comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erecrant᷑: .s. gentilibꝰ fidelibꝰ. &. etiã in fide¬
libꝰ Sicut &. ego ꝑ om̃ia. sub audis. que ego
facio: om̃ibꝰ placco. Cũ apłs alias dicat. si
hominibꝰ placere: rꝑi seruus ñ ee̾ m: que¬
rendũ ẽ qͦre hoc mͦ dicat. se om̃ibꝰ ꝑ oninia
placere. Ad ꝗͥd dicendũ. ꝙr ubi dixit si ho¬
minibꝰ placer̾ẽ homines ibi uoluit intel¬
ligere hereticos: iudeos in eredulos: paga¬
uos & ꝑsecut ores. Hic aũ ubi dicit om̃ib
sc placete. sub audiendũ ẽ bonis &. religio¬
negassem . Tam̃ licet illis ñ placeã omnib
tam̃ bonis & religiosis placeo ñ quęrens

Expanded text:
delibus et etiam infidelibus: Sicut et ego per omnia, subaudis quae facio, omnibus placeo. Cum Apostolus alias dicat: Si hominibus placerem, Christi servus non essem , quaerendum est quare modo hic dicat se omnibus per omnia placere? Ad quod dicendum, quia ubi dicit, si hominibus placerem, homines ibi voluit intelligi haereticos, Judaeos incredulos, paganos et persecutores. Hic autem ubi dicit, omnibus se placere, subaudiendum est bonis et religionegassem. Tamen licet illis non placeam, hominibus tamen bonis et religiosis placeo: Non quaerens
Abbreviated transcription (Latin):
ues ydolis ꝯsecratas. & eo medit ut sc̃as.
Nisi gͦ aliqͥd num inis in ydolis cognosee¬
ret: neqͦquã hoc ageret. Quandiu eũ talia
uidero facientẽ: nͥ transibo adxriansmũ.
Siqͥs in fideliũ uoeat uos ad eȩnã. .&. uul¬
tis ire. subaudis ad domũ eiꝰ. Non pͣcipit¬
Cena uocat᷑ a cõmunione uesceneium:¬

Expanded text:
s idolis, et comedit ut sanctas. Nisi aliquid numinis in idolis cognosceret, nequaquam hoc ageret. Quandiu talia videro eum facientem, non transibo ad Christianismum. Si quis infidelium vocat vos, ad coenam, et vultis ire, subaudis ad domum ejus. Non praecepiCoena vocatur a communione vescen
Abbreviated transcription (Latin):
rate isrł sed̾in carnẽ: ids qͥ carnalit ui¬
uit & carnales hostias adhuc offert .T̃. unc
tẽporis qͥndo apłs ista loq̃bat᷑ ad huc erat tẽ¬
plũ iherosolimis: in qͦ offerebat isrł carna¬
lit uiuens hostias deo. Carnalẽ aũ illũ ap¬
pellat. q carnalit̾ legẽ uolebat obseruare:
uł ad differenciã isrł sꝑitalis qͥiã ueteres
umbras ñ seque bat᷑. ex c uiꝰ numero erat
dem apłs. Uult aũ ostendere corinthis. qr
sicut illi erant sociiq. participes altaris. qͥ
comedebant ea quȩ in altari offere bantur.
ita & isti corinthii comenentes idolotita
socii erant dȩmonioꝵ. Unde & sequit᷑. Nonne
qͥedunt hostias. subaudis. uichmarũ in lege.
partic ipes st̾ altaris: Sunt utiq Ita .&. uos
qͥ editis in ydolio carnes ydolis ꝯsecratas.
Non hoc dico. qͦd aliqͥd fit qr ydolũ nicbilest

Expanded text:
rate, Israel secundum carnem, id est, quia carnaliter vivit, et carnales hostias adhuc offert. Tunc temporis quando Apostolus ista loquebatur, adhuc erat templum Hierosolymis, in quo offerebat Israel carnaliter vivens hostias Deo. Carnalem autem illum appellat, quia legem carnaliter volebat observare; vel ad differentiam Israel spiritalis, qui jam veteres umbras non sequebatur, ex cujus numero erat idem Apostolus. Vult autem ostendere Corinthiis, quia sicut illi erant socii et participes altaris, qui comedebant ea quae in altari offerebantur, ita et isti Corinthii comedentes carnes idolothytas, socii erant daemoniorum. Unde et sequitur: Nonne qui edunt hostias, subaudis victimarum in lege, participes sunt altaris? Sunt utique. Ita et vos qui editis in idolio carnes idolis consecratas, Non hoc dico quod aliquid sit, quia idolum nihil est
Abbreviated transcription (Latin):
raone lib̾ato. dec̾ẽ p̃cepta tradidit. ita apłs
tali erutis. dece̾ epłas seripsit. Nã reliqͥs qͦ¬
tuor addiscipłos misit. quas uidelicet timo¬
theo. una̾ tito: im̃a philemoni. Paulus ut di
lit. a paulo uidelieet sergio ꝓsulȩ quẽ apud
eyplũ conuertit. hoc nomͣ sibi imposuit: ut
sieut parthicus qͥ parthos suꝑ auit .&. germa¬
nicus qͥ germaniã uicit. qͥlibet dux romanoꝵ¬
ẽ dictꝰ. sic ab eo pͥncipe quẽ pͥus suꝑauit. sit
appellatꝰ paulus. Beatꝰ augustinꝰ dicit. modi¬
cũ intͣpretari pauli̾r idest humilẽ. Unde ipse

Expanded text:
raone liberato decem praecepta legis tradidit , ita apostolus tali erutis, decem Epistolas scripsit. Nam quatuor reliquas ad discipulos misit, duas videlicet Timotheo, unam Tito, unam Philemoni. Pauli. Pauluslit, a Paulo videlicet Sergio proconsule, quem apud Cyprum convertit , hoc nomen sibi imposuit; ut sicut Parthicus, qui Parthos superavit, et Germanicus, qui Germaniam vicit, quilibet dux Romanorum dictus est, sic ab eo principe quem prius superavit sit appellatus Paulus. Beatus vero Augustinus dicit modicum interpretari Paulum, id est humilem. Unde ipse
Abbreviated transcription (Latin):
Romanos appellat hic apłs. qͥ ex iudeis gen¬
tibꝰq credentes: in italie partibꝰ habitabanł.
Int̃pretant᷑ aũ romani sublimes. siue to
is misit. cunctis gentibꝰ pͥnc ipabant᷑: idoq
sublimiores erant om̃ibꝰ popłis . &. intona¬
bant p̃cepta publica ac pͥuata: & eoꝵ fama
in omniũ hominũ resonabat ore.

Expanded text:
Romanos appellat hic Apostolus, qui ex Judaeis gentibus credentes in partibus Italiae habitabant. Interpretantur autem Romani sublimes sive tonais misit, cunctis gentibus principabantur. Ideoque sublimiores erant omnibus populis, et intonabant praecepta publica et privata, eorumque fama in omnium hominum resonabat ore.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ fide̾ quã habet bonis oꝑibꝰ n exornat.
imirũ ñi reputabitꝰ inter filios abrahę:
neq accipiet hereditate̾ cȩlestẽ eũ illis.
Qua ꝓpt̾ l aborandũ ẽ om̃ibꝰ nobis. ut fide
quã habemꝰ execuciõe bonoꝵ oꝑiĩ studea¬
mꝰ decorare: ueri imitatores illius effecꝰti

Expanded text:
vero fidem quam habet, bonis operibus non exornat, nimirum non reputabitur inter filios Abrahae, neque accipiet haereditatem coelestem cum illis. Quapropter laborandum est omnibus nobis, ut fidem quam habemus exsecutione bonorum operum studeamus decorare, veri imitatores illius effecti
Abbreviated transcription (Latin):
ficus legalibꝰ ñ credentes se ꝑ passionẽ ⁊ ꝑ
posse saluari: & quãdiu nos uolunt ꝑsequi
qiã sumꝰ effecti liberi. ab hereditate ecclę
repellendi st̃. Non eñi erit heres filius an¬
cillȩ cũ filio libere: hoc ẽ filius peccati a
male ꝯeupisceneie. quę potest intelligi ꝑ
ancillã. ẜilius carnalis legis qͥ leg̾e carnali¬
t obseruare nitit᷑ nͣ erit heres in hęredi¬
tate patrie celestis cũ filiis liberis ͥ libe¬
ri efficiunt᷑ in baptismate. ñ solũ ab ori¬
ginalibꝰ peccatis. s etiã ab omni seruicio
legis. Itaq fr̃s ñ sumꝰ ancillȩ filii s libere.
tores seruos facit. s filii noue gr̃ę .&. filii¬

Expanded text:
dentes se per passionem Christi posse salvari, et quandiu nos volunt persequi qui jam sumus liberi effecti ab haereditate Ecclesiae repellendi sunt. Non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae. Hoc est, filius peccati et malae concupiscentiae, quae potest intelligi per ancillam, filius carnalis legis, qui legem carnaliter observare nititur, non erit haeres in haereditate patriae coelestis cum filiis liberis, qui liberi efficiuntur in baptismate, non solum ab originalibus peccatis, sed etiam ab omni servitio legis. Itaque, fratres, non sumus ancillae filii, sed liberae. tores ser
Abbreviated transcription (Latin):
ͥ ꝯsorcio filii liberi. eierbeatꝰ etiã apłs
doctꝰ id pedes gamalihelis legis doeł oris
tẽ poris penetrare poterat. intellexit Si
rilem facere :: ad dignitatẽ ñ posse subli¬
mari Sed qͥd dicit scxiptura: Eice ancillã.
x filiũ eiꝰ. Ouantũ luterã ꝑtinet: ob huiꝰ¬
modi causã quã diximiꝰ x̾cepit eam mater¬

Expanded text:
et consortio filii liberi ejici. Beatus etiam Apostotus, et consortio filii liberi ejici. Beatus etiam Apostotus, doctus ad pedes Gamalielis, legis doctoris, temporis penetrari poterat, intellexit, sirilem facere, ac dignitate privari, et se sublimari. Sed quid dicit Scriptura? Ejice ancillam et filium ejus. Quantum ad litteram pertinet, ob hujusmodi causam qua
Abbreviated transcription (Latin):
ysdas natũ de libera. ut ad seruitut᷑e illos
legis melment. De ludo pueroꝵ hisimdel &
ys.ilae uidei uaria dirert̃. Ouidã eñi dicunt
ꝙ uolebat qͦda genere ludi eũ ꝓuocare ud
saltũ. tenens ꝑtica in mami. uti optab at eĩ
ita debilitari ut iidignꝰ fieret honot: pri¬
mogeniti s. hereditate pat̾na. Quida aut̃e di¬
eunt q uolebat ei suadere qͥb̾dã curpicuduus
misceri. ꝓ qͦ notabilis .ẜ despec tui haberet¬
aprid patre s matre s ut diximꝰ indignꝰ¬
fieret honore pͥmogeniti z̾ciebat enĩ se nul
lomꝰ posse ꝑtingere adhereditat᷑ẽ paternã
& dignitate̾ pͥmogeniti ut pote qͥ ex ancil¬
laerat. licet pͥmogenitꝰ foret. nͥ illũ uitu¬
peribilẽ reddet. ita aut in corꝑe. aut in leui¬
tate m̃tis: ut patri & matri ꝓͦ nichilo duce¬
retꝰ Sed qͥcqͥd illud fuerit. plane apparet il¬
lũ ludũ ñ simplic̾o fuisse : ꝓqͦ mat̾ indig¬
nata p̾cepit parit᷑ matre̾ cũ filio adomo

Expanded text:
Isaac natum de libera, ut ad servitutem illos legis inclinent. De ludo puerorum Ismael et Isaac, Judaei varia disserunt. Quidam enim dicunt, quia volebat quodam genere ludi provocare ad saltum, tenens perticam in manu, ubi optabat eum ita debilitari, ut indignus fieret honore primogeniti et haereditate paterna. Quidam etiam dicunt, quia volebat ei suadere quibusdam turpitudinibus misceri, pro quo notabilis et despectui haberetur patri et matri, et ut diximt honore primogeniti. Sciebat enim se nullo modo posse pertingere ad haereditatem paternam et dignitatem primogeniti, utpote qui ex ancilla erat, licet primogenitus foret, nisi illum ita vituperabilem redderent aut in corpore, aut in levitate mentis, ut patri et matri pro nihilo duceretur. Sed quidquid illud fuerit, plane apparet, illum ludum non simplicem fuisse, pro quo mater indignata; praecepit pariter matrem cum filio, a domo
Abbreviated transcription (Latin):
nsolũ diuiciarũ est:s .&. altitudinis .s. dig¬
rntatis. Omnis nãq suiꝑbꝰ ido se ertollit ut
pͥcellat eos inmultitudine diuic i.arũi. Qũa
subaudis. cupiditate. siue quariciã qͥd̾a appe¬
tentes: id÷ ultra modũ st̃ qͣrentes. Apprehen¬
de uitã eterũa recte docendo .&. bene uiuen¬

Expanded text:
non solum divitiarum est, sed altitudinis et dignon solum divitiarum est, sed altitudinis et dignitatis. Omnis namque superbus ideo se extollit ut praecellat eos in multitudine divitiarum; quam, subaudis cupiditatem sive avaritiam, quidam appetentes, id est ultra modum quaerentes, errade vitam aeter
Abbreviated transcription (Latin):
Ae si diceret. U is scire o thimor hieę qͥd sit lu¬
erũ magnũ siue que st̃: Pie taẜ ia÷ fides .s
cognicio sc̃e trinitatis. est luerũ magnii
cũ susfie ieneia. qͥndo homo ñ desid̾at plus
habere quã necesse ẽ. ad eorꝑis necessitate
dunt intẽptaciones diuersas. qr die noc¬
Ruq cogitant qͦmꝰ possint ditari.i. inei¬
qunt etiã in laqueũ. id÷ in dãpnacionẽ
diaboli. Radix siue imciũ omniũ malor.
ẽ cupiditas id÷ amor pęcuniarũ &. hono¬
ris: quȩ & auaricia nominat᷑ qr omnia
mala de illa ꝓcedunt. Uideamꝰ q̃mͦ. Uerbi
graͣ Uolo adulteruũ ꝑpetrare. occido in¬
rũ mulieris .&. hoc eupiditas agit. Uolo
ab undare quuciis:. aufero equũ alicurꝰ &
ex polio alios s. in hoc eupiditas ẽ. Similit̃
de ceteris uiciis intelligendũ zͦ ed questio
e in hoc loco qͥre dicat apłs radix omniũ
radix peccati .s. suꝑbia iniciũ peceati
unui sine altero neqͥqu̾a sit. Auaricia & eñi

Expanded text:
s scire, o Timothee, quod sit lucrum magnum seu quaestus? Pietas, id est fides et cognitio sanctae Trinitatis est lucrum magnum cum sufficientia, quando homo non desiderat plus habere quam necesse est ad corporis necessitatem dunt in tentationes diversas, quia diu noctuque cogitant quomodo possint ditari, et incidunt etiam in laqueum, id est in damnationem diaboli. Radix sive initium omnium malorum est cupiditas, id est amor pecuniarum et honoris: quae et avaritia nominatur, quia omnia mala de illa procedunt. Videamus quomodo? verbi gratia: Volo adulterium perpetrare, occido virum mulieris, et hoc cupiditas agit; volo abundare divitiis, aufero equum alicujus, et exspolio alios, et in hoc cupiditas est; similiter de caeteris vitiis intelligendum est. Sed quaestio est in hoc loco: quare radix peccati, et superbia initium peccati. unum sine altero nequaquam sit. Avaritia etenim
Abbreviated transcription (Latin):
culta ẽ. qr ñ uidet᷑ nͥ in corde. Conscien¬
ciã bonã dieit spem bon̾a: ut ꝑbonao
na. Similit᷑ & mulieres oportet ẽẽ pudi¬
cis. Ouidã uoluer̾t infelligere dideonis¬
sas s ñ est illud. ut beatꝰ augustinꝰ dicit.
Scias qͦmͦ oportet te in domo deiꝯ uersa¬
ri. que ẽ eccła dei uiui: columpna&. fir¬
mamentũ ueritatis. Eccła columpna &

Expanded text:
culta est, quia non videtur nisi in corde. Conscienculta est, quia non videtur nisi in corde. Conscientiam bonam dicit spem bonam, ut per bonna. Similiter mulieres oportet esse pudicas. Quidam voluerunt hic intelligere diaconissas, sed non est illud, ut beatus Augustinus dicit. Scias quomodo oporteat te in domo Dei conversari, quae est ecclesia Dei vivi, columna et firmamentum veritatis. E
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ꝯuersũ id nouit᷑ ueniente adfi¬
dem. uł nouit̾ de serentẽ maliciã se¬
culat̾e. Non suꝑbia elatꝰ. ne in iudi¬
ciũ incidat diaboli: id÷ in dampnaci¬
onẽ. in quã diabolus incidit. ꝓpt̾ supb¬
ã & dicat. Indigebat eccła mea sapien¬
cia uł meo auxilio: ido me ad fidem
duxit .& suꝑ se cͣstituit. Oportet etiar
illũ & testimoniũ bonũ habere abhis
qͥ foris st̃: id÷ ab hereticis .x. paganis
qui ex tra eccłam st̃: debet habere bo¬
nũi testimoniir sie ut de beaio basilie
legimꝰ Similit̃ dia conos: subaudis. opor¬
tet ee̾ pudicos. Ouare tacuit de prb̃is:
Quia in or dinacione episcopali: cõpre¬
hendunt᷑ prbi. Qm̃is enĩ ep̃s prõ est.¬
crũ sect antes. Turpe luerũ ẽ. ꝑ usu¬
ras &. quasdã inuenciones. luera tẽpora¬
lia cumulare. Habentes myfteriũ fi¬
di: in c̃sciencia bona. Mysteriũ đr res
occulta. eł mysteriũ fidi appellat hic
ipsam fidẽ qua eredimꝰ in đm: quę oc¬

Expanded text:
nientem ad fidem, vel noviter deserentem militiam saecularem, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli, id est in damnationem, in quam diabolus incidit per superbiam, et dicat: Indigebat Ecclesia mea sapientia vel meo auxilio, ideo me ad fidem adduxit, et super se constituit. Oportet etiam illum et testimonium bonum habere ab his qui foris sunt, id est ab haereticis et paganis, qui extra Ecclesiam sunt debet habere bonum testimonium, sicut de beato Basilio legimus Similiter diaconos, subaudis oportet esse pudicos. Quare tacuit de praesbyteris? quia in ordine episcopali comprehenduntur praesbyteris. Omnis enim episcopuscrum sectantes, turpe lucrum est, per usuram et quasdam inventiones lucra temporalia cumulare. Habentes mysterium fidei in conscientia bona. Mysterium dicitur res occulta, et mysterium fidei appellat hic ipsam fidem qua credimus in Deum, quae oc
Abbreviated transcription (Latin):
Io nouĩi qͦdd̃a nom̃ adinuenert homousy¬
on. id÷ unius substancie: qͦd ui tota serie
diuinarũ seripturaril ante ñ est inuentũ
Iste tales nouitates uocũ ñ st̃ ꝯtrareligio¬
nẽ. s religiosę: qr adreligionẽ ꝑtinent.

Expanded text:
do novum quoddam nomen adinvenerunt homousion, id est unius substantiae: quod in tota serie divinarum Scripturarum ante non est inventum. Istae tales novitates vocum non sunt contra religionem, sed re
Abbreviated transcription (Latin):
lus habet immort alitat̾e̾: id÷ immutabilita¬
tẽ. Ingeli .ẜ. anime hominir immortales st̃
s cõparacione ommpotentis dei. euiꝰ iminu¬
t abil itas neq iniciũ neq fine̾ habet. isti imn¬
mortales ñ st̃: qr eoꝵ immortalitas ex tpr̃ę
cepit ecͥ. Uel ut amplius dicamꝰ: in hoc qͦd
nutari potuert᷑ .&. angeli &. qnimę. qͣsi im¬
mortales il fuer̃t. Ouando eñi ailgelus pec¬

Expanded text:
abilitatem. Angeli et animae hominum immortales sunt, sed comparatione omnipotentis Dei, cujus immutabilitas neque initium, neque finem habet, isti immortales non sunt quia eorum immortalitas ex tempore coepit esse. Vel ut amplius dicamus, in hoc quod mutari potuerunt angeli et animae, quasi immortales non fuerunt. Quando eni
Abbreviated transcription (Latin):
re inincerto dnnciarũ. Niuicię huł secħ in¬
certę st̃. qi transituie se. qͣm plerũq aniit¬
tit illas homo ante morie ex toto. aut in
ipsa morte. iđoq nemo debet spemsuã in
illas ponere. s in d̾o. sub audis. debet sꝑare:
qͥ prestat nobis ab unde omuia adfruendũ.
id÷ qͥ omnia bona nobis administrat. quę
possumꝰ ita disponere in pͣsenti. ut in futu¬
ro fruamͣ remunerieione eoꝵ: Precipe etiã.
illis bene agere: uidelicet ut bene agant.
Cõmunicare. id mortales se recogitare &.
socios eẽ aliis hominibꝰ in fragilit.ate.&. tͥe¬
sauritate sibi fundamtũ bonũ in futuro:¬

Expanded text:
re in incerto divitiarum. Divitiae hujus saeculi incertae sunt quia transitoriae sunt, quam plerumque amittet illas homo ante mortem, ex toto autem in ipsa morte. Ideoque nemo debet spem suam in illis ponere, sed in Deo, subaudis debet sperare, qui praestat nobis omnia abunde ad fruendum, id est qui omnia bona nobis administrat, quae possumus ita disponere in praesenti, ut in futuro fruamur remuneratione eorum. Praecipe etiam illis bene agere, videlicet ut bene agant, communicare, id est mortales se recogitare et socios esse aliis hominibus in fragilitate, et thesaurizare sibi fundamentum bonum in futur
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝯtinet. qͦd illi carnalit̾ obseruabant
.÷. dicit onim tpr̃e qͦ uixerit seruus. de¬
beret dño suo seruire. nͥ ab eo libertate
ꝓmeruerit Supbꝰ ẽ ille talis qͥ talit᷑ do
questiones & pugnas uerbor: qͦd unii ẽ
qr blaspheniat saerã scripturã. ꝑ mala
int̃pretacionẽ. Suspiciones male ad in¬
uicẽ: q unꝰ suspicat᷑ aliũ ii recte intel¬
ligere. Conflict ac iones hominũ men¬
te corruptoꝵ: qr confligendo inter se
de questionib. corrũpunt mentes ho
miinũ .u. illi tales. aueritate pͥuati sunt.
id÷ longe seꝑati st̃. Eristiui anciũ ques¬

Expanded text:
observabant, et dicit omni tempore quo vixerit servus, debere dominis suis servire, nisi ab eis libertatem promeruerit. Superbus est ille talis qui aliter doquaestiones et pugnas verborum, quod unum est. ur blasphemiaeinterpretationem; suspiciones malae ad invicem, quia unus suspicatur alium non recte intelligere conflictationes hominum mente corruptorum, quia confligendo inter se de quaestionibus, corrumpunt hominum mentes, et illi tales a veritate privati sunt, id est longe separati s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽfessionẽ quã confessus es cora multis testi¬
bꝰ apprehende uita ȩterna . T. imotheus qͥn¬
do baptizatꝰ ẽ. tante etatis erat. ut interro¬
gatꝰ utrũ crederet in dm ommipotentẽ ꝙ
qonͦi erederet. ipse ꝓprioore confiteret᷑ ie
credere Prxcipio tibi corã deo partę qͥ uius¬
sieat omiia subauidis. quȩ inuifieantꝰ .s. corã¬
rpo iħi. ꝗͥ testunoniũ iuddidit sub poncio pi¬
Ato. bonã eoifesionẽ. Quod fuit illud tes¬
cimoniũ. siue illa ẽsessis ꝗͦd unũ es I stud
Plato int̃rogante utrũ ipse eẽt rer iudeor:
ait. & udicis. E eee testimoniũ. Si milit᷑ qͥndo
dix. ego testimoniũ ꝑhibeo uernati. E quid

Expanded text:
nfessionem coram multis testibus. Apprehende vitam aeternam. Timotheus quando baptizatus est, tantae aetatis erat, ut interrogatus utrum crederet Deum omnipotentem, et quomodo crederet, ipse ore proprio confiteretur se credere. Praecipio tibi coram Deo Patre qui vivificat omnia, subaudis quae vivificantur, et cora qui testimonium reddidit sub Pontio Pilato, bonam confessionem. Quod fuit illud testimonium, sive illa confessio? quod unum est, istud Pilato interrogante, utrum ipse esset rex Judaeorum? ait: Tu dicis: Ecce testimonium. Similiter quando dixit: Ego testimonium perhib
Abbreviated transcription (Latin):
timotheũ declinare .E. deuita etiã oppo¬
siciones. id: questiones seie neię falsi no¬
minis: id÷ questiones iuidȩor. quas solent
opponere. que uident questiones eẽ sei¬
bi sciencia. declinare studeto. Quã scien¬

Expanded text:
Timotheum. Et devita etiam oppositiones, id est quaestiones scientiae falsi nominis, id est quaestiones Judaeorum, quas solent opponere, quae videntur quaestiones esse sciibi scientia
Abbreviated transcription (Latin):
lante cognouit beatꝰ paulus. timotheũ
dignũ episcopali honore. Semior̾e ne
cipe qͦndo increpant᷑ a uimioribꝰ. Sed
dicit heatus gregorius. qr licet apłs di¬
cat seniore̾ ne merępaueris. senior tam̃
stultꝰ. uehement᷑ est increpand̾ꝰ. Uidu¬
as honora. quę uere iudue st̃. id talem
quȩ qͥd raginta ainor ẽ. & fuit unius uir

Expanded text:
lante cognovit beatus Paulus Timotheum dignum esse episcopali honore. CAPUT V. Sencipere, quando increpantur a junioribus. Sed dicit beatus Gregorius, quia licet Apostolus dicat: Seniorem ne increpaveris, senior tamen stultus vehementer est increpandus, etc. Viduas honora, quae vere viduae sunt, id est talem quae sexaginta annorum est et fuit unius viri
Abbreviated transcription (Latin):
tor sit qͥ ordinat᷑. ñ est ep̃s particeps¬
peccatoꝵ eiꝰ. Noli adhuc aquã bibere.
s modico uino utere ꝓpt᷑ stomachũ
tuũ .. frequentes tuas infirmitates.
Solent lomines infirmari qͥ cũ uino
de ceteris rebꝰ cũ qͥbꝰ homo nutritꝰ ẽ.
i. que inusũ habuit. Sed qͥndo ab his
nimiũ abstinendo infirmaret᷑ ampli¬
in sisere. precepit ei apłs modico
uino uti: qm si uinũ eũ te̾perancia .a. sobrie¬
tate qͥs biberit. leuamen prestat᷑ corpori.
Sed qͥd est qͦd patre̾ publi dissenteria labo¬
rant̾e solo uerbo sanauit apłs .&. disc ipu¬
lũ suũ timotheũ ñ sanquit. nͥ tautũmͦ
medic mã ostendit qd̾amͦ ꝑ quã al iqͣntu
lii posset corpꝰ alleuari: Pat̾ publi qͥ infi¬
delis erat. necesse habebat sanari ꝑ mi¬
racłm: ut ꝑsanitatẽ corꝑis sibi prestat᷑a
pueniret ad sanitate̾ anime . T.imotheus
uͦ qͥ fidelis erat. ñ indigebat sanari ꝑ mi¬

Expanded text:
tor qui ordinattor qui ordinatcatorum ejus. Noli adhuc aquam bibere, sed modico vino utere propter stomachum tuum, et frequentes tuas infirmitates. Solent homines qui cum vino de caeteris rebus cum quibus homo nutritus est, et quae in usu habuit: si quando ab illis nimium abstinendo a vino infirmaretur ampliinsistere, praecipit ei Apostolus vino uti, quoniam si vinum cum temperantia et sobrietate quis biberit, levamen praestat corpori. Sed quid est quod patrem Publii dyssenteria laborantem solo verbo sanavit Apostolus, et discipulum suum Timotheum non sanavit, nisi tantummodo medicinam aliquid corpus allevare? Pater Publii quia infidelis erat, necesse habebat sanari per miraculum, ut per sanitatem corporis sibi praestitam perveniret ad sanitatem animae: Timotheus vero qui fidelis erat, non indigebat sanari per mi
Abbreviated transcription (Latin):
digni habeant᷑. Duplic̾e̾ honore̾ pͣcipit
exhiberi prb̃o: in salutac ionibꝰ uidelicet
ut humilient se illis subditi .&. in exhi¬
bendis donis sub sidiisq teporalibꝰ. Sine.
pre uidicio nichil facias. in aliã parte̾ de¬
clinando: id÷ niehil facias. nͥ pͥus tuo ni¬
dicio & discrecione examines &. discer¬
nas: utrũ faciendũ sit. nec ne. Manus ei¬
to nemini imposueris: donec ꝓbes uit᷑a
q doctrinã illius. ut possit popłm doce¬
re Sine his tribꝰ. nullus ordinandꝰ ep̃s
uersacione bona .&. doctrina sana. Neq
cõmunicaueris peccatis alienis. Peccatis¬
alienis cõmunicat ep̃s. id particeps ẽ
peccatoꝵ. alicuiꝰ qͦndo cognoseit aliquẽ
ueracit̾ crimmnosũ ee̾. uł audit malam
fama illius .&. ordinat illũ ep̃m uł pres¬
buerũ. Si uͦ ignorat peccatũ illius. nec
audit eiꝰ famã mała. neq uidet illũ ẽ¬
fessũ aut conuctũ testib licet pecca¬

Expanded text:
digni habeantur. Duplicem honorem praecipit digni habeantur. Duplicem honorem praecipit exhiberi praesbyteris, in salutationibus videlicet, ut humilient se illis subjecti, et exhibendis donis subsidiisque temporalibus. Sine praejudicio nihil facias in aliam partem declinando, id est nihil facias nisi prius tuo judicio et discretione examines, et discernas utrum faciendum sit nec ne. Manus cito nemini imposueris, donec praebes vitam que doctrinam illius ut possit populum docere. Sine his tribus nullus est ordinandus versatione bona, et doctrina sana. Neque communicaveris peccatis alienis. Peccatis communicat episcopus, id est particeps est peccatorum alicujus, quando cognoscit aliquem veraciter criminosum esse, vel audit malam famam illius, et ordinat illum episcopum vel presbyterum. Si vero ignorat peccata illius, nec audit illius malam famam, neque videt illum confessum aut convictum testibus, licet sit pecca
Abbreviated transcription (Latin):
apud dm: licet apud homines uideatur
inuereSi qͥs fidelis uł siqua uidua suor
filioꝵ &. maxime domesticoꝵ. qͥmi do¬
mo eiꝰ st̾. eura ñ habet. ut illos doceat
rectȩ inuere &. c̃uersari: fidẽ negauit
ꝑ mala oꝑa.& est infideli deterior: quia
melius ẽ uiam ueritatis ñ cognosçere:
quã postea deuare. Uidua eligat᷑. subau¬
dis ad sustentandũ de substaneia eccle
ñ minꝰ qͥdraginta annoꝵ: id sexagena
is .&. aliis fornicatoribꝰ atq adultimũ
inxꝑo uolunt nubere. id÷ aliquem xpi¬
anũ accipe dicentes. O uia ñ possũ me
c̃tinere: nubã alicũ xpiano fideli. Is
bentes dãpnacione̾:qr pͥma fide̾ & ꝓ¬
missionẽ quã deo ꝓmisert ꝑmanere
inuduitate irrita fecert. accipientes
postea maritũ. Uolo nullã occasionẽ
dare aduersario. ids uolo ut occasio¬
nẽ si dent diabolo: gra sine causa ma
lis mulier. habet uiduas filias. aut neꝑ¬
tas : sub ministret illis quȩ necessaria st̃.
Qui bene presunt prb̃i: duplicihonore

Expanded text:
tur vivere. Si quis fidelis vel si qua vidua suorum filiorum, et maxime domesticorum qui in domo ejus sunt, curam non habet, ut illos doceat recte vivere et conversari, fidem negavit per mala opera, et est infideli deterior; quia melius est viam veritatis non cognoscere quam postea deviare. Vidua eligatur, subaudis ad sustentandum de substantia Ecclesiae non minus sexaginta annorum, id est sexagenaris, et aliis et fornicatoribus, atque ad ultimum in Christo volunt nubere, id est aliquem Christianum accipere, dicentes: Quia non possum me continere, nubam alicui Christiano fideli. Istbentes damnationem, quia primam fidem et promissionem, quam Deo promiserunt permanere in viduitate, irritam fecerunt accipientes postea maritum. Volo nullam occasionem dare adversario, id est volo ut occasionem non dent diabolo gratia sive causa, mallis mulier habet viduas filias aut neptes subministret illis quae necessaria sunt. Qui bene praesunt praesbyteri, duplici honore
Abbreviated transcription (Latin):
hominis. e. sicut cauterio corrũpitur
cedunt. corrupta ẽ praua doctrina.
corrupta habentes mente. Prohiben¬
ciũ nubere id÷ nupcias celebtate ẜ
dicentes nupcias adiabolo ẽẽ inuentas:
hominibꝰ. crescite .& multiplicamiiii.
.i. ꝓpt̃ hoc relinquet homo patre &
mãtr̃e suđ̃ .a. adherebit urori suȩ.
nen. eeterosq ꝑuersos dogmatis docto¬
res. In eptas .aii. idest n aptas .&. ñ congru¬
as fiđi .&. amles fabulas deuita. Aniles fa¬
bulas appellat del iraħta. quȩ solent

Expanded text:
hominis; et sicut cauterio cutis et carcedunt corrupta est prava doctrina et Corruptam habentes mentem. Prohibentium nubere, id est nuptias celebrare, dicentes nuptias a diabolo esse invetas, et multiplicamini , et: Propter hoc relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae . nem, caeterosque perversi dogmatis doctores. Ineptas autem, id est non aptas et non congruas fidei, et aniles fabulas devita. Aniles fabulas appellat deliramenta, quae solent
Abbreviated transcription (Latin):
nat. adolesceneia &. iuuentꝰ ꝓ uno ac¬
cipiunt᷑ .eł. timotheus iuuenis erat:
qo dien. e alem te prebe. ut etatẽ tuam
nemo possit spnere. Es iuuenis etate
sis senex mente & moribꝰ. Noli neglige¬
re gram que inte est: que data ẽ cibi ꝙꝓ
phecia cũ imposicione manuũ prħi.¬

Expanded text:
entia et juventus pro uno accipiuntur. Et Timotheus juvenis jam erat, ideo dicit: Talem te praebe, ut aetatem tuam nemo possit spernere. Es juvenis aetate, sis senex mente et moribus. Noli negligere gratiam qui in te est, quae data est tibi per prophetiam cum impositione manuu
Abbreviated transcription (Latin):
opus bonĩi desid̾at. Opus. ñ dignitatẽ.
labore ñ honore. Ido debet aliqͥs epis¬
copatũ de fid̾are. iit aiiis doctriña uer¬
bi dei annunciet. & bonũ exemplui
ostendet: ut si necessitas fuerit. pͥmꝰ
uirtutibꝰ atq doctrina: ñ auro redimi¬
tis uestibꝰ aut cast orinis. Pudicũt idest
castũ ab omini imundicia. Hospitalẽ.
Laieiis aut quilibet eccłasticus si du¬
os aut tres pauꝑes hospicio collign.
nospitalitatis officiũ implet. Episco¬
pus uͦ. si om̃s ñ recipit: in hospitalis
reputat᷑ Non ꝑcussorẽ. ut ñ sit pugil
sic ut iudices huiꝰ secłi. Uel si peussus
fuerit: ñ reddat uiẽe. uel etiã suo pͣ
uo exemplo aut doctrina ꝑuersa: ñ
ꝑcuciat animos sub iectos. Non cupi¬
dũ Morbo cupiditatis: pene om̃s la¬
borant. Unius uxoris iir: id÷ anteꝗͣ
ordinet᷑ unã uxore habere debet. unt
ñ sit digamꝰ uł trigamꝰ: postea uͥ pe

Expanded text:
us non dignitatem, laborem non honorem; ideo debet aliquis episcopatum desiderare, ut aliis doctrinam verbi Dei annuntiet, ut bonum exemplum ostendat: et si necessitas fuerit, ut primus virtutibus, atque doctrina, non auro redimitis vestibus aut castoriis; pudicum, id est castum ab omni immunditia; hospitalem, laicus aut quilibet ecclesiasticus, si duos aut tres pauperes hospitio colligit, hospitalitatis officium implet: episcopus vero, si omnes non receperit, inhospitalis reputatur; percussorem, ut non sit pugil, sicut judices istius saeculi: vel si percussus fuerit, non reddat vicem, vel etiam pravo suo exemplo aut doctrina perversa, non percutiat animos subjectorum; non cupidum, morbo cupiditatis penes omnes laboret unius uxoris virum, id est antequam ordinetur unam uxorem debet habere, ut non sit
Abbreviated transcription (Latin):
lis quȩ fit in aliqͦ oꝑe: leuam̃ prestat
corꝑi. Alit̃. Corꝑalis exercitacio ẽ quȩ
fit in ieiumio. inuigiliis in abstinenci¬
a. in refrenacione corꝑis. attamen pa¬
rĩ ꝓdest illi qͥ habet unde pauꝑi ele¬
mosinã faciat .&. retinet illã. Pietas aũ¬

Expanded text:
e, levamen praestat corpori; aliter: corporalis exercitatio quae fit in jejunio, in vigiliis, id est abstinentia, in refrenatione corporis, parum prodest illi qui habet unde faciat eleemosynam pauperi, et retinet illam. Pietas au
Abbreviated transcription (Latin):
catoribꝰ ꝑ carne̾ .s miracłm pͣdicatũ est
gentibꝰ ab apłis. qͥndo ꝓfecti p̃dicauer̃t
ubiq Creditũ inmundo id÷ ab habi
tatoribꝰ mundi creditũ ẽ. qͦd ipse est
uerbũ dei assumptũ est ingła: pat̾ue
maiestatis. Ordo prȩposterꝰ ẽ Ipparu¬
it eni apłis. ac denide assumptꝰ est dd
dextera patris .&. sic postmodũ pradi¬

Expanded text:
dicatum est gentibus ab apostolis quando profecti praedicaverunt ubique, creditum est in mundo, id est ab habitatoribus mundi creditum est quod ipse esset Verbum Dei, assumptum est in gloria paternae majestatis. Ordo praeposterus est: apparuit enim apostolis, ac deinde assumptum est ad dextoram Patris, et sic postmodum pra
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. in qua qͦd equale ẽ patri inuisi¬
religionis .&. uere culture: ꝙr illi soli cõ¬
pecit religio sc̃a. & illũ ꝯuenit uenera¬
i Istud magnũ sacramentũ pietatis
nanifeste ẽ id÷ inanifestũ ẽ ineccła¬

Expanded text:
tatis in qua quod aequale est Patri invisireligionis et verae culturae, quia illi soli competit religio sancta, et illum convenit venerari. Istud magnum sacramentum pietatis manifeste est, id est manifestatum est in Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Corda regens. uires tribuens pecata remntens.
Mitis subiectis. in plac idꝰ tumidis.
Ut nec pena malũ quenꝗ̃ nec gła uistĩ.
Suscipiat nsi cũ laude &. honore dei.
Discute qͥd timeas. qͥdue sit id qͦs amas
Nãc uncti hoe gemino nascunt᷑ fomite motꝰ.
Respondentq suis germina pͥne ipus
Et qͦd qͥsq bonũ sibi tprͣe duxit in isto.
Hoc sũmi regis iudicio capiet.
Non trahit ad ueter̃e carnis origo homin̾e.
eulta qͥd̾e in nr̃os mundꝰ bona ꝓereat usus.
Et pleno tellus seruit opima sinu.
S ed tͣre hospitibꝰ cȩli suꝑ astra uocatis.
Uirtutis palma ẽ. sꝑnere blanda soli
Ipsa ꝑegrinis nec uia sit laqueus
Nã declinantes. ꝓ sũmis ferre laborẽ.
Terrenarũ auidos infima suscipient.

Expanded text:
Corda regens, vires tribuens, peccata remittens, Mitis subjectis, implacidus tumidis. Ut nec poena malum quemquam, nec gloria justum Suscipiat, nisi cum laude et honore Dei. Discute quid timeas, quidve sit id quod amas. Nam cuncti hoc gemino nascuntur fomite motus, Respondentque suis germina principiis. Et quod quisque bonum sibi tempore duxit in isto, Hoc summi Regis judicio capiet. Non trahat ad veterem carnis origo hominem. 649 Multa quidem in nostros mundus bona procreat usus, Et pleno tellus servit opima sinu. Sed terrae hospitibus, coeli super astra vocatis, Virtutis palma est spernere blanda soli; Ipsa peregrinis ne via sit laqueus. Nam declinantes pro summis ferre laborem, Terrenorum avidos infima suscipient.
Abbreviated transcription (Latin):
U̾na fides gͥ. spes una ẽ : atq amor unus.
Quo fiat iustꝰ. sicq beatꝰ homo.
Nãbona que ptaiuis nature er dote siꝑ sunt.
Augent peccati pondera. ñ minuunt.
apud que̾ ñ est iniqͥtas. Punit eñi etiã isto modo.
Nec id̾o in iuste qͦd occulte. Ceterũ miquus puniri
se ignorat. nͥ cũ manifesto supplicio senserit: no¬
lens qͥntũ malũ sit qͦd ꝑpetrauit uolens.
Cũdat᷑ in iustopeccandi optata potestas.
Ut malamens prauȩ qͦd cupit efficiat.
Ira ẽ magna dei. qua multos sic qͦq punit.
Ut qͥbꝰ exultant criminibꝰ ꝑeant.
Crescit eñĩ occulte eũ longo pęna reatu
Ausibꝰ inlicitis. si nichil obstiterit.
Et magis erranti ne parcant flagra timendũ est.
Quã ne ñ fiant qͦd uoluisse nocet.

Expanded text:
Una fides igitur, spes una est, atque amor unus, Quo fiat justus, sitque beatus homo. Nam bona, quae pravis naturae ex dote supersunt, Augent peccati pondera, non minuunt.apud quem non est iniquitas. Punit enim etiam isto modo, nec ideo injuste quia occulte. Caeterum iniquus puniri se ignorat, nisi cum manifesto supplicio senserit nolens, quantum mali sit, quod perpetravit volens. Cum datur injusto peccandi optata potestas, Ut mala mens prave quod cupit efficiat, Ira Dei magna est, qua multos sic quoque punit, Ut quibus exsultant criminibus pereant. Crescit enim occulte cum longo poena reatu, Ausibus illicitis si nihil obstiterit. Et magis erranti ne parcant flagra timendum est, Quam ne non fiat quod voluisse nocet.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥiussit dare. Elemosina enĩ quę pauꝑi
largit᷑ in terra: a deo recipit᷑ in cȩlo &. no¬
li attendere: qͦd tͥ hoc sit redditurꝰ qͦd acce¬
pit.T̃ u em̃i tȩrii dedisti: ille celũ reddet.
Temporalia dedisti: et̾na mercaberis.
Obedite pͣpositis ur̃is &. sub iacete eis. Obe¬
diendũ ẽ omnimꝰ pͣlatis & pͣdicatoribꝰ. in¬
Intũ doctrina &. mores illor: scẽ .&. piȩ
ex istunt .Si dũ auia rectitudinis deuia¬
uerint sic ut seribe & pharisei ñ faciant
qualia igunt: si forte infide ꝯtrarii exti¬
terint. Nã si infide ꝯtrarii exciterint.
ñ solũ uitandi st̃.s etiã fugiendi. At si
bene docuerint. discrepauerint aũ mo¬
ribꝰ audi xꝑm dicente̾ de talibꝰ. inꝑso¬
na scribarũ . phariscor Suꝑ cathedra
moysi. sedert̃ scribe &. pharisei. O mnia
gͦ quecũq dixerint uobis seru. ite &i fa

Expanded text:
qui jussit dare. Eleemosyna enim quae pauperi largitur in terra, a Deo recipitur in coelo. Et noli attendere quod hoc tibi sit redditurus quod accepite tu enim terram dedisti, ille coelum reddet, temporalia dedisti, aeterna mercaberis. Obedite praepositis vestris et subjacete eis. Obediendum est omnibus praelatis et praedicatoribus, inquantum doctrina et mores illorum sancte et pie existunt. Si autem a via rectitudinis deviaverint, sicut Scribae et Pharisaei, non faciamus qualia dicunt, nisi forte in fide contrarii exstiterint. Nam si in fide contrarii exstiterint, non solum vitandi sunt, sed etiam fugiendi. At si bene docuerint, discrepaverint autem moribus, audi Christum dicentem de talibus in persona scribarum et Pharisaeorum: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, ser
Abbreviated transcription (Latin):
deat. dccedendo eni addm. ⁊ illuminat᷑ igno¬
rancid: &. corroborat᷑ infirmitas. Data sibi as
intelligencia qua uideat: & caritate qua seruiat.
Seire d̾m cupiens gaudere ⁊ iuuere quęrit.
Si uerũ & sũmu noritamare d̾m.
Cui tribuat qͥcqͥd recte sapit. optat agitq
Et sine qͦ carnis gła puluis erit
Nongͦ in qͦquã sua munera deserit auctor:
Perq suũ dñs se manifestat opus.
Inq illis habitat diues penetralibꝰ hospes.
Que gaudent hoc se cõpta qͦd ipse dedit.

Expanded text:
gaudeat. Accedendo enim ad Deum, illuminatur ignogaudeat. Accedendo enim ad Deum, illuminatur ignorantia et corroboratur infirmitas, data sibi et intelligentia qua videat, et charitate qua serviat. Scire Deum cupiens, gaudere et vivere quaerit, Si verum et summum norit amare Deum. Cui tribuat quidquid recte sapit, optat, agitque, Et sine quo carnis gloria pulvis erit. Non ergo in quoquam sua munera deserit auctor, Perque suum Dominus se manifestat opus. Inque illis habitat dives penetralibus hospes, Quae gaudent hoc se comta quod ipse dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
pioꝵ atq scõr: cũ cȩtere uirtutes & bonis
& inalis possint ee̾ cõmunes.
Murima scor bona st̾ cõmunia multis.
ẜtqͥdd̃a recti constant in ee̾ malis.
Sed pia pars sũ me tendens uirtutis ad arcẽ.
Onme oꝑũ meritũ transit amore dei
Quo pͥariter quẽ cũq hominũ sic diligit ut se.
Hocoptans aliis qͦdcupit ipse sibi.
Unde istis geminis uirtutũ qͥcaret alis.
Celor ad regnũ ñ habet unde uolet.
octrina apłicatune
salubris atq uitalis ẽ. ut ꝓcapacitate utenei
in eaunde alant᷑ & unde sacient᷑.
Erueret dsut tetracaligine mundũ.
Doctrine accendit lumen apłice.
Que nullis animis. nullis ñ ꝯgrine annis.
Lacte rigans paruos. pane cibans ualidos.
Non tẽpꝰ. ñ sexus. huic ñ causa resistit.
Om̃s curat. alit. iustificat. uegetat.
Sunite quę magne apposuit sapieneia m̃sȩ.
Et uariis discite pasei delicis.
Quarũ pars totũ ẽ epulũ quo qͥsq iuuat᷑.
Indecapit uit̾a. quã parit una fides.

Expanded text:
 atque sanctorum, cum caeterae virtutes et bonis et malis possint esse communes. Plurima sanctorum bona sunt communia multis, Et quiddam recti constat inesse malis, Sed pia pars summae tendens virtutis ad arcem, Omne operum meritum vincit amore Dei. Quo pariter quemcumque hominum sic diligit, ut se: Hoc optans aliis quod cupit ipse sibi. Unde istis geminis virtutum qui caret alis, Coelorum ad regnum non habet unde volet.octrina apostolica tam salubris tamque vitalis est, ut pro capacitate utentiuin ea et unde alantur, et unde satientur. Exueret Deus ut tetra caligine mundum, Doctrinae accendit lumen apostolicae: Quae nullis animis, nullis non congruit annis, Lacte rigans parvos, pane cibans validos. Non tempus, non sexus huic, non causa resistit, Omnes curat, alit, justificat, vegetat. Sumite quae magnae apposuit Sapientia mensae, Et variis pasci discite deliciis. Quarum pars totum est epulum, et quo quisque juvatur, Inde ca
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͦdeuncta suꝑ semꝑ idem dsest.
repcionis nec ulla ipsiuis oꝑa miscđia uacant.
qͥndo homini & indulgeneia consulit ⁊ flagell
ulta diu sũmi differt paciencia regis.
Suspendens eqͥpondera uidie .ii.
Et dũ plectendis parcit clemcia factis.
Dat spaciũ qͦ se crimine purget homo.
Deniq cõmittunt homines male crimina semꝑ
Dat spaciũ ut ꝑeant crimina nͣ homines
Uerbere ñ nunꝗͣ castigans corda pat̾no.
Ne cito ꝯsumant seua flagella reos.
Sic pietate dei terrar̾ ñ uacat orbis.
& nichil ẽ qͦd nos nͣ trabat adueniam.
Cũ rex saluandis ipsa qͦq ꝯsulit ira.
Et curat medicꝰ. uulnera uulneribꝰ.¬

Expanded text:
Et quod cuncta super, semper idem Deus est. Et quod cuncta super, semper idem Deus est. latio correctionis. Nec ulla ipsius opera misericordia vacant, quando homini et indulgentia consulit, et flagello. 619 Multa diu summi differt patientia Regis, Suspendens aequi pondera judicii. Et dum plectendis parcit clementia factis Dat spatium, quo se crimine purget homo, Denique committunt homines mala crimina semper, Dat spatium, ut pereant crimina, non homines. Verbere nonnumquam castigans corde paterno, Ne cito consumant saeva flagella reos. Sic pietate Dei terrarum non vacat orbis, Et nihil est quod nos non trahat ad veniam: Cum Rex salvandis ipsa quoque consulit ira, Ut curat medicus vulnera vulnerib
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ eẽ ꝑfectũ ẽ ꝙ naturainicio carens. in crem̃to
ñ indigens: sicut nullũ fine. ita nullã recipit
mut abil itate. Ereature etiã ille qͥbꝰ ds et̾nitatẽ
dedit uł daturꝰ ẽ: ñ penitꝰ om̃is finis aliene st̃ q
ñ st̃ extra comutacion̾ẽ dũ illis finis ẽ. s. tepora¬
lis institucio & localis mocio &. ipsa inaug¬
mentũ sui facta ẽ cõmutacio.
ternꝰ uere solus di omni creator
.Uita inse uiuens. ꝑ manet ẽẽ qͦd est.
Hoc pat᷑. hoc uerbũ patris. hoc & sꝑs almus.
Quor naturdẽ una. cadeq simul
Nonceptũ autauctũ ñ hic mutabile qͥcqua est.
Quod subeat leges tpris aut numeri
Clirtꝰ p̃teritis p̾or ulteriorq futuris
Nil recipit uariũ. mnl habet occiduũ.
Nã rerũquas ut uoluit sapiencia fecit.
¶ultis uita qͥdẽ est prestita ꝑpetua.
Sed qͦdcũq potest ie se amplius aut minꝰ eẽ.
Quodã fine ipsis qͦue fuerat morit᷑
Iic nichil ȩternũ qͦd cõmutabile factũ est.

Expanded text:
etuum est: quia natura initio carens, incremento non indigens, sicut nullum finem, ita nullam recipit mutabilitatem. Creaturae autem illae, quibus Deus aeternitatem dedit, vel daturus est, non penitus omnis finis alienae sunt; quia non sunt extra commutationem, dum finis illis est et temporalis institutio, et localis motio, et ipsa in augmentum sui facta mutatio.Aeternus vere est solus Deus omnicreator, Vita in se vivens permanet esse quod est. Hoc Pater, hoc Verbum Patris, hoc est Spiritus almus, Quorum natura est una, eademque simul. Non coeptum, aut auctum, non hic mutabile quidquam est, Quod subeat leges temporis, aut numeri. Virtus, praeteritis prior ulteriorque futuris, Nil recipit varium, nil habet occiduum. Nam rerum, quas ut voluit sapientia fecit, Multis vita quidem est praestita perpetua. Sed quodcumque potest sese amplius aut minus esse Quodam fine ipsi quod fuerat moritur. Sic nihil aeternum quod commutabile factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
inferat eterna ule ione.
ũ dĩ ererta peccantes uerberat ira.
Vit norint homines qͥd mereant᷑ agit.
Nã dũ mortalis ꝑ agunt᷑ tẽpora carnis.
Auriliũ miseris ipsa flagello fert.
Et ut uindictabreuis. sic noxia crimina finit.
Ne sine fine habeat debita pęna reos.
cum id̾e sonꝰ ẽ oris & cordis. Bene aũ loqͥ .&. ma¬
Ile uiuere: nichil aliud ẽ quã se sua uoce dapͥ nare.
Laus uera in dñm dȩpinit᷑ ore pͣcantis.
Si quȩ uoce fliunt intima cordis habent.
Non. ꝓdest cuiqu̾a solis bona dicere uerbis.
Nipiamens habeat qͦ uoð bene lingua sonat.
Nlã fari recte miserũ est & uiuere prauȩ
Damnat uota malũ regula iusticiȩ¬

Expanded text:
inferat ultionem. Cum Deus exserta peccantes verberat ira, Ut norint homines quid mereantur agit. Nam dum mortalis peraguntur tempora carnis, Auxilium miseris ipsa flagella ferunt. Et vindicta brevis sic noxia crimina finit: Ne sine fine habeat debita poena reos. cum idem sonus est et oris, et cordis. Bene autem loqui, et male vivere, nihil est aliud quam sua se voce damnare. Laus vera in Dominum depromitur ore precantis, Si quae voce fluunt, intima cordis habent. Non prodest cuiquam solis bona dicere verbis, Ni pia mens habeat, quod bene lingua sonat. Nam fari recte, miserum est, et vivere prave. Damnat nota malum regula justiti
Abbreviated transcription (Latin):
le conubiũ. neq thorꝰ immacłatꝰ. For nica¬
tores eñi & aquiteros. uidicabit ds ẜornica¬
riẽ qͥcilq m pollui libidinẽq ex pleri. Io¬
ulterare ũ ẽ alterius thoꝵ. uiolare. Unde
adulter qͥsi alterius thor uolans. Sed iĩ¬

Expanded text:
nubium, neque thorus immaculatus, fornicatores enim et adulteros judicavit Deus. Fornicari est quoquo modo pollui, libidinemque explere, adulterare vero est alterius thorum violare. Unde adulter, quasi alterius thorum violans, sed
Abbreviated transcription (Latin):
a uidȩis. qͥ ñ diligeret gentẽ suã sicut
gentiles: iđoq blande ac deprecato¬
rie alloquitur illos ostendens se bo¬
nã uol untat̾e habere in omnibꝰ. Hoc
est: & in iudȩis. & ingentibꝰ. Confidimꝰ¬
in qt ego &̾ socii mei. boña uoluntatẽ
nos habere in omnibꝰ hominibꝰ. bene
uolentes conuersaritam ideos quam
ge ntiles. Nolite alias accusaciones aut
de tractiones ꝓferre: qmͣ conscie ne ia
nr̃a in nullo nos rep̾hendit. neq dap¬
nat. qͦͥd bonã uoluntat̾e ñ habemꝰ erga
uos. Amplius aũ de precor uos hoc face

Expanded text:
a Judaeis, quod non diligeret gentem suam sicuti gentiles, ideoque blande ac deprecatorie alloquitur illos, ostendens se bonam voluntatem habere in omnibus, hoc est, et in Judaeis, et in gentibus. Confidiminquit, ego ac socii mei, bonam voluntatem nos habere in omnibus hominibus, bene volentes conversari tam Judaeos quam gentiles. Nolite aliquas accusationes aut detrectationes proferre, quoniam conscientia nostra in nullo nos reprehendit, neque damnat quod bonam voluntatem non habeamus erga vos. Amplius autem deprecor vos hoc fac
Abbreviated transcription (Latin):
pͣlatis q p̃positis obȩdiend ũ est nͥ forte
aueritate fidi aberrauerint: Pcipue
tam̃ illis qͥ ꝑ uigilant. hoc ẽ sine int̃mis¬
sione uigilant in pͣdicac iõe. in bono ex¬
emplo q ciua erterioꝵ sollicitu dinii
cxistentes. qualit̃ ꝓ eis racionẽ reddant
Ido subditi debemꝰ ee̾ prelatis nr̃is qͥ sol¬
liciti sunt de nobis. ut pote ꝓ nobis racio¬
nẽ readdituri. ut cũ gaudio hoc faciant.

Expanded text:
latis et praepositis obediendum est, nisi forte a veritate fidei aberraverint: praecipue tamen illis qui pervigilant, hoc est si sine intermissione vigilant in praedicatione, in bono exemplo, et cura exteriorum solliciti existentes, qualiter pro eis rationem reddant. Ideo subditi debemus esse praelatis nostris, qui solliciti sunt de nobis, utpote pro nobis rationem reddituri, ut cum gaudio hoc faciant,
Abbreviated transcription (Latin):
Inqͦe ũq hominũ quȩ tua noscis ama.
Sic tam̃ ut prauos uitet ꝯeordia mores.
Nullaq sint pacis federa eũ uicus.
Nãq qͦd artificis sũmi fecit manꝰ. unũ est.
Queq auctore bono condita st̃. bona sunt
Diuinũ in nullo figmentũ despiciat᷑ Solamalis

Expanded text:
In quocumque hominum quae tua noscis ama. Sic tamen, ut pravos vitet concordia mores, Nullaque sint pacis foedera cum vitiis. Namque quod artificis summi fecit manus, unum est: Quaeque auctore bono condita sunt, bona sunt. Divinum in nullo figmentum despiciatur, Sola
Abbreviated transcription (Latin):
tur bac ione animifiat: qmͣ plerũq mala eͣ¬
uersacio &. mnobedie neia subiectoꝵ. ad ama¬
ritudine̾. ꝓuocant ammos pͣlatoꝵ: adeo ut
segniores atq tristiores rirca ꝓfectũ illoꝵ.
existant. S̾ iue obędire debemꝰ illis. ut indie
iudicii cũ gaudio. ꝓ nobis racionẽ reddant.
securi de pͣmio. & ñ gementes. anxii de
nr̃a dãpnaciõe. Hoc enĩ ñ expedit nobis.
subaudis. ut illi gemendo eurã nr̃i agant
uł ꝓ nobis racionẽ cũ tristicia reddant. Ora¬
biȩ inflati dedignant᷑ de p̾cari suos sub¬
iectos. quatinꝰ. ꝓ eis oracionẽ fundant.
Si gͦ ille qͥ ad hoc adño uocatꝰ ẽ. ut doctor
& magister omniũ genciũ fieret. ñ est
dedignatꝰ petere. quatinꝰ ꝓ illo subiee¬
⁊i eius qͦs dño adqͥsierat orarent: quanto
magis indigent pleni inuidia. rapina.

Expanded text:
m plerumque mala conversatio et inobedientia subjectorum ad amaritudinem provocant animos praelatorum, adeo ut segniores atque tristiores circa profectum illorum existant: sive obedire debemus illis, ut in die judicii cum gaudio pro nobis rationem reddant securi de praemio, et non gementes anxii de nostra damnatione. Hoc enim non expedit vobis, subaudis ut illi gemendo curam vestri agant, vel pro vobis rationem cum tristitia reddant. Orao superbiae inflati dedignantur deprecari suos subjectos, quatenus pro eis orationes fundant. Si ergo ille qui ad hoc a Deo vocatus est, ut doctor et magister omnium gentium fieret, non est dedignatus petere, quatenus pro illo subjecti ejus, quos Domino acquisierat, orarent, quanto magis indigent pleni invidia, rapina,