comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me recognoscebant. Unde rec te dicitur. Dere¬
liquerunt me ꝓpinqui mei: & qui me nouerant
obliti sunt mei. Iudei et enim ꝓpinqͥ pcarnem.
noti ꝑlegis instructionem. quasi obliti sunt quẽ
ꝓphetauerant: dum eum & incarnandum uerbiˢ
legis canerent. & incarnatum uerbis ꝑfidie nega
di fuerunt sacerdotes: quoꝵ origo incłi seruitio
deputata. iam ꝑofficium inconditione teneba
tur. Ancillȩ autem non immerito intelligunt᷑
leuitarum ammȩ: adsecreta tabernaculi qͣsi
ad interiora cubiculi familiarius seruientes.
Dicat gͦ desacerdotibus sedula cura seruientibꝰ
dicat deleuitis. adinteriora domꝰ di obseqͣntibꝰ
inquilini domus meȩ & ancillȩ sicut alienum
habuerunt me: quia incarnatum dominum
quem dudum ꝑlegis uerba predyxerant. cognos¬
cere ac uenerari noluerunt. Qͥ adhuc aptius
quod ab eoꝵ ꝑuersa uoluntate non sit coguitꝰ
manifestat cum subdit. & quasi peregrinus¬
dum asynagoga cognitꝰ non est: indomo sua

Expanded text:
me recognoscebant. Unde recte dicitur: Dereme recognoscebant. Unde recte dicitur: Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverant obliti sunt mei. Judaei etenim propinqui per carnem, noti per legis instructiprophetaverunt, dum eum et incarnandum verbis legis canerent, et incarnatum verbis perfidiae negarDei fuerant sacerdotes, quorum origo in Dei servitio, deputatum jam per officium in conditionem ttur. Ancillae autem non immerito intelliguntur Levitarum animae, ad secreta tabernaculi, quasi ad interiora cubiculi, familiarius servientes. Dicat ergo de sacerdotibus sedula cura servientibus, dicat de Levitis ad interiora domus Dei obsequentibus: Inquilini domus meae et ancillae sicut alienum habuerunt me, quia incarnatum Dominum, quem dudum per legis verba praedixerant, cognoscere ac venerari noluerunt. 455 Qui adhuc apertius quod ab eorum perversa voluntate non sit cognitus manifestat cum subdit: CAPUT XLIdum a Synagoga cognitus non fuit, in domo sua
Abbreviated transcription (Latin):
tatem exsemecipsis habeant. potestatem tamen
nocendi non habent. nisi eos uoluntas summa
ineis & uoluntas iniusta est & potestas iusta. &
latrones dicunt᷑ & di: ut ex ipsis sit qͦd inferre¬
mala iniuste desiderant. & ex deo qͦd ⁊ desiderata
iuste consummant. Sed quia ut sepe iam dixi¬
mus sc̃s uir positꝰ indolore penarum. mͦ suis.
mͦ eccłiȩ. mͦ redemptoris nr̃i uocibus utitur:
& plerumq sic sua narrat. ut tamen ꝑ typum
post posita paulisꝑ. cura hẏstoriȩ. mhis quȩ
subiungit qualit̃ redemptoris nr̃i uocibus
meos longe fecit ame: & noti nei qͣsi aliem re¬
cesserunt ame. Dereliquerunt me ꝓpmqui
mei: & qui me nouerunt obliti sunt me⁊
Hoc melius ostendimus. si iohannis ad medi¬
um testimonium ꝓferamus qui ait. In ꝓp̾a
uenit: & sui eum non teceperunt. A d̃o qppe
fr̃s longe facti sunt & noci tecesserunt quetenentes
legem ꝓphetare hebrei nouerant. & presentẽ mini¬

Expanded text:
tatem ex semetipsis habeant, potestatem tamen tatem ex semetipsis habeant, potestatem tamen nocendi non habent, nisi eos voluntas summa in eis voluntas injusta est, et potestas justa, et latrones dicuntur, et Dei, ut ex ipsis sit, qmala injuste desiderant, et ex Deo, quod desiderata juste consummant. Sed quia, ut saepe jam diximus, sanctus vir positus in dolore poenarum, modo suis, modo Ecclesiae, modo Redemptoris nostri vocibus utitur, et plerumque sic sua narrat, ut tamen per typupostposita paulisper cura historiae, in his quae subjungit qualiter Redemptoris nostri vocibus meos longe fecit a me, et noti mei quasi alieni recesserunt a me. Dereliquerunt me propinqui mei, et qui me noverHoc melius ostendimus, si Joannis ad medium testimonium proferamus, qui ait: In propria venit, et sui eum non receperunt . Ab eo quippe fratres longe facti sunt, et noti recesserunt, quem tenentes legem prophetare Hebraei noverunt, et praesentem mini
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc dicit᷑. Et obsederunt ingyro tabernacłor
meum. In gẏro enim tabernaculum obsident.
qͣndo exonini latere suis temptationibus men¬
tem eingunt. Quam modo lugere detemꝑalib
modo desperare de ȩt̾nis mͦ in impatientiam ru¬
ere atq inãm blasphemiȩ uerba iaculari: pes¬
sima suggestione ꝑsuadent. Quȩ tamen uerba
ut iam prediximus beato iob etiam uxta hy¬
storiam congruunt: qui dum mala quȩ ꝑtulit
ante oculos congessit: non quasi corrigendo
filium sed quasi hostem ꝑcussum se ẽẽ iudicauit.
ser quems etiam latrones eius uiam fecerunt:
quia maligni contra eum sp̃e licentiam ꝑcussio¬
nis acceꝑunt. Quius ingyro tabernaculum ob¬
sederunt: quia sublatis rebus & filiis. etiã corpꝰ
eius omne uulnerib atcriuerunt. S mirum
ualde ẽ. cum latrones diceret curaddidit eiꝰ.
ut uidelicet cosdem latrones di eẽ. monstraret.
Qua inre si uoluntas ac potestas malignorum
incessabilit̃ anhelant: sed eum prauam uolun¬

Expanded text:
 XIV : Et obsederunt in gyro tabernaculum meum. In gyro enim tabernaculum obsident, quando ex omni latere suis tentationibus mentem cingunt, quam modo lugere de temporalibus, modo desperare de aeternis, modo in impatientiam ruere, atque in Deum blasphemiae verba jaculari, pessima suggestione persuadent. Quae tamen verba, ut jam praediximus, beato Job etiam juxta historiam congruunt: qui dum mala quae pertulit ante oculos congessit, non quasi corrigendum filium, sed quasi hostem, percussum se esse indicavit. Per quem sibi etiam latrones ejus viam fecerunt, quia maligni contra eum spiritus licentiam percussionis acceperunt. Cujus in gyro tabernaculum obsederunt, quia, sublatis rebus et filiis, etiam corpus ejus omne vulneribus attriverunt. Sed mirum valde est, cum latrones diceret, cur addidit ejus, ut videlicet eosdem latrones Dei esse monstraret. Qua in re si voluntas ac potestas malignorum incessabiliter anhelant; sed cum pravam volun
Abbreviated transcription (Latin):
gillis namq ꝑcutimur: eum consolationem & in
doloribus exrebus aliis habemus. Nam cum tan¬
ta nos affuctio depͥmit. ut exnulliꝰ rei consola¬
tione respirare anmus possit: non iam flagellis
solummodo ferimur: sed etiam cingim᷑: qͥa tribu¬
lationis uerbere ab omim parde circiundamur.
Omcꝰ tꝰ enim flagellis paulus fuerat: cũ dicebat.
Horis pugne: uitꝰ timores. Onc tus flagellis fuerat:
cũ dicebat. Periculis exgenere. ꝑiculis exgentibꝰ. peri¬
cnlis meiuitate. ꝑiculis insolitudine : & oetera.
quȩ ita enumerat. ut nusquam se habere reqͥem
offendat. Sc̃a uͦ eccłia cum tribulationum suarum
flagellis eingit᷑: in ea insirmi quiq inpufillani¬
mitatis casu redigint᷑. ita ut se eo iam desꝑatos
existiment. quo exaudiri tardius uident. Rec te
adhuc etiam ex eorum typo. sancti uiri uoce sub

Expanded text:
gellis namque percutimur cum consolationem et in gellis namque percutimur cum consolationem et in doloribus ex rebus aliis habemus. Nam cum tanta nos afflictio depremit, ut ex nullius rei consolatione respirare animus possit, non jam flagellis solummodo ferimur, sed etiam cingimur, quia tribulationum verbere ex omni parte circumdamur. Cinctus enim flagellis Paulus fuerat, cum dicebat: Foris pugnae, intus timores . Cinctus flagellis fuerat, cum dicebat: Periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in solitudine , et caetera, quae ita enumerat, ut nusquam se habuisse requiem ostendat. Sancta vero Ecclesia cum tribulationum suarum flagellis cingitur, in ea infirmi quique in pusillanimitatis casu rediguntur, ita ut se eo jam despectos existiment, quo exaudiri se tardius vident. Recte adhuc etiam ex eorum typo sancti viri voce sub
Abbreviated transcription (Latin):
sericors iudicium fuit. Igit᷑ & uera iob dixit. dũ
uitam cum flagello pensauit.: & ds non iniusto
iudicio iob afflixit quia merita ex flagello cumu¬
lauit: & diabolus quod ꝓmiserat ñ impleuit.
quia beatꝰ iob int̾ uerba quȩ durum sonant.
& a uera sententia &e amente humili ñ recessit:
Sed hec afflicti uerba minus fortasse intelligimꝰ.
nisi sententiam iudicis cognoscamus. Qui cum
unt̃ utrasq partes sententiam dare: dix̃ anncis
iob. Non estis locuti coram me rectũ. sic̃ seruus m̃s
iob. Qs gͦ stulta mente beatum iob in locutione
sua peccasse fateat᷑: dum ipsa uoce iudicis recte
locutꝰ asserit᷑: Quam quidem uocem adꝑsonam
sc̃ȩ̃ eccłiȩ referamus. infirmis eius mnembris non
incongrue aptamus: quȩ ꝑsecutionis eiꝰ tempore
dum & merita illius & flagella confiderant: qr
iniustos florere conspiciunt. & iustos interire: hoc
iustum eẽ. nullatenus suspicant᷑. Bene autem

Expanded text:
sericors judicium fuit. Igitur et vera Job dixit, dum sericors judicium fuit. Igitur et vera Job dixit, dum vitam cum flagello pensavit; et Deus non injusto judicio Job afflixit, quia merita ex flagello cumulavit; et diabolus quod promiserat non implevit, quia beatus Job inter verba quae durum sonant et a vera sententia et a mente humili non recessit. Sed haec afflicti verba minus fortasse intelligimus, nisi sententiam judicis cognoscamus. Qui 451 cum inter utrasque partes sententiam daret, dicit amicis Job: Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Quis ergo stulta mente beatum Job in locutione sua peccasse fateatur, dum ipsa voce judicis recte locutus asseritur? Quam quidem vocem si ad personam sanctae Ecclesiae referamus, infirmis ejus membris non incongrue aptamus quae, persecutionis ejus tempore, dum et merita illius et flagella considerant, quia injustos florere conspiciunt, et justos interire, hoc justum esse nullatenus suspicantur. Bene autem
Abbreviated transcription (Latin):
quia is quem ds frustra ꝑcussit. ipse qͦq semet¬
ipsum asserit. non iusto iudicio afflictũ. Sed
rursꝰ alia questio orit᷑. quam iam inhuius oꝑis
memuim exordio solutam. Cum omp̃s d̃s frustra
nil faciat: cur beatum iob frustra se affuxisse
testat᷑ : Tustus enim conditor nr̃ tot uerberibus
inbeatum iob non uitia illius curauit extin¬
guere: sed merita augere. Aequum gͦ fuit quod
fecit ꝑaugnientum boui meritr: non tamet
uidebat᷑ equum quod credebat᷑ causas punire
peccati. Beatꝰ autem iob peccata sua illis flagellis
deleri credidit. non merita augerr: & id tirco ñ
equum iudicium uocat. quia intam suameũ
flagellis examinat. Srgo si uitã slagella pensant᷑
non equum fuit. quod beatꝰ iob sicut dixi per
iram districtionis sibi fieri credidit. si uͦ miscd̾ia
iudicis atdendit᷑ qua ꝑpenam iusti uiri uite
eius merita cumulant᷑. equum uel potius mn¬

Expanded text:
quia is quem Deus frustra percussit, ipse quoque semetquia is quem Deus frustra percussit, ipse quoque semetipsum asserit non justo judicio afflictum. Sed rursus alia quaestio oritur quam jam in hujus operis memini exordio solutam , cum omnipotens Deus frustra nil faciat, cur beatum Job frustra se afflixisse testetur? Justus enim conditor noster tot verberibus in beatum Job, non vitia illius curavit exstinguere, sed merita augere. Aequum ergo fuit quod fecit per augmentum boni meriti; non tamen videbatur aequum, quod causas credebatur punire peccati. Beatus autem Job peccata sua illis flagellis deleri credidit, non merita augeri; et idcirco non aequum judicium vocat, quia vitam suam cum flagellis examinat. Ergo si vita et flagella pensantur, non aequum fuit quod beatus Job, sicut dixi, per iram districtionis sibi fieri credidit. Si vero misericordia judicis attenditur, quia per poenam justi viri vitae ejus merita cumulantur, aequum vel potius mi
Abbreviated transcription (Latin):
Inqͦ itaq peccauit. quia sententia auctoris sui
id nos de nobis bonum dicere. qͦd de nob̃ mocculto
iudex dixerit sine peccato ẽẽ non posse. Nam qͦm
iustum udex laudat: eẽ. hunc iure laudabilem
non dubitat᷑. At uͦ si se ipse laudauerit: iam eius
iustitia laude digna eẽ. non :redit᷑. Qͦd uidelicet
hoc de se is dequo agit᷑ presuit po st dicere ꝑ
elatam mentem. Nam si ipse qͦq in humili cogita¬
tione ꝑmanens exigente causa uł dolore bona
de se ueratia dixerit: intantum a iusticia ñ recessit:
inqͣntum ai̾ntate nullomodo discrepauit. Ende
paulus quoq apłs multa de se fortia ꝓ discipłoꝵ
suoꝵ edificatione narrauit: sed hȩc narrando
minime deliquit: quia aueritatis tramite. et
atrestatione certa & corde humili nõ recessit.
sstam itaq beatꝰ iob uitam suam sentiens dicat
non se eẽ. iusto tudicio affuctum: nec pecc& in
hac uoce inqͥ non discrepat ab auctore suo:

Expanded text:
In quo itaque peccavit qui a sententia auctoris sui In quo itaque peccavit qui a sententia auctoris sui id nos de nobis bonum dicere quod de nobis in occulto judex dixerit sine peccato esse non posse. Nam quem justus judex laudat, esse hunc jure laudabilem non dubitatur. Ad vero si se ipse laudaverit, jam ejus justitia laude digna esse non creditur. Quod videlicet entiam perhibet, hoc de se is de quo agitur, praesumat post dicere per elatam mentem. Nam si ipse quoque in humili cogitatione permanens, exigente causa vel dolore, bona de se veracia dixerit, in tantum à justitia non recessit, in quantum à veritate nullo modo discrepavit. 38. Unde Paulus quoque apostolus multa de se fortia pro discipulorum suorum aedificatione narravit; sed haec narrando minime deliquit, quia a veritatis tramite et attestatione certa et corde humili non recessit. Justam itaque beatus Job vitam suam sentiens, dicat non se esse justo judicio afflictum. Nec peccat in hac voce in qua non discrepat ab auctore,
Abbreviated transcription (Latin):
đm quod dici nefas est iniuste egisse auquid
consentimus. Si uͦ peccauit: diabolus de illo qͦd
ꝓmisit exhibuit. Astruendum est gͥ quia & ds recte
circa beatum iob egerit & tamen beatum iob
exeo quod dicit se non iusto di iudicio affligi
mentitꝰ non sit: & antiquus hostis meo quod
de beati uiri ꝓmiserat culpa mentitus sit.
Non numquam namq ideo praua creduntur
uerba bonoꝵ: quia ininteriori sua intelligentia
mimine pensant᷑. Beatꝰ enum iob uitam suam
attenderat: & ea quȩ patiebat᷑ flagella pensabat.
& uidebat equum non eẽ. ut ad talem uitam
talia flagella reciperet. Et cum dicit non se¬
equo iudicio afflictum hoc libera uoce locutꝰ
est. quod insecreto suo dñs de illo aduersario
eius dixerat: commouisti me aduersus eum ut
affligerem eum frustra. Od enim dicit ds quia
frustra beatum iob asflixerit: hoc rursum beatꝰ
iob asserit. quia non ȩquo iudicio adño sit asfuctꝰ

Expanded text:
Deum quod dici nefas est injuste aliquid egisse Deum quod dici nefas est injuste aliquid egisse consentimus. Si vero 450 peccavit, diabolus de illo quod promisit exhibuit. Astruendum est igitur quia et Deus recte circa beatum Job egerit, et tamen beatus Job ex eo quod dicit se non justo Dei judicio afflictum mentitus non sit, et antiquus hostis in eo quod de beati viri promiserat culpa mentitus sit. Nonnunquam namque ideo prava creduntur verba bonorum, quia interiori sua intelligentia minime pensantur. Beatus enim Job vitam suam attenderat, et ea quae patiebatur flagella pensabat, et videbat aequum non esse ut ad talem vitam talia flagella reciperet. Et cum dicit non aequo se judicio afflictum, hoc libera voce locutus est, quod in secreto suo Dominus de illo adversario ejus dixerat: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Quod enim dicit Deus, quia frustra beatum Job afflixerit, hoc rursum beatus Job asserit, quia non aequo judicio a Domino sit afflictus.
Abbreviated transcription (Latin):
iustum ante flagella nouerant. iniustum esse
ex ipsa iam sua ꝑcussione iudicabant. Inde &
sepe heretici qui affligi quosdam intra sc̃ãm ȩccłiã
uident. scͥptum quippe dedeo ẽ. flagellat omnem
filium quem recipit. tribulationes fideltum non
nisi expeccato eẽ. suspicant᷑. seq ideo iustos creduñ.
quia inprauitatis suȩ sensum dimissi sine fla¬
quia ds non ȩquo iudicio afflixerit me. Oquam
durum sonat uox iusti uerberibus afflcti: quam
tamen non elatio sed dolor expressit. S iustꝰ non
est: qui iustitiam indolore deserit. Beatꝰ autem iob
quia mite cor habuit: nec indura uoce percauit.
Nam si hunc peccasse inhac uoce diximus: imn¬
plesse diabolum astruimus qͦd ꝓposuit dicens.
Tange os eiuuis & carnem: si non infaciem bene¬
dixerit tͥ. Grauis itaq questio orit᷑. Si & enun
non peccauit mneo quod dicit. saltem nune in¬
telligite quia ds non equo iudicio afflixerit me:

Expanded text:
justum ante flagella noverant, injustum esse justum ante flagella noverant, injustum esse ex ipsa jam sua percussione judicabant. Unde et saepe haeretici, quia affligi quosdam intra sanctam Ecclesiam vident, scriptum quippe de Deo est: Flagellat omnem filium quem recipit , tribulationes fidelium non nisi ex peccato esse suspicantur, seque ideo justos credunt, quia, in pravitatis suae sensu dimissi, sine flaquia Deus non aequo judicio afflixerit me. - O quam durum sonat vox justi verberibus afflicti, quam tamen non elatio, sed dolor expressit. Sed justus non est qui justitiam in dolore deserit. Beatus autem Job, quia mite cor habuit, nec in dura voce peccavit. Nam si hunc peccasse in hac voce dicimus, implesse diabolum astruimus quod proposuit dicens: « Tange os ejus et carnem, si non in facie benedixerit tibi . Gravis itaque quaestio oritur. Si etenim non peccavit in eo quod dicit: Saltem nunc intelligite, quia Deus non aequo judicio afflixerit me,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit: sed tamen semel & iterum inbelli certa¬
mine ipse ꝓstratꝰ ÷. Consulto autem dño si adul.¬
ciscendum ire debuissent: iussum ẽ. Qui uyeta
diuinȩ uocis imꝑium ꝑrexit: & semel & scdõ ꝑ¬
didit.: & tunc demum peccatricem tribum ual¬
ultione sceleris inflaminat᷑. & tamen pͥus ipse
ꝓsternit᷑. nisi quod pͥus ipsi purgandi sunt. ꝑ
quos alioꝵ culpȩ feriunt᷑. ut ipsi iam mundi
ꝑultionem ueniant qui alioꝵ uitia corrigere
festinant: Unde necesse ÷ ut cum contra nos
ultio diuini examinis cessat. nr̃a se conscientia
ipsa reprebendat. atq adlamenta penitentiȩ.
ipsa se contra semetipsam erigat: nec contͣ bonoᷤ
elata & sibi humilis. sed contra se rigida sit.
bonis uero omnibus submissa. Suꝑbis ergo
elati graue eẽ. obꝓbrium deputant mala tem¬
poralia: & tanto unumquemq esse abeo
despec tum eredt̃. quanto hunc afflictum ex ꝑcus¬
sionis flagello conspiciunt. Nil & enim minoribꝰ

Expanded text:
voluit, sed tamen semel et iterum in belli certavoluit, sed tamen semel et iterum in belli certamine ipse prostratus est. Consulto autem Domino si ad ulciscendum ire debuissent, jussum est. Qui juxta divinae vocis imperium perrexit, et semel et secundo perdidit, et tunc demum peccatricem tribum valultione sceleris inflammatur, et tamen prius ipse prosternitur, nisi quod prius ipsi purgandi sunt per quos aliorum culpae feriuntur? Ut ipsi jam mundi per ultionem veniant, qui aliorum vitia corrigere festinant? Unde necesse est ut cum contra nos ultio divini examinis cessat, nostra se conscientia ipsa reprehendat, atque ad lamenta poenitentiae ipsa se contra semetipsam erigat, nec contra bonos elata et sibi humilis, sed contra se rigida sit, bonis vero omnibus submissa  Vet. XVI .elati grave esse opprobrium deputant mala temporalia; et tanto unumquemque esse a Deo despectum credunt, quanto hunc afflictum percussionis fla
Abbreviated transcription (Latin):
bonoꝵ uitam districtione asꝑitatis eriguntur.
Unde amcis beati iob meius flagello tumentibꝰ
recte nun dicit᷑. at uos contra me eriginum:
id ẽ. uos ipsos redarguendos relinquitis et me dis¬
trictis sententiis increpatis. Qenim semetipsum
pͥus non iudicat: quid malium recte iudicet ig¬
norat. Et si nouit fortasse ꝑ auditum qͦd recꝰ te
iudicare debeat: recte tamen iudicare aliena me-¬
rita non ual&e. cui conscientia innocentiȩ ꝓpriȩ
nullam iudicii regulam preb&. Hinc est enim
quod insidiantibus quibꝰdam & puniendam ad¬
ulteram ducentibus: dicit᷑. Qui sine peccato est
ur̃m: pͥus millam lapidem mittat. Ad aliena qͥp¬
pe punienda peccata ibant: & sua reliquerant.
Reuocent᷑ itaq intꝰ adconscientiam ut priue
ꝓpria corrigant. & tunc ahiena reprehendant.
Hinc ÷ quod cum tͥbus benianim incarnis scelere
fuiss obruta: collestꝰ omnes isrł ulcisci iniqͥtatẽ

Expanded text:
bonorum vitam districtione asperitatis eriguntur. bonorum vitam districtione asperitatis eriguntur. Unde amicis beati Job in ejus flagello tumentibus recte nunc dicitur: At vos contra me 449 erigimini; id est, vosmetipsos redarguendos relinquitis, et me districtis sententiis increpatis. Qui enim semetipsum prius non judicat, quid in alio rectum judicet ignorat. Et si novit fortasse per auditum quod rectum judicare debeat, recte tamen judicare aliena merita non valet, cui conscientia innocentiae propriae nullam judicii regulam praebet. Hinc est enim quod insidiantibus quibusquam, et puniendam adulteram deducentibus dicitur . Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat . Ad aliena quippe punienda peccata ibant, et sua reliquerant. Revocantur itaque intus ad conscientiam, ut prius propria corrigant, et tunc aliena reprehendant. Hinc est quod cum tribus Benjamin in carnis scelere fuisset obruta, collectus omnis Israel ulcisci iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
feriri merebant᷑. qui non ita seruierant: Qb
bene dicit᷑. at uos contra me erigimii. Ac si
eis aꝑtius dicat᷑. Qͥ erigi contra uosmetipsos
ex mea ꝑcussione debuistis. Oroo quippe erec¬
tionis ibono iste est: ut primum contra nos
&e postmnodum contra malos erigam᷑. Nam qͥ
contra bonos erigit᷑: ꝑsuꝑbiam inflat᷑. Contra
nos metipsos enim erigimur: qͣndo mala ꝓ¬
pria recognoscentes. districta nosmnetipsos
penitentiȩ ultione ferimus: qͣndo nequaqͣm
nobis ipeccatis parcimus: & nullis erga nos
cogitationum blandimentis inclinamur
Qsi distriete prius nr̃a innobis mala insch̃¬
mur: iustum qͦq est ut etiam contra aliena mala
utiit̃ erigamur: & ea quȩ innobis punimus. eti¬
am maliis recarguendo superemus. Sed hanc
erectionem mali nesciunt: quia se relinquunt.¬
& bonos impetunt. Sibi se intra conscientiã suã
mollitiȩ blandȩ adulationis melinant. & contra

Expanded text:
feriri merebantur qui non ita servierant? Quibus feriri merebantur qui non ita servierant? Quibus bene dicitur: At vos contra me erigimini. Ac si eis apertius dicatur: Qui erigi contra vosmetipsos ex mea percussione debuistis  Vet. XV . Ordo quippe erectionis in bono iste est, ut primum contra nos et postmodum contra malos erigamur. Nam qui contra bonos erigitur per superbiam inflatur. Contra nosmetipsos enim erigimur quando, mala propria recognoscentes, districta nosmetipsos poenitentiae ultione ferimus, quando nequaquam nobis in peccatis parcimus, et nullis erga nos cogitationum blandimentis inclinamur. Qui si districte prius nostra in nobis mala insequimur, justum quoque est ut etiam contra aliena mala utiliter erigamur; et ea quae in nobis punimus, etiam in aliis redarguendo superemus. 34. Sed hanc erectionem mali nesciunt, quia se relinquunt, et bonos impetunt. Sibi se intra conscientiam suam mollitie blandae adulationis inclinant, et contra
Abbreviated transcription (Latin):
scientia sua heretici cor inflat: fidelss autẽ cog¬
nitio. ignorantiȩ suȩ humiliat: dicat beatꝰ iob
uoce sua. dicat etiam confessione uniu̾salie
eccłiȩ. Nempe & si ignoraur: mnecum erit ignoran.¬
tia mea. Ac si aꝑte hereticis dicat᷑. Omnis uestra
scientia uobiscum non ÷ quia contra uos est
dum stulta elatione uos erigit: mea uͦ ignoran¬
tia mecum est quia ꝓme est: qm̃ dum ꝑseru¬
tari de do aliquid suꝑbȩ non audeo inueritate
me humilit̃ seruo. Et quia hȩc ipsa heretiei
quȩ scire querunt. adusum solius elationi
aripunt. ut contra fideles & humiles doe ti
erigimini. Sedhȩc fortasse melius uerba per¬
pendimius. si ipsis specialit̃ amicis beati iob qͣm¬
admodum congruant demonstremus. Ipsi &¬
enim ꝑcussum iustum uidentes. adsua intima
redire debuerunt: nequaquam beatum iob
uerbis incrȩpationis premere sed se deflere: qr
si sic ꝑcussꝰ fuerit qui ita seruiebat qͣ ultione

Expanded text:
scientia sua haeretici cor inflat, fideles autem cogscientia sua haeretici cor inflat, fideles autem cognitio ignorantiae suae humiliat, dicat beatus Job voce sua, dicat etiam confessione universalis Ecclesiae: Nempe et si ignoravi, mecum erit ignorantia mea. Ac si aperte haereticis dicatur: Omnis vestra scientia vobiscum non est, quia contra vos est, dum stulta elatione vos erigit. Mea vero ignorantia mecum est, quia pro me est; quoniam dum perscrutari de Deo aliquid superbe non audeo, in veritate me humiliter servo. Et quia haec ipsa haeretici quae scire quaerunt ad usum solius elationis arripiunt, ut contra fideles et humiles docti mali. --Sed haec fortasse melius verba perpendimus, si ipsis specialiter amicis beati Job quemadmodum congruant demonstremus. Ipsi etenim percussum justum videntes, ad sua intima redire debuerunt, et nequaquam beatum Job verbis increpationis premere, sed se deflere, quia si sic percussus fuerat qui ita serviebat, qua ultione
Abbreviated transcription (Latin):
mea. Habent hoc heretiei ꝓpͥum ut de mani
scientiȩ suȩ arrogantia mflent᷑. & recꝰte cre¬
dentiuni simplicitaten sepe derideant: et
sapit sensum suum humilit depͥmit: ne sci¬
entia inflet᷑: ne inrequisitione oceultoꝵ tu¬
ineat: & ꝑserutari anqͣ quȩ ultra uires sunt
nnus presumat. Utilius & enim stud& nescire
quȩ ꝑserutari non ualet: quam audacꝰ ter
disfmire quȩ nescit. Scriptum quippe est.
Sic̃ qͥ mel multum comedit non ÷ ei bonum: sic
qͥ serutator est maiestatis opprimet᷑ gła: Dulce¬
do &enim mellis si plusquam neccẽ. ÷ sumitur.
ũn of delec tat᷑. inde uita comedentis necatur.
Duleis quoq ÷ requisitio maiestatis: sed qͥ plus
hanc scrutari appetit quam humanitatis cog¬
ntio ꝑmittit. ipsa hunc eius gła opprimit:
quia uelut mimoderate mel sumptum ꝑseru.¬
tantis sensum dum non capit᷑ rumpit. Hobis¬
cum uͦ eẽ. dicit᷑. quod ꝓ nob̾ est: & rursum ñ
nobiscum eẽ dicit᷑. quod contra nos est. Qa ergo

Expanded text:
c haeretici proprium, ut de inani scientiae suae arrogantia inflentur, et recte credentium simplicitatem saepe derideant, et sapit sensum suum humiliter deprimit, ne scientia infletur, ne in requisitione occultorum tumeat, et perscrutari aliqua quae ultra vires sunt illius praesumat. Utilius etenim studet nescire quae perscrutari non valet quam audacter definire quae nescit. Scriptum quippe est: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis opprimetur a gloria . Dulcedo etenim mellis, si plus quam necesse est sumitur, unde delectatur os, inde vita comedentis necatur. Dulcis quoque est requisitio majestatis; sed qui plus hanc scrutari appetit quam humanitatis cognitio permittit, ipsa hunc ejus gloria opprimit, quia velut immoderate mel sumptum, perscrutantis sensum, dum non capitur, rumpit. Nobiscum vero esse dicitur, quod pro nobis est; et rursum non nobiscum esse dicitur quod contra nos est . Quia ergo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto magis ꝓpter dm qͥ cuncꝰ ta inspicit. nec
appetere mala debuerunt: Inqͥb fit ut
mala maiora corrigant ꝑbona minima: sci¬
lies ꝑexteriorem uerecundiam interiorem
culpani. Et sunt quidam qͥ postquam deum
minente contempserint multo magis huma¬
na iudicia sꝑnunt: atq omne malum qͦd
appetunt audacit̃ peragere non erubescunt:
qͦs adꝑpetrandum malum occulta iniquitas
inuitat. & nulla aperte uerecundia retaroat.
sic̃ dequodam iniqͦ iudice đr. Dm̃ nõ timebat:
&s nominem non reuerebat᷑. Hinc est etiam qͦt
de qͥb̾oam inpudenti fronte peccantibꝰ dictum ÷.
Et peccatum suum qͣsi sodoma p̃dicauerunt.
Plerumq enim tales sunt aduersarũ sancꝰ tȩ
eccłiȩ. qui aꝑpetrandis malis. nec timore dm̃¬
ꝑbeatum iob dicit᷑. & non erubescitis oppͥmenteᷤᷤ
me: quia & si prauum fuit mala uoluisse pe¬
ius ÷ male appetita non erubescere. S equit᷑.¬

Expanded text:
quanto magis propter Deum, qui cuncta inspicit, nec quanto magis propter Deum, qui cuncta inspicit, nec appetere mala debuerunt? In quibus fit ut mala majora corrigant per bona minima, scilicet per exteriorem verecundiam interiorem culpam. Et sunt quidam qui postquam Deum in mente contempserint, multo magis humana judicia spernunt, atque omne malum quod appetunt, audacter peragere non erubescunt. Quos ad perpetrandum malum occulta iniquitas invitat, et nulla aperta verecundia retardat; sicut et de quodam iniquo judice dicitur: Deum non timebat, et hominem non verebatur . Hinc est etiam quod de quibusdam impudeEt peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt . » Plerumque enim tales sunt adversarii sanctae Ecclesiae, qui a perpetrandis malis, nec timore Domiper beatum Job dicitur: Et non erubescitis opprimentes me, quia etsi pravum fuit mala voluisse, pejus est male appetita non erubescere. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
entibꝰ dixit. Itaq cum audiens taceret. & eum
loquens non audiret᷑ ipse laborem ꝑtulit: qui
& tacendo pacient̃. & eis loquendo inutilit̃ cordis
dosem sensit. Inde & suꝑiꝰ dicit. Quid agam :
Si locutꝰ fuero non quiescit dolor mĩs: & si taeuero
non recedit ame. Sĩ uero adtypumi. scẽ eclesiȩ hȩc
uerba referimus: liquet quod magnum enis
ẽ. gaudium seruare decalogi p̃cepta. S hanc ꝑ¬
uersi decies confundunt: quia ꝑomne quod
peccant. prauis sitis moribꝰ decalogi precepta
derelinquunt. Et totiens bonis confusionem
faciunt: quotiens insuis actibꝰ diumis uocibꝰ
obsistunt. Sequit᷑. Et non erubeseitis oppͥmenteᷤᷤ
me. Sunt non uulli quos ad ꝑpetrandam neqͥti¬
am oborta subito malitia iuitat: sed tamen
humana uerecundia reuocat: & plerumq ꝑ
hoc quod exterius erubescunt ad interiora sua
redeunt: & contͣ se int̾num iudicium sumins:
qͥa si ꝓpt̃ hominem mala facere metuunt.

Expanded text:
entibus dixit. Itaque et cum audiens taceret, et cum entibus dixit. Itaque et cum audiens taceret, et cum loquens non audiretur, ipse laborem pertulit, qui et tacendo patienter, et eis loquendo inutiliter, cordis dolorem sensit. Unde et superius dicit: Quid agam? Si locutus fuero, non quiescet dolor meus; et si tacuero, non recedet a me . Sin vero ad typum sanctae Ecclesiae haec verba referimus, liquet quod magnum ejus est gaudium servare Decalogi praecepta. Sed hanc perversi decies confundunt, quia per omne quod peccant pravis suis moribus Decalogi praecepta relinquunt, et toties bonis confusionem faciunt, quoties in suis actibus divinis vocibus obsistunt. Sequime. » Sunt nonnulli quos ad perpetrandam neqam oborta subito malitia invitat, sed tamen humana verecundia revocat. Et plerumque per hoc quod exterius erubescunt, ad interiora sua redeunt, et contra se internum judicium sumunt, quia si propter hominem mala facere metuunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃i uiri loquia. ut sepe iam diximus. aliqͣndo
ex ꝑsona ꝓpria. aliquando ex uoce capitis. aliqͣn¬
do autem extypo sunt uniuersalis eccłiȩ senti¬
enda. Ualde uͦ affugit᷑ anima iustoꝵ. quando illi
contra bonos districtas. sententias intorquent
qͥ bene uiuere ignorant.: & exuoce sibi iustitiam
uindicant. quam moribus impugnant. Unde
amicis beati iob ut sepe iam diximus hereticoꝵ
tẏpum tenentibꝰ rec te ab eodem respondetur.
Usq qͦ assligitis animam meami: & atteritis me
sermonibꝰ: Atcerunt᷑ enim boni sermonibus
iniquoꝵ: quando contra eos illi iuerbis tument.
qͥ aut inꝑuersa fide. aut mprauis moribꝰ iacent.
uicibꝰ locutionum amicoꝵ iob: adhuc qͥnquies
locutos eos eẽ. cognoscimus: sed ꝓpt̃ hoc quod ab
eis quinquies merepationes audierat. quorum
inerepationibus quinquies ipse respondit: de¬
oes se ꝑhib& eẽ. confusum: quia & meo grauit̃
iaborauit quod fustra increpatꝰ ÷ & meo confusi¬
onem pertulit. quod uerba doctrinȩ non audi¬

Expanded text:
cti viri eloquia, ut saepe jam diximus, aliquando ex persona propria, aliquando vero ex voce capitis, aliquando autem ex typo sunt universalis Ecclesiae sentienda. Valde vero affligitur anima justorum quando illi contra bonos districtas sententias intorquent, qui bene vivere ignorant; et ex voce sibi justitiam vindicant, quam moribus impugnant. Unde amicis beati Job, ut saepe jam diximus, haereticorum typum tenentibus, recte ab eodem respondetur: Usquequo affligitis animam meam, et atteritis me sermonibus? Atteruntur enim boni sermonibus iniquorum, quando contra eos illi in verbis tument, qui aut in perversa fide, aut in pravis moribus jacent. vicibus locutionum amicorum Job, adhuc quinquies locutos eos esse cognoscimus. Sed propter hoc quod ab eis quinquies increpationes audierat, quorum increpationibus quinquies ipse respondit, decies se perhibet esse confusum, quia et in eo graviter laboravit quod frustra increpatus est, et in eo confusionem pertulit quod verba doctrinae non audi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriis rupes mouet: ut intra eam recta sentiente ᷤᷤ
rigidi stabant. S hoc fieri heretici omnino con¬
tradicunt: & ꝓpt̾̃ eius uocem rupes deloco ꝓprio
transferre nitunt᷑. quia uidelicet nolunt. ut ad
eam uenientes uera humilit̃ sentiant. hi qͥ ap̃o
eos e latis sensibus falsa sapiebant. Plerumq uero
opia uel flagellis laborantes aspiciunt: semae ipso ᷤ
mox marrogantiam iustitiȩ extollunt: & qͥcquid¬
rum quia actionum meritum presentis uitȩ
calliditas nullatenus ꝓbat. Ham plerumq et
bona malis. & bonis mala euenuuit: pro eo qͦd
& uera bona bonis. & uera mala malis meterna
retͥbutione seruant᷑. Baldach itaq tẏpum here¬
ticoꝵ de ꝓsꝑitate uitȩ presentis sese extollentiũ
contri impios disputat. sed quam ꝑuerse contͣ¬

Expanded text:
propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes hupropriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes hurigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sapiebant.  Vet. opia, vel flagellis laborantes aspiciunt, semetipsos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidrum quia actionum meritum praesentis vitae qualitas nullatenus probat. Nam plerumque et bona malis, et mala bonis eveniunt, pro eo quod et vera bona bonis, et vera mala malis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis sese extollentium contra impios disputat; sed quam perverse cont
Abbreviated transcription (Latin):
dm colere: se totum mundum existimant occupas¬
se. Qͥd ÷ gͦ dicere. nuinquid ꝓpter te derelinquet᷑
terra. nisi hoc qͦd sepe fidelibꝰ dicunt: qͥa si hoc ẽ.
uerum quod uos dicitis. omnis adeo tr̃a derelicta
est. quani iam p̃multitudine nos tenemꝰ. Sancta aut̃e
uniuersalis ȩccłia predicat dm ueracit̾ nintrase
coli ñ posse: asserens qd̾ om̃s qͥextra ipsã st̃ muume salua¬
bunt᷑. At contra heretici. qui etiam extra ipsam
saluari se posse confidunt: in quolib& loco sibi
diuinum adiutorium adeẽ. ꝓfitent᷑. Unde dicuñs.
Huinqͥd ꝓpt̾ te derelinquet᷑ terra. idẽ. ut qͥsq
extra te fuerit minime saluet᷑. Unde eciã sub
pes uocant eos. qͦs sublimibꝰ in humano genere
excedere sensibus estimant: quos ꝓfecto doctores
se habere gloriant᷑. Cum uero sancta ȩcelesia
ꝑuersos quosq predicatores intra sinum rec te
fidei colligere studet. quid aliud quam delocis

Expanded text:
Deum colere, se totum mundum existimant occupasDeum colere, se totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te fuerit minime salvetur? Unde etiam subpes vocant eos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto doctores se habere gloriantur. Cum vero sancta Ecclesia perversos quosque praedicatores intra sinum rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis
Abbreviated transcription (Latin):
loqͣm᷑. Om̃s heretici scãm ęccłiam inquibꝰdam
cant᷑. Unde baldahe suites beatum iob quasi in
suꝑbiam asituit erupisse: qͣm fatet᷑ uerba iactare.
S signat ipse quanta elatione tumuerat: qui
beatum iob loqui quod non intelligens putabat.
Et quia om̃s heretici mestimatione sua asc̃a
hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur
enim se despici: qui bonorum mores despicere
consueuerunt. Et quia in his quȩ comprehendi
ualent ratione. contra hereticos ostendit eccłia
rationabile non eẽ. quod astruunt: estimari se
ab eius iudicio uelut iumenta suspicantur
Ex qͣ despectꝰ sui suspicione ꝓtinꝰ ad indignatio¬
nem ꝓsiliunt: atq aderusdem eccłiȩ contume¬
tudinis. uł spualem grãm sçȩ predicationis:
nõ uirtutis ponaꝰ. sed insaniam furoris estimant. Qͦ
furore uidelicos ꝑire fidelium animas arbitrant᷑.
quia inde interire ȩccłiae uitam credunt. unde
eam contra se iuferuore conspiciunt. S equitur.¬

Expanded text:
lant. --Omnes haeretici sanctam Ecclesiam in quibusdam cantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta hoc sibi fieri suspicari quod facit. Arbitrantur enim se despici, qui bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumetudinis, vel spiritalem gratiam sanctae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Unde redemptor nr̃ ante pharisei domuni
ẏdropicum eurat: Et ͤ contra auaritiam disputa¬
ret. Seriptum ÷. Audiebant autem omĩa hȩc
pharisei qͥ erant auari: & diridebant illum. Qͥ ÷
gͦ quod ante pharisei domum ydropicus curat᷑.
nisi quod ꝑalterius egritudinem corꝑis. inaltero
expͥmit᷑ egritudo cordis: Ydropicus quippe quo
amplius biberit. amplius sitit: quia & omnis
auarꝰ expotu sitim multiplicat. qui cum ea quȩ
appetit adeptꝰ fuerit. ad appetenda alia ampliꝰ
anbelat. Qui enim adipiscendo plus appetit:
huic sitis expotu crescit. Sequit᷑. Abscondita est¬

Expanded text:
cere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum cere. Unde et Redemptor noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, et cum contra avaritiam disputaret, scriptum est: Audiebant autem omniaPharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Pharisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe quo amplius bibit, amplius sitit, sic et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit huic sitis ex potu crescit. CAP. LX.-- Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut mortem peccatoris bibat. Quod tam̃ intelligi
& alit̃ potest. Ham ꝑuersa mens cũ inpeccato
se uenisse conspicit quadam cogitationis suꝑfi¬
cie euadere peccati laqueos querit. S uł terrore ᷤ
uel oppropria honiinum timens. eligit inȩt̃nũ
mori. quam adtempus aliqͥd aduersitatis ꝑpeti.
Unde totum se uitũs deserit: quibꝰ iam semel se
obligatum sentit. Cuius gͦ usq adsinem uita
inculpa constringit᷑: eius planta laqueo de¬
net᷑. Sed quia seimalis obligatum pensat. eo
de suo reditu desperat: ipsa iam desꝑatiõe
acrius adhuius mundi concupicentias estuat.
Eit desiderioꝵ feruor iinente. e eum peccatis
precedentibus irretit᷑ animus. admaiora eciam
delicta suocendit᷑. Inde & subdit᷑. Et exardescet
contra eum sitis. Ineius quippe anmo contra eum
sitis exardeseit: quia quo agere ꝑuerse consueuit.
eo adbibenda mala uehement̃ accendit᷑. Impio
quippe sa tire est: huius mundi bona concupis¬

Expanded text:
ut mortem put mortem pintelligi potest. Nam perversa mens, cum in peccatum se venisse conspicit, quadam cogitationis superficie evadere peccati laqueos quaerit; sed vel terrores, vel opprobria hominum timens, eligit in aeternum mori, quam ad tempus aliquid adversitatis perpeti. Unde totum se vitiis deserit, quibus jam se semel obligatum sentit. Cujus ergo usque ad finem vita in culpa constringitur, ejus planta laqueo tenetur. Sed quia se quo malis obligatum pensat, eo de suo reditu desperat, ipsa jam desperatione acrius ad hujus mundi concupiscentias aestuat, fit desideriorum fervor in mente, et peccatis praecedentibus irretitus animus ad majora etiam delicta succenditur. Unde et subditur: Et exardescet contra eum sitis. In ejus quippe animo contra eum sitis exardescit, quia quo agere perversa consuevit, eo ad ebibenda mala vehementer accenditur. Impio quippe sitire est hujus mundi bona concupis
Abbreviated transcription (Latin):
habita uileseunt: ꝑcipiendo discit. qͣm sit uile
quod expetut Inde reuocatꝰ admentem exquirit.
qualit̃ sine culpa fugiat: quod se eum culpa cõ¬
spicit adeptum. Sed ipsa eum dignitas ꝗͣ impli¬
cauit teuet: & sine culpis aliis fugere ñ ualet
noc. ubi ñ sine culpa ꝑuenit. Iimisit gͦ uirete
pedes suos. & minaculis eius ambulat: qͥa cum¬
expediri nitit᷑. tunc ueracit̃ conspicit. qͣm duris
nexibꝰ tenet᷑. Neq enim uere obligationem nr̃a
cognoscimius: nisi cum euadere nitentes quasi
leuare pedes conamur. Unde & hanc eandem
obligationem aꝑte subiungens. S equit᷑. Tenebi¬
t᷑ planta illius laqueo: quia uidelic& stringitur.
finis inpeccato. Et quia hostis generis humam.
cum uniꝰcuiꝰq uitam inculpa obligat. ad eius
mortem anxius anhelat: rec de subiungitur¬
Et exaroescet contra eum sitis. Antiquus qͥppe nr̃
imiicus cum inpeccato uitam illaqueat. sitit

Expanded text:
habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, qititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere obligationem nostram cognoscimus, nisi cum evadere nitentes, quasi levare pedes conamur. Unde et hanc eamdem obligationem aperit subjungens: VERS. 9.-- Tenebitur planta illius laqueo.  funis in peccati laqueo, et quia hostis generis humani cum uniuscujusque vitam in culpa diligat, ad ejus mortem anxius anhelat. Sequitur: Exardescet contra eum sitis. - Antiquus quippe noster inimicus, cum in peccato vitam illaqueat, sitit,
Abbreviated transcription (Latin):
iundi ꝓsꝑitas quȩ abimpiis ihiant̃ appecit᷑.
eoꝵ gressus ita obliget. ut etiam cum adbona
oꝑa uoluerint redire iux possint: qͥa rec te
agere non ualent. cum huius mundi amato¬
ribus displicere tument. Unde agit᷑. ut ꝑ
głam quam impius expeccato consequitur:
enis adhuc pecanta amplius multiplicentur.
Quod bene baldach expͥmit eum subiungit. Ti¬
sit enim in rete pedem suum: & in maculis erus
ambulat. Q pedes inretȩ mittit: non cum
uoluerit eicit. Sic qͥ inpeccatis se deicit: ñ mox
ut uoluerit surgit. Et qui in maculis retis am¬
bulat: gressus suos ambulando implicat. Et cũ
expedire ad ambulandum nitit᷑: ne ambulet
obligat᷑. Sepe enim contingit. ut qͥs huiꝰ mundi
delectatione ꝑsuasus. ineo adhonoris głam ꝑtin¬
gat: quod addesideriorum suoꝵ effectũ ꝑueniat:
s ꝑuenisse se adhoc quod expeciit lecet᷑. Sed qͥa bo¬
na mundi non habita inamore sunt. & plerũq

Expanded text:
mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere timent. Unde agitur ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quod bene Baldad exprimit cum subjungit: sit enim in rete pedem suum, et in maculis ejus ambulat. - Qui pedes in rete mittit, non cum voluerit, ejicit; sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut voluerit surgit, et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expediri ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis hujus mundi delectatione persuasus in eo ad honoris glorigat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
ant. & uirtutis regunine excedant. Lucerna gͦ
impii quȩ suꝑ eum᷑ extinguit᷑.: quia cicius eius
gaudium deficit. quod eum totum inhac uita
possedit. Et qͥminc male se inuoluptatibus di¬
latat: eum post insuppliciis pena coangustat.
quotiens potestatis suȩ uiolentia se exerc&. Sed
gressꝰ uirtutis eius artabunt᷑: quia uires malitiȩ
illiꝰ qͣs nunc inuoluptate sua exhib&e. ptꝰmodinn
consilium suum. Habet nẽ consilium suum
omnis inquus: presentia appetere: ȩt̃na desꝑa re:
iniusta agere: iusta deridere. Sed cum uidex
iustoꝵ iniustorumq aduenerit. suo unusqͥsq
impius consilio p̃eipitabtt quia ꝑhoc quod hie
appetere prauis cogitationibus eligit. mȩtermi
supplicũ tenebris mergłt᷑. Qu̾ȩ enim hic gła
temporalis excollit: illuc sine termino pena
p̃mst. Qͥhic inuoluptate letatꝰ ẽ. illuc ꝑpetua
ultione eruciabit᷑ Et  plerumq ut ipsa huius

Expanded text:
ant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo ant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena coangustat. quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius, quas nunc in voluptate sua exhibet, postmodum consiomnis iniquus praesentia appetere, aeterna desperare, injusta agere, justa deridere. Sed cum Judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, quia per hoc quod hic elegit appetere, pravis cogitationibus in aeterni supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus
Abbreviated transcription (Latin):
quod male appetunt ad tenebras pertrabiuitur.
Unde sequit᷑. Hux obtenebrascit intabernaculo
illius. Si plerumq tristitiam tenebras: non mi
merito lucem. Accipere gaudium debemus.
Lux gͦ intaberuaculo illius tenebrascit: quia eiue
conscientia quam male inhabitat. gaudium. quod
de temꝑalibꝰ rebus fuerat deficit. Unde & apte sub¬
Ut enim de usu multoꝵ loqͦr. lucernȩ lum̃ intesta.
est. Lumen uͦ intesta ẽ. gaudium incarne. Lucerua gͦ
quȩ suꝑ eum est extirguitur: quia cum malorũ
suoꝵ retributio impium sequit᷑ meius mente
gaudium carnale dissipat᷑. Bene autem dehae
lucerna dicit᷑. non quȩ apud eum est. sed qͦ super
eum est: quia unquoꝵ mentem terrena gaudia
possident. sicq eam inuoluptatibus absorbent.
ut suꝑ ipsam sint. non apud ipsam. Tusti autem
etiam cum ꝓsꝑitatem uitȩ p̃sentis habent. eam
sub semetipsis premere norunt: ut hoc quod ap̃o
se inbonis hylarescunt grauitatis confilio trause¬

Expanded text:
quod mala appetunt; ad tenebras pertrahuntur. quod mala appetunt; ad tenebras pertrahuntur. Unde et sequitinfra. --Si plerumque tristitiam tenebras accipimus, non immerito lucem accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius tenebrescit, quia in ejus conscientia, quam male inhabitat, gaudium quod de temporalibus rebus fuerat deficit. Unde et apte subr.  Vet. IV.  Ut enim de usu multorum loquar, lucerna lumen in testa est, lumen vero in testa est gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguitur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium carnale dissipatur. Bene autem de lucerna hac non dicitur quae apud eum est, sed quae super eum est, quia iniquorum mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transe