comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lum aꝑtum. et quod inuisibilit᷑
de eo sp̃uali gra actum erat: ui¬
sibili ac corporali miraculo demon¬
stratum. Et quidem omp̃s d̾s̃ pec¬
catum eus potuit tacendo laxa¬
re. et consolatione sui sp̃e de pec¬
cati ꝑpetratione merenti certam
ueniȩ spem reparando abafflicti¬
one tristiciȩ illius mente̾ rele¬
uare. S: loquendo ꝑ anglin sal¬
uo sigillo et sera. reserando ostiũ
exemplo suȩ miscdĩȩ nr̃a ad pȩ¬
nitentiam uoluit corda concut̾e.
mus quȩ facimus. recogitemꝰ
quȩ fecimus. largitatem suꝑ¬
nȩ pietatis aspiciamus: et ad
misericordem uidicem dum
adhuic expectat cum lacrimis
ueniamus. Considerantes nanq
quod iustus sit. peccata nr̃a non
negligamus: considerantes ue¬
ro quod pius sit non desperemꝰ.
ds. E st nobis spes magna peni¬
tentib quia aduocatus nr̃ factꝰ
ẽ iudex nr̃ qui beatum gene¬
baudum et ꝓuexit et strauit. et
misericordissima gr̃a releuauit:

Expanded text:
aelum apertum, et quod invisibiliter aelum apertum, et quod invisibiliter de eo spiritali gratia actum erat, visibili ac corporali miraculo demonstratum. Et quidem omnipotens Deus peccatum eius potuit tacendo laxare et consolatione sui spiritus de peccati perpetratione merenti certam veniae spem reparando ab afflictione tristitiae illius mentem relevare, sed loquendo per angelum, salvo sigillo et sera reserando ostium exemplo suae misericordiae nostra ad paenitentiam voluit corda concutere. mus quae facimus, recogitemus quae fecimus, largitatem supernae pietatis aspiciamus et ad misericordein iudicem, dum adbuc expectat, cum lacrimis veniamus. Considerantes namque, quod iustus sit, peccata nostra non neglegamus; considerantes vero, quod pius sit, non desperemus. s homo; est nobis spes magna penitentibus, quia advocatus noster factus est iudex noster, qui beatum Genebaudum et provexit et stravit et misericordissima gratia relevavit
Abbreviated transcription (Latin):
inundum peccatores saluos facere:
quorum primus ego sum. sed ideo
mi scdĩam consecutus sum. ut in
me primo oftenderet omnem pati¬
entiam ad informationem eorum
qui credituri sunt illi in uitam
ȩ ternam. Legimus in hẏstorra sa¬
cra beatum petrum apłm eui do¬
minus dixerat quȩcumq solueris
suꝑ terram erunt soluta et in cȩ¬
lo ab herode cathenis religatum
in carcere. ꝓ quo sine intermissioe
ab ȩcclã ad dm̃ fiebat oratio. qͥ¬
q abeisdem uinculis est absolutuᷤ
ꝑ anglm. habemus genebaudum
ep̃m cui fuerat ligadi et soluendi
in cęlo et in terra collata potestas.
ab herodis capite diabolo peccati
uinclilis alligatum: et ob id de¬
creto beati remigi proprio iudi¬
cio ne iudicaretur adomino eu¬
stodiȩ mancipatum. ubi qm̃ ei
penitentia fuit digna. extitit e¬
tiam fructuosa. Audiuimus eũ
angli̾ca uoce precib beati remigis
peccatorum iunculis absolutum.
illiq post pęnitentiam quod per
peccatum sibi clasum fueratoȩ¬

Expanded text:
or es salvos facere, quorum primus ego sunt. Sed ideo misericordiam consecutus sum, ut in me primo ostenderet omnem patientiam ad informationem eorum, qui credituri sunt illi in vitam aeternam. Legimus in historia sacra, beatum Petrum apostolum, cui Dominus dixerat: Quecumque solveris super terram, erunt soluta et in caelo, ab Herode catenis religatum in carcere; pro quo sine intermissione ab aecclesia ad Deum fiebat oratio, quique ab eisdem vinculis est absolutus per angelum. Habemus Genebaudum episcopum, cui fuerat ligandi et solvendi in caelo et in terra collata potestas, ab Herodis capite diabolo peccati vinculis alligatum et ob id decreto beati Remigii proprio iuditio, ne iudicaretur a Domino, custodiae mancipatum; ubi quoniam ei penitentia fuit digna, extitit etiam fructuosa. Audivimus, eum angelica voce precibus beati Remigii peccatorum vinculis absolutum, illique post penitentiam, quod per peccatum sibi clausum fuerat, c
Abbreviated transcription (Latin):
stitia postea om̃s dies uitȩ suȩ grã
dĩ ꝑegit: predicans cunctis quanta
illi fecerit dominꝰ. Qua ꝓpt̾ nemo
de sua iustitia confidat. nemo de
miscdĩa dĩ diffidat.quȩ tunc eui¬
dentius premitiet. quando pecca¬
tor scĩficatur. et abiectus erigitur.
Neq enim de qualitate nr̃or ope¬
rum pendet cȩlestium mensura
donorum. aut in isto sclõ in quo to¬
ta uita hominis temptatio hoc est
unicuiq retribuitur quod meret᷑:
uͥ si iniquitates dominꝰ obseruaret
nullus uditiũ ipsius sustineret.
dicens sibi magnam ingłã dĩ eẽ
causam lȩtandi: qui ei ut multũ
ab illo diligeretur. multa dimisit
Et ut mirabilem faceret gram suã.
in eo munera sua contulit in quo
meritorum suffragia non inuenit
et post collata munera grauiter
peccantem cum peccatis suis non
ꝑdidit: s misericordit᷑ ad ueniam
reuocauit. In qua p̾dicatione mi¬

Expanded text:
stitia postea omnes dies vitae suae gratia stitia postea omnes dies vitae suae gratia Dei peregit, predicans cunctis, quanta illi fecerit Dominus. Quapropter nemo de sua iustitia confideret, nemo de misericordia Dei diffideret, quae tunc evidentius preminet, quando peccator sanctificatur, et abiectus erigitur. Neque enim de qualitate nostrorum operum pendet caelestium mensura donorum, aut in isto seculo, in quo tota vita hominis temptatio est, hoc unicuique retribuitur, quod meretur, ubi, si iniquitates Dominus observaret, nullus iuditium ipsius sustineret: dicens sibi, magnam in gloria Dei esse causam letandi, qui ei, ut multum ab illo diligeretur, multa dimisit, et ut mirabilem faceret gratiam suam, in eo munera sua contulit, in quo meritorum suffragia non invenit, et post collata munera graviter peccantem cum peccatis suis non perdidit, sed misericorditer ad veniam revocavit. In qua predicatione mi
Abbreviated transcription (Latin):
natus fuerit ad me peccatorẽ
uenire: hinc ñ egrediar. nͥ ille
uenerit qui me in eius nomine
in ista reclusione constituit. Et
statim angeluis domini disces¬
Ieatus quoq remigius in cri¬
pta quȩ retro sedem erat
in oratione et quasi dormiens
in excessum ẽ raptus: et uidit
angłm adsistentem sibi. qui hȩc
omĩa sicut dicta et gesta fue¬
rant narrauit. et iussit ut quan¬
totius laudunum peteret. et
genebaudum episcopali sede
restitueret: et coram se mini¬
sterium episcopale agere ꝑsu¬
aderet. Mox sc̃s remiguis nichil
dubitans. cum summa celerita¬
te laudunum petit et in li¬
mine ostii saluo sigillo et sera
reserati. genebaudum iacentẽ
repperit: quem tensis brachiss
cum gaudio et lacrimis lau¬
dans domini miscd̃iam eleua¬
uit: eumq sedi et officio epi¬
scopali ueluti angłs domini
preceperat. restituere maturauit.
et remi cum gaudio repedauit.
Genebaudus itaq in sc̃ĩtate et ui¬

Expanded text:
us dignatus fuerit ad me peccatorem us dignatus fuerit ad me peccatorem venire, hinc non egrediar, nisi ille venerit, qui me in eius nomine in ista reclusione constituit'. Et statim angelus Domini discesBeatus quoque Remigius in cripta, que retro sedem erat in oratione et quasi dormiens in excessum est raptus et vidit angelum assistentem sibi, qui haec omnia, sicut dicta et gesta fuerant, narravit et iussit, ut quantotius Laudunum peteret et Genebaudum episcopali sedi restitueret et coram se ministerium episcopale agere persuaderet. Mox sanctus Remigius nichil dubitans cum summa celeritate Laudunum petiit et in limine ostii, salvo sigillo et sera reserati, Genebaudum iacentem repperit, quem, tensis brachiis, cum gaudio et lacrimis, laudans Domini misericordiam, elevavit, eumque sedi et offitio episcopali, veluti angelus Domini preceperat, restituere maturavit et Remi cum gaudio repedavit. Genebaudus itaque in sanctitate et iu
Abbreviated transcription (Latin):
uenit angls̃ domini magna cum
luce ad eum in oratorium uͥ ꝓnus
iacebat. et ait ad eum. G enebaude
exauditȩ sunt ꝓ te orationes patͥs
tui remigii. suscepit quoq dñs
pęnitentiam tuam. et dimissũ
ẽ peccatum tuum. Surge et
hinc egredere. facq ministeris
episcopalis officium: et reconei¬
lia domino pęnitentes de crimi¬
nib suis. Genebaudus autem
nimio terrore ꝓculsus: respon¬
dere nil potuit. Tunc angłs
domini confortans eum et ne
timeret hortatus ẽ: s gauderet
in miscdĩa domini sibi collata.
Qui animatus: dix̃ ad angłm
Non possum hinc egredi : qr
domuus et pat᷑ m̃s remigius
claiuim huius hostii secũ ha¬
bet: quod et sigillo suo signa¬
uit. Et angłs ad eum. Ut ñ
dubites inquid me a domino
missum. sic̃ patet tͥ cęlũ. sic
& ostium istud patebit. Etsta¬
tim saluͦ sigillo ac sera: ofti¬
um illud aꝑtum ẽ. Tunc ge¬
nebaudus in modum crucis
se iactans in limine dix̃. Fti¬

Expanded text:
venit angelus Domini magna cum venit angelus Domini magna cum luce ad eum in oratorium, ubi pronus iacebat, et ait ad eum: ' Genebaude, exaudite sunt pro te orationes patris tui Remigii, suscepit quoque Dominus penitentiam tuam, et dimissum est peccatum tuum. Surge et hinc egredere, facque ministerii episcopalis officium et reconcilia Domino penitentes de criminibus suis'. Genebaudus autem nimio terrore perculsus, respondere nil potuit. Tunc angelus Domini confortans eum, et ne timeret, hortatus est, sed gauderet in misericordia Domini sibi collata. Qui animatus dixit ad angelum: 'Non possum hinc egredi, quia domnus et pater meus Remigius clavem huius ostii secum habet, quod et sigillo suo signavit'. Et angelus ad eum: 'Ut non dubites', inquit, 'me a Domino missum, sicut patet tibi caelum, sic et ostium istud patebit'. Et statim, salvo sigillo ac sera, ostium illud apertum est. Tunc Genebaudus in modum crucis se iactans in limine, dixit: 'Eti
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ scripturȩ et exempla pęniten¬
tium in unum colligens. ad ani¬
mandum eum illi ꝓposuit. et exor¬
tato pęnitentiam indixit factaq
mansiuncula cum lecto in modũ
sepulchri et paruissimis fenestel¬
lulis ac oratorio quȩ hodieq ma¬
nent secus ȩccłam sc̃ĩ uliani: ge¬
nebaudum in ea reclusit. et clerũ
ac parcechiȩ ipsuis populum per
septem annos ut et ꝓpͥam paroechi¬
am gubernauit. et unam domini¬
cam diem remi alteram apud lau¬
dunum cȩlebrauit. In qua reclu¬
sione pęnitentiȩ quantȩ contͥtionis
ac continentiȩ idem genebaudus
fuerit: diuina miscdĩa demon¬
strauit. Septimo siquidem anno
in uigilia cȩnȩ domini cum idẽ
genebaudus in oratione ꝑ noctaret
et seipsum defleret qm̃ is qui ad
hoc ordinatus fuerat ut in illa die
penitentes domino reconciliaret.
ipse suis criminib exigentib nec
inter pęnitentes in eccłã merebat᷑
consistere . circa mediam noctem

Expanded text:
sanctae scripturae et exempla penitensanctae scripturae et exempla penitentium in unum colligens, ad animandum eum illi proposuit et exortato paenitentiam indixit. Factaque mansiuncula cum lecto in modum sepulchri et parvissimis fenestrellulis ac oratorio, quae hodieque manent secus aecclesiam sancti Iuliani, Genebaudum in ea reclusit et clerum ac parrochiae ipsius populum per septem annos, ut et propriam parrochiam, gubernavit et unam dominicam diem Remi, alteram apud Laudunum celebravit. In qua reclusione penitentiae quantae contritionis ac continentiae isdem Genebaudus fuerit, divina misericordia demonstravit. Septimo siquidem anno in vigilia cene Domini, cum idem Genebaudus in oratione pernoctaret et se ipsum defleret, quoniam is qui ad hoc ordinatus fuerat, ut in illa die penitentes Domino reconciliaret, ipse, suis criminibus exigentibus, nec inter penitentes in aecclesia merebatur consistere, circa mediam noctem
Abbreviated transcription (Latin):
solatus ẽ dicens. quod non tantũ
doleret. de admisso ab eo crimine.
quantũ: quoᷤ sic male sentiret
de dñi bonitate: eu i scd̃m e¬
uangłica  ueritatẽ ñ ẽ impossi¬
bile om̃e u̾ bum. Nullus e¬
nim suorum magnitudine facino¬
rum ꝑtersa ritus. de impetranda ue¬
nia si di Ugnum penitentiȩ fruc¬
tum fecerit debet ullomͦ dubitare.
quando etiam hierosolimitis qui
filium dĩ blaphemauerunt et cru¬
cifixerunt indultum eẽ constat.
sicut saera scriptura demonstrat.
fidelis ẽ enim in uerbis suis: qui
ꝓphetica nobis uoce ꝓmisit. Indie
illa erit fons patens domꝰ dauid in
ablutione peccatoris et menstrita¬
tȩ. Domꝰ ẽnanq dauid nobis pecca¬
torib fons patens in ablutione. qͥ a
iniquitatum nr̃arũ sordib ꝑ dauid
filium saluatorem nr̃m aꝑta iã
miscdĩa pęnitentes et confitentes
lauamur in sanguine suo. Et ut
erat doctissimus. ac orator eloquen¬
tissimus : testimonia de latitudine

Expanded text:
solatus est, dicens, quod non tantum solatus est, dicens, quod non tantum doleret de admisso ab eo crimine, quantum quod sic male sentiret de Domini bonitate; cui secundum euvangelicam veritatem non est impossibile omne verbum, nim suorum magnitudine facinorum perterritus de impetranda venia. si dignum penitentiae fructum fecerit, debet ullo modo dubitare, quando etiam Hierosolimitis, qui filium Dei blasphemaverunt et crucifixerunt, indultum esse constat, sicut sacra scriptura demonstrat. Fidelis est enim in verbis suis, qui prophetica nobis voce promisit: In die illa erit fons patens domus David in ablutionem peccatoris et menstruatae. Domus namque David nobis peccatoribus fons patens in ablutionem est, quia iniquitatum nostrarum sordibus per David filium, salvatorem nostrum, aperta iam misericordia, penitentes et confitentes lavamur in sanguine suo. Et ut erat doctissimus ac orator eloquentissimus, testimonia de latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
lantis illecebras et anfractus re
tulit: facile satis aduertit. Tan¬
dem domino quibeatum petrum
resperit. et negationem a marissi¬
me fleuit illum respiciente: gene¬
baudus in se reuersus ad scm̃ remi¬
gium misit petens ut laudunum
ueniret. quia tales causȩ ibi emer¬
serant. quas ꝑ se definire ñ posset.
Beatus autem remigius sicut ge¬
nebaudus petiit laudunum per¬
uenit. Et susceptus cum debita
reuerentia ac secreta cubiculi pe¬
tens: genebaudum interrogauit
ꝓ qua causa illum uocauerit.
Genebaudus uero cum maximo
fletu et heuilatu uolens tollere
stolam de collo suo et ꝓcidere ad
pedes scĩ remigii. cum magna
stolam decollo suo tolleret. Et post¬
quam dutius ambo fleuerunt.
intellexerat enim beatus remi¬
gius genebaudum ammisisse
crimen proquo stolam uellet
deponere. iuixͣ singultib et lacͥ¬
mis genebaudum ꝑ ordinẽ omĩa
retulit quȩ commiserat. Quẽ
sõs remigius uidens contͥtum
et pene desperatum blande cõ¬

Expanded text:
lantis illecebras et anlantis illecebras et antulit, facile satis advertit. Tandem Domino, qui beatum Petrum respexit, et negationem amarissime flevit, illum respiciente, Genebaudus in se reversus, ad sanctum Remigium misit, petens, ut Laudunum veniret, quia tales causae ibi emerserant, quas per se diffinire non posset. Beatus autem Remigius, sicut Genebaudus petiit, Laudunum pervenit. Et susceptus cum debita reverentia ac secreta cubiculi petens, Genebaudum interrogavit, pro qua causa illum vocaverit. Genebaudus vero cum maximo fletu et eiulatu volens tollere stolam de collo suo et procidere ad pedes sancti Remigii, cum magna stolam de collo suo tolleret. Et postquam diutius ambo fleverunt, – intellexerat enim beatus Remigius, Genebaudum admisisse crimen, pro quo stolam vellet deponere, – vix cum singultibus et lacrimis Genebaudus per ordinem omnia retulit que commiserat. Quem sanctus Remigius videns contritum et pene desperatum, blande con
Abbreviated transcription (Latin):
latere non potuit. in cubieuli abscon¬
so generatus ẽ: recte uocabitur latͦ.
Sie ei nomen imponat. Et quia
culpa hominib non innotuit.
ne suspicio inde procederet si se
a solita iusitatione femina illa
subtraheret: cȩpit ut antea do¬
mum frequentare ep̃i. Sic q
factum ẽ. ut tecta hominibus
culpa. et in cordib tam ep̃i quã
fȩminȩ tectus luxuriȩ ardor. quo¬
niam ut notum ẽꝰ quo magis te¬
git᷑ tectus magis ȩstuat ig̾is:
contra culpam compunctus ep̃e.
post fletum ad culpam redut.
Et oblitus ẽ quod planxerat: cũ
extinguere noluit. quod ꝑ desi¬
derium ardebat. iterauit pec¬
catum quod egerat. Concepitq
iterum mulier. et misso nunti¬
o mandauit ep̃o se feminam
peperisse: quam iussit nomina¬
ri uulpeculam. Quod cur ita eã
nominari uoluerit: qui frau¬
des et significationes in scrip¬
turis ipsius animalis cognoseit¬
quas ad dolos ac uersutias decep¬
toris diaboli. et ad carnis petu¬

Expanded text:
latere non potuit, in cubiculi absconlatere non potuit, in cubiculi absconso generatus est, recte vocabitur Latro. Sic ei nomen imponat'. Et quia culpa hominibus non innotuit, ne suspitio inde procederet, si se a solita visitatione femina illa subtraheret, cepit, ut antea, domum frequentare episcopi. Sicque factum est, ut tecta hominibus culpa, et in cordibus tam episcopi quam feminae tectus luxuriae ardor, – quoniam, ut notum est, Quoque magis tegitur, tectus magis aestuat ignis, – contra culpam compunctus episcopus, post fletum ad culpam rediit et oblitus est quod planxerat, cum extinguere noluit quod per desiderium ardebat. Iteravit peccatum quod egerat, concepitque iterum mulier, et misso nuntio, mandavit episcopo, se feminam peperisse, quam iussit nominari Vulpeculam. Quod cur ita eam nominari voluerit, qui fraudes et significationes in scripturis ipsius animalis cognosquas ad dolos et versutias deceptoris diaboli, et ad carnis petu
Abbreviated transcription (Latin):
nec dauid sanctior. nec salomone
sapientioi eẽt. qui mulierum deli¬
nimentis periclitati sunt. in caute
suam uxorem quam relinquens mu¬
tauerat in sororem quasi ꝓ instructi¬
one salutari frequentius se uisitare
ꝑmisit: oblitus seriptiue: dicentis
tigit ut crebrȩ uisitationes et blan¬
da ac frequentia muli eris collo¬
quia: durum contra luxurię
molliciem cor ep̃i emollirent: et
quasi rupem saxeam de loco scĩta¬
tis ad luxuriȩ inquinamenta tͣn¬
stulerint. Et item contra scripturã
dicentem. Quis alligabit ignem in
sinu suo: et uestimenta eius ñ com¬
burentur: Admota igni palea. id
est carnis muliebris materia libidi¬
nis suasione ignẽ diabolica quasi
uento uehementi exagitante: ar¬
dor luxoriȩ in flamias erupit: et
concũbens cum eadem quondam
uxore sua. mulier concepit. et post
partum mandauit ep̃o filium se
peꝑisse. Genebaudus uͦ confusus
et dolens: nuntio dixit. Quia latͦ¬
cinio ut lateret homines quod dm̃

Expanded text:
nec David sanctior nec Salomone nec David sanctior nec Salomone sapientior esset, qui mulierum delinimentis periclitati sunt, incaute suam uxorem, quam relinquens mutaverat in sororem, quasi pro instructione salutari frequentius se visitare permisit. oblitus scripturae dicentis:tigit, ut crebre visitationes et blanda ac frequentia mulieris colloquia durum contra luxuriae mollitiem cor episcopi emollirent et quasi rupem saxeam de loco sanctitatis ad luxuriae inquinamenta transtulerint. Et item contra scripturam dicentem: Quis alligabit ignem in sinu suo, et vestimenta eius non comburentur? admota igni palea, id est carnis muliebris materia, libidinis ignem suasione diabolica, quasi vento vehementi, exagitante, ardor luxuriae in flammas erupit, et concumbens cum eadem quondam uxore sua, mulier concepit et post partum mandavit episcopo, filium se peperisse. Genebaudus vero confusus et dolens nuntio dixit: 'Quia latrocinio, ut lateret homines, quod Deum
Abbreviated transcription (Latin):
cum gente integra ut su¬
possessiones ꝑ diuersas ꝓuiti¬
as scõ remigio. tam ipse quam
franci potentes dederunt. quas
ipse  diuersas ȩccłãs tradidit: ne fran¬
ei eum rerum temporalium cupidũ
ẽẽ. et ob id ad xp̃iantatem eos uo¬
casse putarent: et fidem xp̃i ac scm̃
sacerdotium uili penderent. Dequi¬
bus reb in orientalib frantiȩ partib
petentib traditorib. portionẽ quan¬
dam episcopio remensi adiunxit.
et de his quȩ in remensi ꝓuintia
illi fuerant traditȩ: non modicam
partem ȩccłȩ scȩ ouriȩ. in castro lau¬
duni clauati remensis paroechiȩ uͥ
et tam in scripturis scĩs quã et in
secularib litteris eruditũ. qui relic¬
ta uxore nepte scilicet ipsius beati
remigii uitam religiosam expetie¬
rat. ep̃m ordinauit. et paroechiam
ipsius comitatus laudunensis p̾fato
castro subiecit. Qui genebaudus plus
quam necesse fuerat de ante acta
uita et gradus sublimitate confi¬
dens: cum debuerit cogitare quia

Expanded text:
cum gente integra, possessiones per diversas provincias sancto Remigio tam ipse quam Franci potentes dederunt, quas ipse per diversas aecclesias tradidit, ne Franci eum rerum temporalium cupidum esse et ob id ad christianitatem eos vocasse putarent et fidem Christi ac sanctum sacerdotium vilipenderent. De quibus rebus in orientalibus Franciae partibus, petentibus traditoribus, portionem quandam episcopio Remensi adiet de his quae in Rhemensi provincia illi fuerunt traditae, non modicam partem ecclesiae sanctae Mariae in castro Lauduni clavati Rhemensis parochiae, ubiet tam in scripturis sanctis quam et in secularibus litteris eruditum, qui, relicta uxore, nepte scilicet ipsius beati Remigii, vitam religiosam expetierat, episcopum ordinavit et parrochiam ipsius comitatus Laudunensis prefato castro subiecit. Qui Genebaudus plus quam necesse fuerat de anteacta vita et gradus sublimitate confidens, cum debuerit cogitare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quia et si alus non ẽ apostolus
tnm̃ uobisc. nam primitiȩ aposto¬
latus eius uos estis in domino.
hunc itaq lionorem patri et a¬
postolo uestro exhibete. ut ir¬
ta promissum domimi longe¬
ui super terram uiuere. & euis¬
dem patris precib ȩternȩ bea¬
titudinis felicitatem mere ami¬
ni possidere. Ualete.

Expanded text:
quia etsi aliis non est apostolus, quia etsi aliis non est apostolus, tamen vobis est: nam primitiae apostolatus ejus vos estis in Domino. Hunc itaque honorem patri et apostolo vestro exhibete, ut juxta promissum Domini, longaevi super terram vivere, et ejusdem Patris precibus aeternae beatitudinis felicitatem mereamini possidere. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
quorum innumera multitudo
ad tantę deuotionis celebritatẽ
confluxerat. statuendo confirma¬
uimus. Quę om̃ia capitulis di¬
gesta inter canones haberi p̾ci¬
pimus. et postea in om̃ib sino¬
dis quȩ habnimꝰ. idipsum cõfir¬
mare curauimus. Et qm̃ beatis¬
simum remigium gentis fran¬
corum predicatorem & apostolũ
scimus. uenerari et honorare il¬
lum quem dñs in terris et incę¬
lo mirificauit. pro ut posumus
debemus: presertim eũ semper
in nr̃o pectore inde ipsius a mor
feruentius ardeat. quod pretiosiˢ¬
simum corpus ipsius scĩssum u¬
ri ꝓpriis manib transferentes.
in loco sibi preparatum miraq
pulchritudine ex quisiti oꝑis de¬
coratum reposuimus. Unde ue¬
stram ammonere uolumus di¬
lectionem: ut sieut nos in eius
obsequiis ꝑpenditis gratularu
ta et uos causa nr̃i amoris maxi¬
ineq ex debito paterni honi̾ris
sollempnitatem eius quȩ ẽ kalen¬
das octobris celebrem habeatis.

Expanded text:
quorum innumera multitudo quorum innumera multitudo ad tantae devotionis celebritatem confluxerat, statuendo confirmavimus: quae omnia capitulis digesta inter canones haberi praecepimus, et postea, in omnibus synodis quas habuimus, idipsum confirmare curavimus. Et quoniam beatissimum Remigium gentis Francorum praedicatorem et apostolum scimus, venerari et honorare illum, quem Dominus in terris et in coelo mirificavit, prout possumus, debemus, praesertim cum semper in nostro pectore inde ipsius amor ferventius ardeat, quod pretiosissimum corpus ipsius sanctissimi viri propriis manibus transferentes in locum sibi praeparatum, miraque pulchritudine exquisiti operis decoratum reposuimus. Unde vestram admonere volumus dilectionem ut, sicut nos in ejus obsequiis perpenditis gratulari, ita et vos causa nostri amoris, maximeque ex debito paterni honoris, solemnitatem ejus, quae est Kalendas Octobris, celebrem habeatis;
Abbreviated transcription (Latin):
sit apud eos capitulatim dige¬
ri et inter ortodexos canones
numerari. Cuuis eplẽ textum
quia ordo narrationis uidetur
exigere: huic oꝑi dignũ uidi¬
cauimus inserere. Fus uͦ exem¬
plar. huiuis modi est.
fr̃ib et filus catholicis ꝑ uniuer¬
sum regnum francorum consti¬
tutis: salutem & apłicã bene¬
dictionem. Comꝑtũ caritati
uĩȩ credimus. quod post cõse¬
erationem nr̃am illam uideli¬
cet qua benignitas dĩ humili¬
tatem nrãm sc̃ę romanȩ ȩccłȩ
preeẽ uoluit. germaniam galli¬
amq uisitauimus: ac remorũ
urbem adeuntes. maximo uoto
et summa deuotione ecclãm
beati remigii ut longe ante de¬
siderauimus. dõ annuente &e
uisdem scĩssim uiri patrocinan¬
tib meritis. cum magna głã de¬
dicauimus: atq post consecrati¬
onem ȩecłẽ in eadem sinodum
celebrantes plruma ad utilitatem
xp̃ianę religionis necessaria. cõ¬
silio coepiscoporum suorũ assen¬
su etiam et laude cleri et populi

Expanded text:
sit apud eos capitulatim digesit apud eos capitulatim digeri, et inter orthodoxos canones numerari: cujus epistolae textum, quia ordo narrationis videtur exigere, huic operi dignum judicavimus inserere. Hujus vero exemplar hujusmodi est.fratribus et filiis catholicis per universum regnum Francorum constitutis, salutem et apostolicam benedictionem. Compertum charitati vestrae credimus quod post consecrationem nostram, illam videlicet qua benignitas Dei humilitatem nostram sanctae Romanae Ecclesiae praeesse voluit, Germaniam Galliamque visitavimus, ac Remorum urbem adeuntes, maximo voto et summa devotione ecclesiam beati Remigii, ut longe ante desideravimus, Deo annuente, et ejusdem sanctissimi viri patrocinantibus meritis, cum magna gloria dedicavimus, atque post consecratonem ecclesiae in eadem synodum celebrantes, plurima ad utilitatem Christianae religionis necessaria, consilio coepiscoporum nostrorum, assensu etiam et laude cleri et populi,
Abbreviated transcription (Latin):
nardi quondam lugdunensis ar¬
ehnep̃i capellanum nomine bene¬
dictum. Quorum duo primi cõ¬
cilio ab eodem papa ut moris illi
erat quintodecimo die post do¬
minicã resurrextionẽ romȩ ha¬
bito interfuerunt. et quod retu¬
limus ab his qui prȩsentes uide¬
runt. id uere factum eẽ didice¬
runt. Tertius uero cum dño
suo presens interfuit: et quod
uidendo conperit: nobis post a¬
liquod annos seiscitantib in¬
dicauit.
ir deniq uenerabilis sepe
dictum apłm nr̃m eo ma¬
gis feruenti excolens dilectione.
eumq sũmoꝑe desiderans ho¬
norare. & illius monasterium
sua auctoritate nobilitare. epł¬
am eius laude refertam. direx¬
it scȩ ȩcclẽ filiis in francia con¬
stitutis: qua decreuit apud eos
haberi celebrem ipsius scĩ festi¬
uitatem. quȩ recolitur kalen¬
dus oc tobris. Plurima etiam
ad ȩccłasticam utilitatem ꝑtinen¬
tia quę in prȩfata sinodo in eus
basilica habita tractauerat. ius¬

Expanded text:
nardi quondam Lugdunensis arnardi quondam Lugdunensis archiepiscopi capellanum, nomine Benedictum: quorum duo primi concilio ab eodem papa, ut moris illi erat, quinto decimo die post Dominicam Resurrectionem Romae habito interfuerunt, et quod retulimus ab his qui praesentes viderunt id vere factum esse didicerunt; tertius vero cum domino suo praesens interfuit, et quod videndo comperit nobis post aliquot annos sciscitantibus indicavit. Vir denique venerabilis saepe dictum apostolum nostrum eo magis ferventi excolens dilectione, eumque summopere desiderans honorare, et illius monasterium sua auctoritate nobilitare, epistolam ejus laude refertam direxit sanetae Ecclesiae filiis in Francia constitutis, qua decrevit apud eos haberi celebrem ipsius sancti festivitatem, quae recolitur Kalendas Octobris. Plurima etiam ad ecclesiasticam utilitatem pertinentia, quae in praefata synodo in ejus basilica habita tractaverat, jus
Abbreviated transcription (Latin):
nicha inde se diffidere cum spũa¬
u iocunditate respondens: euis¬
q uirtutes multiplici sermone
exagerans. uas fractum sibi de¬
ferri precepit. Quo delato. auul¬
sam inde particulam. suo loco
reposuit. et quasi aurifici adir¬
ficiendum reseruaretui. sigñ
tamen. crucis ut fertur ei eau¬
te imprimens recondi uissit.
Quod in crastino uelut causa ñ¬
reficiendi coram delatũ. ita
operatione diuina integrumẽ
inuentum. ut nullum in eo fine¬
turȩ posset repperiri uestigium
Hoc itaq uidens uenerabilis pa¬
pa dei om̃i potentiam collauda¬
uit. et huius miracuili nouitatẽ
meritis beati remĩgii asscripsit
ꝑ cuius interuentũ fidei euis ef¬
ficatia id optire meruit. Ne au̾t
ex hacrelatione arguamur men¬
dacii. ideoq friuolum habeat᷑
huius scripti memoriale.: pro¬
ferimus tres idoneos testes quo
contigit agnoscere hugonem
uidelicet niuernensem ep̃m.
et hugonem remensis ȩccłȩ di¬
aconum: & quendã elericũ ayle¬

Expanded text:
nihil se inde diffidere cum spirinihil se inde diffidere cum spirituali jucunditate respondens, ejusque virtutes multiplici sermone exaggerans, vas fractum sibi deferri praecepit. Quo delato, avulsam inde particulam suo loco reposuit, et, quasi aurifici ad reficiendum reservaretur, signum tamen crucis, ut fertur, ei caute imprimens, recondi jussit. Quod in crastino velut causa reficiendi coram delatum, ita operatione divina integrum est inventum, ut nullum in eo fracturae posset reperiri vestigium. Hoc itaque videns venerabilis papa, Dei omnipotentiam collaudavit, et hujus miraculi novitatem meritis beati Remigii ascripsit, per cujus interventum fidei ejus efficacia id obtinere meruit. Ne autem ex hac relatione arguamur mendacii, ideoque frivolum habeatur hujus scripti memoriale, proferimus tres idoneos testes, quocontigit agnoscere: Hugonem videlicet Nivernensem episcopum, et Hugonem Remensis ecclesiae diaconum, et quemdam clericum, Ayle
Abbreviated transcription (Latin):
expletionem eorum quȩ premis¬
sa sunt. cum iomȩ moraretur.
casi aecidente ꝑ pinceruȩ incuri¬
am uas illud fractum ẽ: quod
sibi datum ẽẽ a prefato abbate
herimaro in primordus huius
opusculi memoratum ẽ. Quod
ubi pro certo agnouit: aliquan¬
tum grauiter tulit. Licet enĩ
multa haberet pluris pręxii:
preceteris tamen illud dilige¬
bat. quia ininitio apostolatus
sui ex parte scĩ remigi sibi mis¬
sum asserebat: Ideoq ad biben¬
dum supra cetera quȩ erant in
obsequio eiis illi delectabilius
ẽẽ solebat. Dum gͦ cum sp̃uali¬
b quibdam uiris qui ei presen¬
tes erant placido ut semper erat
uultu ex eodem dampno cõque¬
reretur: .&. aurifex peritus re¬
ficiendi huius modi fracturã
ab eo ꝑquiri preciperetur: qui¬
dam eorum alludentes sẽria
et alacri responsione dixerunt.
quod sẽs hnc ineuuis illud tan¬
topere impl eetebatur. deuoti¬
one tanti eẽt apud dm̃ meriti.
ut ei idem uas integrum sua re¬
formaret in tercessione. At ille

Expanded text:
letionem eorum quae praemissa sunt, cum Romae moraretur, casu accidente per pincernae incuriam, vas illud fractum est quod sibi datum esse a praefato abbate Herimaro in primordiis hujus opusculi memoratum est. Quod ubi pro certo agnovit, aliquantum graviter tulit. Licet enim multa haberet pluris pretii, prae caeteris tamen illud diligebat, quia in initio apostolatus sui ex parte sancti Remigii sibi missum asserebat; ideoque ad bibendum supra caetera quae erant in obsequio ejus illi delectabilius esse solebat. Dum ergo cum spiritualibus quibusdam viris qui ei praesentes erant, placido, ut semper erat, vultu, de eodem damno conquereretur, et aurifex peritus reficiendi hujusmodi fracturam ab eo perquiri praeciperetur, quidam corum alludentes, seria et alacri responsione dixerunt quod sanctus hic, in cujus illud tantopere amplectebatur devotione, tanti esset apud Deum meriti, ut ei idem vas integrum sua reformaret intercessione. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
eodem anno ignominiosa mor¬
te uitam finierunt. Ille enim
quia exitialem technam ut
apłicam deuitaret pręsentiã.
regi suggessit. et hanc maxima
parte cleri sui de uote expetente
ipse a sua sede longe aufugit.
nec dominiei corporis iuatico
malicia sua scificatus. nec ab
eodem clero suo consolatione
uisitationis mextremis refocil¬
latus: diuino udicio extra fi¬
nes episcopii sui solus obut. qͣsi

Expanded text:
eodem anno ignominiosa morte vitam finierunt. Ille enim, quia exitialem technam, ut apostolicam devitaret praesentiam regi suggessit, et hanc maxima parte cleri sui devote expetente, ipse a sua sede longe aufugit, nec Dominici corporis viatico, a malitia sua sanctificatus, nec ab eodem clero suo consolatione visitationis in extremis refocillatus, divino judicio extra fines episcopii sui solus ob
Abbreviated transcription (Latin):
andegauensem usq ad sinodũ
futuram moguntiȩ. ibi exc̃o.¬
municandum nisi relaxaret
quem captum tenebat dom¬
num geruasium qui tune erat
prȩsul sedis cęnomannncȩ: po¬
stea uͦ ab eiusdem tiranni pote¬
state exemptus: uuidone archi¬
ep̃o defunto a rege francorum
heinrico subrogatus ẽ ad regi¬
men remensis ȩccłȩ. Excõmu¬
nicauit deniq illos de quibus
ꝓ clamationem fecerant cõpen¬
dienses. clerici. ꝓpt̾ quorũ in ui¬
stitiam illuc detulerant corpus
sciꝰ martiris cornelii: eos quoq
qui ab eadem sinodo redeuntib
aliquid inferrent impedimen¬
ti. P riulegium aut̃ quod fece¬
rat sco remigio ibidem in cõspec¬
tu om̃ium recitatum confirma¬
uit: et constituit om̃i tempore

Expanded text:
Andegavensem usque ad synodum Andegavensem usque ad synodum futuram Moguntiae, ibi excommunicandum, nisi relaxaret quem captum tenebat domnum Gervasium, qui tunc erat praesul sedis Cenomannicae; postea vero ab ejusdem tyranni potestate exemptus, Widone archiepiscopo defuncto, a rege Francorum Henrico subrogatus est ad regimen Remensis Ecclesiae. Excommunicavit denique illos de quibus proclamationem fecerant Compendienses clerici, propter quorum injustitiam illuc detulerant corpus sancti martyris Cornelii; eos quoque, qui ab eadem synodo redeuntibus aliquid inferrent impedimenti. Privilegium autem quod fecerat sancto Remigio, ibidem in conspectu omnium recitatum confirmavit, et co
Abbreviated transcription (Latin):
ria gestarent. aut mundanȩ mi¬
litie deseriuret.
Nequis clericus. utł laicus u¬
suras exerceret.
Ne quis monachus uel clerieꝰ.
a suo gradu apostataret.
Nequis cum aliquib sacri or¬
dinis iter agentib. iuolentiam
ullam inferre auderet.
Ne quis pauperes homines ra-¬
pinis uel captionib uexaret.
Ne quis in cestuosȩ conuncio¬
ni se copularet.
Nequis legitima uxore dere¬
licta. aliam duceret.
Et quia noui heretici ingal¬
lcanis partib emerserant eos
excõmunicauit. illis additis
qui ab eis aliquod munus uel
seruitium acciperent: aut
quodlibet defensionis patroci¬
nium illis impenderent. Pari
modo dampnauit et sodomita.¬
Excõmunicauit etiam comites en
gitimam uxorem dimiserat &
aliam sibi immatrimonio soci¬
auerat. Interdixit et baldumo
comiti flandrensi. ne filiam su¬
am uuilelmo normanno nuptus
daret: et illi ne eam acciperet.
Wocauit etiam comitem tet¬
baldum. qm̃ suam dimiserat
uxorem. Uoeauit et gorfricũ

Expanded text:
ria gestaret, aut mundanae miria gestaret, aut mundanae militiae deserviret. Ne quis clericus vel laicus usuras exerceret. Ne quis monachus vel clericus a suo gradu apostataret. Ne quis cum aliquibus sacri ordinis iter agentibus violentiam ullam inferre auderet. Ne quis pauperes homines rapinis vel captionibus vexaret. Ne quis incestuosae conjunctioni se copularet. Ne quis legitima uxore derelicta, aliam duceret. Et quia novi haeretici in Gallicanis partibus emerserant, eos excommunicavit, illis additis, qui ab eis aliquod munus vel servitium acciperent, aut quodlibet defensionis patrocinium illis impenderent. Pari modo damnavit et sodomiExcommunicavit etiam comites Anggitimam uxorem dimiserat, et aliam sibi in matrimonio sociaverat. Interdixit et Balduino comiti Flandrensi ne filiam suam Wilhelmo Nortmanno nuptui daret, et ei ne eam acciperet. Vocavit etiam comitem Tetbaldum, quoniam suam dimiserat uxorem; vocavit et Gozfridum
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc petentib eis qui sc̃ę religi¬
onis amatores ibi aderant. plu¬
rima scorũ patrum decreta q̃
iam ꝑ incuriam ꝓnichilo habe¬
bantur precepto suȩ auctori¬
tatis renouauit. et multa q̃
ingalligana eccła. exercebuan¬
tur illicita. ne fierent ulteri¬
us sub anathemate prohibuit.
Uidelicet.
Nequis sine electione cleri
et pplĩ ad regimen ȩcclãsticũ
proueheretur.
Nequis sacros ordines aut mi¬
nisteria ȩccłastica. uel altaria
emeret.aut uenderet.
Et si quis clericorũ quid li¬
bet eorum emiss. ideũ digna
satisfactione suo ep̃o redderet.
Ne quis laicorum ȩccłasticũ
ministerium uel altaria tene¬
ret. nec ep̃oꝵ quilibet cõsentirẽt
Ne quis in atriis ȩccłarum
prȩter ep̃m & eius ministrum
quas uibet consuetudines exi¬
gere presumeret.
Ne quis pro sepultura uel lua¬
ptismo suie ꝓ eucaristia aut in¬
firmorum uisitatione quicqu̾ã
exigeret.
Nequis clericorũ arma milita¬

Expanded text:
haec petentibus iis qui sanctae religihaec petentibus iis qui sanctae religionis amatores ibi aderant, plurima sanctorum Patrum decreta, quae jam per incuriam pro nihilo habebantur, praecepto suae auctoritatis renovavit; et multa quae in Gallicana Ecclesia exercebantur illicita, ne fierent ulterius, sub anathemate prohibuit, videlicet Ne quis sine electione cleri et populi ad regimen ecclesiasticum proveheretur. Ne quis sacros ordines aut ministeria ecclesiastica, vel altaria emeret aut venderet: et si quis clericorum quidlibet eorum emisset, id cum digna satisfactione suo episcopo redderet. Ne quis laicorum ecclesiasticum ministerium vel altaria teneret, nec episcoporum quilibet consentiret . Ne quis in atriis ecclesiarum, praeter episcopum et ejus ministrum, quaslibet consuetudines exigere praesumeret. Ne quis pro sepultura vel baptismo, sive pro eucharistia, aut infirmorum visitatione quidquam exigeret. Ne quis clericorum arma milita
Abbreviated transcription (Latin):
interuenienb ep̾is tantũ modo p̾s¬
biteratus officio.
orum igitur causa tali mo¬
do termitr᷑ta. conmonuit domnꝰ
papa archiepõs qui erant inp̾sen¬
tia: ut si quem suffraganeorum
suorum symoniace pestis ẽẽ reu̾
scirent coram om̃ib notificare
non renuerent. Quib id om̃ino
se scire denegantib. habitus est
sermo de epyscopis qui inuitati
ad eandem synodum uenire nolu¬
erant: nec aliquod inde suȩ excu¬
sationis scriptum transmiserant¬
illo. Unde conpetentib ad hec
patrum iecitatis sententiis. pę¬
na dampnati sunt excõmuni¬
cationis : eum om̃ib illis qui
ipsius papę formidantes aduen¬
tum hac de re ꝓfectierant in
expeditionem regis. N ominat᷑s
uero senonensis archiep̃c. belua¬
censis & ambianensis ep̃c  sea et
abbas sc̃i medarai: quia absq li¬
centia recesserat a conuentu cõ¬
cili. Excõmunicatus ẽ etiam
scĩ iacobi archiep̃c galliciensis.
quia contra fas sibi uendicaret
culmen aplĩci nominis. Poft

Expanded text:
intervenientibus episcopis, tantummodo presbyteratus officio. Eorum igitur causa tali modeterminata, commonuit domnus papa archiepiscopos qui erant in praesentia, ut si quem suffraganeorum suorum simoniacae pestis esse reum scirent coram, omnibus notificare non renuerent. Quibus id omnino se scire denegantibus, habitus est sermo de episcopis qui invitati ad eamdem synodum venire noluerant, nec aliquod inde suae excusationis scriptum illo transmiserant. Unde competentibus ad haec Patrum recitatis sententiis, poena damnati sunt excommunicationis cum omnibus illis qui, ipsius papae formidantes adventum, hac de re profecti erant in expeditionem regis. Nominatim vero Senonensis archiepiscopus, Belvacensis et Ambianensis episcopus; sed et abbas sancti Medardi, quia absque licentia recesserat a conventu concilii. Excommunicatus est etiam sancti Jacobi archiepiscopus Galliciensis, quia contra fas sibi vindicaret culmen apostolici nominis. Post
Abbreviated transcription (Latin):
intronitatur: et leo papa roma¬
no more nuncupatur. Hic dig¬
ne amministrans quȩ sui sunt
officii instanterq disponens
quȩq uidentur accõmoda di¬
uinȩ religioni. quadragesima¬
lis temporis explet ieiunia
succedentiaq dominicȩ resur¬
rectionis ibi celebrat sollemp¬
nia. Quib elapsis. synodum
conuocat ep̃or italiȩ: &ibi quȩ¬
libet ꝑuersa in eorum epysco¬
pus pululantia aut corrigit:
aut hortatur corrigere.
liquanco autem

Expanded text:
inthronizatur, et Leo papa, Romainthronizatur, et Leo papa, Romano more, nuncupatur. Hic digne administrans quae sui sunt officii, instanterque disponens quaeque videntur accommoda divinae religioni, quadragesimalis temporis explet jejunia, succedentiaque Dominicae resurrectionis ibi celebrat solemnia; quibus elapsis synodum convocat episcoporum Italiae, et ibi quaelibet perversa in eorum episcopiis pullulantia aut corrigit, aut hortatur corrigere. 8. Aliquanto autem
Abbreviated transcription (Latin):
ii suggerit. ut qm̃ ꝓ delegato sib
apłõlici primatus officio romã
ire disponit: siquando ad cog¬
natos fines certo ȩcclẽ reuoce¬
tur emolumento. non fiat ir¬
rita francorũ aplõ ab eo facta
ꝓmissio. Mittit uͦ ei in mune¬
re uas adbibendum idoneum.
intus & exterius auro decen¬
tissime decoratum: insinuans
illi de ipsius scĩ ȩccłã dedican¬
da suum cum petitione deside¬
rium. Ad hȩc idem ep̃c benig¬
ne refert. quia & si alia nulla
se reuocet ȩccłȩ utilitas: uel
ꝓ solo amore scĩ remigii reuer¬
surum ad gallias. & euis ba¬
silicam dedicaturũ. si diui¬
na annuerit benignitas.
elebratis
ergo in sede ciutatis
leuchorum duob dominicȩ na¬
tiuitatis dieb. intertio elero
suo ualefaciens: iter carꝑe
romam ducens aggreditur.
Quo ꝑueniens cum fauore to¬
cius populi honorabilit᷑ exci¬
pitur: aplĩcȩq dignitatis in¬
fulis insinitus in ypapanti do¬
mini incathedra beati petri

Expanded text:
li suggerit ut, quoniam pro delegato sibi li suggerit ut, quoniam pro delegato sibi apostolici primatus officio Romam ire disponit, si quando ad cognatos fines certo Ecclesiae revocetur emolumento, non fiat irrita Francorum apostolo ab eo facta promissio. Mittit vero ei in munere vas ad bibendum idoneum, intus et exterius auro decentissime decoratum, insinuans ei de ipsius sancti ecclesia dedicanda suum cum petitione desiderium. Ad haec idem episcopus benigne refert quia etsi alia nulla se revocet Ecclesiae utilitas vel pro solo amore sancti Remigii reversurum ad Gallias, et ejus basilicam dedicaturum, si divina annuerit benignitas. Celebratis ergo in sede civitatis Leuchorum duobus Dominicae nativitatis diebus, in tertio clero suo valefaciens, iter capere Romam ducens aggreditur. Quo perveniens, cum favore totius populi honorabiliter excipitur apostolicaeque dignitatis infulis insignitur, in hypapanti Domini in cathedra beati Petri
Abbreviated transcription (Latin):
apostolicȩ dignitatis ei ad ui¬
dicata sunt insignia: iussumꝙ
ab augusto. ut ad hec sed̾m ec¬
cłasticas sanctiones suscipienda
romana inuiseret mȩnia. Sed
quia sollempnia imminebant
natiuitatis dominicȩ: hȩc cũ
clero cuius fuerat pastor dispo¬
suit celebrare:⁊ eisq celebratis
quo erat preceptũ abire. huius
itaq pontificis notitiam in col¬
loquio a prȩfato imperatore &
francorum rege de pacis & ami¬
citiȩ confirmandȩ gra ante ñ
multum tempus habito. me¬
moratus abbas herimarus fu¬
erat consecutus: a quo etiam
promissum acceperat. quod in
ꝓximo quadragesimali ieuini¬
o beati remigii sepulchrum
absq ȩqui solatio foret expeti¬
turus: quia cum eorundem
regum aliquando familiari¬
A ad inuicem ꝑferens manda¬
ta ꝑ contiguam regionem tran¬
sierit. ipsuis scĩ locum oratio¬
nis grã in uisere neglexerit. Qd
idem abbas sagaciter recolens
animo. sua dirigens scripta il¬

Expanded text:
apostolicae dignitatis ei adjuapostolicae dignitatis ei adjudicata sunt insignia, jussusque ab Augusto ut ad haec secundum ecclesiasticas sanctiones suscipienda Romana inviseret moenia; sed quia solemnia imminebant nativitatis Dominicae, haec cum clero, cujus fuerat pastor. disposuit celebrare, eisque celebratis quo erat praeceptum abire. Hujus itaque pontificis notitiam in colloquio a praefato imperatore et Francorum rege, de pacis et amicitiae confirmandae gratia, ante non multum tempus habito, memoratus abbas Herimarus fuerat consecutus, a quo etiam promissum acceperat quod in proximo quadragesimali jejunio beati Remigii sepulcrum absque equi solatio foret expetiturus, quia cum eorumdem regum aliquando familiaria ab invicem perferens mandata, per contiguam regionem transierit, ipsius sancti locum orationis gratia invisere neglexerit. Quod idem abbas, sagaciter recolens animo, sua dirigens scripta il
Abbreviated transcription (Latin):
iuntiȩ prudenti cȩꝓit tracꝰ¬
tare consilio. quatinus ean¬
dem apostolica faciens cõ¬
secrari benedictione: sic prȩde¬
cessoris sui. deuoto satisfaceret
desiderio. Cui ut facultas non
deeẽt optata ꝑagendi: oportu¬
nitatem temporis optulit dig¬
natio diuinȩ dispositionis. De¬
functo siquidem papa damaso
qui in ciuitate brixenorum. ꝗ̃
ẽ in ꝓuintia hystriȩ fuerat e¬
piscopiis. & in apostolica sede in¬
tronibatus. triginta solum mo¬
do ibi iuxerat dieb: romani
lȩgatione de eius obitu ad im¬
peratorem henricum directa
petierunt ut ȩcclẽ pastore ui¬
duatȩ ab eo sub rogaretur alius.
i suꝑ hoc
negotio ep̃orum & optima¬
tum imperii su quęrens cõsi¬
lium: uiuenit int̾ ceteros dom¬
num brunonem tullensem prȩr¬
sulem. ad idem officium sub¬
eundum ẽẽ idoneum: utpote
qui ȩtatis maturitate. morũq
et scientiȩ claritudine uideba¬
tur conspicuus : sibi ᷤ sangui¬
nis affinitate ꝓximus. Unde

Expanded text:
denti coepit tractare consilio quatenus eamdem apostolica faciens csecrari benedictione, ut scilicet praedecessoris sui devoto satisfaceret desiderio, cui ut facultas non deesset optata peragendi, opportunitatem temporis obtulit dignatio divinae dispositionis. Defuncto siquidem papa Damaso, qui in civitate Brixenorum, quae est in provincia Histriae, fuerat episcopus, et in apostolica sede inthronizatus, triginta solummodo ibi vixerat diebus; Romani, legatione de ejus obitu ad imperatorem Henricum directa, petierunt ut Ecclesiae pastore viduatae ab eo subrogaretur alius. Qui super hoc negotio episcoporum et optimatum imperii sui quaerens consilium, invenit inter caeteros domnum Brunonem Tullensem praesulem ad idem officium subeundum esse idoneum, utpote qui aetatis maturitate, morumque et scientiae claritudine videbatur conspicuus, sibique sanguinis affinitate proximus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
cõmissarũ prouidentiȩ.
ic ergo
locõ defuncti patris subroga¬
tus frm pene om̃ium una¬
nimi sententia ordinatu me¬
morati uiudonis remorũ archi¬
prȩsulis: non diu passus ẽ in¬
terruptũ pendere memorabile
cȩptũ sui antecessoris: s pͥmo
quidem dexteram basilicȩ cru¬
cem maxima ex parte iam incho¬
atam. & sinistram nichil adhuc
pret᷑ fundamenta habentem.
cum clodeis quib ad suꝑiora
eẽt ascensus fecit ȩdificari. Crip¬
tam aut̃ quȩ suꝑ beati remigis
sepulcrũ constructa fuerat.
quia ut suꝑius relatũ ẽp̃uȩ
paruitate su alterius operis
incongrua uidebatur dirui
& aliam emmentiorem fecit
restitu. Deinde trabib desal¬
tu iuixta orbacis monasteriũ
sito aduectis. fastigia eiusdẽ
conteguntur templi: sicq de¬
centissima domus tota appa¬
ruit in partib suis.

Expanded text:
commissarum providentiae. 6. Hic ergo loco defuncti Patris subrogatus, fratrum pene omnium unanimi sententia, ordinatu mmorati Widonis Remorum archipraesulis, non diu passus est interruptum pendere memorabile coeptum sui antecessoris, sed primo quidem dexteram basilicae crucem, maxima ex parte jam inchoatam, et sinistram nihil adhuc praeter fundamenta habentem, cum cocleis, quibus ad superiora esset ascensus, fecit aedificari. Crypta autem quae super beati Remigii sepulcrum constructa fuerat, quia, ut superius relatum est, prae parvitate sui alterius operis incongrua videbatur, dirui et aliam eminentiorem fecit restitui. Deinde trabibus de saltu juxta Orbacis monasterium sito advectis, fastigia ejusdem consequuntur templi, sicque decentissima domus tota apparuit in partibus suis. 7.