comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et te ds paries dealbate. & t sedes iudicas
me scdm legem. & contra legem iubes me
ꝑcuti:. Hinc est qđ stephanꝰ contra uim
persequentiũ auctoritatẽ uocis exercere.
nec moriturus expauit dicens. dura ceruice
& incircumcisi cordib & aurib uos
semꝑ sp̃ũi scõ restitistis. sicut patres ur̃i.¬
Sed quia scĩ uiri ad uerba tantȩ altitudi¬
nis zelo ueritatis. ñ autẽ uitio elationis
exiliunt. ipsi patent᷑ indicant. qui factis
dictisq aliis. & qnͣta humilitate polleant.
& erga eos qͦs redarguunt qnͣta caritate
ferueant. manifestant: Suꝑbia qpͥpe odiũ
generat. humilitas amorẽ. Uerba itaq quȩ
amor exasperat. ꝓfecto ex fonte humilitatiᷤᷤ
manant. Quomodo gͦ stephanꝰ proferre
increpationẽ ꝑ elationẽ potuit. qui ꝓeisdẽ
quos increpauerat ad deteriora crescentib
seq lapidantib. flexis genib orauit dicens.
dñe ne statuas illis hoc peccatũ: Iuomodo

Expanded text:
et te Deus, paries dealbate, et tu sedens judicas et te Deus, paries dealbate, et tu sedens judicas me secundum legem, et contra legem jubes me percuti ? Hinc est quod Stephanus contra vim persequentium auctoritatem vocis exercere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice, et incircumcisi cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis: sicut patres Sed quia sancti viri ad verba tantae altitudinis, zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantibus flexis genibus oravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
en uiuit dñs exercituũ in cuiꝰ conspectu
sto. qđ si ñ uultũ iosaphat regis iudę
erubescerẽ nec attendissem quidem te nec
respexissẽ. Hinc ẽ qđ isdem uir naaman
ad se cum equis & eurrib uenientẽ ante
ostiũ domꝰ fixit. & talentoꝵ copia acuestiũ
fulto non occurrit:. ñ ianuam domꝰ aperuit.
s ut lauari septies in iordane debuisset per
nuntium iussit. Inde & isdẽ naaman iratꝰ
recedebat dicens. putabam qđ egrederetur
ad me: Hinc ẽ qd petrus cũ eum sacerdotes
ac principes etiã ꝑflagella seuientes in niu
nomine loqui ꝓhiberent. cũ magna ꝓtinus
auctoritate respondit dicens. si iustũ est in
conspectu dĩ. uos potiꝰ audire quam dm̃
iudicate: ñ enĩ possumꝰ quȩ uidimus &
audiuimꝰ. ñ loqui. Ninc ẽ qđ paulꝰ cũ residentẽ
contra ueritatẽ sacerdotũ principẽ cerneret.
eumq minister illiꝰ alapa ꝑcussisset. non
maledictũ ꝑturbatus intulit. s repletus
spũ scõ libera uoce ꝓphetauit dicens. ꝑcuti¬

Expanded text:
nus exercituum, in cujus conspectu sto, quod si non vultum Josaphat regis Judae erubescerem, nec attendissem quidem te, nec respexissem . Hinc est quod isdem vir Naaman ad se cum equis et curribus venientem ante ostium domus fixit, et talentorum copia ac vestium fulto non occurrit; non januam domus aperuit, sed ut lavari septies in Jordane debuisset per nuntium jussit . Unde et isdem Naaman iratus recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me . Hinc est quod Petrus, cum eum sacerdotes ac prinomine Jesu loqui prohiberent, cum magna protinus auctoritate respondit, dicens: Si justum est in conspectu Dei, vos potius audire quam Deum, judicate. Non eniaudivimus non loqui . Hinc est quod Paulus cum resistentem contra veritatem sacerdotum principem cerneret, eumque minister illius alapa percussisset, non maledictum perturbatus intulit, sed repletus Spiritu sancto libera voce prophetavit, dicens: Percuti
Abbreviated transcription (Latin):
scentiȩ fatigatione qualit̾ concupita raperet.
quomͦ alia blandimentis. alia terrorib auferret.
At postquã acquisitis reb puenit ad desidenũ.
aliꝰ hunc dolor fatigat. ut cũ solicito timo¬
re custodiat. qđ cum graui labore meminit
acquisitũ: Hinc inde insidiatores metuit.
atq hoc se ꝑpeti qd ipse fecit aliis ꝑtimescit.
formidat potiorẽ alterũ. ne hunc sustineat
uiolentũ. pauꝑem uͦ cum conspicit. suspicat᷑
furem. Ipse qͦ quȩ congesta sunt curat ma¬
gnopere ne ex naturȩ ꝓpriȩ defecta ꝑ negli¬
gentiam consumantur. In his itaq omnib
quia timor ipse pena est. tanta infelix patit᷑.
quanta pati timet. & post hoc qͦ ad gehennã
ducitur. ȩternis cruciatib mancipat᷑ Om̃is

Expanded text:
scentiae fatigatione, qualiter concupita raperet, scentiae fatigatione, qualiter concupita raperet, quomodo alia blandimentis, alia terroribus auferret; at postquam acquisitis rebus pervenit ad desiderium, alius hunc dolor fatigat, ut cum sollicito timore custodiat quod cum gravi labore meminit acquisitum. Hinc inde insidiatores metuit, atque se hoc perpeti quod ipse fecit aliis pertimescit. Formidat potentiorem alterum, ne hunc sustineat violentum; pauperem vero cum conspicit, suspicatur furem. Ipsa quoque quae congesta sunt curat magnopere, ne ex naturae propriae defectu 480 per negligentiam consumantur. In his itaque omnibus quia timor ipse poena est, tanta infelix patitur, quanta pati timet. Post hoc quoque ad gehennam ducitur, et aeternis cruciatibus mancipatur. Omnis
Abbreviated transcription (Latin):
reponeret ñ habebat dixit. quid faciam. qđ
ñ habeo quo congregem fructus meos: Et
dixit. Hoc faciam. destruam horrea mea. &
maiora edificabo. Qui gͦ ex abundantia co¬
angustabatur. & dicebat quid faciam. quasi
multo cibo pressus estuabat. Pensemus qđ
uotis appetiit. ut uberes fructus ager illiꝰ affer¬
ret: Ecce autẽ uota completa sunt. qͥa fructꝰ
uberes ager auulit. sed ad recondendũ loca
ñ sufficiunt. Maltiplicatus diues. quid faci¬
at ignorat. O angustia ex satietate nata.
De ubertate agri. angustiatur animꝰ auari.
Dicens namiq quid faciam. ꝓfecto indicat.
quia uotoꝵ suoꝵ effectib pressus. sub qͦdam
rerũ fasce laborabat. Bene gͦ dicit᷑. cũ satiatꝰ
fuerit artabitur. quia mens auari quȩ priꝰ ex
abundantia requiem quęsierat. post ad custo¬
diam grauiꝰ iaborat. Unde hic qͦ adhuc subdit᷑¬
namq dolorem habuit. in ipsa suȩ concupi¬

Expanded text:
reponeret non habebat, dixit: Quid faciam, quia reponeret non habebat, dixit: Quid faciam, quia non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam, destruam horrea mea, et majora aedificabo . Qui ergo ex abundantia coangustatus dicebat: Quid faciam? quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret. Ecce autem vota completa sunt, quia fructus uberes ager attulerat. Sed quia ad recondendum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! De ubertate agri angustatur animus avari. Dicens namque: Quid faciam? profecto indicat quia, votorum suorum affectibus pressus, sub quodam rerum fasce laborabat. Bene ergo dicitur: Cum satiatus fuerit, arctabitur. Quia mens avari, quae prius ex abundantia requiem quaesierat, post ad custodiam gravius laborabat. Unde hic quoque adhuc subditnamque dolorem habuit in ipsa suae concupi
Abbreviated transcription (Latin):
nil remanet. quia cũ ipse ad ȩterna supplicia
ducitur. a cunctis bonis quȩ hic possederat
alienauir. Unde & adhuc subditur.
Propterea nichil remanebit de bonis eiꝰ¬
Si enĩ ei de bonis suis aliquid ꝑmaneret.
secum quȩ habuerat tolleret. sed quia om̃ia
ambiens timere udicẽ noluit. ex hac uita
subtractus. ad iudicem nudus uadit. Cui
tam̃ iniquo ad retributionẽ minꝰ est. qđ in
subsequenti pena cruciatur. si in hac saltem
uita liber esse ꝑmittitur: Sed nulla ẽ liber¬
tas in culpa. quia scriptũ est. ubi sp̃s dñi. ibi
libertas. Et plerũq ꝑuersȩ menti ipsa sua
Cum satiatus fuerit artabitur. Priꝰ quippe
anhelat ꝑ auariciã concupita congregare.
& cum qͣsi in quodam uentre auariciȩ multa
congesserit. satiatus artatur. quia dũ anxiat᷑
qualiter acquisita custodiat. ipsa eũ sua satie
tas angustat. Diuitis enĩ cuiꝰdam uberes fru¬
ctus ager attulerat. sed quia ubi eos tantos

Expanded text:
nil remanet, quia cum ipse ad aeterna supnil remanet, quia cum ipse ad aeterna supducitur, a cunctis bonis quae hic possederat, alienatur. Unde et adhuc subditur: Propterea nihil remanebit de bonis ejus. - Si enim de bonis suis aliquid remaneret, secum quae habuerat tolleret; sed quia omnia ambiens timere judicem subtractus, ad judicem nudus vadit. Cui tamen iniquo ad retributionem minus est quod in subsequenti poena cruciatur, si in hac saltem vita liber esse permittitur. Sed nulla est libertas in culpa, quia scriptum est: Ubi spiritus Domini, ibi libertas . Et plerumque perversae menti ipsa sua Cum satiatus fuerit, artabitur. Prius quippe anhelat per avaritiam concupita congregare, et cum quasi in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus artabitur; quia dum anxiatur, qualiter adquisita custodiat, ipsa eum tas angustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat, sed quia ubi eos tantos
Abbreviated transcription (Latin):
concupierat. possidere ñ poterit. Maioris
quippe iracundiȩ est. cũ & hoc tribuitur qđ
male desideratur. atq inde repentina ultio
sequetur. quia hoc qͦ optinuit. qdđ dõ irascen¬
te concupiuit. Unde & ꝑ psalmistã dicitur.
cum escam carnis malꝰ popłs desiderare ꝑhi¬
betur. adhuc esca eoꝵ erat in ore ipsoꝵ. & tra
di ascendit suꝑ eos. & occidit plurimos eoꝵ
Solent namq tardiꝰ apparere diuina iudicia.¬
⁊ cum p̃pediuntur ne impler debeant mala
uota: nam quanto citiꝰ malũ uotũ impleri
ꝑmittitur. plerũq tanto celeriꝰ punitur.
Undꝰ gͦ ypocrita festine multiplicatur ut
potens sit. inde agitur cũ celeritate ne sit. qͥa
& arbusta quȩ tardiꝰ crescunt annosa ꝑdurant.
& quȩ in temporis breuitate ꝓficiunt celeriꝰ
arescunt. & quasi cum festinant esse tenduĩ
Cibus eiꝰ est om̃ne hoc qđ ꝑuerso desiderio
concupiuit. Sed ꝑcusso ypoerita de cibo suo

Expanded text:
concupierat, possidere non poterit. Maioris concupierat, possidere non poterit. Maioris quippe iracundię est, cum et hoc tribuitur, quod male desideratur, atque inde rsequitur, quia hoc quoque obtinuit quod Deo irascente concupivit. Unde et per Psalmistam dicitur, cum escam carnis male populus desiderasse perhibetur: Adhuc esca eorum erat in ore ipsorum, et ira Dei ascendit super eos, et occidit plurimos eorum . Solent namque tardius apparere divina judicia, cum praepediuntur, ne impleri 479 debeant mala vota. Nam quanto citius malum votum impleri permittitur, plerumque tanto celerius punitur. Unde ergo hypocrita festine multiplicatur ut potens sit, inde agitur cum celeritate ne sit, quia et arbusta quae tardius crescunt annosa perdurant; et quae in temporis brevitate proficiunt celerius arescunt, et quasi cum festinant esse tendunt ad Cibus ejus est omne hoc quod perverso desiderio concupivit. Sed percusso hypocrita, de cibo suo
Abbreviated transcription (Latin):
et cȩtera: Ex qua culpa subungitur. discedi¬
te a me maledicti in ignem ȩternum. qui
paratus est diabolo & angłis eiꝰ. Si gͥ tanta
pena multatur qui ñ dedisse conuincitur.
qua pena feriendus est qui redarguit᷑ abstu¬
lisse: Rapuit gͦ & ñ ȩdificauit eã. quia
ñ solũ de suo nis tribuit. sed etiã qđ erat alie¬
num tulit. Bene autẽ subditur. nec ẽ satiatꝰ
uenter eiꝰ̃. Uenter quippe iniqui auaricia ẽ.
quia in ipsa colligitur. quicquid ꝑuerso desi¬
derio glutitur. Liquet uͦ quia auaricia de¬
sideratis reb ñ extinguitur. sed auget᷑ Nam
more ignis est. cum ligna quȩ consumat acce¬
perit excrescit. & unde uidetur ad momentũ
flamina comprimi. inde paulopost cernitur
dilatari: Et sepe omp̃s ds cũ auari menti
uehement̃ irascitur. priꝰ ei ꝑmittit ad uotũ
cuncta suppetere. & post hanc ꝑ ultionẽ sub¬
trahit. ut pro eiᷤᷤ debeat supplicia ȩterna tole¬
rare. Ande & subditur Et cũ habuerit quȩ

Expanded text:
scedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Si igitur tanta poena multatur, qui non dedisse sua convincitur, qua poena feriendus est, qui redarguitur aliena abstulisse? Rapuit ergo, et non aedificavit eam, quia non solum de suo nil tribuit, sed etiam quod erat alienum tulit. Bene autem subditur: Nec est satiatus venter ejus. Venter quippe iniqui avaritia est, quia in ipsa colligitur quidquid perverso desiderio glutitur. Liquet vero quia avaritia desideratis rebus non exstinin ore ignis, cum ligna, quę consumat, acceperit, excrescit, et unde videtur ad momentum flamma comprimi, inde paulo post cernitur dilatari. Et sępe omnipotens deus, cum avarę menti vehementer irascitur, prius ei permittit ad votum cuncta suppetere et post haec per ultionem subtrahit, ut pro his debeat supplicia ęterna tolerare. Unde et subditur: Et cum habuerit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quib etiã sociis ꝑfrueretur adiungat dicens:
bilib discimꝰ. quid de sensibilib atq intelli¬
gibilib sentiamꝰ. Terra namq aere fecundat᷑.
aer autẽ ex celi qualitate disponit᷑. sic iumen
tis homines. hominib angli archangeli uͦ
angłis pͣsunt. Nam qđ iumentis homines
prȩsunt. & usu cernimꝰ. & psalmistȩ uerbis
docemur qui ait: omĩa subiecisti sub pedib
eiꝰ oues & bones uniuersas. insuꝑ & pecora
campi. Quia uͦ angłi hominib prȩsint. ꝑ
ꝓpħam testatur angłs dicens. princeps regni
persarũ restitit michi. Qđ uͦ angłi a superioꝵ
angłoꝵ potestatib dispensentur. ⁊acharia
phibet ꝓpħa qui ait. ecce angłs qui loquebat᷑¬

Expanded text:
quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat, dicens:quibus etiam sociis perfrueretur, adjungat, dicens:bilibus discimus quid de sensibilibus atque intelligibilibus sentiamus. Terra namque aere fecundatur, aer autem ex coeli qualitate disponitur. Jumentis quippe homines, hominibus angeli, archangeli vero angelis praesunt; nam quod jumentis homines praesint, et usu cernimus, et Psalmistae verbis docemur, qui ait: Omnia subjecisti sub pedibus ejus, oves et boves universas, insuper et pecora campi . Quia vero angeli hominibus praesint, per prophetam testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum restitit mihi . Quod angeli a superiorum angelorum potestatibus dispensantur, Zacharias perhibet p
Abbreviated transcription (Latin):
suggestio. quasi quidã clamor ẽ. contͣ quietem
mentis. quã ante transgressionẽ homo non
sensit. quia nimirũ qd̾ de infirmitate posset
tolerare ñ habuit. Postquã uͦ se sponte hosti
subdidit. astrictus culpȩ suȩ uinculis in quib¬
dam ei etiã nolens seruit: & clamores in mͣte
patitur. cũ caro sp̃ui reluctatur An ñ clamo¬
res intinsecꝰ audiebat. qui prauȩ contra se
legis uerba tolerabat dicens. uideo aliã legem
in menbris meis repugnantẽ legi mentis meȩ.
& captiuum me ducentẽ in lege peccati quȩ
est in menbris meis: Contempletur gͦ uir
sc̃sͣ in quanta cordis pace quiesceret. si uerba¬
serpentis suscipere homo noluisset. & dicat.
nunc enĩ dormiens silerẽ. & somno meo re-¬
quiescerẽ. idest intra secretũ mentis ad condi-¬
toris contemplationẽ secederem. insi me extra
me temptationũ tumultib consensus primi
culpa ꝓdidisset. Huiꝰ autẽ quietis giudiis. cum

Expanded text:
suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem suggestio, quasi quidam clamor est contra quietem mentis, quam ante transgressionem homo non sensit; quia nimirum quod de infirmitate posset tolerare, non habuit. Postquam vero se sponte hosti subdidit, astrictus culpae suae vinculis, in quibusdam ei etiam nolens servit, et clamores in mente patitur, cum caro spiritui reluctatur. An non clamores 127 intrinsecus audiebat, qui pravae contra se legis verba tolerabat, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Contempletur ergo vir sanctus in quanta cordis pace requiesceret, si serpentis verba suscipere homo noluisset, et dicat: Nunc enim dormiens silerem, et somno meo requiescerem, id est, intra secretum mentis ad conditoris contemplationem secederem, nisi me extra me tentationum tumultibus consensus primi culpa prodidisset. Hujus autem quietis gaudiis cum
Abbreviated transcription (Latin):
regionis attingeret. in qua uel peccare uel mo¬
ri ñ posset: Tbi gͥ post redemptionis tempꝰ
carnis morte int̾posita electi transeunt. illuc
ꝓculdubio parentes primi si in conditionis
sue statu ꝑstitissent. etiã sine. morte corpoꝵ
transferri potuissent. Dormiens gͥ sileret.¬
& somno suo homo requiesceret: dũ ad ȩtͣnȩ
patriȩ requiem ductꝰ qͣsi secessũ qđdam a
clamore hoc humanȩ infirmitatis inueniret.
Post peccatũ namq qͣsi clamans uigilat. qui
contentione carnis ꝓpriȩ repugnans portat.
Noc itaq quietis silentiũ homo conditꝰ habuit.
cũ contra hostẽ suũ liberũ uoluntatis arbiti.¬
um accepit: Cui quia sua sponte succubuit.
mox de se qđ contra se ꝑstreperet inuenit.
mox in certamine infirmitatis tumultus
repperit. & quãuis in pace silentii ab auctore
fuerat conditꝰ hosti tam̃ sponte substratus.
clamores de pugna tolerauit. Ipsa enĩ carnis

Expanded text:
regionis attingeret, in qua vel peccare, vel moregionis attingeret, in qua vel peccare, vel mori non posset. Ubi igitur post redemptionis tempus, carnis morte interposita, electi transeunt, illuc procul dubio parentes primi, si in conditionis suae statu perstitissent, etiam sine morte corporum transferri potuissent. Dormiens igitur sileret, et somno suo homo requiesceret, dum ad aeternae patriae requiem ductus, quasi secessum quemdam a clamore hoc humanae infirmitatis inveniret. Post peccatum namque quasi clamans vigilat, qui contentionem carnis propriae repugnans portat. Hoc quietis silentium homo conditus habuit, cum contra hostem suum liberum voluntatis arbitrium accepit. Cui quia sua sponte succubuit, mox de se, quod contra se perstreperet, invenit, mox in certamine infirmitatis tumultus reperit; et quamvis in pace silentii ab auctore fuerat conditus, hosti tamen sponte substratus, clamores de pugna toleravit. Ipsa enim carnis
Abbreviated transcription (Latin):
exceptus genib: Ac si dicat. utinã minime.
me consensus subiectis prauitate. sensibus
excepisset. ne ipsa me consensio ad audaciam
deteriꝰ raperet: Cur lactatus uberib: Ac
si dicat. utinã blandiri michi saltẽ post mala
ppetrata noluissem. ne tanto me culpȩ nequiꝰ
astringerẽ. qnͣto me in illa molliꝰ fouerem.
His itaq rep̾hensionum suarũ uocibus in
parente primo se peccasse redarguit. sed si ad
erumnã huiꝰ exilii nequaꝗͣ homo peccando
descenderet. dicar qua ꝑfrui quiete potuisset
meo requiescerẽ. Aa hoc in paradiso homo
positꝰ fuerat. ut si se ad conditoris sui obedi-¬
entiã uinculis caritatis astringeret. ad cȩle-¬
stem angłoꝵ patriã qnͣdoq sine carnis morte.
gransiret. Sic namq immortalis ẽ conditus.
ut tam̃ si peccaret & mori posset. & sic morta¬
lis ẽ conditꝰ ut si ñ peccaret etiã ñ mori posset.
atq ex merito liber arbitrii beatitudinẽ illiꝰ

Expanded text:
exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime exceptus genibus? Ac si dicat: Utinam minime me consensus subjectis pravitati sensibus excepisset, ne ipsa me consensio ad audaciam deterius raperet. Cur lactatus uberibus? Ac si dicat: Utinam blandiri mihi saltem post mala perpetrata noluissem, ne tanto me culpae nequius astringerem, quanto me in illa mollius foverem. His itaque reprehensionum suarum vocibus in parente primo se peccasse redarguit. Sed si ad aerumnam hujus exsilii nequaquam homo peccando descenderet, dicat qua perfrui quiete potuisset. nocentis. --Ad hoc in paradiso homo positus fuerat, ut si se ad conditoris sui obedientiam vinculis charitatis astringeret, ad coelestem angelorum patriam quandoque sine carnis morte transiret. Sic namque immortalis est conditus, ut tamen si peccaret, et mori posset; et sic mortalis est conditus, ut si non peccaret, etiam non mori posset; atque ex merito liberi arbitrii beatitudinem illius
Abbreviated transcription (Latin):
ad lucẽ redit. quia eũ in peccato ammus
moritur. citiꝰ ad uitã reducitur. si suꝑ hunc¬
sollicitȩ cogitationes niuunt. Aliqnͣdo autẽ
sicut & suꝑius dictũ est. falsa spes mentẽ ñ
intercipit. sed hanc deterior desperatio con¬
figit. quȩ dum omnẽ spem ueniȩ funditꝰ
interimnit. erroris lacte animã ueriꝰ nutrit:¬
Consideret gͥ sc̃s uir post primã culpam
qnͣta deteriꝰ homo mala cõmisit. post quã
paradisũ ꝑdidit. usq ad quanta huiꝰ exilii
p̃rupta descendit. & dicat: quare non in
uulua mortuus sũ. idest cũ serpentis sugge-¬
stio peccatorẽ me conciperet. tunc utinam
quȩ me mors sequeretur agnouisse. ne usq
ad delectationẽ suggestio raperet. & morti
Ac si dicat. utinam ad exteriorẽ delectationẽ
exiens. quo interiori lumine priuabar agno¬
uissem. & saltẽ in ipsa delectatione. occumbe-
rem. ne ꝑ consensũ mors acriꝰ puniret. Cur

Expanded text:
ad lucem redit, quia cum in peccato animus ad lucem redit, quia cum in peccato animus moritur, citius ad vitam reducitur, si susollicitae cogitationes vivunt. Aliquando autem, sicut et superius 126 dictum est, falsa spes mentem non intercipit, sed hanc deterior desperatio configit, quae dum omnem spem veniae funditus interimit, erroris lacte animam uberius nutritConsideret igitur sanctus vir, post primam culpam quanta deterius homo mala commisit; postquam paradisum perdidit, usque ad quanta hujus exsilii praerupta descendivulva mortuus sum? id est, cum serpentis suggestio peccatorem quae me mors sequeretur, agnovissem, ne usque ad delectationem suggestio raperet, et mortiAc si dicat: Utinam ad exteriorem delectationem exiens, quo interiore lumine privabar, agnovissem, et saltem in ipsa delerem, ne per consensum mors acrius puniret. Cur
Abbreviated transcription (Latin):
quitiȩ etiã usu consuetudinis pressꝰ grauat᷑.
Sed hos ad uitã miseratus reuocat. quia
plerũq diuina grã ñ solum in occultis. seo
etiã in aꝑtis iniquitatib mortuos. & mole
prauȩ consuetudinis pressos. respectus sui
lumine illustrat. Quartũ uͦ mortuum re
demptor nr̃ nuntiante. discipło agnoscit.
nec tam̃ suscitat. quia ualde difficile est ut
is quẽ post usum malȩ consuetudinis etiam
adulantiũ linguȩ excipiunt. a mentis suę
morte reuocetur. De quo & benedicitur. sine.
mortuos. sepeliant mortuos suos: Mortui
enĩ mortuũ sepeliunt. cũ peccatores pecca¬
torem fauorib p̾munt: Quid enĩ est aliud
peccare. quã occumbere: Sed qui peccantẽ
laudib ꝓsequuntur. extinctũ sub uerboꝵ
suoꝵ aggere abscondunt. Erat autẽ & lazarꝰ
sed tam̃ non a mortuis sepultꝰ. fideles quippe
illũ mulieres obruerant. quȩ & eiꝰ mortem
uiuificatori nuntiabant. Unde & protinꝰ

Expanded text:
quitiae etiam usu consuetudinis pressus gravatur. quitiae etiam usu consuetudinis pressus gravatur. Sed hos ad vitam miseratus revocat, quia plerumque divina gratia, non solum in occultis, sed etiam in apertis iniquitatibus mortuos, et mole pravae consuetudinis pressos, respectus sui lumine illdemptor noster, nuntiante discipulo agnoscit, nec tamen suscitat: quia valde difficile est ut is quem post usum malae consuetudinis etiam adulantium linguae excipiunt, a mentis suae morte revocetur; de quo et bene dicitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Mortui enim mortuum sepeliunt, cum peccatores peccatorem favoribus premunt. Quid enim est aliud sepelire quam occultare? Sed qui peccantem laudibus prosequuntur, exstinctum sub verborum suorum aggere abscondunt. Erat tamen et Lazarus mortuus, sed tamen non a mortuis sepultus: fideles quippe illum mulieres obruerant, quae et ejus mortem vivificatori nuntiabant. Unde et protinus
Abbreviated transcription (Latin):
etiã malegesta laudib exaggerant. Unde
fit. ut incessanter crescit culpa fauoribus
nutrita. curari autẽ uulnꝰ negligitur. qđ
dignũ premio laudis uidetur. Unde bene
ꝑ salomonẽ dicitur. fili mi si te lactauerias
peccatores. ne acquiescas eis: Peccatores &¬
enĩ lactant. cũ uel ꝑpetranda mala blan¬
dimentis inferunt. uel ppetrata fauorib
extollunt: An ñ lactatur de qͦ ꝑ psalmistã
dicitur. qm̃ laudatur peccator in desideriis
Sciendũ qͦ est. qđ tres illi modi peccantiũ
iuxta descensus sui ordinẽ faciliꝰ corrigunt᷑.
quartus uͦ iste difficiliꝰ emendatur. Unde
& redemptor nr̃ puellam in domo. iuuenẽ
extra portã. in sepulero autẽ lazarũ suscitat.
Adhuc quippe in domo mortuus iacet. qui
latet in peccato:. Lam qͣsi extra portã edu¬
citur. cuiꝰ iniquitas usq ad inuerecundiã
publicȩ ppetrationis aperitur. Sepulturȩ
uͦ aggere premitur: qui in ꝑpetratione ne¬

Expanded text:
etiam male gesta laudibus exaggerant: unde etiam male gesta laudibus exaggerant: unde fit ut incessanter crescat culpa, favoribus nutrita. Curari autem vulnus negligitur, quod dignum praemio laudis videtur. Unde bene per Salomonem dicitur: Fili mi, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Peccatores etenim lactant, cum vel perpetranda mala blandimeextollunt. An non lactatur de quo per Psalmistam dicitur: Quoniam laudatur peccator in desideriis --Sciendum quoque est, quod tres illi modi peccantium juxta descensus sui ordinem facilius corriguntur, quartus vero iste difficilius emendatur. Unde et Redemptor noster puellam in domo, juvenem extra portam, in sepulcro autem Lazarum suscitat. Adhuc quippe in domo mortuus jacet, qui latet in peccato. Jam quasi extra portam educitur, cujus iniquitas usque ad inverecundiam publicae perpetrationis aperitur. Sepulturae vero aggere premitur, qui in perpetratione ne
Abbreviated transcription (Latin):
in suo iudicio. si se ꝑditum cognouisset.
Quare exceptꝰ genib. idest etiã post apertã
culpã. cur me adhuc in illa etiã consuetudo
suscepit. ut ualentiorẽ ad nequitias redderet.
& prauis me usib sustinens foueret: Cur
lactatus uberib. idest postquã in culpȩ con¬
suetudinẽ ueni.cur me ad atrociorem ne-¬
quitiam uel falsȩ spei fiducia. uel lacte mi¬
serȩ desperationis enutriui: Cũ enĩ culpa
in usũ uenerit. ei iam animꝰ etiã si appetat
debiliꝰ resistit. quia quot uicib prauȩ fre¬
quentationis astringitur. quasi tot uinculis
ad mentẽ ligatur. Unde fit ut eneruis am¬
mus cũ solui ñ ualet. ad quȩdã se solacia fal¬
sȩ consolationis inclinet. quatinꝰ uentursĩ
iudicẽ tantȩ sibi misediȩ spondeat. ut eos
etiã quos arguendos inuenerit penitꝰ non
occidat. Cui rei hoc deteriꝰ accidit. qđ ei
multoꝵ similiũ lingua consentit. cũ multi

Expanded text:
in suo judicio, si se perditum cognovisset. in suo judicio, si se perditum cognovisset. Quare exceptus genibus? id est, etiam post apertam culpam, cur me adhuc in illa etiam consuetudo suscepit, ut valentiorem ad nequitias redderet, et pravis me usibus sustinens foveret? Cur lactatus uberibus? id est, postquam in culpae consuetudinem veni, cur me ad atrociorem nequitiam vel falsae spei fiducia, vel lacte miserae desperationis enutrivi? Cum enim culpa in usum venerit, ei jam animus etiam si appetat, debilius resistit; quia quot vicibus pravae frequentationis astringitur, quasi tot vinculis ad mentem ligatur.  Vet. XXIX.  Unde fit ut enervis animus, cum solvi non valet, ad quaedam se solatia falsae consolationis inclinet; quatenus venturum judicem tantae sibi misericordiae spondeat, ut eos etiam quos arguendos invenerit penitus non occidat. Cui rei hoc deterius accidit, quod ei multorum similium lingua consentit, cum multi
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ peccator cũ iam de iniquitate sua ñ
confunditur. iniquitate eadẽ etiã amminicu¬
lis pessimȩ consuetudinis roboratur. quasi ge¬
nib peccator fouetur ut crescat. dum culpa-
consuetutlinib firmat᷑ ut iugeat. Cur laclatꝰ
uberib: Quia dum ꝓdire culpa in usum
ceperit. nimirũ se uel falsa spe diuinȩ mise.¬
cordiȩ. uel apta miseria desperationis pascit.
ut eo nequaꝗͣ ad correctionẽ redeat. qͦ uel
factorẽ suũ piũ sibi in ordinate. simulat.
uel hoc qd fecit in ordinate formidat.
Beatus gͥ iob humani generis lapsꝰ aspiciat.
& quib p̾cipitiis mersũ sit in foueã iniqui¬
tatis intendat dicens: quare ñ in uulua mor¬
tuus sũ. idest in ipsa occulta ꝑpetratione
peccati.cur a carnis uita mortificare me no-¬
lui: Egressus ex utero ñ statĩ perii. id est post¬
quã ad aꝑtam iniquitatẽ exii. cur me tunc
saltẽ perditũ ñ cognoui: Perisset quippe

Expanded text:
nimirum peccator, cum jam de iniquitate sua non nimirum peccator, cum jam de iniquitate sua non confunditur, in iniquitate eadem etiam adminiculis pessimae consuetudinis roboratur. Quasi genibus peccator fovetur ut crescat, dum culpa consuetudinibus firmatur ut vigeat. Cur lactatus uberibus? Quia dum prodire culpa in usum coeperit, nimirum se vel falsa spe divinae misericordiae, vel aperta miseria desperationis pascit; ut eo nequaquam ad correptionem redeat, quo vel factorem suum pium sibi inordinate simulat, vel hoc quod fecit, inordinate formidat. Beatus igitur vir humani generis lapsus aspiciat, et quibus praecipitiis mersum sit in foveam iniquitatis intendat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum? id est, in ipsa occulta perpetratione peccati, cur a carnis vita mortificare me nolui? Egressus ex utero non statim perii? id est, postquam ad apertam 125 iniquitatem exii, cur me tunc saltem perditum non cognovi? Perisset quippe
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ ꝑtimorẽ semetipsũ absconsurꝰ fuge
rat. sed tam̃ requisitꝰ innotuit. quantũ etiã
timens tumebat. Cum enĩ ex peccato pͣsens
pena metuitur. & amissa dĩ facies ñ amatur.
timor ex tumore ẽ. ñ ex humilitate. Suꝑbit
quippe. qui peccatũ si liceat ñ puniri ñ deserit
Sed his sicut dictũ est modis quatuor culpa
ut in corde agitur. etiã oꝑe ꝑpetratur. Ait enĩ.
quare ñ in uulua mortuus sũ: Nulua quippe
peccantis est hominis culpa latens. quȩ occulte.
peccatorẽ concipit. & reatũ sttũ adhuc in tene-¬
bris abscondit. Egressus ex utero ñ statĩ perii:
Auulua de utero exitur. cũ peccator quȩ in
occulto cõmiserit. hȩc etiã in apto cõmittere
ñ erubescit. Iuasi enĩ ab occultationis suȩ uul-
ua ꝓcesserant. de quib ꝓpheta dicebat: & pec¬
catũ suũ sicut sodoma p̾dicauerunt nec ab-¬
sconderunt. Quare exceptꝰ genib: Quia

Expanded text:
quidem per timorem semetipsum absconsurus fquidem per timorem semetipsum absconsurus frat, sed tamen requisitus innotuit, quantum etiam timens tumebat. Cum enim ex peccato praesens poena metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate. Superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit--Sed his, sicut dictum est, quatuor modis culpa, ut in corde agitur, etiam in opere perpetratur. Ait enim: Quare non in vulva mortuus sum? Vulva quippe peccantis, est hominis culpa latens, quae occulte peccatorem concipit, et reatum suum adhuc in tenebris abscondit. Egressus ex utero non statim perii? A vulva de utero exitur, cum peccator quae in occulto commiserit, haec etiam in aperto committere non erubescit. Quasi enim ab occultationis suae vulva processerant, de quibus Propheta dicebat: Et peccatum suum quasi Sodoma praedicaverunt, nec absconderunt . Quare exceptus genibus? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
statim perii: Cur exceptus genib. cur lacta¬
tus uberib: Prima enĩ uulua conceptionis
fuit lingua malȩ suggestionis. sed peccator
in uulua moreretur si moriturũ se homo in
ipsa suggestione cognosceret: qui tam̃ exute¬
ro egressꝰ̃ est. quia postquã in peccato eum
suggerens lingua concepit. foras mox etiam
delectatio rapuit. Post egressionẽ uͦ exceptus
est genib quia cũ ad delectationẽ carnis
ꝓdiit. nimirũ culpã ꝑ consensionẽ sp̃s sub¬
iectis cunctis sensib. quasi subpositis genib
consũmauit.: Sed genib exceptꝰ. etiã uberib
est lactatus. In consensu enĩ culpȩ addictis
sps̃ sensib. multa cassȩ fiduciȩ argumenta
subsecuta sunt. quȩ natã in peccato anmam
uirulento lacte nutrierunt: & ne asꝑa suppli
cia mortis metueret. hanc blandis excusatio¬
culpã audacior extitit dicens. mulier quam
dedisti michi. ipsa mͥ dedit & comedi. Qui

Expanded text:
statim perii? cur exceptus genibus? cur lactastatim perii? cur exceptus genibus? cur lactatus uberibus? Prima enim vulva conceptionis, fuit lingua malae suggestionis. Sed peccator in vulva moreretur, si moriturum se homo in ipsa suggestione cognosceret. Qui tamen ex utero egressus est; quia postquam in peccato eum suggerens lingua concepit, foras mox etiam delectatio rapuit. Post egressionem vero exceptus est genibus; quia cum ad delectationem carnis prodiit, nimirum culpam per consensionem spiritus, subjectis cunctis sensibus, quasi suppositis genibus consummavit. Sed genibus exceptus, etiam uberibus est lactatus. In consensu enim culpae addictis spiritus sensibus, multa cassae fiduciae argumenta subsecuta sunt, quae natam in peccato animam, virulento lacte nutrierunt, et ne aspera mortis supplicia metueret, hanc blandis excusatioculpam audacior exstitit, dicens: Mulier, quam dedisti mihi, ipsa dedit mihi, et comedi . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
mala cordib hominũ larent̾ suggerit. Qua
delectata est. quia carnalis sensus ad uerba
serpentis mox se delectatione. substerint.
quia dũ caro in delectatione. rapitur. etiam
a sua rectitudine sp̃s infirmatus inclinat᷑.¬
Et requisitꝰ adam confiteri culpã noluit.
quia uidelicet sp̃s quo peccando a ueritate.
disiungitur. eo mruinȩ suȩ audacia nequiꝰ¬
obduratur. Isdem etiã quatuor modis pec¬
catũ consummat᷑ in oꝑe. Priꝰ nainq latens
culpa agitur. post modũ uͦ etiã ante oculos
hominũ sine confusione reatus aperitur
dehinc & in consuetudinẽ ducit᷑. ad extremũ
qͦ uel falsȩ spei seductionib. uel obstinatio¬
ne miserȩ desperationis enutrit᷑: Hos itaq
peccati modos. qui uel incorde latent᷑ fiunt.
uel patent̃ in oꝑe ꝑpetrantur. beatꝰ iob consi¬
dib sit lapsum. deplorat dicens. Quare ñ
in uulua mortuus sum. egressus ex utero ñ

Expanded text:
mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva mala cordibus hominum latenter suggerit. Eva delectata est, quia carnalis sensus ad verba serpentis mox se delectationi substernit. Aquia dum caro in delectationem rapitur, etiam a sua rectitudine spiritus infirmatus inclinatur. Requisitus Adam confiteri culpam noluit, quia videlicet spiritus, quo peccando a veritate disjungitur, in ruinae suae audacia nequiobduratur. Iisdem etiam quatuor modis peccatum consummatur in opere: prius enim latens culpa agitur; postmodum vero etiam ante oculos hominum sine confusione reatus aperitur: dehinc et in consuetudinem ducitur; ad extremum quoque vel falsae spei seductionibus vel obstinatione miserae desperationis enutritur. Hos itaque peccati modos, qui vel in corde latenter fiunt, vel patenter in opedibus sit lapsum, deplorat, dicens: Quare non in vulva mortuus sum, egressus ex utero non
Abbreviated transcription (Latin):
bus. cur lactatus uberib: Absit nos credere
qd beatus iob tanta sp̃s scientia prȩditus.
tanta interm iudicis aitestatione laudatus.
abortiuũ se optet in terisse: Sed quia sicut
etiã ꝑ remunerationẽ cognoscitur. intus
habet testem suȩ fortitudinis. intꝰ pensanda
sunt esꝰ pondera locutionis. Quatuor qͥpe¬
modis peccatũ ꝑpetratur in corde. quatuor
consummatur in oꝑe: In corde namq sugge¬
stione. delectatione. consensu. & defensionis
audacia ppetratur. Ft enĩ suggestio ꝑ aduer
quȩ terrere mentẽ debuit extollit. & deicien.¬
do eleuat. sed grauiꝰ eleuando supplantat:
Unde & illã primmi hominis rectitudinẽ. anti-¬
quuis hostis his quatuor ictib fregit: nam
serpens suasit. eua delectata est. adã consensit.
qui etiã requisitꝰ confiteri culpã ꝑ audaciã
noluit. Hoc uͦ in humano genere cotidie
agitur. qđ actũ in primo parente. nr̃i generiᷤᷤ
ñ ignoratur. Serpens suasit. qͥa occultꝰ hostis

Expanded text:
um se optat abortivum. --Absit nos credere quod beatus Job, tanta spiritus scientia praeditus, tanta interni judicis attestatione laudatus, abortivum se optet interiisse. Sed quia, sicut etiam per remunerationem cognoscitur, intus habet testem suae fortitudinis, intus pensanda sunt ejus pondera locutionis.  modis peccatum perpetratur in corde, quatuor consummatur in opere. In corde namque suggestione, delectatione, consensu et defensionis audacia perpetratur. Fit enim suggestio per adverquae terrere mentem debuit, extollit, et dejiciendo elevat, sed gravius elevando supplantat. Unde et illam primi hominis rectitudinem antiquus hostis his quatuor ictibus fregit, nam serpens suasit, Eva delectata est, Adam consensit; qui etiam requisitus confiteri culpam per audaciam noluit. Hoc in humano genere quotidie agitur, quod actum in primo parente nostri generis non ignoratur. Serpens suasit, quia occultus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝑsuasio ꝓspera creditur. & qualis sit
intrinsecus ñ uidetur.: Sed cũ iniquitas illiꝰ
sicut est agnoscitur. dies falsȩ ꝓmissionis.
qͣsi quib dam ante iudiciinri oculos tene¬
bris obscuratur. quia uidelicet qualis est
ex merito. talis ꝑspicitur in blandimento
in tenebras gͦ dies uertitur. quando aduersa
intelligimꝰ. etiã quȩ ꝓspera. suadendo pol¬
licetur. In tenebras dies uertit᷑. quando
antiquus hostis qualis est seuiens. talis a
nobis ꝑspicitur. etiã sub blandimentis
latens. ne fictis ꝓsperitatib qͣsi ex diei lu¬
mine illudat. & ueris miseriis ad peccandi
tenebras ꝑtrahat. Sequit᷑. Non requirat

Expanded text:
ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit ejus persuasio prospera creditur, et qualis sit intrinsecus non videtur. Sed cum iniquitas illius, sicut est, agnoscitur, dies falsae promissionis quasi quibusdam ante judicii nostri oculos tenebris obscuratur; quia videlicet qualis est ex merito, talis perspicitur in blandimento. In tenebras ergo dies vertitur, quando adversa intelligimus, etiam quae prospera suadendo pollicetur. In tenebras dies vertitur, quando antiquus hostis qualis est saeviens, talis a nobis perspicitur etiam sub blandimentis latens; ne fictis prosperitatibus quasi ex diei lumine illudat, et veris miseriis ad 108 peccati tenebras pertrahat. Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
gurat se in angłm lucis. sed nox est. cũ m̃tes
consentientiũ erroris tenebris obscurat.
U̾ir gͦ sc̃s in dolore ꝓprio causam totiꝰ huma¬
ni generis deflens. & nil speciale omimodo
in speciali uulnere cogitans. reducat ad ani¬
mũ originalem culpam. & consideratione.
iusticiȩ. dolorẽ temperet penȩ. Uideat hu¬
manũ genꝰ unde & quo cecidit & dicat.
pereat dies in qua natus sũ. & nox in qua
dictũ est conceptꝰ est homo. Ac si aꝑte dicat:
pereat spes ab apostata angło illata. quȩ diẽ
se simulans ex ꝓmissione. diuinitatis emicu¬
it. sed noctẽ se exhibens lucẽ nobis nr̃ȩ ĩ mor¬
talitatis obscurauit. Pereat antiquus hostis.
qui lucẽ ꝓmissionis ostendit. & peccati tene¬
bras contulit: qui qͣsi diem se blandiendo
innotuit. sed usq ad tenebrosam noctẽ ex
impressa cordis cecitate ꝑduxit. Sequitur.¬
dies iste mentib hominũ. cum prauitatis

Expanded text:
gurat se in angelum lucis , sed nox est, cum mentes gurat se in angelum lucis , sed nox est, cum mentes consentientium erroris tenebris obscurat. Vir ergo sanctus in dolore proprio causam totius humani generis deflens, et nihil speciale omni modo in speciali vulnere cogitans, reducat ad animum originem culpae; et consideratione justitiae, dolorem temperet poenae. Videat humanum genus unde quo cecidit, et dicat: Pereat dies in qua natus sum, et nox in qua dictum est, Conceptus est homo. Ac si aperte dicat: Pereat spes ab apostata angelo illata, qui diem se simulans, ex promissione divinitatis emicuit; sed noctem se exhibens, lucem nobis nostrae immortalitas obscuravit. Pereat antiquus hostis, qui lucem promissionis ostendit, et peccati tenebras contulit; qui quasi diem se blandiendo innotuit, sed usque ad tenebrosam noctem ex impressa cordis caecitate perduxit. Sequiturdies iste mentibus hominum, cum pravitatis
Abbreviated transcription (Latin):
credamꝰ qđ uir sc̃s diei nomine exprimere
uoluit. nisi apostatã sp̃m. qui inuiuendi essen¬
tia. etiã moriendo subsistit: Quẽ ꝑditio uitȩ
ñ subtrahit. quia in ȩt̾no dolore positũ. seruan¬
do mors immortalis extinguit. ui iam a
beatitudinis gła deiectus. adhuc optatur ut
pereat. ut uidelicet retrusus. dignis suppliciis.
etiã temptandi licentiã amittat. Is nimirũ
diem se exhibet. qui ꝑ ꝓspera illicit. sed in no¬
ctis tenebras desinit. quia ad aduersa ꝑducit
Diem namq se ostendebat cũ diceret. in qͦcũq
die comederitis ex eo. aperientus oculi ur̃i. &
eritis sicut dii: sed noctẽ intulit. cũ ad mor¬
talitatis tenebras ꝑduxit: Dies itaq ẽ illata
ꝓmissio melioꝵ. sed nox est exhibita ipsa expe-¬
rientia calamitatũ. Antiquus hostis dies est
delapsus. Dies est cũ pollicendo bona huma-¬
nis aspectib lucis se angłm simulat. paulo
attestante qui art. ipse enĩ sathanas transfi-¬

Expanded text:
credamus, quod vir sanctus diei nomine exprimere credamus, quod vir sanctus diei nomine exprimere voluit, nisi apostatam spiritum, qui in vivendi essentia etiam moriendo subsistit? quem perditio vitae non subtrahit, quia in aeterno dolore positum, servando mors immortalis exstinguit: qui jam a beatitudinis gloria dejectus, adhuc optatur ut pereat, ut videlicet retrusus dignis suppliciis, etiam tentandi licentiam amittat.  Vet. diem se exhibet, quia per prospera illicit; sed in noctis tenebras desinit, quia ad adversa perducit. Diem namque ostendebat, cum diceret, In quocunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii ; sed noctem intulit, cum ad mortalitatis tenebras perduxit. Dies itaque est, illata promissio meliorum; sed nox est, exhibita ipsa experientia calamitatum. Antiquus hostis dies est delapsus. Dies est, cum pollicendo bona, humanis aspectibus lucis se angelum simulat, Paulo attestante qui ait, Ipse enim Satanas transfi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc autẽ tempꝰ nr̃ȩ mutabilitatis ñ qnͣdoq
ita peritoꝵ. idest transiturũ est ut male sit.
sed ut penitꝰ nͣ sit. angło in sacro eloquio
attestante qui ait: ꝑ uiuentẽ in scła quia
tempꝰ iam ñ erit. Nam & si ꝓpheta dicit. erit
tempus eoꝵ in ȩternũ. quia ꝑ momenta tempꝰ
deficit. nomine temporis eoꝵ defectũ uocauit.
ostendens qđ sine omnimodo defectu defici
pus ñ ita ut male sit. sed ita ꝑit ut ñ sre: quę¬
rendũ est quid sit qd ñ ita ut ñ sit. sed ita ꝑire
optatur ut male sit. Humana enĩ anima seu
angłicus sp̃s. ita immortalis est ut moripossit.
ita mortalis ut mori ñ possit. Nam beate ui¬
uere. siue ꝑ uitiũ seu ꝑ suppliciũ ꝑdit. essen¬
tialiter autẽ uiuere neq ꝑ uitiũ neq per
suppliciũ amitit. Aqualitate eni uiuendi
deficit. sed omnimodo subsistendi interitũ
post inuoluendus amaritudine dicitur. qu̾e

Expanded text:
Hoc autem tempus nostrae mutabiHoc autem tempus nostrae mutabiita periturum, id est, transiturum est, ut male sit, sed ut penitus non sit, angelo in sacro eloquio attestante, qui ait: Per viventem in saecula, quia tempus jam non erit . Nam etsi Propheta dicit: Erit tempus eorum in aeternum , quia per momenta tempus deficit, nomine temporis eorum defectum vocavit, ostendens quod sine omnimodo defectu deficiupus non ita ut male sit, sed ita perit ut non sit; quaerendum est quid sit quod non ita ut non sit, sed ita perire optatur ut male sit. Humana enim anima, seu angelicus spiritus ita immortalis est, ut mori possit; ita mortalis, ut mori non possit. Nam beate vivere, sive per vitium, sive per supplicium perdit. Essentialiter autem vivere, neque per vitium, neque per supplicium amittit. A qualitate enim vivendi deficit, sed omni modo subsistendi interitum post involvendus amaritudine dicitur; quem
Abbreviated transcription (Latin):
talitatis nos corruptionẽ retinet. ęt̾̃nita¬
tis nobis incommnutabilitas non apparet.
ui enĩ diem iam ȩt̾nitatis uidet. egre diẽ
suȩ mortalitatis sustinet. & notandũ quia
ñ ait pereat dies in qua conditus st̃. sed
pereat dies in qua natussũ. In die quippe
iusticiȩ homo est conditꝰ. sed iam in tẽpore
culpȩ natus. Adam enĩ conditus est primꝰ.¬
sed cami primꝰ natus est. Quid est gͦ diei
natiuitatis maledicere. nisi aꝑte dicere.
dies mutabilitatis ꝑeat. & lum̃ ȩt̾nitatis
erumpat: Sed quia ꝑire duob dicere
modis solemꝰ aliter enĩ pire dicimꝰ. qnͣdo
aliquid optamꝰ ut ñ sit. & aliter perire
dicimꝰ qnͣdo optamꝰ ut male sit. ꝑ hoc quod
de hoc die subditur. obscuret eũ caligo et
inuoluatur amaritudine. liquido ostendit᷑.
quia dies iste ñ ita ut nͣ sit. sed ita ꝑire optat᷑
ut male sit. Inuolui enĩ amaritudine. non
potest. qđ omnimodo ꝑditum penitus est.

Expanded text:
tabilitatis corruptione retinet, aeternitatabilitatis corruptione retinet, aeternitatis nobis incommutabilitas non apparet. Qui igitur diem jam aeternitatis videt, aegre diem suae mortalitatis sustinet. Et notandum quia non ait, Pereat dies in qua conditus: sed, Pereat dies in qua natus sum. In die quippe justitiae homo est conditus, sed jam in tempore culpae natus. Adam enim conditus, sed Cain primus natus est. Quid est ergo diei nativitatis maledicere, nisi aperte dicere: Dies mutabilitatis pereat, et lumen aeternitatis erumpat. Sed quia duobus  solemus aliter enim perire dicimus, quando aliquid optamus ut non sit; et aliter perire dicimus, quando optamus ut male sit, hoc, quod de hoc die subditur, Obscuret eum caligo, et involvatur amaritudine, liquido ostenditur quia dies iste non ita ut non sit, sed ita perire optatur, ut male sit. Involvi enim amaritudine non potest quod omni modo perditum non est penitus.
Abbreviated transcription (Latin):
liter beati iob uerba pensamꝰ. non est eiꝰ
maledictio ex malicia delinquentis. sed ex
rectitudine iudicis: non est ira commoti.
sed doctrina tranquilli. Qui enĩ tam recta
maledicens intulit. ñ ꝑturbationis uitio
succubuit. sed doctrinȩ magisteriũ impen-¬
dit. Didit quippe amicos cũ clamore flere.
uidit uestes conscindere. uidit puluere
capita conspersisse. uidit consideratione
suȩ ꝑcussionis obmutescere. &uir scs inspe-¬
xit. quia hi qui ꝓspera temporalia requi.¬
rebant. ex comparatione mentis ꝓpriȩ eũ
temporali fractũ aduersitate crediderant.
Perspexit qđ transitoria afflictione ꝑcussũ
desperate nͣ flerent. nisi ipsi desperatã men¬
tem ab spe incolumitatis int̾nę subtrahe¬
rent. Et dum erumpit foras in uocem
doloris. uulneratꝰ intus ostendit uirtut᷑e
medicaminis dicens. pereat dies in ꝗͣ natꝰ
nisi omne hoc tempꝰ nr̃ȩ mortalitatis
intelligi: Qd̃ quamdiu in hac nr̃e mor¬

Expanded text:
liter beati Job verba pensamus, non est ejus liter beati Job verba pensamus, non est ejus maledictio ex malitia delinquentis, sed ex rectitudine judicis; non est ira commoti, sed doctrina tranquilli. Qui enim tam recta maledicens intulit, non perturbationis vitio succubuit, sed doctrinae magisterium impendit. Vidit quippe amicos cum clamore flere, vidit vestes scindere, vidit pulvere capita conspersisse, vidit consideratione suae percussionis obmutescere; et vir sanctus inspexit, quia hi qui prospera temporalia requirebant, ex comparatione mentis propriae eum temporali fractum adversitate crediderant. Perspexit quod transitoria afflictione percussum desperate non flerent, nisi ipsi desperatam mentem ab spe incolumitatis internae subtraherent; et dum erumpit foras in vocem doloris, vulneratis intus ostendit virtutem medicaminis, dicens: Pereat dies in qua natus nisi omne hoc tempus nostrae mortalitatis intelligi? quod quandiu nos in hac nostrae mu
Abbreviated transcription (Latin):
beant ferire cognoscunt. & eo in maledicto
ñ peccant. quo ab interno iudicio ñ discor¬
dant: Hinc est qd petrus in offerentẽ sibi
pecunias symonẽ. sententiã maledictionis
intorsit dicens: pecunia tua tecũ sit in ꝑdi-¬
tione. Qui enĩ ñ ait est sed sit. ñ indicatiuo
sed optatito modo se hȩc dixisse sign auit
Hinc helias duob quinquagenariis ad se
uenientib dixit: si homo d̃i sũ. descendat
ignis de cęlo. & consumat uos. Quoꝵ utroꝵq
sententia quanta ueritatis ratione conualu.
it. terminꝰ causȩ monstrauit. Nã & simon
ȩt̾̃na ꝑditione interiit. & duos quinquage¬
narios defupueniens flamma consũpsit.
Uirtus gͦ subsequens testificat. qua mente
maledictionis ꝓmitur. Cum eniꝰ & male.¬
dicentis in nocentia ꝑmanet. & tamen en᷑
qui maledicitur usq ad interitũ male¬
dictio absorbet. ex utriꝰq partis fine colli¬
gitur. quia ab uno & intimo iudice in reu

Expanded text:
beant feriri, cognoscunt et eo in maledicto beant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo ab interno iuditio non discordant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione. Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo modo, sed obtativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de caelo et consumat vos. Quorum utrorumque sententia quanta veritatis rationit, terminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur. Cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur, usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia ab uno et intimo judice in reum