comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Domins dicente ad moy¬
tuam uob̾is. similiter
ꝓanno dedi tibi. signi¬
ficata est enim inhis
diebus captiuitas .x. tri
totos homines accipere
debenus. qui non solũ
extincti. uerum etiam
diuersis pressutis ad¬
triti iacebunt & con¬
culcabuntur. Consuetu¬
do quippe est sacre scͥp¬
ture. ut aliquando ꝑani¬
mam aliquando uero¬
ꝑ corpus totum homi¬
nem significet. E animã
ut ibi. descendit iacob
maria in euuangelio
dicit. quia tulerunt
dominusn meum & nes-¬
cio ubi posuerunt eum.
cum solum corpꝰ quere¬
ret quod positum fue¬
rat insepulcro. anima
illius cum diuinitate
uerbi descendente ad

Expanded text:
Domino dicente ad Moydedi vobis. Similiter pro anno dedi tibi. Significata est enim in his diebus captivitas decem trtotos homines accipere debemus, qui non solum exstincti, verumetiam diversis pressuris attriti jacebunt et conculcabuntur. Consuetudo quippe sacrae Scripturae est, ut aliquando per animam, aliquando per corpus totum hominem significet. Per animam, ut ibi: Descendit Jacob Maria in Evangelio dicit: Quia tulerunt Dominum meum, et nescio ubi posuerunt eum , cum solum corpus quaereret, quod positum fuerat in sepulcro, anima illius cum divinitate Verbi descendente ad
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum carmen. lamentaci¬
uoluerit eantare hoc est can¬
ticum nouum. necesse est
ut inp̃senti habeat lam̃ta¬
tionem deflendo sua: ꝙ ali
erit infuturo ut illis sine
fine habentibus. ue. isti sine
termuro alleliua decantẽt
Cornua significant regna ut
habes in libro damelis. ꝙ
in zacharia. Cornua gͦ xp̃i
intelliguntur scĩ. ad regnũ
illuis uenturi. d sieut xp̃i cor¬
nua eius membra sunt quibꝰ

Expanded text:
scriptum carmen et lamentatiscriptum carmen et lamentativoluerit cantare carmen, hoc est canticum novum, necesse est ut in praesenti vita habeat lamentationem deflendo sua et aliein futuro erit, ut illis sine fine habentibus vae, isti sine termino Alleluia decantent nuum. Cornua significant regna, ut habes in libro Danielis et in Zacharia; cornua ergo Christi intelliguntur sancti ad regnum illius venturi: sed sicut Christi cornua ejus membra sunt quib
Abbreviated transcription (Latin):
mo correctionis: ut reiecto
errore consilium salutis ꝑ¬
cipiant. Sic enim correctus
est saulus. cui erat consili¬
um. ut nomen xp̃i deleret.
de terra. ꝙ ex lupo factꝰii
ut ꝑfectionem consequat᷑.
sequitur eius consiliũ. quo
esse uende omĩa quȩ ha¬
bes: ꝙ da pauperibis . ꝙ ue¬
ni sequere me. ꝙ habebis
thesaurum in cȩlo. Sinir
na dicitur canticum eorũ.
quorum canticum nisi elec-¬
torum: idem est canticum
de quo psalmista dicit. can¬
tate dño canticum nouum.
Uerum hȩc uerba nõ uni
do uobis. Ipsa enim diligen¬
do đm ꝙ prorimum: eantieũ
nouum cantat. quia ad implꝙ
hoc mandatum. Cantat etiã
canticum nouum. quando
mysterium in carnationis.
passionis. ac resurrectionis eiꝰ
c̃celebrat. ꝑ fectus autẽ infu¬
turo cantabit. quando iuide¬
bit inre: quod nunc uidet
inspe. ꝙ implebitur illud. be¬
ati qui habitant idomo tua d̃ne.¬
ꝙ cetã. Unde erechiel dic̃
se uidisse libriun. in quo erat

Expanded text:
mo correctionis, ut rejecto mo correctionis, ut rejecto errore consilium salutis percipiant. Sic enim correctus est Saulus, cui erat consilium ut nomen Christi deleret de terra, et ex lupo factus ut perfectionem consequatur, sequitur ejus consilium, quo esse peda pauperibus, et veni sequere me, et habebis thesaurum in coelo. Smyrnae. Smyrna dicitur canticum eorum: quorum canticum nisi electorum? Idem est canticum, de quo Psalmista dicit: Cantate Domino canticum novum . Verum haec verba non uni do vobis . Ipsa enim diligendo Deum et proximum, canticum novum cantat, qui adimplet hoc mandatum. Cantat etiam canticum novum, quando mysterium incarnationis, passionis, ac resurrectionis ejus concelebrat. Perfectius autem in futuro cantabit, quando videbit in re quod nunc videt in spe, et implebitur illud: Beati qui habitant in domo tua, Domine . Unde Ezechiel dicit se vidisse librum, in quo erat
Abbreviated transcription (Latin):
est di uoluntas ꝑ fide. spem.
ꝙ caritatem. ceterisq bonis
operibus. unde ipsa nõ suã
s dĩ pocius uoluntatẽ uise
fieri optans dicit cotidie ĩ
oracione. ut non sua. s dei
in ea fiat uoluntas. Cui etiam
a dñs ꝑ prophetam dicitur.
Non uocaberis ultra derelie¬
ta. ꝙ terra tua desolata: sed
uocaberis uoluntas mea in ea.
Quȩ etiam bene consiliũ me¬
um dicitur. quia uidelicet
non suum s di sui sequitur
consilium. audiens illud sa¬
lomonis. audi consiliũ meũ.¬
ꝙ suscipe disciplinã. ut sis
sapiens in nouissimis tuis.
Et iterum. Omnia fac eum
consilio. ꝙ post factum nõ
penirebis. Quo contra repro¬
bis dicitur. Despęxisti om̃e
consilium meum. Et alibi
Non est uoluntas mea in
uobis ait dñs. Seiendum
autem quia uoluntas ꝑtinet
ad caritatem. qua sc̃ã eccła
non timore cogente seruit
cum psalmista. uoluntarie
sacrificabo tibi. Consiliũ aut̃
ad correptionem. quia cum
quidam insius ꝑ manere sce¬
leribus omnimodis uelint.

Expanded text:
fidem, spem et charitatem, caeteraque bona opera. Unde et ipsa non suam, sed Dei potius voluntatem in se fieri optans, dicit quotidie in oratione, ut non sua, sed Dei in ea fiat voluntas. Cui etiam a Domino per prophetam dicitur: Non vocaberis ultra derelicta, et terra tua desolata, sed vocaberis voluntas mea in ea . Quae etiam bene consilium meum dicitur, quia videlicet non suum, sed Dei sui sequitur consilium, audiens illud Salomonis: Audi consilium, et suscipe disciplinam ut sis sapiens in novissimis tuis ; et iterum: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis ; quod reprobis contradicitur: Despexistis omne consiest voluntas mea in vobis , ait Dominus. Sciendum autem quia voluntas pertinet ad charitatem, qua sancta Ecclesia non timore cogente Domino cum Psalmista: Voluntarie sacrificabo tibi . Consilium autem ad correctionem, quia quamvis quidam in suis permanere sceleribus omnimodis velint,
Abbreviated transcription (Latin):
s de summis loquitur. Que
etiam quasi tuba dicitur. quia
ꝑ ora p̾dicatorum sonat. quibꝰ
ꝑ ysaiam dicitur: Quasi tuba
exalta uocem tuam. Ham ꝙ
bene uox quam audiuit io¬
hannes ꝙ in illo ȩccła: tãqͣ¬
terioribus sine strepitu sonũ
accipit quem profert exteriꝰ.
quia uidelicet ille sine sono
uocis audiuit. prius in cordͤ.
quod post modum sonuit
exterius inuoce: quia alit̾
ad prophetas diuina uox so¬
nuit. atq aliter ipsi postea
locuti sunt. Us̃ enĩ locutus¬
est ad illos incorde sine uo¬
ces sono. ipsi autem postea
locuti sunt operantes u̾ba:
cum lingua carnis. Et mit¬
re .uiIͦ. ecelesiif. id est gene¬
rali ecclesiȩ. quia sicut supͣ
dictum est. inseptenario
numero uniuersitas expri¬
mitur fidelium. Nam ꝙ qd
uni illarum loquitur. utiq
omĩbꝰ ecclesiis loquit᷑. unde
ꝙ insequentibꝰ dicit. Qui
diat quid sp̃c dieat ȩccłiis.
Ephese. ephesus interp̃tat᷑

Expanded text:
 de summis loquitur. Quae etiam quasi tuba dicitur, quia per ora praedicatorum sonat, quibus per Isaiam dicitur: Quasi tuba exalta vocem tuam . Nam et bene vox quam audivit Joannes, et in illo Ecclesia, tanqterioribus sine strepitu sonum accipit quem profert exterius, quia videlicet ille sine sono vocis audivit prius in corde, quod postmodum sonuit exterius in voce, quia aliter ad prophetas divina vox sonuit, atque aliter ipsi postea locuti sunt. Deus enim locutus ad illos in corde sine sono vocis, ipsi autem postea locuti sunt, operantes verba cum lingua carnis. Et mitte septem ecclesiis, id est generali Ecclesiae; quia sicut supra dictum est, in septenario numero universitas exprimitur fidelium. Nam et quod uni illarum loquitur, utique omnibus ecclesiis loquitur. Unde et in sequentibus dicit: Qui diat quid Spiritus dicat ecclesiis . Epheso. Ep
Abbreviated transcription (Latin):
uissimus ꝑ quem restaura¬
ta sunt uniuuersa. Ipse pri¬
mus. quia ante scła natꝰ. in
principio erat uerbum. Ipse
nouissimus. quia infine tem¬
porum natus uerbum caro
factum est. ꝙ habitauit ĩ
nobis. Et uiuus fui ait. uł
ante omnia scła indiuinita¬
tis essentia. uel ante mortẽ

Expanded text:
vissimus, per quem restauravissimus, per quem restaurata sunt universa: ipse est primus qui ante saecula natus: in principio erat Verbum; ipse novissimus, quia in fine temporum natus: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Et vivus fui, ait, vel ante omnia saecula in divinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos subleuaret. cum eis
consolationem ad hibebat
dicens. Non sunt condigne
passiones huius temporis
ad futuram gloriam quȩ
reuelabitur in nobis. Non
autem ȩccła ita erigicur a
terra ut penitus ab omi¬
nibus angustiis submoueat᷑.
s cum talia ꝙ his similia
audit pro illatis passionibꝰ
cor eius ad gaudia celestis
patriȩ subleuatur. Tale qͥp¬
pe est illud ȩuangelii. Nolite
timere eos qui occidunt cor¬
pus Et alibi. Gaudece quod
nomina ur̃a scripta sunt ĩ
cȩlo. Bene autem illic addit᷑
Nolice timere. Ac si electoꝵ
ecclesiȩ diceretur. Erige mẽ¬
tis auditum inpassionis cer̃¬
tamine ad futura p̃mia. &
accepta desuꝑ fiducia. hu¬
manum timorem audacter
longe propulsa. Ego sũ
primus ꝙ nouissimus. et oi
manifestissime apparet. quia
angłs qui beato iohanni ap¬
paruit figuram xp̃i tenuit.
Non enun alii quam xp̃o
nato. passo. ac sepulto. ꝙ re¬
suscitato: hȩc uerba conue¬
niunt. Ipse est primꝰ ĩ quo
facta sunt omnia. ipse no¬

Expanded text:
s erat ut eos sublevaret, cum eis consolationem adhibebat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Non autem Ecclesia ita erigitur a terra, ut penitus ab omnibus angustiis submoveatur; sed cum talia et his similia audit pro illatis passionibus, cor ad gaudia coelestis patriae sublevat. Tale quippe est illud Evangelii: Nolite timere eos qui occidunt corpus ; et alibi: Gaudete, quod nomina vestra scripta sunt in coelo . Bene autem illic additur: Nolite timere, ac si electorum Ecclesiae diceretur: Erige mentis auditum in passionis certamine ad futura praemia, et accepta desuper fiducia, humanum timorem audacter longe propulsa. Ego sum primus, et novissimus, et vimanifestissime apparet, quia angelus qui beato Joanni apparuit, figuram Christi tenuit. Non enim alii quam Christo nato, passo, ac sepulto, et resuscitato haec verba conveniunt. Ipse est primus, in quo facta sunt omnia; ipse no
Abbreviated transcription (Latin):
secutionis ꝑtulit et deuicit.
t apperuit terra oi
suum. et ab sorbuit flum̃
quod misit draco deore
suo. Quia tempore passionis
abundantia uitȩ. suȩ mortis
principem
uit. et resurgens quia mor¬
tius mundantes fluctus
absorbuit potencia diuini¬
tatis. quia et ad hoc mortu¬
us est ut et uiuorum et
mortuorum dominetur.
Unde apłs. dedit illi deus
et ipse fluctus ꝑsecutionum
suꝑauit. inde ecclesiam neũi¬
ci posset adiuuit. Acsi dice

Expanded text:
secutionis pertulit et devicit. Et aperuit terra os suum, et absorbuit flumen, quod misit draco de ore suo. Quia tempore passionis abundantia vitae suae mortis principem deglutivit, et resurgens a mortuis inundantes fluctus absorbuit potentia divinitatis, quia ad hoc mortuus est, ut et vivorum et mortuorum dominetur, unde Apostolus: Dedit illi Deus ur . Et unde ipse fluctus persecutionum superavit, inde Ecclesiam ne vinci possit adjuvit, ac si dice
Abbreviated transcription (Latin):
exaqua & spu renatorũ
ipsa dĩ contẽplatio effici¬
tur. Nam & si bene ꝑpen¬
dimus qͦd significat ias¬
pis. hoc & cristallũ. quia
remuneratio sc̃oꝵ nichil
aliud erit nisi p̾sens dei
uultus. ⁊ habebat mu¬
rum magnũ & altũ ha¬
ẏsaias dicit. In illa die
cantabit᷑ canticũ istud.
int̾ra tuda. Urbs fortitu¬
dinis nr̃e syon saluator po¬
net᷑ mnea murus. Ipse est̾
etiã suꝑ humanitatẽ est
constitritꝰ. Ipse qͦ ẽ murꝰ
hoc ẽ defensio & ꝓtectio
eccłie sue. uel etiã murꝰ

Expanded text:
ex aqua et spiritu renatorum ipsa Dei contemplatio efficitur. Nam et si bene perpendimus, quod significat jaspis, hoc et crystallum, quia remuneratio sanctorum nihil aliud erit, nisi praesens Dei vultus. Et habebat murum magnum et altuIsaias ait: In illa die cantabitur canticum istud in terra Juda: Urbs fortitudinis nostrae Sion salvator, ponetur in ea murus . Ipse est eetiam per humanitatem est constitutus. Ipse quoque est murus, hoc est defensio et protectio Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
nescientes ⁊ mortui ininfernũ
descendunt. Unde scͥptum est.
qui non credit. iam iudicatus
est. Uiui aũt sunt. qui fidem
xp̃i habent. Sed dum eam
oꝑib destruunt. uiui ininfer¬
num descendunt. qͥa scient̃
peccant. Et hi
demq ẽ. qͣm terribilit̾ locus
suppliciorum stagnũ ignis
& sulphuris eẽ ꝑhibetur.
Stagnũ scilicet᷑. ꝓpt̃ demp¬
sissimas tenebras quibus
miseros de mergit. Ignis uͦ
quia exurit. Sulphur. quia

Expanded text:
nescientes et mortui in infernum nescientes et mortui in infernum descendunt, unde scriptum est. Qui non credit, jam judicatus est, vivi autem sunt, qui fidem Christi habent, sed dum eam operibus destruunt, vivi in infernum descendunt, quia scienter peccant, et hi denique est quam terribiliter locus suppliciorum stagnum ignis, et sulphuris esse perhibetur. Stagnum scilicet propter densissimas tenebras, quibus miseros demergit. Ignis vero, quia exurit. Sulphur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cum gaudio & ueneratione
eius p̃stolant᷑ aduentum.
quem & suscepturi sunt cũ
uenerit uixta quod eis dñs
dicit. ego inquit ueni inno¬
mu ne patris mei. ⁊ non susce¬
pistis me. alius ueniet uino¬
mine suo. ipsum suscipietis.
Dequib om̃ib satis supͣdic¬
tum est. ideoq hic breuiter
repetuut᷑. i duo. idest ca¬
put & corpus. uiui missi ft̃
instagnum ignis ardentis.
lum degustata morte statĩ
resurgent ⁊ damnabuntur
cũ diabolo ⁊ angłis eius. Q
& si momentaneã carnis mor¬
tem gustauerint. tam̃ quia
inictu ocłi resurgent. non
mortui seduiui appellant᷑. Nel
certe uiuentes instagnũ ignis
mutunt᷑. hi qui scientes inalũ
oꝑant᷑. Et ut hoc manifestius
fiat. dicamus subexemplo. Uer¬
bi gratia. constiant᷑ duo homi¬
nes unus mortuus & alter ui¬
uus. Si tetigeris mortuum.
non sentit. si aũt cetigeris
uiuum. sentit. Sepe uero in
scͥpt᷑a mortui ꝓnescientibus
uiui ꝓscientib ponunt᷑. Mor¬
tui itaq sunt pagani. & qͣsi

Expanded text:
dio et veneratione ejus praestolantur adventum, quem et suscepturi sunt cum venerit. Juxta quod Dominus eis dicit: Ego, inquit, veni in nomine Patris mei, et non suscepistis me, alius veniet in nomine suo, ipsum suscipietis. De quibus omnibus satis supradictum est, ideo hic breviter repetuntur. Hi duo, id est caput et corpus, vivi missi sunt in stagnum ignis ardentis lum degustata morte, statim resurgent et damnabuntur cum diabolo et angelis ejus. Qui etsi momentaneam carnis mortem gustaverint, tanquam in ictu oculi resurgent, non mortui sed vivi appellantur. Vel certe viventes in stagnum ignis mittuntur, hi qui scienter malum operantur. Et ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo, verbi gratia: Constituentur duo homines, unus mortuus et alter vivus. Si tetigeritis mortuum, non sentit; si tetigeritis vivum sentit. Saepe vero in Scriptura mortui pro nescientibus, vivi pro scientibus ponuntur. Mortui itaque sunt pagani, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
terram. Onĩs electi reges
appellantur. quia tirannid̾e
uiciorum inse consurgere
non sinunt luxurie appe¬
titum frenãt. ignem furo¬
ris extingunt. ꝙ cetera hꝰ¬
modi temptamenta inse
consurgere iolentia ob¬
ruunt. Sacerdotes quoq
dicuntur quia se ipsos co¬
tidie in ara cordis sacrifi¬
cium contribulatũ offert̃
ut hostia uiua fiant se cũ
uiciis ꝙ concupiscentiis mor¬
cificantes. Ft inc paulꝰ diẽ.
obsecro uos ꝑ miscdiam di
ut ex hibeatis corpora ur̃a
hostiam uiuentem. scãm.
d̾o placentem. Dumq hec
faciunt. suꝑ terram reges
ex istunt. quia carnalitera
munt. ꝙ ueluti s subiectam
terram lege urtutis reg-¬
nant. Que utiq elecłoꝵ
eccła sicut redempta est

Expanded text:
terram. Omnes electi reges terram. Omnes electi reges appellantur, quia tyrannidem vitiorum in se consurgere non sinunt. Luxuriae appetitum frenant, ignem furoris exstinguunt, et caetera hujusmodi tentamenta in se consurgere volentia obruunt. Sacerdotes quoque dicuntur, quia seipsos quotidie in ara cordis sacrificium contribulatum offerunt, ut hostia viva fiant, se cum vitiis et concupiscentiis mortificantes. Hinc Paulus dicit: Obsecro vos per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Dumque hoc faciunt, super terram reges existunt, quia carnaliter munt, et veluti super subjectam terram lege virtutis regnant. Quae utique electorum Ecclesia, sicut redempta est
Abbreviated transcription (Latin):
sicut supradictum est at¬
tendat istorum uerba qͥbꝰ
dieunt. Redemisti nos do
qui captiui tenebamur.
a diabolo ex omni tribu id
est ex omni ordiue. quia
sicut᷑ supra dictum est. tbꝰ
a tribus dicuntur ordinibꝰ.
Et lingua. Quia eũ sint
septuaginta due linguȩ
ex om̃ibꝰ his ad fide̾ sunt
collecti qui fuerant pre¬
destinati. Et populs. qͥa
plures sunt populi quã
lingue ut pote eũ una sit¬
lingua multe gentes loc̃¬
tur sicut romani. itali.
franci. burgundiones. a¬
quitani. goti. licet quas¬
dam una queq gens habe¬
at proprietates. Quod
autem subiungunt ꝙ na¬
tione id ipsum est quod
pͣmiserat ꝙ populo. quia
uidelicet nullum genus
est hominum ex quo ĩ eccła
non comp̃ hendantur. Nõ
enim est apud illum ꝑso¬
narum distinctio. s ĩ omĩ
gente qui timet eũ ꝙ ope¬
ratur iusticiam acceptus
est illi. Et hos non uili p̾cio
s suo redemit sanguine.
Unde apłs. Empti estis pͣcio
nos do nr̃o regnum ꝙ sa¬
cerdotef ꝙ regnabimꝰ suꝑ

Expanded text:
sicut supradictum est, attendat istorum verba, quibus dicunt, Redemisti nos Deo, quia captivi tenebamur a diabolo. Ex omni tribu, id est ex omni ordine. Quia sicut supradictum est, tribus a tribus dicuntur ordinibus: et lingua, quia cum sint septuaginta duae linguae, ex omnibus his ad fidem sunt collecti, qui fuerant praedestinati. Et populo, quia plures sunt populi quam linguae, utpote cum una lingua multae gentes loquuntur, sicut Romani, Itali, Franci, Burgundiones, Aquitani, Gotthi, licet quasdam unaquaeque gens habeat proprietates. Quod autem subjungit, et natione, id ipsum est quod praemiserat: Et populo, quia videlicet nullum est genus hominum, ex quo in ecclesia non comprehendatur. Non enim est apud illum personarum distinctio, sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi . Et hos non vili pretio, sed suo redemit sanguine. Unde Apostolus: Empti enim estis nos Deo nostro regnum et sacerdotes, et regnabimus super
Abbreviated transcription (Latin):
plaga ꝑcutiunt. Quo¬
tiens cumq uero fide¬
libus sarramenta di¬
pandunt. cotiens alios
aduitam alios ad mor¬
tem ꝑtrahunt. Et quod¬
aliis ꝑficit ad salutem.
aliis ꝓuenit ad mortẽ.
Dumq uerba coram im¬
pus formant. sangui¬
nem carnalis intellegen¬
tie quo moriantur por¬
rigunt. Et notandum
quod non dicit habe¬
bunt potestatem sed
habent inhoc non de
duobus tantum henoc

Expanded text:
plaga percutiunt. Quotiescunque vero fidelibus Dei sacramenta pandunt, toties alios ad vitam, alios ad mortem aliis proficit ad salutem, aliis provenit ad mortem; dumque verba coram impiis formant, sanguinem carnalis intelligentiae quo moriantur porrigunt. Et notandum quod non dicit, habebunt potestatem, sed habent, ut hoc non de duobus tantum, Enoc
Abbreviated transcription (Latin):
iob. adcalorem nimiũ
mibus commesti.
EEtlcapita equorũ.
erant ut. capita leomun.
quia & animas ut supͣ
dictum est interficiũt.¬
& fetorem male fame
de se emittunt. Per capi¬
ta autem equorum.
auctores intelleguntur
errorum. qui & forres
sunt adconterendos in¬
firmos. & iim se sil uei¬
fent eẽ. bonum odorẽ
fetoribꝰ inueniuntur
replen. Ut enim supra
meminimus. os leonũ
& corpora dilamat. & na¬
turalem fetorem egerit.
egrediens. tertiam par¬
tem hominum occidit.
quia uidelicet malorũ
predicatio secquacibus¬
suis eterna suplicia p̾pa¬
rat. Que recte tormen

Expanded text:
ob: Ad calorem nimium ermibus comesti. Et capita equorum tanquam capita leonum. Quia et animas ut supra dictum est interficiunt, et fetorem malae famae de se emittunt. Per capita autem equorum auctores intelliguntur errorum, qui et fortes sunt ad conterendos infirmos, et cum se simulant esse bonum odorem, fetoribus inveniuntur repleti. Ut enim supra meminimus, os leonum et corpora dilaniat, et naturalem fetorem egerit. egrediens, tertiam partem hominum occidit, quia videlicet malorum praedicatio sequacibussuis aeterna supplicia praeparat, quae recte tormen
Abbreviated transcription (Latin):
iustorum. Letantes cũ
male fecerint. & exul¬
tantes in rebus pessimiᷤ.
tamen iam tunc lon¬
ga erit & maior taliũ
exultatio de afflictione
uel morte iustorum hac
sua crudelitate. Set cũ

Expanded text:
ustorum, laetantes cum malefecerint, et exsultantes in rebus pessimis, tamen jam tunc longa erit et major talium exsultatio de afflictione vel morte justorum, ac sua crudelitate. Sed cu
Abbreviated transcription (Latin):
tis dñi dicit. Ecce uenio sic̃
fur. Istum uero aduentum.
& cotidianũ possumꝰ intelli¬
gere: & generalem. Cotidie
quippe uenit xp̃c ut fur. qnͣ¬
do impuisa morte subito non
sꝑat homo morit᷑. In die etiã
iudicii sicut fur: id est repente
ueniet: quia cum dixerint pax
& securitas. tunc repentinꝰ eis
suꝑueniet interitus. Beati aũ
sunt illi qui siue cotidie duo
tͣnseunt ꝑmortẽ. siue etiam
tunc ueuientes adgeneralẽ
resurrectionẽ: parati inuenti
fuerint. Hinc in eungłio ipse
dicit. Higilate ne cum uene

Expanded text:
it. Ecce venio sicut fur. Istum vero adventum et quotidianum possumus intelligere et generalem; quotidie quippe venit Christus ut fur, quando improvisa morte subito dum non sperat homo moritur. In die etiam judicii sicut fur, id est repente veniet, quia cum dixerint pax et securitas, tunc ejus repentinus superveniet interitus. Beati autem sunt illi, qui sive quotidie dum transeant per mortem, sive etiam tunc venientes ad generalem resurrectionem, parati inventi fuerint. Hinc in Evangelio ipse dicit: Vigilate, ne cum vene
Abbreviated transcription (Latin):
cutionib pugnabit contra eiꝰ
eccłiam. Facit enim nunc
bellum. sed occultum quia
ligatus ẽ. Si gͦ tanta facit
ligatus. quanta putamꝰ eum
facere solutum: Tunc congre¬
gabit eos inp̃lium. quando gͣ¬
uissimas & cibabit aduersus
eos ꝑsecutiones. Unde bene ip¬
sa dies magna & dĩ uocat᷑. qͥa
uidelicet tunc agnus uictor
cum suis contͣ ferocissimas be¬
stias pugnabit.
cce uenio sicut fur. &c̾. Pro

Expanded text:
cutionibus pugnabit contra ejus Ecclesiam. Facit enim nunc bellum, sed occultum, quia ligatus est. Si ergo tanta facit ligatus, quanta putamus eum facere solutum? Tunc congregabit eos in praelium, quando gravissimas excitabit adversus eos persecutiones, unde bene ipsa dies magna et Dei vocatur, quia videlicet tunc agnus victor cum suis contra ferocissimas bestias pugnabit. Ecce venio sicut fur. Istum vero
Abbreviated transcription (Latin):
cõmouendam. Unde sequit᷑.
Congregare illos inp̃lium sci¬
aũt loco congregabit: Num¬
quid inunum uenturi sunt.
ut qui sunt mnoccidente tnͣse¬
ant inorientẽ. Aut rursus
aboriente. inoccidente: non:
Sed inunum consensũ munã
malam uoluntatẽ. congrega¬
bunt᷑. Propt̃ unitatẽ quippe
malicie eorum hoc dicitur.
quia quod unus facit & reli¬
qui. Dies aũt ista adqͣm cor¬
gregabunt᷑ inp̃lium. Nouis¬
sima incellegit᷑ ꝑsecutio qͣndo
diabolus & membra eiꝰ aꝑte

Expanded text:
commovendam. Unde sequitur: commovendam. Unde sequitur: Congregare illos in praelium cautem loco congregabit? nunquid in unum venturi sunt, ut qui sunt in occidente transeant in orientem, aut rursus ab oriente in occidentem? Non; sed in unum consensum, et in unam malam voluntatem congregabuntur. Propter unitatem quippe malitiae illorum hoc dicitur, quia quod unus facit hoc et reliqui. Dies autem ista ad quam congregabuntur in praelium, novissima intelligitur persecutio, quando diabolus et membra e
Abbreviated transcription (Latin):
ranarum ꝑuenient: ibiq de
adinodũ iamines & mambreᷤᷤ
restiterunt moysi: ita & ist
resistunt ueritati. Sed ista si¬
gna sicut dictum ẽ aut erc̃
uera ex dĩ ꝑmissu aut falsa:
quib reꝓbi. ꝓpt̾ peccata p̾teri¬
ta decipi merentur. Unde ñ
inconspectu scõꝵ hec facere
dicunt᷑. sed inconspectu homi¬
num sicut supͣdictũ ẽ. id est
in conspectu illoꝵ qͥ non sapi¬
unt ea quȩ dĩ sunt: sed que
hominum. At in conspectu
electoꝵ muti apparebunt nec
poterunt ꝓcedere ultra defi¬
nitum signum ranarum.
t ꝓcedunt ad reges terre
congregare illos imp̃lium ad
diem magnum dĩ om̃poten¬
tis. Quod intrib inmundis.
spiritib unus diabolus de¬
signet᷑. ex hac ꝓcessione mani¬
festat᷑. dequa alibi scriptũ ẽ.
Cum consũmati fuerint mil¬
le anni. soluet᷑ sathanas decar¬
malam parcem nouerimus
eos si ipsi sunt inquib demo¬
nes habitant: Sed ꝑ ipsos ꝓce¬
dunt ad ipsos. ad aꝑtas scilicet
blasphemias. ad ꝑsecutionem

Expanded text:
e admodum Jamnes et Mambres restiterunt Moysi, ita et isti resistent veritati . Sed ista signa sicut dictum est aut erunt vera ex Dei permissu, aut falsa, quibus reprobi propter peccata praeterita decipi merentur, unde non in conspectu sanctorum hoc facere dicuntur, sed in conspectu hominum, sicut supra dictum est, id est in conspectu illorum, qui non sapiunt ea quae Dei sunt, sed quae hominum. At in conspectu electorum muti apparebunt, nec poterunt procedere ultra definitum signum ranarum. Et procedunt ad reges totius terrae congregare illos in praelium ad diem magnum omnipotentis Dei. Quod in tribus immundis spiritibus unus diabolus designetur, ex hac processione manifestatur, de qua alibi scriptum est: Cum consummati fuerint mille anni, solvetur Satanas de carmalam partem noverimus eos, si ipsi sunt in quibus daemones habitant? sed per ipsos procedunt ad ipsos, ad apertas scilicet blasphemias, ad persecutionem
Abbreviated transcription (Latin):
apło. Nrã conu̾satio incelis ẽ.
ercius calcedonius.
Galcedomus lapis ẽ multo
uilior. qm saphirus innat᷑a.
sed inmysticis sensib ualde
inuenit᷑. & ipse p̃ciosus. Est
sculpentiũ argumentis re¬
sistat. Atq ndeo significãt
scõs qui inuictissumi sunt int̾
aduersa huiꝰ scħ. Quorum unꝰ
dicit. Quis nos separabit ãca
ritate xp̃i: Et iterum. Certꝰ
sum. qͥa neq mors. neq uita.
neq angłi. & cet̃a poterit nos
separare acaritate xp̃i. Et ta¬
les bene infundamͣto eccłie
constituunt᷑. qͥa aliis exempło
dinẽ lucerne pallentis. Et in
hoc humilitatẽ scõꝵ significat.
qui inp̃senti uita pallidi ha¬
bent᷑ qͥa despiciunt᷑. contẽnunt᷑.
& uelut nichilũ reputant᷑. at¬
tamͣ ipsi inobscuroloco lucent.
aliisq lum̃ scientie atq ardoriᷤ
demonstrat. Unde & exuno
illorũ dicit᷑. ille erat lucerne
ardens & lucens. Ardens uide¬
licet fide & dilectione. Luceis
uerbo & opere.
uartus smaragdus. Sma¬

Expanded text:
ostra conversatio in coelis est . Tertium chalcedonius. Chalcedonius lapis multo est vilior quam sapphirus in natura, sed in mysticis sensibus valde invenitur et ipse pretiosus. Est ut omnium sculpentium argumentis resistat: atque ideo significat sanctos, qui invictissimi sunt inter adversa hujus saeculi. Quorum unus dicit: Quis nos iterum: Certus sum quia neque mors, neque vita; neque angeli, et caetera, poterunt nos separare a charitate Christi ; et tales bene in fundamento Ecclesiae constituuntur, quia aliis exempla dinem lucernae pallentis, et in hoc humilitatem sanctorum significat, qui in praesenti vita pallidi habentur, quia despiciuntur, contemnuntur et velut in nihilum reputantur. Attamen ipsi obscuro loco lucent, aliisque lumen scientiae atque ardoris demonstrant. Unde et ex uno illorum dicitur: Ille erat lucerna ardens et lucens . Ardens videlicet fide et dilectione, lucens verbo et opere. Quartum smaragdus. Sma
Abbreviated transcription (Latin):
telliguntur. uel opera illorũ
ꝑ uersa. Que tunc dabunt᷑
inmortem. quando post leti¬
ciam temporalem pro his
miseri peccatores ꝑpetius
tormentis tradentur cruci-¬
andi. dam ꝑ inpunitatem
scelerum ad mortem ꝑue¬
nerunt animarum. Quo cõ¬
tra electi affliguntur hic.
ut postmodum letenturꝰ
quibus ꝑ prophetam dicit᷑.
Iibrł iam non irascar tibi
quia relus meus recessit a
te. Et in hac apocalipsi. E go
quos amo. arguo. ꝙ castigo.
P rosperantur siquiden. ad
tempus iniqui. eterna mor¬
te plectendi . affliguntur
ad medicum electi ꝑ hen¬
nibꝰ sed bonis uegetandi. Di¬
eit gͦ. Quos amo arguo ꝙ
castigo. ꝑ flagella seilicet
corporis. ꝑ dampnum tem¬
poralium rerum. ꝑ uariaᷤ

Expanded text:
telliguntur, vel opera illorum perversa quae tunc dabuntur in mortem, quando post laetitiam temporalem pro his miseri peccatores perpetuis tormentis tradentur cruciandi, dum per impunitatem scelerum ad mortem pervenerint animarum. Quo contra electi affliguntur hic, ut postmodum laetentur. Quibus per Prophetam dicitur: Israel, jam non irascar tibi, quia zelus meus recessit a te ; et in hac Apocalypsi: Ego quos amo, arguo et castigo . Prosperantur siquidem ad tempus iniqui aeterna morte plectendi: affliguntur ad modicum electi, perennibus bonis vegetandi. Dicit ergo, quos amo, arguo et castigo, per flagella scilicet corporis, per damna temporalium rerum,
Abbreviated transcription (Latin):
Et incirciuita ꝙ initus. ple¬
na sunt oculis. It ec ani¬
malia sicut supͣdictũ est
om̃s scõs p̃dicatores signi¬
ficant. qui incireuitu ꝙ
iutus plena sunt oculis
quia sua p̃dicatione ꝙ eõ
illuminant qui in medio
eccle̾ consistunt. ꝙ eos qͥ
infines terre morantur.
uel incircuitu ꝙ intus ple¬
na sunt oculis. quia per
litteram simplices ꝙ per
spiritalem intelligentiã
ꝑfectiores instruunt. Qnͣ
enu foris habebat ocu¬
los paulus. cum dicebat
quibusdam. Non pocui
diceret. sapientiam loqͥ¬
mur̾ inter ꝑfectos. Uel ĩ
circuitu ꝙ intus pleni
sunt oculis. quia ꝙ in
cogitatione ꝙ opere. mun-¬

Expanded text:
Et in circuitu et intus plena sunt oculis. Haec animalia, sicut supradictum est, omnes sanctos praedicatores significant, qui in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia sua praedicatione et eos illuminant qui in medio Ecclesiae consistunt, et eos qui in finibus terrae morantur. Vel in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia per litteram simplices, et per spiritualem intelligentiam perfectiores instruunt. Quasi enim foris habebat oculos Paulus, cum dicebat quibusdam: Non potui diceret: Sapientiam loquimur inter perfectos . Vel in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia et in cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
iustorum. Letantes cũ
male fecerint. & exul¬
tantes in rebus pessimiᷤ.
tamen iam tunc lon¬
ga erit & maior taliũ
exultatio de afflictione
uel morte iustorum hac
sua crudelitate. Set cũ
dixerint pax & securi

Expanded text:
ustorum, laetantes cum malefecerint, et exsultantes in rebus pessimis, tamen jam tunc longa erit et major talium exsultatio de afflictione vel morte justorum, ac sua crudelitate. Sed cum dixerint pax et securi
Abbreviated transcription (Latin):
tatur populus uanus. signi¬
ficat demones ꝑ in ania dis¬
currentes. Balac autẽ qui
elidens diciturꝰ. carnem nr̃ã
qua plerumq animã elidit
ad ꝑuersa opera trahendo.
quȩ debuerat dđ̃m uidere
mente. ꝙ hoc ꝑ mulieres. id
est ꝑ huuis seculi delectati¬
ones. ꝙ uoluptates. Quarũ
amore plerumq anima de¬
monum insidiis illecta. ad
consensum utendi illicitis.
trahitur. Isrł enim significat
animam dm contemplantẽ.
Docente gͥ balaam misit ba¬
lac uoluptatum amatrices.
coram filiis isrł. quarũ sua¬
sionibus edant de immola¬
tis. ꝙ fornicentur eum eis.
quia uidelicet spirituum ĩ¬
mundorum suasiombus ca¬
ro delectata ad aspectũ men¬
tis ipsam cupiditatum ille¬
cebras deducit. quarũ amo¬
re ut dictum est. ad cõsen¬
sum rapitur. Ita habes ꝙ
tu teuentes doctrinam ni¬
cholaitarum. De factis nicho¬
laitarum uel quos significa¬
ueruit suis actionibꝰ satis su¬
pra dictum est. Ita habes ĩqͥd

Expanded text:
tatur populus vanus, et signitatur populus vanus, et significat daemones per inania discurrentes; Balac autem, qui elidens dicitur, carnem nostram, quae plerumque animam elidit ad perversa trahendo opera, quae debuerat Deum videre tota mente. Et hoc per mulieres, id est per hujus saeculi delectationes et voluptates, quarum amore plerumque anima daemonum insidiis illecta, ad consensum utendi illicitis trahitur. Israel enim significat animam Deum contemplantem. Docente ergo Balaam, misit Balac voluptatum amatrices coram filiis Israel, quarum suasionibus edant de immolatis, et fornicentur cum eis, quia videlicet spirituum immundorum suasionibus caro delectata, ad aspectum mentis ipsarum cupiditatum illecebras deducit, quarum amore ut dictum est ad consensum rapitur. Ita habes et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum. De factis Nicolaitarum, vel quos significaverint suis actionibus, satis supra dictum est. Ita habes, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ideoq uani sunt. Balac aut̃
qui elidens dicitur. huiꝰ scłi
significat principes. Quibus
nimirum bene congruit hoc
quod balac elidens uocatur.
quia proculdubio dum huiꝰ
terre principes semper aliis
superiores ex iftere querunt.
si quem ad dignitatis suę culm̃
ascendere nitentem conspici¬
unt. pro uiribus ad terram
elidunt. uidelicet ad humila
deponunt. Qui plerumq sua¬
dentibus hereticis contra isra¬
elitas hoc est uiros uidentes.
dm pugnant. ut de idoloti¬
tis edant & forncentur a do.
illorum praua docinata se¬
quendo. Dum enim suasoria
quedam ꝙ dulcia p̃ponunt
insuis falsis docmatibus. qͥsi
ꝑ pulchras mulieres eos sedu¬
cere eupiunt. ut comedant
idolatita. id est sequantur
ut illorum doctrinam ple-¬
nam omni spurcicia. ibiq
forncentur: id est ut relic¬
ta ueritatis doctrina. ardẽ¬
tissimo libidinis iucendio.
mendaciis ꝑuersorũ docto¬
rum inhereant. Aliter. ba¬
laam qui ut diximꝰ int̾pre¬

Expanded text:
ideoque vani sunt. Balac autem, ideoque vani sunt. Balac autem, qui elidens dicitur, hujus saeculi significat principes. Quibus nimirum bene congruit hoc quod Balach elidens dicitur, quia procul dubio dum hujus terrae principes semper aliis superiores existere quaerunt, si quem ad dignitatis suae culmen ascendere nitentem conspiciunt, pro viribus ad terram elidunt, videlicet ad humilia deponunt. Qui plerumque suadentibus haereticis, contra Israelitas hoc est viros videntes Deum pugnant, ut de idolothytis edant, et fornicentur a Deo, illorum prava dogmata sequendo. Dum enim suasoria quaedam et dulcia praeponunt in suis falsis dogmatibus, quasi per pulchras mulieres eos seducere cupiunt, ut comedant idolothyta, id est ut sequantur idolorum doctrinam plenam omni spurcitia: ibique fornicentur, id est, ut, relicta veritatis doctrina, ardentissimo libidinis incendio, mendaciis perversorum doctorum inhaereant. Aliter: Balaam, qui ut diximus interpre
Abbreviated transcription (Latin):
tis praua docere ꝑmittebat.
Hẏstoria patet qualiter scili¬
cet balaam abalac ad male¬
dicendum filiis isrł fuerit e¬
uocatus. Quem maledicere no¬
luit. eui se etiam similem fie¬
ri in morte optauit. S postea
muneribus. uictus. in euisdẽ
populi morte consilium dedit.
Preuidit enim animos filioꝵ
isi ł ad fornicationem promp¬
tos. ideoq consilium dedit
balaae ut mulieres pulcher¬
runas eoram eis poneret. qͣ¬
rum speciebus illecti ad illici¬
tos amplexus ruerent. illar̃q
blandiciis deliniti. de saerifi¬
cuis phogor manducarent.
Per quod uidelicet factum.
& de filiis isrł facile decepti
zelo dĩ actus. uindictã exer¬
euit inad ulteros. Hec tunc
facta sunt docentẽ impio
cialiter in pergami ecclesia.
generaliter autem fit spiritalit
in totomundo. b̃ alaam quip¬
pe interpretatur populus
uanus. balac elidens. isrł uͦ
iur uidens dm. Balaam itaq
significat hereticos. qͥ pondꝰ
uirtutum ꝙ fidi non habent.

Expanded text:
tis, prava docere permittebat. tis, prava docere permittebat. Historia patet , qualiter scilicet Balaam a Balac ad maledicendum filiis Israel fuerat evocatus, quem maledicere noluit, cui se etiam similem fieri in morte optavit. Sed postea muneribus victus, in ejusdem populi mortem consilium dedit. Praevidit enim animos filiorum Israel ad fornicationem promptos; ideoque consilium dedit Balac ut pulcherrimas mulieres coram eis poneret, quarum speciebus illecti, ad illicitos amplexus ruerent, illarumque blanditiis illiniti, de sacrificiis Phegor manducarent, per quod videlicet factum dm de filiis Israel, et facile decepti zelo Dei actus, vindictam exercuit in adulteros. Haec tunc facta sunt docente impio cialiter in Pergami ecclesia, generaliter autem fit in toto mundo. Balaam itaque interpretatur populus vanus, Balac elidens, Israel vir videns Deum. Balaam itaque significat haereticos, qui pondus virtutum et fidei in se non habent,
Abbreviated transcription (Latin):
git qm̃ds iudex ÷ obscura sententia
reddic᷑. Aut gͦ uitio scriptoꝵ ista
talis fac ta ẽ locutio. aut certe
more scripturarũ ut dictũ ẽ ne:¬
cessarias ħt quasdam orationum
quicumq in hoc mundo si¬
ue aꝑto. siue occulto marty¬
rio patiuntur. q sicut in una
eccła om̃s sc̃. ita in uno marty¬
niolaudis attolli. Qd̾ au apd̃ sc̃oᷤ
suũ testẽ interfectũ eẽ cõmemorat.¬
¶ sic intelligen¬
dum est non quod ab illis. s
quod inter illos fuerit inter¬
emptus. Ab his uidelicet ĩ qͥbꝰ
satanas habitat id est a repro¬
bis qui sedes sunt satane.
in quorum ꝑsona statĩ sub¬
iungicur. Sed habeo adũs
te p̾auca. quia habes illt re¬
uentes doctrinam balaam.
qui docebat balas mittere
scandalum coram filiis isrł.
edere. ꝙ fornicari. Flec enĩ
uerba non ad eum ꝑtinẽt.
cui superius dictum est. te¬
nes nomen meũ ꝙ cetera.
s ad eos qui simul nxti erat.
reprobos quos angelus ꝑgami.
id est episcopus ipsius eiuita¬

Expanded text:
 Deus judex est, obscura sententia redditur. Aut ergo vitio scriptorum ista talis facta est locutio, aut certe more Scripturarum, ut dictum est, necessarias habet quasdam orationum quicunque in hoc mundo, sive aperto, sive occulto martyrio patiuntur: quia sicut in una Ecclesia omnes, ita in uno martynio laudis attolli. Quod autem apud sanctos suum testem interfectum esse commemorat, sic intelligendum est, non quod ab illis, sed quod inter illos fuerit interemptus, ab his videlicet in quibus Satanas habitat, id est a reprobis, qui sedes sunt Satanae. In quorum persona statim subjungit. Sed habeo adversus te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balac mittere scandalum coram filiis Israel, edere, et fornicari. Haec enim verba non ad eum pertinent cui superius dictum est: Tenes nomen meum, et caetera, sed ad eos qui simul misti erant cum reprobis, quos angelus Pergami, id est episcopus ipsius civita
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura sacra intelligitur.
dicente apło. Et gladiũ sp̃s.
quod est uerbum dĩ. Qͥ gladiꝰ
ueteris & noui testamenti u
traq parte acutus dicitur.
quia uidelicet hinc peccata
operis. illinc resecat peccata
cogitationis. Uetus quippe
testamentum dicit. Si quis
ad ulterium fecerit: morte
moriatur: Nouum uero. qui
uiderit mulierem ad con¬
cupiscendam eam: iam me¬
chatus est eam incorde suo.
q multa his similia. Uelcer¬
te utraq parte ideo acutꝰ
dicitur. quia sicut gladius
biceps carnem diuidit. ꝙ
membra a membris separat:
ita gladius uerbi di separat
bonos a malis. Unde dñs dic̃
Non ueni pacem mutere.
s gladium. & cet̾a. Siue etiã
id circo diciturꝰ utraq parte
acutus. quia ꝙ simplices per

Expanded text:
Scriptura sacra intelligitur, Scriptura sacra intelligitur, dicente Apostolo: Et gladium Spiritus quod est verbum Dei . Qui gladius Veteris et Novi Testamenti bene utraque parte acutus dicitur, quia videlicet hinc peccata operis, illinc resecat peccata cogitationis. Vetus quippe Testamentum dicit: Si quis adulterium fecerit, morte moriatur : Novum vero: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam maechatus est eam in corde suo , et multa his similia. Vel certe utraque parte ideo acutus dicitur, quia sicut gladius biceps carnem dividit, et membra a membris separat, ita gladius verbi Dei separat bonos a malis. Unde Dominus dicit: Non veni pacem mittere, sed gladium , et caetera. Sive etiam idcirco dicitur utraque parte ac
Abbreviated transcription (Latin):
lumus uos ignorare fr̃s de
dormientibus. A ors itaq pͥ¬
ma quȩ ledit peccatum est.
Nuic autem quȩ ledere pos¬
sit. nulla nisi eterna damp¬
natio succedit. ideoq pͣter¬
missa media que non ledit.
illa debuit uocari secunda:
quȩ post peccatum ledit.
Dicatur itaq. Qui uicerit
non ledetur a morte scđa.
id est qui mortem peccati
in hoc tempore animas ne¬
cantem superau̾it: ad lesionẽ
eius quȩ post hanc ꝙ corꝑa
ꝙ animas sine fine cruciat
non ꝑueniet. que mors seꝑ
occidit. ꝙ numquã ad inte̾¬
grum extinguit. Illesionis
autem uerbo. miseriarum
debet intelligi corruptio.
Ledi enim non pocest nisi qd
corruptiom subiacet.
Pergamus interpretatur dim
simul boni ꝙ mali. & quȩ ui¬
dicando facit distanciam int̾
bonos malos. ut confringan¬
turꝰ cornua peccatorum. ꝙ ex¬
altentur cornua iusti. Hȩc
dicit qui habet rompheam.
ex uciaq parte actitam. Rõ¬
phea est gladius. utrumq
acutus. G ladii autẽ nomine

Expanded text:
lumus vos ignorare de lumus vos ignorare de dormientibus . Mors itaque prima, quae laedit, peccatum est. Huic itaque quae laedere possit, nulla alia nisi aeterna damnatio succedit. Ideoque praetermissa media quae non laedit, alia debuit vocari secunda, quae post peccatum laedit. Dicatur itaque: Qui vicerit, non laedetur a morte secunda, id est qui mortem peccati in hoc tempore animas necantem superaverit, ad laesionem ejus quae post hanc et corpora et animas sine fine cruciat, non perveniet. Quae mors semper occidit, et nunquam ad integrum exstinguit. In laesionis autem verbo, miseriarum debet intelligi corruptio. Laedi enim non potest, nisi quod corruptioni subjacet. Pergamus interpretatur divisimul boni et mali, et quae judicando facit distantiam inter bonos et malos, ut confringantur cornua peccatorum, et exaltentur cornua justi. Haec dicit qui habet rhomphaeam ex utraque parte acutam. Rhomphaea est gladius utrinque acutus. Gladii autem nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
est regnandi sortem accipieᷤ.
Nunc enim est tempus decer¬
tandi . tunc autem coronandi.
Unde insequentibus dicitur.
Qui uicerit. faciam eum se¬
dere inthrono meo. sicut ꝙ
ego uici. ꝙ sedeo cũ patre
meo. inthrono etꝰ. Qut habet
aurem cordif. id est incelligẽ¬
tiam mentis. audiat. id est
intelligat ad se ꝑtinere quod
dictum est. ꝙ quid sp̃c̃ dicat
ecclesiis. Qui uicerit temp¬
tamenta diabolica. in centiua
carnis suȩ. non ledetur a
morte secunda. id est a dãp¬
natione ꝑpetua. In sacra enĩ
scͥptura. tres mortes sepe po¬
nuntur. Una scilicet pecca¬
ti. altera carnis. tercia uero
supplicium ȩterne dampua¬
tionis. Que mors hic secun¬
da non tercia nominatur
quia iuidelicet de his tan¬
tum modo agit᷑ sermo quȩ
noeent. de morte scilicet pec¬
cati. ꝙ morte ęterni suppli¬
eii. Ad quorum comparatio¬
nem ista quȩ communis est.
mors non est dicenda. Und̃
ꝙ apłs. carnaliter mortuos
dormientes uocat dicens. No¬

Expanded text:
et regnandi sortem accipies. et regnandi sortem accipies. Nunc enim est tempus decertandi, tunc autem coronandi. Unde et in sequentibus dicitur : Qui vicerit, faciam eum sedere in throno meo, sicut et ego vici, et sedeo cum Patre meo in throno ejus. Qui habet aurem cordis et intelligentiam mentis, audiat et intelligat ad se pertinere quod dictum est, et quid Spiritus dicat Ecclesiis: Qui vicerit tentamenta diabolica, incentiva carnis suae, non laedetur a morte secunda, id est a damnatione perpetua. In sacra enim Scriptura tres mortes saepe ponuntur: una scilicet peccati, altera carnis, tertia vero supplicium aeternae damnationis. Quae mors hic secunda, non tertia nominatur, quia videlicet de his tantummodo agitur sermo, quae nocent, de morte scilicet peccati et morte aeterni supplicii. Ad quarum comparationem ista quae communis est, mors non est dicenda. Unde et Apostolus carnaliter mortuos dormientes vocat, dicens: No
Abbreviated transcription (Latin):
tur: Dicatur itaq de electis.
habebitis tribulationem diebꝰ
.x. Ac si diceretur. Usq quo
dies uoluitur. contra diuersaᷤ
temptationes quȩ intribꝰ suũ
maxime optinent principa¬
tum: certamen habebitis.
Esto fidelif usq ad mortem.
ꝙ dabo tibi coionam uitȩ. ł lic
iam ostendit aperte. ad quod
.x. dies ꝑtingant. idest ad om̃e
tempus. quamdui fidem ser¬
uare electi debent. Noc aut̃
ꝙ gene raliter. omni ecclesiȩ
ꝙ specialiter dicitur unicu¬
iq fideli animȩ. Elinc est
quod in euangło dñs dicit.
Qui ꝑ seuerauerit usq infi¬
nem hic saluus erit. Esto
itaq fidelis usq ad mortem.
ꝙ inter multas pressuras. int̾
innumerabiles clades. semꝑ
nictoriȩ triumphum aitend̃.
quia enim hoc dicturus erat:
premisit superus. hȩc dicit qui
fuit mortiuis ꝙ uiuit. Ac si dice¬
ret. Noli fidem regis relinque¬
re. quia si mecum toto belli
tempore dimicaueris. post mor¬
tem mecum coronaberis. id

Expanded text:
tur; dicatur itaque de electis: tur; dicatur itaque de electis: Habebitis tribulationem diebus decem, acsi diceret: Usquequo dies volvitur, contra diversas tentationes, quae in tribus suum maxime obtinent principatum, certamen habebitis. Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam vitae. Hic jam ostendit aperte ad quos decem dies pertingunt, id est ad omne tempus quandiu fidem servare electi debent. Hoc autem et generaliter omni Ecclesiae, et specialiter dicitur unicuique fideli animae. Hinc est quod in Evangelio Dominus dicit: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Esto itaque fidelis usque ad mortem, et inter multas pressuras, inter innumeras clades, semper victoriae triumphum attende. Quia enim hoc dicturus erat, praemisit superius: Haec dicit, qui fuit mortuus, et vivit. Acsi diceretur: Noli fidem regis amittere, quia si mecum toto belli tempore dimicaveris, post mortem mecum coronaberis; sed
Abbreviated transcription (Latin):
ta. .x. preceptis tamꝙͣ milites
armanuni. Neq enim gaudii
locus est. ubi iuta hominis to¬
ta temptatio est. Quidam dic̃
beatus beda. Decem temptatio¬
nes. ad .x. ꝑsecutiones gentiliũ
referunt. ꝙ computant a ne¬
rone cesare. usq ad diocletia¬
num. Quod quomodo sit. ipsi
uiderint. qui hoc dicunt. P ot̃
autem & hic denarius numerꝰ
aliter intelligi. Cunclis enimm
legentibus liquet tribus tep̃¬
tationibus. principaliter pri¬
mum hominem a serpente
inparadyso teniptatum. ac
superatum. quibꝰ etiam tribꝰ
modis post secundo homini
temptato succubuit. id est a¬
uaricia. uana gloria ꝙ cupidi¬
ȩccła dimicat. Septenariꝰ autẽ
numerus ad presens tempus
refertur. quod .uii. diebꝰ uol¬
uitur. Quia igitur in omni
trina ista temptacio nõ pot̾
de esse. inquibus cetera uicia
potissimum obtinẽt pͥncipa¬
tum. Et hȩc ipsa mortalis uita.
per .uii. dierum curricula e
mitur. Nac enim trina temp¬
tatione . UiI. diebus applicita.
denaruis numerus adimple-¬

Expanded text:
ta, decem praeceptis tanquam milites armamini. Neque enim gaudii locus est, ubi vita hominis tota tentatio est. Quidam dicunt ut beatus Beda decem tentationes ad decem persecutiones gentilium referri, et putant a Nerone Caesare usque ad Diocletianum. Quod quomodo sit, ipsi viderint qui hoc dicunt. Potest autem et hic denarius numerus aliter intelligi. Cunctis autem legentibus liquet tribus tentationibus principaliter primum hominem a serpente in paradiso tentatum ac superatum; quibus etiam tribus modis post secundo homini tentato succubuit, id est avaritia, vana gloria, et cupidi Ecclesia dimicat. Septenarius autem numerus ad praesens tempus refertur, quod septem diebus volvitur. Quia ergo in omni trina ista tentatio non potest deesse, in quibus caetera vitia potissimum obtinent principatum, et haec ipsa mortalis vita per septem dierum curricula evmitur. Hac enim trina tentatione septem diebus applicita, denarius numerus adimple
Abbreviated transcription (Latin):
Ue illis qui uia cam abierut.
Et ioħs dicit. Nunc multi¬
ancixp̃i facti sunt. Pocest etiã
fieri. ut tunc temꝑis sieut
ꝙ quidam affirmant ꝙ alia
translatio demonstrat. fuerit
hec mulier in eadem ȩcclesia
que docebat dei seruos edere
de idolatitis. & fornicari. ex
cius forma speciali. ad ge¬
neralem tocius orbis iezabel
sermo figuratȩ transfertur.
fornicatio uero istius ierabeł
quadriformis intelligit᷑. Pri¬
inum uidelicet in animo
de qua scͥptum est. qui uid̃¬
rit mulierem ad concupis¬
cendum eam iam uechatꝰ
est eam incorde suo. De id
etiam eum animi uoluntaᷤᷤ
ad effectum ꝑ ducitur. Linc
paulus dicit. fugite fornica¬
tionem. Omne enim pecca¬
tum quodeuunq fecerit ho¬
ino extra corpus est qͥ autem
foruicatur incorpus suũ pec¬
cat. Tercium genus fornca¬

Expanded text:
Vae illis qui in via Cain abierunt ; Vae illis qui in via Cain abierunt ; et Joannes dicit: Nunc antichristi multi facti sunt . Potest etiam fieri ut tunc temporis sicut et quidam affirmant, et alia translatio demonstrat. Fuit haec mulier in eadem Ecclesia, quae docebat Dei servos edere de idolothytis et fornicari. Ex cujus specie speciali ad generalem totius orbis Jezabel sermo figurate transfertur. Fornicatio vero istius Jezabelis quadriformis intelligitur: primum videlicet in animo, de qua scriptum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo ; deinde etiam cum animi voluntas ad effectum perducitur; hinc Paulus dicit: Fugite fornicationem. Omne enim peccatum quodcunque fecerit homo, extra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat