comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde apłs. fides sine oꝑib
latera ciuitatis. possumus
intelligere .iiii. uirtutes pͥnci¬
pales prudentiã. uidelicet tẽ¬
ꝑantiã. & fortitudinẽ atq iu¬
sticiã. que ita debent eẽ in
electis. ut una alterã non ex¬
cedat. Orudentia quippe est.
scientia in appetendis bonis.
& uitandis malis. Cui debet᷑
conungi seu coequari tẽꝑan¬
tia. quia non ẽ ꝑfecta pruden¬
tia nisi studeat homo semeti¬
psum tẽꝑare & auoluptatib
istius scł retrahere. Quod
cũ fecerit debet habere etiã¬
fortitudinẽ. ut illud qͦd intelli¬
git oꝑe ꝑficiat. Demde etiam
debet possid̾e iusticiã qͣtinus
actus suos ita temꝑet. ne n¬
mis iustus & plusquã oporte¬
at sapiens sibi uideat᷑.¬
t longitudo. eius tanta est.
qͣnta & latitudo. Repetit qͦd
supͣdictũ ẽ. qͥa quadrata figͣa
exomniparte equalis est. Tan¬
ta ẽ itaq longitudo qͣnta &
latitudo. quia qͣnta ẽ fides.
tanta ẽ spes: tanta caritas.
tanta nichilominis &. oꝑatio.

Expanded text:
sine operibus latera civitatis, possumus intelligere quatuor virtutes principales, prudentiam videlicet, temperantiam, fortitudinem atque justitiam. Quae ita debent esse in electis, ut una alteram non excedat. Prudentia quippe est scientia in appetendis bonis et vitandis malis. Cui debet conjungi seu coaequari temperantia, quia non est perfecta prudentia, nisi studeat homo semetipsum temperare, et a voluptatibus istius saeculi retrahere. Quod cum fecerit, debet habere fortitudinem, ut illud quod intelligit, opere perficiat. Deinde etiam debet possidere justitiam, quatenus actus suos ita temperet, ne nimis justus et plusquam oporteat sapiens sibi videatur. Longitudo ejus tanta est quanta et latitudo. Repetit quod supradictum est, quia quadrata figura ex omni parte aequalis est. Tanta est itaque longitudo quanta et latitudo: quia quanta est fides, tanta est spes, tanta charitas, tanta nihilominus et operatio.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ singuli fideliũ fidẽ qua
credant qͦd uidere ñ posst̃
dm̃ scilicet tͥnum inꝑsonis.
unũ inmaiestate. Habent¬
& spem quia sperant se pos
se ꝑtingere adillud qͦd necdũ
uident. Habent qͦ caritatẽ.
idest dĩ & ꝓxum dilectionẽ.
Quib uirtutibꝰ ut ꝑfecta
sit uita illoꝵ. ad iungit᷑ oꝑa¬

Expanded text:
fidelium fidem, qua credunt quae videre non possunt, Deum scilicet trinum in personis et unum in majestate. Habent et spem, quia sperant posse se pertingere ad illud quod necdum vident. Habent quoque charitatem, id est Dei et proximi dilectionem. Quibus virtutibus, ut perfecta sit vita illorum, adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
te. postea uero obscuraban-¬
tur quando ab eccła ex¬
pellebantur & anathemati¬
zabantur aperte.Set ne
talium ꝑdicio ad deum
referaturꝰ hoc quod de
p̃fatis luminaribus dicit᷑
ꝑcussa tertia pars eorũ
ut obscurarerur. sic in tel¬
legatur sicuti cor pharaho¬
nis ab ipso indurari dicit᷑.
cuius duritia ꝑ ipsum mi¬
sericordit̃ ñ emollitur. Neq¬
enim solis culpa est quod
siuis radiis lippientibus
oculis cecitatem in fundit
s magis ad uitia oculorũ
redigendum est qui & lu-¬
minẽ tenebrescunt. Omnip¬
autem ds bene utens etiã
malis nostris. multa bona
exhis operari consueuit.
Excitauit enim doctores

Expanded text:
nte, postea vero obscurabannte, postea vero obscurabantur, quando ab Ecclesia expellebantur et anathematizabantur aperte. Sed ne talium perditio ad Deum referatur, hoc quod de praefatis luminaribus dicitur, Percussa est tertia pars eorum ut obscuraretur, sic intelligatur, sicut cor Pharaonis ab ipso indurari dicitur, cujus duritia per ipsum misericorditer non emollitur. Neqenim solis culpa est, quod suis radiis lippientibus oculis caecitatem infundit; sed magis ad oculorum vitia referendum est, qui ex lumine tenebrescunt. Omnipotens vero Deus bene utens etiam malis nostris, multa bona ex his operari consuevit; excitavit enim doctores
Abbreviated transcription (Latin):
luminaria infirmamen
tim ut error illorum de¬
tectus est & a catholicis
fides eorum explorata. agni¬
ta est eorum cecitas & ob¬
scurati sunt quia ab eccła
gratia. cecus siponatur in
radio solis. quia lippien¬
tes oculos habet statim
cecitas illius manifestat᷑.
qm̃ ipsum modicum
lumen quod iudebatur
habere ꝑdit. Ita illi statĩ
ut inconspectu ex aminan¬
tium positi sunt. cogni¬
tus est eorum error. & qͥ
prius uidebantur. luce
ꝑfidem. ceperunt obscura
dicit tertia pars solis per¬
cussa est & cet̾a. Solis ꝑcus¬
sio ad diem. lunȩ autem
uel stellarum referenda
est aduoctem. Significat᷑
autem in sole apertus
error hereticorum. in lu¬
na aurem uel stellis oc¬
cultus. quia quidam illo¬
rum aꝑtis. quidam aut̃
occultis ꝑsuasionibus in
abditis quos possunt dis¬
cipiunt. Notandum autẽ
quia non dicit ꝑcussa est
tercia pars eorum & ob¬
scurata. s ꝑcussa est ut
obscuraretur. Ad hoc scili¬
cet ꝑcussa. ut postea obscu¬
raretur. Quia illi prius uul¬

Expanded text:
luminaria in mundo . tim ut error illorum detectus est, et a catholicis fides illorum explorata, agnita est eorum caecitas, et obscurati sunt, quia ab Ecclesia gratia: Caecus si ponatur in radio solis, quia lippientes oculos habet, statim caecitas illius manifestatur, quoniam ipsum modicum lumen quod videbatur habere, perdidit, ita illi statim ut in conspectu examinantium positi sunt, cognitus est eorum error, et qui prius videbantur lucere per fidem, coeperunt obscurardicit: Tertia pars solis percussa est, etc., solis percussio ad diem, lunae autem vel stellarum, referenda est ad noctem. Significatur autem in sole apertus error haereticorum, in luna vel stellis occultus, quia quidam illorum apertis, quidam autem occultis persuasionibus in abditis, quos possunt decipiunt. Notandum autem quod non dicit: Percussa est tertia pars eorum et obscurata, sed: Percussa est ut obscuraretur, ad hoc scilicet percussa est ut postea obscuraretur, quia illi videlicet vul
Abbreviated transcription (Latin):
stellas in hoc loco eccłȩ si¬
aut̃ intellegere debemus
que obscurata est inter¬
tia sui parte duabus par¬
tibus permanentibus
inclaritate inbonis pre¬
latis & subditis in doctorib
&̃ auditoribus. Ipsa enim
eccła solis nomine nun¬
cupat᷑ sicut in canticis
canticorum dicitur. quȩ
est ista que ascendit qͣsi
aurora consurgens. pul

Expanded text:
stellas in hoc loco Ecclesiam intelligere debemus, quae obscurata in tertia sui parte, duabus partibus permanentibus in claritate, in bonis praelatis et subditis, in doctoribus et auditoribus. Ipsa enim Ecclesia solis nomine nuncupatur, sicut in Canticis canticorum dicitur: Quae est ista quae ascendit sicut aurora consurg
Abbreviated transcription (Latin):
laborat ut uisionẽ dĩ ince¬
lestib ꝑcipiat. Nouadici¬
tͣ. quia auetustate peccati
exuit᷑. Peccati enĩ ꝑpetra¬
tio. aduecus adam ꝑtinet.
Et ideo dum eccłia a pecc̃o
originali mundat᷑ a uetu¬
state peccati ad nouitatẽ
uenit. Unde apłs. expoli¬
antes uos ueterem homi¬
nem. induite nouum. qͥ
renouat᷑ inagnitione dĩ.
Id circo auͣt hec cruitas
a deo descendere dicit᷑.
quia abexordio sui iam
cum capite suo descen¬

Expanded text:
laborat, ut visionem Dei in coelaborat, ut visionem Dei in coelestibus percipiat. Nova dicitur, quia a vetustate peccati exuitur: peccati enim perpetratio ad veterem Adam pertinet. Et ideo dum Ecclesia a peccato original mundatur, et a vetustate peccati, ad novitatem venit. Unde Apostolus: « Exspoliantes vos veterem hominem, induite novum, qui renovatur in agnitionem Dei . » Idcirco autem civitas haec a Deo descendere dicitur, quia ab exordio sui, jam cum capite suo descen
Abbreviated transcription (Latin):
re mare cũ fluminib siccet᷑.
an & ipsum uertat᷑ in meliꝰ
non facile dixerim. Quod
& si factum fuerit ꝑdĩ po¬
tentiã licet arida sit terra
satis subsistere pocerit.
Quattuor siqͥdem sunt ele¬
menta. ex quib duo suint
hic dicit᷑. & dñs in euangło
manifestat dicens. celum
& t̾ra tͣnsibunt. idest ĩmu¬
tabunt᷑. Utrum aũt mare
uel ignis transeat. id est im¬
mutet᷑. ds̃ scit. Licet hic le¬
gamus & mare iam non ẽ¬
t alibi. lumͣ lucerne non
lucebit mea. Hec em̃ qͣlit̃
fiant. cum illuc ꝑuene¬
rimus meliꝰ sciemꝰ.
t ciuitatẽ scãm
ierusalem nouam
uidi descenden.. Eẽ
ciuitas. sca eccłia ẽ. Que idcͥco
ciuitas appellat᷑ qm amul¬
tis inhabitat᷑ & in quattuor
mundi partes diftenditur
habens habitatorẽ dm̃. hĩc
paulus dicit. Templum
dĩ sc̃m ẽ. quod estis uos.
Sc̃a dicit᷑. quia cotidie ꝑ
baptismũ sc̃ificat᷑. Nocat᷑
quoq ierłm. que uisio pa¬
cis int̾pretat᷑. quia ad hoc

Expanded text:
re mare cum fluminibus siccetur, re mare cum fluminibus siccetur, an et ipsum vertatur in melius, non facile dixerimus. Quod et si factum fuerit per Dei potentiam, licet arida sit terra, satis subsistere poterit. Quatuor siquidem sunt elementa, ex quibus duo sunt hic dicitur, et Dominus in Evangelio manifestat, coelum et terra transibunt, id est immutabuntur. Utrum autem mare vel ignis transeat, id est immutetur, Deus scit, licet hic legamus, et mare jam non est. Et alibi: Lumen lucernae non lucebit in ea. Haec enim qualiter fiant, cum illuc pervenerimus, melius sciemus. Et civitatem sanctam Hierusalem novam vidi descendentem civitacivitas appellatur, quoniam a multis inhabitatur, et in quatuor mundi partes distenditur, habens habitatorem Domini. Hinc Paulus dicit: « Templum Dei sanctum est, quod estis vos . » Sancta dicitur, quia quotidie per baptismum sanctificatur. Vocatur quoque Jerusalem, quae visio pacis interpretatur, quia ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tutionẽ sunt p̃cogniti & p̃or¬
elegit uos ante mundi consti¬
tutionem.¬
t udi celum nouum & trã
nouam. Inp̃destinatione dei
om̃ipotentis. que futura sunt
iam tͣnsierunt. Unde hic dicit
seuidere celum nouum & ter¬
ram nouam. atq addit. pͥmũ
enum celum. & pͥma t̾ra abiit.
Quod qualit̾ sit uel iuxta lit¬
teram uel etiã spiritalit᷑ in¬
telligendũ. suꝑius dic̾tum ẽ.
Abiit pͥmũ celum & pͥma t̾ra.
hoc ẽ ꝑinnouationẽ immuta¬
ta sunt & apͥstina figura re¬
cesserunt. iuxta illud apłi.
Preterit figura huiꝰ mundi.
Nerum quod sequit᷑ & mare
iam non ẽ utrũ ad litteram
idest ut mare cum flumini¬
bus. exsiccet᷑ possit intelligi
an etiã solummodo spirita¬
lit̾ hoc dicat᷑. dubiũ ẽ. Terra
eñi aquase coniunctione sub¬
sistit. qm̃ & infra & extra.
& sup se aquas continet ne
naturali ariditate fatiscat.
Qm̃ nisi aquis temꝑaret᷑.
incinerẽ redigeretur. Idõq
utrum maximo illo ardo¬

Expanded text:
tutionem sunt praecogniti, et praeortutionem sunt praecogniti, et praeorelegit nos ante mundi constitutionemt vidi coelum novum et terram novam. In praedestinatione Dei omnipotentis quae futura sunt jam transierunt, unde hic dicit se videre coelum novum et terram novam, atque addit: Primum enim coelum et prima terra abiit. Quod qualiter sit vel juxta litteram, vel etiam spiritualiter intelligendum, superius dictum est. Abiit primum coelum, et prima terra, hoc est per innovationem immutata sunt, et a pristina figura recesserunt. Juxta illud Apostoli: Praeterit figura hujus mundi . Verum quod sequitur, et mare jam non est, utrum ad litteram, id est, ut mare cum fluminibus exsiccetur, possit intelligi, an etiam solummodo spiritualiter hoc dicatur dubium est. Terra enim aquarum conjunctione subsistit, quoniam et infra et extra et supra se aquas continet, ne naturali ariditate fatiscat, quoniam nisi aquis temperaretur, in cinerem redigeretur. Ideoque utrum maximo illo ardo
Abbreviated transcription (Latin):
scđm oꝑa ipsorum. boc ẽ. datũ¬
est unicuiq scđm opus suũ.
t inferus & mors. hoc ẽ.
omĩa membra diabilli cum ca¬
pite suo. missi sunt instagnũ
ignis. hoc ẽ in ꝓfundam dam¬
nationẽ infermi. Recte aucẽ
ꝑ infernũ om̃s reꝓb figurant᷑.
uel quia ibi habitantes una
cum inferno in quo habitant
una sunt domus. uel etia qͥ a
imitantes oꝑa diaboli nũqͦm
saturabunt᷑ malis. sicut infer¬
nus nũqͣm dic̃ suficit.
t qui non ẽ inuentus. in libro
uite scͥptus. hoc ẽ qui non est̾
ante mundi constitutionem
aduitã p̃destinatus. missus ẽ
instagnũ ignis. Liber quippe
uite sicut fupradictũ ẽ. ius
diuinitatis intelligit᷑. idest dez
p̃scientia inqua qui non fuerit
p̾ordinatus instagnũ ignis mit¬
tet᷑. hoc est reꝓborũ hominũ
societati copulabit᷑. Quod eñi
dicic qui non ẽ inuentus. nich
est aliud nifi non ẽ p̾ordinatus.
Electi aũt in hoc libro sunt¬
scͥpti quia ante mundi const¬

Expanded text:
um. Hoc est, dabitur unicuique secundum opus suum. Et infernus et mors. Hoc est omnia membra diaboli cum capite suo. Missi sunt in stagnum ignis. Hoc est in profundam damnationem inferni. Recte autem per infernum omnes reprobi figurantur. Vel quia ibi habitantes una cum inferno in quo habitant, una sunt domus: Vel etiam quia imitantes opera diaboli, nunquam saturantur malis, sicut infernus nunquam dicit, Sufficit. Et qui non est inventus in libro vitae scriptus. Hoc est, qui non est ante mundi constitutionem ad vitam praedestinatus. Missus est in stagnum ignis. Liber quippe vitae, sicut supra dictum est, jus divinitatis intelligitur, id est Dei praescientia, in qua qui non fuerit praeordinatus, in stagnum ignis mittetur. Hoc est reproborum hominum societati copulabitur. Quod enim dicit, qui non est inventus, nihil est aliud, nisi non praeordinatus. Electi autem in hoc libro scripti qui ante mundi consti
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t mare. idest hic mnundꝰ
influctuatione positus da¬
bit suos mortuos. genera lit᷑
scilicet bonos ⁊ malos ꝓdu¬
cens iuxta quod apłs dic̃.
om̃s eñi resurgemꝰ. Uel mor¬
tuos quos mare dabit. pos¬
sumus eos intelligere qui
uiui in aduentu dm̃ sunt
repperiendi qui ubiq su¬
bito mortui uice reddent᷑.
t mors ⁊ inferus
dedderunt mortuos qui in
ipsis erant. Mors diabolũ
significat. de quo paulus
dicit. Inuidia diaboli mors
introhiuit in orbem t̾raR.
Inferus. omia membradia¬
boli. Hel ꝑmortẽ possumus
intelligere simplicit᷑ mor¬
tem earnis. Inferi aũt nomi¬
ne. Loca signisicantur te ne¬
braꝵ & mors itaq & inferus
suos mortuos dabunt. hoc ẽ
diabolus & omĩa membra eiꝰ.
uel etiam omĩa loco inferm
quos cũq ꝑmortem corꝑis
adstrictos tenent. tunc uite

Expanded text:
autem mare, id est hic mundus in fluctuatione positus, dabit suos mortuos, generaliter scilicet bonos et malos producens. Juxta quod Apostolus dicit: Omnes enim resurgemus. Vel mortuos quos mare dabit, possumus intelligere eos, qui vivi in adventu Domini sunt reperiendi, qui utique subito mortui vitae reddentur. Et mors et infernus dederunt mortuos qui in ipsis erant. Mors diabolum significat, de quo Paulus dicit: Invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum . Infernus omnia membra diaboli. Vel per mortem possumus intelligere simpliciter mortem carnis. Inferni autem nomine, loca significantur tenebrarum. Et mors itaque et infernus suos mortuos dabunt, hoc est diabolus et omnia membra ejus. Vel etiam omnia loca inferni, quoscunque per mortem corporis astrictos
Abbreviated transcription (Latin):
Stristitia est michi magna.
& ingens dolor corde meo.
Quod enim uenters secre¬
tum mentis significet.
heremias ostendit. qui
cum dixisset uencrem
meum doleo. continuo
subiecit. sensus cordis mes
conturbati sunt in me:
Neq enim ad salutem po¬
puli ꝑtinebat. siuentrem
se corpore ut dolorem pre¬
dicaret. S uentrem dolu¬
it. quia mentis afflicio¬
nem sensit. Uel certe ac
uertitus. cum quilibet
doctor & sua p̃dicatione
penitentes conuiersos as¬
piciens. mentis affectu
illis coniungitur. Et cũ
apło. dolet cum dolenti¬
bus. flet cum flentibus.
Uel certe dulcis est nob̾
cum gaudia patrie cę¬
lestis promictit. amarus
uero. cum austera p̃cep¬
ta ꝑquem ad eandem
patriam ꝑueniamus.
indicit. Dulce est quippe

Expanded text:
Tristitia est mihi magna et ingens dolor cordi meo . Qnod enim venter secretum cordis significet, Jeremias ostendit, qui cum dixisset, Ventrem meum doleo, continuo subjecit, sensus cordis mei conturbati sunt in me . Neque enim ad salutem populi pertineret, si ventrem se corporeum dolere praedicaret, sed ventrem doluit, quia mentis afflictionem sensit. Vel certe accvertitur, cum quilibet doctor ex sua praedicatione poenitentes conversos aspiciens, mentis affectu illis conjungitur, et cum Apostolo dolet cum dolentibus, flet cum flentibus. Vel certe dulcis est nobis, cum gaudia patriae coelestis promittit; amarus vero cum austera praecepta, per quae ad eamdem patriam perveniamus indicit. Dulce quippe
Abbreviated transcription (Latin):
premia ȩlectorũ uł ad sua
sideranda supplicia erige¬
re non nouerunt tales¬
itaq ultimo tẽpore cũ
ecclesia tradita fuerit
in manus ꝑsecutorum.
uidentes henoc & helias¬
& teterorumq martyrũ
corpora in sepulta iacere.
gaudebunt ex eorum
humiliatione. & in ter¬
fectione qui eos male
iuuentes & peccantes
increpabant. & mittent

Expanded text:
a electorum, vel ad sua consideranda supplicia erigere non noverunt. Tales ultimo tempore cum Ecclesia tradita fuerit in manus persecutorum, videntes Enoch et Eliae, caeterorumque martyrum corpora insepulta jacere, gaudebunt ex eorum humiliatione et interfectione, qui eos male viventes et peccantes increpabant. Et mittent
Abbreviated transcription (Latin):
erit illum ad terram. S ex
damelis uolumine discimus
quod a terra eum leuauit.
qui dicit quod angłs qͥ erat
accinctus auro obrizo ꝙ cor¬
pus eius quasi cpisolitus.
posuit dexteram suam suꝑ
eum ꝙ erexit eum suꝑ ge¬
nua sua. Ponit itaq angłs
manum suꝑ iohannem iacẽ¬
tem ad pedes suos tamꝗͣ
mortuum: ꝙ erigit illum.
se mortificat. auxilium cõ¬
solationis porrigit ꝑ suos
predicatores. Quasi enĩ dex

Expanded text:
erit illum ad terram; sed ex Danielis volumine discimus quod a terra eum levaverit, qui dicit quod angelus qui erat accinctus auro obryzo, et corpus ejus quasi chrysolithus, posuit dexteram suam super eum, et erexit eum super genua sua. Ponit itaque angelus manum super Joannem jacentem ad pedes suos tanquam mortuum, et erigit illum, se mortificat, auxilium consolationis porrigit per suos praedicatores. Quasi enim dex
Abbreviated transcription (Latin):
istius uite adñi p̃dicatione
usq adfinem scłi. Illo uero
pane qui decelo descen¬
dit. Ipse est enim fugien¬
tibus ꝑsetutorum seuiciã
uia: ipse ad solitudinem ꝑ¬
uenientibus locus. Ipse mea¬
dem solitudine esurientib
cibus. De hoc tẽpore sacis
supra dictum est. Nam qͥa
p̃dicatio xp̃i trib annis
et dimidio tenuit. et tͥb
annis et dimidio termina-

Expanded text:
istius vitae, a Domino praedicatione usque ad finem saeculi, illo vero pane qui de coelo descendit. Ipse enim est fugientibus persecutorum saevitiam via, ipse ad solitudinem pervenientibus locus, ipse in eadem solitudine esurientibus cibus. De hoc tempore satis supra dictum est. Nam quia praedicatio Christi tribus annis et dimidio perduravit, et tribus anni
Abbreviated transcription (Latin):
les incorpore. Et timor
magnus cecidit idest
cadet suꝑ eos. qui uide¬
runt eos proeo quod
est uidebunt. Idest suꝑ
omnes reprobos qui in¬
terfecerunt illos. Ibi
quippe recognoscent
eos ingloria. quos ꝑsecu¬
ti sunt inp̃senti uica.
& timebunt dum uide¬
rint illos glorificatos¬
& se expeccantes senten¬
tiam diuine ultionis.
uel etiam ipsi sancti
cum uiderint se inui-¬
cem glorificatos & uide¬
rint celum ardere in¬
fernum aꝑtum demo¬
nes ꝑ hunc aera discur¬
rentes. dominum ueni¬
entem adiudicium cũ
multitudine angelorũ
timebũt. Set enim ut
dominus dicit uirtuces

Expanded text:
les in corpore. Et timor magnus cecidit, id est cadet super eos qui viderunt eos. Pro eo quod est videbunt, id est super omnes reprobos qui interfecerunt eos. Ibi quippe recognoscent eos in gloria, quos persecuti sunt in praesenti vita, et timebunt dum viderint eos glorificatos, exspectantes sententiam divinae ultionis. Vel etiam ipsi sancti cum viderint se invicem glorificatos, et viderint coelum ardere, infernum apertum, daemones per hunc aera discurrentes, Dominum venientem ad judicium cum multitudine angelorum timebunt. Sed ut Dominus di
Abbreviated transcription (Latin):
t steterunt proeo.
quod est stabunt quia
preteritum tempus
est posicum. hie pro
futuro suꝑ pedes suos.
dominusn meum & nes-¬
cio ubi posuerunt eum.
cum solum corpꝰ quere¬
ret quod positum fue¬
rat insepulcro. anima
illius cum diuinitate
uerbi descendente ad
infernum. uerum tan¬
ta seuitia tunc erit &
tam erit inmanis illa
ꝑsecutio: ut ñ satient᷑
reꝓbi postquam inter¬
fecerint eos. s etiam ad
augendum suam ma-¬
litiam neq post mor¬
tem ꝑ mitent eos po¬
ni inmonumento sic
enim legimus factum
et inpersecutione sanc¬
torum martyrum. Qa
tanto tunc amplius
fiet. quanto grauior
erit ꝑsecutio. Aliter. in
& diem expectent no¬
uissimum. Unde & per
quendam sapienter di-¬
citur. Corpora eorum in
pace sepulta sunt. Cunc
itaq non sinent eos poni

Expanded text:
t steterunt. Pro eo quod est stabunt, quia praeteritum tempus est positum hic pro futuro. Super pedes suos. Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum , cum solum corpus quaereret, quod positum fuerat in sepulcro, anima illius cum divinitate Verbi descendente ad infernum. Verum tanta saevitia tunc erit, et tam erit immanis illa persecutio, ut non satientur reprobi, postquam interfecerint eos, sed etiam ad augendam suam malitiam, neque post mortem permittent eos poni in monumento. Sic enim legimus factum et in persecutione sanctorum martyrum, quod tanto tunc amplius fiet, quanto gravior erit persecutio. Aliter: In et diem exspectent novissimum. Unde et per quemdam sapientem dicitur: Corpora eorum in pace sepulta sunt. Tunc itaque non sinent eos poni
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis tuȩ. ꝑ aurum ignitũ
idest ignẽ approbatum. debe
xp̃m̃ qui probatus est igne
passionis ꝯsputus. Flagellatus.
derisus. ad ultimum crucifirꝰ.
ꝙ mortuus. Lamen hȩc omĩa
pacienter ferens. orabat pro
suis ꝑ secutoribꝰ dicens. pater
ne statuas illis hoc peceatum.
Dicitur gͦ cuilibet. Suadeo tͥ
idest suis uirtutibꝰ habunda¬
re. studebis imitari xpt̾. siue
eum a deo flagellaris. siue
eum a proximis illata mala
sustinens. ut ipse facias aurũ
incendio tribulationis decoe¬
tum. iuxta illud psalinistȩ.
rum. Transiuimus ꝑ ignem
ꝙ aquam. Et locuples fias.
id est ut multis uirtutibus
habundes. E tuestunentis

Expanded text:
atumque. Per aurum ignitum, id est igne probatum, debemsum Christum, qui probatus est igne passionis, sputus, flagellatus, derisus, ad ultimum crucifixus et mortuus, tamen haec omnia patienter ferens orabat pro persecutoribus suis dicens: Pater, ne statuas illis hoc peccatum . Dicitur ergo cuilibet: Suadeo tibi si vis virtutibus abundare, studeto imitari Christum, sive cum a Deo flagellaris, sive cum a proximis illata mala sustines, ut et ipse fias aurum incendio tribulationis decoctum, juxta illud Psalmistae : rum: Transivimus per ignem et aquam. Ut locuples fias, id est, ut multis virtutibus abundes. Et vestimentis
Abbreviated transcription (Latin):
libet paganum ad fidem x
ducere. quam talium quem¬
libet a suo torpore ad feruo¬
rem sp̃s reuocare. Quia di¬
cis qued diues sum q cet̾a.
Multi sunt qui hoc dieunt.
diues sum infidẽ. quia dñs
dicit. qui crediderit ꝙ bap¬
tizatus fuerit. saluus erit.
Et locupletatus sum. quia
ꝙ: reete doceo. ꝙ malis oꝑibꝰ
non seruio. Alius dicit. Nul¬
lius egeo. quia recte credens
non solum mala non ꝑpetrat.
s etiam bona quelibet licet
non ꝓpt̾ dm facit. Unde ad
huc subdicur. Neseis quia
ti ef miser dum temet ipsum
decipis. quia putas te saluari
ꝑ fidem solum modo cũ scͥp¬
tum sit. fides si non habet
opera mortua est. uisemet¬
ipsa. Miserabilis. quia nec iłłd̃
incelligis quod temetipsum
deludis. Pauꝑ. quia ñ habes
oꝑa quibus diteris incȩlo.
neq etiam rectam sentenciã.
Nudus. quia spoliatꝰ uirtu¬
tibus. cecus. quia ñ habes
lumen scientiȩ. Uerũ quia
dñs misericors est. etiam tales
ut adferuorem redeant ortat᷑
eum subiingit. Suades tͥ

Expanded text:
libet paganum ad fidem Christi adducere, quam talium quemlibet a suo torpore ad fervorem spiritus revocare. Quia dicis quod dives sum. Multi sunt qui hoc dicunt, dives sum in fide, quia Dominus dicit: Qui crediderit et baptizatus fuerit salvus erit . Et locuplelatus sum. Quia et recte doceo, et malis operibus non servio. Alius dicit: Nullius egeo, quia recte credens non solum mala non perpetrat, sed etiam bona quaelibet, licet non propter Deum, facit; unde et adhuc subditur: nescis quia tu es miser, dum temetipsum decipis, quia putas te salvari per fidem solummodo cum scriptum sit: Fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa . Et miserabilis. Quia nec illud intelligis quod semetipsum deludis; Pauper quia non habes opera quibus diteris in coelo, neque etiam rectam scientiam; Nudus, quia spoliatus es virtutibus; Caecus, quia non habes lumen scientiae. Verum quia Dominus misericors est, etiam tales ut ad fervorem redeant hortatur, cum subjungit: Suadeo tibi
Abbreviated transcription (Latin):
inexquisitis eos cruciabunt
tormencis monumentũ
etiam dicitur. eo quod
moneat mentem. Quia
& nos dum consideramꝰ
sanctorum monumenta
qui sua corpora ꝓ xp̃o
tradiderunt. monem᷑
uenerationem illis in¬
pendere. Non itaq si¬
nent eos poni in mo¬
numento hoc est non
ꝑ mitrent eos uenera¬
ricS uelud irrisione
comedantur abestiis.
Et in habitantes terram
tant suꝑ terram. recte
in habitantes terram uo¬
cantur quidem teritu
& nece sanctorum gaudent¬

Expanded text:
in exquisitis eos cruciabunt tormentis. Monumentum etiam dicitur eo quod moneat mentem, quia et nos dum consideramus sanctorum monumenta, qui sua corpora pro Christo tradiderunt, monemur venerationem illis impendere. Non itaque sinent eos poni in monumento, hoc est non permittent eos venerari, sed velut irrisione comedantur a bestiis. Et inhabitantent invicem. Recte inhabitantes terram vocantur, qui de interitu et de nece sanctorum gaudent
Abbreviated transcription (Latin):
et sic eum confudit. Et.
peperit filium masculum:¬
et cet̾a. Beata maria pepe¬
rit masculum. idest dñm
hoc uenit ut principem
huius scłi debellaret de
autem. aliquando ponit᷑
inmalam partem. aliquãt¬
do inbonam. In malam po¬
nitur. ut illud hieremie:
Maledictus uir qui adnun-¬
tiauit patri meo dicens.
natus est tibi puer mascu-¬
lus. Quo in loco propheta
ꝑsonam humani generis
gerit. dicens. Maledictus
iur diabolus scilicet. qui
adnuntiauit patri meo
mundo. natus est tibi pu-¬
er masculus. idest populus
fortis in malo. De hoc. patre
psalmista dicit. Audi filia
masculus in bonam partẽ
ponicur. quia significat
certe membra illius que
Recte autem scĩ sub noĩe
masculi comp̃henduntur.

Expanded text:
et sic eum confudit. Et peperit filium masculum. Beata Maria peperit masculum, id est Domihoc venit, ut principem hujus saeculi debellaret. Deautem aliquando ponitur in malam partem, aliquando in bonam. In malam, ut illud Jeremiae: Maledictus vir qui annuntiavit patri meo dicens: Natus est tibi puer masculus. . Quo in loco propheta personam humani generis gerit, dicens: Maledictus vir, diabolus scilicet, qui annuntiavit patri meo, mundo, natus est tibi puer masculus, id est, populus fortis in malum. De hoc patre Psalmista dicit: Audi, filiamasculus in bonam partem ponitur, quia significat certe membra illius, quae Recte autem sancti sub nomine masculi comprehenduntur
Abbreviated transcription (Latin):
Blaffemabit autem ipse đm.
& tabernaculum. et nomen
eius. sicut insequentibus in¬
uenimus. facient. eriam qui
ei place cupient. De hac blas¬
femia. apłs dicit. Qui ad¬
uersatur et excollitur supra
omne quod dicitur d̃s aut
quod colitur.ta ut
sedeat intemplo di tamquã
sit deus. & membra illius
adorabunt eum. quia hono¬
Et quia inbestia non solum¬
modo caput. s omne quoꝙ:
eiis siguratur corpus. Sub¬
ditur. Et bestia quam
uidi. similis erat pardo. ꝙ cet̾a
atq in pacientissima & uarie¬
tate cunctis discolor. Ursus
quoq rapacissimus est. pri¬
mum pedibus conculcat et

Expanded text:
Blasphemabit autem ipse Deum Blasphemabit autem ipse Deum et tabernaculum et nomen ejus, sicut in sequentibus inveniemus. Facient etiam qui ei placere cupiunt. De hac blasphemia Apostolus dicit, qui adversabitur, et extolletur super omne quod dicitur Deus, aut quod colitur, ita ut sedeat in templo Dei tanquam sit Deus. Et membra ejus adorabunt eum, quia honoEt quia in bestia non solummodo caput, sed omne quoque ejus figuratur corpus, subditur: Et bestia quam vidi, similis erat pardo, et pedesatque impatientissima; et varietate cutis discolor. Ursus quoque rapacissima est, primum pedibus conculcat et
Abbreviated transcription (Latin):
num motus ex prͥmuntur.
Unde est. Omnis bestie agri
ludent ibi. Et apłs. Si secun¬
dum hominem ad bestias
pugnaui ephesi. Et cretenses:
semper mendaces male bestie.
Hic itaq sicut dixi. bestia q̃
ascendit de mari diabolum
significat. qui ascendet de
cordibus repborum ut am¬
plius seuiat solutus. Fipsũ
ꝑditum hominem qui nas-¬
cetur deplebe iudaica. uix¬
ta illud. fiat dan colubis in
ascensor eius retro. Et millo
etiam omne corpus eius fi¬
capita. omnes reges intelle-¬
guntur illi subdici. Ex cor-
nua omnia regna. Multas
habebit sibi subditas quib
et honorem dabit et mũ¬
di regna. domino ꝑmit¬
tente. Unde incornibus eiꝰ.
.x. sunt diademata. Hoc enĩ
significatur ꝑ .x. diadem aca.
quod ꝑa. corniu. idest om̃ia
regna t̃rena illi subdita.uii.
enim capita uel .x. cornua
non numero s significatiõe
uniuersitatis inuenimus. Et
suꝑ capita eius. nomen scrip¬
tum blasfemie. quia maxĩe
potentatum istius scłi. blas¬
femat dm et uerbo et oꝑe.

Expanded text:
num motus exprimuntur. Unde est: Omnes bestiae agri ludent ibi. Et Apostolus: Si secundum hominem ad bestias pugnavi Ephesi. Et: Cretenses semper mendaces, malae bestiae. Hic itaque, sicut dixi, bestia quae ascendit de mari, diabolum significat, qui ascendit de cordibus reproborum, ut amplius saeviat, solutus per ipsum perditum hominem, qui nascetur de plebe Judaica, juxta illud: Fiat Dan coluber in ascensor ejus retro . Et in illo etiam omne corpus ejus ficapita guntur illi subditi, per decem cornua, omnia regna. Multas li habebit sibi subditas, quibus et honorem dabit, et mundi regna Domino permittente, unde in cornibus ejus decem sunt diademata, hoc enim significat per decem diademata, quod per decem cornua, id est omnia regna terrena illi subdita; septem enim capita vel cornua, non numero, sed significatione universitatis invenimus. Et super capita ejus nomen, scriptum, blasphemiae. Quia maxime potentatus hujus saeculi blasphemat Deum et verbo et opere.
Abbreviated transcription (Latin):
duobus testibus figura¬
tur. propter duo testa¬
menta udelicet quib
roboratur. uel quia ex duo¬
bus populis constat. & in
iuiuificatur. Siue etiam
propter duo martirii
genera. In saccis uero hu¬
torum. qui licet sint ma¬
gistri. peccatores tamen¬
se esse. fatentur.Nam
ciliciam criminosis con¬
uenit. Uel certe quia sanc¬
torum uitareꝓbis uide¬
tur despecta. ido saccis in¬
duti ꝑhibentur. & hoc
est quod in hac eadem
apocalipsi dicitur. sol fac¬
tus. est nger taiquam
saccus cilicinus. Hi ft̃
due oliua est duo can¬

Expanded text:
duobus testibus figuratur, propter duo Testamenta videlicet, quibus roboratur; vel quia ex duobus populis constat, et vivificatur; sive etiam propter duo martyrii genera. In saccis vero huimitur, qui, licet sint magistri, peccatores se esse fatentur; nam cilicium criminosis convenit. Vel certe, quia sanctorum vita reprobis videbitur despecta, ideo saccis induti perhibentur. Et hoc est quod in hac eadem Apocalypsi dicitur, Sol factus est niger tanquam saccus cilicinus . Hi sunt duae olivae et duo can
Abbreviated transcription (Latin):
milem contra septem ec¬
clesias contra septisformẽ
spm̃ dimicant Et eau¬
da enif trahebat aertian
partem stellarum celi. et
misit eas in terram. ł caudã
dãconis. ut supͣ quoq dic¬
tum est. praui intellegun¬
tur doctores. Propheta enĩ
docens mendatium. ipse
est cauda. Potest etiam et
cauda specialiter ipse anti¬
datium dicturus est. habens
eum habitatorem de quo
dominus dicit. Inuerita¬
te non sterit. Tertianitẽ
pars stellarum quam tra¬
hebat cauda draconis. iñ
falsis. xp̃ianis. Qui de celo
hoc est desocitate sanctorũ
eiciuntur et in consortiũ
malorum hominum tra¬
huntur. Illi enim de sig¬
nantur ꝑ ftellas de celo
abstractas. qui prius lucẽ
uidebantur in ecclesia. s
adueniente ancxp̃o. de¬
cepti blandimentis corm̃tis
et falsis miraculis. obscu

Expanded text:
tem ecclesias, et contra septiformem Spiritum dimicant. Et cauda ejus trahebat tertiam partem stellarum coeli, et misit eas in terram. Per caudam draconis, ut supra quoque dictum est, pravi intelliguntur doctores: propheta enim docens mendacium, ipse est cauda. Potest etiam et cauda specialiter ipse Antidacium dicturus est, habens eum habitatorem, de quo Dominus dicit: In veritate non stetit. Tertia autem pars stellarum quam trahebat cauda draconis; in hfalsis Christianis, qui de coelo, hoc est, de societate sanctorum ejiciuntur, et in consortium malorum hominum trahuntur. Illi enim designantur per stellas de coelo abstractas, qui prius lucere videbantur in Ecclesia, sed adveniente Antichristo, decepti blandimentis, tormentis et falsis miraculis, opscu
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps etiam maxime eir¬
ca templum uersatur. a quo
ꝙ euangelium suum ita ter¬
minat. quia erant semꝑ in
templo laudantes ꝙ benedi¬
centes dñm. Quarto loco po¬
nit aquilam. quȩ utiq io
p̃dicauit ꝙ t̾ribilem uocẽ
enusit ut leo. ꝙ sic passus ẽ
ut uiculus ac post modum
ascendit ad cȩlos ut aquila
ideoq ihoc ordine. ordo
seruatur hẏstoriȩ. Iohanneᷤ
uͦ pͥmum ponit leonẽ. qͥa
xp̃c iam surrexit a mortu¬
is. quia iudelicet non ido
crediderunt inxp̃m popłi
quia natꝰ est ut homo.
aut quia passus ut uitulꝰ.
s quia surrexit a mortuis.
Nuc paulus dicit. Et si no

Expanded text:
i etiam maxime circa templum versatur, a quo et Evangelium suum ita terminat: Quia erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. Quarto loco ponit aquilam, quae utique Jopraedicavit, et terribilem vocem emisit ut leo, et sic passus est ut vitulus, ac postmodum ascendit ad coelos ut aquila. Ideoque in hoc ordine ordo servatur historiae. Joannes vero primum ponit leonem, quia Christus jam surrexit a mortuis, quia videlicet non ideo crediderunt in Christum populi, quia natus est ut homo, aut quia passus est ut vitulus, sed quia resurrexit a mortuis  qui dicit: Et si nov
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ex quatuor humoribꝰ
cousfat. Quatuor. gͦ senis
alis utuntur sciͣ. quia
quamdiu in hac uita cõ¬
sistunt. ea tantum pos
caput ꝙ pedes alis uela¬
re referuntur. quia ui¬
delicet scĩ neq ea quȩ
fuerunt ante mundi
consticutionem neq ea
quȩ post fuiem seculi
futura sunt cognoscere
possunt. Ierechiel ad¬
iungit. una similitudo
ipsorum quatuor. quia
uidelicet unam fidẽ do¬
nem uel orbem. Et etiam
inuno ȩuangelio inueni¬
untur .iiiͦiͦ. sicut ꝙ concor.¬
dia texti aꝑte manifestat᷑.

Expanded text:
quae ex quatuor humoribus constant. Quatuor ergo senis alis utuntur sancti, quia quandiu in hac vita consistunt, ea tantum posscaput et pedes velare alis referuntur, quia videlicet sancti neque ea quae fuerunt ante mundi constitutionem, neque ea quae post finem saeculi futura sunt cognoscere possunt. Et Ezechiel adjungit, una similitudo ipsorum quatuor, quia videlicet unam fidem dotum orbem. Et etiam in Evangelio uno inveniuntur quatuor, sicut in concordia textus aperte manifestat
Abbreviated transcription (Latin):
uidȩ. Ad pͣdam filun as¬
cendisti. requiescens accubu¬
isti ut leo. ꝙ quasi catulus
leonis. Quis suscitabit eũ:
Nam dicunt qui de nat᷑a
bestiarum dispucant. qđ
leo clausis oculis doruit
ex humanitate. tam̃ iugi¬
lauit ꝙ in passibilis mansit
diuinitate. Dormiens quoq
leo nascitur. ꝙ ad uocem
patris excitatur. Ita ꝙ xp̃c
uoce patris ęxeitatus est.
iuxta illud psaliniste. Ex¬
surge gła mea ꝙ cetera.
Quia gͦ inde creditur un¬
de surrexit. bene iohanueᷤ
pͥmum leouem ponẽ. Pri¬
nus itaq est inordine.
homo ꝙ uitulus. s primꝰ
iniuirtute leo. Leo quoq
rex est bestiarum. atq iõ
non inmerito ꝑeum ma¬
theus intelligitur qui do¬

Expanded text:
dam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi catulus leonis, quis suscitabit eum? Nam dicunt qui de natura bestiarum disputant, quod leo non clausis oculis dormit, ex humanitate, tamen vigilavit et impassibilis mansit divinitate. Dormiens quoque leo nascitur, et ad vocem patris excitatur, ita et Christus voce Patris excitatus est juxta illud Psalmi: Exsurge gloria mea , etc. Quia ergo inde creditur unde surrexit, bene Joannes primum leonem posuit. Primus itaque est in ordine homo et vitulus, sed primus in virtute leo. Leo quippe rex est bestiarum, atque ideo non immerito per eum Marcus intelligitur.
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum est. Iustus quasi leo
confidens absq terrore. erit.
Inquantũ se mortificat.
cum uiciis ꝙ concupiseen¬
tiis uitulus. Inquantũ ꝑ
mentis contem plationem
cȩlestia petit. aquila.
Quatuor animalia singu¬
la eoꝵ habebant alas senaᷤᷤ.
Ale animalium significat
duo testamenta quibꝰ ęccła
ad celestia supportatur. S
cum duo sint testamenta
duodecies multiplicantur.
stat expartibus septenarii
id est ex tribus ꝙ .iiii. suie
euun dicamus ter quat̾ni¬

Expanded text:
scriptum est: Justus quasi leo scriptum est: Justus quasi leo confidens absque terrore erit . In quantum se mortificat cum vitiis et concupiscentiis vitulus. In quantum per mentis contemplationem coelestia petit aquila. Et quatuor animalia singula eorum habebant alas senas. Alae animalium significant duo Testamenta, quibus Ecclesia ad coelestia supportatur: sed cum duo sint Testamenta,duodecies multiplicantur, stat ex partibus septenarii, id est ex tribus et quatuor. Sive etiam dicamus, ter qua
Abbreviated transcription (Latin):
milia. Secundũ ponit ui-¬
tulum qui utiq ut dic¬
tum est lucam significat.
quia uitulus ostia sacer¬
dotum erat ꝙ intemplo
offerebatur. & ipse insua
narratione maxime cir¬
catemplum uersat᷑. Ter¬
cium hominem id est ma-¬
theum qui temporale xp̃i
descͥbit natiuitatem. Quar¬
tum aquilam id est ioħa¬
nem qui in reuerberatis
oculis transcendens om¬
nem altitudinem cȩli. ꝙ
ipsos etiam choros ange¬
lorum duunitatẽ filii dĩ
intuetur dicens. in pͥnei¬
p̃io erat uerbum. Lȩc .iiiiͦ.
animalia significabant
quatuor flumina parady¬
si. de uno fonte xp̃o in
eccła manencia. Similit̾
ꝙ .iiiͦʳ. circuli arce quibus
portatur ȩccła. Significant
natus ut homo passus est
ut uitulus. surrexit ut
leo. ascendit suꝑ om̃s cȩloᷤᷤ
ut aquila. Designantur etiã
ꝑ hec animalia om̃s seĩ.
Nam unusquisq electus
in quantiun racionabilit̾
homo est. Quia homo ẽ ra¬
eionale animal. Inquantũ
ad uersa istius seculi equa¬
nimiter tolerat leo. unde

Expanded text:
itur. Secundum ponit vitulum qui utique, ut dictum est, Lucam significat, quia vitulus hostia sacerdotum erat, et in templo offerebatur, et ipse in sua narratione maxime circa templum versatur. Tertium hominem, id est Matthaeum, qui temporalem Christi describit nativitatem. Quartum aquilam, id est Joannem, qui in reverberatis oculis transcendens omnem altitudinem coeli, et ipsos etiam choros angelorum, divinitatem Filii Dei intuetur, dicens: In principio erat Verbum . Haec quatuor animalia significabant quatuor flumina paradisi, de uno fonte Christi in Ecclesia manantia. Similiter et quatuor circuli arcae, quibus portatur Ecclesia. Significant natus ut homo, passus est ut vitulus, surrexit ut leo, ascendit super omnes coelos ut aquila. Designantur etiam per haec animalia omnes sancti, nam unusquisque electus in quantum rationabiliter homo est, quia homo est rationale animal, in quantum adversa istius saeculi aequanimiter tolerat leo, unde
Abbreviated transcription (Latin):
nuinero summa electoꝵ
expͥmitur. quibus fidem
sc̃e trinitatis ꝑ quadriꝑti¬
tum orbem p̃dicantibus
totus mundus ad cȩlestia
sustollitur. Possumꝰ ꝙ has
senas alas aliter intelli¬
gere. Prima ala intelligit᷑
lex naturalis. secunda lex
canoniea a ucloritas. siue
doctrina catholicorum
iurorum. ieronimi. augꝰ¬
timi. ceterorumq sc̃oꝵ
patrũ. Lis alis cotidie

Expanded text:
numero summa electorum exprimitur, quibus fidem sanctae Trinitatis per quadripartitum orbem praedicantibus, totus mundus ad coelestia sustollitur. Possumus et has alas senas aliter intelligere. Prima ala intelligitur lex naturalis, secunda lex canonica auctoritas, sive doctrina catholicorum virorum, Hieronymi, Augustini, caeterorumque sanctorum Patrum.
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Numquid frustra ti
lasti eum ac domum eius &¬
ite manum tuam nisi in
facie benedixerit tͥ. Reser¬
auit ei dñs clauem. cum
potestatem temptandi dedit
dicens. Eece in manu tua est.
ꝙ ille accepta potestate e¬
gressus ꝑcussit iob ulcere
pessimo. s postea iterũ cohi¬
bitus est. ꝙ sub clauẽ reclu¬
sus. quando ipsa temptatio
profuit beato iob ad głam
ꝙ restaurata sunt ei omĩa
duplicia. Ipsiq temptatori
eadem temptacio creuit ad
cumulum dampnationis suȩ
His clauibus fuerat dimis¬
sus quando petrum timo¬
re concuciens. compulit
negare dnm̃. Reclusus est
iterum. quando dñs respex̃
petrum ꝙ ille fleuit amare.
ac maculas terne negatio¬
nis lauit amarissimis la¬
crimis his etiam clauibus
fuerat relaxatus. quandõ
mariam multis eriminibꝰ
sibi deunxerat. s clausus

Expanded text:
it: Numquid frustra Job lasti eum ac domum ejus tte manum tuam, nisi in facie benedixerit tibi . Reseravit ei Dominus clavem, cum potestatem tentandi dedit ei, dicens: Ecce in manu tua est . Et ille, accepta potestate, egressus, percussit Job ulcere pessimo . Sed postea cohibitus est et sub clavi reclusus, quando ipsa tentatio profuit beato Job ad gloriam, et restaurata sunt ei omnia duplicia, ipsique tentatori eadem tentatio crevit ad cumulum damnationis suae. His clavibus fuerat dimissus, quando Petrum timore concutiens, compulit negare Deum: reclusus est iterum, quando Dominus respexit Petrum, et ille flevit amare, ac maculas ternae negationis lavit amarissimis lacrymis. His etiam lacrymis fuerat laxatus, quando Mariam multis criminibus sibi devinxerat; sed clausus
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquando ad augmentanda
merita sicut iob & tobias. ali¬
quando ad eustodiam uirtu¬
tum ut paulus: aliquando
ut peccata pͣterita corrigant᷑
sieut paraliticus cui dictum
est. ecce sanus factus es iud̃
ne pecces. ne det̾ius tͥ deiceps
aliqͥo cõtingat
Aliquando nͣ ut

Expanded text:
Aliquando ad augmentanda merita, sicut Job et Tobias; aliquando ad custodiam virtutum, ut Paulus; aliquando ut peccata praeterita corrigantur, sicut paralyticus, cui dictum est: Ecce sanus factus es, vide ne pecces, ne deterius tibi aliquid contingat ; aliquando non ut
Abbreviated transcription (Latin):
um illorum. qmͣ expectãt
resurrectionem corporis sui.
ut sicut cum corpore ꝙ
anima seruierunt xꝑo.
ita eum corpore ꝙ anima
remunerentur. quia re¬
uera sic dignum est. ideoq
quia nec dum ad ilła dig¬
nitatem ad quam uent᷑i
sunt ꝑuenerunt. sub se
sunt quia postmodum
maiores fucuri sunt. Cũ
autem uenerint ad tan¬
tam głam iam non ert̃
sub se s inse. Quod tali
exemplo cognosci potest.
Ponamus quemlibet ĩ mo¬
nasterio nutritũ & postea
abbatem constitutũ. quã¬
dui talis sub prioribus
uiuit . quasi subse est. Cũ
autem abbas fuerit elec¬
tus iam non est subse. s
inse. Lali modo tunc iam
animȩ fidelium sub se

Expanded text:
um illorum, quoniam exspectant resurrectionem corporis sui. Et sicut cum corpore et anima servierunt Christo, ita cum corpore et anima remunerentur, quia revera sic est dignum. Ideoque, quia necdum ad illam dignitatem ad quam venturi sunt pervenerunt, sub se sunt, quia post modum majores futuri sunt. Cum autem venerint ad tantam gloriam, jam non erunt sub se, sed in se. Quod tali exemplo cognosci potest: Ponamus quemlibet in monasterio nutritum, et postea abbatem constitutum, quandiu talis sub prioribus vivit, quasi sub se est; cum autem abbas fuerit electus, jam non est sub se, sed in se. Tali modo tunc jam animae fidelium sub se
Abbreviated transcription (Latin):
fieri. palmas habemus in ma-¬
nibus. Hoc est uictorias cum
de operibus bonis contra diabo¬
lum. & incentiuas carnis tri-¬
umphamus. Cuius nimirum
iuctorie summa incapite m̃e¬
brorum. consistit. Et clama¬
bant uoce magna dicentes.
uocem magnam non stre¬
dum uocis sed desiderium
summum. scõrum accipiamꝰ.
Unde est. Besiderium paupe

Expanded text:
jus. Palmas habemus in manibus, hoc est victorias, cum de operibus bonis contra diabolum et incentiva carnis triumphamus. Cujus nimirum victoriae summa, in capite membrorum consistit. Et clamabant voce magna, dicentes. Vocem magnam, non strepitum vocis, sed desiderium summum sanctorum accipiamus. Unde est: Desiderium paupe
Abbreviated transcription (Latin):
er uobis. Nonad om̃e corpꝰ
angłi ꝑtinet quod constat
ex sanctis ꝙ reprobis. s illos
uult intelligi. qui ex illatis
tribulationibus uictores ex¬
istunt. qui ideo temptant᷑
ut probentur. ideo probant᷑:
ut coronentur. Dicatur itaq
Eece. id est. inpresenti temꝑe
missurus est diabolus per
membra sua sieut fuit nero.
domicianus. & ceteri ex uobis
incarcerem. id est indiuersas
afflictiones: ut temptemini.
ꝙ post temptationem uicto¬
res effecti coronemini. uxta
illud. beatus uir̃ qui suffert
deeem. per .x. dies quibꝰ eccła
tribulatur. omne p̾sens tempꝰ
intelligitur: in quo decalogi
mandata sunt necessaria. Si¬
cuti enun uerbi gracia mit¬
tens quilibet imꝑator milicẽ
contra hostes. omni genere
armorum munit. sicdeus
omip̃c mutens suos electos
ad bellum in hoc mundo
contra demones uel ꝑ uersos
homines. decalogi mandatis
eos instruit. quibꝰ muniti
eis resistere possant. Et quia¬
quamdui decalogum habẽt

Expanded text:
ex vobis, non ad omne corpus ex vobis, non ad omne corpus angeli pertinet, quod constat ex sanctis et reprobis, sed illos vult intelligi, qui ex illatis tribulationibus victores exsistunt: qui ideo tribulantur ut probentur, ideo probantur ut coronentur. Dicatur itaque: Ecce, id est in praesenti tempore, missurus est diabolus per membra sua, sicut fuit Nero, Domitianus et caeteri: ex vobis in carcerem, id est in diversas afflictiones: ut tentemini, ut post tentationem victores effecti coronemini, juxta illud: Beatus vir qui suffert decem. Per decem dies quibus Ecclesia tribulatur, omne praesens tempus intelligitur, in quo Decalogi mandata sunt necessaria. Sicuti enim verbi gratia mittens quilibet imperator milites contra hostes, omni genere armorum munit, sic Deus omnipotens mittens electos suos ad bellum in hunc mundum, contra daemones vel perversos homines Decalogi mandatis eos instruit, quibus muniti eis resistere possint. Et quandiu Decalogum habent,
Abbreviated transcription (Latin):
rem usq ad passionem mor¬
tis uidam tolerauit. Ad quo¬
da exhortatur eccłam. ꝙ qͣsi
armis potentibus accingit¬
Iichil horum tumeaf quȩ
passurus es. Id est quiequid
a iudeis falsis. quicquid a fal¬
sis fratribus. uel pagauis. in¬
iuriarum. lesionumq ꝑ tu¬
leris: pro eo quod transeunt
ne formides hoc est quod
in ȩuangelio dicit fidelibꝰ.
Nolite tunere eos qui occi¬
dunt corpus. aniniam autẽ¬
oceidere non possunt
Ecee missurus est diabolꝰ
ex nobif inear ent ut temp¬
temini. q habebitis tribula¬
tionem diebus decem. il iuc
inuno angelo ꝑsonas alloqͥ¬
premisit enim diuina uox
quasi ad unum loquens. ni¬
chil horum tuneas quȩ passurꝰ
esnc uͦ adiungit tanꝗͣ ad multos.
Ecce missurus est diabolus ex
uobis in carcerẽ: ⁊c̃. Carceris
ꝑ pessi a diabolo. qui ꝑ mem¬
bra sua diuerso modo eos
eruciat recludens in carce
ribus. ꝙ diuersis ac uariis
autem non ait missurus est
diabolus uos incarcerem. s

Expanded text:
rem usque ad passionem morrem usque ad passionem mortis Judam toleravit. Ad quoda exhortatur Ecclesiam, et quasi armis potentibus adjungitNihil horum timeas quae passurus es. Id est quidquid a Judaeis falsis, quidquid a falsis fratribus vel paganis injuriarum laesionumque pertuleris, pro eo quod transeunt ne formides. Hoc est quod in Evangelio dicit fidelibus: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possuntEcce missurus est diabolus ex vobis in carcerem, ut tentemini, et habebitis tribulationem diebus decem. Hic in uno angelo Praemisit enim divina vox quasi ad unum loquens: Nihil horum timeas quae passurus es: nunc vero adjungit tanquam ad multos: Ecce missurus est diabolus aliquos ex vobis in carcerem, et caetera. Carceris unt perpessi a diabolo, qui per membra sua diverso modo eos cruciat, recludens in carceribus, et diversis ac variis  autem non ait: Missurus est diabolus vos in carcerem, sed