comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litate eon ũsationis & uitȩ dignũ duxerit
sepelire p̾sumat. nec qͥsꝙ ossa einꝰ lib&
mor tui desepulchro suo eicere. aut
sepulturã cuiꝰ ꝙ temerario ausu qͦ qͦ
adõ p̃parato at ꝙ c̃cesso aduentũ sui

Expanded text:
litate conversationis aut vitae dignum duxerit, sepelire praesumat; nec quisquam ossa cujuslibet mortui de sepulcro suo ejicere, aut sepulturam cujusquam temerario ausu quoquo a Deo parato atque conces
Abbreviated transcription (Latin):
Antu pagnoꝵ colere. ł aliquid plus
noui facere pp̃ nouii anñ. aut mensas
cũ lapidib ł aepulis in domib suis pparare.
& ꝑuicos & plateas cantationes & choros du¬
cere p̃sumpserit anatħ. erit

Expanded text:
tu paganorum colere vel aliquid plus novi facere propter novum annum aut mensas cum lampadibus vel epulis in domibus preparare et per vicos et plateas cantationes et choros ducere presumpserit, anathema
Abbreviated transcription (Latin):
cu sponsa silu tui. &p̃tea filius tuus
dux eã uiore. Si fecisti quod crimeN
celasti filiũ tuũ utq ad mortẽ penit̃
& sine spe con iugii ꝑmaneas. filius aut̃
niuseo quod ignorabat peccatũ suũ. siuult
alia accipiat Illa aut̃ ꝑacta penitentia

Expanded text:
cum sponsa filii tui, et postea filius tuus duxit eam uxorem? Si fecisti, eo quod crimen celasti filium tuum, usque ad mortem poeniteas, et sine spe conjugii permaneas. Filius autem tuus, eo quod ignorabat peccatum tuum, si vult, aliam accipiat. Illa autem, poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
entes. inȩccła cõmorantiũ lic& dudũ
instituta scõr multa patrũ eent conscrip¬
ta posuer̃ leges. quas sacros canones appel¬
lant. Quib multa ꝑnecessaria ad statũ
decreta & nocum̃ta eor ꝓhibita ita ut qui
talia agere tẽptauerint. aut eis nocere
anathematizent᷑. Quib armati exẽplis
oport& arbitrati sumꝰ ab om̃pti dõ inspirati.
uthanc accensã discor diȩ flamã ex tinguere

Expanded text:
entes in Ecclesia commorantium. Licet dudum instituta sanctorum multa Patrum essent conscripta, posuerunt leges, quas sacros canones appellamus, quibus multa pernecessaria ad statum decreta, et nocumenta eorum prohibita, ita ut qui talia agere tentaverint, aut eis nocere anathematizentur. Quibus armati exemplis, oportere arbitrati sumus, ab omnipotente Deo inspirati, ut hanc accensam discordiae flammam extinguere
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres facere solent. ꝓsternunt
se infaciẽ. & disco oꝑtis natibꝰ. ubent
ut supͣ nudas nates conficiat᷑ panis. &
eo de cocto tradunt maritis sius adco¬
medendũ. hoc ideo faciunt. ut plus in¬

Expanded text:
mulieres facere solent? Prosternunt se in faciem, et discoopertis natibus, jubent ut supra nudas nates conficiatur panis, et eo decocto tradunt maritis suis ad comedendum. Hoc ideo faciunt, ut plus
Abbreviated transcription (Latin):
sermonẽ subom̃i cubito manꝰ. &o faci¬
unt ceruicalia sub capite om̃i tpr
etatis adcapiendas animas .S dis¬
cretio seruanda ẽ. int̃ penitentes
publice & abscse. Ha qͥpublice pec¬
cat. oport&e ut public& multetur
penitentia & scđm ordinẽ canonicũ
ꝓmerito suo ex cõmunicet᷑ ẜrec̃ciliet᷑¬

Expanded text:
nem, sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis ad capiendas animas. Sed discretio servanda est inter poenitentes publice et absconse. Nam qui publice peccat, oportet ut publica multetur poenitentia et secundum ordinem canonum pro merito suo excommunicetur et reconcilietu
Abbreviated transcription (Latin):
iurgia & contentiones tã int̾ ipsos quã
int᷑ cłos incipiant sre quentare. quia
iuxta apłm seruos dĩ ño port& litigare
epc̃ tollat inde reli quias. & sub magna
dat ostia & subsigillo signa ea. Et¬
ut sacrũ misteriũ nullus celebr& mea
ante ꝙ concordi unanimitate unũ om̃s
eligant pb̃rm qui idoneus sit sacro sem̃

Expanded text:
urgia, et contentiones, tam inter ipsos, quam inter clericos incipiant frequentare; quia juxta Apostolum, servos Dei non oportet litigare . Episcopus tollat inde reliquias, et submagna cdat ostia, et sub sigillo consignet ea, et sacrum mysterium nullus celebret in ea, antequam concordi unanimitate, unum omnes eligant presbyterum, qui idoneus sit sacrosanctu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ñnulli ep̃ãtũ qͥñnͥ mitis p̃cedentib dat᷑. ñ diuinũ munꝰ. s heredi¬
tariũ putant ẽẽ c̃pendiũ. ⁊ credt̃ sic̃ res caducas atꝙ mortales. ita sac̾¬
dotiũ ułut legali auttestam̃tario iure posse dimitti. Nã pleriꝙ sa¬
c̃dotes in mortis confinio c̃stituti. in locũ suũ ferut᷑ abos desig¬
natis noĩb subrogare. ut scilic& ñ legitima ex pectet᷑ electio. s de¬
functi gratificatio ppłi habeat᷑ assensu. Iđ quã grauesit existimate.
Atꝙ idõ si plac& &iã hanc licentiã gena̾lit̾ deȩcłiis auferamꝰ. ne qđ

Expanded text:
nisi meritis praecedentibus datur, non divinum munus, sed haereditarium putant esse compendium. Et credunt sicut res caducas atque mortales, ita sacerdotum velut legatorio aut testamentario jure posse dimitti. Nam plerique sacerdotes, et in mortis confinio constituti, in locum suum feruntur alios designatis nominibus subrogare, ut, scilicet non legitima exspectatur electio, sed defuncti gratificatio, pro populi habeatur assensu. Quod quam grave sit existimate. Atque ideo, si placet, etiam hanc licentiam generaliter de Ecclesiis auferamus, ne quod
Abbreviated transcription (Latin):
ł p̃s cantet. Qiu dederit alicui liquorẽ
in quo mus ł mustela mortua inuentas.¬
contigerit .ccc. p̃s. cantet. Iui postea no¬
uent quodtale potũ biberit. cl. ps. cant̃
Si quis semi coctũ comederit inseuis. ui
niteat. quiẽ .xx. annoꝵ. Puer aut̃ qui
est x annoꝵ aliquid furti faciens .uii.
diespenit. Si quis tinxerit manũ in
aliquo cybo liquido. & n idonea manu.
c. psalmatis emendetur. Si infarina
aut in aliꝗͦ cybo ficco. aut inpulte.
aut inlacte. co agulato mus ł muste

Expanded text:
 poeniteat. Qui dederit alicui liquorem, in quo mus vel mustella mortua invencontigerit, CCC Psalmos cantet. Qui postea noverit quod talem potum biberit, CL psalmos cantet. Si quis semicoctum comederit inscius, treniteat, qui est 20 annorum. Puer qui est decem annorum, aliquid furti faciens, septem dies poeniteat. Si quis tinxerit manum in aliquo cibo liquido, et non idonea manu, 100 palmatis emendetur. Si in farina, aut in aliquo cibo sicco, aut in pulte, aut in lacte coagulato mus vel mustela
Abbreviated transcription (Latin):
aut pb̃r. aut diaconꝰ. depositus
iuste suꝑ certis criminib ausus sue¬
erit at trectare ministeriũ. dudũ
sibi cõmissũ. hic ab ȩccła poenitꝰ absci¬
ditur

Expanded text:
ter aut diaconus depositus iuste super certis criminibus ausus fuerit attrectare ministerium dudum sibi commissum, hic ab eclesia penitus abscidatur
Abbreviated transcription (Latin):
t epĩ diligent̃ excutiant ꝑ suas par¬
tochias pbroꝵ fidẽ. baptisma catholi¬
cum. et missarũ celebrationes. ut sidẽ rec¬
łam teneant. et baptis ma catholicũ obser¬
uent. & missarũ p̃ces bene intellegant.
honore apud om̃s cantettr. Et ipse sac̃ dos
pbr̃is & diaconib ut arma nõ portent. s ma¬
gis c̃fidant in defensione dĩ. quã in armis.

Expanded text:
pi diligenter discutiant per suas parrochias presbyterorum fidem, baptisma catholicum, et missarum celebrationes, ut fidem rectam teneant, et baptisma catholicum observent, et missarum preces bene intellegant, i cum omni honore apud omnes cantetur; et ipse sacerdos presbyteris et diaconibus, ut arma non portent, sed magis confidant in defensione Dei quam in armis.
Abbreviated transcription (Latin):
liciȩ fuerit aggregandus ut a castris dñicis
quib nom̃ eiꝰ a scribitur. nullis necessitatis
cap̃uii. Multos execclastica famiba nouimus
ad omĩpotentis dĩ. seruitiũ festinare ut
ab humana seruitute lib̾i. indiuino serui¬

Expanded text:
litiae fuerit aggregandus, ut a castris Dominicis, quibus nomen ejus ascribitur, nullis necessitatum cessit. Multos ex ecclesiastica familia novimus ad omnipotentis Dei servitium festinare, ut ab humana servitute liberi in divino myste
Abbreviated transcription (Latin):
quid agendũ nisi quod inneocesari¬
ensis scĩ c̃ciliũ cap̃ legitur ac demons¬
trat᷑ : tam̃ si ipsi uiram̃to se purifica
re uoluerint. licentiã habeant. Simi¬
lit̃ aut diaconi. si fuerint accusati ꝑ¬

Expanded text:
ud agendum est, nisi quod in Neocaesariensis sancti concilii capitulo legitur, ac demonstratur? Tamen si ipsi juramento se voluerint purificare, licentiam habeant. Similiter autem et diaconi si fuerint accusati
Abbreviated transcription (Latin):
corda dulci caritate ꝓsequi euq ad
benignũ. & ad monendo &orando re¬
uocare. Vnde nunc debitũ salutatio¬
nis alloquiũ soluens. hortor ut ur̃a¬
excellentia aciuitatis illuis suꝑ fluis tu¬
multibus animũ auertat. płusq ea
quȩ animȩ quã ꝙs̃ corporis cogitet
transitoria eẽ omia ꝑpendat. Uentu¬
n uidieis examen trem̃dũ cũ me tu
& lacrimis quo tidie sine cessatione con¬
sider&. Illudꝙ diẽ in quo ꝑturbancdas
om̃a cũ timo more adanimũ reducat.
ut irã udicis in ipsis in ipso iã die non
timeat. Omp̃s aut̃ ds haec ur̃is cogi¬
tationib inspiratione sui sp̃s infundat.¬

Expanded text:
corda dulci charitate prosequi, eaque ad benignum animum et admonendo et orando revocare. Unde nunc debitum salutationis alloquium solvens, hortor ut excellentia vestra a civitatis illius superfluis tumultibus animum avertat, plusque ea quae animae quam quae sunt corporis cogitet. Transitoria esse omnia perpendat. Venturi judicis examen tremendum cum metu et lacrymis quotidie sine cessatione consideret, illumque diem, in quo perturbanda sunt omnia, cum timore ad animum reducat, ut iram judicis in ipso jam die non timeat. Omnipotens autem Deus haec vestris cogitationibus aspiratione sui spiritus infundat
Abbreviated transcription (Latin):
pc̃ incuiꝰ parro chia
aliqͥs consistens aliqͥd in iuste fecerit.
semel. &bis. atꝙ ter cio. si necesse fuerit.
uocabit illũ sua admonitione ꝑsuum
nuntiũ canonice adem̃dationẽ siue ad¬
copositionẽ & adpenitentiã. ut dõ &ȩo

Expanded text:
pus in cuius parochia aliquis consistens aliquid iniuste fecerit, semel et bis, et tercio si necesse, vocabit illum sua admonitione per suum nuntium canonice ad emendationem sive compositionem et ad penitentiam, ut Deo et
Abbreviated transcription (Latin):
rimo om̃ium discutienda fides sac̃do¬
tũ qualit̾ credant etalios credert fa ͦᷤ¬
crant. Ibi ⁊ exẽpla ꝓponẽ da s̃. quatinꝰ crea¬
tura. ereator. quantulũ cũq possit in¬
telligi.

Expanded text:
rimo omnium discutienda est fides sacerdotum qualiter credant, et alios credere doceant. Ibi et exempla proponenda sunt, quatenus a creatura Creator quantulumcunque possit intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ da mulieres facere solent. Collunt
piscẽ ninum &mit tunt eum inpuer¬
psas suũ &e tamdiu eũ ibi tenent. do¬
nec mor tuus suerit. & de cocto pisce.
ł assato maritis suis ad comedendũ tra¬
dunt. ideo faciunt hoc: utplus mea
amorẽ ex ardescant. Si fecisti u. anñ

Expanded text:
quaedam mulieres facere solent? Tollunt piscem vivum, et mittunt eum in puerperium suum, et tam diu eum ibi tenent, donec mortuus fuerit, et, decocto pisce vel assato, maritis suis ad comedendum tradunt, ideo faciunt hoc, ut plus in amorem earum exardescant? Si fecisti, duos annos
Abbreviated transcription (Latin):
ecisti quod quȩ dã mulieres facere¬
÷ solent ut cũ filio tuo par uulo forni¬
cationõ faceres Ata dico. ut filiũ tuum
supͣ turpitudine poneres. ut sic imita¬
reris fornicationẽ : Sifecisti. u annos
ecisti qđ quȩdã mulieres facere rit.¬
solent ut suc cũberes aliqͦ uim̃to. & illud
nio. ut sic coir& tecũ. Si fecisti xldi

Expanded text:
ecisti quod quaedam mulieres facere solent, ut cum filio tuo parvulo fornicationem faceres, ita dico, ut filium tuum supra turpitudinem tuam poneres, ut sic imitareris fornicationem? Si fecisti, duos annos ecisti quod quaedam mulieres facere solent, ut succumberes aliquo jumento, et illud nio, ut sic coiret tecum? Si fecisti, cari
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ses existit acolitꝰ. Alaxime si huic
&as &ciã suffragat᷑. sexto mense subdi¬
aconi nom̃ accipiat. ac si modeste c̃¬
ũsationis honestȩq uoluntatis ex istit.
nono m̃se sit diaconꝰ. cõpletoq anno¬
sit p̃sbit᷑. Cui tam̃ quot annoꝵ suerant
inter ticia conlatura scĩ ꝓpositi sponte
suscepta. docet᷑ p̃stitisse denotio. Dehis¬

Expanded text:
menses existat acolythus, maxime si huic menses existat acolythus, maxime si huic aetas etiam suffragatur, sexto mense subdiaconi nomen accipiat, ac si modestae conversationis, honestaeque voluntatis existit, nono mpresbyter: cui tamen quod annorum fuerant interstitia collatura, sancti propositi sponte suscepta doceatur praestitisse devotio. I
Abbreviated transcription (Latin):
que uł cunctis s̃pͥuate ministris uł
sufficientib usq ad eo dispoliate ser¬
uicus. & plebib ad se ꝑtinentib di¬
uina munera supplere non ualeent
tã instituendis quã ꝓ mouendi clericał
obsequii. sic spatia dispensanda conce¬
dimꝰ. ut si quis etiã dereligioso ꝓposi¬
to. & disciplinis monasticis erũditus.
ad clericale munus accedit. In pͥmis eiꝰ
uita p̃t̾itis acta tẽporib inquiratur.
sinullo graui facinore ꝓbat᷑ infectus.
Si scdam non habuit fortassis uxorẽ. nec
amarita relictã. sortitꝰ ostendit᷑. sipoe¬
nitentiã publicã fortassis non gessit.
nec ulla corporis parte uiciatꝰ appar&ꝰ
si seruilis aut originariȩ ñ ẽ. c̃ditionis
obnoxius. sicurie iam ꝓbat᷑ nexib abso¬
lutꝰ. si assecutꝰ ẽ literas sine quib uix for¬
tassis ostiarii possit implere ministe¬
riũ ut si his om̃ib quȩ sunt p̾dicta
fulcitur. continuo lector uł notariꝰ
aut certe defensor effectꝰ. aut pꝰ tres

Expanded text:
quae vel cunctis sunt privatae ministris, vel sufficientibus usque adeo dispoliatae servitiis, ut plebibus ad se pertinentibus divina munera supplere non valeant, tam instituendi, quam promovendi clericalis officii sic spatia dispensanda concedimus, ut si quis etiam de religioso proposito, et disciplinis monasterialibus eruditus ad clericale munus accedat, imprimis ejus vita praeteritis acta temporibus inquiratur, vel si nullo gravi facinore probatur infectus, si secundam non habuit fortassis uxorem, nec a marito relictam sortitus ostenditur, si poenitentiam publicam fortassis non gessit, nec ulla corporis parte vitiatus apparet, si servili, aut originariae non est conditioni obnoxius, si curiae jam probatur nexibus absolutus, si assecutus est litteras, sine quibus vix fortassis ostiarii possit implere ministerium, ut si his omnibus, quae sunt praedicta, fulcitur, continuo lector, vel notarius, aut certe defensor effectus post tres
Abbreviated transcription (Latin):
i sũ etiã nobis fuit illud inhiben¬
diĩ. ut nullus pb̃ror solus missã celebra¬
re p̾sumat. ꝙ ita nec uerba dñi sal¬
uatoris quib misteria corporis & san¬
guinis siuis discpłis celebranda tradidit¬
nec apłi pauli docum̃ta declarant
nec &iã in ipsis actib apłoꝵ sr enu¬
cleatim legantur ita fieri debere ul¬
lomodo inuenitur. Unde cũ uemiendꝰ
immo int̾rogandus nob̃ uidetur. huiꝰ.
Quib die. Dns uobiseñ. ł a quib illi res¬
circũ astantiũ. cũ nullus ÷̃ eir cũ st& dr̃.
auctoritati refrangatur. & tanto miste¬
no quandã dehonorationẽ irrogari ui¬
de tur. omib nob̾ in cõmune iusũ ẽ. ut

Expanded text:
isum etiam nobis fuit illud inhibendum, ut nullus presbiterorum solus missam celebrare praesumat, quia ita nec verba domini Salvatoris, quibus mysteria corporis et sanguinis sui discipulis suis celebranda contradiditpostoli Pauli documenta declarant, nec etiam in ipsis actis apostolorum, si enucleatim legantur, ita fieri debere ullo modo invenitur. Unde conveniendus, immo interrogandus nobis videtur huiusmquibus dicit: Dominus vobiscum, et a quo illi rescircumadstantium, cum nullus circumstet, dicit. asticae auctoritati refragatur, et tanto misterio quandam dehonorationem irrogare videtur, omnibus in commune visum est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
missarũ sollẽpnia cęlebrare p̾sumat.
¶nisi duob p̃sentib sibiꝙ responlentib
ipse tercius habeatur. quia cũ pluralit
nequa quã celebr&. quia sicut illa
celebrari non potest. sine salutatione
qui ei circũ stent. qͦs ille salut& aquib
ei respondeatur. & ad momoriã redu¬
cendũ ẽ illud dm̃icũ. Ubi cũ ꝙ fuerint

Expanded text:
missarum sollemnia celebrare presummat, nisi duobus presentibus sibique respondentibus ipse tercius habeatur, licet Glosa nequaquam celebret, quia sicut illa celebrari non potest sine salutatione qui ei circumstant, quos ille salutet, a quibus ei respondeatur, et ad memoriam illi reducendum est illud Dominicum: Ubic
Abbreviated transcription (Latin):
lũ uirauerit ł alio mͦ blasphemia c̃tͣ
dm̃ usus fuent. si ẽ ex ȩccłesiastico or¬
dine deponatur. Silaicus anathema¬
tizetur. Et si qͥs ꝑereaturã uiraue¬
rit a cerrime castigetur. & uixta
id qđ synodus di uidicauerit penit̃.
Siquis aut̾ talẽ hominẽ ñ manifesta¬
uerit nẽ dubiũ qđ diuina c̃ dẽpnatio

Expanded text:
ut juraverit, vel alio modo blasphemia contra Deum usus fuerit: si est ex ecclesiastico ordine, deponatur: si laicus, anathematizetur. Et si quis per creaturas juraverit, acerrime castigetur, et juxta id quod synodus dijudicaverit, poeniteat. Si quis talem hominem non manifestaveri
Abbreviated transcription (Latin):
ue semel dedicatast̃ monast̾ĩa. c̃silio ep̃oꝵ
quiciuitates tenent manere ꝑpetua mo¬
nasteria & res quȩ ꝑtinent adea. monaste¬
nis reseruare debere. nec posse ea ultra fi¬
eri sclaria habitacula. Qui uͦ hoc fieri ꝑmi¬
serint canonũ sententus subiacebunt.

Expanded text:
e semel dedicata sunt sunt monasteria consilio episcoporum qui civitates tenent, manere perpetuo monasteria, et res quae ad ea pertinent monasteriis reservari debere, nec posse ea ultra fieri saecularia habitacula. Qui vero hoc fieri permiserint, canonum sententiis subjacebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
onifatius ep̃c. latrodo. Remigio
Marimo. hylario. Seuero. ualerio.
liliano. Castorio leontio. Constantino.
ꝑgallias. & ꝑuii. ꝓuintias constitutis.
totiens cognicione. illũ constinitaᷤ sẽꝑ
subt̃ fugisse iudicia. nec c̃susus ccientia
festinasse ut si eẽt innocens ex amina¬
tis oĩb purgaret᷑. que tociens decreta
ex nr̃aꝵ qͦq cartarũ instructione cog¬
nouimus. Qui ec̃trario ꝓbauit dese illa
quȩ dictast̃. qͥa adea c̾futanda cũ eẽnt
mnumera adecessorib mis ꝓuinciał ẽ
delegata cognitio. Conuentꝰ &iã dr̃ ui
tasse. & ad ẽẽ minime uoluisse. & nullꝰ
dubitat. qͦd ita iuditiũ nocens subfug̃

Expanded text:
ONIFACIUS episcopus, PATROCLO, REMIGIO, MAXIMO, HILARIO, SEVERO, VALERIO, JULIANO, CASTORIO, LEONTIO, CONSTANTINO, Gallias et septem, provincias constitutis. toties cognitione illum constituta semper subterfugisse judicia, nec confisum conscientia festinasse, ut si esset innocens, examinatis omnibus, purgaretur, quae toties decreta, ex nostrarum quoque chartarum instructione cognovimus. Qui econtrario probavit de se illa, quae dicta sunt, quia ad ea confutanda, cum essent innumera, a decessoribus meis provincialis est delegata cognitio. Conventus etiam dicitur evitasse et adesse minime voluisse, et nullus dubitat quod ita judicium nocen
Abbreviated transcription (Latin):
glexent dilationẽ sentennȩ de absen¬
tia nlu cretꝰ. Nã manifestũ confiteri
eũ decrimine qui indulto & totiens
delegato iudicio. purgandi se occasi¬
one nutitur. Nichil eni int̾ ẽ utũ in
norationis obtendat. ut ad ꝓuinciã ue̾¬
nire cogat᷑. & illic se ẽstituto p̾sentare ui¬
ditio. Q uic qͥd aũr̾ ur̃a caritas dehac
causa duxerit. decernendũ cũ adnos
relatũ fuerit. nr̃a ut condec& necesseẽ
.De ep̃o in crimi¬
nato qui ad sinodũ uocatus uenire
cõ tempserat.

Expanded text:
luerit, dilacionem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum est confiteri eum de crimine, qui indulto et tociens delegato iudicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest, utrum in norationis obtendat, ut ad provinciam venire cogatur, et illic se constituto praesentare judicio. Quidquid autem vestra charitas de hac causa duxerit decernendum, cum ad nos relatum fuerit, nostra ut condecet necesse est De episcopo criminato qui ad synodum vocatus, venire contempserit.
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat᷑. Confitet᷑ eñi de oĩb qͥsqͥs se subt¬
fugere uiditiũ dilationib putat. Ue¬
niat tam̃ aliquando ille qui talis ꝑ¬
hibet᷑ in mediũ. Hec ꝓdest illi quotiens
latuisse. tociens subt sugisse. que sui
actꝰ & cõ missa qͦcũq fugerit ea quę¬
obiciunt᷑ illi. siuera s̃ crimina ꝑsecimt᷑.
Debuerã qͥdẽ iã ñc̃ dignã ꝓ eiꝰ accusatis
in nr̃o uiditio actib qͥ cognitionẽ &de¬
cretũ udiciũ sepe de clinando credi¬
dit illudendũ dare sententie. Aut
ne aliqͥd p̃co qͥforsitã iudicar&. & sibi
qui absens ẽ lic& sit quęsitꝰ a nobis re¬
seruatũ eẽ dicer&. malumꝰ int̾ cape

Expanded text:
iet. Confitetur enim de omnibus quisquis subterfugere judicium dilationibus putat; veniet tamen aliquando ille qui talis perhibetur in medium, nec prodest illi tociens latuisse, tociens subterfugisse, quem sui actus et commissa quocumqobjiciuntur illi, si vera sunt, crimina persequuntur. Debueram quidem jam dignam pro ejus accusatis in nostro judicio actibus, qui cognitionem et decretum judicium saepe declinando credidit illudendum, dare sententiam. Quam ne aliquis praecoquam forsitan judicaret, et sibi qui absens est, licet sit quaesitus a nobis reservatum esse nihil diceret, maluimus intercape
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ inbaptismo mors ꝓueniat int¬
fectione peccati. & sẽpulturã tri¬
duanã imitet᷑ trina dimersio. &
abaqͥs eleuatio sit uelut resurrec¬
tio de sepulchro.

Expanded text:
 in baptismo mors interveniat interfectione peccati et sepulturam imitetur trina dimersio, et ab aquis elevatio sit velut resurrectio de sepulcro.
Abbreviated transcription (Latin):
officio pͥmũ paganus cathecuminꝰ fit
accedens adbaptisinũ utrenunti& ma¬
ligno sp̃i. & oĩb dãpnosis eiꝰ ponpis.
Fxesufflatur etiã. ut fugato cliabolo. ap̃o
dno nr̃o paretur introitꝰ. Erorciratur
cedat. dans locũ dõ uͦ. Accipit cathecu¬
minꝰ sal. utputrida & fluxa eius pecca¬
ta sapientiȩ salȩ diuino munere mundet᷑.
O einde symboli apłici traditur ei fides
& uacua domus & apͥsco habitatore dere¬
licta. fide ornetur. & ut pparetur habiꝰ¬
tatio dõ. Tunc fuint scrutinia. ut explo
Tanguntur &nares. ut quandiu sp̃mna¬
rib trahat. infide accepta ꝑdur&. Pectꝰ
qq̃ eodẽ ꝑungunt᷑ oleo. & signo scȩ crucis.
diabolo claudatur ingressus. Signantur
& scapulȩ ut undiꝙ muniatur. Itẽ in pecto¬
ris & scapulȩ unctione signe t᷑ sidei firmi¬
tas. & oꝑũ bonoꝵ ꝑseuerantia & sic innõe
sc̃ȩ trinitatis. trina submersione baptihat᷑
& recte hõ qui ad imagiẽ scȩ trinitatis

Expanded text:
imo paganus catechumenus fit, accedens ad baptismum, ut renuntiet maligno spiritui et omnibus damnosis ejus pompis. Exsufflatur etiam, ut fugato diabolo, Christo Deo nostro paretur introitus. Exorcizatur, cedat, dans locum Deo vero. Accipit catechumenus salem, ut putrida et fluxa ejus peccata sapientiae sale, divino munere, mundentur. Vera deinde Symboli apostolici traditur ei fides, ut vacua domus et a prisco habitatore derelicta, fide ornetur et praeparetur habitatio Deo. Tunc fiunt scrutinia, ut explorTanguntur et nares, ut quandiu spiritum naribus trahat, 110 in fide accepta perduret. Pectus quoque eodem perungitur oleo, ut signo sanctae crucis diabolo claudatur ingressus. Signantur et scapulae, ut undique muniatur. Item in pectoris et scapulae unctione signatur fidei firmitas, et operum bonorum perseverantia. Et sic in nomine sanctae Trinitatis trina submersione baptizatur. Et recte homo, qui ad imaginem sanctae Trinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
uduumus quasdã pprus destitutas rectoribus ciuitates. epos sibi petere delaietꝰ epõs ordi¬
ũelle delaic̃is. tantũꝙ fastigiũ tã uile credere. ut hoc his quinondõ s scło milita uert̃
uidicantes. s denobis pessimȩ quoscredunt hoc posse facere sentientes. qđ nũꝗͣ audent.
si non quorũdã illic his consentiens sentent̾ia corruer&. ita nichil que frequentius
sunt decreta ꝓfitiunt. ut hoc quasi nũquã dehac parte scriptũ fuerit ignoret᷑:
Siqui his prefuturi sunt exlaicis requiruntur. qui uacantes scło & omẽm eccłas¬
tieũ ordinẽ nescientes saltu ꝓꝑo inalienũ ordinẽ ambiunt immoderata
cupiditate transcendere. & in aliud uitȩ genus calcata reuerentia. ȩccłastic&e
todimus necesseẽ obiuemus Hisq frat̾nitatẽ urãm eplis cõmonemꝰ. nequis laicũ
adordinẽ clericatus ãmittat. & sinat fieri unde &illũ decipiat. & sibi causas ge¬

Expanded text:
udivimus quasdam propriis destitutas rectoribus civitates episcopos sibi velle petere de laicis, tantvelle de laicis, tantumque fastigium tam vile credere, ut hoc his qui non Deo, sed saeculo militaverint, hoc faciunt, judicantes, sed de nobis pessime, quos credunt hoc posse facere, sentientes. Quod nunquam auderent, si non quorumdam illic his consentiens sententia conniveret. Ita nihil quae frequentius sunt decreta proficiunt, ut hoc, quasi nunquam de hac parte scriptum fuerit, ignoretursi qui his praefuturi sunt ex laicis requiruntur? qui vacantes saeculo, et omnem ecclesiasticum ordinem nescientes, saltu praepropero in cupiditate transcendere, et in aliud vitae genus calcata reverentia ecclesiasticae todimus, necesse est obviemus; hisque fraternitatem vestram epistolis commonemus, ne quis laicum ad ordinem episcopatus admittat, et sinat fieri, unde et illum decipiat, et sibi causas ge
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ꝓ qua cũ ꝙ culpa abȩccła exire
con tẽpserit. ꝑ nonia con tu maciȩ tar¬
dius recipiatur aduenia exconcilio

Expanded text:
 qualicumque culpa ab ecclesia exire contempserit, pro noxa contumelie tardius recipiatur ad veniam. QUO
Abbreviated transcription (Latin):
qui sunt ñ recte conũsatonis & fidei.
maiores natu accusare. Nec quoꝵ fi¬
des. uita. & lib̾tas nescitur. neꝙ uiles
Rimandȩ uͦ sunt accusatoꝵ enuele¬
atĩ ꝑsone. Qui sine scripto difficilȩ
ꝑscriptũ aut̃ nũ ꝙ recipiant᷑. quia ꝑ
scripturã nullus accusare potest¬
s ꝓpͥa uoce & p̃sente eo quẽ accusare
uoluent. qui cũꝙ accusator credatur.

Expanded text:
 sunt rectae conversationis ac fidei, majores natu accusare, nec quorum fides, vita et libertas nescitur, neque viles Rimandae sunt accusatorum enucleatim personae, quae sine scripto difficile, per scriptum autem nunquam recipiantur; quia per scripturam nullus accusare, ve neque absente eo, quem accusare voluerit, quicunque accusator credatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mis gͦ qui inrecta side suspec¬
tisunt᷑ in accusatione sac̃dotum.
nime recipiantur. & intestimonio hu¬
mano dubii habebant᷑. Infir mari gͦ
oport& eoꝵ uocẽ. de quoꝵ fide du¬
bitatur. nec eis oino eẽ ere dendũ
qui rectã fidẽ ignorant. Quȩrendũẽ¬

Expanded text:
go qui in recta fide suspecti sunt, in accusationem sacerdotum, nime recipiantur, et in testimonio dubii habeantur. Infirmari ergo oportet eorum vocem de quorum fide dubitatur, nec eis omnino est credendum qui rectam fidem ignorant. Quaerendu
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ c̃ sangumei. adũsꝰ extͣneos testimo¬
niũ ñdicant. nec familiares. ł domo
ꝓdeuntes. S si uoluerint & inuicem
tores ł testes suspecti recipiant᷑. quiu
ꝓpinquitatis & familiaritatis ac dãp¬
nationis affectio. ueritatẽ impedire

Expanded text:
 Consanguinei adversus extraneos testimonium non dicant, nec familiares de eadem domo prodeuntes, sed si voluerint, et invicem e testes suspecti recipiantur, quia propinquitatis et familiaritatis ac damnationis affectio veritatem impedire
Abbreviated transcription (Latin):
centiã fatimꝰ. S qͥsqͥs illeẽ qui crim̃
intendit. inuiditiũ ueniat. nom̃ rei
indic&. uinculũ inscriptionis arripiat
custodiat similitudinẽ habita tam̃
te sibi nouerit inpune licentiã m̃ti¬
endi. cũ calũpniantes adiundictã pos¬
cat similitudo supplicii

Expanded text:
tiam faciamus, sed quisquis ille est qui crimen intendit, in judicium veniat, nomen rei indicet, vinculum inscriptionis arripiat, custodiat similitudinem supplicii hate sibi noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo supplicii
Abbreviated transcription (Latin):
t nullus pb̃r p̃sumat calicẽ ł patenã.si¬
ł palliũ altaris. ł uestim̃tũ sac̃dotale.
aut librũ xccłasticũ. taõnario aut negori¬
atori. aut cuilib& laico ł foeminȩ inuadiũ
dare iustissima necessitate urgente. quiu
tanta ẽ sc̃itas sacri ministerii. ut salua
altioris misterii intellegentiu. &iãꝑꝓphe tã
dat adppłm. s illa int sc̃a dimittat. Acollo¬
qͥo diuino rediens. Et cui tab̃nas a dbiben¬
dũ asacris canonib ingredi ꝓhibet᷑. scĩficatu
sacro misterio. nec ad c̃tingendũ in mun¬
insuis decre talibus docuit¬

Expanded text:
t nullus presbyter praesumat calicem, vel patenam, vel pallium altaris, vel vestimentum sacerdotale, aut librum ecclesiasticum tabernario, vel negociatori, aut cuilibet laico vel feminae in vadium dare, nisi justissima necessitate urgente, quia tanta est sanctitas sacri ministerii, ut salva altioris mysterii intelligentia, etiam per propdat ad populum, sed illa intra sancta dimittat, a colloquio divino rediens. Et cui in tabernas ad bibendum a sacris canonibus ingredi prohibetur, sanctificata sacro ministerio nec ad contingendum immunctum Hilarium in suis decretalibus docuit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpnitur. etiã s e contra ueritatẽ op¬
pͥmitur. Cito uolatur auro insticia
nullãq reus ꝑtimescit culpã. quã re¬
dimere nũmis existimat. Elus enĩ ob¬
tin& mentẽ censoris amor lueri. quã
equitas uidicii. Tres enĩ sunt munerũ
acceptiones. quib contra iusticiã hu¬
mana. uanitas militat. iđ fauor amici¬
ciaꝵ. adulatio laudis. & corporalis ac¬
ceptio muneris. faciluis aut̃ ꝑuertitur
animus rei corporeo munere. quã grę
laudis ꝙ fauore. Quatuor modis uidiciũ

Expanded text:
et contra veritatem opprimitur. Cito violatur auro justitia, nullamque reus pertimescit culpam, quam redimere nummis existimat. Plus enim obtinet mentem censoris amor lucri, quam aequitas judicii. Tres enim sunt munerum acceptiones, quibus contra justitiam humana vanitas militat, id est, favor amicitiarum, adulatio laudis, et corporalis acceptio muneris. Facilius autem pervertitur animus, rei corporeo munere, quam gratiae laudisque favore. Quatuor modis judicium
Abbreviated transcription (Latin):
erbosi uidi ces &elati ut sapientes uide¬
antur non discutiunt. causas ꝙ asser̃. sicꝙ
conturbant iudicii ordine dũ suo cõtẽpti
officio aliena p̾sumunt. Quidã dũ iudi¬
care incipiunt irascuntur. ipsãq iudicii
rẽ uiditiũ. Qui iratꝰ uidicat infurorẽ iu¬
diciũ mittit. & ante ꝓfert sententiã quã
agnoscat. Furor in uidice. inuestigationẽ
ueri non ual& attingere. quia mens eiꝰ¬
turbata furore ab inscrutatione alienat᷑
iusticiȩ. Ira cundus uidex udicii exam̃
plene contuere ñ ual& quia caligine
discutit. faciliꝰ ad contuendã ueritatẽ intis
serenitate consurgit. & sine ulla ꝑturba¬
tigne adequitatis intellegentiã ꝑuenit.¬

Expanded text:
Verbosi judices, et elati, ut sapientes videantur, non discutiunt causas, sed asserunt; sicque conturbant judicii ordinem, dum, non suo contenti officio, aliena pcare incipiunt irascuntur, ipsamque judiciirem judicium. Qui iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam quam agnoscat. Furor in judice, investigationem veri non valet attingere: quia mens eturbata furore ab scrutatione alienatur justitiae. 16. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet, quia caligine discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit, et sine ulla perturbatione ad aequitatis intell
Abbreviated transcription (Latin):
rationis expectat. fraudẽ indeo ꝑpetrat.
quia iusticiã quã gratis imꝑtin deb&.
acceptione peccuniȩ uendit. bona male
utunt᷑. quia iuste ꝓtẽporali lucro uidicint.
Tales quippe adũsitatẽ non iusticiȩ defen¬
sio s amor p̃mii ꝓuocat. Quibus si spes
nũ mi subtrait᷑ confestĩ aiusticiȩ confes¬
sione recedunt. Acceptio nũmoꝵ p̃ua
Qui excutit manus suas ab om̃i munere.
iste in excelsis habitat. Diues munerib¬

Expanded text:
rationis exspectat, fraudem in Dominum perpetrat, quia justitiam, quam gratis impertire debuit, acceptione pecuniae vendit. Bona male utuntur, qui juste pro temporali lucro judicant. Tales quippe ad veritatem non iustitie defensio, sed amor premii provocat quibus si spes nummi subtrahitur, confestim a iustitie confessione recedunt. Acceptio nummorum preQui excutit manus suas ab omni munere, iste in excelsis habitat. Huic i
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰum enuĩ pontifex a aron erismate copositionis. ꝑunctus. princeps pꝰpłi fuit. ⁊ tã¬
quã rex pͥmicias & tributũ ꝑ capita accep̃ apopło. ⁊ iudicandi plebẽ sorte acceptu
de mundis in mundisq iudicabat. S & si alius ex ipso ungento ꝑ unctus e&: uirtu¬
te inde ꝑcepta. eciã ipse rex & ꝓpħa. aut pontifex siebat. Qđ si tẽpr̃alis grã ab hoib
cõposita tantũ potuit. intelligite iã quantũ sit illud ungentũ. quod adõ de uirgulto
uite ꝓlatũ ẽ. cum hoc quod ab hõib factum ẽ. tam eximias int̾ homines coferat dig

Expanded text:
rimus enim pontifex, Aaron, chrismate compositionis perunctus, princeps populi fuit, et tanquam rex primitias et tributum per capita accepit a populo, et judicandi populos sorte suscepta de mundis immundisque judicabat. Sed si alius ex ipso unguento perunctus est, virtute inde concepta, etiam ipse rex, aut propheta aut pontifex fiebat. Quod si temporalis gratia ab hominibus composita tantum potuit, intelligite jam quantum sit illud unguentum quod a Domino de virgulto vitae prolatum est, cum hoc quod ab hominibus factum est tam eximias inter homines conferat dign
Abbreviated transcription (Latin):
cilio ancirano cap̃ .x. legitur¬
desponsatas puellas &post abaluis raptas¬
placuit erui. &eis reddi quib ante sue¬
rint desponsatȩ. &iã sieis araptorib uis
illa constiterit. Pro inde statutũ ẽ asacro
conuentu. ut raptor publica penitentia
multetur. Raptã uͦ si sponsus reciꝑe
noluerit. & ppsa eidẽ crimini consenti¬
ens nonfuit. licentia nubendi alii non

Expanded text:
cilio Ancyrano, cap. 10, legituresponsatas puellas, et post ab aliis raptasplacuit erui, et eis reddi quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis illata constiterit. Proinde statutum est a sancto conventu ut raptor publica poenitentia multetur. Raptae vero, si sponsus eam recipere noluerit, et ipse ejusdem criminis consentiens non fuerit, licentia nubendi alii
Abbreviated transcription (Latin):
i aut̃ nec dii eas quas rapuerant
cũ uoluntate parentũ sub p̃fato de¬
sponsationis ł dotali eius noĩẽ inẽ¬
iugiuĩ sũptas habent. quando inoiũ
aures haec fuerit c̃stitutio ꝓmulgata.
abearũ coniunctions separentur.
& publice penitentiȩ subigantur.
Raptȩ aut parentib legalitꝰ restitiunt᷑.
P ost ꝑactã uͦ publicã penitentã. sie¬
tas & incontinenta exegerit legit ti
me exurisꝙ partib placito conuigio
socientur. Hã in his ñ regulã c̃stitui¬
mus sut ũbis magni leonis utamur
quid sit tolerabilius aesti mamus.
Qđ si unus exconugatis obient. isqui

Expanded text:
i autem necdum eas quas rapuerant cum voluntate sub praelato desponsationis vel dotalitii nomine in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio promulgata, ab earum conjunctione separentur et publice poenitentiae subigantur. Raptae autem parentibus legaliter restituantur. Post peractam vero publicam poenitentiam, si aetas incontinentiam exegerit, legitimo et ex utriusque partibus placito conjugio socientur. Non in his regulam constituimus, sed ut verbis magni Leonis utamur, quod sit tolerabilius aestimamus; quod si unus ex conjugatis obierit, et is
Abbreviated transcription (Latin):
nii aut ferrũ lapsu demanubrio eius
amicũ ꝑcusserit. & occiderit. hic adunã¬
ne ꝑ xmꝰ eiꝰ cuiꝰ sangius effusẽ. stimulo
doloris ꝑcutiat animã eius. De eo uͦ qͥꝑ
industriã aliquẽ occiderit. in exodo serip
ꝓximũ. ab altari meo euelles eũ. ut morat᷑
& indeuto nomio. Si qͥs inqͥt odio habens
ꝓximũ suũ insidiatꝰ suerit uitȩ eiꝰ Esur¬
gens ꝑcusserit eũ & mortuus suerit. &
sugerit adunã de supͣ dictis urbibus mit
deloco refugii. & tradent eũ in manꝰ pri¬

Expanded text:
nu, aut ferrum delapsum de manubrio amicum nu, aut ferrum delapsum de manubrio amicum ejus percusserit et occiderit, hic ad unane proximus ejus, cujus sanguis effusus est, stimulo doloris percutiat animam ejus. De eo vero, qui per industriam aliquem occiderit, in Exodo ita prproximum, ab altari meo eum evelles, ut moriatur. Et in Deuteronomio: Si quis, inquit, odio habens proximum suum, insidiatus fuerit vitae ejus, et surgens percusserit eum, et mortuus fuerit, et fugerit ad unam de supradictis urbibus: mittum de loco refugii, et tradent eum in manus pr
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiꝰ eos ad monere. qͥhomici¬
dia inbello ꝑpetrata. ꝓnichilo ducunt
excusantes se ñĩdõ necesse hab̾e desinguł
facere poenitentiã. eo qđ uissit pͥncipũ
ꝑ ac tũ ẽ. & dĩ uiditio ita finitũ. Scimꝰ
enĩ qđ dei iudiciũ sẽꝑ iustũ ẽ. & nulla re¬
p̃hensione dignũ. S tam̃ oport& eos
considerare. qui hanc necẽ nefaria cu
noxios excusare possint. qui pp̃ auariciã
ti cõparatur. atꝙ pp̃ fauorẽ dñoꝵ suoꝵ
data eiꝰ sꝑnentes. ñ casu s ꝑ industriã ho¬
micidiũ fecer̃. Nã dehis legibus qui hoies
refugii deputasse. ad quas confugientes sal
uarentur. ab ultore sangunis ꝓximi sui &s
ñ morerentur. Unde indeutero nomio serip¬
tũẽ. H aec erit lex homicidȩ cui uita
seruanda ẽ. Qui ꝑcusserit ꝓximũ nescuis
heri &enudiꝰ terciꝰ nullũ contra eũ ha
buisse odiũ cõꝓbatur. sed habisse simpli¬
citer cũ eo insiluã adligna cedenda. &
in succisione lignoꝵ securis sugerit dema¬

Expanded text:
diligentius eos admonere, qui homicidia in bello perpetrata pro nihilo ducunt, excusantes non ideo necesse habere de singulis facere poenitentiam, eo quod jussu principum peractum sit, et Dei judicio ita finitum. Scimus enim quod Dei judicium semper justum est et nulla reprehensione dignum. Sed tamen oportet eos considerare qui hanc necem nefariam defendere cupnoxios excusare possint qui propter avaritiam, ti comparatur, atqudata illius spernentes, non casu, sed industria homicidium perfecerunt. Nam, de his legimus: qui homines refugii deputasse, ad quas confugientes salvarentur ab ultore sanguinis proximi sui, et non morerentur. Unde in Deuteronomio scriptum est: Haec erit lex homicidae cui vita servanda est . Qui percusserit proximum nesciens, heri et nudiustertius nullum contra eum odium habuisse comprobatur, sed abisse simpliciter cum eo in silvam ad ligna caedenda, et in succisione lignorum securis fugerit de ma
Abbreviated transcription (Latin):
pp urbis se tne Sonpta bertitudinis
tuȩ debita reuerentię gratulatione
suscepimus. Quib recensitis omĩpoten¬
ti do maximas grãs. qđ scĩ moniã tuã pꝰ
longũ in cõmodũ optate redditã diximꝰ
sanitati. & ideo reũtentib uenerabilib
uiris gaudiũ nr̃m satroꝵ apicũ atestatio¬
ne signamus ac petimus. uti quoti diants
orationibus apłatꝰ tuus studiũ acuotũ suũ
cirta salutẽ. atq ipiũ nrm̃ dignetur im¬
pende. Illud aut̃ pietati ur̃e satis placitũ
ne aliqua ratione possit euenire. satis cle¬
mñtia nr̃a credidit eẽ diuisũ. Deniq p̃di¬

Expanded text:
pta beatitudinis tuae debita reverentiae gratulatione suscepimus. Quibus recensitis, egimus omnipotenti Deo maximas gratias quod sanctimoniam tuam post longum incommodum optate redditam didicimus sanitati. Et ideo reverentibus, venerabilibus viris gaudium nostrum sacrorum apicum attestatione signamus ac petimus, ut quotidianis orationibus apostolatus tuus studium, ac votum suum circa salutem, atque imperium nostrum dignetur impendere. Illud autem pietati nostrae satis placitum ne aliqua ratione possit invenire, satis clementia nostra credidit esse provisum. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
ut recedente eo. sequens ei suc currer&.
Deniq apud egyptũ pb̃ri consignant.
si p̃sens non sit ep̃e. Sed quia ceꝑunt
sequentes pb̃ri indigni inueniri ad
pͥmatus tenendus inmutataẽ ratio ꝓs¬
picientis c̃silio. ut ñ ordo s meritũ cre¬
ar& ep̃m multoꝵ facdotũ uiditio c̃stitu
tũ non indignꝰ temere usurpar&. &
eẽt multis scandalũ. Quod aut̃ unũ
ministr&ur. non debeat iterarił mutari
sacrũ eugłm ostendit. Ubi u̾ba ioħis
baptiste posita sunt ita dicentis. Quia

Expanded text:
ut recedente eo, sequens ei succederet. ut recedente eo, sequens ei succederet. Denique apud Aegyptum presbyteri consignant, si praesens non sit episcopus. Sed quia coeperunt 242 sequentes presbyteri indigni inveniri ad primatus tenendos, immutata est ratio, prospiciente Concilio, ut non ordo, sed meritum crearet eptum, ne indignus temere usurparet, et esset multis scandalum. Quod autem unumis ministretur non debeat iterari vel mutari, sacrum Evangelium ostendit, ubi verba Joannis Baptistae posita sunt ita dicentis: « Quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ eunuchũ baptizar&. neq ieuiniũ
int̾ posuit. neq paulus & silas tẽpꝰ dis¬
tuler̃. quo aptionẽ carceris baptila¬
rent cũ om̃ib eiꝰ. Neq petrꝰ cłos
habuit aut diẽ quȩ siuit. quando cor¬
neliu cũ oĩ domo sua bapti iauit. nec
UII. diaconos nullus fuerat ordinatꝰ.
Ut cͦ crescere plebs & multiplicaret᷑¬
in om̃ib int initia concessũẽ. & engłi¬
zare &baptihare. & seripturas in ȩccła
explinare. At ubi aut̃ omĩa loce
circũplexaẽ aecła. conuenticula c̃sti¬
tuta sunt & rectores. &cet̾a officia.
aeccłus sunt ordinata. ut nullus de
alio ordine & ꝓuidentia guber nari
aeccła quasi om̃s eadẽ possent ir¬
rationabile eet &uulgaris res & uilis¬
sima uideretur. hinc ergo ẽ unde
nunc neꝙ diaconi inppło pdicanT.
neq ceti ł laici baptizant. neq quociiq
die credentes tinguntur nͥ egri. Ideo
ñ ꝑom̃ia conueniunt scriptã apłi.
ordinationi quȩ nc inȩccła ẽ quia haec

Expanded text:
 eunuchum baptizaret , neque jejunium interposuit: neque Paulus et Silas tempus distulerunt, quo Optionem carceris baptizarent cum omnibus ejus ; neque Petrus diaconos habuit, aut diem quaesivit, quando Cornelium cum omni domo ejus baptizabit : necpraeter septem diaconos nullus fuerat ordinatus. Ut ergo cresceret plebs et multiplicaretur, omnibus inter initia concessum est et evangelizare, et baptizare, et Scripturas in Ecclesia explanare; at ubi omnia loca circumplexa est Ecclesia, conventicula constituta sunt, et rectores, et caetera officia in Ecclesiis sunt ordinata; ut nullus de alio ordine et providentia gubernari Ecclesia; quia si omnes eadem possent, irrationabile esset et vulgaris res, et vilissima videretur. Hinc ergo est, unde nunc neque diaconi in populo praedicant, neque clerici vel laici baptizant, neque quocumque die credentes tinguntur, nisi aegri. Ideo non per omnia conveniunt scripta Apostoli ordinationi, quae nunc in Ecclesia est; quia haec
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã beatus augustinus ita exposuit.
ius multi ministri bapti zaturi eẽnt.
siue iusti. siue inuisti non retribuet᷑
sanctitas baptismi. nͥ illi suꝑquẽ des¬
cendit eoũba: De quo dictũ ẽ. hic
e quibaptizat inspu scõ: le trusbap¬
tirat. hic ẽ. quibaptizat Paulus bap¬
tizat. hicẽ. qui baptizat. Iudas bapti¬
hat. hic ẽ quibaptizat. Nã siꝓdiisi¬
tate meritoꝵ baptismũ eẽt. quia di¬
u̾sa sunt merita diũsasunt baptis¬
peccatori. Ideo canones sacri p̃cipi¬
unt. ut qui abereticis baptizati sunt.
non rebapti ⁊ent᷑. s ꝑ impositionẽ manꝰ
sola scĩ sp̃s inuocatione quẽ abhere¬
ticis nemo suscipit. achatholicis

Expanded text:
nus ita exposuit: uturam? ut quamvis multi ministri baptizaturi essent, sive justi sive injusti, non tribueretur sanctitas baptismi, nisi illi super quem descendit columba. De quo dictum: Hic est qui baptizat in Spiritu sancto. Petrus baptizet, hic est qui baptizat: Paulus baptizet, hic est qui baptizat: Judas baptizet, hic est qui baptizat. Nam si pro diversitate meritorum baptismus esset, quia diversa sunt merita, diversa essent baptispeccatorum. » Ideo sacri canones praecipiunt ut qui ab haereticis baptizati sunt, non rebaptizentur, sed per impositionem manus sola sancti Spiritus invocatione, quem ab haereticis nemo accipit, a catholicis
Abbreviated transcription (Latin):
& baptismi officiũ exercuit. requi¬
rendũe utrũ ipse baptizans baptibatꝰ
eet & utrũ innoĩe sc̃ȩ trinitatis subtri¬
na mersione baptihauerit. Quod si
ita erat. nẽ itum rebaptizandus. si
mandũ. quia quod semel insacram̃to
baptismatis ẽ confectũ ñlic& iterari
At tamen ille qui psuptuose agit & ñ
ꝓnecessitate aliqua canonica discipli¬
naẽ cohercendus. Igitur ut beatusã¬
brosius testatur . pꝰ quã oib locis accłȩ
sunt costitutę. & officia ordinata est
alit̾ cõposita res quã ceperat. Primũ

Expanded text:
et baptismi officium exercuit, requirendum est utrum ipse baptizans baptizatus esset, et utrum in nomine sanctae Trinitatis sub trina mersione baptizaverit. Quod si ita erat, non est iterum baptizandus, sedmandum. Quia quod semel est in sacramento baptismatis effectum, non licet iterari,Attamen ille qui praesumptuose egit, et non pro necessitate aliqua, canonica disciplina est coercendus. Igitur, ut beatus Ambrosius testatur, postquam omnibus locis ecclesiae sunt constitutae, et officia ordinata, aliter composita res e
Abbreviated transcription (Latin):
si quisquã deliis qui a nobis inhereti¬
resipisscens inc̃munione catholica sine ꝓfes¬
sione legittine satis factionis habeat᷑. Sa¬
ni. sure subdiaconi. aut cuiꝰ lib& ordinis
derici. qui se correptos uidere uolunt.
atq ad catholicã fidẽ quã iã pͥdẽ ammi¬
serant. rursũ reũti ambint. pͥus errores
suos. ⁊ ipso auctores erroris dãpnari a se
sine ambiguitate fateant᷑. & sensib pͣuis
brũ taliũ possit soci&̾ate uolari. cũ p̃oĩa
illis ꝓfessio ꝓ pͥa ceꝑit obinare. Circa quõ
&iam illã canonũ c̃stitutionẽ p̃cipimꝰ cͦ¬
todiri: ut in magno habeant beneficio
si adempta sibi om̃i spe ꝓmotionis. in
qͦ inueniunt᷑ ordine. stabilitate ꝑ pua
maneant. sitam̃ iterata tinctione ñ fu¬
ꝓmouendos uidicarit. Quod si cũ gradu
examine ꝓmotio c̃cedatur. in culpatis multo
iqͥ pbr̃i sine examine sunt ꝓuecti: ł cũ
discuterẽtur peccata sua c̃fessi s̃. & ho¬
mines c̃tra canones c̃ moti. manꝰ c̃fessis impo¬

Expanded text:
si quisquam de his, qui a vobis in haeretiresipiscens in communione catholica sine professione legitime satisfactionis habeatur. ri, sive diaconi aut cujuslibet ordinis clerici, qui se correctos videri volunt atque ad catholicam fidem, quam jam pridem amiserant, rursum reverti ambiunt, prius errores suos et ipsos auctores errorum damnari a se sine ambiguitate fateantur, ut sensibus pravis mbrum talium possit societate violari, cum per omnia illis professio propria coeperit obviare. Circa quos etiam illam canonum constitutionem praecipimus custodiri, ut in magno habeant beneficio, si adempta sibi omni promotionis spe, in quo inveniuntur, stabilitate perpetua maneant, tamen iterata tinctione non fuordines judicarit. Quod si cum grandi inatione promotio conceditur inculpatis, multo ri sine examine sunt provecti, vel cum discuterentur peccata sua confessi sunt, et homines contra canones commoti, manus confessis impo
Abbreviated transcription (Latin):
gotiũ. npͥus ad eat uidices. quã ad eos re¬
currat caritatis studio. ut familiar colloqͥo¬
cõmoniti. ea sanare debeant que inq̃ri¬
moniũ deducunt᷑. Qđ sialit̾ egerit. cõ¬
mimione pͥuetur. Nemo pontificũ de in¬
ceps aliquẽ epĩ suis expoliatũ reb aut ase¬
depulsĩ ex comunicare aut uidicare p̃¬
sumat. quia nẽ pͥulegiũ qͦspoliari possit
iã midatꝰ. Pari tenore decernimꝰ. ñ cre¬
di accusaton. qͥ absente adũsario causã
suggesserit. ante utriꝰ ꝙ partis diseussi¬
onẽ nec accusatores ł testes suscipi qͥñ sunt
adĩsus patres armant᷑ infamẽ eẽ censemꝰ
neq eos qͥ cũ inimicis morant᷑. ad adeusa¬
tionẽ ł adtestimoniũ recipiendos. Placuit
tetur. Nã fides om̃s actꝰ hoĩs p̃cede de¬
b&. quia dubius infide. infideł ẽ. Nec
eis oiõ credendũẽ. qͥueritatis fidẽ igno¬
ratit. nec recte conũsationis uitã du¬

Expanded text:
gotium, non prius adeat judices quam ad eos recurrat charitatis studio, ut familiari colloquio moniti ea sanare debeant quae in querimoniam deducuntur. Quod si aliter egerit communione privetur. Nemo pontificum deinceps aliquem episcopum suis exspoliatum rebus, aut a sede pulsum excommunicare aut judicare praesumat: quia non est privilegium quo spoliari possit jam nudatus. Pari tenore decernimus non credi accusatori qui, absente adversario, causam suggesserit, ante utriusque partis discussionem: nec accusatores nec testes suscipi, qui non sunt adversus Patres armantur, infames esse censemus: neque eos qui cum inimicis morantur, ad accusationem vel ad testimonium recipiendos. Placuit tetur. Nam fides omnes actus hominis praecedere debet: quia dubius in fide, infidelis est. Nec eis omnino esse credendum qui veritatis fidem ignorant, nec rectae conversationis