comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sed quia ipse scilicet uolun¬
tate suꝑbiens. a culpa alienus non
fuit. uindictam culpe etiã ipse su¬
scepit. Nam ira seuiens que corpo¬
ralit̾ popłm ꝑculit. rectorem quoq
popłi intimo cordis dolore ꝓstrauit.
Hec itaq confiderate inuicem. & sic̃
is qui nobis plebibq p̾latus est. int̾¬
cedere ꝓ om̃ib: ita ꝓ eius conuersio¬
ne & morib om̃s orare debetis: ut
apud om̃ipotentem dm̃. & uos ulliꝰ
ualeatis imitatione ꝓficere: & ille
meritis ur̃is adiuuetur. Cuncti au¬
tem concorditer ꝓ serenissimis dñis
eoꝵq pia sobole. cũ magnis in qͣntũ
possumus assidue fletib oremus.

Expanded text:
vit. Sed quia ipse sua scilicet volunvit. Sed quia ipse sua scilicet voluntate superbiens a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore prostravit. Haec itaque considerate invicem, et sicut is qui vobis plebibusque praelatus est, intercedere pro omnibus, ita pro ejus conversatione et moribus orare omnes debetis, ut apud omnipotentem Deum, et vos illius valeatis imitatione proficere, et ille meritis vestris adjuvetur. Cuncti autem concorditer pro serenissimis dominis eorumque pia sobole cum magnis in quantum possumus assidue fletibus oremus,
Abbreviated transcription (Latin):
uicto fr̃e & consacerdote nr̃o bene.
cepta custodiat: & semꝑ ad melio¬
ra ꝑducat. Hoc scissimis uobis: hoc
subiecto ei popło semꝑ orandũ est.
Nam ita sibi regentiũ merita conec¬
tunt᷑ & plebiũ: ut sepe ex culpa p̃¬
sidentiũ deterior fiat uita subditoꝵ:
& sepe ex merito plebiũ delinquat
uita pastoꝵ. Quia enĩ mala actio
p̃sidentis. ualde. noceat subditis:
cestantur pharisei. de quib scrip¬
tũ est. Clauditis regnũ celoꝵ ante
homines. Uos enĩ ñ intratis: nec
introeuntes sinitis intrare. Et qͥa
culpa plebiũ multũ noceat uite pa-¬
stoꝵ: in dauio facto cognoscimus.
Ille enĩ deo attestante laudatus. ille
suꝑnoꝵ misterioꝵ conscius: tumore.
repentinȩ elationis inflatus. popu¬
lũ numerando peccauit: & tamen
uindictam popłs. dauid peccante
suscepit. Cur hoc : Quia uidelicet
scdm meritũ plebiũ: disponunt᷑
corda regentiũ. Iustus uͦ uidex pec¬
cantis uiciũ. ex ipsoꝵ animadu̾sio¬
ne corripuit. ex quoꝵ causa pecca¬

Expanded text:
icto fratre et consacerdote nostro bene coepta custodiat, et semper ad meliora perducat. Hoc sanctissimis vobis, hoc subjecto ei populo semper orandum est. Nam ita sibi regentium merita connectuntur et plebium, ut saepe ex culpa praesidentium deterior fiat vita subjectorum, et saepe ex merito plebium delinquat vita pastorum. Quia enim mala actio praesidentis valde noceat subditis, testantur Pharisaei, de quibus scriptum est: Clauditis regnum coelorum ante homines. Vos enim non intratis, nec introeuntes sinitis introire. Et quia culpa plebium multum noceat vitae pastorum, in David facto cognoscimus. Ille enim Deo attestante laudatus, ille supernorum mysteriorum conscius, tumore repentinae elationis inflatus, populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda regentium. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit ex quorum causa pecca
Abbreviated transcription (Latin):
lege peccati que est in menbris
nr̃is: in qua & in nob̾metipsis re¬
sponsũ mortis habemus: ut ñ simꝰ
clamat. timor & tremor uenerunt
suꝑme. & contexerunt me tene.¬
brȩ:: Nam && si scriptũ est. sapi¬
ens ut sol ꝑmanet. stultus ut lu¬
na mutatur: ñ ad claritatis ful¬
gorem. sed ad ꝑseuerantiã boni
oꝑis. comꝑatio est solis deducta.
Donũ uͦ ordinationis eius initiũ:
necdũ a uobis potuit de ꝑseueran¬
tia laudari. Qd̃ autẽ hec dies qͣm
fecit dñs damasse uos dicitis: de
quo hoc dictũ sit pensare debui¬
stis. Premisfũ quippe est. Lapidẽ
quem reꝓbauerunt edificantes. hic
factus est in caput anguli: a dño

Expanded text:
lege peccati, quae est in membris lege peccati, quae est in membris nostris ; in qua et in nobismetipsis responsum mortis habemus, ut non simuclamat: Timor et tremor venerunt super me, et contexerunt me tenebrae ? Nam et scriptum est: Sapiens ut sol permanet, fatuus ut luna mutatur ; non ad claritatis fulgorem, sed ad perseverantiam boni operis comparatio est solis deducta. Bonum vero ordinationis ejus initium necdum a vobis potuit de perseverantia laudari. Quod autem Haec dies quam fecit Dominus clamasse vos dicitis, de quo hoc dictum sit pensare debuistis. Praemissum quippe est: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli.
Abbreviated transcription (Latin):
rdinationem utri sc̃issimi cy¬
riaci fr̃is & consacerdotis mei.
cu magna uos leticia suscepisse ue¬
hementer exulto. Et quia paulo
apło p̃dicante didicimus. si gau¬
oet unũ menbrũ. congaudent ce¬
tera menbra: pensare uos necesse
est. quanta uobis in hac re exulta¬
tione congaudeo: in qua ñ unũ
menbrũ sed multa xp̃i menbra
gauisa sunt. Sicut tam̃ scripta
fr̃nitatis ur̃ȩ potui transguirren¬
oo ꝑpendere: magna leticia in
ĩmoratam eiusdem fr̃is mei laudẽ
uos rapuit. Nam hunc sicut solem
cuncti clamaretis. Hec dies quam
fecit dñs: exultemus & letemur in
ea. Et certe futurȩ uitȩ ꝓmissio est.
qua łr. Iusti fulgebunt sicut sol.
Nam in hacadhuc uita quisq po¬
situs. quantalibet uirtute polleat.
quomͦ sicut sol fulget᷑: in qua corpꝰ
qd̾ corrũpitur aggrauat aniniã.
& deprimit t̾rena in habitatio sen¬
sum multa cogitantem: in qua ui¬
uemus aliam legem in menbris
nr̃is repugnantem legi mentis
nr̃ȩ. & captiuos tios ducentem in

Expanded text:
Ordinationem viri sanctissimi Cyriaci fratris et consacerdotis mei cum magna vos laetitia suscepisse vehementer exsulto. Et quia Paulo apostolo praedicante didicimus: Si gaudet unum membrum, congaudent caetera membra, pensare vos necesse est quanta vobis hac in re exsultatione congaudeo, in qua non unum membrum, sed multa Christi membra gavisa sunt. Sicut tamen scripta fraternitatis vestrae potui transcurrendo perpendere, magna laetitia in immoderatam 854 ejusdem fratris mei laudem vos rapuit. Nam hunc sicut solem cuncti clamaretis: Haec dies quam fecit Dominus, exsultemus et laetemur in ea. Et certe sequentis vitae promissio est, quia dicitur: Fulgebunt justi sicut sol. Nam in hac vita adhuc quisque positus quantalibet virtute polleat, quomodo sicut sol fulget, in qua corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; in qua videmus aliam legem in membris nostris repugnantem legi mentis nostrae, et captivos nos ducentem in
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm fecte dñs. Ipse erã qui ꝓ forti¬
tudine constructionis dr lapis: ꝓ
illuminationis gr̃a appellatus est
dies. Qui etiã factus est: quia incar¬
natus est. In quo exultare & letari p̃¬
cipimur: quia erroris nr̃i denebras
sue in nobis uirtutis luce superauit.
In creaturȩ itaq laudem illa uox da¬
ri ñ debuit: que soli conuenit crea¬
tori. Sed cur ista rep̃hendo: qui qñ-¬
tũ gaudii mentẽ rapiat scio: Cari¬
tas etenĩ ur̃a magnã uobis leticiam
genuit: quam uidelicet m̃tis leticiã
infauore lingua sequuta ẽ. Qd̃ cũ
ita sit: laus ista culpa iam dici non
potest. qͣm caritas inuenit. Michi
uͦ de scĩssimo frẽ meo dici breuiter
debuit. qd̃ sufficient̃ acciꝑem. quia
scirem quis esset: qui hanc mͥ p̃ti¬
pue dudũ suȩ magnitudinis ꝓba¬
tionem dedit. qd̃ in tam multis dis¬
pensationis eccłiasticȩ causis occu¬
patus: tranquillũ cor int̃ turbas
turbulentas frequentiꝰ tenuit: seq
ipsũ semꝑ sub mansuetudine re¬

Expanded text:
fecit Dominus. Ipse enim qui pro fortitudine constructionis dicitur lapis, pro illuminationis gratia appellatus est dies, qui etiam factus est quia incarnatus est. In quo exsultare, et laetari praecipimur, quia erroris nostri tenebras suae in nobis virtutis luce superavit. In creaturae itaque laudem vox illa dari non debuit, quae soli convenit Creatori. Sed cur ista reprehendo, qui quantum gaudia mentem rapiant scio? Charitas etenim vestra magnam vobis laetitiam genuit, quam videlicet mentis laetitiam in favore lingua secuta est. Quod cum ita sit, laus ista culpa jam dici non potest, quam charitas invenit. Mihi vero de sanctissimo fratre meo dici breviter debuit quod sufficienter acciperem, quia scirem quis esset qui hanc mihi praecipue dudum suae magnitudinis probationem dedit; quod, in tam multis dispensationis ecclesiasticae causis occupatus, tranquillum cor inter turbulentas frequentias tenuit, seque ipsum semper sub mansuetudine re
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ nr̃x indebite ꝑhibet detineri:
necesse est te modis om̃ib ꝑscruta¬
ri. Et si ita repereris: sine aligua ei
facito dilatione restitui. GR. Nobi¬
testimoniũ quam direxistis gerit
epła: qd̃ electionis uos onera sapient̃
declinasse significat. Et qm̃ nr̃o hoc
arbitrio cõmisistis. ac multa bona
de uenerandȩ memoriȩ quondam
maximiano ep̃o referentes. talem
uobis ordinari deposcitis: uos qui¬
hec de digno sollicitoq patre testa¬
mini: ce obtrectantib aliis. bona
ipsius etiam post obitũ non tace¬
tis. Unde oramus om̃ipotentem
oñm. ut & uobis ꝑ sinceritatis ũre
uoluntate retribuat: & obloquen¬
tib clement̃ ignoscat. Hoc tamen
sciat magnitudo ur̃a. quia ciru¬
tati illi quem dare maximiano
reuerentissimo similem ñ habemꝰ.
alter eligitur: hunc qui a clero &
plebe electus est ad nos interim
uentre necesse est. ut utrisq cõmi¬
mis constitutis. ille qui utilior

Expanded text:
Ecclesiae nostrae indebite perhibet detineri, Ecclesiae nostrae indebite perhibet detineri, necesse est te modis omnibus perscrutari. Et si ita repereris, sine aliqua ea facito dilatione restitui. testimonium quam direxistis gerit epistola, quod electionis vos onera sapienter declinasse significat. Et quoniam nostro hoc arbitrio commisistis, ac multa bona de venerandae memoriae quondam Maximiano episcopo 753 referentes talem vobis ordinari deposcitis, vos qui, quia haec de digno sollicitoque patre testamini, et obtrectantibus aliis bona ipsius etiam post obitum non tacetis. Unde oramus omnipotentem Dominum, ut et vobis pro sinceritatis vestrae voluntate retribuat, et obloquentibus clementer ignoscat. Hoc tamen sciat magnitudo vestra, quia civitati illi quem dare Maximiano reverendissimo similem non habemusutem alter eligitur, hunc qui a clero et plebe electus est ad nos iterum venire necesse est, ut utrisque cominus constitutis, ille qui Deo plac
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit ad nos insinuante the¬
odosio abb̃e monasterii sc̃i
Martini. tres se illic in sicilia mona¬
chos quos ꝓ utilitate monasterii
sui transmiserat retinuisse: & pe¬
tiit a nobis. ut cũ tuo eos solatio in
suũ debeat monasteriũ reuocare.
Dilectio gͦ tua que nos huiꝰmodi cau¬
sas zelari ualde frequent̃q cogno¬
uit. eos sollicita faciat indagatio¬
ne ꝑquiri: & inuentos ad suꝑscrip¬
tũ abb̃em cui contumaces extiter̃t.
sub competenti cautela atq distric¬
tione transmitti. Esto itaq sollici
tus ne regularis districtio uel di¬
latione aligua uel deputatoꝵ re¬
missione ledatur. Presentiũ uero
portitorib qui ꝓ agendis supra¬
dicti monasterii utilitatib a supra¬
scripto theoͣsio abb̾e noscunt᷑ esse
transmissi. in om̃ib te instant̃ uo¬
lumus prebere solatia: quatinꝰ te
concurrente rationabilit̃ que sibi
imuncta sunt ualeant explicare.
Mancipia autẽ eitsdem monaste¬
rii que p̃dictus abbas ab hominib

Expanded text:
ervenit ad nos, insinuante Theodosio abbate monasterii sancti Martini, tres se illic in Sicilia monachos, quos pro utilitate monasterii sui transmiserat, retinuisse, et petiit a nobis ut cum tuo eos solatio in suum debeat monasterium revocare. Dilectio ergo tua, quae nos hujusmodi causas zelari valde ferventerque cognovit, eos sollicita faciat indagatione perquiri, et inventos ad suprascriptum abbatem, cui contumaces exstiterunt, sub competenti cautela atque districtione ttus ne regularis districtio, vel dilatione aliqua, vel deputatorum remissione laedatur. Praesentium vero portitoribus, qui pro agendis ejusdem monasterii utilitatibus a supradicto Theodosio abbate noscuntur esse transmissi, in omnibus te instanter volumus praebere solatia, quatenus, te concurrente, rationabiliter quae sibi injuncta sunt valeant explicare. Mancipia autem ejusdem monasterii, quae praedictus abbas ab hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen ea que mundi sunt. cunc¬
ta simul adipisci querunt. Qui
indignos se om̃ib hominib fatent᷑:
seo priuatis uocabulis contenti esse
ñ possunt: quia illud appetunt. un¬
de om̃ib digniores ẽẽ uideantur.
ur̃a itaq pietas quam omp̃c d̃s
cũ serenissimo dño uniuerso mun¬
uo p̾esse constituit. illi ꝑ fauorem
ius tante potestatis accepit: ut qͣn¬
to uerius in executione ueritatis auc¬
tori omniũ seruit. tanto securiꝰ com¬
misso sibi mundo dñetur. Preterea
indico. quia piissimi dñi scripta su¬
scepi: ut cũ fr̃e & consacerdote meo
ioħe debeam esse pacificus. Et quidẽ
meus uniu̾salem ep̃m appellet. ita
ut sc̃ȩ memoriȩ decessoris mei tem¬
pore asscribi se in synodo tali hoc
suꝑbo uocabulo faceret. quãuis cũc¬
aliquid serenissimus dñs innuit.
qd̃ ñ eum corripuit qui suꝑbit: s¬
me magis ab intentione mea de¬
clinare studuitꝰ. qui in hac causa

Expanded text:
sed tamen ea quae mundi sunt cuncsed tamen ea quae mundi sunt cuncta simul adipisci quaerunt. Qui indignos se omnibus hominibus fatentur, sed privatis vocabulis contenti esse non possunt, quia illud appetunt unde omnibus digniores esse videantur. Vestra itaque pietas, quam omnipotens Deus cum serenissimo domino universo mundo praeesse constituit, illi per favorem jus tantae potestatis accepit, ut quanto verius in exsecutione veritatis auctori omnium servit, tanto securius commisso sibi mundo dominetur. Praeterea indico quia piissimi domini scripta suscepi, ut fratri et consacerdoti meo Joanni 751 debeam esse pacificus. Et quidem meus universalem episcopum appellet, ita ut sanctae memoriae decessoris mei tempore ascribi se in synodo tali hoc superbo vocabulo faceret, quamvis cuncaliquid serenissimus dominus innuit, quod non eum corripuit qui superbit, sed magis ab intentione mea declinare studuit, qui in hac causa
Abbreviated transcription (Latin):
dextera maiestatis tenet. & noᷤ
ex uobis ꝓtegit: & uobis ꝓ tempora¬
lib actib eternȩ p̾mia remunera¬
tionis parat. Nam sabiniano dia¬
cono responsali meo scribente cog¬
noui. in causis beati petri apłoꝵ pͥn¬
cipis contra quosdã suꝑbos. humiles
facietenus & blandos. quantã se iu¬
sticia ur̃ȩ serenitatis impendat: &
in redemptoris nr̃i largitate confi¬
uo. quia bonũ hoc inserenissimo do¬
mino. & piissimis filiis. incelestis qͦ
patriȩ retributione recipiati.
Nec dubiũ. peccatoꝵ uinculis solu¬
tos eterna uos bona recipere: que
in causis eius eccłie ipsũ uobis cui po¬
testas ligandi & soluendi data est
debitorem fecistis. Unde adhuc
peto. ut nullam p̃ualere contͣ ue¬
ritatem hypocrisin ꝑmittatis: qͥa
sunt quidam qui iuxta egregii p̃.¬
oicatoris uocem ꝑ dulces sermones
& benedictiones seducunt corda in¬
nocentiũ: qui ueste quidem despec-¬
ti sunt: sed corde ñ sunt. Et quasi
in hoc mundo cuncta despiciunt.

Expanded text:
era majestatis tenet, et nos ex vobis protegit, et vobis pro temporalibus actibus aeternae praemia remunerationis parat. Nam Sabiniano diacono responsali meo scribente cognovi in causis beati Petri apostolorum principis contra quosdam superbe humiles et ficte blandos quanta se justitia vestra serenitas impendat. Et in Redemptoris nostri largitate confido, quia bonum hoc in serenissimo Domino et piissimis filiis, in coelesti quoque patria retributionem recipietis. Nec dubium est peccatorum vinculis solutos aeterna vos bona recipere, qui in causis ejus Ecclesiae ipsum vobis cui potestas ligandi et solvendi data est debitorem fecistis. Unde adhuc peto ut nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis, quia sunt quidam qui juxta egregii praedicatoris vocem per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium, qui veste quidem despecti sunt, sed corde tument. Et quasi in hoc mundo cuncta despiciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Salonitanȩ uͦ ciuitatis ep̃c me ac
responsali meo nesciente ordinatꝰ
est: & facta res est que sub nullis
anteriorib principib euenit. Qd̃
ego audiens. ad eundem p̾uaricato¬
rem qui mordinate ordinatus est
ꝓtinus misi: ut om̃ino missarũ
sollemnia celebrare nullomͦ p̾su¬
meret᷑. nisi prius a serenissimis
dñis cognoscerem. si hoc fieri iꝑfi
contempto me atq despecto. in
audacia quoꝵdam scłariũ homi¬
nũ quib denudatȩ suȩ eccłiȩ pre¬
mia multa p̾bere dr. nunc usq
missas facere p̾sumit: atq ad me
uenire scdm iussionem dñoꝵ no

Expanded text:
Salonitanae vero civitatis episcopus me ac Salonitanae vero civitatis episcopus me ac responsali meo nesciente ordinatus est, et facta res est quae sub nullis anterioribus principibus evenit. Quod ego audiens, ad eumdem praevaricatorem, qui inordinate ordinatus est, protinus misi, ut omnino missarum solemnia celebrare nullo modo praesumeret, nisi prius a serenissimis dominis cognoscerem si hoc fieri ipsi  contempto me atque despecto, in audaciam quorumdam saecularium hominum, quibus, denudata sua Ecclesia, praemia multa praebere dicitur, nunc usque missas facere praesumit, atque ad me venire secundum jussionem domino
Abbreviated transcription (Latin):
tes ur̃i priores principes. scĩ petri
& ꝓpter peccata nr̃a qui indigni ser¬
uimus. eius apud uos honor nulla¬
tenus minuat᷑: qui & modo uobis
ualeat peccata dimictere. Uiginti
iam & septem annos ducimꝰ qd̃ in
hac urbe int̾ longobardoꝵ gladios
uiuimus: quib quã multa ab hac¬
eccłia cotidianis dieb erogant᷑. ut
inter eos uiuere possimꝰ: suggeren
dañ sunt. Sed breuit̾ dico quia si¬
cut in rauenne partib dñoꝵ pie-¬
tas apud primos in exercitu itahȩ
sacellarios habet. qui causis fuꝑue¬
nientib cotidianas expensas faci¬
ant: ita & in hac urbe in causis
talib eoꝵ sacellarius ego sũ. Et ta¬
men hec eccłia que uno eodemq
tempore clericis. monasteriis. paui¬
ꝑibus. populo. atq instiꝑ longo¬
bardis tam multa indesinent̃ ex¬
pendit: ecce adhuc ex omniũ eccl̃i¬
arũ afflictione p̃mitur: que de¬
hac unuis hominis suꝑbia multũ
gemunt. & si dicere nichil p̾sumũt.¬

Expanded text:
tes priores vestri principes, sancti Petri tes priores vestri principes, sancti Petri propter peccata nostra, qui ei indigne servimus, ejus apud vos honor nullatenus minuatur, qui et modo vobis um vestra valeat peccata dimittere. Viginti autem jam et septem annos ducimus, quod in hac urbe inter Langobardorum gladios vivimus: quibus quam multa ab Ecclesia quotidianis diebus erogantur, ut inter eos vivere possimus, suggerenda non sunt. Sed breviter indico quia, sicut in Ravennae partibus Dominorum Pietas apud primum exercitum Italiae saccellarium habet, qui, causis supervenientibus, quotidianas expensas faciat; ita et in hac urbe in causis talibus eorum saccellarius ego sum. Et tamen haec ecclesia, quae uno eodemque tempore clericis, monasteriis, pauperibus, populo atque insuper Langobardis tam multa indesinenter expendit, ecce adhuc ex omnium ecclesiarum afflictione premitur, quia de unius hominis superbia multi gemunt, etsi dicere nil praesumu
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. Non est sapientia. ñ est
prudentia. ñ est consiliũ cont̃ dm̃.
Et quidem sepefatus scĩssimus frat̃
serenissimo dño multa suadere co-¬
natur: sed bene noui quia tantȩ illȩ
orationes eius & lacrimȩ. nichil ei
a quoqͣm contra rationem aut am¬
mã suam subripi ꝑmittunt. Lri¬
ste tam̃ est ualde ut pacient̾ ferat᷑.
ri ep̃c. Sed in hac eius suꝑbia quid
aliud nisi ꝓpinqua iam antixpĩ esse
tempora designant᷑ Quia illum
uidelicet unitatur. qui spretis in so¬
ciali gaudio angłoꝵ legionib. ad
culmen conatus est singłaritatiserũ
ne pietatis ur̃e temꝑora ꝑmittatis¬
in unius hominis elationem macu-¬
lari: neq tam ꝑuerso uocabulo ullũ
quoquo modo p̃beatis assensũ. Atq
hac in causa nequa qͣm me pietas
ur̃a despiciat: quia & si peccata gre¬
gorii tanta sunt ut pati talia debe
ur̃is temꝑorib pati ista mereatur.
Unde iterũ atq iterũ ꝑ om̃ipo¬
tentem dñm rogo. ut sicut paren¬

Expanded text:
ia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Et quidem saepe praefatus sanctissimus frater serenissimo domino multa suadere conatur, sed bene novi quia tantae illae orationes ejus et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem aut animam suam subripi permittunt. Triste tamen valde est ut patienter feratur ri episcopus. Sed in hac ejus superbia quid aliud nisi propinqua jam Antichristi esse tempora designatur? Quia illum videlicet imitatur, qui spretis in sociali gaudio angelorum legionibus ad culmen conatus est singularitatis erune pietatis vestrae tempora permittatis unius hominis elatione maculari, neque tam perverso vocabulo ullum quoquo modo praebeatis assensum, atque hac in causa nequaquam me pietas vestra despiciat, quia etsi peccata Gregorii tanta sunt ut pati talia debeavestris temporibus pati ista mereatur. Unde iterum atque iterum per omnipotentem Dominum rogo ut sicut paren
Abbreviated transcription (Latin):
nis ur̃e fuerit ope completa. & om¬
mpotenti deo oblationẽ gratissi¬
mã de uitioꝵ correptionib offe¬
ratis: & alioꝵ edificatione qualit̃
in uobis pastoralis officii cura ful¬
geat. ostendatis. Exꝑientia au¬
tem uite ur̃e nos ꝓuocat. quam
ualde multis p̾minere cognoui¬
mus: ut de uobis hac in re gran¬
de solatiũ p̃sumamꝰ. Et ideo fauo¬
rem ur̃m sicut auctore dño ceꝑi¬
stis explete: ut bona que in uob̾
recta intentione cepta funt. uiuan
te creatore omniũ rectius imꝑle¬
antur. Preterea monachis quos

Expanded text:
nis vestrae fuerit ope completa et omnis vestrae fuerit ope completa et omnipotenti Deo oblationem gratissimam de vitiorum correptionibus offeratis, et aliorum aedificationem qualiter in vobis pastoralis officii cura fulgeat ostendatis. Experientia autem vitae vestrae nos provocat, quam valde multis praeeminere cognovimus, ut de vobis hac in re grande solatium praesumamus. Et ideo favorem vestrum sicut Deo auctore coepistis explete, ut bona quae in vobis recta intentione coepta sunt, juvante Deo Creatore omnium rectius impleantur. 1144 Praeterea monachis quos
Abbreviated transcription (Latin):
um in frat̾na dilectione unũ
cor unus sit ammus: sicut
in alterius ꝓsperis mens letatur.
ita in aduersis affligitur: quia in
utroq particeps ẽe lege caritatis
astringit᷑. Atq ideo maior. nos de
tristicia ur̃a meror inuasit: ne ꝓ¬
lixi fortasse luctus afflictio. assiduo
cor ur̃m dolore pulsaret. & uitam
gemitus oneraret. Sed acceptis
caritatis ur̃e epłis. oꝑtato sumus
gaudio consolatiͥ atq om̃ipoten¬
ti deo grãs egimus. quia omãpe¬
nimitatem itrãm incolumẽ. &
animũ ad consolationem redisse
cognoriimꝰ. Nec enĩ alit̾ de uobis
fuerat estimandũ: nisi quia quic¬
qͥd aduersitatis esset. sacerdotali
sine dubio pacientia uinceretis.
Qualit̃ preterea in abscidenda
symoniaca heresi olim frat̾nitatis
ur̃e zelus exarserit. bene recolimꝰ.
unde hortamur. ut oꝑam studi¬
osius impendentes. districta int̃
alia que scripsimus concilii defi¬
intione damnet᷑: quatmꝰ dũ uo¬
luntatis nr̃e intentio sollicitudi¬

Expanded text:
Cum in fraterna dilectione unum cor, unus sit animus, sicut in alterius prosperis mens laetatur, ita in adversis affligitur, quia in utroque particeps esse lege charitatis astringitur. 1143 Atque ideo major nos de tristitia vestra moeror invaserat, ne fortasse prolixi luctus afflictio assiduo cor vestrum dolore pulsaret, et vitam gemitibus oneraret. Sed, susceptis charitatis vestrae epistolis, optato sumus gaudio consolati, atque omnipotenti Deo gratias egimus, quia enimitatem vestram incolumem, et animum ad consolationem rediisse cognovimus. Nec enim aliter de vobis fuerat aestimandum, nisi quia quidquid adversitatis esset sacerdotali sine dubio patientia vinceretis. Qualiter praeterea in abscindenda simoniaca haeresi fraternitatis vestrae zelus olim exarserit, bene recolimus. Unde hortamur ut, operam studiosius impendentes, districta inter alia quae scripsimus, concilii definitione damnetur; quatenus dum voluntatis nostrae intentio sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
tur oratiomi & elemosinis deditus
mimulf nomine: uocatus est: atq
ipse hanc leuauit de terra. Autha¬
rith uͦ ꝓ eodem miraculo aliam cla¬
uem auream fecit. atq cũ ea parit̃
ad scẽ memoriȩ decessorem mneũ tͣns¬
misit. indicans quale ꝑ eam mira¬
culũ contigisset. Ipsam gͦ ur̃e ex¬
cellentiȩ transmittere studui. per

Expanded text:
tur orationi et eleemosynis deditus, tur orationi et eleemosynis deditus, Minulfus nomine, vocatus est, atque ipse hanc levavit de terra. Autharith vero pro eodem miraculo aliam clavem auream fecit, atque cum ea pariter ad sanctae memoriae decessorem meum transmisit, indicans quale per eam miraculum contigisset. Ipsam ergo vestrae excellentiae transmittere studui, per
Abbreviated transcription (Latin):
in tantũ lacrimis & abstinentia dis¬
tricta: ut credamus quia si ipse ñ
essent nullus nr̃m iam ꝑ tot annos
in loco hoc subsistere int̾ longobar¬
doꝵ gladios potuisset. Preterea be¬
nedictionem sc̃i petri apłi clauem
a sacratissimo eiꝰ corpore transmisi.
De qua uidelicet claui. hoc ẽ gestũ
qd̃ narro miraculũ. Dũ eam quidã
longobardus ciuitatem ingressus
in transpadanis partib inuenisset.
quia scĩ petri clauis esset despiciens.
sed ꝓ eo qd̾ eam auream uidit. facere
sibi ex iua aliguid aliud uolens. edu¬
xit cultellũ ut ulam incideret. Qui
mox cultellũ cũ quo eam ꝑ partes
mittere uoluit. arreptus ꝑ sp̃m
sibi in guiture defixit. eademq ho¬
ra extinctus cecidit. Et dũ illic rex
longobardoꝵ autharith atq alii
uͦ hec seorsũ iaceret in t̾ra. factus ẽ
om̃ib uehementissimꝰ timor. ut
eandem clauem de terra leuare
nullus p̃sumeret. Tunc guidam
longobardus catholicus. qui scieba¬

Expanded text:
in tantum lacrymis et abstinentia disin tantum lacrymis et abstinentia districta, ut credamus quia si ipsae non essent, nullus nostrum jam per tot annos in loco hoc subsistere inter Langobardorum gladios potuisset. Praeterea benedictionem sancti Petri apostoli clavem a sacratissimo ejus corpore transmisi, de qua videlicet clavi hoc est gestum quod narro miraculum. Dum eam quidam Langobardus civitatem ingressus in Transpadanis partibus invenisset, quia sancti Petri clavis esset despiciens, sed pro eo quod eam auream vidit facere sibi ex illa aliquid aliud volens, eduxit cultellum ut eam incideret. Qui mox cultellum cum quo eam per partes mittere voluit, arreptus per spiritum, sibi in gutture defixit, eademque hora exstinctus cecidit. Et dum illic rex Langobardorum Autharith atque avero seorsum iaceret in terra, factus est omnibus vehementissimus timor, ut eandem clavenullus praesumeret. Tunc quidam Langobardus catholicus, qui scieba
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ quia ex crotonensi ciuitate que
suꝑ adriaticũ mare in terra italiȩ
posita. transacto anno a longobar¬
dis capta est. multi uiri ac multȩ
mulieres nobiles in p̃dam ductȩ st̃.
&e filii a parentib parentes a filiis
& coniuges a comiugib diuisi. Ex qͥbꝰ
iam alii redempti sunt. sed quia gra¬
uia eis precia indicunt. multi apud
nefandissimos barbaros hactenus
remanserunt. Mox autẽ medietatẽ
pecuniȩ qͣm transmisistis. in eoꝵ re¬
demptionem transmisi: de medieta¬
te uͦ ancillis di. quas uos greca lingͣ
monastrias dicitis. lectisterma emi
disposui: quia in lectis suis graui mi¬
ditate in huiꝰ hiemis uehementisfi¬
mo frigore laborabant. Que in
hac urbe multȩ sunt. Nam iuxta
noticiam qua dispensant᷑. tria mi¬
lia reꝑiuntur. Et quidẽ de sci petri
apłoꝵ principis reb octoginta an-¬
nuas uibras accipiunt. Sed ad tantã
multitudinẽ ista quid sunt: Maxi¬
me in hac urbe ubi om̃ia graui p̃cio

Expanded text:
vero quia ex Crotonensi civitate, quae, vero quia ex Crotonensi civitate, quae, super Adriaticum mare in terra Italiae posita, transacto anno a Langobardis capta est, multi viri ac multae mulieres nobiles in praedam ductae sunt,  filii a parentibus, parentes a filiis, et conjuges a conjugibus divisi, ex quibus aliqui jam redempti sunt. Sed quia gravia pretia eis dicunt, multi apud nefandissimos Langobardos hactenus remanserunt. Mox autem medietatem pecuniae quam transmisistis, in eorum redemptionem transmisi. De medietate vero ancillis Dei, quas vos Graeca lingua monastrias dicitis, lectisternia emere disposui, quia in lectis suis gravi nuditate in hujus hiemis vehementissimo frigore laborant, quae in hac urbe multae sunt. Nam juxta notitiam qua dispensantur tria millia reperiuntur. Et quidem de sancti Petri apostolorum principis rebus octoginta annuas libras accipiunt. Sed ad tantam multitudinem ista quid sunt, maxime in hac urbe, ubi omnia gravi pretio
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie sollicite ꝑscrutari debetis. Le¬
co autẽ ut paruulos dños quos nu¬
tritis. p̃cipue morib instĩuere curetiᷤ.
& głosos eunuchos qui eis deputati st̃
ammonere: ut ea illis loqui debeant
que eoꝵ mentes incaritate circa se in¬
uicem & erga subiectos in mansuetu¬
oine compungant: ne si quid oclii
modo int̾ se conceperint: in aꝑto post¬
ea erũꝑant. Uerba quidẽ nutrien¬
tiũ. aut lacerunt si bona sunt. aut
uenenũ si mala. Talia gͦ nc̃ eis sug¬
gerant que postinodũ ostendant
quam bona fuerint que a nutritoꝵ
suoꝵ ore suxerunt. Preterea .xxxͣ. au¬
ri libras dilectissimus filius meus
sabinanus diaconꝰ ab excellentia ur̃a
transmissas. in redemptionẽ captiuoꝵ
dandas atq pauꝑib erogandas de¬
tuht. De quib uobis gaudeo. s mͥ
ꝑtimesco: quia apud tremendũ iu¬
dicem ñ solũ de scĩ petri apłoꝵ prin¬
cipis substantia. sed etiã de ur̃is reb
rationem reoditurus uado. Uobis
temporalib et̃na restituat. Indico

Expanded text:
otidie sollicite perscrutari debetis. Peto autem ut parvulos dominos quos nutritis praecipue moribus instruere curetis, et gloriosos eunuchos qui eis deputati sunt admonere ut ea illis loqui debeant quae eorum mentes in charitate circa se invicem et erga subjectos in mansuetudine compungant, ne si quid odii modo inter se conceperint, in aperto postea erumpat. Verba siquidem nutrientium aut lac erunt, si bona sunt, aut venenum, si mala. Talia ergo nunc eis suggerant quae postmodum ostendant quam bona fuerint quae a nutritorum suorum ore suxerunt. 782 Praeterea triginta auri libras dilectus filius meus Sabinianus diaconus ab excellentia vestra transmissas in redemptionem captivorum dandas atque pauperibus erogandas detulit, de quibus gaudeo, sed mihi pertimesco, quia apud tremendum judicem non solum de sancti Petri apostolorum principis substantia, sed etiam de vestris rebus rationem redditurus vado. Vobis temporalibus aeterua restituat. Indico
Abbreviated transcription (Latin):
lacrimarũ ñ habent. Hii nimirũ
australem &e arentem habent. Sed
adhuc irrigua indigent: quia in
bonis oꝑib positi. in quib magni
atq feruentes sunt. oportet ualde
ut aut timore supplicii. aut amore
regni celestis. pectata sine quib uiue¬
re ñ possunt cotidie plorent. Sed
quia ut dixi duo sunt compunctio¬
nis genera. dedit ei pater suus irri¬
guũ supertus. & irriguũ inferiꝰ. Ir¬
riguũ quippe suꝑus accipit anima.
cũ se in lacrimis regni celestis desi¬
oerio affligit. Irriguũ uͦ infertus
accipit: cũ inferm supplicia flendo
ꝑtimescit. Et quidem prius inferiꝰ.
ce post irrignũ suꝑius datur: sed
quia compunctio amoris magna dig¬
nitate p̾minet: necesse fuit. ut priꝰ
irriguũ suꝑius. & post irriguũ infe¬
rius diceretur. uos gͦ que oꝑante om̃i¬
potente do. utraq compunctionis

Expanded text:
lacrymarum non habent. Hi nimirum terram lacrymarum non habent. Hi nimirum terram australem et arentem habent, sed adhuc irrigua indigent, quia in bonis operibus positi, quibus magni atque ferventes sunt, oportet nimirum, ut aut timore suregni coelestis peccata, sine quibus vivere non possunt, quotidie plorent. Sed quia, ut dixi, duo sunt compunctionis genera, dedit ei pater suus irriguum superius, et irriguum inferius. Irriguum quippe superius accipit anima, cum se in lacrymis regni coelestis desiderio affligit; irriguum vero inferius accipit, cum inferni supplicia flendo pertimescit. Et quidem prius inferius, et post irriguum superius datur. Sed quia compunctio amoris magna dignitate praeeminet, necesse fuit ut prius irriguum superius, et post irriguum inferius diceretur. Vos ergo, quae, operante omnipotente Domino, utra
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ cdaritatis cłi. & amplius plangit
guia abonis ꝑhennib deest: quã
flebat prius cũ mala et̃na metue¬
bat. Sicq fit. ut ꝑfecta compunctio
formidinis. trahat animũ compunc¬
tiomi dilectionis. Qd̃ bene in sacra
ueraciq historia figurata narratio¬
ne describitur. que ait. Axa filia ca¬
leph. sedens suꝑ asinam suspirauit.
Cun dixit pater suus. Quid habes:
At illa respondit. Da michi benedic¬
tionem. Terram australem & aren¬
tem dedistimͥ: iunge & irriguam.
Et dedit ei pater suus irriguũ su-¬
ꝑus. & irriguũ inferius. Axa guip¬
pe super asinam sedet: cũ irratio
nabilib carnis suȩ motib anma p̃¬
sidet. Que suspirans a patre t̾ram
irriguam petit: quia a creatore
nr̃o cũ magno desiderio querenda¬
ẽ lacrimarũ gr̃a. Sunt namq ñ¬
nulli qui iam in dono ꝑceperunt.
libere ꝓ tusticia eloqui. oppressos
tueri. indigentib ꝓpria tribuere.
ardorem fiłi habere. s adhuc gr̃ãm

Expanded text:
rnae claritatis Dei; et amplius plangit rnae claritatis Dei; et amplius plangit quia a bonis perennibus deest quam flebat prius cum mala aeterna metuebat; sicque fit ut perfecta compunctio formidinis trahat animum ad compunctionem dilectionis. Quod bene in sacra veracique historia figurata narratione describitur, quae ait: Axa filia Caleph sedens super asinam suspiravit. Cui dixit pater suus: Quid habes? At illa respondit: Da mihi benedictionem. Terram Australem et arentem dedisti mihi, junge et irriguam. Et dedit ei pater suus irriguum superius, et irriguum inferius . Axa quippe qunabilibus carnis suae motibus anima praesedit, quae suspirans a patre terram irriguam petit, quia a creatore nostro cum magno gemitu quaerenda lacrymarum gratia. Sunt namque nonnulli, qui jam in dono perceperunt libere pro justitia loqui, oppressos tueri, indigentibus possessa tribuere, ardorem fidei habere; sed adhuc gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
in lectione quomͦ compungat᷑. ꝓ desse
quippe ei multũ debet ur̃a p̾sentia.
ut int̾ causarũ fluctus quos assidue
patitur. ex quib uelit nolit foras tra¬
hicur. semꝑ ad amorẽ celestis patriȩ
interiꝰ reuocetur. Et hoc qͦ inuestiga¬
re debetis. quotiens ei ꝓsua anima
lacrimȩ dant᷑. utrũ ad huc ex timore
an iam ex amore compungit᷑. Duo
quippe sunt compunctionis genera
sicut scitis. unũ qd̃ eternas penas me¬
tuit. aliud qd̃ celestib p̾miis suspirat:
quia dm̃ siciens anima. prius timore
compungit᷑. post amore. Ante enĩ
semet ipsam in lacrimis afficit: qͥa
dũ maloꝵ suoꝵ recolit. ꝓ his ꝑpeti et̃¬
mido consumpta. quedã iam de p̃¬
sũptione ueniȩ securitas nascitur.¬
& in amorẽ celestũi gaudioꝵ animꝰ
inflãmatur. Et qui prius flebat ne
duceretur ad supplictũ: postinodũ
tur a regno. Contemplat᷑ etenĩ menꝰ
qui sint illi angłoꝵ chori. que ipsa

Expanded text:
in lectione qualiter compungatur. Prodesse in lectione qualiter compungatur. Prodesse quippe ei multum debet vestra praesentia, ut inter causarum fluctus, quos assidue patitur, ex quibus, velit nolit, foras trahitur, semper ad amorem coelestis patriae interius revocetur; et hoc quoque investigare debetis, quoties ei pro sua anima lacrymae dantur, utrum adhuc ex timore an jam ex amore compungatur. Duo quippe sunt compunctionis genera, sicut scitis. Unum quod aeternas poenas metuit, aliud quod de coelestibus praemiis suspirat, quia Deum sitiens anima, prius timore compungitur, post amore. 871 Ante enim semetipsam in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpetmido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, in amoreque coelestium gaudiorum animus inflammatur; et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum tur a regno. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae
Abbreviated transcription (Latin):
yod in tanto tumultu causarũ
ur̃a excellentia posita sacri uer¬
bi ubertate plena est. atq incessant̃
om̃ipotenti do gr̃as ago. quia hoc in
uobis impletũ uideo. qd̾ de electis pa¬
trib scriptũ est. filii autẽ isrł: am¬
bulauerunt ꝑ siccũ ꝑ medũi mare.
fit contra ego ueni in altitudinem
maris: & tempestas demersit me: uoᷤ
uͦ ad reꝓmissionis patriam int̾̃ undas
causarũ scłariũ siccis ut uideo gressibꝰ
ambulatis. Agamꝰ gͦ gr̃as ei spũi qͥ
corda que implet leuat: qui int̾ tu¬
multus hominũ solitudinem in m̃te
facit. in cuiꝰ p̾sentia nullus locus cõ¬
punctȩ aminȩ ñ est securꝰ. Eternȩ
enĩ suauitatis odorem trahitis. atq
ideo sponsũ animȩ ardent̃ amatis:
ita ut cũ celesti sponsa ei dicere possi¬
tis. Trahe me post te: modorẽ un¬
guentoꝵ tuoꝵ curremus. In epłis¬
autẽ ut̃ȩ excellentiȩ hoc minꝰ reppe¬
ri. quia mͥ de serenissima dña indica¬
re noluit. quam studiose legat. uel

Expanded text:
od in tanto tumultu causarum vestra excellentia posita sacri verbi ubertate plena est, atque ad aeternaomnipotenti Deo gratias ago, quia hoc in vobis esse impletum video quod de electis patribus scriptum est: Filii autem Israel ambulaverunt per siccum per medium mare . At contra: Ego veni in altitudinem maris, et tempestas demersit me . Vos vero ad repromissionis patriam inter undas causarum saecularium siccis, ut video, gressibus ambulatis. Agamus ergo gratias ei spiritui qui corda quae implet levat, qui inter tumultus hominum solitudinem in mente facit. In cujus praesentia nullus locus cumpunctae animae non est secretus. Aeternae enim suavitatis odorem trahitis, atque ideo sponsum animae ardenter amatis, ita ut cum coelesti sponsa ei dicere possitis: Trahe me post te, in odore unguentorum tuorum currimus . In epistolis autem excellentiae vestrae hoc minus reperi, quia mihi de serenissima domina indicare noluit quam studiose legat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ne uel amicitiȩ ab itinere rectitu¬
dinis deflectant. Quam fit uita
breuis aspicite: ad quem qͣndoq
ituri estis iudicẽ: qui iudiciariã
potestatem geritis cogitate: Sol¬
lerter gͦ intuendũ est. qd̾ cuncta
diosoꝵ lucroꝵ causas nobiscũ ad
iudiciũ deportamꝰ. Illa gͦ nobis
sunt cõmoda querenda. que neqͣ¬
qͣm mors adimat: s mansura
in ꝑpetuũ p̾sentis uitȩ finis osten¬
oat. De frumentis autẽ que scri¬
bitis. longe alit̾ uir magnificus
citonatus asserit: quia solũmo¬
do tanta transmissa sunt. que ꝓ
transacte indictionis debito. ad
replendũ sitonicũ redderent᷑. De
qua re curam gerite: quia si quid
minus huc transiittit᷑. ñ unus qͥli¬
bet homo. s cunctus simul popłs
trucidatur. Ad regendũ uͦ sicilie
patrimoniũ talem ut existimo ui¬
rũ do auctore transimisi: cũ quo
uobis si ut ego exꝑtus sũ recta di-¬
ligitis om̃ino conueniat. Qd̃ au¬
tem me ut ur̃i esse debeam me¬

Expanded text:
ae, vel amicitiae, ab itinere rectituae, vel amicitiae, ab itinere rectitudinis deflectant. Quam sit vita brevis aspicite; ad quem quandoque ituri estis judicem, qui judiciariam potestatem geritis, cogitate. Solerter ergo intuendum est quod cuncta diosorum lucrorum causas nobiscum ad judicium deportamus. Illa ergo sunt nobis commoda quaerenda, quae nequaquam mors adimat, sed mansura in perpetuum praesentis vitae finis ostendat. De frumentis autem quae scribitis, longe aliter vir magnificus Citonatus asserit, quia solummodo tanta transmissa sunt quae pro transactae indictionis debito ad replendum sitonicum redderentur. De qua re curam gerite, quia si quid minus huc transmittitur non unus quilibet homo, sed cunctus simul populus trucidatur. Ad regendum vero Siciliae patrimonium, talem, ut aestimo, virum, Deo auctore, transmisi, cum quo vobis, si, ut ego expertus sum, recta diligitis, omnino conveniat. Quod autem me ut vestri memor esse debeam
Abbreviated transcription (Latin):
loquit᷑ attestat᷑ conscientia:
quia dudũ uos & nulliꝰ dignita¬
tis occupationib implicitos. multũ
dilexi. multũq ueneratꝰ sũ. Ipsa
namq incessus ut̃i modestia quibꝰ¬
dam conatib exigebat: ut diligi
etiam a nolente debuisset. Et cũ
uos uenisse ad ãministrandã pre¬
turam sicilie audiui. ualde gaui¬
sus sũ: s quia quandã int̾ uosatq
eccłiasticos simultationẽ subrepere
comperi. uehem̃tissime. sũ contrista
tus. Nunc uͦ quia & uos ãministra¬
tionis cura. & me studiũ huiꝰ regi¬
minis occupat: in tantũ nos recte
specialit̾ diligere possumꝰ. in qͣn¬
tũ generalitati minime nocemus.
Unde ꝑ om̃ipotentẽ dñm rogo
in cuiꝰ trem̃do iudicio nr̃oꝵ actuũ
posituri rationes sumꝰ: ut eius re¬
sꝑectũ semꝑ głia ur̃a ante oculos
habeat: & nũqͣm qd̾ libet ex quo int̾
nos uel parua dissensio ꝑueniat
admittat. Nulla uos lucra ad in¬
tusticiam ꝑtrahant. nulliꝰ uel mi-¬

Expanded text:
loquitur, attestatur conscientia, quia dudum vos et nullius dignitatis occupationibus implicatos, multum dilexi, multumque veneratus sum. Ipsa namque incessus vestri modestia quibusdam conatibus exigebat ut diligi etiam a nolente debuisset. Et cum vos venisse ad administrandam praeturam Siciliae audivi, valde gavisus sum. Et quia quamdam inter vos atque ecclesiasticos simultationem subrepere comperi, vehementissime constristatus sum. Nunc vero quia et vos administrationis cura, et me studium hujus regiminis occupat, in tantum nos recte diligere specialiter possumus, in quantum generalitati minime nocemus. Unde per omnipotentem Dominum rogo, in cujus tremendo judicio nostrorum actuum posituri rationes sumus, ut ejus respectum semper gloria vestra ante oculos habeat, et nunquam quodlibet ex quo inter vos vel parva dissensio proveniat admittat. Nulla vos lucra ad injustitiam pertrahant, nullius vel min
Abbreviated transcription (Latin):
lentia atq importunitate causarũ.
de cura subiectoꝵ. de molestiis etiã
corporis patior: explere. hec nec ca¬
lamus nec lingua sufficit. De quibꝰ
& si qua breuit̃ possũ loqui. dubito
nis mentẽ om̃i consolatione reple¬
at: & indignũ me aliqͣndo ab his
que patior malis quiescere ꝓ ur̃a
int̃cessione concedat. am̃. gr̃a. Que
uidelicet uerba de scriptis ur̃is ac¬
cepta. idcirco in meis epłis pono:
ut de scõ ignatio ur̃a beatitudo
eui̾dem principis discipłm nullus
nr̃m habet priuatũ. Benedictio

Expanded text:
lentia atque importunitate causarum, lentia atque importunitate causarum, de cura subjectorum, de molestia etiam corporis patior, explere nec calamo nec lingua sufficio. De quibus et si qua breviter possum loqui, dubito,nis mentem omni consolatione repleat, et indignum me aliquando ab his quae patior malis quiescere pro vestra intercessione concedat. Amen. Gratia. Quae videlicet verba de scriptis vestris accepta idcirco in meis epistolis pono, ut de sancto Ignatio vestra beatitudo ejusdem principis discipulum nullus nostrum habeat privatum. Benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
oextera utebatur. In qua re ego de
dulcissimo atq suauissimo dudũ
patrono dño meo anastasio dubiꝰ
ñ sum: quia dũ terrena oꝑa ad ce¬
lestem utilitatem ꝑtrahit. in usũ
uexterȩ uertit sinstram. ut & ce¬
iestis intentio opus suũ uidelicet
uextera pagat &s cura temporaliũ
dũ ad iusticiȩ utilitatem ducitur.
ad fortitudinem dexterȩ sinistra ꝑ¬
mutetur. Ita quidẽ esse. hec sine gͣ¬
ui dolore ac tedio nequaqͣm possunt
sed recordemur laboris precedentiũ.
&& dura ñ erunt que toleramꝰ. Per
multas enĩ tribulationes oportet noᷤ
ipsi in nobis responsũ mortis habui¬
mus: ut ñ simus fidentes in nobis.
Et tamen ñ sunt condignȩ passio¬
nes huiꝰ temporis: ad suꝑuenturam
głiam que reuelabit᷑ in nob̾. Quo¬
modo gͥ sine labore transire possu
in quo grauit̾ sudasse nouimꝰ et
arietes: Quantas uͦ in hac terra
tribulationes de longobardoꝵ gla¬
oiis. de inigutatib iudicũ. de inso¬

Expanded text:
dextera utebatur. In qua re ego de dextera utebatur. In qua re ego de dulcissimo atque sanctissimo dudum patrono domno meo 765 Anastasio dubius non sum, quia dum terrena opera ad coelestem utilitatem pertrahit, in usum dextrae vertit sinistram, ut et coelestis intentio opus suum videlicet dextra peragat, et cura temporalium dum ad justitiae utilitatem ducitur, ad fortitudinem dextrae sinistra permutetur. Et quidem haec esse sine gravi labore et taedio nequaquam possunt. Sed recordemur labores praecedentium, et dura non erunt quae toleramus. Per multas enim tribulationes oportet nos vere. Sed et ipsi in nobis responsum mortis habuimus, ut non simus fidentes in nobis. Et tamen non sunt condignae passiones hujus temporis ad supervenientem gloriam, quae revelabitur in nobis. Quomodo igitur sine labore transire possumin quo graviter sudasse novimus et arietes? Quantas vero in hac terra tribulationes de Langobardorum gladiis, de iniquitatibus judicum, de inso
Abbreviated transcription (Latin):
uos conueiit consideratione ser¬
uare: ut si paganos quos merci¬
monii causa. de externis fimbus
emerint. intra tres menses dum
emptor cui uendi debeant inue¬
nitur. fugere ad eccłiam forte con¬
tigerit. & uelle se fieri dixerint
xp̃ianos. uel etiam extra eccłiam
hanc talem uoluntatem ꝓdide¬
rint: preciũ eoꝵ a xp̃iano scilicet
emꝑtore ꝑciꝑiant. Si autẽ post
p̃finitos tres menses quisquã huiꝰ¬
modi seruoꝵ uelle suũ edixerit. &
fieri uoluerit xp̃ianus: nec aliqͥs
eũ postinodũ emere. nec dñs qua¬
libet occasionis specie audeat. ue¬
nundare. s ad libertatis ꝓculdu¬
bio p̾mia ꝑducetur: quia hunc ñ
ad uendendũ s ad seruiendũ sibi
intelligit᷑ reseruasse. Hec gͥ om̃ia
fr̾nitas u̾ra ita uigilant̾ obseruet:
quatimus ei nec supplicatio quoꝵdã
ualeat nec ꝑsona subripere Gr̃.

Expanded text:
vos haec convenit consideratione servos haec convenit consideratione servare; ut si paganos, quos mercimonii causa de externis finibus emerint, intra tres menses dum emptor cui vendi debeant invenitur, fugere ad Ecclesiam forte contigerit, et velle se fieri dixerint Christianos, vel etiam extra Ecclesiam hanc talem voluntatem prodiderint, pretium eorum a Christiano scilicet emptore percipiant. Si autem post praefinitos tres menses quisquam hujusmodi servorum velle suum edixerit, et fieri voluerit Christianus, nec aliquis eum postmodum emere, nec dominus qualibet occasionis specie audeat venundare, sed ad libertatis procul dubio praemia perducatur, quia hunc non ad vendendum, sed ad serviendum sibi intelligitur reservasse. Haec igitur omnia fraternitas vestra ita vigiquatenus ei nec supplicatio quorumdam valeat, nec persona subripere.
Abbreviated transcription (Latin):
pus scripsimus. ut hos qui
ex ludaica suꝑstitione ad xp̃ia¬
nam fidem dño aspirante ueni¬
re desiderant. dm̃is eoꝵ nilla es¬
sec licentia uenundandi: s ex
eo quo uoluntatis suȩ desideriũ
ꝑdidissent. defendi in libertatẽ
pom̃ia debuissent. Sed guia
quantũ cognouimus nec uolun¬
tatem nr̃am nec legũ statuta sub¬
tili scientes discretione pensare: in
paganis seruis hac se ñ arbitrant᷑
conditione constringi: fr̃nitatem
urãm oportet ẽẽ de his sollicitam.
Et si de eoꝵ seruitio ñ solũ iudeus.
s etiam quisqͣm paganoꝵ fieri uo¬
luerit xp̃ianus: postqͣm uoluntas
eius fuerit patefacta. nec hunc
sub quolibet ingenio uel argum̃¬
to cupiam uideoꝵ uenundandi
facultas sit: sed is qui ad. xp̃ianã
conuerti fidem desiderat. defensi¬
one ur̃a in libertatem modis om̃i¬
bus uendicetur. Hii uͦ quos hrnꝰce¬
modi oportet seruos amittere. ne
forsan utilitates suas trrationabi¬
liter estiment impediri. sollicita

Expanded text:
pus scripsimus, ut hos qui de Judaica superstitione ad Christianam fidem Deo aspirante venire desiderant, dominis eorum nulla esset licentia venundandi; sed ex eo quo voluntatis suae desiderium prodidissent, defendi in libertatem per omnia debuissent. Sed quia, quantum cognovimus, nec voluntatem nostram, nec legum statuta subtili scientes discretione pensare, in paganis servis hac se non arbitrantur conditione constringi, fraternitatem vestram oportet de his esse sollicitam; et si de eorum servitio non solum Judaeus, sed etiam quisquam paganorum fieri voluerit Christianus, postquam voluntas ejus fuerit patefacta, nec hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi facultas sit, sed is qui ad Christianam converti fidem desiderat defensione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne forsitan utilitates suas irrationabiliter aestiment impediri, sollicita