comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
suam: Hec questio ita soluitꝰ si eo mo¬
do intelligamꝰ dictum. hec omnia faci¬
ent uobis ꝓpt̾ nom̃ meum. ut totũ refe¬
ramus ad iustos: tanqͣm dictum sit.
hec omnia patiemini ab eis ꝓpt̾ nom̃

Expanded text:
suam? Haec quaestio ita solvitur, si eo modo intelligamus dictum, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, ut totum referatur ad justos; tanquam dictum sit, Haec omnia patiemini ab eis propter nomen
Abbreviated transcription (Latin):
unt: qnto beatiores qui ꝓpt̾ hoc nom̃
ista patiuntur: sicut ipse alio loco di¬
cit. Beati qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾
men meum: quia sicut apls docet. fac
Tꝰ est nobis sapientia a deo ⁊ iusticia.
et sanctificatio et redemptio: ut quẽ¬
admodum scciptum est qui głatꝰ in
domino glietꝰ. Faciunt quippe ista ma¬
li malis. sed ñ ꝓpt̾ iusticiã: et ideo mi¬
seri utrio ⁊ qui faciunt ⁊ qui patiũ¬
tur. Fãciunt ⁊ boni malis. ubi ⁊ ipsi
faciunt ista ꝓpt̾ iusticiam: ñ tam̃ illi
ed dicet aliquis. Si mali qͣndo ꝑ¬
t̾ iusticiam hec eis mali faciunt. Qd̃
si ita ẽ: ergo et qͣnͣdo boni malos ꝓptͥ
bonis ꝓpt̾ nomen xp̃i: Et quid ẽ hoc
ui faciunt. ꝓpt̾ hoc mali patiuntꝰͫ quia
faciunt boni. ꝓpt̾ iusticiam. patiuntur
mali ꝓpt̾ iusticiam: nec mali ergo. ꝓpt̾
hoc possunt facere ꝓpt̾ qd̾ boni patum¬
t᷑ quia faciunt mali ꝓpt̾ usticiã in¬

Expanded text:
unt, quanto beatiores qui propter hoc nomen unt, quanto beatiores qui propter hoc nomen ista patiuntur: sicut ipse alio loco dicit: Beati, qui persecutionem patiuntur propter men meum. ustitia, et sanctificatio, et redemptio; ut quemadmodum scriptum est, Qui gloriatur, in Domino glorietur . Faciunt quippe ista mali malis; sed non propter justitiam: et ideo miseri utrique, et qui faciunt, et qui patiuntur. Faciunt et boni malis: ubi etsi faciunt isti propter justitiam, non tamen illi Sed dicit aliquis: Si mali quando pter justitiam haec eis mali faciunt; quod si ita est, ergo et quando boni malos proptbonis propter nomen Christi; et quid est, ni faciunt, propter hoc mali patiuntur; quia faciunt boni propter justitiam, patiuntur mali propter injustitiam: nec mali ergo propter hoc possunt facere propter quod boni patiuntur, quia faciunt mali propter in
Abbreviated transcription (Latin):
anfestum ẽ igitur illum ser¬
uum qui ñ manet ĩ domo ineter¬
num. illum ꝑtinentẽ ad timorẽ quẽ
ubi dictum ẽ iam ñ dico uos seruoͦ.
bic aũt ubi dicit᷑. ñ ẽ seruꝰ maior dño
suo. si me ꝑsecuti sunt et uos ꝑ sequẽ¬
tur illum significari sernum ꝑtinen¬
tẽ ad amorem castum. qui ꝑmanet ĩ
seculum scli. Hic enim seruus ẽ audi¬
turꝰ enge serue bone intͣ in gaudiũ
Ded hec omnia in quit. facient uo¬
bis ꝓpt̾ nom̃ meum: quia nesci¬
unt eum qui misit me. Que om̃ia fa¬
cient. nisi q̃ dixit: Odio habebunt sci¬
licet et ꝑsequentur sermonẽq ꝯtemp
uł etiam si odissent nec tam̃ ꝑseque¬
rentꝰ: ñ omnia facerent. hec autem
ominia facient uobis inauit. ꝓpt̾ no¬
men meumr: quid est aliud dicere qmͣ
me in uobis odio habebunt : Me in uo¬
bis ꝑsequentꝰ᷑: ⁊ sermonẽ ur̃m quia
ineus est. ideo ñ seruabunt.
ec enim omnia facient uobis ꝓpt̾¬
miseriores qui ꝓpt̾ hoc nom̃ ista faci¬

Expanded text:
Manifestum est igitur illum servum qui non manet in domo in aeternum , illum pertinentem ad timorem quem ubi dictum est: Jam non dico vos hic autem ubi dicitur: Non est servus major domino suo; si me persecuti sunt, et vos persequentur; illum significari servum pertinentem ad timorem castum, qui permanet in saeculum saeculi. . Hic enim servus est auditurus: Euge, serve bone, intra in gaudium Sed haec omnia, inquit, facient vobis propter nomen meum, quia nesciunt eum qui me misit. Quae omnia facient, nisi quae dixit: odio habebunt, scilicet, et persequentur sermonem quem convel etiam si odissent, nec tamen persequerentur, non omnia facerent. Haec autem omnia facient vobis propter nomen meum, quid est aliud dicere, quam, me in vobis odio habebunt, me in vobis persequentur, et sermonem vestrum, quia meus est, ideo non servabunt? Haec enim omnia facient vobis prmiseriores sunt qui propter hoc nomen ista faci
Abbreviated transcription (Latin):
n pastor s mercennariꝰ uocatꝰ᷑. qui
ñ ꝓ amore ĩtimo oues dñicas. s ad
temporales mercedes pascit. Mercennariꝰ
quippe ẽ. qui locum quidẽ pastoris denet.
s lucra aĩaꝵ ñ querit: terrenis cõmo¬
dis inhiat: honore p̃lationis gaudet. tẽ¬
poralib lucris pascitur: ĩpensa sibi abho¬
minib reuerentia letatꝰ. Iste sũt et enun
merredes mercennarii: ut ꝓ coipso qd̃ in
regimine laborat. hic qd̃ querit ĩueniat:
⁊ ab hereditate gregis ĩposterũ alienꝰ exis¬
tut. Utrũ uero pastor sit an mercennariꝰ.

Expanded text:
n pastor, sed mercenarius vocatur, qui non pro amore intimo oves dominicas, sed ad temporales mercedes pascit. Mercenarius quippe est qui locum quidem pastoris tenet, sed lucra animarum non quaerit; terrenis commodis inhiat, honore praelationis gaudet, temporalibus lucris pascitur, impensa sibi ab hominibus reverentia laetatur. Istae sunt etenim mercedes mercenarii, ut pro eo ipso quod in regimine laborat, hic quod quaerit inveniat, et ab haereditate gregis in posterum alienus existat. Utrum vero pastor sit, an mercenari
Abbreviated transcription (Latin):
oc gͦ fr̃es necessarium ẽ omnib no¬
bis. ut in bonis oꝑib nemo sit seg¬
nis: nemo sit sterilis. Nemo p̃sentium
duectione futura contempnat: nemo
et̾na despiciens. sola temporalia ꝑu̾sus
aspiciat. Nemo spiritalib corporalia
ỹferat: nemo t̾restria celestib ante¬
ponat. Thesaurum nr̃m fres in celo
ponamꝰ: ut etiam cor nr̃m in celis ha¬
bere possimꝰ. Necesse ẽ enim ut qͦ p̃ces¬
sit dilectionis thesaucꝰ: illuc etiam
cogitationis seqͣtur affectꝰ. Ideo u̾itas
ait. Ubi enĩ thesautꝰ ut̃ ẽ: ibi ⁊ cor
ur̃m erit. Ut gͦ ĩ ceł thesaurizem᷑ celestia diliga¬
mꝰ. uiͦ nosse ubi thesauriraᷤ. atcẽde qͥd ama. uis
nosse qͥd. amaᷤ. attende qͥd cogitas. Ita fiet ut che¬
saurũ tuum ex tuo ãmore cognoscas:
⁊ amorẽ tuum indicio tue cogitationi

Expanded text:
Hoc ergo, fratres, necessarium est omnibus noHoc ergo, fratres, necessarium est omnibus nobis, ut in bonis operibus nemo sit segnis, nemo sit sterilis, nemo praesentium dilectione futura contemnat, nemo aeterna despiciens, sola temporalia perversus aspiciat; nemo spiritalibus corporalia praeferat, nemo terrena coelestibus anteponat. Thesaurum nostrum, fratres, in coelis ponamus, ut etiam cor nostrum in coelis habere possimus. Necesse est enim ut quo praecesserit dilectionis thesaurus, illuc etiam cogitationis sequatur affectus. Ideo Veritas ait: Ubi enim thesaurus vester est, ibi et cor vestrum erit . Ut ergo in coelis thesaurizemus, coelestia diligamus. Vis nosse ubi thesaurizas? attende quid amas. Vis nosse quid amas? attende quid cogitas. Ita fiet ut thesaurum tuum ex tuo amore cognoscas, et amorem tuum indicium tuae cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
N estis regni amore contemynat: q̃
habet uendat: ⁊ egenis expendat. Qͥ
uero tante uirtutis ñdũ ẽ. de hiis q̃
habet. in qͣntum habet elemosinã fa¬
ciat. Tantum oꝑetꝰ bona uoluntas:
qͣntum suppecit facultas. ꝑfectꝰ possi¬
deat. primũ uirtutis locum: imper¬
fectꝰ saltem ꝑueniat ad scd̃m. Effici¬
at᷑ ille głiose dignus: sit iste lauda¬
bilit̾ largꝰ. Sit ille sc̃e pauꝑtatis ar¬
dentissimus amator: sit iste scõꝵ pau¬
perum piissimꝰ consolator. Habeat il¬
le apd̃ deum patronos pauꝑes: qͦs il¬
ie se gaudet uirtutis habere consorteᷤ.
Sit ille talis. qui cum dño iudicaturꝰ
sedeat. sit iste talis qui ad dexterã iu¬
dicandꝰ assistat. Sit ille talis qͥ et̾na
tabernacula ꝓpetuo iure possideat: sit
iste talis. quẽ ille recipiat. Ammonet
enim nos dñs dicens. Facite uobis ami¬
cos de mãmona iuiquitatis: qͥ uos re¬
cipiant in etͥna tabernacula. le.uiii.

Expanded text:
elestis regni amore contemnat, quae elestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero tantae virtutis nondum est, de his quae habet, in quantum habet, eleemosynam faciat. Tantum operetur bona voluntas quantum suppetit facultas. Perfectus possideat primum virtutis locum, imperfectus saltem perveniat ad secundum. Efficiatur ille gloriose dignus, sit iste laudabiliter largus. Sit ille sanctae paupertatis ardentissimus amator, sit iste sanctorum pauperum piissimus consolator. Habeat iste apud Deum patronos pauperes, quos ille se gaudet virtutis habere consortes. Sit iste talis qui cum Domino judicaturus sedeat; sit ille talis qui ad dexteram judicandus assistat. Sit ille talis qui aeterna tabernacula perpetuo jure possideat; sit iste talis quem ille recipiat. Admonet enim nos Dominus dicens: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, qui vos recipiant in aeterna tabernacula . 8.
Abbreviated transcription (Latin):
mundo crucifixum exibeat: ut sit
Uidemus audẽ non in omnib uen¬
coe hoc tam magnum bonum un¬
plere pauci possunt: multi ñ poᷤ¬
sunt. Nunquid quia paucis donatur
ista ꝑfectio. ꝓpt̾ea debent ẽẽ pessimi.
quicunq in bono ñdum possunt eẽ ꝑ¬
uicio rapacitatis insistere: quia for¬
te ñdum potest om̃s res suas pauꝑi¬
b erogare : Aut ideo debet aliena con¬
cupiscere: quia ꝓpria necdum potest
omnino contempnere: Absit hoc fra¬
ueracit̾. quia neq auari. neq rapa¬
ces regnum d̾i possidebunt.
anifestum ẽ autẽ quia om̃s qͥ a
cum diabolo ⁊ eiꝰ angłis dampnabun¬
tur. ꝓinde dilectissimi fr̃es. si ñ omneᷤᷤ
possunt implere qd̃ dñs ait. uendite
facile si ñ assistat dira cupiditas: om¬
uib salubre si ferueat caritas. Cunc¬
tis gͦ debet ẽẽ cõmune: ut omnib do¬
netur et̾na felicitas. Lectio uii.
ui gͦ tantam uirtutẽ accepit a
dño ut omnia q̃ in mundo st̾ ce¬

Expanded text:
mundo crucifixum exhibeat; ut sit mundo crucifixum exhibeat; ut sit Videmus auce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse per debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogare? Aut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, fraveraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a s damnabuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite facile, si non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt co
Abbreviated transcription (Latin):
nos compluit: aduitorio colit. Dũ
compluit. aufert a nobis ignorantie sic¬
citatẽ: dum colit. bene uĩuendi con¬
donat ubertatẽ. Dum compluit. t̾rã
tib nr̃is spinas ⁊ tribulos mundane
cupiditatis excirpat. Debemꝰ itaq fe¬
cundari celestib pluuiis: debemꝰ con¬
grua fructificatione manib respon¬
dere cultoris. Et si ñ possunt omneᷤ
arbores equales fructꝰ afferre: nul¬
la tamen debet in agro dñico sterilis
comminantis. qua dicitur. Omnis ar¬
bor que ñ facit fructum bonũ exci¬
detͦ et in ignẽ mitcetꝰ Qd̃ si sterili¬
tas ĩ ignem mitcit᷑ rapacitas quid
meretur : Aut quid recipiet qui ali¬
enum tulerit: si semꝑ ardebit qui de
stros. Obediens xp̃o uendat q̃ pos¬
sidet. ⁊ elemosinã det: ut de t̾ra cor
ad celum leuet: ut auariciã calcet:
ut ad ꝑfectionis culmen tota m̃tis in¬
tentione festinet: ut ñ sit sollicitꝰ q̃
sũt mundi s q̃ sunt dñi: ut mun¬
dum sibi crucifixum habeat: seq

Expanded text:
nos compluit, adjutorio colit. Dum compluit, aufert a nobis ignorantiae siccitatem; dum colit, bene vivendi condonat ubertatem; dum pluit, terram terra spinas et tribulos mundanae cupiditatis exstirpat. Debemus itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de stros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum habeat, seque
Abbreviated transcription (Latin):
bi ꝓrsus ad salutem consulitꝰ uniu̾sis.
quos dominꝰ saluare dignat᷑ Ibi ẽ qd̾
omni etati congruat: ibi qd̃ om̃i eta¬
ꝓfessioni conueniat. Ibi audimꝰ p̃cep¬
ta q̃ faciamus: ibi cognoscimꝰ p̃mia
q̃ specemus. Ibi ẽ iussio q̃ nos ꝑ litte¬
ram doceat. ⁊ instruat ad scientiã ibi
ꝓmissio q̃ ꝑ gr̃ãm trahat ⁊ ꝑducat ad
eruorum igitur quos ppło suo p̃¬
posuit dominꝰ specialit officium¬
uoiens demonstrare: ait qd̃ ex eunge¬
uo mͦ audtumꝰ. Qͥs putas ẽ fideliͤ dis¬
pensator ⁊ prudens. quẽ constituit do¬
minus suꝑ familiam suam: ut det il

Expanded text:
orsus ad salutem consulitur universis orsus ad salutem consulitur universis quos Dominus salvare dignatur; ibi est quod omni aetati congruat, ibi quod omni professioni conveniat; ibi audimus praecepta quae faciamus, ibi cognoscimus praemia quae speremus; ibi est jussio quae nos per litteram doceat et instruat ad scientiam; ibi promissio quae per gratiam trahat et perducat ad ervorum igitur, quos populo suo praeposuit, Dominus speciale volens officium demonstrare, ait, quod ex Evangelio modo audivimus: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ominicꝰ sermo quẽ debemꝰ om̃s
ñ solum studiose uerum etiam
sapient̾ audire. cui nos oportet hu¬
milit̾ ac delectabilit̾ obedire modera¬
tionis sue teuens ubiq temꝑiẽ. ut nͨ
oui: cesint pabula nec rastorib alim̃¬
ta. quedã specialit̾ solis p̃cepit nobiᷤ.
quedam uero generalu et nobis et
uobis. Nobis namq idest seruis qͦs
ille pat̾ familias rerũ omnium dñs
ad hoc in sua magna domo constituit.
ut ppło eius u̾bum gr̃e ministoemꝰ.
specialiter iniungitur sc̃e p̃dicatio¬
nis officium. Generalit̾ uero ⁊ nobiᷤᷤ
⁊ uobis. salutaris indicitꝰ obedientia
N quib denuo mandatis tanqͣm ditis¬
simis ferculis. sic celestium deliciarũ
copia spiritalis exuberat: ut inuer¬
bo dei habundet qd ꝑfectꝰ comedat:
habundet etiam qd̃ paruulꝰ sugat.
Ibi est enim simul ⁊ lacteꝰ potꝰ. quo
tenera fidelium nutriatꝰ᷑ infantia:. ⁊
solidꝰ cibus quo robusta perfectorũ
iuuentꝰ spiritalia sc̃e uirtutis accipi¬

Expanded text:
ominicus sermo, quem debemus omnes, non solum studiose, verum etiam sapienter audire, cui nos oportet humiliter ac delectabiliter obedire, moderationis suae tenens ubique temperiem, ut nec ovibus desint pabula, nec pastoribus alimenta, quaedam specialiter solis praecipit nobis, quaedam vero generaliter et nobis et vobis. Nobis namque, id est servis quos pater ille familias, rerum omnium dominus, ad hoc in sua magna domo constituit, ut populo ejus verbum gratiae ministremus, specialiter injungitur sanctae praedicationis officium: generaliter vero nobis et vobis, salutaris indicitur obedientia n quibus denuo mandatis, tanquam ditissimis ferculis, sic coelestium deliciarum copia spiritalis exuberat, ut in verbo Dei abundet quod perfectus comedat, abundet etiam quod parvulus sugat. Ibi est enim simul et lacteus potus, quo tenera fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus, quo robusta perfectorum juventus spiritalia sanctae virtutis accipi
Abbreviated transcription (Latin):
us ait. Uos uocatis me magist̾ ⁊ dñe:
huius dñi familia: Nitaicũ illa est:
quam ipse dominꝰ de manu inimici
redemit: ⁊ suo dominio mancipauit.
hec autẽ familia sc̃a ẽ eccłia tatho¬
lica: que ꝑ orbem t̾re copiosa fercili¬
tate diffunditur: et redemptã se p̃cio¬
so domini sui sanguine głatur. fuuiᷤ
enim hominis sicut ipse ait uenit ñ
ministrari. s ministrare. ⁊ dare ani¬
mã suam redemptionẽ ꝓ multis. Ip¬
se ẽ etiam pastor bonus: qui animã
suam posuit ꝓ ouib suis. Grex gͦ
boni pastoris: ipsa familia redempto

Expanded text:
is ait: Vos vocatis me magister et Domihujus Domini familia; nimirum illa est quam ipse Dominus de manu inimici redemit, et suo dominio mancipavit. Haec familia sancta est Ecclesia catholica, quae per orbem terrae copiosa fertilitate diffunditur, et redemptam se pretioso Domini sui sanguine gloriatur. Filius enim hominis, sicut ipse ait, venit non ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis . Ipse est etiam Pastor bonus qui animam suam posuit pro ovibus suis. Grex ergo boni Pastoris ipsa est familia Redempto
Abbreviated transcription (Latin):
Qualde congruum. ualde cõmodũ.
⁊ maxime xpĩanis omnib appeten¬
dum. ut unus quisq deficere ñ delecte¬
tꝰ in peius: s omnes ꝓficere studea¬
mus in melius. Arbores sumꝰ fratres:
in agro dominico constitute. D̃s aute
nos colit. Ipse fecunditatẽ donat: ip¬
se fructificandi gr̃am subministrat. Plu¬
uia d̾i ẽ. sermo sancte p̃di catio¬
nis. Cultura dei ẽ: infusio gre spi

Expanded text:
alde congruum, valde commodum, et maxime Christianis omnibus appetendum, ut unusquisque deficere non delectetur in pejus, sed omnes proficere studeamus in melius. 4. Arbores sumus, fratres, in agro dominico constitutae. Deus est colit, ipse fecunditatem donat, ipse fructificandi gratiam subministrat. Pluvia Dei est sermo sanctae praedicationis, cultura Dei est infusio grati
Abbreviated transcription (Latin):
eripicue ostendit qͣre suꝑiꝰ dixerit
de die autẽ illo ⁊ de hora nemo seit
neq angłi in celo. neq filiꝰ nrs̃i pater.
quia non expediat scire aplis ut pen¬
dule expectationis incerto semꝑ eum
credant ẽe uenturũ: quẽ ignorant᷑
t ñ dixit qd̃ nescimꝰ quia qua
hora dominꝰ uenturꝰ sit. s nesci

Expanded text:
erspicue ostendit Dominus quare dixerit: De die autem illo vel hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater. Quia non expediat scire apostolis, ut pendulae exspectationis incerto semper eum credant esse venturum, quem ignorant non dixit, quia nescimus, qua ho
Abbreviated transcription (Latin):
ro. an media nocte. an galli cantu. an
maue: ne cum uenerit repente: inue¬
niat uos dormientes
omo aũt qui peregre ꝓfectꝰ reli¬
quit domum suam. haud dubi¬
um quin xp̃c sit: qui ad patrẽ post
resurrectionẽ uictor ascondens. eccle¬
siam corporalit̾ reliquit: quã tam̃
nunqͣm diuine p̃sidio potentie desti¬
tuit: manens in illa omnib diebus
uiq ad consũmationẽ scli. Carnis et¬
enim locꝰ ꝓprie t̾ca ẽ: q̃ uelut ad ꝑe¬
grina ducta ẽ: cum ꝓ xdemptorem
ur̃m ẽ in celo couorca. Dedit aũt
b insistendi. Ianitori qͦq p̃cepit
uigilare: quia ordini pastoꝵ ac rec¬
toꝵ spiritalium cõmisse sͥ eccłie cu¬
ram sollerti obseruantia iubet impẽ
uod autẽ uobis

Expanded text:
u, an mane, ne cum venerit, repente inveniat vos dormientes. Homo autem qui peregre profectus, reliquit domum suam, haud dubium quoniam Christus sit, qui, ad Patrem post resurrectionem victor ascendens, Ecclesiam corporaliter reliquit, quam tamen nunquam divinae praesidio praesentiae destituit, manens in illa omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Carnis etenim locus proprie terra est, quae velut ad peregrina ducta est, cum per Redemptorem nostrum est in coelo collata. Dedit abus serviendi. Janitori quoque praecepit ut vigilaret: quia ordini pastorum ac rectorum spiritalium, commissae sibi Ecclesiae curam solerti observantia jubet impendere. Quod autem vobis
Abbreviated transcription (Latin):
metͥnum: s in p̾sens. Eternoꝵ autẽ bonoꝵ.
immensa ⁊̃ iatinita ẽ retributio. Ceterum
sub diffiuitione centupli: p̾sentiũ mensura
concluditꝰ. Ego autẽ ambigo: utrum hoc
centuplũ. petri excesserit portio. Lectro¬
tum. sperandum nunc ĩ hoc scło re¬
lictis omnib scł̃i reb centuplũ munꝰ est.
Etenĩ nob̾ ds̃ portio ẽ: qui ait. Et inhabita¬
bo in hiis. Patens deo ẽ fides pectoris. et
ampla possessio: ut inhabitet et mam¬
bulet. Sed qui inhabitat et inambulat.
quid tercium addidit. Et ero illoꝵ d̾s.
Ecce ꝓmissam nobis ab eo portionẽ: ut
simus dei habitatio. Et dum in nobis
ambulat. fit nobis ipse possessio. si sclm
relinqͣmus: si possessioni t̾rene labiliq
renuntiemꝰ: si hereditatẽ caducorũ respu¬
amus: si uiuentes de scło exeamꝰ. Que enĩ
merres ẽ mortius corporib. ⁊ excunte aĩa
dissolutis seculum reliquisse: Carendũ

Expanded text:
seternum, sed in praesens. seternorum autem bonorum seternum, sed in praesens. seternorum autem bonorum inmensa et infinita retributio est; ceterum sub definitione centupli praesentium mensura concluditur. ego autem ambigo, utrum hoc centuplum Petri excesserit portio. ctum sperandum nunc in hoc saeculo relictis omnibus saeculi rebus, centuplum munus est. est enim nobis deus portio, qui ait: et inhabitabo in hiampla possessio. ut inhabitet, ut ambulet. sed qui inhabitat, qui inambulat, quid tertium addidit? et ego ero illorum deus. ecce promissam nobis ab eo portionem, ut simus deo habitatio, et, dum in nobis ambulat, sit nobis ipse possessio, si saeculum relinquamus, si possessionis terrenae labi renuntiemus, si hereditatem caducorum respuamus, si uiuentes de saeculo exeamus. quid enim mercis est, emortuis corporibus et exeunte anima dissolutis saeculum reliq
Abbreviated transcription (Latin):
bes ⁊ Habes plane. Et ñ audeo dicere
centuplo obtinere: dico tam̃ sine multipli¬
catione calculi possidere. Dicis enim. Qd̾¬
autẽ habeo. hoc t do: in nomine iħu xp̃i.
surge et ambula. O felix possessio: o ꝑfec
ta portio. Non trena largiris. s nature opꝰ
rependis: et uiciosi partꝰ dampna restau¬
ras. Claudum natum ingredi iubes: ⁊ ui¬
rum multe etatis incessu rude incitas.
Has opes tribuit: cui d̃s portio ẽ. Nouit
⁊ paulꝰ diuitias gle sue dicens. Michi aũt
absit głari nisi in cruce dñi nr̃r ih̾u xp̃i. ꝑ¬
quẽ michi mundus crucifixꝰ ẽ: ⁊ ego mun¬
do. Talis apło gła: talis ẽ portio. Qectõ¬
umanarum igitur hereditatũ mͦxi
portionẽ que melior ẽ. ⁊ q̃ utilior eliga¬
iaus. Si circa terrena patrimonia sua in
coherendũ diuisione quis nititur sortẽ cõ¬
modioris portionis appetere: qͣnto ꝓpensiore
cura celestes hereditates debemꝰ diligere e
Centuplum domin ꝓmittit: ⁊ centuplũ ñ

Expanded text:
bes? habes plane, et non audeo dicere plus te centuplo obtinere; dico tamen te sine multiplicatione calculi possidere. dicis enim: quod habeo, hoc tibi do: in nomine Iesu Christi surge et ambula. o felix possessio, o perfecta dei portio! non terrena largiris, sed naturae opus rependis et uitiosi partus damna restauras.. claudum natum ingredi iubes et multae aetatis uirum incessu rudi incitas. has opes tribuit, cuius deus portio est. nouit et Paulus diuitiae suae glorias dicens: mihi autem absit gloriari nisi in cruce dquem mihi mundus crucifixus est. et ego mundo. talis apostolo gloria, talis est portio. Humanarum igitur hereditatum modo portionem, quae melior est et quse utilior, eligamus. si circa terrena patrimonia sua in coheredum diuisione quis nititur sortem commodioris portionis appetere, quanto propensiore cura partem caelestis hereditatis deligemus? centuplum dominus promittit: et non in
Abbreviated transcription (Latin):
mini instare p̃dicarent. qͦs apłs in
epla sua. ad thessalonicenses damp¬
nat. Multi in noĩe xp̃i uenere ĩ nõie¬
cui sicut in actib apłoꝵ legimꝰ aus¬
cultabant om̃s qui in samaria erant
a muumo usq ad maximũ dicentes.
hic ẽ uirtꝰ d̾i q̃ uocat᷑ magna. eo qd

Expanded text:
mini instare praedicarent. Quos Apostolus in mini instare praedicarent. Quos Apostolus in Epistola ad Thessalonicenses damnat. Multi in nomine Christi venere Anticui, sicut in Actis apostolorum legimus, auscultabant omnes qui in Samaria erant, a minimo usque ad maximum dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna . Eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ andreas. Dic nobis qͣndo ista fient.
⁊ qd̾ signum erit. qͣndo hec omĩa in¬
cipient consũmari. Quia laudantib
quibusdam edificationes dempli. dñs
palam responderat. hec ẽẽ omnia des
minus in monte oliuarũ contͣ tem¬
plum. cum de ruina templi ⁊ excidio
gentis disputat: ut etiam ipso corpo¬
ris situ uerbis qd̃ loquitur congru¬
at: mustice designans qd̃ quietꝰ ma¬
tiã. Qͥs enim non uideat qd̾ mons o¬
mons ille ñ infructuosas habere arbo¬
nere solebat. quib ad repellendas
noctium umbͣs lum̃ alit᷑: soluunt᷑
infirmitates: et reqͥes lassis tribui¬
Tꝰ Que cuncta specialit in eccłia fie¬
ri ꝓbat ille qui dicit. Ego autẽ sicut
oliua fructifera in domo dũi. spera¬
Uidete ne quis uos seducat. Ml¬
ti enim uenient in uomine meo di¬
centes. quia ego sum xp̃c: ⁊ multos
seducent. Multi imminente iudeoꝵ
eccłia etiam ipsis temporib apłoꝵ¬
heresi arche ꝓdiere: qui int̾ alia
plurima u̾itati contraria. diem do¬

Expanded text:
 Andreas. Dic nobis quando ista fient, et quod signum erit quando haec omnia incipient consummari? Quia laudantibus quibusdam aedificationes templi, Dominus palam responderat haec esse omnia destrminus in monte Olivarum contra templum, cum de ruina templi et excidio gentis disputat, ut etiam ipso corporis situ verbis quae loquitur congruat, mystice designans quia quietus matiam. Quis enim non videat quod mons Omons ille non infructuosas habere arbonere solebat, quibus ad repellendas noctium umbras lumen alitur, solvuntur infirmitates et requies lassis tribuitur. Quae cuncta specialiter in Ecclesia fieri probat ipsa cum dicit: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Domini speraVidete ne quis vos seducat. Multi enim venient in nomine meo dicentes, Quia ego sum, et multos seducent. Multi imminente Jerosolymorum Ecclesia ipsis etiam temporibus apoeresiarchae prodiere, qui, inter alia plurima veritati contraria, diem Do
Abbreviated transcription (Latin):
iuinitꝰ autẽ ꝓcuratũ est. ut pa¬
tefacta ꝑ totum orbem fid̾i euͣn¬
gelice gr̃a. templum ipsum qͦndam
augustũ cum suis cerimoniis tolle¬
retur. ne qui forte adhuc paruulꝰ
a ꝓph̃is scĩs facta. q̃ a domino sunt
iustituta. mirandũ sc̃m scłare: pau¬
latim a sinceritate fidei q̃ est in xp̃o
ih̾u. ad carnalem laberetꝰͫ iudaismũ.
ꝓuidens gͦ ds̃ infirmitati nr̃e. ⁊ eccle¬
siam suam multiplicari desiderans.
omnia ula subu̾ti fecit. ac penitꝰ au¬
ferri: quatinus umbra ⁊ tipo cessan¬
te uerorũ. ipsa iam u̾itas ꝑ orbẽ de¬
clarata. palmã teneret. Lectꝰ. xi

Expanded text:
ivinitus autem procuratum est, ut patefacta per orbem fidei evangelicae gratia templum ipsum quondam augustum, cum suis caeremoniis tolleretur, ne quis forte adhuc parvulusa prophetis sanctis facta, quae a Domino sunt instituta, admirando sanctum saeculare, paulatim a sinceritate fidei, quae est in Christo Jesu, ad carnalem laberetur Judaismum. Providens ergo Deus infirmitati nostrae, et Ecclesiam suam multiplicari desiderans, omnia illa subverti fecit ac penitus auferri, quatenus umbra et typo cessante vero, ipsa jam veritas per orbem declarata palmam teneret. Sedente
Abbreviated transcription (Latin):
ius suis. dedit illis decẽ innas.
Denariꝰ numerꝰ ad legẽ ꝑtinet. ꝓpt̾
decalogum. Uocauit itaq pat̾ famili¬
as decem seruos: quia elegit discipłos
suos ꝑ litceram legis imbutos. Dat il¬
lis decem mnas: quia legis dicta spiri¬
talit̾ intelligenda reuelat. Post pas¬
sionẽ quippe. resurrectionẽ q suã ape¬
ruit illis sensum: ut intellig̾ent sc̃p¬
turas. Mina namq quã greci innã
uocant: centum draginis appendit᷑.
Et omnis scripture sermo quia ui¬
de celestis ꝑfectionẽ suggerit: nume¬
ri centenarii pondere fulgescit. Let¬
t ait illis. Negotiamini dũ xi¬
uenio. Uerba inquit legis ac pro¬
pharum. mistica int̾pretatione discus¬
sa ppli̾s offerce: atq ab eis fidei con¬
fessionem. morumq ꝓbitatẽ recipite.
iuxca qd̃ psalmista suis auditorib p̃¬
cepit diceus. Sumite psalmum. ⁊ da¬
de timpanũ: hoc ẽ laudẽ p̃dicationis
in cordis intentione ꝑcipite. ⁊ deuotio¬
nẽ oꝑis in carnis castigatione redibi¬

Expanded text:
uis, dedit illis decemminas. Denarius numerus ad legem pertinet, propter Decalogum. Vocat itaque paterfamilias decem ser vos, quia eligit discipulos per litteram legis imbutos. Dat illis decem minas, quia legis dicta spiritaliter intelligenda revelat. Post passionem quippe resurrectionemque suam, aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas. Mina namque, quam Graeci innam vocant, centum drachmis appenditur. Et omnis Scripturae sermo, quia vitae coelestis perfectionem suggerit, quasi numeri centenarii pondere fulgescit. Et ait illis: Negotiamini dum venio. Verba, inquit, legis ac prophetarum mystica interpretatione discussa populis offerte, atque ab eis fidei confessionem morumque probitatem recipite. Juxta quod Psalmista suis auditoribus praecipit, dicens: Sumite psalmum, et date tympanum . Hoc est, laudem praedicationis in cordis intentione percipite, et devotionem operis in carnis castigatione redhibe
Abbreviated transcription (Latin):
non operatur. credenti autẽ in eum qui
iustificat impium. reputatur fides eius
ad iusticiã secundũ ꝓpositum gr̃e dei: si¬
cut et dauid dicit beatitudinẽ hominis.
cui d̾s accepto fert iusticiam sine operi¬
b. Beati quorum remisse sunt iniqui¬
tates: et quoꝵ decta sunt peccata. Hea¬
tus uir cui non imputauit dñs peccatũ.

Expanded text:
denti autem in eum qui justificat impium, reputatur fides ejus ad justitiam secundum propositum gratiae Dei, sicut et David dicit, beatitudinem hominis, cui Deus accepto fert justitiam sine operibus: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatus vir cui non imp
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ꝑ legem fidei. Arbitramꝰ enim iusti¬
ficari hominẽ ꝑ fidẽ: sine operib legis.
An uideorum d̾s̃ tantum: Nonne ⁊ gen¬
tium: Immo et gentium. Qm̃ quidem
unus deus qui ustificat circunçisionẽ
ex fide: et preputium ꝑ fidem. Legem
ergo destrumꝰ ꝑ fidem: Absit. Sed le¬
gem statuimꝰ Quid ergo dicimꝰ inuenis¬
se abrahã patrẽ nostrum scd̾m carnem:
Si enim abrahã ex oꝑib iustificatꝰ ẽ.
habet gliam. s ñ apud dm̃. Quid enim
scriptura dicit : Credidit abrahã deo:

Expanded text:
arbitramur enim iustificari hominem per fidem sine operibus legis an Iudaeorum Deus tantum nonne et gentium immo et gentium quoniam quidem unus Deus qui iustificabit circumcisionem ex fide et praeputium per fidem legem ergo destruimus per fidem absit sed legem statuimus quid ergo dicemus invenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem si enim Abraham ex operibus iustificatus est habet gloriam sed non apud Deum quid enim scriptura dicit credid
Abbreviated transcription (Latin):
tati. credunt autem iniquitati. ira. ⁊ in¬
dignatio. tribulatio et angustia ĩ omnẽ
animam hominis operantis malũ: iu¬
dei primum et greci. Gła autẽ ⁊ honor ⁊
pax omni operanti bonum: uideo pͥmũ
et greco. Non ẽ enim ꝑsonarũ acceptio
apud deum.
uicunq enim sine lege peccauerũt:
sine lege et peribunt. Et quicũq ĩ

Expanded text:
em iniquitati: ira et indignatio. Tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis malum: Judei primum et Greci. Gloria autem et honor et pax omni operanti bonum Judeo primum et Greco. Non est enim personarum acceptio apud Deum. Quicumque enim sine lege peccaverunt: sine lege peribunt. E
Abbreviated transcription (Latin):
legis es: Non enim qui in manifesto
uideus ẽ. neq que in manifesto in car
ne circũcisio: sed qui in abscondito iude¬
us est. et circuncisio cordis in sp̃u ñ lic¬
tera. cuius laus ñ ex hominib s ex dõ ẽ.
uideo: aut que utilitas circuncisio¬
Inis : Multum ꝑ omnẽ modum. Primũ
quidem: quia credita sunt illis eloquia
dei. Quid enim si quidã illorum ñ credi¬
derunt : Nunquid incredulicas illoꝵ
fidem dei euacuauit: Absit. Est enĩ¬

Expanded text:
legis es non enim qui in manifesto legis es non enim qui in manifesto Iudaeus est neque quae in manifesto in cane circumcisio; sed qui in abscondito Iudaeus est, et cir cumcisio cordis in spiritu, non littera: cuius laus non ex hominibus, sed ex ut quae utilitas circumcisionis? Multum per omnem modum. Primum quidem, quia credita sunt illis eloquia Dei. Quid enim si quidam illorum non crediderunt? Nunquid incredulitas illorum fidem Dei evacuavit? Absit. Est
Abbreviated transcription (Latin):
i autem tu uideus cognomit¬
naris. et requiescis in lege. ⁊ głaris
an deo. et nosti uoluntatẽ eiꝰ ⁊ ꝓbas uti¬
liora: inscructꝰ ꝑ legẽ. confidis teipsum
ducẽ esse cecoꝵ. lumen eoꝵ qui in tene¬
bris sunt eruditorẽ insipientiũ. magis¬
trum infantiũ: habentẽ formam scien¬
tie et ueritatis in lege. qui ergo alium
doces: teipsum ñ doces : Qui predicas
ñ furaudum furaris: Qui doces ñ me¬
chandum mecharis: Qui abhominaris
idola: sacrilegium facis: Qui in lege gła¬
ris: ꝑ preuaricationẽ legis dm̃ in bono
ras ⁊ Nomen enun dei ꝑ uos blasphe¬
matur inter gentes: sicut scriptum est.
Circuncisio quidem ꝓdest: si legẽ obser¬
ues. Si autẽ preuaricator legis sis: cir¬
cuncisio tua preputium facta ẽ. Si au¬
dem preputium. iusticias legis custodiat:
nõne pre putium illius in circũcisionẽ
reputabitur: et iudicabit qd̃ ex natu¬
ua ẽ pre putiũ legẽ consũmans. te qui
ꝑ litteram et circũcisionẽ preuaricator

Expanded text:
i autem tu Judaeus cognominaris, et requiescis in lege, et gloriaris in Deo, et nosti voluntatem ejus, et probas utiliora, instructus per legem, confidis teipsum ducem caecorum esse, lumen eorum qui in tenebris sunt, eruditorem insipientium, magistrum infantium, habentem formam scientiae et veritatis in lege. Qui ergo alium doces, te ipsum non doces; qui predicas non furandum, furaris; qui dicis non mechandum, mecharis; qui abhominaris ydola, sacrilegium facis; qui in lege gloriaris, per prevaricacionem legis deum inhonoras nomen enim Dei per vos blasphematur inter gentes sicut scriptum est circumcisio quidem prodest si legem observes si autem praevaricator legis sis circumcisio tua praeputium facta est si igitur praeputium iustitias legis custodiat nonne praeputium illius in circumcisionem reputabitur et iudicabit quod ex natura est praeputium legem consummans te qui per litteram et circumcisionem praevaricator
Abbreviated transcription (Latin):
set dando sufficere utrisq: Hec ma¬
rime augent q̃stionis difficultatẽ: quã¬
quã et cetera diligent̾ considerata. ut
omnia ĩ unam rationẽ currant. ni¬
chilq ĩ unam partẽ dicatꝰ qd̾ impedi¬
at aliam magna caufatio ẽ adhibenda.
Uidentur itaq michi quinq uirgines.¬
caruis illecebris. Continendꝰ ẽ enim a¬
nimi appetitꝰ. a uoluptate oculoꝵ a uo¬
luptate aurium. a uoluptate olfacien¬
di. gustandi. tangendi. Sed quia ista
continentia partim coram deo fit. ut il¬
li placeat in int̾iore gaudio conscientie:
partĩ coram hominib tantũ ut gloriai
humaua capiatꝰ quinq dicuntꝰ sapien
tes. ⁊ quinq stulte: utreq tam̃ uirgines.
quia utraq continentia ẽ. quãuis diu̾se
fomite gaudeat. L ectio. Quarta
ampades autẽ sunt que manibz por¬
tantur. opera q̃ scd̃m istam conti¬
nentiam fiunt. Dictum ẽ autẽ. Luce¬
ant opera ur̃a coram hominib. Omnes
uero acceperunt lampades suas. et ue¬

Expanded text:
sit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem: quanquam et caetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant, nihilque in unam partem dicatur quod impediat aliam, magna cautio adhibenda est. 3. Videntur itaque mihi quinque virginescarnis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiattes, et quinque stultae: utraeque tamen virgines, quia utraque continentia est, quamvis adverso fomite gaudeant. Qui corampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et ue
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i uero sp̃c unctio consecrat sacerdotes.
ut p̃ter istam specialem nr̃i ministerii
seruitutẽ. uniuersi spiritales xp̃iani ag¬
noscant se regii generis. ⁊ officii eẽ con¬
sortes sacerdotalis. Quid enim tam regi¬
um: qm subditum deo animũ. corporis
ẽẽ rectorẽ : Et quid tam sacerdotale. ꝙͣ
uouere deo conscientiã puraur. ⁊ ĩma¬
culatas hostias pietatis de altari cordis
offerre: Qd̃ cum omnib ꝑ grãm dei cõ¬
mune sit factũ: religiosum nobis atq
laudabile ẽ hodie ꝓuectioni ur̃e: de ꝓprio
patrono gaudere. Et qͣmquã iu toto ec¬
clesie corpore. aplici celebretꝰ pontifici sa¬
cramentũ: nobis tam̃ specialiꝰ ẽ gauden¬
dũ. qd̃ effusum bñdictionis unguentũ. co

Expanded text:
sancti vero Spiritus unctio consecrat sacerdotes, sancti vero Spiritus unctio consecrat sacerdotes, ut praeter istam specialem ministerii nostri servitutem, universi spirituales Christiani agnoscant se regii generis et officii esse consortes sacerdotalis. Quid enim tam regium, quam subditum Deo animum corporis esse rectorem? Et quid tam sacerdotale, quam vovere conscientiam puram, et immaculatas hostias pietatis de altari cordis offerre? Quod cum omnibus per gratiam Dei commune sit factum, religiosum nobis atque laudabile est hodie provectioni nostrae, de proprio patrono gaudere. Et quanquam in toto Ecclesiae corpore, apostolici celebretur pontificii sacramentum, nobis tamen est specialius gaudendum, quod effusum benedictionis unguentum c
Abbreviated transcription (Latin):
andeo dilectissimi de religioso Le.i¬
ur̃e deuotionis affectu: ⁊ ideo gr̃as
ago. qd̃ in uobis pietatẽ xp̃iane uaitatiᷤ
agnosco. Sicut enim ista frequentia ur̃a
restatur. intelligitis diei huius recursũ
ad cõmunẽ leticiam pertinere: ⁊ honorẽ
celebrare totius gregis. ꝑ annua festa pas¬
toris. Nam licet uniuersa eccłia dei distĩc¬
tis sit ordiuata gradib. ut ex diuersis mem¬
bris sacrati corporis subsistat integcitas.
om̃s tam̃ in xp̃o unum sumꝰ: nec quisquã¬
ab alterius ita ẽ diuisus officio: ut ñ ad cog¬
nexionẽ ꝑtineat capitis. cuiuslibet humi¬
litas portionis.
N unitate igitꝰ fidei atq baptismatis dilec¬
tissimi. et dicreta nobis societas. ⁊ genera¬
lis ẽ dignitas: scd̃m illud beatissimi petri.
cui iste sermo debet famulari. Et ipsi tan¬
quã lapides uiui suꝑedificamini domos
sp̃uales. sacerdotium sanctum offerenteᷤᷤ
spirituales hostias. acceptabiles deo. ꝑ
regeueratos crucis signum efficit regeᷤ

Expanded text:
AVDEO, dilectissimi, de religioso vetræ deuotionis affectu, & Deo gratias ago, quod in vobis pietatem Christianæ vnitatis agnosco. Sicut enim ipsa frequentia vestra testatur, intelligitis diei huius recursum, ad communem lętitiam pertinere, & honorem celebrare totius gregis, per annua festa Pastoris. Nam licet vniuersa Ecclesia Dei, distinctis sit ordinata gradibus, vt ex diuersis membris, sacrati corporis subsistat integritas, omnes tamen in Christo vnum sumus, nec quisquam alterius ita est diuisus officio, vt non ad connexionem pertineat capitis, cuiuslibet humilitas portionis. n unitate igitur fidei atque baptismatis, dilectissimi, indiscreta nobis societas et generalis est dignitas, secundum illud beatissimi Petri apostoli, cui iste sermo debet famulari: Et ipsi tanquam lapides vivi superaedificamini domus spirituales, sacerdotium sanctum, offerentes spirituales hostias, acceptabiles Deo, pem in Christo regeneratos, crucis signum efficit reges,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ sapientia dei ut ñ intrent ĩ gandi¬
um eiꝰ qui ñ coram deo s ut placerent bo¬
minib uisi sunt aliquid scd̃m p̃cepta euis
operari. Ato ita coneludit. Uiguate ergo.
quia uescitis diem neq horc̃. s. on modo il¬
liꝰ r timi temporis quo uenturꝰ ẽ sponsus.
s sue quisq dormitionis diẽ ⁊ horã nescit
Quisquis autẽ paratꝰ ẽ usq ad sompnũ
idest usq ad mordẽ q̃ omnib debetꝰ . para¬
tꝰ inuenietur etiã cum illa uox median
nocte sonuerit. qua om̃s euigilatur sunt
Qdͥ uero sponso dixit obuiam uenire ait¬
giues: sic intelligendum puto. ut er ipsis
uirginib constet ea que dicitur spousendai¬
quam si omnib xp̃ianis. ĩ eccłia concit¬
rentib. filii ad matrẽ concurrere dicile¬
tur: cum ipsis filiis congregatie. conselo

Expanded text:
trent in gaudium ejus qui non coram Deo, sed ut placerent hominibus, visi sunt aliquid secundum praecepta ejus operari. Atque ita concludit: Vigilate ergo, quia nescitis diem neque horam: non modo illius ultimi temporis qua venturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. Quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus invenietur etiam cum illa vox media nocte sonuerit, qua omnes evigilaturi sunt. Quod vero sponso dixit obviam venisse virgines, sic intelligendum puto, ut ex ipsis virginibus constet ea quae dicitur sponsa: tanquam si omnibus Christianis in Ecclesiam concurrentibus, filii ad matrem concurrere dicantur, eum ex ipsis filiis congregatis constet
Abbreviated transcription (Latin):
plagis plenus ẽ: ut ipse nos mundꝰ
mittat ad dm̃. P ensate gͦ quã nulla
sunt: que temporalit̾ currunt. finis¬
chil sit qd̃ transire potest. Casus re¬
rum indicat. quia res transiens.⁊
tunc ꝓpe nichil fuit. cum stare uidere¬
tur. hec igitur uobiscum agite: hec
in m̃te sedula cogitatione u̾sate. Et si
adhuc hic denemꝰ infirmitate corꝑis:.
tam̃ ad eos de quib loquimꝰ. toto corde
tendamꝰ : ut cum ipsis postmodũ in

Expanded text:
plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus plagis plenus est, ut ipse nos jam mundus mittat ad Deum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt. Finishil sit quod transire potest. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit, cum stare videretur. Haec igitur vobiscum agite, haec in mente sedula cogitatione versate; etsi adhuc hic tenemur in infirmitate corporis, tamen ad eos de quibus loquimur toto corde tendamus, ut cum ipsis postmodum in
Abbreviated transcription (Latin):
tatib int̾estis. ne ab et̾na sollempuita¬
te separemini. Quid ꝓdest int̾esse fes¬
tis hominũ: si deesse ꝯtingat festiᷤ an¬
głorum: Nolite ergo pensare in uobiͤ
transitoria q̃ possidetis: s considerate
quid estis. Ecce mundꝰ qui diligit᷑ fu¬
git. Sc̃ isti quoꝵ hodie m̃tionẽ faci¬
mꝰ. florentẽ mundũ m̃tis despectu cal¬
cauerunt. Tunc enim erat uita longa.
salus continua: opulentia in reb: fe¬
cunditas in ꝓpagine. tranquillitas in
duiturna pace. Et tam̃ cum in seipso
floreret: iam in eorum cordibz aruerat.
Ecce iam in seipso mundꝰ aruit. et¬
adhuc in nr̃is cordib florescit. Ubiq¬
ẽ mors: ubiq luctꝰ: ubiq desolatio:
Undiq ꝑcutimur: undiq amaritudi¬
nib replemur : ⁊ tam̃ ceca m̃te carna¬
lis concupiscentie. ipsas eiꝰ amaritu¬
dines amamꝰ. Fugientem sequimꝰ. la¬
benti inberemus. Et quia labentẽre¬
tinere ñ possumꝰ: cũ ipso labimꝰ quẽ
cadentẽ tenemus. Aliqͣndo nos mun

Expanded text:
tatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse festis hominum, si deesse contingat festis angelorum? Nolite ergo pensare in vobis transitoria, quae possidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundadhuc in cordibus nostris floret. Ubique mors, 1569 ubique luctus, ubique desolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliquando nos mund
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena inhabitatio deprimit sensũ mul¬
ta cogitantẽ: qm̃ habitatori suo ñ re¬
lctabit᷑ t̾ra: nec immoderatũ aliquid
contͣ imꝑium sui rectoris andebit. pos¬
sidebunt enira illam mites pace ꝑpetua
⁊ nichil unqͣm de eoꝵ uire minuet᷑. cũ
corruptibile hoc induerit immortalta¬

Expanded text:
terrena inhabitatio deprimit sensum multerrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem : quoniam habitatori suo non reluctabitur terra, nec immoderatum aliquid contra imperium sui rectoris audebit. Possidebunt enim illam mites 370 pace perpetua, et nihil umquam de eorum jure minuetur, cum corruptibile hoc induerit incorrupt
Abbreviated transcription (Latin):
penã: iustũ autẽ tolerantia ducit ad
qm̃ ipsi hereditate possidebunt t̾rã. Mi¬
tib atq mansuetis. humilib ac mo¬
destis ⁊ ad omniũ iniuriarũ toleranti.¬
am p̃paratis: possidenda t̾ra ꝓmittitꝰ
Nec parua estimanda ẽ hec aut uilis
hereditas. tanqm a celesti habitatione
discreta sit : cum regnũ celoꝵ ñ alii in¬
telligant᷑ intrare. Terra ergo ꝓmissa
mitib.⁊ in possessione danda mansuetiᷤ.
caro scõꝵ ẽ : q̃ ob humilitatis m̾itũ fe¬
lici resurrectione mutabit᷑: ⁊ immorta¬
litatis gła uestietꝰ᷑: in nuuo iã spũi fu¬
tura contraria: ⁊ cum uoluntate ani¬
mi ꝑfecte unitatis habitatura cõsen¬
sum. Tunc enim ext̾ior homo int̾ioriˢ
hominis erit quieta et intemerata poͥ¬
sessio: tunc mensuidendo deo intenta.
nullis corporee infirmitatis impediet᷑
obstaculis: nec iam dici necesse erit cor¬
pus qd̃ corrumpitꝰ aggrauat aĩam ⁊

Expanded text:
poenam, justum autem tolerantia ducit ad poenam, justum autem tolerantia ducit ad quoniam ipsi haereditate possidebunt terram . Mitibus atque mansuetis, humilibus ac modestis, et ad omnium injuriarum tolerantiam praeparatis possidenda terra promittitur. Nec parva aestimanda est haec aut vilis haereditas, tamquam a coelesti habitatione discreta sit, cum regnum coelorum non alii intelligantur intrare. Terra ergo promissa mitibus, et in possessionem danda mansuetis, caro sanctorum est, quae ob humilitatis meritum felici resurrectione mutabitur et immortalitatis gloria vestietur, in nullo jam spiritui futura contraria, et cum voluntate animi perfectae unitatis habitura consensum. Tunc enim exterior homo interioris hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et
Abbreviated transcription (Latin):
petenti daret. tantam de dit diuine gra¬
ciam cie largitatẽ. ut quẽadmodũ imnũ
hominẽ redintegrauit in pedib: sic
tot milia credentiũ sanaret in cordib.
faceretq eos ĩ xp̃o alacres. qͦs in iudai¬
ca ꝑfidia inuenerat claudicantes. Tu aũ
ost p̃dicationẽ huius felicissi¬
me pauꝑtatis: addidit dñs dicẽs
Beati qui lugent: qm̃ ipsi consolabunt᷑
Luctꝰ hic dilectissimi. cui consolatio et̾¬
na ꝓmititur: ñ est cum huiꝰ mundi
affłictione cõmunis: nec beatũ quem¬
quã faciunt ista lam̃ta: q̃ totiꝰ huma¬
ni generis deploratione funduntꝰ Aua
ratio est sc̃oꝵ gemituũ. alia beatarũ
causa lacrimarũ. Religiosa tristicia
aut alienũ peccatũ luget: aut ꝓpͥum
Nec de hoc dolet qd̃ diuina iusticia a¬
gitur: s de eo meret. qd̃ humana iui¬
quitate cõmittitꝰ: ubi magis plangen¬
dus est faciens maligna. qͣm patiens:
quia iniustũ malicia sua demergit ad

Expanded text:
petenti daret, tantam dedit divinae grapetenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia credentium sanaret in cordibus, faceretque eos in Christo alacres, quos in Judaica perfidia invenerat claudicantes. CAP. IV. Post praedicationem hujus felicissimae paupertatis, 369 addidit Dominus, dicens: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Luctus hic, dilectissimi, cui consolatio aeterna promittitur, non est cum mundi hujus afflictione communis; nec beatum quemquam faciunt ista lamenta quae totius humani generis deploratione funduntur. Alia ratio est sanctorum gemituum, alia beatarum causa lacrymarum. RELIGIOSA tristitia aut alienum peccatum luget aut proprium; nec de hoc dolet quod divina justitia agitur, sed de eo moeret quod humana iniquitate committitur; ubi magis plangendus est faciens maligna quam patiens, quia injustum malitia sua demergit ad