comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mayinuaniste: qr reuera facta maiorum suoꝵ
ipsi mncati sunt. Sic eñ erexer in axiumauum
aduersus primianum: quo mͦ illi erexerunit
maiorinum aduersiis cecilianum. Et sic quefi
sunt isti deprimiano: quomͦ illi dececiliano.
Nam si menimistis hoc dixerunt illi quod ad
eos noluerit exire cecilianus: memor conseien¬
tie sue. Ille autem nouerat factionẽ eorũ. die
& isti conqueriuintur: quia noluit ad illosga¬
re prumanus. Quare primiano conceditur
nosse factionẽ maximianistarum: & cecllanis
non concedit᷑ uosse factionem donatistarum:
Nondum erat ordinatus maximianus: ca¬
nima dicebant᷑ de primiano. Henerunt epi
uoluerunt ut ad eos exiroe: non est egresnis
sicut eorum in dicat traccatoria actis in serta
Non ẽ. egressus: non improbo. u mo et lu¬
do. Si aliquam factionem uidisti: non debu¬
isti ad factiosos procedere. Seruari causam
tuam: meliori uidicio partis tue. Restabit

Expanded text:
Maximianistae, quia revera facta majorum suorum Maximianistae, quia revera facta majorum suorum ipsi imitati sunt. Sic enim erexerunt Maximianum adversus Primianum, quomodo illi erexerunt Majorinum adversus Caecilianum; et sic questi sunt isti de Primiano, quomodo illi de Caeciliano. Nam si meministis, hoc dixerunt illi, quod ad eos exire noluerit Caecilianus, memor conscientiae suae; ille autem noverat factionem eorum: sic et isti conqueruntur, quia noluit ad illos exire Primianus. Quare Primiano conceditur, nosse factionem Maximianistarum, et Caeciliano non conceditur nosse factionem Donatistarum? Nondum erat ordinatus Maximianus, crimina dicebantur de Primiano: venerunt episcopi, voluerunt ut ad eos exiret: non est egressus, sicut eorum indicat Tractatoria Actis inserta. Non est egressus: non improbo, imo et laudo. Si aliquam factionem vidisti, non debuisti ad factiosos procedere, sed servare causam tuam meliori judicio partis tuae. Restabat
Abbreviated transcription (Latin):
tatoria quam etiam gestis alliganerunt. erim li¬
tigarent de domo cum ꝓcuratore illius qui p̃t̃¬
mittit. Ablata ergo primum tractatoria de illo
miserunt conquirentes quia noluit ad illo
exire. Hoc em̃ maxime conquesti sunt. Hide qͦ¬
mͦ illũ deus reddidit. quod dececiliano dixer̃.
mira similitudo. Uoluit añs post tot annos
reuoluere illis infaciem quod gestum ẽ: ut
omnino unde similent & qua effugient non
inueniant. Oblitos se dicerent que gesta sunt
ante. Non eos sinit as obliuisci: atq utinam
ualeat ad salutem. Nam miscdia sua fecit hoc
as. si considerent quid sit factum. Ponite gͦ
uob̾ ante oculos fr̃s unitatẽ tunc orbis t̾rarum:
unde se isti dituserunt ad uersus cecilianum.
Ponite & mͦ partem donati: unde se maxia¬
mianiste aiuiserunt aduersus primianum. Qd
tunc illi ceciliauo hoc nuuc isti fecerunt pͥ¬
miano. Pxopt̾ea se & ueriores donatistis dĩet̃

Expanded text:
tatoria, quam etiam Gestis alligaverunt, cum litatoria, quam etiam Gestis alligaverunt, cum litigarent de domo cum procuratore illius qui praetermittit ablata. Ergo primo Tractatoriam de illo miserunt, conquerentes quia noluit ad illos exire: hoc enim maxime conquesti sunt. Vide quomodo illis Deus reddidit quod de Caeciliano dixerunt. Mira similitudo: voluit Deus post tot annos revolvere illis in faciem quod gestum est, ut omnino unde dissimulent et qua effugiant non inveniant. Oblitos se dicerent quae gesta sunt ante; non eos Deus sinit oblivisci: atque utinam valeat eis ad salutem! Nam misericordia sua fecit hoc Deus, si considerent quid sit factum. Ponite ergo vobis ante oculos, fratres, unitatem tunc orbis terrarum, unde se isti diviserunt adversus Caecilianum: ponite modo et partem Donati, unde se Maximianistae diviserunt adversus Primianum. Quod tunc illi Caeciliano, hoc nunc isti fecerunt Primiano. Propterea se et veriores Donatistis dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
gesta. Ubi ꝓcurationem ad erigenida fecist.¬
certe ibi dixisti. Nos sola offeruniis euangłia. Re¬
cito tot iussiones quib iudicum. ate diuisos per¬
setutus es. recito p̾ces ad apostatam imꝑatorem
cui dixisti. quia sola iusticia apud eum
hab& locum. An forte apostasia iuliani par euan¬
gelii tͥ uidetur: Ecce mendacem teneo te. Qui d
deme dixistis: quid credi debeat: etiam si non in¬
uenirem uude oftenderem falsum te dicere: suf¬
ficit tͥ ut ostendam de mendacem ẽẽ. Quid dicis:
qualis tu: tales & ceceri. Nam merito talia uer¬
ba om̃ib misisti. Abundare uoliusti societate
mendatium: ne tu solus erubesceres demenda
to. Sed ualeat in quit incecilianum iudicium
patrum nr̃orum. Quale ualebit: quia ep̃i iudi¬
carunt. Haleat & inte: quod maximianiste iu¬
dicauerunt. Prus eñi quod credo uos nosse ep̃i
consentientes cum marinnano ad huc diaconi
ipsius uenerunt caitaginem sicut se hab&e trac¬

Expanded text:
Gesta, ubi procurationem ad exigenda fecistGesta, ubi procurationem ad exigenda fecistCerte ibi dixisti: Nos sola offerimus Evangelia: recito tot jussiones judicum, quibus a te divisos persecutus es: recito Preces ad Apostatam imperatorem, cui dixisti, quia sola justitia apud eum habet locum. An forte apostasia Juliani, pars Evangelii tibi videtur? Ecce mendacem te teneo. Quid de me dixisti quod credi debeat? Etiamsi non invenirem unde ostenderem falsum te dicere, sufficit ut ostendam te mendacem esse. Quid dicis? Qualis tu, tales et caeteri. Nam merito talia verba omnibus misisti: abundare voluisti societate mendacium, ne tu solus erubesceres de mendacio. 19. Sed valeat, inquit, in Caecilianum judicium patrum nostrorum. Quare valebit? Quia episcopi judicaverunt. Valeat et in te, quod Maximianistae judicaverunt. Prius, enim quod credo vos nosse, episcopi consentientes cum Maximiano adhuc diacono ipsius, venerunt ad Carthaginem, sicut se habet Trac
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ narrantib ñ crederem: nec si sominia sua mͥ
in ddicarent. Sculta in sania. Si uigilabas. qͥ re
ꝑ misisti: Si dornuebas undde scisti c Sic q isti
filii eorum usq hic ficut meministis: et pret᷑¬
mittendum ex occasione non ẽ. Canto magis
em̃ debenius cõmeinorare uanitatem eorũ: qͥn¬
to magis querimus salutem eoꝵ. Ecce corpus
rp̃i patitur. falsos testes: sustin& corpus. quod
p̃cessit in rpus: non mirum ẽ. Et mͦ non de¬
sunt corpori xp̃i diffuso ꝑ totum orbem t̾rarũ:
qui dicant. Progenies traditorum: falsum
testiinonium dicis. Ibi te comunco falsũ testẽ:
secutus ꝑ auca uerba. Tu mͥ dicis traditor es:
ego tͥ dico mendax es. Sed tu traditionem meã
nusquam & nunquã ꝓbas: ego mendatium
tuum hic in istis ipsis uerbis tius mͦ ꝓbo.
Certe ibi diristi: qr nos actumꝰ gladios
nr̃os. Recito gesta tuarũ cirti cellionum.
Certe ibi dixisti. quia p̃t̾mttis ablata mecito

Expanded text:
ego narrantibus non crederem, nec si somnia sua mihi ego narrantibus non crederem, nec si somnia sua mihi indicarent. Stulta insania! si vigilabas, quare permisisti? si dormiebas, unde scisti? 18. Sic et isti filii eorum, sicut meministis, et praetermittendum ex occasione non est. Tanto magis enim debemus commemorare vanitatem eorum, quanto magis quaerimus salutem eorum. Ecce corpus Christi patitur falsos testes, sustinet corpus quod praecessit in capite. Non mirum est, et modo non desunt corpori Christi diffuso per totum orbem terrarum qui dicant: Progenies traditorum. Falsum testimonium dicis. Ibi te convinco falsum testem, secutus pauca verba. Tu mihi dicis: Traditor es. Ego tibi dico: Mendax es. Sed tu traditionem meam nusquam et nunquam probas: ego mendacium tuum hic in istis ipsis verbis tuis modo probo. Certe ibi dixisti, quia nos acuimus gladios nostros: recito gesta tuorum Circumcellionum. Certe ibi dixisti, quia praetermittis ablata: recito
Abbreviated transcription (Latin):
falsum testimonium dixerant non solum aute
mortem: sea etiam post resurrectionem. In duca
sunt falsi testes ut auidicib damnaretur: acces¬
serunt falsi testes custo des ad sepulehrum.
Resurrexit ille cum tanto muiracnlo. cõ mota t̾ra:
ꝓdidit dnĩn resurgentem. Erat illic ꝙ t̾ra:
custodiens t̾ram: sed t̾ra durior mutari non
potuit. Nuntiauit uera: sed sedueta ẽ afalsa.
Dixerunt eñi illi custodes udeis. que uiderint
ꝙ quia factum ẽ. Acceper̃ pecuniam: & dictũ
ẽ. eis. Dicite quod uob dormientib uenerunt
discipłi eiꝰ: & ab stuler̃ eũ. Ecce falsi testei: & contͣ
resurgentem. Quanta autem cecitas in falsis testib
quauta cecitas fr̃s: solent eñi hoc pati falsi testes
ut excecentur & contra se dicant: nescienteꝵ
mide appareat quia falsi sunt testes. Quid eñi
illi contra se dixer̃: Cum dormiremus: uenerunt
discipłi eiꝰ & abstuler̃ eum. Quid ẽ. hoc s quis ẽ.
qui dicit destimonium qui dormiebat. Talib

Expanded text:
falsum testimonium dixerunt, non solum ante mortem, sed etiam post resurrectionem. Inducti sunt falsi testes, ut a judicibus damnaretur : accesserunt falsi testes custodes ad sepulcrum. Resurrexit ille cum tanto miraculo; commota terra prodidit Dominum resurgentem. Erat illic et terra custodiens terram; sed terra durior mutari non potuit. Nuntiavit vera, sed seducta est a falsa. Dixerunt enim illi custodes Judaeis quae viderint, et quid factum sit: acceperunt pecuniam, et dictum est eis: Dicite quod vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum . Ecce falsi testes, et contra resurgentem. Quanta autem caecitas in falsis testibus, quanta caecitas, fratres! Solent hoc enim pati falsi testes, ut excaecentur, et contra se dicant nescientes unde appareat quia falsi sunt testes. Quid enim illi contra se dixerunt? Cum dormiremus, venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum Quid est hoc? Quis est qui dicit testimonium? Qui dormiebat. Talibus
Abbreviated transcription (Latin):
dã pnauerunt aãpnationẽ m̾erent᷑. Diguit
exire ad maiores tuos. & sic seruauit cuisa
fuã orb t̾rarum. qͦmͦ cu seruasti conelite
numidianũ. Si in nocentem te readile se¬
des bagaitana: quanto pocius illum edel
apłicae aut uis ut ualent qui pͥmo dapua¬
uer̃.: si ualent: contͣ te ualent. Nam illi
contra cecilianum nec ualuer̃ nec ualebiut.
tamen quid cont̾ te iudices attende. Ianhe
audent dicere: sed nos qui postea damil¬
iuinus maxumianistas plures eramꝰ. Has
cens dãpnatꝰ. ẽ. Si gg in noceutẽ rege
propoce donati: cede onituib genab propace

Expanded text:
damnaverunt, damnationem mererentur; dignare damnaverunt, damnationem mererentur; dignare ad majores tuos, et sic servavit causam suam orbi terrarum, quomodo tu servasti concilio Numidarum. Si innocentem te reddidit sedes Bagaitana, quanto potius illum sedes Apostolica? Aut vis ut valeant qui primo damnaverunt? Si valent; contra te valent. Nam illi contra Caecilianum nec valuerunt, nec valebunt: tamen quid contra te judices, attende. 22. Jam hic audent dicere: Sed nos qui postea damnavimus Maximianistas, plures eramus. Valeat cens damnatus est. Si ergo nocentem recipis pro pace Donati; cede omnibus gentibus pro pace
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi. Donatꝰ sabratensis ep̃s pro fr̃e ⁊ colle¬
ga mes manacio subscripli. Proculus gurbitanꝰ
procollega meo gallonio subscripsi. Secin.¬
samurdatensis ep̃s subscripsi. Getulicus
uiccorianensis ep̃s sub scripsi. Anni bonius
raubatensis ep̃s subscripsi. Item annibonus
petitus acollega meo augendiarensis subican
si. Tertullus abitonensis ep̃s subseripsi. P rmu¬
lianus ep̃s subscripsi. Secundinus aurixilia¬
nensis sub scripsi. Maximianꝰ pitaniensis
ep̃c subscripsi. Ciescentianꝰ malensis ep̃s sib¬
scripsi. Donatꝰ belmensis ep̃s subseripsi. Iere
lulum dignanuim ad uertere. Hoc ẽ. aqͥni¬
cio tua: dicimus illi. qui suis habeat pondis
annon habeat: Ego habeo prorsus dico. qui
isti homines falsa uite dixerunt : & audi ml
credam quia apud alios uidices obtinusti
causã tuã. & isti dãpnati sunt. Si gͦ te pro¬
pc̾ea eredo in nocentẽi quia ñ exiens ad fatis¬
sos alibi oftendisti in nocentiã tuã: ut iliqe

Expanded text:
scripsi. Donatus Sabratensis episcopus pro fratre et collega meo Marratio subscripsi. Proculus Girbitanus pro collega meo Galliono subscripsi. SecunSamurdatensis episcopus subscripsi. Getulicus Victorianensis episcopus subscripsi. Annibonius Robautensis episcopus subscripsi. Item Annibonius petitus a collega meo Augendiarensi episcopo subscripsi. Tertullus Abitensis episcopus subscripsi. Primulianus episcopus subscripsi. Secundinus Arusianensis episcopus subscripsi. Maximus Pittanensis episcopus subscripsi. Crescentianus Murrensis episcopus subscripsi. Donatus Belmensis episcopus subscripsi. lum dignamini advertere. Haec est damnatio tua. Dicimus illi: Quid vis? habeat pondus an non habeat? Ego faveo: prorsus dico, quia isti omnes falsa in te dixerunt; et audi unde credam: Quia apud alios judices obtinuisti causam tuam, et isti damnati sunt. Si ergo te propterea credo innocentem, quia non exiens ad factiosos, alibi ostendisti innocentiam tuam, ut illi qui te
Abbreviated transcription (Latin):
ãtire pocuer trecenti decem dãpnantes
flcanum. & non pocuer errare septua gunta
lpn ances ecilianum s quid ergo dicias eum
indieitis nob̾ dici prius uos damnauer̃ maxi¬
manste: Recurritis &e dicitis. Sed nos plures¬

Expanded text:
are potuerunt trecenti decem damnantes Felicianum, et non potuerunt errare septuaginta damnantes Caecilianum? Quid ergo dicitis? Cum audieritis vobis dici, Priores vos damnaverunt Maximian
Abbreviated transcription (Latin):
legatos a nob̃ ad se missos in uiriose reiecerit: qd
loca multa in primo de hinc auctoritate iudi
Pret᷑ missor ablatorum cum paulus apłs dicat:
aud& quis ur̃m aduersus alium negotium
habens iudicari apud in iustos & non apud
quia non apud ipsos ep̃os agere uoluit de locis:
que p̃honestate stili nr̃i siluimus & sacerdocali
choro ꝑpetuo ẽẽ. dapnatũ: neeo palpato dĩ ec¬
cłe aut contagione. aut aliquo crimine maculet᷑.
Quod idipsum paulus apls ȩxortat᷑ & ammonuit.
Precipimus aut̃ uob̃ fr̃s in nomine dñi nr̃i iħu¬
xp̃i: ut discedatis aboiñi fr̃e in ordinate ambu¬
late. Atq ideo ñ in memores puritatis eccłie cõ¬
ducibile existimauinus om̃s scõs consacerdotes
et om̃s clericos. & om̃s populos qͥ se xp̃ianos me¬
miner̃. hac nr̃a tractatoria cõmonere ut om̃s eiꝰ
cõmunionem ut pote dãpnati diligenti cura
horreant. Ipse eñi de suo intentu rationem

Expanded text:
legatos a nobis ad se missos injuriose rejecerit: quod legatos a nobis ad se missos injuriose rejecerit: quod loca multa vi primo, dehinc auctoritate judiPraetermissor ablatorum: cum Paulus apostolus dicat: Audet quis vestrum adversus alium negotium habens judicari apud injustos, et non apud quia non apud episcopos agere voluit de locis, quae prae honestate stili nostri s iluimus, a sacerdotali choro perpetuo esse damnatum: ne eo palpato, Dei Ecclesia aut contagione, aut aliquo crimine maculetur. Quod idipsum Paulus apostolus exhortatur, et admonet: « Praecipimus autem vobis, fratres, in nomine Domini i, ut discedatis ab omni fratre inordinate ambulante » . Atque adeo non immemores puritatis Ecclesiae, conducibile existimavimus, omnes sanctos consacerdotes, et omnes clericos, et omnes populos qui se christianos meminerunt, hac nostra Tractatoria commonere, ut omnes ejus communionem, utpote damnati, diligenti cura horreant. Ipse enim de suo interitu rationem
Abbreviated transcription (Latin):
recitauit. Decreiumus om̃s sacerdotes dei
p̃sente sp̃u scõ hunc eundem primianum
pnmum quod suꝑ uiuos ep̃os alios subro¬
gauit: quod incestos cũ scõrum comunionẽ
miscuent: qd̃ presbiteros ad cõuirationem
inealem conftringere ꝑtemptarit: quod
fortimatũ prbm incloacam fecerit mitti
cũ egotantib baptismo succurriss&: quod
ẏmunionem de metrio prb̃o ꝑ negauit
uit ageree filium ab aicare.⁊ qd̃ idem ꝑrb̾o
obingatus sit. qd̃ ep̃os hospitio suscep̾is¬
sit. quod supͣ dietus pͥmianus multitudinẽ
miserit quȩ xp̃ianorum domos euerter&: quod
obsessi sunt ep̃i. simul & clerici. & postea ab eius
satellitib lapidati sunt: quod inbasilica cesi sunt
seniores: quod in digne ferrent ad cũmunionem
claudianstas ammitti. quod innocentes dericos
putauerit dampnandos: quod se nobis audien¬
dum noluerit ex hibere. cũ basilicum fores ne in¬
grederemur multitudine officii int̾ cluserit.⁊ qd

Expanded text:
enus. Decrevimus omnes sacerdotes Dei, praesente Spiritu sancto, hunc eumdem Primianum, primo quod super vivos episcopos, alios subrogarit: quod incestos cum sanctorum communione miscuerit: quod presbyteros ad conjurationem ineundam constringere pertentarit: quod Fortunatum presbyterum in cloacam fecerit mitti, cum aegrotantibus baptismo succurrisset: quod communionem Demetrio presbytero denegarit, ut cogeret filium abdicare: quod idem presbyter objurgatus sit, quod episcopos hospitio suscepisset: quod supradictus Primianus multitudinem miserit, quae Christianorum domos everteret: quod obsessi sint episcopi simul et clerici, et postea ab ejus satellitibus lapidati: quod in basilica eaesi sint seniores, quod indigne ferrent Claudianistas ad communionem admitti: quod innocentes clericos putaverit esse condemnandos: quod se 206 nobis audiendum noluerit exhibere, cum basilicarum fores ne ingrederemur, multitudine et officio intercluserit: quod
Abbreviated transcription (Latin):
Du &e potut: tai longe positis. Si ergo uob
obẽe. non uultis qui in numidia estis. quod
uataguie fit. quod in africa fit. potuit okreẽ.
imuerso orbi t̾rarume. Semper unde se de¬
sindunt inde se accusant. & nos excusant. Et

Expanded text:
obesse potuit tam longe positis? Si ergo vobis obesse potuit tam longe positis? Si ergo vobis obesse non vultis qui in Numidia estis, quod Carthagini fit; quod in Africa fit, potuit obesse universo orbi terrarum? Semper unde se defendunt, inde se accusant, et nos excusant.--
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunioni sc̃ȩ ad unger&e. cũq obsistena
marima parte pleb̾ & iam seniorum uen¬
lissimorum litteris conueniretur. ut ꝑse
corrigerx quod amiserat: sua temeritati
possessus emendare contẽpsit. His itaq ꝑ¬
moti semores eccłe supͣ dicte: ad uniuenun
eorum licteras legatosq miserunt. Qub
non sine lacrimis dep̃cati sunt ut ad se fe¬
uentius ueniremus: quo ꝑpenso librami¬
ne. int̾pretationib exploratis: exitinaco
eccłe purgaretur. Ad hanc ꝓ inde eu seti¬
dum memoratorum litteras uentremur:
nota sua ille ratione feruescens: aduentĩ
nr̃m penitꝰ declinauit. Et cũ recitare
scitis: quia pars ĩa donati in cesta facab
Hoc erat in regula quales fuerint. cus
quib fuerit cõmunicatum: tales fier
om̃s & uniuersam massam. Itaq si ued
isti dicunt: in cesta iã est tota pars
donati. Ereant plane numide: ⁊didt
adnos non ꝑtince. stilus in cestus: nis¬
cio quos ad cõmunionẽ tuã ad milli

Expanded text:
communioni sanctae adjungeret: cumque obsistente communioni sanctae adjungeret: cumque obsistente maxima parte plebis, etiam seniorum nobilissimorum litteris conveniretur, ut per se corrigeret quod admiserat; sua temeritate possessus, emendare contempsit. His itaque permoti seniores Ecclesiae supradictae, ad universum chorum litteras legatosque miserunt, quibus non sine lacrymis deprecati sunt, ut ad se ferventius veniremus; quo perpenso libramine intentationibus exploratis, existimatio Ecclesiae purgaretur. Ad hanc proinde, cum secundum memoratorum litteras veniremus; nota sua ille ratione fervescens, adventum nostrum penitus declinavit. Qui usquescitis, quia pars jam Donati incesta facta est. Hoc erat in regula, Quales fuerint cum quibus fuerit communicatum, tales fieri omnes et universam massam. Itaque si verum isti dicunt, incesta est jam pars tota Donati. Exeant plane Numidae; et dicant, Ad nos non pertinet si illos incestos, nescio quos, ad communionem tuam admisisti:
Abbreviated transcription (Latin):
supra dicte pleb̾ ad coniurationẽ impie cõ¬
uirationis. inpellens hoc abeis uelut preca¬
rio ure postulauit ut ad dãpnandos qua¬
tuor diaconos uiros egregios ac singularib
meritis approbatos: maximianum scilicoꝵ.
rogatianum. donatum. itemq salgamiũ.¬
quatuor erat ille auetor scimatis: precidens
de fructu fructum: & non se dolens abinte¬
quentia recitauit: & incunctant᷑ ei ꝓ mitte¬
rent ac cõmodare consensum. Et eum reci¬
Illi noluerunt ei ꝓmittere: sed tacuer. Ile
ꝑse ipsum cogitatum scelus: nou aubitauit
cuius illi mala p̾ sumptione stupe facticũ
silentio refellent. ꝑse cogitatum scelus ñ
aubitauit implere: usq adeo ut in mati¬
mianum diaconem uirum sicuti omnib
nocum ẽ. in nocentem. sine causa. sine atu¬
satore. sine teste absentem. aclecto cubandͥ.
quia iam pridem dericos non dissimili fi¬
rore dampnar&e. Nam con in cestos contia
legem. de creta que omnium sacerdotum

Expanded text:
supradictae plebis ad conjurationem impiae consupradictae plebis ad conjurationem impiae conspirationis impellens, hoc ab eis velut precario jure postulavit, ut ad damnandos quatuor diaconos, viros egregios, ac singularibus meritis approbatos, Maximianum scilicet, Rogatianum, Donatum, itemque Salgamiuquatuor erat ille auctor schismatis, praecidens de frusto frustum, et non se dolens ab inteIncunctanter ei promitterent accommodare consensum. illi noluerunt ei promittere, sed tacuerunt: ille per seipsum cogitatum scelus non dubitavit Cujus illi mala praesumptione stupefacti, cum rem silentio refellissent, per se cogitatum scelus non dubitavit implere, usque adeo ut in Maximianum diaconum, virum, sicut omnibus notum est, innocentem, sine causa, sine accusatore, sine teste, absentem ac lecto cubantem, qui jampridem clericos non dissimili furore damnarat. Nam cum incestos, contra legem decretaque omnium sacerdotum,
Abbreviated transcription (Latin):
e. ex oratio ꝓ pectatis nĩis. Dea ilud de illo sacer¬
doce senptum :. quem isti non intelligunt: ut am¬
moneretur popłs in prophetia talem se debere
agnoscere sacerdotem ꝓquo nullus possoe orare.
q ꝓoñub interpellat: quia ergo tunc sacerdotiũ
non ueritatem futuri cuuisdam sacerdotis. Tunc
aut̃ &x ipsi sacerdotes peccatores erant: sic̃ ceteri
homines. Nolens ds̃ ꝑ prophetiam ammonere
populum iam talem desiderandum ẽẽ. sacerdo¬
tem qui interpellaroe pro om̃ib: & pro eo uul¬
liis orarer. De signans talem animonuit &e dix̃.
Si peccauerit popłs: orabit ꝓ eo sacerdos. Si
autem sacerdos peccauerit.: quis orabit ꝓeo: Itaq
opopule. talem elige sacerdotem: pro quo non
cogaris orare: sea decuius oratione proce securꝰ
cerdos. unus mediator dei ⁊ hominum homo
citauit. Scandala igitur primiani et ipsa
nequitia singularis. sic ui se celeste iudicium
ꝓ uocauit: ut horum criminumn auetorem
necesse. ẽẽt penitꝰ amputare. qui recens ordi¬

Expanded text:
est exoratio pro peccatis nostris . Sed illud de illo sacerptum est, quem isti non intelligunt, ut admoneretur populus in prophetia talem se debere agnoscere sacerdotem, pro quo nullus posset orare. ro omnibus interpellat? Quia ergo tunc sacerdotium non veritatem futuri cujusdam sacerdotis; tunc enim et ipsi sacerdotes peccatores erant, sicut caeteri homines: volens Deus per prophetiam admonere populum, jam talem desiderandum esse sacerdotem, qui interpellaret pro omnibus, et pro eo nullus oraret, designans talem, admonuit et dixit: Si peccaverit populus, orabit pro eo sacerdos; si autem sacerdos peccaverit, quis orabit pro eo? Itaque, o popule, talem elige sacerdotem, pro quo non cogaris orare, sed de cujus oratione pro te securus  unus sacerdos, unus mediator Dei et hominum, homo .-- Scandala igitur Primiani, et ipsius nequitia singularis, sic in se coeleste judicium provocavit, ut horum criminum auctorem necesse esset penitus amputare: qui recens ordi
Abbreviated transcription (Latin):
centũ: uel quot fuer̃ qui dãpnauer̃ aparte ma¬
ximiani. primianũ Milia ep̃orum ꝑ orbem ter¬
rarum : quid dãpnauerunt aparte ceciliam dona¬
tum. Nichil apud de ponderis hab̾e putas: sed
dicturus es mͥ. Nun quid donatistas milia ep̃oꝵ
dãpnauerunt in toto orbe t̾rarum: optime non
dãpnauerunt. Quare ñ dãpnauer̃: quia itiditio

Expanded text:
fuerunt qui damnaverunt a parte Maximiani Primianum: millia episcoporum per orbem terrarum qui damnaverunt a parte Caeciliani Donatum nihil ponderis apud te habere putas? Sed dicturus es mihi: Numquid Donatistas millia episcoporum damnaverunt de toto orbe terrarum? Optime, non damnarunt. Quare non damnarunt? Quia jud
Abbreviated transcription (Latin):
q. idem dixit. Quia illi questi sunt decȩci¬
nsouequaq rebelli animo caleitrans malo ꝑ¬
manit: ut conducta multitudine ꝑditoꝵ.¬
ha dececiliano: non dixer̃ illi. Hidete que.¬
ipetratis officialib basilicarum. ianuas ob¬

Expanded text:
declinavit. --Quod illi quaesti sunt de Caeciusquequaque rebelli animo calcitrans, in malo permansit, ut conducta multitudine Haec de Caeciliano non dixerunt illi: videte quapetratis officialibus, basilicarum januas ob
Abbreviated transcription (Latin):
recitauit. qui in grediendi nob̃ atq agendi
solempnia int̾ dicerent facultatem. Hec si
ep̃m t̾uenit facere: si xp̃ianis licce ãmit¬
ter. i hoc euangłia ꝓtestant᷑: ꝓb&e aut
iudire quisquis amator. aut assertor ẽ. ue¬
ntatiꝰ. Hoc eñi nob̃ inslix̃ fr̃ aliquando ꝓpͥuꝰ.
qd nuuquã faceroe alienus. Et cũ legeroe:¬

Expanded text:
edissent, qui ingrediendi nobis atque agendi solemnia interdicerent facultatem. Haec si episcopum convenit facere, si Christianis licet admittere, si hoc Evangelia protestantur; probet aut judicet quisquis amator aut assertor est veritatis. Hoc enim nobis inflixit frater aliquando proprius, quod nunquam faceret alienus. Dec
Abbreviated transcription (Latin):
quid ẽ. uelle uiam aii. Contingat illi ut
iiquam tribulationẽ patiat᷑. aliqu̾a ex ho¬
notionẽ. aliquam contunieliam. aliquã
ifuictnẽ. aliqͥ damna: & cetera quecũq
ubindant in uita ista generi humano.⁊
ꝓponit sibi dm̃ suum qͤnta genera tẽptati¬
duim panstis est. Et non conturbabit᷑ cũ
tiuant: quia dñs cõfirmat manũ eiꝰ. qͥ a
pnor pasiis est. Quid eñi cimeb̾ o homo
eni atati funt gressus ut uelles uiã dñi:
quiul amebis: dolorese flagellatus ẽ. xp̃c.
Contanielias tuneb̾: auduiit deuionium
ubes: qui demoiia excludebat. forte fac¬
tonem ⁊ conspirationem in alorum. conspi¬
adam ẽ. ad uersus illũ: non poces osteu¬
loa oie conscientiam tuã bonã in aliqͥ

Expanded text:
quid est, velle viam Christi. Contingat illi ut aliquam tribulationem patiatur, aliquam exhonorationem, aliquam contumeliam, aliquam afflictionem, aliqua damna, et caetera quaecumque abundant in vita ista generi humano: proponit sibi Dominum suum, quanta genera tentationum passus est: et non conturbabitur cum ceciderit, quia Dominus confirmat manum ejus; quia prior passus est. Quid enim timebis, o homo, cujus directi sunt gressus, ut velles viam Domini? Quid timebis? Dolores? Flagellatus est Christus . Contumelias timebis? Audivit, Daemonium habes, qui daemonia excludebat . Forte factionem et conspirationem malorum? Conspiratum est adversus illum . Non potes ostendere forte conscientiam tuam bonam in aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
breuem. Paueorum dierum ẽ. tota uita
hominis: etiam si leta aitis ñ miscnt᷑.
Que plura & longiora sunt certe quã
dura: et ideo breuiora & paucioralunt.
Dura: ut ditrare possimus. Si ergo per
coiam uitã suã homo in laborib et i
erumnis ẽẽt. in dolorib in tormentis. il
cartere. in plagis. & ni fame. & siti or̃ibs
dieb horis om̃ib ꝑ totã uitã suã usq s
etatem senectutis. pauci dies sunt toa
uita homuus. Quo labore transacto: l
ñ e ueteran homines qui laborant in militia
nersantur int̃ nuluera: tot annos mcipi¬
it militate. Aduiuientute exeunt senes
Nc habeant paucos dies quietos seuec¬
titis fue. quando eos iam ipsa etas incipit
griuare. quos bella non grauant. quanta
ana colerant. que itinera. que frigora. qͦs
els quantas necessitates. que uulnera. quȩ
Nuali: et non attendunt patientes hec oĩa
i pucos dies illos quietos senectutis: ad qͦs¬

Expanded text:
brevem. Paucorum dierum est tota vita brevem. Paucorum dierum est tota vita hominis, etiamsi laeta duris non miscerentur, quae plura et longiora sunt certe, quam dura; et ideo breviora et pauciora sunt dura, ut durare possimus. Si ergo per totam vitam suam homo in laboribus et in aerumnis esset, in doloribus, in tormentis, in carcere, in plagis, in fame et siti omnibus diebus, horis omnibus, per totam vitam suam usque ad aetatem senectutis, pauci dies sunt tota vita hominis: quo labore transacto, vemus! Veterani homines qui laborant in militia, et versantur inter vulnera tot annos, incipiunt militare a juventute, exeunt senes; et ut habeant paucos dies quietos senectutis suae, quando eos jam ipsa aetas incipit gravare quos bella non gravant, quanta dura tolerant; quae itinera, quae frigora, quos soles, quantas necessitates, quae vulnera, quae pericula! Et non attendunt patientes haec omnia, nisi paucos dies quietos
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia tͥ erunt uilia que pateris. nec digna¬
estimabis ꝓ qnib illud accipias. Mirabens
tantum dari: ꝓ tanto labore. Nam utiq firs:
& et̾nam felicitatẽ aecepturis. eternas pasi¬
ones sustinere debes. Sed si eternum susti¬
neres laborem.: quando uenires ad et̾nam
felicitatem c Ita sit ut necessaria tenꝑalis
sit tribulatiotua: qua fintta ueies ad fe¬
licitatem in finitam. Sed tamen fr̃s posse
eẽ. longa tribulatio: ꝓ eterna felicitate.
Uerbi gr̃a. ut qm̃ felicitas nr̃a finem ñ
habebit: miseria nr̃a & labor nr̃. & tu
bulationes nr̃e auiturne ẽẽnt. Nam & si
nulle annor̃ ẽẽnt: appende mille an¬
nos contra et̾nitatem. Quid appendis
ciun infmnito. quantũ cũq finitũ: decem
milia annorum decies centena milia si di¬
cendum ẽ. & milia milium que finem
habent: cum et̾nitate cõpittari non pol¬
sunt. huc accidit. quia ñ solum temꝑa¬
lem deus uoluit laborem tuum: sed etuã

Expanded text:
omnia tibi erunt vilia quae pateris, nec digna aomnia tibi erunt vilia quae pateris, nec digna aestimabis pro quibus illud accipias. Miraberis tantum dari pro tantillo labore. Nam utique, fratet aeternam felicitatem accepturus, aeternas passiones sustinere deberes: sed si aeternum sustineres laborem, quando venires ad aeternam felicitatem? Ita fit, ut necessario temporalis sit tribulatio tua, qua finita venias ad felicitatem infinitam. Sed tamen, fratres, posset esse longa tribulatio pro aeterna felicitate. Verbi gratia, ut quoniam felicitas nostra finem non habebit, miseria nostra et labor noster et tribulationes nostrae diuturnae essent. Nam et si mille annorum essent, appende mille annos contra aeternitatem: quid appendis cum infinito quantumcumque finitum? Decem millia annorum, decies centena millia, si dicendum est, et millia millium, quae finem habent, cum aeternitate comparari non possunt. Huc accedit, quia non solum temporalem voluit laborem tuum Deus, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gressus euis. Nam si dominus non dirigeroe
non possent. Henit autem ille &r uocauit. Et
redennit. & sanguinem fudit. Hoc p̃tium dedit:
hec bona fecit & inala passus ẽ. Attende que
fecerit. deus est. Attende qui passus sit: ho¬
mo est. Quis iste deus homo: si tu ohono
non dintteres dm̃: non fierce prote deus
homo. Parum em̃ tͥ erat ad remunerationem
uel aa donum enis quia et hominem de fecit.
nͥ & homo ꝓte fieret. Ipse ẽ. eni qui dipexit
gressus nr̃os: ut uiam eius uellenns. Adño
gressus hominis dirigentur: & uiam eius
uolet. Iam cũ sequeris inam xp̃i: ñ t scłi
ꝓsperitates ꝓmittas. Per aura ambulantt
sea magna ꝓmisit. Sequere. Noli cantiun
attendere quo iturus es: sed quo uenturus
sis. uolerab aura temꝑalia: sed ad leticiani¬
u ciuieb sempiternam. Siuĩ sustmere laborẽ:
attende mercedem. Nam et oparius muiea
aeficerae: nͥ attenderet quid accepturus
ẽẽt. Cum autẽ attenderis quid sis accepturꝰ.

Expanded text:
gressus ejus. Nam si Dominus non dirigeret gressus ejus. Nam si Dominus non dirigeret non possent. Venit autem ille, et vocavit, et redemit, et sanguinem fudit: hoc pretium dedit, haec bona fecit, et mala passus est. Attende quae fecerit; Deus est: attende quae passus sit; homo est. Quis iste Deus homo? Si tu, o homo, non dimitteres Deum, non fieret pro te Deus homo. Parum enim tibi erat ad remunerationem vel ad donum ejus, quia et hominem te fecit, nisi et homo pro te fieret? Ipse est enim qui direxit gressus nostros, ut viam ejus vellemus. A Domino gressus hominis dirigentur, et viam ejus volet. 16. Jam cum sequerisittas. Per dura ambulavit, sed magna promisit. Sequere. Noli tantum attendere qua iturus, sed et quo venturus sis. Tolerabis dura temporalia, sed ad laeta pervenies sempiterna. Si vis sustinere laborem, attende mercedem. Nam et operarius in vinea deficeret, nisi attenderet quid accepturus esset. Cum autem attenderis quid sis accepturus,
Abbreviated transcription (Latin):
sua: qd̃ habebat᷑ couteminentẽ qd̵ ñ habebat¬
haurientem. In fuma eñi mundi elegit as: ut con¬
fundere fortia. Et non deoratore piscatorem lucratꝰ:
sed depiscatore lucratus ẽ oratorem:: depiscatore
lucratus est imperatorem. Qm̃ benedicentes eũ ħe
t̾ram illani. terram uiuentium. dequa dr̃ in alio
psalmo. Spes mea estu: portio mea int̾ra uiuen¬
tium. Tues ipsa portio mea in quit dõ: & non
aubitauit amñ sibi facere portionem. Hereditate
possidebunt terram: maledicentes aut̃ eum
disperient. Ut aut̃ẽ benedicantur qui benedi¬
cunt: prestitium ẽ. eis. Llam uentum ẽ. ad ma¬
ledicentes: & facti sunt benedicentes. Etiam
sic disperierunt maledicentes eum. Cum eius
munere facti sunt henedicentes: quem et ma¬
lo suo maledicebant. In bono aut̃ ipsuis: be¬
nedicunt. Sequitur. Adomino gressus homi¬
nis dirigentur: et uiam euis uolet. Ipse homo
ut uellet uiam domini: abipso dño dirigent᷑

Expanded text:
sua, quod habebat contemnentem, quod non habebatsua, quod habebat contemnentem, quod non habebathaurientem . Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Et non de oratore piscatorem, sed de piscatore lucratus est oratorem, de piscatore lucratus est senatorem, de , in terra illa viventium, de qua dicitur in alio psalmo: Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Tu es ipsa portio mea, inquit Deo, et non dubitavit Deum sibi facere portionem. Haereditate possidebunt terram. Maledicentes autem eum, disperient. Ut autem benedicant qui benedicunt, praestitum est eis. Nam ventum est ad maledicentes, et facti sunt benedicentes: et jam sic disperierunt maledicentes eum, cum ejus munere facti sunt benedicentes, quem malo suo maledicebant, bono autem ipsius benedicunt. nis dirigentur, et viam ejus volet. Ipse homo ut velit viam Domini, ab ipso Domino diriguntur
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas bona. Non eñi habens uoluntatem bo¬
nam: & si nummus tͥ suꝑ sit non porrigis pauꝑi:
ipsi ut̾ se pauperes p̾stant ͥs deuoluntate bona.
non sunt int̾ se infructuosi. Nides cecum duci
auidente: quia nummos non habuit: quos daret
egens. commodauit oculos non habenti. Unde hoc
factum ẽ ut menbra sua commodaret ei qui non
habet. nisi quia intus merat uoluntas bona. the¬
saurus pauperum: in quo thesauro: dulcissima
requies et uera securitas. Ad ipsũ amiitendum:
nec latio amittitur. nec naufragium mectutur.
Seruat secum quod uitus hab&: nudus eua¬
t̾rani. Sicut illum iustum. uere solum iustum et
uistificantẽ : qui & pauꝑ hic fuit & diuitias inag¬
nas attulit: quib facer& diutes eos quos inuenit
pauperes. Ipse ẽ. em̃ qui sp̃ũ sc̃o ditauit corda
pauperum: et exmanitas animas confitendo pec¬
cata: mipleuit opulentia iusticie. Qui potuit
diuitem facere piscatorent. dimittendo retia

Expanded text:
voluntas bona. Non enim habens voluntatem bovoluntas bona. Non enim habens voluntatem bonam, etsi nummus tibi supersit, non porrigis pauperi: ipsi inter se pauperes praestant sibi de voluntate bona, non sunt inter se infructuosi. Vides caecum duci a vidente: quia nummos non habuit quos daret egens, commodavit oculos non habenti. Unde hoc factum est, ut membra sua commodaret ei qui non habet, nisi quia intus inerat voluntas bona, thesaurus pauperum? In quo thesauro dulcissima requies, et vera securitas. Ad ipsum amittendum nec latro admittitur, nec naufragium metuitur. Servat secum quod intus habet, nudus evaterram: sicut illum justum, vere solum justum et justificantem, qui et pauper hic fuit, et divitias magnas attulit, quibus faceret divites eos quos invenit pauperes. Ipse est enim qui Spiritu sancto ditavit corda pauperum, et exinanitas animas confitendo peccata, implevit opulentia justitiae; qui potuit divitem facere piscatorem, dimittendo retia
Abbreviated transcription (Latin):
lle gͦ. nichil habꝙ iste hab&. Nidete
gnaẽ: udece aduritias. Ille accipit et ũ
soluit. iste miseretur et cõmodat. Abundat illi. Ed
si pauper est: etiam si diues est. Tu tandem ad di¬
uitias eius: pios oculos attende. Respicis em̃ arcã
in anem: conscientiam dõ plenam non respicis.
Non hab& ex trinsecus facultatem: sed habce in¬
trinsecus caritatem. Deça caritate quanta erogat
& non fiuit᷑ & eñi sihaboe foris facultatem: dat
ipsa caritas: sea exeo quod hab&. Si autem non
inuenit foris quod dox: dat beniuolentiam
p̾stat consilium si potest. p̃stat auxilium si potest.
Aa extremum si nec consilio nec auxilio ad ui¬
uare potest: uel uoto aduiuat. uel orat ꝓ contͥ¬
bulato. & forte magis ipse exauditur quã qui
porrigit panem. Habet semꝑ unde dce: cui ple¬
num ẽ. pectus caritate. Ipsa ẽ. caritas: quȩ dr̃
& uoluntas bona. Plus em̃ ate deus non exigit.
quã quod tͥ intus dedit. Hacare eñi non potest:

Expanded text:
Ille ergo nihil habet, iste habet. Videte Ille ergo nihil habet, iste habet. Videte egestatem, videte divitias. Ille accipit, et non solvet: iste miseretur, et commodat; abundat illi. Quid si pauper est? Etiam sic dives est. Tu tantum ad divitias ejus pios oculos intende. Respicis enim arcam inanem, conscientiam Deo plenam non respicis. Non habet extrinsecus facultatem, sed habet intrinsecus charitatem. De charitate quanta erogat, et non finitur! Etenim si habet foris facultatem, dat ipsa charitas, sed ex eo quod habet: si autem non invenit foris quod det, dat benevolentiam, praestat consilium, si potest; praestat auxilium, si potest: ad extremum si nec consilio nec auxilio adjuvare potest, vel voto adjuvat, vel orat pro contribulato, et forte magis ipse exauditur quam qui porrigit panem. Habet semper unde det, cui plenum pectus est charitatis. Ipsa est charitas, quae dicitur et voluntas bona. Plus a te Deus non exigit, quam quod tibi intus dedit. Vacare enim non potest
Abbreviated transcription (Latin):
arum aetionem. Quid eñi ate uult as. aut
quia exigit deus. nisi quod tͥ ꝓmisit : et
quanta aecipit peccator ꝓ quib non soluit.
atepit ut sit: accipit ut homo sit. Multũ¬
quia iit̃ sit int̾ illum & pecus: accipit cor¬
pons formam. accipit in corpore distinctio¬
nem sensuum. ad uidendumm oculos. ad audi¬
endum aures. adodorandum nares. ad gustã¬
dũ palatũ ad contrectandum manus. ad am¬
bilandum pedes. salutemq ipsam corꝑis:
sea adhuc ista et cum pecore habemus cũ¬
mima. Recepit etiam ampluis: id ẽ. men¬
tem que possit in telligere. que possit ca¬
pere ueritatem. que possit iustum ab in iusto
disornere. que possit in dagare. desiderare.
ereatorem laudare. et inherere illi. Hec oĩa
ascepit peccator : sed non bene uiuendo ñ
reddit quod debet. Ergo feneratur peccator
ꝙ non soluit: non reddit ei aquo accepit:
non agit gr̃as. immo. uͦ. rependit mala ꝓ
inadigiationem. Eigo ille feneratur ⁊ ñ sol¬
iit: iuftus autem miseretur & cõmodat.

Expanded text:
lt Deus, aut quid exigit Deus, nisi quod tibi prosit? Et quanta accepit peccator, pro quibus non solvet? Accepit ut sit, accepit ut homo sit, multumque intersit inter ipsum et pecus; accepit corporis formam, accepit in corpore distinctionem sensuum, ad videndum oculos, ad audiendum aures, ad odorandum nares, ad gustandum palatum, ad contrectandum manus, ad ambulandum pedes, salutemque ipsam corporis. Sed adhuc ista et cum pecore habemus communia: accepit etiam amplius, id est mentem quae possit intelligere, quae possit capere veritatem, quae possit justum ab injusto discernere, quae possit indagare, desiderare Creatorem, laudare et inhaerere illi. Haec omnia accepit et peccator, sed non bene vivendo non reddit quod debet. Ergo feneratur peccator, et non solvet, non reddet ei a quo accepit, non aget gratias: imo vero rependet mala pro solvet: justus autem miseretur, et commodat.
Abbreviated transcription (Latin):
rinꝰ leptimaginensis ep̃s subscripsi. Guntasius
beuefensis ep̃s subscripsi. Quiitasus eapiensis
ep̃s sub scripsi. felitianꝰ musicanꝰ ep̃s subscripsi.
si. Latinus mrigiensis ep̃s subscrꝙsi. Proculus
girbitanus ep̃s subscnpsi. Helpidius cusdritanꝰ¬

Expanded text:
rinus Leptimagnensis episcopus subscripsi. Guntasius rinus Leptimagnensis episcopus subscripsi. Guntasius Benefensis episcopus subscripsi. Quintasius Capsensis episcopus subscripsi. Felicianus Mustitanus episcopus subscripsi. si. Latinus Mugiensis episcopus subscripsi. Proculus Girbitanus episcopus subscripsi. Donatus Sabraten
Abbreviated transcription (Latin):
scripsi. Miggi ꝓ collega meo. saliuano bresitano
ep̃s sub scripsi. Saluus ausafensis ep̃s subserip¬
si Donatus sabratensis ep̃s subseripsi. Gemeliꝰ
pretextanus assuritantis ep̃s subscrips. Marimi¬
anus stabanensis ep̃s subscripsi. Datianus cami¬
tecensis ep̾ce sub scripsi. Donatus furianensis ep̃c
sub sctipso T̃eodolus usulensis ep̃c subscripsi. Uic¬
torianus iubentae collega agnosio ep̃c sub scripsi.
Donatus cebrussitanus ep̃c subscripsi. Uatalicus
telensis ep̃c subscripsi. Pomponiꝰ macͥanensis
ep̃s subscripsi. Pancratius ballianensis ep̃s sub¬
scripsi. Ianuarius aquinensis ep̃s sub seripsi.
Secundinus ucundianensis ep̃s subscripsi Pas¬
chasius auito atigusti ep̃c subscripsi. Cresconius
tacianensis ep̃s subscripsi. Datianꝰ camacetensis¬
eps subscripsi. Rogatianꝰ ep̃s sub scripsi. Maxi
nuanus erũrinensis ep̃s subscrtpsi. Benenatus
tuguntianensis ep̃s sub scripsi. Ritanus ep̃s sub¬
scripsi. Sauanus tigualensis ep̃s sub icripsi. Uicto¬

Expanded text:
scripsi. Miggin pro collega meo Salvio Membressitano episcope subscripsi. Salvius Ausafensis episcopus subscripsi. Donatus Sabratensis episcopus subscripsi. Gemelius Praetextatus Assuritanus episcopus subscripsi. Maximianus Stabatensis episcopus subscripsi. Datianus Camicetensis episcopus subscripsi. Donatus Fiscianensis episcopus subscripsi. Theodorus Usulensis episcopus subscripsi. Victorianus jubente collega Agnosio episcopo subscripsi. Donatus Cebrisetanus episcopus subscripsi. Natalicus Thelensis episcopus subscripsi, Pomponius Macrianensis episcopus subscripsi, Pancratius Balianensis episcopus subscripsi. Januarius Aquenensis episcopus subscripsi. Secundus Jocundianensis episcopus subscripsi. Pascasius a Vico Augusti episcopus subscripsi. Cresconius Tacianensis episcopus subscripsi. Rogatianus episcopus sumianus Erumminensis episcopus subscripsi. Benenatus Tugutianensis episcopus subscripsi. Ritanus episcopus subscripsi. Gaianus Tigualensis episcopus subscripsi. Victo
Abbreviated transcription (Latin):
matus. Quo mͦ ergo isto iam confumato. nichil no¬
cebant qui slum in sectabantur: si nec ipse ilł
quos ꝑ sequebat᷑. Confirmat aut̃ in quit iustos
dominus. Audi alias uoces: confirmati iusti. Qiuis
nos separabit acaritate xp̃ie tribulatio an an¬

Expanded text:
matus. Quomodo ergo isti jam confirmato nihil nocebant qui illum insectabantur, sic nec ipse illis quos persequebatur. Confirmat autem, inquit, justos Dominus. Audi alias voces confirmati justi. Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an an
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam si uelloe aliquis ꝑ corpus suum fer¬
rum traicere ut conscinderce tunieam alt̾uis.
litendis quo ꝑuenisti: & non attendis qua
traiecisti. Illuis conscidisti uestem: tuã car¬
nc̃. Constat gͦ. plus ẽẽ. qd̾ se ledunt iniqͥ
&ͥ quod sibi nocent: quam quod sibi udent᷑
uere illis quos oderunt. framea gͦ. eorum:
nate in cor eortim. Sententia dñ ẽ: aliter
s̃in non potest. Et arcus eorum conteratur.
Quid ẽ. areus cortm conteratur: in sidie ip¬
uum frustrent᷑. Superius eñ dixerat gla¬
lum eduxerunt peccatores: unt tenderunt ar¬
cum dum. Gladii eductionem: intelligi uo¬
liut aꝑtam oppugnationem. Arcus aut̃ in¬
tntenem: occultas in fidias in telligi uoluct.

Expanded text:
tanquam si vellet aliquis per corpus suum fertanquam si vellet aliquis per corpus suum ferrum trajicere, ut conscinderet tunicam alterius. Attendis quo pervenisti, et non attendis qua trajecisti: illius conscidisti vestem, tuam carnem. Constat ergo plus esse quod se laedunt iniqui, et quod sibi nocent, quam quod sibi videntur nocere illis quos oderunt. Framea ergo eorum intret in cor ipsorum. Sententia Domini est aliter fieri non potest. Et arcus eorum conteratur. Quid est, arcus eorum conteratur? Insidiae ipsorum frustrentur. Superius enim dixerat: Gladium eduxerunt peccatores, intenderunt arcum suum. Gladii eductionem, intelligi voluit apertam oppugnationem: arcus autem intentionem, occultas insidias intelligi voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
meis uastatur ipse auimus. Sequitat:
ostendit hoc psalinus. Gladium edutt̃i
peccatores: intenderunt arcũ situm. hi
decipiant in opem et pauꝑem: ist ẽ.¬
dant recos corde. fr̾amea eorum int̾ce in corda
ipsorum. facile ut framea eius id ẽ. gladius eiꝰ
ꝑueniat ad corpus tuum: sieut ꝑuenit gla¬
anis ꝑsecutorum ad corpora martyrum. Sed
ꝓciusso corpore: cor mansit illesum. Illtuis aut̃
cor qui gladuum eduxit in corpus iusti: non
plane mansit illesum. Hoc psalmus iste desta¬
tur. framea eorum non dixit intr&e incorpus
ipsorum: sed framea eorum introe in cor ip̃soꝵ.
In corpore occidere uoluerunt: manuna mori¬
antur. Illos eñi quorum corpora int̾ficere uo¬
luerunt: securos fecit dominuis : dicens eis.
Nolite cimere eos qui corpus occidunt: animã
iuire gladio. non posse occidere nͥ corpus inimi¬
ae & posse occidere animam suame Desipũt
contra se. seuuuit. insaniunt. non se uident:

Expanded text:
in eis vastatur ipse animus; sequitur, et in eis vastatur ipse animus; sequitur, et ostendit hoc Psalmus: Gladium eduxerunt peccatores, intenderunt arcum suum: ut dejiciant inopem et pauperem, ut trucident rectos corde. Framea eorum intret in cor ipsorum. Facile est ut framea ejus, id est, gladius ejus perveniat ad corpus tuum, sicut pervenit gladius persecutorum ad corpora martyrum; sed percusso corpore, cor mansit illaesum: illius autem cor qui gladium eduxit in corpus justi, non plane mansit illaesum. Hoc psalmus iste testatur. Framea eorum non intret, dixit, in corpus eorum: sed, Framea eorum intret in cor ipsorum. In corpore occidere voluerunt, in anima moriantur. Illos enim quorum corpora interficere voluerunt, securos Dominus fecit, dicens eis: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam aevire gladio, nec posse occidere nisi corpus inimici, et posse occidere animam suam? Desipiunt, contra se saeviunt, insaniunt, non se vident:
Abbreviated transcription (Latin):
deputatus: iste celesti uoce prostratus. Eto
illi ñ nocoe: Unde fieri potest ut non im¬
quitas eiꝰ que ꝑ eius indignationem et oci¬
um ꝓcedit ad ledendum te. non prius ipsu
p̃mit ad uersitas: illius animum putre fec̃
miquitas. Nam & quicquid inte ꝓfert:
in illum redit. Cuis eñi ꝑsecutio te facit pur¬
gatum: illum reum. Cui gͦ. plus nocet: ere
seuiendo expoliauit te. Quis grauiore damp¬
no ꝑcutitur. qui amittit pecuniam. anqui
amittit fidem e norunt dolere dãpna ista:
qui habent oculum interiorem. Multisen
fulget aurum: fides non fulg&. Habat qͥp¬
pe oculos unde aurum uideant: undi hdem
uideant non habent. Nam si haberent ⁊ ui¬
derent: utiq plus amarent. Et tamen qͥndo
eis frangit᷑ fides: clamant in uidiam faciuit
ꝙ dicunt. O fides. uͥ ẽ. fides ⁊ amas ea it
exigas: ama ut exhibeas. Eigo quia om̃
qui ꝑ seciuitur uistos grauiore damno to¬
untur. & grauiore ꝑnitie afflictant᷑. cut

Expanded text:
deputatus, iste coelesti voce prostratus. Ergo deputatus, iste coelesti voce prostratus. Ergo illi non nocet? Unde fieri potest, ut iniquitas ejus, quae per ejus indignationem et odium procedit ad laedendum te, non prius ipsum premit adversitas, illius animum putrefacit iniquitas. Nam et quidquid in te profert, in illum redit. Ejus enim persecutio te facit purgatum, illum reum. Cui ergo plus nocet? Ecce saeviendo exspoliavit te: quis damno graviore percutitur, qui amittit pecuniam, an qui amittit fidem? Norunt dolere damna ista, qui habent oculum interiorem. Multis enim fulget aurum, fides non fulget. Habent quippe oculos unde aurum videant: unde fidem videant, non habent. Nam si haberent et viderent, utique plus amarent: et tamen quando eis frangitur fides, clamant, invidiam faciunt, et dicunt: O fides! ubi est fides? Amas eam ut exigas; ama ut exhibeas. Ergo quia omnes qui persequuntur justos, graviore damno feriuntur, et graviore pernicie afflictantur, cum