comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
asserit: fortẽ se ꝑ statũ salutis in notescit. Unde
Sibi uires quas habet arrogans. potent̃ ad mortẽ
currat. Plerumq enim uirtus habita deterius
quã si deesset interficit: quia dũ ad sui confi-¬
dentiam mentẽ erigit᷑: hanc ȩlationis gladio
transfigit. Cũq eam quasi roborando uiuificat:
eleuando necat. Ad interitũ uideł ꝑtrahit: ꝙͣ
ꝑ spem ꝓpriam ab internę fortitudinis fidutia
euellit. Sed quia beatus iob & uirtute pollet. &
in semet ipso fiduciã ñ habet: atq ut ita dixerĩ
uires infirmus habet: apte subiungit dicens. Eo¬
ꝑcussi aninus recurrat: cũ in se sibi ẽẽ auxiliũ de¬
negat. Sed quia infirmũ se in semet ipso insinu¬
at: ad maioris adhuc fortitudinis meritũ. quomͦ
etiã ã proximis destituat᷑ ad iungat. Sequitur.
Necessarii quoq mei: recessert̾ a mo. Seo ecce
despectus exterius: intus solic iucnci p̾sidet.

Expanded text:
asserit, fortem se per statum salutis innotescit.  Vet.asserit, fortem se per statum salutis innotescit.  Vet.sibi vires quas habet arroget, potenter ad mortem currat. Plerumque enim virtus habita deterius quam si deesset interficit; quia dum ad sui confidentiam mentem erigit, hanc elationis gladio transfigit; cumque eam quasi roborando vivificat, elevando necat; ad interitum videlicet pertrahit quam per spem propriam ab internae fortitudinis fiducia evellit. Sed quia beatus Job et virtute pollet, et in semetipso fiduciam non habet, atque, ut ita dixerim, vires infirmus habet, apte subjungit, dicens: percussi animus recurrat, cum in se sibi esse auxilium denegat. Sed quia infirmum se in semetipso insinuat, ad majoris adhuc fortitudinis meritum, quomodo etiam a proximis destituatur adjungat,--IBID.:-- Necessarii quoque mei recesserunt a me. Sed ecce despectus exterius, intus solio judicii praesidet.
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis sonitũ emittunt: sed qr humilitatis uoce ᷤ
ex corde ñ ꝓferunt: ad statũ salutis reducti. nes-¬
ciunt qđ ꝓmiserunt. Illi gͦ more lapidũ ꝑcussi
nec uoces habent: isti aũ in nullo ęris imitationẽ
fugiunt. qui in ꝑcussione positi. bona quȩ ñ sen-¬
tuit lociuit᷑. Iili uenerationẽ ferientis & uerb̾a
denegant: isti pollicentes qđ ñ impleant. sine uita
ra fugiens dicat. nec fortitudo lapidũ fortitudo
mea: nec caro mea enea ẽ. Ac si aꝑte fateretur
dicens. Reꝓboꝵ similitudinẽ sub disciplinȩ uer¬
bere fugio: qr nec more lapidũ ita obdurui: ut
sub ꝑcussionis stiumulo ã ministerio confessionis
obinutescã: nec rursũ quasi es uocẽ confessionis
resono. & sensũ uocis ignoro. Sed quia ad ꝑcus¬
sionẽ reꝓbi debiliter fortes sunt. electi aũ ualen¬
ter infirmi: beatus iob dũ fortẽ se ꝑ insaniã ñ ẽẽ

Expanded text:
fessionis sonitum emittunt; sed quia humilitatis voces fessionis sonitum emittunt; sed quia humilitatis voces ex corde non proferunt, ad statum salutis reducti, nesciunt quod promiserunt. Illi ergo, more lapidum percussi, nec voces habent; isti autem in nullo aeris imitationem fugiunt, qui, in percussione positi, bona quae non sentiunt loquuntur. Illi venerationi ferientis et verba denegant; isti, pollicentes quod non impleant, sine vita ra fugiens, dicat: Nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. Ac si aperte fateatur, dicens: Reproborum similitudinem sub disciplinae verbere fugio, quia nec more 223 lapidum ita obdurui, ut sub percussionis stimulo a ministerio confessionis obmutescam; nec rursus quasi aes vocem confessionis resono, et sensum vocis ignoro. Sed quia ad percussionem reprobi debiliter fortes sunt, electi autem valenter infirmi, beatus Job dum fortem se per insaniam non esse
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑: recte mox eandẽ reꝓboꝵ fortitudinẽ sub dit diceis.
.p. N ec fortitudo lapidũ fortitudo mea: nec caro
mea ȩnea est. Quid hoc loco exe ac lapidib: nisi
insensibiliũ hominũ corda signant᷑ ᷤ Qui sepe &
suꝑnos ictus accipiunt: & tam̃ nulla disciplinȩ
ꝑcussione mollescunt. Quo contra electis ꝑ ꝓpħam¬
I bo uobis cortarneũ. Paulus quoq ait. Si linguis
Ihominũ loquar & angłoꝵ. caritatẽ aũ non habeã:
factus sũ uelud es sonans aut cymbalũ tinniens.
nequeunt: es uͦ cũ ꝑcutit᷑ canorus ualde sonitus
caret: sensũ in sonitu ñ habet. & st̃ ñnulli qui
lapidib similes ita ad pietatis p̃cepta duruert̃:
ut cũ eos ꝑcussio suꝑne animaduersionis exa¬
minat: nequaꝗͣ. sonitũ huiulis confessionis red¬
dant. Quidã uͦ metallo exis in nullo discrepanteᷤ.
cũ flagella suꝑnę ꝑcussionis accipiunt. piȩ con¬

Expanded text:
tur; recte mox eamdem reproborum fortitudinem subdit, dicens: tur; recte mox eamdem reproborum fortitudinem subdit, dicens: « Nec fortitudo lapidum fortitudo mea, nec caro mea aenea est. » Quid hoc loco aere aut lapidibus, nisi insensibilium hominum corda signatur, quae saepe et supernos ictus accipiunt, et tamen nulla disciplinae rcussione mollescunt? Quo contra electis » et reliqua . Paulus quoque ait: « Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens .nequeunt; aes vero cum percutitur, canorus valde sonitus caret, sensum in sonitu non habet. Et sunt nonnulli qui, lapidibus similes, ita ad pietatis praecepta duruerunt, ut cum eos percussio supernae animadversionis examinat, nequaquam sonitum humilis confessionis reddant. Quidam vero a metallo aeris in nullo discrepantes, cum flagella supernae percussionis accipiunt, piae con
Abbreviated transcription (Latin):
est alienuᷤ adũ quicqͥd ꝓ mundo sustiunet leue depu¬
tat : laboris amaritudinẽ quã tolerat ignorat.
Quia nimirũ delectabilit̾ ad cuncta ducit᷑: ĩ qͥb
pęnalit fatigat᷑. At contra uir iustus ad mundi
ꝑicula ꝓ mundo toleranda eẽ debilis studet: finẽ
suũ conspicit: uita p̃sens quã sit transitoria ad¬
tendit : et ꝓ ea exterius labores ꝑpeti renuit.
cuius intrinsecus delectationẽ uicit. Beatꝰ gͥ iob
dicat ex om̃iũ uoce ustoꝵ. Que ẽ eiũ fortitudo
mea ut sustineã: aut quis finns ms̃ ut pacient
agam: Ac si aꝑte insinuet dicens. Mala muudi
ꝓ mundo tolerare nequeo: quia iã in eius desiderio
fortis non sum. Dũ enĩ p̃sentis uite finẽ conspicio:
cur pondus cruciatꝰ eiꝰ patior. cꝰ appetitũ calco: & qr
iniusti quiq ut diximus. tanto fortius labores illiꝰ
ꝑferunt. quanto auidius eius delectatione pascun¬

Expanded text:
s alienus, dum quidquid pro mundo sustinet, leve depus alienus, dum quidquid pro mundo sustinet, leve deputat, laboris amaritudinem, quam tolerat, ignquia nimirum delectabiliter ad cuncta ducitur, in quibus poenaliter fatigatur. At contra vir justus ad mundi pericula pro mundo toleranda esse debilis studet, finem suum conspicit, vita praesens quam sit transitoria attendit, et pro ea exterius labores perpeti renuit, cujus intrinsecus delectationem vicit. Beatus igiturdicat ex omnium voce justorum: Quae est enim fortitudo mea, ut sustineam? aut quis finis meus, ut patienter agam? Ac pro mundo tolerare nequeo, quia jam in ejus desiderio fortis non sum. Dum enim praesentis vitae finem conspicio, cur pondus ejus patior, cujus appetitum calco? Et quia injusti quique, ut diximus, tanto fortius labores illius perferunt, quanto avidius ejus delectatione pascun
Abbreviated transcription (Latin):
uut: ex fortissimis isrł. Hinc psalmista contra
nuans. ait. Ecce occupauerunt animã meã: ir¬
ruerunt in me fortes. Quã bene utrãq fortitu¬
dinẽ. ysaias cõplexus ẽ dicens. Qui confidunt in
dño: mutabunt fortitudinẽ. Qui enĩ nequaquã
sumunt sed mutabunt dix̃: ꝓfecto patent̾ iiuo¬
tuit. aliã eẽ quȩ ponit᷑̃. & aliã que inchoatur.
Annon etiã reꝓbi fortes sunt. qͥ ad p̾sentis uitę
concupiscentiã tot laborib currunt: Periculis
se audenter obiciunt: ꝑ lucris contumelias liben¬
ter ferunt. Ab appetitus sui libidine. nulla uicti
contrarietate resiliunt: ꝑcussionib durescunt.
& mala muncli. tolerant ꝓ mundo ÷ eiusq ut ita
dixerim gaudia querentes ꝑdunt: nec tam̃ hȩc
ꝑdendo fatigant᷑. Unde bene ex humani gene¬
ris uoce ꝑ hieremiã dr̃: in ebriauit me absinthio.
Ebrius quippe qđ patit᷑ nescit. Absinthio gͦ ẽ
ebrius. qui ꝓ amore p̃sentis scłi ã sensu rationis¬

Expanded text:
 doctissimi . » Hinc Psalmista contra nuans, ait: « Ecce ceperunt animam meam, irruerunt in me fortes . » Quam bene utramque fortitudinem Isaias complexus est, dicens: « Qui confidunt in Domino mutabunt fortitudinem . » Qui enim nequaquam, « sument, » sed, « mutabunt, » dixit; profecto patenter innotuit, aliam esse, quae ponitur, et aliam quae inchoatur. An non etiam reprobi fortes sunt, qui ad praesentis vitae concupiscentiam tot laboribus currunt, periculis se audacter objiciunt, pro lucris contumelias libenter ferunt, ab appetitus sui libidine nulla victi contrarietate resiliunt, percussionibus durescunt, et mala mundi tolerant pro mundo, ejusque, ut ita dixerim, gaudia quaerentes perdunt, nec tamen haec pendendo fatigantur? Unde ex humani generis voce per Jeremiam dicitur: « Inebriavit me absynthio . » Ebrius quippe, quod patitur, nescit. Absynthio igitur est eunt. Qui prae amore praesentis saeculi a sensu rationi
Abbreviated transcription (Latin):
re. in affricã in lidiã tenentes sagitã : in italiã &
greciã. Rursũ ꝑ sagittaᷤ animaduersionis ꝑcussio
Quo iaciente ait. ꝑcuties sy riã: donec consumas
picit: qr sub ꝑcussionib dominicȩ anunaduersi-¬
onis ingemiscit: dicat. Unde & uerba mea dolo¬
re st̃ plena: qr sagute dñi in me sunt. Ac si aꝑte
diceret. Ego ui exilii dap̃natione ñ gaudeo ÷̃ seo
sub iudicio positus doleo: qr uĩ ꝑcussionis agnos¬
co. Pieriq sunt aũ quos torm̃ta cruciant: sed
ñ emendant. Quocontra apte subiungit᷑. Quaꝵ¬
cũ suꝑnȩ animaduersionis sententiȩ afflictã m̃tẽ
quia intentũ exteriorib intrarsus trahunt.

Expanded text:
re, in Africam, in Lydiam, tenentes sagittam, in Ire, in Africam, in Lydiam, tenentes sagittam, in IGraeciam . Rursum sagittis, animadversionis percussio gittam. Quo jaciente ait: Percuties Syriam, donec consumas picit, quia sub percussionis Dominicae animadversionis ingemiscit, dicat: Unde et verba mea dolore sunt plena, quia sagittae Domini in me sunt. Ac si aperte diceret: Ego in exsilii damnatione non gaudeo, sed sub judicio positus doleo, quia co. Plerique autem sunt quos tormenta cruciant, sed non emendant. Quo contra apte subjungitucum supernae animadversionis sententiae afflictam mentem inis ebibunt, quia intentum exterioribus introrsus trahunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qi sqͥs grai i enẽptoris gnoscit. quisqͥs reditum
ad patriã dr̃igit eruditis sub pondere peregrina-¬
tioni gemit: I ost staterȩ desideriũ recte subiungit᷑.
Ui de & uerba mea dolore sunt plena. Qui pere¬
grinationẽ ꝓ patͥa diligit: dolere etiã int̾ dolores nes¬
eis. Iustiaũ uerbi dolore plena sunt: qr quousq
p̾sent a tolerat: ad abud loquendo suspirat. Om̃e
qđ peccai.s ꝑtulit conspicit: atq ut ad statũ bea-¬
titudinis redeat. sollicite iudicia quib affligit᷑
pensat. Unde c. subdit᷑ Qa sagite dm̃ in me sunt.
Sagutarũ quippe nomine: aliquando p̃dicationũ
uerba : aliquaudo aminaduersionis sententiȩ de¬
primunt᷑: qr ia eo qđ uicia feriunt: male uiuen¬
ciũ corda transfigunt. De his sagittis uenienti re¬
dẽptori dr̃. Sagite tuȩ acutę potentissime: ppłi¬
⁊ sub te cadent in corde. De quo & ysaias dicit.
Mittã ex eis qui saluati fuerint ad gentes in ma-¬

Expanded text:
quis ergo gratiam Redemptoris agnoscit, quisquis reditum quis ergo gratiam Redemptoris agnoscit, quisquis reditum ad patriam diligit, eruditus sub pondere peregrinationis gemit. Post staterae desiderium recte subjungitur: Unde et verba mea dolore sunt plena. Qui peregrinationem pro patria diligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem verba dolore plena sunt, quia quousque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat. Omne quod peccans pertulit, conspicit, atque ut ad statum beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus affligitur, pensat. « Unde et subditur: Quia sagittae Domini in me sunt. Sagittarum quippe nomine aliquando praedicationum verba, aliquando animadversionis sententia deprimuntur, quia in eo quod vitia feriunt male viventium corda transfigunt. De his sagittis venienti Redemptori dicitur: Sagittae tuae acutae, potentissime, populi sub te cadent in corde . De quo Isaias dicit: Mittam ex eis, qui salvati fuerint, ad gentes in ma
Abbreviated transcription (Latin):
odio. animȩ quoq nr̃ȩ odiũ sub infert᷑: patenter
ostendit᷑. qr sic ꝓpinqͦs sic̃ nosmet ipsos odio habere
p̃cipim᷑: ut hos ad ȩterua rapientes. eoꝵq carualẽ
gram cũ p̃pedit postponentes. discamus tẽꝑata eos
discretionis arte & conuenient diligere. & salu¬
briter odio habere: quatinus sic sciat ꝑ amorẽ
odiũ surgere: ut ualeamus eos uerius ꝑ odiũ ama

Expanded text:
odio animae quoque nostrae odium subinfertur, patenter ostenditur quia sic propinquos sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam, cum praepedit, postponentes, discamus temperata eos discretionis arte, et convenienter diligere et salubriter odio habere, quatenus sic sciat per amorem odium surgere, ut valeamus eos verius per odium ama
Abbreviated transcription (Latin):
& non abscondit᷑ in malis inunicus. Nec ꝓspe¬
ritas quippe anucũ indicat:. nec aduersitas ininucũ
celat. Quia & ille sepe ꝓsperitatis nr̃ę reuerentia
tegit᷑. & iste ex confidentia aduersitatis aꝑitur.
Uir gͥ iustus in flagellis positus dicat: qͥ tollit
ab ainico suo miscđiam. timorẽ dñĩ derelinqͥt.
Quia nimirũ qui ex aduersitate proxiũ despicit:
aꝑte conuincit᷑. qđ hc̃ in ꝓsporis ñ amauit. Et
cũ omp̃s ds ideo quosdã ꝑcutit. ut & ꝑcussos e¬
rudiat. & non ꝑcussis occasionẽ boni oꝑis p̾be¬
at: quisqͥs ꝑcussũ despicit. occasionẽ a se uirtutis
repellit. & tanto se nequius contra auctorẽ eri¬
git: quanto hunc nec piũ in salute ꝓpria. nec
uistũ in aheno uulnere agnoscit. Intuenũ uͦ ÷.
qł beatus ĩob sic sua ioquit᷑: ut iotiuᷤ quoq electi
popłi ꝑ eũ uita signet᷑. Quia enĩ eiusdẽ popłi

Expanded text:
et non 224 absconditur in malis inimicus . Nec prospeet non 224 absconditur in malis inimicus . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir igitur justus in flagellis positus dicat: Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit, quia nimirum qui ex adversitate proximum despicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit; et tanto se nequius contra auctorem erigit, quanto hunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere agnoscit. Intuendum vero est quod beatus Job sic sua loquitur, ut totius quoque electi populi per eum vita signetur. Quia eni
Abbreviated transcription (Latin):
cens. diliges dum̃ dm̃ tuũ: Ut scilicet in terra
pectoris nr̃i prius amoris sui radicẽ figer&: qua¬
tinus ꝑ ramos postmodũ dilectio frat̾na germi-¬
naret. & rursũ quia amor dĩ ex proximi amore
coalescit: testat᷑ iohannes qͥ increpat dicens.
Qui ñ diligit fratrẽ suũ quẽ uidet. dm̃ quẽ ñ
uidet quomͦ potest diligere: Quȩ tam̃ diuina¬
dilectio ꝑ tunorẽ nascit᷑: sed in affectũ crescen
tũ ꝓfecerit innotescat᷑: miro ordine cuntꝰta dis¬
pensans. alios flagellis deprimit: alios successib
fulcit. & cũ quosda temporaliter deserit: in
quorũdã cordib qđ malũ latet ostendit. Nam
plerũq ipsi nos miseros insecunt᷑: qͥ felices sine
cõparatione coluerunt. Cũ enĩ quis positus in
ꝓsperitate diligit᷑: incertũ ualde est. utrũ ꝓspe¬
ritas an ꝑsona diligat᷑. Amissio aũ felicitatis:
interrogat uim dilectionis. Unde bene quidã
sapiens dicit. Non agnoscit᷑ in bonis amicus:

Expanded text:
cens: Diliges Dominum Deum tuum : ut scilicet in terra pectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum quia amor Dei ex proximi amore coalescit, testatur Joannes, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt, quomdilectio per timorem nascitur, sed in affectu crescendotum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flfulcit. Et cum quosdam temporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde bene quidam sapiens dicit: Non agnoscitur in bonis amicus,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ alia ustoꝵ. atq alia ẽ fortitudo reꝓboꝵ. Iustoꝵ
quippe fortitudo ẽ. carnẽ uincere. ꝓpriis uolupta¬
tib contraire⁊ delectationẽ uitȩ p̃sentis extingue¬
prosperitatis blandimenta contẽpnere: aduersi
do est. transitoria sine cessatione diligere :
contra flagella conditoris uisenfibiliter ꝑdurare:
ab amore rerũ tẽporalium nec ex aduersitate
quiescere: ad inanẽ głam etiã cũ uitȩ detrim̃to
ꝑuenire: malicie augmenta ex quirere: bonorũ
uitã ñ solũ uerbis ac morib. sed etiã gladus im¬
puguare: in semet ipsis spem ponere: inquitatẽ
cotidie sine ullo desiderii defectu ꝑpetrare. Hinc
est qd ȩlectis ꝑ psalmistã dr̃. Uirilit̾ agite & con¬
fortet᷑ cor urm: om̃s qui fperatis in dño. Hinc ꝑ ꝓ¬

Expanded text:
atque alia est fortitudo reproborum. Justorum quippe fortitudo est, carnem vincere, propriis voluptatibus contraire, delectationem vitae praesentis exstingueprosperitatis blandimenta contemnere, adversitado est transitoria sine cessatione diligere, contra flagella Conditoris insensibiliter perdurare, ab amore temporalium rerum, nec ex adversitate quiescere, ad inanem gloriam etiam cum vitae detrimento pervenire, malitiae augmenta quaerere, bonorum vitam non solum verbis ac pravis moribus, sed etiam gladiis impugnare, in semetipsis spem ponere, iniquitatem quotidie sine illo desiderii defectu perpetrare. Hinc est quod electis per Psalmistam dicitur: Viriliter agite, et confortetur cor vestrum, omnes qui speratis in Do
Abbreviated transcription (Latin):
fine seruet᷑. fẽriri paterna correptione desiderant:
& dolorẽ uulueris medicamina salutis putant.
hic quibusdã parcit. ut eos in ꝑpetuũ feriat: ido
hic me feriat. ut non parcendo in ꝑpetuũ parcat.
Ex afflictione enim consolor: qr corruptionis hu¬
mane putredinẽ sciens: ad spem salutis ex uulnere
certꝰ reddor. Quod quia ñ tumenti sed humili
mñte edidit: sub iungendo ut p̃diximꝰ patefacit
nos uerba dĩ ñ sunt dictoꝵ sonitus: sed effec tus
oꝑationũ. In eo enĩ loquit᷑ nobis: qđ erga nos tacitꝰ
oꝑat᷑. Beatꝰ gͥ iob sermonib dĩ contradicera : si de
eiꝰ ꝑcussionib m̃murar&. Sed quio de ꝑcussore suo¬

Expanded text:
fine servetur; feriri paterna correptione desiderant, fine servetur; feriri paterna correptione desiderant, et dolorem vulneris medicamina salutis putant. hic quibusdam parcit, ut eos in perpetuum feriat; ideo hic me feriat, ut non parcendo, in perpetuum parcat. Ex afflictione enim me consolor, quia corruptionis humanae putredinem sciens, ad spem salutis ex vulnere certus reddor. Quod quia non tumenti sed humili mente edidit, subjungendo, ut praediximus, patefacitnos verba Dei non sunt dictorum sonitus, sed effectus operationum. In eo enim nobis loquitur quod erga nos tacitus operatur. Beatus igitur Job sermonibus Dei contradiceret, si de ejus percussionibus murmuraret. Sed quid de
Abbreviated transcription (Latin):
ri concupiscunt: quarinꝰ incautã mentẽ metus &
dolor erudiat:. ne in hac peregrinationis uia hoste¬
ex insidiis erũpente. sua eam deterius securitas ster¬
nat. Hinc psalmista ait. ꝓba me dñe & tẽpta me.
Hinc iterũ dicit. Ego ad flagella paratus sũ. Quia
enĩ scĩ mentis sue corruptionis uulnus sine putre¬
dine ñ ẽẽ considerant: libent̾ se sub tali medico ad
sectione parant: ut aꝑto uuluere uirus peccati
exeat. qđ sana cute intus occidebat. Unde & ad¬
huc subdit᷑. & hȩc mͥ sit consolatio: ut affligens
me dolore ñ parcat. Electi quippe cũ ppetiasse se
illicita nouerunt. sed ꝑscrutantes inueniunt. quia
nulla ꝓ illicitis aduersa ꝑpessi sunt: ui unm̃sȩ for¬
midinis tabescunt. Pauore estuant: sinistris agita¬
ti suspicionib laborant: ne in ęt̾nũ se gra deserue¬
rit. qͥs in p̃senti uita mali sui retributio nulla cus¬
todit. Timent ne ultio quȩ suspendit᷑. grauior in

Expanded text:
ri concupiscunt, quatenus incautam mentem metus et ri concupiscunt, quatenus incautam mentem metus et dolor erudiat, ne, in hac peregrinationis ex insidiis erumpente, sua eamdem deterius securitas sternat. Hinc Psalmista ait: Proba me, Domine, et tenta me . Hinc iterum dicit: Ego ad flagella paratus sum . Quia enim sancti mentis suae correptionis vulnus sine putredine non esse considerant, libenter se sub manu medici ad sectiones parant, ut, aperto vulnere, virus peccati exeat, qhuc subditur: « Haec mihi sit consolatio, ut affligens me dolore, non parcat. » Electi quique, cum perpetrasse se illicita noverunt, sed prescrutantes inveniunt, quia nulla pro illicitis adversa perpessi sunt, vi immensae formidinis 221 tabescunt, pavore aestuant, sinistris agitati suspicionibus laborant, ne in aeternum se gratia deseruerit, quos in praesenti vita mali sui retributio nulla custodit; timent ne ultio quae suspenditur gravior in
Abbreviated transcription (Latin):
sario ad ꝯtͥcionẽ tradat. Ubi & apte subdit᷑. Soluat
ꝓsperitatis inflati: in quodã fastu elationis erigi¬
m̃. Cũq nos extolli conditor conspicit. seo amorẽ
suũ erga uos ꝑ uerbera ñ exercet: quasi ad feri¬
endũ nr̃a uicia manũ ligatã tenet. An non affec¬
tus sui manũ ligauerat. cũ peccanti pło dicebat:
i am ñ irascor tͥ. & zelus mz̃ recessit a te: Sol¬
uat gͦ manũ suã dr̃: exerceat affectũ. Recte aũ sub¬
iungit᷑: & succidat me. Cũ enĩ securos nos ac
de uirtutũ affluentia elatos. repentinus uł fla
gelli dolor. uł infirmitatis tẽptatio ꝑcutit: ꝓtinꝰ
ab statuᷤ sui uertice meutis nr̃e elatio succisa cadit:
ut de semet ipsa nil audeat᷑. sed infirmitatis suȩ ictu
ꝓstrata manũ leuantis quęrat. Hinc ẽ qđ scĩ uiri
cũ de occulta erga ie dispositione suspecti st̃: plus
ꝓspera ipsa ꝑtimescunt. lep̃tari appetunt: flagella¬

Expanded text:
sario ad contritionem tradat. Unde et apte subditur: CAPUTsario ad contritionem tradat. Unde et apte subditur: CAPUTprosperitatis inflati, in quodam statu elationis erigimur. Cumque nos extolli conditor conspicit, sed amorem suum erga nos per verbera non exercet, quasi ad ferienda nostra vitia manum ligatam tenet. An non affectus sui manum ligaverat cum peccanti populo dicebat: Jam non irascar tibi ; et: Zelus meus recessit a te ? Solvat ergo manum dicitur, exerceat affectum. Recte autem subjungitur: Et succidat me. Cum enim securos nos ac de virtutum affluentia elatos, repentinus gelli dolor, vel infirmitatis tentatio, percutit, protinus a status sui vertice mentis nostrae elatio succisa cadit, ut de semetipsa nihil audeat, sed, infirmitatis suae ictu prostrata, manum levantis quaerat. Hinc est quod sancti viri, cum de occulta erga se dispositione suspecti sunt, plus prospera ipsa pertimescunt, tentari appetunt, flagella
Abbreviated transcription (Latin):
uir.qr ꝓpinquare do etiã ꝑ flagella desiderat: ꝑ spm̃
humilitatis dicat Qͥcepit ipse me conterat. Plerũq
enĩ uitioꝵ contricionẽ in nobis agere dnĩs inchoat:
sed cũ mens ex ipso exordio ꝓuectus ex tollit᷑. cũq
se iã quasi de uirtutib erigit. seuienti contra se
aduersario aditũ pandit. Qui cordis intuna pene¬
trans: om̃e qđ in eade studio bonȩ uichoationis
inuenerit. confringit. Tantoq se uehem̃tius in eiꝰ
confractione exhibet: quanto & grauiꝰ qr uł ad mo-¬
dicũ fuerat piectus dolet. Unde & teste eugłio
uoce ueritats. ad neglectam domũ conscientiȩ:
sp̃s qͥ solus exiit cũ spiritib septẽ redut. Ne gͦ post
diuine correptionis exordia antiquus hostis sub¬
ripiat. atq ad uirtutũ confractionẽ trahat: sc̃s
uir congrue exorat dicens Q cepit ipse me con-¬
terat. Ac si aꝑte dicat. Hoc qđ ii me exorsus ẽ
ꝑficere feriendo non desinat: ne desertũ me adu̾-¬

Expanded text:
ui appropinquare Deo etiam per flagella desiderat, per spiritum humilitatis dicat: « Qui coepit, ipse me conterat . » Plerumque enim vitiorum contritionem in nobis Dominus agere inchoat, sed cum mens ex ipso exordio profectibus extollitur, et se jam quasi de virtutibus erigit, saevienti contra se adversario aditum pandit; qui cordis intima penetrans, omne quod in ea de studio bonae inchoationis invenerit, confringit; tantoque se vehementius in ejus confractione exhibet, quanto et gravius, quia vel ad modicum fuerat projectus, dolet. Unde et teste Evangelio voce Veritatis, ad neglectam domum conscientiae spiritus immundus qui solus exiit cum spiritibus septem redit . Ne ergo post divinae correptionis exordia antiquus hostis subripiat, atque ad virtutum confractionem trahat, sanctus vir congrue exorat, dicens: Qui coepit, ipse me conterat. Ac si aperte didicat: Hoc, quod in me exorsus est perficere feriendo non desinat, ne desertum me adver
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ amor exasꝑat: ꝓfecto ex fonte humilitatis
manant. Quomͦ gͦ stephauus ꝓferre increpationẽ
ꝑ ȩlationẽ potuit᷑: qui ꝓ eisdẽ quos increpauerat.
ad deteriora crescentib seq lapidautibꝰ. flexis ge¬
uib orauit dicens: dũe ne statuas illis hoc pec¬
catũ: Quomͦ paulus contra gentis suȩ sacerdotẽ
ac principẽ asꝑitatis uerba suꝑbiens intulit: qui
humilitatis uice se etiã discipuloꝵ seruicio sub-¬
sterint dicens. ñ enĩ nosmn& ipsos p̾dicamus.¬

Expanded text:
quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis verba superbiens, intulit, qui humilitate se etiam discipulorum servitio substernit, dicens: Non enim nosmetipsos praedicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ñtiũ ussit. U nde & isdẽ naaman iratus recede
flagella seuientes. in iħu nomine loqui ꝓhiberent:
cũ magua ꝓtinus auctoritate respondit dicens.
Si iustũ ẽ in conspectu dĩ. uos potius audire quã
dm̃: iudicate. Non enĩ possumus quȩ uidimꝰ &
Saudiuimꝰ ñ loqui. hinc est qđ paulus cũ resi¬
dentẽ contra ueritatẽ sacerdotũ principẽ cerne¬
r&. eũq minister illius a lapa ꝑcussiss&: ñ male¬
dictũ ꝑturbatus intulit: sed repletus spũ sc̃õ
libera uoce ꝓphetauit dicens. ꝑcutiet te ds pa¬
ries dealbate. & tu sedes iudicas me scđm legẽ÷
& contra legem iubes me ꝑcuti: ᷤ Hinc ẽ qđ ste¬
phanus contra uĩ ꝑsequentiũ auctoritatẽ uocis
exercere. nec moriturus expauit dicens. Dura
qͥ factis dictisq aliis. & quanta humilitate pol¬
leant: & erga eos quos redarguunt. quanta
caritate ferueant. manifestant. Suꝑbia quippe
odium generat: humilitas amorẽ. U erba itaq

Expanded text:
jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebjussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebflagella saevientes in nomine Jesu loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit, dicens: Si justum est in conspectu Dei, vos potius audire quam Deum, judicate. Non eaudivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum resistentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu, libera voce prophetavit, dicens: Percutiet te Deus, paries dealbate: et tu sedens judicas me secundum legem, et contra legem jubes me percuti? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque
Abbreviated transcription (Latin):
expetit᷑: forrasse in eo qd se ꝑfecte extingui deside¬
rat. iniusticiã ferientis accusat: absit hoc. Nã qua
m̃te id expetat: uerbis sequentib demonstrat di¬
cens. Nec contradicã sermonib sc̃ĩ. Nequaꝗͣ gͦ de in¬
iusticia ꝑcutientis inͣmurat: qͥ ꝑcussorẽ suũ & inter
uerbera scm̃ uocat. Sciendũ uͦ ẽ. qr aliquando nos
aduersarius: aliqͣndo aũ conterit ds. Ex contricio¬
ne aũ adu̾sarii a uirtute deficimꝰ: ꝑ contricionẽ uͦ
dñi. fracti ã uitiis in uirtute roboram᷑. Hane con¬
tricionẽ ꝓpħa conspexerat: cũ dicebat. Reges eos ĩ
uirga ferrea: & tãꝙͣ. uas figuli conteres eos. In uir
forti rectitudine cum nos int̾uiᷤ reficit. exterius affli¬
git. Nã q̃ uirtutẽ carnis humiliat: intentionẽ sp̃s
exaltat. Unde & hȩc eadẽ contricio figuli uasi cõ¬

Expanded text:
expetit, fortasse in eo quod se perfecte exstingui desiderat, injustitiam ferientis accusat. Absit hoc. Nam qua mente id expetat, verbis sequentibus demonstrat, dicens: Nec contradicam sermonibus sancti. Nequaquam ergo de injustitia percutientis murmurat, qui percussorem suum et inter verbera sanctum vocat. Sciendum vero est quia aliquando nos adversarius, aliquando autem conterit Deus. Ex contritione autem adversarii a virtute deficimus; per contritionem vero Domini fracti, a vitiis in virtute roboramur. Hanc contritionem Propheta prospexerat, cum dicebat: Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . In virforti rectitudine cum nos interius reficit, exterius affligit. Nam quo virtutem carnis humiliat, intentionem spiritus exaltat. Unde et haec eadem contritio figuli vasi com
Abbreviated transcription (Latin):
uine correptionis ꝑcussione configim᷑: & tam̃ ad huc
illd̾ gͣuius est. qđ de terrore uenturi iudicis. ex ęt̾na
animaduersione formidamus. Unde & ꝓtinus subin-¬
fert᷑. & terrores militant contra me. Debet tam̃ a
metu & dolore anunus excuti: & ad sola ȩternȩ pa¬
triȩ desideria extendi. T unc enĩ nobilitatẽ nr̃ȩ rege¬
nerationis ostendimms: si eũ ut patrẽ diligimꝰ. quẽ nẽ
seruili mente ut dnm̃ formidamus. Uncde ꝑ paulũ dr̃.
Pondus itaq formidinis mens electi postponat᷑: ii uir-¬
tute se amoris exerceat. renouationis suȩ dignitatem
desider&: ad conditoris sui speciem anbelet. Quẽ qͦusq
conspicere ñ ualce: ȩternitatẽ eiꝰ necesse ÷. id ẽ intinũ

Expanded text:
vinae correptionis percussione configimur, et tamen adhuc illud gravius est quod de terrore venturi judicis ex aeterna animadversione formidamus. Unde protinus subinfertur: Et terrores Domini militant contra me. Debet tamen a metu et dolore animus excuti, et ad sola aeternae patriae desideria extendi. Tunc enim nobilitatem nostrae regenerationis ostendimus, si eum ut patrem diligimus, quem nunc servili mente ut dominum formidamus. Unde et per Pondus itaque formidinis mens electi postponat, in virtute se amoris exerceat, renovationis suae dignitatem desideret, et ad conditoris sui speciem anhelet: quem quousque conspicere non valet, aeternitatem ejus necesse est, id est, intimum
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ semet ipsos ꝓ diuino amore despiciunt: sic cun¬
cta quib se sentiunt p̃pediri postponunt. & cũ ꝓ
dõ necesse ẽ ut quib ualent cunctis inseruiant: ꝑ
dõ priuata obsequia etiam ꝓpinqͥs negant. Hinc ÷
enĩ qd̾ qͥdã cũ dice̾t ꝑmitte m prius ire & sepelire
patrẽ meũ: ueritatis ore ꝓtinus audiuit. Sine ut
Imortui sepeliant mortuos suos: tu aũ uade anñ¬
tia regnũ dĩ. Qua in re notandũ ÷. qr electus dis¬
cipulus dũ a parentis sepultura cõpescit᷑: hoc
deuotũ quẽq exhibere patri mortuo ex affectu
debae. Hinc rursũ ueritas dicit. Si qͥs uenit ad
me &e ñ odit patre suũ & matrẽ. & uxorẽ & filios

Expanded text:
sicut semetipsos pro divino amore despiciunt, sic cunsicut semetipsos pro divino amore despiciunt, sic cuncta, quibus se sentiunt praepediri, postponunt; et cum pro Deo necesse est ut quibus valent cunctis inserviant, pro Deo privata obsequia etiam propinquis negant. Hinc est enim quod quidam cum diceret: Permitte mihi prius ire et sepelire patrem meum , Veritatis ore protinus audivimortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, annuntia regnum Dei. Qua in re notandum est quia electus discipulus dum a parentis sepultura compescitur, hoc devotum quemque exhibere patri mortuo ex affectu debet. Hinc rursum Veritas dicit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et filio
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ pre angustia crbi mei st̃. Quia uimirũ amoris sui
ȩstib anxia. cybũ script᷑ę ueteris conu̾sa gentilitas
esurit: quẽ dudũ suꝑba despex̃. Quȩ tam̃ & iudeę
uocib congruunt: si paulo consideratius disserant᷑.
Ipsa quippe ex eruditione legis ex unius dĩ cogniti¬
one sal habuit: & cunctas gentes non aliter quã ut¬
animalia bruta despex̃. Sed qr societatẽ gentiliũ
ad semet ipsã reciꝑe p̾ceptis legis erudita contẽp¬
serat᷑. qͥd aliud ꝗ̃ insulsũ eybũ sumere fastidiebat.
Diuina quippe sententia ꝓposita morte uetuerat:
ne plebs israhelitica fȩdus cũ alienigenis iungerae:
& uitã sc̃ę religionis inquinar&e. Unde & sub dit᷑.
Aut gustare aliquis potest: qd gustatũ affert mortẽ.
Sed quia ad redẽptoris fidẽ hȩc eadẽ iudȩa ex ele¬
ctoꝵ parte conuersa ẽ: lucẽ ꝗͣ cognouerat p̃dicare

Expanded text:
e angustia, cibi mei sunt, quia nimirum amoris sui aestibus anxia cibum Scripturae veteris conversa gentilitas esurit, quem dudum superba despexit. Quae tamen et Judaeae vocibus congruunt, si paulo consideratius disserantur. Ipsa quippe ex eruditione legis, ex unius Dei cognitione sal habuit, et cunctas gentes tanquam animalia bruta despexit. Sed quia societatem gentilium ad semetipsam recipere praeceptis legis erudita contempserat, 217 quid aliud quam insulsum cibum sumere fastidiebat? Divina quippe sententia, proposita morte, vetuerat ne plebs Israelitica foedus cum alienigenis jungeret, et vitam sanctae religionis inquinaret . Unde et subditur: Aut gustare aliquis potest quod gustatum affert mortem? Sed quia ad Redemptoris fidem haec eadem Judaea ex electorum parte conversa est, lucem quam cognoverat praedicare
Abbreviated transcription (Latin):
aurib rectũ sonat: Ꝙ tinã appenderent᷑ peccata¬
mea quib irã merui. & calamitas quã pacior in
Quis alius statẽrȩ nomine: nͥ dĩ & hominũ medi¬
ator exprimit᷑: Qui ad pensandũ uitȩ nr̃ȩ meritũ
uenit: ac secũ iusticiã simul & miscłiam detulit.
Sed miscdie lance p̃ponderaus: culpas nr̃as par-¬
cendo leuigaũ. In manu & enĩ patris quasi statẽ¬
ra miri libraminis factus. hinc in se calamitatem
uram̃. & illinc peccata suspendit. Seo grauis poride¬¬
ris calamitatẽ moriendo innotuit: ⁊ apd mised̾iã suã

Expanded text:
auribus rectum sonat? CAPauribus rectum sonat? CAPea, quibus iram merui, et calamitas quam patior in Quis alius staterae nomine nisi Dei et hominum mediator exprimitur, qui ad pensandum vitae nostrae meritum venit, ac secum justitiam simul et misericordiam detulit, sed misericordiae lance praeponderante nostras culpas parcendo levigavit? In manu etenim Patris quasi statera miri libraminis factus, hinc in se calamitatem nostram, et illinc peccata suspendit. Sed gravis ponderis calamitatem esse moriendo innotuit, et apud misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
uersarium p̃tulit dicens: udisti seruũ ineũ iob
qđ uori est ei similis suꝑ terrã. ur r surplex & rectꝰ¬
tunens dm̃ & receciens a malo : ipse post ꝓbationẽ
amicos eiꝰ redarguit dicens. Non estis locuti corã
me rectũ: sicut seruus ms iob. Restat gͦ ut cum
mens in beati iob sermonib fluctuat: eoꝵ pondus
ex euisdẽ hẏstoriȩ initio ac fine ꝑpendat. Au ȩter¬
no enun uidice nec casurus laudari potuit: nec
lapsus p̃ferri. Si gͥ in ambiguitatis tempestate de¬
p̃hensi. prima huius hẏstoriȩ & postrema conspici¬
mus: nauis cordis considerationis suȩ fuirb quasi
a prora. & pippi restringit᷑. i e in ei roris saxa ꝑdu-¬
cat᷑. Nullis gͦ ignorantiȩ nr̃ȩ ꝓ cellis obruim᷑: si tran¬
quillũ suꝑnę sententiȩ litus tenemus. Ecce enĩ dicit.
qđ questione non modica lectoris animũ moueat.
Sed quis hoc non rectũ dicere audeat: qdđ in di

Expanded text:
versarium praetulit, dicens: Vidisti servum meum Job, versarium praetulit, dicens: Vidisti servum meum Job, quod non ei similis ionem amicos ejus redarguit, dicens: 212 Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Restat ergo ut cum mens in beati Job sermonibus fluctuat, eorum pondus ex ejusdem historiae initio ac fine perpendat. Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa perducatur. Nullis ergo ignorantiae nostrae procellis obruimur, si tranquillum supernae sententiae littus tenemus. Ecce enim dicit quod quaestione non modica lectoris animum moveat. Sed quis hoc non rectum dicere audeat, quod in Dei
Abbreviated transcription (Latin):
UORUDA
mentes plus fla¬
gella quã conuitia
cruciant: quorũ.¬
dã uͦ plus conuitia
ꝗͣ. flagella castiga.
Nam sepe contra nos. quibulib& pęnis durus
tormenta uerboꝵ seuiunt. Cumq nos ad de¬
fensionẽ erigunt: in impacientiã steruunt. Un¬
de beato iob ne deesse temptatio ulla potuiss&:
ñ solũħc flagella desuꝑ feriunt. sed grauiora pla¬
gis amicoꝵ colloquia affligunt: ut sc̃i uiri aĩa
hinc inde pulsata. ad motũ iracunde elationis
erumperet: & quicqͥd mundũ uixerat. ꝑ contu¬
matiã suꝑbę locutionis inquinar&. Sed tactus
plagis grãs retulit: lacessitus uerbis recta respon¬
dit. & ꝑ cussus innotescit. ꝗͣ pro minimo salutẽ
carnis habuerit: loquens quoq indicat. quam
sapiens tacebat. Sed quȩdam eius uerbis admix¬
ta sunt: quȩ apuo humana iudicia pacientiȩ lum¬
tẽ transire uideaut᷑. Quȩ nos uere intelligimus:
si suꝑni sententiã uidicis in eoꝵ examinatione pen¬
semus. Ipse quippe beatũ iob & prius contra ad¬

Expanded text:
uorumdam mentes plus flagella, quam convicia cruciant; quorumdam vero plus convicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad motum iracundiae et elationis erumperet, et quidquid mundum vixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judicis in eorum examinatione pensamus. Ipse quippe beatum Job et prius contra ad
Abbreviated transcription (Latin):
ris aduentũ sub staterȩ appellatione desideraus: dũ se
ꝑ eloquiũ aꝑit: nos ad uiuendi studiũ erudit. Dũ sua
uarrat: quȩdã nr̃a indicat. Dũ de se quę recognosca¬
mus insiuuat: nos ad spem trepidos infirmosq confir-¬
mat. Iam quippe ꝑfidẽ mediatoris uiuimus: & tam̃
adhuc ꝓ expurgatione uitioꝵ. aura animadu̾sionis iu

Expanded text:
tione desiderans, dum se per eloquium aperit, nos ad vivendi studium erudit; dum sua narrat, quaedam nostra indicat; dum de se quae recognoscamus insinuat, nos ad spem trepidos infirmosque confirmat. Jam quippe per fidem Mediatoris vivimus, et tamen adhuc pro expurgatione vitiorum dura an
Abbreviated transcription (Latin):
etiã terrores contͣbant: qr iam aliud de dãpna¬
tione patimn᷑: & adhuc aliud de ęterna ultione
rat. dicat. Sagite dñi in me surt: quarũ indig¬
natio ebibit spm̃ meũ. Sed grauiora in ꝑperuum
metuens: adiungat. & t̾rores tui militãt contra
me. Ac si aꝑte dicera. ꝑcussus quidẽ de p̾sen¬
tib doleo: sed hoc ii dolore fit grauius: quia
& in pęna positus. adhuc supplicia ęterna ꝑti-¬
mesco. Sed quia iã statẽrȩ interuentũ desiderat.
iã mala in quib humanũ gems cecidit pensat:
quãuis in gentili natione positus. munere tam̃
ꝓphetici sp̃s plenus. quo ardore redẽptoris ad¬
uentũ uł gentilitas uł iudȩa sitiat. uerbis se¬
quentib demonstrat dicens. Nũquid rugi&¬

Expanded text:
etiam terrores conturbant, quia jam aliud de damnaetiam terrores conturbant, quia jam aliud de damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione rat, dicat: Sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat: Et terrores militani contra me. Ac si aperte diceret: Percussus quidem de praesentibus doleo; 215 sed hoc in dolore fit gravius, quia et in poena positus, adhuc supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in gentili natione positus, munere tamen prophetici spiritus plenus; quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis sequentibus demonstrat, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
rant immutant: ut duriciã suã tranffixa mens
deserat: atq ex salutifero uulnore. sangus confessi-¬
onis currat. Pensant uãq unde quo lapsi sunt:
pensant a quanta beatitudine. ad quȩ corruptio¬
nis suȩ tormenta ceciderunt. & ñ solũ gemunt
in his quę sustiuent: sed insuꝑ metuunt. hoc qđ
districtus uidex delinquentib dde gehennȩ ignih
minat᷑. Unde recte subiungit᷑. & t̾roreᷤ dñi mili
tant contra me. Iustoꝵ mens ñ solũ ꝑpendit qđ
tolerat: sed etiã pauet qt restat. Uidet qualia
in hac uita patit᷑: inetuit ne poir hauc grauiora
paciat᷑. Luget quia in ui nis cecitatis exilio ã pa¬
radẏsi gaudiis cecidit: tinet rans̃ exiliũ relinqͥt᷑
mors ȩterna subsequat᷑. Iai gͥ sententiã tolerat
in pęna: sed minas adhuc uenturi iuidicis formi¬
dat ex culpa. Hinc psalmista ait. In me ꝑtransi¬
erunt irȩ tuȩ: & terrores tui conturbauert̃ me.
Interni quippe iudicis postꝗͣ. ire ꝑtranseunt.

Expanded text:
rant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atque ex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pensant namque unde, quo lapsi sunt, pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis suae tormenta ceciderunt; et non solum gemunt in his quae sustinent, sed insuper metuunt hoc quod districtus judex delinquentibus de gehennae ignibus minatur. Unde recte subjungitur: CAPUT VI. IBItant contra me. Justorum mens non solum perpendit quid tolerat, sed etiam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit, timet ne cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas adhuc venturi judicis formidat ex culpa. Hinc Psalmista ait: In me transierunt irae tuae; et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt,
Abbreviated transcription (Latin):
grũ id ÷ agrestem asinũ: nisi gentilis popłs de¬
signatur: Quẽ sicut natura extra stabula disci¬¬
plinȩ edidit: ita uagus in uoluptatũ suaꝵ cãpo
ꝑmansit. Quid ꝑ bouẽ: nisi plebs iudaica figu¬
rat᷑: Quȩ iugo dominationis suꝑnȩ supposita.

Expanded text:
grum, id est, agrestem asinum, nisi gentilis populus designatur? quem sicut natura extra stabula disciplinae edidit, ita vagus in voluptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita,
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ prius tangere nolebat anima mea: nẽ pre angus¬
tia erbi mei sunt. Iudea quippe uitã gentiliũ dedig¬
nata. eam dudũ quasi tangere noluit: cuius societa¬
tẽ reciꝑe spreuit. Sed ad redemptoris gram̃ uenieus
collectionẽ se gentiũ dilatat: quasi hoc in cỹbo esu¬
riens accepit: qđ in dignũ pͥuᷤ. fastidiosa despexit.
Predicationis enĩ suȩ angustias ꝑtulit: quȩ apud
hebreos despici qđ loquebat᷑ uidit. Sed pre augus¬
tia cỹbos quos dudũ contẽpserat comedit: quȩ re

Expanded text:
e prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Judaea quippe, vitam gentilium dedignata, eam dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam veniens, collectionem se gentium dilatat, quasi hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, re
Abbreviated transcription (Latin):
Ualde namq in errorẽ labit᷑: qͥ beati iob uerba ad
solã ꝓlata hystoriã suspicat᷑. Uir enĩ sẽs & tot
conditoris sui p̃coniis fultus. qͥd magnũ uł potius
qͥd uerũ diceret. si insulsũ cỹbũ comedi ũ posse dix¬
isset: Aut qͥs eius ȩsui mortifera alim̃ta optulerat
ut subiungat: aut potest aliqͥs gustare qđ gustatũ
affert mortẽ: Quȩ si de amicoꝵ eiꝰ colloquiiᷤᷤ dicta sen¬
timꝰ: ab intellectu hoc sententia subiuncta cõpesci¬
mur qua ait. Quȩ prius taugere nolebat anima mea:s
nc̃ prȩ angustia crbi mei sunt. Absit enĩ ut uir sc̃s
in status sui incolumitate constitutus. amicoꝵ auoꝵ
aliquando dicta despexerit: qui sic̃ ipso attestãte pꝰ
dicemus. & seruis humilis fuit. Uerba gͦ eiꝰ a myste¬
riis ñ uacant: quȩ sic̃ ex fine hystoriȩ discimus. &

Expanded text:
alde namque in errorem labitur qui beati Job verba ad solam prolata historiam suspicatur. Vir enim sanctus, et tot conditoris sui praeconiis fultus, quid magnum, vel potius quid verum diceret, si insulsum cibum comedi non posse dixisset? Aut quis ejus esui mortifera alimenta obtulerat, ut subjungat: Aut potest aliquis gustare quod gustatum affert mortem? Quae si de amicorum colloquiis dicta sentimus, ab intellectu hoc sententia subjuncta compescimur, qua ait: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc, prae angustia, cibi mei sunt. Absit enim ne vir sanctus, in status sui incolumitate constitutus, amicorum suorum aliquando dicta despexerit, qui, sicut ipso attestante post didicimus, et servis humilis fuit. Verba ergo ejus a mysteriis non vacan
Abbreviated transcription (Latin):
saciant᷑. O resepe enim natus impleuit: qͥ cẏbum
semet ipsũ mentib mortaliũ p̾̃buit dicens. Qui
comedit carnẽ meã & bibit sauguinẽ meũ: in
me man&. & ego in eo. Sed quia du & electoꝵ
gentiliũ uota dilata sunt. & ex hebraico popło
scĩ quiq longo tpr redeptionẽ suã expectando
emanans. ex utraq natione causas afflictionis
insinuat dicens. Nuinquid rugiet onager cũ ha-¬
Ibuerit herbam: aut niugi& bos cum aute p̾sepe
plenũ steterit. Ac si aꝑte dicat. Idcirco gentili¬
tas gemit: quia eam necdũ redemptoris sui grã
reficit. Atq ideo udȩa inugitus dilatat: qr legẽ
tenens sed legis auctorẽ non uidens. stans ante
p̃sepe ieiunat. Quȩ uunirũ lex quia aute media¬
toris aduentũ nequaꝗ̃ spũaliter. sed carnaliter

Expanded text:
satiantur. Praesepe enim natus implevit, qui cibum satiantur. Praesepe enim natus implevit, qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comedit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem suam exspectando a enarrans, ex utraque natione causas afflictionis insinuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed carnaliter