comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis grecos & qui grece nostis. hcatono non. Quan¬
NoN. Ergo nemo dubitet uirasse apłm paulum
ꝑ humauã głam uirasse : quã habeo inquit.
uixp̃o iħu dño ur̃i. Et alio loco uiratio prorsus
Et alio loco adgalathas. Que aut̃ scribo uobis
ecce corã dõ quia non mentiai. Intendite queso¬
ce ad uertire & si non tam plausabilis sermo
uobis sit ꝓpt̾ angustias quȩstionis : utilis canĩ est
si ad iuscera ur̃a ꝑuenerit. Eccs urauit apłi. Non
uos fallant qui nescio quo modo uolentes ipsas in¬
rationes disceruere. uel potius non intelligere
Dicunt non.ẽs̃. uirationẽ: quando dicis homo. seit
ds. tellis. ẽ. ds. inuoco dm̃ suꝑ animã meã uerun
Nuinquid uirautt: Qui bȩc dicunt uichil aliua
uolunt nͥ in uocito dõ teste mentri. Ita ue uͦ quis¬
quis es praui cordis & ꝑuersi cordis. si dicas. ꝑ dm̃
uiras. Sidicas teslis. ẽ. ds. non uiras : Quid .G̃. enĩ

Expanded text:
Graecos, et qui graece nostis, Νὴ τὸν Θεόν: quanum. Ergo nemo dubitet jurasse Apostolum,per humanam gloriam jurasse quam habeo in Christo Jesu Domino nostro. Est alio loco juratio prorsus Et alio loco ad Galatas: Quae autem scribo vobis, ecce coram Deo, quia non mentior . CAPUT et advertite: et si non tam plausibilis sermo vobis sit, propter angustias quaestionis; utilis tamen est, si ad viscera vestra perveniat. Ecce juravit Apostolus. Non vos fallant, qui nescio quomodo volentes ipsas jurationes discernere, vel potius non intelligere, dicunt non esse jurationem, quando dicit homo, Scit Deus, Testis est Deus, Invoco Deum super animam meam verunumquid juravit? Qui haec dicunt, nihil aliud volunt, nisi invocato Deo teste mentiri. Itane vero, quisquis es pravi cordis, et perversi cordis, si dicas, Per Deum, juras; si dicas, Testis est Deus, non juras? Quid est enim,
Abbreviated transcription (Latin):
nuecit oculũ tacite cogitatiom. Gr̃as dño
quia & hoc ꝑ illũ loqui dignatus .G̃. Hinc cog¬
noscit᷑ sp̃s di. Oñus sp̃s. Eya. audite. audite.
uitelliꝗie. discerinte. inherete ueritati : re¬
sistue falsitati. Hinc cognoscit᷑ sp̃s. Ynde rogo
te : Hoc .ẽ. qđ audirs cupiebã. Onũs sp̃s qui
consicet᷑. xp̃m iħm in carue uenisse ᷑ ex dõ est.
Et om̃is sp̃s qui non consicet᷑ iħm in carue ue

Expanded text:
gitationi. Gratias Deo, quia et hoc per illum loqui dignatus est. Hinc cognoscitur spiritus Dei. Eia audite; audite, intelligite, discernite; inhaerete veritati, resistite falsitati. Hinc cognoscitur spiritus Dei. Unde, rogo te? Hoc est quod audire cupiebam. Omnis spiritus qui confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo est: et om
Abbreviated transcription (Latin):
Riora rEcTIO QΥΕΙOB
bodis recitata. ẽ. apłi iacobi. oblata
nobis. ẽ. ad. disserendũ : & quodã
modo indicta. Intentos enuĩ nos fecit: ad mo¬
neus ante om̃ia ne uiretis. Difficilis quȩstio
est. hoc peccatũ qđ uom reũ teneat. si iurare
de peccatũ: neuio dubitat. Sed non ait apłs
de cuiꝰ lections traccamus. ante om̃ia sr̃s mei
nolite ꝑuirare: sed uolite iurare. Precessit

Expanded text:
rima lectio quae nobis hodie recitata est apostoli Jacobi, oblata nobis est ad disserendum, et quodam modo indicta. Intentos enim vos fecit, admonens ante omnia ne juretis. Difficilis quaestio est. Hoc peccatum quem non reum teneat, si jurare de peccatum, nemo dubitat. Sed non ait Apostolus, de cujus lectione tractamus, Ante omnia, fratres mei, nolite perjurare; sed, nolite jurare. Praecessit
Abbreviated transcription (Latin):
iudicẽ postulaui : non uichil dicit & iam ipso
cum dicit. intelligã ut credã. Nam utique
modo quod loquor. ad hoc loquor: ut credant
qui nondũ credunt. Et tam̃ nisi quod loquor.
intelligaut: credere non possiuit. Ergo ex
aliqua parde uerũ. E. quod ille dicis: incel¬
ligam ut credã. Et ego qui dico sicut dicto
ꝓpħa. immo crede ut intelligas: uerũ dicimꝰ.
Concordemus. Ergo intellige ut credas. crede
ut intelligas. Breuit᷑ dico quo modo utrũq:
sine controuersia accipiamus: intellige ut
credas. Uerbũ meu crede ut intelligas

Expanded text:
udicem postulavi, non nihil dicit etiam ipse, cum dicit, Intelligam ut credam. Nam utique modo quod loquor, ad hoc loquor, ut credant qui nondum credunt: et tamen nisi quod loquor intelligant, credere non possunt. Ergo ex aliqua parte verum est quod ille dicit, Intelligam, ut credam; et ego qui dico, sicut dicit Propheta, Imo crede, ut intelligas: verum dicimus, concordemus. Ergo intellige, ut credas: crede, ut intelligas. Breviter dico quomodo utrumque sine controversia accipiamus. Intellige, ut credas, verbum meum; crede, ut intelligas,
Abbreviated transcription (Latin):
infideles conuiicant᷑. Intelleximus quantũ mͥ
cerciorẽ ꝓpheticũ sermonẽ: post uocẽ de cȩlo
qui sic loquit᷑. piscator. fuit : &e modo magnatio
laudẽ ht̃ orator. si potuerit ab illo uttelligi
piscator. Propterea primis xp̃ianis loqueus
apłs paulus: ait. Uidete uocationẽ ur̃am fr̃s.
quia non muta sapientes seđin carnẽ. non mul

Expanded text:
infideles convincantur. Intelleximus, quantum miinfideles convincantur. Intelleximus, quantum micertiorem propheticum sermonem, post vocem de coelo qui sic loquitur, piscator fuit: et modo magnam laudem habet orator, si potuerit ab illo intelligi piscator. Propterea primis Christianis loquens apostolus Paulus ait: Videte vocationem vestram, fratres, quia non multi sapientes secundum carnem, non mul
Abbreviated transcription (Latin):
modo uolo. Quis enĩ nr̃m non miret᷑ delata
uoce de cęlo. cerciorẽ ꝓpheaicũ sermonẽ ab apło
dictũ. eẽ Cerciorẽ sane dixit. ceraorẽ non me¬
licuẽ. non ueriore᷑. Tam enĩ uerus ille sermo
de cȩlo: quã sernio ꝓpheticus. tambonus. cam
utilis. Quid .ẽ. gͦ cerciorẽ. nͥ in quo magis con¬
firmet᷑ auditor: Quare hoc: Om̃ sunt ho¬
mines infideles qui sic detrahunt. xp̃o : ut di¬
cant eũ magicis arib fecisse quȩ fecit. Possent¬
gͦ etiã in sideles hanc uocẽ delata de cȩlo. per
conieccuras hum anas &e illitas curiositates ad
magicas artes referre: sed ꝓphetę antea
fuerunt. Non dico aute istã uocẽ  sed ante
xp̃i carnem. Nundũ erat honio xp̃s quando
misit ꝓpħas. Quis quis eũ dicit magũ fuisse
Sigͦ magicis arab fecit ut
coleret᷑ & mortiuis. nuniquđ magus erat ante¬
quã natus : Ecce quare apłs ait petrus habe.¬
nius certiorẽ ꝓpheacũ sermont̃. Uox de cęlo
qua fideles admoneant᷑ ꝓpheticus sermo quo

Expanded text:
rum non miretur delata voce de coelo certiorem propheticum sermonem ab Apostolo dictum esse? Certiorem sane dixit: certiorem, non meliorem, non veriorem. Tam enim verus ille sermo de coelo, quam sermo propheticus; tam bonus, tam utilis. Quid est ergo, certiorem, nisi in quo magis confirmetur auditor? Quare hoc? Quoniam sunt homines infideles, qui sic detrahunt Christo, ut dicant eum magicis artibus fecisse quae fecit. Possent ergo infideles etiam istam vocem delatam de coelo, per conjecturas humanas et illicitas curiositates ad magicas artes referre. Sed Prophetae ante fuerunt; non dico ante istam vocem, sed ante Christi carnem. Nondum erat homo Christus, quando misit Prophetas. Quisquis eum dicit magum fuisse: si ergo magicis artibus fecit ut coleretur et mortuus, numquid magus erat, antequam natus? Ecce quare ait apostolus Petrus, Habemus certiorem propheticum sermonem. Vox de coelo, qua fideles admoneantur: propheticus sermo, quo
Abbreviated transcription (Latin):
mimicũ est. Nolo hoc solũ cogitationi credas
diuina ad hunc sensũ succurrat auctoritas. E
aut̃ non colligat᷑ diabolus sed honorat᷑. si res
euis ꝑ signa curat᷑. Magni benesicii debitor.
xp̃s carm est: si quid possit in eiꝰ salute mons¬
trauit. INon. eẽt materies loquendi: insi testi¬
moniu̾ miscđiȩ. caro curata fecisset. Suffraga¬
tur p̃dicationi xp̃i caro: in ipsa . s̃ administra¬
tio sugnorũ. Claudus surgit : ut apłi loquant᷑.
Miximus qm̃ si huiꝰ dĩ opus caro non. te̾t: ille
daudus non. eẽt in pedib sanandus. sed i
brachiis colligandus. Nunc aut̃ surgit clauđ
ut apłi loquant᷑: preuor.q: sit p̃dicationis.

Expanded text:
inimicum est. Nolo hoc solum cogitationi credas: inimicum est. Nolo hoc solum cogitationi credas: divina ad hunc sensum succurrat auctoritas. Doautem non colligatur diabolus, sed honoratur, si res ejus per signa curatur. Magni beneficii debitor Christus carni est, si quod possit, in ejus salute monstravit. Non esset materia loquendi, nisi testimonium misericordiae caro curata fecisset. Suffragatur praedicationi Christi caro, in ipsa est administratio signorum. Claudus surgit, ut Apostoli loquantur. Diximus, quoniam si hujus Dei opus caro non esset; ille claudus non erat in pedibus sanandus, sed in brachiis colligandus. Nunc autem surgit claudus, ut Apostoli loquantur, praeitorque fit praedicationis:
Abbreviated transcription (Latin):
lita uestigia reuocant̾. ad monitũ uis medicinȩ
iriunipentis oftendit᷑. Signat᷑q fuga infirmitatis
ab apłis caro  hoc ipso uidicans quid adõ suo con¬
ditore mereat᷑. Conuincaut᷑ itaq signis om̃ibus
manichei : cuncta salutis genera quȩ carni defe¬
runt᷑. testimoniũ bonȩ naturȩ sunt. Digua
enĩ diuino oꝑe conꝓbant᷑ : que non creduntur
indigna beuesicus. Nom̃ auctoris sui menbra
cognoscunt : cum eis dicitur. in nomine iħu xp̃i
surge & ambula.Si. ẽẽc caro a diabolo: nom̃ xp̃s
formidare potusses. Obsequiũ sanatorui testi¬
moniũ conditoris. ẽ. In nomins iħu xp̃i surge
&e ambula. Iutulerat natura debilitatẽ: ad
ipsã quodã modo inuocati nominis auctoritas
destinat᷑. Cognoscit qui uisserit: obsequit᷑ quȩ
suo dño refragat᷑. Contrario si caro a diabolo est
expugnanda . ẽ. a xp̃i discipłis non curanda
Si rationẽ interroges : obligandũ .ẽ. quicquid

Expanded text:
lita vestigia revocantur: ad momentum vis medicinae lita vestigia revocantur: ad momentum vis medicinae irrumpentis ostenditur, signaab Apostolis caro: hoc ipso indicans, quid a Deo suo conditore mereatur. Convincantur itaque signis omnibus Manichaei: cuncta salutis genera, quae carni deferuntur, testimonium bonae naturae sunt. Digna enim divino opere comprobantur, quae non creduntur indigna beneficiis. Nomen auctoris sui membra cognoscunt, cum eis dicitur, In nomine Jesu Christi surge et ambula. Si esset caro a diabolo, nomen Christi formidare potuisset. Obsequium sanatorum, testimonium Conditoris est. In nomine Jesu Christi surge et ambula. Intulerat natura debilitatem: ad ipsam quodam modo invocati nominis auctoritas destinatur. Cognoscit qui jusserit, obsequiturque suo Domino, refragaturque contrario. Si caro a diabolo est, expugnanda est a Christi discipulis, non curanda. Si rationem interroges, obligandum est quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
laret. Surge &e ambula. Et surręxit in quit con
pedũ cius. Qua uelocitate res agatur : atteo¬
dite. Uix aures debilis sermo uibentis intraue¬
rat: ce coninuo iussauitatis irrupit. Et exlu¬
sa infirmitate usui menbra reddunt᷑. Testimoniũ
uelocis resurrationis: est uelocitas ex debilitate
surgentis. In mom̾ita. in icm oculi in nouissima
tuba. Canet enĩ tuba : & mortui resurgent. & nos
in mutabimur. Eutura meare in faccs in quanto
moniento mortui excitent᷑. Debilib a natura
crede uestigiis : surrexit. Consolidatȩ sunt inquic
bases pedes eiuis. Parũ erat quod dicebat᷑ in usum
claudũ redisso : uirtus ei cum sanitats restituitur
Non enĩ dixit restitutȩ̨ sunt: s confolidatȩ sunt ba¬
ses. Tam habiuidantẽ recipunt sanitatẽ : ut fe¬
rant laborẽ. Exiliens inquit ambulabat. Saltus:
frequent̾ & iam sauis grauis. ẽ. Non senserunt illi
pedes pigra remedia. nec nelut ungeta modo

Expanded text:
laret. Surge et ambula. Et surrexit, inquit, contlaret. Surge et ambula. Et surrexit, inquit, contpedum ejus. Quanta velocitate res agatur, attendite. Vix aures debilis sermo intraverat jubentis, et continuo vis sanitatis irrupit, et exclusa infirmitate usui membra redduntur. Testimonium velocis resurrectionis est velocitas ex debilitate surgentis. In momento, in ictu oculi, in novissima tuba: canet enim tuba, et mortui resurgent, et nos immutabimur . Futura metire de factis. In quanto momento mortui excitentur, debilibus a natura crede vestigiis. Surrexit: consolidatae sunt, inquit, bases pedum ejus. Parum erat quod dicebatur in usum claudus redisse: virtus ei cum sanitate restituitur. Non enim dixit, Restitutae sunt; sed, Consolidatae sunt bases: tam abundantem recipiunt sanitatem, ut ferant laborem. Exsiliens, inquit, ambulabat. Saltus frequenter etiam sanis gravis est. Non senserunt illi pedes pigra remedia, nec velut unguenti modo
Abbreviated transcription (Latin):
Paupem honimẽ exꝑauit in firmitas: infiri¬
tas equa lege & ȩqua potentia. Reges capti¬
uos q: conftringens: non potiit suftinere
uissionẽ pauꝑis : regib dominaus. Parũ . ẽ.
qđ insirmitatẽ nominamꝰ pauꝑis imꝑium
etiã natura non ꝑtulit. Ille eui claudus erat.
ex utero matris suȩ : debilitas itaq quã ei in
uexeras. natiuitas ui pauꝑis ubenas exclu¬
sa .ũ. Q uod ꝓfecto non sieret: nͥ pauꝑ apss¬
c̃ẽc illo dõ qͦui .ẽ. auctor naturȩ̨. Nichil gͦ hac
ditius pauptate quod donas. Qui aes non
habet uirattes largitur : & gratis confert. qđ
emi non potest. In nomine iłiu xp̃r: surge &
ambula. Obedientiȩ subditur: quod ex ueces¬
sitate ueruebat. Dicitur homini surge : quod
semꝑ optabat. Sed qm̃ natu ralib uinculis
in peditus erat : nou poterat quod uolebat.
Nunc aut̃ tanta facilitate insensibilia seruiunt:
ut. add uitcũ iibentis. illa pedũ infirmitas aduo¬

Expanded text:
Pauperem hominem expavit infirmitas Pauperem hominem expavit infirmitas aequa lege et aequa potentia reges captivosque constringens: non potuit sustinere jussionem pauperis regibus dominans. Parum est quod infirmitatem nominamus; pauperis imperium etiam natura non pertulit. Ille enim claudus erat ex utero matris suae. Debilitas itaque quam ei in vexerat nativitas, vi pauperis jubentis exclusa est: quod profecto non fieret, nisi pauet illo Deo, qui est auctor naturae. Nihil ergo hac ditius paupertate. Quid donat, qui aes non habet? Virtutem largitur, gratis confert. Quid enim non potest? In nomine Jesu Christi surge et ambula. Obedientiae subditur, quod ex necessitate veniebat. Dicitur homini, Surge, quod semper optabat: sed quoniam naturalibus vinculis impeditus erat, non poterat quod volebat. Nunc autem tanta facilitate insensibilia serviunt, ut ad nutum jubentis illa pedum infirmitas avo
Abbreviated transcription (Latin):
possessions sua obanere non possit: nunc obanae
contemptu ut ꝑueniat. Mulio gͦ plus sulget
sides: quã aurũ. Latebris tenebrascit amicũ:
sides in genito splendore conspicua. Aurũ titto
ꝑdi nonͣ pocest: sides bono publico semꝑ fulget.
D ignitatẽ sidĩ: siducia ipsa testat᷑. Aurũ nec it̾
conuenientes tutũ est : sides etiã int̾ pugnantes
secura.c̃. Ouid gͦ donauit. apłs pauꝑ censu..
diues fide: Lecaonis ordo ploquit᷑. Aurũ &
argentũ: non .ẽ. mͥ. Sed p̾his quid habet:
Qđ aut̃ habeo: hoc tͥ do. In nomins iħu xp̃r
surge &e ambula. De effectib: precia rerum
estiment᷑. Oui aurũ donabant: implebant
panpis uentrẽ. maius onus debilib pedib
suturũ. Solabant᷑ infirmtatẽ: sanitatt̃ redde¬
re non ualebant. Ille aut̃ qui aurũ non pos¬
sedit sanitatẽ dedit. Dõ diues. ẽ : in ops auri.
iħ u. xp̃i: surge &e ambula. Hoc plane non in
marsupio: sed in animo tenebatur. Q uid ei
dedit In nomine iħu xp̃i : surge ce ambula.

Expanded text:
a obtinere non posset: nunc obtinet contemptu perveniat. Multo ergo plus fulget fides quam aurum. Aurum latebris tenebrescit amicum; fides ingenito splendore conspicuat: aurum tuto prodi non potest; fides bono publico semper fulget, dignitatem fidei fiducia ipsa testatur: aurum nec inter convenientes tutum est; fides etiam inter pugnantedonavit Apostolus pauper censu, dives fide, lectionis ordo proloquitur. Aurum et argentum non est mihi. Sed pro his quid habet? Quod autem habeo hoc tibi do: in nomine Jesu Christi surge et ambula. De effectibus pretia rerum aestimentur. Qui aurum donabant, implebant pauperis ventrem, majus onus pedibus debilibus futurum, solabantur infirmitatem, sanitatem reddere non valebant. Ille autem qui aurum non possedit, sanitatem dedit. Deo dives est, inops auri. Jesu Christi surge et ambula. Hoc plane non in marsupio, sed in animo tenebatur. Quid ei dedit? In nomine Jesu Christi surge et ambula.
Abbreviated transcription (Latin):
pocest mt̃ eos reputari. qui disꝑserunt tribuerunt¬
q pauꝑibus: iusticia eorũ manet i ȩãnũ. NUe
mo int̃ eos reputari potest: qui bene uoluerit
regni in pauptate posita .ẽ. possidere. Q uod
cum labore. requirit᷑. paucorũ.s̃. contenipnere
qđ cum fruccii contempnas om̃iuĩ est. Felicitas gͦ
magna. xp̃ianorũ : quib datũ . ẽ. ut pauꝑtate
saciat. p̾cuĩ requi cȩlorũ. Nontͥ displiceat pau¬
ptas tua nicħil ea potest ditius niueniri. Uiĩ
nosse qua locuples sit  Tȩlũ enut. Quib thies¬
auris conferri possit. qđ pauꝑtati indeamus

Expanded text:
potest inter eos reputari, qui disperserunt tribueruntque pauperibus, justitia eorum manet in aeternum: nemo non inter eos reputari potest, qui bene voluerit regni in paupertate posita est. Possidere quod cum labore requiritur, paucorum est: contemnere quod cum fructu contemnas, omnium est. Felicitas ergo magna Christianorum, quibus datum est ut paupertate faciant pretium regni coelorum. Non tibi displiceat paupertas tua: nihil ea potest ditius inveniri. Vis nosse quam locuples sit? Coelum emit. Quibus thesauris conferri possit, quod videmus
Abbreviated transcription (Latin):
sine macula & ruga. cum uos sias macula ce¬
eam quȩ sine macula & ruga est: cum rugis
&e maculis ur̃is p̃cidite uos a menbris ciꝰ: pre¬
cidite uos a corpore eius. Sed quid adhuc dicã
ut se ab ȩccła segregent cum hoc iam feceruit:
Hercaci enĩ sunt. iam foris sunt : cum tota mun¬
ditia sua. iam foris remauserunt. Redite &
mus dicere quia iusti sumus. Neccesse erat
catores. e̾ẽ. Propt̾ humilitatẽ gͦ mentiris.
Iutus es. sinc peccato es : sed ꝓpt̾ humilitatem
dicis te peccatorẽ. Quomͦ te accipiã tanquã
xp̃i anũ in alterii testẽ. quẽ contͣ te ipsũ teneo
falsũ teste᷑ Inlus es. sine peccato es. ce dicis
te. ee. peccatorẽ.Testis gͦ falsus es contͣ te
non accipit ds̃ mendacẽ humlitatẽ. tuã. In

Expanded text:
la et ruga, cum vos sitis ruga eeam quae sine macula et ruga est, cum rugis vestris et maculis praecidite vos a membris ejus, praecidite vos a corpore ejus. Sed quid adhuc dicam ut se ab Ecclesia segregent, cum hoc jam fecerint? Haeretici enim sunt, jam foris sunt: cum tota munditia sua foris remanserunt. Redite, emus dicere quia justi sumus? Necesse utiquecatores esse. Propter humilitatem ergo mentiris? Justus es, sine peccato es: sed propter humilitatem dicis te peccatorem. Quomodo te accipiam tanquam christianum in alterum testem, quem contra te ipsum teneo falsum testem? Justus es, sine peccato es, et dicis te habere peccatum. Testis ergo falsus es contra te. Non ac
Abbreviated transcription (Latin):
Tempore gͥ sidĩ tanquã tempore sem̃tis non
deficianius: & usq insinẽ non deficiamꝰ. sea ꝑ¬
seuerenius donec qđ seminauimꝰ metamus:
Cum enĩ adu̾sum eẽs genus humanũ a dõ. &
iaceret in deliciis sus : sicut creatore opꝰ habe¬
bamus ut. ee̾mus .. sic saluatore ut reuiuiscere¬
mus. Iustus dĩ dampnauit homiue̾ : misericors
ds̃ liberat hominẽ. Deus isrł ipse dabit uir¬
tutẽ & foratudinẽ plebi suȩ : benedictus ds̃. Sed
accipiunt credentes: non accipiunt. contemp
eiꝰ ingrati remaneatis. Et ꝓpt̃ hoc quod ingrati
estis: qđ accepistis ꝑ datis. Laus sidĩ ame expli¬
cari ullo modo non potest sed a sidelib cogita¬
ri potest. Porro si exaliqua parts ut dignũ est

Expanded text:
tempore sementis, non deficiamus, et usque in finem non deficiamus: sed perseveremus, donec quod seminavimus metamus. Cum enim aversum esset genus humanum a Deo, et jaceret in delictis suis, sicut Creatore opus habebamus ut essemus, sic Salvatore ut revivisceremus. Justus Deus damnavit hominem, misericors Deus liberat hominem. Deus Israel ipse dabit virtutem et fortitudinem plebi suae: benedictus Deus . Sed accipiunt credentes, non accipiunt contemnenejus ingrati maneatis, et propter hoc quod ingrati estis, quod accepistis perdatis. Laus fidei explicari a me nullo modo potest, sed a fidelibus cogitari po
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ opus. ẽ. cũ regenerat᷑. dĩ opus.ẽ. cũ signatur
in uoluntate ponat᷑:. Spes emĩdationis hominib
suggerat᷑. ut se intelligant non carnis necessi¬
cate .s. cantũ prauitatis uo luntats delinquere.
Nosant̾ caruẽ diuino asscribinius oꝑi quã uide¬

Expanded text:
Dei opus est: cum regeneratur, opus Dei est: cum signatur, in voluntate ponatur, spes emendationis hominibus suggeratur, ut se intelligant non carnis necessitate, sed tantum voluntatis pravitate delinquere. Nos autem carnem divino adscribimus operi, qua
Abbreviated transcription (Latin):
los cuos: exspirauit caro ipsius. C uid .c̃. exspi¬
rauit. caro ipsius : Sp̃m quo ium acabat᷑ eiecit.
Hoc .ẽ. exspirauit: excluso sp̃u quo iuufica batur
caro. Peuirauit: Exclusit sp̃m quo uiuebat ani¬
ma. Exspirauit. s uescis: exspirauit. sed non ui¬
des. Carue̾ enĩ satentẽ sins anima uideres: ani¬
mani misrã sine dõ uidere non potes. Crede gͦ¬
ce ad hibe oculos fidĩ. Nemo impunitus
ꝑ uirus : ꝓrsus ne larmo. Cum illo . ẽ. pena sua.
Si haberet in cubiculo suo tentorẽ carnis: punitus
cẽs. Habet in secreco cordis sui torcorẽ conscientiȩ
sue. &. ipunitus uocat᷑  Et tam̃ quid dicis:

Expanded text:
los tuos, exspiravit caro ipsius. Quid est, exspilos tuos, exspiravit caro ipsius. Quid est, exspiravit caro ipsius? Spiritum quo vivificabatur, ejecit. Hoc est, exspiravit excluso spiritu, quo vivebat caro. Pejeravit, exclusit spiritum quo vivebat anima. Exspiravit, sed nescis; exspiravit, sed non vides. Carnem enim jacentem sine anima vides, animam miseram sine Deo videre non potes. Crede ergo, adhibe oculos fidei. Nemo perjurus impunitus; prorsus nemo, cum illo est poena sua. Si haberet in cubiculo suo tortorem carnis, punitus esset: habet in secreto cordis sui tortorem conscientiae suae, et impunitus vocatur? Et tamen quid dic
Abbreviated transcription (Latin):
satis uat᷑ uiuentẽ putas. Uuut. s corpus eiꝰ: mor¬
tua .c̃. aut̃ anima eiꝰ. Mortuũ. ẽ: qđ ielus eius.
Uuit habitaculũ: iortuus.s̃. habitator. Quo mͦ
unquies cum iuebat corpus mortua . ẽ. anima.
cum corpꝰ non inueret nͥ uiuificatũ ab anima
Quom gͦ moraia .ẜ̃. amnia de quauiuis corpus:
Nuidi qͦ & disce. Corpus homiiis creatura dĩ est : de
anima hominis creatura dĩ.G̃. De anima dĩ iuui¬
sicat corpus ipsã itẽ animã uiuificat. de se ipso
uon de se ipsa. Uita gͦ corꝑis anina.ẽ: uta ani.
nie ds est Morit᷑ corpus cum recedit anina:
morit᷑ ꝙͣ anima si recedit ds. Recedit anina cum
copꝰ ꝑcutt᷑ gladio : & putas quia non recedit
as cum ipsã auimia ferit᷑ ꝑ iurio : Uis uiders qr
mortuus ẽ. de quo loqueris: Lege scripturani.
Os qđ mentit᷑. occidit animã. Sed tu presenteni
putas ultorẽ dñi: s ills quite iuratione falsa
decepit. continuo exspiret. Si exspiret ante ocu¬

Expanded text:
orpus ejus: mortua est autem anima ejus, mortuum est quod melius est ejus. Vivit habitaculum, mortuus est habitator. Quomodo, inquies, cum vivat corpus, mortua est anima; cum corpus non viveret, nisi vivificatum ab anima? Quomodo ergo mortua est anima, de qua vivit corpus? Audi ergo, et disce: corpus hominis creatura Dei est, et anima hominis creatura Dei est. De anima Deus vivificat carnem; ipsam item animam vivificat de se ipso, non de se ipsa. Vita ergo corporis anima est; vita ergo animae Deus est. Moritur corpus, cum recedit anima: moritur ergo anima, si recedit Deus. Recedit anima, cum corpus percutitur gladio: et putas quia non recedit Deus, cum ipsa anima feritur perjurio? Vis videre quia mortuus est, de quo loqueris? Lege Scripturam: Os quod mentitur, occidit animam . Sed tu praesentem Deum ultorem putas, si ille qui te juratione falsa deceperit, continuo exspiret. Si expiret ante ocu
Abbreviated transcription (Latin):
muierib portionẽ quandã pucauerit sub¬
trahendã. Nt enĩ apłs petrus. Non es men
te nr̃a hospites. factae qđ pollicit eis: ne
dicat᷑ & uobis qđ auanis cuctũ est : non men¬
titi essis hominib sed dõ. C xplic̃ serino seĩ

Expanded text:
muneribus portionem quamdam putaverit submuneribus portionem quamdam putaverit subtrahendam. Ait enim apostolus Petrus, Non es mentte nostra hospites: facite quod polliciti estis; ne dicatur et vobis quod Ananiae dictum est, Non mentiti estis hominibus, sed Deo. SERMO CI.
Abbreviated transcription (Latin):
suisse p̃ditos. ut om̃s cȩlestiũ diuttiarũ habuti¬
dauerint largitate. Naro gͥ hoc tempoie n¬
uenimus ui xp̃iano popło locupletẽ : &e si
pleriq in domib auro sint diuites. tam̃ in
eccła sunt mendici. Dum euĩ circa pauꝑes¬
non ꝑ eo quod p̃ualent oꝑant᷑ nec hoc est
gratum quod offerunt. nec illud. .ẽ. satiabile
qd reseruant. Dicit dñs ad cam cum offerret
s crisicia. Si aut̃ recte offeras. rects non di¬
ioreni partẽ mãmone seruas. quã dño largĩ¬
ris. Sic nanq anamas in actib apłoritmi dũ
putat se recte offerre & non recie diuidit: pe¬
cimiã quã obtulit non ꝑdidit. & quã domi
reseruauit amisit. Pecumã in quã parit̃ per¬
didit: & saluit̃. Dum eiuĩ ex eo qđ ꝑmiscrat
partẽ subtraxit : sacrilegu simulł condemp
nat᷑. & fraudis. Sacrilegũ quod dñi in polli¬
citatione fefellerto : fraudis quod de inceqris

Expanded text:
fide praeditos, ut omnes coelestium divitiarum abunfide praeditos, ut omnes coelestium divitiarum abundaverint largitate. Raro igitur hoc tempore invenimus in christiano populo locupletem; et si plerique in domibus auro sint divites, tamen in Eccnon pro eo quod praevalent operantur; nec est hoc gratum quod offerunt, nec illud satiabile quod reservant. Dicit Dominus ad Cain, cum offerret munera: Si autem recte offeras, recte autem non dijorem partem mammonae servas, quam Domino largiris. Sic namque Ananias in Actibus Apostolorum, dum putat se recte offerre, et non recte dividit, pecuniam quam obtulit, perdidit; et quam domi reservavit, amisit: pecuniam, inquam, pariter perdidit et salutem. Dum enim ex eo quod promiserat partem subtraxit, sacrilegii simul condemnatur et fraudis: sacrilegii, quod Deum in pollicitatione fefellerit; fraudis, quod integris
Abbreviated transcription (Latin):
in plebe deuotio. M odo quid sile rep¬
in nobis : sed non idẽ animꝰ in uobis. Eadẽ in
plebs sides: sed uon ra plebe.s̃. ipsa largitio.
Ita alt̃ de alt̾ius inopia non cogitat: ut illud
sit quod dicit apłs. Alius quidẽ esurit. alius
ebrius est : sed etiam diripiunt aliena. Non¬
solũ inquã colligentes peccumas suas ad pe¬
des apłorũ non differunt: s eaã consugien¬
tes frs suos ꝑtrahunt a pedib sacerdotũm
Nunc .c̾. illud tempus: quod describit beatuis
apłs dicens. In nouissis dieb habundabit
iniquitas multorũ: & refrigescet caritas. Mo¬
do enĩ habundabas auariuia & ini quitas.
quę cautę largiats bonitate cessabant .&. re
inueiuret᷑ indigentia. Tanta aut̃. nͦ xp̃iani¬
tatis dissimulatio ẽ: ut in cę̧cu nr̃o uix inue¬
mias locupletẽ. Locupletẽ aut̃ uix inueniri
est. Nam &e ibi quod aic sub apłis ueminẽ in¬
digentẽ fuisse: ostendit utiq̃ tõta eos gr̃a sidĩ

Expanded text:
in plebe devotio. Modo quid simile rein plebe devotio. Modo quid simile rein nobis; sed non idem animus in nobis: eadem in plebe fides; sed non in plebe est ipsa largitio. Ita alter de alterius inopia non cogitat; ut illud sit quod dicit Apostolus: Alius quidem esurit, alius autem ebrius est . solum, inquam, colligentes pecunias suas ad pedes Apostolorum non deferunt; sed etiam confugientes fratres suos retrahunt a pedibus sacerdotum. Nunc est illud tempus, quod describit beatus apostolus dicens: In novissimis diebus abundabit iniquitas multorum, et refrigescet charitas . Modo enim abundant avaritia et iniquitas, quae ante largitatis binveniretur indigentia. Tanta autem modo Christianitatis dissimulatio est, ut in coetu nostro vix invenias locupletem: locupletem autem vix inveniri est. Nam et ibi quod ait, sub Apostolis neminem indigentem fuisse, ostendit utique tota eos gratia fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
nstrat. Sicut scriptũ. ẽ. Erat aut̃ credenauĩ
cor unũ. & anima una. Uere gͦ fr̃ ille. G̃: qui tã
se cõmunia cũ emulatione diuidit: hec etiam
cum gratulatione cõmunicat. Illa in consoruo
despicit sepe germauũ: hęc assinat frequent᷑
alienũ. Tanta gͦ sicut dixi illo in tempore xp̃i¬
anȩ plebis deuotio suit.⁊ ut uenio domũ suã
diceret. nemo ꝓprui aliquid uindicaret
sicut ait sc̃s lucas dicens. Nemo quicquã ex eo
quod possidebat : suũ ꝓ priũ. ẽẽ. dicebat.
Non euĩ inquã erat quisquã egens int̾ ipsos.
Beata gͥ plebs quȩ dũ plures in xp̃o habet di¬
utes : nullu in scło habet indigentt̃. Et que
dũ ȩt̾̃nas cogitat diuitias: a fr̃ib tempora lẽ
reypuiit. pau ꝑtatẽ. Uendebant enĩ sicut ait
scriptura p̃dia. &. domos suas & p̾cia uendi¬
torũ ante pedes apłorũ ponebant. ut eroga
patrimonio: &e nichil sibi relinqui faciebant.
Non enĩ uerebaut᷑ ne esurirent ipsi dũ. tune¬

Expanded text:
iptum est, Erat autem credentium cor atque anima una. Vere ergo frater ille est, qui tam se communia cum aemulatione dividit; haec etiam cum gratulatione communicat: illa in consortio saepe despicit germanum; haec assumit frequenter alienum. Tanta ergo, sicut dixi, illo in tempore christianae plebis devotio fuit, ut nemo domum suam diceret, nemo proprium aliquid vindicaret, sicut ait sanctus Lucas, dicens: Nemo quidquam ex eo quod possidebat, suum proprium esse dicebat. Non enim, inquam, erat quisquam egens inter ipsos. Beata igitur plebs, quae dum plures in Christo habet divites, nullum in saeculo habet indigentem: et quae dum aeternas cogitat divitias, a fratribus temporalem repulit paupertatem. Vendebant enim, sicut ait Scriptura, praedia et domos suas; et pretia venditorum ante pedes Apostolorum ponebant, ut erogarpatrimonio, et nihil sibi reliqui faciebant: non enim verebantur ne esurirent ipsi, dum time
Abbreviated transcription (Latin):
secutura .ẽ. ꝑfessio pauꝑtatis. Unde & apłs lo
quebat᷑. Tamquã nichil habentes: &e oñia possi¬
dentes. Quid gͥ hac pau ꝑtate ditius: Argen¬
tum &e aurũ non habeo. Sed quid habet qui
argentũ non habet . Eloquiũ ueheniens elo¬
quiu iqne purgatũ. Oui aurũ non habet

Expanded text:
tatis. Unde et Apostolus loquebatur, Tanquam nihil habentes, et omnia possidentes . Quid igitur hac paupertate ditius? Argentum et aurum non habeo. Sed quid habet, qui argentum non habet? Eloquium vehemens, eloquium igne purgatum: qui aurum non habet,
Abbreviated transcription (Latin):
lectio quã audislis exposuis. Ascenden¬
tes inquit petrus & iħes in templũ: ma¬
teriẽ sermoni cid .ẽ. p̾dicationi ingressũ per
signa preparauerunt. Precedere quippe stupor.
debuit: ut mirande rei expostao sequerent᷑ .F ul¬
gur gͦ signorũ : popłorũ carda ꝑcussit. Nam erat
quidã a natitaie sua claudus. qui portabatur
manibꝰ : &e mendicabat inquit ad speciasã portã
templi. Qni cum ingredientes uidisset apłos
elemosinã ex mors poscebat. Sed cum meũ con¬
uertissent intuitũ : nichil ille cdaudus ultͣ notũ
solam̃ opiens: credidit affucurã ulẽ de apłorũ
manib largitatõ. Sed pecrus apłs ait ad eũ. In¬
tende in nos. Quos cum respexisset: argentũ in
rum ipsorũ ordinẽ : debenuis diligent᷑ expone¬
re.Neq enĩ ꝑtinebat. ad rem eũ uirtutũ diui¬
tiȩ sequerent᷑. ut census paupies narraret᷑: uͥ
ipsã iurattẽ uoluisset apłs cum sui actestatione
ꝓ ferre. Ne enĩ nrareris possess oreniiurtutũ.

Expanded text:
uam audistis exposuit. Ascendentes, inquit, Petrus et Joannes in templum, materiam sermoni, id est, praedicationi ingressum, per signa praepararunt. Praecedere quippe stupor debuit, ut mirandae rei expositio sequeretur. Fulgor ergo signorum populorum corda percussit. Nam erat quidam a nativitate sua claudus, qui portabatur manibus, et mendicabat, inquit, ad Speciosam portam templi: qui cum ingredientes vidisset Apostolos, eleemosynam ex more poscebat. Sed cum in eum convertissent intuitum, nihil claudus ultra notum solamen opperiens, credidit affluituram vilem de Apostolorum manibus largitatem. Sed Petrus apostolus ait ad eum, Intende in nos. Quos cum respexisset, Argentum, inrum ipsorum ordinem debemus diligenter exponere. Neque enim pertinebat ad rem, cum virtutum divitiae sequerentur, ut census pauperies narraretur, nisi ipsam virtutem voluisset Apostolus cum sui attestatione proferre. Ne enim mirareris possessorem virtutum,
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ es. Si gͦ illi dixero. da illi aliquid ut recedat
a calũma. tu ubi eris quihabebis peccuniã de¬
calũma . Ille qui ꝓpt̾ uitandã calũ mã tempus
ate redemit: hic tolerat dies malos. Tu aut̃ qui
de calũniis pasceris hic habebis dies malos:
ce post istos habiturus es in die uidicũ peiores.
Sed hoc forte rides: quia peccuniã rapis. Ride.
ride. & contempue: ego erogẽ. ueniet qͥ exiget.¬
cribiuir. tantã sub memoratis uiris deuou¬
onẽ plebis fuisse: ita popłi xp̃iani floruisse pͥmi¬
tias. ut pꝰ acceptã fidẽ nemo ꝓpriã domũ sibi de¬
fenderet. & nemo suũ aliquid undicaret: s
iure fr̃nitatis essent illis om̃ia cõmunia. scilicet
ut qui eodẽ consortio religionis tenebant̾ : eodẽ
consorcio fruerent᷑ & uitę. Hoc .t̃. ut quib una
sides erat : ẽȩt una substancia. Et quib erat.
enĩ putabant religiosi uiri eũ sibi parucipẽ

Expanded text:
plenus es. Si ergo illi dixero, Illi da aliquid, ut recedat plenus es. Si ergo illi dixero, Illi da aliquid, ut recedat a calumnia; tu ubi eris, qui habebis de calumnia pecuniam? Ille qui propter vitandam calumniam tempus a te redimit, hic tolerat dies malos: tu autem qui de calumniis pasceris, hic habebis dies malos, et post istos habiturus es in die judicii pejores. Sed hoc forte rides, quia pecuniam rapis. Ride, ride, et contemne: ego erogem, veniet qui exigat.cribitur, tantam sub memoratis viris devotionem plebis fuisse, ita populi Christiani floruisse primitias, ut post acceptam fidem nemo domum propriam sibi defenderet, et nemo suum aliquid vindicaret; sed jure fraternitatis essent illis cuncta communia: scilicet ut qui eodem consortio religionis tenebantur, eodem consortio fruerentur et vitae; hoc est, ut quibus erat una fides, esset una substantia, et quibus erat enim putabant religiosi viri, eum sibi participem
Abbreviated transcription (Latin):
A uocare te habet litibꝰ. a dõ tuo. Non habebis qui¬
etũ cor. non habebis trauquillũ animũ : euerteris
cogitationib tuis. irritaris ad u̾sus ipsũ adu̾sariũ
tuui. Ecce tempꝰ ꝑ didisti. Quanto gͦ meliꝰ .s̃. ut¬
nũmũ amittas : & tempꝰ redias. Fr̃s mei in cau¬
sis ur̃is &e in negocus ur̃is. quando ad nos iudican¬
da ueniunt : si honuni xp̃iano dico ut ꝓtemꝑs
redim̃do ꝑdat aliquid suũ. quanto maiori cura
&e fiducia debeo dicere. ut reddat alienũ: Am¬
bos enĩ xp̃ianos audio. iam ille calum mosus qui
uult. facere alteri causã. & tollere ab illo. uł pro
cõpositione gaudet ad ista uerba. Ep̃s dix̃. Ne
xp̃iano illi uelit. nolit: dat mͥ aliquid ut tempꝰ¬
redimat. quia ep̃m audit. Dic mͥ si illi dicturus
sum. ꝑ de aliquid ut sis ociosus. tͥ nonsũ dicturꝰ
caltĩmose ꝑdiste Tili diaboli quare res alienal
auferre moliris. Causã non habes de calũma

Expanded text:
Avocare te habet litibus a Deo tuo; non habebis quiAvocare te habet litibus a Deo tuo; non habebis quietum cor, non habebis tranquillum animum. Everteris cogitationibus tuis, irritaris adversus ipsum adversarium tuum? Ecce tempus perdidisti. Quanto melius nummum amittsis vestris, in negotiis vestris, quando ad nos dijudicandi veniunt, si homini christiano dico, ut pro tempore redimendo perdat aliquid suum; quanto majore cura et fiducia debeo illi dicere, ut reddat alienum? Ambos enim christianos audio. Ille calumniosus qui vult facere alteri causam, et tollere ab illo, velut pro compositione gaudet ad ista verba, Apostolus dixichristiano; ille velit nolit, dat mihi aliquid, ut tempredimat, quia episcopum audivit. Dic mihi, si illi dicturus sum, Perde aliquid, ut sis otiosus; tibi non sum dicturus, Calumniose, perdite fili diaboli, quare res alienas auferre moliris? Causam non habes, et calumnia
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ut dõ uaces : non litib E. de gͦ : ex eo qđ
ꝑdis p̃ciũ .ẽ. temporis. Certe quando ꝓ tius ne¬
cessicatib ꝓcedis ad publicũ: das nũmos e enus
tͥ panẽ. aut uinũ. aut oleũ. aut lignũ. aut ali¬
tis. aliquid ad quiris: hoc ẽ. emere. Nam si
nichil amittas & habeas quod non habebas
aut inuenisti aut donatũ accepisti. aut heredi¬
tatẽ adquisisti. Quando ani᷑ aliquid amitris
ut aliquid habeas: tiuic emiis. Quod habes emptũ
Qđ quidẽ latine uobis dicã: quia punics non om̃s
nostis. Punicũ enĩ ꝓuerbiũ. ẽ. antiquũ. Nũmũ
querit. pestileutia. Dũo illi dã & ducat se. Num¬
quid non hoc ꝓuerbiũ de euangłio udet᷑ natũ
Nam quid aliu̾d dixit ds̃ quã redim̃tes tempꝰ quair¬
do ait. si quis uult iudicio tecũ contendere &. cu¬
nicã tuã tollers uult. dimtte illi ce pallui: Iu¬
dicio uult contendere tecũ: & tuncã tuã tollere.¬

Expanded text:
aliquid ut Deo vaces, non litibus perde; ex eo quod aliquid ut Deo vaces, non litibus perde; ex eo quod perdis, pretium est temporis. Certe quando pro tuis necessitatibus procedis ad publicum, das nummos, et emis tibi panem, aut vinum, aut oleum, aut lignum, aut tis, aliquid acquiris; hoc est emere. Nam si nihil amittas, et habeas quod non habebas; aut invenisti, aut donatum accepisti, aut haereditate acquisisti: quando autem aliquid amittis, ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum quod quidem Latine vobis dicam, quia Punice non omnes nostis. Punicum enim proverbium est antiquum: Nummum quaerit pestilentia; duos illi da, et ducat se. Numquid non hoc proverbium de Evangelio videtur natum? Nam quid aliud dixit Dominus, quam, Redimentes tempus, quando ait, Si quis vult judicio tecum contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei et pallium ? Judicio
Abbreviated transcription (Latin):
Ec si bene uixerit ce uistus suerit. certe in medus
apłs : Om̃s qui uolunt in xp̃o pie uiuere: ꝑsecu¬
tionẽ patiunt᷑. Ecce quia dies mali sunt : sine
ꝑsecucione uiuere hic iusti non possunt. Qui
nt᷑ malos uiuunt : ꝑ secutionẽ patuuit̾. Oñis
inali ꝑsecunt᷑ bonos non ferro & lapidib sed
uita &e morib Nuniquid aliquis scm loch ꝑ¬
sequebat᷑ in sodonus. NNemo illi molestus erat:
& tanĩ uit̾ impios uuebat. & int̃ inmundos. su¬
ꝑbos. blasphenios. ꝑ secutionẽ patiebat᷑. non ua¬
pulando. sed malos uidendo. Ouisquis me au
morares pericula sua  periculis inquit in mari.
ꝑiculis in fluminib. ꝑiculis indeserto. piculis
in latrouib. ꝑiculis in salsis fr̃ib. Cȩc̃a picula
quiescere possunt: ꝑicula a falsis fr̃ib. quiescere
quid .ẽ. tempus redimere. Diurus sũ qđ paa¬
ci audiunt. p auci ferunt. pauci aggrediunt᷑.
pauci agunt. Tam̾ dicã : qmͣ ipsi pauci qui ms

Expanded text:
et si bene vixerit, et justus fuerit, certe in mediiset si bene vixerit, et justus fuerit, certe in mediisApostolus? Omnes qui volunt in Christo pie vivere, persecutionem patientur . Ecce quia dies mali sunt, sine persecutione vivere hic justi non possunt. Qui inter malos vivunt, persecutionem patiuntur. Omnes mali persequuntur bonos, non ferro et lapidibus, sed vita et moribus. Numquid aliquis sanctum Lot persequebatur in Sodomis? Nemo illi molestus erat: et tamen inter impios vivebat, et inter immundos, superbos, blasphemos, persecutionem patiebatur, non vapulando, sed malos videndo. Quisquis me audmoraret pericula sua: Periculis, inquit, in mari, periculis in fluminibus, periculis in deserto, periculis in latronibus, periculis in falsis fratribus . Caetera pericula quiescere possunt, pericula a falsis fratribus quiescere quid est tempus redimere. Dicturus sum quod paci audiunt, pauci ferunt, pauci aggrediuntur, pauci agunt: tamen dicam, quoniam ipsi pauci qui me
Abbreviated transcription (Latin):
płm cum legeret audistis immno om̃s
auduumꝰ dicentẽ nobis. Uidete quo mͦ
caute ambuletis: non ut insipientes .s.
uit sapientes. Rediu̾ices tempus: qñ
dies mali sunt. Dies malos sc̃s. dus res
faciunt : malitia & miseria. Per malitiã homi¬
num &e miseriã hominũ  dicunt᷑ dies mali.
Cecerũ dies isti in quantũ ꝑtinet ad spacia
horarũ : ordinati sunt. Ducunt uices. aguis tem
molosta sunt tempora. si homunes sibi non sunt¬
molesti : Ergo dies malos sicut dixi. duȩ res faci¬
unt : miseria hominũ . ce malitia hominũ. Si mi¬
scria hominu̾ cõmunis .c̃. non debet malicia. e̾ẽ.
cõmuius. Ex quo enĩ lapsus .s̃. adã. & de paradiso
expulsus : nunqniã suerunt nͥ dies mali. istos pue¬
ros qui nascunt᷑ int̾ro genuis: quare a ploraui
incipiunt. quice ridere possunt. Nascit᷑ & statim
plorat: post nescio quot dies ridet. Quaudo plo
rabat nasceus ꝓpħa sus calamitans erat. L a crimȩ
Quid ꝓpħiat : In labore se suturũ uł in amore.

Expanded text:
m cum legeretur, audistis, imo omnes audivimus dicentem nobis: Videte quomodo caute ambuletis, non ut insipientes, sed ut sapientes; redimentes tempus, quoniam dies mali sunt. Dies malos, fratres, duae res faciunt, malitia et miseria. Per malitiam hominum et miseriam hominum dicuntur dies mali. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum, ordinati sunt, ducunt vices suas, agunt tempmolesta sunt tempora, si hommolesti? Ergo dies malos, sicut dixi, duae res faciunt, miseria hominum et malitia hominum. Sed miseria hominum communis est: non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus est Adam, et de paradiso expulsus, nunquam fuerunt dies, nisi mali. Istos pueros qui nascuntur, interrogemus, quare a ploratu incipiunt, qui et ridere possunt. Nascitur, et statim plorarabat propheta, suae calamitatis erat. Lacrymae prophetat in labore se futurum et in timore:
Abbreviated transcription (Latin):
Uideanius ut. dixinus. quid amipliꝰ choruscet. aurũ
quod nemo cutũ. ht̃ : insi qui semꝑ abs condit.
Aurũ qđ in ꝑniciẽ dñi fulges. aurũ qđ ꝑ teuebras
querit᷑ ꝑ tnebras custo dit̾. aurũ ciuꝰ in quisitio
dampnatos habet. cuiꝰ amor uidã facii. Et ue
alicui sit notti iꝗnotũ: de apło ꝓditore: Aurũ

Expanded text:
Videamus, ut diximus, quid amplius coruscet aurum, quod nemo tutum habet, nisi qui semper abscondit; aurum, quod in perniciem domini fulget; aurum, quod per tenebras quaeritur, per tenebras custoditur; aurum, cujus inquisitio damnatos habet, cujus amor Judam fecit, et ne alicui sit nomen ignotum, de apostolo proditorem; aurum,
Abbreviated transcription (Latin):
IoSRER No die qui afsiustis ꝓnussiouẽ
nr̃am tenecis: quȩ hodis non solis ucͦ bis
sed plurib eciã qui conuenerunt. dño
aduuante reddenda .c̃. Qus sint decẽ urgines
quarũ sunt quinq prudentes. quinq stultę
non facile indagari potest. Uerũtam̃ scđn ea
que continet ipsa leccio quã caritati ur̃e etiã
hodie uolui recitari: quantũ mͥ dñs intelleccũ
do nart dignat᷑. non mͥ uidet᷑ ista parabola
uel similitudo ad eas solas ꝑtiners quę ꝓpͥa
& excellentioe sc̃ĩtate uirgines in eccla nomi¬
nant᷑. quas eciã usitatiore uocabolo sci moni¬
ales apellars consueiumus. Sed nisi fallor hȩc
similitudo ad uniuersam eccłam ꝑtinet: ꝗ̃ uis
&e si illas solas intelligerimus. quȩ sc̃imonia¬
les uocant᷑. nunquid decem sunt Absit ut
tanta uirginũ multitudo. ad tam exiguum
numerũ reuocet᷑. Forts aut̃ dicat aliquis. Quid
si multę sunt nomins. & tam pauce sunt in ueri¬
tate. ut uix decem inueniant᷑. Non ita . ẽ. Nã

Expanded text:
sterno die qui adfuistis, promissionem nostram tenetis: quae hodie non solis vobis, sed pluribus etiam qui convenerunt, Domino adjuvante, reddenda est. Quae sint decem virgines, quarum sint quinque prudentes et quinque stultae, non facile indagari potest. Verumtamen secundum ea quae continet ipsa lectio quam Charitati vestrae etiam hodie volui recitari, quantum mihi Dominus intellectum donare dignatur, non mihi videtur ista parabola vel similitudo ad eas solas pertinere, quae propria et excellentiori sanctitate virgines in Ecclesia nominantur, quas etiam usitatiore vocabulo Sanctimoniales appellare consuevimus: sed, nisi fallor, haec similitudo ad universam Ecclesiam pertinet. Quamvis etsi illas solas intelligeremus, quae Sanctimoniales vocantur, numquid decem sunt? Absit ut tanta virginum multitudo ad tam exiguum numerum revocetur. Forte autem dicat aliquis: Quid si multae sunt nomine, et tam paucae sunt in veritate, ut vix decem inveniantur? Non ita est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ager pauꝑum: cito reddit donantib fructum.
Uia cęli .G. panꝑ  ꝑ quã uenit᷑ ad patrẽ. Incipe. gͦ.
erogare: si non uis errare. Patrimanii tui quo
es ligatus. cõpedẽ in hac uita resolus: ut libere
ad cęlũ possis ascendere. Abics absis diuitiarũ
onera. abice uncula uolumtaria. abics an¬
xietates & tedia. quȩ te plurib in annis in qui¬
etant. Da petenti ut possis ipse acci pers. Tri¬
bus pauꝑi: si non uis flanimis exuri. Da in t̾ra
xp̃o: quod tͥ reddat in cęlo. Obliuiscers quod
es & attende quod futurus es. Presens uita fragi¬
lis .G̃: & in morte ꝓcliuis. Nemo pocest stare: sed
om̃s cogim̾ transire. Nolentes inus : inuiti exinius.
quia mali sumus. Si aut̃ ante nos aliquid nucte¬
remus: non ad mane hospitiũ ueniremus. Quod
enĩ pauꝑi damus: ante nos pͣ mictimꝰ. Quod aut̃
rapimus hic totũ dimittimus. Explic̾ sermo

Expanded text:
est ager pauperum, cito reddit dominantibus fructum. est ager pauperum, cito reddit dominantibus fructum. Via coeli est pauper, per quam venitur ad Patrem. Incipe ergo erogare, si non vis errare. Patrimonii tui, quo es ligatus, compedem in hac vita resolve; ut libere ad coelum possis accedere: abjice abs te divitiarum onera, abjice vincula voluntaria, abjice anxietates et taedia, quae te pluribus in annis inquietant. Da petenti, ut possis ipse accipere: tribue pauperi, si non vis flammis exuri. Da in terra Christo, quod tibi reddat in coelo. Obliviscere quod es, et attende quod futurus es. Praesens vita fragilis est, et in mortem proclivis. Nemo potest stare: sed omnes cogimur transire. Nolentes imus, inviti eximus, quia mali sumus. Si autem ante nos aliquid mitteremus, non ad inane hospitium veniremus. Quod enim pauperi damus, ante nos praemittimus: quod autem rapimus, hic totum dimittimus. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
solatur. tu uͦ cruciaris. Audiant ista diuites
qui nolunt. ẽẽ. misericordes. Audiant irrogari
supplicia: eis qui nolunt erogare sub sidia. Au¬
diant pauꝑem refrigerantẽ: audiant diuitem
mitte lazarũ ut itinguat. extremũ digia sui
in aquã. &e refrigeret linguã meã: quia crucior
in hac flamina. At ille. Mem̃to inquit fili. quia
ꝑ cepisti bona in uita tua : & lazarus similit᷑ mala.
Pensant᷑ ꝓ diuitiis penȩ. refrigeriũ ꝓ pauꝑtate.
ꝓ purpura flamma. refectio ꝓ nuditate : ut sal¬
ua sit ȩquitas staterȩ. & non mentit᷑ modus illius
Idõ rogans diues non exaudit̾ intorm̃tis quia ro
sunt necessaria. Nullus indigeret si iniicem
subportarent : & nemo laboraret si se ambo ni¬
uarent. Duies ꝓpt̾ pauꝑ s̃ factus ẽ : & pauꝑ
ꝓpt̃ diuitẽ faccus. ẽ. Pauꝑi. ẽ. orare: ae diuiti
erogare. Dĩ .ẽ. ꝓ paruis magna pensare: de nu¬
scdia euis parua. magna nascit᷑ copia. Fȩcundus

Expanded text:
solatur, tu vero cruciaris. Audiant ista divites, solatur, tu vero cruciaris. Audiant ista divites, qui nolunt esse misericordes. Audiant irrogari supplicia eis qui nolunt erogare subsidia. Audiant pauperem refrigerantem, audiant divitem mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam; quia crucior in hac flamma. At ille: Memento, inquit, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Pensantur pro divitiis poenae, refrigerium pro paupertate, pro purpura flamma, refectio pro nuditate, ut salva sit aequitas staterae, et non mentiatur modus illius Ideo rogans dives non exauditur in tormentis; quia rogsunt necessaria. Nullus indigeret, si se invicem supportarent; et nemo laboraret, si se ambo juvarent. Dives propter pauperem factus est, et pauper propter divitem factus est. Pauperis est orare, et divitis erogare; Dei est pro parvis magna pensare. De misericordia ejus parva, magna nascitur copia. Fecundus