comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auli ẽtra eũ insurrexerint. mehilq ei
noc uerunt đm testẽ in uocat: ut faci¬
luis credat᷑: Iđoq tale cõmemorat. ut
ostendat quanta distancia ẽ interue¬
ros apłos qͥ tanta ꝓ dei amore sustine¬
unt. qͣrentes salute̾ auditoꝵ & pseu¬
do apłos qͥ auditores sugs ex poli ab ad
ñ q̃rentes salutẽ illor. Damasci prepo
sit gentis arethę regis. custodiebat ciui¬
tatẽ damascenoꝵ: ut me cõprȩhende¬
ret. Damascus ẽ cuntas metropolis sy
brahȩ & intͣpretat᷑ damascus. sanguni̾e
bibens. Quod bene eͣuenit illi loco. qr
Pꝰ est damascũ ubi mansit tribꝰ dieb
ñ uidens. neq manducans. Postea uero
baptizat᷑ .i. accepto pane confortatꝰ.
intronut statim in sẏnagog̾a iudȩoꝵ
.s. cepit publice p̃dicare nomen dñi¬
ih ii. Ouod uidentes iudei. succensi
st̃ relo . & qͣrebant occasionẽ qͦmͦ eũ
ꝑderent .S dũ ꝑ se minime id agere¬
pͣualerent: adiert prepositũ ciuita¬
tis suꝑ hac re. quatinꝰ illius aurilio

Expanded text:
ae contra eum insurrexerint nihilque ei nocuerint, Deum testem invocat, ut facilius credatur. Ideoque talia commemorat, ut ostendat quanta distantia est inter veros apostolos qui tanta pro Dei amore sustinebant, quaerentes salutem auditorum, et pseudoapostolos qui auditores suos exspoliabant, non quaerentes salntis Aretae regis custodiebat civitatem Damascenorum ut me comprehenderet. Damascus civitas est metropolis Syrbrahae, et interpretatur Damascus sanguinem bibens, quod bene convenit illi loco, quia tus est Damascum, ubi mansit diebus tribus non bibens neque manducans. Postea vero baptizatus, et accepto pane confortatus, introivit statim in Synagogam Judaeorum et coepit publice praedicare nomen Domini Jesu. Quod videntes Judaei succensi sunt zelo, et quaerebant occasionem quomodo cum perderent; sed dum per se minime hoc auderent agere, adierunt praepositum civitatis super hac re: quatenus illius auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
ore duoꝵ. uł triũ testiũ: stet omne uer¬
bũ &res testes cõparat suis tribꝰ aduen¬
tibꝰ. Sic ut in lege. aut tribꝰ testibꝰ defen¬
debat se aliqͥs auc tribꝰ testibꝰ ꝯuinco¬
batꝰ: it.iisti qut t̾cio aquentu illius eo¬
repti s emendati. ac laudati st̃: qut si

Expanded text:
ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Tres testes comparat tribus suis adventibus. Sicut in lege aut tribus testibus defendebat se aliquis aut tribus testibus convincebatur. Ita isti aut tertio adventu illius correcti et emendati laudat
Abbreviated transcription (Latin):
.&. cerno ita cartagine̾ quã dudũ uidi qͥsi
inpͣseneia mea sit posita. cũ longe sũ ab
illa remotꝰ. Quȩ dio genera uisionũ. com¬
muma st̃ nobis eũ pecorib &. aiubꝰ que
nalit᷑ specie in formant᷑. Unde q pecora
pͣsepia recognose unt .x. aues ad indos su¬

Expanded text:
et cerno ita Carthaginem quam dudum vidi quasi in praesentia mea sit posita, cum longe sim ab illa remotus. Quae duo genera visionum communia sunt nobis cum pecoribus et avibus, quae naliter species formatur, unde et pecora praesepia recognoscunt, et aves ad nidos su
Abbreviated transcription (Latin):
sidendo omnia sustineat: sustinendo cir¬
cundet: cireundando impleat. S eđm illius
scđm beatũ augustinũ. ad hue necesse est
ad alciora transcendere & ꝓfumdiora seru¬
tari: qͥ ineluc idandis questionibꝰ om̃s doc¬
ñ humanas neq angelicas uisianes dicit
see narrare: alcius ista inqͥrenda st̃.ẽ. riagͥ¬
ẽẽ genera insionũ: manifestũ est. Est eni¬
uisio cor palis. quȩ cor peis oclis fit. qr iuide

Expanded text:
praesidendo omnia sustineat, sustinendo circumdet, circumdando impleat. Secundum illisecundum beatum Augustinum adhuc necesse est ad altiora conscendere, et profundiora scrutari, qui in elucidandis quaestionibus omnes docpostolus non humanas, neque angelicas visiones dicit se enarrare, altius ista inquirenda sunt. Tria igitur genera esse visionum manifestum est. Est visio corporalis quae corporeis
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ intellectu discernimꝰ Intellec᷑tu ergo
discernimꝰ qͥd illua sit corpꝰ. illa similitu¬
do corpis.&. plerũq qͥd significet. Hane
intellectuasẽ insionẽ. nullatenꝰ pecora
qut uolatilia habent: qr nec se ipsa intel¬
ligunt. nec illa quę ocłis cernunt. Postre
dam. & intenebris ea que uidimꝰ inagina¬
lit̾ cernimꝰ. insuꝑ a. somnia. Intellectua¬
u̾ãq nec corpꝰ uidemꝰ. nec imagĩẽ corris
Fer hunc qͥpe uidentꝰ iusticia. caritas. ipse
as. ipsa mens hominis. quȩ nullũ corpus
habet. nullam soliditatẽ corpis. Qua ꝓpt̃
ista uisio intellectualis transcendit .q. prę¬
cellit ilas duas p̃missas corpałẽ seilicet
si spualẽ. Quod ꝓbare possumꝰ ex uolumi¬
ne danihelis ꝓphęte. uibi legimꝰ q cũ bal

Expanded text:
scernimus. Intellectu igitur discernimus quod illud sit corpus, illud similitudo corporis, et plerumque quid significet. Hanc intellectualem visionem nullatenus pecora aut volatilia habent: quia nec seipsa intelligunt, nec illa quae oculis cernunt. Postremdamur, et in tenebris ea quae videmus imaginaliter cernimus, insuper et somnia: intellectuanamque nec corpus videmus, nec imaginem corporis. Per hunc quippe videtur justitia, charitas, ipse Deus, ipsa mens hominis, quae nullum habet corpus, nullam soliditatem corporis. Quapropter ista visio intellectualis transcendit et praecedit illas duas praemissas, corporalem scilicet ac spiritalem. Quod probare possumus ex volumine Danielis prophetae, ubi legimus, quia cum Bal
Abbreviated transcription (Latin):
alienata manente corꝑis uincło. anima
uidelicet in corꝑe. in omnino talis resolu¬
cio facta fuerit. qualis inplena morte
c̃tingit. anima recedente: ipse se nescire
ꝓfiteat᷑. Oua ꝓpt̃ nec nobis ẽ quętendĩi
mo pocest faciem dei uidere .&. uiuere
Quia necesse ẽ ab hac uit⁊ abstrahi mentẽ
s̃iue intellectĩ qͣudo s illius me sfabilitatẽ
uisionis assumit᷑: i. ñ sit in credibile qͥbꝰ¬
dã sc̃is ñdũ ita er toto defunctis. ut sepe¬
uienda corpa re manerent: etiã istã excel
nũ: Quarũ pͥma ẽ corꝑalis qua uide mꝰ
celũ &. terra ceteraq corꝑea & uisibili¬

Expanded text:
alienata, manente corporis vinculo, anima alienata, manente corporis vinculo, anima videlicet in corpore, an omnino talis resolutio facta fuerit, qualis in plena morte contingit, anima recedente ipse se nescire profiteatur: Quapropter nec nobis est quaerendum mo potest faciem meam videre et vivere, quia necesse est ab hac vido in illius ineffabilitatem visionis assumitur. Et non fit incredibile quibusdam sanctis nondum ita ex toto defunctis, ut sepelienda cadavera remanerent, etiam istam excellnum quarum prima est corporalis, qua videmus coelum et terram, caeteraque corporea et visibili
Abbreviated transcription (Latin):
.ẜ. unitas in substancia: sicut uidendus est
ab omnibꝰ sc̃is: post generalẽ resurrectio¬
nẽ. Ouestio uͦ ñ modica isto in loco orit᷑.
qͦmͦ ipsa dei sub stancia aqͥbꝰdã in hac uita
positis uideri potuerit ꝓptͣ illud qͦs dictũ
ẽ ad moysen. ne mo potest faciem meam.
id÷ inuisibilitate meam. uidere. & uiue¬
re.e.ꝓptͣ illud. Deũ nemo hominũ uidit
umqua: in mortali ad huc uita et toto po¬
sitꝰ. Que ita soluit᷑. ꝙr potest humana mens
id ÷ intellect & racionabilitas anime diui¬
nitꝰ rapi ex hac uita. ad angelica uitã. an¬
seꝗͣ ꝑ istã cõmun̾e̾ mort̾e carne soluatur.
sicut credendũ est de beato apło. ubi adeo
facta ẽ ab huiꝰ uite sensibꝰ quedã intenci¬
oms aduersio : ꝙ. tã euidens tamq mani¬
festa fuit eadẽ uisio intellectualis. ut si¬
ue in corꝑe siue extra corpꝰ fuerit. id utrũ
sicut solet inue hem̃eiore extasi uł exces¬
su. ab hac uita mens in illã uitã fuerit

Expanded text:
et unitas in substantia: sicut videndus est ab omnibus sanctis post generalem resurrectionem. Quaestio vero non modica isto in loco oritur, quomodo ipsa Dei substantia a quibusdam in hac vita positis videri potuerit, propter illud quod dictum est ad Moysen , nemo potest faciem meam, id est invisibilitatem meam, videre et vivere: et propter illud, Deum nemo hominum vidit unquam in mortali vita ex toto positus: Quae ita solvitur, quia potest humana mens, id est intellectus et rationabilitas animae divinitus rapi ex hac vita ad angelicam vitam antequam per istam communem mortem carne solvatur, sicut credendum de beato Apostolo, ubi a Deo facta est ab hujus vitae sensibus, quaedam intentionis aversio. Tam evidens tamque manifesta fuit eadem visio intellectualis, ut sive in corpore, sive extra corpus fuerit, id est utrum sicut solet in vehementiori exstasi vel excessu ab hac vita mens in illam vitam fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ. Ego libentissime impendã. sub¬
audis. omnia quę mea st̃. in p̃dicacione.
in miracłis: &. suꝑ impendar. id÷ morti
ꝯcede ntis  ponitꝰ ꝓ ..si. Isto aũ in loco:
huine optinet sensũ. Se esto. id÷ &. si mi¬
Increpatue itq int̾rogatiue ẽ legendii.
Cũ eẽm inqͥt callidꝰ .&. ingeniosus : dolo &.
fraude uos cepi ad fidem x ꝑi. Non. Sed ꝑ
p̃dicacionẽ uerã s. uirtutẽ mirdełoꝵ: ad¬
auxi uos ad fidẽ eoopante xꝑo. Olim pu¬
tatis. qͦd excusemꝰ nos. apud uos. Sub. audis.
ñ facimꝰ qr ñ est necesse. Hoc dupliciter
intelligi potest. Nunqͥd a pręterito tprͣe
dubitatis de nobis arbitrantes idđo talia
loqͥ quasi ñ simplicit᷑ agamꝰ erga uos .a.
ide uco nos excusemꝰ : Non loquimꝰ iđo ta¬

Expanded text:
lutem. Ego libentissime impendam, subaudis vobis omnia quae mea sunt in praedicatione, in miraculis, et superimpendar, id est morti dentis, et ponitur pro si: isto autem in loco hunc obtinet sensum: Sed esto, id est si miIncrepative atque interrogative est legendum: Cum essem, inquit, callidus et ingeniosus, dolo et fraude vos cepi ad fidem Christi? Non, sed per praedicationem veram et virtutem miraculorum adduxi vos ad fidem cooperante Christo. Olim putatis quod excusemus nos apud vos, subaudis non facimus, quia non est necesse: Hoc dupliciter intelligi potest. Nunquid a praeterito tempore dubitatis de nobis, arbitrantes nos ideo talia loqui, quasi non simpliciter agamus erga vos et idcirco nos excusemus? Non loquim
Abbreviated transcription (Latin):
poteneiã illius. suꝑamꝰ de mones. &.
malignos homines. Alit̃. arma nr̃a ñ
nes uͦ: oracione. ieumiis .ẜ. uigiliis pug¬
nabant. Ad destructionẽ munieionum.
suo audis. de monũ .s. philosophor .s. su¬
mꝰ nos his parati destruentes ꝯsilia phi¬
losophoꝵ. .s. ꝯsilia demonũ. qͥbꝰ inspira¬
bant in cordibꝰ ꝑ seciitoꝵ. ꝑsecueionẽ
c̃tra nos excitari. e destruentes omñe
altitudiñe . id̾̃ omnẽ suꝑbiã extollen

Expanded text:
potentiam illius superamus daemones et malignos homines. Aliter: Arma nostra nes vero oratione, jejuniis et vigiliis pugnabant ad destructionem munitionum, subaudis daemonum et philosophorum, et sumus nos his parati, destruentes consilia philosophorum, et consilia daemonum, qui inspirabant in cordibus persecutorum persecutionem contra nos excitari, et destruentes omnem altitudinem, id est omnem s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ imisteriũ in carnacionis filii dei
passionis resurrectionis. ascensionisq
ad celos . &. ꝓpt̾ unius dei culturã quã
pͣdicabat. Pericłis in cuntate. sepe int̾fu¬
it. qͦd longũ est enarrare. Periculũ in so
sidiis. uoluer̾t eũ occidere muia. Uel etiã
picłis in solitudine int̾fuit: ꝙ di abolus in¬
uidens ei ñ solũ ꝑ homines ministros suos
eũ ꝑseq̃bat᷑ .s. etiã bestias ferocissimas ẽtra
eũ ercitabat. ne auderet de loco id locum
transire. Pericłis in mari. Nonsolũ quando
ter naufragnuĩ ꝑtulit .&. qͦndo lapsus ẽ in
mare ubi fuit inter medios fluctꝰ die ac
nocte & illesus ꝑmansit: uerũ etiã sepissi¬
me picła in mari sustinint. Unde quada une
inipegert nauim ad litus. quȩ ꝓra fixa ma¬
nebat immobilis: puppis uͦ soluebat᷑ a ui
maris.e. qͥndo milites uolebant om̃s custo¬

Expanded text:
onis Filii Dei, passionis, resurrectionis, ascensionisque ad coelos, et propter unius Dei culturam quam praedicabat. Periculis in civitate. Saepe interfuit, quod longum est enarrare. Periculis in solsidiis voluerunt eum occidere in via: vel etiam periculis in solitudine interfuit, quia diabolus invidens ei non solum per homines ministros suos eum persequebatur, sed etiam bestias ferocissimas contra eum excitabat, ne auderet de loco ad locum transire. Periculis in mari. Non solum quando ter naufragium pertulit, et quando lapsus in mare, ubi fuit inter medios fluctus die ac nocte, et illaesus permansit, verum etiam saepissime pericula in mari sustinuit. Unde quadam vice impegerunt navem ad littus, quando prora fixa manebat immobilis: puppis vero solvebatur a vi maris; et quando milites volebant omnes custo
Abbreviated transcription (Latin):
indigeat: s dũ suam nobis magnitu¬
dinẽ narrat: nramͣ ad se imꝑiciam sub¬
leuat. Iusti itaq eũ uirtutes suas pre¬
dicant. repͣhensibiles ñ st̃: ꝙ dũ ui¬
tã suã ñ quer̾t. alioꝵ. animas ad uitã
bona sua de tegunt. nͥ eos aut ꝓximor
utilitas. aut certe nimia necessitas co¬
ggat. sicut nũc apłm coegit. Unde ipse
dixͣ. Si głari oportet. .s. reuera oporte¬
bat. Ergo si głandũ est xpiano: in hu¬
militate ẽ głandũ. Deus pater dñi

Expanded text:
indigeat, sed dum suam nobis magnituindigeat, sed dum suam nobis magnitudinem narrat, nostram ad se imperitiam sublevat. Justi itaque cum virtutes suas praedicant, reprehensibiles non sunt, quia dum vitam suam referunt, aliorum animas ad vitam bona sua detegunt, nisi eos aut proximorum utilitas, aut certe nimia necessitas cogat, sicut tunc Apostolum coegit, unde ipse dixit: Si gloriari oportet, et revera oportebat. Ergo si gloriandum est Christiano, in humilitate est gloriandum. Deus et Pater Domi
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicit᷑. Ouib respondendũ ẽ. qͦd ꝑ¬
fecti dũ uirtutes. ꝓprias p̾dicant. .s se
apud homines laudant: ñ ideireo hoc
faciunt. ut ipsi apud homines sua osten¬
sione aliqͥd ꝓficiant. s ut eos qͥbꝰ p̃dicant¬
suo ex emplo ad uitã trahant. In hoc qͦ¬
q ommpotentis dei stͥ imitatores. ꝙ
laudes suas hominibꝰ locunt᷑. quatinꝰ
ah hominibꝰ cognoscant᷑. Nã ds qͥ nos
ꝓhibet ꝑ scripturã dicens. ñ laudet te
os tuũ s alienꝰ. ipse ꝑscripturas saeras
ñ est formatꝰ d̾s... post me ñ erit.
Quare gͦ facit: qͦd ꝓhibet ipse: Rimi¬
rũ si uirtutes suas .s miracła ipse ta¬
ceret: neqͥqu̾a eũ ullus cognosceret.
Si nullus eũ cognosceret: nullus ama¬
ret. Si nullus amaret: nullus
ad uitã rediret. Unde ꝑ psalmistã de
eo dr. Uirtutẽ oꝑum suoꝵ annunci¬
abit popło suo: ut det illis heredita¬
tẽ genemiͣ. Uirtutes gͦ suas annimci¬
abit. ñ ut laudibꝰ sius ipse ꝓficiat aut

Expanded text:
tipliciter. Quibus respondendum est, quod perfecti dum virtutes proprias praedicant, et se apud homines laudant, non idcirco hoc faciunt ut ipsi apud homines sua ostensione aliquid proficiant, sed ut eos quibus praedicant exemplo suo ad vitam trahant. In hoc quoque omnipotentis Dei sunt imitatores, qui laudes suas hominibus loquitur, quatenus ab hominibus agnoscatur. Nam Deus qui nos prohibet per Scripturam dicens: Laudet teos tuum: ipse per Scripturas sacras non est formatus Deus, et post me non erit , quare ergo facit ipse quod prohibet? Nimirum si virtutes suas et miracula ipse taceret, nequaquam eum ullus cognosceret. Si nullus eum agnosceret, nullus amaret. Si nullus amaret, nullus ad vitam rediret; unde per Psalmistam de eo dicitur: Virtutem operum suorum annuntiabit populo suo: Ut det illis haereditatem genat non ut laudibus suis ipse proficiat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ usq ad t̾eiũ cęlũ. Mos &. usita¬
ta ꝯsue tudo ẽ seriptoꝵ qͥ nobis sacras
litteras ministrant. ut qͥndo ab aliqͦ eoꝵ
narrat᷑ hẏstoria. cũ ad se uenerunt. sic
de se tamq̃ de alio loquant᷑: sic ut fecit
moyses qͥ dirit. Erat au moyses uir mitissi¬
rat int̾ra hus. nomine iob Sic beatꝰ mathe
gestarũ scriptor: ñ tanꝗͣ. siii ipsius pͣdica¬
tor. In usitacius tam̃ beatꝰ apłs ñ inhẏsto¬
ria ubi rerũ gestarũ suscipit᷑. explanan¬
da narracio. s in epła hoc fecit: sicut is¬
to in loco apparet ubi loqͥt᷑ de se causa hu¬
imlitatis tanꝗͣ. de alio aliqͦ inqͥens. Sc io ho¬

Expanded text:
hominem usque ad tertium coelum. Mos et usitata consuetudo est scriptorum, qui nobis sacras litteras ministrant ut quando ab aliquo eorum narratur historia cum ad seipsum venerit, sic de se tanquam de alio loquatur; sicut fecit Moyses qui dixit: Erat autem Moyses vir mitissirat in tergestarum scriptor, non tanquam suipsius praedicator. Inusitatius tamen beatus Apostolus non in historia, ubi rerum gestarum suscipitur explicanda narratio; sed in Epistola hoc fecit, sicut isto in loco apparet ubi loquitur de se causa humilitatis quasi de alio, inquiens. Scio ho
Abbreviated transcription (Latin):
redigentes in captiuitatẽ. omnẽ intel¬
lectũ hominũ in obsequiũ xꝑr. id÷ in
cultur̾a &. religion̾ẽ eiꝰ. Ita captiuitas.
in bonã partẽ acc ipienda ẽ. Diabolus
g ꝑ suasione captiuauit pͥmũ homiñẽ
quando illũ sibi subdidit. & postea omne
genꝰ eiꝰ intantũ ut. ei suaderet idola ad¬
orare. ꝓ uero deo. Sed ipsam captiuitat᷑ẽ
bumani generis quã diabolus captiua
uerat ad mort̾e: apłi ꝑ arma pͣdicacionis.
.&. uirtut᷑e miracłoꝵ: captiuabant ad xꝑm.
& ad uitã e ternã.Nam sicut qͥlibet imꝑa¬
tor t̾renꝰ armat milites suos. &. ꝑ illos
subiugat sibi regna .&. regiones.& ꝓuin¬
cias: ita xꝑs armauit milites suos apłos
spitalibꝰ armis .&. ꝑ illos subdidit sibi om̃s
gentes . ¶. sumꝰ nos habentes in promp¬
tir id÷ in manifesta uoluntate. uleisei
omn̾e inobedieneiã. cũ impleta fue¬
rit urͣa obȩdiencia. Hoc ita ẽ disting

Expanded text:
itatem omnem intellectum hominum in obsequium Christi, id est in culturam et religionem ejus. Ista captivitas in bonam partem est accipienda. Diabolus ergo persuasione captivavit primum hominem, quando illum sibi subdidit, et postea omne genus ejus in tantum, ut idola ei suaderet adorare pro Deo vero. Sed ipsam captivitatem humani generis s et virtutem miraculorum captivabant ad Christum et ad vitam aeternam. Nam sicut quilibet imperator terrenus armat milites suos, ut per illos subjuget sibi regna, regiones, et provincias; ita Christus armavit milites suos apostolos spiritalibus armis, et per illos subdidit sibi pene omnes gentes. Et sumus nos habentes in promptu, id est in manifesta voluntate ulcisci omnem inobedientiam, cum impleta fuerit vestra obedientia.
Abbreviated transcription (Latin):
he. de qͦ ego nolo głari. quãquã ex eodem
genere origine̾ ducã. Quert ñ nulli.
cũ đs ꝑ salomonẽ dixerit. laudet te a¬
lienꝰ & ñ os tuuͬ quare iusti & ꝑfecti ui¬
ri. aliqͣndo bona & uirtutes narrent:
quas diminitꝰ ꝑ ceper̃t. Uerbi gr̃a. Sicut

Expanded text:
hae, de qua ego nolo gloriari, quanquam ex eodem genere originem ducam. Quaerunt nonnulli cum Deus per Salomonem dixerit: Laudet te alienus et non os tuum , quare justi atque perfecti viri aliquando bona et virtutes narrent, quas divinitus perceperunt, verbi gratia: Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
siones. & pęne apłi depictȩ ꝑ loca o¬
portuna. Interq oninia. erat de pict
apłs. quasi denudatꝰ iaceret intęrra. &
suꝑ astabat ei tortor. quadrifidũ habens
flagellũ in manu s una e fidibꝰ in ma¬
nu sua retenta. tres reliqͥs ad feriendũ
habebat extentas. Sienĩ quat̾nis fidib
ꝑcuteret decies quadraginita plagas fa¬
ceret. Si uͦ t̃nis ter decies feriret: tri¬
gnita noue̾ ict impleret. Uel si nouies

Expanded text:
siones, et poenae Apostoli, depictae per loca opsiones, et poenae Apostoli, depictae per loca opportuna, inter quae omnia erat depictus Apostolus quasi denudatus jaceret in terra, et super astabat ei tortor quadrifidum habens flagellum in manu, sed unam e fidibus in manu sua retentam, tres reliquas ad feriendum habebat extentas. Si enim quaternis fidibus percuteret decies, quadraginta plagas faceret. Si vero undecies feriret, quadraginta quatuor ictus impleret. Vel si nonie
Abbreviated transcription (Latin):
Que ita soluit᷑. qr multa sustinuit supͣ
modũ humanũ. &. supͣ uirtute huma¬
nę fragilitatis. s ñ supͣ uirtute diumã.
đoq potuit ea sustinere q. suꝑare: quia
uirtus ommipotentis dei. administrabat
ei fortitudinẽ sufferendi. In mortibus
dixͣ. ꝓ eo qͦd est inꝑicłis mortis . &. indes¬
pacione uitę. d iudeis quinꝗͥes quadra¬
genas. subaudis. plagas. una minꝰ acce¬
pi. Preceptũ erat in deuterononnio. ut
quẽ de linquent̾ẽ uidices uerberabant.
ita modũ umdicte tẽperarent. ut pla¬
garũ numerꝰ quadragenariũ numerũ
minime transcendet: ne fede cor̃a eis
frat᷑ eoꝵ. laceratꝰ iaceret. Quod gͦ ꝑ qͥn¬
q uices factũ est: hic sũmatim tangit
apłs. Nã quinqͥes flagellatꝰ a ndeis.
accepit plagas triginta noue̾. sed̾m le¬
ge moysi: quasi transigressor eiꝰde legis.
Refert aũ beatꝰ beda lbrũ delatũ eg¬
p eludomũ orientaliũ angloꝵ aroma
antistite̾: in qͦ erant om̃s labores. pas¬

Expanded text:
ustinuit ipse supra modum humanum, et supra virtutem humanae fragilitatis, sed non supra virtutem divinam, ideoque potuit ea sustinere et superare, quia virtus omnipotentis Dei administrabat ei fortitudinem sufferendi. In mortibus dixit, pro eo quod est in periculis mortis et in desperatione vitae. A Judaeis quinquies, quadragenas, subaudis plagas, una minus accepi. Praeceptum erant in Deuteronomio, ut quem delinquentem judices verberabant, ita modum vindictae temperarent, ut plagarum numerus quadragenarium numerum minime transcenderet, ne foede coram eis frater eorum laceratus jaceret. Quod ego per quinque vices factum est, hic summatim tangit Apostolus: Nam quinquies flagellatus a Judaeis, accepit plagas triginta novem secundum legem Moysi, quasi transgressor ejusdem legis . Refert autem beatus Beda librum delatum e Chidonium orientalium angelorum antistitem in quo erant omnes labores, pas
Abbreviated transcription (Latin):
qr nec ineiꝰ epłis om̃ia ꝯtinent᷑. quȩ in
eade̾ hytoria habent᷑. Inuenimꝰ tamen
ibr qr eũ uenisset in partes macedoniȩ
a. e̾e̾t in enutate colonia. ussus ẽ iurgis
cedi. E alia uice iussit eũ tribunꝰ genti¬
liũ in castra introduci. & flagellari ac
torq̃ri flagris Semel lapidatꝰ sũ. Lapi¬
datꝰ ẽ mlistris eiuitate macedonię ꝓ
puella de qua eiecit sꝑm diunacionis.
quȩ magnũ quęstũ pręstabat dñis sus
Ter naufragiũ feci N. iufragiũ dr: na¬
uis fractio .Eł qͦd dicit naufragiũ feci fic
uident᷑ uerba sonare.qr ipse fecisset il¬

Expanded text:
 nec in eis Epistolis omnia continentur, quae in eadem historia habentur. Invenimus tamen ibi, quia cum venisset in partes Macedoniae, et esset in civitate Colonia, jussus est virgis caedi: et alia vice jussit tribunus cum gentilitorqueri flagris. Semel lapidatus sum. Lapidatus est Lystris, civitate Macedoniae, pro puella de qua ejecit spiritum divinationis, quae magnum quaestum praestabat dominis suis. Ter naufragium feci. Naufragium dicitur navis fracta: et quod dicit, ter naufragium feci, sic videntur verba sonare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ similitudiñe corpis. s sicut est ipsa ue¬
ritas cerneret. .&. sicut uidendus est
post hanc uit̾a ab omnibꝰ electis. Que
uisio tam euidens. tamq mnanifesta fu¬
it. ut ipse apłs se ꝓfitentur nes¬
cire. utrũ qͥndo raptus eit intcui cę̧lũ.
in corpe fuerit. qͦmꝰ est anima in corꝑe
cũ corpꝰ inuere dr̃: siue uigil. antis. siue
dormientis. siue mextasi a sensibꝰ corpis
ilienata. in omnino de corpe exierit
ut in oruuiũ eorpꝰ iaceret. donec ꝑacta
uta de monstrac ione. membris mortu
is redderet᷑: .s. ñ qͥsi dormiens euigila¬
res. aut extasi alienatꝰ. de nuo rediret
in sensus. s mortuus omnino reuiuis¬
ceret. Et scio huiꝰ modi homin̾e. siue
in corpe siue extra corpꝰ nescio. ds scit:
qmͣ raptus est in paradysũ. &i audiuit¬

Expanded text:
 similitudinem corporis, sed sicut est ipsa Veritas cerneret: et sicut videndus est post hanc vitam ab omnibus electis. Quae visio tam evidens tamque manifesta fuit, ut ipse Apostolus se profiteatur nescire, utrum quando raptus est in tertium coelum, in corpore fuerit, quomodo est anima in corpore, cum corpus vivere dicitur, sive vigilantis, sive dormientis, sive in exstasi a sensibus corporis alienata, an omnino de corpore exierit, ut mortuum corpus jaceret, donec peracta illa demonstratione membris mortuis anima redderetur: et non quasi dormiens evigilaret aut exstasi alienatus, denuo rediret in sensus, sed mortuus omnino revivisceret. Et scio hujusmodi hominem, sive in corpore sive extra corpus, nescio, Deus scit, quoniam raptus est in paradisum,
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝑducent᷑: ꝙr positi inter fluctꝰ huiꝰ
secłi. ñ dubitauerͣt infide de dei mise¬
ricordia. Petriis uͦ qͥ pͥmũ ñ in fusis
uest. giis incessit. postmodũ dubitans. ce¬
dit inter fluctꝰ. sicq postea adño eleua¬
tus & ad terr̃a ẽ ꝑductꝰ. significat semet¬
ipsũ qͥ dubitauit quando negauit: sed a
año est releuatꝰ ad fidem .d. significat
om̃s martẏres. om̃sq iustos. qui in pri¬
mordio fidei fortit᷑ incedunt. ꝓ nichilo
de putantes seuiciã ꝑsecutor: s postea
ingruente te pestate grauissima ꝑsecuer¬
subleuant᷑ ne penitꝰ caidant in desꝑacio¬
nẽ .&. uincant᷑ a ꝓcellis: atq ad terrun e¬
lector ꝑ ducunt᷑. In itineribꝰ sepe: ꝑi

Expanded text:
luctus hujus saeculi, non dubitaverunt in fide de misericordia Dei. Petrus vero qui primum non infusis vestigiis incessit, sed post modum dubitans cecidit inter fluctus: sicque postea a Domino elevatus, et ad terram est perductus, significat semetipsum qui dubitavit quando negavit, sed a Domino relevatus est ad fidem, et significat omnes martyres omnesque justos, qui in primordio fidei fortiter incedunt, pro nihilo deputantes saevitiam persecutorum; sed postea ingruente tempestate gravissima persecutisublevantur, ne penitus cadant in desperationem et vincantur a procellis atque ad terram electorum perducuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs magnos apłos uocabant: auerter̾t plu¬
rimos ab amore apłi. qͦs ad amor̃e suum
tixerͣt. dicentes se missos a magnis apłis.
s ñ corde. neq sensii. qr sciebat nichil se¬
ꝓficere ꝓptͣ laude̾ humanã. nͥ tantũ ut
illi ab eiꝰ prȩdicacione ñ recederent. ꝙ
qr apud homines stultũ & insipiencia ẽ
ut aliqͥs se laudet. maxime cũ salomon di¬
cat. laudet te alienꝰ .&. ñ os tuũ. extrane¬
us & ñ labia tua: uolens ipse laudare se
ob causam supra dicta. ut daret illis oc¬
casione laudandi dixit. Utinã sustinere¬
cis pacient᷑ o corinit hii modicũ qͥd insipi¬
eneię mee: id÷ modicã insipienciã meã
qͦd me laudo. s ed q supportate me. id est
sustinete insipie neiã mea. in hac parte
laudis. Quałi diceret. Si uultis paerenter
sustinere uerba mea: dic̃a .ꝙ. si nͣ uultis.
utiq ñ ido omitto dieere. qͦdin animo de¬
liberatũ habeo. eẜ hoc quare: E milor
enĩ uos: dei emulacione. Emulari. est in¬

Expanded text:
s magnos apostolos vocabant, averterunt plurimos ab amore Apostoli, quos ad amorem suum traxerunt, dicentes se esse missos a magnis apostolis, sed non corde neque sensu, quia sciebat se nihil proficere propter laudem humanam, nisi tantum ut illi ab ejus praedicatione non recederent, et quia apud homines stultum et insipientia est ut aliquis se laudet maxime cum Salomon dicat: Laudet te alienus, et non os tuum; extraneus, et non labia tua . Volens se laudare ipse ob causam supradictam, ne daret aliis occasionem laudandi dixit: Utinam sustineretis patienter, o Corinthii, modicum quid insipientiae meae, id est modicam insipientiam meam quod me laudo, sed et supportate me, id est sustinete insipientiam meam in hac parte laudis; quasi diceret: Si vultis patienter sustinere verba mea, dicam: et si non vultis, utique non ideo omittam dicere quod in animo deliberatum habeo. Et hoc quare? Aemulor enim vos Dei aemulatione. Aemulari est in
Abbreviated transcription (Latin):
re & prudent̾ aliqͥndo declinare. Si glo¬
alioꝵ salutẽ & necessitatẽ supra dictã
qua cõpellor: in hoc possũ głari. qr e
uiasi manꝰ ꝑ sequenciũ . T.am̃ ñ expedit.
id÷ ñ est michi utile ut glorier: qr ñ
elegi suꝑbiã &. iact anciã. s humilitat᷑e
TIeniam au ad uisiones & reuelaciones
dñi: sub audis. de qͥbꝰ potero głari. Uisi¬
ones &. reuelaciones dñi dicit. qͦd unũ
ẽ. quas ei ostendit añs. Nunc insequen¬
tib dicturꝰ ẽ qͦd sit ȩleuatꝰ ut ꝑ hoc
possimꝰ intelligere qͥnta &. qualia ei o¬
stensa q. dicta st̃. ne ut pseudo apłis

Expanded text:
. Si gloaliorum et necessitatem supradictam, qua compellor, in hoc possum gloriari, quia evasi manus persequentium, tamen non expedit, id est non est mihi necesse ut glorier: quia non elegi superbiam et jactantiam, sed humilitatem Veniam autem ad visiones et revelationes Domini, subaudis de quibus potero gloriari. Visiones et revelationes Domini dicit, quod unum est, quas ei ostendit Dominus. Nunc in sequentibus dicturus est quo sit elevatus, ut per hoc possimus intelligere quanta et qualia ei ostensa et dicta
Abbreviated transcription (Latin):
pͣdic abat. Ut minꝰ sapiens dieo. plus
ego. sub audis. sũ minister xꝑi. quã illi:
qr ego plus om̃ib laboro .&. quic qͥd pre¬
destruunt oꝑibꝰ. In hoc aũ appellat se
minꝰ sapientẽ ẽẽ quã debeat. qr se lau¬
dab.it. dicens se plus ẽe̾ minnstrũ xpi
quã illos: .s. eo modo qͦ se dix̃ supra in
insipieneia agere. eo minꝰ nũc sapere.
est sensus. In hoc apparet plus me e̾ẽ
ministrũ rꝑi quã illos: qr licet illi qͥ mͥ

Expanded text:
praedicat. Ut minus sapiens dico, plus ego: subaudis sum minister Christi quam illi: quia ego plus omnibus laboro: et quidquid praedestruunt operibus. In hoc autem appellat se minus sapientem esse, quam debebat, quia se laudabat dicens se plus esse ministrum Christi, quam illos: et eo modo quo se dixit supra in insipientia agere, eo nunc minus sapere.  Christo, et est sensus: In hoc apparet plus me esse ministrum Christi quam illos, quia licet illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
uitã ducentes: ñ seđm carn̾e̾ militamꝰ.
lit enĩ uiuit &. militat: qͥ facit qͦd pla¬
cet deo Carnalit᷑ aũ uiuit.s. scd̾m carne
militat. qͥ de siderus carnis obtẽperat.
Nã arnia milicię nrͣe qͥbꝰ militamꝰ contra
philo sophos & ꝯtra demones. ñ st̃ carna¬
lia sicut lorica. galea. inuero. hasta. eli¬
peus .&. cetera talia: s potencia dei
Quida codices habent. potencia deo. qͦd

Expanded text:
nem militamus, liter enim vivit et militat qui facit quod placet Deo; carnaliter autem vivit et secundum carnem militat, qui desideriis carnis obtemperat. Nam arma militiae nostrae, quibus militamus contra philosophos et contra daemones, non sunt carnaliapeus, et caetera talia, sed potentia Dei. Quidam codices habent, potentia Dei, quid
Abbreviated transcription (Latin):
laudat: ne illi prudentes uiderentur
in hac parte. aut nobiles. qͥ se extolle¬
bant de nobilitate generis. Hebrei
stͥ illi. &. ego hebreus sũ. Hebrei dicun¬
t᷑: ab heber patriarcha suo. Inde dicit
ͦd sint hebrei :.&. ego similit̾ hebreus
sũ. Israhelite st̾ illi. de genere iacob

Expanded text:
laudat, ne illi prudentes viderentur laudat, ne illi prudentes viderentur in hac parte ac nobiles, qui se extollebant de nobilitate generis. Hebraei sunt illi et ego sum Hebraeus. Hebraei dicuntur ab Heber patriarcha suo. Inde dicit  quod Hebraei sunt, et ego similiter Hebraeus sum. Israelitae sunt illi de genere Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ scđ̾m carne̾. sumꝰ ꝑ imuitacionẽ fidi
.ẜ. oꝑ acionis. eẜ iste uersicłs ꝑ se est ꝓ¬
ferendꝰ &. distinguendꝰ. In quo. subou¬
dis. negocio. quis audet. sub audis.
głari. in insipiencia dico: audeo ꝙ. ego
głari. Ac si diceret aliis uerbis. dudeĩs
illi głari in nobilitate generis: licet
in sipient dic̃a. audeo & ego głari de
nobilitate generis. Id̾o aũ ait. in insi¬
piencia dico: q stultũ uidet᷑ quantũ
ad homines ꝑtinet .&. insipiene ia. ut¬
aliqͥs sibimet ipsi ex aliqͦ cest imoniũ
ꝑhibeat. Apłs tam̃ ñ erat insipiens.
qr nͣ sponte hoc agebat s coactꝰ. nec
ꝓlaude humana. s ut corint hios sua
laude ad amorẽ suũ retraheret. ab a¬
more pseudo apłor.. Uel in insipieneia
dieit se audere głari de nobilitate ge¬
neris. ut illoꝵ. głam e uacuet qͥse iae¬
łabant qͦd filii essent abrahe: qr insipi¬
ent᷑ agebant. Imprudent᷑ etiã se ꝓnum¬
ciat a̾ insipient̃ agere. in hoc qͦd se

Expanded text:
 fidei et operationis. Et iste versiculus per se est proferendus et distinguendus. In quo, subaudis negotio, quis audet, subaudis gloriari; in insipientia dico, audeo et ego gloriari; ac si diceret aliis verbis: Audent illi gloriari in nobilitate generis, licet insipienter dicam, audeo et ego gloriari de nobilitate generis. Ideo autem ait, In insipientia dico, quia stultum videtur, quantum ad homines pertinet, ut in insipientia aliquis semetipsihibeat. Apostolus tamen non erat insipiens, quia non sponte hoc agebat, sed coactus: neque pro laude humana, sed ut Corinthios sua laude ad amorem suum retraheret ab amore pseudoapostolorum, vel in insipientia dicit se audere gloriari de nobilitate generis, ut illorum gloriam evacuet qui se jactabant quod filii essent Abrahae, quia insipienter agebant. Imprudentem etiam se pronuntiat, et insipienter agere in hoc quod se
Abbreviated transcription (Latin):
cebant uolentes eos ab amore apłi adsu
ũ amorẽ retrahere. qͦd q. fecer̃t plurios
simpliciũ decipientes: qͦs apłs yronicos al¬
loquit᷑ dicens. Libent̃ suffertis insipientes.
cũ sitis ipsi sapientes. Q uãquã eñi quid̃a
hunc uersicłm ita exponant. ut sit sensus
insipientes: beatꝰ augustinꝰ alit̃ exponit
destruens hunc sensũ. & ẏronicos intelli¬
gens eos appellatos ee̾ sapientes. Cũ sitis
inqͥt o corinthis insipientes. putantes
uos ẽẽ sapientes: ñ est mirũ si pacienter
netis eñi. id÷ pacient̃ suffertis: siquis uos
in seruitutẽ legis uult redigere. Si quis
sustinetis. Pseudo apłi suis adulacionib
a. laudib expoliabant eos qͦs decipiebant.¬

Expanded text:
os ab amore Apostoli ad amorem suum retrahere, quod et fecerunt, plurimos simplicium decipientes, quos Apostolus ironicos alloquitur, dicens: Libenter suffertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes. Quanquam etenim quidam hunc versiculum ita exponant, ut sit sensus,insipientes, sed beatus Augustinus aliter exponit, destruens hunc sensum et ironicos intelligens eos appellatos esse sapientes. Cum sitis, inquit, o Corinthii, insipientes, putantes vos esse sapientes, non est netis enim, id est patienter suffertis, si quis vos in servitutem legis vult redigere. Si quis sustinetis. Pseudo-apostoli suis adulationibus et laudibus exspoliabant illos quos decipiebant
Abbreviated transcription (Latin):
dño: id ÷ ad głam dei totũ referat.
&̾. illius gr̃e seputet a qͦ accepit il¬
lud. Ut gͦ essemꝰ : dei misedia est fugo
si omnino nichil eramꝰ anteꝗͣ. esscmꝰ
nichil ꝓmeriumꝰ apud d̾m ut eissem̃
fecit nos ut essemꝰ. q ñ fecit ut boni essemꝰ
Si ipse dedit ut simꝰ. & alius dedit ut boni
simꝰ melior est ille qͥ mͥ dedit ut bonꝰ sinr
quã ille qͥ mͥ dedit ut sim. Porro qr uemo
us misedia mea. Non ein qͥ se ipsũ cõmen¬
dat. illȩ ꝓbatꝰ ẽ. s quẽ ds cõmendat. Com¬
mendacio plerũq. ꝓlaude ponit᷑. sicut
misto loco. & alibi ubi dicit idem apłs Ego
debui a uobis cõmendari: id: laudari. eł
ñ cõmendamꝰ nos uobis: id ÷ si laudamꝰ nos
apud uos. Probatꝰ aũ &. ꝓbus. idem est a.¬
laudabilis. siue iqude dignꝰ. Non inquit
apłs qͥ se ipsũ cõmendat s laudat apud
homines. ille ꝓbatꝰ a sua laude dignꝰ est.
q uanã głam patit᷑: s quẽ ds cõmendat

Expanded text:
Domino, id est ad gloriam Dei totum referat, Domino, id est ad gloriam Dei totum referat, et de illius gratiae reputet a quo accepit illud. Ut ergo essemus, Dei misericordia est. Ergo si omnino nihil eramus antequam essemus, nihil promeruimus apud Deum ut essemus. Fecit nos ut essemus, et non fecit nos ipse Si ipse dedit ut simus, et alius dedit ut boni simus, melior est ille qui mihi dedit ut bonus sim, quam ille qui mihi dedit ut sim. Porro quia nemus, misericordia mea . Non enim qui seipsum commendat, ille probatus est; sed quem Deus commendat. Commendatio plerumque pro laude ponitur, sicut in isto loco, et alibi ubi dicit idem Apostolus: Ego debui a vobis commendari , id est laudari, et non commendamus nos vobis, id est non laudamus nos apud vos. Probatlaudabilis, sive laude dignus. Non, inquit Apostolus, qui seipsum commendat et laudat apud homines, ille probatus est, sive laude dignus est, quia vanam gloriam patitur: sed quem Deus commendat,
Abbreviated transcription (Latin):
in his locis quȩ pͣparata st̃ ab aliis. uo¬
lumꝰ gł ari: ne suꝑ alienũ fundamͣtũ
edificare uideamͣ. Ista sentencia licet
sit in latino sermone tota confusa &.
concathenata. ac multa de fint insub¬
audicionibꝰ: tam̃ apud gręcos pleni¬
or q manifestior habetur insensu.
Uerũ est qͦq qͦd ipse dixͣ. Si imꝑitus
sum sermone: s ñ scieneia.
ui głatur. in dño gloriet᷑. beatꝰ
apłs sciens omnia bona nos
a deo habere quęcũq habere possu¬
mꝰ. siue in naturaqr ab illo sumꝰ fac¬
+ siue in instituto. siue in omni con¬
uersacione sc̃ã. infide. in spe. in cari¬
tate. in bonis moribꝰ. in iusticia inti¬
more dei. totũq ec̾ ex illius donis. si¬
ne aliqͦ merito. abstulit głam huma¬
nã &. suꝑbiã. qua se dicunt multi a
se. suisq meritis habere qͦd habent.
.s. dicit. Ou głat᷑ in fide. in pͣdicaci¬
one. in uirtute miracłoꝵ aut in aliqͦ
bono qͦd habet. ñ inse gloriet᷑ s. in

Expanded text:
ata sunt ab aliis, volumus gloriari, ne super alienum fundamentum aedificare videamur. Ista sententia, licet tota sit in Latino sermone confusa et concatenata, ac multa desint in subauditionibus, tamen apud Graecos plenior et manifestior habetur in sensu. Verum est quoque quod ipse dixit: Et si imperitus sum sermone, sed non scientia. Qui gloriatur, in Domino glorietur. Beatus Apostolus sciens omnia bona nos a Deo habere quaecunque habere possumus, sive in natura, quia ab illo facti sumus, sive in instituto, sive in omni conversatione sancta in fide, in spe, in charitate, in bonis operibus, in justitia, in timore Dei, totumque esse ex illius donis sine aliquo nostro merito, abstulit gloriam humanam et superbiam, qua se dicunt multi a se suisque meritis habere quod habent, et dicit: Qui gloriatur in fide, in praedicatione, in virtute miraculorum aut in aliquo bono quod habet, non in se glorietur, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ. si tociens naufragiũ passus ẽ. Noc¬
te ac die in ꝓfundo maris fui ł icet qͥ¬
d̾a dicant beatũ apłm ñ eẽ in mare de¬
mersũ. ibiq in ꝓfimdo aquarũ negent
die ac nocte mansisse: tenenda ẽ certa
fluctibꝰ: die simul &. nocte. post qũo
gubernante. liber ad tȩrr̃a rediit. Nuii¬
qd gͦ ipse qͥni exitu filioꝵ isrł de terra ę¬
gypti. mare rubrũ diuisit indiuisiones .s.
postea iordanem . &. torrent̾e arnon. qui
etiã seruauit ionã inuentre cȩti q. pe¬
tro mare caleabile prębuit. ñ potuit etiã
milite suũ egregiũq p̃dicatore paulum.
in ꝓ fundo maris seruare: ut neq a cir¬
cũpositis prȩfocari aquis. neq a beluis
marinis deuorari potuerit: Potens u¬
tiq potuit: id̾oq fecit. Neniq ñ est am¬
plius mirandũ petrũ suꝑ undas maris.
ñ infusis uestigiis ambul.ssse. quã pau¬

Expanded text:
oties naufragium passus est. Nocte ac die in profundo maris fui. Licet quidam dicant Apostolum non esse in mare demersum, ibique in profundo aquarum negent nocte ac die mansisse, tenenda est tamenfluctibus die simul et nocte, post, Deo gubernante, liber ad terram rediit. Nunquid ergo ipse qui in exitu filiorum Israel de terra Aegypti mare divisit in divisiones, et postea Jordanem et torrentem Arnon , qui etiam servavit Jonam in ventre ceti , et Petro mare calcabile praebuit , non potuit etiam militem suum egregium praedicatorem Paulum in profundo maris servare, ut neque a circumpositis praefocari aquis, neque a belluis marinis devorari potuerit? Potens utique potuit, ideoque fecit. Denique non est amplius mirandum Petrum super undas maris non infusis vestigiis ambulasse, quam Pau
Abbreviated transcription (Latin):
t ibenter suffertis insipientes. eũ si¬
tis ip̃si sapientes. dpło transeunte a co¬
rinthiis aq alias naciones: corrupert eos
pseudo apłi. a iudeis uenientes. Oui &. in
hoc appellant᷑ insipientes. qr .&. circ ũcisio¬
nẽ uolebant obseruare. & sabbati ocnm.
ceteraq p̾cepta carnalia legis. ꝙ eugłi
gram tenere. In hoc qͦq in sipientes uo

Expanded text:
ibenter suffertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes. Apostolo transeunte a Corinthiis ad alias nationes, corruperunt eos pseudo-apostoli a Judaeis venientes, qui in hoc appellantur insipientes, quia et circumcisionem volebant observare, et sabbati otium, caeteraque praecepta carnalia legis, et Evangelii gratiam tenere. In hoc quoque insipientes vo
Abbreviated transcription (Latin):
pocius ẽ mentis integritas. quã corꝑis.
Si gͦ attendimꝰ uirginitatẽ eorꝑis. multo
plures st̃ in eccła uirgines mente quã
corꝑe: a. multe st̃ exhis quȩ integritatẽ
corꝑis adhuc habent. quȩ mente .&. desi¬
derio nupser̃t. Qua ꝓpt̃ melius ẽ imuer¬
salẽ eccłam que ẽstat ex utroq sexir &.
er utroq ordine iuirginẽ caftã eẽ appella¬
iohannes dicit. Qui habet sponsã. spon¬
sus ẽ. Ouicĩq gͦ in eccła integritatẽ si¬
d̾i habet. quã bonis oꝑibꝰ exornat: uirgo
casta ẽ. eẜ si ñ corꝑe. tam̃ mente: ideoq
sponsa ẽ rꝑi. Qui uͦ uirgmitatẽ utramq
deo. ꝓpieiante. caste in uiolateq
seruauerint. sicut pluruni sc̃or. sece r̃t
ex untroq seru: illi utiq palma̾ obtine¬
bunt. quã nemo coniugatoꝵ. possidebit.
es si sexus femineus qͥ tantũ ẽ fragilis &.
peliuis obseruat: quanto magis illi qͥ auir¬
tute uiri nuncupant᷑ : Timeo aũi ne sic̃
serpens eua seduxit astucia sua. id: ne

Expanded text:
entis integritas quam corporis. Si ergo attendimus virginitatem corporis, multo plures sunt in Ecclesia virgines mente quam corpore; et multae sunt ex his quae integritatem corporis adhuc habent, quae mente et desiderio jam nupserunt. Quapropter melius est universalem Ecclesiam quae constat ex utroque sexu et ex utroque ordine virginem castam esse appellaet sponsam sponsus est Quicunque ergo in Ecclesia integritatem fidei habet quam bonis operibus exornat, virgo casta est, et si non corpore, tamen mente: ideoque sponsa est Christi. Qui vero virginitatem utramque, Deo propitiante, caste inviolateque servaverit, sicut plurimi sanctorum fecerunt ex utroque sexu, illi utique palmam obtinebunt quam nemo conjugatorum possidebit. Et si sexus femineus, qui tantum est fragilis et proclivis, hoc observat, quanto magis illi quia virtute viri nuncupantur. Timeo autem ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua, id est ne
Abbreviated transcription (Latin):
unt epłe graues st̃ in corre peione. &.
firma siue despecta ẽ.& sermo illius
contẽptibilis. siue de spicabilis. Ex ꝑ¬
sona quor da loquit᷑: qui talia dice¬
bant de illo. eẜ ido dicit: qmqͥde illi

Expanded text:
unt, graves sunt in correctionem et firma sive destituta est, et sermo illius contemptibilis sive despicabilis. Ex persona quorumdam loquitur, qui talia dicebant de illo, et ideo dicit, quoniam quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs putaret qͦd pugniis aut aliqͦ modo ii
faciem corꝑis diceret eos cedi᷑ iđo taliter
locutꝰ ẽ. Siqͥs inqͥeus in faciem iđ÷ in pͣ¬
senciã eedit. imꝓꝑando aliqͥd de ignobi¬
litate generis: pacient᷑ sustinetis .a. pre¬
fertis illos nobis. Sed̾m au ignobilitatẽ
generis dico uos in faciem. siue in pͣsen¬
ciam cedi: ñ pugnis. Quasi nos infirmi
fuerimꝰ in hac parte. sub audis. generis.
causa. sub introducit ꝑ sonã barnabe
soci sui: qͥ ex eodẽ genere iudaico eran.
Ita gͦ se preferebant falsi apłi ex uide¬
is apło paulo &. barnabe. quasi nobi¬
liori genere orti essent quã illi: &. qͥsi
de dispari genere nati essent illi duo.¬
a iđ̾o ita despiciebant eos. Inde dieit
apłs. Quasi nos infirim & ignobiles
simꝰ ignobilitate generis. sic se pre¬
fert̃ nobis q ita etiã a uobis prȩferun¬
tur nobis. Sed reuera illi st̃ pocius in¬
firmi in hac parte generis qua se głant᷑

Expanded text:
aliquis putaaliquis putaret eos caedi, ideo taliter locutus est. Si quis, inquiens, in faciem, id est in praesentiam caedit, improperando aliquid de ignobilitate generis, patienter sustinetis, et praefertis illos nobis. Secundum nobilitatem autem generis dico, vos in faciem sive in praesentiam caedi, non pugnis, quasi nos infirmi fuerimus in hac parte, subaudis generis, causa, subintroducit personam Barnabae socii sui, qui ex eodem genere Judaico erat. Ita ergo praeferebant se falsi apostoli ex Judaeis apostolo Paulo et Barnabae, quasi de nobiliori genere orti essent quam illi, et quasi de dispari genere nati essent illi duo, ita despiciebant eos. Inde dicit Apostolus: Quasi nos infirmi et ignobiles simus ignobilitate generis, sic se praeferunt nobis: et ita etiam a vobis praeferuntur nobis, sed revera illi sunt potius infirmi in hac parte generis qua se gloriantur:
Abbreviated transcription (Latin):
co.e. ibi similit distinguendũ. Nã licet
ꝑ se singłę senteneiȩ sub distinetione
ꝓferant᷑: tam̃ cũ dix̃. siqͥs in fac iem uos
cedit. exposuit qd e̾e̾t in ficiem cedere
cũ subiunxit .Seđm ignobilitat᷑e dico.
Infaciem& eni cedere ẽ. impꝑare alieui
ignobilitatẽ generis. sicut udei im ꝓpera¬
bant corinthiis ignobiles eẽ genere. quoꝵ
patres semꝑ ydolatre fuer̃t. demones &.
lapides uenerantes. Se aũ pręferebant.
iacł intes se qͦd de genere patriareharũ
.t. ꝓpħarũ originẽ ducerent: de quor:
dei effectũ. iactare aliqͥd de nobilitate ge¬
ueris: maxime eũ dñs dicat om̃s nos
fr̃s ẽẽ. Quãuis aũ hune uersicłm ita
erponant. quasi ad apłm ꝑtineat ut
sit sensus ig nobilẽ rem ago qͦd aliqͥd de
n obilitate generis me extollo: n conuenit
iste sensus ꝙ ñduͣ ꝑuenit ac ullũ locũ ubi
dicturus ẽ se de genere patriareharũ e̾e̾.
s eo mͦ est intelligendꝰ ut dix unꝰ .e. ne forte

Expanded text:
. Nam licet per se singulae sententiae sub distinctione proferantur, tamen cum dixit: Si quis in faciem vos caedit, exposuit quid esset in faciem caedere, cum subjunxit: Secundum ignobilitatem dico. In faciem enim caedere, est improperare alicui ignobilitatem generis, sicut Judaei improperabant Corinthiis ignobiles esse genere, quorum patres semper idololatrae fuerunt, daemones et lapides pro Deo venerantes, se autem praeferebant, jactantes se quod de genere patriarcharum et prophetarum originem ducerent, de quorumDei effectum, jactare aliquid de nobilitate generis, maxime cum Dominus dicat omnes nos fratres esse, quamvis aliqui hunc versiculum ita exponant, quasi ad Apostolum pertineat, ut sit sensus. Ignobilem rem ago quod aliquid de nobilitate generis me extollo, non convenit iste sensus, quia nondum pervenit ad illum locum ubi dicturus est se de genere patriarcharum esse, sed eo modo est intelligendus, ut diximus. Et ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
de noctuq de seruio. Tradunt sc̃i doc¬
Fores qͦd apłs a mane uł a pulloꝵ can¬
ti usq ad quinta hora labori manuũ
insistebat. unde uictũ adqͥreret.s. ex¬
inde usq ad decimã horã. publice dispu¬
tabat. Plerũq tamͣ & in noctẽ. ꝓtrahe¬
bat sermon̾e̾: sicut tunc fecit. quando
euticus somno grauatꝰ. cecidit ꝑ fenes
thii ego plusquã illi. In plagis supra mo¬
dũ: sub audis. afflictꝰ sũ. s epe plagatus
Questio est in hoc loco. Cũ apł alibi di¬
eat: fidelis ds qͥ ñ piciet᷑ uos tẽp̃tari supͣ
id qͦd potestis. s faciet cũ tẽptacione e

Expanded text:
rvio. Tradunt sancti doctores, quod Apostolus a mane vel a pullorum cantu usque ad quintam horam labori manuum insistebat, unde victum acquireret, et exinde usque ad decimam horam publice disputabat: plerumque tamen et in noctem protendebat sermonem , sicut tunc fecit quando Eutychus somno gravatus, cecidithii, ego plus quam illi. In plagis supra modum, subaudis afflictus sum. Saepe plagatus Quaestio est in hoc loco: Cum Apostolus alibi dicat: Fidelis Deus qui non patietur vos tentari super id
Abbreviated transcription (Latin):
ciis plurimis diripiebant eoꝵ bona
erantq illi contenti de uorari res suas
a suis deceptoribꝰ. Si quis acc ipit. Ae
eo qͦd sibi acc ipiant & aliis rapiant. atq
hoc mͦ acciꝑe est. aliquid dolo caꝑe. Siquis
extollit᷑ sub. uidis in suꝑbiam. Ex tollen¬
cia. est suꝑbia. Hos inqͥt apłs pacie nt su¬
stinetis. qui se extollunt de scieneia le¬
gis: & insuꝑbiã erigunt᷑ de nobilitate
generis. & uod aũ sequit᷑. siquis infaci¬
em uos cedit: ita distinguendũ ẽ.&. post¬

Expanded text:
viis plurimis diripiebant illorum bona, erantque illi contenti devorari res suas a suis deceptoribus. Si quis accipit, ac eo quod sibi accipianhoc modo accipere est aliquid dolo capere. Si quis extollitur in superbiam. Extollentia est superbia. Hos, inquit Apostolus, patienter sustinetis, qui se extollunt de scientia legis, quod in superbiam eriguntur de nobilitate generis. Quod autem sequitur: Si quis in faciem vos c