comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conciliari. Dimittis i pace quia
uido pacem. Ipse est eri pax nr̃a.
qui fieit utraq unum. Hȩe deniq
& or̃s decti dicunt. qui xp̃m in
ulnas uscipiunt. qui fidci oculis
salutart dĩ conspicrunt. Quid eni
est xp̃m in ulnas suscipere nisi pus
hunc opribus in menbris suis am.¬
plecti Pet ulnas eñi id est btachia.
uirtus oprationis &xprimitut. Cũ
eñi in alio surientem xpͣm saciant.
in alio sitieitẽ potant. In alio hos¬
pitem suscrptunt. In alio nudũ
opetiunt. In lio infitmũ urł in
caterre positun uisitant. bis ꝓcul
dubio de uotis astionibus tamquã
brachiis. cotidio eundem
prrerũ ampleut. Et quia hȩc
agentes illum r in illis susctpere
pbena fide cogniscrint illum se
in his uidere non dubitant. qui
dixit quamdiu fccistis uni de his
minimis meis mibi fecistis. atq
cisdem operib ut ad pace̾ dĩ re.¬
deant a peccati scandalo absolui
exclamat dicens. Ninc dimittis
seruum tuũ dr̃t̃e scđn uerbum

Expanded text:
conciliari. Dimittis in pace, quia conciliari. Dimittis in pace, quia video pacem. Ipse enim est pax nostra, qui fecit utraque unum. Hoc denique et omnes electi diuas suscipiunt, qui fidei oculis salutare Dei conspiciunt. Quid enim est Christum in ulnas suscipere, nisi piis hunc operibus in membris amplecti? Per ulnas enim, id est brachia, virtus operationis exprimitur. Cum enim in alio esurientem Christum satianin alio sitientem potat, in alio hospitem suscipit, in alio nudum operit, in alio infirmum vel in carcere positum visitat: his procul dubio devotis actionibus tanquam brachiis, quotidie eumdem ipsum puerum amplectuntur Et quia haec agentes illum se in his suscipere plena fide cognoscunt, illum se in his videre non dubitant, qui dixit: Et quandiu fecistis uni de his minimis meis, mihi fecistis, atque eisdem operibus, ut ad pacem Dei redeant, et peccati scandalo absolvisexclamat dicens: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
flios deputat. quos dituna gr̃a
x poc̃sociat. Quando non ipsa
mater electorũ quȩ fratre̾ genuit
coru. Si inquam xp̃s credentium
frater cur non tpsa quę xp̃m ge¬
nuit credentiũ sit mater. Quã¬
obrem obsecro mi beatissima urrgo
offer nobts xp̃m piis suffragiis. quȩ
nescis inuidere filiis. Sed nec
adtendas filiorũ inturias. aquib
non ut dignũ est honoraris. Nobe¬
filiorum. quia amore uincitirr
generationis. Forte ergo & si tantis
merites indignos pus orationibus.
quos in uno genuusti. De precate
unicum filium. ꝓ  cessibus mul
Lit en̾i. Nunc dimiitis sercu tuu
dñe secundum uerbũ tuum in
pace. quiia uiderunt oculi mei
salutare tuũ. Ac silliceret.
Longa me expectatione fatigasti.
diu tetinuisti. sed taridem uiso que̾
oxpectatii. lam de buminȩ uitac
scandalis in pace dimttis. Dimit¬
tis in pace. quia secuncũ ꝓmissionẽ
tuam ꝑ incarnati uerb mysteria᷑.
solatis inimicitus tibi nerur te¬

Expanded text:
filios deputat, quos divina gratia filios deputat, quos divina gratia Christo consociat. Quando enim non ipsa mater electorum, quae fratrem genuit eorum? Si, inquam, Christus credentium frater, cur non ipsa quae Christum genuit sit credentium mater. Quamobrem obsecro, mi beatissima Virgo, offer nobis Christum piis suffragiis, quae nescis invidere filiis, sed nec attendas filiorum injurias, a quibus non ut dignum est honoraris. Tolefiliorum, quae amore vincitur generationis. Fove ergo etsi tantis meritis indignos piis orationibus, quos in Uno genuisti. Deprecare unicum Filium pro excessibus multAit enim: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum, in pace; quia viderunt oculi mei salutare tuum , ac si diceret: Longa me exspectatione fatigasti, diu retinuisti; sed tandem viso quem exspectavi, jam de humanae vitae scandalis in pace dimittis. Dimittis in pace, quia secundum promissionem tuam per incarnati Verbi mysterium, solutis inimicitiis, tibi merui re
Abbreviated transcription (Latin):
tuum dñẽ scđm uerbum tuum in
pace. quia uiderunt oculi sa
lutart tuum. Hinc untus hinc
multorũ inmo &iam om̃tum ad¬
impletur expectatio rustorũ. Sed
dicamus prius de uno. & sic loqua¬
mur de om̃ibus. C upimus au
adhoc studium nt̃m inflectere.
ut quod de uno dicitur. de om̃il¬
ut raciter sentiatur. Et ecce
dum specialiter de uno uenerabi
sent cupimus loqui. occurnt
ptȩdicanda uirgints prudents
non humana industria fulta. sed
spũ diuinitatis afflata. Quȩ filiũ
oblatura ueniens suaeq naturae
humilitatem feruans prophetȩ
non ignara utiq quis essec cuiꝰ
manibus dm̃ hominemq trade¬
bat sacrificio dedicandũ. Offert.
aut̃ dñm propharũ propħx. offert
unicũ uni. Immo om̃ibus in uno:
quȩ om̃ibus eundem peperit sal-¬
uatorem. Non enĩ desinit nunc
usq offerre quem genuit. cum
suis sc̃is interuentionibus eunde᷑
redemptorem electis uniti facit.
Et ut uerũ fatear. materno affectu
& ipsum pussima facit. Om̃s en̾i

Expanded text:
tuum, secundum verbum tuum, in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum . Hinc unius hinc multorum, imo etiam omnium adimpletur exspectatio justorum. Sed dicamus prius de uno, et sic loquamur de omnibus. Cupimus enim ad hoc studium nostrum inflectere, ut quod de uno dicitur, de omnibus veraciter sentiatur. Ecce dum specialiter de uno venerabili sene cupimus loqui, occurrit praedicanda Virginis prudentia, non humana industria fulta, sed Spiritu Divinitatis afflata, quae Filium oblatura veniens, suaeque naturae humilitatem servans, prophetae non ignara utique quis esset, cujus manibus Deum hominemque tradebat sacrificio dedicandum. Offert autem Dominum prophetarum prophetae, offert unicum uni, imo omnibus in uno, quae omnibus eumdem peperit Salvatorem. Non enim desinit huc usque offerre quem genuit, cum suis sanctis intercessionibus eumdem redemptorem electis uniri facit; et, ut verum fatear, materno affectu id ipsum piissima facit. Omnes enim
Abbreviated transcription (Latin):
primo uiderare iudicatu. contur¬
bati sunt om̃s qui uidebant eos.¬
& ex altato dõ ut dixi. predicato
xp̃o uisi sunt iudȩi. a quibus dã
iudȩis uisi sunt deficientes in seru-¬
tationibus suis. Uidebant enim
illi in nomine crucifixi. & occisi
manibus suis fueri tanta miracula:
recesserunt corde ab eis qui per¬
manserunt in impretate. Displi¬
cuit cis illorũ duritia. quȩ suerunt
consilium salutis suac & dixerunt
apłis. Quid faciemus: Contur¬
bati ergo sunt otͣs qui uidebant
eos. idest intellegebant qđ linguę
coru infirmate sunt suꝑ eos. qui
intellegebant quia in omibus
suis malis ꝑscrutationib consi¬
liorũ ubiq defecerunt. Con¬
nec homines fuerunt. Timuit
om̃is homo. idest utens ratione
ad intellegenda quae facta crant.
Unde illi qui non timuerunt pe¬
cora potius nominandi sunt.
bestiȩ potius inmanes & truces.
Leo rapiens & rugrens ille adhuc
populus. At uero om̃is homo
timuit. id est qui credere uolueitꝰ.

Expanded text:
primo viderant judicatum, Conturprimo viderant judicatum, Conturbati sunt omnes qui videbant eos. Exaltato Deo, ut dixi, praedicato Christo, visi sunt Judaei a quibusdam Judaeis, visi sunt deficientes in scrutationibus suis. Videbant enim illi in nomine crucifixi, et occisi manibus suis, fieri tanta miracula: recesserunt corde ab eis qui permanserunt in impietate; displicuit eis illorum duritia; quaesierunt consilium salutis suae, et dixerunt Apostolis: Quid faciemus? Conturbati ergo sunt omnes qui videbant eos : id est, qui intelligebant quod linguae eorum infirmatae sunt super eos, qui intelligebant quia in omnibus suis malis perscrutationibus consiliorum ubique defecerunt. Connec homines fuerunt. Timuit omnis homo: id est omnis utens ratione ad intelligenda quae facta erant. Unde illi qui non timuerunt, pecora potius nominandi sunt, bestiae potius immanes et truces. Leo rapiens et rugiens, ille adhuc populus. At vero omnis homo timuit: id est, qui credere voluerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quod dixisti.O infelix astutia
Tantumne defetis lucem consilu
pietatis. & in profunda uersutiȩ
demtrgeris ut hoc dicas. dicite
quia uobis dormientibus uentit᷑
discipuli cius. & abstuberunt eu e
Dornitentes testes adhibes uere tu¬
ipse obdormisti. qui scrutando
talia defecisti. Si dormiebant.
quid uidere potuerunt. Si ni-¬
hil uidetunt. quomodo testes st̃e
Sed defecerunt scrutantes scruta¬
tiones. Defeceruntꝰ aluce dĩ. defe¬
cerunt in ipso effectu consiliorũ
suorũ. Quando quod uolirerunt
nihil ptoficete potuerunt. utiq
defecerunt. Quarȩ hoc Quia
accessit homo & cõr altũ & exal¬
tatus est dõ. Propterea postea
cum in notuiss& xp̃i resurrec¬
tio. & ueniens sp̃s sc̃s impleret
fiducia mentem quorũdam dis¬
cipulorũ. ut auditent ia morte̾.
non timentes prȩdicate quod ui-¬
derant. exaltato dõ inmarestate
sua. qui propter nram infir¬
mitatem humilis iudicatus est.
& ubi ctperunt tuba eȩlesti
ꝑsonare iudicem uenturũ. qu̾e

Expanded text:
quod dixisti, o infelix astutia, tantumne deseris lucem consilii pietatis, et in profunda versutia demergeris, ut hoc dicas: Dicite quia vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum! Dormientes testes adhibesipse obdormisti, qui scrutando talia defecisti. Si dormiebant, quid videre potuerunt? Si nihil viderunt, quomodo testes sunt? Sed defecerunt scrutantes scrutationes: defecerunt a luce Dei, defecerunt in ipso effectu consiliorum suorum: quando quod voluerunt, nihil perficere potuerunt, utique defecerunt: Quare hoc? Quia accessit homo, et cor altum; et exaltatus est Deus. Propterea postea cum innotuisset Christi resurrectio, et veniens Spiritus sanctus impleret fiducia timentes quosdam discipulos, ut auderent jam mortem non timentes praedicare quod viderant, exaltato Deo in majestate sua, qui propter nostram infirmitatem humilis judicatus est; et ubi coeperunt tubae coelestes personare judicem venturum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
uit cornu hostrũ tuorũ. SAd
Clamauit cor eorã ad dñm suꝑ
muros filiȩ syon: dedric quasi
torrentem lacrimas per dieni
& ꝑ noctem non ches requiem tibi
neq taceat pupilla oculi tui.
Consurge lauda in
nocte in princrpio uigiliarum
effunde sicut aquam cor tuum
ante conspectum dñi. Leua ad
cum manus tuas p̃to animabus
paruulorũ tuorũ qui defecerant
in fame. & incapite om̃ium coͥ¬
petorum.
Uide dñe & considera: qm̾ uinde¬
miaueris ita. E tge ne comedent
mulieres fructum suuim: parati

Expanded text:
ornu hostium tuorum SADE clamavit cor eorum ad Dominum super muros filiae Sion deduc quasi torrentem lacrimas per diem et per noctem non des requiem tibi neque taceat pupilla oculi tui COPH consurge lauda in nocte in principio vigiliarum effunde sicut aqua cor tuum ante conspectum Domini leva ad eum manus tuas pro anima parvulorum tuorum qui defecerunt in fame in capite omnium conpetorum RES vide Domine et considera quem vindemiaveris ita ergone comedent mul
Abbreviated transcription (Latin):
tibi falsa & stulta. nec apetie¬¬
bant iniquitatem tuam: ut te
ad prnitentiã prouocarent. Ui¬
derunt autem tibi assũptionẽs
Plauserunt super te manibus
om̃s transeuntes per uiam: sibi¬
lauerunt & mouerunt caput
suũ fuper filiam hicrusalem.
Hȩccine est urbs dicentes perfecti
decoris: gaudiũ uniutersȩ terrȩ :
Aperurtunt suꝑ te
os sium om̃s inimici tui. sibi-¬
lauerunt & ftenuerunt dtn¬

Expanded text:
tibi falsa, et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent: viderunt autem tibi assumptiones f Samech.  Plauserunt super te manibus omnes transeuntes per viam: Sibilaverunt, et moverunt caput suum super filiam Jerusalem. Haeccine est urbs, dicentes, perfecti decoris, gaudium universae terrae?  Phe  Aperuerunt super te os suum omnes inimici tui: sibilaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cum nẽutrum eorũ occiderit.
Regulȩ scripturarũ est duasgent¬
rationes ponere bonorũ uel malorũ.
hoc est singuloꝵ ⁊ singulas. Debonis
sumamus oxempla. Quisascendet
in montem dñi. aut quis requiesc&
in monte scõ eius. Cumq plutes
qui ascensuri sunt montem dni
descripsisset. qui diuersis fuere
actatibus: postea infert. Hȩc gene¬
ratio quȩrentium̃ dñm: quȩrentui
faciem dĩ iacõb. Eit in alio loco
de om̃ib scis. Generatio iustorũ
benedicrtur. De malis utro ut in
prȩsenti loco. generatio ui perarũ.:
&. requirentur omtia a generatione
ista. Et inhretechiel cum peccata
terrae descripsiss& sermo prophe¬¬
ticus. adiecit. si noe & lob & dani.¬
hel ibi furrint inuenti. non dimitti
peccata terrȩ illi: om̃s iustos qui
similes forent urrtatibus eorum.
noe & iob & danihel uolens intel¬
ligi. E. rgo & isti quia similra
cain & ioas contra apłos gesserint.
de una generatione esse referuntur.

Expanded text:
cum neutrum eorum occiderit. cum neutrum eorum occiderit. Regula Scripturarum est, duas generationes ponere, bonorum vel malorum, hoc est, singulorum singulas. De bonis sumamus exempla: Quis ascendet in montem Domini? aut quis requiescet in monte sancto ejus ? Cumque plures qui ascensuri sunt in montem Domini, descripsisset, qui diversis fuere aetatibus, postea infert: Haec est generatio quaerentium Dominum, quaerentium faciem Dei Jacob. Et in alio loco de omnibus sanctis: Generatio justorum benedicetur . De malis vero, ut in praesenti loco: Generatio viperarum. Et Requirentur omnia a generatione ista. Et in Ezechiel, cum peccata terrae descripsisset, sermo propheticus adjecit: Si Noe, et Job, et Daniel, ibi fuerint inventi, non dimittam peccata terrae illi : Omnes justos qui similes forent virtutibus eorum, per Noe et Job et Daniel volens intelligi. Ergo et isti qui similia Cain et Joas contra apostolos gesserint, de una generatione esse referuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
rege iudȩ inter templũ & altare.
sicut regum narrat historia.
Sed obseruandũ quod ille z acharias
non sit filius barachię: sed filius
ioiadȩ sacerdotis. Unde & scriptura
refert non fuit recordatus ioas
patris eius ioiadȩ. quȩ sibi fecisset
bona. Cum ergo racharia teneamꝰ
& occisionis consentiat locus: quȩ¬
rimus quare barachiȩ dicatur filius
& non ioiadę. Harachia in lingua
nr̃a benedictus dñi dicitur. & sacer-¬
dotis ioiadȩ iustitia hebreo nomine
demonstratur. In euuangelio quo
utuntur nazareni. ꝓfilio barachiȩ
filium ioiadȩ scriptum repperimus.
Simpliciores fres inter ruinas tẽpli
& altaris. siue in portarũ exitibus
quȩ siloã dictnt rubra saxa mons¬
trantes. ⁊ acharię sanguine putatit
esse polluta. Nou condẽpnamus
errorem: qui de odio iudeorum et
fidei pietate descendit. Dicamus
breuiter. quare sanguis abel iusti
usq ad ⁊achariam filiuba rachię
ab illorũ generatione queratur.

Expanded text:
rege Judaeae inter templum et altare, rege Judaeae inter templum et altare, sicut Regum narrat historia. Sed observandum quod ille Zacharias non sit filius Barachiae, sed filius Joiadae sacerdotis: unde et Scriptura refert: Non fuit recordatus Joas patris ejus Joaidae, quae sibi fecisset bona . Cum ergo et Zachariam teneamus, et occisionis consentiat locus, quaerimus quare Barachiae dicitur filius, et non Joiadae. Barachia in lingua nostra benedictus Domini dicitur; et sacerdotis Joiadae justitia Hebraeo nomine demonstratur. In Evangelio quo utuntur Nazareni pro filio Barachiae filium Joiadae scriptum reperimus. Simpliciores fratres inter ruinas templi et altaris, sive in portarum exitibus, quae Siloam ducunt, rubra saxa monstrantes, Zachariae sanguine putant esse polluta. Sed nos non condemnamus errorem, qui de odio Judaeorum, et fidei pietate descbreviter quare sanguis Abel justi, usque ad Zachariam filium Barachiae ab illa generatione requiratur,
Abbreviated transcription (Latin):
est ambiguitas: quin is sit que caiñ
frater occiderit. Iustus autẽ non
solum ex dr̃ii nunc sententia. sed
et exgenesis testimonio conꝓbatur:
ubi accepta eius adõ narrantur
munera. Quȩrimus quissit iste
racharias filius barachiȩ: quia
multos legimus racharias. Ect
ne libtra nobis tribueret᷑ ertoris
facultas: qͥuem occidistis inter
templum & altare. Indiuersis
diuersa legi: & debto singulorum
opinionet ponere. Ali zachariã
filium barachiae dicunt. qui in
duodecim prophecis undeeimus
est: patrisq in co nomen consentiat.
ed ubi occisus est inter templum
& altare scriptura non loquitur:
maxime cum temporibus eius tuix
ruinȩ templi futrint. Alu zacha¬
tiam patre ⁊ ohannis intelligi
uolunt: ex quibusdã apocrifõrum
somnuis ad probantes qđ ꝓpterea
occisus sit. quia saluatoris prȩdi.¬
car& aduentũ. Et hoc quia de
scripturis non habet auctoritatẽ.
eadem facilitate contempriitur
qua ꝓbatur. Aln istum uolunt
esse z achariam qui occisus ẽ. aioas

Expanded text:
est ambiguitas, quin is sit quem Cain frater ejus occiderit. Justus autem non solum ex Domini nunc sententia, sed ex Genesis testimonio comprobatur , ubi accepta ejus a Deo narrantur munera. Quaerimus quis iste sit Zacharias filius Barachiae, quia multos legimus Zacharias. Et ne libera nobt: Quem occidistis inter templum et altare. In diversis diversa legi, et debeo singulorum opiniones ponere. Alii Zachariam filium Barachiae dicunt, qui in duodecim prophetis decimus est, patrisque nomen in eo consentiat; sed ubi occisus sit inter templum et altare, Scriptura non loquitur, maxime cum temporibus ejus, vix ruinae templi fuerint. Alii Zachariam patrem Joannis intelligi volunt, ex quibusdam apocryphorum libris approbantes, quod propterea occisus sit, quia Salvatoris praedicaverit adventum. Hoc quia de Scripturis non habet auctoritatem, eadem facilitate contemnitur qua probatur. Alii istum volunt esse Zachariam, qui occisus sit a Joas
Abbreviated transcription (Latin):
eñi uobis. non ie uidebitis amodo
donee dicatis. benedictus qui
uenit in nomine dñi. Adhierłm
loquitur & ad populũ iudȩorũ
Uersiculum autẽ istum quo & par¬
uuli atq lacteates in ingressu
hrerłm dñi saluatoris usi sunt
quando dixerunt. benedictus qui
uenit in nomine dnĩi osanna in
ex celsis. sumpsit decentesimo
septimo decimo psalmo: qui manifest
de aduentu dñi scriptus est. Et
quod dicit. hoc uult intelligi nrisi
pęnitentiã ęgeritis & confessi fut¬
ritis ipsum esse ne. dequo ꝓphitę
cecinerunt. filiũ om̃i potentis pami
meã facre̾ non uidebitis. Habem
iudȩi datum sibi tempus penitents
confiteantur benedictũ qui uenit
in nomine dñi nr̃u & xpͣi ora con¬
spicient.

Expanded text:
amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem loquitur, et ad populum Judaeorum. Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de quo Prophetae cecinerunt, Filium omnipotentis Patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in nomine Domini, et Christi ora conspicient.
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodum gallina congregat
prillos suos sub alas suasi & nolusti.
Hierłm non saxa & ardificia ei uita¬
tis sed habitatores uocat. qua patris
plangit affectu sict & in alio loco
leginus quod uidens eã fleuerit.
In eo autem quod dicit quotrẽs uolui
congregate filios tuos. om̃es retro
ꝓphetas. a se nuissos esse testatur.
G allinȩ quoq similitudinẽ congre¬
gantis sub alas suas pullos suos. in
cantico de utere notnii leginius .:
sicut aquila protegit nidũ suu̾
& suꝑ pullos suos desiderat: expan-¬
dtos alas suas suscr̃pit cose talit suꝑ
pennas suas. Ecce pelinquetur
uobis domus ur̃a deserta. Hoc UIII¬
ipsum & exꝑsona huereniȩ ante¬
iam dixerat reliqui donrũ mrã.
dimisi bereditatem meam: facta
est mihi hereditas mea quasi spe¬
lunca hienȩ. Destitã iudgora
domũ. id est templum illud quod¬
ante falgebat augustius oculis
conprobamus : quia habitatorẽ x¬

Expanded text:
emadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti! Jerusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam plangit patris affectu, sicut et in alio loco legimus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Jeremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam: facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod fulgebat augustius, oculis comprobamus: quia habitatorem C
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc quod autea dixeramꝰ uos implia
mensuram patrũ urõrũ. Ad pa¬
sonam dñi ꝑturere es quod occi¬
deudus esset ab eis: potest & ad
discipulos eius teferri. dequibus
nunc dicit. Eicce ego mitto ad
uos propħas & sapientes & soribi
& ex illis occidetis & crucifigetis &
flagellabitis in synagogis ur̃is. &
ꝑ sequemini de ciuitate in ciul¬
tatem: ut compleatis mensura
patrũ urorũ. Simulq obscrus
uxta apłm scribentem ad corin¬
thios taria dona esse discipulorũ
xp̃i alios proph&as qui uentura
prȩdicent: alios sapientes qui no.¬
utrint quando debeant proferre
sermorem: alios scribas in lege
doctissimos. ex quibus lapidatus
est stephanus. paulus occisus: cru¬
eifixus petrus.: flagellati in actibus
apłorũ discipuli : & ꝑsequiti eos
sunt de ciuitate inciuitatem. ex¬
pellentes de iudea: ut ad gentium
populum transiigrarent. Ut ue¬
niat suꝑuos om̃is sanguis iustus qui
effusus est suꝑ terram. a sanguine
abel iusti usq ad sanguine᷑ racha-

Expanded text:
oc quod antea dixeramus, Implete mensuram patrum vestrorum, ad personam Domini pertinere, eo quod occidendus esset ab eis, potest et ad discipulos ejus referri, de quibus nunc dicit: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occidetis, et crucifigetis, et flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem, ut impleatis mensuram patrum vestrorum. Simulque observa juxta Apostolum scribentem ad Corinthios , varia esse dona discipulorum Christi; alios prophetas, qui ventura praedicant; alios sapientes, qui noverint quando debeant proferre sermonem; alios scribas in Lege doctissimos, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus, flagellati in Actibus apostolorum discipuli: et persecuti eos sunt de civitate in civitatem; expellentes de Judaea, ut ad gentium populum transmigrarent. Ut veniat super vos omnis sanguis justus, qui effusus est super terram, a sanguine Abel justi usque ad san
Abbreviated transcription (Latin):
stant. hoc est asocietate ecclãe alieni
existant. Sed & ipse cum ad domũ
dñi intrauerint non negabuntur
abeo. sed implebitur ini cis quod dñs
dixit: quicumq fecerit uoluntate
patris mei qui in cxlis est. ipse ms
frater. soror & mater est. Qugrendũ
utro est. quomodo aliquis mater
dñi possit effici. Frater en̾i & soror
illius est. quicumq uoluntatem
patris fecerit: & propter sex uni
utrumq mirum non est. Sed ipse
mater efficitur: qui uerbum dĩ in
corde auditorũ suorum gignit.
U nusquisq enim fidelis dum imbu¬
itur filius est. cum uero alio simbuit
mater est. Paulus namq apłs in
acternũ affectum circa auditores
suos impendebat: qui dicebat.
Filioli inei quos iterum parturio.
donec formetur xp̃s in uobis.¬

Expanded text:
stant, hoc est a societate Ecclesiae alieni stant, hoc est a societate Ecclesiae alieni existunt. Sed et ipsi cum ad domum Domini intraverint, non negabuntur ab eo, sed implcunque fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, soror et mater est. » Quaerendum vero est quomodo aliquis mater Domini possit effici. Frater enim et soror illius est quicunque voluntatem Patris fecerit. Et propter sexum utrumque mirum non est, sed ipse mater ejus efficitur, qui verbum Dei in corde auditorum suorum gignit. Unusquisque enim fidelis, quandiu imbuitur, filius est: cum vero alios imbuit, mater est. Paulus namque Apostolus maternum affectum circa auditores suos impendebat, qui dicebat: « Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Christus in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph at altera uxore. ut quidã
heretici opinantur. qm sicut brata
maria in uirginitate ꝑmansit.: ita
& btatus ioseph uirginitatis per-¬
petuae custos fuit. sed fratres
dñi filui mariȩ materterȩ eius in¬
telleguntur. lacobus. & iohannes.
& iudas. Quattuor siquidem
modis dicuntur fres. germanitate
carnali. sicut ia cob & esau. Alio
modo propinquitate carnis. sicut
laban appellabat iacob frẽm. quia
auunculus suus erat. & sicut abra-¬
ham loquitur ad loth. nequeso sit
loth frater erat abraham: sod potiuꝰ
nepos illius. Tertio modo dicuntur
fres. propter gentis unitatem. de
eadem gente uidelic& nati. ficut
est illud ingenesi. Si elegeris rege̾
suꝑ te de fratribus tuis. elige qu̾e¬
cumq uolueris. hoc est de gente
tua. Quarto modo affectu & pic¬
modis dicuntur fratres dñi. ꝓpin
illius foris stabant. Et modo dũs
in ȩcclã docet gentes. mater utro
illius & fratres idest sẏnagoga foris

Expanded text:
Joseph de altera uxore, ut quidam Joseph de altera uxore, ut quidam haeretici opinantur, quoniam sicut beata Maria in virginitate permansit, ita et beatus Joseph virginitatis perpetuae custos fuit. Sed fratres Domini filii Mariae materterae ejus intelliguntur, Jacobus, et Joannes, et Judas. Quatuor siquidem modis dicuntur fratres: germanitate carnali, sicut Jacob et Esau; alio modo, propinquitate carnis, sicut Laban appellabat Jacob fratrem, quia avunculus suus erat. Et sicut Abraham loquitur ad Loth: « Ne quaeso Loth frater erat Abraham, sed potius nepos ejus. Tertio modo dicuntur fratres propter gentis unitatem, de eadem gente videlicet nati, sicut est illud in Genesi: « Si elegeris regem super te, de fratribus tuis elige quemcunque volueris, » hoc est de gente tua. Quarto modo, affectu et piemodis dicuntur fratres Domini, proillius foris stabant, et modo Dominus in Ecclesia docet gentes: mater vero illius et fratres, id est Synagoga, foris
Abbreviated transcription (Latin):
uituis feruit. uirtutes tamen habere
se simulat per ypocrisin. Adhuc
eo loquente ad turbas : ecce mater
cius & frẽs stabant foris. quȩrentes
loqui ei. Occupatus erat dñs mira-¬
cula faciendo. & in opere & indoc¬
trina populos excrerndo. Illo autem
predicante. & uideos redarguante.
mater eius & fres eius steterunt
foris. Dixit aute ei quidã. Eicce
mater tua & fr̃es tui. Uidetur iste
qui hoc dño nuntiauit non sim.¬
plici animo hoc nuntiasse. sed potiuꝰ
temptandi calliditate. utrum dñs
amori parentelȩ preponeret prȩ¬
dicati cuiuangelii annon. Sed ipse
intelligens illius cogitationem &
nequitiam. non prętulit religioni
sed dixit. Quȩ est mater mea. &¬
qui sunt frẽs mei. Hȩc dicendo
non negauit bratam mariã matr̃e
suam esse: sed sicut diximus prȩ¬
tulit diuinum uerbum carnali
coniunctioni. Nam matrẽ suam
negare non põterat: qui nobis
precipit parentes nr̃os diligere
non dehenius intelligere filios

Expanded text:
vitiis servit, virtutes tamen habere vitiis servit, virtutes tamen habere se simulat per hypocrisin. « Adhuc eo loquente ad turbas, ecce mater ejus et fratres stabant foris, quaerentes loqui ei. » Occupatus erat Dominus miracula faciendo, et in opere et in doctrina populum exercendo, illo autem praedicante et Judaeos redarguente, mater ejus et fratres steterunt foris. « Dixit autem ei quidam: Ecce mater tua et fratres tui. » Videtur iste qui hoc Domino nuntiavit non simplici animo hoc nuntiasse, sed potius tentandi calliditate, utrum Dominus amori parentelae praeponeret praedicationem Evangelii, an non. Sed ipse intelligens illius cogitationem et nequitiam, non praetulit religioni udavit, sed dixit: « Quae est mater mea et fratres mei? » Haec dicendo, non negavit beatam Mariam matrem suam esse, sed sicut diximus praetulit divinum verbum carnali conjunctioni. Nam matrem suam negare non poterat, qui nobis praecipit parentes nostros diligere, non debemus intelligere filios
Abbreviated transcription (Latin):
commemorat esaias suꝑ dnm̃ re¬
quieuisse. ita & tam diabolo iste
numerus consecratus est propter
plenitudinem om̃ium uitiorum.
Siquidem septem sunt principalia
uitia. octauum est superbia. ptr
quam ipse diabolus cecidit. Primi
est castrimargia quod interprȩtatur
gulȩ concupiscentia: Sedm̃ fornia¬
uel am or diuitiarũ. quartum
tra: Quintũ tristitia: sextũ accius
quae est anxictas mentis uel tedi
uel manitas: octauum su perbu
quod est ipse diabolus. qui ꝑsuptr¬
biam de celo lapsus est. Et fium
nouissima hominis illius priora
prioribus: quia inelius esset ui
utritatis non agnosctre. qua pel
agnitiontm retrorsum ire. Melius
fuiss& uidę proditori xp̃m non sequi.
quam post agnitionem prodtre.
Mdius fuisset sẏmonem non baptirari:
quam post baptismum laqueo
dampnationis interire: quia uide¬
lio& cum om̃is homo peͤssimus sit
qui uitus feruit. ille tamen pessimꝰ
pessimorum est. qui cum om̃ibus

Expanded text:
commemorat Isaias super Dominum recommemorat Isaias super Dominum requievisse: ita etiam diabolo iste numerus consecratus est, propter plenitudinem omnium vitiorum. Siquidem septem sunt principalia vitia, octavum est superbia, per quam ipse diabolus cecidit. Primum est γαστριμαργία, quod interpretatur gulae concupiscentia; secundum, fornicavel amor divitiarum; quartum, ira; quintum, tristitia; sextum acedia, quae est anxietas mentis, vel taedium; et inanitas; octavum, superbia, quod est ipse diabolus qui per superbiam de coelo lapsus. « Et fiunt novissima hominis illius pejora prioribus. » Quia melius esset viam veritatis non cognoscere, quam post agnitionem retrorsum ire. Melius fuisset Judae proditori Christum non sequi, quam post agnitionem prodere. Melius fuisset Simoni non baptizari, quam post baptismum in laqueum damnationis interire. Quia videlicet cum omnis homo pessimus sit qui vitiis servit, ille tamen pessimus pessimorum est, qui cum omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
peiora prioribus: quia priores st̃
modo iudȩi in synagogis suis xp̃m
blasphemantes. quam olim fuissens
inegypto idola adorantes. Possumus
tameu hanc sententiã referre.
ad unum quemq peccatorem.
Tunc & enim in mundus sp̃s exit
ab hominẽ : quando regeneratu
ex aqua & sp̃u scõ. Ambrilat per
loca arida. per corda ui delicit
fidelium: quae arida sunt id est
ab om̃i concupi scentiȩ fluxu alitu
Querens requiem & non inuenit
quia uidelic& bellum electorum
contra se sentit. Tunc dicit. Ro¬
uertar in domum meam unde exiui
hoc est repetam illum: qũe tempore
baptismi reliqui. Et ueniens mur¬
nit scobis mundatã: hoc est baptisno
purificatã. & uacante̾: hoc est ua¬
ꝑhypocrisin. hoc est per simulatio¬
nem. Tunc uadit & assumit septo
alios sp̃s nequiores se. & intrantes
habitant ibi. Sicut septenarius
numerus sactatus est in xpͥo
propter septem dona sp̃s sci. quę

Expanded text:
pejora prioribus. » Quia pejores sunt pejora prioribus. » Quia pejores sunt modo Judaei in synagogis suis Christo blasphemantes, quam olim gentes erant in Aegypto idola adorantes. Possumus tamen hanc sententiam referre ad unumquemque peccatorem. Tunc etenim immundus spiritus exit ab homine, quando regeneratur ex aqua et Spiritu sancto. « Ambulat per loca arida, » per corda videlicet fidelium, quae arida sunt, id est ab omni concupiscentiae fluxu aliena. « Quaerens requiem, et non invenit, » quia videlicet bellum electorum contra sentit: « Tunc dicit: Revertar in domum meam unde exivi, » hoc est: repetam illum quem tempore baptismi reliqui. « Et veniens, invenit scopis mundatam, » hoc est baptismo purificatam, « et vacantem, » hoc est vam, » per hypocrisin, hoc est per simulationem. « Tunc vadit et assumit septem alios spiritus nequiores se, et intrantes habitant ibi. » Sicut septenarius numerus sacratus est Christo, propter septem dona Spiritus sancti, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ambulat per loca arida quȩrens
requiem & non inueuit. Duobus
modis intelligi potest. tamen ad
iudeos proprie ꝑtinet hȩc sententia.
Unde & dñs in conclusione illius ita
loquitur. Dic erit & generationi
huic pessimȩ. Inmundus & erum
sp̃s audȩis tunc exiuit. quando
ad montem syna legem dĩ accrpi¬¬
entes dixerunt. Quȩcũq dixerit
nobis dñs facremus. & obedientes ei
erimus. Eixienis aut̃ malignus sp̃s
aiudeis. ambulauit per loca arida
hoc est ꝑ corda gentilium nullorore
cȩlesti infecta: sed ibi requiem non
inuenit. quia uidelic& per prędi-¬
cationem aplõtum & baptismi
grãm inde est expulsus. ¶unc
dicit. Reuertar in domũ meam.
unde exiui. Hoc est repetã
iudeos. quos ante dimisi. Et
ueniens inuenit eam scopismun¬
datam. hoc est per circumcisionem.
E& uacantem. hoc est abonis
operibus cessantem. & ornatam.
dinem dȩmonum & uitiorum.
Et fiunt nouissima hominis illius

Expanded text:
ambulat per loca arida, quaerens ambulat per loca arida, quaerens requiem, et non invenit. » Duobus modis intelligi potest, tamen ad Judaeos proprie pertinet haec sententia. Unde et Dominus in conclusione illius ita loquitur: « Sic erit et generationi huic pessimae. » Immundus etenim spiritus a Judaeis tunc exivit, quando ad montem Sina legem Dei accipientes, dixerunt: « Quaecunque dixerit nobis Dominus, faciemus, et obedientes ei erimus . » Exiens enim malignus spiritus a Judaeis, ambulavit per loca arida, hoc est per corda gentilium nullo rore coeli infecta. Sed ibi requiem non invenit quia videlicet per praedicationem apostolorum et baptismi gratiam inde est expulsus. « Tunc dicit: Revertar in domum meam unde exivi. » Hoc est: repetam Judaeos quos antea dimisi. « Et veniens, invenit eam scopis mundatam, » hoc est, per circumcisionem, « et vacantem, » hoc est a bonis operibus cessantem, « et ornatam »dinem daemonum et vitiorum. « Et fiunt novissima hominis illius
Abbreviated transcription (Latin):
hic. Hic nec nomen uel ꝓnonien.
sed potius ad uerbiũ loci. Eicce
inquit interuos sum ego. qui maior
sum iona. Et ideo iudicium inter
uos exercebunt niniuitȩ. quia ionas
genti hoc est assynis. ego uero iudȩis
popuilo quondam dĩ. Ionas nullum¬
O mtraculum fecit. ego urero multa
signa in uobis operatus sum. Re¬¬
gina austri surget in iudicio.
cum generatione ista. & condemp¬
nabit eam. Re. Ogina austri
ipsa est saba: quae urnit afinibus
terrȩ audire sapientiam salomonis.
Ccondempnabit ergo genrrationem
istam. non potestate sed compara¬
tione. Merito ergo condempnabit
seuitiam iudȩorum. quia uidelic&
ipsa uenit per multas difficultates
terre & maris. ad audrendã sapi-¬
entiam salomonis. Iudȩi uero prę¬
sentem xpͣm inter se habentes.
docꝰtrinam illius audire respueit᷑.
In fide & enim niniuitarũ & sabę
reginȩ. prȩfertur fides gentium
populo israhelitico. Cum autem
inmundus sp̃s exierit ab honune.

Expanded text:
hic. » Hic, nec nomen nec pronomen, hic. » Hic, nec nomen nec pronomen, sed potius adverbium loci. Ecce, inquit, inter vos sum ego, qui major sum Jona, et ideo judicium inter vos exercebunt Ninivitae: quia Jonas genti, hoc est Assyriis, ego vero Judaeis populo quondam Dei: Jonas nullum miraculum fecit, ego vero multa signa in vobis operatus sum. « Regina Austri surget in judicio cum generatione ista, et condemnavit eam. » Regina Austri, id est Saba, quae venit a finibus terrae sapientiam Solomonis, condemnabit generationem istam, non potestate, sed comparatione. Merito ergo condemnabit saevitiam Judaeorum quia, videlicet ipsa, venit per multas difficultates terrae et maris ad audiendam sapientiam Salomonis. Judaei vero praesentem Christum inter se habentes, doctrinam illius audire respuerunt. In fide etenim Ninivitarum et Saba reginae, praefertur fides gentium populo Israelitico. « Cum autem immundus spiritus ab homine,
Abbreviated transcription (Latin):
in sepulchrum: & non ibi iacuit
nisi triginta & sex horis. Sed in
hoc loco regula scripturȩ adten-¬
denda est: quia frequenter a parte
totum demonstratur. Si enim
accipiamus sextam feriam cum
nocte prȩcedente. noctem autem
dominicam cum fequenti die: scdm̃
hanc rationem tres dies & noctes
inurnitur mansisse dñs in sepul¬
chro. Nam fepe talem locutioriem
inurnimus in scripturis & iam
in nr̃a communi locutione. sicut
dicimus mulierem partum portate
deeem mensibus: cum constat no¬
uem mensibus tantũmodo partũ¬
ferre. & incipiente decimo partũ
egredi. Orri autẽ niniuitę surgent
iniudicio cum generatione ista.
& condempnabunt eam. Et rełq
Cum dicuntur uiri niniuitȩ surgent
in iudicio cũ gentratione illa. con¬
stat aperte quod in rudicio tamboni
quam reprobi aeque resurrectiri
sunt. Et condempnabunt ea non
potestate. sed comparatione. quia
pęnitentiam a gerunt in prędicati¬
ore ionę: Et ecce plusquam iona

Expanded text:
in sepulcrum, et non ibi jacuit in sepulcrum, et non ibi jacuit nisi triginta et sex horis. Sed in hoc loco regula Scripturae attendenda est, quia frequenter a parte totum demonstratur. Sicut enim accipimus sextam feriam cum nocte praecedenti, ita noctem Dominicam cum sequenti die. Secundum hanc rationem tres dies et noctes invenitur mansisse Dominus in sepulcro. Nam saepe talem locutionem invenimus in Scripturis, et etiam in nostra communi locutione, sicut diximus mulierem partum portare decem mensibus, cum constat novem mensibus tantum ferre, et incipiente decimo partum egredi. « Viri autem Ninivitae surgent in judicio generatione ista, et condemnabunt eam, » et reliqua. Cum dicuntur viri Ninivitae surgere in judi ciocum generatione illa, constat aperte quod in judicio tam boni quam reprobi aeque resurrecturi sunt. « Et condemnabunt eam, » non potestate, sed comparatione, quia poenitentiam egerunt in praedicatione Jonae. « Et ecce plusquam Jona
Abbreviated transcription (Latin):
iudtotũ. propter contemptũ & prȩ¬
uaricationem uocat. Pręuaricatrix
enim diuinorum prȩceptorũ fuit
& ad ultera. quia relicto proprio
uno hoc est dõ. idolis gentium se
miscuerat. Signum quȩrit. hoc
est signum de eelo. Et signum
non dabitur ei. nisi signum ionȩ
ꝓpħae. Queritis inquit signum
ame uidere. sed non dlabitur uobis
signum diuinitatis meę de cxlo:
sed potius humanitatis meȩ de in¬
ferno. Sicut enim fuit ionas inuen.¬
tre eiti tribus diebus & tribus noctib¬
fugeret a facie dñi intharsis cete
sorbente deuoratus est: & ibi fuit
tribus dreb & tribus noctibus. hoc
facto significans mortem dm̃i qui
scriptus est in corde terrȩ hoc est
in sepulchro tribus drebus & trib
stat eum ibi non tot drebris & noc¬
tibus ex integro mansisse. Siqui¬
dem sexta feria hora sexta cruci¬
affixus est: nona autẽ emisit sp̃m.
uespe. & uero post occasum solis
depositus est de eruce & collocatus

Expanded text:
Judaeorum propter contemptum et praeJudaeorum propter contemptum et praevaricationem vocat. Praevaricatrix enim divinorum praeceptorum fuit et adultera: quia relicto proprio viro, hoc est Deo, idolis gentium se miscuerat. « Signum quaerit, » hoc est signum de coelo, « et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae prophetae. » Quaeritis, inquit, signum a me videre, sed non dabitur vobis signum divinitatis meae de coelo, sed potius humanitatis meae de inferno. « Sicut enim fuit Jonas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibfugeret a facie Domini in Tarsis, ceto sorbente devoratus est, et fuit ibi tribus diebus et tribus noctibus: hoc facto significans mortem Domini, qui latuit in corde terrae, hoc est in sepulcro, tribus diebus et tribus stat eum ibi non tot diebus et noctibus ex integro mansisse? Siquidem sexta feria hora sexta crucifixus est, nona autem emisit spiritum: vespere post occasum solis depositus est de cruce, et collocatus
Abbreviated transcription (Latin):
IC PETEBANT
adto signum de celo
uidere. quasi non fuis¬
sent signa ea quae dñs
superius fecerat. Sed quȩ rendu
est qualia signa postulabant adio
fieri. Uel postulabant ut in mor
heliȩ ignem de cȩlo ruere facerea
sicut contigit tempore helię
quando ignis de cȩlo descendit
& ꝑcussit duos quinquagenarios
cum quinquaginta suis: uel &u
postulabant ut sicuti tempore
samuhelis estiuo tempore contia
consuetudinem illius terrat
mugirent tonitrua. choruscates
fulgura ymbres ruerent. Sod
qͥa ea calumpniabantur quȩ coti¬
die coram suis oculis dñm facere
uidebant. nultomagis hȩc calũ¬
niarentur si contigissent. Diec.¬
rent enim nori ex potestate dni
hoc euenire. sed exdiuersis qua.¬
litatibus aeris accidisse. Ue
sicut iohannes euuangelista dicit
petebant eũ ut manna de celo cos
plueret. sicut quondam fectrat
patribus corum indeserto: ut sine
laboit & fatigationes uiuere pota¬
issent. Gentratio mala & aduliti
Gentrationem malam populum

Expanded text:
ic petebant a Domino signa de coelo videre, quasi non fuissent signa ea quae Dominus superius fecerat. Sed quaerendum est qualia signa postulabant a Domino fieri. Vel postulabant ut in morem Eliae ignem de coelo ruere faceret, sicut contigit eo tempore, quando ignis de coelo descendit, et percussit quinquagenarios cum quinquaginta suis. Vel etiam postulabant ut, sicuti tempore Samuelis, aestivo tempore, contra consuetudinem illius terrae, mugirent tonitrua, coruscarent fulgura, imbres ruerent . Sed quia ea calumniabantur quae quotidie coram suis oculis Dominum facere videbant, multo magis haec calumniarentur, si contigissent. Dicerent enim non ex potestate Domini hoc evenire, sed ex diversis qualitatibus aeris accidisse. Vel, sicut Joannes Evangelista dicit , petebant eum ut manna de coelo plueret eis, sicut quondam fecerat patribus eorum in deserto, ut sine labore et fatigatione vivere potuissent. « Generatio mala et adultera. » Generationem malam populum
Abbreviated transcription (Latin):
paratum est sc̃is regnũ a constituti.¬
one mundi. ita &iam pene infer¬
ni diabolo & angelis eiꝰ pͥparatȩ
esse dicuntur. Frustra ergo dog¬
matiiat origenis diabolum & om̃s
reptobos post spatium mille anno-¬
rum deinferno exituros. & ad glãm
uitȩtternę transferendos: cum
dñs dicat : ibunt hi in suppliciũ
leternũ. Sicut enim gła quam
sci in die iudicii accipient eter¬
naliter erit & sine termino. ita
sine dubio pena dabitur eterna.¬
liter reprobis.

Expanded text:
ctis regnum a constitutione mundi, ita etiam poenae inferni diabolo et angelis ejus praeparatae esse dicuntur. Frustra ergo dogmatizat Origines diabolum et omnes reprobos post spatium mille annorum de inferno exituros, et ad gloriam vitae aeternae transferendos, cum Dominus dicat: « Ibunt hi in supplicium aeternum. » Sicut enim gloria quam sancti in die judicii accipient aeternaliter erit et sine termino, ita sine dubio poena dabitur aeternaliter reprobis.
Abbreviated transcription (Latin):
mal est: & quod inuiteri testam̃to
pro peccatis populi efferebatur
Et statiret oires adextris. hedos aut̾
nitudo supplicii designatur.
S̾tatuet ergo oires ad extris suiss hoc
est electos in magnitudinem głas
bedos autꝰ asinistris. hoc est peccato¬
res in suppliciis aeternis. Et dico
rex his qui ad extris eius erunt.
Uenite brnedicti patris iti. possiltꝰ
paratum uobis regnu a constitutio.

Expanded text:
mal est, et quod in Veteri Testamento mal est, et quod in Veteri Testamento pro peccatis populi offerebatur. « Et statuet oves a dextris, haedos autem nitudo supplicii designatur. Statuet ergo oves a dextris suis, hoc est electos in magnitudine gloriae: haedos autem a sinistris, hoc est peccatores in supliciis aeternis. « Et dicet Rex his qui a dextris ejus erunt: Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a c
Abbreviated transcription (Latin):
OSTBIDUUN
pascha facturas pulchre
prȩdicit se in marestate
adiudicandũ genus humanum
uenturũ. ideo ut quos contume.¬
lia terrebat supplicii: subleuaret
&ian glã regni. Et pulchre
filius hominis in marestate dicit᷑
esse uenturus. quia pater ñ iudicat
quemquã sed om̃e iudicrũ dedit
filio: & in uidicio sola forma filii
hominis apparebit. Tunc sede¬¬
bit super sedem matestatis suie.
Sedem matestatis dĩ irel nubem in qua
a deglos ascenditꝰ per quam & iam
ad iudictũ descensurus ẽ intelligere
debrmꝰ. uł & iam angelos & scõs
homines quibus pręsidens iudi-¬
cium in orbe agitabit. Et con-¬
gregabuntur ante cũ om̃s gentes.
& separabit eos ab inuicem: sicut
pastor segregat orres abhedis.
In signi ficatione electorã oues
ponuntur. propter in nocentiã.
Electi autẽ oues dicuntur. quia
imitatores sunt illius de quo
dicitur: sicut ouis ad occisionẽ
ductas est. Reprobi uero in
fignificatione hedorum ponunt᷑.
quod lasciuum & petulans ani¬

Expanded text:
ost biduum Pascha facturus, pulchre praedicit se in majestate ad judicandum genus humanum venturum: ideo, ut quos contumelia terrebat supplicii, sublevaret etiam gloria regni. Et pulchre filius hominis in majestate dicitur esse venturus, quia « Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . » Et in judicio, sola forma filii hominis apparebit. « Tunc sedebit super sedem majestatis suae. » Sedem majestatis Dei vel nubem, in qua ad coelos ascendit, cum qad judicium descensurus est, intelligere debemus: vel etiam angelos et sanctos homines, quibus praesidens judicium in orbe agitabit. « Et congregabuntur ante eum omnes gentes, et separabit eos ab invicem, sicut pastor segregat oves ab haedis. » In significatione electorum oves praeponuntur, propter innocentiam. Electi autem oves dicuntur, quia imitatores illius sunt de quo dicitur: « Sicut ovis ad occisionem ductus est . » Reprobi vero in significatione haedorum ponuntur, quod lascivum et petulans ani
Abbreviated transcription (Latin):
& prȩdestinationem dĩ. hoc debem
intellegere. Regnũ inquit quod
uobis paraui a constitutione muno
urnite & possidete. Om̃ps ds eledte
suis parauit regnum. & ipsos eluts
regno parauit. Tunc respondebin
ei iusti dieentes. Dñe. quandote
uidimus esurientem & pauimus
Et rełq Iusti pro terrore & mag¬
nitudine dñi ista loquuntut. ud
ꝓpter magnitudire remunera.¬
tionis. Om̃ia & en̾ibona quȩ in hoc
scło geruntur. magnitudinem
illius głe in paria esse rudicantir
Amen dico uobis. quamdiu fecistisun
de his fratrib meis minimis: mihi
fecistis. lac& in om̃ibus pauꝑibus
xp̃s recipiatur & in om̃ibus illi
demosina largiatur. tamen in hoc
loco illos specialiter designat qui

Expanded text:
nationem Dei hoc debemus intelligere. Regnum, inquit, quod vobis paravi a constitutione mundi, venite et possidete. Omnipotens Deus electis suis paravit regnum, et ipsos electos regno paravit. « Tunc respondebunt ei justi, dicentes: Domine, quando te vidimus esurientem et pavimus, » etc. Justi vel pro terrore et magnitudine Domini ista loquuntur, vel propter magnitudinem remunerationis. Omnia etenim bona quae in hoc saeculo geruntur, ad magnitudineme imparia esse judicantur. « Amen dico vobis, quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. » Licet in omnibus pauperibus Christus recipiatur, et in omnibus illi eleemosyna largiatur, tamen in hoc saeculo illos specialiter designat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
pillo R. Erat dies festus
udȩorum. & ascendit iħ̃s hieto¬
solimis. E st autẽ hiero solẏmis
probatica piscina. Ett re

Expanded text:
itur: Erat dies festus Judaeorum, & ascendit Jesus Jerosolymam. 2: Est autem Jerosolymis Probatica piscina, quae
Abbreviated transcription (Latin):
seruare iubentur. Hoc ipsi fecere
apostoli & euuangeliste non paua
legis & prophetarum dicta mystia
suis interpretatione addita inferos
opusculis. hoc sequaces corũ ȩccłe
toto orbe magistri & iam integros
non nulli utriusq testameni libis
diligentiori explanatione discitid
Qui quamuis homiibus despecti
lestis tamen gratię funt pane fe¬
cundi. Nam seruilia cophinis soles
oprta fieri. Unde de populo qui
inluto ac lateribus seruiebat in
egypto: dictt psalmista. Muit
cius in cophino settuttunt. Illi¬
ergo homines cum uidissent quod
fecerat signũ. dicebant. Quia
hic est uere propheta: qui uentutus
est in mundum. Recte quidem.
dicebant dñm propham magnum.
magiȩ salutis prȩconem iã mundo
futurũ. Nam & ipse ptopħam se
uocare dignatitr ubi ait qͥan capit
ꝓpħam perite extra hierłm. sed
nec dum plena fide proficrebant.

Expanded text:
servare jubentur. Hoc ipsi fecere servare jubentur. Hoc ipsi fecere apostoli et evangelistae, non pauca legis et prophetarum dicta, mystica suis interpretatione addita inserendo opusculis; hoc sequaces eorum Ecclesiae toto orbe magistri, etiam integros nonnulli utriusque 521 Testamenti libros, diligentiori explanatione discutiendo: qui quamlibet hominibus despecti, coelestis tamen gratiae sunt pane fecundi. Nam servilia cophinis solent opera fieri, unde de populo, qui in luto ac lateribus serviebat in Aegypto, dicit Psalmista: Manus ejus in cophino servierunt rgo homines cum vidissent quod fecerat signum, dicebant: Quia hic est vere propheta, qui venturus est in mundum. Recte quidem dicebant Dominum prophetam magnum, magnae salutis praeconem jam mundo futurum. Nam et ipse prophetam se vocare dignatur, ubi ait: Quia non capit prophetam perire extra Jerusalem . Sed necdum