comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidea mutata fuisse naͣ. ita ne d̾e oĩpotẽs q oĩa
ip̃a cͤauit elemĩta t̾reno cor gͦue pondꝰ anferre
nõ potei̾t. ut ĩ cod̾ elem̃to hĩtet uiuificatũ corpꝰ
in qͦ uoluit uiuificãs sp̃s : Dciñ cũ aera medi¬
um ponãt int̾ ignẽ desr̾ ⁊ aꝙͣ sb̾ter ꝗd: qđ eñ¬

Expanded text:
ipotens, qui omnia ipsa creauit elementa, terreno corpori graue pondus auferre non poterit, ut in eodem elemento habitet uiuificatum corpus, in quo uoluerit uiuificans spiritus? Deinde cum aera medium ponant inter ignem desuper et aquam subter, q
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ distẽdũt loco : s cã sicͭ de d̾o sẽtire digͫ ẽ faten
incoram. p̾sentia uͥq totã: atãtis lecõꝵ exͣ mũ¬
ẽ cccupata: Nõ oppinor eo ni hec uaniloꝵ ꝓ.
gressuros. Cũ gͥ unũ mũdu ĩgẽti qd̾ mole cora
finitũ tñ.⁊ loco suo det̾mĩatu ⁊ oꝑante do factũ
ẽẽ dicãt: qd respondẽt d̾ infinitis ꝙͣ mũdu lo¬
cis. cũ ineis ab oꝑe deus cess ħ s respondeãt de ĩ

Expanded text:
 eam, sicut de Deo sentire dignum est, fatentur incorporea praesentia ubique totam, a tantis locorum extra munest, occupatam? Non opinor eos in haec uaniloquia progressuros. Cum igitur unum mundum ingenti quidem mole corporea, finitum tamen et loco suo determinatum et operante Deo factum esse dicant: quod respondent de infinitis extra mundum locis, quur in eis ab
Abbreviated transcription (Latin):
hñt templa. scorsu aras. diu̾sa sacradiꝰ simłia si¬
mulaera si ꝑpea qd̾ alia uis ẽ primordioꝵ alia cãꝵ:
⁊ illa iani. illa Iouis nom̃ accepit.nũꝗd sũmu.i¬
nũqd si unꝰ hõ indiu̾sis reb duas heãt pͥates. au
duas artes qr singłis diu̾sa uis ẽ/ iõ duo iudicẽ.
aut duo dicunt᷑ artifices. Sic gͦ ⁊ unꝰ d̾s cũ ip̃e

Expanded text:
la seorsus aras, diuersa sacra dissimilia simulacra? Si propterea, quod alia uis est primordiorum, alia causarum, et illa Iani, illa Iouis nomen accepit: numquid si unus homo in diuersis rebus duas habeat potestates aut duas artes, quia singularum diuersa uis est, ideo duo iudices aut duo dicuntur artifices? Sic ergo et unus Deus cum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
collatinꝰ sic ⁊̃ ip̃e brutꝰ acceꝑat. Ex h ure eqͦ. ac bõ: maͣ¬
cus camillꝰ illiꝰ tp̃ris uir egͥgiꝰ. qͥ seuẽtes gͣuissies hostes
popłi rõani pꝰt decẽpnale bellũ qͦ roãnꝰ excitꝰ tociẽs male
pugͣndo gͣuit̾ afflictꝰ ẽ. iã ip̃a roma d̾ salute dubitãte
itq trepidãte facillimc suꝑail. eoꝵq urbẽ opule̾tissĩa
cepͭ. In uidia obtrectatoꝵ uͥtutis sue.⁊ ĩsolẽcia tͥbino
plebis reus factꝰ ẽ: tãꝙͣ ingratã sẽsit ꝙͣ lib̾au̾at ciuiͭ ͤ
ut de sua dãpnatõe c̾tissimꝰ. in exiliũ spõte discedeͣt: ⁊

Expanded text:
e Brutus, acceperat. Ex hoc jure ac bono Marcus Camillus, illius temporis vir egregius, qui veientes, gravissimos hostes populi romani, post decennale bellum, quo Romanus exercitus toties male pugnando graviter afflictus est, jam ipsa Roma de salute dubitante atque trepidante, facillime superavit, eorumque urbem opulentissimam cepit, invidia obtrectatorum virtutis suae et insolentia tribunorum plebis reus factus est, tamque ingratam sensit quam liberaverat civitatem, ut de sua damnatione certissimus in exsilium sponte
Abbreviated transcription (Latin):
onib ꝯstitute ᷤ: sic̾ salustiꝰ ait: iusbonũ equũq apd̾ eos
nõ legib̾ magisꝙͣ naͣ ualebat. Ex hͨ iure eqͦ ac bono cre
de spectacłi ĩductas nõ appẽtib accipi. s uiut qͥsq pot̾at
auferi: Nã si ĩiqͤ facerẽt sabirui negar̾ postulatas : ꝙͣto fuͭ
iniqͥus cape nõ datas: Iustiꝰ at bellu cũ ea gẽte geri
potu ł q̃ filias suas ad mat̾ͥmoĩu ꝯregionalibꝰ ⁊ ꝯfini¬
alib suis negass petitas: ꝙͣ cũ eã q̃ repetebat ablatas.
Illd̾ gͦ potiꝰ fie̾t ubi mars filiũ suũ pugͣntẽ iuuaeͬt: ut
ꝯiugioꝵ negaatoꝵ armi ᷤ ulcisceret᷑ ĩuiiã: ⁊ co mͦ ad fe¬

Expanded text:
onstitutae, quia, sicut Sallustius ait, \'ius bonumque aput eos non legibus magis quam natura ualebat\'? Ex hoc iure ac bono credo de spectaculi inductas non a parentibus accipi, sed ui, ut quisque poterat, auferri? Nam si inique facerent Sabini negare postulatas, quanto fuit iniquius rapere non datas? Iustius autem bellum cum ea gente geri potuit, quae filias suas ad matrimonium conregionalibus et confinalibus suis negasset petitas, quam cum ea, quae repetebat ablatas. Illud ergo potius fieret; ibi Mars filium suum pugnantem iuuaret, ut coniugiorum negatorum armis ulcisceretur iniuriam, et eo modo ad fe
Abbreviated transcription (Latin):
minis rapiẽdis fcm̃ eiꝰ imitãdũ lege ulla. uł more. ꝑ¬
micterẽt. Ex hͨ iuire eqͦ. ac bono p̾t expłsu cũ libei̾s suis
regẽ taꝗnũ: cꝰ filiꝰ lucretiã stupro uiolet̾ opp̾sseaͣt. iu¬
nius brutꝰ ꝯsul luciũ taͬqniũ collatinũ maritũ erꝰoe
luctie collegã suũ. bonũ atq ĩnccẽte uiꝵ. pp nͥ ⁊ ꝓpĩqi ͭ ͤ

Expanded text:
is factum eius imitandum lege ulla uel more permitterent. Ex hoc iure ac bono post expulsum cum liberis suis regem Tarquinium, cuius filius Lucretiam stupro uiolenter obpresserat. Iunius Brutus consul L. Tarquinium Conlatinum, maritum eiusdem Lucretiae, collegam suum, bonum adque innocentem ui
Abbreviated transcription (Latin):
niẜabłiꝰ. ac miẜabłi q̃ rela digniꝰ: ꝙͣ exicũ sagunci¬
noꝵ fuͭ. Nec ꝯppe hyspanie ciuitaᷤ. amicissã popli
romani. dũ eid̃ ppło fide̾ ẜuat: cu̾sa ẽ. Hinc eͥ ãnibal
fracto federᷤ ruĩnoꝵ cãs q̃siuit: ꝗb eos irritar ad be¬
lũ Isagũctu gͦ ferocit̾ obsidebat. Qd̃ uͥ rom̾e audi

Expanded text:
ius ac miserabili querella dignius quam exitium Saguntinorum fuit. Haec quippe Hispaniae ciuitas amicissima populi Romani, dum eidem populo fidem seruat, euersa est. Hinc enim Hannibal fracto foedere Romanorum causas quaesiuit, quibus eos inritaret ad bellum. Saguntum ferociter ergo obsidebat. Quod ubi Ro
Abbreviated transcription (Latin):
abrahã ꝓpħa fuit. Qͥd at sapĩe potu ẽẽ ĩ egypto
an̾ꝙͣ eis isis ꝙͣ moͣtuã tamꝙͣ mag deã colenda
putarũt. lict̾as fͣcet Isis porro ꝓrachi filia fuisse
ꝓdit᷑. qͥ pͥmꝰ regͣre cepit argui qñ ab̾he ia nepo¬
tes repiunt᷑ exorti

Expanded text:
tiae potuit esse in Aegypto, antequam eis Isis, quam mortuam tamquam magnam deam colendam putarunt, litteras traderet? Isis porro Inachi filia fuisse proditur, qui primus regnare coepit Argiuis, quando Abrahae iam nepotes reperiuntur exorti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ tͥa gen̾a theologie dicũt eẽ. idẽ rõis q̃ d̾
Ais diis explicat᷑: coꝵq unũ michiton applłat᷑. Il¬
terũ phisicon. Tciu ciuile. Latine si ułꝰ admteͣt
genꝰ qd̾ pͥmũ posuit. fabłare applłaremꝰ. s fabło¬
sũ dicamꝰ. a fabłis eͥ michicon dcm̾ ẽ. qm̃ michos

Expanded text:
d tria genera theologiae dicit esse, id est rationis quae de diis explicatur, eorumque unum mythicon appellari, alterum physicon, tertium civile? Latine si usus admitteret, genus quod primum posuit, fabulare appellaremus; sed fabulosum dicamus: a fabulis enim mythicon
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ħ dictitant᷑ doꝵ honoib exhibẽt᷑. int̾ diuinos a
fecimꝰ. ipĩ dii ista suis honoib exhibe̾da flagitauer̾t
atrocit̾ ĩ pe xũt clade nͥ fie̾t p̃nũtiarũt. qr neglectũ ẽ
ad seuerissic u̾idicarũt. qr id qd̾ neglectũ fu̾at̃ fẽ est:
placatos se eẽ mostrarũt ̃t̾ coꝵ cõmeõrat᷑ u̾tutee.
ꝯmirãda feã qd̾ dicãtito latino rustico rõano prĩfa¬
milias tẽm ẽ ⁊̃ sõpnis ĩ senatu nũtiar. ũ ludi roãni
monitus postero die issa facer nõ ausus es scda
nocte hͨ ide rursꝰ seueriꝰ ĩꝑatũ ẽ. amis ͭ filiũ ꝗa ño¬

Expanded text:
ntur actitantur, deorum honoribus exhibentur, inter res diuinas a nos fecimus! Ipsi di ista suis honoribus exhibenda flagitauerunt, atrociter imperarunt, cladem nisi fieret praenuntiarunt, quia neglectum est aliquid, seuerissime uindicarunt, quia id quod neglectum fuerat factum est, placatos se esse monstrarunt. Inter eorum commemoratur uirtutes et miranda facta quod dicam. Tito Latinio rustico Romano patri familias dictum est in somnis, in senatum nuntiaret, ut ludi Romani monitus erat, postero die jussa facere non ausus esset, secunda nocte h
Abbreviated transcription (Latin):
sicͭ oĩu suꝑͣ meo̾raui cũ cepisset enuari filii
scm ꝗ singłi gẽtes singłas ꝓcrcarũt pͥmꝰ est
ꝯm̃ditꝰ cber cũ sit ab nepos ip̃iꝰ. ħ ẽ ab illoc
qͥntꝰ ĩucĩat exortꝰ. Qͥa gͥ ĩ eiꝰ faniłia remũsit
N lingua diuisis ꝑ aliasꝰ lingͣs cet̾is gẽtib que
ling̾ pri hũgno gen̾i nõ ĩ mito cred̾ fuisse coĩe.¬

Expanded text:
moraui, cum coepissent enumerari filii Sem, qui singuli gentes singulas procrearunt, primus est commendatus Heber, cum sit abnepos ipsius, hoc est ab illo quintus inueniatur exortus. Quia ergo in eius familia remansit haec lingua, diuisis per alias linguas ceteris gentibus, quae lingua prius humano generi non inmerito creditur fuisse commun
Abbreviated transcription (Latin):
putand qd̾ eo fuint ordĩe geniti qͦ meõrati le¬
guñ. Alioqn duodeã filii iectan ꝗ cãt alius
filiꝰ cber frat phalech quomͦ potuer̾t iã gts
fuisse natũ / cuiꝰ iectan dugexcĩ filii tã grãdes
iã famłias hr̃ent ut ĩ lings ꝓͥas duuidi possẽt.¬
admod̾ priꝰ ꝯmẽorati st̾ ex tͥb slliis noc pcͨati
filii iaphet q̃ ea̾t mĩmꝰ eoꝵ. dem̃ fllii chã qui
cãt mediꝰ.postͤmo filii sem qͥ cat primꝰ ⁊ maxiꝰ.
Illaꝵ at gc̃tiu uocabła ptĩ manserũt ita ut
hodie qͦ appeat uñ fuint deciuata. sic̾ ex asur
Et: ita ut uix hoĩes doctissi antiqͥssias histor̾is
pscrutãtes n ͨ oĩu s aliꝙͣtaꝵ ex istis origĩos

Expanded text:
putandum, quod eo fuerint ordine geniti, quo commemorati leguntur. Alioquin duodecim filii Jectan, qui erat filius alius Heber, frater Phalech, quomodo potuerunt jam gentes fuisse natum, cuius Iectan duodecim filii tam grandes iam familias haberent, ut in linguas proprias diuidi possent.i sunt ex tribus filiis Noe procreati filii Japheth, qui erat minimus eorum; deinde filii Cham, qui erat medius; postremo filii Sem, qui erat primus et maximus. Illarum autem gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerint derivata; sicut ex Assur etustate mutata sunt. ita ut uix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines
Abbreviated transcription (Latin):
Grãnũ ferro tyrãnico ꝑmisit ĩ terimi. Ioge quid̃
mitius ꝙͣ magͫ põpeiu colẽtẽ ueld̾ roãrios deos.
Na ille iudicai acatone nõ potu ͭ ꝙ̃ ciuilis belli qͣd̾a¬
modo heredẽ reliq̃rat. Iste at̃. ꝙͣuis ꝑie aĩc solatia
talia nõ reqͥrãt: athcodosio uĩdicat eͣ ꝙ̃ regͥ ꝑticipẽ¬

Expanded text:
co permisit interimi; longe quidem mitius, quam Magnum Pompeium, colentem velut Romanos deos. Nam ille vindicari a Catone non potuit, quem civilio belli quodammodo haeredem reliquerat: iste autem, quamvis piae animae solatia talia non requirant, a Theodosio vindicatus est, que
Abbreviated transcription (Latin):
regu reꝵq dm̃q ꝓgenitor genitͥt ꝙ dm. Quare
gͦ dictus ẽ rummus. cũ diligentiꝰ fortasse q̃rẽtib
ip̃c ĩncĩatur cẽ ⁊̃ illa diua rumĩa si eĩ maiestate
deoꝵ recte uidebat᷑ ĩ dignũ ut ĩuna spica. alt̾ ad
curã genich. alt̾ ad follicł ꝑtinẽt: ꝙͣto ẽ indigni
unã rem infimam̃ id̾ ut mamma alant᷑ au̾ilia/ dr¬

Expanded text:
genetrixque deam. Quare ergo dictus est et Ruminus, cum diligentius fortasse quaerentibus ipse inueniatur esse etiam illa diua Rumina? Si enim maiestate deorum recte uidebatur indignum, ut in una spica alter ad curam geniculi, altera ad folliculi pertineret: quanto est indignius unam rem infimam, id est ut mammis alantur animalia, du
Abbreviated transcription (Latin):
uiuẽtib st̃ necciͣa: sic̃ uictꝰ et amictꝰ. ꝙͣuis cũ gͣui
afflictõ desint: nõ frãgũt ĩ bonis ꝑferẽdi. tolerãdi¬
ꝙ u̾tutẽ. nec eradicãt ex aĩo pie ͭ ͤ s ex̾citatã faciũt
feꝯdiorẽ. ꝙͣtomag̃ cũ desũt ea q̃ curãdis funerib.
dendisq corb defũctoꝵ ad hibei sołet: nõ efficiũt

Expanded text:
 et amictus, quamvis cum gravi afflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique virtutem, nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem; quanto magis cum desunt ea quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhiberi solent, non efficiunt
Abbreviated transcription (Latin):
mine paganoᷤᷤ uocamꝰ ĩ xͥinã religiõe refr̾e conã¬
tes solito acerbiꝰ ⁊ amariꝰ deũ u̾m blasphemay̾ cẽꝑũt
Uñ ego exardescẽs celo domꝰ d̾i adu̾sꝰ cor blasphe¬
mias ut errores libͦ de cuu ͭ ͤ dei scͥber̾ institui. D õpꝰ ꝑ
aliqͦt ãnos me tenuit. eoq aͣ mlt̾a int̾currebãt q̃ diffa¬

Expanded text:
mine Paganos vocamus, in christianam religionem referre conantes, solito acerbius et amarius Deum verum blasphemare coeperunt. Unde ego exardescens zelo domus Dei, adversus eorum blasphemias vel errores libros de Civitate Dei scribere institui. Quod opus per aliquot annos me tenuit, eo quod alia multa intercurrebant, quae diff
Abbreviated transcription (Latin):
fortassis agẽda sũt. Nunc ãt istũ ad huc politicũ uo¬
lo fi eñi p̃t ut licet in ilłã naͣł theologie ueld̾ libͣ¬
caput eriger̾ paululũ uoluisse uideat᷑. ad huc tũ
hũc libru uersans ⁊ se ĩ il uersari cogitãs eñ ⁊̃ iñ lo
respexerit. ⁊ħ ppea dixeĩt ne maiores aiꝰ siue alie
ciuitates tellurẽ atq neptunũ ĩ anit̾ coluisse credãn.¬
S dico ꝑs aĩmi nũidãt q̃ ꝑ terrã ꝑmeat. sicͤ una
ẽ t̾ra. cur nõ ⁊̃ unã fecit deã ꝙͣ dicit eẽ tellurem:
qd̃ si ita fecit uͥ̾erit orcus fr̾ iouis. atq neptuni
ditas s ꝑs inferior ꝑhibe̾. Qd̃ si dicunt aĩ mũda¬

Expanded text:
ortassis agenda sunt: nunc autem istum adhuc politicum volo. Fieri enim potest, ut, licet in illam naturalis theologiae veluti libcaput erigere paululum uoluisse uideatur, adhuc tamen hunc librum uersans et se in illo uersari cogitans, eum etiam inde respexerit et hoc propterea dixerit, ne maiores eius siue aliae ciuitates Tellurem adque Neptunum inaniter coluisse credan dico: pars animi mundani, quae per terram permeat, sicut una est terra, quur non etiam unam fecit deam, quam dicit esse Tellurem? Quod si ita fecit, ubi erit Orcus, frater Iouis adque Neptuni,ditas, sed pars inferior perhibetur? Quod si dicunt animi munda
Abbreviated transcription (Latin):
leratiꝵ ꝯcatenacõe cãꝵ. abello maiano at sillano adblli
sertorii ⁊ catiline qͦꝵ asilla fuaͣt ille ꝓscͥptꝰ ille nutͥtꝰ.
inde ad lepidi ⁊ catulini bellu. qͦꝵ alt̾ gesta ĩde bella¬
sillana rescinde̾ alt̾ defẽde̾ cupieba ͭ ind̾ ad põpeii ⁊ ce¬
saris. qͦꝵ põpeius sectator sille fuaͣt. eiꝰq potẽtiã ł eqͣ¬

Expanded text:
lo Mariano atque Syllano ad Sertorii et Catilinae, quorum a Sylla fuerat ille proscriptus, ille nutritus: inde ad Lepidi et Catuli bellum, quorum alter gesta Syllana rescindere, alter defendere cupiebat: inde ad Pompeii et Caesaris, quorum Pompeius sectator Syllae fuerat, ejusque potentiam ve
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nũꝙͣ ip̃as penas ꝑ qͣs ꝯpelluñ disce̾: ma¬
luit ferre ꝙͣ discer̾. Qs at nõ exorxeat ⁊ moi
Hãc lucẽ ꝗd maloꝵ ĩgͦssa sit nesciẽs ꝓpħat qͦ¬
dãmͦ. Solũ qñ natꝰ ẽ ferũt risisse goroastre.
nͨ ei boĩ aͥd mõstrosꝰ ille risꝰ portẽdit: nã ma¬

Expanded text:
nquam ipsas poenas per quas compelluntur discere, malint ferre, quam discere. Quis autem non exhorreat, et mori hanc lucem, quid malorum ingressa sit, nesciens prophetat quodammodo. Solum, quando natus est, ferunt risisse Zoroastrem, nec ei boni aliquid monstrosus ris
Abbreviated transcription (Latin):
ad prͥna ꝑuria. Ergo um ẽ ꝙ appllo. atq neptunu
eid̾ laoinedõti n̾cẽnariis oꝑib ẜuier̾t. illis qppe
ꝓmisisse m̾cede̾. flmq uirasse ꝑhibe̾. ¶ Miror
apollinẽ noĩatũ diuatorẽ: ĩ tãto opificõ laborasse
nesciẽte. qd̾ laom̃ẽdon fuat ꝓmissa negaturꝰ ꝙͣ ꝙͣ
ignaꝵ ȩe futoͣꝵ. Na hũc omerꝰ de stirpe ence. e cui
postei̾s roma ẽ: cũ añ illã urb̾e̾ ꝯditã itẽ poeta fuisse
dicat᷑: induc̾ magnũ aͥd dinãte: quẽ ⁊ nube rapii.
menia troie. Nesciẽtes gͥ tãti dii neptunꝰ ⁊ apollo la¬
omedõte sͥ negatuꝵ c̃e mnercedẽ: structoe̾e meniũ
tͦanoꝵ gͣtis.⁊ ingͣtis fu̾nt.uideãt ne guiꝰ sit tales

Expanded text:
nus eidem Laomedonti mercenariis operibus servierunt; illis quippe promisisse mercedem falsumque jurasse perhibetur. Miror, Apollinem, nominatum divinatorem, in tanto opificio laborasse, nescientem quod Laomedon fuerat promissa negaturus. Quanignarum esse futurorum. Nam hunc Homerus de stirpe Aeneae, a cujus ta Roma est, cum ante illam urbem conditam idem poeta fuisse dicatur, inducit magnum aliquid diuinantem, quem etiam nube rapuit, moenia Troiae. Nescientes igitur tanti di, Neptunus et Apollo, Laomedontem sibi negaturum esse mercedem, structores moenium Troianorum gratis et ingratis fuerunt. Videant ne grauius sit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃da ⁊̃ q̃ lb̾iecta sũt nob̾ ꝓhibeñ coh. Nã ex ħ ubo
agricole: coloni. ⁊ĩcole uocant. Et ip̃os nõ ob aliud
coloni. ꝗ ꝯditiõe debẽt genitali solo ꝑꝑt̾ agricul¬
turã sb̾ dno possessorũ. s sic̃ ait quida latini elo
quii magnꝰ auctor Uibs antiqͥ fuit tyrii tenue
coloni. Ab incolendo eĩ colones uocauit uł ab agͥ¬
sigficar cłtus d̾o debit. nõ pot̃. Nã ⁊ ip̃a religio ꝙͣ¬
uis disfictius ño ꝙ̃lib s dei cłtum sigͥficare uide¬

Expanded text:
 subiecta sunt nobis, perhibentur coli. Nam ex hoc uerbo et agricolae et coloni et incolae uocantur, et ipsos de os non ob aliud coloni. qui condicionem debent genitali solo, propter agriculturquii magnus auctor : Urbs antiqua fuit, Tyrii tenuere coloni. Ab incolendo enim colonos vocavit, non ab agrisignificari cultus Deo debitus non potest. Nam et ipsa religio quamuis distinctius non quemlibet, sed Dei c
Abbreviated transcription (Latin):
uidxñ ex hebͤis codicib em̃dar̾ auiꝰ ẽ nemo.
Nõ .n. ẽ illa diu̾sitas putata mẽdositas. nͨ ego
iillo mͦ putãda existimo: s uͥ nõ ẽ scͥptoris
error ad eos diuĩo spu uͥ sensꝰ eẽt ꝯsentantꝰ u̾i¬
tati ⁊ p̾dicãs u̾itate nõ ĩt̾ptantiũ mune̾ s¬

Expanded text:
uidentur, ex Hebraeis codicibus emendare ausus est nemo. Non enim est illa diuersitas putata mendositas; nec ego ullo modo putandam existimo: sed ubi non est scriptoris error, aliquid eos diuino spiritu, ubi sensus esset consentaneus ueritati et praedicans ueritatem, non interpretantium mune
Abbreviated transcription (Latin):
diluuiu ĩ qͦ dies qͣdragĩta ꝯtinuate ĩgẽtes
pliuiie meõran᷑. Qͥ dies nõ binas ac paulo
amphꝰ horas hẽbant. s uicenas ⁊ qͣt̾nas die
noctuq tͣnsactas. Ac ꝑ ħ tã magͦs ãnos uixe¬
rũt illi ãtiꝗ usq ampli̾ ꝙͣ nõgẽtos. qͣntos p̾ca
uix ͭ abha cẽtu seꝑtuagĩta.⁊ p̾t eũ filiꝰ eiꝰ ysa

Expanded text:
diluuium, in quo dies quadraginta continuatae ingentes pluuiae memorantur, qui dies non binas ac paulo amplius horas habebant, sed uicenas et quaternas die noctuque transactas. Ac per hoc tam magnos annos uixerunt illi antiqui usque amplius quam nongentos, quantos postea ui
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ᷤ quid̃ dolẽdu nõ his ueꝵ deu adnũtiari atq p̃¬
dicaiͣ. tui aliqͦ m̃o ferendũ tã feda ⁊ t̾pia nõ fieri
nec iuberi. At nũc cũ ꝓ deo uo quo solo aĩa inse
habitante fit felix. refas sit colere. aͭ corpꝰ. auͤ aĩa
quãto mag̃ nefariũ ẽ ista sic colere. uͦ nec salutẽ
n ͨ decus. huãnu corpꝰ aut aĩa colẽtis optineat. Qmͣ
obrem si templo. si sac̾dote. sacrificio. qd̾ u̾o d̾o debe̾.
colat᷑ aliqd̃ clementu mũdi uł creatꝰ aliꝗ sp̃s ⁊̃ si
nõ ĩmundꝰ. ⁊ malꝰ. nõ ideo malũ ẽ quia illa mala
lendꝰ sit cui talis cultꝰ ẜuitꝰ q debet᷑. Si ãt stolidi.
uł monstͣositate simłacroꝵ / sicͥficiis homicidioꝵ
coronatõe uiriliũ m̃broꝵ pudẽdoꝵ. mercede stu¬
proꝵ sectõe m̃broꝵ abscisicẽ genitaliu ꝯsec̾tõne
molliũ. festis impuroꝵ obscenoꝵ q ludoꝵ. unu¬

Expanded text:
 dolendum non his uerum Deum adnuntiari adque praedicari, tamen aliquo modo ferendum tam foeda et turpia non fieri nec iuberi; at nunc cum pro Deo uero, quo solo anima se inhabitante fit felix, nefas sit colere aut corpus aut animam, quanto magis nefarium est ista sic colere, ut nec salutem nec decus humanum corpus aut anima colentis obtineat! Quam ob rem si templo sacerdote sacrificio, quod uero Deo debetur, colatur aliquod elementum mundi uel creatus aliquis non immundus et malus; non ideo malum est, quia illa mala lendus sit, cui talis cultus servitusque debetur. Si autem stoliditate vel monstrositate simulacrorum, sacrificiis homicidiorum, coronatione virilium pudendorum, mercede stuprorum, sectione membrorum, abscisione genitalium, consecratione mollium, festis impurorum obscenorumque ludorum, unu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ turpia ꝯfitẽt᷑ numĩb t̾ribiłr exigẽtib reddita:
uñ ⁊ reõtis cõstat ambagib nefarios deõnes atq
smũdissios sp̃s. hac oĩ ciili theologia. ĩ uisendis
stolidis ymagib ⁊ ꝑeas possidẽdie ⁊̃ stultis cordi¬
b ĩuitatos.

Expanded text:
et turpia confitentur, numinibus terribiliter exigentibus reddita; unde remotis constat ambagibus nefarios daemones adque inmundissimos spiritus hac omni ciuili theologia inuisendis stolidis imaginibus et per eas possidendis etiam stultis cordibus inuitatos.
Abbreviated transcription (Latin):
tał milesiꝰ fuisse ꝑhibe̾. unꝰ e septẽ sapiẽtibꝰ
Q post theologoᷤᷤ poctas ĩ qͥb orpheꝰ max ͤ oĩu nobłi¬
tatus ẽ. sophi applłatꝰ ẽ qd̾ ẽ latine sapiẽs. ꝑ idez
tẽpꝰ decẽ tͥb q̃ indiuisiõe ppłi uocate st̾ isrł debella¬
te achaldeis ⁊ ĩ eas t̾ras captiuate st̃: rrãnẽtibꝰ in¬

Expanded text:
 Milesius fuisse perhibetur, unus e septem sapientibus, qui post theologos poetas, in quibus Orpheus maxime omnium nobilitatus est, cotpoi appellati sunt, quod est Latine sapientes. Per idem tempus decem tribus, quae in diuisione populi uocatae sunt Israel, debellatae a Chaldaeis et in eas ter
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicãs illd̃ tempꝰ qͦ expłsis regibꝰ ĩ credibłr ciuitas bͤ¬
ui etatis spatõ płimũ creuit. Idẽ tñ ĩ pͥo hystorie sue
libꝰͦ: atq ip̃o eiꝰ exordio fatet. ⁊ tũc cũ ad ꝯsules aregibꝰ
ẽẽt trãslata res puͣ. Post ꝑnũ int̾ualłu ĩ iurias uabi¬
dioꝵ ⁊ ob eaᷤᷤ dissensionẽ plebis apr̃ib aliasq ĩ urbe dis

Expanded text:
er civitas brevi aetatis spatio plurimum crevit: idem tamen in primo Historiae suae libro atque ipso ejus exordio fatetur, etiam tunc, cum ad consules a regibus esset translata respublica, post parvum intervallum, injurias validiorum, et ob eas discessionem plebis a patribus, aliasque in Urbe d
Abbreviated transcription (Latin):
culo mot̾is obst̾cta iusteq dãpnata nõ alt̾i
ꝯditõis hõ ex hoĩe nascere̾. ac ꝑꝑ ħ alib̾i arbi¬
trii malo usu series calami ͭ ͥ ᷤ huꝰ exorta ẽ: q̃
hũanũ genꝰ origĩe d̾prauata ueld radice cõrup¬
ta usq ad ẜc moͣtis exitiũ q̃ nõ ht̃ fĩe solis

Expanded text:
culo mortis obstricta iusteque damnata non alterius condicionis homo ex homine nasceretur. Ac per hoc a liberi arbitrii malo usu series calamitatis huius exorta est, quae humanum genus origine deprauata, uelut radice corrupta, usque ad secundae mortis exitium, quae non habet finem, solis
Abbreviated transcription (Latin):
beñ. Nd qd̾ ⁊ uur eoꝵ ad fuisse cupidi ͭ  impłedis
et ostẽdunt᷑ nõ p̃fuisse refrenãdis. ꝗ eĩ mariũ no¬
loꝵ atq gestoꝵ. uͭ septies ꝯsul fieret adimuer̃t. at
ut ĩ septĩo suo ꝯsulatu morͣet senex: n ͨ ĩ manꝰ sille
futĩ mox uictoris ĩruer. Si caũ ad ħ eũ dii eoꝵ nõ
iuuer̾t: nõ ꝑaꝵ ẽ qd̾ fatẽt᷑: ⁊ͥ nõ ꝓpitiis diis suis
posse accider̾ hoĩ ista tp̃r̃ale ꝙͣ nimis diligt tãta
felici ͭ ͤ ⁊ posse hoĩes sic̃ fuit mutꝰ salute. iuribꝰ opibꝰ.
tis. Posse ⁊̃ hoĩes sicͭ fuit regulꝰ: captiui ͭ ͤ. ẜuitute.¬
ac ĩopia. uigiliis. doloribꝰ excruciari. ⁊ emori diis ami¬
cis. Qd̾ si ita eẽ cõcedũt : ꝯpendio nł a ꝓdẽe ⁊ coli¬

Expanded text:
 videntur eorum adfuisse cupiditatibus implendis, et ostenduntur non praefuisse refrenandis? Qui enim Marium, noilium adque gestorem, ut septiens consul fieret adiuuerunt adque ut in septimo suo consulatu moreretur senex nec in manus Syllae futuri mox uictoris inrueret. Si enim ad haec eum di eorum non iuuerunt, non parum est quod fatentur etiam non propitiis dis suis posse homines, sicut fuit Marius, salute, viribus, opibus, tis: posse etiam homines, sicut fuit Regulus, captivitate, servitute, inopia, vigiliis, doloribus excruciari et emori, diis amicis. Quod si ita esse concedunt, compendio, nihil eos pro
Abbreviated transcription (Latin):
uult ec̃ tellurẽ. cãdem in ꝗd dicũt mr̃e magna ꝙ
tinpanũ hẽat. significai ẽẽ orbem t̾re /ꝙ t̾reᷤ i capite.
oppida qd̾ sedes finguant᷑ ccͣ eam cũ onnia mo¬
ueant᷑. ip̃a nõ morieri qd̾ gallos hui ͤ dee uͭ ẜuirẽt fe
cerũt: sigͥfica qͥ scmine indigeat. t̾ram scꝗ opter̃.
in ea ꝯppẽ om̃ia reppiri qd̾̃ se apd̃ cam iactãt. Preci¬

Expanded text:
 Tellurem. \'Eandem, inquit, dicunt Matrem Magnam; quod tympanum habeat, significari esse orbem terrae; quod turres in capite, oppida; quod sedens fingatur, circa eam cum omnia moueantur, ipsam non moueri. Qcerunt: significant, qui semine indigeant, terram sequi oportere: in ea quippe omnia reperiri; quod se apud eam jactant, praeci
Abbreviated transcription (Latin):
flagicõsissia fc̃a erat. Immo uͦ nlła ea̾t : atq oĩo peri¬
erat ꝑditissis moribꝰ. Ut gͦ nõ ꝑir dii custodes eiꝰ po¬
pulo cultori suo dar̾ p̾cipue uite ac moꝵ p̃cepta debu¬
eñt. aqͦ tot tẽplis: tot sac̾dotib: ⁊ sacͥficõꝵ genib:
tã młtiplicibꝰ uariisq sacͥs: tot festis solłepniatib.
tot. tãtoꝵq ludoꝵ celeb̾tatib colebrãt. Abi nł dcõneᷤᷤ
nͥ negociũ eger̾t: nõ cuanteᷤᷤ ꝙ̃ ad̾m illi uiuerẽt. ĩ mo
curãtes: ut ⁊̃ ꝑdite uiuerẽt: dũ tñ hõri suo illa oͥ metu.
sb̾diti mĩstrarẽt. Aut si dedeĩt ꝓferat᷑. oñdat᷑. ⁊ legat.
qͣs coꝵ leges illi ciuiͭ datas ꝯte̾pserũt gͣai. ut sedicõibꝰ

Expanded text:
flagitiosissima facta erat: imo vero nulla erat, atque omnino perierat perditissimis moribus. Ut ergo non periret, dii custodes ejus populo cultori suo dare praecipuae vitae ac morum praecepta debuerunt, a quo tot templis, tot sacerdotibus et sacrificiorum generibus, tam multiplicibus variisque sacris, tot festis solemnitatibus, tot tantorumque ludorum celebritatibus colebantur: ubi nihil daemones  suum egerunt, non curantes quem ad modum illi uiuerent, immo curantes ut etiam perdite uiuerent, dum tamen honori suo illa omnia metu subditi ministrarent. Aut si dederunt, proferatur ostendatur legatur, quas deorum leges illi ciuitati datas contemserint Gracchi, ut seditionibus
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾is dispares ⁊ ip̃a raritate mirabłes nõ nlła u̾o
uolũt de corͤ fatic̃tiũ q̃ alii nlło mõ possũt ⁊ audi¬
ta uix cͦdũt. St eĩ qͥ ⁊ aures moueãt.uł sigłis
uł ãbas simł. St̃ ꝗ tota cesiriẽ / capite ĩmoto ꝗͣ
capilli occupãt repoñt ad frõte. reuorãtq c̃ uolũt.
Sũt qͥ eoꝵ q̃ uorau̾int ĩ credibłr płima his et
uaria. paululũ p̃cordiis ꝯtͤctatis tãꝙͣ de sacculo
qd̾ placiu̾t ĩtegerrimũ ꝓferũt. Qͥda uoces auiũ¬

Expanded text:
is dispares et ipsa raritate mirabiles nonnulla ut uolunt de corpore facientium, quae alii nullo modo possunt et audita uix credunt. Sunt enim, qui et aures moueant uel singulas uel ambas simul. Sunt qui totam caesariem capite inmoto, quantum capilli occupant, deponunt ad frontem reuocantque cum uolunt. Sunt qui eorum quae uoratterint incredibiliter plurima et uaria paululum praecordiis contrectatis tamquam de sacculo quod placuerit integerimum proferunt. Quidam uoces auiu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ incͤdibłiꝰ qd̃ płiq fr̃es meõria recẽtisstã exꝑ¬
ti st̃. Presb̾r fu̾it ꝗda restitutꝰ noĩe ĩ prochia
calanisis eccłie ꝗ qñ ei placebat: rogabã aũt
ut ħ facer ab eis ꝗͣ rẽ mirabłe corã scir̾ cupi¬
ebãt ad imitatas qiͣ lamẽtãtis cuil hoĩs uoce.
ita se auferebaͭ a sc̃sib. ⁊ iacebat simillimꝰ ⁊
moͣtuo: ut nõ solũ uellicãtes arq pũgẽtes mi¬

Expanded text:
ria recentissima experti sunt. Presbyter fuit quidam Restitutus nomine ifl paroecia Calamensis ecclesiae. Quando ei placebat rogabatur autem ut hoc faceret ab eis, qui rem mirabilem coram scire cupiebant, ad imitatas quasi lamentantis cuiuslibet hominis uoces ita se auferebat a sensibus et iacebat simillimus mortuo, ut non solum uellicantes adque pungentes mi
Abbreviated transcription (Latin):
desercom̃q fecerũt:
uastatõe. Na anteꝙͣ se adu̾sꝰ rõam sociale latiũ ꝯmo¬
uer. cũcta aĩalia hũanis usibꝰ sb̾dita. canes. eqͥ. asini.
boues. ⁊ ꝙ̃ alia peccora sb̾ hoĩu dño fuert. sb̾ito effera¬
ta. a dcẽstice leni ͭ ͥᷤᷤ oblita relicti ᷤ tectis lib̾a nagabãt᷑.

Expanded text:
desertionemque fecerunt! Namque antequam se aduersus Romam sociale Latium commoueret, cuncta animalia humanis usibus subdita, canes equi, asini boues, et quaeque alia pecora sub hominum dominio fuerunt, subito efferata et domesticae lenitatis oblita relictis tectis libera uagabantur
Abbreviated transcription (Latin):
ssime s talia exhiberi cerne̾t sccur imitaitt̾. Ne qͥs
itaq existĩar ĩ d̾os ꝯuitia potiꝰ : ꝙͣ ee dignũ q̃ti scrip¬
titasse uͥcũq illes ĩt̾ se pugnasse potte cõmẽorarũt.
ip̃i ad decipie dos hoĩes poctaꝵ ca̾mĩa firmauert. pu¬
gͥnas uidel suas: nõ solum ꝑ scenices ĩth̾atto: ueꝵ¬

Expanded text:
exhiberi cerneret, securus imitaretur. Ne quis itaque existimaret in deos conuicia potius quam eis dignum aliquid scriptitasse, ubicumque illos inter se pugnasse poetae commemorarunt, ipsi ad decipiendos homines poetarum carmina firmauerunt, pugnas uidelicet suas non solum per scaenicos in theatro, ue
Abbreviated transcription (Latin):
micter iuderẽt᷑. Iãq cͥ ceꝑãt bella aulia: ⁊ aliqͦt
ne fandoꝵ p̾lioꝵ strage exectãda pcesẜat. Iam miłtoᷤᷤ
mouest: qd̾ miles ꝗdã dũ occiso spolra d̾theͣt. fr̃e
nudato cadauẽ agͣuit ac derestatiis bella ciuiba. se
ip̃m ibi perimẽs fr̾nocor̾ adiũxit. ¶ Ut gͦ huiꝰ
cãti mali minime ted̾et: s aͣmoꝵ scelestoꝵ magis
mag̃q ardor ĩ cͤsce̾t: noxii dẽõnes. qͦs illi d̾os putãtes co

Expanded text:
lia, et aliquot nefandorum proeliorum strages exsecranda praecesserat. Iam multos mouerat, quod miles quidam, dum occiso spolia detraheret, fratrem nudato cadauere agnouit ac detestatus bella ciuilia se ipsum ibi perimens fraterno corpori adiunxit. Ut ergo huius tanti mali minime taederet, sed armorum scelestorum magis magisque ardor incresceret, noxii daemones, quos illi deos putantes co
Abbreviated transcription (Latin):
cDe pͥmis apud rõs consulib qͦꝵ alter alterũ pa
interiit hoste uulneratus
.1I. Post inicia consular imperii quib malis uexata
is.c. Quante clades romanos sub bellis pũitis ter-¬
ruerint srustra deoꝵ subsidiis expetitis a

Expanded text:
De primis aput Romanos consulibus, quorum alter alterum patria nerato hoste uulneratusI. Post initia consularis imperii quibus malis uexata I.-- Quantae clades Romanos sub bellis Punicis triverint, frustra deorum praesidiis expetitis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinaus. ꝑcasso labore fortũa caouca. sigillatun
mortale cũcti tñ uiu̾so gen̾e ꝑpetus uicissim ⁊¬
sufficiẽta ꝓlemutabłes uolucri tẽpore taren sa¬
piẽtia citata morte q̃rula uita t̾ras incolũt. Cũ¬
hĩc tam młta dice q̃ ad płimos hoĩes ꝑtĩent. ⁊¬
nũquid ⁊̃ illd̾ taeuit qd̾ nouerat ẽẽ pautoꝵ.u̾ ait
tarda sapientia qd̾ si pt̾misiss nlło mo recte gen
hu̾anũ descͥptõis h tam ĩtenta diligẽtia t̾minã¬
sset. Cũ u̾o t̾oꝵ excellẽtia ꝯmẽdar ip̃a bt̃ĩtudi¬

Expanded text:
e, casso labore, fortuna caduca. Sigillatim mortales cuncti, uniuersi genere perpetui, uicissim sufficienda prole mutabiles; uolucri tempore, tarda sapientia, cita morte, querula uita. Et Seruius Suc tam multa diceret, quae ad plurimos homines pertinent, numquid etiam illud tacuit, quod noverat esse paucorum, ubi ait tarda sapientia? quod si praetermisisset, nullo modo recte genus humanum descriptionis hujus tam intenta diligentia terminasset. Cum vero deorum excellentiam commendaret, ipsam beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
inat̾ popłi romani sacͣtis ĩ lecis doꝵ suoꝵ munir̾ nõ
potuit ciues suos ab igͥb ferreoq grecoꝵ. cosd̾ ip̃os
d̾os colẽciũ. Qum ⁊ͥ umnonis asylo custodes lecti fo¬
eiux a clirus ulixes p̃da adẜuabãt. hĩc undiq troi¬
ca gaza incensis. erepta aditis. mẽseq d̾oꝵ crateres¬
q auro solidi. captiuaq uestis ꝯgerit᷑. pueri. ⁊ paui¬
de lõgo ordĩe matres stãt cucum. Electꝰ ẽ uidel
locꝰ tãte dec sacratꝰ nõ unde captiuos n̾o lice̾t edrictͣ.
s uͥ captiuoᷤ libe̾t include̾. Cõpa nũc asilũ illd̾ nõ

Expanded text:
mater populi Romani, sacratis locis deorum suorum munire non potuit ciues suos ab ignibus ferroque Graecorum, eosdem ipsos deos colentium; quin etiam Iunonis asylo Custodes lecti, Phoenix et dirus Ulixes, Praedam adseruabant; huc undique Troia gaza Incensis erepta adytis mensaeque deorum Crateresque auro solidi captiuaque uestis Congeritur. Pueri et pauidae longo ordine matres Stant circum. Electus est uidelicet locus tantae deae sacratus, non unde captiuos non liceret educere, sed ubi capt
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ. Illuc ĩ censis tẽplis ⁊ diis: erepta spolia porta¬
bant᷑. nõ donãda uictis: s diuidẽda uictorib. Huc
obseꝗo religiosissĩo reportatuẽ. Ibi amissa: ħ ẜua¬
ta lib̾tas. ¶bi clausa. Hic int̾dc̃a caꝑtiuitas. Ibi pos¬
srcẽdi adñantib hostibꝰ p̃mebant᷑: ħ liberandi a
miẜantib hostib ducebant᷑.¬

Expanded text:
. Illuc incensis templis et diis erepta spolia portabantur, non reddenda victis, sed dividenda victoribus; huc obsequio religiosissimo reportatum est. Ibi amissa, hic servata libertas; ibi clausa, hic interdicta captivitas; ibi possidendi a dominantibus hostibus premebantur, huc liberandi a miserantibus ducebant
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ginta ãnoꝵ genu salã. Porro at ip̃e sala totidẽ
annoꝵ erat qn genuͭ eber. Cc̃tũ u̾o ⁊ tͥginta⁊
qͣtuor agebat ãnos eber cũ genu phalcth ĩ cui
dieb diuisa ẽ tͥra. Ip̃e ãt phaleth uixit cẽtũ tri¬
gitã ⁊ gemiꝰ nacdo. ⁊ nacohr septuagĩta nouẽ.
⁊ genũ thara. thara at septuagĩta. ⁊ genui abeã
q p̾tea d̾s mutato uocabło noĩau̾ abrahã . fuĩt
itq ãni adiliuuo usq ad abrahã mille septu¬
aginta ⁊ duo. s uulgatã edictõe ħ ẽ int̾preta¬
tum septuagita. In heb̾s ãt codicibꝰ lõge paugi

Expanded text:
triginta, genuit Sala. Porro etiam ipse Sala totidem annorum erat, quando genuit Heber. Centum vero et triginta et quatuor agebat annos Heber, cum genuit Phalech, in cujus diebus divisa est terra. Ipse autem Phalech vixit centum triginta, et genuit Nachor; et Nachor septuaginta nouem, et genuit Thara; Thara autem septuaginta, et genuit Abram; quem postea Deus mutato uocabulo nominauit Abraham. Fiunt itaque anni a diluuio usque ad Abraham mille septuaginta et duo secundum uulgatam editionem, hoc est interpretum septuaginta. Iu Hebraeis autem codicibus longe pauci
Abbreviated transcription (Latin):
um dẽonioꝵ. illi nõ iufficrat hi ͨ d̾ cͥ nõ sufficiat nu¬
nus ciꝰ. illi ĩ ꝙͣ nõ suff̾iciat ad col ẽdũ d̾s dator felici ͭ
cui nõ suffit ͭ ad accipiᵈ ipa felicitas. cui at suffic̾
tori felicitat᷑ no ẽ ip̃e ꝙ̃ noĩant iouẽ. Na si cũ dati¬
re felici ͭ ᷤᷤ agͥscerẽt. ño utiq aliũ uł alia a qͦ darẽ

Expanded text:
um daemoniorum; illi non sufficiat hic deus, cui non sufficit munus eius. Illi, inquam, non sufficiat ad colendum Deus dator felicitatis, cui non sufficit ad accipiendum ipsa felicitas. Cui autem suffitori felicitatis. Non est ipse, quem nominant Iouem. Nam si eum datorem felicitatis agnoscerent, non utique alium u
Abbreviated transcription (Latin):
extͥnsecꝰ ꝑ cor̾s cũcta dispositi ⁊ cũ cet̾ie reb q̃ bui
magͤ atq mirabłes uidebũt᷑ rõales m̃tes ĩ tãti
artificis laude rd̃nabłis pulcritudis delcãtiõe
succẽdẽt. Qͥ mot illic taliũ corͫ sint futĩ teme
definir nõ aud̾o̾ ꝙ ex cogitar̃ nõ ualeo tñ ⁊ motꝰ
astatꝰ sic̃ ip̃a spẽs decẽs eiͣt quis ert u̾ ꝙ nõ dece¬

Expanded text:
cuncta dispositi, et cum ceteris rebus, quae ibi magnae atque mirabiles uidebuntur, rationales mentes in tanti artificis laude rationabilis pulchritudinis delectatione succendent. qui motus illic talium corporum sint futuri temere definire non audeo, quod excogitare non ualeo; tamen et motus et status sicut ipsa spe
Abbreviated transcription (Latin):
magm̃ ĩse bo uidebit qd̾ nlłi sr̾iori ullus ĩferioꝵ
ĩuidebͭ sc̃ nc̃ nõ inuidẽt archãgłis angłi ceteri:
corꝑe uult ocłs eẽ q est digitꝰ cũ m̃brũ ut̾i cõti¬
neat tocius ca̾nis pacata ꝯpago sic itaq habebͤ
donũ ali alio minꝰ ut ħ quoꝙ donũ hãt ne ue¬
lit ãpliꝰ. n ͨ it̾o lib̾u abitriũ nõ hebũt qr peccã
cos delectar̾ nõ poter̃t mag̃ ꝯppe eiͣt lib̾u a

Expanded text:
magnum in se bonum uidebit, quod nulli superiori ullus inferior inuidebit, sicut nunc non inuident archangelis angeli ceteri; corpore uult oculus esse qui est digitus, cum membrum utrumque contineat totius carnis pacata conpago. Sic itaque habebit donum alius alio minus, ut hoc quoque donum habeat, ne uelit amplius. Nec ideo liberum arbitrium non habebunt, quia peccata eos delectare non poterunt. Magis quippe erit l
Abbreviated transcription (Latin):
nebant. Capitłm .gͫ. Qd̃ regũ etate moyses
natꝰ sit ⁊ qͦꝵ deoꝵ si isdẽ tꝑribꝰ sit orta religio:

Expanded text:
nebant. CAPUT VIII.-- Quorum regum aetate Moyses sit, et quorum deorum iisdem temporibus sit orta religio
Abbreviated transcription (Latin):
uolũt acciꝑe ista cã creatoĩs reꝵ. ut bonꝰ d
ꝯder boã credẽtes eũ potiꝰ ad ħ mũdana moli¬
mẽta rebelãtis aduisu se mali repellẽdi extre¬
ma neccĩtate ꝑductũ. suãq nam be̾a malo co¬
hercendo srandoq miscuisse ꝙͣ tͣꝑissi̾e pollut̃.
⁊ cͣdelissime captiuatã ⁊ opp̾ssa labore magͦ uix
mũdet ac lib̾et nõ tñ tota s qd̾ eiꝰ nõ potue̾it
ab illa inꝗnatõe p̾gari tegmen ac uĩculu fu

Expanded text:
creationis rerum, ut bonus Deus conderet bona, credentes eum potius ad haec mundana molimina rebellantis aduersum se mali repellendi extrema necessitate perductum suamque naturam bonam malo cohercendo superandoque miscuisse, quam turpissime pollutam et crudelissime captiuatam et obpressam labore magno uix mundet ac liberet; non tamen totam, sed quod eius non potuerit ab illa inquinat
Abbreviated transcription (Latin):
unũꝙ̃q ꝯtẽdit nõ ẽ cũ illo laboriosa ꝯͣdictõe i¬
pugnandũ.
Caꝰ .xuii. an ĩ suo sexu resc̾itãda atq

Expanded text:
ntendit, non est cum illo laboriosa contradictione pugnandum. CAPUT XVII.-- An in suo sexu resuscitanda atq
Abbreviated transcription (Latin):
sic  dñs cͥoc sin ita pͥ ligna adiuctĩe locu qb
fuãt ĩponendꝰ ip̃e po̾tauit. Postmo qr ysaas
&ccidi nõ oꝑtebat postea ꝙͣ ẽ pr ferire ꝓhibit.
qͥs erat ille aries qͦ ĩmolatoĩ pletũ c̃ sigͥcatosã¬
guine sacͥfin. Nẽpe qñ eũ uid ͭ abrabã cõnib
angłm uba potiꝰ audiamꝰ. Ait ꝗpre scpta tex¬
tend᷑ abrahã manũ suã sumẽ matherã u ectidẽt

Expanded text:
 sibi ligna ad victimae locum, quibus fuerat imponendus, ipse portavit. Postremo quia Isaac occidi non oportebat, posteaquam est pater ferire prohibitus, quis erat ille aries, quo immolato impletum est significativo sanguine sacrificium? Nempe quando eum uidit Abraham, cornibus angelum uerba potius audiamus. Ait quippe scriptura: Et extendit Abraham manum suam sumere macha
Abbreviated transcription (Latin):
roãno belłu gerebat. Nescimꝰ ꝗd face̾t : si ad eiꝰ no¬
ticiã flagitiũ filii defe̾ret᷑ ⁊ tũ ĩ explorato iudiͦ eiꝰ.⁊
ĩ exꝑto: ei ppłs ademit ĩꝑiũ. Et recepto ex̾citu: aqͦ
de seri uissꝰ ẽ clausis d̾m̃ portis ñ sint ĩtrar redeũtẽ.
At ille p̾t bella gͣiussĩa q̃b eoso̾ roãnos ꝯcitatis fi¬
regnũ recipe nõ eualui in oppido tusculo rõe uicĩo.
qͣtuordecĩ ut fert᷑ ãnos: pͥuata uitã qet hũit.⁊ cũ
uxore cõsenuit. optabłiore fortassie exitu: ꝙ socer
eiꝰ. gen̾i sui facinore.nͨ igrãte filia sic ꝑhibe᷑ extĩctꝰ
Nec tñ istũ taqniũ roãru crudele a ͭ sceleratũ s sr̾bũ
applłauert: fortasse regios eiꝰ fastꝰ. alia sr̾bia ñ fe¬
rẽtes.nã scelꝰ accisi ab eo soceri optĩ regis suiusq ad̾o
ꝯtẽpẜũt: ut cũ regẽ suũ facerẽt. Umiror si scelẽ
gͣiuor. mercedẽ tãta tãto scelei̾ reddi dert nͣ discesseͬ¬

Expanded text:
Romano bellum gerebat: nescimus quid faceret, si ad eius notitiam flagitium filii deferretur; et tamen inexplorato iudicio eius et inexperto ei populus ademit imperium et recepto exercitu, a quo deseri iussus est, clausis deinde portis non siuit intrare redeuntem. At ille post bella grauissima, quibus eosdem Romanos concitatis firegnum recipere non eualuit, in oppido Tusculo Romae uicino quattuordecim, ut fertur, annos priuatam uitam quietus habuit et cum uxore consenuit, optabiliore fortassis exitu quam socer eius, generi sui facinore nec ignorante filia, sicut perhibetur, extinctus. Nec tamen istum Tarquinium Romani crudelem aut sceleratum, sed superbum appellauerunt. fortasse regios eius fastus alia superbia non ferentes. Nam scelus occisi ab eo soceri optimi regis sui usque adeo contemserunt, ut eum regem suum facerent; ubi miror, si non scelere grauiore mercedem tantam tanto scele
Abbreviated transcription (Latin):
hostiliꝰ uictor: ⁊ eu̾sor albe: cũ tota domo sua fulmĩe
ꝯcͤmatꝰ est. Priscꝰ tarqniꝰ ꝑ sui d̾cessoriᷤᷤ fllios ĩterẽptꝰ
ẽ. Seruius tullꝰ gn̾i sui tãqnii sr̃bi qͥ ei successit

Expanded text:
Hostilius, uictor et euersor Albae, cum tota domo sua fulmine Hostilius, uictor et euersor Albae, cum tota domo sua fulmine concrematus est. Priscus Tarquinius per sui decessoris filios interemtus est. Seruius Tullius generi sui Tarq
Abbreviated transcription (Latin):
facinorisq secretũ. Nã ⁊ alii sc̾ptoe̾s eoꝵ defectõi solis
addũt ⁊ sb̾ita tẽpestatẽ. q̃ ꝓfcõ a ͭ occesiõe scelei̾ pre¬
buit: a ᷤ romulũ ip̃a ꝯsũpsit. De tullo qͥ ꝗppe hostilio:
qͥ terciꝰ aromulo rex fuͭ. qr up̃e fulmĩe assũptꝰ est
dͭ in eisd̾libris id cicero. ꝓꝑea ⁊ istũ nõ credr̾ int̾ d̾ꝙ
receptũ tali mõte qr fortasse ꝙ ea̾t ĩ iomulo ꝓbatũ:¬
urbẽ ꝯdid ͭ romulũ: add̾o ĩ mõtałs beĩuołeꝰ. fama¬
iactatũ diffamatũq mõst̾r. In ortẽsio u̾o dyalogo
cũ de solis canoĩcis defectoĩb loq̃ret᷑ ut easd̾ inq̃t
tenebͣ efficiat: qͣs efficͭ ĩ int̾itu romuli qͥ obscumctẽ
solis ẽ fact. Certe hͥ mĩme tinui ͭ hoĩe ĩt̾i̾tu diceͣ.
qr disputatõ mag̾ ꝙͣ laudator fuͭ. ¶ Ceti ãt rege̾
ppli roãni: excepto numa põpilio: ⁊ ãco mãcio qͥ moͬ¬
bͥo int̾ierũt: ꝙ horrẽdos exitꝰ hũerũt. Tullꝰ ut dixi

Expanded text:
solis addunt etiam subitam tempestatem, quae profecto aut occasionem sceleri praebuit, aut Romulum ipsa consumpsit. De Tullo quippe etiam Hostilio, qui tertius a Romulo rex fuit, qui et ipse fulmine absumptus est, dicit in eisdem libris idem Cicero, propterea et istum non creditum in deos recurbem condidit, Romulum ad deos inmortales beniuolentia famaiactatum diffamatumque monstraret. In Hortensio uero dialogo cum de solis canonicis defectionibus loqueretur: Ut easdem, inquit, tenebras efficiat, quas effecit interitu Romuli, qui obscuratione solis est factus\'. Certe hic minime timuit hominis interitum dicere, quia disputator magis quam laudator fuit. Ceteri autem reges populi Romani, excepto Numa Pompilio et Anco Marcio, qui morbo interierunt, quam horrendos exitus habuerunt! Tullus, ut dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
Q ꝯ senatũ ĩ tumesce̾ ceꝑat: rep̃ssum atq sedatũ.
Accid̾at eĩ ⁊ solis d̾fectio: ꝙͣ ceͣta rõe sui cursꝰ effc̃a.
ĩꝑita riescies młtiᵈ ͦ. nutis romuli tͥbuẽba ͭ. Qͣsi u̾o
si luctꝰ ille solis fuiss: nõ mag̃io credi debe̾t cͦccisꝰ
ip̃q scelꝰ au̾sicẽ ⁊̃ diurni lumĩs indicatũ: sicͭ re
solis obscuratõe nõ excanoĩco sideꝵ enͣsu accidisse
satis ostẽdͭ:. qd̾ tc̃ eaͣt pascha ind̾oꝵ Inã pleua luna so¬
lłepnit᷑ gͥit᷑: regłaris ãt solis defectõ: nõ nͥ lune fi̾e̾

Expanded text:
sedatum. Acciderat enim et solis defectio, quam certa ratione sui cursus effectam inperita nesciens multitudo meritis Romuli tribuebat. Quasi uero si luctus ille solis fuisset, non magis ideo credi deberet occisus ipsumque scelus auersione etiam diurni luminis indicatum; sicut re solis obscurationem non ex canonico sideruin cursu accidisse satis ostendit, quod tunc erat pascha Iudaeorum; nam plena luna sollemniter agitur, regularis autem solis defectio
Abbreviated transcription (Latin):
illa miẜabił reꝵ faties ea̾t. subito quẽq uͥcũq fuiss in¬
uentꝰ inagͦ. ĩ uia.ĩ oppido. ĩ domo. ĩ uico. ĩ foro. ĩ tẽplo. in
lecto ĩ ꝯiuiuio.ĩ opinate atq ĩpie fuisse trucioatũ. Dͥs
gemit moriẽtiu.q̃ lacͥme spectãtiũ. fortasse ⁊̃ feriẽtiũ
fuerãt ꝙͣ dura neccitas hospitiũ nõ solũ uidẽdi illas
cõmuĩtate hũani ͭ ͥᷤᷤ repẽte mutatis uultibꝰ adhostile

Expanded text:
illa miserabilis rerum facies erat, subito quemque, ubicumque fuisset inventus, in agro, in via, in oppido, in domo, in vico, in foro, in templo, in lecto, in convivio, inopinate atque impie fuisse trucidatum? Quis gemitus morientium, quae lacrymae spectantium, fortasse etiam ferientium fuerunt? Quam dura necessitas comitate humanitatis repente mutatis uultibus ad hostile
Abbreviated transcription (Latin):
durar̾ ꝑhibet᷑. nõ mutatis hoĩb fcĩs s sb̾tractis
cͤdo fuisse suppositas. Sic ce̾ua ꝓͦffigenia regis
agamẽnoniᷤᷤ filia. Neq eͥ deõnib iudiͦ dĩ ꝑmissis¬
ẽ. Sotii uõ diomedis qr nusꝙͣ sb̾ito ꝯparuer̃t et
p̾tea ĩ illo loco aꝑpuert. ꝑdẽtib eos ultorib̾ ãgeli

Expanded text:
durare perhibetur, non mutatis hominibus factas, sed subtractis credo fuisse suppositas; sicut cerva pro Iphigenia, regis Agamemnonis filia. Neque enim daemonibus judicio Deiest. Socii vero Diomedis quia nusquam subito comparuerunt, et postea nullo loco apparuerunt, perdentibus eos ultoribus angeli
Abbreviated transcription (Latin):
legib idlere ꝓhiberi⁊ pena seuerissĩa uindiõa.⁊
Nolo inꝙͣ hoc dicer̾. fortassis eĩ talia tc̃ licebant.i
his artib didi sacra illa pompiliꝰ. quoꝵ sacͦꝵ fc̃a
int̾pretã quałs si illi ft libri habuissẽt nõ utiꝙ ar¬
sissent. aut ⁊ istos uarronis ad cesarẽ po̾tificera
scͥptos atq coitos pres ꝯscripti simłr incerrdissẽt:
Qo gͦ aquã egesẜit .i. exportau̾it numa põpilius
untꝰ ytromãtia face̾t. id̾o nimpham egeriã ꝯiu
tior infabłas uerti. In illa gͥ ydromantia cunosi¬
surius rex ille ranus ⁊ saera ordicit q̃ in libͥs suis
fecit. qũ ita subtrahẽdas hoĩu noticie sepelic̃das¬
q curauͭ᷑. Aut gͦ deõnum illic tã sordide ⁊ norie cu¬
prditateꝰ erãt conscripte. ut ex his tota illa theolo¬
gia ciuilis ⁊ apd̾ tales hoĩes execrabłis apparer qͥ
tã mlta inip̃is sacs enibescenda suscere. aut ilhi
om̃es nichł aliud ꝙͣ hoĩes mortui ꝓdebãt᷑. Cũ ⁊¬

Expanded text:
na severissima vindicari. Nolo, inquam, hoc dicere: fortassis enim talia tunc licebant. His tamen artibus dicit sacra illa Pompilius, quorum sacrorum facta interpretatur; quales si libri illi habuissent, non utique arsissent; aut et istos Varronis ad Caesarem pontificem scriptos atque editos patres conscripti similiter incendissent? Quod ergo aquam egesserit, id est exportauerit, Numa Pompilius, unde hydromantian faceret, ideo nympham Egeriam coniciorum in fabulas uerti. In illa igitur hydromantia curiosissimus rex ille Romanus et sacra didicit, quae in libris suis fecit, quando ita subtrahendas hominum notitiae sepeliendasque curauit. Aut ergo daemonum illic tam sordidae et noxiae cupiditates erant conscriptae, ut ex his tota illa theologia ciuilis etiam aput tales homines execrabilis appareret, qui tam multa in ipsis sacris erubescenda susceperant; aut illi omnes nihil aliud quam homines mortui prodebantu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: Si młti nobłes sblunes. docti. ⁊ se uidisse
dixer̃t ⁊ qd̾ uidert diffamar̃ curarũt: eis
mũdũ creoidisse nõ miꝵ ẽ: s istos ad huc
crete̾ nolle ꝑdurũ ẽ Si ãt ut ueꝵ ẽ. paucis.
obscuris mĩmis ĩ dectis eã se uidisse dicẽtib
a scͥbentib credid mũd. cur paue obtinatissĩ
qͥ remãserũt ip̃i mũdo ĩa credẽti ad huc usq

Expanded text:
 docti eam se vidisse dixerunt, et quod viderunt diffamare curarunt, eis mundum credidisse non mirum est, sed istos adhuc credere nolle perdurum est; si autem, ut verum est, paucis obscuris minimis indoctis eam se vidisse dicentibus et scribentibus credidit mundus, cur pauci obstinatissimi qui remanser
Abbreviated transcription (Latin):
phani nõ p̾t morte prĩs eiꝰ locutꝰ ẽ d̾s abrahe
ꝗ utiq ĩcharra mortuꝰ ẽ. uͥ cũ illo ⁊ ip̃e filius
ĩme sopothamia. Iã gͦ exierat achaldeis qd̾ ita
adiũgit stephmꝰ tc̃ abraha exgͥsłꝰ ẽ de t̾ra calde¬
orũ ⁊ hĩtais ĩchãra. nõ qd̾ sit fcm̃ ptcaquam
locutꝰ ẽ illi d̾s. Neq cĩ p̾t illa d̾i uba egresꝰ
C̃ d̾ t̾ra chaldeoꝵ cũ dicat ei locutũ dñi ẽe ĩme¬
sopothamia. S ad totũ c̾ tẽpꝰ ꝑtin qd̃ ait tc̃ .i.¬

Expanded text:
phani, non post mortem patris ejus locutus est Deus Abrahae, qui utique in Charra mortuus est, ubi cum illo et ipse filius in Mesoadjungit Stephanus: Tunc Abraham egressus est de terra Chaldaeorum et habitavit in Charra, non quod sit factum posteaquam locutus est illi Deus, neque enim post illa Dei verba egressus est de terra Chaldaeorum, cum dicat ei locutum Dominum esse in Mesopotamia, sed ad totum illud tempus pertinet quod ait: Tunc, i