comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dõ que est ecclosia columnaonĩ & firmamentũ dictaẽ
ueritatis eamungxit quimxp̃in fidei in pauperos mise¬
ricordiae fundit ungentũ : Nunc consideremus qualis uir
tustusesse debeat sunuidia fuerit ex orta. primumito
declin&eã meliusestonĩ sinolite abire . quã desidere cũ
iurgio Doinde uttalia possideat que secũ auferro possit
ut in nullotoner ab aduersaro possit ob noxius sed di¬
cat. Cognosce siquid tuũ ẽ apud mȩ & que siuit laban

Expanded text:
cta est ueritatis. eam unguit qui in Christum fidei, in pauperes misericordiae fundit unguentum. nunc consideremus qualis uir iustus esse debeat, si inuidia fuerit exorta. primum ut declinet eam; melius est enim sine lite abire quam desidere cum iurgio. deinde ut talia possideat, quae secum auferre possit, ut in nullo teneri ab aduersario possit obnoxius, sed dicat: cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
munerationem sua quisoꝗͥt᷑ ilm̃ & in suo affectupremium
&gratiam sidura sustineat. Beatus tamonesł suis morib
boatus ipsis periculis sicui dñsdofinuitdicons. Beatiꝗͥ
ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpi iustitia. Mster gobeatauita in ho¬
minib sed inhisscilic& inquib fuorit ꝑfecta uita. ꝑfec¬
ta autẽ uita non sonsibilis ista. sedillarationabi lis scđm
tractationẽ rationis & mentis uiuacitatem. In quonon õ
portiohominis sed ꝑfectio quȩ nontam in conditione ẽ
hominis quã inoporatione. & eni beatũ facit. Huic igitur
uiro quid ẽ bonum nisi ipsesibi quodhab& & ad ostei hoc
bonii. &caus aei eritfuturorũ bonorũ. De hocbonodix̃
salomon. Bibe aquia deuis uasis et deputo orũ tuorũ
fontibus suꝑfluant tibia que dȩfonte. Intuas iutem platoas

Expanded text:
munerationem suam qui sequitur Iesum et in suo affectu praemium munerationem suam qui sequitur Iesum et in suo affectu praemium . etiamsi dura sustineat, beatus tamen est suis moribus, beatus ipsis periculis, sicut dominus definiuit dicens: beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam. Est ergo beata uita in hominibus, sed in his scilicet, in quibus fuerit perfecta uita. perfecta autem uita non sensibilis ista, sed illa rationabilis secundum tractationem rationis et mentis uiuacitatem. in quo non est portio hominis, sed perfectio, quae non tam in condicione est hominis quam in operatione; haec enim beatum facit. huic igitur uiro quid est bonum nisi ipse sibi? quod habet, et adest ei hoc bonum et causa ei erit futurorum bonorum. de hoc bono dixit Solomon: bibe aquam de tuis uasis et de puteorum tuorum fontibus. superfluant tibi aquae de tuo fonte, in tuas autem plateas
Abbreviated transcription (Latin):
emimfrangitur sapiens doloribus corporis noc uoxatur in comino¬
dis s&r&iam inerumnis beatus man&. Nequo enĩ aduersacorpo¬
ris uitaebeatae munus inminuunt: nequedoeius aliquꝰsuauit. are
delibant quianon indelo ctationo corporis uit aebeatitudo est
s ed inconscientia pura. ab omnilabo peccati & ino iusmente qui
cognoscit quia quod bonũest hocdolectat. &iamsi asporũsit.
quod autẽ indocoru. &iamsisuaue non mulcoat. Ergo causa
beneuiuendi nondo lectatiocor poralis sed mentis prudentiaest:
Non enĩ caro que subiectaest passioni sedmons que iudicat quia
nih il molius delectat. quã consiliorũ honostas &operumpulchri¬
tudo: Eaigitur boatagintor pros est uitas. molior estenĩ pru¬
dentia ł ratio arbitrapassionis quapassio prostantius quo qđ iu¬
dicat. qua quod iuditio subiec cumest. Nequo enifieri potost
utrationo sit molius quod est in rationabilo. hab& ergo insere¬

Expanded text:
enim frangitur sapiens doloribus corporis nec uexatur incommoenim frangitur sapiens doloribus corporis nec uexatur incommodis, sed etiam in aerumnis beatus manet. neque enim aduersa corporis uitae beatae munus inminuunt neque de eius aliquid suauitate delibant, quia non in delectatione corporis uitae beatitudo est, sed in conscientia pura ab omni labe peccati et in eius mente qui cognoscit quia quod bonum est hoc delectat, etiamsi asperum sit, quod autem indecorum, etiamsi suaue, non mulcet. ergo causa bene uiuendi non delectatio corporalis, sed mentis prudentia est. non enim caro, quae subiecta est passioni, sed mens, quae iudicat, quia nihil melius delectat quam consiliorum honestas et operum pulchritudo; ea igitur beatae interpres est uitae. melior est enim prudentia uel ratio arbitra passionis quam passio praestantiusque quod iudicat quam quod iudicio subiectum est. neque enim fieri potest, ut ratione sit melius quod est inrationabile. habet ergo in se re
Abbreviated transcription (Latin):
seobtulit cuiusuitam sua mortis merco eẽ cognoscrt: Nonne dices
que utilitas in sanguinemeo: sidam no quomipse saluaui. De indo
consideras iudicem non consideras aduocatum. potest iste soueri¬
orem ferre sententiam quiinterpollaro nondesinit. ut patorno
reconciliationis in nos conferatur gratia: sed& siiimmineront
grauia. nequaquã nos axp̃o seperaredoberent: Curnos
pillo non &iamdura &a corba toloromus quiꝑ nobis tam
indigna suscopit  idooq: deb& innobis ẽẽ caritas ut nullis
poriculis rouocemur axp̃o: scriptũ est enĩ: Aqua multa ex¬
dudero non poterit caritatem. & flumina non condudent
eam: Quia torrentem transitanima diligentis. nullatẽ¬
postas nullum ꝓ fundũ periculum nullusterror mortis
uuitpenouim caritatis in minuit. In his em̃ ꝓbamur. in his
bea tauitaost &iam simultis poriculis inundeur: Non

Expanded text:
se obtulit, cuius uitam suae mortis mercedem esse cognoscit ? nonne dicet: se obtulit, cuius uitam suae mortis mercedem esse cognoscit ? nonne dicet: quae utilitas in sanguine meo, si damno quem ipse saluaui? deinde consideras iudicem, non consideras aduocatum. potest iste seueriorem ferre sententiam, qui interpellare non desinit, ut paternae reconciliationis in nos conferatur gratia? Sed etsi qua inminerent grauia, nequaquam nos a Christo separare deberent. cur nos pro illo non etiam dura et acerba toleremus, qui pro nobis tam indigna suscepit? ideoque debet in nobis esse caritas, ut nullis periculis reuocemur a Christo. scriptum est enim: aqua multa excludere non poterit caritatem et flumina non concludent eam, quia torrentem transit anima diligentis. nulla tempestas, nullum profundum periculum, nullus terror mortis aut poenae uim caritatis inminuit; in his enim probamur, in his a uita est, etiamsi multis periculis inundetur. non
Abbreviated transcription (Latin):
illum alitostender & qđ ita om̃s diligat utdilectissimũ sibi filiũ
ꝓsingulis trador& : ꝓquibrigitur qđ suꝑomã est dedit po¬
test fieri utmillo uniuer sadon auorio: Nihilonĩ excepit
quiomniumexcossitauctorem: Nihi lestigitur quo dnegari nobis pos¬
seuere amur : Nihilest inquo domunificontiao diuinao difsidore ꝑ¬
seuerantia deboamus: Cuius fuit tantum diuturna &iugis uber¬
tas ut primo predestinar&. doinde uocar&  hos &clarificar&¬
ꝓsocutus est : imtertot beneficiadĩ nummo tuendosunt Alique
accusatoris insidiao : sod quis audeat accus aro quoselo ctos
diuino cornit iuditio num ds̃ pater ipsogecontulit. potost sua
dona roscindera: & quos adoptione suscopit eos apaterni af¬
foctus gratia relegare: sed m&us est neidox souiorsit:
Considera quem bibe as iudicom: Nempo xp̃o dedit pator omne
iuditium. poterit ergo teille damnaro que mrodomit a mortȩ ꝓquo

Expanded text:
illum, ut ostenderet quod ita omnes diligat, ut dilectissimum sibi filium illum, ut ostenderet quod ita omnes diligat, ut dilectissimum sibi filium pro singulis traderet. pro quibus igitur quod super omnia est dedit, potest fieri ut non in illo uniuersa donauerit? nihil enim excepit qui omnium cessit auctorem. nihil est igitur quod negari nobis posse uereamur, nihil est in quo de munificentiae diuinae diffidere perseuerantia debeamus, cuius fuit tam diuturna et iugis ubertas, ut primo praedestinaret, deinde uocaret et quos uocarprosecutus est? inter tot beneficia dei num metuendae sunt aliquae accusatoris insidiae ? sed quis audeat accusare quos electos diuino cernit iudicio? num deus pater ipse qui contulit potest sua dona rescindere et quos adoptione suscepit eos a paterni affectus gratia relegare? sed metus est ne iudex seuerior sit: considera quem habeas iudicem. nempe Christo dedit pater omne iudicium. poterit ergo te ille damnare, quem redemit a morte, pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ totius corporis nr̃i expoctatur redemptio: seduereris dubios
uitae anfractus & aduorsarii insichas cũ habe as ausi liũdni ha¬
beas tantum eius dignationẽ in filioꝓprio ꝓto non pe ꝑcerit. pul¬
chrouero usaest scriptura utdi patris ergatopium ꝓpositũ decla¬
rar& qui morti oltulitfilium & filius mortis a corbitatom sen¬
tiro non potuit : quod in patre fuit nihil sibiro liquid. totũpto obtu¬
lii qđ in plenitudinodiuinitatis nihilipso amisit &terede niit
Considora affoctum patriũ qđ pi&atis est quasimorituri fili
suscopit poriculum. quasi orbitatis haustidolorem neibipe¬
rir& fructus redemptionis. Tantum fuitdño studiũ tuaesa¬
lutis u ꝓpemodũ de suo periclitarelur. dum telucrar&ur
Illo ꝓpĩte dispendia nr̃a suscepit utiediuinis inseror & colostib
consecrar& : Mire &iam addidit ꝓ nob omnib: tradidit

Expanded text:
dum totius corporis nostri expectatur redemptio. Sed uereris dubios dum totius corporis nostri expectatur redemptio. Sed uereris dubios uitae anfractus et aduersarii insidias, cum habeas auxilium dei, habeas tantam eius dignationem, ut filio proprio pro-te non pepercerit? pulchro uerbo usa est scriptura, ut dei patris erga te pium propositum declararet, qui morti obtulit filium. et filius mortis acerbitatem sentire non potuit, quod in patre fuit: nihil sibi reliquit, totum pro te obtulit, quod in plenitudine diuinitatis nihil ipse amisit et te redemit. considera affectum patrium. quod pietatis est quasi morituri filii suscepit periculum, quasi orbitatis hausit\' dolorem, ne tibi periret fructus redemptionis. tantum fuit domino studium tuae salutis, ut propemodum de suo pericli-II\'\' taretur, dum te lucraretur. ille propter te dispendia nostra suscepit, ut te diuinis insereret, caelestibus consecraret. mireĮ, etiam addidit: pro nobis omnibus tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
sederittibi infuturum glorios a nobilitas deuotionis ac
fidei. Nunc consus tenuior. uictus angustior. seder̃t
tibi diuitiae remunerationis acernas inquib rei
ullius egere non possis : Namamissio filiorũ recipies
ꝑp&uos. quos susceperas temporalos: Dic&ur d&e:
Beatus quibab & somen insion. & domesticos in hioru sało¬
Indigne inquid passio nes sunt hunis temporis ad futurã gloriã:
scrip turatibi dicii: Adde qui auitabeata his aduorsus secularic̃
molestiarum aut passionum corporalium nonminuitur. sed
magisꝓbatur: Addo quod patrimonii damna nonsentit. E ne¬
cossitudinũ fortimonto abscondit dispendia absorbẽdolorem
Adde qui anoscit naufrigia quisomꝑ inportu t ranquilliratisost
Quidillud quod labortibi cõmunis cũ omniost croatura: qui aꝓp¬
terte mundus ipso seruitinom tolorat corruptionis. quia cumscĩs
tibi laboris huius & expoctationis cõmuno consornũ est: sol
occasũ suũ recognoscit. luna defectum errorom. stllaru lumina

Expanded text:
sed erit tibi in futurum gloriosa nobilitas deuotionis ac fidei. num census tenuior, uictus angustior ? sed erunt tibi diuitiae remunerationis aeternae, in quibus rei ullius egere non possis. num amissio filiorum ? recipies perpetuos, quos susceperas temporales. dicetur de te: beatus qui habet semen in Sion et domesticos inHierusaleindignae inquit passiones sunt huius temporis ad futuram gloriam scriptura tibi dicit. adde quia uita beata his aduersis saecularium molestiarum aut passionum corporalium non minuitur, sed magis probatur. adde quod uel patrimonii damna non sentit uel necessitudinum forti mente abscondit dispendia, absorbet dolorem. adde quia nescit naufragia qui semper in portu tranquillitatis est. quid illud quod labor tibi conmunis cum omni est creatura, quia propter te mundus ipse seruitutem tolerat corruptionis, quia cum sanctis tibi laboris huius et expectationis conmune consortium est? sol occasum suum recognoscit, luna defectum, errorem stellarum lumina,
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑtimescit. Illic gͦ iustus quilibet miscdias dñi
lbere iȩternitate cantat.: ubi iã de peccati uenia
aubietas non ẽ. ubi iã secutã m̃tem culpę sua memo¬
ria non addicit. Ubi non sub reatu anima trepidat
sed de eius indulgentia libere ex ultat. Ammo.¬
nendi sunt timore formidiniᷤᷤ opp̃ssi: ut de miseri.¬
cordia qͣm postulant p̾sumant. ne ui in modatȩ afflc¬
tionis intereat̃. Neq enim piȩ dñs ante delinqͣntiũ ocu.¬
los flenda peccata opponeret: si ꝑ semecipsum ea
districte ferire uoluiss&. Constat enim quod
suo uidicio abscondere uoluit. quos miserando
preueniene. semetipsis iudices fecit. Hinc per
paulum dicitur. Si nosmecipsos duudicaremue
non utiq uidicaremur.¬

Expanded text:
tione pertimescit. Illic ergo justus quilibet misericordias Domini tione pertimescit. Illic ergo justus quilibet misericordias Domini libere in aeternitate cantat, ubi jam de peccati venia dubietas non est, ubi jam securam mentem culpae suae memoria non angit, ubi non sub reatu animus trepidat, sed de ejus indulgentia liber exsultat. Admonendi sunt timore formidinis oppressi, ut de misericordia quam postulant praesumant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod suo judicio abscondere voluit, quos miserando praeveniens, sibimetipsis judices fecit. Hinc per Paulum dicitur: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq mensiusti iã quidẽ qđ ꝑuerse sẽ
egisse meminit deplorat: iãpraua acta non solũ
deserit : s a marissimis &iam lam̃tis punit:
S& tam̃ dũ eoꝵ quę egit reminiscitur graui
iudiciĩ pauore terretur Electus quisq iãse
ꝑfecte conũtit s adhuc se ꝑ fecte insecurita.¬
tẽ nonegerit: qr dũ quanta sit districto
extremi ex ammis pensat : inter sp̃e & fortitu¬
dinẽ sollicitꝰ trepidat: Quia iustus iudex
ueniens : quid de ꝓparatis reput&: qͥd relax&
ignorat: Nam quã praua cõmiserit meminit.
.sed banc conmissa sidigne defleuerit nescit:
acne culpȩ in manitas modũ pęnitendiȩ trans¬
seat metuit: & plerũq culpã iam ueritas
relaxat: sed mens. afflicta adhuc deuenia
dũ ualde sibi ẽ sollicita trepidas: Sc̃s gͦ uir
&iã hic inscdiam siscipit: sed suscepͥsse ͤ nescu
peccatum suͣm homo iam corrigendo & pęnitendo
erit: s. tam̃ adhuc districtũ uidicem de eiꝰ retribu.¬

Expanded text:
lerumque mens justi jam quidem quod perverse se egisse meminit, deplorat, et jam prava acta non solum deserit, sed amarissimis etiam lamentis punit. Sed tamen dum eorum quae egit reminiscitur, gravi judicii pavore terretur. Electus quisque jam se perfecte convertit, sed adhuc se perfecte in securitate non erigit, quia dum quanta sit districtio extremi examinis pensat, inter spem et formidinem sollicitus trepidat: quia judex justus veniens, quid de perpetratis reputet, quid relaxet, ignorat. Nam quam prava commiserit meminit, sed an commissa digne defleverit, nescit: ac ne culpae immanitas modum poenitentiae transeat metuit, et plerumque culpam jam veritas relaxat, sed mens afflicta adhuc de venia dum valde sibi est sollicita trepidat. Sanctus ergo vir etiam hic misericordiam suscipit, sed suscepisse se nescit, quia peccatum suum homo jam corrigendo et poenitendo deserit, sed tamen adhuc districtum judicem de ejus retribu
Abbreviated transcription (Latin):
ipse iterũ. dicit: Siuis ꝑfectus . eẽ. uade uende omĩa
quȩ habes: & da pauꝑib & habebis thesauros incęlo:
Thesaurũ itaq oꝑũ ł uirtutũ nr̃arum collocemus
incęlo ubi ñtimeanꝰ occultũ furẽ: neq uiolentẽ
raptorẽ: Patria enĩ nr̃a paradisuꝰ. ẽ: Inpatria uͦ
nr̃a postinꝰdũ recepturos multiplices minc
bonarũ uirtutũ debemꝰ⁊ condere thesauros:
ubi post finiẽ. huiꝰ scłi centuplicatos mereamꝰ:
beatitudinẽ m̃tis simul habebt̾ & corporis:
parentũ. fratrũ atq soroꝵ copiosa t᷑ba
uidere desiderat : de sua iam in mortali¬
tatę secura⁊ s adhuc de nr̃a salutę sol¬
licita: Ibi chorꝰ patriarcharũ: numerꝰ.¬

Expanded text:
Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et da pauperibus, et habebis thesauros in coelo, Thesaurum itaque operum vel virtutum nostrarum collocemus in coelo, ubi non timeamus occultum furem, neque violentum raptorem. Patria enim nostra paradisus est. In patria vero nostra postmodum recepturi, multiplices nunc bonarum virtutum debemus condere thesauros, ubi post finem hujus saeculi centuplicatos mereamur beatitudinem mentis simul habebunt et corporis: parentum, fratrum atque sororum copiosa turba videre desiderat, de sua jam immortalitate secura, sed adhuc de nostra salute sollicita. Ibi chorus patriarcharum, numer
Abbreviated transcription (Latin):
peua felicitas: illic apłoꝵ gloriosos cernere
choros ⁊ &enultanti ũ ꝓpħarũ numerũ uidere sa-¬
cratum : & int̾ uirginum : martyrum: & confessoꝵ
candidatum cuneum int̾. eẽ. sc̃oꝵ¬
escendũ sine fine suntꝰ scła Dicebat abba euagriꝰ:
Cũ sedes incella : collige adce sensum tuũ & me¬
mor esto diei mortis: & tẽ uidebis corporis tui
mortificationẽ: Cogita cladẽ suscipe dolorem:
horrer istius mundi uanitates: Esto modestũ
& sollicitꝰ ⁊ ut possis sẽꝑ in ecdẽ qͥtis ꝓposito ꝑ¬
manere : & non infirmaberis: Memorare & iam
de & exulta & letare: & his qͥdẽ frui festina

Expanded text:
rpetua felicitas, illic apostolorum gloriosos cernere choros, et exsultantium prophetarum numerum videre sacratum, et inter virginum, martyrum et confessorum candidatum cuneum interesse sancescendum sine fine sunt saecula. Dicebat abbas Evagrius: Cum sedes in cella, collige ad te sensum tuum, et memor esto diei mortis, et tunc videbis corporis tui mortificationem. Cogita cladem, suscipe dolorem, devita mundi istius vanitates. Esto modestus et sollicitus, ut possis semper in eodem quietis proposito permanere, et non infirmaberis. Memorare etiam de, et exsulta, et laetare, et his quidem frui festina
Abbreviated transcription (Latin):
discernendo narisẽ Qui eñi eorporalium
more inembroꝵ dũ uicissim sibi accepta
officia impendunt: unũ desem&ipsis om̃ib
corpus recłdut: Aliro. eouiio auctor acdis¬
positoꝵ nr̃ huic illa largit᷑..: quę alti
denegat: Alii hec denegat  quę isti¬
largituns Mensuras itaq sibi positas
tantummodo datum. ẽ: p̃ceptoꝵ occulta
disserere : sitẽptat &iam miraculis coruscare:
aut is quẽ suꝑnę uirtutis donũ adsola mi.¬
racula roborat: &iam diumę legis pandere
occulta contendat : inp̃cipiti pedem porrigit:

Expanded text:
discernendo, naris est. Qui enim corporalium discernendo, naris est. Qui enim corporalium more membrorum, dum vicissim sibi accepta officia impendunt, unum de semetipsis omnibus corpus reddunt. Miro consilio auctor ac dispositor noster huic illa largitur quae alii denegat, alii haec denegat quae istlargitur. Mensuras itaque sibi positas rtasse tantummodo datum est praeceptorum occulta disserere si tentat etiam miraculis coruscare: aut is quem supernae virtutis donum ad sola miracula roborat, etiam divinae legis pandere occulta contendat, in praecipitio pedem porrigit,
Abbreviated transcription (Latin):
mip̃s ds̃ interni iudicu secreto modera.
fidem: alii grãm sanitateͥm: alii oꝑationẽ uirtutũ:
alĩ ꝓpħ&iam ⁊ aliĩ discretionẽspũu̾: aliĩ gene.¬
rationẽ linguarũ : alii int̾p̃tationẽ sermonũ tribuit
Creator nr̃ ac dispositor sic cuncta moderatur
ut qͥ extolli poterat. exdorio qd hab&: humiliet᷑
ex uirtute quam non hab&: atq itafit: ut cum
ꝑ inpensã grãm unũ quẽꝰ subleuat : &iam ꝑ
disparẽ alteri alterũ subdat: Omip̃s dł̃¬
sic cuncta moderatur : & dũ sing¬
gula quȩqst̃ omiũ int̾posita quadã caritatis
necessitudine fiant omĩa singuloꝵ: Et unus¬
qͥsq sic ꝗ ñ accipit in altero posside ac
ut ipse alteri possidendũ qͥ accepit humilit᷑
inpendat: Scã eccłia suꝑni sui capitis corpꝰẽ
ingua aliuꝰ alta uidendo oculus: aliuꝰ recta
oꝑando manus : alius adcuncta discurrendo
pes aliuꝰ peccatoꝵ uocẽ intelligendo auris
Alius maloꝵ fetoͤ: honoꝵq flagrantiam

Expanded text:
it, qui interni judicii secreto moderamifidem, alii gratiam sanitatum, alii operationem virtutum, alii prophetiam, alii discretionem spirituum, alii genera linguarum, alii interpretationem sermonum tribuit . Creator noster ac dispositor sic moderatur cuncta, ut qui extolli poterat ex dono quod habet, humilietur ex virtute quam non habet. Atque ita fit ut cum per impensam gratiam unumquemque sublevat, etiam per disparem alteri alterum subdat. Omnipsic cuncta moderatur, ut dum singula quaeque sunt omnium, interposita quadam charitatis necessitudine, fiant omnia singulorum: et unusquisque sic quod non accepit in altero possideat, ut ipse alteri possidendum quod accepit humiliter impendat. Sancta Ecclesia superni sui capitis corpus est, in qua alius alta videndo, oculus, alius recta operando, manus, alius ad cuncta discurrendo, pes, alius praeceptorum vocem intelligendo, auris, alius malorum fetorem, bonorumque fragrantiam
Abbreviated transcription (Latin):
maliciam illius: Int̾rogatꝰ .ẽ qͥdam senex a qͦ¬
aut in miscđia: Et respondit: In his quȩ enu¬
merasti: & in discretione: Dico enĩ tibi÷ qr multi
afflixerunt carnem suam ⁊ & quia sine dis-¬
cretione faciebant hoc: abierunt uacui
nichil habirentes:

Expanded text:
malitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quomalitiam illius. Interrogatus est quidam senex a quoan in misericordia? Et respondit: In his quae enumerasti, et in discretione. Dico enim tibi quia multi afflixerunt carnem suam, et quia sine discretione faciebant hoc, abierunt vacui nihil habentes.
Abbreviated transcription (Latin):
crecionisitespm̃ non habent: Scriptũ. ẽ. in libro. genesi
recte udiuidere. ẽ. quę lib&e bona nr̃a studia : dis.¬
cerhendo npensare: Qnimirum qͥagere dissimulat:
etiã i recte offerens. peccat: Sepe qͥ bono studo
gerimꝰ dũ discernere caute neglegimꝰ: qͦ uidicet᷑
fine nescimus: Et non nũꝗ hoc sic reatꝰ criminis⁊⁊
q putat᷑ causa uirtutis: Recte gͦ offerimꝰ ⁊ cũ bono
studio opꝰ bom̃ agimꝰ: Se recte ñ diuidimꝰ: si
habe discrecionẽ inbono oꝑe post ponamꝰ: Otxit
abba antomius Sunt qͥdã c̾terentes corpora
sua in abstinentia⁊ & qr ñ habent discretionem
longe factist̃ adõ: Dicebat abba daniel: Quia
quantũ corpꝰ uirescit : tantũ anima erͥcͥ cat᷑
& quantum siccatũ fuegit corpꝰ: tantum
anima iurescit: Dixit abba pastor: alalitia
nequaꝗ expellit malitiã: s siqͥso tͥ male¬
fecerit bene fac ei : ut ꝑbonũ op̃ tuũ destruas

Expanded text:
cretionis spiritum habent. Scriptum est in libro Genesis: cretionis spiritum habent. Scriptum est in libro Genesis: recte dividere, est quaelibet bona nostra studia discernendo pensare. Quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis . Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono oabbas Antonius: Sunt quidam conterentes corpora sua in abstinentia, et quia non habent discretionem, longe facti sunt a Deo. Dicebat abbas Daniel quia quantum corpus virescit, tantum anima exsiccatur; et quantum siccatum fuerit corpus, tantum anima virescit. Dixit abbas Pastor: Malitia nequaquam expellit malitiam, sed si quis tibi malefecerit, bene fac ei, ut per bonum opus tuum destruas
Abbreviated transcription (Latin):
peccata : non sunt occulta correctione purgan-¬
da: Palam enĩ sunt arguendi qui palam
nocent: ut dũ aꝑta obuirgationẽ sanantur:
hii qui eos imnitando deliquęrat corrigant᷑
Dũ unus corripitur : plurimi em̃datur: Necessȩ
.ẽ enĩ ut ꝓmnultoꝵ saluatione unus condẽpnetꝰ.
quã ꝑ unius licentiã multi ꝑiclitentur: Ita gͦ
delinquentis seroro.ẽ. ꝓferendꝰ sicut eius
qui corripitur expostulat salus: Qđ siopiis est aliquã
madicam̃ti salutẽ : uerbo increpationis aspargere: lenitatẽ
tam̃ corde opꝰ ẽ retinere: Boctores ñ nũꝗ duris ferułt
increpacionib subditos: qͥ tam̃ acaritate eoꝵ qͦs corri¬
piunt: ñ recedunt: Magnani ẽ disciplinȩ magistern
subtilitas discrecionis: qͣtenꝰ qͥsq rector culpas de¬
linquentiũ discrete nouerit parcere & pie resecare
Qui autem sic dimittunt peccata ut ñ corrigant:
at sie qͦͣsi corrigendo ferunt ut ñ dimittant: dis¬

Expanded text:
peccata non sunt occulta correctione purganpeccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, ii qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Melius est enim ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita ergo delinquenti sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Magna est disciplinae magisterii subtilitas discretionis, quatenus quisque rector culpas delinquentium discrete noverit parcere, et pie resecare. Qui autem sic dimittunt peccata ut non corrigant, aut sic quasi corrigendo feriunt, ut non dimittant, dis
Abbreviated transcription (Latin):
corrigere neqͥꝗ existimat᷑: Nã si corrigere potest
& dissimulat ⁊ uerũ ẽ. q consensũ erroris abeni
habeat: Plerĩq sci doctores ꝓmali pestilentia qr
iniqͥs em̃dare nolunt his tacere disponunt: s&
in iqͥtate dãpnãtur r si eos aut ignorantes non
erudiant : aut peccantes non arguant: dicente
dño ad ꝓpħam: Speculatorẽ dedĩ te ldomui isrł:
si ñ fueris locutꝰ ut se custodiat impius iauta
suaͬ ille in iniqͥtasua moriet᷑: sanguinẽ aut̃
eiꝰ demanu tua reqͥrã: Qui p̃.ẽ. curã deb&
hab̾e dehis qͥ ꝑeunt.ut eius redargutione
aut corrigantur apeccatis : aut sicorictibiles
existunt : ab ęccłȩ separlut᷑: Qui blando ũbo
castigatꝰ non: corrigitur: acrius necesse ẽ ut
arguatur: Cum dolore enĩ abscidenda sunt:
quȩ leniter sanari non possunt: Qui amonitꝰ
secretim corrigi de peccato neglegit : publi-¬
ce arguendus est ut uulnus ꝗ occulte sana-¬
ri nescit : manifeste debeat em̃dari: Manifesta

Expanded text:
corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerumque sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant: dicente Domino ad prophetam: Speculatorem te dedi domui Israel. Si non fueris locutus, ut se custodiat impius aietur, sanguinem autem ejus de manu tua requiram . Qui praeest curam debet habere de iis qui pereunt, ut ejus redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab Ecclesia separentur. Qui blando verbo castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Qui admonitus secrete corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. Manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
Inpostestate diuina consuistit cui uelit ds̃ doc¬
trinȩ uerbum dare ł cui auferre: Et hoc aut
ꝓdicentis: aut ꝓ audientis. sit merito: ut m̃
pculꝑa plebis austratur. serino doctoris amͦ rͦ ẜ¬

Expanded text:
In potestate divina consistit, cui velit Deus docIn potestate divina consistit, cui velit Deus doctrinae verbum dare, vel cui auferre. Et hoc aut pro dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctori, modo
Abbreviated transcription (Latin):
on om̃ib una eadẽq doctrina ÷ adhibenda : se ꝓ
qualitate moꝵ diuersa exoratio erit doctoꝵ:
Nam quosdã increpacio dura: quosdã uͦ exortatio
corrig̃ blanda Sic̃ ꝑiti medici aduarios corporis¬
morbos diuerso medicamine serununt. Ita ut utxta
uulnerũ uarietatẽ : medicina diuersa sit: Sic & doctor
ȩccłȩ singulis quibq congruũ doctrine remedium
adhibebit ⁊ & quid cuiq oporteat ꝓ ętate : ꝓscxsu ac
ꝓfessione annuntiabit: Prima qͥppe prudentiȩ̨
uirtus. ẽ : eã quã docere oporteat existimare ꝑsonã:
Aolit̃ .ẽ. agendũ erga eos qͥ nr̃o cõmituntur regimini
si offendunt : atq alit̾ cũ his qͥ nob cõnissi ñsunt:
Quͥ iusti st̃: uenerandisunt:
Siuͦ delinquunt: ꝓsola caritate ut locus ÷ corripi.¬
endisunt: Non tam̃ cũ seueritate: sicut hi qui
nobis regendi cõmissi sunt: Promalo merito
plebis: aufertur doctrina p̃dicationis: Pro
bono merito audientis: tribuit᷑ sermo doctori

Expanded text:
on omnibus una eademque doctrina est adhibenda, sed pro qualitate morum, diversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. Sicut periti medici admorbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietatem medicina diversa sit: sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Aliter est agendum erg atque aliter cum iis qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut ii qui nobis regendi commissi sunt. Pro malo merito plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis, tribuitur sermo doctori.
Abbreviated transcription (Latin):
tuos . cẽ. peccato: uiuentes autẽ dõ: In mortuo
enĩ non regnat peccatũ : nequȩ cupiditas uiuit
peccati. Extingitur enĩ continuo in eo concupis¬
centia carnis : conquiescit furor: Cessat ira : fuga¬
nordiũ &om̃ia simul conqͥescunt uitia Et
ait. Mortui enĩ estis: & uita ur̃a absconditaẽ¬

Expanded text:
quidem esse peccato, viventes autem Deo . In mortuo quidem esse peccato, viventes autem Deo . In mortuo enim non regnat peccatum, neque cupiditas vivit peccati: exstinguitur enim continuo in eo concupiscentia carnis, conquiescit furor, cessat ira, fugatur odium, et omnia simul conquiescunt vitia. Et se Apostolus ait: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita
Abbreviated transcription (Latin):
thronos: iudicantes .XII. tribus isrł
Rectũ qͥpe ẽ: ut cũ dõ depłis in iudicio
disputent ÷ qui adũba dĩ p̃sens scłm ꝑfecte
reliquunt: Et illa cũ dõ postmodũ iudi.¬
ces ueniunt : : qui ei mͦ inuoluntaria pau.¬
ꝑtate hic̃ inpace familiares extiterunt:
Scriptũẽ Aduocauit cȩlos sursũ: & t̾ram¬
ut discerner& płm suũ: Cęlos qͥppe fursũ
aduocat: cũ hi quisua om̃ia relinquentes
conũsationẽ cȩlestis uitȩ tenuerunt:
ad c̃sedendũ imudicio conuocantur. atq
cũ eo iudices ueniunt: Terra eñĩ sursũuo
quib infine dr̃ Hospes eram : & suscepistis me:
nudus: & oꝑuistis me: Electi uiri om̃ia relinquentes
non iudicantur & regnant : qui & iã p̃cepta legis
per fectionis uirtute transcendunt: qr nequãquam
hoc solum qđ cunctis diuina lexp̃cipit implere con¬
tendi sunt: s& p̃stãtione desiderio plꝰ exhibere appe.¬
tunt: quã p̃ceptis generalib audire potuerunt:

Expanded text:
thronos, judicantes duodecim tribus Israel. Rectum quippe est, ut cum Deo de populis in judicio disputent, qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Et illi cum Deo postmodum judices veniant, qui ei modo in voluntaria paupertate, vel in pace familiares exstiterunt. Scriptum est: Advocavit coelos sursum, etut discerneret populum suum . Coelos quippe sursum advocat, cum hi qui sua omnia relinquentes, conversationem coelestis vitae tenuerunt, ad consedendum in judicio convocantur atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum voquibus in fine dnudus et operuistis me . Electi viri omnia relinquentes, non judicantur et regnant, qui etiam praecepta legis perfectionis virtute transcendunt, quia neqhoc solum quod cunctis divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiori desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sã ueritas dicit: Nemo potest duob dñis seruire
Hinc paulus ait: Nemo militans dõ: implicat se ne¬
gotus scłarib: ut ei placeat cui se ꝓbauit: ꝑ ꝓphetã¬

Expanded text:
sam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . sam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Pe
Abbreviated transcription (Latin):
oport. deletabiliꝰ exũdant: Oñs: homiles onochi
sebii eeliquentes pumire ftendo nondesimiot quȩ
deliquerunt ÷b graui se merore aligidesinunt: qQuȩ
huc afacie conditoris piecti : adbuc in ȩent patrit¬
circo acicontẽplanda desideria minime pueniunt: ut
ipsa int̾ueniente tarditate: adeadem desideria laxa¬
to m̃tis sinu delatentur Et quȩ extenuari implica.¬
ta poterant magna dispodione agitur ut repulsa
multiciuꝰ crescant: Plerique hominu monachoꝵ
sic inp̾senti scło semortificari app&une.: ut iam ꝑfec¬
te siliceat conditoris sui faciem contemplentur:
Sedeoꝵ desideriũ diffect᷑ ut ꝓficiat : & atarditatis
suesi Enutritur ut crescat: Bonus homo monachu̾
ab huiꝰ mundi inqueta concupiscentia sepenitus
subtrahit⁊ acterraenarum actionũ strepitũ deserit:¬
& ꝑquietis studiũ eiꝰ mens uirtutib intenta: quasi
iugilans dormit: Tnusqͥsq hõ monachuꝰ ad contẽplan¬
da int̾na minime ꝑducitur. Nisi ab his que exteriuꝰ

Expanded text:
i saeculum relinquentes, punire flendo non desinunt quae deliquerunt. Gravi se moerore affligunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patricirco ad contemplanda desideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur: et quae extenuari implicata poterant, magna dispositione agitur, ut repulsa multiplicius crescant. Plerique monachorum sic in praesenti saeculo se mortificare appetunt, ut jam perfecte si liceat conditoris sui faciem contemplentur, sed eorum desiderium differtur ut proficiat, et a tarditatis suae sinu nutritur, ut crescat. Bonus monachus ab hujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deseritet per quietis studium ejus mens virtutibus intenta, quasi vigilans dormit. Unusquisque monachus ad contemplanda interna minime perducitur, nisi ab his quae exterius
Abbreviated transcription (Latin):
uiuido quiapi uestigia humiltaceo scificatioñ
& pseguense atur. Mortificatur homo ntoore¬
chus quando corpus suũ ieninioꝵ contimona¬
tone. castigat quando intra necessariuim
suspendite : quando nichil carni suȩ ꝓteparis se
ce spirituales uiri monahi plene mortificatio¬
nẽ suam appetunt: quanto fiunt inciniores
gel finem tauioi fe exibent ardentiors inope: L¬

Expanded text:
ui Christi vestigia humilitate, sanctificatione et pietate sectatur. Mortificatur monachus, quando corpus suum jejuniorum continuatione castigat, quando intra necessarium msuspendit, quando nihil carni suae pro desideriCum spirituales monachi plene mortificationem suam appetunt, quanto magis fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in ope
Abbreviated transcription (Latin):
iniuste iudicant᷑: Tunc eoꝵ lux tanto laciꝰ
angustat Tunc reꝓboꝵ oculis pate scit :
qd cęlesti potestate subnixisunt: qͥt̾rena
om̃ia sponte relinquerunt: Quia quis quis
mulo amoris diuiui excitatꝰ : hic possessa
reli querit : illic ꝓcul dubio culm̃ uudiciarię
potestatis obtinebit: ut simul tc̃ iudex cum
iudicȩ ueniat : qui nc̃ c̃sideratione udiciĩ
sese spontanea. uoluntate castigat Redẽp¬
tor ñr iudicii sententiã cũ sc̃ĩs ȩccdȩ p̾
dicatorib decernit: sicut ipse in euangło
dic̃: Lios qui reliqͥstis om̃ia & secutiestis me:
in regeneratione cũ sederit filiꝰ hominis insede

Expanded text:
injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius m durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet, quod coelesti potestati subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quia quisquis stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea voluntate castigat. Redemptor nester judicii sententiam cum sanctis Ecclesiae praedicatoribus decernit, sicut ipse in Evangelio dicit: Vos qui reliquistis omnia, et secuti estis me, in regeneratione cum sederit Fil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerat in iracundia: ñ lesus meminit: ñ uidens pulchrã
mulierem delectat᷑. ñ aliud cogitat ⁊ aliud loqͥtur: sic & uoꝰ
nͥ talem habueritis innocentiã & animi puritatẽ regnũ cȩ̨¬
loꝵ ñ pot̾itis in t̾re. Qua enĩ ratione ad innocentiam infantiȩ
ꝑ uenire possimus: petrus apls exponit dicens. Deponentes
igitur omnẽ malitiam. & omnẽ dolũ. & simulationes. & inui¬
dias. & om̃is detractiones: sicut mͦ geniti infantes. rationa

Expanded text:
severat in iracundia, non laesus meminit, non videns pulchram mulierem delectatur, non aliud cogitat, aliud loquitur, sic et vos, nisi talem habueritis innocentiam, et animi puritatem, regnum coelorum non poteritis inpervenire possimus, Petrus apostolus exponit dicens: Deponentes igitur omnem malitiam, et omnem dolum, et simulationes, et invidias, et omnes detractiones, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tia: ⁊ boc mͦ ad innocentiam infantię reu̾tentes: qͥsi lac
mat̾nũ desiderate ĩ uob̃ scãrũ script᷑arũ reciꝑe ũbũ: ut in
eo crescente̾. ad eũ panẽ ꝓficiscamini comedendũ qͥ de cȩlo
descendit. & dedit uitã mundo. Paulꝰ aut̃ de se & seq̃cib
sũ ait. facti sumꝰ paruuli ĩmedio ur̃ũ. tãꝗ̃ si nutrix forieat
filiõ suos. Sciebat enĩ illud euangelicũ adnõ dictũ. Qcũq
humiliauerit se sic̃ paruulũ iste : hic ẽ maior ĩ regno cęlors.¬

Expanded text:
tiam innocentiae revertentes, quasi lac maternum, desiderate in vobis sanctarum Scripturarum recipere verbum; ut in eo crescentes, ad eum panem proficiscamini comedendum, qui de coelo descendit, et dedit vitam mundo . Paulus autem de se et sequacibus suis ait: Facti sumus parvuli, in medio vestrum, tanquam si nutrix foveat filios suos . Sciebat enim illud evangelicum a Domino dictum: Quicunque humiliaverit se, sicut parvulus iste, hic est major i
Abbreviated transcription (Latin):
Ridendũ tam̃ qͦmͦ in hoc loco laudabilit̾ dicat: facti sumꝰ
paruuli ꝯalio loco dic̃: utinã ñ effitiam̃ paruuli. Qmͦ uolun.¬
tariȩ facti st̃ paruuli. nolenteᷤ eẽ paruuli: S quales noᷤ par-¬
uulos cupiat eẽ paulꝰ ipse exponens ait. malitia paruu¬
li estote. Et qͣles nos eẽ paruulos non cupiat: ipse subdendo
manifestat dicens. Utinã ñ effitiam̃ paruuli fluctuantes.
⁊ ñ cucũferam᷑ om̃i uento doctrinę. Ergo boni duob mo

Expanded text:
Videndum tamen quomodo hoc in loco laudabiliter dicat, facti sumus parvuli, cum alio loco dicat: utinam non efficiamur parvuli ; quomodo voluntarie facti sunt parvuli nolentes esse parvuli. Sed quales nos parvulos cupiat esse Paulus, ipse exponens ait: Malitia parvuli estote . Et quales nos esse parvulos non cupiat ipse subdendo manifestat, dicens: Utinam non efficiamur parvuli, fluctuantes, et non circumferamur omni vento doctrinae .
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & adebreos piulꝰ apłs ait. qͥꝑ sp̃m sc̃m semet ipsũ optulit
inmaculatũ dõ. enundauit conscientiam nr̃am ab oꝑib mortu.¬
is. icdẽ. peccatis. Oꝑa eñi mortua intelliguntur peccata. Ibi gͦ est
concientia bona. ubi.ẽ. innocentia pura. simplicitas tota. & fidẽs ñ
ficta Illa ꝓculdubio.ẽ. conscientia bona. ubi ñ est uitioꝵ accusa.¬
tio ulla qu̾a nec peccati remord& culpa. nec criminũ moles
accusat. Quȩ nullũ odit. nulli nocet. nulli detrahit. nulli mo.
cifica. atq benigna. Dix abba agat hon. nondebet monachus
permittere conscientie suȩ utaccuset eũ inquacumq re. Intelligere
gͦ debent monachi. qͦd sicut angeli cũtimore & tremore hymnos
cant᷑es afsistunt creatori. ita & monachi debent inpsalmodus cor̃a
dõ cũ metu & corde puro consĩstere te̾pore orationis. Głatio ergo
mouachi & laus inconspectu angeloꝵ & hominũ. humilitas & sun-¬
plicitas cordis. Głatio monachi mansuetudo cordis & silentium.

Expanded text:
obtulit immaculatum Deo, et mundavit conscientiam nostram ab operibus mortuis , id est, peccatis. Opera enim mortua intelliguntur peccata. Ibi ergo est conscientia bona, ubi est innocentia bona et pura, simplicitas tota et fides non ficta. Illa est procul dubio conscientia bona, ubi non est vitiorum accusatio ulla, quam nec peccati remordet culpa, nec criminum moles accusat; quae nullum odit, nulli nocet, nulli detrahit, nullum molcifica, atque benigna. Dixit abbas Agathon: Non debet monachus permittere conscientiae suae ut accuset eum in quacunque re. Intelligere ergo debent monachi ut sicut angeli cum timore et tremore hymnos canentes assistunt Creatori, ita et monachi debent in psalmodiis coram Deo cum metu et corde puro consistere tempore orationis. Gloriatio ergo monachi, et laus in conspectu angelorum et hominum, humilitas, et simplicitas cordis. Gloriatio monachi, mansuetudo cordis et silentium.
Abbreviated transcription (Latin):
per fectio p̾cepti. & totiꝰ legis. Ciritas gͦ quȩ nos caros dõ &
hominib facit. & istiꝰ scłi contẽptores ac bonoru om̃iu̾
ainatores. fons est om̃ium bonor & origo carismatu. & cuncta.¬
rũ ꝑfectio uirtum. Cor aut̃ puru illud est ubi nullus do¬
lus est. nec aliquod machinatur malum. Ubi simulatio
nulla sed tota puritas regat. Ubi ñ incorde alud tenetur.
& aliud ore ꝓfertur. Ubi non in uenitur illud uana quę locu.¬
tisunt uiius quisq ad ꝓximum suũ. Beati eni mundo corde
qũo ipsĩ dñi uidebt. & in nocens manib & mundo corde. hc¬

Expanded text:
rfectio praecepti et totius legis. Charitas ergo quae nos charos Deo et hominibus facit, et istius saeculi contemptores, ac bonorum amatores, fons est omnium bonorum, et origo charismatum, et cunctarum perfectio virtutum. Cor autem purum illud est ubi nullus dolus est, nec aliquod machinatur malum; ubi simulatio nulla, sed tota puritas regnat; ubi non corde aliud tenetur, et aliud ore profertur; ubi non invenitur illud: Vana locuti sunt, unusquisque ad proximum suum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videb
Abbreviated transcription (Latin):
ado salutari suo: Gaude innocencia & exulta: Gaude in quam
quia ubiq inlesa es ubiq secura. Si temptaris ꝓficis. si humili.¬
aris erigeris. si pugnas uiucis si occideris coronaris Tu inserui.¬
tute libera es inꝑiculis tuta in custodia leta Tibi om̃is reatꝰ ad¬
dicit᷑. tibi uniu̾sa malitia subiugat᷑. Te potentes honorant. su.¬
cipiunt pͥncipes. magnati exqͥrunt: Etiã illi te ñm̃iqͣm de.¬
siderant qͥ inpugnantꝰ: Tibi boni parent. mali inuident
Telant emuli. inimici succũbunt: Nec umqͣm poteris uictrix
ñ ẽẽ. etiã si tibi in homines iudex iustus de fuerit Dicebant
diũ: Uidentes aũt hȩc fr̃s. satis facientes ei int̾rogabant᷑. eũ
dicentes. dic nob̾ quid oꝑatꝰ es ut acciꝑes gr̃am ista:Qui ait eiꝰ.
ignoscite mͥ patres Siquis possideric pu̾ritatẽ. & innocentiã. om̃ia
subiciunt᷑ ei sic̃ adȩ quando erat inparadiso ante p̾uaricationem
mandati diumi:
xC. quid sit sanctificare ieINIIUM

Expanded text:
o salutari suo . Gaude, innocentia, et exsulta; gaude, inquam, quia ubique illaesa es, ubique secura: si tentaris, proficis; si humiliaris, erigeris; si pugnas, vincis; si occideris, coronaris. Tu in servitute libera es, in periculis tuta, in custodia laeta. Tibi omnis reatus addicitur, tibi universa malitia subjugatur. Te potentes honorant, suscipiunt principes, magnates exquirunt, etiam illi te nonnunquam desiderant qui impugnant. Tibi boni parent, mali invident. Zelant aemuli, inimici succumbunt, nec unquam poteris victrix non esse, etiamsi tibi inter homines judex justus defuerit. Dicebant dium. Videntes autem haec fratres, satisfacientes ei interrogabant eum, dicentes: Dic nobis quid operatus es ut acciperes gratiam istam? Qui ait eis: Ignoscite mihi, Patres. Si quis possederit puritatem et innocentiam, omnia subjiciuntur ei, sicut Adae, quando erat in paradiso ante praevaricationem mandati divini. CAPUT XC. Quid sit sanctificare jejunium
Abbreviated transcription (Latin):
lle uere umocens est: qui nec aluis nec sibi nocet: Qui uero
sibimet ipsi nocet. quͣn uis aliis non noceat. inmnocens ñ est
Deꝓpria en innocentia in dño confidens dauid alebat.
iudicame dñe. qu̾o ego ininnocentia mea in gressussũ. & indño
sperans non infirinabor: Etiter̃u. ego aut̃ ininnoeentia mea in greᷤ¬
sus sum: redunȩine & iiserere meĩ Et interrogans dñm. qͥs
habitaret intabernaculo suo. aut quis reqͥesceret in moute sc̃o eiꝰ.
responsũ audiuit diuinum dicentem. in nocens manib & mundo
corde. qui non accepit in uano animam suam. nec iurauit in.

Expanded text:
lle vere innocens est qui nec aliis nec sibi nocet. Qui vero sibimetipsi nocet, quamvis aliis non noceat, innocens non est. De propria enim innocentia in Domino confidens David, aiebat: Judica me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum, et in Domino sperans, non infirmabor . Et iterum: Ego autem in innocentia mea ingressus sum, redime me, et miserere mei . Et interrogans Dominum, quis habitaret in tabernaculo suo, aut quis requiesceret in monte sancto ejus ? responsum audivit divinum dicens: Innocens manibus et mundo corde, qui non accepit
Abbreviated transcription (Latin):
dni uoluntate̾  & secuti sumus te: Dixit senex Beb&
monachꝰ cotidiȩ mane & sero cogitare insem&ipso ⁊ qͥd
fec̃ eñi eoꝵ que ds̃ uult : & quȩ̨ non fecit: Et ita tractans
om nẽ uitam suã penitentiã agendo monachus. ȩę.
potest: Pix̃ senex: Domiente te aut surgente uel aliud
quid faciente : si fuerit ds̃ ante oculos tuos in nullo
te inimicus poterit det̾rere: Et si talis cogitatio manse-¬
rit in homine &am dĩ uirtꝰ man& in eo: x
xli. Dedi.¬
lectione proximi & correptione frater Nꝗ

Expanded text:
 omnia, et secuti sumus te . Dixit senex: Debet monachus quotidie mane et sero cogitare in semetipso, quid fecit eorum quae vult Deus, et quae non fecit: et ita tractans omnem vitam suam poenitentiam agendo, monachus esse potest. Dixit senex: Dormiente te, aut surgente, vel aliud quid faciente, si fuerit Deus ante oculos tuos, in nullo te inimicus poterit deterrere, et si talis cogitatio manserit in homine, etiam Dei virtus manet in eo. CAPUT XLI. De dilectione proximi, et correctione fratern
Abbreviated transcription (Latin):
uox legentis quiescit: subsilentio lingua mouetur:
Nã dare legendo ⁊ & corpus lassat᷑ : & uocis acum̃
obtunditurꝰ Dix̃ abbas peladiꝰ: Oporte animam
scdm xp̃i uoliuitatẽ comiersantẽ  aut discere fi.¬
aeliter quȩ nescit: aut docere manifeste q nouit:
Siaut utrũq cũ possit nonuult insanie morbo

Expanded text:
vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. vox legentis quiescit, et sub silentio lingua movetur. Nam clare legendo, et corpus lassatur, et vocis acumen obtunditur. Dixit abbas Pelagius: Oportet animam secundum Christi voluntatem conversantem, aut discere fideliter quae nescit, aut docere manifeste quod novit. Si autem utrumque cum possit non vult, insaniae morbo
Abbreviated transcription (Latin):
U um sit utilis ad instruendũ lectio: adbibita autem
collatione maiorẽ intelligentiã p̃b& Melius. ẽ. enĩ
conferre quã legere Collatio docibilitatẽ facit Nã ꝓposi-¬
tis int̾rogationib cunctatio rerũ excliudit᷑: & sepe ob-¬
iectionib latens ueritas adꝓbat᷑. Qd enĩ obscurũ est aut
dubiũ: conferendo cito ꝑspicit᷑: Sic̃ instruere sol& collatio
ita contentio destruit: Hec eñ relicto sensu ueritatis liteᷤᷤ
generat: & pugnando uerbis: & iã indm̃ blasphemias: Lectio.
menoriȩ auxiliũ eg&: Qđ sifuerit naturalit᷑ tardior:
frequenti tamen meditatione acuit᷑: aclegendi assiduitate
colligitur: Sepe prolixa lectio : longitudinis causa:
memoriã legentis oblitterat: Quod si breuisit submo¬
toq libro: sententia retractetur in animo: Tunc sine
labore legit᷑ : & ea quę lecta sunt: recolendo memoriã
minime excedunt acceptabilior.ẽ. sensib lectio tacita:
quã aꝑta: Amplius cñ intellectꝰ instruitur: quando

Expanded text:
endum lectio, adhibita tamen collatione, majorem intelligentiam praebet. Melius est enim conferre quam legere. Collatio docibilitatem facit, Nam propositis interrogationibus cunctatio rerum excluditur, et saepe objectionibus latens veritas approbatur. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Haec enim relicto sensu veritatis, lites generat, et pugnando verbis, etiam in Deum blasphemat. Lectio memoriae auxilio eget. Quod si fuerit naturaliter tardior, frequenti tamen meditatione acuitur, ac legendi assiduitate colligitur. Saepe prolixa lectio longitudinis causa memoriam legentis oblitterat. Quod si brevis sit, submotoque libro sententia retractatur in animo, tunc sine labore legitur: et ea quae lecta sunt recolendo, memoria minime excidunt. Acceptabilior est sensibus lectio tacita, quam aperta. Amplius enim intellectus instruitur, quando