comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶lyste riũ in earnacionis
passionisq filii derae redẽp¬
eionis generis humani .ib¬
sconditũ fuit ib imcio mun¬
di sapientibꝰ huiꝰ secł: patri¬
archis au .a. ꝓpħis. aliisq quã piuriiis iustis
pate factũ ẽ. Q uod ẽ xꝑs in nobis spes głe¬
ineũ eredunt. spant se accepturos uitã er̃
omine hominiẽ. Qmñe homin̾e hic debemꝰ in
celligere iudeũ &. gentilẽ: dñm &. seriũi:
diuisẽ &. pauꝑem. omñẽq serũ .& onñe con
corripientes omne̾ homine̾ ꝑtinet ad ingͣ¬
tos a. supbos .&ł qͦd dicit docentes: ꝑtiuer
dd humules a subiectos. In onmisapiencia.
ud: infide sẽe trinitatis. inqua est oninis sa¬
piencia Perfectũ in rpo iħu. hoc ẽ infide

Expanded text:
erium incarnationis passionisque Filii Dei et redemptionis generis humani absconditum fuit ab initio mundi sapientibus hujus saeculi, patriarchis autem et prophetis aliisque quamplurimis justis patefactum est. Quod est Christus, in vobis spes gin eum credunt, sperant se accepturos vitam aeteomnem hominem. Omnem hominem debemus hic intelligere Judaeum et gentilem, dominum et servum, dCorripientes omnem hominem, pertinet ad ingratos et superbos; et quod dicit, docentes, pertinet ad humiles et subjectos. In omni sapientia. Id est in fide sanctae Trinitatis, in qua est omnis sapientia. Perfectum in Christo Jesu. Hoc est in fide
Abbreviated transcription (Latin):
licet quȩdã substancia sit uiua. s cor¬
poralit posuit ꝓ eo qͦd est ueracit᷑. sub¬
iancialit᷑ plenit᷑. Aut̾ enĩ habitat in
tur sꝑs ad mensura. in illo aũ plenit᷑
Habitauit enĩ in salomone ꝑ sapien¬
ciã: indanihele ꝑ castitat̾e̾: in ꝓphetis
u sc̃itatẽ: in moẏse ꝑ mansuetudinẽ̾.
cenciam. Aliter. Corporalit᷑. id÷ sic̃
in templo suo: qr habitacio diuinita¬
tis tocius corpus xꝑifuit. Plus eñi
habitauit in illo: quã in templo iu¬
deor eł estis in illo. id÷ in xꝑo. reple¬
ti. uł ꝑ illũ estis repleti fide. qui ẽ
caput. iđ: princ ipilł & iniciũ quia
ipse tenet pͥncipatũ suꝑ opinia celestia
.s. t̾restria. Om̃s pͥncipitꝰ & potestates
Potestates aũ st̃. ꝓ quas sei eieiunt de¬
tra fiebat: ꝙ. ista mundacio ꝑ xꝑ̃m qui
est petia. Conse pulti ei: ia: simul sepul¬

Expanded text:
bstantia sit viva, sed corporaliter posuit pro eo quod est veraciter, substantialiter, pleniter. Aliter enim habitat in tur spiritus ad mensuram, in illo autem pleniter. Habitavit enim in Salomone per sapientiam, in Daniele per castitatem, in prophetis per sanctitatem, in Moyse per mansuetudinem, centiam. Aliter: Corporaliter, id est sicut in templo suo, quia habitatio totius divinitatis corpus Christi fuit. Plus enim habitavit in illo, quam in templo Judaeorum. Et estis in illo, id est Christo, repleti vel per illum estis repleti fide, qui est caput, id est principium et initium: quia ipse tenet principatum super omnia coelestia et terrestria. Omnis principatus et potestatis. Potestates autem sutra fiebat, et ista mundatio per Christum, qui est petra. Consepulti ei, id est sepul
Abbreviated transcription (Latin):
renunciamꝰ diabolo .s ominibꝰ pompis
eiꝰ. qͥsi tine morim᷑. Cũ uͦ in fontẽ descen¬
qͥmiꝰ qͦsi tunc inse pulehto sepelimͣ. e
cũ de fonte eximꝰ mundati: cunc quasi
resurgimꝰ. Sed cauendũ ẽ. ut sicut rꝑs
ĩ ñ morit᷑: ita .&. nos iã ñ moriam in pec¬
cato. Per fide oꝑac ionis dei. Uirtus diui¬

Expanded text:
renuntiamus diabolo et omnibus pompis ejus, quasi tunc morimur, cum vero in fontem descendimus, quasi tunc.in sepulcro sepelimur: et cum de fonte eximus mundati, tunc quasi resurgimus. Sed cavendum est, ut sicut Christus jam non moritur ita et nos non moriamur in peccato. Per fidem o
Abbreviated transcription (Latin):
losenses ꝑ subtilitatẽ humane sapien¬
cie a fide seꝑare. Dicebant eñi. qr sicut
nichil ẽ corꝑeũ qͦd possit gignere ⁊ se
aliqͦd corpꝰ. sine cõmixtione corꝑalis
rei quȩ ẽ femina: it a femina nͣ potest
gignere sinȩ cõmixtione uiri .Eẜ hoc
dicebant aitendentes ad naturã elem̃¬
toꝵ. ñ ad potenciã deitatis quę natu¬

Expanded text:
senses per sublimitatem humanae sapientiae a fide separare. Dicebant enim quia sicut nihil est corporeum quod possit gignere per se aliquod corpus sine commistione corporalis rei quae est femina, ita femina non potest gignere sine commistione viri. Et hoc dicebant, attendentes ad naturam elementorum, non ad potentiam di
Abbreviated transcription (Latin):
i nominaui qm & sim mea epła nͣ estis
scripti. in libro tamͣ uite c̃tine mini:
qr mei adiutores estis. Iste ẽ ꝙ. liber ui¬
te: de qͥ dñs dieit. Gaudete qͦd nomina
ducis transitoriisq rebꝰ. gaudete in dño:
in fide . ore.&. oꝑe. & mente &. corpore.
Modestia id: mansuetudo q humilitas
ur̃a. nota sit omnibꝰ hominibꝰ. fidelibꝰ
÷ infidelibꝰ hȩreticis falsisq fr̃iliꝰ Fi¬
de libꝰ nota sit: ut ur̃o çremiplo corro¬
uorent᷑ in omni bonitate. Imitatores
uri facti. &. uos mercedẽ recipiatis.
Infidelibꝰ nota sit: ut uidentes urim reli¬
gionẽ s. uona ꝯuersacione̾. ni possint in
immacłatũ habent. Uel. ꝓpe est: ut nos
ab hae iuta abstrahat ꝑ mort̾e carnis: ul
ꝓpe est: ut ueniat adiudiciũ. Nic hil sol¬
liciti sitis: de mundanis t̾renisq rebus.
Sollicitudo. est suꝑflua eura. Sed iusti n
debent suꝑfluã cura assumiere de rebꝰ
transitoriis: s in dño onnie spem habere
Sr̃arũ actio ꝓ collatu beneficiis. Ido de¬

Expanded text:
niam etsi in mea Epistola non estis scripti, in libro tamen vitae continemini, quia mei adjutores estis. Iste est liber vitae de quo Dominus dicit: Gaudete quod nomina ducis, et transitoriis, gaudete in Domino, in fide, in ore, in opere: mente, et corpore. Modestia, id est mansuetudo et humilitas, vestra nota sit omnibus hominibus, fidelibus et infidelibus, haereticis falsisque fratribus. Fidelibus nota sit, ut vestro exemplo coroborentur in omni bonitate, imitatores vestri facti, ut vos mercedem recipiatis. Infidelibus nota sit, ut videntes vestram religionem et bonam conversationem, non possint infimmaculatum habent: vel prope est, ut vos ab hac vita abstrahat per mortem carnis: vel prope est, ut ad judicium veniat. Nihil solliciti sitis de mundanis terrenisque rebus. Sollicitudo est superflua cura. Sed justi non debent superfluam curam habere de rebus transitoriis, sed in Domino omnem sparum actio pro collatis beneficiis. Ideo de
Abbreviated transcription (Latin):
ne iuuaset illas. C ompat. comes in fide &
officio. adiuuaillas. sub. audis. supra memo¬
ratas. quę mecũ laborauert᷑. sub. qudis. do¬
centes impso sexir Cũ elemente. Clemẽs
philosophus fuit . s postea discipłs apłor
pcipitat᷑ꝰ .e ceteris adiutoribꝰ meis. lle
philippenses dure accipent. qͦd omnia il¬
lor: nomina nihac epła ĩł ꝯtiuerentur.
iđo subuurit .q. ceteris adutoribꝰ me

Expanded text:
ne adjuvaret illas. Compar, comes in fide et officio. Adjuva illas, subaudis supra memoratas, quae mecum laboraverunt, subaudis docentes in suo sexu. Cum Clemente. Clemens philosophus fuit, sed postea discipulus apospraecipitatus. Et caeteris adjutoribus meis. Ne Philippenses dure acciperent, quod illorum nomina in hac epistola non continerentur, ideo subjunxit: Et caeteris adjutoribus me
Abbreviated transcription (Latin):
iuctimarũ .&. funo carmuĩi atq: intore
pinguedinis delect ctꝰ s intencione bo¬
n .&. uol untate prõptissima offerentis.
Si eñi funo .s. in odore caruiũ de lectareiꝰ:
nẽqͥ qua diceret ꝑ ꝓpħam sacrificia uĩN O
qunt anima mes Deus. aui meus imple. it
omne de sidiũ ur̃in.T. ale desi. siu̾ habebant
philippenses: ut socii &. eõparticipes mere¬
rent᷑ fieri beati apłi.  est sensus. ẽ oncedat
presterq as̃ meus ut sicuti estis participes
passionis mee & c̃doletis intribulacionib
meis nasitis participes pͣmior meor a. con¬
gaudearis lȩticie mee. eł. qualit̾ fiet istua:
⁊ cãm diucias suas in głaęt̾na. Quę stͥ iste¬

Expanded text:
victimarum et fumo carnium atque nidore pinguedinis delectetur, sed intentione bona et voluntate promptissima offerentis. Si enim fumo et nidore carnium delectaretur, nequaquam diceret per prophetam: Sacrificia vestra odivit anima mea. Deus autem meus impleat omne desiderium vestrum. Tale desiderium habebant Philippenses, ut socii et comparticipes merentur fieri beati Apostoli, et est sensus: Concedat, praestetque Deus meus, ut sicut participes estis passionis meae et condoletis tribulationibus meis, ita sitis participes praemiorum meorum, et congaudeatis laetitiae meae. Et qualiter fiet istud? Secundum divitias suas in g
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis: Ut sicut. ꝓꝑs mortuus
est & resurrerit.s. ĩa ñ morit᷑: ita &. nos
moriam᷑ infonte baptismatis peccato
.s. resurgamꝰ ad uita. ꝙ semꝑ in nouita¬
te uite ambulemꝰ. et hec urtꝰ ꝑ fidẽ
cognoscit᷑: ꝙ. ꝑ fidẽ etiã ꝑuenitur ad
Debemꝰ aũ imitari illã. ponendo ani¬
nas nr̃as ꝓ illo. si necessitas fuerit: uł
etiã in nobis ipsis debemꝰ mortifica¬
re uicia ꝙ. peccata. Configuratꝰ sum
morti eiꝰ id÷ imitator mortis eiꝰ s. pas¬
sionis illius. Si qͥmꝰ id÷ si aliqͦ modo oc¬
curra ad resurrectionẽ. subaudis elec¬
łor Ista resurrectio ñ erit qiniu
resurgenciũ. s tantu̾mꝰ elector qr
licet om̃s in momento resurgant
tsti ꝙ. impii. in die iudic is soli tam̃
iusti oceurre nt dño in aę ra de portati ab au¬
gelis: sicut alibi idem apłs dieit. Rapie mͣ

Expanded text:
resurrectionis? Ut sicut Christus mortuus resurrectionis? Ut sicut Christus mortuus et resurrexit, et jam non moritur, ita et nos moriamur in fonte baptismatis peccatogamus ad vitam, et semper in novitate vitae ambulemus. Et haec virtus per fidem cognoscitur, et per fidem ejus pervenitur ad Debemus autem imitari illam, ponendo animas nostras pro illo, si necessitas fuerit, vel etiam in nobisipsis debemus mortificare vitia et peccata. Configuratus sum morti ejus, id est imitator sum mortis ejus et passionis illius. Si quo modo, id est si aliquo modo occurram ad resurrectionem, subaudis electorum. Ista resurrectio non erit omnium resurgentium, sed tantummodo electorum, quia licet omnes in momento resurgant justi et impii in die judicii, soli tantum justi occurrunt Domino, in aera deportati ab angelis, sicut alibi idem Apostolus ait: Rapiemur
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd suꝑ eminet atq transcendit sua dig¬
uitatẽ &. ueritate. onñe scripturã dius¬
uIOR eLOqͥor Verutamen existimo om̃ia.
sub audis legalia p̾cepta. de trimentũ eẽ:
t̃ eminentẽ scienciã. id÷ ꝓpt᷑ eugłm. Prop
quȩ lex p̾cipit carnalit᷑ obseruare. qͥsi
dapͥnũ duxi .s. ꝓ nichilo deputo. ut. xꝑm
in fide eiꝰ ꝑfectꝰ. Non habens meã iusticiã
quę ex lege ẽ. s illã quę ex. fide est iħu¬
.xꝑi. Iusticia quę in lege erat. iustieia ho¬
minis dicebat᷑: qr manibꝰ oꝑabat̾ scilicet
incirc u̾cisione & oblacione inunerũ. Iftã
iusticiã respuebat apłs.s. nolebat ampli¬
us habere. s pocius desid̾abat inueniri
in iufticia fidđi & eugłii. quȩ ñ est homi¬
nis iusticia s dei. qr sꝑualit᷑ inbaptisma¬
te fit. & in mente. Que ex deo ẽ iustic ia.
subaudis. dico in fide. ad cognoscendũ il¬
lũi. qr ꝑ fidem quę bonis oꝑibꝰ adornatur.
eius: subaudis. cognoscendã. Quȩ ẽ uirt

Expanded text:
quod supereminet atque transcendit sua dignitate et veritate omnem scripturam divinorum eloquiorum. Verumtamen existimo omnia, subaudis legalia praecepta, detrimentum, ter eminentem scientiam, id est proquae lex praecipit carnaliter observare, quasi damnum duxi, et pro nihilo deputo, ut Chrisin fide ejus perfectus, non habens meam justitiam quae ex lege est, sed illam quae est ex fide Jesu Christi. Justitia quae in lege erat, justitia hominis dicebatur, quia manibus operabatur, videlicet in circumcisione et oblatione munerum. Istam justitiam respuebat Apostolus, et nolebat eam amplius habere, sed potius desiderabat inveniri in justitia fidei et Evangelii, quae non est hominis justitia, sed Dei, quia spiritaliter in baptismate fit et in mente. Quae ex Deo est justitia, subaudis dico, in fide ad cognoscendum illum, quia per fidem quae bonis operibus adornatur, tutem, subaudis cognoscendam. Quae est virtus
Abbreviated transcription (Latin):
abstineatis ab his quę ds̃ mundauit: nĩ
qͥd intrat inos coiquat hominẽ. Incibo
aut pati. aut in parte diei festi. dicentes
ilios ee̾ diesfestos: dies dicunt. & sabba¬
ta obseruant. qͥescendo a uicns & transe¬
undo de uiciss aduirtutes. Quȩ sunt ui¬
bra futuror. subaudis. omnia suꝑius die¬
ta. de cibo .s. potuque in lege habent᷑:

Expanded text:
neatis ab his quae Deus mandavit. Nam non quod intrat in os, coinquinat hominem . In cibo aut in potu, aut in parte diei festi, dicentes alios dies festos esse. Dies ducunt et sabbata observant quiescendo a vitiis, et transeundo de vitiis ad virtutes. Quae sunt umbra futurorum, subaudis omnia superius dicta de cibo et potu, quae in lege habentur,
Abbreviated transcription (Latin):
dnr̃ ñsũ xꝑs int̾rogatꝰ a scribis a. phari¬
seis & popło: si dixisset ego sũ. x ꝑm rapi¬
uã faceret.Symon aũ magus rapinã fecit.
semet ipsũ ermanuut. id÷ humiliauit is.
qͥsi ẽtrarit. &s iinorauuit. E xinanicio est:
qͥndo res magna a. in cõprehensibilis. in
parua formula cõprehendit᷑ Uerbi gr̃a si
qͥlibet artifex tocius mundi machina .d.
quȩ in mnundo habent᷑ homines bestias uo¬
lucres. montes. arbores. ciuitates. Flumina
pisces. inpariussima formula adeo copara¬

Expanded text:
ristus , interrogatus a scribis et Pharisaeis et populo, si dixisset, Ego sum Christus, rapinam fecisset. Simon ergo magus rapinam fecit, semetipsum exinanivit, id est, humiliavit, et quasi contraxit et minoravit. Exinanitio est, quando res magna et incomprehensibilis, in parva formula comprehenditur. Verbi gratia: Si quilibet artifex totius mundi machinam, et quae in mundo habentur, homines, bestias, volucres, montes, arbores, civitates, flumina, pisces, in parvissima formula ad compara
Abbreviated transcription (Latin):
quecũq amabilia.id: omnia que in e¬
nangłio habent᷑. cogitate .s. cogitando
ope implete qr illa stͥ uera. Omnia uera
st̃. pudica. & casta: qr ab omni mendacio
st inuiolata .&. ineorrupta. Illa st̾ ista
ma. id÷ quę bonã famã nos faciunt lia¬
bere: omnia ista cogitate .&. ꝑfic ite Si¬
qua uirtꝰ. subaudis. fidi. opacionis doc¬
trine .& unde ds laudari potest. illa do
applicate. ñ ur̃is meritis. .&. audistis.
sub audis. ꝑ luteras nr̃as. uł ame ipso .&.
nũ. Qꝯauisus sũ aũ indño ue hementer
qͣm tande̾ aliqͥndo. Inpͥncipio p̃dicaci¬
onis apłi. qͥndo philippenses eredider̃t
marimiã utilitat̾e prebuert ei: minis¬
trantes illi leto animo quę necessaria e¬
tant. S ed cũ cepissent ꝑsecucionẽ pati
isuis ciuibꝰ infidelibꝰ & tribulari apsecu¬
toribꝰ. cessauert a ministiacione. Neq
eñi poterant insedicione ae ꝑsec ueione
positi. officiũ caritatis ita implere sic

Expanded text:
quaecunque amabilia, id est omnia quae in Equaecunque amabilia, id est omnia quae in Evangelio habentur cogitate, et cogitando opere implete, quia illa sunt vera. Omnia vera sunt pudica et casta, quia ab omni mendacio sunt, inviolata et incorrupta. Illa sunt justamae, id est, quae bonam famam nos faciunt habere, omnia ista cogitate et perficite. Siqua virtus, subaudis fidei, operationis, doctrinae, et unde laudari Deus potest, illa Deo applicate, non vestris meritis. Quae audistis, subaudis per litteras nostras, vel a meipso, et num. Gavisus sum autem in Domino vehementer, quoniam tandem aliquando, etc. In principio praedicationis Apostoli, quando Philippenses crediderunt, maximam humanitatem praebuerunt ei, ministrantes ei laeto animo quae necessaria erant; sed cum coepissent persecutionem pati a suis civibus infidelibus, et tribulari a persecutoribus, cessaverunt a ministratione: neque enim poterant in seditione ac persecutione positi, officium charitatis ita implere, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cient᷑ ei quȩ aginiꝰ : Non gͦ idõ illi nunci¬
ant qͦd illũ aliqͥd lateat. iuxta qͦd salo¬
mon dieit. tu solus nosti cordafilior. ho¬
minũ: s ut officiũ q minifteriũ suum
adimpleant. qr nuncii sui sc̾.e. pax dei
quȩ exsupat omne̾ sensũ. Ex supat. id÷
cranscendit omñe sensũ .s. angeloꝵ di
hominũ: nͥ tamen dei. De qua pace loqͥ¬
tꝰ. Oua seconeiliati sumꝰ deo: ꝑ passionẽ
filii dei Ante aduentũ siqͥdem dñi lon¬
ge eramꝰ a deo .&. discor des eraimꝰ tam dõ
quã angelis . s. ꝑ passionẽ filii deirecon¬
ciliati sumꝰ deo. Ista reconciliacio: neces¬
se ẽ ut semp nos eustodiat. Ex suꝑ at au
ne mo hominũ. poiest penetrare myste¬
riũ passionis filii dei a. reconeiliacio¬
nis nr̃e .i. qͥnta fuerit caritas in illo. qͥ
ẽ. Custodiat corda ur̃a .i. intelligenci¬
as uras. Cor .&. intellectꝰ. ꝓ uno accipi¬
endũ ẽ. Iuxpo ihu. id: p̃ xpm iħ m
illa supius memorata. quecu̾q st̃ uera.

Expanded text:
tientur ei quae agimus? Non ergo ideo illi nuntiant, quod illum aliquid lateat, juxta quod Salomon ait: Tu solus nosti corda filiorum hominum, sed ut officium et ministerium suum adimpleant, quia nuntii sunt. Et pax Dei quae exsuperat omnem sensum. Exsuperat, id est transcendit omnem sensum et angelorum et hominum, non tamen Dei. De qua pace loquitur? Qua reconciliati sumus Deo per passionem Filii ejus. Ante adventum siquidem Domini longe eramus a Deo, et discordes eramus tam Deo quam angelis, sed per passionem Filii Dei reconciliati sumus Deo. Ista reconciliatio necesse est ut semper nos custodiat. Exsuperat autnemo hominum potest penetrare mysterium passionis Filii Dei et nostrae reconciliationis, et quanta fuerit charitas in illo: quiest. Custodiat corda vestra et intelligentias vestras. Cor et intellectus pro uno est accipienduilla superius memorata, quaecunque sunt vera,
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudiñe .s. studiũ gerebat de illis qͥ
doceb ant᷑ b eiꝰ discipłis & did qͥs ipse mit¬
tebat cpłas. licet ipse corpore eos ĩiuidis¬
set qa hi abebat er iis qͣs ipse ꝓprioore
locebat Iiło aui talia loq̃bat᷑ blandiendo. uit
es. ꝓhiis qͥst̃ laodicie. laodicia: ẽ ciuitas
grecie. Instructi id÷ firmati .s edo eti m
caritate: id÷ uidilectione dei .s. ꝓrinii.
Inagnicione mẏsterii deiꝰ in cõgnieione
sc̃e truntatis s. fide dñi faluatoris: c reden¬
tes eũ ꝓsalute nri uenisse incarnẽ. In qͦ

Expanded text:
sollicitudinem et studium gerebat de illis qui docebantur ab ejus discipulis, et ad quos ipse mittebat epistolas, licet ipse eos corpore non vidisset, quam habebat ex his quos proprio ore docebat. Ideo auis qui sunt Laodiciae. Laodicia est civitas Graeciae. Instructi. Id est firmati et docti. In charitate. Id est in dilectione Dei et proximi, in agnitionem mysterii Dei, id est in cognitione sanctae Trinitatis, et fide Domini salvatoris, credentes eum pro salute nostra venisse in car
Abbreviated transcription (Latin):
scpe pdicebã uobis cauendos eẽ. cũ apud
uos eem p̃sens. Nunc .aui .i. flens dico Iiui¬
uuida ẽ caritas apłi. qͥ etiã innnicos erieis
iii deflebat. sicut samuel inimicũ siiĩ
Iil q. sicut idemapłs corinthios alibi qͥ
post forncacione ñ eger̃t peniteneiã. Ini¬
micos crucis. rpi flens dieo: ut decliue cis
ibillis. Quor finis id÷ mors p̃sentis uite

Expanded text:
pud vos essem praesens. Nunc autem et flens dico. Imitanda est charitas Apostoli, qui etiam inimicos crucis Christi deflebat: sicut Samuel inimicum suum Saul; et sicut idem Apostolus Corinthios alibi, qui post fornicationem non egerunt poenitentiam. Inimicos crucis Christi flens dico, ut declinetis ab illis
Abbreviated transcription (Latin):
ł amꝰ. sub audis. uenturũi adiudiciũ qͥ reforma¬
bit eorpꝰ humilitatis nr̃e. Corpꝰ nr̃m. corpꝰ hu¬
militatis ẽ. qͦd ꝑ morte̾ inpuluere &. ueries
humiliari potest. Istud carpꝰ primũ formauit
inutero mat̾no s iterũ reformabit illud p
głam resurrectionis. Configuratũ id÷ assimi
pus xpi clarificatũ in monte: qr similes ange¬
lis erĩ.eł qr poterat aliqͥs dicere qͥmͦ poterit
corpa nt̃a reformare quę auerinibꝰ ert cor¬
rupta &. inpuluetẽ redacta: ad hec beatus
paulus. S cđ̾m illã inqͥt pocestate̾ qua semet¬
ipsũ t̃cia die refuscitauis .&. qua sibi pociue
ommia subigeere. eoꝑa etiã nr̃a in die udicu
re formalii adelaritate suã  cđm opacionẽ
mope. uł aspectir gaudiũ meũ. sub audis. in
p̃senti & corona niea. sub. iudis. in fucuto t¬

Expanded text:
mabit, corpus humilitatis nostrae. Corpus nostrum corpus humilitatis est, quod per mortem in pulverem et vermes humiliari potest. Istud corpus primum formavit in utero materno, sed iterum reformabit illud per gloriam resurrectionis. Configuratum, id est asspus Christi clarificatum in monte, quia similes angelis erimus et poterat aliquis dicere: Quomodo poterit corpora nostra reformare, quae a vermibus erunt corrupta, et in pulverem redacta? Ad haec beatus Apostolus: Secundum illam, inquit, potestatem qua semetipsum tertia die resuscitavit, et qua siomnia subjicere, corpora etiam nostra in die judicii reformabit ad claritatem suam. Operationem opere vel affectu, gaudium meum, subaudis in praesenti. Et corona mea, sub
Abbreviated transcription (Latin):
fra iđ: ad utilitate urĩm & uida codices
habent ab uindant᷑ e in oracione ur̃a. Gracio
apłi Oracio philippensiũ erat .q ꝓ illis ora
munda fuerit ꝓqͦ orit᷑ subleuat oracione
de pͥcantis ut antea es iudiat᷑ sicut econtra
intã mala. ꝓ q̃ orat᷑ impesit oricioni illuis
lorare ꝓ popło hoc: ꝙr ñ eraudiã te. Ergo
beati pauli otacio quã ꝓ illis fundebat bo¬
na uita illor suble ualat᷑ unide dicit. Non
qro tantum̃ datũ s reqͥro beniuoleneiã a.
henignitatẽ aibundantẽ inoracione ur̃ai: id÷
ur̃a uoluntate sub leuat᷑ oracio quã ꝓuol
fundo Habeo aũ ominia. q. ab undo. Ille oni¬
nid hubet qͥ nullo indiget: qͥ pret̾ necessari¬
a nichil reqͥrit. Repletꝰ sũ in qt subiudis
mini ab undane id. acceptis ab epafrodito.
subauidis. muneribꝰ quȩ. sub. iudis. inunera.
misistis michi. Miserant illi philippenses
aut aurũ. aut argentiĩ .s. uestimta repa
r̃c suauitatis. Odor suauitatis ẽ ipud din

Expanded text:
stra, id est ad utilitatem vestram. Quidam codices habent: Abundantem in oratione vestra. Oratio Apostoli, oratio Philippensium erat, quia pro illis orabmunda fuerit, pro quo oratur, sublevat orationem deprecantis, ut a Deo exaudiatur, sicut e contra vita mala ejus pro quo oratur impedit orationem illius orare pro populo hoc, quia non exaudiam te . Ergo beati Pauli oratio quam pro illis fundebat, bona vita illorum sublevabatur. Unde dicit: Non requiro tantummodo datum, sed requiro benevolentiam et benignitatera voluntate sublevet oratio, quam pro vobis fundo. Habeo autem omnia, et abundo. Ille omnia habet qui nullo indiget, qui praeter necessaria nihil requirit. Repletus sum, inquit, subaudis omni abundantia, acceptis ab Epaphrodito, subaudis muneribus, quae, subaudis munera, misistis mihi. Miserant illi Philippenses aut aurum, aut argentum, aut vestimenta, perem suavitatis. Odor suavitatis est apud Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
Iinitacio est ciuiꝰcũq rei quedã inaginacio .s.
iitari. id: sequi & est sensus Si rpmi n po¬
testis imitari.s. sequi. salte̾ me initamini
ego credo. oꝑor. loced: ita &. ulos credatis.
opemini. & doceatis. eẜ obseruate eos. Ioc
uerbũ. qͦd est obseruare: uarias optinet
significaciones. Aliqͥndo significat deelina¬
re a cauere: ut ibi. Obseruate eos qͥ dissen¬
iionesa offendicła faciunt. id̾ declinate
.ib cisꝰ Iliqͥndo insidias moliri: ut ibi. ꝙ ip¬
siob seruabant: id insidias tendebant: Ili¬
qͥudo imitari. ut hic. Obseruatȩ. id: imita¬
iuini fales qͥ formã doctrinęͫ habens: qͥ ita
credunt. iunt & docent. Qui ita ambu¬
lant id÷ qͥ ita uiuunt. sicut ego. For m̃a¬

Expanded text:
Imitatio est cujusque rei quaedam cognitio: imitari est sequi, et est sensus: Si Christum non potestis imitari et sequi, saltem me imitamini ego credo, operor, doceo, ita et vos credatis, operemini, doceatis. Et observate eos. Hoc verbum, quod est observare, varias habet significationes. Aliquando significat declinare et cavere, ut ibi, observate eos qui dissensiones et offendicula faciunt, id est declinate ab eis. Aliquando insidias moliri, ut ibi: Et ipsi observabant, id est insidias tendebant. Aliquando imitari, ut hic, observate, id est imitamini tales qui formam doctrinae nostrae habent, qui ita credunt, vivunt et docent, qui ita ambulant, id est qui ita vivunt sicut et ego, sic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊.treth .s. etat subditꝰ illis Mortẽ aũi cru¬
Cis. Iđo crucifirer̃t eũ ꝑ oninibꝰ mortibꝰ
seuior est mors crucis. ꝓpt̃ longũ crucutũ.
Si eñ gladio transuerberasemt eĩt eito fini
patri ds̃ pat̾ craltait illũ homine assũp¬
tũ a uerbo t̾eia die a mortius suscitando.
sip omnia ẽstituendo. eł donquit illi nomen
quod est iup omne nomen. Q uoanomen
dedit illi: Ut filus dei uoearet᷑. & ceta
qr filius hominis erat. seđm qͦd die uap¬
tismatis intonint uor pat̾na inqͥens. hic
est filius meus duectꝰ. simulit᷑ inmonte.

Expanded text:
zareth, et erat subditus illis . Mortem autem cruzareth, et erat subditus illis . Mortem autem crucis. Ideo crucifixerunt eum, quia omnibus mortibus saevior est mors crucis, propter longum cruciatum. Si enim gladio transverberassent eum, cito finirPatri, Deus Pater exaltavit illum, hominem assumptum a Verbo, tertia die a mortuis suscitando, supra omnia constituendo, et donavit illi nomen, quod est super omne nomen. Quod nomen dedit illi? Ut Filius Dei vocaretur et esset, qui Filius hominis erat, secundum quod in die baptismatis innotuit paterna vox, inquiens: Hic est Filius meus dilectus . Similiter in monte
Abbreviated transcription (Latin):
mne inuenit᷑. Quartꝰ modꝰ ẽ. cũ ea que acci¬
dunt. nec mutant. nec mutant᷑ s tam̃ aliã
speciemq. formã accipunit: sicut uestis ã
aliã spẽm habet. cõplexa .q. ñ induta quã
indut .i. qͥ modꝰ ꝯgrint hiue cõpacioni. Nam
sicut uestis cũ induit᷑ adheret qd̃e corpori.
s ñ mutat᷑ a sua natura. ut semꝑ uestis ñꝑ
inaneat. licet ali ã fpeciemq igiorẽ hono¬
rẽ assiumat quã antea habuisset: ita uerbũ
dei patris assumendo hominẽ. ũ est inuta¬
tũ in hominẽ. neq ipse homo assũptꝰ auer
sumpsisset. inhocqr mnaioris honoris &. dig¬
uitatis extitit quã aliqͥs hominũ qr speciõ¬
sus fuit pre filus hommũ. Hitmiliauit semet¬
ipsũ factꝰ obȩdiens usq ad mortẽ fuctus est¬
obediens deo patri. cuiꝰ uoluntas fuit. ut re¬
dimeret genꝰ humanũ. ꝙ. ñ solũ patri. sed
etiã matri: ut in eugłio habet᷑. qr uenit na¬

Expanded text:
me invenitur. Quartus modus est, cum ea, quae accime invenitur. Quartus modus est, cum ea, quae accidunt, nec mutant, nec mutantur, sed tamen aliam speciem et formam accipiunt, sicut vestis quae aliam speciem habet complexa sive complicata, quam induta. Qui modus congruit huic comparationi. Nam sicut vestis cum induitur adhaeret quidem corpori, sed non mutatur a sua natura, ut semper vestis non permaneat, licet aliam speciem et majorem honorem assumat quam antea habuisset, ita Verbum Dei Patris assumendo hominem, non est mutatum in hominem, neque ipse homo assumptus est sumpsisset in hoc quia majoris honoris et dignitatis exstitit quam aliquis hominum, quia speciosus fuit forma prae filiis hominum . Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem. Factus obediens Deo Patri, cujus voluntas fuit ut redimeret genus humanum, et non solum Patri, verum etiam et matri, ut in Evangelio habetur, quia venit Na
Abbreviated transcription (Latin):
intra ipsũ est. Uerbi gr̃a sicut beatꝰ uigu¬
stinꝰ dicit ddns similitudiĩe ei spongta
i. mari cõparns spongiã in undo. positã
III in edio maris. &. mare cõpurans diuini¬
cati. ÷ ieut inigͥt spongia posita in medio ma¬
ris a fluminũ undiq habet aquã supta.
int̾ra. undiq ꝙ. ꝑ medias latebras penętrat᷑
ita mundꝰ cõparacione diunitatis qͥsi ni¬
chil est . a. ita circundat .s penetrat diuni¬
tas omnia. sic ut mare spongiã. Formia ser¬
ui accipie ns: ud÷ inueritate hominẽ susci¬
piens. In similitudinẽ hominũ facł. Hic
rus honio factus: ꝙ uerbii caro factiĩ est
id÷ ds homo fictus est. C habitu inuentꝰ ut
homo. Multis modis habitũ dicimꝰ Est ha
bitꝰ aecideis nobis qͥ mutat illũ cui acci¬
tate atq langnore mutat nos ini robur .x. ua¬
litudine :q. tam̃ ipse mutatꝰ comestꝰ a nobis.
Est habitꝰ tciomͦ qͥ nec mutat. nec mutatur.
sic uti. anulus positꝰ indigito: qͥ modꝰ rarissi¬

Expanded text:
Verbi gratia: sicut beatus Augustinus dicit, dans similitudinem ex spongia, et mari, comparans spongiam mundo positam in medio maris, et comparans mare Divinitati: Sicut, inquit, spongia posita in medio maris et fluminum, undique habet aquam, supra, intra, undique et per medias latebras penetratur, ita mundus comparatione Divinitatis quasi nihil est, et ita circumdat et penetrat Divinitas omnia, sicut mare spongiam. Formam servi accipiens, id est, in veritate hominem suscipiens. In similitudinem hominum factus. Hicverus homo factus, quia Verbum caro factum est id est, Deus homo factus est. Et habitu inventus ut homo. Multis modis habitum dicimus. Est autem habitus accidens nobis, qui mutat illum cui accitate atque languore mutat nos in robur et valetudinem, et tamen ipse mutatur comestus a nobis. Est habitus tertio modo, qui nec mutat nec mutatur sicuti annulus positus in digito, qui modus rarissi
Abbreviated transcription (Latin):
me aui qͥ de cesaris domo st̃ : Ut illos philip¬
penses ac ueret & instigaret ad fidẽ seruan¬
da .s. bonis opibꝰ laborandũ. Quasi diceret
S philippenses atendite si illi qͥ apparitori
impatoris st̃ .s. ei semꝑ assistere debeni
in palario illius. uemnit ad fidẽ ꝓ nICHilo
deputantes uã impatoris. s uirilit infioe
doc trina laborant: qͥntomiagis uos debe¬
tisferuenti animo fide̾ seruare. bonisq
opibꝰ insistere qͥ longe al qula regis remo¬
tiestis neq t̾remini uissu malignor pͥn¬
cipus: Nđ manente ipło in carcere indo
ino uꝑatoris multi ex domo &esaris ue¬
mebant ađ eũ .s. ilochabillo. baptiz aban¬
toris. faceret eccłam sedemptoris. Ctacia

Expanded text:
 qui de Caesaris domo sunt? ut illos Philippenses acueret et instigaret ad fidem servandam, et bonis operibus laborandum, quasi diceret: O Philippenses, attendite: si illi qui apparitores sunt imperatoris, et ei semper assistere debent in palatio illius, veniunt ad fidem pro nihilo deputantes iram imperatoris, et viriliter in fide et doctrina laborant, quanto magis vos debetis ferventi animo fidem servare, bonis operibus insistere, qui longe ab aula regali remoti estis, neque terremini jussu malignorum principum. Nam manente Apostolo in carcere in domo imperatoris, multi ex domo Caesaris veniebant ad eum: et docti ab illo, baptizabantoris facerent Ecclesiam Redemptoris. Gretia
Abbreviated transcription (Latin):
lare cireũcisionẽ .ꝙ. gentiles prȩpucui
Ido gͦ appellat eos canes. qr sicut canis¬
pͥmũ latrat. ac deinde mordet: ita illi
loquendo oblatrabant .&. seducendo as¬
pe mordebant. Mali oꝑarii erant. qr ma¬
cipit: qr scriptũ est. Masels cuiꝰ caro cir¬
cũcisa ñ fuerit. pibit anima illius de
popło suo:qr pactũ meu̾ irritũ in adã¬
fecit. Nos enĩ sumꝰ circũeisio. Nos. id est
om̃s rectȩ credentes sumꝰ sꝑital es cir¬
ñ carnalit᷑. Uel etiã qͥ mente deo ser¬

Expanded text:
lare circumcisionem, et gentiles praeputium. lare circumcisionem, et gentiles praeputium. Ideo ergo appellat eos canes, quia sicut canis latrat ac deinde mordet, ita illi loquendo oblatrabant, et seducendo aspere mordebant. Mali operarii erant, quia maaecipit , quia scriptum est: Masculus cujus caro circumcisa non fuerit, peribit anima illius de populo suo, quia pactum meum irritum fecit . Nos enim sumus circumcisio. Nos, id est omnes recte credentes, sumus spiritualiter cirnon carnaliter: vel etiam qui mente Deo
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. subaudis. p̃dicando .s mͥ iinistran¬
do. contra uissa pͥncipũ. ẽ. radens ani¬
mã suã. subaudis. ꝑ icło mortis: ut im¬
pleret id qͦd ex uobis deerat. erga meii
obsequiũ. Philippenses qͥ ab apło uerbũ
u̾dicac ionis audierant. ꝑ qͦd saluati stͥ:
si fac ultas eis affuisset.x longitudo tͣrę
ñ obstitisset. ipsi debuerant ei omnia
subsidia tẽporalia p̃bete .&. ministrare.
uestimentũ. insuꝑ & socius fuit pͣdicaci¬
onis. Hic gͦ tradidit animã suã picło mor¬
tis: qr ꝯtra płceptũ imꝑatoris accessit ad
illũ ut diximꝰ eł. in hoc qͦd ei ministrauit
impleuit qͦd ex illis deerat: qr qͦd illi de¬
buerant agere. ipse fecit. sicut apłs de¬
clarat. Ut impleret qͦd ex uobis deerat:
id÷ qͦd uos ñ poteratis implere. impedi
in dño: Non in rebꝰ tẽporalibꝰ. &. tͣrenis at¬
cauete & declinate. Canes appellat iude¬
os .&. malos oꝑ ariosꝰ eosdẽq appellat cir¬
cũcision̾e: qr cͣsuetudo eiꝰ ẽ iudeos appel¬

Expanded text:
cessit, subaudis praedicando et mihi ministrando contra jussa principum. Tradens animam suam, subaudis periculo mortis, ut impleret id quod ex vobis deerat erga meum obsequium. Philippenses qui ab Apostolo verbum praedicationis audierunt, per quod salvati sunt si facultas eis adfuisset, et longitudo terrae non obstitisset, ipsi debuerant ei omnia subsidia temporalia praebere et ministrare. vestimentum, et insuper socius fuit praedicationis. Hic ergo tradidit animam suam periculo mortis, quia contra praeceptum imperatoris accessit ad illum, ut diximus, et in hoc quod ei ministravit, implevit quod ex eis deerat, quia quod illi debuerant agere, ipse fecit sicut Apostolus declarat. Ut impleret quod ex vobis deerat, id est quod vos non poteratis implere impediein Domino, non in rebus temporalibus et terrenis atcavete et declinate. Canes appellat Judaeos, et malos operarios eosdem appellat circumcisionem, quia consuetudo ejus est Judaeos appel
Abbreviated transcription (Latin):
pio ñ circu̾cidi. qͥsi ego ñ sim circ ueisus.
&. possim gła mea eͣfidere plusquã aliqͥs
ur̃m gentiliũ. si ee̾t in ea aliqͦ fiducia &. iu¬
sticia postquã xꝑs uenit: s qr ñ est ibi a¬
liqua głacio. nolo ut cire u̾cidamimi aui¬
de is. Ex genere isrł. subaudis. natꝰ de cri¬
bu beniamin: qͦd nemo urm est. Hebre¬
us ex hebreis. subaudis. natꝰ Scđm legem¬

Expanded text:
pio non circumcidi, quasi ego non sim circumcisus, et possim in gloria mea confidere plus quam aliquis vestrum gentilium, si esset in ea aliqua fiducia et justitia, postquam Christus venit: sed quia non est ibi aliqua gloriatio, nolo ut circumcidamini a Judaeis. Ex genere Israel, subaudis natus sum, de tribu Benjamin, quod nemo vestrum est. Hebraeus ex Hebraeis, subaudis natus
Abbreviated transcription (Latin):
circa me st̃. Positꝰ apłs in uincłis. dubita¬
bat utrũ decollandꝰ e̾et a nerone. in di¬
mut endꝰ liber de carcere: iđo dixit. Cũ
cognouero inqͥens qͥd mͥ euenerit. si de
carcere in columis exiero. mitt᷑a eũ aduos.
a illũ ñ possũ mittere. qͦ usq cogno sc̃a quę

Expanded text:
circa me sunt. Positus Apostolus in vinculis dubitabat utrum decollandus esset a Nerone, aut dimittendus liber de carcere, ideoque dixit: Cum cognovero quid mihi evenerit. Si de carcere incolumis exiero, mittam eum ad vos. a Timotheum non possum mittere
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad sapieneiã illã ꝑtinet. quę mortalibꝰ
hominibꝰ dat᷑. beatꝰ apłs sapientissimiꝰ onini¬
ũ hominũ erat.: qͥ tunc tẽporis incarne
morabant᷑. Quantũ uͦ ad illã ꝑfectionẽ ꝑ¬
tinet quã ꝑcepturi ft̾ sc̃ĩ post generalem
resurrectionẽ imꝑfectissimꝰ erat:ꝙ uunc

Expanded text:
tinet, quae mortalibus hominibus datur, beatus Apostolus sapientissimus omnium hominum erat, qui tunc temporis in carne morabantur: quantum vero ad illam perfectionem pertinet quam recepturi sunt sancti post generalem resurrectionem, perfectissimus non erat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam dei. Emulus d̾r inuidꝰ ꝙ. imitator
i. studiosus. s in hoc loco ꝓstudio ponit᷑.
Beatꝰ gͦ apłs studiosus .&. emulator fuit
in lege: uolens synagogã statuere.ꝙ ec¬
clam dei destruere. ꝑsequens sc̃os Scdm
llã iusticiã que in lege est si aliqͦ iusticia
mͦ inlege ẽ conuersatꝰ sũ. id uiri sine
crimine & siue rep̾hensione ut mͥ uisumm
ẽ& aliis: ꝙ circũcisus suĩ octauo die &.
iͦdragesimo die. ꝓ me legalia munera.
subi. nidis. oblata st̃. & festiuitates &s sab¬
bata obseruaui .&. cetera quę lex p̃cipit.
Sed quę mnͥ fuer̾t lucra. hoc ẽ. quę puta¬
bã qͦd mͥ prestarent mnagnũ questum &.
pͣmiũ. hec omnia intellexi michi futura
ad dampnũ si ea carnalit᷑ obseruarẽ. Prop

Expanded text:
ur, invidus et imitator, et studiosus, sed in hoc loco pro studioso ponitur. Beatus ergo Apostolus studiosus aemulator fuit in lege, volens Synagogam statuere, et Ecclesiam Dei destruere persequendo sanctos. Secundum illam justitiam quae in lege est. Si aliqua justitia modo in lege est, conversatus, subaudis vixi sine crimine et sine reprehensione, ut mihi visum est et aliis: quia circumcisus sum octavo die, et quadragesimo die per me legalia munera sunt oblata, et festivitates, et sabbata observavi, et caetera omnia quae lex praecipit. Sed quae mihi fuerunt lucra, hoc est, quae putabam quod mihi praestarent magnum quaestum et praemium haec omnia intellexi mihi futura ad damnum, si ea carnaliter observarem prop
Abbreviated transcription (Latin):
uos gaudete: id÷ sicut ego gaudeo de ur̃a
fide ita uos congaulete de meo premio.
qͥd ꝑcepturꝰ fũ adeo ꝓuobis. Spero aũ in
admnodu carus. intantũ. ut unanimis illi
titus. lucas. clemens .&. alii. ÷ ed qͥnido hane
epłam misit illis: ñ habebat de ꝑfectio¬
ribꝰ sccũ nͥ istũ. Om̃s enĩ erant eausa pͥ¬
dicac ionis dispesi ꝑ diuersa loca: iđo dixit
ne mine̾ habere in p̃senti tam unqninie.
Uel poterat eẽ: ut timotheus plus om̃ibꝰ
disc ipłis eiꝰ. philippenses diligeret. Cito
id÷ in .ꝓi.imo. me mntere ad uos ut ego
bono animo sim: id: tranqͥllo &. see uro
amimo sim. Cognitis quę cirea uos st̃: id÷¬
cognouero ꝑ illũ quȩ cirea uos agunt᷑ tã
infide. quã in conuersacione. Nemine e¬
ni habeo. sub audis. mͦ apud me: qͥ sincera.
id÷ pura &. firma affectione. ꝓ uobis solli¬
eitꝰ sit. Ea uoluntas quȩ erat in apło er¬
ga philippenses. erat & intimotheo: iđo dicit
ne mun̾e habeo tam unanime̾. ids qͥ ean¬

Expanded text:
um autem et vos gaudete. Id est, sicut ego gaudeo de vestra fide, ita et vos congaudete de meo praemio quod percepturus sum pro vobis. Spero autem iadmodum charus, in tantum ut unanimis dicatTitus, Lucas, Clemens et alii; sed quando hanc Epistolam misit illis, non habebat secum de perfectioribus nisi istum: omnes enim erant causa praedicationis dispersi per diversa loca, ideoque dicit neminem habere se in praesenti tamen unanimem. Vel poterat esse ut Timotheus plus omnibus discipulis ejus Philippenses diligeret. Cito. Id est, in proximo. Me mittere ad vos, ut et ego bono animo sim. Id est tranquillo et securo animo sim. Cognitis quae circa vos sunt. Idcognovero per illum quae circa vos aguntur, tam in fide quam in conversatione. Neminem enim habeo. Subaudis modo apud me. Qui sincera, id est pura et firma, affectione pro vobis sollicitus sit. Et ea voluntas quae erat in Apostolo erga Philippenses, erat et in Timotheo. Ideo dicit: Neminem habeo tam unanimem, qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
audis misertꝰ est &. mei. Quare : Ne tri¬
subaudis. infirmitatis eiꝰ. habere. Beatus
ipłs. dolebat de infirmitate epafroditi.
Sed si ille ab hac luce migrasset. suꝑ tris¬
ticiã infirmitatis. haberet tristiciã mo¬
tis eiꝰ uł qr ipse in uincłis astrictꝰ tene¬
bat᷑ si ẽtigisset epafroditũ mori qui ei
necessaria. ꝓcurabat. suꝑ tristiciã iuin¬
cłoꝵ haberet tristiciã de morte illius.
Ut uiso illo: iterũ gaudeatis audiũ
apłi gaudiũ erat phulippensiũ. sic ut
tristicia eiꝰ tristicia illoꝵ Similit̾ tris¬
ticia philippensiũ. meror erat apłi &.¬

Expanded text:
ne tri infirmitatis ejus haberem. Beatus Apostolus dolebat de infirmitate Epaphroditi. Sed si ille ab hac luce migrasset, super tristitiam infirmitatis haberet tristitiam mortis ejus. Vel quia ipse in vinculis astrictus tenebatur, si contigisset Epaphroditum mori, qui ei necessaria procurabat, super tristitiam vinculorum haberet tristitiam de morte illius. Ut viso eo iterum gaudeatis. Gaudium Apostoli gaudium erat Philippensium, sicut tristitia ejus tristitia illorum: similiter tristitia Philippensium tristitia erat Ap
Abbreviated transcription (Latin):
nos habemꝰ om̃s sensus corꝑis circũ ciso
Quãquã ego habeã confidenciã in carne.
id÷ habere possem in caruali eireu̾cisiõs
si aliqͦ ibi e̾e̾t fiducias iqͥs auͣ alus. subau¬
dis. urm gentiliũ uidet᷑ ꝯfidere in carne

Expanded text:
nos habemus omnes sensus corporis circumcisos. Quanquam ego habeam confidentiam et in carne, id est, habere possem in carnali circumcisione, si aliqua ibi esset fiducia. Si quis autem alius, subaudis vestrum gentilium, videtur confidere in carne
Abbreviated transcription (Latin):
fidelitatis. suo eremplo &. doctrina. de cor¬
dibꝰ infideliũ fugarent. Sicut luminari¬
a. sol. &. luna. ceteraq astra mundo. uł in
hac uita. Uerbũ uite ẽtinentes. id÷ fidem
recta qua uiuit uistꝰ .. illius uerbi ine mo

Expanded text:
fidelitatis suo exemplo et doctrina de corfidelitatis suo exemplo et doctrina de cordibus infidelium fugarent. Sicut luminaria. Sol, luna et caetera astra. In mundo. Vel in hac vita. Verbum vitae continentes. Id est fidem rec
Abbreviated transcription (Latin):
possibilitate. de bemꝰ &. nos obte pando ob¬
sec undare. 4ł. dũ iungimꝰ uoluntat᷑e nrãm
.n. obsequul. uoluntati &. possibilitati illius.
laudandꝰ ẽ ille qr pͣuenit.&. qr possibilitate
prestat. atq pseueranciã & nos digni su¬
mꝰ mnercede ętͣna . E. uelle. id÷ bona uolun¬
tate . a. ꝑficere. ꝑ bonã uoluntatẽ: id÷ ut
semp qͦd bonũ est uelimꝰ. Omnia au facite
sine murmurac ionibꝰ. sub. udis. bona quę
nec de his que eugłim ꝓmittit. Ut sitis si¬
ne qͣrela. id÷ sine repͣliensione.q. simplices
filii dei . Sicut d̾s simplex est. ita filii eius
puro .&. simplici corde debent incedere
sine repͣhensione. id÷ sine crimine. In me¬
necdũ adhuc om̃s renati erant. neq fide¬
les: s multi erant infideles .sheretici.
qͥ fideles erant uiuere. ut ficut sol fiigat
tenebras .i. lima. ceteraq sydera illumi¬
uant uoctẽ: ita illi lucendo. fide . ope. &
doctrina. te nebras erroris.. nebulas in¬

Expanded text:
dat possibilitatem. Debemus ergo nos obtemperando obsecundare ei, et dum jungimus voluntatem nostram et obsequium voluntati et possibilitati illius, laudandus est ille qui praevenit, et qui possibilitatem praestat atque perseverantiam, ut nos digni simus mercede  bona voluntate, id est ut semper quod bonum est velimus. Omnia autem facite sine murmurationibus, subaudis audis bona, quae nec de his quae Evangelium promittit. Ut sitis sine querela. Id est sine reprehensione; et simplices sicut filii Dei. Sicut Deus simplex est, ita filii ejus puro et simplici corde debent incedere. Sine reprehensione. Id enecdum adhuc renati omnes erant neque fideles, sed multi erant infideles et haereticiqui fideles erant vivere, ut sicut sol fugat tenebras, et luna caeteraque sidera illuminant noctem, ita illi lucendo fide, opere, et doctrina, tenebras erroris et nebulas in
Abbreviated transcription (Latin):
uite uobis ministraui. Qui ñ in uacuũ eu¬
curri. subaudis. de locõ ad locũ pradicando
neq iiuaeuũ laboraur. cor poree lingue
inst ancia. Cs. hoc ad głam meam. sub audis
immolor: id: intͣficior a nerone. Nero ipse
fint sacerdos petri .s. pauli: qr ipse macta¬
uit eos. Macł auit qͥdem. s ñ optulit: qr ip̃¬
si se ipsos optulert. Supra sacrificiũ. qr uos
cui Beatꝰ paulus qͥ philippense s ib infideli¬
cate lib̾auit.& in baptismate a peceatis pur¬
gando sc̃ificauit. ipse utiq optulit eos. &.¬
ipsi sacrificiũ eius fuert. Ousequiũ etiã ap¬
pellat cultũ & religionẽ: ut alibi Riaciona

Expanded text:
vitae vobis ministravi. Quia non in vacuum cucurri. Subaudis de loco ad locum praedicando. Neque in vacuum laboravi corporeae linguae instantia. Et hoc ad gloriam meam. Sed et si immolor. Id est interficior a Nerone. Nero ipse fuit sacerdos Petri et Pauli, quia ipse mactavit eos: mactavit quidem, sed non obtulit, quia ipsi seipsos obtulerunt. Supra sacrificium. Gaudeo.cui. Beatus Paulus qui Philippenses ab infidelitate liberavit, et in baptismate a peccatis purgando sanctificavit, ipse utique obtulit eos et sacrificium ejus ipsi fuerunt. Obsequium etiam appellat cultum et religionem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lo rege dicta. In hioe gͦ qͦd laudat philip¬
penses qͥ ei necessaria miser̃t uituperat
ilioi qͥ ei nullũ obsequiũ prebuerunt.
UIł Aatᵈ. iac io inde potest ee Rdeto ddti
e: qr sere dator qͥd dat. aut quantũ dat
.s. cuidat. utrũ autũ anuestimentũ:
Ias libiͣi auri aue equii. Racio ACEptI
e qe seit ille qͥaccipit met illu aliquod
sensus. Ex omnibꝰ de qͥbꝰ potest eẽ racio dasi &
aecepti ñ ministrauert᷑ nͥ qr ipsi nichil dede¬
rt ꝙ& ego nichil accepi. Non querodatũ sub

Expanded text:
lo rege dicta. In hoc ergo quod laudat Philiplo rege dicta. In hoc ergo quod laudat Philippenses, qui ei necessaria miserunt, vituperabat alios qui ei nullum obsequium praebuerunt. vel datur ratio inde potest esse. Ratio dati est quia scit dator quod dat, aut quantum dat, aut cui dat, utrum aurum, an vestimentum det, libram auri, aut equum. Ratio accepti est, quia scit ille qui accipit metallum aliquid sensus: Ex omnibus de quibus potest esse ratio dati et accepti, non ministraverunt mihi, quia ipsi nihil dederunt, et ego nihi
Abbreviated transcription (Latin):
possũ sufficieneiã habere qr seio indigen¬
ciã pacient᷑ ferre .& ab undaneiã euĩ tem¬
pancia disponere. Multi stͥ qͥ positi in
pauptate .&. egestate. neseunt ea pacien¬
ultra modũ.s. utunt᷑ his qͥbꝰ ab undant
inte̾ ꝑate. a quoꝵ. numero erat qpłs ali¬
tinere. Scio&. habundare: u. iii.ibundan¬
cia tepans ẽe̾. ne corrũpar ab ea. In om¬
nibꝰ institutꝰ sũ .. saciari id÷ ab undare
.s. esurire. ids penuriã pati: omnia pos¬
sũ in eo qͥme ẽfortat.&. ne uideret᷑ sibi¬
tribuere. qͦd suis uiribꝰ potiuisset in penu¬
ria paciens e̾e̾ .&. in abundancia tẽ ꝑ ans.
comunicantes tribulacioni mee: Ii est
qͣsi ego nullo indigeam. bene fecistis uos
caritatis officiũ in mne adimplentes. cõ¬
pacienido passionibꝰ meis. i iiteudo mͥ
que erant uecessaria. Scitis aii.q. cetera.
usq ꝓfectꝰ sũ amacedonia. MacedoIla
ꝓumcia ẽ grecor. dicta a macedone .s.
thessalonca cuntas ẽ uł regnũ athessa¬

Expanded text:
possum sufficientiam habere, quia scio indigentiam patienter ferre, et abundantiam cum temperantia disponere. Multi sunt qui positi in paupertate, nesciunt eam patienultra modum, et utuntur his quibus abundant intemperate: quorum numero erat Apostolus alitinere: scio et abundare, id est in abundantia temperans esse, ne corrumpar ab ea. In omnibus institutus sum, et satiari, id est abundare, et esurire, id est penuriam pati. Omnia possum in eo qtribuere hoc quasi suis viribus potuisset in penuria patiens esse, et in abundantia temperans, communicantes tribulationi meae, id est, quamvis ego nullo indigeam, bene fecistis vos, charitatis officium in me adimplentes, compatiendo passionibus meis, et mittendo mihi quae erant necessaria. Scitis autem, etc., usque, profectus sum a Macedonia. Macedonia provincia est Graecorum, dicta a Macedone, et Thessalonica civitas est a Thessa
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑcepturi sumꝰ in die uidieii. eẜ si qͥd
aliud sentitis. uł sapitis. de hoc qͦd dicimꝰ
qͥ hoc ñ est ex uoliis s ds illud manifes¬
tauit. Beatꝰ bȩda loquens qͦd̾a loco de die¬
si qͥd aliud sapiatis. &. hoc uobis ds̃ reuela¬
int: ait. Quid gͦ.si beretie̾ ẽ. debet in suo
sensu ab undare: Mimme. Non de here¬
tico loquor: s de rꝑiano. Uniꝰqͥsq: inquit
fidelis. in suo sensu ab uidet: iđ÷ qͥ ere¬
dit ope impleat. studeatq ab undare ui¬
tutibꝰ us. si qͥd aliud sapit qͦd ꝯtra fidem
sit. ipt bona opa que habet. reuelabit
illi di. ut illud corrigat. sicut fecit ey¬
priano cartaginensi ep̃o. qͥ uiia mersione:
cũm dabat baptirandis. ignorani illud a¬
gens. Sed qr uonisopili: inseriuebat .&.
hoc quod intelligebat. ope implebat. me¬
riui reuelacionẽ ꝑcipe adiĩo. ut ternã
mersionẽ daret bapii: mdis. Id qͦd pue¬
nimiꝰ id÷ infide ad quã puenimꝰ. Ergo
dño dicente .&. uos. me prędicante. inea

Expanded text:
percepturi sumus in die judicii. Et si quid aliter sentitis, vel sapitis de hoc quod diximus, et hoc non ex vobis, sed Deus illud manifestabit. Beatus Beda loquens quodam loco ex dicsi aliud quid sapitis, et hoc vobis Deus revelabit. Quid ergo: Si haereticus est debet in suo sensu abundare? Minime. Non de haeretico loquor, sed de Christiano. Unusquisque, inquit, fidelis in suo sensu abundet, id est, quod credit opere impleat studeatque abundare virtutibus: et si quid aliud sapit quod contra fidem fit, propter bona opera quae habet, revelabit illi Deus, ut illud corrigat, sicut fecit Cypriano Carthaginensi episcopo, qui unam mersionem tantummodo dabat baptizandis, ignoranter hoc agens. Sed quia bonis operibus inserviebat, et quod intelligebat opere implebat, meruit revelationem percipere a Domino, ut trinam mersionem daret baptizandis. Ad quod pervenimus, id est in fide ad quam perveni ego, docente Domino et vos me praedicante, in ea
Abbreviated transcription (Latin):
nor. ꝓniehilo de putabat .s. sie eotidie ui¬
uebat. qͥsi semꝑ incipiens. Iđoq dix̃. obli¬
uiscor pͣteritor: de sidans semꝑ ad alia ten¬
dere Aadestinatũ ꝑ seqͦr: id÷ ad ꝓiuissum
tendo. Ad brauiũ id ad coronã suꝑnę re

Expanded text:
 sic quotidie vivebat quasi semper insipiens, ideoque dixit: Obliviscor praeteritorum, desiderans semper ad alia tendere. Ad destinatum persequor, id est ad promissum tendo, ad bravium, id est ad coronam supernae