comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re stat: ut bello sese qͥsq sñ formidine cordis
obiciat. Mars aut̃ ap̃ grecos gͣdinus dr̃ eo qͦd
in bello gradũ inferant qͥ pugnant. aut qd̾
imꝑigre gͣdiant᷑ Apollinẽ qͣuis diuinatorẽ

Expanded text:
re stat, ut bello se quisque sine formidine cordis re stat, ut bello se quisque sine formidine cordis obiciat. Mars autem apud Thracos Gradivus dicitur, eo quod in bello gradum inferant qui pugnant, aut quod inpigre gradiantur. Apollinem quamvis divinatorem
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ inrapito n pedib significare uoluerẽ fer
nẽ onpĩa cogitatã. enuntiant᷑. Ideo aut̃ furti
magistrũ dicunt quia sermo animos audien¬
ttũ fallit. Uirgã tenet qua serpentes diuidit:
sd÷ unena. Nam bellantes ac dissidentes i¬
t̾p̃tum oratione sedant᷑. Uñ sod̾m liuiũ le¬
gati pacis caduceatores dñr. Sic̃ it ꝑ p̾fes¬
tiales bella indicebant᷑: ita pax ꝑ taducea¬
ter maximꝰ nõatus ẽ. Cur aũ eũ capite ca¬
canis sagacissimũ genꝰ ⁊ ꝑspicax habeat᷑ Mar¬
tẽ. dm̃ belli eẽ dicunt. Et martẽ appeslatũ. qi
ꝑ uiros ꝓugnat᷑: ut sit mars mas. Licet nta
sint gn̾a consuetutinũ: sic̃ scitarũ uͥ ⁊ femi¬
nȩ ⁊ uiri: in pugnã eunt. Amaronũ: uͥ solȩ
femine. Romanoꝵ. aliar̃q gentiũ uͥ soli ma¬
res. Itẽ martẽ quasi effectorẽ mortiũ: nã a
marte mors ñcupat᷑. Hẽ & adulter̃ dicunt.
qu belligerantib incertꝰ ẽ. Qd̃ uͦ nudo pecto¬

Expanded text:
in pedibus significare volucrem fieri nem omnia cogitata enuntiantur. Ideo autem furti magistrum dicunt, quia sermo animos audientium fallit. Virgam tenet, qua serpentes dividit, id est, venena: nam bellantes ac dissidentes interpretum oratione sedantur. Unde secundum Livium legati pacis caduceatores dicuntur. Sicut enim per faeciales bella indicebantur, ita pax per caduceater maximus nominatus est. Cur autecanis sagacissimum genus et perspicax habeatur. Martem deum belli esse dicunt, et Martem appellatum quia per viros pugnatur, ut sit Mars mas; licet et tria sint genera consuetudinum, sicut Scytharum, ubi et feminae et viri in pugna eunt: Amazonum, ubi solae feminae: Romanorum aliarumque gentium, ubi soli mares. Item Martem quasi effectorem mortium. Nam a Marte mors nuncupatur. Hunc et adulterum dicunt, quia belligerantibus incertus est. Quod vero nudo pecto
Abbreviated transcription (Latin):
rũ pͥmꝰ elam: a qͦ elamite pͥncipes ꝑsidis.
Scłs assuir: a qͦ asyrioꝵ pullulau̾ imꝑiũ. Ter¬
ciꝰ arphaxat. a quo gens chaldoꝵ exortaẽ.
metro poł fuit damascꝰ. Filii aram. nepotes
sem .iiiiͦ. hus  ul ⁊ Gccher. ⁊ Mesa. Hus tra¬
geter: a qͦ carmen: siue cariȩ. Quartꝰ
mesa a quo sunt hi qui uocant᷑ meones
Postitas arphaxat filii sem Heber nepos

Expanded text:
rum primus Elam, a quo Elamitae principes Persidis: secundus Assur, a quo Assyriorum pullulavit imperium: tertius Arphaxat, a quo gens Chaldaeorum exorta est: metropolis fuit Damascus. Filii Aram, nepotes Sem, quattuor: Hus et Ul et Gether et Mes. Hus TraGether, a quo Acarnanii sive Curiae: quartus Mes, a quo sunt hi qui vocantur Maeones. Posteritas Arphaxat filii Sem; Heber nepos
Abbreviated transcription (Latin):
babeant ignorat᷑. Filii rẽma. Saba ⁊ da¬
dan. Hic sabba ꝑ sin litterã. scͥbit᷑ in he¬
breo. Ille aut̃ suꝑior sabba ꝑ samech: a qͦ
appellatos sabeos. Int̾p̃tat᷑ aut̃ nc̃ sabba
arabia. Dadan. a quo gens ẽ ethiopiȩ in
occidentali plaga. Fiłii mescami. labin
a quib libii. qui qͦndã futei uocabant᷑
Cesloym: a quo philistiim. qͦs ueteres allo¬
philos. nos mͦ corrupte palestinos uoca¬
decẽ gc̃s. Quoꝵ t̾rã bis expulsis. iudei pos¬
sed̾unt. Quoꝵ pͥmogenitꝰ sydon aqͦ sido¬
nes. Uñ ⁊ urbs eoꝵ in fenicȩ sydon uocat᷑ s dͥs¬
eth. a quo ethei. Tertiꝰ ieb a quo iebusei: quoꝵ
fuitiherłm. Quartꝰ. aniorreꝰ: a qͦ amorrei. Qͥntꝰ
gergeseꝰ. a qͦ gergesei. Sextͦ eueus a qͦ euei. Ipsist̾
gabaonite. deciuitate gabaon: qͥ supplices uene¬
runt ad iħm. Septimꝰ aracheꝰ qui archas condi¬
dit opidũ. contra tͥpolim in radicib libani si¬

Expanded text:
habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dahabeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocadecem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Se a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicib
Abbreviated transcription (Latin):
arphaxat. a qͦ hebrei st̃. Iectan filiꝰ heber:
a quo indoꝵ orta ẽ gens. Sale filiꝰ iectan.
a qͦ baetriam: licet eos alii scitarũ exules
suspicent᷑. Hysmael filiꝰ abrahã. a qͦ hysma¬
elite: qͥnẽ corrupto noie sarraceni qͦsi a sara:
zagaren abagar. Nabaioth filiꝰ hẏsmael.
aqͦ nabathei qͥ abeufrate in mare rubrũ
inhabitant. Moab nammon filii loth. a
qͥb moabite ⁊ ãmanite. Edom filiꝰ esau.
a qͦ idumei. Heȩ st̃ gc̃s que de sem styrpe
descendunt: possidentes t̾ram meridiana
ab orti solis usq ad fenices. Filii chã uͦii.
ex qͥb ortȩ st̾gentes heȩ. Chus. a qͦ ethiopes
⁊ chananeoꝵ decẽ gentes. Itẽ ex nepotib
cham filqi chus nepotes chã sex. filii chus.
Saba ⁊ euila. sabata. Rẽma. Saba.cuza.
tioris africe. heremo coherentes. Sabbata
a qͦsabbasteni. qͥ nc̃ astabari nor̃ant᷑. Reg¬
ma uͦ ⁊ sabba ⁊ cura. paulatĩ antiq̃ uo¬
cabula ꝑdidunt. ⁊ quȩ nc̃ ꝓ ueterib

Expanded text:
Arphaxat, a quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sarra. et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathaei, qui ab Euphrate in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammon filii Loth, a quibus Moabitae et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Hae gentes, quae de Sem stirpedescendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus ortae sunt gentes haec: Chus, a quo Aethiopes et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepotes Cham sex. Filii Chus: Saba et Hevila, Sabatha, Rhegma, Seba, Cuza. tioris Africae heremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ a sydone usq ad gaditanũ frect̃ omuẽ me¬
xidianã tenent parte. Itẽ tͥb filioꝵ iapheth.
ilii gͥ iaphet. uni. noĩant᷑. Gomer ex quo gala¬
the. id: galli. Magog a quo arbit᷑nt᷑ scitas et
go̾thos traxissise originẽ. Aladai a qͦ medos
existere putant. Iuban. a qͦ iones qͥ⁊ greci. aĩn
⁊ mare ioniũ. Ttibaͥ a quo yberii qͥ ⁊ yspam.
lic& quidã ⁊ ex eo italos suspice Ntͣ. Mosoc ex
quo capadoces: uñ ⁊ urbs ap̃ eos usq hodie
maracha dr̃. Tyras ex qͦ tͣces: quoꝵ ñsatis ĩ¬
mutatũ ẽ uocabulũ qͣsi tẏraces. filii gomer
uepotes iafetb. ascener a quosarmathe. qͦs gͣti
reginos uocam. Rifan: a qͦ paflagones. Gotoe¬
ma. aquo st̃̾ friges. filii iuuan Elisaa aquib:
greci elisei. qͥ uocant᷑ eolides. Uñ ⁊ lingͣ qͥn¬

Expanded text:
num fretum omnem meridianam partem tenent. Item tribus filiorum Iafeth. Filii igitur Iaphet septem nominantur: Gomer, ex quo Galatae, id est Galli. Magog, a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet qurbs apud eos usque hodie Mazaca dicitur. Thiras, ex quo Thraces; quorum non satis inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. Filii Iavan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides. Unde et lingua q
Abbreviated transcription (Latin):
antea dardana: a dardano rege noĩata.Nã dar¬
danꝰ ⁊ iasiꝰ fr̃s e grecia ꝓfecti. ex his iasiꝰ ad traciã.
dardanꝰ ad frigiã ꝑuenit: ibiq pͥmꝰ regnauit.
Dost ꝗͣ filiꝰ eiꝰ erictomiꝰ. deĩ nepos eiꝰ tros: ã quo¬

Expanded text:
antea Dardana a Dardano nominata. Nam Darantea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Iasius fratres e Graecia profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthonius, dei
Abbreviated transcription (Latin):
dabant enĩ quã adusserant mãmã. Has tatanꝰ
unimãmas dic̃. Nã hoc ẽ amaron. qͣsi anesma¬
tim. ab hercule partĩ. ab achille uł alexan¬
dro. usq ad int̾necionẽ delete st̃. In partes
asiaticȩ. scithiȩ gentes quȩ posteros se iasonis
credunt. albo crinȩ nascunt᷑. obassiduas ni¬
ues.: ⁊ p̃iꝰ capilli color genti nom̃ dedit: ⁊ in¬
de dicunt᷑ albani. Hoꝵ glauca ocuł id⁊ pie¬
ta. in est pupilla: ad eo ut nocte plusꝗͣ die
cernant. Albani aut̃ uicini amaronib fu¬
ert̃. Ngnos antea. un nos uocatos. postre¬
mo a rege suo auares appellatos. qͥ pͥus in
ultima meotide. uit̾ glacialẽ thanaim.
⁊ masagetarũ ĩmanes popłos habitauert̃ dein¬
de ꝑnicib eqͥs cautcasi rupib feras gentes alexan¬
dro claustra cohibente ruꝑunt: & orientẽ uigin¬
ti annis tenuert̃ captuũi. ab egyꝑtii atq echio¬
pib annuũ uectigal exegerunt. Troyanoꝵ gens

Expanded text:
dabant enim, quam adusserant, mammam. Has Titianus dabant enim, quam adusserant, mammam. Has Titianus unimammas dicit. Nam hoc est amazon, quasi aneu matim ab Hercule, partim ab Achille vel Alexandro usque ad internicionem deletae sunt. In partes Asiaticae Scythiae gentes, quae posteros se Iasonis credunt, albo crine nascuntur ab adsiduis nivibus; et ipsius capilli color genti nomen dedit. Et inde dicuntur Albani. Horum glauca oculis, id est picta, inest pupilla, adeo ut nocte plus quam die cernant. Albani autem vicini Amazonum fuerunt. Hugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum inmanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, feras gentes Alexandri claustra cohibente, eruperunt, et orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Troianorum gens
Abbreviated transcription (Latin):
hebraica egẏptii affligentes. eo qd̾ afflixerta
di popłm pͥusꝗͣ diuino auxilio lib̾arent᷑. Ar¬
meniꝰ ex tessalia unꝰ de numõ ducũ iasonis
qͥ ad colchos ꝓfecti sunt. recollecta multitu¬
dine quȩ amisso rege iasone. passĩ uagabat᷑:
armeniã ꝯdidit: gentiq ex suo uocabulo
nom̃ dedit. Limes ẽ ꝑsiccus qͥ scithas ab eis
diuidit. scita cognominatꝰ. a qͦ limite scitͥe a
qͥbdã ꝑhibent᷑ uocati. gens antiqͥssima sẽꝑ ba¬
bita. Hii parthos. bactrianosq: feminȩ aut̃ eoꝵ a
ma:o nũ regna ꝯdidunt.¶ Massagetȩ. ex istarũ
orig ine st̃. Idict massagete qͣsi gͣues. id⁊ fortes
Hii sunt qͥ int̾ scichas agq albanos. septẽtona¬
lib iugis in habitant. Amarones dicte ft̾ seu.
qd̾ simul uiuerent sine uiris qͣsi amairom.
siue qd̃ adustis dext̾iorib mãmis eẽnt. nec sa¬
gitarũ iactꝰ ĩpediret᷑ qͣsi. aneiuazn. Nu¬

Expanded text:
Hebraica Aegyptii adfligentes, eo quod adflixerint Hebraica Aegyptii adfligentes, eo quod adflixerint Dei populum, priusquam divino auxilio liberarentur. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Iasonis, qui ad Colchos profecti sunt, recollecta multitudine, quae amisso rege Iasone passim vagabantur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit. Limes est Persicus, qui Scythas ab eis dividit, Scytha cognominatus, a quo limite Scythae a quibusdam perhibentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque; feminae autem eorum Amazonum regna condiderunt. Massagetae ex Scytharum origine sunt. Et dicti Massagetae quasi graves, id est fortes Hi sunt qui inter Scythas atque Albanos septentrionalibus locis inhabitant. Amazones dictae sunt, seu quod simul viverent sine viris, quasi amazosai; sive quod adustis dexterioribus mammis essent, ne sagittarum jactus impediretur, quasi aneu mazou: nu
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃sẏdonẽ regnauit: eosq popłsᷤ ex sno noĩe
fences. eamq ꝓuinciã. foenitiã ñcupanit.
qr ex sara genitos se p̃dicent. uł sĩc̃ gentiles
anint. qd̾ exorigine sẏroꝵ sint quasi sirigi¬
ni. Hii qua ꝑ amplã habitant solitudinẽ.
Ipsi sunt. & hysmaelite. ut liber geneseos
docet. qͦd suit ex hismaele. Ipsi cedar. afibo
hysmaeł. lp̃i agareni abagar.: qui ut di¬
dimꝰ ꝑũso nõie sarraceni uocant᷑. qr ex
ꝓ eo .ꝙͥ. greco utit᷑. In de philistei ꝓ palesti¬
nis dicunt᷑. a ciuitate utiq sua. Idem ⁊ allo¬
phili id ⁊ alienigene. ob h semꝑ fuert̃ isrł¬
inimici. ⁊ longe abeoꝵ. gene̾ aesocietate. seꝑati.
Chananei appellati a chanaã filio chã: quoꝵ
t̾tam uidei possedunt. Ex cuiꝰ origine fuit
emor pat᷑ sichẽ. a qͦ emorrei st̃ uuncupati. Egy¬
ptii ab egypto qͦdã rege suo uocati st̃. Nã
antea. aerii dicebant᷑. Int̾p̃tant᷑ aut̃ lingͣ

Expanded text:
s ex suo nomine s ex suo nomine Phoenices, eamque Provinciam Phoeniciam nuncupavit. quia ex Sara genitos se praedicent; vel, sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syrigenae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agaraeni ab Agar, qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex pro eo φ Graeco utuntur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur a civitate utique sua. Iidem et Allophyli, id est, alienigenae, ob hoc, quia ssocietate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretanturo autem lingua
Abbreviated transcription (Latin):
qr diuinitatẽ ꝑ ipsoꝵ thura ueneram᷑. Ipsi st̾
ꝯarabes. qr in montib arabiȩ st̃. qͥ uocat᷑ libauꝰ.
ẽ añ libanꝰ uͥ tͥtira cosligunt᷑ Syri a surim uo¬
cati ꝑhibent᷑. qui fuit nepos abrabã ex ceth¬
tura. Qs aut̃ ueceres assyrios. nos nẽ uocamꝰ
syros: a parte totũ appellantes. Hebrei uocati
abheber. qui ꝓnepos fuit sem. Isrłite uͦ. ab
isrł filio ẏsaae. Nã patarchã hebreoꝵ fuisse
tite st̃. Iudeĩ aut̃ scissura decẽ tͥbuũ noĩa
imposit. Nã antea hebre siue isrłite nũ¬
oupabant᷑. Ex quo autẽ in duo regna dei
nicla reges habebant uidoꝵ. nom̃ sortite st̃.
Reliqͣ pars decẽ tͥbuũ quȩ ni samaria regẽ s
ꝯstituit. ob ppłi magnitudinẽ pͥstinũ no¬
m̃ retinuit isił. Samaritan oꝵ gens. sũpsit
exordiũ ab assyriis: qͥ tnsmigrati habitaue¬
runt in samania. Qui latine int̾p̃tant᷑ cu¬
stodes: eo qd̾ captiuato isrł isti in t̾rã regi¬
onis eoꝵ. ad custodia collocati sunt fenix

Expanded text:
. Ipsi sunt et Arabes, quia in montibus Arabiae sunt, qui vocantur Libanus et Antilibanus, ubi tura colliguntur. Syri a Surim vocati perhibentur, qui fuit nepos Abraham ex Cethura. Quos autem veteres Assyrios, nunc nos vocamus Syros, a parte totum appellantes. Hebraei vocati sunt ab Heber, qui pronepos fuit Sem. Israelitae vero ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum fuisse rtitae sunt. Iudaeis autem scissura decem tribuum nomen inposuit. Nam antea Hebraei sive Israelitae nuncupabantur. Ex quo autem in duo regna Dei Iuda reges habebant, Iudaeorum nomen sortitae sunt. Reliqua pars decem tribuum, quae in Samaria regem sibi constituit, ob populi magnitudinem pristinum nomen retinuit Israel. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur custodes, eo quod captivato Israel isti in terram regionis eorum ad custodiam conlocati sunt. Phoenix,
Abbreviated transcription (Latin):
lei filiꝰ chessatia pulsꝰ ẽ. cũ media uxore sua:
cuiꝰ fuit pͥuignꝰ medꝰ rex atheniensiũ: qui
pꝰ mortẽ iasonis orientalẽ plagã ꝑ domuit.
ibiq mediã urbẽ ꝯdidait: gentẽq medoꝵ.
nñe suo appellauit. S inuenimꝰ ingenesi.
qd̾ madai auctor gentis medoꝵ fuit. a quo
⁊ cognomina ti sunt. ut suꝑiꝰ dictũ ẽ. ꝑ¬
se a ꝑseo rege st̃ uocati: qui egrecia
asiã tͣnsiens ibi

Expanded text:
iae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; iae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asi
Abbreviated transcription (Latin):
lere seres. Gangaride popłi st̾ int̾ assirios. in¬
ddosq habitantes cirea gangẽ fluuiũ. uñ ⁊̃
gangaride nuncupat st̃. Irchani dictist̾a
silua irchania: ubi sc̾ plurimȩ tygres. Bac¬
triani scite fuert̾. qͥ suoꝵ factione asedib suis
pulsi. iuxta bactron orientis fluuiũ consede¬
runt: ex cuiꝰ uocabło ⁊ nom̃ sortiti st̃. huiꝰ
gentis rex fuit zoroastres inuentor. magice ar¬
tis. Parchi qͦ ⁊ ip̃i ascitis originẽ trahunt: fue
statur. Nã scithico sermone. exules parchi uocan¬
tur. Hii similit̾ ut bactriani. domesticis sedi¬
cionib scichia pulsi. ⁊ solitudines iuxta trca¬
niã pͥmũ furtim occupauert̃: deinde pleraq
finiũ etiã uirtute obtinuert᷑ Assiri ab assur
filio sem uocati gens podentissima. quȩ abe¬
ufrate usq ad indoꝵ fines omnẽ in medio
tenuit regionẽ. Meli a rege suo cognomina¬
t putant᷑. Nãq iason peliaci regis fr̃ a pel¬

Expanded text:
lere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Inlere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt plurimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. Parthi quoque et ipsi ab Scythis originem trahunt. Fuerstatur. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenuit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Pel
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ europã usq ad occanũ brutannicũ
possidend noĩa ⁊ locis ⁊ gentib relinq̃ntes.
De quib postea immutata st̾ płima: cetera ꝑ¬
mansert̃ ut fuert̾. Nã multar̃ genttũ uota¬
bula partĩ manserunt ita ut hodiqq appare¬
at unde fuerunt diriuata. sicut ex assur as¬
sirii. exheber hebrei. Partimiuͦ temporis uetu¬
state ita mutata st̃: ut uix hommes dͥoctissi¬
i antiqͥssimas hẏstouas ꝑscrutantes uec õiũ
s aliqͣrũ existis origines gentiũ potuert̃ repꝑire.
ethiopũ qͥ dic̃tur ad eũ filiũ chã ꝑtin̾e̾. qͥ chus ap¬
peslatus ẽ. Isi omĩa consident᷑. płima tñ genti¬
ũ mutata quã manentia uoçabula apparer̃:
quib pꝰ ea noĩa diu̾sa dedit rõ. Nãq indi ab
indo flumine dictist̾: qͥ ab occidentali parte
cos includit. Seres a ꝓpͥo oppido nom̃ sortitist᷑:
gens adorientẽ sita. ap̃ qͦs de arborib lana con¬
texit᷑. De quib ẽ illud. Ignoti facie. s nod uel¬

Expanded text:
omnem Europam, usque ad Oceanum Britannicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes, de quibus postea immutata sunt plurima, caetera permanent ut fuerunt. 38 Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei; 404 partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerint reperire.Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere, qui Chus appellatus est. Et si omnia consideum mutata quam manentia vocabula apparent; quibus postea nomina diversa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab occidentali parte eos includit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vel
Abbreviated transcription (Latin):
ab uno pͥncipio orta. siue abalia natõne.
scđm ꝓpͥam collectionẽ distincta. ut grecȩ. a¬
siȩ. Hinc ⁊ gentilitas dr̃. Gens añ appellata
natio a nascendo. Gentes aũ a quib diui
xxͣͥ .iuii. de sem. Quȩ st̃ lxx .iii. uł potiꝰ ut

Expanded text:
ab uno principio orta, sive ab alia natione secundum propriam collectionem distincta, ut Graecia, Asia: hinc gentilitas dicitur. Gens autem appellata natio a nascendo. Gentes, a quibus divisa XXVII de Sem, quae fiunt LXXIII, vel potius, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ta dãpnabilit tñ adorent fatũ aut̃ dic̾t
ẽẽ. quicqͥd dii fant᷑. qͥcqͥd iupit̃ fat᷑. A fan¬
do gͥ fatũ dict̃. idr̃ a loquendo. qͦd nͥ hoc no¬
men iã in alia re soleret intelligi. quo cor¬
da hõiũ nolumꝰ uolumꝰ inclinare: rati¬
onabilit̾ possumꝰ a fando fatũ appellare.
Nõ enĩ abnuere possumꝰ eẽ scͥptũ in lit̾is
scĩs. semel locutus ẽ ds. duo hec auduii:
cet̾a. Qͦa enĩ dictũ ẽ. semel locutꝰ ẽ: intelli¬
git᷑ ĩ mobilit̾. ħ ÷ in ꝯmutabilit̾ ẽ locutꝰ.¬
sic̃ nouit in ꝯmutabilit̾ oĩa que fcitura
sunt. & que ip̃e facturꝰ ẽ. Tria aut̃ fata
fingunt in colo ⁊ fciso digitisq fila ex
lana torquentib ꝓꝑ tͥa tẽpora. Sreteritũ
qd̾ infuso iã netũ atq inuolutũ ẽ. Presens.
qd̾ int̾ digitos nentis tͣhicit᷑. futurũ in la

Expanded text:
ta damnabiliter tamen adorent. Fatum autem dicunt ta damnabiliter tamen adorent. Fatum autem dicunt esse, quidquid dii fantur, quidquid Jupiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est, a loquendo, qui nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando fatum appellare: non enim abnuere possumus esse scriptum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi, etc. . Quod enim dictum est, semel locutus est: intelligitur immobilitsicut novit incommutabiliter omnia, quae futura sunt, et ipse facturus est. Tria autem fata fingunt in colo et fuso digitisque fila ex lana torquentibus propter tria tempora: praeteritum, quod in fuso jam netum atque involutum est: praesens, quod inter digitos n
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ma ximꝰ egyptioꝵ d̾s. ipse ẽ apis rex argi¬
ibidẽ mortruis fuisset serapis appellatꝰ est.
pis pͥmo: ddem̃ una litt̾ã ꝯmutata serapis
dietus ẽ Apis apud egyptias tauiꝰ fint sera¬
pi conseeratꝰ. & abeo ita cognominat᷑: quẽ e¬
gẏptus instar numinis colebat: eo quod
de futuris daret queddã manifesta signa.
Apparebat enĩ in inẽphis. Quẽ centũ antistiteᷤ
ꝓsequebant᷑: ⁊ repente uelut lẏmphatici pͥ¬
canebant. Huiꝰ capitis imaginẽ sibi in he¬
remo iudei fecerunt. Faum a fando. uelut¬
uident᷑ futura. In lucis enĩ consulebant᷑ a
paganis: & responsa illis ñ signis. s uocibꝰ
dabant. G eniũ aũ dict̃: qd quasi uim
habeat oĩũ rerũ gignendarũ seu agignẽ¬
dis lib̾is. Uñ ⁊ genitales lecti dicebant᷑
agentib qͥ nouo marito sternebant᷑. Hec
& alia sunt gentiliũ fabulosa figm̃ta.
Que int̾p̃tata sic habent᷑ : ut ea ñ intellec̃¬

Expanded text:
ium maximus Aegyptiorum deus. Ipse est Apis rex Argiium maximus Aegyptiorum deus. Ipse est Apis rex Argiibidem mortuus fuisset, Serapis appellatus est; pis primo, deinde una littera commutata Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Menphis. Quem centum antistites prosequebantur et repente velut lymphatici praecanebant. Huius capitis imaginem sibi in eremo Iudaei fecerunt. Fauni a fando, vel ἀviderentur futura. In lucis enim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium autem dicunt, quod quasi vim habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis; unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium fabulosa figmenta, quae interpretata sic habentur, ut ea non intellec
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine formauert̾: unde ⁊ pan dictꝰ
ẽ. id÷ om̃e. fuigunt enĩ eũ: ex uniu̾sali ele¬
nĩtoꝵ specie. Habet enĩ cornua in similitu¬
dine radioꝵ soł ⁊ lune. Distinctã macłis
ht̃ pellẽ: ꝓpt̾ celi syda. Rubet eiꝰ facies. ad si¬
militudinẽ etheris. fistulã septẽ calamoꝵ
gestat. ꝓꝑ armoniã celi: in qua septẽ sunt
soni.⁊ uii. discͥmina uocũ. Uillosꝰ ẽ: quia
teslus cũ uestita ẽ. agit᷑ uentib. Pars eiꝰ ufe¬
rior feda ẽ: ꝓꝑ arbores ⁊ feras & pecudes. Ca¬
pͥnas ungulas ht̃. ut soliditatẽ terrȩ osten¬
dat: quẽ uolunt rerũ ⁊ totiꝰ naturȩ dm̃. Uñ
⁊ pan quasi omiã dicunt. Isis lingͣ egỹp¬
tioꝵ t̾ra appellat᷑ : quã ysin uolunt ẽẽ. fuit
aut̃ ysis regina egyptioꝵ inachi regis filia:
que de grecia ueniens. egẏptios littas do
cuit. ⁊ terras colere instituit. ꝓpt̾ qd̾ et t̃¬
ram eiꝰ nomine appellatierunt. Serapis oĩ¬

Expanded text:
similitudinem formaverunt; unde dicitur Pan, id est omne: fingunt enim eum ex universali elementorum specie, habet enim cornua in similitudine radiorum solis et lune. Distinctam maculis habet pellem, propter celi sydera. Rubet eius facies, ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius inferior feda est, propter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum et totius nature deum; unde et Pan, quasi omnia dicunt. Isis lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptiorum Inachi regis filia, que de Grecia veniens, cuit, et terras colere instituit; propter quod et terram eius nomine appellaverunt. Serapis omn
Abbreviated transcription (Latin):
simulacroꝵ. ignominie. Idolũ it. fuit moab cog¬
nom̃to. baal. suꝑ montẽ fogor. Quẽ latini pͥa¬
pũ uocant: dm̃ ortoꝵ. fuit aut̃ de lapsaco ci¬
uitate celesponti. de qua pulsꝰ ẽ. Et ꝓpt̾ iriri¬
lis m̃bri magnitudinẽ in numo̾ doꝵ suoꝵ eũ

Expanded text:
simulachrum ignominie, idolum enim fuit Moab, cognomento Baal, super montem Phogor, quem Latini Priapum vocant, deum hortorum fuit enim de Lapsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est; et propter virilis membri magnitudinem, in numero deorum suorum eum
Abbreviated transcription (Latin):
mittant. Ira q̃ uindictã cupit. cupiditasꝗ̃¬
desid̾at opes. libido. quȩ appetit uolupta¬
tes. Que iõ furiȩ appellant᷑. qd̾ stimuł suiᷤ
mentẽ feriant: & quietã ẽẽ ñ siant. Nim
phas deas aqͣr̃. putant dictas a nubib. Nã
ex nubib aquȩ. Uñ deruiatũ ẽ. Nimphas
aũ dicunt ⁊ musas: qͦs ⁊ nimphas. Nec ĩme¬
rito: nã aquȩ motꝰ musicen effic̃. Nimpha¬
rũ ap̃ gentiles uaria sunt. uocabula. Nim¬
phas quippe montiũ. creades dicunt: siluarũ¬
driades. fontiũ amadriades. cãpoꝵ maides:

Expanded text:
mittant. Ira, quae vindictam cupit: cupiditasmittant. Ira, quae vindictam cupit: cupiditasdesiderat opes; libido, quae appetit voluptates. Quae ideo Furiae appellantur, quod stimulis suis mentem feriant, quietam esse non sinant. 96. Nymphas deas aquarum putant dictas a nubibus; nam ex nubibus aquae, unde derivatum est; nympautem dicunt et Musas, quas et nymphas, Nec immerito: nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Dryades, fontium Hamadryades, camporum Meliades,
Abbreviated transcription (Latin):
gitos nentis ad susũ tãꝗͣ p̃sens ad p̃teritũ
traiciendũ ẽ. Parchaᷤᷤ cata antifrasmn appel¬
latas qd̾ minime parcant. Quas tres ẽẽ
uoluert̃. unã quȩ uitã hõis ordiat᷑. alte¬
rã quȩ contexat. t̾ciã que rũpat. Incipi¬
mꝰ enĩ cũ nascim᷑. Sumꝰ: cũ uiuimꝰ. de¬
sinimꝰ: cũ interimꝰ forttinã a fortuitis
nom̃ hr̃ẽ dicunt: q̃si deã qͣndã tes hama¬
nas uariis casib ⁊⁊ fortuitis illudentẽ. Uñ ⁊
cecã appellant. eo qd̾ passim in qͦslibet hoĩes¬
incurrens sũ ullo examine meritoꝵ. & ad
bonos ⁊ ad malos uenit. Fatũ aũ a fortuua se¬
parant. Et fortimã qͣsi sit in his quȩ fortuitu
ueniunt. nulla palã causa: fatũ uͦ appositũ
sigłis ⁊ statutũ aiunt. Aiunt ⁊ tres furi ꝓ¬
as feminas cͥnitas serpentib. ꝑꝑ tres affectꝰ
qͥ in animis hõiũ multas ꝑturbationes
ginnunt. & ita cogunt int̾dũ delinquere.
ut nec fame nec ꝑicłi sui respectũ hr̃e per¬

Expanded text:
tos nentis ad fusum, tanquam praesens ad praeteritum, trajiciendum est. Parcas dicunt cata antiphrasin appellatas, quod minime parcant, quas tres esse voluerunt: unam, quae vitam hominis ordiatur; alteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim, cum nascimur: sumus, cum vivimus: desumus, cum interimus. Fortunam a fortuitis nomen habere dicunt, quasi deam quamdam res humanas variis casibus et fortuitis illudentem. Unde et caecam appellant eo quod passim in quoslibet incurrens sine ullo examine meritorum et ad bonos et ad malos venit. Fatum autem a Fortuna separant, et Fortunam, quasi sit in his quae fortuito veniunt, nulla palam causa, Fatum vero appositum singulis et statutum aiunt. Aiunt et tres Furias feminas crinitas serpentibus propter tres affectus, quae in animis hominum multas perturbationes gignunt, et interdum cogunt delinquere, ut nec famae periculive respectum habere per
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ insermonib suis. uer̃ ñ in litt̾is sacͥs.
In initio aut̃. quot gentes tot linguȩ fuert̃.
Dem̃ plures g̾cs ꝗͣ linguȩ: quia exuna lingͣ
nis illo: quo is qui efficit ꝑ id qd̾ efficit᷑ nõat᷑
sic̃ os dici solet ꝓ u̾bis. sic̃ manꝰ pro litt̾s.ii.
Res sunt aut̃ lingue sacrȩ. hebrea greca. lati¬
na. quȩ toto orbe maxime excellunt. His .n. tͣb
lingͥs suꝑ crucẽ dñi a pilato fuit causa eiꝰ scͥpta.
Uñ ⁊ ꝑꝑ obscuritatẽ scãrũ scͥpturar̾ harũ triũ
linguar̾ cognitio necessaria ẽ: ut ad alt̾am recͣ
sermo hꝰ linguȩ attulerit .iii. Ereca aũ
lingͣ ur̃ccȩt̾as gentiũ clarior habet᷑. Est aũ ⁊
latinis ⁊ oĩb lingͥs sonantior: cuiꝰ uarietas in
id÷ mixta. siue ꝯmunis. qͣ om̃s utunt᷑. Scla
attica. uidełc athemensis qua usi st̾ om̃s g̾ci
auctores. Tercia dorica. quã hñt egẏptii ⁊ siri.
Quarta ionica. Qͥnta eolica. qͣre eoles locutꝰ. di¬

Expanded text:
n solum in sermonibus suis, verum etiam in litteris sacris. Initio autem quot gentes sunt, tot linguae fuerunt. Deinde plures gentes quam linguae, quia ex una lingua nis illo, quia his efficit, per id quod efficitur nominatur: sicut os dici solet pro verbis, sicut manus pro litteris. Tres sunt autem linguae sacrae: Hebraea, Graeca, Latina, quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato fuit causa ejus scripta. Unde et propter obscuritatem sanctarum Scripturarum harum trium linguarum cognitio necessasermo unius linguae adtulerit. Graeca autem lingua inter ceteras gentium clarior habetur. Est enim et Latinis et omnibus linguis sonantior: cuius varietas in st, mixta, siue communis, quam omnes utuntur; secunda Attica, uidelicet Atheniensis, quam usi sunt omnes Graeci auctores; tertia Dorica, quam habent Aegyptii et Syri; quarta Ionica, quinta Aeolica † quas αἰολιστί locutos di
Abbreviated transcription (Latin):
dictos: siue qr late manent ꝑauras: siue qr¬
Imitesst̃ in manib. Contrario noĩe ħ appellant᷑
Apuleiꝰ aũ ait eos cata. antifrasin dici manes.
hoc ẽ muites acmodestos. cũ suit t̾ribiles ⁊ ĩmanes.
lst̃. pascas uͥeumenidas. Laruas ex hõib factos de¬
mones aiunt. qui meriti mali fuerint. quoꝵ nata
eẽ dr̃ terrere paruulos ⁊ in angulis garrire tene¬
brosis. Lamias qͣs fabulȩ tradiuit infantes corri¬
ꝑe ac lamare solitas a lamando specialit̃ dictass li¬
losi qͥ grece panite. latinȩ incubi appellant᷑. siue
Sistunt ⁊̃ mulierib. ⁊ ear̃ ꝑagunt ꝯculutũ. Qͦs
demones galli dusis ñcupant. qr assiduȩ hanc
uocant. hc̃ romani faunũ ficariũ dicunt. Ad
quẽ oratiꝰ dic̃. faunȩ ninipharũ fuigientiũ a¬
mator ꝑ meos fines. ⁊ apͥca rura lenis incedas.¬

Expanded text:
 sive quia late manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, quod meriti mali fuerint, quarum natura dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur, sive istunt etiam mulieribus et earum peragunt concubitum; quos demones Galli dusios nominant, qui assvocant, hunc Romani Faunum ficarium dicunt. Ad quem Horatius dicit: Faune, Nympharum fugientum amator, Per meos fines et aprica rura Lenis incedas
Abbreviated transcription (Latin):
fabulam. Hoc uidelicet uelut mystic̃ signi¬
ficante fabula. qd̾ aer iunoni deputet᷑. uͥi uo¬
lunt eroas habitare. Quo noĩe appellant
dinẽ. Poenates gentiles dicebant õs dos qͦs
domi colebant. Ipęnates dicti: qd̾ eẽnt un
penetͣbilib: id÷ in secretis. Hii dii gͦm uoca¬
mortuoꝵ dict̃: quoꝵ potestatẽ int̾ lunã:¬

Expanded text:
hoc videlicet velut mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi volunt heroas habitare. Quo nomine appellant fortitudinem. Penates gentiles dicebant omnes deos quos domi colebant. Et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est in secretis. Hi dii quomodo vocamortuorum dicunt, quorum potestatem int
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. ⁊ ianũ geminũ appellant: ad iiii. mundi
partes referunt. ł ad uiiͣi elem̃ta siue tẽpora. S
dũ h fugunt: monstrũ ñ dm̃ faciunt. Nep¬
tunũ aqͣs mundi p̃dicant: ⁊ dictꝰ ab eis nep¬
tunꝰ. qͣi nube tonans lcanũ uolunt ignẽ
Et dictꝰ uulcanꝰ. qͣsi uolans candor. ł qͣsi uoli¬
canꝰ qͦd ꝑ aerem uolet. Ignis e nubib nascitꝰ.

Expanded text:
tem et Ianum geminum appellant, ad qutem et Ianum geminum appellant, ad qupartes hoc referunt, vel ad quatuor elementa, sive tempora. Sed dum hoc fingunt, monstrum non deum faciunt. 38. Neptunum aquas mundi praedicant, et dictus ab eis Neptunus, quasi nube tonans. 39. Vulcanum volunt ignem, et dictus Vulcanus, quasi volans candor, vel quasi volicanus, quod per aerem volet, ignis enim de nubibus nascitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit. In aliqͥb aut̃ ciuitatib saturno liberos
suos ap̃ gentiles ĩmolabant. qͦd saturnũ poe¬
te lib̾os suos deuorasse solitũ t̾diłunt. Iouis fer¬
tur a iuuando dicltis: n iupit̾ qͣsi iuuans pãt.
hoc ẽ oĩb p̃stans. hc̃ ⁊ pͥuato titulo. ionẽ opti¬
mũ dixert̃: dũ fuisset incestꝰ in suis. impudioꝰ
in extraneis: quẽ mͦ taurũ fingunt ꝓꝑ europe
raptũ: fuit .i. in nam. cuiꝰ insigne erat taurꝰ.
intelligit᷑ appetisse contubitũ: uͥ intelligit᷑ pu¬
dicitiã mulieris abauro fuisse corruptã. mͦ insi¬
militudinẽ aqͥlȩ fuisse ꝑꝑ qͦd puer̃ ad stuprũ
rapuerit: mͦ serpentẽ qr reptau̾it. ⁊ cignũ qr
cantau̾it. Et iõ ñ fige̾ iste st̃: s plane de uitade
scelera. Uñ turpe erat tales deos credi: qͣles ẽẽ
hoĩes ñ debeant Ianũ dicunt. qͣsi mundi. cęli.
uł mensiũ ianuã. Duas iani facies faciunt.
ꝑ orientẽ ⁊ occidentẽ. Cũ uͦ faciunt eũ q̃drisin¬

Expanded text:
ta sit. In aliquibus autem civitatibus Saturno liberos suos apud gentiles inmolabant, quod Saturnum poetae liberos suos devorasse solitum tradiderunt. Iovis fertur a iuvando dictus, et Iuppiter quasi iuvans pater, hoc est, omnibus praestans. Hunc et privato titulo Iovem Optimum dixerunt, dum fuisset incestus in suis, inpudicus in extraneis. Quem modo taurum fingunt propter Europae raptum; fuit enim in navi cuius insigne erat taurus: appetisse concubitum; ubi intellegitur pudicitiam mulieris ab auro fuisse corruptam: modo in similitudine aquilae, propter quod puerum ad stuprum rapuerit: modo serpentem, quia reptaverit, et cygnum, quia cantaverit. Et ideo non figurae istae sunt, sed plane de veritate scelera. Unde turpe erat tales deos credi, quales homines esse non debeant. Ianum dicunt quasi mundi vel caeli vel mensuum ianuam: duas Iani facies faciunt, propter orientem et occidentem. Cum vero faciunt eum quadrifron
Abbreviated transcription (Latin):
sume uictor nom̃ subiecte genti dedit. ꝑse aut̃
ante eirũ ignobiles fuert̾: & nulliꝰ int̃ gentes
loci habebant᷑. Medi sẽꝑ potentissimi fuerunt.
Cascdei. qui nc̃ ealdei uocant᷑. a casech filio nachor.
fr̃is abrahe. cognominati ft̾. Sabei dicti a¬

Expanded text:
sime victor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae cognominati sunt. Sabaei dicti
Abbreviated transcription (Latin):
noq dat᷑ intelligi. Et ĩo uirginẽ piitant.
qr ignis iniuiolabile sit clenitt̃. nicħq nas¬
ci possit exco: qͥppe qui omĩa que arripue¬
rit absumat. Quidiꝰ in fastis. Nec tu aliud
uestã quã uinã intellige stãmã. Natͥaq
de flamina corpora nunla itides. Aꝓpt̾ra ħ
ugines ei seruire dictuit᷑ ẽo qd̾ sic̃ eẜitir¬
dicuit qͦsi ianonẽ. ide nnuã ꝓ purga dionꝙ
feminar̃. eo qd̾ qͣsi portas uiatrũ natoꝵ pan

Expanded text:
noque datur intelligi. Et ideo virginem putant, quia ignis inviolabile sit elementum, nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absumat. 68. Ovidius in Fastis: Nec tu aliud vestam, quam vivam intellige flammam; Nataque de flamma corpora nulla vides; propterea, et virgines ei servire dicuntur, eo quod sicut de virdicunt, quasi janonem, id est, januam pro purgationibus feminarum, et quod quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ aũ fingunt saturnũ. celo pat̾ genitalia
abscidisse. ⁊ sangͥnẽ fluxisse in mari. atq¬
ideo spuma. maris ẽcreca. uenꝰ nata ẽ. il¬
lud auint qd̾ ꝑ coitũ salsi humoris sub¬
stantia ẽ. Et inde affrodin uenerẽ dici:
uen erẽ uulcam dicunt uxorẽ: quia uene¬
riũ officiũ. ñ nͥ calore consistit. Uude ẽ. fri¬
gidꝰ in uenerẽ senior. Nam qd̾ satuxnꝰ dr̃
pat̾ cȩlo uirilia amputasse. quȩ in mare ca¬
dentia uenerẽ creauert̃: iõ fingit᷑. qr nͥ hu
mor de eelo in t̾ram descend̾it. nicħ ereat᷑. Cu

Expanded text:
Quod autem fingunt Saturnum Coelo patri genitalia abscidisse, et sanguinem fudisse in mare, atque eo spuma maris concreta Venus nata est: illud aiunt, quod coitus salsi humoris substantia est, et inde affrodin Aphroditen VVenerem Vulcani dicunt uxorem, quia venereum officium non sine calore consistit; unde est: Frigidus in Venerem senior. Nam quod Saturnus dicitur patri Coelo virilia amputasse, quae in mare cadentia Venerem creaverunt, id ideo fingitur, quia nisi humor de coelo in terram descenderit, nihil creatur. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Qs coribantes eiꝰ ministri cũstrictis gla¬
diĩs eẽ fingunt᷑. ut sugnificet᷑ om̃s ꝓ terra
sua debere pugnare. Ad gallos hinc dee ut
seruirent fecert̾. significant qͥ semine indi¬
geant terrã sequi oportere mea qͥppe onĩta
repꝑire qd̾ se ap̃ cã iacent. Precipitut inqͥũt.
ut qͥ t̾rã colunt ne sedeant: semꝑ .N. ẽ qd̾¬

Expanded text:
. Corybantes ejus ministri constrictis gladiis esse finguntur: ut significetur omnes pro terra sua debere pugnare. Quod gallos huic deae, ut servirent, fecerunt: significant, qui semine indigeant, terram sequi oportere: in ea quippe omnia reperiri; quod se apud eam jactant, praecipitur inquiunt ut qui ter
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ nattrrã nũꝗͣ xectꝰ ẽ ignis: s qͣsi claudꝰ
eiꝰ modi speciẽ motũq ht̃. Id̾o aut̃ in fabroꝵ
formce eundẽ titiscanũ auctorẽ dicunt: qͥa
sine igne nullũ metalli genꝰ fundi extendi¬
q pot̃. Pluton grece. latinȩ diespit̃ ł ditispit᷑.
Quẽ alii orcũ uocant᷑. qĩ receparẽ mortiũ.
Uñ n orca mencupat᷑ ins: qͦd recipĩt aqͣs. Ip̃e

Expanded text:
r naturam nunquam rectus est ignis, sed quasi claudus ejusmodi speciem motumque habet. Ideo autem in fabrorum fornace eumdem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. Pluton Graece, Latine Diespiter vel Ditis pater: quem alii Orcum vocant, quasi receptorem mortuorum. Unde et orca nuncupatur vas quod recip
Abbreviated transcription (Latin):
acreandis frugib asserunt dictã appel¬
lantes eã nõĩbi płimis. Dicunt ĩ cã i opẽ:
quod oꝑe mnelioe fiat t̾ta. Pserpinã qd̃ ex
ea ꝓserpiant. fruges. Uestã qd̾ herbis uł
uariis uestita sit ieb uł a uisu astando. fau¬
dẽ ⁊ tellurẽ. i matrẽ magnã fingiuit. tͣ¬
ritã cũ timpano & gallo. ⁊ strepitu cym¬
baloꝵ. Matre. uocant: quod płima pariat.
Magnã. qd̾ cibũ gignat. Almã. qr uniu̾sa
animalia fructib suis alit. E eiĩ alim̃toꝵ¬
u nutͥx tra. Qd̃ sumilacrũ eiꝰ cũ claui. figit᷑.
quia tellꝰ hyeme claudit᷑. uere aꝑtt ut fru¬
ges nascant᷑. Ad tympanũ ht̃. significare

Expanded text:
a creandis frugibus adserunt dictam, appela creandis frugibus adserunt dictam, appellantes eam nominibus plurimis. Dicunt etiam eam et Opem, quod opere melior fiat terra: Proserpinam, quod ex ea proserpiant fruges: Vestam, quod herbis vel variis vestita sit rebus, vel a vi sua stando. Eandem et Tellurem et Matrem magnam fingunt, turritam cum tympano et gallo et strepitu cymbalorum. Matrem vocatam, quod plurima pariat; magnam, quod cibum animalia fructibus suis alit. Est enim alimentorum nutrix terra. Simulacrum ejus cum clavi fingitur, quia tellus hieme clauditur, vere aperitur, ut fruges nascantur. Quod tympanum habet, significare
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ ⁊ sol puier pungit᷑ eo qͦd cotidie ortał. ⁊ no¬
ua luce nascat᷑. Pithiũ qͦ e̾und̾ apollinẽ uo
cari aiunt a pbitone ĩm̃se molis serpente:
cuiꝰ ñ magis uẽnena. ꝗ̃ magnittido t̾rebat.
Hc̃ apollo sagittar ictib stnens. noĩs ꝙͦ spo¬
lia reportauit: ut phitiꝰ uocaret᷑. Uñ ⁊
obħ insignẽ tuctoriȩ phitia sacra celebran¬
lunã. ⁊ uiarũ p̃sidem. aiunt. Uñ ⁊ uirgi¬
nẽ uolunt. qͣr uia nicb pariat. Et iõ am
bo sagutas hr̃e fingunt᷑ qͦd ipsa duo sy¬
dera de celo radios usq ad t̾ras emittunt.
Dianã: aut̃ uocatã. qͣsi dunã: qd̾ luna die ⁊
nocte appareat. Ipsã ⁊ lucinã asseu̾ant: eo
qͦd luceat. Eandẽ.⁊ tͥuiã. eo qͦd tͥb fungat᷑
diane. Quia eadẽ luna. ead diana. ead̾ ꝓ¬
serpina uocat᷑. S cũ luna fingit᷑. sub lustͥ
paꝰ latora iairgo ẽ. Cũ subnixa sedet so¬
lio plutonia ꝯuinx. latonia aũ diana:
eoqd latone fuerit filia. Cererẽ id: t̾ram

Expanded text:
unde et sol puer pingitur, eo quod quotidie oriatur et nova luce nascatur. Pythium quoque Apollinem eumdem vocari aiunt a Pythone, immensae molis serpente, cujus non magis venena quam magnitudo terrebat. Hunc Apollo sagittarum ictibus sternens nominis quoque spolia reportavit, ut Pythius vocaretur. Unde et ob insigne victoriae Pytlunam et viarum presidem aiunt: unde et virginem volunt, quod via nihil pariat; et ideo ambas habere sagittas fingunt, quod ipsa duo sydera de cDianam autem vocatam quasi Duanam, quod luna et die et nocte appareat. Ipsam et Lucinam adseverant, eo quod luceat. Eandem et Triviam, eo quod tribus fungatur Dianae, quia eadem Luna, eadem Diana, eadem Proserpina vocatur. Sed cum Luna fingiturPrudent. 1 mos, Latonia virgo est: cum subnixa sedet solio, Plutonia coniux. Latonia autem Diana, eo quod Latonae fuerit filia. Cererem, id est terram,
Abbreviated transcription (Latin):
narent aliqub siguris: quos ꝑditos ac dede¬
coris infamia plenos fuisse hẏstorie ꝯfitent᷑.
Omĩno enĩ fingendi locus uacat: ubi ui̾tas ces¬
sat.Saturnꝰ. origo deoꝵ ⁊ totiꝰ post̾itatis a paga¬
nis designat᷑. Hunc latini a satu appellatũ fert:
quasi adipsũ sacio oĩũ ꝑtineat rerũ. uł a tpr̃is
longitudine. qͦd saturet᷑ annis. Uñ ⁊ eũ greci cro¬
nos nom̃ hr̃e dicunt. id÷ tempꝰ qd̾ filios suos fert᷑
deuorasse. hocẽ annos qͦs tempꝰ ꝓduxerit. in
se reuoluit: uł qͦd eo semina ũn oriunt᷑. iter̃
reddeunt. Hc̃ celi patͥs abscidisse genitalia dict.
qr nicħ ĩ celo de seminib nascit᷑. fascẽ tence inqͥ¬

Expanded text:
ornarent aliquibus figuris, quos perditos ac dedecoris infamia plenos fuisse, historiae confitentur: omnino enim fingendi locus vacat, ubi veritas cessat. Saturnus origo deorum et totius posteritatis a paganis designatur: hquasi ad ipsum satio omnium pertineat rerum, vel a temporis longitudine, quod saturetur annis. Unde et eum Graeci Cronos nomen habere dicunt, id est tempus, quod filios suos fertur devorasse, hoc est annos, quos tempus produxerit, in se revolvit, vel quod eo semina, unde oriuntur, iterum redeunt. Hunc Caeli patris abscidisse genitalia dicunt, quia nihil in caelo de seminibus nascitur. Falcem tenet, inq
Abbreviated transcription (Latin):
uł angłoꝵ scõꝵ sͥ oblatã recusat: & cui debet᷑ oftñ¬
dit. I dolũ aũi ẽ simulachrũ. qd̾ humana effigie
factũ. ⁊ c̃secratũ ẽ: uxta uocabuli int̾p̃tatonẽ.
nẽ idolũ deductũ. etq̃ ap̃nos formulã fac̃. G
Inde idolat̾a omĩs. circa omẽ idolũ famulatꝰ
⁊ seruitꝰ. Quidã uͦ latini ignorantes g̾cũ ĩꝑite
dicunt. dobũ ex dolo sũpsisse nom̃. qͦ diabolꝰ
creatȩ cultũ diuini noĩs uiuex̃ Demonas a¬
rũ scios. Presciunt enĩ futa multa: und̾ nso¬
lent responsa aliqͣ dare. Inẽ .N. illis cognitio
rerũ plusꝗͣ infirmitati humane. part̃i sub¬
tilioris sensꝰ acumine. part̃ĩ exꝑientia longi
qͥđe celestia corꝑa gerebant. Lapsi uͦ: in aȩriã
qͣlitatẽ ꝯũsi st̃. Necaȩris illtꝰ puriora sꝑacia.
s ista caliginosa teue̾ ꝑmissi st̃. qͥeis qͣli carder

Expanded text:
um sanctorum, sibi oblatam recusat, et cui debetur ostendit. 13. Idolum autem est simulacrum quod humana effigie factum 378 et consecratum est, juxta vocabuli interpretationem, nem idolum deductum, aeque apud nos formulam facit. 1Inde idololatria omnis circa idolum famulatus et servitus. Quidam vero Latini ignorantes Graece imperite dicunt idolum ex dolo sumpsisse nomen, quod diabolus creaturae cultum divini nominis irum scios. Praesciunt enim futura multa, unde et solent responsa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longisquidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer
Abbreviated transcription (Latin):
celi sigua descͥbuñ syd̾umq cursu nascenti¬
ũ mores. actus ⁊euentꝰ p̃dicare conant᷑. id⁊
qͥs qual signo fũit natꝰ. aut quẽ effectũ lu¬
beat uite. qui nascit᷑. Hii st̃ qͥ uulego mate¬
beat cũ qͥsq nascit᷑. Erimũ aũ idẽ stellar̃ int̃ptes
magi nuncu pͣnt᷑. sic̃ de his legit᷑. qͥ in eũgłio na¬
tũ xp̃m annuntiauert̾. Post ea ħ noĩe soli usift̾¬
mathematici. Cuiꝰ artis scĩa usq ad ȩtigłim fuit
ccessa: ut xͦ edito nemo exinde natiuitatẽ ali¬
cuiꝰ de cȩlo intp̃taret᷑. Droscopi dieti. qͦd horas
natiuitatis hoĩũ specłent᷑ dissimili ⁊ diũso fa¬
to. Sortilogi st̃. qͥ sub noĩe fictȩ religioĩs ꝑ qͣsdã
qͣs sc̃oꝵ sortes uocant diuinatõis sciãm ꝓfitent᷑.
Aut qͣrẽq scͥpt᷑ar̃ inspectõe fut᷑a ꝓmiitiunt. Sa¬
lisatores uocati st̃: qr dũ eis m̃broꝵ q̃c̃q partes sa¬
lierint. aliqͥd s̾ exind̾ ꝓsꝑum. seu tͥste significa¬

Expanded text:
celi signa describunt siderumque cursu, nascentium mores, actus et eventus predicare conantur, id est quis quali signo fuit natus aut quem effectum habeat vite qui nascitur. Hi vulgo mathebeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum adnuntiaverunt; postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per quasdam, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scieunque scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores vocati sunt, quia dum eis membrorum quaecunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste significa