comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si displiceret corrigerẽ. Itaq de istis
scđ̃m illam uidicamꝰ. & illam cerni¬
mꝰ rationalis mentis intuitu. ista uͦ
aut presentia sensu corporis tangimꝰ.
aut imagines absentium fixas in
memoria recordamur. aut ex earum
similitudine. talia fingimꝰ. qualia
nosipsi si uellemꝰ atq posscmꝰ etiam
oꝑe molirem᷑. aliter figurantes ani¬
mo imagines corpoꝵ. aut ꝑ corpus
corpora uidentes. aliter autẽ rationeᷤ
artemq in effabiliter pulchram tali¬
um figurarum. suꝑ aciem mentis
simplici intelligentia capientes. In illa
gͥ eterna ueritate ex qua temporalia
facta sunt omĩa. formã scđm quam
sumꝰ. & scđm quã uel in nobis uel
in corporibꝰ uera & recta ratione ali¬
quid oꝑamur. uisu mentis aspicimꝰ.¬
atq inde conceptam rerum ueracem
noticiam tanquã uerbum apud nos
habemꝰ. & dicendo intus gignimus.
net a nobis nascendo aisceait. C ũ
autm ad alios loquimur uerbo in¬

Expanded text:
si displiceret, corrigerem. Itaque de istis si displiceret, corrigerem. Itaque de istis secundum illam judicamus, et illam cernimus rationalis mentis intuitu. Ista vero aut praesentia sensu corporis tangimus, aut imagines absentium fixas in memoria recordamur, aut ex earum similitudine talia fingimus, qualia nos ipsi, si vellemus atque possemus, etiam opere moliremur: aliter figurantes animo imagines corporum, aut per corpus corpora videntes; aliter autem rationes artemque ineffabiliter pulchram talium figurarum super aciem mentis simplici intelligentia capientes. CAergo aeternitate, ex qua temporalia facta sunt, formam qua sumus, et secundum quam uel in nobis uel in corporibus uera et recta ratione aliquid operamur, uisu mentis aspicimatque inde conceptam rerum veracem notitiam, tanquam verbum apud nos habemus, et dicendo intus gignimus; nec a nobis nascendo discedit. Cum autem ad alios loquimur, verbo in
Abbreviated transcription (Latin):
cum talem non esse comperero. At
in illo homine nichil mutatum est.
mutari tamen potest ut fiat quod eũ
iam esse credideram. In mente autem
mea mutata est utiq ipsa ęstimatio
quȩ de illo aliter se habebat. & aliter
habet. Idemq amor ab intentione.
ꝑfruendi ad intentionẽ consulendi.
in cõmutabili desuꝑ iusticia iubente.
deflexus est. Ipsa uͦ forma inconcusse
ac stabilis ueritatis. & inqua fruerer.
homine bonum cum credens. & in
qua consulo ut honus sit eadem luce
incorruptibilis sincerissimeq rationis.
& meȩ mentis aspectum & illam
fantasiȩ nubem quã desuꝑ cerno. cũ
cundem hominẽ quem uideram co¬
gito. imꝑturbabili ęternitate ꝑfundit.
Item cum artum pulchre & ȩqualiter
intortũ quẽ uidi. uerbi grã cartha¬
gini. animo reuoluo. res quȩdam m̃qi
nuntiata ꝑ oculos memorieq transfu¬
sa. imaginarium conspectũ fãcit.
Sed aliua mente conspicio scđm qd̾
michi opus illud plaçet. unde etiam

Expanded text:
cum talem non esse comperero. At cum talem non esse comperero. At in illo homine nihil mutatum est: mutari tamen potest, ut fiat quod cum jam esse credideram. In mente autem mea mutata est utique ipsa existimatio, quae de illo aliter se habebat, et aliter habet: idemque amor ab intentione perfruendi ad intentionem consulendi, incommutabili desuper justitia jubente deflexus est. Ipsa vero forma inconcussae ac stabilis veritatis, et in qua fruerer homine bonum eum credens, et in qua consulo ut bonus sit, eadem luce incorruptibilis sincerissimaeque rationis et meae mentis aspectum, et illam phantasiae nubem, quam desuper cerno, cum eumdem hominem quem videram cogito, imperturbabili aeternitate perfundit. Item cum arcum pulchre ac aequabiliter intortum, quem vidi, verbi gratia, Carthagine, animo revolvo, res quaedam menti nuntiata per oculos, memoriaeque transfusa, imaginarium conspectum facit. Sed aliud mente conspicio, secundum quod mihi opus illud placet; unde etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendatur ipse homo. studeo michi
comiungere. notũ facere. amicitia colli¬
gare. Itaq si facultas datur. accedo. allo.¬
quor. sermonẽ confero. affectũ meum
in illum quibꝰ uerbis possum exprimo.
uicissiq in eo fieri quẽ in me habeat
atq exprimi uolo. spiritalemq comple¬
xum credendo molior. quia ꝑuestiga¬
re tam cito & cernere penitus eiꝰ interi¬
ora non possum. Amo itaq fidelem
& fortem uirum amore casto. atꝙ ger.¬
mano. Quod si mͥ int nr̃as loquelas
fateatur. aut in cautus aliquo modo
sese indicet. quod uel de do credat incon¬
grua. atq in illo quoq carnale aliqͥd
desideret. & ꝓ tali errore illa ꝑtulerit.
uel sꝑatȩ. pecuniȩ. cupiditate. uel mani
auiditate laudis humanȩ. statim
amor ille quo in cum ferebar offensꝰ.
& quasi reꝑcussus. atq ab inaigno
homine ablatus. in ea forma ꝑmanet.
ex qua cum talem credens amaueram.
Nisi forte ad hoc amo iam ut talis sit.

Expanded text:
ostendatur ipse homo, studeo mihi ostendatur ipse homo, studeo mihi conjungere, notum facere, amicitia colligare. Itaque si facultas datur, accedo, alloquor, sermonem confero, affectum meum in illum quibus verbis possum exprimo, vicissimque in eo fieri quem in me habeat atque exprimi volo, spiritualemque complexum credendo molior, quia pervestigare tam cito et cernere penitus ejus interiora non possum. Amo itaque fidelem et fortem virum amore casto atque germano. Quod si mihi inter nostras loquelas fateatur, aut incautus aliquo modo sese indicet, quod vel de Deo credat incongrua, atque in illo quoque carnale aliquid desideret, et pro tali errore illa pertulerit, vel speratae pecuniae cupiditate, vel inani aviditate laudis humanae: statim amor ille, quo in eum ferebar, offensus, et quasi repercussus, atque ab indigno homine ablatus, in ea forma permanet, ex qua eum talem credens amaveram. Nisi forte ad hoc amo jam, ut talis sit,
Abbreviated transcription (Latin):
incõmutabilit᷑ manentibꝰ. uel appro¬
bare apud nosmetipsos uel imꝓbare.
conuincimur. cum recte. aliquid ap¬
ꝓbamus. aut imꝓbamꝰ. Nam cum re-¬
colo carthaginis mȩnia quȩ uidi &
confingo alexandriȩ quȩ non uidi.
casdemq imaginarias formas quasdã
quibꝰdam preferens rationabiliter pre¬
fero. uiget & claret desuꝑ iuditium
ueritatis. ac sui uiris incorruptissimis
regulis firmum est. Et si corporaliũ
imaginũ quasi quodam nubilo sub¬
texitur. non tam̃ inuoluitur atq
confunditur. Sed inter est utrũ ego
sub illa uelͣ illa caligine tanquam a
cȩlo ꝑspicuo secludarꝰ. an sicut in altis¬
simis montibꝰ accidere solet. inter
utrũq aere libero fruens. & screnissi¬
mam lucem supra. & densissimas ne.¬
bulas subter aspiciam. Nam unde
fratern amoris in me inflaminatur
ardor. cũ audio uirum aliqũe ꝓfide
pulchritudine. & firmitate. acria tor¬
menta tolerasse: Et si michi digito

Expanded text:
incommutabiliter manentibus, vel approincommutabiliter manentibus, vel approbare apud nosmetipsos, vel improbare convincimur, cum recte aliquid approbamus aut improbamus. Nam et cum recolo Carthaginis moenia quae vidi, et cum fingo Alexandriae quae non vidi, easdemque imaginarias formas quasdam quibusdam praeferens, rationabiliter praefero; viget et claret desuper judicium veritatis, ac sui juris incorruptissimis regulis firmum est: et si corporalium imaginum quasi quodam nubilo subtexitur, non tamen involvitur atque confunditur. 11. Sed interest utrum ego sub illa vel in illa caligine, tanquam a coelo perspicuo secludar; an sicut in altissimis montibus accidere solet, inter utrumque aere libero fruens, et serenissimam lucem supra, et densissimas nebulas subter aspiciam. Nam unde in me fraterni amoris inflammatur ardor, cum audio virum aliquem pro fidei pulchritudine et firmitate acria tormenta tolerasse? Et si mihi digito
Abbreviated transcription (Latin):
illud credo. Cum uͦ de humana spe-¬
cialit᷑ aut generalit᷑ uerum dicit: ag¬
nosco & approbo. Unde manifestum ẽ
aliud unum qũeq uidere inse. quod
sibi alius dicenti credat. non tamen
uideat. aliud autẽ in ipsa trinitate.
quod alius quoq possit intueri. quoꝵ
alterũ mutari ꝑ tempora. alterum
in cõmutabili ęternitate consistere.
Neꝙ enim oculis corporeis multas
mentes uidendo ꝑ similitudinẽ colligi¬
mꝰ. generalem uel specialem mentis
humane notciam. sed intuemur inuio¬
labilem ueritatẽ : ex qua ꝑfecte quantũ
possumꝰ definiamꝰ. non qualis sit uni¬
us cuiusq hominis mens: sed qualis
esse sempiternis rationibus debeat.
Unde etiam fantasias rerum corpora¬
lium ꝑ corporis sensum haustas. &
quodam modo infusas memoriȩ. ex
quibꝰ etiam ea quȩ non uisa sunt fic¬
to fantasmate cogitant᷑. siue alit̃ quã
sunt siue fortuitu sicuti sunt: aliis
om̃ino regulis supra mentẽ nrãm

Expanded text:
illud, credo: cum vero de humana speillud, credo: cum vero de humana specialiter aut generaliter verum dicit, agnosco et approbo. Unde manifestum est, aliud unumquemque videre in se, quod sibi alius dicenti credat, non tamen videat; aliud autem in ipsa veritate, quod alius quoque possit intueri: quorum alterum mutari per tempora, alterum incommutabili aeternitate consistere. Neque enim oculis corporeis multas mentes videndo, per similitudinem colligimus generalem vel specialem mentis humanae notitiam: sed intuemur inviolabilem veritatem, ex qua perfecte, quantum possumus, definiamus, non qualis sit uniuscujusque hominis mens, sed qualis esse sempiternis rationibus debeat. 10. Unde etiam phantasias rerum corporalium per corporis sensum haustas, et quodam modo infusas memoriae, ex quibus etiam ea quae non visa sunt, ficto phantasmate cogitantur, sive aliter quam sunt, sive fortuitu sicuti sunt, aliis omnino regulis supra mentem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
uit & amat. cum sua noticia est in amo¬
Ie. & cum suo amore in noticia. Amouy
ipse & noticia simul sunt in mente.
quȩ se amat & nouit. Gota uͦ intotis
quẽaamodum sint. iam supra ostendi¬
mus. cum se tota mens amat & totã
nouit. totum amorẽ suum nouit. totã¬
q amat noticiam suam. quando tria
ista aa seipsa ꝑfecta sunt. Miro itaq
modo tria ista inseparabilia sunt a sc¬
met ipsis. & tamen eoꝵ singulum
quidq substantia est: & simul omnia
una substantia. uel essentia. cum &¬
relatiue aicantur adinuicem. Sed
cum seipsam nouit humana mens
& amat seipsam. non aliquid incom¬
mutabile nouit & amat. Aliterq unꝰ¬
quisꝙ homo loquendo enuntiat men¬
tem suam. quid in se ipso agatur at¬
tendens. alit̾ autẽ humanam mentẽ.
speciali aut generali cognitione definit.
ltaq cum mͥ de sua ꝓpria loquitur utr̃u
intelligat hoc aut illud. aut non intel¬
ligat: & utrum uelit aut nolit hoc aut

Expanded text:
vit et amat, cum sua notitia est in amovit et amat, cum sua notitia est in amore, et cum suo amore in notitia: amor quoque ipse et notitia simul sunt in mente, quae se amat et novit. Tota vero in totis quemadmodum sint, jam supra ostendimus, cum se totam mens amat, et totam novit, et totum amorem suum novit, totamque amat notitiam suam, quando tria ista ad se ipsa perfecta sunt. Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis, et tamen eorum singulum quodque substantia est, et simul omnia una substantia vel essentia, cum relative dicantur ad invicem. cum se ipsam novit humana mens et amat se ipsam, non aliquid incommutabile novit et amat: aliterque unusquisque homo loquendo enuntiat mentem suam, quid in se ipso agatur attendens; aliter autem humanam mentem speciali aut generali cognitione definit. Itaque cum mihi de sua propria loquitur, utrum intelligat hoc aut illud, an non intelligat, et utrum velit, an nolit hoc aut
Abbreviated transcription (Latin):
noticiam relatiue dicatur. amans quoq
& amata uel amabilis. ad amorẽ refe¬
ratur quo se amat. Et noticia qu̾aus
referatur ad mentẽ cognoscentẽ uel
cognitam. tam̃ & ad seipsam nota &
noscens dicitur. Non enim sibi est
incognita noticia. qua se mens ipsa
cognoscit. Et amor quamuis refera¬
tur ad mentẽ amantẽ cuiꝰ amor est
tam̃ & ad scipsum est amor. ut sit eti¬
am in seipso. quia & amor amatur.
Nec alio nisi amore amari potest. id
est scipso. Ita hȩc singula sunt inscipłis
In alternis autem ita sunt: quia &
mens amans in amore est: & amor
in amantis noticia. & noticia in mente
noscente. Singula in binis ita sunt.
quia mens quȩ se nouit & amat. in
amore & noticia sua est: & amor
amantis mentis seseq scientis. in m̃it
noticiaq eius est: noticia mentis se
scientis & amantis in mente. atꝙ
in amore eius est: quia scientem se
ꝯat: & amant̾ẽ se nouit. Ac ꝑ hoc &
hina in singulis. quia mens quȩ sc no¬

Expanded text:
notitiam relative dicatur; amans quoque notitiam relative dicatur; amans quoque et amata vel amabilis ad amorem referatur, quo se amat. Et notitia quamvis referatur ad mentem cognoscentem vel cognitam, tamen et ad se ipsam nota et noscens dicitur: non enim sibi est incognita notitia, qua se mens ipsa cognoscit. Et amor quamvis referatur ad mentem amantem, cujus amor est; tamen et ad se ipsum est amor, ut sit etiam in se ipso: quia et amor amatur, nec alio nisi amore amari potest, id est se ipso. Ita sunt haec singula in se ipsis. In alternis autem ita sunt, quia et mens amans in amore est, et amor in amantis notitia, et notitia in mente noscente. Singula in binis ita sunt, quia mens quae se novit et amat, in amore et notitia sua est; et amor amantis mentis seseque scientis, in mente notitiaque ejus est; et notitia mentis se scientis et amantis in mente atque in amore ejus est, quia scientem se amat, et amantem se novit. Ac per hoc et bina in singulis, quia mens quae se no
Abbreviated transcription (Latin):
uelamata uel nota sit. Unius gͦ eiꝰdẽq
essentiȩ: necesse est hȩc tria sint. Et
ideo si tanquã commxtione. confusa
essent. nullo mͦ essent tria. nec referri
adinuicem possent. quẽadmodum si
ex uno eodemq auro. tres anulos simi¬
les facias. quãuis conexos sibi referun¬
tur adinuicem. quod similes sunt.
Om̃is enim similis: alicui similis est.
Et trinitas anuloꝵ. est: & unũ aurũ.
At si misceantur sibi. & ꝑ totam sin¬
guli massam suam consꝑgantur
intercidet illa trinitas. & om̃ino ñ erit
At non solum unum aurũ dicetur.
sicut in illis tribꝰ anulis dicebatur. seo
cum se nouit mens & amat se: manet
trinitas. mens. amor. noticia. & nulla
commixtione confunditur. quamuis &
singula sint in seipsis. & inuicem tota
in totis. siue singula in binis. siue bina
in singulis. Itaq omĩa in om̃ibus.
Nam & mens eit utiq in seipsa. qm̃
ad seipsam mens dicitur. quamuis
noscens uel nota uel noscibilis. ad suam

Expanded text:
vel amata vel nota sit. Unius ergo ejusdemque vel amata vel nota sit. Unius ergo ejusdemque essentiae necesse est haec tria sint: et ideo si tanquam commixtione confusa essent; nullo modo essent tria, nec referri ad invicem possent. Quemadmodum si ex uno eodemque auro tres annulos similes facias, quamvis connexos sibi, referuntur ad invicem, quod similes sunt; omnis enim similis alicui similis est; et trinitas annulorum est, et unum aurum: at si misceantur sibi, et per totam singuli massam suam conspergantur, intercidet illa trinitas, et omnino non erit; ac non solum unum aurunt dicetur, sicut in illis tribus annulis dicebatur, sed cum se novit mens et amat se, manet trinitas, mens, amor, notitia; et nulla commixtione confunditur: quamvis et singula sint in semetipsis, et invicem tota in totis, sive singula in binis, sive bina in singulis. Itaque omnia in omnibus. Nam et mens est utique in se ipsa, quoniam ad se ipsam mens dicitur: quamvis noscens, vel nota, vel noscibilis ad suam
Abbreviated transcription (Latin):
tum unum completur: Sed nulla parꝰ.
totum cuiꝰ pars ẽ. cõplectitur. Mens uͦ
cum se totam nouit. hoc est ꝑfecte no¬
uit. ꝑ totum eiꝰ est noticia eius. Et cũ
se ꝑfecte. amat. totam se amat: & per
totum eiꝰ est amor eius. Num gͦ sicut
ex uino & aqua & melle una fit potio.
& singula ꝑ totum sunt & tam̃ tria sut:
nulla enim pars est potionis quȩ non
habeat hec tria. non enim iuncta uelud
si aqua & oleum essent. sed omnino
commixta sunt. & substantiȩ sunt om¬
nes. & totus illeliquor una quędam
est ex tribꝰ confecta substantia. tale ali¬
quid arbitrandũ est esse simul hȩc
tria. mentẽ. amorẽ. noticiam. Sed ñ
unius substantię sunt aqua uinu &
mel. quauis ex eoꝵ commixtione fit
una subitantia potionis. Quomodo
autem illa tria non sint eiusdem sub¬
stantiȩ non uideo. cum mens ipsa se.
amet. atq ita se nouerit. atq ita sint
hȩc tria. ut non alteri alicui rerũ mens

Expanded text:
tum unum completur? Sed nulla pars tum unum completur? Sed nulla pars totum, cujus pars est, complectitur: mens vero cum se totam novit, hoc est perfecte novit, per totum ejus est notitia ejus; et cum se perfecte amat, totam se amat, et per totum ejus est amor ejus. Num ergo sicut ex vino et aqua et melle una fit potio, et singula per totum sunt, et tamen tria sunt nulla enim pars est potionis, quae non habeat haec tria; non enim juncta, velut si aqua et oleum essent, sed omnino commixta sunt; et substantiae sunt omnes, et totus ille liquor una quaedam est ex tribus confecta substantia; tale aliquid arbitrandum est esse simul haec tria, mentem, amorem, notitiam? Sed non unius substantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis ex eorum commixtione fiat una substantia potionis. Quomodo autem illa tria non sint ejusdem substantiae, non video; cum mens ipsa se amet, atque ipsa se noverit; atque ita sint haec tria, ut non alteri alicui rerum mens
Abbreviated transcription (Latin):
esse desinat: simul & illa desinit esse
amans. Item noticia qua se mens no¬
uit si eẽ desinat. simul & illa nosse se
desinet. Sicut caput capitati alicuius
utiq caput est: & relatiue ad se dicunt᷑.
quamuis etiam substantiȩ sint. Nam
& caput corpꝰ est & capitatum. Et si
non sit corpꝰ. nec capitatũ erit. Sed
hȩc precisione abinuicem separari pos-¬
sunt. illa non possunt. Quod si sunt
aliqua corpora quȩ secari om̃ino & di-¬
uidi nequeunt. tam̃ nisi partibus
suis constarent. corpora non essent.
Pars gͦ ad totum relatiue. dicitur.
quia om̃is pars alicuius totuis pars
est: & totum omibus partib totũ est.
Sed qm̃ & pars corpꝰ est & totum est.
non tantũ ipsa relatiue dicuntur. sed
etiam substantialit᷑ sunt. Fortassis
gͦ mens totum est: & eius quasi partes
amor quo se amat. & scientia qua se.
nouit. quibꝰ auabꝰ partibꝰ illud totũ
An tres sunt ȩquales partes. quibꝰ to¬

Expanded text:
esse desinat, simul et illa desinet esse esse desinat, simul et illa desinet esse amans. Item notitia qua se mens novit, si esse desinat, simul et illa nosse se desinet. Sicut caput capitati alicujus utique caput est, et relative ad se dicuntur, quamvis etiam substantiae sint: nam et caput corpus est, et capitatum; et si non sit caput, nec capitatum erit. Sed haec praecisione ab invicem separari possunt, illa non possunt. 7. Quod si sunt aliqua corpora quae secari omnino et dividi nequeunt; tamen nisi partibus suis constarent, corpora non essent. Pars ergo ad totum relative dicitur; quia omnis pars alicujus totius pars est, et totum omnibus partibus totum est. Sed quoniam et pars corpus est, et totum; non tantum ista relative dicuntur, sed etiam substantialiter sunt. Fortassis ergo mens totum est, et ejus quasi partes amor quo se amat, et scientia qua se novit, quibus duabus partibus illud totum An tres sunt aequales partes, quibus to
Abbreviated transcription (Latin):
gula quęq substantia. Non sicut color.
& coloratum relatiue ita dicuntur ad
inuicem. ut color in subiecto colorato
sit: non habens in scipso ꝓpriam sub¬
stantiam: qm̃ coloratum corpꝰ substan-¬
tia est. ille autẽ in substantia. sed
sicut duo amici etiam duo sunt homi-¬
nes. quȩ sunt substantie. cum homi¬
nes non relatiue dicantur. Amici autẽ
relatiue. Sed Sitem quauis substan¬
tia sit amans uel sciens. substantia
sit scientia. substantia sit amor. sed
amans & amor. aut sciens & scientia.
relatiue ad se. dicantur. sicuti amici.
Mens uͦ aut sp̃s non suit relatiua.
sicut nec homines relatiua sunt. Non
tamen sicut amici homines possunt seor.¬
sum ẽẽ abinuicem. sic amans & amor.
aut sciens & scientia. Quanquam &
non animo in quantũ amici sunt: ue¬
runtam̃ fieri potest ut amicꝰ amicum
etiam odisse incipiat. & eoipso amicus
c̃ẽ desinat: nesciente illo. & adhuc aman¬
te. Amor autem quo se mens amat si

Expanded text:
gula quaeque substantia. Nec sicut color gula quaeque substantia. Nec sicut color et coloratum relative ita dicuntur ad invicem, ut color in subjecto colorato sit, non habens in se ipso propriam substantiam; quoniam coloratum corpus substantia est, ille autem in substantia: sed sicut duo amici etiam duo sunt homines, quae sunt substantiae; cum homines non relative dicantur, amici autem relative. 6. Sed item quamvis substantia sit amans vel sciens, substantia sit scientia, substantia, sit amor, sed amans et amor, aut sciens et scientia relative ad se dicantur sicut amici; mens vero aut spiritus non sint relativa, sicut nec homines relativa sunt: non tamen sicut amici homines possunt seorsum esse ab invicem, sic amans et amor, aut sciens et scientia. Quanquam et non animo, in quantum amici sunt: verumtamen fieri potest ut amicus amicum etiam odisse incipiat, et eo ipso amicus esse desinat, nesciente illo, et adhuc amante. Amor autem quo se mens amat, si
Abbreviated transcription (Latin):
nitio sua: quia neq ex alia natura est
ciꝰ cognitio. cum scipsam cognoscit.
Et cum se totam nichilq amplius ꝑci¬
pit : nec minor nec maior est .R. ecte gͦ
aiximꝰ hȩc tria cum ꝑfecta sunt: es se
consequent᷑ equalia. Simul etiam am¬
monemur. si utcumq uidere possumꝰ
hȩc in anima existere. & tangũa inuo¬
luta euolui. ut sentiantur & dinume.¬
rentur substantialit᷑. uel ut ita dicã
essentialit̾. non tanqu̾ã in subiecto
ut color aut figura in corpore. aut
ulla alia qualitas. aut quantita.
Q uicquid enim tale. est: non excedit
subiectum in quo est. N on enim color
iste aut figura huius corporis. potest
esse & alterius corporis. Mens autẽ.
amore. quo se amat. potest amare.
& aliud preter se. Atem non se solam
cognoscit mens: sed & alia multa.
Qͦuamobrem ñ amor & cognitio
tanquam in subiecto insunt menti.
sed substantialit etiam ista sunt: sicut
ipsa mens: quia & si relatiue dicun-¬
tur adinuicẽ. in sua tam̃ sunt sin¬

Expanded text:
nitio sua: quia neque ex alia natura est ejus cognitio, cum se ipsam cognoscit. Et cum se totam nihilque amplius percipit, nec minor nec major est. Recte igitur diximus, haec tria cum perfecta sunt, esse consequenter aequalia. 5. Simul etiam admonemur, si utcumque videre possumus, haec in anima existere, et tanquam involuta evolvi ut sentiantur et dinumerentur substantialiter, vel, ut ita dicam, essentialiter, non tanquam in subjecto, ut color, aut figura in corpore, aut ulla alia qualitas aut quantitas. Quidquid enim tale est, non excedit subjectum in quo est. Non enim color iste aut figura hujus corporis potest esse et alterius corporis. Mens autem amore quo se amat, potest amare et aliud praeter se. Item non se solam cognoscit mens, sed et alia multa. Quamobrem non amor et cognitio tanquam in subjecto insunt menti; sed substantialiter etiam ista sunt, sicut ipsa mens: quia et si relative dicuntur ad invicem, in sua tamen sunt sin
Abbreviated transcription (Latin):
alias mentes. & ignorat semetipsam.
Per oculos enim corporis corpora ui¬
demꝰ. quia radios qui ꝑ eos emicant
& quicquid cernimꝰ tangunt refrin¬
gere ac retorquere in ipsos ñ possumꝰ.
nisi cum specula intuemur. Quod
subtilissime obscurissime.q disserit᷑.
donec aꝑtissime demonstretur. uel
ita se rem habere uel non ita. S ed
quoquomͦ se habeat. is qua ꝑ oculos
cernimꝰ. ipsam certe uim siue. sint ra-¬
dii siue aliud aliquid oculis cernere
non ualemꝰ. sed mentẽ querimꝰ & si
fieri potest etiam hoc mente compre¬
hendimꝰ. Mens gͦ ipsa sicut corpore
arum noticias rerum ꝑ sensus corpo¬
ris colligit. sic incorporearũ rerum¬
ꝑ semetipsam. Ergo & seipsam per se¬

Expanded text:
alias mentes, et ignorat semetipsam. alias mentes, et ignorat semetipsam. Per oculos enim corporis corpora videmus, quia radios qui per eos emicant et quidquid cernimus tangunt, refringere ac retorquere in ipsos non possumus, nisi cum specula intuemur. Quod subtilissime obscurissimeque disseritur, donec apertissime demonstretur, vel ita se rem habere, vel non ita. Sed quoquo modo se habeat vis qua per oculos cernimus; ipsam certe vim, sive sint radii, sive aliud aliquid, oculis cernere non valemus; sed mente quaerimus, et si fieri potest, etiam hoc mente comprehendimus. Mens ergo ipsa sicut corporearum rerum notitias per sensus corporis colligit, sic incorporearum per semetipsam. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
spiritꝰ est. Retracto enim eoquod homo
est. quod adiuncto corpore dicitur.
retracto gͦ corpore : mens & sp̃s manet.
Retracto enim amante. nullus est
amor. & retracto amore. nullus cl
amans. Id̾oq quantũ ad muicem refe.¬
runtur: auo sunt Quod autem ad
se ipsa dicuntur. & singula sp̃s. & si¬
mul utrumq unus sp̃s. Et singula
mens: & simul utrumꝙ una mens.
Ubigͦ trinitas: Attendamꝰ quantũ
possumꝰ. & inuocemꝰ lucem sempiter.¬
nam ut illuminet tenebras nostras.
& uideamꝰ in nobis quantũ sinmur
imaginem đi. Mens enim amare se.
ipsam non potest. nisi etiam nouerit¬
se. Nam quomͦ amat quod nescit :
Aut si quisqũã dicit ex noticia gene.¬
rali uel speciali mentẽ credere se esse.
talem quales alias exꝑta est: & ideo
amare semetipsam insipientissime.
loquitur. Unde enim mens aliquam
mentẽ nouit. si se non nouit: N eq
enim ut oculus corporis uidet alios
oculos. & se non uidet. ita mens nouit

Expanded text:
spiritus est. Retracto enim eo quod homo spiritus est. Retracto enim eo quod homo est, quod adjuncto corpore dicitur; retracto ergo corpore, mens et spiritus manet: retracto autem amante, nullus est amor; et retracto amore, nullus est amans. Ideoque quantum ad invicem referuntur, duo sunt: quod autem ad se ipsa dicuntur, et singula spiritus, et simul utrumque unus spiritus; et singula mens, et simul utrumque una mens. Ubi ergo trinitas? Attendamus quantum possumus, et invocemus lucem sempiternam, ut illuminet tenebras nostras, et videamus in nobis, quantum sinimur, imaginem Dei. ipsam non potest, nisi etiam se noverit: nam quomodo amat quod nescit? Aut si quisquam dicit ex notitia generali vel speciali mentem credere se esse talem, quales alias experta est, et ideo amare se ipsam, insipientissime loquitur. Unde enim mens aliquam mentem novit, si se non novit? Neque enim ut oculus corporis videt alios oculos, et se non videt; ita mens novit
Abbreviated transcription (Latin):
homo constat. atq ut hȩc quȩ nunc
requirimꝰ quantũ in his rebus possu¬
mus liquido repperiamꝰ. de sola mente.
tractemꝰ. Mens gͥ cum amat scipsam.
duo quȩdam ostendit. mentẽ & amo¬
rem. Q uid est autẽ amare se: nisi
prestosibi ẽẽ uelle ad fruendum se:
Et cum tantũ se uult ẽẽ quantu est.
par menti uoluntas est: & amanti amor.
ȩqualis. Et si aliqua substantia esꝰt
amor. non est utiq corpꝰ sed spiritus.
nec mens corpꝰ. sed spiritus est. Neq
tam̃ amor & mens duosps̃. sed unus
sp̃s. nec essentiȩ duȩ. sed una: & tamen
duo quȩdam unum sunt: amans & amor.
siue sic dicas quod amatur & amor.
Et hȩc quidem auo: relatiue. adinuicẽ
dicuntur. Amans quippe ad amorẽ
refertur. & amor ad amantẽ. A mans
enim aliquo amore amat. & amor
alicuius amantis est. Nens uͦ & sp̃s
non relatiue dicuntur. sed essentiam
demonstrant. Non enim quia mens
& sp̃s alicuiꝰ hominis est: id̾o mens &

Expanded text:
homo constat: atque ut haec quae nunc homo constat: atque ut haec quae nunc requirimus, quantum in his rebus possumus, liquido reperiamus, de sola mente tractemus. Mens igitur cum amat se ipsam, duo quaedam ostendit, mentem, et amorem. Quid est autem amare se, nisi sibi praesto esse velle ad fruendum se? Et cum tantum se vult esse, quantum est, par menti voluntas est, et amanti amor aequalis. Et si aliqua substantia est amor, non est utique corpus, sed spiritus: nec mens corpus, sed spiritus est. Neque tamen amor et mens duo spiritus, sed unus spiritus; nec essentiae duae, sed una: et tamen duo quaedam unum sunt, amans et amor; sive sic dicas, quod amatur et amor. Et haec quidem duo relative ad invicem dicuntur. Amans quippe ad amorem refertur, et amor ad amantem. Amans enim aliquo amore amat, et amor alicujus amantis est. Mens vero et spiritus non relative dicuntur, sed essentiam demonstrant. Non enim quia mens et spiritus alicujus hominis est, ideo mens et
Abbreviated transcription (Latin):
Tria gͦ sunt: amans. & qd̾ amatur. &
amorꝰ. Quid si non amem nisi me ip¬
sum. nonne duo erunt. quod amo. &
amor:Amans enim & quodamat᷑
hoc idem est: quandose ipse. amat.
sicut amare & amari. codem modo id¬
ipsum est cum se quisq amat. Eadem
quippe res dicitur bis. cum dicitur a¬
mat se & amatur a se. Tunc non est
aliud atos. aliud amare & amari. sicut
non est alius atq alius amans & ama.¬
tus. At uͦ amor & quod amatur. etiã
sic duo sunt. Non enim quisquis se
amat amor est: nisi cum amat᷑ ipse.
amor. Aliud est autẽ amare se: aliud
est amare amorẽ suum. Non enim
amatur amor. nisi iam aliqͥd amans.
Quia ubi nichil amatur. nullus est
amor. Duo gͦ sunt cum se quisq amat.
amor. & quod amatur. Tunc enim¬
amans. & quod amatur unum est.
Unde uidetur non cẽ consequens. ut
ubicumq amor fuerit: iam tria intel.¬
ligantur. Auferamꝰ enim ab hac consi¬
deratione cȩtera quȩ multa sunt. quibꝰ

Expanded text:
Tria ergo sunt; amans, et quod amatur, et Tria ergo sunt; amans, et quod amatur, et amor. Quid, si non amen nisi me ipsum? nonne duo erunt; quod amo, et amor? Amans enim et quod amatur, hoc idem est, quando se ipse amat: sicut amare et amari, eodem modo idipsum est, cum se quisque amat. Eadem quippe res bis dicitur, cum dicitur, Amat se, et amatur a se. Tunc enim non est aliud atque aliud, amare et amari; sicut non est alius atque alius, amans et amatus. At vero amor, et quod amatur, etiam sic duo sunt. Non enim cum quisque se amat amor est, nisi cum amatur ipse amor. Aliud est autem amare se, aliud est amare amorem suum. Non enim amatur amor, nisi jam aliquid amans: quia ubi nihil amatur, nullus est amor. Duo ergo sunt, cum se quisque amat; amor, et quod amatur. Tunc enimt quod amatur unum est. Unde videtur non esse consequens ut ubicumque amor fuerit, jam tria intelligantur. Auferamus enim ab hac consideratione caetera quae multa sunt, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
non doceat. non tamen alienũ sit a
patre & filio. aut ab uno d̾o ipsa tri¬
nitate. ueluti nunc cupimus uidere.
utrum illa excellentissima caritas pro-¬
prie sp̃s sc̃s sit. Q uod si non ẽ aut
pater est caritas aut filius. aut ipsa
trinitas. qm̃ resistere non possumus
certissimȩ fidei. & ualidissimȩ aucton¬
tati scripturȩ dicentis. d̾̃s caritas est.
Non tam̃ aebemꝰ deuiare sacrilego erro¬
re ut aliquid de trinitate dicamꝰ. quod
non creatori sed creaturȩ potius conue¬
niat. aut mani cogitatione fingatur.
tria quȩ inuenisse nobis uidemur.
Nonaum de suꝑnis loquim᷑. nondũ
ac ̃o patre & filio & sp̃u scõ. sed de hac
impari imagine. attamen imagine.
idest homine. Familiarius enim eam
& facilius fortassis intuetur nr̃e menti
infirmitas. Ecce ego qui hoc quȩro.
cum aliquid amo tria sunt. Ego. &
quod amo. & ipse amor. Non enim
amo amorẽ. nisi amantem amem.
Nam non ẽ amor: ubinichil amat᷑.

Expanded text:
non deceat, non tamen alienum sit a non deceat, non tamen alienum sit a Patre aut a Filio, aut ab uno Deo ipsa Trinitate. Veluti nunc cupimus videre utrum illa excellentissima charitas proprie Spiritus sanctus sit: quod si non est, aut Pater est charitas, aut Filius, aut ipsa Trinitas; quoniam resistere non possumus certissimae fidei, et validissimae auctoritati Scripturae dicentis, Deus charitas est : non tamen debemus deviare sacrilego errore, ut aliquid de Trinitate dicamus quod non Creatori, sed creaturae potius conveniat, aut inani cogitatione fingatur. tria, quae invenisse nobis videmur. Nondum de supernis loquimur, nondum de Deo Patre et Filio et Spiritu sancto; sed de hac impari imagine, attamen imagine, id est homine: familiarius enim eam et facilius fortassis intuetur mentis nostrae infirmitas. Ecce ego qui hoc quaero, cum aliquid amo tria sunt: ego et quod amo, et ipse amor. Non enim amo amorem, nisi amantem amem: nam non est amor, ubi nihil amatur.
Abbreviated transcription (Latin):
inuenturi. & sic inueniamꝰ tanquam
quesituri. Cum enim consummaue¬
rit homo. tunc incipit. De credendis
nulla infidelitate. dubitemꝰ. de intelligen¬
dis nulla temeritate. affirmemus. In ills
auctoritas tenenda est: in his ueritas
exquirenda. Quod gͦ ad istam questio¬
nem attinet. credamꝰ patrẽ & filium
ature conditorẽ atq rectorẽ. Nec pa¬
trem cẽ filium nec spm̃ scm̃. uel patrẽ
ẽẽ uel filium. sed trinitatẽ. relatarum
ad inuicem ꝑsonarum: & unitatem
equalis essentiȩ. N oc autem queramꝰ
intelligere. ab eo ipso quem intelligere
uolumꝰ. auxilium precantes. & quan¬
tum tribuit quod intelligimꝰ explicare
nichil tam̃ dicamꝰ indignũ. ut si qͥd
uerbi grã de patre. dicimꝰ quod patri
ꝓprie non conueniat. aut filio conus¬
niat aut spũi sc̃o. aut ipsi trinitati.
& si quid de filio quod filio ꝓprie non
congruat. saltem congruat patri aut
sp̃iu scõ. aut trinitatiᷤ . Item si quid
de spiritu sc̃o quod ꝓprietatẽ sp̃s scĩ

Expanded text:
inventuri: et sic inveniamus, tanquam quaesituri. Cum enim consummaverit homo, tunc incipit . De credendis nulla infidelitate dubitemus, de intelligendis nulla temeritate affirmemus: in illis auctoritas tenenda est, in his veritas exquirenda. Quod ergo ad istam quaestionem attinet, credamus Patrem et Filium aturae conditorem atque rectorem: nec Patrem esse Filium, nec Spiritum sanctum vel Patrem esse vel Filium; sed Trinitatem relatarum ad invicem personarum, et unitatem aequalis essentiae. Hoc autem quaeramus intelligere, ab eo ipso quem intelligere volumus, auxilium precantes, et quantum tribuit quod intelligimus explicare nihil tamen indignum dicamus. Ut si quid, verbi gratia, de Patre dicimus, quod Patri proprie non conveniat, aut Filio conveniat, aut Spiritui sancto, aut ipsi Trinitati: et si quid de Filio, quod Filio proprie non congruat, saltem congruat Patri, aut Spiritui sancto, aut Trinitati: item si quid de Spiritu sancto, quod proprietatem Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
corpꝰ autem ñ est uita. Etͦ uita quęli.¬
bet quolibet corpore. maior est: non
mole sed ui. Mens uͦ cum se ipsa cog.¬
noscit. non se suꝑat noticia sua.
quia ipsa cognoscit. ipsa cognoscitur.
Cum gͦ se totam cognoscit. neq so¬
cum quicquã aliud: par illi est cog

Expanded text:
corpus autem non est vita. Et vita quaelicorpus autem non est vita. Et vita quaelibet quolibet corpore major est, non mole, sed vi. Mens vero cum se ipsam cognoscit; non se superat notitia sua; quia ipsa cognoscit, ipsa cognoscitur. Cum ergo se totam cognoscit, neque secum quidquam aliud, par illi est cog
Abbreviated transcription (Latin):
dam sunt. mens & noticia eiꝰ. cũ se nouit.
Ipsa gͥ mens & amor & noticia eiꝰ tria
quȩdam sunt. & hȩc tria unum sunt.
Et cum ꝑfecta sunt: ęqualia sunt.
Si enim minꝰ se amat quam est. ut
uerbi gr̃a tantũ se amet hominis
mens quantũ amandũ est corpus
hominis. cum plus sit ipsa qu̾a corpꝰ
peccat & non est ꝑfectus amor eius.
Item si amplius se amat quã est. uelud
si tantũ se. amet quantũ amandꝰ est
d̾s. cum in comparabilit̾ minus sit ip¬
sa quam d̾s. etiam sic nimio peccat.
& non ꝑfectum habet amorem sui.
Maiore autem puersitate & iniquita¬
te peccat cum corpꝰ tantũ amat.
quantũ amandꝰ est d̾s. Item noticia
si minor est quam est illud quod no¬
scitur. & plene nosci potest. ꝑfecta ñ
est. Si autem maior est: iam supe.¬
rior est natura quȩ nouit. qu̾a illa
quȩ nota est: sicut maior est noticia
corporis quam ipsum corpꝰ. quod ea
noticia notum est. Ila enim uita
quȩdam est in ratione cognoscentis.

Expanded text:
mens et notitia ejus, cum se novit. Igitur ipsa mens et amor et notitia ejus, tria quaedam sunt, et haec tria unum sunt; et cum perfecta sunt, aequalia sunt. Si enim minus se amat quam est, ut verbi gratia, tantum se amet hominis mens, quantum amandum est corpus hominis, cum plus sit ipsa quam corpus; peccat, et non est perfectus amor ejus. Item si amplius se amat quam est, velut si tantum se amet, quantum amandus est Deus, cum incomparabiliter minus sit ipsa quam Deus; etiam sic nimium peccat, et non perfectum habet amorem sui. Majore autem perversitate et iniquitate peccat, cum corpus tantum amat, quantum amandus est Deus. Item notitia si minor est, quam est illud quod noscitur, et plene nosci potest, perfecta non est. Si autem major est, jam superior est natura quae novit, quam illa quae nota est: sicut major est notitia corporis, quam ipsum corpus quod ea notitia notum est. Illa enim vita quaedam est in ratione cognoscentis:
Abbreviated transcription (Latin):
Tutissima est enim quęrentis intentio
donec apprehendatur illud quo tendi¬
mꝰ. & quo extendim᷑. Sed ea recta in¬
tentio est: quȩ ꝓficiscitur a fide. Cer¬
ta enim fides : utcumq inchoat cog.¬
nitionẽ. Cognitio uͦ certa non ꝑfici¬
etur. nisi post hanc uitam. cum uide.¬
bimꝰ facie ad faciem. N oc gͦ sapiamꝰ
ut nouerimꝰ tutiorem eẽ affectũ uera
quȩrentli quam incognita ꝓ cognitis

Expanded text:
Tutissima est enim quaerentis intentio, Tutissima est enim quaerentis intentio, donec apprehendatur illud quo tendimus et quo extendimur. Sed ea recta intentio est, quae proficiscitur a fide. Certa enim fides utcumque inchoat cognitionem: cognitio vero certa non perficietur, nisi post hanc vitam, cum videbimus facie ad faciem . Hoc ergo sapiamus, ut noverimus tutiorem esse affectum vera qu
Abbreviated transcription (Latin):
limum est. Affirmant᷑e uero cito u¬
steq reprehendit. quisquis melius uel
uidet uel docet. Querite. inquit dm.
& uiuet anima ur̃a. Et ne. quisquam
se tanqu̾a apprehendisse temere gau-¬
deat. querite inquit faciem eiꝰ semꝑ.
Et apostolꝰ: Si quis se inquit putat
aliquid scire: nondum scit qucadmo¬
dum scire oporteat. Quisquis autẽ
diligit d̃m: hic cognitus est ab illo.
Nec sic quidem dixit. cognouit illũ:
quȩ ꝑiculosa presumptio est. se d
cognitus est ab illo. Sic & alibi cum
dixisset. nunc autem cognoscentes dm.
statim corrigens. immo cogniti in qͥt
a d̾o. maximeq ilo loco: E ratres inqͥt
ego me ipsum non arbitror apprehen.¬
disse. Unum autem quȩ retro oblitus.
in ea quȩ ante sunt extentus. scđm
intentionẽ sequor ad palmã suꝑnȩ
uocationis di. in xp̃o mnũ. Quotqt᷑
gͦ ꝑfecti: hoc sapiamꝰ. Perfectionem
in hac uita dicit. non aliud qũa ea
quȩ retro sunt obliuisci. & in ea quȩ
ante sunt extendi scđ̃m intentionem.

Expanded text:
limum est. Affirmantem vero cito justeque reprehendit, quisquis melius vel videt vel docet. Quaerite, inquit, Deum, et vivet anima vestra . Et ne quisquam se tanquam apprehendisse temere gaudeat: Quaerite, inquit, faciem ejus semper . Et Apostolus: Si quis se, inquit, putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum scire oporteat. Quisquis autem diligit Deum, hic cognitus est ab illo . Nec sic quidem dixit, Cognovit illum; quae periculosa praesumptio est: sed, cognitus est ab illo. Sic et alibi cum dixisset, Nunc autem cognoscentes Deum; statim corrigens, imo cogniti, inquit, a Deo : maximeque illo loco, Fratres, inquit, ego me ipsum non arbitror apprehendisse: unum autem, quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionvocationis Dei in Christo Jesu. Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus . Perfectionem in hac vita dicit, non aliud quam ea quae retro sunt oblivisci, et in ea quae ante sunt extendi secundum intentionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ea igit᷑ magnitudine. magnus est.
qua ipse est eadem magnitudo.
Et ido sicut non dicimꝰ tres essentiaᷤ.
sic nec tres magnitudmes. hoc ẽ eñi
do esse. qd est magnũ esse. Eãdem
causa nec magnos tres dicimꝰ sed
unum magnum. quia ñ participatio¬
ne magnitudinis as magnꝰ est. sea
seipso magno magnꝰ est: qͦuia ipse
sua est magnitudo. Hoc & de honita.¬
te. & de eternitate. & de om̃ĩpoten¬
tia di aictum sit. om̃ibꝰꝙ om̃ino p̾di¬
cam̃tis quȩ ae do possunt ꝓnuntia¬
ri. qd ad scipsum aicitur. non trans.¬
late ac ꝑ similitudinẽ s ꝓprie. si ta¬
men de illo ꝓprie aliquid dici ore.
singula in eadem trinitate. dicenda¬
sunt: nullomͦ aa scipsa s adinuicẽ
aut ad creaturam dicunt᷑. Et ideo

Expanded text:
ea igitur magnitudine magnus est ea igitur magnitudine magnus est qua ipse est eadem magnitudo. Et ideo sicut non dicimus tres essentias, sic nec tres magnitudines: hoc est enim Deo esse, quod est magnum esse. Eadem causa nec magnos tres dicimus, sed unum magnum: quia non participatione magnitudinis Deus magnus est, sed se ipso magno magnus est; quia ipse sua est magnitudo. Hoc et de bonitate, et de aeternitate, et de omnipotentia Dei dictum sit, omnibusque omnino praedicamentis quae de Deo possunt pronuntiari, quod ad se ipsum dicitur, non translate ac per similitudinem, sed proprie: si tamen de illo proprie aliquid dici ore hsingula in eadem Trinitate dicuntur, nullo modo ad se ipsa, sed ad invicem, aut ad creaturam dicuntur; et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ita non dicimꝰ tres magnitudi¬
nes. neq tres magnos. In tribꝰ
enim quȩ participatione magnitu¬
dinis magne. sunt: quib aliud est¬
esse. aliud magnas esse. sicut magna
domꝰ & magnꝰ mons: & magnus
animꝰ. In his gͦ Rebꝰ aliua est mag¬
nitudo. aliua qd̃ ab ea magnitudĩ.¬
ne magnũ est. Et ꝓrsus non hoc
est magnitudo: qd̾ est magna domꝰ.
S illa est uera magnitudo. qua non
solum magna est domꝰ quȩ magna ẽ.
& qua magnꝰ est mons quisqͥs magnꝰ
est: s etiam qua magnũ est. quicqͥd
aliud magnum esse dicit᷑. ut aliud
sit illa magnitudo. aliud ea quȩ ab
illa magna dicuntur. Quȩ magnitu¬
do utiq᷑ primitꝰ magna est: multoq
excellentius. quam ea quȩ participa¬
tione eius magna sunt. Ds̃ autem
quia non ea magnitudine. magnꝰ est.
quȩ non est qd̃ ipse. ut quasi parti¬
ceps eius sit d̾s cum magnꝰ est: alioqͥn
illa erit maior magnitudo quã ds.
đo autem non est aliquid maius.

Expanded text:
ita non dicimus tres magnitudiita non dicimus tres magnitudines, neque tres magnos. In rebus enim quae participatione magnitudinis magnae sunt, quibus est aliud esse, aliud magnas esse, sicut magna domus, et magnus mons, et magnus animus; in his ergo rebus aliud est magnitudo, aliud quod ab ea magnitudine magnum est, et prorsus non hoc est magnitudo quod est magna domus. Sed illa est vera magnitudo, qua non solum magna est domus quae magna est, et qua magnus est mons quisquis magnus est; sed etiam qua magnum est quidquid aliud magnum dicitur: ut aliud sit ipsa magnitudo, aliud ea quae ab illa magna dicuntur. Quae magnitudo utique primitus magna est, multoque excellentius quam ea quae participatione ejus magna sunt. Deus autem quia non ea magnitudine magnus est quae non est quod est ipse, ut quasi particeps ejus sit Deus cum magnus est; alioquin illa erit major magnitudo quam Deus, Deo autem non est aliquid majus:
Abbreviated transcription (Latin):
miañ. usẏañ. tris. ypostasis. qd̾ est
latine unam essentiam. tres substan¬
tias. S quia nr̃a loquendi consuetu¬
do iam obtinuit. ut hoc intelligatur
cum dicimꝰ essentiam. qđ intelligitur
cum dicimꝰ substantiã. non audemꝰ
dicere unã essentiam. tres substanti¬
as. s unam essentiam uel substantiã.
tres autem ꝑsonas. quemadmodũ
multi latini ista tractantes & digni
auctoritate dixerunt. cum alium
modum aptiorem non inuenirent
quo enuntiarent uerbis: qđ sine.
uerbis intelligebant . R. euera enim
cum pat̾ non sit filius. & filius non
d̃i uocatur. nec pat̾ sit nec filius. treᷤ
utiq sunt. Id̾oq pluralit dictũ est:
ego & pat̾ unũ sumꝰ. N on enĩ dixit
unum est: qđ sabelliani dicunt. s
unum sumꝰ. Tamen cum quęrit᷑
qͥd treᷤᷤ. magna ꝓrsus inopia huma¬
num laborat eloquium. Dictum
est tam̃ tres ꝑsonȩ. ñ ut illud dicere¬
tur. s ne taceretur.UII¬

Expanded text:
mian usian tres hypostases, quod est mian usian tres hypostases, quod est Latine unam essentiam tres substantias. Sed quia nostra loquendi consuetudo jam obtinuit, ut hoc intelligatur cum dicimus essentiam quod intelligitur cum dicimus substantiam, non audemus dicere unam essentiam tres substantias; sed unam essentiam vel substantiam, tres autem personas; quemadmodum multi Latini ista tractantes et digni auctoritate dixerunt, cum alium modum aptiorem non invenirent, quo enuntiarent verbis quod sine verbis intelligebant. Revera enim cum Pater non sit Filius, et Filius non am donum Dei vocatur, nec Pater sit nec Filius, tres utique sunt. Ideoque pluraliter dictum est, Ego et Pater unum sumus . Non enim dixit, Unum est, quod Sabelliani dicunt; sed, unum sumus. Tamen cum quaeritur quid tres, magna prorsus inopia humanum laborat eloquium. Dictum est tamen, Tres personae, non ut illud diceretur, sed ne taceretur. C
Abbreviated transcription (Latin):
Et si ascendero in cęlum tu ibi es: qd̃
ad locum. Q d autẽ ad faciendum
attinet. fortassis de solo dõ uerissime
dicatur. Solus enim a̾s facit & ipse
non fit. neq patitur quantũ ad eiꝰ
subitantiam ꝑtinet. quia ds est.
ltaq omp̃c pat̾. omp̃c filius. om̃ps¬
sp̃s sc̃s. Nec tam̃ tres om̃ipotentes
s. unꝰ om̃ipotens. ex quo om̃ia. ꝑ qũe
om̃ia. in quo omĩa. ipsi gloria.
de ipsa trinitate. non pluralit̾ s sin
gularit̃ dicitur. Qm̃ quippe non
aliud est do esse. & aliud magnum
cẽ. s hoc idem illi est. & eẽ. & magnũ
esse. ꝓpterea sicut non dicimꝰ tres
essentias. sic non dicimꝰ tres magni¬
tudines. s unam essentiam. & unam
magnitudinẽ. Essentiam dico quȩ.¬
usya grece. dicitur. quam usitatiꝰ
substantiam uocamꝰ. Dicunt qͥdẽ
& alii ypostasiñ. s nescio quid uo-¬
lunt int̾esse int̃ usyam & ypostasin:¬
ctant eloquio dicere consueuerint.

Expanded text:
et: Si ascendero in coelum tu ibi es , quod et: Si ascendero in coelum tu ibi es , quod ad locum. Quod autem ad faciendum attinet, fortassis de solo Deo verissime dicatur: solus enim Deus facit, et ipse non fit, neque patitur, quantum ad ejus substantiam pertinet qua Deus est. Itaque oms sanctus, nec tamen tres omnipotentes sed unus Omnipotens ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia: ipsi gloria .de ipsa Tringulariter dicitur. Quoniam quippe non aliud est Deo esse, et aliud magnum esse, sed hoc idem illi est esse quod magnum esse: propterea sicut non dicimus tres essentias, sic non dicimus tres magnitudines, sed unam essentiam et unam magnitudinem. Essentiam dico, quae οὐσία graece dicitur, quam usitatius substantiam vocamus. 10. Dicunt quidem et illi hypostasim; sed nescio quid volunt interesse inter usiam ctant eloquio, dicere consueverunt
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s. non tam̃ tres magni. s unus
magnꝰ. Non enim de patre. solo sic̃
illi ꝑuerse. sentiunt. s de patre & filio
& sp̃ũ scõ scriptũ est: tues d̾s solus
magnꝰ. Et bonꝰ pat̾. bonꝰ filius. bonꝰ¬
& sp̃s sc̃s. Nec tres boni. sed unꝰ est
bonus. de quo dictum est. Nemo bonꝰ
nisi solꝰ ds. Et enim dominꝰ iũc ne
ab illo qui dixerat magister bone.
tanquã hominẽ. compellans. scđ̃m
hominẽ tantũmͦ intelligeretur.
id̾o non ait nemo bonꝰ nisi solꝰ pat̃
s nemo bonꝰ nisi solꝰ ds. In patris
aum nomine ipse ꝑ sc pat̃ ꝓnuntiat᷑.
In aei uero. & ipse. & filius & sp̃s̃ sc̃s.
quia trinitas unꝰ as. UI.
itus uero & habitꝰ. & loca & tẽpo¬
ra. non ꝓprie. s translatiue.
ac ꝑ similitudines dicuntur indeo.
Nam & sedere super cherubin dicit᷑.
qd̾ ad situm dicitur. & abyssũ tanqũa
uestim̃tum amictus: qd̾ ad habitum:
Et anni tui non deficient. qd̾ ad tẽpꝰ

Expanded text:
Spiritus sanctus: non tamen tres magni, sed unus Spiritus sanctus: non tamen tres magni, sed unus magnus. Non enim de Patre solo, sicut illi perverse sentiunt; sed de Patre et Filio et Spiritu sancto scriptum est, Tu es Deus solus magnus . Et bonus Pater, bonus Filius sanctus: nec tres boni, sed unus bonus; de quo dictum est: Nemo bonus nisi unus Deus . Etenim Dominus Jesus ne ab illo qui dixerat, Magister bone , tanquam hominem compellans, secundum hominem tantummodo intelligeretur, ideo non ait, nemo bonus nisi solus Pater, sed: Nemo bonus nisi unus Deus. In Patris enim nomine, ipse per se Pater pronuntiatur: in Dei Trinitas unus est Deus. Situs vero, et habitus, et loca, et tempora non proprie, sed translate ac per similitudines dicuntur in Deo. Nam et sedere super Cherubin dicitur , quod ad situm dicitur: Et abyssum tanquam vestimentum amictus , quod ad habitum. Et: Anni tui non deficient , quod ad tempus;