comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et celeste premiũ incitamentũ uictorie facit.
Huic tanto spectaculo. uide quẽ animũ. quam
debeas afferre uirtutẽ: & certaminis magnitu¬
dinẽ. de expectantiũ dignitate metire. Hec itaq
tibi in hoc agone subeundo. precipua cura sit.¬
Sit hic pͥmus accinctus. int̾nitionis bellũ uir¬
tute de uincere. & aduersũ diaboli castra. inor̾a
precepta dei uirare: nec tantũ mͦ declinare ue¬
tita. s uissa cõplere. Hec enĩ tibi sufficit amalis
otiosam e̾e. siotiosa fueris a bonis. cũ lex di du¬
plici mandatorũ genere distincta sit: et mala
ꝓhibens bona imꝑet. atq ab utraq parte con¬
tẽptum suũ uetet. Non enĩ tantũ ille seruus cõ¬
tempnit dñm qui prohibita fecerit. s qui ius¬
sa ñ fecerit. Dicta a nobis paulo ante sentẽtia
est. Om̃is arbor que ñ facit fructũ bonũ: exci¬
detur. et in ignẽ mittet᷑. Et blandim᷑ nob̾ si

Expanded text:
et coeleste praemium incitamentum victoriae facit. et coeleste praemium incitamentum victoriae facit. Huic tanto spectaculo vide quem animum, quam debeas offerre virtutem, et certaminis magnitudinem de exspectantium dignitate metire. CAPUT XV. Haec tibi itaque in hoc agone subeundo praecipua cura sit, hic primus accinctus, internecionis bellum virtute devincere, et adversum diaboli castra in omnia praecepta Dei jurare; nec tantummodo declinare vetita, sed jussa complere. Neque enim tibi sufficit a malis otiosam esse, si otiosa fueris a bonis; cum lex Dei duplici mandatorum genere distincta sit, et mala prohibens bona imperet, atque ab utraque parte contemptum sui vetet. Non enim tantum ille servus contempsit dominum qui prohibita fecerit, sed et qui jussa non fecerit. Dicta a nobis paulo ante sententia est, Omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur ; et blandimur nobis si
Abbreviated transcription (Latin):
deo: tuoq exemplo ad ꝑpr tuam prouoces casti¬
tatẽ. ñ tibi s deo tecũ seruituras. Hec ꝓfessionis
tue gła. rumore celebri uulgata ẽ ꝑcunctos: et
ita ad conuersionẽ tuam totus exultat orbis:
ut qd̾ pro ingenti gaudio. uix adhuc homines
credere potuerant. id semꝑ uiderent᷑ optasse.
Multũ his untiis. multũ same tue suspensi õs.
mirũ de te nescio qͥd audire desid̾ant. Et qͥ pro¬
sessionis tue cognouere uirtutẽ. nunc conuer¬
sationis ex pecłant inte nunc puta cunctorum
ora. oculosq conuersos: et ad spectaculũ uite tue.
totũ consedisse mundũ. Caue ne ꝑ te tantorum
animi offendant᷑: ne minus in te inueniant quã
requirunt. Uerũ qͥd ego tecũ de hominib ago.
corũq de te expectationẽ ad exhortationẽ tuã
traho: D̾s ipse om̃iũ rector ac dñs. cũ om̃i an¬
głorũ militia certamen tuũ expectat: tibiq con¬
tra diabolũ dimicanti parat etnitatis coronam:

Expanded text:
Deo, tuoque exemplo ad perpetuam provoces castiDeo, tuoque exemplo ad perpetuam provoces castitatem, non tibi, sed tecum Deo servituras. Haec professionis tuae gloria rumore celebri vulgata est per cunctos; et ita ad conversationem tuam totus exsultavit orbis, ut quod prae ingenti gaudio vix adhuc homines credere poterant, id semper videantur optasse. Multum his initiis, multum famae tuae odore suspensi omnes, mirum de te nescio quid audire desiderant; et qui professionis tuae cognovere virtutem, nunc conversationis exspectant. In te nunc puta cunctorum ora oculosque conversos, et ad spectaculum vitae tuae totum consedisse mundum. Cave ne per te tantorum animi offendantur, nec minus in te inveniant, quam requirunt. Verum quid ego tecum de hominibus ago, eorumque de te exspectationem ad cohortationem tuam traho? Deus ipse omnium rector ac Dominus, eum omni Angelorum militia certamen tuum spectat, tibique contra diabolum dimicanti parat aeternitatis coronam,
Abbreviated transcription (Latin):
rant. Sola quippe prestitisti geni tuo. qd̾ longa
retͥo etate ñ habuit. Licet ediderit uirilis sexus
memorabiles consulatus. & amplissimi ordinis
fastus. illustris familie nomina srequens addide¬
rit: nichil unquã tam̃ ingen̾e ur̃o. hoc tuo ho¬
bro memorie immortalis insertus est. Cũ excepe¬
rint illi theatrales toto orbe plausus. miraq ac¬
clamandi conspiratione. insignia consulũ me¬
rita. letũ uulgus ex presserit. longe tam̃ tui ho¬
głisq letitiam. Ete enĩ ñ meretricule locuple
tantur. s aluntur uirginis xp̃i ñ uenator et
auriga ditatur: s sustentantur pauꝑes.xpisti.
Ad consulatũ eorũ diuerse totius orbis proiuntie.
ad quas domꝰ ur̃e potentia extenditur. peregri¬
nas feras. & ignota animalia transmiserunt. q̃
crudelis harene solũ uel suo uel hominũ san¬
guine cruentarent. adte uͦ electe queq uirgineᷤ
mittunt᷑. quas tu preciosissimũ munus offeras

Expanded text:
rant. Sola quippe praestitisti generi tuo, quod longa rant. Sola quippe praestitisti generi tuo, quod longa retro aetate non habuit. Licet ediderit virilis sexus memorabiles consulatus: et amplissimi ordinis fastus  Al. status, illustris familiae nomina frequens audierit: nihil umquam tamen in genere vestro hoc tuo hobro memoriae immortalis insertus est. Cum exceperint illi theatrales toto orbe plausus: miraque acclamandi conspiratione insignia consulum merita, laetum vulgus expresserit: longe tamen tui hogelisque laetitiam. Per te enim tantur, sed aluntur virgines Christi; non venator et auriga ditantur, sed sustentantur pauperes Christi. Ad consulatum eorum diversae totius orbis provinciae, ad quas domus vestrae potentia extenditur, peregrinas feras et ignota animalia transmiserunt, quae crudelis arenae solum, vel suo, vel hominum sanguine cruentarent; ad te vero electae quaeque virgines mittuntur, quas tu pretiosissimum munus offeras
Abbreviated transcription (Latin):
ut discat ñ libent̃ dicere. qd̾ didicit ñ libent̃ audi¬
ti. Sollicita satis ori tuo custodiã pone. Non est
em̃ quiquã in nobis quo facilius peccare possimꝰ.
qui ñ offendit in uerbo. Et scriptura dicit. Mors
et uita. in manib lingue. Mentiri. atq male¬
dicere. aut iurare. lingua tua nesciat. Quia et
os qd̾ mentitur occidit aminiã. et qui maledict̃
regnũ łi ñ possidebunt. uxta apłm. Et iura¬
re. xp̃c ipse ꝓbibuit. qͥ dix̃. Ego aut̃ dico uobi. ñ iura

Expanded text:
ut discat non libenter dicere, quod didicerit non libenter audiut discat non libenter dicere, quod didicerit non libenter audiri. Sollicitam satis ori tuo custodiam pone. Non est quidquam enim in nobis, quo facilius peccare possimus, qui non offendit in verbo : et Scriptura dicit, Mors et vita est in manibus linguae . Mentiri autem, maledicere et jurare lingua tua nesciat: quia et os quod mentitur, occidit animam ; et qui maledicunt, regnum Dei non possidebunt, juxta Apostolum : et jurare
Abbreviated transcription (Latin):
cũq poteris prodesse studeas. et ne uicẽ quidẽ
mali reddens ꝓalis. bona apło dicente restitu¬
as. Nunqua detractio ex ore uirginis procedat.
Uiium satis est hominũ. et suam laudẽ que¬
rentiũ. alios uiles facere: quia alteriꝰ uituꝑati¬
one se laudari putant: et qui suo merito pla¬
cere ñ posst̃. placere uolunt incõꝑatione peio¬
rũ. Parũ diximus: ñ solũ ipsa ñ detrahas: se ne
detrahenti quidẽ aliquando credas. Pessinum
minus aurib quã lingua. fugias detractionẽ.
Scripture memor esto que dicit. Non eris con¬
sentaneus. cũ derogantib adu̾sus preximũ tuũ:
et ñ accipias suꝑ illo peccatũ. Et alibi. Sepi au¬
res tuas spinis: et noli auilire linguã nȩquam.
Accusator ẽ auditor. qui facit detractionẽ. Qui si
auertat aures. uultũ contrahat. ocłos abnuendo
contineat. male loquentẽ etiam tacens arguit:

Expanded text:
scumque poteris prodesse studeas, et, ne vicem quidem scumque poteris prodesse studeas, et, ne vicem quidem mali reddens, bona pro malis restituas. Nunquam detractio ex ore virginis procedat. Vilium satis hominum est, et suam laudem quaerentium, alios viles facere, quia alterius vituperatione se laudari putant; et qui suo merito placere non possunt, placere volunt in comparatione pejorum. Parum diximus: non solum ipsa non detrahas, sed ne detrahenti quidem aliquando credas. Pessimum minus auribus quam lingua fugias detractionem. Scripturae memor esto, quae dicit, Non eris consentaneus cum derogantibus adversus proximum tuum, et non accipies super illo peccatum. Et alibi, Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Accusator est enim auditor, qui facit detractorem: qui si avertat aures, et vultum contrahat, ac oculos abnuendo contineat, male loquentem etiam tacens arguit;
Abbreviated transcription (Latin):
mus. et nũdũ apparuit qd̾ erimꝰ. scimus qm̃ cũ
apparuerit similes ei erimus qm̃ uidebimꝰ eũ
sicuti est: ut qͥ ht hanc spem ineo. scĩficet se sicut
et ille sc̃s est. Uuit nobis doctrine celestis dig¬
nitatẽ qua donati sumꝰ frequent̾ ingerere: et
honorẽ nr̃m peccandi pudorẽ facere. Unde
etiam ipse dñs ad ꝑfectam nos benignitatẽ uo¬
cans ait. Diligite inimicos ur̃os. bene facite
his qui oderunt uos. & orate pro ꝑsequentib
et calũnientib uos. ut sitis filui patris ur̃i
qui incelis est. N est em̃ qd̾ sic homines dõ fa¬
ciat amabiles. ut pietas mentis. et bonitas. que
tanta in xp̃iano ẽe debet. ut etiã in malis abun¬
det. deiq imitet᷑ beniuolentiã: qui solẽ suũ ori¬
ri facit suꝑ bonos et malos. et pluit suꝑ iustos
et innistos. Hoc itaq uel in primis ad sit. ut ne¬
minẽ uel in uerbo saliẽ noceas. ut om̃ib quib¬

Expanded text:
mus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum mus, et nondum apparuit quid erimus. Scimus quoniam cum apparuerit, similes ei erimus; quoniam videbimus eum sicuti est : ut qui habet hanc spem in eo, sanctificet se, sicut et ille sanctus est. Vult nobis doctrinae coelestis dignitatem qua donati sumus, frequenter ingerere, et honorem nostrum peccandi pudorem facere. Unde etiam Dominus ipse ad perfectam nos benignitatem vocans ait: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos; ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis est. Non est enim quod sic homines Deo faciat amabiles, ut pietas mentis et bonitas; quae tanta in christiano esse debet, ut etiam in malis abundet, Deique imitetur benevolentiam, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Hoc itaque vel in primis absit, ut nemini vel in verbo etiam noceas, ut in omnibus quibu
Abbreviated transcription (Latin):
abodio suo mercedis accipit: nisi horribilis aĩe
tenebras. et confuse mentis horrorẽ. qui uultu sẽꝑ
ammoq merente. uoto quo alt̾i uult nocere. se¬
ipsũ cruciat : Quid aut iracundo furor suus con¬
fert. quẽ seuissimus exagitatũ stimulis consci¬
entie. ita abom̃i consilio acmente de turbat. ut
dũ irascitur insanire credatur: Similit̃ cur
re ꝑsingula. inuenies tot anime torm̃ta quot
uitia. que utiq eo facilius uinci possunt. qͦ nulla
illiciunt nos uoluptate. Quanto illud diffici¬
lius. quanto durius. ut decastitatis labore ta¬
ceam. abstinere auino. carnibq ipso quoq eti¬
am oleo. et uilẽ sine his cybũ post biduũ int̾dũ.
triduũq uix caꝑe: fracta ieiunio. uigiliisq¬
menbra a fom̃to balnei abstinere. necessarias
res negare corpori. et uim quandã inferre na¬
turã:  da tantã incet̾is magnitudinẽ animi:
et uide qͥd ñ possis efficere. S nos ꝓptidor qua¬

Expanded text:
ab odio mercedis accipit, nisi horribiles animae ab odio mercedis accipit, nisi horribiles animae tenebras, et confusae mentis horrorem, qui vultu semper animoque moerente, voto quo alteri vult nocere, seipsum cruciat? Quid autem iracundo furor suus confert, quem saevissimis exagitatum stimulis conscientiae ita ab omni consilio ac mente deturbat, ut, dum irascitur, insanire credatur? Similiter curre per singula, invenies tot animae tormenta, quot vitia: quae utique eo facilius vinci possunt, quo nulla illiciunt nos voluptate. Quanto illud difficilius, quanto durius, ut de castitatis labore taceam, abstinere a vino carnibusque, ipso quoque etiam oleo, et vilem sine his cibum post biduum interdum triduumque vix capere, fracta jejunio membra vigiliisque, fomenta balnei contemnere, necessarias res negare corpori, et vim quamdam inferre naturae? Da tantam in caeteris magnitudinem animi, et vide quid non possis efficere. Sed nos, proh pudor! qua
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ tanta dulcedo ẽ. ut ea debeamꝰ preferre uirtu¬
tib: cũ nec inom̃ib sit delectationis illecebra: et
aplerisq etiam ea que uident᷑ dulcissima respu¬
antur. Duo namq sunt exom̃ib uitia. que ma¬
xime homines decipiunt. sui uoluptate. gula
scilicet ac libido. que deponere eo difficiliꝰ est:
quo eis uti dultius. & tam̃ hec uitia tã molesta.
tamq delectatione sui ꝑiculosa. ita amultis cai¬
cari uidemus. ut tota etate uirgines ꝑmanserint.
insũma abstinentia. ut de illis caceam qui post
delitiarũ longũ luxũ. et inueteratũ usũ libi¬
dinis. castitati ac temꝑantie se dederunt: et
utrũq uitiũ contrariã subito uirtute muta¬
uerunt. Auorũ uͦ uitiorũ est longe diuersa ratio:
raro aquib uitent᷑ inuenies. Quid oro te. inuido
delectationis prestat inuidia. quẽ secretis qͥbdã
conscientie ungulis. liuor ipse discerpit. et alie¬
nã felicitatẽ tormentũ eius facit: Quid uͦ alter

Expanded text:
eorum tanta dulcedo est, ut ea debeamus praeferre virtutibus; cum nec in omnibus sit delectationis illecebra, et a plerisque ea etiam quae videntur dulcissima, respuantur. Duo namque sunt ex omnibus vitia, quae maxime homines decipiunt sui voluptate, gula scilicet ac libido; quae deponere eo difficilius est, quo eis uti dulcius est: et tamen haec vitia tam molesta, tamque delectatione sui periculosa, ita a multis calcari vidimus, ut tota aetate virgines permanserint in summa abstinentia; ut de illis taceam, quae post deliciarum longum luxum, et inveteratum usum libidinis, castitati ac temperantiae se dederint, et utrumque vitium contraria sibi virtute mutaverint. Aliorum vero vitiorum est longe diversa ratio, raro a quibus vitentur invenias. Quid, oro te, invido delectationis praestat invidia; quem secretis quibusdam conscientiae ungulis livor ipse decerpit, et alienam felicitatem tormentum ejus facit? Quid vero alter
Abbreviated transcription (Latin):
iorũ. prosingłorũ merito mansiones. Diu̾sitãᷤ
eñ oꝑũ. diuersitatẽ facit premiorũ. Quantũq¬
que aliquis hic insc̃itate ful ferit: tantũ ibi
fulgebit in honore. Nunc gͦ ad omnẽ morum
mii magnitudinẽ. de nouitate conu̾sationis ostẽ¬
dat. t̃ ibi facilior inbonis cursus eiꝰ. quã malorũ
consuetudo non retinet. Nec timennus. ne te a uir¬
tutib uitia retardent: et maligna diaboli semi¬
na xp̃i frugem necent. Ham si etiã illi qͥ longo
peccandi usu bonũ quodamͦ obruere nature.
instaurari ꝑpenitentiã possunt. et mutatauo¬
luntate uiuendi consuetudinẽ confuctudine
extinguere optimiq depessimis fieri. quantoma¬
gis tu potes ula suꝑare. aquib ñ suꝑata es: Cui ñ tã
expelienda sunt uitia. quã refeuenda: que utiq ñ sus¬

Expanded text:
orum per singulorum merita mansiones. Diversitas enim operum diversitatem facit praemiorum; quantumque aliquis hic in sanctitate fulserit, tantum ibi fulgebit in honore. Nunc ergo ad omnem morumii magnitudinem de novitate conversationis ostendat. Tibi facilior in bonis cursus est, quam malorum animi consuetudo non retinet. Nec timemus ne te a virtutibus vitia retardent, et maligna diaboli semina Christi frugem necent. Nam si etiam illi, qui longo peccandi usu bonum quodammodo obruere naturae, instaurari per poenitentiam possunt, et, mutata voluntate vivendi, consuetudinem consuetudine exstinguere, ac optimi quoque de pessimis fieri; quanto magis tu potes illa superare, a quibus non superata es? cui non tam expellenda sunt vitia, quam refe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectionis gͥ secuta consiliũ. beatitudinẽ spetialis
aggressa propositi. serua gen̾ale mandatũ. Dixi. ideq
nunc repeto. in causa iusticie unũ debemꝰ om̃s. Uirgo.
uidua. nupta. sũ mꝰ. mediꝰ. et inus gradus. equalit̾
iubentur implere p̃cepta. nec a lege soluit᷑ qui supͣ
legem facere proponit. qͥn immo nullus magis u¬
licita uitare debet. quã qui respuit que licebant. nec
quisquã ita a se mandata pollicetur implenda. ut il¬
le qui amore ꝑfectionis supra mandata conscendit:
& dũ amplius statuit facere. quã preceptũ ẽ. osten¬
dit minus sibi preceptũ ẽẽ quã potuerit. De inde
qui tante se obedientie profitet᷑. ut etiã consilium
diuinĩ libent̃ audiat: quomͦ debet audire precep¬
tum : Illa enĩ res ꝑfectionis ẽ: ĩsta necessitatis. Be

Expanded text:
fectionis igitur secuta consilium, beatitudinem specialis aggressa propositi, serva generale mandatum. Dixi, idemque nunc repeto. In causa justitiae omnes unum debemus: virgo, vidua, nupta, summus, medius, et imus gradus, aequaliter jubentur implere praecepta. Nec a lege solvitur, qui supra legem facere proponit. Quinimmo nullus magis illicita vitare debet, quam qui respuit quae licebant. Nec quisquam ita a se mandata pollicetur implenda, ut ille qui amore perfectionis supra mandata conscendit, et dum amplius statuit facere quam praeceptum est, ostendit minus sibi praeceptum esse quam potuerit. Deinde qui tantae se esse obedientiae profitetur, ut etiam consilium divinum libenter audiat, quomodo non debet audire praeceptum? Illa enim res electionis  Aug. perfectionis e
Abbreviated transcription (Latin):
mus qui ante legẽ fuerunt: meliores etiã quam¬
qui fuerunt subiege. dicente apło peccatũ inuo¬
bis iam non dñabitur. ñ eñ estis sublege s sub gra ᷤ¬
mus ꝑfectã uirginẽ. que exutroq semꝑ accensa.
et nature simul. & gr̃e bonũ morum sanctitate

Expanded text:
mus, qui ante Legem fuerunt, meliores etiam quammus, qui ante Legem fuerunt, meliores etiam quam fuerunt sub Lege, dicente Apostolo, Peccatum in vobis jam non dominabitur; non estis enim sub Lege, sed sub gratimus perfectam virginem, quae ex utroque semper accensa et naturae simul et gratiae bonum morum sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
et uini: s horũ om̃tũ abstinentia consiio ꝑfecti¬
onis suadetur. Aduirginitatis honorẽ ꝑtinet. licẽ¬
tia nuptiarũ. et escatũ indulgentia iurtutẽ absti¬
nentie clariorẽ facit. Contẽpsisti uirgo conuigium
licitũ tibi priusquã contẽpneret᷑ maioris p̾mis
a more flagrans: uouisti ão nõ imꝑatã s laudatam
uirginitatẽ: et consiliũ apłi. legẽ tuã fecisti lati¬
orẽ certaminis ingressa campũ. nec tam laborem
cursus quã brauiũ uictorie cogitasti. Legeras
rei magnitudine. ac difficultate laudauit: & uolũ¬
tariis spadonib regna celorũ promittens ait. Qui
potest caꝑe. capiat. Remitaq tã magnã. ñ unꝑ o
ñ impono. s offero. neq quenquã ad hoc cogo. sed
tatis palma ꝓmittit᷑. Et apłs. de uirginib p̃ceptum
quidẽ se dicit ñ habere dñt: s dat consiliũ. Diẽ itaq¬

Expanded text:
et vini; sed horum omnium abstinentia consilio perfectiet vini; sed horum omnium abstinentia consilio perfectiore suadetur. Ad virginitatis honorem pertinet licentia nuptiarum, et escarum indulgentia virtutem abstinentiae clariorem facit. Contempsisti, virgo, conjugium, licitum tibi priusquam contemneretur. Majoris praemii amore flagrans, vovisti Deo non imperatam, sed laudatam virginitatem: et consilio Apostoli, legem tuam fecisti latiorem. Certaminis ingressa campum: non tam laborem cursus, quam bravium victoriae cogitasti. Legeras, rei magnitudine ac difficultate laudavit: et voluntariis spadonibus regnum coelorum promittens, ait: Qui potest capere, capiat . Rem itaque tam magnam non impero, non impono, sed offero. Neque quemquam ad hoc cogo, sed tatis palma promittitur. Et Apostolus de virginibus praeceptum quidem se dicit non habere D
Abbreviated transcription (Latin):
que priori loco st̃.: p̃cep tũ om̃e concluditur. Inutroq
eni ai continet᷑ imꝑiũ. et ñ solũ precipe. s et ꝓhibere
ipsũ uibentis est. Generalit̾ namq om̃ib mandatur
iustitia: quã saluator in euãgłio breuit᷑ quidẽ sed
plenissime cõprehendens ait. Quecũq uultis ut fa¬
ciant uobis homines bona. hec & uos facite alis.Hoc
ẽ ut nichil mali inferamꝰ aliis. et prestemꝰ om̃e qd̾
bonũ est: q uolumꝰ hoc abaliis innos utrũq serua¬
ri. hec sententia equo ure precepti unilisos tenet:
aec uili om̃ino transgredi licet. qd̾ om̃ib imꝑatũ
est: aꝑtusq contẽptus di est uel facere prohibita.
uel ussa ñ facere. Duo uͦ reliqua que sequuntur.
quonuĩ unũ conceditur suadetur aliud innr̃a potes¬
tate dimissa st̃. ut aut cũ minori gła concessis utam̃.
aut ob maius premiũ etiã ea que nobis ꝑmissast
respuamꝰ. Concedunt quidẽ nuptie. carmũ usus.

Expanded text:
quae priori loco sunt, peccatum omne concluditur: in utroque quae priori loco sunt, peccatum omne concluditur: in utroque enim Dei continetur imperium; et non solum praecipere, sed et prohibere ipsum, jubentis est. Generaliter namque omnibus mandatur justitia, quam Salvator in Evangelio breviter quidem, sed plenissime comprehendens, ait, Quaecumque vultis ut faciant vobis homines, haec et vos facite illis ; hoc est, ut nihil mali inferamus aliis, et praestemus omne quod bonum est, quia volumus hoc ab aliis in nos utrumque servari. Haec sententia aequo jure praecepti universos tenet, nec ulli omnino transgredi licet, quod omnibus imperatum est; apertusque contemptus Dei est, vel facere prohibita, vel jussa non facere. Duo vero reliqua quae sequuntur, quorum unum conceditur, et suadetur aliud, in nostra potestate dimissa sunt; ut aut cum minori gloria concessis utamur, aut ob majus praemium etiam ea, quae nobis permissa sunt, respuamus. Conceduntur quidem nuptiae, carnium usus
Abbreviated transcription (Latin):
rima gͥ uirginis cura. primũq stu¬
diũ sit. scire uoluntatẽ dñi sui. et
ͥo ei placeat. quidue displiceat
Ailigent̃ inquirere: ut scdm apłm
totũq uite sue cursũ ex eiꝰ possit
ordinarẽ sententia. Impossibile ẽ eñi ei quẽquã pla¬
cere cui qͥd placet ignorat: fieriq potest. ut etiã
obsequendi uoto offendat: gui quomͦ obsequi debe¬
at ante ñ didicit. Et ut maiꝰ ẽ uoluntatẽ dei facere
qua nosse: ita prius ẽ nosse qũa facere. liuid eñĩ me¬
rito precedit. hoc ordine. Unde propha dicit. Et tu
isrt. noli ignorare. Et beatus apłs. Qui aut̃ ignorat.
ignorabitur. Itẽq alibi. Propterea nolite sieri ĩpru¬
aentes. s intelligentes quesit uoluntas dei. Initiũ
obedicntie ẽ. quid precipiat᷑ uelle cognoscere. et parͤ
est obsequĩ didicisse qͥd facias. Scito itaq in scͥptu¬
qua. ñ nuala suaderi. Prohibentur mala. p̃cipiunt᷑
bona. concedunt᷑ media.: ꝑfecta suadent᷑. In auob uiᷤ

Expanded text:
 primumque studium sit, scire voluntatem Domini sui, et quid ei placeat, quidve displiceat, diligenter inquirere; ut secundum Atotumque vitae suae cursum ex ejus possit ordinare sententia. Impossibile est enim ei quemquam placere, cui quid placeat ignorat; fierique potest ut etiam obsequendi voto offendat, qui quomodo obsequi debeat ante non didicit: et, ut majus est voluntatem Domini facere quam nosse, ita prius est nosse quam facere. Illud enim merito praecedit, hoc ordine. Unde propheta dicit, Et tu, Israel, noli ignorare. Et beatus Paulus, Qui autem ignorat, ignorabitur . Idemque alibi, Propterea nolite fieri imprudentes, sed intelligentes quae sit voluntas Domini . Initium obedientiae est, quid praecipiatur velle cognoscere; et pars est obsequii didicisse quid facias. Scito itaque in Scriptuqua, nonnulla suaderi. Prohibentur mala, praecipiuntur bona, conceduntur media, perfecta suadentur. In duobus illis,
Abbreviated transcription (Latin):
potuit placere. ille qui deliquit. ita potuit iste¬
peccare qui placuit. Non eñi aiusto d̾o. aut ille
puniri meruisset. aut hic eligi: nisi ut̾q utrũq
potuisset. Hoc decain et abel fr̃ib. hoc de esau et
ia cob geminis intelligendũ est: adsciendã solam
uoluntatis causam ẽẽ. qd̾ in eadẽ natura metita
diu̾sa sint. Extinctũ propeccatis suis auuuio

Expanded text:
placere potuit ille qui deliquit: ita potuit placere potuit ille qui deliquit: ita potuit peccare iste qui placuit. Non enim a justo Deo aut ille puniri meruisset, aut hic eligi: nisi uterque utrumque potuisset. Hoc de Cain et Abel fratribus, hoc etiam de Jacob et Esau geminis intelligendum est. Ac sciendum solam voluntatis causam esse, cum in eadem natura merita diversa sint. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħas. et laceras eos. qui ad te missi sunt. quotiens
uolui congregare filios tuos quẽ admodũ gallina
congregat pullos suos subalas: et noluisti. Ubi
uelle uidemus et nolle. eligere & refutare: ibi
ñ uis nature. s libertas intelligitur uoluntatis.
Plena sunt utriusq testam̃ti uolumina huiꝰce¬
modi testimoniis: quib tam bonũ om̃e. quã ma¬
lũ uoluntariũ semꝑ ascribitur. Que nos mͦ breui¬
tatis causa omittimus. maxime cũ sciamꝰ te sacre
lectioni deditã. de ipso uberius fonte potare. Neq
uͦ nos ita defendimꝰ nature bonũ. ut eam dicamꝰ
malũ ñ posse facere. quã utiq boni ac mali capa¬
cem. etiam profitemur:. s abhac eam tantũ modo
in iuria uindicamus. ne eius uitio ad malum
uideamur impelli. qui nec bonũ sine uolunta¬
alii udicaturi sunt. alii udicandi. nisi quia in
eadẽ natura dispar uoluntas est. et quia cũ oms
Adam de paradyso eicitur. enoch demundo rapit᷑.
Inutroq dñs libertatẽ arbitrii ostendit. Ut eñi

Expanded text:
si sunt: quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alis suis, et noluisti ! Ubi velle videmus et nolle, eligere et refutare, ibi non vis naturae, sed libertas intelligitur voluntatis. Plena sunt utriusque Testamenti volumina hujuscemodi testimoniis: quibus tam bonum omne quam malum, voluntarium semper esse scribitur, quae nos modo brevitatis causa omittimus: maxime cum sciamus te sacrae lectioni deditam, de ipso uberius fonte potare. CAP. VIII.--Neque vero nos ita defendimus naturae bonum, ut eam dicamus malum non posse facere, quam utique boni ac mali capacem etiam profitemur, sed ab hac eam tantummodo injuria vindicamus, ne ejus vitio ad malum videamur impelli, qui nec bonum sine voluntaalii judicaturi sunt, alii judicandi: nisi quod in eadem natura dispar voluntas est: et quia cum omneAdam de paradiso ejicitur, Enoch de mundo rapitur. In utroque Dominus libertatem arbitrii ostendit. Ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
di dolor prodit. Quẽ qui incarendo ñ ht̃. neq in
euãgłicũ: et apłorũ ante apłica p̃cepta discipłm.¬
Qui aꝑiens occultas diuitias nature. &. in mediũ
proferens. ex se. qͥd om̃s possimus ostendit. docuitq¬
suo exemplo quantus sit ille thesaurus anime. quẽ
nos sine usu possidemus: et qd̾ proferre nolumus
tura diximus. etiã scorũ exemplis. bonũ eiꝰ osten¬
dimus. ac probauimꝰ. & ne eo contrario. ad ipsiꝰ ꝑti
rarũ utar testimoniis. que peccantes ubiq cͥmi¬
ne uoluntatis grauant. ñ excusant necessitatem
nature. Ingenesi legimus. symeon et leui fr̃is. con
sũmauerunt iniquitatẽ suam ex uoluntate sua.

Expanded text:
di dolor prodit; quam qui in carendo non habuit, in di dolor prodit; quam qui in carendo non habuit, in evangelicum, et apostolicum ante apqui aperiens occultas divitias naturae, et in medium proferens, ex se quid omnes possimus ostendit; docuitque quantus sit ille thesaurus animae, quem nos sine usu possidemus, et quod proferre nolumus, tura diximus, etiam sanctorum exemplis bonum ejus ostendimus, ac probavimus. Et ne e contrario ad ipsius culprarum utar testimoniis, quae peccantes ubique crimine voluntatis gravant, non excusant necessitate naturae. In Genesi legimus, Simsummauerunt iniquitatem suam ex uoluntate sua.
Abbreviated transcription (Latin):
dit me cor meũ. i nom̃i uita mea. Qui anteqũa dñs
inimicos preciꝑet eͥe diligendos. dic̾e pot̾at. Sũ
malis inuici mei gauisus sum: si dixi in corde m̾o
benefactũ est. Nec dũ euãgłicũ illud sonuerat. oi
petenti te tribue. et iam ille dicebat. si exire passus
sũ in opẽ ianuãmeam.simi uacuo. Nondũ legerat
et confidens clamabat ad dnm̃. Si seruo nociti. si
ancilla lesi: omĩa tu scis dñe. Priusquã id̾e apłs
preciꝑet diuitib. ñ sublime saꝑe. neq sꝑare inin¬
certo diuitiarũ. habuit ille diuitias: ut sealibi ẽe¬
diuitẽ monstraret. Indiuitiis inqͥt non confidebã:
nec inlapide precioso. E hoc ñ uerbis tantũ. s ipsi̾
quoq reb probauit: qui cũ om̃ia ꝑderet. ñ dolebat.:
tũ. Nudus exiui deut̾o matris mee. nudus redeã
illuc. Quo anuni affectu possideamꝰ aliqͥd. doce¬
mur cũ id amĩtimus. et cupiditatẽ fruendi carẽ¬

Expanded text:
dit me cor meum in omni vita mea . Qui antequam Dominus dit me cor meum in omni vita mea . Qui antequam Dominus inimicos praeciperet esse diligendos , dicere poterat, Si in malis inimici mei gavisus sum; si dixi in corde meo, Bene factum est . Necdum Evangelicum illud sonuerat. Omni petenti te tribue ; et jam ille dicebat, Si exire passus sum inopem januam meam sine riatico . Nondum legerat et confidens clamabat ad Dominum, Si servo nocui, si ancillam laesi; omnia tu scis, Domine . Priusquam idem aposperet divitibus non sublime sapere, neque sperare in incerto divitiarum , sic habuit ille divitias, ut se alibi divitem esse monstraret: In divitiis, inquit, non confidebam, nec in lapide pretioso . Et hoc non verbis tantum, sed ipsis quoque rebus probavit, qui cum omnia perderet non dolebat, . Nudus exivi de utero matris meae, nudus redeam illuc . Quo enim affectu possideamus aliquid, docemus cum id amittimus: et cupiditatem fruendi, caren
Abbreviated transcription (Latin):
et seruos & liberos. inñ peccando. ñ conditionẽ cuiquã
obẽe. s mentẽ. Hic queso remorare paulisꝑ: et castũ
animũ sollicite uirgo consid̾a. Concupiscit᷑ ad omina
femmina. adolescens: nec ad concupiscentiã ꝓuocatur:
rogatur. et effugit. Una hac in re blandit᷑. et suppli¬
cat: que incet̾is imꝑabat. Amator dei. mulieris amo¬
re ñ uincitur. Castũ animũ nec etas adolescentie ꝑ¬
mouet.: nec diligentis auctoritas. Contẽpta freqũẽt᷑
dña propiores adolescenti insidias tendit. et insetre¬
toac sine testib manu impudens apprehendit: ꝓcati¬
orib u̾bis hortatur ad crimen. Nec quid̾e hinc uin¬
citur. s ut u̾ba uerbis. ita res reb refert. Nam qui
frequent̾ rogatus negauerat. tc̃ cõprehensus aufugit.
& antequã illud euãgłicũ diceret᷑. qui uid̾it mulie¬
rem ad concupiscendũ eam. iã mechatus ẽ incorde

Expanded text:
et servos liberos in non peccando, et non conditionem cuiquam et servos liberos in non peccando, et non conditionem cuiquam obesse, sed mentem. Hic, quaeso, remorare paulisper, et castum animum sollicite virgo considera. Concupiscitur a domina femina adolescens, nec ad concupiscentiam provocatur; rogatur et fugit: una hac in re et blanditur et supplicat, quae in caeteris imperabat. Amator Dei, mulieris amore non vincitur; castum animum nec aetas adolescentiae permovet, nec diligentis auctoritas. Contempta frequenter domina propiores adolescenti insidias tendit; in secreto ac sine testibus manu impudens apprehendit, ac procacioribus verbis hortatur ad crimen: ne hic quidem vincitur, sed ut verba verbis, ita res rebus refert. Nam qui frequenter rogatus negaverat, nunc comprehensus astringitur: et antequam illud evangelicum diceretur, Qui viderit mulierem ad concupiscendam eam, jam moechatus est eam in corde
Abbreviated transcription (Latin):
sus idẽ ꝓpła. Et peccastis dõ: ⁊ñ cxaudistis uocẽ eiꝰ.
ĩmãdatiᷤ illiꝰ ⁊ ĩlegitimiᷤ et ĩ testimoniis eiꝰ ãbulare noluistiᷤᷤ.
decidetis. quia uocaui uos. et non exaudistis me.
locutus sũ et neglexistis: & fecistis malũ ante cons¬
pectũ meum: & que nolebã elegistis. Ipse quoq¬

Expanded text:
Et peccastis Deo, et non exaudistis vocem ejus, et in mandatis illius et in legitimis et in testimoniis ejus ambulare noluistis. Pdecidetis, quia vocavi vos, et non exaudistis; locutus sum, et neglexistis, et fecistis malum ante conspectum Domini, et quae nolebam elegistis . Ipse quoq
Abbreviated transcription (Latin):
eis. Ante tribunal xp̃i simul stabimus. ibi pare¬
bit qua mente qui uixerit. Memento mei. exem¬
plũ pudicitie. & uirginitatis insigne. fluctusq
maris tuis precib mitiga. Explicit. Item hiero¬

Expanded text:
eis: ante tribunal Christi stabimus; ibi pareeis: ante tribunal Christi stabimus; ibi parebit, qua mente quis uixerit. memento mei, exemplum pudicitiae et uirginitatis insigne, fluctusque maris tuis precibus mitiga. XLVI. PAULAE
Abbreviated transcription (Latin):
meã. Sultus ego. qui nolebam cantare canticũ dñi
interra aliena: & deserto monte sina. egypti auxiliũ
flagitabam. Nonrecordabar euãgłiste. quia qui de hie¬
rusalẽ egreditur. statĩ incidit in latrones: spoliatur.
uulneratut. occiditur. S licet saceidos despitiat.
atq leuites: samaritanus ille misericors est: cui cũ
diceretur samaritanus es. et demoniũ habes. demo¬
custodẽ. hebrei samaritẽ uocant. Maleficũ quidã¬
me gartiunt. titidũ fiaei seruus agnoseo mag ũ
uocant᷑: & iudei anm meũ. Sedudtor. et apłs ditꝰ
est. Temptatio me non apprehendat. nͥhumana.
Quo tam partẽ angustiarii ꝑpessus sũ. qui cruci
milito : Infamiam falsi crͥminis importarunt: sed
scio ꝑ bonã et malã famã ꝑueniri ad regna celorũ.
Saluta paulam et eustochiũ: uelit nolit mundꝰ.
in xp̃o mee st̃. Saluta matrẽ albinã. sororesq mar¬
cellas: marcellinã quoq scam. et felicitatẽ. & dic

Expanded text:
meam. stultus ego, qui uolebam cantare canticum domini meam. stultus ego, qui uolebam cantare canticum domini in terra aliena et deserto monte Sion Aegypti auxilium flagitabam . Non recordabar Evangelii, quia qui de Jerusalem egreditur, statim incidit in latrones, spoliatur, vulneratur, occiditur. Sed licet Sacerdos despiciat atque Levites, Samaritanus ille misericors est , qui cum diceretur: Samaritanus, es et daemonium habes , daemo\'custodem\', Hebraei \'samariten\' uocant. maleficum me quidam garriunt: titulum fidei seruus agnosco; magum uocabant et Iudaei dominum meum, seductor et apostolus dictus est. temptatio me non adprehendit nisi humana. quotam partem angustiarum perpessus sum, qui cruci milito? infamiam falsi criminis inportarunt, sed scio per bonam et malam famam peruenia ad regna caelorum. Saluta Paulam et Eustochium — uelit nolit mundus, in Christo meae sunt -, saluta matrem Albinam sororesque Marcellas, Marcellinam quoque et sanctam Felicitatem, et dic
Abbreviated transcription (Latin):
tant cachinnantiũ greges: paulã. melaniãq plangẽ
tium. Tu aliena desidas: ille contẽpnunt sua. Le de¬
libuta melle uina delectant. iullc potant aquã frigi¬
dam suauiorem. Tu te ꝑdere estimas. quicqͥd inpre¬
senti ñ hauseris. comed̾is. deuoraueris. ille futura de¬
sid̾ant: et credunt uera ẽe. que scripta e̾ẽ sunt. Esto
sit. qͥd adte : Nobis econtrario tua uita displicet. Bo¬
no tuo crassus sis: me maties delectat et pallor. Tu
tales miseros arbitraris. nos te miserabiliorẽ puta¬
mus. Pars pari refert᷑ sententia. et inuicẽ nobis uide¬
mur in sani. Hec mi dña asella. cũ iam nauẽ ascen¬
derem. ratim flens. dolensq cons cripsi: et gr̃as ago
deo meo. qd̾ dignus sũ. quẽ mundus od̾it. Ora aut̃.
ut debabysone hierosolimã regrediar.: ne mͥ dñct᷑
nabuchodonosor: s iħc filiꝰ iosedech. Ueniat esdras
qui int̾pretat᷑ adiutor: et reducat me in patriam

Expanded text:
tant cachinnantium tant cachinnantium tium; tu aliena desideras, illae contemnunt sua; te delibuta melle uina delectant, illae potant aquam frigidam suauiorem; tu te perdere aestimas, quidquid in praesenti non hauseris, comederis, deuoraris, et illae futura desiderant et credunt uera esse, quae scripta sunt. esto: corporum; quid ad te? nobis e contrario tua uita displicet. bono tuo crassus sis, me macies delectat et pallor; tu tales miseros arbitraris, nos te miseriorem putamus. par pari refertur sententia: inuicem nobis uidemur insani. Haec, mi domina Asella, cum iam nauem conscenderem, raptim flens dolensque conscripsi et gratias ago deo meo, quod dignus sum, quem mundus oderit. ora autem, ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Iesus, filius Iosedech; ueniat Hesdras, qui interpretatur \'adiutor\', et reducat me in patriam
Abbreviated transcription (Latin):
runt. nisi paula. & melania. que contẽptis facul¬
tatib pignoribq desertis. crucẽ dñi quasi qd̾ dã
pietatiꝰ leuauere uexillũ. Sibalnea peterent. un¬
guenta eligerent. diuitias et uiduitatẽ haberẽt.
materies. luxii rie & lib̾tatis. dñe uocarent᷑ et sc̃e.
slunc et sacco. et cynere formose uolunt uideri:
& ingehenã ignis cũ ieiuniis et fetore descendere.
Nidelicet ñ eis licet applaudente ppło. ꝑtre cum
turbis. Si gentiles hanc uitã carperent. siue iuidei.
suorũ cura. et proprii ocłi trabe neglecta. in alieno
ocło festucã querunt. Lascerant sc̃mn ꝓpositũ: et reme¬
diũ pene sue arbitrantur. si nemo sit sc̃s. si om̃ibus
detrahatur: si turba sit ꝑeuntiũ. multitudo peccan¬
tiũ. Tibi placet lauari cotidie. alius has munditiaᷤ
sordes putat. Lu attaginem ructas. et decomeso acci¬
piens. egregie głaris: ego faba uentrẽ impleo. Te delec¬

Expanded text:
runt, nisi Paula et Melanium, quae contemptis faculrunt, nisi Paula et Melanium, quae contemptis facultatibus, pignoribusque desertis, crucem Domini quasi quoddam pietatis levavere vexillum. Si balneas peterent, unguenta eligerent, divitias et viduitatem 197 haberent materiem luxuriae et libertatis, dominae vocarentur, et sanctae. Nunc in sacco et cinere formosae volunt videri, et in gehennam ignis cum jejuniis, et pedore descendere: videlicet non eis licet applaudente populo perire cum turbis. Si Gentiles hanc vitam carperent, si Judaei suorum cura, et proprii oculi trabe neglecta, in alieno oculo festucam quaerunt. Lacerant sanctum propositum, et remedium poenae suae arbitrantur, si nemo sit sanctus: si omnibus detrahatur: si turba sit pereuntium: si multitudo peccantium. 5. Tibi placet lavare quotidie: alius has munditias sordes putat. Tu attagenem ructas, et de comeso acipensere gloriaris: ego faba ventrem impleo. Te delec
Abbreviated transcription (Latin):
bant: omniũ pene iudicio. dignus sũmo sacerdotio
decernebar. Beate memorie damasi os. m̃i sermo erat:
dicebar sc̃i: dicebar humilis et disertus. Nũqͥd domũ
alicuius lascuuoris̃ ingressus sum: Nunqͥd me ues¬
tes serice. nitentes gemine. picta facies. auri rapuit
ambitio: Nuuia fuit aliqua rome matronarum. q̃
meam posset edomare mentẽ: nisi lugens et ieiunãs.
squalens sordib. fietib pene cecata. quã continuis noc¬
tib dñi miscdiã deprecantẽ. sol sepe dep̃hendit. cuiꝰ
canticũ psalmi st̃. sermo euãgłiũ. delitie continẽ¬
tia. uita ieuniũ. Hulla me potuit alia delecta¬
ri.nisi illa quã manducantẽ nũquã uidi s post quã
eam prosue m̾ito castitatis uenerari. colere suscipe
cepi. om̃s me ilico aeseruere uir tiutei. Sinuidiapͥ¬
mũ mordax tui: o sathane caliditas. semꝑ sc̃a ꝑse¬
quens. Hulle alie romane urbis fabulã prebue¬

Expanded text:
bant. omnium paene iudicio dignus summo sacerdotio bant. omnium paene iudicio dignus summo sacerdotio decernebar; beatae memoriae Damasi os meus sermo erat; dicebar sanctus, dicebar humilis et disertus. numquid domum alicuius lasciuioris ingressus sum? numquid me uestes sericae, nitentes gemmae, picta facies, auri rapuit ambitio? nulla fuit Romae alia matronarum, quae meam posset domare mentem, nisi lugens atque ieiunans, squalens sordibus, fletibus paene caecata, quam continuis noctibus domini misericordiam deprecantem sol saepe deprehendit, cuius canticum psalmi sunt, sermo euangelium, delitia, vita jejunium. Nulla me potuit alia delectare, nisi illa, quam manducantem nunquam vidi. Sed postquam eam pro suae merito castitatis venerari, colere, suspicere coepi, omnes me illico deseruere virtutes. 4. O invidia primum mordax tui! O Satanae calliditas semper sancta persequens! Nullae aliae Romanae urbi fabulam praebue
Abbreviated transcription (Latin):
Pene certe triemminiũ cũ eis uixi. multa me uirgi¬
nũ crebro turba circũdedit: diuinos libros ut po¬
tui. non nullis sepe disserui. Lectio assiduutatem:
assiduitas familiaritatẽ familiaritas fiduciã fecerat.
dicant qͥd umquã ĩme aliter senserint. quã xp̃ia¬
nũ ciecebat: Pecuniam cuiusquã accepi: Munera
uel parua uel magna ñ spreui: In manu mea aes
alicuiꝰ insonuit: Orlicus sermo. oculus petulanᷤ
fuit: Nichil mͥ aliud obicitur. nisi sexis ms. E
hoc nũquã obiceret᷑: nisicũ hierosolimã paula ꝓficis¬
citur. Esto crediderunt mentienti. cur ñ credunt
neganti.: Iaem ẽ homo ipse qui fuerat. fatet᷑ inson¬
tem. qui dudũ noxium loquebatur. Et certe ueri¬
tatẽ magis exprimunt torm̃ta quã risus. nisi qd̾ fa¬
cilius creditur. qd̾ aut fictũ libent̾ audit᷑: aut ñ fic¬
tum. ut fingatur impellitur. Antequã domũ scẽ
paule nossem: totius inme urbis studia consona¬

Expanded text:
paene certe triennio cum eis uixi; multa me uirgipaene certe triennio cum eis uixi; multa me uirginum crebro turba circumdedit; diuinos libros, ut potui, nonnullis saepe disserui; lectio adsiduitatem, adsiduitas familiaritatem; familiaritas fiduciam fecerat. dicant, quid umquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? pecuniam cuius accepi? munera uel parua uel magna non spreui? in manu mea aes alicuius insonuit? obliquus sermo, oculus petulans fuit? nihil mihi aliud obicitur nisi sexus meus?, et hoc numquam obicitur, nisi cum Hierosolyma Paula proficiscitur. esto: crediderunt mentienti; cur non credunt neganti? idem est homo ipse, qui fuerat: fatetur insontem, qui dudum noxium loquebatur; et certe ueritatem magis exprimunt tormenta quam risus, nisi quod facilius creditur, quod aut fictum libenter auditur aut non fictum, ut fingatur, inpellitur. Antequam domum sanctae Paulae nossem, totius in me urbis studia consona
Abbreviated transcription (Latin):
meam sc̃e anime tue restituere.
qd̾ merctut. Ego eñ in dignus nec
estimare uinquã potui nec optart:
ut m tantũ in xp̃o largireris affectũ. E licet me sce¬
ieratũ quidam putent. et om̃ib flagiciis obrutũ.
et propeccatis meis etiam hec parua sint: tamen
tubene facis qd̾ ex tua mentẽ. etiã malos bonos pu¬
tas. Periculosũ quippe ẽ deseruo alt̾ius indicare:
& ñ facilis uenia. praua dixisse de rectis. Ueniet ue¬
niet illa dies. et mecũ dolebis ardore ñ pauco. E go
probrosus: ego uersi pellis. & lubricus. ego mendar.
et sathane arte decipiens. Qd ẽ astutius. hec uel cre¬
didisse uel finxisse de insontib. anetiã de noxiis.
credere noluisse: Osculabantur quidã mͥ manꝰ. et
ore iuꝑeo detrahebant. Dolebant labiis. corde gaude¬
bant. Uidebat dñs. et subsannabat illos. et miserũ¬
me seruũ suum futuro cũ eis udicio reseruabat.
Auus incessũ meũ calũmabat᷑ et risũ: ille uultui
detrahebat: lnc insimplicitate aliud suspicabatur.

Expanded text:
meam sanctae animae tuae restituere, quod meretur. ego enim indignus nec aestimare umquam potui nec optare, ut mihi tantum in Christo largireris adfectum. et licet me sceleratum quidam putent et omnibus flagitiis obrutum et pro peccatis meis etiam haec parua sint, tamen tu bene facis, quod ex tua mente etiam malos bonos putas. periculosum quippe est de seruo alterius iudicare et non facilis uenia praua dixisse de rectis. ueniet, ueniet illa dies, et mecum dolebis ardere non paucos. Ego probrosus, ego uersipellis et lubricus, ego mendax et satanae arte decipiens! quid est astutius, haec uel credidisse uel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? osculabantur mihi quidam manus et ore uipereo detrahebant; dolebant labiis, corde gaudebant: uidebat dominus et subsannabat eos et miserum seruum suum futuro cum eis iudicio reseruabat. alius incessum meum calumniabatur et risum, ille uultui detrahebat, haec in simplicitate aliud suspicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
uertentẽ excipit letus pat̾. Qum potius apłs ait.¬
Nolite ante tẽpus iudicare. Tu enĩ quiꝰ es. qui alie¬
nũ seruũ iudices. Suo dño stat. aut cadit. Et
qui stat. uideat necadat. Et inuicẽ onera sua
portate. Alit̾ sorores um̃e hominũ luor̾. alit̃. xp̃c
uidicat. Non eadẽ sententia ẽ tribunalis eiꝰ. et an¬
guli susurronũ. Multe hominib iueuidentur
iuste. & postea re ꝑiunt᷑ praue. et intestaceis uascu¬
lis thesaurus sepe conditur. Petrũ ter negantẽ. ama¬
re in locũ suum restituere lacrime. Cui plus dimit¬
titur. plus amat. De toto grege silet᷑. & ob uniꝰ mor¬
bidi pecudis salutẽ. angłi letantur ĩcelo. Qd̾ si cui
uidetur indignũ. a dño audiat. Amice. si ego bo¬
nus: quare ocłs tuus nequã est: Explicit.

Expanded text:
vertentem, excipit laetus pater . Quin potius Apostvertentem, excipit laetus pater . Quin potius Apostiudicare ante tempus. tu enim quis es, qui alienum seruum iudices? suo domino stat aut cadit, et: qui stat, uideat ne cadat, et: inuicem onera uestra portate. aliter, sorores carissimae, hominum liuor, aliter Christus iudicat. non eadem sententia est tribunalis eius et anguli susurronum. multae hominibus uiae uidentur iustae et postea repperientur prauae, et in testaceis uasculis thesaurus saepe reconditur. Petrum ter negantem amarae in locum suum restituere lacrimae. cui plus dimittitur, plus amat. de toto grege siletur et ob unius morbidi pecudis salutem angeli laetantur in caelo. quod si cui uidetur indignum, a domino audiat: amice, si ego bonus, quare oculus tuus nequam est? XII.
Abbreviated transcription (Latin):
arte exiguitas. indiciũ solitudinis
est. Et id circo longũ sermonẽ bre¬
uii spatio coartaui: qr et uobiscum
uolebã prolixiꝰ loqui: & angustia
scedule cogebat tacere. Nũc igit᷑
ingenio est uicta pauꝑies minu¬
te quidẽ littere: s confabulatio longa est. Et tñ
inhoc necessitatis articulo. animadu̾tite caritatẽ:
cũ me nec penuria scriptionis ualuit prohibere
ne scriberem. Uos aut̃. ignoscite obsecro dolenti. Di¬
cocñi lesus. dicolacrimans & irascens: ne unũ quidẽ
apicẽ. totiens uobis tribuenti offitiũ prestitistis.
Scio quia nulla cõmunio luci et tenebris ẽ: nulla
cũ ancilis dei et peccatorib sotiatio. At tam̃ et me¬
retrix dño pedes lacrimis lauit. et de dñorũ micis
canes edunt. Et ipse saluator nonuenit uocare
iustos. s peccatores. Non enĩ egent sani medico. et
mauult penitentiã peccatoris quã mortẽ. Qerrantẽ
ouiculam suis humeris refert. & prodigũ filiũ re¬

Expanded text:
artae exiguitas indicium solitudinis est; et idcirco longum sermonem brevi spatio coarctavi; quia et vobiscum volebam prolixius loqui, et angustia schedulae cogebat tacere. Nunc igitur ingenio est victa pauperies. Minutae quidem litterae, sed confabulatio longa est. Et tamen in hoc necessitatis articulo animadvertite caritatem, cum me nec penuria scriptionis valuerit prohibere, ne scriberem. Vos autem, ignoscite, obsecro, dolenti; dico enim laesus, dico lacrymans et irascens: ne unum quidem apicem, toties vobis tribuenti officium, praestitistis. Scio quia nulla communio luci et tenebris est: nulla cum ancillis Dei, peccatori societas. Attamen et meretrix Domino pedes lacrymis lavit , et de dominorum micis canes edunt . Et ipse Salvator non venit justos vocare, sed peccatores. Non enim egent sani medico . Et magis vult poenitentiam peccatoris, quam mortem. Et errantem oviculam suis humeris refert. 26 Et prodigum filium re
Abbreviated transcription (Latin):
suam emendare nolunt. uideant᷑ emendare uelle na¬
turã. cuiꝰ bonũ ita generalit cunctis insitũ ẽ ait in
gentilib quoq hominib qui sine ullo dei cultu
sunt. se ñ nũquã ostendat ac ꝓferat. Quã enim
multos philosophorũ. et auditumꝰ. & legimus. et
ipsi uidimus castos. patientes. et modestos. libera¬
les. abstinentes. benignos. & honores simul mundi
et delitias respuentes: et amatores iusticie ñ minus
quã sapientie. Unde queso hominib alienis adeo
ista. que deo placent: Unde aut̃ illis bona nͥ de natu¬
re bono: Et cũ ista que dixi. uel om̃ia inuno. uel sin¬
gła singłos habere uideamꝰ cũ om̃iũ una natura sit:

Expanded text:
suam emendare nolunt, videantur emendare velle nasuam emendare nolunt, videantur emendare velle naturam. Cujus bonum ita generaliter cunctis institutum est, ut in genDei sunt, se nonnunquam ostendat ac proferat. Quam multos enim philosophorum et audivimus, et legimus, et ipsi vidimus castos, patientes, modestos, liberales, abstinentes, benignos, et honores mundi simul et delicias respuentes, et amatores justitiae non minus quam scientiae? Unde, quaeso, hominibus alienis a Deo ista, quae Deo placent? unde autem illis bona, nisi de naturae bono? Et cum ista, quae dixi, vel omnia in uno, vel singula in singulis haber