comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed eoꝵ quoꝵ causa fuerit factum. Quid
enim obest homini quod exilla tabula
non uult eum recitari humana ignoran¬
tia si ctelibro uiuoꝵ non eum delet ini.¬
qua conscrentia : Proinche frẽs mei qđ
deuoret. Quẽ non potest deuorare se.¬
ductum. ad neoruitiam famã ipsius inqui.¬
nare conatur. Ut si freri potest hoc ꝓprns
hominum & maloꝵ linguarũ dẽtractione
deficiat. & sic in eius fauces ruat. Si autẽ
nec fanrã in nocentis maculare potuerit
hoc ei persuadere tẽptat. ut ꝑ maliuolas
suspitiones de fratre suo iudieet. Et sic
abillo inplicatus ab sorbeatur. Et quis
om̃s eius captiones & circũ uentiones. uel
comprehendere uel enumerare sufficiat:
Ad uersus hec tamen tria quȩ ad causam
presentem ꝑtinent prius ne mala exempla
imitando ad irequitiam seducamini. ita
uos ꝑ apłm adloquitur ds̃. Ne sitis iugũ
ducentes cum infidelib. Quȩ enim
participatio iustitirȩ cum iniquitate:

Expanded text:
sed eorum, quorum causa fuerit factum. quid sed eorum, quorum causa fuerit factum. quid enim obest homini, quod ex illa tabula non uult eum recitari humana ignorantia, si de libro uiuorum non eum delet iniqua conscientia? Proinde, fratres mei, qui aerens. quem deuoret. quem non potest deuorare seductum ad nequitiam, famam ipsius inquinare conatur, ut, si fieri potest. opprobriis hominum et malarum linguarum detractione deficiat et sic in eius fauces ruat. si autem nec famam innocentis maculare potuerit, hoc ei persuadere temptat, ut per maliuolas suspiciones de fratre suo iudicet et sic ab illo implicatus absorbeatur. et quis omnes eius captiones et circumuentiones uel comprehendere uel enumerare sufficiat? aduersus haec tamen tria, quae ad causam praesentem pertinent, prius, ne mala exempla imitando ad nequitiam seducamini, ita uos per apostolum adloquitur deus: Ne sitis iugum ducentes cum infidelibus; quae enim participatio iustitiae cum iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
prbi ꝑpterea non ausus sum dhemine.¬
ro colligarũ eius uel subprimere urel
delere. ne diuinȩ potestati fub euius
examine causa adhuc pendet facere ui.¬
derer iniuriam. su llius iudiciũ. meo
urellem preiudicio prȩuenire. Quod
nec in negotiis fecularib uudices faciunt.
quando cause dubitatio ad maiorẽ potes.¬
tatem refertur. ut pendente relatione
aliquid audeant cõmutare. Et in
episcopoꝵ coneilio constitutũ est. nullũ
cberieum qui nondum coniuctussit
suspendi a communione debere. nisi
ad causam suam examinandam se non
prȩsentauerit. Bonifacius tamen hanc
humilitatẽ suscepit. ut nec litreras acce.¬
perit quib in peregrinatioitẽ honorem
suum quereret. ut inro loco ubi ambo
ignoti sunt circa ambos aequalitas ser¬
uaretur. Et nuno si uobis placet ut
nomen eius non recitetur. ne his qui
ad aeccłam nolunt accectere ficut ait
apłs. Demus occasionẽ querentibus
occasionẽ. non erit hoc nr̃m factum.

Expanded text:
presbyteri propterea non ausus sum de numepresbyteri propterea non ausus sum de numero collegarum eius uel supprimere uel delere, ne diuinae potestati, sub cuius examine causa adhuc pendet, facere uiderer iniuriam, si illius iudicium meo uellem praeiudicio praeuenire. quod nec in negotiis saecularibus iudices faciunt, quando causae dubitatio ad maiorem potestatem refertur, ut pendente relatione aliquid audeant commutare. et in episcoporum concilio constitutum est nullum clericum, qui nondum conuictus sit, suspendi a communione debere, nisi ad causam suam examinandam se non praesentauerit. Bonifatius tamen hanc humilitatem suscepit, ut nec litteras acciperet, quibus in peregrinationem honorem suum quaereret, ut in eo loco, ubi ambo ignoti sunt, circa ambos aequalitas seruaretur. et nunc, si uobis placet, ut nomen eius non recitetur, ne his, qui ad ecclesiam nolunt accedere, sicut ait apostolus, demus occasionem quaerentibus occasionem, non erit hoc nostrum factum
Abbreviated transcription (Latin):
ineoꝵ aliquo diuinitus fuerit propa.¬
latum. Nam & nos nouimus nrediola¬
ni apud memoriam sc̃oꝵ ubi mirabilit̃
& terribiliter demones confitentur. fu¬
rem quendam qui aleũ locũ uenerat
ut falsimm iurando deciperet conpulsum
suisse confiteri furtum. & quod abstube¬
rat reddere. Numquid non & africa
scoꝵ martyrum corporib plena est.
Et tamen nusquam hic scimus talia
fieri. Sicut enim quod apł̃s dicit.
Non om̃s scĩ dona habent curationum.
nec om̃s habent diudicationẽ sputuũ.
ita nec in omnib memoriis sc̃oꝵ ista fi.¬
eri uoluit ille. qui diuidit propria
unicuiq prout uult. Qua ꝓpter cum
ego noluissem hunc grauissimũ dolorẽ
cordis meis uobis ꝑferre innotitiam. ne
uos a trociter & inaniter contristando
turbarem. fortassis ideo ds̃ noluit uos
latere ut nobiscum orationib in cubatis.
Ot quod ipse in hac causa nouit nos
autẽ nofse non possumus. &iam nobis
manifestare dignetur. Nonen autẽ

Expanded text:
in eorum aliquo diuinitus fuerit propain eorum aliquo diuinitus fuerit propalatum. nam et nos nouimus Mediolani apud memoriam sanctorum, ubi mirabiliter et terribiliter daemones confitentur, furem quendam, qui ad eum locum uenerat, ut falsum iurando deciperet, compulsum fuisse confiteri furtum et, quod abstulerat, reddere. numquid non et Africa sanctorum martyrum corporibus plena est? et tamen nusquam hic scimus talia fieri. sicut enim, quod apostolus dicit, non omnes sancti dona habent curationum nec omnes habent diiudicationem spirituum, ita nec in omnibus memoriis sanctorum ista fieri uoluit ille, qui diuidit propria unicuique, prout uult. Quapropter cum ego noluissem hunc grauissimum dolorem cordis mei uobis perferre in notitiam, ne uos atrociter et inaniter contristando turbarem, fortassis ideo deus noluit uos latere, ut nobiscum orationibus incumbatis, ut, quod ipse in hac causa nouit, nos autem nosse non possumus, etiam nobis manifestare dignetur. nomen autem
Abbreviated transcription (Latin):
tione inqua non posset ignorantibus
& dubitantib uel ad male suspicandum
procliuiorib suam demonstrare consci.¬
rntiam uso ad aeccłe ꝑturbationem in¬
aniter progredi. elegi aliquid nrediũ.
ut certo placito se ambo constringerent.
ad locum scm̃ se ꝑgituros. ubi terribilio.¬
ra opera dĩ non sanam cuiusq conseren.¬
tiam multo facilius aperirent. & ad con¬
fessionem uel pena uel timore cõpelbe¬
srent. Ubiq quicbem ds̃ ẽ. & nullo con¬
tinetur uel includitur loco qui condi.¬
dit omnia . & eum aueris adoratorib
in spũ & ueritate ꝯportet adorari. ut
in occulto exandiens. inocculto etiam¬
÷ iustificet & coronet. Verum tamen
ad ista quȩ hominib uisibiliter nota
funt. quis potest eius consilium per¬
Multis enĩ notissima est sc̃i̾tas loci ubi
beati felicis nobens corpus conditũ est
quo uolui ut ꝑgerent. quia inde nobis
facilius ficdeliusq seribi potest. quicqd

Expanded text:
ntione, in qua non posset ignorantibus ntione, in qua non posset ignorantibus et dubitantibus uel ad male suspicandum procliuioribus suam demonstrare conscientiam, usque ad Ecclesiae perturbationem inaniter progredi, elegi aliquid medium, ut certo placito se ambo constringerent ad locum sanctum se pergituros, ubi terribiliora opera dei non sanam cuiusque conscientiam multo facilius aperirent et ad confessionem uel poena uel timore compellerent. ubique quidem deus est et nullo continetur uel includitur loco, qui condidit omnia, et eum a ueris adoratoribus in spiritu et ueritate oportet adorari, ut in occulto exaudiens in occulto etiam iustificet et coronet. uerum tamen ad ista, quae hominibus uisibiliter nota sunt, quis potest eius consilium permultis enim notissima est sanctitas loci, ubi beati Felicis Nolensis corpus conditum est, quo uolui ut pergerent, quia inde nobis facilius fideliusque scribi potest, quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
Cum enĩ me causa ista diu cruciasset.
nec inuenirem quomodo unus eduobus
conuinceretur. quãuis magis presbitero
credidissem. cogitaueram primo ficam¬
bos dõ relinquere donec inimo eorum
qui mihi suspectus erat aliquid existerte.
unche non sire iusta & manifesta causa
de nr̃o habitaculo ꝓiceretur. Sed cum
promoueri inclericatu siue illic ꝑ me
siue alibi ꝑlitteras meas uehem̃tissime
conaretur. ego autem nullo modo ad¬
ducere rei homini de quo tantũ mali
existimare manus ordinationis inpone¬
re. Aut ꝑ cõmendationẽ meam alieui
fratri meo eũ sub introducere turbubetta¬
us agere corpit. ut si ipse inclericatu ñ
promourretur. nec presbiter bonifacius
in suo gradu esse ꝑmitteretur. In qua eꝰ
ꝓuocatione cũ uiderem bonifaciũ nolle
quib libet infirmis & ad suspitionẽ ꝓpen¬
sis de sire uitȩ dubitatione scandalũ fieri
paratũq esse honoris sui apud homines.
damnum ꝑpeti potius quã inrea condi¬

Expanded text:
Cum enim me causa ista diu cruciasset Cum enim me causa ista diu cruciasset nec inuenirem. quo modo unus e duobus conuinceretur, quamuis magis presbytero credidissem, cogitaueram primo sic ambos deo relinquere, donec in uno eorum, qui mihi suspectus erat. aliquid existeret, unde non sine iusta et manifesta causa de nostro habitaculo proiceretur. sed cum promoueri in clericatu sine illic per me siue alibi per litteras meas uehementissime conaretur, ego autem nullo modo adducerer ei homini, de quo tantum mali existimarem, manus ordinationis inponere aut per commendationem meam alicui fratri meo eum subintroducere, turbulentius agere coepit, ut, si ipse in clericatu non. promoueretur, nec presbyter Bonifatius in suo gradu esse permitteretur. in qua eius prouocatione cum uiderem Bonifatium nolle quibuslibet infirmis et ad suspicionem propensis de suae uitae dubitatione scandalum fieri paratumque esse honoris sui apud homines damnum perpeti potius quam in ea conte
Abbreviated transcription (Latin):
presbitero apparuit aliquid qđ dignũ
damnatione ⁊udicaretur. sed quia duo
de domo nr̃a tabem habent causam. ut
unus eoꝵ sine dubio ꝑditus habeatur. &
fit alterius fama apud quosdam mala.
apud quosdam dubia. etiam si non sit ma.¬
culata conserentia. Dolete ista. qm̃ do.
benda sunt. Non tamen sic. ut eo dolore
ur̃a caritatis abeneuitendo refrigescat.
sed potius ad dmñ dep̾candum in ardescat.
Ut si in nocens est presbiter ur̃. quod ma.¬
gis credo quia cum sensisset alterius motũ
inpudicum & inmundum. neo consenti.¬
re uoluit nec tacere. Cito eum sua
cliuina sententia manifestatũ ministerio
proprio reprȩsentet. Si autem male
sibi conscius quod suspicari non audeo
uoluit alterius existimatiorẽ ledere. cũ
eius pudicitiam contaminare non posset.
sicut dicit ipse cum quo hab& causam. ñ
eum ꝑmittat suam occultare irequitã.
ut quod homines inirenire non poffunt.
dequolib& eoꝵ diuino ⁊ udicio propalet᷑.

Expanded text:
presbytero apparuit aliquid, quod dignum presbytero apparuit aliquid, quod dignum damnatione iudicaretur, sed quia duo de domo nostra talem habent causam, ut unus eorum sine dubio perditus habeatur et sit alterius fama apud quosdam mala, apud quosdam dubia, etiam si non sit maculata conscientia. dolete ista, quoniam dolenda sunt, non tamen sic, ut eo dolore uestra caritas a bene uiuendo refrigescat, sed potius ad dominum deprecandum inardescat, ut, si innocens est presbyter uester, quod magis credo, quia, cum sensisset alterius motum inpudicum et inmundum, nec consentire uoluit nec tacere, cito eum sua diuina sententia manifestatum ministerio proprio repraesentet; si autem male sibi conscius, quod suspicari non audeo, uoluit alterius existimationem laedere, cum eius pudicitiam contaminare non posset, sicut dicit ipse, cum quo habet causam, non eum permittat suam occultare nequitiam, ut, quod homines inuenire non possunt, de quolibet eorum diuino iudicio propaletur.
Abbreviated transcription (Latin):
blandiremur uenire nos posse ad sedes
felieitatis aeterię. nisi temporalib malis
exerciti non defecerimus : Quid opus
fuit ut diceret qm̃ habundat iniquitas
refrigescet caritas multoꝵ : Nisi ut
illi dequib continuo locutus adiunxit.
Qui ꝑseurrauerit usq infinẽ hie saluus
erit. cum hac iniquitatis habundantia
refrigescentẽ caritatẽ uiderent. non
perturbarentur . non expauescerent.
non quasi reb insperatis & in opinatis
contristati deficerent. Sed potius ui.¬
dentes accidere quȩ futura p̾dicta¬
sunt ante fine pacienter ꝑseuerent
usq infinẽ. ut securi mererentur regna.¬
re post funem. inea uita quę non habrt¬
 finem. Proinde bem̃i inisto scandalo
quod de bono facio presbitero non nulli
perturbantur. non uobis dico ut non do.¬
lratis. Qui eni ista non dobent. non ẽ.
in xis caritas xp̃i. Qui autẽ riam de
talib gaudent. habundat in eis maligni.¬
tas diaboli. Non quia in nemorato

Expanded text:
blandiremur uenire nos posse ad sedes blandiremur uenire nos posse ad sedes felicitatis aeternae, nisi temporalibus malis exerciti non defecerimus? quid opus fuit, ut diceret: Quoniam abundauit iniquitas, refrigescet caritas multorum, nisi ut illi, de quibus continuo locutus adiunxit: Qui perseuerauerit usque in finem, hic saluus erit, cum hac iniquitatis\' abundantia refrigescentem caritatem uiderent, non perturbarentur, non expauescerent, non quasi rebus insperatis et inopinatis contristati deficerent, sed potius uidentes accidere, quae futura praedictasunt ante finem, patienter perseuerarent\', usque in finem, ut securi mererentur regnare post finem in ea uita, quae non habet finem? Proinde, carissimi, in isto scandalo, quo de Bonifatio presbytero nonnulli perturbantur, non uobis dico, ut non doleatis — qui enim ista non dolent, non est in eis caritas Christi; qui autem etiam de talibus gaudent, abundat in eis malignitas diaboli —, non quia in memorato
Abbreviated transcription (Latin):
il ectissimis fratrib clero senio¬
ipporensis cui feruio indilectione xp̃i.
Augustinus indũo salutem. Otinã serip¬
turȩ dĩ sollicita mente intencdentes. in
quibusq scandalis ad iutorio nr̃i sermonis
non egeretis. & ille uos potius consolaret᷑.
qui consolatur & nos. Qui non soluni
bona quȩ scĩs & fidelib suis est redditurꝰ.
uerũtam̃ etiam mala quibus erat inc
mundus habundaturus ante predixit.
ante conscribenda curauit. Ot bona post
scłi furem secutura certiores expectare.¬
mus. quã mala similiter prenuntiata.
ante scłi finem precedentia sentiremus.
Onche & apłs dicit. Quecumq enim
ante scripta sunt. ut nos doceremur
scripta sunt. ut ꝑ pacientiam & consola.¬
tionẽ scripturarum spem habramꝰ addm̃.
Quid autẽ opus erat ut ipse dñs iħs ñ:
solum diceret. tunc iusti fulgebt̃ sicut
sol in regno patris sui quod post scłi finẽ
futurũ est. urerũ etiam exclamaret.
Vȩ mundo abscandalis. nisi ut nobis ñ ñ

Expanded text:
ILECTISSIMIS FRATRIBUS, CLERO, SENIOHIPPONIENSIS, CUI SERVIO, IN DILECTIONE CHRISTI AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Utinam scripturae dei sollicita mente intendentes in quibusque scandalis adiutorio nostri sermonis non egeretis et ille uos potius consolaretur, qui consolatur et nos, qui non solum bona, quae sanctis et fidelibus suis est redditurus, uerum etiam mala, quibus erat hic mundus abundaturus, ante praedixit, ante conscribenda curauit, ut bona post saeculi finem secutura certiores expectaremus, quam mala similiter praenuntiata ante saeculi finem praecedentia sentiremus. unde et apostolus dicit: Quaecumque enim ante scripta sunt, ut nos doceremur, scripta sunt, ut per patientiam et consolationem scripturarum spem habeamus ad deum. quid autem opus erat, ut ipse dominus Iesus non solum diceret: Tunc iusti fulgebunt sicut sol in regno patris sui, quod post saeculi finem futurum est uerum etiam exclamaret: Vae mundo ab scandalis, nisi ut nobis non
Abbreviated transcription (Latin):
que flagitat causa pretatis. Sane me¬
mineritis. & ꝓnobis non neglegenter
orare. Nolumus enĩ sic nobis honorẽ
quẽ periculosũ gerimus deferatis. ut
ad iutorium quod necessariũ nouimꝰ
auferatis a familia xp̃i. Oratũ est pro
petro. oratũ est propaulo. & uos eius
familia esse gaudemus. &e in cõparabi.¬
liter plus quã petrus & paulus orationũ
fraternarum auxiliis indigemꝰ. Orate
certatim concordi scõq certamine. ñ
enĩ ad uersus alterutrũ certatis. sed ad¬
uersus diabolũ scĩs omnib inimicum.
in reiumis & uigiliis & omni castigatio.¬
ne corporis. qua plurimũ ad iuuatur
oratio. Faciat quȩq ur̃m quod poterit.
quod altero minus potest. ea quȩ potest
faciat si maltera diligit. quod ideo quia
non potest ipsa non facit. Proinde quȩ
minus ualet non inpediat plus ualentẽ.
& quȩ plus uabet non urgeat minus ua.¬
lentem. Conscrentiam quippe ur̃am
dõ debetis. nemini autẽ ur̃m aliquid

Expanded text:
quae flagitat causa pietatis. Sane mequae flagitat causa pietatis. Sane memineritis et pro nobis non neglegenter orare. nolumus enim sic nobis honorem, quem periculosum gerimus, deferatis, ut adiutorium, quod necessarium nouimus, auferatis. a familia Christi oratum est pro Petro, oratum est pro Paulo; et uos in eius familia esse gaudemus et incomparabiliter plus quam Petrus et Paulus orationum fraternarum auxiliis indigemus. orate certatim concordi sanctoque certamine; non enim aduersus alterutrum certatis sed aduersus diabolum sanctis omnibus inimicum. in ieiuniis et uigiliis et omni castigatione corporis, qua plurimum adiuuatur oratio, faciat quaeque uestrum, quod poterit; quod altera minus potest, ea, quae potest, faciat, si in altera diligit, quod ideo, quia non potest ipsa, non facit. proinde, quae minus ualet, non impediat plus ualentem et, quae plus ualet, non urgeat minus ualentem. conscientiam quippe uestram deo debetis; nemini autem uestrum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
sidua &. impensissima p̾catione cõm̃.¬
dat. Ora ergo ut uidua xp̃i. nondũ
habens eius conspectũ cuius precaris
auxilium. Et licet sis ditissima. sict᷑
pauꝑ ora. Nondum eñi ueras futuri
scł̃i diuitias habes. ubi nulla damna¬
formides. Licae habeas filios &e nrepotes
numerosamo familiam quod & supra
dictũ ẽ. sicut desolata ora. Incerta sunt
enĩ omĩa tẽporalia. etiam usq infinem
urtȩ huius in nr̃a consolatione mansura.
Tuautẽ sira quȩ sursum sunt queris & sa.¬
pis. Arterna & certa desideras. quȩ quam
diu ñdum habes etiam saluis om̃ib atq
obseqnͣtib tuis. taqu̾a desolatam deputa¬
re tedebes. Et si tu profecto etiam tuo
exemplo religiosissima nurus tua & aliȩ
sc̃ȩ uidirȩ uirgines quȩ sub ur̃a cura se.¬
curius constitutȩ. Quanto enĩ magis
domũ ur̃am pre tractatis. tanto inpen.¬
sius orationib in stare debetis. rerum
prȩsentium ñ occupatȩ negotiis. nisi

Expanded text:
sidua et inpensissima precatione commensidua et inpensissima precatione commendat. ora ergo ut uidua Christi nondum habens eius conspectum, cuius precaris auxilium, et, licet sis ditissima, sicut pauper ora; nondum enim ueras futuri saeculi diuitias habes, ubi nulla damnaformides; licet habeas filios et nepotes numerosamque familiam, quod et supra dictum est, sicut desolata ora; incerta sunt enim omnia temporalia etiam usque in finem uitae huius in nostram consolationem mansura. tu autem si ea, quae sursum sunt, quaeris et sapis, aeterna et certa desideras, quae quam diu nondum habes, etiam saluis omnibus atque obsequentibus tuis tamquam desolatam deputare te debes et, si tu, profecto etiam tuo exemplo religiosissima nurus tua et aliae sanctae uiduae uirginesque sub uestra cura securius constitutae; quanto enim magis domum uestram pie tractatis, tanto inpensius orationibus instare debetis rerum praesentium non occupatae negotiis, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit. quia non discedebat detemplo.
reniniis & obsecrationib serurens nocte
ac dre. Nec aliunde apłs quod & supra
cõmemoraui. Qux̧ autẽ uere uidua ẽ.
inquit & desolata. sperauit indñm &
& ꝑsistit inorationib nocte ac die. Eit
dñs cum semꝑ adorandum & ñ defici-¬
endũ nos hortaretur. uiduam cõme.¬
morauit. quȩ licet iniquũ &e impi¬
um iudicẽ ac dĩ & hominũ contẽpto.¬
rem. ad audiendam causam suam
assidur in terpellando conuertit.
Quam ergo preceteris uidirȩ chebeant
uacare orationib. satis hinc intelligi
potest. quod omnib ad suscipiendum
orandi studium de uiduis propositum
est exhortationis exemplum. Quid
autẽ in hoc operis genere in induis ebeo.¬
tum ẽ. nisi distinctio & chesolatio: Qua¬
propter si se om̃is anima intelligat᷑ in
hoc scło cdestitutam atq desolata quã
diu peregrinatur adño. ꝓfecto quan.¬
dam uiduitatẽ suam dõ defensori as.¬

Expanded text:
tum sit, quia non discedebat de templo tum sit, quia non discedebat de templo ieiuniis s et obsecrationibus seruiens nocte ac die. nec aliunde apostolus, quod et supra commemoraui: Quae autem uere uidua est, inquit, et desolata, sperauit in domino et persistit in orationibus nocte ac die. et dominus cum semper orandum et non deficiendum nos hortaretur, uiduam commemorauit, quae licet iniquum et impium iudicem ac dei et hominum contemptorem ad audiendam causam suam assidue interpellando conuertit. quam ergo prae ceteris uiduae debeant uacare orationibus, satis hinc intellegi potest, quod omnibus ad suscipiendum orandi studium de uiduis propositum est exhortationis exemplum. Quid autem in hoc operis genere in uiduis electum est nisi destitutio et desolatio? quapropter si se omnis anima intelle- \' gat in hoc saeculo destitutam atque desolatam, quam diu peregrinatur a domino, profecto quandam uiduitatem suam deo defensori as
Abbreviated transcription (Latin):
re hoc scłm. ora in spe. ora ficheliter &
amanter. ora instanter atq pacrenter.
fora ficut uidua xp̃i. Quãuis enim
ad omĩa nrenbra eius hoc ẽ. ad omnes
qui ineum credunt & eius corpori fo.¬
ciantur ficut docuit orare pertineat.
specialiter tamen diligentior cura ora¬
tionũ inscriptura eius uiduis inuenit᷑
iniuncta. Nam duȩ fuert̃ annȩ hono.¬
rabiliter nominatȩ. una coniugata
quȩ scm̃ samulelẽ peperit. alia uidua
nouit. Orauit &e comugata indolore
animi & afflictione cordis quia filios
non habrat. tunc ipsũ samuhelẽ impe.¬
traiit. & acceptũ dõ reddidit. quia cũ
posceret uouit. Sed oratio eius quomo.¬
do adorationẽ illã dominicã pertineat
non facilr repperitur. nisi quia in eo
quod ibi positum ẽ. libera nos amalo.
Non paruũ malũ uidetur & nuptã ẽẽ.¬
& fructu carere nuptiarũ. cũ sola excu.¬
set nuptias procreandoꝵ caasa filiorum.
De illa uero anna uidua uide quid serip¬

Expanded text:
re hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et re hoc saeculum; ora in spe, ora fideliter et amanter, ora instanter atque patienter, ora sicut uidua Christi. quamuis enim ad omnia membra eius, hoc est ad omnes, qui in eum credunt et eius corpori sociantur, sicut docuit, orare pertineat, specialiter tamen diligentior cura orationum in scriptura eius uiduis inuenitur iniuncta. nam duae fuerunt Annae honorabiliter nominatae, una coniugata, quae sanctum Samuhelem peperit, alia uidua,nouit. orauit et coniugata in dolore animi et afflictione cordis, quia filios non habebat; tunc ipsum Samuhelem impetrauit et acceptum deo reddidit, quia, cum posceret, uouit. sed oratio eius quo modo ad orationem illam dominicam pertineat, non facile reperitur, nisi quia in eo, quod ibi positum est:. Libera nos a malo, non paruum malum uidetur et nuptam esse et fructum carere nuptiarum, cum sola excuset nuptias procreandorum causa filiorum. de illa uero Anna uidua uide quid scrip
Abbreviated transcription (Latin):
Similiter & sp̃s adiuuat infirmitatem
nr̃am. Quid eni oremus sicut oportoe
nescimus. sed ipse sp̃s interpellat pro¬
nobis gemitib inenarrabilib Qui autẽ
serutatur corda scit quid sp̃s sapiat. quia
scđ̾m dm̃ interpellat pro sc̃is. Quod ñ
tã qũa aliquẽ qui ñ sit quod ds̃ est inter.¬
pellare ꝓ sc̃ĩs. Dictum est quippe in¬
terpellat ꝓ scĩs. quia interpellare sc̃os
scire uos faciat. Interpellare utiq scos
facit gentib in enarrabilib. inspirans
eis desiderium etiam adhuc in cognitȩ
tantȩ rei. quã ꝑ pacientiam expecta.¬
mus. Quomodo enim narratur qͣn.¬
do desideratur quod ignoratur. nã utiq
si omnimodo ignoraretur. non deside.¬
raretur. Et rursus si uideretur. non
desideraretur. nec gemitib quereret᷑.
Hȩc omĩa considerans. & siquid aliud
de hac re tibi dñs infinuauerit. quod
uel mihi non occurrit uel dici ame lon.¬
gum fuit. concerta inoratione uince.¬

Expanded text:
Similiter et spiritus adiuuat infirmitatem Similiter et spiritus adiuuat infirmitatem nostram; quid enim oremus, sicut oportet, nescimus; sed ipse spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus; qui autem scrutatur corda, scit, quid spiritus sapiat, quia secundum deum interpellat pro sanctis, quod non tamquam aliquem, qui non sit, quod deus est, interpellare pro sanctis; dictum est quippe: Inter pellat pro sanctis, quia interpellare sanctoscire uos faciat. interpellare itaque sanctos facit gemitibus inenarrabilibus inspirans eis desiderium etiam adhuc incognitae tantae rei, quam per patientiam expectamus. quo modo enim narretur, quando desideratur, quod ignoratur? nam utique, si omni modo ignoraretur, non desideraretur et rursus, si uideretur, non desideraretur nec gemitibus quaereretur. Haec omnia considerans et si quid aliud de hac re tibi dominus insinuauerit, quod uel mihi non occurrit uel dici a me longum fuit, concerta in oratione uince
Abbreviated transcription (Latin):
speramus nondum uidemus. In ꝓtectio¬
ne alarum eius ante qn̾a ẽ. omne de¬
siderium nr̃m. ut in ebriemur ab ubae¬
tate domus eius & torrente uolintatis
ens potemur. qm̃ apud rum ẽ. fons
uitȩ & in lumine eius uidebimꝰ lum̃
quando satiabitur in bonis desiderium
nr̃m. & nihil erit ultra quod gem̾do
queramus. sed quod gaudendo teneam
Cerumitamen qm̃ ipsa est pax quae
precellit omnẽ intellectũ. etiam ipsi
inoratione poscendo quid oremus fict
oportet nescimus. Quod emĩ sicuti ł.
cogitare non possumus. utiq nescinꝰ
Sed quicquid cogitanti occurreret.
abicimus. respuimus. improbamus. ñ
hoc ẽẽ. quod querimus nommus. qu̾aus
illud ñdum qualr sit nouerimus. Est
ergo in nobis quȩdam ut ita dic̃ai docta
ignorantia. sed docta spũ dĩ. qui adiuuat
infirmitatẽ nr̃am. Nam cum dixisset
apłs si autẽ quod non indemus speramꝰ
ꝑpacrentiam expectamus. ibi subiecit.

Expanded text:
speramus, nondum uidemus, in protectiosperamus, nondum uidemus, in protectione alarum eius, ante quem est omne desiderium nostrum, ut inebriemur ab ubertate domus eius et torrente uoluptatis eius potemur, quoniam apud eum est fons uitae, in lumine eius uidebimus lumen, quando satiabitur in bonis desiderium nostrum et nihil erit ultra, quod gemendo quaeramus, sed quod gaudendo teneamus. uerum tamen, quoniam ipsa est pax, quae praecellit omnem intellectum, etiam ipsam in oratione poscendo, quid oremus, sicut oportet, nescimus. quod enim, sicuti est, cogitare non possumus, utique nescimus, sed, quicquid cogitanti occurrerit, abicimus, respuimus, inprobamus, non hoc esse, quod quaerimus. nouimus. quamuis illud nondum. quale sit. nouerimus. Est ergo in nobis quaedam, ut ita dicam, docta ignorantia sed docta spiritu dei, qui adiuuat infirmitatem nostram. nam cum dixisset apostolus: Si autem, quod non uidemus, speramus, per patientiam expectamus, ibi subiecit:
Abbreviated transcription (Latin):
debrmus. Nam & huiusmodi exemplũ
prȩbuit nobis ille mediator. qui cum
dixiffet pater si freri potest transeat
ame calix iste. humanam inse uoluntatẽ
ex hominis susceptione tranformans.
contimo subrecit. Uerum non quod
ego uolo. sed ouod tuuis pater. Vnde
merito ꝑ unius obedrentiam. iusti consti¬
tuuntur multi. Quis quis autẽ unam
illam petit achño. & hanc re quirit
certus ac fecurus petit. neotiuet
ne forte obsit cum acceperit si ne qua
nihil prodest quicquid aliud sicut
oporret acceperit. Ipsa ẽ. enim una
uera & sola brata uita. ut cont̾e plemur
dñi delectationẽ inaeternũ in morta¬
bes atq incorruptibibes corpore & spũ.
Proprer hanc unani cetera requirunt᷑.¬
& non indecenter petuntur.Istã quis¬
quis habuerit omnia quȩ uult habebit.
nrec aliquid ibi irelbe est qui nee habere
potuerit quod non decebit. Ibi ẽ. quip¬
pe fons uite quẽ sitre nunc oportet in
oratione quãdiu inspe uiuimus. & qđ

Expanded text:
debemus. nam et huius modi exemplum debemus. nam et huius modi exemplum praebuit nobis ille mediator, qui cum dixisset: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste, humanam in se uoluntatem ex hominis susceptione transformans continuo subiecit: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. unde merito per unius oboedientiam iusti constituuntur multi. Quisquis autem unam illam petit a domino et hanc requirit, certus ac securus petit nec timet, ne forte obsit, cum acceperit, sine qua nihil prodest, quicquid aliud, sicut oportet, acceperit. ipsa est enim una uera et sola beata uita, ut contemplemur domini delectationem in aeternum inmortales atque incorruptibiles corpore et spiritu. propter hanc unam cetera requiruntur et non indecenter petuntur. istam quisquis habuerit, omnia, quae uult, habebit nec aliquid ibi uelle quia nec habere poterit, quod non decebit. ibi est quippe fons uitae, quem sitire nunc oportet in oratione, quam diu in spe uiuimus et, quod
Abbreviated transcription (Latin):
pitius. Nam legimus israhelite quid
& quomodo rogauerint. sed expleta
concupiscentia. in pacrentia ẽ. grauiter
castigata. Dedit & regẽ petentibus
scđm cor eoꝵ ficut seriptũ est.
non scđm cor suum. D edit etiã
quod diabolus postulauit. ut pro.¬
banchus eius famulus tẽptaretur. Ex.¬
audiuit rogantes & inmundos spiri.¬
tus. ut in multos sues legio demonũ
mitteretur. Haec seripta sunt. ne forte
se quisquã magnipendat si firerit exau.¬
ditus. cum aliquid in pacienter petit
quod non impetrare plus prosit. aut
feabieiat. & de diuina erga se mifera¬
tione desperet si non exaudiatur. cum
forte aliquid petit quo acciprendo af.¬
fligatur a trocius. url aprosperitate
corruptus. penitus euertatur. Intalib
ergo quid oremus. sicut oportet nesci.¬
mus. Onde si aliquid contra quod
oramus acciderit paeienter ferendo.
& in om̃ib gr̃as agendo hoc potius
oportuisse quod dĩ non quod nostra
uoluntas habuit minime dubitare

Expanded text:
pitius. nam legimus, Israhelitae quid pitius. nam legimus, Israhelitae quid et quo modo rogauerint et acceperint, sed expleta concupiscentia inpatientia est grauiter castigata. dedit et regem petentibus secundum cor eorum, sicut scriptum est, non secundum cor suum. dedit etiam, quod diabolus postulauit, ut probandus eius famulus temptaretur. exaudiuit rogantes et inmundos spiritus, ut in multos sues legio daemonum mitteretur. haec scripta sunt, ne forte se quisquam magni pendat, si fuerit exauditus, cum aliquid inpatienter petit, quod non impetrare plus prosit, aut se abiciat et de diuina erga se miseratione desperet, si non exaudiatur, cum forte aliquid petit, quo accipiendo affligatur atrocius uel a prosperitate corruptus penitus euertatur. in talibus ergo quid oremus, sicut oportet, nescimus. unde si aliquid, contra quod oramus, acciderit, patienter ferendo et in omnibus gratias agendo hoc potius oportuisse, quod dei non quod nostra uoluntas habuit, minime dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
dine reuelationũ ne extolleretur. datus
est illi stimulus carnis angelus satanȩ
qui eum colafizaret. ꝑpterquod ter dñm
rogauit ut eum auferret ab eo. utique
sicut oportet nesciens quid oraret.
Deniq dĩ responsũ cur non fieret quod
uir tantus orabat. & quare fieri non¬
expediret. audiuit. Sufficit tibi gr̃a
mea. uirius in infirmitate perficitur.
In his ergo tribulationib quȩ possunt &
prodesse & nocere. quid oremus ficut
oportet nescimus. & tamen quia dura.
quia molesta. quia contra sensũ nr̃ȩ
infirmitatis sunt. uniuersali humana
uoluntate ut anobis hȩc auferantur ora.¬
mus. Sed hoc deuotionis debemus dño
dõ nr̃o. ut si ea non abstulerit non ideo
nos ab eo neglegi existimemus. sed potius
pia pacrentia maloꝵ bona speremus am.¬
pliora. Sic em̃ uirtus. in infirmitate
perficitur. Non nullis quippe in pa.¬
cientib dñs ds̃ quod petebant concessit
iratus. sicut contra apło negauit pro.¬

Expanded text:
dine reuelationum ne extolleretur, datus dine reuelationum ne extolleretur, datus est illi stimulus carnis, angelus satanae, qui eum colaphizaret. propter quod ter dominum rogauit, ut eum auferret ab eo, utique sicut oportet nesciens quid oraret. denique dei responsum, cur non fieret, quod uir tantus orabat, et quare fieri nonexpediret, audiuit: Sufficit tibi gratia mea; nam uirtus in infirmitate perficitur. In his ergo tribulationibus, quae possunt et prodesse et nocere, quid oremus, sicut oportet, nescimus et tamen, quia dura, quia molesta, quia contra sensum nostrae infirmitatis sunt, uniuersali humana uoluntate, ut a nobis haec auferantur, oramus. sed hoc deuotionis debemus domino deo nostro, ut, si ea non abstulerit, non ideo nos ab eo neglegi existimemus, sed potius pia patientia malorum bona speremus ampliora. sic enim uirtus in infirmitate perficitur. nonnullis quippe inpatientibus dominus deus, quod petebant, concessit iratus, sicut contra apostolo negauit pro
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ex quisiui manib meis nocte coram
eo & non sũ deceptus. Quomodo enim
ds̃ incorporalis & in palpabilis manib
exquiritur. nisi operib exquiratur :
Adhuc est fortasse quod queras cur
apostolus dixerit. quid enim oremus
ficut oportet mescimus. neq ullomodo
credendũ est irel ipsum irel quib ista
dicebat. dominicam nescisse orationẽ.
C ur ergo putamus hoc eum
dixisse quod nec te¬
mere potuit
nec mencdaciter
dicere. nisi
quia molestrȩ tribulationesq tẽpora.¬
bes plerumq prosunt. uel ad sanandũ
tumorem superbiȩ. irel ad ꝓbandam
exercendam ur pacrentiam. cui ꝓbate
& exercitatȩ clarior merces uberiorq
seruatur. uel ad quȩcũq flagellanda
& abobenda peccata: Tamen nos ues.¬
cientes quid ista prosint. ab omni op.¬
tamus tribulatione liberari. Ab hac
ignorantia irec seipsum apłs ostendit
alienũ. nisi forte quid oraret ficut
oporteret nescrebat quando magnitu.¬

Expanded text:
deum exquisiui manibus meis nocte coram deum exquisiui manibus meis nocte coram eo et non sum deceptus. quo modo enim deus incorporalis et inpalpabilis manibus exquiritur, nisi operibus exquiratur? Adhuc est fortasse, quod quaeras, cur apostolus dixerit: Quid enim oremus, sicut oportet, nescimus. neque enim ullo modo credendum est uel ipsum uel quibus ista dicebat dominicam nescisse orationem. cur ergo putamus hoc eum dixisse, quod nec temere potuit nec mendaciter dicere, nisi quia molestiae tribulationesque temporales plerumque prosunt uel ad sanandum tumorem superbiae uel ad probandam exercendamue patientiam, cui probatae et exercitatae clarior merces uberiorque seruatur, uel ad quaecumque flagellanda et abolenda peccata, tamen nos nescientes, quid ista prosint, ab omni optamus tribulatione liberari. ab hac ignorantia nec se ipsum apostolus ostendit alienum, nisi forte, quid oraret, sicut oporteret, sciebat, quando, magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
liberet. cui dieimus libera nos amalo:
Habes quantũ arbitror non solũ qualis
ores. uerũ etiam quid ores. ñ nre docen¬
te. sed illo qui om̃s nos docere dignatus
tum ẽẽ. amultis multa sunt disputata.
sed nos ad multos & ad multa ut qui di.
cimus breuiter inscriptura dĩ ueraci.¬
terq dictũ x̃. bratus populus cunis est
dñs ds̃ ipsius. in ipso populo ut simus
atq ad eum conteplandũ & cun ro
sine fine uiuendum ꝑuenire possimus.
Finis p̃cepti est caritas decorde puro
& conserentia bona oe fide non ficta.
Inrisdem tribus pro conscientia bona
spes posita ẽ. Fides ergo & spes & cari¬
tas addm̃ perducunt orantẽ. hoc est
credentem. sperantẽ. cdesiderantẽ. & quȩ
petat adño indominica oratione con¬
siderantẽ. Ieiunia & ab aliis uoluptati.¬
bus sine salutis neglectu carnalis con.¬
cupiscentiȩ refrenatio maxinreo elemo¬
finȩ multũ adiuuant orationẽ. ut pos¬
simus dicere. Indir tribulationis meȩ

Expanded text:
liberet, cui dicimus: Libera nos a malo! liberet, cui dicimus: Libera nos a malo! Habes, quantum arbitror, non solum qualis ores, uerum etiam quid ores, non me docente sed illo, qui omnes nos docere dignatus tum esse, a multis multa sunt disputata; sed nos ad multos et ad multa ut quid imus? breuiter in scriptura dei ueraciterque dictum est: Beatus populus, cuius est dominus deus ipsius. in ipso populo ut simus atque ad eum contemplandum et cum eo sine fine uiuendum peruenire possimus, finis praecepti est caritas de corde puro et conscientia bona et fide non ficta. in eisdem tribus pro conscientia bona spes posita est. fides ergo et spes et caritas ad deum perducunt orantem, hoc est credentem, sperantem, desiderantem et, quae petat a domino in dominica oratione, considerantem. ieiunia et ab aliis uoluptatibus sine salutis neglectu carnalis concupiscentiae refrenatio maximeque elemosynae multum adiuuant orationem, ut possimus dicere: In die tribulationis meae
Abbreviated transcription (Latin):
oratio. Onde liberũ ẽ. aliis atq aliis uer.¬
bis eadem tam̃ in orando dicere. sed non
eẽ deb& liberum alia dicere. Hare &
ipsis inmicis fine fluctu dubitationis
oranda sunt. quãuis alius ꝓisto alius
ꝓ illo sicut se habent ꝓpinquitates irel
longinquitates necessitudinũ in corde
orantis oriatur. aut extollat affectus.
Qui aurẽ dicit inoratione uerbi gratia.
dĩe multiplica diuitias meas. aut da
mihi tantas quantas illi uel illi dedisti.
aut honores meos auge. fac me in hoc
scło p̃potentẽ atq clarentẽ urel si quid
eius modi est & hȩc dicit eoꝵ habenscon.¬
cupiscentiam. non id attencdens ut ex his
scđm dm̃ prosit hominib. puto eum
non inuenire moratione domimea
quo possit hȩc uota aptare. Quam
obrem: pudeat saltm petere. quȩ ñ
pudet cupere. Aut si & hoc pudet sed
cupiditas uincit. quanto mrelius hoc
petitur ut etiam ab isto cupiditatis malo

Expanded text:
oratio. unde liberum est aliis atque aliis ueroratio. unde liberum est aliis atque aliis uerbis eadem tamen in orando dicere, sed non esse debet liberum alia dicere. Haec etipsis inimicis sine fluctu dubitationis oranda sunt, quamuis alius pro isto alius pro illo, sicut se habent propinquitates uel longinquitates necessitudinum, in corde orantis oriatur aut extollat affectus. qui autem dicit in oratione uerbi gratia: \'Domine, multiplica diuitias meas\', aut: \'Da mihi tantas, quantas illi uel illi dedisti\', aut: \'Honores meos auge, fac me in hoc saeculo praepotentem atque clarentem'\', uel si quid eius modi est, et haec dicit eorum habens concupiscentiam non id adtendens, ut ex his secundum deum prosit hominibus, puto eum non inuenire in oratione dominica, quo possit haec uota coaptare. quam ob rem pudeat saltem petere, quae non pudet cupere, aut si et hoc pudet, sed cupiditas uincit, quanto melius hoc petitur, ut etiam ab isto cupiditatis malo
Abbreviated transcription (Latin):
itinera mea dirige scđm uerbũ tuum.
& ne dominetur mihi om̃is iniquitas.
quid aliud dicit quã fiat uoluntas tua
ficut incęlo & in terra: Qui dicit
pauꝑtatẽ & diuitias ne dederis mihi. quid
aliud dicit quã panẽ nr̃m cotidianum
da nobis hodre: Qui dicit menento
dir̃e dauid. & om̃is mansurtudinis eius
Aut dir̃e si feci istud si ẽ. iniquitas
in manib meis. fi reddidi recribuentib
mihi mala. quid aliud dicit. quã dimicie
nobis cdebita nr̃a sicut & nos dimittimꝰ
debitorib nr̃is : Qui dicit aufer
ame concupiscentias uentris. & desidiri¬
um coneubitus ne ad p̃hendat ure. quid
aliud dicit qu̾a nenos inferas inteptacons.
Qui dicit erur me ab ini micis meis deus.
e ab insurgentib suꝑ me libera mȩ. quid¬
aliud dicit qua libera nos amalo: Et si
ꝑom̃ĩa p̃cationũ sc̃ãrum uerba discurras.
quantũ existimo nihil murnies quod
non ista dominica contineat & concludat

Expanded text:
Itinera mea dirige secundum verbum tuum, Itinera mea dirige secundum verbum tuum, et non dominetur mihi omnis iniquitas , quid aliud dicit quam: Fiat voluntas tua in coelo et in terra? Qui dicit: Paupertatem et divitias ne dederis mihi , quid aliud dicit quam: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie? qui dicit: Memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius, aut: Domine, si feci istud, si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, quid aliud dicit quam: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? qui dicit: Aufer a me concupiscentias uentris et desiderium concubitus ne adprehendat me, quid aliud dicit quam: Ne nos inferas in temptationem? qui dicit: Erue me ab inimicis meis, deus, et ab insurgentibus aliud dicit quam: Libera nos a malo? Et si per omnia praeceptionum sanctarum verba discurrat, quantum existimo, nihil inuenies, quod non ista dominica contineat et concludat
Abbreviated transcription (Latin):
mitusedat in hoc lacrimas fundat. hinc
exordiatur. in hoc immoretur. adhoe
terminet orationẽ. His enim uerbis.
res ipsa memoriȩ nr̃e cõmendari oporte¬
bat. Nam quȩlibet alia uerba dicamus
quȩ affectus orantis uel p̾cedendo format
ut clareat. uel consequendo attendit ut
crescat. nihil aliud dicimus quã quod in
ista dominica oratione positũ ẽ. si recte
& congrirenter oramus. Quisquis autẽ
id dicit quod adistam euangelicam p̃cẽ
ꝑtinere non possit. etiam si non inlicite
orat carnaliter orat. Quod nescio
queadmodũ non dicatur inlicite. quan¬
doquidem sp̃ũ renatos. nisi spiritaliter
deceat orare. Qui enĩ dicit uerbi gr̃a
clarificare i nomnib gentib sicut clarifi¬
catus es in nobis. & prophetę tui fidelis
inurniantur. quid aliud dicit quam
scĩficetur nomren tuum: Qui dieit
ds̃ uirtutũ conuerte nos &e ostende faci¬
em tuam & salui erimus. quid aliud di.¬
cit qu̾a iremat regnũ tuũ: Qui dicit

Expanded text:
mitus edat, in hoc lacrimas fundat. hinc mitus edat, in hoc lacrimas fundat. hinc exordiatur, in hoc inmoretur, ad hoc terminet orationem. his enim uerbis res ipsas memoriae nostrae commendari oportebat. Nam quaelibet alia uerba dicamus, quae affectus orantis uel praecedendo format, ut clareat, uel consequendo adtendit, ut crescat, nihil aliud dicimus, quam quod in ista dominica oratione positum est, si recte et congruenter oramus. quisquis autem id dicit, quod ad istam euangelicam precem pertinere non possit, etiamsi non inlicite orat, carnaliter orat, quod nescio quem ad modum non dicatur inlicite, quando quidem spiritu renatos non nisi spiritaliter deceat orare. qui enim dicit uerbi gratia: Clarificare in omnibus gentibus, sicut clarificatus es in nobis, et: Prophetae tui fideles inueniantur, quid aliud dicit quam: Sanctificetur nomen tuum? qui dicit: Deus uirtutum, conuerte nos et ostende faciem tuam et salui erimus, quid aliud dicit quam: Veniat regnum tuum?
Abbreviated transcription (Latin):
Qum dicimus panẽ nr̃m cotidianim
da nobis hodre. per id quod dicitur hodie
significatur hoc tẽpore. ubi uel sufficren.¬
tiam illam petimus a parte quȩ excellit.
id est nominre panis totam significantes.
irel sacramentũ fidelium quod in hoc
tr̃pore necessarium est. non tamen ad
huius tẽporis sed illam arternã felicitatẽ
assequendam. Qum dicimus. dimitte
nobis debita nr̃a sicut & nos dimittimus
debitorib nr̃is. nos ammonemur & qͥđ̃
petamus & quid faciamus ut accipere
mereamur. Cum dicimus ne nos in¬
feras intẽprationẽ. nos ammoneniur
hoc petere ne desera eiꝰ adiutorio alieui
tẽptationi uel consentiamus decepti. uel
cedamus afflicti. Cum dicimus libera
nos amalo nos ammonemur cogitare
nondum nos ẽẽ. in eo bono ubi nullũ patie¬
mur malũ. Et hoc quidẽ ultimum
quod moratione dominica positum est
tam late patet. ut homo xp̃ianus inqua¬
libet tribulatione constitutus in hoc ge¬

Expanded text:
cum dicimus: Panem nostrum cotidianum cum dicimus: Panem nostrum cotidianum da nobis hodie, per id,. quod dicitur \'hodie\', significatur \'hoc tempore>, ubi uel sufficientiam illam petimus a parte, quae excellit, id est nominepanis totam significantes uel sacramentum fidelium, quod in hoc tempore necessarium est non tamen ad huius temporis sed ad illam aeternam felicitatem adsequendam. cum dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, nos admonemus, et quid petamus et quid faciamus, ut accipere mereamur. cum dicimus: Ne nos inferas in temptationem, nos admonemus hoc petere, ne deserti eius adiutorio alicui temptationi uel consentiamus decepti uel cedamus afflicti. cum dicimus: Libera nos a malo, nos admonemus cogitare nondum nos esse in eo bono, ubi nullum patiemur malum. et hoc quidem ultimum quod in oratione dominica positum est, tam late patet, ut homo Christianus in qualibet tribulatione constitutus in hoc ge
Abbreviated transcription (Latin):
tium plus gemitib quã sermonib agit᷑.
plus fletu quã affatu. Ponit autẽ lacri.¬
mas nr̃as in conspectu suo. & gemitus nr̃
non est absconditus. ab xo. qui omnia ꝑ
uerbum condidit. & humana uerba ñ
querit. Nobis ergo uerba necessaria st̃
quib cõmoneamur & inspiciamus quid
petamus. non quib dnm seu docendũ
seu flectendum eẽ. credamus. Cum
ergo dicimus sanctificetur nomen tuum
nos ammonemus defiderare ut nomen
eius quod semꝑ scm̃ est. etiam apud homi¬
nes scm̃ habratur. hoc est nꝰ contemnatur.
quod non dõ sed hominib ꝓcest. Eit
in eo quod dicimus adueniat regnum
tuum. quod seu uelimus seu nolimus
utiq uenret desiderium nr̃m. ad illud
regnũ excitamus. ut nobis ueniat atq
inꝑo regnare mereamur. Qum dicimꝰ
fiat uoluntas tua ficut incęlo & in terra
nobis ab illo p̾camur ipsam obedrentiam¬
ut sic in nobis fiat uoluntas enis. quem
admodũ fit incȩbestib ab angelis eius.

Expanded text:
tium plus gemitibus quam sermonibus agitur, tium plus gemitibus quam sermonibus agitur, plus fletu quam affatu. ponit autem lacrimas nostras in conspectu suo et gemitus noster non est absconditus ab eo, qui omnia per uerbum condidit et humana uerba non quaerit. Nobis ergo uerba necessaria sunt, quibus commoneamur et inspiciamus, quid petamus, non quibus dominum seu docendum seu flectendum esse credamus. cum ergo dicimus: Sanctificetur nomen tuum, nos admonemus desiderare, ut nomen eius, quod semper sanctum est, etiam apud homines sanctum habeatur, hoc est non contemnatur, quod non deo sed hominibus prodest. et in eo, quod dicimus: Adueniat regtuum, quod seu velimus, seu nolimus utique veniet, desiderium nostrum ad illud regnum excitamus, ut nobis veniat, atque in eo regnare mereamur. Cum dicimus: Fiat voluntas tua sicut in coelo, sic et in terra, nobis ab illo put sic in nobis fiat uoluntas eius, quem ad modum fit in caelestibus ab angelis eius.
Abbreviated transcription (Latin):
oretur. Aliud est fermo multus. aliud
diuturnus effectus. Nam &e de ipso
dño seriptum ẽ. quod ꝑ noctauerit in
orando. & quod prolixius orauerit.
Ubi quid aliud qu̾a nobis prebebat ex¬
emplum. in t̾epore precator oporunus
cũ patre exauditor aetermis: Dicuntur
fratres inegypto crebras quidem habere
orationes sed ras tanem breuissimas &
raptim quodammodo iaculatas. ne illa
uigilanter rerecta quȩ oranti plurimũ
necessaria est per productiores moras
euanescat. atq heberetur intentio. Ac
ꝑ hoc etiam ipsi satis ostendunt hanc
intentionẽ sicut non est obtundenda
si ꝑdurare non potest. ita si ꝑdurauerit
non crto eẽ. rũpendã. Absit eni ab ora.¬
tione multa locutio. sed non desit multa
precatio. si feruens ꝑseuerat intentio.
Nam multum loqui ẽ. inorando. rem
necessariam suꝑfluis agere uerbis.
Multum autẽ precari ẽ. ad eum quẽ
prȩcamur diuturna & piacordis excita.¬
tione pulsare. Nam plerũq hoc nrego.¬

Expanded text:
oretur. aliud est sermo multus aliud oretur. aliud est sermo multus aliud diuturnus affectus. nam et de ipso domino scriptum est, quod pernoctauerit in orando et quod prolixius orauerit. ubi quid aliud quam nobis praebebat exemplum in tempore precator opportunus, cum patre exauditor aeternus? Dicuntur fratres in Aegypto crebras quidem habere orationes sed eas tamen breuissimas et raptim quodam modo iaculatas, ne illa uigilanter erecta, quae oranti plurimum necessaria est, per productiores moras euanescat atque hebetetur intentio. ac per hoc etiam ipsi satis ostendunt hanc intentionem, sicut non est obtundenda, si perdurare non potest, ita, si perdurauerit, non cito esse rumpendam. absit enim ab oratione multa locutio, sed non desit multa precatio, si feruens perseuerat intentio. nam multum loqui est in orando rem necessariam superfluis agere uerbis; multum autem precari est ad eum, quem precamur, diuturna et pia cordis excitatione pulsare. nam plerumque hoc nego