comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xumus.L. sisenna doctus uir & stu¬
diis optimis deditus. bene latine
loquens. gnarus rei.p. non sine
facetis. sedneq laboris multi: nec
satis uersatus in causis interiedtusq
inter duas etates horfensi & sul¬
picu nec maioris consequi pote¬
rat: & minori necesse erat cedere
huius omnis facultas ex historia
ipsus percipi potest. Quae cum
facile omnis uincat superioris: tũ
indicat tamen quantum absit a
summo. quanquam genus hoc
scripuonis non dum si satis latinis
littẽ ris illustratum. Namq hor¬
tensũ admodum adulescentis in¬
genium ut phidiae signum simł
aspectum & probatum est. ls.l.
crasso. Q. Sceuola cõs. primumm
foro dixit & apud hos ipsos quidem
cõs. & cum eorum qui affuerunt
tum ipsoꝵ consuluum. qui omnis
intelligenta ante ibant iudicio di¬
scessit probatus: unde uiginti ãños
nanis erat eo tempore. Est autẽ
.l. paulo .C. marcello. cos. mortuus
ex quo iidemus eum in patronoꝵ
numero annos quatuor & quadra¬

Expanded text:
ximus L. Sisenna, doctus vir et stuximus L. Sisenna, doctus vir et studiis optimis deditus, bene Latine loquens, gnarus rei publicae, non sine facetiis sed neque laboris multi nec satis versatus in causis; interiectusque inter duas aetates Hortensi et Sulpici nec maiorem consequi poterat et minori necesse erat cedere. Huius omnis facultas ex historia ipsius perspici potest, quae cum facile omnis vincat superiores, tum indicat tamen quantum absit a summo quamque genus hoc scriptionis nondum sit satis Latinis litteris inlustratum. Nam Q. Hortensi admodum adulescentis ingenium ut Phidiae signum simul aspectum et probatum est. Is L. Crasso Q. Scaevola consulibus primum in foro dixit et apud hos ipsos quidem consules, et cum eorum qui adfuerunt, tum ipsorum consulum qui omnis intellegentia anteibant, iudicio discessit probatus. Vndeviginti annos natus erat eo tempore, est autem L. Paullo C. Marcello consulibus mortuus: ex quo videmus eum in patronorum numero annos quattuor et quadra
Abbreviated transcription (Latin):
ueram causam agens est probatus
& eo magis quod eandem causam
eum ager& euis collega ille ipse
sulpicius: hic plura & acutiora di¬
cebat. Itaq post tribunatum primo
multae ad eum cause: deinde omnes
maxume quaecunq erant defere¬
bantur: rem uidebat acute compo¬
nebat diligenter: memoria ualebat
uerbis non ille quidem ornatis ute¬
batur. sed non abiectis. Expedita
autem erat & ꝑfacile currens
oratio: & erat eius quidem tanꝗͥ
habitus non inurbanus. actio paulũ
cum uitio uocis: tum etam ineptus
claudicabat. hic temporibus floruit
his quibus inter profectionem
reditumq syllae sine iure fuit
& sine ulla dignitate resp. hoc
etiam autem magis probabatur
quod erat ab oratoribus quaedam
inforo solitudo sulpicius occiderat
corta aberat: & curio uiuebat e
reliqius patronis eius aetatis nemo
praeter carbonem & pomponium
quorum uirunq facile superabat
inferioris autem etans erat pro¬

Expanded text:
dinariam veram causam agens est probatus; dinariam veram causam agens est probatus; et eo magis quod eandem causam cum ageret eius conlega ille ipse Sulpicius, hic plura et acutiora dicebat. Itaque post tribunatum primo multae ad eum causae, deinde omnes maximae quaecumque erant deferebantur. Rem videbat acute, componebat diligenter, memoria valebat; verbis non ille quidem ornatis utebatur sed tamen non abiectis; expedita autem erat et perfacile currens oratio; et erat eius quidam tamquam habitus non inurbanus; actio paulum cum vitio vocis tum etiam ineptiis claudicabat. Hic temporibus floruit eis quibus inter profectionem reditumque L. Sullae sine iure fuit et sine ulla dignitate res publica; hoc etiam magis probabatur, quod erat ab oratoribus quaedam in foro solitudo. Sulpicius occiderat, Cotta aberat et Curio, vivebat e reliquis patronis eius aetatis nemo praeter Carbonem et Pomponium, quorum utrumque facile superabat. Inferioris autem aetatis erat pro
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝑacutus & callidus eum primisq
ridiculus: is ex summis & fortune
& uitae sordibus in praetura cõs
factus ess&. si rationem eius haberi
licere iudicatum ess&: nam & ple¬
bem tenebat &e questrem ordinẽ
bene sicio legis de iunxerat. is praetor
eodem die quo saturnius .tr.pl. mario
homo simillimus atheniensis by ꝑboli
cuius improbitatem uoteres atticoꝵ
comoediae notauerunt.Quos sex.
tinus consecutus homo loquax sane
& satis acuns. sedtam solutus &
mollis in gestu: ut saltato quaedam
nasceretur: cui saltationi titius no¬
men ess&. lta cauendum est neꝗd
in agendo dicendo ue facias cuius
imitatio ridebatur. Sed a paulo suꝑio¬
rem atatem reuecti sumus: nunc
ad eam de qua aliquantum sumus
locun reuertamur. Coniunctus
igitur sulpieius aetaũ .P. Antistius
fuit rabula sane probabilis qui mul¬
tos cum tacuiss& annos neꝙ contẽni
solum: sed irrideri etiam solitus essa
In tribunatu primum contra .C. lulii

Expanded text:
sed peracutus et callidus cum primisque sed peracutus et callidus cum primisque ridiculus. Is ex summis et fortunae et vitae sordibus in praetura consul factus esset, si rationem eius haberi licere iudicatum esset. Nam et plebem tenebat et equestrem ordinem beneficio legis devinxerat. Is praetor eodem die quo Saturninus tribunus plebhomo simillimus Atheniensis Hyperboli, cuius improbitatem veteres Atticorum comoediae notaverunt. quos Sex. Titius consecutus est homo loquax sane et satis acutus, sed tam solutus et mollis in gestu ut saltatio quaedam nasceretur cui saltationi Titius nomen esset. Ita cavendum est ne quid in agendo dicendove facias, cuius imitatio rideatur. sed ad paulo superiorem aetatem revecti sumus; nunc ad eam de qua aliquantum sumus locuti revertamur. Coniunctus igitur Sulpici aetati P. Antistius fuit, rabula sane probabilis, qui multos cum tacuisset annos neque contemni solum sed inrideri etiam solitus esset, in tribunatu primum contra C. Iuli il
Abbreviated transcription (Latin):
re .p. dicer& . l. autem locullum.
etiam acutum patremq tuum
brute iuris quoq & publici &
priuati sane peritum. M. lucullũ
M. octauium .cn. filios qui tantũ
auctoritate dicendoq ualuit ut
legem semproniam frumentariã
frequenus suffragiis abrogauerit
.M. octauium. M.F. M. catonem
pairem. q. enam catullum filium
adducamus ex acie id est ab iudicus
facere possint collocemus eodem
.q. coepionem referrem nisi nimis
equestri ordinis deditus a senatu
dissediss&. cN. carbonem. M. ma¬
rium & ex eodem genere com¬
pluris minime dignos elegantis
conuentus auribus aptimos eogno¬
ui turbulentis cognitionibus: quo
in genere ut in his per nurbem aeta¬
tum ordinem. nuper.L. quinduis
fuit: aptior etiam palicanus aurib
imperitor. Et quoniam huius ge¬
neris facta mentio est sedinosorũ
omnium post gracchos. L. appuleu
saturninus eloquenussimus uisus
est: magis specie tamen & motu
improbissimus .c. Seruilus glaucia

Expanded text:
re publica diceret, L. autem Lucullum re publica diceret, L. autem Lucullum etiam acutum, patremque tuum, Brute, iuris quoque et publici et privati sane peritum, M. Lucullum, M. Octavium Cn. F., qui tantum auctoritate dicendoque valuit ut legem Semproniam frumentariam populi frequentis suffragiis abrogaverit, Cn. Octavium M. F., M. Catonem patrem, Q. etiam Catulum filium abducamus ex acie, id est a iudiciisfacere possint, collocemus. Eodem Q. Caepionem referrem, nisi nimis equestri ordini deditus a senatu dissedisset. Cn. Carbonem M. Marium et ex eodem genere compluris minime dignos elegantis conventus auribus aptissimos cognovi turbulentis contionibus. Quo in genere, ut in his perturbem aetatum ordinem, nuper L. Quinctius fuit; aptior etiam Palicanus auribus imperitorum. Et quoniam huius generis facta mentio est, seditiosorum omnium post Gracchos L. Appuleius Saturninus eloquentissimus visus est; magis specie tamen et motu improbissimus C. Servilius Glaucia,
Abbreviated transcription (Latin):
leritatem. Itaq eius orationes
aspiciendas tamen censeo. sunt
illae quidem languidiores: uerũ
tamen possunt augere & quasi
alere id bonum quod in illo me¬
diocriter fusse concedimus. qđ
hab&. tantam nim ut solum sine aliis
in curione speciem oratoris alicuuis
effecerit: sed ad instinita redeamꝰ
In eodem igitur numero eiusdem
actatis.C. Carbo fuit illuis eloquen¬
tissimi uiri filius: non sans acutus
orator: sed tamen orator numeratꝰ
est: erat in uerbis grauitas & facile
dicebat. & auctoritatem naturale
quandam habebat orato acunor.
.Q. Uarius rebus inuemendis: nec
minus uerbis expeditis: fortis uero
actor & uehemens in uerbis: nec
inops: nec abiectis & quem plane
oratorem dicere auderes. cn.pom¬
ponius lateribus pugnans incitas
animos: acer: a cerbus. criminosus
multum abhis aberat.L. fufuis: tamẽ
ex accusatione. M.aquilii diligẽtae
fructum ceperat. Nam. M.drusũ
tuum magnum auunculum grauẽ
oratorem ita dumtaxat cum de

Expanded text:
leritatem. Itaque eius orationes leritatem. Itaque eius orationes aspiciendas tamen censeo. Sunt illae quidem languidiores, verum tamen possunt augere et quasi alere id bonum quod in illo mediocriter fuisse concedimus: quod habet tantam vim ut solum sine aliis in Curione speciem oratoris alicuius effecerit. Sed ad instituta redeamus. In eodem igitur numero eiusdem aetatis C. Carbo fuit illius eloquentissimi viri filius. Non satis acutus orator, sed tamen orator numeratus est. Erat in verbis gravitas et facile dicebat et auctoritatem naturalem quandam habebat oratio. Acutior Q. Varius rebus inveniendis nec minus verbis expeditus; fortis vero actor et vehemens et verbis nec inops nec abiectus et quem plane oratorem dicere auderes, Cn. Pomponius lateribus pugnans, incitans animos, acer acerbus criminosus. Multum ab his aberat L. Fufius, tamen ex accusatione M'. Aquili diligentiae fructum ceperat. Nam M. Drusum tuum magnum avunculum, gravem oratorem ita dumtaxat cum de
Abbreviated transcription (Latin):
quem senatum caesar cõs habuiss&
reprehendit eas res quas idem
caesar anno post & de inceps reliꝗs
annis ad ministrauiss& in gallia.
Tum brutus admirans tantam ne
fuisse obliuionem inquit in scrip¬
to praesertim: ut nelegens quidẽ
unꝗͣ senserit : quantum fiagiui
commisiss& : duid autem inquam
brute sulpicius: quam si ea uitu¬
perare uolebat quae uituperauit
non eo tempore instituere ser¬
monem rum illarum rerum iã
tempora praeterissent: sedita
totus errat ut in eodem. sermõe
dicat in senatu se caesare c̃os nõ
accedere: sed ita dicat ipso c̃os.
exiens ex senati iam qui hac parte
animi quae custos est ceterarũ
ingenii partium tam debilis ess&
ut ne in scripto quidem meminissa
quid pariloante posuiss&. hiuic mi¬
nime mirum est extempore
dicenti solitam effluere mentẽ.
Itaq eum ei neq officium dess&
& flagarse studio dicendi per
propter uerborum uanitatem
ut antedixi & expeditam ac
profluentem quodammodo ce¬

Expanded text:
quem senatum Caesar consul habuisset, quem senatum Caesar consul habuisset, reprendit eas res quas idem Caesar anno post et deinceps reliquis annis administravisset in Gallia. Tum Brutus admirans: Tantamne fuisse oblivionem, inquit, in scripto praesertim, ut ne legens quidem umquam senserit quantum flagiti commisisset? Quid autem, inquam, Brute, stultius quam, si ea vituperare volebat quae vituperavit, non eo tempore instituere sermonem, cum illarum rerum iam tempora praeterissent? Sed ita totus errat ut in eodem sermone dicat in senatum se Caesare consule non accedere et id dicat ipso consule exiens e senatu. Iam, qui hac parte animi, quae custos est ceterarum ingeni partium, tam debilis esset ut ne in scripto quidem meminisset quid paulo ante posuisset, huic minime mirum est ex tempore dicenti solitam effluere mentem. itaque cum ei nec officium deesset et flagraret studio dicendi, perpropter verborum bonitatem, ut ante dixi, et expeditam ac profluentem quodam modo ce
Abbreviated transcription (Latin):
inquit octaui college nio graniã
referes: qui nisi se suo more iacta¬
uiss&: hodie te istic muscae com¬
medissent: memoria autem it a
fuit nulla. ut aliquonens tria cũ
proposuissa: aut quartum addera
aut tertium quȩrer& qui in ui¬
dicio priuato uel maxumo: cum
ego pro titinia cotte perorauissẽ
ille contra me proseruio neiuo
dicer& subito totam causam obli¬
tus est. ldq ueneficiis & cantatio¬
nibus utiane factum esse dicebat
Magna haec immemorosis ingenu
signa sednibil turpius ꝗͣ quod
etiam. in seriptis obliis cebatur:
quid paulo ante posuiss&: ut in eo
libro ubi se exeuntem ex senatu
& cum pansa nostro & cum curiõe
filio colloquentem facit. Cum se¬
natum cesar. cõs habuiss& om¬
nisq ille sermo ductus est ꝑconta¬
tione filii quic in senani ess& atr̃
in quo mulus uerbis cum in ue¬
heretur in caesarem eurio dilpu¬
tauoq ess& inter eosut est consu¬
enido dialogorum. cumsermo
ess& institutus senatu remisso.

Expanded text:
inquit,' Octavi, conlegae tuo gratiam inquit,' Octavi, conlegae tuo gratiam referes: qui nisi se suo more iactavisset, hodie te istic muscae comedissent.' Memoria autem ita fuit nulla, ut aliquotiens, tria cum proposuisset, aut quartum adderet aut tertium quaereret; qui in iudicio privato vel maximo, cum ego pro Titinia Cottae peroravissem, ille contra me pro Ser. Naevio diceret, subito totam causam oblitus est idque veneficiis et cantionibus Titiniae factum esse dicebat. Magna haec immemoris ingeni signa; sed nihil turpius quam quod etiam in scriptis obliviscebatur quid paulo ante posuisset, ut in eo libro, ubi se exeuntem e senatu et cum Pansa nostro et cum Curione filio conloquentem facit cum senatum Caesar consul habuisset omnisque ille sermo ductus est e percontatione fili quid in senatu esset actum. In quo multis verbis cum inveheretur in Caesarem Curio disputatioque esset inter eos, ut est consuetudo dialogorum, cum sermo esset institutus senatu misso,
Abbreviated transcription (Latin):
autem actione: erantq ei quaedã
ex iis paria eum crasso: quaedam
etiam superiora. At crassi magis
nitebat oratio. Nec uero sulpicio
neque coitae dicere possumus: neq
euiquam bono oratori rem ullam
ex illis quinq partibus plane atq
omnino defuisse. Itaq in curione
hoc uerissime iudicari potest: nulla
re una magis oratorem cõmen¬
dari qͣ uerborum splendore a
copia. nam cum tardis in cogitando
tum instruendo dissipatus fuit. Relz¬
qua duo sunt agere & meminisse:
Reliqua duo sunt agere & meminisse
in utroque caccinnos ir ridentiũ
commouebat: motus erat is quem
&.C. lulus in perpetuum notauit.
cum ex eo in utranq partem toto
corpore uacillante quefiuit. Quis
loquetet eluntre: A CN. Sicinuis
homo impurus. sed ad modum ri¬
diculus: neq aliud in eo oratori si
multa dixiss& sedentem. eN.oc¬
tauio collega qui deuinctus erat
fasciis & multis medicamentis propt̾
dolorem artuum delibutus: nunꝗͣ

Expanded text:
autem actione; erantque ei quaedam autem actione; erantque ei quaedam ex his paria cum Crasso, quaedam etiam superiora; at Crassi magis nitebat oratio. Nec vero Sulpicio neque Cottae dicere possumus neque cuiquam bono oratori rem ullam ex illis quinque partibus plane atque omnino defuisse. itaque in Curione hoc verissime iudicari potest, nulla re una magis oratorem commendari quam verborum splendore et copia. Nam cum tardus in cogitando tum in struendo dissipatus fuit. Reliqua duo sunt, agere et meminisse:Reliqua duo sunt, agere et meminisse: in utroque cachinnos inridentium commovebat. Motus erat is, quem et C. Iulius in perpetuum notavit, cum ex eo in utramque partem toto corpore vacillante quaesivit quis loqueretur e luntre, et Cn. Sicinius homo impurus, sed admodum ridiculus,—neque aliud in eo oratoris simmulta dixisset sedente Cn. Octavio conlega, qui devinctus erat fasciis et multis medicamentis propter dolorem artuum delibutus, 'numquam,'
Abbreviated transcription (Latin):
parua magnis. Curionis & si pu¬
pillus relictus est patrio fuisse in¬
stituto puro sermone assuefactã
domum & eo magis hoc iudicio
quod neminem ex his quidem qui
aliquo in numero fuerunt : cogno¬
ui in omm genere honestarum
arturm: tam indoctum tam rudẽ
nullum ille poetam nouerat: nul¬
lum legerat oratorem: nullam
memoriam antiquitatis collegerat
non publieum uis non priuatum
& ciuile cognouerat. Quanquã
hic quidem fuit enam in aliis &
magnis quidem oratoribus. quos
parum his instructos arubus uidi¬
mus. Ut sulpicium ut Antoniũ.
sed ei tamen unum illud habebãt
dicendi opus elaboratum idq cum
constaret ex quinq notissimis par¬
tibus: nemo in aliqua parte earũ
omnino nihil probat. in quacunq
enim una plane clauder& orator
esse non poss&. Sed tamen alius in alia
excellebat magis reperiebat quid
dici opusess& & quomodo praepare
& quo loco locari memoriaq ea cõ¬
praehendebat. Antonius excellebat

Expanded text:
parva magnis, Curionis, etsi puparva magnis, Curionis, etsi pupillus relictus est, patrio fuisse institute puro sermone adsuefactam domum; et eo magis hoc iudico quod neminem ex his quidem, qui aliquo in numero fuerunt, cognovi in omni genere honestarum artium tam indoctum, tam rudem. nullum ille poetam noverat, nullum legerat oratorem, nullam memoriam antiquitatis conlegerat; non publicum ius, non privatum et civile cognoverat. Quamquam hoc quidem fuit etiam in aliis et magnis quidem oratoribus, quos parum his instructos artibus vidimus, ut Sulpicium, ut Antonium. Sed ei tamen unum illud habebant dicendi opus elaboratum; idque cum constaret ex quinque notissimis partibus, nemo in aliqua parte earum omnino nihil poterat: in quacumque enim una plane clauderet, orator esse non posset; sed tamen alius in alia excellebat magis. Reperiebat quid dici opus esset et quo modo praeparari et quo loco locari, memoriaque ea comprendebat Antonius, excellebat
Abbreviated transcription (Latin):
filia. Quid crassum inquam illum
censes istus liciniae filium Crassi
testamento qui fuit adoptatus sũmo
iste quidem dicitur ingenio fuisse
inquit. Et ue ro hic scipio collega
meus mibi sane bene & loquiui¬
detur & dicere. Reste inquam
iudicas brute & enim istius genꝰ
est ex ipsius sapientiae stirpe ge¬
ueratum. Nam & de duobus auis
iam diximus scipione & Crasso
& de tribus proauis .Q. Metello
cuiis quatuor filii p. scipione ꝗ
ex dominatu gracchi priuatus in
libertatem rem .p. uindicauit
.Q. Sceuola augure qui peritissi¬
mus iuiris idemq ꝑ comis est habitꝰ.
lam duoꝵ abauon quam est illu¬
stre nomen .p. scipionis quibis
consul fuit qui est corculum
dictus: alterius omnium sapien¬
tissimi .c. laelii. O generosam inꝗt
stirpem & tanquãm mnunam ar¬
borem plura genera: sic in istã
domum multorum insitam atq
illuminatam sapientam: similiter
igitur suspicor ut conferamus

Expanded text:
filia. Quid Crassum, inquam, ilium filia. Quid Crassum, inquam, ilium censes, istius Liciniae filium, Crassi testamento qui fuit adoptatus? Summo iste quidem 30 dicitur ingenio fuisse, inquit; et vero hic Scipio, conlega meus, mihi sane bene et loqui videtur et dicere. Recte, inquam, iudicas, Brute. Etenim istius genus est ex ipsius sapientiae stirpe generatum. Nam et de duobus avis iam diximus, Scipione et Crasso, et de tribus proavis, Q. Metello, cuius quattuor illi filii, P. Scipione, qui ex dominatu Ti. Gracchi privatus in libertatem rem publicam vindicavit, Q. Scaevola augure, qui peritissimus iuris idemque percomis est habitus. Iam duorum abavorum quam est inlustre nomen, P. Scipionis, qui bis consul fuit, qui est Corculum dictus, alterius omnium sapientissimi, C. Laeli.—O generosam, inquit, stirpem et tamquam in unam arborem plura genera, sic in istam domum multorum insitam atque inluminatam sapientiam!— similiter igitur suspicor, ut conferamus
Abbreviated transcription (Latin):
quam partem dicere & quia plures
ine untur granae si uno tempore
dicas pro pluribus: ideireo hane c̃õ¬
sue tudinem libenter adscuumus
Frant tamen quibus uideretur illius
e tatis tertius curio: quia splendi¬
dioribus fortasse uerbis utebatur
& quia lanne non pessume loquebat᷑.
Ysu credo aliquo domestico. Nam
litterarum ad modum nihil sciebat
sed magni interest: quos quisque
audiat quondie domi quibus cũ
loquatur ã puero: quem ad modũ
patres pedagogi: matres etam
loquantur. Legimus epistolas corne¬
hae matris gracchoꝵ appara. filios
non tam gͣemio educatos ꝗͣ in sermõe
matris. Auditus est nobis laelae filiae
saepe sermo ergo illam patris elegã¬
na tinctam uidimus: & filias eius
munias ambas: quarum sermomihi
fuit notus & neptes licinias quas nõ
quidem ambas. hanc uero scipionis
etiam tu brute credo aliquando
audisti loquentem. Ego uero aclu¬
benter quidem inquit brutus a
eo lubentius quod l. crassi erat

Expanded text:
quam partem dicere et quia plures quam partem dicere et quia plures ineuntur gratiae si uno tempore dicas pro pluribus, idcirco hanc consuetudinem libenter adscivimus. erant tamen quibus videretur illius aetatis tertius Curio, quia splendidioribus fortasse verbis utebatur et quia Latine non pessime loquebatur, usu, credo, aliquo domestico. Nam litterarum admodum nihil sciebat; sed magni interest quos quisque audiat cotidie domi, quibuscum loquatur a puero, quem ad modum patres, paedagogi, matres etiam loquantur. Legimus epistulas Corneliae matris Gracchorum: apparet filios non tam in gremio educatos quam in sermone matris. Auditus est nobis Laeliae C. F. saepe sermo: ergo illam patris elegantia tinctam vidimus et filias eius Avis ambas, quarum sermo mihi fuit notus, et neptes Licinias, quas nos quidem ambas, hanc vero Scipionis etiam tu, Brute, credo, aliquando audisti loquentem. Ego vero ac libenter quidem, inquit Brutus; et eo libentius, quod L. Crassi erat
Abbreviated transcription (Latin):
bebat confugiebat ad philipt ũ
fere: aut ad cesarem cotta sul¬
picius expetebantur. lta abhis
fiebant: neque hoc quod nimc fit
ut cause singulae defenderẽtur
a pluribus quo nibil est uciosius
Respondemus his quos non audi¬
uimus: in quo primum saepe
aliter est dictum aliter ad nos
relatum. De inde magni interese
coram uidere me quẽ ad modum
aduersarius de quaq re ad seuer&
maxime autem que madmodum
quaeꝙ res audiatur. Sed nil uino¬
suus ꝗͣ cum unum corpus debeat
esse de fensionis nasçi de integro
causam cum sit ab altera perorata
Omnium enim causaꝵ unum est na¬
turale principium una peroratio
reliqua quasi membra suo queque
loco locata suam & uim & dignitatẽ
tenent. Cum autem difficile sit in
longa oratione non aliquando aliꝗd
ita dicere ut sibi ipse non conueniat
quanto difficilius cauere nequid di¬
cas quah non conueniat euis oraniõi
qui ante te dixerit. Sed quia a la¬
bor multo maior est totam causam

Expanded text:
bebat, confugiebat ad Philippum bebat, confugiebat ad Philippum fere aut ad Caesarem; †Cotta† Sulpicius expetebantur. Ita ab his fiebant, neque hoc quod nunc fit, ut causae singulae defenderentur a pluribus, quo nihil est vitiosius. Respondemus eis quos non audivimus: in quo primum saepe aliter est dictum aliter ad nos relatum; deinde magni interest coram videre me, quem ad modum adversarius de quaque re adseveret, maxime autem, quem ad modum quaeque res audiatur. Sed nil vitiosius quam, cum unum corpus debeat esse defensionis, nasci de integro causam, cum sit ab altero perorata. omnium enim causarum unum est naturale principium, una peroratio; reliquae partes quasi membra suo quaeque loco locata suam et vim et dignitatem tenent. Cum autem difficile sit in longa oratione non aliquando aliquid ita dicere ut sibi ipse non conveniat, quanto difficilius cavere, ne quid dicas quod non conveniat eius orationi qui ante te dixerit ? Sed quia et labor multo maior est totam causam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sese uir ingenio prestans omniq
doctrina pluribus & illustrioribus
litteris explicaiut: sed idem aelus
stocus uoluit: orator autem: nec
studuit unquam nec fuit scribebat¬
tamen: tamen orauones quas abu
dicerent ut .o. metell. f. ut .&.
cõȩpione ut &. Pompeio rufo:ꝗꝗͣ
is eram ipse seripsit ea quibus pro
se est usiis: sed non sine aelio. his
enim seriptis etiam ipse interfui
cum essem apud aelium adulesces
eumq audire ꝑstudiose solerem.
Cottam autem miror summum
ipsum oratorem minime ineptũ
aelianas leuis oratunculas uoliusse
existimari suas. his duobus eiusdẽ
etans adnumerabatur: ne mo ter¬
tus: sed mihi glacebat pomponuis
maxime. uel dicam minime dis¬
plicebat. Locus erat omnino in ma¬
rimis causis preter eos de quibus
supra dixi nemini. propterea qđ
Antonius qui maxime expetebatꝰ
facilis in causis recipiendis erat.
Fastidiosior crassus. Sed tamen reci¬
piebat horum qui neuirum ha¬

Expanded text:
per sese, vir ingenio praestans omnique per sese, vir ingenio praestans omnique doctrina, pluribus et inlustrioribus litteris explicavit. sed idem Aelius Stoicus esse voluit, orator autem nec studuit umquam nec fuit. Scribebat tamen orationes, quas alii dicerent; ut Q. Metello †F., ut Q. Caepioni, ut Q. Pompeio Rufo, quamquam is etiam ipse scripsit eas, quibus pro se est usus, sed non sine Aelio. his enim scriptis etiam ipse interfui, cum essem apud Aelium adulescens eumque audire perstudiose solerem. Cottam autem miror summum ipsum oratorem minimeque ineptum Aelianas levis oratiunculas voluisse existimari suas. his duobus eiusdem aetatis adnumerabatur nemo tertius, sed mihi placebat Pomponius maxime, vel dicam, minime displicebat. Locus erat omnino in maximis causis praeter eos de quibus supra dixi nemini, propterea quod Antonius, qui maxime expetebatur, facilis in causis recipiendis erat; fastidiosior Crassus, sed tamen recipiebat. Horum qui neutrum ha
Abbreviated transcription (Latin):
tam dissimile ꝗ cotta sulpicro: &
uterq equalibus suis plurimum
praestitit. Quare hoc doctoris intel¬
ligentis est uidere quod ferat
natura sua quenque & ea duce
utentem sic instituere ut isooratẽ
in acerrimo ingenio theopompi
& lenissimo ephori traditum est
Alteri se calcaria adhibere alteri fre¬
nos. Sulpicii orauones quae ferunt
eas post mortem eius scripsisse publius
canucius putatur aequalis meus hõ
ex ira nostrum ordinem meo iudi¬
cio disertissimus. Ipsius sulpicũ nulla
oratio est. saepeq ex eo audiui cum
se scribere neq consuesse neq posse
dicer& cotte prose lege uaria q̃
inscribitur eam L. aelius scripsit
cortae rogatu fuif is omnino uir
egregius &. aeques romanus: cum
primus honestus idemq erudiussim
& graecis litteris & latinis antiqui¬
tansq nostrae & in inuentis rebus
&. in actis seriptorumq ueterum
litt erate peritus. quam sciennam
uarro noster acceptam ab illo auctãq

Expanded text:
tam dissimile quam Cotta Sulpicio, et tam dissimile quam Cotta Sulpicio, et uterque aequalibus suis plurimum praestitit. Qua re hoc doctoris intellegentis est videre, quo ferat natura sua quemque, et ea duce utentem sic instituere, ut Isocratem in acerrimo ingenio Theopompi et lenissimo Ephori dixisse traditum est, alteri se calcaria adhibere alteri frenos. sulpici orationes quae feruntur, eas post mortem eius scripsisse P. Cannutius putatur aequalis meus, homo extra nostrum ordinem meo iudicio disertissimus. Ipsius Sulpici nulla oratio est, saepeque ex eo audivi, cum se scribere neque consuesse neque posse diceret. Cottae pro se lege Varia quae inscribitur, eam L. Aelius scripsit Cottae rogatu. Fuit is omnino vir egregius et eques Romanus cum primis honestus idemque eruditissimus et Graecis litteris et Latinis, antiquitatisque nostrae et in inventis rebus et in actis scriptorumque veterum litterate peritus. Quam scientiam Varro noster acceptam ab illo auctamque
Abbreviated transcription (Latin):
uirium imbeccillitatem dicendi ac¬
commodabat genus: nihil erat in eiꝰ
oratione nisi sincerum: nihil nisi
siccum atq sanum Illudq maxumr̃
quod eum contentone orationis
flectere animos iudicum ure possa
nec omnino e genere dicera trac¬
tando tamen impellebat ut idem
facerent a se commoti quod a sul¬
picio coneitau. fuit enim sulpicius
uel maxume quos quidem ego
audiuerim grandis & ut ita dica
tragieus orator. Uox cum magna
nuimꝰ suaus & splendida gestus &
motus corporis ita uenustus ut
tamen ad forum non ad scenam
institutus iuderetur. Incitata & uo¬
lubilis nec ea redundans tamen
nec circumfluens oratio. Crassum
hic uolebat imitari: cotta malebat
antonium: sed ab hoc ius aberat
Antoni Crassi ab illo lepos. O magnã
inquit artem brunis siquidẽ istis
cum summi essent oratores: duae
res maxume alter alteri defuit
Atq in his oratoribus illud animad¬
uertendum est posse esse summos
qui interse sint dissimiles. Nihil enĩ

Expanded text:
virium imbecillitatem dicendi acvirium imbecillitatem dicendi accommodabat genus. Nihil erat in eius oratione nisi sincerum, nihil nisi siccum atque sanum; illudque maximum, quod cum contentione orationis flectere animos iudicum vix posset nec omnino eo genere diceret, tractando tamen impellebat ut idem facerent a se commoti quod a Sulpicio concitati. fuit enim Sulpicius vel maxime omnium, quos quidem ego audiverim, grandis et, ut ita dicam, tragicus orator. Vox cum magna tum suavis et splendida; gestus et motus corporis ita venustus ut tamen ad forum, non ad scaenam institutus videretur; incitata et volubilis nec ea redundans tamen nec circumfluens oratio. Crassum hic volebat imitari; Cotta malebat Antonium; sed ab hoc vis aberat Antoni, Crassi ab illo lepos. o magnam, inquit, artem! Brutus: si quidem istis, cum summi essent oratores, duae res maximae altera alteri defuit. atque in his oratoribus illud animadvertendum est, posse esse summos, qui inter se sint dissimiles.' Nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
mentius ea si preteriens ut dixi
aspexerit : si nihil audiuerit: ta¬
men oratorem uersari in illo iudicio
& opus oratorium fieri: aut per¬
fectum iam esse intellegee ꝓfecto.
Cum hec disseruissem: utque assesus
est. Et ego tanquam de integro
ordiens. Quando igitur inquam
a cotta & Sulpicio haec omnis flu¬
xit oratio: cum hos maxume ui¬
dioio illoꝵ hominum & illius aetatis
dixissem probatos. reuortar ad
eos ipsos: tum reliquos ut iastitu
de inceps persequar. Quoniamer¬
go oratorumbonorum quos enĩ
quaerimus: duo genera suntunũ
attenuate presseq: alterum
sublate. ampleq dicentium. Et si
id melius est quod splendiduis &
magnificentius: tamen in bonis
omnia quae summasunt iure
laudantur. Sed cauenda est presso
illi oratori in opra & ieuinitas amploaũt
inflatum & corrupium orationis
genus. Inueniebat igitur acute cotta
dicebat pure ac solute & ut ad infir¬
mitatem laterum ꝑscienter contẽ¬
tonem omnem remiserat sic ad

Expanded text:
mentius: ea si praeteriens, ut dixi, mentius: ea si praeteriens, ut dixi, aspexerit, si nihil audiverit, tamen oratorem versari in illo iudicio et opus oratorium fieri aut perfectum iam esse profecto intelleget. cum haec disseruissem, uterque adsensus est; et ego tamquam de integro ordiens: Quando igitur, inquam, a Cotta et Sulpicio haec omnis fluxit oratio, cum hos maxime iudicio illorum hominum et illius aetatis dixissem probatos, revertar ad eos ipsos; tum reliquos, ut institui, deinceps persequar. Quoniam ergo oratorum bonorum—hos enim quaerimus—duo genera sunt, unum attenuate presseque, alterum sublate ampleque dicentium; etsi id melius est quod splendidius et magnificentius, tamen in bonis omnia quae summa sunt iure laudantur. sed cavenda est presso illi oratori inopia et ieiunitas, amplo autem inflatum et cor- ruptum orationis genus. Inveniebat igitur acute Cotta, dicebat pure ac solute; et ut ad infirmitatem laterum perscienter contentionem omnem remiserat, sic ad
Abbreviated transcription (Latin):
bantur quod dicendi gemiis opti¬
mum sit intellegit: nam illud qd
populo non probatur non intelle¬
genti quidem auditori probari
potest ut enim ex neruorum
sono in fidibus quam scienter ei
pulsi sint intellegi sol& Sicex
animorum motii cernitur quid
tractandis his perficiat: orator. ltaq
intellegens dicendi existimator nõ
assidens &: attente audiens sed uno
aspectu & pre teriens de oratore
sae pe iudicat. Uidet oscitantem
iudicem. loquentem cum altero
nonnunꝗͣ etiam circulantem mit¬
tentem ad hos quae sitorem ut
dimittat rogantem: intellegit
oratorem in ea causa non adesse
qui possit animis uidicum ammo¬
uere orationem tanꝗͣ fidibus ma¬
num. Idem si praeteriens aspexerit
erectos intuentes uidices: ut aut.
doceri de re idq etiam uulni pro¬
hare uideantur: aut iit aue canni
aliquo sic illos uiderit oratione qͥsi
suspensos teneri : aut id cum maxĩẽ
opus est misericordia odio motu
ammi aliquo ꝑnirbatos esse nehe¬

Expanded text:
bantur, quod dicendi genus optibantur, quod dicendi genus optimum sit intellegit. Nam illud quod populo non probatur ne intellegenti quidem auditori probari potest. Vt enim ex nervorum sono in fidibus quam scienter ei pulsi sint intellegi solet: sic ex animorum motu cernitur quid tractandis his perficiat orator. itaque intellegens dicendi existimator, non adsidens et adtente audiens, sed uno aspectu et praeteriens de oratore saepe iudicat. Videt oscitantem iudicem, loquentem cum altero, non numquam etiam circulantem, mittentem ad horas, quaesitorem ut dimittat rogantem: intellegit oratorem in ea causa non adesse, qui possit animis iudicum admovere orationem tamquam fidibus manum. Idem si praeteriens aspexerit erectos intuentis iudices, ut aut doceri de re idque etiam vultu probare videantur, aut ut avem cantu aliquo sic illos viderit oratione quasi suspensos teneri aut, id quod maxime opus est, misericordia odio motu animi aliquo perturbatos esse vehe
Abbreviated transcription (Latin):
testamentum facere postea nisi
de illius sententia. haec cum gra¬
uiter cum ab exemplis coprose
tum uarie tum enam ridicule &
facile explicans eam admiranonẽ
assensionemq commouit dixisse
ut contra nemo uideretur.¬
hoc erat oratoris officium partinõe
tertium genere maximum hic
ille de popilo uidex qui seperatĩ
alterum admiratus ess&. ldem
audito altero uidiciũ suum cõ¬
temner& At uero intellegens
& doctus audiens sceuolam sentires
esse quoddam uberius dicendi
genus & ornatius ab utroque
autem causi perorata: si quaere¬
retur uter prestat& orator: nũꝗͣ
profecto sapientir udicium a ui¬
dicio uolgi discrepar&. Qui prae¬
stat ugitur intellegens imperito
Magna re & difficili siquidem ma¬
gnum est scire quibus rebus effi¬
ciatur amutatꝰ ue dicendo illud
quicquid est quod aut effici dicẽdo
oport& aut. amitti non oport&
prestat etam illo doctus auditor
indocto quod se pe cum oratores
duo aut plures populi iudicio pro¬

Expanded text:
testamentum facere postea nisi testamentum facere postea nisi de illius sententia. Haec cum graviter tum ab exemplis copiose, tum varie, tum etiam ridicule et facete explicans eam admirationem adsensionemque commovit, dixisse ut contra nemo videretur;—hoc erat oratoris officium partitione tertium, genere maximum. Hic ille de populo iudex, qui separatim alterum admiratus esset, idem audito altero iudicium suum contemneret; at vero intellegens et doctus audiens Scaevolam sentiret esse quoddam uberius dicendi genus et ornatius. Ab utroque autem causa perorata si quaereretur, uter praestaret orator, numquam profecto sapientis iudicium a iudicio vulgi discreparet. qui praestat igitur intellegens imperito? Magna re et difficili; si quidem magnum est scire, quibus rebus efficiatur amittaturve dicendo illud quidquid est quod aut effici dicendo oportet aut amitti non oportet. Praestat etiam illo doctus auditor indocto, quod saepe, cum oratores duo aut plures populi iudicio pro
Abbreviated transcription (Latin):
delicato qui in littore. ambulans
scalmum repperissa obeamq
rem edificare nauem coneupi¬
uiss& ex orsus est. Similiter sceuo¬
lam ex uno scalmo captionis cẽtum¬
iurale iudicium hereditatis effe¬
cisse. hoc in illo iniuo consecutus
multis euisdem generis sentẽtus
debectauit animosq omnium
qui aderant in hilaritatem a
seueritate traduxit quod est unẽ
ex tribus quae dixi ab oratore
effici debere. De inde hoc uolusse
eum qui testamentum feciss&
hoc sensisse quo quomodo filius nõ
ess& qui in suam tutelam uemr&
siue nen natus siue ante mornius
curuis haeres ut ess& Ita scribere
plerosq & id ualere & uoluusse
semper. haec & multa euismodi
dicens fide m faciebat quod est
tribus oratoris ossiciis. Alterum
deinde aequum bonum testamẽ¬
tore sentennas uoluptatesque¬
tutatus est. quanta ess& in uerbis
captio cum in cȩteris rebus tum
in testamentis si neglegerentur
uoluntates quantam sibi potentiã
sceuola assumer&. si nemo auder&

Expanded text:
delicato, qui in litore ambulans delicato, qui in litore ambulans scalmum repperisset ob eamque rem aedificare navem concupivisset, exorsus est, similiter Scaevolam ex uno scalmo captionis centumvirale iudicium hereditatis effecisse: hoc ille initio, consecutis multis eiusdem generis sententiis, delectavit animosque omnium qui aderant in hilaritatem a severitate traduxit; quod est unum ex tribus quae dixi ab oratore effici debere. Deinde hoc voluisse eum, qui testamentum fecisset, hoc sensisse, quoquo modo filius non esset, qui in suam tutelam veniret, sive non natus sive ante mortuus, Curius heres ut esset; ita scribere plerosque et id valere et valuisse semper. Haec et multa eius modi dicens fidem faciebat; quod est ex tribus oratoris officiis alterum. deinde aequum bonum testamentorum sententias voluntatesque tutatus est: quanta esset in verbis captio cum in ceteris rebus tum in testamentis, si neglegerentur voluntates; quantam sibi potentiam Scaevola adsumeret, si nemo auderet
Abbreviated transcription (Latin):
uolam ꝓM. coponio dicentem au¬
dir& in ea causa de qua antedixi
quicꝗͣ politius aut elegantius: aut
omnino melius: aut expectar&.
aut posse fieri putar&. Cum is
hoc probare uell&. Mcurium
cum ita heres institutus ess& si pu¬
pillus ante mortuus ess&: quam
in suam tutelam ueniss& pupillo
non nato heredem esse non posse
quid ille non dixit de testamentoꝵ
de antiquis formulis quemadmohẽ
scribi oportuissa si euam silio non
nato he res insaitueret: Quam cap¬
tiosum esse populo quod soriptum
esset neglegi & : opinione quaeri uo¬
luntates & interpretatione. disertoꝵ
seripta simplicum homiium peruer¬
tere: Quam ille multa de aucto¬
ritate patris sui qui semper uis
illud esse defenderat ꝗͣ omnino
multa de consernando iure aruili
quae quidem oinnia eum perite.
& scienter ium ita bre iuiter &
presse & satis ornate &. perele¬
ganter dicer& Quisess& in po¬
pulo qui aut. expectar& ant fieri
uero ut conira crassus adulescẽte

Expanded text:
volam pro M. Coponio dicentem auvolam pro M. Coponio dicentem audiret in ea causa, de qua ante dixi, quicquam politius aut elegantius aut omnino melius aut exspectaret aut posse fieri putaret? cum is hoc probare vellet, M'. Curium, cum ita heres institutus esset, 'si pupillus ante mortuus esset quam in suam tutelam venisset,' pupillo non nato heredem esse non posse: quid ille non dixit de testamentorum iure? de antiquis formulis? quem ad modum scribi oportuisset, si etiam filio non nato heres institueretur? quam captiosum esse populo, quod scriptum esset neglegi et opinione quaeri voluntates et interpretatione disertorum scripta simplicium hominum pervertere? quam ille multa de auctoritate patris sui, qui semper ius illud esse defenderat? quam omnino multa de conservando iure civili? Quae quidem omnia cum perite et scienter item breviter et presse et satis ornate et pereleganter diceret, quis esset in populo qui aut exspectaret aut fieri vero, ut contra Crassus ab adulescente
Abbreviated transcription (Latin):
uolgi deb& moueri. At si eundẽ
hunc platonem unum auditorẽ
haber& de mosthenes cum ess&
relictus a ceteris uerbum facere
non possa. Quid tu brute posses¬
nisi te ut curionem quondani
contio reliquiss& : Ego uero inꝗt
ille ut me tibi iudicem meis etã
causis in quibus omnis res nobis cũ
iudicibus est non cum populo: tamẽ
si a corona relictus sim non queã
dicere. lta se in quam reshabet
ut si tibiae inflate non referãt
sonum abiciendas eas sibi tibicẽ
put&: sic oratori populi aures
tanꝙͣ tibiae sunt eac si in flatũ
non recipiunt: aut si auditor
omnino tanꝗͣ equs non facit agi¬
tandi finis faciendus est. hoc tn
interest quod uolgus interdum¬
non probaudum oratorem probat
sed probat sine comparatione cũ
a mediocri autem etiam malo de¬
lectatur eo. est contentus esse me¬
lius non sentit. Illud quod est quale¬
cunq est probat. Ten&. enim aures
uel medioeris orator sit modo aliqd
in eo nec res ulla plus apud animos

Expanded text:
vulgi debet movere. At si eundem vulgi debet movere. At si eundem hunc Platonem unum auditorem haberet Demosthenes, cum esset relictus a ceteris, verbum facere non posset. quid tu, Brute, posses, si te ut Curionem quondam contio reliquisset? Ego vero, inquit ille, ut me tibi indicem, in eis etiam causis, in quibus omnis res nobis cum iudicibus est, non cum populo, tamen si a corona relictus sim, non queam dicere. Ita se, inquam, res habet. Vt, si tibiae inflatae non referant sonum, abiciendas eas sibi tibicen putet, sic oratori populi aures tamquam tibiae sunt; eae si inflatum non recipiunt—aut si auditor omnino tamquam equus non facit, agitandi finis faciendus est. hoc tamen interest, quod vulgus interdumnon probandum oratorem probat, sed probat sine comparatione; cum a mediocri aut etiam a malo delectatur, eo est contentus; esse melius non sentit, illud quod est, qualecumque est, probat. Tenet enim auris vel mediocris orator, sit modo aliquid in eo; nec res ulla plus apud animos
Abbreviated transcription (Latin):
quo quidem eligendi potestas essa
quenquam his anteponebat. Tum
brutus quid tu inquit quaeris
alios: de te ipso non ne quid opta¬
rent rei quid ipse hortensius ui¬
dicare uidebamus. Qui cum par uretꝰ
tecum causas Repe enim interfiu¬
perorandi locum ubi plurimum
polle oratio semper tibi relinque¬
bat faciebat ille quidem inquã
& mibi beniuolentia credo ductus
tribuebat omnia. Sed ego qua
de me poprli sit opinio ne scio.
de reliquis hoc affirmo qui uol¬
gi opinione disertissimi habiti
sint eosdem intelligenturm
quoq iudicio fuisse probatissimos.
Nec enim poss& idem demosthe¬
nes dicere quod dixisse antima¬
chum clarum poetam ferunt.
Qui cum uocatis auditoribus leger&
eis magnum illud quod nouistis
uolumen suum. & eum legẽtẽ
omnes ptaeter platonem reliquis¬
sent. legam inquit nibilominus
plato enim mihi unus instar est
omnium me illum & recte. poema
enim reconditum paucorum ap¬
probatione oratio popularis ad sensv

Expanded text:
cui quidem eligendi potestas esset, cui quidem eligendi potestas esset, quemquam his anteponebat? tum Brutus: Quid tu, inquit, quaeris alios? de te ipso nonne quid optarent rei, quid ipse Hortensius iudicaret videbamus? qui cum partiretur tecum causas,— saepe enim interfui—perorandi locum, ubi plurimum pollet oratio, semper tibi relinquebat. Faciebat ille quidem, inquam, et mihi benevolentia, credo, ductus tribuebat omnia. Sed ego quae de me populi sit opinio nescio; de reliquis hoc adfirmo, qui vulgi opinione disertissimi habiti sint, eosdem intellegentium quoque iudicio fuisse probatissimos. nec enim posset idem Demosthenes dicere quod dixisse Antimachum clarum poetam ferunt: qui cum convocatis auditoribus legeret eis magnum illud quod novistis volumen suum et eum legentem omnes praeter Platonem reliquissent, Legam, inquit, nihilo minus: Plato enim mihi unus instar est centum milium. Et recte; poema enim reconditum paucorum adprobationem, oratio popularis adsensum
Abbreviated transcription (Latin):
quadam ꝑfunditur. Quid habes qđ
disputes: gaud& dol& ridaẽ plo¬
rat. faueat. odit: contemnit in¬
iid& : ad misiricordiam inducitur
ad pudendum: ad pingendum i¬
scituri mirat. sperat tim& haec
ꝑinde accidunt ut eoꝵ qui assũt
mentes uerbis & sentennis & ac¬
none tractantur Quid est quod ex¬
pectet᷑ docti alicuius sentennia:
quod enim probat multitudo hoc
idem doctis probandum est. Deniq
hoc specimen est popularis iudicu
in quo nunꝗͣ fuit populo eum doc¬
tis intelleg entibusq dissensio. Cum
multi essent oratores in uarioge¬
nere dicendi quis unꝗͣ ex hisex¬
cellere iudicatus est uolgi indicio
qui non idem a doctis probaretur :
Quando autem dubium fuissa apdđ̃
patres nostros eligendi: cui parroni
daretur optio:quin aut antoniũ
optar& aut crassum. Aderant
multi alii: tamen uirum de his po¬
tius dubitass& aliquis: quin alterũ
nemo. Qui adule scentibis nobis cum
ess&. cotta & hortensius num quis

Expanded text:
quadam perfun— ditur: quid habes quod quadam perfun— ditur: quid habes quod disputes? Gaudet dolet, ridet plorat, favet odit, contemnit invidet, ad misericordiam inducitur, ad pudendum, ad pigendum; irascitur mitigatur, sperat timet; haec perinde accidunt, ut eorum qui adsunt mentes verbis et sententiis et actione tractantur; quid est quod exspectetur docti alicuius sententia? Quod enim probat multitude, hoc idem doctis probandum est. Denique hoc specimen est popularis iudici, in quo numquam fuit populo cum doctis intellegentibusque dissensio. cum multi essent oratores in vario genere dicendi, quis umquam ex his excellere iudicatus est vulgi iudicio qui non idem a doctis probaretur? Quando autem dubium fuisset apud patres nostros eligendi cui patroni daretur optio quin aut Antonium optaret aut Crassum? Aderant multi alii; tamen utrum de his potius dubitasset aliquis, quin alterum nemo. Quid, adulescentibus nobis cum esset Cotta et Hortensius, num quis,
Abbreviated transcription (Latin):
dum illi uiguerunt quos aniedi¬
ui. non eosdem gradus oratorii
uolgi iudicio & doctoꝵ fuisse. De
populo siquem ita rogauisses.ꝗis
est in hac eiuitate eloquentissi¬
mus: in antonio & crasso aut du¬
bitar&. aut hunc alius illum
alius dicer&: nemo ne philippũ
tam suauem oratorem: tam gra¬
uem: tam facetum his ante ferr&
quem. nos metipsi qui haec arte
aliqua uolumus expendere pro¬
imum illis fuisse diximus. Nẽc
profecto. Id eram ipsum est sũmi
oratoris summum oratoren
populo iuderi. Quare tibi tibicen
antigenidas dixerit discipulo sane
fringenu ad populum mihi cane
& musis. Ego hiuic bruto dicenti
ut sol&: apud multiuidinem mihi
cane & populo mi brute dixerĩ
ut qui audient quid efficiatur. Ego
etiam cur id efficiatur intellegã
Credit his quae dicuntui qui audit
oratorem uera putat assentitur
probat fidem facit oratio. Tu ar¬
uifex quid quaeris amplius : De¬
lectatur audiens multitudine & du¬
citur oratone: &. quasi uoluptate

Expanded text:
dum illi viguerunt quos ante didum illi viguerunt quos ante dixi, non eosdem gradus oratorum vulgi iudicio et doctorum fuisse? De populo si quem ita rogavisses: Quis est in hac civitate eloquentissimus? in Antonio et Crasso aut dubitaret aut hunc alius, ilium alius diceret. Nemone Philippum tam suavem oratorem, tam gravem, tam facetum his anteferret, quem nosmet ipsi, qui haec arte aliqua volumus expendere, proximum illis fuisse diximus? Nemo profecto; id enim ipsum est summi oratoris summum oratorem populo videri. qua re tibicen Antigenidas dixerit discipulo sane frigenti ad populum: Mihi cane et Musis; ego huic Bruto dicenti, ut solet, apud multitudinem, Mihi cane et populo, mi Brute, dixerim, ut qui audient quid efficiatur, ego etiam cur id efficiatur intellegam. Credit eis quae dicuntur qui audit oratorem, vera putat, adsentitur probat, fidem facit oratio: tu artifex quid quaeris amplius? delectatur audiens multitudo et ducitur oratione et quasi voluptate
Abbreviated transcription (Latin):
antice disputationem hanc de ora¬
tore probando aut improbando
multo malim tibi & bruto placere
eloquentiam autem meam populo
probari uelim. Et enim necesse
est qui ita dicat ut a multitudine
probetun eundem doctis probari
Nam quid in dicendo rectum sit
aut prauum ego uidicabo: si modo
issirmr qui possim id aut sciam iudi¬
care qualis uero sit orator ex eo
quod is dicendo effici& poterit in¬
tellegi iria sunt enim ut quidem
ego sentio quae sint efficienda di¬
cendo ut doceatur is apud quem
dicetur: ut delectetur: ut moue¬
atur uehementius. Quibus uirtu¬
tibus oratoris quidq efficiatur.
aut quibus uiuis orator aut nõ
adsequatur. haec autem etiam
in his labatur & cadat artifex
aliquis iudicabit efficiat᷑ autẽ
ab oratore: nec ne ut hi qui
audiunt ita efficiantur ut ora¬
tor uelit uolgi ad sensu & popu¬
lari approbatione iudicari sol&
Itaq nunquam de bono oratore
aut non bono: doctis hominibus
cum populo dissensio fuit. Ancẽses

Expanded text:
Attice, disputationem hanc de oraAttice, disputationem hanc de oratore probando aut improbando multo malim tibi et Bruto placere, eloquentiam autem meam populo probari velim. Etenim necesse est, qui ita dicat, ut a multitudine probetur, eundem doctis probari. Nam quid in dicendo rectum sit aut pravum ego iudicabo, si modo is sum qui id possim aut sciam iudicare; qualis vero sit orator ex eo quod is dicendo efficiet poterit intellegi. tria sunt enim, ut quidem ego sentio, quae sint efficienda dicendo: ut doceatur is apud quem dicetur, ut delectetur, ut moveatur vehementius. Quibus virtutibus oratoris horum quidque efficiatur aut quibus vitiis orator aut non adsequatur haec aut etiam in his labatur et cadat, artifex aliquis iudicabit. Efficiatur autem ab oratore necne, ut ei qui audiunt ita afficiantur ut orator velit, vulgi adsensu et populari adprobatione iudicari solet. Itaque numquam de bono oratore aut non bono doctis hominibus cum populo dissensio fuit. an censes,