comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um diu gens lango¬
bardoꝵ infidelitatis
suȩ tenebris ñ carere
uoluisset. o iugum
dnĩ ferre detrectans eos qͥ fere¬
bant impugnare decreuisset:
feriendos. Que gens longe lareqꝙ sue
cedis extendens crudelitatẽ. bene¬
uentanã aggressa est expugnare
monasteria. uillas q depopulans:
non munumas xp̃ianoꝵ strages de¬
dit: Oues enĩ dnĩcas ab ouilib exclu¬
sas diuersa cede lacerans. ouilia dñi
euertebat: ita ut in heremi uasti¬
tatẽ. loca pͥus desiderabilia conuer¬
sa uiderent᷑. Unde int̾ cetera faci¬
nora sua. monasteriũ eximui pa¬
tris benedicti depopulans reb om̃ib̾
in habitabile reddidit.. L¬
uod quomͦ acciderit. legenti
beati gregorii scđm dialogoꝵ
librũ clarũ est. Qui om̃ia huius
scĩssimi uiri oꝑa claro stilo ꝓsecutꝰ.
int̾ cetera narrat eũ ꝓphetię spũ
cognouisse: atq p̃nuntiasse. ab¬
latis reb omĩb. idẽ monasteriũ

Expanded text:
um diu gens Langobardorum infidelitatis suae tenebris carere noluisset, et jugum Domini ferre detrectans eos qui ferebant impugnare decrevisset, feriendos. Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare monasteria villasque depopulans, non minimas Christianorum strages dedit. Oves enim Dominicas ab ovilibus exclusas diversa caede lacerans ovilia Domini evertebat, ita ut in eremi vastitatem loca prius desiderabilia conversa viderentur. Unde inter caetera facinora sua monasterium eximii Patris Benedicti depopulans, rebus omnibus inhabitabile reddidit. Quod quomodo contigerit, legenti B. Gregorii secundum Dialogorum librum clarum est: qui omnia hujus sanctissimi viri opera claro stylo persecutus, inter caetera narrat eum prophetiae spiritu cognovisse atque praenuntiasse, ablatis rebus omnibus idem monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
heremũ redactus. cepit ẽẽ ferarũ.
qui priꝰ fuerat habitatio hominũ.
usq quo regna francoꝵ guberna¬
cula adeptus est dodoueus filiꝰ
dagoberti . quiq ut erat uir
nobilissimꝰ rerũ administratio¬
ne publicarũ : miro callebat in¬
genio: Idem etiã rex cũ egregiis
polleret morib. peticionibusq
iustis & seruitio dĩ aptis assensũ
p̃beret : int̾pellatus est a bone me¬
morie uiro leo debodo. patreꝰ mo¬
nasteri scĩ aniani: qd̾ est sitrĩ ꝓpe
menia urbis aurelianensis: ut mo¬
nasteriũ ordini monastico congru¬
ens sibi uceret construere in agro
floriacensi: datis pro eodẽ agro in
mutua uicissitudine p̃dis. quȩ
sibi a parentib iure hereditario
relictis possidebat: Nã isdẽ ager
floriacensis scilicet: regalis tc̃ fiscus
erat:

Expanded text:
eremum redactus coepit esse ferarum, qui prius fuerat habitatio hominum, usquequo regni Francorum gubernacula adeptus est Chlodoveus filius Dagoberti, qui ut erat vir nobilissimus rerum administratione publicarum miro callebat ingenio. Idem etiam rex cum egregiis polleret moribus petitionibusque justis et servitio Dei aptis assensum praeberet, interpellatus est a bonae memoriae viro Leodebodo Patre monasterii S. Aniani, quod est situm prope moenia urbis Aurelianae, ut monasterium ordini monastico congruens sibi liceret construere in agro Floriacensi, datis pro eodem agro in mutua vicissitudine praediis quae sibi a parentibus jure haereditario relicta possidebat. Namque idem ager Floriacensis scilicet regalis tunc fiscus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
non solum nos suȩ . bonitatis sed
& demonicȩ prauitatis exemplo:
ad obseruantiã sũmę uirtutis ac

Expanded text:
non solum nos suae divinae bonitatis, sed et daemoniacae pravitatis exemplo ad observantiam summae virtutis ac
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo doctoꝵ requiratis: De as¬
p̃sentia absens scribere uob̾ cura¬
ui. quȩ absentia p̾sens deuotus
obtuliꝰ ut habeat scm̃ collegiũ
ur̃m. in die tante sollempnita¬
tis munus latini sermonis: in qͦ
discat tenera infantia lactis
experiri dulcedinẽ. & de exigius
exinia cogitare: qualit̃ fauente
dõ ꝑ singłos annos tota hȩc
dies expendatur in laudẽ. &
cum gaudio celebretur: ne
illud apoerifũ de trausitu eiꝰdẽ uir¬
ginis. dubia ꝓ certis recipiatis. qd

Expanded text:
aliquo doctorum requiratis? II. De Asaliquo doctorum requiratis? II. De Ascuravi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretur: ne illud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis reci
Abbreviated transcription (Latin):
paula te teste. nato puero multi¬
noui partus.&. querelas nescii plo¬
ratus. ꝓ fescenninis gła in excelsis
dõ. & in t̾ra pax hominib bone
diante stellã uidisti P astoribus
insuꝑ euugłizantib credidistĩ.
magos p̃terea tria deferentes mu¬
nera. ĩ uisione beatis ocłis c̃spexisti. Ipsa eadt̃
munera bene intelligendo. uotis om̃ib
fide dõ obtulisti. Nam & cũ eisdẽ
magis: dm̃ puerũ in p̃sepe adorasti
ego: Si celatũ esse uolebas. teste con¬
scientia. mͥ narrare ante p̾sepiũ.
ubi plurimũ lacrimata es ñ debẽ¬
res: Qd̃ ut uerũ fatear. xp̃i p̃conia
etiã si uoluero adiuratus: neq
tuas laudes om̃ino tacere queo
dcirco tuȩ te int̾rogent.Ili.
filiȩ quas lacte nutris: tu ea meliꝰ
pulsate ad ostiũ inuitantis amici:
de his quid plura dicã: Omĩa sal¬
uatoris gesta. &. beatȩ mariȩ obse¬
quia: necnon actus uitę ex eugłio
didicistis Et nc̃ quid suꝑẽ ut ab

Expanded text:
Paula, te teste, nato puero iPaula, te teste, nato puero inovi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae diantem stellam vidisti. Pastoribus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius pulsate ad ostium invitantis amici: de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio. exhortationis gra sermonẽ
Fiã de assũptione beatȩ & głosȩ
semꝑ iurginis marie. more eoꝵ qͥ decla¬
matoriȩ in ęccłiis solent loqui ad po¬
pulũ: qd̾ utiq genus docendi. necdũ
attigerã: Sed quia nequeo negare qͥcqͥd
iniungitis: nimia ur̃a deuinctꝰ dilee¬
tione exꝑiar quȩ hortamini: affectu
infantiũ. more balbutientiũ. qui
quecũq audierint fari gestiunt.
cum necdũ possint ad plenũ uer¬
ba formare: maxime qͥa ꝓpt̾ simpli¬
ciores quasq id me deꝓmere cõpel¬
litis: ut habeant sermone latino.¬
quib se occupent laudib ex eadẽ
die: quib ue diuinis uacent lecti¬
onibͥ p̃sertĩ cum & eadẽ in mul
uid eñ aliud sonant ȩuugłia.
iurgine. & om̃ia eiꝰ incrementa.
quousq fuit in mundo dũtaxat.
diuinis efferunt p̃conus: Porro
ab exordio scĩ ȩuuangłi. gabrielẽ
arcangłm colloquentẽ marie
audistis: & deinceps reliqua om̃ia
pleniꝰ legistis: Ad p̃sepe quoq o

Expanded text:
ermonem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungitis, nimia vestra devictus dilectione, experiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat sanquibus se occupet laudibus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem in multuid enim aliud sonant Evangelia, virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. Ad praesepe quoque, o
Abbreviated transcription (Latin):
usq adp̃sens. in uallis iosaphat
medio. quȩ uallis ẽ it̾ montẽ
syon & montẽ oluieti posita: quã
&. tu opaula oculis aspexisti ̃
ubi in eius honore fabricata est
ȩccłia. miro lapideo tabulatu:
in qua sepulta fuisse ut scire po¬
testis. ab om̃ib ibidẽ p̃dicatur.
sed nunc uacuũ esse cernentib¬

Expanded text:
sens in vallis Josaphat medio, quae vallis est inter montem Sion et montem Oliveti posita: quam et tu, o Paula, oculis aspexisti, ubi in ejus honore fabricata est Ecclesia miro lapide tabulata: in qua sepulta fuisse ut scire potestis ab omnibus ibidem praedicatur: sed nunc vacuum esse
Abbreviated transcription (Latin):
mulu nr̃oꝵ dubitant utrũ as¬
sũpta fuerit simul cũ corpore:
an obierit relicto corpore. Qualit̾
aut̃ migrauerit a corpore. aut a
quib ꝑsonis scĩssimũ corpꝰ eiꝰ inde
ablatũ fuerit. uel ubi transpo¬
sitũ. utrũ ue resurrexerit nes¬
citurͥ quãius nonnulli astru¬
ere uelint eã iam resuscitatã: &
ioħe eugłista eiꝰ ministro. cui
uirgini ã xp̃o uirgo cõmissa ẽ.
plurimi asseuerant. qͥa in sepul¬
chro eius ut fertͣ. non nisi man¬
na inuenit᷑: qd & scaturire cer¬
nit᷑. Uerũtam̃ quid hoꝵ ueriꝰ
censeatur ambigimꝰ: meliꝰ tamen
dõ totũ eui nichil impossibile est
cõmittimꝰ ͥ quã aliud temere defi¬
nire uelimus nr̃a auctoritate: qd̾

Expanded text:
t utrum assumpta fuerit simul cum corpore, an obierit relicto corpore. Qualiter autem migraverit a corpore, aut a quibus personis sanctissimum corpus ejus ablatum fuerit, vel ubi transpositum, utrumve resurrexerit, nescitur, quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam et istro, cui virgini a Christo Virgo commissa est, plurimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam ut aliquid temere definire velimus auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ priꝰ aliena rapiebat: ꝓculdubio se¬
met ipsũ reliqͥt: Ipse qͥdẽ ẽ ꝑ naturã :
s ñ ẽ ipse ꝑ malitiã: Hinc & enim
scriptũ ẽ Uerte uni ios: & ñ erunt
ert̃ omĩno in essentia: s scilicet uͣ
ert̃ in impietatis culpa: Tunc gͦ nos¬
met ipsos relinqͥmꝰ. tc̃ nos ipsos abne¬
& ad hoc nitimur. qd̾ ꝑ nouitatẽ
uocans: Pensemꝰ qͦmͦ se paulꝰ ab nega¬
uerait: cũ dicebat: uiuo aũt iam ñ
qͥppe fuerat seuus ille ꝑsecutor: & u¬
uere ceꝑat pius pͣdicator: Si enĩ ipse
eet: pius ꝓfecto ñ esset.: S qͥ se denegat

Expanded text:
qui prius aliena rapiebat, procul dubio sequi prius aliena rapiebat, procul dubio semetipsum reliquit. Ipse quidem est per naturam, sed non est ipse per malitiam. Hinc enim scriptum est: Verte impios, et non erunt erunt omnino in essentia, sed scilicet non erunt in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nos ipsos abneet ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam non quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coeperat pius praedicator. Si enim ipse esset, pius profecto non esset. Sed qui se vivere
Abbreviated transcription (Latin):
libet. quomͦꝰ parentes & carnalit̃ ꝓ¬
pinqͦs p̃cipim᷑ odisse. qͥ iubem᷑ &. ini¬
micos diligere: Et certe. ueritas de uxo¬
re dicit Qd̾ ds̃ coniuxit: homo non
Ecce discipłs uxorẽ diligendã p̃di¬
catͥ cũ magist᷑ dicat. qui uxorem
ñ odit: ñ potest ñs ẽẽ discipłs: Nũqͥd
aliud iudex nuntiat: aliud proco
clamat: Cn simul & odisse possumꝰ.
& diligere: S si uĩ p̃cepti ꝑpendimꝰ
utrũq agere ꝑ diseretionẽ ualemi

Expanded text:
libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere? Et certe Veritas de uxore dicit: Quod Deus conjunxit, homo non Ecce discipulus uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere
Abbreviated transcription (Latin):
substantia suꝑnę felicitati cõparata:
pondꝰ est ñ subsidiũ: Temporalis uita
et᷑̃nȩ uitȩ cõparata: mors ẽ potius
dicenda ꝙͣ. ita: Ipse enĩ cotidianꝰ
defectꝰ corruptionis: qͥd ẽ aliud ꝗͦ
quedã ꝓlixitas mortis: Quȩ autem
lingua dicere. uel qͥs intellectꝰ ca¬
pere sufficit. illa suꝑnę ciuitatis
qͣnta sint gaudia. angłoꝵ choris
intee. cũ beatissimis spiritib gle
conditoris assistere. p̾sentẽ dĩ uultũ cer¬
nere. in circũscriptũ lum̃ uidere. nul¬
lo metu mortis affici: incorruptionis
assistere: ubi se sperat sine fine gaudere:¬

Expanded text:
parata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris iConditoris assistere, praesentem vultum Dei cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo metu mortis affici, incorruptionis assistere ubi se sperat sine fine gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
cognita nonnullis esse: quȩ etiã
ipse minus audire aut uidere po¬
tui Unde a die natiuitatis eiꝰ nar¬
randi initiũ sumã. ut gr̃a uiri qͣ
in administratione prefecturȩ gal¬
liarum patre eiꝰ ambrosio: natus
ambrosius est Qui infans in area
p̃torii in cunis positus cũ dormiret.
aꝑto ore subito examen apum ad¬
ueniens. faciem eiꝰ atq ora cõpleuit.
ita ut ingrediendi in os. egrediendiq
frequentarent uices: Quas pater qui ꝓpt̾
cum matre uel filia deambulabat. ne
abigerentur ab ancilla quȩ curã
nutriendi infantis susceperat ꝓhi¬
bens sollicita enĩ erat ne infanti nocẽ¬
rent. expectabat tam̃ patrio affectu.
quo fine illud miraculũ clauderet᷑
At ille post aliquandui euolantes.
in tantã aeris altitudinẽ subleuate
sunt: ut humanis ocłis minime ui¬
derentur: Quo facto: t̾ritꝰ pat̾: ait:
Si uixerit infantulus iste: aliquid¬
magni erit:

Expanded text:
cognita nonnullis esse, quae etiam minus cognita nonnullis esse, quae etiam minus ipse aut audire aut videre potui. Unde a die nativitatis ejus narrandi initium sumam, ut gratia viri ain administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora complevit; ita ut ingrediendi in os, egrediendique vices frequentarent. Quae pater, qui propter cum matre vel filia deambulabat, ne abigerentur ab ancilla, quae curam nutriendi infantis susceperat, prohibens sollicita enim erat ne infanti nocerent exspectabat patrio affectu, quo fine illud miraculum clauderetur. At illae post aliquamdiu evolantes, in tantam aeris altitudinem sublevatae sunt, ut humanis oculis minime viderentur. Quo facto territus pater ait: Si vixerit infantulus iste, aliquidmagni erit
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ non magis uerboꝵ faleras popasq
sermonũ. quã urtutẽ rerũ grãm&
sp̃s sci expectare conueniat: Si qͥdem
nouerimus uiatores gratiorẽ habere
aquã breui uena stillantẽ. forte cum
sitiunt: quã ꝑfiuentis fontis riuos.
quoꝵ copiam sitis tempore reperire
non possunt. Et ordeatius panis
dulcis soleat esse etiam his: qui cente¬
nis uicib ferculoꝵ. cotidiani conui¬
uii copias ructare consueuerunt:
ded & hortoꝵ amena mirantibꝰ. her¬
be agrestes placere consueuerunt.
Quã obiẽ obsecro uos om̃s in quoꝵ
manib liber iste uersabitur. ut cre¬
datis uera esse quȩ scripsimꝰ: Nec
me quisquã putet studio amoris
aliquid qd fide careat posuisse: qͣn¬
do quidem melius sit penitꝰ ichil
dicere. quã aliquid falsi proferre:
cum sciamus om̃s om̃ium sermonũ
nr̃oꝵ reddituros ẽẽ rationẽ Nec
dubitẽ & si non ab om̃ib om̃ia. ta¬
men a diuersis diuersa sciri . &. ea

Expanded text:
quem non magis phaleras, pompasque quem non magis phaleras, pompasque verborum, quam virtutem rerum, grs sancti spectare conveniat. Siquidem noverimus viatores gratiorem habere aquam brevi vena stillantem, forte cum sitiunt, quam profluentis fontis rivos, quorum copiam sitis tempore reperire non possunt. Et hordeaceus panis dulcis solet esse etiam his qui centenis vicibus ferculorum quotidiani convivii copias ructare consuerunt. Sed et hortorum amoena mirantibus herbae agrestes placere consueverunt. 2. Quamobrem obsecro vos omnes, in quorum manibus liber iste versabitur, ut credatis vera esse, quae scripsimus: nec putet me quisquam studio amoris aliquid quod fide careat, posuisse; quando quidem melius sit penitus nihil dicere, quam aliquid falsi proferre, cum sciamus nos omnium sermonum nostrorum reddituros esse rationem . Nec dubitem et si non ab omnibus omnia, tamen a diversis diversa sciri, et ea
Abbreviated transcription (Latin):
ortaris uenerabilis
pater augustine: ut sic̃
beatus athanasius ep̃s
& hieronimꝰ presbit᷑. stilo
prosecuti sunt uitã sc̃oꝵ
pauli & antonii in heremo positoꝵ:
sicut etiã martini uenerabilis ep̃i
turonensis eccłie seuerus seruus dĩ¬
sermone contexuit: ita etiã beati
meritis tantorum uiroꝵ qͥ muri
eccłiarũ sunt & eloquentiȩ fontes:
ita etiam sermone me imparem
noui: Lamen quia absurdũ esse
opinor. qd p̃cipis declinare: ea qͦ
a ꝓbatissimis uiris qͥ illi ante me
astiterunt. & maxime a sorore
illius uenerabili marcellina didi
disse narrarunt. uel qͣ ad illum
scripta sunt. cũ adhuc obisse
nesciretur. adiutꝰ orationibus
tuis & meritis tanti uiri: licet
inculto sermone breuit᷑ strictĩq
describam. ut lectoris animũ
& si sermo offenderit: taiñ bre¬
uitas aAlegendum prouoe ͤt
Nlec uerboꝵ fucis ueritatẽ ob¬
ducam. ne dũ scriptor elegan¬
tiȩ pompã requirit: lector tan¬
tax uirtutũ amitat scientiã.

Expanded text:
ortaris, venerabilis pater Augustine, ut sicut beati viri Athanasius episcopus et Hieronymus presbyter stylo prosecuti sunt vitas sanctorum Pauli et Antonii in eremo positorum, sicut etiam Martini venerabilis episcopi Turonensis Ecclesiae Severus servus Dsermone contexuit; sic etiam ego bemeritis tantorum virorum, qui muri Ecclesiarum sunt, et eloquentiae fontes; ita etiam sermone me imparem novi. Tamen quia absurdum esse opinor, quod praecipis, declinare, ea quae a probatissimis viris, qui illi ante me astiterunt, et maxime ab sorore ipsius venerabili Marcellina didicdisse narrarunt, vel quae ad illum scripta sunt, cum adhuc obiisse nesciretur: adjutus orationibus tuis, et meritis tanti viri, licet inculto sermone, breviter strictimque describam; ut lectoris animum etsi sermo offenderit, brevitas tamen ad legendum provocet: nec verborum fucis veritatem obducam, ne dum scriptor elegantiae pompam requirit, lector tantarum virtutum amittat scientiam,
Abbreviated transcription (Latin):
Domo aut̃ qͥ ꝑegre ꝓfectus reliqͣt do¬
mũ suã. haut dubiũ qͥn xp̃c sit:
qͥ ad patrẽ post resurrectionẽ uictõr
manens in illa om̃ib dieb usq ad con¬
sũmationẽ scłi. Carnis & enĩ locꝰ ꝓpͥe
t̾ra ẽ: q̃ uelut ad ꝑegrina ducta ẽ. cũ
ꝑ redemptorẽ nr̃m ẽ. in celo collocata:
Tedit autt̃ serius suis potestatẽ euiꝰq
oꝑis: qr fidelib suisconcessa scĩ sp̃s grã:
facultatẽ tribuit bonis oꝑib insis¬
tendi Ianitori qͦq p̃cepit uigilare. qr
ordini pastoꝵ et rectoꝵ spiritalium:
cõmisse sibi eccłiȩ curã. sollerti obser¬
uantia uibet impendere. Xl¬
d̾ aut̃ uob̾ dico. om̃ib dico: uigila¬
te N apłi tantũ & successores eoꝵ
rectores nimirũ ȩccłiȩ: s &. om̃s uigi¬
lare p̃cipim᷑ Uniu̾si ianuas cordiũ nr̃oꝵ
ne hostis antiqꝰ mala suggerendo irrũ¬
pat: instant̃ seruare iubemͣ Ne nos
dormientes dñs ueniens inueniat: se¬

Expanded text:
fectus reliquit domum suam, haud dubium quin Christus sit, qui ad Patrem post resurrectionem victor manens in illa omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. Carnis enim locus proprie terra est, quae velut ad peregrina ducta est, cum per Redemptorem nostrum est in coelo collocata. Dedit autem servis suis potestatem cujusque operis: qfacultatem tribuit bonis operibus serviendi. Janitori quoque praecepit ut vigilaret: quia ordini pastorum ac rectorum spiritalium, commissae sibi Ecclesiae curam solerti observantia jubet impendere. Quod autem vobis dico, omnibus dico: Vigilate. Non apostoli tantum et successores rectores nimirum Ecclesiae, sed et omnes vigilare praecipimur. Universi januas cordium nostrorum, ne hostis antiquus mala suggerendo irrumpat, instanter servare jubemur, ne nos dormientes Dominus veniens inveniat, se
Abbreviated transcription (Latin):
relinquens exemplũ: ut sequam᷑
uestigia eiꝰ: Qd̾ utiq si facimꝰ. ĩpso
adiuuante facimꝰ: qui dixit: Sine
me nichil potestis facere Deniq
quib iam dixerat si odit uos mun¬
dus. scitote quia me priorẽ uobis
odio habuit. & nunc in eo qd̾ au¬

Expanded text:
sequamur vestigia ejus . Quod utique si facimus, ipso adjuvante facimus, qui dixit, Sine me nihil potestis facere. Denique quibus jam dixerat, Si odit vos mundus, scitote quia me priorem vobis odio habuit: et nunc in eo quod au
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ris decertans. conaris destruere:
is auditis maximianꝰ.U. Il.ł.
furens indignatione. rictiouaro
eõs sub coniurationis uinculo dure
tradidit cruciandos dicens ꝑ uirtu
tẽ dianȩ que orbẽ t̃rȩ suȩ subdidit
ditioni te conuiro.: ut hos furciferos di¬
uersis penis affligens: pessima mor¬
te consumas: Tunc impii principis
minist̃ impiꝰ. impietatis iussis ob¬
temperans: p̃claros martores extensos
troclea. fustib cedi iussit: At hu in
torm̃tis constituti: mente delestia con¬
templantes. dicebant: Respice in ser
rus in tormentis. qͦs ei ulare p̃ dolo¬
re credebat orantes aindigne tulit
uehement᷑. & iussit sudes in ungur¬
bꝰ eoꝵ mitti: & corrigias singulas
cacit̾ conarent᷑ implere: martyres
scĩ int̾ acerrimos penarũ dolores.
spe gaudentes. in tribulatione pati¬
nos ab homine malo. iniqͦ & doloso:¬

Expanded text:
ris decertans conares dis| truere. His auditis maximianus . furens indignacionem| Riciouaro eos sub coniurationis uinculo. dure tradedit| cruciandos dicens. Per uirtute iste diane que orbem| terrae suae subdidit ditioni coniuro. Vt hos furciferos| diuersis poenis adfligens . pessima morte consumas.| Tunc impii principes minister impius +pietatis ius| sis optemperans preclaros martyres extensos +troclea| cede fustibus iussit. At hi in tormentis constituti| mente celestia contemplantes . dicebant. Respi| ce in serus in tormentis quos eiu| lare prae dolore credebat. Orantes indigne tu| lit uehementer . et iussit sudis in ungulis eorum mitti.| et loreis singulis caciter conarentur inplere . martyres| sancti inter acerrimos poenarum dolores . spe gauden| tes . in tribulacione pacinos ab homine iniquo et doloso
Abbreviated transcription (Latin):
orum exempla signantur: III.¬
ui ergo officium predicationis¬
suscipit. dignum non est. ut
cularium negotioꝵ portet.
ne dum hoc eius colla deprimit ad pre-¬
dicanda cȩlestia non assurgat. nec debet
stultoꝵ oꝑerum exempla conspicere. ne
sua oꝑa quasi ex mortuis pellib credat
munire. Sunt & enim multi qui pra¬
uitatem suam ex alienis prauitatib tu¬
entur. & quia alios talia fecisse conside.¬
rant. se hȩc facere licenter putant.
i quid aliud faciunt: nisi pedes suos
ex mortuorũ animalium munire pellib
conantur: Omnis uͦ qui salutat in uia.
ex occasione salutat itineris. non ex studio
optandȩ eiusdem salucis. Migitur non¬
n.cu amore ȩternȩ patriȩ sed premioꝵ
ambitu salutem audientib predicat
quasi initinere salutat: quia ex occasio¬
ne & non exintentione salutem audien

Expanded text:
rum exempla signantur? Qui ergo officium praedicationisuscipit, dignum non est ut onus saecularium negotiorum portet, ne dum hoc ejus colla deprimit, ad praedicanda coelestia non assurgat. Nec debet stultorum operum exempla conspicere, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Sunt etenim multi qui pravitatem suam ex alienis pravitatibus tuentur. Quia enim alios talia fecisse considerant, se haec facere licenter putant. Hi quid aliud faciunt, nisi pedes suos ex mortuorum animalium munire pellibus conantur? Omnis vero qui salutat in via, ex occasione salutat itineris, non ex studio optandae ejusdem salutis. Qui igitur non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione, et non ex intentione, salutem audien
Abbreviated transcription (Latin):
uis umꝗ̃. rex aut imꝑator.
in tantis mundi partibus¬
imꝑauit. aut ex tã multis nationib
sibi tantas legiones conduxit. qͦntas
uidelicet iste cuilibet sexiis & etatis.
in xp̃i militia uoluntarie iratas
disponit: Quẽ qͥsi p̾sentẽ intuentes.
& uexillũ sc̃ȩ institutionis eiꝰ seqͣntes:
diabolicas acies uirilit̾ infringine:

Expanded text:
uis vmquam Rex aut Imperator in tantis mundi partibusimperauit, aut ex tam diuersis nationibus sibi tantas legiones conduxit, quantas videlicet iste, cuiuslibet sexus & ætatis in Christi militia, voluntarie iuratas disponit? Quem quasi præsentem intuentes, & vexillum institutionis sequentes, Diabolicas acies vir
Abbreviated transcription (Latin):
i enĩ agnoscens reatũ suũ. ipse
se a diuino altari subduxe¬
rit cito ad indulgentiã diuinę
miscðie ꝑueniet: quia sic̃ qui se
exaltat humiliabit᷑. ita e contͣrio
qͥ se humiliat: exaltabit᷑: Qui enĩ
sĩcut dixi agnoscens reatũ siũr ip¬
se se humilit̾ ab altari eccłiȩ pro

Expanded text:
i enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet: quia sicut qui se exaltat humiliabitur; ita e contrario qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro
Abbreviated transcription (Latin):
ante ocłos eiꝰ ferro uinctꝰ: ducebatur
paschasius Concurrerant enĩ relati¬
ones siracusanoꝵ. qd fiusset p̃datus
ꝓuintiã: Qui ꝑductus ad urbẽ romã.
& ab omi senatu romano auditus:
accepit sententiã capitalẽ Dĩ autẽ
martyr lucia uirgo sacratissima de
loco in quo ꝑcussa est penitꝰ mota ñ
est: neq exiuit sp̃s eiꝰ. nisi uenientibꝰ
sacerdotib & misteria ei dantib. atq¬
am̃: sic illa emisit sp̃m: In eodẽ loco
orationes eiꝰ florent nc̃ &. semꝑ: &.¬

Expanded text:
ante oculos| eius ferro uinctus ducibatur ante oculos| eius ferro uinctus ducibatur pascasius . cucurrirant| enim relationis saeculorum . quod fuisset praedatus de| prouincia qui perductus ad urbem romam . ab omni| senatu romano auditus . accipit sententiam capita| lem dei autem martyr. Lucia uirgo sacratissima. de loco in quo percussa est . paenitus mota non est| neque exiuit spiritus eius . nisi uenientibus sacerdotibus . et| misteria ei dantibus . atqAmen .| illa emisit spiritum in eodem loco oracionis eius florent nunc .| et
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾ tortiones uiscerũ cruti¬
am̃ta clamabat: Cui beata uirgo ait:
Quid cruciaris: Qd ꝑ diu̾sa m̃tis tuȩ
torm̃ta torqueris: Templũ me dĩ
ẽẽ sperasti. iam crede: Si ñ ꝓbasti.
disce. Ergo magis paschasiꝰ anhelã
di. tta ut picẽ & resinã &. feruens
nus tͥ insultẽ fidens in xp̃o. Et idõ
petiui indutias martyrii mei. ut
credentib timorẽ tollerẽ passionis:
& ñ credentib uocẽ insultationis E¬
auferrẽ: Iunc angustiantẽ eũ non
ribus mergi fecert̃ Etiã ꝑcusa qͥdui
uoluit orauit. quã dui uoluit allo¬
quuta est t̾bã cireũstantẽ dicens
Annuntio uob̾ pacẽ datã ȩccliȩ dĩ. dio¬
cletiano de regno suo eiecto: & maxi¬
miano hodie mortuo: Et sicut habet
cathinensiũ ciuitas int̾uenientem
ꝓ se soroiẽ meã agatham. ita me
sciatis isti ciuitati datã a dño: si uo¬
liuitatẽ dĩ facientes. susceꝑitis fidẽ:
Hec loquente dĩ famula lucia. ut
diximꝰ uscerib gladio patefactis.

Expanded text:
i| taciones et uiscerum cruciamenta clamabat. Cui| beata uirgo . ait quid cruciaris . quid per diuersa mentis| tuae tormenta torqueris+ templum dei esse probasti . iam| credi si non probasti . discede. Eo magis pascasius aneh| ladi. Ita ut pecis et re| sinam . et feruens nus tibi. Insultent fidentes in christo . et ideo petiui| inducias martyrii mei ut credentibus . timorem tollerem| passionis et non credentibus uocem exultacionis adfer| rem. Tunc angustiantribus mergi fecerunt .| etiam percussa . quamdiu uoluit orauit quam| diu uoluit adlocuta est turbam circumstantem| dicens. Adnuncio uobis pacem datam ecclesiae dei .| diocletiano de regno suo deiecto . et maximino hodie| mortuo et sicut habit catensium ciuetas interuenien| tem pro se sororem meam Agathen. Ita me sciatis isti| us ciuitati datam a domino si uoluntatem domini facientis| susciperitis fidem. Haec loquentem famula dei lucia ut| diximus uisceribus gladio patefactis .
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs quã hominũ potest seure consi¬
liũ dĩ Sed tamen ex oeteris faetis
atq p̃ceptis dñi saluatoris. possume
intelligere & hoc ꝓpensioris fuisse
consilu. qd ea potissimũ electa est
ut dm̃ pareret: quȩ erat desponsa¬
ta uiro: Cur aut̃ non antequã
desponsaretur impleta est: Fortas¬
se ne diceretur. qd̃ concẽperit ex
adulterio Et bene utrũq posuit
scriptura: ut & desponsata esset¬
& uirgo: Uirgo: ut expers uirilis
consortii uideretur. Desponsata.
ne intemeratȩ uirginitatis adu¬
reretur infamia: cui grauis aliuis
corruptelȩ iuderetur insigne pre

Expanded text:
nsilium dei, sed tamen ex ceteris factis atque praeceptis domini salutaris possumus intellegere et hoc perpensioris fuisse consilii, quod ea potissimum lecta est, ut dominum pareret, quae erat desponsata uiro. cur autem non antequam desponsaretur inpleta est? fortasse ne diceretur quod conceperat ex adulterio. et bene utrumque posuit scriptura, ut et desponsata esset et uirgo: uirgo, ut expers uirilis consorti uideretur, desponsata, ne temeratae uirginitatis adureretur infamia, cui grauis aluus corruptelae uideretur insigne pr
Abbreviated transcription (Latin):
ons itaq signatꝰ .UiII.
sigillo totius trinitatis. ex
quo fons uitȩ manat: in cuius
lumine om̃s uidemꝰ lumen. qͥa
Diuxta ioħm ipse est qui illumi¬
nat omnẽ hominẽ uenientẽ in
hunc mundũ:. Cuiꝰ profecto
emissio uteri: suꝑnorum ciuiũ om̃iũ
est paradisus: De isto namq uentris
agro. patriarcha isaac longe odorars
aiebat diccns Ecce odor filu mei:
sicut odor agri pleni. quẽ benedix̃
dñs: quamius putent parũ intel¬
ligentes. qd priores scĩ minꝰ de xp̃o
intellexerint misteriũ incarnatio¬
nis. cum & ipsi eadem saluati suit
gr̃a: Unde constat tempꝰ non preui¬
dicasse sacramentũ uniti hominis
ac dĩ: ita ut iam esset in illo ꝑ uni¬
tatẽ ꝑsonȩ ab initio scłi. qͥ necdũ
erat natus de maria uirgine. qd
multis scripturarũ declarat᷑ indi
batur. in eo semꝑ fuisse misterio
unitatis: Quã ut cõmendaret: an
nitatis est breuitas Ego sũ autẽ:
loquebatur: ꝑ sacram̃tũ suę in¬
carnationis insinuat: Sc̃ l xẽa

Expanded text:
ons itaque signatus sigillo totius Trinitatis: ex quo fons vitae manat, in cujus lumine omnes videbimus lumen. Quia, juxta Joannem, Ipse est qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Cujus profecto emissio uteri, supernorum civium omnium est paradisus. De isto namque ventris agro patriarcha Isaac longe odorans, aiebat, dicens: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus : quamvis putent parum intelligentes, quod priores sancti minus de Christo intellexerint mysterium Incarnationis, cum et ipsi eadem salvati sint gratia. X. Unde constat tempus non praejudicasse sacramento uniti hominis ac Dei: ita ut jam esset in illo per unitatem personae ab initio saeculi, qui nondum erat natus de Maria Virgine: quod multis Scripturarum declaratur indiui loquebatur, in eo semper fuisse mysterio unitatis. Quam ut commendaret, Antnitatis est brevitas. Ego autem sum, loquebatur, per sacramentum suae incarnationis insinuat. Quod a
Abbreviated transcription (Latin):
excellentissimis uiris consertũ ni¬
chilominꝰ ostendit. sicut ille mi¬
rabilis eiꝰ uitȩ relator papa uide¬
licet gregoriꝰ astruit: qͥ assignant̃
ex quibꝰdã factis ipsũ aliquib no¬
minatĩ expresse quoequat dioens
uit̾ cetera Nlam in aqua ex petra
aut̃ mortis inimici. dauid iideo:

Expanded text:
excellentissimis viris, consertum nihilominus ostendit. Sicut ille mirabilis eius vitæ relator, Papa videlicet Gregorius adstruit, qui adsignanter ex quibusdam factis, ipsum aliquibus nominatim expressis coæquat, dicens inter cætera: Nam in aqua ex petra autem mortis inimici, Dauid video,
Abbreviated transcription (Latin):
alii scĩ & si passi sunt ꝓ xp̃o in car¬
ne. tam̃ in anima qͥa immortalis
est pati non potuerunt: Beata uͦ
dĩ genitrix quia in ea parte passa
est quȩ impassibilis habet᷑. ideo ut
ita fatear quia spiritalit̾ & atiociꝰ
martyr fuit: Unde conftat quia
plus om̃ib dilexit. ꝓpt̾ ea & plus
doluit: in tantũ ut animã eius
ꝑtransiret & possideret ius doloris.
ad testimoniũ eximiȩ dilectionis

Expanded text:
ancti, etsi passi sunt pro Christo in carne, tamen in anima, quia immortalis est, pati non potuerunt. Beata vero Dei genitrix, quia in ea parte passa est, quae impassibilis habetur, ideo, ut ita fatear, quia spiritualiter et caro ejus  quam martyr fuit. Unde constat, quia plus omnibus dilexit, propterea et plus doluit, intantum ut animam ejus totam pertransiret et possideret vis doloris, ad testimonium eximiae dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
habebat iołis: Docebat xp̃c: docebat
ioħs: Quid iam dicã: B aptizabat
ioħs. baptirabat xp̃c . Plus hic de
baptismo dico: a ioħe baptizatꝰ est
xp̃c: Ubi ft̃ qui de ministerio bap¬
tismi. arrogantia tumidȩ animosi¬
tatis inflantur: Ubi st̃ uoces ca¬
rentes humilitate. elatę suꝑbia.
ego baptiro. ego baptiro: Qd dixis¬
ses. si xp̃m baptizare meruisses:
Magna iam quantũ aduertit
sc̃itas ur̃a. apparere & eminere cau¬
sa cepit. qua fuerat & xp̃c a pa-¬
tre mittendus: &. ioħs a xp̃o pre¬
mittendus Prior missus est ioħs.
sed sicut ab obsequentib antecedi¬
tur uidex: Posterior homo creatꝰ¬

Expanded text:
habebat Joannes: docebat Christus, docebat Joannes. Quid jam dicam? Baptizabat Joannes, baptizabat Christus. Plus hic de baptismo dico, a Joanne baptizatus est Christus. Ubi sunt qui de ministerio Baptismi arrogantia tumidae animositatis inflantur? Ubi sunt voces carentes humilitate, elatae superbia, Ego baptizo, ego baptizo? Quid dixisses, si Christum baptizare meruisses? Magna jam, quantum advertit Sanctitas vestra, apparere et eminere causa coepit, qua fuerat et Christus a Patre mittendus, et Joannes a Christo praemittendus. Prior missus est Joannes, sed sicut ab obsequentibus anteceditur judex. Posterior homo creat
Abbreviated transcription (Latin):
recolamꝰ patriarchas Nati
Nati sunt : ut postea ꝓpħarent:
soluta questione. alterã aggredia¬
mur: ꝓ uirib quas dederit ds̃:
Occurrit enĩ alia questio aliqͣn¬
to ut mͥ uidetur obstrusior. &
ad ꝑscrutandũ laboriosior: In qͣ
oħes iste tanta excellens grã. ut
quẽ admodũ dictũ. dnm etiã ex
utero salutaret. nondũ loquen¬
do: sed iam exultando. cuiꝰ grã
in dm̃ iã tunc erat aꝑta: qͣndo
eiꝰ caro in carne erat inlusa:
Hic gͦ ioħs ñ inuenit᷑ int̾ disci¬
płos dnĩ: sed inuenit᷑ potiꝰ disci¬
płos habuisse cũ dño Quid est
hoc : Quis est iste homo: Homo
tantꝰ. quis homo tantꝰ: Quantꝰ.
tantꝰ homo: Tam̃ ñ sequebat᷑
int̃ discipłos dnm̃. sed sequebant᷑
eum discipłi Absit ut dicã contra

Expanded text:
recolamus Patriarchas: nati nati sunt, ut postea prophetarent. soluta quaestione, alteram aggrediamur, pro viribus quas dederit Dominus. Occurrit enim alia quaestio aliquanto, ut mihi videtur, obstrusior, et ad perscrutandum laboriosior, in quannes iste tanta excellens gratia, ut quemadmodum dictum est, Dominum etiam ex utero salutaret, nondum loquendo, sed exsultando; cujus gratia in Deum jam tunc erat aperta, quando ejus caro in carne erat inclusa: hic ergo Joannes non invenitur inter discipulos Domini, sed invenitur potius discipulos habuisse cum Domino. Quid est hoc? Quis est iste homo? Homo tantus, quis homo tantus? quantus tantus homo? Tamen non sequebatur inter discipulos Dominum, et sequebantur eum discipuli: absit u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus quidẽ. & cuꝰ tanta gra
cõmendata est: ut ipse de illo dñs
diceret. In natis mulierũ : nemo
exsurrexit maior ioħe baptista:
Iste gͦ tam magnꝰ agnoscit dnm.
in paruo magnũ: agnos¬
cit homo. eũ qui uenerat homo
dĩ: Si enũ in natis mulierũ hoc
est in hominib nemo exsurrex̃
maior ioħe baptista. qͥsquis ioħe
plus est: non tantũ homo: sed &
ds̃ est: Debuit gͦ tantus iste & disci¬
płos ꝓprios habere: & cũ discipłis
sius magistrũ om̃iũ xp̃m agnosce¬
re. Quid enĩ est maiꝰ testimoniũ
ueritatis: quã eũ humiliando
se agnoscere. cui emulando po-¬
& noluit: Existimari xp̃c potuit:

Expanded text:
rfectus quidem, et cujus tanta gratia commendata est, ut ipse de illo Dominus diceret, In natis mulierum nemo exsurrexit major Joanne Baptista . Iste ergo tam magnus agnoscit Dominum in parvo magnum: agnoscit homo eum qui venerat homo Deus. Si enim in natis mulierum, hoc est, in hominibus, nemo exsurrexit major Joanne Baptista; quisquis Joanne plus est, non tantum homo, sed et Deus est. Debuit ergo tantus iste, et discipulos proprios habere, et cum discipulis suis magistrum omnium Christum cognoscere. Quod enim est majus testimonium veritatis, quam se humiliando eum agnoscere, cui aemulando pot noluit: existimari Christus potuit
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s rm̃i aliquando nos sermoni¬
bus: aliquando oꝑib admonet: Ipsa
& enĩ facta eius. p̃cepta sunt: qͥa dũ
aliquid tacitꝰ facit. qͥd agere debea¬
mus in notescit: foce & enĩ binos inͤ
p̃dicationẽ discipłos mittit. qͥa
duo sunt p̾cepta uaritatis. dĩ uideli¬
cet amor & ꝓximi: & minꝰ quã int̃
duos caritas haberi ñ potest: Nemo
enĩ ꝓprie ad semet ipsũ habere cari¬
tatẽ dicitur. sed dilectio se in alterũ
tendit: ut eẽ caritas possit: Binos ad
p̃dicandũ discipsos dñs mitit. qͣtinꝰ¬

Expanded text:
rissimi, aliquando nos sermonibus, aliquando vero operibus admonet. Ipsa etenim facta ejus praecepta sunt, quia dum aliquid tacitus facit, quid agere debeamus innotescit. Ecce enim binos in praedicationem discipulos mittit, quia duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor, et proximi, et minus quam inter duos charitas haberi non potest. Nemo enim proprie ad semetipsum habere charitatem dicitur, sed dilectio in alterum tendit, ut charitas esse possit. Binos ad praedicandum discipulos Dominus mittit, quaten
Abbreviated transcription (Latin):
Iund̃ itaꝙ ule qͥ intelligit᷑ in malis
atq impiis. & odit qd suũ ẽ ex ea
parte hominũ. qua sceleratis nocet:
& diligit qd̾ suũ est. ex ea parte ho¬
minũ qua eisdẽ ipsis consceleratis
fauet: Ergo hȩc om̃ia facient uobis
ꝓpt nom̃ meũ. uel ita dictũ est ꝓpter
qd̾ uos patimini. uel ita. ꝓpt̾ qd̾ & ipsi
faciunt: ꝙr hoc in uob̾dũ ꝑsequnt᷑. odert̃:¬
Et acicdit Qͥa nesciunt eũ qͥ me misit: Hoc
scd̃m eã scientiam dictũ intelligendũ
est. de qua & alibi scriptũ est. scire aut̃
te. sensus ẽ. consũmatꝰ. Hac qͥppe scien¬
tia qͥ sciunt patiẽ a quo missus ẽ xp̃c. nul¬

Expanded text:
undus itaque ille qui intelligitur in malis atque impiis, et odit quod suum est, ex ea parte hominum qua sceleratis nocet; et diligit quod suum est, ex ea parte hominum qua eisdem ipsis consceleratis favet. Ergo, Haec omnia facient vobis propter nomen meum, vel ita dictum est, propter quod vos patimini; vel ita, propter quod et ipsi faciunt: quia et hoc in vobis dum persequuntur, oderet addidit: Quia nesciunt eum qui me misit. Hoc secundum eam scientiam dictum intelligendum est, de qua et alibi scriptum est: Scire autem te, sensus est consummatus . Hac quippe scientia, qui sciunt Patrem, a quo missus est
Abbreviated transcription (Latin):
S uos fr̃s tem̃ĩ quos secularis habi¬
tus tenet. cũ quȩ si nt nr̃a cognos¬
citis mentis oculos ad ur̃a reuoca¬
te: Cuncta erga nos uicissĩ gratis
agite: Nolite oꝑib urĩs in hoc
mundo retributionẽ querere.
quẽ cũ tanta iã cernitis ueloci¬
tate defecisse: Cauete ne mala¬
quoquo mͦ nec bona ꝓ tempora¬
li retributione faciatis. Ipsũ testẽ
ur̃i oꝑis querite. quẽ iudicẽ sus¬
tinetis Occulta nunc bona ur̃a
eẽ uideat. ut ea retributionis
suę tempore in publico ostendat.

Expanded text:
s charissimi, quos saecularis habitus tenet, cum quae sint nostra cognoscitis, mentis oculos ad vestra revocate. Cuncta erga vos vicissim gratis agite. Nolite operis vestri in hoc mundo retributionem quaerere, quem cum tanta jam cernitis velocitate defecisse. Sicut quoque modo, nec bona pro temporali retributione faciatis. Ipsum vestri operis testem quaerite quem judicem sustinctis. Occulta nunc bona vestra esse videat, ut ea retributionis suae tempore in publico ostendat.
Abbreviated transcription (Latin):
funꝰ quippe ab obsequio est
subiectio udelicet impensa:
Munꝰ a manu. pecunia ẽ: Munꝰ
a lingua. fauor. Qui ergo sacros
ordines tribuit. tunc ab om̃i mune¬
re manus excutit: quando in diui¬
nis reb non solum nullã pecuiniã:

Expanded text:
us quippe ab obsequio, est subjectio indebite impensa; munus a manu, pecunia; munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum nullam pecun
Abbreviated transcription (Latin):
peteret increpabat: etiam suspientem publica¬
num ne iãm uideat tardat. Sed sicut cȩtus
turbarum uoces magis ac magis clamando
deuicit᷑: ita pusillus. necesse est turbȩ nocentis
obstaculum. alciora petendo transcendat: ter-¬
rena reliquit: arborem crucis ascendat. Sico¬
morus namq. est arbor foliis moro similis. s
altitudine prestans: unde etꝰ latinis celsa
nuncupatur: ficus fatua dicitur. Et eadem
dominica crux credendes alit ut ficus: ab incre¬
dulis irridetur ut fatua Nos autem p̃dicamꝰ¬
inquit apłs. xp̃m crucifixum: iudeis quidem
scandalum : gentib autem stulcitiam: ipsis uero

Expanded text:
peteret, increpabat, etiam suspicientem Publicapeteret, increpabat, etiam suspicientem Publicanum, ne Jesum videat, tardat. Sed sicut caecus turbarum voces magis ac magis clamando devicit, ita pusillus necesse est turbae nocentis obstaculum altiora petendo transcendat, terrena relinquat, arborem crucis ascendat. Sycomorus namque, quae est arbor foliis moro similis, sed altitudine praestans, unde et a Latinis celsa nuncupatur, ficus fatua dicitur. Et eadem dominica crux, quae credentes alit ut ficus, ab incredulis irridetur ut fatua. Nos enim praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultiti
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ impossibilia sunt apud
homines possibilia sunt apd
dm̃. Ecce enim camelus deposita gibbi sar.¬
cina. ꝑforamen acus transit̾. hoc est diues et
publicanus. relicto õnere diuitiarum. con-¬
tempto censu fradium: angustam portam.
artamq uiam quȩ aduitam ducit ascendit.
Qui mira deuotione fidei.ad uidendum sal¬
uatorem. quod natura minus habuerat.
ascensu supplet arboris. atq ideo iuste qͣn¬
uis ipse rogare non audeat: benedictionem
dominicȩ susceptionis quam desidabat accepit
ysticȩ audem zacheus quiu
inderpretatur iustificatus. credentem
ex gentibus populum significat᷑. qui quanto
curis secularib occupatior. tanto flagitiis de-¬
primentibus erat factus humilior: s ablutus ẽ.
saluatorem uidere querebat. s p̃turba non
poterat: quia gr̃ȩ fidei quam mundo salua-¬
tor attulit. participari cupiebat: s in olita ui¬
tiorum consuetudo. ne ad uotum ꝑueniret.
adem namq turba noxie consuetudi-¬
nis quȩ supra cecum clamantem nelum̃

Expanded text:
e impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Ecce enim camelus, deposita gibbi sarcina, per foramen acus transit , hoc est, dives et Publicanus, relicto onere divitiarum, contempto censu fraudium, angustam portam arctamque viam, quae ad vitam ducit, ascendit. Qui mira devotione fidei ad videndum Salvatorem, quod natura minus habuerat, ascensu supplet arboris; atque ideo juste, quamvis ipse rogare non audeat, benedictionem Dominicae susceptionis quam desiderabat accipit. Mystice autem Zacchaeus, qui interpretatur justificatus, credentem ex gentibus populum significat. Qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, Salvatorem videre quaerebat, sed prae turba non poterat. Quia gratiam fidei, quam mundo Salvator attulit, participare cupiebat, sed inolita vitiorum consuetudo, ne ad votum perveniret, mdem namque turbam noxiae consuetudinis, quae supra caecum clamantem, ne lumen
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ qua ȩqualis est patri. palam my¬
steria narrat. Circumdemus ergo eum
et nos km̃i non sicut iudȩi insidiis appe¬
tendo: s ut fidelissima domus eiꝰ. placi¬
dam illi in nobis sedem parando: de
quib mercto dicatur. scĩficauit taber¬
naculum suum altissimus: As̃ in mecto
cius non commouebitur. Petamꝰ eum
lam. Quid enim uesanius quam ut
magistrum ueritatis ideo sibiamimam
credulis contradicentibus. aꝑte suȩ ma-¬
iestatis archana reserauit: Sed ut scrip¬
tura ammonet. sentiendo de illo in
do illum: qm̃ inuenitur ab his qui not
temptant illum: apparet autem eis
qui fidem habent in illum:.

Expanded text:
suae qua aequalis est Patri, palam mysuae qua aequalis est Patri, palam mysteria narrat. Circumdemus ergo et nos eum, charissimi, non sicut Judaei insidiis appetendo, sed ut fidelissima domus ejus placidam illi in nobis sedem parando, de quibus merito dicatur: Sanctificavit tabernaculum suum Altissimus, Deus in medio ejus non commovebitur . Petamus eum lam quid enim vesanius quam ut Magistrum veritatis ideo sibi animam credulis et contradicentibus aperte suae majestatis arcana reseravit; sed, ut Scriptura admonet, sentiendo de illo in do illum; quoniam invenitur ab his qui non tentant eum, apparet autem illis qui fidem habent in illum.
Abbreviated transcription (Latin):
palam:
on cnim hȩc ueritatem fidei quȩ¬
rendõ. sed illi interrogabant qũe¬
insidiando et calumnias struendo di¬
cebant. Xp̃m namq quem fides ortho¬
doxa uerum deum. uerum confitetur
& hominem᷑. illi ptirum tantummodo
hominem futurum. non autem et dm̃
ẽẽ credebant: memores indelicet qͥa
de humanitate illius urauit dominꝰ
dauid. de fructu uentris cius sedere
suꝑ sedem suam. sed obliti quod ipse
es tu. Credebant ergo xp̃m de stir¬
pe dauid nasciturum. et regem ceteris
omnibus excellentiorem futurum: qua e¬
diam demendia posttri eorum. usq in
presens: et donec anticristum ꝓ. xp̃o sus¬
cipiant errare non cessant. & si se dñs
eum tradere postestati presidis pumen¬
illicitum sibi usurparet imperium.S
ipse nr̃ȩ saluti consulens. ꝓpter quos
hec scribenda erant. ita responsum dem¬
perauit suum. Et calumnatorum ora
concluderet: et quia. xp̃c est. fidelibus
aꝑta uoce ꝓderit. Illi enim de homine
xp̃o quere bant. ipse audem diuinitatis

Expanded text:
palam on enim haec veritatem 94 fidei quaerendo, sed illi quae interrogabant insidiando, et calumniam struendo dicebant. Christum namque, quem fides orthodoxa verum Deum, verum confitetur et hominem, illi purum tantummodo hominem futurum; non autem et Deum esse credebant. Memores videlicet quia de humanitate illius juravit Dominus David de fructu ventris ejus se sedere super sedes tu . Credebant ergo Christum de stirpe David nasciturum, et regem caeteris omnibus excellentiorem esse venturum; qua etiam dementia posteri eorum usque in praesens tempus, et donec Antichristum pro Christo suscipiant, errare non cessant. Et si se Domieum tradere potestati praesidis punienillicitum sibi usurparet imperium. Sed ipse nostrae saluti consulens, propter quos haec scribenda erant, ita responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concluderet, et quia Christus est fidelibus aperta voce proderet. Illi enim de homine Christo quaerebant, ipse autem divinitatis