comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fensionẽ utͣ apud ppłmi in quo missus an apud senatum
multos de creuisse exignos honores g. cesari et prope singlares qd
ita meritus erat gratis eciã in qua comũcissimꝰ huic ordimi esset
sapientes ac dirumi fuistis neminẽ unꝙͣ est hic ordo complexꝰ
honorib ⁊ bñficiis sius qui ullã caritatẽ prestabiliorẽ ea ꝙͣ per
nos eẽt adeptus putaret nemo unꝙͣ potuit ẽẽ princeps qui
maluerit cõpplaris Sed hoies aut ꝓpter indignitatẽ suã defi¬
si ip̃i sibi aut ꝓpt̾ reliquoꝵ obtrectacionẽ ab huius ordĩs cõnũ¬
cione depulsi sepe ex hoc portu se in illos fluct᷑ ꝓpe neccio con¬
tulerũt qui exilla iaccacione crasuq populari bene ies p. ges¬
ta referunt aspectũ in curiã atq huic amplissime dignitati
ẽẽ comendati uolunt nõ modo nõ repellendi sũt uerũ eciã
expetendi mouemi a fortissimo atq optĩo uiro post homi

Expanded text:
fensionem? utrum apud populum a quo missus, an apud senatum fensionem? utrum apud populum a quo missus, an apud senatum multos decrevisse eximios honores C. Caesari et prope singularis. si quod ita meritus erat grati, sin etiam ut quam coniunctissimus huic ordini esset, sapientes ac divini fuistis. neminem umquam est hic ordo complexus honoribus et beneficiis suis qui ullam dignitatem praestabiliorem ea quam per vos esset adeptus putarit. nemo umquam hic potuit esse princeps qui maluerit esse popularis. sed homines aut propter indignitatem suam diffisi ipsi sibi, aut propter reliquorum obtrectationem ab huius ordinis coniunctione depulsi, saepe ex hoc portu se in illos fluctus prope necessario contulerunt; qui si ex illa iactatione cursuque populari bene gesta re publica referunt aspectum in curiam atque huic amplissimae dignitati esse commendati volunt, non modo non repellendi sunt verum etiam expetendi. monemur a fortissimo viro atque optimo post hominum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Relatũ est ad uos imper de scipendio exceratus nõ decie¬
iu solum sed eciã ut uos decern̾etis laborane, mlta dissenci¬
entib respondi scribendo affui tũ quoq hõi plus tribu ꝙͣ
nescio cui necessitati illũ enĩ arbitrabar eciã sine hoc subfidi
pecunie Retinere excercitũ preda ante parta ⁊ bellũ confice
posse sed decus illud⁊ ornamentũ triũphi minuendũ in nr̃a
parsimonia nõ putabã Accũ ẽ de decem legatis quos alii oĩo
nõ dabãt alii exempla querebãt alii tpũs differebant. Alii si¬
ne ullis u̾bor ornamĩtis dabarit. in ea quoq re sic sum locrit
ip̃ius cesaris dignitatẽ. at ego idẽ nũc in prouiciis dec̾nẽdis
belli insi sũma utilitas Rp. moneat.. Lã ip̃e cesar quid est
do hoĩm nacionũq illaꝵ humanitas ⁊ lepos uittorle cupi¬
ditas funũ impni uri ꝓpagacio retinet quidillis terris as
giuis mueniri potest. An redditus ni prĩam ht̃ aliquã of¬

Expanded text:
stipendio exercitus: non decrevi solum sed etiam ut vos decerneretis laboravi, multa dissentientibus respondi, scribendo adfui. tum quoque homini plus tribui quam nescio cui necessitati. illum enim arbitrabar etiam sine hoc subsidio pecuniae retinere exercitum praeda ante parta et bellum conficere posse; sed decus illud et ornamentum triumphi minuendum nostra parsimonia non putavi. actum est de decem legatis, quos alii omnino non dabant, alii exempla quaerebant, alii tempus differebant, alii sine ullis verborum ornamentis dabant: in ea quoque re sic sum locutus ipsius Caesaris dignitatem. at ego idem nunc in provinciis decernendis, belli, nisi summa utilitas rei publicae moveat. nam ipse Caesar quid est do, hominum nationumque illarum humanitas et lepos, victoriae cupiditas, finium imperi propagatio retinet. quid illis terris aspgius inveniri potest? an reditus in patriam habet aliquam of
Abbreviated transcription (Latin):
ampliorẽ honorẽ alteri tribuebat ꝙͣ ipẽ erat consecutꝰ. ergo
in illa supplicacoe ꝙͣ ego decreui res ipã tributa est diis im¬
mortalib ⁊ maiors institutis ⁊ utilitati r.p. sed dignitas¬

Expanded text:
ampliorem honorem alteri tribuebat quam ipse erat consecutus. ergo ampliorem honorem alteri tribuebat quam ipse erat consecutus. ergo in illa supplicatione quam ego decrevi, res ipsa tributa est dis immortalibus et maiorum institutis et utilitati rei publica
Abbreviated transcription (Latin):
postea ꝙͣ iebus gestis mentes urãs uolũtatesq mutastis me ñ
in hac cã maxĩe homũes admirent᷑. et reprehendãt meũ ꝯsiliu
cũ egoidẽ antea multa dixerĩ que magis ad hoĩs dignitatem
decreui sĩa me r̾p. satis erat tot dier quot .c. mario diis im¬
mortalib nõ erat exigna eadẽ graculatio que ex maximus
bellis ergo ille cumulus dieꝵ hoĩs est digniͭ ͥ tributꝰ. In quo
ego quo consule referente pͫ decẽ dieꝵ est supplicacio decieta
c. n pompeio mithridato initerfector confecto mithridatico
bello ⁊ cuius sentencia pͥmũ duplicata est suppͦ. consularis¬
mͥ eĩ testis assensi cũ euisdẽ pompen lrĩs recitatis confectis
omib maritis terrestrib q bellis supplicacionẽ xni dieꝵ
decienistis Sum ei pompen uirtute ⁊ amimi magnitudie
admiratus ꝙ cũ ip̃e ceteris hom̃ib eẽt oĩ honore aucelatꝰ

Expanded text:
postea quam rebus gestis mentis vestras voluntatesque mutastis, me nopostea quam rebus gestis mentis vestras voluntatesque mutastis, me noin hac causa maxime homines admirentur et reprehendant meum consilium, cum ego idem antea multa decrerim quae magis ad hominis dignitatedecrevi sententia mea. rei publicae satis erat tot dierum quot C. Mario; dis immortalibus non erat exigua eadem gratulatio quae ex maximis bellis; ergo ille cumulus dierum hominis est dignitati tributus. in quo ego, quo consule referente primum decem dierum est supplicatio decreta Cn. Pompeio Mithridate interfecto et confecto Mithridatico bello, et cuius sententia primum duplicata est supplicatio consularis,—mihi enim estis adsensi cum, eiusdem Pompei litteris recitatis, confectis omnibus maritimis terrestribusque bellis, supplicationem dierum decem decrevistis,— sum Cn. Pompei virtutem et animi magnitudinem admiratus, quod, cum ipse ceteris omnibus esset omni honore antelatus,
Abbreviated transcription (Latin):
fore qui turpissiã libidine incensus duas res scĩssimas
religionẽ ⁊ pudiciciã uno scelere uiolasset nõ ergo dubiũ
ex iis reb quas iis egit agitq cotidie quni ego ĩ illo op¬
suo plus ocio ꝙͣ cõi prospexerĩt. ego me ac. ces. in R. pu ͭ ͣ
dissensisse fateor ⁊ sensisse uobiscũ sed nũc idem nobis as¬
sentior cũ quib antea senciebat uos enĩ ad quos lãs l. pi¬
so desuis reb nõ audet mict̾e qui gabiui leas ĩsigni quadã¬
nota atq ignoniima noua cõ dempnastis .C. cesari suppli¬
caciones decrenistis numero ut nemi ullo ex bello honore
ut or̃o nem̃ cur ergo expectẽ hoĩem aliquẽ ꝙͣ me cũ illo
in gracia reducat. reduat ordo amplissimꝰ ⁊ ordo is ꝙ e̾ ⁊ puͣ consi
bis obtemꝑo uob assencior qui quãdiu c. cesaris consiłia inẜ p. nõ
maxiẽ diligebatis me quoq cũ illo minus cõĩctũ uidebatis

Expanded text:
m qui turpissima libidine incensus duas res sanctissimas, m qui turpissima libidine incensus duas res sanctissimas, religionem et pudicitiam, uno scelere violasset? num est igitur dubium ex iis rebus quas is egit agitque cotidie quin ego in illo opospexeriot? ego me a C. Caesare inrepubl. dissensisse fateor, et sensisse vobiscum: sednuntiisdem vobisassentior, cum qubusantea sentiebam. Vosenim, ad quosliteras L. Piso de suisrebus non audet mittere, qui Gabinii linota atque ignominia nova condemnastis, C. Caesari supplicationes decrevistis numero ut nemini uno ex bello, honore ut omnino nemini. cur igitur exspectem hominem aliquem qui me cum illo in gratiam reducat? reduxit ordo amplissimus, et ordo is qui est bis obtempero, vobis adsentior, qui, quam diu C. Caesaris consilia in re publica non maxime diligebatis, me quoque cum illo minus coniunctum videbatis:
Abbreviated transcription (Latin):
pu dignitas ⁊ ip̃oꝵ sed eciã ad amiciciã consuetudinẽq tra¬
duxit᷑ quid .q. metellus nepos nõne consul in tẽplo iouis
matis ⁊ facitis ip̃i incredibili quodã amore prĩe qui me
amor et subuenire ołi imꝑendentib periculis maxĩe cum
dimucacidẽ caꝑitis ⁊ rursũ cũ onna tela undiq ẽẽ intenta
ĩ prĩam uiderẽ subire coegit acq excipere unũ pro uniuersis
reducit. recõciliat. restitiut i grã quid uolent deuq hoĩes
existunent nemi ego possũ esse benemerẽti de t. p. nõ ami¬
cus eciã si iͥs qui hec omia flama ac ferro delere uoluerũt
nõ nimicitias sed eciã ferũ bellũ reduxi atq nntuli. cũ
partĩ mͥ illoꝵ familiaritates partĩ eciã medeffendẽte ca¬
pitꝭ iudiciis eeñt liberati. cur eadẽ R p. que me ĩ amicos
inflamare potuit mnuncis placare nõ possit/ quod nͥ odiũ
cũ p. clodio fuit insi quod perinciosũ prĩe cuuiẽ putabã¬

Expanded text:
 dignitasque ipsorum, sed etiam ad amicitiam consuetudinemque traduxit. quid? Q. Metellus Nepos nonne consul in templo Iovis matis et facitis ipsi,—incredibili quodam amore patriae, qui me amor et subvenire olim impendentibus periculis maximis cum dimicatione capitis et rursum, cum omnia tela undique esse intenta in patriam viderem, subire coegit atque excipere unum pro universis.reducit, reconciliat, restituit in gratiam. quod volent denique homines existiment: nemini ego possum esse bene merenti de re publica non amicus. etenim si iis qui haec omnia flamma ac ferro delere voluerunt non inimicitias solum sed etiam bellum indixi atque intuli, cum partim mihi illorum familiares, partim etiam me defendente capitis iudiciis essent liberati, cur eadem res publica quae me in amicos inflammare potuit inimicis placare non possit? quod mihi odium cum P. Clodio fuit, nisi quod perniciosum patriae civem fore putaba
Abbreviated transcription (Latin):
minus probare qui meũ inimicũ repugnante urã auccorita¬
te texerunt aut is si que meũ cũ iimico suo reditũ in graciã
uituperabunt cũ ipi ⁊ cũ meo et cũ suo miunco nõ in graciã
non dubitarint redire. fius.¬

Expanded text:
minus probaro qui meum inimicum repugnante vestra auctoritaminus probaro qui meum inimicum repugnante vestra auctoritate texerunt, aut iis, si qui meum cum inimico suo reditum in gratiam vituperabunt, cum ipsi et cum meo et cum suo inimico in gratiam non dubitarint redire.
Abbreviated transcription (Latin):
iure late uidebuntur. Quare aut uobis statuendũ est legem
eliã iauere legẽ fusiã nõ ẽẽ abrogatã nõ omib fastis legem
ferri licere cũ lex ferat᷑ de celo obsernari obnũciari interredi li¬
cere censoriũ iudiciũ ac notionẽ et illud moꝵ serenssimũ ma¬
fuerit contra leges sacratas si plebenis contra auspicia fuisse
aut mͥ concedant hoĩes opportet aut in reb bonis nõ exquirere
ea iira que ip̃i in perditis nõ exquirũt presertĩ cũ ab illis aliqͦ¬
ciens condicio .c. cesari lata sit ut easdẽ alio modo ferret qua cõ¬
dicione auspicia requirebant leges cõprobabant᷑ in clodio aus¬
cribuami si honos quidẽ senatus concordie consulem si utili¬
tas decretor urõꝵ constanciã ordinis in eodẽ imperatore ornã¬
do seruabosi perpetua racio gallici belli r.p. prouidebo. si a¬
liquod meũ priuatũ officiũ non me iugratũ ẽe prestabo Atq

Expanded text:
iure latae videbuntur? qua re aut vobis statuendum est legem iure latae videbuntur? qua re aut vobis statuendum est legem Aeliam manere, legem Fufiam non esse abrogatam, non omnibus fastis legem ferri licere; cum lex feratur, de caelo servari, obnuntiari, intercedi licere; censorium iudicium ac notionem et illud morum severissimum maus plebis fuerit, contra leges sacratas, si plebeius, contra auspicia fuisse; aut mihi concedant homines oportet in rebus bonis non exquirere ea iura quae ipsi in perditis non exquirant, praesertim cum ab illis aliquotiens condicio C. Caesari lata sit ut easdem res alio modo ferret, qua condicione auspicia requirebant, leges comprobabant, in Clodio austribuam; si honos quidam, senatus concordiae consulam; si auctoritas decretorum vestrorum, constantiam ordinis in eodem ornando imperatore servabo; si perpetua ratio Gallici belli, rei publicae providebo; si aliquod meum privatum officium, me non ingratum esse praestabo. atque
Abbreviated transcription (Latin):
lanuar᷑. hr̃e pronaciã debet is ut eã desponsam non decretã
hr̃e uideat᷑ fuit toto in consulatu sine ꝓmĩçia cuifu̾it anteqͣm
designatus ⁊ decreta ꝓuĩcia sorciet᷑ an nõ Nã ⁊ nõ sortur ab¬
surdũ est ⁊ ꝙ sortitus sit nõ hr̃e proficistit᷑ paludatus quoqͦ
peruenire ante certã dĩe nõ licebit. Ianuario februario proii
Ac tñ his sentenciis piso in ꝓuĩcia permanebit que cũ gra¬
uia sunt nchil granus illo quod militari imꝑatorẽ diminu¬
cone pronĩcie cõtumeliosũ est neq solũ sũmo in uiro ẜ eciã
mediocr inhoĩe ne accidat ꝓuidendũ. Ego uos intelligo.P.s.
Reliqua nõ repliendo sed iͥ ad hoc quod sençio assuuio. Nam si
illud iure rogatũ dicere ausi sunt quod nullo exemplo fieri potu¬
it nulla lege licuit qr nemo de celo ẽẽ seruatũ qui si plebenis
est nichil est ꝙ irritũ ex accis caes possit ẽẽ eius nõ solũ tribuna
tus sed eciã periiciosissime res auspicioꝵ religione conseruata

Expanded text:
anuariis habere provinciam debet, is ut eam desponsam non decretam habere videatur. fuerit toto in consulatu sine provincia cui fuerit, ante quam designatus est, decreta provincia. sortietur an non? nam et non sortiri absurdum est, et quod sortitus sis non habere. proficiscetur paludatus? quo? quo pervenire ante certam diem non licebit. Ianuario, Februario provinac tamen his sententiis Piso in provincia permanebit. quae cum gravia sunt tum nihil gravius illo, quod multari imperatorem deminutione provinciae contumeliosum est, neque solum summo in viro sed etiam medireliqua non reprendo, sed mihi ad id quod sentio adsumo. nam si illud iure rogatum dicere ausi sunt quod nullo exemplo fieri potuit, nulla lege licuit, quia nemo de caelo servarat, est, nihil est quod inritum ex actis Caesaris possit esse, eius non solum tribunatus ratus sed etiam perniciosissimae res, auspiciorum religione conservata,
Abbreviated transcription (Latin):
se scire legẽ ꝙͣ ẽẽ legem ẽẽ neget ⁊ que pars ꝓuĩciesi cui non
posfit incercedi hanc se a uellere que desfensorẽ habeat nõ tan¬
gere simul ⁊ illud facit ut ꝙ illi a ppło datũ sit illud nõ uiolet
ꝙ senatus dederit senator ꝓperet aufferre. alter gallici belli
racioẽ ht̃ fungunur officio bonisenatoris legẽ quã nõ puta
eã quoq seruat p̾funt eĩ subcessori diẽ qui michi uidet᷑ ninꝰ¬

Expanded text:
se tenere legem quam esse legem neget, et, quae pars provinciae sit cui non se tenere legem quam esse legem neget, et, quae pars provinciae sit cui non possit intercedi, hanc se avellere, quae defensorem habeat, non tangere; simul et illud facit, ut, quod illi a populo datum sit, id non violet, quod senatus dederit, id senator properet auferre. alter belli Gallici rationem habet, fungitur officio boni senatoris, legem quam non putat, eam quoque servat; praefinit enim successori diem. quamquam mihi ni
Abbreviated transcription (Latin):
aliguando et ad renouandũ bellũ reuirescent. Quaresic ĩ eiꝰ
tutela galie cuiꝰ iurtuti fidei felicitati cõmendata ẽ. Et si fortu¬
na mrimerib ãplissinus ornatus sepiꝰ eiꝰ dee periculũ fac̾e nol¬
let si in prĩam si ad deos penates si ad eã dignitatẽ quã ĩ ciu¬
tate sibi ꝓpositã uidet si ad iocũdissimos liberos si ad clarissi¬
mũ generũ redire ꝓperaret si in capitoliũ inbehi uittor cũ illa
insign laude gestiret si demq cuueret casũ aliquem qui illi
trũ addere iã non p̃t.ꝙͣtũ aufferre uos tamen oportet ab eodẽ illa
onũt a quo profligata sunt confici uelle. Cũ uero ille glorie iã
conẽ ꝓpe iã explitatã ꝓturbare atq impedire debemꝰ. Nã ille
fentencie uiroꝵ clarissimoꝵ minime probande sũt quoꝵ alt̾
ult̾iorẽ galliã decerut cũ siria alter ateriorẽ qui ulteriorẽ oĩa
illa de quib discerm paulo ante perturbat simul ostendit eam

Expanded text:
aliquando, et ad renovandumbellum revircscent. Quare sit in eius rutela Gallia,cuius virtuti, fidei, felicitaticommendata est, erenim si fortunae muneribus amplissimis ornatus saepius eius deae periculum facere nollet, si in patriam, si ad deos penatis, si ad eam dignitatem quam in civitate sibi propositam videt, si ad iucundissimos liberos, si ad clarissimum generum redire properaret, si in Capitolium invehi victor cum illa insigni laurea gestiret, si denique timeret casum aliquem, qui illi tantum addere iam non potest quantum auferre, nos tamen oporteret ab eodem illa omnia a quo profligata sunt confici velle: cum vero ille suae gloriationem prope iam explicatam perturbare atque impedire debemus. nam illae sententiae virorum clarissimorum minime probandae sunt, quorum alter ulteriorem Galliam decernit cum Syria, alter citeriorem. qui ulteriorem, omnia illa de quibus disserui paulo ante perturbat; simul ostendit eam
Abbreviated transcription (Latin):
mici metelli. At alii nõ modo illũ minucũ ex gallia sus se¬
tenciis nõ detrahebant. sed et propter rõnẽ gallici belli ꝓiũ¬
ciã extra ordinẽ decernebãt Bellũ in gallia maximũ gestũ
est domite furat a cesare maxime naciones seduũdũ legib
nũdũ iure certo midũ satis firraa pace deĩctat. Bellũ af
trema ꝑsequetur q̃ nichoauit omĩa iã ꝑfecta uideamꝰ si suc¬
cedit᷑ periculũ sit ne instauratas maxum belli reliquias ac
renonatas audiamꝰ. Ergo hoc senator munuic᷑ si ita uultis
hõi amicus eẽ sicsemper fui.R.p. debeo quid si ipas minucici
cũ ego oũ meoꝵ consilior atq factoꝵ exempla semꝑ ex sum¬
mor hoĩm faccis nͥ censuerĩ petenda An uero ille lepidus qͥ
bis cõsul ⁊ ponti.max. fuat nõ solũ memoria ⁊ testiomio sedeci¬
am annaliũ lrĩs ⁊ sũmi poeta uoce laudatus est ꝙ cũ inful¬

Expanded text:
omnes Metelli: at ii non modo illum inimicum ex Gallia sentenomnes Metelli: at ii non modo illum inimicum ex Gallia sententiis suis non detrahebant, sed ei propter rationem Gallici belli provinciam extra ordinem decernebant. bellum in Gallia maximum gestum est; domitae sunt a Caesare maximae nationes, sed nondum legibus, nondum iure certo, nondum satis ftrema persequitur qui inchoavit, iam omnia perfecta videamus, si succeditur, periculum sit ne instauratas maximi belli reliquias ac renovatas audiamus. ergo ego senator—inimicus, si ita vultis, homini—amicus esse, sicut semper fui, rei publicae debeo. quid? si ipsas inimicitiacum ego omnium meorum consiliorum atque factorum exempla semper ex summorum hominum factis mihi censuerim petenda. an vero M. ille Lepidus, qui bis consul et pontifex maximus fuit, non solum memoriae testimonio, sed etiam annalium litteris et summi poetae voce laudatus est quod cum M. Ful
Abbreviated transcription (Latin):
si effent illi oꝑtinu uir tanẽ ego mea sentẽcia c. cesari succedendũ
ꝑtimescã negat me uir optimꝰ iiiciciorẽ gabimio debere ẽẽ ꝙͣ
cesari omẽni illã tẽpestatẽ cui cesserĩ cesarẽ impulsore atq ad
nitore ẽẽ excitatã. Cui si pͥmũ sic respondeã me coĩs utilitatis
hr̃e rõne̾ nõ deloris mei possũ ne probare cũ id me facere dicam
quod exemplo fortissimoꝵ ac clarissimoꝵ uiroꝵ fac̾e possim.
ant. grecus prem dico cuiꝰ utinã filii nõ degenerassent a gͣuita
gio l. saipioni auxiliofuit. Inimicissim ͦ ⁊ ipiũs ⁊ frĩs eiꝰ affri¬
cani iurauit q in conciõe se in gram nõ reddisse sed alienũ sͥ
uideri dignitate imꝑii quo duces eent hostiũ scipionẽ triu¬
phante ducti eodẽ ip̃m duci qui triũphasset. Quis plemor
iminicoꝵ fuit .c. mario .l. crassomi staurus alii neomes ini

Expanded text:
si essent illi optimi viri, tamen ego mea sententia C. Caesari succedendum si essent illi optimi viri, tamen ego mea sententia C. Caesari succedendum pertimescam. negat me vir optimus inimiciorem Gabinio debere esse quam Caesari: omniutore esse excitatam. cui si primum sic respondeam, me communis utilitatis habere rationem, non doloris mei, possimne probare, cum id me facere dicam quod exemplo fortissimorum et clarissimorum civium facere possim? an ti. Gracchus—patrem dico, cuius utinam filii ne degenerassent a gravitagio L. Scipioni auxilio fuit, inimicissimus et ipsius et fratris eius Africani, iuravitque in contione se in gratiam non redisse, sed alienum sibi videri dignitate imperi quo duces essent hostium Scipione triumphante ducti, eodem ipsum duci qui triumphasset? quis plenior inimicorum fuit C. Mario? L. Crassus, M. Scaurus alieni, inimici
Abbreviated transcription (Latin):
minia senatus ¶ At duas gallias deceruit consulib duõbus
hos retinet anibos qui autẽ ⁊ alterã galliã ⁊ aut siriã aut mace¬
doniã tñ alterũ retinet in utrisq pariscelere disparẽ cõdicionẽ
facit faciã ĩqͣt illas p̾torias ut pisoni ⁊ gabimo succedat᷑ scatĩ
si hic smnat᷑ Dum eĩ triburiꝰ incerdere potent nũc nõ ꝑ̃t. Ĩtaq e¬
go idem qui nũc consulib iis qui designati erũt siriã macedom¬
amq decerno decernã easdem p̾torias ut ⁊ pretores ãnuias pro¬
uĩcias heant ⁊ eos ꝙͣ pͥͫ uideamus quos aĩo equo uid̾e̾ nõ possu¬
uiꝰ sed mnͥ credite iumꝙͣ succedit᷑ illis isi cũ ea lege referetur
quas intercedi de ꝓuĩciis nõ licebit. Itaq hoc tp̃re amisso ãmus
est integer nobis expectandꝰ. quo interiecto ãnũ calamitas so¬
cioꝵ erup̃na sceleratissimoꝵ hom̃ ĩprimatas ꝓpagat᷑ Quod

Expanded text:
minia senatus. atqui duas Gallias qui decernit consulibus duobus, minia senatus. atqui duas Gallias qui decernit consulibus duobus, hos retinet ambo; qui autem alteram Galliam et aut Syriam aut Macedoniam, tamen alterum retinet et in utriusque pari scelere disparem condicionem facit. faciam, inquit, illas praetorias, ut Pisoni et Gabinio succedatur statim. si hic sinat! tum enim tribunus intercedere poterit, nunc non potest. itaque ego idem, qui nunc consulibus iis qui designati erunt Syriam Macedoniamque decerno, decernam easdem praetorias, ut et praetores annuas provincias habeant et eos quam primum videamus quos animo aequo videre non possumus. sed, mihi credite, numquam succedetur illis, nisi cum ea lege referetur qua intercedi de provinciis non licebit. itaque hoc tempore amisso annus est integer vobis exspectandus; quo interiecto civium calamitas, sociorum aerumna, sceleratissimorum hominum impunitas propagatur. quod
Abbreviated transcription (Latin):
bellarii nõ cessaruit necesse est pancis dieb peniteat au¬
dere. Cuiꝰ amnia si quisũt aut si belue tã ĩmniami tãq te¬
tre possunt illi eẽ amia hac consolacõe utũt᷑ eciã T. al¬
bucio supplicacoe hũc ordiune̾ denegasse. Quod est pͥmũ
dissimile res in sardima cũ mastrutatis latrũculis a ꝓp̾to¬
re una cohorte auxiliaria gesta et bellũ cũ maxĩs sirie gen¬
tib tyrãnis consularis exceratꝰ iperioq confectũ deinde
albuais ꝙ a senatu petebat ipe sibi in sardima ante decreliat
constabat enĩ grecũ hoiem ac louẽ in ip̃a prouĩcia qͣi triumphassi
Itaq hãc huiꝰ temeritatẽ senat᷑ supplicacioẽ denegata notauit.
sed fruat᷑ sane hoc solacio atq hanc insignẽ ignonunã ꝙ uni p̾t̾
exitũ expeccet presertĩtũ in albucio nec pisonis libidines nec au¬
dacia gabim fuerit hoc tauiẽ hac una plaga conciderit igno¬

Expanded text:
bellarii non cessarint, necesse est paucis diebus paeniteat aubellarii non cessarint, necesse est paucis diebus paeniteat audere: cuius amici si qui sunt, aut si beluae tam immani tamque taetrae possunt ulli esse amici, hac consolatione utuntur, etiam T. Albucio supplicationem hunc ordinem denegasse. quod est primum dissimile, res in Sardinia cum mastrucatis latrunculis a propraetore una cohorte auxiliaria gesta, et bellum cum maximis Syriae gentibus et tyrannis consulari exercitu imperioque confectum. deinde Albucius, quod a senatu petebat, ipse sibi in Sardinia ante decreverat; constabat enim Graecum hominem ac levem in ipsa provincia quasi triumphasse, itaque hanc eius temeritatem senatus supplicatione denegata notavit. sed fruatur sane hoc solacio atque hanc insignem ignominiam quoniam uexitum exspectet, praesertim cum in Albucio nec Pisonis libidines nec audacia Gabini fuerit ac tamen hac una plaga conciderit, igno
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ opib nõ suis ĩuicissimis robis euolarũt at aliam
multo maiorẽ grauorẽq subierũt. Que eĩ in quo homini
aliquid si nõ fame pudor ac supplicii timor est grauior pena
accid̾e̾ potuit ꝙͣ nõ credi lrĩs iis que rem publicã bene gestam
in bello nĩciarent hoc statuit senatus cũ frequẽs supplicacõe
gabino denegaret pͥmũ hoĩ scelerib flagiciis cõtanuatissimo
deos quidẽ ĩmortales nolle apperiri sua templa et sibi sup¬
plicari hoĩs ĩpurissui ⁊ sceleratissum noĩe. Itaq ille aster
ut ip̃e est homo doctus et a sius grecis subtiliꝰ erudit᷑ qͥb¬
cũ iam in ex hostea helluatur autea post si pariũ solebat
aut amicos ht̃ prudenciores ꝙͣ gabuuis cuiꝰ nulle lictere
ꝑferũt᷑. hostes igitur ĩpatores habebimꝰ quoꝵ alter nõ au¬
det nec cerciores facere ne ĩperator appelletur, alteꝵ si ta¬

Expanded text:
aliorum opibus, non suis, invitissimis vobis evolarunt, at aliam aliorum opibus, non suis, invitissimis vobis evolarunt, at aliam multo maiorem gravioremque subierunt. quae enim homini in quo aliqui, si non famae pudor, at supplici timor est gravior poena accidere potuit quam non credi litteris iis quae rem publicam bene gestam in bello nuntiarent? hoc statuit senatus, cum frequens supplicationem Gabinio denegavit: primum homini sceleribus flagitiis contaminatissimo deos quidem immortalis velle aperiri sua templa et sibi supplicari hominis impurissimi et sceleratissimi nomine. itaque ille alter aut ipse est homo doctus et a suis Graecis subtilius eruditus, quibuscum iam in exostra helluatur, antea post siparium solebat, aut amicos habet prudentiores quam Gabinius, cuius nullae litterae proferuntur. hosce igitur imperatores habebimus? quorum alter non audet nos certiores facere qua re imperator appelletur, alterum, si ta
Abbreviated transcription (Latin):
ciub cũ sociis faciat paccõnes qui hoc eciã si płes ẽẽ ꝙͣ collegã
putet ꝙ ille uos iusticia uultuq deceperit ip̃e nũꝙͣ se minꝰ
ꝙͣ erat neq ẽẽ sumilauit piso autẽ alio quodãmodo gloriatur
se breui tpre ꝓfecisse ne .c. gabmꝰ unꝰ oim nequissimoꝵ extĩa¬
ret᷑ hos uos de ꝓuĩciis si nõ aliqñ deducendi essent dixripiẽdos
nõ putaretis et has publicas pestes sociop militũ clades
publicanor riuas ꝓuĩciar uastitates ĩperii maclas tenere¬
tis At iidem uos amło superiore hos eosdẽ renocabatis cũ ĩ
ꝓuĩciis iã puenissent quo tpr̃e si libeꝵ uriũ indiciũ fuisset
nec tocieris dilataretis nec ad extiemũ e manib erep̾ta
restituissetis id quod cupiebatis uram auctatẽ iis per quos
erat amissa reuocatis et iis ipis p̾miis extortis que erant
pro scelere atq euersioe prĩe consecuti. Qua pena si tum

Expanded text:
civibus cum sociis faciat pactiones, qui hoc etiam se pluris esse quam conlegam civibus cum sociis faciat pactiones, qui hoc etiam se pluris esse quam conlegam putet, quod ille vos tristitia vultuque deceperit, ipse numquam se minus quam erat nequam esse simularit. Piso autem alio quodam modo gloriatur se brevi tempore perfecisse ne C. Gabinius unus omnium nequissimus existimaretur. hos vos de provinciis, si non aliquando deducendi essent, deripiendos non putaretis? et has duplicis pestis sociorum, militum cladis, publicanorum ruinas, provinciarum vastitates, imperi maculas teneretis? at idem vos anno superiore hos eosdem revocabatis, cum in provincias pervenissent: quo tempore si liberum vestrum iudicium fuisset nec totiens dilata res nec ad extremum e manibus erepta, restituissetis, id quod cupiebatis, vestram auctoritatem, iis per quos erat amissa revocatis, et iis ipsis praemiis extortis quae erant pro scelere atque eversione patriae consecuti. qua e poena si tum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ego in hac sm̃a dicenda nõ parebo dolori meo nec iracũdi
mecũm duxistis asentẽtia dicenda amonebo ad ulciscendi tpr̃a
ẽẽ comũctas ⁊ siria ⁊ macedonia quas nobis ĩuitis ⁊ oppressis
pestifer illi consules pro euersa re pitͣ premiis occupauerilnt
ordiis equestus bonorq oñ nõ solũ bona sed eciã honestatem
miseri deperdiderũt. quos nõ parsuonia nõ cõtinẽcia nõ untꝰ. nõ
labor nõ splendor tueri pocuit cõtra illiꝰ helluronis ⁊ predonis
audaciã quid qui se eciã nũc subsidii prĩmonii aut amicoꝵ li¬
beralitate sustentãt hos perire paciemi Ansi quis frui pi. ñ
potuit ꝑ hostẽ hic tegit ista lege censoria quem iis fri non
sunt quieciã si nõ cippellat᷑ hostis huic ferri auxiliũ nõ opor¬
tet Retinete igit᷑ in ꝓuincia diuciꝰ eũ qui in sociis cũ hostib. de

Expanded text:
sed ego in hac sententia dicenda non parebo dolori meo, non iracundised ego in hac sententia dicenda non parebo dolori meo, non iracundimecum esse duxistis, a sententia dicenda amovebo, ad ulciscendi tempora esse coniunctas, et Syria et Macedonia, quas vobis invitis et oppressis pestiferi illi consules pro perversae rei publicae praemiis occupaveruntordinis equestris bonorumque omnium, non solum bona sed etiam honestatem miseri deperdiderunt, quos non parsimonia, non continentia, non virtus, non labor, non splendor tueri potuit contra illius helluonis et praedonis audaciam. quid? qui se etiam nunc subsidiis patrimoni aut amicorum liberalitate sustentant, hos perire patiemur? an si qui frui publico non potuit per hostem, hic tegitur ipsa lege censoria: quem is frui non sinit qui est, etiam si non appellatur, hostis, huic ferri auxilium non oportet? retinete igitur in provincia diutius eum qui de sociis cum hostibus, de
Abbreviated transcription (Latin):
sim prouincias decreturus. consideret ip̃e secum
qui michi honnies er pronĩcus potissimũ detrahẽ¬
di sunt nõ dubitabit quid sentire me conuemat
cũ quid michi sentire necessesit cogitarit. Ac si
princeps eam sentenciã dicerem laudaret᷑ pro¬
fecto si solus certe ignoscentis eciam si pauloniinꝰ sentencia uidere
macedoniãq decerni. ut dolor mens nichil a cõi utilitate dissẽ¬
ciat uel quod habeo auctorẽ p. seruiliũ qui ante me sentẽciã
Lutẽ fide ac beniuolencia singulari quod si ille ⁊ paulo ante
⁊ quocienscũq ei locus dicendi ac pt̃as fuit gabinũ ⁊ pisonẽ
duo rei pu.portenta ac pene funera tum propter alias causas tũ
maxime ꝓpter illud sed insigne scelus eoꝵ ⁊ importunã Rome cru¬
delitatẽ non solũ sentencia sua sed eciã uerboꝵ grauitate essa
notandos putauit quo nã me aĩo meos esse opportet aus illi
salutẽ pro pignore tradiderũt ad erpiandas suas cupiditatis

Expanded text:
sim provincias decreturus, consideret ipse secum qui mihi homines ex provinciis potissimum detrahendi sint: non dubitabit quid sentire me conveniat, cum quid mihi sentire necesse sit cogitarit. ac si princeps eam sententiam dicerem, laudaretis profecto; si solus, certe ignosceretis; etiam si paulo minus utilis vobis senMacedoniamque decerni, ut dolor meus nihil a communi utilitate dissentiat, vel quod habeo auctorem P. Servilium, qui ante me sententiam lutem fide ac benivolentia singulari. quod si ille, et paulo ante et quotienscumque ei locus dicendi ac potestas fuit, Gabinium et Pisonem, duo rei publicae portenta ac paene funera, cum propter alias causas tum maxime propter illud insigne scelus eorum et importunam in me crudelitatem, non solum sententia sua sed etiam verborum gravitate esse notandos putavit, quonam me animo in eos esse oportet, cuius illi salutem pro pignore tradiderunt ad explendas suas cupiditates?
Abbreviated transcription (Latin):
an ance ꝙͣ preturã pretine uerres ceperit. fecit heredẽ .m. Oita¬
uiũ ligurem. ligur hereditatẽ adiit. possedit sacerdote.pr.
sine ulla controuersia. posteaꝙͣ uetres magistratũ miit
ex edicto iscius quod edutu sacerdos nõ habuerat sulpicii

Expanded text:
an antequam Verres praeturam petere coeperit; fecit heredem M. Octaan antequam Verres praeturam petere coeperit; fecit heredem M. Octavium Ligurem. Ligus hereditatem adiit; possedit Sacerdote praetore sine ulla controversia. posteaquam Verres magistratum iniit, ex edicto istius, quod edictum Sacerdos non habuerat, Sulpici
Abbreviated transcription (Latin):
pena quod alterius patroni testanito obtemperasset Das pos¬
sessione ei qui nõ nirauit. concedo. pretoriũ est. Adimnietu ei qui
urauit. quo eremplo: proscriptũ inuat. Lex est pena est. quid ad
eũ qui uis dicit. Utrũ reprehendis quod patronũ iuuabat eũ qui
tum in miseriis erat. an quod alterius patroni mortui uolu¬
tatẽ consernabat: quo sũmũ beneficiũ acceperat: utrũ horũ
reprehendis. Et hoc cum desella uir oꝑtimꝰ dixit equiti roma¬
no tam locupleti libertiis fit homo heres O modesctũ hoĩe
quodillinc uiuus surrexit. possum sexaginta decreta profer¬
te in quib ut ego pecumã nõ dica intercessisse. Ip̃a decretoꝵ
nouitas iniquitasq declarat. Uerũ ut ex uno de ceteris con¬
iecturã facere possitis. id quod priore accione cognostis audite.
C. Sulpicius olymꝑius fuit. is mortuus ẽ.e. sacerdote. pr. nescio

Expanded text:
poena quod alterius patroni testamento obtemperasset. das pospoena quod alterius patroni testamento obtemperasset. das possessionem ei qui non iuravit; concedo; praetorium est. adimis tu ei qui iuravit; quo exemplo? proscriptum iuvat; lex est, poena est. quid ad eum qui ius dicit? utrum reprehendis quod patronum iuvabat eum qui tum in miseriis erat, an quod alterius patroni mortui voluntatem conservabat, a quo summum beneficium acceperat? Vtrum horum reprehendis? et hoc tum de sella vir optimus dixit: 'equiti Romano tam locupleti libertinus homo sit heres!' O modestum ordinem, quod illinc vivus surrexerit! possum sescenta decreta proferre in quibus, ut ego non dicam, pecuniam intercessisse ipsa decretorum novitas iniquitasque declarat; verum ut ex uno de ceteris coniecturam facere possitis, id quod priore actione didicistis, audite. C. Sulpicius Olympus fuit; is mortuus est C. Sacerdote praetore, nescio
Abbreviated transcription (Latin):
queadinodũ is tenussimũ quẽq cõtempserit. despex̾it.
liberũ eẽ nũꝙͣ duxerit. P. trebonius uiros bonos ⁊ hones¬
tos cõplures fecit heredes. In his fecit suũ libertu. Is au¬
liũ trebanũ fr̃e habuerat proscuptũ ei cũ cautũ uellet
scripsit. ut heredes iurarent se curaturos ut ex sua qͥsq
parte ne minus duudiũ ad. A. treboniũ fle illũ ꝓscuptũ
proueniret. libertus iurat. ceteri heredes adeunt ad uerrẽ
docent nõ oportere sed iurare facturos ẽe qd̾ contra legẽ
corneliã esset. que proscuptũ inuari uetat. impetrant
ut uenirent. dat his possessionẽ. id ego nõ repͥhendo. et ẽ
erat iniquũ homi prostripto egentĩ de frateriue bonis
quicq̃ dari et ille libertus insi ex testamento patrom nurassti scelose
facturũ arbitrabat᷑. Ĩ taq ei uerres possessione hereditatis negat se
daturu ne posset patronũ suũ proscriptũ iuuare. simul ut eet

Expanded text:
quemadmodum iste tenuissimum quemque contempserit, despexerit, quemadmodum iste tenuissimum quemque contempserit, despexerit, liberum esse nutos compluris fecit heredes; in iis fecit suum libertum. is A. Trebonium fratrem habuerat proscriptum. ei cum cautum vellet, scripsit ut heredes iurarent se curaturos ut ex sua cuiusque parte ne minus dimidium ad A. Trebonium illum proscriptum perveniret. libertus iurat; ceteri heredes adeunt ad Verrem, docent non oportere se id iurare facturos esse quod contra legem Corneliam esset, quae proscriptum iuvari vetaret; impetrant ut ne iurent; dat his possessionem. id ego non reprehendo; etenim erat iniquum homini proscripto egenti de fraternis bonis quicquam dari. libertus, nisi ex testamento patroni iurasset, scelus se facturum arbitrabatur; itaque ei Verres possessionem hereditatis negat se daturum, ne posset patronum suum proscriptum iuvare, simul ut esset
Abbreviated transcription (Latin):
decreuerat. L ꝯuic illi hoĩes erant qui eciã ridiculi ĩuenie¬
uistami neꝙͣ ẽe uerrinũ. Alii eciã frigidiores erãt. sed quia
stomachabant᷑ ridiculi uidebant᷑ eẽ. cũ sacerdotẽ execrabã¬
tar qui uerrẽ tã nequã reliquisset. Que ego nõ ꝯmemora¬
re.neq ei perfacile duta. neq porro ac seueritate digna
sunt. inisi uos illud uellem recordari istius nequiciã et mi¬
quitate tum in ore uulgi. atq in cõmunib ꝓuerbiis ẽẽ uer¬
satã. In plebẽ uero romanã utrũ suꝑbiã pͥus meniorẽ. an
cendelitatẽ: Sine dubio crudelitas grranor ẽ. atq atioti¬
or. Oblitos neigitur hos putatis esse quẽ admodũ sit iste
solitus uirgis plebem romana concidere. quã rẽ eciã. tr.
spectũ.p.r. iste produxit. Cuiꝰ rei cognofcende faciã nobͣ¬
suo tempore ptatem. Superbia uero que fuerit qͥs ignorat

Expanded text:
decreverat. hinc illi homines erant qui etiam ridiculi inveniedecreverat. hinc illi homines erant qui etiam ridiculi invenieius tam nequam esse verrinum; alii etiam frigidiores erant, sed quia stomachabantur ridiculi videbantur esse, cum Sacerdotem exsecrabantur qui verrem tam nequam reliquisset. quae ego non commemorarem,—neque enim perfacete dicta neque porro hac severitate digna sunt, —nisi vos illud vellem recordari, istius nequitiam et iniquitatem tum in ore vulgi atque in communibus proverbiis esse versatam. in plebem vero Romanam utrum superbiam prius commemorem an crudelitatem? Sine dubio crudelitas gravior est atque atrocior. oblitosne igitur hos putatis esse quem ad modum sit iste solitus virgis plebem Romanam concidere? quam rem etiam tribuspectum populi Romani produxit; cuius rei recognoscendae faciam  eodem: «superbia uero qua fuerit, quis ignorat?
Abbreviated transcription (Latin):
ita intercessit. quod iste aliter atq ut edixerat decrersset.
quod uos oblitos ẽẽ non arbitcor que multitudo. qui ordo
ad pisonis sellã isto. pr. esse solitus sit conuenue. Quẽ iste
collega iusi habuisset. lapidib eoopertus eẽt in foro. sed eo
leuiores istius Imurie uidebant᷑. quod erat in equitate pru¬
deuciaq pisonis paratissiuiũ perfugiũ. quosine labore. sue
molestia. siue impensa. eciã sine patrono hoĩes uterentur. nã
queso redite in memoriã iud̃. que libido istiꝰ in iure dicendo
fuerit. que uarietas decretoꝵ. que nũdinacio. ꝙͣ manes do¬
mus eoꝵ ominũ. qui de iure cuili consuli solent. ꝙͣ plena
ac referta chelidonis. A qua muliere cũ erat ad eũ uentũ .¬
et in aurẽ eiꝰ insufurratũ alias reuocabat eos inter quos
iã decreuerat. decretũq iutabat. alias inter alios contrari¬
ũ siue ulla religione decernebat. ac prouimis pauloante

Expanded text:
ita intercessit, quod iste aliter atque ut edixerat decrevisset; ita intercessit, quod iste aliter atque ut edixerat decrevisset; quod vos oblitos esse non arbitror, quae multitudo, qui ordo ad Pisonis sellam isto praetore solitus sit convenire; quem iste conlegam nisi habuisset, lapidibus coopertus esset in foro. sed eo leviores istius iniuriae videbantur quod erat in aequitate prudentiaque Pisonis paratissimum perfugium, quo sine labore, sine molestia, sine impensa, etiam sine patrono homines uterentur. nam, quaeso, redite in memoriam, iudices, quae libido istius in iure dicundo fuerit, quae varietas decretorum, quae nundinatio, quam inanes domus eorum omnium qui de iure civili consuli solent, quam plena ac referta Chelidonis; a qua muliere cum erat ad eum ventum et in aurem eius insusurratum, alias revocabat eos inter quos iam decreverat, decretumque mutabat, alias inter aliquos contrarium sine ulla religione decernebat ac proxumis paulo ante
Abbreviated transcription (Latin):
dici possit. Iterũ ein ia quero absie sicut modo in illo capite
anmiano de mulieꝵ hereditatib. nũc in hoc de hereditatum
possessionib. cur ea capita in edictu prouiciale transferre
nolueris: Uteũ digniores hoĩes existimasti eos qui habita¬
bãt in prouicia. ꝙͣ nos qui equo uire uterem᷑. Au aliud ro¬
me equũ est. aliud in ficilia: Non eui hoc potest hoc loco
dici. multa eẽ in prouinciis alicer edicenda. non de heredi
uisse. quot uerbis edici rome solet. Que rome magna cũ
infanna precio accepto edixeras. ea sola te ne grãtis in
prouicia male audires. ex edicto siciliensi sustulisse uideo
Et ca edictu totu eoꝵ arbitratu. ꝙͣduu fuit designatꝰ compo¬
ueret. qui ab isto ius ad ucilitatẽ fuã nindiuarent᷑. tñ u̾o
in magratu contra illud edictũ suũ sine ulla religione dec̾¬
nebat Itaq .l. piso iultos codices impleuit eap reꝵ ĩ quib

Expanded text:
dici possit? iterum enim iam quaero abs te, sicut modo in illo capite dici possit? iterum enim iam quaero abs te, sicut modo in illo capite Anniano de mulierum hereditatibus, nunc in hoc de hereditatum possessionibus, cur ea capita in edictum provinciale transferre nolueris. Vtrum digniores homines existimasti eos qui habitant in provincia quam nos qui aequo iure uteremur, an aliud Romae aequum est, aliud in Sicilia? non enim hoc potest hoc loco dici, multa esse in provinciis aliter edicenda; non de hereditxisse quot verbis edici Romae solet. quae Romae magna cum infamia pretio accepto edixeras, ea sola te, ne gratis in provincia male audires, ex edicto Siciliensi sustulisse video. et cum edictum totum eorum arbitratu, quam diu fuit designatus, componeret qui ab isto ius ad utilitatem suam nundinarentur, tum vero in magistratu contra illud ipsum edictum suum sine ulla religione decernebat. itaque L. Piso multos codices implevit earum rerum in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ scribis. neq tu aliud quicꝙͣ edicto amplecteris. nisi eã
cam proqua pecuma acceperas. Iam hoc ridiculũ est si
de hereditate ambigit᷑. et tabule testamenti obsignate nõ
minus multis signis ꝙͣ elege oporteat. ad me proferent᷑.
secũdũ tabulas testamẽti potissimũ hereditatem dabo.
hoc translaticiu est. sequi illud oportet. si tabule testam̃ti
nõ proferent᷑. quid ait. se ei daturu qui dicat heredem ee.
Quid ergo interest. proferant᷑ nec ne. si protulerit uno sig¬
no ut sit minꝰ ꝙͣ ex lege oportet. nõ des possessionẽ. si om¬
qui iscius sesmulem dici uellet. Ipe in siciliensi eduto ho
nõ ħt̃. Exegerat eni iã mercedẽ. Item ut illo edicto de quo
aute dixi in sicilia dehereditatu possessionib dandis edixit
idem qd̾ om̃es rome preter istu. Ex edicto sicliensi de here¬
ditate ambigit᷑ dit per deos ĩmortales quid est quod de hoc

Expanded text:
enim scribis, neque tu aliud quicquam edicto amplecteris nisi eam enim scribis, neque tu aliud quicquam edicto amplecteris nisi eam causam pro qua pecuniam acceperas. iam hoc ridiculum est: SI DE HEREDITATE AMBIGETVR ET TABVLAE TESTAMENTI OBSIGNATAE NON MINVS MVLTIS SIGN IS QVAM E LEGE OPORTET AD ME PROFERENTVR, SE CVNDVM TABVLAS TESTAMENTI POTISSIMVM POSSESSIONEM DABO. hoc translaticium est: sequi illud oportet, SI TABVLAE TESTAMENTI NON PROFERENTVR. quid ait? se ei daturum qui se dicat heredem esse. quid ergo interest proferantur necne? si protulerit, uno signo ut sit minus quam ex lege oportet, non des possessionem: si omqui istius se similem dici vellet. ipse in Siciliensi edicto hoc non habet; exegerat enim iam mercedem; item ut illo edicto de quo ante dixi, in Sicilia de hereditatum possessionibus dandis edixit idem quod omnes Romae praeter istum. ex EDICTO SICILIENSI. SI DE HEREDITATE AMBIGITVR —. ac, per deos immortalis! quid est quod de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tuus est ante istũ pr. eius testamẽtũ erat nillũ. lege heredi¬
tas ad gente mimiciã ueniebat si habuisset iste edictũ. qd
ta. si quis testamento se heredem es arbitraret᷑. quod tum no
extaret. lege ageret in hereditatẽ. aut pro predelictis uindici¬
aꝵ. cũ satis accepisset. sponsionẽ faceret. ita de hereditate cer¬
taret. Hoc opnior nre. et maiores ñi et nos semper usi sumꝰ
Uidete ut boc iste correxent. compoiit edictũ his uerbis. ut
quiuis intelligere possit. Uuius hom̃is cã conscriptũ esse.
tantu quod homĩer non noiat. cam quidẽ totã ꝑstribit. ius
consuetudinẽ eguitate. edicta om̃rinegligit. Eu eduto ur¬
bano. Si de hereditate ambigit᷑. si possessor sponsionẽ non
faciet. iã quidid ad pretore. uter possessor fit noĩe id queri opo¬
tet. utrũ possessore ẽẽ oporteat. ergo quia possessor est non
moues possessione. Si possessor nõ eet non dares. nusqͣmͣ

Expanded text:
tuus est ante istum praetorem; eius testamentum erat nullum; lege heredituus est ante istum praetorem; eius testamentum erat nullum; lege hereditas ad gentem Minuciam veniebat. si habuisset iste edictum, quota: si quis testamento se heredem esse arbitraretur quod tum non exstaret, lege ageret in hereditatem, aut, pro praede litis vindiciarum cum satis accepisset, sponsionem faceret et ita de hereditate certaret. hoc, opinor, iure et maiores nostri et nos semper usi sumus. videte ut hoc iste correxerit. componit edictum his verbis ut quivis intellegere possit unius hominis causa conscriptum esse, tantum quod hominem non nominat; causam quidconsuetudinem, aequitatem, edicta omnium neglegit. EX EDICTO VRBANO. Sl DE HEREDITATE AMBIGITVR — — Sl POSSESSOR SPONSIONEM NON FACIET. Iam qui id ad praetorem, uter possessor sit? nonne id quaeri oportet, utrum possessorem esse oporteat? ergo, quia possessor est, non moves possessione: si possessor non esset, non dares? nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
hendas. Nichil oppinor. At ego concedo. prohibe si potes. si
habes qui te audiat. si porest tibi dicto audiens ee quisqm.
eripias tu uoluntate mortius. bona uiuis. ius oĩb. hoc.¬
pr. no manu indicandu esset. iusi te huic tpri. atq huic in¬
dicio resernasset. postea ꝙ̃ nis pretoriũ institutũ est. semꝑ
hoc iure usi sumꝰ. si cabule testamenti nõ proferrentur. tũ
uti queq potissimũ herede ẽẽ oporteret. si is intestato mor¬
tuꝰ eẽt. ira scom eu possessio daret᷑. quare hoc sit equissimũ.
facile est dicere. Sed mre tã usitata satis est ostendere. omes
antea ius ita dixisse. et hoc uetus edictũ translaticiũq eẽ
Cognosate aliud̃ homis in re uetere edictu nouũ ⁊ simul dũ
est. Unde ius ciuile distat᷑. adolestentes ei ĩdisaplma tradite
mirũ est hominis ingeniũ. nura prudencia. Mimiciꝰ quidã mor¬

Expanded text:
hendas? nihil, opinor. at ego concedo; hendas? nihil, opinor. at ego concedo; habes, qui te audiat, si potest tibi dicto audiens esse, eripias tu uoluntatem mortuis, bona uiuis, ius omnibus? hocet, nisi te huic tempori atque huic iudicio reservasset? posteaquam ius praetorium constitutum est, semper hoc iure usi sumus: si tabulae testamenti non proferrentur, tum ut uti quemque potissimum heredem esse oporteret, si is intestatus mortuus esset, ita secundum eum possessio daretur. quare hoc sit aequissimum facile est dicere, sed in re tam usitata satis est ostendere omnis antea ius ita dixisse, et hoc vetus edictum translaticiumque esse. cognoscite hominis aliud in re vetere edictum novum, et simul, dum est unde ius civile discatur, adulescentis in disciplinam ei tradite: mirum est hominis ingenium, mira prudentia. Minucius quidam mor
Abbreviated transcription (Latin):
nõ dubito quin ut mͥ cui filia maxie cordi est. res hec acerba
uidecit᷑. atq nidigna. fic unicuiq urm quisimili sensu atq
ĩmisisti. ut liberis eius bonapria. uoluntate prĩs. inre legib
tradita eriperes. et cui tibi esset cõmodu condonares : Qmbͦ¬
cũ uiui bona nr̃a partim᷑. his pr. adimere nobis mortius bo¬
na fortumasq poterit: Nec petitione in quit. nec possessionem
dabo. Eripies igit᷑ pupille togã. p̾textã. detrahes orname¬
ta. nõ solũ fortune. sed eciã ingenitatis. Miramiͣ ad arma cõt᷑
istũ hoĩem lampsatenos iisse Miram̃ istũ depronuicia dece¬
dente clam firatusis profugisse: Nos si alieuã uitẽ pro ña
miuria doceremus. uestigiũ istus in sero nõ eẽt relictũ. Pa¬
ter dat filie. prohibes. leges simit. tamẽ te incerponis. de su¬
is bonis. ita dat. ut ab iure nõ habeat. quid habes. qd̾ repre¬

Expanded text:
non dubito quin, ut mihi, cui mea filia maxime cordi est, res haec acerba non dubito quin, ut mihi, cui mea filia maxime cordi est, res haec acerba videtur atque indigna, sic uni cuique vestrum, qui simili sensu atques atque ossibus inussisti, ut liberis eius bona patria—voluntate patris, iure, legibus tradita—eriperes, et cui tibi esset commodum condonares? quibuscum vivi bona nostra partimur, iis praetor adimere nobis mortuis bona fortunasque poterit? NEC PETITIONEM, inquit, NEC POSSESSIONEM DABO. eripies igitur pupillae togam praetextam, detrahes ornamenta non solum fortunae sed etiam ingenuitatis? miramur ad arma contra istum hominem Lampsacenos isse, miramur istum de provincia decedentem clam Syracusis profugisse? nos si alienam vicem pro nostra iniuria doleremus, vestigium istius in foro nullum esset relictum. pater dat filiae, prohibes; leges sinunt, tamen te interponis! de suis bonis ita dat ut ab iure non abeat; quid habes quod repre