comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod ẽ. attendens ista quȩ non tta st̃. ⁊ pl ui
quod deest. quã elatior. ex eo qͦd ad est. Nam
qui putant se aliqͥd habere cũ hic iuiuunt
suꝑbiendo: non accipiunt q̃d deest: qm̃
magnũ putant ẽẽ quod ad est. Qui enim
putat se esse aliquid. cum nicħ sit: seipsũ
seducit. Nec isti ex hoc magni sunt. Nam ⁊
inflatio ⁊ tumor imitat᷑ magnitudinẽ: s ñ
ht̃ sanitatẽ¬

Expanded text:
quod est, attendens ista quae non ita sunt, et plusquod deest, quam elatior ex eo quod adest. Nam qui putant se aliquid habere cum hic vivunt, superbiendo non accipiunt quod deest; quia magnum putant esse quod adest: qui enim putat se esse aliquid, cum nihil sit, semetipsum seducit . Nec isti ex hoc magni sunt: nam et inflatio et tumor imitatur magnitudinem, sed non habet sanitate
Abbreviated transcription (Latin):
u humiliasti sicut uulñatũ suꝑbũ: humi¬
liatꝰ es. & humiliasti: uulñatꝰ es ꝙ uulne.¬
rasti. Neq enĩ eũ ñ uulneraret sanguis tuus: qͥ
fusus ẽ. ut deleret cyrograpħu peccatoꝵ. Unde
enĩ suꝑbiebat: nͥ qr cautionẽ contͣnos tenebat:
Hanc tu cautionẽ. hoc eyrogͣpħu. tuo sangui¬
ne deleuisti. Illũ gͦ uulnerasti: cui tot abstu¬
listi. Uulñatũ enĩ intelligas diabołu ñ pene¬

Expanded text:
u humiliasti sicut vulneratum superbum.» Humiliatus es, et humiliasti; vulneratus es, et vulnerasti: neque enim eum non vulneraret sanguis tuus, qui fusus est ut deleret chirographum peccatorum. Unde enim superbiebat, nisi quia cautionem contra nos tenebat? Hanc tu cautionem, hoc chirographum tuo sanguine delevisti : illum ergo vulnerasti, cui tot abstulisti. Vulneratum enim intelligas diabolum, non pene
Abbreviated transcription (Latin):
tatio retͥbutionis de sublimi iusticia dei
qui reddet unicuiq scdm oꝑa sua: his qui¬
dem qui scdm tolerantiam boni oꝑis. glam
& honorem & incorruptionẽ querentibꝰ
uitam eternã. Itaq aẽ longitudo quato¬
tum corpus extenditur. ipsã tolerantiã sig¬
nificat: unde longanimes dicunt᷑ qui to¬
lerant. ẜfundum aũ quod t̾rȩ insixum ẽ.
secretũ sacram̃ti prefigurat. Recordaris
ni fallor quȩ uerba apłica in ista designa¬
tione crucis expediant: ubi ait. In carita¬
te radicati & fundati: ut possitis compre¬
hendere cum omnib scĩs. quȩ sit latitu

Expanded text:
tatio retributionis de sublimi justitia Dei tatio retributionis de sublimi justitia Dei qui reddet unicuique secundum opera sua , his quidem secundum tolerantiam boni operis, gloriam et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam. Itaque etiam longitudo, qua totum corpus extenditur, ipsam tolerantiam significat, unde longanimes dicuntur qui tolerant. Profundum autem, quod terrae infixum est, secretum sacramenti praefigurat. Recordaris, nisi fallor, quod verba Apostoli in ista designatione crucis expediantur, ubi ait: In charitate radicati et fundati, ut possitis comprehendere cu
Abbreviated transcription (Latin):
unc enim dr homini: tolle crucẽ
tuam & sequere me. Cruciat᷑ aũ
caro cum mortificant᷑ menbra nr̃a suꝑ
t̾ram. fornicatio. immundicia. luxuria.
auaricia. ⁊ cęt̾a huiusmodi de quib
dicit. si enim scđm carnem iuxeritis.
moriemini: si aũ sꝑu facta carnis morti¬
ficaueritis. uiuetis. Hinc etiã de seipso
dicit. Michi aũ mundus crucifixus ẽ
& ego mundo. Et alio loco. Scientes in¬
quit quia uetus homo nr̃. simul con¬
fixus ẽ cruci cum illo. ut euacuet᷑ corpꝰ
peccati: ut ultra ñ seruiamus peccato.
Quandui gͦ id agunt oꝑa nr̃a ut euacuet᷑
corpus peccati: quandiu extior ħo cor-¬
rũpitur. ut interior renouẽt᷑ de die in
diem: tempꝰ ẽ crucis. Hȩc st̃ &ẽ bona oꝑa
quidem. tñ adhuc laboriosa: quoꝵ mer¬
ut cogitantes requiẽ futurã. cũ hilarita¬
te in laborib oꝑem. Hanc hilaritatẽ sig¬
nificat crucis latitudo intransu̾so ligno.
uinfigunt᷑ manꝰ. ꝑmanus enim oꝑa
P altitudinẽ cui caput adiungit᷑. expec-¬

Expanded text:
unc enim dicitur homini: Tolle crucem tuam et sequere me. cruciatur autem caro, cum mortificantur membra nostra super terram, fornicatio, inmunditia, luxuria, auaritia et cetera huius modi, de quibus dicit: Si enim secundum carnem uixeritis, moriemini; si autem spiritu facta carnis mortificaueritis, uiuetis. hinc etiam de ipso dicit: Mundus mihi crucifixus est et ego mundo, et alio loco: Scientes, inquit, quia uetus homo noster simul crucifixus est cruci cum illo, ut euacuetur corpus peccati, ut ultra non seruiamus peccato. quam diu ergo id agunt opera nostra, ut euacuetur corpus peccati, quam diu exterior homo corrumpitur, ut interior renouetur de die in diem, tempus est crucis. Haec sunt etiam bona opera quidem tamen adhuc laboriosa, quorum merut cogitantes requiem futuram cum hilaritate in laboribus operemur. hanc hilaritatem significat crucis latiubi figuntur manus. Per manus enim operPer altitudinem autem, cui caput adjungitur, exspec
Abbreviated transcription (Latin):
tenere debemꝰ. d̃m aut ꝑsuã substantiã
loqui. aut ꝑ sͥ subditã creaturã: s ꝑsuã
substantiã ñ loqui. nͥ ad creandas om̃s na¬
turas: ad sꝑitales uͦ atq intellectuales
ñ solũ creandas. s etiã illuminandas: c̃
iã possunt caꝑe locutionẽ eiꝰ. qualis ẽ in
ũbo eiꝰ. qͦd in pͥncipio erat apuo dđm. & ds
erat u̾bum: ꝑ qͦd facta st̃ om̃ia. Illis aũ qui
eũ caꝑe ñ possunt cũ loquit᷑ d̾s. ñ nͥ ꝑ crea¬
turã loquit᷑: aut tm̃mͦ spiritałe. siue in sõp¬
nis. siue in extasi in similitudinẽ corꝑali¬
ũ : aut etiã ꝑipsã corꝑalem: du sensib cor¬
ꝑis uel aliqua species apparet. uł insonant
disserere uolui: qr ñ nulli heretici putãt
substantiã filis di. nullo assumpto corꝑe
ꝑ se ipsã eẽ uisibilem÷ ꝙ id̾o ante ꝗͣ. ex uir¬
gine coepꝰ acciꝑet. ipsũ eẽ uisũ patͥbus opi-¬
nant᷑: tamꝙͣ de solo dõ patre dictũ sit. quẽ
nemo hominũ uidit. nec tusdere potest:

Expanded text:
mus deum aut per suam substantiam loqui aut per sibi subditam creaturam; sed per substantiam suam non loqui nisi ad creandas omnes naturas, ad spiritales uero atque intellectuales non solum creandas, sed etiam inluminandas, cum iam possunt capere locutionem eius, qualis est in uerbo eius, quod in principio erat apud deum et deus erateam capere non possunt cum loquitur deus, non nisi per creaturam loquitur aut tantummodo spiritalem siue in somnis siue in extasi in similitudine rerum corporalium aut etiam per ipsam corporalem, dum sensibus corporis uel aliqua species apparet uel insonant disserere volui, quia nonnulli haeretici putant substantiam Filii Dei nullo assumpto corpore  se ipsam esse uisibilem et ideo, antequam ex uirgine corpus acciperet, ipsum uisum esse patribus opinantur, tamquam de solo deo patre dictum sit: quem nemo hominum uidit nec uidere potest,
Abbreviated transcription (Latin):
habundabunt tͥ om̃ia bona: ꝙ si filios ñ ha¬
bes. suscipies. ꝙ enut̾es om̃s: & nemo tͥ mori¬
et᷑. Heccine ẽ edificatio tua: Aitende qͥd faci¬
as: uͥ ponas. Suꝑ harenã ẽ quẽ tu ostituis:
uenturꝰ ẽ ymber: influxurus ẽ fluuius.
flaturꝰ ẽ uentꝰ: imꝑingẽt domũ istã. ꝙ ca¬
det: ꝙ siet ruina eiꝰ magna. Leua de hare
num. Attendat ad passiones xͥ indignas:
attendat. illũ sine ullo peccato que ñ rapu¬
it exsoluentem

Expanded text:
abundabunt tibi omnia bona; et si filios non habes, suscipies, et enutries omnes, nemo tibi morietur. Haeccine est aedificatio tua? Attende quid facias, ubi ponas: super arenam est quem constituis, venturus est imber, influxurus est fluvius, flaturus est ventus, et impingent in domum istam, et cadet, et fiet ruina ejus magna. Leva de arenum. Attendat ad passiones Christi indignas: attendat illum sine ullo peccato, quae non rapuit, exsolventem
Abbreviated transcription (Latin):
delicie ꝯquirende. Confortat᷑ infirmꝰ cũ ei
d̾r. Sꝑa quidẽ temptationes huiꝰ scłi: s ab
om̃ib te eruet dñs: si ab illo ñ recesserit re¬
tro cortuũ. Nam ad ꝯfortand̾u cortuũ ue-¬
uit ilłe pati:. uenit ilse mori: uenit sputis
illiniri ⁊ uenit spinis coronari÷ uent opp¬
bria bib̾e: uenit pꝰtremo ligno ꝯfigi. Om̾ta
aũ st̃ qui tim̃tes hos led̾e corã quib loqũ-¬
tur. ñ sołu ñ p̃parant ad ĩminentes tẽpta-¬
tiones. s etiã ꝓmittunt felicitatẽ huius
scł: quã ds̃ ipse scł̃o ñ ꝓmisit: Ille p̃dicit
labores suꝑ labores usq in finẽ uenturos
ipsi scło⁊ ꝙ tu uis ab ipsis laboribꝰ exceptũ
si t̾ placet pastor tua querens ñ que iħuxͥ.¬
ille dicat. om̃s qui uolunt in xͦ pie uiu̾e ꝑse

Expanded text:
uirendae. Confortatur infirmus, cum ei dicitur: Spera quidem tentationes hujus saeculi, sed ab omnibus eruet te Dominus, si ab illo non recesserit retro cor tuum. Nam ad confortandum cor tuum venit ille pati, venit ille mori, venit sputis illiniri, venit spinis coronari, venit opprobria audire, venit postremo ligno configi: omnia autem sunt, qui timentes hos laedere quibus loquuntur, non solum non praeparant ad imminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus saeculi quam Deus ipsi saeculo non promisit; ille praedicit labores super labores usque in finem venturos ipsi saeculo, et tu vis ab ipsis laboribus exceptumsi tibi placet pastor sua quaerens, non quae Jesu Chille dicat: Omnes qui volunt in Christo pie
Abbreviated transcription (Latin):
reuelabant᷑. qͥd ait: fr̃s: ego meip̾m
colafizantẽ angłm sathane. ne extolleret᷑ ĩ
magnitudine reuelationũ suarũ. Qiis au-¬
det dicẽ. qr comp̃hendit: Eoce pautꝰ ñ app̃¬
hendit.x dicit. ñ me arbitror app̾hendisse.
& quid agis o paule: Adhuc curro inquit:
ut app̃hendã. Adhuc paulꝰ in uia ẽ. ꝙ tu te
putas in patria: Unumaũ inqͥt que retro¬

Expanded text:
revelabantur, quid ait? «Fratres, ego meipsum colaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus in via est, et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
sapitis: hoc qͦq ds reuelabit. Si forte erras
in aliqͦ: qͣre ñ redis ad lac matͥs: Quia si nͣ
dimini in mirabilib si ꝑ uos. s seruatis
humilitatẽ: reuelabit uob̃ ds̃. qͦd alit̾ sapi-¬
tis. Si autẽ hoc ip̃m qͦd alit̃ sapitis. defend̾e
cerib matͥs moriemini fame. Si aũ ꝑseue¬
ratis in pace catholica:. si qͥd forte alit̾ sapius
qͣm oportet saꝑe: ds uob̃ reuelabit humili¬
b. Quare: Quia d̾s suꝑbis resistit: humi¬

Expanded text:
vobis Deus revelabit» . Si forte erras in aliquo, quare non redis ad lac matris? Quia si non edimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus quod aliter sapitis. Si autem hoc ipsum quod aliter sapitis, defendereceribus matris fame moriemini. Si autem perseveratis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit humilibus. Quare? Quia Deus superbis resistit, humi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ dĩ desuꝑ: & curro ut app̃hend̾a. Non enĩ
dimisit me in uia remanere: qͥ ñ cessat allo¬
qͣr imꝑfectis. quib adhuc ñ possũ loqui sa-¬
pientiã: qui adhuc lacte potant᷑. ñ solido ci¬
bo pascunt᷑. s illis dico qͥ iã manducant so¬
lidũ cibũ. iam uident᷑ cẽ ꝑfecti: qr intelligũt
eqͣlitatem u̾bi c̃ pat᷑. Adhuc ñ sic uident. qͦmͦ¬

Expanded text:
cem Dei desuper, et curro ut apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cessat allorfectis, quibus adhuc non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, q
Abbreviated transcription (Latin):
fides credentiũ debeat᷑. purgat᷑ homo ꝑ
rerũ tẽꝑaliũ fidẽ: ut ęt̾narũ ꝑcipiat u̾ita¬
tẽ. Nam ꝙ quid̾a nobilissimꝰ philosophꝰ
plato in eo libro quẽ timeũ uocauit: sic
ait. Qntũ ad id qd ortum ẽ et̾nitas ualet:
tantũ ad fid̾e u̾itas. Duo illa fursũ st̾. et̾¬
nitas ꝙ u̾itas: duo ista deorsũ. qͦd ortũ ẽ
& fides. Ut gͦ ab imis ad sũma reuocem᷑:
atq id qͦd ortũ ẽ. recipiat ȩt̾nitatẽ: ꝑ fid̾e
ueniend̾u ẽ ad u̾itatẽ. & qr om̃ia que in
ꝯtͣriũ ꝑgunt ꝑ aliquod mediũ reducunt᷑.¬
& ab ȩt̾na iusticia temꝑalis iniquitas ñ
alienabat :⁊ opꝰ gͦ erat media iusticia tẽꝑa¬
li. que medietas. temꝑalis esset de imis. ita
de sũmis: atq ita se nec abrumpens a sũ-¬
mis ꝙ ꝯtemꝑans imis. uma redderet sũmiᷤ.
Id̾o xͦ mediator dĩ ꝙ hominũ dictus ẽ int̾
dm ĩ mortałe & hominẽ mortałe: & d̾s ħo¬
reconcilians hominẽ dõ: manens id qͦd erat.

Expanded text:
 homo per rerum temporalium fidem, ut aeternarum percipiat ueritatem. nam et quidam eorum nobilissimus philosophus Plato in eo libro, quem Timaeum uocant, sic ait: quantum ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. duo illa sursum sunt, aeternitas et ueritas, duo ista deorsum, quod ortum est et fides. ut ergo ab imis ad summa reuocemur adque id quod ortum est recipiat aeternitate omnia quae in contrarium pergunt per aliquid medium redducuntur, ab aeterna iustitia temporalis iniquitas nos alienabat, opus ergo erat media iustitia temporali, quae medietas temporalis esset de imis, iusta de summis, adque ita se nec abrumpens a summis et contemperans imis ima redderet summis. ideo Christus mediator dei et hominum dictus est inter deum inmortalem et hominem mortalem deus reconcilians hominem Deo, manens id quod erat,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ currens intuebat᷑ apłs: ꝙ de sua ĩ¬
ꝑfectione ꝯfitebatur: aliud in se intuens. ãli-¬
ud alibi q̃rens. Ait enĩ. Non qr iam acceꝑim:
aut qr iam ꝑfectꝰ sim. Fñs: ego meip̾m ñ ar¬
bitror ꝯp̃hendissẽ. & ne diceres. ñ app̃hendit
fectus sũ: uide quid agat. attende qͥd dicat.
Qd gͦ agis apłe: Nondu app̃hendisti: Non¬
du ꝑfectus es: Quid agis: Ad quã actionẽ
me hortaris: Qd mͥ imitand̾u. sequenduꝙ
ꝓponis: Unũ aũ inqͥt que retro oblitꝰ. in ea
que ante st̃ extentꝰ: scd̃m intentionẽ seqr᷑ ad

Expanded text:
quem currens intuebatur Apostolus, et de sua imperfectione confitebatur, aliud in se intuens, aliud alibi quaerens. Ait enim, Non quia jam acceperim, aut jam perfectus sim, fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse. Et ne dirfectus sum? vide quid agat, attende quid dicat. Quid ergo agis, Apostole? Nondum apprehendisti, nondum perfectus es? Quid agis? ad quam actionem me hortaris? quid mihi imitandum sequendumque proponis? Unum autem, inquit, quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus
Abbreviated transcription (Latin):
ut ẽẽt equalis. s natura equal: sic̃ semꝑ natꝰ.
ita semꝑ equalis. Non itaꝙ in eqlem genuit
& equalitatẽ iam nato addidit: s gignendo
cã dedit. qr equalẽ ñ imparẽ genuit. Ido
in forma dĩ ẽẽ equał do ñ ei rapina fuerat.
s natura: q̃m nascendo sumpsit. ñ suꝑbiẽ¬
do p̃sumpsit. Propt̾ea uͦ patrẽ dicit ee ma-¬
iorẽ. qr sem⁊ ip̃m exinaniuit formã serui ac-¬
nor factꝰ ẽ. nec tantũ hoc excellentissima tri¬

Expanded text:
t inaequalis, sed natus aequalis, sicut semper natus ita semper aequalis. non itaque inaequalem genuit et aequalitatem iam nato addidit, sed gignendo eam dedit, quia aequalem non inparem genuit. ideo in forma dei esse aequalem deo non ei rapina fuerat sed natura, quoniam id nascendo sumpsit, non superbiendo praesumpsit.- Propterea uero patrem dicit esse maiorem, quia semet ipsum exinaniuit formam serui acnor factus est nec tantum hac excellentissima tri
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ eẽ equalis dõ. Exinaniuit se aũ accipiens
formã serui. ñ amittens uł minuens formã
di:ac ꝑ hoc & minor ẽ factus. & mansit e¬
qualis: utrumq unus sic̃ dictũ ẽ. s aliud
ꝓpt̾ u̾bum. aliud ꝓpt̾ hominẽ. Propt̾ uer¬
d̾i: ñ duo filii di. cdo & homo. s unꝰ dĩ siliusᷤ:
d̾s sine initio. ħo a certo initio. dns nr̃ iħ cx̃.¬

Expanded text:
t, esse aequalis Deo. Exinanivit autem se, accipiens formam servi , non amittens vel minuens formam Dei. Ac per hoc et minor est factus, et mansit aequalis, utrumque unus, sicut dictum est: sed aliud propter Verbum, aliud propter hominem: propter Verius: non duo filii Dei Deus et homo, sed unus Dei Filius; Deus sine initio, homo a certo initio, Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
poralibus. ꝙ passibilibiis ds tribuit.
ut qͦd sunt hoc generent: qnͣtomagis ipse
etnus ꝙ impasibilis. ñ aliuso qͣm ẽ ipse ge¬
nerauit. unꝰ unicũ: Ido magna ãmiratione
nr̃a: qm̃ nulla passione. & tanta secũ eqͣlita¬
te: ut eũ nec potestate p̃cederet. nec etate. S

Expanded text:
poralibus et passibilibus rebus deus tribuit, ut, quod sunt, hoc generent, quanto magis ipse aeternus et inpassibilis non aliud, quam est ipse, generauit unus unicum ideo nostra magna admiratione, quoniam sua nulla passione et tanta secum aequalitate, ut eum nec potestate praecederet nec aetate! sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne quisꝙͣ mundi nomine intelligeret uni¬
u̾sam creaturã. cuiꝰ nullomꝰ sunt rectores.
angłi desertores. Tenebraꝵ inquit haꝵ: id
est mundi istius amatorũ. Ex quib tñ e¬
lecti sunt ñ ꝑsuum meritũ. s ꝑ dĩ gr̃am:
quib dicit. fustis enim aliquando tene-¬
bre: nunc aut̃ lux indño. Om̃s gͦ fuert̃¬
sub rectorib tenebraꝵ haꝵ. idest omnium
iniquoꝵ: tanquam tenebrȩ sub tenebris. S
grãs deo. qui eruit nos sicut dixit idem apłs
de potestate tenebraꝵ: & transtulit in reg¬
num filii claritatis sue. In quo pͥnceps huiꝰ
mundi. hoc est tenebraꝵ haꝵ. non habebat
qͥcquã: quia neq cum peccato d̃s uenerat.
nec eius carnem de peccati ꝓpagine uir¬
go pepererat.

Expanded text:
ne quisquam mundi nomine intelligeret universam creaturam, cujus nullo modo sunt rectores angeli desertores. Tenebrarum, inquit, harum, id est, mundi istius amatorum: ex quibus tamen electi sunt, non per suum meritum, sed per Dei gratiam, quibus dicit, Fuistis enim aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Omnes enim fuersub rectoribus tenebrarum harum, id est, hominum impiorum, tanquam tenebrae sub tenebris: sed gratias Deo, qui eruit nos, sicut dicit idem apostolus, de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii charitatis suae . In quo princmundi, hoc est, tenebrarum harum, non habebat quidquam, quia neque cum peccato Deus venerat, nec ejus carnem de peccati propagine virgo pepererat,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ sustiñent temꝑalia mala÷ ut sͥ hoc resti¬
tueret᷑. qd recepisse iob legimꝰ. Nam & ãb
illo uuln̾e atq putredine saluus ẽ factꝰ: ꝯ&
duplũ s totidẽ redditi. etiã illos qͦs amise¬
rat resurrecturos significauert: ut sic ipsi
qͦq illis pͥorib iuncti. a restitutione dupli
ñ inuenirent᷑ alieni. Ut gͦ talem remune¬
rationẽ ñ sparemꝰ. qnͣdo mala temꝑalia pa-¬
tem᷑ : ñ ait sustinentiã & sinẽ iob audistis:
s ait sustinentiã iobaudistis. ꝙ finẽ dñi ui-¬
distis: tamꝙͣ dicẽt. Mala temꝑalia sic̃ iob
sustinete: s ꝓ hac sustinentia. ñ tẽꝑalia bo-¬
na spate. que illi aucta rediert̃: s et̃na po-¬
tiꝰ que in dño p̃cesserunt Iliiꝰ ludibi &¬

Expanded text:
ter sustinerent temporalia mala, ut sibi hoc restiter sustinerent temporalia mala, ut sibi hoc restitueretur, quod recepisse Iob legimus. nam et ab illo uulnere atque putredine saluus est factus et duplum sed totidem redditi etiam illos. quos amiserat, resurrecturos significarunt; sic ipsi quoque illis prioribus iuncti a restitutione dupli non inuenirentur alieni. ut ergo non talem remunerationem speraremus, quando mala temporalia pateremur, non ait: Sustinentiam et finem Iob audistis, sed ait: Sustinentiam Iob audistis et finem domini uidistis, tamquam diceret: Mala temporalia sicut Iob sustinete, sed pro hac sustinentia non temporalia bona sperate, quae illi aucta redierunt, sed aeterna potius, quae in domino praecesserunt. Iob
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quasi uicto ꝙ opp̃sso uꝑbe illudentes ꝯdͦ
aũ carnẽ suã resuscitauit. & discipłoru aspec-¬
tibꝰ atq ꝯtactibꝰ reddidit: eisq uidentibꝰ ascẽ-¬
dit in cȩłũ. ipsos edificauit: ꝙ qͥd expectare.
qͥd p̃dicare deberent. euidentissima uerita¬
te monstrauit. Illos aũ a quib tanta mala
usq ad mortẽ ꝑtulerat. quasi de illo suꝑato
& extincto głiantes in ea opinione deliqͥt:
ut quisqͥs eoꝵ salute ȩt̾̃na saluus fieri uello:
hoc de illiꝰ mortui resurrectione crederet
qͦo hii qui uiderunt signis ꝯtestantibꝰ p̃cti¬
cauert: & ꝓ ea p̃dicatione similia ꝑpeti nͣ
dubitauert̃. Quappt̃ etiã iacõbꝰ unꝰ ex apłis
eiꝰ. in epłã sua cũ exbortaret᷑ sideles qui pꝰt
passionẽ xͥ ꝙ resurrectionẽ ad huc in ista ui¬
ta tenebant᷑ ÷ dispensationẽ testam̃ti uet̾is
nouiq distinguens. sustinentiã in qͥt iob
audistis. ꝙ sinẽ d̾ni uidistis: ne ido patien¬

Expanded text:
oppresso superbe inludentes. quod autem carnem suam resuscitauit et discipulorum aspectibus atque contactibus reddidit eisque uidentibus ascendit in caelum, ipsos aedificauit et, quid expectare, quid praedicare deberent, euidentissima ueritate monstrauit. illos autem, a quibus tanta mala usque ad mortem pertulerat, quasi de illo superato et extincto gloriantes in ea opinione dereliquit, ut, quisquis eorum salute aeterna saluus fieri uellet, hoc de illius mortui resurrectione crederet, quod hi, qui uiderunt, signis contestantibus praedicauerunt et pro ea praedicatione similia pet-peti non dubitauerunt. Quapropter etiam Iacobutula 1 sua, cum exhortaretur fideles, qui post passionem et resurrectionem Christi adhuc in ista uita tenebantur, dispensationem testamenti ueteris nouique distinguens: Sustinentiam, inquit, Iob audistis et finem domini uidistis, ne ideo patien
Abbreviated transcription (Latin):
re iustis: qui bona temꝑalia p̾stat & impiis.
sic̃ lib̾ati sunt patres nr̃i : qnͣdo cõm̃dabat
d̾s etiã t̾renȩ felicitaus pret̾ se ñ cẽ aliũ lar-¬
gitorẽ: Illa felicitas ad uet̾em hominẽ ꝑti¬
in ꝯspectu inimicoꝵ pati. quo eũ tamꝙͣ
derelictũ putarent: ut gr̃a cõm̃daret᷑ te¬
stam̃ti noui. qua disceremꝰ aliã q̃rere feli¬
citatẽ. que nc̃ ẽ in fide: pꝰea uͦ erit in spe¬
nr̃am in longũ differri oportebat: ut in
exemplo carnis eiꝰ disceremꝰ. qͥd in nr̃a sꝑa-¬
re deberemꝰ. noluit alienis demonstrare

Expanded text:
re iustis, qui bona temporalia praestat et impiis.re iustis, qui bona temporalia praestat et impiis.sicut liberati sunt patres vestri, quando commendabat deus etiam terrenae felicitatis praeter se non esse alium largitorem? illa felicitas ad ueterem hominem pertiin conspectu inimicorum pati. quo eum tamquam derelictum putarent, ut gratia commendaretur testamenti noui, qua disceremus aliam quaerere felicitatem, quae nunc est in fide, postea uero erit in spenostram in longum differri oportebat, ut in exemplo carnis ejus disceremus quid in nostra sperare deberemus, noluit alienis demonstrare,
Abbreviated transcription (Latin):
patres int̾ inimicos suos uiuentes. & diuiti¬
is implesti ꝙ ab hostib eruisti: głiosas q¬
uictorias reportare fec sti: ꝙd. diu̾isis cos mor¬
amiserat reodi asti a u int̾ leones esurien¬
tes. Resũ integrũꝙ eruasti: alioꝵ nt̾ flã¬
mas deãbulantiũ grata uoce laudatus es
Tale aliqͥd in xͦ expectabant sieri iuidei. unde
ꝓbarent si uere filiꝰ di eẽt: ex quoꝵ ꝑsona
& in libro sapientiȩ dr̃. Morte turpissima
ꝯdempnemiꝰ eũ: erit enĩ respectꝰ ex sermoni¬
bꝰ ipsiꝰ. Si enĩ uerꝰ dĩ filiꝰ ẽ: suscipiet eũ: ꝙ lib̾a
bit eũ de manibꝰ. trarioꝵ. Hec inqͥt cogita¬
uert̃. ꝙ errauert̃: excecauit enĩ illos mali¬
cia illoꝵ. Attendentes quippe tempꝰ uet̾is
testam̃ti & illã patrũ etiã temꝑalẽ felicita¬
tẽ. in qua illis exhibenda demonstrauit ds
etiã talia. dona sua eẽ: ñ uidert̃ iã ẽẽ tempꝰ.
quo reuelaret᷑ in xͦ. bona et̾na ꝓpͥe d̾m p̃sta¬

Expanded text:
patres inter inimicos suos viventes, et divitiis implesti, et ab hostibus eruisti, gloriosasquvictorias reportare fecisti, et de diversis eos moramiserat, reddidisti; alium inter leones esurientes inlaesum integrumque seruasti; aliorum inter flammas deambulantium grata uoce laudatus es. tale aliquid in Christo expectabant fieri Iudaei, unde probarent, si uere filius dei esset. ex eorum persona et in libro sapientiae dicitur: Morte turpissima condemnemus eum; erit enim respectus in sermonibus ipsius. si enim uerus filius dei est. suscipmanibus contrariorum. haec, inquit, cogitauerunt et errauerunt; excaecauit enim eos malitia eorum. adtendentes quippe tempus ueteris testamenti et illam patrum etiam temporalem felicitatem, in qua illis exhibenda demonstrauit deus etiam talia dona sua esse, non uiderunt iam esse tempus, quo reuelaretur in Christo bona aeterna proprie deum praesta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ singulari positũ eẽ intelligamꝰ clau¬
serunt ora leonũ. cũ solꝰ daniel significari ĩ¬
telligat᷑: ꝙ pluralit᷑ dictũ secti st̃. cũ de solo
ysaia tradat᷑: sic̃ in psalmo etiã qͦd dictũ ẽ
astitert̃ reges t̾re & pͥncipes ꝯuenert in u¬
nũ. plurałe numerũ ꝓ singulari positũ

Expanded text:
 singulari positum esse intelligamus, clauserunt ora leonum, cum solus Daniel significari intelligatur. Et pluraliter dictum secti sunt, cum de solo Isaia tradatur. Sicut in psalmo etiam quod dictum est, Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, pluralem numerum pro singulari posit
Abbreviated transcription (Latin):
sensꝰ ea possit atuing̾e: siue que in regionibꝰ
t̃rarũ fortassis in habitabilibꝰ. siue que deor¬
sũ latent. uł in ꝓfundo abissi. uł in occultiᷤ
sinib t̾rȩ. Hec gͥ ante ꝗͣ fierent: utiq ñ erãt.¬
Q mͦ gͦ do nota erant que ñ erant: ꝙ rursuᷤ
qͦmͦ ea faceret que sͥ nota ñ erant: Nõ enĩ
quicꝗͣ fecit ignorans. Nota gͦ fecit: ñ facta
cognouit. Pinde ante ꝗͣ fierent: & erant.
ꝙ ñ erant. Erant in dĩ scientia: ñ erant
in sua natura. Ipsi aũ dõ ñ audeo dicere
alio mͦ innotuisse cũ ea fecisset. ꝙͣ illo quo
ea norat ut faceret: apud quẽ ñ ẽ cõmuta¬

Expanded text:
sensus ea possit attingere; sive quae in regionibus terrarum fortassis inhabitabilibus; sive quae deorsum latent, vel in profundo abyssi, vel in occultis sinibus terrae. Haec igitur anteQuomodo ergo Deo nota erant quae non erant? Et rursus quomodo ea faceret quae sibi nota non erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sua natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse, cum ea fecisset quam illo quo ea noverat ut faceret. Apud quem non est transmuta
Abbreviated transcription (Latin):
e arbore illa surgit acpendet. qͦd ñ ex qͦdã
occulto thesauro seminis illiꝰ extractũ atꝙ
d̃epmptũ c̃ ad illud scm̃ erarbore. licet nõ
illa s alt̾a: atq ilła rursus ex altero semine: Aliqñ¬
do aũ & arbor exarbore: cũ surculis demit᷑atq
plantat᷑. Ergo ꝙ sem̃ exarbore: & arbor ex semine:
& arbor exarbore. Sem̃ aũ ex semine nullo mͣ: ñ
arbor int̾ueniat pͥus. Arbor uͦ ex arbore: etrã si
sem̃ ñ int̾ueniat. Alt̾nis qͥ successionibꝰ alterũ
gͥ eorũ parens t̾ra. Sic̾ aũ in ipso grano inuisibi¬
lit̾ erant om̃ia simul. que ꝑ tẽꝑa in arborẽ fur-¬
gerent: ita ipse mundꝰ cogitandꝰ ẽ. cũ ds̃ simul
om̃ia creauit. habuisse sͥ om̃ia que in illo cũ
& t̾ra & abyssus. que uelud inconstantes mo-¬
tus patiunt᷑. atq inferius adiuncta parte al¬
tera mundo offert᷑: s etiã illa que aqua &
t̾ra ꝓduxit potentialit̾ atq causalit̾. pͥusꝙͣ

Expanded text:
ex arbore illa surgit aut pendet. quod non ex quodam ex arbore illa surgit aut pendet. quod non ex quodam occulto thesauro seminis illius extractum atque depromtum est? at illud semen ei arbore licet non illa sed altera, atque illa rursus ex altero semine; aliquando autem et arbor ex arbore, cum surculus demitur atque plantatur. ergo et semen ex arbore et arbor ex semine et arbor ex arbore. semen autem ex semine nullo modo, nisi arbor interueniat prius; arbor uero ex arbore, etiamsi semen non interueniat. alternis igitur successiomum est. Sicut autem in ipso grano inuisibiliter erant omnia simul, quae per tempora in arborem surgerent, ita ipse mundus cogitandus est, cum deus simul omnia creauit, habuisse simul omnia, quae in illo cum et terram et abyssos, quae velut inconstantes motus patiuntur, atque inferius adjuncta partem alteram mundo conferunt; sed etiam illa quae aqua et terra produxit potentialiter atque causaliter, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ hec simul creau̾it. cũ a ꝯsũmatis sius
oꝑib reqͥeuit: quoꝵ species ꝑ ordinẽ tem-¬
poꝵ usq nc̃ oꝑat᷑. Considemꝰ gͦ cuiꝰ libet
arboris pulcͥtudinẽ: in robore. ramis. frondibꝰ.
pomis. Hec species ñ utiq repente talis ac tan¬
ta exorta ẽ: s quo etã ordine nouimꝰ. Surrȩxit
enĩ a radice. quã t̾rȩ pͥmũ germ̃ infixit: atq in¬
de om̃ia illa formata ꝙ distincta creuert̃. Por¬
ro illud germ̃ ex semine. In semine gͦomnia
illa pͥmitꝰ fuert̃: ñ mole corporee magnitudi¬
nis: s ii. potentiaꝙ causali. Nam illa mag¬
nitudo: copia t̾re humoris ꝯgesta ẽ. S illa ĩ
exiguo grano mirabilior. p̃stantiorq uis ẽ:¬
qua ufc̃. qua ualuit adiacens humor cõmix¬
tus t̾re. tamꝙ̃ mat̾es ũti in ligni illiꝰ qͣlitatem:
in ramorũ diffusionẽ. in folioꝵ uxiditatem
ac sigurã: in fructuũ formas ꝙ opulentiam
om̃iumꝙ ordinatissimã distinctionẽ. Qd enĩ

Expanded text:
summatis suis operibus requieuit, quorum species per ordinem temporum usque nunc operatur. consideremus ergo cuiuslibet arboris pulchritudinem in robore, ramis. frondibus, pomis: haec species non utique repente tanta ac talis exorta est. sed quo etiam ordine nouimus. surrexit enim a radice. quam terrae primum germen infixit, atque inde omnia illa formata et distincta creuerunt. porro illud germen ex semine: in semine ergo illa omnia primitus fuerunt non mole corporeae magnitudinis, sed ui potentiaque causali. nam illa magnitudo copia terrae humorisque congesta est. sed illa in exiguo grano mirabilior praestantiorque uis est, qua ualuit adiacens humor conmixtus terrae tamquam materies uerti in ligni illius qualitatem, in ramorum diffusionem, in foliorum uiriditatem ac figuram; in fructuum formas et opulentiam omniumque ordinatissimam distinctionem. quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
sũmauit. qnͣdo curreret. qnͣdo ꝑueniret: nͥ
illo adiuuante de quo ait igit᷑ ñ uolentis ne¬
ꝙ currentis. s miserentis ẽ di: & qui fid̾e ser¬
uauit. qnͣdo id face̾t: nͥ ut ipsȩ ait. miscd̾iam
ꝯsecutus. ut sidelis eẽt: Nusqͣm gͦ se extollat
humana suꝑbia: donis suis des retͥbuit bona

Expanded text:
summavit, quando curreret, quando perveniret, nisi illo adjuvante de quo ait, «Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei» ? Et qui fidem servavit, quando id faceret, nisi, ut ipse ait, misericordiam consecutus ut fidelis esset? 3. Nusquam ergo se extollat humana superbia: donis suis Deus retribuit bona
Abbreviated transcription (Latin):
obseruare uidebat᷑ liber in eis qͥ hȩc quo
ꝑtinerent intelligebant: seruus aũ in eis
qui hoc intelligebant. Postior gͦ ppłs accedes
adfidem. qua iam xꝑc uenisse. passus eẽ. as
resurrexisse p̃dicabatur: in his quid̃e hominib̾
qͦs iam talib sacram̃tis institutos eadẽ fides
inuenerat: nec cogebat᷑ ista obseruare. nec ꝓ¬
hibebat᷑. In his aũ qui talib uacu. nulla
gen̾is. nulla consuetudinis. uł congruentiȩ
necessitudine retenti credideit̃. &̃ ꝑhibebat᷑.
atq hec ꝓmissa adimplente. iã oportet cessare
ne credentib. qͥ ħ ñ intelligebant. in ea ꝑu̾si¬
tate mansert̃. ut ⁊ gentes cogerent iudaizare.
Hisunt qͦs faustus simmachianoꝵuł narare¬
eoꝵ nomine cõmemorauit: qui usq ad nr̃a
ipsa paucitate ꝑdurant. Ecce ego paulus¬

Expanded text:
obseruare iubebatur: liber in eis, qui haec quo obseruare iubebatur: liber in eis, qui haec quo pertinerent intellegebant. seruus autem in eis, qui hoc non intellegebant. posterior ergo populus accedens ad fidem, qua iam Christus uenisse, passus esse ac resurrexisse praedicabatur, in his quidem hominibus, quos iam talibus sacramentis institutos eadem fides inuenerat, nec co ebatur ista obseruare nec prohibebatur; in his autem, qui tal bus uacui nulla generis, nulla consuetudinis uel congruentiae necessitudine retenti crediderant, etiam prohibebatur, atque haec promissa adinplente iam oportere cessare.ne credentibus, qui haec non intellegebant, in ea peruersitate manserunt, ut et gentes cogerent iudaizare. hi sunt, quos Faustus Symmachianorum uel Nazaraeorum nomine commemorauit, qui usque ad nostra ipsa paucitate perdurant. Quid ha
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑant ȩccl̃am ꝑturbare. qͦd gentiles ad d̃i ppłm
accedentes. non sollempnit ꝓseliti fierent in
carnis circumcisione. & cet̾is huiꝰmodi obser-¬
uationib legis: atq in his erant qͥ hoc ideo
fieri magnoꝑe insistebant. qͥa timebant iu¬
deos inter quos u̾sabant᷑. Contra hos paulus
apłs multa scͥpsit. Nam in hoꝵ simulationẽ
&̃ petrum abductum. frat̃na obiurgatione
correxit. S pꝰea quã in unũ apłi congͤgati. &̃
consilio suo censuerunt gentes ad buiꝰmodi
oꝑa legis ñ eẽ cogendas. displicuit quibͦdã ex
cirtũcisione xp̃ianis. ñ ualentib m̃te discerne
illos solos ab huiusmodi obseruationib non
fuisse ꝓhibendos. qͦs fides quȩ reuelata ẽ his pã
imbutos inuenerat: ut iamineis consũꝑmare
t̃ ipsa actio ꝓpħica. qͦs ante adimpletionẽ ꝓpħiȩ
iam tenuerat: ne si ⁊ ab ipsi  remoueret᷑. imꝑ¬
implere illa omĩa quȩ hunc ꝓmittebant

Expanded text:
coeperant ecclesiam perturbare, quod gentiles ad dei populum coeperant ecclesiam perturbare, quod gentiles ad dei populum accedentes non sollemniter proselyti fierent in carnis circumcisione et ceteris huiuscemodi obseruationibus legis. atque in his erant, qui hoc ideo fieri magnopere insistebant, quia timebant Iudaeos, inter quos uersabantur. contra hos apostolus Paulus multa scripsit; nam in horum simulationem etiam Petrum adductum fraterna obiurgatione correxit. sed posteaquam in unum apostoli congregati etiam concilio suo censuerunt gentes ad huiusmodi opera legis non esse cogendas, displicuit quibusdam ex circumcisione christianis non ualentibus mente discernere illos solos ab huiusmodi obseruationibus non fuisse prohibendos, quos fides, quae reuelata est, his iam inbutos inuenerat, ut tur ipsa actio prophetica, quos ante adimpletionem prophetiae jam tenuerat: ne si et ab ipsis removeretur, improinplere, illa omnia, quae hunc promittebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Si qui aũ his qui ex circumcisione uenerant
talibq sacram̃tis ad huc dediti erant ultro
putarent suam spem salutẽq contineri tãqͣm
a certa ꝑnitie uetarent᷑. Uñ ẽ illud apli. Ecce
ipsi uolebant: sic̃ eis a quibidã depͣuatĩ psuasũ
erat. qͦd sine his legis oꝑib salui eẽ ñ possent.
Nam cũ gentes ad xp̃i fidem itauenirent. maxi¬
me ꝑ pauli apłi predicationẽ sic̃ uenire debue¬
runt. ut nullis eiꝰmodi obseruationib onerarẽt̃.
qͥa. ⁊ insolita ista maxime circũcisionẽ grandes.
ȩtate reformidantes det̾rerent᷑ afide.⁊ ñ ita
nati ut talib sacram̃tis imbuerent᷑. si more
uenturus adhuc ꝓmitt̾etur: cũ gͦ sic uenirẽt
ad fidem. ut iam ex gentibꝰ uenire oportebat:
ñ intelligentes qui ex cirtũcisione uenerant.
cur sibi illa ꝑmissa ẽẽnt. ⁊ cur gentib impo¬
nenda ñ eẽnt. quibꝰdam carnalib seditionib

Expanded text:
r. si autem his, qui ex circumcisione uenerant r. si autem his, qui ex circumcisione uenerant talibusque sacramentis adhuc dediti erant. ultro putarent suam spem salutemque contineri, tamquam a certa pernicie uetarentur. unde est illud apostoli: ecce ipsi uolebant, sicut eis a quibusdam deprauatis persuasum erat, quod sine his legis operibus salui esse non possent. nam cum gentes ad Christi fidem ita uenirent, maxime per Pauli apostoli praedicationem, sicut uenire debuerunt, ut nullis eiusmodi obseruationibus onerarentur — quia et insolita ista, maxime circumcisionem, grandes aetate reformidantes deterrerentur a fide, et non ita nati, ut talibus sacramentis inbuerentur, si more uenturus adhuc promitteretur — cum ergo sic uenirent ad fidem, ut iam ex gentibus uenire oportebat, non intellegentes qui ex circumcisione uenerant, cur sibi illa permissa essent. et cur gentibus inponenda non essent, quibusdam carnalibus seditionibus
Abbreviated transcription (Latin):
rimis xp̃ianis. qui ex uideis credid̾ant. do¬
nec contra tam diurnã consuetudinẽ
paulatim ꝑsuaderet᷑. atq ad intellectũ ꝑfectũ
ꝑduceret᷑: & quia nati erant ita. atq instituti.
siuerunt eos apłi. patrũ ritũ traditionẽq ser¬
uare ⁊ eos quib hoc opus erat. ut congruerẽt
illoꝵ tarlitati moribq monuert̃. Inde ẽ qd̾
timotheũ uidea matre ⁊ greco patre natũ ꝓpt
illos ad quos tales cum eo uenerat. & circũci¬
dit apłs: atq ipse inter eos moeẽ huiusmõdi
custodiuit. non simulatione fallaci. s consilio
prudenti. Nseq enim ita natis. & ita institutis.
noxia erant ista: quamuis iã non ẽẽnt significã¬
dis futuris necessaria. Magis quippe noxium
erat ea tamquã noxia ꝓhibere. inhis hoĩbus
usq ad quos durare debuerunt: qm̃ xp̃c qͥ õs
inuenerat: ut iam de cȩt̾o qui nulla tali neces¬
sitate tenerent᷑. s ex diuerso ueluti pariete.
id est ex p̃putio ad illum angularẽ lapidẽ

Expanded text:
ristianis, qui ex Judaeis crediderant, donec contra tam diuturnam consuetudinem paulatim persuaderetur atque ad intellectum perfectum perduceretur, et quia ita nati erant atque instituti, siuerunt eos apostoli patrium ritum traditionemque seruare et eos, quibus hoc opus erat, ut congruerent illorum tarditati moribusque. monuerunt. inde est quod Timotheum iudaea matre et graeco patre natum propter illos, ad quos tales cum eo uenerat, etiam circumcidit apostolus atque ipse inter eos morem huiusmodi custodiuit non simulatioprudenti. Neque enim ita natis, et ita institutis noxia erant ista, quamvis jam non essent significandis futuris neceerat ea tamquam noxia prohibere in his hominibus, usque ad quos durare debuerunt, quoniam Christusinuenerat, ut iam de cetero, qui nulla tali necessitudine tenerentur, sed ex diuerso ueluti pariete, id est ex praeputio, ad illum angularem lapidem,
Abbreviated transcription (Latin):
S qͥd dicit scͥptura: fice ancillam. ⁊ filiũ eiꝰ
Non enim heres erit filiꝰ ancillȩ: cũ filio meo
ysaac. Querimus uͭ hoc dicat scͥptura. ut ui¬
deamꝰ utrũ aliqua ꝑsecutio p̃cesserit ismahe¬
lis in ysaac: & inuenimꝰ hoc dictũ ẽe asara. qͣn¬
douidit pueros ludentes simul. Quã lusionẽ
dicit scriptura uidisse saram: hanc ꝑsecutio¬
nem ait apłs. Plus gͦ uos ꝑsecunt᷑: qui uos illu¬

Expanded text:
a? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Quaerimus ubi hoc dicat Scriptura, ut videamus utrum aliqua persecutio praecesserit Ismaelis in Isaac: et invenimus hoc dictum esse a Sara, quando vidit pueros ludentes simul. Quam lusionem dicit Scriptura vidisse Saram, hanc persecutionem dicit Apostolus. Plus ergo vos persequuntur qui vos illu
Abbreviated transcription (Latin):
uicem: ⁊ uoluit seducere frẽm suũ lu¬
dens cum ulo. Magnum ibi sacram̃tũ. Lu¬
debant simul ismabel ⁊ ysaac. Tlidit illos
sara ludentes: ⁊ ait abrahȩ. Eice ancillã: ce
filium eiꝰ. slonenim heres erit filiꝰ ancille
cum filio meo ysaac. Et cum contͥstat᷑ eẽt abra
ham: confirmauit dñs dictũ uxoris eiꝰ. Iã hic
manifestum ẽ sacram̃tũ: quia nescio qͥd fut̾ũ
parturiebat illa res gesta. Ludentes uidit
⁊ dic̃ siceancillã ⁊ filiũ eiꝰ. Qd ẽ hoc frs̃: Qd enĩ
mali fecerat is mahel puero ysaac qͥa ludebat
cum illo: S illa lusio: illusio erat. Illa lusio.
deceptionẽ significabat. Nã magnũ sacra¬
natus erat ꝑsequebat᷑ eum qui scd̾m sp̃m.
ita ⁊ ñc: idest qui scd̾m carnẽ nati st̃. ꝑsecun¬
nẽ nati: Dilectores mundi: amatores scłi.
cȩloꝵ ⁊ dilectores xpi: desiderantes uitã ȩt̃iã
gratis colentes dm̃. Ludunt: ⁊ dicit apłs
psecutionẽ. siam postea quã dixit apls hȩo

Expanded text:
vicem, et voluit seducere fratrem suum, ludens cum illo. 12. Magnum ibi sacramentum. Ludebant simul Ismael et Isaac; vidit illos Sara ludentes, et ait Abrahae: Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meam, confirmavit ei Dominus dictum uxoris ejus. Jam hic manifestum est sacramentum, quia nescio quid futurum parturiebat illa res gesta. Ludentes vidit, et dicit: Ejice ancillam et filium ejus. Quid est hoc, fratres? Quid enim mali fecerat Ismael puero Isaac, quia ludebat cum illo? Sed illa lusio, illusio erat; illa lusio deceptionem significabat. Nam magnum sacranatus erat, persequebatur eum qui secundum spiritum, ita et nunc; id estnem nati? Dilectores mundi, amatores saeculcoelorum, dilectores Christi, desiderantes vitam aeternam, gratis colentes Deum. Ludunt, et dicit Apostolus persecutionem. Nam posteaquam dixit haec
Abbreviated transcription (Latin):
ubet᷑ nob̃ ꝯtinentia. uͥ iubet apłs ad timo¬
theũ: ꝯtine te ipsũ. Iussio ẽ. p̃ceptio ẽ. audi-¬
end̾u ẽ. faciendu ẽ: s nͥ dns adiuuet. rema-¬
nemꝰ. Conam̃ quid̃e facẽ uoluntate: ꝙ ni-¬
tit᷑ aliqͥd uoluntas: ñ p̃sumat potestas.
nͥ adiuuet᷑ infirmitas. Certe enĩ iussũ ẽ:
ꝯtine te ip̃m. Audi aliũ locũ scͥpture. Et cũ
scirẽ inquit qr nemo potest cẽ ꝯtinens: nͥ ds¬

Expanded text:
tolus ad Timotheum: contine te ipsum. iussio est, praeceptio est; audiendum est, faciendum est. sed nisi deus adiuuet, remanemus. conamur quidem facere uoluntate et nititur aliquid uoluntas; non praesumat potestas, nisi adiuuetur infirmitas. certe enim iussum est: contine te ipsum. audi alium locum scripturae: et cum scirem, inquit, quia nemo potest e
Abbreviated transcription (Latin):
contendere. ⁊ tunicã tuã toliere: dimitte ei
& palliũ: Iudicio uult tecum contendere
& tunicam tuã tollere: uult auocare te dãp¬
no ⁊ litib adeo tuo. Non habebis quietum
cor. non habebis tranquillũ animũ: eu̾terᷤ

Expanded text:
contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei et pallium ? Judicio vult tecum contendere, et tunicam tuam tollere, vult avocare te litibus a Deo tuo: non habebis quietum cor, non habebis tranquillum animum, everteris
Abbreviated transcription (Latin):
non litib. ꝑde gͦ. Ex eo qd̃ ꝑdis: preciũ ẽ tẽꝑis
Certe quando ꝓtius necessitatib ꝓcedis ad pu¬
blicũ: das nũmos & emis tͥ panẽ. aut uinum
aut oleum. aut lignum. aut aliquã suppellec
acquiris: hoc ẽ emere. Nam si nicħ amittas
& habeas qͦd ñ habebas: aut inuenisti. aut
donatum accepisti: aut hereditatẽ acqͥsisti. En¬
do aũ aliquid amitis. ut aliqͥd habeas. tc̃ emiᷤ.
Quod habes emꝑtũ ẽ: qd̾ amittis p̃ciũ ẽ. Quomͦ¬
gͦ ꝑdis nummos. ut emas tͥ aliquid. sic ꝑde nũ¬
mos. ut emas tibi quietẽ. Ecce hoc ẽ tempꝰ re¬
dimere. Puerbiũ notum ẽ punicũ. qͦd quidẽ
latine uobis dicam: quia punice õs ñ nosteᷤ
Punicũ enim ꝓu̾bium ẽ antiquũ. Nũmum
querit pestilentia: duos illi da. & ducat se.
Nũquid ñ hoc ꝓuerbium de euglio uidẽt
natum: Nũqͥd aliud dixit dñs quã redim̃teᷤ
tẽpus quando ait. si quis uult iudicio tecũ

Expanded text:
non litibus perde; ex eo quod perdis, pretium est temporis. non litibus perde; ex eo quod perdis, pretium est temporis. Certe quando pro tuis necessitatibus procedis ad publicum, das nummos, et emis tibi panem, aut vinum, aut oleum, aut lignum, aut vestem, aut aliquaacquiris; hoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod non habebas; aut invenisti, aut donatum accepisti, aut haereditate acquisisti: quando autem aliquid amittis, ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum est; quod amittis, pretium est. Quomordis nummos, ut emas tibi panem; sic perde nummos, ut emas tibi quietem. Ecce hoc est tempus reiens. Proverbium notum est Punicum, quod quidem Latine vobis dicam, quia Punice non omnes nostis. Punicum enim proverbium est antiquum: Nummum quaerit pestilentia; duos illi da, et ducat se. Numquid non hoc proverbium de Evangelio videtur natum? Nam quid aliud dixit Dominus, quam, Redimentes tempus, quando ait, Si quis vult judicio tecum
Abbreviated transcription (Latin):
isti quantũ ꝑtinet ad spacia horaꝵ ordinati
sunt: ducunt uices: agunt tẽpora. Orit᷑ sol.¬
occidit sol: transeunt tẽpora. Cui molesta st̃
tp̃ra: si homines sibi non sint molesti: Ergo
dies malos sicut dixi due res faciunt mise¬
ria hominũ & malicia hominũ. S miseria
hominũ communis ẽ: non debet malicia
ẽẽ communis. Ex quo enĩ lapsus ẽ adam. &
de paradiso expulsus: nũquã fuer̃t̃ dies nͥ
mali. Istos pueros qui nascunt᷑ int̾rogemꝰ:
quare aploratu incipiunt. qͥ ⁊ ridere posst̃.
Mascit̾ ⁊ statim plorat: post nescio qͦt dies ri¬
det. Quando plorabat nascens: ꝓpħ̾a suȩ cala¬
futurũ: uł intimore. Et sibene iuxerit ⁊ iustꝰ
fu̾it: certe inmediispositꝰ tẽptõib sẽꝑ timebit Redi¬
dimere: Dicturus sum quod pauci audiunt:.
pauci ferunt: pauci aggrediunt᷑: pauci agt̃.
los iiuunt. Rẽdimere tempꝰ hoc ẽ. Quando
aliqͥs tͥ infert litẽ: ꝑ de aliquid. ut deouaces.¬

Expanded text:
isti, quantum pertinet ad spatia horarum, ordinati sunt. Ducunt occidit sol, transeunt tempora. Cui molesta sunt tempora, si homines sibi non sunt molesti? Ergo dies malos, sicut dixi, duae res faciunt, miseria hominum et malitia hominum. Sed miseria hominum communis est: non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus est Adam, et de paradiso expulsus, nunquam fuerunt dies, nisi mali. Istos pueros qui nascuntur, interrogemus, quare a ploratu incipiunt, qui et ridere possunt. Nascitur, et statim plorat: post nescio quot dies ridet. Quando plorabat nascens, propheta suae calafuturum, vel in timore. Et si bene vixerit et justus fuerit, certe in mediis positus tentationibus semper timebitdimere. Dicturus sum quod pauci audiunt, pauci ferunt, pauci aggrediuntur, pauci aguntlos vivunt. Redimere tempus, hoc est, quando aliquis tibi infert litem, perde aliquid, ut Deo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eis ueniet mału nouissimũ. nͥ cũ dix̾int
uissimi diei. uł spẽ uł timorẽ ab hoc nr̃o tp̃r re-¬
mouisse. Non enĩ uidemꝰ ipsos amatores huiꝰ scłi
quibꝰ subitaneus apparebit interitꝰ. iã dicẽ pax
ꝙ securitus. Qd gͦ scire sufficiat satis ip̃e demõ¬
strat apłs dicendo. De t̾ꝑib ꝙ mom̃tis ñ opꝰ
ipsi diligent̾ scitis: qr hora d̾ni sic̃ fur ita in
nocte ueniet. Hoc gͦ opus ẽ scire: ut curent fi¬
lii lucis ẽẽ. & parato corde uigilare: qͥ nolunt
ab ilsa hora. sic̃ a nocturno fure ꝯp̃bendi. Nã
si ad cauend̾u hoc mału. idẽ ne hora d̾ni tã¬
qͣm fur inueniat ĩparatos opꝰ eẽt nosse tempo¬
tssimꝰ iudicaret. Nc̃ aũt nec illis opꝰ eẽ mon¬
strauit. quibꝰ sufficiebat ut scirent ĩparatis
atq dormientib horã d̾ni sicut furẽ eẽ uẽ¬
turã: atq hoc sciendo eẽnt ipsi uigilant̃ pa-¬
rati. pꝰ qnͣtalib temꝑa ueniret: ꝙ suũ ser¬

Expanded text:
hoc ueniet malum nouissimum, nisi cum dixerint:  huius nouissimi diei uel spem uel timorem ab hoc nostro tempore remouisse; non enim uidemus ipsos amatores huius saeculi, quibus subitaneus apparebit interitus, iam dicere: Pax et securitas. Quid ergo scire sufficiat, satis ipse demonstrat apostolus dicendo: De temporibus et momentis non opus ipsi diligenter scitis, quia hora domini sicut fur in nocte ita ueniet. hoc ergo scire opus est. ut curent filii lucis esse et parato corde uigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure comprehendi. nam si ad cauendum hoc malum, id est ne hora domini tamquam fur inueniat inparatum. opus esset nosse tempotissimus iudicaret. nunc autem nec illis hoc opus esse monstrauit. quibus sufficiebat, ut scirent inparatis atque dormientibus horam domini sicut furem esse uenturam atque hoc sciendo essent ipsi uigilanter parati, post quanta libet tempora ueniret, et suum ser
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s mali ꝑsequunt᷑ bonos: ñ ferro & lapi¬
dibꝰ: s uita & moribꝰ. Num qͥd aliqͥs sc̃m
loth ꝑseq̃bat᷑ in sodomis: Nemo illi mole¬
stus erat: &: tam̃ int̾ impios iuuebat᷑ int̾
ĩmundos. suꝑbos. blasphemos. ꝑsecutionẽ
patiebat᷑: ñ uapulando. s malos uidendo.
Quisqͥs me audis & nond̃u uiuis in xͦ pie:
apłs cũ cõmemoraret ꝑicula sua: ꝑiculis in¬
qͥt in mari. ꝑiculis in fluminibꝰ. ꝑ iculis inde¬
a falsis frĩbus quiesce̾ usq in finẽ scłi ñ no¬
uerunt.

Expanded text:
s mali persequuntur bonos, non ferro et lapidibus, sed vita et moribus. Numquid aliquis sanctum Lot persequebatur in Sodomis? Nemo illi molestus erat: et tamen inter impios vivebat, et inter immundos, superbos, blasphemos, persecutionem patiebatur, non vapulando, sed malos videndo. Quisquis me audis, et nondum vivis in Christo pie, olus cum commemoraret pericula sua: Periculis, inquit, in mari, periculis in fluminibus, periculis in dea falsis fratribus quiescere usque in finem saeculi non noverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
re debemꝰ. ut ñ existimemꝰ. s nos existi¬
mare fingamusis uere existimemus posse
ẽẽ aliqd occultũ in aliquo qͦ nob suꝑior sit. ⁊ꝑ
ꝙ augentes caritatẽ: faciunt onera fr̃na in uicẽ.
ñ solũ equo animo. s & libentissime sustineri.
onera alioꝵ facit libent̾ impendi: nͥ cũ cogita¬
mꝰ. qͣnͣta ꝓ nob̃ ꝑtulerit dñs. Hinc ãmonens

Expanded text:
re, ut non existimemus,\' sed nos existimare fingamus, sed uere existimemus posse esse aliquid occultum in alio, quo nobis superior, etiam uperbiam et augentes caritatem faciunt onera fraterna inuicem non solum aequo animo sed etiam libentissime sustineri. onera aliorum facit libenter impendi, nisi cum cogitamus quanta pro nobis pertulerit Dominus. Hinc enim admonens