comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. quando dimissa sũt ei
peccata multa. quia dilexit
multum. His quoq clauibꝰ
aꝑtis fuerat dimissus. quan¬
do temptabat paulum. eui
ne magnitudone reuelatio
num extolleretur datꝰ fue
rat stimulus carnis. Nlis di¬
uini uidicii clauibus cotidie
reseratur cum electos temp¬
tationibus fatigare ꝑ mitti¬
tur. iterumq restringitur.
cum non supra modum sed
ad inensuram ipsas tempta¬
tiones ex aggerare ꝑmutit᷑
iuxta illud. fidelis ds̃ qui ñ
patitur uos temptari supra
id quod potestis. s faciet cũ
temptatione etiam prouen¬
tum ut possitis sustinere.
eribe gͦ que uidistr ꝙ
que sunt ꝙ que oporcet fie¬
ri post hec łic ioħs typũ
tenet ordinis pͣdicatorum.
cui dicitur. scribe quȩ ui¬
disti. id est quȩ intellexisti
in lege scilicet ꝙ prophetis
de me. ut ea ui corcle tene¬
as. ꝙ aliis profutura pandas.
U̾el etiam si specialit̾ hȩc uerꝰ¬
.ba. referimus ad apostolos
dicitur illis ut miracula xp̃i
quȩ uderunt seribant. ꝙ alii

Expanded text:
est quando dimissa sunt ei peccata multa, quia dilexit multum. His quoque clavibus apertis fuerat dimissus, quando tentabat Paulum, cui, ne magnitudo revelationum eum extolleret, datus est stimulus carnis. His divini judicii clavibus quotidie reseratur, cum electos tentationibus fatigare permittitur; iterumque restringitur, cum non supra modum, sed ad mensuram ipsas tentationes exaggerare permittitur, juxta illud: Fidelis Deus qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventumScribe ergo quae vidisti, et quae sunt, et quae oportet fieri post haec. Hic Joannes typum tenet ordinis praedicatorum, cui dicitur: Scribe quae vidisti, id est quae intellexisti, in lege scilicet et prophetis de me, ut ea in corde teneas, et aliis profutura pandas. Vel etiam, si specialiter haec verba referimus ad apostolos, dicitur illis ut miracula Christi quae viderunt scribant, et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
est. quod estis uos. Altare
autem intemplo. emi¬
nentiores significat in
ecdȩsia fideles. idest uir¬
gines continentes & scło
renuntiantes Sicut enim
intemplo altare est. ita
uita religiosorum in ple-¬
be fidelium consistens.
inquibus principaliter
iugis adquȩ indeficiẽs
sancte conpũctionis ꝑ¬
manet ignis. Quod aut̃
sequit᷑. E⁊ ad oran¬
tes mes. tale est cam¬
quam subaudiretur
& intemplo & in altari
adorantes metire.Quo
nimirum dicto illi ex¬
primuntur. qui insp̃u

Expanded text:
est, quod estis vos . Altare est, quod estis vos . Altare autem in templo, eminentiores significat in Ecclesia fideles, id est virgines, continentes, et saeculo renuntiantes. Sicut enim altare in templo est, ita vita religiosorum in plebe fidelium consistens, in quibus principaliter jugis atque indeficiens sanctae compunctionis permanet ignis. Quod autem sequitur, et adorantes in eo, tale est, tanquam subaudiretur et in templo, et in altari adorantes metire. Quo nimirum dicto illi exprimuntur, qui in sp
Abbreviated transcription (Latin):
in telligitur. inqua nullũ
est mendatium. nullus
error. sicut inlibris philo¬
hereticorum. quorum doc¬
trina plena est mendati¬
orum. Sacra autem scrip¬
tura exomni parte est.
recta. atq iđo bene uirge
comparatur. iuxta quod
psalmista dicit. Uirga
recta est uirga regni tui.
alit̾. Reges insignum po
tentiȩ suȩ uirgam in ma¬
nu portant. ꝑ quam re
gia illorum potesta expͥ¬
mitur. Recte ergo calamꝰ.
ge conparatur. quȩ suis
obseruat oribus regnum.
ꝓmitit dicens. Beati pau¬
regnum celorum. Et simi-
lia multa. Et istud regnũ
quod celȩstis p̃ dicatio ꝓ¬
nittit. in inflexibilis iusti¬
tia ꝑ seuerat. Post quam
autem datus est calamꝰ¬
Surge uidelicet ad p̃dica¬
tionis officium. & noli iace¬
re nimis uiciorum. quia
ut dictum est supͣ. quod
iohanni dicitur. omnib
ueritatis p̃dicatoribus
conuenit. qui quod uer¬
bis & ore p̃dicant factis
iterato damare debent.
Et metire cemplum di.
Templum di. ipsa est
ȩcclesia cui apłs dicit.
Templum di sanctum

Expanded text:
intelligitur, in qua nullum est mendacium, nullus error, sicut in philohaereticorum, quorum doctrina plena est mendacio. Sacra autem Scriptura ex omni parte est recta, atque ideo bene virgae comparatur, juxta quod Psalmista dicit: Virga recta est virga regni tui . Altentiae suae virgam manu portant, gia illorum potestas exprimitur. Recte ergo calamus, gae comparatur, quae suis observatoribus regnum promittit, dicens: Beati pauregnum coelorum , et multa similia. Et istud regnum quod coelestis praedicatio promittit, in inflexibili justitia perseverat. Postquam autem datus est ei calamSurge, videlicet ad praedicationis officium, et noli jacere in imis vitiorum, quia, ut supra dictum est, quod Joanni dicitur, omnibus veritatis praedicatoribus convenit, qui quod verbis praedicant, factis iterato clamare debent. Et metire templum Dei mplum Dei ipsa est Ecclesia, cui Apostolus dicit: Templum Dei sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
in sexta mundi ęrate ad ueni¬
ente domino iħu ap̃o iudaica
plebs. & sacerdocium. & ome
bonum ꝑdidit. & meius lo¬
co manases id est populus gen¬
tilis est ascitus. atqs infilium acd¬
optatus. Et sicuti dan de hoc
catalogo spiritali est eiectus
ita om̃s reprobi eicientur de
consortio sanctorum. in die
est postquam audiui nume¬
rum fidelium qui compre¬
henduntur in duodecim tri¬
bus israel. uidi turbam qua
dinumerare nemo poterat.

Expanded text:
ta mundi aetate, adveniente Domino Jesu Christo, Judaica plebs et sacerdotium et omne bonum perdidit, et in ejus loco Manasses, id est populus gentilis est ascitus, atque in filium adoptatus. Et sicuti Dan de hoc catalogo spirituali est ejectus, ita omnes reprobi ejicientur de consortio sanctorum in die est, postquam audivi numerum fidelium qui comprehenduntur in duodecim tribubus Israel, vidi turbam quam dinumerare nemo poterat.
Abbreviated transcription (Latin):
accipe sinceritatem & puri¬
tatem baptismi purgationẽ
occulti. uelipertimartirsi.
ablucionem que fontis lacri-¬
marum. Ante mediatoris
aduentum corda humani
generis maculis peccatorũ
erant respersa. Sed de alba¬
ta postea sunt tribus modis
superius dictis. Sunt mul¬
ti qui has stolas post baptis¬
mi ab lutionem mundas con¬
seruant. quia nullum mor¬
tiferum crimen admittunt.
Alii sunt qui comquinant
diuersis sceleribus s ut ad
pristinum decorem redeant.
seocculto uel aperto marti-¬
rio & gemitibus lacrimarũ
candificant. Fit qr ut omnes
fideles stolas habeant suꝑiꝰ
positas. Et palme in manibꝰ
eorum. ꝑ palmas trium phũs
iuctorie de signatur. Per ma¬
nus uero. uirtus operatio¬
nis ex primitur. Palmas er¬
go in manibus habent elec¬
ti. dum quolibet modo tri¬
umphant de antiqui hoste
& huius seculi uoluptatiꝰ¬
bus. uel per manus intelli¬
ge potestatem. Quod enim
per manus potestas desig¬
netur. habes in euuangelio

Expanded text:
accipe sinceritatem et puriaccipe sinceritatem et puritatem baptismi, purgationem occulti et aperti martyrii, ablutionemque fontis lacrymarum. Ante Mediatoris adventum, corda humani generis maculis peccatorum erant respersa, sed dealbata postea sunt tribus modis superius dictis. Sunt multi, qui has stolas post baptismi ablutionem mundas conservant, quia nullum mortiferum crimen admittunt. Alii sunt, qui coinquinantur diversis sceleribus, sed ut ad pristinum decorem redeant, se occulto vel aperto martyrio gemitibus lacrymarum candificant, sicque ut omnes fideles stolas habeant superius positas. Et palmae in manibus eorum. Per palmas triumphus victoriae designatur, per manus vero virtus operationis exprimitur. Palmas ergo in manibus habent electi, dum quolibet modo triumphant de antiquo hoste et hujus saeculi voluptatibus. Vel per manus intellige potestatem. Quod enim per manus potestas designetur, habes in Evangelio,
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus gentibus. & dem¬
de subinfert & tͥbubus. os¬
tendit quia omnium genti¬
um nomine comprehendun¬
tur. superius fideles omniũ
tribium. & e contra intri¬
buum nomine comprehen¬
duntur fideles omnium gẽ¬
trum. Sancta eccła intres
ordines diuiditur. in pre-¬
latos coniugatos & continen¬
tes numerus ergo premissus.
non est accipiendus profinito.
sed ꝓinfinito. Stantes ante
frequenter dictum est intel¬
ligitur ecclesia. que est se¬
des dei. secundum illud ani¬
ma iusti sedes sapientie. Stat
ȩcclesia ante thronum. idẽ
ante se ipsam. quia conspec¬
ta est. & sibi ꝓ uidet. ne ali¬
quid indecens faciat. Stat
dum animum suum in
soliditate dilectionis & fides
roborat. Hinc psalmista. Sta¬
tuit supra petram pedes
meos. In conspectu agni etiã
stat quia de sua conscientia
fida. omnia opera sua uult
iuderi ado a quo remunere¬
tur. Unde & unus exhis ad stã¬
tibus dicebat. Uiuit dominꝰ
in cuius conspectu sto. Amic¬
tis stolis albis. Perstolas alba ᷤᷤ

Expanded text:
omnibus gentibus, et deinde subinfertur, Et tribubus, ostendit quia in omnium gentium nomine comprehenduntur fideles omnium tribuum, et econtra in tribuum nomine comprehenduntur fideles omnium gentium. Sancta Ecclesia in tres ordines dividitur, in praelatos, conjugatos, et continentes. Numerus ergo praemissus non est accipiendus pro finito, sed pro infinito. Stantes ante frequenter dictum est intelligitur Ecclesia, quae est sedes Dei, secundum illum: Anima justi sedes sapientiae . Stat Ecclesia ante thronum, id est ante seipsam, quia circumspecta est, et sibi providet, ne aliquid indecens faciat. Stat, dum animum suum in soliditate dilectionis et fidei roborat. Hinc Psalmista: Statuit supra petram pedes meos . In conspectu etiam agni stat, quia de sua conscientia fida, omnia opera sua vult videri a Deo, a quo remuneretur, unde et unus ex his astantibus dicebat: Vivit Dominus in cujus conspectu sto . Amicti stolis albis. Per stolas albas
Abbreviated transcription (Latin):
rum exaudiuit dominus.
Hinc moysi cum nichil ex¬
terius diceret sed intus tan-¬
tum gemens mraret dominꝰ
ꝗit. Quid clamas ad me.

Expanded text:
rum exaudivit Dominus . Hinc Moysi cum nihil exterius diceret, sed intus tantum gemens oraret, Dominus ait: Quid clamas ad me
Abbreviated transcription (Latin):
cio ubi posuerunt eum.
cum solum corpꝰ quere¬
ret quod positum fue¬
rat in sepulcro. anima
illius cum diuinitate
uerbi descendente ad
infernum. ucrum tan¬
ta seuitia tunc erit &
tam erit in manis ułt
ꝑsecutio: ut ñ sacient᷑
repbi postquam interi¬
fererint eos. s etiam add
augendum suam iua¬
litiam neq post mor¬
tem ꝑ mutent eos po¬
ni inmonumento sic
enim legimus factum
et inpersecutione sanc¬
torum martyrum. Ca
tanto tunc amplius
fiet. quanto grauior
erit ꝑsecutio. Aliter.
monumentis id circo¬

Expanded text:
cio ubi posuerunt eum , cum solum corpus quaereret, quod positum fuerat in sepulcro, anima illius cum divinitate Verbi descendente ad infernum. Verum tanta saevitia tunc erit, et tam erit immanis illa persecutio, ut non satientur reprobi, postquam interfecerint eos, sed etiam ad augendam suam malitiam, neque post mortem permittent eos poni in monumento. Sic enim legimus factum et in persecutione sanctorum martyrum, quod tanto tunc amplius fiet, quanto gravior erit persecutio. Aliter: In monumentis idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
nis uenientem innubi¬
bus cum potestate mag¬
na et maigestate. Undeᷤ
& apłs dicit. Nos autem
qui uiuimus rapiemur
aera s incelo. Quod si qͥs
hanc pauli sententiam
intuens inquirit qualit᷑
genera tͥ pͥmo homini
inlata cum pleatur sen¬
tentia qua illi dixit ds
terra es & interram ibis.

Expanded text:
nis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate . Unde et Apostolus dicit: Nos autem qui vivimus rapiemur aere, sed in coelo. Quod si quis, hanc Pauli sententiam intuens, inquirit qualiter generalis primo homini illata compleatur sententia, qua illi dixit Deus: Terra es et in terram ibis
Abbreviated transcription (Latin):
nit hora eius. Sicut enĩ
mulier dum parturit
affligitur et uexatut᷑. est
et sancta eccłia dum in hoc
scło est. & uidet suos affligi
et uaruĩs modis tribulari.

Expanded text:
nit hora ejus. Sicut enim mulier dum parturit, affligigitur et vexatur, ita et sancta Ecclesia dum in hoc saeculo est, et videt suos affligi, et variis modis tribulari
Abbreviated transcription (Latin):
frigoris. Quo contͣ de scĩs di¬
citur. quia iam tempus non
erit. idest nulla mutabilitas.
Quod exponens paulus dic̃.
Om̃s qͥdem resurgemꝰ. s non
om̃s immutabim᷑. Apud elec¬
tos enĩ nullus rei erit iucis¬
situdo. sed sicut erit immor¬
tales incorpore sic erunt et
incõmutabilitatis mente.
Reꝓbi aũt licet sint inmor¬
tales corpore. tamͣ corruptio¬
nẽ sustinebunt quia au̾mi¬
bus comedent᷑ & mutabilita¬
tem anuni patient᷑. semꝑq
deficient & numqͣ ad defectũ
ꝑuement. Hec itaq inutabi¬
litas penarũ hic expͥmitur.
ꝑdiem & noctẽ. Alit̃. Diem
possumus referre adgłoriã
iustorũ. noctem adpenam
reꝓborum. Illi gͦ qui in infer¬
no erunt. die & nocte cruci¬
abunt᷑ recordantes bonoruo
iustorum et malorum suorũ
t uidi tbronũ
magnum & candidũ. & seden

Expanded text:
frigoris. Quo contra de sanctis difrigoris. Quo contra de sanctis dicitur, quia jam tempus non erit, id est nulla immutabilitas. Quod exponens Paulus dicit: Omnes quidem resurgemus, sed non omnes immutabimur . Apud electos enim nullius rei erit vicissitudo, sed sicut erunt immortales corpore, sic erunt et immutabiles mente. Reprobi autem, licet sint immortales corpore, tamen corruptionem sustinebunt, quia a vermibus comedentur, et mutabilitatem animi patientur, semperque deficient, et nunquam ad defectum pervenient. Haec itaque immutabilitas poenarum hic exprimitur per diem et noctem. Aliter, diem possumus referre ad gloriam justorum, noctem ad poenam reproborum. Illi ergo qui in inferno erunt, die ac nocte cruciabuntur, recordantes bonorum justorum et malorum suorum. Et vidi thronum magnum candidum. Thron
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s & pseudo ꝓpħe. Preceri¬
tiun tempus positũ ẽ hic
futuro missus est scilicet
ꝓ eo quod est mtttet᷑. ł stag¬
num uero ignis in quo mis¬
sus ẽ diabolus. ꝓfunditas
intelligit᷑ inferni. qͦ impii
cũ capite suo damnati in
tur. Qm̃ licet sit ibi ignis.
non erit adlucendũ sed ad
miserorũ corꝑa concremnan¬
dun. Corpora eñi repboꝵ
erunt. fomentũ ignis. ideo¬
q & ipse ignis erit indefici¬
eus. que erunt &. corpora
iumortalia quib semꝑ ac¬
cendet᷑. Sulphur aũt. ꝙ. ig¬
uem acceudit & fetorẽ gene¬
rat. quia sic̃ dictum ẽ ꝙ ig¬
incolerabilis. Unde sequit᷑.
t cruciabunt᷑ die acnocte
inscła scl̃orũ. Cũ in inferno
semꝑ tenebre suit iurta illud.
inutilem seriũi ꝓicite in te¬
nebras exteriores. quid est
quod hic dicit᷑ cruciabunt᷑
die ac nocte: sed sciendũ quod
non ꝓuicissitudine diei uel
noctis hic dies aut nox ponim¬
tur: sed ꝓpt̾ mutabilitatem
penarum caloris scilicet et

Expanded text:
 pseudoprophetae. Praeteritum tempus positum est hic pro futuro missus est, scilicet pro eo quod est mittetur. Per stagnum vero ignis in quo missus est diabolus, profunditas intelligitur inferni, in quo impii cum capite suo damnati in tur. Quoniam licet sit ibi ignis, non erit ad lucendum, sed ad miserorum corpora concremandum. Corpora enim reproborum erunt fomentum ignis. Ideoque et ipse ignis erit indeficiens, quia erunt et corpora immortalia quibus semper accendetur. Sulphur autem et ignem accendit et fetorem generat, quia sicut dictum est, et igintolerabilis. Unde sequitur: Et cruciabuntur die ac nocte in saecula saeculorum. Cum in inferno semper tenebrae sint, juxta illud: Inutilem servum projicite in tenebras exteriores , quid est quod hic dicitur, cruciabuntur die ac nocte? Sed sciendum quia non pro vicissitudine diei ac noctis, hic dies aut nox ponuntur, sed propter mutabilitatem poenarum, caloris scilicet et
Abbreviated transcription (Latin):
seculi. In hoc tempore mo¬
rante ȩcclesiȩ in solitudins
sui cordis et acuris tempo¬
ralium rerum qui escente.
pascunt eam exemplo et
doctrina ꝑsuas epistolas
euuangelium et expositio¬
nes librorum pabulo diui¬
ni sermonis. Nam sicur
nis et dimidio p̃dicauit.
Idoq totum p̃sens tempꝰ
possumus accipere. ꝑhunc
numerum. aquo diuina
p̃dicatio cepit. in quo et
ꝑ nouissimos p̃dicatores
terminabitur.Hanc et enĩ
mulierem significabat
olim populus exegypto
egressus. qui pharahonem
draconem scilicet qui in
medio fluminum suorũ
cubabat fugiens. indeser¬
tum ꝑductus est quo mã¬
na uesceretui. et amor ig¬
neorum serpentium. aspi¬
ciens eneum serpentem
in ligno suspensum libe¬
raretur. Desertum quippe
illud. significabat p̃sentẽ

Expanded text:
eculi. In hoc tempore morante Ecclesia in solitudine sui Conditoris, et curis temporalium rerum quiescente, pascunt eam doctores exemplo et doctrina per suas Epistolas, Evangelium, et expositiones Librorum pabulo divini sermonis. Nam sicut nis et dimidio, praedicavit, ideoque totum praesens tempus possumus accipere per hunc numerum, a quo divina praedicatio coepit, in quo et per novissimos praedicatores terminabitur. Hanc etenim mulierem significabat olim populus ex Aegypto egressus, qui Pharaonem, draconem scilicet qui in medio fluminum suorum cubabat, fugiens in desertum perductus est, quo manna vesceretur, et a morsu ignitorum serpentium, aspiciens aeneum serpentem in ligno suspensum liberaretur. Desertum quippe illud significabat praesente
Abbreviated transcription (Latin):
uerum dicendum est
quia nos quod subsigillo
signamus non omnibus
notum esse. uolumus.
set solummodo familia¬
ribus. & quibus credere
nos ꝓcerto scimus. Quod
autem palam dicimus
& non sigillamus. ad mul¬
torum nocie iam duci¬
mus: sdicitur & iohanni
& in illo omni ordini
doctorum. ne scribat
quȩ locuta sunt septẽ
ronitrua. quia non om¬
nibus sunt manifestan¬
da diuina eloquia. Con
remptoribus enim abscon¬
denda sunt. ne fiat con¬
sanctum canib neq mit¬
tatis margaritas uestras
ante porcos. Simplicibus
quoq debent discrete
& secundum capatitatem
singulorum distribui.
quia alii potum lactis
suscipiunt. alii uero soli¬
dũ
cibum ꝑcipere possunt.
Unde ipse discipulis dic̃.¬

Expanded text:
erum dicendum est, quia quod nos sub sigillo signamus, non omnibus notum esse volumus, sed solummodo familiaribus, et quibus credere nos pro certo posse scimus. Quod autem palam dicimus, et non sigillamus, ad multorum notitiam ducimus. Dicitur Joanni, et in illo omni ordini doctorum, ne scribat quae locuta sunt septem tonitrua, quia non omnibus sunt manifestanda divina eloquia. Pro temporibus enim abscondenda sunt, ne fiat consanctum dare canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos . Simplicibus quoque debent discrete, et secundum capacitatem singulorum distribui, quia alii lactis potum suscipiunt, alii vero solidum cibum percipere possunt. Unde ipse Dominus di
Abbreviated transcription (Latin):
mensuram. dica¬
tur ergo iohanni. sig¬
na que locuta sunt .uii.
tonitrua. & noli scribe¬
re. & millo omni cho¬
ro doctorum. acsi diceret.
Eloquiorum dĩ sacramen¬
ta sic intra mentis secre¬
tum tege. quatinus ne

Expanded text:
mensuram . Dicatur ergo Joanni signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere, et in illo omni choro doctorum ac si diceret: Eloquiorum Dei sacramenta sic intra mentis secretum tege, quatenus ne
Abbreviated transcription (Latin):
prelium. Noc testimoni¬
um non adipsum reg¬
num antixp̃iest refẽ¬
rendum. s ad p̃cedens
tempus quo illi p̃dica¬
bunt anre quam ille
incipia regnare. In reue¬
latione enim bestiȩ fi¬
passione redemisse gen̾
humanum. Unde & ab eo
tenti in t̾ficient᷑. Noc ẽ
enim quod sequitur.
quia bestia que ascendet
de abysso faciet adũsus

Expanded text:
los. Hoc testimonium non ad ipsum regnum Antichristi est referendum, sed ad praecedens tempus quo ipsi praedicabunt, antequam ille incipiat regnare. In revelatione enim bestiae fipassione redemisse genus humanum, unde et ab eo tenti interficientur. Et hoc est quod sequitur, quia bestia quae ascendit de abysso, faciet adversus
Abbreviated transcription (Latin):
erit. quia infelicitas uel diͦ¬
uersitas nulla eos nocebit.
quibus ꝙ dicturus est. ueni¬
te benedicti patris mei ꝙ ẽ.
qm̃ auxiliatus sum tui. ꝙ
suscipiet te dextera iusti mei.
t de ore eius gladius utͣq.
parte a cutus eribat. G ladr̾
utrimq acutus. scͥptura ue¬

Expanded text:
erit, quia infelicitas vel aderit, quia infelicitas vel adversitas nulla eos nocebit, quibus et dicturus est: Venite, benedicti Patris mei et caetera. quoniam auxiliatus sum tui, et suscipiet te dextera Justi mei . Et de ore ejus gladius utraque parte acutus exibat. Gladius utrinque acutus, Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s doctores. Quod enĩ sin¬
gulis angłis dicitur. ad uni¬
uersos ũtiq refertur. N oc
quippe dñs manifestat. Qui
cum de singulis angłis di¬
cat. angło illius eccłesiȩ scͥ¬
be. infine ita coneludit. qui
habet aurem audiat: quid
sp̃e dicat ȩcclesiis. Stelle enĩ
in nocte lucent. similiter ꝙ
candelabra. atq ideo ñ in¬
conuenienter ꝑsona ecclesiȩ
in his uerbis exprimitur. max¬
ime uero doctorum qui in
nocte huius scłi lucent. u̾bo
& opere aliisq exemplum
seĩtatis & luminis ostendunt.
Quibꝰ utiq dñs dicit. Sic lu¬
ceat lux ura coram homi¬
nibus. ut uidentes oꝑa ur̃a
bona. glorificent patrẽ urm.
eo intelligitur sũma beati¬
tudo. ꝙ prosperitas futurȩ
uitȩ: quȩ nunc manet ĩ sp̃e.
tune autem erit in re. In hac
dextera iam scĩ consistunt.
quia indei predestinatiõe
iam certum mauet qͥ sunt
intlextera collocandi. quan¬
do agni separabuntur ab
edis. nequaꝙͣ pars sinistra

Expanded text:
omnes doctores. Quod enim sinomnes doctores. Quod enim singulis angelis dicitur ad universos utique refertur. Hoc quippe Dominus manifestat, qui cum de singulis angelis dicat: Angelo illius Ecclesiae scribe, in fine ita concludit: Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat ecclesiis . Stellae enim in nocte lucent, similiter et candelabra; atque ideo non inconvenienter persona Ecclesiae in his verbis exprimitur, maxime vero doctorum, qui in nocte hujus saeculi lucent verbo et opere, aliisque exemplum sanctitatis et luminis ostendunt, quibus utique Dominus dicit: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videntes opera vestra bona, glorificent Patrem co intelligitur summa beatitudo et prosperitas futurae vitae, quae nunc manet in spe, tunc autem erit in re. In hac dextera jam sancti consistunt, quia in Dei praedestinatione jam certum manet, qui sint in dextera collocandi, quando agni separabuntur ab haedis, nequaquam pars sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
quibus dñs dicit. messis qui¬
dem multa. operarii aute pau¬
ci. ꝙ postea populorũ mul¬
torum officio resultauit. Aq̃
enim mulce populi sunt. sic̃
insequentibus legimus. Qd̃ enĩ
primum pauei p̃dicatores. hoc
postea totus mundus clama¬
uit. Potest ꝙ uox similis aqua¬
rum multarum caritas in¬
telligi. quȩ est fons omnium¬
ꝙ origo donorum spirita¬
lium: sicut ipse dñs mani¬
festat eum dicit. in his duo¬
bus mandatis. tota lex pen¬
det ꝙ prophete. Unde ꝙ ip¬
se indie magno festiuitatis
stats clamabat dicens qui
sitit ueniat ꝙ bibat . & de uen¬
tre eius fluent aquȩ uiue.
Ac si dieeret. qui intelligentiã
scͥpturarum sicient̾ cupit. ad
me ueniat. ueniens spm̃ ca¬
ritatis bibat. Us enĩ caritas
est. Bene itaq uor singula¬
multarum dicitur. quia cuͣ
una sit caritas si mentẽ re¬
pleuerit. hanc ad in nume¬
ra uirtutum opera multi-¬
formiter accendit.
Et habebat iudextera sua
idest uniuersalis eccła. siue

Expanded text:
quibus Dominus dicit: Messis quiquibus Dominus dicit: Messis quidem multa, operarii autem pauci ; et postea populorum multorum officio resultavit. Aquae enim multae populi sunt, sicut in sequentibus legimus, quod enim primum pauci praedicatores, hoc postea totus mundus clamavit. Potest et vox similis aquarum multarum charitas intelligi, quae est fons et origo omnium donorum spiritualium, sicut ipse Dominus manifestat, cum dicit: In his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae ; unde et ipse in die magno festivitatis stans clamabat, dicens: Qui sitit, veniat et bibat; et de ventre ejus fluent aquae vivae . Ac si diceret: Qui intelligentiam Scripturarum sitienter cupit, ad me veniat, veniens Spiritum charitatis bibat, Deus enim charitas est. Bene itaque vox singulamultarum dicitur, quia cum una sit charitas, si mentem repleverit, hanc ad innumera virtutum opera multiformiter accendit. Et habebat in dextera sua id est universalem Ecclesiam, sive
Abbreviated transcription (Latin):
sicut auricaleum multis me¬
dicaminibus ex ere ꝑ ducit᷑
ad colorem auri. ita ꝙ illi tri¬
bulatione nouissimi temꝑis
exurentur: ut probentur
uelut mundissimũ aurũ.
Et sicut antixp̃s crudelior.
erit omnibus ꝑ secutoribꝰ.
ita ꝙ illi scĩ fortiores erunt
omnibꝰ ante retro martyri¬
bus. Nam ipse caminus uali¬
dissimam tribulationẽ sig¬
nificat. de qua dñs dicit.
erit tunc tribulatio quali
non fuit neq fiet. Quod
autem alia translatio auri¬
calcum libani posuit. ꝓ eo
quod mons ipse in uidea
esse ꝑhibetur. liquido ma¬
nifestauit nouissima corꝑis
xp̃i membra millis tunc
regionibus uehementiꝰ esse
uexanda camino tribula¬
tionis. ubi ꝙ dñs eoꝵ eruci¬
fixus est ab impiis iudeis.
Et uox euif tamqͣ uox
aquarum multarũ. Suꝑiꝰ
legimus. quod audierit uo¬
cem angłi tamqͣ tubȩ. hic
autem t̃amꝙͣ. uocẽ aquarũ
multarum. quia uidelicet priꝰ
ꝑ paucos p̃dicatores sonuit de

Expanded text:
sicut aurichalcum multis mesicut aurichalcum multis medicaminibus ex aere perducitur ad colorem auri, ita et illi tribulatione novissimi temporis exurentur, ut probentur velut mundissimum aurum. Et sicut Antichristus crudelior erit omnibus persecutoribus, ita et illi fortiores erunt omnibus retro ante martyribus, nam ipse caminus validissimam tribulationem significat, de qua Dominus dicit: Erit tunc tribulatio talis, qualis non fuit, neque fiet . Quod autem alia translatio auricalchum Libani posuit, pro eo quod mons ipse in Judaea esse perhibetur, liquido manifestavit novissima corporis Christi membra in illis tunc regionibus vehementius esse vexanda camino tribulationis, ubi et Dominus eorum crucifixus est ab impiis Judaeis. Et vox ejus tanquam vox aquarum multarum. Superius legimus quod audierit vocem angeli tanquam tubae, nunc autem tanquam vocem aquarum multarum, quia videlicet prius per paucos praedicatores sonuit, de
Abbreviated transcription (Latin):
Et bene flaminei dicuntur
quia accendunt nos ad amo¬
rem dĩ. ꝙ illumminant cogni¬
tione diuina. De hoc igne
dñs in euangelio. ignem ueni
mittere interrã. Possunt ꝙ ꝑ
oculos angłi intelligi. eminẽ¬
ciores & spiritales uiri in ęccła.
apłi scilicet. quibus dñs dic̃.
uos estis lux inundi. qui nõ
solum lucent. s etiam ardẽt
dum uerba eorum lumen
scientiȩ simul ꝙ amoris ĩ cen¬
diuni pͣbent. Possunt etiam
ꝑ oculos eloquia diuina in¬
telligi. de quibus scͥptum ẽ.
lucerna pedibus meis u̾bũ
tum. Et de ioseph. Eloqͥũ
Et pedes eiif similes auri¬
cant stabilitatem ȩternitatiᷤ.
aliqͣn uero humanit̾atẽ per
quaniꝰ nos uenit cognitio di¬
iunitatis. aliqͣndo pͣdicato¬
res de quibus scͥptum est.
quam speciosi pedes ȩuange¬
lirantium pacem. aliqͣndo
uestigia imitationis eiꝰ. aliqnͣ
uͦ nõuissima membra. In
hoc autem loco propriȩ mẽ¬
bra eius significant. que
tempore ancixp̃i igne tribu¬
lationis probabuntur. Nam

Expanded text:
Et bene flammae dicuntur, quia accendunt nos ad amorem Dei, et illuminant cognitione divina; de hoc igne Dominus in Evangelio: Ignem veni mittere in terram ; possunt et per oculos angeli intelligi eminentiores et spiritales viri in Ecclesia, apostoli scilicet, quibus Dominus dicit: Vos estis lux mundi , qui n etiam ardent, dum verba eorum lumen scientiae simul et amoris incendium praebent. Possunt etiam per oculos eloquia divina intelligi, de quibus scriptum est: Lucerna pedibus meis verbum tuum ; et de Joseph: Eloquium Et pedes ejus similes auricant stabilitatem aeternitatis; aliquando vero humanitatem, per quam ad nos venit cognitio divinitatis; aliquando praedicatores, de quibus scriptum est: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem ; aliquando vestigia imitationis ejus, aliquando vero novissima membra. In hoc autem loco proprie membra ejus significant, quae tempore Antichristi igne tribulationis probabuntur; nam
Abbreviated transcription (Latin):
cem mittere interrã s gladi¬
um. Ueni enim patr̾ẽ separa¬
re ad uersus filium. filiam
ad uersus matrem ꝙ cetera.
uel certe ideo gladius bis
acutus uocatur. quia ꝙ inꝑ¬
fectos secundum litteram er¬
terius informat. ꝙ ꝑ fectos iui¬
tellectum interius erudit.
Audit eium simplex quisq
ibi. Non ad ulterabis. non
mo suo hȩc eustodire. Dum
hȩc autem facit abscidit
se ꝑ di u̾bum a carnalibus
dilectationibꝰ. ꝙͣ hȩc diuini u̾bi
eusto diendo pcepta. possit sal¬
uus fieri. Sapientior. quoq
considerat altiora mysteria
cum audit inprincipio erat
nichil in hoc mundo ambit.
quia desiderat iam frui eiꝰ
pͣsentia. euiꝰ tanta indiuino
eloquio p̃dicatur magnificẽtia
Et facies euis sieut sol ĩ uir

Expanded text:
ere, sed gladium . Veni enim separare patrem adversus filium, et filiam adversus matrem suam, et caetera. Vel certe ideo gladius bis acutus vocatur, quia et imperfectos secundum litteram exterius informat, et perfectos juxtellectum interius erudit. Audit enim simplex quisque ibi: Non adulterabis; non mo suo haec custodire; dum autem haec facit, abscidit se per Dei verbum a carnalibus delectationibus, ut haec divini verbi custodiendo praecepta possit salvus fieri. Sapientior quoque considerat altiora mysteria, cum audit: In principio erat nihil in hoc mundo ambit, quia desiderat jam frui ejus praesentia, cujus tanta in divino eloquio praedicatur magnificentia. Et facies ejus
Abbreviated transcription (Latin):
bum dĩ. Qui gladius de ore
di procedit. uixta quod ipe
dñs dicit. Non insolo pane
uiuit homo. s inomni u̾bo
quod procedit de ore dei
Utraq autem parte acutus
dicitur. quia uidelicet hinc
culpas operis. illinc resecat
peccata cogitationis. Uetus
enim testamentum dic̃ nõ
occides. non furaberis ꝙ cet̾a.¬
Nouum uero. qui irascitur
fratri suo reus erit iudicio.
Et qui uiderit mulierẽ ad
concupiscendum eam . ꝙ eet̾a.¬

Expanded text:
re ejus procedit, juxta quod ipse Dominus dicit: Non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit de ore Dei . Utraque autem parte acutus dicitur, quia videlicet hinc culpas operis, illinc resecat peccata cogitationis; Vetus enim Testamentum dicit: Non occides; non furaberis : Novum vero : Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio; et: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam ma
Abbreviated transcription (Latin):
lum scidit. facta est arca
ꝙ artare unũ. quia scili
in hoc loco mencio fit cũ
dicitur uidi subtus alta
re animas interfectorum.
Iam enim non duo sunt
altaria s unum. quia xp̃c
coniunctus est corpori suo.
Ipse est enim altare ipse¬
ꝙ sacerdos. & sacrificium.
Sacerdos. quia ꝑ ilłu mune
ra do patri dirigimꝰ. und̾
& sacerdotes insingulis ora¬
cionibus se ꝑ dñmꝰ exaudi¬
ri optantes. sub nomine
ipsius suas finiunt oraei
Non gͦ iam sunt duo al¬
taria. s unum. Postꝗͣ uerꝰ
pontifex ingressus est scã
scorum cum parte corꝑis
sui ꝙ sicut illi sunt iam
cum illo inre. ita & isti u
spe. Itaq c ipse animȩ
occisorum sunt altare ꝙ
tamen subtus altare sunt.
quia ꝑ omnnia coequari ca¬
piti suo non possunt. quia
ipse est ds̃. illi homines.
ille dñs isti serui. Ideoq &
altare sunt capiti suo cõ¬
uincti. & sub altare. quia
non illi ꝑ omĩa equant᷑.
Aliter: Ipsi qui sunt altare
subtus altare sunt. hoc

Expanded text:
lamen scidit, facta est arca lamen scidit, facta est arca et altare unum, quia scilicin hoc loco mentio fit, cum dicitur, Vidi sub altare Dei animas interfectorum. Jam enim non duo sunt altaria, sed unum, quia Christus conjunctus est corpori suo. Ipse enim est altare, ipse sacerdos et sacrificium. Sacerdos quia per illum munera nostra Deo Patri dirigimus. Unde et sacerdotes in singulis orationibus se per Dominum exaudiri optantes, sub nomine ipsius suas finiunt oratioNon ergo jam sunt duo altaria, sed unum, postquam verus pontifex ingressus est Sancta sanctorum cum parte corporis sui, et sicut illi jam cum illo sunt in re, ita et isti in spe. Itaque ipsae animae occisorum sunt altare, et tamen subtus altare sunt, quia per omnia coaequari capiti suo non possunt: quia ipse est Deus, illi homines: ille Dominus, isti servi. Ideoque et altare sunt capiti suo conjuncti: et sub altare, quia non illi per omnia coaequantur. Aliter: Ipsi qui sunt altare, subtus altare sunt, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ altare exteriꝰ id est car¬
nalis in iudeis qui tantũmͦ
ꝑ legis oꝑa ꝙ sacrificia pu¬
tant se saluari. ꝙ iustifica¬
ri. ꝑ aureum uͦ quod erat
interius alter id est spiri¬
tales patres utriꝰq testam̃¬
tr qui non ꝑ legem aut oꝑa
sicut doctores spiritaliter
legem intellexerunt ita
faciebant ꝙ illi prophete
scilicet patriarche ꝙ cete¬
ri. Quod indictis dauid
aꝑte probare possumus.
qui ab adulterio seiens se
non posse purgari ꝑ legis
sacrificia dicebat. Si uolu¬
isses sacͥficium dedissesem
utiq holocaustis nõ de¬
lectaberis. Ideoq hoc fie¬
ri non posse considerans
adiungit. sacrificium dõ
sp̾e contribulatꝰ. Sciendum
uero quod altare illud
aureum de quo nũc agit᷑.
prius quidem aute arcã
erat s uelum pendebat
arca inqua duȩ tantum
erant tabule digito dei
significatur in quo sunt
om̃s thesauri sapientiȩ
ꝙ scienciȩ. postꝗͣ uero ue¬
rus pontifex uenit & ue¬

Expanded text:
per altare exterius, id est carper altare exterius, id est carnalis in Judaeis, qui tantummodo per legis opera et sacrificia putant se salvari posse et justificari. Per aureum autem quod erat interius, alter, id est spiritualis patres utriusque testamenti, qui non per legem aut opera sicut doctores spiritualiter legem intellexerunt, ita et faciebant illi prophetae scilicet, patriarchae, et caeteri, quod in dictis David aperte probare possumus, qui ab adulterio sciens se non posse purgari per legis sacrificia, dicebat: Si voluisses sacrificium, dedissem utique, holocaustis non delectaberis Ideoque hoc fieri non posse considerans, adjungit: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Sciendum vero quod altare illud aureum, de quo nunc agitur, prius quidem ante arcam erat, sed velum pendebat arca, in qua duae tantum erant tabulae digito Dei significatur, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae. Postquam vero verus pontifex venit, et ve
Abbreviated transcription (Latin):
audiendi uerbum di. Quo
in loco questio oritur. Si
d̾s hanc famem ĩmittit
quid peecat diabolus: Quȩ
questio facile soluit᷑. quia
qd̃ d̾s facit iusto uidicio.
diabolus facit inuasione
ꝙ mala uoluntate. Et mor¬
te. scilicet datum ẽ illi
interficere homines spiri¬
tali scilicet atq interiori.
Et bestiis terre. Bestiȩ
efferatos homines ꝙ besti
tyrum. De talibꝰ dic̃ apłs.
Cretenses semꝑ mendaces.
male bestiȩ. Et alibi. Si se¬
cundum homines ad besti¬
as pugnaui efesi. E teũ
aperuisset sigillũ quintũ¬
ꝙ cet̾a. In tabernaculo mo¬
x̃si duo altaria fuerunt
prius scilicet ere cooꝑtũ.
sub diuo ubi sacrificia
creinebantur. aliud uero
interius ante uełu in quo
tantum sanguis ponebat᷑ ꝙ
timiamata ꝙ erat uestitum
auro. Scisso autem uelo ar¬
ca quȩ erat intra sc̃a sc̃orũ.
conuincta est altari aureo
ut iam nulla esset distan¬
cia inter altare ꝙ arcã. fer
hȩc duo altaria duo signi¬
ficantur populi. unꝰ scilicet

Expanded text:
audiendi verbum Dei. Quo in loco quaestio oritur: Si Deus hanc famem immittit, quid peccat diabolus? Quae quaestio facile solvitur, quia quod Deus facit justo judicio, diabolus facit in suasione et mala voluntate. Et morte, subaudis, datum est illi interficere homines, spirituali scilicet atque interiori. Et bestiis terrae. Bestiae efferatos homines et bestiatyrum: de talibus dicit Apostolus: Cretenses semper mendaces, malae bestiae , et alibi: Si secundum homines ad bestias pugnavi Ephesi . Et cum aperuisset sigillum quintufectorum. In tabernaculo Moysi duo altaria fuerunt, prius scilicet aere coopertum sub divo, ubi sacrificia cremabantur: aliud vero interius ante velum, in quo tantum sanguis ponebatur et thymiama, et erat vestitum auro. Scisso autem velo, arca quae erat intra Sancta sanctorum, conjuncta est altari aureo, ut jam nulla esset distantia inter altare et arcam. Per haec duo altaria, duo significantur populi: unus scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
possint. Inde unus eoꝵ ds̃
Ecce elongaui fugiens. & mau¬
si insolitudine. In quoꝵ cordi¬
bus inuenit᷑ lapis smnaragoꝰ.
qͥa inipsis habitat xp̃c. Sed
fidelib nuqͥd ipsi eũ habi¬
tant. s causa inuidentie bo¬
minib eum auferunt. S sc̃
arimaspi. umͣ oculũ haben¬
tes. idest electi oculũ mentis
possidentes. qͥ bellant᷑ cum
griphib hoc ẽ cum malignĩ
spiritib xpͣm que sibi rapi
hunc. ita & electi quorum
fides nũqͣm marcescit. Nam
&. ipsi infundamͣto eccłe po¬
nunt᷑. qͥa alios & exemplo &
doctͥna erudiunt & in xpͣi
doctͥna confortant.
uintus sardonix. Sal¬
nix cõpositũ est. exardio es
onice. Cuiꝰ genera plasima

Expanded text:
possint. Unde unus eorum dicit: possint. Unde unus eorum dicit: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . In quorum cordibus invenitur lapis smaragdus, quia in ipsis habitat Christus. Sed fidelibus, non quod ipsi eum habeant, sed causa invidentiae hominibus eum auferunt. Sed sunt Arimaspi unum oculum habentes, id est electi unum oculum mentis possidentes, qui bellantur cum gryphibus, hoc est, cum malignis spiritibus, Christumque sibi rapiu lapidem, ita electi, quorum fides nunquam marcescit. Nam et ipsi in fundamento Ecclesiae ponuntur, quia alios et exemplo et doctrina erudiunt, et in Christi doctrina confortant. Quintum sardonyx. Sardonyx compositum est ex sardio et onyche, cujus gene
Abbreviated transcription (Latin):
cientiũ uirides simoles eius
fuerit ampla. Huiꝰ lapidis
genera sunt multa. S p̃tio¬
sissimi sinaragdinei lapides
repperiunt᷑ inscithia regione
deserta. qͦs tam̃ custodiunt
griphes animalia tͣribilia
& ferocia que corpꝰ habent
leon um. Pedes aũt rostruoi
& alas ut aquila. Ideoq ꝑter¬
ram currunt ut leones. ꝑac
ra uolant ut aues. Que besti¬
e custodunt ipsa desertamre¬
gionẽ. & seruant ipsi lapides.
uunqͥd ipse insuã eos conũtuns
utilitatẽ. s hominib ipsos au¬
serunt. Cũ qͥb arimaspi ho¬
mines unũ oculũ habentes
bellũ gerun. ipsosq lapides
ei auferunt. Que res. pulchru
inse continet mysteruũ. Lapiᷤᷤ
quippe smnaragdus ut qͥdixi¬
mus. nunie est uiriditatis.
xp̃m significat qͥ pascua etͣ¬
ne refectionis suis datur uis
fidelib. Porro desertũ illud
inquo lapides repperiunt᷑.
significat corda sc̃oꝵ. qui se
aterrenis & huiꝰ mundicuris
longe facrunt ut insecreto
cordis fui qui dño seruire

Expanded text:
cientium, si moles ejus fuerit ampla. Hujus lapidis genera sunt multa, sed pretiosissimi smaragdinei lapides reperiuntur in Scythia, regione deserta, quos tamen custodiunt gryphes, animalia terribilia et ferocia, quae corpus habent leoninum, pedes autem, rostrum et alas, ut aquila: ideoque per terram currunt ut leones, per aera volant ut aves. Quae bestiae custodiunt ipsam deserti regionem, et servant ipsos lapides, non quod ipsae in suam eos convertant utilitatem, sed hominibus eos auferunt. Cum quibus Arimaspi, homines unum oculum habentes, bellum gerunt, ipsosque lapides ejus auferunt. Quae res pulchrum in se continet mysterium: Lapis quippe smaragdus, qui, ut diximus, nimiae est viriditatis, Christum significat, qui pascua aeternae refectionis suis daturus est fidelibus. Porro desertum illud in quo lapides reperiuntur, significat corda sanctorum, qui se a terrenis et hujus mundi curis longe faciunt, ut in secreta cordis sui quiete Domino servire
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ẽ xp̃c ihs. Significat quoꝙ
& electos quoꝵ fides numꝗͣ
marcescit. s semꝑ inoꝑationiᷤ
suirore ꝑseuerat.
cd̾o saphirus. Lapis saphinꝰ.
uleo scoͣs signisicat qͥ celestia
mente petrnt. dicentes cuoi¬

Expanded text:
Significat quoque et electos, quorum fides nunquam marcescet, sed semper in operationis virore perseverat. Secundum sapphirus. Lapis sapphirus ideo sanctos significat, qui coelestia mente petunt, dicentes cu
Abbreviated transcription (Latin):
habitat. Hinc adño iob dr.
Sub umbra dormit in serre¬
to calami. in locis humentib.
idest inlubricis et uoluptuo¬
sis cordibus requiescit. Qũe
ergo domnus in locis hum̃¬
tibus dormire ꝑhibet. hunc
ioħs suꝑ arenam stare ad¬
firmat.

Expanded text:
habitat. Hinc a Domino Job dicitur: Sub umbra dormit in secreto calami, in locis humentibus , id est, in lubricis et voluptuosis cordibus requiescit. Quem ergo Dominus in locis humentibus dormire prohibet, hunc Joannes super arenam stare affirmat.
Abbreviated transcription (Latin):
rens ad celestẽ patriã electos
suꝑ se eandẽ portando adce¬
lestia subleuat.
t ostendit mͥ ciuitatẽ scãm
patrie celestis ꝑueniat. De
celo descendit. quia omne
qͦd habet bonũ celitus datũ
est illi ꝑdĩ grãm. Unde iaco¬
b. Omne datũ optimum
& omẽ donũ ꝑfectũ desur¬
sũ est. Unde etiã sic̃ supra

Expanded text:
rens ad coelestem patriam invitat super se portando ad coelestia sublevat. Et ostendit mihi civitatem sanctam patriae coelestis perveniat. De coelo descendit, quia omne quod habet bonum coelitus datum est illi per Dei gratiam, unde Jacobus: Omne datum optimum, et omne donum perfectum desurs
Abbreviated transcription (Latin):
esse maior sit omnium
ne omnia. imo omnia
quȩ in hoc libro p̃mis¬
sa fuit. Non specialit
ex sua. si generaliter ex
electorum protulit ꝑ¬
sona. Nunc autem ea¬
quȩ inhoc uersu nar¬
rantur. & sue & aliorum
ꝑsonis congruere docet.
Quando enim ista uidit.
morieris inhac insula
ut tu putas. sed iterũ
prophetabis. & hanc a-¬
pocalipsi quam uidisti
manu tua scribes & ali¬
os docebis. nec solum
hanc ꝓphetiam ad nun¬
tiabis. s altius ceteris
aderudiendam fidem
sanctorum euuangeliũ
scribes. Iterum autem
dicit. quia iudelicet
iam fecerat hoc coram
regibus. & gentibus. Un¬
de & a i. domitiano im¬
piissimo cessarum in

Expanded text:
esse major, sit omnium ne omnia, imo omnia quae in hoc libro praemissa sunt non specialiter ex sua, sed generaliter ex electorum protulit persona; nunc autem quae in hoc versu narrantur, et suae et aliorum personis congruere docet. Quando enim ista vidit, morieris in hac insula, ut tu putas, sed iterum prophetabis, et hanc Apocalypsin quam vidisti, manu tua scribes, et alios docebis, nec solum hanc prophetiam annuntiabis, sed altius caeteris ad erudiendam fidem sanctorum Evangelium scribes. Iterum autem dicit, quia videlicet jam hoc fecerat coram regibus et gentibus, unde et a Domitiano impi
Abbreviated transcription (Latin):
leo incubili suo. Recte
enim antiquus aduer¬
sarius contra electos in
certamine positos leo
appellatur quia ꝑutraq
seiure ꝑ mittitur. et frau¬
de scilicet & uirtute.
Uirtute ꝑpotentiam secu

Expanded text:
leo in cubili suo. Recte enim antiquus adversarius contra electos in certamine positus, leo appellatur, quia per utraque saevire permittitur, et fraude scilicet et virtute. Virtute, per potentiam saecu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam eleuatus suꝑ gen¬
tes et regna contra bonos
de seunet. Nec erit ulla dif¬
ficultas ꝑ agendi malum.
quia iste eum in habitabit
qui ꝑse omne malũ adin¬
uenit. Et uidi unum de¬
capitib suif quasi occisũ
inmontem. & plaga mor

Expanded text:
 quam elevatur super gentes et regna. Contra bonos desaeviet, nec erit ulla difficultas peragendi malum, quia is eum inhabitabit, qui per se omne malum adinvenit. Et capitibus suis quasi occisum in mortem, & plaga mor
Abbreviated transcription (Latin):
N dicare et reddere mer
pheris & sanctis. Sic ui¬
dentur hec uerba sona¬
re. quasi prius p̃cesse¬
rit meritum electorũ
pro quo mercedem sun
recepturi. Non enim red

Expanded text:
dicare et reddere mercphetis et sanctis. Sic videntur haec verba sonare, quasi praecesserit meritum electorum, pro quo mercedem sunt recepturi. Non enim red
Abbreviated transcription (Latin):
grata duobuf. Ciuitas
sancta olim appellabat᷑
hierusalem. iuxta illud
euuangelii. multa cor¬
pora sanctorum qui
dormi erant surrexe¬
runt. & apparuerunt
multis insanctam ciui¬
tatem. Uerumtamen
hic non de illa dicit᷑.
sed potius de ecdȩsia.
De qua scriptum est.
Gloriosa dicta sunt de
te cuutas di. Hanc ciui¬
tatem calcant. idest
conprimunt atria.
idest heretici pagani
iudei & falsi fr̃es & uer¬
bo & tormento. S sicut
scilicet calcata pedib
hominum elimari
potest communi non
potest. & tanto magis
elunatur. quanto ma¬
gis calcatur. ita fanc¬
ta ecclesia ex ꝑsecutione
ꝑfidorum robustior
redditur & luculentior
Unde apłi. Quando
infirmor. tunc fortior
sum & potens. Quadra

Expanded text:
ginta duobus. Civitas sancta olim appellabatur Hierusalem, juxta illud Evangelii: Multa corpora sanctorum qui dormierant, surrexerunt et apparuerunt multis in sancta civitate . Verumtamen hic non de illa dicitur, sed potius de Ecclesia, de qua scriptum est: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Hanc civitatem calcant, id est comprimunt atria, id est haeretici, pagani, Judaei, et falsi fratres, et verbo et tormento; sed sicut silex calcata pedibus hominum, elimari potest, comminui non potest, et tanto magis elimatur, quanto magis calcatur: ita sancta Ecclesia ex persecutione perfidorum robustior redditur et luculentior, unde Apostolus: Quando infirmor, tunc fortior sum et potens . Quadra
Abbreviated transcription (Latin):
Septenarius enim nu¬
merus. sepe ꝓuniuersi¬
tate ponitur. Atq ido
inseptem milibus homi¬
num omnes reꝓbi in

Expanded text:
Septenarius enim numerus saepe pro universitate ponitur, atque ideo in septem millibus hominum omnes reprobi in
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ nominis eius. qui ñ
crediderunt illum solem nec
lucẽ: uidi subauditur stantes
supra mare uitreũ. Qui sunt qͥ
stant supra mare utre ũ: Qui
uidelicet hoc quod ꝓfessi sunt
in baptismo tenent. & grãm
baptismi inlibatam custodiunt.
abstinentes se ab om̃ib grauio¬
rib criminibus.
abentes eytharas di. Ipsi ft̃
cythare quia in memoriã do¬
minicȩ passionis semetipsos mor¬
tificant. Sicut enĩ iam supra
dictũ ẽ in eythara lignum ẽ &
corde. In ligno. crux intelligi¬
tur. In cordis aũt corpora sc̃oꝵ
qui se mortificant cũ uitiis &
concupiscentiis. de quibꝰ pau¬
lus dicit. Qui aũt sunt xp̃i.
carnem suam crucifixerunt
cum uitiis & concupiscentiis.
t cantantes canticũ

Expanded text:
numerum nominis ejus. Qui non crediderunt illum solem nec lucem, vidi subauditur, stantes supra mare vitreum. Qui sunt qui stant supra mare vitreum? Qui videlicet hoc quod professi sunt in baptismo, tenent et gratiam baptismi illibatam custodiunt, abstinentes se ab omnibus gravioribus criminibus. Habentes citharas Dei. Ipsi sunt citharae, quia in memoriam Dominicae passionis semetipsos mortificant. Sicut enim jam supra dictum est: In cithara lignum est et chordae: in ligno crux intelligitur, in chordis autem corda sanctorum, qui se mortificant cum vitiis et concupiscentiis, de quibus Paulus dicit: Qui autem sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . Et c
Abbreviated transcription (Latin):
Qui habet potestatẽ suꝑ ignẽ.
añs dicit. Ignẽ ueni mittere in
terram. Qui etiam suꝑ electos in
linguis igneis descendit. Unde
merito querã quomͦ angłs qͥutiq¬
substantiȩ sit cũ patre & spũ scõ:
Non enĩ ut heretici dicunt. ds
pat᷑ ex non nullis reb subsistenti¬
b fihium creauit. aut iterũ ip-¬
se filius spm̃ sem̃ minorẽ secrea-¬
uit. qͥa quoꝵ una ẽ cd̃ĩtas. una ẽ
unius potestatis & maiestatis:
sed in hoc habet filius dei potes¬
tatẽ suꝑ ignẽ. quia nemo angłoꝵ
tius. insufflauit & dicit discipu¬
lis suis. Accipite spm̃ scm̃. Et̃
alibi. Nisi ego abiero: paraclytus
non ueniet ad uos. Si aũt abiero:
mittã eũ ad uos. Et elamauit
uoce magna ad eũ qͥ habebat

Expanded text:
et potestatem super ignem. Dominus dicit: Ignem veni mittere in terram . Qui etiam super electos in linguis igneis descendit. Unde merito quaeritur quomodo angelus, quisubstantiae sit cum Patre et Spiritu sancto. Non enim ut haeretici dicunt Deus pater ex nonnullis rebus subsistentibus Filium creavit, aut iterum ipse Filius Spiritum sanctum minorem se creavit: quia quorum una est deitas, una est unius potestatis et majestatis. Sed in hoc habet Filius Dei potestatem super ignem, quia nemo angelortuis, insufflavit et dixit discipulis suis: Accipite Spiritum sanctum . Et alibi: Nisi ego abiero, Paracletus non veniet ad vos: si autem abiero, mittam eum ad vos .-- Et clamavit voce magna ad