comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exemplut accepis ut qui auctorem libri dare alium non potuerit. ip̃e falsita¬
tio tereatur reus. Bonu homo de bonothesauro cordis ꝓfert talia quebona
sunt. atq expomoꝵ dulaedine. generosi seminio arbor agnoscitur. Scribit¬
dum uencrat. epłam qĩ meo scriptam nomine reꝑisse. in qua agerem peni¬
tentiamꝰ &eme abhebreis in adolescentia inductum esse testaxer. ut hebrea
uolumini in latinum uerterem. in quibus nulla sit ueritas. Quod audic̃s
obstupui. Et quia i ore duoꝵ uel trium testium stat omne uerbum. Uniq
testi nec catoni creditum est. id ipm multoꝵ me exurbe fratrum scripta
docuerunt scicitantium anita sehaberet. & quia ip̃a epła disseminata eẽt
inuulgus lacrimabilr̃ iudicantium. Qui hoc ausuo est facere.quid aliud
non audeat. Bene ꝙ malitia non habeat cantas uires. quantos conatus.ꝑi¬
erat innocentia. Sisemꝑ nequitia uincta esset potentia. & totum quicꝗd cu¬

Expanded text:
exemplar acceperis, ut qui auctorem libri dare alium non potuerit, ipse falsitaexemplar acceperis, ut qui auctorem libri dare alium non potuerit, ipse falsitatis reus teneatur. Bonus homo de bono cordis thesauro profert illa quae bona sunt : atque ex pomorum dulcedine, generosi seminis arbor agnoscitur. tum venerant, Epistolam quasi meo scriptam nomine reperisse, in qua agerem poenitentiam, et me ab Hebraeis in adolescentia inductum esse testarer, ut Hebraea volumina in Latinum verterem, in quibus nulla sit veritas. Quod audiens obstupui. Et quia in ore duorum vel trium stat omne verbum , unique testi, nec Catoni creditum est, idipsum multorum me ex Urbe fratrum scripta docuerunt, sciscitantium, an ita se haberet, et a quo ipsa epistola disseminata esset in vulgus lacrymabiliter indicantium. Qui hoc ausus est facere, quid aliud non audeat? Bene, quod malitia non babet tantas vires, quantos conatus. Perierat innocentia, si semper nequitiae juncta esset potentia, et totum quidquid cu
Abbreviated transcription (Latin):
uoluminum illius etadem & hisdem uerbis contineat. que sub nomine pam¬
phili a teficta sunt. ꝓspicuã est te id circo librum hunc deseminare uoluisse.
ut sub płona martiris hereses introduceres. Cumq & hoc ip̃olibro quem
ꝑ amphili silabas multa ꝑuerteris. & aliterin greco aliter in latino sint.
Fraudem tuam errori meo imputare non debes. Credidi enim cius esse li¬
btum. quem titulus p̃ferebat. Sicut purcon. & multa alia origenis opa
questione hereseos suscitata ut scim que uidere debeam que ꝓbare. Unde
& in adolescentia omelias tantum cus quas loquebatur ad populum &
in quibus non tanta scandala tenebantur.simpliciter rogantibus transtu¬
li. Nullis preiudicans exhis que ꝓbantur. illa suscipere quemanifesta
heretici sunt. Certe ut compendium longi sermonio fatiam sicut ego oñdo
me ab hiis accepisse librum. qui de tuo codice transtulerunt sictu doce aqͦ

Expanded text:
voluminum illius, eadem et eisdem verbis contineat, quae sub nomine Pamvoluminum illius, eadem et eisdem verbis contineat, quae sub nomine Pamphili a te ficta sunt, perspicuum est te idcirco librum hunc disseminare voluisse, ut sub persona martyris haeresim introduceres. Cumque de hoc ipso libro quem Pamphili simulas, multa perverteris, et aliter in Graeco, aliter in Latino sit, fraudem tuam errori meo imputare non debes. Credidi enim ejus esse librum, quem titulus praeferebat, sicut περὶ Ἀρχῶν, et multa alia Origenis operquaestione haereseos suscitata, ut sciam quae vitare debeam, quae probare. Unde et in adolescentia homilias tantum ejus quas loquebatur ad populum, in quibus non tanta scandala tenebantur, simpliciter rogantibus transtuli, nullis praejudicans ex his quae probantur, illa suscipere quae manifeste haeretica sunt. Certe ut compendium longi sermonis faciam sicut ego ostendo, me ab his accepisse librum qui de tuo codice transcripserunt: sic tu doce a quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhitico diceretur. Sic semꝑ habuisse q̃ĩ diuersum eẽt opus pamphili &x eu¬
sebii Postea uõ questione commota. scriptio eoꝵ respondere uoluisse: & ob
hanc causam legisse quid pro origene unusquisq sentiret ꝑspicq dep̃hen¬
disse. ꝙ pͥmus liber sex uoluminũ ecusebii. ipe esset qui unus sub nomine pa¬
phili ate editus est tam grece ꝙ latine. Immutatis dum txcit sensibus de fi¬
lio & spũ sancto. qui aꝑtam blasfemiam p̃ferebant. Unde ctiam ante annos
ferme.xCum dexter amicus meus qui p̃fecturam ãministrauit prctorii
merogasset ut auctoꝵ nr̃e religionis ei indicem iexerem. inter ceteros tra¬
ctatores posui & hunc librum apamphilo editum ita putant ẽẽ. ut ate
& tius discipulis fucrat dumilgatum. Sed cum ip̃e dicat eusebius pam¬
philum nichil scripłisse exceptis breuibus epłis ad amicos. & pͥmus liber sex

Expanded text:
pro haeretico diceretur, sic semper habuisse, quasi diversum esset opus Pamphili et Eupro haeretico diceretur, sic semper habuisse, quasi diversum esset opus Pamphili et Eusebii: postea vero quaestione mota, scriptis eorum respondere voluisse, et ob hanc causam legisse, quid pro Origene unusquisque sentiret, perspicueque deprehendisse, quod primus liber sex voluminum Eusebii ipse esset, qui unus sub nomine Pamphili a te editus est, tam Graece quam Latine, immutatis dumtaxat sensibus de Filio et Spiritu sancto, qui apertam blasphemiam praeferebant. Unde etiam ante annos ferme decem cum Dexter amicus meus, qui praefecturam administravit praetorii, me rogasset, ut auctorum nostrae religionis ei indicem texerem, inter caeteros tractatores posui et hunc librum a Pamphilio editum, ita putans esse, ut a te et tuis discipulis fuerat divulgatum. Sed cum ipse dicat Eusebius Pamphilum 517 nihil scripsisse, exceptis brevibus Epistolis ad amicos: et primus liber sex
Abbreviated transcription (Latin):
ridebitiuo. De sex milibus autem librio quos ab eolectos esse confingio q¬
credet aut it ueꝵ dr̃ẽ aut illum potusse mentiri. Dienim origenes sex
legere nen potuit. Numera badicem libroꝵ eius qui in tercio uolumine eu¬
sebi in quo scribit uitam pamphili continentur. & non dico sex milia. sed
cerciam partem non repieo. habemus epłam supradicti pontificis in qua
huic calumpnie tucdum ad huc esses in oriente respondit. & aꝑtissimu
mendatium libera ueritatis fronte confutat. Post hec & tanta audes in¬
apologia tua dioe̾. it non esse desfensorem origenis neq assertorem illiuo. ꝓcu
uis deffensione pamphilus & eusebius tibi parum dixisse sunt uisi. Aduer¬
Nunc tantum tuo assertionibus obui asse suffitiat. & hoc prudentem bre¬
iuter instruxisse lectorem: me istum librum. qui sub nomine pamphili fe¬
rebatur. uidisse pͥmum scriptum in codice tuo. & quia non erat mͥ cure quid

Expanded text:
ridebis? De sex millibus autem libroridebis? De sex millibus autem librocredet aut te verum dicere aut illum potuisse mentiri? Si enim Origenes sex legere potuit? Numera indicem librorum eius, qui in tertio volumine Eusebii in quo scripsit Vitam Pamphili continentur et non dico sex milia sed tertiam huic calumniae tuae, dum adhuc esses in Oriente, respondet, et apertissimum mendacium libera veritatis fronte confutat. 23. HApologia tua dicere, te non esse defensorem Origenis, neque assertorem illius, pro cujus defensione Pamphilus et Eusebius tibi parum dixisse sunt visi. AdverNunc tantum tuis assertionibus obviasse sufficiat, et hoc breviter prudentem instruxisse lectorem, me istum librum qui sub nomine Pamphili ferebatur, vidisse primum scriptum in codice tuo; et quia non erat mihi curae quid
Abbreviated transcription (Latin):
scribunt qui dum sua uolunt furta cognosci. & ingrati sunt in magistrus.
ld cico simplices ab ilius lectione deterrent. Nominatim debes dicere. Et
i pos homines denotare. Ergo beati episcopi anastasius & theophilus & eusebiꝰ
broꝵ illius iudicandi sunt. & quomodo in ecclesiis p̃dicant. Non scriptu¬
raꝵ misteria sed origenis furta commemorant. Non tibi sufficit passiua con¬
tra omnes detractio. Speti aliter contra beatum & insignem etdesie sacerdo¬
tem stili tui lanccam dirigis. Quis est ille. qui uult euangeli andi necessi
tatem pomnes gentes & ꝑomnes lingius habere se putat de origene male
loquendi. qui sexmila libroꝵ eiuo selegisse quamplurima fratrum multitu¬
dine audiente confessus est. in qua multitudine & citerua fratrum. tu qͦ
mediuo cras. Quindo ille in eplisua loquitur pro origenis heresi nefaria a te
dogmata esse plata. Crimini ei dindum est. quare grecam & syram & hebre¬

Expanded text:
scribunt? qui dum sua nolunt furta cognosci, et ingrati sunt in magistrum, scribunt? qui dum sua nolunt furta cognosci, et ingrati sunt in magistrum, idcirco simplices ab illius lectione deterrent? Nominatim debes dicere, et ipsos homines denotare. Ergo beati episcopi Anastasius, et Theophilus, et Venebrorum illius judicandi sunt: et quando in Ecclesiis praedicant, non Scripturarum mysteria, sed Origenis furta commemorant? Non tibi sufficit passim contra omnes detrectatio, nisi specialiter contra beatum et insignem Ecclesiae Sacerdotem styli tui lanceam dirigas? Quis eper omnes gentes, et per omnes linguas habere se putat, de Origene male loquendi? qui sex millia librorum ejus se legisse, quam plurima fratrum multitudine audiente, confessus est? In qua multitudine et caterva fratrum tu quoque medius eras, quando ille in sua Epistola queritur, pro Origenis haeresi nefaria a te dogmata esse prolata? Crimini ei dandum est quare Graecam, Syram, et Hebrae
Abbreviated transcription (Latin):
hii sunt uel qui in ecclesia disputare latius solent uel etiam libros scribere:
qui totum de origeneuel loquuntur uel scribunt. Ne ergo plures ip̃oꝵ
furta cognoscant. que utiq si ingrati in magrm non cent. nequaquam cri¬
minosa uiderentur. simpliciores quosq ab cius lectione deterrent. Deniq
quidam ex ipis qui se uelut euangelizardi necessitatem ꝑ omnes gentes &
pomneo liniguas habere putat. de origene male loquendi sexmilia libroꝵ eiꝰ
selegisse quã plurima fratrum mulutudine audiente confessus est. Quesi
utiq ut ip̃e dicere solet. pro cognoscendis malis ciuo legebat. sufficere poterant
decem libri ad cognoscendum aut .xx. certe aut ꝙ̃ plurimum triginta. Sex
diendus est. cum eos culpet qui instructionis sue caula ꝑ pauca eius salua
tare latius solent. qui libros scribere: qui totum de origene loquuniur. uel

Expanded text:
hi sunt, qui vel in Ecclesia disputare latius solent, vel etiam libros scribere, hi sunt, qui vel in Ecclesia disputare latius solent, vel etiam libros scribere, qui totum de Origene vel loquuntur, vel scribunt. Ne ergo plures ipsorum furta cognoscant, quae utique si ingrati in magistrum non essent, nequaquam criminosa viderentur, simpliciores quosque ab ejus lectione deterrent. Denique quidam ex ipsis, qui se velut evangelizandi necessitatem per omnes gentes et per omnes linguas habere putat, de Origene male loquendi, sex millia librorum ejus se legisse, quam plurima 515 fratrum multitudine audiente, confessus est. Qui si utique ut ipse dicere solet pro cognoscendis ejus malis legebat, sufficere poterant decem libri ad cognoscendum, aut viginti certe, aut ut plurimum triginta. Sex diendus est, quum eos culpat, qui instructionis suae causa perpauca ejus salva tare latius solent? qui libros scribere? qui totum de Origene loquuntur et
Abbreviated transcription (Latin):
in ecdesiasticis tractatibus ubi de ueritate dogmatum queritur. & de salute
aĩaꝵ nostraꝵ maioꝵ flagitatur auctoritas. huius cemodi deliramenta dimit
tas & p̾ndioꝵ scenaꝵ fabulas pro argumento non teneas ueritatio Fieri eni
potest ut etiam si ame ueꝵ audisti. Aliuo qui huius rei ygnarus ẽdicat. a ic
Post ex conĩcationem ylarii post cipriani eyae pigrafo herescos librum. Post
athanasi me dormitante lituram simul & inscriptione. erupit aliquãdo
contra papam epiphanium. & dolorem pectoris sui quo cum in epłãquam
ad lohannem epm scripserat hereticum arguit in appologia ꝓ origene di¬
gerit &r his sermonibus consolatur. Qum potius apienda est hoc in loco ueri¬
Fis latens. Mon enim possibile est tam iniquo iuditio uti quenꝙ hominũ
ut de causa equali non equaliter sentiat. Sed quod auctores obtrectatoꝵ ciuo

Expanded text:
in Ecclesiasticis tractatibus, ubi de veritate dogmatum quaeritur, et de salute in Ecclesiasticis tractatibus, ubi de veritate dogmatum quaeritur, et de salute animarum nostrarum, majorum flagitatur auctoritas, hujuscemodi deliramenta dimittas, et prandiorum coenarumque fabulas pro argumento non teneas veritatis. Fieri enim potest, ut etiam si a me verum audisti, alius qui hujus rei ignarus est, dicat a tPost excommunicationem Hilarii, post Cypriani ψευδεπίγραφον haereseos librum, post Athanasii, me dormitante, lituram, simul et inscriptionem, erupit aliquando contra Papam Epiphanium, et dolorem pectoris sui, quod eum in epistola quam ad Joannem episcopum scripserat, haereticum arguit, in Apologia pro Origine digerit, et his se sermonibus consolatur: « Quin potius aperienda est hoc in loco veritas latens. Non enim possibile est, tam iniquo judicio uti quemquam hominum, ut de causa aequali non aequaliter sentiat. Sed quod auctores obtrectatorum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
genem deffendao. excõicatum a sinodo criminaris. Ded confessoris calump¬
niam. ut cumq tolleranda est. transit ad inclitum martrem cypͥanum & i¬
cit tertuliani librum cui titulus est de trinitate. sub nomine eius constanti¬
nopoli. a macedone patris hereticis leditari in quo criminementitur duo.
Nam nec tertuliani liber est. nec cypriani dr̃. Sed nouatiani cuius & in¬
puto aptas ineptias confutare. Cum mͥ mea ingeratur asynodo uidelicet. &
sub nomine cuiusdam amici damasi romane urbis ep̃i ego petar. cui ille eccle¬
siasticas epłas dictandas credidit. & apollinanoꝵ uersune describantur. qͦd
athanasii librum ubi dnĩcus homo scriptus est. Acceptum ad legendum ita
corruperint. ut in littura id quod raserant rursus inscriberent. ut salicet non
ab illis falsatum. Sed ame additum putarctur. Queso te amice carissime ut

Expanded text:
genem defendas, excommunicatum a synodo criminaris. Sed confessoris calumgenem defendas, excommunicatum a synodo criminaris. Sed confessoris calumnia utcumque toleranda est. Transit ad inclytum martyrem Cyprianum, et dicit Tertulliani librum, cui titulus est, de Trinitate, sub nomine ejus Constantinopoli a Macedonianae partis haereticis lectitari. In quo crimine mentitur duo. Nam nec Tertulliani liber est, nec Cypriani dicitur; sed Novatiani, cujus et inputo apertas ineptias confutare, cum mihi mea ingeratur fabella, a synodo videlicet, et sub nomine cujusdam amici Damasi Romanae urbis episcopi ego petar, cui ille ecclesiasticas epistolas dictandas tradidit, et Apollinariorum versutiae describantur, quod Athanasii librum ubi Dominicus homo scriptus est, ad 514 legendum acceptum, ita corruperint, ut in litura id quod raserint, rursus scriberent, ut scilicet non ab illis falsatum, sed a me additum putaretur. Quaeso te, amice charissime, ut
Abbreviated transcription (Latin):
confessorem. quod post ariminensem sinodum liber ip̃ius falsatus ab hereticis
sit. & ob hanc causam cum in consilio ep̃oꝵ ei questio moueretur ꝓferri liber de
domo sua uisserit qui nesciente se in scrinii suis hẽticus tenebatur. Cumq ꝓ¬
batus fuisset & ab omnibus iudicatus hẽticus. Auctor libri excõicatus de con
auctoritatis se putat. ut nemo ei contra confessorem ista simulanti audeat
contradicere. Responde queso. Sinodus aqua excõicitus est. in qua urbe fu¬
it dic ep̃oꝵ uocabula profer sententias subscriptionum. uel diuersitatem uel
consonantiam. doce qui co anno consules fuerint. quis imꝑator hane syno¬
dum usserit congregari. galie ne tantum ep̃i fuerint an & ytalie. & yspanic.¬
Aut certe quam ob caulam sinodus congregata lit.N lichil hoꝵ nominas s¬
uirum elloquentissimum & contra arrianos litini sermonis tubam ut ori¬

Expanded text:
confessorem, quod post Ariminensem synodum liber 513 illius falsatus ab haereticis confessorem, quod post Ariminensem synodum liber 513 illius falsatus ab haereticis sit. Et ob hanc causam cum in concilio episcoporum ei quaestio moveretur, proferri librum de domo sua jusserit: qui, nesciente se, in scriniis suis haereticus tenebatur. Cumque prolatus fuisset, et ab omnibus haereticus judicatus, auctor libri excommunicatus, de connemo ei contra confessorem ista simulanti audeat contradicere. Responde, quaeso; synodus, a qua excommunicatus est, in qua urbe fuit? Dic episcoporum vocabula: profer sententias subscriptionum, vel diversitatem, vel consonantiam. Doce qui eo anno consules fuerint, quis imperator hanc synodum jusserit congregari: Galliaene tantum episcopi fuerint, an et Italiae, et Hispaniae: certe quam ob causam synodus congregata sit. Nihil horum nominas, s contra Arianos Latini sermonis tubam, ut Ori
Abbreviated transcription (Latin):
stionem. Asserit candidua diabolum pessime esse nature. & que saluarinim¬
quam possit. Contra hoc recte origenes respondit. non eum ꝑiture esse sub¬
stantie. Sed uoluntate ꝓpͥa corrusse & posse saluari. Hoc candidus uertit in
calumpniam. qĩ origerie dixeritdiaboli naturam esse saluandam. quod il
falso obiecerat. hic refutat &r intelligimus. in hoc em̃ diabolo ab origene argu
hereticam falsitatem. & non in ecteris libris. de quibus nũquam questio fuit.
Alioquin si oia que heretica sunt non erunt origenis sed hereticoꝵ. Omnes
autem prope modum illius thomi his erroribus pleni sunt. nichil origenis eĩt
sod coꝵ quoꝵ ignoramus uocabula. Non ei sufficit grecos & antiquos calump¬
niari. De quibus pro uetustate tempor & longinquitate regionum habet licc̃¬
tiam quicꝗd uoluerit mentiendi. uenit ad latinos. Et pͥmum ponit ylariũ

Expanded text:
stionem. Asserit Candidus diabolum pessimae esse naturae, et quae salvari nunstionem. Asserit Candidus diabolum pessimae esse naturae, et quae salvari nunquam possit. Contra hoc recte Origenes respondit, non eum periturae esse substantiae, sed voluntate propria corruisse, et posse salvari. Hoc Candidus vertit in calumniam, quasi Origenes dixerit, diaboli naturam esse salvandam: quod ille falso objecerat, hic refutat. Et intelligimus in hoc tantum dialogo ab Origene argui haereticam falsitatem, et non in caeteris libris, de quibus nunquam quaestio fuit. Alioqui si omnia quae haeretica sunt, non erunt Origenis, sed haereticorum: omnes autem propemodum illius tomi his erroribus pleni sunt; nihil Origenis erit, sed eorum, quorum ignoramus vocabula. Non ei sufficit Graecos et antiquos calumniari, de quibus pro vetustate temporum et longinquitate regionum habet licentiam quidquid voluerit mentiendi; venit ad Latinos, et primum ponit Hilarium
Abbreviated transcription (Latin):
ferte origenis uerba que supra ad uerbum transtulihis que ab isto non uerla
sunt sed euersa. & quantam inter senon solum uerborum. sed & sensuum ha¬
beant dissonantiampspitientio. Obscero ne molesta sit uobis prolixior inter¬
p̃tatio. Id circo cĩ omia uertimus. ut quo consilio suꝑiora tacuerit ꝓbaremꝰ.
Hlabetur dialoguo apud grecos origenio & candidi. ualentiniane herescos ⁊¬
deffensoris. in quoduas anadabatas digladiantes inter se spectasse mefateor.
Dicit candidus filium depatris esse substantia errans in eo quod
idest prolationem asserit. eregione origene iuxti arrium & cunomium re-¬
pugnant eum uel prolatum esse uel natum. ne deus pater diuidatur in par¬
tes. Sed dicit sublimen & excelentissimam ereaturim uoluntatem extuis¬
sepatris.Dicut &ceteras creaturis. Rursum ad secundam ueniunt que¬

Expanded text:
ferte Origenis verba, quae supra ad verbum transtuli, his quae ab isto non versa ferte Origenis verba, quae supra ad verbum transtuli, his quae ab isto non versa sunt, sed eversa, et quantam inter se non solum verborum, sed et sensuum habeant dissonantiam, perspicietis. 512 Obsecro ne molesta sit vobis prolixior interpretatio. Idcirco enim omnia vertimus, ut quo consilio superiora tacuerit, probaremus. Habetur dialogus apud Graecos Origenis, et Candidi Valentinianae haereseos defensoris, in quo duos Audabatas digladiantes inter se spectasse me fateor. Dicit Candidus Filium de Patris esse substantia, errans in eo quod προβολὴν, id est, prolationem asserit. E regione. Origenes juxta Arium et Eunomium repugnat, eum vel prolatum esse, vel natum, ne Deus Pater dividatur in partes; sed dicit sublimem et excellentissimam creaturam voluntate exstitisse Patris, sicut et caeteras creaturas. Rursus ad secundam veniunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
tionco quidem reprobant. głas autem blasfemant. Quidam corum quili¬
bentet accusationes reperuint ascribunt nobis & doctrine nostre blasfemi¬
am suꝑ qua illi uiderint quomodo illud audiant. neq ebriosi neq maledi¬
erregnum dei possidebunt. licet patrem malitie & ꝑditionis eoꝵ qui de re¬
gno dei eiciuntur dicant posse saluari. quod nemente quidem quie captue di¬
feriora dependent. Sic transferre cepit cpłim quasi hoc sensus esset exordiũ.
Etait. Quidam coꝵ qui libenter habent criminari proximos suos. ascribunt
nobis & doctrine nr̃e crimen blaffemie.quod anobis nunquam audirent
de quo ip̃i uiderunt nolentes obseruare mandatum illud quod dicit. qr ma¬
ledici regnum dei non possidebunt. dicenteo asserere me patrem malitie & ꝑ¬
dictionis &r eo qui de regno dei citumtur .i. diabolum esse saluandum. quod

Expanded text:
tiones quidem reprobant, glorias autem blasphemant: quidam eorum qui litiones quidem reprobant, glorias autem blasphemant: quidam eorum qui libenter contentiones reperiunt, ascribunt nobis et nostrae doctrinae blasphemiam, super qua ipsi viderint, quomodo illud audiant: Neque ebriosi, neque maledici regnum Dei possidebunt: licet patrem malitiae et perditionis eorum, qui de regno Dei ejicientur, dicant posse salvari, quod ne mente quidem quis captus diinferiora dependent, sic coepit transferre epistolam, quasi hoc sensu superius esset exordium, et ait: « Quidam eorum qui libenter habent criminari proximos suos, ascribunt nobis et doctrinae nostrae crimen blasphemiae, quod a nobis nusquam audierunt: de quo ipsi viderint, nolentes observare mandatum illud quod dicit: Quia maledici regnum Dei non possidebunt; dicentes asserere me patrem malitiae et perditionis eorum qui de regno Dei ejiciuntur, id est diabolum, esse salvandum: quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓximis increpari. Dicente autem michaele increpet tibi dominus diabole:
& zacharia similiter.utrum increpet an non increpet dominus diabolum. ip̃e
uderit. & si increpat. quomõ increpet ip̃e cognoscat. Et post multa que ꝓ¬
lixum est scribere addidit. Nos hoc sentimus. quod eicientur de regno ce¬
loꝵ non solum qui grandia peccauerunt. Uerbi grã. Fornicatores & adul¬
teri. & malculoꝵ cõncubitores &fureo. Sed & qui minora deliquerint.¬
ex eo quod scriptum est. neq ebriose. neq maledicti regnum dei possidebunt
& tim in bonitate ꝙͣ inseueritate dei esse mensuram. Unde cuncta nitimur
agere consilio in umi quoq potu & in moderatione sermonis ut nulli au¬
maledicta conferre. recordantes illius dicta. non fuit ausus iuditium in¬
ferte blisfemie. quod dr̃ de michaele contra diabolum. Et in alio loco. domini¬

Expanded text:
a proximis increpari. Dicente autem Michaele: Increpet tibi Dominus, diabole; a proximis increpari. Dicente autem Michaele: Increpet tibi Dominus, diabole; et Zacharia similiter: utrum increpet, an non increpet Deus diabolum, ipse viderit. Et si increpat, quomodo increpet, ipse agnoscat. » Et post multa quae prolixum est scribere, addit: « Nos hoc sentimus quod ejicientur de regno coelorum, non solum qui grandia peccaverunt, verbi gratia, fornicatores et adulteri, et masculorum concubitores, et fures, sed et qui minora deliquerunt,ex eo quod scriptum est: Neque ebriosi, neque maledici regnum Dei possidebunt ; et tam in bonitate quam in severitate Dei esse mensuram. Unde cuncta nitimur agere consilio: in vini quoque potu, et in moderatione sermonis, ut nulli auuempiam maledicta conferre, recordantes illius dicti, Non fuit ausus judicium inferre blasphemiae, quod dicitur de Michaele contra diabolum; et in alio loco: Domina
Abbreviated transcription (Latin):
cos. Quos absq nobio desanctis scripturis eligere potestio & liquido ꝓuidẽ.
quod forsitm hoctempus sit de quo dr̃. Holite credere amicio. nec speretis
inpͥncipibus. & nunc impleatur uaticinium. Duces populi mei me nescie¬
runt. filii stulti sunt & non sapientes.sapientes sunt ut fatiant mala be¬
ne utem facere nesuͤunt. Quoꝵ magis miserri quam eos odissedebemꝰ.
& orarepro eis quam illis maledicere. Adbenedicendum enim & non
ad maledicendum creatisumus. Unde & michael cum aduersus diabolũ
disput aret de moysi corpore. nec tanto quidem ialo ausus est iuditium infer¬
re blasfemie. Sed dixit. imperet tibi dominus. Cui quid simile etiam in zacha¬
rialegimus. Increpet te dominus diabole. & increpet te dominuo qui elegit
ierusalem.ltaq & nos cupimus increpari ad nõ. cos qui nolunt cum humilitate

Expanded text:
eos? Quae absque nobis de sanctis Scripturis elicere potestis, et liquido pervidere, eos? Quae absque nobis de sanctis Scripturis elicere potestis, et liquido pervidere, quod forsitan hoc tempus sit, de quo dicitur: Nolite credere amicis, nec speretis in principibus . Et nunc impleatur vaticinium: Duces populi mei me nescierunt, filii stulti sunt, et non sunt sapientes. Sapientes sunt, ut faciant mala, bene autem facere nesciunt ; quorum magis misereri quam eos odisse debemus, et orare pro illis, quam eis maledicere. Ad benedicendum enim, et non ad maledicendum creati sumus. Unde et Michael cum adversus diabolum disputaret de Moysi corpore, ne tanto quidem malo ausus est judicium inferre blasphemiae, sed dixit: Increpet tibi Dominus . Cui quid simile etiam in Zacharia legimus: Increpet tibi Dominus, diabole: et increpet Dominus in te, qui elegit Jerusalem . Itaque et nos cupimus increpari a Domino eos qui nolunt cum humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ncc uelle in maledicti refferre uicem. nescilicet maledictus esse uideatur. hõ
qui intintum cautus sit ad maledicendum ut nediabolo quidẽ audeat
maledicere: unde & candido ualentinum dogmatis sectatori calumpni¬
andi se occasionem dederit: quod diabolum saluande dixerit esse nature:
Flic dissimulato argumento eplẽ fingit pro origene: quod illenon loꝗ¬
tur. Unde ipĩus epłe pꝰartem paululum ex suꝑioribus transtuli. & in his
uinxi que ab isto comatice doloseq translata sunt ut quo consilio suꝑiora
tacuerit lector agnoscat. Contra sacerdoteo gͦ ecclesie generaliter disputãs.
Aquibus indign̾us comunione eius fuerat iudicatus. Hec intulit. Quid
necesse est deꝓp̾haꝵ sermonibus dicere. Quibus sepissime pastoribus & m¬
ioribus natu & sacerdotibus ac pͥncipibus populi cõminantur & arguunt

Expanded text:
nec velle in maledictis referre vicem, ne scilicet maledicus videatur esse homo, nec velle in maledictis referre vicem, ne scilicet maledicus videatur esse homo, qui in tantum cautus sit ad maledicendum, ut ne diabolo quidem audeat maledicere; unde et Candido Valentiniani dogmatis sectatori, calumniandi se occasionem 510 dederit, quod diabolum salvandae dixerit esse naturae: hic dissimulato argumento epistolae, fingit pro Origene, quod ille non loquitur. Unde epistolae ipsius partem paululum ex superioribus transtuli, et his junxi, quae ab ipso commatice doloseque translata sunt, ut quo consilio superiora tacuerit, ipse lector agnoscat. Contra sacerdotes ergo Ecclesiae generaliter disputans, a quibus indignus communione ejus fuerat judicatus, haec intulit: « Quid necesse est de prophetarum sermonibus dicere, quibus saepissime pastoribus, et majoribus natu, et sacerdotibus, ac principibus populi comminantur et arguunt
Abbreviated transcription (Latin):
tur. & tu prote tacco. & pro me confiteris. Ego neminem accuso. pro me
tantum respondisse contentus. Non sum quod arguis.Situ es quod accu¬
saris ip̃e uideris. Nec absolutio mea nec reatus. te aut innocentem aut ob¬
ueriusq clementis atq dionisii uenit ad origenem. & hio uerbis loquit
ip̃ius hoc conquerentio & deplorantio. scriptis ac uotio probauimue. Quid
enim ip̃e cum ad huc esset in carne uiuens. sentiens udenoq perpessus sit.
de libroꝵ suoꝵ uel sermonum corruptionibus uel adulterinis aditionibus.
ex ipus epłi quam scripsit ad quosdam caros suos ab alex andria euidenter
docctur. Statimq exemplum subiungit eple. Et qui falsitatem scriptu¬
raꝵ origenis hereticis imputat. ip̃e incipit a falsitate. non ita interpretãs
ut habetur in gteco nec id latinis insinuans. quod ip̃ẽ in sus literiꝯ ꝓfuct̃.

Expanded text:
tur, et tu pro te taces, et pro me confiteris. Ego neminem accuso, pro me tur, et tu pro te taces, et pro me confiteris. Ego neminem accuso, pro me tantum respondisse contentus. Non sum quod arguis: si tu es quod accusaris, ipse videris. Nec absolutio mea me, nec reatus te, aut innocentem, aut oblorum, et utriusque Clementis, atque Dionysii, venit ad Origenem, et his verbis loquitur: « Ipsius hoc conquerentis et deplorantis scriptis ac vocibus prabavimus. Quid enim ipse cum adhuc in carne vivens, sentiens, vidensque perpessus sit de librorum suorum, vel sermonum corruptionibus, vel adulterinis editionibus, ex ipsius epistola quam scribit ad quosdam charos suos Alexandriam, evidenter docetur. » Statimque exemplum subjungit epistolae; et qui falsitatem scriptorum Origenis haereticis imputat, ipse incipit a falsitate: non ita interpretans ut habetur in Graeco, nec id Latinis insinuans, quod ipse in suis litteris profitetur.
Abbreviated transcription (Latin):
proprium nichil relinquis. Et quomodo inquies in libris eoꝵ uitiola nor¬
nulla sunt. Si me causas uitioꝵ nescire respondero. Non statim hereticos
illos uidicabo. fieri potest ut ulsimpliciter errauerint. uelalio sensu scripse¬
rint.uel alibrariis impitis. coꝵ paulatim scripta corrupta sint. uel certe ante
ꝙ alexan dru qĩ demonum meridianum arrius nasceretur. innoaenter quedã
& minus caute locuti sint. & que non possent ꝑuersoꝵ hominum calump¬
niam declinare. Obitiuntur origeni crimina. & tu non illum deffendis s
alios accusas. nec crimen renius.Ped criminosorum turbam requiris. Si tͥ
diceretur quos habet origenes in heresi sotios recte ista ꝓferres. Nlunc ate
queritur. si hec que in origenis libris scripta repiuntur. bona sint an mala.
Taces & prohis alia loqueris. Clemens hoc ait. Dionisius in isto errore repre¬

Expanded text:
proprium nihil relinquis? Et quomodo, inquies, in libris eorum vitiosa nonproprium nihil relinquis? Et quomodo, inquies, in libris eorum vitiosa nonnulla sunt? Si me causas vitiorum nescire respondero, non statim illos haereticos judicabo. Fieri enim potest, ut vel simpliciter erraverint, 509 vel alio sensu scripserint, vel a librariis imperitis eorum paulatim scripta corrupta sint. Vel certe antequam in Alexandria quasi daemonium meridianum Arius nasceretur, innocenter quaedam, et minus caute locuti sunt, et quae non possint perversorum hominum calumniam declinare. Objiciuntur Origeni crimina, et tu non illum defendis, sed alios accusas; nec crimen renuis, sed criminosorum turbam requiris. Si tibi diceretur, quos habet Origenes in haeresi socios, recte ista proferes. Nunc a te quaeritur, haec quae in Origenis libris scripta reperiuntur, bona sint an mala? Taces, et pro his alia loqueris. Clemens hoc ait: Dionysius in isto errore depre
Abbreviated transcription (Latin):
tas inuenitur. Istud sufficiant sentire ꝙ de preiudicatio im catholicio senti¬
tur uel intelligitur uiris. Nce non similis cause similio sufficit excusatio.
Si conceditur ut quicꝗd in libris omnium repitur. ab aliis corruptum sit.
et̃ uitiatum. quam ꝙ &x illoꝵ non erit quoꝵ incerta sunt nomina. Atq ita
feri ut omnium oia sint. nichil alicuius sit.ł lac dessentionis perturbatiõe
nec martion. nec manicheuo. nec arrius. nec cunomius. accusari poterunt.
quia quicꝗd nos ab his impie dictum obiecerimus discipuli respondebunt.
non amagistris suis ita editum s ab inimicis esseuiolatum. hoc genere. &
iste ip̃e tuu̾s liber tiuis non erit. sed forsitan meus. & meus liber quotibi ac¬
cusatus respondeo. si in illo aliquid reprchenderis. non erit meus sed tuus a qͦ
reptehenditur. Fedum oĩa ad hereticos refers. quid ecclesiasticis tribuio ꝗbꝰ

Expanded text:
tas invenitur, istud non sufficiat sentire, quod de praejudicatis jam catholicis sentitas invenitur, istud non sufficiat sentire, quod de praejudicatis jam catholicis sentitur, vel intelligitur viris, ne similis causae, similis sufficiat excusatio. » Si conceditur, ut quidquid in libris noxium reperitur, ab aliis corruptum sit esse vitiatum. Quamquam et illorum non erit, quorum incerta sunt nomina: atque ita fiet, ut dum omnium omnia sunt, nihil alicujus sit. Hac defensionis perturbatione nec Marcion, nec Manichaeus, nec Arius, nec Eunomius accusari poterunt: quia quidquid nos ab his impie dictum objecerimus, discipuli respondebunt, non a magistris suis ita editum  Al. dictum, sed ab inimicis esse violatum. Hoc genere et iste ipse tuus liber, tuus non erit, sed forsitan meus. Et meus liber, quo tibi accusatus respondeo, si in illo aliquid reprehenderis, non erit meus, sed tuus, a quo reprehenditur. Et dum omnia ad haereticos refers, quid Ecclesiasticis tribues, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rins. Et post alia que prolixum est scribere: quid quoso ait de his sentiendũ
est. ꝙ apłicus uir heretica scripserit. An id potius credendum est. ꝙ puersi ho¬
mines assertionem dogimatum suoꝵ sub uiroꝵ sanctoꝵ nomine tamꝙ faci¬
lus credendi interseruerint ea que illi nec sensise nec scripsisse credẽdi¬
sunt¬
sunt. Clementem quoq alex indrine eclesie presbr̃m uirum catholicũ
scripsit in libris suis interdum dei filium dicere creatum. & dionisium ale¬
xandrine urbis epm uirum eruditissimum contra sabellim quatuor uo¬
luminibus dispucantem in arrianũdogina delabi & sub his exemplis il¬
lud agit ut non ccclesi asticos & catholicos uiros malesensisse. Sed ab hẽ¬
ticis eoꝵ scripta corrupta essetestetur. & conclud at ad exiremum diceno. de
origene quoq in quo similiterut in his quos supra diximuo quedam diuersi¬

Expanded text:
rans. » Et post alia, quae prolixum est, scribere: « Quid, quaeso, ait, de his sentiendum rans. » Et post alia, quae prolixum est, scribere: « Quid, quaeso, ait, de his sentiendum est, quod Apostolicus vir haeretica scripserit? An id potius credendum, quod perversi homines ad assertionem dogmatum suorum sub virorum sanctorum nomine, tamquam facilius credenda, interseruerint ea, quae illi nec sensisse, nec scripsisse credendisunt» Clementem quoque Alexandrinae Ecclesiae presbyterum, virum catholicum, scribit in libris suis interdum Dei Filium dicere creatum: et Dionysium Alexandrinae urbis episcopum, virum eruditissimum, contra Sabellium quatuor voluminibus disputantem, in Arianum dogma delabi. Et sub his exemplis illud agit, ut non ecclesiasticos, et catholicos viros male sensisse, sed ab haereticis eorum scripta corrupta esse testetur, et concludat ad extremum, dicens: « De Origene quoque, in quo similiter, ut in his quos supra diximus, quaedam diversi
Abbreviated transcription (Latin):
lubrum inlitinam linguam uertimus. Certe hic in hip que ab hereticio in ori¬
genis opibus addita sunt consentire non potuit. & in ip̃io piarcon quos tu
incelligere que dicuntur. & quo sensu in bonam ꝑtem accipi debeant psu¬
adere conatur. H lec dum taxat de filio & spũ sancto. Ceterum in aliis dog¬
matibus. & euschius & didimus aꝑtissime in origenis scita concedunt. &
ꝙ omnes ecclesie reꝓbant. catholice & pie dictum esse deffendunt. Uide imꝰ
& martir fuit. libros edidit qui appellantur matuorismos idest recognitio.
in quibus cum expsona petri apłi doctrina quasi uere aplĩca in quam plrio ex¬
ponatur. in quibus ita cunomii dogina inseritur. ut nichil aliud ꝙ̃ ip̃e euno¬
mus disputare credatur. Filium dei creatum de nullis existentibus asseue¬

Expanded text:
librum in Latinam linguam vertimus . Certe hic in his, quae ab haereticis in Orilibrum in Latinam linguam vertimus . Certe hic in his, quae ab haereticis in Origenis operibus addita sunt, consentire non potuit; et in ipsis περὶ Ἀρχῶν, quos tu intelligere, quae dicuntur: et quo sensu in bonam partem accipi debeant, persuadere conatur. Hoc dumtaxat de Filio, et Spiritu sancto. Caeterum in aliis dogmatibus et Eusebius, et Didymus apertissime in Origenis scita concedunt, et quod omnes Ecclesiae reprobant, catholice et pie dictum esse defendunt. 17. Rufinus episcopus et martyr fuit, libros edidit, qui appellantur ἀναγνωρισμὸς, id est, recognitio, in quibus quum ex persona Petri Apostoli doctrina, quasi vere apostolica in quamplurimis exponatur: in aliquibus ita Eunomii dogma inseritur, ut nihil aliud quam ipse Eunomius disputare credatur, Filium Dei creatum 508 de nullis exstantibus asseve
Abbreviated transcription (Latin):
cipbio alteruio essẽ substantie. & creatum poterit diccre eum quem paulo an
acipa natura dei patrio pnunti uuerat natum. Hec ipius uerba suntine¬
scribens esse substuntia. statim in consequentibus asseruerit ereaturas. nescis¬
nemne origenis habere omnia. legisseꝙ plurima. Ad populum falerao. ego
te intus & incute noui. uir doctissimus eusebius. Dotissimum dixi non ca¬
tholicum nemore solito mnͥ.m hoc calumpniam struas ꝑsex uolumina ni¬
hnl aliud agit nisi ut origenem sue ostendat fidei .i. arriane ꝑfidie. &:
multa ponit exempla. & hoc constanter ꝓbat tibi in quo sompnio alexan¬
drmi carceris reuelatum est. ut que ille uera ꝓfitetur. falsata confingas. Ded
forsitan ut hicarrianus ab hereticis addita in occasionem sui traxerit erro¬
rio ne solus male sensisse contra ecclesiam putiretur. Quid respondebio pro
didimo qui certe in triitate catholicus est. Cuuis euam nos de spũ sancto

Expanded text:
itulis alterius esse substantiae, et creatum poterat dicere eum, quem paulo ante de ipsa natura Dei Patris pronuntiaverat natum? » 16. Eusebius et Diet Filium de Dei Patris scribens esse substantia, statim in consequentibus asseruerit creaturas. Nescisne me Origenis habere omnia? legisse quamplurima? Ad populum phaleras, ego te intus, et in cute novi. Vir doctissimus Eusebius doctissimum dixi, non catholicum, ne more solito, mihi et in hoc calumniam struas per sex volumina nihil aliud agit, nisi ut Origenem suae ostendat fidei, id est, Arianae perfidiae. Et multa ponit exempla, et hoc constanter probat. Tibi ergo in quo somnio Alexandrini carceris revelatum est, ut quae ille vera profitetur, falsata confingas? Sed forsitan hic, ut Arianus, ab haereticis addita, in occasionem sui traxit erroris, ne solus male sensisse contra Ecclesiam putaretur. Quid respondebis pro Didymo, qui certe in Trinitate catholicus est? Cujus etiam nos de Spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hebreos igitur reuertendum est. Unde & dominus loquitur & disci¬
puli exempla p̾sumunt. Hec pace ueterum loquor & obtrectitoribus me¬
idtantum respondeo qui canino dente merodunt in publico detrahẽtes.
legenato in angulio. idemꝰ accusatores & deffensorea cum in alii ꝓbent qđ
im me rȩꝓbant. qĩ uitium & uirtus non in rebus sit sed cum auctore mutet ᷑
Ceterum memini editionem septuaginta trans latorum olim de greco emẽ¬
datam tribuisse menr̃io. nec inimium debere estimari coꝵ quos in conue¬
cu fratrum semꝑ edisero. Eꝙ nũc debuamii idẽ uerba dicrum inieip¬

Expanded text:
Ad Hebraeos igitur revertendum: unde et Dominus loquitur, et discipuli exempla praesumunt. Haec pace veterum loquor, et obtrectatoribus meis tantum respondeo, qui canino dente me rodunt, in publico detrahentes, legentes in angulis, iidem et accusatores et defensores, cum in aliis probent, quod in me reprobant, quasi virtus et vitium non in rebus sit, sed cum auctore mutetur. Caeterum memini editionem Septuaginta translatorum olim de Graeco emendatam tribuisse me nostris, nec inimicum debere existimari eorum, quos in conventu fratrum semper edissero. Et quod nu
Abbreviated transcription (Latin):
aut scm̃ uł resurrectio. Sala missa. Sophera. narratio uł liher. Serug. cor¬
rigia luie ꝑfectus. Darai pͥnceps inea. Sichem humeri uł labor. Scor. p̾arua
uel meridiana. Sennaab dentis pater uel fetor patris. Semebat. nomẽ pdi
dio non heat scribaturq apud hebrcos ꝑ lrãm uocalem aim. Sara pͥnceps¬
Ser. pilosus uł hispidus. Sur. murus uel directus ul cõtinẽs. Saba con¬
uersio uel dixete. Sue loquens uel centincla. Dimcon. Ex auditio uel
nomen hĩtaculi. Salpem. pax uel reddens. Sichimoꝵ humeri ip̃a c̃que &
ul expetitus uel abutens. Saba eloquẽtia uel clamor. Selo ut ci ueldimissio
in lingua eoꝵ sonet saluator mũdi. Sẽro nomẽ uidens uł custos. Saria
ut descenderet. Sefiõ.egressum e̾ os tristitie. Som. pupilli mei. ud sccũdꝰ

Expanded text:
aut statio maris. Sala  , missa. Sophera  , narratio, sive liber. , corrigia, sive perfectus. Sarai, princeps mea. Sichem, humeri, vel labor. Soor, parva, vel meridiana. Sennaab, dentis pater, sive fetor patris. Semebad, nomen perddio non habeat, scribaturque apud Hebraeos per vocalem AIN. SomthonpSara  , princeps. Sur, murus, vel directus, aut continens. Saba  , conversio, sive rete. Sue, loquens, sive cantilena. Simeon, exauditio, vel nomen habitaculi. Salem, pax, vel reddens. Sichimorum  , humeri: ipsa ul, expetitus. Sava  , eloquentia, vel clamor. Sela  , ut ei, vel dimissio in lingua eorum resonet, salvator mundi. Semron, nomen videns, aut custos. Sarad, ut descenderet. Sephion, egressum est os
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis uł motus cor.¬
Reth. longitudo. Ochozam. tenens. Olibama tabernaculũ meuĩ aliqͦ
quel tabernaculi altit. Od ollamitas contestans aliquẽ. Offimitila
tum.Ofir sitie ufir.quod ꝑ aleph lrãm scribitur interp̾tatur irritum uel her¬
bolũ. Ox uolentẽ. Oma populus uel amarus. Onan. meror eoꝵ:

Expanded text:
fidelis, vel motus eorum. , longitudo. Ochozad, tenens. Olibama, tabernaculum meum in aliquo, vel tabernaculi altitudo. Odollamites, contestans aliquem, vel testimotum. , sive Uphir, quod per ALEPH litteram scribitur, interpretatur irritum, vel inherbosum.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜgraue. Chorri siue chorreus farina .s.ẜa. Crinatus post me uel foramẽ me¬
um. Chazip. mẽdatium. Charmi. uinea mea uel cognitio mea. Chabor. cõ¬
Dosculum. uel sanguis sacci. Dedan. iudicis.Duna.tacens. Dina. iudiciũ istud.
Ceterũ hebraice pinguedo int̾pretatur aut cinis .i. fauilla holocaustoꝵ. De¬
Den uoluptas .s. delitie uel ornatus. Euili dolens .s. parturiens. Enfrate
frugifer siue crescens.Eua.calamitir uel ue ued uita.E noch. dedicatio.
Enos hõ uel desꝑatus uel uolentus. Encum. ferrũ uel pessimum. Eber trã¬
sitorem. Elinodad.ad matrem eius p̃cipuam .s. dei mensuram. Ellassar. dei
declinatio .s. hanc sperans. Esrom iaculo regum. Escol.brotius siue ignis oĩs
Efron.pulius meroris. Eldea. ad sciam .s. de sciẽtia. Etheus. formidins uel
Eser. ficcio .i. plasma. Esban. ignis in eis. Efraim frugiferum .s. crescentẽ. ł srom
sagutã uidens. Elbelignis. uanus siue uctus.ACusq ꝑ breuem luteram.

Expanded text:
e Chorraeus, farina, aut farinatus, seu post me, vel foramen meum. , mendacium. Charmi, vinea mea, vel cognitio mea. Chabor  , conosculum, vel sanguis sacci. judicans. Duma, tacens. Dina, judicium istud. caeterum Hebraice, pinguedo interpretatur, aut cinis, id est, favilla holocaustorum. Devel ornatus. Evila, dolens, sive parturiens. Euphrates, frugifer, sive crescens. Eva, calamitas, aut vae, vel vita. Enoch, dedicatio. Enos, homo, sive desperatus, vel violentus. Evaeum, ferum, sive pessimum. Eber, transitorem. Elmodad, ad matrem ejus praecipuam, sive Dei mensura. Ellasar, Dei declinatio, sive hanc separans. Esrom  , jacula gregum. Eschol, botrus, sive ignis omnis. Ephron, pulvis moeroris, , fictio, sive plasma. Esban, ignis in eis. Efraim, frugiferum, sive crescentem. Esrom  , sagittam videns. Esbel  , ignis vanus, sive vetus. Hucusque per brevem litteram E,
Abbreviated transcription (Latin):
setentia coꝵ siue in eis.Beniamim filius dextere. Baor mm pelle. Badał. p̃¬
Am possessio uel lamentatio. Cam an. lamẽtatio uel possessio. Cicii
mantes uel stupẽtes. Caruam. cornua. Cadeo sancta suiemutata¬
gisiei possidenteo. Cenexci. gelotipi suie possessio euis. Cethmonei antiq̃
tristicia. Cãmel. resurrectio dei ułstatio dei. Cedar. tenebre uel meror. Ct

Expanded text:
substantia eorum, sive in eis. Benjamin, filius dexterae. Beor, in pelle. B, possessio, vel lamentatio. Cainan, lamentatio, vel possessio eorum. , amentes, vel stupentes. Carnaim, cornua. Cades, sancta, sive mutata. , possidentes. Cenezaei, zelotypi, vel possessio ejus. Cedmonaei, antiqua tr
Abbreviated transcription (Latin):
ac ne forte consumato edifitio qi extrema deceret inanus noui testamente
uerba & nomina interptatus sum. linitari uoleno̾ ex parte origenem quẽ post
apłos ecclesiarum magistrum nc̃õ nͥ impitus negat. Inter ectera cenm ingenii
sui pelira monimenta etiam in hoc laborauit ut qͦd philo qͣr udeus obmise¬
tur nõĩa. extimandũ ẽ ipam solam ce̾que ponutur. Nam interdum ex ain
sepe ex he non nũꝙͣ ex beth litteris que aspirationes suas uocesq cõmutant
hñt exordium. Sciendum igiturtam in genesi ꝙ̃ in ceteris libris ubi a lr̃a
uocali nomen incipit apud hebreos adiuersis ut supra diximus inchoctur
clementis. Sed quia apud nos non est uocum tanti diuersitas simplici
sumus relatione cõmenti. Unde accidit ut eadem uocabula que apud il

Expanded text:
m Judaeorum. Ac ne forte consummato aedificio quasi extrema deesset manus, novi Testamenti m Judaeorum. Ac ne forte consummato aedificio quasi extrema deesset manus, novi Testamenti verba et nomina interpretatus sum: imitari volens ex parte Origenem, quem post Apostolos Ecclesiarum magistrum, nemo nisi imperitus negabit. Inter caetera enim ingenii sui praeclara monumenta etiam in hoc laboravit, ut quod Philo quasi Judaeus omisetur nomina, aestimandum est, ipsam solam esse, quae ponitur. Nam interdum ex AIN  , saepe ex HE  , nonnunquam ex HETH   litteris, quae aspirationes suas vocesque commutant, habent exordium. Sciendum igitur, quod tam in Genesi, quam in caeteris libris, ubi a vocali littera nomen incipit, apud Haebreos a diversis, ut supra diximus, inchoetur elementis. Sed quia apud nos non est vocum  Fort. vocalium tanta diversitas, simplici sumus elatione contenti. Unde accidit, ut eadem vocabula, quae apud il
Abbreviated transcription (Latin):
FIUO UR DISERTISSINN SNDE¬
oꝵ origris quoq testimonio comprobatus edidis¬
se librum hebraicoꝵ nominũ eoꝵq et himologias
uix̃ ordinem litteraꝵ clate̾ copulasse phibetur.
Oui cũ uulgo hẽatur a grecis & bibliotechas orbis
impleucrit studi mͥ fuit in latinam cũ linguã
uertere. Uerũ tam dissona inter se exemplaria
reperi & sic confusum ordinem ut tacere meliꝰ
udicauerim quã rep̃hensione quid dignũ sebere.
ltaq ortatu fratrum lupiliani & ualeriani qui
me putant aliquid in hebrec lingue notia ꝓfecis¬
se. & rei ipius utilitate commotus singala ꝑ ordiner septuraꝵ uolumina ꝑcur¬
rens. & uctus edificium noua cura in staurans fecisse mẽor quod agrecis qͦ
appetendum sit Preterea illud in p̾fatione commoneo ut si qua p̃terinissa sũt
alteri sciat lector ope rescruata. libros enꝑn hebraicaꝵ qõnum nũc in manibꝰ
dium neumꝰ in solenter extollam. sed quod sudoris conscius ad lectionẽ eoꝵ

Expanded text:
ilo vir disertissimus Judaeorum, Origenis quoque testimonio comprobatur, edidisse librum Hebraicorum Nominum, eorumque etymologias juxta ordinem litterarum e latere copulasse. Qui cum vulgo habeatur a Graecis, et bibliothecas orbis impleverit, studii nostri fuit in Latinam linguam eum vertere. Verum tam dissona inter se exemplaria reperi, et sic confusum ordinem, ut tacere melius judicaverim, quam reprehensione quid dignum scribere. Itaque hortatu fratrum Lupuliani et Valeriani, qui me putant aliquid in Hebraeae linguae notitia profecisse, et rei ipsius utilitate commotus, singula per ordinem Scripturarum volumina percucurri; et vetus aedificium nova cura instaurans, fecisse me reor, quod a Graecis quoque appetendum sit. Praeterea et illud in Praefatione commoneo, ut si qua hic praetermissa sunt, alteri sciat lector operi reservata. Libros enim Hebraicarum Quaestionum nunc in dium meum insolenter extollam, sed quod sudoris conscius, ad lectionem eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ma. in colatus quispiam uel interpres. Ihares exploratores letiae.Thares¬
cinus. Thesbon. festinus ad intelligẽdũ.
sautio eoꝵ uel tẽpus ostendens uel parturiens. Selfau. ambulas
culum fortitudinis uel fluxus noctis. Gara.oriẽs uł ertus. Caban. mo¬
tus. uel fluctuatio coꝵ. Sozonũ p̃parati in accie uel q̃ est ħ aqua
A
uana. uel monile. Nod gloriosus. Amram. populus excelsus. Aminadab.
populus meus spontaneus. Abra pater meus est .s. pater ip̃e. Asir. uictus.

Expanded text:
ma, incolatus quispiam, aut interpres. Tharsis, exploratores laetitiaebon, festinus ad intelligendum. cantio eorum, vel tempus ostendens. Zelphan  , ambulans os. fortitudinis, vel fluxus noctis. Zara, oriens, vel ortus. Zavan, motus, vel fluctuatio eorum. Zozommim, praeparati in acie: vel quae est haec anile colli. Aod  , gloriosus. , populus excelsus. Aminadab, populus meus spontaneus. Abiu, pater meus est, sive pater ipse. Asir,   vinctus.