comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in dco annos sine estimatione. numcri multi¬
plicauit dicens. numcrus annoꝵ ciꝰ inestima¬
bilis: ut dum ea quȩ apud se sunt plixa mul¬
tiplicat. ȩternitatis longitudinẽ se metiri ñ
posse infirmitas humana cognoscat. Ten de
itaq oculum in eternitatem. ut uideas d̾m̃
uel qͣndo est a pͥncipio. uel quo usq. & nusqͣm
finis. Suꝑior est. quia esse ñ incipit. nusqͣm
finis. inferior. quia esse ñ desinit. Infra ipsum
omĩa coangustantur. ipse uͦ circa omĩa sine.
spacio extenditur. sine loco dilatatur. Ecce.
cuncta quȩ facta sunt. ca ipsa cirtumscriptio¬
ne qua creatura sunt. suꝑiore & inferiore
fine cinguntur. Lege enim sua quia inesse in¬
liter acceꝑunt. ut qͣmuis ca finis suꝑior incho¬
at. finis tam̃ inferior ñ constringat: & licet
esse incipiant. esse in ꝑpctuum ñ desistant.
Horũ uͦ eternitas iccirco summę est cternitati
dissimilis. quia eterna esse ceꝑunt. Cum ad

Expanded text:
in Deo annos sine aestimatione numeri multiin Deo annos sine aestimatione numeri multiplicavit, dicens: Numerus annorum ejus inaestimabilis, ut dum ea quae apud se sunt prolixa multiplicat, aeternitatis longitudinem se metiri non posse infirmitas humana cognoscat. Tende itaque oculum in aeternitatem, ut videas Deum, vel quando est a principio, vel quousque; et nusquam finis superior, quia esse non incipit; nusquam finis inferior, quia esse non desinit. Intra ipsum omnia coangustantur, ipse vero circa omnia sine spatio extenditur, sine loco dilatatur. Ecce cuncta quae facta sunt, ea ipsa circumscriptione qua creata sunt, superiori et inferiori fine cinguntur. Lege enim sua, quia a non esse inliter acceperunt ut quamvis ea finis superior inchoat, finis tamen inferior non constringat; et licet esse incipiant, esse in perpetuum non desistant. Horum vero aeternitas idcirco summae est aeternitati dissimilis, quia aeterna esse coeperunt. Cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
moratur. Bene autem eum iuncere nr̃ãm
scientiam narrat. quẽ uideri ab om̃ib dixe¬
rat. quia & si ex ratione conspicitur. magni¬
tudo tamen illiꝰ nulla nr̃i sensus suptilita¬
te penetratur. Quicqͥd namq de claritate
ciꝰ magnitudinis scimꝰ infra ipsum est: &
tanto ab cꝰ scientia longe repellimur. qͣnto
eius potentiam nos comp̃hendisse suspicam᷑.
Nam qͣmuis in altum mens nr̃a rapiatur:
cius tam̃ magnitudinis immensitate transcen¬
ditur. Cuiꝰ tunc aliquid quasi ex parte cog
noscimus. qndo cum nos digne cognoscere. ñ
posse scntimꝰ. Sequitur. Numcrus annorũ
cius inestimabilis. Dicere uttumq ȩternita¬
tem uoluit. & ipsam ȩitrnitatis longitudi¬
nem annos uocauit. Cum enim brcuitatẽ.
temporis dilatare uolumꝰ. momenta ꝑ ho¬
ras. horas ꝑ dies. dies ꝑ menses. menses autẽ
ꝑ annos extendimꝰ. Quia gͦ amplum quidd̾a
dicere uoluit. s quid diceret latius ñ mucnit

Expanded text:
moratur. Bene autem eum vincere scientiam moratur. Bene autem eum vincere scientiam nostram narrat, quem videri ab omnibus dixerat, quia etsi ex ratione conspicitur, magnitudo tamen illius nulla nostri sensus subtilitate penetratur. Quidquid namque de claritate ejus magnitudinis scimus, infra ipsum est; et tanto ab ejus scientia longe repellimur, quanto ejus potentiam nos comprehendisse suspicamur. Nam quamvis in altum mens nostra rapiatur, ejus tamen magnitudinis immensitate transcenditur. Cujus tunoscimus, quando eum nos digne cognoscere non penetratur. Sequitur: Numerus annorum ejus inaestimabilis. - Dicere utcunque aeternitatem voluit, et ipsam aeternitatis longitudinem annos vocavit. Cum enim brevitatem temporis dilatare volumus, momenta per horas, horas per dies, dies per menses, menses autem per annos extendimus. Quia ergo peramplum quiddam dicere voluit, sed quid diceret latius non invenit,
Abbreviated transcription (Latin):
est. transcendentem omĩa ciꝰ essentiam ex ra-¬
tione colligere: ualde mirandũ est. qd̃ & ip¬
sum cernimus. & ciꝰ opus ignoramus. Dubii
quippe de ciꝰ essentia ñ sumus: & tam̃ in eius
iidiciis incerti remancinus: Patet nobis qd̃
summũ est. absconditur qd̾ minimũ. Minꝰ
quippe sunt eiꝰ opera quã ipse. & agentem cer¬
nimus. s in actione caligamꝰ: quia uidelicit
cur quid fiat incertum est. s quis sit qui hec
incerta faciat incertum ñ est. Dicat gͦ incm̃¬
to qd̾ ignores opus eiꝰ. de quo cetincrunt uiri.
Om̃s homines uident eum. unꝰ quisq intue¬
men adhuc ꝓcul cernimꝰ: quia ab eius for¬
titudine. nubilo infirmitatis nr̃ȩ scparamur.
tiam nram. Suꝑiꝰ dixerat ecce ds excelsus.¬
nunc iterum dicit. ecce d̾s magnus. Quid est
qd̃ de deo loquens ecce dicit. & ecce repetit:
nisi qd̾ ecce dicimꝰ de ea re. quã in p̃senti mon¬
stramꝰ : Et quia d̾s ubiq p̃sens est. cum de
illo ecce dicitur. etiam ñ uidentib adesse me.¬

Expanded text:
dentem omnia ejus essentiam ex ratione colligere, valde mirandum est quod et ipsum cernimus, et ejus opus ignoramus. Dubii quippe de ejus essentia non sumus, et tamen in ejus judiciis incerti remanemus. Patet nobis quod summum est, absconditur quod minimum. Minus quippe sunt ejus opera quam ipse; et agentem cernimus, sed in actione caligamus: quia videlicet cur quid fiat incertum est, sed quis sit qui haec incerta faciat, incertum non est. Dicat ergo: Memeto quod ignores opus eius de quo cecinerunt viri omnes homines vident eum unusquisque intuemen adhuc procul cernimus, quia ab ejus fortitudine nubilo infirmitatis nostrae separamur. tiam nostram. 9. Dnunc iterum dicit: Ecce Deus magnus. Quid est quod de Deo loquens ecce dicit, et ecce repetit, nisi quod ecce dicimus de ea re quam in praesenti monstramus? et quia Deus ubique praesens est, cum de illo ecce dicitur, etiam non videntibus adesse me
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ illiꝰ ratiocinando conspicere. Cum uͦ
dictum sit. om̃s homines uident eum. recte
Procul quippe cũ intueri est. ñ iam illũ
ꝑ speciem cernere. s adhuc ex sola operũ
suoꝵ ammiratione pensare. Procul illũ
hic ctiã electi conspiciunt: quia necdũ cla¬
ritatem illiꝰ ꝑ acumen intimȩ uisionis
app̃hendunt. Cui & si iam ꝑ amorẽ iuxta
sunt. ad huc tamen ab illo terrenȩ inha¬
bitationis pondere disuinguntur. & qͣm¬
uis ei bene uiuendo in hereant: a contem¬
plationis ciꝰ specit longe se esse suspirats̃
Quem nmirũ reꝓbi etiam cum in iudiciũ
uenientẽ uiderint ꝓcul intucntur. quia
ñ cum in diuinitatis forma. s in sola quȩ.
comp̃hendi potuit humanitate conspici¬
unt: quia indelicet coꝵ oculos reducta
tunc ad memoriam suam mala gesta re¬
uerberant: & dum ciꝰ humanitatem uiden
cuiꝰ diuinitatis claritatem ñ uident. miro

Expanded text:
tionem illius ratiocinando conspicere. Cum vero tionem illius ratiocinando conspicere. Cum vero dictum sit: Omnes homines vident eum, recte Procul quippe eum intueri est non jam illum per speciem cernere, sed adhuc ex sola operum suorum admiratione pensare. Procul illum hic etiam electi conspiciunt, quia necdum claritatem illius per acumen intimae visionis apprehendunt. Cui etsi jam per amorem juxta sunt, adhuc tamen ab illo terrenae inhabitationis pondere disjunguntur; et quamvis ei bene vivendo inhaereant, a contemplationis ejus specie longe se esse suspirant. Quem nimirum reprobi etiam cum ad judicium venientem viderint, procul intuentur, quia non eum in divinitatis forma, sed in sola qua et comprehendi potuit humanitate conspiciunt, quia videlicet eorum oculos reducta tunc ad memoriam sua male gesta reverberant, et dum ejus humanitatem vident, cujus divinitatis claritat
Abbreviated transcription (Latin):
fide rapitur. sepe infidelium concesso fidei
sacramento renouatur. S fortasse aliquis
dicat. qd̾ hunc d̾s acturum praue. etiam
post baptisma nouerat. & iccirco eum ad bap¬
tismatis grãm ñ ꝑducat. Qd̾ si tta est. pecca¬
ta quoꝵdam. ꝓculdubio priꝰ qͣm sint ꝑpe¬
trata puniuntur. Et quis ista recte senticis
dixerit. quia omp̃s d̃s qui alios a ꝑpetratis
facinorib liberat. hȩc in aluis etiam ñ ꝑpe¬
trata condemnat: Occulta itaq sunt cius
iudiciã. & qͣnta obscuritate nequeunt conspi¬
ci. tanta debent humilitate uenerari. Dicat
gͦ. memĩto qd̃ ignores opꝰ ciuis. de quo cecine¬
runt uiri. Acsi aꝑte diceret: de quo fortes
quiq locuti sunt. eiꝰ oꝑa tuȩ mentis oculis
absconduntur. quia mensuram tuȩ noticie
eo ipso quo humanitate circumscriberis tran¬
mo eo ipso quo rationalis est conditus. debet
ex ratione colligere cum qui se condidit d̾m
esse. Quẽ nmirum iam uidere est. domina¬

Expanded text:
fide rapitur, saepe infidelium concesso fidei fide rapitur, saepe infidelium concesso fidei sacramento renovatur. Sed fortasse aliquis dicat quod hunc Deus acturum prave etiam post baptisma noverat, et idcirco eum ad baptismatis gratiam non perducat. Quod si ita est, peccata quorumdam proculdubio priusquam sint perpetrata puniuntur. Et quis ista recte sentiens dixerit quia omnipotens Deus, qui alios a perpetratis facinoribus liberat, haec in aliis etiam non perpetrata condemnet? Occulta itaque sunt ejus judicia; et quanta obscuritate nequeunt conspici, tanta debent humilitate venerari. Dicat ergo: Memento quod ignores opus ejus, de quo cecinerunt viri. Ac si aperte diceret: De quo fortes quique locuti sunt, ejus opera tuae mentis oculis absconduntur, quia mensuram tuae notitiae eo ipso quo humanitate circumscriberis tranmo eo ipso quo rationalis est conditus, debet ex ratione colligere eum qui se condidit Deum esse. Quem nimirum jam videre est damna
Abbreviated transcription (Latin):
fudi quiq doctores innotescunt. S tamen
opus erꝰ ignoratur. quia nimirum uidicia
illiꝰ ipsi ctiam qui hunc p̃dicant impenetra¬
ta uenerantur. Et sciunt gͦ quẽ p̃dicant.
& tam̃ cius oꝑa ignorant. quia cognoscunt
ꝑ grãm cum a quo facti sunt: s ciꝰ iudicia
comp̃hendere nequeunt. quia ab illo ctiam
suꝑ ipsos fiunt. Qd̃ enim omp̃s d̃s ꝑspicue
in sua actione ñ cernitur. psalmista testatur
diccns. qui posuit tencbras latibulũ suum.
Et rursum: iudicia tua abyssus multa.
Atq iterũ. abẏssus sicut palliũ amictus ciꝰ
Unde etiam bene ꝑ salomonem dicitur. si¬
cut ignoras quȩ sit uia sp̃s. & qua ratione
compingantur ossa in uentre pregnantis:
sic nescis opera dĩ qui fabricator est omĩum.¬
Ut enim unũ e multis loquar. duo ad hanc
lucem paruuli ueniunt. s uni datur ut ad
redemptionẽ ꝑ baptisia redcat. alter ante.
subtrahitur. quam hunc regenerans un¬
da ꝑfundat. Et sepe fidelium filius sine

Expanded text:
i quique doctores innotescunt. Sed tamen opus ejus ignoratur, quia nimirum judicia illius ipsi etiam qui hunc praedicant, impenetrata venerantur. Et sciunt ergo quem praedicant, et tamen ejus opera ignorant, quia cognoscunt per gratiam cum a quo facti sunt, sed ejus judicia comprehendere nequeunt, quae ab illo etiam super ipsos fiunt. Quod enim omnipotens Deus perspicue in sua actione non cernitur, Psalmista testatur, dicens: Qui posuit tenebras latibulum suum . Et rursum: Judicia tua abyssus multa . Atque iterum: Abyssus sicut pallium amictus ejus . Unde bene etiam per Salomonem dicitur: Sicut ignoras quae sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre praegnantis, sic nescis opera Dei, qui fabricator est omniumUt enim unum e multis loquar, duo ad hanc lucem parvuli veniunt, sed uni datur ut ad redemptionem per baptisma redeat, alter ante subtrahitur quam hunc regenerans unda perfundat. Et saepe fidelium filius sine
Abbreviated transcription (Latin):
iam fucrit dainnat. nisi qd̾ arrogantes uiri.
plus uideri iudices qm consolatores uolunt:
Unde & ñnumqm ea districtis sententus fe¬
riunt quȩ nata in corde suspicantur. &
pͥus quã certa sit culpa delinquentiũ. ꝓfer¬
tur inuectio districta uerboꝵ: & ante ꝑ
sententiam ꝑcutitur. quã ꝓdeat qd̾ feriat᷑:¬
qͣmuis & iusti uiri plerumq prauis & occul¬
tis cogitationib arguendo obuiant. s cũ
casdem cogitationes alia quȩ p̃cunt opera
demonstrant. plerumq ab auditoꝵ suoꝵ
cordib ca uicia quȩ necdum ꝓlata sunt
manu correctionis cradicant. s iam illa
subsequi conspiciunt ex aliis quȩ p̃cedunt.
Sicut enim corporales medici quasdam

Expanded text:
fuerit damnat, nisi quod arrogantes viri plus videri judices quam consolatores volunt? Unde et nonnunquam ea districtis sententiis feriunt, quae nata in corde suspicantur et priusquam certa sit culpa delinquentium, profertur invectio districta verborum; et ante per sententiam percutitur, quam prodeat quod feriatmvis et justi viri plerumque pravis et occultis cogitationibus arguendo obviant; sed cum easdem cogitationes aliqua quae praeeunt opera demonstrant, plerumque ab auditorum suorum cordibus ea vitia quae necdum prolata sunt manu correptionis eradicant, sed jam illa subsequi conspiciunt ex aliis quae praecedunt. Sicut enim corporales medici quasdam
Abbreviated transcription (Latin):
arca continuit. sed duob in humilitate
psistentib. unꝰ ad patris irrisionem fuit.
Duos abraam filios habuit. s unꝰ in nocens.
alius uͦ fratris ꝑsecutor fuit. Duos qͦ ysaac
filios habuit. unꝰ in humilitate seruatus.
alter uͦ & priꝰquã nasceretur reꝓbatus est.
Duodecim iacob filios genuit. sed ex his
unꝰ ꝑ innocentiã uenditus. cȩteri uͦ ꝑ maliciã
remanerent. unus eis ammixtus ẽ. qui eos
psequens ꝓbaret. Sic namq iusto peccator
cum malicia inngitur. sicut in fornace auro
palea cum igne sociatur. ut quo ardet palea.
purgetur aurũ. Hi gͦ ueraciter boni sunt.
qui in bonitate ꝑsistere. etiã int̾ malos posstꝰ
Finc etiã sponsi uoce scẽ eccłiȩ dicitur. sicut
silium inter spinas. sic amica mea int̾ filias.

Expanded text:
Noe arca continuit, sed duobus in humilitate Noe arca continuit, sed duobus in humilitate persistentibus, unus ad patris irrisionem ruit . Duos Abraham filios habuit, sed unus innocens, alius vero fratris persecutor fuit . Duos quoque Isaac filios habuit, unus in humilitate servatus, alter vero et priusquam nasceretur reprobatus est . Duodecim Jacob filios genuit, sed ex his unus per innocentiam venditus, caeteri vero per malitiam remanerent, unus eis admistus est, qui eos persequens probaret. Sic namque justo peccator cum malitia jungitur, sicut in fornace auro palea cum igne sociatur, ut quo ardet palea, purgetur aurum. Hi ergo veraciter boni sunt, qui in bonitate persistere etiam inter malos possunt. Hinc etiam sponsi voce sanctae Ecclesiae dicitur: Sicut lilium int
Abbreviated transcription (Latin):
Strutio & enĩ p̾ennas habet. sed uolatũ non
habet. quia simulatores quiq speciẽ scĩtatis
habent. sed uiruitẽ scĩtatis ñ habent. Uisio
quippe eos bonȩ actionis decorat. sed a terra
minime penna uirtutis leuat. Flectus iaq
sçẽ eccłiȩ popłs. quia pacis suȩ tempore intra
se quosdã maliciosos ac simulatores patitur
dicat. frater fui draconũ. & sociꝰ strutionũ.
Qđ beati qͦ iob uocib specialiter congruit.
qui ad culmen magnȩ fortitudinis bonus
qui inter proximoꝵ mala patiens non est:
Qui enĩ ȩquanimiter aliena mala ñ tolerat.
ipse sibi ꝑ impatientiã testis est. quia a boni
plenitudine longe distat. Abel quippe esse
tritura areȩ grana sub paleis prȩmuntur.
sic flores inter spinas ꝓdeunt. & rosa quȩ
redolet. crescit cũ spina quȩ pungit. Duos
namq filios habuit primꝰ homo. sed unꝰ
electus. alter reꝓbus fuit. Tres qͦ noe filios

Expanded text:
Struthio etenim pennas habet, sed volatum non Struthio etenim pennas habet, sed volatum non habet, quia simulatores quique speciem sanctitatis habent, sed virtutem sanctitatis non habent. Visio quippe eos bonae actionminime penna virtutis levat. Electus itaque sanctae Ecclesiae populus, quia pacis suae tempore intra se quosdam malitiosos ac simulatores patitur, dicat: Frater fui draconum, et socius struthionum. Quod beati quoque Job vocibus specialiter congruit, qui ad culmen magnae fortitudinis bonus  perfectus est, qui inter proximorum mala patiens non est. Qui enim aequanimiter aliena mala non tolerat, ipse sibi per impatientiam testis est quia a boni plenitudine longe distat. Abel quippe esse tritura areae grana sub paleis premuntur, sic flores inter spinas prodeunt, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos namque filios habuit primus homo, sed unus electus alter reprobus fuit . Tres quoque filios
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa quippe in electis suis etiã ꝑ ꝓspera ince¬
dit merens. quia nil sibi uere ꝓsperũ deputat.
quousq bonũ qđ singulariter quęrit appre.¬
hendat. Fideles quippe illiꝰ temporali quidẽ
pace ꝑfruuntur. sed ꝑpetue suspirant. hono¬
rantur & afflicti sunt. quia plerumq ibi
uidentur in culmine. ubi ciues ñ sunt. Ipsa
etiã in turba sine furore consurgit & clamat.
quia prauoꝵ uitã studio rectȩ ęmulationis.
ñ autẽ uesania furoris insequitur. irascitur
& amat. seuit & tranquilla ẽ. quatinꝰ infir¬
mos suos & conigat ex ȩmulatione. & fo¬
ueat ex pietate: Sequit᷑. Frater fui draco¬
num. & socius strutionũ. Quid draconũ no¬
mine. nisi maliciosoꝵ hominũ uita signat᷑:
De quib & ꝑ ꝓphetam dicitur. traxerunt uen¬
tum qͣsi dracones. Peruersi & enĩ quiq uen¬
tum quasi dracones tahunt: cum maliciosa
suꝑbia inflantur. Qui autẽ strucionũ appel-

Expanded text:
Ipsa quippe in electis suis etiam per prospera inceIpsa quippe in electis suis etiam per prospera incedit moerens, quia nil sibi vere prosperum deputat, quousque bonum quod singulariter quaerit apprehendat. Fideles quippe illius temporali quidem pace perfruuntur, sed perpetuo suspirant; honorantur, et afflicti sunt; quia plerumque ibi videntur in culmine, ubi cives non sunt. 673 Ipsa etiam in turba sine furore consurgit, et clamat, quia pravorum vitam studio rectae aemulationis, non autem vesania furoris insequitur. Irascitur et amat, saevit et tranquilla est, quatenus infirmos suos corrigat ex aemulatione, faveat ex pietate. Sequitur: CAPUT XXXIX Recnum, et socius struthionum. - Quid draconum nomine nisi malitiosorum hominum vita signatur? De quibus et per prophetam dicitur: « Traxerunt ventum quasi dracones . » Perversi etenim quique ventum quasi dracones trahunt, cum malitiosa superbia inflantur. Qui autem struthionum appell
Abbreviated transcription (Latin):
testati pene semꝑ impatientia est. eiq etiã.
male subiecte imperat. quia qđ ipsa sentit.
potestas exequitur: Sed scĩ uiri plus se interiꝰ
patientiȩ iugo subiciunt. quã foris hominib
p̃sunt. & eoueriorẽ principatũ foras ex hi¬
bent. quo humiliorẽ dõ intrinsecus fami¬
latum tenent. atq iccirco sepe plus qͦsdam
tolerant. quo se de eis ulcisci ampliꝰ possunt.
& ne umquã ad illicita transeant. plerũq
nolunt ꝓ se exequi etiã qđ licet: Subiectoꝵ
strepitus sufferunt. ꝑ amorẽ increpant.
quos ꝑ mansuetudinẽ portant. Unde
nunc recte dicitur. sine furore consurgens
in turba clamaui. quia nimirũ boni contͣ
tumultꝰ insolentiũ clamorem habent. &
furorẽ ñ habent. qm̃ eos quos clementer
tolerant. docere ñ cessant Sed hȩc quȩ nixta
hystoriã de uno diximꝰ. iuxta allegoriam
necesse ẽ. ut de diuersis electis ȩccłi̧ sentiamꝰ:

Expanded text:
testati pene semper impatientia est; eique etiam testati pene semper impatientia est; eique etiam malae subjectae imperat, quia quod ipsa sentit, potestas exsequitur. Sed sancti viri plus se interius patientiae jugo subjiciunt, quam foris hominibus praesunt; et eo veriorem principatum foris exhibent, quo humiliorem Deo intrinsecus famulatum tenent; atque idcirco saepe plus quosdam tolerant, quo se de eis ulcisci amplius possunt; ac ne unquam ad illicita transeant, plerumque nolunt pro se exsequi etiam quod licet; subjectorum strepitus sufferunt, per amorem increpant quos per mansuetudinem portant. Unde nunc recte dicitur: Sine furore consurgens in turba clamavi, quia nimirum boni contra tumultus insolentium clamorem habent, et furorem non habent, quoniam eos quos clementer tolerant docere non cessant. Sed haec quae juxta historiam de uno diximus, juxta allegoriam necesse est ut de diversis electis Ecclesiae sentiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
abundat. in opia ẽ. Quia cũ sibi omĩa. electi
adesse uident. gemunt qđ omniũ auctorẽ
ñ uident. eisq totũ hoc minꝰ est. quia adhue
species uniꝰ deest: Sicq eos foras exaltat gr̃a
suꝑnȩ dispensationis. ut tam̃ intꝰ sub discipli¬
na teneat meror magistrȩ caritatis. per qũã
uidelicet discunt. ut de his quȩ exteriꝰ accipi¬
unt. apud semetipsos semꝑ ampliꝰ humilient᷑
mentẽ sub ugo disciplinȩ teneant. nunquã
ex potestatis licenti Da ad impatientiam
erumpant. Unde apte subiungit᷑. Sine
furore consurgens. in turba clamaui. Sepe
namq seditiosoꝵ tumultus hominũ. p̃positoꝵ
suoꝵ mentẽ lacessiunt. suiq ordinis lunitẽ
mordinatis motib excedunt. Et plerumq
qui p̃sunt. nisi in ore cordis scĩ sp̃s freno te¬
neantur. in rectȩ retributionis atrocitate
ꝓsiliunt: quantũq p̃ualent agere. tantũ sibi
in subditis estimant licere. Amica & enĩ po¬

Expanded text:
abundat inopia est, quia cum sibi omnia electi abundat inopia est, quia cum sibi omnia electi adesse vident, gemunt quod omnium auctorem non vident; eisque totum hoc minus est, quia adhuc species unius deest; sicque eos foris exaltat gratia supernae dispensationis, ut tamen intus sub disciplina teneat moeror magistrae charitatis. Per quam videlicet discunt ut de his quae exterius accipiunt, apud semetipsos semper amplius humilientur, mentem sub jugo teneant disciplinae, nunquam ex potestatis licentia ad impatientiam erumpant. Unde et apte subjungitur: Sine furore consurgens in turba clamavi. Saepe namque seditiosorum tumultus hominum, praepositorum suorum mentem lacessunt, suique ordinis limitem inordinatis motibus equi praesunt, nisi in ore cordis sancti Spiritus freno teneantur, in ira retributionis atrocitate prosiliunt, quantumquin subditis aestimant licere. Amica etenim po
Abbreviated transcription (Latin):
est. sp̃s contribulatꝰ. Sciunt autẽ electi quiq
consideratione intima. contra exterioris
excellentiȩ temptamenta pugnare. Qui si
ad exteriorẽ felicitatẽ suã cor apponerent.
iusti ꝓfecto ñ essent Sed quia cor humanũ
ñ potest de ipsis ꝓsperitatib rerũ. qnͣtula¬
cũq gła nullo modo temptari. contͣ ipsam
ꝓsperitatẽ suã scĩ uiri intrinsecꝰ dimicant.
ñ dico ne in elatione. sed ne in eiꝰ saltẽ amore
succumbant. Cui ualde succubuisse est.
captiuam mentẽ eiꝰ desideriis subdidisse.
Quis autẽ terrena sapiens. tẽporalia ample-¬
ctens. beatũ iob inter tot ꝓspera lȩtum non
crederet. cũ ei suppeteret salus corporis salus¬
cerporis. uita filioꝵ. incolumitas familię.
integritas gregumꝰ Sed quia in his omnib
ñ gauderet. ipse sibi testis est qui ait. merens
incedebam:. Scõ enĩ uiro adhuc in hac pere¬
grinatione posito. om̃e qđ sine dĩ uisione

Expanded text:
est spiritus contribulatus . Sciunt autem electi quique est spiritus contribulatus . Sciunt autem electi quique consideratione intima contra exterioris excellentiae tentamenta pugnare. Qui si ad exteriorem felicitatem suam cor apponerent, justi profecto non essent. Sed quia cor humanum non potest de ipsis prosperitatibus rerum quantulacunque gloria nullo modo tentari, contra ipsam prosperitatem suam sancti viri intrinsecus dimicant, non dico ne in elatione, sed ne in ejus saltem amore succumbant. Cui valde succubuisse est, captivam mentem ejus desideriis subdidisse. Quis autem terrena sapiens, temporalia amplectens, beatum Job inter tot prospera laetum non crederet, cum ei suppeteret salus corporis, vita filiorum, incolumitas familiae, integritas gregum? Sed quia in his omnibus non gauderet, ipse sibi testis est, qui ait: Moerens incedebam. Sancto enim viro adhuc in hac peregrinatione posito omne quod sine visione Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ne ultima. mala multa passura sit. Sed
hanc afflictionis suȩ dies p̃ueniunt. quia
maloꝵ uitã intra se grauiter etiã tempore
pacis portat: Nam quãuis dieb ultimis
aꝑta infideliũ psecutio sequitur. hanc
tam̃ & priꝰ quã appareat. hi qui in ea uerbo
tenus fideles sunt. prauis morib antecur¬
runt. Sequit᷑. Merens incedebam sine¬
furore consurgens. in turba clamaui.
Notandũ sollicite iuxta hẏstoriã uideo. qd̾
scs uir qui paulo superiꝰ dixit. eleuasti me.
inferiꝰ adiungit. merens incedebã. Miro
enĩ ordine uno eodemq tempore conuenire
in actib bonoꝵ solet. & foris honor culmi¬
nis. & intus afflictȩ meror humilitatis
Unde scs̃ qͦ uir eleuatꝰ reb & honorib. me¬
rens incedebat. quia & si hunc pręlatũ ho¬
minib gła potestatis ostenderat. interius
tam̃ merore suo secretũ sacrificiũ dño con¬
triti cordis offerebat. Sacrificiũ quippe dõ

Expanded text:
ne ultima, mala multa passura sit; sed ne ultima, mala multa passura sit; sed hanc afflictionis suae dies praeveniunt, quia malorum vitam intra se graviter etiam tempore pacis portat. Nam quamvis diebus ultimis aperta infidelium persecutio sequatur, hanc tamen et priusquam appareat, hi qui in ea verbo tenus fideles sunt, pravis moribus antecurrunt. Sequitur: furore, consurgens in turba clamabam. - Notandum, sollicite juxta historiam video, quod sanctus vir qui paulo superius dixit, elevasti me, inferius adjunxit, moerens incedebam. Miro etenim ordine uno eodemque tempore convenire in actibus bonorum solet, et foris honor culminis, et intus afflictae moeror humilitatisrebus et honoribus moerens incedebat, quia etsi hunc praelatum hominibus gloria potestatis ostenderat, 672 interius tamen moerore suo secretum sacrificium Domino contriti cordis offerebat. Sacrificium quippe Deo
Abbreviated transcription (Latin):
Fidelis enĩ popłs expectat bona sed mala
suscipit. prestolatur lucẽ & tenebras incur¬
rit. quia ꝑ remunerationis grãm interesse
iam iamq angłoꝵ se gaudiis sperat. & tam̃
hic diutiꝰ dilatus manꝰ ꝑsequentiũ tolerat.
Er qui se qnͣtotius estimat ȩternȩ lucis re-¬
tributione ꝑfrui. hic adhuc compellitur
psecutoꝵ suoꝵ tenebras pati. Iuȩ uidelicet
mala psequentiũ minꝰ dolerent. si ab infi-¬
delib aduersariisq consurgerent: Sed eo
deteriꝰ mentẽ electoꝵ cruciant. quo ab illis
ueniunt de quib bona p̾sumebant. U̾nde
interiora efferbescere ẽ. ipsos qͦ quos per
amorẽ fidi uelut uiscera ante gestauerat.
in ꝑsecutionis atrocitate tolerare. Qui
secreta priꝰ illiꝰ cognoscentes. qnͣto sciunt
ubi magis doleat. tanto deteriꝰ ab afflictio¬
ne eiꝰ minime quiescunt: quos tamen &
pacis suȩ tempore grauiter tolerat. quia
suis p̃dicationib eoꝵ mores contrarios
pensat. Gemit enĩ. cum eoꝵ uitã sibi dissi¬

Expanded text:
Fidelis enim populus exspectat bona, sed mala suscipit; praestolatur lucem, et tenebras incurrit, quia per remunerationis gratiam interesse jamjamque angelorum se gaudiis sperat, et tamen hic diutius dilatus, manus persequentium tolerat; et qui se quantocius aestimat aeternae lucis retributione perfrui, hic adhuc compellitur persecutorum suorum tenebras pati. Quae videlicet mala persequentium minus dolerent, si ab infidelibus adversariisque consurgerent. Sed eo deterius mentem electorum cruciant, quo ab illis veniunt, de quibus bona praesumebant. Unde appe Ecclesiae interiora effervescere est ipsos quoque quos per amorem fidei velut viscera ante gestaverat in persecutionis atrocitate tolerare. Qui secreta prius illius cognoscentes, quanto sciunt ubi magis doleat, tanto deterius ab afflictione ejus minime quiescunt. Quos tamen et pacis suae tempore graviter tolerat, quia suis praedicationibus eorum mores contrarios pensat. Gemit enim, cum eorum vitam sibi dissi
Abbreviated transcription (Latin):
multoꝵ ꝑsonas in se signauerit ostendit.
Manũ itaq suã dñs ad consumptionẽ peccan-¬
tium ñ emittit. cũ feriendo a peccatis corripit.
& corruentes saluat. dũ cadentes ad culpam
in salutẽ corporis uulnerat. ut ꝓstrati exteriꝰ ĩteri
surgant. quatinꝰ iacentes corpore ad interio¬
rem statũ redeant. qui stantes exteriꝰ ab statu

Expanded text:
multorum personas in se significet ostendit. multorum personas in se significet ostendit. Manum itaque suam Dominus ad consumptionem peccantium non emittit, cum feriendo a peccatis corripit, et corruentes salvat, dum cadentes ad culpam in salutem corporis vulnerat, ut prostrati exterius, interius surgant, quatenus jacentes corpore ad interiorem statum redeant, qui stantes exterius a statu
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵq iam interitũ p̃scit. pensat qđ in uia
uitȩ p̾sentis suis quidem desideriis serui¬
unt. sed tam̃ ad mortis domũ ꝑueniunt
om̃s qui in ea carnaliter uiuunt. Sunt uͦ
ñnulli. qͥ in uoluptatũ suarũ foueã corriuns.
sed tam̃ ꝑ lamenta pęnitentiȩ ab imis citius
pedem reducunt. quos suꝑnę ꝑcussionis
uerbera. ad eruditionẽ potiꝰ quã ad extin¬
ctionẽ secant. Ex quib & apte subiungitur.¬
uabis. In quib ꝓfecto uerbis hoc sollerter
debet intelligi. qđ beatꝰ iob dũ sua narrat.
in se alios transfigurat. Uelut enĩ de se spe¬
cialiter dicebat. eleuasti me & qͣsi suꝑ uentũ
ponens elisisti me ualide. Scio quia morti
tradas me. ubi constituta domꝰ est omni
uiuenti. Et tam̃ ñ de se. sed de aliis adiun¬
git: uerumtam̃ non ad consumptionẽ eoꝵ.
emtitis manũ tuã. Dum enĩ de se loquens
ratio cinando causas de aliis subdidit. quã

Expanded text:
eorumque jam interitum praescit, pensat quod in via eorumque jam interitum praescit, pensat quod in via vitae praesentis suis quidem desideriis serviunt, sed tamen ad mortis domum perveniunt omnes qui in ea carnaliter vivunt. Sunt vero nonnulli qui in voluptatum suarum foveam corruunt, sed tamen per lamenta poenitentiae ab imis citius pedem reducunt, quos supernae percussionis verbera ad eruditionem potius quam ad exstinctionem secant. Ex quibus apte subjungiturur.---In quibus profecto verbis hoc solerter debet intelligi, quod beatus Job, dum sua narrat, in se alios transfigurat. Velut enim de se specialiter dicebat: Elevasti me, et quasi super ventum ponens elisisti me valide; scio quia morti trades me, ubi constituta est domus omni viventi; et tamen non de se, sed de aliis adjugit: Verumtamen non ad consumptionem eorum emittis manum tuam. Dum enim de se loquens ratiocinando causas de aliis subdit, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ris aduentũ ñ illuc ipsa corruptionis suȩ
conditione ꝑtransiit. nullus huc uenit.
qui ad carnis mortẽ eiꝰdem corruptionis
suȩ gressib ñ tetendit. De qua uidelicet
morte ꝑ psalmistam dicitur. quis ẽ homo
qui uruit. & ñ uidebit mortẽꝰ Nam &r¬
si adcȩlũ raptus helias esse ꝑhibetur.
mortẽ tam̃ distulit mon euasit: De ipso
quippe ore ueritatis dicitur: helias quidẽ
uenturus ẽ. & restituet omĩa. Uenit enĩ
restituturus omnia. quia ad huc nimirum
huic mundo restituetur. ut & p̾dicationis
munera impleat. & carnis debitũ soluat
Quȩ tam̃ scĩ uiri sententia uixta allegoriȩ
mysteriũ scẽ ȩccłiȩ uocib ex ꝑsona congruit
infirmoꝵ. qui fidem uerbotenꝰ tenent. seđ
contra p̃cepta fidĩ suis desideriis famulant᷑.
Ait enĩ. scio quia morti tradas me. ubi con¬
stituta est domꝰ est omni uiuenti. Quia enĩ
multos in se uoluptatib deditos conspicit.

Expanded text:
ris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae ris adventum non 669 illuc ipsa corruptionis suae conditione pertransiit, nullus huc venit qui ad carnis mortem ejusdem corruptionis suae gressibus non tetendit. De qua videlicet morte per Psalmistam dicitur: Quis est homo qui vivit, et non videbit mortem ? Nam etsi ad coelum raptus Elias esse perhibetur, mortem tamen distulit, non evasit. De ipso quippe ore veritatis dicitur: Elias quidem venturus est, et restituet omnia . Veniet enim restituturus omnia, quia ad hoc nimirum huic mundo restituitur, ut et praedicationis munera impleat, et carnis debitum solvat. Quae tamen sancti viri sententia juxta allegoriae mysterium sanctae Ecclesiae vocibus ex persona congruit infirmorum, qui fidem verbo tenus tenent, sed contra praecepta fidei suis desideriis famulantur. Ait etenim: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi. Quia enim multos in se voluptatibus deditos conspicit,
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur inde cecidisse. Iuem uidelicet
casum sc̃s uir in mente ñ ꝑtulit. quia
nulla aduersitas deicit. quã ꝓsperitas
nulla corrumpit.Qui enĩ ueritati inhe¬
ret. uanitati nullo modo succu̾bit. quia
dum forti pede cogitationis intus intentio¬
nem fixerit. om̃e qđ foras mutabiliter agit᷑.
ad arcem mentis minime ꝑtingit. Sequitur
parte tractatum est. qđ ante aduentum dñi
ad inferni receptacula etiã iusti descende¬
rent. quãuis ñ in suppliciis. sed in requie
seruarentur. Qd nunc testimoniis edocere
negligimꝰ. quia in ea iam sufficient̾ ꝓbatum
putamꝰ. Hoc gͦ qdđ dicitur. scio quia morti
tradas me. ubi constituta domꝰ est. omni
uiuenti. recte beato iob etiã iuxta hystoriã
congruit. dum nimirũ constat quia ante
redemptoris grãm ad inferni claustra
etiã iusti ducerentur: Ipsa quippe inferni
receptio. domꝰ omniũ uiuentium dicit᷑.
quia nullꝰ huc uenit. qui ante mediato¬

Expanded text:
videbatur inde cecidisse. Quem videlicet videbatur inde cecidisse. Quem videlicet casum sanctus vir in mente non pertulit, quia nulla adversitas dejicit, quem prosperitas nulla corrumpit. Qui enim veritati inhaeret, vanitati nullo modo succumbit, quia dum forti pede cogitationis intus intentionem fixerit, omne quod foras mutabiliter agitur, ad arcem mentis minime pertingit. Sequiturparte tractatum est quod ante adventum Domini ad inferni receptacula etiam justi descenderent, quamvis non in suppliciis, sed in requie servarentur. Quod nunc testimoniis edocere negligimus, quia in ea jam sufficienter probatum putamus. Hoc ergo quod dicitur: Scio quia morti trades me, ubi constituta domus est omni viventi, recte beato Job etiam juxta historiam congruit, dum nimirum constat quia ante Redemptoris gratiam ad inferni claustra etiam justi ducerentur. Ipsa quippe inferni receptio domus omnium viventium dicitur, quia nullus huc venit qui ante Mediato
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc solũ hunc fugitiuȩ felicitatis aura
subleuat. ut repente deteriꝰ in infimis¬
sternat. Quia enĩ scã ȩccłia cunctis in ho-¬
nore est. infirmi quiq in ea qͥ transitoriis
successib lȩtantur. quo nisi suꝑ uentum
positi uidentur eleuati: Quia subsequenti
ꝑsecutionis tempore. dũ ꝓsperitatis aura
ꝑtransit. eoꝵ ꝓtinus eleuatio corruit.
Et repente cadentes discunt. quia eleuati
priꝰ in uentũ sederunt. Quȩ uidelicet
uerba etiã scĩ uiri ꝑsonȩ specialit̾ congru¬
unt. ñ ad id quod erat. sed ad id quod esse
uidebatur. Neq enĩ mentẽ illiꝰ ꝓsperitas
fugitiua leuauerat. quã int̾ tot rerum af.¬
fluentias miro semꝑ uirtutis pondere
p̃mebat. sed uxta hoc qd uideri exteriꝰ
potuit. qui in suis humilis. in alienis
oculis eleuatus fuit:. Et quasi suꝑ uento
positus elisus est ualide. quia reb exterio¬
rib fultus. unde estimabatur surgere.

Expanded text:
ad hoc solum hunc fugitivae felicitatis aura ad hoc solum hunc fugitivae felicitatis aura sublesternat. Quia enim sancta Ecclesia cunctis in honore est, infirmi quique in ea qui transitoriis successionibus laetantur, quo nisi super ventum positi videntur elevati? quia subsequente persecutionis tempore, dum prosperitatis aura pertransit, eorum protinus elevatio corruit, et repente cadentes discunt, quia elevati prius in ventum sederunt. Quae videlicet verba etiam sancti viri personae specialiter congruunt, non ad id quod erat, sed ad id quod esse videbatur. Neque enim mentem illius prosperitas fugitiva levaverat, quam inter tot rerum affluentias miro semper virtutis pondere premebat; sed juxta hoc quod videri exterius potuit, qui in suis humilis, in alienis oculis elevatus fuit, et quasi super ventum positus, elisus est valide, quia rebus exterioribus fultus, unde aestimabatur surgere,
Abbreviated transcription (Latin):
adiunxit michi. ut hȩc ipsa crudelitas atq
mutatio ñ sit in qualitate iudicis. sed in
mente patientis. Qđ uerbis qͦ aliis retexit
dicens. & in duricia manꝰ tuȩ aduersaris
michi. Manꝰ & enĩ dĩ dura creditur. cum
uoluntati nr̃ȩ contraria hoc qd ei in nobis
displicet feriendo ꝑsequitur. & flagella
ingeminat. cũ dolentis anima clementiã
expectat. Quȩ tam̃ uixta allegoriȩ myste¬
rium. bene scẽ ȩccłiȩ uerbis congruunt
ex uocib infirmoꝵ. qui plerũq se plus
ferire estimant. quã mereri putant. Et
quasi crudelitatẽ arbitrantur iudicis.
districtionẽ ȩquissimã sectionis. quia &
cũ uulnus egri medicinali ferramento ab-¬
sciditur. medicus crudelis uocat᷑. qui tam̃
ꝑ secantis manꝰ duriciã aduersatur uul-¬
neri. sed concordat saluti. Sequitur
quasi in alto cernitur sed nulla stabilitate
solidatur. uelut eleuatus suꝑ uentũ ponit᷑
qui ꝓsperitate transitoria lȩtatur. qm̃

Expanded text:
adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque adjunxit, Mihi, ut ipsa haec crudelitas atque immutatio non sit in qualitate judicis, sed in mente patientis. Quod verbis quoque aliis retexit, dicens: Et in duritia 668 manus tuae adversaris mihi. Manus etenim Dei dura creditur cum, voluntati nostrae codisplicet, feriendo persequitur, et flagella ingeminat, cum dolentis anima clementiam exspectat. Quae tamen juxta allegoriae mysterium bene sanctae Ecclesiae verbis congruunt, ex vocibus infirmorum qui plerumque se plus feriri aestimant, quam mereri putant, et quasi credulitatem arbitrantur judicis, districtionem aequissimam rationis. Quia et cum vulnus aegri medicinali ferramento absciditur, medicus crudelis vocatur: qui tamen per secantis manus duritiam adversatur vulneri, sed concordat saluti. Sequitur:quasi in alto cernitur, sed nulla stabilitate solidatur, velut elevatur et super ventum ponitur, qui prosperitate transitoria laetatur. Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
nem. & peccatores eiꝰ conterendos de ea:. Sẽs gͥ
uir. ut hanc eandem crudelitatẽ sibi potius
assereret congruere posse quã dõ ait. outatꝰ
es michi in crudelẽ. Ac si aꝑte dicat. qui inte¬
ipso crudelitatis nil habes. michi quem
respirare a ꝑcussione ñ sins. crudelis uide¬
ris. Ita enĩ as esse crudelis ñ potest. sicut nec¬
nec crudelitas nec mutabilitas uenit. dum
michi dicit. qđ in semetipso dm̃ nec crude¬
lem nec mutabilem sentiat ostendit. Nam
dum circa nos quȩdam ꝓspera & aduersa
uariantur. in eo qđ nos mutamtir. quasi
eiꝰ circa nos mutatũ animũ suspicamur.
Ipse uͦ in se incõmutabilis ꝑmanens. alit̾
atq aliter in cogitatione sentitur homi¬
num. ꝓ qualitate meritoꝵ. Nam & lux
solis nequaquã est sibimetipsi dissimilis.
infirmis aspera. sanis autẽ oculis lenis
uidetur. eoꝵ uidelicet immutatione ñ
sua. Unde ut prȩdiximꝰ dicens mutatꝰ es.

Expanded text:
ne, et peccatores ejus conterendos de ea . Sanctus igitur ne, et peccatores ejus conterendos de ea . Sanctus igitur vir ut hanc eamdem crudelitatem sibi potius assereret congruere posse, quam Deo, ait: Mutatus es mihi in crudelem. Ac si aperte dicat: Qui in teipso crudelitatis nihil habes, mihi quem respirare a percussione non sinis, crudelis videris. Ita enim Deo nunquam nec crudelitas nec mutabilitas venit, dum mihi dicit, quod in semetipso Deum nec crudelem nec mutabilem sentiat ostendit. Nam dum circa nos quaedam prospera et adversa variantur, in eo quod nos mutamur, quasi ejus circa nos mutatum animum sIpse vero in se incommutabilis permanens, aliter atque aliter in cogitatione sentitur hominum, pro qualitate meritorum. Nam et lux solis cum nequaquam est sibimetipsi dissimilis, infirmis aspera, sanis autem oculis lenis videtur, eorum videlicet immutatione, non sua. Unde, ut praediximus, dicens: Mutatus es,
Abbreviated transcription (Latin):
nitentia penitentẽ. sine misero corde miseri¬
cordem. sine ꝓuisionib prȩscientẽ. In illo
enĩ nec prȩterita nec futura repperiri quęunt.
sed cuncta mutabilia immutabilit̾ durant.
& quȩ in seipsis simul existere ñ possunt.
illi simul omnia assistunt. Nichilq in illo
p̃terit qđ transit. quia in ȩternitate eius mͦ
quodam in comp̃h ensibili. cuncta uolumina
scłoꝵ transeuntia manent. currentia stant
Sicut gͦ accipimꝰ sine ⁊ elo zelantẽ. sine ira
irascentẽ. ita a scõ uiro etiã sine crudelitate
dici potuit crudelis. Crudelis quippe dicit᷑.
qui districte feriendo ñ parcit. ut uidelicet hoc
loco crudelis districte feriens possit intelligi.
& ulciscendȩ culpȩ ñ parcens. Unde ysaias qͦ
cum uideret ultimi iudicii diem ñ iam cũ uenia
sed cũ districtione esse uenturũ ait. ecce dies
dni ueniet crudelis & indignationis plenꝰ.
& irȩ furorisq. ad ponendã terrã in soliudi¬

Expanded text:
nitentia poenitentem, sine misero corde miserinitentia poenitentem, sine misero corde misericordem, sine praevisionibus praescientem. In illo enim nec praeterita, nec futura reperiri queunt, sed cuncta mutabilia immutabiliter durant, et quae in scipsis simul existere non possunt, illi simul omnia assistunt, nihilque in illo praeterit quod transit, quia in aeternitate ejus modo quodam incomprehensibili, cuncta volumina saeculorum transeuntia manent, currentia stanticut ergo accipimus sine zelo zelantem, sine ira irascentem, ita a sancto viro etiam sine crudelitate dici potuit crudelis. Crudelis quippe dicitur qui districte feriendo non parcit, ut videlicet hoc loco crudelis districte feriens possit intelligi, et ulciscendae culpae non parcens. Unde Isaias quoque cum videret ultimi judicii diem non jam cum venia, sed cum districtione esse venturum, ait: Ecce dies Domini veniet crudelis, et indignationis plenus, et irae furorisque ejus, ad ponendam terram in solitudi
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ prȩsciꝰ. ut quia castitatẽ animȩ uniꝰcuiꝰq
custodit. humano modo zelans uocet᷑. quãuis
mentis cruciatu ñ tangit᷑. Et quia culpas
ꝑcutit. dicatur irasci. quãuis nulla animi
ꝑturbatione moueat᷑. Et quia ipse immu¬
tabilis id qd uoluerit mutet. penitere dicit᷑.
quãuis rem mutet. consilium non mutet.
Et cũ miseriȩ nr̃e subuenit. misericors uocat᷑.
quãuis miseris subuenit. & cor miserũ ñ qu̾a
facit. Et quia ea quȩ nobis futura st̾ uidet.
quȩ tam̃ ipsi semꝑ presto sunt. p̃scius dicitur.
quãuis nequaꝗͣ. futurũ p̃uideat. qđ p̃sens uidet
Nam & quȩs sunt. ñ in ȩternitate eiꝰ id̾o uident᷑
quia sunt. sed idõ sunt quia uident᷑. Dum gͦ
ad uerba mutabilitatis nr̃ȩ descenditur. ex eis
quib dam gradib factis ascendat qui potest
ad incommurabilitatẽ dĩ. ut uideat sine zelo
zelantẽ. sine ira irascentẽ. sine dolore & pe¬

Expanded text:
dicitur praescius, ut quia castitatem animae uniuscujusque dicitur praescius, ut quia castitatem animae uniuscujusque custodit, humano modo zelans vocetur, quamvis mentis cruciatu non tangatur. Et quia culpas percutit, dicitur irasci, quamvis nulla animi perturbatione moveatur. Et quia ipse immutabilis id quod voluerit mutat, poenitere dicitur quamvis rem mutet, consilium non mutet. Et cum miseriae nostrae subvenit, misericors vocatur, quamvis miseris subveniat, et cor miserum nunquam habeat. Et quia ea quae nobis futura sunt videt, quae tamen ipsi semper praesto sunt, praescius dicitur, quamvis nequaquam futurum praevideat, quod praesens videt. Nam et quaeque sunt, non in aeternitate ejus ideo videntur quia sunt, sed ideo sunt, quia videntur. Dum ergo ad verba mutabilitatis nostrae descenditur, ex eis quibusdam gradibus factis ascendat qui potest ad incommutabilitatem Dei, ut videat sine zelo zelantem, sine ira irascentem, sine dolore et poe
Abbreviated transcription (Latin):
dum dolore animi tangitur. ipse cor miserũ
facit. ut eũ a miseria liberet cui intendit
Prȩscire dicitur. qui unamquãq rem ante¬
quã ueniat uidet. & id qd futurũ est priꝰꝙͣ
p̃sens fiat prȩuidet. Ds̃ gͦ quomͦ ⁊ elans
est. qui in custodienda castitate nr̃a. nullo
mentis cruciatu tangitur: Quomͦ irascitur.
qui inulciscendis uiciis nr̃is. nulla ꝑturba¬
tione animi commouetur: Quomodo est
penitens. qui id qđ semel fecerit. se fecisse
nequaꝗͣ. dolet Quomodo habet miscdiam.
p̾scius. dum nulla nisi quȩ fut᷑a sint p̾sciantur:
Et scimꝰ quia dõ futurum nichil est ante
cuiꝰ oculos pͣterita nulla sunt. prȩsentia non
transeunt. futura ñ ueniunt. quippe. quia
om̃e qd nobis fuit. & erit. in eius prospecta
presto est. Et omne qd p̾sens est. sciri potest
potiꝰ quã prȩsciri. Et tam̃ dicitur zelans. di¬
citur iratus. dicit᷑ pęnitens. dicit᷑ misericors.

Expanded text:
dum dolore animi tangitur, ipse cor miserum dum dolore animi tangitur, ipse cor miserum facit, ut eum a miseria liberet cui intendit. Praescire dicitur qui unamquamque rem antequam veniat videt, et id quod futurum est priusquam praesens fiat praevidet. Deus ergo quomodo zelans est, qui in custodienda castitate nostra nullo mentis cruciatu tangitur? Quomodo irascitur, qui in ulciscendis vitiis nostris nulla perturbatione animi commovetur? Quomodo est poenitens, qui id quod semel fecerit se fecisse nequaquam dolet? Quomodo habet misericordiam, praescius, dum nulla nisi quae futura sunt praesciantur? Et scimus quia Deo futurum nihil est, ante cujus oculos praeterita nulla sunt, praesentia non transeunt, futura non veniunt, quippe quia omne quod nobis fuit et erit, in ejus conspectu praesto est; et omne quod praesens est, scire potest potius quam praescire. Et tamen dicitur zelans, dicitur iratus, dicitur poenitens, 667 dicitur misericors,
Abbreviated transcription (Latin):
patiens & multũ misericors. Dicit᷑ p̃sciꝰ.
sicut de illoait apłs. quos prȩsciuit & p̃de¬
stinauit conformes fieri imaginis filii sur
Dum nec ⁊elus. nec ira. nec pęmitentia.
nec ꝓprie miscdia. nec p̃scientia ẽẽ possit
in dõ. Nȩc namq omĩa ab humanis in
illũ qualitatib tracta sunt. dum ad nr̃ę
infirmitatis uerba descenditur. ut quasi
quibdam nobis gradib factis. & iuxta
nos positis. ꝑ ea quȩ nobis uicina conspi¬
cimus. ad summa eiꝰ ascendere quandoq
ualeremꝰ. Telari enĩ dicitur. qui cũ crucia¬
tu mentis castitatẽ custodit uxoris. Irasci
dicitur. qui feruore animi contͣ puniendũ
uitiũ accenditur. Penitere dicitur. cui id
qd fecit displicet. & econtra mutando aliqͥd
aliud facit. Misericors dicitur. qui pietate
ad ꝓximum ꝑmouetur. ꝯiscđia autẽ a
misero corde uocata ẽ: eo qđ unꝰ quisq intu¬
eatur quẽpiam miserũ. atq ei compatiens

Expanded text:
patiens et multum misericors . Dicitur praescius, patiens et multum misericors . Dicitur praescius, sicut de illo ait Apostolus: Quos praescivit, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , dum nec zelus, nec ira, nec poenitentia, nec proprie misericordia, nec praescientia esse possit in Deo. Haec namque omnia ab humanis in illum qualitatibus tracta sunt, dum ad nostrae infirmitatis verba descenditur, ut, quasi quibusdam nobis gradibus factis, et juxta nos positis, per ea quae nobis vicina conspicimus ad summa ejus ascendere quandoque valeamus. Zelari enim dicitur qui cum cruciatu mentis castitatem custodit uxoris. Irasci dicitur qui fervore animi contra puniendum vitium accenditur. Poenitere dicitur cui id quod fecit displicet, et e contra mutando aliquid aliud facit. Misericors dicitur qui pietate ad proximum permovetur. Misericordia autem a misero corde vocata est, eo quod unusquisque intueatur quempiam miserum, atque ei compatiens,
Abbreviated transcription (Latin):
tur legentis anmꝰ. uelut si aliquando
de do aliquid dignũ dignũ dicat᷑ Pene
om̃e quippe qd de dõ dicit᷑. eo ipso iam
indignũ est. quo potuit dici. Nam cuiꝰ
laudi ñ sufficit obstupescens conscientia.
qnͣdo sufficiet loquens lingua: Sc̃s autẽ
sp̃s hocipsũ hominib intelligentib insi¬
nuans. quã sint ineffabilia summa diuina.
his etiã uerbis ñnunquã de d̃o utit᷑. quȩ
apud homines habentur in uicio. ut ex his
quȩ indigna uidentur hominib. & tam̃
dicunturꝰ dedo. ammonerentur scire ho¬
mines qđ nec illa iam dõ digna sint. quę
dũ digna habentur apud homines digna
putantur do. Dicitur enĩ ds zelans. sicut
scriptũ est. dñs zelotes nomen eiꝰ. Dicitur
iratus. unde scriptũ est. iratus ẽ dñs contra
isrł. Dicitur d̾s penitens. sicut scriptũ ẽ.
penitet me fecisseᷤ hominẽ suꝑ terrã. Et
rursus. penitet me qd constituerim saul
regẽ in isrł. Dicitur misericors. sicut
scriptũ est. misericors & miserator dñs.

Expanded text:
liquando de Deo aliquid dignum dicatur. Pene omne quippe quod de Deo dicitur, eo ipso jam indignum est, quo potuit dici. Nam cujus laudi non sufficit obstupescens conscientia, quando sufficiet loquens lingua? Sanctus autem Spiritus hoc ipsum hominibus intelligentibus insinuans, quam sint ineffabilia summa et divina, his etiam verbis nonnunquam de Deo utitur quae apud homines habentur in vitio, ut ex his quae indigna videntur hominibus, et tamen dicuntur de Deo, admoneantur scire homines quod nec illa jam Deo digna sint quae, dum digna habentur apud homines, digna putantur Deo. 63. Quo sensu dscriptum est: Dominus zelotes nomen ejus . Dicitur iratus, unde scriptum est: Iratus est Dominus contra Israel . Dicitur Deus poenitens, sicut scriptum est: Poenitet me fecisse hominem super terram . Et rursus: Poenitet me quod constituerim Saul rescriptum est: Misericors et miserator Dominus,