comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loco pauꝑes id est sp̃ũ humiles subrogantur.
Et quia hoc coꝵ casu factum est ipsi fecisse re¬
fcruntur. eo uidelicet locutionis genere. quo
pugnare castra dicimus. quia pugnatur ex il-¬
lis. Uel certe quia cuncta quȩ suꝑius dicta sun
reftrri etiam ad rectores eccliasticos possunt.
qui relicto p̃dicationis studio. sub occasione
regiminis terrenis negociis inuoluuntur. ap-¬
te subuingitur. ut ꝑuenire facerent ad cum
clamorem egeni. & audiret uocem pauꝑum:
qͥa nimirum dũ ipsi curis sçcularib occupa-¬
ti p̃dicationis officium descrunt: gregem sub¬
ditum in querelarum prumꝑe clamorem com¬
pellunt. ut quasi iure unusquisq subicctus
de uita ficti pastoris immurmuret. cur tenet
magistri locum. qui ñ exercet officiũ: Qmͣuis
tium figurantur. sicut attestante ueritate
ꝑ epulantem splendide diuitẽ iudaicus ppłs
designatur. copiam scilicet legis ñ ad necessi¬
tatem salutis s ad pompã elationis assumcns.

Expanded text:
locum pauperes, id est spiritu humiles subrogantur. Et quia hoc eorum casu factum est, ipsi fecisse referuntur, eo videlicet locutionis genere, quo pugnare castra dicimus, quia pugnatur ex illis. Vel certe quia cuncta quae superius dicta sunt referri etiam ad rectores Ecclesiasticos possunt, qui relicto praedicationis studio, sub occasione regiminis, terrenis negotiis involvuntur, apte subjungitur: Ut pervenire facerent ad eum clamorem egeni, et audiret vocem pauperum; quia nimirum dum ipsi curis saecularibus occupati praedicationis officium deserunt, gregem subditum in querelarum prorumpere clamorem compellunt, ut quasi jure unusquisque subjectus de vita ficti pastoris immurmuret, cur teneat magistri locum, qui non exercet officium. Quamvistium figurantur, sicut, attestante Veritate, per epulantem splendide divitem Judaicus populus designatur; copiam scilicet legis non ad necessitatem salutis, sed ad pompam elationis assumens,
Abbreviated transcription (Latin):
misso signatũ est: qui ut leuetur ex putco. fu¬
nes ad cum & panni ueteres deponuntur. Qd
enim funib. nisi p̃cepta dominica figurantur:
Quȩ quia nos in mala oꝑatione. positos & con¬
uinciunt. & cripiunt. quasi ligant & trahunt.
coartant & leuant. S ne ligatus his funib
dum trahitur incidatur. simul ctiã panni ue.¬
teres dcponuntur. quia ne diuina p̃cepta nos
terreant. antiquoꝵ patrum exempla nos con¬
fortant: & ex coꝵ comparatione facere nos
posse p̃sumimꝰ. qd̃ ex nr̃a imbccillitate. formi¬
damus. Si gͦ lcuari de hoc ꝓfundo festinamꝰ
ligemur funib. id est p̃ceptis dominicis astrin¬
gamur. Intersint ctiã panni ueteres cũ quib
melius tencantur funes. idest p̃cedentium con¬
fortemur exemplis. ne infirmos nos ac timidos
p̃cepta suptilia uulnerent. dũ leuant. Quasi
quosdam pannos ueieres paulus apłs subiunge¬
bat. cũ leuandis discipulis p̃ceptis suis spiritaᷤ¬

Expanded text:
misso signatum est, quia ut levetur ex puteo, fumisso signatum est, quia ut levetur ex puteo, funes ad eum et panni veteres deponuntur. Quid enim funibus, nisi praecepta dominica figurantur? Quae quia nos in mala operatione positos, et convincunt, et eripiunt, quasi ligant, et trahunt, coarctant, et elevant: sed ne ligatus his funibus dum trahitur incidatur, simul etiam panni veteres deponuntur: quia ne divina praecepta nos terreant, antiquorum patrum nos exempla confortant, ut ex eorum comparatione facere nos posse praesumamus, quod ex nostra imbecillitate formidamus. Si ergo levari de hoc profundo festinamus: Ligemur funibus, id est, praeceptis dominicis astringamur, intersint etiam panni veteres, cum quibus ut melius teneantur. Funes, id est, praecedentium confortemur exemplis: ne infirmos nos ac timidos praecepta subtilia vulnerent dum levant. Quasi quosdam pannos veteres Paulus apostolus subjungebat, cum levandis disciplinis praeceptis suis spirita
Abbreviated transcription (Latin):
stum desuꝑ imponit: quia om̃e uicium qd̃
in se male uiuebat exurit. Cum enĩ cogitan¬
tionũ suarũ interna considerat. & uitam re¬
ꝓbam ꝑ immutationis gladiũ mactat. in ara
se sui cordis imposuit. & igne caritatis incen¬
dit. De qua hostia pacificoꝵ adipes redolen:
quia interna nouȩ uitȩ impinguatio pacem
inter nos & dm̃ faciens. odorem de nobis sua-¬
uissimũ reddit. Quia uͦ eadem caritas in cor¬
dib dectorũ inextinguibilis manet. apte
illic subditur. ignis est iste ꝑpetuus. qui num¬
qm deficiet in altari. Numqm̃ ꝓfecto de alta¬
ri ignis iste deficit: quia etiã post hanc uitam
coꝵ mentib feruor caritatis accrescit. Eterna
quippe contemplatione agitur. ut omp̃s d̾s
quo magis uisus fuerit: eo ampliꝰ diligatur.
Qd̃ autem diuinis ammonitionib & p̃ceden¬
tium exemplis adiuti. de huiꝰ uite ꝓfundo libe¬
ramur: bene etiam ꝓpheta ieremia in puttum

Expanded text:
stum desuper imponit, quia omne vitium quod stum desuper imponit, quia omne vitium quod in se male vivebat exurit. Cum enim cogitationum suarum interna considerat, et vitam reprobam per immutationis gladium nactat, in ara se sui cordis imposuit, et igne charitatis 795 incendit. De qua hostia pacificorum adipes redolent, quia interna novae charitatis impinguatio pacem inter nos et Deum faciens, odorem de nobis suavissimum reddit. Quia vero eadem charitas in cordibus electorum inexstinguibilis manet, apte illic subditur: Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari . Nunquam profecto de altari ignis iste deficiet, quia etiam post hanc vitam eorum mentibus fervor charitatis accrescit. Aeterna quippe contemplatione agitur, ut omnipotens Deus quo magis visus fuerit, eo amplius diligatur.d autē & diuinis ammonitionibus, & præcedētium exemplis adiuti, de lacu ramur, bene etiam propheta Jeremia in puteum
Abbreviated transcription (Latin):
re. Quia enim interna nouitas nr̃a ipsa coti¬
die huiꝰ uitȩ conuersatione ueterascit. ignis
iste adhibitis lignis nutriendus est: ut dum
ꝑ usum se nr̃e uctustatis extenuat. ꝑ patrum
testimonia & exempla reuiuiscat. Et bene
illic p̃cipitur. ut mane ligna ꝑ dies singulos
congerantur. Hȩc quippe ñ fiunt: insi cũ nox
cecitatis oxtinguitur. Uel certe quia mane
pͥma pars dici est. postpositis cogitationibus
uitȩ p̃sentis hoc priori loco quisq fidelium
cogitet. ut qd̾ in se iam iamq quasi deficit.
quib ualet nisib studium caritatis inflam¬
met. Ignis enim iste in altari dñi id est in cor¬
de nr̃o citius extinguitur: nisi sollerter adhi¬
bitis exemplis patrum & dominicis testimo¬
niis reparctur. Bene autẽ illic subiungitur:
& imposito holocausto desuꝑ adolebit adi¬
pes pacificoꝵ: nam quisquis in se hunc ignẽ
caritatis accendit. semetipsum utiq holocau¬

Expanded text:
re. Quia enim interna novitas nostra ipsa quotire. Quia enim interna novitas nostra ipsa quotidie hujus vitae conversatione veterascit, ignis iste adhibitis lignis nutriendus est, ut dum per usum se nostrae vetustatis extenuat, per patrum testimonia et exempla reviviscat. Et bene illic praecipitur ut mane ligna per dies singulos congerantur. Haec quippe non fiunt, nisi cum nox caecitatis exstinguitur. Vel certe quia mane prima pars diei est, postpositis cogitationibus vitae praesentis, hoc priori loco quisque fidelium cogitet, ut quod in se jamjamque quasi deficit, quibus valet nisibus studium charitatis inflammet. Ignis enim iste in altari Domini, id est in corde nostro citius exstinguitur, nisi solerter adhibitis exemplis patrum, et Dominicis testimoniis reparetur. Bene autem illic subjungitur: Et imposito holocausto, desuper adolebit adipes pacificorum . Nam quisquis in se ignem hunc charitatis accendit, semetipsum utique holocau
Abbreviated transcription (Latin):
Unde bene ad moysen dicitur: ignis in altari
semꝑ ardebit. quem nutriet sacerdos. subiciens
mane ligna ꝑ singulos dics. Altare quippe dci
est cor nr̃m in quo iubetur ignis semꝑ ardere.
quia necesse est ex illo ad dñm caritatis flamm̃a
indesinenter accendere. cui ꝑ singulos dies sa¬
cerdos ligna subiciat ne extinguatur. Omĩs
enu xp̃i fide p̃ditus membrũ utiq summi
sacerdotis effectus est: sicut cunctis fidelibꝰ pe¬
trus apłs dicit. uos autem genus elcctum. re¬
gale sacerdotium: & sicut ioh̾es apłs dicit.¬
fecisti nos dõ nr̃o regnum & sacerdotes. Sacer¬
dos gͦ in altari ignem nutriens cotidie ligna
subiciat. id est fidelis quisq ne in cocaritatis
flamma deficiat. in corde suo tam exempla p̃¬
cedentium. quã sacrę scripture testimonia
congerere ñ desistat. Na qͣsi q̃dam fomenta
igni dare est: in excitatione caritatis uel ex¬
empla patrum. uel p̃cepta dominica ministra¬

Expanded text:
Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari Unde bene ad Moysen dicitur: Ignis in altari semper ardebit, quem nutriet sacerdos, subjiciens mane lingua per singulos dies . Altare quippe Dei est cor nostrum, in quo jubetur ignis semper ardere, quia necesse est ex illo ad Dominum charitatis flammam indesinenter ascendere. Cui per singulos dies sacerdos ligna subjiciat, ne exstinguatur. Omnis enim Christi fide praeditus membrum utique summi sacerdotis effectus est, sicut cunctis fidelibus Petrus apostolus dicit: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . Et sicut Joannes apFecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotium . Sacerdos ergo in altari ignem nutriens quotidie ligna subjiciat, id est fidelis quisque ne in eo charitatis flamma deficiat, in corde suo tam exempla praecedentium quam sacrae Scripturae testimonia congerere non desistat. Nam quasi quaedam fomenta igni dare, est in exercitatione charitatis vel exempla patrum vel praecepta dominica ministra
Abbreviated transcription (Latin):
relinquitur. in quodam senio torporis sopitur.
quia sui negligens & ꝓpositum robur insensibi¬
liter ꝑdens. a forma prioris fortitudinis dum
nescit senescit. Unde & ꝑ ꝓpħ̃am sub ephraimn
spccie dicitur. comederunt alieni robur eius.
& nesciuit. s & cani effusi sunt in co. & ipse ig
norauit. Cum uͦ semetipsam querit & suptili¬
ter penitendo se discutit: ab hac ipsa uctusta¬
te sua lota lacrimis & merore incensa renouat᷑.
& quȩ iam pene inueterata frixerat. ꝑsubmi¬
nistrata interni amoris studia nouum calet
Unde paulus apls usu mortalis uitȩ ueteres¬
centes discipulos ammonet dicens. renouami-¬
ni sp̃u mentis ur̃e. S ad hȩc agenda. ualde ex-¬
empla patrum & sacri eloquii precepta nos ad¬
iuuant. Si cnim scõꝵ opera inspicimus. & diui¬
nis ussionib aurem p̃bemus. alia nos contem¬
plata. alia audita succendunt: & cor nr̃m tor¬
pore ñ constringitur. dum imitatione ꝓuocat᷑.¬

Expanded text:
relinquitur, in quodam senio torporis sopitur, relinquitur, in quodam senio torporis sopitur, quia sui negligens, propositum robur insensibiliter perdens, a forma prioris fortitudinis dum nescit senescit. Unde et per prophetam sub Ephraim specie dicitur: Comederunt alieni robur ejus, et nescivit; sed et cani effunoravit . Cum vero semetipsam quaerit, et subtiliter poenitendo se discutit, ab hac ipsa vetustate sua lota lacrymis et moerore incensa renovatur, et quae jam pene inveterata frixerat, per subministrata interni amoris studia novum calet. Unde Paulus apostolus usu mortalis vitae veterascentes discipulos admonet, dicens: Renovamini spiritu mentis vestrae . Sed ad haec agenda, valde exempla patrum, et sacri eloquii praecepta nos adjuvant. Si enim sanctorum opera inspicimus, et divinis jussionibus aurem praebemus, alia nos contemplata, alia audita succendunt, et cor nostrum torpore non constringitur, dum imitatione provocat
Abbreviated transcription (Latin):
fuimus : pęnitendo torqueamꝰ. ñ cessemus dum
licet iudicare qd̃ fecimus. Audiamꝰ caute qd̾
dicitur. ncq enĩ ultra in hominis potestate est:
ut ueniat ad dm in iudicium. Reꝓboꝵ namq
esse ꝓprium solet semꝑ praua agere : & numqͣm
quȩ egerint retractare. Om̃e enim qd̃ faciunt
ceca mente ꝑtranseunt. factumq suum nisi cũ
puniti fucrint ñ agnoscunt. At contra electoꝵ
est actus suos cotidie ab ipso cogitationis fonte
discutere: & om̃e qd̾ turbidum ꝓfluit ab inti
cunt membra. ꝓficit corpus. mutatur species.
nigredo capilloꝵ albescit in canos. hȩc quippe
omĩa nobis nescientib aguntur in nobis: ita
mens nr̃a ꝑ momenta uiuendi ipso curarũ usu
a semctipsa ꝑmutatur : & ñ agnoscimus nisi ui¬
gilanti custodia ad interiora nr̃a residentes.
ꝓfectus nros cotidie defectusq pensemus. Hoc
ipsum enĩ in hac mortali uita consistere quasi
ad uetustatem ire est: & cum indiscussa mens

Expanded text:
fuimus, poenitendo torqueamus, non cessemus, dum fuimus, poenitendo torqueamus, non cessemus, dum licet, judicare quod fecimus. Audiamus caute quod dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Reproborum namque esse proprium solet, semper prava agere, et nunquam quae egerint retractare. Omne enim quod faciunt caeca mente pertranseunt, factumque suum nisi cum puniti fuerint, non agnoscunt. At contra electorum est actus suos quotidie ab ipso cogitationis fonte discutere, et omne quod turbidum profluit ab intimcunt membra, proficit corpus, mutatur species, nigredo capillorum albescit in canis haec quippe omnia nobis nescientibus aguntur in nobis, ita mens nostra per momenta vivendi ipso curarum usu a semetipsa permutatur, et non agnoscimus, nisi vigilanti custodia ad interiora nostra residentes, provectus nostros quotidie defectusque pensemus. Hoc ipsum enim in hac mortali vita consistere, quasi ad vetustatem ire est, 794 et cum indiscussa mens
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. Qd̃ indicium co certius p̾unit quo inte¬
rius seuit: quia uidelicet ab exicriorib non
accedit. Unusquisq enĩ cũ causam huius exa¬
minis contra se aggredi ceꝑit: ipse est actor¬
qui exhibet: ipse reus qui exhibetur. Odit
se qualem fuisse se meminit: & ipse qui est.
semetipsum insequitur illum qui fuit: atq ab
ipso homine aduersus semetipsum fit quȩdam
rixa in animo. parturiens pacem cũ do. Hanc
cordis rixam dñs requirebat: cum ꝑ ꝓpħam
diceret. attendi & auscultaui. nemo qd̃ bonũ
est loquitur. nullus est qui agat pęnitentiam.
suꝑ peccato suo dicens. quid feci. Ista cordis hu¬
mani rixa placatus est: cum ꝓpħȩ suo de achab
rege semetipsum rep̃hendente loqueretur diccis.
uidisti achab humiliatum coram me: Quia gͥ
humiliatus est. causa ici: ñ inducam malũ in
num mentis nr̃ȩ contra nos subire. udicium.
recognoscendo accusemus nosmetipsos quales

Expanded text:
ciat. Quod judicium eo certius punit, quo inteciat. Quod judicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque enim cum causam hujus examinis contra se aggredi cqui exhibet, ipse reus qui exhibetur; odit se qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, atque ab ipso homine adversus semetipsum fit quaedam rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. Hanc cordis rixam Dominus requirebat, cum per prophetam diceret: Attendi et auscultavi, nemo quod bonum est loquitur, nullus est qui agat poenitentiam super peccato suo, dicens: Quid feci ? Ista cordis humani rixa placatus est, cum prophetae suo de Achab rege semetipsum reprehendente loqueretur, dicens: Vidisti Achab humiliatum coram me? Quia igitur humiliatus est mei causa, non inducam malum in num mentis nostrae contra nos subire judicium recognoscendo accusemus nosmetipsos quales
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrasse se intelligunt. Timent suptilia di¬
uina iudicia. etiã de his quȩ in semetipsis in¬
telligere fortasse ñ possunt. Uident enim ui¬
deri diuinitus. qd ipsi in se ꝑ humanitatem
ñ uident. Conspiciunt districtum iudicem:
qui quo tardius uenit. eo scuerius ꝑcutit.
Scõꝵ etiã patrum residere. conuentũ. cum co
pariter contemplantur: coꝵ q uel exempla
uel dicta se contempsisse rep̃hendunt. atq
in hoc secreto interioris iudicii ipsa mentis
suȩ executione constricti. penitendo feriunt.
qd̾ suꝑbicndo commiserunt. Ibi namq ad¬
uersum se quicqͥd se impugnat enumnerant.
ibi ante oculos suos om̃e qd̃ defleant coacer¬
uant. ibi quicqͥd ꝑ iram districti iudicis decerni
possit intuentur: ibi tot patiuntur supplicia.
quot pati timent. Nec deest in hoc iudicio
mente concepto om̃e mysterium. qd̾ punire
rcos suos plenius debcat. Nam conscientia ac¬
cusat. ratio iudicat. timor ligat. dolor excru¬

Expanded text:
petrasse se intelligunt, timent subtilia dipetrasse se intelligunt, timent subtilia divina judicia, etiam de his quae in semetipsis intelligere fortasse non possunt. Vident enim videri divinitus, quod ipsi in se per humanitatem non vident. Conspiciunt districtum judicem, qui quo tardius venit, eo severius percutit. Sanctorum etiam patrum residere conventum cum eo pariter contemplantur, eorumque vel exempla, vel dicta se contempsisse reprehendunt, atque in hoc secreto interioris judicii ipsa mentis suae exsecutione constricti poenitendo feriunt, quod superbiendo commiserunt. Ibi namque adversum se, quidquid se impugnat enumerant, ibi ante oculos suos omne, quod defleant, coacervant. Ibi quidquid per iram districti judicis discerni possit intuentur, ibi tot patiuntur supplicia quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat; nam conscientia accusat, ratio judicat, timor ligat, dolor excru
Abbreviated transcription (Latin):
cit. & actus suos sub cius p̾sentia sollicita in¬
quisitione discernit. Quem tanto quis sccu-¬
rius expectat: qͣnto cotidie uitam suam sus¬
pectus examinat. Qui enim ad extremũ cius
iudicium uencrit: ñ iam corã illo. s ab illo
iudicatur. De hoc quoq mentis iudicio. ob
me in memoriam ut iudicemur simul: narra
siquid habes ut iustificeris. Debet enĩ uniꝰ¬
cuiusq mens & causas suas apud dnm̃. & cau-¬
sas dñi contra se sollicita inquisitione. discute.¬
re. Debet caute pensare uel quȩ ab co bona
ꝑceꝑit : uel quȩ mala bonis illiꝰ ꝑuerse ui¬
uendo responderit. Qd̃ electi quidem cotidie
facere omĩno ñ cessant. Unde bene salomon
ait. cogitationes iustoꝵ iudicia. Accedunt
enim ad secretarium iudicis intra sinũ cordis.
considerant qm districte qͣndoq feriat. qui
oiu patienter expectat. Metuunt in his quȩ
se egisse meminerunt: puniunt flendo quod

Expanded text:
cit, et actus suos sub ejus praesentia, sollicita incit, et actus suos sub ejus praesentia, sollicita inquisitione discernit. Quem tanto quis securius exspectat, quanto quotidie vitam suam suspectus examinat. Qui enim ad extremum ejus judicium venit, non jam coram illo, sed ab illo judicme in memoriam, ut judicemur simul; narra si quid habes ut justificeris . Debet enim uniuscujusque mens et causas suas apud Dominum, et causam Domini contra se sollicita inquisitione discutere. Debet caute pensare vel quae ab eo bona perceperit, vel quae mala bonis illius perverse videndo responderit: quod electi quidem quotidie facere omnino non cessant. Unde bene Salomon ait: Cogitationes justorum judicia : accedunt enim ad secretarium judicis intra sinum cordis, et considerant quam districte quandoque feriat, qui diu patienter exspectat; metuunt in his quae se egisse meminerunt; puniunt flendo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cium. Uersus iste tanto maiori disputatio¬
ne indiget. quanto hoc qd̃ dicit si negligi¬
tur acrius dolet. Hic nimirum ñ illud ui¬
dicium designatur. qd̃ ꝑ ȩternam retributi¬
onem punit: s quod mentt conceptũ ꝑ con¬
uersionem diluit. Ad illud quippe uenire
non desiderat. quisqͥs se ꝑ illud dampnari
formidat. Dum gͦ dicitur. neq enim ultra
in hominis potestate est ut ueniat ad dm̃ in
iudiciũ. ꝓfecto ostenditur esse qd̃dam iudici
um. qd̃ qͣndoq ctiam a damnatis ac reꝓbis
desideretur. Et quid est illud. nisi hoc de
quo paulus apłs dicit. si nos ipsos duudica¬
remꝰ. ñ utiq diuidicaremur: & de quo per
ꝓpħam dicitur. ñ est uidicium in gressibus
coꝵ. & de quo dauid ait. honor regis iudi¬
cium diligit: Ut uidelicet quia iam dnm̃
honorat ex fide: sollicite iudicet quid ci de¬
beat in oꝑatione. Unde rursum scriptũ est.
iudicare coram dño. & expecta cũ. Coram
dño scilicet iudicatur. qui dñm corde conspi¬

Expanded text:
ersus iste tanto majore disputatione indiget, quanto hoc quod dicit, si negligitur, acrius dolet. Hic nimirum non illud judicium designatur, quod per aeternam retributionem punit, sed quod mente conceptum per conversationem diluit. Ad illud quippe venire non desiderat, quisquis se per illud damnari formidat. Dum ergo dicitur: Neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium, profecto ostenum, quod quandoque etiam a damnatis ac reprobis desideretur. Et quod est illud, nisi hoc de quo Paulus apostolus dicit: « Si nos ipsos judicaremus, non utique judicaremur ; » et de quo per prophetam dicitur: Non est judicium in gressibus eorum ; et de quo David ait: Honor regis judicium diligit ; videlicet qui jam Deum honorat ex fide, sollicite judicet quid ei debeat in operatione. Unde rursum scriptum est: Judicare coram Domino, et exspecta eum . Coram Domino scilicet judicatur, qui corde Dominum conspi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ palpet : s qnto sibi male fit conscia. tanto
benigniꝰ in se sit scuera. Proponat contra se
futurũ iudicium. & queq in se sentit distri¬
cte ferienda ꝑ sententiam iudicis: hȩc in se
pie feriat ꝑ penitentiam conuersionis. Un¬
de apte postqͣm uiolenti huiꝰ pena descripta

Expanded text:
non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in non palpet, sed quanto sibi mali sit conscia, tanto in se benignius sit severa, proponat contra se futurum judicium, et quaeque in se sentit districte ferienda per sententiam judicis, haec in se pie feriat per poenitentiam conversionis. Unde apte postquam violenti hujus poena descripta
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur recte. ñ sunt tenebrȩ. & ñ est umbra
mortis. ut abscondantur ibi qui oꝑantur im¬
quitatem. Lux cñ ęterna quȩ ds est. qͣnto
incõmutabiliter fulget. tanto penetrabiliter
uidet. & neq occulta nescit. quia cuncta pe¬
netrat: neq penetrata obliuiscitur. quia incõ¬
mutabilis durat. Proinde quociens indignũ
aliquid corde concipimus. tociens in luce pec¬
camus. quia ipsa nobis & ñ sibi p̃sentib p̃sto
est. & ꝑuerse gradientes in ipsa impingimus.
a qua ꝑ meritum longe sumus. Cum uero nos
uideri ñ tredimus. in sole clausos oculos te¬
nemus. illũ uidelicet nobis abscondimus. ñ
nos illi. Nunc gͦ dum possumꝰ a conspectu
eterni uidicis & male cogitata. & peius ꝑpetra¬
ta delcamus. Reuocemus ante oculos cordis
quicquid ꝑuerse egimus ꝑ nequiciam p̾sump¬
tionis: nichil sibi nr̃a blandiatur infirmitas.
atq in his quȩ recolit semetipsam delicate

Expanded text:
dicatur recte: Non sunt tenebrae, et non est umbra dicatur recte: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. Lux enim aeterna, quae Deus est, quanto immutabiliter fulget, tanto penetrabiliter videt: et neque occulta nescit, quia cuncta penetrat; neque penetrata obliviscitur, quia incommutabilis durat. Proinde quoties indignum aliquid corde concipimus, toties in luce peccamus, quia ipsa nobis, et non sibi, praesentibus praesto est, et perverse gradientes in ipsa impingimus, a qua per meritum longe sumus. Cum vero nos videri non credimus, in sole oculos clausos tenemus: illum videlicet nobis abscondimus, nos illi. Nunc ergo dum possumus, a conspectu aeterni judicis et male cogitata, et pejus perpetrata deleamus; revocemus ante oculos cordis quidquid perverse egimus per nequitiam praesumptionis. Nihil sibi nostra blandiatur infirmitas, atque in his quae recolit, semetipsam delicate
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc ipsum uͦ quod redire ad uitam nititur.
defectus suos cogitur alternante semꝑ mutabi¬
litate tolerare. Quia gͦ ex nichilo est condita
ex se nichilominus infra se tendit: nsi ad bo¬
ni desiderii statum artificis sui manu tencat᷑.
Ex co itaq quod citatura est: deorsum ire
habet. Uirtute namq ꝓpria in p̃ceps posse se
ire considerat. s ad creatorem suum amoris
manu se retinet ne cadat. quo usq ad immuta¬
bilitatem transeat. & eo uere immortaliter
quo immutabiliter uiuat. Ipsi quoq ange¬
lici sp̃s mutabiles ex natura sunt conditi. qua¬
tenus aut sua sponte caderent. aut ex arbitrio
starent. S quia humiliter elegerunt ei inhere¬
re a quo creati sunt. hanc ipsam in se muta¬
bilitatem suam standi iam mutabilitate ui¬
cerunt. ut hoc ipso merito transcenderent.
qd̃ naturȩ suȩ ordine mutabilitati subesse
potuissent. Quia gͦ solius diuins. naturȩ est
umbras ignorantiȩ mutabilitatisq ñ ꝑpcti.

Expanded text:
In hoc ipsum vero quod redire ad vitam nititur, In hoc ipsum vero quod redire ad vitam nititur, defectus suos cogitur alterna semper mutabilitate tolerare. Quia ergo ex nihilo condita, ex se nihilominus infra se tendit nisi ad boni desiderii statum artificis sui manu teneatur. Ex eo itaque quod creatura est, deorsum ire habet. Virtute namque propria in praeceps posse se ire considerat, sed ad Creatorem suum amoris manu se retinet, ne cadat, quousque ad immutabilitatem transeat; et eo vere immortaliter, quo immutabiliter vivat. Ipsi quoque angelici spiritus mutabiles ex natura sunt conditi, quatenus aut sua sponte caderent, aut ex arbitrio starent. Sed quia humiliter elegerunt ei inhaerere, a quo creati sunt, hanc ipsam in se mutabilitatem suam standi jam immutabilitate vicerunt, ut hoc ipsum merito transcenderent, quo naturae suae ordine mutabilitati subesse potuissent. Quia ergo solius divinae naturae est, umbras ignorantiae mutabilitatisque non perpeti;
Abbreviated transcription (Latin):
tatio est. Id enim qd̃ mutat quasi ab eo quod
erat interficit. ut desinat esse qd̃ fuit. & incipi¬
at esse qd̃ ñ fuit. Lumen gͥ uerum creator ui¬
delicet nr̃ quia nulla mutabilitatis uicissitudi¬
ne tencbrescit. nullis naturȩ suȩ difectib ob¬
umbratur. s eius esse sine mutabilitate fulgere
est. tenebrȩ ei uel umbra mortis dicitur ñ inesse.
Unde alias scriptum est: apud quẽ ñ est trans¬
mutatio. nec uicissitudinis obumbratio. Et
unde rursum paulus apl̃s dicit. qui solus ha¬
bet immortalitatẽ. & lucem habitat in accessibi¬
lem. S cum cuncti nouerimꝰ. qd̾ & humana
anua & angelici sp̃s sint immortales institu¬
ti. cur ab apło solus ds̃ immortalitatem habe¬
re ꝑhibetur: nisi quia solus uere ñ moritur.
qui solus numqͣm mutatur: Humana quippe
anua in lapsum ñ caderet. si mutabilis non
fuisset. Quȩ a paradysi quoq gaudiis expulsa
si mutabilis ñ esset. ad uitam minime rediret.

Expanded text:
tatio est. Id enim quod mutat, quasi ab eo quod tatio est. Id enim quod mutat, quasi ab eo quod erat interficit, ut desinat esse quod fuit, et incipiat esse, quod non fuit. Lumen igitur verum, Creator videlicet noster est, qui nulla mutabilitatis vicissitudine tenebrescit, nullis naturae suae defectibus obumbratur; sed ejus esse sine mutabilitate fulgere est, tenebrae ei vel umbra mortis dicuntur non inesse. Unde alias scriptum est: Apud quem non est transmutatio nec vicissitudinis obumbratio . Et unde rursus Paulus dicit: Qui solus habet immortalitatem, et lucem habitat inaccessibilem . Sed cum cuncti noverimus, quod et humana anima, et angelici spiritus sint immortales instituti, cur ab Apostolo Deus solus immortalitatem habere perhibetur, nisi quia solus vere non moritur, qui solus nunquam mutatur? Humana quippe anima in lapsum non caderet, si mutabilis non fuisset. Quae a paradisi quoque gaudiis expulsa, si mutabilis non esset, ad vitam minime rediret.
Abbreviated transcription (Latin):
De quoꝵ dam quippe ignorantia dicitur. tene.¬
bris obscuratum habentes intellectum. Et rur¬
sum de obliuone quȩ in morte contingit. scͥp
traditur quicquid uiuendo cogitatur: quasi
quedam umbra mortis obliuio est. Sicut enĩ
agit mors interueniens ñ esse qd̃ fuit in uita:
ita interueniens agit obliuio ñ esse qd̃ fuit in
memoria. Recte itaq umbra cius dicitur. qͥa
uelut de ipsa exprimitur. dum uim illiꝰ so¬
piendo sensus imitatur. Ds̃ autem quia ma¬
la hominũ nec cogitata ignorat. nec ꝑpetrata¬
obliuiscitur. nisi ab eius oculis penitendo de¬
leantur. congrue dictum est. ñ sunt tenebrȩ.
& ñ est umbra mortis. ut abscondantur ibi
qui oꝑantur iniquitatem. Ac si diceret. iccir¬
co eius iudicio nullus absconditur: quia nul¬
latenus potest aut ñ uideri qd̃ facimus. aut
obliuisci qd̃ uidet: qmuis intelligi tenebre
uel umbra mortis ctiã aliter possunt. Omnis
namq immutatio. uelut quȩdam mortis imi¬

Expanded text:
De quorumdam quippe ignorantia dicitur: « TeneDe quorumdam quippe ignorantia dicitur: « Tenebris obscuratum habentes intellectum . » Et rursum de oblivione qutraditur quidquid vivendo cogitatur, quasi quaedam umbra mortis oblivio est. Sicut enim agit mors interveniens non esse quod fuit in vita, ita interveniens agit oblivio non esse quod fuit in memoria. Recte itaque umbra ejus dicitur, quia velut de ipsa exprimitur, dum vim illius sopiendo sensus imitatur. Deus autem quia mala hominum nec cogitata ignorat, nec obliviscitur, nisi ab ejus oculis poenitendo deleantur; congrue dictum est: Non sunt tenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi, qui operantur iniquitatem. Ac si diceret: Idcirco ejus judicio nullus absconditur, quia nullatenus potest, aut non videre quod facimus, aut oblivisci quod videt. Quamvis intelligi tenebrae et umbra mortis, etiam aliter possunt. Omnis namque immutatio, velut quaedam mortis imi
Abbreviated transcription (Latin):
sus cordis: Ecce occulta m̃tis nr̃e itinera nul¬
lus hominũ uidet. & tam̃ ante d̃i oculos tot
gressus ponimꝰ. quot affectus mouemꝰ. Tociens
ante illũ labimur. quociens a recto itinere. in¬
firmȩ cogitationis pede. claudiçamus. Nisi enĩ
in conspectu eiꝰ iste assiduus nr̃arum mentium
lapsus incresceret. ꝑ ꝓpħam scilicet ñ clamaret.
auferte. malũ cogitationũ ur̃arum ab oculis
meis. Hȩc nimirum dicens. uim cooꝑtȩ nr̃ȩ ma¬
liciȩ. quasi ferre. se ñ posse testatur. quȩ cooꝑta
illi esse ñ potest. quia uidelicet importune.
eius conspectui ingeritur. quicquid a nobis il¬
licitum occulte cogitatur. Omĩa enim sicut
scriptum est nuda & aꝑta sunt oculis cius.
Unde hic quoq apit subiungitur. Non sug
tencbrȩ & ñ est umbra mortis: ut abscondan¬
tur ibi qui oꝑantur iniquitatem. Quid per
tenebras nisi ignorantiam. & quid ꝑ umbram
mortis nisi obliuionẽ studuit designari:

Expanded text:
sus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nulsus cordis? Ecce occulta mentis nostrae itinera nullus hominum videt, et tamen ante Dei oculos tot gressus ponimus quot affectus movemus. Vet. IV. Toties ante illum labimur quoties a recto itinere infirme cogitationis pede claudicamus. Nisi enim in conspectu ejus iste assiduus nostrarum mentium lapsus incresceret, per prophetam scilicet non clamaret: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Haec nimirum dicens, vim coopertae nostrae malitiae quasi ferre se non posse testatur. Quae cooperta illi esse non potest, quia videlicet importune ejus conspectui ingeritur quidquid a nobis illicitum occulte cogitatur Omnia enim, sicut scriptum est, nuda et aperta sunt oculis ejus . Unde hic quoque apte subjungitenebrae, et non est umbra mortis, ut abscondantur ibi qui operantur iniquitatem. - Quid per tenebras nisi ignorantiam, et quid per umbram mortis, nisi oblivionem studuit designare?
Abbreviated transcription (Latin):
iniquum quempiã iniquitates suas libere
ꝓspicit cumulare. Subito enim tollitur: qui
alternantes motus intimȩ cogitationis. quib
quasi passib uel longe a dño recedimus. uel
pie ad dñm ꝓpinquamus. Ad dñm enĩ quasi
tot gressib mens accedit. quot bonis motib
ꝓficit. Et rursum tot gressib longe fit:
quot malis cogitationib decrescit. Unde
plerumq contigit. ut uecdum ꝓcedat in oꝑe
motus mentis. & tam̃ ꝑfecta iam culpa sit ex
ipso reatu cogitationis. sicut scriptum est: ma¬
nus in manu. ñ erit innocens malus. Manus
enim manui iungi solet. quando quiescit in
ocio. & nullus eam usus laboris exercet. Manꝰ
gͦ in manu. ñ erit innocens malus. Ac si dicc¬
ret: & si manus cessat in iniquo opere. malus
tam̃ non est innocens ꝑcogitationem. Quia gͦ
nouimus. qd̃ districte omĩa ñ solum facta. sed
saltem cogitata pensantur. quid faciemus de
incessu mali oꝑis. si sic suptiliter ds̃ iudicat gres¬

Expanded text:
iniquum quempiam iniquitates suas libere iniquum quempiam iniquitates suas libere prospicit cumulare. Subito enim tollitur, qui alternantes motus intimae cogitationis quibus quasi passibus, vel longe a Domino recedimus, vel pie Domino propinquamus. Ad Deum enim quasi tot gressibus mens accedit, quot bonis motibus proficit. Et rursum tot gressibus longe fit, quot malis cogitationibus deterescit. Unde plerumque contingit ut necdum procedat in opere motus mentis, et tamen perfecta jam culpa sit ex ipso reatu cogitationis, sicut scriptum est: Manus in manu non erit innocens malus . Manus enim manui jungi solet, quando quiescit in otio, et nullus eam usus laboris exercet. Manus ergo in manu non erit innocens malus. Ac si diceret: Et cum manus cessat ab iniquo opere, malus tamen non est innocens per cogitationem. Quia ergo novimus quod districte omnia non solum facta, sed saltem cogitata pensentur, quid faciemus de incessu mali operis, si sic subtiliter Deus judicat gres
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatũ suarum nequicias impleat. aliena
rapiat. innocentũ oppressione. satictur: & quia
necdum ꝑcutitur. uias suas adño aut ñ uide¬
riestimet. aut qd̾ pcius est approbari. Ueniet¬
ꝓfecto ueniet ȩierna & repentina ꝑcussio: &
tunc cognoscet cuncta adeo conspici. qndo se
imꝓuiso exitu uiderit. ꝓ cunctoꝵ retribitione.
damnari. Tunc in pęna sua oculos aꝑit. quos
diu tenutt clausos in culpa. Tunc considtras¬
se omĩa uerum iudicem sentit: q̃ndo maloꝵ
suoꝵ meritum iam euadere sentiendo ñ pos-¬
sit. Inquus gͦ qui diu expectatus est. iccir¬
co est rtpente sublatus. quia oculi dñi super
uias hominũ. & om̃s gressus coꝵ considerat.
Ac si diceret: quia ea quȩ dii patienter conspi¬
cit. quandoq inulta ñ descrit. Nam ecce su¬
bito uiolentum rapuit. & mala cius quȩ spec¬
tando ꝑtulit. animaduertendo resccauit. Ne¬
mo gͥ dicat humana facta dm̃ ñ cernere: cũ

Expanded text:
voluptatum suarum nequitias impleat, aliena voluptatum suarum nequitias impleat, aliena rapiat, innocentium oppressione 790 satietur, et quia necdum percutitur, vias suas a Domino aut non videri aestimet, aut quod pprofecto, veniet æterna & repentina percussio, & tunc cognoscet cuncta a Deo prospici, quando se improuiso exitu viderit pro cūctorū retributione dānari. Tunc in pœna sua oculos aperit quos diu tenuse omnia verum judicem sentiet, quando malorum suorum meritum jam evadere sentiendo non possit. Iniquus ergo qui diu exspectatus est, idcirco est repente sublatus, quia oculi Domini super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. Ac si diceret: Quia ea quae diu patienter conspicit, quandoque inulta non deserit. Nam ecce subito violentum rapuit, et mala ejus quae exspectando pertulit animadvertendo resecavit. Nemo igitur dicat humana facta Deum non cernere, cum
Abbreviated transcription (Latin):
li enĩ eius suꝑ uias hominũ: & om̃s gressus eoꝵ
considerat. Tunc enim ncquaqͣm considerare.
credebatur. qͣnͣdo iuolentus iste om̃e malum
qd̾ poterat inulte ꝑpetrabat. Estimabatur
ds iniusti acta ñ cernere. quia differebat iuste
damnare. & magna cius patientia quasi quȩ-¬
dam negligentia putabatur. Iniquiis qͦ ip̃se
tociens se in peccatis suis ñ uideri a deo credi¬
dit: quociens inulte peccauit. Cui ꝑ quendã
sapientem dicit᷑ : ne dicas peccaui. & quid acci¬
dit michi triste: E mendare ñ uult nequiciã:
ꝓ qua dignam ñ ꝑtulit penam. Quo pie expe¬
ctatus est. eo est ad peccandum nequiter insti-¬
gatus: & patientiam suꝑnȩ longanimitatis
despiciens unde corrigere culpam suam debu¬
it. inde cumulauit. sicut ꝑ eundem iob dicit᷑.
dedit ci d̃s locum penitentiȩ: & ille abutitur
co in suꝑbia. Sepe etiam quia pęnam quã me¬
retur repente ñ suscipit: hocipsum deo ñ esti¬

Expanded text:
li enim ejus super vias hominum, et omnes gressus eorum li enim ejus super vias hominum, et omnes gressus eorum considerat. - Tunc enim nequaquam considerare credebatur, quando violentus iste omne malum quod poterat inulte perpetrabat. Aestimabatur Deus injusti acta non cernere, quia differebat juste damnare, et magna ejus patientia quasi quaedam negltoties se in peccatis suis non videri a Deo credidit, quoties inulte peccavit. Cui per quemdam sapientem dicitur: Ne dicas, peccavi, et quid accidit mihi triste ? Emendare non vult nequitiam, pro qua dignam non pertulit poenam; et quo pie exspectatus est, eo est ad peccandum nequiter instigatus; et patientiae supernae longanimitatem despiciens, unde corrigere culpam suam debuit, inde cumulavit, sicut per eumdem Job dicitur: Dedit ei Deus locum poenitentiae, et ille abutitur eo in superbia . Saepe etiam, quia poenam quam meretur repente non suscipit, hoc ipsum Deo non aesti
Abbreviated transcription (Latin):
quis illum in morte rapiat ñ uidet. Absq ma¬
nu gͥ uiolentus aufertur: quia & raptorem su¬
um ñ intuetur. & tam̃ ducitur. Quem tanto
scquitur districtior sententia. qͣnto peccanti ci
magna est patientia p̃rogata: quia diuina
seueritas co iniquũ acrius punit. quo diutius
ꝑtulit. Sepe uͦ cuenit. ut dum peccatores suꝑ¬
na clem̃tia expectat. in maiore cordis cccitate
ꝓsiliant. Unde scriptum est. ignoras quia be¬
nignitas dĩ ad penitentiam te adducit: Tu
autem scdm duriciam tuam & cor impenitens.
thesaurrzas tibi iram in die irȩ. & reuelatio¬
nis iusti iudicii d̃ĩ. Ecce dum uolentus quisq
qd̃ ualuerit rapit. dũ inualidos opprimit. &
oum diu om̃e qd̾ nequiter concupiscit exercet
quia ñ subito ꝑcutitur. s ciꝰ in fine. pęna dif¬
fertur: nequissima cius actio a deo uideri non
creditur. Unde apte postqm cius narrauit in-¬
teritum: ilico de. dño adiungit dicens. Ocu-¬

Expanded text:
quis illum in morte rapiat non videt. Absque maquis illum in morte rapiat non videt. Absque manu ergo violentus aufertur, quia et raptorem suum non intuetur, et tamen ducitur. Quem tanto sequitur districtior sententia, quanto peccanti ei magna est patientia prorogata, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Saepe vero evenit, ut dum peccatores superna clementia exspectat, in majorem cordis caecitatem prosiliant. Unde scriptum est: An ignoras, quia benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei . Et ecce dum violentus quisque quos valuerit rapit, dum invalidos opprimit, et dum diu omne quod nequiter concupiscit exercet, quia non subito percutitur, sed ejus in finem poena differtur, nequissima ejus actio a Deo videri non creditur. Unde apte postquam ejus narravit interitum, illico de Domino adjungit, dicens: C
Abbreviated transcription (Latin):
robustiꝰ: qͣnto semꝑ stanti artius inherebat.
At ubi uetitum contigit. mox offenso creato¬
absorbuit. & dum uiuentute ad senium. semo
traheretur ad mortem. transeundo didicit. stan
do quid fuit. Cuiꝰ nos quia de ꝓpagine nasci¬
mur: radicis amaritudinem quasi in uirgul¬
to retinemus. Nam quia ex illo originem du¬
cimus. cius cursum nascendo sortimur: ut co
ipso cotidiano mom̃to quo uiuimus incessan¬
ter a uita transcamus. & uiuendi nobis spaciũ
unde crescere creditur: inde decrescat. Quia gͦ
ad summã moriendi cotidie tendimꝰ ꝑ incre¬
menta uiuendi: benẽ de morientib nequaqͣm
transibunt dicitur s ꝑtransibunt: quia transe¬
unt ctiã dum uiuunt. s ꝑtranseunt dũ mori
manu uͦ auferent eum: qui manu uiolentus
fuit. Absq manu auferent: quia uidelicet su¬
bito exitu urgente inuisibiliter rapitur. qui ui¬
sibiliter rapiebat. Uidit ipse quos rapuit. sed

Expanded text:
robustior, quanto semper stanti arctius inhaerebat. robustior, quanto semper stanti arctius inhaerebat. At ubi vetitum contigit, mox offenso creatoabsorbuit, et dum juventute ad senium, senio traheretur ad mortem, trdo quid fuit. Cujus nos quia de propagine nascimur, radicis amaritudinem quasi in virgulto retinemus. Nam quia ex illo originem ducimus, ejus cursum nascendo sortimur, ut eo ipso quotidiano momento quo vivimus incessanter a vita transeamus, et vivendi nobis spatium unde crescere creditur, inde decrescat. Quia ergo ad summam moriendi quotidie tendimus per incrementa vivendi, bene de morientibus nequaquam transibunt dicitur, sed pertransibunt, quia transeunt etiam dum vivunt, sed pertranseunt dum moriumanu vero auferent eum qui manu violentus fuit. Absque manu auferent, quia videlicet subito exitu urgente invisibiliter rapitur, qui visibiliter rapiebat. Vidit ipse quos rapuit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
rapiuntur. Tunc curuabuntur ꝑ sententiam
udicis: qui nunc curuari negligunt ꝑ humi¬
litatem cordis. E. lcti autem nc̃ inuiti cur¬
uentur in morte: sponte curuantur in humi¬
liatt. Unde sc̃ȩ eccłiȩ de conuersa ꝓle ꝑsccu¬
toꝵ dicitur: uemient ad te curui filii coꝵ. qui
humiliauerunt te. Et bene de morientibus
ppłis ñ ait transibunt. s ꝑtransibunt: quia
etiam uiuendo temporaliter cotidie. ad finem
tendimꝰ : & p̃sentẽ uitam quasi qndam uiam
subigendo transimꝰ. Hoc ipsum enĩ moritu¬
ros inuere quasi ad mortem ire est : & quot
dies uitȩ ꝑagimus. quasi in itincre ad locum
p̃positum tot passib ꝓpinquamus. Ipsa quippe
augmenta detrimenta sunt tempoꝵ. quia uitȩ
nr̃e spacia qͣnta esse ccꝑint. incipiunt iam tan
manente illo decederent tempora: nec cũ tem¬
porib ipse transiret. Stabat enim momentis
decurrentib: quia nequaqͣm ad uitȩ terminũ
ꝑ dierum increm̃ta tendebat. Stabat tanto

Expanded text:
rapiuntur. Tunc curvabuntur per sententiam judicis qui nunc curvari negligunt per humilitatem cordis. Electi autem ne inviti curventur in morte, sponte curvantur in humilitate. Unde sanctae Ecclesiae de conversa prole persecutorum dicitur: « Venient ad te curvi fum.---Et bene de morientibus populis non ait: Transibunt, sed pertransibunt, quia etiam vivendo temporaliter quotidie ad finem tendimus, et praesentem vitam quasi quamdam viam subigendo transimus. Hoc ipsum enim morituros vivere quasi ad mortem ire est. Et quot dies vitae peragimus, quasi in itinere ad locum propositum tot passibus propinquamus. Ipsa quippe augmenta detrimenta sunt temporum, quia vitae nostrae spatia quanta esse coeperint, incipiunt jam tantmanente illo decederent tempora, ne cum temporibus idecurrentibus, quia nequaquam ad extremum vitae per dierum incrementa tendebat. Stabat tanto
Abbreviated transcription (Latin):
enim in hac uita aliud quã deiectionẽ. sputa.
ludibria. mortẽq intuentium oculis ostendit:
S ꝑ hec infirma transitur ad summa: ꝑ hec
dedecora quȩ p̃cedunt. eterna nobis & głosa
pollicentur. Uidcrunt gͦ suꝑbi uas dñ sed
intelligere nolucrunt: quia dum abiecta quȩ
in se ille ostendit despiciunt : ꝑdiderunt
ista sublimia quȩ ꝓmittuntur. Uias itaq dĩ¬
intelligere est. & humiliter tolerare transito¬
ria. & ꝑscucranter expectare mansura: ut ex-¬
emplo dominico ȩterna quęratur głã ꝓbris tẽ¬
poralib comparata: & ñ qd̾ hic quisq tolerat.
s in id qd̾ expectat intendat. Ad hec gͦ suꝑbi
clausos oculos tenuerunt: quia dum in gloria
p̃sentis uitȩ suꝑbiunt: humilitatis dñicȩ celsi¬
tudinem ñ uiderunt. Lumen enim intelligen¬
tiȩ humilitas aꝑit: suꝑbia abscondit. Nam
secretũ qd̾dam pictatis est. & tanto minus ad
illud animus ꝑuenit. qnͣto magis intumescit.
quia eo ipso foras repellitur : quo insanius in¬

Expanded text:
ta aliud quam dejectionem, sputa, ludibria, mortemque intuentium oculis ostendit? Sed per haec infima transitur ad summa, per haec dedecora quae praecedunt aeterna nobis et gloriosa pollicentur. Viderunt ergo superbi vias Dei, sed intelligere noluerunt, quia dum abjecta quae in se illae ostendunt despiciunt, perdiderunt isti sublimia quae promittunt. Vias itaqintelligere est, et humiliter tolerare transitoria, et perseveranter exspectare mansura, ut exemplo Dominico aeterna quaeratur gloria opprobriis temporalibus comparata, et non quod hic quisque tolerat, sed in id quod exspectat intendat. Ad haec ergo superbi clausos oculos tenuerunt, quia dum in gloria praesentis vitae superbiunt, humilitatis Dominicae celsitudinem non viderunt. Lumen enim intelligentiae humilitas aperit, superbia abscondit. Nam secretum quoddam pietatis est, et tanto minus ad illud animus pervenit, quanto magis intumescit, quia eo ipso foras repellitur, quo insanius af
Abbreviated transcription (Latin):
hereant. quȩ exterius defluunt. s quȩ interiꝰ
ȩterna ꝑdiderunt. Indicat quid sententia
occulta decernitur: ne immoderate a nobis
hȩc publica cogitentur. Dicit quid super nos
agatur de nobis. ut ab hoc publico tempora¬
litatis. colligamus oculũ cordis. ad secretum
narrata sunt de pena maloꝵ. subito infertur
occultum iudicium qd̃ pie suꝑ nos iusteq dis¬
ponitur. quom alii ꝑdunt qd̃ tenere uideban¬
tur: & alii accipiunt. qd̃ alii ex meritis ꝑdue.

Expanded text:
haereant quae exterius defluunt, sed quae interius haereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum cordis ad secretum narrata sunt de poena malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo alii perdunt quod tenere videbantur, et a
Abbreviated transcription (Latin):
namq uisibilib quȩ iituetur cor nr̃m ꝯtra se
spargitur: & quid de se intrinsecus agatur ob-¬
liuiscitur. dũ extrinsetus occupatur. Diuina
autem uox terribilib sententiis suis. quasi
quib dam clauis illud pungit ut cuigilet: &¬
homo occulta suꝑ se iudicia quȩ. p̾ssus torpore.
dissimulat. terrore saltim pulsatus expauescat.
Ut enim suꝑiꝰ docimus. ipso usu uitȩ ueteris
mens male assueta deprimitur. & in hec quȩ
expectat exterius quasi dormiens sopitur: quia
postqͣm semel se ad appetenda uisibilia foras
fudit. a contemplandis inuisibilib intus cua
nuit. Unde nunc necesse est: ut quȩ ꝑ uisibi¬
lia spargitur: de inuisibilib in iudiciis feria¬
tur. Et quia in his se exteriorib male delec¬
tata ꝓstrauit. saltem ꝑcussa requirat qd̃ de¬
seruit. Ecce autem scriptura sacra terrore. quo¬
dam torpentia corda transfigit : ne in his in¬

Expanded text:
namque visibilibus, quae intuemur, cor nostrum extra se namque visibilibus, quae intuemur, cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur, obliviscitur, dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit, ut evigilet, ut homo occulta super se judicia, quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae exspectat exterius quasi dormiens sopitur; quia postquam semel se ad appetenda visibilia foris fudit, a contnuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his in
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ intuentes exitum conuersationis. imita¬
mini fidem. Suꝑiꝰ uidelicet dũ spiritalia p̃-¬
cepta loquerctur. quasi funcs miserat: post¬
modũ uͦ memorans exempla maioꝵ. quasi ue¬
teres pannos adhibebat. Excitati gͦ tot uocib
p̃ceptoꝵ. adiuti tot cõparationib exemploꝵ.
ad corda nr̃a redeamus: discutiamꝰ om̃e qd̃
agimus : & quicqͥd in nobis diuinȩ rectitudi¬
nis regulam offendit accusemꝰ : ut apud di¬
strictum iudictm ipsa nos accusatio excuset.
In hoc enim mentis nr̃e iudicio tanto citius ab¬
soluimur. qͣnto nos districtiꝰ reos tenemus: nec
ad hȩc agenda ꝑdenda sunt tempora quibus
uacat. quia ad hȩc agenda post huiꝰ uitȩ tem¬
enim ultra in hominis potestate est. ut ueni¬
at ad dm in iudicium. Iccirco namq memo¬
ramur qd̃ tunc ñ possumꝰ : ne nunc qd̃ possu¬
mus negligamus. S ecce negocia occupant.
quȩ nobis incessanter opposita considerandis
nobis mentis nr̃e oculum declinant. In istis

Expanded text:
um intuentes exitum conversationis imitamini fidem . Superius videlicet dum spiritualia praecepta loqueretur, quasi funes miserat; postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Excitati ergo tot vocibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nos redeamus: discutiamus omne quod agimus; et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit, accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. In hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtius reos tenemus; nec ad haec agenda perdenda sunt tempora, quibus vacat; quia ad haec agenda post hujus vitae temenim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namque memoramur quod tunc non possumus, nec nunc quod possumus, negligamus. Sed ecce negotia occupant, quae nobis incessanter opposita a considerandis nobis mentis nostrae oculum declinant. In istis