comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus ignoras. Et ista significatio ẽ. Qͥa
sic ꝑditum hominẽ: quasi nescit d̾s.
Non ausus sum dicere nescit. Quid
enim ille nescit: S quasi nescit. Un¬
de hoc ꝓbamus: Dñm audi dicturũ
in iudicio. Non noui uos: discedite a
me. Quid ẽ ñ noui uos: Non uos uideo
in luce mea: ñ uos uideo in illa iusti¬
cia quã noui. Sic & hic tanqu̾a nesci¬
ens talem peccatorem: dixit. ubi po¬
suistis eum:  Talis ẽ uex dei in paradi¬
so: postea quã homo peccauit. Adam
ubi es: Dicunt ei. dñe: ueni & uide.
Quid ẽ uide: Miserere. Uidet enĩ dns:
quando miseretur. Unde illi dicitur.
Qide humilitatem meam & laborem
meum: & dimute omĩa peceata mea.
Lacrimatus ẽ iħc. Dixerunt gͦ udȩi.

Expanded text:
tus ignoras? Et ista significatio est, quia tus ignoras? Et ista significatio est, quia sic perditum hominem quasi nescit Deus. Non ausus sum dicere, Nescit: quid enim ille nescit? Sed quasi nescit. Unde hoc probamus? Dominum audi dicturum in judicio, Non novi vos; discedite a me . Quid est, Non novi vos? Non vos video in luce mea, non vos video in illa justitia quam novi. Sic et hic tanquam nesciens talem peccatorem, dixit, Ubi posuistis eum? Talis est vox Dei in paradiso posteaquam homo peccavit, Adam, ubi es ? Dicunt ei: Domine, veni, et vide. Quid est, vide? Miserere. Videt enim Dominus, quando miseretur. Unde illi dicitur, Vide humilitatem meam, et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea . 21. Lacrymatus est Jesus. Dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
uigilans xꝑc in corde tuo: Ego audiui
demonium habes: & ꝓ eis oraui. Au¬
dit dñs & patitur: audit seruus & in¬
dignatur. Sed uindicari uis. Quid enim:
ego iam sum uindicatus: Sic cum tibi
hȩc loquitur fides tua. quasi imperat᷑.
uentis & fluctibus: & fit tranquillitas
magna. Quomͦ gͦ hoc ẽ excitare xꝑm
in naui. excitare fidem: sic in corde ho¬
minis quẽ p̾mit magna moles & con¬
suetudo peccati. in corde hominis tͣnsg̃s¬
soris etiam scĩ eugłii. contemptoris pe¬
narũi ȩt̾narum. fremat xꝑc: increpet
se homo. Audi adhuc. fleuit xꝑc: fle¬
at se homo. Quare enim fleuit. xꝑe.÷
uisi quia flere hominẽ docuit: Qua¬
re fremuit & turbauit semet ipsum:
nisi quia fides hominis sibi merito dis¬
plicentis. fremere quodãmodo debet
in accusatione maloꝵ oꝑum. ut uio¬
lentiȩ penitendi cędat consuetudo pec¬
candi: & dixit. Ubi posiustis eum:
Scisti quia mortuus sit. & ubi sit sepul¬

Expanded text:
vigilans Christus in corde tuo? Ego audivi, vigilans Christus in corde tuo? Ego audivi, Daemonium habes , et pro eis oravi: audit Dominus, et patitur; audit servus, et indignatur! Sed vindicari vis. Quid enim? ego jam sum vindicatus? Cum tibi haec loquitur fides tua, quasi imperatur ventis et fluctibus, et fit tranquillitas magna. Quomodo ergo hoc est excitare Christum in navi, excitare fidem; sic in corde hominis quem premit magna moles et consuetudo peccati, in corde hominis transgressoris etiam sancti Evangelii, contemptoris poenarum aeternarum, fremat Christus, increpet se homo. Audi adhuc: flevit Christus, fleat se homo. Quare enim flevit Christus, nisi quia flere hominem docuit? Quare fremuit et turbavit semetipsum, nisi quia fides hominis sibi merito displicentis fremere quodammodo debet in accusatione malorum operum, ut violentiae poenitendi cedat consuetudo peccandi? 20. Et dixit: Ubi posuistis eum? Scisti quia mortuus sit, et ubi sit sepul
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Si ipsa fides intus: ibi ẽ xꝑc fremenᷤ.
Si fides in nobis: xꝑc in nobis. Quid enĩ
quod dormiebat in naui. Et cum pe¬
riclitarentur discipuli: iam imminen¬
te naufragio. accesserunt ad eum &
excitauerunt eum. Surrexit. xꝑc̃ im¬
perauit uentis & fluctib: & facta est
tranquillitas magna. Sic & tu. Intrãt
uenti cor tuum utiq ubi nauigas. uͥ
hanc uitam tanquã procellosum &
periculosum pelagus transis: intrant
uenti: mouent fluctus: turbant nauẽ.
Qui sunt uenti: Audisti conuicium:
irasceris. Conuitium: uentꝰ ẽ. Iracun¬
dia:. fluctus ẽ. Periclitaris: disponis res¬
pondere. Disponis maledictum male¬
dicto reddere. Iam nauis ꝓpinquat
naufragio: excita xꝑm dormientem.
Ideo enim fluctuas. & mala ꝓ malis
reddere preparas: quia xꝑc dormit
in naui. In corde enim tuo sominꝰ ẽ xꝑi:
obliuio fidei. Nam si excites xꝑm. id ẽ
recolas fidem: quid tibi dicit tanquã

Expanded text:
tis. Si ipsa fides intus, ibi est Christus fremens: tis. Si ipsa fides intus, ibi est Christus fremens: si fides in nobis, Christus in nobis. Quid enim quod dormiebat in navi: et cum periclitarentur discipuli, jam imminente naufragio accesserunt ad eum, et excitaverunt eum: surrexit Christus, imperavit ventis et fluctibus, et facta est tranquillitas magna . Sic et tu: intrant venti cor tuum, utique ubi navigas, ubi hanc vitam tanquam procellosum et periculosum pelagus transis; intrant venti, movent fluctus, turbant navim. Qui sunt venti? Audisti convicium, irasceris; convicium ventus est, iracundia fluctus est: periclitaris, disponis respondere, disponis maledictum maledicto reddere, jam navis propinquat naufragio; excita Christum dormientem. Ideo enim fluctuas, et mala pro malis reddere praeparas, quia Christus dormit in navi. In corde enim tuo somnus Christi, oblivio fidei. Nam si excites Christum, id est recolas fidem, quid tibi dicit tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
uel sic affici. uel ñ affici. Uerbũ enim
animam suscepit & carnẽ: totius ho¬
minis sibi coaptans in ꝑsonȩ unitate
naturam. Nam & anima apłi: uerbo
illustrata est. Anima petri: uerbo il¬
rum: u̾bo illustratȩ sunt animȩ. S
de nulla dictum ẽ: u̾bum caro factũ¬
ubi sũma potestas est : scdm uolunta¬
tis nutũ. tractatur infirmitas. Hoc
est turbauit semet ipsum. Dixi potesta¬
tem: ad tendite significationẽ. Magnꝰ
reus ẽ: quẽ mortis quatriduum & illa
significat sepultura. Quid ẽ gͦ quod
turbat semet ipsum xꝑc̾ nisi ut sig¬
nificet tibi quomodo turbari tu de¬
beas. cum tanta mole peccati graua¬
ris & premeris: Adtendisti enim te:
uidisti te reum: computasti tibi. Iud̃
feci: & peꝑcit mͥ ds̃. Illud cõmisi: &
distulit me. Eugłium audiui: & con¬
tempsi. Baptizatus sum: & iterũ ad
eadem reuolutus sum. Quid facio: Quo
eo: Inde euado: Quando ista dicis.
iam fremit xꝑc: quia fides fremit. In
uoce frementis: apparet spes resurgen¬

Expanded text:
vel sic affici, vel non affici. Veram, inquit, animam suscepit et carnem, totius hominis sibi coaptans in personae unitatem naturam. Nam et anima apostoli verbo illustrata est; anima Pauli et anima Petri verbo ilrbo illustratae sunt animae, sed de nulla dictum est: Ego et patubi summa potestas est, secundum voluntatis nutum tractatur infirmitas: hoc est, turbavit semetipsum. 19. Dixi potestatem, attendite significationem. Magnus reus est, quem mortis quatriduum et illa significat sepultura. Quid est ergo quod turbat semetipsum Christus, nisi ut significet tibi quomodo turbari tu debeas, cum tanta mole peccati gravaris et premeris? Attendisti enim te, vidisti te reum, computasti tibi: Illud feci, et pepercit mihi Deus; illud commisi, et distulit me; Evangelium audivi, et contempsi; baptizatus sum, et iterum ad eadem revolutus sum: quid facio? quo eo? unde evado? Quando ista dicis, jam fremit Christus; quia fides fremit. In voce frementis apparet spes resurgen
Abbreviated transcription (Latin):
Srursũ fremens in semet ipso: uenit
ad monum̃tum. fremat & inte: si
disponis reuiuiscere. Omni homini
dicit᷑: qui premitur pessima consuetu
ei. Mortuus sub lapide. reus sub le¬
ge. Scitis enim quia lex quȩ data est
uideis: in lapide scripta ẽ. Om̃s autem
lege sunt. Iusto lex posita ñ ẽ. Quid ẽ
gͦ lapidem remouete: Grãm predica¬
te. Apłs enim paulus. ministrũ se dĩc
noui testam̃ti: ñ litera sed sꝑu. Nam¬
premens. Remouete inquit lapidem:
remouete legispondus: grãm predicate.
Si enim data eẽt lex. quȩ possit iuuifi¬
care: om̃ino ex lege eẽt iusticia. S con¬
clusit omĩa scriptura sub peccato: ut
ꝓmissio ex fide iħu rꝑi daretur creden¬
tibus. frgo remouete lapidem. Dicit ei
Imarcha: soror eius qui mortuus fuerat.

Expanded text:
rursus fremens in semetipso, venit ad monumentum. Fremit et in te, si disponis reviviscere. Omni homini  qui premitur pessima consuetudei. Mortuus sub lapide, reus sub lege. Scitis enim quia lex, quae data est Judaeis, in lapide scripta est . Omnes autem lege sunt. Justo lex posita non est . Quid est ergo lapidem removere? Gratiam praedicare. Apostolus enim Paulus ministrum se dicit Novi Testamenti, non litterae, spremens. Removete, inquit, lapidem. Removete Legis pondus; gratiam praedicate. Si enim data esset lex, quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Sed conclusit omnia Scriptura sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Ergo removete lapidem. 23. Dicit ei Martha, soro
Abbreviated transcription (Latin):
suscitauit putentem: s tamen in cada¬
uere putente. adhuc erat forma men¬
broꝵ. Iue in nouissimo die: ad uña uocẽ
cineres est restituturus in carnem. Sed
oportebat ut modo aliqua faceret: quibꝰ
datis. uelut suȩ uirtutis indicũs creda¬
mus in eum: & ad illam resurrectionẽ

Expanded text:
suscitavit putentem, sed tamen in cadasuscitavit putentem, sed tamen in cadavere putente adhuc erat forma membrorum; ille in novissimo die ad unam vocem cineres est restituturus in carnem. Sed oportebat ut modo aliqua faceret, quibus datis velut suae virtutis indiciis credamus in eum, et ad illam resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
iħe xꝑc. larari resurrectio precipue
predicatur. S si attendamus quis fece¬
rit: delectari debemus potius quã mi¬
rari. Iile suscitauit hominem: qui fec̃
hominem. Ipse ẽ enim unicus patris:
ꝑ que sicut nostis facta sunt omĩa. Si
Eͦ ꝑ illum facta sunt omĩa: quid mirũ ẽ.
si resurrexit unus ꝑ illum. cum tot co¬
tidie nascantur ꝑ illum: Plus ẽ homi¬
nes creare: qũa resuscitare. Dignatus
ẽ tam̃: & creare. & resuscitare. Creare
om̃s: resuscitare quosdam. Nam cum
multa fecisset dñs iħc. ñ omĩa scripta
sunt: sicut idem ipse sc̃s ioħes. eugłista
credentium sufficere uidebantur. Au¬
distis enim: quia dñs iħc mortuum
suscitauit. Sufficit tibi ut scias: quia
si uellet. om̃s mortuos suscitaret. Et
hoc quidem sibi ad finẽ scłi reseruauit.
Nam quẽ audistis magno miraculo
quatriduanũ mortuũ resuscitasse de
sepulchro: ueniet hora sicut ipse ait.
quando om̃s qui sunt in monum̃tis
audient uocem eius & ꝓcedent. Re¬

Expanded text:
istus, Lazari resurrectio praecipue praedicatur. Sed si attendamus quis fecerit, delectari debemus potius quam mirari. Ille suscitavit hominem, qui fecit hominem; ipse enim est Unicus Patris, per quem, sicut nostis, facta sunt omnia. Si ergo per illum facta sunt omnia, quid mirum est si resurrexit unus per illum, cum tot quotidie nascantur per illum? Plus est homines creare quam resuscitare. Dignatus est tamen et creare et resuscitare; creare omnes, resuscitare quosdam. Nam cum multa fecisset Dominus Jesus, non omnia scripta sunt; sicut idem ipse sanctus Joannes evangelista quae saluti credentium sufficere videbantur. Audisti enim quia Dominus Jesus mortuum suscitavit: sufficit tibi ut scias quia si vellet, omnes mortuos suscitaret. Et hoc quidem sibi ad finem saeculi reservavit. Nam quem audistis magno miraculo quatriduanum mortuum suscitasse de sepulcro, veniet hora, sicut ipse ait, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus et procedent. Re
Abbreviated transcription (Latin):
sororem suã silentio dicens. Magister
Sadest: & uocat te. Aduertendũ ẽ: qũe¬
admodii subp̃ssam uocem. silentium
nuncupauit. Nam quomͦ siluit quȩ
dixit: magist̃ ad est. & uocat te: Aduer¬
tendum etiam quẽadmodũ eugłista ñ
dixerit. ubi uel quando. uel quomodo
mariam dñs uocauerit: ut hoc in uer

Expanded text:
sororem suam silentio, dicens: Magister adest, et vocat te. » Advertendum est, quemadmodum suppressam vocem silentium nuncupavit. Nam quomodo siluit, quae dixit, « Magister adest, et vocat te. » Advertendum etiam quemadmodum evangelista non dixerit, ubi vel quando, vel quomodo Mariam Dominus vocaverit, ut hoc in verb
Abbreviated transcription (Latin):
Inouerit ubi sit. indicet: ut app̃hen¬
Iderent eum. Nos indicemꝰ mͦ iudȩis:
uͥ sit xꝑc. Utinam uelint audire &
apprehendere. quicumq sunt ex se¬
mine illorum: qui dederant manda¬
tum. ut indicaretur eis uͥ eẽt xꝑc.
ant: ex ȩugłio audiant. Occisus ẽ a
parentibus eorum: sepultus ẽ. resur¬
rexit. a discipulis agnitus. ante ocu¬
los eorum ascendit in cęlum: ibi se¬
det ad dexteram patris. Qui iudica¬
tus est: uenturꝰ est uidex. Audiant¬
& teneant. Respondent. Quomodo
tenebo absentem: Quomͦ manũ in
celum mitam: ut ibi sedentẽ teneã:
fidem mitte: & teniuisti. Parentes tui
tenuerunt carne: tu tene corde: q̃m
xꝑc absens. etiam p̃sens ẽ. Nisi p̃sens eẽt:
rũ ẽ quod ait. ecce ego uob̾cum sum
usq in consummationẽ scłi: & abiit
& hic ẽ: & rediit. & nos ñ deserit. Corpꝰ
enim suũ intulit cęlo: malestatem ñ

Expanded text:
noverit ubi sit, indicet, ut apprehennoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant eum. Nos indicemus modo Judaeis, ubi sit Christus. Utinam velint audire et apprehendere quicumque sunt ex semine illorum, qui dederant mandatum ut indicaretur eis ubi esset Chrant, ex Evangelio audiant. Occisus est a parentibus eorum, sepultus est, resurrexit, a discipulis agnitus, ante oculos eorum ascendit in coelum, ibi sedet ad dexteram Patris; qui judicatus est, venturus est judex: audiant, et teneant. Respondent: Quomodo tenebo absentem; quomodo in coelum manum mittam, ut ibi sedentem teneam? Fidem mitte, et tenuisti. Parentes tui tenuerunt carne, tu tene corde: quoniam Christus absens etiam praesens est. Nisi praesens esset, am verum est, quod ait, Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi ; et abiit, et hic est; et rediit, et nos non deserit: corpus e
Abbreviated transcription (Latin):
cum eius passionem tanqu̾ã ouis immo¬
lationẽ celebraremꝰ. Querebant gͦ iħm:
s male. Beati enim qui querunt iħm:
s bene. Illi querebant iħm: ut nec ip¬
si eum haberent nec nos. S ab ipsis
abscedentem: suscepimus nos. Repre¬
henduntur qui querunt: laudantur
qui querunt. Animus enim queren¬
tis: aut laudem inuenit aut damp¬
nationem. Habes enim & in psalmis.
Confundantur & reuereantur: qui quer̃t¬
animã meã. Isti sunt qui male quȩrebãt.
Alio autẽ loco dicit. Periit fuga a me:
& ñ est qui requirat animã meã. Cul¬
pantur qui querebant: culpant᷑ qui ñ¬
requirebant. Ergo quęramus xꝑm. ut
habeamus: quȩramus ut teneamꝰ: s ñ
ut occidamus. Nam & illi ideo quȩre¬
bant ut tenerent: s ut cito ñ haberẽt.
Querebant gͦ: & loquebantur int̾ se.
Quid putatis quia ñ ueniet ad diem
festum: Dederant autem pontifices
S& pharisei mandatum: ut siquis cog¬

Expanded text:
cum ejus passionem tanquam ovis immocum ejus passionem tanquam ovis immolationem celebraremus. 3. Quaerebant ergo Jesum: sed male. Beati enim qui quaerunt Jesum, sed bene. Illi quaerebant Jesum, ut nec ipsi haberent eum, nec nos: sed ab ipsis abscedentem suscepimus nos. Reprehenduntur qui quaerunt, laudantur qui quaerunt: animus enim quaerentis aut laudem invenit, aut damnationem. Habes enim et in Psalmis, Confundantur et revereantur, qui quaeranimam meam : isti sunt qui male quaerebant. Alio autem loco dicit: Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam . Culpantur qui quaerebant, culpantur qui non quaerebant. Ergo quaeramus Christum ut habeamus; quaeramus ut teneamus, sed non ut occidamus: nam et illi ideo quaerebant ut tenerent, sed ut cito non haberent. Quaerebant ergo, et loquebantur inter se: Quid putatis, quia non venit ad diem festum? 4. Dederant autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut si quis cog
Abbreviated transcription (Latin):
lux ueniret: ut tnͣsiret significatio.
& ueritas teneretur. Habebant ergo
uidei pascha in umbra: nos in luce.
Quid enim opus erat. ut dns eis pre¬
cidere: nisi quia ille erat de quo ꝓpħa¬
tum est. sicut ouis ad immolandum
ductus ẽ: Sanguine occisi pecoris iu¬
deorum potes signati sunt: sanguine
xꝑi frontes nr̃e signant᷑. Et illa signa¬
tio. quia erat significatio: dicta ẽ a
domib signatis ext̃minatorẽ ꝓhibere.
Signum xꝑi a nobis repellet ext̃mina¬
torem: si cor nr̃m recipiat saluatorem.
Quare hoc dixi: Quia multi po̾tes ha¬
bent signatos: & intus ñ manet habita¬
tor. Facile habent in fronte signũ xꝑi:
& corde ñ recipiunt u̾bum xꝑi. Ideo
dixi fr̃es. quod repeto: signũ xꝑi a nob̃
repellit ext̃minatorem: si cor nrm ha¬
beat xꝑ̃m habitatorem. Hȩc dixi: ne qͥs
forte cogitaret. quid sibi uelint illa festa
iudȩorum. Uenit gͦ dñs tanquã ad ui¬
ctimã: ut uerũ pascha nos haberemus.

Expanded text:
lux veniret; ut transiret significatio, lux veniret; ut transiret significatio, et veritas teneretur. Habebant ergo Judaei Pascha in umbra, nos in luce. Quid enim opus erat ut eis Dominus praecidere, nisi quia ille erat de quo prophetatum est, Sicut ovis ad immolandum ductus est . Sanguine occisi pecoris Judaeorum postes signati sunt; sanguine Christi frontes nostrae signantur. Et illa signatio, quia erat significatio, dicta est a domibus signatis exterminatorem prohibere : signum Christi a nobis repellit exterminatorem, si cor nostrum recipiat Salvatorem. Quare hoc dixi? Quia multi postes habent signatos, et intus non manet habitator: facile habent in fronte signum Christi, et corde non recipiunt verbum Christi. Ideo dixi, fratres, quod repeto, signum Christi a nobis repellit exterminatorem, si cor nostrum habeat Christum habitatorem. Haec dixi, ne quis forte cogitaret quid sibi vellent ista festa Judaeorum. Venit ergo Dominus tanquam ad victimam, ut verum Pascha nos haberemus,
Abbreviated transcription (Latin):
esternam lectionem sci
eugłii. de qua locuti sumꝰ
in scripturis tam manife¬
sta sunt: ut potius auditorem qũa ex¬
positorem desiderent. In eis nos in mo¬
rari ñ oportet: ut necessariis in quib
inmorandum ẽ. tempꝰ sufficiat. Prox¬
imũ gͦ erat pascha iudeorum. Illum
diem festũ: udȩi cruentũ habere dm
sanguine uoluerunt. Illo die festo oc¬
cisus est agnus: qui nobis eundem di¬
em festum suo sanguine consecrauit.
Consilum erat int̾ iudȩos: de occiden¬
do iħu. Ille qui de cęlo uenerat pati.
ꝓpinquare uoluit loco passionis: quia
imminebat hora passionis. Ascende¬
runt gͦ multi iherosolimã de regione
ante pascha: ut scĩficarent se ipsos. Hoc
sc̃m̃ moysen in lege mandatum. ut
die festo quo pascha erat. om̃s undiq
conuenirent: & illuis diei celebratio¬
ne scĩficarentur. S illa celebratio. um¬
bra erat futuri. Quid ẽ umbra futuri:
Prophetia xꝑi uenturi. ꝓphetia ꝓ nobis
illo die passuri: ut tͣnsiret umbra &

Expanded text:
esternam lectionem sancti Evangelii, de qua locuti sumusin Scripturis tam manifesta sunt, ut potius auditorem quam expositorem desiderent: in eis nos immorari non oportet, ut necessariis in quibus immorandum est, tempus sufficiat. 2. Proximum ergo erat Pascha Judaeorum. Illum diem festum Judaei cruentum habere Domini sanguine voluerunt. Illo die festo occisus est Agnus, qui nobis eumdem diem festum suo sanguine consecravit. Consilium erat inter Judaeos de occidendo Jesu: ille qui de coelo venerat pati, propinquare voluit loco passionis, quia imminebat hora passionis. Ascenderunt ergo multi Jerosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos. Hoc omini, per sanctum Moysen in Lege mandatum, ut die festo quod Pascha erat, omnes undique convenirent, et illius diei celebratione sanctificarentur. Sed illa celebratio umbra erat futuri. Quia est, umbra futuri? Prophetia Christi venturi, prophetia pro nobis illo die passuri: ut transiret umbra, et
Abbreviated transcription (Latin):
s uiuorum. Om̃s enim illi uiuunt. Cre
de gͦ: & si mortuus fueris. uiues. Si au¬
tẽ ñ credis: & cum uiuis. mortuus es.
Probemus & hoc: quia si ñ credis. &¬
si uiuis. mortuus es. Cuidã dñs diffe¬
renti sequi eum. & dicenti. eam prius¬
prius sepelire patr̃e meũ: sine inquit
mortuos sepelire mortuos suos: tu ueni se¬
quere me. Erat ibi mortuus sepeliendus:
erant ibi & mortui. mortuũ sepulturi.
Ille mortuus in carne: illi in anima.
Unde mors in anima: Quia ñ ẽ fides.
Unde mors in corpore : Quia ñ ẽ ibi ani¬
ma. Ergo anima tuȩ animȩ. fides est.
Qui credit in me inquit. etiam si mor¬
tuus fuerit in carne. uiuet in anima:
donec resurgat & caro. nunqm postea
moritura. Hoc ẽ. qui credit in me. licet
moriatur. uiiet. Et om̃is qui uiuit
in carne. & credit in me. & si morietur
ad tempus ꝓpt̃ mortem carnis. ñ mori¬

Expanded text:
sed vivorum : omnes enim illi vivuntsed vivorum : omnes enim illi vivuntde ergo; et si mortuus fueris, vives: si autem non credis; et cum vivis, mortuus es. Probemus et hoc, quia si non credis, etsi vivis, mortuus es. Cuidam Dominus differenti sequi eum, et dicenti, Eam prius sepelire patrem meum: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos; tu veni, sequere me . Erat ibi mortuus sepeliendus, erant ibi et mortui mortuum sepulturi: ille mortuus in carne, illi in anima. Unde mors in anima? Quia non est fides. Unde mors in corpore? Quia non est ibi anima. Ergo animae tuae anima fides est. Qui credit in me, inquit, etiamsi mortuus fuerit in carne, vivet in anima; donec resurgat et caro nunquam postea moritura. Hoc est, Qui credit in me, licet moriatur, vivet. Et omnis qui vivit in carne et credit in me, etsi morietur ad tempus propter mortem carnis, non mori
Abbreviated transcription (Latin):
us quatriduanus. Audiamꝰ: & resurga¬
mus. Quam multi sunt in hoc popło:
quos premit consuetudinis moles.
forte audiunt me quida: quib dr̃.
Nolite in ebriari uino: in quo ẽ luxu¬
ria. Dicunt. Non possumꝰ. Forte audi¬
unt me aliqui inmundi. lasciuiis
& flagiciis inquinati: quib dicitur.
Nolite hoc facere : ne ꝑeatis. Et respon¬
dent. Non possumꝰ tolli a consuetudi¬
ne nr̃a. O d̾ne: istos resuscita. Ego sum
resurrectio inquit: & uita. Ideo resur¬
rectio: quia uita. Qui credit in me:
Setiam si mortuus fuerit. uiuet. Et om¬
Inis qui uiuit & credit in me: ñ morie
S tur in ȩternum. Quid est hoc: Qui
credit in me. etiam si mortuus fuerit.
sicut lazarus mortuus ẽ: uiuet. Quia
ñ ẽ ds mortuorum: s uiuorum. De olim
mortius patribus. hoc ẽ de abraham.
de isaac. & iacob: tale responsum iudȩ¬
is dedit. Ego sum ds̃ abraham: & ds isa¬
ac. & d̾s iacob. ason ẽ d̃s mortuorum:

Expanded text:
us quatriduanus: audiamus, et resurgaus quatriduanus: audiamus, et resurgamus. Quam multi sunt in hoc populo, quos premit consuetudinis moles! Forte audiunt me quidam, quibus dicitur, Nolite inebriari vino in quo est luxuria : dicunt, Non possumus. Forte audiunt me aliqui immundi, lasciviis et flagitiis inquinati, quibus dicitur, Nolite hoc facere, ne pereatis: et respondent, Non possumus tolli a consuetudine nostra. O Domine, istos resuscita. Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Ideo resurrectio, quia vita. 15. Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit et cretur in aeternum. « Quid est hoc? Qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet: sicut Lazarus mortuus est, et vivit; quia non est Deus mortuorum, sed vivorum. De olim mortuis patribus, hoc est, de Abraham, de Isaac, de Jacob, tale responsum Judaeis dedit. Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac et Deus Jacob . Non est Deus mortuorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ses hic: fr̃ m̃s ñ fuisset mortuus. S
S& nunc scio: quia quȩcumq poposce¬
Sris a deo: dabit tibi ds. Non dixit. s
& mͦ rogo te: ut resuscites fr̃em meũ.
unde enim sciebat: si fr̃i eius resurge¬
re utile fuerit: Hoc tantũ dixit. Scio
quia potes. Si uis: facis. Utrũ enim fa¬
cies. iudicii tui est: ñ p̃sũptionis moȩ.
s & nunc scio: quia quecumq popos¬
Sceris a deo dabit tibi deus. Dicit illi
Siħc. Resurget fr̃ tuus. Hoc ambiguũ
fuit. Non enim ait. modo resuscito
Sfrẽm tuum: s resurget fr̃ tuus. Dicit
Sei martha. Scio: quia resurget in resur¬
rectione. in nouissimo die. De illa re¬
surrectione secura sum: de hac incer
Sta sum. dicit ei iħc. Ego sum resur¬
Srectio & uita. Dicis resurget fr̃ m̃s: in
nouissima die uerũ ẽ. S ꝑ quẽ tunc
resurget: potest & modo. Quia ego
sum inquit. resurrectio & uita. Au¬
dite fr̃es: audite quid dicat. Certe
tota expectatio erat circumstantiũ:
ut reuiuisceret lazarus unus mortu¬

Expanded text:
sset mortuus; sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Non dixit, Sed et modo rogo te ut resuscites fratrem meum. Unde enim sciebat, si fratri ejus resurgere utile fuerit? Hoc tantum dixit, Scio quia potes, si vis facis: utrum enim facias, judicii tui est, non praesumptionis meae. Sed et nunc scio quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. 14. Dicit illi Jesus: Resurget frater tuus. Hoc ambiguum fuit. Non enim ait, Modo resuscito fratrem tuum; sed, Resurget frater tuus. Dicit ei Martha: Scio quia resurget in resurrectione, in nosurrectione secura sum, de hac incerta sum. Dicit ei Jesus: Ego sum resurrectio. Dicis, Resurget frater meus in novissima die: verum est; sed per quem tunc resurget, potest et modo, quia Ego sum, inquit, resurrectio et vita. Audite, fratres, audite quid dicat. Certe tota exspectatio erat circumstantium ut revivisceret Lazarus, unus mortu
Abbreviated transcription (Latin):
Scum uidissent mariam quia cito sur¬
Irexit & exiit: secuti sunt eam dicentes:¬
I quia uadit ad monum̃tum ut ploret
Sibi. Quare hoc ꝑtinuit ad ȩugłistam
narrare: It iudeamꝰ quȩ occasio fece¬
rit ut plures ibi essent: quando laza¬
rus resuscitatus est. Putantes enĩ ui¬
dei ꝓpterea illam festinare. ut doloris
sui solatium lacrimis quereret: secuti
sunt eam: ut tam grande miraculum
quatriduani mortui resurgentis. testeᷤ
plurimos inueniret. Maria autẽ cum
Suenisset ubi erat iħc. uidens eũ ceci¬
Sdit ad pedes eius: & dixit ei. Dñe si fu
Suidit eam plorantem. & uideos qui cũ
Silla erant plorantes: fremuit sꝑu &
Sturbauit se ipsum: & dixit. ubi posu¬
Sistis eum: Nescio quid nobis insinua¬
uit fremendo sꝑu: & turbando se ip¬
sum. Quis enĩ eum posset. nisi ipse
se ipsum turbare: Itaq frẽs mei pri¬
mo hic adtendite potestatem: & sic
inquirite significationẽ. Turbaris tu
nolens: turbatus ẽ. xꝑc quia uoluit.

Expanded text:
Mariam, quia cito surrexit et exiit, secuti sunt eam, dicentes: Quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. Quare hoc pertinuit ad evangelistam narrare? Ut videamus quae occasio fecerit ut plures ibi essent, quando Lazarus resuscitatus est. Putantes enim Judaei, propterea illam festinare, ut doloris sui solatium lacrymis quaereret, secuti sunt eam, ut tam grande miraculum quatriduani mortui resurgentis testes plurimos inveniret. Maria ergo cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejuvidit eam plorantem, et Judaeos qui cum illa erant plorantes, fremuit spiritu et turbavit seipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? » Aliquid nobis insinuavit fremendo spiritu, et turbando seipsum. Quis enim eum posset, nisi ipse seipsummo hic attendite potestatem, et sic inquirite significationem. Turbaris tu nolens; turbatus est Christus, quia voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
lius facit: quandoquidẽ ut in illo pãt
glificetur. ꝓptea facit. Facit gͦ pat̃ in
filio ut filius głificetur in patre: & fac̃
filius in patre. ut pat̾ głificetur in
filio: qm̃ unũ sunt pater & filius.

Expanded text:
lius facit, quandoquidem ut in illo Pater lius facit, quandoquidem ut in illo Pater glorificetur, propterea facit. Facit ergo Pater in Filio, ut Filius glorificetur in Patre: et facit Filius in Patre, ut Pater glorificetur in Filio; quoniam unum sunt Pater et Filius.
Abbreviated transcription (Latin):
petamus: ñ tunc qñ petimꝰ facit: s ta¬
men facit. Neq enim quia & illud
petimus ut ueniat regnũ dĩ. ꝓpt̾ea
ñ facit quod petimus: quia ñ statum
cum illo in ȩt̾nitate regnamus. Differ¬
tur enim quod petimꝰ: ñ negatur. ue¬
rumtam̃ orantes tãqmͣ seminantes.
ñ deficiamus: tempore enim ꝓpͥo me¬
temꝰ. Et simul petamus qñ bene peti¬
mus. ut ñ faciat qđ ñ bene petimꝰ qͥa
& ad hoc ꝑtinet quod in eadem orati¬
one dnica dicimus. ne nos inferas in
temptationẽ. Neq eñ parua ẽ temp¬
tatio: si contra tuã causã sit tria postu¬
latio. Non autẽ negligent̃ audiendũ
ẽ qd̾ dñs ait: ne quisqmͣ eum putaret
quod se ꝓmisit facere petentib sine
patre ẽẽ facturũ: cũ dixisset quodcũq
petieritis in nomine meo hoc faciam:
continuo subiecit. Ut głificet᷑ pat̾ in
filio. Si quid petieritis in nomine meo:
hoc faciam. Hullomͦ gͥ sine patre hoc fi¬

Expanded text:
petamus; non tunc quando petimus facit, sed tapetamus; non tunc quando petimus facit, sed tamen facit. Neque enim quia et illud petimus ut veniat regnum Dei, propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus: differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes tanquam seminantes non deficiamus; tempore enim proprio metemus . Et simul petamus quando bene petimus, ut non faciat quod non bene petimus; quia et ad hoc pertinet quod in eadem oratione dominica dicimus, Ne nos inferas in tentationem . Neque enim parva est tentatio, si contra tuam sit causam tua postulatio. Non autem negligenter audiendum est, quod Dominus, ne quisquam eum putaret quod se promisit facere petentibus, sine Patre esse facturum, cum dixisset, Quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam, continuo subjecit, Ut glorificetur Pater in Filio, si quid petieritis in nomine meo, hoc faciam. Nullo modo igitur sine Patre hoc Fi
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm petamus. Quod si fecerit: ñ ut
saluator facit. qd ẽ nom̃ eius fidelib
eius. Est quippe impiis & dampnator:
qui dignatur fidelib ẽẽ saluator. Qui
gͦ credit in eum. quodcũq petierit
in eo nomine. quod ẽ illis qui credũt
in eum. hoc facit: qm̃ hoc sicut salua¬
tor facit. Si autẽ qui in eũ credit. ali¬
quid ꝑ ignorantiam contra salutẽ su¬
am petit: ñ in nomine saluatoris petit:
quia saluator eiꝰ ñ erit:. si quod eius sa¬
lutẽ impedit fecerit. Unde tunc expe¬
dit potius ut ñ faciendo ꝓpt̃ qd̾ inuo¬
catur: faciat quod uocatur. Propt̃ea
ñ solũ saluator. s etiam magist̃ bonꝰ ut
faciat qd̾cũq petierimꝰ. in ipsa orati
one quã nobis dedit. docuit quid pe¬
tamꝰ: ut etiam sic intelligamꝰ ñ petere
nos in nomine magistri: quod petimꝰ
pret̾ regulam ipsius magisterii. Sane
qued̃a quãuis in nomine eius petamꝰ.
id ẽ scdm saluatorẽ. & scdm magistrũ

Expanded text:
salutem petamus: quod si fecerit, non ut salutem petamus: quod si fecerit, non ut Salvator facit, quod est nomen ejus fidelibus ejus. Est quippe impiis et damnator, qui dignatur fidelibus esse Salvator. Qui ergo credit in eum, quodcumque petierit in eo nomine, quod est illis qui credunt in eum, hoc facit; quoniam hoc sicut Salvator facit. Si autem qui in eum credit, aliquid per ignorantiam contra suam salutem petit, non in nomine Salvatoris petit; quia Salvator ejus non erit, si quod ejus salutem impedit, fecerit. Unde tunc expedit potius ut non faciendo propter quod invocatur, faciat quod vocatur. Propterea non solum Salvator, sed etiam magister bonus, ut faciat quodcumque petierimus, in ipsone quam nobis dedit, docuit quod petamus, ut etiam sic intelligamus non petere nos in nomine magistri quod petimus praeter regulam ipsius magisterii. Sane quaedam quamvis in nomine ejus petamus, id est secundum Salvatorem et secundum magistrum
Abbreviated transcription (Latin):
tandem qd̾ ꝓmittit implebit: si apłos
suos in sua ꝓmissione fraudauit: Eui¬
gila gͥ homo fidelis: & uigilant̃ audi
qd̾ illic positũ ẽ. in nomine meo. Ipsum
enĩ quodcũq. ñ ait petieritis utcũq: s
in nomine meo. Qui ꝓmisit gͦ tam mag¬
nũ beneficium: quid uocatur: Utiq xꝑo
quicumq rex: s rex saluator. Ae ꝑ hoc
qd̾cũq petimus aduersus utilitatem sa¬
lutis: ñ petimus in nomine saluatoris.
& tamen ipse saluator ẽ. ñ solum qñ
facit qd̾ petimꝰ uerũ etiam qñ ñ facit:
qm̃ qd uidet peti contͣ salutem: ñ faci¬
endo potius se exhibet saluatore. Nouit¬
enim medicꝰ quid ꝓ sua. quid cont᷑ suã
salutẽ poscat egrotus: & ido cont᷑riam
poscentis ñ facit uoluntat̾ẽ: ut faciat
sanitatem. Quaꝓpt̾ qñ uolumꝰ ut faci¬
at qd̾cũq petimꝰ. ñ utcumq s in no¬
mine eiꝰ petamus: hoc ẽ in nomine sal¬
uatoris petamꝰ. Non gͦ contͣ salutem

Expanded text:
tandem quod promittit implebit, si Apostolos tandem quod promittit implebit, si Apostolos suos in sua promissione fraudavit? 3. Evigila igitur, homo fidelis, et vigilanter audi quod illic positum est, in nenim, Quodcunque, non ait, petieritis, utcunque, sed in nomine meo. Qui promisit ergo tam magnum beneficium, quis vocatur? Utique Chrquicunque rex, sed rex Salvator. Ac per hoc quodcunque petimus adversus utilitatem salutis, non petimus in nomine Salvatoris. Et tamen ipse Salvator est, non solum quando facit quod petimus, verum etiam quando non facit; quoniam quod videt peti contra salutem, non faciendo potius se exhibet Salvatorem. Novitenim medicus quid pro sua, quid contra suam salutem poscat aegrotus; et ideo contraria poscentis non facit voluntatem, ut faciat sanitatem. Quapropter quando volumus ut faciat quodcumque petimus, non utcumque, sed in nomine ejus petamus, hoc est in nomine Salvatoris petamus. Non ergo contra nostram
Abbreviated transcription (Latin):
faciamt̃si ds aliqua petentib fidelib
etiam consulendo ñ facit: An forte solis
apłis dictũ debemꝰ acciꝑe : Absit. Unde
enim ad hoc uenit ut diceret: suꝑnis
dixerat. qui credit in me. oꝑa quȩ facio
faciet. & maiora hoꝵ faciet: de qua re
pͥstino sermone tractauimꝰ. Et ne qͥs¬
qũa hoc sibi tribueret: ut etiam illa
oꝑa maiora se ipsum facere ostenderet:
adierit atq ait. Quia ego ad patr̃e uado:
& quodcũq petieritis in nomine meo.
hoc faciam. Nũquid in eũ soli apłi cre¬
diderunt: Ad eos itaq loquebatur. di¬
cendo. qui credit in me. in quib eo do¬
nante etiã nos sumus: qui utiq ñ qd̾¬
cumq petierimus accipimꝰ. Ipsos quoq
beatissimos si cogitemus apłos: inueni¬
mus eũ qui plus om̃ib laborauit. ñ au¬
tem ipse s gr̃a dĩ cum ipso. ter dñm ro¬
gasse. ut ab eo discederet angłs sathane:
nec tam̃ qd rogauerat accepisse. Quid

Expanded text:
faciam, si Deus aliqua petentibus fidelibus faciam, si Deus aliqua petentibus fidelibus etiam consulendo non facit? An forte solis Apostolis dictum debemus accipere? Absit. Unde enim ad hoc venit ut diceret, superius dixerat, Qui credit in me, opera quae ego facio, faciet, et majora horum faciet: de qua re pristino sermone tractavimus. Et ne quisquam hoc sibi tribueret, ut etiam illa opera majora seipsum facere ostenderet, adjecit, atque ait: Quia ego ad Patrem vado; et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Numquid in eum soli Apostoli crediderunt? Ad eos itaque loquebatur dicendo, Qui credit in me, in quibus eo donante etiam nos sumus, qui utique non quodcumque petierimus accipimus. Ipsos quoque beatissimos si cogitemus Apostolos, invenimus eum qui plus omnibus laboravit, non autem ipse, sed gratia Dei cum ipso , ter Dominum rogasse ut ab eo discederet angelus satanae, nec tamen quod rogaverat accepisse . Quid
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ut cibus qui deerat indecẽti deside¬
rio p̾staretur: s ut ille qui aderat sa¬
nato fastidio sumeretur. Qñdo enim
nos delectant mala. & ñ delectant bo¬
na: rogare debemꝰ dm potius ut dele¬
ctent bona. qmͣ ut concedant᷑ mala:
ñ quia malũ ẽ carnẽ uesci. cũ de hac
re loquens apłs dicat. om̃is creatura
di bona ẽ. & nichil abiciendũ qd̾ cũ
gr̃ãrum actione accipitur: s quia sic̃
item ipse ait. malũ ẽ homini qui per
offensionẽ manducat: & si hominis
offensionẽ. quanto magis dĩ: ciuus
in israhelitis ñ parua erat offensio. re¬
pudiare qd̃ dabat sapientia. & pete¬
re id qd̾ inhiabat concupiscentia: qmͣ¬
ius illi nec peterent. s quia deerat mͦ¬
murarent. S ut sciremꝰ ñ dĩ creaturã
ẽẽ culpabilem. s in obedientiã contu¬
macẽ. & in ordinatam cupiditatem: ñ
inuenit: & esau pͥmatus suos ñ ꝓpt̃ galli¬
intelligendu ẽ qd̾cumq petieritis hoc

Expanded text:
non ut cibus qui deerat indecenti desidenon ut cibus qui deerat indecenti desiderio praestaretur, sed ut ille qui aderat sanato fastidio sumeretur. Quando enim nos delectant mala, et non delectant bona, rogare debemus potius Deum ut delectent bona, quam ut concedantur mala. Non quia malum est carne vesci, cum de hac re loquens Apostolus dicat, Omnis creatura Dei bona est, et nihil abjiciendum quod cum gratiarum actione accipitur : sed quia sicut item ipse ait, Malum est homini qui per offensionem manducat ; et si hominis offensionem, quanto magis Dei? Cujus in Israelitis non parva erat offensio, repudiare quod dabat sapientia, et petere id quod inhiabat concupiscentia: quamvis illi nec peterent, sed quia deerat murmurarent. Sed ut sciremus non Dei creaturam esse culpabilem, sed inobedientiam contumacem et inordinatam cupiditatem; non invenit , et Esau primatus suos non propter galliintelligendum est, Quodcumque petieritis, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
agnã sp̃e dñs suis ꝓmi¬
sit sperantib dicens. qͥa
ego ad patr̃e uado: &
quodcũq petieritis in
nomine meo. hoc faci¬
am. Sic gͦ ꝑrexit ad
patr̃e: ut ñ relinqueret indigentes:
s exaudiret petentes. S quid ẽ quod¬
cumq petieritis: cũ uideamꝰ plerũq
fideles eiꝰ petere & ñ acciꝑe: An for¬
te ꝓpt̾ea quia mala petunt: Nam
hoc exꝓbrauit apłs iacob dicens: pe¬
titis & ñ accipitis eoqd̾ male petatis:
ut in concupiscentiis ur̃is insumatis.
Male gͦ usurus eo qd uult acciꝑe: do
potius miserante ñ accipit. Proinde
si hoc ab illo petitur unde homo le¬
dat᷑: ex auditꝰ magis metuendũ ẽ. ne
quod posset ñ dare ꝓpitiꝰ. det iratꝰ. An
ñ uidemꝰ israhelitas malo suo impet᷑s¬
se: qd̾ culpabili concupiscentia peti¬
ert̃: Concupierant enĩ carnib uesci:
qͥb pluebat᷑ manna de cęlo. Fastidiebats
qͥppe qͦd habebant: & qͦd ñ habebant im-¬
pudent̃ petebant: q̃ si ñ meliꝰ peterent.

Expanded text:
agnam spem Dominus suis promisit sperantibus, dicens: Quia ego ad Patrem vado, et quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Sic ergo perrexit ad Patrem, ut non relinqueret indigentes, sed exaudiret petentes. Sed quid est, quodcumque petieritis, cum videamus plerumque fideles ejus petere, et non accipere? An forte propterea quia male petunt? Nam hoc exprobravit apostolus Jacobus dicens: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Male ergo usurus eo quod vult accipere, Deo potius miserante non accipit. Proinde si hoc ab illo petitur unde homo laedatur exauditus, magis metuendum est ne quod posset non dare propitius, det iratus. An non videmus Israelitas malo suo impetrasse quod culpabili concupiscentia petierunt? Concupierant enim carnibus vesci , quibus pluebatur manna de coelo. Fastidiebant quippe quod habebant; et quod non habebant, impudenter petebant: quasi non melius peterent,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ & alios iustificat xꝑc. Noli contra
eum te extendere: in tantũ pauꝑ. ut
remissionis peccatoꝵ appareas. coti¬
dianus in oratione mendicꝰ. Tuo autẽ
consilio inquit: abstine te. Onde: nͥ
a p̃sumꝑtione fallaci: Ille quippe. qͥa
ñ tantii ẽ homo. s etiam ds̃: ideo nũ¬
qm reus. Si enim direxeris oculũ tuũ
ad illum: nuqmͣ parebit oculo tuo.
Oculum uidelicet humanũ quo cer¬
nis humana. si direxeris ad illũ. nꝰꝗͣ
ꝑarebit: qm̃ uideri ñ potest. qũead¬
modũ uideri tu potes. Parabit enim
sibi pennas sicut aquila: & uadet
in domũ ꝓpositi sui. unde ad nos uti¬
q uenit: nec tales qualis uenit mue¬
Init. Diligamus gͦ inuicem sicut &
Sxꝑc dilexit nos: & tradidit semet ipsũ
ꝑ nobis. Mlaiorem quippe hac dilectio¬
nẽ nemo habet: ut animã suã ponat
quis ꝓ amicis suis. Fumq sic imitetur
pia obedientia: ut ei nos comparare
nulla presumamus audatia.

Expanded text:
est, et alios justificat Christus. Noli contra est, et alios justificat Christus. Noli contra eum te extendere, in tantum pauper, ut remissionis peccatorum appareas quotidianus in oratione mendicus. Tuo autem consilio, inquit, abstine te. Unde, nisi a praesumptione fallaci? Ille quippe quia non tantum est homo, sed etiam Deus, ideo nunquam reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illum, nusquam parebit Oculum tuum, oculum videlicet humanum quo cernis humana, si direxeris ad illum, nusquam parebit; quia videri non potest, quemadmodum videre tu potes. Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet in domum praepositi sui : unde ad nos utique venit, nec tales qualis venit invenit. Diligamus ergo invicem, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis . Majorem quippe hac dilectionem nemo habet, ut animam suam ponat quis pro amicis suis. Eumque sic imitemur pia obedientia, ut ei nos comparare nulla praesumamus audacia.
Abbreviated transcription (Latin):
longe in par ẽxꝑo. Quod si quisqm
se ñ dico potentiȩ xꝑi. s innocentiȩ
c̃õparabit: ñ dicã & alienũ se putando
sanare. s suũ saltem nullũ habere
peccatũi: etiam si auidior ẽ qmͣ ratio
salutis exposcit. multũ ẽ ad illũ: ñ
capit tantũ. E bene qd̾ ista ꝓuerbi¬
orũ sententia cõmonet᷑: quȩ continuo
subiungit & dicit. Quod si auidior
es: noli concupiscere cibos eius. Saciꝰ
est enim ut nichil in de sumas: qm ut
tibi plusqm oportet assumas. Hȩc
hoc ẽ ypochrisin. Dicendo enĩ se sine
peccato eẽ: iustũ ñ potest exhibere
s fingere. Idõ dictum ẽ. Hȩc enĩ ha¬
bent uitam fallacẽ. Qnus ẽ solus qͥ
& carnẽ hominis habere: & peccatũ
potuit ñ habere. Merito quod seqͥt᷑
nobis precipitur: & tali uerbo atq
ꝓuerbio humana infirmitas conue¬
nitur:eiq dicit᷑. Noli extendere te
cũ sis pauꝑ: cont᷑ diuitem. Diues ẽ
enim. qui nec hereditario nec ꝓpͥo
um qm debito obnoxius: & ipse iustꝰ

Expanded text:
longe impar est Christo Quod si quisquam se, non dico potentiae Christi, sed innocentiae comparabit; non dicam et alienum se putando sanare, sed suum saltem nullum habere peccatum: etiam sic avidior est quam ratio salutis exposcit, multum est ad ilium, non capit tantum. Et bene quod ista Proverbiorum sententia commonetur, quae continuo subjungit atque dicit, Quod si avidior es, noli concupiscere cibos ejus; satius est enim ut nihil inde sumas, quam ut tibi plus quam oportet assumas. Haec hoc est hypocrisim. Dicendo enim se sine peccato esse, justum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem hominis habere, et peccatum potuit non habere. Merito quod sequitur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, eique dicitur: Noli extendere te, cum sis pauper, contra divitem. Dives est enim qui nec haereditario nec proprio unquam debito obnoxius, et ipse justus
Abbreviated transcription (Latin):
facere. Ille se nobis p̃buit palmitibus
uitẽ: nos habere p̃ter illum ñ possu¬
mus uitam. Postremo & si frẽs ꝓ fr̃ibꝰ
moriãtur: tam̃ in fr̾norum peccatoꝵ
remissionẽ nulluis sanguis martirᷤ
funditur. qd̾ fecit ille ꝓ nob̾: neq in
hoc quod imitarem᷑. s quid gratula¬
remur contulit nobis. Quatenꝰ gͦ mar¬
tires ꝓ fr̃ibus sanguinẽ suũ fuder̃t:
actenus talia exhibuerunt. qualia

Expanded text:
facere: ille se nobis palmitibus praebuet facere: ille se nobis palmitibus praebuet vitem; nos habere praeter illum non possumus vitam. Postremo etsi fratres pro fratribus moriantur, tamen in fraternorum peccatorum remissionem nullius sanguis martyris funditur, quod fecit ille pro nobis: neque in hoc quid imitaremur, sed quid gratularemur contulit nobis. Quatenus ergo martyres pro fratribus sanguinem suum fuderunt, hactenus talia exhibuerunt, qualia
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ si ñ inaniter memorias celebramꝰ
atq in conuiuio quo & ipsi saturati st̃
ad m̃sam dñi accedimus: oportet ut¬
quẽadmodum ipsi. & nos talia p̃paremꝰ.
Ideo quippe ad ipsam m̃sam ñ sic eos cõ¬
memoramꝰ. quẽadmodũ alios qui inꝑa¬
ce requiescunt. ut etiam ꝓ eis oremꝰ:
s magis ut ipsi ꝓ nobis. ut eorum uesti¬
giis adhereamus: quia impleuerunt
ipsi caritatem. qua dñs dixit eẽ ñ pos
se maiorem. Talia enim suis fr̃ĩbus ex¬
hibuerunt: qualia de dñi m̃sa parit
erimus. Ille potestatem habuit ponen¬
di animam suã. & itum sumendi eam:
nos autẽ nec quantũ uolumꝰ uiuimꝰ &
morimur etiam si nolumus. Ille mori¬
ens. mox in se occidit morte: nos in eiꝰ
morte lib̾amur a morte. Illius caro ñ
uidit corruptionẽ: nr̃a pꝰ corruptionẽ
in fine scłi ꝑ illũ induetur incorrupta¬
onẽ. Ille nob̾ ñ indiguit ut nos saluas
faceret : nos sine illo nichil possumus

Expanded text:
quorum si non inaniter memorias celebramus, quorum si non inaniter memorias celebramus, atque in convivio quo et ipsi saturati sunt, ad mensam Domini accedimus, oportet, utquemadmodum ipsi, et nos talia praeparemus. Ideo quippe ad ipsam mensam non sic eos commemoramus, quemadmodum alios qui in pace requiescunt, ut etiam pro eis oremus, sed magis ut ipsi pro nobis, ut eorum vestigiis adhaereamus; quia impleverunt ipsi charitatem qua Dominus dixit non posse esse majorem. Talia enim suis fratribus exhibuerunt, qualia de Domini mensa parerimus. Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit corruptionem ; nostra post corruptionem, in fine saeculi per illum induetur incorruptionem: ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus
Abbreviated transcription (Latin):
quis ꝓ amicis suis. Quia gͦ suꝑius dixe¬
rat. hoc ẽ mandatum meũ. ut diligatis
inuicem sicut dilexi uos. quib uerbis
addidit qd nc̃ audistis. maiorem hac di¬
lectionẽ nemo habet. ut animã suã po¬
nat quis ꝓ amicis suis: fit ex hoc conse¬
quens. quod idem iste eugłista iohannẽ
ligentes utiq inuicem. sicut ipse nos¬
dilexit. qui ꝓ nobis aninã suã posu¬
it. Nimirum. hoc ẽ quod legitur in ꝓ¬
uerbiis salomonis. Si sederis cenare
ad m̃sam potentis. considerans intel¬
lige quȩ apponuntur tibi: & sic mitte
manũ tuã. sciens quia talia te oportet
̃parare. Nam quȩ mensa ẽ potentis:
nisi unde sumitur corpus & sanguis
eius. qui animã suã posuit ꝓ nobis:
se quid ẽ ad eam sedere: nisi humilit̃
accedere: & quid ẽ considerare. & in¬
telligere quȩ apponuntur tͥ: nͥ digne
tantam grãm cogitare. E quid ẽ sic
mittere manũ. ut scias quia talia o
portet te p̃parare: nͥ quod iam dixi.
ati martires ardenti dilectione fecer̃t:

Expanded text:
suis. Quia ergo superius dixerat: Hoc est mandatum meum ut diligatis invicem, sicut dilexi vos, quibus verbis addidit quod nunc audistis: Majorem hac dilectionem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis, fit ex hoc consequens, quod idem iste evangelista Joannes ligentes utique invicem sicut ipse dilexit nos, qui pro nobis animam suam posuit. Nimirum hoc est quod legitur in Proverbiis Salomonis: Si sederis coenare ad mensam potentis, considerans intellige quae apponuntur tibi; et sic mitte manum tuam, sciens quia talia te oportet praeparare . Nam quae mensa est potentis, nisi unde sumitur corpus et sanguis ejus qui animam suam posuit pro nobis? Et quid est ad eam sedere, nisi humiliter accedere? Et quid est considerare et intelligere quae apponuntur tibi, nisi digne tantam gratiam cogitare? Et quid est sic mittere manum, ut scias quia talia te oportet praeparare, nisi quod jam dixi, ati martyres ardenti dilectione fecerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicenda sunt uerba eius in nob̾
manere: qñ facimꝰ quȩ p̃cepit: & dili¬
gimus quȩ ꝓmisit. Quando autẽ uer¬
ba eius manent in memoria. nec inue¬
niuntur in uita: ñ computatur pal¬
mes in uite: quia urt̃a ñ attrahit ex
radice. Ad hanc differentiam ualet qd
scͥptum ẽ: & memoria retinentib man-¬
data eius ut faciant ea. Multi enim me¬
moria retinent. ut contẽpnant. uel etiã
derideant: & oppugnent ea. In his. uer¬
ba xꝑi ñ manẽt: quia tangunt quodã¬
modo ñ coherent: & ideo illis ñ ertuit
in beneficium. s in testimoniũ. & quia
sic in sunt eis ut ñ maneant ĩneis: ad
hoc tenentur ab eis. ut iudicentur ex eis

Expanded text:
erba ejus in nobis manere, quando facimus quae praecepit, et diligimus quae promisit: quando autem verba ejus manent in memoria, nec inveniuntur in vita, non computatur palmes in vite, quia vitam non attrahit ex radice. Ad hanc differentiam valet quod scriptum est, Et memoria retinentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam derideant et oppugnent ea. In his verba Christi non manent, qui attingunt quodammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in beneficium, sed in testimonium. Et quia sic insunt eis ut non maneant in eis, ad hoc tenentur ab eis, ut judicentur ex eis.