comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero cũ hoc despici ab auditore conspiciunt.
semetipsos simulant timere qđ dicunt
enĩ de doctrinȩ suȩ altitudine miri uideri
appetunt. quasi ꝑtimescunt quȩ fingunt.
& cum minoris laboris sit audire ꝙͣ dicere.
ad ea ꝓferenda audaces sunt quȩ scilicet
astruunt. quia ipsi uix audire potuerunt.

Expanded text:
vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, vero cum hoc despici ab auditore conspiciunt, semetipsos simulant timere quod dicunt. enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
altiora dicere conantur. ipsi sibi testes st̃.
quia quȩ ꝓferunt uera ñ sunt. In nocturna
quippe uisione. dubie cernitur. Runas gͦ
susurrii in pauore nocturnȩ uisionis se
ꝑcepisse asserunt. quia ut ea quȩ docent
alta aliis ostendant. uix ea se capere posse
denuntiant. Sed hinc colligendũ ẽ. quomͦ
audientib certa esse poterunt. quȩ ipsi du¬
bie uiderunt. Miro gͥ ordine cum alta
loquentes ꝓfluunt. in patefactione stulticiȩ
ipsis suȩ altitudinis uocib ligant᷑. Iuantũ
uero de singularitate sapientiȩ eleuantur
ostenditur. cum ꝓtinus subdit. quando
solet sopor occupare homines. Ac si ab he¬
reticis aꝑte diceretur. cum homines inferiꝰ
dormiunt. nos ad ꝑcipienda suꝑna uigila¬
mus. quia ea nobis nota sunt. ad quȩ uide¬
licet cognoscenda. cȩteroꝵ hominũ corda
torpentia ñ assurgunt: Ac si aptiꝰ dicant.
in quib intelligentia nr̃a se erigit. reliquo¬
rum omniũ sensus dormit. Nonnunquã

Expanded text:
altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnunquam
Abbreviated transcription (Latin):
is qui in semetipso tranquillus est. ꝑeuntib
turbulentus uidetur. Mens quippe reꝓba
quia aduersũ suis actib iudicẽ conspicit.
qͣsi cõmotus ei ostenditur. quia in conspectu
illiꝰ reatu suo ipsa turbatur. Sed postquã
quasi clement̾ ammonuit. aꝑte increpatio¬
nis uerba subiungit dicens. Rugitꝰ leonis.

Expanded text:
is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus turbulentus videtur. Mens quippe reproba, quia adversum suis actibus judicem conspicit, quasi commotus ei ostenditur, quia in conspectu illius suo reatu ipsa turbatur. Sed postquam quasi clementer admonuit, aperte increpationis verba subjungit, dicens: CAPUT XIX.
Abbreviated transcription (Latin):
consiliũ concipit. & ab interno consilii
extrorsus sententiã emittit. Quasi flante.
do ab exteriorib aliquid introrsꝰ trahitur.
qnͣdo foras mala nr̃a conspicit. & intꝰ iudi¬
cium disponit. & rursũ quasi flante dõ ab
interiorib sp̃s extrorsꝰ emittitur. quando
ab interno conceptu consilii exteriꝰ iudiciũ
damnationis infertur. Bene itaq dicitur.
qd qui dolores seminant flante dõ peunt.
quia unde foris puersa faciunt. inde ab
intimis recte feriunt᷑: uel certe cũ flare ds̃
dicitur. quia & statĩ irȩ eiꝰ sp̃s subinfertur.
appellatione flatus illiꝰ. potest ipsa eiꝰ anmad.¬
uersio designari:. Nos quippe cũ rrascimur.
flatu furoris inflamur. Ut gͦ uindictã cogi¬
tans dñs demonstretur. fare irascendo dicit᷑.
ñ quo ipse in natura sua mutabilitatis uicis¬
situdinẽ recipit. sed quo post longã patien¬
tiam qnͣdo uindictã peccatoris exequitur.

Expanded text:
consilium concipit, et ab interno consilio consilium concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Quasi flante Deo, ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foras mala nostra conspicit, et intus judicium disponit. Et rursum, quasi flante Deo, ab interioribus spiritus extrorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recte feriuntur. Vel certe cum flare Deus dicitur, quia et statim irae ejus spiritus subinfertur, appellatione flatus illius potest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ddicit᷑ & magna parte ꝓculdubio ueritatis
uirtute uacuatur: sed tuncuera erit. cum
iam iniquitatis dilatio ñ erit. quȩ hoc fortasse
modo intelligi rectiꝰ potest. qm̃ nec in nocens
perit. nec rectus deletur. quia & si carne hic
atteritur. in conspectu ȩterm iudicis uera
salute reparatur. Et qui seminant dolores
& metunt flante do peunt. quia quanto lic
altiꝰ puerse agendo ꝓficiunt. tanto duriꝰ
sub sequenti damnatione feriunt᷑. Sed cũ
eidem sententiȩ p̃mittitur recordare. uide¬
licet paret quia transacta res ad memoriam
peducitur. ñ autẽ futura nuntiatur. Tumne
gͥ eiphat ueriꝰ diceret. si hec de inquis ge¬
neraliter fieri extrema animaduersione
ut suptisbs. discernatur. Pos quipos cũ famꝰ
aerem ab exteriorib introrsus trahimꝰ. &
introrsus tractũ hunc exterius reddimus.
Flare gͦ ds in uindictȩ retributione dicit᷑.
quia ab exteriorib causis introrsꝰ iudicii

Expanded text:
dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis dicitur, ex magna parte procul dubio veritatis virtute evacuatur. Sed tunc vera erit, cum jam iniquitatis dilatio non erit. Quae hoc fortasse modo intelligi rectius potest, quoniam nec innocens perit, nec rectus deletur; quia etsi carne hic atteritur, in conspectu aeterni judicis vera salute reparatur. Et qui seminant dolores et metunt, flante Deo pereunt; quia quanto hic altius perverse agendo proficiunt, tanto durius subsequenti damnatione feriuntur. Sed cum eidem sententiae praemittitur, Recordare, videlicet patet quia transacta res ad mentem reducitur, non autem futura nuntiatur. Tunc ergo Eliphaz verius diceret, si haec de iniquis generaliter fieri extrema animadversione ut subtilius discernatur. Nos quippe cum flamus, aerem ab exterioribus introrsus trahimus, et introrsus tractum hunc exterius reddimus. Flare ergo Deus in vindictae retributione dicitur, quia ab exterioribus causis introrsus judicii
Abbreviated transcription (Latin):
diu hic subsistere. & iustis feliciꝰ ꝑmittunt᷑:
Hinc namq de illis iterũ ꝑpsalmistã dicit᷑.
in laborib hominũ ñ sunt. & cũ hominib
ñ flagellabuntur. Hinc ieremias ait. qͣre uia
impioꝵ ꝓsperatur: Quia enĩ sicut scriptũ
est. dñs patiens redditor est. sepe diu tolerat.
quos in ꝑpetuum damnat: ñ nunquã uero
concite ꝑcutit. quia pusillammitati inno¬
centiũ consolando concurrit. Aliquando gͦ
iustoꝵ mundiꝰ uita purgetur. aliquando uͦ
in iustos celeriter trucidat. eoꝵq interitu
innocentiũ corda confirmat. Si enĩ nunc
om̃s male agentes ꝑcuteret. extremũ iam
iudiciũ quib exhiberet: Si autẽ nullam⁊
omnino ꝑcuteret. quis dm̃ res humanas
curare credidisset: Nonnunquã gͦ inquos
ferit. ut ostendat quia inulta mala ñ deserit.
ñnunquã uͦ iniquos diu tolerat᷑. ut conside¬
cum fine p̃sentis scłi de cunctis generaliter

Expanded text:
diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? diu hic subsistere, et justis felicius, permittuntur? Hinc namque de illis iterum per Psalmistam dicitur: In laboribus hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur . Hinc Jeremias ait: Quare via impiorum prosperatur . Quia enim, sicut scriptum est, Dominus patiens redditor est , saepe diu tolerat quos in perpetuum damnat; nonnunquam vero concite percutit, qui pusillanimitati innocentium consolando concurrit. Aliquando ergjustorum mundius vita purgetur. Aliquando vero injustos celeriter trucidat, eorumque interitu innocentium corda confirmat. Si enim nunc omnes male agentes percuteret, extremum jam judicium quibus exhiberet? Si autem nullum omnino percuteret, quis Deum res humanas curare credidisset? Nonnunquam ergo 155 iniquos ferit, ut ostendat quia inulta mala non deserit. Nonnunquam vero iniquos diu tolerat, ut considecum fine praesentis saeculi de cunctis generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
Dolores seminare est. fraudulenta dicere.
dolores autẽ metere est. dicendo p̾ualere:
Uel certe dolores seminant. qui peruersa
ꝑagunt. dolores metunt. cũ de eadẽ puer-¬
sitate puniuntur. Fructꝰ quippe doloris
est. retributio damnationis. Sed cũ ꝓtinꝰ
subinfertur. quia qui dolores seminant
& metunt flante dõ peunt. & irȩ eiꝰ sp̃ũ
consumuntur. hoc loco doloris messio ñ
iam pena. sed adhuc ꝑfectio iniquitatis
ostenditur. quia ex diuinȩ irȩ spũ eiꝰdem
messionis pena surrogatur. Seminant gͦ
hic dolores & metunt. quia iniqua sunt
quȩ faciunt. & in ipsa iniquitate ꝓsperant᷑.
sicut de iniquo ꝑ psalmistam dicit᷑: pollu.¬
untur uiȩ eiꝰ in omni tempore. anferunt᷑
iudicia tua a facie eiꝰ. omniũ inimicoꝵ suoꝵ
dominabitur. De quo paulopost subditur.
sub lingua eiꝰ labor & dolor. Dolores itaq
seminat cũ ꝑuersa agit. dolores metit cũ
ex eisdem puersitatib temporalit̾ excrescit
Quomodo gͦ flante dõ peunt. qui plerũq

Expanded text:
Dolores seminare, est fraudulenta dicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate prosperantur; sicut de iniquo per Psalmistam dicitur: Polluuntur viae ejus in omni tempore; auferuntur judicia tua a facie ejus, omnium inimicorum suorum dominabitur . De quo paulo post subditur: Sub lingua ejus labor et dolor . Dolores itaque seminat, cum perversa agit; dolores metit, cum ex eisdem perversitatibus temporaliter excrescit. Quomodo ergo flante Deo pereunt, qui plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
iustoꝵ sibi laudẽ arripie. alienũ est ꝓfecto
qđ tollit. Eliphaz itaq quia beatum iob
in columitatis suȩ tempore laudanda egisse
cognouit. ꝑcussione subsequente hec illũ
tenuisse ꝑ ypocrisim credidit dicens: tigris
periit. eo qd̃ ñ haberet prȩdã. Ac si aperte¬

Expanded text:
justorum sibi laudem arripit, alienum profecto justorum sibi laudem arripit, alienum profecto est quod tollit. Eliphaz itaque, quia beatum Job incolumitatis suae tempore laudanda egisse cognovit, percussione subsequente, haec illum tenuisse per hypocrisin credidit, dicens: Tigris periit, eo q
Abbreviated transcription (Latin):
tigris est. quia dum mundus color de simu¬
latione ducitur. uicioꝵ nigredure int̾rum¬
pente uariatur. Sepe enĩ dũ de castitatis
mundicia extollitur. sorde auariciȩ fȩdatur.
sepe dum uirtute largitatis speciosꝰ osten¬
ditur. luxuriȩ maculis inquinatur. sepe
dũ castitatis atq largitatis decore uestitur.
uelut ex zelo iusticiȩ crudelitatis atrocitate
fuscatur. sepe largitate. castitate. pietate
ex pulcra uisione induitur. sed int᷑fusa ob¬
scuritate suꝑbiȩ notatur. sicq fit. ut in ter¬
mixtis uiciis. dum mundã in se speciem
ypocrita ñ ostendit. quasi unũ colorem
tigris habere nequaꝗͣ possit. Quȩ uidelicet
tigris rapit prȩdam. quia humani sibi fa¬
uoris usurpat głam. Qui enĩ rapta laude
extollitur. quasi p̾da saciatur. Bene autem
ypocritarũ laus. prȩda dicitur. Prȩda qͥppe
est. cũ aliena uiolenter auferunt᷑. Omnis
autẽ ypocrita quia uitã iusticiȩ simulans.

Expanded text:
tigris est, quia dum mundus color de simutigris est, quia dum mundus color de simulatione ducitur, vitiorum nigredine interrumpente variatur. Saepe enim dum de castitatis munditia extollitur, sorde avaritiae foedatur. Saepe dum virtute largitatis speciosus ostenditur, luxuriae maculis inquinatur. Saepe dum castitatis atque largitatis decore vestitur, velut ex zelo justitiae, crudelitatis atrocitate fuscatur. Saepe largitate, castitate, pietate ex pulchra visione induitur, sed interfusa obscuritate superbiae notatur. Sicque fit ut intermistis vitiis dum mundam in se speciem hypocrita non ostendit, quasi unum colorem tigris habere nequaquam possit. Quae videlicet tigris rapit praedam, quia humani sibi favoris usurpat gloriam. Qui enim rapta laude extollitur, quasi praeda satiatur. Bene autem hypocritarum laus praeda dicitur. Praeda quippe est, cum aliena violenter auferuntur. Omnis autem hypocrita, quia vitam justitiae simulans,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Quid enĩ rugitũ leonis appellat. nisi
ut pauloante prȩmisimꝰ seueritatem uiri.
quid uocẽ leenȩ nisi loquacitatẽ coniugis.
quid dentes catuloꝵ leonũ. nisi edacitatem
ꝓlis: Quia enĩ filii conuiuantes extincti st̃.
dentiũ expressione signantur. Quȩ cuncta
dum contrita eliphar rigidus exultat. quasi
iure damnata denuntiat. Cuiꝰ adhuc duri¬
eiam increpationis. ingeminat cũ subiungit.
tigridis. nisi beatũ iob nota uarietatis signat
uel aspersũ maculis simulationis: Omnis
namq simulator in eo qđ uideri rectꝰ appe¬
tit. mundũ se pomnia ñ ostendit. quia dũ
uirtutes quasdã ꝑ ypocrisi assumit. & occulte
semetipsũ uitiis subicit. q̃dã letentia uitia repente
in faciẽ erũpunt. & supductȩ. simulationes
qͣsi uisionis coriũ ex ammixtione suauariũ ostendt
ut plerũq mirũ sit. cur homo qui tantis uir¬
tutib pollere cernitur. etiã tã reꝓbis actib
inquinetur. Sed nimirũ om̃is ypocrita

Expanded text:
Quid enim rugitum leonis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasi jure damnata denuntiat. Cujus adhuc duritiam increpationis ingeminat, cum subjungit: tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, quaedam latentia vitia repente in faciem erumpunt, et superductae simulationis, quasi visionis corium, ex admistione sua varium ostendunt; ut plerumque sit mirum cur homo, qui tantis virtutibus pollere cernitur, etiam tam reprobis actibus inquinetur. Sed nimirum omnis hypocrita
Abbreviated transcription (Latin):
occupantur. tunc bene exteriora disponunt.
cũ sollicite ad interiora refugiunt. cum
nequaquã foras ꝑturbationum strepitus
diligunt. s apud semetipsos intꝰ in tranquil¬
litatis sinu requiescunt. Prauȩ &enĩ m̃tes
tatione enĩ seruant depicta quȩ amant.
& quãuis nil exteriꝰ faciant. apͥud semetipsas
tam̃ sub pondere inqͥetȩ quietis elaborant.
quib si earũdem rerũ amministratio p̃bea¬
tur. semetipsas funditꝰ deserunt. & sugitiua
hȩc temporalia ꝑ intentionis cursũ conti¬
nuis cogitationũ passib sequunt᷑. Piȩ autẽ
mentes hȩc & cũ desunt ñ quȩrunt. & gra¬
uiter etiã cũ assunt ferunt. quia pexteri¬
orum curã a se exire ꝑtimescunt. Quod
bene illa duoꝵ fratrũ uita signat᷑. de quib
scriptũ est. factus est esau uir gnarus ue¬
nandi. & homo agricola. iacob autẽ uir

Expanded text:
occupantur, tunc bene exteriora disponunt, occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt; cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requtatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semtamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum adsunt, ferunt, quia per exteriorum curam a se exire pertimescunt. Quod bene illa duorum fratrum vita signatur, de quibus scriptum est: Factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricol
Abbreviated transcription (Latin):
Quiescunt qͦ qui bene in potestate sunt:
cũ terrenarũ actionũ strepitus ꝓ diuino
amore int̾mittendo postponunt. nedum
ima indesinenter occupant. cor funditꝰ a
summis cadat: Sciunt enĩ quia nequaquã
mens ad suꝑna attollitur. si curarũ tumul¬
tib continue in infimis occupatur. Quid
enĩ de dõ occupata optineat. quȩ de illo¬
ñ app̃hendere aliquid etiã uacans laborat:
Bene autẽ ꝑ psalmistã dicit᷑. uacate & uidete
qm̃ ego sum ds̃. quia qui uacari do negligit.
suo sibi iudicio lumen esꝰ uisionis abscondit.
Hinc etiã ꝑ moysen dicitur. ut pisces qui
pennulas ñ habent ñ edantur. Pisces nãq
qui pennulas habent. saltus dare suꝑ aquas
solent. Soli gͦ in electoꝵ corpore qͣsi cibus
transeunt. qui in eo qđ mmuis deseruiunt
aliqnͣdo suꝑna conscendere mͣtis saltib
sciunt. ne semꝑ in ꝓfundis curarũ lateant.¬
& nulla eos amoris summi quasi liben aeris
aura contingat. Qui gͦ reb temporalib

Expanded text:
Quiescunt quoque qui bene in potestate sunt, cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. Bene autem per Psalmistam dicitur: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus ; quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aquas solent. 147 Soli ergo in electorum corpore quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscendere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut uegetata mens paulo latiꝰ radio suȩ spe-¬
culatiõnis inhereat. & pene figat spm̃ qui
transibat. Nec tam̃ hȩc ipsa contẽplationis
mora diuinitatis uim plene aperit. quia erꝰ
immensitas humanas uires auctas subleua¬
tasq transcendit. Unde & bene subditur.¬

Expanded text:
ut vegetata mens paulo latius radio suae speut vegetata mens paulo latius radio suae speculationis inhaereat, et pene figat spiritum qui transibat. Nec tamen haec ipsa contemplationis mora Divinitatis vim plene aperit, quia ejus immensitas humanas vires auctas sublevatasque transcendit. Unde et bene subditur
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ studio suꝑfluȩ cogitationes amputan¬
de sunt. sed tam̃ amputari funditꝰ nequaqͣ
possunt. Semꝑ enĩ caro suꝑflua generat.
quȩ semꝑ sp̃s ferro sollicitudinis recidat.
Sed hȩc in nobis tunc suptilius conspicimꝰ.
cũ speculationis alta penetramꝰ. Unde recte¬
& eniꝰ mens in contemplationis arce subleua-¬
ta. tanto semetipsã duriꝰ de suꝑfluis cru¬
ciat. qnͣto nimis suptile conspicit esse qđ
amat. & cum pulcrum intuetur hoc quod
suꝑ se appetit. districte iudicat quicqͥd in
se infirmũ priꝰ tranquille tolerabat. Transe¬
unte gͦ sp̃ũ pili ꝑtimescunt. quia ante
compunctionis uim cogitationes suꝑfluȩ
fugiunt. ut nil fluxum. nil iam remissum
libeat. quia afflatã mentẽ etiã contͣ semet.¬
ipsam uisitationis intimȩ seueritas inflam¬
mat. Cumq hoc qđ in corde illicitũ nascit᷑.
continua districtione resecat᷑. fit plerumq

Expanded text:
quidem studio superfluę cogitationes amputanquidem studio superfluę cogitationes amputandę sunt, sed tamen amputari funditus nequaquam possunt. Semper enim caro superflua generat, quę semper spiritus ferro sollicitudinis recidat. Sed hec in nobis tunc subtilius conspicimus, cum speculationis alta penetramus. Veetenim mens in contemplationis arce sublevata, tanto semetipsam durius de superfluis cruciat, quanto nimis subtile conspicit esse quod amat; et cum pulchrum intuetur hoc quod super se appetit, districte judicat quidquid in se infirmum prius tranquille tolerabat. Transeunte ergo spiritu pili pertimescunt, quia ante compunctionis vim cogitationes superfluae fugiunt, ut nihil fluxum, nihil jam remissum libeat, quia afflatam mentem etiam contra semetipsam visitationis intimae severitas inflammat. Cumque hoc, quod in corde illicitum nascitur, continua districtione resecatur, fit plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpitur aggrauat animã. & deprimit
terrena inhabitatio sensũ multa cogitantẽ.
recte subditur. Inhorruerunt pili carnis
humane corruptionis. Pili carnis sunt uitȩ
ueteris cogitationes. quas sicamente inci-¬
dimus. ut de amissione earũ nullo dolore
fatigemur. Bene autẽ ꝑ moysen dicitur.
leuitȩ radant om̃s pilos camnis suȩ. Leuita
quippe. assumptus uocatur. Oportet ergo
leuitas om̃s pilos carnis radere. quia is qui
in obsequiis diuinis assumitur. debet ante
dĩ oculos a cunctis carnis cogitationib mun¬
dus apparere. ne illicitas cogitationes mens
ꝓferat. & pulcram ammȩ speciẽ quasi pilis
fruticantib deformem reddat. Sed qnͣtali¬
bet ut diximꝰ quẽpiam uirtus scẽ conuersa-¬
uonis euexerit. adhuic tam̃ ei de uetustate
uitȩ nascitur. qđ toleretur. Ande & ipsi
leuitarũ pili radi p̾cepti sunt non euelli.
Rasis & enĩ pilis in carne radices remanent.
& crescunt iterũ ut recidantur. quia magno

Expanded text:
corrumpitur, aggravat animam, et deprimit corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem , recte subditur: Inhorruerunt pili carnis humanae corruptionis. Pili carnis sunt vitae veteris cogitationes, quas sic a mente incidimus, ut de amissione earum nullo dolore fatigemur. Bene autem per Moysen dicitur: Levitae radant omnes pilos carnis suae . Levita quippe assumptus vocatur. Oportet ergo Levitas omnes pilos carnis radere, quia is qui in obsequiis divinis assumitur, debet ante Dei oculos a cunctis carnis cogitationibus mundus apparere, ne illicitas cogitationes mens proferat, et pulchram animae speciem quasi pilis fruticantibus deformem reddat. Sed quantalibet, ut diximus, quempiam virtus sanctae conversationis evexerit, adhuc tamen ei de vetustate te nascitur vitę, quod toleretur. Unde et ipsi Levitarum pilii radi precepti sunt, non evelli. Rasis enim pilis, in carne radices remanent, et crescunt iterum ut recidantur, quia magno
Abbreviated transcription (Latin):
semetipsã ñ potest. quia & si hanc sp̃s ad¬
summa euebit. caro tam̃ ipso adhuc corrupti¬
onis suȩ pondere deorsũ premit. Unde et
tib sp̃s transit. quando inuisibilia cogno-¬
scimꝰ. & tamen hȩc ñ solide sed raptim ui-¬
demus. Neq enĩ in suauitate contemplati¬
onis intimȩ diu mens figitur. quia ad semet¬
ipsam immensitate luminis reuerberata
reuocatur. Cumq internã dulcedinem
degustat. amore estuat. ire suꝑ semetipsam
nititur. sed ad infirmitatis suę tenebras
fracta relabitur. & magna uirtute ꝓficiens
uidet quia uidere ñ possit hoc qđ ardenter
diligit. nec tam̃ ardenter diligeret. nisi ali¬
quatenꝰ uideret. Non gͦ stat sp̃s sed transit.¬
quia suꝑnam lucẽ nr̃a nobis contemplatio
& inhiantib aperit. & mox infirmantib
abscondit. Et quia in hac uita qnͣtalibet
quis uirtute ꝓfecerit. adhuc tam̃ corruptio¬
nis suȩ stimulũ sentit. corpus quippe quod

Expanded text:
semetipsam non potest; quia etsi hanc spiritsemetipsam non potest; quia etsi hanc spiritsumma evehit, caro tamen ipso adhuc corruptionis suae pondere deorsum premit. Unde et tibus spiritus transit, quando invisibilia cognoscimus, et tamen haec non solide, sed raptim videmus. Neque enim in suavitate contemplationis intimae diu mens figitur, quia ad semetipsam ipsa immensitate luminis reverberata revocatur. Cumque internam dulcedinem degustat, amore aestuat, ire super semetipsam nititur, sed ad infirmitatis suae tenebras fracta relabitur; et magna virtute proficiens, videt quia videre non possit hoc quod ardenter diligit, nec tamen ardenter diligeret, nisi aliquatenus videret. Non ergo stat, sed transitquia supernam lucem nostra nobis contemplatio et inhiantibus aperit, et mox infirmantibus abscondit. Et quia in hac vita quantalibet virtute quis profecerit, adhuc tamen corruptionis suae stimulum sentit: Corpus quippe, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ctionẽ quippe diuine iusticiȩ contemplan¬
tes. etiã de ipsis oꝑib iure ptimescimꝰ. quȩ
nos fortia egisse putabamꝰ. Ducta namq
ad internã regulam nr̃a rectitudo. si distri.¬
ctum iudiciũ inuenit. multis tortitudinũ
suarũ sinib in intimã rectitudinẽ impingit
Unde bene paulus cũ & uirtutũ ossa habere
se cerneret. & tam̃ sub districto examine
hȩc eadem eiꝰ ossa trepidarent ait: michi ꝓ
minimo est ut a uobis iudicer. aut ab huma¬
no die. sed neq meipsũ iudico. Nichil enĩ
michi consciꝰ sum. Sed quia auditis uenis¬
ilico adiunxit. sed ñ in hoc iustificatꝰ sum
Qui autẽ iudicat me. dñs est. Ac si diceres.¬
& recta egisse me recolo. & tam̃ de meritis
ñ p̾sumo. quia ad eiꝰ examen uita nr̃a au¬
citur. sub quo nr̃e fortitudinis & ossa tur¬
suspenditur. cũ carnis angustias suꝑans.
ꝑ speculationis uim de libertate aliquid
intimȩ securitatis rimatur. stare dii suꝑ

Expanded text:
ctionem quippe divinae justitiae contemplanctionem quippe divinae justitiae contemplantes, etiam de ipsis operibus jure pertimescimus, quae nos fortia egisse putabamus. Ducta namque ad internam regulam nostra rectitudo, si 165 districtum judicium invenit, multis tortitudinum suarum sinibus in intimam rectitudinem impingit. Unde bene Paulus cum et virtutum ossa habere se cerneret, et tamen sub districto examine haec eadem ejus ossa trepidarent, ait: Mihi pro minimo est, ut a vobis judicer, aut ab humano die. Sed neque me ipsum judico; nihil enim miillico adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum: qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: recta egisse me recolo, et tamen de meritis non praesumo, quia ad ejus examen vita nostra ducitur, sub quo nostrae fortitudinis et ossa tursuspenditur, cum carnis angustias superans, per speculationis vim de libertate aliquid intimae securitatis rimatur, stare diu super
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. quia ipsa qͦ quȩ esse in me fortia
credidi. tua consideratione contremiscunt.
Hinc est qđ manuhe uiso angło ꝑtime¬
scens dicit: morte moriemur. quia uidimꝰ
dnm. Quem uxor ꝓtinus consolat᷑ dicens
si dñs nos uellet occidere de manib nr̃is
holocaustũ & libam̃ta ñ suscepisset. Qͥaͥ
est autẽ qd ad uisionẽ angłi uir fit timi¬
dus & mulier audax. nisi qd nobis qͦtiens
cȩlestia demonstrantur. sp̃s quidẽ pauore
se concutit. sed tam̃ spes pͣsumit: Inde nãq
spes ad maiora audenda se erigit. unde tur¬
batur sp̃s. quia ea quȩ suꝑna sunt prior
um subleuata mens conspicit. cuncta hu¬
manarũ uiriũ soliditas contremiscit. Recte
nunc dicitur. Pauor tenuit me & tremor.
& omĩa ossa mea ꝑterrita sunt. Ac si aꝑte
diceretur: suptilitatis intimȩ archana ꝑci¬
piens. unde me apud me fortem credidi.
ante conspectũ iudicis indetitubaur. Distri¬

Expanded text:
dicunt, quia ipsa quoque, quae esse in me fortia dicunt, quia ipsa quoque, quae esse in me fortia credidi, tua consideratione contremiscunt. Hinc est quod Manue, viso angelo pertimescens, dicit: Morte moriemur, quia vidimus Dominum . Quem uxor protinus consolatur, dicens: Si Dominus nos vellet occidere, de manibus nostris holocaustum et libamenta non suscepisset . Quid est autem quod ad visionem angeli vir fit timidus, et mulier audax, nisi quod nobis quoties coelestia demonstrantur, spiritus quidem pavore se concutit, sed tamen spes praesumit? Inde namque spes ad majora audenda sese erigit, unde turbatur spiritus, quia ea quae superna sunt, priorum sublevata mens conspicit, cuncta humanarum virium soliditas contremiscit, recte nunc dicitur: Pavor tenuit me, et tremor, et omnia ossa mea perterrita sunt. Ac si aperte diceretur: Subtilitatis intimae arcana percipiens, unde me apud me fortem credidi, ante conspectum judicis inde titubavi. Distri
Abbreviated transcription (Latin):
Sed humanꝰ animus quadã suȩ contẽpla¬
tionis machina subleuatꝰ. quo suꝑ se altiora
conspicit. eo in semetipso terribiliꝰ contre¬
miscit. Unde & apte subditur. Pauor te¬
rita sunt. Quid ꝑ ossa. nisi fortia acta si¬
gnantur: De quib & ꝑ ꝓphetam dicitur.
dñs custodit omnia ossa eoꝵ. Et sepe ea
quȩ agunt homines esse alicuiꝰ momenti
estimant. quia districtionis intimȩ quã sie
suptile iudiciũ ignorant. sed cũ ꝑ contem¬
plationẽ rapti suꝑna conspiciunt. ab ipsa
aliquomͦ p̃sumptionis suę securitate
liquefiunt. & tantomagis in diuino con-¬
spectu trepidant. quanto nec bona sua
digna eiꝰ examini quẽ conspiciunt pen
sant. Hinc est enĩ qđ is qui fortia oꝑando
ꝓfecerat. ꝑ sp̃m subleuatus clamabat: om̃ia
ossa mea dicent. dñẽ quis similis tibi:
Ac si diceret. carnes meȩ uerbũ ñ habent.
quia infirma mea apud te funditꝰ silent.
Ossa autẽ mea tuȩ magnitudinis laudẽ

Expanded text:
Sed humanus animus quadam suae contemplaSed humanus animus quadam suae contemplationis machina sublevatus, quo super se altiora conspicit, eo in semetipso terribilius contremiscit. Unde et apte subditur: CAPUT tc.--Quid per ossa nisi fortia acta signantur? De quibus et per prophetam dicitur: Dominus custodit omnia ossa eorum. Et saepe quae agunt homines esse alicujus momenti aestimant, quia districtionis intimae quam sit subtile judicium ignorant. Sed cum per contemplationem rapti superna conspiciunt, ab ipsa aliquo modo praesumptionis suae securitate liquefiunt; et tanto magis in divino conspectu trepidant, quanto nec bona sua digna ejus examine quem conssant. Hinc est etenim quod is qui fortia operando profecerat, per spiritum sublevatus clamabat: Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi ? Ac si diceret: Carnes meae verba non habent, quia infirma mea apud te funditus silent; ossa autem mea tuae magnitudinis laudem
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi inquieta concupiscentia se pe.¬
nitus subtrahit. ac terrenarũ actionum
strepitũ deserit. & ꝑ quietis studiũ uir¬
tutib intenta uigilans dormit. Neq enĩ
ad contemplanda interna ꝑducitur. nisi
ab his quȩ exteriꝰ implicant studiose
subtrahatur. Hinc est enĩ qd ꝑ semetipsã
fueritas dicit. nemo potest duob dominis
seruire: Hinc paulus ait. nemo militans
dõ. implicat se negotiis scłarib. ut ei
placeat cui se ꝓbauit: Hinc ꝑ ꝓpħam dñs¬
am̃monet dicens. uacate & uidete. qmͣ ego
sum ds. Quia gͥ nequaꝙͣ noticia interna
concipitur. nisi ab externa implicatione
cessetur. recte nunc uerbi absconditi & diui¬
ni susurrii tempus exprimit᷑ cum dicitur.
In horrore uisionis nocturnȩ qnͣdo solet
sopor occupare homines: quia nimirum
mens nr̃a nullomodo ad uim intimȩ con¬
templationis rapitur. nisi studiose priꝰ a
terrenoꝵ desiderioꝵ tumultu sopiatur.

Expanded text:
hujus mundi inquieta concupiscentia se pehujus mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahit, ac terrenarum actionum strepitum deserit, et per quietis studium virtutibus intenta, vigilans dormit. Neque enim ad contemplanda interna perducitur, nisi ab his quae exterius implicant studiose subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo, implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . Hinc per admonens dicit: Vacate, et videte, quoniam ego sum Deus . Quia igitur nequaquam notitia interna conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, recte nunc verbi absconditi et divini susurrii tempus exprimitur, cum dicitur: in horrore visionis nocturnae, quando solet sopor occupare homines, quia nimirum mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde sub iudeȩ specie ꝑ ꝓphetam torpens
ocio anima defletur cũ dicitur: uiderunt
eam hostes. & deriserunt sabbata eiꝰ. Prece-¬
pto &enĩ legis ab exteriori oꝑe in sabbato
cessatur. Hostes gͦ sabbata uidentes irriden.
cũ maligni sp̃s ipsa uacationis otia ad cogi¬
tationes illicitas ꝑtrahunt. ut una quęq̃
anima quo remota ab externis actionib
dło seruire creditur. eo magis eoꝵ tyrannidi
allicita cogitando famuletur. Sci autẽ uiri
qui a mundi oꝑib ñ torpore sed uirtute
sopiuntur. iaboriosiꝰ doriiunt ꝙͣ uigilare
potuerunt. quia in eo qdł actiones huiꝰ scl̃i
deserentes suꝑant. robusto conflictu coti¬
die contra semetipsos pugnant. ne mens
ꝑ negligentiam torpeat. ne subacta ocio¬
ad desideria immunda frigescat. ne ii
ipsis bonis desideriis plus iusto inferueat.
ne sub discretionis specie sibimet parcen¬
do a ꝑfectione languescat. Agit hȩc & ab

Expanded text:
Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente Unde sub Judaeae specie per prophetam torpente otio anima defletur, cum dicitur: Viderunt eam hostes, et deriserunt sabbata ejus . Praecepto enim legis ab exteriore opere in Sabbato cessatur. Hostes ergo sabbata videntes irrident, cum maligni spiritus ipsa vocationis otia ad cogitationes illicitas pertrahunt, ut unaquaeque anima quo remota ab externis actionibus Deo servire creditur, eo magis eorum tyrannidi illicita cogitando famuletur. Sancti autem viri quia mundi operibus non torpore, sed virtute sopiuntur, laboriosius dormiunt, quam vigilare potuerunt. Quia in eo, quod actiones hujus saeculi deserentes superant, robusto conflictu quotidie contra semetipsos pugnant, ne mens per negligentiam torpeat, ne subacta oad desideria immunda frigescat, ne in ipsis bonis desideriis plus justo inferveat, ne sub 164 discretionis specie sibimet parcendo, a perfectione languescat. Agit haec, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
ne caritatis nr̃is infirmitatib condescendans.
Et notandũ ualde est. qđ ille dormiens
angłos conspicit. qui in lapide caput po¬
nit̾. quia nimirũ ipse ab exteriorib oꝑib
cessans interna penetrat. qui intenta mͣte
quȩ principale est hominis imitationẽ sui
redemptoris obseruat. Caput quippe in
lapide ponere est. mente xp̃o inherere
Qui enĩ a p̾sentis uitȩ actione remoti st̃.
sed ad suꝑna nullo amore rapiunt᷑. dorl¬
mire possunt. sed angłos uidere nequeunt.
quia caput in lapide tenere contemnunt.
Sunt namq ñnulli qui mundi quidẽ acti¬
ones fugiunt sed nullis uirtutib exercent᷑.
hinimirũ torpore nͣ studio dormiunt. &
iccirco interna ñ conspiciunt. quia caput
ñ in lapide. sed in terra posuert̾. Quib ple¬
rumq contingit. ut qnͣto securiꝰ ab externis
actionib cessant. tanto latiꝰ immundȩ
in se cogitationis strepitũ ꝑ otiũ congerant

Expanded text:
ne charitatis nostris infirmitatibus condescendant. ne charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Et notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit, qui in lapide caput ponit. Quia nimirum ipse ab exterioribus operibus cessans aeterna penetrat, qui intenta mente, quae prinRedemptoris observant. Caput quippe in lapide ponere, est mente Christo inhaerere. Qui enim a praesentis vitae actione remoti sunt, sed ad superna nullo amore rapiuntur, dormire possunt, sed videre angelos nequeunt, quia caput in lapide tenere contemnunt. Sunt namque nonnulli qui mundi quidem actiones fugiunt, sed nullis virtutibus exercentur. Hi nimirum torpore, non studio, dormiunt; et idcirco interna non conspiciunt, quia caput non in lapide, sed in terra posuerunt. Quibus plerumque contingit, ut quanto securius ab externis actionibus cessant, tanto latius immundae in se cogitationis strepitum populorum congregant.
Abbreviated transcription (Latin):
scit. & tanto alacriꝰ ad intima uigilat. qnͣto
se ab exteriori in quietudine occultat. Qđ
bene iacob initinere dormiente figuratur.
qui ad caput lapidẽ posuit & obdormiuit.
a terra scalã cęlo inherentẽ. innixum scalȩ
dñm ascendentes qͦ & descendentes angłos
uidit. In itinere quippe dormire ẽ. in hoc
p̾sentis uitȩ transitu. a rerũ temporalium
amore quiescere. In itinere dormire ẽ.
in dierũ labentiũ cursu ab appetitu uisibili¬
um mentis oculos claudere. quos primis
hominib seductor aperuit qui dixit: scit
enĩ ds qđ in quocumq die comederitis ex
eo. aperientur oculi ur̃i. Unde & paulopost
subditur: tulit de fructu illiꝰ & comedit.
deditq uiro suo: qui comedit & aꝑti sunt
oculi amboꝵ. Culpa quippe oculos concu¬
piscentiȩ aperuit. quos innocentia clausos
dentes cernere est. ciues suꝑnȩ patriȩ con¬
templari. uel qnͣto amore auctori suio suꝑ

Expanded text:
scit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto scit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itpraesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere, quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quia in quacunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . Unde et paulo post subditur: Tulit de fructu illius et comedit, deditque viro suo, qui comedit, et aperti sunt oculi amborum . Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos cendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari vel quanto amore auctori suo super
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis ea quȩ mundi sunt agere appetit.
quasi uigilat. quisquis uͦ internã quietem
quęrens. huiꝰ mundi strepitũ fugit. uelut
obdormiscit: Sed priꝰ sciendũ est qͥa in scri¬
ptura sacra figurate positus. trib modis som¬
nus accipitur. Aliquando enĩ somno mors
carnis. aliqnͣdo torpor negligentiȩ. aliqnͣdo
uͦ exprimitur calcatis terrenis desideriis
quies uitȩ. Somni namq uel dormitionis
nomine mors carnis intimatur. sicut paulꝰ
tib. Et paulo post. ita & ds eos qui dor¬
mierunt ꝑ nãm. adducet cũ eo. Somno
rursũ torpor negligentiȩ designat᷑. sicut
ab eodem paulo dicit᷑: hora est. iam nos de
somno surgere. Et rursũ. euigilate iusti.
& nolite peccare. Somno qͦ calcatis carnis¬
desideriis quies uitȩ figuratur. sicut spon-¬
sȩ uoce in canticoꝵ cantico dicit᷑: ego dor¬
mio. & cor meũ uigilat: quia uidelicet scã
mens quo se ab strepitu temporalis concu¬
piscentiȩ comprimit. eo ueriꝰ interna cogno¬

Expanded text:
Quisquis ea quae mundi sunt agere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptura sacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, aliquando torpor negligentiae, aliquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine carnis mors intimatur, sicut Paulus tibus. Et paulo post: Ita et Deus eos qui dormirursum torpor negligentiae designatur, sicut ab eodem Paulo dicitur: « Hora est jam nos de somno surgere ; » et rursum: « Evigilate, justi, et nolite peccare . » Somno qdesideriis quies vitae figuratur, sicut sponsae voce in canticorum Cantico dicitur: Ego dormio, et cor meum vigilat ; quia videlicet sancta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cogno
Abbreviated transcription (Latin):
paulus insinuat dicens. omnia michi licent.
sed ñ omnia expediunt. atq ut ex ipsa
religatione ostenderet. in quanta sem̃tis
libertate dilataret. ilico adiuxit. omnia
michi licent. sed ego sub nalliꝰ redigar pote¬
state. Cum enĩ mens concepta desideria se¬
quitur. seruire reb conuincitur. quarum
amore superatur. Sed paulꝰ cui cuncta li¬
cent. sub nulliꝰ potestate se redigit. quia
semetipsũ etiã alicitis restringendo ea quȩ
delectata p̃merent. despecta transcendit
state fuit. innotescat dicens. ñne dissimulaui :
Potestas namq cũ habetur. & cogitanda est
ad utilitatẽ. & dissimulanda ꝓpter tumorẽ.
scat. qualis uͦ in ore fuerit adiungat dicens.
ñne silui: Qualis erga alicita oꝑa adhuc subi¬
cat ñne quieuiꝰ Potest autẽ silere & qunesce¬
rea ahuc suptiliꝰ ꝑscrutan. Silere namq est.¬

Expanded text:
Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit.state fuit innotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quiescere, adhuc subtilius
Abbreviated transcription (Latin):
forte quib impenditur iuuat. Hinc ẽ enĩ¬
qd rex babyloniȩ dum elata mente apud
se uolueret dicens. nonne hȩc est babylon
quã ego edificaui. in irrationale animal
ꝓtinus uersus est. Qd enĩ factus fuerat ꝑdi¬
dit. quia humilit̾ noluit dissimulare quod
fecit. & quia elatione cogitationis se suꝑ ho-¬
mines extulit. ipsũ quem cominunẽ cũ ho-¬
minib habutt sensũ hominis amisit
Sepe uͦ qui in potestate sunt. ad subiectoꝵ
passim contumelias erumpunt. & hoc qđ
inuigilantes regimini seruiunt. ꝑ linguȩ
ꝓcacitem ꝑdunt᷑. minori scilicet formidine
iudicis uerba pensantes. quia qui sine causa
frĩ fatuũ dixerit. gehennȩ se ignib addicit
Sepe hi qui in potestate sunt dũ sese & a
licitis retinere nesciunt. ad illicita oꝑa & in qui¬
eta delabuntur. Solus enĩ in illicitis ñ cadit.
qui se aliqñdo & a licitis caute restringit. qua
uidelicer constrictione. religatũ bene se

Expanded text:
forte quibus impenditur juvet. Poteforte quibus impenditur juvet. Poted rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute restringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se
Abbreviated transcription (Latin):
Quãuis quolibet in loco positi cogitando.
loquendo. agendo peccemꝰ. tunc tamen ꝑ
tria hȩc animꝰ effrenatiꝰ rapitur. cũ mun.¬
di huiꝰ ꝓsperitate subleuatur. nam cum
pͣrre se potestate çȩteros conspicit. alta de se
elate cogitans sentit. & cũ auctoritati uocis
a nullo resistitur. lingua licentiꝰ ꝑ abrupta
diffrenatur. cumq facere qđ libet licet.
iuste sibi om̃e estimat licere qđ libet. Sed
scĩ uiri cũ mundi huiꝰ potestate fulciunt᷑.
tanto sub maiori mentis disciplina se redi¬
gunt. quanto sibi ꝑ impatientiã potestatis
suaderi illicita quasi licentiꝰ sciunt. cor
namq a consideranda sua gła reprimunt.
linguã ab immoderata locutione restringañ.
opus ab inquietudinis uagatione custodiunt.
faciunt. quia elate cogitant amittunt. dũq¬
se ad cuncta utiles estimant. etiam impensȩ
ei apud se semꝑ indigna uideantur. ne eadẽ
bona actio agentis cor subleuet. & subleuan¬
do plus auctorẽ de elatione eiciat. quã ipsos

Expanded text:
Quamvis quolibet in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custodiunt. faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumqse ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae ei apud se semper indigna videantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
tor succiditur. dũ a uitȩ suȩ exordio usq ad
terminũ. iniquitatis ppetratione uulnerat᷑.
Om̃i namq tẽpore reꝓbi ꝑ augmentũ ma¬
liciȩ contͣ se ictus ingeminant. qͥb succis
in ꝓfundum ruant: De quib bene ꝑ psal¬
mistã dicitur: uiri sanguinũ & dolosi. ñ
dimidiabunt dies suos: Dies quippe dimi¬
diare est. tempꝰ uitȩ malȩ in uoluptatib
ductũ. ad penitentiȩ lamenta diuidere.
atq hoc ad bonũ usum partiendo reꝑare
Sed iniqui dies suos nequaꝗͣ dimidiant.
quia puersam mentẽ nec in extremo tẽpore
immutant. Quo contͣ bene paulꝰ ammonet¬
nos dicens. redimentes tempꝰ. qm̃ dies mali
sunt: Tempꝰ quippe redimimꝰ. qnͣdo ante¬
actã uitã quã lasciuiendo ꝑdidimꝰ. flendo

Expanded text:
d terminum, iniquitatis perpetratione vulneratur. Omni namque tempore reprobi per augmentum malitiae contra se ictus ingeminant, quibus succisi in profundum ruant. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Viri sanguinum et dolosi non dimidiabunt dies suos . Dies quippe dimidiare, est tempus vitae male in voluptatibus ductum ad poenitentiae lamenta dividere, atque hoc ad bonum usum partiendo reparare. Sed iniqui dies suos nequaquam dimidiant, quia perversam mentem nec in extremo tempore immutant. Quo contra bene Paulus admonet dicens: Redimentes tempus, quoniam dies mali sunt . Tempus quippe redimimus, quando anteactam vitam, quam lasciviendo perdidimus, flendo
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ira dicitur. & hoc aliquando ira sit qđ
grã putatur. Nonnullos enĩ flagella corri¬
gunt. ñ nullos ad impatientiȩ uesaniã ꝑdu¬
cunt. & alios ꝓspera quia demulcent ab insa¬
nia mitigant. alios quia eleuant. funditus
ab om̃i spe conuersionis eradicant: cunctos
autẽ uitia ad ima ꝑtrahunt. sed tam̃ quidã
eo ab his faciliꝰ redeunt. quo se in eis corruisse.
altiꝰ erubescunt. & semꝑ uirtutes ad suꝑna
subleuant. s ñnunqu̾a quidã dũ tumorẽ
de uirtute concipiunt ꝑ ipsum tramitem
ascensionis cadunt. Quia gͦ potestas diuiȩ
irȩ minime cognoscitur. in cunctis necesse
est. ut sine cessatione timeatur. Sequitur:

Expanded text:
quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod quod ira dicitur, et hoc aliquando ira sit, quod gratia putatur. Nonnullos enim flagella corrigunt, nonnullos ad impatientiae vesaniam perducunt; et alios prospera quia demulcent, ab insania mitigant; alios quia elevant, funditus ab omni spe conversionis eradicant. Cunctos autem vitia ad ima pertrahunt: sed tamen quidam eo ab his facilius redeunt, quo se in eis corruisse altius erubescunt. Et semper virtutes ad superna sublevant; sed nonnunquam quidam dum tumorem de virtute concipiunt, per ipsum tramitem ascensionis cadunt. Quia ergo potestas divinae irae minime cognoscitur, in cunctis necesse est ut sine cessatione timeatur. Sequitur: