comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tempora. ut queras mniquitatẽ
ineam et peccatum ueum scru¬
teris. ut scias qr nichil impiũ
fec̾u. Ac si humiliter reqͥ¬
rens diceret. Cur me in tem¬
pore ꝑ flagella examinas: q̃ui
apud te ꝑ̃fecte et aute tẽpora
scisti. Cur culpas meas uerbe¬
rib iut̾rogas: quem ꝑ et̾nita¬
tis tue potentiam. nec prius
qͣm conderes iguoras. Cuiꝰ ui
sit uemo qui de manu tua pos¬
sit eruere. Ac si aꝑte drat.
Quid tibi restat nisi parcere
cuius uirtuti nullus ualet ob¬
uiare. Quo eiũ nemo est qui
aĩaduersio uẽ tuam ex merito
sue uirtutis retineat: ca se fa¬
cilius tua pietas exigat ut par¬
cat. Quia autẽ uos indelicto
concepti. Iniquitatib editi.
aut noxie praua ꝑpetramꝰ
aut incaute etiam recta agẽ¬
do delinquimꝰ: Districtus uidor
unde nobis fiat placabił uou
hẽmus. S cum nr̃m opus
eiꝰ õbtutib dignũ exhibere
nõ possumꝰ: restat ita ad pla¬
catõnem illius suũ ei opꝰ offe

Expanded text:
niquitatem meam et peccatum meum scruteris, et scias quia nihil impium fecerim? - Ac si humiliter requirens diceret: Cur me in tempore per flagella examinas, quem apud te perfecte et ante tempora scisti? Cur culpas meas verberibus interrogas, quem per aeternitatis tuae potentiam, nec prius quam conderes ignoras? Oculi quisit nemo qui de manu tua possit eruere? - Ac si aperte dicat: Quid tibi restat, nisi parcere, cujus virtuti nullus valet obviare? Quo enim nemo est, qui animadversionem tuam ex merito suae virtutis retineat, eo a se facilius tua pietas exigat ut parcat. Quia autem nos in delicto concepti, in iniquitatibus editi, aut noxie prava perpetramus, aut incaute etiam recta agendo delinquimus, districtus judex unde nobis fiat placabilis, non habemus. Sed cum nostrum opus ejus obtutibus dignum exhibere non possumus, restat ut ad placatione
Abbreviated transcription (Latin):
pas suas detestãs loquitur.
restat necesse est. ut has n
amaritudine aĩe loquar᷑. ut
hec ip̃a amaritudo piuuat:
quitquid lingua ꝑ mentis
iudiciũ accusat. Sciend̃ u̾o
est: qr ex pena peuitentie ꝙͣ
sibi mens irrogat. aliquatenꝰ
securitatera ꝑcipit:atq ad iu¬
t̾rogatõeni suꝑui iudicis fidẽ¬
cior ex surgit. ut semet ip̃am
subtilius inueniat: et erga
se q̃ modo disponant᷑ aguos¬
caut. Unde et ꝓtinꝰ addit᷑. Di¬

Expanded text:
pas suas detestans loquitur, restat necesse est ut has in amaritudine animae loquatur, ut haec ipsa amaritudo puniat quidquid lingua per mentis judicium accusat. Sciendum vero est quia ex poena poenitentiae, quam sibi mens irrogat, aliquatenus securitatem percipit, atque ad interrogationem superni judicis fidentior exsurgit, ut semetipsam subtilius inveniat, et erga se quaeque quomodo disponantur agnoscat. Unde et protinus addit
Abbreviated transcription (Latin):
rit qui sese nobis ꝑ nate᷑ nr̃e cõ¬
sortiũ uinxit. ab eo ꝓculdubio
uindictam de culpe reatu nõ ex¬
petit: quem sub eiꝰ uenia. spes.
fides. et caritas abscondit. Ci¬
tiꝰ gͦ culpa dimittit᷑ que ueqͣ¬
qͣm malicie studio ꝑpetͣt᷑. unde

Expanded text:
rit, qui sese nobis per naturae nostrae conrit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit, quem sub ejus venia spes, fides et charitas abscondit: citius ergo culpa dimittitur, quae nequaquam malitiae studio perpe
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ eiꝰ cuiꝰ effusus est sanguis dolo¬
ris stimulo ꝑ sequat᷑. Et app̾hẽ¬
dat eñ et ꝑcutiat aĩam eiꝰ. rłd
siluam quippe cum amico iniuis.
quociens cur quolib ꝓximo ad
ĩtuenda delicta nr̃a cõuertim᷑. Et
simpłr ligna succidimꝰ: cum deli¬
q̃utiũ uitia pia intentõne reseca¬
mꝰ. S securis manũ fugit: cum
se se increpatõ plus qͣm necesse
est in asꝑitatẽ ꝑtrahit. Ferrũq
de mamubrio ꝓsilit: cum de cor¬
reptõne sermo durior excedit. ⁊
amicũ ꝑcutiens occidit. qr adu¬
torem suũ plata cõtumelia ab spũ
dilectõis int̾ficit. Correpti nã¬
q mens adodiũ pruit: si hauc
in mod̾ata increpatõ plus qmͣ de¬
buit addicit. Q is qui inoaute lis¬
na ꝑcutit: et ꝓximũ extinguit
ad tres necesse est urbes fugiat.
ritate abscondit᷑. reus ꝓpetrati
homicidii nõ tenet᷑. Euuiq ex.¬
tintti ꝓximꝰ et cũ inueu̾it nõ os¬
cidit. qr cum districtꝰ uidex uene¬

Expanded text:
ffusus sanguis doloris stimulo prosequatur et apprehendat eum et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plusquam necesse est in asperitatem protrahit, ferrumque de manubrio prosilit, cum de correctione sermo durior excedit, et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia a spiritu dilectionis interficit. Correcti namque mens ad odium proruit si hunc immoderata increpatio plusquam debuit addicit. Sed is qui incaute lignum percutit et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat uritate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit. Quia cum districtus judex vene
Abbreviated transcription (Latin):
ad lusum ĩpulit: lusus ydolatͥa
tate ꝓtĩ mens incanta deuorat᷑.
Salomone at testante: qui ait.
Qui modica sꝑuit paulatĩ deci¬
dit. Si enĩ parna curare negli¬
gimꝰ ĩ sensibilit̾ seducti audent̃
etiam maiora ꝑpetͣm᷑. Et no¬
tand̾: qd̾ nõ uideri s ꝯsid̾ari
iniquitas dr᷑. Studiosius qͥppe
conspicimꝰ que cõsid̾amꝰ. Heus
itaq hõi uanitatem nouit.
ĩiquitatẽ consid̾at. qr nec mĩo¬
ra delicta ĩulta deserit: ⁊ ad ma¬
iora ferienda se intentiꝰ accin¬
git. Quia igit᷑ a lemoribus
malis incipitur ⁊t ad gͣmora
ꝑueuit᷑. uanti as mentem
obnubilat iniquitas oecat. M
nimirũ mens amisso mox lũi¬
ne tanto se alti᷑ ꝑ tumorem eri¬
git. qͣnͣto et iiquitatis capta
laq̃is aueritate longns recẽdit.
Uñ apte qͦq quo uanitas cũ
ĩgnitate ꝑtrahat: expͥmit
cũ repente subuĩgit. uir uanꝰ¬
qͥpe fims est. Ut cũ peccato
mentẽ santiat. Hanc ex cl̃pa

Expanded text:
ad lusum impulit, lusus ad idololad lusum impulit, lusus ad idololtate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum quod non videri, sed considerari iniquitas dicitur. Studiosius quippe coitaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia nec minora delicta inulta deserit, et ad majora ferienda sese intentius accingit. Quia igitur a levioribus malis incipitur, et ad graviora pervenitur; vanitas mentem obnubilat, iniquitas caecat. Quae nimirum mens, amisso mox lumine, tanto se altius per tumorem erigit, quanto et iniquitatis capta laqueis a veritate longius recedit. Unde et apte quoque quo vanitas cum iniquitate pertrahat, exprimit, cum repente subjungit: CAquippe finis est, ut cum peccato mentem sauciat, hanc ex culpa
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginem dĩ ambulet hõ: ta¬
mẽ uane cõt᷑babit᷑: Thesauritat
quimꝰ. ot modis nos semꝑ alt̾¬
uautib cupido concutiat. Metꝰ
frangat. Leticia mulceat. dolor
affligat. Ex uauitate gͦut et su¬
ꝑiꝰ dictũ est. ad iniquitatẽ ducim᷑
cũ prius ꝑ leuia delicta defluimꝰ.
ut usu cuncta leuigante neq̃¬
qͣui post cõmitt̾e etiam gͣuio¬
ra tueamꝰ. Nam dũ mod̾ari
lingua ociosa u̾ba negligit: mo¬
re molite remissionis capta: au¬
dax ad noxia ꝓeumpit. Dũ gu¬
le incumbit᷑. ad leuitatis ꝓtuiꝰ
ĩsamam ꝓdit᷑. Cumq mens sb̾¬
ig̾e delectatõnẽ carnis renuit.¬
plerũq ⁊ ad ꝑfidie uoraginem
r uit. Unde paulꝰ bene plebis
isrłitice dampna cõspiciens ut
ĩminentia ab auditorib mala
cõspic̾et: curauit ex ordine fus¬
acta narrante dicens. Neq ydo¬
latͥe essiciamiui sic̃ quidã: q̃ra¬
admodũ scͥptũ est. Sedit ppłs
manducare et bib̾e: et surrex̾¬
unt lud̾e. Esus quippe potꝰq

Expanded text:
imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, quimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationeplerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicquemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ꝓlis in numere gentiũ
patrem fecit. Hec ysaac men¬
tem qr semꝑ ad mũdiciam te¬
nuit: caligͥantib etate ocłis
ad iudenda longe post uent᷑a
dilatauit. Hec iacob cõpu¬
lit et amssũ bouũ filiũ medul¬
litus geniere: et prauoꝵ fili¬
oꝵ p̾sentiam sub eqͣnimitate
tolerare. Sec Ioseph docuit
a fr̃ib uemũdatũ: et lib̾tate
animi mĩme fracta seruitũ
ꝑpeti: et eisdem post fr̃ib mẽ¬
te non elata pͥncipari. Hec
moysen delinquenti ppło. ⁊ usq
ad petitõnẽ mortis inp̃cib stra¬
uit: et usq ad int̾fectõem po¬
puli ꝑ ⁊ eli studiũ erexit. ut et
ꝓ peunte plebe sese morti obi¬
c̾et: et contͣ peccantẽ ꝓtinus
uice dũi irascentis seuiret. Hec
finees brachiũ ĩ ultionẽ peccã¬
ciũ erexit: ut arrepto gladio
coeuutes tͣusfig̾et: et iram do¬
num irat᷑ placaret. Hec iosue
exploratorem docuit. ut prius
contͣfalsiloquos ciues u̾itatẽ
u̾bo defendet: Et hauc post¬

Expanded text:
hunc prolis innumerae, gentium hunc prolis innumerae, gentium patrem fecit . Haec Isaac mentem, quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit et amissum bonum filium medullitus gemere, et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Haec Moysen, delinquente populo, et usque ad petitionem mortis in precibus stravit, et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, ut et pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret . Haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio, coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesum exploratorem docuit, ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc post
Abbreviated transcription (Latin):
tendat: Nec cum t̃rena largit᷑
suara plus qͣm uecesse est ĩopi¬
ara cogitet: et in oblatõne nui¬
u̾is hylaritatis lumen tristicia
obscuret. Hene gͦ dei lex mł¬
tiplex dicit᷑. Quia nimiruu
cum una ead̃q sit caritas. Si
mentẽ plene cepit hanc ad in¬
nuimera oꝑa multiforratt᷑ accẽdit.
Cuiꝰ diu̾sitatem bremt᷑ exprimi¬
mꝰ. Si neglectis singulis bona
illiꝰ ꝑstringendo mimeremꝰ. Hec
uamq ꝑ abel et electa deo mu¬
nera optulit: et fratris gladi¬
um non reluctando tolerauit
het henoch et it hõies iiũe
spiritałr docuit: et ad sublime
uitam ab hõib etiam corpora¬
lit̾ abstraxit. Hec noe despec¬
tis om̃ib solum dõ placabilem
ostendit: Atq in arcͥe fabri¬
cam studio longi laboris excer¬
cuit: et rrũdo suꝑstite pio oꝑe
iafeth humilit᷑ ueretũda
patris erubuit: et suꝑiecto dor¬
sis pallio que nõ uideb̾at abscõ¬
dit. Hec abrahe dext̾am quia
ad mortẽ filii obediendo extulit

Expanded text:
tendat, nec cum terrena largitur, tendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit. Cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera, obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit . 342 Haec Noe, despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabricam studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere aphet humiliter verenda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram quia ad mortem filii obediendo extulit,
Abbreviated transcription (Latin):
resistentib opponat paciẽti¬
am. Ut nntus suꝑbientib exhi¬
beat cu patientia disciplinam.
Ut erga errata subditoꝵ sic
mansuetudo selum temꝑet. qͣtenꝰ
a iusticie studio nõ eneruet. Sic
ad ultionem ⁊ elus ferueat: ne ta¬
men pietatis limitem feruen¬
do tͣnscendat. Ut ingratos be¬
neficiis ad amorem ꝓuocet:
ut gratos quosq nũst̾iis ĩ amo¬
rem seruet. Ut ꝓximoꝵ mala
cũ corrig̾e non ualet. taceat.
ut que cum corrigi loquendo pꝰ¬
siuit. silentim consensũ esse
ꝑtimescat. Ut sic ea que tacet
tuleret. ne tam̃ in animo uir᷑
doloris occultet. Ut sic maliuo¬
lis muꝰ benignitatis exibeat: ne
tam̃ ꝑ grãm auire rectitudis
excedat. ut cuncta ꝓximis que
pualet impendat: S hec ĩpen¬
dendo nõ tumeat. Ut sic ĩ bo¬
nis que exhibet tumoris p̾cipi¬
tiũ paueat: ne tamen a boni
excercicio torpescat. Ut sic que
possidet tribuat. quatenꝰ qͣnta
sit largitas remuerantis at

Expanded text:
resistentibus opponat patientiresistentibus opponat patientiam; ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat, utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remu
Abbreviated transcription (Latin):
contumeliam ĩflãmet. Ne in¬
iudia mordeat: et alienis feliti¬
tatib emulasua se face cõsu¬
mat. Ne ĩmod̾ate lingͣm loqͣ¬
citas ꝑtrãhat: Eaniq usq ad
lascuniam obtrectatõnis extẽ¬
dat. Ne odiũ malicia excitet.
et os usq ad iaculum maledic¬
tõnis irritet. Rursii cũ cogi¬
tat. ut ca alt̾i faciat. que ip̃a
sibi fieri ab alt̾o exspectat
Pensat nirirũ ut malis bõa
ut bonis meliora R̾udeat. Ut
erga ꝓcaces mansuetudĩem
longanimitatis exhibeat. Ut
malicie peste languentib graci¬
am benignitatis ĩpendat. Ut
discordes pace uiuat. ut cõcordes
ad concupiscentiam uere pacis
accingat Ut indigentib neces¬
saria tribuat: ut errantib ui¬
am rectitudis ostendat. Ut afflic¬
tos uerbo et cõpassione mulceat:
ut accensos in huiꝰ mũdi desidiis
increpatõue restringat. Ut ini¬
nas potentiũ raciocinatõne mi¬
tiget. Ut opp̃ssoꝵ angustias qͣn¬
ta p̾ualet ope leuet. Ut foris

Expanded text:
contumeliam inflammet; ne incontumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restinguat; ut minas potentum ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levet; ut foris
Abbreviated transcription (Latin):
faciant uobis hoĩes. ita et uos fa¬
cite illis. quib duob scilicet utͥ¬
usq testam̃ti mandatis. ꝑ unũ
malicia cõpescit᷑. ꝑ aliud benigni
a nocendi oꝑe Et rursuui. Honĩ
qd̾ sibi fieri appetit ĩpendeus.
erga utilitatem se ꝓximi exc̃ceat
ex benignitate. S hec uinurur
duo dura sollicita intentõne co¬
gitant᷑. cor ad innumera uir¬
tutũ mĩstĩa tendit᷑. Ne ad in¬
ferenda que nõ d desidiis inqͥ¬
eta meus ferueat: uel erga ex¬
hiberda que debet ocio resolu¬
ta toepescat. Nam cum cauet
alt̾i fac̾e. qd nequaqͣm uult ab
alt̾o ip̃a tolerare. sollicita se in¬
tentõne cͥcunispicit: ne suꝑ¬
bia eleuet: et usq ad despectũ
ꝓpimi animũ deiciens exaltet.
ne ambitio cogitatõem laniet:
Cũq hanc ad appetenda alie¬
na dilatat angustãt. Ne cor
luxuria polluat: et subiectũ
desid̾iis ꝑ illicita corrupat./ ne
ita exaspet: et usq ad ꝓfe̾ndã

Expanded text:
faciant vobis homines, haec et vos fafaciant vobis homines, haec et vos facite illis ; quibus duobus scilicet utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per aliud benignita nocendi opere, et rursum bonum, quod sibi fieri appetit, impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo, dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur, ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens inferveat, hibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet, ne ambitio cogitationem laniet, cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam
Abbreviated transcription (Latin):
Lex et enĩ xp̃i qͥd cong̾ entiꝰ ĩtelli¬
gi qm caritas potest: qͣmͣ tũc u̾e
ꝑficimꝰ: cũ frat̃ua oꝑa ex amore
toleramꝰ. S hec eadem lex mul¬
tiplex dicit᷑: quia studiosa solli¬
citudie. caritas ad cuucta uirtu¬
tũ facta dilatat᷑. Que aduab
quidem p̾ceptis incipit: s se ad
inmunera extendit. Huiꝰ nãq
legis iniciũ dilectõ d̾i est: ac dilec¬
tõ ꝓxirai. S d̾i dilectõ ꝑ tria dis¬
tinguit᷑. Quia ex toto corde. ex
tota anima. ⁊ ex tota fortitudĩe
diligi conditor ibet᷑. Qm reno¬
tandũ est. qd̃ diumiꝰ sermo cum
dñi diligi p̃cepit. nõ solũ uarrat
ex quo: s etiam informat ex qnͣ¬
to cũ subiungit ex toto. Ut iude¬
licet qui ꝑfecte d̾o placere desi¬
d̾at. sibi de se nichil relinquat
Proximi curtẽ dilectõ ad duo p̃¬
cepta d̾mat᷑. Cum et ꝑ quendam
iustũ dr᷑. Qd̾ ab alio tibi odis fieri
uide ne tu alt̾i facias: et ꝑ semet¬
ip̃am u̾itas dicit. Que uultis ut

Expanded text:
lex etenim Christi, quid congruentius intelligi quam charitas potest? quam tunc vere perficimus, cum fraterna onera ex amore toleramus. Sed haec eadem multiplex dicitur, quia studiosa sollicitudine charitas ad cuncta virtutum facta dilatatur, quae a duobus quidem praeceptis incipit, sed se ad innumera extendit; hujus namque legis initium dilectio Dei est, ac dilectio proximi: sed Dei dilectio per tria distinguitur, quia ex toto corde, et tota anima et ex tota fortitudine diligi conditor jubetur. Qua in re notandum, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit ex toto, ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat: proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur, « quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias; » et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e descendit. Hec ezechielem
qr prius a t̾renis desid̾iis sustu¬
lit: post ꝑ ciucuiũ capitis ĩ
aere libauit. Sec in dauielem
qr a regiis dapibz gulam comi¬
pescuit: ei et esurientiũ ora leo¬
nũ clausit. Hec trib pueris
qr in tͣu quillitate positis ĩcen¬
dia uitioꝵ subdidit: tͥbulons
temꝑe et flãmas in fornace tẽ¬
ꝑauit. Hec in petro et minis
tcentiũ pͥncipũ fortit̾
restitit. et ĩccũcisione submouẽ¬
da minoꝵ ũba hũił̃r audiiit.
Hec inpaulo ⁊ mauꝰ ꝑseq̃ntiũ

Expanded text:
ipse descendit . Haec Ezechielem, ipse descendit . Haec Ezechielem, quem prius e terrenis desideriis sustulit post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit . Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium
Abbreviated transcription (Latin):
gruu indeiectõne sernauit.
Qui cum ꝑ sequentẽ se plebẽ
dilig̾et: ip̃e sibi testimõio exti¬
tit: qr culmen ex quo deiectus est
nõ amauit. Hec dauid aute ĩi¬
quũ regem et humilitate como¬
uit ad fugam: et pietate reple¬
uit adueniaut. Qui ꝑsecutorẽ
suũ et timendo fugit ut dũm:
et tam̃ cũ potestatẽ feriendi re¬
perit: nõ agnouit inimicum.
Hec nathan et cont᷑ peccantem
regem in auctoritatem lib̾e ĩ cre¬
patõnis sustulit: et cum regis cul¬
pa deesset ĩpetitõne hũilit̾ stra¬
uit. Hec ꝑ y saẏam. nuditatem
carnis in p̾dicatõne nõ erubuit:
et subducto carnali uelamine
inist̾ia suꝑna penetͣuit. Hec e¬
lẏam qr feruoris ⁊ elo uiuere spi¬
ritalit᷑ docuit: aduitam quoq
et dorꝑalit̾ abstraxit. Hec elyseũ
qr magr̃m diligere simpliciter
instituit: magc̃i sp̃u duplicit̃ ĩ¬
pleuit. Per hauc Iereuuas ne
in egyptũ populꝰ descend̾et resti¬
tit: S tamen in obedientes dili¬
gens. quo descendi ꝓhibuit. et

Expanded text:
um in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonium exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquum regem et humilitate commovit ad fugam, et pietate replevit ad veniam, qui persecutorem suum et timendo fugit ut Dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem regem in auctoritate liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa deesset in petitionem humiliter stravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non erubuit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. Haec Eliam, qui fervoris zelo vivere spiritaliter docuit ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Eliseum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit, sed tamen et inobedientes diligens quo descendere prohibuit et
Abbreviated transcription (Latin):
ta mala eqͣuimit̾ tolerat. Be¬
ua largit̾ nũstrat. N on enui¬
lat᷑. qr ꝑ hoc qd inp̾senti mũ¬
do nil appetit. ĩuid̃e t̾renis
successib nescit. nõ ĩflar. tͦ.¬
qr cũ p̾miũ int̾ne retͥbutõis
anxia desid̾at. de bouis se ext̾i¬
orib nõ exaltat. Nõ agit ꝓpe¬
ram: qr quo se ia solũ di ac
pximi amorẽ dilatat. qͥcqͥd
a rectitudie discrepat igͦrat.
Non est ambitõsa: qr quo ar¬
deut̾ intus ad sua satagit. Fo¬
ris nullaten᷑ aliena cõcupiscit.
Nõ q̃rit que sua sunt: qr cũc¬
ta que hic tͣnsitorie possid. ue¬
lut alliena negligit. Cum nich̾
maneat aguoscit. Non irritat᷑.
qr et iniur iis lacessita ad ulłos
se ultõuis sue motus excitat:
dũ ꝓmagnis laborib maiora
post p̾mia expectat. Non cogi¬
tat malum: qr in amore mũ¬
dicie mentera solidans. dum
om̃e odiũ radicit᷑ eruit. u̾sare
ĩ aĩo qõ inquinat nescit. Non
gaudet suꝑ iniquitatem: qr qͦ
sola dilectõne erga om̃s ĩhiat.

Expanded text:
at. Bena largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foris nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quae hic transitorie possidet, velut aliena negligit, cum sibi maneat, agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita, ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia sola dilectione erga omnes inhiat,
Abbreviated transcription (Latin):
agimiꝰ quociens tͣnͣsitoria cogitaniꝰ.
unde et euanesc̾e dr᷑: qd repente
ab intuentiũ oculis aufert᷑. Hĩs
psalmista ait. Uniu̾sa uanitas
om̃is homo uiuens. Qm̃ ꝑ hoc¬

Expanded text:
agimus, quoties transitoria cogitamus. Unde evanescere dicitur, quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: « Universa vanitas omnis homo vivens . »
Abbreviated transcription (Latin):
uł quis dic̾e ei põt: Cur ita fa¬
cis: Subu̾tit dñs celũ: cũ t̾ribi¬
li et occulta dispensatõe hũane
ꝯtẽpłois celsitudiẽm d̾ struit.
cad̾e etiam ad det̾iora ꝑuiͣtit.
S subuertit t̾ram: cũ fructi¬
ficatõem boni oꝑis ad u̾sis ir¬
ruentib int̾cidit. Sub ũtit ma¬
re: cũ flustuatõem nr̃s
titubatõis em̾genti iubito
pauore cõfiuidit. Dubietate
quippe sua cor auxiũ hoc ip̃m
qr titubat ualde formidat et
qͣsi mare subitit᷑. cũ ip̃a ĩ diũ
nr̃a trepidatõ cõsid̾ato eiꝰ iidicii

Expanded text:
 quis dicere ei potest. Cur ita facis? - Subvertit Dominus coelum, cum, terribili et occulta dispensatione, humanae contemplationis celsitudinem destruit. cadere etiam ad deteriora permittit. Subvertit terram: cum fructificationem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare cum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, considerato ejus judicii
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixissent. Uultus gͦ iudicũ
oꝑtus extitit: qr mens ꝑ sequenti¬
ur: eum quem carne renere po¬
tuit dm̃i: nec ꝑ miracula agno¬
uit. Quia uero antiquus hostis
cum iuiquis om̃ib una ꝑsona ẽ:
sic plerũq scͥptura sacra de mi¬
quoꝵ capite: idest dỹabolo loqͥt᷑.
Ut reperite ad eiꝰ corpus. id est ad
popls designari. Cui et hoc cõgru¬
est. quis gͦ est: Ac si aꝑte dic̾etur.
Quis nũqͣm ĩpius esse putandꝰ
est: si ille popłs qui ip̃ara pieta¬
tem ꝑsecuitus est impius nõ est: S
consid̾ata uir sc̃s iudaice plebis
ꝑ fidia: ad semet ip̃m mentis ocu¬
los reuocat. Dolet qd̃ uid̾e. neq̃at
quem amat. Merrore afficit᷑ quia
ex p̾senti mũdo aute subtrahit᷑
quem salus mũdi reuelet᷑. Unde
et subdit. Dies mei uelociores fu¬

Expanded text:
crucifixissent . Vultus ergo judicum opertus exstitit, quia mens persequentium eum, quem carne tenere potuit, Deum nec per miracula agnovit. Quia vero antiquus hostis cum iniquis omnibus una persona est, sic plerumque Scriptura sacra de iniquorum capite, id est diabolo, loquitur, ut repente ad ejus corpus, id est ad populus designari, cui et hoc congruest, quis ergo est? 45. Ac si aperte diceretur: Quis unquam impius esse putandus est, si ille populus, qui ipsam pietatem persecutus est, impius non est? Sed considerata vir sanctus Judaicae plebis perfidia, ad semetipsum mentis oculos revocat; dolet quod videre nequeat quem amat; moerore afficitur, quia ex praesenti mundo ante subtrahitur quam salus mundi reveletur. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ip̃u quoq ordinẽ paslio¬
nis adiunget dicens. Terra da¬
ta est in manib impii uultũ
iudicũ eiꝰ oꝑit. Quid enĩ t̾re
noĩe: uisi caro exprimit᷑. Qͥs
appel ici latõne impis ni dy¬
mauꝰ ferunt bii qui in redẽp¬
toris nr̃i morte grassati siuit.
Terra itaq data est ĩ manꝰ iri¬
pii: qr autiquus hostis redemp¬
toris menteui corrumꝑe ꝑ se
tẽptando nõ ualuit. s eiꝰ car¬
nem ꝑ suos satellites ad tri¬
duũ ꝑmissus extuxit. Et dis¬
pensatõni suꝑue pietatis nesci¬
eus: ex hac ip̃a ꝑuussione serui¬
uit. Trib et enĩ redemptorẽ
nr̃m temptatõib pulsaus cor
di temꝑare nõ ualuit. S cum
uide mente ad mortem caruis
eiꝰ excitauit. Cũq ei cohortem
a pontificib et phariseis nuĩs¬
tros tradidit: Nimirũ iste ĩ¬
pius mauꝰ ad t̾ram tetendit.
Nuiꝰ t̾re iudices sac̾dotes et pͥn¬
cipes: pylatꝰ atq illusores mi¬
lites fuerunt. Iste itaq ĩpius

Expanded text:
qui ipsum quoque ordinem ejus passioqui ipsum quoque ordinem ejus passionis adjungit, dicens: CAPUT ta est in manus impii, vultum judicum ejus operit . Quid enim terrae nomine, nisi caro exprimitur? Quis appellatione impii, nisi dimanus fuerunt hi, qui in Redemptoris nostri morte grassati sunt. Terra itaque data est in manus impii, quia antiquus hostis Redemptoris mentem corrumpere per se tentando non valuit , sed ejus carnem per suos satellites ad triduum permissus exstinxit , et dispensationi supernae pietatis nesciens ex hac ipsa permissione servivit. Tribus etenim Redemptorem nostrum tentationibus pulsans, cor Dei temerare non valuit. Sed cum Judae mentem ad mortem carnis ejus excitavit , cumque ei cohortem atque a pontificibus et Pharisaeis ministros tradidit, nimirum iste impius manus ad terram tetendit. Hujus terrae judices, sacerdotes et principes, Pilatus atque illusores milites fuerunt. Iste itaque impius
Abbreviated transcription (Latin):
bis ardentius querit᷑: eo de uo¬
bis suauius letat᷑. Quasi qd¬
daui quippe ei expena gaudiũ
facimuꝰ: cum ꝑ sca desid̾ia ꝓ eiꝰ
nos amore castiganꝰ. Hiuc
ꝑ saluista ait. Constituite di¬
em sollempnem in cõfrequen¬
tatõuib usq ad cornu altaris.
Sollempnẽ uamq diem dũo
ĩ confreq̃ntatõne coustituit:
quisqͥs se assidue in eius desi¬
deplo affligit. Qui uinursi
sollemp uitatis dies usq ad
altaris cornu tendi p̾cipitur.
quia tam diu necesse est ut
quisq se afficiat: quousq ad
suꝑ in sacrificii altitudĩem: id
Iustus igit᷑ uir qr ĩpleri desidi¬
um suũ appetit nõ differri. hu¬
nulit̾ dicit. Nou de penis ĩuo¬
centũ rideat. Ac si dic̾et. Uota
ur̃a libenter accipiens: ultra
nõ differat. S ostendendo exhi¬
beat: eum qui nos ĩ sua expec¬
tatõne castigat. Quia uero
euui specialit̾ beatus Iob occi¬
di semel petiit qui carnis so¬
liuis mortem ĩmũdi ꝓ nobis
fine tolerauit. Protiꝰ aꝑit.

Expanded text:
bis ardentius quaeritur, eo de nobis suavius laetatur. Quasi quoddam quippe ei ex poena gaudium facimus, cum per sancta desideria pro ejus nos amore castigamus. Hinc Psalmista ait: Constituite diem solemnem in confrequentationibus, usque ad cornu altaris . Solemnem namque diem Domino in confrequentatione constituit, quisquis se assidue in ejus desiderio affligit. Qui nimirum solemnitatis dies usque ad altaris cornu tendi praecipitur, quia tandiu necesse est ut quisque se afficiat, quousque ad superni sacrificii altitudinem, id Justus igitur vir, quia impleri desiderium suum appetit, non differri, humiliter dicit: Non de poenis innocentum rideat. Ac si diceret: Vota nostra libenter accipiens, ultra non differat, sed ostendendo exhibeat eum qui nos in sua exspectatione castigat. Quia vero eum specialiter beatus Job occidi semel petivit qui carnis solius mortem in mundi pro nobis fine toleravit, protinus aperit,
Abbreviated transcription (Latin):
sandũ est. uel quid oꝑe agimꝰ.
uel quid corde uersamꝰ: Ne aut
mentem p̾pedieus foris se t̾re¬
ua cutra multiplicet. aut saltẽ
de eius mod̾amĩe intus se cogi¬
tatõ exaltet. ut cum diuina in¬
dicia temporali cͥcũspectione me¬
tiimꝰ. sempit̾ni supplicia eua¬

Expanded text:
sandum est, vel quid opere agimus, vel quid corde versamus; ne aut mentem praepediens foris se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet, ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia
Abbreviated transcription (Latin):
uitas iniquitas cẽ solet. uana nãq
agimiꝰ quociens tͣnͣsitoria cogitaniꝰ.
unde et euanesc̾e dr᷑: qd repente
ab intuentiũ oculis aufert᷑. Hĩs
psalmista ait. Uniu̾sa uanitas
om̃is homo uiuens. Qm̃ ꝑ hoc¬

Expanded text:
 iniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: Universa vanitas omnis homo vivens ; quo
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ad ꝑfectũ nõ põt. Qui et¬
si hunc in hylaritate sua qã
conspicimꝰ. nõ tam̃ eiꝰ essentiam
plene contuem᷑. Augłica et eiũ
ueł humana mens cur ãd cͥcũ¬
scͥptũ lumen inhyat eo ip̃o se
quo est creat᷑a coangustat. et
suꝑ se quideui ꝑ ꝓuectũ tendi¬
t᷑ S tam̃ eiꝰ fulgorẽ comp̾hen¬
de. nec dilatata sufficit. qui et
tͣuscendendo et portando oũa
et implendo concludit. Unde et
ꝓfundior. t̾re longior: mariq
latior ẽẽ descͥbit᷑. tauto spirita¬
lit̾ d iutelligi qͣnto de eo qͥcqͣm
nefas est iuxta corꝑe aliummẽ ta¬
sentiri. S celo est excelsior. qr
ĩ cͥcunscͥptõne sui sp̃s cuucta tͣns¬
cendit. Infu̾o ꝓfundior. quia
tͣnscendẽdo subuehit. Terre lõ¬
gior qr creat᷑e modum ꝑhẽni¬
tate sue et̾uitates excedit. Ma¬
ri latior. qr et reꝵ temporali¬
um fluctus sic regens possid
ut hos sub oĩmoda potentie
sue p̾sentia coangustando
et celi applłone angłi: ⁊ iufer¬

Expanded text:
tamen ad perfectum non potest, quia etsi hunc in claritate sua quandoque conspicimus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens cum ad incircumscriptum lumen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem per provectum tenditur, sed tamen ejus fulgorem comprehendere nec dilatata sufficit, qui et transcendendo et portando omnia et implendo concludit. Unde et profundior, terra longior, marique latior esse describitur, tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de eo quidquam nefas est juxta corsentiri. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit. Inferno profundior, quia transcendendo subvehit. Terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit. Mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando et coeli appellatione, angeli, et infer
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginem dĩ ambulet hõ: ta¬
mẽ uane cõt᷑babit᷑: Thesauritat
quimꝰ. ot modis nos semꝑ alt̾¬
uautib cupido concutiat. Metꝰ
frangat. Leticia mulceat. dolor
affligat. Ex uauitate gͦut et su¬
ꝑiꝰ dictũ est. ad iniquitatẽ ducim᷑
cũ prius ꝑ leuia delicta defluimꝰ.
ut usu cuncta leuigante neq̃¬
qͣui post cõmitt̾e etiam gͣuio¬
ra tueamꝰ. Nam dũ mod̾ari
lingua ociosa u̾ba negligit: mo¬
re molite remissionis capta: au¬
dax ad noxia ꝓeumpit. Dũ gu¬
le incumbit᷑. ad leuitatis ꝓtuiꝰ
ĩsamam ꝓdit᷑. Cumq mens sb̾¬
ig̾e delectatõnẽ carnis renuit.
plerũq ⁊ ad ꝑfidie uoraginem
r uit. Unde paulꝰ bene plebis
isrłitice dampna cõspiciens ut
ĩminentia ab auditorib mala
cõspic̾et: curauit ex ordine fus¬
acta narrante dicens. Neq ydo¬
latͥe essiciamiui sic̃ quidã: q̃ra
admodũ scͥptũ est. Sedit ppłs
manducare et bib̾e: et surrex̾¬
unt lud̾e. Esus quippe potꝰq

Expanded text:
imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, quimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delectationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque
Abbreviated transcription (Latin):
pacĩa diuine lougauitatis
ex suꝑat. Que nos et pͤcan¬
tes tołat: et cõu̾sos ad p̾mia
remuneratõis ex pectat. Mari
latior: qr ubiq facta peccan¬
tiũ retͥbutõis suc p̾sentia occu¬
pat. ut et cum nou p̾sens ꝑ¬

Expanded text:
ia divinae longanimitatis exsuperat, quae nos et peccantes tolerat, et conversos ad praemia remunerationis exspectat. Mari latior, quia ubique facta peccantium 346 retributionis suae praesentia occupat, ut et cum non praesens
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aꝑisset labia sua tibi: ut os¬
tend̾et tibi secreta sapĩe. Qͥ
eam quoq qua se suꝑ anicũ
pollere estinat. optandã sc̃ĩam
ostentat: cura ꝑtinꝰ subdit. et qd
multiplex sit lex eiꝰ. Quid hoc
loco d̾i lex accipi. nisi caritas debet.
ꝑ qm semꝑ in mente legit᷑ p̾cepta
de hac enĩ lege u̾itatis uoce dr᷑.

Expanded text:
 ut ostenderet tibi secreta sapientiae! Qui eam quoque, qua se super amicum pollere aestimat, optando sapientiam ostentat, cum protinus subdit: Et quod multiplex sit lex ejus. Quid hoc loco Dei lex accipi nisi charitas debet, per quam semper in mente legitur praecepta De hac etenim lege
Abbreviated transcription (Latin):
cõfutab̾is. Imꝑita uens ut dix¬
iniꝰ u̾itatis sententias grauiter
tołat. ⁊ sileutiũ peuam putat
eltq om̃e qd̃ rectũ d̾r dedecus
sue irrisionis arbitͣtur. Quia
cum uera uox prauoꝵ se aubi¬
b ecdiuouet memoriam culpa
mordet. Et iu redargutõe uiti¬
oꝵ quo unt̾ cognitõne mens
taugit᷑. foris ad studiũ contͣ¬
dictõuis excitat᷑. Ferre uocẽ

Expanded text:
cti. --Imperita mens, ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitat
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. Ht̃ ꝓfundũ: qr dãp¬
natis ĩferuis distͥctõnis sue
rit: que scilicet. qͣtuor: uob̾
ĩ hac uita poitis singuł excͤ¬
cet. Quia et latitudĩem a¬
maudo. et longitudĩem to¬
łando. et celsitudĩem ñ solũ
suani exhibet occultos et illici¬
tos cogitatõnũ motꝰ districte
iuidicaudo: S eiꝰ celsitudo et
ꝓfiuiditas qmͣ sit ĩuestigabił
nullꝰ agnoscit: uisi qui uł cõ

Expanded text:
cendit. Habet profundum, quia damcendit. Habet profundum, quia damnatis inferius districtionis suae rit. Quae scilicet quatuor nobis in hac vita positis singulis exercet, quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem non solumditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus districte judicando. Sed ejus celsitudo et profunditas quam sit investigabilis nullus agnosc
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ subtiliora iudicia ꝑtimes¬
dens dicebat. Nich̾ iichi cõ¬
sciꝰ sum. S nõ in hoc iustifica¬
tus sum. Qui autẽ iudicat me
dñs est. Longiorẽ t̾ra uid̾at:
cũ minora ei es̃ hũane mẽ¬
tis uota pensabat dicens. Eiͥ
potens est om̃ia fac̾e suꝑhabũ¬
daut̾ qͣm petimꝰ aut intelligi¬
mꝰ. Latiorẽ mari ꝯspex̾at qui
tiendo pensabat. qr neqͣqͣm
meus humaua innuensita¬
tem distͥctõnis eiꝰ agnose̾et.
qnͣtũ libet inquirendo fluc¬
tuaret diceus. Quis uouit
potestatẽ ire tue aut p̾ timo¬
re iram tuam dinmerare
Cuiꝰ bene potentiam egregius
nobis doctor insinuat. Cũ bre¬
uit̃ narrat. Ut possitis cõpͥheu¬
d̾e cum om̃ib scĩs. q̃ sit latitu¬
do. longitudo. sub limitas et
ꝓfundũ. Habet quippe deus
latitudieiu. qr dilectõem suã
usq ad collectõeni ꝑ seq̃ntiũ
tendit. Ht̃ longitudĩem: qr
ad uite patͥam nos longaui¬
iuit̾ tolerando ꝑducit. Ht̃
telligentiam qui recepti in

Expanded text:
escens, dicebat: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet qudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet telligentiam qui recepti in
Abbreviated transcription (Latin):
to dic̾et᷑. ꝓfinditatem eiꝰ atq
ex cellentiam qͣndo tu cognos¬
d̾e sufficis: qui uel uirtute
ad sũma euehi: uel temet ip̃m
rep̾hend̾e ĩ tẽptatõib uescis.

Expanded text:
to diceretur: Profunditatem ejus atque excellentiam quanto tu cognoscere sufficis, qui vel virtute ad summa evehi, vel temetipsum reprehendere in tentationibus nescis.
Abbreviated transcription (Latin):
tus uite quos infine retͥbuit
ne qͣ qͣui nuĩc uel spes nr̃a cõp̾¬
hendit. Mari latior: qr hũa¬
na mens fluctuans multa de
hiis :: que uent᷑a sunt coni¬
eit. S cum lam c̃nere q̃ ex
istiniau̾at ceꝑit angustã se
fuisse. in sua estimatõne cog
cũ ip̃a in eur nr̃a cõtẽplatõ de¬
ficit. Unde et cor ꝑ salmista in
alto posuerat: s nec dũ se eũ
contigisse sentiebat dicens. Mi¬
rabił facta est scĩa tua ex me.
confortata est nec pot̾o ad eã.¬

Expanded text:
tus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam se fuisse in sua aestimatione cogncum ipsa in eum nostra contemplatio deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, nec potero ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
nobis indiuinitatis sue clarita¬
te conspicit᷑. Nunc aut̃ a caruali
cogitatõe aĩm rnfusi sp̃c scĩ gr̃a
subleuat: et in contẽptu reꝵ p̾t¬
euntiũ exaltat. Totumq meus
qd̾ appetebat ĩ infimis despit: atꝙ
ad suꝑna desid̾ia ignescit. et con¬
tẽpłonis sui eui extͣ carnẽ tollit᷑
que corrupcõnis sue ponde ad huc
in carne retinet᷑. In cͥciunscͥpti
luminis iubar intueri conatur
tt non ualet qd̾ infirmitate pͥs¬
sus aĩmꝰ neqͣqͣmͣ penerͣt: et tam̃
repulsus amisit. Iam namq de
se conditor ꝑ qd̃ amat᷑ ostendit.
o uisionis sue spem amantib sb̾¬
trahit. Sola gͦ eiꝰ uestigia cõspici¬
entes gradim᷑. qui huc ꝑ donoꝵ
suoꝵ sigua sequim᷑ quem nec dum
comp̾hendi ueq̃unt: qr ude qͥ¬

Expanded text:
initatis suae claritate conspicitur. Nunc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur. Incircumscripti luminis jubar intueri conatur, et non valet; quod infirmitate pressus animus et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. Jam namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa sequimur, quem necdum vcomprehendi nequeunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tate nõ fu̾it: qd̾ sofar uirum
iustuur. usq ad obiectõem ĩi¬
quitatis ĩcrepauit. Unde et
eoꝵ audatiam u̾itas iuste redar¬
guit. s benigne ad gr̃ami re¬
ducit: qr apud nuseritordẽ ui¬
dicẽ neqͣ qͣui sine uenia culpa
reluquit᷑.Cum ꝑ feruorẽ ⁊eli
ex eiꝰ amore peccat᷑. Sepe nãq
maonis hoc doctorib miran¬
disq cõtingit. ut quo alta cari¬
tate ferueut. modũ correptõis
exagqͥ ent. Et lingua aliqͥd qd
ñ d dicat: qui mentẽ dilcõius qnͣ¬
tũ debet ĩflãmat. S u̾bum pro¬
late cõtumelie tanto ciciꝰ parcit᷑.

Expanded text:
itate non fuerit quod Sophar virum itate non fuerit quod Sophar virum justum usque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae ta
Abbreviated transcription (Latin):
Misttiplex gͦ ista lex di est: q̃
contͣ uniꝰ cuiꝰq culpe iaculum
qd̾ ꝑ iuicũdam mentẽ impetit
ĩstructõnis sue munimine oc¬
currit. Ut qr antiquus hostis
uaria cͥcũfusione nos obsidet
ip̃a hunc de nobis multipliciter
expugnet. Qmͣ nimirũ legẽ
si sollicita cõsid̾atõne pensamꝰ.
auctori nr̃o qnͣtũ cotidie delinqͣ¬
mꝰ agnoscimꝰ. Si autẽ culpas
gella tolleramꝰ. Nec ex dolore ad
ĩpacientiam ꝓriit: cum suo se
iuditio conscĩa addicit. Unde
Sofar quid dic̾et sciens. S cui
dic̃et nesciens: post qͣm p̾misit
diceus. ut ostendet tibi secreta
sapĩe. et qd̃ multiplex sit Lex
qd̃ multa minora exigaris ad̾o.
quippe ut dixirꝰ flagelli tẽꝑat᷑
cum cullpa cognoscit᷑. Quia et
tanto quisq patientiꝰ ferramẽ¬
tũ medici tolerat. qͣnͣto putri¬
dũ conspicit esse qd̾ secat. Qui
igit᷑ multiplicitatem legis ĩtel¬
ligit. cũcta que patit᷑ qmͣ suit
minora ꝑpendit. Quia ꝑ hoc
sciendũ est qr sine magna iniqͥ¬

Expanded text:
ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas gella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex quod multo minora exigaris a Deo quippe, ut diximus, flagelli temperatur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc sciendum est quia sine magna iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
Forsitan uestigia dei cõp̾hendes:
et usq ad ꝑfectũ oĩpotẽtẽ repe¬
ties. Quid dei uestigia nisi be¬
nignitatis illiꝰ uestigia usitatões
uocat. Quib nimirũ ꝓgredi
flatu tangim᷑. Et extͣ carnis angꝰ¬
tias subleuati: ꝑ amorem coguos¬
cimꝰ auctoris nr̃i cõtẽplandã spẽm
qm seqͣm᷑. Nam cum mentẽ nr̃tin
spĩtalis pat̾e anior ĩflãmiat. qͣsi
seq̃ntib it insuuat. Et subtͣcto
cordi uelut qb̾dara nestigiũ dei
gradientis mprimit᷑: ut ab eo rec¬
tis cogitatõnũ gressib uia uite
teneat᷑. Queni enĩ nec dura cer¬
nimꝰ. restat necesse est ut ꝑ uesti¬
gia sui amoris iudagemꝰ. Qͣtenꝰ
mens ĩueĩat: quem nũc qͣsi a
t᷑go subsequens ꝑ scã desid̾ia ex¬
plorat. Hec psalnuista auctoris
nr̃i uesfigia bene sequi nou̾at
cũ dicebat. eldhesit aĩa mea post
te. Quem reꝑire quoq usq ad
uisionẽ sue celsitud̾is satagebat
dicens. Sitiuit aĩa mea ad dm̃¬

Expanded text:
Forsitan vestigia Dei comprehendes, et usque ad perfectum Omnipotentem reperies? - Quid vestigia, nisi benignitatem illius visitationis vocat? Quibus nimirum progredi flatu tangimur, et extra carnis angustias, sublevati per amorem, agnoscimus Auctoris nostri contemplandam speciem quam setalis patriae amor inflammat, quasi sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per sancta desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens: Sitivit anima mea