comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in eos scłm legẽ suã. Hec eadem
scͥpta st̃ demetrio regi. ꝙ attalo.
ꝙ arahe. et arsaci: q in õs regioneᷤ
et samsame. & spartanis. et delo.
et mido. ꝙ sycioni. & carie. ꝙ samum
ꝙ pamphyliã. et lyciã. et alacar¬
nasum. et rhodũ. et faselyda. et
coo. et sycden. et arado. et gortinã
et cnidũ. et cyprũ & cyrenen. Exẽ¬
plũ autẽ eoꝵ: scripsert̃ symoni
Intiochus autẽ rex appli. lyiii.¬
cuit castra in dorã sccło: admouẽs
ei semꝑ manꝰ et machinas fati¬
ens. et conclusit trifonẽ ne ꝓced̾et.
ꝙmisit ei symon luo milia iuro¬
rũ electoꝵ in auxiliũ: & argentũ.
ꝙ aurũ. et uasa copiosa. & noluit
ea acciꝑe: sed inrupit oĩa q̃ pactꝰ
est cũ eo antea. et alienauit se ab
eo. ꝙ misit ad eũ athenoniũ unũ
de amicis suis: ut tractaret cũ ip̃o
clicens. Uos tenetis ioppen ꝙ gaza¬
rã et arcẽ q̃ est in iherłm: cuitta¬
tes regni mei. fines eoꝵ cdesolastis.
et fecistis plagã magnã in t̾ra.

Expanded text:
 haec eadem scripta sunt Demetrio regi et Attalo et Arahae et Arsaci et in omnes regiones et Samsamae et Spartanis et Delo et Mydo et Sicyone et Cariae et Samum et Pamphiliam et Lyciam et Alacarnasum et Rhodum et Faselida et Choo et Siden et Arado et Gortinam et Cnidum et Cyprum et Cyrenen exemplum autem eorum scripserunt Simoni Antiochus autem rex adplicuit castra in Dora secundo admovens ei semper manus et machinas faciens et conclusit Tryfonem ne procederet et misit ei Simon duo milia virorum electorum in auxilium et argentum et aurum et vasa copiosa et noluit ea accipere sed inrupit omnia quae pactus est cum eo antea et alienavit se ab eo et misit ad eum Athenovium unum de amicis suis ut tractaret cum ipso dicens vos tenetis Ioppen et Gazaram et arcem quae est in Hierusalem civitates regni mei fines earum desolastis et fecistis plagam magnam super terram
Abbreviated transcription (Latin):
cicłunt ex eis multi uulñati: resi¬
lui autẽ fugert̃ in munttõnem
Tẽ uulueratus est uidas fr̃ iohan¬
nis. iohẽs autẽ insecutꝰ est eos: do¬
fugert̃ usq ad turres que erant
in agris aroti: & succenclit eas ig¬
ni. & cecicłunt ex illis tluo milia
uiroꝵ: ꝙ reũsus est iideã in pace.

Expanded text:
ciderunt ex eis multi vulnerati residui autem fugerunt in munitionem tunc vulneratus est Iudas frater Iohannis Iohannes autem insecutus est eos dofugerunt usque ad turres quae erant in agris Azoti et succendit eas igni et ceciderunt ex illis duo milia virorum et reversus est Iudaeam in
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram sũpsimꝰ. neq aliena detine¬
mꝰ: sed hereclitatẽ pr̃m nr̃oꝵ. que
ab imicis nr̃is iniufte aliquo
tẽꝑe possessa est. Nos uero tempꝰ
habentes: uindicamꝰ h̾editatem
ra que expostulas: ipsi fatiebãt
in ppło plagam magn̾a. et in re¬
gione nr̃a. Hoꝵ damus talenta
centũ. E ñ respondit illi uerbũ.
Reu̾sus auttẽ cũ ira acd regẽ: renũ¬
tiauit ei u̾ba ista. et głam symo

Expanded text:
imus neque aliena detinemus sed hereditatem patrum nostrorum quae ab inimicis nostris iniuste aliquo tempore possessa est nos vero tempus habentes vindicamus hereditatem ra quae expostulas ipsi faciebant in populo plagam magnam et in regione nostra horum damus talenta centum et non respondit illi verbum reversus autem cum ira ad regem renuntiavit ei verba ista et
Abbreviated transcription (Latin):
et libamina eoꝵ. & omnẽ sangui¬
nem holocausti: ꝙ uniuersũ sangͥ¬
nem uictue suꝑ illud effiuides.
Altare uero ereum erit paratum
ad uoluntatẽ meã. fẽcit igitur
urias sacerdos iuxta omĩa que
preceperat rex achaz. Tulit autẽ
rex achaz celatas bases & luterem
qui erat desuꝑ. et mare deposuit
de bob eneis qui sustinebant illud:
et posuit suꝑ pauimentũ stratũ
lapide. Mus ac quoq sabbi qcł
edificauerat in templo. et ingres¬
sum regis exteriꝰ conuertit in tem¬
plo dñi. propter regem assyrioꝵ
Reliqua autem uerboꝵ acha que
fecit. nonne hec scripta fł̃ in libro
sermonũ dieꝵ regũ iuda: Dormi

Expanded text:
et libamina eorum, et omnem sanguiet libamina eorum, et omnem sanguinem holocausti, et universum sanguinem victimae super illud effundes: altare vero aereum erit paratum ad voluntatem meam. Fecit igitur Urias sacerdos juxta omnia, quae praeceperat rex Ahaz tulit autem rex Ahaz celatas bases et luterem qui erat desuper et mare deposuit de bubus aeneis qui sustentabant illud et posuit super pavimentum stratum lapide Musach quoque sabbati quod aedificaverat in templo et ingressum regis exterius convertit in templo Domini propter regem Assyriorum reliqua autem verborum Ahaz quae fecit nonne haec scripta sunt in libro sermonum dierum regum Iud
Abbreviated transcription (Latin):
in occursũ theglath falasar regis
assyrioꝵ indamascũ. Cũq uidis¬
set altare damasci: misit rexachaz
ad uriã sacerlotem exẽplar eius.
et similitudiñe. iuxta õe opꝰ eius.
extruxitq urias sacerdos altare
uixta omnia que p̃ceperat rexachaꝵ
de damasco. ita fecit urias sacerdos:
donec ueniret rex achaz de damas¬
co. Cumqz uenisset rex de damasco:
uidit altare q ueneratꝰ est illud.
ascenditq q ĩmolauit holocausta
et sacrifitium suũ: q libauit liba¬
mina. et fucdit sanguinẽ pacificoꝵ:
que obtulerat suꝑ altare. Porro al¬
tare ereũ qd̃ erat corã lño trani¬
tulit de fatie templi et de loco al¬
taris: et de loco templi dñi. posuit¬
q illud ex latere altaris ad aquilo¬
nẽ. Precepitq rex achaz urie sacer¬
doti dicens. Suꝑ altare maiꝰ offer
holocaustũ matutiñi & sacrifiti
um uesptinum: ꝙ holocauttũ re¬
gis et sacrifitiũ eius. et holocaustũ
unuisi ppłi terre: et sacrificia eoꝵ.

Expanded text:
r regis Assyriorum in Damascum cumque vidisset altare Damasci misit rex Ahaz ad Uriam sacerdotem exemplar eius et similitudinem iuxta omne opus eius extruxitque Urias sacerdos altare iuxta omnia quae praeceperat rex Ahaz de Damasco ita fecit Urias sacerdos donec veniret rex Ahaz de Damasco cumque venisset rex de Damasco vidit altare et veneratus est illud ascenditque et immolavit holocausta et sacrificium suum et libavit libamina et fudit sanguinem pacificorum quae obtulerat super altare porro altare aeneum quod erat coram Domino transtulit de facie templi et de loco altaris et de loco templi Domini posuitque illud ex latere altaris ad aquilonem praecepit quoque rex Ahaz Uriae sacerdoti dicens super altare maius offer holocauum vespertinum, et holocaustum regis, et sacrificium ejus, et holocaustum universi populi terrae, et sacrificia eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
de et saluum me fac cle manure¬
gis syrie: ꝙ cde manu regis iscł. qͥ
cõsurrexert̃ adũsũ me. ꝙ cũ colle¬
gisset argentũ & aurũ qd̃ inueni¬
ri potuit in domudm̃ q in thesau¬
ris regiis: misit regi assyrioꝵ mu¬
nera. qui et adquieuit uolũtati
eiꝰ. Ascendit enĩ rex assyrioꝵ in
damascu. & uastauit eã: & tr̃astu¬
lit habitatores eiꝰ cyrenen. rasin au

Expanded text:
et salvum me fac de manu regis Syriae et de manu regis Israhel qui consurrexerunt adversum me et cum collegisset argentum et aurum quod invenire potuit in domo Domini et in thesauris regis misit regi Assyriorum munera qui et adquievit voluntati eius ascendit enim rex Assyriorum in Damascum et vastavit eam et transtulit hab
Abbreviated transcription (Latin):
łunt pueri. Aman stat in ato.
Dixitq rex. Ingrediat᷑. Cũq eẽt
ingressus: ait illi. Quid debet fi¬
eri uiro. quẽ rexhonorare cleside¬
rat: Cogitans aman in corde su¬
o et reputans qd̃ nullũ aliũ rex
nisi se uellet honorare:respõdit.
Homo quẽ rex honorare cupit:
debet indui uestib regiis. & ĩpo¬
ni suꝑ equũ qui de sella regis ẽ:
& acciꝑe regium diadema suꝑ
caput suum. & pͥmus de regus
principib ac tyrannis teneat e¬
quũ eius: ꝙ ꝑ plateã ciuitatis in¬
cetlens clamet ꝙ dicat. Sic hono¬
rabitur. quenicũq rex uoluerit
honorare.Dix̃q ei rex.festina. et
sumpta stola & equo: fac ut locu¬
tus es martlocheo iudeo. qui se¬
det ante fores palatii. Caue ne qͥc
es. Tulit itaq aman stolã & eqͦm:
indutũq martlocheũ in platea
ciuitatis. ꝙ ĩpositũ equo: prece¬
debat atq clamabat. Hoc hono¬
re condignꝰ est:quẽcumq rex uo¬
luerit honorare. Reu̾sus est mar¬
docheus ad ianuã palatii: et a¬

Expanded text:
unt pueri Aman stat in atrio. Dixitque rex: Ingrediatur. Cumque esset ingressus, ait illi: Quid debet fieri viro, quem rex honorare desiderat? Cogitans Aman in corde suo, et reputans quod nullum alium rex, nisi se, vellet honorare, respondit: Homo, quem rex honorare cupit, debet indui vestibus regiis, et imponi super equum, qui de sella regis est, et accipere regium diadema super caput suum, et primus de regiis principibus ac tyrannis teneat equum ejus, et per plateam civitatis incedens clamet, et dicat: Sic honorabitur, quemcumque rex volhonorare. Dixitque ei rex: Festina et sumpta stola et equo fac ita ut locutus es Mardochaeo Judaeo, qui sedet ante fores palatii. Cave ne quids tulit itaque Aman stolam et equum indutumque Mardocheum in platea civitatis et inpositum equo praecedebat atque clamabat hoc honore condignus est quemcumque rex voluerit honorare reversus est Mardocheus ad ianuam palatii et A
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uidicans phariseoꝵ displicere
iuditio: ꝙ ep̃oꝵ iussionib deser¬
uire. inftiti ñ ut potii. ꝙ qr uicina
est challeoꝵ lingua sermonihe¬
braico. ittͥusq lingue ꝑttissimum
loquacẽ repperiens uniꝰ diei labo¬
rem arripui. et qͥcqͥd ille mͥ hebͣi¬
cis uerb expressit: hec ego accito
notario sermonib latinis expo¬
sui. Orationib ur̃is incedẽ huius
oꝑis compensabo. cũ gratũ uob
didicero: me qd̃ iubere estis lig¬
nati complesse. Explicit p̃fatio.¬

Expanded text:
e judicans pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico: utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero me, quod jubere estis dignati
Abbreviated transcription (Latin):
cere aliquid hoꝵ. o contradicere
huis q̃ ab eo dicunt᷑. aut conuoca¬
re conuentũ in regione sine ip̃o
& uestiri purpura: & uti fibula
aurea. Qui autẽ fecerit extra hec:
aut irritũ fecerit aliqͥd hoꝵ: reus
erit. E complacuit õi ppło ftatue¬
re symonẽ: ꝙ facere scd̾m ũba ista.

Expanded text:
liquid horum et contradicere his quae ab eo dicuntur aut convocare conventum in regione sine ipso et vestiri purpura et uti fibula aurea qui autem fecerit extra haec aut irritum fecerit aliquid horum reus erit et conplacuit omni populo statuere Simonem et facere secundum verba ist
Abbreviated transcription (Latin):
lib uiroꝵ belligeratoꝵ: ꝙ octo mi¬
lib egͥtum. & circuiuit ciuitatem.
Q naues amari accessert: et uexa¬
bant cuictatẽ. a terra ꝙ mari. et
neminẽ sinebant egredi. lun. Ue¬
nit autẽ numeniꝰ q qui cũ eo fue¬
rant ab urbe romia: habenteᷤ epłas
regib & regionib scriptas. in qͥb
continebant᷑ hec. Lucius consul
romanoꝵ: ptholomeo regi salitẽ
legati iudeoꝵ uenert̃ ad nos ami¬
ci nr̃i: renouantes pͥftiña amicici

Expanded text:
o milibus equitum et circuivit civitatem et naves a mari accesserunt et vexabant civitatem a terra et mari et neminem sinebant egredi venit autem Numenius et qui cum eo fuerant ab urbe Roma habentes epistulas regibus et regionibus scriptas in quibus continebantur haec Lucius consul Romanorum Ptolomeo regi salutem legati Iudaeorum venerunt ad nos amici nostri renovantes pristinam ami
Abbreviated transcription (Latin):
et fr̃es eius decłunt se ꝑicło: & res¬
titert̃ adũsariis gentis sue. ut fta¬
rent sc̃a ipsoꝵ et lex: & gła mag
positus est ad ppłm suũ. & uolu¬
rt̃ inimici eoꝵ calcare et atterere
regionẽ ipsoꝵ: et extencłe manus
in sc̃a eoꝵ. Tunc restitit symon: x
pugnauit progente sua. & ero¬
gauit multas pecunias: & arma¬
uit iuros uirtutis gentis sue. et
dedit eis stipenclia: ꝙ muniuit
ciuitates uidee. ꝙ bethsurã que
erat in finib uidee: ubi erant ar¬
ma hostium antea. ꝙ posuit illic
p̃sidium uiros uideos. Eẜ ioppen
muniuit que erat ad mare. ⁊ ga¬
zarã q̃ est in finib azoti: in qua
hostis antea habitabat. & colloca¬
uit illic iudeos: ꝙ quecũq apta
erant ad correctionẽ eoꝵ posuit
in eis. Ꝙ uidit ppłs accũ symonis.

Expanded text:
res eius dederunt se periculo et restiterunt adversariis gentis suae ut starent sancta ipsorum et lex et gloria magnpositus est ad populum suum et voluerunt inimici eorum calcare et adterere regionem ipsorum et extendere manus in sancta eorum tunc restitit Simon et pugnavit pro gente sua et erogavit multas pecunias et armavit viros virtutis gentis suae et dedit eis stipendia et munivit civitates Iudaeae et Bethsuram quae erat in finibus Iudaeae ubi erant arma hostium antea et posuit illic praesidium viros iudaeos et Ioppen munivit quae erat ad mare et Gazaram quae est in finibus Azoti in qua hostes antea habitabant et conlocavit illic Iudaeos et quaecumque apta erant ad correptionem eorum posuit in eis et vidit populus actum Simonis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ autẽ obtinuerimꝰ regnũ nr̃m:
glorificabimꝰ te ꝙ gentẽ tuã. & tẽ¬
plũ gła magna.ita ut manifeste¬
tur gła ur̃a in uniu̾sa t̾ra. Anno
centesimo septuagesimo qͣrto:
exiit antiochꝰ in t̾ram pr̃m suoꝵ.
q conuenert̃ ad eũ õs exercitꝰ: ita
ut pauci relicti eẽnt cũ trifone. Ꝙ
insecutꝰ est eũ antiochꝰ tex: ꝙ uenit
dor̃a. fugiens ꝑ maritimã. Sciebat

Expanded text:
cum autem obtinuerimus regnum nostrum glorificabimus te et gentem tuam et templum gloria magna ita ut manifestetur gloria vestra in universa terra anno centesimo septuagesimo quarto exiit Antiochus in terram patrum suorum et convenerunt ad eum omnis exercitus ita ut pauci relicti essent cum Tryfone et insecutus est eum Antiochus rex et venit Doram fugiens per maritimam sc
Abbreviated transcription (Latin):
sacertlotũ: ꝙ p̃esset õib. E scrip¬
turã iftã dixert̃ pon̾e in tabuł
ereis: & ponere eas in ꝑibolo sc̃oꝵ
in loco celebri. Exemplũ autẽ eoꝵ:
pon̾e in erario. ut habeat symon
et filii eius.lxi. Et misit rex
antiochus filius demeti epłas
ad insulas maris: symoni sacer¬
doti. et principi gentis iucłoꝵ. ꝙ
uniu̾se genti:& erant continen¬
tes h̃c modũ. Rex antiochꝰ: symo¬
ni sacerdoti magno. et genti iu¬
deoꝵ salittẽ. Qm̃ quide pestilẽtes
obtinuert̃ regnũ patrũ nc̃oꝵ: uolo
autẽ uindicare regnũ. ꝙ restitue¬
re illucd sicut erat autea. Electam
feci multitudin̾e exercitꝰ. et feci
naues bellicas. Uolo autẽ ꝓcecle
ꝑ regiones: ut ulciscar in eos qui
corruꝑunt regionẽ nr̃am: & qui
desolauert̃ ciuitates multas in
regno meo. Nc̃ gͦ statuo tͥ om̃s ob¬
lationes qͣs remisert̃ tͥ ante me re-¬
ges: & quecunq alia clona remi¬
serunt tibi. & ꝑmiito tͥ facere per¬
cussura ꝓpru nomismatis in re¬

Expanded text:
sacerdotum et praeesset omnibus et scripturam istam dixerunt ponere in tabulis aereis et ponere eas in peribolo sanctorum in loco celebri exemplum autem eorum ponere in aerario ut habeat Simon et filii eius et misit rex Antiochus filius Demetrii epistulas ab insulis maris Simoni sacerdoti et principi gentis Iudaeorum et universae genti et erant continentes hunc modum rex Antiochus Simoni sacerdoti magno et genti Iudaeorum salutem quoniam quidem pestilentes obtinuerunt regnum patrum nostrorum volo autem vindicare regnum et restituere illud sicut erat antea electum feci multitudinem exercitus et feci naves bellicas volo autem procedere per regiones ut ulciscar in eos qui corruperunt regionem nostram et qui desolaverunt civitates multas in regno meo nunc ergo statuo tibi omnes oblationes quas remiserunt tibi ante me reges et quaecumque alia dona remiserunt tibi et permitto tibi facere percussuram proprii nomismatis in re
Abbreviated transcription (Latin):
ponit in cogitatu meo flagella. et
in corde meõ doctͥnã sapie: ut ig¬
norationib eoꝵ ñ parcat mͥ. et nõ
appareant delicta illoꝵ: ne adin¬
crescant ignorãtie mee. ꝙ młtiplicẽ¬
tͣ delicta mea: et pec̃ca mea habun¬
dent. et incidã in conspectu adũsari¬
oꝵ: et gaudeat inimicꝰ m̃s. Bñe pa¬
ter. et cl̃s uite mee: ne cłelinqͣs me ĩ
cogitatu illoꝵ. Extollentiã ocłoꝵ me¬
oꝵ ne decł̃is mͥ: et õe desid̾ium aũte
a me. Aufer a me uentris concupis¬
centias: et concubitus concupiscen¬
tie ne apprehendant me: et aĩe in¬
reuerenti et infruntte ne tradaᷤᷤ me.¬
lxu. De doctrina oris. D octrinã
oris audite filii: & qui custocdie¬
rit illã. ñ ꝑiet labus sus: nͨ scan¬
dalizabitur in oꝑib nouissimis.
In uanitate sua apprehenditur
pecẽor: et suꝑbus et maledicꝰ scan¬
dalizabitur in illo. Iurationi nõ
assuescat os tuũ: multꝰ enĩ cas
in illa. Nominatio uero lĩ nõ

Expanded text:
t in corde meo doctrinam sapientiae, ut ignorationibus eorum non parcant mihi, et non appareant delicta illorum; ne adincrescant ignorantiae meae, et multiplicentur delicta mea, et peccata mea abundent, et incidam in conspectu adversariorum, et gaudeat inimicus meus: Domine pater, et Deus vitae meae, ne derelinquas  extollentiam oculorum meorum ne dederis mihi et omne desiderium averte a me aufer a me ventris concupiscentias et concubitus concupiscentiae ne adprehendant me et animae inreverenti et infrunitae ne tradas me doctrina oris doctrinam oris audite filii et qui custodierit illam non periet in labiis suis nec scandalizabitur in operibus nequissimis in vanitate sua adprehendetur peccator et superbus et maledicus scandalizabitur in illo iurationi non adsuescat os tuum multus enim cain illa. Nominatio vero Dei non
Abbreviated transcription (Latin):
gens uade damascũ: et ibi tibi di¬
cetur de omnibz que oporteat te¬
facere. E cum non uidere pre clari¬
tate luminis illiꝰ: ad manũ deduc¬
tus a comitib: ueni damascũ. A
nanias autẽ quidã uir: sccłm legẽ
testimoniũ habens ab om̃ib ha-¬
bitantib uideis. ueniens ad me ⁊
astans: dixit mͥ. Saule frat̾: res¬
pice. E ego eacłe hora: respexi in
eum. At ille dixit. Ds̃ patrũ nr̃oꝵ
preordinauit te: ut cognosceres
uoluntatẽ eius. et uideres iuftu. ⁊
audires uoce ex ore euis. qr eris tes¬
tis illuis ad om̃s homines: eoꝵ q̃
uidifti et audisti. Eẜ nc̃ quid mo¬
raris: Exurge et baptizare: et ab¬
luere pec̾ca tua: inuocato nomine
ipsius. factum est autẽ reuertenti
michi in iherłm. et oranti in tẽplo:
fieri me in stupore m̃tis. et uidẽ il¬
lũ dicentẽ michi. festina et exi uelo¬
citer ex iherłm: q̃m non recipient te¬
stimoniũ tuũ de me. E ego dixi. Do¬

Expanded text:
gens vade Damascum et ibi tibi digens vade Damascum et ibi tibi dicetur de omnibus quae te oporteat facere et cum non viderem prae claritate luminis illius ad manum deductus a conanias autem quidam, vir secundum legem testimonium habens ab omnibus cohabitantibus Judaeis, veniens ad me, et astans dixit mihi: Saule frater, respice. Et ego eadem hora respexi in eum. At ille dixit: Deus patrum nostrorum praeordinavit te, ut cognosceres voluntatem ejus, et videres justum, et audires vocem ex ore ejus, quia eris testis illius ad omnes homines, eorum quae vidisti et audisti. Et nunc quid moraris? Exsurge, et baptizare, et ablue peccata tua, invocato nomine ipsius. Factum est autem revertenti mihi in Jerusalem, et oranti in templo, fieri me in stupore mentis, et videre illum dicentem mihi: Festina, et exi velociter ex Jerusalem: quoniam non recipient testimonium tuum de me. Et ego dixi: Do
Abbreviated transcription (Latin):
natus tharso cilitie. nutritus au¬
tem in ista ciuitate secus pedes ga¬
malihel: eruditus uixta ueritatẽ
paterne legis. emulator legis. sic̃
et uos omnes estis hocdie. Qͥ hãc
uiam ꝑsecutus sum usq ad mor¬
tẽ: alligans et tradens in custo¬
dias uiros ac mulieres. sicut pr̃ĩ¬
ceps sacerdotum michi testimo¬
nium reddit: et om̃s maiores na-¬
tu. a quib et epłas accipiens acd
fratres: damascum pergeb̾ã. ut ad
ducerem inde unctos in iherłm:
ut punirent᷑. factum est autem
eunte me. et appropinqͣnte dama¬
sco: media die subito de celo circũ¬
fulsit me lux copiosa. et decidens
in terrã: audiui uocẽ dicentẽ mͥ.
Saule. saule. quid me ꝑsequeris:
Ego autẽ respondi. Quis es clñe:
Dixitq acd me. Ego sum ih̃s naza¬
renus. quem tu ꝑsequeris. E qui
mecũ erant. lumen quidẽ uidunt:
uocem aute non audier̃t eius qui
loq̃batur mecũ. Eẜ clixi. Qͥd fatiã
dñe: Dñs autẽ dixit ad me. Sur¬

Expanded text:
natus in Tarso Ciliciae, nutritus aunatus in Tarso Ciliciae, nutritus autem in ista civitate, secus pedes Gamaliel eruditus juxta veritatem paternae legis, aemulator legis, sicut et vos omnes estis hodie: qui hanc viam persecutus sum usque ad mortem, alligans et tradens in custodias viros ac mulieres, sicut princeps sacerdotum mihi testimonium reddit, et omnes majores natu, a quibus et epistolas accipiens, ad fratres Damascum pergebam, ut aducerem inde vinctos in Hierusalem uti punirentur factum est autem eunte me et adpropinquante Damasco media die subito de caelo circumfulsit me lux copiosa et decidens in terram audivi vocem dicentem mihi Saule Saule quid me persequeris ego autem respondi quis es Domine dixitque ad me ego sum Iesus Nazarenus quem tu persequeris et qui mecum erant lumen quidem viderunt vocem autem non audierunt eius qui loquebatur mecum et dixi quid faciam Domine Dominus autem dixit ad me sur
Abbreviated transcription (Latin):
interrogabat quis ẽẽt: et quid fe¬
cisset. Alii autẽ: aliud clamabant
in turba. E cũ non posset certum
cognoscere pre tumultu: uissit
duci eum in castra. E cũ uenisset
acd gradus: contigit ut portaret᷑
a militib: ꝓpter uim ppłi. Seque¬
bat᷑ enim multitudo ppłi clamãs.
tolle eũ. E cum cepisset induci
in castra paulus: dicit tͥbuno. Si
licet michi loqui aliqͥd ad te: Qui
clixit. Grece nofti: sionne tu es e¬
gyptius qui ante hos dies tumul¬
tum concitasti. et eduxisti in de¬
sertũ quatuor milia uiroꝵ sicari¬
oꝵ: & dixit ad eũ paulus. Ego
homo sum quicł̃e iudeus. a thar¬
so cilitie: non ignote ciuitatis mu¬
niceps. Rogo autẽ te: ꝑmitte mͥ
loqui acd ppłm. lui. Et cum ille
ꝑmisisset: paulus stans in gradi¬
b annuit manu ad pleb̾e. ⁊ mag¬
no silentio facto: allocutus ẽ he
reddo rationem. Cum audissent
autẽ qr hebrea lingua loqueret᷑
ad illos: magis prestiterunt silẽ¬
tium. E dixit. Ego sum uir uideus:

Expanded text:
interrogabat quis esset, et quid fecisset. Alii autem aliud clamabant in turba. Et cum non posset certum cognoscere prae tumultu, jussit duci eum in castra. Et cum venisset ad gradus, contigit ut portaretur a militibus propter vim populi. Sequebatur enim multitudo populi, clamans: Tolle eum. Et cum coepisset induci in castra Paulus, dicit tribuno: Si licet mihi loqui aliquid ad te? Qui dixit: Graece nosti? Nonne tu es Aegyptius, qui ante hos dies tumultum concitasti, et eduxisti in desertum quatuor millia virorum sicariorum? Et dixit ad eum Paulus: Ego homo sum quidem Judaeus a Tarso Ciliciae, non ignotae civitatis municeps. Rogo autem te, permitte mihi loqui ad populum. Et cum ille permisisset, Paulus stans in gradibus, annuit manu ad plebem: et magno silentio facto, allocutus est lireddo rationem. Cum audissent autem quia Hebraea lingua loqueretur ad illos, magis praestiterunt silentium. Et dicit: Ego sum vir Judaeus,
Abbreviated transcription (Latin):
nationes longe inittã te. Audiebãt
autẽ usq acł hoc uerbũ: et leuaue¬
runt uocẽ suam dicentes. Tolle de
t̾ra eiusmodi: non enĩ fas est eũ ui¬
uere. Nociferantib autẽ eis: et ꝓici¬
entib uestimenta sua. et puluerẽ
iactantib in aerẽ: iussit tribunꝰ in¬
duci eũ in castra. et flagellis cedi. ⁊
torqueri eũ. ut sciret ꝓpter qͣm cau¬
sam sic adclamarent ei. Et cũ astr̃i¬
xissent eum loris: dixit aftanti si¬
bi centurioni paulus. Si hominem
romanũ et indemnatũ licet uobis
flagellare: Quo audito centurio:
accessit ad tribum̃. et nuntiauit
dicens. Qd acturus es: Hic eñi homo:
cuus romanꝰ est. Accedens autẽ tri¬
bunus: dixit illi. Sic michi: si tu ro¬
manus es. At ille dixit. Etiã. & res¬
pondit tribunus. Ego multa sũma:
ciuilitatẽ hanc consecittus sũ. Et

Expanded text:
ittam te. Audiebant autem eum usque ad hoc verbum, et levaverunt vocem suam dicentes: Tolle de terra hujusmodi: non enim fas est eum vivere. Vociferantibus autem eis, et projicientibus vestimenta sua, et pulverem jactantibus in acrem, jussit tribunus induci eum in castra, et flagellis caedi, et torqueri eum, ut sciret propter quam causam sic acclamarent ei. Et cum astrinxissent eum loris: dicit astanti sibi Centurioni Paulus: Si hominem Romanum et indemnatum licet vobis flagellare? Quo audito, Centurio accessit ad tribunum, et nuntiavit ei, dicens: Quid acturus es? hic enim homo, civis Romanus est. Accedens autem tribunus dixit illi: Dic mihi si tu Romanus es? At ille dixit: Etiam. Et respondit tribunus: Ego multa summa civilitatem hanc consecutus sum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Dilectio cl̃i honorabilis sap̃ia.
quib aitẽ apparuerit in uisu: di¬
ligunt eã in uisione et in agniti¬
one magnalium suoꝵ .ni. Initiũ
sap̃ie timor dñi. et cum fidelib in
uulua concreatus est. et cũ electis
feminis creditur: et cũ iustis et fide¬
lib agnoscit᷑. Timor dñi. scientie
religiositas. Religiositas custodi¬
et et iustificabit cor: iocunditatẽ
atq gaudiũ dabit. Tim̃ti dñm be¬
ne erit: et in dieb consũmationis
illiꝰ. benedicet᷑. Plenitudo sap̃ie ti¬
mere cdm: et plenitudo a fructib il
lius. Omn̾e domũ illius ĩplebit a
generationib: et receptacula a the¬
sauris illius. Corona sap̃ie timor do¬
mini: replens pacẽ. et salutis fructu.
et uidit. et dinumerauit eã. Utͣq

Expanded text:
tur dilectio Dei honorabilis sapientia quibus autem apparuerit in visu diligunt eam in visione et in agnitione magnalium suorum initium sapientiae timor Domini et cum fidelibus in vulva concreatus est et cum electis seminis creditur et cum iustis et fidelibus agnoscitur timor Domini scientiae religiositas religiositas custodiet et iustificabit cor iucunditatem atque gaudium dabit timenti Deum bene erit et in diebus consummationis illius benedicetur plenitudo sapientiae timere Deum et plenitudo a fructibus ils, omnem domum illius implebit a generationibus, et receptacula a thesauris illius. Corona sapientiae timor Domini, replens pacem, et salutis fructum: et vidit, et dinumeravit eam, utraque
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ sunt: et inter mortuos spes
illoꝵ est. qui appellauert̃ cleos o¬
pera manuũ hominũ: aurum
et argentũ. artis inuentionẽ: et¬
similitudines animaliũ. aut la¬
picde initilẽ: opus manus antiq̃
aut si quis artifex faber de silua
lignũ rectũ secauerit: et huius doc¬
te eradat omnẽ cortice. et arte sua
usus diligenter fabricet uas inuti¬
le: in conuersatione uite. Reliqͥas
autẽ eius oꝑis ad p̃parationẽ esce
abutatur. et reliquum hoꝵ qd̃ ad
nullũ usũ facit lignũ curuum ꝙ
uerticib plenũ sculpat diligent᷑
ꝑuacuitatẽ suam. et per scientiã
artis sue figuret illud: et assimi¬
let illud ymagini hominis. aut
alicui ex animalib illud cõparet:
ꝑliniens lubrica. et rubicundum
fatiens fuco colorem illius: & om¬
ne maculã que in illo est ꝑlimẽs¬
terra. et fatiat ei dignam habita¬
tione: in pariete ponens illud. ꝓ¬
confirmans ferro: ne forte cadat. ꝓs¬
pitiens illũ: sciens q̃m non potest

Expanded text:
autem sunt et inter mortuos spes illorum est, qui appellaverunt deos opera manuum hominum, aurum et argentum artis inventionem similitudines animalium aut lapidem inutilem opus manus antiquae aut si quis artifex faber de silva lignum rectum secaverit et huius docte eradat omnem corticem et arte sua usus diligenter fabricet vas utile in conversatione vitae reliquias autem eius operis ad praeparationem escae abutatur et reliquum horum quod ad nullos usus facit lignum curvum et verticibus plenum sculpat diligenter per vacuitatem suam et per scientiam artis suae figuret illud et adsimilet illud imagini hominis aut alicui ex animalibus illud conparet perliniens lubrica et rubicundum fanem maculam quae in illo est, perliniens; et faciat ei dignam habitationem, et in pariete ponens illud, confirmans ferro, ne forte cadat, prospiciens illi, sciens quoniam non potest
Abbreviated transcription (Latin):
triunt. ꝙ seclitiones mouent: nec
patiunt᷑ regnum ẽe quietũ. slã
et ego lefraudatus parentũ gła
dico aitẽ summo sac̃dotio: huc
ueni. primo quicłe utilitatib re¬
gis fidem seruans: sccło autẽ etiã
ciuib consulens. Nam illoꝵ pra¬
uitate: uniu̾sũ genus nr̃m ñ mi¬
nime uexat᷑. Sed hiis singłis oro
rex cognitis: & regioni ꝙ gen̾i scd̃m
ꝑuulgatã omnib humanitatẽ
tuã prospice. slam qͣmdu suꝑ ẽ
iuidas: impossibile est pacemi eẽ
negotuis. Talib autẽ ab hoc clictᷤᷤ.
q: ceteri amici hostilit̃ habentes.
alũsus uidã inflamauert̃ deme¬
tum. Qui ftatim nicanorẽ p̃posi¬
tu elefantoꝵ ducẽ misit uideam:
datis mandatis. ut ip̃m qͥdcm iu¬
dam caꝑet: eos uero qui cũ illo erãt
disꝑgeret. et conftitueret alchim̃
maximi templi summũ sacerdo¬
tem. Tunc gentes q̃ le ea fugerãt
iudã: segregatĩ se nicanori misce¬
bant. miserias & clacles iucłoꝵ ꝓs

Expanded text:
triunt et seditiones movent nec triunt et seditiones movent nec patiuntur regnum esse quietum nam et ego defraudatus parentum gloria dico autem summo sacerdotio huc veni primo quidem utilitatibus regis fidem servans secundo autem etiam civibus consulens nam illorum pravitate universum genus nostrum non minime vexatur sed his singulis oro rex cognitis et regioni et generi secundum pervulgatam omnibus humanitatem tuam prospice nam quamdiu superest Iudas inpossibile est pacem esse negotiis talibus autem ab hoc dictis et ceteri amici hostiliter habentes adversus Iudam inflammaverunt Demetrium qui statim Nicanorem praepositum elefantorum ducem misit Iudaeam datis mandatis ipsum quidem Iudam caperet eos vero qui cum illo erant dispergeret et constitueret Alchimum maximi templi summum sacerdotem tunc gentes quae de Iudaea fugerant Iudam segregatim se Nicanori miscebant miserias et clades Iu
Abbreviated transcription (Latin):
gressusq est antiochiã: & hoc mo¬
do regi ꝓfectio et reditus processit.
Sed post tͥennii tempꝰ: cogno .xlu.¬
uit uidas & qui cũ eo erant. deme¬
tͥum seleuci cũ multitudine uali¬
da ꝙ nauib ꝑ portũ tripolis al̃cẽ¬
disse ad loca oportuna: ut tenuis¬
set regiones aclũsus antiochũ &
eius ducem lysiã. Alchimꝰ autem
quidam qͥ summꝰ sacerdos fuerat.
sed uolun tarie comquinatus est̃
temꝑib commixtionis. conside¬
rans nullomͦ sibi ẽe salitẽ neq
accessum ad altare:uenit ad re¬
gẽ demetriũ centesimo qͥnqua¬
gesimo anno offerens ei aureã
coronam ꝙ palm̃a: suꝑ hec & tal¬
los qui templi ẽe uidebant᷑. & ip̃a
die quiclẽ siluit. Tempꝰ autẽ opor¬
tunũ clem̃tie sue nactus: conuo¬
catus a clemetrio ad consiliũ. ꝙ
interrogatꝰ quib reb ꝙ consilus
iudei niterent᷑. respondit. Ipsi qͥ
dicuntur assicdei uideoꝵ. quibus
p̃est uidas machabeus. bella nu¬

Expanded text:
gressusque est Antiochiam et hoc mogressusque est Antiochiam et hoc modo regi profectio et reditus processit sed post triennii tempus cognovit Iudas et qui cum eo erant Demetrium Seleuci cum multitudine valida et navibus per portum Tripoli ascendisse ad loca oportuna et tenuisse regiones adversus Antiochum et eius ducem Lysiam Alchimus autem quidam qui summus sacerdos fuerat sed voluntarie coinquinatus est temporibus commixtionis considerans nullo modo sibi esse salutem neque accessum ad altare venit ad regem Demetrium centesimo quinquagesimo anno offerens ei auream coronam et palmam super haec et tallos qui templi esse videbantur et ipsa quidem die siluit tempus autem oportunum dementiae suae nanctus convocatus a Demetrio ad consilium et interrogatus quibus rebus et consiliis Iudaei niterentur respondit ipsi qui dicuntur Asidei Iudaeorum quibus praeest Iudas Macchabeus bella nu
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Sed fugabatur. impingeba¬
tur. minuebatur. Hus aittẽ qui
intus erant:uidas necessaria it¬
tebat. Enuntiauit aitẽ myfteria
hostib. rhoducus quidã de iudaico
exertitu qui requisitꝰ. comp̃hens
conclusus est.xliiii.Iterũ rex ser¬
monem habuit ad eos qui erant
in bethsuris. dextram declit. acce¬
pit. abiit. commisit cũ uida. suꝑa¬
tus est. Ut autẽ cognouit rebellai¬
se phylippum antiochie. qui relie¬
tus erat suꝑ negotia: m̃te confter¬
natus. iudeos deprecans. subditꝰ¬
q eis. iurat cde omnib quib iustõ
iusum est. E reconciliatus: obtu¬
lit sacrifitium. honorificauit tem¬
plũ. & munera posuit. Machabe¬
um amplexus est:ꝙ fecit eum ab
ptholomaide usq gerrenos due
et principẽ. Ut autẽ uenit ꝑtholo¬
maidã: grauit̃ ferebant ꝑtholom̃¬
ses. amicicie conuention̾e inclig¬
nantes: ne forte fedꝰ irrũꝑent. Tẽ
ascendit lysias tribunal: ꝙ expo¬
suit rationem. & ppłm sedauit. Re¬

Expanded text:
bat sed fugabatur inpingebabat sed fugabatur inpingebat minuebatur his autem qui intus erant Iudas necessaria mittebat enuntiavit autem mysteria hostibus Rhodocus quidam de iudaico exercitu qui requisitus conprehensus conclusus est iterum rex sermonem habuit ad eos qui erant in Bethsuris dextram dedit accepit abiit commisit cum Iuda superatus est ut autem cognovit rebellasse Philippum Antiochiae qui relictus erat super negotia mente consternatus Iudaeos deprecans subditusque eis iurat de omnibus quibus iustum visum est et reconciliatus obtulit sacrificium honorificavit templum et munera posuit Macchabeum amplexus est et fecit eum ab Ptolomaide usque Gerrenos ducem et principem ut autem venit Ptolomaidam graviter ferebant Ptolomenses amicitiae conventionem indignantes ne forte foedus inrumperent tunc ascendit Lysias tribunal et exposuit rationem et populum sedavit re
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ ꝓstratis. hortatus est eos ui¬
das ut se p̃pararent. Ipse uero cũ se¬
niorib cogitauit. priusqͣm rex ad¬
moueret exercitũ ad iudeã. & obti¬
neret ciitatẽ: exiret. ꝙ dñi iudici¬
o cõmitteret exitũ rei. Dans itaq
potestatẽ omniũ ło mundi crea¬
tori. et hortatus suos ut fortit᷑ di¬
micarent. & usq ad mortẽ ꝓ legi¬
b. templo. ciuitate. patͥa. ꝙ ciuib
ftarent: circa modin exͣcitum con¬
stituit. E dato signo suis cłi iucto¬
rie. uuenib fortissimis electis: noc¬
te aggressus aulã regiam in casts.
interfecit uiros .iiii. milia: & ma¬
ximum elefantoꝵ cũ hiis qui su¬
ꝑpositi erant. sũmoq metu ac ꝑ¬
turbatione hostiũ caftra replen¬
tes: reb ꝓspere gestis abiert̃. Hoc
autẽ factũ ẽ die illucescente: ad¬
iuuante eũ dñi ꝓtectione. Sed rex
accepto gustu audatie uid̃oꝵ: ma
chinis clifficultates locoꝵ tẽpta¬
bat. ꝙ bechsure qdđ erat iudeorũ.
p̃̾sidium munttũ castra admoue¬

Expanded text:
nuum prostratis hortatus est eos Iudas ut se praepararent ipse vero cum senioribus cogitavit priusquam rex admoveret exercitum ad Iudaeam et obtineret civitatem exire et Domini iudicio committere exitum rei dans itaque potestatem omnium Deo mundi creatori et hortatus suos ut fortiter dimicarent et usque ad mortem pro legibus templo civitate patria et civibus starent circa Modin exercitum constituit et dato signo suis Dei victoria iuvenibus fortissimis electis nocte adgressus aulam regiam in castris interfecit viros quattuor milia et maximum elefantorum cum his qui superpositi erant summoque metu ac perturbatione hostium replentes rebus prospere gestis abierunt hoc autem factum est die inlucescente adiuvante eum Domini protectione sed rex accepto gustu audaciae Iudaeorum arte difficultates locorum temptabat et Bethsurae quod erat Iudaeorum praesidium munitum castra admove
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ iudeis: coactus sũ appellare cesa¬
rẽ. non quasi gentẽ meã habens ali¬
qͥd accusare. ꝓpter hanc igit᷑ causã:
rogaui uos incde et alloqͥ. ꝓpt̃ spem
enĩ isrł: cathena hac circundat᷑ sũ.
At illi dixert̃ ad eũ. slos neq litc̃as

Expanded text:
tem Judaeis, coactus sum appellare Caesarem, non quasi gentem meam habens aliquid accusare. Propter hanc igitur causam rogavi vos videre, et alloqui. Propter spem enim Israel, catena hac circumdatus sum. At illi dixerunt ad eum: Nos neque litteras
Abbreviated transcription (Latin):
illos: testamentũ eternũ conftitu¬
it cũ illis. et iusticiã et iuditia sua
oftendit illis: et magnalia honorsᷤ
euis uidit ocłs illoꝵ. et honorẽ uocis
audier̃t aures illoꝵ: et dixit illis. At¬
tendite ab omni iniquo: et manda¬
uit illis unicuiq de ꝓximo. Uie il¬
loꝵ corã ipso sunt semꝑ: ñ sunt abs¬
conse ab ocłis ipsius. In unã qͣmq
gentẽ p̃posuit reccorẽ: et pars cłi isrł
facta est manifesta. et omĩa opera
illoꝵ uelut in conspectu li et oculi
eiꝰ sine itmissione inspitientes in
uus eoꝵ. Non st̃ absconsa teftam̃ta

Expanded text:
illis testamentum aeternum. Constituit cum illis et justitiam, et judicia sua ostendit illis, et magnalia honoris ejus vidit oculus eorum, et honorem vocis audierunt aures illorum, et dixit illis: Attendite ab omni iniquo et mandavit illis unicuique de proximo viae illorum coram ipso sunt semper non sunt absconsae ab oculis gentem praeposuit rectorem: et pars Dei Israel facta est manifesta. Et omnia opera eorum sicut sol in conspectu Dei: et oculi ejus sine intermissione inspicientes in viis eorum. Non s
Abbreviated transcription (Latin):
ulciscit᷑ nos scđm pecc̃a nr̃a: ut ĩa
tradatis ciuitatẽ in manu milicie
holofernis. et sit finis nr breuis in
ore gladii: qui longior efficit᷑ in a¬
riditate sitis. E cũ hec dixissẽt: fac¬
tus est fletꝰ et ululatꝰ magnꝰ in ec¬
ras una uoce clamauert̃ ad dm̃ di¬
centes. Peccauimꝰ cũ patͥb nrĩs. in

Expanded text:
ulciscitur nos secundum peccata nostra, ut jam tradatis civitatem in manu militiae Holofernis, et sit finis noster brevis in ore gladii, qui longior efficitur in ariditate sitis. Et cum haec dixissent, factus est fletus et ululatus magnus in ecras una voce clamaverunt ad Deum, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
cifice cũ assyriis: & ꝓpt̾ hoc uendi¬
dit nos ds in mianib eoꝵ. et ideo
ñ est qui adiuuet. cũ ꝓfternam᷑
ante ocłos eoꝵ in siti et perditiõe
magna. ẜ nc̃ congregate uniu̾soᷤ
qui in ciuitate st̃: ut sponte nos
tradamꝰ õs ppłi holoferni. Meliꝰ
est enira ut captiui bñdicamꝰ do¬
minũ uiuentes: quã moriam᷑ et
simꝰ obꝑbrium oĩ carni: cũ uideamꝰ¬

Expanded text:
pter hoc vendidit nos Deus in manibus eorum. Et ideo non est qui adiuvet cum prosternamur ante oculos eorum in siti et perditione magna. Et nunc congregate universos qui in civitate sunt, ut sponte nos tradamus omnes populi Holoferni. Melius est enim ut captivi benedicamus Dominum viventes, quam moriamur et simus obprobrium omni carni”».
Abbreviated transcription (Latin):
audisset hec u̾ba iudith iudua q̃
erat filia merari. filii idox. filii ioseph.
filii orie. filii elai. filii lãner. filii ge¬
deon. filii rafoin. filii achitob. filii
melchie. filii aenã. filii nathanie. fi¬
lii salathiel. filii symeon. filii ruben:
et uir eiꝰ fuit manasses: qui mortu¬
us est in clieb messis hordearie. In¬
ftabat enĩ suꝑ alligantes manipu¬
los in campo. et uenit estus suꝑ ca¬
put eiꝰ et mortuus est in bethulia.
ciuitate sua. & sepultꝰ est illic cum
pr̃ib suis. Erat autẽ iudith relicta
uidua ĩa annis trib. & m̃sib sex:
ꝙ in suꝑiorib cdomꝰ sue fecit sͥ secre¬
tũ cubicłm. in qͦ cũ puellis suis clau¬

Expanded text:
audisset haec verba Judith vidua, quae erat filia Merari, filii Idox, filii Joseph, filii Oziae, filii Elai, filii Jamnor, filii Gedeon, filii Raphaim, filii Achitob, filii Melchiae, filii Enan, filii Nathaniae, filii Salathiel, filii Simeon, filii Ruben: et vir ejus Manasses, qui mortuus est in diebus messis hordeaceae: instabat enim super alligantes manipulos in campo, et venit aestus super caput ejus, et mortuus est in Bethulia civitate sua, et sepultus est illic cum patribus suis. Erat autem Judith relicta ejus vidua jam annis tribus, et mensibus sex. Et in superioribus domus suae fecit sibi secretum cubiculum, in q
Abbreviated transcription (Latin):
os cilitiũ ieiunabat oĩb dieb uite
sue: pret̾ sabb̃a et neomenias. ꝙ fe¬
sta domꝰ isrł. Erat autẽ eleganti as¬
pectu nimis: cui uir suus reliq̃rat
cliuitias multas. et familiã copio¬
sã: ac possessiones arm̃tis boũ & gre¬
gib ouiũ plenas. et erat hec in oĩb
famosissima: q̃m timebat dũm
ualde. nec erat qui loq̃ret᷑ de illa

Expanded text:
unabat omnibus diebus vitae suae, praeter sabbata, et neomenias et festa domus Israel. Erat autem eleganti aspectu nimis, cui vir suus reliquerat divitias multas, et familiam copiosam, ac possessiones armenti boum et gregibus ovium plenas. Et erat haec in omnibus famosissima, quoniam timebat Dominum valde, nec erat qui loqueretur de illa
Abbreviated transcription (Latin):
Celi autẽ qui n̾c sunt et t̾ra: eo¬
cłe uerbo repositi sunt. igni serua¬
ti in diem iuditii: et ꝑditionis ĩ¬
pioꝵ hominum.uii. Unũ ue¬
ro hoc non lateat uos kĩni: quia
unus dies apud dñm sic̃ mille
anni. et mille anni sicut dies imiꝰ.
Non tardat dñs ꝓmissis. sed pati¬
enter agit ꝓpter uos: nolens aliqͦs

Expanded text:
eli autem qui nunc sunt et terra eodem verbo repositi sunt igni servati in diem iudicii et perditionis impiorum hominum unum vero hoc non lateat vos carissimi quia unus dies apud Dominum sicut mille anni et mille anni sicut dies unus non tardat Dominus promissi sed patienter agit propter vos nolens aliquos
Abbreviated transcription (Latin):
uicenoꝵ pedum spatio tenebat᷑.
Posuitq portas eiꝰ in altitudine
turriũ: et głabat᷑ quasi potẽs in
potentia excitus sui. et in gła qͣ¬
drigaꝵ suaꝵ. Anno gͥ duodecimo
regni sui nabuchodonosor rex as¬
syrioꝵ qui regnabat in nineue ci¬
uitate magna pugnaũ contͤ ar¬
faxath: et obtinuit eũ in campo
magno qui appellat᷑ ragau. cir
ca euphraten et tygrin et yadasã:
in campo erioch regis elycoꝵ. Tẽ
exaltatũ est regnũ nabuchono¬
sor. et cor eius eleuatũ est. & misit
ad emines qui habitabant in cili¬
tia et damasco. et libano: et ad gẽ¬
tes que st̃ in carmelo et cedar. ꝙ in¬
habitantes galileam. in cãpo mag¬
no. hesdrelon: et ad om̃s qui erãt
in samaria. et transflum̃ iordanẽ
us̃q iherłm: et omñe t̾ram iesse:
qͦusq ꝑueniat᷑ ad montes ethyo¬
pie: Ad hos õs misit nuntios na¬

Expanded text:
patio tendebatur posuitque portas eius in altitudine turrium et gloriabatur quasi potens in potentia exercitus sui et in gloria quadrigarum suarum anno igitur duodecimo regni sui Nabuchodonosor rex Assyriorum qui regnabat in Nineven civitatem magnam pugnavit contra Arfaxat et obtinuit eum in campo magno qui appellatur Ragau cica Eufraten et Tigrin et Hyadas in campo Erioch regis Elicorum tunc exaltatum est regnum Nabuchodonosor et cor eius elatum est et misit ad omnes qui habitabant in Cilicia et Damasco et Libano et ad gentes quae sunt in Carmelo et Cedar et inhabitantes Galileam in campo magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos o
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ excitib sufficerent copiose. Bo¬
um qͦq arm̃ta gregesq ouiũ qͦꝵ
ñ erat numerꝰ. et frum̃tũ ex õi sy¬
ria in transitu suo ꝑari conftituit.
Aurũ uero et argentũ de domu
regis assumpsit multũ nimis: ꝙ
ꝓfectus est ipse et oĩs ex̾citꝰ cũ qua¬
drigis et equitib. et sagittariis.
qui cooꝑuert̃ fatiem terre sic̃ locu¬
fte.Cumq ꝑtransisset fines assy¬
rioꝵ:uenit acd magnos montes
ange. qui ft̃ a sinistro cilicie: asc̃ẽ¬
dites omuia castella eoꝵ. et obti¬
nuit oẽm munitionẽ. Effregit
autẽ ciuitatẽ opinatissimã me¬
lochi: p̃dauitq õs filios tharsis.
leon. et transiit eufraten. et ue¬
uit ad mesopotamiã. et fregit
õs ciuitates excelsas q̃ erãt ibi:

Expanded text:
ercitibus sufficerent copiose, boum quoque armenta gregesque ovium, quorum non erat numerus. Frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit. Aurum vero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Melothi, praedavitque omnes filios Tharsis, llon. Et transivit Euphratem, et venit in Mesopotamiam: et fregit omnes civitates excel
Abbreviated transcription (Latin):
eã introire ubi repositi erãt thesau¬
rieius: ꝙ uissit illic man̾e eã & con¬
stituit qͥd daret᷑ illi de cõuiuio suo.
Cui respondit iudith & dix̃. sc̃ nõ

Expanded text:
eam introire ubi repositi erant thesauri eius et iussit illic manere eam et constituit quid daretur illi de convivio suo. Cui respondit Iudith et dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
et paruulũ occidit inuidia. Ego
uicli ftultũ firma radice: ꝙ male¬
dixi pulchritudini eiꝰ statĩ. Iõge
fient filii eiꝰ a salute: et conterent᷑
in porta. et ñ erit qui eruat. Cuiꝰ
messẽ famelicus comedet: et ip̃m
rapiet armatꝰ. et bibent sitientes
diuitias ciꝰ. Nichil in t̾ra sñ sau¬
sa fit. et de humo ñ oriecur dolor.
Homo acd laborẽ nascit᷑: et auis
ad uolatũ. Qũaobrem ego depre¬
cabor dñm: et ad dm̃ ponã eloqͥ¬
um meũ. qui facit magna et in¬
scrutabilia: et mirabilia absq
numero. Qui dat pluiiã suꝑ fa¬
tiẽ terre: et irrigat aquis uniũ fa.
Qui ponit humiles in sublimi: et

Expanded text:
dia. Ego vidi stultum firma radice, et maledixi pulchritudini ejus statim, Longe fient filii ejus a salute, et conterentur in porta, et non erit qui eruat. Cujus messem famelicus comedet, et ipsum rapiet armatus, et ebibent sitientes divitias ejus. Nihil in terra sine causa fit, et de humo non oritur dolor. Homo ad laborem nascitur, et avis ad volatum. Quamobrem ego deprecabor Dominum, et ad Deum ponam eloquium meum: Qui facit magna et inscrutabilia, et mirabilia absque numero: Qui dat pluviam super faciem terrae, et irrigat aquis universa: Qui ponit humiles in sublimi, et
Abbreviated transcription (Latin):
sit : lece clociusti multos: ꝙ marͦ
lassas roborasti. uacillantes con¬
firmauert̃ sermones tui: et genua
te: et conturbatꝰ es: Ubi est timor
tiuuis: fortitudo tua: Patientia
tua et ꝑfectio uiaꝵ tuaꝵ: Recor¬
dare obsechro te quis unqͣm inno¬
cens ꝑiit. aut qͣnclo recti cdeleti ft̃.
quin potiꝰ uidi eos qui oꝑantur
niqͥtatẽ. et seminant dolores. et

Expanded text:
it? Ecce docuisti multos, et manus lassas roborasti: Vacillantes confirmaverunt sermones tui, et genua te, et conturbatus es. Ubtuus, fortitudo tua, et perfectio viarum tuarum? Recordare, obsecro te, quis unquam innocens periit, aut quando recti deleti sunt? Quin potius vidi eos, qui operantur iniquitatem et se
Abbreviated transcription (Latin):
pestria. Sed cum appropinquas¬
ient ad montana: exier̃t contra eoᷤ
fundibalarii. Illi autẽ dũctentes
a lat̾e moitis: ligauer̃t achior ad
arborem manib et pedib. et sic
uinctũ de reftib dimisert̃ eum: &
reuersi ft̃ ad dñm suũ. Porro filii
isrł descendentes de betulia: uene¬

Expanded text:
pestria: sed cum appropinquaspestria: sed cum appropinquassent ad montana, exierunt contra eos fundibularii. Illi autem divertentes a latere montis, ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus, et sic vinctum restibus dimiserunt eum, et reversi sunt ad dominum suum. Porro filii Isr
Abbreviated transcription (Latin):
est ds nisi nabuchodonosor. cũ ꝑ¬
cusserimꝰ eos õs sicut hoĩem unũ:
tunc et ipse cura illis assyrioꝵ gla¬
dio interib. et omĩs isrł tecũ ꝑliti¬
one clisꝑiet: et probabis qm̃ nabu¬
chodonosor dñs sit uniuerse terre.
Tuncq gladius militie mee tran¬
siet ꝑ latera tua: & confixꝰ cades in¬
ter uulñatos isrł. et ñ respirab̾ ul¬
tra. donee ext̾mineris cũ illis. Por¬
ro autẽ si ꝓphetiã tuã uer̃a exifti¬
mas: ñ concidat uultꝰ tuus & pal¬
lor qui fatiem tuã obtinuit absce¬
dat a te: si u̾ba mea hec putas ĩple¬
ri ñ posse. Ut autẽ noueris qͥa si¬
mul cũ illis hec experieris: ecce ex
hac hora illoꝵ ppło sotiab̾is. ut dũ
dignas mei gladii penas exceꝑint:
ipse simul ułtioni subiaceas. Tẽ
holofernis p̃cepit seruis suis ut cõ¬
prehencłent achior: & clucerẽt eũ
in bethuliã. et tracłent eũ in ma¬
nu filioꝵ isrł̃. Ꝙ accipientes eum
serui holofernis: ꝓfecti st̃ per cam¬

Expanded text:
est Deus, nisi Nabuchodonosor: cum percusserimus eos omnes, sicut hominem unum, tunc et ipse cum illis Assyriorum gladio interibis, et omnis Israel tecum perditione disperiet: et probabis quoniam Nabuchodonosor dominus sit universae terrae: tuncque gladius militiae meae transiet per latera tua, et confixus cades inter vulneratos Israhel et non respirabis ultra donec extermineris cum illis porro autem si prophetiam tuam veram existimas non concidat vultus tuus et pallor qui faciem tuam obtinuit abscedat a te si verba mea haec putas impleri non posse ut autem noveris quia simul cum illis haec experieris ecce ex hac hora illorum populo sociaberis ut dum dignas mei gladii poenas exceperint ipse simul ultioni subiaceas tunc Holofernis praecepit servis suis ut conprehenderent Achior ut ducerent eum in Bethuliam et tranus filiorum Israel. Et accipientes eum servi Holofernis, profecti sunt per cam