comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
data: nec culpa illoꝵ suit. ꝙ nõ est data. qr ĩ
eis. nulla culpa ad huc p̾cenerat. Ad qd dici
gr̃am daretur. Q culpa gr̾a ñ ÷ data eis qui
quło usq grã ap̃poñet᷑. sic̃ alu ꝑstit̾unt. donec
illis cadutib ꝑ suꝑbiam. eisgm̃ẽ appoĩta. Aꝑte
s sua spontanea uolũtate declinauer̃t ꝙ si
nõ fecissent. q̃d datũ ẽ. aliis. utiq daret᷑. ⁊ istis.¬

Expanded text:
data, nec culpa eorum fuit quod non est data, quia in eis nulla culpa adhuc praecesserat. Ad quod gratiam daretur. 6. Qua culpa gratia non est data eis qui quousque gratia apponeretur; sicut alii perstiterunt, donec illis cadentibus per superbiam eis gratia apposita esed sua spontanea voluntate declinaverunt. Quod si non fecissent; quod datum est aliis, utiq
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ti ad dm fuit ei canitate adherere: au̾t: odio
qua uoluerunt se parificare do. In ꝯu̾sis qͣsi ĩ
speculo. reluce̾ cep̃ di sapĩa. qua illumminati ft̃.
au̾si uͦ ercecati sunt ulli quid̃ dũsi sunt. ⁊ illu¬
minati ado. gr̃ apposita. ꝯstiuͦ. sunt ercecati.¬

Expanded text:
ad Deum, fuit ei charitate adhaerere; averti, odio qua voluerunt se parificare Deo. In conversis quasi in speculo relucere coepit Dei sapientia qua illuminati sunt; aversi vero excaecati sunt. Et illi quidem conversi sunt et illuminati a Deo gratia apposita. Isti
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ti sunt. nõ ita ꝙ pͥus dedita subtrahetur. s¬
u̾sio. qͣdiusi sunt. qͥ nat᷑a bom erant. ut sine
alii supͣ illd̾bonũ. ꝑ iusticiã boĩ Alii illo corr¬
upto ꝑculpã mali ꝯu̾sio iustos fac̾. ⁊ au̾sio in¬
untos. Utͣs fiuit uoluntatis: tuolũtas. utqͣ¬

Expanded text:
tur. divisi sunt qui natura boni erant, ut sint alii supra illud bonum per justitiam boni, alii illo corrupto per culpam mali. Conversio justos fecit, et aversio injustos. Utraque fuit voluntatis, et voluntas ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos diaconus scĩtatis nr̃e epłam de¬
serens. quod quidã uiri et mulieres
p̃terito sabb̾o paschali. ꝓ magno popłi
incursu nescientes filios suos susce¬
pissent de lauacro. Cupis gͦ scire anpꝑ
usũ redire uel nõ. Hos gͦ hac re mesti.
iam talia contigisse in plurib eccłiis¬

Expanded text:
nos diaconus sanctitatis vestrae epistolam deferens, quod quidam viri et mulieres praeterito sabbato paschali, pro magno populi incursu nescientes filios suos suscepissent de lavacro. Cupis ergo scire an propter usum redire an non. Nos vero ex hac re moesti ijam talia contigisse in Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
re sindmmꝰ. nͦ rursũ corpili insinuatione. patiẽ ĩ
filio p̃dicamꝰ. sereo euisdẽs gñis genita nͥmi natã¬
lit̾ inise gignentem hũisse natuiã. que informa
nature se gignentis manẽs. formã nature ⁊ infir¬
mitatis corꝑał. aiccep̃. Non enim defec̃at dĩ natura
n eet. ẜ inse humilitatẽ t̾rene natiuitatis ma¬
nens sibidi natura susceꝑat gn̾̃is sui potesta¬
tem unhabitu assumpte hu̾ilitatis ex̾cens. Ecre
ħ aꝑte dic̃. ⁊ naturã genissẽ. ⁊ natirã genitã.
⁊ naturã assumpsise naturã: ꝙ aplerisꝙ negat̃.
It. ineod. Nũ quid umgenito dõ ꝯtumeliaẽ pattẽ

Expanded text:
rsum corporali insinuatione Patrem in Filio praedicamus, sed ex eo ejusdem generis genitam naturam, naturaliter in se gignentem habuisse naturam, quae in forma naturae se gignentis manens, formam naturae et infirmitatis corporalis accepit. Non enim defecerat Dei natura ne esset, sed in se humilitatem terrenae nativitatis manens sibi Dei naturam susceperat, generis sui potestatem in habitu assumptae humanitatis exercens. Ecce hic aperte dicit, et naturam genuisse, et naturam genitam, et naturam assumpsit 300 numquid unigenito Deo contumelia est Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
dere dicens. elem̃ita .iii. ita formata. sic̃ mͦ appa¬
rent ab initio extiusse. ⁊ celum sicłibꝰ ornatũ fuis¬
se. auedã uͦ nõformalit̾. s pot̾ntialit̾ tunc facta
fuisse. que pꝰ ꝑtemp̃eis accessũ. formalit̾ distĩcta
sunt. ut herbe. arbores. ⁊ forte aĩalia. Omũagͦ. in
ip̃o temp̃rs uutio. facta ẽẽ dñt. s quedã formali¬
t̃. ⁊ scłm spe̾s quas hr̃e c̃nimꝰ. ut maiores mũdi

Expanded text:
dere, dicens elementa quatuor ita formata sicut modo apparent, ab initio extitisse, et coelum sideribus ornatum fuisse. Quaedam vero non formaliter, sed materialiter tunc facta fuisse, quae post per temporis accessum formaliter distincta sunt: ut herbae, arbores, et forte animalia. Omnia ergo in ipso temporis initio facta esse dicunt; sed quaedam formalit
Abbreviated transcription (Latin):
gestoꝵ ꝙ uitutib demõstiar nõẽ ambiguũ in
natura corporis eꝰ. infirmitatẽ corꝑee nature ñ fu¬
issex pssionẽ illã. licet corpoĩ illata sit: ñ tñ na¬
turam doln̾di corꝑi intulisse. qi licet forma corꝑis
nt̃i eẽt indño. nõ tñ uiciose infirmitatis nr̃e for¬

Expanded text:
 ambiguum in natura corporis ejus infirmitatem corporeae naturae non fuisse, et passionem illam, licet corpori illata sit, non tamen naturam dolendi corpori intulisse; quia, licet forma corporis nostri esset in Domino, non tamen vitiosae infirmitatis nostrae for
Abbreviated transcription (Latin):
ñ hñs addolñdũ. z̃d̾ in eod̾. Uideamꝰ auille passionis
ordo. infirmitatẽ indño doloris ꝑmittat intlłigi.
Dilatis .n. causis. exquib metũ dño. ħesis ascͥbit.
res ipas ut geste sunt ofamꝰ. Necenum fĩ põt.ut

Expanded text:
non habens ad dolendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis non habens ad dolendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis ordo infirmitatem in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ipsas ut gestae sunt conferamus. Nec enim fieri potest
Abbreviated transcription (Latin):
lorẽ ing̃t. qr nõ sunt ille res doloris ꝯpares. ita ⁊
corpusrͥ. sine sñsu pene. ium pene excepisse dic̃
qr sic̃ corpꝰ nr̃m: nõ ht̃ talem naturam. u̾uałat eal¬
qͣmius aũ ictus incid̾. aũ uulnꝰ descend̾ aut no¬
di ꝯcurrerent. aũsuspensio eleuaret. afferrẽt.
quid̾ impet̃ passionis. si tñ dolorẽ passionis in¬
ferrent. ut telũ aliqd̾. aꝙͣ ꝑforans ł ignẽ opim¬
gens. uł aera uuln̾ans. om̃s quid̾ has passioneᷤ
nature sue infert. ut foret. ut opungat. u̾uul¬
ñet. s naturã suã inħ. passio illata nõ retinet.
dum innatura nõẽ. laqmͣ forari. uł pungug¬
passio. nec nõ fuit passio. nõ tñ naturam patłioĩs ex¬
c̃uit. dum ⁊ penali mistĩo pena deseuit. ⁊iurtus cor¬
poĩs sine fñsu pene. iuim pene inse deseuientis ex
clause domus obstaculis arceat᷑. At uero sidĩ coorꝑis
ille dedo ẽ. hñs adpatiend̾ corp  ⁊ passus ẽ. s naturã

Expanded text:
lorem ingerit, quia non sunt illae res doloris capaces. Ita et corpus Christi sine sensu poenae, vim poenae excepisse dicit, quia sicut corpus nostrum non habet talem naturam, ut valeat calquamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen passionis dolorem inferrent; ut telum aliquod aquam perforans, vel ignem compungens, aut aera vulnerans, omnes quidem has passiones naturae suae infert, ut foret, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natura non est vel aquam forari, vel pungi igpassio, nec non fuit passio, nec tamen naturam passionis exseruit: dum et poenali ministerio desaevit, et Virtus corporis sine sensu poenae vim poeclausae domus obstaculis arceatur. Atvero si dominici corporis ille de Deo est, habens ad patiendum corpus; et passus est, sed naturam
Abbreviated transcription (Latin):
inq̃t. anteꝗͣ fie̾nt. nõ erant quõ gͦ d̃o nota
erant q̃ nos erant. E fursus quo ea faceret.
que sibinotaᷤerant. nõ enĩ quicꝗͣ fecit igno¬
rans. Notagͦ. fec̃. nõ facta ognouit ꝑinde añ¬
ꝗͣ fient. ⁊erant. ⁊ uõ erãt eranr: ĩ discientia:
nõ erant insua nͨ. Ipi aut̃ d̃o nõaudo dic̃e.
alio mͦ innotuisse cum ea feciss. qͣm illo qͦ
ea nou̾at ut fac̾et. ap̃d quẽ nõ ẽ tͣnsiuta¬

Expanded text:
ia, antequam fierent, non erant. Quomodo ergo Deo nota erant quae non erant? Et rursus quomodo ea faceret quae sibi nota non erant? Non enim quidquam fecit ignorans. Nota ergo fecit, non facta cognovit. Proinde antequam fierent et erant et non erant. Erant in Dei scientia, non erant in sua natura. Ipsi autem Deo non audeo dicere alio modo innotuisse, cum ea fecisset quam illo quo ea noverat ut faceret. Apud quem non est transmuta
Abbreviated transcription (Latin):
qut̃ .pͭ. aliqͥde illo sñtire ꝙ ñ sit. Ccce sisubtait᷑
intñdas exhis. atꝙ p̃dictis. aꝑitur illa p̃dicam̃ta
aitis dialetice. dĩ nature. minime duenire. que

Expanded text:
quid de illo sentire quod non sit. Ecce si subtiliter intendas, ex his atque praedictis aperitur illa praedicamenta artis dialecticae Dei naturae minime convenire, quae
Abbreviated transcription (Latin):
iõ cum fit aliꝗͥ inqua uis erigua particula
corꝑis. ꝙ sñtiat aĩa: qmͣuis ñ fiat in toto cor¬
sit artificiosũ ẽẽ. alid̾ inhertẽ aliud acutũ.
alid̾ memorẽ. aliud cupiditas. aliud timor.
alid̃ leticia. alid̾ tristicia. posiat ꝙ ħoĩa.⁊ aba
alia sine aliis. ⁊ alia mag̃. alia muꝰ: Mani¬
festumẽ ñ simplicẽ. s mulciplcẽ. ẽ nͣm
nichilenim simpłr mutabile ẽ: omĩs aut̃
c̃atura mutabił ẽ. Nulla gͦc̃atura. uẽ simpłr¬

Expanded text:
ta est; et ideo cum fit aliquid in quavis exigua particula corporis quod sentiat anima, quamvis non fiat in toto corsit artificiosum esse, aliud inertem, aliud acutum, aliud memorem, aliud cupiditas, aliud timor, aliud laetitia, aliud tristitia, possintque et alia alia sine aliis, et alia magis et alia minus; manifestum est non simplicem, sed multiplicem esse naturam. Nihil enim simplex mutabile est; omnis vero creatura mutabilis est. Nulla igitur creatura vere simp
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ qui nõ fit causa ꝓlis. nuptie ñ ci¬
gunt fieri. s impetͣnt ignosci: si tñ ñ
ta fit ninuis ut impediat tẽpora q̃ orati¬
oĩ debent᷑. nec ĩm. aitet᷑ ĩ eũ usũ qui ẽ
cont̃ natam. Soncubit̃ ens necesarus
cansa ꝗuañdi. inculsabilis: et solus ipẽ
niptuas ẽ. Ille ã aui ultra necessitatẽ ꝓ¬

Expanded text:
bitum qui non fit causa prolis, nuptiae non cogunt fieri, sed impetrant ignosci; si tamen non ita sit nimius, ut impediat tempora quae orationi debentur, nec immutetur in eum usum qui est continentiae. Concubitus enim necessarius causa generandi inculpabilis, et solus ipse nuptialis est. Ille vero qui ultra necessitatem
Abbreviated transcription (Latin):
le ẽ. cafitas ꝓcreandi. et reddendi carna¬
lis̃ debiti fides hoc ẽ opꝰ nuptiarũ: qued
sit gñandi intentione ꝯcubitus. qͥ ꝓpͥe
nuptiis imputanduis ẽ. qui scd̾m ueniã
concedit apis. nͥ quod coniuges debitũ
carnis exposeũt ñ xraginis uoluntates
libidinis uoluptate: Que cñ uoluptas
ñ ꝓpt̃ nuptias cadit inculpã. ħ xut̃nus

Expanded text:
le est castitas procreandi et reddendi carnalis debiti fides; hoc est opus nuptiarum, hoc sit generandi intentione concubitus, qui proprie nuptiis imputandus est, quid secundum veniam concedit Apostolus, nisi quod conjuges debitum carnis exposcunt, non propagationis voluntate, sed libidinis voluptate? quae tamen voluptas non propter nuptias cad
Abbreviated transcription (Latin):
qr tunc dabiturei potestas ado temptandi ho¬
minee: qͣm mͦ nõbabet. Qd̾ demones semel iu
adu̾sus istos incentores. ⁊ iũcentes. minuãt
ex̾citum demonũ. ult qͣm płimos eoꝵ: int̾im¬
ant. nec uitͣ fas sit illi sp̃ui: qui abaliquo sc̃o
castȩ. ⁊pudice. uiuẽdo uictꝰ ẽ. inpugnare ut̾m
aliũ hoĩnẽ. hoc aut̃ quidã putãt. inrelligẽd̾

Expanded text:
 tunc dabitur ei potestas a Deo tentandi homines, quam modo non habet. 8. Quod daemones semel vicadversus istos incentores et vincentes minuant exercitum daemonum, velut quam plurimos eorum interimant: nec ultra fas sit illi spiritui qui ab aliquo sancto caste et pudice vivendo victus est, impugnare iterum alium hominem. Hoc autem putant
Abbreviated transcription (Latin):
tiq sane intelligi põt. ut sit snsus talis alia
ẽ. subsistentia. uł ypostasis patris. alia sub¬
sist̾ntia filii. ⁊ alia subsist̾ntia pat̾. alia filius

Expanded text:
tique sane intelligi potest ut sit sensus talis: Alia est subsistentia vel hypostasis Patris, alia subsistentia Filii, alia subsistentia Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
olet etiã queri: qualit̃ da¬
btt᷑ iudicii sententia. S ñ
et ꝓspicuũ id explanare. Nõ enĩ
conscientiis singłacũ attestantib ut in
dicit᷑ suturũ: ut iudicis petentie ef
hiu̾m᷑: magis conscientiis expmenda
sũmendũ tͣdit. S illud ad resurrectio¬
nis statũ tm̃ referũt nõ ad iudiciũ.
qui iudicii sententiã. et malrũ ĩ crepa

Expanded text:
etiam quaeri: Qualiter dabitur judicii sententia? Sed non est perspicuum id explicare. Non enim conscientiis singulorum attestantibus, ut modo dicitur futurum ut judicis potentiae efucare , magis conscientiis exprimendsummandum tradit. Sed illud ad resurrectionis statum tantum alii referunt, non ad judicium; quia sententia judicii, et malorum increpa
Abbreviated transcription (Latin):
gnantis. Siquis inquit ꝑcusserit mulierẽ p̃g¬
nantẽ. ⁊ abortum fẽcit. si adhuc informe fu¬
ent puerꝑiũ. muł talr̾ pecunia. diaut̃ for¬
matum fuit: feodat ã iã ꝓ aĩ .a. format᷑ uͦ.
dũ ht̃ animã. Impõ gͦ. ꝯceptui. cum caro ꝓpaga

Expanded text:
gnantis: Si quis, inquit, percusserit mulierem praegnantem et abortum fecerit, si adhuc informe fuerit puerperium, mulctabitur pecunia; si autem formatum fuerit, reddat animam pro anima. Formatum vero dum habet ani
Abbreviated transcription (Latin):
redictis a ditiend̃ uicdiꝰ: anpeccã p̾cedẽ¬
tium pacrum. ad p̾auulos tͣnseaut. si¬
aut illd̾ pͥmihominus delictum. iomnes
caralit̾ genitos diximus redundasse. U si
peccã parentũ tnseant inparuiuos: utr oĩ¬
um qui fuũnt abadam usq ad ip̃os. an ali¬
gue dissit. Uicłr .n. approbare pecc̃a parẽtũ.
eruunt abadã. ne importabili. innina sarci¬
rentũ. qui eos ã quarta gñatione p̾cesserũt.

Expanded text:
eccata praecedentium patrum ad parvulos transeant, sicut illud primi hominis delictum in omnes carnaliter genitos diximus redundasse. Et si peccata parentum transeant in parvulos, utrum omnium qui fuerunt ab Adam usque ad ipsos. an aligue disserit; videtur enim approbare peccata parentum erunt ab Adam, ne importabili et nimia sarcirentum qui eos a quarta generatione praecesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
inꝯgrue quer solet. titr̃ om̃s aĩe ex c̃atione
equales sint. an alie aliis excellentiores. Plitri
aliis excellant in naturalibꝰ donis. ut mẽe¬
ntia. alia aliis. sit subtilior. ⁊ ad intelligend̾
memorand̾q habilior. ut pote acution inge¬
mo. ⁊ ꝑspicatiori intellectu p̃dita ꝙ nõ imꝑ¬
babilit̾ dr̃: cum in angłis ita fuisse̾ ꝯstet. Et
licer naturalib doĩs. aue p̃aiiis polleant. t̾n
añ bapm̃ acorp̃r disced̾ntes parẽ penã. Eł
pꝰ bap̃m statĩ equalẽ coronã sortiunt᷑ ꝙ inge¬

Expanded text:
ngrue quaeri solet, utrum omnes animae ex creatione aequales sint, an aliae aliis excellentiores. Pluribuione aliae aliis excellant in naturalibus donis, ut in essentia alia aliis sit subtilior, et ad intelligendum memorandumque habilior, utpote acutiori ingenio et perspicaciori intellectu praedita. Quod non improbabiliter dicitur, cum in angelis ita fuisse constet. Et licet naturalibus donis aliae prae aliis polleant, tamen ante baptismum a corpore discedentes, parem poenam, et post baptismum statim aequalem coronam sortiuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
nata osũmit. sensus otemplationẽ inꝑspi¬
cabile lum̃ obcecat. intellig̃ntie capacitatẽ
ꝙ sinc mallo ꝯtinet᷑. excedit. Michi gͦ insn̾su
nõ iam infirmitatẽ. s silũtiũ ofitebo ꝑicłosᷤ¬
sum minis ẽ. de iel tantis ac tamreꝯditis. a¬
liquid uit᷑ ṗscͥptum celeste ꝓferre. ut ultra
p̃finitioes di s̃mo ded̾ositi forina fidi cer¬
taẽ. Nõgꝰ aliquid addendũ ẽ. s modꝰ ostitu¬
end̾ audatie: quicqͥd ultͣ q̃r. nõ intelligit᷑.

Expanded text:
natura consumit, sensus contemplacionem inperspicabile lumen obcecat, intelligencie capacitatem, quod fine nullo continetur, excedit. Michi ergo non jam infirmitatem, sed silentium confitebor; periculosum nimis est de rebus tantis ac tam reconditis aliquid ultra praescriptum coeleste proferre, ut ultra praefinitionem Dei sermo de Deo sit. Forma fidei certa est. Non ergo aliquid addendum est, sed modus constituend
Abbreviated transcription (Latin):
mmũditia. qr aut pect dimissa redeune. ut
quibdã placet. cum replicant᷑. uł si nõ rede¬
unt. eis tñ deletis. ꝓpt̾ ingratuudinẽita reꝰ.
unmuĩdus ꝯstitiutur cũ adhuc inexpiandis
implicatur: ut siu am deletareduent. Deb̾ t̾n. s. ã¬

Expanded text:
munditia: quia aut peccata dimissa redeunt, ut quibusdam placet, cum replicantur; vel si non redeunt, eis tamen deletis propter ingratitudinem ita reus et immundus constituitur, cum adhuc in expiandis implicatur, ac si jam deleta redirent. De hoc ta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ usum dsequtis amittit. de solempni intellig̃t.
dolempnis uͦ. penit. ut ambr in eod̾ ait. ẽ. que
fit extia eccłam. inmanifesto. incin̾e. ⁊cilitio. q̃
ꝓgrauiorib. horrendisq ac manifestis delictis
locus illiꝰ humillime penu̾ntie semł in eccła
ꝯcedat᷑. ne medicina uił. minus util eẽt ȩgͦtis.
que tantomag̃ salubrisẽ. qͣntominꝰ ꝯtẽptibił¬
fui̾t. Quis t̾n audeat dodic̃e. quare huio hoĩ
qui pꝰ penit̾ntiã pͥmã. rursus se laq̃is iniqͥta¬
tis obstͥngit. adhuc tt̾m parcis: Origenes quoq
dehac solempni penit̾atia. q̃ pro gͣuiorib cͥmi¬
nib iniungit᷑. ait. Sinos aliqua culpa mnorał
inuen̾it. q̃ nõ mcmine mortali. uł inblasphe¬

Expanded text:
t, de solemni intelligitur. Solemnis ergo poenitentia, ut Ambros. in eodem ait, est quae fit extra ecclesiam in manifesto, in cinere et cilicio; quae pro gravioribus horrendisque ac manifestis delictis locus illius humillimae poenitentiae semel in Ecclesia concedatur, ne medicina vilis vel minus utilis esset aegrotis, quae tfuerit; quis tamen audeat Deo dicere: Quare huic homini qui post poenitentiam primam rursus se laqueis iniquitatis obstringit, adhuc iterum parcis? Origenes quoque de hac solemni poenitentia, quae pro gravioribus criminibus injungitur, ait: Si nos aliqua culpa mortalis invenerit, quae non in crimine mortali, vel in blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
Ust h. depenitntia agend̾ ẽ. Qeniͣt louge
positis ado necc̾ia ẽ. ut appiopinquent.
Est enim ur ait iexe. scda tabula pꝰ naufragi¬
um. qr siquis uestẽ innocentie in bapõ ꝑcep¬
tam. peccando corupuit. penit̾nnie remedio
reparare p̃. ꝑmatabula ẽ bap̃s uͥ deponitr

Expanded text:
st haec, de Poenitentia agendum est. Poenitentia longe positis a Deo necessaria est, ut propinquent. Est enim, ut ait Hieron., secunda tabula post naufragium, quia si quis vestem innocentiae in Baptismo perceptam peccando corruperit, Poenitentiae remedio reparare potest. Prima tabula est Baptismus, ubi deponitur
Abbreviated transcription (Latin):
putarent. qr sic̃ unũbap̃a. ita ẽ. una peni̾ntia.
his aliisq plimibꝰ uitint᷑ in assertiõe sue oppĩo¬
nis. S amb̾r. dic̃. hec u̾a penu̾nciaẽ: cessare apec
utos .i. uiciis animos. exuere. atq em̃dare. uir¬
tutis ẽ ꝑfecte. ⁊ oelestis gr̃e. uõ. sane ita diffłm¬

Expanded text:
a. His aliisque pluribus utuntur in assertionem suae opinionis. Sed Ambros. dicit: Haec vera poenitentia est, cessare a pecutos enim vitiis animos exuere atque emendare, virtutis est perfectae et coelestis gratiae; et ideo sane ita def
Abbreviated transcription (Latin):
de pecc̃o. q̃d dedarat ip̃ dilectionis uirtꝰ. Nenit̾e
enunẽ. penam teñe. ut semꝑpuniat uise. ulcis¬
centlo .ꝙ. ꝯmis peccando. Ille penam ten. qͥ sem¬
dicta semꝑpunienꝰ inse. q̃d dolet ꝯmisifse. ałd
restat nob. nͥ dołe inuita: u̾enini dolor finit᷑ ꝙͥ¬
pliꝰ noli peccare: nõ dix̃ ne pecces. s nec uoluntas
peccandi inte oriat᷑. Ed quõ s̾uabit᷑. nisi dolor in

Expanded text:
arat ipsa dictionis virtus. Poenitentia enim est poenam tenere, ut semper puniat, in se ulciscendo, quod commisit peccando. Ille poenam tenet, qui semdicta semper puniens in se quod commisisse dolet. Quid restat nobis nisi dolere in vita? Ubi enim dolor finitplius noli peccare; non dixit, ne pecces, sed nec voluntas peccandi in te oriatur. Quod quomodo servabitur, nisi dolor in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ penitet. Nec uid̾r dm̃ posdere suoditꝰ. s subsã¬
nare suꝑb. canis reu̾sus ad nomitum. ⁊ peni¬
lacͥmas ad penit̾ntiã c̃no. ⁊ affectum peni̾nicie
non hr̃e qr inꝯstantia m̃tis. nũc recordatione
pecc̾i lacmas fundunt. nue reuiniscente usu
ea que fleu̾unt. ntando onutunt. Usaias. depe¬
ccatonbꝰ dic̃. Lauamrini mundi estote. lauat᷑.
et mnundꝰ ẽ. qui ⁊p̃t̾ita plangit. ⁊ flenda u̾m ñ

Expanded text:
 poenitet; nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus ad vomitum est poenilacrymas ad poenitentiam cerno, et affectum poenitentiae non habere; quia inconstantia mentis nunc recordatione peccati lacrymas fundunt, nunc reviviscente usu, ea quae fleverunt iterando. Isaias de peccatoribus dicit: Lavamini, mundi estote. Lavatur et mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum
Abbreviated transcription (Latin):
lum ẽ: ut nͨ respõsione sit dignũ. cum ⁊̃ iuqͥ¬
quoq radios suos sine sui pollutiõe effimd̾
ac sordib fẽtentia: quoꝵ ꝯtactu hom̃es. ac
quedã alie res insicuit᷑. solis ii. radiimpol¬
luti ⁊ inꝯtaminati ea oting̃ntes existunt.
plex. ⁊ inꝯmutabilis omĩa replet loca. ⁊ oĩbꝰ
c̾atuns ꝯ̃ntialit̾ mẽ. nec t̃n cuiꝰqͣm rei sordib

Expanded text:
lum est, ut nec responsione sit dignum, cum etiquoque radios suos sine sui pollutione effundit ac sordibus foetentia; quorum contactu homines et aliae quaedam res inficiuntur; solis vero radii impolluti et incontaminati ea contingentes existunt. plex et incommutabilis omnia replet loca, et omnibus creaturis essentialiter inest, nec tamen cujusquam rei sordib
Abbreviated transcription (Latin):
tores tenebrarum harũ. spualia nequiciȩ inceles¬
tib. qr demoẽs qui sunt sp̃uales. ⁊ neqͣm. itihoc
turbulento aere nob ꝓpinqͦ. q̃d celũ appellat᷑ ha¬
bitant. Uñ ⁊ diabolus. pͥnceps aens di: Ꝙ ñ est

Expanded text:
 tenebrarum, contra spiritualia nequitiae in coelestibus, quia daemones, qui sunt spirituales et nequam, in hoc turbulento aere nobis propinquo, quod coelum appellatur, habitant. Unde et diabolus princeps aeris alias
Abbreviated transcription (Latin):
sue pͣuitatis ꝯsortibꝰ. Nam ut ioħsait iapoca¬
lipsi. draco decelo cadens. secum nayi̾tiam par¬
tem stellar̃: qr lucif᷑ ille aliis maior. nõ solus coci¬
dit. s cum eo alii multi. qͥ inmalicia ei osensert̃.
cosq cadñtes. hꝰ caliginosi aeris babitaculũ rece¬

Expanded text:
suae pravitatis consortibus. Nam, ut Joannes ait in Apocalypsi: Draco de coelo cadens secum traxit tertiam partem stellarum , quia Lucifer ille aliis major non solus cecidit, sed cum eo alii multi, qui ei in malitia consenserunt, eosque cadentes hujus caliginosi aeris habitaculum exce
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑunt. Idem in eod̾. Cur ap̃d qͦsdama nõ facte
sũt uͥtures quȩ si facce fuissent. egissent illi
homines penit̾nciã. ⁊ facte st̃ apd eos qui nõ
fuerãt õdituri. tunc. ũ larebu ꝙ nc̃ later nec
utiq ãs inuste noluit saluos. fi. cumpossent
salui ẽẽ siuellet. tõ inclarissima sapĩe lucȩ¬
⁊ efficatissima sit uoluntas c̾i. que multa pͤsit

Expanded text:
erunt. Item in eodem: Cur apud quosdam non factae sunt virtutes, quae si factae fuissent, egissent illi homines poenitentiam; et factae sunt apud eos qui non erant credituri; tunc non latebit quod nunc latet. Nec utique injuste Deus noluit salvos fieri, cum possent salvi esse si vellet. Tunc in clarissima sapiis efficacissima sit uoluntas Dei, quam multa possit
Abbreviated transcription (Latin):
facẽ. nͥ q̃d ratio ẽ. eum fac̾e. intelligaseũ nõposse
fac̾e. nisi ea que ratiõabilia sr̃. ⁊ ea quesifierent
ratiõabilia ẽent: uerꝰ est ssisus. Siaut̾ intelligaᷤᷤ
eum nõ posse facere alia ratioabilia. ibona. nͥ ea
que nultri faẽi falfus est intellect᷑. Item alis̾

Expanded text:
cere nisi quod ratio est eum facere, intelligas eum non posse facere nisi ea quae rationabilia sunt, et ea quae si fierent rationabilia essent, verus est sensus. Si autem intelligas eum non posse facere alia rationabilia et bona, nisi ea quae vult et facit, falsus est intellectus. Item aliud
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ q̃ddeb nõg̾ pot̃ facẽ nsi quod fac̃. Item. aut
deb dimitt̾e. ꝙ dimitit. nefaciat: aut nõ de¬
bet. Sinõ deb. nõ rectedimitit. Siũ. debet
dimut̾e. gͦ. nondeb fac̾e. Si aut̃ nõdeb. nͨ de¬
cet. nec oportet eum facẽ:

Expanded text:
n ergo potest facere nisi quod facit. Item, aut debet dimittere quod dimittit ne faciat, aut non debet: si non debet, non recte dimittit; si vero debet dimittere, ergo non debet facere. Si autem non debet nec decet, non oportet eum facere:
Abbreviated transcription (Latin):
potencia uoluntate: nec hacauctoritate uegat᷑.
dm̃plura posse. ꝙͣ. uelle: qr pluraͣ sub̾ta eiꝰ poten¬
ciȩ. qͣm uolũtati. fateam̃ itaq dm̃ multa pos¬
se face. quȩ nõ uult. ⁊ posse dimiitẽ. que facit. ad̾
ut c̃cius firmiꝰq teneat᷑. scͥpture testimoniis. afse¬

Expanded text:
potentia voluntate. Nec hac auctoritate negatur Deum plura posse quam velle, quia plura sunt subjecta ejus potentiae quam voluntati. Fateamur itaque Deum plura posse facere quae non vult, et posse dimittere quae facit. Quod ut certius firmi
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ills̾ qd sifac̾et. ei bñ ꝯueniet: uerũ ẽ. ¶ adͥiũt
quoq illi. dicentes. nichil fac̃. aut dimittit. iisi opti¬
ma. ⁊ rationabłi cã. licer noẜ occulta sit. scãm ꝗ̃ oppor¬
ter eum fac̃e. ⁊ dunittẽ. q̃ fac̃. uł dimitait Rͥatioem̃
adhoc respondemꝰ. ambiguitatẽ locutioĩs det̾mi¬
nantes. Cum .ii. dr. ratio. uł causa optima. penes
dm̃ ẽ. quafac̃ cuncta que fac̃. ⁊ dimitit ea q̃ dimi

Expanded text:
Addunt quoque illi dicentes: Nihil facit aut dimittit, nisi optima et rationabili causa, licet nobis occulta sit; secundum quam oportet eum facere ac dimittere quae facit vel dimittit. Ratio enim ad hoc respondemus, ambiguitatem locutionis determinantes. Cum enim dicitur: Ratio vel causa optima penes Deum est, qua facit cuncta quae facit, et dimittit ea quae dimi
Abbreviated transcription (Latin):
sini peceͤ. ut inueniat gr̃am q̃rar sac̾dotẽ. qͥsciat
ligare. ⁊ solu̾e. ne cum negligẽs cura seextit̾it. ue¬
gligatur ab illo. qui eum insc̾ordit̾ monet. ⁊ pe¬
tit. ue ambo infoueam cadant. qͣm. stultꝰ eiutare
noluit. T̾anta itaq uis confessionis ẽ. ur side ẽ
sac̾dos: ꝯfireatur. ꝓrimo. Sepe enim ꝯtingit: ꝙ
penit̾ns nõ pot u̾ecuudari coram sac̾oote. quẽ
desid̾anti. nec tempꝰ. nec locꝰ. offer. isi ille cuiꝯ

Expanded text:
fiteri peccata ut inveniat gratiam, quaerat sacerdotem qui sciat ligare et solvere, ne cum negligens circa se extiterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit quod poenitens non potest verecundari coram sacerdote, quem desideranti nec tempus, nec locus offert. Etsi ille cui
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ hͥ. ad uitam ꝑcipiendã. bõa p̃t̾ita ñ
dare fidutiã. ⁊si ad mitior ẽ penã. Alioquin
p̃misse auctoritati aGi. obiuaret. ẜ bona.gͥ
ꝯmitat᷑ mortał culpa: qmͣ nõ delet seqns pe¬
nit̾una. adsensũ mitioris pene ꝓfutunt ũ
ad uite fructumi. Alias induc̃ auctoritates qtͣ

Expanded text:
dum est hoc, ad vitam percipiendam bona praeterita non dare fiduciam, etsi ad mitiorem poenam; alioquin praemissae auctoritati Augustini obviaret. Et bona concomitatur mortalis culpa, quam non delet sequens poenitentia, ad sensum mitioris poenae proficiunt, non ad vit
Abbreviated transcription (Latin):
pecc̃orẽ ercende debinc pene. auferti potesta¬
tem. ⁊ magnũ peccatũ. magnis diutnisq lu
cruciatib. diquis punitꝰ sit. ut ille qm istłi¬
les posteanõ puniu. q culpa leuisꝰ p̃su̾ti sup¬
plicio ꝯpensata sit: leuis erũ culpa lem sup¬

Expanded text:
peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem, et magnum peccatum magnis diuturnisque lui cruciatibus; si quis vero punitus sit temporaliles postea non puniri, quia culpa leuis praesenti supplicio compensata sit; leuis enim culpa leui sup
Abbreviated transcription (Latin):
ait .n. as. scͥbens ꝯtra quosdã heticos. qui peccã
tana penitntiã ita. ad huc instant ꝑficdi qͦ
mam sapunt plus ꝗͣ opportet. non sobrii. s ex¬
cedentes m̃suram. dñt. ⁊ si semł peccãtibꝰ post
bapm̃ ualeat penit̾ntia. nõ m̃ sepe peceanti

Expanded text:
ap. 5, scribens contra quosdam haereticos, qui peccantPoenitentiam, ita: Adhuc instant perfidi, qui sapiunt plusquam oportet, non sobrii, sed excedentes mensuram; dicunt: Et si semel peccantibus post Baptismum valeat Poenitentia, non tamen saepe peccan
Abbreviated transcription (Latin):
di. ⁊ lla nõ omitt̾e .i. elemostnas siuctitũ t̾renoꝵ.
Exhis oat᷑ intelligi. ꝙ inped̾o mortali ꝑmanẽ¬
tes. ⁊ si elemosinas largas fatiũt. nõ t̾n ꝑeas. satif¬
faciunt. qr mordinate agunt. dũ ase nõ incipi¬
unt. nec ꝓpͥe dr elemosina. tale opꝰ. dũ sibi ip̃is.
ctudłes eristunt. nõ placentes do: ñ gͥ diceudaẽ.

Expanded text:
emosynas fructuum terrenorum. Ex his datur intelligi quod in peccato mortali permanetes, etsi eleemosynas largas faciant, non tamen per eas satisfaciunt, quia inordinate agunt, dum a se non incipiunt. Nec proprie dicitur eleemosyna tale opus, dum sibi ipsis crudeles existunt, non plac
Abbreviated transcription (Latin):
t̾n. grauit᷑ postea deliqͥt. inppli enuim̃atione. ꝙ
ipłi multicudo ꝓstrata ostñd̾. Illud aut mirabi¬
patͥs nũ. quo sc̃o. statim sacͥfitio dignus uidica¬
tusẽ. qui absolutione estimabat᷑ indignus. Nec
nur̃ sitan sua oblatione. ꝓ ppło pecei sui adeptꝰ

Expanded text:
a deliquit in populi enumeratione, quod populi multitudo prostrata ostendit. Illud autem mirabipatris mei. Quo facto, statim sacrificio dignus judicatur, qui absolutione aestimabatur indignus. Nec mirum si tali sua oblatione,
Abbreviated transcription (Latin):
te utr̾ in aliqͥs ꝓsit ad uitam futurã. s ĩ ista
uita illecebrofissime uolupratis blandim̃ta ꝯ¬
sustentau̾o. si caĩtate arͣntiꝰ flagau̾o. Quis u̾r̾ũ
desipit ita. ut huic homini dicat. nicħ tͥista
fiuere: Au̾tat ds. tã ĩmanẽ. sacͥlegamq dem̃itiã.
Item. Ioħs cͥsost̾. de reparatione lapsi. ⁊̃ alis mie

Expanded text:
 utrum aliquid prosit ad vitam futuram, si in ista vita illecebrosissimae voluptatis blandimenta consustentavero, si charitate ardentius flagravero; quis vestrum ita desipit, ut huic homini dicat: Nihil tibi ista fruere? Avertat Deus tam immanem sacrilegamque dementiam. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
in hoĩe destrux̃it mala pͥorãĩ remuu̾ent
bona. ⁊ cũ destruit q̃d suũ nõ inueñ. ailig̃ bo¬
int̾ multa peccͤ. q̃ mꝗͣ fac̾e̾ aliq̃ iusta oꝑa. nõ
nõ ẽ tam iiꝰtus dłs. ut ꝓpt̾ multa mala. obli¬
tuiscat᷑ paucoꝵ bonoꝵ. s faciet eum met̾e.⁊
inhorrea ꝯg̃gare. que iubona t̾ra seminaũ.¬

Expanded text:
in homine destruxit mala priora, eciam remuneret bona, et cum destruit, quod suum non invenit, diligit bointer multa peccata quemquam facere aliqua iusta opera, non est tam iniustus deus, ut propter multa mala obliviscatur paucorum bonorum, sed faciet eum metere et in horrea congregare, que in bona terra semina
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ et̾nalit̾ punsant᷑ ibidem ost̾adit: agens de
fĩcłi dephenso. in ad illn̾o. qͥ de collat᷑. uͥ off̾n¬
dit leta pecca. bur ⁊ temꝑali supplicio pur¬
gari. magnan᷑. deͥufns. et̾nisq suppliciis re¬
lis dep̾hensus in adult̾io. decollet᷑. quid de

Expanded text:
ernaliter puniantur, ibidem ostendit, agens de fideli deprehenso in adulterio, qui decollatur. Ubi ostendit levia peccata brevi et temporali supplicio purgari, magna vero diuturnis aeternisque suppliciis relis deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
q imponẽdaẽ. ei satiffactio qi depͥmoꝯdigne.
penituent. ⁊̃ unc .ii. un̾q dimitrit᷑ pecc̃. ⁊ sa¬
tissacno p̃cedens uiuificat᷑ que fu̾at mortua.
sic̃ hripẽ illi qui ficte acced̾. tunc pͥmitꝰ ualer
cum fictio am̃te recedit ꝑpenit᷑. imhꝰ opꝑiuoĩs¬

Expanded text:
oque imponenda est ei satisfactio, quia de primo condigne poenituerit. Tunc enim utrumque dimittitur peccatum, et satisfactio praecedens vivificatur, quae fuerat mortua; sicut Baptismus illi qui ficte accedit tunc primum valet, cum fictio a mente recedit per po
Abbreviated transcription (Latin):
mo Sm̃to celi. ⁊ diuidant diem. ac noctẽ. Inp̾¬
ceđnti trduo dispoĩta ẽ uniu̾suatis hꝰ nũdi
machina. ⁊ parab suis distributa formata
enĩ luce pͥma die q̃ unm̾sa illustraret.: duos
seq̃ntes dies aitributi st̃ suppͥme. ⁊iusiie pa¬
scła die firmam̃t de suꝑ expansũ ẽ . t̾cia uer.
a quar̾ molib intͣ receptacula ꝯllectis sua. t̾ra
ẽ reuelata. atq aer serenat᷑. Quatuor gͥ mũdi
elem̃ta. illis diebꝰ suis locis distincta sũt. ⁊ ordi¬
nata: tribꝰ aut̃ seq̃ntib diel. oruata sunt illa
quatuorelem̃ta. Quarta enĩ die. ornatũ ẽ. fir¬
mam̃t. sole. ⁊ luna.⁊ stelł: qͥnta aer inuolatilib.
⁊ aqua mpiscib. ornam̃ta. acceꝑunt.Sexta ac

Expanded text:
idant diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae paer expansum est. Tertia vero equarum molibus intra receptacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt illa quatuor elementa. Quarta enim die ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus orna
Abbreviated transcription (Latin):
mixtis. eisdemiq cͥcumqͣq inmodo cꝰdam nebu¬
le oppansis. ita obuoliuũ erat. ut apparere nos
poss ꝙ fuit. Illa uͦ ta in una ꝑmixione coi¬
fusa. circumquaq susp̃nsa. eo usq ialtum
porngebant᷑. qͦusq nũc sũmitas corꝑee nature
ꝑting̃. ⁊ sic̃ quibdam uid̾r ultra locum firma¬
m̃ti exrendebat᷑ illa moles. que muifiori parte
spissior atq grossior erat. insuꝑiori uͦ. ranor.⁊ le¬
uor. atq subtilior existebat. dequa ranori suła

Expanded text:
mixtis; eisdemque circumquaque in modo cujusdam nebulae oppansis, ita obvolutum erat, ut apparere non posset quod fuit. Illa vero tria in una permixtione confusa circumquaque suspensa, eousque in altum porrigebantur, quousque nunc summitas corporeae naturae pertingit. Et sicut quibusdam videtur, ultra locum firmamenti extendebatur illa moles, quae in inferiori parte spissior atque grossior erat, in superiori vero, rarior ac lenior atque subtilior existebat; de qua rariori su
Abbreviated transcription (Latin):
ibi houestꝰ ꝯtͣciꝰ. s matͥmoniũ ñ sancit
ꝯsensus: quia ĩ occulto fuerit. Si enĩ
alt̃ alterũ diiserit. ñ cogit᷑ iuditio
eccłe redire et cõman̾ẽ. qi cũ uige. qͥa
rt̃. eiuidẽ ꝯsensũ uoluntarie ĩmanifes¬

Expanded text:
ium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, non cogitur judicio Ecclesiae redire et commanere quasi cum conjuge, quia runt, eumdem consensum voluntate in manifes
Abbreviated transcription (Latin):
te fuerat ꝯtͣctũ. uolũtas gͥ ũbis exp̃s¬
sa s̃occulto ao hoc suffragat᷑: ut fiat
ꝯuigiũ. Manifeste uͦ exp̃ssa fuffraga¬
t᷑ ut sanciat et roboret. ac liberũ fi
at. eccłe de hoc uidicare siex pedierit.

Expanded text:
as ergo verbis expressa in occulto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit.
Abbreviated transcription (Latin):
deonie et honestat̃ debitĩ In uinis qũ
sacram̃ti celebratione. sic̃ ĩ aliis q̃dã sit̃t
ꝑtinentia. ad substantiã sacram̃ti: ut
ꝯsensus de p̃senti. qui solũ sufficit adꝯ
a addecorẽ et sollẽnitatẽ sacram̃ti. ut
parentũ tͣditio. sac̃dotũ benedictio. et
hulmodi: sine quib legitue sit ꝯuigi¬
ũ quãtũ ao uirtitẽ. ñ quantaĩ ad ho¬
nestatẽ sacram̃ti. Sine his gͦ. ñ qͣi legi¬

Expanded text:
decorem et honestatem debitam. In hujus enim sacramenti celebratione, sicut in aliis, quaedam sunt pertinentia ad substantiam sacramenti, ut consensus de praesenti, qui solus sufficit ad a ad decorem et solemnitatem sacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum benedictio, et hujusmodi; sine quibus legitime fit conjugium, quantum ad virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergo n
Abbreviated transcription (Latin):
Semisse autẽ sententic uidet᷑ ob¬
iuare. illud ꝙ leges tͣdunt. Si qͥs
tactis oiuinis scͥpturis uirauit muli¬
eri se eã legitinã uroiẽ habiturũ. ł
si in oratorio tale sacramtũ dederit:
sit illi legitima uxoi. ꝗͣuis nulla dos.
nulia alia scͥpta int̃posita sit. S hic
ostendit᷑ qͥd fieri uel ẽẽ debeat: ñ qͣd tc̃
fiat. Nõ enĩ ꝑallud uuam̃tũ tẽ sit iii

Expanded text:
sae autem sententiae videtur obviare illud quod leges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel etiam si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. No
Abbreviated transcription (Latin):
insacrañito corpꝰ eiꝰ accꝑe. Multienĩ in digne
accipiunt.s imp̃o manẽ. ⁊ hr̃e ip̃m inse man¬
tem. ⁊ uentiẽ: Crede. ⁊manducasti credere .n.
ineum. hẽ manducare eumpanẽ. ⁊ uiũ. qͥ
c̃dit ineum. mãducat eum. Ix̃. Quõ mãdu¬

Expanded text:
ejus accipere, multi enim indigne accipiunt; sed in ipso manere, et habere ipsum in se mantem et ventrem? Crede et manducasti. Credere enim in eum, hoc est manducare panem et vinum; qui credit in eum manducat eum. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ciaẽ. uł iusticia occulta. ¶ idetur ⁊̃ ds. bis ĩ
id ip̃m. iudicare. ⁊ dupplex tribulatio osiugẽ.
q̃o scͥptura negat. s adħ: põt dici.q̃d neq du¬
pler tbulatio ꝯsurgit. neq udicat ds bis urid¬
ipsũ. ħ enim fiet. si pꝰ ꝯdignam satiffactionem.
isufficientẽ penã. it̾m puniret. S nõ satiffecit

Expanded text:
 justitia occulta. Videtur etiam Deus bis in idipsum judicare, et duplex tribulatio consurgere; quod Scriptura negat. Sed ad hoc potest dici quod neque duplex tribulatio consurgit, neque judicat Deus bis in idipsum. Hoc enim fieret si post condignam satisfactionem et sufficientem poenam iterum pu
Abbreviated transcription (Latin):
naub nullatenꝰ ẽẽ pͭ. Est enĩ aliqͥs bonus.
catitatẽ bns. s ad huc quodã cupiditatis affectu
amãs ħ scłana. T̃alis exist̾ns subddita morte op¬
pͥmit᷑. In illo t̾reno affectu mortius ẽ. ⁊ t̾usal¬
uabit᷑. aquo non se hͥ absoluit: gͦ. pꝰ banc uitã
ab illo purgabr̃. Constat gͦ. q̃dam pect. s leuia.¬

Expanded text:
est. Est enim aliquis bonus charitatem habens, sed adhuc quodam cupiditatis affectu amans haec secularia; talis existens subita morte opprimitur. In illo terreno affectu mortuus est, et tamen salvabitur, a quo non se hic absolvit; ergo post hanc vitam ab illo purgabitur. Constat ergo quaedam peccata, sci
Abbreviated transcription (Latin):
anpece dimissa redeant. cuiꝰ q̃onis solutio. ob¬
scuraẽ. ⁊ ꝑplera aliis asse̾ntib. aliis eꝯtra ne¬
gantib pecc semł dimissa. ultiꝰ replicari adpe¬
nã. Qui uͦ dñt. peccã dimissa redire. sub¬
ditis se muniũt restimoniis. ambr̃. air. Dona

Expanded text:
an peccata dimissa redeant. Cujus quaestionis solutio obscura est et perplexa, aliis asserentibus, aliis contra negantibus peccata semel dimissa ulterius replicari ad poenam. Qui vero dicunt peccata dimissa redire, subditis se muniunt testimoniis. Ambrosius a
Abbreviated transcription (Latin):
uend̾. debuit nõ obliuisci om̃s ietributioe di.
que tot st̃. quot sũt pecc̃oꝵ remislloẽs. Toc.gͦ. de¬
buit cogitare doã dĩ. quot mala sua. agpillis
usq inflnẽ gr̃ãs ag̾e. S q iugratꝰ ad uomitũ. sic̃
cauis rediit. añt acta bõai mortificauit. ⁊ pecc̃di
miislim reuocaũ. utcͥ humiliato sañe pecẽ¬
dimisat. eid̃. pꝰ elato. ungrato impuret¶D
⁊ imputare. q. ꝓpt̾ ingͣtitudinẽ. ita reus. ⁊ pec̃cor
ꝯstituit᷑. ut aut fui̾t. dic .ii. ꝙ dimissũ. fũat đr¬
ies. Idoq. alicui parti nõ p̾uidicans. studioso
lectori. iuditiũ relĩ qͦ addñs mͥ tuuũ fore. ac salu

Expanded text:
sci omnes retributiones Dei, quae tot sunt quot sunt peccatorum remissiones. Tot ergo debuit cogitare dona Dei quot mala sua, ac pro illis usque in finem gratias agere. Sed quia ingratus ad vomitum, sicut canis, rediit, anteacta bona mortificavit, et peccatum dimissum revocavit, ut cui humiliato ante Dedimiserat, ei postea elato et ingrato imputet. 2.et imputari, quia propter ingratitudinem ita reus et peccator constituitur, ut ante fuerat. Sic enim res. Ideoque alicui parti non praejudicans, studioso lectori judicium relinquo, addens mihi tutum fore ac salu
Abbreviated transcription (Latin):
qua gratis ad oatur Obdurat aut̃ . s. uidicium quod
m̃itis reddit᷑. Uñ datur intelligiut sic̃ rȩꝓbatio

Expanded text:
quae gratis datur; obdurat autem secundum judicium quod meritis redditur. Unde datur intelligi ut obduratio
Abbreviated transcription (Latin):
icur enim p̃destiatiõĩs effectus nieffectꝰ
illa gͣra ẽ. qua mp̃sn̾ti iustificam̃. atq
uillaqua infut̾ hatificabim᷑. ta repbatio d̃
qua abet̾no noneligendo quosdã reꝓbauit.
scdłm duo ꝯsid̃atur. quoꝵ alt̾m p̾scit. ⁊ nõ p̾parat.

Expanded text:
effectus illa gratia est qua in praesenti justificamur, atque et illa qua in futuro beatificamur; ita reprobatio Dei, qua ab aeterno non eligendo quosdam reprobavit, secundum duo consideratur; quorum alterum praescit et non praeparat,
Abbreviated transcription (Latin):
gnitudinẽ tͥum ꝑͣꝵ Item inect̾.⁊u nempe
diristi unum dm̃ ñ expirtib ẽẽ ꝯpositum:
⁊ ħde patre tm̃ uis incelligi Ille inqͥs iur¬
tꝰ ẽ ingenita simpłx. im̃ in hac simplicua
uͥtute. multa uiciũ ꝯinemorare. cum dicis
as deum genuit bonus bonũ genuit. sapi¬
ens sapientẽ. clemens elementẽ. potene po¬
m̃tia. ⁊ potentia. partes sũt uniꝰ uͥturis ꝗͣ
simplicẽ eẽ dixisti: Si dix̃is. partes su᷑
S̾impłxgͦ. uirt᷑ ex partib ostat. ⁊ simplex

Expanded text:
um. Item in eodem: Tu nempe dixisti unum Deum non ex partibus esse compositum, et hoc de Patre tantum vis intelligi. Ille, inquis, virtus est ingenita, simplex; et tamen in hac simplici virtute multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, potens pomentia et potentia partes sunt unius virtutis, quam simplicem esse dixisti? Si dixeris, Partes sunt; simplex ergo virtus ex partibus constat, et simplex
Abbreviated transcription (Latin):
utias. cum tres eqͥ tria animalia dicant᷑.
nõ unũ: patet nomine ẽẽntie nõ significa¬
ri genus. nec nomine ꝑsone spẽm. M ꝓbat

Expanded text:
n tres esse essentias, cum tres equi tria animalia dicantur, non unum; patet nomine essentiae non significari genus, nec nomine personae speciem.
Abbreviated transcription (Latin):
solui et ẽẽ cũ xp̃o: tñ sumit alimͣtũ
nõ cupiditate uuendi. s officio cõsulen¬
di. ut maneat: quod necessariũ ẽ ꝓpt̾
alios. Sic misceri feminis uire nupti¬
arũ officiosũ fuit. scĩs uiris: ñ libidi¬
nosũ. Quod ent̃cib ad salutẽ hoĩs: hoc

Expanded text:
solvi et esse cum Christo, tamen sumit alimentum, non cupiditate vivendi, sed officio consulendi, ut maneat quod necessarium est propter alios. Sic misceri feminis jure nuptiarum officiosum fuit sanctis viris, non libidinosum. Quod enim est cibus ad salutem hominis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
catũ: quod plurib feminis utebant᷑
nec contͣ naturã hoc faciebant. cũ nõ
lasciuendi causa. s gninendi hoc face¬
rent: nec contͣ mocẽ. quia eo tẽpore ea
saciebant: nec contͣ p̃ceptũ. quia nuilla
quatuor uxoies: quod qñ mos erat.
cmen u̾erat. Sic pat̾arche coniugib
excipientib sorã suũ miscebant᷑ n õ
cupscentia ꝑ ficiende uoluptatis. SA¬

Expanded text:
tum, quod pluribus feminis utebantur; nec contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa, sed gignendi hoc facerent; nec contra morem, quia eo tempore ea fiebant; nec contra praeceptum, quia nulla quatuor uxores; quod quando mos erat, crimen non erat. Sic patriarchae conjugibus excipientibus semen suum miscebantur, non concupiscentia perficiendae voluptatis, s
Abbreviated transcription (Latin):
linquebat semen suꝑ t̾ram: hinc eti¬
q̃ sacdotib coniugia decreta sũt. qui¬
a insuecessione familie successio ẽ
officii. Hõ gͥ abraham uł lacob deli¬
qͥd: quia p̃t̃ uporẽ filios exanciua q̃¬
siuit. Nec illorũ exemplo p̃ter coniui¬
galã debitũ fecunditatẽ saliqͣ licet a¬
licui q̃tere: cũ ilorũ coniugia mãrũ e¬

Expanded text:
linquebat semen super terram. Hinc etilinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est on ergo Abraham aut Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex ancilla quaesierit, nec illorum exemplo, praeter conjugale debitum, foecunditatem in aliqua licet alicui quaerere, quum illorum conjugia
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo aũ frẽs soiorib sut̃ copulati. quia
ñ erant aliene mulieres uł uiri. quib
ade fiuii uel filie iuingerent᷑. Primus oĩu¬
h̃ lamech. duas legit᷑ simus habiusse
uixores: et hoc ineo arꝯuit᷑. q ꝓ exple¬
tione carnalis uoluptatis id fecisse ꝑhi¬
bet᷑ Postea uͦ cũ iã pene om̃s hoies
faisis diis seriurent paucis ĩcultu dĩ
⁊ manentib : consultũ ẽ adeo plures in
mat̾monuĩ copulare sibi. ne ulis pau¬
cis deficientib: culcꝰ et ͣticia dĩ oefi¬
c̃et. uñ abraham uiuetite uxoie ad
anciiã intͣuit. et exea genuit ia¬
cob etiã liberos etancuilis se copu¬
lauit: et filie loth patre ebrio use st̃.
cũ enĩ cet̾is inydolata relicns. abra¬
ham et filios eiꝰ ĩpecułarẽ sibi popu¬
lũ dñs delegisset: rite multarũ fe¬
cunditate mulierũ popłi dĩ multipli¬
catio querebat᷑ quia insuccessione sã¬
guinis erat successio legionis. uñ ⁊̃
slege. maledicta erit steridis q̃ ñ re¬

Expanded text:
em fratres sororibus tunc sunt copulati. quia non erant aliae mulieres vel viri, quibus Adae filii vel filiae jungerentur. Primus omnium Lamech duas legitur simul habuisse uxores; et hoc in eo arguitur, quia pro expletione carnalis voluptatis id fecisse perhibetur. Postea vero cum jam pene omnes homines falsis diis servirent, paucis in cultu Dei permanentibus, consultum est a Deo plures in matrimonio copulare sibi, ne illis paucis deficientibus, cultus et notitia Dei deficeret. Unde Abraham vivente uxore ad ancillam intravit, et ex ea genuit. Jacob etiam liberis et ancillis se copulavit; et filiae Loth patre ebrio usae sunt. Cum enim caeteris in idololatria relictis, Abraham et filios ejus in peculiarem populum sibi Dominus elegisset, rite multarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non re
Abbreviated transcription (Latin):
Ano
tẽporib cũ ad huc salutis nr̃e nuff̾i¬
sĩ. uelaret᷑ iusti officio ꝓpagandi nup¬
tias contͣhebant i ñ uicti libidine. sec
ducti pietate: qui multo facilł cõti¬
ñe possent. et uellent. Ut ebant᷑ tñ ꝯ
uigib ut plures uni uiro hab̾e lice¬
bat. quas castiꝰ babesat. quã nuc̃ u¬
nã quilibet istoũ in quib udemꝰ ꝙ¬

Expanded text:
no temporibus cum adhuc salutis nostrae mysterium velaretur, justi officio propagandi nuptias contrahebant, non victi libidine, sed ducti pietate; qui multo facilius continere possent et vellent. Utebantur tamen conjugibus, et plures uni viro habere licebat; quas castius habebat, quam nunc unam quilibet istorum in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Sed̾o cõsida: quod ñ ardoie aliquo uage
succcnsus ubidinis. ñ peculantis for¬
me captꝰ decore. ancille contub̾nio cõ¬
uigalẽ post habtut thotũ: s studio aue¬
rende pofteritatis. et ꝓpagande sobolis.
ao huc post diluuiũ raritas erat hũ
gñs erat eciã religionis. Pena ⁊ loth¬

Expanded text:
est, quod non ardore aliquo vage succensus libidinis, non petulantis forme captus decore, ancille contubernio coniugalem posthabuit thorum, sed studio querende posteritatis et propagande sobolis. Adhuc post diluvium raritas erat humani generis; erat etiam religionis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
castificatã. Cĩi collata ẽ pot̾ntia nouo morege¬
ñandi: uͥ sine coitu uiri. sine libidine ꝯcipi¬
entis. inut̾o uͥginis celebraret᷑ dceptꝰ d̃i ⁊ hoĩs.
Illa .N. caro. qͣm ds ex u̾gine s̃ unire dignatꝰ ẽ:¬
sine uicio dcepta. sine peccõ nataẽ. Hanc t̾ncanẽ

Expanded text:
castificatam. Cui collata est potentia novo more generandi, ut sine coitu viri, sine libidine concipientis in utero Virginis celebraretur conceptus Dei et hominis. Illa enim caro quam Deus de Virgine sibi unire dignatus es
Abbreviated transcription (Latin):
etiam hõ fuit. De intellig̃tia p̃missoꝵ ũborum.
ec u̾ba amb̃r. padiligñtia inspiciẽdis.¬
ue ex parte. homĩs igno̾antiam instruunt.
ulluminant. exparte: eirandi fõmitẽ male intel¬
lecta: ministiãt. his: ⁊ enĩ eiuãnt̃ tradr̃ duos. i ẜ¬

Expanded text:
e intelligentia praemissorum verborum. Haec verba Ambrosii pia diligentia inspicienda sunt; ex parte hominis ignorantiam instruunt et illuminant, quae ex parte errandi fomitem male intellecta ministrant. His etenim evidenter traditur duos i