comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consumandis: implendioq martiribus prebere patientiã iubẽ¬
tur. Et quom apperuisset inquit agnus qͥntum signum
uidi sub ara dei animas occisoꝵ propter uerbũ deiꝰ et mar¬
tixium suum: et damauerũt magna uote dicentes. Quous
dominus sanctus: et uerus. non iunditas et iudicas sangu¬
nem nostrũ de his qui ĩ terris habitant. Et data est singu¬
lis stola alba: et dictum est cis ut requiescerent breui adhuc
tempore: donec impleatur numerus conseruoꝵ suoꝵ: et fra¬
trum eoꝵ: quiq postea occidentur exemplo ip̃oꝵ. Quando
autem ueniat sangiũs iusti duuna Uindicta: delarat per
malachiam prophetam spũs sc̃us dicens. Ette dies domini
uenit. ardens uelut dibanus. Eruntq onines aliegnigene
et omnes miqui: stupula suctedent illos: adueniens dies di¬
cit dominus. Quod item legimus in psalmis. Ubi dei uidi¬
cis predicatur aduentus. censure suę maiestate uenerandus.

Expanded text:
consummandis implendisque martyribus praebere patientiaconsummandis implendisque martyribus praebere patientiam. et cum aperuisset, inquit, quintum signum, uidi sub ara Dei animas occisorum propter uerbum Dei et martyrium suum, et clamauerunt magna uoce dicentes: quousque, Domine sanctus et uerus, non iudicas et uindicas sanguinem nostrum de his qui in terris inhabitant? et data est eis singulis stola alba et dictum est ut requiescerent breui adhuc tempore, donec impleatur numerus conseruorum et fratrum eorum quique postea occidentur exemplo ipsorum. Quando autem ueniat sanguinis iusti diuina uindicta declarat: per Malachin prophetam Spiritus sanctus dicens: ecce dies Domini uenit ardens uelut clibanus, eruntque omnes alienigenae et omnes iniqui stipula, et succendet illos adueniens dies, dicit Dominus. quod item legimus in psalmis, ubi Dei iudicis praedicatur aduentus censurae suae maiestate uenerandus:
Abbreviated transcription (Latin):
siue gentilium et hereticoꝵ quoq ꝑsequutionibus cõstituti
patiẽnter expectemus. ultionis diem: nec ad uindictam do¬
loris nostri. quereula festinatione properemus. Quom scei¬
ꝑtum sit. Expecta me dicit dñs ĩ die resurrectionis mee
ĩ testimoniũ: qm̃ iuditium meum est ad congeegationes
gentium. ut excipiam reges. et effundam suꝑ eos iram
meam. Expectare nos iubet dñs: et futurę ultionis dicm
forti patientia fustinere. Qui ĩ apocalipsi loquitur dicens.
Ne significaueris uerba prophetie huiꝰ libri. quia iũ tẽpus
in proximo est. ut hi qui perseuerant aocere/ noceant.
Et qui in sordibus est. sorolestat adhuc. Iustus autem iustiora fa¬
tiat. similiter et sanctus sanctiora. Ette uenio cito: et merces
mea metum est: reddere Unicinq secundum facta sua. Unde
et clamantes martires. et ad uindictam suam dolore erum¬
pente properanten. expectare adhuc iubentur. et tẽporibus

Expanded text:
siue gentilium et haereticorum quoque persecutionibus constituti siue gentilium et haereticorum quoque persecutionibus constituti patienter expectemus ultionis diem nec ad uindictam doloris nostri querula festinatione properemus, cum scriptum sit: expecta me, dicit Dominus, in die resurrectionis meae in testimonium, quoniam iudicium meum ad congregationes gentium, ut excipiam reges et effundam super eos iram meam. expectare nos iubet Dominus et futurae ultionis diem forti patientia sustinere. qui et in Apocalypsi loquitur dicens: ne signaueris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem adhuc iustiora faciat, similiter et sanctus sanctiora. ecce uenio cito, et merces mea mecum estreddere unicuique secundum facta sua. unde et clamantes martyres et ad uindictam suam dolore erumpente properantes expectare adhuc iubentur et temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
dius laboriosam castitatem. In ꝯuinctis maritatis indundiul
caritatem. Suꝑbos facit humiles in prosperis. et in aduersis
fortes. Contra ĩiurias et contumelias mites. Docet delinq̃n¬
tibus cito ignoscere: si ipse delinquas diu multũq rogare
emptationes expugnat. Persequutiones tolerat. Passiones
et martiria consumat. Ipsa est que fidei nostre fundgniẽta
firmiter munit. Ipsa ẽ que inceementa spei salubrit᷑ ꝓl pro¬
uchit. Ip̃a actum dirigit ut tenere possimus uiam christi.
Dum ꝑ eius tolerantiam gradimur. ipsa efficit ut ꝑseueͬmus
filii dei dum patientiam patris imutamur. Et qm̃ plurimos
scio frẽs dilectissimi. uł pondere miuriaꝵ an gentiũ. uel
dolore de eis qui aduersum se crassantur et seuiunt uindi¬
tari uelociter cupere. Nec illud in extrema parte reticẽdũ
est ut in istis fluctuantib munli turbinib: et iudeo eum

Expanded text:
duis laboriosam castitatem, in coniunctis et maritatis indiuiduam duis laboriosam castitatem, in coniunctis et maritatis indiuiduam caritatem. facit humiles in prosperis, in aduersis fortes, contra iniurias et contumelias mites. docet delinquentibus cito ignoscere, si ipse delinquas, diu et multum rogare. temptationes expugnat, persecutiones tolerat, passiones et martyria consummat. ipsa est quae fidei nostrae fundamenta firmiter munit. ipsa est quae incrementa spei sublimiter prouehit. ipsa actum dirigit, ut tenere possimus uiam Christi, dum per eius tolerantiam gradimur. ipsa efficit ut perseueremus filii Dei, dum patientiam patris imitamur. Et quoniam plurimos scio, fratres dilectissimi, uel pondere iniuriarum angentium uel dolore de eis qui aduersum se grassantur et saeuiunt uindicari uelociter cupere, nec illud in extrema parte reticendum est, ut in istis fluctuantis mundi turbinibus et Iudaeorum
Abbreviated transcription (Latin):
Qua in re frẽs dilectissimi. et bonis patientię. et impatiẽtie
malis: diligenter expensis: patientiam per quam in christo
mancamus. et uenire cum cheisto ad deũ possimus. plena
obseruatione teneamus. que copiosa et młtiplex nõ angusto
fine concluditur. nec breuibus tormentis cohercetur. Late pa¬
tet patientie uirtus Ubertas eius/ et largitas de Unius qͥ¬
dem nõĩs fonte proficiscitur. Sed exundantibus uenis.: ꝑ
multa gloriaꝵ ittinera diffimditur. Nec proficere aliquid actib
accipiat firmamentum. Patientia est que uos deo cõmendat.
et seruat/ ipsa est que iram temperat. que linguam frenat: que
mente gubernat. Pacem custodit. Disciplina regit. Libidinũ
impetus frangit. Timoris iuolentiam compͥmit. Incendium si¬
multutis extinguit. Cohercit potentiam diuitum. In opiã pau¬
perum refouet. Tuetur uirginib beatam mtegritatem. In ui¬

Expanded text:
Quare, fratres dilectissimi, et bonis patientiae et inpatientiae Quare, fratres dilectissimi, et bonis patientiae et inpatientiae malis diligenter expensis patientiam per quam in Christo manemus et uenire cum Christo ad Deum possumus, plena obseruatione teneamus: quae copiosa et multiplex non angusto fine concluditur uel breuibus terminis coercetur. late patet patientiae uirtus et ubertas eius et largitas de unius quidem nominis fonte proficiscitur, sed exundantibus uenis per multa gloriarum itinera diffunditur, nec proficere aliquid in actiaccipiat firmitatem. patientia est quae nos Deo et commendat et seruat: ipsa est quae iram temperat, quae linguam frenat, quae mentem gubernat, pacem custodit, disciplinam regit, libidinis impetum frangit, tumoris uiolentiam conprimit, incendium simultatis extinguit, coercet potentiam diuitum, inopiam pauperum refouet, tuetur in uirginibus beatam integritatem, in ui
Abbreviated transcription (Latin):
de maiorib ad minora descendit. primatus suos ꝑ impatiẽtia
lentis amisit. Quid Iudaitus populus cirta beneficia diuin
ꝑsidus / et ingratus: Nõ ne qd adeo pͥmu recessit: impatiẽtiȩ
cennen fuit. Dum monsi cum deo colloquenti moras nõ potest̃
ferre. prophanos deos ausus est postulare: ut itineris sui
duces mincuparet caput bubulu et terrestre figmentum.
Nec unꝙͣ ab xadem impatientia destitit: quominus semꝑ doci¬
litatis/ et diuine admonitionis impatiens. prophetas suos:
et iuistos quosq perimendo. Ad cencem quoq et sanguinem
dñi prosiliret. Impatientia etiam in ecclesia hereticos facit. et
ad iudeoꝵ similitudinem: contra christi pacem et caritatem
rebelles: ad hostilia et furiosa odia compellit. Et ne longum
sit singula recensere. Omĩa omnino que pacientia operibus
sius edificat ad gloriam. Impatientia desteuit ad ruinam.

Expanded text:
de maioribus ad minora descendit, primatus suos per inpatientiam de maioribus ad minora descendit, primatus suos per inpatientiam lentis amisit. quid Iudaicus populus circa beneficia diuina perfidus et ingratus nonne quod a Deo primum recessit inpatientiae crimen fuit? dum Moysi cum Deo conloquentis moras non potest ferre, profanos deos ausus est postulare, ut itineris sui duces nuncuparet caput bubulum et terrestre figmentum, nec umquam ab eadem inpatientia destitit quominus semper docilitatis et diuinae administrationis impatiens prophetas suos et iustos quosque perimendo ad crucem quoque et ad sanguinem Domini prosiliret. inpatientia etiam in ecclesia haereticos facit et ad Iudaeorum similitudinem contra Christi pacem et caritatem rebelles ad hostilia et furiosa odia compellit. et ne longum sit singula recensere, omnia omnino quae patientia operibus suis aedificat ad gloriam inpatientia destruit ad ruinam.
Abbreviated transcription (Latin):
hobias quoq pose iusticię et misericordię suę opera ma¬
gnifica. luminun ãmissione temptatus. In ꝙͣtum pacient᷑
cecitatem ꝓtulit: in tantu gr̃am dei paciẽtiȩ laude prome¬
ruit. Atq ut magio fratres dilectissimi: patientię bonũ luceat
quid mali e contreario impatientia importet consideremus. Nas¬
ut pacientia bonum cheisci est: iti e contra. Impatientia dya.¬
boli malum est. Et sicut ĩ quo habitat: et manet christus
paciens inuenitur. Itri impatiens semꝑ exisat cuius mentem
draboli nequitia possidet. Exordia demq ip̃a iudeamus. Dia¬
bolus hominem ad imaginem dei factum impatienter tulit.
nde et periit pͥmus et prodidit adam contra celeste p̃ceptu
cibi loctalis impͥaciens ĩ mortem cecidit: Nec acceptam diuini¬
tus gratiam patientia custode seruauit. Et ut fr̃ẽm Cayin
ꝑimeret sacrificii eius et muneris impatiens fuit. Et ꝙ esau

Expanded text:
Tobias quoque post iustitiae et misericordiae suae opera maTobias quoque post iustitiae et misericordiae suae opera magnifica luminum amissione temptatus in quantum patienter caecitatem pertulit in tantum granditer Deum patientiae laude promeruit. Adque ut magis, fratres dilectissimi, patientiae bonum luceat, quid mali e contrut patientia bonum Christi est, sic e contra impatientia diaboli malum; et sicut in quo habitat et manet Christus, patiens invenitur, ita impatiens semper existit cujus mentem diaboli nequitia possidet. Exordia denique ipsa videamus. Diabolus hominem ad imaginem Dei factum impatienter tulit: inde et periit primus et perdidit. Adam, contra coeleste praeceptum, cibi lethalis impatiens, in mortem cecidit, nec acceptam divinitus gratiam patientia cusperimeret sacrificii eius et muneris inpatiens fuit, et quod Esau
Abbreviated transcription (Latin):
litate tua patientiam habe. qm̃ in igne probatur auꝵ et argẽ¬
tum. Sic Iob examinatus est. et probatus: et ad sũmu fastigi¬
um laudis patientie et irtute prouectus. Qta aduersis eu
dy aboli iacula emissa. Quanta ad mota tormenta: iacturarer
familiaris infligitur. Numerosa sobolis orbitas ui irrogatur
Diues in tensu. dñs et in liberis pater ditior. Nec dominus re¬
pente: nec pater est. Attedit uulnerũ uastitas. et tubestentes ac
fluentes artus. Uermiũ quoq edax pena consumit. Ac ne quid
omĩo remaneret. quod non Iob in suis temptationib experi¬
retur. Armat diabolus. et uxorem illo antiquo nequitię sue
usus ingrmo quasi onines ꝑ mulierem. decipere posset: et fal¬
lere qł fecit in origine. Nec tñ iob grauibus. et densis con¬
flictationibus frangitue. quominus inter illas angustias
et pressuras dei benedictio ictrice patientia predicetur.

Expanded text:
litate tua patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et argenlitate tua patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et argentum. Sic Iob examinatus est et probatus et ad summum fastigium laudis patientiae uirtute prouectus. quanta aduersus eum diaboli iacula emissa, quanta admota tormenta. iactura rei familiaris infligitur, numerosae subolis orbitas inrogatur: diues in censu dominus et in liberis pater ditior nec dominus repente nec pater est. accedit uulnerum uastitas et tabescentes ac fluentes artus uermium quoque edax poena consumit. ac ne quid omnino remaneret quod non Iob in suis temptationibus experiretur, armat diabolus et uxorem illo antiquo nequitiae suae usus ingenio, quasi omnes per mulierem decipere posset et fallere, quod fecit in origine. nec tamen Iob grauibus et densis conflictationibus frangitur quominus inter illas angustias et pressuras Dei benedictio uictrice patientia praedicetur.
Abbreviated transcription (Latin):
carms incommnoda. et crebros corporis durosq centiatus quibus
humanum genus quottidie quatitur et fatigutur pacientia
necessaria est̃. Nani cum in illa pͥma transgressione precepti fir¬
mitas corporis  cum ĩmortalitate discesserit: et cum morte in¬
firmitas uenerit. Nec possit firmitas recipi: nisi quom recepta
imortalitas fuerit. Oportet in hac fragilitate atq infirmitate
corporea: luctari semꝑ et congredi. Que luctatio et congressio
nõ insi patientie potest uiribus sustineri. Eamimandis autẽ
nobis. atq explorandis. diuersi importantur labores: et inulti¬
plex temptationum qualitas irrogatur. De iacturis facultatu
Ne ardoribus febriũ. de truciatibus uulnerũ. de ãmissione caroꝵ.
nec aliud magis inter iustos discernit: et ĩiustos ꝙ̃ ꝙ maduer¬
sis per impatientiam queritur. et blasfemat ĩiistus. paciẽtia
uistus probatur sicut scriptũ est. In dolore sustine: et n humi¬

Expanded text:
carnis incommoda et crebros corporis durosque cruciatus quibus carnis incommoda et crebros corporis durosque cruciatus quibus humanum genus cottidie fatigatur et quatitur patientia necessaria est. nam cum in illa prima transgressione praecepti firmitas corporis cum immortalitate discesserit et cum morte infirmitas uenerit nec possit firmitas recipi nisi cum recepta et immortalitas fuerit, oportet in hac fragilitate adque infirmitate corporea luctari semper et congredi, quae luctatio et congressio non nisi patientiae potest uiribus sustineri. examinandis autem nobis adque explorandis diuersi inportantur dolores et multiplex temptationum qualitas inrogatur de iacturis facultatum, de ardoribus febrium, de cruciatibus uulnerum, de amissione carorum. nec aliud magis iniustos discernit et iustos quam quod in aduersis per inpatientiam queritur et blasphemat iniustus, patientia iustus probatur, sicut scriptum est: in dolore sustine et in humi
Abbreviated transcription (Latin):
sequuturos: gloriosa morte precurrens: non tm̃ preditator esse
dominice passionis. sed et pacientię lenitatis imitator. Quid
dicam de ira: de discordia: de simultate: que in christiano ẽẽ
non deberent. Sit pacientia in pectore. et hec illic locũ habẽ
non pñt. Aut si adire temptauerint cito exdusa discedunt.
ut domiciliũ pacificum: et ꝑseueret in corde: ubi deum pacis
delectet habitare. Admonet deniq apostolus et docet dicens
Iolite contristare spiritum: scilicet deum ĩ quo signati estis: ĩ
diem redemptionis. Omĩs amaritudo et ira et ilignatio et
clamor et blasfemia auferantur a uobis. Si. N. christianus a
furore. et contentione carnali: tanꝙͣ de maris turbinib ex¬
cessit. et tranquillus: ac lenis: ĩ poctum christi esse iam cepit.
nec iram: nec discordiam debet intra pectus admittere: cui
nec malum pro malo reddere liteat. nec odisse. Nec non ad uaria qͦq

Expanded text:
secuturos gloriosa morte praecurrens non tantum praedicator esset secuturos gloriosa morte praecurrens non tantum praedicator esset dominicae passionis sed et patientissimae lenitatis imitator. quid dicam de ira, de discordia, de simultate, quae in christiano esse non debent? sit patientia in corde, et haec illic locum habere non possunt, aut si adire temptauerint, cito exclusa discedunt, ut domicilium pacificum perseueret in corde, ubi Deum pacis delectet habitare. admonet denique apostolus et docet dicens: nolite contristare Spiritum sanctum Dei in quo signati estis in diem redemptionis. omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et blasphemia auferatur a uobis. si enim christianus a furore et contentione carnali tamquam de maris turbinibus excessit et tranquillus ac lenis in portu Christi esse iam coepit, nec iram nec discordiam debet intra pectus admittere cui nec malum pro malo reddere liceat nec odisse. Nec non ad uaria quoque
Abbreviated transcription (Latin):
perseuerare tenaciter posse ꝙ norit omĩa substinere. Item
alio loco sustinentes inquit inuicem ĩ dilectione satis agẽtes
seruare unitatem spũs. ĩ coniunctione pacis. Probat nec uniꝰ¬
tatem seruari posse/ uec patem nisi ĩuitem fratres inutua tolerã¬
tia foueant. et concordię unculum pacientia intercedente custo¬
diant. Quid deinde ut nos iures: neq maledicas ut tua
ablata non repetas. Ut accepta alapa. alteram maxillam uerbe¬
ranti prebeas. Ut fratri in te pectanti non tm̃ septuagies se¬
pties. sed omĩa omnino pectata dimittas ut diligas ĩimicos
tuos/ ut pro aduersariis et persecutoribus precem facius.
oteris ne ista ꝑferre : nisi pacientie / et tolerantię firmitate.
Quod factum udemus ĩ stephano. qui quom a iudeis U et
lapidibus necaretur. non sibi Uindictam: sed interfectoribus
ueniam postulabat dicens. Domine: non statuas illis hoc pec¬
catum. Sic esse oportuit primũ martirem christi: qui martires

Expanded text:
perseuerare tenaciter posse, quod nouerit omnia sustinere. et alio loco, sustinentes, inquit, inuicem in dilectione, satis agentes seruare unitatem spiritus in coniunctione pacis. probauit nec unitatem seruari posse nec pacem, nisi se inuicem fratres mutua tolerantia foueant et concordiae uinculum patientia intercedente custodiant. Quid deinde, ut non iuras neque maledicas, ut tua ablata non repetas, ut accepta alapa et alteram maxillam uerberanti praebeas, ut fratri in te peccanti non tantum septuagies septies sed omnia omnino peccata dimittas, ut diligas inimicos tuos, ut pro aduersariis et persecutoribus precem facias, poterisne ista perferre nisi patientiae et tolerantiae firmitate ? quod factum uidemus in Stephano, qui cum a Iudaeis ui et lapidibus necaretur, non sibi uindictam sed interfectoribus ueniam postulabat dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. sic esse oportuit primum martyrem Christi qui martyras
Abbreviated transcription (Latin):
ribus ꝑseuerat. Apostolus demq quom de taritate loq̃retur:
tolerantiam illi et patientia iunxit. Copitas inquit ma¬
gnamma est. Caritas benigna est. Caritas non emulatur: nõ
inflatur: non irritatur: non cogitat malum: non gaudet su
Omĩa credit: omĩa sp̾erat. omĩa sustinet. Ostendit in deiiã¬

Expanded text:
ribus perseverat. Apostolus denique, cum de charitate loqueretur, ribus perseverat. Apostolus denique, cum de charitate loqueretur, tolerantiam illi et patientiam junxit. Charitas, inquit, magnanima est, charitas benigna est, charitas non aemulatur, non inflatur, non irritatur, non cogitat malum, omnia diligit, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet . Ostendit inde i
Abbreviated transcription (Latin):
ritui sancto fauens. et celestibus uc diuinis coherens contra
tcta carnis et corporis quibus anima expugnatur. et capit᷑
uirtutũ suaꝵ propugnaculo reluctatur. Inspĩciamus demq
pauca de multis: ut de paucis intelligantur et cȩtera adulte¬
rium: fraus: homicidium: mortale cenen est. Sit fortis et
stubilis in corde patientia et nec ꝑ adultenũ sanctificatum
corpus: nec dei templum polluitur: nec iusticie dicata ĩnocentia:
contrigione fraudis inficitur. Nec post gustatã eucaristia
manus gladio: et cruore maculatur. Caritas fraterntatis
Uinculum ẽ. Fundamentũ patis. Tenacitas ac simitas unitat.
que et spe et fide maior est. que et opera. et martiria prece¬
dit. que nobiscũ semper eterna upud deum ĩ regnis celestibus
ꝑmanebit. Tolle fidei pacientiam et desolata non durat. Tolle
sustinenoli tolerandiq fubstantiam. et nullis radicib: ac ui¬

Expanded text:
ritui sancto fauens et caelestibus ac diuinis cohaerens contra ritui sancto fauens et caelestibus ac diuinis cohaerens contra facta carnis et corporis quibus anima expugnatur et capitur uirtutum suarum propugnaculo reluctatur. inspiciamus denique pauca de multis, ut de paucis intellegantur et cetera. adulterium, fraus, homicidium mortale crimen est. sit fortis et stabilis in corde pacorpus et Dei templum polluitur, nec justitiae dicata innocentia contagione fraudis inficitur, nec post gestatam Eucharistiam manus gladio et cruore maculatur. XV. Charitas fraternitatis vinculum est, fundamentum252 pacis, tenacitas ac firmitas unitatis, quae et spe et fide major est, quae et opera et martyria praecedit, quae nobiscum semper aeterna apud Deum in regnis coelestibus permanebit. Tolle illi patientiam, et desolata non durat. Tolle illi sustinendi tolerandique substantiam, et nullis radicibus ac vi
Abbreviated transcription (Latin):
stante capiamus. Deniq alio in loco idem apostolus. Iustos
et operantes/ et dium fenoris mocemento: celestes thesauros
sibi recondentes: ut patientes quoq sint instruit: et docet
dicens. Ergo dũm tempus habemus operemur quod bonum
est ad omnes: maxime autẽ ad domesticos fidei. bonũ aũt
facientes non deficiamus: tempore. N. suo metemus: admo¬
net ne quis impaciens ĩ operatione detĩciat. ne quis temptatio¬
nibus aut auocatus aut uictus in medio laudis et gloriae
itinere desistat: et pereant preterita dumq cęperant desint
ẽe perfecta. Sicut scriptũ est. Institia usti non liberabit eum.
ĩ quocunq die exeͬrauerit. Et iteꝵ. Tene qđ habes: ne alius
accipiat coronam tuam. Que nox adhortatur pacienter/ et
Fortiter ꝑseuerate: ut qui ad coronam et laudem ia ꝓxima
intitur: durante pacientia coronetur. Pacientia autẽ fratees
dilectissimi: non tm̃ bona tustodit sed repellit aduersa: spi¬

Expanded text:
sentante capiamus. Denique alio in loco idem apostolus justos sentante capiamus. Denique alio in loco idem apostolus justos et operantes et divini foenoris incremento coelestes thesauros sibi recondentes ut patientes quoque sint instruit et docet dicens: Ergo, dum tempus habemus operemur quod bonum est ad omnes, maxime uero ad domesticos fidei. bonum autem facientes non deficiamus: tempore enim suo metemus. admonet ne quis inpatiens in operatione deficiat, ne quis temptationibus aut auocatus aut uictus in medio laudis et gloriae itinere desistat et pereant praeterita, dum quae coeperant desinunt esse perfecta, sicut scriptum est: iustitia iusti non liberabit eum in quocumque die exerrauerit, et iterum: tene quod habes ne alius accipiat coronam tuam. quae uox adhortatur patienter et fortiter perseuerare, ut qui ad coronam laude iam proxima nititur durante patientia coronetur. Patientia autem, fratres dilectissimi, non tantum bona custodit, \'sed et repellit aduersa. Spi
Abbreviated transcription (Latin):
gis pacientiã retinere debemus qua adiuitrite. et comite omĩa
infesta toleramus. Domini et magistri nostri. salutare preceptũ
est. Qui tolerauerit inquit usq ĩ finem hic saluus erit. Et iteꝵ
Si ꝑmanseritis ĩ uerbo meo uere discipuli mei eritis: et cogno¬
scetis ueritatem: et ueritas liberabit uos. Tolerandum ẽ/ et ꝑ¬
seuerandum fratres dilectissimi ut ad spem libertatis. et ue¬
ritatis admissi. ad ueritatem et libertatẽ ip̃am ꝑuenire possim
quia hoc ip̃m quod christiam sumus fidei et spei res est.
Ut autẽ ꝓuenire spes et fides ad fenctu sui possint: patiẽtia
ꝙ apostolus paulus monet dicens. Spe saluati sumus. Spes
autẽ que indetur/ non est spes. Quod .n. uidet quis qͥ sꝑat
i autẽ quod non iudemus speramus/ per patientiam specta
mus. propterea expectatio et pacientia necessaria ẽ ut id q̃d¬
esse cepimus impleamus. et quod speramus et teedimus deo pre¬

Expanded text:
gis patientiam tenere debemus, qua adjutrice et comite omnia gis patientiam tenere debemus, qua adjutrice et comite omnia infesta toleremus? XIII. Domini et magistri nostri salutare praeceptum est: Qui toleraverit, inquit, usque ad finem, hic salvus erit . Et iterum; si permanseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis: et cognoscetis ueritatem, et ueritas liberabit uos. tolerandum est et perseuerandum, fratres dilectissimi, ut ad spem ueritatis et libertatis admissi ad ueritatem et libertatem ipsam peruenire possimus, quia hoc ipsum quod christiani sumus fidei et spei res est. ut autem peruenire spes et fides ad fructum possint sui patientia  quod et Paulus apostolus monet dicens: spe saluati sumus. spes autem quae uidetur non est spes. quod enim uidet quis, quid sperat? si autem quod non uidemus speramusmus . Propterea exspectatio et patientia necessaria est ut id quod coepimus impleamus, et quod credimus et speramus Deo reprae
Abbreviated transcription (Latin):
uitur et laboratur. Nec sudantib et laborantib possunt alia
magis. ꝙͣ pacientię subuenire solatia. Que quom apta sint
et necessaria ĩ isto mundo uinuersis. tũc magis nobis: qui dn¬
aholo impugnante quatimur. qui in acie quotidie stantes ĩuete¬
rati et exercitati hostis colluctationib fatigamue. Quibus
preter uarias: et assiduas temptationu pugnas: in ꝑsequutio¬
num quoq cectamine. patrimonia relinquenda sunt. Subeũdus
carter. portande cathene amme impendende. gladius bestie:
ignes. cruces: omĩa demiq tormentoꝵ ac penaꝵ gnͣa. fide: et
uirtute pacientie perferenda dño ipso instruente et dicente.
ec locutus sum uobis: ut ĩ me patem habeatis: ĩ mundo autẽ
pressuram habebitis: Sed fiodite quia ego uiti mundu. Si aũt
qui diabolo. et mundo renunciauimus pressuras et infestatio¬
nes dyaboli. et mundi crebrius ac uolentus patimur: ꝙͣto ma¬

Expanded text:
ivitur et laboratur. Nec sudantibus et laborantibus possunt alia ivitur et laboratur. Nec sudantibus et laborantibus possunt alia magis quam patientiae subvenire solatia: quae cum apta sint et necessaria in isto mundo universis, tum magis nobis, qui diabolo impugnante plus quatimur; qui, in acie quotidie stantes, inveterati et exercitati hostis colluctationibus fatigamur; quibus, praeter varias et assiduas tentationum pugnas, in persecutionum quoque certamine patrimonia relinquenda sunt, subeundus carcer, portandae catenae, animae impendendae, gladius, bestiae, ignes, cruces, omnia denique tormentorum ac poenarum genera fide et virtute patientiae perferenda, Domino ipso instruente et dicente: Haec locutus sum vobis ut in me pacem habeatis: in mundo autem pressuram habebitis, sed fidite, quoniam ego vici mundum . Si autem qui diabolo et mundo renuntiavimus, pressuras et infestationes diaboli et mundi crebrius ac violentius patimur, quanto ma
Abbreviated transcription (Latin):
res: Maledicta terra erit ĩ omibus opibus tuis In tristitia et
gemitu edes ex ea omnibus dieb uitȩ̨ tuę. Spinas et tribu¬
los entiet tibi. et edes pabulum agri. In sudore uultus tui
edes panem tuum. donec reuertaris ĩ terta de qua assumptus
es. qm̃ terra es. et in terram ibis. Huius sententię uinculo
colligati omnes. et conscripti sumus: donec morte exuta: de
isto seculo recedamus. In tristicia et gemitu simus necesse ẽ
om̃ibus diebus uite nostre. Edamus panem necesse ẽ tum su-¬
dore et labore. unusquisq quom nascitur: et hospitio huiꝰ
mundi excipitur initium sumit a lacrimis:. et ꝙͣuis oiũz
adhuc nescius et ignarus. inhil aliud nouit illa pͥma natiuitite q
flore. Proidente natura lamentatur iutę mortalis anxietates. et la¬
bores. et procellas mũdi quas ingreditur. In exordio suo plora
tu et gemitu: rudis anima testatur. Sudatur .ni. ꝙͣdu istit u¬

Expanded text:
res, maledicta terra erit in omnibus operibus tuis, in tristitia et res, maledicta terra erit in omnibus operibus tuis, in tristitia et gemitu edes ex ea omnibus diebus uitae tuae. spinas et tribulos eiciet tibi et edes pabulum agri. in sudore uultus tui edes panem tuum, donec reuertaris in terram de qua sumptus es: quoniam terra es et in terram ibis. huius sententiae uinculo conligati omnes et constricti sumus, donec morte expuncta de isto saeculo recedamus. in tristitia et gemitu simus necesse est omnibus diebus uitae nostrae, edamus panem necesse est cum sudore et labore. Ynde unusquisque cum nascitur et hospitio mundi huius excipitur, initium sumit a lacrimis et quamuis adhuc omnium nescius et ignarus nihil aliud nouit in illa ipsa prima natiuitate quam flere. prouidentia naturali lamentatur uitae mortalis anxietates et labores et procellas mundi quas ingrtu et gemitu rudis anima testatur. Sudatur enim quamdiu istic v
Abbreviated transcription (Latin):
it tamen subditũ sibi et traditum maluisse seruare. nec repen¬
disse ĩimico uitem sed occisum magis adhuc insuper et uindi¬
casse: bot demiq prophe interfecti: tot martires gloriosis mor¬
tibus honorati. qui om̃es ad acdestes toronis paciẽtie laude
uenerũt. Neq .n. potest accipi doloꝵ et passionũ coronã. nisi
precedat in dolore et passione pacientia. Ꝙͣ sit aũt pͥatiẽtia
utilis et necessaria fcẽs carissimi/ ut manfestius possit: et
plenius nosci: dei sententia cogitetur. quã in ĩ origine mũdi.
statim et generis humam. Adam precepti ĩmemor. et date le¬
gis transgressor accepit. Tunc sciemus ꝙͣ pacientes esse ĩ hoc
seculo debeamus. quia sic nascimux: ut pressucis illie. et cõfli¬
ctationibus laboremus. Quia audisti uoce mulieris tuę: et mã¬
ducasti ex illa arbore de qua sola precepam tibi ne mãduca¬

Expanded text:
et tamen subditum sibi et traditum maluisse seruare nec repenet tamen subditum sibi et traditum maluisse seruare nec rependisse inimico uicem, sed occisum adhuc insuper et uindicasse. tot denique prophetae interfecti, tot martyres gloriosis mortibus honorati, qui omnes ad caelestes coronas patientiae laude uenerunt. neque enim potest accipi dolorum et passionum corona, nisi praecedat in dolore et passione patientia. Quam sit autem patientia utilis et necessaria, fratres dilectissimi, ut manifestius possit et plenius nosci, Dei sententia cogitetur quam in origine statim mundi et generis humani Adam praecepti inmemor et datae legis transgressor accepit. tunc sciemus quam patientes esse in isto saeculo debeamus, qui sic nascimur, ut pressuris istic et conflictationibus laboremus. quia audisti, inquit, uocem mulieris tuae et manducasti ex illa arbore, de qua sola praeceperam tibi ne manduca
Abbreviated transcription (Latin):
fidei primus constituens: temptatus ĩfilio nõ dubitat/ neq
cunctatur. sed preceptis dei: tota pacientia deuotionis obseꝗtut.
Et ysaac: ad hostie dominicę similitudinẽ prefiguratus. qͣñ
a patre ĩmolandus offertur: patiens inuenitur. Et iacob fu¬
gutus a featre de terra sua patienter excedis. et maiore pa¬
cientia postinoduni: suplex adhue magis impiũ. et persetutorẽ. mu¬
neribus pacificis: ad concordiã rediit. Ioseph uenundatus a fr̃ib
et relegatus non tm̃̃ pacientre ignoscit sed et gratuita frumẽta
uenientib largiter et dementer impartit. Moyses ab ingrato. ⁊
perfido populo contemnitur. frequenter et pene lapidatup. et tñ
lenis et patiens pro eisdem dominũ deprecatur. In dauid uõ
ex quo scđm tarnem: cheisti natiuitas oritur: ꝙͣ magna. et
mira: et christiana pacientia habuisse ĩ manu sepe. Ut saul re¬
grin psequentem se et interficere concupiscente: posset octidẽ

Expanded text:
fidei primus instituens temptatus in filio non dubitat neque fidei primus instituens temptatus in filio non dubitat neque cunctatur, sed praeceptis Dei tota patientia deuotionis obsequitur. et Isaac ad hostiae dominicae similitudinem praefiguratus quando a patre immolandus offertur, patiens inuenitur. et Iacob fugatus a fratre de terra sua patienter excedit et maiore patientia postmodum supplex adhuc magis impium et persecutorem muneribus pacificis ad concordiam redigit. Ioseph uenundatus a fratribus et relegatus non tantum patienter ignoscit, sed et gratuita uenientibus frumenta largiter et clementer impertit. Moyses ab ingrato et a perfido populo contemnitur frequenter et paene lapidatur, et tamen lenis et patiens pro eisdem Dominum deprecatur. in Dauid uero, ex quo secundum carnem Christi natiuitas oritur, quam magna et mira et christiana patientia habuisse in manu saepe ut Saul regem persequentem se et interficere concupiscentem posset occidere
Abbreviated transcription (Latin):
per christi exempla gradiamue. Sicut Iohannes aplus instruit
dicens. Qau dicit se in christo manere: debet quomodo ille am¬
bulanit. et ipse ambulare. Item petrus suꝑ quem egdesia: donimi
dignatione fundata est ĩ epłã sua ponit et dicit. Christus pas¬
sus est pro nobis. uobis relinquens exemplum ut sequamim ue¬
stigia cius. qui pectatũ non fecit: nec dolus ĩuentus est in ore
cius qui quom malediceretur. non maledixit: quom pateretur
non minabatur. Tradebat autẽ uidicanti se ĩiuste. Inuenimus
demq/ et pr̃ĩacchas et propħas et iustos. et om̃es qui figurã
cheisti. imagine preunte portabant. Nihil alud magis custodis
nmitate tenuerũt. Sic abel originem martieii: et passionẽ iusti¬
tię: initians pͥmus et dedicans aduersus frẽm parriadam:
non rescitit/ nec reluctatur. sed humilis et mitis pacienter oc¬
ciditur. Sic habraam deo ccedens: et radicem ac fũdamẽtu

Expanded text:
per Christi exempla gradiamur, sicut Iohannes apostolus instruit per Christi exempla gradiamur, sicut Iohannes apostolus instruit dicens: qui dicit se in Christo manere debet quomodo ille ambulauit et ipse ambulare. item Petrus super quem ecclesia Domini dignatione fundata est in epistula sua ponit et dicit: Christus passus est pro uobis relinqens uobis exemplum, ut sequamini uestigia eius qui peccatum non fecit, nec dolus inuentus est in ore eius, qui cum malediceretur non remaledixit, cum pateretur non minabatur, tradebat autem se iudicanti iniuste. Inuenimus denique et patriarchas et prophetas et iustos omnes qui figuram Christi imagine praeeunte portabant nihil magis custodissnimitate tenuerunt. sic Abel originem martyrii et . passionem iusti initians primus et dedicans aduersus fratrem parricidam non resistit nec reluctatur, sed humilis et mitis patienter occiditur. sic Abraham Deo credens et radicem ac fundamentum
Abbreviated transcription (Latin):
tur: uec magestatem suam sub ipsa saltem passione profitet᷑
usq ad finem perseueranter ac iugiter tolerantur omnia. u
consumetur ĩ christo plena perfectaq pacientia. Et post ista adhuc
interfectores suos. si conuersi ad cum fuerint suscipit: et paciẽtia
salutari. ad conseruandum benignus ecdesiam suam nemini dau¬
dit Illos aduersarios illos blasfenios. Illos noĩs sui semꝑ ĩimicos
sipenitentiã delicti agant. si admissum fagnus aguoscant.
non solum ad indulgentiam criminis sed ad premiu regni
celestis admittit. Quid potest pacientius: quid benignius dici
Uiuificatur christi sanguine. qui fudit sanguĩẽm cheisti: talis ẽ
christus. ac chrisco tanta pacientia: que nĩsi tulis et tanta exi¬
steret. Paulũ quoq apostolũ etlesia non haberet. Ꝙ et si nos
fratres dilectissimi ĩ cheisto sumus si illum indumus. si ip̃e ẽ
salutis nostre uia. qui christũ uestigiis salutaribus sequimur

Expanded text:
tur nec maiestatem suam sub ipsa saltim passione profitetur: tur nec maiestatem suam sub ipsa saltim passione profitetur: usque ad finem perseueranter ac iugiter tolerantur omnia ut consummetur in Christo plena et perfecta patientia. Et post ista adhuc interfectores suos, si conuersi ad eum uenerint, suscipit et patientia salutari ad conseruandum benignus ecclesiam suam nemini cludit. illos aduersarios, illos blasphemos, illos nominis sui semper inimicos, si paenitentiam delicti agant, si admissum facinus agnoscant, non solum ad indulgentiam criminis sed ad praemium regni caelestis admittit. quid potest patientius, quid benignius dici ? uiuificatur Christi sanguine etiam qui fudit sanguinem Christi. talis est Christi ac tanta patientia: quae nisi talis et tanta existeret, Paulum quoque apostolum ecclesia non haberet. Quodsi et nos, fratres dilectissimi, in Christo sumus, si ipsum induimus, si ipse est salutis nostrae uia, qui Christum uestigiis salutaribus sequimur
Abbreviated transcription (Latin):
exciperet. qui sputo suo teci oculos paulo ante sanasset. Et cu¬
ius nomine a serius nunc eus dyabolus. cum angelis sus
flagellatue. flugella ipse pateretur et coronaretue spinis qͥ
martires floribus coronat ęternis. Palmia ĩ faciem uerberat᷑.
qui palmas ueras uincentibus tribiit. Spoliaretur ueste ter¬
rena: qui indumento ĩmortalitatis ceteros uestit. Cibaretur
felle qui cibum celestem dedit. A ceto potaretur: qui poculum
salutare propinauit. Ille innocens. Ille iustus: inmo ĩnocẽtia
ip̃e. et ipse iusticia: inter facinorosos deputatur: et testimoñs
falsis ueritas premitur. Iudicatur iudicaturus: et dei sermo
ad inctamam tacens ducitur. Et cum ad cencem ducitur cõ¬
fundantur sidera. elementa tuebentur contremiscat terra.
Nox diem claudit: et sol ne iudeoꝵ fricinus aspice̾ cogatur: et
radios. et oculos suos subtrahat. Ille non loquitur: nec moue¬

Expanded text:
exciperet qui sputo suo caeci oculos paulo ante formasset et cuexciperet qui sputo suo caeci oculos paulo ante formasset et cuius nomine a semis eius nunc diabolus cum angelis suis flagellatur flagella ipse pateretur, coronaretur spinis qui martyras floribus coronat aeternis, palmis in faciem uerberaretur qui palmas ueras uincentibus tribuit, spoliaretur ueste terrena qui indumento inmortalitatis ceteros uestit, cibaretur felle qui cibum caelestem dedit, aceto potaretur qui salubri poculo propinauit. ille innocens, ille iustus, immo innocentia ipse et ipse iustitia inter facinorosos deputatur et testimoniis falsis ueritas premitur, iudicatur iudicaturus et Dei sermo ad crucem tacens ducitur. et cum ad crucem Domini confundantur sidera, elementa turbentur, contremescat terra, nox diem cludat, sol ne Iudaeorum facinus aspicere cogatur et radios et oculos suos subtrahat, ille non loquitur nec moue
Abbreviated transcription (Latin):
Ut dum cioca seruos talis ẽ dominus exemplo suo doceret qͣlis
circa compares. et equales debeat esse conseruus. Nec mirãdu
ꝙ circa ob audientes talis extiterit qui uidam potuit usq ad
extremũ longa pacientia sustinere. Cibum cum ĩunico capere
hostem domesticũ stire: nec palam oñdere: traditoris osculum
non recusare. Iudeis uero tolerandis: equanmitas quanta.
et quanta pacientia inccedulos ad fidem sdadendo flectere
obsequio. Ingratos fouere. Contraditentibo respondere lemter.
Supbos sustinere lementer. Humiliter persequentib cedere
Prophetaꝵ interfectores et aduersus deũ semper rebelles us
ad ceucem et passionis horam uelle colligere MSiib ip̃a autem
passione et truce priusꝙͣ ad ceudelitatem necis/ et effusionez
sangiũs ueniretur: que conutioꝵ probra pacienter axodlita.
Que contumeliaꝵ tolerata ludibria ut insultantiũ sputamĩa

Expanded text:
ut dum circa seruos talis est dominus, exemplo suo doceret qualis ut dum circa seruos talis est dominus, exemplo suo doceret qualis circa conpares et aequales debeat esse conseruus. nec mirandum quod circa obaudientes talis extiterit qui ludam potuit usque ad extremum longa patientia sustinere, cibum cum inimico capere, hostem domesticum scire nec palam ostendere, traditoris osculum non recusare. in Iudaeis uero tolerandis aequanimitas quanta et quanta patientia incredulos ad fidem suadendo flectere, obsequio ingratos fouere, contradicentibus respondere leniter, superbos sustinere clementer, humiliter persequentibus cedere, prophetarum interfectores et aduersus Deum semper rebelles usque ad crucis et passionis horam uelle colligere. Sub ipsa autem passione et cruce, priusquam ad crudelitatem necis et effusionem sanguinis ueniretur, quae conuiciorum probra patienter audita, quae contumeliarum tolerata ludibria, ut insultantium sputamina
Abbreviated transcription (Latin):
mnis deniq actus eius ab ip̃o statim aduentu . pacientia co¬
mite sigicitur. Ꝙ pͥmum de illa sublinitate celesti ad terte¬
na descendens non asꝑuatur dei filius carnem hominis ĩ¬
duere. Et quom pettator ipse nõ ẽẽt aliena pertata portare.
immortalitate interim posita: fieri se et mortalem patitur
Ut innotens pro nocentiũ salute ꝑimatur. Dñs baptizatur
a seruo: et renussa pectatoꝵ daturus. ipse non dedignatur la¬
uatro regenerationis corpus abluere. Diebus quadraginta ie¬
iinat per quem ceteri saginantur Esuriit: et famẽ sesit
ut qui in fame sermonis et gratie fuerant telesti pane sa¬
turentur. Cum dyabolo temptunte congreditur: et ĩimicum
tm̃ Uicisse contentis. nihil ulera uerba conatur. Discipulis nõ
ut serus dominica potestate prefuit: sed benignus et mitis fia¬
terna eos caritate dilexit. Dignatus est petes apłoꝵ lauare:

Expanded text:
omnis denique actus eius ab ipso statim aduentu patientia coomnis denique actus eius ab ipso statim aduentu patientia comite signatur, quod primum de illa sublimitate caelesti ad terrena descendens non aspernatur Dei filius carnem hominis induere et cum peccator ipse non esset aliena peccata portare. inmortalitate interim posita fieri se mortalem patitur ut innocens pro nocentium salute perimatur. Dominus baptizatur a seruo et remissam peccatorum daturus ipse non dedignatur lauacro regenerationis corpus abluere. diebus quadraginta ieiunat per quem ceteri saginantur: esurit et famem sensit ut qui in fame sermonis et gratiae fuerant caelesti pane saturarentur. cum diabolo temptante congreditur et inimicum tantum uicisse contentus nihil ultra uerba conatur. discipulis non ut semis dominica potestate praefuit, sed benignus et mitis fraterna eos caritate dilexit, dignatus etiam pedes apostolorum lauare,
Abbreviated transcription (Latin):
dixeritis eos qui uos diligunt. quam mercedem habebitis. Non
ne publicam hoc fucuint: Et si salutaueritis frẽs uestros tm̃. quid
implius facietis : nõne ethnici id ip̃m faciũt. Eritis itaq uos
uos pertecti quomõ pater uester celestis perfectus est. Sic ꝑ¬
fectos dixit fieri dei filios. Sic consumari ostendit: et dociut
celesti natuutate reparitos. Si pacientia dei patris maneat ĩ nobis
Si siłitudo diuina. quam pectato adam perdiderat manfestet
et luceat in actibus nostris. Que gloria est simlem deo fieri:
Qualio et ꝙͣta felicitas habere ĩ uirtutib: quod diuinis laudi¬
bus possit ęquari. Nec hec fr̃ẽs carissimi lesus dño cheistus et
deus noster tñi uerbis docuit / s impleuit et factis. Et qui ad
hoc descendisse dixerat: ut uoluntatẽ patris faceret inter cetera
adinirabilia uirtutum suaꝵ quib inditia duune magestatis
expressit paternam quoq pacientie tolerantias tenore ẜuauit

Expanded text:
s eos qui uos diligunt, quam mercedem habebitis? nonne et publicani sic faciunt? et si salutaueritis fratres uestros tantum, quid amplius facitis? nonne et ethnici id ipsum faciunt? eritis itaque uos perfecti, quomodo pater uester caelestis perfectus est. sic perfectos dixit fieri Dei filios, sic consummari ostendit et docuit caelesti natiuitate reparatos, si patientia Dei patris maneat in nobis, si similitudo diuina quam peccato Adam perdiderat manifestetur et luceat in actibus nostris. quae gloria est similem Deo fieri, qualis et quanta felicitas habere in uirtutibus quod diuinis laudibus possit aequari. Nec hoc, fratres dilectissimi, Iesus Christus Dominus et Deus noster tantum uerbis docuit, sed impleuit et factis. et qui ad hoc descendisse se dixerat ut uoluntatem patris faceret inter cetera mirabilia uirtutum quibus indicia diuinae maiestatis expressit paternam quoque patientiam tolerantiae tenore seruauit.
Abbreviated transcription (Latin):
ritu sancto sanc̾te et spualiter uiiumus. Si de tercis oçulos
ad celum sustulimus: Si ad superna et diuina plenũ deo et
christo pectus creximus: nõ nisi que sunt deo: et christo di¬
ona faciamus. Sicut apłus excitat. et hortatue. Si surrgei¬
stio inquit cũ christo que sursum sũt querite. Ubi christa¬

Expanded text:
ritu sancto sancte et spiritaliter uiuimus, si de terris oculos ritu sancto sancte et spiritaliter uiuimus, si de terris oculos ad caelum sustulimus, si ad superna et diuina plenum Deo et Christo pectus ereximus, non nisi quae sunt Deo et Christo digna faciamus, sicut apostolus excitat et hortatur. si consurrexistis, inquit, Christo, quae sursum su
Abbreviated transcription (Latin):
quisq magnanimus fuerit. et benignus: et zeli ac liuoris
alienus. Item alio loco quom moneret. Ut homo iam sancto
sp̃u plenus. et natiuitate celesti dei filius factus non põt¬
dicit. Ego quidem frẽs non potui uobis loqui quasi spũa¬
libus. sed quasi tarnalibus: quasi infantib in christo lacte
uos potaui non cibo. Nondum .n. potexatis: sed neq nunc
potestis. Adhuc .n. estis carnales. Ubi .n. ĩ uobis zelus: et cõ¬
tentio: et dissentiones sunt nonne caruales estis: et sedm̾
hominem ambulatis. Ob terrenda sunt fratres dilectissi
uitia et pectata carnalia: et terceni corporis infesta labes:
spirituali iugore calcanola. Nedum iterũ ad ueteris homĩs
conuersationem renoluimur: lȩtalibus laqueis implicemur
postolo hoc idem prouidente et salubrite premonente. Itaq
mortiticatis uiietis. Quotq̃t .n. spũ dei uguntur: hi sũt
filii dei sunius. Si templa eius esse iam cepimus. Si accepto spi¬

Expanded text:
quisque magnanimus fuerit et benignus et zeli ac liuoris quisque magnanimus fuerit et benignus et zeli ac liuoris alienus. item alio loco cum moneret ut homo iam sancto Spiritu plenus et natiuitate caelesti Dei filius factus non dicit: et ego quidem, fratres, non potui uobis loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalibus, quasi infantibus in Christo.. lacte uos potaui, non cibo. nondum enim poteratis, sed neque nunc potestis. adhuc enim estis carnales. ubi enim in uobis zelus et contentio et dissensiones, nonne carnales estis et secundum hominem ambulatis? Obterenda sunt, fratres dilectissimi, uitia et peccata carnalia et terreni corporis infesta labes spiritali uigore calcanda, ne dum iterum ad ueteris hominis conuersationem reuoluimur letalibus laqueis inplicemur, apostolo hoc idem prouidenter et salubriter praemonente. itaquemortificatis, uiuetis. quotquot enim spiritu Dei aguntur hi sunt filii Dei. si filii Dei sumus, si templa eius esse iam coepimus, si accepto Spi
Abbreviated transcription (Latin):
Uotari qui fecerit et sic docuerit Predicanti tũc profuturum
quod bene atq utiliter predicatum fuerit si id quod oce
promitur factis sequentib impleatur. Iiid uero insinuauit
ceebrius dominus discipulis sius: Quid inter monita sa-¬
lutaria. et precepta celestia custodiendũ magis seruandũq
mandauit: ꝙͣ ut eadem dilectione qua discipulos dilexit:
nos quoq ĩuicem diligamus. Quomo autem uł pacẽ dñi
ul caritatem tenet / qui intercedente Relo: nec pacificus põt
esse nec carus: Ideo et aplus paulus. quom patis et cari¬
tatis merita depromeret: quomq asseueraret firmiter et
doceret: nec fidem sibi: nec elemosinas: nec passionem quoq
ipsam confessionis et martirii profuturã isi catitatis fe¬
dera integra atq ĩuiolata seruasset. Adiiecit et dixit. Ca¬
ritas magnanimis est. Caritas benigua est Carłtas nõ
zelat: Docens scilicet/ et ostendens eñ posse caritatẽ tenere

Expanded text:
uocari qui docuerit et sic fecerit, tunc praedicanti profuturum uocari qui docuerit et sic fecerit, tunc praedicanti profuturum quod bene adque utiliter praedicatum fuerit, si id quod ore promitur factis sequentibus inpleatur. quid uero insinuauit crebrius discipulis suis Dominus, quid inter monita salutaria et praecepta caelestia custodiendum magis seruandumque mandauit quam ut eadem dilectione qua discipulos ipse dilexit nos quoque inuicem diligamus? quomodo autem uel pacem Domini uel caritatem tenet qui intercedente zelo nec pacificus potest esse nec carus? Ideo et apostolus Paulus cum pacis et caritatis merita depromeret cumque adseueraret firmiter et doceret nec fidem sibi nec eleemosynas nec passionem quoque ipsam confessoris et martyris profuturam, nisi caritatis foedera integra adque inuiolata seruasset, adiecit et dixit: caritas magnanima est, caritas benigna est, caritas non zelat, docens scilicet et ostendens eum posse caritatem tenere