comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
forte corporis ñ uigore animi tamen
i narea dominica fructuosȩ labore.
desudans erce sũ. Siquid ꝑperã dixi.
fortius fige prdem. ñ mihi rx̃. deboe
mobestũ pondus aetatis tux̧. dum conte.¬
ratur palra culpe meȩ. Prolnde illud
quod in extremo epistoly tuȩ posuisti.
cum magni desiderii suspirio uel lego
uel recolo. utinã inquis mereremur
conplexus tuos & conlanone mutua
uel doceremus aliqua uel disceremus.
Ego autẽ dico unnam saltẽ ꝓpinquis
terrarũ locis habitaremꝰ. ut si ñ possent
misceri nr̃a conloquia. litterȩ possent
eẽ. crebriores. Nunc uero tanto locoꝵ
interuallo absumꝰ asensib nr̃is. ut de
illis uerbis apostoli ad galathas iuurnẽ
me ad tuam sc̃ĩtatẽ scripsisse memineri:
& ecce iam senex nondum rescripta
meruerim. faciliusq ad te exemplaria
epistolȩ meȩ ꝑuenerint nescio qua
occasione ꝓuentente quã ipsa epistola
ne curante. homo enĩ qui tam tunc

Expanded text:
forte corporis, non uigore animi tamen, forte corporis, non uigore animi tamen, in area dominica fructuoso labore desudans, ecce sum: si quid perperam dixi, fortius fige pedem. non mihi esse debet molestum pondus aetatis tuae, dum conteratur palea culpae meae. Proinde illud, quod in extremo epistulae tuae posuisti, cum magni desiderii suspirio uel lego uel recolo. utinam, inquis, mereremur complexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus! ego autem dico: utinam saltem propinquis terrarum locis habitaremus, ut, si non possunt misceri nostra conloquia, litterae possent esse crebriores! nunc uero tanto locorum mterualio absumus a sensibus nostris, ut de illis uerbis apostoli ad Galatas iuuenem me ad tuam sanctitatem scripsisse meminerim et ecce iam senex nondum rescripta meruerim faciliusque ad te exemplaria epistulae meae peruenerint nescio qua occasione praeueniente quam ipsa epistula me curante. homo enim, qui eam tunc
Abbreviated transcription (Latin):
quod recte defendi ñ potest. aut agnoscã
simul & bemuolentiam tuam & culpã
neam. & quantũ dñs donat inalio gratꝰ
inalio rm̃danis inireniar. Quid ergo
fortasse dura sed certe salubria uerba
tua. tamꝗ cestus entelli ꝑtimescam:
Cedebatur ille non curabatur. & idõ
uincebatur non sanabatur. E go autẽ
si nredicinalẽ correctionẽ tuam tran.¬
quillus accepero. non doleo. Si uero
infirmitas uelut humana uel mea
&iam cũ urraciter arguor. non potest
nisi ali quantulũ contristari. nrelius tu¬
mor capitis dolo dũ enratur. nã dũ ri
parcitur. ñ sanatur. Hoc ẽ. enĩ quod acu¬
te uidit qui dixit. utiliores rẽ pberumq
imicos iurgantes. quã amicos obiurgare
metuentes. Illi eñi dum rixantur dict̃
aliquando uera quȩ corrigamus. isti
autem minorẽ quã oporite exhibent
iustitiꝵ libertatẽ. dũ amicitie timent
exasperare dulcedinx̃. Qua propter
& si bos ut tibi uideris lassus senectute

Expanded text:
quod recte defendi potest, aut agnoscam quod recte defendi potest, aut agnoscam simul et beniuolentiam tuam et culpam meam et, quantum dominus donat, in alio gratus, in alio emendatus inueniar. Quid ergo fortasse dura, sed certe salubria uerba tua tamquam caestus Entelli pertimescam? caedebatur ille, non curabatur, et ideo uincebatur, non sanabatur. ego autem, si medicinalem correptionem tuam tranquillus accepero, non dolebo. si uero infirmitas uel humana uel mea, etiam cum ueraciter arguor, non potest nisi aliquantulum contristari, melius tumor capitis dolet, cum curatur, quam, dum ei parcitur, non sanatur. hoc est enim, quod acute uidit, qui dixit utiliores esse plerumque inimicos iurgantes quam amicos obiurgare metuentes. illi enim, dum rixantur, dicunt aliquando 20 uera, quae corrigamus; isti autem minorem, quam oportet, exhibent iustitiae libertatem, dum amicitiae timent exasperare dulcedinem. 1 quapropter etsi bos, ut tibi uideris, lassus senectute
Abbreviated transcription (Latin):
ñ credo quod iniuste me ledentẽ puta¬
res. suꝑ ẽ. ut agnoscã peecatũ nteitm
quod te illis litteris leferim. quas
meas eẽ. negare non possũ. Cur itaq
conor contra fluminis tractũ ac non
potius ueniam prto: Obseero ergo te
ꝑ mansuriudiie xp̃i. ut si lesi te duuit¬
tas mihi: nec nie uicissim lȩdendo malũ
ꝓmalo reddas. Tedes autẽ nre si nrihi
tacueris errorẽ neũ que̾ forte murne¬
ris infactis uel dictis meis. Nam si ea
innie rep̾henderis quȩ rep̾hendenda
ñ sunt. te lȩdis magis quã nre. Quid¬
si absit amorib & sc̃o ꝓposito tuo ut
hoc facias uoluntate lȩdendi. culpans
innix aliquid dente mabedico quod
mente ueredica scis ñ rẽ. culpandum.
ac ꝑhoc aut brmuolo corde argues &ĩa
potest eñĩ fieri ut tibi aliud uideatur
quam ueritas hab&. dum tam̃ abste
aliquid fiat quam caritas hab&e. & ego
amicissimã rep̾hensionẽ gratissime
accipiam. &iam si rep̾hendi ñ meruit.

Expanded text:
non credo, quod iniuste me laedendum putanon credo, quod iniuste me laedendum putares, superest, ut agnoscam peccatum meum, quod prior te illis litteris laeserim, quas meas esse negare non possum. cur itaque conor contra fluminis tractum ac non potius ueniam peto? obsecro ergo te per mansuetudinem Christi, ut, si laesi te, dimittas mihi nec me uicissim laedendo malum pro malo reddas. laedes autem me; si mihi tacueris errorem I meum, quem forte inueneris in factis uel dictis meis. nam si ea in me reprehenderis, quae reprehendenda non sunt, te laedis magis quam me — quod absit a moribus et sancto proposito tuo, ut hoc facias uoluntate laedendi culpans in me aliquid dente maledico. quod mente ueridica scis non esse culpandum — ac per hoc aut beniuolo corde argues, etiam potest enim fieri, ut tibi aliud uideatur, quam ueritas habet, dum tamen abs te aliud non fiat, quam caritas habet. et ego amicissimam reprehensionem gratissime accipiam, etiam si reprehendi non meruit,
Abbreviated transcription (Latin):
Nullo enm modo id de te opinatꝰ fuero
quod ñ te arbitrans lȩsũ. sic tam̃ rescri.¬
bis ut lȩdas. Aut site ñ sic rescribente.
ego propt̃ nimiam stultitiam mram
ledi posse putatus sũ. hoc ipso lȩsisti
plane quo de me ita fensisti. S nullo
modo tu me quẽ nũꝗ talẽ exꝑtus es.
temere talt̃ crederes. qui litterar um
mearum exemplarib & iã cũ stilum
meũ nosse tenere eredere noluisti.
S̾i enĩ ũ in merito uidisti ure iuste rx.¬
postulaturũ fuisse. si tenere crederes
esse litreras mras quȩ non essent meȩ.
quanto iustius expostularẽ meipstim
temere putatũ talẽ qualẽ mr ñ nossor
qui putauiss&: Nequaquã ergo ita
prolabereris ut tẽ non rescribente quo
lȩderer. me tamen existimares nimis
insiprentẽ. &iã tali tuo rescripto lȩdi
potuisse. Restat igitur ut lȩdere ne re¬
scribendo disponeres. si certo documento
meas er̃. illas litteras nosses. atq ita qr

Expanded text:
nullo enim modo id de te opinatus fuero, nullo enim modo id de te opinatus fuero, quod non te arbitrans laesum sic tamen rescribis, ut laedas. aut si te non sic rescribente ego propter nimiam stultitiam meam laedi posse putatus sum, hoc ipso laesisti plane, quod de me ita sensisti. sed nullo modo tu me, quem numquam talem expertus es, temere talem crederes, qui litterarum mearum exemplaribus etiam, cum stilum meum nosses, temere credere noluisti. si enim non inmerito uidisti me iuste expostulaturum fuisse, si temere crederes esse litteras meas, quae non essent meae, quanto iustius expostularem me ipsum temere putatum talem, qualem me non nosset, qui putauisset! nequaquam ergo ita prolabereris, ut te non rescribente, quo laederer, me tamen existimares nimis insipientem etiam tali tuo rescripto laedi potuisse. Restat igitur, ut laedere me rescribendo disponeres, si cerato documento meas esse illas litteras nosses. atque ita, quia
Abbreviated transcription (Latin):
seribere. aut mittere exemplaria uerio¬
ra ut absq ulla rancora stomachi in
seripturarum disputatione uersemur:
Quo pacto enĩ possinus in hac dispu¬
tatione sine rancore uersari sime lede.
abste lesus iustȩ expostolarẽ. quod pro.¬
bare ante debuisfes meum eẽ sermonẽ
& sic rescribere. hoc ẽ. & sic lȩdere:
Nisi enĩ rescribendo besisses. go iuste
expostulare non possem. Promde cũ
ita reseribis ut lȩdas. quis locus nobis
relinquitur indisputatione scriptii.¬
rarũ sine ullo rancore uersandi:
Ego quidem absit ut ledar. si mihi
certa ratione uolueris & potueris
drmonstrare illud exepistola apłi.
uel quid aliud scripturarũ scãrum
te uerius intellexisse quã me: immo
uero absit ut ñ cũ gr̃arũ actione
lucris mris depute. si fuero te docen:¬
te instructus aut emendante correctꝰ.
Merũtamen tu mi frater carissine
nisi te putares lȩsum seripus meis.
non me putares lȩdi posse rescriptis tui.

Expanded text:
scribere aut mittere exemplaria uerioscribere aut mittere exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum disputatione uersemur. quo pacto enim possumus in hac disputatione sine rancore uersari, si me laedereabs te laesus iuste expostularem, quod probare ante debuisses meum esse sermonem et sic rescribere, hoc est et sic laedere? nisi enim rescribendo laesisses, ego iuste expostulare non possem. proinde, cum ita rescribis, ut laedas, quis locus nobis relinquitur in disputatione scripturarum sine ullo rancore uersandi? ego quidem absit ut laedar, si mihi certa ratione uolueris et potueris demonstrare illud ex epistula apostoli uel quid aliud scripturarum sanctarum te uerius intellexisse quam me; immo uero absit, ut non cum gratiarum actione lucris meis deputem, si fuero te docente instructas aut emendante correctus. Uerum tamen tu, mi frater carissime, nisi te putares laesum scriptis meis, non me putares laedi posse rescriptis tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
si meam culpam ipse cognouero.
rantissimo fr̃i & conpresbitero
hieronimo. augustinus indño salutẽ.
Quamuis rxistimẽ ante quã istas
sumeres urnisse in manus tuas litte¬
ras meas. quas ꝑdĩ feruũ filiũ nr̃m
cyprianum diaconum misi. quibus
cerissime agnoserres mram ẽẽ. xpłam
cuius exemplaria illuc ꝑuenisse com.¬
memorasti. unde me iam arbitror
rescripus tuis uelut entillinis gran¬
dib atq acrib cestib tamq audacẽ
clare tam cępisfe pulsari atq uersari.
nunc tamen ris ipsis respondeo litte.¬
ris tuis quas mihi per scm̃ filiũ nrm̃
ame tuȩ offensionis indicia. Itaque
ubi mulcebar legens ibi continuo ferie.¬
bar. hoc sane uel maxime ammirans
quod cũ te dicas exemplarib litterarim
mearũ idõ temere non putasse ereden¬
dum. ne forte respondente besus iuste
expostularem quod ꝓbare ante debuisses
nreum esse sermone᷑. Et sic reseribere.
postea iubras si mea ẽ epła aperte me

Expanded text:
si meam culpam ipse cognouero. si meam culpam ipse cognouero. RANTISSIMO FRATRI ET CONPRESBVTERO HIERONVMO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Quamuis existimem, antequam istas sumeres, uenisse in manus tuas litteras meas, quas per dei seruum filium nostrum Cyprianum diaconum misi, quibus certissime agnosceres meam esse epistulam, cuius exemplaria illuc peruenisse commemorasti, unde iam me arbitror rescriptis tuis uelut Entellinis grandibus atque acribus caestibus tamquam audacem Dareta coepisse pulsari atque uersari, nunc tamen eis ipsis respondeo litteria me tuae offensionis indicia. Itaque ubi mulcebar legens, ibi continuo feriebar: hoc sane vel maxime admirans, quod cum te dicas exemplaribus litterarum mearum ideo non temere putavisse credendum, ne forte, te respondente, laesus juste expostularem, quod probare ante debuisses, meum esse sermonem, et sic rescribere; postea jubeas, si mea est epistola, aperte me
Abbreviated transcription (Latin):
alipyum. ut nieo obsequio salutes obse.¬
cro Sc̃i fratres qui nobiscum inmo¬
nasterio dño seruire festinant. oppido
te falutant. In coluntẽ te & memorẽ¬
mei. xp̃s ds̃ noster tueatur omniporens.
dnẽ uere scẽ & suscipiende papa.
omino beatissimo & merito
uenerando frĩ & consacerdori
presidio. augustinus in dño salutem.
Sicut p̾sens rogaui sinceritatem tuã.
nc̃ quoq cõmoneo ut litteras meas
scõ fr̃ĩ & conpresbitero nr̃o hieroni¬
mo mitrere non graueris. Ut autẽ
nourrit caritas tua qur̃admodum
&iam tu illi pro mea causa scribere
debeas. misi exemplaria litterarum
mearũ ad ipsum. & ad me ipsius. Quib
lectis. ꝓ tua prudentia facibe uidebis
& modũ mrũ quẽ seruandũ put̃aui
& motũ eiꝰ quẽ non frustra timui.
Aut si ego quod non debui uel quomͦi
non debui aliquid scripsi. ñ ad illum
de nre. sed ad meipsum potius fra.¬
terna dibectione mitte sermonem.
oruo correctus petam ut cognoscat

Expanded text:
Alypium ut meo obsequio salutes, obseAlypium ut meo obsequio salutes, obsecro. sancti fratres, qui nobiscum in monasterio domino seruire festinant, oppido te mei, Christus Deus noster tueatur omnipotens, domine vere sancte et suscipiende papa. OMINO BEATISSIMO ET MERITO VENERANDO FRATRI ET CONSACERDOTI PRAESIDIO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Sicut praesens rogaui sinceritatem tuam, nunc quoque commoneo, ut litteras meas sancto fratri et conpresbytero nostro Hieronymo mittere non graueris. ut autem nouerit caritas tua, quem ad modum etiam tu illi pro mea causa scribere debeas, misi exemplaria litterarum et mearum ad ipsum et ad me ipsius, quibus lectis pro tua sancta prudentia . facile uideas et modum meum, quem seruandum putaui, et motum eius, quem non frustra timui. aut si ego, quod non debui uel quo modo non debui, aliquid scripsi, non ad illum de me sed ad me ipsum potius fraterna dilectione mitte sermonem, quo correctus petam, ut ignoscat,
Abbreviated transcription (Latin):
pape augustino. hieroninius
in xp̃o salutẽ. Anno p̃terito ꝑ frẽm
nr̃m asterium yppo diaconum digna¬
tioni tux̧ epistolam miseram promtũ
reddens salutationis officiũ. quã tibi
arbitror redditam. Nunc quoque
per scm̃ frẽm meũ p̾sidiũ diaconũ.
obsecro primũ ut memineris mei.
dein ut baiulum litrerarũ habras
commendatũ. & mͥ seias germanissi¬
mum. & inquib cumq necessitas
postularit fauras atq sustentes. Non
quo aliqua re xp̃o tribuente indigeat.
sed quo bonoꝵ amicitias auidissime
expetat. & se inhis coniungendis
maximum putae beneficium conse¬
quutum. Cur autem ad occidentẽ
nauigauerit. ipso poteris narrante
cognoscere. Nos in monasterio con¬
stituti uariis hinc inde fluctib qua.¬
timur. & peregrinationis molestias
sustinemus. sed credimus ineo qui
dixit. confidite. ego uici mundum.
Quod ipso tribuente & p̾sube. contra
hostẽ diabolum uictoriam consequam᷑.
Señ &e uenerabilem frẽm nr̃m papã

Expanded text:
PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium hypodiaconum dignationi tuae epistulam miseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes,\' non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus quatimur et peregrinationis molestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: Confidite; ego uici mundum, quod ipso tribuente et praesule contra hostem diabolum uictoriam consequamur. sanctum et uenerabilem fratrem\' nostrum papam
Abbreviated transcription (Latin):
& cucurrimus quantũ poruimꝰ. nc̃ te
currente & longa spacia transmeante.
nobis debetur otium. simulq ut cũ
uenia &e honore tuo dixerim. ne solus
pedẽ. Tristes hȩc dicta uidimus. uti¬
nam mereremur conplexus tuos. &
conlatione mutua uel doceremus
aliqua itel disceremus. Misit mihi
temeritate solita maledicta sua calpur.¬
nius cognomento lanarius. quȩ ad
affricam studio eiꝰ didici peruenisse.
atq breuiter exparte respondi & libelli
eius uobis misi exemplaria. latius
opus cum oportunum fuerit primo
missurus tempore. in quo illud caui
ne in quoꝗ existimationẽ bederem
xp̃ianã. sed tantũ ut delirantis impe.¬
riti mendatium ac uecordiam confuta.¬
rem. Memento mei sc̃e ac uenerabilis
papa. uide quantũ te diligam ut ne
prouocatus quidẽ uoluerim respondere.
nec credam tuũ esse quod in altero forte
reprehenderem. Frater cõmunis.
suppliciter te salutat. E ꝑxA tue¬
omino uere scõ & bratissimo

Expanded text:
et cucurrimus, quantum potuimus; nunc te et cucurrimus, quantum potuimus; nunc te currente et longa spatia transmittente nobis debetur otium simulque, ut cum uenia et honore tuo dixerim, ne solus pedem. tristes haec dictauimus; utinam mereremur conplexus tuos et conlatione mutua uel doceremus aliqua uel disceremus! Misit mihi temeritate solita maledicta sua Calpurnius cognomento Lanarius, quae ad Africam quoque studio eius didici peruenisse. ad quae breuiter ex parte respondi et libelli eius uobis misi exemplaria latius opus, cum oportunum fuerit, primo missurus tempore; in quo illud caui, ne in quoquam existimationem laederem Christianam, sed tantum, ut delirantis inperiti mendacium ac uecordiam confutarem. memento mei, sancte ac uenerabilis papa. uide, quantum te diligam, ut ne prouocatus quidem uoluerim respondere nec credam tuum esse, quod in altero forte reprehenderem. frater Communis suppliciter te salutat. Domino uere sancto et beatissimo
Abbreviated transcription (Latin):
si tua ẽ. epistola aperte scribe uel mit.¬
te exemplaria ueriora. ut absq ullo ran¬
core stomachi inscripturarũ disputatio¬
ne uersemur. & irel nr̃m emendemus
errorem. uel alium frustra rep̾hendisse
docramus. Absit auit̃ ame ut quicqua
de libris beantudinis tuȩ attingere
audeam. sufficit enĩ mihi probare
nra & altena ñ carpere. Ceterum
optime nouit prudentia. unũ quẽq
in suo fensu abundare. & puerilis esse
iactantiȩ quod olim adolescentulĩ fa.¬
cere consuruerant. accusando inlus.¬
tres uiros suo nomini famã querere.
Nec tam stulus sũ. ut diuersitate ex-¬
planationum tuarum mel ȩdi putem
quia nec tu bederis si nos contraria
senserimus. Sed illa ẽ. uera inter ami.¬
cos rep̃hensio. si nrãm operam non
uidentes alioꝵ iuxta persium manticã
consideremus. suꝑ ẽ. ut diligas diligentẽ.
& inscripiuraru campo iuuenis senr̃
non ꝓuoces. Nos nr̃a habuimꝰ tẽpora

Expanded text:
si tua est epistula, aperte scribe uel mitsi tua est epistula, aperte scribe uel mitte exemplaria ueriora, ut absque ullo rancore stomachi in scripturarum disputatione uersemur et uel nostrum emendemus errorem uel alium frustra reprehendisse doceamus. Absit autem a me, ut quidquam de libris beatitudinis tuae adtingere audeam. sufficit enim mihi probare mea et aliena non carpere. ceterum optime nouit prudentia tua unumquemque in suo sensu abundare et puerilis esse iactantiae, quod olim adulescentuli facere consueuerant, accusando inlustres uiros suo nomini famam quaerere. nec tam stultus sum, ut diuersitate explanationum tuarum me laedi putem, quia nec tu laederis, si nos contraria senserimus. sed illa est uera inter amicos reprehensio, si nostram peram non uidentes aliorum iuxta Persium manticam consideremus. superest, ut diligas diligentem et in scripturarum campo iuuenis senem non prouoces. nos nostra habuimus tempora
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ filii nr̃i asterii ippo diaconi bratitu.¬
dinis tuȩ adme litterȩ ꝑuenert̃. quib
satis facis te contra paruitatẽ mram
librũ romã non misisse. Hoc nec ego
factũ audieram. sed epistolȩ cuiusdã
quasi ad me scriptȩ ꝑ frem̃ nostrũ
sisinnium diaconũ huc exemplaria
ꝑuenert̃. Inqua hortaris nre ut pali¬
nodian suꝑ quodam apłi capitulo ca.
detrahendo oculos perdiderat laudando
receperit. Eigo fimplicuer fateor dig.¬
rua mihi uiderentur. tamen ñ temere
exemplarib litterarũ credendũ puta.¬
ui. ne forte me respondente lesus iusta
expostulares. quod ꝓbare ante debuis.¬
sem tuum eẽ. sermonẽ & sic rescri¬
bere. Accessit ad moram. sc̃ȩ̃ & uenera.¬
bilis paubȩ longa infirmitas. Dum
enĩ languenti multo tẽpore asside.¬
mus. pene rpistobȩ tuȩ uel eius
qui sub tuo nomine scripserat obliti
sumus. memores illius uersiculi. mu¬
sica inluctu importuna narratio. Itaq

Expanded text:
sancti \'filii nostri Asterii hypodiaconi beatitusancti \'filii nostri Asterii hypodiaconi beatitudinis tuae ad me litterae peruenerunt, quibus satis facis te contra paruitatem meam librum Romam non misisse. hoc nec ego factum audieram, sed epistulae cuiusdam quasi ad me scriptae per fratrem nostrum Sisinnium diaconum huc exemplaria peruenerunt, in qua hortaris me, ut zzakivoidiav super quodam apostoli capitulo canadetrahendo oculos perdiderat, laudando receperit. ego simpliciter fateor digtua mihi uiderentur, tamen non temere exemplaribus litterarum credendum putaui, ne forte me respondente laesus iuste expostulares, quod probare ante debuissem tuum esse sermonem et sic rescribere. accessit ad moram sanctae et uenerarabilis Paulae longa infirmitas. dum enim languenti multo tempore adsidemus, paene epistulae tuae uel eius, qui sub tuo nomine scripserat, obliti sumus memores illius uersiculi: musica in luctu inportuna narratio. itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
nosci ñ potest eredere. Ita sane hoc dixe.¬
rim. ut ego ñ tantũ paratissimus sim.
siquid te in meis scriptis mouerit fra¬
ternȩ accipere quid contrasentias. aut
decorrectione nea aut de ipsa benitio¬
lentia gauisurus. Terũceiã hoc ate
postulem ac flagitem. O si licuissoe. &
siñ cohabitante saltim uicinote indño
ꝑfrui. ad erebrum & dulce conloquiũ.
Sed quia id ñ ẽ. datũ peto ut hoc ipsũ
quod in xp̃o qua possumꝰ simul simus.
conseruari studeas & augeri ac perfici
& rescripta quamuis rara ñ spernere.
S aluta obsequio meo sem̃ frẽm paulini.¬
anum. & om̃s fr̃s qui tecum ac tbe te
indño gaudent. Memor nr̃i exaudia.¬
ris adñõ in om̃i scõ desidexio. dñẽ carisfi.¬
mr & desideratissime & honorande
inxp̃o frat᷑. EURA ΗIERONIMI ADSCM AUẼ.
omino uere scõ ac bratissimo
pape augustino. hreronimus u
xp̃o salutẽ. In ipso ꝓfectionis articulo

Expanded text:
nosci non potest, credere. ita sane hoc dixenosci non potest, credere. ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis mouerit, fraterne accipere, quid contra sentias, aut de correctione mea aut de ipsa tua beniuolentia gauisurus, uerum etiam hoc a te postulem ac flagitem. 0 si licuisset etsi non cohabitante saltem uicino te in domino perfrui ad crebrum et dulce conloquium! sed quia id non est datum, peto, ut hoc ipsum, quod in Christo, quam possimus, simul simus, conseruare studeas et augeri ac perfici et rescripta quamuis rara non spernere. saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum et omnes fratres, qui tecum ac de te in domino gaudent. memor nostri exaudiaris a domino in omni sancto desiderio, domine carissime et desiderantissime et honorande imo papae Augustino Hieronymus in domino salutem. In ipso profectionis articulo
Abbreviated transcription (Latin):
mo ce honorando inxp̃o fratri
& conpresbitero hirronimo. augustinus
in dño salutẽ. Audiui ꝑuenisse in manꝰ
tuas litreras meas. sed quod adhuc re¬
scripta non merui. nequaquã imputa¬
uerim dibectioni tuȩ. aliouid ꝓculdubio
impedimenti fuit. Onde agnosco ine
dñm potius dep̃candũ. ut tux uoluntati
dox facultatẽ mitrendi qđ scripseris.
Nani rescribendi iam dedit. quia cum
uolurris facilline poteris. Eitiam hoc
adine sane platũ ẽ. utrũ quidẽ crede.¬
rem dubitaui. sedhinc quoq tibi aliqͥđ
utrum scriberẽ dubitare non debui.
Hoc autẽ breue suggestũ eẽ. caritati tuȩ.
annescio quib fr̃ib mͥ dictũ ẽ. quod
librum aduersus te scripserim romãq
miserim. Hoc falsũ ẽẽ. noueris. deum
nr̃m testor hoc me ñ fecisse. Sed si
forte aliqua inalioruib scriptis mris
reperiuntur. in quib aliter aliquid quã
sensisse repperiar ñ contra te dictum.
sed quod mͥ uidebatur anie seriptũ eẽ.
puto te debere cognoscere. Aut si cog¬

Expanded text:
O FRATRI ET CONPRESBVTERO HIERONVMO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Audiui peruenisse in manus tuas litteras meas; sed quod adhuc rescripta non merui, nequaquam inputauerim dilectioni tuae; aliquid procul dubio impedimenti fuit. unde agnosco a me dominum potius deprecandum, ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris, nam rescribendi iam dedit, quia, cum uolueris, facillime poteris. Etiam hoc ad me sane perlatum utrum quidem crederem, dubitaui, sed hinc quoque tibi aliquid utrum scriberem, dubitare non debui. hoc autem breue est: suggestum caritati tuae a nescio quibus fratribus mihi dictum est, quod librum aduersus te scripserim Romamque miserim. hoc falsum esse noueris; deum nostrum testor hoc me non fecisse. sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi uidebatur, a me scriptum esse puto te debere cognoscere aut, si cog
Abbreviated transcription (Latin):
esse pollutũ. sed ȩqualiter om̃s ad xp̃i
euangelium prouocari. Ad quod
prirus respondit. Absit. quia nũquã
manducaui cõmune & in mundum.
Et uox sedo ad eum facta ẽ. Quae
ds̃ purificauit. tune cõmune dixeris.
Iuit itaq cȩsaream. & ingressus ad
cornelium. aperiens os suum dixit.
Inurritate cõperi quia non ẽ. ꝑsonarũ
acceptor ds̃. sed inomni gente qui ti¬
m& eum & operatur iustinam acceptꝰ
est illi. Deniq cetidit sp̃s sc̃s suꝑ ros.¬

Expanded text:
esse pollutum, sed aequaliter omnes ad Christi esse pollutum, sed aequaliter omnes ad Christi euangelium prouocari. ad quod Petrus respondit: Absit, quia numquam manducaui commune et inmundum. et uox secundo ad eum facta est: Quae deus purificauit, tu ne commune dixeris. iuit itaque Caesaream et ingCornelium, aperiens os suum dixit: In veritate comperi, quia non est personarum acceptor Deus: sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi. Denique cecidit Spiritus Sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
in quo fuit ipse qui alium arguit delin.¬
quentẽ. Quid dicam de ioħe qͥ dudũ
inpontificali gradu constantinopolita¬
nam rexit arccłam &e proprie suꝑ hoc
capitulo latissimũ exarauit librum.
in quo origenis & ueterũ sententiam
ẽ secutus : Si iguur me rep̃hendis
errantẽ. patere ine queso errare cum
talibus. Et cumi nie erroris nrei mul¬
tos socios habere ꝑspexeris. tu ueritatis
tuȩ saltim unũ astipulatorẽ proferre
debebis. haec de explanatione unius
capituli epistolȩ ad galathas. sed ire uide.¬
ar aduersũ rationẽ tuam niti testium
nuniero & occasione uiroꝵ inlustriũ
subter fugere ueritatẽ. nec manum
audere conserere. breuiter de scriptu.¬
ris exempla ꝓponã. In actib aposto loꝵ
uox facta ẽ. ad petrũ dicens. Surge
prire occide & manduca. id est omĩa
animalia quadrupedũ & serpentium
terrę & uolatiliũ cęli. Quo dicto.
ostenditur nullũ hominẽ scđm naturã

Expanded text:
in quo fuit ipse, qui alium arguit delinin quo fuit ipse, qui alium arguit delinquentem. quid dicam de Iohanne, qui dudum in pontificali gradu Constantinopolitanam rexit ecclesiam et proprie super hoc capitulo latissimum exarauit librum, in quo Origenis et ueterum sententiam est secutus? si igitur me reprehendis errantem, patere me, quaeso, errare cum talibus et, cum me erroris mei multos socios habere perspexeris, tu ueritatis tuae saltem unum adstipulatorem proferre debebis. haec de explanatione unius capituli epistulae ad Galatas. Sed ne uidear aduersum rationem tuam niti testium numero et occasione uirorum inlustrium subterfugere ueritatem nec manum audere conserere, breuiter de scripturis exempla proponam. in actibus apostolorum uox facta est ad Petrum dicens: Surge, Petre, occide et manduca, id est omnia animalia quadrupedum et serpentium terrae et uolatilium caeli. quo dicto ostenditur nullum hominem secundum naturam
Abbreviated transcription (Latin):
faciendȩ. tu ut ep̃s in tota orbe notissimꝰ
debes hanc ꝓuulgare tuam fententiam.
& in assensũ tuum om̃s coepiscopos tra.¬
here. Ego in paruo tuguriunculo cũ
monachis id est conpeccatorib meis.
de magnis staurere non audeo. nisi hoc
ingenire confiteri. me maioꝵ fcripta
lrgere & in cõmentariis scđm omniũ
consurtudin̾ẽ uariis ponere explaua.¬
tiones. ut emiultis sequatur unusquisq
quod uelit. quod quidẽ puto te & in
sȩculari litreratura & indiuinis libris
legisse & ꝓbasse. hanc autẽ explanatio.¬
nẽ quã primus origenes indecimo stro.¬
matũ libro. ubi epistolam pauli adgala.¬
thas interp̃tatur & ceteri deinceps in¬
ter p̃ces sunt fecuti. Illa uel maxime
causa sub introducunt. ut porphyrio
respondeant blasphemanti. qui pauli
arguit ꝓcatitatẽ quod principr̃ apłoꝵ
petrũ ausus sit rep̾hendere & arguere
infaciem. ac ratione constringere qđ
male fecerit id ẽ. in eo errore fuerit

Expanded text:
faciendae, tu ut episcopus in toto orbe notissimus faciendae, tu ut episcopus in toto orbe notissimus debes hanc promulgare sententiam et in adsensum tuum omnes coepiscopos trahere. ego in paruo tuguriunculo cum monachis, id est conpeccatoribus meis de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me maiorum scripta legere et in commentariis secundum omnium consuetudinem uarias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quod uelit. quod quidem puto te et in saeculari litteratura et in diuinis libris legisse et probasse. Hanc autem expositionem, quam primus Origenes in decimo Stromatum libro, ubi epistulam Pauli ad Galatas interpretatur, et ceteri deinceps interpretes sunt secuti, illa uel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit procacitatem, quod principem apostolorum Petrum ausus sit reprehendere et arguere in faciem ac ratione constringere, quod male fecerit, id est in eo errore fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
fine eĩdẽ capituli quod reprehendis
seripserim. si cui iste ñ placor fensus.
quo nec petrus peccasse. nee paulus
procaciter ostenditur arguisse. maio¬
rem debae exponere. qua consequentia
paulus in altero rep̾hendat quod ipse
cõmisit. Ex quo ostendi me non
ex definito id defeudere quod ingrecis
legeram. sed ea expressisse quȩ legeram.
ut lectoris arbitrio derelinquerẽ. utrũ
ꝓbanda effent aninꝓbunda. Tu igitur
ne quod ego petreram faceres nouum
argum̃tũ repperisti ut asfereres genti.¬
les qui in xp̃m credidissent legis onere
librros. eos autẽ qui exiudȩis crederent
legi esse subiectos. ut ꝑ utroꝵq ꝑsonã
& paulus recte rep̾henderoe eos qui legẽ
seruarent quasi doctor gentium. &
petrus iure rep̃henderetur qui pria.¬
ceps cireucisionis id imprrauerit
gentib. quod soli qui ex iudexs erant
debuerint obseruare. Hoc si placoe
immo quia placoe ut quicumque
credunt ex iudȩis debitores sint legis

Expanded text:
fine eiusdem\'capituli, quod reprehendis, fine eiusdem\'capituli, quod reprehendis, scripserim: si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse nec Paulus procaciter ostenditur arguisse maiorem, debet exponere, qua consequentia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commisit. ex quo ostendi me non ex definito id defendere, quod in Graecis legeram, sed ea expressisse, quae legeram, ut lectoris arbitrio derelinquerem, utrum probanda essent an inprobanda. Tu igitur, ne, quod ego petieram, faceres, nouum argumentum repperisti, ut adsereres gentiles, qui in Christum credidissent, legis onere liberos, eos autem, qui ex Iudaeis crederent, legi esse subiectos, ut per utrorumque personam et Paulus recte reprehenderet eos, qui legem seruarent, quasi doctor gentium et Petrus iure reprehenderetur, qui princeps circumcisionis id imperauerit gentibus, quod soli, qui ex Iudaeis erant, debuerint obseruare. hoc si placet, immo quia placet, ut, quicumque credunt ex Iudaeis, debitores sint legis
Abbreviated transcription (Latin):
de arecclesia nuper egressum. & abexan.¬
drum ueterẽ hereticũ. eusebiũ quoq
emesenum. & theudoꝵ. hera deoten.
qui & ipsi ñ nullos suꝑ hac re cõmenta¬
rios reliquerunt. Ei quib uel si pauca
decerperẽ fiera aliquid quod ñ penitꝰ
contẽneretur. Et ut simpliciter
fairar. legi hȩc omĩa. & innente mea
plurima coacrruans ac cito notario
uel mea irel alrena dictaui. nec ordi¬
nis nec uerboꝵ interdũ nec senfuum
miemor. Iam dñi miscđiae ẽ. ne per
impericiam nr̃am ab aliis benedicta
dispereant. & non placeant inter
extraneos. quȩ placent inter suos.
Siquid iguur rep̾hensione dignum
putaurras in explanatione nr̃a. erudi.¬
tionis tuȩ fuerat querere. utruni ea
quȩ scripsimus haberentur ingrecis.
ut si illi non dixissent. tc̃ mrã ꝓprie
sententiam condẽpnares. Prȩsertim
cum libere in p̃fatione confeffus sim.
origenis comientarios me fecutum.
& urel mra uel aliena dictasse. & in

Expanded text:
de ecclesia nuper egressum et Ale.xande ecclesia nuper egressum et Ale.xandrum, ueterem hereticum, Eusebium quoque Emisenum et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentarios reliquerunt. e quibus uel si pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretur, et, ut simpliciter fatear, legi haec omnia et in mente mea plurima coaceruans accito notario uel mea uel aliena dictaui nec ordinis nec uerborum interdum nec sensuum memor. iam domini misericordiae est, ne per inperitiam nostram ab aliis bene dicta dispereant et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. si quid igitur reprehensione dignum putaueras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea, quae scripsimus; haberentur in Graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares, praesertim cum libere in praefatione confessus sim Origenis commentarios me secutum et uel mea uel aliena dictasse et in
Abbreviated transcription (Latin):
dere quod ipse fecerat. nec in alio
arguere simulationẽ cuiies ipse tene.¬
batur reus. & asseris rep̃hensionem
apostolicam non fursse dispensatoriã
sed ueram. & nie non debere docere
mendatium. sed uniuersa quȩ scrip.¬
ta sunt ita sonare ut scripta sunt.
Adquȩ primũ respondeo debuisse
prudentiam tuam p̾fatiuncule com.¬
mentarioꝵ meoꝵ meminisse. dicentis
exꝑsona mea. Quid igitur ego stultus
a ut temerarius quid pollicear qđ ilbe
non potuit : Minime. quin potius
ineo mihi uideor cautior atos timidi¬
or. quod iubecillitatẽ uiriũ mearum
sentiens origenis commientarios sũ fecu.¬
tus. Scripsit eñ ille uir inepistola
parili adgalathas quinq proprie uolu.¬
mina. & decimũ stromatũ suoꝵ librũ
cominatico suꝑ explanationẽ eius ser¬
moie compleuit. Tractatus quoqur
uarios & excerpta. quȩ uel sola possent
sufficere composuit. Pretermitto didy¬
mũ uidentem neũ. & laodecenum

Expanded text:
dere, quod ipse fecerat, nec in alio dere, quod ipse fecerat, nec in alio arguere simulationem, cuius ipse tenebatur reus, et adseris reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed ueram, et me non debere docere mendacium, sed uniuersa, quae scripta sunt, ita sonare, ut scripta sunt. ad quae primum respondeo debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse dicentis ex persona mea: quid igitur? e.go stultus aut temerarius, qui id pollicear, quod ille non potuit? minime. quin potius in eo mihi uideor cautior atque timidior, quod inbecillitatem uirium mearum sentiens Origenis commentarios sum secutus. scripsit enim ille uir in epistulam Pauli ad Galatas quinque proprie uolumina et dec.imum Stromatum suorum librum commatico super explanatione eius sermone conpleuit; tractatus quoque uarius et excerpta, quae uel sola possent sufficere, conposuit. praetermitto Didymum uidentem meum et Lao dicenum
Abbreviated transcription (Latin):
defuncti essent. Cum uero multoꝵ
& eo tempore quo scribebatur & nc̃ usq
ulurennium ibi cõmemoremur opuseu.¬
la. mirari te cur ei hunc titulũ inpo.¬
suerim. Puto intelligere prudentiã
tuam. quod ex opere ipso titulũ pofure.¬
ris intelligere. Legisti rnũ & grecos
& lannos qui uitas uiroꝵ illustrium
defcripsert̃. quod nũq epitaphium
huic operi scripserint. sed de inlustrĩ¬
bus uiris uerbi grã ducib philosophis.
oratorib historicis. poetis. epicis. tragi.¬
cis. comicis. Epitaphium autẽ ꝓprie
scribinur mortuoꝵ. quod quidem in
dormitione scȩ̃ memorrȩ neponani
pr̃i olim fecisse me noui. Ergo hic
liber uel de inlustrib uiris. uel ꝓprie
descriptorib a ecclesiasticis appelland
est. lic& aplerisq emendatorib impe¬
ritis de auctoritatib dicatur inscriptꝰ.¬
In secundo loco queris cur dixerim
in cõmentariis epistolȩ ad galathas
paulũ id inpetro ñ potuisse rep̾hen¬

Expanded text:
defuncti essent; cum uero multorum defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi memorentur opuscula, mirari te, cur ei hunc titulum inposuerim. puto intellegere prudentiam tuam, quod ex opere ipso titulum potueris intellegere. legisti enim et Graecos et Latinos, qui uitas uirorum inlustrium descripserunt, quod numquam Epitaphium huic operi scripserint, sed De inlustribus uiris — uerbi gratia: ducibus, philosophis, oratoribus, historicis, poetis, epicis, tragicis, comicis —; Epitaphium autem proprie scribitur mortuorum, quod quidem in dormitione sanctae memoriae Nepotiani presbyteri olim fecisse me noui. ergo hic liber uel De inlustribus uiris uel proprie De scriptoribus ecclesiasticis appellandus est, licet a plerisque emendatoribus inperitis De auctoribus dicatur inscriptus. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis epistulae ad Galatas Paulum id in Petro non potuisse reprehen
Abbreviated transcription (Latin):
tu superas. quia non filii parentibus.
sed parentes filuis thesaurizant. Et
in parali pomenon libro legimus. quod
filii isrł ad pugnandum processerint
mente pacifica. inter ipsos quoque
gladios & effusiones sanguinis & cada¬
uera prostratoꝵ. non suam sed pacis
uictoriam cogitantes. Respondeamꝰ
igitur ad omĩa. & multiplices questio¬
nrs breui si xp̃s iusferit fermone solua.¬
mur. Prȩtermitto salutationes & offi¬
cia quib meũ demulees caput. tacro
deblanditus quib rep̃hensionẽ mei
niteris consolari. ad ipsas causas ueniã
Dicis accrpisse te librũ intũ aquodã
fratre qui titulũ non haber&e. in quo
scriptores aecclesiasticos tam grecos
qũa latinos enumerauerim. Cumq
abro quereres ut tuis uerbis utar cur
liminaris pagina non esse inseripta uel
quo censeretur nomine respondisse ap¬
pellari ephitaphium. & argumentaris
quod recte sic uocaretur. si eoꝵ tantũ
url uitas uel scripta ibi legisses qui iam

Expanded text:
tu superas, quia non filii parentibus, tu superas, quia non filii parentibus, sed parentes filiis thesaurizant. et in Paralipomenon libro legimus, quod filii Israhel ad pugnandum processerint mente pacifica inter ipsos quoque gladios et effusionem sanguinis et cadauera prostratorum non suam, sed pacis uictoriam cogitantes. respondeamus igitur ad omnia et multiplices quaestiones breui, si Christus iusserit. sermone. soluamus. praetermitto salutationes et officia, quibus meam demulces caput, taceo de blanditiis, quibus reprehensionem mei niteris consolari: ad ipsas causas ueniam. Dicis accepisse te librum meum a quodam -fratre, qui titulum non haberet, in quo scriptores ecclesiasticos tam Graecos quam Latinos enumerauerim. cumque ab eo quaereres, ut tuis uerbis utar, cur \'liminaris pagina\' non esset inscripta uel quo censeretur, nomine, respondisse appellari -Epitaphium. et argumentaris, quod recte sic uocaretur, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legisses, qui iam
Abbreviated transcription (Latin):
armatus procedebat ad pręlium. &
quinq lapides detorrente accipiens
leuigatos. nihil asperitatis & sordium
inter huius scłi turbines insensib suis
esse monstrabat. bibens detorrente in
uia. & ideirco exaltauit caput. suꝑbis.¬
simũ goliad suo potissimũ iuerone
truncauit. ꝑcutiens infronte blasphe.¬
mũ. & in ea parte corporis uulnerans.
inqua & p̃sũptor sacerdocii orias lẽpra
ꝑcutitur. Et sc̃s głatur indño dicens.
Signatum ẽ. suꝑ nos lumen uultus
tui dñe. Dicamus igitur & nos.
Paratũ cor meũ ds̃ paratũ cor meum.
cantabo & psallam ingła mea. eurge
psalterium & cythara exurgam diluculo.
ut in nobis possit impleri. aperi os tuũ
&e implebo illud. & dñs dabit uerbum
euangelizantib uirtutẽ multã. Te qͦq
ipsum orare non dubito. ut inter nos
contendentes ueritas superoe. Non eñi
tuam quȩris głam. sed xp̃i. Cumq
tu uiceris & ego uincam. si meũ errorẽ
intellexero. & econtrario me uincente

Expanded text:
armatus procedebat ad proelium et armatus procedebat ad proelium et quinque lapides de torrente accipiens leuigatos nihil asperitatis et sordium inter huius saeculi turbines in sensibus suis esse monstrabat bibens de torrente in uia et idcirco exaltatus caput superbissimum Goliath suo potissimum mucrone truncauit percutiens in fronte blasphemum et in ea parte corporis uulnerans, in qua et praesumptor sacerdotii Ozias lepra percutitur. et sanctus gloriatur in domino dicens: Signatum est super nos lumen uultus tui, domine. dicamus igitur et nos: Paratum cor meum, deus, paratum cor meum; cantabo et psallam in gloria mea; exsurge psalterium ut in nobis possit impleri: aperi os tuum et ego implebo illud et: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa. te quoque ipsum orare non dubito, ut inter nos contendentes ueritas superet. non enim tuam quaeris gloriam, sed Christi, cumque tu uiceris, et ego uincam, si meum errorem intellexero, et e contrario me uincente
Abbreviated transcription (Latin):
non egredi epistobȩ longioris. & festinan.¬
ti fr̃ĩ moram ñ facere. quiante triduũ
quã ꝓfecturus erat ame epistolas flagi.¬
tauit. ut pene inꝓcinctu hȩc qualia¬
cumq sunt effulcire cõpellar. & iumul¬
tuario respondere fermone ñ maturita.¬
te scribentis sed dictantis temeritate.
quȩ plerumq ñ indoctinã sed incasũ
uertitur. ut fortissimos quoq milites
subita bella conturbant. & Ante cogunt᷑
fugere quã possint arma corripere.
Ceterũ nr̃a armatura xp̃s ẽ. & apostoli
institutio. qui seribit adephesios. assumi¬
te arma dĩ. ut possitis resistere indre
malo. Et rarsus. Srate succincti
lumbos uros inueritate. & induti lorica
iustitiȩ. & calciati pedes in p̃paratione
euangelii pacis. Suꝑ omĩa accipientes
scutũ fidei. in quo possitis uniuersa tela
maligni ignita extinguere. & galram
salutis accipite. & gladium sp̃s quod ẽ.
uerbũ dĩ. his quondam telis rex dauid

Expanded text:
non egredi epistulae longioris et festinannon egredi epistulae longioris et festinanti fratri moram non facere, qui ante triduum, quam profecturus erat, a me epistulas flagitauit, ut paene in procinctu haec, qualiacumque sunt, effutire compellar et tumultuario respondere sermone non maturitate scribentis sed dictantis temeritate, quae plerumque non in doctrinam sed in casum uertitur, ut fortissimos quoque milites subita bella conturbant et ante coguntur fugere, quam possint arma corripere. Ceterum nostra armatura Christus est et apostoli institutio, qui scribit ad Ephesios: Adsumite arma dei, ut possitis resistere in die malo; et rursus: State succincti lumbos uestros in ueritate et induti loricam iustitiae et calciati pedes in praeparatione euangelii pacis super omnia accipientes scutum fidei, in quo possitis uniuersa tela maligni ignita extinguere, et galeam salutis accipite et gladium spiritus, quod est uerbum dei. his quondam telis rei Dauid
Abbreviated transcription (Latin):
te attestatũ esse memini. Ac per hoc
plurimũ profueris sieam seripturam
gretam quã septuaginta operati sunt
latine ueritati reddideris. quȩ indiuir¬
sis eodicib ita uaria ẽ. ut tolerari uix
possit. & ita suspecta. ne ingreco aliud
inurniatur. ut inde aliquid proferre
aut ꝓbare dubitetur. Breur̃ putabam
futuram hanc epistolam. sed uescio
quomodo ita mihi dulce factum est
in ea ꝓgredi. ac si tecũ loquerer. Sed
obseoro te ꝑdnm̃. ne te pigeat ad omĩa
respondere. & prestare mͥ quantã potue.¬
ris pręsentiam tuam. EPHA HIE RO¬
omino urre scõ & bratissimo
pape augustino. hieroni mus
in xp̃o salutẽ. Tres simul epistolas immo
libellos breues ꝑdiaconũ eyprianum
tuȩ dignationis accepi. diuersas ut tu
nominas questiones ut ego sentio re¬
prehensiones meoꝵ opusculoꝵ conti¬
nentes. Ad quas si respondere uolurro.
libri magnitudine opus erit. Tamen
conabor quantũ facere possum modũ

Expanded text:
te adtestatum esse memini. ac per hoc te adtestatum esse memini. ac per hoc plurimum profueris, si eam scripturam Graecam, quam Septuaginta operati sunt, Latinae ueritati reddideris, quae in diuersis codicibus ita uaria est, ut tolerari uix possit, et ita suspecta, ne in Graeco aliud inueniatur,\' ut inde aliquid proferre aut probare dubitetur. breuem putabam futuram hanc epistulam, sed nescio quo modo ita mihi dulce; factum est in ea progredi, ac si tecum loquerer. sed obsecro te per dominum, ne te pigeat ad omnia respondere et praestare mihi, quantum potueris, praesentiam tuam.\' CV. OMINO VERE SANCTO ET BEATISSIMO PAPAE AUGUSTINO HIERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Tres simul epistulas, immo libellos breues per diaconum Cyprianum tuae dignationis accepi diuersas, ut tu nominas, quaestiones, ut ego sentio, reprehensiones meorum opusculorum continentes. ad quas si respondere uoluero, libri magnitudine opus erit; tamen conabor, quantum facere possum. modum
Abbreviated transcription (Latin):
periculũ non remanere fine plebe.
Unde &eiani nobis uidetur. aliquando
te quoq in non nullis falli potuisse. Eit
uide hoc quale sit ieis litteris. quȩ
non possunt conlaus irsitatarum lin.¬
guarũ testimoniis emendari. Pro in.¬
de non paruas dõ gr̃as agimus de oꝑe
tuo quod euangelium exgreco in ter-¬
pretatus es. quia pene inom̃ib nulla
offensio ẽ. cum scripturam grecam
contulerimus. Vnde si quisquam
urteri falfitati contentiosus fau&. ꝓla.¬
tis conlansq coditibus uel docetur facil.¬
lime uel refellitur. Et si quidam
rarissima merito mouent. quis tam
durus est qui labori tam utili ñ facibe
iguoscat. cui uicẽ laudis referre ñ sufficit
Quid tibi autẽ uideatur eur in multis
aliter fe habeat hebreoꝵ codicũ aucto¬
ritas aliter grecoꝵ quȩ dicitur feptua.¬
ginta. uellr̃ digna reris aperire. N eque
enim paruũ pondiis hab& illa quȩ sic
meruit diffamari. & qua usos apostolos
non solum res ipsa indicat. fed & iam

Expanded text:
remanere sine plebe. unde etiam nobis uidetur aliquando te quoque in nonnullis falli potuisse et uide, hoc quale sit in eis litteris, quae non possunt conlatis usitatarum linguarum testimoniis emendari. Proinde non paruas deo gratias agimus de opere tuo, quod euangelium ex Graeco interpretatus es, quia — et paene in omnibus — nulla offensio est, cum scripturam Graecam contulerimus. unde, si quisquam ueteri falsitati contentiosus fauerit, prolatis conlatisque codicibus uel docetur facillime uel refellitur. et si quaedam rarissime merito mouent, quis tam durus est, qui labori tam utili non facile ignoscat, cui uicem laudis referre non sufficit? quid tibi autem uideatur, cur in multis aliter se habeat Hebraeorum codicum auctoritas, aliter Graecorum, quae dicitur - Septuaginta, uellem dignareris aperire. neque enim paruum pondus habet illa, quae sic meruit diffamari et qua usos apostolos non solum res ipsa indicat, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite quererẽ quid ageres. sospitẽ
te lȩtus audiui. Rursum cum tuas
litteras non dico sperarẽ sed exigerẽ.
nesciente te de africa ꝓfectũ esse fe
dixit. Itaq reddo tibi ꝑ rũ salutatio.¬
nis officia qui te unico amore com.¬
plectitur simulq obsecro ut ignoscas
pudori meo quod dia precipienti ut
reseriberẽ negare non potui. nec rego
tibi sed caitsȩ causa respondit. Et
si culpa est respondisse. queso ut paci.¬
enter audias. multo maior ẽ. ꝓuocasse.
Sed facessant istiusmodi quȩ rimoniȩ.
sit inter nos pura germanitas. & demn.¬
crps non questionũ. sed caritatis ad nos
scripta mittamus. Sc̃i fr̃s qui nobiscũ
dñõ seruiunt. affatim te falutant.
Scõs qui tecum xp̃i leue trahunt
ingum. precipire scm̃ & suscipien.¬
dum papã alipium. ut meo obsequio
salutes p̃cor. In columẽ te & memorẽ¬
scẽ & bratissine papã. Si begistilibrũ
explanationũ inionã puto quod ridicu¬
lam cucurbitȩ non recipias questione.

Expanded text:
sollicite quaererem, quid ageres, sospitem te laetus audiui. rursum, cum tuas litteras non dico spera- I rem, sed exigerem, nesciente te de Africa profectum esse se dixit. I itaque reddo tibi per eum salutationis officia, qui te unico amore I complectitur, simulque obsecro, ut ignoscas pudori meo, quod diu praecipienti, ut rescriberem, negare non potui. nec ego tibi, sed causae causa respondit. et si culpa est respondisse – quaeso, ut patienter audias —, multo maior est prouocasse. sed facessant istius modi querimoniae; sit inter nos pura germanitas et deinceps non quaestionum, sed caritatis ad nos scripta mittamus. sancti fratres, qui nobiscum domino seruiunt, affatim te salutant. sanctos, qui tecum Christi leue trahunt iugum, praecipue sanctum et suscipiendum papam Alypium, ut meo obsequio salutes, precor. incolumem te et memoresancte et beatissime papa. Si legisti librum explanationum in Ionam, puto, quod ridiculam cucurbitae non recipias quaestionem.