comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus clamauit uoce magna dicens : Dne. nestatuas
illis hoc pacatum: &cum hoc dixiss& õbdormiuit
indño saulus autem eratconsentiens necieius :
Facta estautem i illa die persecutiomagna iecdesia
quaeerat hiero solimis & omnes dispersi sunt perregi
ones iudeae & samariae. pra&era postolos : Cura łp¬
uerunt autem stephanum uiritimorati : & fecerunt
planctum magnum superillum: saulus uero deuasta¬
bat ecclesiamperdomus intrans & trahens uiros acmu¬
uerer tradebat incustodiam. Igitur quidis persierant:
percransibant euangelitantes uerbum :
hilippus autem descendens inciuitatem samariae : prae¬
dicabat illis xp̃m: Intendebant autem turbae his
quae aphilippodicebantur. unanimiter audientes
& uidentes signa quae faciebat : multienimeorum
qui habebant spiritus inmundos clamantes uoce
magna exi bant : Multiautem paralrtici & dau¬
dicurati sunt : Factum ẽ ergomagnum gaudium
iillaciuitate : Vit autem quidam nomine simon
quiante fuerat iciuitate magus seducens gentem

Expanded text:
bus: clamavit voce magna. Domine: ne statuas illis hoc peccatum. Et cum hoc dixisset: obdormivit in Domino. Saulus autem erat consentiens neci ejus. Facta est autem in illa die persecutio magna in Ecclesia que erat Hierosolimis: et omnes disperones Judaeae et Samariae, praeter Apostolos. Curaverunt autem Stephanum viri timorati, et fecerunt planctum magnum super eum. Saulus autem devastabat Ecclesiam, per domos intrans, et trahens viros ac mulieres, tradebat in custodiam. Igitur qui dispersi erant, pertransibant, evangelizantes verbum Dei. Philippus autem descendens in civitatem Samariae, praedicabat illis Christum. Intendebant autem turbae his quae a Philippo dicebantur, unanimiter audientes, et videntes signa quae faciebat. Multi enim eorum, qui habebant spiritus immundos, clamantes voce magna exibant. Multi autem paralytici et claudi curati sunt. Factum est ergo gaudium magnum in illa civitate. Vir autem quidam nomine Simon, qui ante fuerat in civitate magus, seducens gentem
Abbreviated transcription (Latin):
husudns: Anania atille ait : Ecce ego sumdneuxx
dñs adillum: Surgens uade inuicum quiuocat᷑ rectur
& quaere in domu iudae saulum nomine charsensem
en reenim orat : Etuidituirum ananiam nomine intro¬
euntem &m ponentem sibimanus utiu sum recipiat
Rei pondit autem ananias: Dneaudiui amulur depiro
hoc quantamala scĩstiuis fecerit in hierusalem Euhic
hab& potestatem a principibur sacerdotum : alligan¬
di ommes quunuocant nomentuum : Dixit autem ad
eumdñs: Vade qm̃uas electionis ẽ mi iste. ut porte
nomenmeum coramgentibus & regibur & filiis isrł¬

Expanded text:
us Anania at ille ait ecce ego Domine et Dominus ad illum surgens vade in vicum qui vocatur Rectus et quaere in domo Iudae Saulum nomine Tarsensem ecce enim orat et vidit virum Ananiam nomine introeuntem et inponentem sibi manus ut visum recipiat respondit autem Ananias Domine audivi a multis de viro hoc quanta mala sanctis tuis fecerit in Hierusalem et hic habet potestatem a principibus sacerdotum alligandi omnes qui invocant nomen tuum dixit autem ad eum Dominus vade quoniam vas electionis est mihi iste ut portet nomen meum coram gentibus et regibus et filiis Isr
Abbreviated transcription (Latin):
omnes proph&ae testimonium perbibent remis¬
sionempeccatorum accipere pernomeneius. omẽ
qui credunt in eum: Ad hucloquente pero uerb
bum & obstipuerunt excircumcisione fideles qui
uenerant cum p&ro : quia & innationes gratia sp̃s
sc̃i effusa est : Audiebant enimellos loquentes

Expanded text:
ent remissionem peccatorum accipere per nomen eius omnes qui credunt in eum adhuc loquente Petro verba ant verbum et obstipuerunt ex circumcisione fideles qui venerant cum Petro quia et in nationes gratia Spiritus Sancti effusa est audie
Abbreviated transcription (Latin):
amplus nonuiditeum dmuchur: Ibaten imperuiam
suooi gaudens. ohilippus autem inuentus e haaroto
ueporet ansicos euan gelitauit cuuitatibuscimcur domet
uenir& caesaream
S cinlas ottem adhuc aspirans minarum & caedis indis¬
cit ab edepi dscosnt ador ncipem sace dotum updil¬

Expanded text:
amplius non vidit eum eunuchus ibat enim per viam suam gaudens Philippus autem inventus est in Azoto et pertransiens evangelizabat civitatibus cunctis donec veniret Caesaream Saulus autem adhuc inspirans minarum et caedis in discipulos Domini accessit ad principem sacerdotum
Abbreviated transcription (Latin):
Pecuniatua tecum sit inperditione : qm̃ donumdi ex isti¬
masti pecunia ponsideri : Non ẽ cibipars nequesors inser¬
moneisto : Corenimtuum non estreccum coramdo:
Puenitentiam itaque age abhac nequitiatua & roga
dm̃ si forte remittatur tibi haec cogitatiocordistiui:
Inselleenim a maritudinrs & obligatione iniquitatis
udeote esse: Respondens autem simon dixit:
Precamimuos prome ad dnm utnihilueniat super
me horum quae dixistis : Qilliquidem testificati
& locuti uerbum dñi redi bant hierus olrmnam & mul¬
tis ragionibus samaritanorum euangelitaban
Atigelus autemdñi locutus e adphilippum dicens: surge
&ua de contramerianuim. adiuiam quac descendit

Expanded text:
pecunia tua tecum sit in perditionem quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri non est tibi pars neque sors in sermone isto cor enim tuum non est rectum coram Deo paenitentiam itaque age ab hac nequitia tua et roga Deum si forte remittatur tibi haec cogitatio cordis tui in felle enim amaritudinis et obligatione iniquitatis video te esse respondens autem Simon dixit precamini vos pro me ad Dominum ut nihil veniat super me horum quae dixistis et illi quidem testificati et locuti verbum Domini rediebant Hierosolymam et multis regionibus Samaritanorum evangelizabant angelus autem Domini locutus est ad Philippum dicens surge et vade contra meridi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o peros patris nridauid pueritui dixisti. Quare
fremuerunt gentes & populi meditati sunt in ania
A st&cerunt reges terrae & principes conuenerunt
inunum aduersus dnm & aduersus xp̃meius
Conuenerunt enim uere inciuitate ista aduersus scñ
puerum tuum ihm̃ quem unxisti. Hero des &pontus
pilatus. cumgentibus & populis isł facere quae ma¬
dñe respicehminascorum : &da seruis tuis cuanomini
fiducia loqui uerbum tuum. in eo quđ manum tuam¬
extendas sanitates & signa & prodia fieri pernomen

Expanded text:
Sancto per os patris nostri David pueri tui dixisti quare Sancto per os patris nostri David pueri tui dixisti quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania adstiterunt reges terrae et principin unum aduersus dominum et aduersus Christum eius. conuenerunt enim uere in hac ciuitate aduersus sanctum filium tuum Iesum quem unxisti Herodes et pontius Pilatus cum gentibus et populis Israel facere quae madomine, respice in minas eorum et da seruis tuis cum omni fiducia loqui uerbum tuum, dum extendis manus ad sanitates ac signa et prodigia facienda per nomen
Abbreviated transcription (Latin):
notum signum factum .e. pereos omnibus habitantib
hierus alem manifestum .e & non possumus negare
sed neamplius diuulg&ur inpopulum. comminemur
eis neultra loquantur i nomine hoculli hominum
Quocantes eos denuntiauerunt ne omninoloque¬
rentur. nequed ocerent in nomineihũ: P&rus uero
&iohannes. respondentes dixerunt odcos: siiustũ ẽ
inconspectudĩ uos potius audire quam dm̃ iudicate
Non enim possumus qua euidimus & audiuimus
non loqui: Atilli comminantes dimiserunt eos
Non inuenientes quo modopunirent eos propter
populum : quia omnes clarificabant idquđ factũ erat
ineo quod acciderat: Annorum enim erat amplius
quad raginta homo in quo factum erat signum istud
sanitatis
Simissi autem uenerunt ad suos & ad nuntiauerunt eis
quanta adeos principes sacerdotum & seniores dixis¬
sent : Quicum audissenti un animiter leuauerunt
uocem addñm & dixerunt: Dñe tu qui fecisti caeli
& terram &mare &omnia qua e in eis sunt quispũ

Expanded text:
notum signum factum est per eos omnibus habitantibus in notum signum factum est per eos omnibus habitantibus in Hierusalem manifestum et non possumus negare sed ne amplius divulgetur in populum comminemur eis ne ultra loquantur in nomine hoc ulli hominum et vocantes eos denuntiaverunt ne omnino loquerentur neque docerent in nomine Iesu Petrus vero et Iohannes respondentes dixerunt ad eos si iustum est in conspectu Dei vos potius audire quam Deum iudicate non enim ponon loqui. at illi comminantes dimisenon invenientes quomodo punirent eos, propter populum, quia omnes clarificabant id quod factum fuerat in eo, quod acciderat. Annorum enim erat amplius quadraginta homo in quo factum erat signum istud sanitatis dimissi autem venerunt ad suos et adnuntiaverunt eis quanta ad eos principes sacerdotum et seniores dixissent qui cum audissent unianimiter levaverunt vocem ad Deum et dixerunt Domine tu qui fecisti caelum et terram et mare et omnia quae in eis sunt qui Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
repl&us spusco dixitadeos: Principer populi & soni¬
ores sinor hodie iudicamur in benefacto hominis
infirmi in quo istes aluus factus ẽ Notumsi tomnibus
nobis & omniplebi isrł quia in nominei hũ xp̃i natare¬
ni quemuos cruci fixistis quem dr̃ suscitauit amor¬
tius in hocistea stat coram uobis sanus: Hic ẽ lapis
quire probatus ẽ a uobis aedificantibus qui factus ẽ
incaput anguli & non ẽ ialio aliquosalus: Nec enĩ
nomen aliud ẽ sub caelodatum hominib: inquo
oporteatnos saluos fieri : Vidente s autem peri
constantiam &iohannis conperto qud homines
esent sinelitteris & idiotae a dmirabantur & cog¬
noscebant eos qnmcumibu fuerant: Hominem quo que
uidentes stantem cumeis quicuratus fuerat nihil
poterant contradicere : Iusserunt autem eorforas
extra concilium secedere : & conferebant ad inuicẽ
dicentes: Quid faciemus hominibur istis : q̃m̃quidem

Expanded text:
repletus Spiritu Sancto dixit ad eos principes populi et senirepletus Spiritu Sancto dixit ad eos principes populi et seniores si nos hodie diiudicamur in benefacto hominis infirmi in quo iste salvus factus est notum sit omnibus vobis et omni plebi Israhel quia in nomine Iesu Christi Nazareni quem vos crucifixistis quem Deus suscitavit a mortuis in hoc iste adstat coram vobis sanus hic est lapis qui reprobatus est a vobis aedificantibus qui factus est in caput anguli et non est in alio aliquo salus nec enim nomen aliud est sub caelo datum hominibus in quo oportet nos salvos fieri videntes autem Petri constantiam et Iohannis conperto quod homines essent sine litteris et idiotae admirabantur et cognoscebant eos quoniam cum Iesu fuerant hominem quoque videntes stantem cum eis qui curatus fuerat nihil poterant contradicere iusserunt autem eos foras extra concilium secedere et conferebant ad invicem dicentes quid faciemus hominibus istis quoniam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
& testamenti quđ posuit ds̃ ad patresnostros. dicens ad abra¬
ham : & insemin&uobenedicentur omnes familia &erro
Vobis primum dr̃ suscitans filium suum misiteum benedi¬
centem uobis. ut conuercatse unusquisq a nequitia sua:
Loquentibus autem illis ad populum : superuerunt
sacerdotes & magistratus templi & sadduca ei dolenter
quđdocerent populum: &annuntiarent hihũ
resurrectionem ex mortus. &iniecerunt in eis manus.
& posuerunt eos incustodiã in crastinum: Erat enim
iamuespera: Multi autem eorum qui audierant uer¬
bum crediderunt : Et factus ẽ numerus uirorum
quinque milia
acum ẽ autem incrastinum : ut congregarentur prin¬
cipeseorum & seniores & scriba e in huerusalem &
atinas princeps sacerdotum & caiphas &iohanner
&ilexander & quot quoterant degenere sacerdotali
& statuentes eos inmedio interrogabant : in qua uir¬
tute autinquo nomine fecistis hoc uos : Tunc p&rus

Expanded text:
et testamenti quod disposuit Deus ad patres vestros dicens ad Abraet testamenti quod disposuit Deus ad patres vestros dicens ad Abraham et in semine tuo benedicentur omnes familiae terrae vobis primum Deus suscitans Filium suum misit eum benedicentem vobis ut convertat se unusquisque a nequitia sua loquentibus autem illis ad populum supervenerunt sacerdotes et magistratus templi et Sadducaei dolentes quod docerent populum et adnuntiarent in Iesu resurrectionem ex mortuis et iniecerunt in eis manus et posuerunt eos in custodiam in crastinum erat enim iam vespera multi autem eorum qui audierant verbum crediderunt et factus est numerus virorum quinque milia factum est autem in crastinum ut congregarentur principes eorum et seniores et scribae in Hierusalem et Annas princeps sacerdotum et Caiphas et Iohannes et Alexander et quotquot erant de genere sacerdotali et statuentes eos in medio interrogabant in qua virtute aut in quo nomine fecistis hoc vos tunc Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
Auctorem uero uitae hnt̃fecistis quem ds̃ suscitauit
amortuis : Cuius nostestessumus : &infide nominis
eius huncquem uid& is & nostis confirmauit nom̃ eus
ignorant amsecistis sicut & princioe suri: Ds̃ autem
quae praenuntiauit pero somnium proph&arum pat
xp̃isuum impleuitsic : Paeni teminilgitur & conuerte¬
mini : utdeleantur uestra peccata. Vtcum uener inttem¬
pora refrigerii a conspectudñt & miserit eum qui prae¬
dicatus ẽ uobis ih inxpm. quemn oport&caelum quidem
suscipere usque in tempora restitutionis omniũ quae
locutus ẽ ds perosscorum suorum a saeculo proph&a¬
rum : Morses quidem dixit : Qnmproph&am uobis
suscitabit dñs ds̃ uester defratribus uestris. t̃am quam
meipsum audi&is. iuxta omnia quaecumq locutus fue¬
rit uobis : Eritautemomnis anima quae cum que¬
non audierit proph&amillum : exterminabi t᷑ deplebe
Et omnes proph&ae a samuhel &deinceps qui locuti sunt
& annuntiauerunt diesistor: Vosestis filu proph&arum:

Expanded text:
auctorem vero vitae interfecistis quem Deus suscitavit a mortuis cuius nos testes sumus et in fide nominis eius hunc quem videtis et nostis confirmavit nomen eius ignorantiam fecistis sicut et principes vestri Deus autem quae praenuntiavit per os omnium prophetarum pati Christum suum implevit sic paenitemini igitur et convertimini ut deleantur vestra peccata ut cum venerint tempora refrigerii a conspectu Domini et miserit eum qui praedicatus est vobis Iesum Christum quem oportet caelum quidem suscipere usque in tempora restitutionis omnium quae locutus est Deus per os sanctorum suorum a saeculo prophetarum Moses quidem dixit quia prophetam vobis suscitabit Dominus Deus vester de fratribus vestris tamquam me ipsum audietis iuxta omnia quaecumque locutus fuerit vobis erit autem omnis anima quae non audierit prophetam illum exterminabitur de plebe et omnes prophetae a Samuhel et deinceps qui locuti sunt et adnuntiaverunt dies istos vos estis filii prophetarum
Abbreviated transcription (Latin):
inconcibo uiderunt faciem eius tamquam faciem
ingeli : Dixit autem princeo ssacerdotum
s haccitahabent : quiait:
insiticres & patres audite : dĩ gloriae apparuit
patrinostro abraham cumesseꝵ in mesopotanuia
prius quammorarecur incharra. & drcit adillũ
Exi decerratua & de cognation&ua &ueni
interram quam tibi monstrauero: Tuncexiit

Expanded text:
in concilio viderunt faciem eius tamquam faciem angeli dixit autem princeps sacerdotum si haec ita se habent qui ait viri fratres et patres audite Deus gloriae apparuit patri nostro Abraham cum esset in Mesopotamiam priusquam moraretur in Charram et dixit ad illum exi de terra tua et de cognatione tua et veni in terram quam tibi monstravero tunc exiit
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis ihuxpĩdni : & gratia magna erat inomnib
illis : Neque enim quisquam egens erat inter illos:
Quot quot enim possessores agrorum autdomorum
erant: uendentes afferebant pr&ia eorum quae uen¬
debant & ponebant antepedes a postolorum
Diuidebant᷑ autem singulis proutauiq opuserati

Expanded text:
ini nostri; et gratia magna erat in omnibus illis; neque enim quisquam egens erat inter illos; quotquot enim possessores agrorum aerant, uendentes adferebant pretia eorum quae uendebant et ponebant ante pedes apostolorum: diuidebatur autem singulis prout cuique opus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
bars abbas. qui cognominatus ẽ iustus & matthiam
&orantes dixerunt: Tudnẽ qui corda nostiomniũ
ostendequem elegeris ex hisduobus unum acci pere
locum ministerii huius Et a postolatus dequo prae¬
uaricatus ẽ iudas ut abir& in locum suum Ꝙdeder̃
sortes eis. &ceciditsors supermatthiam : &ad nume¬
ratus ẽ cumundecim a postolis:
Et cum conplerentur dies pente costes: erant omnes
pariter in eodem loco: Et factus. ẽ repentedecaelo
sonus canquam aduenientis sp̃s ueheinentis & reple¬
uit totam domum ubierant sedentes: Qapparue¬
runtillis dispertitȩ linguae tamquam ignis. seditq

Expanded text:
us est Iustus et Matthiam et orantes dixerunt tu Domine qui corda nosti omnium ostende quem elegeris ex his duobus unum accipere locum ministerii huius et apostolatus de quo praevaricatus est Iudas ut abiret in locum suum et dederunt sortes eis et cecidit sors super Matthiam et adnumeratus est cum undecim apostolis et cum conplerentur dies pentecostes erant omnes pariter in eodem loco et factus est repente de caelo sonus tamquam advenientis spiritus vehementis et replevit totam domum ubi erant sedentes et apparuerunt illis
Abbreviated transcription (Latin):
autem illũ qm̃ipseerat quiadelemosrnã sedebat᷑. ad
sp&iosam portam templi : Et impl& sunt stupore
& extasi heo quod contigeratilli Cum tenerent autẽ
p&rum & iohannem concurrit opinis populus ad eos
ad porticum qua e apellatursalomonis stupentes
uidens autem p&rus respondit ad populum: Viri
israhelitae : quid miramini in hoc autnos quidintuemi¬
ni quas inostra uirtute aut pi&ate fecerimus hunc
ambulare Dr̃ abraham. & dr̃isaac & dr̃ia cob
ds̃patrum nr̃orum glorificauit filium suumihm̃.
quemuos quidem tradidistis & negastis ante faciempila

Expanded text:
ad elemosynam sedebat ad Speciosam portam templi et impleti sunt stupore et extasi in eo quod contigerat illi cum teneret autem Petrum et Iohannem concurrit omnis populus ad eos ad porticum qui appellatur Salomonis stupentes videns autem Petrus respondit ad populum viri israhelitae quid miramini in hoc aut nos quid intuemini quasi nostra virtute aut pietate fecerimus hunc ambulare Deus Abraham et Deus Isaac et Deus Iacob Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Iesum quem
Abbreviated transcription (Latin):
orationis nonam: &quidam uir quierat claudus
exutero matrissuae baiulabatur: quemponebant
cotidie ad portam templi quaedicitur sp&iosa
ut peter& elemosinam ab introeuntibus intẽplum
Iscumuidiss& pecrum &iohannẽ incipientes introire

Expanded text:
orationis nonam et quidam vir qui erat claudus orationis nonam et quidam vir qui erat claudus ex utero matris suae baiulabatur quem ponebant cotidie ad portam templi quae dicitur Speciosa ut peteret elemosynam ab introeuntibus in templum is cum vidisset Petrum et Iohannem incipient
Abbreviated transcription (Latin):
aduocauerit dñsds noster : aliis &iam uerbis plarims
testificatus ẽ : & exhortatur eos dicens : Saluamini
a generatione ista praua : Quiergo receperunt sermo¬
nemeius baptitati sunt : & appositaesunt hilla die¬
animae circiter triamilia
Erant autem perseuerantes indoctrina a postolorum
& communicatione fractionis panis: & orationibus:
liebat autem omnianimae timor: Multa quoque pro¬
digia & signa perapostolos fiebant in hierusalem.
& metus erat inagnus in uniuersis Omnes enm quiere¬
debant erant pariter: &habebant omnia communia
Possessiones & substantias uendebant: &diuidebant illa
omnibus proutcuiq opuserat: Cotidie quoque perdu¬
rantes unãmiter intemplo. & frangentes circadomus
panẽ : sumebant cibum cum exultatione & simplicitate
cordis conlaudantesdm : &habentes gratiam ad omne
plebem: dñs autem augebat qui saluifierent cotidie
inidipsum:
& tus autem & iohannes ascendeba ñ intemplũ ad horã

Expanded text:
advocaverit Dominus Deus noster. Aliis etiam pluribus verbis advocaverit Dominus Deus noster. Aliis etiam pluribus verbis testificatus est, et exhortabatur eos, dicens: Salvamini a generatione ista prava. Qui ergo receperunt sermonem ejus, baptizati sunt, et appositae sunt in illa dieanimae circiter tria milliaem perseverantes in doctrina apostolorum et communicatione fractionis panis et orationibus fiebat autem omni animae timor multa quoque prodigia et signa per apostolos fiebant in Hierusalem et metus erat magnus in universis omnes etiam qui credebant erant pariter et habebant omnia communia possessiones et substantias vendebant et dividebant illa omnibus prout cuique opus erat cotidie quoque perdurantes unianimiter in templo et frangentes circa domos panem sumebant cibum cum exultatione et simplicitate cordis conlaudantes Deum et habentes gratiam ad omnem plebem Dominus autem augebat qui salvi fierent cotidie in id ipsum Petrus autem et Iohannes ascendebant in templum ad horam
Abbreviated transcription (Latin):
quia iuire iurando uirass& illidr̃ defructu uentris eius
sedere supersedemeius. prouidens loquutus est
deresurrection exp̃i. Quianeq derelictus ẽ in infer¬
no : nequȩ caro eius uidit corruptionem: Huncihin
resuscitauitds̃ cuiusomnes nos testessumus : Dextera
igiturdĩ exaltatus & promissiones pssc̃ĩ accepta a pa¬
tre effudit hunc quemuos uid&is & auditis : Non enĩ
dauid ascendit in caelos . dicitautem ipse: Dixit dñs
dño meo sed e ad extrismeis : donec ponam inimi costuos
scabillũ pedũtuorũ: Certissi meergo sciatomĩs domus
corde & dixerunt ad pecrum & adreliquos a postolos:
Quid faciemus uiri fratres: P&rus uero ait ad illos
Daenitentiam inquit agite &baptit&ur unusquis que
urm h nomineihuxp̃i in remissionẽ peccatorũ ur̃orũ
& accipi&s donum sc̃isps: Vobi senim ẽ repromis¬
sio & filii suestris : & omnibus qui longe sunt. quoscũq

Expanded text:
quia iureiurando iurasset illi Deus de fructu lumbi eius quia iureiurando iurasset illi Deus de fructu lumbi eius sedere super sedem eius providens locutus est de resurrectione Christi quia neque derelictus est in inferno neque caro eius vidit corruptionem hunc Iesum resuscitavit Deus cui omnes nos testes sumus dextera igitur Dei exaltatus et promissione Spiritus Sancti accepta a Patre effudit hunc quem vos videtis et audistis non enim David ascendit in caelos dicit autem ipse dixit Dominus Domino meo sede a dextris meis donec ponam inimicos tuos scabillum pedum tuorum certissime ergo sciat omnis domus amque dixerunt ad Petrum, et ad reliquos apostolos: Quid faciemus, viri fratres? Petrus vero ait ad illos: poenitentiam, inquit, agite, et baptizetur unusquisqueu Christi, in remissionem peccatorum vestrorum, et accipietis donum sancti Spiritus. Vobis enim est repromissio, et filiis vestris, et omnibus qui longe sunt, quoscunque
Abbreviated transcription (Latin):
antequam ueniat dies dnĩ magnus &manifestus
ł terit omnis quicumq: inuocauerit nomen dñi saluus
irii srahelitae : audite uerba haec: Ihmnat arenum
uirum ad probatum adõ inuobis uirtutib & prodigiis
& signis quaefecit perillum dr̃ inmedio ur̃i sicutuos sci¬
tis. Hunc definito consilio & praescientiadĩ traditum
permanus iiquorum adfigentes inter emistis quem ds̃
suscitauit solutis doloribus inferni iuxta quod in possibi¬
leerat teneruillum ab eo Dauid enim dicitheum:
Pro uidebam dnm̃ coram ine semper qnmadextris ẽ
mihi ne cominouear : Propter h oc delectatum est cor
meum & exultauit linguam ea. insuper & caro mea
ininferno. necdabis scm̃tuum uidere corruptionẽ:
Notas mihi fecistiuia suitae: replebis me locunditate
cumfaci&ua: Viri fratres liceat audenter dicere
aduos depatri archadauid qnm & defunctus ẽ & se¬
pultus ẽ & sepulchrum eius est apud nos usque i ho¬
diernum diem: Proph&a igiturcumess& & scir&

Expanded text:
uam veniat dies Domini magnus et manifestus et erit omnis quicumque invocaverit nomen Domini salvus erit viri israhelitae audite verba haec Iesum Nazarenum virum adprobatum a Deo in vobis virtutibus et prodigiis et signis quae fecit per illum Deus in medio vestri sicut vos scitis hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum adfigentes interemistis quem Deus suscitavit solutis doloribus inferni iuxta quod inpossibile erat teneri illum ab eo David enim dicit in eum providebam Dominum coram me semper quoniam a dextrii ascribam. Propter hoc delectatum est cor meum, et exsultavit lingua mea, et ipsa caro mea in inferno neque dabis Sanctum tuum videre corruptionem notas fecisti mihi vias vitae replebis me iucunditate cum facie tua viri fratres liceat audenter dicere ad vos de patriarcha David quoniam et defunctus est et sepultus est et sepulchrum eius est apud nos usque in hodiernum diem propheta igitur cum esset et sciret
Abbreviated transcription (Latin):
illum : Ecceduouiri asti terunt iuxta illos hiuestib:
albis. qui& dixerunt: Viri galila ei quid statis aspi¬
cientes incaelum: hic ibs̃ qui ad sumptus est auobis
incaelum : sic ueni& quem ad modum uidistis eum
euntem incaelum : Tunc reuersi sunt hiero solrmã
amonte quiuocatur oliu&i. qui est iuxta hieru¬
salem sabbatihabens iter: Et cum introisseNt
incaenaculum : ascenderunt ubimanebant
p&rus &iohannes ia cobus & andreas : philip

Expanded text:
illo ecce duo viri adstiterunt iuxta illos in vestibus illo ecce duo viri adstiterunt iuxta illos in vestibus albis qui et dixerunt viri galilaei quid statis aspicientes in caelum hic Iesus qui adsumptus est a vobis in caelum sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in caelum tunc reversi sunt Hierosolymam a monte qui vocatur Oliveti qui est iuxta Hierusalem sabbati habens iter et cum introissent in cenaculum ascenderunt ubi manebant Petrus et Iohannes Iacobus et A
Abbreviated transcription (Latin):
RIMUQUIDEM SERMONE
feci deomnibus otheophile: quae coepit iħs̃ facere
& docere : usque indiem qua praecipiens apłis per
buit seipsum uiuum post passionem suam inmultis
argumentis : perdies quad raginta apparens eis. & lo¬
quens deregnodĩ: Et conuescens praecepiteis ab hie¬
ros olrmis nediscederent : sed exspectarent promis¬
sionem patris. quam audistis perosmeum: Quia
iohannes quidem baptit auit aqua. uosautem bapti
taminispũsco non postmultos hosdies : Igitur qui
conuenerunt : in terrogabant eum dicentes : Dne
si intempore hoc restitues regnumis rahelꝰ Dixit
autem eis : Non estuestrum nos secempora uel mo¬
menta : quae paterposuit insua potestate. sed accipi u¬
&is uirtutem superuenientis sp̃ssc̃ĩ inuos : &eritis
mihi testes inhierusalem & inomniiudaea & sama¬
ria. &uique adultimum terrae : Ettum haec dixiss& :
uidentibus illis eleuatus ẽ : & nubssuscepit eum ab
oculis eorum: Cumque in tuerentur incaelum euntẽ

Expanded text:
rimum quidem sermonem feci de omnibus o Theophile quae coepit Iesus facere et docere usque in diem qua praecipiens apostolis buit se ipsum vivum post passionem suam in multis argumentis per dies quadraginta apparens eis et loquens de regno Dei et convescens praecepit eis ab Hierosolymis ne discederent sed expectarent promissionem Patris quam audistis per os meum quia Iohannes quidem baptizavit aqua vos autem baptios hos dies igitur qui convenerant interrogabant eum dicentes Domine si in tempore hoc restitues regnum Israhel dixit autem eis non est vestrum nosse tempora vel momenta quae Pater posuit in sua potestate sed accipietis virtutem supervenientis Spiritus Sancti in vos et eritis mihi testes in Hierusalem et in omni Iudaea et Samaria et usque ad ultimum terrae et cum haec dixisset videntibus illis elevatus est et nubes suscepit eum ab oculis eorum cumque intuerentur in caelum eunte
Abbreviated transcription (Latin):
inoratione cummulieribus & maria matre
ihũ : & fratribus eius:
dixit: Erat turba hominum simubferecentũ
uiginti: Virifratres oport& impleri scriptu¬
ram quam praedixit sps sc̃s per osdauid deiuda
qui fuit duxeorum qui conprehenderunt ihin
quia connumeratus erat innobis & sortitus est
sertemminis teru huius : Ethicquidem possedit
agrum de merce de hiquitatis : & suspensus crepuit
medius & diffusa sunt omniauiscera eis & notum
faccum e: omnibus habi tantibus hierusalem. Ita
ut appellarecur agerille lingua eorum achelde¬
mach. hoc est ager sanguinis: Scriptum. ẽ enim
inubro psalmorum fiat habitatio corum deserta:

Expanded text:
in oratione cum mulieribus, & Maria matre Iesu, & fratribus eius? dixit erat autem turba nominum simul fere centum viginti viri fratres oportet impleri scripturam quam praedixit Spiritus Sanctus per os David de Iuda qui fuit dux eorum qui conprehenderunt Iesum quia connumeratus erat in nobis et sortitus est sortem ministerii huius et hic quidem possedit agrum de mercede imedius: et diffusa sunt omnia viscera ejus. Et notum factum est omnibus habitantibus Hierusalem, ita ut appellaretur ager ille, lingua eorum, Acheldemach, hoc est, ager sanguinis. Scriptum est enim in libro Psalmorum: Fiat commoratio ejus deserta,
Abbreviated transcription (Latin):
rusalem uniuersi. Hoc uobis notumsit᷑ auribus
percipite uerba mea : Non enimsicutuos aestima¬
tis hi ebrii sunc cum sithora diei tertia : sed hoc est
quod dictum .ẽ perproph&am iohel: Eterit
innouissimis dieb: dicit dñs effundam despũmeo

Expanded text:
rurupercipite uerba mea. non enim sicut uos aestimatis hi ebrii sunt, cum sit hora diei tertia, sed hoc est quod dictum est per prophetam Iohel: et erit in nouissimis diebus, dicit dominus, effundam de spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
& coeperunt loquiuariis linguis. prouts psscs dabat
eloquiillis: Erant autem inhierusalem habitantes
iuda ei uiri religiosi exomninatione quae subcaelo
est. Facta autem hacuoce: conuenit multitudo
&mente confusa ẽ quoniam audiebat unusꝗsq
linguasua illos loquentes: Stupebantautemom̃s
& mirabantur dicentes: Nonne ecceomnesisti
quiloquuntur galila ei sunt : & quomodo nos audiui¬
mus unusquisq linguã nostrã in quanatisumus :¬
Parthi & medi &elamite : & qui habitant me sopo¬
tamiam: Iuda eam & cappadociam. pontum easiã
frrgiam & pamphiliam. Aegrptum & partes
lrbiae quae est circa crrenen & aduenae romani:
iudaes quoq & proselrti: crees &arabes. Audiui¬
mus loquentes eos nr̃is linguis magnaliadĩ: Stupe¬
bant autemomnes : & mirabantur ad inuicem
dicentes : Quidnam hoc uult ẽẽ : Alii autem hrri¬
dentes dicebant : qui a musto plenisunt isti:
Stans autem p&rus cumundecim leuauit uocẽsua
&loquutus e eis: Uiriiud ei & qui habitatis hie¬

Expanded text:
us sanctus dabat eloqui illis. Erant autem in Jerusalem habitantes Judaei, viri religiosi ex omni natione quae sub coelo est. Facta autem hac voce, convenit multitudo, et mente confusa est, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes. Stupebant autem omnes, et mirabantur, dicentes: Nonne ecce omnes isti, qui loquuntur Galilaei sunt et quomodo nos audivimus unusquisque lingua nostra in qua nati sumus Parthi et Medi et Elamitae et qui habitant Mesopotamiam et Iudaeam et Cappadociam Pontum et Asiam Frygiam et Pamphiliam Aegyptum et partes Lybiae quae est circa Cyrenen et advenae romani Iudaei quoque et proselyti Cretes et Arabes audivimus loquentes eos nostris linguis magnalia Dei stupebant autem omnes et mirabantur ad invicem dicentes quidnam hoc vult esse alii autem inridentes dicebant quia musto pleni sunt isti stans autem Petrus cum undecim levavit vocem suam et locutus est eis viri iudaei et qui habitatis Hie
Abbreviated transcription (Latin):
Surgens autem quidam inconcilio pharisaeus nomini
gamalihel legis doctor honorabilis uniuer sȩplebi
ius sit foras adbreue homines fieri. dixitq ad illos
Viri israhelitae : ad tendite uobis superhominibus istis
quid acturi sitis : Ante hosenim dies extitit theodas
dicens seesse aliquem cui consensit uirorum numie¬
rus circiter quadringentorum qui occisus ẽ . &oni

Expanded text:
ine Gamaliel, legis doctor honorabilis universae plebi, jussit foras ad breve homines fieri. Dixitque ad illos: Viri Israelitae, attendite vobis super hominibus istis quid acturi sitis. Ante hos enim dies exstitit Theodas, dicens, se esse aliquem, cui consensit numerus virorum circiter qu
Abbreviated transcription (Latin):
&sapientiam : in conspectupharaonis regis a egrpti
Ettonstituit eum praepositum super a egrptum:
& superomnem domumsuam : Venit autem fames
inuniuersam aegrptum &chanaan & tribulatio
magna & non inueniebant cibor patres nostri:
Cum audiss& autẽ lacob esse frumentum in aegrpto
misit patres nostros primum. Et in secundo cognitus e
loseph a fratribus suis & manifestatum ẽ pharaoni
genus eiũs: Mit tens autem loseph accersiuit lacob

Expanded text:
tu Pharaonis regis Aegypti, et constituit eum praepositum super Aegyptum, et super omnem domum suam. Venit autem fames in universam Aegyptum et Chanaan, et tribulatio magna: et non inveniebant cibos patres nostri. Cum audisset autem Jacob esse frumentum in Aegypto, misit patres nostros primum: et in secundo cognitus est Joseph a fratribus suis, et manifestatum est Pharaoni genus ejus. Mittens autem Joseph accersivi
Abbreviated transcription (Latin):
mihilicent: sed ego subnullius redigar potestote
peruirtutem suam:
escitis qnm̃ corporaurã membra x p̃i sunt Tollens ergo
membraxp̃i faciam membra mer&ricis : absit:
Annescitis qm̃ quiadhȩr& merecrici unum corpus efficitur

Expanded text:
ego sub nullius redigar potestate. per virtutem suam. An nescitis quoniam corpora vestra membra Christi sunt? Tollens ergo membra Christi, efficiam membra meretricis? Absit. An nescitis quoniam qui adhaeret meretrici, unum corpus ef
Abbreviated transcription (Latin):
tradidiuobis praeceptam eaten&is:
Volo autem uosscire : quod omnis uiri caput xp̃s ẽ
caput autem mulieris uir : Caput uero xp̃ids̃ :
Omnisuir orans aut proph&ans uelato capitedetur¬
pat caput suum: Omnis autem mulier orans aut pro¬
phecans non uelato capite : deturpat caput suum:
unum ẽ enim atque sidecalu&ur : Nam si non uelatur
mulier : & tondeatur: si uero turpe ẽ mulieri tonderi
autdecaluari: uel& caput suum: Vir quidem nondeb&¬

Expanded text:
tradidi vobis praecepta mea tenetis tradidi vobis praecepta mea tenetis volo autem vos scire quod omnis viri caput Christus est caput autem mulieris vir caput vero Christi Deus omnis vir orans aut prophetans velato capite deturpat caput suum omnis autem mulier orans aut prophetans non velato capite deturpat caput suum unum est enim atque si decalvetur nam si non velatur mulier et tondeatur si vero turpe est mulieri tonderi aut decalvari vel
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo quod suum ẽ quaerat : sed quod alterius
Omne quodinmacello uenit manducate : nihilint̃rogan¬
tes propt̃ conscientiam : Dñ ẽ terra: & plenitudo eius:
Siquis uocatuor infidelium &uultis ire : Omne qud uob
apponitur manducate. Nihilinterrogantes propter
conscientiam: siquis autem dixerit hoc immolatũ ẽ
idolis : Nolite manducare. propterillum quundicauit :¬
& propter conscientiam: Conscientiam autemdico
nontuam sed alterius : ut quidenim libertas mea
iudicatur ab aliena conscientia : siego cum gratia parti¬
cipo quidblasphemor proeo quod gratias ago
siue ergo manducatis siuebibitis uelaliud quid facitis.
omnia ingloriam dĩ facite:
Sine offensione estoce ludaeis & gentilib: & ec clesi aedĩ¬
sicut & ego peromnia omnibus placeo. Non quaerens
quod mihi utile ẽ : sed quod multis. ut saluifiant :¬
mitatores mei estote : sicut & egoxp̃i : Laudo aut̃ uos
fratres : quod peromnia mei memores estis. & sicut

Expanded text:
nemo quod suum est quaerat sed quod alterius nemo quod suum est quaerat sed quod alterius omne quod in macello venit manducate nihil interrogantes propter conscientiam Domini est terra et plenitudo eius si quis vocat vos infidelium et vultis ire omne quod vobis adponitur manducate nihil interrogantes propter conscientiam si quis autem dixerit hoc immolaticium est idolis nolite manducare propter illum qui indicavit et propter conscientiam conscientiam autem dico non tuam sed alterius ut quiudicatur ab alia conscientia? si ego cum gratia participo, quid blasphemor pro eo quod gratias ago ? siue ergo manducatis, sine bibitis, uel aliud quid facitis, omnia in gloriam dei facite. sine offensione estote Sicut ego per omnia omnibus placeo, non quaerens quod mihi utile est, sed quod multis, ut salvi fiant mitatores mei estote sicut et ego Christi laudo autem vos fratres quod omnia mei memores estis et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
id quod potestis. sed faci& cum temptatione &iam pro¬
uentum : ut possitis sustinere : Propter quod carissimi
mihi : fugite ab idolorum cultura:
Itprudentibus loquor : uosipsiiudicate quod dico: Calicẽ
benedictionis cui benedicimus. Nonne cominunicatio
sanguinis xp̃i ẽ : & panisquem frangimus. Nonne parti
cipatio corporisdñi ẽ: qnm̃unus panis unum corpus
multi sumus. Omnesque deunopane participamur :¬
id& eis rahel secundum carnem: Nonne quiedunt hosti¬
as participessunt altaris : quidergo dico. quodidolis
immolatum sit aliquid. aut quodidolum sit aliquid :
sed quae immolantgentes. dae monus immolant & ñdõ:
Nolo autem uos socios fieri dae moniorum: Non potestis
calicem dñibibere : & cabtem daemoniorum. Nonpo¬
testis mensae dñi participes eẽ : & mensaedae moniorũ:
A naemula murdnm̃ : Num quid fortiores illo sumus :
Omnia mihilicent : sed nonomnia expediunt :
Omnianihilicent : sed nonomnia aedificant :

Expanded text:
id quod potestis, sed faciet cum temptatione etiam proid quod potestis, sed faciet cum temptatione etiam prouentum, ut possitis sustinere. propter quod, camihi, fugite ab idolorum cultura. Ut prudentibus loquor, vos ipsi judicate quod dico. Calix benedictionis, cui benedicimus, nonne communicatio sanguinis Christi est? et panis, quem frangiatio corporis Domini est quoniam unus panis unum corpus multi sumus omnes quidem de uno pane participamur videte Israhel secundum carnem nonne qui edunt hostias participes sunt altaris quid ergo dico quod idolis immolatum sit aliquid aut quod idolum sit aliSed quae immolant Gentes, daemoniis immolant, et non Deo. Nolo autem vos socios fieri daemoniorum. Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum: non potestis mensae Domini participes esse, et mensae daemoniorum. An aemulamur Dominum? Numquid illo fortiores sumus? Omnia mihi licita sunt, sed non omnia expediunt: omnia mihi licita sunt, sed non omnia aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
&omnes eundem potum s piritalem biberunt:
bibebant autem despirtali consequente cos p&ra :
p&ra autem eratxp̃s. sed non in pluribus eorum bene¬
placitum ẽ dõ: Nam prostrati sunt ideserto: Haecaut̃
infigura facta sunt nostri : ut nonsimus concupiscentes
malorum sicut &lli concupierunt: Neque idolatr ae
efficiamini: sicut quidam exipsis. quemad modum scriptũ. ẽ:
sedit populus manducare &bibere : & surrexerunt ludere:
Neque fornicemur : sicut quidam exipsis fornicatisunt. &
ceciderunt unadie xxiii milia: Neque temptemus xp̃m̃.
sicut quidam eorum temptauerunt : &a serpentib: perier̃:
neque murmura ueritis. sicut quidam eorum murmurauer:
& perierunt ab exterminatore :¬
aec autemomnia in figura contingebantillis: scripta sunt
autem ad correptionem nram : in quosfines saeculorũ
deuenerunt :
taque qui se existimat stare iudeat necadat : Temptatio
uos nona Pp̃hendat : nisi humana :¬
idelis autem ds̃ ẽ : qui nom pati&uruos temptari super

Expanded text:
dem potum spiritualem biberunt bibebant autem de spirituali, consequenti eos, petra: petra autem erat Christus, sed non in pluribus eorum beneplacitum est Deo: nam prostrati sunt in deserto. Haec autem in figura facta sunt nostri, ut non simus concupiscentes malorum, sicut illi concupierunt: neque idolatrae efficiamini, sicut quidam ex ipsis: quemadmodum scriptum est: sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere. neque fornicemur, sicut quidam ex ipsis fornicati sunt et ceciderunt una die XXIII milia. neque temptemus Christum, sicut quidam eorum temptauerunt et a serpentibus perierunt. neque murmuraueritis, sicut quidam eorum murmurauerunt et perierunt ab exterminatore. haec autem omnia in figura contingebant illis: scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos fines saeculorum deuener ne cadat. temptatio uos non adprehendat nisi humana. fidelis autem deus est, qui non patitur uos temptari super
Abbreviated transcription (Latin):
mensuram regulae quam mensus ẽ nobisdr mensuia
pertingendi usque aduos: Non enimquasi nom per¬
tingendi a duos superex tendimus nos. usq aduos
enim peruenimus ineuangelioxp̃i: Non in in mensũ
gloriantes inalienis laboribus: spem autem habentes
crescentis fideiurãe in uobis magnificari secundum
regulam nram in abundantiam &iam i illa quae
ultra uossunt cuangelitare: Nimaliena regula
in hisquae praeparata sunt gloriari : qui autem
gloriatur : in dñoglori&ur : Nonenim quise ip¬
sum commendat ille probatus . ẽ : sedquem dñs
commendat:

Expanded text:
mensuram regulae, qua mensus est nobis Deus, mensuram mensuram regulae, qua mensus est nobis Deus, mensuram pertingendi usque ad vos. Non enim quasi non pertingentes ad vos, superextendimus nos: usque ad vos enim pervenimus in Evangelio Christi. Non in immensum gloriantes in alienis laboribus: spem autem habentes crescentis fidei vestrae, in vobis magnificari secundum regulam nostram in abundantiam, etiam in illa, quae ultra vos sunt, evangelizare, non in aliena regula in iis quae praeparata sunt, gloriari. Qui autem gloriatur, in Domino glorietur. Non enim qui seipsum commendat, ille probatus est: sed quem Deus commen
Abbreviated transcription (Latin):
redigentes omnem intellectum in obsequium xp̃i.
& in promptu habentes ulcisci omnem in oboedienti¬
am. Cumimpl&a fuerit ur̃a oboedientia: quae
secundum faciem sunt uid&e : siquis confidit sibi
xp̃ise esse hoccogit& iterum apud se. quia sicut &ꝑ¬
ipsexp̃i ẽ: ita &nos : Nam & siamplius aliquid glo¬
riatus fuero depotestatenra quam deditdñs iaedi¬
ficationem & non in destructionem uram. Noneru
bescam : ut autem non existimer tam quam terrerr
uos perepistolas q̃m̃ quidem epistolae inquiunt
grauessunt & fortes. praesentia autem corporis in¬
firma & sermo contemptibilis. hocergo cogite
quieius modiest quia qualessum usuerbo perepisto¬
lus absenter tales& praesentes in facto: Nonenim
audemus inserere aut comparare nos quibusdam.
qui scipsos cominendant sed ipsi in nobis nos in&ipsos
m&ientes : & conparantes nosm&ipsos nobis:
Nosautem non in inmensumgloriabimur. sed secun lu

Expanded text:
redigentes omnem intellectum in obsequium Christi redigentes omnem intellectum in obsequium Christi et in promptu habentes ulcisci omnem inoboedientiam cum impleta fuerit vestra oboedientia quae secundum faciem sunt videte si quis confidit sibi Christi se esse hoc cogitet iterum apud se quia sicut ipse Christi est ita et nos nam et si amplius aliquid gloriatus fuero de potestate nostra quam dedit Dominus in aedificationem et non in destructionem vestram non erubescam. Ut autem non existimet tamquam terrere vos per epistolas: quoniam quidem epistolae, inquiunt, graves sunt et fortes: praesentia autem corporis infirma, et sermo contemptibilis: hoc cogitet qui ejusmodi est, quia quales sumus verbo per epistolas absentes, tales et praesentes in facto. Non enim audemus inserere, aut comparare nos quibusdam, qui seipsos commendant: sed ipsi in nobis nosmetipsos metientes, et comparantes nosmetipsos nobis. Nos autem non in immensum gloriabimur, sed secundum
Abbreviated transcription (Latin):
pl&ati ab und&is in omnem simplicitatẽ quae opera¬
tur pernos gratiarum actionemdo. Qm̃ministeriũ
huius officii non solum suppl& eaquaede sunt scis
in dño. per probationem minis teriihuius glorifican¬
tes dm̃ in oboedientia confessionis uraẽ. in euangeliũ
xp̃i : & simplicitate communicationis in illos & in
omẽs & in ipsorum obsecratione prouobis: Deside¬
rantium uos propter eminentem gratiam dĩ inuobis
gratiasdõ super in enarrabilidonoeius: Ipse autem¬
tiam xp̃i. quiinfacie quidem humilis interuos :
absens autem confido in uobis
Nogo autem nep̃sens audeam peream confidentiam
qua existimor audere inquosdam qui arbitrantur
nos tam quam secundum carnem ambulemus:
Incarne enim ambulantes : non secundum carnem
militamus : nam armamilitiaenrae Non carna¬
lia sed potentiadõ addestructionem munitionum
consilia destruenter : & omnemaltitudinem extol¬
lentem se aduersus scientiam dĩ. & in captiuitatem

Expanded text:
ditati in omnem simplicitatem, quae operaditati in omnem simplicitatem, quae operatur per nos gratiarum actionem deo, quoniam ministerium functionis non solum supplet ea quae desunt sanctum actionem deo, perprobation em ministrationis huius glorificantes deum in obsequio confessionis uestrae in euangelium Christi et simplicitate communicationis in illos et in omnes et ipsorum precatione pro uobis, desiderantium uos propter excellentem gratiam dei in uobis. gratiastiam Christi; qui in facie quidem humilis sum inter vos, absens autem confido in vobis. Rogo autem vos, ne praesens audeam, per eam confidentiam qua existimor audere in quosdam, qui arbitrantur nos tamquam secundum carnem ambulemus. In carne enim ambulantes, non secundum carnem militamus. Nam arma militiae nostrae non carnalia sunt, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, consilia destruentes, et omnem altitudinem extolle
Abbreviated transcription (Latin):
in hac parte. utquemad modum dixi paratisitis Ne
cum uenerint mecum macedones & in uenerint uos
inparatos: erubes camus nos ut nondicamus uos in hac
substantia: Necessarium ergo existimaui rogare frs:
ut pracueniant aduos. & p̃parent repromissam bene¬
dictionem hanc paratam eẽ : sic qua si benedictionem
nonquasi auaritiam: Hoc autem dico qui parce semi¬
nat parce & m& et : & qui seminat inbenedictionibus
debenedictionibus & met& : Vnusquisque prouidesti
nauit corde suo : nonextristitia aut exnecessitate
Hilarem enim datorem diligitds̃ potens ẽ autemds
omnem gratiam abundarefacere inuobis : ut in omnibui
semper omnem sufficientiam habentes. abund&is ino¬
ne opusbonum sicut scriptum ẽ : Dispersit dedit paupe¬
ribus iustitia eius man& ma&ernum: quiautem ad mi¬
nistrat semen seminanti : & panem admanducandum
praestabit. &multiplicabit semenurm: &augebit
incrementa frugumiustitiaeurãẽ. ut in omnibus locu¬

Expanded text:
in hac parte, ut quemadmodum dixi paratiin hac parte, ut quemadmodum dixi paraticum venerint mecum Macedones, et invenerint vos imparatos, erubescamus nos ut non dicam vos in hac substantia. Necessarium ergo existimavi rogare fratres, ut praeveniant ad vos, et praeparent repromissam benedictionem hanc paratam esse, sic quasi benedictionem, non quasi avaritiam. Hoc autem dico: qui parce seminat, parce et metet; et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet. Unusquisquit corde, non ex tristitia aut ex necessitate: hilarem enim datorem diligit Deus. Potens est autem Deus omnem gratiam abundantem facere in vobis, ut in omnibus semper omnem sufficientiam habentes, abundetis in omne opus bonum, sicut scriptum est: dispersit, dedit pauperibus, iustitia eius manet in aeternum. qui autem administrat semen seminanti, et panem ad manducandum praestabit et multiplicabit semen uestrum. et augebit incrementa. frugum iustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
quidedit eandem sollicitudinemprouobis incordetiti.
qumechortationem quidem suscepit . sed dum sollicitior
esse : sua uoluntate profactus ẽ aduos: Misimus &iam
cum illo fratrem cuius laus ẽ in euangelio peromnes eccle¬
sias : Non solum autem: sed & ordinatus ab ecdesi is
comes peregrinationis nrãe. in hac gratia quaemin istra¬
tur a nobis ad dñigloriam & destinatam uoluntatem
nram̃ deuitantes hoc nequis noruituper& in hacple
nitudine quae ministratur a nobis: Prouidemus
enimbona non solum coramdõ : sed &iam coram homi¬
nibus : Nisimus autem cumillis & fratremnostrum:
quem probauimus inmultis saepesollicitum eẽ : Nunc
autem multo sollicitiorem confidentia multa in uos.
scio enim promptum animumurm. proquodeuobis
glorior apud macedonas qm̃ & achaia parata ẽ ab anno
pra&erito : & urã aemulatio prouocauit plurimos
Misiãutem sr̃s ut ne quod gloriamur de uobis euacu&

Expanded text:
qui dedit eandem sollicitudinem pro uobis in corde Titi: qui dedit eandem sollicitudinem pro uobis in corde Titi: quoniam exhortationem quidem suscepit, sed cum sollicitior esset, sua uoluntate profectus est ad uos. misimus autem cum illo fratrem, cuius laus est in euangelio per omnes ecclesias — non solum autem, sed et ordinatus ab ecclesiis comes peregrinationis nostrae in hac gratia, quae ministratur a nobis ad domini gloriam et destinatam uoluntatem nostram, — deuitantes hoc, ne quis nos uituperet in nitudine, quae ministratur a nobis. Providemus enim bona non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus. Misimus autem cum illis et fratrem nostrum, quem probavimus in multis saepe sollicitum esse: nunc autem multo sollicitiorem, confidentia multa in vos, Scio enim promptum animum vestrum: pro quo de vobis glorior apud Macedones. Quoniam et Achaia parata est ab anno praeterito, et vestra aemulatio provocavit plurimos. Misi autem fratres: ut, ne quod gloriamur de vobis, evacuetur