comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ in se factũ cũ om̃i humilitate suscipiunt.
c̃gregant ppłos ad scisma faciendũ. & sollici¬
tant multitudinẽ malignoꝵ. ñ accipiunt
inhonorationẽ suã in p̃senti. s thesaurizant
ciũ derelinquunt. & patient̃ sustinent qͦd
de se iudicatũ ẽ : isti & a dõ miscdiam conse¬
quent᷑. et frequent̃ etiã ab hominib reuocan¬
tur in pͥstinũ gradũ. & in głam quã amiserant.
fundere. sic ⁊ illud qͦd sequit᷑ & accipe igno¬
miniã tuã. & hec dico. ut ꝓfundiorẽ aliqũe
sensũ de futura inhonoratione int̾ponam.
& ibi quippe erit aliqͦ ignominia his qͥ dignũ
opꝰ ignominia fecert̃. Si quidẽ resurgent
alii in uitã et̃nã. & alii in oppbriũ & c̃fu¬
sionẽ et̃nam. Qͥd aut̃ ẽ hoc aliud. nͥ pęnã

Expanded text:
dicium in se factum cum omni humilitate suscipiunt. dicium in se factum cum omni humilitate suscipiunt. congregant populos ad schisma faciendum, et sollicitant multitudinem malignorum, non accipiunt inhonorationem suam in praesenti, sed thesaurizant cium derelinquunt, et patienter sustinent, quod de se judicatum est, isti et a Deo misericordiam consequentur, et frequenter etiam ab hominibus revocantur in pristinum gradum et in gloriam quam amiserant. : Et tu confundere, sic et illud quod sequitur: Et accipe ignominiam tuam. Et haec dico, ut profundiorem aliquem sensum de futura inhonoratione interponam. Et ibi quippe erit aliqua ignominia his, qui dignum opus ignominia fecerant. Siquidem resurgent alii in vitam aeternam, et alii in opprobrium, et confusionem aeternam . Quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
Otu qͥ pene reuses: noli exiliũ tuũ cũ merore
susciꝑe. ñ enĩ mereberis misediam si irasceris
ad penam. qui potꝰ intellige digne te pati.
qͦd pateris. & cũ te humiliaueris. atq dixeris
iustũ de te factũ ẽẽ udiciũ: forsitan miseri¬
cordiã c̃sequeris ab eo qͥ potest pꝰ condẽnationẽ
ad pͥstinum te statũ reuocare. Quomͦ enĩ lic&
magno pͥncipi liberare aliquẽ de insula & de
exilio. & de publicis uinculis: multomagis lic&&
uniũsicatis dõ. eũ qͥ inhonoratꝰ ẽ in honorẽ
pͥstinũ restituere. si tam̃ sentiens delictũ suũ
c̃fesus fuerit se digne sustiunuisse qͦd pasus ẽ.
Dabo et aliud exemplũ. de eccl̃astica consuetu¬
dine. Infamia ẽ a ppło dĩ & ab eccła separari.
dedecus ẽ in eccła. surgere de consessu presbi¬
terii. ꝓici dẽ diaconatꝰ gradu. &quidẽ eoꝵ
qͥ abiciunt᷑ alii seditiones cõmouent. alii uͦ iu¬

Expanded text:
O tu, qui poenae reus es, noli exsilium tuum cum moerore O tu, qui poenae reus es, noli exsilium tuum cum moerore suscipere: non enim mereberis misericordiam, si irasceris ad poenam: quin potius intellige digne te pati quod pateris: et cum te humiliaveris, atque dixeris justum de te factum esse judicium, forsitan misericordiam consequeris ab eo, qui potest post condemnationem ad pristinum statum revocare. Quomodo enim licet magno principi liberare aliquem de insula, et de exsilio, et de publicis vinculis: multo magis licet universitatis Deo eum, qui 971 inhonoratus est, in honorem pristinum restituere, si tamen sentiens delictum suum confessus fuerit digne se sustinuisse quod passus est. Dabo et aliud exemplum de Ecclesiastica consuetudine. Infamia est a populo Dei et Ecclesia separari. Dedecus est in Ecclesia surgere de consessu presbyterii, projici de diaconatus gradu. Et quidem eorum qui abjiciuntur, alii seditiones commovent, alii vero ju
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habeat audaciã quasi dicto bono. quid
cogitarit cale qͦd rubore dignũ uidetur ab
eo qui cordis et renis occulta c̃siderat. &
cũ diligent̃ ꝑuiderit cogitationes. facta.
sermones. tẽ audiens ꝓpħam dicentem. & tu
c̃fundere confundat᷑. Post qͦd a ꝓpħa iungitur.
Et accipe ignominiã tuã. in eo qđ iustificasti
sorores tuas. Sequit᷑ c̃fusionẽ ignominia. &
dat ds̃ ei qͥ confusione digna gessit etiã ignomi¬
niã. dicitq ad eũ. & accipe ignominiã tuã.
Poteris aut̃ intelligere qd dicit᷑. si consideraueriˢ
quȩ cotidie in ciuitatib fiant. In honoratio
ciii ẽ de patria sua exulare. & infamia decu¬
rioni eradi de albo curiȩ. & cuiꝰcũq alterius
c̃ditionis homini relinqͥ qͥdẽ in uita s eũ igno¬
minia. siue in oꝑib publicis. siue in insula
aliqͦ solitudinis uiuere. Intellige aut̃ mͥ iustũ
iudicẽ ei qͥ digna infamia fecerit dicentem.

Expanded text:
non habeat audaciam, quasi dicto bono, quid non habeat audaciam, quasi dicto bono, quid cogitarit tale quod rubore dignum videtur, ab eo qui cordis et renis occulta considerat: et cum diligenter perviderit cogitationes, facta, 970 sermones, tunc audierit prophetam dicentem: Et tu confundere. Post quod a Propheta jungitur: Et accipe ignominiam tuam in eo, quod justificasti sorores tuas. Sequitur confusionem ignominia, et dat Deus ei, qui confusione digna gessit, etiam ignominiam: dixitque ad eum, Et accipe ignominiam tuam. Poteris autem intelligere quod dicitur, si consideraveris quae quotidie in civitatibus fiant. Inhonoratio civi est de patria sua exsulare, et infamia decurioni eradi de albo curiae, et cujuscumque alterius conditionis homini relinqui quidem in vita, sed cum ignominia, sive in operibus publicis, sive in insula aliqua solitudinis vivere. Intellige autem mihi justum judicem ei, qui digna infamia fecerit, dicentem:
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa talia quȩ possint cdm̃ libera
fronte respicere. Quia uͦ ut homines sepe per¬
camus. sciendũ scdãm ut ita dicã nauẽ post
C̃fusionis oꝑa eẽ erubescere. & ꝓscelerib
suis uere cundos oculos deicere. neq sic ꝓcaei
uultu incedere. qͣsi nichil om̃ino peccauerit.
Bonũ ẽ quippe post c̃fusionis oꝑa c̃fundi:
qi sepe et hoc malitiȩ artifex inoperat᷑. ne
peccator ad penitentiã redeat. & sic agat.
qͣsi adhuc in institia ꝑseueret. Uidere possumꝰ.
& ex cotidiana uita discere. multos honmimũ
post peccata sua ñ solũ ñ lugere qđ fecerint.
uerũ etiã ꝓcaci fronte defendere ꝓpͥas ruinad.
Grande itaq beneficiũ in hierusalem c̃seruat᷑.
si tam̃ eredat dicenti dño. & tu c̃fundere.
Neq putes ad hierusalẽ tantũ hec eẽ dicta.
& ñ ad singulos nrm qͥ delictis tenem᷑ obnoxii.
Unꝰ quisq enĩ se ipsũ c̃sideret. qͥd fecerit con¬
fusione dignũ. qͥd turpe locutꝰ sit. suꝑ qͦ

Expanded text:
omnia talia, quae possunt Deum libera fronte respicere. Quia vero ut homines saepe peccamus, sciendum secundam, ut ita dicam, navem post confusionis opera esse erubescere, et pro sceleribus suis verecundos oculos dejicere, neque sic procaci vultu incedere, quasi nihil omnino peccaverit. Bonum est quippe post confusionis opera confundi: quia saepe et hoc malitiae artifex inoperatur, ne peccator ad poenitentiam redeat, et sic agat quasi adhuc in justitia perseveret. Videre possumus, et ex quotidiana vita discere, multos hominum post peccata sua non solum non lugere, quod fecerunt, verum etiam procaci fronte defendere proprias ruinas. Grande itaque beneficium in Jerusalem conservatur, si tamen credat dicenti Domino: Et tu confundere. Neque putes ad Jerusalem tantum haec esse dicta, et non ad singulos nostrum, qui delictis tenemur obnoxii. Unusquisque enim seipsum consideret, quid fecerit confusione dignum, quid turpe locutus sit, super quo
Abbreviated transcription (Latin):
stitueris. si tam̃ restitueris samaritana et
heretica anima quȩ simulacris et ferus non
ueris ac figmentis de hieroboam corde uenien¬
tib credidisti: qͦͣndo restitueris o anima in¬
felix. cũ post tanta scła restituat᷑ exemplũ
tui: Si aut̃ hoc suꝑ sodoma et samaria fit.
que iustificate st̃ ab hierusalem. qͥd dicendũ
ẽ de ipsa hierusalem. quȩ supͣdictarũ scelepa

Expanded text:
stitueris, si tamen restitueris, Samaritana et stitueris, si tamen restitueris, Samaritana et haeretica anima, quae simulacris, et 975 feriis non veris, ac figmentis de Jeroboam corde venientibus credidisti? Quando restitueris, o anima infelix, cum post tanta saecula restituatur exemplum tui? Si autem hoc super Sodoma et Samaria fit quae justificatae sunt ab Jerusalem, quid dicendum est de ipsa Jerusalem, quae supradictarum scelera
Abbreviated transcription (Latin):
egypti cõparetur. Si hoc sic se habo&: & siue
futurũ ẽ siue ñ. querant᷑ enĩ istiꝰ modi res
apud eos qͥ doctissimi st̃: ut aut̃ fiat qͦd dr̃.
cõplebuntur mͥ anni tria milia. & tẽ restitu¬
Grande int̾uallũ temporis int̾ restitutio¬
nem & ruinã positum ẽ. Etiã si restitua¬
ris ita ut antiquitꝰ eras. uide qͣnta exhaurias
mala. qͣntis pͥmũ calamitatib oppͥmaris. Hos ait̃
qͦd de sodoma diximus. & de samaria quoq in¬
telligere debebis. & ipsa quippe necdũ ẽ resti¬
tuta. s ex eo tempore quo decẽ trib eiectȩ
sunt de iudea. samaria & captiuitatẽ sustinu¬
it & nom̃ accepit. ñ habens accolas fuos. Re¬
stituet᷑ aut̃ & illa sic̃ in pͥncipio fuit cũ decẽ
trib fuerint reu̾se: ut soluatur id qͦd scriptũ
est. Captiuus ductꝰ est ppłs in assyrios. usq
in hodiernũ diem. Si autem tanto post tẽpore
restituet᷑. id qͦd p̃cessit in signũ. qͦndo tu re¬

Expanded text:
Aegypti comparetur. Si hoc se sic habet, et sive Aegypti comparetur. Si hoc se sic habet, et sive futurum est, sive non: quaerentur enim istiusmodi res apud eos qui doctissimi sunt: ut autem fiat quod dicitur, complebuntur mihi annorum tria millia, et tunc restituGrande intervallum temporis inter restitutionem et ruinam positum est. Etiamsi restituaris ita ut antiquitus eras, vide quanta exhaurias mala, quantis primum calamitatibus opprimaris. Hoc autem quod de Sodoma diximus, et de Samaria quoque intelligere debemus. Et ipsa quippe necdum est restituta, sed ex eo tempore, quo decem tribus ejectae sunt de Judaea et de Samaria, et captivitatem sustinuit, et nomen accepit, non habens accolas suos. Restituetur autem et illa, sicut in principio fuit, cum decem tribus fuerint reversae, ut solvatur id quod scriptum est: Captivus ductus est populus in Assyrios usque in hodiernum diem . Si autem tanto post tempore restituetur id, quod praecessit in signum, quando tu re
Abbreviated transcription (Latin):
mittat irã quã ipse non habet. Post hec. idest
post aũsionẽ dr̃. Sodoma soror tua & filie
eiꝰ restituent᷑ sic̃ erant ab initio. Uenio ad ia¬
gines et figuras: & udeo qͣnto tẽpore excru¬
ciata sodoma restituat᷑ in antiquũ. Si aut̃ id
qͦd ꝑ figurã dictũ ẽ ita se habet: qͥd de eo
fiet. qͥ uere sodoma fuerit: Statĩ post dilu¬
uiuͣ decima generatione passa ẽ sodoma ea
que in genesy scribunt᷑. Erat enĩ priꝰ quasi
para dysus dĩ: et qͣsi t̃ra egypti. Uerumtanen
factũ ẽ sodome id qͦd etiã nunc uestigiis regio¬
nis eiꝰ ꝑspici lic&. Ecce qͣnti iã tempoꝵ cir¬
culi transierunt. Prope tria milia anni ft᷑:
& sodoma ñdũ ẽ restituta. ñ illa sodoma quȩ
in signo et in enigmate ponit᷑. s illa que in
ueritatis ratione ꝑspicitur. Aiunt hebrei.
sodonã in eundẽ statũ restituendã. in quo &
antea c̃sticit. ut rursũ paradyso dĩ & t̃rae

Expanded text:
mittat iram, quam ipse non habet. Post haec, id est, mittat iram, quam ipse non habet. Post haec, id est, post aversionem dicitur: Sodoma, soror tua et filiae ejus restituentur sicut erant ab initio. Venio ad imagines et figuras, et video quanto tempore excruciata Sodoma restituatur in antiquum. Si autem id quod per figuram dictum est, ita se habet, quid de eo fiet, qui vere Sodoma fuerit? Statim post diluvium decima generatione passa est Sodoma ea quae in Genesi leguntur . Erat enim prius quasi paradisus Dei, et quasi terra Aegypti: verumtamen factum est Sodomae id quod etiam nunc vestigiis regionis ejus perspici licet. Ecce quanti jam temporum circuli transierunt, ecce tria millia annorum sunt, et Sodoma nondum est restituta: non illa Sodoma, quae in signo et in aenigmate ponitur, sed illa, quae in veritatis ratione perspicitur. Aiunt Hebraei Sodomam in eumdem statum restituendam, in quo et antea constitit, ut rursum paradiso Dei et terrae
Abbreviated transcription (Latin):
peccatis. magnꝰ cruciatꝰ adiungit᷑. Ds̃ autẽ
solus uerus uidex. magnitudines peccatoꝵ et
ignominie qͣlitates & peccati numerũ potest
ꝑuidere. Dr̃ itaq ad hierłem. Ut feras torm̃tũ
tuũ. & dehonesteris de om̃ib que fecisti in
exacerbando me. Uide e contrario satisfacientẽ
habeat. s peccator sibi ad irã concitet dm̃.
Unde et apłs ait. An diuitias bonitatis & man¬
suetudinis eiꝰ et longanimitatis contemnis.
ignorans qm̃ bonitas dĩ ad penitentiã te addu¬
cat: Iuxta aut̃ duritiã tuã. & impenitens cor
thesaurizas tͥ irã. Separauit hic sermo iracun¬
diam adõ. Reuera enĩ iracundia aliud qͥddam
a dõ ẽ: ut nec ei ut insita copulet᷑. Vnde &
de peccatorib dr̃. Cmisisti irã tuã. & comedit
eos. Nemo qͦd sibi sociũ ẽ & cognatũ emittere
potest: uerũ enuttit᷑ qͦd aliud est ab eo qui
emittit. Sic & nos peccando irritamꝰ dñ ut

Expanded text:
peccatis magnus cruciatus adjungitur. Deus autem peccatis magnus cruciatus adjungitur. Deus autem solus verus Judex magnitudines peccatorum, et ignominiae qualitates, et peccati numerum potest pervidere. Dicitur itaque ad Jerusalem: Ut feras tormentum tuum, et dehonesteris de omnibus, quae fecisti in exacerbando me. Vide econtrario satisfacientem habeat, sed peccator sibi ad iram concitat Deum. Unde et Apostolus ait: An divitias bonitatis, et mansuetudinis ejus, et longanimitatis copoenitentiam te adducat? Juxta autem duritiam tuam, et impoenitens cor thesaurizas tibi iram . Separavit hic sermo iracundiam a Deo. Revera enim iracundia aliud quiddam a Deo est, nec ei ut insita copulatur. Unde et de peccatoribus dicitur: Emisisti iram tuam, et comedit eos . Nemo quod sibi socium est et cognatum emittere potest, verum emittitur quod aliud est ab eo, qui emittit. Sic et nos peccando 974 irritamus Deum ut
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ dĩ. & potentes potent̃ torm̃ta pati¬
unt᷑. Qui aut̃ minimꝰ est: meret᷑ citiꝰ miscdĩam.
Minima ẽ sodoma. & post eã cõꝑatione hierusa¬
lem minima. ñ tam̃ sic̃ sodoma samaria ẽ. &
idõ pͥmum illarũ aũtit aũsiones. & postea hie¬
rusalẽ dicens. & aũtã aũsionẽ tuam. Certio
enĩ gradu hoc dr̃ ad hierłem: Uerũ qͣndo aũtit
aũsionem meã. si inuentꝰ fuero hierusalem & pecca¬
tor in medio soroꝵ mearũ : Cũ audiero ut feras
tormentũ tuũ. Idõ t̃cio loco ait. aũtam aũsio¬
nem tuã: & post om̃s. ut feras tormentũ tuũ.
& dehonesteris de om̃ib que fecisti. Est quȩ dã
m̃sura peccati quã unꝰ quisq recipiet ꝓ eo
qͦd peccauit. Si habuero quinquaginta
peccata. qͥn quaginta habeo ignominias. si centũ
duplicabit᷑ mͥ pena ꝓfactis. & ꝓ magnitudine
delictoꝵ. tͥbuetur nͥ ignominia. Maximis

Expanded text:
judicium Dei, et potentes potenter tormenta patijudicium Dei, et potentes potenter tormenta patiuntur . Qui autem minimus est, meretur citius misericordiam. Minima est Sodoma: et post eam in comparatione Jerusalem minima, non tamen sicut Sodoma Samaria est: et ideo primum illarum avertit aversiones, et postea Jerusalem dicensenim gradu hoc dicitur ad Jerusalem. Unum quando avertit aversionem meam, si inventus fuero Jerusalem, et peccator in medio sororum mearum. Cum audiero: Ut feras tormentum tuum. Ideo tertio loco ait: Avertam aversionem tuam, et post omnes: Ut feras tormentum tuum, et dehonesteris de omnibus quae fecisti. Est quaedam mensura peccati, quam unusquisque recipiet pro eo, quod peccavit. Si habuero quinquaginta peccata, quinquaginta habebo ignominias: si centum, duplicabitur mihi poena pro factis, et pro magnitudine delictorum tribuetur mihi ignominia. Maximis
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ reꝓmittit᷑. Auertã aũsiones eoꝵ auersione
sodomoꝵ & soroꝵ eiꝰ : in eo qͦd iustificasti sorores
tuas sodomã & samariã. sodomã iuniorẽ. & sa¬
mariã seniorem ut in p̃teritis diximus. Auertã
rusalem. Cũ aut̃ ait aũtero aũsionem sodomoꝵ
et samariȩ et hierusalem: cẽ in antiquũ restituent᷑.
pͥmũ sodoma cuiꝰ pͥores aũterit aũsiones. secundo
aũsione sodomoꝵ & filiarũ eiꝰ : in au̾sione ipsiuᷤ
hierłem. & tͥbuunt᷑ his qͥ magis amant᷑ a deo
tardius. Sodoma quippe iustificata ab hieru¬
salem. pͥma c̃sequit᷑ miscdi̾am: idẽ gentiles.
samaria uͦ hoc ẽ heretici in scdõ loco accipiunt
sanitatẽ. t̃cio uͦ quasi in digni uelocioris mede¬
le in pͥstinũ statũ restituunt᷑ qͥ fuerunt de
hierusalẽ. Ante gͦ gentiles. ante heretici ele¬
mentiã c̃sequent᷑ quã nos: si tam̃ fuerimꝰ impii.
si et nos peceata dep̃sserint. Quanto enĩ ꝓxuni
ribiliũ maximarũq penarũ. lustũ ẽ quippe

Expanded text:
go repromittitur? Avertam aversiones eorum aversione Sodomorum, et sororum ejus in eo, quod justificasti sorores tuas, Sodomam et Samariam. Sodomam minorem, et Samariam seniorem, ut in praeteritis diximus. Avertam rusalem. Cum autem, ait, avertero aversionem Sodomorum, et Samariae, et Jerusalem, tunc in antiquum restituentur: primum Sodoma, cujus priores averterit aversiones: secundo aversione Sodomorum, et filiarum ejus, in aversione ipsius Jerusalem: et tribuuntur his, qui magis amantur a Deo, tardius. Sodoma quippe justificata ab Jerusalem, prima consequitur misericordiam, id est, gentiles. Samaria vero, hoc est, haeretici, in secundo loco accipiunt sanitatem. Tertio vero, quasi indigni velocioris medelae in pristinum statum restituuntur, qui fuerunt de Jerusalem. Ante ergo gentiles, ante haeretici clementiam consequenter quam nos: si tamen fuerimus impii, si et nos peccata depresserint. Quanto enim propioribilium maximarumque poenarum. Justum est quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutio eruꝑit. inueniat nos p̃paratos. ne domꝰ
nr̃a in hieme corruat. ne edificatio quasi in ha¬
rena constructa tempestatib dissipet᷑. ut cum
flauerint uenti diaboli. idẽ spͣs pessimi. oꝑa
nr̃a ꝑsistant. quȩ usq ad hanc diẽ ꝑstiterunt.
si tamen ñ st̃ occulte subruta. & in expediti¬
onis accinctũ manifestemꝰ caritatem nr̃am. qũa

Expanded text:
persecutio eruperit, inveniat nos praeparatos, ne domus persecutio eruperit, inveniat nos praeparatos, ne domus nostra in hyeme corruat, ne aedificatio quasi in arena constructa tempestatibus dissipetur: ut cum flaverint venti diaboli, id est, spiritus pessimi, opera nostra persistant, quae usque ad hanc diem perstiterunt, si tamen non sunt occulte subruta, et in expeditionis accinctu manifestemus charitatem nostram, quam
Abbreviated transcription (Latin):
& rememorata fueris tẽ confunderis. Et
Iultra ñ erit tͥ os aꝑire. Cũ receꝑo peccata
mea. & restitutꝰ fuero facto mecũ testam̃¬
to. tẽ ampliꝰ intelligo mala mea et c̃fun¬
dor. & conscius mͥ intra memet punior.
Nide aut̃ qͥd mͥ eueniat. ut ultra ñ sit libe¬
rũ os aꝑire a facie ignominiȩ. et quando
eueniat᷑. in eo qͦd ꝓpitier tͥ. Ne tẽ qͥdem
qͣndo ꝓpitiat᷑ michi multa peccanti. possũ
os aꝑire. nec qͣndo ignoscit scelerib meis alienꝰ
sum ab ignominia. s sentiens scelera mea. ꝑpe¬
tuo c̃scientie mee igne discrucior. ldcireo
qr ignominiã et c̃fusio ȩt̃na nob reposita ẽ si
peccauerimꝰ. om̃i cͥorde p̃cemur dm̃. ut det
nob̃ usq ad finem & animi & corporis nisu ꝓ
ueritate contendere. ut etiã si aliqͦd tempus
institerit qđ nrãm examinet fidẽ. nam ut
aurũ ꝓbat᷑ in fornace sic fides nr̃a in peri¬
culo & ꝑsecutionib examinat᷑. etiam si

Expanded text:
et rememorata fueris, tunc confunderis. Et et rememorata fueris, tunc confunderis. Et ultra non erit tibi os aperire. Cum recepero peccata mea, et restitutus fuero, facto mecum testamento, tunc amplius intelligo mala mea, et confundor, et conscius mihi ultro memet punio. Vide autem quid mihi eveniat. Ut ultra non sit liberum os aperire a facie ignominiae, et quando eveniat in eo, quod propitietur tibi. Nec tunc quidem, quando propitiatur mihi multa peccanti, possum os aperire: nec quando ignoscit sceleribus meis, alienus sum ab ignominia, sed sentiens scelera mea, perpetuo conscientiae meae igne discrucior. Idcirco quia ignominia et confusio aeterna nobis reposita est, si peccaverimus, omni corde precemur Deum, ut det nobis, usque ad finem et animae et corporis nisu pro veritate contendere: ut etiamsi aliquod tempus constiterit, quod nostram examinet fidem nam ut aurum probatur in fornace, sic fides nostra in periculo et persecutionibus examinatur, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
iustifico ipse causam meã. Endo iustificabit᷑
causa mea. Quando irã dm̃ sustinuero. qui
diuitias bonitatis eiꝰ & patientiȩ & longanimi¬
tatis contẽpsi. & uixta meã duritiã & impe¬
nicens cor. thesaurizaui mͥ irã in die ire et
reuelationis iusti udicu dĩ. Et dehonesta¬
beris in eo qͦd suscepisti sorores tuas senioreᷤᷤ
cuͣ adolescentulis. & dabo tͥ eas in ȩdifica¬
tionem. Supra unã dix̃ sororẽ sodoniam.
& aliã samariã. nunc repetit & dicit soro¬
res tuas seniores. cũ senior tantu samaria sit
& adolescentior sodoma. Uerũ qr filiȩ earũ
eis connumerant᷑. dicit om̃i ũ unã ẽẽ speciẽ.
Quante aut̃ filie sodomoꝵ st̃: tante et sama¬
riȩ. Et dabo tͥ eas in ȩdificationẽ. & ñ
ex testamento tuo. & suscitabo ego testam̃tũ
meũ tecũ. Considera finẽ reꝓmissionis:
& cognoscis qr ego dñs. Ut memineris et
confundaris. idẽ cũ receꝑis peccata tua.

Expanded text:
justificet ipse causam meam . Quomodo justificatur justificet ipse causam meam . Quomodo justificatur causa mea? Quando iram Domini sustinuero, qui divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contempsi, et juxta meam duritiam et impoenitens cor thesaurizavi mihi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Et dehonestaberis in eo, quod suscepisti sorores tuas seniores cum adolescentulis, et dabo tibi eas in aedificationem. Supra unam dixit sororem Sodomam, et aliam Samariam, nunc repetit, et dicit sorores tuas seniores, cum senior tantum Samaria sit, et adolescentior Sodoma; verum quia filiae earum eis connumerantur, dicit omnium unam esse speciem. Quantae autem filiae Sodomorum sunt, tantae et Samariae. Et dabo tibi eas in aedificationem, et non ex testamento tuo, et suscitabo ego testamentum meum tecum. Considera finem repromissionis et cognosces quia ego Dominus, ut memineris, et confundaris, id est, cum receperis peccata tua,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qͦd in modico factũ est. m̃sib fere trib
ac longo tempore uix curat᷑. sic et uoluptas
quȩ neruos anime succidit. & luxuria et
simul uniũsa peccata cũ in paruo tempore
infelicẽ animã illexerint & ad uicia traxe¬
rint. magnũ postea cẽpꝰ in supplicus et eru¬
ciatib ꝓmerent᷑. Propt̃ qͦd hec dic̃ dñs
Et faciam in te sic̃ fecisti. sic̃ spreuisti hec
p̃uaricando testamentũ meũ & memor ero
primum. Quomꝰ fecisti faciam tͥ. Deinde memor
ero testam̃ti mei. quod feci tecĩ. in dieb in¬
fantiȩ tuae. Fecit quippe testamentũ in dieb
infantiȩ eiꝰ. Diximꝰ aut̃ supra. quomͦ cum ea
fecerit testam̃tũ Et suscitabo tͥ testam̃tũ ȩter¬
nũ. Ego occido & ego uiuificabo ait. Qui nẽ
ista ꝓmittit. dolores facit et rursũ restituet.
peussit & manꝰ eiꝰ sanabunt. Dicit᷑ & in mi¬
chea. iraͣ dñi sustinebo quia peccaui ei. donec

Expanded text:
hoc quod in modico factum est, mensibus fere tribus, hoc quod in modico factum est, mensibus fere tribus, ac longo tempore vix curatur: sic et voluptas, quae nervos animae succidit, et luxuria, et semel universa peccata, cum in parvo tempore infelicem animam illexerunt, et ad vitia traxerunt, magnum postea tempus in suppliciis et cruciatibus promerentur. Propter quod hoc dicit Dominus: Et faciam in te sicut fecisti, sicut sprevisti haec praevaricando testamentum meum, et memor ero. Primum quomodo fecisti faciam tibi, deinde memor ero testamenti mei, quod feci tecum in diebus infantiae tuae. Fecit quippe testamentum in diebus infantiae ejus. Diximus autem supra quomodo cum ea fecerit testamentum. Et suscitabo tibi testamentum in aeternum. Ego occido, et ego vivificabo, ait. Qui cum ista promittit, dolores facit, et rursum 976 restituet. Percus sit, et manus ejus sanabunt. Dicitur in Michaea: Iram-Domini sustinebo, quia peccavi ei, donec
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio fuistis. Scit hoc qͦd dr̃ sic̃ fiustis in
pͥncipio & isaias dicens. & c̃stituã iudices
cuos ut priꝰ. & c̃siliarios tuos ut in exordio.
Et nͥ eẽt sodoma soror tua in auditũ in ore
tuo. ĩ dieb suꝑbiȩ tuȩ. quẽ admodũ nẽ op¬
ꝓbriũ es filiarum sẏriȩ. & om̃ib quȩ sunt
in circuitu tuo filiarũ alienigenarũ quȩ cir¬
cũdant ce in gẏro. lmpietates tuas tu porta.
Oclementissimũ dm̃ satisfacientẽ de restitu¬
tione atq dicentẽ. impietates tuas & iniqui¬
tates tuas porta. Non frustra dieo. restitue.¬
ris. s eũ impietates tuas & iniquitates tuas
exhauseris. tẽ in locũ pͥstinũ restitueris
Quomͦ uulnera quȩ in corpore fiunt. sepe
paruo tempore accidt̃. medele uͦ uulnerũ
cũ cormentis adhibent᷑ ingentib. ñ iuxta
qualitatẽ temporis qͦ illata st̃. s iuxta ra¬
tionem curationis. ũbi grã in puncto horȩ.
fractura manꝰ & pedis contritio accidit.

Expanded text:
cit hoc, quod dicit: Sicut fuistis in principio, et Isaias dicens: Et constituam judices tuos ut prius, et consiliarios tuos ut in exordio . Et nisi esset Sodoma soror tua in auditu, in ore tuo, in diebus superbiae tuae, quemadmodum nunc opprobrium es filiarum Syriae, et omnibus, quae sunt in circuitu tuo filiarum alienigenarum, quae circumdant te in gyro. Impietates tuas tu porta. O clementissimum Deum satisfacientem de restitutione, atque dicentem: Impietates tuas, et iniquitates tuas porta! Non frustra dico restitueris: sed cum impietates tuas, et iniquitates tuas exhauseris, tunc in locum pristinum restitueris. Quomodo vulnera, quae in corpore sunt, saepe parvo tempore accidunt: medelae vero vulnerum cum tormentis adhibentur ingentibus, non juxta aequalitatem temporis, quo illatae sunt, sed juxta rationem curationis: verbi gratia, in puncto horae fractura manus et pedis contritio accidit:
Abbreviated transcription (Latin):
demus enĩ quoscdã bonos qͥdẽ libent̃ de se latã
ferre sententiã. & obsalutẽ suã dĩ iustificare
iudiciũ: malos uͦ blasphemare adũsus ꝓuiden¬
tiã dĩ. et dicere. ñ sũ digne adiudicatus huic
infamiȩ. iniuste ista ꝑpetior. Si iustificamꝰ
ꝓuidentiã. soluimꝰ nr̃am infamiã. Si uͦ ñ reci¬
pimꝰ iudicia dĩ multiplicamꝰ infamiam. Qͦ mͦ
aut̃ infamiã. sic et supplicia. sic et cet̾a. quȩ
se etiã huic accidere consueuert̃ his qͥ a dõ ꝓ
delictis ꝓpͥis c̃demnati st̃. Et tu c̃fundere
& accipe ignominiã tuã in eo qͦd iustificasti
sorores tuas. Plus merem᷑ ignominiã qͣndo talia
facimꝰ quib peccatores alii iustificent᷑. ut
cõꝑatione delictoꝵ meoꝵ maloꝵ scelera anti¬
quitꝰ condemnata miscd̃ia liberte. eo qͦd ego
subsequens peiora cõmiserĩ. Dr̃ gͦ ad peccatͥcem
hierusalem. Accipe ignominiã tuam. in eo
qͦd iustificasti sorores tuas. Deinde si qͥs com¬

Expanded text:
quidem libenter de se latam ferre sententiam, et ob salutem suam Dei justificare judicium: malos vero blasphemare adversus providentiam Dei, et dicere: Non sum digne adjudicatus huic infamiae, injuste ista perpetior. Si justificamus providentiam, solvimus nostram infamiam. Si vero non recipimus judicia Dei, multiplicamus 972 infamiam. Quomodo autem infamiam, sic et supplicia, sic et caetera. Quae sunt enim huic, accidere consuerunt his qui a Deo pro delictis propriis condemnati sunt. Et tu confundere, et accipe ignominiam tuam in eo, quod justificasti sorores tuas. Plus meremur ignominiam, quando talia facimus, quibus peccatores alii justificentur, ut comparatione delictorum meorum, malorum scelera antiquitus condemnata misericordia liberet, eo quod ego subsequens pejora commiserim. Dicitur ergo ad peccatricem Jerusalem: Accipe ignominiam tuam in eo, quod justificasti sorores tuas. Deinde si quis com
Abbreviated transcription (Latin):
s litterã quȩ est grauis & occidens. gra¬
uit̃ audient. atq ita duplicit᷑ auditur
scriptura. Ab eo qͥ ñ intelligit qͣ diciuit᷑
grauit̃ audit᷑. ab eo aut̃ qui intelligit
ea ñ solũ audit᷑ grauit̃. s potiꝰ acute¬

Expanded text:
sed litteram, quae est gravis et occidens, grased litteram, quae est gravis et occidens, graviter audiunt. Atque ita dupliciter auditur Scriptura. Ab eo qui non intelligit quae dicuntur, graviter auditur: ab eo vero, qui intelligit eam, non solum auditu
Abbreviated transcription (Latin):
mersi st̃ qͦsi plũbũ in aqua ueheũti. Graui¬
tudo gͦ auriũ a peccato fit : & leuitas a
iustitia. Quid ẽ qͦd faciat auditũ ñ gͣuit̃
audire s leuiter. Penne ũbi. penue¬
tis attͥbuunt. Qͥs dabit mͥ petiuas ut eo¬
lũbȩ. & requescã: Hoc dic̃ ꝓphetes ñ orans
ut corporales accipiat pennas colube. s
pennas colũbe sp̃s scĩ. Dic̃ aut̃ rursus sa¬
lomon de diuite. Componit aut̃ sibi
pennas ut aquila. & conũtit᷑ in domu̾
eiꝰ qui p̃est illi. Si accipiamꝰ gͥ penuas.
leuit̃ audiemꝰ. Si aut̃ peccauerimꝰ & ne¬
gligentes fuerimꝰ circa alas & defluxe¬
rint penne ur̃e. grauabun᷑ et grauiter
audiemꝰ. Aurib gͦ suis peccatores gͣuit̃
audiert̃. Om̃s quidẽ udei qͥ tẽ audierunt
saluatorẽ grauit̾ audier̃. idõ ñ crediderẽ.
Usq hodie aut̃ quotqͦt audientes scriptu¬
ras ñ audiert̃ sermonẽ spũalẽ qͥ leuis ẽ:

Expanded text:
mersi sunt tamquam plumbum in aqua vehementi. Gravimersi sunt tamquam plumbum in aqua vehementi. Gravitudo ergo aurium a peccato fit, et levitas a justitia. Quid est quod faciat auditum non graviter audire, sed leviter? Pennae verbi, pentis afferunt: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et requiescam ? Hoc dicit Prophetes non orans ut corporalis pennas accipiat colombae, sed pennas columbae Spiritus sancti. Dicit autem rursus Salomon de divite: Componet autem sibi pennas quomodo aquila, et convertitur in domo ejus qui praeest illi. Si accipiamus igitur pennas, leviter audiemus . Si autem peccaverimus, et negligentes fuerimus circa alas, et defluxeriaudiemus. Auribus ergo suis peccatores graviter audierunt. Omnes quidem Judaei, qui tunc audierunt Salvatorem, graviter eum audierunt, ideo non crediderunt. Usque hodie autem quotquot audientes Scripturas, non audiunt sermonem spiritaliter, qui levis est,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est etũ cor ppłi huiꝰ. Sequit᷑ autem.
& aurib suis grauit̃ audier̃. Nichil mͥ
nocꝵ. si grauit̃ audiã corporalit̃. neq ista
mͥ causa fit. ut ñ audiã sermones dĩ. Qͦmͦ
enĩ nichil mͥ noc& cecitas corporalis. si ñ
fuerit obcecata anima mea: sic ueq leuitas
neq grauitudo auditionis corporalis impe¬
dit micbi. Est autẽ quedã grauitudo au¬
ditionis. que noceat aninie hominis. Que
est ista grauitudo. quȩ est in auditione
animȩ Peccatũ scđm scripturas graue est.
Propt̃ qͦd sentiens quis peocata sua dicit.
qͦsi onus graue grauate st̃ suꝑ me. Et qr
grauis est iniquitas: ꝓpt̃ hoc suꝑ calentũ
plũbi sed&. ut in zacharia scriptũ est. Egyp¬
tu autẽ ñ qm̃ grauia habebant corporã sub¬
mersi st̃ qͣsi plũbũ i aqua uehem̃ti. s qr
anunȩ eoꝵ a talento plu̾bi suꝑ qͦd sedebat
iniquitas aggrauata erat. ꝓpt̃ hoc sub¬

Expanded text:
tum est cor populi hujus. VI. Sequitur autem: tum est cor populi hujus. VI. Sequitur autem: Et auribus suis graviter audierunt. Nihil mihi nocet si graviter audiam corporaliter, neque ista mihi causa fit, ut non audiam sermones Dei. Quomodo enim nihil mihi nocet caecitas corporalis, si non fuerit obcaecata anima mea: sic neque levitas, neque gravitudo auditionis corporalis impedit quidquam mihi. Est alia quaedam gravitudo auditionis, quae noceat animae hominis. Quae est ista gravitudo, quae est in auditionem animae? Peccatum secundum Scripturas grave est. Propter quod sentiens 1132 quis peccata sua, dicit: Quasi onus gravatae sunt super me . Et quia gravis est iniquitas, propter hoc super talentum plumbi sedet, ut in Zacharia scriptum est . Aegyptii autem non quoniam gravia habebant corpora, submersi sunt quasi plumbum in aqua vehementi , sed quia animae eorum ad talentum plumbi super quod sedebat iniquitas, aggravatae erant: propter quod sub
Abbreviated transcription (Latin):
spualib. intellectualib. munidis. subtilib.
ẽ. pingue aut̃ qͦd ex corporalis materię uicio
coneretũ ẽ : plenu̾ cogitationib corporalib
quȩ st̃ in rep̃hensione. Sic dr̃. inerassatũ est
cor ppłi huiꝰ. Intellige qͦd ex eo ucrassatũ ẽ
cor: qr nichil sit in eo mundũ ꝓpt̃ huma¬
nas et carneas sollicitudines. Quomͦ enĩ
intellectꝰ & cogitationes. Ex quo eum duo
ꝓposita st̃. incrassari cor ex scłarib curis.
& artenuari ex sollicitudine spuali cũ quis
cogitat ea que dñi st̃ : ꝓicit pinguedinẽ
ex corde sciens quia si uierassatũ fuerit cor
eiꝰ. neq accipiat sermones dĩ. neq uideat
salutis sacram̃tũ. Deponamꝰ nos crassitu¬
dinẽ. & assumamꝰ eam qi benedicta est
tenuitatẽ. ut ⁊ nos dicamus qͦmͦ ꝓphetes.
sitiuit in te anima mea. quã multiplicit̃
tia tabescit. & si carnis prudentia ex¬
tabuerit. tunc in scõ apparebo tibi. Hȩc
in explanatione eiꝰ qͦd dictũ est: incrassa¬

Expanded text:
spiritibus intellectualibus, mundis, subtilibus. idem, quod ex corporalis materiae vitio concretum est, plenum cogitationibus corporalibus, quae sunt in reprehensione. Sic dicitur: Incrassatum est cor populi hujus. Intellige ex eo incrassatum esse cor, quia nihil sit in eo praeter humanas et carnales sollicitudines. Quomodo eniintellectus, et cogitationes. Ex quo cum duo posita sint, incrassari cor ex saecularibus curis, et attenuari ex sollicitudine spiritali, cum quis cogitat ea, quae Domini sunt, projiciens pinguedinem ex corde, et sciens, quia si incrassatum fuerit cor ejus, neque accipiat sermones Dei, neque videat salutis sacramenta, deponamus et nos crassitudinem, et assumamus eam, quae dicta est tenuitatem, ut et nos dicamus quomodo Prophetes: Sitivit in te anima mea, quam multiplicitertia tabescit, et si prudentia carnis extabuerit, tunc in sancto apparebo ei. Haec in explicationem ejus, quod dictum est: Incrassa
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ. Quocat᷑ gͦ ad episcopatũ ñ ad pͥncipa¬
tũ uocabit᷑. s ad seruitutẽ totiꝰ ęccłe. Si uis
credere de seripturis quia in eccła seruus
sit om̃ium qui prȩẽ. suadeat tibi ipse salua
nistrans. Iccipiens enĩ linteũ postꝗͣ exutꝰ ẽ
uestim̃tis p̾cixit se. & mittens aqũã in pel

Expanded text:
ad episcopatum, non ad principatum vocatur, sed ad servitutem totius Ecclesiae. Si vis credere de Scripturis, quia in Ecclesia servus sit omnium, qui praeest, suadeat tibi ipse Salvatnistrans. Accipiens enim linteum, postquam exutus est vestimentis, praecinxit se, et mittens aqua
Abbreviated transcription (Latin):
surgere facietis ex mortius sꝑualiter.
Ego cecis sensibile hoc lum̃ infudi. uos sꝑu¬
alem lucẽ ñ uidentib dabitis. Usq ad
hanc aut̃ diem hȩc maiora signa a cor¬
poralib quȩ fecit iħc. ego uideo fieri ꝑ
fidelissimos discipłos iħu. Annon ceci nc̃
uident. & claudi anibulant. & lepsi mun¬
dant᷑. & reliqua fiunt. si is qui heri obce¬
catꝰ & accedens ad idolum quasi ad dm̃.
hodie inuocet dm̃ uiuũ pͥstina derelinqͤns:
ctus stabili gradit᷑ pede: Qui heri aridã
habebat manũ & ociosam ad benefacien¬
dun. hodie recipiens manũ habeat eã
uiuentẽ : Si uideris aliquẽ pollutũ & le¬
pram in anima habentẽ. subito penitere
ad docꝰtrine sermone̾ compunctũ. non
te pigeat dicere. quia maiꝰ sit hc̃ sꝑualit̾
leꝓsum qu̾a quendã carnalit̾ fuisse pur¬
gatũ. Et hȩc quidẽ largit̾ ꝓfudi oratio

Expanded text:
surgere facietis ex mortuis spiritaliter. surgere facietis ex mortuis spiritaliter. Ego caecis sensibile hoc lumen infudi, vos spiritalem lucem non videntibus dabitis. Usque ad hanc autem diem haec majora signa a corporalibus, quae fecit Jesus, ego video fieri per fidelissimos discipulos Jesu. An non caeci nunc vident? et claudi ambulant, et leprosi mundantur? et reliqua fiunt? Si is, qui heri obcaecatus est accedens ad idolum, quasi ad Deum, hodie invocet Deum vivum, pristina derelinquens,ctus stabili graditur pede? Qui heri aridam habebat manum, et otiosam ad benefaciendum, hodie recipiens manum, habet eam viventem? Si videris aliquem pollutum, et lepram in anima habentem subito poenitere, ac doctrinae sermone compunctum, non te pigeat dicere, quia majus sit hunc spiritaliter leprosum, quam quemdam carnaliter fuisse purgatum. Et haec quidem largi
Abbreviated transcription (Latin):
scripti de eugło testimoniũ ꝓferemꝰ. qđ
iuxta eos qui tantũ litterã sequit᷑ men¬
dacium ẽ. Dicit saluator .&. dñs nr ad dis¬
cipulos in eugłio scđ̾m iohannẽ. Si credi¬
deritis. ñ solum quȩ ego facio facietis. s
& maiora hoꝵ facietis. Wideam gͦ si maio¬
ra aliqͣ fecerint discipłi. Quid maiꝰ est ꝗͣ
mortuũ resuscitare: Quis ñ dico nr̃m. s
apłoꝵ mortuũ non resuscitauit: Refert
hystoria quia paulus euticũ resuscitaue¬
rit amortuis. ⁊ fetrꝰ tabitã. quȩ int̾p̃tat᷑
eos qui sic nati fuerant. Exxhibeant quot
cecos ab utero. manib apłoꝵ curatos
aspexerint. Et alia infinita potest de
euangłus inuenire qui querit. qr neꝙ
apłi his maiora fecerint. neq eors suc¬
cessores. Uerũ sermo scripturȩ tale
quiddam locutꝰ ẽ. His quȩ ego feci
corporalib: uos maiora facietis. Ego feci
resurgere ex mortus corporalit᷑. uos re¬

Expanded text:
scripti de Evangelio testimonium proferemus, quod scripti de Evangelio testimonium proferemus, quod juxta eos, qui tantum litteram sequuntur, mendacium est. Dicit Salvator et Dominus noster ad discipulos in Evangelio secundum Joannem: Si credideritis, non solum quae ego facio, facietis, sed et majora horum facietis . Videamus ergo si majora aliqua fecerint discipuli? Quid majus est quam mortuum suscitare? Quis non dico nostrum, sed Apostolorum mortuum suscitavit? Refert historia quia Paulus Eutychum resuscitaverit a mortuis; et Petrus Tabitham, quae interpretatur od majus est, eos, qui sic nati fuerunt. Exhibeant hi quos caecos ab utero manibus Apostolorum curatos aspexerint . Et alia infinita potest de Evangeliis invenire qui quaerit, quia neque Apostoli his majora fecerint, neque eorum successores. Verum sermo Scripturae tale quiddam locutus est: 1130 His, quae ego feci corporalibus, vos majora facietis. Ego feci resurgere ex mortuis corporaliter, vos re
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ beate uiuentes hoc qđ dictum ẽ uiden¬
tes uidebitis & ñ scietis. s suꝑ peccatores.
Et cuncta aut̃ euangłioꝵ ͦ Sram̾ uidentes du¬
plicit̾ uidere qͣmodo facta sint iuxta
corpus. quando sailuator nr descendit ad t̾ras
&eni similitudo erat & tẏpus futuroꝵs
unũqđq qđ fiebat in corpore eors. ueluti
nescio quis anatiuitate cecꝰ uisũ recuꝑauit.
tilium popłs cui saluator reddit uisum
saliua sua ungens oculos eiꝰ. & mittens ad
sẏloam. qd interp̾tat᷑ missus. Mntebat
missus. Et quotienscumq incipimꝰ ab iħu
uisitari ut recipiamꝰ aminȩ oculos mitti
mͣ ad syloam. hoc ẽ missus. Et unusqͥsꝙ
gͦ nrm quando legit ea quȩ in euanglus
facta sinit. oret ne &iam in se compleat᷑.
uidentes uidebitis. & ñ scietis. Si autẽ ut esti¬
mant simpliciores illa quȩ facta sunt non
Nam si non ea quȩ uidebant᷑ habebant inspi
cerent᷑. numꝗͣ dixisset. uidentes uidebitis &
non scietis. Ad ꝓbationẽ aut̃ hos & alteriꝰ

Expanded text:
 dictum est: Videntes videbitis, et non scietis, sed super peccatores. Sed et cuncta Evangeliorum oremus videntes dupliciter videre, quomodo facta sint juxta corpus, quando Salvator noster venit ad terras. Etenim similitudo erat, et typus futurorum unumquodque, quod fiebat in corpore. Veluti nescio quis a nativitate caecus visum recuperavit : tilium populus, cui Salvator reddidit visum, saliva sua ungens oculos ejus, et mittens ad Siloam, quod interpretatur missus. Mittebat missus. Et quotiescumque incipimus a Jesu visitari, ut recipiamus animae oculos, mittit nos ad Siloam, hoc est missus. Et unusquisque ergo nostrum, quando legit ea quae in Evangeliis facta sunt, oret ne etiam in se compleatur: Videntes videbitis, et non scietis . IV. Si autem, ut existimant simpliciores, illa quae facta sunt, non Nam si non ea, quae videbantur, habebant alicerentur, numquam dixisset: Videntes videbitis, et non scietis. Ad approbationem autem horum, et alterius
Abbreviated transcription (Latin):
est inquit cor popłi huiꝰ. Si quidẽ uecessariũ ẽ
intelligi & hoc unde est. Non eadẽ est corpora¬
lis oe spualis pinguedo. neq eadẽ est corporalis
tenuitas et sp̃ualis. Aeĩ qͦd corporalit̃ crassũ est¬
& in carne fit : nichil ulͥi noco. Cor carneum
uł a quacũq causa tenuetur. Cale autẽ estimo
fieri cor carneũ eoꝵ qͥ fornadine continentur.
Quomi eiũ tabescunt ab egrotatione. sic ait or
crassitudinẽ. & qͥcquid pingue ẽ cirea cor eoꝵ
extenuari. Liuo gͦ mͥ noc&. si corporale cor
neũ incrasset᷑. Esto uͦ& attenuari cor meuin.
qͥd mͥ ex isto ꝓdest: Sed cũ nuncupatiuo eũ

Expanded text:
cor populi hujus . Siquidem necessarium est intelligi et hoc unde sit, non eadem est corporalis, et spiritalis pinguedo, neque eadem est corporalis tenuitas, et spiritalis. Etenim quod corporaliter crassum est, in carne fit, et nihil mihi nocet cor carneum vel a quacumque causa attenuetur. Tale autem existimo fieri cor carneum eorum, qui formidine continentur. Quomodo enim toti tabescunt ab aegrotatione, sic aiunt et crassitudinem, et quidquid pingue est circa cor eorum, extenuari. Quid ergo mihi nocet, si corporale cor meum incrassatur. Esto vero et attenuari cor meum, quid mihi ex isto prodest? Sed cor nuncupativo cum
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ testimoniat dicens. Si cęci essetis. ñ habere¬
tis peccatũ. Nunc autẽ dicitis qr uidemus.
peceatũ ur̃m manet. & bene ait dicitis. qr
uidemus. Uere enĩ dicunt qr uideant. & ha¬
beant possibilitatẽ uidendi. s claudentes
oculos nͣ uident. Et si qͣndo uideris iugeni¬
osam ad intelligendũ animã. & uelocem et
claudit oculos. Si gͦ audieris scripturam di
centẽ his qui elaudunt oculos. aꝑi oculos tu¬
os et recte uide. aꝑi oculos tuos ab eo quod
clauseras. tẽ poteris uidere peccata. & con¬
siderare lumen ueritatis. Q accusat quidẽ
eos de quib querit᷑ cur oculos claudant ne uideant.
Non autẽ & hoc dicit. qr ñ expediat aliquando &
claudere anime oculos. Expedit enim: sicut ma¬
uifestũ facit isaias dicens in his quȩ sequunt᷑.
ius annuntiabit uob̃ locũ aeternũ: Qui
ambulat in iustitia & loquit᷑ uerã uiã & rectã.
obturans aures ut ñ audiat iudiciũ sanguinis.

Expanded text:
mihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberemihi testimonio erit dicens: Si caeci essetis, non haberetis peccatum. Nunc autem dicitis quia videmus, peccatum vestrum manet . Et bene ait, dicitis quia videmus, vere enim dicit quia videant, et habeant possibilitatem videndi, sed claudentes oculos, non vident. Et si quando videris ingeniosam ad intelligendum animam, et velocem et claudit oculos. Si ergo audieris Scripturam divinam dicentem his, qui claudunt oculos: aperi oculos tuos, et recta vide, aperi oculos ab eo quod clauseras: tunc poteris videre recta, et considerare lumen 1134 veritatis. Et accusat quidem eos, de quibus quaeritur, cur oculos claudant ne videant. Non autem et hoc dicit, quia non expediat aliquando et claudere animae oculos. Expedit enim sicut manifestum fecit Isaias, dicens in his, quae sequuntur: Quis annuntiavit vobis locum aeternum ? Qui ambulat in justitia, et loquitur veram viam, et rectam, obturans aures, ut non audiat judicium sanguinis,
Abbreviated transcription (Latin):
nobis si peccauerimꝰ. Et oculos suos clau¬
seruit. ne qͣudo uideant oculis. & aurib
audiant. & corde intelligant. Eoꝵ qui ñ
uident qͥdã ceci st̃: & ꝓpt̃ cecitatẽ non
uident. quidã in tenebris sunt: & ꝓpt̾ea
ñ uident. Alii autẽ neq in tenebris neq cȩci
sunt: s qr elaudunt oculos ñ uident. Et scit
has differentias qͦ pͥncipales cordis nr̃i sunt.
scriptura diuina. Diẽ enĩ saluator his qui
sunt ĩ uiueulis exite: & his qui in tenebris
ut eis reuelet᷑. & sedentib in regione᷑ umi
breͣ mortis lux orta ẽ eis. Isti ñ uderunt
idõ qi fuert̃ in tenebris. donec oriret᷑ eis
lux. Surdi audite. & ceci aspicite. Et isti
idõ ante ñ uiderunt. qi naturalit̃ cȩci erais.
Sui uͦ extra ista st̃. qͥq ad cõparationem
cecoꝵ et eoꝵ qͥ in tenebris sunt multo peiores st̃:
hii sunt qui idõ ñ uident. qr oculos sponte clau¬
serunt. Hoc autẽ ita eẽ ut asserimꝰ. saluator

Expanded text:
nobis si peccaverimus: Et oculos suos clauserunt, nequando videant oculis, et auribus audiant, et corde intelligant. Eorum qui non vident, quidam caeci sunt, et propter caecitatem non vident: quidam in tenebris sunt, et propterea non vident: alii autem neque in tenebris sunt, neque caeci sunt, sed quia claudunt oculos, non vident. Et scit has differentias, quae principales cordis nostri sunt, Scriptura divina. Dicit enim Salvator his, qui sunt in vinculis, Exite: et his, qui in tenebris: ut eis reveletur. Et sedentibus in regione, et umbra mortis, lux orta est eis. Isti non viderunt ideo, quia fuerunt in tenebris, donec oriretur eis lux. Surdi, audite; et caeci, aspicite. Et ideo isti non viderunt ante, quia naturaliter caeci erant. Qui vero 1133 extra ista sunt, quique ad comparationem caecorum et eorum qui in tenebris sunt, multo pejores sunt: ii sunt, qui ideo non vident, quia oculos sponte clauserant. Hoc autem ita esse, ut asseruimus, Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
loco constituentẽ indius & dicentẽ. Bene
docentes ut pudicas efficiant adolescentu¬
las. lauantes sordes pedũ iuuencularũ. Et istȩ
uiduȩ dignȩ sunt ȩccłastico honore. quȩcũq
scõr pedes lauant sermone sꝑualis doctrinȩ
scõrs uͦ non masculoꝵ s mulierũ: docere enĩ
iulieri ũ ꝑmitto. neq pͥncipari uiro.
U ult ẽẽ mulieres bene docentes. ut ad casti
est ut mulier magistra uiri fiat. sed ut¬
ad castitatẽ suadeant adolescentulas. & a¬
mare uiros & liberos suos. Discamꝰ & lauare
pedes discipłors. Ista ꝓpter hoc dicta sunt.
uidentes uidebitis & non scietis. q̃m si qͥd
fiebat a saluatore ab his quidem qͥ ñ intel¬
ligebant uidebat᷑ iuxta corpꝰ. non uideba¬
tur uxta notionẽ. ab his uͦ qui intelligebañ

Expanded text:
loco constituentem viduis, et dicentem: Bene docentes, ut pudicas efficiant adolescentulas, lavantes sordes pedum juvencularum. Et istae viduae dignae sunt ecclesiastico honore, quaecumque sanctorum pedes lavant sermone spiritalis doctrinae, sanctorum vero non masculorum, sed mulierum. Docere enim mulierem non permittit, neque principari viro. Vult esse mulieres bene docentes, ut ad castitest, ut mulier magistra viri fiat, sed ut castitatem suadeant adolescentulis, et amare viros et liberos suos. Discamus ergo lavares pedes discipulorum. Ista propter hoc dicta sunt: Videntes videbitis, et non scietis. Quoniam si quid fiebat a Salvatore, ab his quidem, qui non intelligebant, videbatur juxta corpus, non videbatur juxta rationem: ab his vero, qui intel
Abbreviated transcription (Latin):
aqũa quȩ possit animȩ ur̃e pedes lauare.
& uñquisq ur̃m dicat cũ fuerit lotꝰ. Laui
pedes meos. qͦmͦ inquinabo eos: Hoc enim
sponsa dic̃ in cantico canticoꝵ. ñ extendens
corporeos pedes. pedes lotos. s nosi offenden¬
tes. de quib dicit salomon. Res aut̃ tuus ñ
offendat. De quib & in psalmis scriptum ẽ.
Mei autẽ pedes pene moti sunt. Uerum & quȩ
constitiuut᷑ uiduȩ in eccłus. si scõs inquit

Expanded text:
animae vestrae pedes lavare! ut unusquisque vestrum dicat cum fuerit lotus: Lavi pedes meos, quomodo inquinabo illos ? Hoc enim sponsa dicit in Canticis Canticorum, non ostendens corporeos pedes lotos, sed pedes non offendentes. De quibus dicit Salomon: Pes autem tuus non offendat . De quibus et in psalmis scriptum est: Mei autem pene moti sunt pedes . Verum et quae constituuntur viduae in E
Abbreviated transcription (Latin):
& benedicitis sum x enĩ. Si gͦ ego dñs &
magister laui ur̃os pedes. & uos debettꝰ
inuicẽ lauare pedes. Ergo hoc dicit. ut eꝑs
mittens aqu̾a in pelũ exut̾ uestib suis ⁊
p̃cinctꝰ linteo me extendente lauet pedes
lauat pedes. S si intelligas ea quȩ scripta
sunt. qui uere beati sunt eꝑi seruientes
ȩccłȩ mittunt aꝗͣ de scripturis in pelium

Expanded text:
icitis. Sum etenim, Si igitur ego dominus et magister lavi pedes vestros, et vos debetis invicem lavare. Ergo hoc dicit, ut episcopus mittens aquam in pelvim et exutus vestibus suis, et praecinctus linteo, me extendente, lavet pedes lavat pedes. Sed si intelligas ea, quae scripta sunt, qui vere beati sunt episcopi servientes Ecclesiae, mittunt aquam de Scripturis in pelvim
Abbreviated transcription (Latin):
discipłor. ut cum mundi fueruit ascen¬
dant ad dicentẽ ego sum uia. & ñ pleni
puluere quẽ excũtere uoluit suꝑ in¬
dignos & non suscipientes pacẽ. neq
dignos eoꝵs quȩ dicebant᷑. & quia hoc
erat qđ significabat᷑. ideo ait. Qđ ego
facio tu nescis modo. scies aut̃ p̾ea
Erat autẽ hoc qđ in reliquis dictũ est

Expanded text:
suorum, ut cum mundi fuerint, ascendant ad dicentem: Ego sum via , et non pleni pulvere, quem excutere voluit super indignos, et non suscipientes pacem, neque dignos eorum quae dicebantur. Et quia hoc erat quod significabatur, ideo ait: Quod ego 1128 facio, tu nescis modo, scies autem postea. Erat autem hoc, quod et reli