comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Quamquam nescio quo mͦ
leue dicas ut iam cdrxi quiͦ qͥd
ampliꝰ est quam irasci: cñ uel¬
ꝑ hoc ipm̃ obnoxiũ esse iudicio:
ex ore ipĩis acceꝑis indicis. Qͥd
emĩ: Tune leue clix̃is in quo of¬
fenditur xpc̃: unde ad dei iudi¬
cium ꝑtrabi habes. cũ horren¬
dum sit incidere in manus dĩ
uinẽtis : Tuergo accepta forte
iniuria qd̃ quidẽ interdum ñ
accidere in his conuentibus
difficile est: ñ continuo more se¬
cularis obliqua referire frẽm
responsione festines s neq sub
spẽ quasi coripiendi u̾bo accuto
urenti tranffigẽ audeas ullatenꝰ
amimã pro qua xp̃c affigi eruci
dignatus est: non gunture qͣsi ĩ¬
creꝑando. nõ labiis musitare qĩ¬
ĩmurmurãdo: ñ narẽ contͣhere
aut chachinnare qĩ subsanan¬
do. ⁊ ̃ frontẽ rugare qĩ in ueben¬
do aut cõminando. Sane cõmo.¬
tio tua ibi moriatur ubi oritur:
ne ꝑmittatur exire q̃ mortẽ
portat. ne ꝑuat ut dr̃e pos¬

Expanded text:
ti. Quanquam nescio quomodo ti. Quanquam nescio quomodo leve dicas, ut jam dixi, quidquid amplius est quam irasci, cum vel hoc ipsum obnoxium esse judicio ex ore ipsius acceperis judicis. Quid enim? Tune leve dixeris, in quo offenditur Christus, unde ad Dei judicium pertrahi habes, cum horrendum sit incidere in manus Dei viventis? Tu ergo accepta forte injuria quod quidem interdum non accidere in his conventibus difficile est, non continuo more saecularis, obliqua referire fratrem responsione festines, sed neque, sub specie quasi corripiendi, verbo acuto et urenti transfigere audeas ullatenus animam, pro qua Christus affigi cruci dignatus est, non grunnire quasi increpando, non labiis mussitare quasi murmurando, non narem contrahere aut cachinare quasi subsannando, non frontem rugare quasi invehendo aut comminando. Sane commotio tua ibi moriatur ubi oritur, nec permittatur exire quae mortem portat, ne perimat; ut dicere pos
Abbreviated transcription (Latin):
dum : p̃sercim ubi disciplina
silencii. nec te qui in causa es
ex cusare ꝑmittit: nec illum
uuluꝰ suspicionis aꝑire qd̾ pati¬
tur ut curetur. Itauritur ille
⁊ morif᷑ elanso letali mlnere
intͣsemet ipm gemens: dũ dotꝰ
mira ⁊ disceptacione poͣtuꝰ. nil
aliud silens ũsare inmente poᷤ¬
sit: insi inuriã ꝗͣ accepit. Non
potest orare: nõ potest legere:
ri. Et ita int̾ceptouitali spũ: dũ
sis destituta alimentis nadit
admortem aĩa: pro ꝗͣ xp̃e mor¬
tinis est. quid tuint̾im queso
animi habes: aindoracio tua
ant opus quodcumq in t̾im
fec̾is sapit tibi contra queni
nimir̃ xꝑc̃ anxie clamat de
peccore frĩs tui quẽ ꝯtristasti:
filiꝰ in quiens matriᷤᷤ meȩ pug¬
nat contra me:⁊ qui simulme¬
cum dulces capiebas cibos re¬
pleuit me amaricudine: quod
si dixeris illum nõ cam gͣuit̾¬
ꝓcam leui eausa debuisse turba¬
ri. respondeo. quanto leuior ẽ:
tanto ate leuius poture ñ cõmit¬

Expanded text:
dum: praesertim ubi disciplina dum: praesertim ubi disciplina silentii nec te, qui in causa es, excusare permittit, nec illum vulnus suspicionis aperire quod patitur, ut curetur. Ita uritur ille, et moritur clauso et lethali vulnere, intra semetipsum gemens, dum totus in ira et disceptatione positus, nil aliud silens versare in mente possit, nisi injuriam quam accepit. Non potest orare, non potest legere, ri: et ita intercepto vitali spiritu, dum suis destituta alimentis vadit ad mortem anima pro qua Christus mortuus est, quid tu interim, quaeso, animi habes? Quid oratio tua, aut opus, quodcunque interim feceris, sapit tibi, contra quem nimirum Christus anxie clamat de pectore fratris tui quem contristasti: Filius, inquiens, matris meae pugnat contra me, et qui simul mecum dulces capiebat cibos, replevit me amaritudine? 5. Quod si dixeris illum non tam gravitetam levi causa debuisse turbari, respondeo: Quanto levior est, tanto a te levius potuit non commit
Abbreviated transcription (Latin):
sum illos: quise leseruit. ant
bum graue contingat: filii ma¬
tris mee pugnauerũt contͣ me.
Sic enim peccantes in fratrem:
inxpm̃ peccaretis qui ait. Quod
um ex minimis meis fecistis᷑ mͥ
fecistis. Nec cauendum agͣuiori¬
bus tantum offensis. Uerbi grã
aꝑto cõuicio. seu maledicto: aclã¬
destino quoꝙ ⁊ uenenato sufur¬
rio. Nouinquam sufficit os cus¬
todire abis. ⁊ similib: cauenda
sunt ⁊ leuia. Sitũ leue debeat
dici: quod cumq infrem p̃sũp¬
seris uoluntate ledendi: cum
hoc solo siirrasceris illi. drami
reus uidicũ tenearis. Merito
quidem. Nam qd̃ tuleue putaᷤ.
⁊ ob hoc leuius precipitas. ple¬
rumꝙ alius aliter accipit tãꝗͣ
homo indens infacie et scd̃m
faciem iudicans. paratus fes¬
tucam. trabem suspicari. ⁊ sein¬
tillam putare fornacem. Non
enim est omĩũm caritas illa:
que omnia eredit. ꝓni sunt
aut̃ sensus hominis. ⁊ cogita¬
ciones ad malum potius suspi¬
candum quã ad bonũ creden¬

Expanded text:
rsus eos qui se laeserint aut rsus eos qui se laeserint aut bum grave contingat: Filii matris meae pugnaverunt contra me. Sic enim peccantes in fratrem, in Christum peccatis, qui ait: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Nec cavendum a gravioribus tantum offensis, verbi gratia, ab aperto convicio seu maledicto, sed a clandestino quoquo et venenato susurrio. Non, inquam, sufficit os custodire ab his et his similibus; cavenda sunt et levia: si tamen leve debeat dici quodcunque in fratrem praesumpseris voluntate laedendi; cum hoc solo, si irasceris illi, divini reus judicii tenearis . Merito quidem: nam quod 1373 tu leve putas, et ob hoc levius praecipias, plerumque alius aliter accipit, tanquam homo videns in facie, et secundum faciem judicans, paratus festucam trabem suspicari, et scintillam putare fornacem. Non enim est omnium charitas illa, quae omnia credit . Proni sunt autem sensus hominis et cogitationes ad malum potius suspicandum, quam ad bonum creden
Abbreviated transcription (Latin):
um uo diligatis inuicem: itẽꝙ
⁊ pateriĩ sunt. Et uide sinõ
ip̃e paulus qui te ad carismata
melioia inuitat. int̾ cetera cari¬
tatem insumimo poinit: suiecũ
fideꝰ spe dicit eam eẽ maiorei⁊
suꝑeminẽtem sciẽ: siue cũ enu¬
meratis plurib. aut mirabilib
cellenciorem mã nos mittit᷑. ha¬
ut aliam ꝓfecto illam quã cari¬
tatẽ difinens: Demq quidnã
huic cõꝑandum putemus. que
ipi prefertur martirio ac fidei
tran̾ferenti montes: Nocigit᷑
est quod dico. pax nobis. a nob̾
sit: ⁊ omĩe quod extͥnsecus ininia¬
riuideatur. ñ terret. qr ñ nocet.
Nam econtrario quicqͥd foris.
blandiri. appareat᷑. nulla est pro¬
fecco consolacio: siintus qd̾ absit
seminarium discordie germina¬
rit. Pro inde dilectissimi pacem
habere ad uoᷤ: ⁊ nolire ledere in¬
moem. Non facto. nõ uerbo. ñ
signo qualicumq: nequis forte
exacerbatus. ⁊ p̃ occupatus. apu¬
sillaminitate spc̃. ⁊ tempestate.
deum int̾pellare cogatur adu̾¬

Expanded text:
um ut diligatis invicem ; itemque et Pater unum sunt . Et vide si non ipse Paulus, qui te ad charismata meliora invitat, inter caetera charitatem in summo ponit, sive cum fide et spe dicit eam esse majorem et supereminentem scientiae; sive cum enumeratis pluribus ae mirabilibus cellentiorem viam nos mittit; haud aliam profecto illam, quam charitatem definiens. Denique quidnam huic comparandum putemus, quae ipsi praefertur martyrio ac fidei transferenti montes . Hoc igitur est quod dico: Pax vobis a vobis sit; et omne quod extrinsecus minari videtur, non terret, quia non nocet. Nam econtrario quidquid foris blandiri appareat, nulla est profecto consolatio, si intus, quod absit! seminarium discordiae germinaverit. 4. Proinde, dilectissimi, pacem habete ad vos, et nolite laedere invicem, non facto, non verbo, non signo qualicunque: et ne quis forte exacerbatus et praeoccupatus a pusillanimitate spiritus et tempestate, Deum interpellare cogatur adve
Abbreviated transcription (Latin):
colorauit me sol: Et si se adhoc
memiuerit ꝑuenisse ad horta¬
cionib sen increpacionib ali¬
quoꝵe seruorũ dei emulanciũ
eam dĩ enulacione. ñ ne cõseqñ¬
ter uerariterq inferre poterit
quia filui matͥs mee pugnaue¬
runt cõtra me : Srit igitur sen¬
sus iuxta qd̃ dictũ est. ut eccłia
seustudiosa que uis anima id
loquatur. non qiͣ gemenẜ. aut cõ¬
querens. s qiͣ gaudens. ⁊ grãs agẽs:
insuꝑ ⁊ głans quod ꝓnomine
⁊ amore xp̃i dignasit fusca seu
decolor esse. ⁊ dici. atꝙ hoc ip̃mas¬
ad se. Nam qñ crederet fine p̃di¬
cante: Quomͦ aũt predicarẽt
nisimitterẽtur. filios matris
sue cõtrase pugnasse memorat.
ñ ut irata: s ut nõ ingrata. Uñ
⁊ sequitur. Posuer̃t mecusto¬
demãnuieis. quod u̾bũ ntiq
sispũalit̾ examinet᷑. puto niłm
se querimoine. aut ranccoris
habere nidebitur.s magis fa¬
uorabile aliquid redolere. ue¬
rum ad id contingendũ pͥus

Expanded text:
coloravit me sol? Et si se ad hoc coloravit me sol? Et si se ad hoc meminerit pervenisse adhortationibus seu increpationibus aliquorum servorum Dei, aemulantium eam Dei aemulatione; nonne consequenter veraciterque inferre poterit, quia filii matris meae pugnaverunt contra me? Erit ergo sensus, juxta quod dictum est, ut Ecclesia seu studiosa quaevis anima id loquatur, non quasi gemens aut conquerens, sed quasi gaudens et gratias agens, insuper et glorians, quod pro nomine et amore Christi digna sit fusca seu decolor esse et dici: atque hoc ipsum asad se. Nam quomodo crederet sine praedicante? quomodo autem praedicarent nisi mitterentur? Filios matris suae contra se pugnasse memorat, non ut irata, sed ut non ingrata. Unde et sequitur: Posuerunt me custodem in vineis. Quod verbum utique si spiritualiter examinetur, puto, nil in se quaerimoniae aut rancoris habere videbitur, sed magis favorabile aliquid redolere. Verum ad id contingendum, prius
Abbreviated transcription (Latin):
ter caritas est deus: partur¬
riens ⁊ insole ponens tab̾na¬
culum eius ut scͥptura imple¬
retur:que dicit. Dre dite ilu¬
cem genciũ. nt sis salus mea
usq ad extremun terro. hoc enĩ
impletum est ꝑ mariam ques
carne uisibilem e didit⁊ quem
inuifibilem nec de carne.: nec
cũ carne suscepit. Et illa qͥdem
in tota se grande ⁊ suaue amoriᷤᷤ
nulnus accepit; ego uͦ me felioẽ
putaũim si sũma saltim quasi
cuspide huiꝰ gladuĩ pungiunter¬
dum me sensero. uł ut modico
accepto a moris uuluere: dicat
etiã anĩa mea. uulñata carita¬
te: egosum: Quis mͥ tͥbuat in
hunemodũ. ñ modo uulñari:
s expugnari omĩo usq ad excer¬
minacionem colorif. ⁊ calouis illiꝰ
qui militat aduersus animã.
Si ex probrau̾int filie huiꝰ secłi
illi amẽ que huiꝰmodi est dicẽ¬
tem pallidam. ⁊ sine colore ẽẽ.
non ne tibi congrue posse res¬
pondere uidebitur. nolite con¬
sidare quod fusca sim. quia de¬

Expanded text:
ter est charitas Deus, partuter est charitas Deus, parturiens et in sole ponens tabernaculum ejus, ut Scriptura impleretur, quae dicit: Dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea usque ad extremum terrae . Hoc enim impletum est per Mariam, quae in carne visibilem edidit, quem invisibilem nec de carne, nec cum carne suscepit. Et illa quidem in tota se grande et suave amoris vulnus accepit: ego vero me felicem putaverim, si summa saltem quasi cuspide hujus gladii pungi inter me sensero, ut vel modico accepto amoris vulnere, dicat etiam anima mea: Vulnerata charitate ego sum . Quis mihi tribuat in hunc modum non modo vulnerari, sed et expugnari omnino usque ad exterminationem coloris et caloris illius, qui militat adversus animam? 9. Si exprobraverint filiae hujus saeculi illi animae quae hujusmodi est, dicentes pallidam et sine colore esse; nonne tibi congrue posse respondere videbitur: Nolite me considerare quod fusca sim, quia de
Abbreviated transcription (Latin):
que non cessat concuꝑiscere ad¬
uersus spm̃. Uide ergo si non pͥ¬
denter sagittari. ⁊ inpugnari
salubtiter postulat sanctus:
cum dicit inoracione. Confige
timore tuo carnes meas. Opti¬
ma timor iste sagitta: qͥue con¬
figit ⁊ inter ficit carnis deside¬
ria: ut spc saluus sit. S ec qͥ
castigat corpus suum: inserui¬
tutem redigit᷑. nonne is tibi in¬
detur etiam manum contͣsepu¬
gnantis ipẽ iuuare: Est ⁊ sag¬
itta sermo clei uiuis ⁊ efficax:
⁊ penetrabilior omĩ gladio an¬
cipiti. De quo saluator. ñ ueui
inquit pacemmittẽ. s gladiũ.
Est ⁊ saguta elecca amor cristi
que marie aiãm nõ mͦ confiẽ
s eciam ꝑtranssiuit ut nullam
ĩpeccore uirginali particulã
uacuam amore relinqueret:
s toto corde. tota amma. tota
nirtute diligeret: ⁊ esset gracia
plena. Aut certe ꝑtransiuit
eam ut ueniref usq adnos⁊ de
plenitudine illa om̃s acciꝑemꝰ:
⁊ fieret mat̾ caritatis. cuiꝰ pa¬

Expanded text:
quae non cessat concupiscere adquae non cessat concupiscere adversus spiritum . Vide ergo, si non prudenter sagittari et impugnari salubriter postulat sanctus, cum dicit in oratione: Confige timore tuo carnes meas . Optima timor iste sagitta, qui configit et interficit carnis desideria, ut spiritus salvus sit. Sed et qui castigat corpus suum, et in servitutem redigit, nonne is tibi videtur etiam manum contra se pugnantis ipse juvare? 8. Est et sagitta sermo Dei vivus et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti , de quo Salvator: Non veni, inquit, pacem mittere, sed gladium . Est etiam sagitta electa amor Christi, quae Mariae animam non modo confixit, sed etiam pertransivit, ut nullam in pectore virginali particulam vacuam amore relinqueret, sed toto corde, tota anima, tota virtute diligeret, et esset gratia plena. Aut certe pertransivit eam, ut veniret usque ad nos, et de plenitudine illa omnes acciperemus, et fieret mater charitatis, cujus pa
Abbreviated transcription (Latin):
absꝙ mea quoꝙ magna tristi¬
ciã scłm illud̾. mulier cũ parit:
tristiciam habet. S absitut iã
meinmerĩ presfure tenens fru¬
ctum doloris mei: dumꝑinde
nideam xpmi formatũ in sobo¬
le. Nescio aũt quomͦ etiã tene¬
rius mͥ astrictisunt: qui ꝑost
increpatora ⁊ ꝑ merepatoria
tandẽ cõualuerũt de infirmi¬
tate. quã qui fortes ab micio ꝑ¬
mauserunt: nõ indigentes isti¬
usmodi medicamento. Srgo
seu amma diligens deum dr̃e.
quod decolorauit eam sol:
mittendo silicet ⁊ armãdo de
filiis matͥs eiꝰ. qui eam salub̾t̾
expugnarẽt ⁊ captiuã duc̃ent
ad fidem amorẽꝙ ipĩus. młtis
utiq cõfpeam sagittis: illis de
quib scͥptũ est. Sagite poten¬
forciorq factus dicat. Spẽ qui
nis infirmitas robur spiũ̃ au¬
geat.⁊ subministret uires. Ita
econtͣrio nouĩs carnis fortitudi¬
nem: debilitatem sp̃c operari.
at quit mirir si hoste debilitato
tu foicior efficeris: Nisi forte il¬
lam tͥ insanissime ducas amicã:

Expanded text:
absque mea quoque magna tristitia, secundum illud: Mulier cum parit, tristitiam habet . Sed absit ut jam meminerim pressurae, tenens fructum doloris mei, dum perinde videam Christum formatum in sobole. Nescio autem quomodo etiam tenerius mihi astricti sunt, qui post increpatoria et per increpatoria tandem convaluerunt de infirmitate, quam qui fortes ab initio permanerunt, non indigentes istius modi medicamento. 1374 seu anima diligens Deum, dicere quod decoloravit eam sol, mittendo scilicet et armando de filiis matris ejus qui eam salubriter expugnarent, et captivam ducerent ad fidem amoremque ipsius, multis utique confixam sagittis illis, de quibus scriptum est: Sagittae potenfortiorque factus dicat: Spiritus nis infirmitas robur spiritui augeat, et subministret vires? Ita econtrario noveris carnis fortitudinem debilitatem spiritus operari. Et quid mirum, si hoste debilitato, tu fortior efficeris? Nisi forte illam tibi insanissime ducas amicam,
Abbreviated transcription (Latin):
Pum quid de uineis cura est deo:
Si aũt sp̃ali sensu uineas ecele¬
sias id est fideles int̾pretamur
populos : iuxta ꝓphe sensum
dicentis. uinea dñi sabaot do¬
mus isrł est: incipiet foitassiᷤ
elucẽ nob̾ . qͦ modo sponse mi¬
nime indignum sit: fieri cu¬
stodem in uineis. Puto qͣuid
etiam ñ parua in suꝑ in boc
ip̃o apparebit p̃rogatiua. siqͥs¬
diligencius curet aduertere qnͣ¬
tum ubiq ꝑorbem in huiꝰmodi
nineas dilatauĩt t̾minos suos.
adie illa qua ieroso limiᷤ a filiis
matris lue expugnata est. ⁊ ex¬
turbata: una cũ pͥma illa sua
nouella plantacione. multitu¬
dinẽ dico credentiũ quors legi¬
tur fuisse. cor unũ: ⁊ anima una.
Et ipã est quam se mͦ facetur.
minime custodissẽ.s ñ ad insipi¬
entiam sibi. Necenĩ ita iñ euul
sa mꝑsecucione fuit: ut ñ alibi
plantaretur. atq aliis locaret᷑
agͥcolis: quireddant fructus
enis tẽporib suis. Non ꝓrsus

Expanded text:
Nunquid de vineis cura est Deo? Nunquid de vineis cura est Deo? Si autem spirituali sensu vineas Ecclesias, id est fideles interpretamur populos, juxta prophetae sensum dicentis, Vinea Domini sabaoth domus Israel est , incipiet fortassis elucere nobis quomodo sponsae minime indignum sit fieri custodem in vineis. 3. Puto quod et non parva insuper et in hoc ipso apparebit praerogativa, sdiligentius curet advertere quantum ubique per orbem in hujusmodi vineas dilataverit terminos suos a die illa qua Jerosolymis a filiis matris suae expugnata est et exturbata, una cum prima illa sua novella plantatione; multitudinem dico credentium, quorum legitur fuisse cor unum et anima una . Et ipsa est, quam modo fatetur se minime custodisse, sed non ad insipientiam sibi. Nec enim ita inde evulsa in persecutione fuit, ut non alibi plantaretur, atque aliis locaretur agricolis, qui reddant fructus ejus temporibus suis. Non prorsus,
Abbreviated transcription (Latin):
gaudeat constitutam: hoc mͥn
inquit p̃stitere puguando
cõtra me. ⁊ contͣ uineã meam:
qͥ dicũt exinanite. exmanite
usq ad fundamentũ in ea: ut
uiam plurib cõmutarim.
Hoc quippe est quod infert.
uineam meam non custodi¬
iii: tamquam cam subiung¬
ens ñ hoc illi contig̾it: ut ñ
inuna iam s in plurib custoᷤᷤ
posita sit littera quidem sic
est. S si eam simpliciter seqͥ¬
mur contẽti eo solo quod sona¬
re insuꝑficie illa uidetur. puta¬
bimꝰ nos legere inscͥptura scã.
dehis uineis corpoieis ⁊ t̾renis.
quas cotidie cernimꝰ derore
celi ⁊ pinguedine t̾re acciꝑe
uñ fundunt uinũ in quo est
luxuria. ⁊ sic nicħ non dico do¬
mini sponse dignum.s nec cui¬
nis cet̾arũ congrirũ quid detã
scã ⁊ diuina scͥptura: attulisse
indebim᷑. Que enĩ cõueniecĩa
sponsis ⁊ custodie uinear̃: S
⁊ si conuenire pucetur.lunde
docebimus fuisse aliqñ eccłã
istuismodi deputatã officio:

Expanded text:
gaudeat constitutam. Hoc mihi, gaudeat constitutam. Hoc mihi, inquit, praestitere pugnando contra me et contra vineam meam, qui dicunt: Exinanite, exinanite usque ad fundamentum in ea , ut unam pluribus commutarim. Hoc quippe est quod infert, Vineam meam non custodivi: tanquam causam subjungens unde hoc illi contigerit, ut non in una jam, sed in pluribus custos posita sit. Et littera quidem sic est. 2. Sed si eam simpliciter sequimur, contenti eo solo quod sonare in superficie illa videtur, putabimus nos legere in Scriptura sancta de his vineis corporeis et terrenis quas quotidie cernimus de roro coeli et de pinguedine terrae accipere, unde fundunt vinum, in quo est luxuria: et sic nihil, non dico Domini sponsae dignum, sed nec cuivis caeterarum congruum quid de tam sancta et divina Scriptura attulisse videbimur. Quae enim convenientia sponsis et custodiae vinearum? Sed etsi convenire putetur, unde docebimus fuisse aliquando Ecclesiam istiusmodi deputatam officio?
Abbreviated transcription (Latin):
ofuerũt me custode. iu
uineis. Qui : Tuine illi
oppugnatores quos ꝓxi¬
me memorasti: Andite
⁊ intelligite: si non se ab illis
ip̃is fatetur ista ꝓmotqur aqͥb
⁊ passam Nec mirũtñ. siquidẽ
fuĩt causa pugnandi. intẽcio
coirigendi. Nam quis nesciat
multos amicabiliter. utilitq¬
quia multociens oppugnatos:
Quam multos cotidie exꝑmmĩ
piis inpugnacionib platorũ
ad meliora ꝓficere: prouehi ad
alciora. Ergo illud potuis demõ¬
streniur si possumus. q̃madmo¬
dum aduersus eccłam pugna¬
tum sit afiliis matris sue. ⁊ hos¬
tili anĩo. ⁊ dampno utili. Id.
enĩ iocundius: cum qͥ nocere
intendunt. ꝓsunt. ⁊ nolentes.
utrumꝙ uero sensum tenet
suꝑior int̾pretacio: qm̃ quidẽ
non defuer̃t̃.⁊ qui bñ. ⁊ qui
male. emularentur eam. di¬
uersa intencione pugnanteᷤ.
s utriꝙ ꝓfuerũt. Intantum
deniq se ꝓficisse ex his que ab
enilis passa est głatur.ut ꝓ
una uinea quam sibi abstulis¬
se uisi sunt: suꝑ multas se

Expanded text:
osuerunt me custodem in vineis . Qui? Tuine illi oppugnatores quos proxime memorasti? Audite et intelligite, si non se ab illis ipsis fatetur ista promotam, a quibus et passam. Nec mirum tamen, siquidem fuerit causa pugnandi intentio corrigendi. Nam quis nesciat multos amicabiliter utiliterque multoties oppugnatos? Quam multos quotidie experimur piis impugnationibus praelatorum ad meliora proficere, provehi ad altiora? Ergo illud potius demonstremus, si possumus, quemadmodum adversus Ecclesiam pugnatum sit a filiis matris suae, et hostili animo, et damno utili. Id enim jucundius, cum qui nocere intendunt, prosunt et nolentes. Utrumque vero sensum tenet superior interpretatio: quoniam quidem non defuerunt, et qui bene, et qui male aemularentur eam, diversa intentione pugnantes; sed utrique profuerunt. In tantum denique se profecisse ex iis quae ab aemulis passa est gloriatur, ut pro una vinea, quam sibi abstulisse visi sunt, super multas se
Abbreviated transcription (Latin):
mulante conscientia uidicio pa¬
ulo diuciꝰ inhererẽ: mox metu
incredibili ac miserabili confusi¬
one deiec tus: & tenebroso cirtũ¬
fusus herrore. hoc solũ palpi¬
tans deprofundis clamabam.
Quis nouit potestatẽ ire tue:
& pretimore tuo ira tuam di¬
mimerare: Quod sieo relicto
pedẽ mĩe plus tenere contigeroe:
tanta econtͣrio incuria & negli¬
gentia dissoluebar: ut confesti
& oratio tepidior. ⁊ actio pigͥ¬
or. & risus prõcior. ⁊ sermo in¬
cautior: & om̃is deniq utͥusq
hoĩs censtatꝰ inconstantior ap¬
pareret. Proinde magist᷑ instru¬
uic tus exꝑientia. non iudiciũ
ia solũ aut solam mĩam. set¬
mĩam parit̾ & iudiciũ canta¬
bo tibi diie: Inetnum: nonob¬
liuiscar iustificationes istas.
dicio. miseria conticescat. acsola
cantet tibi decet̃o gła m̃a: & ñ
conpungar:.

Expanded text:
mulante conscientia, judicio pamulante conscientia, judicio paulo diutius inhaererem, mox metu incredibili ac miserabili confusione dejectus, et tenebroso circumfusus horrore, hoc solum palpitans de profundis clamabam: Quis novit potestatem irae tuae, et prae timore tuo iram tuam dinumerare? Quod si eo relicto pedem misericordiae plus tenere contingeret, tanta econtrario incuria et negligentia dissolvebar, ut confestim et oratio tepidior, et actio pigrior, et risus promptior, et sermo incautior, et omnis denique utriusque hominis status inconstantior appareret. Proinde magistra instructus experientia, non judicium jam solum, aut solam miseiam pariter et judicium cantabo tibi, Domine . In aeternum non obliviscar justificationes istas; rexaltata judicio, miseria conticescat, ac sola cantet tibi de caetero gloria mea, et non compungar.
Abbreviated transcription (Latin):
cesse ẽ. referat. diuinis inpres¬
sa uestigiis. Ipsa sunt tuor
⁊ spes: ille iudicii. illa mĩȩ re
presentans unaginẽ. Merito
beneplatitũ est dõ suꝑ timenteᷤᷤ
eum. & ineis qui sꝑant suꝑ mĩa¬
sit: spes ꝓfectus. Nam consuma¬
tionẽ: sibi caritas uendicat. Qe
cũ ita sint: non paruus fructꝰ
est inpͥmo hoc oscło quod adpe¬
des accipit᷑. tam̃ curato: ut
neutro fraudđis illoꝵ. Porro enĩ
s̃ iam dolore peccati. & iudicii
timore conpungeris. ueritatis
iudiciiq uestigio labia in¬
pressisti. Quod sitimorẽ dolo¬
rẽq diuine intuitu bonitatis.
tite nou̾is. Alioquin alt̾um
sine alto oscłari non expedit:
qr oe recordatio soliꝰ uidicii in
simã gn̾at securitatẽ: Datũ
est & michꝰ misero non nũ¬
quã sedere secus pedes
diĩi iħu. & modo hc̃ modo il¬
lum to ta deuotione con¬
plecti:. inquantũ me sua beni¬
gnitas dignabat᷑ admit tẽ. At
siquando miseratioĩs oblitus. sti¬

Expanded text:
cesse est referat divinis imprescesse est referat divinis impressa vestigiis. Ipsa sunt timor et spes; ille judicii, ista misericordiae repraesentans imaginem. Merito beneplacitum est Deo super timentes eum, et in eis qui sperant super mis, profectus: nam consummationem sibi charitas vindicat. Quae cum ita sint, non parvus fructus est in primo hoc osculo, quod ad pedes accipitur; tantum curato ut neutro frauderis illorum. Porro enim si jam dolore peccati, et judicii timore compungeris, veritatis judiciique vestigio labia impressisti. Quod si timorem doloremque divinae intuitu bonitatis, ti te noveris. Alioquin alterum sine altero osculari non expedit; quia et recordatio solius judicii in simam generat securitatem. 9. Datum est et mihi misero nonnunquam sedere secus pedes Domini Jesu; et modo hunc, modo illum 1282 tota devotione complecti, in quantum me sua benignitas dignabatur admittere. At si quando miserationis oblitus, sti
Abbreviated transcription (Latin):
est: Nõne adhominẽ eq̃ assũp¬
tum. & ip̃um ꝑtinere ip̃e ds̃
apatre potestatẽ: iudicium fa¬
cere qr filius hominis ẽx His
duob gͦ pedibꝰ apte subuno di¬
uinitatis capite concurentib:
natꝰ exmuliere. factus suble¬
ge. inuisibilis ẽ manuel inter¬
ris uisus ẽ: & cũ om̃ib conuersa¬
tus est. His certe ꝑtransit ⁊ nc̃
bñ faciendo & sanando om̃s op¬
p̃ssos adiabolo⁊ set sp̃alit̃. set in¬
uisibilit᷑. His inquã pedib deuo¬
tas ꝑ ambulat mentes: incessan¬
ter lustrans. scrutansq corda:
& renes fidelium. Uide aũt ne
forte hec illa sint sponsi cru¬
ra. que sponsatã magnifice cõ¬
mendat inconseqͤntib. conparã
ea nisi fallor. collũpnis marmo¬
reis. fundatis suꝑ bases aureas.
Pulchre omĩo: qũi quidẽ in in¬
carnata dĩ sapiencia que auro
utruq infi¬
xerit pedem.¬
iem. A duob si¬
gnis cognoscite eã qu¬
ius modi ẽ: que se cũ ne¬

Expanded text:
est, nonne ad hominem aeque assumpest, nonne ad hominem aeque assumptum et ipsum pertinere ipse Deus a Patre potestatem judicium facere, quia Filius hominis est? 7. His duobus ergo pedibus apte sub uno divinitatis capite concurrentibus, natus ex muliere, factus sub lege invisibilis Emmanuel, in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . His certe pertransit et nunc, benefaciendo et sanando omnes oppressos a diabolo, sed spiritualiter, sed invisibiliter. His, inquam, pedibus devotas perambulat mentes, incessanter lustrans, scrutansque corda et renes fidelium. Vide autem ne forte haec illa sint sponsi crura, quae sponsa tam magnifice commendat in consequentibus, comparans ea, ni fallor, columnis marmoreis, fundatis super bases aureas . Pulchre omnino; quoniam quidem in incarnata Dei Sapientia, quae auro utrumque infixerit pedem! A duobus signis cognoscite eam qujusmodi est, quae secum ne
Abbreviated transcription (Latin):
que illa mutacio dext̾e excel¬
si qua mirabilit̃ s inuisibili¬
ter iustificat inpium: & car¬
nalib in notesceret. Uerũ illos
oportet: pretire me ñoportet.
Noui ego curiositatẽ ur̃am:
que nil sua uoluntate inscru¬
tatũ om̃iõ pretereat. Nec uͦ du¬
cẽdum contẽptui. nosse quib
scriptã pedil tã frequent᷑ dm̃
cõmemorat. nĩc qui dẽ stare.
ut ibi adorabimꝰ in loco steter̃
pedes eiꝰ: nũc uero ambulare.
ut ibi. ⁊ abitabo in illis. ⁊ deam¬
bulabo meis. nũc ⁊̃ curere iuix¬
ta illud. Exultauit ut gigas.
adcurrendã uiam. Sirecte
appło uisĩ est. caput xp̃i refer¬
re addĩtatẽ: puto & nob̾ nõ in¬
congrue uidi pedes adhominẽ
siit uob̾ duo ista uocabulã. ⁊ de
plerisq scripture locis. ambo pa¬
uit adsũpserit. docet epła adebre¬
os. tẽptatũ ꝑhibens ꝑ omĩa. xp̃m¬
ꝓsimilitudine absq peccato: ut
misericors fieret. Quid illũ alt̃¬
um: qui iudicium nuncupatꝰ

Expanded text:
que illa mutatio dexterae Excelque illa mutatio dexterae Excelsi , qua mirabiliter, sed invisibiliter justificat impium, etiam carnalibus innotesceret. 6. Verum illos oportet, praeterire me non oportet. Novi ego curiositatem vestram, quae nil sua voluntate incrustatum omnino praetereat. Nec vero ducendum contemptui, nosse, quibus scriptura pedibus tam frequenter Deum commemorat, nunc quidem stare, ut ibi: Adorabimus in loco ubi steterunt pedes ejus ; nunc vero ambulare, ut ibi: Et habitabo in illis, et deambulabo in eis ; nunc etiam currere, juxta illud: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Si recte Apostolo visum est caput Christi referre ad Deitatem ; puto et nobis non incongrue videri pedes ad hominemsunt vobis duo ista vocabula; et de plerisque Scripturae locis ambo pavit, assumpserit, docet epistola ad Haebraeos, tentatum perhibens per omnia similitudine absque peccato, ut misericors fieret . Quid illum alterum, qui judicium nuncupatus
Abbreviated transcription (Latin):
tat ds̃ peccatũ. & diabolus euim
quem in hoĩs corde inuaserat:¬
amnttat pͥncipatũ. Deniq am¬
bulat suꝑ undas carnalib pedi¬
bus: cui necdũ carne uestito. ĩã
psalmsta precinuerat. Inmari
uia tua: & semite tue inaquis
multis. Quodest: Conculcas cor¬
da tumentia suꝑbors: & fluxa
desideria carnalium conpͥmis:
iusti ficans impios. & suꝑbos hu¬
milians. Quodtamen quia in¬
uisibilit᷑ fit c̃ar nalis nonsentit
a quo fit Unde & subdit. Et ue¬
stigia tua noncognoscent᷑. Hĩc
rursus pat̾ ad filium. Sede in¬
quit ad dextris meis. donec po¬
nã ininicos tuos. scabellĩi pedũ
tuors. Hoc est. donec om̃s quite con¬
tẽpmunt. tue uoluntati su¬
biciam: siue inuitos & mise.¬
ros. siuie uoluntarios ⁊ beatoᷤᷤ
Itaq hoc opiis sp̃s qr caro non
ꝑcipiebat. aiał quippe non ꝑci¬
it ut corꝑalil pedibꝰ corꝑalit̃
incubans: ⁊ corꝑalib labiis pe¬
des eosdem deos cłans. ueniã
peccõꝵ pecatrix perciꝑiet: sic¬

Expanded text:
 diabolus eum, quem in hominis corde invaseraamittat principatum. 5. Denique ambulat super undas carnalibus pedibus , cui necdum carne vestito jam Psalmista praecinuerat: In mari vita tua, et semitae tuae in aguis multis; quod est: Conculcas corda tumentia superborum, et fluxa desideria carnalium comprimis, justificans impios 1281, et superbos humilians. Quod tamen quia invisibiliter fit, carnalis non sentit a quo fit. Unde et subdit: Et vestigia tua non cognoscentur . Hinc rursus Pater ad Filium: Sede, inquit, a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum ; hoc est: Donec omnes qui te contemnunt, tuae voluntati subjiciam, sive invitos et miseros, sive voluntarios et beatos. Itaque hoc o non perciit ut corporalibus pedibus corporaliter incubans, et corporalibus labiis pedes eosdem deosculans, veniam peccatorum peccatrix perciperet; sic
Abbreviated transcription (Latin):
rat longe añt dd̾ Aperistii ma¬
nũ tuam: & imples om̃e aial be¬
nedic tione. ⁊ ite: Aꝑiente te ma¬
nũ tuam: omia implebunt᷑ boni¬
tate. Ensecus corꝑales pedes iacẽs.
ac penitens audit peccatrix. re¬
mit tunt tibi peccata tua. o&rreco¬
gnoscũt eum dequo exmultis re.¬
tro tẽ ꝑil scriptũ leg̾at Egrediet᷑
diabolus ant pedes eiꝰ. Ũbi nẽpe
peccatũ remittit᷑: ibi ꝓcul dubio
diabolus decorde peccatoris ex¬
pellit᷑. Hinc
uniu̾sali¬
ter decunc¬
tis peni¬
tentib di

Expanded text:
rat longe ante David: Aperis tu marat longe ante David: Aperis tu manum tuam, et imples omne animal benedictione ; et item: Aperiente te manum tuam, omnia implebuntur bonitate . En secus corporales pedes jacens ac poenitens audit peccatrix: Remittuntur tibi peccata tua , et recognoscit eum, de quo ex multis retro temporibus scriptum legerat: Egredietur diabolus ante pedes ejus . Ubi nempe peccatum remittitur, ibi procul dubio diabolus de corde peccatoris expellitur. Hinc universaliter de cunctis poenitentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑans. suꝑansq fortunam. stul¬
tã faciens sapienciam hominũ:
demonũq debellans tiran ni¬
dem: manifeste ip̃m sȩ indicat
quando fiebãt. Incarne inquã.
& percarnẽ potñt̃ acpatent̃ oꝑa¬
tus mira. locutꝰ salubria. passus
indigna: euident̃ ostendit quia
ip̃e sit quipo tent̃. s inuisibi¬
lit scła cõ di¬
disset. sapi¬
benigne
Denique
infidelil ꝓsitis crucifixorib orat᷑
nõne liꝗdo ip̃m se ẽẽ declarat. qͥ
cũpatre suo cotidie oriri facit solẽ
suum suꝑ bonos & malos. ⁊ pluit
suꝑ uistos & miustos: Hoc enĩ est:
quod ip̃e aiebat. Sinonfacio oꝑa
patris mei: nolite credere: en aꝑ¬
it oscarnis sue. docens inmonte
discipłos: qui insilencio angłos in
celestib docet. En ad tactũ corꝑee
manus curat᷑ lepͣ fugat̃ cecitas:
auditus reꝑat lingua muta re-¬
soluit. discipłs ꝓpe merstis erigit᷑:
⁊ is indubitant̃ agnoscit᷑ cui dixe¬

Expanded text:
perans, superansque fortunam, stulperans, superansque fortunam, stultam faciens sapientiam hominum, daemonumque debellans tyrannidem; manifeste ipsum se indicat quando fiebant. In carne, inquam, et per carnem potenter ac patenter operatus mira, locutus salubria, passus indigna, evidenter ostendit, quia ipse sit qui potenter, sed invisibiliter saecula condidisset, sapibenigne Denique infidelibus, pro suis crucifixoribus orat: nonne liquido ipsum se esse declarat, qui eum Patre suo quotidie oriri facit solem suum super bonos et malos, pluit super justos et injustos? Hoc enim est quod ipse aiebat: Si non facio opera Patris mei, nolite credere . 4. En aperit os carnis suae docens in monte discipulos, qui in silentio angelos in coelestibus docet. En ad tactum corporeae manus curatur lepra, fugatur caecitas, auditus reparatur, lingua muta resolvitur, discipulus prope mersus erigitur; et is indubitanter agnoscitur, cui dixe
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ fortit᷑. s disponens oim̃a suaui¬
t̃. non senciebatur ab hominibus.
Et gaudebant de bonis dñiͥ &e dnm
sabaoht. eo qd̵ eum tranquillitate iui¬
dicaret om̃ia: nesciebant. Ab ip̃o e¬
rant᷑ s non cum ip̃o. ꝑ ip̃m uiuebãt.
sed non ip̃i. Ex ip̃o sapiebant. s nõ¬
ip̃m. Alienati. ingrati: iisen¬
sati. Hinc demum factum ẽ:
ut quod erant. qd̾ uiuebant. qd̃
sapiebant. non auetori tͥbuerent.
s nature asscribe̾nt: aut certe qd̾
insipientiꝰ erat fortune. Propͥe
quoq industrie atq uirtuti mł¬
ti inulta arrogabant. Quanta
sibi usur parunt seductorii sp̃c.
quanta soli & lunȩ data sunt:
qͣnͣta t̾ris uł aquis ad tributa:
qͣnͣta ȩtiã manu factis. fabrili¬
bꝰͦq mortalium reputata oꝑi¬
bꝰ er bis. arbustis. minutissimi
uilis simisq seminib ꝓnumini¬
bus deferebãt᷑. Heu. sic homines
rores: demonte umbroso & cõ¬
denso dignant̃ egrediens: inso

Expanded text:
finem fortiter; sed disponens omnia suavifinem fortiter; sed disponens omnia suaviter, non sentiebatur ab hominibus. Et gaudebant de bonis Domini; et Dominum sabaoth, eo quod cum tranquillitate judicaret omnia omnino nesciebant. Ab ipso erant, sed non cum ipso; per ipsum vivebant, sed non ipsi; ex ipso sapiebant, sed nosum, alienati, ingrati, insensati. Hinc demum factum est, ut quod erant, quod vivebant, quod sapiebant, non auctori tribuerent, sed naturae ascriberent, aut certe. quod insipientius erat, fortunae; propriae quoque industriae atque virtuti multi multa arrogabant. Quanta sibi usurparunt seductorii spiritus, quanta soli et lunae data sunt; quanta terris et aquis attributa, quanta etiam manufactis fabrilibusque mortalium deputata operibus! Herbis, arbustis, minutissimis vilissimisque seminibus pro numinibus deferebatur. 3. Heu! sic homines rores, de monte umbroso et condenso dignanter egrediens, in so
Abbreviated transcription (Latin):
ne dictũ suꝑiꝰ. solum sũmum ⁊ in¬
cntumstͥptum sp̃m. ad omne qd̾ fac̾e
uł fieri uult. corpis instrum̃to siue
obsequio non ege. Deniꝰ gͥͣ sceuri uerã
soli dõ sicut inmortalitatẽ. ita et in¬
corporeitatẽ: quod soł sp̃uum uniu̾sã
corporeã naturã eo usq transcendat.
ut quocũq corpe inquocumq oꝑe non
indigeat: solo sp̃itali nutu cum uultad
queq uult agenda content᷑. Sola igit᷑
ẽ que nec ꝓpt̃ se. nec ꝓpt̃ alium solatio
corꝑei instrum̃ti opꝰ ht̃ illa maiestas:
cui om̃ipotenti arbitõ sincunetant̃ p̃sto
aduersum cedit: omne creatum fauet:
⁊̃ nullo int̾ueniente uł subueniente
solatio corꝑali siue sp̃itali. Docet uł
monet sine lingua: p̃bet uł tenet sine
manib: sine pedib currit. ⁊ succurrit
ꝑeuntib. Aetitabat ista et cum patͥb
pͥorib. scd̃is expiebantur homines se¬
dula beneficia: sed latebat eos bñfie̾.
Illa quidẽ auiugebat a fine usq ad

Expanded text:
 solum summum et incircumscriptum Spiritum ad omne quod facere vel fieri vult, corporis instrumento sive obsequio non egere? Demus ergo securi veram soli Deo, sicut immortalitatem, ita et incorporeitatem: quod solus spirituum universam corpoream naturam eo usque transcendat, ut quocunque corpore in quocunque opere non indigeat, solo, spirituali nutu, cum vult, ad quaecunque vult agenda contentus. Sola igitur est quae nec propter se, nec propter alium, sola corporei instrumenti opus habet illa majestas, cujus omnipotenti arbitrio incunctanter praesnat, omne adversum cedit, omne creatum favet, etiam nullo interveniente vel subveniente solatio corporali, sive spirituali. Docet vel monet sine lingua; praebet vel tenet sine manibus; sine pedibus currit et succurrit pereuntibus. 2. Actitabat ista et cum patribus prioribus saeculis; experiebantur homines sedula beneficia, sed latebat eos benficus. Ille quidem attingebat a fine usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
gradũ ad ea de quorũ sit cogni-¬
tione beata. Hĩc si michi obiei atur
de paruulis regenantis. quod
absq scientia rerum corporaliũ.
exeuntes de corpore ad beatam
uitam nichillominus transire
credantur. breuiter respondebo.
hoc illis conferre grãm ñ naturã.
Et quid ad me de miraculo dĩ:
qui de naturalib dissero: Iam
quod ⁊ suꝑ celestes sp̃e. opꝰ corpo¬
rib habeant: illa maxime c̾tos
nos faciat uera ⁊ uerae diuina
sententia. Nonne omnes ait
administratorii sp̃e sunt. missi
in ministeriũ ꝓpt̃ eos qui here¬
ditarẽ capiunt salutis: Quo
nã gͦ mͦ implent mminist̾iũ suũ
absq corpore: presertĩ apud ui¬
uentes in corpore: Deniq non ẽ
discurrere. nec de loco ad locum
transire nisi corporum: quod
freqͥuenter angłos facere. tam
indubitata qũa nota probat
auetoritas. Hinc ẽ quod ⁊ ui¬
si sunt patrib ⁊ ad eos intra¬
uerunt: ⁊ manducauerunt. ⁊
pedes lauerunt. Ita inferior.

Expanded text:
gradum ad ea, de quorum fit cognigradum ad ea, de quorum fit cognitione beata. Hic si mihi objicitur de parvulis regeneratis, quod absque scientia rerum corporalium exeuntes de corpore, ad beatam vitam nihilominus transire credantur; breviter respondeo hoc illis conferre gratiam, non naturam. Et quid ad me de miraculo Dei. qui de naturalibus dissero? 2. Jam quod et supercoelestes spiritus opus corporibus habeant, illa maxime certos nos faciat vera, et vere divina sententia: Nonne omnes,. ait, administratorii spiritus sunt, missi in ministerium propter eos qui haereditatem capiunt salutis?  implent ministerium suum absque corpore, praesertim apud viventes in corpore? Denique non est discurrere, nec de loco ad locum transire, nisi corporum: quod frequenter angelos facere tam indubitata, quam nota probat auctoritas. Hinc est quod et visi sunt patribus, et ad eos intraverunt, et manducaverunt, et pedes laverunt. Ita inferior
Abbreviated transcription (Latin):
U AcCUOR
sunt sp̃uum genera: nota sunt uo¬
b̾. pecoris. nr̃. angłicus: ⁊ qui condidit
istos. Non ẽ ex omnib cui siue ꝓpt̃
se. siue ꝓpt̃ alium. siue ꝓpt̾ utrũq
necessarium corpus non sit corporis¬
ue similitudo: excepto dum taxat
illo. cui om̃is tam corporalis qũa
tał ita corpore egere constat. ut nec
subsistere absq illo utcumq possit.
Simul quippe uiuificare desinit.
⁊ uiuere ille spirit᷑: quando mo.¬
ritur pecus. Uerum nos uiuimꝰ
quidem pꝰ corpus. s ad ea quib
beate uiuitur nullus nob̾ accessꝰ
patet: nͥ ꝑ corpꝰ. Senserat qͣui di¬
cebat. Inuisibilia dei. ꝑ ea
que facta sunt. intellecta com¬
spiciuntur. Ip̃a siquidem quȩ.
facta sunt: id. ẽ. corporalia. ⁊ ui¬
sibilia ista. non nisi ꝑ corꝑis in¬
strum̃tum sensͭ ^ in nr̃am noti¬
ciam ueniunt. Habet igitur ne¬
cessarium corpus spiritał crea¬
tura. quȩ nos sumus: sine quo ni¬
mirum nequaqua illam scienti.¬
ã ad sequitur: qu̾a solant accepit

Expanded text:
uatuor spirituum genera nota sunt vobis, pecoris, noster, angelicus, et qui condidit istos. Non est ex omnibus, cui sive propter se, sive propter alium, sive propter utrumque, necessarium corpus non sit, corporisve similitudo, excepto duntaxat illo, cui omnis tam corporalis, quamimum quidem ita corpore egere constat, ut nec subsistere absque illo utcunque possit. Simul quippe et vivificare desinit. et vivere ille spiritus, quando moritur pecus. Verum nos vivimus quidem post corpus; sed ad ea quibus beate vivitur, nullus nobis accessus patet, nisi per corpus. Senserat hoc qui dicebat: Invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur . Ipsa siquidem quae facta sunt, id est corporalia et visibilia ista, nonnisi per corporis instrumentum sensa, in nostram notitiam veniunt. Habet ergo necessarium corpus spiritualis creatura quae nos sumus, sine quo nimirum nequaquam illam scientiam assequitur, quam solam accepit
Abbreviated transcription (Latin):
que. ꝑ que conuenientiꝰ fiant. de ser¬
uitute corporee ereature non efficatiam
querit: s congruentiã. E sto deinde qd̃
corꝑum ministeria oportune plerũq
diuinis oꝑib applicentur. ut uerbi
gr̃a pluiie uiuificandis seminibus.
uł multiplicandis segetib: uł fructib
maturandis. quid ꝓpͥo queso de corꝑe
facere ht̃. cui ad nutum indiferenter
uniuersa corꝑa celestia atq t̃stria ob¬
sequi constat. Plane suꝑfluo hab̾e̾t
suum: qui nullum sͥ reꝑit alienum.
Uerum si cuncta que hoc loco dicenda
occurrunt p̾senti uolumꝰ sermone
concludere: sermo modum excedet:
que restant: sub alio seruemus ab¬
soluenda principio Explicit ẜmo
E

Expanded text:
quae per quae convenientius fiant; de serquae per quae convenientius fiant; de servitute corporeae creaturae non efficaciam quaerit, sed congruentiam. Esto deinde quod corporum ministeria opportune plerumque divinis operibus applicentur, ut, verbi gratia, pluviae vivificandis seminibus, vel multiplicandis segetibus, vel fructibus maturandis; quid proprio, quaeso, de corpore facere habet, cui ad nutum indifferenter universa corpora coelestia atque terrestria obsequi constat? Plane superfluo haberet suum, qui nullum sibi reperit alienum. Verum si cuncta, quae hoc loco dicenda occurrunt, praesenti volumus sermone concludere, sermo modum excedet, erea quae restant, sub alio servemus absolvenda principio. SERMO e
Abbreviated transcription (Latin):
En uerbi gra quod linguam meam
corꝑalem assũpsit nunc in opꝰ suũ.
docere uidelicet uos: cum ꝑ se absq
dubio faciliꝰ suauiꝰq id posset. ꝓfecto
indulgentia ẽ. non indigentia. In
ꝓfectu siquidem ur̃o m̾itum querit
mͥ: non sibi solatium. Id ip̃m saꝑe
opꝰ ẽ om̃i homini oꝑanti bonũ: ne
forte in se debonis dm̃i: & non in dño
gletur. Est tamen qui bonum oꝑatur
non uolens. siue homo malꝰ. siue an¬
possit inuito. Igitur ei quidẽ disp̃e¬
satio tantum credita ẽ: s nescio qͣmͦ
grati iocundiusq sentimus bonũ:
quod ꝑ malum dispensatiorẽ mnistrat᷑.
Ip̃a ẽ gͦ causa. cur et ꝑ malos. ds̃ faciat
bona bonis: non autẽ ut oꝑa eorum indi¬
geat in bñfaciendo. Porro his que rõe
uł sensu carentia sunt. multominus
dm̃ egere quis dubitet.ꝰ S qũ in opus
bonum & ip̃a coneurrunt: apparer qũi
omnia seruiunt ei. cui m̾ito ẽ dicere:
Meus ẽ orbis t̃re. Aut certe quia nouit

Expanded text:
En, verbi gratia, quod linguam meam En, verbi gratia, quod linguam meam corporalem assumpsit nunc in opus suum, docere videlicet vos, cum per se absque dubio facilius suaviusque id posset; profecto indulgentia est, non indigentia. In profectu siquidem vestro meritum quaerit mihi, non sibi solatium. Idipsum sapere opus est omni homini operanti bonum, ne forte in se de bonis Domini, et non in Domino glorietur. Est tamen qui bonum operatur non volens, sive homo malus, sive anpossit invito. Igitur ei quidem dispensatio tantum credita est; sed nescio quomodo gratius jucundiusque sentimus bonum, quod per malum dispensatorem ministratur. Ipsa est ergo causa, cur et per malos Deus faciat bona bonis: non autem, quod opera eorum indigeat in benefaciendo. 10. Porro his quae ratione vel sensu carentia sunt, multo minus Deum egere quis dubitet? Sed quando in opus bonum et ipsa concurrunt, apparet quoniam omnia serviunt ei, cui merito est dicere: Meus est orbis terrae . Aut certe quia novit
Abbreviated transcription (Latin):
patres de huiusmodi diuersa sensis¬
se: nec mn ꝑspieuum ẽ unde alt̾utrũ
doceam: & nescire me fateor. Sed ⁊
ur̃is ꝓfectib non multum conferre
arbitror: harum rerũ noticiã. Ild
autẽ scitote nullum creatoꝵ sp̃uũ.
ꝑis instrum̃to. ita nob̃ ĩmisceatur
uł infundatur. quo eiꝰ participatio¬
ne docti.siue doctiores: uł boni si¬
ue meliores efficiamur. Nullus
angłoꝵ nulla animarũ. hoc m̃ m̃¬
capabilis ẽ: nulliꝰ ego capax. Nec
ip̃i angłr ita se alt̾utrũ capiunt.
Sequestretur ꝓiide p̃rogatua hec.
sũmo ⁊ incircum septo sp̃ui: qui soł
cum docet angłm siue hominem
scientiã. instrumentũ. non querit no¬
stre corporee aurIs: sieut nec sͥ oris.
ꝑse infunditur: ꝑ se innotescit: purꝰ
capitur apuris. Solꝰ nullr indiget:
sol ⁊ sͥ ⁊ omnib ae sola omnipoten¬
ti uoluntate sufficiens. Oꝑatur tã
creaturã corꝑalẽ. siue sp̃alem: sed qua¬
si imꝑans. non quasi mendicans.

Expanded text:
Patres de hujusmodi diversa sensisPatres de hujusmodi diversa sensisse; nec mihi perspicuum est unde alterutrum doceam; et nescire me fateor. Sed et vestris profectibus non multum conferre arbitror harum rerum notitiam. 8. Illud autem scitote, nullum creatorum spiritporis instrumento, ita nobis immisceatur vel infundatur, quo ejus participatione docti sive doctiores, vel boni sive meliores efficiamur. Nullus angelorum, nulla animarum hoc modo micapabilis est, nullius ego capax. Nec ipsi angeli ita se alterutrum capiunt. Sequestretur proinde praerogativa haec summo ac incircumscripto Spiritui, qui solus, cum docet angelum sive hominem scientiam, instrumentum non quaerit nostrae corporeae auris, sicut nec sibi oris. Per se infunditur, per se innotescit, purus capitur a puris. Solus nullius indiget; solus et sibi, et omnibus de sola omnipotenti voluntate sufficiens . 9. Operatur tamen creaturam corporalem, sive spiritualem; sed quasi imperans, non quasi mendicans.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cõmunis discipline ꝓfaetũ. quo
inuisibilia dĩ ꝑ ea que facta sũt
intellecta conspiciuntur. Nan
⁊ diahol eiꝰq satellates. cũ sir iemꝑ
eorii maligna intentio. nocere ꝗͥ
semꝑ cupiunt᷑ s bonis. emulato
abiit ut possint. Magis aũt ꝓsũt
⁊ nolaites: aoopantur in honũ
bonis. Cet̾um angłiea corꝑa. utrum¬
nã ip̃is sp̃ib naturalia sint. sicut
hominib sua. & sint animalia
siẽ hominͤ in mortalia tam̃. qd̾
nondum sunt homines: porro ip̃a
corpora mutent.⁊ uersent in forma
& sp̃e quaᷤᷤ uolunt. qñ apparere uo¬
lunt. densantes . solidantes ea qͣ¬
ntũ uolunt: cũ tamen in sui u̾ita¬
te pre subtilitate nature atq sube
sue inpalpabilia sint.⁊ nr̃is om¬
mno madtingibilia uisib an uͦ
simplici spiritali suba subsistentes.
corpora cum opꝰ ẽ sumant: rursũq
expleto oꝑe ponant in eandẽ dequa
sumpta sunt mat̾iã dissoluenda:
nolo ut a me requiratis. Uidentur

Expanded text:
est, communis disciplinae profectum, quo est, communis disciplinae profectum, quo invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciuntur. Nam et diabolus ejusque satellites, cum sit semper eorum maligna intentio, nocere quidem semper cupiunt, sed bonis aemulatorabsit ut possint; magis autem prosunt et nolentes, cooperanturque in bonum bonis. 7. Caeterum angelica corpora, utrumnam ipsis spiritibus naturalia sint, sicut hominibus sua; et sint animalia sicut homines, immortalia tamen, quod nondum sunt homines; porro ipsa corpora mutent et versent in forma et specie qua volunt quando apparere volunt, densantes et solidantes ea quantum volunt, cum tamen in sui veritate prae subtilitate naturae atque substantiae suae impalpabilia sint, et nostris omnino inattingibilia visibus; an vero simplici spirituali substantia subsistentes, corpora cum opus est sumant, rursumque expleto opere ponant in eamdem, de qua sumpta sunt, materiam dissolvenda; nolo ut a me requiratis. Videntur