comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te mox subditur. Simplex et rectus. De¬
ita sunt simplices. ut rectum quid
sit t ignorent ut. Sed eo uere simplicitatiꝰ
innocentiam deserunt. quo ad uirtutem
rectitudinis non assurgunt. quia dum
cauti ẽẽnt ꝓrectitudine̾ nesciuint: nequa¬
quam in nocentes ꝑsistere ꝑsimplicitatẽ.
possunt. Hinc ẽ qd paulus discipłos am¬
monet dicens. Uolo uos sapientes ẽẽ in
bono. simplices aũt in malo. Huic rur¬
sum dicit. Nolite pueri effici sensib. sed
malicia paruuli estote. hinc ꝑ semetipsam
u̾itas discipłis p̃cipit dicens. Estote pru¬
dentes sicut serpentes. ⁊ simplices sicut
motutionc conunxit: ut ⁊ simplicitatem
columbe astutia serpentis in strueret. ⁊ rur
suam hominib non in columba solummõ.
s etiam in igne patefecit. ꝑcolumbam
quippe simplicitas: ꝑ ignem u̾o zelus in
ni simplicitatis inseruiunt. ut contra cł¬
pas delinqñtium etiam zelo rectituduus
cedens amalo. Deum timere ẽ: nulla que
facienda sunt bona p̃terie. Uñ ꝑ salomo¬

Expanded text:
 » Sequitur. Simplex et rectus. Nita sunt simplices, ut rectum quid sit ignorent. Sed eo verae simplicitatis innocentiam deserunt, quo ad virtutem rectitudinis non assurgunt. Qui dum cauti esse per rectitudinem nesciunt, nequaquam innocentes persistere per simplicitatem possunt. Hinc est quod Paulus discipulos admonet dicens: Volo vos sapientes esse in bono, simplices autem in malo . Hinc rursum dicit: Nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote . Hinc per semetipsam Veritas discipulis praecipit, dicens: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicumonitione, ut simplicitatem columbae astutia serpentis instrueret, et rurssuam hominibus non in columba solummodo, sed etiam in igne patefecit. Per columbam quippe simplicitas, per ignem vero zelus indni simplicitatis inserviunt, ut contra culpas delinquentium etiam zelo rectitudinis eprobantur. --Deum timere est nulla, quae facienda sunt bona praeterire. Unde per Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
na uel simil culpa configit. hunc nam¬
q suꝑbia illa queat. illum forsitan ira
supplantat. hunc auaritia cruciat. illũ
luxuria in flãmat:⁊ plerumq contin¬
git. ut his quẽ suꝑbia depͥmit. alium
respiciat qualit̃ ira succendat. Et qͥa
se ira nõ citius instigat. meliorem ira¬
cundo iam deputat. Atq apud semet ip
sum quasi de iusticia ex tollitur: quia
pensare negligit uicium quo grauuiᷤᷤ
tenetur. ł lerumq contingit. ut is quẽ
auaritia sautiat. alium in luxurię uo¬
raginem mersum cernat. Et quia se a
pollutione carnali alienum respicit:
quibus ipse sordibus spĩtalis uicii in¬
trinsecus polluatur non adtendit. dũ¬
q in alium pensat malum. quod ipse
non b̃t. in se negligit consid̾are qd̾ bt̃.
Sicq fit ut dum ad aliena duuidican¬
da mens ducitur. ꝓpͥii uidicii lumine
pͥuetur: ⁊ eo durius contra aliena su

Expanded text:
na vel similis culpa transfigit. Hunc namna vel similis culpa transfigit. Hunc namque superbia illaqueat, illum forsitan ira supplantat, hunc autem avaritia cruciat, illum vero luxuria inflammat. Et plerumque contingit ut is quem superbia deprimit, alium respiciat qualiter ira succendat; et quia se ira non citius instigat, meliorem iracundo jasum quasi de justitia extollitur, quia pensare negligit vitium quo gravius tenetur. Plerumque contingit, ut is quem avaritia sauciat, alium in luxuriae voragine mersum cernat; et quia se a pollutione carnali alienum respicit, 98 quibus ipse sordibus spiritalis vitii intrinsecus polluitur, non attendit; dumque in alio pensat malum quod ipse non habet, in se negligit considerare quod habet: sicque fit, ut dum ad aliena dijudicanda mens ducitur, proprii judicii lumine privetur; et eo durius contra aliena su
Abbreviated transcription (Latin):
tolluntur. Nam sunt nõ nulli qui cum
parua agunt. de semet ipsis magna
sentiunt. in altum m̃tem subleuant. et
p̃ire se cetõs uirtutum m̃itis putant. h¬
ii nimirum apud se introrsus humilita¬
tis sterquilinium deserunt. ⁊ elationis
fastigia ascendunt. illum iudeł imitan¬
tes.: qui pͥmus se apud se extulit. sed
eleuando ꝓstrauit. Illum imittantes qui
accepte conditionis dignitate contentꝰ
non fuit: dicens. In celum conscendam:
suꝑ astra cęli ex altabo solum meum.
Uñ et male ei comuneta babilonia. id
est confusa multitudo peccantium dic̃.
Sedeo regina: ⁊ iudua nõ sum. Quis qͥs
gͦ in trorsus incumescit. in altum se a¬
pud semet ipsum posuit. Sed eo se gra¬
uius in infimis depͥmit: quo de se infir¬
ma grauit̃ sentire contempsit. d̾ diu̾sita¬
nulli qui nicħ quidem u̾tunis agẽ
student. s tam̃ cum alios peccare cons¬
piciunt. iustos se. in eoꝵ comꝑatione sus¬
picantur. Neq enum corda ominum u¬

Expanded text:
tolluntur. Nam sunt nontolluntur. Nam sunt nonparva agunt, de semetipsis magna sentiunt: in altum mentem sublevant, et praeire se caeteros virtutum meritis putant. Hi nimirum apud se introrsus humilitatis sterquilinium deserunt, et elationis fastigia ascendunt; illum videlicet imitantes, qui primus se apud se extulit, sed elevando prostravit; illum imitantes, qui accepta conditionis dignitate contentus non fuit, dicens: In coelum conscendam, super astra coeli exaltabo solium meum . Unde et ei male conjuncta Babylonia, id est, confusa multitudo peccantium, dicit: Sedeo regina, et vidua non sum Quisquis ergo introrsus intumescit, in altum se apud semetipsum posuit. Sed eo se gravius in infimis deprimit, quo de se infima veraciter sentire contemnit. Snulli qui nihil quidem virtutis agere student, sed tamen cum alios peccare conspiciunt, justos se in eorum comparatione suspicantur. Neque enim corda omnium u
Abbreviated transcription (Latin):
Set sepe de ipsa uictoria bellum oritur.
ut cum in munda cogitatio iuncitur:
uictoris animus elatione pulsetur.
Iẽ mentem ꝑmundiciam erigi: ut
tamen sollicite debeat in bumilitate
substerm. Uñ et cum de sc̃o iuiro dicẽ¬
tur. testa sanem radebat: ꝓtinus aꝑ¬
te subiungitur Sedens in sterquilino.
In sterquilimo quippe ẽ sede: uilia de
se quem piam ⁊ abiecta sentire. Inst̃¬
quilino nob̃ sede ẽ. ad ea que illicite
gessimus. m̃tis occłos penitendo reduc̾e.
ut cum ante nos pecc̃orum stercora cer¬
nimus. omne quod in animo de elatio¬
ne surgit: et inclinemus. Instquilinio
sedet. qui infirmitatem suam solli¬
citus respicit. et sese de bonis que ꝑ
dicebat᷑. loquar ad dñm meum cum sĩ
puluis ⁊ cinis. Aꝑte enim c̃nimus. in qͦ
se apud se loco posuerat. qui pulu̾em
ad honorem duunę collocutionis ascẽ¬
dit. sollicita intentione pensandum ẽ.
qua pena illi feriendi sunt: qui ⁊ cidsũ¬
ma nõ ꝓficiunt. et tam̃ de minimis ex¬

Expanded text:
Sed saepe de ipsa victoria belli agitur, ut cum immunda cogitatio vincitur, victoris animus elatione pulsetur. est per munditiam erigi, ut tamen sollicite debeat in humilitate substerni. Unde et cum de sancto viro diceretur. « Testa saniem radebat, » protinus apte subjungitur, « sedens in sterquilinio. » In sterquilinio quippe sedere est, vilia de se quempiam et abjecta sentire. In sterquilinio nobis sedere est, ad ea quae illicite gessimus, mentis oculos poenitendo reducere; ut cum ante nos peccatorum stercora cernimus, omne quod in animo de elatione surgit inclinemus. In sterquilinio sedet, qui infirmitatem suam sollicitus respicit, et sese de bonis, quae ui dicebat: « Loquar ad Dominum meum cum sim pulvis et cinis? » . Aperte enim cernimus, in quo se apud se loco posuerat, qui pulverem ad honorem divinae collocutionis ascendit, sollicita intentione pensandum est qua poenae illi feriendi sunt, qui et ad summa non proficiunt, et tamen de minimis ex
Abbreviated transcription (Latin):
mittit᷑: ratiocinando destruere dicit.¬
Audiui frequent̃ talia. Electi quippe
freqnt̃ aliena mala quasi fua auduut̃:¬
et. ib his eis crimen inp̃mgitur:. a quib
crimina ꝑpetrantur. hac antem respon¬
sione beatus ⁊ob illud. ecclie tempus fi¬
gnificat. quo opp̃ssa ab aduersariis tẽ¬
porali eorum potentia quasi de iec¬
ta creditur. Unde sequitur. Consola¬
tores honerosi om̃s uos. Siue enm
ħetici sen praui quilibet. eum labora¬
re bonos in adu̾sitate conspiciunt. in
cos qđ illos quo consolari appetunt.
mala eis ꝑ suad̾e conantur. Uñ nõ m¬
m̃ito bonorum mentib honerosa fit¬
corũ consolatio: quia int̾ u̾eba dulce¬
dinis. uirus ꝓpinare cupiunt erroris.
Et dum dictis lenbus dolores quasi
leuigant: peccati honus imponere
festinant. Sed electi uiri etiam eum
temporali gła pruant᷑.: int̾ni iugo¬
rem iudicii non ãmitunt. Nam sci¬
unt et foris aduersa ꝑpeti: et tamẽ

Expanded text:
mittitur, ratiocinando destruere, et dicitmittitur, ratiocinando destruere, et dicitAudivi frequenter talia. - Electi quippe frequenter aliena mala quasi sua audiuet ab his eis crimen impingitur, a quibus crimina impacta perpetrantur. Hac enim responsione beatus Job illud Ecclesiae tempus significat quo, oppressa ab adversariis temporali eorum potentia, quasi dejecta creditur. Unde sequitur: Consolatores onerosi omnes vos. - Sive enim haeretici seu pravi quilibet, cum laborare bonos in adversitate conspiciunt, in eo quod eos consolari appetunt, mala eis persuadere conantur. Unde non immerito bonorum mentibeorum consolatio, quia inter verba dulcedinis virus propinare cupiunt erroris; et dum dictis lenibus dolores quasi levigant, peccati onus imponere festinant. Sed electi viri etiam cum temporali gloria privantur, interni vigorem judicii non amittunt. Nam sciunt et foris adversa perpeti, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
SORU
proprium
accusentur. Et dum metuuint increpa¬
ri de his que faciunt.aduersantes suis
ꝑrauitatib iustos hec facerȩ testant᷑.
audiunt. etiam que e n ⁊1a¬
se munquã fecisse meminert̃: quãuis
ea mala que sibi ingeri conspienint:
ab ipsis sius crimmatoribus noũint
ꝑpetrata.Et cum eos p̃dicando corri¬
gere non possunt. paciendo tolerant:
quatinus si fructum conu̾sionis eoꝵꝵ
consequi nõ tialeant. ex ipsis tam̃ p̃¬
mium longantinitatis ac quiraui. Uñ
pra dorsum meũ fabricau̾unt peccõres.
Quia indelicet cum hereticos uł quos¬
lib reꝓbos quos regere non ualet. to¬
lerat: facta peccantium suꝑra dorfũ.
Beatus itaq iob udens eliphas. ami¬
cum suum multa contra se de ipocri¬
fi conquerentẽ qui exconsolationis
uerbo ad amaritudinẽ increpationis
eruꝑat. et simulatus consolator ap¬
parebat: ꝑ pacientiam fuam typũ
seruat ecclie. que nouit talia audi¬
endo tolerare. Et cum eius sermo ã¬

Expanded text:
sorum proprium accusentur. Et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. audiunt etiam, quae se nunquam fecisse meminerunt, quamvis ea mala, quae sibi ingeri conspiciunt, ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata, et cum eos praedicando corrigere non possunt, patiendo tolerant, quatenus si fructum conversionis eorum consequi non valent, ex ipsis tamen praemium longanimitatis acquirant. Unde pra dorsum meum fabricaverunt pequia videlicet dum haereticos vel quoslibet reprobos, quos corrigere non valet, tolerat, facta peccantium supra dorsum portat. Beatus itaque Job videns Eliphaz amicum suum multa contra se de hypocrisi conquerentem, qui ex consolationis verbis ad amaritudinem increpationis eruperat, et simulatus consolator apparebat, per patientiam suam typum servat Ecclesiae, quae novit talia audiendo tolerare, et, cum ejus sermo ad
Abbreviated transcription (Latin):
tosa enim uerba. sunt: que inflatio¬
in temporali pottus quam rectitudi¬
ni scruunt. Sepe aũt mali etiam
bona discunt.Ded quia bene nõ dic̃t:
uentosa uierba ꝓferunt. Namdicta
ẽ oꝵ et si qñ sana sunt ꝑ sententiam.
magisti̾o docentur. nisi ut unusqͥs
q ꝑpende sollicite sciat. ne luctus tẽ.¬
pore uerba in crepationus nnferat:
Si enim funt quedam que incre¬
pari uire debeant. in afflictione post¬
ponenda sunt: ne consolator inere¬
pando dolorem augeat. quẽ lenire
ꝓposnerat. Sequitur. Aut aliquid
tibi molestum ẽ. fi loquaris: M ali
iuri. cum alus sͥ similib conuiciosa
uerba ꝓferunt: ẽo eitius obinutesc̃t.
quo de se talia. mex audiunt. qualia

Expanded text:
tosa enim verba sunt quae inflationi temporali potius quam rectitudini serviunt. Saepe autem mali etiam bona dicunt; sed quia bene non dicunt, ventosa verba proferunt. Nam dicta eorum et si quando sana sunt per sententiam, magisterio docemur, nisi ut quisque perpendere sollicite sciat ne luctus tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator increpando dolorem augeat, quem lenire proposuerat. Seqtibi molestum est si loquaris? - Mali viri cum aliis similibus sibi conviciosa verba proferunt, eo citius obmutescunt, quod de se talia mox audiunt, qualia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ que inp̃sentib bñtur ostendant. et
quasi facientes ꝓsꝑa expetunt: ut be¬
nigni ud̾antur. Uñ et sophar ꝓtinus
retur tecum: ⁊ aꝑiret labia sua tͥ. Ip¬
se quippe sͥ homo loquitur: cum ꝑ hoc
qͥ sentit. nequaqmͣ duunitatis spũ a car¬
nalibus prudentiȩ intellectu seꝑatur.
cum caro sensum exerit. et m̃tem qͣiͣ
ad intelligentiam ꝓuocans foras mit¬
tit. Uñ ⁊ adhuc pegro t̃rena sapienti
u̾itas dicit. Non enim sapis que di
siuit: s que hominũ. Cui tam̃ recte
confitenti dđr. Caro ⁊ sanguis nõ re

Expanded text:
esse quae in praesentibus habentur ostendant; et esse quae in praesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus retur tecum, et aperiret labia sua tibi. - Ipse quippe homo sibi loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur; cum caro sensum exerit, et mentem, quasi ad intelligentiam provocans, foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ correptionis nocem culpa detegitur.
p̃sentis głe opino fedatur. hinc quip¬
pe in laude uisti ꝑsalomonẽ u̾itas dic̃.
Doce iustum: et festinabit acciꝑe. hic̃
pͣuuorũ contumaciam despicit dicẽs.
Qui erudit derisorẽ. ipse sͥ facit inuiri¬
am. Nam fit plerumq ut cum cor¬
repta n se mala defende nequeunt.
eruerecundia peiores fuint. ae sie ui¬
sua defensione suꝑbiunt. ut q̃dam uicia
contra uitam corripientis exquirant.
ut eo se cruminosos non estiment. si cri¬
mina. et alus imponant. Que cum u̾a
inuenire nequeunt. fingunt. ut ipsi qͦ
di se ꝑ increpationem doluit: ꝓtinus
quam falso hoc uoci illius in pingatur
agnoscit. Quomͦ enim mũdũ se dicere
potuit. qui ait: si iustificare me uolue¬
ro.os meum condempnabit me. Sed
bt̃ hoc pͣuuoꝵ malicia ut cum u̾a in
se flere mala renuit: fingat aliena.
nam quasi solacio facinoris utitur. si
falsis uocib et uitam corripientis in

Expanded text:
per correptionis vocem culpa detegitur, per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic a defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi quoderi se per increpationem doluit, protinuquam falso hoc voci illius impingatur agnoscit. Quomodo enim mundum se dicere potuit, qui ait: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripientis inq
Abbreviated transcription (Latin):
ut dixius. u̾itatis sententias grauit᷑
tolat. et silentium penam putat. atq
om̃e qđ rectum dr̃. dedecus sue irrisi¬
omis arbitratur: quia cũ ua uox pͣuuoꝵ
se aurib admouet: m̃emoriam culpa
mordet. et in redargutione uicioꝵ qua
intus cogitatione mens tangitur: fo¬
ras ad studium contradictionis excita¬
tur. Ferre uocem nõ ualet: quia tacta
inuuln̾e sui reatus dolet. et ꝑ hoc qͥ
se se meminit. audire foras erubeseit.
Uñ mox se ad defensionẽ p̃ꝑat: ut rea¬
tus sui uecundiam ꝑ pranȩ u̾ba re¬
ab eis nõ recte gesta sunt. correp¬
tionis uocẽ minist̾ium pietatis estimãt:
sic ꝑu̾si ꝯtumeliam derisionis pͥuͣtant.
Illi se ꝓtinus ad obedientiam stĩunt:
isti ad in saniam suȩ defensionis eri¬
gunt᷑. Illi correptionis ad uitorium
uite sue patrociniũ deputant. ꝑ qđ
dum p̃sentis uite culpa corripitur. uen¬
turi uidicis ira temꝑatur. Isti cum se
impeti redargutione conspiciunt: gla¬
dium ꝑ sequitionis crediit. quia dũ

Expanded text:
ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc qse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae reab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis putant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ ambitu: ita uir qui nõ pot̾ in lo¬
qñdo cohibe sp̃m suum. Hic rursum
dicit. In multilo quio: peccatum nõ de¬
erit. hinc psalmista restatur dicens.
Uir u̾bosus nõ dirigetur fuꝑ t̾ram.
S uirtus u̾e scientie ꝑditur. que sub
discretionis custodia non ꝓfertur. Cer¬
tum itaq ẽ. qđ u̾bosus iustificari uir
neq̃at: s bonum bene nõ dicitur: qui¬
a non intenditur cui dicatur. uera qͥp¬
pe contra malos sententia. si bonorum
rectitudinem impetit. suam ꝑdit: et eo
retiuisa desilit. quo illud ẽ forte qͥ ferit.
Qđ aut̃ praui audire pacient᷑ neque¬
unt.⁊ cum uite em̃dationẽ negligunt.
adu̾ba se responsionis accingunt: aꝑ¬
te sophar insinuat qui subuingit. u̾ibi¬

Expanded text:
rorum ambitu, ita vir qui non potest in lororum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Hinc rursum dicit: In multiloquio peccatum non deerit . Hinc Psalmista testatur, dicens: Vir verbosus non dirigetur super terram . Sed virtus verae sententiae perditur, quae sub discretionis custodia non profertur. Certum itaque est quod verbosus justificari vir nequeat. Sed bonum bene non dicitur, quia non intenditur cui dicatur. Vera quippe contra malos 338 sententia, si bonorum rectitudinem impetit, suam perdit, et eo retusa resilit, quo illud est forte quod ferit. autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, qui subjungit:
Abbreviated transcription (Latin):
os eẽ ꝓcacium solet. ut recte dictis
semꝑ ediuerso respondeant. ne si
ad ꝓ lata consentiant. inferiores ẽẽ ui¬
deantur. quibus iustorum u̾ba si ͥ qua¬
ut solent pͥauca sonueruͣnt. multa sũt:
quia quoꝵ uicia resecant. auditum
grauant: unͣ ad cruen trabitur. hoc
qđ recta p̃dicatio contra crimina pro¬
fertur. Ipsum quippe qui ex u̾itate
fortes sententias dixãt. sophar redar¬
guens. u̾bosum uocat: quia cum ab
ore iustorum sapia culpas increpat:
stultoꝵ auribus suꝑ fluitas loquaci¬
tatis sonat. Paaui namq nil rectum.
nsi qđ ipsi senserint putant: ⁊ uisto¬
rũ uerba eo ociosa estimant. quo suͤ
hec sensib inueniunt diũsa. Nec fal¬
lacem quidẽ sopahr sententiam pro¬
tulit. quod uir u̾bosus iustificari ne¬
quaꝗͣ possit. quia dum quisq ꝑu̾ba
defluit. ꝑdita grauitate silentu. m̃tis cꝰ¬
todiam amiitit. hinc quippe scͥptum
ẽ. Cultus iusticie silentium. h inc salo¬
mon ait. Siẽ urbs patens. ⁊ absq mu¬

Expanded text:
se procacium solet ut recte dictis semper e diverso respondeant, ne si ad prolata consentiant, inferiores esse videantur. Quibus justorum verba quamlibet pauca sonuerint multa sunt, quia quo eorum vitia resecant, auditum gravant. Unde et ad crimen trahitur hoc quod recta praedicatione contra crimina profertur. Ipsum quippe qui ex veritate fortes sententias dixerat Sophar redarguens, verbosum vocat, quia cum ab ore justorum sapientia culpas increpat, stultorum auribus superfluitas loquacitatis sonat. Pravi namque nil rectum, nisi quod ipsi senserint, putant; et justorum verba eo otiosa aestimant, quo suis haec sensibus inveniunt diversa. Nec fallacem quidem Sophar sententiam protulit, quod vir verbosus justificari nequaquam possit, quia dum quisque per verba diffluit, perdita gravitate silentii, mentis custodiam amittit. Hinc quippe scriptum est: Cultus justitiae, silentium . Hinc Salomon ait: Sicut urbs patens et absque mu
Abbreviated transcription (Latin):
qui imnpares u¬
tutibus existunt: uicissim
se eius impugnationi subiciunt. et ũ¬
no uicto. contra hunc ꝓtinus alter e¬
rigitur: atq hoc sub acto alius subro¬
gatur. ut luctantis uires qñq mmnores
inueniant. quas ipsa sua crebreseens
uictoria fatigat. quatinus cum nouus
quisq congreditur. is qui unici uirmͣ
qualitate non ualet. ꝑsonarum saltim
mutatione suꝑetur. Sic sic in hoc homi¬
num angłorumq spectaculum beatus
iob fortis athleta ꝓdut: qnͣtumq con¬
tra mutationẽ adu̾s antium ualeat. cõ¬
tinuatione in defessi roboris ostendit.
Cui pͥmus se eliphan: scds aũt baldac
obicit: atq ad extremum se sophar.
in eius expugnatione supponit. atq
ad infẽndos ietus totis se conatibus
erigunt: sed tam̃ ad feriendam alti¬
tudinem robusti pectoris non ꝑtingt̃.
Ipsa quippe eorum u̾ba patent᷑ insi¬
nuant. qđ hictus in cassum iactant.
quia tum sc̃m uirum nõ recte redar¬
guunt: ex p̃ssa inuacuum u̾b̾a ꝑ cus¬

Expanded text:
qui impares viribus existunt vicissim se ejus expugnationi subjiciunt: et uno victo, contra hunc protinus alter erigitur; atque hoc subacto, alius subrogatur; ut luctantis vires quandoque molliores inveniant quas ipsa sua crebrescens victoria fatigat; quatenus cum novus quisque congreditur, is qui vinci virium qualitate non valet, personarum saltem mutatione superetur. Sic sic in hoc hominum angelorumque spectaculo beatus Job fortis athleta prodiit, quantumque contra mutationes adversantium valeat continuatione indefessi roboris ostendit. Cui primus se Eliphaz, secundus autem Baldad objicit, atque ad extremum se Sophar in ejus expugnatione supponit: qui ad inferendos ictus totis se conatibus erigunt, sed tamen ad feriendam altitudinem robusti pectoris non pertingunt. Ipsa quippe eorum verba patenter insinuant quod ictus in auras jactant, quia cum sanctum virum non recte redarguunt, expressa in vacuum verba percus
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ sollerti semꝑ custodie intentione
pensandum ẽ. ut quod uel opere agi¬
mus. uel corde uersamus. ne aut men¬
tem prepediens. foͥras  se t̾rena cura
multiplicet. aut saltem de eius mo¬
damine in tus se cogitatio exaltet:
ut cum duuna iudicia temporali cͥ¬
cumspectione metiumus. sempit̾m su¬
iplicia horroris euadamus.

Expanded text:
Unde solerti semper custodiae intentione Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est, vel quid opere agimus, vel quid corde versamus; ne aut mentem praepediens foris se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet, ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evadamus.
Abbreviated transcription (Latin):
fecundatur. et que uiuentute iugens fe¬
cundari nõ potuit. annis fracta senili¬
bus utero marcescente concepit: quia
eum cura carnis sui confidentiã ha¬
be desierit. contra spem ex diuina ꝓ¬
missione accipit. qđ habituram se ex
lumana ratione dubitauit. Uñ be
ne et hysahac. id ẽ risus dr̃ qui gen̾a¬
tur: quia cum suꝑne spei fiduciam cõ¬
cipit. qͥd mens nr̃a aluro quã gaudi¬
um parit: Curandum itaq ẽ. ne aut
necessitates nimnias cura carnis transe¬
at. aut in eo qđ mod̾ate ex sequitur.
de se p̃sumat. Sepe u̾o animus falli¬
tur. ut qͥ uoluptuose appetit. necessa¬
rium suspicetur: quatinus omne qd̃
libet: uite debitum et ulitatẽ putet.
et sepe quia effectus ꝓ uidentiam se¬
quitur. in sui fiducia mens leuatur:
cumq sibi ad est qđ de ẽẽ cetĩs uidit.
cogitatione tacita. de magnitudine su
e ꝓusionis hylarescit: tantoq lam
aiuera ꝓuisione longe fit: quanto ipsã
quoq elationem quam patitur nescit.

Expanded text:
fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibus, utero marcescente, concepit, quia cum cura carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Unde et bene Isaac, id est risus, dicitur qui generatur, quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parinecessitatis metas cura carnis transeat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat. Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit necessarium suspicetur, quatenus omne quod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae promissionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
diq insidus credit. salute desꝑata
semꝑ ad nequiciam ex erescunt. Aliqñ
ũo iste ꝑu̾sus etiam suꝑna uidicia ad¬
tendit. et suꝑ se hec uenire metuit.S:
cum stipendium uitȩ p̃sentis uite que¬
rit. Hec eadem iusticia que metuere
ceꝑat.auaricie de uictus in sama. con

Expanded text:
dique insidiis credit, salute desperata, semper ad nequitiam excrescit. Aliquando vero iste perversus etiam superna judicia attendit, et super se haec venire metuit. Sed cum stipendium vitae praesentis quaerit, haec eadem judicia quae metuere coeperat avaritiae devic
Abbreviated transcription (Latin):
mo suo simplicit loquat᷑. nicħ ad ũsũ
cogitet. s cũ pax sit. ille insidias sus¬
picat᷑: quia qui semꝑ dolo se agit.
simplicit᷑ erga se agi nõ estimat. Et
quia scͥptum ẽ impus cũ in ꝓfundũ
uenĩt pecẽorũ contempuit: inuolutus
iniqͥtatis suȩ tenebris. iã deluce desꝑ¬

Expanded text:
simpliciter loquatur, nil adversum cogitet. Sed cum pax sit, ille insidias suspicatur, quia qui semper dolose agit simpliciter erga se agi non aestimat. Et quia scriptum est: « Impius cum in profundum venerit peccatorum, contemnit . » Involutus iniquitatis suae tenebris, jam de luce desp
Abbreviated transcription (Latin):
icħ aũt simplici corde felicius ẽ:
quia quo innocentiam erga alioᷤᷤ
exibet. nicħ ẽ qd pati ab alus formi¬
det. ht̃ cm̃ qͣs arcem quandã fortitu¬
dinis simplicitatẽ suam. nec suspect
ẽ pati. qd se fecisse memunt. Unde
ducia fortituduus. Qui et rur sum ait.¬
Secura mens quasi iuge conuiuiũ.
Quasi enĩ continuatio refectionis ẽ.
ipsa tranquillitas securitatis. De pra
in laboribus. quia aut mollitur
mala que inferat. aut metuit ne ħ
Sͥ ab aliis inferantur: et quicquid ccͣ
ꝓximos excogitat. hoc contra se ex¬
q suspecta: undiq trepida. oiins qͥ
ad memoriã ueuit. ex quire̾ contrari¬
a ereditur. Cui gͦ tranquillitas secu¬
ritatis de ẽ: hiuic ꝓ culdubio troris so

Expanded text:
il autem simplici corde felicius, quia quo 409 innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam. Nec suspectus est pati quod se fecisse non meminit. Unde ducia fortitudSecura mens quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. Qui ain laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur, et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se exque suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securi
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃hendi queat. P onit quippe añ ocłõ
quid sͥ aũitatẽ scientib respondi pos¬
sit: et cum magno cogitatu ꝑ tractat.
quomͦ ꝑ argumenta falsitatis : docu¬
m̃ta u̾itatis ex suꝑet. hinic mñ se circũ¬
tegit. ⁊ contra hoc ubi dep̃hendi po¬
tuĩt. u̾itati similem responsionem q̃rit.
Qui si uellet u̾um dicẽ: utiq sine la¬
bore potiusset. Clana quipe u̾ita¬
tis uia: et graue ẽ it̃ mendacii. Uñ

Expanded text:
deprehendi queat? Ponit quippe ante oculos deprehendi queat? Ponit quippe ante oculos quid sibi a veritatem scientibus responderi possit, et cum magno cogitatu pertractat quomodo per argumenta falsitatis documenta veritatis exsuperet. Hinc inde se circumtegit, et contra hoc, ubi deprehendi potuerit, veritati similem responsionem quaerit, qui si vellet verum dicere, utique sine labore potuisset. Plana quippe veritatis via, et
Abbreviated transcription (Latin):
et eium stipendium uite p̃sentis. te¬
nebrarũ uero dies tp̃s ultionis acci¬
quoq ab eius int̾itu ualeat aũti. Accu¬
sance aũt se conscĩa feriri metuit. sed
tũ semꝑ auget qđ feriatur. Contemp¬
uit enuim reditum suum. despat ueni¬
am. suꝑbit inculpa. Sed tñ testem sue
nequicie intus ht̃ tunorem. et qmui
de bis tũ apud semet ipsum cogitur
trepidare. Uñ scͥptum ẽ. Cum enim
sit tinida nequieia.dat testimoniũ
condempnationi: quia cum illicita
quisꝗs ꝑpetrat. pauer qd̾ fecit: et a¬
ꝑtus clampnationis testis ẽ ipse timor
iquitatis.quia et timet᷑ qđ agitur. ⁊
tñ malum ñ uincit᷑ qđ timet᷑. De quo
agunt tribulatione et angustia ualla¬
tur. quia eoe eius anxietate et suspec¬
tione confundit᷑. Alius oceulte appetit
aliena diripe. qui laborat in cogita¬
tionib. ne cdep̃hendit ualeat. Alius re¬
licta u̾itate m̃tiri delibat. ut audien¬
tium animũ fallat. Sed quantꝰ labor ẽ
sollicite custodire. ne ipsa eius fallacia

Expanded text:
etenim, stipendium vitae praesentis; tenebrarum vero dies tempus ultionis acciquoque ab ejus interitu valeat averti. Accusante se autem conscientia feriri metuit, sed tamen semper auget quo feriatur. Contemnit reditum suum, desperat veniam, superbit in culpa; sed tamen testem suae nequitiae intus habet timorem. Et quamvis de his tamen apud semetipsum cogitur trepidare. Unde scriptum est: Cum enim sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi , quia cum illicita quisquis perpetrat, pavet quod facit; et apertus damnationis testis est ipse timor iniquitatis, quia et timetur quod agitur, et tamen malum non vincitur quod timetur. De quo agit tribulatione et angustia vallatur, quia cor ejus anxietate et suspicione confunditur. Alius occulte appetit vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audientium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia
Abbreviated transcription (Latin):
eum tribulatio. ⁊ angustia uallabit
eum: quia apud semet ipsum in labo¬
re timoris deficit. qui securitatis soci¬
am. uiiam u̾itatis relinquid. Qui be¬
ne regi p̃ꝑ ato ad p̃lium comꝑ atur:
quia in eo ipso malo qđ agit. et tr̃e¬
tur. et festinat. ⁊ exconscĩa trepidat.
⁊ ex desid̾io anhelat. Metuit. et suꝑ¬
bit: ꝑ auescit suspitionib: ⁊ m̃tem ꝑ
hoste suspectus ẽ. ut aeundem quoq
quem ducit ex̃citum metuat. ne la¬
be factetur: ne ꝑ destitutionẽ militũ.
iaculis pateat iunicoꝵ. Iniquorũ

Expanded text:
eum tribulatio, et angustia vallabit eum, quia apud semetipsum in labore timoris deficit, qui securitatis sociam viam veritatis relinquit. Qui bene regi praeparato ad praelium comparatur, quia in eo ipso malo quod agit, et terretur, et festinat, et ex conscientia trepidat, et ex desiderio anhelat, metuit et superbit, pavescit suspicionibus, et mentem per hoste suspectus est, ut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquu
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem m̃tem commouent dampna
maiora. Ut gͥ ostendatur quante uirtutis
ercitit. multum fuisse dicitur. quod pacien¬
ter amisit. Numquam quippe sinc dolore
amittitur. nisi qd̃ sine amore possidetur.
Itaq dum sub̾a magna describitur. ⁊ tñ pa¬
ulo post pacient̾ amissa ꝑ hibetur. quam si¬
ne dolore ꝑdidit. constat quia sine amore
possedit. Notandum quoq ẽ qd̾ pͥus cordis
diuitie: ⁊ post opes corꝑis deseribuntur. So¬
let enum rerum habundantia tanto magis
a diuino timore m̃tem solũe: quanto magis
hanc erigit diu̾sa cogitare. Nam dum per
multa spargitur: stare iimfinis fira ꝑhibe¬
tur. Quod ꝑ semetipsam u̾itas cũ par abolã
seminantis exponẽt.: indicauit dicens. Qui
seminatus ẽ in spinis. hic ẽ qui u̾bum audͣit.
⁊ sollicitudo scłi istius. ⁊ fallacia diuitiarũ
suffocat u̾bum: ⁊ sine fructu efficitur. Ecce

Expanded text:
dolorem mentem commovent damna majora. Ut igitur ostendatur, quantae virtutis exstitit, multum fuisse dicitur, quod patienter amisit. Nunquam quippe sine dolore amittitur, nisi quod sine amore possidetur. Itaque dum substantia magna describitur, et tamen paulo post patienter amissa perhibetur; quam sine dolore perdidit, constat quia sine amore possedit. Notandum quoque est, quod prius cordis divitiae, et post, opes corporis describuntur. Solet enim rerum abundantia tanto magis a divino timore mentem solvere, quanto magis hanc exigit diversa cogitare. Nam dum per multa spargitur, stare in intimis fixa prohibetur. Quod per semetipsam Veritas, cum parabolam seminantis exponeret, indicavit dicens: Qui seminatus est in spinis, hic est, qui verbum audit, et sollicitudo saeculi istius, et fallacia divitiarum, suff
Abbreviated transcription (Latin):
nisi praua ꝓpinquorum oꝑa ⁊ audirq
⁊ cernẽt. Et tam̃ aspectu ⁊ auditu. iustꝰ
đdr. quia uuquorum uita non delectan¬
do iusti aures. atq occłos.s feriendo tan¬
gebat. binc paulus discipłis dicit. In me¬
dio nationis praue ⁊ ꝑu̾se int̾ quos lucetis
sicut luminaria in mundo. hinc ꝑ gami
est sathane. ⁊ tenes nomen meum. ⁊ non
negasti fidem meam. hinc scã eccla spon

Expanded text:
nisi prava propinquorum opera et audiret nisi prava propinquorum opera et audiret et cerneret. Et tamen aspectu et auditu justus dicitur, quia iniquorum vita non delectando justi aures atque oculos, sed feriendo tangebat. Hinc Paulus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in mundo . Hinc angeloest Satanae; et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Hinc sancta Ecclesia spon
Abbreviated transcription (Latin):
in tẽrra
bus: nomi¬
ne iob. Id¬
circo sc̃s uis
ubi habita¬
u̾it dicitur:
ut euis me¬
ritum uir¬
tutis ex primatur. Hus namq quis nes¬
ciat. quod sit t̃ra gentilium : bentilitas ãt¬
eo obligata uitus extitit. quo cognitionẽ
sui conditoris ignorauit. Dicatur igitur
ubi habitau̾it. ut hoc eus laudibus ꝓ fici¬
at. quod bonus int̾ malos fuit. Neq enĩ¬
ualde laudabile est bonum ẽẽ cum bonis:
s bonum ẽẽ cum malis. Sicut enim graui¬
oris culpe ẽ. int̾ bonos bonum nõ eẽ: ita ĩ¬
mensi est p̃conii bonum etiam int̾ malos
extitisse. Hinc est quod isdem batus iob
sibimet testatur dicens. frat̃ fui draconũ:
⁊ socuis strutionum Hinc petrus magnis
lot h laudibus extulit: quia bonum inter
reꝓbos inuenit dicens. Et iustum loth op¬
p̃ssum anefandorum iniuria:⁊ conu̾satio
ne eripuit. Aspectu enim ⁊ auditu iustus
erat habitans int eos. qui de oie in diem
animam iusti iniquis oꝑibus cruciaba.
nt. Qui nimirum cruciari non posset.

Expanded text:
in terra Chus nomine Job . Idcirco sanctus vir ubi habitaverit dicitur, ut ejus meritum virtutis exprimatur. Chus namque quis nesciat quod sit terra gentilium? Gentilitas autem obligata vitiis exstitit, quoniam cognitionem sui Conditoris ignoravit. Dicatur itaque ubi habitaverit, ut hoc ejus laudibus proficiat quod bonus intvalde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est, inter bonos bonum non esse; ita immensi est praeconii, bonum etiam inter malos exstitisse. Hinc est quod isdem beatus Job sibimet attestatur, dicens: Frater fui draconum, et socius struthionum . Hinc Petrus magnis Loth laudibus extulit, quod bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Loth oppressum a nene eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans inter eos qui de die in diem animam jusnt . Qui nimirum cruciari non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
uentura sunt. Et paulo post. Uidebas
⁊ ecce quasi una statua grandis. statu¬
a illa magna. ⁊ statura sublunis. stabt̃
contra te. Et cet̾a. Danhel itaq dum sop̃¬
mũ et implendum reu̾ent̃ in sinuat. et
ex qua ortum sit cogitatione manifestat.
patent᷑ ostenditur. quia hoc plerumq ex
cogitatione simł et reuelatione gen̾etur
S: nimirũ cũ sompnia tot rerũ qualitatib al¬
tñent᷑tãto eis credi difficiliꝰ debet. qñto ⁊ ex qͦ
ĩpulsu ueniant faciliꝰ nõ elucet Sepenãq ma

Expanded text:
aulo post: Videbas, et ecce quasi statua una grandis, statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te , etc. Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat. et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patenter ostenditur, quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Sed nimirum cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant, facilius non elucet. Sancti a
Abbreviated transcription (Latin):
lus m̃sireuelabor loqñs mec̃ instratu meo t̾rebis
me ꝑ sõpnia. ⁊ ꝑuisiones horrore cõcuties. q̃uia
nimirum deus mirabilitercuncta dispẽ¬
sat. et ipse facit. quod malignus spiritus
in iuste facere appetit. qui hoc fieri non¬
mittit. Sed quia ustoꝵ uita. ⁊ ꝑ ugi¬
lias temptationũ quatitur. et ꝑ somp¬
nuĩ illusione fatigatur. foris corruptioĩ
suȩ molestias tołat. intus apud semet¬
ipsum grauit᷑ illicitas cogitationes por¬
tat. ⁊ quid ẽ qd̾ faciat ut pedem cordis
a tot scandoloꝵ laqueis euellat. Ecce
bate iuir. quanta undiq p̃meris ꝑturba¬
tione cognouimus. s qd̾ contra hanc in

Expanded text:
ns mecum in stratu meo, terrebis me per somnia, et per visiones horrore concuties, quia nimirum 263 Deus mirabiliter cuncta dispensat, et ipse facit quod malignus spiritus injuste facere appetit, qui hoc fieri nonttit. Sed quia justorum vita et per vigilias tentatione quatitur, et per somnium illusione fatigatur, foris corruptionis suae molestias tolerat, intus apud semetipsam graviter illicitas cogitationes portat, quid est quod faciat, ut pedem cordis a tot scandalorum laqueis evellat? Ecce, beate vir, quanta undique premeris perturbatione cognovimus, sed quod consilium con
Abbreviated transcription (Latin):
t̃cipit. ꝓsꝑa ĩ dormiẽtib ꝓmictit : ⁊̃ qͦs formida¬
re adũsa considat eis ħ duriꝰ sõpni imagiubꝰm
tẽtat. qͣtinꝰ ĩdiscretã m̃tẽ diu̾sa q̃litate afficiat.
abĩtẽtione cogitatioĩs solidȩ ad tp̃s saltĩ mom̃¬
imaginatione discrituĩt s hostis insidians qͦ
eos uigilantes niime suꝑat. ẽo dormiẽtes gra¬
uiꝰ impꝰngnat que tñ ħ maligne agere suꝑna
dispensatio benigne ꝑmittit. ne in electoꝵ cor¬
dib ipse saltĩ apassionis p̃mio sõpnꝰ uacet. Bñgͦ¬

Expanded text:
midare adversa considerat, eis haec durius somnii imaginibus intentat, quatenus indiscretam mentem diversa qualitate afficiat, ab intentione cogitationis solidae ad tempus saltem momeimaginatione discutiant; sed hostis insidians quo eos vigilantes minime superat, eo dormientes gravius impugnat; quem tamen hoc maligne agere superna dispensatio benigne permittit, ne in electorum cordibus ipse saltem a passionis praemio somnus vacet.
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ uiri uide uum mane appetunt. et si ꝯ¬
cedatur. etiam cum corpore illud ad tin¬
gere lucis intimȩ secretum uolunt: s
quantolibet ardore intentionis ex hibe
hostis callidus ad concupiscentiam
aꝑuit: uder iustus a contuitu int̾n
namq intentione ad huc ꝑegͥna mẽs
satagat. uide lucem sic̃ ẽ non ualet:
quia hanc ei cecitas dampnationis su
e abscondit. Ortus uero aurorȩ ẽ illa
templandum lum̃ et̾nitatis. Si enu
ipsa carnis nr̃e resurrectio. quasi q̃¬
dam natiuitas non eẽt: de ea u̾itas
nõ dirisset. In regenãtione cum sed̾it
filuis hominis. in sede maiestatis sue.
Esse gͦ hunc ortum uidit. quem rege¬
nãtionem uocauit. Set quantalibet
uirtute electi nunc fulgeant. penetra¬
re nequeunt. que erit illa natinitatis
gła. qua tunc eum carne ad contemplã¬
dum ęt̾̃nitatis lum̃ ascendunt. U ñ et
paulus ait. Qd occłs nõ uidit. nec auri¬
audiuit: nec in cor hominis ascendit.
que p̃ꝑauit ds̃ diligentibus se. Dicat

Expanded text:
ur viri videre verum lumen appetunt, et si concedatur, etiam cum corpore illud attingere lucis intimae secretum volunt. Sed quantolibet ardore intentionis exilianthostis callidus ad concupiscentiam aperuit, Judex justus a contuitu interni namque intentione adhuc peregrina mens satagat videre lucem sicut est, non valet, quia hanc ei damnationis suae caecitas abscondit. Ortus vero aurorae est illatemplandum lumen aeternitatis. Si enim ipsa carnis nostrae resurrectio quasi quaedam nativitas non esset, de ea Veritas non dixisset: In regeneratione, cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae . Esse ergo hanc ortum vidit, quam regenerationem 123 vocavit. Sed quantalibet virtute electi nunc fulgeant, penetrare nequeunt, quae erit illa novae nativitatis gloria, qua tunc cum carne ad contemplandum aeternitatis lumen ascendunt. Unde et Paulus ait: Quod oculus non vidit, nec auriaudivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑius dictum ẽ. nõ conelusit. dicit a¬
ꝑuit: et nõ abstulit. irrogauit. Hec ita¬
q nor uidł culpa hostia uentris aꝑ¬
uit. quia concepto ad peccatum hoĩe
desidia concupiscentię reserauit. ho¬
tia quippe uentris. sunt desid̾ia con
ham dr̃. Intra incubiela tua. et elau¬
de hostia. Cubienla quippe ingredimur:
cum secreta nr̃ȩ m̃tis intramus. Ostia
quippe claudimus: cum desid̾ia illicita
coercemus. ħ itaq concupiscentiȩ car¬
nalis hostia dum consensus nr̃ aꝑu̾it:
ad in numã nos corruptionis mala ꝑ¬
trarit. Uñ ⁊̃ nunc sub mortalitatis
ponde gemmimꝰ. quatinus ad hoc
arbitrio nr̃o uen̾imus. quia ⁊ iudici¬
um sic iusticiȩ exigit. ut qͦd sponte fe¬
cimus. etiam in uiti tolemus. Sequit᷑.¬

Expanded text:
perius dictum est, non conclusit, dicit aperuit; et non abstulit, irrogavit. Haec itaque nox, videlicet culpa, ostia ventris aperuit, quia concepto ad peccatum homini desideria concupiscentiae reseravit. Ostia quippe ventris sunt desideria concicitur: Intra in cubicula tua, claude ostia tua . Cubicula quippe ingredimur, cum secreta nostrae mentis intramus. Ostia autem claudimus, cum desideria illicita coercemus. Haec itaque concupiscentiae carnalis ostia, dum consensus noster aperuit, ad innumera nos mala corruptionis pertraxit. Unde jam nunc sub mortalitatis pondere gemimus, quamvis ad hoc arbitrio nostro venerimus; quia et judicii sic justitia exigit, ut quod sponte fecimus, inviti toleremus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
accingi in diino seruitio p̃ꝑat.
quid aluid quam se contra antiqui
adũsaru certamen ꝑat. ut lib inc̃tami¬
ne ictus suscipiat. qui eoquietus subti¬
ranuude in captiuitate seruebat. Sedin
eo ipso quod mens contra hostem accĩ¬
itur. quo alia uicia subigit. alus re¬
luctatur. aliqñ aliquid de culpa qd̾
tamen non ualde noceat sic ꝑmanẽ
ꝑmittit᷑. Et sepe mens que adu̾sa mł¬
ta et fortia suꝑat: unum in se et fortas¬
se minimum. quamus magna in ten¬
tione inugilet: nõ expugnat. Qs di¬
uina nimirum dispensationẽ agitur
ne ex ommi parte uirtutib splendens.
in elationẽ sub leuetira: ut dum in se¬
parium quid rep̃hensibile uidet. set
tñ hoc subigere non ualet. nequaqm
Sͥs auctori uictoriam tribuit inhis q̃
subigere fortit᷑ ualet. ñ bene subiũ¬

Expanded text:
accingi in divino servitio properat, quid aliud quam se contra antiqui adversarii certamen parat? ut liber in certamine ictus suscipiat, qui quietus sub tyrannide in captivitate serviebat. Sed in eo ipso quod mens contra hostem accingitur, quo alia vitia subiit, aliis reluctatur. Aliquando tamen de culpa aliquid quod non valde noceat remanere permittitur. Et saepe mens, quae adversa multa et fortia superat, unum in se et fortasse minimum et quamvis magna intentione invigilet, non expugnat: quod divina nimirum dispensatione agitur, ne ex omni parte virtutibus splendens in elatione sublevetur. Ut dum parvum quid reprehensibile videt, sed tamen hoc subigere non valet, nequaquam sibi, sed auctori victoriam tribuat, in his quae subigere fortiter valet. Sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
sũma exiluint: ad huc tam̃ in infimis
pͥme culpe ponde grauant᷑. Uñ fit ut
et foras exempla lucis ulut astra p̃be¬
ant: s tam̃ intus usq ad fixę iusionis
certitudinẽ p̃ssi. noctis caligine nõ ac¬
cedant. Sepe autem ita mens accen¬
ditur. ut quamuis in carne sit posi¬
ta. in deum tam̃ omni sub ugata car¬
nali cogitatione rapiatur. nec tam̃ de¬
um sic̃ est conspicit: quia hanc nimi¬
rum sicut ẽ dictum in carne corrup¬
tibili pondiis prime dampnationis
p̃mit. Sepe ita ut ẽ ab sorberi desid̾at:
ut et̃nam uitam si possit fieri sine int̾¬
uentu corporeȩ mortis ad tingat. Uñ¬

Expanded text:
summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis summa exsiliunt, adhuc tamen in infimis primae culpae pondere gravantur. Unde fit ut et foras exempla lucis velut astra praebeant, sed tamen intus usque ad fixae visionis certitudinem pressi noctis caligine non ascendant. Saepe autem ita mens accenditur, ut quamvis in carne sit posita, in Deum tamen omni subjugata carnali cogitatione rapiatur; nec tamen Deum sicut est conspicit, quia hanc nimirum, sicut dictum est, in carne corruptibili pondus primae damnationis premit. Saepe ita ut est, absorberi desiderat, ut aeternam vitam, si possit fieri, sine interventu corporeae mortis attingat. Un
Abbreviated transcription (Latin):
uia ȩt̃nitatis lumen intend̾it. penetrari
nõ possit. Post penam namq dampna
ti pecc̃oris nascimur. atq ad hane utam
cum mortis nr̃e m̃ito uenimus. et cum
ad suꝑne lucis radium aciem m̃tis nr̃e¬
erigimus: ĩpsa infirmitatis nr̃e obsca¬
ritatem caligamus. Et quidẽ multi in
hac infirmitate carius tanta uirtutt ro¬
borati sunt.: uit resplend̾e mundo quasi
stelle potussent. Multi int̾ tenebras u¬
tȩ p̃sentis dum suꝑiora de se erempla er¬
S quantalib coruscatione oꝑis fulgeant.
quanto libet se igne conpunctionis accẽ¬
daut: nimirum constat. quia dum cor¬
ruptibili ad huc carne grauati sunt:
eternum lumen sieut est uide nequaꝗͣ
possunt. dicatur recte. Obtenebrentur
stelle caligine eius. id ẽ etiã illi in cõ¬
templatione sua antiq noctis ad huc
tenebras sentiant. de quibus nimirum
constat. qd̾ humano geni in huius ui¬
te caligine uirtutum suarum iam ra¬

Expanded text:
vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare vi aeternitatis lumen intenderit, penetrare non possit. Post poenam namque damnati 122 peccatores nascimur, atque ad hanc vitam cum mortis nostrae merito venimus; et cum ad supernae lucis radium aciem mentis erigimus, ipsa infirmitatis nostrae obscuritate caligamus. Et quidem multi in hac infirmitate carnis tanta virtute roborati sunt, ut resplendere mundo quasi stellae potuissent. Multi in tenebris vitae praesentis, dum superiora de se exempla exed quantalibet coruscatione operis fulgeant, quantolibet se igne compunctionis accendant; nimirum constat quia dum corruptibili adhuc carne gravati sunt, aeternum lumen, sicut est, videre nequaquam postellae caligine ejus. Id est etiam illi in contemplatione sua antiquae noctis adhuc tenebras sentiant, de quibus nimirum constat quod humano generi in hujus vitae caligine virtutum suarum ra