comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit sp̃c scs ⁊ aꝑuit celos: ut hii qͥ captiuitatis
carnis aspexerat. Et factus ẽ sertno dñ ad
erechiel filiũ buri sacerdotẽ. Serino im̃
qui in pͥncipio etat apuo patrẽ deus ũbum:
sermo qͥ credentes efficit deds. Si eñ illos
dix̃ deos ad qͦs sermo añi factus ẽ. & ñ po¬
test solui scͥptura ⁊ & ad quoscũq sermo dłi fa¬
ctus ẽ facti sunt dii. ezechiel quoq as fuit
quia factꝰ ẽ sermo di ad eũ. Ego dixi du estĩ
& filii altissumni om̃s: uos uͦ ut homines mo¬
riemini. & qͣsi unꝰ ex pͥncipib cadetis. Ubi ha
bes in nouo destam̃to istimodi reꝑmissio¬
nẽ : Si oportet instrum̃ta distinguere. &
dicere int̾ se dissioentes deos. qđ quidẽ nefas
ẽ etiã suspicari s iuxta abusionẽ dicimꝰ: au¬
dacter ꝓfecto dicã multo maiorẽ in uet̾i testa¬
m̃to ostendi humanitatẽ quã in nouo. Ego
dexi dn estis: & filii altissum om̃s. Non aic
qͥdã dii estis. & quidã non estis: uerũ om̃s du

Expanded text:
 sanctus, aperuit coelos, ut hi qui captivitatis carnis aspexerat: 890 Et factus est sermo Domini ad Ezechielem filium Buzii sacerdotem. Sermo Domini, qui in principio erat apud Deum Patrem, Deus Verbum, sermo qui credentes efficit Deos. Si enim dixit illos deos, ad quos sermo dei factus est, et non potest solvi Scriptura, ad quoscumque sermo Dei factus est, facti sunt dii. Ezechiel quoque Deus fuit, quia factus est sermo Dei ad eum: Ego dixi: Dii estis, et filii altissimi omnes. Vos vero ut homines moriemini, n novo Testamento istiusmodi repromissionem? Si oportet instrumenta distinguere, et dicere inter se dissidentes deos, quod quidem nefas est etiam suspicari, sed juxta abusionem dicimus, audacter profecto dicam, multo majorem in veteri Testamento ostendi humanitatem, quam in novo: Ego dixi, Dii estis et filii altissimi omnes. Non ait, quidam dii estis, et quidam non estis: verum omnes dii
Abbreviated transcription (Latin):
so semel orbe similitudinẽ referunt sagene que
om̃e genꝰ pisciũ capit. Nonpossunt cimu̾sa bo¬
na ẽẽ que incidunt in eã. Ait qͥppe saluator.Cũ
extͣxerint eã & secus litus sederint: eligent bona
qͥdẽ in uascłis. mala uͦ foris ꝓicient. Oportet
gͦ in sagena totiꝰ eccłie ẽẽ bona. ẽẽ & mala.Si
iã uniu̾sa munda st̃. qͥd decelinqͥmꝰ nudicio di
Ed iuxta aliã ꝑabolã & frum̃tũ & palee ma¬

Expanded text:
 semel orbe 892 similitudinem referunt sagenae, quae ex  semel orbe 892 similitudinem referunt sagenae, quae ex omni genere piscium capit. Non possunt universa bona esse quae incidunt in eam. Ait quippe Salvator: Cum extraxerint, et secus littus sederint, eligent bona quidem in vasa sua, mala vero foras projicient. Oportet ergo in sagena totius Ecclesiae esse et bona et mala. Si jam universa munda sunt, quid derelinquimus judicio Dei? Et juxta alia
Abbreviated transcription (Latin):
exponere: as ita ẽ capar sp̃c d̃i dut hec sacͣm̃ta
dilucidet: Oportebat actusatores creatoris &
dĩ ꝓpharũ. pͥmũ intelligere que dicunt᷑ a ꝓpłis:
& postea cͥminari. Qenĩ uere accusat: ea de
bet accusare que nouit. Si uͦ heretici nec
ꝓpe quidẽ st̃ intellectui diumo quomͦ rati¬
onabilit̾ accusant. qđ eos nescire conuincunꝰ:
Discant qͥs in hac uisione sit sensus. Primũ ap¬
paret sp̃c auferens: scdo nubes magna in
uisio electri. haud dubiũ qͥn in medio ignis:
sexto splendor in eodẽ electro. Confiteor li¬
bent̃ a sapiente & fideli uito dictam sen¬
tentiã: quã sepe fuscipio de deo & uere di¬
cere ꝑicłm ẽ. Neq enĩ ea tantũ ꝑicłosa
st̃ que falso de eo dicunt᷑: s ctiã que uera st̃
& ñ oportune ꝓferunt᷑. dicenti ꝑicłm geue.¬
qđ ponamꝰ exẽplũ. Collectiones iste ñ solũ n
elia. ñ tantũ rome. ñ in alexandria: s in uniũ¬

Expanded text:
exponere? Quis ita est capax spiritus Dei, ut haec Sacramenta exponere? Quis ita est capax spiritus Dei, ut haec Sacramenta dilucidet? Oportebat accusatores Creatoris, et Dei prophetarum primum intelligere quae dicuntur a prophetis, et postea criminari. Qui enim vere accusat, eare, quae novit. Si vero haeretici ne prope quidem sunt intellectui divino, quomodo rationabiliter accusant, quos eos nescire convincimus? Discant, quis in hac visione sit sensus. Primum apparet spiritus auferens; secundo nubes magna in visio electri, haud dubium quin in medio ignis; sexto splendor in eodem electro. Confiteor libenter a sapiente, et fideli viro dictam sententiam, quam saepe suscipio. De Deo et vera dicere periculum est. Neque enim ea tantum periculosa sunt quae falsa de eo dicuntur: sed etiam quae vera sunt, et non opportune proferuntur, dicenti periculum genequod ponamus exemplum, collectiones istae non solum in Aelia, non tantum Romae, non in Alexandria, sed in omni
Abbreviated transcription (Latin):
dei natiuitates hominũ tatiocinant᷑. In t̾ra
chaldeoꝵ. Quasi dicat. eoꝵ qͥ assert̾ fatum.
figuralit̾ in chaldeoꝵ t̾ra significat᷑. In t̾ra
chaldeoꝵ: setus fium̃ chobar. Et facta ẽ illic
suꝑ me manꝰdo mini. Et sermo dñi factus ẽ
ad ꝓpħam. & manus: ut & factis ornaret᷑ &
dictis. Et indi uisiones. Aliqua ꝑstringã. & li¬
cet ꝓ angustia tẽpotis ea que dixi possint suffi¬
cere: tam̃ etiã de toto corpore sũma usionis
queq libabo. Et indr. & ecce sp̃c surgens ueme¬
bat ab aqͥlone. Diligent̃ considera rerũ numetũ
que dicunt᷑. Sp̃c surgens siue auferens uenie¬
bat ab aqͥlone. Eite una res Et nubes magna.
erat in eo. Ecte due. Et splendor in circui¬
tu eiꝰ. Ecce tres. Et ignis refulgens. quatuor.
Et in medio eiꝰ sic̃ uisio electri in medio ignis:
.iiiiͦ. animaliũ & uisio eoꝵ. & narratio uisionis
septima. Et in medio animaliũ quasi carbo.¬
nes ignis: octaua. Es potest ista minutatĩ

Expanded text:
aei nativitates hominum ratiocinantur. In terra Chaldaeorum, quasi si dicat, eorum qui asserunt fatum, figuraliter in Chaldaeorum terra significatur. In terra Chaldaeorum secus flumen Chobar. Et facta est illic super me manus Domini. Et sermo Domini factus est ad prophetam et manus, ut et factis ornaretur et verbis. Et vidi visiones. Aliqua perstringam, et licet pro angustia temporis ea, quae dixi, possint sufficere, tamen etiam de toto corpore visionis summa quaeque libabo. Et vidi, et ecce spiritus surgens veniebat ab Aquilone. Diligenter considera rerum numerum quae dicuntur: Spiritus surgens, sive auferens veniebat ab Aquilone, ecce una res. Et nubes magna erat in eo: ecce duae. Et splendor in circuitu ejus: ecce tres. Et ignis refulgens: ecce quatuor. Et in medio ejus sicut visio electri in medio ignis: quatuor animalium, et visio eorum, et narratio visionis: ecce septem. Et in medio animalium, quasi carbones ignis: ecce octo. Quis potest ista minutatim
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iħm in qͣrto m̃se nom aum. eo enĩ m̃se qͥ a¬
pud tomanos iatuatiꝰ nincupat᷑ baptisma dñi
faccũ ẽẽ cognoscimꝰ. qͥ ẽ m̃sis qͣrtus ab anno nono.
iuxta supputationẽ hebreoꝵ & qͥa de . iiͦii. ele¬
m̃tis mundi subsistens corpꝰ assũpserat: recipi¬
ens etiã sensꝰ humanos. ideo forsitan & in qͣr¬
to m̃se & in qͥnta die m̃sis ẽ intuitus uisionẽ.
Et ego eram in medio captiuitatis. Uidet᷑
mͥ hironicos dictũ : & ego erã in medio captiui¬
tatis. Et ego: quasi si dicat nixta historiam
qͥdẽ ꝓpħa Et ego qui ñ detinebar in peccatis
ppłi ego erã in medio captiuitatis: uirta alle
gotiã aũ xp̃c. & ego ueni in locũ captiuitatis. ueni
ad eos sines uͥ seruitia. uͥ captiui detinebantur.
Habes istius modi saluatotiͤ nr̃i uoces in ꝓpħx indi¬
gnantis qͥa ñ faciamꝰ nos homines digna dispei¬
satione eiꝰ: & maxime nos qͥ in eum credere puta¬
mur. Dic̃ qͥppe ad patrẽ. Que utilitas in san¬

Expanded text:
o enim mense, qui apud Romanos Januarius nuncupatur, baptismum Domini factum esse cognoscimus, qui est mensis quartus ab anno novo juxta supputationem Hebraeorum. Et quia de quatuor elementis mundi subsistens corpus assumpserat, recipiens etiam sensus humanos, ideo forsitan et in quarto mense, et 887 in quinto die mensis est intuitus visionem. Et ego eram in medio captivitatis. Videtur mihi ironic ῶs dictum: Et ego eram in medio captivitatis. Et ego, quasi si dicat juxta historiam quidem propheta, et ego qui non tenebar in peccatis populi, eram in medio captivitatis: juxta alleChristus, et ego veni in locum captivitatis, veni ad eos fines, ubi servi, ubi captivi detinebantur. Habes istiusmodi Salvatoris nostri voces in Prophetis, indignantis, quia non faciamus homines digna dispensatione ejus, et maxime nos, qui in eum putamur credere. Dicit quippe ad Patrem suum: Quae utilitas in san
Abbreviated transcription (Latin):
nos om̃s cherubin que sub pedib di sunt: qͥb
coniuncte st̃ rote mundi & subsecunt᷑ ea. Non¬
enĩ iã sub rota neq sub scłi ditione rebq ũla¬
mͣ: cũ iã ꝑ passionẽ. xͥ simus a mundi negotus
uberati. Et tota in medio tete. Si consideres
in his qͥ putant᷑ ertare. siue in his qͥ ab errore di

Expanded text:
os omnes Cherubim, quae sub pedibus Dei sunt, quibus conjunctae sunt rotae, et subsequimur ea. Non sub rota, neque sub saeculi ditione rebusque versamur, cum jam per passionem Christi sumus a mundi negotiis liberati. Et rota in medio rotae. Si consideres in his, qui putantur errare, sive in his, qui ab errore dic
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rena & inferna tria tantũ sunt. Nẽpe il̃.
Laudate dñm celi celoꝵ: & aque que suꝑ celos
st̃ laudent nom̃ dñi. Oĩa ista regunt᷑ a do:
& ducunt᷑ a maiestate eiꝰ. Quocũq sp̃c ibat.
ibant & animnalia. hec ipsa aĩalia habent
similitudinẽ suꝑ se hoĩs: cũ sint quatur
facierũ. Nec ẽ ilictũ in pͥncipio qͥa facierũ
qͣtuor sinł s qͥa int̾̃ quatuor facies emincat. s
facies humana.&. facies leoniᷤ adextͥs.iiͦii. partiũ.
de qua etiã alioꝵ opinionib disputatũ est:
& aĩe tͥꝑtite alia quarta fortitudo p̾sideat.
Que ẽ tͥꝑtitio aĩe : ꝑ hominẽ rationabile ei moi¬
cat᷑⁊ ꝑ leonẽ iracundia ꝑ uitulũ concupiscen
tia: sp̃c uͦ qui p̃sidet ad auxiliandũ. ñ est ade¬
xtris ut homo uł leo: ñ ẽ a sinstris ut intulus.
s suꝑ om̃s tres facies consistit. Aqͥla quippe in
loco alio nuncupat᷑ : ut ꝑ aquilã sp̃m p̃siden¬
tẽ aĩe significeti sp̃m aut̃ hoĩs dico qui meo¬

Expanded text:
tantum sunt. 896 Nempe illud: Laudate Dominum, coeli coelorum, et aqua, quae super coelos est, laudet nomen Domini . Omnia ista reguntur a Deo, et ducuntur a majestate ejus. Quocumque spiritus ibat, ibant et animalia. Haec ipsa animalia habent similitudinem super se hominis, cum sint quatuor facierum. Nec dictum est in principio, quia facierum quatuor sint, sed quia inter quatuor facies eminet, et facies humana, et facies leonis a dextris quatuor partium, de qua etiam aliorum opinionibus disputandum est, ut animae tripartitae alia quarta fortitudo praesideat. Quae est tripartitio animae? Per hominem rationale ejus indicatur, per leonem iracundia, per vitulutus vero qui praesidet ad auxiliandum, non est a dextris, ut homo, vel leo: non est a sinistris, ut vitulus; sed super omnes tres facies consistit. Aquila quippe in alio loco nuncupatur, ut per aquilam, spiritum praesidentem animae significet. Spiritum autem ho
Abbreviated transcription (Latin):
cendio quã ꝓbem᷑. Eece sp̃csauforens uemi¬
ebat ab aqͥlone Et hoctadab aqͥlone ueni¬
ebat sp̃c auferens. & postea redit: habet ra
tionẽ. Ab aqͥlone quippe exardescent mala
suꝑ habitantes tetrã. Aquilo uolentissimꝰ
uentꝰ quẽ alio nomine dextrũ uocamus: qͥ
in quatuor cardinib celi de qͥb uenti spi¬
rare dicunt᷑. frigidior ẽ atq uehem̃tior.
Necnon & illud qđ de ordine castroꝵ apud
iscł in numeris scͥbit᷑: huiꝰ rei optinet
figurã. Nouissima enĩ castra ad aqͥlonẽ
ponunt᷑ dan: pͥma castra iuda contra ori¬
entẽ ⁊ deiude pꝰ cũ ruben ⁊ postea scłm ma¬
re ephraim: extremo ut diximꝰ adaqͥ¬
lonẽ dan. Et olla que succensa descͥbitur: a fa¬
cie aquilonis accendit᷑. aqͥlo qͥppe figuralit̃ dr
contͣria fortitudo. idẽ diabolus: qͥ ẽ uere duris¬
simꝰ uentꝰ. Uenit gͦ ab aqͥlone iste auferens sp̃c.¬

Expanded text:
uam probemur. Ecce spiritus auferens veniebat ab Aquilone. Et hoc quod ab Aquilone veniebat spiritus auferens, et postea redit, habet 895 rationem. Ab Aquilone quippe exardescunt mala super habitantes terram. Aquilo violentissimus ventus, quem alio nomine Dextrum vocamus, qui in quatuor cardinibus coeli, de quibus venti spirare dicuntur, frigidior est atque vehementior. Nec non et illud quod de ordine castrorum apud Israel in Numeris scribitur , hujus rei obtinet figuram. Novissima enim castra ad Aquilonem ponuntur Dan; prima castra Juda ad Orientem, deinde pone eum Ruben, postea secundum mare Effrem, in extremo, ut diximus, ad Aquilonem Dan. Et olla, quae succensa describitur, a facie Aquilonis accenditur. Aquilo quippe figuraliter dicitur contraria fortitudo, id est, Zabulus, qui est vere durissimus ventus. Venit enim ab Aquilone spiritus auferens
Abbreviated transcription (Latin):
mus: Uidelicet ut manifestemꝰ di sermonẽ
subũtere malã. & edificare optima. etadicare
incia quasi agͥcolã bonũ. ut in purgato cã¬
po. ub̃rima uirtutũ messis oriat᷑. Hec ꝓpt̃
sp̃m auferentẽ. Uidet enĩ pͥmũ sp̃m auferen¬
tẽ: Acinde nebulã magnã in co. Quando pur¬
gatꝰ fueris ab auferente sp̃u. in tantũ ut au
nebula frui. que in sp̃u auferente consi¬
stitd que nẽbula ꝓxima ẽ ei nebule quã in
stea splendidissimũ lum̃ in circuitu eiꝰ. Abla¬
tũ ẽ a te malũ. data ẽ tͥ nebula magnadut
pluat imbrẽ suꝑ uineã tuã scdm illud ad
alibi dr. mandabo nubib meis ne pluant
suꝑ eam imbrẽ. suꝑ pessimã sclicet uineã.
Si autẽ hoc de mala iubet᷑. haut dubiũ ẽ
qͥn econtͣrio si bona uinea fueris pluat suꝑ
te nebula Et splendor in circuitu eiꝰ. demn¬
de ignis fulgens: & in medio eiꝰ quasi uisio
elec Etri. Duplicit̃ aufert a nobis mala

Expanded text:
mus? Videlicet ut manifestetur Dei sermo mus? Videlicet ut manifestetur Dei sermo subvertere mala, et aedificare optima, eradicare vitia, quasi agricola bonus, ut in purgato campo uberrima virtutum messis oriatur. Haec propter spiritum auferentem. Vidit enim primum spiritum auferentem, deinde nebulam magnam in eo. Quando purgatus fueris ab auferente spiritu, tantum ut aufnebula frui, quae in spiritu auferente consistit. Quae nebula proxima est ei nebulae, quam in stea splendidissimum lumen in circuitu ejus. Ablatum est a te malum. Data est tibi nebula magna, ut pluat imbrem super vineam tuam. Secundum illud, quod alibi dicitur: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem , super pessimam videlicet vineam. Si autem hoc de mala jubetur, haud dubium est quin econtrario si bona vinea fueris, pluat super te nebula. Et splendor in circuitu ejus. Deinde: Ignis fulgens, et in medio ejus quasi visio electri. Dupliciter aufert a nobis mala
Abbreviated transcription (Latin):
ũti: Siqua plantatio in aĩo mala ẽ: siqua sec¬
ta nequã. hanc etadicat: hanc subu̾tit ser¬
mo ꝓpbicꝰ. Utinã aũ contingat ut & mͥ talis
sermo donetur. qͥ eradicet hereticoꝵ semina.
& doctͥnã ex dialioli fonte manantẽ. qͥ de eiꝰ
aĩa qͥ nc̃ pͥmũ eccłiã ingreditur idolatrie au¬
ferat plantatiouẽ. Dedi sermones meos inos
tuum. ecce constitui te eradicare & suffode¬
re: scilicet ut siqua edificatio pessima ẽ de¬
sttuatur. Quã uelim & ego sufto dere qͥcͥd
marcion in aurib deceptoꝵ edificauit: eradi¬
care & subũtere & disꝑdere. Et iacob disꝑdit
id olausq ad hodiernũ diẽ. Et disꝑdẽ & edificare.
Heretici disꝑdere & sub uertere tantum audi-¬
erunt: in edificationis autẽ plantationisq
sermone surdas aures au̾terunt. Neq enĩ uo¬
lunt inspicere qͥa tristia queq pͥma dicuntur
& scła que leta sunt. Quare nc̃ ista memora¬

Expanded text:
verti? Si qua plantatio in animo mala est: si qua secverti? Si qua plantatio in animo mala est: si qua secta nequam, hanc eradicat, hanc subvertit sermo propheticus. Utinam autem contingat ut mihi talis sermo donetur, qui eradicet haereticorum semina, et doctrinam ex Zabuli fonte manantem, qui de ejus anima, qui nunc primum Ecclesiam ingreditur, idololatriae auferat plantationem. Dedi sermones meos in os tuum. Ecce constitui te eradicare, et suffodere: scilicet ut si qua aedificatio pessima est, destruatur. Quam vellem et ego suffodere, quidquid Marcion in auribus deceptorum aedificavit, eradicare, et subvertere, et disperdere, ut Jacob disperdidit idola. Usque ad hodiernum diem est disperdere et aedificare. Haeretici disperdere et subvertere tantum audierunt, in aedificationis autem plantationisque sermone surdas aures averterunt. Neque enim volunt inspicere, quia tristia quaeque prima dicuntur, et secunda quae laeta sunt. Quare nunc ista memora
Abbreviated transcription (Latin):
ris sui que gessit siue bona siue mala. Hec
in ꝓemio. de intp̃tationib uisionũ estu¬
ans animꝰ ẽ locutꝰ ⁊& ambigens que sile¬
at. que ꝓferat. que leuit̾ tacta dimittat.
que ue ex his manifestiꝰ. que obscurius
exponenda sint. si tam̃ pocuerimꝰ imple¬
re qđ cupimnꝰ. Primũ gͦ uidet᷑ sp̃c auferens.
sumens sit: etiã nc̃ repetimꝰ. & dicimꝰ huic
testimonio congruere. qđ mͦ ponitur sp̃c
Q uid ame aufert & ab aĩa mea⁊ ut merito au¬
ferens p̾dicet᷑: Utiq mala. Et tc̃ sentio bo¬
nitatẽ eiꝰ: si a me pessima queq sustulerit.
Neq uͦ putandũ ẽ. finẽ eẽ beatitudinis: si a
malis liberem᷑. Initiũ felicitatis ẽ : carere
peccato. Et in ieremia scͥbit᷑. Omna qͥppe
dico. Ecce dedi sermones meos in os tuũ. ecce
constitui te hodie suꝑ gentes & regna: era¬
dicare & effodere & disꝑdere & edificare &
plantare. Benignꝰ ẽ d̃s: daus sermones ad era¬
dicandũ. Uerũ qͥd ẽ qd eradicari debeat & sub¬

Expanded text:
ris sui, quae gessit sive bona sive mala . Haec in prooemio de interpretationibus visionum aestuans animus est locutus, et ambigens quae sileat, quae proferat, quae leviter tacta dimittat, quae ex iis manifestius, quae obscurius exponenda sint, si tamen poterimus implere quod cupimus. Primum ergo videtur spiritus auferens: sumens sit, etiam nunc repetimus, et dicimus huic testimonio congruere. 893 Quomodo ponitur spiritus Quid a me aufert, et ab anima mea, ut merito auferens praedicetur? Utique mala: et tunc sentio bonitatem ejus, si a me pessima quaeque sustulerit. Neque vero putandum est finem esse beatitudinis, si a malis liberemur, initium felicitatis est carere peccato; et in Jeremia scribitur omnia quippe os tuum, ecce constitui te super gentes et regna eradicare, et suffodere, et disperdere, et aedificare, et plantare . Benignus est Deus, dans sermones ad eradicandum. Verum quid est quod eradicari debeat, et sub
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipẽ milicie celestis in t̾restrib locis cõmo¬
rari tẽ ꝑ aꝑtã uiã egressi st̃: sequentes dñm
suũ & patentes uoluntati eiꝰ ⁊ qͥ distribuit eos
custodes ctedentiũ nomim suo. Tu heri sub
demonio eras: hodie sub angło. Nolite inqͥt
dñs contẽnere unũ de pusillis istis qui sunt
in eccłia. Am̃ enĩ dico uob̾ qͥa angłi eoꝵ ꝑ oĩa
uident faciẽ patris mei qͥ ẽ in celis. Obiequun¬
tur saluti tue angłi. confusi st̃ ad minsteriũ
filii di: & dicunt int̃ se. Si ille descendit. & de¬
scendit in corpꝰ. si mortali indutus ẽ carne. &
sustinuit crucẽ. & ꝓ homine mortuus ẽ. quid
nos qͥescimꝰ. qͥd parcimꝰ nobis: Cia. om̃s angłi¬

Expanded text:
ocis commorari, tunc per apertam viam ingressi sunt sequentes Dominum suum, et parentes voluntati ejus. Qui distribuit eos custodes credentium nomini suo. Tu heri sub daemonio eras, hodie sub Angelo. Nolite, inquit Dominus, contemnere unum de minimis istis, qui sunt in Ecclesia. Amen enim dico vobis, quia Angeli eorum per omnia vident faciem Patris, qui est in coelis . Obsequuntur saluti tuae Angeli, concessi sunt ad 889 ministerium filii Dei, et dicunt inter se: Si ille descendit, et descendit in corpus, si mortali indutus est carne, et sustinuit crucem, et pro hominibus mortuus est, quid nos quiescimus? quid parcimus nobis? Eia om
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃tũ est. Hic uͦ in tua potestate politunt.
ut sis palea uel frum̃tũ. hec docere nos debent:
ut siquando aliquis in congregationib nr̃is in¬
derit peccatorẽ non scandalrietur neq dicat.
Eite peccator in cetu scõꝵ ẽ. Si hoc licet. si hoc¬

Expanded text:
entum est hic vero in tua potestate positum est ut sis palea, vel frumentum. Haec nos docere debent, ut si aliquando aliquis in congregationibus nostris viderit peccatorem, non scandalizetur, neque dicat: Ecce peccator in coetu sancto e
Abbreviated transcription (Latin):
erã: & uenit suꝑ me pluuia iustitie. Bonitas
di ẽ etiã in his que amara existimant᷑. Igit᷑ in
deat: ne dolores sentiat captiuitatis. Deorsũ
indet labotes s sursũ eleuans ocłos aꝑtos su¬
spic̃ celos: cernit sͥ reserata celestia uidet si¬
militudinẽ głe di: uidet. iiͦiͦi. aĩalia⁊ de qͥb
multꝰ sermo & difficilis int̾ptatio ẽ: cernit au¬
rigã. iiͦiͦi. aĩaliũ. cernit rotas se inuicẽ continen¬
tes. Auriga qͣtuor aĩaliũ ñ totus ẽ igneus: s pu¬
betenꝰ a pedib. & exinde usq ad sũmũ. electri
fulgore rutilat. Non enĩ solũ torm̃ta ht̃ ds.
St̃ in eo etiã refrigeria. Punit peccatores: s ꝑ ea
ministeria que deorsũ st̃. Neq enĩ ꝓpħa ig¬
nẽ uidit in capite: aut in his m̃bris que alũ¬
boꝵ confimo ad sũma consurgunt. Igneus ẽ
as. s a renib usq ad pedes: ut demonstret eos
qͥ in gen̾atione u̾santur igne indigere. Renes
qͥppe coitus significatio ẽ. Ad huc in lumbis

Expanded text:
eram et venit super me pluvia justitiae . Bonitas Dei est etiam in his, quae amara existimantur. Igitur ideat, ne dolores sentiat captivitatis . Deorsum videt labores, sed sursum elevans oculos, apertos suspicit coelos, cernit sibi reserata coelestia, videt similitudinem gloriae Dei, videt quatuor animalia, de quibus multus sermo, et difficilis interpretatio est. Cernit aurigam quatuor animalium. Cernit rotas se invicem continentes. Auriga quatuor animalia non totus est igneus, sed pubetenus a pedibus, et exinde usque ad summum electri fulgore rutilat. Non enim solum tormenta habet Deus; sunt in eo etiam refrigeria. Punit peccatores; sed per ea mysteria, quae deorsum sunt. Neque enim Propheta ignem vidit in capite, aut in his membris, quae a lumborum confinio ad summa consurgunt. Igneus est Dominus; sed a renibus usque ad pedes, ut demonstret eos, qui in generatione versantur, igne indigere. Renis quippe coitus significatio est. Adhuc in lumbis
Abbreviated transcription (Latin):
totiꝰ creat᷑e. ñ ẽ diuinitatis uox:s humane aĩe
quã suscepit. Unde infert. Heu mͥ anima qͥa
ꝑiit reuerens at̾ra: & qͥ corrigat int̾ hoĩes non
ẽ. Om̃s in sanguine iudicant᷑: unꝰqͥsq ꝓtinũ
suũ tribulat tribulatione. Hec idcrrco memo¬

Expanded text:
totius creaturae, non est divinitatis vox, sed humanae animae, quam suscepit, unde infert: Heu mihi, anima meaperiit revertens ad terram, et qui corrigat inter homines non est; omnes in sanguine judicantur; unusquisque proximum suum tribulat tribulatione; in m
Abbreviated transcription (Latin):
& alibi sac̃te dr. & iuxta simplices quosq histi¬
riã replicat iuxta eos uͦ qui sp̃italit̾ scͥpturas
audiunt de aĩa significat. que in uite istius
inglerit turbines. Suꝑ flumina babilonis
ibi sedimꝰ & fleutimꝰ cũ recordatem᷑ syon: in
salicib in medio eiꝰ suspendimꝰ organa nr̃a:
qͥa illic int̾rogauert̃ nos qͥ captiuos dipterunt nõ
u̾ba cantionũ. Ista st̃ flumina babilonis: iuita
que sedentes & reminiscentes pat̾e celestis lugon
atq deplorant. Ubi suspendt̃ organa sua: In
salicib: in salicib legis & misterioꝵ di. Scͥptũ¬
ẽ enĩ in quodã libro: quasi salignã om̃s creden

Expanded text:
 alibi sacrate dicitur. Et juxta simplices quoque historiam explicat: juxta eos vero, qui spiritaliter Scripturas audiunt, de anima significat, quae in vitae istius inciderit turbines. Super flumina Babylonis ibi sedimus, et flevimus, dum recordaremur Sion: in salicibus, in medio ejus suspendimus organa nostra, quia illic interrogaverunt nos, qui captivos duxerunt 888 nos, verba canticorum . Ista sunt flumina Babylonis, juxta quae sedentes, et reminiscentes patriae coelestis, lugent atque deplorant, ubi suspendunt organa sua, in salicibus Legis et mysteriorum Dei. Scriptum est in quodam libro, quia salignam omnes creden
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ. Noli estimare qͥa hec ultio pena tantũ
fuerit peccatorib qͣsi post mortẽ & supplicia
iterũ a supplicio excipiendi fint. Punti st̃
in p̾senti: ne in futuro iugit̃ pumrent᷑. Cer¬
ne pauꝑem in euangłio. Squalote & penuria
p̾mitur: & postea in abrahã sinu reqͥescit.
Recepit mala sua in uita sua. Unde scis an re¬
ceꝑint qͥ indiluuio st̃ necati mala sua in ui¬
ta sua Unde nosti utrũne restituta sint
sodome & gomorre mala sua in uita sua:
Audi testimoniũ scͥpturarũ. Nis testam̃ti uet̾is
testimonio discerezins noui edoceri: Restituet᷑
sodoma in antiquũ. Et adhuc dubitas an bonꝰ
sit ds ⁊puniens sodonntas: Tolerabiliꝰ entt̃re
sodomoꝵ & gomorreoꝵ in die iudicu dic̃ iħc:
miscrans sodomitas. Benignꝰ gͦ ẽ ds. clemens ẽ
d̾s. solẽ suũ uete oriri fac suꝑ bonos & malos.
pluit uere suꝑ nistos & imustos: ñ solũ hc̃ quẽ¬

Expanded text:
tarum . Noli existimare quod haec ultio poena tantum fuerit peccatoribus, quasi post mortem, et supplicia iterum a supplicio excipiendi sint. Puniti sunt in praesenti, ne in futuro jugiter punirentur. Cerne pauperem in Evangelio, squalore et penuria premitur, et postea in Abrahae sinu requiescit. Recepit mala sua in vita sua . Unde scis an receperint, qui in diluvio sunt necati, mala sua in vita? Unde nosti utrumne restituta sint Sodomae et Gomorrhae mala sua in vita sua? Audi testimonium Scripturarum. Vis Testamenti veteris testimonium discere? vis novi edocere? Restituetur Sodoma in antiquum: et adhuc dubitas an bonus sit Dominus puniens Sodomitas? Tolerabilius erit terrae Sodomorum et Gomorrhaeorum in die judicii, dicit Dominus miserans Sodomitas . Benignus ergo est Deus, clemens est Deus. Solem suum vere oriri facit super bonos et malos: et pluit vere super justos
Abbreviated transcription (Latin):
tati. Nonus annꝰ ĩminet iã iudeis. & pͥmus
m̃sis apud eos a nomͣ anni nu̾at᷑ exordio.
alt̃ aut̃ a pascha numero nonꝰ antiꝰ. pͥncipiũ
m̃siũ iste uob̾ erit in m̃sib anm. Ab hoc gͦ

Expanded text:
tati. Novus annus imminet jam Judaeis, et primus tati. Novus annus imminet jam Judaeis, et primus mensis apud eos a novi anni numeratur exordio. Agitur autem pascha de numero novi anni. Principium mensium iste vobis erit in
Abbreviated transcription (Latin):
F ilius qͦq buti scͥbitur. qđ int̾pretat᷑ contem¬
ptus. Si uenias ad hereticos & audias eos sꝑ¬
nentes & ꝓ nichilo ducentes creatorẽ. & in¬
suꝑ etiã cͥminantes: uidebis iuxta illos con¬
temptissimi creatoris filiũ. iħm xp̃m dñm
que exponimꝰ quasi ꝓpħiam reciꝑe⁊ querã
ab eo cur scͥptũ sit. in tͥcesimo anno uite
ezechielis aꝑtos fuisse celos: & uidisse eũ eas
insiones que in libro illiꝰ continentur. Qͥd
mͥ ꝓdest annorũ numerus. nͥ hoc ut discam
tricesimo anno & saluatori & ꝓpħe celos fuis¬
se reseratos : & sp̃italia sp̃italib cõparans co¬
gnoscã uniũsa que scͥpta sc̃ eiꝰdẽ ẽẽ dĩ ser¬
mones: Quippe u̾ba sapientiũ ut stimuli.
& quasi claui maltũ confixi: qͥa cõponen¬
tib dati st̃ a pastote uno. Ego & hoc qͣd dr
in quarto m̃se in qͥnta m̃sis iuxta possibilita¬
tẽ sensꝰ mei muestigans: p̾cor a do ut id pos¬
sim intelligere. qd̾ scͥpt᷑arũ eiꝰ congruit uolun¬

Expanded text:
Filius quoque Buzi scribitur, quod interpretatur, contemptus. Si venias ad haereticos, et audias eos spernentes, et pro nihilo ducentes Creatorem, et insuper etiam criminantes, videbis juxta illos contemptissimi Creatoris Filium Dominum nostrumquae exposuimus, quasi prophetiam recipere, quaeram ab eo cur scriptum est, in trigesimo anno vitae Ezechielis apertos fuisse coelos, et vidisse eum eas visiones, quae in libro ejus continentur. Quid mihi prodest annorum numerus, nisi hoc ut discam, trigesimo anno et Salvatori, et prophetae coelos fuisse reseratos, et spiritalibus spiritalia comparans, cognoscam universa, quae scripta sunt, ejusdem esse Dei sermones? Quippe verba sapientium ut stimuli, et quasi clavi in altum confixi quia compugentibus dati sunt a pastore uno . Ego et hoc quod dicitur, in quarto mense, quinta mensis, juxta possibilitatem sensus mei investigans, precor a Deo, ut idipsum possim intelligere, quod Scripturarum ejus congruit volun
Abbreviated transcription (Latin):
quando regenerent᷑ axͦ. Uerũ iã tempꝰ ẽ: ut¬
& de p̃senti loco aliqua tangamꝰ. Nidit ꝓpħa
ñ uisionẽ s uisiones di. Quare ñ uidit unam
s plurimas uisiones: Audi dm̃ pollicentẽ atq
dicentẽ. Ego uisiones multiplicaui. Quinta
m̃sis: hic annus qͥntus captiuitatis regis ioa¬
chim. Tricesimo anno etatis etethielis &
qͥnto captiuitatis ioachim: ꝓpħa mittit᷑ ad

Expanded text:
quando regenerentur a Christo. Verum jam tempus est, utquando regenerentur a Christo. Verum jam tempus est, ut de praesenti loco aliqua tangamus. Vidit Propheta non visionem, sed visiones Dei. Quare non vidit unam, sed plurimas visiones? Audi Dominum pollicentem atque dicentem: Ego visiones multiplicavi . Quinta mensis Hic annus quintus captivitatis regis Joachim: trigesimo anno aetatis Ezechielis, et quinto captivitatis Joachim
Abbreviated transcription (Latin):
celestis erat laudantiũ & głificantiũ dm̃ quan¬
do natus ẽ xp̃c. Oĩa angłis plena sunt. Uem
angłe suscipe senẽ conu̾sũ ab ertore pͥstino.
adoctͥna demomoꝵ T̃ab iniqͥtate in altũ loq̃n¬
te. & suscipiens cũ quasi medicꝰ bonꝰ confoue
atꝙ institue.Paruulus ẽ: hodie nascit᷑¬
ꝑis. tribue ei baptisma scđe generationis: & ad¬
uoca tͥ alios socios ministeru tui. ut cuncti pa¬
rit̃ eos qui aliquando decepti sunt erudiatis
ad fidẽ. Gaudiũ enĩ ẽ magis in celis suꝑ unũ
paratotẽ penitentiã agentẽ: quã suꝑ nonagmi¬
ta & nouẽ iustis qͥb ñ ẽ opꝰ penitentia. Exultat
oĩs creat᷑a colletat᷑ & applaudit his qͥ saluandi
sunt. Nam expectatio creat᷑e reuelationẽ filioꝵ
di expectat. Et licet noliit hii qͥ scͥpt᷑as apłicas
int̃pola uert̃ istmodi sermones inẽẽ libris eoꝵ
qͥb possit creator iħc xp̃c ꝓbari: expectat ibi¬
tam̃ oĩs creat᷑a filios di. quando libetent᷑ a de¬

Expanded text:
ium Deum, quando natus est Christus. Omnia Angelis plena sunt: veni, Angele, suscipe sermone conversum ab errore pristino, a doctrina daemoniorum, ab iniquitate in altum loquente, et suscipiens eum quasi medicus bonus, confove atque institue: parvulus est, hodie nascitipe tribuens ei baptismum secundae regenerationis, et advoca tibi alios socios ministerii tui ut cuncti pariter eos, qui aliquando decepti sunt, erudiatis ad fidem. Gaudium enim est majus in coelis super unum peccatorem poenitentiam agentem, quam supra nonaginta novem justos, quibus non est opus poenitentia . Exsultat omnis creatura, collaetatur, et applaudit his qui salvandi sunt. Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat . Et licet nolint ii, qui Scripturas Apostolicas interpolaverunt, istiusmodi sermones inesse libris eorum, quibus possit Creator Christus approbari, exspectat tamen omnis creatura filios Dei, quando liberentur a de
Abbreviated transcription (Latin):
ci qͥ natiuitatẽ illiꝰ in phantasmate eludunt:
quare. xp̃c filius hominis appelletur. Ego
affirmo filiũ eũ hõĩs fuisse. Nã qͥ passiones as¬
sũpsit humanas: necesse ẽ ut ante passiones
susceꝑit natiuitatẽ. Neq enĩ potuit huma¬
nos affectus. u̾ba. consuetudines. crucẽ. mor¬
tẽ reciꝑe: si ñ reciꝑet humanitatis exordium.
Et consequens erat. natiuitatẽ eiꝰ auferentes. au¬
ferre etiã passionẽ & simplicit̃ dicete: ñ ẽ cru¬
cifixus iħc. Nc̃ uͦ crucẽ confiteris. & ñ erubeseis:
iudeis scandalũ p̾dicans crucifixũ. & gentib
stultitiã. Et minꝰ scandalũ in passione uł mor¬
te: erubescis uatiuitatẽ eius conficeri: Nimi¬
tum plus scaudali ẽ iħm natũ fuisse quã mor¬
tuũ. Aut si scandalũ. rͥatia fides ñ ueret᷑ ⁊
cur times dicere minora. qͥ maiora confessus¬

Expanded text:
ci, qui nativitatem illius ut phantasma eludunt, quare Christus filius hominis appellatur? Ego affirmo filium hominis eum fuisse. Nam qui passiones assumpsit humanas, necesse est ut ante passionem susceperit nativitatem. Neque enim potuit humanos affectus, verba, consuetudines, crucem, mortem recipere, si non reciperet humanitatis exordium. Et consequens erat, nativitatem ejus auferentes, auferrent etiam passionem, et simpliciter dicere: Non est crucifixus Jesus. Nunc vero crucem confiteris, et non eJudaeis scandalum praedicas crucifixum, et gentibus stultitiam , et minus scandalum passione vel morte, erubescis nativitatem ejus confiteri. Nimirum minus scandali est, Jesum natum fuisse, quam mortuum, aut si scandalum Christiana fides non veretur, cur times dicere minora, qui  Al. qu
Abbreviated transcription (Latin):
congregandũ sit. & discernant᷑ palee ab eo
cuiꝰ uentilabrũ in manu eiꝰ ẽ: & mundabit
areã suã. & congregabit frum̃tũ in horreũ.
paleas uͦ consumet igni inextinguibili. Ne¬
q uͦ ego nc̃ assero areã to tũ ẽẽ mundũ:

Expanded text:
regandum sit, et discernantur paleae ab eo, cujus ventilabrum in manu ejus, et mundabit aream suam, et congregabit frumentum in horreum, paleas vero consumet in igne inextinguibili . Neque enim assero aream totum esse mundum,
Abbreviated transcription (Latin):
egiptios & pimire: cruciatos in septẽnali fame.
fecisset utiq qđ uoluerat:̃ & neq ioseph in egi¬
ptũ descendisset. neq pharao uidisset somiũ
de his que egipto fuerant euentura: nec regi
fuisset ostensũ a pͥncipe uinatioꝵ ẽẽ quendã¬
int̾pretari. Nc̃ uͦ ut cernis ds flagellat qͣsi
alieni sint ab eo: ꝓpt̾ ꝓpͥam mansuetudinẽ.
Et manifestũ ẽ qͥa bom di opus suꝑ eos exerce¬
atur. dũ ioseph descendit in egiptũ: dũ phaao
sõniis admonetur̾. dũ pͥnceps uini int̃ptẽ in¬
dicat ⁊ dũ int̾p̃s disserit uisa: atq ita ub̾tatis
tẽpore frugib congregatis post̾ioris famis pe¬
nutia uincit᷑. E qͥb oib ꝑspicuũ ẽ: ñ ee ĩmodata
itã que ab hereticis in creatote rephendit᷑. Pocerã
qͥdẽ multas historias retexere ad hec ꝓbanda que¬

Expanded text:
Aegyptios, et punire cruciatos in septennali fame, Aegyptios, et punire cruciatos in septennali fame, fecisset utique quod voluerat, et neque Joseph in Aegyptum descendisset, neque Pharao vidisset somnium de his, quae Aegypto fuerant eventura, nec regi fuisset ostensum a principe vinariorum, esse quemdainterpretari. Nunc vero, ut cernis, Deus flagellat quasi alieni sint ab eo, propter propriam mansuetudinem. Et manifestum est quia boni Dei opus super eos exerceatur, dum Joseph descendit in Aegyptum, dum Pharao somniis admonetur, dum princeps vini interpretem indicat, dum interpres disserit vasa, atque ita ubertatis tempore, frugibus congregatis, posterioris famis penuria vincitur. E quibus omnibus perspicuum est non esse immoderatam iram, quae ab haereticis in Creatore reprehenditur. Poteramus quidem multas historias retexere ad haec probanda qu
Abbreviated transcription (Latin):
on oĩs qͥ captiuꝰ ẽ: ꝓpt̾ peccata sua¬
sustinet captiuitatẽ. Nã cũ mul
fuerit ado. & captiuitatẽ susti¬
nens cõphensa sit a nabugodo¬
nosor. atq eiecta de t̾ra sc̃a in ba¬
biloniã usq ꝑducta sit: pauci tam̃ iusti qͥ etant
in ppło ñ obculpam suã sustinuert̃ captiuitatẽ ⁊
s ob id ne peccatores qͥ fuerant iugo captiuita¬
tis oppͥssi. oĩno subsidiũ ñ haberent. Fingamꝰ
qͥppe peccatorib in babiloniã abductis. iu¬
stos in antiqͥs finib resedisse: fiebat ut nunꝗͣ
peccatores remediũ consequerent᷑. Disposuit gͥ
cdemens & benignꝰ & hominũ amator d̾s. int̾ suip¬
plicia qͥb peccatores punit. etiã uisitatiouis
sue miscere pietatẽ: nec ĩmod̾ata pena miserosp̃¬
mere. & sẽꝑ talis c̃ d̾s ñt̃. Excruciat nocentes sq̃
si pius pat̾ torm̃tis clem̃tiã sociat. Si aũ uisag¬
noscere uera ẽẽ que dicunꝰ: uide quid accid̾it
in egiptia fame. Si uoluisset int̾ficere tantũ

Expanded text:
on omnis qui captivus est propter peccata sustinet captivitatem. Nam cum omnifuerit a Deo, et captivitatem sustinens comprehensa sit a Nabuchodonosor, atque ejecta de terra sancta, in Babyloniam usque perducta sit: pauci tamen justi, qui erant in populo non ob culpam suam sustinuerunt captivitatem, sed ob id ne peccatores, qui fuerant jugo captivitatis oppressi, omnino subsidium non haberent. Fingamus quippe, peccatoribus in Babyloniam abductis, justos in antiquis finibus resedisse: fiebat ut numquam peccatores remedium consequerentur. Disposuit igitur clemens et benignus, et hominum amator Deus inter supplicia quibus peccatores punit, etiam visitationis suae miscere pietatem, nec immoderata poena miseros premere. Semper talis est Deus noster, excruciat nocentes, sed quasi pius pater tormentis clementiam sociat. Si autem vis agnoscere vera esse, quae dicimus, vide quid acciderit in Aegypto a fame. Si voluisset interficere tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Tu uͦ o homo quare non uis arbitrio te tuo
derelictũ: Quare egre fers niti labore con¬
tendere d& ꝑ bona oꝑa te ipsũ causã tue fieri
salutis: An magis te delectat dormientẽ &
in ocio constitutũ. et̾na ꝓsꝑitate teqͥescere
qͥa ad oꝑa cieatꝰ es: Non uis tuũ opus fieri iusti¬
tiã. sapientiã. castitatẽ dnon uis tuũ opus ẽẽ for¬
ttudinẽ. aliasq uirtutes: Igitur in captiuita¬
tẽ ducunt᷑: qui ꝓpt̾ pectata sua seruitutis me¬
qͥ sunt in uincłis egredimini. & eis qͥ u̾sant᷑ in
tenebris uidete. & nos qͥdẽ fuimꝰ in innculis
peccatoꝵ. & nos aliqͣndo u̾sabam᷑ in tenebris
adu̾sus rectores tenebrarũ mundi istius concer¬
dicens ligatis exite. & constitutis in tenebris aspi¬
cite. Si aut̃ uis audire erechiel filiũ homiuis
in captiuitate p̃dicantẽ: & iste tipꝰ erat xͥ dñi

Expanded text:
Tu vero, homo, quare non vis arbitrio te tuo Tu vero, homo, quare non vis arbitrio te tuo derelictum? Quare aegre fers niti, laborare, contendere, et per bona opera teipsum causam tuae fieri salutis? An magis te delectabit dormientem, et in otio constitutum aeterna prosperitate requiescere? s tuum fieri justitiam, sapientiam, castitatem? Non vis tuum opus esse fortitudinem, aliasque virtutes? Igitur in captivitatem ducuntur, qui propter peccata sua servitutis mequi sunt in vinculis: Egredimini, et iis, qui versantur in tenebris: Videte. Et nos fuimus in vinculis peccatorum, et nos aliquando versabamur in tenebris, adversum rectores tenebrarum mundi istius concerdicens ligatis: Exite: et constitutis in tenebris: Aspicite. Si autem vis audire Ezechielem filium hominis in captivitate praedicantem, et iste typus erat Chri
Abbreviated transcription (Latin):
s serpens captiuitatis eiꝰ causa extitit: & sec̃ ut
ciceret᷑ siue de ierłm siue de paradiso & ueni¬
ret in hunc locũ lacͥmarũ. Serpens hostis ẽ¬
& contrariꝰ ueritati. Contͣciꝰ aũ ñ a pͥncipio crea¬
tus ẽ: neq statim suꝑ pectus & uentrẽ suũ
ambulauit: nec fuit ab initio maledictus: si¬
cuti adã & eua ñ statĩ ut facti st̃ peccauert̃.
Ita & serpens fuit aliquando ñ serpens cũ in
paradiso deliciarũ moraretur: unde postea
corruens ob peccata meruit audire. Tu es si¬
gnałm similitudinis. corona decoris. in pa¬
radiso di natus es: donec inuenta ẽ iniqͥtas
re fulgur & luriferũ de celo ruentẽ: Qđ ac
rẽ ꝑtinet: om̃iꝰ consonantia de cadente ẽ. Deus
qͥppe mortẽ ñ fec̃. nec maliciã oꝑatꝰ ẽ. Libero
arbitrio & hominũ & angłoꝵ ad unu̾sa ꝑ¬
misit. Hic iã intelligendũ ẽ quomͦ ꝑ arbi¬
tru lib̾tatẽ alii ad bonoꝵ conscenderint sũ¬
mitatẽ: alii cortuerint in malitie ꝓfundũ

Expanded text:
ausa exstitit, et fecit, ut ejiceretur sive de Jerusalem, sive de paradiso, et veniret in locum hunc lacrymarum. Serpens hostis est contrarius veritati. Contrarius autem non a principio creatus est, neque statim super pectus, et ventrem suum ambulavit, neque fuit ab initio maledictus. Sicuti Adam et Eva non statim ut facti sunt, non peccaverunt: ita et serpens fuit aliquando non serpens, cum in paradiso deliciarum moraretur. Unde postea corruens ob peccata meruit audire: Tu signaculum similitudinis, corona decoris in paradiso Dei natus es, donec inventa est iniquitas re fulgur aut luciferum de coelo ruentem? Quod ad rem pertinet, omnis consonantia de cadente est. Deus quippe mortem non fecit, nec malitiam operatus est. Liberum arbitrium et homini, et Angelo ad universa permisit. Hic jam intelligendum est, quomodo per arbitrii libertatem, alii ad bonorum conscenderint summitatem, alii corruerint in malitiae profundum.
Abbreviated transcription (Latin):
gentib s tim̃tib se. Paruuli qͥppe st̃. nec pos¬
sunt cũ emolum̃to suo discere qd am̃tur a¬
mentur a patre: ne dissoluantur. ne despiciant
bonitatẽ di. Quaꝓpt̃ cũ audieris de ppłi capti¬
uitate. crede qͥdẽ uere accidisse eam uxta bi¬
storie fidẽ: s in signũ rei alteriꝰ p̃cessisse. &
subsequens significasse iisteriũ. Nã & tu qͥ
uocaris fidelis. qui conspicis pacẽ. xp̃c qͥppe
parr nr̃a ẽ: in ierłm cõmoiaris. Si aũ peccaueris
derelinquet te uisitatio di d& traderis captiuis
nabugodosor: & traditꝰ duceris in babilonẽ. su
enĩ confusa fuerit aĩa tua a uicus & ꝑturbationib.
abduceris in babi lonẽ: qm̃ babilon confusio int̾p̃¬
tatur. Et si rursũ penitentiã egeris. & ꝑ conu̾sionẽ
ueri cordis miscdiã di ad̾o ĩpetraueris. mittet᷑ tͥ
esdias qͥ te reducat & edificati faciat ierłm. Esdras

Expanded text:
igentibus, sed timentibus se. Parvuli quippe sunt, nec posigentibus, sed timentibus se. Parvuli quippe sunt, nec possunt cum emolumento suo discere quod amentur a Patre, ne dissolvantur, ne despiciant bonitatem Dei. Quapropter cum audieris de populi captivitate, credere quidem vere accidisse eam juxta historiae fidem, sed in signum rei alterius praecessisse, et subsequens significasse mysterium. Nam et tu, qui vocaris fidelis, qui conspicis pacem, Christus quippe pax nostra est, in Jerusalem commoraris. Si autem peccaveris derelinquet te visitatio Dei, et traderis captivus Nabuchodonosor, et traditus duceris in Babylonem. Cum enim confusa fuerit anima tua a vitiis, et perturbationibus, abduceris in Babylonem, quoniam Babylon confusio interpretatur. Etsi rursum poenitentiam egeris, et per conversionem veri cordis misericordiam Dei impetraveris, mittitur tibi Esdras, qui te reducat, et aedificare faciat Jerusalem. Esdras
Abbreviated transcription (Latin):
eũ in igne ardente: & uotabit tanquã fenũ
siluã. Et rursũ. Emittit dñs sabaoth in tuũ
honorẽ contumeliã ⁊ & in tuã głam ignis ar¬
dens accendetur: id ẽ ut głificeris emittitur
ignis in oꝑa peccatoꝵ tuoꝵ. Uis adhuc a ꝓpłis
discere. qͥa torm̃ta bomi di st̃ ad utilitatẽ roꝵ
qui ea sustinent constituta: Ausculta euudẽ
ꝓpħam dicentẽ. habes carbones igns. sedebis
suꝑ eos. hu erunt tͥ in adiutotio. hec opor¬
tebat abscondere & in mediũ ñ ꝓferte : s he¬
retici nos impellunt. ut celanda efferamꝰ in
publicũ. qͣ tecta st̃ utilit̾ apud eos qͥ adhuc par¬
uuli iuxta aĩe st̃ etatẽ ⁊̃qͥ metu iudigent magi¬
stroꝵ. qui minis & t̾rorib cortipiendi sc̃. ut pos¬
sint conseqͥ sanitatẽ: ut ꝑ amara remedia a uil
oꝑiunt᷑. Quã magna multitudo dulcedinis tue
dñe. quã abscondisti tim̃tib te. Legis & ꝓpħatũ
ds abscondit multitudinẽ bonitatis suerũ diu¬

Expanded text:
eum in igne ardenti, et voravit tanquam fenum silvam . Et rursum: Emittit Dominus Sabaoth in tuum honorem contumeliam, et in tuam gloriam ignis ardens accenditur, id est, ut tu glorificeris emittitur ignis in opera peccatorum tuorum. Vis adhuc a Propheta discere, quia tormenta boni Dei sint ad utilitatem eorum, qui ea sustinent, constituta? Ausculta eumdem prophetam dicentem: Habes carbones ignis, sedebis super eos: ii erunt tibi adjutorio . Haec oportebat abscondere, et in medium non proferre, sed haeretici nos impellunt, ut celanda efferamus in publicum, quia tecta sunt utiliter apud eos, qui adhuc parvuli juxta animae aetatem sunt, qui metu indigent magistrorum, minis et terroribus corripiendi sunt, et possint consequi bonitatem, ut per amara remedia a vulnoperiuntur. Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te. Legis et Prophetarum Deus abscondit multitudinem bonitatis suae non dil
Abbreviated transcription (Latin):
dͥs : s ñ totꝰ igneus. Suꝑiora eiꝰ electrũ st̃. Ele¬
ctrũ ñ solũ asgento uerũ & auro p̃tiosius ẽ.
Electrũ aũ ꝓ exẽplo fulgoris scͥpt᷑a posuit. ñ
qđ d̾s uere electrũ sit. & quomͦ ñ ẽ tale elec¬
tcũ ds quale uidebat᷑: sic ñ ẽ talis ignis qͣlis
a renib usq ad pectũ finẽ apparuit. Ignis
iste consumit. & ñ ẽ appositũ qͥd consumat:
ut tu querens reꝑias qͥd sit illud qđ adi igne
consumit᷑. Deus nr̃ ignis consumens ẽ. Quid
consumit ignis iste: Non ligna que cernimꝰ.
na. oꝑa peccati fenũ: oꝑa peccati inferiora sti¬
pulã: uenit hic ignis. & uniu̾sa ista erauminat.
Quis ẽ ignis quẽ lex p̾dicat. & euangłm ñ tacet:
Uniꝰcuiꝰq opus. quale sit ignis ꝓbabit. Qs ẽ o aple
ignis iste qui ꝓbat oꝑa nr̃a: Quis ẽ ignis iste
sic sapiens. ut custodiat aurũ meũ. & argentũ
meũ splendidiꝰ ostendat ⁊ ut illesũ relinquat
eum qui in me ẽ lapidẽ p̃tiosũ. & mala tantũ

Expanded text:
superiora ejus electrum sunt. Electrum non solum argento, verum et auro pretiosius est. Electrum autem pro exemplo fulgoris Scriptura posuit, non quod Deus vere electrum sit. Et quomodo non est tale electrum Deus, quale videbatur: sic non est talis ignis, qualis a renibus usque ad pedum finem apparuit. Ignis iste consumit, et non est appositum quid consumat, ut tu quaerens reperias, quid sit illud, quod a Dei igne consumitur. 882 Deus noster ignis consumens est . Quid consumit ignis iste? Non ligna, quae cernimus, na, opera peccati fenum, opera peccati inferiora stipulam, venit ignis, et universa ista examinat . Quis est iste ignis, quem Lex praedicat, et Evangelium non tacet? Uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Quis est, Apostole, ignis iste, qui probat opera nostra? Quis est ignis iste sic sapiens, ut custodiat aurum meum ut argentum meum splendidius ostendat, ut illaesum relinquat eum, qui in me est lapidem pretiosum, ut mala tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ciatib suis clem̃tiã di eloquant᷑. Cibabis nos pa¬
ne lacͥmarũ: & potũ nobis dabis in lacͥmis in
m̃surã. Non ait in different̃ in lacͥmis: s in la¬
cͥmis in m̃surã. Miscłia qͥppe di in pondera. Si
ñ ẽẽt utile conu̾siom peccantiũ adhibere torm̃ta
peccantib: nunquã misericors & benignꝰ ds pe¬
nis scelera puniret. S quasi indulgentissimꝰ pat̾
ad hoc corripit filiũ ut erudiat: quasi ꝓuidentis¬
simus magister seueritate frontis lasciuũ disci¬
płm castigat: ne amari se sentiens. ꝑeat. Uide sa¬
lomonẽ sapientissimũ omniũ qͥd de di correpti¬
onib suspicetur. fili noli ee puullammis in di¬
sciplina di: neq deficias cotreptꝰ ab eo. Quẽ em̃
diligit dñs corripit: Nagellat aũ omnẽ filiũ quẽ
recipit. Nullus ẽ enĩ inqͥt apłs filius: qui cũ
petcauent ñ flagellet᷑ a patre. Et ad hoc mira¬
bilit̾ addidit dicens. In disciplina ꝑseuerate:
tanꝗͣ filiis uobis offert se ds. Qs eñ filiꝰ quẽ

Expanded text:
atibus suis clementiam Dei eloquantur: Cibabis nos pane lacrymarum, et potabis nos in lacrymis et in mensura. Non ait indifferenter, in lacrymis; sed, in lacrymis et in mensura. Misericordia quippe Dei in pondere. Si non esset utile conversioni peccantium adhibere tormenta peccantibus, nunquam misericors et benignus Deus poenis scelera puniret: sed quasi indulgentissimus pater ob hoc corripit filium, ut erudiat: quasi providentissimus magister ita severitate frontis lascivum discipulum castigat, ne amari se sentiens pereat. Vide Salomonem sapientissimum omnium, quid de Dei correptionibus suspicetur: Fili, noli esse pusillanimis in disciplina Dei, neque deficias correptus ab eo . Quem enim diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit. Nullus est enim, inquit Apostolus, filius, qui cum peccaverit, non flagelletur a patre. Et ad hoc mirabiliter addidit dicens: In disciplina perseverate. Tamquam filiis vobis offert se Deus . Quis enim filius, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cio sermonis. ꝓ positũ quippe mͥ ẽ explauate de co
qđ ꝓpt̾ peccata sua captiuus abductus sit ppłs isił.
Et ne forte aliqͥs arbitret᷑ peccatores a deo tͣaitos.
ab eo ulteriꝰ non gub̾nari : & semel in captuntatẽ
redactos. ultͣ dispensationẽ eiꝰ & misericordiã ñ
mereri: p̃sentẽ locũ diligentius consideremꝰ. Dam¬
el non peccauit᷑. anamias. ararias. misael a peccato
ĩmunes fuert̃ :̃ & tam̃ captiui effecti st̃: ut ibi posi¬
ti captiuũ ppłm consolatent᷑ ⁊& ꝑ exhortationem
uocis sue penitentes in ierłm restituerent: castiga¬
tos ꝑ tẽpore. Septuaginta qͥppe annis serintutis
supplicia pependert̃. ac sic deinde in sedes ꝓpͥas
& tacharias filiꝰ barachie captiuitatis tẽpore
sub dario rege cecunt. Inuemimꝰ etiã aggeũ mul¬

Expanded text:
cio sermonis. Propositum quippe mihi est explanare de eo, quod propter peccata sua captivus abductus sit populus Israel. Et ne forte aliquis arbitretur peccatores a Deo traditos, ab eo ulterius non gubernari, et semel in captivitatem redactos, ultra dispensationem ejus, et misericordiam non mereri, praesentem locum diligentius consideremus. Daniel non peccavit, Ananias, Azarias, Misael a peccato immunes fuerunt, et tamen captivi effecti sunt, ut ibi positi captivum populum consolarentur, et per exhortationem vocis suae poenitentes in Jerusalem restituerent castigatos pro tempore. Septuaginta quippe annis servitutis supplicia pependerunt, ac sic deinde in sedes proprit Zacharias filius Barachiae captivitatis tempore sub Dario rege cecinit. Invenimus etiam Aggaeum mul