comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Mumne ergo fratrũ
parentũq nostro¬
rum minime carnalib¬
cibis delectantur. Offen¬
di his magis possunt ꝙͣ
delectari: si cum ille in
sacris sedibus maneãt.
uos eas in terris esse cre¬
datis. Cessate ergo ab
his erroribus: et sicut
scriptũ est: que sursum
sunt sapite: nõ que suꝑ
terram ut superstitiones
fidei nostre contrarias re¬
pudiantes: dũ ea que
deo sunt placita facitis.
etiam uos cum xpristo
dño ineternũ esse possitis.
nitas festiuitatis hodier¬
ne a nobis merito hono¬
quia dum natalem ca¬
thedre colimus. episco¬
patum petri apostoli ue¬
facere eam nobis debet
sanctorum dierũ reuerẽ¬
tia gratiorem. Bene eñi
nat᷑alem cathedre inter
ipsa ieiuniorum init i
nobis deus prestitit. ut
dies que erat prius intẽ.¬
perantie: nunc sit sobrie¬
tatis: que erat gule: ñc
sit abstinentie: que erat
peccati: nunc sit sanctita¬

Expanded text:
mae ergo fratrum parentumque nostrorum minime cibis carnalibus delectantur: offendi his magis possunt quam delectari, si cum illae in sacris sedibus maneant, vos eas in terra esse credatis. Cessate ergo ab his erroribus, et, sicut scriptum est, Quae sursum sunt sapite, non quae super terram : ut superstitiones fidei nostrae contrarias repudiantes, dum ea quae Deo placita sunt facitis, etiam vos cum Christo in aeternum esse possitis. nitas festivitatis hodiernae a nobis merito honoquia dum Natalem Cathedrae colimus, episcopatum Petri apostoli vefacere eam nobis debet sanctorum dierum reverentia gratiorem. Bene enim Natalem Cathedrae inter ipsa jejuniorum initia nobis Deus praestitit: ut dies quae prius erat intemperantiae, nunc sit sobrietatis; quae erat gulae, sit abstinentiae; quae erat peccati, sit sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
autem solempnita¬
tem hanc ecclesiis merito
religiosa obseruantia in¬
troduxerit: miror apud
quosdam infideles: unde
tam pernitiosus error in¬
creuerit: ut super tumu.¬
los defunctorum cibos ⁊
uina conferant: quasi ue¬
re egresse e corporibus a¬
nime carnales cibos reqͥ¬
rant. Epulas enim et re¬
fectiones caro tantum re¬
quirit: spiritus autem et
anima hiis non indiget.
Preparare aliquis caris
sius dicit quod ip̃e deuo¬
rat. Quod prestat uen¬
tri: imputat pietati. Ces¬
sate ergo fratres ab hoc
gentili infidelitatis erro¬
re. Anime autem sãcte q̃
in hoc seculo aut per uite
innocentiam pure sunt.
aut penitentie satisfatio¬
ne purgantur: a saluato¬
re nostro recipiuntur: et
cum eo esse creden de sũt
secundum apostoli dic¬
tum. Cupio dissolui et

Expanded text:
um solemnitatem hanc Ecclesiis merito religiosa observatio introduxerit, miror cur apud quosdam infideles hodie tam perniciosus error increverit, ut super tumulos defunctorum cibos et vina conferant; quasi egressae de corporibus animae carnales cibos requirant. Epulas enim et refectiones caro tantum requirit; spiritus autem et anima his non indigent. Parare aliquis suis charis dicit, quod ipse devorat; quod praestat ventri, imputat pietati. Cessate ergo, fratres, ab hoc gentili infidelitatis errore. Animae enim sanctae, quae in hoc saeculo aut per vitae innocentiam purae sunt, aut poenitentiae satisfactione purgantur, a Salvatore nostro recipiuntur, et cum eo esse credendae sunt, secundum Apostoli dictum, Cupio dissolvi et
Abbreviated transcription (Latin):
dit annos quinq. mensẽ
ius temporibus paulus
constantinopolitane ur
superbie spiritu adu̾sus
rectũ sancte ecclesie dog¬
ma: audacter presũpsit
paternis diffinitionib

Expanded text:
dit annos VI, mense ius diebus Paulus Constantinopolitane urbsuperbie spiritu adversus rectam fidem ecclesie dogma audacter presumpsit et paternis diffinicionibus
Abbreviated transcription (Latin):
eos ad apostolicam nos¬
tram sedem plurimi orto
rantes ut totius mali tã¬
licam auctoritatẽ absci¬
datur cõmentũ: quatenꝰ

Expanded text:
e ad apostolicam sedem plurimi orthorantes, ut totius mali licam auctoritatem abscidatur commentum. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
et fecit synodũ secundũ
instituta patrũ orthodo¬
ris iuxta episcopiũlatera¬
nense: sedentib ep̃is pres¬
biteris. astantibus dya¬
conibus et clero uniuer¬
so. Et condẽpnauerunt
cyrũ alexandrinũ sergiũ¬
cham constantinopolita¬
ĩmaculatam fidẽ presũp
serant innectere. Qͥ qm̃
u ipsam excludere properã.¬
tes: hereticorũ dogmatũ
contra catholicam dei ec¬
clesiam dei ecclesiam con¬
fusionem concinnauert:
anathematis ultione per¬
orientis et occidentis di¬
rexit: et per manus orto¬
doxorũ fidelium dissemi¬

Expanded text:
et fecit synodum secundum instituta patrum ortodoiuxta episcopium Lateranense, residentibus episcopis, presbiteris, adstantibus diaconibus ac clero universo. Et condemnaverunt Cirum Alexandrinum epium Constantinopolitainmaculatam fidem conati sunt innectere; quippe quoniam ipsam excludere properantes, hereticorum dogmatum contra catholicam Dei ecclesiam confusionem concinnaverunt, anathematis ultione perOrientis et Occidentis direxit eaque per manus ortodoxorum fidelium dissemi
Abbreviated transcription (Latin):
uit: nec unam aut duas
uoluntates aut operatio¬
de re huius modi praui:¬
tatem suã defendens. qd̾
reticis presumptum est.
ip̃e illicite presumere stu¬
duit: in tantũ ut altare
erat in domo placidie sa¬
inmaculatam hostiã apo

Expanded text:
uidem nec unam nec duas voluntates aut operaciode re huiusmodi pravitatem suam defendens, qualreticis presumpta est, ipse illicite presummere studuit. In tantam erat in domo Placidiae saimmaculatam hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
sarii: quia ex pre¬
ceptione apostolice auc¬
toritatis commonuerũt¬
eum:. ut de tali heretico in¬
tentu recederet: necnõ et¬
cũ aliis ortodoxis uiris.
et uenerabilibus sacerdo
quosdam eorũ in custo.¬
diam retrudens. alios in
exiliũ deportans: alios uer.¬
beribus submittens. Qui¬

Expanded text:
siarii, qui ex praeceptione apostolicae auctoritatis eum commonuerant, ut de tali heretico intentu recederet, persealiis orthodoxis viris et venequosdam eorum in custodiam retruderet, alios in exsilium deportaret, alios autem verberibus submitteret. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
Ardi maria pisti¬
ci sumpsit libram
mox optimi uuxit btõs
domin pedes rigando
cus imperium: sit trin¬
tati uiice: patri nato
paraclito per infinita se¬
cula. Amen. In primo

Expanded text:
ardi Maria pistici Sumpsit libram mox optimi, Unxit beatos Domini Pedes rigando us, imperium Sit Trinitati unicae, Patri, Nato, Paracleto Per infinita saecula. Amen. IN PASSIONE
Abbreviated transcription (Latin):
Ad ultimũ in theatrũ du¬
ci iussit: et leones et besti¬
Unc beata uirgo
fundens oronem
ad dominũ dixit. Tu do¬
mine notus omnib qui
te inuocant fide pura et ĩ¬
tegra: suscipe animã an¬
cille tue sicut suscepisti sa¬
crifitiũ patris nr̃i abrahe.
crifitium hũilitatis mee:
quod tibi ob cõfessionem
laudis tue ĩmolo. Tunc
una solũmodo de bestiisac¬
currens morsũ sancto cor¬
pori eius infixit: et ita im¬
maculatũ spiritũ uirgo
deo reddidit. Uementes
autem mater eius theo¬
dora et philophiron pa¬
ter eius: curatum corpus
eius sepelierunt q̃i mille
passus a ciuitate calcedo¬
nia. Completũ est autez
martyriũ eius die sexta
decima mensis septẽbris.

Expanded text:
ad ultimum in theatrum duad ultimum in theatrum duci et leones ac bestiunc beata virgo fundens orationem ad Dominum, dixit: Tu, Domine, notus omnibus, qui te invocant fide pura et integra, suscipe animam ancillae tuae. Et sicut suscepisti sacrificium patris nostri Abrahae, crificium humilitatis meae, quod tibi ob confessionem laudis tuae immolatur. Tunc una solummodo de bestiis accurrens, morsum sancto corpori ejus infixit, et immaculatum spiritum virgo Domino reddidit. Veniens autem mater ejus Theodora, et Philosophron pater ejus, curatum corpus ipsius sepelierunt, quasi mille passus a civitate Chalcedona. Completum est autem martyrium ejus, decimo sexto die mensis Septembris.
Abbreviated transcription (Latin):
de beata lucia et beatus ge¬
minianus a megasio cõ
sulari uiro artati: post lau¬
dabilem uictoriã martirii.
gladio animaduersi sũt:
sub die sedecimo kalẽdas
octobris. Quoꝵ corpora
raꝑuit quedam mulier
xpiana nomĩe maxima:
et ut decuit martyres se¬
Atase sancte euphe¬
mie uirginis : que
martyrizata est sub dyocle¬
ciano imperatore. procõ¬
sule autem prisco: ĩ ciuui.¬
tate calçedonia. Que de¬
ferente iniquissimo ap¬
polliano cum aliis qua¬
draginta et nouẽ tradi¬
ta est proconsuli prisco.
Cui priscus. Honora te.¬
ip̃am et generis tui dig¬
nitatem ne amittas: et
ĩmola deomarti. Beata
euphemia eius imꝙͣ sua¬
sionem contempnens:
pectus suũ signaculo xp̃i
muniens ĩꝑterrita stetit.
Priscus iratus ut eã su¬
perare posset post tormen¬
ta et carceres: etiã uerbera
et argumenta rotarum:
ignes ac pondera lapidũ
angulariũ: bestias ⁊ pla¬
gas uirgarũ secures ⁊ sar¬
tagines igneas adhibuit.

Expanded text:
de beata Lucia et sanctus Gede beata Lucia et sanctus Geminianus, a Megasio viro consulari arctati, post laudabilem victoriam martyrii gladio animadversi sunt sub die sexto decimo Kalend. Octobris. Quorum corpora rapuit quaedam mulier Christiana, nomine Maxima, et, ut decuit, martyres seatale sanctae Euphemiae virginis: quae martyrizata est sub Diocletiano imperatore, proconsule autem Prisco in civitate Chalcedona. Quae, deferente iniquissimo Apelliano, cum aliis quadraginta novem, tradita est proconsuli Priseo. Cui Priscus dixit: Honora teipsam et generis tui dignitatem ne amittas, et immola deo Marti. Beata Euphemia ejus iniquam suasionem contemnens, pectus suum signaculo crucis muniens, imperterrita stetit. Priscus iratus, ut eam superare posset, post tormenta et carceres, etiam verbera et argumenta rotarum, ignes et pondera lapidum angularium, bestias et plagas virgarum, secures et sartagines igneas ei adhibuit;
Abbreviated transcription (Latin):
ad carcerem: et hominem¬
geminianũ. qui fontem
salutis requirebat bapti¬
zaret. Qui cũ euigilasset
festinus abiit: et beatu
uirũ aqua salutari lauit.
uero diẽ exhibita
est sancta lucia dyocleci¬
ano. et cũ ip̃a geminianꝰ.
de quo iam imperator
audierat. Quos ille pe¬
nis grauissime afflictos
diuq tortos: tradidit
cuidam peruersissimo iu¬
dici: ut quod deerat pe¬
narũ ip̃e suppleret. Qui
primo iussit ceruices eoꝵ
fustibus cõtũdi: et mox
terremotu facto camera
domus iudicarie cecidit:
et iudicem impiũ oppres¬
sit. Deinde scti martyres
exhibiti sunt primo ab¬
abofrasio: sub quo ⁊ sep¬
tuagintaquinq marty.¬
riũ impleuerũt. qͥ uisis
miraculis que circa sãc¬
tos suos dñs operabatur
crediderant. Hic impiis¬
simus iudex: post sãctoꝵ
horũ martyrum necem:
a dyabolo equus eius in¬
çitatus de lapideo ponte
precipitatus est ĩ fluuiũ.
corpusq eius postea nul¬
lo loco repertum est. Dem¬

Expanded text:
ad carcerem, et ad carcerem, et Geminianum, qui fontem salutis requirebat, baptizaret. Qui cum evigilasset, festinus abiit, et beatum virum aqua salutari lavit. tertium exhibita est S. Lucia Diocletiano, et cum ipsa Geminianus, de quo jam imperator audierat. Quos ille poenis gravissime afflictos, diuque tortos, tradidit cuidam perversissimo judici, ut quod deerat poenarum, ipse suppleret. Qui primo jussit cervices eorum fustibus contundi, et mox terraemotu facto, camera domus judiciariae cecidit, et judicem impium oppressit. Deinde sancti martyres exhibiti sunt Apofrasio, sub quo et septuaginta quinque martyrium implevere, qui visis miraculis, quae circa sanctos suos Dominus operabatur, crediderant. Hic judex impiissimus, post sanctorum horum martyrum necem, a diabolo equum ejus incitante, de Lapideo ponte praecipitatus in flumen est. Corpus ejus postea nullo loco repertum. Dein
Abbreviated transcription (Latin):
iussit impleri et ĩ circuitu
ligna aggregari et succẽ¬
di. et sanctam luciã intra
ollam demergi. Ubi sctã
dei psallens triduo uixit.
Mittens uero dyoclecia.¬
nus qui renuntiaret ei.
si tota iam in cinerẽ ẽẽt
resoluta: is qui missus
to mira culo nullo modo
ad credendũ xp̃o ĩcitatus.
iussit ut onerata ferro et
plumbo per ciuitatis pla¬
Eruenerunt autẽ
ante donũ homĩs
prepotentis nomine ge¬
miniani: in cuius domo
mera erant. Cũq sancta
luçia domũ ip̃am pertrã¬
sisset: subito colũba alba
geminiani tertio figurãs
crucem resedit. Geminia¬
nus respitiens: uidit sibi
patere celũ. Et statim ar¬
ripiens cursum: peruenit
ad locũ ubi iam sctã dei
torquebatur. Et proster¬
nens se pedibus eius: ce¬
pit narrare quod uidit:
et baptisini lauachrum
expetere. Reducta est igi¬
tur beata lucia ĩ carcerẽ.
Erat autem quidã sacer¬
dos prothasius nomine
Cui nocte apparẽs ange¬
lus dñi: monuit ut iret

Expanded text:
jussit impleri, et in circuitu jussit impleri, et in circuitu ligna aggregari, et succendi, sanctamque Luciam infra ollam demergi: ubi sancta Dei psallens, triduo vixit. Mittens vero Diocletianus, qui renuntiaret ei si tota jam in cineres esset resoluta, is qui missus to miraculo nullo modo ad credendum Christo incitatus, jussit ut onerata ferro et plumbo per civitatis plaervenit autem ante domum hominis praepotentis, nomine Geminiani, in cujus domo lacra erant. Dumque sancta Lucia domum ipsam pertransisset, subito columba alba Geminiani tertio figurans crucem resedit; Geminianus respiciens, vidit sibi patere coelum, et statim arripiens cursum pervenit ad locum ubi jam sancta Dei torquebatur. Et prosternens se pedibus ejus, coepit narrare quod viderat, et baptismi lavacrum expetere. Reducta est igitur beata Lucia in carcerem. Erat vero quidam sacerdos Protasius nomine, cui nocte apparens angelus Domini, monuit ut iret
Abbreviated transcription (Latin):
dicibus abophrasio ⁊ me¬
serat autem beata lucia ĩ
uiduitate annos trigin¬
tasex. Totius autem uite
ip̃ius fuerant anni sep¬
tuagintaquinq. Que
accusata a filio euprepio
ci et dixit ei. Audio quia
reum illũ crucifixũ confi¬
teris: et deos nr̃os derides.
Munc ergo si parata es
uiuere: parati sunt ⁊ dii
ommipotentes. ut eis of¬
feras thura: ut possint ti¬
bi esse propitii et uiuas.
Sancta lucia respondit.
Mec sunt sibi propitii nec
cultoribus suis. Nam m
propiciabitur dñs meus
re parata sum ignem. uin¬
cula. et quas uolueris pe¬
Udiens dyocletianꝰ
constantiam fidei
eius: iussit eam trahi ad
carcerem: ubi consolatio¬
nem diuinam promeruit.
RReducta autem iterũ an¬
te dyocletianũ sedentẽ pro
tribunali: extensa est glo¬
riosa femina. et fustibus
diutissime uerberata. Et
tus est: et templũ iouis
ita subrutum: ut nec la.¬
pis super lapidem edificii
remanserit. Dyocletianꝰ
autem ollã ereã adduci fe¬
cit: eamq pice et plu̇bo

Expanded text:
dicibus Apofrasio et Meserat autem beata Lucia in viduitate annos triginta sex. Totius autem vitae ejus fuerunt anni septuaginta quinque. Quae accusata a filio suo Eupreci, et dixit ei: Audio quia reum illum crucifixum confiteris, et deos nostros derides. Nunc ergo si parata es vivere, parati sunt dii omnipotentes, ut eis offeras thura, ut possint tibi esse propitii, et vivas. Sancta Lucia respondit: Nec sibi sunt propitii, nec cultoribus suis; nam mihi propitiabitur Dominus meus re parata sum ignem, vincula, et quas volueris poeudiens Diocletianus constantiam fidei ejus, jussit eam trahi ad carcerem, ubi consolationem divinam promeruit. Reducta autem iterum ante Diocletianum sedentem pro tribunali, extensa est gloriosa femina, et fustibus diutissime verberata. Et tus est, et templum Jovis ita subrutum, ut nec lapis super lapidem aedificii remanserit. Diocletianus autem ollam aeream adduci fecit, eamque pice et plumbo
Abbreviated transcription (Latin):
q in cõmune mortales
ad cognitionem suam
habundantissimis sẽ¬
per beneficiis erudiuit:
uoluntariam errantiũ ce¬
citatem: et procliuem in
deteriora nequitiam. se¬
cretõri consilio ⁊ altiori
pietate mise ratus est:
suũ equale sibi atq coe¬
ternũ:. quod caro factũ
ita diuinam naturã na¬
ture uniuit humane: ut
illius ad infima ĩclina¬
tio nobis: fieret ad sum¬
ma prouectio. Ut autẽ
huius menarrabilis glo¬
rie per totum mundum
diffunderetur effectus:
romanũ regnũ diuina
prouidentia preparauit.
Cuius ad eos limites in¬
crementa perducta sunt:
quibus cunctarum undi¬
q gentium uicina et cõ¬
tigua esset uniuersitas.

Expanded text:
que in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem et proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur effectus, Romanum regnum divina providentia praeparavit; cujus ad eos limites incrementa perducta sunt, quibus cunctarum undique gentium vicina et contigua esset universitas.
Abbreviated transcription (Latin):
ilPmum quidem
sanctarũ solemp¬
intatum dilectissimi to¬
tus mundus ẽ particeps.
et unius fidei pietas exi¬
git: ut quicquid ꝑ sa¬
lute uniuersorũ gestũ
recolitur: cõmunibus
ubiq gaudiis celebret᷑.
Ueruntamen hodierna
festiuitas preter illam
reuerentiam quam toto
terrarũ orbe promeruit:
speciali et propria nostre
urbis exultatione uene¬
randa est: ut ubi precipu¬
orum apostolorum glo¬
rificatus est exitus: ibi
in die martyrii eorũ sic
leticie principatus. Isti
enĩ sunt uiri per quos ti¬
bi euangeliũ xp̃i roma
resplenduit: et que eras
magistra erroris: disci
Re. Domine si tu es iube
me uenire ad te suꝑ aquas.
Et extendens manũ appre¬
hendit eum et dixit ihũs.
modice fidei quare dubita¬
tum ualidum uenientem
timuit. et cum cepiss mer¬
gi clamauit dicens. dñe
saluũ me fac. Et extendẽs

Expanded text:
ium quidem sanctarum solemnitatum, dilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta Resp. Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Et extendens manum apprehendit eum; et dixit ad eum: Modicae fidei, quare dubitatum validum venientem timuit, et cum coepisset, mergi clamavit dicens: Domine, salvum me fac. Et extendens
Abbreviated transcription (Latin):
Sti sunt sãcti pa¬
tres tui ueriqz pa¬
stores. qui te regnis ce¬
lestibus inserendã multo
melius multoq felicius
condiderunt : ꝙͣ illi quo¬
tuorum fundamenta loca¬
ta sunt: e quibus is qui
tibi nomen dedit : frater¬
na te cede fedauit. Isti st̃¬
enim qui te in hanc glori¬
am prouexerunt: ut sis
gens sancta: populus
electus: ciuitas sacerdo¬
talis et regia: per sacram
beati petri sedem caput to¬
tius orbis effecta: latius
presidens religione diui¬
na: ꝙ dominatione terre¬
na. Quãuis enim mul¬
tis aucta uictoriis ius ĩ¬
perii tui terra mariq dis¬
tenderis: minus tamen
est quod tibi bellicus la¬
bor subdidit : ꝙ quod
pax xp̃iana subiecit.

Expanded text:
sti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quotuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia, per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod pax Christiana subjecit.
Abbreviated transcription (Latin):
eus tuorũ militũ.
sors et corona pre¬
miũ: laudes canentes
martyris : absolue nexu
criminisQie nempe
mundi gaudia: et blan
dimenta noxia: caduca
rite deputans: peruenit
ad celestia. ¶enas cu¬
currit fortiter: ⁊ fustulit
uiriliter: prote effundẽs
sanguinem: eterna dona
possidet. ¶b hoc preca¬
tu supplici: te poscimus
piissime: in hoc triu̇pho
martyris: dimitte noxã
raclito: in sempiterna

Expanded text:
eus tuorum militum Sors et corona premium Laudes canentes martiris Absolbe nexu criminis Hic nempe mundi gaudia Et blandimenta noxia Caduca rite deputans, Pervenit ad coelestia: Poenas cucurrit fortiter, Et sustulit viriliter, Pro te effundens sanguinem Aeterna dona possidet. Ob hoc precatu supplici Te poscimus piissime; In hoc triumpho Martyris, Dimitte noxam raclito, In semp
Abbreviated transcription (Latin):
mundo cara amplecte¬
bantur amittunt. Non
enim gaudent hiis reb
quibus ante gaudebant:
et donec fiat in illi amor
eternorũ: nõ nulla mesti¬
cia sauciantur. Consola¬
buntur ergo spũsancto.
qui maxime propterca
paraclitus nominatur
id est consolator: ut tẽ¬
poralem amittentes eter¬
na leticia perfruantur.¬
qui esuriunt et si¬
tiunt iustitiã : qm̃ ipsi
saturabuntur. Iam istos
amatores dicit ueri et ĩ¬
concussi boni. Illo ergo
cibo satura bũtur de quo
cia: et illa aqua: de qua
quisquis biberit ulibidẽ
dicit: fiet in eo fos a que
salientis in uitã eternã:
beati misericordes: qm̃
ipsorum miserebitur de¬
subueniũt miseris: quia
eis ita rependitur ut de
miseria liberentur: beati
mundo corde: qm̃ ipsi
deum uidebunt. Quam
ergo stulti sunt qui deũ
istis exterioribus oculis
querunt : cum corde ui¬
deatur sicut alibi scͥptũ
est. Et in simplicitate
cordis querite illũ. Hoc
est mundum cor: quod¬
est simplex cor. Et quẽ¬

Expanded text:
mundo chara amplectemundo chara amplectebantur, amittunt: non enim gaudent his rebus, quibus ante gaudebant; et donec fiat in illis amor aeternorum, nonnulla moestitia sauciantur: consolabuntur ergo Spiritu sancto, qui maxime propterea paracletus nominatur, id est consolator, ut temporalem amittentes aeterna laetitia perfruantur.qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur. Jam istos amatores dicit veri et inconcussi boni. Illo ergo cibo saturabuntur, de quo tia: et illa aqua, de qua quisquis biberit, ut idem dicit, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . 7. Beati misericordes; quoniam ipsorum miserebitursubveniunt misseris, quoniam eis ita rependitur, ut de miseria liberentur. 8. Beati mundi corde; quoniam ipsi Deum videbunt. Quam ergo stulti sunt qui Deum istis exterioribus oculis quaerunt, cum corde videatur, sicut alibi scriptum est, Et in simplicitate cordis quaerite illum . Hoc est enest simplex cor, et quem
Abbreviated transcription (Latin):
aliunde omnino incipere
oportuit beatitudinem.
Siquidem peruentura
perbia scribitur. Suꝑbi¬
ergo appetãt et diligant
regna terrarũ: beati autẽ
pauperes spiritu: qm̃ ip
sorũ est regnũ celorum.
Beati mites. quoniam
ip̃i possidebunt terram.
Illam credo terram: de
qua in psalmis dicitur.
Spes mea es tu: portio
mea in terra uiuentium
Significat enim quãdã
soliditatem et stabilita¬
tem hereditatis ppetue.
ubi amina per bonũ af¬
fectum tanꝙͣ loco suo re¬
qui escit: sicut corpus ĩ
terra: et inde cibo suo ali¬
tur: sicut corpus ex t̾ra.
Ipsa est requies et uita
Ites autem sũt qui
cedunt improbita¬
tibus et non resistunt ĩ¬
malo: sed uincunt ĩ bo¬
no malum. Rixentur er¬
go ĩmites et dimicent
pro terrenis et tempora¬
libus rebus: beati autẽ
mites qm̃ ipsi hereditate
possi debunt terrã: de qua
pelli non possunt. Beati
lugentes: qm̃ ip̃i conso¬
labuntur. Tuctus ẽ tri¬
sticia: de amissione caro¬
rum. Conuersi autem
ad deum : ea que in hoc

Expanded text:
aliunde omnino incipere oportuit beatitudinem, siquidem perventura perbia scribitur . Superbi appetant et diligant regna terrarum, Beati autem pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum. Beati mites, quoniam  possidebunt terram: illam credo terram, de qua in Psalmo dicitur, Spes mea es tu, portio mea in terra viventium . Significat enim quamdam soliditatem et stabilitatem haereditatis perpetuae, ubi anima per bonum affectum, tanquam loco suo requiescit, sicut corpus in terra; et inde cibo suo alitur, sicut corpus ex terra: ipsa est requies et vita ites autem sunt qui cedunt improbitatibus, et non resistunt malo, sed vincunt in bono malum . Rixentur ergo immites, et dimicent pro terrenis et temporalibus rebus: Beati autem mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram, de qua pelli non possint. 5. Beati lugentes; quoniam ipsi consolabuntur. Luctus est tristitia de amissione charorum: conversi autem ad Deum, ea quae in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ed et iosephus ĩ
uigesimo libro
antiqͥt atũ refert: et cle.¬
mens in septimo suꝑ ex¬
o festo qui iudeam rege¬
bat: missum esse a nero.¬
ne successorem eius albi¬
nũ. Qui cum necdũ ad
prouinciam peruenisset :
auanus inquit pontifex
adolescens anan filius:
de genere sacerdotali: ac¬
tus consiliũ cõgregauit
Et compellens publice
iacobum ut xp̃m dei fi¬
lium denegaret: contra¬
dicentem sapidari iussit.
Qui precipitatus de pin¬
na templi: cum fractis
cruribus adhuc semia¬
nimis tollens ad celum
manus diceret : domine
ignosce eis: quid enim
faciant nesciunt: fullo¬
nis fuste quo uestimen¬
ta extorqueri solent ĩ ce¬
rebro percussus interiit
Tradidit idẽ iosephustã¬
te eum sanctitatis fuisse
et celebritatis in popu¬
lo: ut propter eius necez
creditum sit subuersam
iherosolimam. Hic est
de quo paulus apostolꝰ
scribit ad galathas. Aliũ
autem apostolorũ uidi
neminem: nisi iacobum
fratrem dñi. Et aposto

Expanded text:
ed et Josephus in vicesimo libro Antiquitatum refert, et Clemens in septimo ὑποo Festo, qui Judaeam regebat, missum esse a Nerone successorem ejus Albinum, qui cum necdum ad provinciam pervenisset, Ananus, inquit, Pontifex adolescens Anani filius, de genere sacerdotali, acας, concilium congregavit, et compellens publice Jacobum, ut Christum Dei Filium denegaret, contradicentem lapidari jussit. Qui cum praecipitatus de pinna templi, confractis cruribus, adhuc semianimis tendens ad coelum manus, diceret: Domine, ignosce eis, quod enim faciunt, nesciunt ; fullonis fuste, quo uda vestimenta extorqueri solent, in cerebro percussus interiit. Tradit item Josephus, tantae eum sanctitatis fuisse, et celebritatis in populo, ut propter ejus necem, creditum sit subversam esse Hierosolymam. Hic est de quo Paulus Apostolus scribit ad Galatas: Alium autem Apostolorum vidi neminem, nisi Jacobum fratrem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
set placete omnibus ꝑ oĩa:
sicut et ego omnibus per
omnia placro quomodo
ibi non remansit quasi
ibi constituerit finem in¬
ten tionis sue ut placeret
hominibus. alioquin fal¬
si ad huc hominibus pla¬
cerem xp̃i seruus nõ essẽ.
sed statim subiũxit qua¬
re hominibus placeret.
Mon querens inquit qḋ
michi utile est: sed quod
multis: ut salui fiãt. Ita
et non placebat homĩn¬
bus propter suam utili
uus et placebat homini¬
bus propter illorũ salu¬
tem: ut xp̃i esset dispen¬
sator ydoncus: quia et
illi coram deo consciẽtia
sufficiebat : et de illo corã
hominibus ꝙ inutaren¬
tur elucebat. Lectio.¬

Expanded text:
set, Placete omnibus per omnia, set, Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo; quomodo non ibi remansit, quasi ibi constituerit finem intentionis suae, ut placeret hominibus; alioquin falSi adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem: sed statim subjunxit quare hominibus placeret. Non quaerens, inquit, quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant . Ita et non placebat hominibus propter suam utilitesset; et placebat hominibus propter illorum salutem, ut Christi esset dispensator idoneus: quia et illi coram Deo conscientia sufficiebat, et de illo coram hominibus quod imitarentur, elucebat. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
lucri faciam : et ĩueniar ĩ
illo non habens meam
iusticiam que ex lege est.
sed eam que est per fidẽ
xp̃i: que est ex deo iustici¬
a exfide. Et in alio loco.
Elt nos simus iusticia
dei ĩ illo. Unde ⁊ iudeos
ita reprehendit. Ignorã¬
tes inquit dei iustitiam
et suam uolentes consti¬
tuere: iusticie dei nõ sũt
subiecti. Quisqͥs ergo
ita uult uideri opera sua
rificetur a quo ca que ĩ
illo uidentur accepit: et
sic ad imitandũ bonum
idem ip̃i qui uident pie¬
tate fidei prouocentur:
uere lumen eius lucet co¬
ram hominibus: qr lux
de illocharitatis radiat᷑
non superbie fumus euo¬
mitur. Et in eo ip̾e cauet
ne iusticiam suam faciat
coram hominibus ut ui¬
deatur ab cis. quia nec
suam deputat illam iusti¬
ciam: nec ideo facit ut ip̃c
uideatur: sed ut ille intel¬
ligatur qui ludatur ĩ ho¬
mine iustificato: Ut faci¬
at et in laudante qd lauda¬
tur in altero. idẽ ut laudã¬
tem faciat ẽc̃ laudabilem.
Ttendite ⁊ Lectio.
apostolũ cum diris¬

Expanded text:
lucrifaciam et inueniar in illo non habens meam iustitiam, quae ex lege est, sed eam, quae est per fidem Christi, quae est ex deo iustia ex fide : et in alio loco, Ut nos simus justitia Dei in illo . Unde et Judaeos ita reprehendit: Ignorantes, inquit, Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Quisquis ergo ita vult videri hominibus rificetur, a quo ea quae in illo videntur accepit, et sic ad imitandum bonum iidem ipsi qui vident pietate fidei provocentur, vere lumen ejus lucet coram hominibus: quia lux de illo charitatis radiatur, non superbiae fumus evomitur: et in eo ipso cavet, ne justitiam suam faciat coram hominibus, ut videatur ab eis; quia nec suam deputat illam justitiam, nec ideo facit ut ipse videatur; sed ut ille intelligatur, qui laudatur in homine justificato, ut faciat et in laudante quod laudatur in altero, id est, ut laudantem faciat esse laudabilem. Attendite et Apostolum, cum dixis
Abbreviated transcription (Latin):
dere. Magis autem eũ
timete: qui potest aĩam
et corpus perdere in iehẽ¬
nam. Nouerat ergo bea¬
moriente: corpus quidem
licitate uicturum. Hinc
est ꝙ ad subeũdam corpo¬
ris mortem indubitãter
et fortiter uenit: quia ĩ
ipsa temporali morte:e¬
ternam uitam anime sił
et corporis inuenit. Lc̃õ.¬
On est ergo uictus
ille uictor occisus:
cui mors corporis tantũ
facta est triũphalis: ut ꝑ

Expanded text:
dere. Magis autem eum dere. Magis autem eum timete qui potest animam et corpus perdere in gehennam . Noverat ergo beamoriente, corpus quidem licitate victurum. Hinc est quod ad subeundam corporis mortem indubitanter et fortiter velit, quod in ipsa temporali morte aeternam vitam animae simul et corporis invenit. Non est ergo victus ille victor occisus, cui mors corporis in tantum facta est triumphalis, ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
natur. Dicit enim apo¬
stolus interiorem homi¬
nem habitare xp̃m ꝑfidẽ
Ermanente itaq
fide: permanet in
homine christus : disce¬
dente fide discedit ab ho¬
mine xpũs. Discedente
autem christo. discedit
ab homine uita. Aposto¬
lus enim docet: qr xp̃s
est uita nostra dicens.
Cum christus apparue¬
rit uita uestra: tunc et
uos apparebitis cũ ipso
in gloria. In aniter ita¬
q corpus ab aĩa uiuifi¬
catur: si discedente xp̃o
anima moriatur. Nam¬
et ip̃e dñs ut fidem esse
uitam anime demõstra¬
ret infideles mortuos ap¬
pellauit dicens. Dunit¬
te mortuos sepelire mor¬
tuos suos. Quid ergo
proderit quia uidetur in
corpore uiuus: qui fue¬
rit in anima morte in fi¬
delitatis occisus. Lectio¬
Sta beatus martyr¬
¶M. plenus spiritu
sancto cogitauit: et ut
semper in anima uiueret
mortem corporis nullate¬
nus formidauit. Memi¬
nerat enum dominũ dixis¬
se. Nolite timere eos qui
occidunt corpus: aĩam
autem non possunt occi¬

Expanded text:
natur; dicit enim Aponatur; dicit enim Apostolus interiorem hominem habitare Christum per fidem ermanente itaque fide, permanet in homine Christus. Discedente fide, discedit ab homine Christus. Discedente autem Christo, discedit ab homine vita. Apostolus enim docet quod Christus est vita nostra, dicens: Cum Christus apparuerit vita nostra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Inaniter itaque corpus ab anima vivificatur, si discedente Christo anima moriatur. Nam ipse Dominus, ut fidem esse vitam animae demonstraret, infideles mortuos appellavit, dicens: Dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Quid ergo proderit, quod videtur in corpore vivus, qui fuerit in anima morte infidelitatis occisus? Iste beatus Laurentius plenus Spiritu sancto cogitavit, et ut semper in anima viveret, mortem corporis nullatenus formidavit. Meminerat enim Dominum dixisse: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occi
Abbreviated transcription (Latin):
ceretur nõ occideret᷑. Qui
autem occiditur pro xp̃o.¬
uictus non dicitur quia¬
datur. Sed reuera uictor
occiditur: quia cum occi¬
ditur uictor efficitur. Co¬
rona enim uictoribus
datur. Quomodo igit᷑
occisus ille uictor nega¬
tur: qui pro eo ꝙ occidi¬
tur a iusto iudice corona¬
tur. Ecce beatus hic mar¬
tyr occisus est quidem:
non tamen est uictus. s
permansit uictor occisus:
quia pro muicto mue¬
nitur occisus. Lectio.¬
Nuictus est enim
christus dñs: pro
quo maluit occidi mar¬
tyr : qui si occidi pro in¬
uicto metueret: ad uicto¬
riam non ueniret. Immo
si non occideretur misera¬
biliter uinceretur. Uicit
ergo pro fide moriendo.
qui uinceretur sine fide
uiuendo. Scriptum est
autem: quia iustus ex
fide uiuit. Proinde si iste
amissa fide uiuere delec¬
taretur: frustra uiueret
corporaliter: quãdo spi¬
ritualiter in anima mo¬
reretur. Corpus enim ex
anima uiuit anima
ex fide uiuit: xpũs autẽ
in cordibus fideliũ suoꝵ
per fidem habitare dig¬

Expanded text:
. Qui autem occiditur pro Christo, non vincitur, quaditur, sed revera victor occiditur, quia, cum occidatur, victor efficitur. Corona vero victoribus datur; quomodo igitur occisus ille victor negatur, qui pro eo quod occiditur, a justo judice coronatur. Ecce beatus Laurentius martyr occisus est quidem, non tamen est victus, sed permansit victor occisus, quia pro invicto invenitur occisus. Invictus est enim Christus Dominus, pro quo maluit occidi martyr, quia si occidi pro invicto metueret, ad victoriam non perveniret; imo si non occideretur, miserabiliter vinceretur. Vincit ergo pro fide Christi moriendo, qui vinceretur sine fide vivendo. Scriptum est autem quia justus ex fide vivit . Proinde si iste martyr amissa fidevivere delectaretur, frustra viveret corporaliter, quando spiritualiter in anima moreretur. Corpus enim ex anima vivit, anima ex fide vivit. Christus autem in cordibus fidelium suorum per fidem habitare dig
Abbreviated transcription (Latin):
lorem nõ metuit supplicii.
Exibuit corpus suũ hosti¬
am uiuentem sanctã deo
placentem. Impletum ẽ
in illo etiam corporaliter
quod spiritualiter scrip¬
tum de iustis in libro sa¬
pientie continetur de qͥb

Expanded text:
orem non metuit ustionis. Exhibuit corpus suum hostiam vivam, sanctam, Deo placentem. Impletum est in illo etiam corporaliter, quod spiritualiter scriptum de justis in libro Sapientiae continetur, 57
Abbreviated transcription (Latin):
aurum in fornaçe proba¬
uit illos et quasi holocan¬
sti hostiam accepit illos.
fratres grecus ser¬
mo est non latinus. Ed
grece dicitur holocaustũ.
satine dicitur sacrificiũ.
quod totum in altari cre¬
mabatur: beatum ita q
ritas holocaustũ exhibuit
quem crudelitas persecu
holocausti hostiam seniet¬
ipsum deo martyr sanctis¬
simus ĩmolauit. Impie¬
tas ergo iudicis martyrẽ
perfecit: atq ut ita dica¬
tur martyrem suũ dñs¬
hostiam uiuam libenter

Expanded text:
in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostiam accepit illos. fratres, Graecus sermo est, non Latinus. Quod Graece dicitur holocaustum, Latine dicitur totum incensum. quod totum in altari cremabatur. Beatum itaque ritas holocaustum exhibuit, quod crudelitas persecutholocaustum, hostiam semetipsum Deo martyr sanctissimus immolavit. Impietas ergo judicis Laurentium perfecit, atque ita Deus martyrem suum hostiam vivam libenter
Abbreviated transcription (Latin):
abyssus uel
geminus in
q interpretatio eius sta¬
tui congruit. Didimus
recte uocari potuit propter
dubiũ cor in credendo effec
xp̃i gemims ac similis sal¬
uatori audiendo incredu¬
lus uidendo fidelis.¬

Expanded text:
abyssus vel geminus, que interpretatio ejus statui congruit. Didymus etenim recte vocari potuit, propter dubium cor in credendo effectChristi geminus, ac similis Salvatori, audiendo incredulus, videndo fidelis
Abbreviated transcription (Latin):
stianorũ animos quos in¬
ter tormenta uidebat defi¬
cere confortaret : ⁊ ideo red¬
deret animas quas dyabo¬
lus conabatur auferre. De
niq postꝙͣ multas marty¬
rũ mentes a timore passio¬
nis eripuit: et ad coronã
perpetue glorie incitauit:
ip̃e quoq quis esset appa¬
ruit : quia lumen in tene¬
bris latere potuit.

Expanded text:
stianorum animos, quos instianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Denique postquam multas martyrum mentes a timore passionis eripuit, et ad coronam perpetuae gloriae incitavit: ipse quis esset, apparuit, quia lumen in tenebris latere non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ebastianus uir cri¬
stianissimus medi¬
olanensiũ partibus erudi¬
tus. ciuitate narbonensi¬
oriundus dyocleciano et
maximiano imperatoribꝰ
ita carus erat: ut principa¬
tum ei prime cohortis tra¬
eum iuberent semper asta¬
re. Erat enĩ uir totiꝰ pru¬
dentie. in sermone uerax:
in iuditio iustus: in cõ¬
silio prouidus : ĩ cõmis¬
so fidelis: in interuenti¬
one strẽnuus : in bonita¬
te conspicuus: ĩ uinuer¬
sa morũ honestate p̾cla¬
nis. Hunc milites ac si
patrem uenerabantur:
hunc uniuersi qui pree¬
rant palatio charissĩmo
uenerabantur affectu. E¬
rat eñi uerus dei cultor.
Et necesse erat ut quez
deus tanta perfuderat gra¬
tia: ab ominbus amare¬
tur. Christo igitur quo¬
tidie sedulũ exhibebat of¬
fitiũ : sed agebat quatenꝰ
hoc sacrilegis regib esset
occultũ: non passionis
timore perterritus: neq
patrimonii sui amore cõ¬
strictus: sed obhoc tãtũ
sub chlamyde terrem im¬
perii christi militiam ge¬
rebat absconditam: ut cri¬

Expanded text:
ebastianus vir christianissimus Mediolanensium partibus eruditus civis vero Narbonensis, Diocletiano et Maximiano imperatoribus ita charus erat, ut principatum ei primae cohortis tractui juberent semper astare. Erat enim vir totius prudentiae, in sermone verax, in judicio justus, in consilio providus, in commisso fidelis, in interventu strenuus, in bonitate conspicuus, in universa morum honestate praeclarus. Hunc milites ac si patrem venerabantur; hunc universi, qui praeerant palatio, charissimo venerabantur affectu: erat enim verus Dei cultor, et necesse erat ut, quem Dei perfuderat gratia, ab omnibus amaretur. 2. Christo igitur quotidie sedulum exhibebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Chri
Abbreviated transcription (Latin):
humani per natiuitatẽ
uiruit in carne : per mor¬
tem aruit in puluere ue¬
lut fenũ fuit. Quia igit̾
momentis suis hore fu¬
giunt: agite fratres ka¬
rissimi ut in boni operis
mercede teneãtur. Audite
quid sapiens salomon
dicat. Quod cũq potest
manus tua facere instã
est apud inferos. quo tu
properas. Quia ergo et
uenture mortis tempus
ignoramus: et post mor¬
tem operari nõ possumꝰ.
super est ut ante mortem
tempora indulta rapia¬
mus.Sic enum mors
ipsa cum uenerit uĩcitur
si priusꝙͣ ueniat semper

Expanded text:
humani per nativitatem humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede teneantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanunt apud inferos, quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincetur, si priusquam veniat semper
Abbreviated transcription (Latin):
in forma serui om¬
nibus apparet : qr scrip.¬
tum est. Bi debũt ĩ quẽ
transfixerunt. Sed cum
reprobi in suppliciũ cor¬
ruunt: iusti ad clarita¬
tis eius gloriam pertra¬
huntur sicut scriptũ est.
Tollatur impius : ne ui¬
deat gloriam dei. Sed qͥd
si serui in prima uigilia
negligentes existunt:
Prima quippe uigilia
prime etatis custodia ẽ.
Sed nec sic desperandũ
tur caro: quid est aliud
nisi caro: Molite ergo at¬
tendere quid habetis: sed
quid estis. Uultis audi
re quid estis: Propheta
in dicat dicens. Uere fe¬
nũ est populus. Si enĩ
fenũ est populus nõ est:
ubi sunt illi qui ea que
colimus nobiscum trans¬
acto anno beati confesso¬
ris. M. natalicia celebra¬
uerunt. O quãta ⁊ qua¬
lia de presentis uite pro¬
uisione cogitabãt : sed
surripiente mortis arti¬
culo: repente in his que
preui dere nolebant ĩuen¬
ti sunt: et cuncta simul
temporalia congregata¬
que quasi stabiliter te¬
nere uidebantur amise¬
Iergo transacta
multitudo generis

Expanded text:
in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum tur caro, quid est aliud quam caro: nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultis autem audire quid estis: propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus ; si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus vobiscum, transacto anno beati hujus confessoris natalitia celebraverunt: o quanta et qualia de praesentis vitae provisione cogitabant, sed subripiente mortis articulo, repente in his quae videre nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia, quae tractata quasi stabiliter tenere videbantur, amiseergo transacta multitudo generis
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ sane uterus
uirginis ꝙuis mundus
ꝙͣiuis impollutus et alie¬
nus a contagione pecca
adhuc uilitate humani¬
tatis induitur: ut ita
dicam: ac si lana candi.¬
dissima: suoq colore de¬
albata. Ad quam sane
cũ accessit spiritussanc¬
tus: quasi ipsa eademq
lana cum inficitur san¬
guine concilii uel muri¬
cis uertitur in purpurã.
uersa est. et ip̃a sine coitu
in matrem: ut non sit iã
admodum quod fuerat:
sed purpura uerissima ad
indumentum et gloria
sũmi regis diuimitus ap¬
tissime dedicata: ut nulli
deinceps ea uti usu femi¬
neo licuerit nisi deo. quip¬
pe ut ita loquar: beata ⁊
gloriosa uirgine maria
eo modo ꝙuis dudum
incomparabilis ẽẽt uni¬
uersis que sub celo sũt uir¬
ginbus: ut decẽter poss
in se suscipere diuinitatis
admixtionẽ: salua utra.¬
q natura tamen cũ gra¬
tia repletur: cũ spũsanc¬
to perfunditur: cum uir¬
tute altissimi obumbra.¬
tur: fit preciosior meri¬
tis: celsis sublimior. fas¬

Expanded text:
ipsum sane uterus Virginis, quamvis mundus, quamvis impollutus et alienus a contagione  Al. adhuc vilitate humanitatis induitur: ut ita dicam, ac si lana candidissima, suoque colore dealbata: ad quam sane cum accessisset Spiritus sanctus, quasi ipsa eademque lana cum inficitur sanguine conchylii vel muricis, vertitur in purpuram: versa est et ipsa sine coitu in matrem: ut non sit jam amodo quod fuerat, sed purpura verissima ad indumentum et gloriam summi regis divinitus aptissime dedicata: ut nulli deinceps ea uti usu femineo licuerit nisi Deo. Quippe ut ita loquar beata et gloriosa virgo Maria eo modo, quamvis dudum incomparabilis esset universis quae sub coelo sunt virginibus, ut decenter posset in se suscipere divinitatis admixtionem, salva utraque natura: tamen cum gratia repletur, cum Spiritu sancto perfunditur, cum virtute Altissimi obumbratur, fit pretiosior meritis, celsis sublimior fas
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i fratrib per
omnem ytaliã ĩ
dño eternam salutẽ. In
diuinis uoluminib reus
scribitur qui nõ studuerit
dare gratis: qd̾ ip̃e gra¬
tis accepit. Quicquid
enim ecclesie dñi profu¬
turũ erat subtraxisse uide¬
tur: cum noluerit tradere
omnibus: quod ip̃e non
celandum acceperit. Un¬
de psalmigraphus cant
Iusticiam tuam nõ abs¬
condi in corde meo: ueri¬
tatem tuam et salutare
tuũ dixi: non celaui mi¬
sericordiam tuam in con¬
silio multorũ. Et ꝑ hoc
opere quasi uicissitudinẽ
a deo postulans adiecit.
Tu autem dñe ne elon¬
ges misericordiam tuã
a me. Quasi deo diceret.
Sicut ego feci alios mi¬
sericordiam inuenire:
ita ip̃e non patiaris lon¬
ge fieri misericordias tu¬
as a me.

Expanded text:
i fratribus per omnem Italiam in Domino aeternam salutem. 1. In divinis voluminibus reus subscribitur, qui non studuerit dare gratis, quod ipse gratis accepit; quidquid enim Ecclesiae Domini profuturum erat, subtraxisse arguitur, cum noluerit tradere omnibus, quod ipse non celandum acceperit. Unde Psalmographus vates canit: Justitiam tuam non abscondi in corde meo: veritatem tuam et salutare tuum dixi. Non celavi misericordiam tuam in concilio multorum . Et pro hoc opere quasi vicissitudinem a Deo postulans adjecit: Tu autem, Domine, ne elonges misericordiam tuam a me . Quasi diceret Deo: sicut ego feci alios misericordiam invenire, ita et ipse non patiaris longe fieri misericordias tuas a me.
Abbreviated transcription (Latin):
Ome uia ardea¬
tina natale san¬
ctorum marty
preclarissimi generis trã¬
quillim et marcie filio¬
rũ. Qui primo carcerẽ
pro fide xp̃i passi : post¬
modum a fabiano duce
tenti: et ad stipitem liga¬
ti: in pedibus acutos acce¬
perunt. Quibus cum di¬
ceret in sanus uidex in fe¬
lices et miseri deponite a¬
mentiam et liberate uos¬
metip̃os a cruciatibus im¬
minentibus responderũt.
Nũꝙͣ tam bene epulati
sumus. iodo cepimus
esse fixi in amore xpristi.
Utinam nos sic esse sicut
sumus tam diu permit¬
tas: ꝙͣ diu huius tegim᷑
corporis indumento. Cũ¬
qz transisset una dies et
una nox : et illi ĩ psalmis
et hymnis laudanteꝰ xpri¬
stum perseuerarent: lan¬
ceis per la tera transfixi
cum gloria martyrii ad
syderea regna migrauer̃t.

Expanded text:
omae via Ardeatina natale sanctorum Marci praeclarissimi generis, Tranquillini et Marciae filiorum, qui primo carcerem pro fide pmodum a Fabiano duce tenti, ad stipitem ligati, in pedibus clavos acutos acceperunt. Quibus cum diceret insanus Judex: Infelices ac miseri, deponite amentiam, et liberate vosmetipsos a cruciatibus imminentibus, responderunt: Nunquam tam bene epulati sumus, modo coepimus esse fixi in amore Christi: utinam nos sic esse, sicut sumus, tandiu permittas, quandiu hujus regimur corporis indumento. Cumque transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis laudantes Christum perseverarent lanceis cum gloria martyrii ad siderea regna migraverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
nes emĩ tunc propria sar¬
cina comitabitur. Tu do¬
mine mi tecum hẽs xpri¬
stũ : in quo omna tua
reposuisti. Perge fiduci¬
aliter. perge ne timeas:
ut percipias promissa
ip̃ius. Non reuocet te ullꝰ
intuitus rerũ uelut uin¬
bra transeuntiũ : non af¬
fines. non parentum ge¬
mitus. non pulchritudo
ip̃a corporis tui: execratio
seductorũ: adulationes
amicorũ: non te terreant
species tormentorũ. Hoꝵ
qui tecum sunt martyrũ
constantiam et patientiã
asꝑice: his solis intende.

Expanded text:
nes enim tunc propria sarnes enim tunc propria sarcina comitabitur. Tu, domine meus, tecum habens Christum, in quo omnia tua reposuisti, perge fiducialiter, perge ne timeas ut percipias promissa ipsius. Non revocet te ullus intuitus rerum velut umbra transeuntium, non affines, non parentum gemitus, non pulchritudo ipsa corporis tui, exsecra seductorum adulationes amicorum; non te terreant species tormentorum. Horum qui tecum sunt martyrum constantiam et patientiam aspice, his solis intende.