comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in ea lib̾a potestate dñetur. Et dabo tibi¬
t̃. terre. terminos poñ hic pro eo ꝗ supra
dix̃ gentes. s hoc plane. ut om̃s gentes in¬
telligas. non particłam terre . s. omnẽ pos¬
sessionẽ quã . s. possideas ad earũ salutem.
⁊ tibi bona fructificent: possessionẽ dico:
tuam. quasi. ⁊ dabo tibi gentes. quas tñ. ut d̾s
a me .i. obedi paciendo. moriendo: ut sie
possis postulare. Hoc enĩ qđ dicit postula.
ad susceptionẽ hominis .i. humanȩ nat᷑ȩ
ꝑtinet: que ꝓ salute hominũ facta est.
sedm ꝗͣ interpellat ꝓ nobis: ꝗ ẽ postulare.
Ideo autẽ do tibi gentes hereditatẽ potius

Expanded text:
in ea libera potestate dominetur, et dabo t. Aug. Terminos hic ponit pro eo quod supra dixit gentes; sed hoc planius, ut omnes gentes intelligas, non particulam terrae sed omnem possessionem, quas scilicet possideas ad earum utilitatem ac salutem, et tibi bona fructificent. Possessionem dico, tuam quasi dicat, dabo tibi gentes, quas tamen ut Deua me, id est obedi patiendo, moriendo, ut sic possis postulare Aug.. Hoc enim quod dicit, postula, ad susceptionem hominis, id est humanae naturae pertinet, quae pro salute hominum facta est, secundum quam interpellat pro nobis, quod est postulare. Ideo autem dabo tibi gentes haereditatem, potius
Abbreviated transcription (Latin):
de peccore limo contraxer̃t conteres ĩ eis.
uel ita. uͥ partim in bono. partĩ in malo
accipiat᷑: scd̾m illud symeonis. Eoce hic¬
positus est in ruinã et ĩ resurronẽ multors.
ut qͥ iustꝰ est iustificet᷑ adhucr i qͥ insor

Expanded text:
de peccatore limo contraxerunt, conteres in eis. Vel ita ut partim in bono, partim in malo accipiatur juxta illud Simeonis: Ecce positus est hic in ruinam, et in resurrectionem multorum ; ut qui justus est
Abbreviated transcription (Latin):
uos reges qui iudicatis t̾rã. Ad litterã ne
tristemini: s intelligite et erudimini.
Expedit enĩ uobis. ut sub illo sitis a quo
est intellectꝰ et eruditio. Et expedit uͭ ñ
tis: et in beatitudine exultetis: ħ ẽ qđ¬
los qͥ cũ dubitacione cogitant irã di. ilł
pater: s in fut᷑o ardebit. qr nichil pacienciȩ
s omĩa discutiet simul ł in b̾ui qͥc̃q putẽt
longe futurũ. ira dei .i. uindicta iniquorũ

Expanded text:
vos reges, qui judicatis terram, ad litteram, ne contristemini, sed intelligite et erudimini; expedit enim vobis ut sub illo sitis, a quo est intellectus et eruditio; et expedit ut temtis et in beatitudine exsultetis. Et los qui cum dubitatione cogitant iram Dei. Capater, sed in futuro ardebit, quia nihil patientiae  omnia discutiet. Vel in brevi, qui cum putent longe futurum ira ejus, id est vindicta iniquorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est ꝑfecta laus fugere uituꝑanda: nͥ seꝗͣ¬
esse in lege. aliud sub lege. Qi est in lege.
scđm legẽ agit. uoluntarie legi obedienꝰ:
timore coactus. Ille uͦ liber: iste seruus. Itẽ. aliud
lex litterȩ que scribit᷑ seruo: aliud lex scĩtatis.
que m̃te conspicit᷑ a filio. qui ñ indiget lit̾tis.
Iusto eñĩ lex posita nonẽ: ut ait apłs. Dicit gͦ
in lege d. qi uoluntate seruiebat. ñ sub lege.

Expanded text:
non est perfecta laus fugere vituperanda, nisi sequesse in lege, aliud sub lege. Qui est in lege, secundum legem agit, voluntarie legi obediens. timore coactus. Ille liber, iste vero servus. Iterum: Aliud est lex litterae, quae scribitur servo; aliud lex sanctitatis, quae mente conspicitur a filio, qui non indiget litteris; justo enim lex posita non est, ut ait Apostolus . Dicit ergo, in lege Domini quia voluntate serviebat, non sub
Abbreviated transcription (Latin):
sanctitate ꝓpositi. ⁊ ẽ. ħ legis meditatio: scĩta¬
tis iugis obseruatio. Uide qualit̃ ħ p̃cedentib
respondeant. Ibi dicit non abiit. h uoluntaᷤ
hic. assidue in lege dñi meditat᷑. Et erit tanꝗͣ¬
lignũ. Supͣ ostendit xͦ ĩmunẽ ab om̃i malo:

Expanded text:
titate propositi. Et est haec legis meditatio sanctitatis jugis observatio. Vide qualiter haec praecedentibus respondeant. Ibi dicit, non abiit; hic, voluntas hic, assidue in lege Domini meditabitur. in. Supra ostendit Christum immunem ab omni malo,
Abbreviated transcription (Latin):
pestilentiȩ sedit. dans aliis exemplũ peccandi
.i. docendo. ł consuetudine peccaũ. Cathedra .n.
ꝓprie doctorũ est: sicut thronus regũ. tribu
trib modis peocasse. Peccauit enĩ cogitatione.
actu. uerbis. docendo. Nunc quo ordine cre-¬
uerunt in primo hõĩe. remoueri debent
a sedo: Ac si dicat: primꝰ homo infelix. qui
abiit. stetit. sedit. sed secundus est beatus.
cui omĩa optata succedunt: uir .s. contra
prosꝑa et aduersa firmus. qui ñ abiit ado

Expanded text:
pestilentiae sedit, dans aliis exemplum peccandi, id est docendo vel consuetudine peccavit. Cathedra enim proprie doctorum est sicut thronus regum, tribuntribus modis peccasse. Peccatur enim cogitatione, actu, verbis, docendo. Nunc quo ordine creverunt in primo homine removeri debent a secundo. Ac si dicat: Primus homo infelix, qui abiit, stetit, sedit, sed secundus est beatus.cui omnia optata succedunt, vir scilicet contra prospera et adversa firmus, qui non abiit Gl
Abbreviated transcription (Latin):
tium. qui dũ sunt in uia. facilius reuocanttr:
cum iam difficiliꝰ: demũ difficillime. cũ iam
ibi magistri: quia dñi effecti sunt. Ita qui sola
uoluntate peccat. facilius redit: qui oꝑe. diffi¬
cilius: qui uero consuetudine uel doctrina u̾bi:
difficillime reuocat᷑. Hii sunt tres mortui¬
quos dñs suscitau̾. in domo. in porta. in sepul¬
chro: hoc est triduũ quo morses uolebat edu¬
cere popłm dei de egipto. Item nota peccato¬
rum. impiorũ. pestilencie. Nam impius est
qui peccat in deum: peccator in se. pestilens
in proximũ: et adam in dm̃ et inse. et in ꝑxi

Expanded text:
tium, qui dum sunt in via, facilius revocantur; tium, qui dum sunt in via, facilius revocantur; cum jam stant, difficilius; demum difficillime, cum jam ibi magistri et domini effecti sunt. Ita qui sola voluntate peccat facilius redit; qui opere, difficilius; qui vero consuetudine vel doctrina verbi, difficillime revocatur. quos Dominus suscitavit, in domo, in porta, in sepulcro: hoc est triduum quo Moyses volebat educere populum Dei de Aegypto. Item nota: Peccatorum impiorum pestilentiae. Nam impius est qui peccat in Deum, peccator in se, pestilens in proximum. Et Adam in Deum et in se, et in prox
Abbreviated transcription (Latin):
uilitas atq depressio ñ taceat᷑. Ostendit
itaq ueterẽ adam triplici genere peccandi
deliquisse: scilicet cogitatione. ł uolunta¬
te. actu. uerbi doctrina: uel consuetudine.
Item. cogitatio large accepta. tria cõplecti¬
tur: scilicet priiũ motũ anime. qui ẽ ueni¬
alis culpa. et delectationẽ atq consensum.
que sunt mortalia. Qͥ ergo peccat consensu
etiam cogitacione peccat: qui uͦ nec cogitaci¬
one peccat. nec consensu ł delestatione. Hec
autẽ tria gen̾a peccandi. notat ꝑ tria uerba:
scił. abiit. stetit. sedit. ꝑabiit. peccatũ uolũ¬
tatis: ꝑ stecit. pecc̃m oꝑis: ꝑ sedit. peccm̃ uerbi
uel consuetudinis. abiit ergo adam ado. non
pomũ uetitũ comedens. in pecẽo delectatꝰ ẽ.
Sedit: cũ se stulte excusando. ⁊ culpã in crea¬
torem referendo: in suꝑbia confirmatus est
dicens. Mulier quã dedisti michi. seduxit
me: ñ ualens redire nͥ ꝑ eum liberatus. qui
nichil horũ habuit. et dicit̾ ħ a simili exulan¬

Expanded text:
io vel depressio non taceatur Ostendit itaque veterem Adam triplici genere peccandi, diliquisse, scilicet cogitatione, voluntate et actu, verbi doctrina vel consuetudine. Item: Cogitatio large accepta tria complectitur, scilicet primum motum animae qui est venialis culpa, delectationem atque consensum quae sunt mortalia. Qui ergo peccat, consensu et cogitatione peccat. Qui vero nec cogitatione peccat, nec consensu, vel delectatione. Hic autem tria genera peccandi notat per tria verba scilicet: Abiit, stetit, sedit. Per abiit, peccatum voluntatis; per stetit, peccatum operis, per sedit peccatum verbi, vel consuetudinis. Abiit ergo Adam a Deo, nopomum vetitum comedens, in peccato delectatus est; sedit, cum se excusando et culpam in Creatorem referendo in superbia confirmatus est , dicens: Mulier quam dedisti mihi seduxit me, AUG. non valens redire nisi per eum liberatus, qui nihil horum habuit. Et dicitur hoc a simili exsulan
Abbreviated transcription (Latin):
integer. Similiter intencio. Modus autẽ
tractandi talis est. Biꝑtitus est psalmꝰ: pͥmo
agit de beato uiro: ꝑ batitudinẽ nob̾ blan-¬
diens. Secundo: agit de ultionib iniqͦrũ.
t̾rens nos aduersis. ibi. Non sic impii. ñ sic.
De beato autẽ uiro. agit hoc mͦ. Frimo u̾su
ostendit eũ ĩmunẽ ab om̃i macula: sco
plenũ omĩ bono inse. inde utilẽ aliis: ⁊ ħ
usq ad particionẽ. Ad ostendendũ eum uͦ
ĩmunẽ ab om̃ĩ malo: utit᷑ oꝑatione ueteriᷤ¬

Expanded text:
cet Christus integer. Similiter intentio. Modus autem cet Christus integer. Similiter intentio. Modus autem tractandi talis est. Bipartitus est psalmus. Primo, agit de beato viro, per beatitudinem nobis blandiens. Secundo, agit de ultionibus iniquorum, terrens nos adversis, ibi: Non sic impii, non sic. De beato autem viro agit hoc modo: Primo versu ostendit eum immunem ab omni malo; secundo, plenum omni bono in se, inde utilem aliis, et hoc usque ad partitionem. Ad ostendendum vero eum immunem ab omni malo, utitur comparatione
Abbreviated transcription (Latin):
rit illud de quo agitur. in dñe quid multi¬
plicati sunt. ⁊ bñdictus dñs ds m̃s. qͥ docet
manus meas ad p̃liũ: ante ambos psalmos
quidã possit reddiratio ordinis: non tam̃
in om̃ib. Heq tam̃ sine ratione ita dispo¬
siti sunt. Esdras nãq propħa qui psalteriũ
et totã bibliotecã a babiloniis c̃obustam.
instinctu sp̃c scĩ reformaũ: eodẽ sp̃u reuelan¬
te psalmos ita disposuit: eisdemq titulos
apposuit. qui st̃ quasi claues psalmorũ. Sic̃
enim ꝑ clauẽ intratur indomũ: ita ꝑ con¬
gruas titulorũ expositiones. subiectorũ cla-¬
rescit intelligentia psalmorũ. Hec cirea totũ
librũ aduertenda sunt. S Preter hec autẽ
considerandũ ẽ: quare ei ñ apponit᷑ titulus
ideo titulus apponit᷑: qr psalmꝰ iste pͥncipiũ
est: et p̾facio. ⁊ caput libri. sicut in sequẽti
dr̃. In capite libri scriptũ ẽ de me. Ideo itaq
titulo caret: ne titulus p̾seriptꝰ libri caput

Expanded text:
rit illud, de quo agitur, in Domine quid multirit illud, de quo agitur, in Domine quid multiplicati sunt . Et: Benedictus Dominus Deus meus qui docet manus meas, etc. , ante ambos praedictos i in quibusdam possit reddi ratio ordinis, non tamen in omnibus. Neque tamen sine ratione ita dispositi sunt. Esdras namque propheta, qui Psalterium et totam bibliothecam a Babyloniis combustam instinctu Spiritus sancti reformavit, eodem Spiritu revelante, psalmos ita disposuit, eisdem et titulos apposuit, qui sunt quasi claves psalmorum, Sicut enim per clavem intratur in domum, ita per congruas titulorum expositiones, subjectorum clarescit intelligentia psalmorum. Haec autem circa totum librum advertenda sunt. Praeter haec autem considerandum est quare ei titulusideo titulus non apponitur, quia psalmus iste principium est et praefatio, et caput libri, sicut in sequenti dicitur: In capite libri scriptum est de me: et titulo caret, ne titulus praescriptus, libri caput
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur dauid: ut cũ dr̃ apostolus. ĩtel¬
ligitur paulus : et urbs roma. Hoc autẽ
dicit contra quoscdã. qui dixer̾t plures fuis
tituł habeant᷑: ut asaph. eman. ⁊ ethan.
iditum. qd ͣ misteriorũ significatione. que
int̾p̃tationib nominũ ꝑcipitur: factũ esse
in libro ostendemꝰ. Non ergo illi auctores
t. S Materia itaq huius libri est xp̃c totus.¬
s̃ Et corpore. scilicet s̃pensus et sponsa. In¬
tencio est homines in adã deformatos: xp̃o
quandoq scđm diuinitatẽ. ut tecũ princi¬
pium: aliqñ sedđm humanitatẽ. ut ego dor¬
iniui ⁊ sõnũ cepi: aliqñ ꝑ tͣnssũptionẽ. ut
quando utitur uoce m̃brorũ sicut ibi. Lon
interdũ sodm malos qui sunt in eccła cor¬
pori ñ m̃te: noĩe ñ numine. S De ortdse
quoq psalmorũ. qui a serie historiȩ discordãt:
queri solet. quare scilicet ñ sunt es ordine dis¬
positi quo cõpositi. qđ nonesse liq̃t. cũ histo¬
ria de qua agit᷑ in miserere mei ds: p̃cesse¬

Expanded text:
intelligitur David, ut cum dicitur Apostolus intelligitur Paulus, et Urbs Roma. Haec autem dicit contra quosdam qui dixerunt plures fuisstitulis habeantur, ut Asaph, Heman, Ethan et Idithum, quod pro mysteriorum significatione quae ex interpretationibus nominum percipitur factum esse in libro ostendemus. Non ergo illi auctores e et corpore. Materia itaque hujus libri est totus Christus, scilicet sponsus et sponsa. Intentio, homines, in Adam deformatos, Christo Quandoque secundum divinitatem ut, Tecum principium , aliquando secundum humanitatem, ut, Ego dormivi et somnum coepi ; aliquando per transumptionem, ut quando utitur voce membrorum, sicut ibi, Longinterdum secundum malos qui sunt in Ecclesia corpore, non mente; nomine, non numine. De ordine quoque psalmorum, qui a serie historiae discordant quaeri solet, quare scilicet non sunt eo ordine dispositi quo compositi. Quod non esse liquet, cum historia de qua agitur, in Miserere mei, Deus , praecesse
Abbreviated transcription (Latin):
regi. fuit ꝓpheua dameli: ⁊ ꝑ sõmũ phara¬
omis. qͥ uidit septẽ boues. ⁊ septẽ spicas. qđ
fuit ꝓpħia ioseph spiritalit̃ intelligenti.
Preter hec. est alius prophetiȩ modus. oeteris
dignior: quando scilicet ex sola sp̃e sancti
inspiratione. remoto om̃i exteriori ãmini¬
culo. facti. ł dicti. uel uisionis. uel sõnii. ꝓ.¬
instinctu: unde insequenti. Audiã quid
loquat᷑ in me dñs d̾s. Propt̾ea soliloquiũ
dr: quasi solius sc̃i sp̃c eloqͥum. Licet enĩ
et in tituł ⁊ in psalmis quib dã alludat
diuersis historiis: tam̃ ex eis nil didicit: s
rari intellex̃: uel soliloquia dicunt᷑: quasi
et de et̾̃na genitura. ⁊ de resurr̃one euiden¬
tissime disseruit: ⁊ ideo dr̃ liber soliloqͥo¬
rum. Sicut autẽ ꝓphia diuersis fit modis:
ita etiã scdđ̾m diuersa tẽꝑa. Est enĩ ꝓpħia
alia de p̃senti. alia de futuro. alia de p̃t̾ito.
De p̃senti: ut elisabeth. Unde hoc mͥ: ut
ueniat mat̾ dñi mei ad me : De p̃t̾erito:

Expanded text:
 fuit prophetia Danieli. Et per somnium Pharaonis, qui vidit septem boves, et septem spicas, quod fuit prophetia Joseph, spiritualiter intelligenti. Praeter haec, est et alius prophetiae modus, caeteris dignior, quando scilicet ex sola Spiritus sancti inspiratione, remoto omni exteriori adminiculo facti, vel dicti, vel visionis vel somnii, priloquatur in me Dominus Deus . Propterea soliloquium dicitur, quasi solius Spiritus sancti eloquium; licet enim et in titulis et in psalmis quibusdam alludat diversis historiis, tamen ex eis nil didicit, sedrari intellexit. Vel soliloquia dicuntur, quasi et de aeterna genitura, et de resurrectione, evidentissime disseruit; et ideo dicitur liber Soliloquiorum. Sicut autem prophetia diversis fuit modis, ita etiam secundum diversa tempora. Est autem prophetia alia de praesenti, alia de praeterito, alia de futuro. De praesenti, ut Elisabeth: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? De praeterito,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾scienciã. quã necesse est om̃ib modis im¬
pleri: etiã scđm tenorẽ uerborũ. ut eoce
uirgo concipiet. Alia scđm cõmitiacionẽ.
ut quadraginta dies sunt. ⁊ mniue subuer¬
tetur. que ñ scd̾m uerborũ suꝑficiẽ: s intel

Expanded text:
praescientiam, quam necesse est in omnibus modis impleri, etiam secundum tenorem verborum, ut “Ecce virgo concipiet”; alia secundum comminationem, ut “quadraginta dies, et Ninive subvertetur”, quae non secundum verborum superfici
Abbreviated transcription (Latin):
i .i. a.i. ẜ qđ ostendr̃ nulli quantũ cũq de¬
linquenti de uenia ac miscdia di. fore diffi-¬
dendũ asũpta pentendi humilitate. Ci eni cet¬
dauid homicidã ⁊ adulterũ. ꝑ penitenciam
factum doctorẽ atq ꝓpħam: nulli peniten¬
ciam agenti. locus diffidenciȩ relinquit᷑.
ꝓmotione: de dei miscdĩa plene certificam᷑.
Unde et epistolis eius plusquã aliorũ sicut
ꝓphetia dauid: eccła in officus utit᷑: Ideoq¬

Expanded text:
 . Per quod ostenditur nulli quantumcunque delinquenti de venia ac de misericordia Dei fore diffidendum, assumpta poenitendi humilitate. Cum enim cerDavid homicidam et adulterum per poenitentiam factum doctorem atque prophetam, nulli poenitentiam agendi locus diffidentiae relinquitur.apostolum promotione de Dei misericordia plene certificamur. Unde et Epistolis ejus plusquam aliorum, sicut prophetia David Ecclesia in officiis utitur. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
docet dauid in hoc libro: iõ fitꝰ tͣriplex psal¬
morũ distinctio. SNotandũ quoq hanc
scripturã plus ceteris in eccłasticis frequenta¬
ri officiis: qd ido fit. qr in hoc libro consũma¬
tio ẽ totiꝰ theologię paginȩ. Hic enĩ describũt᷑
p̃mia bonorũ. supplicia malorũ. rudim̃ta
incipientiũ. ꝓg̃ssus ꝑficientiũ. ꝑfectio ꝑue¬
nientiũ. uita actiuorũ. speculatio contẽplati¬
uorũ. Hic etiã docet᷑ qͥd pecc̾m auferat. quid
penitentia restauret. qͥd penitens pecc̃ ⁊sciꝰ¬

Expanded text:
David in lib. hoc, ideo haec triplex fit psalmorum distinctio. REMIG. Notandum quoque hanc Scripturam plus caeteris in ecclesiasticis frequentari officiis, quod ideo fit, quia in hoc libro consummatio est totius theologicae paginae; hic enim describuntur praemia bonorum, supplicia malorum, rudimenta incipientium, progressus proficientium, perfectio pervenientium, vita activorum, speculatio contemplativorum. Hic etiam docetur quid peccatum auferat, quid poenitentia restituat, quid poenitens pecc
Abbreviated transcription (Latin):
rum. dr̃ quoq psalteriũ. qđ nom̃ accepit
a quodã musico intrum̃to. qđ hebraice na-¬
dum: et a suꝑiori reddit sonũ ꝑ manuũ tac¬
tum. ab illo aũ int̾rum̃to: ad litt̾am io nõa¬
tur liber iste: quia ad uocẽ illiꝰ instrum̃ti
dđ decantabat psalmos ante archã in taber-¬
nacło dñi. Et quẽadmodũ singłe modula¬
tiones illiꝰ instrum̃ti uocabant᷑ psalmi: ita
et singłe istiꝰ libri particłe ł clausule psalmi
dum ab illo instrum̃to nom̃ sortitur: quia
sicut illud instrum̃tũ ẽ decacordũ: ita liber
iste docet obseruantiã decẽ mandatorũ. Et sic̃
illud instrum̃tũ reddit sonũ a suꝑiori ꝑ manu¬
Sum tactũ: sicut liber iste docet bñ oꝑari. ñ pro
t̾renis. s ꝓ celestib que sursũ st̃. S Constat
Saltioris significantiȩ rõnẽ. hic enĩ numerꝰ cele¬
berrimãnotat᷑ misteriis. Constat enĩ ex octo¬
genario ⁊ septuagenario: ⁊ octogenariꝰ idem

Expanded text:
ur quoque Psalterium, quod nomen accepit a quodam musico instrumento, quod Hebraice nadum et a superiori reddit sonum per manuum tactum. Ab illo autem instrumento ad litteram ideo nominatur liber iste, quia ad vocem illius instrumenti David decantabat psalmos ante arcam in tabernaculo Domini. Et quemadmodum singulae modulationes illius instrumenti vocabantur psalmi, ita et singulae istius libri particulae vel clausulae. Juxta bene ab illo instrumento nomen sortitur, quia sicut illud instrumentum est decachordum, ita liber iste docet observantiam decem mandatorum. Et sicut illud instrumentum reddit sonum a superiori per manuum tactum, sic liber iste docet bene operari, non pro terrenis, sed pro coelestibus, quae sursum sunt. Consistit altioris significantiae rationem. Hic enim numerus celeberrimis annotatur mysteriis. Constat enim ex octogenario et s
Abbreviated transcription (Latin):
UM
OMNI
PROPH¬
sancti sp̃c reuelatione constet ẽẽ locutos:
dauid ꝓpħarum eximiꝰ. quodã digniori
atq excellentiori mͦ. uelut tuba sp̃c sc̃i. quã
scilicet ꝑ sõnia ac uisiones. facta. et dicta ꝓ¬
phauert. Dauid autẽ soliꝰ sp̃c sc̃ĩ instinctu:

Expanded text:
um omnes prophSpiritus sancti revelatione constet esse locutos, David prophetarum eximius quodam digniori atque excellentiori modo, velut tuba Spiritus sancti,scilicet per somnia ac visiones, facta ac dicta prophetarunt. David autem solius
Abbreviated transcription (Latin):
racio ẽ nulla. Licet enĩ .u. sint distinctiones.
ñ tamen ideo quinq libri sunt dicendi :
sicut plures sunt distinctiones epłarũ pauli
et tam̃ unꝰ liber. Ex uerbis ipsius quoq dã
hoc clarescit: qui in xͥ ꝑsona loquens ait.
ficans. Inde etiã in actib apłorũ dr̃. sicut
Itaq liber unꝰ est. quauis ieronimꝰ .u. ẽẽ dicat.
ꝑpter .u. distinctiones. Sequit᷑. hymnorũ ł soli
loquiorũ. Hymmnꝰ est: laus dei cũ cantico. Cã¬
ticũ est exultacio m̃tis. habita de eternis:
inuocẽ ꝓrũpens. Bene gͦ dr̃ liber iste hrin¬
norum. qr docet nos laudare dm̃. cũ exulta

Expanded text:
ratio. Licet enim quinque sint distinctiones, non tamen ideo quinque libri sunt dicendi, sicut plures sunt distinctiones Epistolarum Pauli, et tamen unus liber. Ex verbis quoque ipsius David hoc clarescit, qui in Christi persona loquens ait: ficans. Inde etiam in Actibus apostolorum dicituItaque liber unus est, quamvis Hieronymus quinque esse dicat, propter quinque distinctiones. Hymnorum vel solius Dei cum cantico. Canticum est exsultatio mentis habita de aeternis in vocem prorumpens. Bene ergo dicitur liber iste hymnorum, quia docet nos laudare Deum cum exsultat
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ dierũ repeticione agit᷑. Recte gͦ cõpositꝰ
est liber iste in tali numero psalmorũ: cuius
partes p̾fata notant misteria: qi sicut in huiꝰ
uitȩ septenario nos oꝑari ac uiu̾e docet: ut ĩ
octaua resurrõnis ñ induam̃ diploide confusi
onis. s stola geminȩ głificationis. S Uel ido
in hoc numo psalmorũ cõpositꝰ ẽ: qr ut dixci¬
mus hic numerꝰ constat ex octogenario ⁊ sep¬
tuagenario. qui idẽ significant qđ octonariꝰ

Expanded text:
septem dierum repetitione agitur. Recte ergo compositus est liber iste in tali numero psalmorum, cujus partes praefata notant mysteria, quia sic nos in hujus vitae septenario operari ac vivere docet, ut in octava resurrectionionis, sed stola geminae glorificationis. Vel ideo in hoc numero psalmorum est compositus, quia ut diximus hic numerus constat ex octogenario et septuagenario, qui idem significant quod octonarius
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ ꝑossidebit eã ihrłm. Qd ꝑ singula: Et om̃s
qui dilig̃t nom̃ eiꝰ habitab̾t in ea. hii s̃ semen
seruorũ. ñ qͥ carne filii s̃: ꝙ ⁊ serui dilexer̃t
nonse dicant sem̃ seruorũ eiꝰ: ⁊ qui diligũt nom̃ eiꝰ
ñ se negent sem̃ seruorũ eiꝰ. Ultimꝰ uersus suꝑiorẽ
exponit: ne putares forte de iudeis accipi:¬

Expanded text:
alem. Quid per singula? et omnes qui diligunt nomen ejus habitabunt in ea. Hi sunt semen servorum, non qui carne filii sunt, quia et servi dilexerunt non se dicant semen servorum ejus; et qui diligunt nomen ejus, non se negent semen servorum ejus. Ultimus versus superiorem exponit, ne putares hoc forte de Judaeis dici
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ uitulũ nouellũ qui offerebat᷑ in lege .i. place¬
bit plus om̃ib legalib. qr sacrificiũ laudis gͣtius
erit quã sacrificiũ uituli. Laus enĩ puricordis
plus placebit. ꝗͣ mactacio pecudũ. uitulũ dico
ꝓducentẽ cornua ⁊ ungulas ad litterã. ħ uideant

Expanded text:
super vitulum novellum, qui offerebatur in lege, id est placebit plus omnibus legalibus, quia sacrificium laudis gratius erit quam sacrificium vituli. Laus enim puri cordis plus placebit quam mactatio pecudum. Vitulum dico, producentem cornua et ungulas. Ad litteram haec.
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝯfusione ⁊ ꝯu̾sione inimicorũ. tanꝗͣ abiter
ñ sit liberand̾. Qd sineutrũ istorũ ẽ: nũquid
notent̃ duc liberaciones: occulta. ⁊ manifesta.
Est enĩ quedam lib̾atio occulta in aĩa. q̃ ꝑpter
ipsos scõs fit. quałr septẽ frẽs .s. machabei lib̾a¬

Expanded text:
onversione inimicorum, tanquam aliter non sit liberandus. Quod si neutrum illorum est, nunquid notentur duae liberationes, occulta et manifesta. Est enim quaedam liberatio occulta in anima, quae propter ipsos sanctos fit. Qualiter septem fratres, scili
Abbreviated transcription (Latin):
dat caritatẽ qͣ implet᷑. n iõ letant᷑ milia. Pita ab illo
loco. yt qͥd fuspicamini montes coagulatos. ł incase¬
atos ẽẽ fubaudis sic̃ ẽ mons iste: Ne suspicemini
qr mons iste ẽ solus. in qͦ bnplacitũ ẽ d̾o patͥ ĩhabi¬
tare in eo .i. qui patͥ placuit ut in eo habitaret. uñ.
Ego ĩ patre. ⁊ pat̃ in me. Placitũ ẽ. et enĩ dñs habi.¬

Expanded text:
l ita ab illo loco: Ut quid suspicamini montes coagulatos, vel incaseatos, esse subaudis, sicut est mons iste? ne suspicemini, quia mons iste est solus, in quo beneplacitum est Deo, Patri, habitare in eo, qui Patri placuit, ut in eo habitaret. Unde: Ego in Patre, et Pater in me est . Placitum est Etenim Dominus habi
Abbreviated transcription (Latin):
ita. ⁊ uos audiet. ⁊ ñ despexit uinctos suos.
mortalitate. qua dñs offensus seruos suos ꝓpediut.
s inde clamantes audit. Has cõpedes .i. miserias
onerat qui ultra necessaria querit. s sufficiat diei
malicia sua. ł uinctos peccĩs suos .i. a se soluendos¬
non despex̃. l unctos suos .÷. suis legib astrictos non

Expanded text:
Ita et vos audiet, et non despexit vinctos suos mortalitate, qua Dominus offensus servos compedivit, sed inde clamantes audit. Has compedes onerat, qui ultra necessaria quaerit; sed sufficiat diei malitia sua . Vel vinctos peccatis, suos, id est a se solvendos. Vel, vinctos suos, id est suis legibus astrictos, non
Abbreviated transcription (Latin):
qui significabat nouã uitã gr̃e secuturã. ⁊ sic̃
uitulus adũsariũ cornib uentilat. ⁊ ungulis
tram excitat: ita noua uita cornua defensioĩs
habet. qͥ ꝯͣdicentẽ hereticũ uentilat. ⁊ muni¬
mina pedũ .i. affectuũ tanꝗͣ ungulas ht. qͥb¬

Expanded text:
, qui significabat novam gratiae vitam secuturam. Et sicut vitulus adversarium cornibus ventilat et ungulis terram excitat, ita nova vita cornua defensionis habet, quibus contradicentem haereticum ventilet. Et munimina pedum, id est affectuum, tanquam ungulas hab
Abbreviated transcription (Latin):
Eego sum ꝑauꝑ. Quinta pars. ħ dispen¬
sacionem incarnõnis ⁊ sc̃itatẽ exponit ꝓpositi.
dicens qͥs sit finis passionis .q .d. illis ita. ego
in passione. ħ scd̾m caput. Ipse enĩ ꝓ om̃ibus
doluit. uñ. dolores nr̃os ipse portaũ. qͥ nullꝰ
alius. Iõ dicit ego ad discrecionẽ ad ẽ dicit
corpus eius. ego sum pauꝑ. uñ. b̃i pauꝑes.
⁊ dolens. uñ. d̾i qͥlugent. Seq̃r ex uoce capitiᷤᷤ.¬

Expanded text:
 Aug.. Quinta pars, hic dispensationem incarnationis, et sanctitatem propositi exponit, dicens quis sit finis passionis. Quasi dicat: Illis ita, ego in passione, hoc secundum caput. Ipse enim pro omnibus doluit. Unde, dolores nostros ipse portavit ; quod nullus alius ideo dicit, ego ad discretionem, idem dicit corpus ejus, ego sum pauper, unde: Beati pauperes . Et dolens, unde: Beati qui lugent . E
Abbreviated transcription (Latin):
Predicit fieri sic̃ iustũ ẽ ꝑmitti a deo. suꝑ mi¬
qͥtatem eorũ .i. uiciũ uicio. Iniqͥtas enĩ eorum
fuit ut hõies ociderent. suꝑ ħ apposunt d̾s ut
filiũ suũ occiderent: ut sicut seruos p̃missos occider᷑
ita ⁊ ip̃m heredẽ. Piniquos filios miquis patribus
apposint. ⁊ ñ intrent in iusticia tua .i. in uiã uite
rectã. relicta sua iusticia que ẽ ex lege. ⁊ deleant᷑¬

Expanded text:
Praedicit fieri, sicut justum, permitti a Deo, super iniquitatem eorum, id est vitium vitio. Iniquitas enim eorum fuit, ut hominem occiderent. Super hoc apposuit Deus, ut Filium suum occiderent, ut sicut servos praemissos occiderant, ita et ipsum haeredem . Veliniquos filios iniquis patribus apposuit, ut non intrent in justitiam tuam, id est in viam vitae rectam, relicta justitia sua, quae est ex lege.
Abbreviated transcription (Latin):
est mͦ. cũ ꝑdider̃t locũ in qͦ suꝑbier̃t. ⁊ ñ sit de nu¬
mero eorũ qͥ inhabitet in tab̾nacłis eorũ .i. ĩ tẽplo.
⁊ palacio regio. Nota qd̃ ad ħ qd dicit de palacio
regio ⁊ tẽplo. ponit inhabitare. qd fit deuore
m̃tis affectu: ad domos ponit habitare. qd̾ fit
corporea mansione. Quare ħ eis: Qm̃ ꝑsecuti¬
sunt quẽ tu ñ sua culpa ꝑcussisti passione. morta¬
deli uoto exercent ad malũ. ⁊ suꝑ qͥolorẽ uulnerũ

Expanded text:
est modo, cum perdiderunt locum in quo superbierunt; et non sit de numero eorum qui inhabitet in tabernaculis eorum, id est in templo et palatio regio. Nota quia ad hoc quod dicit de templo et palatio ponit inhabitare, quod fit devotae mentis affectu, ad domos ponit, habitare, quod fit corporea mansione. Quare hoc eis? VEug. non sua culpa, percussisti passione, mortadeli voto exercent ad malum. Et super dolorem vulnerum
Abbreviated transcription (Latin):
dolerent. ⁊ ħ ẽ m̃sa .i. script̾a eorũ. q̃ eis plata ẽ
corã ipsis gentib data ẽ corã ipsis in laq̃ũ .i. in
rep̃hensionẽ: ut qͥ littera alios astringebant. ĩ ea
obligati cadant. ⁊ in retͥbutiones. qr illis ablata
igentib data. malorũ fuit retͥbucio. dũ nolen¬
tes in ea epulari sp̃ualr intelligendo ab ea s̃ ex¬
clusi. ⁊ in scandalũ. qr deserentes pacis auctorẽ
rixas sͥ ⁊ studia pͣua ꝯcitant. ⁊ obscurent᷑ ecli¬

Expanded text:
eis prolata est, coram ipsis gentibus data, fiat eis in laqueum, id est in reprehensionem, ut qui littera legis alios astringebant, in ea obligati caderent. Et in retributionem, quia illis ablata et gentibus data, malorum fuit retributio, dum nolentes in ea epulari spiritualiter intelligendo, ab ea sunt exclusi, et in scandalum, quia deserentes pacis auctorem, rixas sibi et studia prava concitant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmutaciones. una ẽ de bono
in malũ. qͣ ꝯmutatꝰ ẽ adã
ex forma di in deteriꝰ: ĩ qͦ
om̃s moriunt᷑. Altera de ma¬
lo in bonũ. qua ꝯmutant᷑ fideles de maloĩ bonũ

Expanded text:
utationes; una est de bono in malum, qua commutatus est Adam ex forma Dei in deterius, in quo omnes moriuntur; altera de malo in bonum, qua commutantur fideles de malo in bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ adhuc hodie facit ꝯtẽptor sedentis ĩcelo: ⁊ gͣusꝰ
pecat. ꝗͣ qͥ crucifixer̃ abulantẽ in t̾ra. Sic̃ gͦ tẽ
iudei. ita ñ hodie dant bibendũ amarũ potũ. qui
male uiuendo faciũt scandala eccłe: ⁊ hetici ama¬
ricantes. Gustaũ aũ dñs. docens nosgustare .i. pati
ẽ. ⁊ ĩsiti mea. qͣ fidẽ eorũ desideraui. potauer̃t
me aceto .i. ueteri acredine: qr ñ nͥ uetustatẽ ĩ
⁊ m̃sa eorũ fiat illis in laq̃um .i. qualẽ laqũ m
exhibuer̃. dando mͥ talẽ potũ. T̃alis laqueꝰ sit ilł.
angustiarũ. qr sic retribuer̃ mͥ. ⁊ inscandalũ .i.

Expanded text:
ptor sedentis in coelo, et gravius peccat quam qui crucifixit ambulantem in terra. Sicut ergo tunc Judaei, ita etiam hodie dant bibendum amarum potum, qui male vivendo faciunt scandalum Ecclesiae, et haeretici amaricantes. Gustavit autem Dominus docens nos gustare, id est pati est. Et in siti mea, qua fidem eorum desideravi, potaverunt me aceto, id est veteri acredine, quia non nisi vetustatem in Et mensa eorum fiat illis in laqueum, id est qualem laqueum mihi exhibuerunt dando mihi talem potum, talis laqueus sit illis, id angustiarum, quia sic retribuerunt mihi. Et in scandalum, id
Abbreviated transcription (Latin):
passionis. Cum enĩ dix̃ xp̃c sicio. fel cũ aceto
obtulerũt. ħ facto.mores suos indicantes
amarissimos. Uel de discipłis ⁊ mulierib
potest accipi: qͥ ⁊ si ꝯtristati s̃. ñ tñ simul .i.
similit̃. ⁊ hoc ẽ. ⁊ ñ fuit qͥ simul ꝯtͥstaretur
ꝯtristati enĩ s̃ discipuli ⁊ mulieres. que suꝑ
eum flebant: s ñ simul. Carnałr enĩ tͥstaban¬
tur de uita mortali. q̃ erat mutanda morte:
cũ deberent cũ eo tͥstari de ceteris qͥ medicũ
occidebant. qd̾ nemo tũc fecit. ⁊ ñ fuit qͥ ꝯso¬
et qđ ñ inueni simul tristes ⁊ consolantes.

Expanded text:
passionis. Cum enim dixisset: Sitio , fel cum aceto ei obtulerunt, hoc facto mores suos amarissimos indicantes. Vel de discipulis, et mulieribus potest accipi, qui et si contristati sunt, non tamen simul, sed similiter, et hoc est: Et non fuitristati sunt discipuli et mulieres quae super eum flebant, sed non simul. Carnaliter enim contristabantur de vita mortali, quae erat mutanda morte, cum deberent cum eo contristari de caeteris, qui medicum occidebant, quod nemo tunc fecit. VERS.--22.-- Et quod non inveni simul tristes et consolantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ita reiuniũ xͥ fuit. qñ defecer̃t qui ĩ eo credide¬
rant. I sicut in passione fel ⁊ acctũ in potum
oblatũ cũ gustasset. noluit bibere: ita p̃elegit
potiꝰ ieiunare. quã fel ⁊ acetũ acciꝑe .i. ueteres
cilicium uestim̃tũ mcũ .i. opposu illis inortalẽ carnem
in qua seuirent. ⁊ occului ditatẽ sacco. Ciliciũ est
pena c̃pnaret. p̃. Ciliciũ ẽ lugubris caro: ut ꝗ
irrisoriã .i. in similitudinẽ maledicti. ut cuilibet
maledicendo dicerent. sic tͥ ꝯtingat ut xͦ eruci

Expanded text:
risti fuit, quando defecerunt qui in eum crediderant. Et sicut in passione fel et acetum in potum oblatum cum gustasset noluit bibere: ita praeelegit potius jejunare, quam fel vel acetum accipere, id est veteres cilicium vestimentum meum, id est opposui illis mortalem carnem in quam saevirent, et occului deitatem sacco. Cilicium enim peccatum. Cilicium est lugubris caro, ut quirrisoriam, id est in similitudinem maledicti, ut cuilibet maledicendo dicerent: Sic tibi contingat ut Chri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯũͣtit᷑ cantꝰ. qͥ ꝓhibet uanos cantꝰ. ł qͥ bibebãt
dere. ad iudicandas causas .i. in publico iudicio.
sic̃ scribe ⁊ pharisei habentes clauẽ scĩe .s. nec
intͣntes. nec alios intͣre sinentes. hii loq̃bant᷑
adu̾sũ me. ⁊ ĩ me psallebãt bñ oꝑando qͥ bibe

Expanded text:
bant dere ad judicandas causas, id est in publico judicio, sicut Scribae et Pharisaei, habentes clavem scientiae, sed nec intrantes, nec alios intrare sinentes . Hi loquebantur adversum me, Et in me psallebant bene operando, qui bibe
Abbreviated transcription (Latin):
Sd̾s tu scis. Scd̾a pars ubi exponit que exsol¬
tierit .s. insipienciã ⁊ delicta suorũ: ⁊ ꝙ pro aliis
soluit p̃catur expectantes antiquos. ⁊ alios q̃rentes
.s. modernos. in se ñ frustrari. cũ tanta tã eqͣnimit̃
⁊ delicta mea .i. meorũ q̃ suscepi ad delendũ. ñ qͦ
admisi. Fuit enĩ delictorũ susceptor. s ñ ꝯmissor
ate ñ s̃ abscondita. De insipiencia ⁊ delictis suorũ
ħ dicit. hii s̃ qui ꝯmutant᷑ in sapientes ⁊ rastos.

Expanded text:
d. Secunda pars, ubi exponit quae exsolverit, scilicet insipientiam et delicta suorum. Et quia pro aliis solvit, precatur exspectantes antiquos, et quaerentes alios, scilicet modernos in se non frustari, cum tanta tam aequanimiter et delicta mea, id est meorum, quae suscepi ad delendum, non quae admisi fuit enim delictorum susceptor, sed non commissor a te non sunt abscondita, de insipientia et delictis suorum hoc dicitur. Hi sunt qui commutantur in sapientes et justos.
Abbreviated transcription (Latin):
Alia .l. eñte.q. si tenet᷑ corpꝰ ñ teneat᷑ aĩa. Supͣ
uͦ de se loquens. dix̃ se infixũ corꝑ̃ẽ in limo
ꝓfundi. hoc autẽ dicit ex infirmitate m̃bro¬
rum. ⁊ ẽ. eripe me de luto ut ñ infigar. uel
inhereã .i. de luteis desideruĩs ne m̃de consen¬
ciam. Sequit᷑. Libera me ab his qͥ oder̃t me
ide ꝓfundis aquarũ ut malis ñ ꝯfenciam.¬

Expanded text:
t: Si tenetur corpus, non teneatur anima. Supra vero de se loquens dixit se infixum corpore in limo profundi; hoc autem dicit ex infirmitate membrorum. Et est, eripe me de luto ut non infigar, vel, inhaeream, id est de luteis desideriis, ne mente consentiam. Libera me ab his qui oderunt me, et de profundis aquarum, ut malis n
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯfundant᷑ suꝑ me. qm̃ ego sustinui obꝑbriũ
in quiciis eit qd̵ ip̃i dicũt in beelzebub eic̃ demonia
ruit ꝯfusio faciẽ meã ꝯsputã. ħ solet euenire
in bono laceratis. qui solent tanto ampliꝰ ad tẽpꝰ
tristes effici. quanto inse ꝯgnoscũt iniqͣ ꝯfingi.

Expanded text:
nduntur super me, quoniam ego sustinui opprobrium in conviciis, ut quod ipsi dicunt: In Beelzebub ejicit daemonia ruit confusio faciem meam consputatam. Hoc solet evenire in bono laceratis, qui solent tanto amplius ad tempus tristes effici, quanto in se cognoscunt iniqua confingi.
Abbreviated transcription (Latin):
sortus. s t̃cia die ẽ euomitꝰ. Licet ita facerent.¬
enĩ clamaũ. ue uob̾ scribe ⁊ pharisei. ⁊ ue mũdo
a scandał. Iin h laboraũ. q ñ recipiebatur
Clamans enĩ laborat qͥ ñ audit̃: ñ laborat
cuiꝰ uotũ implet᷑. rauce fc̃e s̃ fauces mee:
quantũ ad illos. qr non ẽ ab eis intellectus. Defece-

Expanded text:
sorptus, sed tertia die evomitus. Et licet illi ita facerentenim clamavit: Vae vobis, Scribae et Pharisaei ; et: Vae mundo a scandalis . Et in hoc laboravit, quia non recipiebatur. Clamans enim laborat qui non exauditur. Non laborat cujus votum impletur. Et raucae factae sunt fauces meae quantum ad illos, quia non est ab eis intellectus. Defeceru
Abbreviated transcription (Latin):
Salũu me fac ds.ħ ẽ uox grani sinapis ꝯtẽpti
dũ in orto obruit᷑. qd̃ crescit in magnũ olus.
Ireuera granũ sinapis minutũ ẽ ⁊ fuscum.
⁊ asꝑnabile prorsꝰ. ⁊ de qͦ dictũ ẽ. uidimꝰ eum
ñ habentẽ speciẽ. neq decorẽ: s tñ occupauit
faciem t̾re factus mons magnꝰ. Quare clamas:

Expanded text:
Aug. Haec est vox grani sinapis contempti, dum in horto obruitur, quod crescit in magnum olus. Et revera granum sinapis minimum est, et fuscum, et aspernabile prorsus, et de Christo dictum est: Vidimus eum non habentem speciem neque decorem , et tamen occupavit faciem terrae fa
Abbreviated transcription (Latin):
s. passione.xͥ. qͥ ꝯmutabunt᷑ de malo in bonũ.
de timore ad securitatẽ. de mundo add celũ. Et
iste p̃s est quartus eorũ. qui latius de passione
laudem pro facta ꝯmutõne. Modus. Qumq
sunt particiones. Primo p̾eatur saluus fieri qr
multa patitur. quantũ ad se gratis: s que aliꝰ
rapuit soluit. Sedo que soluerit exponit .ibi.
mensa. Quinto dispensationẽ incarnationis
i scĩtatẽ ꝓpositi exponit ibi. Ego sũ pauꝑer

Expanded text:
 commutabuntur de malo in bonum, de timore ad securitatem, de mundo ad coelum. Et est psalmus iste quartus eorum qui latius de passione net ad laudem pro facta commutatione. Modus: Quinque sunt partitiones, Primo precatur salvus fieri, quia multa patitur quantum ad se gratis, sed quae alius rapuit, ipse solvit. Secundo quae solverit exponit, ibi, mensa. Quinto dispensationem incarnationis et sanctitatem propositi exponit ibi, ego sum pauper
Abbreviated transcription (Latin):
guum .i. credendo in dm̃ p̃ueniet oꝑa sua. ut
ga accipiat᷑. quã p̃uenit credendo. ethiopia .i.
extrema pars gentiũ. ⁊ ẽ. uenient legati ex
egipto .i. ex sinagoga que erat in tenebris.
festinet manꝰ dare dͥo .i. subdere se d̾o. ⁊ ẽ simili¬
tudo a uictis. qui armis depositis manꝰ dant uicto¬
rib. ne intereant. ł occidant᷑. Reges t̾re. Decursis
om̃ib que iã impleta cernimꝰ. hortat᷑ ad laudẽ .xͥ.¬

Expanded text:
guum, id est credendo in Deum praeveniet opera sua, ut ga accipiatur, quam praevenit credendo Aethiopia, id est extrema pars gentium. Et est, venient legati ex Aegypto, id est ex Synagoga, quae erat in tefestinet manus dare Deo, id est subdere se Deo; et est similitudo a victis, qui armis depositis manus dant victoribus, ne intereant regna terrae. Decursis omnibus quae jam impleta cernimus, hortatur ad laudem
Abbreviated transcription (Latin):
erat m̃sa habens qͣtuor pedes: supͣ ꝗͣ erant duodecĩ
panes de simila do ꝓpositi: atq suꝑ singłos erat
patena aurea. cũ pugillo thuris. Duodecĩ panes
paginis incũbere atq ĩuigilare debent. ut sint
parati redde racionẽ de fide ⁊ spe. uñ. labia sacer¬
dotis custodiũt scienciã. Hanc m̃sã habuer̃ nudei.
dũ mandata d̾i coluer̃. S pꝰꝗͣ afide ienini s̃. hec

Expanded text:
erat mensa habens quatuor pedes, super quam erant duodecim panes de simila Deo propositi; atque super singulos erat patena aurea cum pugillo thuris . Duodecim panes,paginis incumbere ac invigilare debent, ut sint parati reddere rationem de fide et spe . Unde: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, etc. . Hanc mensam habuerunt Judaei, dum
Abbreviated transcription (Latin):
sine uoce corã tondente se filuit: s tũc ueniet
in uoce tube. Dico psillite ⁊ date głam d̾o. Dico
dabit uocẽ. ⁊ tũc suꝑ isrł dei erit magnificencia
eiꝰ euidens. ꝙ iam ñ erit ꝯmixtio malorũ ẽ bonis
⁊ u̾tus eiꝰ erit in nubib qr ñ solus ueniet ad iudiciũ.
s cũ semorib popłi. quis̃ nubes. quas ne alr acciꝑes
addit. ⁊ mirabilis erit ds in scĩs suis es isrł. tunc¬

Expanded text:
sine voce coram tondente se siluit; sed tunc veniet in voce tubae. Dico psallite, et date gloriam Deo. Dico dabit vocem, et tunc super Israel Dei erit magnificentia ejus evidens, quia jam non erit commistio malorum cum bonis et virtus ejus erit in nubibus, quia non solus veniet ad judicium, sed cum senioribus populi, qui sunt nubes, quas ne aliter acciperes, addit,
Abbreviated transcription (Latin):
dissiꝑa gentes .i. heticos. ⁊ alios eis ꝯsencientes
qͦs uocat gentes ꝓpt̾ gen̾a diu̾sarũ sectarũ. ubi
series successionis confirmat errorẽ q̃ bella uolt
qr ñ correctioni. s ytencioni student. qd̾ fiet. qi
legati .i. p̃cones reconciliacionis uemient ad xͦ.
dona ferentes ex egipto .i. ex tenebris gentiũ
Egipti ł ethiopie noĩe. fidem oĩum gentiũ sig-¬
inficat: a parte totũ. Non gͦ ex solis iudeis. s de
gentib ꝓpħat futuros p̃cones. Seq̃r. Ethioꝑia

Expanded text:
d est haereticos et alios eis consentientes, quos vocat gentes propter genera diversarum sectarum, ne ubi series successionis, confirmet errorem quae bella volunt, quia non correctioni, sed contentioni student. Quod fiet, quia legati, id est praecones reconciliationis, venient ad Christum, dona ferentes ex Aegypto, id est ex tenebris gentium. Aegypti vel Aethiopiae nomine, fidem omnium gentium significat a parte totum. Non ergo ex solis Judaeis, sed de gentibus futuros praecones prophetat Aethiopia,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ celestẽ. illã ñ ardent̃ appetendo. istã pacient̃ ex¬
pectando. ł si usq ad mortẽ ꝑseueretis in ꝯtẽptu
t̾renorũ. ⁊ appetitu celestiũ. ł ita ut in sequentẽ
uersũ ꝯtendatur ꝯstructio. Dilectꝰ spolia diuidit
speciei domꝰ. ⁊ ouos qͥ diuidimini spolia speciei
domꝰ ꝑ diu̾sa dona. si dormiatis int̃. me. cleros.
incepta sentencia. in sequenti finiat᷑. si uos o ꝑenne

Expanded text:
patienter exspectando. Vel si usque ad mortem perseveretis in contemptu terrenorum et appetitu coelestium. Vel ita ut in sequentem versum extendatur constructio, dilectus spolia dividit speciei domus. Et, o vos qui dividimini in spolia speciei domus per diversa dona, si dormiatis inter medios cleros, incoepta sententia, in sequenti finiatur: Si vos, o penn
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾teris. ut intingͣt᷑ pes tuus in sangͥne .i. ut qui
priꝰ erant inimici. fiant pes tuꝰ p̃dicando te usq
fient canes ꝓ dño latͣntes ꝯͣ hos tͣrtes. Hii s̃ boni
canis qͥ edunt de micis. canes laudabiles. ñ de¬
testabiles. Uñ ñ tm̃ dix̃ẽ canũ. s canũ tuorum.
frustra. nec sine magno sacm̃to. gedeon eos so¬
los iussus ẽ duc̾e. qͥ flui̾s aꝗͣ sicut canes lãberẽt.
talesq ñ ampliꝰ ꝗͣ trecenti in tota multitudine
muenti s̃. in qͦ num̾o crucis signũ ẽ ꝓpt̃. tau.
litterã. q̃ in grecis num̾orũ notis. trecentos sig¬
nificat. Illi gͦ soli ad officiũ regiminis assum̃di

Expanded text:
teris ut intinguatur pes tuus in sanguine, id est ut qui prius erant inimici fiant pes tuus, praedicando te usquefient canes pro Domino latrantes contra hostes. Hi sunt boni canes, qui edunt de micis . Canes laudabiles, non detestabiles. Unde non tantum dixit canum, sed canum tuorum, ique non frustra, nec sine magno sacramento. Gedeon eos solos jussus est educere, qui fluminis aquam sicut canes lamberent, talesque non amplius quam trecenti in tanta multitudine inventi sunt . In quo numero crucis signum est propter thau litteram, quae in Graecis numerorum notis CCC significat. Illi ergo soli ad officium regiminis assumendi
Abbreviated transcription (Latin):
Principes enĩ s̃. in medio iuuencłarũ t̃panistriarũ
.i. ministri s̃ et p̃positi nouarũ eccłarũ. dm̃ lau¬
danciũ carne domita. corio siccato. ab humore pecc̃i:
⁊ extenso a ruga duplicitatis. Fit enĩ timpanũ
de corio siccato. ⁊ extenso. ł ad litterã. de scĩs fe-¬
minis ħ accipe. ne sexũ femineũ excludas: q̃ ⁊̃

Expanded text:
 in medio juvencularum tympanistriarum, id est ministri sunt, et praepositi novarum Ecclesiarum Deum laudantium, carne domita, corio siccato ab humore peccati, et extenso a ruga duplicitatis. Fit enim tympanum de corio siccato et extenso. Vel ad litteram de sanctis feminis hoc accipe, ne sexum femi
Abbreviated transcription (Latin):
Increꝑa feras .i. hereticos qͥ dicunt᷑ fere. qr ñ ĩcel¬
ligendo nocent. feras dico harundinis. ł calami:
qr script̾as ꝑũtũt. que calamo fiunt. ł qr sunt
leues ⁊ instabiles. ł qr sunt int̾ eos qͥ mouent᷑
om̃i uento doctrine. iõ increpa. qr ꝯgregacio¬
taurorũ .i. suꝑborũ indomite ceruicis heticorũ
est in uaccis popłorũ .i. int̾ eos qͥ s̃ seductibiles
et leues uelut muliercule. Uñ apłs. Exhis s̃ qͥ
penetrant domos: i captiuas ducũt mulierclas.
Stabiles uͦ ⁊ graues. ñ ualent seduc̾e. Uñ. in po¬
pło graui laudabo te. s ħ ñ sine fructu piorũ
Iñ eni euenit pt exeludant eos .i. ut eminean
hii ꝗui ꝓbati sunt argento .i. in eloquiis dei ħ ẽ illud
qd̾ apłs ait. ut qui ꝓbati s̃ marifesti fiant. Inde
est quod in arte argentaria exclusores dicuntur
qui de. ꝯfusione materie nouer̃t formã uasis ex

Expanded text:
id est haereticos qui dicuntur ferae, quia non intelligendo nocent. Feras dico arundinis, vel calami, quia Scripturas pervertunt, quae calamo fiunt: vel quia sunt leves et instabiles; vel quia sunt inter eos qui moventur omni vento doctrinae . Ideo increpa, qtaurorum, id est superborum indomitae cervicis haereticorum, est in vaccis populorum, id est inter eos qui sunt seductibiles et leves, velut mulierculae. Unde Apostolus: Ex his sunt qui penetrant domos, et captivas ducunt mulierculas . Stabiles vero et graves non valent seducere; unde: In populo gravi laudabo te . Sed hoc non sine fructu piorum. Inde enim convenit ut excludant eos, id est emineant hi qui probati sunt argento, id est in eloquiis Dei, hoc est illud quod Apostolus ait: Ut qui probatiest quod in arte argentaria exclusores vocantur, qui de confusione massae noverunt formam vasis exp
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ uerb̾ que p̾cesser̃ finit᷑ ista sentencia. ut sit or¬
do. Dñs dabit u̾bũ engłizantib uͥtute multa.si
dormiatis int̃ medios cleros penne colũbe deargẽ¬
tate: in his que secunt᷑: ut ordosit. sidormiatis ĩt
u̾tens ergo u̾ba ad eos de qͥ: fit species domꝰ. Ait sic.
Dñs dabit ũbũ eugłiantib uirtute multa. Dabit
utiq. siuos o penne colũbe dear .i. ouos doctores

Expanded text:
go verbis quae praecesserunt finiatur ista sententia, ut sit ordo: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa, si dormiatis inter medios cleros, o vos pennae columbae deargentatae, an his quae sequuntur, ut ordo sit: Si dormiatis inter tens ergo verba ad eos de quibus fit species domus, ait sic: Dominus dabit verbum evangelizantibus virtute multa. Dabit utique si vos, o pennae columbae deargentatae, id es
Abbreviated transcription (Latin):
illos alios montes ut aliqͥd sint. qͥ nicħ sine eos̃.
do dm̃ qr unanimes s̃ copulati caritate. qͦs ad
ministeriũ sue uoluntatis moderat᷑ ds. qͦs manen¬
do in eis ⁊ regnando. ducit in se finẽ. ut currũ
ad destinatũ locũ. ⁊ ille currus ẽ multiplex decẽ
milia .i. ex innumeris poplis. ex magna multi¬

Expanded text:
illos alios montes, ut aliquid sint, qui nihil sine eo sunt,  quia unanimes copulati charitate, quos ad ministerium suae voluntatis moderatur Deus, quos manendo in eis et regendo ducit in se finem, ut currum ad destinatum locum: et ille currus est multiplex decem millibus, id est ex innumeris populis, ex magna multi
Abbreviated transcription (Latin):
indicat. forsitan enĩ ex his tribub fuer̃ apłi
ꝯfessio. ⁊abulon habitacłm fortitudinis. nepta¬
lim dilatacio: que principib eccłe ꝯueniunt.
In martiriis nãq pͥma ẽ ꝯfessio: ꝑ ꝗͣ quicqͥd
accidit fortit tolerandũ ẽ. Inde finitis angꝰtuis
latitudo sequit᷑ in p̃mio. ⁊ ẽ. ibi s̃ ꝓͥnciꝑes iuda
.I. confessionis. ꝑncipes ⁊ abulon .i. fortitudinis.¬

Expanded text:
indicat; forsitan enim ex his tribubus fuerunt apconfessio, Zabulon habitaculum fortitudinis, Nephthalim dilatatio, quae principibus Ecclesiae conveniunt. In martyriis namque prima est confessio, pro qua quidquid acciderit, fortiter tolerandum est. Inde finitis angustiis, latitudo sequitur in praemio; et est: Ibi sunt principes Juda, id est confessionis; principes Zabulon, id est fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
in uiciũ ruenciũ in delictis suis: in qͥ saltẽ deb̾ent
huiniliari. dicentes. ds ꝓpiciꝰ esto michi peccõri: s
q̃ ibi suꝑbiũt ⁊ in multa ruunt. scđm illud. insipiẽs
cogitacio q̃ ꝑduc̃ ad culpas . ł ⁊fringet u̾ticẽ capilli
.i. uirsutias inaniũ questionũ. Sunt enĩ qͥ tales mi¬
nutias calũpniarũ q̃rũt. ut q̃ capillos ꝑscrutari
uideant᷑. uerticẽ dico hoĩum ꝑambulantiũ ĩ delie¬
tis suis. ħ ñ mutat᷑. ꝑfinget caꝑita. ꝙ dñs dĩx.

Expanded text:
in vitium ruentium, in delictis suis, in quibus saltem deberent humiliari, dicentes: Deus, propitius esto mihi peccatori sed et ibi superbiunt, et in multa ruunt, secundum illud: Insipiens cogitatio, quae perduxit ad culpas. Vel, confringet verticem capilli, id est versutias inanium quaestionum. Sunt enim qui tales minutias calumniarum quaerunt, ut etiam capillos perscrutari videantur. Verticem dico hominum perambulantium in delictis