comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sub ꝙͥrographo dedit illi memoratum pon¬
dus argenti Post multum uero temporis
mortuo salmanarar rege cũ regnaret semi¬
gebat per omnem cognationem susa.
et consolabatur eos. didebat q unicuiq
prout poterat de facultatib suis esurien¬
tes alebat. nudis q uestimenta prebebat.

Expanded text:
um pondus argenti post multum vero temporis mortuo Salmanassar rege cum regnaret Senngebat per omnem cognationem suam et consolabatur eos dividebatque unicuique prout poterat de facultatibus suis esurient
Abbreviated transcription (Latin):
decestanda obtrectatio proximi płisq
m locis eloquia diuina testantur. unde
est illud. Detrahentem aduersus proxi¬
mum suum occulte hunc per sequebar
Et illud. Qui decrahit fratri detrahit
legi. Illudq. Qui detrahit frati eradica¬
bitur. Nec non ⁊ illud apłi pauli. uide¬
te ne dum inuicem mordetis ab inuicẽ
consũmamini. Ira dicit
ue erga te aguntur eq̃nimiter fie¬
ri noñ posunt hec imnuo pacient᷑
tollerare. peccatum est quia ⁊ si non eis
cũ magna ex asperatione reũstitur con

Expanded text:
detestanda obtrectatio proximi, plerisque detestanda obtrectatio proximi, plerisque in locis Scriptura divina testatur; unde est illud: Detrahentem adversus proximum suum occulte, hunc persequebar ; et illud: Qui detrahit fratri, detrahit legi ; illudque: Qui detrahit fratri, eradicabitur; nec non et illud Apostoli Pauli: Videte, necdum invicem mordetis, abinvicem coQuae erga te aguntur, aequanimiter ferri non possunt: haec patienter tolerare, peccatum est. Quae etsi non eis cum magna exasperatione resistitur, con
Abbreviated transcription (Latin):
qr non nunqm̃ errata delinquencium ad
tempus. silencio detegenda sunt ut aptõ¬
ri tempore corrigantur propterea subiũ¬
gitur. Hoc fecisti ⁊ tacui. Neaũ ex hoc dis¬
creto silencio detractores sibi applaud̾ent.
qui dum semper occulte derogare uolũt
mĩꝙͣ in apertam increpacionem prosili¬
unt ad huc subuifercur. Existimasti mi
q ero tui similis ac si diceretur. Imquin
est cogitare ut ide decractori similis ap¬
proꝑam unde ad tempus reticens uͨ dero¬
gans locum apte correctionis experto. Uñ
et protinus subdicur. Arguam te et sta¬
tuam contra faciem tuam. ueluti diceret.
Non occulte ut est cua consuetudo. sed ĩ
aperto ut est mea solitudo. aptum corri¬
piendi tempus expectans. ut peccatorẽ
arguam ⁊ eius delicta contra faciem eiꝰ
statuam. At inquit. Non odio sed amo
quos ita in absconditis diuidicans repre¬
hendo.Imo magis hinc odis ⁊ non diligis.
unde detrahis ⁊ non corripis. Qmͣ sit aũ

Expanded text:
quia nonnunquam errata delinquentium ad quia nonnunquam errata delinquentium ad tempus silentio tegenda sunt, ut aptiori tempore corrigantur, subjungitur: Haec fecisti, et tacui. Ne autem ex hoc discreto silentio detractores sibi plauderent, qui, dum semper occulte derogare malunt, nunquam in apertam increpationem prosiliunt, adhuc subinfertur: Existimasti inique, quod ero tibi similis; acsi diceretur: Iniquum est cogitare ut inde detractori similis appaream, unde ad tempus reticens, nec derogans, locum apertae correctionis exspecto; unde et protinus subditur: Arguam te, et statuam contra faciem tuam, veluti diceretur: Non in occulto, ut est tua consuetudo, sed in aperto, ut est mea sollicitudo, aptum corripiendi tempus exspectans, peccatorem arguam, et ejus delicta contra faciem illius statuam. At inquis: Non odi, sed amo quem ita in abscondito dihendo. Imo magis hunc odis, et non diligis; unde detrahis, et non corrigis. Quam sit autem
Abbreviated transcription (Latin):
diligitis eos qui uos diligunt qmͣ merce¬
dem habebitis : Non ne et publicam hoc
faciunt: Quid tu quoq ad hec obicere
uales: Certe qui odit frem suum manet
in morte. Et qui diligit fr̃em suum in
deo manet ⁊ deus in eo. Omirem ergo ama¬
ritudinem fellis euome ⁊ quo pacto ua¬
lueris caritatis dulcedinem sume. Nichil
enim suauius. nichil ea beatius. Deus
denec in merico delictorum facinora te¬
gere dicitur. Sieut scriptum est. uniuet¬
sa delicta operit earitas.
lis potest sustinere. quis silencio tege¬
ec tacenda sunt mala nis rũdit¬
proximi. uer consencienda. S carita¬
ce fraterna in faciem proxinus redarguen¬
dus. non aũt occulte detrahendus. Quod
pare nolle. ne exasperatus non correctio¬
neproficiat. s magis excorrectione scan¬
dalum sumat. Occurrit scriptura diuina
tuum decrahebas ⁊ aduersus filium ma¬
tris tue ponebas scandalum. magis eñi
seandalum sumit qui se detrahentem in
celligit qmͣ qui corripientem sustinet. ⁊

Expanded text:
diligitis eos qui vos diligunt quam mercedem habebitis? Nonne et Publicani hoc faciunt? » Quid tu quoque ad hoc objicere vales? Certe, « qui odit fratrem suum, manet in morte, et qui diligit, in Deo manet, et Deus in eo . » Omnem ergo amaritudinem fellis evome, et quoquo pacto valueris, charitatis dulcedinem sume; nihil enim suavius, nihil illa beatius est. Deus de neque immerito delictorum facinora tegere dicitur; sicut scriptum est: Universa delicta operit charitas . uis poterit sustinere, quis silentio tegeec tacenda sunt mala proximi, nec consentienda, sed charitate fraterna in faciem proximus est redarguendus, non autem occulte depare nolle, ne exasperatus non solum non proficiat, sed magis ex correptione scandalum sumat, occurrit Scriptura divina,tuum detrahebas, et adversus filium matris tuae ponebas scandalum . Magis enim scatelligit, quam qui corripientem sustinet, et
Abbreviated transcription (Latin):
gis qm̃ illos decuerat imperare qui tibi non
possunt ugenio uel industria coequari. Ob¬
tempera igitur mag̃ dñi imperio. ⁊ non sit
tibi cura dealiquo. S beata subiectio res
est humano subdi neccesse est magiste¬
rio. Ip̃e enim dicit. Qui uos audit me audit.
⁊ qui uos spernit me spernit. Itaq inquit
oporcet sed si talis qui imperat esset non est
talis per quem deus imperet. Sed apostulus
contra. Non est potestas insi adeo. que autẽ
sunt adeo ornata sunt. Itaq qui resisti poces¬
tati dei ⁊ ordinac̃oni resistit. Quales autem
debeant esse hũ qui imperant non est subdi¬
tis dic̃cuciendum. Et quidem primis pasto
cium dominantur eorum. ⁊ qui potestatem
exercent in eos benefia uoeantur. uos aũ
non sic. S qui uult inteꝑ uos esse maior:
torum omniũ personas in discipulis assu
cere. Imponunt enim in humeros hominĩ
honera grauia ⁊ impossibilia. digito aũt
suo nolunt ea mouere: Inuidia dicit
n quo illo uel illo minor es

Expanded text:
gis, quam illos decuerat imperare, qui tibi non possunt ingenio, vel industria coaequari? Obtemperare igitur magis Domini imperio et non tibi ius cura de aliquo. 16.  Beata submissio: perio, humano subdi necesse est magisterio; ipse enim dicit: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit . Ita inquit oportet, sed si talis qui imperat esset, non est talis per quem Deus imperet. Sed Apostolus contra: Non est potestus nisi a Deo; quae autem sunt, a Deo ordinata sunt; itaque qui resistit potestati, Dei ordinationdebeant hi qui imperant, non est a subditis discutiendum. Et quidem primis Ecclestium dominantur eorum, et qui potestatem exercent inter eos, benefici vocantur. Vos autem nonium personas in discipulis assumcere: imponunt enim in humeros hominum onera gravia et importabilia: digito autem suo nolunt ea movere. . » INVIDIA DICIT: In quo illo, vel illo minor es?
Abbreviated transcription (Latin):
ex propro subumxit dicens. Nolite unci a
malo. S uince in bonum malum. Quo
ꝯtra de hiis qui fratres odisse noscuntur
Et rursum. Qui odit frẽm suum intenebͣs
ambulat. ⁊ intenebris est usq ad huc ⁊
nescit quo eat qm̃ tenebre obrecauerũt

Expanded text:
ex proprio subjungit, dicens: « Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . » Quo contra de his qui fratres odisse noscuntur, Et rursum: « Qui odit fratrem suum in tenebris ambulat, et in tenebris est usque adhuc: et nescit quo eat, quia tenebrae caecaver
Abbreviated transcription (Latin):
i ceteros uircutib pondet¬
añcellis tucius in loco infimo qmͣ in
sũmo temet ip̃m conseruas. Semper .ni.
de alto peior fat ruma. Quod sitibi ut
asseris quidam superiores uel equales
sũt. Quid te ledit. Quid tenocet: Caue
propsus ne duni locum aliis celsitudinis
muides itlum imicteris de quo scriptũ est.
Inuidiã diaboli mors introiuit morbem
terrarum. Imittantur autem illum qui¬
sunt ex parte illius. Odium digt
bsit ut illum ames quem in omnib
contrarium habes qui te derogat qui
insultat. qui te conuicus uituperas. qui ti¬
bi pẽca tua improperat. qui te dictis operi¬
b atq honorib semper preire festinat. nisi
enim tibi inuideretur ne quaqͣm setibi
in homine. Propterea non est aman¬
da dei ymago in homine. Sicut xp̃e qui ĩ
cruce positus numicos suos dilexit ante
crucis tormentum ammonuit dicens. Di¬
ligite imicos uestros. Benefacite hus qͥ
oderunt uos. ⁊ orate pro persequentibus

Expanded text:
i caeteros virtutibus antecellis, tutius in loco infimo quam in summo temetipsum conservas. Semper enim de alto pejor fit ruina. Quod si tibi, ut asseris, quidam superiores, aut aequales sunt, quid te laedit, quid te nocet? Cave prorsus, ne dum locum celsitudinis invides, illum imiteris, de quo scriptum est: « Invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum. Imitantur autem illum, qui ex parte ejus sunt . » ODIUM DICIT: Absit, ut illum diligas, quem in omnibus contrarium habes; qui tibi derogat, qui tibi insultat, qui te injuriis exasperat, qui tibi peccata tua improperat, qui te dictis, operibus, atque honoribus praeire festinat. Nisi enim tibi invideret, nequaquam se tibiin homine, propterea non est amanda Dei imago in homine? Sicut Christus, qui in cruce positus inimicos suos dilexit, ante crucis tormentum admonuit dicens: « Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos; et orate pro perse
Abbreviated transcription (Latin):
excellentie genera leuiora.¬
sunt Quatuor simplicia. que sunt mala
sex duplicia. que sunt peiora. qͣtuor triplicia
que sunt pessima. unum uͦ qͣdruplex. qd̾ est¬
cen̾s om̃ib peius est. Qaͣto .n. in płib homo
extollitur: tanto extollentia ip̃a peioratur.¬
¶ It̃ sciendum ꝙ solius oꝑis extollentia. que
semꝑ est ꝑ ignorantiam: est mala. solius aũt
locutionis peior. solius opinionis pessima. ĩo¬
liuis aũt uoluntatis om̃ib aliis peior. Stultũ
.n. est. cũ aliqua uilis ꝑsona ꝑ ignorantiam
assidet iuxta dignam. stultitius est. cũ inde
iactat se dignam. stultissimũ. cũ inde se estĩ¬
mat dignam. s multo stultitius est. cũ uult
residere iuxta eam : cũ sciat se esse inde indig¬
nam.¶Contͣ eam extollentiam que est in¬

Expanded text:
extollentiae genera. quatuor simplicia, quae sunt mala; sex duplicia, quae sunt pejora; quatuor triplicia, quae sunt pessima; unum vero quadruplex, quod caeteris omnibus pejus est; quanto enim in pluribus homo extollitur, tanto extollentia ipsa pejoratur. Item sciendum quia solius operis extollentia, quae semper est per ignorantiam, est mala : solius autem locutionis, pejor; solius vero opinionis, pessima; solius autem voluntatis, omnibus aliis est pejor. Stultum est enim cum aliqua vilis persona per ignorantiam assidet juxta dignam; sed stultius est, cum inde se jactat dignam; stultissimum vero, cum hac se aestimat dignam; multo autem stultius est, cum vult residere juxta eam, cum sciat se inde esse indignam ea. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
de quib suꝑius diximus. om̃s ex ꝓpria uolũ¬
tate nascuntur. Nisi n homo prius habuit
uoluntatem delc̃andi. exaltandi uł curiose in¬
eã. ex hus uͦ om̃ĩa alia ¶Ex delc̃ationenã¬
q nascitur luxuria. adult̾ium. fornicatio.
ĩmunditia. uentͥ ingluuies. ebrietas ⁊ ali¬
a hiꝰ icia. ¶ De exaltatione uͦ inanis gła
¶De curiositate aũ inquietudo susurratio

Expanded text:
de quibus superius diximus, omnes ex propria voluntate nascuntur. Nisi enim homo prius habuerit voluntatem delectandi, vel exaltandi, vel inea, ex his vero alia omnia. Ex delectatione namque nascitur luxuria, adulterium, fornicatio, immunditia, ventris ingluvies, ebrietas et alia hujusmodi vitia. De exaltatione vero inanis gloria, De curiositate autem inqu
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ⁊ eum cooꝑtum ꝯtingit ⁊ premit ut sa
ut cũ alicubi quis residens ⁊ añ se potum in
cypho deferri uidens. statim assurgit ⁊¬
intuens cuiꝰ coloxis sit. querit ⁊̃ quis potꝰ
sit. ⁊ degustat an bonus sit. ¶ Alñ in uisu u̾¬

Expanded text:
sit; et eum coopertum contingit et premit, ut sciat sit; et eum coopertum contingit et premit, ut sciat nt cypho deferri videns, statim assurgit, et intuens cujus coloris sit, quaerit etiam quis potus sit, et degustat an bonus sit. Aliquando in visu, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsũpserit pͥmũ. ⁊ int̾im respicit. si is qui re¬
sidet iuxta eum melius hẽat ferculum.
¶ Alñ in gustu ⁊ uerbo. ut cũ illud degustat
in gustu ⁊ olfcũ. ut cũ degustans ol facit¬
¶ Alñ in gustu ⁊ tactu. ut cũ gustu scire q̃¬
rit. an sit sapidum. ⁊ tactu an sit calidum
frigidum uł tepidum ¶ Alñ in olecũ ⁊ uisu
ut cũ aliquis cũ legit herbam iuxta se incog¬
nitam inuenit a legendo cessans. eam q na¬
so suo appositam olfacit. diu q intuens eam
in olfcũ ⁊ tactu. ut cũ eam olfacit ⁊ ꝯtrectat
ut sciat an sit mollis an dura. lenis an asꝑa.
ut sciat. que uł qualis sit ¶Alñ in uisu ⁊ tac¬
tu. ut cũ aliquis ueniens añ mensam ubi pn¬
surus sit. mox subleuata mappa qua panis
cooꝑtus est. intuet᷑ an sit candidus. ⁊ enm
tangit ut sciat. an sit calidus. ¶Alñ in uer¬
bo ⁊ acdu. ut cũ nõ discooꝑuit eum s in ter¬
rogat an calidus . uł ex quo tempore coctus

Expanded text:
nsumpserit primum; et interim considerat si is qui residet juxta eum, melius habeat ferculum. Aliquando in gustu et verbo, ut cum illud degustat,in gustu et olfactu, ut cum degustat et olfacit. Aliquando in gustu et tactu, ut cum gustu scire quaerit an sit sapidum; et tactu, an sit calidum, frigidum vel tepidum. Aliquando in olfactu et visu, ut cum aliquis, dum legit, herbam juxta se incognitam invenit; et a legendo cessans, eamque naso suo apponens, olfacit; deinde intuens, eamin olfactu et tactu, ut cum eam olfacit et contrectat, ut sciat ut sciat quae vel qualis sit. Aliquando in visu et tactu, ut cum aliquis veniens ante mensam ubi pransurus est, mox sublevata mappa qua panis est coopertus, intuetur an sit candidus; et eum contingit, ut sciat an sit calidus. Aliquando in verbo et tactu, ut cum eum non discooperit, sed interrogat an calidus, vel ex quo tempore coctus
Abbreviated transcription (Latin):
recinirit. ⁊ quosdam degustans alios olfacit
Alñ in uerbo. gustu ⁊ tactu ut cũ nõ olfa¬
cit eos. s panem ꝯtrectat. aut alios cibos ⁊
gustando quosdam. querit de aliis.¶Alñm
uerbo olfcũ ⁊ tactu ut cũ nõ oos degustat¬

Expanded text:
t boni, requirit, et quosdam degustans, alios olfacit. Aliquando in verbo, gustu et tactu, ut cum non olfacit eos, sed panem contrectat. aut alios cibos; et gustando quosdam, quaerit de aliis. Aliquando in verbo, olfactu et tactu, ut cum eos non degustat
Abbreviated transcription (Latin):
degustat. olfacit ⁊ ꝯtrectat. ¶ Quinq
in uisu uerbo. gustu ⁊ olfcũ. ut cũ aliqͥs
deambulans in nondiuis. Has uł illas mer¬
ces respicit. cuius hee uł ille p̃cii sint: in¬
uestigat. uitta uł poma uł alios fiuctus
at que uł qualia sint ista uł illa ¶ Alũ in

Expanded text:
Quinque in visu, et verbo, et gustu, et olfactu, ut cum aliquis deambulans in nundinis, has vel illas merces considerat, cujus hae vel illae pretii sint, investigat uvas, vel poma, vel alios fructus at quae vel qualia sint ista vel illa. Aliquando in
Abbreviated transcription (Latin):
s olfacit. ¶Alñ in uisu uerbo ⁊ tactu. ut
cum. alicui comedenti defertur cibus inter
duas scutellas. ⁊ añqmͣ fimerit qd̃ prius
edebat. saitellis aꝑtis. quis ille sit cibus cõ¬
siderat. ⁊ an bñ sit coctus. inuestigat. ⁊
eum ꝯtingit. ut an calidus sit anfrigidꝰ
tat. s est curiosus eum udendi ⁊ eum de¬
gustat ⁊ olfacit. ¶ Alñ in uisu. gustu ⁊
tactu. ut cũ de eo nicħ inquirit nec eum
olfacit. Q cũ curiositate eũ uidendi  eum¬

Expanded text:
 Aliquando in visu, verbo et tactu, ut cum alicui comedenti defertur cibus inter duas scutellas, et antequam finierit quod prius comedebat, scutellis apertis qualis ille sit cibus considerat, et an bene sit coctus investigat, et eum contingit ut an calidus seu frigidus tat, sed et curiosus eum videre, et eum degustat et olfacit. Aliquando in visu, et gustu, et tactu, ut cum de eo nihil inquirit, nec eum olfacit, sed cum curiositate videndi e
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis studiose cogitat. quomͦ sare ualeat al¬
inuisu ut cum sollicite respicit quo ille ten¬
dat. quid agat. quomodo sedendo. stando. uł
aliquo alio modo se habeat. Alñ in auditu ut
cũ intente ascultat quid ille de alio. aut alius
hoc ex sermonib blandis. ⁊ ex seruitio qd̾
ei facit extorqiueat ab eo quod querit ¶ Alñ
in uerto et uisu. ut cũ alium rogat ut secũ
aliquem aspitiat. dicens. putas ne iste ita uł
ita ageret: ñ talis ⁊ talis esset: Alñ in uerro
⁊ auditu. ut cũ ꝓpe eum residet. ⁊ ad alium
loquitur. qui ex alia sui ꝑte sedet. ⁊ tñ atten¬
te ascultat. quid ille post̾ius dicat ¶Alñ in ac¬
tu ⁊ uisu. ut cũ aliquid agit ne ad aminadu̾
tatur dum aspicit eum. s credat᷑ semꝑ in¬
tendere oꝑi quod agit. ¶ Alñ in auditu ⁊ ac

Expanded text:
aliquis studiose cogitat quomodo altein visu, ut cum sollicite considerat quo ille tendat, quid agat; quomodo sedendo, stando, ambulando, vel aliquo alio modo se habeat. Aliquando in auditu, ut cum intente auscultat quid ille de alio, vel alius t cum sermonibus blandis, cum servitio quod ei facit, extorqueat ab eo quod quaerit. Aliquando in verbo et visu, ut cum alium rogat ut eum secum aspiciat, dicens: Putasne, iste ita vel ita ageret, nisi talis vel talis esset? Aliquando in verbo et auditu, ut cum prope illum residet, et ad alium loquitur qui ex alia sui parte sedet, et tamen attente auscultat quid ille posterius dicat. Aliquando in actu et visu, ut cum aliquid agit, ne advertatur dum eum aspicit, sed credatur semper intendere operi quod facit. Aliquando in ac
Abbreviated transcription (Latin):
na luminaria ip̃a sunt ¶Alñ in actu uisu
⁊ auditu. ut cũ aliquis se occultat causa ui¬
¶ Alñ in auditu uerbo ⁊ actu. ut cũ cã audi.¬
endi futuma ⁊ interrogãdi demonib sacrifi¬
cat. ¶ Unũ uero quadruplex. qr alñ est curi
ositas in nisu. auditu. uerbo ⁊ actu. ut cum
aliquis intuetur ⁊ ascultat quosdam quos
ꝯsiliari ꝯspicit. ⁊ de quib suspicatur aliquid
mali. ⁊ ut eoꝵ ꝯsiliũ quo quo mͦ agnoscere
possit. accedens ad eos querit. an uiderint
aliquid. qd̾ se curra eos ꝑdidisse fingit. ⁊ int̾ea
mnspiciendo ⁊ ascultando cuca eos querit. qd̾

Expanded text:
a luminaria. Aliquando in actu, visu et auditu, ut cum aliquis se occultat causa viAliquando in auditu, verbo et actu, ut cum causa audiendi et interrogandi futura, daemonibus sacrificat. est in visu, auditu, verbo et actu, ut cum aliquis intuetur et auscultat quosdam, quos consiliari conspicit, et de quibus suspicatur aliquid mali, ut et consilium eorum quoquo modo agnoscere possit, accedens ad eos quaerit an viderint aliquid quod se circa eos perdidisse fingit, et interea inspiciendo et auscultando c
Abbreviated transcription (Latin):
simplicia . qr alñ curiositas est in solo gustu.
ut cũ defertur piscis alicui pisa comedenti. ⁊
pͥusqͣm ip̃a ꝯsumꝑserit : degustat cuiꝰ sapo
apponit. ut sciat auiꝰ odoris sit. ¶ Alñ in tactu
ut cũ aliquis pannũ uidens nouũ. ꝯtrectat
solũ modo. ut sciat utrũ sit asꝑ uł lenis. gros¬

Expanded text:
simplicia, quia aliquando curiositas est in solo gustu, ut cum defertur piscis alicui pisa comedenti; et priusquam ipsa comsumpserit, degustat cujus saporapponit ut sciat cujus odoris sit. Aliquando in tactu, ut cum aliquis pannum novum videns, contrectat, solummodo ut sciat utrum sit asper vel lenis, gros
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓteget gradientes simpliciter. Seruaus se¬
mitas iusticie ⁊ mas scõꝵ custodiens. Tũe
intelliges iusticiam ⁊ iudicium et equitatẽ
et omnem semitam bonam. Si intrauerit
sap̃ĩa cor tuum ⁊ scientia anime tue placu̾it
Consilium custodiet te et prudentia silt
te. ut eruans auia mala. ⁊ ab hor itis qͥ
ꝑu̾sa loquitur. Qui reliquis itorel n
et ambulant ꝑ uias tenebrosis q  e dat᷑
cum male feceunt. et exultant in rebe pessi¬
mis. quoꝵ me ꝑuerse et infames gressus
eoꝵ. Ut eruaris a muliere aliena et ab
extranea que mollit sermones suos et re¬
liquit ducem pubertatis sue. ⁊ pacti dei su
oblata est . Inclinata est enim ad mortem
domus eius et ad inferos semite ipsius.
Omnes qͥ ingrediunt᷑ ad eam non reuer¬
tentur nec app̾hendent semitas uite. ut
ambules in uia bona ⁊ calles iustorum
custodias. Qui enini recti sunt hĩtabũt
in terca et simplices ꝑmanebunt m̃ ea Im
pii uero perdentur de terra et qui inique a¬
gunt auferentur ex ea

Expanded text:
seruans semitas iustitiae et uias sanctorum custodiens. tunc intelleges iustitiam et iudicium et aequitatem et omnem semitam bonam. si intrauerit sapientia cor tuum et scientia animae tuae placuerit, consilium custodiet te et prudentia seruabit te, ut eruaris de uia mala et ab homine qui peruersa loquitur, qui relinquunt iter rectum et ambucum malefecerint et exultant in rebus pessimis quorum viae perversae et infames gressus eorum ut eruaris a muliere aliena et ab extranea quae mollit sermones suos et relinquit ducem pubertatis suae et pacti Dei sui oblita est inclinata est enim ad mortem domus eius et ad impios semitae ipsius omnes qui ingrediuntur ad eam non revertentur nec adprehendent semitas vitae ut ambules in via bona et calles iustorum custodias qui enim recti sunt habitabunt in terra et simplices permanebunt in epii uero de terra perdentur, et qui inique agunt auferentur ex ea
Abbreviated transcription (Latin):
mur sanguini. abscondamus tendicłas
contra insontem frustra degluciamus eũ
sicut infernus uiuentem ⁊ integrum
quasi descendentem in lacum. Ommem
p̃ciosam substantiam reꝑiemus implebi¬
mus domos nr̃as spolis. sortem mute no¬
biscum. marsupium sit unum oĩ nr̃m
fili mi ne ambules cum eis ꝓhibe pedemtu¬
um a semitis eoꝵ. Pedes enim illoꝵ ad ma¬
lum currunt ⁊ festinant ut effundant
sanguinem. Fi̾ustra autẽ iacitur rete em̃
ocłos penuatoꝵ. Ipsi quoq cuta sanguinẽ suum
insidiantur et moluuitur frandes contra aui-¬
mas suas. Et semite omnis auari animas
possidentium rapiunt. Sapientia foris pre¬
dicat. In plateis dat uocem suam. In capite tͦͣ¬
barum clamitat. In forib portarum urbis
profert uerba sua dicens. Usq quo ꝑuuli
diligitis infantiam. et stulti ea que sibi st̃
noxia. cupient et inprudentes odibunt sci¬
entiam. Com̾timini ad correctionem me¬
am. enproferam uob̾ spm̃ meum et ostẽ¬
dam u̾ba mea. quia uocaui. et renuistis

Expanded text:
endiculas contra insontem frustra: deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum. Omnem pretiosam substantiam reperiemus, implebimus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium sit unum omnium nostrum. Fili mi, ne ambules cum eis, prohibe pedem tuum a semitis eorum. Pedes enim illorum ad malum cursanguinem frustra autem iacitur rete ante oculos pinnatorum ipsique contra sanguinem suum insidiantur et moliuntur fraudes contra animas suas sic semitae omnis avari animas possidentium rapiunt sapientia foris praedicat in plateis dat vocem suam in capite turbarum clamitat in foribus portarum urbis profert verba sua dicens usquequo parvuli diligitis infantiam et stulti ea quae sibi sunt noxia cupiunt et inprudentes odibunt scientiam convertimini ad correptionem meam en proferam vobis spiritum meum et ostendam verba mea quia vocavi et rennuistis
Abbreviated transcription (Latin):
nam et in multitudine stultitie sue deci
fixisti apud extraneum manũ tuam
Illaqueatus es u̾bis oris tui ⁊ captus
ꝓpriis sermonib tuis. fac gͦ qd̾ dico fili mi ⁊
temet ip̃m libera quia incidisti in manus
ꝑximi tui. disciure festina suscita amicum
tuum/. Ne dederis sompnum oculis tuis
nec dormitent palpebre tue. Eruere quasi
damula. de manu ⁊ quasi auis de insidiis
dera uias eius ⁊ disce sapĩam. Que cum nõ
hẽat ducem nec p̾ceptorem nec pͥncipem
parat estate cibum sibi ⁊ ꝯgregat in messe
quod comedat. Usq quo piger dormis
qn̈do ꝯsurges ex sompno tuo: paululũ
dormies paululum dormitabis. paululum
ꝯseres manus tuas. ut dormias ⁊ ueniet tͣ
quasi uiator egestas. ⁊ pauꝑies quasi uir

Expanded text:
nam. et in multitudine stultitiae suae decfixisti apud extraneum manum tuam; Illaquaetus es verbis oris tui, et captus propriis sermonibus. Fac ergo quod dico, fili mi, et temetipsum lproximi tui. Discurre, festina, suscita amicum tuum: ne dederis somnum oculis tuis, nec dormitent palpebrae tuae. Eruere quasi damula de manu, et quasi avis de insidiis dera vias eius et disce sapientiam: que cum non habeat ducem neque preceptorem nec principem, parat estate cibum sibi et congregat in messe quod comedat. Usquequo piger dormies? Quando surges e somno tuo? Paululum dormies, paululum dormitabis, paululum conseres manus tuas, ut dormias. Et ueniet tibi quasi uiator egestas et pauperies quasi uir
Abbreviated transcription (Latin):
die plene lune reu̾surus est in domũ suam
Irrecunt eũ multis sermonib ⁊ blandiciis
labioꝵ protraxit illum. Statim eam sequi¬
tur quasi bos ductus ad uictimam ⁊ quasi
agnus lasciuiens ⁊ ignorans qđ̵ ad uincła¬
stultus trahatur. donec insfigat iecur eius
uelut si auis festinet ad laqueum ⁊ nescit
qd̃ de pericło anime illius agitur. Nunc
ergo filimi audi me ⁊ attende u̾bis oris
mei. Ne abstrahatur inuiis illius mens
tua neq decipiaris semitis eius. Multos
enim uulneratos deiecit ⁊ fortissimi quiq
interfecti sunt ab ea. uie inferi domus eiꝰ

Expanded text:
die plenae lunae reversurus est in domum suam. die plenae lunae reversurus est in domum suam. Irretivit eum multis sermonibus, et blanditiis labiorum protraxit illum. Statim eam sequitur quasi bos ductus ad victimam, et quasi agnus lasciviens et ignorans, et nstultus trahitur donec transfigat sagitta cor eius, uelut si auis festinet ad laqueum et nescit quia de periculo animae illius agitur. Nunc ergo, fili mi, audi me, et attende verba oris mei. Ne abstrahatur in viis illius mens tua: neque decipiaris semitis ejus. Multos enim vulneratos dejecit, et fortissimi quique interfecti sunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
tra enim domus mee ꝑ cancellos ꝓspexi
⁊ uideo ꝑuulos. Considero uecordem iuue¬
nem qui transit per plateas uixta angu¬
lum: ⁊ prope uiam domus iłlius tradit᷑
In obscuro ad uesperante die in noctis te¬
nebris et caligine et ecce mulierꝰ occurrit
illi ornatu meretrico p̾parata ad capien¬
das animas gamula ⁊ uaga quietis im¬
patiens nec ualens indomo ꝯsistere pe¬
dib sius nunc foris nunc in plateis. ñc
uixta angulos insidians. app̾hensum q
deosculatur iuuenem. ⁊ procaci nultu
blanditur dicens. Uictimas ꝑro salute
de nou. hodie reddidi uotamea. id cirxo
egressa sum in occursum tuum desid̾ans
te uidere ⁊ reperi Incextu funib lectulũ
meũ strau capetib ꝑictis ex egypto Asꝑ¬
li cubile meum mura et aloe. ⁊ cyna¬
momo. ueni in ebriemur uberib ⁊ fru¬
amur. cupitis aimplexib donec illucescat
dies. Non est enim uir in domo sua. abiit
uia longissima. Sacculum pecunie secũ tulit

Expanded text:
tra enim domus meae prospexitra enim domus meae prospexiet video parvulos, considero vecordem juvenem, qui transit per plateas juxta angulum, et prope viam domus alienae graditur in obscuro, advesperante die, in noctis tenebris et caligine. Et ecce mulier occurrit illi ornatu meretricio, praeparata ad capiendas animas garrula et vaga quietis inpatiens nec valens in domo consistere pedibus suis nunc foris nunc in plateis nunc iuxta angulos insidians adprehensumque deosculatur iuvenem et procaci vultu blanditur dicens victimas pro salute debui hodie reddidi vota mea idcirco egressa sum in occursum tuum desiderans te videre et repperi intexui funibus lectum meum stravi tapetibus pictis ex Aegypto asersi cubile meum myrrha, et aloe, et cinnamomo. Veni, inebriemur uberibus, et fruamur cupitis amplexibus, donec illucescat dies. Non enim est vir in domo sua, abiit in via longissima. Sacculum pecuniae secum tulit. In
Abbreviated transcription (Latin):
ardeant. aut ambulare super pruas. et
non ꝯburentur plante eiꝰ sic qui ingredit᷑
ad mulierem ꝓximi sui. non erit mundus
cum tetigerit᷑ eam Non grandis est cul¬
pacum quis furatus fuit. furatur enim ut
esurientem impleat animam dep̾hensus
qͦ reddet septuplum. ⁊ omnem substanciã
adulter est ꝓpter cordis in opiam ꝑdet ani¬
mam suam tupitudinem ⁊ ignominiam
congregat sibi ⁊ opprobrium illius non
delebitur. qr zelus ⁊ furor uiri non ꝑdet
indie uindicte. nec acquiescet cuius quam
p̾cib nec suscipiet pro redemptione bona
plurima.
ili mi custodi sermones meos ⁊ p̾cep¬
ta mea reconde tibi. fili honora dĩn
alienum. serua mandata mea et uiues
⁊ legem mesim quasi pupillam oculi tui.
liga eam indigitis tuis. scribe illam in
tabulis cordis tui. Dic sapientie soror
mea es ⁊ puidentiam uoca amicam tuã
ut custodiat te a muliere. extranea ⁊ ab¬
aliena que u̾ba sua facit dulcia. De fenes¬

Expanded text:
ardeant aut ambulare super prunas et ardeant aut ambulare super prunas et non conburentur plantae eius sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui non erit mundus cum tetigerit eam non grandis est culpae cum quis furatus fuerit furatur enim ut esurientem impleat animam deprehensus quoque reddet septuplum et omnem substantiam adulter est propter cordis inopiam perdet animam suam turpitudinem et ignominiam congregat sibi et obprobrium illius non delebitur quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae nec adquiescet cuiusquam precibus nec suscipiet pro redemptione dona plurima fili mi custodi sermones meos et praecepta mea rili, serva mandata mea, et vives: et legem meam quasi pupillam oculi tui. Liga eam in digitis tuis, scribe illam in tabulis cordis tui. Dic sapientiae, soror mea es, et prudeut custodiat te a muliere extranea quae uerba sua dulcia facit. De fenes
Abbreviated transcription (Latin):
ore ꝑuerso annuit oculis terit pede digito
loquitur prauo corde mathinatur maliĩ
⁊ in om̃i tpre uirgia seminat huic ext̃iplo
ueniet perdicio sua ⁊ subito conteretur
nec hẽbit medicinam. Sex sunt q̃ odit
dñs. ⁊ septimũ detestatur amma eius
Oculos sublimes linguam mendacem
manus effundentes sanguinẽ in noxiũ
cor machinans cogitationes pessimas
pedes ueloces ad currendum in malũ
ꝓferentem mendacia testem fallacem
et eum qui seminat᷑ inter fratres dis¬
cordias. Conserua fllimi precepta patris
tui ⁊ uedimittas legem matus tue. liga
ea incorde tuo iugiter ⁊ circumda guitur
tuo. Cumanibulau̾is gradiantur tecum
cũ dormieris custodiant te. ⁊ uigilans lo¬
quere cum eis quia mandatũ lucerna est
⁊ lex lux ⁊ uia uite increpatio discipline
ut custodiant te a muliere mala ⁊ a blan¬
da lingua extranee Non ꝯcupiscat pulcri¬
tudinem eius cor tuũ ne capraris illius
mitib. Precium enim scorti uix ÷ unius
panis. Mulier aut̃ uir p̾ciosam animam

Expanded text:
rit pede digito loquitur pravo corde machinatur malum et in omni tempore iurgia seminat huic extemplo veniet perditio sua et subito conteretur nec habebit ultra medicinam sex sunt quae odit Dominus et septimum detestatur anima eius oculos sublimes linguam mendacem manus effundentes innoxium sanguinem cor machinans cogitationes pessimas pedes veloces ad currendum in malum proferentem mendacia testem fallacem et eum qui seminat inter fratres discordias conserva fili mi praecepta patris tui et ne dimittas legem matris tuae liga ea in corde tuo iugiter et circumda gutturi tuo cum ambulaveris gradiantur tecum cum dormieris custodiant te et evigilans loquere cum eis quia mandatum lucerna est et lex lux et via vitae increpatio disciplinae ut custodiant te a muliere mala et a blanda lingua extraneae non concupiscat pulchritudinem eius cor tuum nec capiaris nutibus illius pretium enim scorti vix unius est panis mulier autem viri pretiosam animam
Abbreviated transcription (Latin):
Obcuriori ueste non simules sc̃ita¬
tem. Quar heriius. tar iesto. ꝓfessionẽ
tuam ihĩtu inicessu demonĩtra. Sit in¬
gressu tuo simplicitas. In motu piuitas.
Ingestu granitas. In in dessu honestas in¬
cħ̾ decoris. Nichił lascuue. nicħ pecuian¬
cie nichu insolencie nichil leur tatis in cẽ
su tuo appareat non p̾beas de tealus specta¬
sꝑne ignaros. atefugeturnas Hĩ¬
num maxime euis etatis qͥmiad incia ꝓ¬
s cum appete. Bonoꝵ societatem require.

Expanded text:
obscuriori veste non simules sanctitatem; qualis haberi vis, talis esto, professionem tuam et habitu et incessu demonstra, sit in ingressu tuo simplicitas, in motu puritas, in gestu gravitas, in incessu honestas, nihil dedecoris, nihil lasciviae, nihil petulantiae, nihil insolentiae, nihis non offendat; non praebeas de te aliis spectapelle ignavos a te; fuge turbas hominum, maxime ejus aetatis qui ad vitia ptium appete, bonorum societatem quaere.
Abbreviated transcription (Latin):
mo tuus urepͥhensibił. sit expectacõni
bet s ꝙ oportet. Discͥ̾ne quid loquaris qud
taceas ⁊ iloquendo initacendo ꝑitus es¬
to. Multum enim delibera quid clicas
ne reuocare possis ꝙ ditił. fugecalus lin¬
gue. luguatua nonte ꝑdat amicum. ẜ¬

Expanded text:
mo tuus irreprehensibilis, sit exspectationi bet, sed quod oportet. Discerne quid loquaris, quid taceas, et in loquendo, et in tacendo peritus esto. Multum ante delibera, quid dicas, ne revocare non possis. Fuge casus linguae, lingua tua non te perdat.
Abbreviated transcription (Latin):
lan de eciam aures tuasr
ne anclias malum Respue ẜmones
ichil ex ore tuo ꝙ inpadire possit pro¬
cedat. nichil ꝙ noiexpedit somus
uocis erumpat hoc ꝓcedt exlabus qd
aures non polluat a uclientis. Sermoua

Expanded text:
laude etiam aures tuas, ne audias malum. 45. Respue sermones hil ex ore tuo, quod impedire possit, procedat; nihil quod non expedit sonus vocis erumpat; hoc procedat ex labiis, quod aures non polluat audientis. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
stodiunt. Alios uł parum in hiis ualere con¬
siderant. ⁊ id̾o se meliores illis estimant¬
¶ Sic q alii aliis se preferunt. dum nõ suã
s alioꝵ infirmitatem ꝯsiderant. S si uere
monachi essent: sic eẽt inter eos : sicut int̾
atigłos in celis ⁊ homines scõs. Angłi. n sũt

Expanded text:
stodiunt, illos vero parum in his valere considerant, ideo se meliores illis aestimant, sicque aliis alii se praeferunt, dum non suam, sed aliorum infirmitatem attendunt. Sed si vere monachi essent, sic esset inter eos quomodo inter angelos in coelis et homines sanctos. Angeli enim sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ scĩ angłos. qr ulłam qm uincerent: passi
sunt tẽptatoẽm si .n. michael diceret petio
ꝯcordes: acsi om̃s essent angłi uł homines.

Expanded text:
ncti angelos, quia nullam, quam vincerent, passi sunt tentationem. Si enim Michael diceret Petro: concordes ac si omnes essent angeli, vel homines.
Abbreviated transcription (Latin):
sibile. aliud uͦ ext̾ius atq uisibile. Int̾ius
namq est caritas. hũilitas. patientia. be¬
c̾mari alia q hiꝰ ¶At sicut corpus sine aĩa
nõ diu subsistere ualet. aĩa ił sine corpe
potest: Sic ext̾ius gñs sine int̾iori nõ di¬
u subsc̃at. cũ ħ int̾ius faciat sine ext̾io
ndiu .n. caritatem habere quis porest
⁊̃ sinon ieiinet. cũ diu ꝓ deo ieuinare nõ
possir. socum nõ amet. Ut tñ plerũq¬
sp̃c malignus corpus assumit. Illud qd̾ uege¬
tando subsistere facit: sic mnanis gła cor hoĩs
niuat illud q genus urtutis ext̾ius sĩmulat¬
uñ sicut caritas ieriunare: sic inanis gła fa¬
cit. s sicut corpus examimatũ cito feret atq¬
ꝯtempnitur: sic ext̾i̾us genus sine int̾iori: do̾¬
Cum .n. quispiam ieiunio quidem intentꝰ
aliquo: ꝯfestim respondet᷑ ab altero. Quis
de illius curet ieinio. qui inflatur ꝓ nichi¬
lo. Si aũt freqnͣtius manducare.s humilis
⁊ patiens esse uideatur. si qr nõ ieuinat ab

Expanded text:
us est atque visibile. Interius namque est charitas, humilitas, patientia, becrymari aliaque hujusmodi. At sicut corpus sine anima non diu subsistere valet, anima vero sine corpore potest; sic exterius genus sine interiori non diu subsistit, cum hoc interius faciat sine exteriori. Diu enim charitatem habere quis potest, etiamsi non jejunet, cum diu pro Deo jejunare non possit, si eum non amet. Ut tamen plerumqs malignus corpus assumit illudque vegetando subsistere facit, sic inanis gloria cor hominis intrat illudque virtutis genus exterius simulat. Sicut enim charitas jejunare, sic et inanis gloria facit. At sicut corpus exanimatum cito fetet, et contemnitur, sic exterius genus sine interioCum enim quispiam jejunio quidem intentusaliquo, confestim respondetur ab altero: Quis, inquit, de illius curet jejunio, qui sic inflammatur pro nihilo? Si autem frequentius manducaret, sed humilis et patiens esse videatur; si quia non jejunat, ab
Abbreviated transcription (Latin):
ce uero securitate torpens debriatus cũ filia¬
b peccauit. Qui uidel uagationis tediũ ad¬
huc alteram speciem reddit. dum quosdam
in uno loco perseuerantes aspiritib retra¬
hens. uel terrenis negociis implicare uel re¬
b uillissimis satagit occupare contra dicta
apłi perpetrans qui ait. Ne õ nilitans deo
ĩplicat se negociis secularib ut ei placeat
cui seprobauit. Et rursum. Sñ intermissio
In melius nec dum uitam mutasti nec dũ cõ¬
uersac̃one utiliter correxisti. Certe em̃ ut
cernis mala semper obligatus consuetudi
nem teneris. Conaris exurgere. sed pc̃corũ
honerib pregrauatus relaberis. Quio ergo
agendum est qñdo depreteritis certa dãp¬
natio ĩminet. depresentib nulla em̃datio
succurrit nisi non amittantur rerũ tempo¬
ralium uoluptates. dũ ꝯsequi nequeunt

Expanded text:
te vero securitate torpens inebriatus cum filiate vero securitate torpens inebriatus cum filiabus peccavit ; quod videlicet vagationis taedium adhuc alteram speciem reddit, dum quosdam etiam in uno loco perseverantes a spiritualibus retrahens, vel terrenis negotiis implicare, vel rebus vilissimis satagit occupare, contra dicta Apostoli perpetrans, qui ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Et rursum: Sine inin melius necdum vitam mutasti, necdum conversationem utiliter correxisti? Ecce enim, ut cernis, mala semper consuetudine obligatus teneris. Conaris exsurgere, sed peccatorum oneribus praegravatus, relaberis. Quid ergo agendum est quando de praeteritis certa damnatio imminet, de praesentibus nulla emendatio succurrit, nisi ut non amittantur rerum temporalium voluptates, dum consequi nequeunt
Abbreviated transcription (Latin):
iud tibi ad hoc proferenda pondet¬
tam longa temporum proponis spacia.
nunquid scis si crastina uiuas inmo etiam
si unam horam in hac uita facies. aut forte
mente excedit. quod saluator in euãgelio di¬
cit. uigilate qr nescitis diem neq horam.
Qua propter discute corporis in ħciam semꝑ¬
q memento qr regnum celorum uoles non
ces deripiunt Disoluta uagatio dicit
ideum ẽẽ ubiꝙcredis. cur unum sin¬
gulariter locum quo tanta mala per¬
i ita est ut asseris qr ubiq dm̃ ẽẽ fateris
ergo nec iste locus deserendus est qũe fu¬
gere appetis. quia ⁊ in ip̃o deus est. At inquil.
meliorem inquiro: meliorem inuenio. S res¬
pondeo. Nũquid meliorem aut ⁊ talem ĩue¬
nis qualem diabolum ⁊ hominem perdidis¬
se cognoscis : memor esto itaq quia primus
angelus de celo ruit. ⁊ primus homo depa¬
radiso expulsus ad erumpnam huius seculi
peruenit. Actende qr loch exercicio malorum
probatus. inter sodomitas sanctus fuit in mõ¬

Expanded text:
id tibi ad haec perferenda tam longa temporum proponis spatia? Nunquid scis si crastina die vivas? Imo etiam si vel unam horam in hac vita facias? An forte mente excidit, quod Salvator in Evangelio dicit: « Vigilate, quia nescitis diem, neque horam . » Quapropter discute corporis inertiam, semperque memento, quia regnum coelorum non tes diripiunt . DISSOLUTA VAGATIO DICIT: Si Deum esse credis ubique, cur unum singulariter locum, quo tanta mala peri ita est ut asseris, quia ubique Deum esse fateris, ergo nec iste locus deserendus est, quem fugere appetis, quia et in ipso Deus est. At, inquis, meliorem inquiro, meliorem invenio; sed respondeo: Nunquid meliorem aut etiam talem invenies, qualem diabolum et hominem perdidisse cognoscis? memor esto itaque quia primus angelus de coelo ruit, et primus homo de paradiso expulsus ad aerumnam hujus saeculi pervenit . Attende quia Lot exercitio malorum probatus inter Sodomitas 215 sanctus fuit, in mon
Abbreviated transcription (Latin):
bo om̃ia loca que potero non dabo sopnum
ocłis meis. non dabo requiem pedib meis.
donec inueniam illũ quẽ diligit aĩa mea.
Effundite lacͥmas ocłi mei. plorate ⁊ no¬
rite ⁊ nolite quiescere. Heu heu quo abiit
gaudiũ meũ. ubi latet amor meus ubi

Expanded text:
bo omnia loca quae potero: non dabo somnum oculis meis, nec requiem pedibus meis, donec inveniam quem diligit anima mea. Effundite lacrymas, oculi mei, et plorate, et norespondit mihi. Heu! heu! quo abiit gaudium meum? ubi latet amor meus? ubi
Abbreviated transcription (Latin):
s nescio ubi posuerũt eũ. Cutũspicio si
uideam illũ ⁊ non uideo. Uellem uidere lo¬
no. Me miseram quid agam: Quo ibo:¬
Quo enim abiit dilectus meus: Quesi¬
illũ ⁊ non respondit mͥ. Heu me uͥ queran

Expanded text:
umspicio, si viderem illum, et non video. Vellem ilnio. Me miseram! quid agam? quo enim abiit dilectus meus? Quaesi, et non respondit mihi. Heu! heu! quo a
Abbreviated transcription (Latin):
emo potest eciam se ip̃m effug̾e et
site uon dampnat publica fama ⁊
na est. Rens amimus imꝙͣ securus est.
Nec plaganec mors te t̾rebit sibene et
opere tuo dei auxilium posce. ommaclĩe¬
grẽ diuino dono abscrite. nichil m̾ctis
tius attripuas inuirtute tua nichil p̾su¬
is autem uirtutes tuas augͥe. ꝓdere.¬
tan̾do potes amittere tacendo cuscodi. de
culpa crescis. Malum autem cauere poa̾¬
quam emendare oportet. Melius emm
ut uites uiciu quam emendes neforte
cim incireris nerenocare nõ possis. De

Expanded text:
emo potest etiam semetipsum effugere, te non damnat publica fama, cpoena est. Reus animus nunquam securus est, nec plaga, nec mors te terrebit, si bene etverte. In omni opere tuo Dei auxilium posce. Omniae, divino dono ascribe; nihil meritis tuis attribuas, in virtute tua nihil praeis autem virtutes tuas augertando potes amittere, tacendo custodi; vitculpa crescit: quam emendare oportet; melius est ut vites vitium quam ut emendes, ne forte cum incurreris, revocare non possis. 63.
Abbreviated transcription (Latin):
autenic̾tis rene agendi tarditas remoneatur
ate Tollemoras incrastinum nichil differaᷤ.
Ibonis clilacõ nocet. In hus que expedit cdif¬

Expanded text:
autem certis bene agendi tarditas removeatur a te, tolle moras, in crastinum nihil differas: in bonis dilatio nocet, in his quod expedit dif
Abbreviated transcription (Latin):
urrũt ⁊ discuirt̃ mortales ꝑsepe
⁊ semitas. Ascendt̃ montes trans¬
cend̾t colles tnͣsuolant rupes. ꝑ uolãt
alpes tnͣsg̾diunt᷑ foueas ing̃durat᷑ cau̾¬
nas. rimant᷑ iusc̾a t̾re. ꝓfunda maris
ĩc̾ca fluminis opacamen oris inuia
solicudinis. exponũt se uentis ⁊ pͥmbͥbꝰ
flant. lapides sculpunt ⁊ pollunt ligna
succidt̃ ⁊ dolant telas ordiunt᷑ ⁊ tex̾at
plantant ortos ex colunt agros pasti¬
nant uineas succendt̃ clibanos. ex¬
truũt molendina. piscant᷑ uenantur
⁊ aucupant᷑. meditant᷑ ⁊ cogitant cõ¬
siliantur ⁊ ordinant q̃relant᷑ ⁊ litigãt
diripiunt ⁊ furant᷑. decipiũt ⁊ inenciũt᷑¬
ꝯg̾gant ut q̃stus mulciplicent ut lucra sec¬
tantur ut honores acquirant ut dignitates

Expanded text:
urrunt et discurrunt mortales per sepes et semitas, ascendunt montes, transcendunt colles, transvolant rupes, pervolant alpes, transgrediuntur foveas, ingrediuntur cavernas, rimantur viscera terrae, profunda maris, incerta fluminis, opaca nemoris, invia solitudinis, exponunt se ventis et imbribuconflant, lapides sculpunt ei poliunt, ligna succidunt et dolant, telas ordiuntur et texunplantant hortos, excolunt agros, pastinant vineas, succendunt clibanos, exstruunt molendina, piscantur, venantur et aucupantur. Meditantur et cogitant, consiliantur et ordinant, querulantur et litigant, diripiunt et furantur, decipiunt et mercantcongerant, ut quaestus multiplicent, ut lucra sectentur, ut honores acquirant, ut dignitates
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ prodigiosi nascunt᷑ ut nõ hoĩes. s post
abhominationes uideant᷑ quib forte meliꝰ
monstra monstrant᷑ ⁊ ostendinit᷑ ostenti. płi
u̾o dimũiti membͥs ⁊ sensib corrupti nasꝯt᷑
amicoꝵ tͥsticia parentũ ĩfamia u̾eꝯdia ꝓpͥn¬
quoꝵ. qͥd gͦ ꝑticłarit̾ dix̾im. de quibusdam
nascim᷑ flebiles debiles ⁊ inbecilles par̃ a
brutis distantes ĩmominꝰ ĩ młtis hũtes. nã
illa statim uͭ orta sunt gͣdiunt᷑ nos . n.
nõ solum erecti pedib non incedimꝰ u̾m ⁊̃ ciati
pͥmam̃. mascłs .n. rescent̾ natus dt̃ a.¬
ri. ex quo sͥ dañ audiuit. in dolore pa¬

Expanded text:
et prodigiosi nascuntur, ut non homines, sed otius videantur, quibus forte melius monstra monstrantur, et ostenduntur ostentui. Plerique vero diminuti membris, et sensibus corrupti nascuntur, amicorum tristitia, parentum infamia, verecundia propinquorum. Quid hoc particulariter dixerim de quibusdam, nascamur? Flebiles, debiles, imbecilles, parum a brutis distantes, immo minus in multis habentes: nam illa statim ut exorta sunt gradiuntur, nos autem non solum erecti pedibus non incedimus, verum etiamxprimamus. Masculus enim recenter natus diri, ex quo sibi dictum audivit: « In dolore pa
Abbreviated transcription (Latin):
tam detestabił ⁊ inmundꝰ. uͭ ex eius ꝯtactu
fiuges ñ geminat̃ arescent arbusta. moriãt᷑
h̾be. Ãmitant arbores fetꝰ sicanes nĩ ꝯmod̾int
in rabiem esff̾ant᷑. ꝯcepti fec̾ꝰ uiciũ semnnis cͣcͣhãt
ita ut leprosi. ⁊ elephantici ex hac corruptõe
nascont᷑. uñ sm legem moisaycam mlr ⁊̃
menstrua patit̾ reputarer᷑ inmũda ⁊ si quis
ad menstruatã accesserit iubet᷑ int̾fici. sic p̃p̃
ĩ mundiciam mestruoꝵ p̾cipit᷑. uͭ mlr si masclm
par̾et xl. si u̾o feminam. lxx. dieb a templi

Expanded text:
tam detestabilis et immundus, ut ex eius contactu fruges non germinent, arescant arbusta, moriantur herbe, amittant arbores fetus, et si canes inde comederint in rabiem efferantur. Concepti fetus vitium seminis contrahunt, ita ut leprosi et elephantici ex hac corruptione nascantur. Unde secundum legem Mosaycam mulier que menstrua patitur ruputatur immunda, et si quis ad menstruatam accederet iubetur interfici. Ac propter immunditiam menstruorum precipitur ut mulier si masculum pareret
Abbreviated transcription (Latin):
inmrẽm õium de studio sapientum
erscrutent᷑ sapientes inuestigent
alta celi lata t̾re ꝓfunda maris de
ngłis disputent decunctis ꝑ tͣctent. discãt
sꝑ ã doceant ⁊ qͥd ex hac occupatõne nͥ labo¬
rem ⁊ dolorem ⁊ affuctiom̃ semꝑ ĩuenient
nou̾at ħ exꝑimenco qui dixerat. dedi cor
meũ ut scirem scĩam atq doctrinã errorẽ
⁊ stulticiam ⁊̃ agnoui qd̾ eẽt labor ⁊ afflictõ
sp̃c eo qd̃ ĩ młta sapĩa multa sit indignatõ¬

Expanded text:
I De diverso studio sapientum. 1 Perscrutentur sapientes et investigent alta celi, lata terre, profunda maris. De singulis disputent, de cunctis pertractent, discant semper aut doceant. Et quid ex hac occupatione nisi laborem et dolorem et afflictionem spiritus invenient? Noverat hoc experimento qui dixerat: «Dedi cor meum ut scirem prudentiam atque doctrinam, errores et stultitiam, et agnovi quod esset labor et afflictio sp
Abbreviated transcription (Latin):
indigͥtas ĩdigna uilitatis humane con¬
dico hb̃as ⁊ arbores ĩuestiga. Ille dese ꝓdu¬
cunt frondes flores ⁊ fructꝰ. ⁊ tu de te lendes¬
⁊ pediculos. lumb̾cos ille de se oleñ fuidunt
uinũ ⁊ balsamũ.⁊ tu de te sputũ urinã et
st̾tꝰ. ille de se spirant susuitatẽ odoris. ⁊ tu
de te reddis abhomiãtionẽ fecoris. qͣlis est
arbor talis est fructus. nĩ enĩ põt arbor ma¬
arbor eu̾sa cuiꝰ radices sunt cͥnes tͣncꝰ est cap̃
cũ collo. stipes est pectus cũ aluo. rami sũt
ulne cũ tibiis. frondes sunt digiti cũ aaticłis
hoc est foliũ ꝙ a uento rapit᷑᷑ stipła q̃ a sole

Expanded text:
gnitas, o indigna vilitatis humane conditio! Herbas et arbores investiga: ille de se producunt flores, frondes et fructus, et tu de te lendes, pediculos et lumbricos. Ille de se fundunt oleum, vinum et balsamum, et tu de te sputum, urinam et stercus; ille de se spirant suavitatem odoris, et tu de te reddis abhominationem fetoris. Qualis est arbor talis est fructus, non enim potest maarbor inversa? cujus radices sunt crines, truncus caput cum collo, stipes est pectus cum alvo, rami sunt ilia cum tibiis, frondes sunt digiti cum articulis. Hoc est folium quod a vento rapitur, et stipula quae a sole
Abbreviated transcription (Latin):
ormauit̾ gͥ doꝰ hoĩem de limo t̾rẽ que
cetis est indẽgrior elem̃tis. planetas¬
⁊ stellas exigne flatos ⁊ uentꝰ fecit exaere. pisce̾
⁊ uolucres fecit ex aqͣ. homines ⁊ um̃ita fecit
parificare celestib. nͨ audebit se p̃feire t̾renis.

Expanded text:
ominus Deus hominem de limo terre», que ceteris est indignior elementis. Planetast stellas fecit ex igne, flatus et ventos fecit ex aere, pisces et volucres fecit ex aqua: homines et iumenta fecit parificare celestibus, nec audebit se preferre terrenis