comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si sentnciã qͥ ait. ẜcio ꝙ post mortẽ meã nuiq̃ agetis : me ⁊ emim ad¬
huc uiuẽte semꝑ cõtentiose egistis. Morꝰ moysi: defc̃us studiose solli¬
citudinis. Ind̾icus aaron: int̾missio deuoce orõnis. Mortius gͦ moy¬
se ⁊ aaron. incipit̃ meas in qͣndam negligñtiam cade̾.ĩmo ⁊̃ sepe usq
ad cõtempcũ uenire. Surgũt hinic̃ inde cẽptatõnes. occͣrunt undiq
imunde cogitatõnes : oriũt᷑ in corde subito curpes delectacõnes. Caro
actꝰ inflammat᷑. mens urit᷑: cõsciã cota curbat᷑ atq cõfundit᷑. Recͤ¬
ritur ad oronẽ. festinat᷑ ad oꝑacõnẽ. Fit it̾um deuota ad orandũ. ꝓno¬
ca ad obediendum.studiosa in lectõe. Fernens in cõpunctõe.festiria
in oꝑe. Nec pͥus ab sua instantia cessat. qͦusq ab instanti ꝑicło. se eruat.
⁊ ad pͥorem tͣnq̃bitatẽ se it̾um reformet. acq cõponat. Pacatiꝰ qͥ

Expanded text:
si sententiam, qui ait: Scio quod post mortem meam inique agetis; me etenim adhuc vivente, semper contentiose egistis . Mors Moysi, defectus studiosae sollicitudinis. Interitus Aaron, intermissio devotae orationis. Mortuis ergo Moyse et Aaron, incipit mens in quamdam negligentiam cadere, imo etiam saepe usque ad contemptum venire. Surgunt hinc inde tentationes, occurrunt undique immundae cogitationes, oriuntur in corde subito turpes delectationes. Caro acriter inflammatur, mens uritur, conscientia tota turbatur atque confunditur. Recurritur ad orationem, festinatur ad operationem, fit iterum devota ad orandum, prompta ad obediendum, studiosa in lectione, fervens in compunctione, festina in opere. Nec prius a sua instantia cessat, quousque ab instanti periculo se eruat, et ad priorem tranquillitatem se iterum reformet atque componat. Pacatis itaque
Abbreviated transcription (Latin):
in orientali gaxaphilatõ ꝯtinẽt᷑ qͣpura ⁊ byssus ⁊ cet̾a ornam̃ta
regalia in uarus sacͣmẽtis eccłie In meridiano aut̃ garaphilatõ
neꝯdit᷑ aurũ celesstis sapiẽ. sn pͥmo fides erudit᷑. in scda oꝑatõ
instrunt᷑. In t̾ciõ deuotõ ex̾cetur : In qͣrto celestiũ cõtemplo in
chatur. Notand̃ aut̃ qd̾ occidñt ale gaxophilatiũ. orientale osti
p̃cessisse ostendit: ⁊ sic dum sse inuicẽ resspiciũt. uicissim sibi de
de m̾tatis soliditate testimoniũ ferũt. Item septẽtͥonale ga¬

Expanded text:
In orientali gazophylacio continentur purpura, et byssus, et caetera ornamenta In orientali gazophylacio continentur purpura, et byssus, et caetera ornamenta regalia in variis sacramentis Ecclesiae. In meridiano autem gazophylacio custoditur aurum coelestis sapientiae. In primo fides eruditur, in secundo operatio instruitur, in choatur. Notandum autem quod occidentale gazophylacium orientale ostiupraecessisse ostendit, et sic dum se invicem respiciunt, vicissim sibi de veritatis soliditate testimonium ferunt. Item septentrionale ga
Abbreviated transcription (Latin):
os spu scr̃e mens hõis ad fortitudinẽ erigitur. ⁊ ad cõst antiã robo¬
ratur. Sp̃s sapĩe spirat a m̾idie.: sp̃s intelleatꝰ flat ab oriẽte Sp̃s
ꝯcibi sonat ab aqlone. sp̃s sc̃ie inconat ab occidñte. Et se qͣcuor hii
ardinales uenti q̃ dñ spirant forcicudinẽ. ⁊ ht̃ nn̾qͥsq eoꝵ duos
candinalis ẽ sp̃ forticudinis. hñs huic inde oͥ suffragantes addextͥs
spͥ̃m ꝓretatis a sinstͥa spm̃ timoris. Hos gͥ uentos ꝓdutit de thessauris
suis ip̃e cꝰ est ille chesautꝰ T hesautꝰ aut̃ ut de ip̃o aliqͣd ues bu̾nit̾ loqͣrm᷑
qr magnus admodũ ⁊ multũ copiosꝰ habet᷑. ꝑ qͣtũor garophilatia
astungint᷑ Priiũ fabͥcat᷑ in ꝑte occidñt ali ex sensu historio. Be¬
cundũ erigit᷑ in plaga septẽcͥonali ex senon mor ali. Tertiũ ex al¬
egoria exstructũ stat ab oriente. suantũ uͦ ex Anagogẽ stat
in m̾idie. sn garophilacõ occidñtali reꝯditũ ẽ argũtũ elog̃ntie

Expanded text:
 scientiae mens hominis ad fortitudinem erigitur, et ad constantiam roboratur. Spiritus sapientiae spirat a Meridie, spiritus intellectus flat ab Oriente, spiritus consilii sonat ab Aquilone, spiritus scientiae intonat ab Occidente; et sunt quatuor hi cardinales venti: quando tamen spirant fortitudinem, habet unusquisque eorum duos cardinalis est spiritus fortitudinis, habens hinc inde sibi suffragantes; a dextris spiritum pietatis, a sinistris spiritum timoris. Hos igitur ventos producit de thesauris suis ipse cujus est ille thesaurus. Thesaurus autem, ut de ipso aliquid vel breviter loquamur, quia magnus admodum, multus, et copiosus habetur, per quatuor gazophylacia distinguitur. Primum fabricatur in parte occidentali, ex sensu historico; secundum erigitur in plaga septentrionali, ex sensu morali; tertium ex allegoria exstructum stat ab Oriente; quartum vero ex anagogen, in Meridie. In gazophylacio occidentali, reconditum est argentum eloquentiae;
Abbreviated transcription (Latin):
Pigatur hoc michi ate: nõ fingat᷑ ame ⁊ tunt cantabo ⁊ ae
Letatꝰ sum in hus q̃ dicta st̃ m. in domũ dñi ibimꝰ sbimꝰ inquit.
Loq̃ns adam dice noluit ibo. alog̃ns euam dic̾e̾ noluit ibio: s ait
Ra et̾na cogritas qz et̾na nõ amas: It quidem adam o solus. Si etͥ¬
na coernoscis. si et̾̃na cõcupiscis: it utiq adam o nõ solus. Buꝑna
cegnosẽe. suꝑna diligre : ẽ adam ⁊ euam simul ire. Deb ad am tõtã¬
plaxit debet eua cõꝙͣculari. gu̾ ũdes ⁊ gandes: simul st adam e

Expanded text:
a me, et tunc cantabo et ego: Laetatus sum in his quae dicta sunt, in domum Domini ibimus. Ibimus, inquit, loquens Adam; dicere noluit, ibo. Alloquens Evam suam, dicere noluit, ibis; sed ait, Si aeterna cogitas, sed aeterna non amas, it quidem Adam, sed solus. Si aeterna cognoscis, si aeterna concupiscis, it utique Adam, sed non solus. Superna cognoscere, superna diligere, est Adam et Evam simul ire. Debet Adam contemplari, debet Eva congratulari. Si vides et gaudes, simul sunt Adam et
Abbreviated transcription (Latin):
mnia q̃q uoluit dñs fec̃ incelo ⁊ in t̾ra ĩ mari ⁊ in oĩb
abyssis. Si inuen̾it cor intelligñtia lucidũ ut celũ. uel
eqͣrio ignorantia tenebͦsum ut abyssũ: Itẽ si reꝑerit intẽ ꝯstã¬
tia solidam ut t̾rã. uel eꝯͣrio ꝯcupiscñtia lubcã ut aqͣm: ubiq qd̃
infima ⁊ oꝑa st̃ abiẽcta. Atali excreu̾ntãte mibẽs ꝓsdu̾sit᷑ ei ꝑuexi
merpitudimis m̃e recordatõne caligo cõfusionis ꝓlsr̾atꝰ ligint¬

Expanded text:
nque voluit Dominus fecit, in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis. Si invenit cor intelligentia lucidum ut coelum, vel e contrario ignorantia tenebrosum ut abyssum. Item, si reperit mentem constantia solidam, ut terram, vel econtra concupiscentia lubricam ut aquam, ubique quidem infima et opera abjecta. A tali extremitate nubes producitur; quia ex turpitudinis nostrae recordatione caligo confusionis generatur. N
Abbreviated transcription (Latin):
maitas mitͥtacis qr nniu̾sa uanicas om̃is hõ uiuens. In hac
tpsici uanitate ho p̾uit. ut in exilio. su hcͣ diabalus regnat ut
in ꝓpͥa domo. Eiectꝰ namq diabosus de domo ec̃uitatis: erigit dͥ
fabricam de młtiplicitate uanicatis. De uanitate mutabili¬
tatis excendit sͥ porticũ. de nanitate mortasitatis erigit sibi
domũ: de nanitate miqͥtatis collocat oͥ thalamũ. Uide hõ cuiꝰ
b̾uus sis: si adhuc nauitatẽ diligis. Quid patͥam facis de exilio.
mam meã uite mee: qr uniũsa uanitas oĩs hõ muens. Eypedit ꝯ

Expanded text:
ia universa vanitas omnis homo vivens. In hac triplici vanitate homo servit, ut in exsilio; in hac diabolus regnat ut in propria domo. Ejectus namque diabolus de domo aeternitatis, erigit sibi fabricam de multiplicitate vanitatis. De vanitate mutabilitatis extendit sibi porticum, et de vanitate mortalitatis erigit sibi domum. De vanitate iniquitatis, collocat sibi thalamum. Vide, homo, cujus servus sis; si adhuc vanitatem diligis. Quid patriam facis de exsilio, mam meam vitae meae, quia universa vanitas omnis homo vivens. Expedit ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
uit candẽ it᷑ ducas in demũ tuã. Primo ffige in amore u̾tatis
r̾ea sublena ad gandiũ ec̾iit acis. Au̾te ocłos meosne inrdeant ua¬
nitatẽ ⁊ eripis me de domo aliena. Enntte lucẽ tuã ⁊ u̾itatẽtu¬
am: ⁊ ero iñ domo mea. Redde mͥ leticiam salutaris tui ⁊ sum ĩ
domo tua. Si me reuocas int̾im ad domũ meã: sꝑabo me q̃n int̾i¬
e in doniũ tuam: ut ⁊ ip̃e cantare possim. Lecatꝰ sum in hũs ĩ

Expanded text:
amore veritatis, postea subleva ad gaudium aeternitatis. Averte oculos meos ne videant vanitatem, et eripe me de domo aliena. Emitte lucem tuam, et veritatem tuam, et ero in domo mea. Redde mihi laetitiam salutaris tui, et sum in domo tua. Si me revocas interim ad domum meam, sperabo me quandoque introire in domum tuam, ut et ipse cantare possim:
Abbreviated transcription (Latin):
tis qntͣt aut̃ domũ dĩ: cũ pꝰ dm̃ q̃sitam ⁊ uxinuentã iu̾tatem
ꝑ excesum rapit᷑ ad et̾itatis cõtempłonem. Adam ubi es: ubite
uides: sn ꝑ adͥoso: an in egilio: Adam ingͣ ubi es: Cogita ꝙͥ cogites.
⁊ iuenes ubi es. Bi uanicatẽ cogites:.in uanitate es. di nantatẽ
ammas nanitas ess. Nec iam ⁊ dico. adam ubi ess: o dico adã ꝙꝓ es.
tredo confund̾is: ⁊ coficiꝰ erubescis. Propha dicat.ꝗ te nõ palpat.
Uniu̾sa inqͥt nanitas om̃is hõ uiuens. Non tñi uanicas: o u

Expanded text:
ntrat autem domum Dei, cum post diu quaesitam et vix inventam veritatem per excessum rapitur ad aeternitatis contemplationem. Adam ubi es? Ubi te vides? In paradiso, an in exsilio? Adam, inquam, ubi es? Cogita quid cogites, et invenies ubi es. Si vanitatem cogites, in vanitate es; si vanitatem amas, vanitas es. Nec jam tibi dico: Adam, ubi es, sed dico: Adam qui es? Credo confunderis, et confiteri erubescis. Propheta dicat qui te non palpat. Universa, inquit, vanitas omnis homo vivens . Non tantum vanitas, sed u
Abbreviated transcription (Latin):
seruire cogit᷑ in domo aliena: Domus ade u̾cas: domꝰ diabali na¬
nitas. domꝰ dẽ et̾nitas. de qͦ dicit᷑. qͥ hĩtat in ec̾nitate. De qͣ ꝓfic̃o do¬

Expanded text:
servire cogitur in domo aliena! Domus Adae, veritas; domus diaboli, vaservire cogitur in domo aliena! Domus Adae, veritas; domus diaboli, vanitas; domus Dei aet
Abbreviated transcription (Latin):
Beune ex ip̃is optimis eligimus qͣd potiꝰ ꝑamorẽ ampleat de¬
beanus. Nen enim emia põssum uo om̃s Uides ne ꝙ̃ ad mõdũ de toto
ndisin q̃dam đi ꝑticula eligitur unde eua formet ł nam bona cot
malum disc̾ne bonũ est. e malum ⁊ boñ dilige malũ s. imo utrns
amare inpossibile: utrumq cñ cognosc̾e land̾ abłe. O ⁊. de ip̃is bõis
qr no om̃s om̃ia possunt. q̃dam ꝑs excipit᷑. unde in ade adiutoriũ
eua formet᷑ Nam si in electonis indicio eua ade nõ ꝯͣdicit ⁊ pft̃o
eum in ui̾tatis cognitõe ualentiorẽ reddit. Nam ex amore togni¬
es ꝓficit᷑ ⁊ sic̃ ex cognitõe amor ꝯualescit. Si uero rõnẽ amor in
ueritatis inqͥsitõe nõ subleuat: discrecõis ocło citius caligat
siginẽ deicitur Tociens uͦ adam euam de ꝑadyso in exiliũ mittit
qͣciens aui̾tatis inqͥsitõe deiectam affect̃o rõnẽ uanis cogitatõib
muołuit. O qͥtiens ꝑ euã adam deicit᷑ a domo sua: O qͤciens ꝙeã

Expanded text:
rem amplecti debeamus. Non enim omnia possumus omnes. Videsne quemadmodum de toto Adam quaedam quasi particula eligitur, unde Eva formetur? Nam bonum et malum discernere, bonum est; sed malum et bonum diligere, malum est: imo utrumque amare, impossibile; utrumque tamen cognoscere, laudabile. Sed et de ipsis bonis, quia non omnes omnia possunt, pars quaedam excipitur, unde in Adae adjutorium Eva formetur. Nam si in electionis judicio Eva Adae non contradicit, profecto eum in veritatis cognitione valentiorem reddit. Nam ex amore cognitio proficit, sicut ex cognitione amor convalescit. Si vero rationem amor in veritatis inquisitione liginem dejicitur. Toties vero Adam Eva de paradiso in exsilium mittit, quoties a veritatis inquisitione dejectam affectio rationem vanis cogitationibus involvit. O quoties per Evam Adam dejicitur a domo sua! O quoties per Evam
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ noc̾e de fid̾at. Iniguũ: qr ultͣ eqͥtatis mẽsuram modũ sẽꝑ ꝑ ous¬
seqͥt᷑ nos qͣnt ũ culpa nr̃a exgit: s cũ hoc ad subu̾tõnẽ nr̃am
suffic̾e nõ posse iidet. sepe mod̾ excedit . Sciendũ tñ ẽ. qr tc̃ ei diui¬
na bonitas licẽtie frena relaxat. cũ hoc humane utilitati mili¬
care posse. ꝯsid̾a̾t. Quia gͦ ꝓph̾a uidet temptatorẽ nr̃m in om̃i ee
qd̾ c̾ca nos agit malũ incend̾e : dicat eum malũ. Quia uͦ cõstat
eñ ssepe metas egͥtatis in nr̃a insectatõe exced̾e: uocet eũ miquũ

Expanded text:
semper nocere desiderat, iniquum quia ultra aequitatis mensuram modum saepe percusersequitur nos quantum culpa nostra exigit; sed, cum hoc ad subversionem nostram sufficere non posse videt, saepe modum excedit. Sciendum tamen est, quia tunc ei divina bonitas licentiae frena relaxat, cum hoc humanae utilitati militare posse considerat. Quia ergo Propheta videt tentatorem nostrum in omni eo quod circa nos agit malum intendere, dicit eum malum; quia vero constat eum saepe metas aequitatis in nostra insectatione excede
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exultant in reb pessimis. Uideas ꝑuerse uiuẽntes abos gau¬
dentes. alios m̾ences : s taliũ uox siue sit̃ gandii. siue sit me¬
roris: nõ atiq noꝵ est salutis. s ꝑditõnio. Simuilr̾ in bonis morib
indelicet alios gande̾.: alios n̾o delle ⁊ flere. S cͣ hii adhuc desolant̃
⁊ dolent. psangũt ⁊ merẽt. cũ scͥptũ sit̃. Uox exultattis ⁊ salutis
in cabnacłis instoꝵ: Forte gͥ adhuc agñt penicñtiam ñdũ emũdi¬

Expanded text:
alios gaudentes, alios moerentes. Sed talium vox sive sit gaudii, sive moeroris, non utique vox est salutis, sed perditionis. Similiter in bonis moribus videre licet alios gaudere, alios vero dolere et flere. Sed cur hic adhuc desolantur et dolent, plangunt et moerent cum scriptum sit: Vox exsultationis et salutis in tabernaculis justo
Abbreviated transcription (Latin):
in inuisibilibus. cõcempłonis ocłm figũt. Xpõs gͦ facit desidium
et̾noꝵ : ꝓphas efficit cogantõ secretoꝵ.hos accñdit f̾uor dilectõi
illes illuminat subcilitas cõcemplatõnis. hii multũ diligt̃⁊ illi
multũ crgnosscũt. sure gͦ ꝓ talib intrepat dñs reges. seai q̾elib
eoꝵ hostes. Nalice inqͥens tang̾e xp̃os meos. ⁊ in ꝓpħis meis nolu
malignari. hũs enim insidiat᷑ tepor : illis aut̃ infidiat᷑ error.
Facile est ut deuocõnis feruor deficiat. ⁊ in teporẽ cadateꝵ
epe intelligñtia caligat ⁊ songiꝰ euagando se ĩ errorẽ pp̃cipit̾at.

Expanded text:
in invisibilibus contemplationis oculum figunt. Christos ergo facit desiderium aeternorum, prophetas efficit cognitio secretorum. Hos accendit fervor dilectionis, illos illuminat subtilitas contemplationis. Hi multum diligunt, illi magna cognoscunt. Jure ergo pro talibus increpat Dominus reges, seu quoslibet eorum hostes. Nolite, inquiens, tangere Christos meos, et in prophetis meis nolite malignari. His enim insidiatur tepor, illis autem insidiatur error. Facile est ut devotionis fervor deficiat, et in tempore cadat, et saepe intelligentia caligat et longius evagando se in errorem praecipitat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ urib ancedunt. Pmo gͥ qr hostem suũ callidã sensit. ꝓ ingenĩ
eius mira subtilitate. eum hõiem dixit. D ge p̾modũ dephendit
eum nõ solũ pridentẽ. s ⁊̃ forcic̾ age̾ studuit eũ cõnemẽti uoca¬
ut qr tempcator p̾uale̾ nõ patuit ꝑ solam astutiam nincat saltẽ ꝑ
adiunctam uehementiã. Considerare lib in uno ecid̃q mado tẽp¬
tatõis. ⁊ pietatẽ diuine dispñsatõis: ⁊ frandẽ diabolier ꝑu̾sitatis.

Expanded text:
quam viribus antecedunt. Primo ergo, quia hostem suum callidum sensit, pro ingenii ejus mira subtilitate eum hominem dixit. Sed quia postmodum deprehendit eum non solum prudenter, sed etiam fortiter agere, studuit eum convenienti vocaut quia tentator praevalere non potuit per solam astutiam, vincat saltem per adjunctam vehementiam. Considerare libet in uno eodemque modo tentationis, et pietatem divinae dis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dum p̃mia bonis torm̃ta pͣnis reposita ex nõe colligunt. nocẽ qͦdã
suasionis sibillim eingalant. Et qͥdũ t̾roris minas formidant.
ͣi ad seonis rugitũ trepid̾ãt. Quasi sibilo eñi qͣdam suscitat᷑: grii
tẽꝑali cõmodo uel p̃mio et̾no ad aliqͥd agẽdum ꝓuocat᷑. Et ille qͣ
ad rugitũ ꝯfundit᷑: qͥ ex alicꝰ dãpni uel dampnatõis fute cõside

Expanded text:
one colligunt, vocem quodamparant, quasi ad persuasionis sibilum evigilant; et qui terroris minas formidant, quasi ad leonis rugitum trepidant. Quasi sibilo enim quodam suscitatur, qui temporali commodo, vel praemio aeterno ad aliquid agendum provocatur. Et ille quasi ad r
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓpha adu̾sarios nr̃os alios astutiores. alios qudat iores nouerat
reete hes hõis appellacõne. illos ꝑ reges designat. ssti dolls ⁊ insidis
falle̾ nituntur. illi gͣdam impecu ferunt᷑ hñ callidiores ilłi gcrotiõ¬
res hii uersutius temptant: illi uehementiꝰ instant Istoꝵ astũ¬
cia erudicur prudentia nr̃a : ilłoꝵ instãcia ex̾cet᷑ forcitudo nostra.
Cortassis cam̃ si dilĩgñtius actendimus. illos rectius ꝑ reges dei¬
siꝙ nandos intelligimus. in qͥb ẽ astuta audatiã. ⁊ andax astutia:
ut eoꝵ temptatõ sic sic molenc̾a ut ssic simul ⁊ fraudulenta: hoꝵ
infest atõ gͣnc̃o difficilior t̾anco ꝑicłosior. Quos c̃n et̃na dĩ ꝓuidñtia
seruare dispossuit. nõ religͥt hõmem noc̾e eis. sed corripuit᷑ ꝓ eis̃
reges. increpans itag ꝓ eis eoꝵ hosstes. Nolite cange̾ xp̃os meos.⁊
in ꝓphis meis nolite malignari. Xpͣi sc̃ qͥ ultõnem acceperunt:

Expanded text:
daciores noverat, recte hos hominis appellatione, illos per reges designat. Isti dolis et insidiis fallere nituntur, illi quodam impetu feruntur. Hi callidiores, illi fortiores. Hi versutius tentant, illi vehementius instant; istorum astutia eruditur prudentia nostra, illorum instantia exercetur fortitudo nostra. Fortassis tamen si diligentius attendimus, illos rectius per reges designandos intelligimus, in quibus est astuta audacia et audax astutia, ut eorum tentatio sic sit violenta, ut sit simul et fraudulenta. Horum infestatio quanto difficilior, tanto periculosior. Quos tamen aeterna Dei providentia servare disposuit, non reliquit hominem nocere eis, sed corripuit pro eis reges, increpans utique pro eis eorum hostes. Nolite tangere Christos meos, et in prophetis meis nolite malignari. Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑioła longe añꝙͣ uemant p̃uide̾ atq p̃dic̾e̾ Ut gͥ ea q̃ diffusius dix¬
imus ad cõpendiũ reuocemus : ad moysen ꝑtinet qͣd faciendum
sit prudent disc̾ne̾. ad aanon spectat. ad ea q̃ ꝑ nos ĩpłe nõ possu¬
mus. diuinũ adintoraum implorare. Samueli incũbit. qͥd exre gͣli.¬
ut ntilitatis nel ꝑicłi ꝓuenire passit caute ꝓuide̾. Per moysen
itaq discretõ. ꝑ aaron denatõ: ꝑ samuelem antelsigit᷑ ⁊ͥcũspecto.
Discretõis namq ẽ. mores cõpon̾e. Teuotõis aut̃ dõ supplicare.

Expanded text:
antequam veniant praevidere atque praedicere. Ut igitur ea quae diffusius diximus ad compendium revocemus, ad Moysen pertinet quid faciendum sit prudenter discernere. Ad Aaron spectat ad ea quae per nos implere non possumus divinum adjutorium implorare. Samueli incumbit, quid ex re qualibet utilitatis, vel periculi provenire possit caute providere. Per Moysen itaque discretio, per Aaron devotio, per Samuelem intelligitur circumspectio. Discretionis namque est mores compo
Abbreviated transcription (Latin):
apłs uecat t̾ciũ celun. hoc iste ni fallor intelliga wlt ꝑ dĩu do¬
mũ: ubi dicit in domũ dñi ibimus. S apłs accestat᷑ se raptũ.
Iste ut suꝑiꝰ dixinis se sꝑat ⁊ assit̾ iturũ.Cqulto excellentiꝰ. multe
dignius est ire posse ꝑ seip̃m: ꝙͣ rapi ⁊ portari ꝑ g̃mlib aliuri. In¬
croitus enim eius q̃ ab alio rapit᷑. ꝙͣdiu ei ꝑ seip̃m posse intͣre non
concedit᷑ : intͦitus inꝙͣ eiꝰ nõ ex uoto pendet intire uolencis: s
ex gr̃a ⁊ bñficio portare ualentis. Bi enĩ ꝑ me intͣre pot̾o: ingͦ¬
diar. utiq cũ ip̃e uoluero. Quẽ aut̃ ab alio ad huc portari necc̃e est
sepe ⁊̃ cũ uolu̾it nͥ cũ port atori płacu̾it intͣre nõ pat᷑. Quid ad s ꝙ

Expanded text:
s vocat tertium coelum, hoc isti, ni fallor, intelligi vult per Domini domum, ubi dicit: In domum Domini ibimus. Sed Apostolus attestatur se raptum, iste, ut superius diximus, se sperat et asserit iturum. Multo excellentius, multo dignius est ire posse per seipsum quam rapi et portari per quemlibet alium: introitus enim ejus qui ab alio rapitur, quandiu ei per seipsum posse intrare non conceditur, introitus, inquam, ejus non ex voto pendet introire volentis, sed ex gratia et beneficio portare volentis. Si enim per me intrare potero, ingrediar utique cum ipse voluero. Quem autem adhuc ab alio portari necesse est, saepe etiam cum voluerit, nisi cum portatori placuerit intrare non potest. Quid ad haec ergo
Abbreviated transcription (Latin):
fut᷑oꝵ concẽpło rarior. tanco reddit᷑ orõ cepidior. tanto ssurgit iñ¬
uocatõ tardior. Ut gͦ moyses distͥctus sit in p̃ceptõe. ut aaron
deuotꝰ ꝑmaneat in orõne : necesse ẽ ut samuel subcil̾ ꝑseu̾e̾t in con¬
tẽpłone. Est adhuc qd de sanmuel̃ officio subtilius logͣmur . Solec ut
sepe indenus in inicio ꝯu̾sionis sue qͥsq qͣm ꝓmpdus ad oꝑatõnẽ. taq
deuotꝰ esse ad orõnẽ: utpoce uiuentib adhuc moyse ⁊ aaron qͥhus n¬

Expanded text:
futurorum contemplatio rarior, tanto redditur oratio tepidior, tanto surgit infuturorum contemplatio rarior, tanto redditur oratio tepidior, tanto surgit invocatio tardior. Ut ergo Moyses districtus sit in praeceptione, ut Aaron devotus permaneat in oratione, necesse est ut Samuel subtilis perseveret in contemplatione. Est adhuc quod de Samuelis officio subtilius loquamur. Solet, ut saepe videmus, in initio conversationis suae quisque quam promptus ad operationem, tam devot
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ de eis mi̾co dicit᷑. Moyses ⁊ aaron in sac̃dotib eius.⁊. addit᷑.
⁊ samuel int̾ eos qͥ inuocant nom̃ eiꝰ. emiꝑus diximꝰ. qd̾ sicut in moy¬
se ⁊ aaron legis latõ uel sacͣdociũ claruerat: Sic in samuele do¬¬
nũ ꝓphie eminebat. Quid̃ gͦ ẽ qd̾ nunc de eo dicit᷑. ⁊ samuel inter
eos qui innocant nom̃ eius. cũ potiꝰ dci debe̾̃ inde atur. ⁊ samuel
S forte int̾ eos pͥ dm̃ inuocant samuel libũt᷑ ꝓphat: An forte illu dr̃
libñt᷑ inuacant int̾ qͦs ip̃e ꝓph̾at : ẜic utiq ẽ : nec de hac re ambigi poi
Nouit samuel ꝓphia ̾e in fac̾e̾ u̾e innocantes. ⁊ in ui̾tate orances.
Quanto enĩ qͥs pleniꝰ noui̾t. qͣnto freq̃ntius. qͣnto attentiꝰ cogitau¬
rit. q̃ p̃mia iustis in celo. q̃ cormenca pͣuis sunt repossita in inf̾no:
tanto ut arbitror u̾ius dñi inuocat. tanto attentuis orat. S ssi de¬
sinit samuel ꝓphare. cito de sistunt sac̾dotes inuocare : ⁊ qͣnco fic

Expanded text:
oyses et Aaron in sacerdotibus ejus. Et additur: Et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus. Superius diximus quod sicut in Moyse et Aaron legislatio vel sacerdotium claruerat, sic in Samuele donum prophetiae eminebat. Quid ergo est quod nunc de eo dicitur, et Samuel inter eos qui invocant nomen ejus, cum post dici debere videatur, et Samuel Sed forte inter eos qui Deum invocant, Samuel libenter prophetat, an forte illi Deum libenter invocant inter quos ipse prophetat? Sic utique est, nec de hac re ambigi potest. Novit Samuelis prophetia facere vere invocantes, et in veritate orantes. Quanto enim quis plenius noverit, quanto frequentius, quanto attentius cogitaverit, quae praemia justis in coelo, quae tormenta pravis sint reposita in inferno, tanto, ut arbitror, verius Deum invocat, tanto attentius orat. Sed si desinit Samuel prophetare, cito desistunt sacerdotes invocare, et quanto fit
Abbreviated transcription (Latin):
redigitur.S pꝰ ꝑactam pugnã .pꝰ acq̾sitã iuctoriã. pax ꝯponit᷑. discor¬
dia sedatur. ⁊ tͣnsitur de pace ad pacẽ. de carnali ad sp̃nalem. de fal¬
sa ad u̾am. de mala ad bonam. In pͥma pace caro dñatur sp̃s famlat᷑.
sii scd̾a pace sp̃s regnat caro obcẽꝑat. Prima paꝵ ꝑagit᷑ in regione di¬
similicudinis ubi regnat cõcupiscñtia: scda inuenit᷑ in c̾ra ꝓmis¬
sionis ubi iꝑiũ tenet i̾ticia. br̃ ansitus qͥd̃ diffacił̃ est. Neq euim
dat᷑ rͣnsire dẽ gente in gñtem. ⁊ de regno ad popłm alt̾um : nisi in
manu potñti ⁊ brãchio excelso. Quid ẽ de gñte in gñtẽ : nisi de ꝯcupis¬
c̃ñtiis carnis ad ꝯcupiscũtias sp̃s : Quid ẽ de regno ad regnũ: isi

Expanded text:
redigitur. Sed post peractam pugnam, post acquisitam victoriam, pax componitur, discordia sedatur, et transitur de pace ad pacem, de carnali ad spiritualem, de falsa ad veram, de mala ad bonam. In prima pace caro dominatur, spiritus famulatur. In secunda pace spiritus regnat, caro obtemperat. Prima pax peragitur regione dissimilitudinis ubi regnat concupiscentia. Secunda invenitur in terra repromissionis, ubi imperium tenet justitia. Transitus quidem difficilis est: neque enim datur transire de gente ad gentem, et de regno ad populum alterum, nisi in manu potenti et brachio excelso. Quid est de gente ad gentem nisi de concupiscentiis carnis ad concupiscentias spiritus? Quid est de regno ad
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩnũ ait apłs loqͣr ⁊ angłoꝵ. hanc utig lingaiã audire nõ possũt.
qui curis sclarib pressi. mlñ cenebras aspiciũt. Mundi gͦ tenebras
dessãt: qͥ celestis sapiẽ noticiam desiderat. Nam si ab ext̾iorib oꝑibi
ꝑ amorem ⁊ cogitatõnẽ recedimus: int̾ne aspiratõiꝰ nocẽ atius au¬
dimiꝰ. sicut de isrł scͥptũ ẽ: qͥa cũ exiret de c̾ra egcipti lingͣm ꝙͣ nõ no¬
u̾a̾t andiuit. Quam lingaiã qͣnto qͥs sepiꝰ audit: canto in celestis
sapĩe cognitõe plus profioit..c
eg ꝯ pto nõ inuenis unde possis illud implere. Et qͥdẽ multos iudeas
qui nõ hñt unde g̃ant uentrẽ saciare. s hoc ualde mirũ iudet᷑.
bi sit aliqͣ cam misera ꝙͣlibet panꝑcula que nõ hẽat unde uale

Expanded text:
hominum, ita et lingua angelorum. Hanc utique linguam audire non possunt qui curis saecularibus pressi, nil nisi tenebras aspiciunt. Mundi ergo tenebras deserat, qui coelestis sapientiae notitiam desiderat. Nam si ab exterioribus operibus per amorem et cogitationem recedimus, internae aspirationis vocem citius audimus, sicut de Israel scriptum est: Quia dum exiret de terra Aegypti, linguam quam non noverat audivit . Quam linguam quanto quis saepius audit, tanto in coelestis sapientiae cognitione plus proficit. ADcile in Aegypto non invenis unde possit illud implere. Et quidem multos videmus qui non habent unde queant ventrem satiare. Sed hoc valde mirum videtur, si sit ali
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑat carn. Alia pax ẽ pꝰ ꝑactam penitñtiam. gñ caro subi¬
autẽ q̃ ad pac̃ẽ tuam st̃. s nement dies. ⁊ gͦangust abũt te undiq
⁊ ad terram ꝓst̾nent te. Et it̾m. Pax pax ⁊ nõ ẽ pax. qr paꝵ dicñdi
nõ est q̃ u̾a nõ esst. De pace carnis ad sp̃m scͥbitur. Et pay q̃ exuꝑat
omnẽ sensum c̾tadiat corda nr̃a ⁊ intelligñtias ur̃as Ent̃ pͥmã ⁊ ul

Expanded text:
 post peractam poenitentiam, quando caro subjiautem quae ad pacem tuam sunt, sed venient dies, et coangustabunt te undique, et ad terram prosternent te . Et iterum, pax pax, et non est pax; quia pax dicenda non est, quae vera non est. De pace carnis ad spiritum dicitur: Et pax quae exsuperat omnem sensum, custodiat corda vestra, et intelligentias vestra
Abbreviated transcription (Latin):
panẽ sapĩe om̃s pene cõcupiscũt: s panci admodũ app̾hẽdũt. Par¬
młi inqͥt petiert̃ panẽ ⁊ nõ erat qͥ frang̾e̾t eis. Equ abił hic pa¬
nis: quẽ ⁊ ꝑuuli cõcupiscunt ⁊ nec magni frãge̾ possunt. O qͥd
mirũ. tam si ꝑmili cõcupiscũt ꝑꝑ cͥstalluã pult̾tudinẽ. uel qͣd
murũ si magni frang̾e̾ neq̃unt ꝑ eͥstallinã duriciã sdcͥco dñs qͣn

Expanded text:
t, sed pauci admodum apprehendunt: Parvuli, inquit, petierunt panem, et non erat qui frangeret eis . Mirabilis hic panis, quem et parvuli concupiscunt, et nec magni frangere possunt. Sed quid mirum tamen si parvuli concupiscunt, propter crystallinam pulchritudinem, vel quid mirum si
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc in motu ẽ. ⁊ idc̾co purtũ face̾ nõ pat̃. Quãdiũ eni calix mo¬
uet᷑ feꝵ nõ desc̃ndit sed ꝑmiscet᷑ : ⁊ inde mixtũ efficit᷑. Uis scire qmͦ
calix hic in motu sit ut merum ꝓpmare non possit. Angłi quide i
qr isti in bono illi in malo cõfmati st: in ꝑmixtñ utiq abii merũ alii
fecem biberunt. Et sicut mali meluis non expect̃ant : sic bom qͥd
qd̾ semel acceꝑunt amtte nõ forudant. ẜ qr iusticiã in hõib nͭ
quidem fixa est. ⁊ pars nentͣ in necutͦ ꝯfirmata est: calix assidue
mouecur.nam in nemine adhuc iusticia ĩmobilis figitur. Nam
qͥ iiustꝰ est pat̃ conuerti: ⁊ gͥi̾tꝰ est potest ꝑu̾ti. It̾m qͥ bonus est ꝓ
fi̾ melior: ⁊ gͥ malus est pot̃ fi̾ peior. Nam qͥ ĩ fordidũs ẽ pot̃ ad hus
sor dessce̾. gd est in calice ad inf̾i̾ora descnde̾ : similr̾ qͥ iustus ẽ pot̃ ad¬
huc iustificari.qd̾ ẽ ad suꝑiora calicis efferri. Et qͦusq hõc fit noi

Expanded text:
. Quandiu enim calix movetur faex non descendit, sed permiscetur, et inde mistum efficitur. Vis scire quomodo calix hic in motu sit, ut merum propinare non possit. Angeli quidem quia isti in bono, illi in malo confirmati sunt, impermistum utique alii merum, alii faecem biberunt; et sicut mali melius non exspectant, sic boni quidem quod semel acceperunt amittere non formidant. Sed quia justitia in hominibus necdum fixa est, et pars neutra in neutro confirmata est, calix assidue movetur: nam in nemine adhuc justitia immobilis figitur. Nam qui injustus est potest converti, et qui justus est potest perverti. Item qui bonus est potest fieri melior, et qui malus est potest fieri pejor. Nam qui sordidus est, potest adhuc sordescere, quod est in calice ad inferiora descendere. Similiter qui justus est, adhuc potest justificari, quod est ad superiora calicis efferri, et quousque hoc fit, non
Abbreviated transcription (Latin):
retis quilit io De ħꝰ siq̃dem regtis milicia ẽẽ dubit ãdũ n ẽ illos
qͥrum unus ꝑseq̃bat᷑ mille: ⁊ duo fugabant decẽmilia. Uirt̾ mi¬
rabilis ⁊ ꝓrsus scupenda. ut unus ꝯͣ nille. ⁊ duo p̃naleant ꝗͣ decẽ
milia. Quis nau ignor et qͣntã inicoꝵ stͣgem efficiat cum egͦ¬
sicie deĩ uideł amor adiungit᷑: Que q̃so hostiũ młticudo. eoꝵ ĩpetꝰ fre
u allebic: Qui cnet dm̃ inqͥt scͥpt᷑a: nicħ negligit᷑. Ecce qͣlis płiator
timor dei qͥ nõ solum neqͥcias q ⁊̃ negligñtias om̃s añ se fugare
cõsueuit. Longe cñ eũ singłaris fortitudinis p̃rogatiua p̃cedit
ille dei miłes ełestꝰ in misib: qr om̃ia cͥdit. dĩa sperat. om̃ia sustinet
Si g̾ tancũ p̃ualent imiꝰ uel duo ut nec eis resist̾e̾ ualeant decẽmilia.
qncũ ẽ q̃so qd̃ effice̾ ualeat in unũ collect ͣ hꝰ regis mĩlicia umiu̾sa᷑
oirabilis rex. qͥ sic suos magnificare potuit. Ammirabił ꝓrsus.

Expanded text:
andum non est illos, quorum unus persequebatur mille, et duo fugarunt decem millia. Virtus mirabilis, et prorsus stupenda, ut unus contra mille, et duo praevaleant contra decem millia. Quis tamen ignorat quantam inimicorum stragem efficiat cum egrlitiae, Dei videlicet amor adjungitur? Quae, quaeso, hostium multitudo eorum impetus ferre valebit? Qui timet Deum, inquit Scriptura, nihil negligit . Ecce qualis praeliator timor Dei, qui non solum nequitias, sed etiam negligentias, omnes ante se fugare consuevit. Longe tamen cum singularis fortitudinis praerogativa praecedit ille Dei miles electus in millibus, qui omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Si ergo tantum praevalent unus vel duo, ut nec eis resistere valeant decem millia, quantum est, quaeso, quod efficere valeat in unum collecta regis hujus militia universa? Mirabilis rex, qui sic suos magnificare potuit; amabilis prorsus,
Abbreviated transcription (Latin):
sericordie. lur hoc obsec᷑ nͥ qr ille qͥ tenet calicẽ inctmauit ex hoc
inhoc: st̾m aspicio uas nre replecum oleo cẽꝑalis letioie. ⁊ dncu
in bono dies suos. ⁊ ht̃ int̾im q̃ ad pac̃e suam sunt ⁊ subito indi¬
alicem tenet nõ cessat intlinare ex hͦ in hoc. Et non inuenit᷑ usq
badie. qui in hac uita de calice dñi mebriet᷑ uino m̾o : qr calix iñ ma¬
nu dñi plenꝰ mixto. Nonqͣm hic sola leticia: nꝙͣ hie sola tͥsticia: qͥa

Expanded text:
 tenet inclinavit ex hoc in hoc? Iterum respicio vas irae repletum oleo temporalis laetitiae, et ducit in bono dies suos, et habet interim quae ad pacem suam sunt, et subito inclicalicem tenet non cessat inclinare ex hoc in hoc, et non invenitur usque hodie, qui in hac vita de Domini calice inebrietur vino mero, quia calix in manu Domini pl
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝑmixtũ Nam uiũ merũ in ssũme fecem aut̃ hẽbat in imio
Facta est gͦ angłica natura : ⁊ ex hoc calice potata. Alus nãq
culpam cadentib ⁊ cõfirmatis in malo. alus ꝑ gr̃am stantib
⁊ cõfirmatis in bono.utͥq ex uno diuine iꝰticie calice pat ati sũt
s illi de fece. isti de uino mero sufficient̾ inebriati st̃. Cacta p̾mod̾
hũana nat᷑a. similr̃ ⁊ ip̃a de dñi calice bibitura: S qr ip̃a per
culpã cecidit̃: de uino mero patari digna nõ fuit. Quid gͦ. faci¬
et instus ⁊ suanis dñs ͦ ẜcit ip̃e quid faciat: cuiꝰ sapĩe nõ ẽ nume¬

Expanded text:
non permixtum. Nam vinum merum in summo, faecem autem habebat in imo. Facta est ergo angelica natura, et ex hoc calice potata. Aliis namque per culpam cadentibus et confirmatis in malo, aliis per gratiam stantibus, et confirmatis in bono. Utrique ex uno divinae justitiae calice potati sunt. Sed illi de faece, isti de vino mero sufficienter inebriati sunt, facta postmodum humana natura, similiter et ipsa de Domini calice bibitura. Sed quia ipsa per culpam cecidit, de vino mero potare digna non fuit. Quid ergo faciet justus et sua
Abbreviated transcription (Latin):
na ⁊ mala. Merum ec̾ na felicitas. fexsẽpit̾na infelicitas Miy¬
tum ex ꝓoꝑis ⁊ adu̾sis tẽꝑal mutabilitas. hec omĩa ex dñi calice
ꝑpmant᷑. qr a iusto creatore młnͥ iste agit᷑. ⁊ a uisto rectore oĩa
andeat dice̾ curita facis: in nullo oꝑe suo metas eqͥtatis excedit. hic̃
est ille calix in qͦ bibit dñs meꝰ. nõ ille iosepl egypto tm̃ p̃latus.
s ille cui data esst om̃is patestas in celo ⁊ in t̾ra. Ex hoc gͦ bibit
qͥa illud ei suauit sapit ulut eũ admod̾ delectat gd iusticia cõm̃dat.
hic est calix in qͦ augͣiari ssolet: qr iusticie sue examine ⁊̃ occult
nr̃a pensat. hunc calicẽ in manu tenet: qr iusticiã suã in oꝑe
x̾cet. Aln qͥdẽ hunc nõ in manu s ut ille beniamin in saccło por

Expanded text:
infelicitas. Mistum ex prosperis et adversis temporalis mutabilitas. Haec omnia ex Domini calice propinantur, quia a justo Creatore nil nisi juste agitur, et a justo rectore, omnia nus cui nemo audeat dicere, cur ita facis, in nullo opere suo metas aequitatis excedit. Hic est ille calix in quo bibit Dominus meus, non ille Joseph Aegypto tantum praelatus; sed ille cui data est omnis potestas in coelo et in terra. Ex hoc ergo bibit, quia illud ei suaviter sapit. Illud enim admodum delectat quod justitia commendat. Hic est calix in quo augurari solet, quia justitiae suae examine etiam occulta nostra pensat. Hunc calicem in manu tenet, quia justitiam suam in opere exercet. Alii quidem hunc non in manu, sed ut ille Benjamin
Abbreviated transcription (Latin):
hoiem pacis sał. sp̃s panie suo pascit . Ricat xͦ. ħõ pacis mee ĩ qͦ spera ui
qui edebat panes meos magnificiuit suꝑ me supplant atõnẽ Dolet
immo cõqritur qd̾ pꝰꝙͣ ei pacem exhibuit. pꝙͣ ei spem bonam t̾buit. pꝰg
doloris sui ꝑanib ꝑticipauit it̾m contͣ se insperate qͥdem hõ pacis
sue insurgit: mmo iam de tͣnqͥllitatis sue statu deicit. Maginfica¬
uit suꝑ me suppłant atõnem. Scimꝰ maioras reatꝰ esse. pꝰ proffessiom

Expanded text:
 speravi,  speravi, qui edebat panes meos, magnificavit super me supplantationem. Dolet, imo conqueritur quod, postquam ei pacem exhibuit, postquam ei spem bonam tribuit, postquam doloris sui panibus participavit, iterum contra se insperate quidem homo pacis suae insurgit, imo jam de tranquillitatis suae statu dicit: Magnificavit super me suppla
Abbreviated transcription (Latin):
sicut alla  tormi sp̃s obtemꝑat ꝓla est carnis Guam gͦ in sua carne sp̃o
pacẽ inuenit qñ ei in bonis studiis nõ cõcͣsicit. Unde hic dicit᷑. ho pacis
mee. ES nũiꝙͣ hõ d̃e pace sue caris cõffidat: ꝙͣnis eiꝰ stimulus qͥescat ꝙͣnuis
eĩ plenam secͣĩcatem ꝓmittat: sepe meminerit qͥd o̾nio ꝓpheticꝰ dicat
homo pacas mee mñ qͥ sꝑaui. qͥ edebat ꝓanes meos magnificauit suꝑ me
suplantatõnem. sn qͦ speraui ingͥt. Soͥptum est. Faciamꝰ ei adutori
simile gͥ. Quid mitũ si de suo adintorio adam cõfidat. qͥd mirũ si
in hõie pacis sue hõ nr̃ int̾ior sperat: Dicat gͦ. hõ pacis mee in qͦ sꝑaui:
⁊ addat qui edebat᷑ panes meos. alias dicitur. Fuerut in lacͥme me
panes die ac nocte. Et alibi. Surgite p̾qͣm seditis qͥ manducatis panẽ
daloras comedit. caro a̾utem adhuc calem panẽ refugit. sħi aut̃ q̃ hõ
intlor dolet. ho ext̾ior dẽflet. niũ utiq doloris panẽ ut̾q comedit. ⁊

Expanded text:
carni spiritus obtemperat propria est carnis. Suam ergo in sua carne spiritus pacem invenit, quando ei in bonis studiis non contradicit. Unde hic dicit: homo pacis meae. Sed nunquam homo de pace suae carnis confidat, quamvis ejus stimulus quiescat, quamvis ei plenam securitatem promittat, saepe meminerit quid sermo propheticus dicat: Homo pacis meae in quo speravi qui edebat panes meos, magnificavit super me supplantationem. In quo speravi, inquit. Scriptum est: Faciamus ei adjutorium simile sibi . Quid mirum si de suo adjutorio Adam confidat, quid mirum si in homine pacis suae homo noster interior sperat? Dicat ergo: Homo pacis meae in quo speravi, et addat: Qui edebat panes meos. Alias dicitur: Fuerunt mihi lacrymae meae panes die ac nocte , et alibi: Surgite postquam sederitis, qui manducatis panem doloris comedit, caro adhuc tamen talem panem refugit. Quando autem quae homo interior dolet, ho
Abbreviated transcription (Latin):
summo. fecẽ in ꝓmo. nuxtũ nero in medio: ꝯͣdicit ei qͥ dic̃. plenũ
mixto. S ad diuersa temꝑa refferri pot̃: qd̵ de hoc calice dñi di¬
tum est. Merum itaq ninũ calix iste habuit : unde ⁊ eũ calicẽ
uini meri appelsauit qͦmodo cophurũ st̾coris. canistrũ arimoꝵ
ex eo qd̵ iniũqͦdq in se cõtine̾ soleat scͥpca appellare cõsuenit. S
qr nõ dicit eum plenũ mero. ꝙadmod̾ p̾ea plenũ mixco: simibr̾

Expanded text:
in imo, mistum vero in medio, contradicit ei qui dicit eum plenum misto. Sed ad diversa tempora referri potest, quod de hoc calice Domini dictum est. Merum itaque vinum calix iste habuit, unde et eum calicem vini meri appellavit, quomodo cophinum stercoris canistrum azymorum ex eo quod unumquodque in se continere soleat Scriptura appellare consuevit. Sed quia non dicit eu
Abbreviated transcription (Latin):
uo ixult atomis ⁊ salutis. cũ ꝯpleri in ce ceꝑit illa di cui ꝓnissio:
adent ã lat̾e tuo mille. ⁊ .xͣ. milia a dext̾s tuis . Merito gͦ audit᷑
uox exultatõis ⁊ salutis in dabiacłis iustoꝵ. Qꝑuantũ gͦ putas gau¬
deosiut in pͥat᷑a. qͥsic secantur in t̾ra aliena: Quanta eis merict
leticus in domo ⁊ ħ sit exbilarant᷑ in exilio: quid fcuri st̾ in ill

Expanded text:
alutis, cum compleri coeperit in te illa Dei tui promissio: Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis? Merito ergo auditur vox exsultationis et salutis in tabernaculis justorum. Quantum ergo putas gaudebunt in patria, qui sic laetantur in terra aliena? Quanta eis inerit laetitia in domo, qui sic exhilarantur in exsilio? Quid facturi erunt in ill
Abbreviated transcription (Latin):
sticit regina a dexcͥꝰ cuis in nesticu deaurato. Dominus
q nirtutis nom̃ amuctit q̃ caritati nõ famulat᷑. A sinist᷑s dei st̃¬
qr uonis et̾nis nõ temꝑalib innititur. In solis nãq illis caritas neg¬
at ⁊ quos amor et̾noꝵ inflammat. Nam qͥtẽꝑalia nimis ssectãtur.
regis ocuł uelle place̾: que tam p̃ciosas uestes q̃rit hr̃e. Enyor u
arbitror qͥrũdam hic nep̃henditur ⁊ qͥ oꝑa ncħ ẽẽ cestant᷑. Habe
inqͥunt᷑ caritatem: ⁊ fac ꝗd̾ uis. Recte itaq. xsam caritate plenꝰ
sicus nullum malum ex noto cõmicoo : sic nuillũ bonũ qd faciẽ¬
dũ suppetit̃ facile p̃c̾mitto. Et hoc ẽ utiq qd̾ augꝰtmꝰ dicit ñ¬

Expanded text:
stitit regina a dextris tuis in vestitu deaurato. Dominus quia virtutis nomen amittit quae charitati non famulatur. A sinistris Dei s bonis aeternis, non temporalibus innititur. In solis namque illis charitas regnat, quos amor aeternorum inflammat. Nam qui temporalia nimis sectantur, sregis oculis velle placere, quae tam pretiosas vestes quaerit habere. Error, ut arbitror, quorumdam hic reprehenditur, qinquiunt, charitatem, et fac quidquid vis, recte utique. Nam charitate plenus sicut nullum malum ex voto committo, sic nullum bonum quod ad faciendum suppetit, facile praetermitto. Et hoc est utique quod Augustinus dicit, n
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dispaniẽ omĩa suauit. A fine ncho atõis: usq ad fmom cõsũ ma¬
cõnis Tu ffortiter nichoas. cepide cõsuminas. Cur hac n qr nor
disponis omĩa suauit̾. nec scis oꝑari sapient̾: Incipis. cͣris. fasti¬
nas. anhelas. lassaris. deficis. non dicam ad finẽ. s nec mediũ
ꝑtingis. Procedit gͦ caritas inimo assistit. q̃ nũꝙͣ a dei dextͥs re¬
cedit᷑. in uesticu deduraco cͥcũdat a uarietate. Decet sane ut pote
reginam: mult iplicẽ uestem hr̃e ⁊ uariã. Tu nescio qͥs semꝑ ius
esse in cõtẽpłone. nescis ut audio uestiri uarietate. Alius q̃rit
uia calix in manu dñi uini meri plenus mixto. Et indina¬
uit ex hoc in hoc uerũtũ fex eius non est exmanita.Si dilic¬
t er actendimꝰ. cͥa in hoc calice inuenimꝰ: merũ. fotẽ. mixtũ. Nã
si fex de calice nõ eẽc. fexeñis hoc ẽ calicis nõ dixisset. Et iudet᷑
qͥdem in hus uerł q̃dam cõtͣriecas esse. immo qͦdd̾am inpossibile ui

Expanded text:
choationis usque ad finem consummationis. Tu fortiter inchoas, tepide consummas. Cnr? Quia non disponis omnia suaviter, nec scis operari sapienter. Incipis, curris, festinas, lassaris, deciperis. Non dicam ad finem, sed nec ad medium pertingis. Procedit ergo charitas, imo assistit, quae nunquam, a Dei dextris recedit, in vestitu deaurato, circumamicta varietate. Decet sane utpote reginam multiplicem vestem habere et variam. Tu nescio quis semper vis esse in contemplatione, nescis ut audio, vestiri varietate. Alius quaericalix in manu Domini vini meri plenus misto, et inclinavit ex hoc in hoc: Verumtamen faex ejus non est exinanita. Si diligenter attendimus, tria in hoc Domini calice invenimus, merum, faecem, mistum. Nam si faex de calice non esset, faex ejus hoc est calicis non dixisset: et videtur quidem in his verbis quaedam contrarietas esse,
Abbreviated transcription (Latin):
libert acem redeunt. Quid q̃si isti siginfictãt hostrum icͣsꝰ. ñ qͥdã¬
perant᷑. Quẽ admadũ ⁊ ibi. isrłi pectanti suscitat᷑ hostis ut eos diri¬
piat: ⁊ ic̾m supplicanti. suscitatur saluator ut eos erapiat. In quo
⁊ illud diligñt᷑ accendẽdum. s ⁊ fͥunt̾ recinendũ. qd̵ nõ ssemi
ab eisdem hostib oppͥmunt᷑. s mͦ ab hiis mͦ ab illis diripiuint᷑. a q̃bꝰ.¬
dam bmore. ab alus aut̃ ꝓliyiore tꝑe offligunt᷑. hos gͥ do dispẽsãte
nos dt iturct ge ssus nõ igmorams. it namq ut ab ana q̃lib iutio
miat ĩ. lenpre nem᷑: q̾adusq õnem eiꝰ uim ⁊ nat᷑am ⁊t ĩpugnatõnis
ꝓlixior  Adhoc aut̃ diuina miseracõ nulto nos ab õib ̃ p ꝓ nan
ad hoc nos ꝑmntit a singłis diuciꝰ eyteri qut do aĩbs ꝙ dam qi int

Expanded text:
libertatem redeunt. Quid, quaeso, isti signant hostium incurslibertatem redeunt. Quid, quaeso, isti signant hostium incursperantur. Quemadmodum et ibi Israel peccanti, suscitatur hostis ut eos diripiat, et iterum supplicanti, suscitatur Salvator ut eos eripiat. In quo et illud diligenter attendendum, sed et firmiter retinendum, quod non semper ab eisdem hostibus opprimuntur, sed modo ab his, modo ab illis diripiuntur, a quibusdam breviore, ab aliis autem prolixiore tempore affliguntur. Hoc utique, Deo dispensante, itio diutius impugnemur, quoadusque omnem ejus vim et naturam, et impugnationis olixior. Ad hoc autem divina miseratio vult nos ab omnibus impugnari, ad hoc nos permittit a singulis diutius exerceri, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
adicit ipt ⁊ ffinsit atͥum nouissima hõis illiuis peiora pͥorib sterdẽ
cõ fug itin ⁊ ad dmine ꝓpiciatõis adĩterium fundit᷑ ẜas ex cor¬
de renõnatanti pͥstils cõnersatõis studiũ. Placatur ĩtẽ. flectiturq
tandem dniica beorigncas. restituitur hõi antiqͣ liber̃tas. fitꝰ
ꝑ dei miscaricon diam at̾um ab hostib eripiũt᷑. Agit᷑ ant̃ hat mira di¬
uimne bemganit atis dispensatõne: nt ꝑ sreq̃ntem lapsum sua hõi in¬
notescat inf̾intas. ⁊ uo ꝑ młciplices hostiũ ncurssus ⁊ insidias
mimita hõi patesfiat callidicas⁊ ut ꝑ assiduam ereptõnẽ diuba
hõi manfistetur bemg̾nit as. Qui ħ plenius nosce dessidat  librũ
iudacum panlo dilig̃ntuus legat snueniet ibi ꝓ culdubis qͥtiͦ filiĩ
uł pꝰ suas p̃naricatones ab hostib impugnantur Iuꝑangut⁊ d̾uii¬
tuti addic iunt᷑. afflicti ab hostib ieem ad diuinũ adiutoratt
cõfngiunt. misericordiam pecunt: q̃rt̃ iñuẽniũt. ⁊ ad pͥorẽ

Expanded text:
ssima hominis illius pejora prioribus. Iterum confugitur ad divinae propitiationis adjutorium, funduntur preces ex corde; renovatur pristinae conversationis studium, placatur item, flectiturque tandem divina benignitas, restituitur homini antiqua libertas, fit iam iterum ab hostibus eripiuntur. Agitur hoc mira divinae benignitatis dispensatione, ut per frequentem lapsum sua homini innotescat infirmitas, ut per multiplices hostium incursus et insidias, inimica homini patefiat calliditas, ut per assiduam eruptionem divina homini manifestetur benignitas. Qui haec plenius nosse desiderat, librum Judicum paulo dil suas praevaricationes ab hostibus impugnantur et superantur, servituti addicuntur. Afflicti ab hostibus item ad divinum adjutorium confugiunt, misericordiam petunt, quaerunt, inveniunt, et ad priorem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃locuti sumꝰ. Alia tñ ẽ illa ihrłm celestis q̃ edificatur in cełe atq
alia ista q̃ edificat᷑ ut ciuitas s in t̾ris. Illam demq nõ edificat
nisi dñs solus. istam aut̃ nõ tã sine eiꝰ ad iutorio edificat ppłs eꝰ.
Nescio enim qͦ pacto pax illa dei q̃ exuꝑat omnẽ sensum põssit fun¬
ari suꝑ humanũ sensum. Profecto hec dał pax q̃ exuꝑat omnẽ sansũ

Expanded text:
la Hierusalem coelestis quae aedificatur in coelis, atque alia est ista quae aedificatur ut civitas, sed in terris. Illam denique non aedificat Dominus solus, istam autem non tamen sine ejus adjutorio aedificat populus ejus. Nescio enim quo pacto pax illa Dei quae exsuperat omnem sensum, possit fundari per sensum humanum. Profecto haec talis pax, quae exsuperat omnem sensum.
Abbreviated transcription (Latin):
bono gd nõdum accepit. Ellud̃ t̾unt ad recor dacõnẽ diuine marestatis
Sstud liq̃fit ad ꝯtẽplatõnem suꝑne pietatis ¶Lud̃ gͦ trepidat ex multa
formidĩe: ist ud suspirat p̃niiia dilcone. Nlud ne rapiat᷑ ad corm̃t
istud qr necdũ ssublenat᷑ ad gandia. Incipientiũ gͦ ẽ. ꝯcuti timore: ꝑfec¬
toꝵ aut̃ est cõpr̃iari amore. Et idc̾to unũ statĩ datͤ ad inchoatõnem
aliuid ꝓmittit᷑ ad ꝑfectõnem. Recte de cis dicit᷑ : cõcutientis ⁊ ꝯma

Expanded text:
recordationem divinae majestatis; istud liquefit ad contemplationem supernae pietatis. Illud ergo trepidat multa formidine; istud suspirat prae nimia dilectione. Illud ne rapiatur ad tormenta, istud quia necdum sublevatur ad gaudia. Incipientum ergo est concuti timore, perfectorum autem est compungi amore, et idcirco unum statim datur ad inchoationem, aliud promittitur ad perfectionem. Recte ergo de eis dicitur, concuti
Abbreviated transcription (Latin):
bitror facile adu̾te̾ possumꝰ. q̃ uel qͣlis illa uirtꝰ sit gͣm ppło suo dare do¬
murꝰ cõsuenit. Dominꝰ uͥtucẽ ppło suo dabit: dñs bñdicet ppło suo iñ
pace. Bñdicet inqͥt popło suo in pace. Ergo pͥosti ututẽ : p̃st at ⁊ pacẽ.
Sperent itaq pacẽ qui nõdũ acceꝑunt: si iam de dei dono uͥtutẽ ac¬
pere meruert̃. Ad hoc siqͥdem suis deus dat nͥtutẽ : ut fortit̾ agñ¬
d̾o ꝑtingant ad pacen. Et pot̾at qͥdem dñs sine eoꝵ industͥa. pli

Expanded text:
la virtus sit, quam populo suo dare Dominus consuevit. Dominus virtutem populo suo dabit, Dominus benedicet populo suo in pace. Benedicet, inquit, populo suo in pace. Ergo post virtutem, praestat et pacem. Sperent itaque pacem qui nondum acceperunt, si jam de Dei dono virtutem accipere meruerunt. Ad hoc siquidem suis Deus dat virtutem, ut fortiter agendo pertingat ad
Abbreviated transcription (Latin):
neitant ⁊ uolna̾nt᷑ ahiis cõpũctõis illis pietatis uulna̾ suscipiẽ¬
tib hũs qͣqr in hunc modũ dec̾tantabꝰ. alii ad torq̃ndoo lapides
balistas erigunt ⁊ ex scͥpt᷑arũ canone ratas inrefragͣbilis quc¬
coritatis sencñtias eruũt feruunt᷑ itaq in muros ingm̃tes
sayorũ moles. lapides lopidib illidunt᷑ : ut ex crebra seript᷑ar
collatõe. sic̾tioris scie secͤta patescant. Sed nec̾ isto sufficiunt
Admouecͭ p̾tereã ad murũ aries ⁊ nt̾currẽd̾e dirta rõcina¬
ne ualide argum̃ ⁊ tõis itib muroꝵ ẜ irmitas tandẽ dissoluit᷑ :
⁊ crebresce ntib tͥcũqͣ renelacõnũ riiis urb int̾iora pacefiũt
Tandem aligñ menia uurb̵ machinam̃coꝵ impulsu deiciunt᷑a¬

Expanded text:
nerant et vulnerantur, his compunctionis, illis pietatis vulnera suscipientibus. His itaque in hunc modum certantibus, alii ad torquendos lapides balistas erigunt, et ex Scripturarum canone ratas, irrefragabilis auctoritatis sententias eruunt. Feruntur itaque in muros ingentes saxorum moles, lapides lapidibus illiduntur, ut ex crebra Scripturarum collatione secretioris scientiae secreta patescant. Sed nec ista sufficiunt. Admovetur praeterea ad murum aries, et intercurrente directa ratiocinatione validae argumentationis ictibus murorum firmitas tandem dissolvitur, et crebrescentibus circumquaque revelationum rimis urbis interiora patefiunt. Tandem ali