comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sͥmet copłaũ. ⁊ hec fidĩ unitate coniunxit. Homo ꝙ sccł̃m
carnẽ ex uirgine natꝰ ẽ passibił ⁊⁊ mortał. L eo ꝓpt̾ regnũ et
tił nrãm. hoc intest qd om̃is hõ exdelicti sege conceptꝰ ẽ. ille aũ
gine sũpsit. uirginitatẽ mat̾ne carnis ñ abstulit. Itẽ nos ex
una gen̾atiõe subsistimꝰ: ille exduabꝰ diuinitatis ⁊ huma¬
nitatis. S ex pͥma natiuitatẽ supsit. exalt̾a crationẽ. Natꝰ¬
ẽ enĩ diuina gn̾atioẽ factus huinana. Prima fuit sine

Expanded text:
sibimet copulauit ac fidei unitate coniunxit. Homo quia secundum sibimet copulauit ac fidei unitate coniunxit. Homo quia secundum carnem ex Virgine natus est passibilis atque mortalis. Leo propter regnum et tem Christi uel nostram hoc interest, quod omnis homo ex delicti lege conceptus est, ille autem is. Corpus ex Virgine sumpsit, uirginitatem maternae carnis non abstulit. Item nos ex una generazione subsistimus; ille ex duabus, diuinitatis et humanitatis. Sed ex prima natiuitatem sumpsit, ex altera creationem. Natus enim diuina
Abbreviated transcription (Latin):
Sapĩa ẽ ꝓeo qđ ipse reuelat scĩe mist̾ia ⁊ archana sapi¬
entie. Imago ẽ ꝓpt̃ similitudinis iutatẽ. Speties enĩ
patris indifferens ẽ. hñs indiscretã inse nat᷑am siue ẽẽn¬
tiam. S plendor appellat᷑ ꝙi dũ sit pat̾ lux. ita filius ab
eo inseꝑabilit qͣsi splendor exluce ꝓcedit. Eig᷑a ẽ qr susci¬
piens formam serui oꝑm uirtutũq similitudinẽ habeis
in se patͥs imaginẽ. atq imm̃sã magnitudinẽ designaũ
Mediator ẽ qr uit̃ hominẽ dm̃ mediꝰ ẽ habens in se sub
stantiã. utusq nate. id est ⁊ humane humilitatis formã
⁊ diuinitatis excellentiã. Porio agnꝰ ꝓpt̾ innocentiã ⁊ passi¬
onẽ carnis appellat᷑. sacerdos quia semetipsũ ꝓ nob̾ patͥ
hostiam obtulit. Pt peo qđ firmitas sit credentiũ offensio
⁊ ruina increduloꝵ I apis angłaris qr nouũ ⁊ uetꝰ testam̃¬
tũ uetuti duos parietes. ex diu̾so uenientes tanꝗͣ anglos

Expanded text:
ipse reuelet scientiae misteria et arcana sapientiae. Imago est propter similitudinis ueritatem. Species enim Patris indifferens est, habens indiscretam in se naturam siue essentiam. Splendor appellatur quia dum sit Pater lux, ita Filius ab eo inseparabiliter quasi splendor ex luce procedit. Figura est quia, suscipiens formam serui, operum uirtutumque similitudinem Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designauit. Medias formam et diuinitatis excellentiam. Porro Agnus propter innocentiam et passionem carnis appellatur. Sacerdos quia semetipsum pro nobis Patri hostiam obtulit. Petra pro eo quod firmitas sit credentium, offensio et ruina incredulorum. Lapis angularis quia Nouum et Vetus Testamentum, ueluti duos parietes ex aduerso uenientes, tanquam angulus
Abbreviated transcription (Latin):
S. hec omĩa quidẽ si cut gradus crescunt ita sibi qͣli¬
tate nat᷑e p̃cellunt. nam arbor p̃fert᷑ lapidi. ⁊pecꝰ arbo¬
creat᷑am. creati. nata mutabiles õditi. s in contẽplatiõe
dĩ immutabiles facti animo ĩpassibiles. m̃te rationadiles
tẽpe et̾ni. beatitudine ppetua felicitate fruit᷑i missia dõ¬
cõmorant᷑. Nemones st̃ impuri sp̃s. subtiles ⁊ uagi. ani
ui. cõmouent sensꝰ fingt̃ affectꝰ uitã turbant sõmpnos in¬
quietant. morbos infert̃. m̃tes t̾rent. m̃bra distorquent
sortes regt̃. p̃stigus oracła fingunt. cupidinẽ amoris illi¬
ciunt. ardorẽ cupiditatis infundunt. in cõsacratis imagi¬
ginibꝰ delitescunt. inuocati asst̃. ueri similia m̃tiunt᷑ mu¬
tant᷑ in diu̾sis fig̾is int̾dum in angłoꝵ imaginibꝰ tͣnsformai¬
Homines sunt ratione capaces intellectu sapientes. ore loqͣces
nat᷑a mag̃ ꝗͣ doctͥna ualentes. statu rigidi. uultu rigieli.¬
erecti.

Expanded text:
em omnia, sicut gradibus crescunt, ita sibi qualitate naturae praecellunt. Nam arbor praefertur lapidi, et pecus arbo omnem creaturam creati, natura mutabiles conditi, sed contemplatione Dei immutabiles facti, animo impassibiles, mente rationales, tempore aeterni, beatitudine perpetui, felicitate securi, commorantur. Daemones sunt inpuri spiritus, subtiles et uagi, animui. Commouent sensus, fingunt affectus, uitam turbant, somnos inquietant, morbos inferunt, mentes terrent, membra distorquent, sortes regunt, praestigiis oracula fingunt, cupidinem amoris inliciunt, ardorem cupiditatis infundunt, in consecratis imaginibus delitescunt; inuocati adsunt, uerisimilia mentiuntur, mutantur in diuersis figuris, interdum in angelorum imaginibus transforma43. Homines sunt ratione capaces, intellectu sapientes, ore loquaces, natura magis quam doctrina valentes, statu rigidi, vultu erecti,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ligna felicitate letantes expectant. susceptionẽ corꝑum
suoꝵ. Ne hoc ꝑadiso dñs ad latͦnẽ dic̃. Hodie mec̃ eris u
ꝑadiso. Originalr̃ aũ pͥmi hominis culpa nos de ꝑadiso
expulit. ⁊ in hanc exilii ꝑegͥnationẽ deiec̃. Inde ẽ qł ꝑegͥna
tionis sue reatu astringini᷑ unde ⁊ m̾ito sententie debite pe¬
nã mortis pat̾ne p̃uaricatiõis exsoluimꝰ. Nã ita pͥmꝰ hõ ẽ cõ¬
ditꝰ: ut ꝑ agm̃tũ etatũ. sine media morte debita corꝑał ꝑa
clisus. cõmutaret᷑ aduitã celestis. S quia hoc bono contẽptꝰ
ẽẽ noluit: ꝓtiuꝰ sue conditioĩs m̾ito caruit. mortẽq geminã
yanime ncarnis inuenit Innorantiã ueri.⁊ uetustatis obti¬
ñdũ implicari possunt. actuali peccõ. Inde ẽ qđ paruuł gr̃a

Expanded text:
etantes, expectant receptionem corporum suorum. De hoc paradiso Dominus ad latronem dicit: Hodie mecum eris in paradiso. Originaliter autem primi hominis culpa nos de paradiso expulit et in hac exsilii peregrinatione deiecit. Inde est quod prationis suae reatu adstringimur. Vnde et merito sententiae debitae poenam paternae praeuaricationis exsoluimus. Nam ita primus est homo conditus, ut per augmentum aetatum sine media morte de uita corporalis paradisi commutaretur ad uitam caelestem. Sed quia hoc bono contentus esse noluit, protinus suae conditionis merito caruit, mortemque geminam animae et carnis inuenit. Ignorantiam ueri et uetustatem obtinondum implicari valent actuali peccato. 35. Inde est quod parvulis la
Abbreviated transcription (Latin):
simł cuncta creata st̃. scł̾m distinctionẽ uͦ specier̃ ꝑt̾nam
dier̃ alt̾nationẽ formata st̃. Cotiꝰ enĩ create᷑ origo simł exti¬
singillatĩ ꝑ spẽs uarias. formasq ꝓp̾as ꝓdierint. Deq̃ scͥpta loqr̃
dicens. Qui fecisti mundũ de mat̾ia uiformi. s matia facta ẽ
de nichilo. mundi aũ species de informi mat̾ia. Proide du¬
as res ante omnẽ diẽ. ⁊ ante om̃e tẽpꝰ. condidit css̃. angłicã
uidelicet creatam ⁊ insormẽ mat̾iam q̃ qͥdẽ ex nichilo facta

Expanded text:
m distinctionem uero specierum per sex dierum alternationem formata sunt. Totius enim creaturae origo simul extisingillatim per species uarias formasque proprias prodierunt. De qua Scriptura loquitur dicens: Qui fecisti mundum de materia informi. Sed materia facta est de nihilo. Mundi autem species de informi materia. Proinde duas res ante omnem diem et ante omne tempus condidit Deus: angelicam uidelicet creaturam et informem materiam;
Abbreviated transcription (Latin):
instigatiõe demonũ s talibꝰ temptam̃tis. ꝑire auita e¬
t̾na ñ potest. qr pus dñs. ad dampnationẽ culpe ñ
repitat. quod de sue maiestatis ꝑmissu. nolens qͥ
patit᷑ portat. Nã ibi peccamꝰ ubi cupiditatẽ ł uolur¬
tatẽ deflectimꝰ. U̾ uͦ uiolent̃ addicim᷑ ⁊ si facmꝰ aut
flagitiũ ñ est miseria tñ ꝓ flagicio ⁊ facinore est
S qui dm̃ ꝓ irrogata laudat miseria: comissa ꝓcul
dubio caret facinora.

Expanded text:
monum, sed talibus tentamentis perire vitae aeternae non potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio caret facinore.
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ dimeant. ⁊ decet̾o delinq̃re caueant. Quidam aũ
potestati demonũ adem̃dationẽ deputant᷑ quidã uͦ
nit cõmou̾e Nut enim tribulatiões cordis illi exag¬
gat : aut dolores corꝑis suscitat. Hinc ẽ qł ait apłs.¬
ciat. unde int̾dũ usq ad desꝑatiõis angustiam. co¬
artat᷑. Permanenti aũ indĩ amore anime ⁊ ipsa tał
angustia adim̾itũ ꝓfic̃. Nam siue in anima seu in
corpore. ꝑ instinctum demonũ q̃lib&e adu̾sa iustꝰ pa

Expanded text:
cium timeant, et de caetero delinquere caveant. Quidam autem cium timeant, et de caetero delinquere caveant. Quidam autem potestati daemonum ad emendatinem justum. Aut enim tribulationes cordis illi exaggerat, aut dolores corporis suscitat. Hinc est, quod Aposciat, unde interdum usque ad desperationis angustiam coarctatur. Permanenti autem in Dei amore animae et ipsa talis angustia ad meritum proficit. Nam sive in animo, sive in corpore per instin
Abbreviated transcription (Latin):
scełe deuorasse uidet᷑ Eum uͦ que ñ deglutiũ oꝑis ꝑfec¬
tione s temptationũ illecebris mordet ut deuoret: adhuc
qͣsi in maxillam mandet. Unde ⁊ paulꝰ ht̃ stimulos
carnis quibꝰ humiliet᷑ ñ ht̃ peccandi ꝑfectionẽ qͣ deglu
tiat᷑ Os diaboli u̾ba euis. st̃: u̾ba uͦ eiꝰ inspirationes
occulte st̃. quibꝰ corda hominũ alloq̃ns occultis urit
cupiditatibꝰ. Quidã ob incorruptibilẽ iniquitatẽ qr
sponte non corrigunt᷑. immundis sp̃ibꝰ uerandi tͣdũ¬
t᷑ ut arripiendi eos demones. corꝑalr̃ hañt potestatẽ
t̾roribꝰ q eoꝵ afflicti humilient᷑. peniteant ⁊ saluent᷑¬
sic̃ ⁊ apłs corinthiis scͥbens ait. tͣdere huiꝰ modi homi¬
nẽ sathane in int̾itu carnis ut sp̃s saluus sit. Utile ẽ
quosdam peccantes ut in anima saluent᷑ sathane cor¬
ꝑalr̃ deputari. qͣtinꝰ ex p̾senti correptiõe fut᷑um uidi¬

Expanded text:
scelere devorasse videtur. Eum vero, quem non deglutivit operis perfecscelere devorasse videtur. Eum vero, quem non deglutivit operis perfectione, sed tentationum illecebris mordet, ut devoret, adhuc quasi in maxilla mandit. Unde et Paulus habet stimulos carnis, quibus humilietur , non habet peccandi perfectionem, qua deglu33. Os diaboli verba ejus sunt. Verba vero ejus inspirationes occultae sunt, quibus corda hominum alloquens occultis urit cupiditatibus. 34. Quidam ob incorreptibilem iniquitatem, quia sponte non corriguntur, immundis spiritibus vexandi traduntur, ut arripiendi eos daemones corporaliter habeant potestatem, terroribusque eorum afflicti humilientur, poeniteant et salventstolus Corinthiis scribens, dicit: Tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit . Utile est enim quosdam peccantes, ut in anima salventur, Satanae corporaliter deputari, quatenus ex praesenti correptione futurorum judi
Abbreviated transcription (Latin):
in cordibꝰ scõꝵ ing̾dit᷑ dũ malas suggestiones insinuat
s ñ habitat ineis. quia in suo corꝑe noneos tͣnsduc̃
Qui uͦ incorꝑe eius sunt. ipsos inhabitat quia ipsi
st̃ templũ eiꝰ. Et si surripiat m̃tibꝰ electoꝵ diabolꝰ ñ
aut̃ in eis requiescit: sr̃ in cordibꝰ reꝓboꝵ Nam calore¬
ficdei mox excitat᷑ ut exeat abelectis. Non nulli quos
iam auido ore diabolꝰ deuorau̾at: rursus diuni i¬
dicii. occulta miseratioe ab eiꝰ ore eripiunt᷑. ⁊ saluti
restituunt᷑. Nã sepe multos quos antiqꝰ hostis luxuri¬
e uoragine m̃sos tenuit. potentia diuina ꝑpenitẽ¬
tiam abeiꝰ faucibꝰ trax̃. Quomͦ bonoꝵ int̾itu ꝓpħa
electam dic̃ ẽẽ diabłi escam. dũ alibi scͥptũ sit fenũ de illo
sicut bos comedit nisiqd mnocłis dĩ fenum sunt qui
electꝰ cibꝰ scdm homines eẽ uident᷑ Ac ꝑ hoc qui debo¬
existunt. Eum diabolꝰ iam deglutisse dr̃: quem ꝑfecto¬

Expanded text:
in cordibus sanctorum ingreditur, dum malas suggestiones insinuat; in cordibus sanctorum ingreditur, dum malas suggestiones insinuat; sed non habitat in eis, quia in suo corpore non eos transducit. Qui vero in corpore ejus sunt, ipsos inhabitat, quia ipsi sunt templum ejus. Et si subrepat mentibus electorum diabolus, non autem in eis requiescit, sfidei mox excitatur, ut exeat ab electis. Nonnulli, quos jam avido ore diabolus devoraverat, rursus divini judicii occulta miseratione ab ejus ore diripiuntur, et saluti restituuntur. Nam saepe multos, quos antiqae voragine immersos tenuit, potentia divina per poenitentiam ab ejus faucibus traxit. 31. Quomodo bonorum interitum Propheta electam dicit esse diaboli escam, dum alibi scriptum sit de illo: Fenum sicut bos comedet, nisi quod in oculis Dei fenum sunt qui electus cibus secundum homines esse videntur? Ac per haec, qui de boexistunt. Tum diabolus jam deglutisse dicitur que
Abbreviated transcription (Latin):
nequaqͣ resistit᷑. Idõ diabolus in sacris eloquiis beemoth
leuathan idest serpens de aquis. quia in huiꝰ scł̃i ma¬
re uolubili u̾sat᷑ astutia. Aius uͦ ꝓpt̾ea nominat᷑ quia
ꝑsuꝑbiam adalta sustollit᷑ Et recte his tribꝰ uocabłis
appellat᷑. quia ꝓ suo m̾ito aerem qͣsi auis ꝓcarcere m̾u¬
ima delectatꝰ sit. gerpens eoqđ inhuiꝰ scł̃i mare insana
iastet᷑ fluctuatiõe Exeo enĩ qđ ꝑm̃bra sua diabłs oꝑat᷑
sortit᷑ uocabła. ita ut qđ singłi agc̃. incitante illo ip̃se
nominet᷑. Exeo enim ꝗ̃libet inde decipit diabol: unde
animal est. hoc ẽ ꝑcarnis luxuriã temptat. Unde
serpens est hoc est cupiditatis. ac nocendi malicia. Q
añ nec sic decipit. insidiat᷑ unde auis est. hoc est sũꝑ¬
bie riuna Undiq enĩ dolos p̃ꝑat quousq inueniat
uiam ꝑ qua incautũ decipiat. E luid est intͣre in¬
m̃tem cuiꝗͣ diabolum aliud uero inhabitare. Nã⁊

Expanded text:
uaquam resistitur. 27. Ideo diabolus in sacris eloquiis Behemoth, uaquam resistitur. 27. Ideo diabolus in sacris eloquiis Behemoth, Leviathan, id est, serpens de aquis, quia in hujus saeculi mari volubili versatur astutia. Avis vero propterea nominatur, quia per superbiam ad alta sustollitur. Et recte his tribus vocabulis appellatur, quia pro suo merito aerem, quasi avis, pro carcere meruimal comedit, serpens ut in hujus saeculi mare insana jactatur fluctuatione. Ex eo enim quod per membra sua diabolus operatur, sortitur vocabula, ita ut quod singuli agunt incitante illo, ipse nominetur ex eo. Quem enim non decipit diabolus unde animal est, hoc est per carnis luxuriam, tentat unde serpens est, hoc est cupiditatis ac nocendi malitia; quem autem nec sic decipit, insidiatur ei unde avis est, hoc est superbiae ruina. Unde enim dolos praeparat, quousque inveniat viam per quam incautum decipiat. 29. Aliud est intrare mentem cujusquam diabolum, aliud vero inhabitare. Nam et
Abbreviated transcription (Latin):
machinationũ malar̃q cogitationũ semina q̃ in corcdibꝰ homi¬
nũ diabłs sundit. ita sepe captam implicant m̃tem. ut exqͣ
parte euadẽ quisq temptau̾it sine ꝑiclõ exire ñ possit. Ue¬
luti si uires hoc fac̾e qđ si fecis pecces. si ñ fec̾is ꝑuirii reus
sis. In tanto gͦ mali discrimine ut euadendi aditꝰ pateat.
inde se applicat unde aptum hominẽ ad pecrandũ inspere¬
rit. Ex ea parte diabolus homines temptat. qua incorꝑe
excrescentẽ humorẽ facile indinare aduitia conspic̃. ut
scdm humoris consꝑsionẽ adhibeat ⁊ temptationẽ. Lege
balaam qui infig᷑a diabłi contͣ ppłm dĩ exea parte p̃cep̃
ꝑniciosos p̃tendẽ laq̃os. exqͣ sensit eos faciliꝰ iapsuros.
hã ⁊ qui aꝗͣ alicuͥ daduc̃ ñ eam ꝑaliam partẽ mitat nͥ
uͥ impetũ eius intendit. Nullꝰ culpam ñ existimet qͣ¬
tołat pugnet Hã si consꝑsiõi eedit᷑ temptatiõi uł uitio

Expanded text:
machinationum malarumque cogitationum semina, quae in cordibus homimachinationum malarumque cogitationum semina, quae in cordibus hominum diabolus fundit, ita saepe undique captam implicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit, veluti si jures hoc facere, quod si feceris, pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine, ut evadendi aditus pateat, inde se applicat, unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. 25. Ex ea parte diabolus homines tentat, qua eos per excrescentem humorem facile inclinari ad vitia conspicit, ut secundum humoris conspersionem adhibeat et tentationem . Lege Balaam, qui in figura diaboli contra populum Dei ex ea parte praecipit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sentit eos facilius esse lapsuros. Nam et qui aquam alicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendit. tolerat pugnet. Nam si conspersioni ceditur, tentationi vel vitio
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑq ne insine corruat sollicitꝰ ꝑtimescat. Diabolꝰ suis¬
Diabłs scõs om̃s ñ tenendo possidet. s temptando ꝑseqͥt᷑. Mã
quia ñ meis extͥnsecꝰ regnat: contͣ eos extͥnsecꝰ pugnat :⁊
qui int̾uis amisit dominiũ extuis cõmouet bellũ. Tc̃ cõ¬
duuna abeo expellendũ cognosẽ. Unde ĩmundꝰ sp̃s dc̃ dis¬
cerpsit gͣuiꝰ puer̃ inqͦ habitabat. qͣndo ad xp̃i imꝑiũ. extre
abeo coactꝰ est. Qđ factũ ⁊ ad iob u̾ba respic̃. ubi in no¬
⁊ aliis sua utilitate ꝓdẽe ut dum illi impediunt᷑ ñ ꝓfi¬
riunt. ut de intimis puri mueniant᷑. Eodem blanduñ¬
to decipiunt᷑ nc̃ ꝑdiabłm homines qͦ ꝓtoplasti in para¬
bꝰ tͣnsitorus quasi necessariis illicit. nc̃ etiam inferni suppicia
quasi leuia ⁊ tͣnsitoria sugg̾it. q̃tinꝰ miseroꝵ corda in cũpi¬
ditate lasciuiaq dissoluat. sec̃q ad tartara ducat. Argum̃ta

Expanded text:
semperque ne in fine ruat sollicitsemperque ne in fine ruat sollicitDiabolus sanctos omnes non tenendo possidet, sed tantando persequitur. Nam quia in eis intrinsecus non regnat, contra eos extrinsecus pugnat, et qui interius amisit Dominum, exterius commovet bellum. Tunc condivina ab eo expellendum cognoscit. Unde immundus spiritus tunc discerpsit gravius puerum in quo habitabat, quando ad Christi imperium exire ab eo coactus est . Quod factum et ab Job verba respicit, ubi in no aliis sua utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non profiriunt, ut de intimis puri inveniantur. 22. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines, quo protoplasti in parabus transitoriis, quasi necessariis, illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miserorum corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, secumque ad tartara ducat. 23. Argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
qui decipit᷑ detͥm̃ta ñ sentit. sitanq̃ sint uirtutes q̃ st̃
uitia sectat᷑ ⁊ diligit. In ocłis carnaliũ diabolꝰ t̾ribił est
in ocłis electorũ t̾ror eiꝰ iuł est. Ebincreduł ut leo timet᷑
a fortibꝰ infide ut u̾mis contẽpnit᷑. atq ad mom̃tũ ostẽ¬
sus repellit᷑. Qui suggestiones diaboli ñ recipit meiꝰ in¬
sidias minime tͣnsit. Nam facile in conseqñti oꝑe repellr̃
si pͥma oblectam̃ta eiꝰ respuant᷑. Diabolꝰ enĩ serpens est lu¬
bricꝰ. Cuiꝰ sicapiti idest pͥme suggestiõi ñ resistit᷑: dotꝰ inĩ¬
t̾na cordis dũ ñ sentit᷑ illabit᷑. Temptationũ diabolicar̃ ini-¬
cia fragilia st̃. Qsi ñ caueant᷑ s ꝑusũ inconsuetudinem
iͣnseant. in nouissimis fortit̾ conualescunt ita ut aut nũ¬
quã aut cumdifficultate uincant᷑. Dũ in tota uita dia¬
ti ẽ dictum Et tu insidiab̃is calcaneo eius. Quia nimir̃ ho¬
minẽ quẽ diabolꝰ incursu p̃tite uide ñ decipit in nouissi¬

Expanded text:
ua detrimenta non sentit, sed tanquam sint virtutes quae sunt vitia sectatur et diligit. In oculis carnalium diabolus terribilis est, in oculis electorum terror ejus vilis est. Ab incredulis ut leo timetur, a fortibus in fide ut vermis contemnitur, ad momentum ostensus repellitur. Qui suggestiones diaboli non recipit iniquus, in insidias minime transit. Nam facile in consequenti operum repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est primae suggestioni, non resistitur, totus interna cordis, dum consentit, illabitur. Tentationum diabolicarum iniia sunt, quae si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita ut aut nunquam aut cum difficultate vincantur. Cum in tota vita diatum serpenti est dictum : Et tu insidiaberis calcaneo ejus; quia nimirum hominem quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decipit, in novissi
Abbreviated transcription (Latin):
bꝰ neceẽ est it̾um adu̾sitatibꝰ eum tangi. quatinꝰ eiꝰ pa¬
tientia comꝓbet. ut denuo fortiuidinis docum̃ta exeo
sumant. qui ꝓsꝑitatis eius temꝑantiã agnou̾ant. Qͥ
passiõibꝰ anime insidiante adu̾sario cruciat᷑: nõ iccir¬
co se credat. alienari axꝑo. qr talia patit᷑ s magis ꝑ
hoc dõ cõm̃dabilẽ se eẽ. existimet. s etdũ hec pacit᷑ dm̃¬

Expanded text:
 est eum iterum et adversitatibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudinis documenta ex eo sumant, qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. 4. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco se credat alienari a Christo, quia talia patitur; sed magis per hoc Deo commendabilem se esse existimet, si, dum haec patit
Abbreviated transcription (Latin):
fallat. Hec est eni ꝑcunctatio iosue dicentis Nr̃ es an au̾¬
sarioꝵ: Propt̃ hoc ⁊ ieremie dicit᷑. Si seꝑau̾is p̃ciosũ a
uili quasi os meũ eris. Tc̃ enĩ bene de se uidicant scĩ.
qͣndo ds̃ eos fallacia demonũ temptam̃ta fac̃ intellige re
euif ⁊ ipse ignoraũ. Nueni namq maligni sp̃c signifi¬
cant᷑. qui uirtutes anime comedũt s hoc corda negligenti¬

Expanded text:
fallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an advfallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an adversariorum ? Propter hoc et Jeremiae dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum erisquando Deus fallacia daemonum tentamenta facit intelligere.ejus, et ipse ignoravit . » Allieni namque maligni spiritus significantur, qui virtut
Abbreviated transcription (Latin):
potiuis incentor uitioꝵ Neq enim alibi concupiscencie fom̃¬
Quas si a nob̃ sꝑnimꝰ sine dubio ille confusus abscedit. sta¬
timq frangunt᷑ iacła concupiscentie aus. ꝯtempteq iacent
sine luce faces euis S ollicite hostis insidias intellig̾e pa¬
rit̾ ⁊ cauere dĩ seruũ oportet. sicq in innocentia uite ex¬
ist̾e simplicem ut tñ oporteat cũ simplicitate ẽẽ pruden¬
tem. Qui prudentiam sĩplicitati ñ miscet. uixta ꝓpħam
columba est seducta ñ hñs cor. S idõ columba qr simpler.
idõ aũ cor ñ habens quia ignara prudentie est Sepe
se simulans lucis. dũ nitit᷑ electos decipe detegit᷑ atq cõ-¬
tempnit᷑. Sic ⁊ u̾ba fallacis doctne scõs suos ds̃ fac̃ intel¬
lig̾e quatinꝰ diabolicũ errorẽ int̾uis agnoscant. ac sollicite
calieant. Discretio scoꝵ tanta ẽẽdebet ut int̾ bonũ : ma-¬
tũ ꝑuigili ratione duudicent ne eos diabolꝰ ꝑspẽm boni

Expanded text:
potius vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomequas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus: Contemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, juxta prophetam, columba est seducta, non habens cor . Sed ideo columba, quia simplex; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. 9. Saepe ciem boni angelum se simulans lucis, dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba fallacis doctrinae Deus sanctos suos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius cognoscant, ac sollicite caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum et malum praediti ratione dijudicent, ne eos diabolus per speciem boni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ frenaret. Et licet diabolꝰ temptationẽ iustis semꝑ
inferre cupiat tam̃ sia dõ potestatẽ ñ accipit nulla¬
tenus adipiscipotest qđ appecit Unde⁊ si om̃is uolun¬
tas diaboli iniusta ẽ. ⁊ tͥn ꝑmitente dõ om̃is potes
tit: s eos qui temptandi sunt ꝓtit temptandi st̃. ñ¬
n temptare ils̃ iuste ꝑmitit. Unde etiam in libris re¬

Expanded text:
non frenaret? Et licet diabolus tentationem justis semper non frenaret? Et licet diabolus tentationem justis semper inferre cupiat, tamen, si a Deo potestatem non acceperit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Unde et omnis voluntas ditit, sed eos qui temptandi sunt non nisi iustnisi tentari Deus juste permittit. 6. Unde etiam in libris Re
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit. Multis calamitatũ temptationibꝰ mens iusti ĩ¬
in hac uita pulsat᷑. Qnde ⁊ optat ab hoc scło funditꝰ e¬
uelli. quo ⁊ erumpnis careat: ⁊ fixam illic securitatẽ in¬
ueniat. Int̾ eas penas quas iustꝰ in corꝑe patit᷑ atq eas qͥs
in m̃te ꝑ fraudẽ diaboli dołat multum interest. Nam gͣuiꝰ
fert quas mt̾us luget. quam eas quas ext̾ius sustinet
has enim ⁊ loco euitat ⁊ temꝑe. illas nec loco pocest
euitare nec temꝑe. Non ampliꝰ temptat electos diabolꝰ
lus qͣndo eos temptatiõibꝰ suis ñ decipit s potius eru¬
dit. Nam demptatioẽs quas ille ad humanũ int̾itũ mo
conu̾tit. Insidie diaboli atq astutie quauis huc atq illuc
q̃rentes quem deuorent diffundant᷑ apostate tam̃ diui¬
na ñ egͥdiunt᷑ ne tm̃ noceant. quantũ qͣntũ maliciose
contendunt. Nam qͣndo sc̃oꝵ uirtꝰ. tanta dołare potuiss
si suꝑna dispensatio. pio modamine neqͥtiã demonũ

Expanded text:
iaboli. 1. Multis calamitatum tentationibus mens justi in hac vita pulsatur; unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. 2. Inter eas poenas quas justus in corpore patitur, atque eas 267 quas mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. 3. Non amplius tentat electos diaboluslus, quando eos tentationibus suis non dejicit, sed potius erudit. Nam tentationes, quas ille ad humanum interitum moconvertit. 5. Insidiae diaboli, atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent diffundantur , a potestate tamen divina non egrediuntur, ne tantum noceant, quantum malitiose contendunt. Nam quomodo sanctorum virtus tanta tolerare posset, si superna dispensatio pio moderamine nequitiam daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ debet. quia maxime ꝑhoc. qđ corripit᷑ enĩ¬
dat᷑. Unusquisq aut̃ tc̃ leuiuis portat qđ pacit᷑. si
sua discusserit. mala. ꝓquibꝰ illi infert᷑ retbitio iͦ¬
ta. Discat ñ murm᷑are: qui male patit᷑ etiam si igno¬
rat. cur mala pauat᷑ ⁊ ꝑ hoc iuste sepati. arbitret᷑¬
quodab illo uidicat᷑ cuiꝰ nunꝗͣ iniusta uidicia st̃
Qui flagella sustinet ⁊ contͣ dm̃ murm̃at iusticiã
iudicantis accusat. Qui uͦ secognosc̃ auisto iudice pa¬
ti qđ sustinet. euam si ꝓquo patit᷑ ignorat. ꝑ hoc iã
iustificat᷑ ꝑ quod ⁊ seipsum accusat. ⁊ dĩ usticiã lau

Expanded text:
n debet, quia maxime per hoc quod corripitur emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala pro quibus illi infertur retributio justa. 2. Discat non murmurare qui male patitur, etiam si ignorat cur mala patiatur; et per hoc juste se pati arbitretllo judicatur, cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accusat. Qui vero se cognoscit a justo judice pati, quod sustinet, etiam si pro quo patitur ignoret, per hoc jam justificatur, pro quo et seipsum accusat, et Dei jus
Abbreviated transcription (Latin):
ne malum quis inferat alterũ ut bonum impẽ¬
dat. Primũ ut caueat ledere. seq̃nt̃ ut discat p̃stare
Amicicia ẽ animorũ societas. hec quippe aduobꝰ incip̃
runt de societate duoꝵ unam eẽ animam induobꝰ
corꝑibꝰ. ꝓpt̃ ium scilicet amoris sic̃ inactibꝰ apłoꝵ legi¬
Amicicia reꝓsꝑitas res dulciores facit. ⁊ ad u̾sas com¬
munione temꝑat. leuioresq reddit. Quia dũ in tri¬
bulatione amici consolatio adiungit᷑ nec frangit᷑ ani¬
amplectit᷑. Plerumq diligit in alio homo quod odit in¬
tã qr licet diligamꝰ stñ nolumꝰ hoc eẽ etiam sipossimꝰ¬
Ito ꝑadu̾sa fraudulentꝰ patet
amicꝰ. Nã inꝓsꝑitate incerta est amicicia. nec scit᷑
utrũ ꝑsona anfelicitas diligat᷑. Sepe ꝑsimulationẽ ami¬
cicia colit᷑ ut qui nõ potuit aꝑte deciꝑe: decipiat fraudulẽ¬

Expanded text:
bonum impendat. Primum, ut caveat laedere; sequenter, ut discat praestare. 2. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus inciprunt de societate duorum, unam esse animam in duobus corporibus, propter vim scilicet amoris, sicut in Actibus apostolorum legiAmicitia et prosperas res dulciores facit, et adversas communione temperat levioresque reddit. Quia dum in tribulatione amici consolatio adjungitur, nec frangitur aniamplectitur. Multum tera, quae licet diligimus, sed tamen nolumus hoc esse, etiam si possimper adversa fraudulentus patet amicus; nam in prosperitate incerta est amicitia, nec scitur utrum persona an felicitas diligatur. 2. Saepe per simulationem amicitia colitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudule
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Qui tñ ñ attendunt illud qđ alias scͥptũ est. Ihc
ppłm de t̾ra egipti lib̾ans sccło eos qui ñ cdiłunt ꝑdidit
intelligit᷑ que hic cepta illic perficit᷑. ut in his qui omĩo
non corrigunt᷑ p̃cedentiũ ꝑcussio flagelloꝵ. seq̃ntiũ sit in¬
itiũ torm̃toꝵ. Hinc est qđ in psalmo scͥbit᷑. Oꝑiant᷑ sic̃
diploide confusione sua. Diplois enim dupplex uestim̃
nem. idest dampnatio gemina : hic ⁊ in futo scło. Et
idẽ alibi dic̃ ⁊ dupplici cont̾tione cont̾e eos. idest gemi
male est illic bene. scilicet ut dũ hic castigati corrigunt᷑
ab et̾na dampnatiõe lib̾ent᷑. Quibdã uero hic bene illr ma¬
le. sic̃ diuiti illi accidit qui hic potentie claritate co¬
cuus post mortem gehenne ignibꝰ tradit᷑ cruciandrro
quibusdã ⁊ hic male ⁊ illic male est. qr corrigi aolentes ⁊ fla¬
gellari in hac uita. incipiunt. ⁊ in et̾na ꝑcussiõe dapnãt᷑¬

Expanded text:
sum . » Qui tamen non attendunt illud, quod alias scriptum est: « Jesus sum . » Qui tamen non attendunt illud, quod alias scriptum est: « Jesus populum de terra liberans, secundo eos qui non crediderunt perdidit intelligitur, quae hic coepta illic perficitur, ut in his qui omnino non corriguntur praecedentium percussio flagellorum sequentium sit initium tormentorum. 9. Hinc est quod in psalmo scribitur: Operiantur, sicut diploide, confusuper contritionem , » id est damnatio gemina, et hic et in futuro saeculo. Et idem alibi: « Et duplici contritione contere eos , » id est geminmale est, illic bene, scilicet ut, dum hic castigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut illi accidit qui hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae ignibus traditur cruciandus. Porro quibusdam et hic et illic male est, quia corrigi nolentes et flagellari in hac vita incipiunt, et in aeterna percussione damnant
Abbreviated transcription (Latin):
os feriendo corrig̃ de qͥbꝰ dic̃. ego quos amo corrigo ⁊ cas¬
cigo Quos feriendo punit. quos incorrigibilĩ delin¬
qñtes aspic̃ quoꝰq iam ñ sub disciplina ut filios s
districta dampnatioe ut hostes adusarios ꝑcutit de
quibꝰ dic̃. flagello inimici ꝑcussi te. castigatiõe crudeli
et iterum Quid clamas ad me suꝑ contͥciõe tua: Insa¬
nabił est dolor tuus. Unde tinusqͥsq festinet ⁊ timeat
ne simul feriat᷑ uita eius cum culpa. Elagellum nã¬
q tẽ diluit culpam cum mutaiuit uitam. Dam cuiꝰ
mores non mutat: accionem non expiat. Om̃is diuna¬
ꝑcussio aut purgatio iute p̃sentis est. aut initium ui¬
pene seq̃ntis. Nam qͥbꝰdam flagella abhac uita inchoant
n in etͥna ꝑcussione ꝑdurant. Unde ⁊ ꝑ morsan dñs
dic̃. Ignis exarsit in ira mea. ⁊ ardebit usq ndinferos
deorsum. F quibꝰdam dici solet ñ uidicat ds̃ bis inid ip¬

Expanded text:
os feriendo corrigit. De quibus dicit: « Ego quos amo arguo et casos feriendo corrigit. De quibus dicit: « Ego quos amo arguo et castigo . » Alios feriendo punit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit; quosque jam non sub disciplina ut filios pater, sed districta damnatione ut hostes adversarios percutit. De quibus dicit: « Flagello inimici percussi te castigatione crudeli . » Et iterum: « Quid clamas ad me super contritione tua? Insanabilis est dolor tuus . » Unde unusquisque festinet et timeat, ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat actiones non expiat. Omnis percussio divina, aut purgatio vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Nam quibusdam flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: « Ignis exarsit in ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . » A quibusdam dici solet: « Non judicat Deus bis in idip
Abbreviated transcription (Latin):
Una mbonam partemꝰ ꝑcutim᷑ carne ut em̃dem᷑
alta qua uuln̾am᷑ conseĩa excaritate. ut dm̃ ardentiꝰ di¬
ligamꝰ. S emino more ds̃ respic̃ uł adueniam uł adiun¬
dictam. Ad ueniam sic̃ petrum. ad uindictam sic̃ dũ
facta sodomoꝵ se descensur ⁊ uisurum testat᷑. Trimoda
ratione ds̃ quos uolu̾it ꝑcutit. id est addampnationẽ
repbos adpurgationẽ quos errare uidet electos ad ppagã¬
dam m̾itoꝵ głam iustos. Erimo namq modo egiptꝰ cesa
est ad dampnationẽ Scdo mͦ pauplatarꝰ ad purgationẽ
ut paulꝰ qui sathane angło instigante carnis tołabat
stimulos Plagellat᷑ etiam. ⁊ post pecc̃m ut corrigat᷑ sic̃
ille in apło qui traditꝰ est sachane inmt̾itu carnis. ut
sp̃s saluus eẽt. Non tñ uite murm̾at eciam qͥ nescit cͦ
uapulat. nam d̾s idõ plerq iustum flagellat nede
iusticia suꝑbiens cadat. In hac uita ds̃ tantomagis stu¬
det ut parcat qntomagis expectando flagellat. S ali¬

Expanded text:
a percutimur carne, ut emendemur. Altera, qua vulneramur conscientia ex charitate, ut Deum ardentius diligamus. 2. Gemino more Deus respicit vel ad veniam, vel ad vindictam. Ad veniam, sicut Petrum . Ad vindictam, sicut dum facta Sodomorum se descensurum et visurum testatur . 3. Trimoda ratione Deus quos voluerit percutit, id est: ad damnationem 261 reprobos, ad purgationem quos errare videt electos, ad propagandam meritorum gloriam justos. Primo namque modo Aegyptus caesa est ad damnationem . Secundo modo pauper Lazarus ad ut Paulus, qui Satanae angelo instigante carnis tolerabat stimulos . Flagellatur etiam et post peccatum ut corrigatur, ut in Apostolo, qui traditus Satanae in interitum cjuste murmurat qui nescit cur vapulat. Nam ideo Deus plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat, sed ali
Abbreviated transcription (Latin):
nibꝰ ne uid̾ent᷑ uidĩ crucifig̾e dñm. ideo euangłista
filii hominũ dentes eoꝵ arma ⁊ sagute. ⁊ lingua eoꝵ
machera acuta. Uides qualẽ gladium habuerunt
unde hora tercia dñm occidert̃: ORosĩ. Cum dñs
omia bona creau̾it nichilq sit qđ ñ ab illo sit condi¬
ẽẽ sine malo malum ñ potest eẽ sine bono: nec potest eẽ
maltim uͥ ñ fuit bonum. Ne ꝑ hoc dicimꝰ ⁊ angłm bonũ ⁊

Expanded text:
ntur Judaei non crucifixisse Dominum, ideo evangelista Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Vides qualem gladium habuerunt, unde hora tertia Dominum occiderunt. QUAESomnia bona creaverit, nihilque sit quod non ab illo sit condiesse sine malo, malum non potest esse sine bono, nec potest esse sine malo ubi non fuerit bonum, ac per hoc dicimus et angelum bonum et
Abbreviated transcription (Latin):
do cogitat ea. q̃ et̾na st̃ tc̃ uere imago dĩ dicenda ẽ. Co¬
gitando et̾na uir est. sic̃ dic̃ beatꝰ paulꝰ apłs. Uir ñ
debet uelare caput suum. cum sit unago gła dĩ. id
est quantumc̃q se extendit in id qđ et̾num est. tanto
magis inde formatur ad imaginem dĩ. Et idõ ñ est co¬
hibendus ut se inde contineat ac temꝑet. Quando uͦ
agit uł cogitat. que st̃ temꝑalia: mulier appellat᷑. Tẽ
ñ est dicenda imago dĩ. Et ꝓpt̃ea debet uelare caput
suum. ne nimium sit ad inferiora eiꝰ regressio ⁊ cũ licita

Expanded text:
 imago Dei dicenda est; cogitando aeterna, vir est, sicut dicit apostolus Paulus: Vir non debet velare caput suum , cum sit imago gloriae Dei; id est quantumcunque se extenderit in id quod aeternum est, tanto magis inde formatur ad imaginem Dei; et ideo non est cohibenda, ut se inde contineat ac temperet. Quando vero ea agit vel cogitat quae sunt temporalia, mulier appellatur, tunc non est dicenda imago Dei, et propterea debet velare caput suum, ne nimium sit ad inferiora progressio, ne cum licita
Abbreviated transcription (Latin):
moreret᷑ ꝓnob̾ ⁊ re surgeret. qͣndo tͣnssigͣatꝰ ẽ in mõ¬
te. discipłi eum uidere ñ potuert̃. s p̃ timore int̾ram
ceciderunt. qͣntomagis iã clarificata carnẽ dñi eam
dñm hora t̾cia crucifixum. ioħs aũ sexta. cui potiꝰ
credendũ est ex his duobꝰ: aucios: Et ille uerũ
dixit ⁊ iste similr̃. Igit᷑ hora tercia clamau̾unt pr¬
lato uidei. crucifige crucifige eũ. Milites aũ hora

Expanded text:
in monte, discipuli sui eum videre non potuerunt, sed prae timore in terram ceciderunt; quanto magis, clarificata carne Domini, eaDominum hora tertia crucifixum , Joannes autem sexta ; cui potius credendum est ex his duobus? RESP. Et ille verum dixit, et ille similiter. Nam hora tertia clamaverunt Pilato Judaei: Cruci
Abbreviated transcription (Latin):
se hõ tͣxit exparte inferiore infirmitatẽ pecc̃adi ħoc ẽ ex
carne. qua inclusa anima detinet᷑. Apostate angłi. i¬
dõ ueniã nõ hñt qr carnis fragilitatis nulla infirmita¬
te gͣuati st̃ ut peccarẽt. Homines aũ post peccatum ic
tͣxerunt infimitatis. Idoq ꝓ infirma carnis coditlõe
recditus patet hõi. ad salate. sic̃ ⁊ psaimꝰ dicit. Ipse scit
figm̃tum nr̃m. Mem̃to dñe qđ terra sumꝰ. ⁊ it̾m. mems¬
rare inqͥt q̃ sit mea substantia. Postꝗͣ apostate angłi

Expanded text:
a ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc est ex carne, qua inclusa anima detinetur. Apostatae vero angeli ideo veniam non habent, quia carnalis fragilitatis nulla infirmitate gravati sutraxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione reditus patet homini ad salutem, sicut et Psalmista dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Memento, Domine, quod terra sumus . Et iterum: Memorare, inquit, quae sit mea substantia . Postquam apostatae angeli
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ conditꝰ ÷. Archangłs uͦ qui lapsus ẽ: sig¬
nacłm clĩ similitudinis appellat᷑ ẽ destãte dño ꝑͦierechi¬
elem. Tu signacłm similitudinis plenꝰ sap̃ĩa. ꝑfectꝰ de¬
core: indeliciis ꝑadisi dĩ fuisti. Quãto enim subtilior
ẽ eiꝰ neccͤa. tanto pleniꝰ extitit ad similitudinẽ dĩe u̾itatis
exp̃ssa. Constat priꝰ decelo cecidisse cdiabłm qͣm hõ
concłet᷑ Nam mox ut factꝰ ẽ: in suꝑbiam erupit et p̾¬
cipitatꝰ decelo ẽ. Nam iusta u̾itatis testimonium ab
inicio m̃dax fuit ⁊ in u̾uitate nõ stetit q statim ut
factus ẽ cecidit. Fuit qͥdem in u̾itate condit᷑: s ñ
stando ẽ statim au̾itate lapsꝰ. Yno suꝑbie lapsu dũ
dõ ꝑ timorẽ se confert̃: ⁊ hõ cecidit ⁊ diabolꝰ. S hõ re¬
u̾sus ad penitentiam dõ se inferiorẽ ẽẽ cognou̾: Dia¬
błs uͦ non sotum in hoc c̃tẽptꝰ ẽ qł secd̃o eaqͣlem existi¬

Expanded text:
conditus est; archangelus vero qui lapsus est, signaculum Dei similitudinis appellatus est, testante Domino per Ezechielem: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia, perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Quanto enim subtilior est ejus natura, tanto plenius exstitit ad similitudinem divinae veritatis expressa. Prius de coelo cecidisse diabolum, quam homo conderetur. Nam mox ut factus est, in superbiam erupit, et praecipitatus de coelo est. Nam, juxta Veritatis estimonium, ab initio mendax fuit, et in veritate non stetit, quia statim ut factus est, cecidit: fuit quidem in veritate condbiae lapsu, dum Deo per tumorem se conferunt, et homo cecidit, et diabolus. Sed homo reversus ad poenitentiam Deo se inferiorem esse cognoscit; diabolus vero non solum hoc contentus quod se Deo aequalem existi
Abbreviated transcription (Latin):
te apło Nunne om̃s inqͥt st̃ ammmistͣtorii sp̃s in mi
nift̾ium missi ꝑꝑ eos qui h̾editatẽ capiunt salutis
Angłi corpora mͥ quib hommib apparent de suꝑno
echere sumunt. soliclamq spẽm ex celesti elem̃to indu¬
tiarem tͥ s pͥnceps regni ꝑsar̃ restitit mͥ. Et. post alia. N
ẽ qui me adiuuet nisi michael pͥnceps ur̃. Item om̃s ho¬
mines angłos habere ꝓbant᷑ loq̃nte dño in euangło
Am̃ dico uob̃: angłi eorum semꝑ uident faciẽ patris
mei qui ẽ inceł. Unde ⁊ petrꝰ in actibꝰ apłoꝵ cum pul¬
saret ianuam dix̾unt intꝰ apłi Nõ ẽ petrꝰ s angłs ciꝰ
est. Sidm̃ angli contuentunt et uident cur petrus a¬
płs dix̃ in quẽ desida̾nt angłi conspic̾e:. Itẽ si etim
ñ contuentur nec uident qͦmͦ usta sententiã dm̃i angłi
eoꝵ semꝑ uident faciem pat̾s qui ẽ in ceł: S bene¬

Expanded text:
te Apostolo: Nonne omnes, inquit, sunt administratoriite Apostolo: Nonne omnes, inquit, sunt administratoriinisterium missi, propter eos qui haereditatem capient salutis? Angeli corpora in quibus hominibus apparent de superno aere sumunt, solidamque speciem ex coelesti elemento indutiarem tibi, sed princeps regni Persarum mihi restitit . Et post alia: Non est qui me adjuvet nisi Michael princeps noster . Item omnes homines angelos habere probantur, loquente Domino in Evangelio:  quia angeli eorum semper vident faciem Patris mei, qui in coelis est. Unde et Petrus in Actibus apostolorum, cum pulsarent januam, dixerunt intus apostoli: Non est Petrus, sed Angelus ejus est. Si Deum angeli contuentur, et vident, cur Petrus apostolus dicit: In quem desiderant angeli Dei conspicere? Item si eum non contuentur nec vident, quomodo juxta sententiam Domini: Angeli eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis e
Abbreviated transcription (Latin):
carbuncłs ⁊ smnaraglus. Quo nt̃io lapidũ: ipsi ordi¬
nes clesignati sunt angłorum quos apoͬtata angls. añ
lapsum pͥmi hominis qi in uestim̃to ornam̃ti sui afsixos
habuit acd eorum comꝑationẽ. Dum enim se csariorẽ
cuunctis aspexit: confestim intumuit. ⁊ cor suum ad
suꝑdiam eleuauit. Angłi semꝑ in dõ gaudent ñ inse
requisunt. Nulla autem maior inqͥtas qͣm ñ in dõ s
añqͣm in re fiãt ⁊ que apud homines adhuc fut᷑a st̃
angli iam reuelante dõ nou̾unt. Preuaricatores ãgłi
uigent. id est subtilitate nat᷑e. exꝑientia temꝑm reue¬
latiõe suꝑioꝵ potestatum. Qtiens ds̃ quoqq flagello
huic mundo irascẽ. ad minist̾ium uindicte apostate ã¬
głi mittuntur. Qui tam̃ diuina potestate coercent᷑ ne
tm̃ noceant quantum cupiunt. Boni aũ angłi ad
minist̾ium. salutis humane deputati sunt ut curent
administrent mundi ⁊ regant omĩa uissu dĩ testan¬

Expanded text:
carbunculus et smaragdus . Quo numero lapidum ipsi ordicarbunculus et smaragdus . Quo numero lapidum ipsi ordines designati sunt angelorum, quos apostata angelus ante lapsum quasi in vestimento ornamenti sui affixos habuit, ad quorum se comparationem dum se clariorem cunctis aspexit, confestim intumuit, et cor suum ad superbiam elevavit. Angeli semper in Domino gaudent, non in se: requisivit. Nulla autem major iniquitas, quam nantequam in re fiant: et quae apud homines adhuc futura sunt, angeli jam revelante Deo noverunt. Praevaricatores angeli, vigent, id est, subtilitate naturae, experientia temporum, revelatione superiorum potestatum. Quoties Deus quocunque flagello huic mundo irascitur, ad ministerium vindictae apostatae angeli mittuntur: qui tamen divina potestate coercentur, ne tantum noceant, quantum cupiunt. Boni autem angeli ad ministerium salutis humanae deputati sunt: ut curas administrent mundi, et regant omnia jussu Dei, testan
Abbreviated transcription (Latin):
nam hi qͥ ꝑmanser̃ firmitatẽ m̾uert eterne perseuãtie
⁊ beatitudinis ꝗͣ aña minꝰ acceꝑunt Post diabłi de¬
et beatitudinis quam minus acceperant. Unde opor¬
tet agnosc̾e quorum iniquitas scõrum seruiat humi¬
litati. Quia unde mali corruunt. inde boni ꝓficiunt
Bonorum angłorum numerus qui post ruinam an¬
gełorum malorum ẽ diminutus: ex num̾io electoꝵ oĩum
subplebitur: qui num̾ius soli dõ ẽ cognitus. Inter ãgłos
potestatis: qͣm ⁊̃ scĩa uirtutis. Sumministͣnt gͥ alii. a¬
liorum p̃ceptis atq̃ obediunt iuissis Unde et ad ꝓpħam
racariam angłs angłm mittit et quec̃q annuntiare
sacre scͥpt᷑e testantur. il ẽ angłos. archangłos tronos
dñatioes. litutes. pͥncipatꝰ. potestates. cherubim ⁊ seraphin
dem nõibꝰ lapiclum cum de pͥmatu apostate angłi loque¬
retur. Omĩs inqͥt lapis p̃ciosus oꝑtm̃tum tuũ. sardiꝰ
et toparius ⁊ iaspis. chrisolitus ⁊ onpx ⁊ berillꝰ. saphirꝰ

Expanded text:
nam, hi qui permanserunt, firmitatem meruerunt aeternae perseverantiae et beatitudinis, quam antea minus acceperant: post diaboli deet beatitudinem quam minus acceperant; unde oportet cognosci quod malorum iniquitas, sanctorum serviat humilitati: quia unde mali corruunt, inde boni proficiunt. Bonorum angelorum numerus, qui post ruinam angelorum malorum est diminutus, ex numero electorum omnium supplebitur, qui numerus soli Deo est cognitus. Inter angelospotestatis quam scientia virtutis; subministrant igitur alii aliorum praeceptis, atque obediunt jussis. Unde et ad prophetam Zachariam Angelus angelum mittit, et quaecunque annuntiare e testantur, id est, angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubin, et seraphin. dem nominibus lapidum, cum de primatu apostatae angeli loqueretur: Omnis, inquit, lapis operimentum tuum, topazius, et jaspis, et chrysolithus, et onyx, et beryllus, et saphyrus,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Om̃e sullime uidet ⁊ ipse est rex suꝑ om̃s filios suꝑ¬
bie. Nulla ẽ iurtꝰ q̃ ñ habeat contͣriũ inuidie malũ
Sola miseria caret inuidia qi nemo inuidet misero
cui reuera ñ liuor obitr̃ s sola misericordia adhibet᷑.
Multi ⁊ bonos imitari nolunt ⁊ de bonoꝵ ꝓfectibꝰ in¬
uidie luore tabescunt. quo fit ut nec illi corrrigant᷑
amalo suo: s ꝑ inuidentiam det̾iorent᷑ ⁊ bonos arecto
studio qũantũ in ipsis est si potuerim depͣuare conen¬
tur. Quando malos boni ꝓfic̾e uident ñ scandalizã¬
tur s quem sint finem habituri maxine cogitent. Hoc
omis iniudꝰ alienis uirtutibꝰ p̃stat qđ beato iob sathan
p̃stitit. Hamdũ emulat᷑ ꝓspltatibꝰ com mouit adu̾sa¬
s dũ eũ credidit diabolꝰ se posse ꝓst̾nere inde eius auc¬
ta sunt m̾ita atq inde claruer̃ ꝓbabiliora patientie do
uitã maculent sic̃ q̃rebant ostium sodomithe qͦ domũ
loth nocit᷑i intirent. Illi uͦ cecitate decenti erroris pari¬

Expanded text:
 ipse est rex super omnes filios superbiae . 4. Nulla est virtus quae non habeat contrarium invidiae malum; sola miseria caret invidia, quia nemo invidet misero, cui re vera non livor objicitur, sed sola misericordia adhibetur. 5. Multi et bonos imitari nolunt, et de bonorum profectibus invidiae livore tabescunt. Quo fit ut nec illi corrigantur a malo suo, sed per invidentiam deteriorentur, ut bonos a recto studio, quantum in ipsis est, si potuerint, depravare conentur. 315 6. Quando malos boni proficere vident, non scandalizentur; sed quem sint finem habituri maxime cogitent. 7. Hoc omnis invidus alienis virtutibus praestat, quod beato Job Satan praestitit . Nam dum aemulat, unum eum credidit diabolus posse prosterni, in eo aucta sunt merita, atque inde claruerunt probabiliora patientiae douam bonorum vitam maculent, sicut quaerebant ostium Sodomitae; ut Domum Lot nocituri introirent. Illi vero caecitate erroris pari
Abbreviated transcription (Latin):
nuchi qui furor ẽ indilectiõe mulier̃. uł qd̾ sit ĩ
femine contubnalitate minist̾iũ ut in ꝑniciẽ suã
alienis m̃bris indulgeant cũ illi sua qͦq ineuntãt
abseidant. hi confirmatos in se artꝰ abiciunt ulli
adu̾sarus artubꝰ glutinant᷑. Hi ꝓ integritate sp̃uali
cũ torm̃do ñ indegͥ corꝑis dimicare ñ dubitant ⁊ illi
sine torm̃to indegͥ. eẽ. sine feminar̃ dimidiatate de¬
trectant. S adu̾sꝰ illos comꝑatio nulla ẽ facienda
de nr̃is ne consolent᷑ addicti qͥbꝰcunq udiciis. xp̃ianis
Peiores sunt n aliqͥ memorandi. ut maior pena
sit a damno damnari Iudeos considerent usq hodie
ꝓlegis imꝑio carnis sue partẽ cͥcumcisioĩs cruciam̃¬
to truncare ⁊ sciant qͥd m̾eant᷑ qui euangłio uibẽ

Expanded text:
nuchi quis furor est in dilectione mulierum uel quod in nuchi quis furor est in dilectione mulierum uel quod in feminae contubernalitate mysterium, ut in perniciem suam alienis membris indulgeant, cum illi sua quoque incunctanter abscidant ? hi confirmatos in se artus abiciunt, et illi aduersariis artubus glutinantur. hi pro integritate spiritali cum tormento non integri corporis dimicare non dubitant, et illi sine tormento integri esse sine feminarum dimidietate detractant sed aduersus illos comparatio nulla est facienda de nostris, ne consolentur addicti quibuscumque iudiciis Christianis. peiores sunt et aliqui memorandi, ut maior poena sit a damnato damnari. Iudaeos considerent usque hodie pro legis imperio carnis suae partem circumcisionis cruciamento truncare et sciant quid mereantur, qui