comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mixti sunt : & semper & ubique dicit
scriptum quia non se panrbuntur
nisi infinem : Sic quomodo mixti suñ:
longe sunt a se : Nequi sergo exeo qđ
mixti sunt mali in terbonos. putar&
iniquitatem esse iuxta iusticiam
Non potuerunt inquit mihi: idest
dixerunt & male dixerunt: mandu¬
cemus &bibam us crasenim morie¬
mur Non corru perunt sermones
mali mores bonos: In eo quod audiui
adõ: non cessi sermonibus hominũ:
Fecerunt mihi peccatores quod posta¬
rem: non cui miscerer. & facta est im¬
quitas eorum longe ame : Quid enim
tam prope:quam duo homines in
una ecclesia & quidenim tam longe:
quam iniquitas aiustitia& Vbi enim
consensio. ibi propinquitas Ligan¬
tur duo & mittentur adiudicem latro
& colligatus: ille scelenrtus. ille in no¬
cens: Una catena ligantur: & longe
sunt a se: Quantum longesunt aseq
quantum longe est scelus ab innocen¬
tia. Ecce isti longesunt a se abinuicem:
alius latro inispania facit scelenr:

Expanded text:
mixti sunt, et semper et ubique dicit mixti sunt, et semper et ubique dicit Scriptura quia non separabuntur, nisi in fine. Sic, quomodo mixti sunt, longe sunt a se. Ne quis ergo ex eo quod mixti sunt mali inter bonos, putaret iniquitatem esse juxta justitiam, «Non potuerunt,» inquit, «mihi;» id est, dixerunt, et male dixerunt, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemur.» Non corruperunt sermones mali mores bonos: in eo quod audivi a Deo, non cessi sermonibus hominum. Fecerunt mihi peccatores quod portarem. non cui commiscerer, et facta est iniquitas eorum longe a me. Quid enim tam prope, quam duo homines in una Ecclesia? quid tam longe, quam iniquitas a justitia? Ubi enim consensio, ibi propinquitas. Ligantur duo, et mittuntur ad judicem; latro, et colligatus: ille sceleratus, ille innocens, una catena ligantur, et longe sunt a se. Quantum longe sunt a se? Quantum longe est scelus ab innocentia. Ecce isti longe sunt ab invicem. Alius latro in Hispania facit scelera,
Abbreviated transcription (Latin):
turnseo inhorreum dĩ & securus can¬
to. saepe expugnauerunt me aiuuen¬
tute mea: Quidenim mihi facere
potuerunt : quia expugnauerunt
me aiuuentute mea: exereuerunt
me : non ob presserunt: Value¬
runt mihi sieut ignis adaurum.
non sicut ignis ad faenum: Ignis
enim accedens adaurum. sordem
tollit: Accedens ad faenum incine¬
rem uertit: Et enim non potue¬
runt mihi : quia non consensi: quia
non me fecerunt qualessunt ipsi:
Superdorsum meum fabricauerunt
peccatores. longe fecerunt in iustiti¬
am suam: Fecerunt quod tolerem:
& non fecerunt cui consentirem :¬
amergo iniustitia ipsorum longe
est ame: Mali mixti s unt bonis: non
solum in hoc saeculo: sed & in ipsa
intus ecclesia mali mixti sunt bo¬
nis: Nostis & probastis. & magis
probabitis siboni fueritis: Cum
enim creuisset herba & fructum fe¬
cisset : tunc apparuerunt titania:
Uulli apparent mali in ecclesia : nisi
ei qui fuerit bonus: Nosti s ergo quia

Expanded text:
transeo in horreum Dei, et securus cantranseo in horreum Dei, et securus canto, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 8. Quid enim mihi facere potuerunt, quia «expugnaverunt me a juventute mea?» Exercuerunt me, non oppresserunt. Valuerunt mihi sicut ignis ad aurum, non sicut ignis ad fenum. Ignis enim accedens ad aurum, sordem tollit; accedens ad fenum, in cinerem vertit. «Etenim non potuerunt mihi,» quia non consensi, quia non me fecerunt quales sunt ipsi. «Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores, longe fecerunt injustitiam suam.» Fecerunt quod tolerem, et non fecerunt cui consentirem. Jam ergo injustitia ipsorum longe est a me. Mali mixti sunt bonis, non solum in saeculo, sed et in ipsa intus Ecclesia mali mixti sunt bonis. Nostis, et probastis; et magis probabitis, si boni fueritis. «Cum» enim «crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania» . Nulli apparent mali in Ecclesia, nisi ei qui fuerit bonus. Nostis ergo quia
Abbreviated transcription (Latin):
sentiam. fecerunt quod porten : Quam
pnreclar e dictum est quam optime sig¬
nificauit. & enim non potuerunt mihi :
superdor sum meum fabricauerunt
peccatores: Aiunt nobiscum primo.
ut consentiamus illis ad facta mala: Si
non consenserimus. tolerate nosdicunt:
Ergo qui a non potuisti mihi ascende in
dorsum meum: postare te habeo quo¬
usque ueniat finis: Sic enim mihi
pureceptum est ut fructum afferam
cum tolerantia. Nonte corrigo. tole¬
rote. Aut forte cum tolerote. corri¬
gis te: sed nonte corrigis usque infine:
Iolero te usque infinem: & usque infi¬
nem superdorsum meum eris usque
ad tempus: Num quid semper super
dor sum meum eris & ueniet enim qui
inde tẽ excutiat: Veniet tempus mes¬
sis. ueniet finis saeculi: mittet ds̃ mes¬
sores: Messores autem angeli sunt:
separant malos demedio iustorum.
sicut zizaniam a tritico: Frumen¬
tum recondent inhorreo: paleam
autem comburent igni in extinguibi¬
li: Por taui usque potui. lamgaudens

Expanded text:
sentiam; fecerunt quod portem. Quam sentiam; fecerunt quod portem. Quam praeclare dictum est, quam optime significavit, «Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores.» Agunt nobiscum, primo ut consentiamus illis ad facta mala: si non consenserimus, Tolerate nos, dicunt. Ergo quia non potuisti mihi, ascende in dorsum meum; portare te habeo quousque veniat finis: sic enim mihi praeceptum est, ut fructum afferam cum tolerantia . Non te corrigo, tolero te: aut forte, cum tolero te, corrigis te. Si non te corrigis usque in finem, tolero te usque in finem; et usque in finem super dorsum meum eris, usque ad tempus. Numquid semper super dorsum meum eris? Veniet enim qui inde te excutiat: veniet tempus messis, veniet finis saeculi; immittet Deus messores. Messores autem Angeli sunt: separant malos de medio justorum, sicut zizania a tritico; frumentum recondent in horreo, paleam autem comburent igni inexstinguibili. Portavi quousque potui, jam gaudens
Abbreviated transcription (Latin):
Dicat uero istahel: saepe expugnauerunt me
aiuuentute mea: Audent &iam fenerato¬
resdicere. non habeo aliud unde uiuam. hoc
mihi & latro diceret deprehensus infauce:
hoc & fractor diceret de prehensus circa
parietem alienum: Hoc mihi & leno
diceret: emens puellas ad prostitutio¬
nem: hoc & maleficus in cantans mala.
& uendens nequitiam suam: Quiequid
tale prohibere conaremur : respondent
omnes quia non haberent unde ui ue¬
rent: quia inde se pascerent quasi non
hocipsum in illis maxime puniendũ
est: quia artem nequitiae diligerent
unde uitam transignꝰ int: & inde se
uolunt pascere: uNde offendant eum
aquo omnes pascuntur: Sed eumdla¬
maueris hoc & dixeris: illi respondent:
si sic non hue accedimus: sisic non in¬
tramus in ipsam ecclesiam : Veniant
intrent audiant. saepe expugnaue¬
runt me aiuuentute mea & enim non
potuerunt mihi : Superdorsum
meum fabricauerunt peccatores.
hoc est non potuerunt agere ut con¬

Expanded text:
dicat vero Israel, Saepe expugnaverunt me dicat vero Israel, Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Audent etiam feneratores dicere: Non habeo aliud unde vivam. Hoc mihi et latro diceret, deprehensus in fauce; hoc et effractor diceret, deprehensus circa parietem alienum; hoc mihi et leno diceret, emens puellas ad prostitutionem; hoc et maleficus incantans mala, et vendens nequitiam suam; quidquid tale prohibere conaremur, responderent omnes quia non haberent unde viverent, quia inde se pascerent; quasi non hoc ipsum in illis maxime puniendum est, quia artem nequitiae delegerunt, unde vitam transigant, et inde se volunt pascere, unde offendant eum a quo omnes pascuntur. 7. Sed cum clamaveris hoc et dixeris, illi respondent: Si sic, non huc accedimus; si sic, non intramus in ipsam Ecclesiam. Veniant, intrent, audiant: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Etenim non potuerunt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores:» hoc est, non potuerunt agere ut con
Abbreviated transcription (Latin):
it : dm̃ audi & ille: clerici non fenerent:
Et forte quitibi loquitur nefenerat : sed
si fenerat facquia &ipse fenerat: Num¬
quid fenerat qui peripsum loquitur &
si facit quod tibi dicit & nontu facis: tu in
ignem ille in regnum: Si non facit quod
tibi dicit & pariter facit mala quae facis.
& dicit bona quae non facit. pariter in ig¬
nem: aenum ardebit. uerbum autem
dñi manet in aeternum: Numquid ar¬
det sermo qui tibi perillum locutus est :
Aut morsesest quitibi loquitur. idest
bonus & iustus famulusdĩ: aut pharis eus
est cathedra morsi sedens s audisti & de
ipsis: quaedicunt facite: quae autem faci¬
unt facere nolite: Non habestu unde
te excuses quando sermodĩ tibiloquitur.
quia non potes interficere sermonemdĩ:
Criminare quaeris eos. perquos tibiloqui
tur sermodĩ : Quaere quantumuis. dic
quantum uis. blasphema quantumuis:
saepe expugnauerunt me diuuentuteme

Expanded text:
it: Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. it: Deum audi. Et ille: Clerici non fenerent. Et forte qui tibi loquitur, non fenerat: sed si fenerat, fac quia et ipse fenerat; numquid fenerat qui per ipsum loquitur? Si facit quod tibi dicit, et non tu facis; tu in ignem, ille in regnum. Si non facit quod tibi dicit, et pariter facit mala quae facis, et dicit bona quae non facit; pariter in ignem. Fenum ardebit, verbum autem Domini manet in aeternum . Numquid ardet sermo qui tibi per illum locutus est? Aut Moyses est qui tibi loquitur, id est, bonus et justus famulus Dei; aut pharisaeus est cathedram Moysi sedens. Audisti et de ipsis: «Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite» . Non habes tu unde te excuses, quando sermo Dei tibi loquitur. Quia non potes interficere sermonem Dei, criminari quaeris eos per quos loquitur tibi sermo Dei. Quaere quantum vis, dic quantum vis, blasphema quantum vis: «Saepe expugnaverunt me a juventute mea,
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ pietatis & sapientiae: undique ds̃¬
laudatur ab operibus suis: Quomodo
illum laudant opent sua &s perostrium
puerorum : Quid pnretermissum est e
laudant caelum: laudant angeli. lau¬
dant sidera. laudant sol & luna: lau¬
dant dies & noctes. laudat quicquid
germinat deterra. laudat quicquid
natat in mari. laud at quicquid uolitat
in aere. laud ant omnes montes & colles
laudant frigora & aestas. & cetera om¬
nia quaeds̃ fecit: Audistis quia laudant
dm̃: numquid audistisibi quia laudat
dm̃ auaritia: quia dm̃ laudat luxuria :
non laudant ista: quia non ipse illa fecit:
laud ant ibi hominesdm̃. hominis crea¬
tor est ds: Auaritia opus est malihominis.
homo ipse. opus est dĩ : Et quid uult dsis
Occidere inte quod ipse fecisti. & saluare
quem ipse fect: Noli fenerare : tu accu¬
sas scriptunrm dicentem: qui pecuni am
suam non dedit adusunrm: Non ego
illud scripsi: non deore meo primum exi¬

Expanded text:
spiritum pietatis et sapientiae. Undique spiritum pietatis et sapientiae. Undique laudatur Deus ab operibus suis. Quomodo illum laudant opera sua per os trium puerorum? quid praetermissum est? Laudant coeli, laudant Angeli, laudant sidera, laudant sol et luna, laudant dies ac noctes, laudat quidquid germinat de terra, laudat quidquid natat in mari, laudat quidquid volitat in aere, laudant omnes montes et colles, laudant frigora et aestus; et caetera omnia quae Deus fecit, audistis quia laudant Deum : numquid audistis ibi quia laudat Deum avaritia, quia laudat Deum luxuria? Non laudant ista, quia non ipse illa fecit. Laudant ibi homines Deum; hominis creator est Deus. Avaritia opus est mali hominis; homo ipse opus est Dei. Et quid vult Deus? Occidere in te quod ipse fecisti, et salvare quod ipse fecit. 6. Noli fenerare. Tu accusas Scripturam dicentem, «Qui pecuniam suam non dedit ad usuram» . Non ego illud scripsi, non de ore meo primo exi
Abbreviated transcription (Latin):
quem libet huic tu inimicus es. concor¬
da cum aduersario tuo cum es cumeo
inuia. Aduersarium tuum sermonẽ
dĩ fecisti: noli adtendere quia ille tibi
loquitur: Malus est perquemtibi lo¬
quitur: sed non est malus qui tibi loqui¬
tur sermo dĩ: Accusadm̃. accusa
si potes: Creditis fr̃s hucusque perue¬
nisse eos dequibus dicitur. saepe expu¬
gnauerunt me diuuentuteme ut &iã
ipsum dm̃ accusare non dubitent: Aecu¬
sas aurum : & ille accus at dm̃ quia fe¬
cit aurum: Noliauarus esse: & ñ face¬
ret ds̃ aurum: Iam hoc restat quia ma¬
latua opera cohibere non potes. Accu¬
sas openrbonadi. displicet tibi ereator
& fabricator mundi: Non faceret & solem:
quia multi infenestris contendunt delumi¬
naribus. & adiudicia se trahunt: Osiuiti
nostrr cohibeamus quiabona sunt omnia:
qui abonus ds̃ quifecit omnia Et laudant
illum opem sua considerata qui abona
sunt ab eo quihabet spm considerendi:

Expanded text:
quemlibet; huic tu inimicus es. Concorquemlibet; huic tu inimicus es. Concorda cum adversario tuo, cum es cum eo in via : adversarium tuum sermonem Dei fecisti. Noli attendere quia ille tibi loquitur: malus est per quem tibi loquitur; sed non est malus, qui tibi loquitur, sermo Dei. Accusa Deum, accusa, si potes. 5. Creditis, fratres, huc usque pervenisse eos de quibus dicitur, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea,» ut etiam ipsum Deum accusare non dubitent? Accusas avarum, et ille accusat Deum quia fecit aurum. Noli avarus esse. Et non faceret Deus aurum. Jam hoc restat, quia mala tua opera cohibere non potes, accusas opera bona Dei: displicet tibi creator et fabricator mundi. Non faceret et solem; quia multi in fenestris contendunt de luminaribus, et ad judicia se trahunt. O si vitia nostra cohibeamus! quia bona sunt omnia, quia bonus Deus qui fecit omnia; et laudant illum opera sua, considerata quia bona sunt, ab eo qui habet spiritum considerandi,
Abbreviated transcription (Latin):
possideri auaritia: ergo possidear cla¬
mat: Quiduis auaritia possideri &s
Dura iubet. leuia iubeo: onuseius gra¬
ue est : sarcina mea leuis est : Iugum
eius asperum est: iugum meum lene
est: Noli uelle auaritia possideri: Iu¬
bet auaritia mare transeas & optem¬
penrs. iubet ut teuentis pro cellisque
committas: Iubeo ego utante ostium
tuum ex eo quod habes. despauperi:
Piger es ad faciendum antete opusbo¬
num: & stre nuuses ad transeundũ
mare. Quia auaritia imperat seruis
quia ds̃ iubet odisti: Et quid& cum
odisse coeperit. Incipit uelle crimina.¬
tieos a quibus audit bona prȩcepta:
& uelle persuspitionessuas criminaquȩ¬
rere seruorum di : Quid nobis ista dicunT
ipsi non faciunt ista & ista siue quaefi¬
dicuntur fieri : Et quae fiunt bene. dicun¬
tur malefieri : & quae toleramus: ad cul¬
pam nrãm applicantur: Nos quidre¬
spondemus : nolime ad tendere sermonẽ
istum adtende ipse tibi loquitur. per

Expanded text:
possideri ab avaritia. Ego possidear, clapossideri ab avaritia. Ego possidear, clamat. Quid vis ab avaritia possideri? Dura jubet, levia jubeo: onus ejus grave, sarcina mea levis est; jugum ejus asperum est, jugum meum lene est . Noli velle ab avaritia possideri. Jubet avaritia ut mare transeas, et obtemperas: jubet ut te ventis procellisque committas; jubeo ego ut ante ostium tuum ex eo quod habes des pauperi: piger es ad faciendum ante te opus bonum, et strenuus es ad transeundum mare. Quia avaritia imperat, servis; quia Deus jubet, odisti. Et quid? Cum odisse coeperit, incipit velle criminari eos a quibus audit bona praecepta, et velle per suspiciones suas crimina quaerere servorum Dei. Qui nobis ista dicunt, ista non faciunt ipsi? Et ista sive quae fidicuntur fieri; et quae fiunt bene, dicuntur male fieri: et quae toleramus, ad culpam nostram applicantur. Nos quid respondemus? Noli me attendere; sermonem istum attende: ipse tibi loquitur per
Abbreviated transcription (Latin):
QUITATEM SUAM Quare expu¬
gnauerunt s quia non potuerunt mihi:
Quidest non potuerunt mihi & fabrica¬
re: Quid est non potuerunt mihios non
illis consensi ad malum: Omni senim
malus ideo persequitur bonum : quia
non illi consentit bonus ad malum : Fa¬
ciat aliquid mali: non obiurget episco¬
pus bonus est ep̃s : Obiurget ep̃s. malus
est ep̃s: Rapiat aliquid: taceat cui
rapit. bonusest: Saltim loquatur &
reprehendat : & si non repetat. malus
est qui reprehendit raptorem : Etbo¬
nus est qui rapit e: Ambulet : mandu¬
cemus &bibamus: crasenim moriemut:¬
Contur a postolos: Corrum punt mores
bonos. conloquia mala: Sobruestote
iustȩ & nolite peccare: Sonat uerbum:
sonat sermo contrrdictor libidinis:
Atille amicus libidinis suae : & inimicus
sermoni contradicenti : Amice suae in¬
festus & odit sermonem di. facta est
amica auaritia: inimicus ds̃ : Contra¬
dicit enim ds̃ auaritiae : & uult nihil

Expanded text:
justitiam suam.» Quare expujustitiam suam.» Quare expugnaverunt? «Quia non potuerunt mihi.» Quid est, «non potuerunt mihi?» Fabricare. Quid est, «non potuerunt mihi?» Non illis consensi ad malum. Omnis enim malus ideo persequitur bonum, quia non illi consentit bonus ad malum. Faciat aliquid mali, non objurget episcopus, bonus est episcopus: objurget episcopus, malus est episcopus. Rapiat aliquid, taceat cui rapit, bonus est: saltem loquatur et reprehendat, etsi non repetat, malus est. Malus est qui reprehendit raptorem, et bonus est qui rapit! Ambulet, «Manducemus et bibamus; cras enim moriemurContra Apostolus: «Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Sobrii estote justi,» , «et nolite peccare» . Sonat verbum, sonat sermo contradictor libidinis: at ille amicus libidinis suae, et inimicus sermoni contradicenti amicae suae infestus est, et odit sermonem Dei. Facta est amica avaritia, inimicus Deus. Contradicit enim Deus avaritiae, et vult nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Cogitantibus & dicentibus. quanta mala
perferimus: quanta scandala crebre¬
scunt cottodie: quando iniqui intran
in ecclesiam & portamus eos: Respon¬
deat autem de quibusdam ecclesia: id.ẽ.
defortiore uoce respondeat: quaerelis
infirmorum. & confirment firmi
infirmos. & grandes paruulos. & dicat
ecclesia : saepe expugnauerunt me aiu¬
uentute mea. MICAT UUROISRU¬
icat illud non illud timeat: quo enĩ
ualet  quod cum dixisset saepe expug¬
nauerunt me: Ad didit aiuuentute
mea : Iam modo ecclesiae senectus ex¬
pugnatur: sed nontimeat : Dicat : sae¬
pe expaignauerunt me aiuuentute
mea: Num quid ideo non peruenit
ad senectutem: quia noncessauerunt
illi expugnando s Numquid delere po¬
tuerunt & Dicat uero is nrhel & console¬
tur se istahel: consoletur se ipsa ecclesia
de praeteritis exemplis. & dicat: Saepe
expugnauerunt me aiuuentute mea.
quare expugnauerunt & CTEXIM
NONPOTUERUXIMIHI SE¬
BRICAUERUNI PECCATO¬
RES LONCEFECGRUNTIN¬

Expanded text:
Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala Cogitantibus et dicentibus: Quanta mala perferimus, quanta scandala crebrescunt quotidie, quando iniqui intrant in Ecclesiam et portamus eos? Respondeat autem Ecclesia de quibusdam, id est, de fortiorum voce respondeat querelis infirmorum, et confirment firmi infirmos, et grandes parvulos, et dicat Ecclesia, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea. Dicat vero» «IsrDicat illud, non illud timeat. Quo enim valet, quod cum dixisset, «Saepe expugnaverunt me,» addidit, «a juventute mea?» Jam modo Ecclesiae senectus expugnatur, sed non timeat: dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» Numquid ideo non pervenit ad senectutem, quia non cessaverunt illi expugnando? numquid delere potuerunt? «Dicat vero Israel;» et consoletur se Israel, consoletur se ipsa Ecclesia de praeteritis exemplis, et dicat, «Saepe expugnaverunt me a juventute mea.» 4. Quare expugnaverunt? «Etenim non potuerunt mihi. Subricaverunt peccatores; longe fecerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
fratris eius loth & indomo eius in sodomis
ecclesia erat. & pertulit sidomorum ini¬
quitates & peruersitates. quousque ds̃
eum demedio ipsorum liberauit: Coepit
eẽ & inpopulisi si hel ecclesia: pertulit
faraonem & aegyptios: Coepit & inipsa
ecclesia id est inpopulo istahel. numerus
scõrum : morses & ceter scĩ pertulerunt
iniquos iudaeos populum istahel: Uen
psalmis: Ad nuntiaui & locutussum. mul¬
tiplicati sunt supernumerum: Quidest
superiiumerum  Non solum illiqui
crediderunt qui pertinent ad numerum
iusti iniquos: Quando : inecclesi: Nun¬
uid inodo solum ex quo enumerat :ex quo
commemonrt os Ideonemiraretur im. lo
exclesia: uel nequisquam miraretur in ec¬
clesia. Volens eẽ membrum bonum
ecdesiae: audiat &ipsam ec clesiam matte
suam dicentem sibi Nolimirari a dista
fili : saepe expugnauerunt me aiuuen
tute mea: Quasi aliquidiam loqueba.¬
tur: uidetur enim non coepisse: sed re¬
spondisse: Respondeat autem: quib: &

Expanded text:
fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis fratris ejus Lot, et in domo ejus in Sodomis Ecclesia erat, et pertulit Sodomorum iniquitates et perversitates, quousque Deus eum de medio ipsorum liberavit . Coepit esse et in populo Israel Ecclesia; pertulit Pharaonem et Aegyptios. Coepit et in ipsa Ecclesia, id est in populo Israel, numerus esse sanctorum: Moyses et caeteri sancti pertulerunt iniqPsalmis, «Annuntiavi et locutus sum, multipliplicati sunt super numerum» . Quid est, «super numerum?» Non solum illi crediderunt qui pertinent ad numerum justi iniquos. Quando? In Ecclesia. Numquid modo solum, ex quo enumerat, ex quo commemorat? Ideo ne miraretur modo Ecclesia, vel ne quisquam miraretur in Ecclesia, volens esse membrum bonum Ecclesiae, audiat et ipsam Ecclesiam matrem suam dicentem sibi: Noli mirari ad ista, fili; «Saepe expugnaverunt me a jutute mea.» Quasi aliquid jam loquebatur: videtur enim non coepisse, sed respondisse. Respondit autem, quibus?
Abbreviated transcription (Latin):
cantum : sicquisaltant ad prreceptum
dĩ: operibus optemperant sono: Ideo
qui noluerunt hoc facere: quidillis dicit
dñs in euangelio &s cantauimus uobis &
non saltastis. planximus & non lamenta¬
uuis: Cantate ergo: credimus indi mise¬
ri cordiam quia erunt dequibus nos con¬
soletur: Nam qui pestinaces sunt per¬
seuerart inmolitia. quamuis audiant
uerbum di : scandalis cortidie turbant eccle¬
siam: Detalibus dicit istepsalmus: sicenim
tam quam diceretur : Numquid modo
olim est ecclesia ex quo uocantur seĩ &s est
ecclesia interra. aliquando insolo abel
ecclesia enrt. & expugnatus est a fratre
malo & perdito cain: Aliquando in solo
e noch ecclesia enit: & trxns latus est ab
iniqluis : Aliquando in solo domonoe
ecclesiaenit: & pestulit omnes quidilu¬
uio perierunt: & sola arca natauit influ¬
ctbus & euasit adsiccum: Aliquandoin
solo abrirham ecelesiaenrt : & quanta
pertulit ab iniquis nouimus: Insolo filio

Expanded text:
cantum; sic qui saltant ad praeceptum cantum; sic qui saltant ad praeceptum Dei, operibus obtemperant sono. Ideo qui noluerunt hoc facere, quid illis Dominus dicit in Evangelio? «Cantavimus vobis, et non saltastis; planximus, et non lamenta. Cantet ergo; credimus in Dei misericordiam, quia erunt de quibus nos consoletur. Nam qui pertinaces sunt, perseverantes in malitia, quamvis audiant verbum Dei, scandalis quotidie perturbant Ecclesiam. De talibus dicit iste psalmus; sic enimtanquam diceretur, Numquid modo? Olim est Ecclesia; ex quo vocantur sancti, est Ecclesia in terra. Aliquando in solo Abel Ecclesia erat, et expugnatus est a fratre malo et perdito Cain . Aliquando in solo Enoch Ecclesia erat, et translatus est ab iniquis . Aliquando in sola domo Noe Ecclesia erat, et pertulit omnes qui diluvio perierunt, et sola arca natavit in fluctibus, et evasit ad siccum . Aliquando in solo Abraham Ecclesia erat, et quanta pertulit ab iniquis, novimus. In solo filio
Abbreviated transcription (Latin):
radicem: Aut sicut interspinas. quod
& si germinet & conetur in auras surgere :
offocatur tamen multitudine spinarũ:¬
Il. T ales autem sunt qui uerbumdĩ contemniꝰ at
sicut uia: Autquiadoram gaudent. & fa¬
eta tribulatione sicut aestas solis arescunt:
Aut qui cogitationibus & curis & sollicitu¬
dine huius mundi tamquam spinis auari¬
tiae offocant quod in illis coeperat germi¬
nare: Est autem &iam terrabona: quo
semen cum ceciderit affest fructum. ali¬
ud tricenum. aliud sexagenum. Aliud
centenum: siue parum siue multum :
omnes inhorreo erunt: Sunt ergo tales
& propterhos loquimur: propterhos
loquitur scriptura. propterhos non tacet
euangelium: sed illi audiant neforte ali¬
ud sint hodie aliud eras: Neforte mu¬
tentur audiendo: Aut arent uiam. Aut
lapides purgent: Aut spinas euellant:
Dicat sp̃sd̃. dicat nobis: cantet nobis si uelie¬
mus saltare siue nolimus: cantet ipse:
Sicut enim qui saltat membnr mouet ad

Expanded text:
radicem; aut sicut inter spinas, quod radicem; aut sicut inter spinas, quod etsi germinet et conetur in auras surgere, offocatur tamen multitudine spinarum. Tales autem sunt qui verbum Dei contemnunt sicut via, aut qui ad horam gaudent, et facta tribulatione, sicut aestu solis, arescunt; aut qui cogitationibus et curis et sollicitudine hujus mundi, tanquam spinis avaritiae offocant quod in illis coeperat germinare. Est autem etiam terra bona, quo semen cum ceciderit, affert fructum, aliud tricenum, aliud sexagenum, aliud centenum : sive parum, sive multum, omnes in horreo erunt. Sunt ergo tales, et propter hos loquimur. Propter hos loquitur Scriptura, propter hos non tacet Evangelium. Sed et illi audiant, ne forte aliud sint hodie, aliud cras; ne forte mutentur audiendo, aut arent viam, aut lapides purgent, aut spinas evellant. Dicat Spiritus Dei, dicat nobis, cantet nobis; sive velimus saltare, sive nolimus, cantet ipse. Sicut enim qui saltat, membra movet ad
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo : & pascet in aeternum nobis
Isalmus quem cantauimus breuis est:
Sed sicut scriptum est in euangelio deza¬
cheo statura breuis & magnus in opere
Sicut seriptum est deilla uidua quaeduo
minuta misit ingazophilatium. breuis
pecunia. sed magna caritas: Sic & iste
psalmus. si uerba numeres breuis est :
si sententias appendas. magnus est : Non
ergo nos poterit diutius. usque ad fastidi¬
um decinere: Quare s. aduertat pru¬
dentia urr: & ad sit intentio xp̃iana: so¬
nec uerbum dĩ uolentibus nolentibus
oportune in portune: Inuenit sibi locũ
inuenit corda ubi requiescat. Inuenit
terram ubi germinet & fructum ferat:
Uamqui a multi mali sunt &iniqui quos
portat ecclesia usque infinem. mani¬
festum est: & hisunt quibus uerbumdĩ
superfluum est: & aut sic in illos cadit
quomodo semen inuia conculcatur.
& auolatilibus colligitur : Aut sic in eos¬
cadit quomodo semen in petrosa loca ula
non habetterram multam: statim exut
& cale facto sole arescit: quia non habebat

Expanded text:
ivendo, et pascet nos in aeternum nobis almus quem cantavimus, brevis est: sed sicut scriptum est in Evangelio de Zacchaeo, statura brevis, et magnus in opere ; sicut scriptum est de illa vidua quae duo minuta misit in gazophylacium, brevis pecunia, sed magna charitas : sic et iste psalmus, si verba numeres, brevis est; si sententias appendas, magnus est. Non ergo nos poterit diutius usque ad fastidium detinere. Quare? Advertat prudentia vestra, et adsit intentio christiana: sonet verbum Dei volentibus, nolentibus, opportune, importune. Invenit sibi locum, invenit corda ubi requiescat, invenit terram ubi germinet et fructum ferat. Nam quia multi mali sunt et iniqui quos portat Ecclesia usque in finem, manifestum est: et hi sunt quibus verbum Dei superfluum est; et aut sic in illos cadit, quomodo semen in via conculcatur, et a volatilibus colligitur; aut sic in eoscadit, quomodo semen in petrosa loca, ubi non habet terram multam, statim exit, et calefacto sole arescit, quia non habet
Abbreviated transcription (Latin):
sperabimus. Nec tamen desperati erimꝰ:
Est enim uituperatio desperatorum:
& aliquando de testamur hominem:
& dicimus non habet spem: Non semper
malum est non habere spem : Itihacuita
cum sumus malum est non habere spem:
Quienim modo spem non habet. rem
postea non habebit : Ergo modo spem
debemus habere: sed cumres uenerit.
Numquid speserito quod enim uidit
quis quidsperat. Uenietdñs ds̃ nos¬
ter primo formam ipsam in quacru¬
cifixus est & resurrexit de monstra¬
turus generi humano utuideant pu
&impii: Illiuideant & gratulentur
inuenisse sequod crediderunt ante¬
quam uiderent: Etillierubescant
nonse credidisse quoduidebunt: Eru¬
bescentes. damnabuntur & gratula¬
ti. coronabuntur: Dicetur confusis
Ite inignem aeternum qui prae para¬
tus est diabolo & angelis eius: Dicetur
gaudentib:: Venitebenedicti patris
mei percipite regnum quod uobis
paratumest ab originemundi: Quod
cum acceperint. lam spesnonerit. quia

Expanded text:
sperabimus, nec tamen desperati erimus. sperabimus, nec tamen desperati erimus. Est enim vituperatio desperatorum, et aliquando detestamur hominem, et dicimus: Non habet spem. Non semper malum est non habere spem. In hac vita cum sumus, malum est non habere spem; qui enim modo spem non habet, rem postea non habebit. Ergo modo spem debemus habere. Sed cum res venerit, numquid spes erit? «Quod enim videt quis, quid sperae?» Veniet Dominus Deus noster, primo formam ipsam in qua crucifixus est et resurrexit, demonstraturus generi humano, ut videant pii et impii: illi videant, et gratulentur invenisse se quod crediderunt antequam viderent; et illi erubescant non se credidisse quod videbunt. Erubescentes damnabuntur, et gratulati coronabuntur. Dicetur confusis, «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus;» dicetur gaudentibus, «Venite, benedicti Patris mei, percipile regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» : quod cum acceperint, jam spes non erit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
matutina: hoc spera & tu dedño re¬
surrecturumte . Non quomodo laza¬
rus resurrexit : Non quomodo filius
uiduae & archi synagogi filia resur¬
rexerunt : Non quomodo quos susci¬
tauerunt antiqui prophetae: sed re¬
surrecturum tespera quomodo dñs.
ut postresurrectionem quare surrexe¬
ris. Nonte iamtimeas moriturum:¬
i Etcoepisti spertere auigilia matutina.
sperit autem usque ad noctem quous¬
que finiatur haec uita. quousque
sit nox uniuersi generis humani. It
occasusaeculi: Quare hoc usque o quia
post istam noctem iam nonerit spes.
sed ipsa res: Spesenim quaeuidetur
non est spes. Apostolus dicit: Quod
enimuidit quis quidsperat o si autem
quod non uidemus speramus. perpati¬
entiam exspectamus: Siergo patien¬
ter exspectare debemus quod nonui
demus usque ad noctem speremus. id est
usque ad finem huius uitae nraẽ uel saecub:
Cum autem nox ista transierit. lam
ueniet quod sperabamus & non iam

Expanded text:
matutina.» Hoc spera et tu de Domino, rematutina.» Hoc spera et tu de Domino, resurrecturum te, non quomodo Lazarus resurrexit, non quomodo filius viduae et archisynagogi filia resurrexerunt, non quomodo quos suscitaverunt antiqui Prophetae; sed resurrecturum te spera quomodo Dominus, ut post resurrectionem qua resurrexeris, non te jam timeas moriturum: et coepisti sperare a vigilia matutina. 10. Spera autem usque ad noctem, quousque finiatur haec vita, quousque sit nox universi generis humani in occasu saeculi. Quare hoc usque? Quia post istam noctem jam non erit spes, sed ipsa res. «Spes» enim «quae videtur, non est spes,» Apostolus dicit: «quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus» . Si ergo patienter exspectare debemus quod non demus, usque ad noctem speremus, id est usque ad finem hujus vitae nostrae vel saeculi. Cum autem nox ista transierit, jam veniet quod sperabamus; et non jam
Abbreviated transcription (Latin):
sed nec pecus eius Non accesserint
cupeeius. Non grandinaretur uin ea
eius Quisic sperabat in dño anim¬
aduestit his rebus abundareeos qui
non colunt dñm. & defecerunt pedes
eius. & nonsperauit usque ad noc¬
tina Quisergo sic incipit. Auigilia
matutina sperare: qui hoc sperat de
dño quod coepit ostendere auigilia
matutina inqua resurrȩxit :AN¬
tea enim inemo resurrexerat sem¬
per uicturus: Intendat caritas
uestra: resuscitati sunt mostui ante
aduentum dñi Nam &helias resus¬
citauit mostuum & heliseus. sed re¬
surrexerunt iterum morituri:
Dr̃is ipse quos resuscitauit moritu¬
ri resurrexerunt. siue ille iuuenis
filius uiduae. siue illa puella duo¬
decim annorum filia achi synago¬
gi. siue lazarus.: Aliter resuscita¬
tisunt omnes morituri: semel nati
sunt. sedbis mostui sunt: Nemo re:¬
surrexerat numquam moriturus:
nisi dñs: Quando autem resurrexit
dñs numquam moriturus : Auigilia

Expanded text:
sed nec pecus ejus; non acescerent sed nec pecus ejus; non acescerent cupae ejus, non grandinaretur vinea ejus. Qui sic sperabat in Dominum, animadvertit his rebus abundare eos qui non colunt Dominum, et defecerunt pedes ejus , et non speravit usque ad noctina sperare. 9. Quis ergo sic incipit a vigilia matutina sperare? Qui hoc sperat de Domino, quod coepit ostendere a vigilia matutina in qua resurrexit. Antea enim nemo resurrexerat semper victurus. Intendat Charitas vestra. Resuscitati sunt mortui ante adventum Domini: nam et Elias resuscitavit mortuum , et Elisaeus ; sed resurrexerunt iterum morituri. Dominus ipse quos resuscitavit, morituri resurrexerunt; sive ille juvenis filius viduae , sive illa puella duodecim annorum, filia archisynagogi , sive Lazarus : aliter resuscitati sunt, omnes morituri; semel nati sunt, sed bis mortui sunt. Nemo resurrexerat nunquam moriturus, nisi Dominus. Quando autem resurrexit Dominus nunquam moriturus? A «vigilia
Abbreviated transcription (Latin):
Coepisti sperare ex quo resurrex¬
itdñs. Noli deficere sperare quo us¬
que exeas ab hacuita: Nam sinon
usque ad noctem speraueris: dele¬
tur totum quod speraueras : Sunt
enim homines quuincipiunt sperare :
sed non perseuerant usquead noctem:
Ircipiunt pati tribulationes aliquas.
INcipiunt pati temptationes: uidenł
homines malos &iniquos felicitate
sperabant dedño. uthic essent feli¬
ces: Ad tendunt eos quiscelera fece¬
runt habere quod ipsi habere deside¬
rarbant. & deficiunt pedes eorum
& desinunt sperare: Quareo quia
non auigilia matutina cõeperunt
speracre:Quidesthoco Non hoccoe¬
perunt sperare dedño quod prae¬
cessit in dño ab illa uigilia matutina
Sed sperabant dedño. ut siessent
xp̃iam haberent plenam domum
frumento. uino. oleo. Argento.
Auro : Nullus eorum moriretur
in maturus Siquis non haberet fi¬
lios. acciperet: Sitxo remnondex¬
isset duceret . Non auostiret. Non
solum aliqua mulier indomoeius.

Expanded text:
Coepisti sperare ex quo resurrexCoepisti sperare ex quo resurrexit Dominus, noli deficere sperare quousque exeas ab hac vita. Nam si non usque ad noctem speraveris, deletur totum quod speraveras. Sunt enim homines qui incipiunt sperare, sed non perseverant usque ad noctem. Incipiunt pati tribulationes aliquas, incipiunt pati tentationes, vident homines malos et iniquos felicitate sperabant de Domino, ut hic essent felices, attendunt eos qui scelera fecerunt, habere quod ipsi habere desiderabant; et deficiunt pedes eorum, et desinunt sperare. Quare? Quia non a vigilia matutina coeperunt sperare. Quid est hoc? Non hoc coeperunt sperare de Domino, quod praecessit in Domino ab illa vigilia matutina: sed sperabant de Domino, ut si essent christiani, haberent plenam domum frumento, vino, oleo, argento, auro; nullus eorum moreretur immaturus; si quis non haberet filios, acciperet; si uxorem non duxisset, duceret; non abortiret non solum aliqua mulier in domo ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
esset nisi carnem postaret. Quid
accepit atedñs & carnem: Quidue¬
nit ipse & uerbum dĩ quod erat an¬
te omnia: perquem facta suNt
omnia: Sedutacciperet abste ali¬
quid. uerbum caro factum est: & ha¬
bitauit in nobis Accepit abste quod
offerret prote : quo modo accepit¬
ate sacerdos quod prote offerat. quan¬
douis placaredm̃ propeccatistuis:
iam factum est : Ita factum est : Sacer:¬
dos noster a nobis accepit quod pro
nobis offerret:. Accepit enim a nobis
carnem : in ipsa carne uictima factus
est. holocaustum factus est. sacti
Hnouauit illud quod occisum est :
&tam quam primitiastuas deditdõ
& aittibi: Consecrata sunt iam om¬
natua Quando tales primitiae
dete dataesunt dõ: Spera ergo &
inte futurum quod praecessit in pri¬
mitustuis : Etgo ille quia auigilia
matutina resurrexit : Coepit ani¬
manostra ex hoc sperare: & quo¬
usque :usque in noctem quousque
moriamur: Omnis enim mors nos¬
tra carnalis: quasi somnus est:

Expanded text:
esset, nisi carnem portaret. Quid esset, nisi carnem portaret. Quid accepit a te Dominus? Carnem. Quid venit ipse? Verbum Dei, quod erat ante omnia, per quem facta sunt omnia. Sed ut acciperet abs te aliquid. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Accepit abs te, quod offerret pro te; quomodo accipit sacerdos a te, quod pro te offerat, quando vis placare Deum pro peccatis tuis. Jam factum est, ita factum est. Sacerdos noster a nobis accepit quod pro nobis offerret: accepit enim a nobis carnem; in ipsa carne victima factus est, holocaustum factus est, sacrifinnovavit illud quod occisum est, et tanquam primitias tuas dedit Deo, et ait tibi: Consecrata sunt jam omnia tua, quando tales primitiae de te datae sunt Deo; spera ergo et in te futurum quod praecessit in primitiis tuis. 8. Ergo ille quia a vigilia matutina resurrexit, coepit anima nostra ex hoc sperare: et quousque? «Usque in noctem;» quousque moriamur. Omnis enim mors nostra carnalis, quasi somnus est.
Abbreviated transcription (Latin):
que ad noctem: Quidergo putatis
fratrese hoc est auigilia matutina
usque ad noctem sperauit indñm
Quia dñs perquem nobis dimissa
sunt peccata. Iriuigilia matutina
resurtexit a mostuis : uthoc spe¬
remus in nobis futurum quod prae¬
cessit in dño: Iam enim peccata nos¬
tra dimissa sunt. sed nondum resur¬
reximus : Sinondum resurreximus.
Nondum in nobis factum est quod
praecessit incapitenostro: Quid prȩ¬
cessit in capite nostro e quia& caro
ipsius capitis resurrexit: Sp̃s illi¬
us capitis : Num quid mostuus est o
sed quodineo mostuum est: resur
rexit autem tertiadie: Et quod¬
ammodo hoc innobis dixitdñs. quod
in me uidistis sperate in uobis Id
est quiaerit resurrectio. resurge¬
tis &uos: Sed sunt quidicant:
Ecce resurrex itdñs : Num quid prop¬
terea sperandum est & me posse
resurgere: utique propterea : In
hoc enim resurrexit dñs. quod ate ac¬
cepit: Non enim resurgeret: nisi
mostuus esset : Nonenim mostuus

Expanded text:
que ad noctem.» Quid ergo putatis, que ad noctem.» Quid ergo putatis, fratres? Hoc est, «A vigilia matutina usque ad noctem, speravit animquia Dominus per quem nobis dimissa sunt peccata, in vigilia matutina resurrexit a mortuis, ut hoc speremus in nobis futurum quod praecessit in Domino. Jam enim peccata nostra dimissa sunt, sed nondum resurreximus: si nondum resurreximus, nondum in nobis factum est quod praecessit in capite nostro. Quid praecessit in capite nostro? Quia et caro ipsius capitis resurrexit; spiritus illius capitis numquid mortuus est? Sed quod in eo mortuum est, resurrexit. Resurrexit autem tertia die; et quodam modo hoc nobis dixit Dominus: Quod in me vidistis, sperate in vobis; id est, quia ego resurrexi, resurgetis et vos. 7. Sed sunt qui dicant: Ecce resurrexit Dominus; numquid propterea sperandum est et me posse resurgere? Utique propterea: in hoc enim resurrexit Dominus, quod a te accepit. Non enim resurgeret nisi mortuus esset, non autem mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
fideliter dicunt. dimitte nobis debita
nostra. sicut &nos dimittimus debito¬
ribus nostris: SUS TINUIT ANI¬
mAga: INUERDUM tuum
emo sustinet. nisi quinondum ac¬
cepit quod promissumest : Nam qui
iam accepit : quid sustinet o Accepimus
remissionem peccatorum. sed promis¬
sum nobis est regnum caelorum
Debitanostra deleta sunt. sed merces
nostra adhuc futura est. Accepimi¬
ueniam: sed a eternam uitam non¬
dum tenemus: Sed quidedit ueni¬
am. Ipse promisit &uitam aeternam:
Siuerbum nostrum esset: deberemus
timere: Quia uerbum dĩ est. Non
fallit: Sic uri ergo sperrmus inuer¬
bum eius qui fallere non potest :¬
SPERAUIT ANIMAMEA INONM:
AUIGILIA MATUIINAUSQUE
uid est quod ait: unadie sperauit
in dño & finita est tota spesip¬
sius Auigilia matutina usque ad
noctem sperauit indñm: Istauigi¬
lia matutina finis noctis est . hinc
usque ad noctem: sperauit animamea
indnm Ergo intellegendum est:
Neputemus unodie nobis sperandũ
esse in dñm Auigilia matutina us¬

Expanded text:
debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» 6. «Sustinuit anima mea in verbum tuum.» Nemo sustinet, nisi qui nondum accepit quod promissum est: nam qui jam accepit, quid sustinet? Accepimus remissionem peccatorum; sed promissum est nobis regnum coelorum: debita nostra deleta sunt; sed merces nostra adhuc futura est: accepimveniam; sed aeternam vitam nondum tenemus. Sed qui dedit veniam, ipse promisit et vitam aeternam. Si verbum nostrum esset, deberemus timere: quia verbum Dei est, non fallit. Securi ergo speramus in verbum ejus qui fallere non potest. «Speravit anima mea in Dominum, a vigilia matutina usque Quid est quod ait? uno die speravit in Dominum, et finita est tota spes ipsius? «A vigilia matutina usque ad noctem, speravit in Dominum.» Ista vigilia matutina, finis noctis est; hinc «usque ad noctem speravit anima mea in Dominum.» Ergo intelligendum est, ne putemus uno die nobis sperandum esse in Dominum, «A vigilia matutina us
Abbreviated transcription (Latin):
meum NEQUE IN ALTUM
CLATISUNI OCULIMEI UE¬
QUE INGRESSUSSUMI
MAENIS. NEQUE INCILA¬
BILIBUS SUPER ME
oc planius dicatur. & audia¬
tur : Non fui superbus : No¬
lui quasi in mirabilibus in notes¬
cere hominibus: & quaesiui ali¬
quid suprar uires meas. undeme
apud inperitos iactarem: Inten¬
dat caritas uestra: magnares
commendatur: Quo modo symon
ille magus inmirarbilibus ingre¬
di uolebat superse : propterea
plus illum delectauit potentia
apostolorum. quam iustitia
christianorum: A tubi uidit per
manus inpositionem a postolorũ.
& perorationes eorum dm̃ dari
permin culum demonstrabatur¬
aduentus sp̃s scĩ ut linguis loque¬
rentur quas non didicerant. omnes
super quos ueniebat sp̃s sc̃s : Ner¬

Expanded text:
 neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Hoc planius dicatur, et audiatur. Non fui superbus, nolui quasi in mirabilibus innotescere hominibus; nec quaesivi aliquid supra vires meas, unde me apud imperitos jactarem. Intendat Charitas vestra; magna res commendatur. Quomodo Simon ille magus in mirabilibus ingredi volebat super se, propterea plus illum delectavit potentia Apostolorum, quam justitia Christianorum. At ubi vidit per manus impositionem Apostolorum et per orationes eorum Deum dare per miraculum demonstrabaturadventus Spiritus sancti, ut linguis loquerentur, quas non didicerant, omnes super quos veniebat Spiritus san
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Auigilia matutina speret ista¬
hel indñm : Nonsolum speret istahel
indñm. sed auigilia matutina speret
istahel: Ergo culpo spem saeculi quan¬
dosperatur dedõ : Ron: sed alia spes
est is tahel propria. Non prosum mo
suo bono speret is rahel diuitias. Non
salutem corporis: Non abundantiam
terrenorum Immo tribulationem
hic habiturus est si foste contigerit
illi propter ueritatem pati aliquas
molestias: Nonenim nonsperabant
indm̃ mastrres. & tamen talia sunt
passi qualia latrones. qualia mniquix
Subrecti adbestias. Ignibus concrema¬
ri. gladio percussi. urigulis ex arati.
catenis obstricti. carcerenecati. Is¬
ta omnia mala passi. Nonsperabant
indñm: Autideo sperabant utistis
malis carentes acuita fruerenturo
Non plane Quia auigilia matutina
sperabant Quidest hoco conside¬
tabant illam uigiliam matutin am
qua resurrexit dñs eorum &uide¬
bant quia antequam resurgeret
talia & ipse passus erat qualia ipsi
patebantur Et non desperabant¬

Expanded text:
vit? «A vigilia matutina speret Israel in Dominum.» Non solum «speret Israel in Dominum,» sed, «a vigilia matutina speret Israel.» Ergo culpo spem saeculi, quando speratur de Deo? Non; sed alia spes est Israel propria. Non pro summo suo bono speret Israel divitias, non salutem corporis, non abundantiam terrenorum: imo tribulationem hic habiturus est, si forte contigerit illi propter veritatem pati aliquas molestias. Non enim non sperabant in Deum martyres, et tamen talia sunt passi, qualia latrones, qualia iniqui: subjecti ad bestias, ignibus concremati, gladio percussi, ungulis exarati, catenis obstricti, carcere necati, ista omnia mala passi, non sperabant in Dominum? aut ideo sperabant, ut istis malis carentes, hac vita fruerentur? Non plane; quia a vigilia matutina sperabant. Quid est hoc? Considerabant illam vigiliam matutinam qua resurrexit Dominus eorum, et videbant quia antequam resurgeret, talia et ipse passus erat, qualia ipsi patiebantur, et non desperabant et
Abbreviated transcription (Latin):
qui ornauit caelum: Itaque qui iustifi¬
cas peccatum tuum & superbis aduer¬
sus dm̃ : quia tefacis extra culpam &
dm̃ inculpa. Et tantum erexisti cer¬
uicem tuam & cucurristi contradm̃
sicut scriptum est in iob. dicebat de
impio: Pec cator currens aduersus
dm̃ incrassa ceruice s cuti sui. & ibi
ceruicem nominauit. quia siete eri¬
gis & nonelidis oculos ad temrm & tun¬
dis pectus & dicis. dñe propitius esto
mihi peccatori. Sediactas tedemeri¬
tis tuis. & uis mecum inquit ds̃iudicio
contendere: Intrare metum in iudicio
Cum debeas inreatutuo satis faceredõ &
clamare adillum quod clamatur

Expanded text:
icant se : itaque quoniam justificas peccatum tuum, et superbis adversus Deum, quia te facis extra culpam, et Deum in culpa, et tantum erexisti cervicem tuam, et cucurristi contra Deum, sicut scriptum est in Job dicebat de impio peccatore, «Currens adversus Deum in crassa cervice scuti sui» ; et ibi cervicem nominavit; quia sic te erigis, et non elidis oculos ad terram, et tundis pectus, et dicis, «Domine, propitius esto mihi peccatori;» sed jactas te de meritis tuis, et vis mecum, inquit Deus, judicio contendere , intrare mecum ad judicium; cum debeas in reatu tuo satisfacere Deo, et clamare ad illum, quod clamatur
Abbreviated transcription (Latin):
iocundũ. habitare fuetres in unum
Ostendebat quidicebat Ecce uide¬
mus &nos fraettes: & benedicimus
dm̃ & oramus ut dicamus & nos ecce
uir ei similis sum: dicat psalmus:
SICUTUN GUENTUM
IN CAPITE QUOO DESCEN¬
OI IN BARHAM BARBA¬

Expanded text:
jucundum habitare fratres in unum.» Ostendebat qui dicebat, «Ecce.» Videmus et nos, fratres, et benedicimus Deum; et oramus, ut dicamus et nos, «Ecce.» Et cui rei similes sunt, dicat Psalmus. «Sicut unguentum in capite, quod descendit in bar
Abbreviated transcription (Latin):
DAUIUR EIAUERTAUIUR
REIRORSUMOMUES QUI
UUCRIINI SIOA Quioderunt
sion : oderunt ecclesiam : Sion ecclesia
est: & quuntrarnt in ecclesiam ficte:
oderunt ecclesiam: Quinolunt ob¬
seruare uerbumdĩ: oderunt eccle¬
siam: Sed super dorsum meum fa¬
bricauerunt Quid factunx est ecele

Expanded text:
dantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion.» Qui oderunt Sion, oderunt Ecclesiam: Sion Ecclesia est. Et qui intrant in Ecclesiam ficte, oderunt Ecclesiam. Qui nolunt observare verbum Dei, oderunt Ecclesiam: «Super dorsum meum fabricaverunt.» Quid factura e
Abbreviated transcription (Latin):
frs. ualida ẽ sicut mors dilectio: Magni¬
ficentius exprimi non potuit fostitudo
caritatis: quam ut diceret᷑. ualida. ẽ. sicut
mors dilectio: Qui senim resifait mosti : I¬
fir intendat caritas urr: Resistitur
ignibus: undis. ferro. resiftitur potes¬
tatibus: resifcitur regibus: Uenit
una mors: quisei resiftit : Nihil est¬
illa fostior: Propterea uiribus eius
comparata est : & dictum. ẽ. ualida est
sicut mors dilectio: Et quia & ipsa
caritas occidit. quod fuimus. ut simus
quod non eramus. facit in nobis quan¬
dam mostem dilectio: Ipsa mos te mor¬
tuus erat. qui dicebat : Mundus mihi
crucifixus .ẽ. & ego mundo: Ipsa mor¬
& magnae uistutis : &ipsa est uiftus Ꝙ
peripsã reguntur infirmi a firmis
Terra acado. populi a sedibus: Ideo fiat
paxinuis tute tua. Fiat indilectione
tua. & peristam uis tutem. per iftam
dilectionem. peristam pacem¬
T IALABUNDANIIA IN
TURRIBUS TUIS

Expanded text:
fratres, «Valida est sicut mors dilectio.» Magnifratres, «Valida est sicut mors dilectio.» Magnificentius exprimi non potuit fortitudo charitatis, quam ut diceretur, «Valida est sicut mors dilectio.» Quis enim resistit morti, fratres? Intendat Charitas vestra. Resistitur ignibus, undis, ferro; resistitur potestatibus, resistitur regibus: venit una mors, quis ei resistit? Nihil illa fortius. Propterea viribus ejus charitas comparata est, et dictum est, «Valida est sicut mors dilectio.» Et quia ipsa charitas occidit quod fuimus, ut simus quod non eramus; facit in nobis quamdam mortem dilectio. Ipsa morte mortuus erat qui dicebat, «Mundus mihi crucifixus est, et ego mundo» : ipsa moret magnae virtutis, et ipsa est virtus, et per ipsam reguntur infirmi a firmis, terra a coelo, populi a sedibus; ideo, «Fiat pax in virtute tua,» fiat pax in dilectione tua. Et per istam virtutem, per istam dilectionem, per istam pacem, fiat «abundantia in turribus tuis