comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crificiũ inqͥt ⁊ oblationẽ noliusti.
Quid g̃ : lam nos hoc tpr̃e sine sa¬
crificio dimissi sumꝰ: Absit. Corpꝰ
autẽ ꝑfecisti.m. Ideo illa noliusti
ꝓmittebat᷑ quib dã signis. Ablata
sunt signa ꝓmittentia qr exhibi¬
ta ẽ ueritas ꝓmissa. In hoc corpore
sumꝰ. huius corporis participes
sumꝰ. Qđ acccipimus nounnus.
& qui ñ nostis noueritis: cũ didice

Expanded text:
crificium, inquit, et oblationem noluisti. Quid ergo? Nos jam hoc tempore sine sacrificio dimissi sumus? Absit. Corpus autem perfecisti mihi. Ideo illa noluisti mittebatur quibusdam signis: ablata sunt signa promittentia, quia exhibita est veritas promissa. In hoc corpore sumus, hujus corporis participes sumus, quod accipimus novimus: et qui non nostis noveritis,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ esse ad om̃s. docibilem. pacientem.
Et ne quisquã ex eo putet cessandum
sibi eẽ a correptioe erroris alterius:
ude qͥd adiungat. In modestia inqͥt
corripientẽ diuersa sentientes. Quo¬
mͦ in modestia. quomͦ corripientem:
nͥ cũ lenitatẽ corde retinemus: & ali¬
quã medicam̃ti acrimoniã uerbo
correptiõis asꝑgimus: Nequando¬

Expanded text:
tem esse ad omnes, docibilem, patientem. Et ne quisquam ex eo putet cessandum sibi esse a correptione erroris alterius, vide quid adjungat: In modestia, inquit, corripientem diversa sentientes . Quomodo in modestia, quomodo corripientem, nisi cum lenitatem corde retinemus, et aliquam medicamenti acrimoniam verbo correptionis aspergimus? Ne
Abbreviated transcription (Latin):
ire quȩ nẽ maior nc̃ minor ꝓpeccatoꝵ¬
ioe: diuersitate. salubrit᷑ adhibet᷑ tc̃ est
salubris. quando suꝑnus medicus
respicit. Non enĩ aliqͥd ꝓficit. nͥ cũ
facit ut peccati sui quẽquȩ pęniteat
Et qͥs hoc dat. nͥ qͥ respexit apłm petrũ
negantẽ: & fecit flentẽ: Unde ⁊⁊ paui¬
lus apłs postea quã dix̃ cũ modestia
corripiendos ẽẽ diuersa sentientes:

Expanded text:
, quae nunc major, nunc minor pro peccatorum diversitate salubriter adhibetur; et tunc est salubris, quando supernus medicus respicit. Non enim aliquid proficit, nisi cum facit ut peccati sui quemque poeniteat. Et quis hoc dat, nisi qui respexit apostolum Petrum negantem, et fecit flentem ? Unde et apostolus Paulus posteaquam dixit, cum modestia corripiend
Abbreviated transcription (Latin):
nis cõparatioe sc̃oꝵ sed etiã disrup¬
tis retib hereses⁊ scismata existunt.
in eis qͥ magisiã ex domo quã in do¬
mo ẽẽ dicendi st̃: de quib dr. Ex no¬
bis exiert: sed ñ erant ex nobis. Se¬
paratiores enĩ sunt iã etiã corpora¬
liter segregati: quã illi qui interuis
carnaliter ⁊ animalit᷑ uiuunt: & sp̃i¬
eũ absq nobis : sed potius uniuis mo¬
dthabitantes in domo. meream᷑ ut
habitare etiã ipse dignet᷑ in nobis.
que dicunt in cordib suis idẽ in
talib cubilib sius compungant᷑.

Expanded text:
nis comparatione sanctorum, sed etiam disrupnis comparatione sanctorum, sed etiam disruptis retibus haereses et schismata existunt in eis, qui jam magis ex domo quam in domo esse dicendi sunt, de quibus dicitur, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis . Separatiores enim sunt jam etiam corporaliter segregati, quam illi qui interius carnaliter et animaliter vivunt, et spirieum absque nobis; sed potius unius modi habitantes in domo, mereamur ut habitare etiam ipse dignetur in nobis. quae dicunt in cordibus suis, id est in talibus cubilibus suis, com
Abbreviated transcription (Latin):
merabilia talia. Hec domꝰ etiã tri¬
ticũ dicit᷑ siue tricenũ siue sexage¬
nũ. siue centenũ fructũ afferens
cũ tolerantia. Hec domꝰ ẽ in uasis
aureis ⁊ argenteis. ⁊ lapidib p̃ciosis.
& lignis imputribilib. huic domui
dicit᷑ sufferentes inuicẽ in dilectio¬
ne. studentes seruare unitatẽ sp̃c
in uincło pacis. & templũ eñĩ dĩ
sc̃m ẽ qđ estis uos. Hȩc quippe est¬
in bonis fidelib ⁊ sc̃is di serius ubiq
disꝑsis ⁊ sp̃a tali unitate deuinctis
in eadẽ cõmuniõe sacram̃toꝵ: siue
se facie nouerint suie ñ nouerint.
Alios autẽ ita dici ẽe̾ in domo ut ñ
ꝑtineant ad compagẽ domꝰ. nec
ad societatẽ frucdiferȩ pacificȩq
ñ p̃ossumꝰ. dicente apło. In magna
autẽ domo ñ solũ aurea uasa sunt.
uel argentea: sed ⁊ lignea ⁊ fictilia.
Et alia quidẽ sunt in honorẽ. alia uͦ
ran contumeliã. Ex hoc numero in¬
numerabili ñ solũ turba intus pre¬
mens cor paucoꝵ in tante multitudi.¬

Expanded text:
Haec domus etiam triticum dicitur, sive tricenum, sive sexagenum, sive centenum fructum afferens cum tolerantia . Haec domus est in vasis aureis et argenteis , et lapidibus pretiosis, et lignis imputribilibus. Huic domui dicitur, Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem spiritus in uinculo pacis, et: templum enim dei sanctum est, quod estis uos. haec est quippe in bonis fidelibus et sanctis dei seruis ubique dispersis et spiritali unitate deuinctis in eadem communione sacramentorum, siue se facie nouerint siue non nouerint. alios autem ita dico esse in domo, ut non pertineant ad conpagem domus nec ad societatem fructiferae pacificaequenon possumus dicente apostolo: in magna autem domo non solum aurea uasa sunt uel argentea, sed et lignea et fictilia. et alia quidem sunt inro in contumeliam . Ex hoc numero innumerabili, non solum turba intus premens cor paucorum in tantae multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Qyosclã qͥ circa ueritatẽ ab erra¬
uerant ⁊ fidẽ quoꝵdã subuertebant¬
tismo. quoꝵsermo ut cancer serpebat:
cũ euitandos ẽẽ diceret in una tam̃¬
domo magna eos fuisse significat.
s tanꝗͣ uasa in contumeliam. Credo
qđ ñdũ foras exierant. Aut si ĩa exi.¬
erant: quomͦ eos dicit in eadẽ domo
magna cũ uasis honorabilib nͥ forte
ꝓpter ipsa sacram̃ta. quȩ separatis
etiã hereticoꝵ conuenticulis ñ muta¬
ta sunt : Ad unã magnã domũ dicit
om̃s. s diuersis meritis ꝑtinere: ali¬
os in honorẽ. alios in contumeliam.
tiusmodi. erit uas in honorẽ scĩfica¬
tũ utile dño ad omẽ opꝰ bonũ para¬
tũ. Quid ẽ aurẽ mundare semet ip.¬
sũ ab istiusmodi : nisi qđ paulo ante
dixit recedat ab iniqͥtate omĩs qui
nominat nom dñi: Et ne quisquã
putaret tanquã in una domo mig¬
na ꝑire se posse cũ talib: uigilantis¬
sime pͣdixit. Nouit dñs qͥ sunt euis
eos uidelicet qͥ recedendo ab iniga:¬

Expanded text:
sdam, qui circa ueritatem aberrauerant et fidem quorundam subuertebant, quorum sermo ut cancer serpiebat, quos cum euitandos esse diceret, in una tamdsed tanquam vasa in contumeliam. Credo quod nondum foras exierant. Aut si jam exierant, quomodo eos dicit in eadem magna domo cum vasis honorabilibus: nisi forte propter ipsa Sacramenta, quae separatis etiam haereticorum conventiculis non mutata sunt, ad unam magnam domum dicit omnes, sed diversis meritis pertinere, alios in honorem, alios in contumeliam? tiusmodi, erit uas in honorem sanctificatum, utile domino, ad omne opus bonum paratum. quid est autem mundare semet ipsum a talibus nisi quod paulo ante dixit: recedat ab iniustitia omnis qui nominat nomen domini? et ne quisquam putaret tamquam in una domo magna perire se posse cum talibus uigilantissime praedixit: nouit dominus qui sunt eius, eos uidelicet qui recedendo ab iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
nec deesse uoluit fr̃um correptioni:¬
O ne: studere certamini. Alulti enĩ ho¬
mines cũ a sõno excitant᷑ litigare uo¬
lunt. aut rursus dormire cum litiga¬
re ꝓhibent᷑. Pax gͥ ⁊ dilectio cõmunis
periculi cogitatiõe in corde seruent᷑.
modus autẽ sermonis siue acrius siue
blandius ꝓferat᷑. sic̃ salus eius quẽ cor

Expanded text:
nec deesse voluit fratrum correptioni, nec studere certamini. Multi enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt; aut rursus dormire, cum litigare prohibentur. Pax igitur et dilectio, communis periculi cogitatione, in corde serventur: modus autem sermonis, sive acrius, sive blandius proferatur, sicut sal
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiã ubi ẽent boni ⁊ mali: donec
infine sicͣ area uentilata purgetur.
Qđsi ita ẽ: in ipsa eccłia id:÷ in ipsa
domo magna erant uasa incontu¬
meliã. quoꝵ sermo ut cancer serpebat.
Im̃ib consideratis puto me non¬
iͥ temere dicere alios ita ẽẽ in domo
d̾i ut ipsi etiã sint eadẽ domꝰ d̃i quȩ
no. d̾r edificari suꝑͣ petrã. quȩ unica
colũba appellattir: quȩ sponsa pul¬
chra sine macula ⁊ ruga. & hortus
conclusus. fons signatus. puteus aq̃
uiuȩ paradysus cũ fructu pomoꝵ
Quȩ domusetiã claues accepit: ac po¬
testatẽ ligandi ac soluendi. Panc
domũ siqͥs corripientẽ. corrigentemq

Expanded text:
ecclesiam, ubi essent boni et mali, donec ecclesiam, ubi essent boni et mali, donec in fine sicut area uentilata purgetur. quod si ita est, in ipsa ecclesia, id est in ipsa domo magna erant uasa in contumeliam, quorum sermo ut cancer serpebat.mnibus consideratis, puto me non temere dicere, alios ita esse in domo Dei, ut ipsi etiam sint eadem domus Dei, quae dicitur aedificari super petram , quae unica columba appellatur , quae sponsa pulchra sine macula et ruga , et hortus conclusus, fons signatus, puteus aquae vivae, paradisus cum fructu pomorum : quae domus etiam claves accepit, ac potestatem solvendi et ligandi . Hanc domum si quis corripientem corrigentemque
Abbreviated transcription (Latin):
II. de ci ocło opus ẽ ut inueniat᷑ uia sapi¬
sermo entie: cui tante maloꝵ ⁊ ꝑuersorũ¬
ne dm hominũ deceptiones erroresq obstre¬
uenire ad certissimã pacẽ ⁊ mimobi¬
lẽ stabilitatẽ sapientiȩ. Uehement᷑
enĩ metuendũ ẽ ne studio altercan¬
di ⁊ contendendi qͥsq ñ uideat qdđ
a paucis uideri potest: ut paruus
sit strepitus contradicentiũ: nisi etiã
sibi ipsi obstrepant. Quo ꝑtinet enã
ñ oportet litigare s mitẽ esse ad oms

Expanded text:
ia sapientiae, cui tantae malorum et perversorum hominum deceptiones et errores obstr hoc est venire ad certissimam pacem et immobilem stabilitatem sapientiae. Vehementer enim metuendum est, ne studio altercandi vel contendendi quisque non videat quod a paucis videri potest, ut parvus sit strepitus contradicentium, nisi et sibiipsi obstrepant. Recte ergo on oportet litigare, sed mitem esse ad
Abbreviated transcription (Latin):
dñs qui sunt eus: & recedat ab iniqͥa¬
te omĩs qui nominat nom̃ d̾ni. Alo¬
do ab iniqͥtate recedat. Ab iniqͥs em̃
ñ potest recedere: qi mixta ẽ palea tri¬
tico. usq dũ uentilet᷑. Quid dicimus
fr̃es: & in tpsa area. mira rese̾ de tri¬
tico. Recedit a palea cũ expoliatur:
ñ recedit ab area cũ triturat᷑. Quan¬
do autẽ omino separabit᷑ Cũ uene¬
rit uentilator. Ergo mͦ area in orbe
terrarũ ẽ. Necesse ẽ ut si ꝓficis. inter
iniqͦs uiuas. Ab iniqͥs recedere ñ potes.
hierłm captiuã ab huius scłi babylo¬
nia decursis tp̃rib liberari: nullũꝙ
ex illa ẽẽ ꝑiturũ: qr qͥ perierit ñ ex
illa erat. Firmũ enĩ dĩ fundam̃tũ
stat: habens signaculũ hoc. Nouit
dñs qui sunt eius. & recedat ab in¬

Expanded text:
 recedat ab injustitia omnis qui nominat nomen Domini» . Modo ab iniquitate recedat: ab iniquis enim non potest recedere, quia mixta est palea tritico usque dum ventiletur. Quid dicimus, fratres? Et in ipsa area, mira res est de tritico: recedit a palea, cum exspoliatur; et non recedit ab area, cum trituratur. Quando autem omnino separabitur? Cum venerit ventilator. Ergo modo area in orbe terrarum est: necesse est ut, si proficis, inter iniquos vivas. Ab iniquis recedere non potes; Hierusalem captivam ab hujus saeculi Babylonia decursis temporibus liberari: nullumque ex illa esse periturum, quia qui perierit non ex illa erat, firmum enim fundamentum Dei stat habens signaculum hoc: novit Dominus qui sunt ejus, et recedet ab
Abbreviated transcription (Latin):
Et si omniũ diceret: om̃s intelligere
deberemus. ꝑtinentes ad ciuitatẽ ba-¬
byloniã quȩ habet dampnari cũ dia¬
bolo. Tam̃ fidẽ quoꝵ dã dixit. Et qua¬
si diceret᷑ ei. & qͥs eis potest resistere. sub¬
iecit stati. Firmũ autẽ fundam̃tũ di

Expanded text:
et si omnium diceret, omnes intelligere deberemus pertinentes ad civitatem Babyloniam, quae habet damnari cum diabolo: tamen «fidem quorumdam» dixit. Et quasi diceretur ei, Et quis eis potest resistere? subjecit statim: «Firmum autem fundamentum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ec moueat qđ sepe diabolus sedu¬
ĩ cit etiã illos: qui regenerati iã in xp̃o¬
re uias ingrediunt᷑ di. Nouit enĩ dnsqͥ
sunt eius. Ex his in ȩternã dampna-¬
tionẽ nemine̾ ille seducit. Sic enĩ eos
nouit dns ut ds quẽ nichil latet etiã de b.¬
futuroꝵ n ut hõ qͥ hominẽ ad p̃sens
uidet. si tam̃ udet. cuius cor nͣ uidet.
qualis autẽ postea sit futurus nec se

Expanded text:
ec moueat, quod saepe diabolus seducit etiam illos, qui regenerati iam in Christo uias ingrediuntur Dei. Nouit enim Dominus qui sunt eius; ex his in aeternam damnationem neminem ille seducit. Sic enim eos nouit Dominus, ut Deus, quem nil latet etiam futurorum, non ut homo, qui hominem ad praesens uidet si tamen uidet, cuius cor non uidet. qualis autem postea sit futurus nec se
Abbreviated transcription (Latin):
s tũ ẽ tanquam area: sed nouit d̃ns¬
ohm qui sunt eius. Si tu nosti qđ trituras
ꝙ ibi ẽ latens massa: nec consumit
trituratio qđ purgatura ͤ uentilatio.
Certisimus fres qr om̃s qui sumus in
corpore dm̃ ⁊ manemꝰ in illo ut ⁊ ip¬
se maneat in nobis: in hoc scło ne¬
cesse habemus usq in fine̾ inter
malos uiuere. Non intͣ illos dico
malos qui blasphemant. xpͣm. raro
enĩ iã inueniunt᷑ qͥ lingua blasphe¬
mant: sed multi qͥ uita. Necesse eͣ
ꝗͦ ut int̾ illos usq in finẽ uiuamꝰ.

Expanded text:
mixtum est tanquam in area: sed novit Dominus qui sunt ejus . Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod purgatura est ventilatio; certi sumus, fratres, quia omnes qui sumus in corpore Domini, et manemus in illo, ut et ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse est ergo ut inter illos usque in finem vivamus.
Abbreviated transcription (Latin):
niat. Nenit hora: in qͦ om̃s qͥ in mo¬
num̃tis st̃. Quid euidentuis: quid
exp̃ssius: Corpora sunt in monum̃¬
tis: animȩ ñ sunt in monum̃tis. nec
enĩ attendentes uerba quȩ assidue
tes quom̃ dicat᷑. arbitrati sunt iam
factã ẽẽ resurrectionẽ: nec ullã ul¬
terius in fine tempoꝵ ẽe sperandã.
Ex quib est inqͥt hymeneus ⁊ philetꝰ
qͥ circa fidẽ aberrauert: dicentes re-
eos arguens detestat᷑ qui tam̃ dicit
nos resurrexisse cũ xpͣo. Unde: nͥ qr
hoc ꝑ fidem ⁊ spem ⁊ dilectionẽ fac¬
tio corporis nr̃i. quã expectantes in
nobismet ipsis ingemuscimꝰ. Unde
est ⁊ illud. Spe gaudentes: in tribu¬

Expanded text:
ia venit hora, in qua omnes qui in monumentis sunt. Quid evidentius? quid expressius? Corpora sunt in monumentis: animae non sunt in monumentis, nec enim adtendentes uerba, quae assidue tes, quatenus dicantur, arbitrati sunt iam factam esse resurrectionem nec ullam ulterius in fine temporum esse sperandam, ex quibus est, inquit, Hymenaeus et Philetus, qui circa ueritatem aberrauerunt dicentes reeos arguens detestatur, qui tamen dicit nos resurrexisse cum Christo. Unde, nisi quia hoc per fidem, et spem, et dilectionem factio corporis nostri, quam exspectantes in nobismetipsis ingemiscimus. Unde et illud: Spe gaudentes, in tribu
Abbreviated transcription (Latin):
locuturũ. Quia uenit hora: ñ addi¬
dit ⁊ nc̃ est. Ergo horã quandã uult
insinuare in fine scłi. Hora nunc ẽ
ut resurgant mortui: hora erit in
fine scł̃i ut resurgant mortui. Sed
resurgant in m̃te: tẽ in carne. Resur¬
gant nc̃ in m̃te ꝑ uerbũ di filiũ dĩ:
resurgant tc̃ in carne ꝑ uerbũ dei
caruẽ factũ filiũ hominis. Exp̃ssius¬

Expanded text:
cere. Quia venit hora. Non addidit, et nunc est: ergo horam quamdam vult insinuare in fine saeculi. Hora nunc est ut resurgant mortui, hora erit in fine saeculi ut resurgant mortui: sed resurgant nunc in mente, tunc in carne; resurgant nunc in mente per Verbum Dei Filium Dei, resurgant tunc in carne per Verbum Dei carnem factum, filium hominis. Nequ
Abbreviated transcription (Latin):
factã ẽẽ. & fidẽ qͦrũdã subuertunt
Iã factã ẽẽ resurrectionẽ dicebant.
s eo mͦ ut alia nͣsꝑaret᷑: & repͣhende¬
bant hoines qͥui sperabant resur¬
rectionẽ carnis. uelut iã resurrec¬
tio que ꝓmissa erat credendo im¬
pleretur inmͣte. Repͣhendit eos
apłs. Cur eos repͣhendit: Nonne
Uenit hora ⁊ neͣ ẽ. quando mortui
audient uoce filii dĩ: & qͥ audierint
uiuent. S de uita m̃tiũ loquor ad¬
huc: ait tͥ iħs. Nundu̾ loquor de
uita corpoꝵ. sed loquor de uita
ẽ uita corpoꝵ. Nã scio ẽe̾ corpora
in monumentis iacentia : scio ⁊ cor¬
pora ur̃a in monum̃tis futura.
Nundũ de illa resurrectioe loquor.
de ista loquor. In ista resurgite: ne
ad penã in illa resurgatis. Cũ gͦ ip¬
si m̃ti loquor audiat. id: obediat
& uiuat. Noli itaq dne tacere de
resurrectiõe. carnis: ne ñ eã credant
homines: & remaneamꝰ nos argum̃¬
tatores ñ p̃dicatores. Nunc audite¬

Expanded text:
idem quorumdam subvertunt . Jam factam esse resurrectionem dicebant, sed eo modo ut alia non speraretur: et reprehendebant homines qui sperabant resurrectionem carnis, velut jam resurrectio quae promissa erat, credendo impleretur in mente. Reprehendit eos Apostolus. Cur eos reprehendit? Nonne enit hora, et nunc est, quando mortui audient vocem Filii Dei; et qui audierint, vivent? Sed de vita mentium loquor adhuc, ait tibi Jesus: nondum loquor de vita corporum; sed loquor de vita est vita corporum: nam scio esse corpora in monumentis jacentia, scio et corpora vestra in monumentis futura; nondum de illa resurrectione loquor: de ista loquor, in ista resurgite, ne ad poenam in illa resurgatis. Sed ut si menti loquor, audiat, id est obediat, et vivat. 15. Noli itaque, Domine, tacere de resurrectione carnis; ne non eam credant homines, et remaneamus nos argumentatores, non praedicatores. Ergo si
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͣm transiturȩ erant umbrȩ
luce ueniente: ido dix̃ libera sara
q̃ significabat liberã ciuitatẽ. cui
rursus alio mͦ significandȩ etiã
illa umbra seruiebat. eice ancillã
⁊ filiũ eius. Non enĩ heres erit filiꝰ
ancillȩ cũ filio meo ysaach: qđ
ait apłs cũ filio lib̾e. Itaq fratres
autẽ ciuies tͣrene ciuitatis. peccato
uiciata natura: cęlestis uͦ ciuitatis
ciues parit a pecc̃o naturã liberans
gr̃a. Unde illa uocant᷑ uasa irȩ.
ista uasa miscd̾iȩ. Significatũ est
hoc etiã in duob filiis abrahȩ.
qđ unus de ancilla quȩ dicebat᷑
agar scałm carnẽ natus ẽ ismahel:
alter autẽ de sara lib̾a scđm reꝓmissi¬

Expanded text:
m transiturae erant umbrae luce ueniente, ideo dixit libera Sarra, quae significabat liberam ciuitatem, cui rursus alio modo significandae etiam illa umbra seruiebat: Eice ancillam et filium eius; non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Isaac, quod ait apostolus: Cum filiautem ciues terrenae ciuitatis peccato uitiata natura, caelestis uero ciuitatis ciues parit a peccato naturam liberans gratia unde illa uocantur uasa irae, ista uasa misericordiae. Significatum est hoc etiam in duobus filiis Abrahae, quod unus de ancilla, quae dicebatur Agar, secundum carnem natus est Ismael, alter est autem de Sarra libera secundum repromissi
Abbreviated transcription (Latin):
Umbra gͥ quędã cuitatis huius &
imago ꝓpħica significandȩ potiꝰ
quã pͣsentande seruiuit in terris:
quo eã tpr̃e demonstrari oporte¬
bat. & dicta ẽ ctiã ipsa ciuitas sc̃a.
merito significantis imaginis. ñ
expͣsse sicut futura ẽ ueritatis.
De hac unagine seruiente ⁊ de
illa quã significat lib̾a ciuitate

Expanded text:
Umbra sane quaedam ciuitatis huius et imago prophetica ei significandae potius quam praesentandae seruiuit in terris, quo eam tempore demonstrari oportebat, et dicta est etiam ipsa ciuitas sancta merito significantis imaginis, non expressae, sicut futura est, ueritatis. De hac imagine seruiente et de illa, quam significat, libera ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
uocatione gentiũ in ysaach. id est
in filio ꝓmissioĩs: qͦ significat᷑ grã
nͥ natura : ꝙr de sene i anu sterili
ꝓmittit᷑ filius. Quãuis enĩ ⁊ natu¬
ralẽ ꝓcreatioĩs excursũ ds̃ operet᷑
ubi tam̃ euidens opus dĩ ẽ. uiciata
⁊ cessante natura : ibi euidentius
intelligit᷑ gr̃a. Ee qr hoc ñ ꝑ gene¬
rationem s ꝑ regenerationem fu¬
turũ erat: ido tcͦ imꝑata ẽ circũci¬
sio quando de sara ꝓmissus ẽ filius.
Et qđ om̃s ñ solũ filios uerũ etiã
seruos uernaculos ⁊ empticios cir¬
cũcidi iubet: ad om̃s istã grãm ꝑ
tinere testat᷑ Quid enĩ aliud cir¬
cũcisio significat: quã naturã exuta
uetustate renouatã: Et qͥd aliud
quã xp̃m octauus dies: qui ebdo¬
madȩ completa hoc ẽ post sabbatũ Itẽ de¬
resurrexit : Parentũ mutant᷑ ⁊ no¬
mina: om̃ia resonant nouitatẽ: &
in testam̃to ueteri obumbrat᷑ no¬
uĩ. Quid ẽ eñĩ qđ dicit᷑ testam̃tũ

Expanded text:
catione gentium in Isaac, id est in filio promissionis, quo significatur gratia, non natura, quia de sene et anu sterili promittitur filius. Quamuis enim et naturalem procreationis excursum Deus operetur: ubi tamen euidens opus Dei est uitiata et cessante natura, ibi euidentius intellegitur gratia. Et quia hoc non per generationem, sed per regenerationem futurum erat, ideo nunc imperata est circumcisio, quando de Sarra promissus est filius. Et quod omnes non solum filios, uerum etiam seruos uernaculos et emticios circumcidi iubet, ad omnes istam gratiam pertinere testatur. Quid enim aliud circumcisio significat quam naturam exuta uetustate renouatam? Et quid aliud quam Christum octauus dies, qui hebdomade conpleta. hoc est post sabbatum, resurrexit? Parentum mutantur et nomina: omnia resonant nouitatem, et in testamento uetere obumbratur nouum. Quid est enim quod dicitur testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
plata qđ credebat ⁊ qđ sꝑabat indep.¬
ta: in qua plenituoine karitatis p̃cep¬
tũ illud implebit᷑. diliges dñm d̾m
tuũ ex toto corde tuo ⁊ ex tota anima
tua.⁊ ex tota m̃te tua. Nam cũ ẽ adhuc
aliqͥd carnalis concupiscentiȩ. qđ uł sEx cc en
continendo frenet᷑: ñ omĩmꝰ ex tota ugłi sedin¬
anima diligit᷑ ds. Non enĩ caro si ioħ. l.ͥ.¬
ne anima concupiscit quãuis caro
concupiscere dicat᷑ qr carnalit᷑ aĩma
concupiscit. Tunc erit iustus sine
ullo omino peccato: qr nulla lex
erit in mẽbris eius repugnans legi
m̃tis eius: sed prorsus toto corde tota
pͥmũ sũmũq p̃ceptũ. Cur gͦ ñ p̃ei¬
p̃ciperet᷑ homini ista ꝑfectio: quã

Expanded text:
plata quo credebat, et quod sperabat indepta. In qua plenitudine charitatis praeceptum illud implebitur: diliges dominum deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et ex tota mente tua. nam cum est adhuc aliquid carnalis concupiscentiae, quod uel continendo frenetur, non omni modo ex tota anima diligitur deus. non enim caro sine anima concupiscit, quamuis caro concupiscere dicatur, quia carnaliter anima concupiscit. tunc erit iustus sine ullo omnino peccato, quia nulla lex erit in membris eius repugnans legi mentis eius, sed prorsus toto corde, tota primum summumque praeceptum. cur ergo non praeciperetur ho
Abbreviated transcription (Latin):
iinni quib pastor uita est. Quid igitur. s ex serñ¬
Iã in cęlo sumus: In cęlo: scđm fidẽde ũbi.
Si enĩ nͣ in cęlo. ubi sursũ cor: Si
ñ in cęlo: unde apłs paulus dixit.
nr̃a autẽ conu̾satio in cęlis est:
Corpore ambulamꝰ in t̾ra: corde ha¬
bitamus in cęlo. Habitamꝰ ibi: si
illuc aliqͥd mittimus qđ ibi nos tene¬
at. slemo enĩ habitat corde: nͥ unde
cogitat. Inde Autẽ cogitat: ubi thes¬
aurizat. Thesaurizauit in t̾ra: cor
ipsius a tͣra ñ recedit. Thesaurirauit
in cęlo: cor ipsius a cęlo ñ discedit
dño aꝑte dicente. Ubi eͣ thesaurus
ne ñ decet. Et enĩ quisq cũ ceꝑit¬
iã innouari: ia corde in hierłm
cantat. dicente apło conu̾satio mͣa¬

Expanded text:
 quibus pastor vita est. Quid igitur? Jam in coelo sumus? In coelo secundum fidem. Si ergo in coelo, ubi, Sursum cor? Si n in coelo, unde apostolus Paulus dicit, Nostra enim conversatio in coelis est ? Corpore ambulamus in terra, corde habitamus in coelo. Habitamus ibi, si illuc aliquid mittimus quod ibi nos teneat. Nemo enim inhabitat corde, nisi unde cogitat: inde autem cogitat, ubi thesaurizat. Thesaurizavit in terra, cor ipsius a terra non recedit, thesaurizavit in coelo, cor ipsius de coelo non descendit: Domino aperte dicente, Ubi est thesaurus ne non decet. Etenim quisque cum coeperit innovari, jam corde in Jerusalem cantat, dicente Apostolo: Conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
Syb sole om̃ia iusibilia. Quic¬
fromi quid uisibile ñ ẽ sub sole non est.
Non ẽ uisibilis fides: non eͣ usibilis
spes: ñ est uisibilis karitas. non ẽ
uisibilis benignitas. non ẽ uisibilis
postremo tim or ille castus ꝑmanens
in scłm scłi. In his om̃ib dulcedi¬
nẽ habens consolationẽq idithun.
&̃ ultra solem conuersans qr conu̾.

Expanded text:
Sub sole omnia visibilia: quidquid visibile non est, sub sole non est. Non est visibilis fides, non est visibilis spes, non est visibilis charitas, non est visibilis benignitas, non est visibilis postremo timor ille castus permanens in saeculum saeculi . In his omnibus dulcedinem habens consolationemque Idithun, et ultra solem c
Abbreviated transcription (Latin):
incurrerent in seductores. qͥ eos uelint
a fide auertere. ꝓmittendo scientiam
ueritatis. ł hoc putarent ẽẽ qđ dixit
subiunxit. Uerũtam̃ in qđ ꝑuenimꝰ.
in eo ambulemus. Siqͥd gͦ intellexe¬
ris qđ non sit contra regulã catholi¬
cȩ fidei. ad quã uelut uiã quȩ te du¬
cat ad patriãsuenisti : & sic intellexe¬
ris ut inde dubitari omĩno ñ debeat.
adde ad edificiũ: noli tam̃ reluiq̃re
qđ in om̃ĩb ueris quȩ certa mͥ sunt
ꝑ seuerantẽ me faciet. Siqͥd autẽ alitͣ
sapio. id qͦq mͥ ipse reuelauit : siue
ꝑ occultas inspirationes adq admoni¬
tioeͬs siue ꝑ manifesta eloqͥa sua.
siue ꝑ fratnas sermocinationes. Mul¬

Expanded text:
incurrerent in seductores, qui eos vellent a fide avertere promittendo scientiam veritatis, et hoc putarent esse quod dixitsubjunxit, Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus . Si quid ergo intellexeris quod non sit contra regulam catholicae fidei, ad quam, velut viam quae te ducat ad patriam, pervenisti; et sic intellexeris, ut inde dubitare omnino non debeas: adde aedificium, noli tamen relinquere  in omnibus veris quae certa mihi sunt, perseverantem me faciet; si quid autem aliter sapio, id quoque mihi ipse revelabit , sive per occultas inspirationes atque admonitiones, sive per manifesta eloquia sua, sive per fraternas sermocinationes.
Abbreviated transcription (Latin):
id qͦq nobis ds reuelauit. Peruenimꝰ
autẽ in uiã fid̃i: hanc ꝑseuerantis¬
sime teneamus. Ipsa ꝑducit ad
cubiculũ regis: in qͦ sunt om̃s thes¬
auri sapientiȩ ⁊ scientie absconditi.

Expanded text:
id quoque nobis Deus revelavit. » Pervenimus autem in viam fidei, hanc perseverantissime teneamus. Ipsa perducit ad cubiculum Regis, « in quo omnes sunt thesauri sapientiae et scientiae absconditi.
Abbreviated transcription (Latin):
quando dicebat. Alulta habeo nobis
dicere: sed ñ potestis illa portare mͦ
Ambulandũ ẽ ꝓficiendũ ẽ crescenoũ ẽ
ut sint corda nr̃a capacia earũ rerum q̃
caꝑe mͦ ñ possumꝰ. Qđ si nosultunus
dies ꝓficientes inuenerit: ibi discemꝰ

Expanded text:
ulta habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum, quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus,
Abbreviated transcription (Latin):
te pascit leticia:. Qd̃ sequitur
Hinc gaudet hinc pascit᷑. qr illi be-¬
ne fecert: ñ qr eius angustia relaxa¬
ta eͣ qͥ dicit tͥ in tribulatiõe dilata¬
sti mͥ: ꝙr ⁊ habundare ⁊ penuriã
pati nouit inte qͥ confortas eum.

Expanded text:
te pascit? laetitia. quod sequitur hinc gaudet, hinc pascitur, quia illi bene fecerunt, non quia eius angustia relaxata est, qui dicit tibi: in tribulatione dilatasti mihi, quia et abundare et penuriam pati nouit in te, qui confortas eum.
Abbreviated transcription (Latin):
miserant. S tam̃ un gaudeat uide.
Unde autẽ gaudet inde pascitur. qr
in ueritate lo quens gauisus sũ inqͥt
magnifice in dño : qr tandẽ aliquan¬
do repululastis saꝑe ꝓ me in qͦ sapi¬
ebatis. Tediũ aute habuistis. Isti gͦ
duturno tedio meruerant ⁊ quasi
ex aruerant ab isto fructu boni oꝑis.
& gaudet eis qr repululart. ñ sibi.
qr etus indigentię subuenerunt. Ido
dico. Ego enĩ didici. in quib sum
sufficiens ẽẽ. Scio ⁊ humiliari. scio

Expanded text:
miserant; sed tamen unde gaudeat, uideo. miserant; sed tamen unde gaudeat, uideo. unde autem gaudet, inde pascitur, quia in ueritate loquens: gauisus sum, inquit, magnifice in domino, quia tandem aliquando repullulastis sapere pro me, in quo sapiebatis; taedium autem habuistis. isti ergo diuturno taedio marcueranexaruerant ab isto fructu boni operis: et gaudet eis quia repullularunt, non sibi quia ejus indigentiae subvenerunt. Ideo dico; ego enim didici, in quibus sum sufficiens esse. Scio et minus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eos terrȩ fructib significari
& in allegoria figurari oꝑa miscdię.
quȩ huius uitȩ necessitatib exhiben¬
tur ex tͣra fructifera. Talis t̾ra erat
pius onesiforus: cui domui dedisti
miscdiã: qr frequent᷑ paulũ tuũn
frigerauit: & catenã. eius ñ erubur.
Hoc fecert ⁊ fr̃es. ⁊ tali fruge fructifi¬
cauert᷑: qui qđ ei deerat suppleuert
ex macedonia. Quomͦ autẽ dolet
quȩdã ligna quȩ fructũ ei debitũ
ñ dederunt ubi ait᷑ un ꝓͥma mea
defensione nemo mͥ affiit. s om̃s
me dereliquert᷑. non illis imputet᷑
sta enĩ debent᷑ eis qͥ ministrant do¬
ctrinã racionalẽ ꝑ intelligentias di¬
autẽ his escis: qͥ letant᷑ eis. Nec illi le¬
tant᷑ eis: quoꝵ d̾s uent̾ est. Neq enĩ
& in illis qui p̃bent ista ea quȩ dant
fructus ẽ: sed qͦ animo dant. Itaq
ille qͥ do seruiebat ñ suo uentri: i¬
deo plane unde gaudeat. Uideo. &
congratulor ei ualde. Aeceꝑat eniͣ
a philipensib quȩ ꝑ epafroditum

Expanded text:
enim eis terrae fructibus significari et in allegoria figurari opera misericordiae, quae huius uitae necessitatibus exhibentur ex terra fructifera. talis terra erat pius Onesiforus, cuius domui dedisti misericordiam, quia frequenter Paulum tuum refrigerauit et catenam eius non erubuit. hoc fecerunt et fratres et tali fruge fructificauerunt, qui quod ei deerat suppleuerunt ex Macedonia. quomodo autem dolet quaedam ligna, quae- fructum ei debitum non dederunt, ubi ait: in prima mea defensione nemo mihi affuit, - sed omnes me dereliquerunt: non illis inputetur. ista enim debentur eis, qui ministrant doctrinam rationalem per intellegentias diautem his escis qui laetantur eis, nec illi laetantur eis, quorum deus uenter. neque enim et in illis, qui praebent ista, ea, quae dant, fructus est, sed quo animo dant. itaque ille, qui deo seruiebat, non suo uentri, uideo plane, unde gaudeat, uideo et congratulor ei ualde. acceperat enim a Filippensibus quae per Epafroditum
Abbreviated transcription (Latin):
pe scienda quȩ scit: sufficit sibi
illa ꝑfectio. Habet quippe ñcios
id: angłos: ñ tamꝰ ei quȩ nescit an-¬
ñcient. Non enĩ sunt ulla qͣ nesciat.
S bonũ eoꝵ ẽ: de oꝑib suis eius con¬
sulere uoluntatẽ. Et hoc ẽ quod
dicunt᷑ ñnulla ñciare: ñ ut ipse ¶ex lib̾¬
ab eis discat: sed ut ab illo hi per
uerbũ enis sine corporali sono ñci¬
ent etiã qđ uoluerit. ab eo missi
ad quos uoluerit: totũ ab illo ꝑ
illud uerbũ eius audientes. id: in
eius ueritate inuentes qͥd sibi faci

Expanded text:
pe scienda quae scit, sufficit sibi illa perfectio. Habet quidem nuntios, id est Angelos, non tamen qui ei quae nescit annuntient; non enim sunt ulla quae nesciat: sed bonum eorum est de operibus suis ejus consulere veritateei dicuntur nonnulla nuntiare, non ut ipse ab eis discat, sed ut ab illo ipsi per verbum ejus sine corporali sono nuntient etiam quod voluerit ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo, per illud verbum ejus audientes, id est in ejus veritate invenientes quid sibi fac
Abbreviated transcription (Latin):
Modestia ur̃a nota sit omĩb hõinib
mĩa quippe bona oꝑa aman
in luce constitui: ñ ꝓptͣ hira¬
apło inouere ut mansuetudinem
seruaremꝰ: sed ut eã etiã notã om̃b.
faceremus. Mansuetudo inqͥt ur̃a
nota sit omĩb hoĩnib Ee alio loco
Mansuetudinẽ inqͥt ur̃am. ostentan¬
tes ad om̃s homines. Nec illa sc̃i d¬
uid quando inimico sibi in manis
tradito clement̾ peꝑcit p̃clarissimi
lenitas. emineret. nisi potestas parĩ

Expanded text:
Modestia vestra nota sit omnibus hominibus. Omnia quippe bona opera amanin luce constitui non propter humaapostolo monere, ut mansuetudinem seruaremus, sed ut eam etiam notam omnibus faceremus: Mansuetudo, inquit, uestra nota sit omnibus hominibus, et alio loco: Mansuetudinem ostentantes ad omnes homines, ut nec illa sancti Dauid, quando inimico sibi in manus tradito clementer pepercit, praeclarissima lenitas emineret, nisi potestas pariter
Abbreviated transcription (Latin):
qua ipse ds pacatus sic̃ d̾s nouit
ñ eã nos sic possumꝰ nosse : nec ulli
longe infra. quantũ libet ꝓuectu m̃tis
excellant. Considerandũ ẽ eñĩ quantus
uir dicebat. Ex parte scimꝰ ⁊ ex parte
uidemꝰ nc̃ ꝑ speculũ in enigmate: tẽ¬

Expanded text:
 ipse pacatus est, sicut Deus nouit, non eam nos sic possumus nosse nec ulli longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. Considerandum est enim quantus uir dicebat: Ex parte scimus et ex parte Videmus nunc per speculum in aenigmate, t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptͣ alios miscđissime ꝓuidebat.
S qm̃ quantalibet humana cau¬
tela suspitioẽs maliuolentissimas
ñ potest om̃i ex parte uitare ⁊ ubi
ꝓ existimatiõe nr̃a quicqͥd recte
possumꝰ fecerimus. si aliqͥ de nob̾
uel male fingendo. uel male cre¬
dendo famã nr̃am decolorare co¬
nant᷑: adsit conscientie solaciũ: pla¬
neq etiã gaudiũ qđ merces nr̃a
multa ẽ in cęlis: etiã cũ dicunt
homines mala multa de nobis.
pie tam̃ iusteq uiuentib Illa enĩ
merces tanquã stipendiũ ẽ militan¬
tiũ. ꝑ arma iusticie ñ solũ dexte¬

Expanded text:
propter alios misericordissime prouidebat. propter alios misericordissime prouidebat. sed quoniam quantalibet humana cautela suspiciones maleuolentissimas non potest omni ex parte uitare, ubi pro existimatione nostra quidquid recte possumus fecerimus, si aliqui de nobis uel mala fingendo uel male credendo famam nostram decolorare conantur, adsit conscientiae solacium planeque etiam gaudium, quod merces nostra magna est in caelis, etiam cum dicunt homines mala multa de nobis, pie tamen iusteque uiuentibus. illa enim merces tamquam stipendium est militantium per arma iustitiae non solu
Abbreviated transcription (Latin):
nrͣa. Et utiq etiã qđ aliis minis¬
tramus miscdit̃ ad salutẽ: ad nr̃am
qͦq redundat utilitatẽ. Unde ñ
sicͣ ⁊ ego omib ꝑ omĩa placeo: ñ
querens qđ mͥ utile ẽ s qđ multis:
ut salui fiant. In quadã etiã exhor
tatione dicit. De cȩiero fr̃es quȩcũq
quȩc̃q casta. q̃cũq carissima. quȩ¬
laus: hec cogitate quȩ didicistis.
⁊ accepistis.⁊ uidistis:⁊ audistis in me.
Cernis quẽadmodũ intͣ multa que
ex hortando cõmonuit ñ neglex̃
ponere quȩc̃quȩ bonȩ famȩ: duob¬
q uerbis cuncta concluserit ubi
ait. siqua uirtus siqua laus : Ad uir¬
morauit: bona uͦ fama. ad laudẽ. XLUIIII.
Puto qđ ñ ad laudẽ hominũ pro
ẽẽm. & iterũ. Nã głia nr̃a hec est. fessionum
testimoniũ conscientie m̃e. Sed xii¬
fame. uel qd̃ breuius dicit᷑ uir¬
tutis ⁊ laudis: unũ ꝓpt̾ se ipsum
sapientissime retinebat: alterũ

Expanded text:
uestra. et utique etiam quod aliis minisuestra. et utique etiam quod aliis ministramus misericorditer ad salutem, ad nostram quoque redundat utilitatem. unde non fsicut et ego omnibus per omnia placeo, non quaerens quod mihi utile est sed quod multis, ut salui tacione dicit: De cetero, fratres, quecumque quecumque casta, quecumque carissima, quelaus, hec cogitate, que didicistis et accepistis et audistis et vidistis in me! Cernis, quemadmodum inter multa, que exhponere: quaecumquae bonae famae, duobusque uerbis cuncta conait: Si qua virtus, si qua laus. Ad virmoravi bona,fama vero ad laudem. Puto, quod non laudem hominum pro essem. Et iterum: Nam gloria nostra hec est: testimoniumtestimonium conscientiae nostrae. sed ifamae uel, quod breuius dicitur, uirtutis et laudis, unum propter se ipsum sapientissime retinebat, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
ex lib̾adhec cogitate. Scõꝵ conuersatio¬
iulianã cauta etiã debet eẽ: ne forte cũ ma¬
de scã ui la uita ñ sit ꝑ lascuuã: mala sit fama
dinitatt ꝑ negligentiã. Nec audiendi sunt
siue uiri sc̃i siue femine. qui quando
rephensa in aliqͦ negligentia sua. ꝑ
quã fit ut in malã ueniant supici¬
onẽ. unde uitã suã longe ab ẽẽ sciunt.
dicunt sibi corã dõ sufficere consci¬
entiã. existimationẽ hominũ non
impudent᷑ solũ uerũ etiã crude¬
lit᷑ contempnentes: cũ occidunt ani¬
mas alioꝵ. siuie blasphemantiũ uiã
di. quib scdm suã suspicionẽ qͣsi
turpis que casta ẽ displicet. eis uita
sc̃oꝵ: uel etiã cũ excusatiõe imitan¬
tiũ nͣ qđ uro ent s qđ putant. aẜ¬
inde quisqͥs a criminib flagitioꝵ
atq facinoꝵ uitã sua̾ custodit: sibi
bene facit. Quisqͥs autẽ etiã famã:
& in alios misericors ẽ. Nobis eñi
necessaria ẽ uita nr̃a: aliis fama

Expanded text:
 conversatio cauta etiam debet esse; ne forte cum mala vita non sit per lasciviam, mala sit fama per negligentiam. Nec audiendi sunt, sive viri sancti, sive feminae, quando reprehensa in aliquo negligentia sua, per quam fit ut in malam veniant suspicionem, unde suam vitam longe abesse sciunt, dicunt sibi coram Deo sufficere conscientiam, existimationem hominum non inprudenter solum, uerum etiam crudeliter contemnentes, cum occidunt animas aliorum, siue blasphemantium uiam dei, quibus secundum suam suspicionem quasi turpis quae casta est displicet uita sanctorum, uel etiam cum excusatione imitantium non quod uident, sed quod putant. proinde quisquis a criminibus flagitiorum atque facinorum uitam suam custodit, sibi bene facit; quisquis autem etiam famam, et in alios misericors est. nobis enim necessaria est uita nostra, aliis fama
Abbreviated transcription (Latin):
iti.piendũ ẽ tanquã nescienti aliqͥd
anñciet᷑ ut sciat: sed sic̃ anñciant
angłi ñ solũ nob̾ beneficia di.: uerũ
etiaᷤ illi pͣces nr̃as. Nã scriptũ est
ubi angłs hominib dic̃. Ego ob
digeamus. nouit enĩ pater uester
ait dñs qͥd uob̾ necessariũ sit pͥus¬
quã petatis ab eo: sed qr necesse hab&
rationał creatura obtemꝑans dõ. tp̃a¬
les causas ad eternã ueritatẽ referre
siue petendo qͥd erga se fiat siue
consulendo qͥd faciat. Qui pius m̃tis
affectus ẽ ut ipsa construatur: ñ ut
d̃s instruat᷑. Nam ⁊ hȩc quȩdã con-¬
testatio ẽ racionał creature. qđ non
sibi ipsa sit bonũ qͦ beata fiat. sed
illud incomutabile. cuius partici¬
patiõe etiã sapiens efficit᷑. Et pax¬

Expanded text:
ipiendum est, tamquam nescienti aliquid ipiendum est, tamquam nescienti aliquid adnuntietur, ut sciat, sed sicut adnuntiant angeli non solum nobis beneficia dei uerum etiam illi preces nostras. nam scriptum est, ubidigeamus; Novit enim pater vester, ait Dominus, quid vobis necessarium sit priusquam petatis ab eo : sed quia necesse habet rationalis creatura obtemperans Deo, temporales causas ad aeternam veritatem referre, sive petendo quod erga se fiat, sive consulendo quid faciat; qui pius mentis affectus est, ut ipsa construatur, non ut Deus instruatur. Nam et haec quaedam contestatio rationalis creaturae est, quod non sibi ipsa sit bonum quo beata fiat, sed illud incommutabile cujus participatione etiam sapiens efficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ necessariũ sit: priusquã petatis
ab eo. Nec ista ex aliqͦ tpre cognouit
ut nosset: sed futura omĩa tp̃ralia
atq eis etiã qͥd ⁊ quando ab illo
petituri fueramꝰ. ⁊ quos de quibus
reb uel exauditurus uel ñ exaudi.¬
turus ẽet: sine inicio ante p̃sciuit.
Uniuersas aute creaturas suas ⁊ sp̃i-¬
tales ⁊ corporales ñ qr sunt ido no¬
uit: sed ideo sunt qr nouit. Non
enĩ nesciuit quȩ fuerat creaturus.
Quia gͦ scunt creauit: ñ qr creauit
sciuit: nec alit ea sciuit creata. quã
creanda. Non eni eius sapientie ali¬
qͥd accessit ex eis  sed illis existentib
sic̃ oportebat ⁊ quando oportebat
ille ꝑmansit ut erat. Ita enĩ scrip¬
tũ ẽ in libro eccłiastico. Ante quã
crearent᷑ omia nota sunt ei: sic &
postquã consumata sunt. Sic inqͥt
ñ alit᷑. & ante quã crearent᷑. ⁊ post¬
quã consũmata st̃: sic ei nota sunt.
Longe ẽ gͥ huic scientiȩ scientia nr̃a.
neratio uentura. Quod ñ sic acci¬

Expanded text:
vobis necessarium sit priusquam petatis ab eo: nec ista ex aliquo tempore cognovit, ut nosset, sed futura omnia temporalia, atque in eis etiam quid, et quando ab illo petituri fueramus, et quos, et de quibus rebus vel exauditurus, vel non exauditurus esset, sine initio ante praescivit. Universas autem creaturas suas, et spirituales et corporales, non quia sunt ideo novit; sed ideo sunt quia novit. Non enim nescivit quae fuerat creaturus. Quia ergo scivit, creavit; non quia creavit, scivit. Nec aliter ea scivit creata, quam creanda: non enim ejus sapientiae aliquid accessit ex eis; sed illis existentibus sicut oportebat, et quando oportebat, illa mansit ut erat. Ita et scriptum est in libro Ecclesiastico: Antequam crearentur, omnia nota sunt illi; sic et postquam consummata sunt . Sic, inquit, non aliter, et antequam crearentur, et postquam consummata sunt, sic ei nota sunt. Longe est ergo huic scientiae scientia nostra neratio uentura. quod non sic acc
Abbreviated transcription (Latin):
actione: peticioes uĩȩ innotescant ap
dm̃. Non sic accipiendũ ẽ tanquã¬
pm do umotescant qͥ eas ⁊ ante quã eẽnt
in nouerat. sed nobis mnotescant apd
dm̃ ꝑ tolerantiã: non apđ homines
ꝑ iactantiã. Aut forte innotescant
etiã apud angłos qui sunt apđ̃ d̾m.
ut quodãm᷑ eas offerant d̾o ⁊ de his
consulant & qđ do iubente implen
tent̃ uel euident᷑ reportent. Dixit
enĩ angł̃s homini. Cum oraretis.

Expanded text:
e innotescant apud deum, non sic accipiendum est, tamquam deo innotescant, qui eas, et antequam essent, utique nouerat, sed nobis innotescant apud deum per tolerantiam, non apud homines per iactantiam, aut forte innotescant etiam angelis, qui sunt apud deum, ut quodam modo eas offerant deo consulant, et quod eo jubente implendidenter vel latenter apportent. Dixit enim Angelus homini: Cum oraretis,
Abbreviated transcription (Latin):
Emit sibi frẽs sanguine suo. ꝓba¬
uit reꝓbatus: redemit uenditus:
honorauit in iuriatus. iuuificau̾
uanitatis. Ita gaudete. ⁊ ubiq & quan¬
ducũq hic fueritis. dñs in ꝓxximo
ẽ. nichil solliciti fueritis.  onpet¬

Expanded text:
Emit sibi fratres sanguine suo, probaEmit sibi fratres sanguine suo, probavit reprobatus, redemit venditus, honoravit injuriatus, vivificavit vanitatis. Ita gaudete: et ubicumque, et quamdiucumque hic fueritis, Dominus in proximo est, nihil solliciti fueritis. SE
Abbreviated transcription (Latin):
ds adiuuat. Scł̃i lȩtitia ẽ. impuni¬
ta nequitia. Luxurient᷑ homines:
fornicent᷑ in spectaculis nugentur. ¶Ex lib¬
ebriositate ingurgitent᷑. turpitu sentenei.¬
dine fȩdent᷑ . nichil mali patiant᷑. iũ ꝓspe¬
& uidete scłi gaudiũ. Ista mala
quȩ cõmemoraui ñ castiget fames.
in rerũ abundantia: in pace car aellianũ¬
nis. in securitate malȩ m̃tis: &
uide scłi gaudiũ. Sed ñ cogitat
d̾s. sicut homo. Alia ẽ dĩ cogi
tatio. alia hoĩnis. Magne miseri¬
cordiȩ ẽ. nequitiã impunitã nͣ relin¬
quȩre: & ne cogat᷑ in extremo ge¬
henna dampnare: modo flagello¬
dignat᷑ castigare. Bonũ ẽ nob̾: ut
subueniat castigando. Eetam̃ si
facta generis humani consideremꝰ.
qͥd patimur: Non scđm peccata
nr̃a fecit nobis. Filii eius sumus. ¶ex serm̃¬
Unde hoc ꝓbamus: Mortuus ẽ ꝓ de uerbi
nob̾ unicus: ne remaneret unus. euugłii.¬
Noluit ẽe unus. qͥ mortuus ẽ unꝰ.
Multos eñĩ filios d̾i: fecit unicus fihꝰ.

Expanded text:
 dico. Saeculi laetitia est impunita nequitia. Luxurientur homines, fornicentur, in spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemoravi, non castiget fames, in rerum abundantia, in pace carnis, in securitate malae mentis: ecce videte saeculi gaudium. Sed non cogitat Deus sicut homo: alia est Dei cogtatio, alia hominis. Magnae misericordiae est, nequitiae impunitatem Deum non relinquere, et, ne cogatur in gehenna damdignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigando. Ergo facta generis humani consideremus, quid patimur? Non secundum peccata nostra fecit nobis . Filii enim sumus. Unde hoc probamus? Mortuus est pro nobis Unicus, ne remaneret unus. Noluit esse unus, qui mortuus est unus. Multos enim filios Dei fecit unicus Filius Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
intellectũ sine dubitatiõe p̃cellit.
De ipso quippe beata ẽ racionał crea¬
ca qͥcũq beata ẽ. ñ ipse de illa. Uñ scđ̾m
hoc melius accipit᷑ qđ scriptũ est
pax dĩ quȩ p̃cellit omnẽ intellec¬
tũ: utaneo qđ dixͣ omne̾. nec
ipse intellectus sc̃oꝵ angłoꝵ esse
possit exceptus. s dĩ soluis. Neq
enĩ ⁊ ipsius intellectus. pax eiꝰ excellit.

Expanded text:
intellectum sine dubitatione praecellet. intellectum sine dubitatione praecellet. De ipso quippe beata est rationalis creatura, quaecumque beata est, non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, Pax Dei quae praecellit omnem intellectum: ut in eo quod dixit omnem, nec ipse intellectus sanctorum Angelorum esse possit exceptus; sed Dei solius: neque enim et ipsius intellectum pax ejus excellit.
Abbreviated transcription (Latin):
patris mei qui in cęlisẽ. Sicut gͦ illi
uident ita ⁊ nos uisuri sumus: sed
ñdũ ita uidemus. Propt᷑ qđ ait
apłs. qđ paulo ante dixi. Uidemꝰ nc
ꝑ speculũ in enigniate. tẽ autẽ facie
ad faciem. Premiũ itaq fidei. nob
uisio ista seruatur. De qua ⁊ iohes
similes ei erimus : qm̃ uudebimꝰ eũ
sicuti ẽ. Facies autẽ di manifestatio
eius intelligenda est: non aliqđ
tale membrũ. quale nos habemus
un corpore. atq isto nomine ñcupan¬
ciem patris. Nos autẽ quantuscũq
sit in nobis intellectus humanus. ex
parte scimꝰ & uidemꝰ nc ꝑ speculũ
in enignate. Cum uͦ ȩquales angłis
cũ fuerimꝰ tunt quẽadmodũ ipsi
uidebimꝰ facie ad faciem : tantãq pa¬
cẽ habebimus erga eos quantã ⁊ ipsi
erga nos: ꝙ tantũ eos delectaturi
sumus quantũ ab eis diligimur.
taq pax eoꝵ nota nobis erit: qr &
nr̃a talis ac tanta erit: nec p̾cellet
tẽ intellectũ nr̃um. Dĩ uero pax
quȩ illic ẽ erga nos: & nr̃um ⁊ illoꝵ

Expanded text:
patris mei, qui in caelis est. sicut ergo illi uident, ita et nos uisuri sumus; sed nondum ita uidemus. propter quod ait apostolus quod paulo ante dixi: uidemus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de qua et Iohansimiles ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. facies autem dei manifestatio eius intellegenda est, non aliquod tale membrum, quale nos habemus in corpore atque isto nomine nuncupaiem Patris. Nos autem, quantuscumque sit in nobis intellectus humanus, ex parte scimus, et videmus nunc per speculum in aenigmate: cum vero aequales Angelis Dei fuerimus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligimur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum: Dei vero pax quae illic est erga eos, et nostrum et illorum
Abbreviated transcription (Latin):
peditus iste: Non illi fuer̃t̃ graues
coͣpedes: cũ ipsis compedib toto orbe
puit compedes. & circuiuit quantũ
Et tam̃ miscdia adhuc uolebat ẽẽ ui
compedib. ꝓpt̾ alios compeditos qͥ¬
b ministraret. Manere inqͥt in carne.
necessariũ ꝓpt̃ uos. Compellor aũ edu¬
ob ꝯcupiscenciã habens dissolui. ⁊ ẽẽ cũ
xp̃o̾ multo enĩ magis optimum: mane¬
re aũ in carne necessariũ ꝓpt̃ uos. Tedi¬
um enĩ illi erat manere in carne:⁊ ex
duob patiebat᷑ angorẽ. Dissolui ⁊ e̾e cũ
xp̃o: multo enĩ optimum ducebat. At
cũ appropinquaret ipsa passio. quomͦ
erultabat: quomͦ głabatur. Sonũ
certam̃ certaui: cursũ ꝯsũmau. fidẽ
seruaui. De cetero suꝑest mͥ corona ui¬
sticie: quam reddet michi dñs in illa

Expanded text:
peditus iste! Non illi fuerunt graves peditus iste! Non illi fuerunt graves compedes; cum ipsis compedibus toto orbi puit compedes, et circuivit quantum Et tamen misericordia adhuc volebat esse in compedibus, propter alios compeditos, quibus minnecessarium propter vos. Compellor auteoncupiscentiam habens dissolvi et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos» . Taedium enim illi erat manere in carne, ex duobus patiebatur ardorem; dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa passio, quomodo exsultabat! quomodo gloriabatur! «Bonum certamen certavi,» «cursum consummavi, fidem servavi; de caetero super est mihi corona jus