comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tñ inuitans nos ad manducand̾ ait. ⁊ tñ in Elm
manducat me uiuet pp̃ me nec occiditur xp̃e ut
manducet. s mortuos iiuificat qñ manducatur.
Reficit ñ deficit. uiuit manducatus qui surtexit
occisus. nec qñ manducamꝰ ꝑtes deillo facimus eqͥdẽ
insacramento sic fit. ⁊ norunt fideles. q̃madmodũ
manducau̾nt carnẽ xp̃i. unusquisq accipit ꝑtẽ
suam. unde ⁊ ip̃a gr̃a partes uocant᷑ ꝑ parres man
man integ̾ totus incorde tuo. totus enĩ erat apd̾
pr̃em qñ uenit inuirgine̾. impleuit illam nec re¬
cessit ab illo. uenit in carnẽ ut eum homines mã¬
ducarent. ⁊ manebat apud prẽm integ̾ ut angłoᷤ
pasceret. xequit. Tñ unus panis. exponit quomͦ
calix benedictionis. et
caro ⁊ sangus xp̃i .q. per¬

Expanded text:
tas invitans nos ad manducandum ait, Joan. 6: Qui manducat me, vivit propter me. Nec occiditur Christus ut manducetur, sed mortuos vivificat; quando manducatur, reficit, non deficit; vivit manducatus, quia surrexit occisus; nec quando manducamus, partes de illo facimus, et quidem in sacramento sic fit, et norunt fideles, quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam, unde ipsa gratia partes vocantur. Per partes manmanet integer totus in corde tuo. Totus enim erat apud Patrem, quando venit in Virginem; implevit illam, nec recessit ab illo. Venit in carnem, ut eum homines manducarent, et manebat apud Patrem integer, ut angelos pasceret. Quoniam unus panis. Exponit quomodo calix benedictionis et caro et sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
qui se protectorẽ suoꝵ
electoꝵ fore ꝓmisit qui¬
non pacietur uos pro
se tribulatos temptari
pra id qd̾ potes¬
uł cadere non sinit. uel¬
a casu erigit. s faciet cũ
tutis augmentũ. qͣui enĩ
dat temptanti diabolo li-¬
mĩam. ita facit prouentũ
ut possitis ꝑseu̾ant̾ susti¬
nere ne deficiatis inlucta. s uincatis quod fi
nascatur in deũ tempta¬
tura.tio. Nemogͦ sit assiduus in ydolio. nich
speret de eo. deo enĩ sperare est. de deo dubi¬
tare. ut saul relicto deo qui ei fuerat prodelicto iratꝰ.
ad ydolatriã rediit sperans aliquid de ea cui ⁊ inpre¬
senti offuit. ⁊ infuturo gehennã ultricẽ gen̾auit.
ideo apłs istos hortat᷑ fug̾e ab ydolatrie suꝑstitione
.s. uł ne comedãt sapientes ydolatita cum offendicdõ
infirmoꝵ quib ydolatre uiderent᷑. icł ne ip̃i infirmi

Expanded text:
qui se protectorem suorum electorum fore promisit, quinon patietur vos, pro se tribulatos, tentari supra id quod potevel cadero non sinit, vela casu erigit. Sed faciet cum tutis augmentum. Qui enim dat tentanti diabolo liiam. Ita facit proventum, ut possitis perseveranter sustinere, ne deficiatis in lucta, sed vincatis, quod finascatur in Deum tentatio. Nemo ergo sit assiduus in idolio, nil speret de eo. De eo enim sperare est, de Deo dubitare, ut Saul, relicto Deo qui ei fuerat pro delicto iratus, ad idololatriam rediit sperans aliquid de ea, cui et in praesenti obfuit, et in futuro gehennam ultricem generavit. Ideo Apostolus istos hortatur fugere ab idololatriae superstitione, scilicet ne comedant sapientes idolothyta cum offendiculo infirmorum, quibus idololatrae videntur. Vel ne ipsi infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ eẽ ⁊ se ñ prohiłe ided ista ideo qd̾ ydolũ aliꝙͥ sit
s qr demoruiis ⁊ ñ deo immolant᷑ ñ gͦ se excusent .q
ycolis insensatis dediti ñ sunt demoniis magis
dediti sunt ꝙ est ꝑtculosiꝰ. nam si tm̃ ydola colere¬
nt sicut cosñ adiuuarent. ita uł illis nicħ noce¬
rent. quia nec ydola nec eis immolata aliquid st̃
.i. nicħ per se possunt. siue adiuuendũ sine ad no-¬
cendum s malis sp̃itib
⁊ maliuolentia nocendi
qui fideles estis fieri soci¬
natura tei imolaticie.
s conscĩa p̃doli. itł cõscĩa¬

Expanded text:
 et se non prohibere ista, ideo quod idolum aliquid sit, sed quia daemoniis, et non Deo immolantur. Non ergo se excusent quia idolis insensatis dediti non sunt, daemoniis magis dediti sunt, quod est periculosius. Nam si tantum idola colerent, sicut eos non adjuvarent, ita illis nihil nocerent, quia nec idola, nec eis immolata aliquid sunt, id est nihil per se possunt, sive ad juvandum sive ad nocendum, sed malis spiritibus t malevolentia nocendi  fideles estis, fieri socinatura rei immolatitiae, sed conscientia idoli, vel consci
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pacta quedam significatõnum cũ demonib placi¬
ta atq fed̾ata qualia sunt molimina magicarũ
⁊ remedia fiũt inprecantõnib ⁊ quibdam notis uł
in quibdam reb suspendendis. ⁊ aligandis nec illi ab
ħ gen̾e ꝑnitõse suꝑstitõnusꝰ segregandi sunt. qui ge¬
neatici ob natalium dicrũ considerationes. nunc aũ
uulgo mathematici uocantur: qui conant᷑ actõnũ
euenta predicere. ideo nolo quia. Non .po. bi¬

Expanded text:
et pacta quedam significationum cum daemonibus placita atque foederata, qualia sunt molimina magicarum et remedia quae fiunt in praecantationibus, et quibusdam votis, vel in quibusdam rebus suspendendis et illigandis, nec illi ab hoc genere perniciosae superstitionis segregandi sunt, qui genethliaci, ob natalium dierum considerationes, nunc autem vulgo mathematici vocantur, qui conantur actionum eventa praedicere. Ideo nolo, quia non po
Abbreviated transcription (Latin):
dentib ⁊ ideo uos ip̃i iudi¬
iudicate que
⁊c̾cuoł ita. ut prudentib
gere ab ydolatria ⁊ hoc¬
monendo loquor ĩ firmiᷤ
qui funt int̾ uos ut supͣ¬

Expanded text:
 ideo vos ipsi judijudicate quae etc. Vel ita ut prudentibus gere ab idololatria, monendo, loquor infirmis qui sunt inter vos ut sup
Abbreviated transcription (Latin):
petram scand
tem malos infuturo
⁊ contristantẽ lapisgͦ
statum quo apparuit¬
hic malis petra scand¬
ali scd̾m qd infuturo
faciet malis.: c̃ andalũm eni dẽ cum inuia ole
aliquis inuenit᷑ qui gressus incedentis impediat.
qr gͥ hii qui erant insyon: iuas s̃i bonas incedentes
⁊ iter perditionis conscito pede currentes xp̃m ĩ futo
sentient uindicem. ⁊ deo petra scandali dr᷑. uł sicut
petͣ di᷑ aute politõem. ⁊ lapis ꝑ politoem ita ⁊ ip̃e et
petͥ di᷑ ante politõem. ⁊ lapis ꝑ politõem. politõ aũt
xp̃i passio fuit qua infirmitatis miseriam deposu
scandalirati sunt meum iudei irascentes ⁊ indig¬
nantes qd̃ filiũ dei se faceret. lapis u̾o offensiont
derunt ⁊ excecati sunt deum ñ eẽ credentes q̃m
mortuũ uidebant aqua offensione quosdam li¬
berat fides unde subdit. ⁊ om̃s qui crediderit .q. ñ
modo est ip̃e offensio malis. s ⁊ remun̾atio erit

Expanded text:
petram scandatem malos in futuro et contristantem. Lapis statum quo apparuithic malis; petra scandali, secundum quod in futuro faciet malis. Origenes Scandalum enim dicitur cum in via obex aliquis invenitur qui gressus incedentis impediat, quia igitur hi qui erant in Sion viam non bonam incedentes, et iter perditionis concito pede currentes, Christum in futuro sentient vindicem, ideo petra scandali dicitur. Vel sicut petra dicitur ante politionem, et lapis per politionem; ita Christus et petra dicitur ante politionem, et lapis per politionem. Politio autem Christi passio fuit, quia infirmitatis miseriam deposuiscandalizati sunt in eum Judaei irascentes et indignantes, quod Filium Dei se faceret. Lapis vero offensioniderunt, et excaecati sunt, Deum non esse credentes quem mortuum videbant, a qua offensione quosdam liberat fides. Haimo Unde subdit: Et omnis qui crediderit, quasi non modo non est ipse offensio malis, sed remuneratio erit
Abbreviated transcription (Latin):
dentib ut credant. ꝓ¬
adu̾sis ut ꝯu̾tantur
innuit ꝙ ex gr̃a det᷑.¬
qr nec ip̃a conu̾sio si¬
ne dei aduitorio fit.
uoluntas enĩ ut ad u̾a credenda moueat᷑ non
sibi sufficit. nisi ꝑ gr̃am deus opitulet᷑. unde ip̃e

Expanded text:
dentibus, ut credant, adversis ut convertantur, innuit quod ex gratia det nec ipsa conversio sine Dei adjutorio fit. Voluntas enim ut ad vera credenda moveatur, non sibi sufficit, nisi per gratiam Deus opituletur. Unde ipse
Abbreviated transcription (Latin):
.l. exreditus est ad soluend̃
s semꝑ cirea usĩ recte
ait. languens. Non enim
recusando fidem penitus
repetitis accessionibus
languet cura questiões
⁊ pugnas u̾boꝵ. Questio
enĩ erat an aliquis eẽt
seruus clĩ om̃s ex eisdem
ne uidebantut. qr dñi di¬
cit. si filius lib̾au̾it uos ai̾e
liberi eritis hec enĩ u̾ba
uident repugnare u̾bis
aplĩ. s sensus ꝯcordat se
gnis ⁊ questionib oriũ¬

Expanded text:
expeditus ad solvendum, sed semper circa. Unde recte ait, languens: non enim recusando fidem penitus repetitis accessionibus languet circa quaestiones et pugnas verborum. Quaestio enim erat an aliquis esset servus, cum omnes ex eisdem nae videbantur, quia Dominus dicit: Si filius vos liberavit, vere liberi eritis . Haec enim verba videntur repugnare verbis Apostoli, sed sensus concordat. Ex gnis et qu
Abbreviated transcription (Latin):
cet eupidi incidant ĩ laqi¬
um diaboli tñ ñ sunt
penitus abiciendi diui¬
tes. s pocius precipe diui¬
tib huius scłi quia sũt
pecunia quid: ñ dico di¬
suꝑbire ⁊ ineis spem non hr̃e. quia mcerte sunt

Expanded text:
cet cupidi incidant in laqum diaboli, tamen non sunt penitus abjiciendi dtes, sed potius praecipe divitibus hujus saeculi, quia sunt pecunia. Quid? non dierbire, et in eis spem non habere, quia incertae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quia scd̃ u̾itatẽ trinitas unus deus ueatus ⁊ solus
potens. rex regum ⁊ dñs dnantiũ. qui solus habet
ĩ mortalitatẽ. qr solus ꝑnaturam est ĩmutabił qr
qua conu̾sione uł oppressione mutari. nec potuit
nec pot̾italiqua muteitõne peccare. cuiꝙͣ u̾o create

Expanded text:
 Beatus et solus potens Rex regum et Dominus dominantium qui solus habet immortalitatem, quia solus per naturam est immutabilis, qua conversione mutari, nec potuit, nec poterit aliqua mutatione peccare. Cuicunque ve
Abbreviated transcription (Latin):
ut eum imiteris qui c̃
eẽt sub pontio pilato
reddidit testi .i. iminẽ¬
te morte ñ negauit u̾i¬
tatem. s ꝙ duxerat af¬
filium dei. que fuit bo¬
na ⁊ honesta confessio
precipio inꝙͣ ut serueᷤ
mandatum .i. illud ꝙ¬
uimus qd est sine ma

Expanded text:
ut eum imiteris, qui cum esset sub Pontio Pilato reddidit testimonte morte non negavit veritatem, sed quod dixerat afsilium Dei, quae fuit bona et honesta confessio. Praecipio, inquam, ut serves mandatum, id est illud vimus, quod est sine ma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ suis dabit. ⁊ ħ in sempit̾num amen. Diuitib
supra egit de hlis qui di¬
eos incidere intemptatõ¬
nem ⁊ laqueum diaboli.¬
hic agit de hiis qui diu¬
ites sunt monens non¬
sperare indiuiciis ⁊ qr
dixit mala uenire excu¬
piditate. et ctͣ sua sit ne¬

Expanded text:
ia tecum. Amen. » Divitibus. Supra egit de his qeos incidere in tentationem et laqueum diaboli.Hic agit de his qui divites sunt, monens nosperare in divitiis; et quia dixit mala venire expiditate, et c
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditatem quidam
appetentes. Qui enim
fide. omnino xp̃m de¬
serentes. ⁊ inseruersĩt
se dolorib multis hoc
ꝯstat in auaris qui
tanto plures sollicitu¬
dinem cruciatus susti¬
nent: quanto amp¬
liuis desiderant. uł q̃
hĩta transeunt. uł

Expanded text:
cupiditatem quidam appetentes, qui enim fide, omnino Christum deserentes, et inseruerunt se doloribus multis. Hoc constat in avaris qui tanto plures sollicitudinum cruciatus sustinent, quanto amplius desiderant, vel quae habitu transeunt, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pro futuris. Est aũt
questus. s pietas est lon
sufficrint qñ homo nõ
plus desidat hr̃e quam
enĩ nascendo intulimus
quid .i. alicuud de mun¬
do unde iob. Sudus exini
de utero matris mee. nudꝰ¬

Expanded text:
n pro futuris. Est autemquaestus, sed pietas est longsufficiunt, quando homo plus non desiderat habere quamenim nascendo intulimus quid, id est aliquid de mundo. Unde Job: Nudus exivi de utero matris meae, nud
Abbreviated transcription (Latin):
icitur xp̃m dixisse .s. red¬
dite cesari que st̃ cesariꝰ.
⁊ item discite a me qr
mitis sum. ⁊ hu. cor.¬
et .i. si acquiescit ei do¬
ctrine nr̃e que est scd̃m
pietatẽ .s. que nõ facit
eum. ⁊ ideo elatus elatꝰ
est ñ paciens se uinci
quipxe cũ ad fauorem
querendũ in ꝯfuctitm

Expanded text:
jicitur Christum dixisse: Reddite Caesari quae sunt Caesaris . Et item: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde . Et non acquiescit ei doctrinae nostrae, quae est secundum pietatem, scilicet quae non facit eum. Et ideo elatus est non patiens se vinci, quippe cum ad favorem quaerendum in conflictum
Abbreviated transcription (Latin):
erũt. lucem dico: in accessi¬
bilem. qͣuia nullus ad eã
ex se accedit. s cui datur
dono eius ꝙ intelligebat¬
ꝓpħ̾a dicens. accedite ad e¬
in accessibił est lux illa qr
deo loquit. qr ide̾m ip̃e est¬
⁊ lux s nec uidere potest

Expanded text:
erunt. Lucem, dico, inaccessibilem, quia nullus eam ex se, sed cui datur dono ejus: quod intelligebata, dicens: Accedite ad einaccessibilis est lux illa, quDeo loquitur, quia idem est ipse et lux; sed nec videre potest
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑:. non ꝑdunt: ita hoc precipe facere ut appre
ud plura: . Tymothox. per
nomen admonet pro¬
prium. reddens eum
attentũ custodi depo
lud custodire nouita¬
tes uocum. ñ omnes.
sunt contra religio
inducere uolebant
tres esse sub̾as. alie
uitande. sunt enĩ doctrine¬

Expanded text:
tuntur, non perduntur: ita haec praecipe facere, ut, id etuntur, non perduntur: ita haec praecipe facere, ut, id eQuid plura? O Timothee, per nomen admonet prprium reddens eum attentum, custodi deposlud custodire, novitates vocum, non omnes, sunt contra religioninducere volebant tres esse substantias. Aliae vitandae. Sunt enim doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
ostolus diuicias s mor¬
biam que est u̾mis di¬
uitum. grandis am̃iꝰ
est qui int̾ diuicias¬
isto morbo ñ tempta¬
tur. magnus est qui¬
ñ se ideo magnũ pu¬
tat quia diues est.¬
Qui aũt id̾o se magñ
putat: suꝑbus ⁊ egenꝰ
est. incarne crepat. in
ent᷑ quia dixerat. neq sperare in incerto diuiti¬
aꝵ adiecit. s precire sperare in deo uiuo qui pres¬
tat nobis omnia ħ hũndant᷑ .s. sine diminutõe.
ad fruend̾ in et̾nitate. ñ modo ad utend̾ inh uita.
temporalia enĩ dat adutend. et̾na ad fruendum
illa: unde bona faciamus. ista: unde boni efficiam᷑.
sSi u̾o quid faciant de suis diniciis querant: pre¬
cipe diuites bene agere. ⁊ diuites fieri inoperib lomꝰ
.i. precipe illos bene operari it a ut diuites st̃ ioꝑib¬
ad hoc sint faciles et precipe uł comunicare .i. co
firmas. ñ tm̃ opera t ħ infuturum .i. in opus no
alicuiꝰ presentis s futuri boni. ad ꝙ diuitie p̾mit¬

Expanded text:
tolus divitias, sed morbiam, quae est vermis ditum. Grandis animus est qui inter divitiisto morbo non tentatur, magnus est quin se ideo magnum putat quia dives esQui autem ideo se magnum putat, superbus et est, in carne crepat, in entur, quia dixerat, neque sperare, in incerto divitiarum, adjecit: Sed, praecipe sperare in Deo vivo qui praestat nobis omnia abunde, scilicet sine diminutione, ad fruendum in aeternitate, non modo ad utendum in hac vita. Augustinus Temporalia enim dat ad utendum, aeterna ad fruendum: illa, unde bona faciamus; ista, unde boni efficiamur. Si vero quid faciant de suis divitiis quaerant, praecipe divites bene agere, et divites fieri in operibus bonis, id est praecipe illos bene operari, ita ut divites sint in operi ita, et ad hoc sint faciles. Et praecipe illis communicare, id est firmas, non tantum opera: et hoc in futurum, id est in opus, non alicujus praesentis, sed futuri boni, ad quod divitiae praemit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiores arbitrentur
dños suos dignos õĩ ho.
bene seruiendo eis. Scien¬
dum est quedam predica
ditos. Nõn ergo exigãt
uant. ⁊ gratis duide¬
ant lberi cymisticum ÷.¬

Expanded text:
iores, arbitrentur dominos dignos omni honore, bene serviendo eis. Sciendum est quosdam praedicasditos. Non ergo exigant viant, et gratis dimittantur liberi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbia. nullũ ꝙ aliqũ ñ ꝓueniat excupiditate.
⁊ est utiq aliciuis homo qui excupidatate fit su¬
si per hoc pet putaret se excellentiorem esse. ⁊
est qui ñ amaret excelleret nisi putaret ꝑ hoc¬
se maiores diuicias habere. Sequitu.E¬
ta quib tegamurhis
contenti simus quia
qui ultra tendit ma
tes s qui uolunt esse
Non est enĩ genꝰ mali
ꝙ nõ est excupitate a¬
liciñ proueniat. quia

Expanded text:
 quod aliquando non proveniat ex cupiditate. Et est utique aliquis homo qui ex cupiditate sit susi per hoc putaret se excellentiorem esse; et est qui non amaret excellere, nisi putaret per hoc majores divitias habere. Quta quibus tegamur his contenti simus, quia qui ultra tendit, mates, sed qui volunt esse,Non est enim genus mali quod non ex cupiditate aliquando proveniat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ addit. et incidunt ĩ
desid̾ia multa. que
diuicie nutriunt ⁊
inutilia ⁊ nociua. ꝙ
penis est ⁊ quomodo
nocent: ostendit. sub

Expanded text:
addit: Et incidunt in desideria multa, quae divitiae nutriunt, inutilia et nociva: quod pejus est. Et quomodo nocent ostendit, sub
Abbreviated transcription (Latin):
asperum taincy ꝑni¬
ciosum quam siuir
eccłiasticus maxime
qui sublimem tenet
dat formam sectare u̾o iusticiam faciendo un
ut egenti condescendas. ꝙ ñ cupidus facie. fi¬
dem u̾am. qui u̾am fidem de deo ht̃ ñ cupit ĩ
miseriis fieri diues. nec pluris est ei mundꝰ. ꝙͣ
deus. caritatem. ⁊ proximi. qua penitꝰ caret
cupidus. pacĩam mansuctudinem. quib ca¬
assidue certa certam̃
dico bonum .s. quod
prodest aliis .q. tale

Expanded text:
asperum, tamque perniciosum, quam si vir ecclesiasticus, maxime qui sublimem tenet dat formam. Sectare vero justitiam, faciendo uniut egenti condescendas, quod non cupidus; fidem, veram. Qui veram fidem de Deo habet, non cupit in miseriis fieri dives, nec pluris est ei mundus quam Deus. Charitatem Dei et proximi qua penitus caret cupidus; patientiam, mansuetudinem, quibus caAssidue certa. Certamen, dico, bonum, scilicet quod prodest aliis, quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
legit᷑ in libro iudicũ afflixit uehem̃t philiste¬
os. ⁊ de iepte qui cũ iret ad pugnã ae hostes
occurritq ei filia quã ĩmolanie. nͨ laudauit᷑
iepte ꝙ filiam occidit. s ꝙ ꝑ fidem deo iuiuãte
hostes suꝑauit. Abraham uero ñ solum ñ cul¬
pant᷑ crudelitatis crimine: u̾m ⁊̃ laudat᷑ pie¬
tatis noĩe ꝙ filiũ ñ scełate sed obedient̾ uolu¬
it occidere. ⁊ m̾ito q̃nt᷑ utrum ꝓ iussu dei sit
hñdum. ꝙ iepte fillam sibi occurrentẽ occid
cũ id se nouisset deo ĩmolaturũ ꝙ ei redesĩti
de prelio uictori primitꝰ occurriss nec sanson
ałr extusat᷑ ꝙ se ip̃m cũ hostib ruina domꝰ
oppressit nisi qr sp̃c latenter ħ iusserat qui ꝑ
illum miracula faciebat. Sequit᷑. ⁊ de dauid¬

Expanded text:
legitur in libro Judicum afflixit vehementer Philisthaeos. Et de Jephte, qui cum iret ad pugnam contra hosoccurritque ei filia quam immolavit: nec laudatur Jephte quod filiam occidit, sed quod per fidem Deo juvante hostes superavit. Abraham vero non solum non culpatur crudelitatis crimine, verum etiam laudatur pietatis nomine quod filium non scelerate, sed obedienter voluit occidere. Et merito quaeritur utrum pro jussu Dei sit habendum quod Jephte filiam sibi occurrentem occidit, cum id se vovisset Deo immolaturum quod ei redeunti de proelio uictori primitus occurrisset; nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus ruina domus obpressit, nisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat — his i
Abbreviated transcription (Latin):
fidei fc̃a dixi. ⁊ iłta
credentium exempla
posui. ⁊ quid ad huc
affligente filios ifrt
delbora ꝓphissa que
illo. precepit barach

Expanded text:
fidei facta dixi, et plura credentium exempla posui. Et quid adhuc affligente filios Israel, Debora prophetissa, quae illo, praecepit Barach
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃s que singłi fecerũt dicit tñ quid a fide o¬
perati st̃ sapient̾ hystoriaꝵ ꝯmemoratõem
uitam. ne sermonẽ suũ ꝓtelet breuit q̃da
tangens. nec .i. aĩo tacuit. nec dicens moleᷤ¬
tus effectꝰ est. fugit deusitatẽ. longitudinẽ.
ne fatiget auditorẽ. Sequit᷑. ⁊ adepti surit
fide repromissiones .i. ea q̃ repromittebant᷑
ut uictoriã. ⁊ alie ꝓmissiones młte fc̃e funt¬

Expanded text:
re quae singulis fecerunt, dicit tamen quae quidam fide operati sunt. Sapienter historiarum commemorationem vitat, ne sermonem suum protelet, breviter quaedam tangens; nec enim omnino tacuit, nec dicens molestus effectus est. Fugit densitatem, longitudinem, ne fatigaret auditorem. Et adepti sunt, fide, repromissiones, id est ea quae repromittebantur, ut victoriam et alia. Promissiones multae factae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
regis. cui cͣcriũ uidet᷑
ꝙ mortuo egỹptio di¬
scessit inde int̾ra ma
fides. quia credebat se
adeo riberari. noluit¬
ibi mare manere. ne¬

Expanded text:
regis. Cui contrarium videtur, quod mortuo Aegyptio dscessit inde in terram fides, quia credebat se a Deo liberari. Noluiibi manere
Abbreviated transcription (Latin):
licet ẽẽt meretrix ñ
periit cũ incredulis.
⁊ hoc fide .i. per fidem
dendam.⁊ ideo excep̃
expłoratores coꝵ. uñ
subdit. excipiens exꝑ-
distis. utiq debetis

Expanded text:
licet esset, meretrix non periit cum incredulis. Et hoc fide, id est per fidem dendam, et ideo excepit exploratores eorum. Unde subdit: Excipiens explodistis? Utique debetis
Abbreviated transcription (Latin):
reiret ccͣ sysara prĩ¬
cipem exertitus iabi.
qui dixit se ire si ip¬
sa cum eo iret. itaꝙ
toria iahel uxoris aber cinei. ubi cũ absꝯditꝰ
dormissei iahel clauũ tab̃nacłi ꝑcussũ cum
malleo defixit incerebrũ eius usq ad t̾ram ⁊
mortiis est. ⁊ ecce barach sequẽs sysarã ue¬
niebat egressa ꝙ iahel in occursum eiꝰ dixit¬

Expanded text:
 Sisaram pricipem exercitus Jabin, qui dixit se ire, si ipsa cum eo iret. Itaqutoria Jabel uxoris Abercinei, ubi cum absconditus dormisset Jabel clavum tabernaculi percussum cum malleo defixit in cerebrum ejus usque ad terram, et mortuus est. Et ecce Barach sequens Sisaram veniebat, egressa
Abbreviated transcription (Latin):
addit ꝙ exꝑti egyptii
deuorati sunt. sicut ⁊¬
ꝑ bap̃m fideles trans¬
siunt zemissis pccis
tamꝙͣ egyptiił. cum
diabolo principe tene¬
braꝵ sub mersis. fide
portantib ⁊ eneis
tubis clangentib

Expanded text:
addit: Quod experti Aegyptii devorati sunt. Sic et per baptismum fideles transierunt remissis peccatis, tanquam Aegyptiis cum diabolo principe tenebrarum submersis. Fide,portantibus, et aeneis tubis clangentibus
Abbreviated transcription (Latin):
rłmem demptio apeccatis
et fide future resu¬
rrectionis. de.os. su
os istł. ut asportarẽt
eam int̾ram proriꝰ¬

Expanded text:
redemptio a peccatis, et fide futurae resurrectionis. De ossibusos Israel, ut asportarent ea in terram promi
Abbreviated transcription (Latin):
a deo elegantis form¬
e. unde subdit. eo qđ̾
fusa magna gra
uenustatis: ñ nat᷑a.
s domo dei. et pp̃hec
ñ timuert parente ᷤ
eiꝰ elictũ regis qui
om̃s mascłos hebreoꝵ
filios neccari p̃cepat.
Item. ¶oyses grã¬
dis fc̃s fide .i. ꝑ fidem
inuisibiliũ. ne. se. ẽẽ

Expanded text:
adeo elegantis formae. Unde subdit: Eo quodfusa magna gratia venustatis, non natura, sed dono Dei. Et propter hoc non timuerunt parentes ejus edictum regis, qui omnes masculos Hebraeorum filios necari praeceperat. Item Moyses grandis factus fide, id est per fidem invisibiliu
Abbreviated transcription (Latin):
cunditatẽ. carnale
temporał .i. transito¬
rii peccati pccm .n.
ẽẽ putauit se leteri
in aula regis dum
fr̃es sui affligerent᷑.
Maxime u̾o fidei ẽ
spein̾e iocunditatẽ
ip̃e dico estimans

Expanded text:
cunditatem carnalem temporalis, id est transitorii peccati. Peccatum enim esse putavit, se laetari in aula regis, dum fratres sui affligerentur: maximae vero fidei est, spernere jucunditatem. Ipsi, dico 260 aestimans
Abbreviated transcription (Latin):
pestains qd promiserat. ⁊ ideo ñ tunuit. Item mo¬
yses fide .i. ꝑfidem celebrauit pascha qd̾ causa
transitus fuit. hac utiq fide. qr sic credidit ppło
brauit effussionem sangums quo linitet utr¬
osc postes. ⁊ suꝑ siminare domus. ne angls ꝑ
mare rubrũ

Expanded text:
pectans quod promiserat, et ideo non. Item, Most per fidem, celebravit Pascha, quod causa transitus fuit. Hac utique fide, quia sic credidit populbravit effusionem sanguinis, quo linierunt utrosque postes, et superliminare domus, ne angelus e Rubrum
Abbreviated transcription (Latin):
suum hominib declarauit. nec quui hot dicit ps¬
tat seneficium religioni. ħ actipit ut gr̃a hominum
est qd̾ ydola dii dñr cũ non sint. Uñ ⁊ antistites eoꝵ hõĩb
subditi sunt. In regla u̾o xp̃iana ałr est. qr ñ prestant
religioni beneficiũ ducentes. ihħm ẽẽ dñm s accipiunt
uñ humiliari delent ut paciant se argui ñ querant
so fonte grãꝵ ip̃as gratiaᷤᷤ¬
diuisas ostendit .q. hoc est¬

Expanded text:
suum hominibus declaravit; nec qui hoc dicit praestat beneficium religioni, sed accipit, ut gratia hominum, cum quod idola dii dicuntur, cum non sint. Unde et antistites eorum hominibus subjecti sunt. In regula vero Christiana aliter est, quia non praestant religioni beneficium, dicentes Deum esse Jesum, sed accipiunt unde humiliari debent, ut patiantur se argui, non quaerant so fonte gratiarum ipsas gratiadivisas ostendit. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
tenetis precepta mea.
uolo aũt uos scire o frẽs¬
quoddam utile ad seꝙ̃
aũt mulieris
est uix. qr ex eius costa

Expanded text:
tenetis praecepta mea. Volo autem vos scire, o fquiddam utile ad sequemulieris est vir, quia ex ejus costa
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ debet subici iiro
de quo ꝑ xp̃m fc̃a est.
pater. quia ab ip̃o ge
caput xp̃i. uł noĩe uir intelligr᷑ hic sp̃c nõ ilłe
spt̃ .s. ciui cum pr̃e ⁊ filio ĩmutabilisꝰ manet ⁊ dig¬
regit. de quo dicit apłs. Nemo scit que sũt sp̃t hoĩs

Expanded text:
eo debet subjici viro, de quo per Christum facta est. Pater, quia ab ipso gencaput Christi. Vel nomine viri intelligitur hic spiritus non illetus, qui cum Patre et Filio incommutabilis manet, et digregit. De quo dicit Apostolus: Nemo scit quae sunt hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
inceles .i. in hoc. ĩnferiori aere. unde dũr aues celi.
adu̾sus tales nobis est lucta qui sunt rectores te
git gubemat ⁊ regit. sic eos qui tenebre sunt ad
omne malum diabolus precipitat ⁊ instigat. hoc
ꝓẜ illo s ccͣ diabolũ qui cũ illo oꝑit᷑ ⁊ in illo erimꝰ.s
⁊ quicquid possumꝰ faciamus. ut diabolus expel¬
latur. ⁊ angłi eius. ⁊ homines liberent᷑. ip̃i enim
demones .ꝙ. equites pitgnant inequis hominib¬

Expanded text:
id est in hoc inferiori aere, unde dicitur, aves coeli. Adversus tales nobis est lucta qui sunt rectores, bernat et regit, sic eos qui tenebrae sunt ad omne malum diabolus praecipitat et instigat. Hoc pro illo, sed contra diabolum qui cum illo operatur et in illo, oremus; et quidquid possumus faciamus, ut diabolus expellatur et angeli ejus, et homines liberentur. Ipsi enim daemones quasi equites pugnant in suis equis, hominib
Abbreviated transcription (Latin):
num preliũ ℥. alt̾m aũt cuiq in se ip̃o est. ⁊ hoc
graue bellũ est. ⁊ molestius. in quo quisquis uic¬
tor extit̾it illos ñ uidet inimicos .i. principes mũ¬
di ꝯtinuo suꝑabit ⁊̃ si illos uicerimus qui sunt
principes malicie ⁊ quoꝵ instinctu uicia carnis
ecͣ nos seuiunt tũc facile suꝑare pot̾imus omnes
ministros illoꝵ. suꝑato enĩ principe ex̾citꝰ facile
fugat᷑. sicut in libro iudith. ostendit᷑ ubi narrat᷑
ꝙ holoferne principe milicie int̾empto multitu¬
do exertituum infugam u̾sa ⁊ auideis facile

Expanded text:
 Haimo. Alterum autem cuique in seipso est, et hoc grave bellum et molestius, in quo quisquis victor exstiterit, illos quos videt inimicos, id est principes mundi continuo superabit; et si illos vicerimus qui sunt principes malitiae, et quorum instinctu vitia carnis contra nos saeviunt, tunc facile superare poterimus omnes ministros illorum. Superato enim principe exercitus facile fugatur, sicut ex libro Judith ostenditur, ubi narratur quod Holopherne principe militiae interempto, multitudo exercituum in fugam versa est, e
Abbreviated transcription (Latin):
hoc utiq ait qr uicium carnis in rebona ñ est
lonun. ꝙ cũ cẽ destit̾it: caro erit s iam uiciata:
uł uitiosa ñ erit. hoc enĩ est ꝯcupiscĩe uicis̃i qdͣ
mens quidem ñ exse s ex carne contunxit. Na¬
tͥura quippe humana ñ opere dei cũ uitio pumit᷑
est insiinita. s ex uoluntatis arbitrio priorum
hominũ ueniente uitio est sauciata. Seciuit᷑¬
Nam uelle. u̾e lonuim ñ hĩtat incarne mea nã¬
ꝑficere qr ñ nichil facit. rebellat enĩ ꝯcupiscĩa
tem au̾tit in secretarium m̃tis intrat uidet
fous strepontẽ contupisciam. ⁊ intuł mundat
uet malum desiderium. s ñ ꝑficit malum. qr ñ
ꝑtrahit ad malum. ⁊ misto sello est tota uita

Expanded text:
Hoc utique ait, quia vitium carnis in re bona non est bonum: quod cum esse destiterit, caro erit; sed jam vitiata vel vitiosa non erit. Hic enim est concupiscentiae vitium, quod mens quoque sed ex carne contrahit. Natura quippe humana non opere Dei cum vitio primitus est instituta, sed ex voluntatis arbitrio primorum hominum venienti vitio, est sauciata. Nam velle, vere bonum non habitat in carne. Nam velficere, quia non nihil facit; rebellat enim concupiscenntem avertit, in secretarium mentis intrat, videt foris strepentem concupiscentiam et intus mundat vet malum desiderium, et non perficit malum, quia non pertrahit ad malum, et in isto bello est tota vita
Abbreviated transcription (Latin):
se inħ apłi sermone describi hominem sub lege
ut dem̃ antedictũ. s ut ip̃e ait ñ est nisi homogͣ¬
cie qui hic loquitur. qui ꝯdelectat᷑ legidei ⁊ ꝯsen¬
tit ⁊ qui ñ operat᷑ malum nec uult: ⁊ qui igno¬
rat .i. ñ approbat. ⁊ cui nicħ dampnatõnis in est.
sicut insecñti ostendr̃. ⁊ tñ adhuc eẽ carnalẽ se

Expanded text:
 Apostoli sermone describi hominem sub lege, ut ante dictum est, sed ut ait non est nisi homo gratiae qui hic loquitur, qui condelectatur legi Dei, et consentit: qui non operatur malum, nec vult, et qui ignorat, id est non approbat, et cui nihil damnationis nunc est sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tis huius. ip̃m erit. ⁊ ñ ip̃m erit. ip̃m erit. qr
ip̃a creatõ erit. ñ ip̃m erit: qr mortale ñ erit.
libabr᷑ aũt tunc cum mortale ħ induet im¬
mortalitatẽ. ubi nulla ꝯcupiscĩa remanebit
mortuoꝵ.s modo interim quid erit: pugn¬
a: lucta. unde sũbdit. igit᷑ ego.ip. ⁊ c̾. quasi
qr mente ꝯdelectorlegi. ⁊ ex carne captiuns du¬
cor. igitur ego ip̃e .i. unirꝰ ⁊ idem ꝓrsus mẽte
concupiscendo gͥ ego ip̃e seriuo incarne. ego
ip̃e seruio inm̃te. Non enĩ dico sumꝰ int̾ nos ccͣ¬
rii de diu̾sis principiis uenientes s ego ipse
mente seruio legidei. carne aũt seruio legi pcci.
ꝙͣ diu languor obluctat᷑ saluti. ñ enĩ alius in¬
ne. ⁊ magis sum inmente ꝙͣ incarne. Non enĩ
sunt due nature ccrie ut manichei m̃tiunt᷑
s ex utroꝙ illud unus homo est. qr unus est
deus aquo fc̃s est homo. mente gͥ ñ consentio
carne ꝯcupisco. semꝑ itace pugna est in cor
mus. finiri non potest. quamdiu uiuimir

Expanded text:
t non ipsum erit: ipsum erit, quia ipsa creatio erit; non ipsum erit, quia mortale non erit. Liberabitur autem tunc, cum mortale hoc induet immortalitatem, ubi nulla concupiscentia remanebit. mortuorum. Sed modo interim quid erit? pugna, lucta. Unde subdit: Igitur ego ipse etc.. Quasi dicat: Mente condelector legi, et carne captivus ducor. Igitur ego ipse, id est unus et idem prorsus, concupiscendo. Ergo ego ipse servio in carne; ego ipse servio in mente. Non enim duo sumus inter nos contrariis de diversis principiis venientes, sed ego ipse mente servio legi Dei. Carne autem servio legi peccati, quandiu languor obluctatur saluti. Non enine, et magis sum in mente quam in carne. Non enim sunt duae naturae contrariae, ut Manichaei mentiuntur, sed ex utroque unus homo, quia unus est Deus a quo factus est homo. Mente igitur non consentio, carne concupisco. Semper itaque pugna est in corpmus, finiri non potest quandiu vivimus;
Abbreviated transcription (Latin):
a. captiuare me conantem. ĩ. le. pec .i. ad ꝯsenti¬
endum mente implendũq opere pc̃cm. siel po¬
Aũt me ut predictum est ex carne ñ ex m̃te.
Qũid in de sperand̾e expectanda est liberatõ in
sum ñ inmente s inicarne. ⁊ quis me. li .d.c. in¬

Expanded text:
est captivare me conantem, in lege peccati, ad consentiendum mente, implendumque opere peccatum. Vel poautem me, ut praedictum est, ex carne, non ex mente. Quid mihi sperandum? Exspectanda est liberatio in sum, non in mente, sed in carne, etc. quis me liberabi
Abbreviated transcription (Latin):
intendit. Ec̃ce ꝑtim libertas redłita est s. scd̃m m̃
ture apłice entumstantia recte intelligit᷑ apls
stitutos significasse. utrum enĩ ex ꝓpria apłi per
menbus. Ecͣce partim restat infiritas. lex q̃
uimenbus est repugnans mentiuicium caruo
est. ꝙ ex pena pcc̃i. ⁊ extraduce mortis ꝓuenit
atõe sp̃itali ⁊ manet in carne mortali. ⁊ emissa
est quia reatus solutus est sacramento quo re¬
nascunt᷑ fideles. manet aũt qr opatꝰ desidena
ct que dimitant ⁊ fideles. Reyn. se. mentisanee¬
carnis est morbidus quidam affectus uł langu
trum captiuũ tenet. lex ergo carnis me capti
exꝑte qr mens repugnat ⁊ ꝯdelectat᷑ legi d̾i
sic de ip̃o apło ꝯuenient̾ accipitur. qui dicit

Expanded text:
intendit. Ecce partim libertas reddita est, scilicet seturae apostolicae circumstantia recte intelligitur Apostolus, stitutos significasse. Utrum enim ex propria personameis. Ecce partim restat infirmitas. Lex quae in membris est repugnans menti, vitium carnis est quod ex poena peccati, et ex traduce mortis provenitatione spirituali, et manet in carne mortali: remissa est, quia reatus solutus est sacramento quo renascuntur fideles; manet autem, quia operatur desideria, contra quae dimicant fideles. Repugnantecarnis est morbidus quidam affectus, vel languotrum captivum tenet. Lex ergo carnis me captivex parte, quia mens repugnat, et condelectatur legi Dei. Sic de ipso Apostolo convenienter accipitur, qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sihĩtẽt niuit tñ iste sc̃ ex fide. ñ ꝯsentiendo ei
sunt enĩ desidͤ̾ia mala. s si ñ regnant ip̃e ñ facit.
putat sibi adhuc ẽẽ dicend̾. Non ego orcr .il. ⁊ si o
derit qr corisentit. simul enĩ est utrumꝙ ⁊ ip̃e o¬
dis. qt malum eẽ nouit ⁊ ip̃e faciti q fac̾e inco.¬
sibi tm̃ errat ut nec se ip̃m agnoscat. qñ cũ ex to¬
to ip̃e sit. ⁊ corde statuente ⁊ corpore implente. ad¬
huc seip̃m eẽ pͥutat. qui ergo dicit. ñ ego .op. il
porto illiciti desid̾ii cui ñ obediendo non eum ope¬
quo infuturo lilerabim᷑. qr u̾o ñ sumus sine pͥ¬

Expanded text:
 habitet, vivit tamen iste sanctus ex fide non consentiendo ei. Sunt enim desideria mala, sed si non regnant, ipse non facit. putat sibi adhuc esse dicendum, non ego operor illud, etiamsi oderit quia consentit, simul enim est utrumque, et ipse odit, quia malum esse novit, et ipse facit quia facesibi, tantum errat, ut nec seipsum agnoscat, quando cum ex toto ipse sit, et corde statuente, et corpore implente adhuc seipsum esse non putat. Qui ergo dicit, non ego operor porro illiciti desiderii, cui non obediendo, non cum opequo in futuro liberabimur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qi dico: condelector le
gi s uideo aliam legẽ
.s. fomitem pcc̃i qui re¬
gnat inmenbus mei ᷤ
ut moculo ad ꝯcupiscẽ¬
dum. inmanu ad oper
mes aũt pcc̃i qui est
ex carne ⁊repugnat
m̃ti recte dicit lex qr
legitiime fcm̃ est ut
suũ inferius .i. caro.
Supra de est dñs deus
tuus. infra. te cato tu¬
a serui meliori: ut
seruiat tibi inferior.
contempsisti suꝑio¬
rem: corquenis ab un¬
feriori dico repugnã¬
tem ⁊ ⁊̃ captiuantem
me uel captiuũ ducẽ¬
cem me. ꝑ consensum
dñatur. que lex ut p̾¬
dictum est est in mẽ¬
bris meis .i. excarne.
quanto aũt uicinior:
tanto est periculosior
hec est lex mala qua
quisq carnali ꝯfue¬
tudine implicatus
astringitur. hanc re

Expanded text:
t: Dico condelector legi Dei. Sed video aliam legem, scilicet fomitem peccati, qui regnat, in membris meis, ut in oculo ad concupiscendum, in manu ad operames autem qui est ex carne, et repugnat menti, recte dicitur lex, quia legitime factum est, ut suum inferius, id est caro. Supra te est Dominus tuus, infra te caro tua. Servi meliori ut serviat tibi inferior. Contempsisti superiorem, torqueris ab inferiori. Dico repugnantem, et, etiam captivantem me, vel captivum ducentem me, per consensum dominatur. Quae lex, ut praedictum est, est in membris meis, id est ex carne. Quanto autem vicinior, tanto est periculosior. Haec est lex mala, qua quisque carnali consuetudine implicatus astringitur; hanc re
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alia hi. s audiens legem dicentẽ. ñ ꝯcupisces. ui¬
tium agnouit ⁊ odit dellum hũit. qr uolebat non
ꝯcupisc̾e ⁊ concupiscebat. Ideo dicit. ꝙ nolo facio .i. ꝯcł̃i
hat luctabatur. Non subiugabat᷑. dẽ se ħ tͥ. ꝓponit.
ne de ħ desperes inte. ꝯstituit tͥ ante cculos pugnam

Expanded text:
s legem dicentem, non concupiscas, vitium agnovit, et odit; bellum habuit, quia volebat non concupiscere, et concupiscebat. Ideo dicit, quod nolo facio, id est cohat. Luctabatur, non subjugabatur. De se haec tibi proponit, ne de hoc desperes vitae. Constituit tibi ante oculos pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
aupellat: Unde oriuntͤ cuncta percata .i. ex camna¬
li ꝯcupia. quicqud enĩ ptõꝵ est. indictis infactis
incogitatõnib. ñ oritur nisi ex mala ꝯcupiscĩa
que a pcc̃o fc̃a est. ⁊ si ꝯsentientem traxerit atq ille¬
xerit concipit. paritq pccm. apcc̃o ergo est ⁊ pet¬

Expanded text:
appellat. Unde oriuntur omnia peccata, id est carnali concupiscentia. Quidquid enim peccatorum est in dictis, in factis, in cogitationibus, non oritur nisi ex mala concupiscentia, quae a peccato facta est, et si consentientem traxerit atque illexerit, concipit paritque peccatum. A peccato ergo est,
Abbreviated transcription (Latin):
legem laudat uoluntas mea q̃ cͥonsentit concupiscĩe
carnis ꝙͣ lex prohib que dicit ñ ꝯcupisces ꝙ qr nolo:
menbra ⁊ tñ fit in me ꝙ uolo. ꝙ ñ uult ⁊ lex. uo¬
lo gͥ idem cum lege. qr ꝙ non uult nolo.: ⁊ tñ facio
nolo concupiscere. si uellem ꝯcupisc̾e legi ñ consẽ¬

Expanded text:
legem laudat voluntas mea, quae non consentit concupiscentiae carnis, quod lex prohibet quae dicit, non concupisces, quia quod nolo tamen fit in me quod nolo, quod non vult et lex. Volo idem cum lege, quia quod non vult nolo, et tamen facio, nolo concupiscere; si vellem concupiscere, legi non consen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥuia natusꝰ est sub poc̃o. hostem secũ hñs peccatũ
ꝑ qd additũ habeat adillum sachanas gradus enĩ
fabricauit adam ꝑ quos ad filios eius expoliator
inqua mors est. ñ potest ħ fac̾e nisi magnus aliqͥᷤ.
s ecce quis me liberabit: non lex moysi. si ꝓprie
iures liberi arb̃itrii. s gr̃a dei ꝑ iħm xp̃m do. nr̃m.
accepta ho reueletur ut decetero ptossit resipisc̾e
presso pcc̃o. potest enĩ homo exhon̾atus malis resist̾e
loges in hac serie memorant᷑.s. lex nature. lex mẽ¬
broꝵ. q̃ prouna cũ lege ⁊ tẽi accrpr. lex moysi. qͣr¬
ta lex fidci. ⁊ nata notat᷑ hic t̾cius actus .i. status
a hominis sub gr̃a de gentis. sequit᷑. igitur ego
ipse. ⁊c. qr dixit gr̃a se ẽẽ lib̾atum nequis torpe¬

Expanded text:
quia natus est sub peccato, hostem secum habens peccatum, per quod aditum ad illum habet Satanas. Gradus enim fabricavit Adam per quos ad filios ejus exspoliator e dominio carnis in qua mors est. Non potest facere hoc nisi magnus aliquis. Sed ecce quis me liberabit? non lex Mosi, non propriae vires liberi arbitrii. Sed gratia Dei per Jesum Christum ercepta, homo relevetur, ut de caetero possit resipiscere presso peccato. Potest enim homo exoneratus malis resistere enim leges in hac serie memorantur, scilicet lex naturae, lex membrorum, quae pro una cum lege peccati accipitur, lex Mosi, quarta lex fidei. Et nota hominis, sub gratia degentis. Igitur ego ipse, etc. Quia dixit se gratia esse liberatum, ne quis torpe
Abbreviated transcription (Latin):
le est absor. a.ui.i. ut uita ĩmortalitatis destruat
mortalitatẽ. ñ ut suꝑ eam ueniat. ⁊ est sensus. Sĩc
uellemus fier suꝑ mortaies si fi̾ posset ut iam uen¬
iret ip̃a ĩmortalitas ⁊ modo sic̃ sumus mutaret
tołandũ ẽt sicorpꝰ grauat aĩam ⁊ ht incitam̃ta¬
nec omnia uitee inique uitia tribuenda st̃ carni.
ne ab hiis omnib purgemꝰ diabolum qui ñ ht̃ car
nem nec fuit corruptio corporisꝰ qua aggrauat
aĩam ptc̃i primi cã s pena. nec caro corruptibilis
aĩam peccatricem fecit. s peccatrix aĩa carnẽ corrup¬
tibilem fecit. Qui ergo omnia mala ase excor¬
pore putãt accidisse merrort sũt at̾tende quod
ingemisc̾e se dixit ⁊ grauari sub sarrina corrup¬

Expanded text:
 vita, id est ut vita immortalitatis destruat mortalitatem, non ut super eam veniat, etc. Sensus est: Sic vellemus fieri immortales, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret tolerandum. Et si corpus gravat animam, et habet incitamn omnia uitae iniquae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carfuit corruptio corporis, qua aggravat animam peccati primi causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corruptibilem fecit. Qui ergo omnia mala animae ex corpore putant accidisse, in errore sunt. Attende quod ingemiscere se dicit, et gravari sub sarcina corrup
Abbreviated transcription (Latin):
dunt qui qd credũt socͥ
nolunt. Ideo ait. cre. pp̃
locutũ ẽẽ qr credidit ⁊¬
.s. ⁊ locutꝰ est ne fides fine
ꝯfessione eẽt inutił hñ¬

Expanded text:
dunt qui quod credunt, loqui nolunt. Ideo ait, credidi plocutum esse, quia credidit; et scilicet et locutus est, ne fides sine confessione esset inuti
Abbreviated transcription (Latin):
mit t̾rena hĩtatio sensũ
mlta cogitantẽ. ⁊ q̃iua
grauatõnis cã est. non natura ⁊ suba corporis s
eius corruptõ nolumꝰ corpore expoliari. si fĩ potest. s
eiꝰ ĩ mortalitate uestiri ⁊ hoc est qd ait. qd̵ nolumus

Expanded text:
mit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Et quia gravationis causa est non natura et substantia corporis, sed ejus corruptio, nolumus corpore exspoliari, si fieri potest, sed etiam immortalitate vestiri. Et hoc est quod ait, quod nolumus
Abbreviated transcription (Latin):
tunc enĩ suꝑindui promissa głia pot̾imus ĩmorꝰ¬
talitatis. si exuti corpore ñ dispoliati a spũ sc̃o
tatem innobis ꝑficit. deus. est. qui. de .n. pig. sit̃
hẽbimus crñ sñ hoste ullo ineffabili ac sempit̾¬
na pace fruemur. Nudientes gͥ. q. deus fac̃¬

Expanded text:
Tunc enim superindui promissa gloria poterimus immortalitatis, si exuti corpore non dispoliati a Spiritu satatem in nobis perficit, Deus est, qui dedit habebimus, quando sine hoste ullo, ineffabili ac sempiterna pace fruemur. Audentes igitur. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hec dat fiduciam ut sĩ timeamꝰ dissolui de corpore.
uiolentia infidelium qi p̾parata ẽ hĩtatõ inceł. et̾na
ut temporali ⁊ t̾rena expulsi inꝑpetua domo recipiam᷑
.q. dico ꝙ habebimꝰ do¬
mũ ñ manufc̃am ⁊ iñ¬

Expanded text:
Per hoc dat fiduciam, ut non timeamus dissolvi de corpore violentia infidelium, quia praeparata est habitatio in coelis aeterna, ut de temporali et terrena expulsi in perpetua domo recipiamur. at: Dico quod habebimmum non manufactam. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
opponit. ponit enĩ ponduᷤ
ctͣ leue et gł̾ie ccͣ tribula
tionis pondus. dico et̾nũ
ccͣ hoc qd̾ dixit mom̃tan¬
eum. ⁊ suꝑra mod̾ tribu¬

Expanded text:
opponit. Ponit enim pondus contra leve, et gloriae contra tionis. Pondus dico, aeternum, contra hoc quod dixit momenet supra modum tribu
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑ nec mors nobis dñetur. ꝯstituet dico uob̾
s dico nos uob̾cũ. ut ñ inferiores s pares nobis sitis
si uolueritis ⁊ lene de uobis hoc assero: enim .i. quia
omia ista facimꝰ pp̃ uos instruendos nr̃o exemplo.
ita omnia ad uos spectant. ut grã dei. hũndans¬
głiam dei .i. ad ostendend̾ dm̃ głiosum qui amu¬
nere suo ntim uult eẽ alienum. Ideo apłs oĩa fusti
tos inuitauit. s paucos habet. Propt̾¬
facimus ad instructõnẽ
ini ñ dicam prouita ihe

Expanded text:
 nec mors nobis dominetur. Constituet, dico, vobsed nos vobiscum, ut non inferiores, sed pares nobis sitis, si volueritis. Et bene de vobis hoc assero. Enim, id est quia, omnia ista facimus propter vos instituendos nostro exemplo, ita omnia ad vos spectant, ut gratia Dei abundansgloria Dei, id est ad ostendendum Deum gloriosum, qui a munere suo nullum vult esse alienum. Ideo Apostolus omnia tos invitavit, si paucos habet. Propta facimus ad instructionem ini, non dico pro vita Je
Abbreviated transcription (Latin):
cũm alibi scriptũ sit. ĩ¬
ip̃o uiuimus ⁊ mouem᷑.¬
⁊ sumꝰ. Quare hic dicat.
nos ꝑegrinamꝰ a dño.
Si .i. ubiꝰ este Qũo ergo
regrinam᷑ adño. sñ dubio ubiꝙ ẽ.⁊ ieo st̃ oĩa.

Expanded text:
cum alibi scriptum sit: ipso vivimus et movemuus ; quare hic dicat nos peregrinari a Domino? Si enim ubique est, quomodo ergo peregrinamur a Domino? Sine dubio ubique est, et
Abbreviated transcription (Latin):
mus auderites ⁊ scientes hoc audentes aũ mẽ¬
te. audemus opere .i. ab¬
actu nõ quiescimus ⁊
bonã uolũtatẽ.
sis. nos dico cupientes
magis ꝑ egrinarl .i. re

Expanded text:
mus audentes et scientes hoc, audentes autem mente, audemus opere; id actu non quiescimus, bonam voluntatem sis. Nos dico cupientes, magis peregrinari, id est
Abbreviated transcription (Latin):
sio. s super. qĩ dlicat subt̾rena tunua gemo ad.
celestr̃ festino illam nolo accipere. istam nolo
ponere. Quid apłe dicis: fiet iniuria tanto illo.¬
uestimento celesti ut ueniat tͥ ĩmortalitas suꝑ
hos pannos mortalitatis ⁊ corruptõis: ut hoc sit
inferĩ illud suꝑi. ħ int̾ius illud ext̾ius ñ sic ĩqͥt
dico ñ sic. nolo utiq spoliari s suꝑuestir. ñ tam̃
ita. ut sub incorruptõe maneat corruptio. s ut
ta ñ infra. ñ supra. ñ intra. ñ extra. ab sorta est
si de eo gemimus. Nam de ħ ⁊̃ gemimꝰ ꝙ minu̾¬

Expanded text:
i. Quasi dicat: Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino; illam volo accipere, istam volo ponere. Quid, Apostole, dicis? fiet injuria tanto illi coelesti vestimento ut veniat tibi immortalitas super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius illud superius, hoc interius, illud exterius. Non sic, inquit, dico, non sic. Nolo itaque exspoliari, sed supervestiri, non tamen ita, ut sub incorruptione maneat corruptio, sed ut tas, non infra, non supra, non intra, non extra. Absorpta est si de eo gemimus: nam de hoc etiam gemimu
Abbreviated transcription (Latin):
qui foris est .s. expositꝰ
mał. corrumpat᷑ cñ. is
qui intꝰ est .i. aĩa mu¬
nita sỹe futuri. cũ inde
accedit humanꝰ furor

Expanded text:
qui foris est, scilicet expositus malis corrumpatur, tamen is qui intus est, id est anima munita spe futuri, cui non accedit humanus furor
Abbreviated transcription (Latin):
.q. nos ꝑfẽctiores. ꝓdilati¬
one gemimus. qr ⁊̃ minꝰ
ꝑfc̃i qui carnem foriẽt.
int̾ quos apls se ꝯnum
erat. ne nessli minus de
se sentiant. ⁊ ħ est qd̾ ait.
hĩtatoem huiꝰ corporis di
desid̾io celestis nos dico

Expanded text:
at: Nos perfectiores pro dilatione gemimus, quia etiam fecti qui carnem fovent, inter quos Apostolus erat, ne illi minus de se sentiant. Et hoc est quod ait: habitationem hujus corporis dildesiderio coelestis. Et nos dico
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fateat᷑ a dño deo uobis eẽ ut declinemꝰ ame¬
lo ⁊ faciamus bonũ. Non .it. ait apłs mone¬
mus docemus. s oramus. qr sciebat ħ omĩa
ñ ualere. q̃ plantando.⁊ rigando faciebat in
apto. nisi ꝓ ilł eraudiret orantem qui dat¬
incrementum mnoctulto. Qu̾idã u̾o dicunt
nos ñ delere pet̾e a sempit̾na maiestate. ut
det nob̾ ambulare inuia recta. ⁊ ꝑseu̾are in
mandatis ⁊ plac̾e illi in oĩ bono oꝑe ⁊hi. qr in
ita lenedcõnes nr̃as. quas suꝑ nos facimꝰ frẽs
qr ñ peccare inpotestate sic hñts. ut ħ sñ ad iu¬
torio diuine gr̃e impłe possimus plane in qͥd
ub̃m arbitriũ ad ħ nobis sufficit. Qũare ergo
dixit apłs oramus. pot̾at dr̃e monemꝰ. docemꝰ.
uł iubemꝰ. ꝙ si dr̃et certũ dr̃ẽt. qr ⁊ uolũtas
nr̃a agit aliquid. Non .ii. uoluntas nr̃a agꝰ
nichil s sola ñ sufficit. Maluit tñ dr̃e oramuᷤ

Expanded text:
non fateatur a Domino Deo nobis esse ut declinemus a manon fateatur a Domino Deo nobis esse ut declinemus a malo, et faciamus bonum? Non enim, ait Apostolus, monemus, docemus, sed oramus: quia sciebat haec omnia non valere, quae plantando et rigando faciebat in aperto, nisi pro illis exaudiret orantem qui datincrementum in occulto. Quidam vero dicunt nos non debere petere a sempiterna majestate, ut det nobis ambulare in via recta, et perseverare in mandatis, et placere illi in omni opere bonita benedictiones nostras quas super nos facimus fratres quia non peccare in potestate sic haberemus, ut hoc sine adjutorio divinae gratiae implere possimus? Plane, inquit, liberum arbitrium ad hoc nobis sufficit. Quare ergo dixit Apostolus, oramus? poterat dicere, monemus, docemus, uidem si diceret, certum diceret, quia et uoluntas nostra agit aliquid; non enim uoluntas nostra nihil agit. sola non sufficit. maluit tamen dicere: oramus,