comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inde transire: & uillam
sue ꝓprietatis nomine
celtum adire. Que cum
cognouisset sanctum re¬
migium iuxta transituᷤ
sui uiam esse. uenit ad
eum: & benigne ut par.
erat ab illo suscepta. pe¬
tiit eundem sanctum
uirum. ut unã cum il¬
la. domum suam quo
ibat dignaretur adire.
Idem iur sanctus. ut e¬
rat prestabilis suꝑ iustis
petitionib: ipsiꝰ sobrine
sue postulationi prebuit
t cum pariter ad do¬
mum ꝑuenissent.¬
& inter se familiaria ac

Expanded text:
inde transire et villam suae proprietatis nomine Celtum adire. Que cum cognovit, sanctum Remigium iuxta transitus sui viam esse, venit ad eum, et benigne, ut par erat, ab illo suscepta, petiit eundem sanctum virum, ut una cum illa domum suam, quo ibat, dignaretur adire. Isdem vir sanctus, ut erat prestabilis super iustis petitionibus, ipsius sobrinae suae postulationi assensum Et cum pariter ad domum pervenissent et inter se familiaria
Abbreviated transcription (Latin):
uidere. Fulgebat enim
tota cella illa: quasi ra¬
dians sol in uircute sua.
Et quanto quis curiosi¬
or oculis esse uoluisset:
tanto sui uisus aciem ob

Expanded text:
ingere, nec videre. Fulgebat enim tota cella illa, quasi radians sol in virtute sua; et quanto quis curiosior esse voluisset, tanto sui visus aciem ob
Abbreviated transcription (Latin):
nua flectens ad orationẽ.
orauit dutuis: & cepit
uinum ꝑforamen supe¬
ruis. ꝑ quod eidem uas¬
culo infusum fuerat. ad¬
eo redundare: ut super
pauuimentum domus
largiter inundaret.Et

Expanded text:
nua flectens ad orationem, oravit diutius. Et cepit vinum per foramen superius, per quod eidem vasculo infusum fuerat, adeo redundare, ut super pavimentum ipsius domus largiter inundaret. Et
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuit linguã: ita aures
hominũ. salutaris gr̃e in¬
nouauit auditu. Tlama¬
bat autẽ in deserto: ubi
predicationẽ eius nec in¬
solens turba ꝑstreperet.¬
nec infidelis rideret audi¬
tor: s hii tantum audire
possent. qui predicantẽ
uerbum salutis cura tan¬
tum diuini cultus expete¬
rent. & aduerterent eum
uera annuntiare dexp̃o.
qui ꝑ assertionẽ iusticie.
ut illicitas herodis nupti¬
as increparet. nec regem
timuisset offendere: nec
squalorem carceris decli¬
nasset: nec tyrannico gla¬
dio refugisset occidi. ll

Expanded text:
uit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi.
Abbreviated transcription (Latin):
interius illustrando. con¬
uertere non desistit. Hic
in spũ & uircute helie p̃¬
cessit ante illum: ut ple¬
bem eius aqua baptizans.
ad suscipiendum eũ ubi
appareret. doceret esse per¬
sectam. Huic successit ille
in sp̃u et urute dei pa¬
tris: ut plebem suam spũ
scõ & igne baptirans. ad
uidendam faciem patris
sui donaret esse ꝑfectam.

Expanded text:
interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam.
Abbreviated transcription (Latin):
desiderio. predulcia in li¬
minib apłorum figens
cuibat loca: nocte uero
ad scĩ petri reuertebatur
eccłiam. Quacdã namq
die iam appropinquan

Expanded text:
desiderio, praedulcia in liminibus apostolorum figens cuibat loca, nocte vero ad sancti Petri revertebatur ecclesiam. 7. Quadam namque die, iam adpropinquan
Abbreviated transcription (Latin):
ab ore proximoꝵ quert̃.
Notandum uero quod
om̃s lampades habent.
sed om̃s oleum non ha¬
bent: quia plerumq

Expanded text:
ab ore proximorum quaerunt. Notandum vero quod omnes lampades habent, sed omnes oleum non habent, quia plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
participare: cuius duri
uiuium ipsius domini
ergo quod adẽo donatũ
est nobis: & oblatã gra¬
tiam nullãtenus in ua

Expanded text:
participare. Cuius durituiuium ipsius Domini ergo, quid a Deo donatum est nobis: & oblatam gratiam nullatenus in va
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑunt: scientie iste:
ille potentie. Diuitias im¬
mortalitatis ille dispensat:
scientie thesauros iste largi¬
tur. Sunt enim scientie the¬
sauri. sicut scriptum est: in
quo sunt om̃s thesauri sapi

Expanded text:
erunt, scientiae iste, ille potentiae; divitias immortalitatis ille dispensat, scientiae thesauros iste largitur; sunt enim scientiae thesauri, sicut scriptum est, In quo sunt omnes thesauri sapi
Abbreviated transcription (Latin):
autem ꝓcuratũ est.
ut patefactã ꝑ dotum or¬
bem fidei euangelice gra¬
tia: templum ipsum qͦn¬
dam augustuma. cum su¬
is cerimõniis tolleretur:
ne quis forte adhuc par¬
uulus. & lactens in fide.
si uideret illa ꝑmanere.
que aꝓphecis sanctis facta.
que a domino sunt insti¬
tuta: ammirando scm̃ se¬
culare. paulatim a since¬
ritate ficdei que est in xp̃o
iħu. ad carnalem laberet᷑
iudaismum. Prouidens
ergo ds infirmitati nr̃e. &
eccłiam suam multiplica¬
ri desiderans. omnia illa
subuerti fecit. ac penitus
auferri: quatinus umbra
& typo cessante uerorũ:

Expanded text:
autem procuratum est, ut patefacta per orbem fidei evangelicae gratia templum ipsum quondam augustum, cum suis caeremoniis tolleretur, ne quis forte adhuc parvulus ac lactans in fide, si videret illa permanere quae a prophetis sanctis facta, quae a Domino sunt instituta, admirando sanctum saeculare, paulatim a sinceritate fidei, quae est in Christo Jesu, ad carnalem laberetur Judaismum. Providens ergo Deus infirmitati nostrae, et Ecclesiam suam multiplicari desiderans, omnia illa subverti fecit ac penitus auferri, quatenus umbra et typo cessante vero
Abbreviated transcription (Latin):
nos gemitus cogit.
quoscła nostri ordinis
uiros intueri:qui sacer¬
dotali officio prediti. si
quid forte de iusticie oꝑi

Expanded text:
nos gemitus cogit quosdam nostri ordinis viros intueri, qui, sacerdotali officio praediti, si quid fortasse juste
Abbreviated transcription (Latin):
elchisedecħ quippe
ut legimus sacerdos
dei sumini. songe legalis
sacerdotii tempora preces¬
sit. offerens deo panem
& uinum. Et ideo re¬
demptor nr̃ sacerdos esse
dicitur. scdm ordinẽ mel¬
chisedech: quia ablatis
uictimis legalib. idem
sacrificii genus in myste¬
rium sui corporis et san¬
guinis in nouo testamen¬
do offerendum instituit.
uis ergo conu

Expanded text:
elchisedech quippe, ut legimus, sacerdos Dei summi, longe legalis sacerdotii tempora praecessit, offerens Deo panem et vinum. Et ideo Redemptor noster sacerdos esse dicitur secundum ordinem Melchisedech, quia ablatis victimis legalibus, idem sacrificii genus in mysterium sui corporis et sanguinis in Novo Testamento offerendo instituit. Quis ergo con
Abbreviated transcription (Latin):
ost multarũ au .Ui¬
tem horarum spaciũ.
dixit mulier ad zosimam.
AAbba zosima tibi compe¬
dit benedicere et orare. Gu
enim presbiterii honore
suffultus es: & plurimis iã
annis scõ assistis altari: et
donis diumitatis xp̃i secre¬
ta rimaris. Hec uerba ue¬
ro zosimam in magnũ ti¬
morem. et certamen ma¬
gis inducebant: et tremeis
senex sudoris guttis infun¬
debatur. Dicit autẽ ei de¬
conclus. Manifeste. plus
omnib tributa est tibi gra¬
tia: ut me uocares ex no¬
mine quem nunquã ui¬
disti. Sed quia gr̃atia non
ex dignitate cognoscitur.
sed ex̃ animaꝵ actib sig¬
nificari consueta est: ip̃sa
tati autem senis compassa.
dixit. Oenedictus ds̃: qui.
salutem procurat animaꝵ¬

Expanded text:
ost multarum autem horarum spatia dixit mulier ad Zosimam: Abba Zosima, tibi competit benedicere et orare; tu enim presbyterii honore fultus es, et plurimis jam annis sancto assistis altari, et donis divinitatis Christi secreta rimaris. Haec verba Zosimam in magnum timorem et certamen magis inducebant, et tremens senex sudoris guttis infundebatur. Dicit autem ei dees. Manifesta autem plus omnium tributa est tibi gratia, ut me vocares ex nomine, quem nunquam vidisti. Sed quia gratia non ex dignitate cognoscitur, sed ex animarum actibus significari consueta est, beneditati autem senis sancti compassa, dixit: Benedictus Dominus, qui salutem procurat anima
Abbreviated transcription (Latin):
giens ꝑgeret: monachus
quidam romanus nomi¬
ne. bunc euntem repperit:
quo tenderet inquisiuit.
Cuius cum desiderium
agnouisset. et secretum
tenuit. & adiutorium un¬
pendit: eiq sc̃e conuersati¬
onis habitum tradidit:
ce in quantum licuit mi¬
nistrauit. Le .uI.

Expanded text:
giens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
presentes uidit. tam po¬
steros eorum rebelles ac
seditiosos preuidit: uin¬
dictam huiusmodi p̃sũp¬
tores non solum inse. ue¬
rum ce in genere contͣx¬
erunt: ut sicut prim̃i
ucem seminis cuncti
ex eo geniti. peccatum
eius. &e mortem corporis
pro peccato illatã trax¬
erunt: ita ce genitalib

Expanded text:
praesentes vidit, ita posteros eorum rebelles ac seditiosos praevidit: vindictam hujusmodi praesumptores non solum in se, verum et in genere contraxerunt: ut sicut peccato primi ucem seminis, cuncti ex eo geniti peccatum ejus, et mortem corporis pro peccato illatam traxerunt, ita et genitalib
Abbreviated transcription (Latin):
oratum: maurus mo¬
nachus uidit. pompeiã¬
altero die oratoriũ egres¬
sus. stantem foras mona¬
chum repperit: & eum
pro cecitate cordis sui uir¬
ga ꝑcussit. Qui ex illo
die nichil ꝑsuasionis ab¬

Expanded text:
oratum, Maurus monachus vidit; Pompeiavir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis
Abbreviated transcription (Latin):
principes an¬
nus sollemp¬
nitatib honorantes fra¬
tres carissimi: ipsum de¬
um ac dominũ nostrum
qui huius auctor est ficdi.
debita religione uenera¬
mur. Apłi namq latino
sermone.dicuntur missi.
Qui uero honorant mis¬
sos. manifestum est eos ho¬
norare mutentem: qm̃
dignitas que defertur
ministris. illi sine dubio
cuius ministri sunt exhi¬
betur: ut ait ipse saluator
ad discipulos suos. Q uos
audit me audit: & qui
uos recipit. me recipit. Il

Expanded text:
principes annuis solemnitatibus honorantes, fratres carissimi, ipsum Deum ac Dominum nostrum, qui hujus auctor est fidei, debita religione veneramur. Apostoli namque Latino sermone dicuntur missi; qui ergo honorant missos, manifestum est eos honorare mittentem; cum dignitas quae defertur ministris, illi sine dubio cujus ministri sunt exhibetur, ut ait ipse Salvator ad discipulos suos: Qui vos audit me audit, et qui vos recipit me recipit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriam fateretur: s tam̃
magis fefellit pͥncipẽ scli
iabolus enim. Xll¬
et si aliquando du¬
bitauit. cum diceret. si fi¬
liuis dei es: mute de deor¬
sum: tamen sero cogno¬
uit: & discessit ab eo.

Expanded text:
priam fateretur. sed tamen magis fefellit principem saeculi; diabolus enim etsi aliquando dubitauit, cum diceret: si filius dei es, mitte te deorsum, tamen uel sero cognouit et discessit ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
explicatio. Et ideo qui dix¬
erit uerbum. loquitur: eti¬
am si ante. non sit locutus.
Ab angło iubetur tacere
Lacharias: ab angło uox
premitur uideoꝵ. Non

Expanded text:
explicatio: Et ideo qui dixerit verbum, loquitur; etiamsi ante non sit locutus. Ab angelo jubetur tacere Zacharias, ab angelo vox premitur Judaeorum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
iam sanctus uir eos de
talib sufficienter instru¬
xisset: ꝓphetico sp̃u re
pletus. cuncta que eis uł
semini eorum euentura
erant predixit: quali¬
ter scilicet successura eo¬
rum posteritas. regnum
esset nobilissime ꝓpaga¬
tura. atq gubernatura.
& scãm ecclesiam subli¬
matura: omniq roma¬
na dignitate. regnoq
potitura: & uictorias con¬
tra aliarum gentium
incursus adeptura: ni¬
si forte a bono degeneran¬
tes. uiam ueritatis reli¬
querint. & diuersos ui¬
tiorum fuerint secuti
anfractus. quib negligi

Expanded text:
iam sanctus vir eos de talibus sufficienter instruxisset, prophetico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: qualiter scilicet successura eorum posteritas regnum esset nobilissime propagatura atque gubernatura et sanctam aecclesiam sublimatura omnique Romana dignitate regnoque potitura et victorias contra aliarum gentium incursus adeptura, nisi forte a bono degenerantes, viam veritatis reliquerint et diversos vitiorum fuerint secuti anfractus, quibus neglegi
Abbreviated transcription (Latin):
mum gal¬
lie ac belgi¬
ce prouin¬
tiarũ causa
fidei ad sy¬
nodum conuenert: bea¬
tum remigium unde¬
cũq doctissimũ. & insqͥp¬
turis sanctis eruditissi¬
mum. ac in eccłiasticis
dogmatib exercitatũ :¬
ad idem conciliũ uenire
petierunt. Cui synodo
arrianus quida hereticꝰ

Expanded text:
mum Galliae ac Belgicae provinciarum causa fidei ad synodum convenerunt, beatum Remigium undecumque doctissimum et in scripturis sanctis eruditissimum ac in aecclesiasticis dogmatibus exercitatum ad idem concilium venire petierunt. Cui synodo Arrianus quidam heretic
Abbreviated transcription (Latin):
set natiuitas: qui et illis
parentib. quoꝵ esset de¬
sꝑata posteritas: dei mu¬
nere nasceretur.Lll.¬
am tanta auctorita

Expanded text:
set nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
Ortus clausus. fons signa¬
tus: emissiones tue para¬
disus. Uere ortus delitia¬
rum. in quo consita sun
uniuersa florum genera.
et odoramenta uircitum:
sieq conclusus. ut nesci¬
at uiolari. adq corrũpi.
ullis insidiarũ fraudib.
signatus. sigillo to

Expanded text:
ortus conclusus, fons signatus, emissiones tuae paradisus . Vere hortus deliciarum, in quo consita sunt universa florum genera et odoramenta virtutum: sicque conclusus, ut nesciat violari neque corrumpi ullis insidiarum fraudibus. signatus sigillo to
Abbreviated transcription (Latin):
signatur. interius illus¬
trãtus atq ꝑunctus: ut &
sanctus ysaias ad miten¬
dum se in diuinũ mini¬
sterium. debere potius
offerre. quam excusare
diclicerit. Post habita er¬
go omni dubitatione.
atq ancipiti submota
sententia: unamimitate
ep̃orum remensis ꝓuin¬
tie. infulis induitur sa¬
cerdotalib: benedictio¬
ne consecratur episcopa¬
li: atq in sede presulat:
couocatur h̃uius ciuita¬
tis remorum. Ubi statim
sic apparuit aptus ce de¬
uotus: tanquam si offi¬
cio ad quod nouiter as¬
cenderat. iugiter prefu¬
Lisset.Le q

Expanded text:
signatur, interius illustratus atque perunctus, ut et sanctus Esaias, ad mittendum se in divinum ministerium debere potius offerre quam excusare didicerit. 4. Posthabita ergo omni dubitatione atque ancipiti submota sententia, unanimitate episcoporum Remensis provinciae infulis induitur sacerdotalibus, benedictione consecratur episcopali atque in sede presulatus collocatur huius civitatis Remorum. Ubi statim sic apparuit aptus et devotus, tamquam si officio, ad quod noviter ascenderat, iugiter prefuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
nis ederne. Sed tunc fide¬
lis seruus supra multa con¬
stituitur: quando deuic¬
ta omni corruptionis mo¬
lestia: de eternis gaudiis
in celesti illa sede glatur.

Expanded text:
nis aeternae. Sed tunc fidelis servus super multa constituitur quando, devicta omni corruptionis molestia, de aeternis gaudiis in illa coelesti sede gloriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
deo placere desiderans. scẽ¬
conuersationis habitũ
quesiuit. Recessit igit᷑
scienter nescuis: & sapien¬
der indoctus. Huius ego
omnia gesta non lidicu
sed pauca que narro qua¬
tuor discipulis illiuis refe¬
rentib agnoui. constanti¬
no scilicet reuerentissimo

Expanded text:
ere desiderans, sanctaconversationis habitum quaesivit. Recessit igitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum uero est.
quod sunt nonnul¬
li. qui carnis abstinenti¬
am̃. non pro deo.sed pro
inan głã exbibent. Et
sunt pleriq qui compas¬
sionem proximo.non spi¬
ritaliter. sed carnaliter
impencdunt: ut eis non
ad iurtutem. sed quasi
miserando. ad culpas fa¬
ueant.Hii itaq crucem
quidem uidentur ferre.
sed dñm non sequuntur.
Inde recte hec eade ue¬
ritas dicit. Qui non ba¬
iulat crucem suam et ue¬
nit post me: non potest
meus esse discipulus. n

Expanded text:
ciendum vero est quod sunt nonnulli qui carnis abstinentiam non pro Deo, sed pro inani gloria, exhibent; et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter, impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserando ad culpas faveant. Hi itaque crucem quidem videntur ferre, sed Dominum non sequuntur. Unde et recte haec eadem Veritas dicit: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus.
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Nec illud precereat.
quod omnimodis nobis¬
gaudendũ est:hunc tan¬
tum splendorẽ in hanc
nram occiduam regionẽ

Expanded text:
ret. Nec illud praetereat quod omnimodis gaudendum nobis est, hunc tantum splendorem in hanc nostram occiduam regione
Abbreviated transcription (Latin):
cognou̾it. Qui grandeuo
animo. iam tinc heremi
uastitatem subire ausus
est:quod nec ipse quidẽ
martinus. doto orbe mira¬
bilis. fecisse refertur. Et qͥa
iugum dñi non solum ab
adolescentia sed etiam ab
ipsa infantia portauit: ut
ibidem ieremias ꝓsequit᷑.
in illo celesti capitolio sin¬
gulariter sedebit..Ii.¬
ec sine diino mode

Expanded text:
cognovit; qui grandaevo animo jam tunc eremi vastitatem subire ausus est. Quod nec ipse quidem Martinus, toto orbe mirabilis, fecisse refertur. Et quia jugum non solum ab adolescentia, sed etiam ab ipsa infantia portavit , ut ibidem Jeremias prosequitur, in illo coelesti capitolio singulariter sedebit. Nec sine divino mode
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s. multotiens aut du¬
os aut tres monasterii
custodes relinquentes: ñ
ut custodirent eaque in¬
tus erant. reposita:non
enim erant apud illos
aliqua furib congrua:
sed ne oratorium absq

Expanded text:
unum multoties aut duos monasterii custodes relinquentes, non ut custodirent ea quae intus erant reposita non enim erant apud illos aliqua furibus congrua, sed ne oratorium absq
Abbreviated transcription (Latin):
ente magos ñ angłs. s stel¬
la ꝑduxit. Quia uidelicet
iudeis tanqͣm ratione u¬
dentib:rationale animal
id est angłs p̃dicare debu¬
it. Gentiles uero quia uti
ratione nesciebant. ad cog¬
noscendũ dñm ñ ꝑ uocem
sed ꝑ signa ꝑducuntur.¬

Expanded text:
nc Magos non angelus, sed stella perduxit, videlicet Judaeis ratione utentibus rationale animal, id est, angelus praedicare debuit. Gentiles, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum, non per vocem, sed per signa perducuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ũs esset: plenũ gr̃ȩ & ueri¬
tatis. Fuit inquit homo
missus a do:cui nom̃ erat
iohes. Hic uenit in destimo¬
niũ. ut testimoniũ ꝑhibe¬
ret de lumine⁊ut om̃s cre
derent ꝑ illũ. Non ait ut
om̃s crederent in illũ. ma¬
ledictus enĩ homo qui con¬
fidit in homine: & ponit
carnem brachiũ suũ. s ut
om̃s inquit crederent per
illũ: hoc est. ut ꝑ illius te¬
stimonũ crederent. n lu-¬
cem: qͣm necłu uidere no¬
uerant. dñm uidelicet ihe

Expanded text:
us esset, plenum gratiae et veritatis. Fuit, inquit, homo missus a Deo, cui nomen erat Joannes. Hic venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omderent per illum. Non ait, ut omnes crederent in illum. Maledictus enim homo, qui confidit in homine, et ponit carnem brachium suum . Sed ut omnes, inquit, crederent per illum, hoc est, ut per illius testimonium crederent in lucem, quam necdum videre noverant, D
Abbreviated transcription (Latin):
legimus. quia apparentes¬
angłi hominib : desig¬
nantur ex nominẽ. Uerũ
quocienscũq fit. ideo fit:
ut etiam nomine ipso qͥd
ministraturi ueniant in¬
sinuent.Gabriel namq:
fortitudo dei dicitur. Et

Expanded text:
legimus quia apparentes hominibus angeli designantur ex nomine. Verum quotiescunque fit, ideo utique fit ut etiam nomine ipso quod ministraturi veniant, insinuent. Gabriel namque fortitudo Dei dicitur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
erscrutati sunt mi¬
quitatem. defecert
scrutantes scrutationes:
idest acerba & acuta con¬
silia. Non tradatur ꝑ nos:
sed ꝑ discipłm suũ. Non
occidatur a nobis: sed a
rudice. Totũ nos faciamꝰ.
& nichil fecisse uideamur.
It ubi est clamor linguȩ.
crucifige. crucifige:Sic ce

Expanded text:
erscrutati sunt iniquitatem; defecerunt scrutantes scrutationes: id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae: Crucifige, crucifige? Sic c
Abbreviated transcription (Latin):
explicans uias tuas: ona¬
ger assuetus in solitudi¬
ne. In desiderio animȩ suȩ
attraxit uentũ amorissu.
nullus auertet eam. Om̃s
qui querunt eam ñ defi¬
cient: in menstriris eius
inuemient eam. Prohibe
pedem tuũ a nuditate: &
guttur tuũ a sici. Et di¬
xisti. Desperaur: uequaqͣm
faciam. Adamauri quippe
alienos: & post eos ambu¬
labo. Quomodo confun¬
ditur fur qͣndo dep̃hendi¬
tur. sic confusi sunt ciomꝰ
isrł: ipsi & reges eoꝵ. et
principes &e sacerdotes: &¬

Expanded text:
suas. Onager assuetus in solitudine, in desiderio animae suae attraxit ventum amoris sui: nullus avertet eam: Omnes qui quaerunt eam, non deficient: in menstruis ejus invenient eam. Prohibe pedem tuum a nuditate, et guttur tuum a siti. Et dixisti: Desperavi, nequaquam faciam: Adamavi quippe alienos, et post eos ambulabo. Quomodo confunditur fur quando deprehenditur, sic confusi sunt domus Israel, ipsi et reges eorum, principes
Abbreviated transcription (Latin):
Et delectabitur infans ab
ubere suꝑ foramine aspidiᷤ.
& in cauerna reguli qui ab¬
lactatus fuerit manũ suã
mittet. Non nocebunt. et
ñ occident in uniu̾so mon¬
te sc̃o meo: quia repleta est
terra scientia dñi. sicut aquȩ
maris oꝑientes. In cdie illa¬
erit radix iesse qui stat in
signũ popłoꝵ. ipsũ gentes

Expanded text:
fans ab ubere. Super foramine aspidis et in cabernam reguli: qui ablactatus fuerit manum suam mittit. Non nocebunt et non occident in universo monte sancto meo, quia repleta est terra scientia Domini: sicut aqua maris operientis in die illa. Radix Gesse qui stat in signum populorum: ip
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: factis autẽ negant.
Hinc ioħes ait. Qui dicit
se nosse dm̃. & mandata
erus ñ custodit: mendax
est. Qd̾ cũ ita sit: fidei nr̃e
ueritatem in uitȩ nr̃ȩ cõ¬
sideratione debemus ag¬
noscere.Cunc enim uera¬
citer fideles sumus. si qd̃
uerbis ꝓmittimus: oꝑib
implemus. In die quippe
baptismatis om̃ib nos an¬
tiqui hostis oꝑib atq om¬
nib pompis abrenuntia¬
re ꝓmisimus. Itaq unus¬
quisq ur̃m ad considera¬
dionem suam mentis ocu¬
los reducat. & si seruat post
baptismũ qd̃ ante baptis¬
mũ spopondit: certus iã
quia fidelis est gaudeat.
Sed ecce qd̃ ꝓmisit mini¬
me seruauit: ad exercen¬
da praua oꝑa. ad concupi

Expanded text:
 negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est. Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat, et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, sed ad exercenda prava opera, ad concupi
Abbreviated transcription (Latin):
ut educam uos de afflicti¬
one egipti in t̾ram chana¬
nei. & ethei. & amorrei. phe¬
rer ei. & euei. ce iebusei. ad
terram fluentem lacte &
melle: & audient uocem
tuam. Ingredierisq du &

Expanded text:
t educam vos de adflictione Aegypti in terram Chananei et Hetthei et Amorrei Ferezei et Evei et Iebusei ad terram fluentem lacte et melle et audient vocem tuam ingredierisque tu
Abbreviated transcription (Latin):
pe erat. ut sic temptatio¬
nes nr̃as temptationibus¬
suis uinceret: sicut mor¬
dem nr̃am uenerat sua
morte suꝑare. Sed scien¬
oũ nobis est quia trib
modis temptatio agitur:
suggestione. delectatione.
consensu. Et nos cũ temp¬
carnis peccato ꝓpagati. in
nobis ipsis gerimus:un

Expanded text:
pe erat, ut sic tentationes nostras suis tentationibus vinceret, sicut et mortem nostram venerat sua morte superare. Sed sciendum nobis est, quia tribus modis tentatio agitur, suggestione, delectatione, consensu, et nos cum tecarnis peccato propagati in nobis ipsis gerimus, un
Abbreviated transcription (Latin):
Tempus nuꝑtiarũ est tẽ¬
pus illud. qͣndo ꝑ incar¬
nationis erus misterium
scãm sibi eccłiam sotiauit.
Non igitur casu sed certi
grã misterii uenit ad nup¬
tias. in terra carnali more
celebratas: qui ad copulan¬
dam sibi sp̃ũali amore ec¬
cłiam. de cȩlo descendit
ad t̾ram. Qu ⁊ ius quidẽ

Expanded text:
us nuptiarum est tempus illud quando per incarnationis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam de coelo descendit ad terram: cujus quide
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos. Si sic necesse est: fa¬
cite qd̾ uultis. Sumite de
optimis derre fructib in
uasis u̾ris: & deferte uiro
munera. Modicũ resinȩ
& mellis & storacis. & stacteᷤ.
& cherebinti. & amigda

Expanded text:
Si sic necesse est, facite quod vultis: sumite de optimis terrae fructibus in vasis vestris, et deferte viro munera, modicum resinae, et mellis, et storacis, stactes, et terebinthi, et amygda
Abbreviated transcription (Latin):
inc est enim quod
Lunam ꝑ se in corpo¬
re gentilem sanaturus
puellam. ñ hoc anteqͣm
ꝓbata om̃ib incompara¬
bili matris fide ꝑficit. Ha¬
bet autẽ eadem mat etiã
constantiȩ & humilitatis
insigne precipuũ: que ca¬
nib comparata a dño. nec

Expanded text:
inc est quod unam per se in corpore gentilem sanaturus puellam, non hoc, antequam probata omnibus incomparabili fide matris perficit. Habet autem eadem mater etiam constantiae et humilitatis insigne praecipuum, quae canibus comparata a Domino, nec
Abbreviated transcription (Latin):
oc ergo admotũ est
sensib quo erige¬
retur mens: & exhibitũ
oculis ubi exerceretur in¬
tellectus: ut inuisibilẽ
dm̃ ꝑ uisibilia oꝑa mi¬
raremur: ut erecti ad fi¬
dem & purgati ꝑ fidem.
etiam ipsum uisibiliter

Expanded text:
oc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter
Abbreviated transcription (Latin):
exemplaria quidem
celestiũ his mundari. ipsa
autẽ celestia meliorib ho¬
stiis qm istis. Non enim in
manuifactis scĩs iħc intro¬
iit exemplaria ueroꝵ:sed
in ipsũ cęlũ ut appareat
ñc uultii dei ꝓ nobis. ne¬
q ut sepe offerat semet¬
ipsũ quẽadmodũ ponti¬

Expanded text:
exemplaria quidem coelestium his mundari; ipsa autem coelestia melioribus hostiis quam istis. Non enim in manufactis sanctis Jesus introiit exemplaria verorum, sed in ipsum coelum, ut appareat nunc vultui Dei pro nobis. Neque, ut saepe offerat semetipsu
Abbreviated transcription (Latin):
yisquis gͦ cecitatis
suȩ denebras agno¬
scit. quisquis hoc qd sibi
deest lumen et̃nitatis in¬
telligit: clamet medulliᷤ
cordis. clamet uocib m̃tis
dicens. Iħu fili dauid: mi¬
serere mei. Sed quid clamã¬
de ceco subiungitur: aucdi¬
amus. Et qui p̾ibant: in¬
crepabant eũ ut caceret.
Quid autẽ designant isti
qui iħi ueniertem p̃ce¬
dunt nisi desiderioꝵ car¬
naliũ turbas tumultusq
ad cor nr̃m ueniat. temp¬
tationib suis cogitationẽ
nr̃am dissiꝑant: & uoces¬

Expanded text:
isquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant,
Abbreviated transcription (Latin):
stam̃to et̃nȩ uitȩ effecti
sunt. Tu uͦ iudicio dei:. iu¬
stas suꝑbiȩ penas solues.
Ego autẽ sicut fr̃es mei
animã ce corpus trado pro
patriis legib. inuocans
dm̃ maturius genti ñrȩ
ꝓpitiũ fieri. deq cũ torm̃tis
& uerberib confiteri: qd̃
ipse est ds solus. In me uͦ
& in fr̃ib meis desinet om¬
mpotentis ira:que super
om̃e genus nr̃m ruste su¬
ꝑducta est. Tunc rex accen¬
susira. in hunc suꝑ om̃s
crudelius deseuit. indig.¬
ne ferens se derisũ.Et hic
itaq mundus obiit: per
om̃ia in deo confidens.No¬
uissime autẽ: & mat̃ con¬
sũmata est. Igitur de sacͥ¬
ficiis. & de ninriis crudeli¬
tatib: satis dictũ est.¬

Expanded text:
stamento aeternae vitae effecti sunt tu vero iudicio Dei iustas superbiae poenas solves ego autem sicut fratres mei animam et corpus meum trado pro patriis legibus invocans Deum maturius genti nostrae propitium fieri teque cum tormentis et verberibus confiteri quod ipse est Deus solus in me vero et in fratribus meis desinet Omnipotentis ira quae super omne genus nostrum iuste superducta est tunc rex accensus ira in hunc super omnes crudelius desaeviit indigne ferens derisum se et hic itaque mundus obiit per omnia in Domino confidens novissime autem et mater consummata est igitur de sacrificiis et de nimiis crudelitatibus satis dictum
Abbreviated transcription (Latin):
consumitur edendo: ue¬
stis quia ꝑficitur texen¬
oo. Et illud finitur: & il¬
lud finitur. Sed finis ille
ꝑtinet ad consũptionem:
ille ad ꝑfectionem. Non¬
quid bene agimus. quic

Expanded text:
consumitur edendo; vestis, quia perficitur texendo. Et illud finitur, et illud: sed finis iste pertinet ad consumptionem, ille ad perfectionem. quid bene agimus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sed in temet ipso confrin¬
gentur fluctus tui. .x.¬
uius gͦ iussione &
precepto orta est
tempestas in mari: ꝓpter
occasiones suꝑrus memo¬
ratas. Facta est tempestaᷤᷤ
magna & ñ pusilla. ut
magnũ opus &e ñ pusil¬
lũ ostenderetur. Quan¬
toq fluctus nauiculȩ ir¬
ruebant. tantomagis di-¬
mor discipłos conturba¬
bat: ut plus magis desi¬
derarent ad liberandũ se
mirabilia saluatoris. Dñs
uͦ dormiebat. O res mira¬
bilis. o stupenda. Is qui nũ¬
qͣm obdormiuit dormit.
is qui cȩlũ & terram guber¬
nat dormit. Is qui nũqͣm
uormit neq dormitat. ip¬
se dormire dicit᷑. Dormie¬
bat quidẽ corpore: s ui¬
gilabat maiestate. Dor¬
miebat corpore. sed con¬
turbabat mare. erige

Expanded text:
sed in temetipso confringentur fluctus tui . Hujus ergo jussione et praecepto orta est tempestas in mari, propter occasiones superius memoratas. Facta est ergo tempestas magna, et non pusilla, ut magnum opus et non pusillum ostenderetur, quantoque fluctus naviculae irruebant, tanto magis timor discipulos conturbabat, ut plus magis desiderarent ad liberandum se per mirabilia Salvatoris. Dominus vero dormiebat. O res mirabilis et stupenda! is qui nunquam obdormit, dormit; is qui coelum et terram gubernat, dormit; is qui nunquam dormit neque dormitat, ipse dormire dicitur. Dormiebat quidem corpore, sed vigilabat deitate; dormiebat corpore, sed conturbabat mare, erige
Abbreviated transcription (Latin):
namq int̾ se diuersa sunt.
ipse est: & non sũ. Quomͦ
ergo ꝓpħa ueritatis est. si
erusdem ueritatis sermo¬
nib concors ñ est: Sed si
subtiliter ueritas ipsa re¬
quiraturͥ hoc qd inter se
contrariũ sonuit: quomͦ
contrariũ non sit inuenit᷑.
Ad zachariam namq an

Expanded text:
a sunt Ipse est et Non sum. Quomodo ergo propheta Veritatis est, 1457 si ejusdem Veritatis sermonibus concors non est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de
Abbreviated transcription (Latin):
ed cũ ex lectione alia
redempdoris nr̃i sen¬
dentia ad mentẽ reducit᷑:
ex huius nobis lectionis
uerbis. questio ualde im¬
plexa generatur. Alio qͥp¬
pe in loco inquisitus a di¬
liȩ: respondit. Helias iam
uenit: & ñ cognouerunt
eũͥ sed fecerunt in eũ que

Expanded text:
alia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a dintu, respondit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in
Abbreviated transcription (Latin):
eekebub gͦ baal mu¬
scarũ: id est uir mu¬
scarũ. siue habens muscaᷤ
interp̃tatur: ob sordes
udelicet ĩmolaticii cruo¬
ris. ex cuiꝰ spurcissimo ri¬
tu uel nomine: principẽ
demonioꝵ cognomina¬
bant. Et alii temptanteᷤ.
signũ de cȩlo querebant
ab eo.Uel in morem heliȩ
ignem de sublimi uenire
cupiebant: uel in simili¬
tudinem samuhelis tem¬
pore estino mugire doni¬
trua. choruscare fulgura:
ymbres ruere. quasi non
possent & illa calũpniare:
& dicere. ex occultis & ua¬
riis aeris passionib accidis¬
se. At tu qui calũpniaris
ea que oculis uides. manu
tenes. utilitate sentis.quid
facies de his que de cȩlo
uenerint:uitiq responde¬
bis. & magos in egipto
multa signa fecisse de cȩlo.¬

Expanded text:
elzebub ergo Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur. Ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Heliignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis, tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calummaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facies de his quae de coelo venerint? Utique respondebis, et Magos in Aegypto multa signa de coelo
Abbreviated transcription (Latin):
spes nr̃a est. Ascensio
sionis dñi: hodie sollemp¬
nia celebramus. Si gͦ recte.
si fideliter. si deuote. si sc̃e.
si pie. ascensionem dñi e
lebramus. ascendamus cũ
illo: & sursũ corda habeamꝰ.
Ascendentes audẽ non ex¬
tollamur: nec de nr̃is qua¬
si de ꝓpriis meritis p̃sum¬
mus. Sursũ enim corda ba¬
bere debemus sed ad dnm̃
Sursũ enim cor non ad dĩ
suꝑbia uocatur. Sursumm
autẽ cor ad dominũ refugñ
uocatur¬
Ade fratres magnũ m¬
racuilũ. Altus est dis̾
Srigis ce: & fugit a te.l
nrilias de: & descendit adti.
Quare hoc: Quia cxtelsas

Expanded text:
ra; ascensio sionis enim hodie solemnia celebramus. Si ergo recte, si fideliter, si devote, si sancte, si pie ascensionem Domini celebramus, ascendamus cum illo, et sursum cor habeamus. Ascendentes autem non extollamur, nec de nostris quasi de propriis meritis praesumamus. Sursum enim cor habere debemus, sed ad Dominum. Sursum enim cor non ad Dominum, superbia vocatur: sursum autem vocaturete, fratres, magnum miraculum. Altus est Deus: erigis te, et fugit a te; humilias te, et descendit ad te. Quare hoc? Quia
Abbreviated transcription (Latin):
iherłm dñi saluatoris usi
sunt: qͣndo dixerunt. bene¬
dictus qui uenit in nomi¬
ne dñi: osanna in excelsis.
sumpsit de centesimo sep¬
timo decimo psalmo. qui
manifeste de aduentu dñi
scriptus est. Est qd̃ dicit:
hoc uult intelligi. Hisi pe
nitentiam egeritis. & confes¬
si fueritis ipsũ esse me: de
quo ꝓphetȩ cecinerunt fi¬
luũ om̃ipotentis patris: me¬
am faciem non uidebitis.
Habent iudei. datum si¬
bi tempus penitentiȩ

Expanded text:
Jerusalem Domini Salvatoris usi Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hnitentiam egeritis, et confessi fueritis ipsum esse me, de quo prophetae cecinerunt, filium omnipotentis patris, meam faciem non videbitis. Habent Judaei datum sibi tempus poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco legimus: qd̃ ui¬
dens eam fleuerit. In eo
autẽ qd̃ dicit quociens uo¬
lni congregare filios tuoᷤ.
om̃s retro ꝓpħas a se mis¬
sos esse testatur. Gallinȩ ꝙͦ
similitudinẽ congregan¬
tis sub alas suas pullos su¬
os: in cantico deuterono¬
mii legimus. Sicut aqui¬
la ꝓtegit ndũ suũ. & suꝑ
pullos suos desiderat. ex¬
pandens alas suas suscepit
eos: & tulit suꝑ pennas su¬
as. Ecce relinquetur uob̾:
domus ur̃a deserta. Hoc
ipsũ & ex ꝑsona iheremiȩ
ante iam dixerat. Reliqͥ
domũ meã. dimisi here¬
ditatem meã: facta est mͥ
hereditas mea quasi spe¬
lunca hyene deserta. Iude¬
orũ domus id est templũ
illud. qd̃ ante fulgebat
augustius oculis comꝓba¬
mus: quia habitatorẽm
dem p̃ripere gestiens: occi¬
dit heredem. Dico enim uo¬
bis. ñ me uidebitis amodo
donec dicatis: benedictus
qui uenit in nomine dñi.
Ad iherłm loquit᷑. & ad po¬
płm iudeoꝵ. Nersiculũ au¬
dem istũ quo & paruuli
atq lactentes in ingressu

Expanded text:
alio loco legimus, quod videns eam fleverit . In eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Hoc ipsum ex persona Jeremiae jam ante dixerat: Reliqui domum meam, dimisi haereditatem meam: facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . Desertam Judaeorum domum, id est, templum illud, quod fulgebat augustius, oculis comprobamus: quia habitatorem tem praeripere gestiens, occidit haeredem. Dico enim vobis: non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem loquitur, et ad populum Judaeorum. Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
bitamus: Cuiꝰ donrus
suꝑliminare est ipsa in¬
tentio: que p̃minet acti¬
oni. Qui gͥ intentionem
cogitationis suȩ ad imita¬
tionem dñicȩ passionis
orrigit: in suꝑliminari
domus agni sangurnem
ponit. Uel certe domꝰ nr̃ȩ
ipsa sunt corpora. in quibꝰ
quousq uguimus in habi¬
tamus. Et in suꝑlimina¬
ri domus agni sanguinẽ
ponimus: quia crucem
passionis illius in fronte
portamus. De quo adhuc
agno suhdicur. Et edent
carnes nocte illa assas ig¬
ni.In nocte quippe agnũ
comedimus: quia in sacra¬
mendo mõdo dñirũ corp
accipimus. qͣndo adhuc
inuroem nrãs onscienti¬
as ñ uidenrus. Que tam̃
excoquit: roborat.u

Expanded text:
bitamus? Cujus domus superliminare est ipsa intentio, quae praeeminet actioni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminari domus agni sanguinem ponit. Vel certe domus nostrae ipsa sunt corpora, in quibus, quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni . In nocte quippe agnum comedimus, quia in sacramento modo dominicum corpus accipimus, quando adhuc adinvicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen excoquit, roborat.
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo damasci. & spolia
samariȩ coram rege assyri¬
orũ. Et adiecit dñs loqui
ad me adhuc dicens. Pro eo
qd̃ abiecit popłs iste aquas
sẏloe que uadunt cũ silen¬
tio. & assumpsit magis ra¬
sin. & filiũ romeliȩ ꝓꝓter
eos aquas fluminis fortes
& multas. regem assyrioꝵ:
& omnẽ głam erus. Et as¬
cendet suꝑ dñs riuos enis.
& fluet suꝑ uniuersas ri¬
pas eius. & ibit ꝑ aridam
inundans: & transiens usq
ad collũ ueniet. Et erit ex¬
tensio alarũ eius implens
latitudinem t̃rȩ tuȩ: o em¬

Expanded text:
fortitudo Damasci et spolia Samariae coram rege Assyriorum et adiecit Dominus loqui ad me adhuc dicens pro eo quod abiecit populus iste aquas Siloae quae vadunt cum silentio et adsumpsit magis Rasin et filium Romeliae propter eos aquas Fluminis fortes et multas, regem Assyriorum et omnem gloriam ejus: et ascendet super omnes rivos ejus, et fluet super universas ripas ejus. Et ibit per Judam inundans, et transiens usque ad collum veniet, et erit extensio alarum ejus implens latitudinem terrae tuae, o Em
Abbreviated transcription (Latin):
obseruantia dilectissimi
obtinebitur miscdia dei:
& abolico peccatoꝵ reatu.
religiose uenerandũ pa¬
scha celebrabitur

Expanded text:
observantia, dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabitur
Abbreviated transcription (Latin):
IN hac lectione consideran¬
da est in uno eodemq re¬
demptore ñro distincta
oꝑatio diuinitatis. & hu¬
manitatis: atq error eu¬
ticetis. qui unam tantũ
in xp̃o oꝑationem dog¬
matirare p̃sumit: ꝓcul
a xp̃ianis finib est expel¬
lendus.Quis enim non
uideat hoc qd̃ suꝑ turbã
miseretur d̃s. ne uel me

Expanded text:
in hac lectione consideranda est in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis et humanitatis; atque error Eutychetis, qui unam tantum in Christo operationem dogmatizare praesumit, procul a Christianis finibus expellendus. Quis enim non videat hoc quod super turbam miseretur Dominus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
hoc finito: statim infert.
Esto beniuolus aut benig¬
nus aduersario tuo: & reli¬
qua. Ee in consequentib
iubet. Diligite inimicos
ur̃os. benefacite his qui

Expanded text:
hoc finito statim infert: Esto benevolus, aut benignus adversario tuo, et reliq. Et in consenquetibus jubet: Diligite inimicos vestros, et benefacite his q
Abbreviated transcription (Latin):
yib gestis.
rogabant dñm ꝓ¬
strati in terram. ne am¬
plius malis talib incide¬
rent. Sed & siquando pec¬
cassent: ab ipso mitrus
corriperentur: & ñ bar¬
minib traderent᷑. Qua
oie autẽ templũ ab alie¬
nigenis pollutũ fuerat.
contigit eadem die pur-¬
gationem fieri: uicesima
& quinta mensis qui fu¬
it caslei. Et cũ leticia di¬
eb octo egerunt. in mo¬
dũ cabernaculoꝵ: recor¬
oantes qd̃ ante modicũ
temporis diem sollemp¬
nem tabernaculoꝵ in mõ¬
stiarũ egerant. Propt̃ qd̃

Expanded text:
ibus gestis rogabant Dominum prostrati in terram ne amplius malis talibus inciderent sed et si quando peccassent ut ab ipso mitius corriperentur et non blasminibus traderentur qua die autem templum ab alienigenis pollutum fuerat contigit eadem die purgationem fieri vicesima et quinta mensis qui fuit casleu et cum laetitia diebus octo egerunt in modum tabernaculorum recordantes quod ante modicum temporis diem sollemnem tabernaculorum in monstiarum egerant propter q
Abbreviated transcription (Latin):
tia & dicentia: quia tu es
filius dei. Et increpans.
ñ sinebat ea loqui: quia sci
monia filiũ dei confitebã¬
tur: & attestante euͣgłista
quem dierũ quadraginta

Expanded text:
entia: quia tu es Filius Dei. Et increpans non sinebat ea loqui, quia ipsuDaemonia Filium Dei confitebantur, et attestante evagelista,quem dierum quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
templo rediit. Tipice au¬
tem phariseus iudeoꝵ ẽ
popłs. qui ex iustificatio¬
nib legis extollit merita
sua: publicanus uͦ genti¬
lis est. qui longe a deo po¬
situs conficetur peccata
do recessit humiliatus:
alter lamentando appro¬
pinquare meruit exalta¬
tus. Quia om̃is qui se. ex¬
altat humiliabitur: et
qui se humiliat exaltabit᷑¬

Expanded text:
templo rediit. Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus, qui justificationibus legis extollit merita sua; publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus, confitetur peccata unus recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabit
Abbreviated transcription (Latin):
rantes apocripboꝵ delira¬
menta sectantur: & hibe¬
ras nenias. libris autenti¬
cis p̃ferunt. Causas erro¬
ris: non est meũ exponere.
Iudei prudenti factũ di¬
cunt esse consilio. ne ꝑto¬
lomeus unius dei cultoꝵ.¬
etiam apud hebreos dri
plicem diuinitatem de¬
prehenderet. Qd̃ maxi¬
me idcirco fiebat: quia
in platonis dogma cãde¬
re uidebatur. Deniq i¬
bicũq sacratũ aliquid
scriptura testatur. de pa¬
tre &e filio & sp̃u sc̃o. aut
aliter int̃pretati sunt.
aut om̃ino dacuerunt.
ur & regi satisfacerent:

Expanded text:
rantes, apocryphorum deliramenta sectantur, et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. 520 Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, apud Hebraeos etiam duplicem divinitatem deprehenderet: quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt, ut et regi satisfacerent
Abbreviated transcription (Latin):
int̃preces denent. Quid li¬
uore torqueris: Quid im¬
ꝑitoꝵ anmos contra me
concitas: Sicubi tibi. in
re. interroga hebreos: diu̾¬
sarũ urbiũ magistros con¬
sule. Qd̃ illi habent de
xp̃o: tui codices ñ habent.
Aliud est si contra se postea
ab apłis usurpata testimo¬
nia ꝓbauerunt. & emenda¬
tiora sunt exemplaria. la¬
tina qm greca: greca qͣm¬
hebrea Uerũ hec con ra
inuidos. Nunc te precor
desideri kmerut quia
tancũ opus me subire fe¬
cisti. & a gẽnesi exordrũ
capere.orationib iuues:
quo possim eodem sp̃u
quo scripti sunt libri. &¬
in latinũ eos transferre
sermonem.ii.¬

Expanded text:
interpretes tenent. Quid liinterpretes tenent. Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi tibi in or, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule: quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab Apostolis usurpata testimonia probaverunt, et emendatiora sunt exemplaria Latina, qHebraea. Verum haec contra invidos. Nunc te precor, Desideri charissime, ut quia tantum opus me subire fecisti, et a Genesi exordium capere, orationibus juves: quo possim eodem spiritu quo scripti sunt libri, in latinum eos transferre sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
primus auctor. septua¬
ginta çellulas alexndriȩ
mendacio suo extruxerit.
quib diuisi eadem scrip¬
ticarent: cũ aristeus eruis¬
dem ꝑtolomei. i peraspistes
sephus nichil tale recule¬
rint. sed in una basilica
congregatos contulisse
scribant. ñ ꝓphetasse. Ali
erriditio & uerboꝵ copia
ea que intelligit trans¬
fert. nisi forte putandus
se: aut aliter de eisdem
libris ꝑ septuaginta int̾¬
testimonia dexuit. aut
qd̾ illi tacuerunt. isti sc̃p¬
tum esse mentiti s int.
Quid ĩgitur: Dampna¬
mus ueteres: Minime.
Sed post prioꝵ studia. in
laboraorꝰ. Illi int̃preca
post passionem & resur¬
rectionem eus. ñ tam pro¬
phetiam qͣm historiam
scribimus. Aliter enĩ au¬
dita: aliter uisa narrant᷑.
Qd̃ melius indelligimus:
melius & ꝓferimus. Audi
igitur emule: obtrectator
ausculta. Non dampno.
ñ rep̃hendo septuaginta:
sed confident̃ eunctis illis
chi xp̃c sonat. quos ante
ꝓpħ̾as inter sp̃ualia caris¬
mata positos lego: in qui¬

Expanded text:
primus auctor Septuaginta cellulas Alexandrie mendacio suo” extruxit “quibus divisi eadem scriptitarent, cum Aristeus, eiusdem Ptholemei yperapistes, sephus nihil tale retulerint, sed in una basilica congregatos, contulisse scribant, non prophetasse. Aliueruditio et verborum copia ea, que intelligit, transfert. Nisi forte putandus se. Aut aliter de eisdem libris per Septuaginta intetestimonia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Quid igitur? damnamus veteres? minime: sed post priorum studia, in laboramus. Illi interpretapost passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur, aemule; obtrectator, ausculta: non damno, non reprehendo Septuaginta, sed confidenter cunctis illis Christus sonat, quos ante prophetas inter spiritalia ctos lego: in qui