comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ndica mͥ quem diligit aiã
mea: ubi pascas. ubi cubes
ĩmeridie. Et alius quidã.
Indica inquit mͥ cur me ita
iudices ubi ñ sane senten¬
ciam causatur. s scrutatur
cansam: erudiri flagellis
peteñ non erui. Itẽ aliꝰ preca¬
tur:dicens. uias tuas domi¬
ne demonstra michi: ⁊ semi¬
tas tuas edoceme. Quas dixe¬
rit uias uł senutas manifes¬
tat alibi: deduxit me inqui
go tria ista anĩa curiosa dĩ
non cessat inquirere. iustici¬
am. ⁊ iudicium ⁊ locũ habi¬
tacionis głe sponsi. tamqͣm
uiam in qua ambulet. cau¬
celam qua ambulet: ⁊ ad ꝗͣ
ambulet mansionem. De
qua mansione. sie habes in
ꝓpħa. Unam petĩ inquit
ã dño. hanc requirãaut in¬
habitem in domo dñi. Et¬
it̾m: Onẽ dilexi decorem do¬
mus tue: ⁊ locum habitacio¬
nis głe tue. Porro. dexeliqͥs
duob iusticia. ⁊ iudicium
ait pp̃aracio sedis tue. Meri¬
to tria ista mens deuota m¬
quirit: ut pote sedem dei
⁊ sedis pp̃aracionem. Et pul¬
chre insponse p̃rogantiuã

Expanded text:
ndica mihi quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie . Et alius quidam: Indica, inquit, mihi cur me ita judices . Ubi non sane sententiam causatur, sed scrutatur causam, erudiri flagellis petens, non erui. Item alius precadicens: Vias tuas, Domine, demonstra mihi, et semitas tuas edoce me . Quas dixerit vias vel semitas, manifestat alibi: Deduxit me, inquigo tria ista anima curiosa Dei non cessat inquirere; justitiam, et judicium, et locum habitationis gloriae sponsi: tanquam viam in qua ambulet, cautelam qua ambulet, et ad quam ambulet mansionem. De qua mansione sic habes in propheta: Unam petii, inquit, a Domino, hanc requiram, ut inhabilem in domo Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae . Porro de reliquis duobus: Justitia et judicium, ait, praeparatio sedis tuae . Merito tria ista mens devota requirit, utpote sedem Dei, et sedis praeparationem. Et pulchre in sponsae praerogativam
Abbreviated transcription (Latin):
ti diligunt te : Si gͥnec fides
sine oꝑib. nec oꝑa sine fide suf¬
ficiunt ad animi rectitudinem:
studeamiis facere uias nr̃as: et
studia nr̃a. Leuemꝰ corda nr̃a cũ
manib ad dm̃i. ut toti recti in¬
ueniam᷑: fidei nr̃e rectitudinẽ

Expanded text:
ti diligunt te? Si ergo nec fides ti diligunt te? Si ergo nec fides sine operibus, nec opera sine fide sufficiunt ad animi rectitudinem; studeamus facere vias nostras et studia nostra. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum, ut toti recti invenia
Abbreviated transcription (Latin):
lo. AAudiergo quid dicat. ho¬
mo iste labiis me honorat: cor
aut eius longe est ãme. Nõ es
ꝓfecto rectus: qui tam ñ recte
diuidis. Non poces attollere
caput p̃ssũ diaboli ingo. Non
te subrigere preuales: cui dnã¬
tur miquitas. Iniquitate ᷤ tue
suꝑ gresse sunt capud tuum:
⁊ sicut oniis graue. grauatefũt
suꝑ te. Inquitas deniq sedet
suꝑ talentum plunibi. Uides
quod ñ faciat hominẽ rectũ.
fides enam recta: q̃ nõ oꝑatur
exdileccione. At qui sine dilec¬
tione est: nõ habet uñ diligat
sponsam. S nec oꝑa qmuis
recta: rectum cor sufficere pos¬
sunt sine fide. Quis enĩ rectũ
dicat hominẽ. nõ placẽtẽ deo:
Smne fide aũt inpossibile est.
plac̾e̾ deo. Qui non placet deo:
non potest illi placere deus. Nã
cui placet deus: deo displicere
non põt. Porro cui ñ placet
deus: nec sponsa eiꝰ. Qnomͦ er¬
go rectus: qui nec deum diligit
nec eccłam deiꝰ. cui dicitur. rec¬

Expanded text:
lo. Audi ergo quid dicat: Holo. Audi ergo quid dicat: Homo iste labiis me honorat, cor autem ejus longe est a me . Non es profecto rectus, qui tam non recte dividis. Non potes attollere caput pressum diaboli jugo. Non te subrigere praevales, cui dominatur iniquitas. Iniquitates tuae supergressae sunt caput tuum, et sicut onus gra 5. Iniquitas denique sedet super talentum plumbi . Vides quod non faciat hominem rectum fides etiam recta, quae non operatur ex dilectione. At qui sine dilectione est, non habet unde diligat sponsam. Sed nec opera, quamvis recta, rectum cor efficere sufficiunt sine fide. Quis enim rectum dicat hominem non placentem Deo? Sine fide autem impossibile est placere Deo . Qui non placet Deo, non potest illi placere Deus. Nam cui placet Deus, Deo displicere non potest. Porro cui non placet Deus, nec sponsa ejus. Quomodo ergo rectus, qui nec Deum diligit, nec Ecclesiam Dei, cui dicitur: Rec
Abbreviated transcription (Latin):
Si manũ deuociom: quid ani¬
mũ das liuori: Nonconcili¬
as tibi deũ: discors tecum:
Non placas s peccas ⁊ ⁊ si non¬
dum quidem in pie feriendo:
s tamen diuidendo ñ recte.
Et sinec dum fratricida: iam
tamen fideicida teneris. Nũ¬
quid rectus uł qñ manum
porrigis deo: cuiꝰ cor int̾ram
trahit liuor: ⁊ frat̃num odiũ:
Quomͦ rectus. cuius fides mor¬
tua. cuiꝰ opꝰ mors. cuiꝰ nulla
deuocio. amaritudo multa:
E tat quidem mofferente fides:
s ñ infidedilectio. Recta obla¬
cio. s crudelis diusio. Morsfi¬
dei ẽ. separatiocaritatis.
Non incuruet t̾renum opus:
quẽ fideᷤ. ce lestium erigit. Qui
te dicis in xp̃o manere : debeᷤᷤ
sicut ip̃e ambulauit. ⁊ cu am¬
bulare. Quod si ꝓpͥam głam que¬
ris: florenti mindes. absenti
detrahis: rependis leoentite. hoc
xp̃c non fecit Confiteris te nos¬
se deum: factis aũt negas. Nõ
recce plane. s impie linguã
xp̃o: animam de disti diabo¬

Expanded text:
Si manum devotioni, quid aniSi manum devotioni, quid animum das livori? Non concilias Deum tibi, discors tecum, non placas, sed peccas; et nondum quidem impie ferendo, sed tamen dividendo non recte. Etsi necdum fratricida, jam tamen fideicida teneris. Nunquid rectus, vel quando manum porrigis Deo, cujus cor in terram trahit livor et fraternum odium? Quomodo rectus, cujus fides mortua, cujus opus mors, cujus nulla devotio, amaritudo multa? Erat quidem in offerente fides, sed non in fide dilectio; recta oblatio, sed crudelis divisio. 8. Mors fidei est separatio charitatis. Non incurvet terrenum opus, quem fides coelestium erigit. Qui te dicis in Christo manere, debes, sicut ipse ambulavit, et tu ambulare. Quod si propriam gloriam quaeris, florenti invides, absenti detrahis, reponis laedenti te: hoc Christus non fecit. Confiteris te nosse Deum, factis autem negas. Non recte plane, sed impie linguam Christo, animam dedisti diabo
Abbreviated transcription (Latin):
bilis aĩ statum : nunciet fides
⁊ accio. Rectum iudica: si fide
catholicũ. ⁊ iustum oꝑe ꝓbaris.
Si qͦ minꝰ.curuũ censere. ñ du¬
bites. Sic nempe habes. Sirecte
offer᷑s. ⁊ recte non diuidis: pec¬
casti. Recte quidem quod cũq
horum offers: recte aũt ab al¬
terutro ea nõ diuidis. Noli eẽ.
rectus oblator: ⁊ prauuis diuisor.
Quid diuidis actum afide : Inq
diuidis : fidem ꝑ imens tuam.
Nam fides sine oꝑib mortua est.
Mimꝰ mortuum offers deo: Si
enĩ quedam fioei aĩa ip̃a deuo¬
cio est. quid fides que nõ oꝑatur
ex dileccione :⁊ nͥ cadauer ex aĩe:
Bene honoras dm̃ munere
fecido: bene placas tue fiderin¬
terfector. Quomͦ hostia paci¬
fica. ubi tam seua discordia est :
Non mirũ si chainz insurrexit
infratrem: qui suam pͥus occi¬
derat fidem. Quid miraris
o chaym. siad tu ẜa non respi¬
cit muneraͥ qui te despicit:
Nec hoc mirũ sinon respicit
ad te: quia ita es diuisus inte.

Expanded text:
bilis animi statum nuntiet fides bilis animi statum nuntiet fides et actio. Rectum judica, si fide catholicum, et justum opere probaveris. Si quo minus, curvum censere non dubites. Sic nempe habes: Si recte offers et recte non dividis, peccasti . Recte quidem quodcunque horum offers, recte autem ab alterutro ea non dividis. Noli esse rectus oblator et pravus divisor. Quid dividis actum a fide? Inique dividis, fidem perimens tuam: nam fides sine 1349 operibus mortua est . Munus mortuum offers Deo? Si enim quaedam anima fidei ipsa devotio est, quid fides quae non operatur ex dilectione, nisi cadaver exanime? Bene honoras Deum munere fetido? bene placas tuae fidei interfector? Quomodo hostia pacifica ubi tam saeva discordia est? Non mirum si Cain insurrexit in fratrem, qui suam prius occiderat fidem. Quid miraris, o Cain, si ad tua non respicit munera qui te despicit? Nec hoc mirum si non respicit ad te, qui ita divisus es in te.
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis. habes demagisterio sa¬
piencie familiarem ad moni¬
cionem. Me ergo meam quã
tui grã accepi. retinente et
seruante pre rogatiuam: tu qͦmͦ
nõ confunderis amisisse tirã.
Cursuam in te cõditor incuet᷑
abolitam similitudinẽ. cũ tuã
ĩme tibi conseruet. assicdueq re¬
presentet: Iam omne ad uto¬
rium quod tͥ ex me debebatur
uertisti tͥinconfusionem: ab-¬
uteris obsequio meo. Indigne
humanũ corpus inhabitas:
brutus. ⁊ bestialis spiritus. Isti-¬
usmodi ergo curuȩ animȩ ñ
possunt diligere sponsa̾m: qm̃
non sunt amice spõsi: cũ sint
mundi. Quinult inquit ami¬
cus eẽ huius mundr̃mimicꝰ
dei constituitur: ergo quere¬
re ⁊ sapere que sunt suꝑ terrã
curuitas aĩe est: ⁊ eregione me¬
ditari aut desioerare que sur¬
sum sunt reccitudo: Et ip̃ant
ꝑfecta sit: insensu diffiniatur
⁊ consensu. Rectum reuera te
chix̃im: sirecte mõiib sencias :¬
⁊ factis non dissencias. Inuisi¬

Expanded text:
nitatis habes de magisterio sanitatis habes de magisterio sapientiae familiarem admonitionem. Me ergo meam, quam tui gratia accepi, retinente et servante praerogativam; tu quomodo non confunderis amisisse tuam? Cur suam in te Conditor intuetur abolitam similitudinem, cum tuam in me tibi conservet, assidueque repraesentet? Jam omne adjutorium, quod tibi ex me debebatur, vertisti tibi in confusionem; abuteris obsequio meo, indigne humanum corpus inhabitas, brutus et bestialis spiritus. 7. Istiusmodi ergo curvae animae non possunt diligere sponsam, quoniam non sunt amicae sponsi, cum sint mundi. Qui vult, inquit, amicus esse hujus mundi, inimicus Dei constituitur . Ergo quaerere et sapere quae sunt super terram, curvitas animae est; et e regione, meditari ac desiderare quae sursum sunt, rectitudo. Et ipsa ut perfecta sit, in sensu definiatur et consensu. Rectum reverante dixerim, si recte in omnibus sentias, et factis non dissentias. Invisi
Abbreviated transcription (Latin):
decentiꝰ. quã curuũ recto pecco¬
re ł corpore gerere animum:
ꝑuersa res est ⁊ feda. luteum
uas quod est corpꝰ de terra occu¬
los habere fursumi̾ celos libere
suspiẽe celorumq luminari¬
bus oblectare aspectus: sp̃ale
uero celestemq creaturam suoᷤᷤ
econtrario occulos. idest. int̾¬
nos sensus. atq affectus trahe¬
re int̾ram deorsum: que de¬
buit nutriri incroceis herere
luto tanquam unam desuib:
amplexariq stercora. Erubesce
am ma mea diuinamͥ pecorinã
cõmutasse similitudinem. eru¬
besce uolutari in ceno: quȩ de
celo es. Srubesce anima ait cor¬
pus: inmei consideracione. Cre¬
ata creanti similis recta⁊ me
quoq accepistiadiutorium si¬
mile tibr̾ utiq scđm limam̃ta
corporeȩ rectitudinis. Quocq
teuertas siue ad dm̃ sursum.
siue ad me deorsum: nemo siqͥ¬
dem carnem suam odio habu¬
it. iubiq occurrit tͥ spẽs deco¬
ris tui: ubiq prostatu ͭ ͥ ͤ dig¬

Expanded text:
decentius, quam curvum recto cdecentius, quam curvum recto corpore gerere animum? Perversa res est et foeda, luteum vas, quod est corpus de terra, oculos habere sursum, coelos libere suspicere, coelorumque luminaribus oblectare aspectus; spiritualem vero coelestemque creaturam suos econtrario oculos, id est internos sensus atque affectus, trahere in terram deorsum; et quae debuit nutriri in croceis, haerere luto, tanquam unam de suibus, amplexarique stercora . Erubesce, anima mea, divinam pecorina commutasse similitudinem; crubesce volutari in coeno, quae de coelo es. Erubesce, anima, ait corpus, in mei consideratione. Creata creanti similis recta, me quoque accepisti adjutorium simile tibi, utique secundum lineamenta corporeae rectitudinis. Quocunque te vertas, sive ad Deum sursum, sive ad me deorsum nemo siquidem carnem suam unquam odio habuit, ubique occurrit tibi species decoris tui, ubique pro statu tuae dig
Abbreviated transcription (Latin):
d hominẽ rectũ fecit. Ad imagi¬
nem quippe: ⁊ similitudinẽ suã:
creauit illum Ip̃e uͦ quemad mo¬
dum psallis: rectus dñs ds̃ mr
nem similem sibi. idem sine in¬
iquitate : sicut ñ est miquitas
meo: Porro iniquitas cordis
est. non carnis uitium. ut per
hoc noũis in sp̃ali porcione tui
⁊ incrassaluteaq substancia.
dei similitudinem cõseruandã
fore siue reparandam: Spc̃
enĩ est deus .⁊ eos qui uolunt
similes ei uł ꝑseuerare ł fieri.
oꝑtet intrare adcor: atq inspi¬
ritu id negocũ actitare. ubire¬
uelata facie speculantes głam
dei ineandẽ imagiuem trans¬
formentur de claritate ĩ clari¬
tatem: tanquã a dñi spiritu.
Quamꝗͣ ⁊ corporis staturam
dedit homini deus rectã. forsan
ut ista corporea exterioris uilio¬
risq rectitudo fignenti. homi¬
nem int̾iorem illum qͥ ad mia¬
ginem dei factus est sp̃ał. siue
seruande rectitudinis amone¬
ret : ⁊ decor limi deformitatẽ
argueret animi. Quid enĩ in¬

Expanded text:
Deus hominem rectum fecit. Ad imaginem quippe et similitudinem suam creavit illum . Ipse vero, quemadmodum psallis: Rectus Dominus Deusnem similem sibi, id est sine iniquitate, sicut non est iniquitas in eo. Porro iniquitas, cordis est, non carnis vitium, ut per hoc noveris in spirituali portione tui, et non in crassa luteaque substantia Dei similitudinem conservandam fore, sive reparandam. Spiritus enim est Deus, et eos qui volunt similes ei vel perseverare, vel fieri, oportet intrare ad cor, atque in spiritu id negotii actitare: ubi revelata facie speculantes gloriam Dei, in eamdem imaginem transformentur de claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu . 6. Quanquam et corporis staturam dedit homini Deus rectam; forsitan ut ista corporea exterioris viliorisque rectitudo figmenti hominem interiorem illum, qui ad imaginem Dei factus est, spiritualis suae servandae rectitudinis admoneret, et decor limi deformitatem argueret animi. Quid enim in
Abbreviated transcription (Latin):
ixta ꝓpħam. intrat mors perfe¬
cum prurientes auribi. ⁊ orib
letale pocculum detraccioniᷤᷤ in¬
uicem nobis ministrare ꝯten¬
dimus. Nonueniat aĩa meain
cõsilio detrahenciũ: qm̃ deus
odit eos discente apło: detracto¬
hentem inquit ꝓximo suo: hũc
ꝑsequebar. Nec mirũ: cum id
p̃cipue uitiũ caritatẽ que ds̃ est.
⁊ quidẽ cetĩs acrius mnpugna¬

Expanded text:
juxta prophetam, intrat mors per fejuxta prophetam, intrat mors per fecum prurientes auribus et oribus, lethale poculum detractionis invicem nobis ministrare contendimus. Non veniat anima mea in concilio detrahentium, quoniam Deus odit eos, dicente Apostolo: Detractohentem, inquit, proximo suo, hunc persequebar . 4. Nec mirum, cum id praecipue vitium charitatem, quae Deus est, et quidem caet
Abbreviated transcription (Latin):
obseruent: derogandi ñ imitã¬
di causa. Torqñtur mbonis se¬
morũ suorum : malis paᷤ̾cunt᷑
Uideas ambulare seorsum. cõ¬
ueniresibi. ⁊ sedere parit̾: moxq¬
que laxare ꝓcaceslinguas in de¬
testandum susurriũ. Una uni
conuingitur. mec spiracłm in¬
cedit meis: tanta est libido de¬
trahendi andiendine detrahẽ¬
tem. Ineunt familiaritatẽ.
ad maledicendũ: concordes
ad discorcham. Conciliant int̃ se
inimicissimaᷤᷤ ami citias.: ⁊ pari cõ¬
sentanee malignitatis affectu.
celebratur odiosa collacio. hauct
secꝰ egere quondã herodes ⁊ pi¬
latus de quib narrat engłm qr
facti sunt amici in illadie: hoc
est indie dnĩce passionis. Con¬
uenientib sic munũ: non est
dominicã cenam manducare:
s magis ꝓpinare. ⁊ bibere calicẽ
demonioꝵ: dũ inportantib
lingus aliorũ ꝑditõnis uirus:⁊
aliorũ aures intrantẽ. ĩ ortem.
libenter excipiũt. Sic quippe

Expanded text:
observent, derogandi, non imitanobservent, derogandi, non imitandi causa. Torquentur in bonis seniorum suorum, malis pascuntur. Videas ambulare seorsum, convenire sibi et sedere pariter, moxque laxare procaces linguas in detestandum susurrium. Una uni conjungitur, nec 1347 spiraculum incedit in eis; tanta est libido detrahendi, audiendive detrahentem. Ineunt familiaritatem ad maledicendunt, concordes ad discordiam. Conciliant inter se inimicissimas amicitias, et pari consentaneae malignitatis affectu celebratur odiosa collatio. Haud secus egere quondam Herodes et Pilatus, de quibus narrat Evangelium quia facti sunt amici in illa die , hoc est in die Dominicae passionis. Convenientibus sic in unum, non est Dominicam coenam manducare, sed magis propinare et bibere calicem daemoniorum; dum importantibus linguis aliorum perditionis virus, aliorum aures intrantem mortem libenter excipiunt. Sic quippe,
Abbreviated transcription (Latin):
deniq quib exprobrantib
sub inde prose satisfacẽ cogit᷑.
ubi eisita respondet. Nigra
sum s formosa filie ierułm.
Itaq ꝓpt̾ murmurãtes ⁊ blas¬
phemantes drc̾itur abis que
bone. que suplices: q̃ humi¬
les. ⁊ mansuete sunt. Abhis
inquam dicitur sponse cõsolã¬
di gr̃a: recti diligunt te. Nou
sit tibi in quiũt cura. de miqͣ
reprehensione blaspheoaꝵ haꝵ:
cũ constet quia recti diligunt
te. Bona ꝓfecto cõsolacio cũ
blasphemamur a malis bene
facientes: si recti diligant nos.
omĩo sufficit aduersus os loq̃n¬
ciũ iniqua opinio bonorum:
cũ testimonio cõsciencie. In do¬
mino laudabitur amia mã.
audiant mansuen ⁊ letent᷑:
Mansueti inquid letentur:
mansuetis placeam: eqͣnimi¬
ter audio quicquid inme iac¬
tare uolũt luioi ꝑditarum.
Ergo in hoc sensu puto apposi¬
tum: recti diligunt te. Nec ab¬
suroe ut estimo: cũ ubiq pene
nchoto ad olescentular̃ tales
inuemã. q̃ actasponse curiole

Expanded text:
denique quibus exprobrantibus denique quibus exprobrantibus subinde pro se satisfacere cogitur, ubi eis ita respondet: Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem . Itaque propter murmurantes et blasphemantes dicitur ab his quae bonae, quae simplices, quae humiles et mansuetae sunt; ab his, inquam, dicitur sponsae consolandi gratia: Recti diligunt te. Non sit tibi, inquiunt, cura de iniqua reprehensione blasphemarum harum, cum constet quia Recti diligunt te. Bona profecto consolatio, cum blasphemamur a malis bene facientes, si recti diligant nos. Omnino sufficit adversus os loquentium iniqua, opinio bonorum cum testimonio conscientiae. In Domino laudabitur anima mea, audiant mansueti, et laetentur. Mansueti, inquit, laetentur . Mansuetis placeam, et aequanimiter audio quidquid in me jactare voluerit livor perditarum. 3. Ergo in hoc sensu puto appositum, Recti diligunt te. Nec absurde, ut aestimo: cum ubique pene in choro adolescentularum tales inveniantur, quae acta sponsae curiose
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniũ. ñ uoluntas. Locus
aut̃ uñ incipere debemꝰ: nisi
fallor is est. Recti diliguntte.
quod ante quã ex planare inci¬
piamus quid sit. in deamꝰ cuiꝰ
sit: quisnam hoc uidelicet di¬
cat. I nob̾ namq exigitur qd
auctor non loquitur. ⁊ fortassis
melius adolescentulis id damꝰ :
ut suis u̾bis ⁊ hoc addant. Siqͥ¬
dem cũ dixissent exultabimuᷤ
⁊ letabim᷑ inte : memoreᷤ uber̃
tuorum suꝑ uinũ. nec dubiũ
quin matri loquerẽtur: con¬
tinuato sermone hoc quoq ĩ¬
ferunt. recti diligunt te Pu¬
to ꝓpt̾ aliquas de numeroip¬
sarum que nõ idem saꝑent
licet parit̾ currere ni derẽt᷑
qui ue sua sunt querentes ⁊ non
ambulantes simplicit᷑. neque
sincere: ⁊ s speciali głe matris
iuidentes. ⁊ captantes occasio¬
nem murmurandi ad uersus
cam: ex eo ni mirũ quod sola ĩ
cellar ia introiss. Quod ñ est
aliud nisi quod apłs ait: ꝑicu¬
lum infalsis fr̃ib. Ip̃e sunt

Expanded text:
sane ingenium, non voluntas. 2. Locus sane ingenium, non voluntas. 2. Locus autem unde incipere debemus, ni fallor, iste est: Recti diligunt te. Quod antequam explanare incipiamus, quid sit videamus, cujus sit, quisnam hoc videlicet dicat. A nobis namque exigitur quod auctor non loquitur. Et fortasse melius adolescentulis id damus, ut suis verbis et hoc addant. Siquidem cum dixissent: Exsultabimus et laetabimur in te, memores uberum tuorum super vinum nec dubium quin matri loquerentur, continuato sermone hoc quoque inferunt: Recti diligunt te . Puto propter aliquas de numero ipsarum, quae non idem saperent, licet pariter currere viderentur; quae sua sunt quaerentes, et non ambulantes simpliciter neque sincere, sed speciali gloriae matris invidentes, et captantes occasionem murmurandi adversus eam, ex eo nimirum quod sola in cellaria introisset. Quod non est aliud nisi quod Apostolus ait: Periculum in falsis fratribus . Ipsae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
oc demum c̾cio fratres
reditum ab urbe nr̃m
clemencior occulus ecelo
respexit. ⁊ uultꝰ tandem
serenior de suꝑ arrisit nobis: qͥe¬
uit leonina rabies. finẽ accepit
malicia. eccłia pacem recepit:
ad nichilum dedũctus est incon¬
spectu eius malignus: qui eamꝑ
hoc ferme octenniũ diro scisma¬
te conturbarat. Num uero ego
gratis detantis periculis ero red¬
ditus nob̾: Uestris desideriis do¬
natus sum: nr̃is me ꝓfectibus
paro: quorũ iiuo mĩtis: uolo ui¬
uerestudiis. ⁊ saluti. Quodq
diroum cepta in canticis me exe¬
qui uultis. libenter quidem ac¬
cipio. ⁊ dignũ arbitror int̾rup¬
tum potius resarcire sermouẽ.
quã nom ordiri quippiã. Uere¬
or aũt nedissuetũ ꝑid tẽporĩ
animũ ⁊ distentum dui habitũ:
nõ solũ ad tam diũsa. s etiam
ad tã indigna: dignitas mate¬
rie ꝓut oportet non adnuitat
S si quod habeo hoc uob̾ do: po¬
terit ⁊ fideli obsequio meo ds
etiam quod non habeo dare ut
dem. Si non. sane culpetur

Expanded text:
Hoc demum tertio, fratres, reditum ab Urbe nostrum clementior oculus e coelo respexit, et vultus tandem serenior desuper arrisit nobis. Quievit Leonina rabies, finem accepit malitia, Ecclesia pacem recepit. Ad nihilum deductus est in conspectu ejus malignus, qui eam per hoc ferme octennium diro schismate conturbarat. Num vero ego gratis de tantis periculis ero redditus vobis? Vestris desideriis donatus sum, vestris me profectibus paro: quorum vivo meritis, volo vivere studiis et saluti. Quodque dudum coepta in Canticis me exsequi vultis libenter quidem accipio, et dignum arbitror interruptum potius resarcire sermonem, quam novi ordiri quidpiam. Vereor autem ne dissuetum per id temporis animum et distentum diu habitum, non solum ad tam diversa, sed etiam ad tam indigna, dignitas materiae, prout oportet, non admittat. Sed si quod habeo, hoc vobis do; poterit et fideli obsequio meo Deus, etiam quod non habeo, dare ut dem. Si non; culpetur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ scelera nr̃a: ⁊ luore eiꝰ sana¬
ti sumꝰ. Soce uñ inger. Iunge
⁊ illud scĩ dauid. Speciosus for¬
mã. pre filiis hominũ et habe ᷤ
totum in spõso: qd̃ sponsa de se
hoc in loco testata est. Nontͥ
recte ⁊ ip̃ẽ indetur. scłm eaq̃
dieta sunt emulis posse respon¬
dere uideis. Nigersum: set
formosus filui ierlm: Niger
plane: cui non erat spẽs. neq
decor: inger quia uermis et ñ
homo: obꝓbriũ hominũ et
abieccio plebis. Deniq se ip̃m
fecit peccatum: ⁊ ingrũ licere
uerear: Intuere sane pannis
sordidũ : plagis lundũ. illitũ
sputis: pallidũ morte.⁊ ingrũ¬
uł tunc profecto fatebere. ꝑ¬
cuntare etiam apło ᷤᷤ eundem
ipm̃ qualem in monte ꝑspe¬
x̾int: aut cerce angłos inqua¬
lem ꝓspicẽ concupiscant : et
ncħominꝰ foimosũ mirabere.

Expanded text:
pter scelera nostra; et livore ejus sanati sumus . Ecce unde niger. Junge et illud sancti David: Speciosus forma prae filiis hominum ; et habes totum in sponso, quod sponsa de se hoc in loco testata est. 9. Num tibi recte et ipse videtur secundum ea quae dicta sunt, aemulis posse respondere Judaeis: Niger sum, sed formosus, filii Jerusalem? Niger plane, cui non erat species, neque decor; niger, quia vermis et non homo, opprobrium hominum, et abjectio plebis . Denique se ipsum fecit peccatum : et nigrum dicere verear? Intuere sane pannis sordidum, plagis lividum, illitum sputis, pallidum morte; et nigrul tunc profecto fatebere. Percunctare etiam apostolos, eumdem ipsum qualem in monte perspexerint; aut certe angelos, in qualem prospicere concupiscant; et nihilominus formosum mirabere.
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitar. Nã uirtꝰ. Inĩfirmi¬
tate ꝑficitur. Demq ait. Qñ
infirmor: tunc fortis sum ⁊ po¬
tens. Quod cũ ita sit: pulchre
sponsa conũtit sibi ad głam.
qd̃ ei pro obꝓbrio ab emulis
intorquet᷑ nõ mͦ formosam:
s ⁊ igram esse se głans. Non
enĩ erubescit ingredinẽ. quam
lutis. Ab sit mͥ głari : nisi incru¬
ce dnĩ mei iħu xp̃i. Grata igno¬
minia crucis.: ei qui crucifixo in¬
gratus non est. Nigrecdo est set
forma: ⁊ similitudo dni. uade
ad scm̃ x saiam. ⁊ desebet tibi qͣ¬
lem inspũ illum uiderit. Quẽ

Expanded text:
stabiliar? Nam virtus in infirmistabiliar? Nam virtus in infirmitate perficitur. Denique ait: Quando infirmor, tunc fortis sum et potens . 8. Quod cum ita sit, pulchre sponsa convertit sibi ad gloriam, quod ei pro opprobrio ab aemulis intorquetur; non modo formosam, sed et nigram esse se glorians. Non enim erubescit nigredinem, quam lutis: Absit mihi gloriari, nisi in cruce Domini mei Jesu Christi! Grata ignominia crucis ei qui Crucifixo ingratus non est. Nigredo est, sed forma et similitudo Domini. Vade ad sanctum Isaiam, et describet tibi qualem in spiritu illum vid
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfluo exc̾ions fui homnnus
qui certe corrũpitur: oĩ se dili¬
gencia prebet. ⁊ occupat exco¬
lendo. ac decorando int̾iori. illi
qui ad imaginẽ lĩ est. ⁊ renoua¬
tur de die indiem. Cercisũt enĩ
deo nõ posse eẽ quicꝗͣ acceptiꝰ
Imagine sua: siꝓpͥo fuĩt resti¬
dens: cui soli placẽ desiderant:
⁊ cm placere sola uera. ⁊ sũma
gla est. Non ineclio eris plane
gła illa que nitus est. inquaglo¬
riari dignatur ⁊ dñs głe: dicen¬
te dauid. Omnis gła eus filie
regis: ab intus. Et tucior sua cuiq
ipõ. ⁊ non malt̾o. At nõ insolo
fortassis candore int̾no. s exce
s omĩa cooꝑentur in bonum
Nonsolũ igitur inspe. s ⁊ głari
intͥbulacionib. Libent̾ ait
głabor minfirmitatib meig:
ut inhabitet in me uirtꝰ xp̃i
Optanda infirmitas: que xp̃i
uirtute cõpensat᷑. Quis dabit
mͥ nõ solum infirmari. s ⁊ des¬
titui. ac deficẽ penitꝰ ame met¬
ip̃o: ut dni uirtutũ uirtute

Expanded text:
superfluo exterioris sui hominis, superfluo exterioris sui hominis, qui certe corrumpitur, omni se diligentia praebet et occupat excolendo ac decorando interiori illi, qui ad imaginem Dei est, et renovatur de die in diem. Certi sunt enim Deo non posse esse quidquam acceptius imagine sua, si proprio fuerit restiDeus, cui soli placere desiderant; et cui placere, sola vera et summa gloria est. Non mediocris plane gloria illa quae intus est, in qua gloriari dignatur et Dominus gloriae, dicente David: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus . Et tutior sua cuique ipso, et non in altero. At non in solo fortassis candore interno, sed in extersed omnia cooperantur in bonum. Non solum igitur in spe, sed et gloriari in tribulationibus. Libenter, ait, gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi. Optanda infirmitas, quae Christi virtute compensatur. Quis dabit mihi non solum infirmari, sed et destitui ac deficere penitus a memetipso, ut Domini virtutum virtute
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃im aiãm iusti eẽ candidam.
⁊ fortassis iusticia ip̃a candor est.
Iustusaũt erat paulus: cui repo¬
sita fu̾at corona iusticie sandi¬
da ꝓ inde pauli aĩa erat. ⁊ sapã
sedebat mea.ita ut sapienciã
loqueretur int̾ ꝑfectos. sapien¬
ciam muisterio absconditam:
ꝗͣ nemo pͥncipiũ mundi huiꝰ
agnouit: Porro hunc ineo sa¬
piencie. iusticieq candorem:
nigredo illa exterior de presen¬
cia corporis infirma. de laborib
plurimis. de ie uiniis. ac ingilus
multis: aut oꝑ abatur. aut ꝓ¬
merebatur: Ideoq ⁊ quod nigr̃u
est pauli. speciosu̾s est omĩ orna¬
onĩ etiã regio cultu. Nõ ꝯꝑabi¬
tur ei qnͣtalib pulc̾tuelo car¬
nis: ñ cutis utiq nicida. z ar¬
sura. ñ facies colorata. uicina
putredimi: ñ uestis p̃ciosa. ob¬
noxia uetiistati. ñ auri species.
splendorq gemmar̃. seu queq
talia. que omĩa sunt ad corup¬
cionem. Merico ꝓm̃ om̃is cura
scorum spreco ornatu cultuq

Expanded text:
dixerim animam justi esse candidam. dixerim animam justi esse candidam. Et fortassis justitia ipsa candor est. Justus autem erat Paulus, cui reposita fuerat corona justitiae . Candida proinde Pauli anima erat, et sapientia sedebat in ea, ita ut sapientiam loqueretur inter perfectos, sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principum mundi hujus agnovit. Porro hunc in eo sapientiae, justitiaeque candorem nigredo illa exterior de praesentia corporis infirma, de laboribus plurimis, de jejuniis ac vigiliis multis, aut operabatur, aut promerebatur. Ideoque et quod nigrum est Pauli, speciosius est omni ornaomni etiam regio cultu. Non comparabitur ei quantalibet pulchritudo carnis, non cutis utique nitida et arsura, non facies colorata vicina putredini, non vestis pretiosa obnoxia vetustati, non auri species, splendorve gemmarum, seu quaeque talia, quae omnia sunt ad corruptionem. 7. Merito proinde omnis cura sanctorum, spreto ornatu cultuque
Abbreviated transcription (Latin):
cit: claritas diuina ñ reppulit.
hanc uos dicitis ingrã: Nigra est:
s formosa filie ierłm. Nigra uͦ:¬
ur̃o: formosa diuino angłicoq
indicio. Et sinigra est: foruisecꝰ
est: Sibi aũt ꝓminimo est. ut ã
uob̾ indicetur: aut ab his qͥ scdm
faciem iudicant. homo siquidẽ uid⁊
infacie: deus ant in tuetur cor:
ꝓꝓterea ⁊ si ngra foris. s intꝰ for¬
mosa: ut ei placeat cui se ꝓbaint.
Non enim nob̾: quib si ad huc
ꝑlaceret: xp̃i seruus non esset
Felix ingredo que mentis can¬
tat istiusmodi ingris: quos aut
humilitas penitentie. aut ca¬
ritatis ⁊ elus. tamꝗͣ solis estus
decolorasse udetur. Si fuint
ait peccata ur̃a ut coctinum qiͣ
nix dealbabunt᷑. ⁊ si fu̾int ru¬
bra qĩ uermiculus. uelut lana
albaerunt: Non plane contẽp
Candor est enĩ uite eterne sap̃a.¬
quia ius sapiens diffinit᷑.⁊ can¬
didam oꝑtet eẽ aiãm. inqͣ ip̃a
sedem eleg̾it. Quod si anima sti
sedes est sapiencie: haud dubie

Expanded text:
claritas divina non repulit. Hanc vos dicitis nigram? Nigra est, sed formosa, filiae Jerusalem. Nigra vestro, formosa divino angelicoque judicio. Etsi nigra est, forinsecus est. Sibi autem pro minimo est, ut a vobis judicetur, aut ab his qui secundum faciem judicant. Homo siquidem videt in facie, Deus autem intuetur cor . Propterea etsi nigra foris, sed intus formosa, ut ei placeat cui se probavit. Non enim vobis: quibus si adhuc placeret. Christi servus non esset. Felix nigredo, quae mentis cantat istiusmodi nigris, quos aut humilitas poenitentiae, aut charitatis zelus, tanquam solis aestus, decolorasse videtur. Si fuerint, ait, peccata vestra ut coccinum, quasi nix dealbabuntur; et si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt . Non plane contemneCandor est enim vitae aeternae sapientia, ut Sapiens definit : et candidam oportet esse animam, in qua ipsa sedem elegerit. Quod si anima justi sedes est sapientiae, haud dubie
Abbreviated transcription (Latin):
s tranquillat. Hic uere quiescit᷑.
Tranquillus oeus: tranqͥllat oĩa:
⁊ quietũ aspicẽ quiescẽ est. Cerne.¬
re est regem post duirnas forensi¬
um qiͣlites cansarũ. dimissiis a se
turbis curar̃ molestias declinan¬
tem: petẽtem de nocte diuersori¬
um: cubicłm introeuntẽ c̃ pau¬
cis. quos hoc secreto.⁊ hac famili¬
aritate dignat᷑: eo certe securiꝰ.
quo secretius qui escentem. eose

Expanded text:
sed tranquillat. Hic vere quiescitur. sed tranquillat. Hic vere quiescitur. Tranquillus Deus tranquillat omnia; et quietum aspicere, quiescere est. Cernere est regem post diurnas forensium quasi lites causarum, dimissis a se turbis, curarum molestias declinantem, petentem de nocte diversorium, cubiculum introeuntem cum pacis, quos hoc secreto et hac familiaritate dignatur, eo certe securius, quo secretius quiescentem; eo se
Abbreviated transcription (Latin):
hosergo aduerti qiͣ nũquam pec¬
casse: qm̃ ⁊ si qua deliquisse indẽ¬
tur intemꝑe: ñ apparent ĩ eter¬
nitate: quia cariras patris ip̃oꝵ
cooꝑit multitudinẽ peccatorum :¬
⁊ dixi beatos quorum remisse sũt
ñquitates ⁊ quoiũ tecta sunt pec¬
cata: cũ subito tanta mͥ quoq de
me suborta fiducia.⁊ infusa leti¬
cia est. quantus certe in loco hor¬
roris id est in loco scde susionis ñ
p̃cesserat timor: ita ut mͥuisus
simtamꝗͣ unꝰ ex illi̾b̾atis eẽ. Osi
durass. Iterũ. it̾umq uisita me
dnẽ insalutarituo: ad iudenoũ
inbonitate electorum tuorum:
ad letandũ in leticia gentis tue
O uere quietis locus ⁊ quẽ non
ĩmerito cubicłi appellacionecẽ¬
suerim: in quo dens ñ qĩ turba¬
tus ira. nec uelut distentus cura
ꝓpspicitur. s ꝓbatur uoluntas
enis in eo bona: ⁊ bñ placens.⁊ per¬
fecta. bisio ista nõ terret s mul¬
cet: in quietã curiositatem ñs

Expanded text:
nunquam pecnunquam peccasse; quoniam etsi qua deliquisse videntur in tempore, non apparent in aeternitate; quia charitas Patris ipsorum cooperit multitudinem peccatorum. Et dixit beatos, quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata ; cum subito tanta mihi quoque de me suborta fiducia et infusa laetitia est, quantus certe in loco horroris, id est in loco secundae visionis, non praecesserat timor, ita ut mihi visus sim tanquam unus ex illis beatis esse. O si durasset! Iterum, iterumque visita me, Domine, in salutari tuo, ad videndum in bonitate electorum tuorum, ad laetandum in laetitia gentis tuae . 16. O verae quietis locus, et quem non immerito cubiculi appellatione censuerim! in quo Deus, non quasi turbatus ira, nec velut distentus cura prospicitur; sed probatur voluntas ejus in eo bona, et beneplacens et perfecta. Visio ista non terret, sed mulcet; inquietam curiositatem non
Abbreviated transcription (Latin):
simulans mala. ⁊ remunerans
bona: ut miro mͦ eis. ñ modo bo¬
nas ⁊ mala coopentur ĩ bonũ.
O solus uere beatus. cui ñ impu¬
tabit dñs peccatum: nã qui ñ
habuerit peocatũ: nemo. Om̃s
enĩ peccauerunt: ⁊ om̃s egent
gła dei. Quis accnsabit tñ adũ¬
sus electos dei : Sufficit mͥ ad om¬
nem iusticiam solum habere ꝓ¬
picium : eni soli peccaui. Omẽ
quod mͥ ip̃e nõ imputare decre¬
uerit: sic est qiͣ non fuĩt. Nonpe¬
ccare cdĩ iusticia est. hominis iuis¬
ticia : indulgencia dĩ. uidi hec. ⁊
intellexi illuis sentencie uĩtatẽ:
om̃is qui natꝰ est ex deo. ñ peccat:
quia generacio celestis seruat eñ.
Generacio celestis. et̾na predesti¬
nacio est: qua electos suos deus
dilexit. ⁊ gratificauit indilecto
suo filio ante mundi ꝯstitucionẽ:
sic inscõapparentessibi. ut uide¬
rent uirtutem suam. ⁊ głam suã.
quo eiꝰ forẽt cõsortes hereoitatis:
cniꝰ ⁊ apparẽt conformes mmiaginiᷤ.

Expanded text:
simulans mala, et remunerans simulans mala, et remunerans bona: ut miro modo eis non modo bona, sed et mala cooperetur in bonum. O solus vere beatus, cui non imputabit Dominus peccatum! Nam qui non habuerit peccatum, nemo. Omnes enim peccaverunt, et omnes egent gloria Dei . Quis accusabit tamen adversus electos Dei? Sufficit mihi ad omnem justitiam solum habere propitium, cui soli peccavi. Omne quod mihi ipse non imputare decreverit, sic est quasi non fuerit. Non peccare. Dei justitia est; hominis justitia, indulgentia Dei. Vidi haec, et intellexi illius sententiae veritatem: Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; quia generatio coelestis servat eum . Generatio coelestis, aeterna praedestinatio est, qua electos suos Deus dilexit et gratificavit in dilecto Filio suo ante mundi constitutionem, sic in sancto apparentes sibi, ut viderent virtutem suam et gloriam suam, quo ejus forent consortes haereditatis, cujus et apparerent confo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃pararis: ut hic micieris. Prepa¬
racio: rerũ cognicio est. Uerum
hanc facillime sequitur elacioniꝰ
tumor. siñ repͥmat timor:ut me¬
se pesti insipiencie pͥmuꝰ opponit
Ibi itaq quidam accessus est ad
sapienciã: hic ⁊ ingressus. Porro
nec hic. nec ibi speculanti ꝑfec¬
ta est quies: quia illic deus appa¬
ret taniꝗͣ sollicitus. hic tanquã
turbatus. Non ergo cubicłm que¬
sieris in his locis: quorum alter
anditoriũ qiͣ docentis: alt̾ p̃toriũ
udicis magis apparet. S est locꝰ
ubi uere quiescens. ⁊ quietus cer¬
tutur deus: locus onio nõ iudicis
nõ magistri. s sponsi. ⁊ qui michi
quid nã de aliis nescio plane cubi¬
culum sit: si qñ in illum ꝯtigerit
uitroduci. S heu rara hora.⁊ par¬
ua mora. Clare ibi agnoscitur
qui dicere potest. Particeps ego
sum omĩum timenciũ te. ⁊ custo¬
diencium mandata tua. Stat pro¬
positum di. stat sentencia pacis
suꝑ timentes eun. ip̃orum et dis¬

Expanded text:
praepararis, ut hic initieris. Praepapraepararis, ut hic initieris. Praeparatio, rerum cognitio est. Verum hanc facillime sequitur elationis tumor, si non reprimat timor, ut mese pesti insipientiae primus opponit. Ibi itaque quidam accessus est ad sapientiam, hic et ingressus. Porro nec hic, nec ibi speculanti perfecta est quies; quia illic Deus apparet tanquam sollicitus, hic tanquam turbatus. Non ergo cubiculum quaesieris in his locis, quorum alter auditorium quasi docentis, alter praetorium judicis magis apparet. 15. Sed est locus, ubi vere quiescens et quietus cernitur Deus; locus omnino, non judicis, non magistri, sed sponsi: et qui mihi quidem, nam de aliis nescio, plane cubiculum sit, si quando in illum contigerit introduci. Sed, heu! rara hora, et parva mora! Clare ibi agnoscitur qui dicere potest: Particeps ego sum omnium timentium te, et custodientium mandata tua . Stat propositum Dei, stat sententia pacis super timentes eum, ipsorum et dis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯtinuo etiã accedit ad faciendũ.
Aliud est multas diuicias scire:
alud ⁊ possidere: mec noticia diui¬
tem facit: s possessio: Sic ꝓrsus
sic aliud est nosse dm̃. ⁊ aliud time¬
re. Inec cognicio sapientẽ. s timor
facit: qui ⁊ afficit: Tume sapien¬
tem dix̾is. quẽ sua sciencia ĩflat :
Quis illos sapientes nͥ ĩsipientissi¬
mus dicat: qui c̃ cognouisse̾t dm̃.
nõ tanꝗͣ cłm glorificauerũt. ant
grãs egerunt: Ego magis c̃ apło
sencio. qui in sipiens cor eorum ma¬
infeste ꝓnũciat Et bñ inicium
sapiencie timor dñi: quia tũc pͥ¬
mũ deus aĩe sapit. cũ eã afficit
ad timendũ: ñ c̃ instruit adscien¬
dum. Times deiiusticiam. times
potenciam. ⁊ sapit tibi iustus ⁊ po¬
tens deus. quia timor sapor est.
Porro sapor sapientem facit: sic̃
sciencia scientem. sicut diuicie di¬
uitem: Quid ergo pͥor locus: łan¬
tum p̃parat ad sapienciam. Illie

Expanded text:
non continuo etiam accendit ad faciendum. non continuo etiam accendit ad faciendum. Aliud est multas divitias scire, aliud et possidere; nec notitia divitem facit, sed possessio. Sic prorsus, sic aliud est nosse Deum, et aliud timere; nec cognitio sapientem, sed timor facit, qui et afficit. Tune sapientem dixeris, quem sua scientia inflat? Quis illos sapientes nisi insipientissimus dicat, qui cum cognovissent Deum, non tanquam Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt? Ego magis cum Apostolo sentio, qui insipiens cor eorum manifeste pronuntiat . Et bene initium sapientiae timor Domini; quia tunc primum Deus animae sapit, cum eam afficit ad timendum, non cum instruit ad sciendum. Times Dei justitiam, times potentiam; et sapit tibi justus et potens Deus, quia timor sapor est. Porro sapor sapientem facit, sicut scientia scientem, sicut divitiae divitem. Quid ergo prior locus? Tantum praeparat ad sapientiam. Illic
Abbreviated transcription (Latin):
nuit eos suꝑbia ne humilientur
ad penitẽciam. s dampnẽtur ꝓpt̾
suꝑbianr cũ suꝑbo diabolo.⁊ an¬
głis eiꝰ Nam qui ĩ labore honnũ
ñ sunt. in labore demonũ ꝓfec¬
to erunt: dicente iudice. Ite ma¬
ledicti in ignem et̾nũ: qui p̃p̃ara¬
tus est diabolo ⁊ angłis eius. est
tñ dei locus. ⁊ istẽ. plane nõ aliud ꝙͣ
donius dei: ⁊ porta celi. Hic nẽpe
tueri dicitur deus. hic scm̃ et
terribile noiñ eus: ⁊ tanꝗͣ ingre¬
ssus głe: nutiũ plane sapiencie:
timor dñi. Nec temoueat qd in¬
itium sapiencie huic demũ loco
dedĩm: ⁊ nõ pͥori. Ibi quippe in qͦ¬
dam qĩ auditoro suo docẽtem de
om̃ib magistrã andimꝰ sapien¬
ciam: hic ⁊ suscipimꝰ. Ibi instrui¬
nuir quidem: s hic afficiiur. In¬
struccio ooctos reodit: affeccio sa¬
pientes. Sol ñ om̃s quib lucet.
etiã calefacit: Sic sapiencia mul¬
tos quos docet quid sit faciendũ.

Expanded text:
nuit eos superbia , ne humilientur nuit eos superbia , ne humilientur ad poenitentiam, sed damnentur propter superbiam cum superbo diabolo et angelis ejus. Nam qui in labore hominum non sunt, in labore daemonum profecto erunt, dicente judice: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Est en Dei locus et iste, plane non aliud quam domus Dei, et porta coeli. Hic nempe timeri dicitur Deus; hic sanctum et terribile nomen ejus, et tanquam ingressus gloriae: Initium plane sapientiae timor Domini . 14. Nec te moveat, quod initium sapientiae huic demum loco dederim, et non priori. Ibi quippe in quodam quasi auditorio suo docentem de omnibus magistram audimus Sapientiam, hic et suscipimus; ibi instruimur quidem, sed hic afficimur. Instructio doctos reddit, affectio sapientes. Sol non omnes, quibus lucet, etiam calefacit; sic Sapientia multos, quos docet quid sit faciendum,
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegeq sibi retineant: ⁊ inusꝰ
sue suꝑbie. atq luxurie iictũ
pauꝑun consumme re nou uereã¬
tur. duplici ꝓfecto iniquitate pec¬
cantes: quod ⁊ aliena diripiunt.⁊
sacris insins uanitatibus.⁊ turpi¬
tud mibus: abutuntur. Talibus
ergo cũ in presenciar̃ parce acmi¬
sereri. ne ĩet̾num parcat. cuius
uidicia abyssu̾m multa adu̾tit᷑.:
quis hoc loco requiem q̃rat: habet
tatem cubiculi. Terribił est locus
iste: ⁊ tocus exꝑs quietis. Lotus in¬
horrui si qñ in eum raptus sum:
illam apud me replicans cũ tre¬
more sencenciam. Quis seit si ÷
dignus amore. an odio: Nec mir̃
sititubo ego ibi. foliũ utiq quod
uento rapit᷑ ⁊ stipula sicca. ubi:
maximꝰ ille ꝯtẽplator. suos quoq
fatetur pene motos fuisse pedes
pene effusos gressus: Et dicebat.
Telaui suꝑ iniquos: pacẽ pecca¬
torum uidens. Quare. In labore
inquit homiũ ñsunt. ⁊ c̃ homi¬
nib ñ flagellabuntur: ideoq te¬

Expanded text:
sacrilegeque sibi retineant; et in usus sacrilegeque sibi retineant; et in usus suae superbiae atque luxuriae victum pauperum consumere non vereantur, duplici profecto iniquitate peccantes, quod et aliena diripiunt, et sacris in suis vanitatibus et turpitudinibus abutuntur. 13. Talibus ergo cum impraesentiarum parcere ac misereri, ne in aeternum parcat, cujus judicia abyssus multa, advertitur; quis hoc loco requiem quaerat? Habet tatem cubiculi. Terribilis est locus iste, et totius expers quietis. Totus inhorrui, si quando in eum raptus sum, illam apud me replicans cum tremore sententiam: Quis scit si est dignus amore, an odio? Nec mirum si titubo ego ibi folium utique quod a vento rapitur, et stipula sicca , ubi et maximus ille contemplator suos quoque fatetur pene motos fuisse pedes, pene effusos gressus; et dicebat: Zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns. Quare? In labore, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur; 1344 ideoque te
Abbreviated transcription (Latin):
ma ⁊ seũissima aĩadu̾sio iusti ui¬
dicis dei. t̾ribilis incõsiliis. suꝑ fili¬
os homunum. Cernit᷑ ĩ quam ati¬
morato cõtemplatore hoc loco ds.
iusto. s occulto udicio suo repro¬
borũ nec diluens mala. nec accep¬
tans bona. insuꝑ ⁊ corda indurãs.
ne forte doleant. ⁊ resipiscant.
⁊ cõuertantur ÷ sauet cos. Et hoc
non absq certa.⁊ eterna racio¬
ne: qd̃ tanto formidolosius con¬
stat eẽ: qnͣto in mobiliꝰ fixũ exͥstat
mȩt̾nitate. Pauendũ ualde qd̾
ns ad angłos suos deus: sicait.
Miseream᷑ impio: Quib pauẽ¬
tibus atq q̃rentib. ñ ergo discet
facẽ iusticiam. Nõ inquit. Sub¬
densq cãm: int̾raait scor̃um in¬
iqua gessit: ⁊ ñ uidebit głam dĩ.
Timeant clerici. timeãt ministͤ
eccłe : qui int̾ris scõrum quas
possident tã miqua gerunt. ut
stipendiis q̃ sufficẽ debeant mi¬
mine ꝯtenti. suꝑflua quibus
egeui sustentandi forent ĩp̃ie

Expanded text:
ma et severissima animadversio justi juma et severissima animadversio justi judicis Dei, terribilis in consiliis super filios hominum. Cernitur, inquam, a timorato contemplatore hoc loco Deus, justo, sed occulto judicio suo, reproborum nec diluens mala, nec acceptans bona; insuper et corda indurans, ne forte doleant, et resipiscant, et convertantur, et sanet eos. Et hoc non absque certa et aeterna ratione, quod tanto formidolosius constat esse, quanto immobilius fixum exstat in aeternitate. Pavendum valde quod ens ad angelos suos Deus sic ait: Misereamur impio. Quibus paventibus atque quaerentibus, Non ergo discet facere justitiam? Non, inquit; subdensque causam: In terra, ait, sanctorum iniqua gessit; et non videbit gloriam Domini . Timeant clerici, timeant ministri Ecclesiae, qui in terris sanctorum quas possident, tam iniqua gerunt, ut stipendiis, quae sufficere debeant, minime contenti, superflua quibus egeni sustentandi forent, impie
Abbreviated transcription (Latin):
seqñtib sponsa expͥmit. ⁊ oelecta¬
cionem uideł istiusmodi ꝯtẽpla¬
cionis ⁊ in quietudinẽ: uͥ ⁊ se dormi¬
re. ⁊ cor suũ uigilare fatetur. Llã
insompno quidẽ suauissimi stupo¬
ris placideq ad miracõnis sentire
quietem: ĩ uigilnis uͦ in quiete n¬
cħ̾ominis curiositatis ac laboriose
excercita cõnis: pati se fatigacionẽ
significat. Hinc beatꝰ iob. si dor¬
miero ait. dico qñ cõsurgam: et
rursum ex pectabo uesꝑam. Sen¬
tis ne inhis uerbis scam aiãm uel¬
le int̾dum molestam quodãmͦ
declinare suauitaten: candẽq
rursũ suauẽ molestiam affecta¬
re: Non enĩ dixiss qñ cõsurgam:
s excoto ei qui es illa sue cõtẽp¬
lacionis placuiss S ⁊ si extoco
displicuiss. ñ denuo expectasset
horam quietis: id est uesꝑam.
Non igitur locus est iste cubicłi:
ubi nequaquam ꝑ omnẽ modũ
quiescitur. Est item locus: de qͦ
suꝑ racioualem reꝓbam quidẽ cre¬
aturam. ĩmobił uigilat secretissi¬

Expanded text:
t delectationem videlicet istiusmodi contemplationis, et inquietudinem, ubi et se dormire, et cor suum vigilare fatetur . Nam in somno quidem suavissimi stuporis, placidaeque admirationis, sentire quietem; in vigiliis vero inquietae nihilominus curiositatis ac laboriosae exercitationis pati se fatigationem significat. Hinc beatus Job: Si dormiero, ait, dico, Quando consurgam? et rursus exspectabo vesperam . Sentisne in his verbis sanctam animam velle interdum molestam quodam modo declinare suavitatem, eamdemque rursum suavem molestiam affectare? Non enim dixisset, Quando consurgam, si ex toto ei quies illa suae contemplationis placuisset: sed et si ex toto displicuisset, non denuo exspectasset horam quietis, id est vesperam. Non igitur locus est iste cubiculi, ubi nequaquam per omnem modum quiescitur. 12. Est item locus, de quo super rationalem reprobam quidem creaturam immobilis vigilat secretissi
Abbreviated transcription (Latin):
mosa : Uis tibi deniq ut demõ¬
strem amimam.⁊ nigrã parit̾
⁊ formosam: Elpistole inqͥunt¬
granes funt. s presencia corꝑis
infirma. ⁊ sermo contemptibił.
Panlus hic erat. Ita ne paulũ
formemq ꝯtempnitis: qr cerni¬
tis homuncłm afflictari ĩ fame.
⁊ siti.⁊ frigore. ⁊ nuditate. ĩ labo¬
rib plurimis. inplagis supͣmo¬
dum. inmortib freq̃nter: Hec
sunt. que dengrant paulum:
Phuiꝰmͦi doctor genciũ reputat᷑
inglorus. ignobilis. iger. ob¬
mundi. Qnĩuͦ non ne ipẽ est qͥ
rapitur inparadisũ: qͥ unũ alte¬
rumq ꝑ ambulans usq ad t̾ciũ
su puritate penetrat celum:
Õ uere pulcherima aĩa ꝗͣ ⁊ sim
firmum. ĩ habitantẽ corpuscłm

Expanded text:
mosa? Vis tibi denique demonmosa? Vis tibi denique demonstrem animam et nigram pariter, et formosum? Epistolae, inquiuntgraves sunt; sed praesentia corporis infirma, et sermo contemptibilis . Paulus hic erat. Itaque Paulum,formemque contemnitis, quia cernitis homunculum afflictari in fame et siti, et frigore et nuditate, in laboribus plurimis, in plagis supra modum, in mortibus frequenter? Haec sunt quae denigrant Paulum. Pro hujusmodi doctor gentium reputatur inglorius, ignobilis, niger, obmundi. Enimvero nonne ipse est qui rapitur in paradisum, qui unum alterumque perambulans, usque ad tertium sui puritate penetrat coelum? O vere pulcherrima anima! quam, etsi infirmum inhabitantem corp