comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nentib mandata eiꝰ. ut faci¬
ant ea Multi enĩ memo¬
ria retinent. ut contemp¬
nant: uel etiam derideant.
aut oppugnent ea: In his
uerba xp̃i non manent.
quia tangunt quodãmodo:
non cohęrent. & ideo illis
non erunt in beneficium:
sed in testimoniũ Et qr
sic in sunt eis. ut non ma¬
neant in eis: ad hoc tenen¬
tur ab eis. ut iudicentur

Expanded text:
nentibus mandata ejus, ut faciant ea . Multi enim memoria retinent, ut contemnant, vel etiam derideant et oppugnent ea. In his verba Christi non manent, qui attingunt quodammodo, non cohaerent: et ideo illis non erunt in beneficium, sed in testimonium. Et quia sic insunt eis ut non maneant in eis, ad hoc tenentur ab eis, ut judicentur
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ plurimũ afferamus.
habeamus Euis est enim
hȩc gr̃a: & ideo in hoc non
nr̃a : sed eius est gloria.
Unde & alibi cũ dixisset.
sic luceat lum̃ ur̃m corã
hominib: ut uideant bona
opera ur̃a. ne a semec ipsis

Expanded text:
ctum plurimum afferamus, habeamus. Ejus est enim haec gratia, et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona; ne a semetipsis
Abbreviated transcription (Latin):
lioquin dĩ genitrix dici
pon posset quod multi
hereticorũ negare conati
sunt: nisi dm̃ uere genu
map̃o recte confitemur
patiuitates: unã uidelic&
de patre sine initio &
iue tempore sempiternã
& coeternam dõ patri:
alteram de matre cum
tempore . quando mise¬
rationem induens & mi¬
sercordiam. spontanea
uauntate ad nos descen¬
dit natus homo ds̃. ac
pes hoc iuxta ueritatẽ
& matris gestatur utero
qui semꝑ ds̃ agnoscitur:
luc ctiam theotholeon
ean ueraciter confitem᷑
di selicet genitricem.
lor quod uerbũ carnẽ
secum detulerit neq olim
prȩfatȩ carni copulatus

Expanded text:
Alioqui Dei genitrix dici non posset, quod multi haereticorum negare conati sunt, nisi Deum vere genuias in Christo recte confitemur nativitates. Unam videlicet de patre sine initio, et sine tempore sempiternam et coaeternam Deo Patri. Alteram de matre cum tempore, quando miserationem induens et misericordiam, spontanea voluntate ad nos descendit homo natus Deus: ac per hoc juxta veritatem et matris gestatur utero, qui semper Deus agnoscitur. Hinc etiam Theotocon eam veraciter confitemur, Dei scilicet genitricem, non quod Verbum carnem secum detulerit, neque olim praefatae carni copulatu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit uobis Ipsum quoq
legale sacerdotiũ tacitis
cerimoniarũ suarũ trpis
quasi mutis litterarũ figu¬
ris zacharias eidem gratię
Nascenti testimoniũ phib&.
quia nichil prorsus in om¬
nibus sacerdotu ueteris ob¬
seruationibus actum uel
dictũ. eẽ. credendũ est: quod
Non euangłi gr̃am si recte
intelligatur ex presserit:
Quod autẽ declarato post̃¬
mocũ & confirmato nomine
lohannis apertum est os
zachariȩ & loquebatur bene¬
dicens dm̃: patet utique.
quia manifestata ꝑ apłos
grã Noui testam̃ti: multa
etiam turba sacerdotum
oboediebat fidei. relictaq
taciturnitate nociua: ad
confitenda laudanda & p̃

Expanded text:
fuerit vobis . Ipsum quoque legale sacerdotium tacitis caeremoniarum suarum typis, quasi mutis litterarum figuris, Zacharias eidem gratiae nascenti testimonium perhibet, quia nihil prorsus in omnibus sacerdotii veteris observationibus actum vel dictum esse credendum est, quod non Evangelii gratiam, si recte intelligatur, expresserit. Quod autem declarato postmodum et confirmato nomine Joannis apertum est os Zachariae, et loquebatur benedicens Deum, patet utique quia manifestata per apostolos gratia Novi Testamenti, multa etiam turba sacerdotum obediebat fidei, relictaque taciturnitate nociva, ad confitenda, laudanda et p
Abbreviated transcription (Latin):
ergo Nunc dñs ꝑ sc̃ ipsũ
prȩcipit: quod nobis etiã¬
tasq mandauit Quid . ẽ.
enim sint lumbi ur̃i
prȩcincti. nisi declinate
a malo: Quid est lu
cernȩ ardentes. nisi facite
bonũ: Quid est sint
lumbi ur̃i prȩcincti.
nisi quiescite agere per¬
uersȩ. Quid est sint
lucernȩ ardentes. nisi
discite bene facere a

Expanded text:
ergo nunc Dominus per seipsum ergo nunc Dominus per seipsum praecipit , quod nobis per santasque mandavit. Quid est enim, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Declinate a malo? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Facite bonum? Quid est, Sint lumbi vestri praecincti, nisi, Quiescite agere perverse? Quid est, Sint lucernae ardentes, nisi, Discite benefacere
Abbreviated transcription (Latin):
tias carnis Sine dubio prę¬
cipit refrenari Imperanᷤᷤ
autẽ ut lucernas arden¬
tes habeamꝰ. hoc utique
iub&: ut & lumine uere
fidei splendeamꝰ. & sc̃ãe
caritatis operib ferueamꝰ:
Iubens ut sint lumbi nr̃i
prȩcincti: mandat ut
mala desideria atque
opera fugiamus: Iubens
ut sint lucernȩ nr̃e ar¬
dentes: monet ut bona
diligamꝰ atq faciamus:
Ista quȩ de euangelio
ꝓposũimꝰ.:cũ propheticiꝰ
sermonib conferamus
Utrumq enĩ testam̃tum
ds unus instituit. unus
dñs dedit: & si sunt utriꝰ¬
q testam̃ti diuersa ꝓ
tẽporib sacram̃ta. con¬
cordat tam̃ in utroq
salutis humanȩ senten¬
tia : qua prȩcipitur ut
non peccemꝰ. & iubetur
ut bonis operib insista¬
mus Precipit itaq dñs
ꝑbeatũ dauid dicens:
Declina a malo & fac
bonũ: Per ysaiam quoq:
om̃s his admonet uerbis.
Auferte malũ cogitationũ
ur̃arũ ab oculis meis.
Quiescite agere ꝑuersȩ:
discite benefacere Hoc

Expanded text:
tias carnis sine dubio praecipit refrenari. Imperans autem ut lucernas ardentes habeamus, hoc utique jubet ut et lumine verae fidei splendeamus, et sanctae caritatis operibus ferveamus. Jubens ut sint lumbi nostri praecincti, mandat ut mala desideria atque opera fugiamus; jubens ut sint lucernae nostrae ardentes, monet ut bona diligamus atque faciamus. 10. Ista quae de Evangelio proposuimus, cum propheticis sermonibus conferamus. Utrumque enim Testamentum Deus unus instituit, unus Dominus dedit; et si sunt utriusque Testamenti diversa pro temporibus sacramenta, concordat tamen in utroque salutis humanae sententia, qua praecipitur ut non peccemus, et jubetur ut bonis operibus insistamus. Praecipit itaque Dominus per beatum David, dicens: Declina a malo, et fac bonum . Per Isaiam quoque omnes his admonet verbis: Auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis; quiescite perverse agere, discite benefacere . Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nib suadetur Quur hocͣ
Ut dum ess& aliquid qđ
de uicino ꝑciperet. illud
iam fidelius crederet :¬
qđ de longinquo audire
potuiss&  Carnalis &¬
enĩ populus: si parua ñ
acciperet⁊ magna non
crederet Omnipotens
ergo ds̃. largiendo ter¬
rena.suadet ad cȩlestia:
ut ꝑcipiens quod uide¬
ret. Isperare disceret
qđ minime uidebat:
& tanto solidior de in¬
uisibilib fieret÷ quanto
eũ ad spei certitudinẽ
uisibilia ꝓmissa fulcĩ¬
rent: Unde recte quoq
ꝑ psalmistam dicitur:
Dedit eis regiones gen¬
tiũ. & labores popłoꝵ
possederunt. Ut custodi¬
ant iustificationes eiꝰ.
& legẽ eius exquirans :

Expanded text:
nibus suadetur. Cur hoc? nibus suadetur. Cur hoc? Ut dum esset aliquid quod de vicino perciperet, illud jam fidelius crederet quod de longinquo audire potuisset? Carnalis etenim populus si parva non acciperet, magna non crederet. Omnipotens ergo Deus largiendo terrena, suadet ad coelestia, ut percipiens quod videret, sperare disceret quod minime videbat; et tanto solidior de invisibilibus fieret, quanto eum ad spei certitudinem visibilia promissa fulcirent. Unde recte quoque per Psalmistam dicitur: Dedit eis regiones gentium, et labores populorum possederunt, ut custodiant justificationes ejus, et legem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
gelos suos: & colligent
de regno eius omnia
scandala In illo quippe
regno scandala ñ erunt.
profecto reprobi non ad¬
inictuntur Quo uidelicet
exemplo colligitur: quod
hoc loco. regnum dĩ pre¬
sens eccła uocatur Et
quia non nulli ex discipłiᷤ
usque adeo in corpore
uicturi erant. ut ȩccłam
dĩ constructã conspice.¬
rent: & contra mundi
huius głam erectã. con¬
solatoria promissione
nunc dicitur Sunt qui¬
dam de hic stantibus qui
non gustabunt mortem.
donec uideant regnũ di
Sed cũ tanta dñs sub eund̃¬
mortis prȩcepta ederet:
quid necessariũ fuit. ut
ad hanc subito ꝓmissionẽ
ueniret: Quod si subtilit̃
at tendamus. quanta di¬
spensatione pietatis agat
agnoscimꝰ Discipulis enĩ
de pręsenti uita aliquid
ꝓmittendũ fuit: ut pos¬
sent robustius in futura
solidari Sic israhelitico
popło ex egypti terra li¬
berando: repromissionis
terra ꝓmittitur. & cũ uo¬
candus esset ad dona cę̧-¬
lestia: terrenis ꝓmissio¬

Expanded text:
gelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala . In illo quippe regno scandala non erunt, ubi profecto reprobi non admittuntur. Quo videlicet exemplo colligitur quod hoc loco regnum Dei praesens Ecclesia vocatur. Et quia nonnulli ex discipulis usque adeo in corpore victuri erant ut Ecclesiam Dei constructam conspicerent, et contra mundi hujus gloriam erectam, consolatoria promissione nunc dicitur: Sunt quidam de hic stantibus qui non gustabunt mortem donec videant regnum Dei. Sed cum tanta Dominus submortis praecepta ederet, quid necessarium fuit ut ad hanc subito promissionem veniret? Quod si subtiliter attendamus, quanta dispensatione pietatis agatur agnoscimus. Discipulis enim de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari. Sic Israelitico populo ex Aegypti terra liberando repromissionis terra promittitur, et cum vocandus esset ad dona coelestia, terrenis promissio
Abbreviated transcription (Latin):
eabo eccłam meã Petrus
ob fortitudinẽ fidei & con¬
fellonis suȩ constantiam.
adño petri nom̃ accepit:
Quia uidelicet illi firma
ac tenaci mente adhȩsit:

Expanded text:
am meam. Petrus, ob fortitudinem fidei, et confessionis suae constantiam, a Domino Petri nomen accepit, quia videlicet illi firma ac tenaci mente adhaesit
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitatis nescii. ideoq
a sapientia sp̃c om̃imodis
auersi: De quib supra di¬
ctũ est: quia xp̃m non
intelligentes : Alii iohannẽ
baptistan: alii autẽ helyã
Alii uero hierẽmiam aut

Expanded text:
simplicitatis nescii ideoque a sapientia Spiritus commode aversi, de quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, ali
Abbreviated transcription (Latin):
suis studeamus: quomodo
eum sedm quod canimꝰ
iuxta multitudinem ma¬
gnitudinis eius laudare
poterimus: Omnino quod
prȩter mittendum non

Expanded text:
suis studeamus: quomodo eum, secundum quod canimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus, laudare poterimus? omnino quippe praetermittendum non
Abbreviated transcription (Latin):
haberet singularem &
inconiunctam. non ageret
utiq: Nunc autẽ enma¬
nuhel dum unus ess&e.
in eo ipso utraq idest ds̃
& homo quȩ utriusq
naturȩ sunt ueraciter
gessit: scđm aliud &
aliud quȩ gesta sunt
operans: Ergo secundũ

Expanded text:
haberet singularem et inconjunctam, non ageret utique. Nunc autem Emmanuel dum unus est, et in eo ipso utraque, id est, Deus et homo, quae utriusque naturae sunt, veraciter gessit, secundum aliud et aliud quae gesta sunt operans. Ergo secundu
Abbreviated transcription (Latin):
qr de humanitate illius lu¬
rauit dñs dauid de fructu.
uentris eius sedere suꝑ sedẽ¬
suã. sed obliti quod ipse de¬
sua diuinitate ꝑ eundẽ dauid
ergo xp̃m de ftyrpe dauid
nasciturũ. & regem cȩceris
om̃ib excellentiorem esse
uenturũ: qua etiã dementia
posteri eorũ usq in prȩsens
suscipiant: errare non cessaNT.
ponderet: cogitabant eum
tradere potestati prȩsidis pu¬
niendũ quasi contra augu¬
stum repugnans. illicitum
sibi usurparet imperium:
Sed ipse nr̃ȩ saluti consulens
ꝓpter quos hȩc scribenda
erant. ita responsũ tempera¬
uit suũ : ut & calumpniatoꝵ
ora concluderet. & qr xp̃c¬
est fidelibs aperta uoce ꝓ¬
deret: Illi enĩm de homine
xp̃o quȩrebant. ipse autem
diuinitatis suȩ qua ȩqualis
est patri palã mysteria
insidiis appetendo: sed ut
fidelissima domus eius pla¬
cidam illi in nobis sedem
parando : de quib merito

Expanded text:
 de humanitate illius juravit Dominus David de fructu ventris ejus sedere super sedesuam; sed obliti quod ipse de divinitate sua per eumdem David ergo Christum de stirpe David nasciturum, et regem caeteris omnibus excellentiorem esse venturum. Qua etiam dementia posteri eorum usque in praesens,risto suscipiant, errare non cessant. sse responderet, cogitabant eum tradere potestati praesidis puniendum; quasi contra Augustum repugnans illicitum sibi usurparet imperium. Sed ipse nostrae saluti consulens, propter quos haec scribenda erant, ita responsum temperavit suum, ut et calumniatorum ora concluderet, et quia Christus fidelibus aperta voce deret. Illi enim de homine Christo quaerebant, ipse autem divinitatis suae qua aequalis est Patri, palam mysteria insidiis appetendo, sed ut fidelissima domus ejus placidam illi in nobis sedem parando, de quibus merito
Abbreviated transcription (Latin):
uera indagatione fueris
patefacta: Fȩcunda eil
est ueritatis auctoritas
& dũ diligent̃ discutitur:
de se gignere quod ipsas
cognoscitur Sepe en un
discussa uerã conueneis¬
parit: quã manifestis ser¬
monib absconit: Et
sepe aꝑtis sermonib in¬
snuat. in quib nichil
p̃ter quod sonuit quȩren¬
aũ inuitat: ut.ẽ. quia

Expanded text:
era indagatione fuerint patefacta. Fecunda est enim veritatis auctoritas: et dum diligenter discutitur, de se gignere quod ipsa est cognoscitur. Saepe enim discussa veram convenienparit, quam manifestis sermonibus abscondit; et saepe apertis sermonibus insinuat, in quibus nihil praeter id quod sonuit quaerendum invitat: ut est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
perie lenitate Ar̾ta enim
& angusta est uia: quaę
ducit ad regnũ Quisquis
ergo honorib inflatus
fuerit. & auri thesauris
dii atatus: tanquã onustũ
& impeditũ animal ꝑ an¬
gustum regni tter transire
non poterit Simul etiam
ut se estimat per uenisse.
sarcinam eius exigua por¬
ta non capiens: repercussa
limine : retrorsũ redire
cogetur Iam enĩ angusta
ẽ. diuiti porta cęlestis.
quã est camelo acus fora¬
men exiguum Unde ait
tortuosum atq deforme.
exigua cauerna p̃terire
non patitur: Ita & diuitẽ
auarũ atq mendacẽ. arcta
cęli ianua minime intrare
ꝑmittit Nam ideo nudi
In scło nascimur. nudi etiã
ut nudi quoq & expediti
ad cȩli ianuam ꝓperemꝰ.
Quam autẽ in congruũ &
absurdũ est. ut quẽ nudũ
mater genuit: Nudũ susci

Expanded text:
perie, lenitate. Arcta enim et angusta est via quae ducit ad regnum . Quisquis ergo honoribus inflatus fuerit, et auri thesauris dilatatus, tanquam onustum et impeditum animal, per angustum regni iter transire non poterit; simul etiam ut se existimat pervenisse, sarcinam ejus exigua porta non capiens, repercusso limine, retrorsum abire cogetur; tam enim angusta est diviti porta coelestis, quam est camelo acus foramen exiguum; unde ait tortuosum atque deforme, exigua caverna praeterire non patitur; ita et divitem avarum atque mendacem arcta coeli janua minime intrare permittit. Nam ideo nudi in saeculo nascimur, nudi etiam et nudi quoque, et expediti ad coeli januam properamus. Quam autem incongruum et absurdum est ut, quem nudum mater genuit, nudum susci
Abbreviated transcription (Latin):
ferentẽ fructũ : tollet
eum Et omnẽ qui fert¬
Sbomm fructũ purgabit eũ: ut
nfructũ plus afferat : XIII¬
unquid unum sunt agri¬
ncola & uitisꝰ Secundum
cundum quod ait: Pat
maior me est: Secundũ¬
id autẽ quod ait. ego &
pater unũ sumus: & ipse
agricola est Nec talis:
quales sunt qui extrinse¬
cus operando exhibent
ministeriũ. sed talis᷑ ut.
det etiam intrinsecus in-

Expanded text:
fructum, tollet eum; et omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat . Nunquid unum sunt agricola et vitis? Secundum secundum quod ait, Pater major me est ; secundum autem id quod ait, Ego et Pater unum sumus , et ipse agricola est. Non est talis quales sunt qui extrinsecus operando exhibent ministerium; sed talis est, ut det etiam intrinsecus in
Abbreviated transcription (Latin):
lit dignitatis prȩrogatiua :
Quantũ enĩ xp̃i potestas
possit. mundi ostendit uni¬
uersitas: quantũ gr̃ȩ: Mariȩ
monstrat integritas Quȩ
sicut diuersa sunt a natura:
ita diuersa & ab usu:
Quid ergo In tanta di¬
uersitate . si dicimus huma¬
nae sortis mortẽ subisse :
nec tamen uinculis eius¬
retineri. ꝑ quã ds̃ uoluit
Nasci & carnis substantia
cõmunicare: Nunquid im¬
pium erit Scimꝰ enim
iħm om̃a posse : qui de
se ipso ait Data est michi
om̃is potestas in cęlo &
integrã matrem uirgini¬
tatis seruare pudore. quur
non uelit incorruptam
a putredinis seruare fe¬
tore: Dicat. qui cogno¬
uit sensũ dñi : & qui con¬
siliarius eius fuit. Nũquid
Non ꝑtinet ad benignitatẽ
dñi matris seruare honorẽ:
qui legẽ Non soluere ue

Expanded text:
lit dignitatis praerogativa. Quantum enim Christi potestas possit, mundi ostendit universitas; quantum gratia, Mariae monstrat integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Quid ergo si in tanta diversitate eam dicimus humanae sortis mortem subiisse, nec tamen ejus vinculis retineri, per quam Deus voluit nasci, et carnis substantia communicare, numquid impium erit? Scimus enim Jesum omnia posse, qui de se ipso ait, Data est mihi omnis potestas in coelo et integram matrem virginitatis servare pudore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuit, Numquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris servare honorem, qui legem non solvere ve
Abbreviated transcription (Latin):
iste dño dilectȩ sorores.
eccła demonstrant:martha
quidẽ actualẽ qua ꝓximo
in caritate sociamur. maria
uero contẽplatiuã: qua

Expanded text:
istae Domino dilectae sorores Ecclesia demonstrant. Martha quidem actualem, qua proximo in charitate sociamur; Maria vero contemplativam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
custodiunt : abhis etiam
alios admonendo com¬
pescunt: Et sunt non¬
nulli. qui quasi duobus
talentis ditati: intelle¬
ctũ atq operationem

Expanded text:
custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem
Abbreviated transcription (Latin):
re quod hab&. ualde enĩ
multũ est ab negare quod
est: Ad se autẽ nob̾ ueni¬
entibus: dñs p̃cepit ut re¬
nuntiemꝰ nr̃is: quia quis¬
quis ad fidei agõnẽ uenĩ¬
mus: luctamen contra
malignos sp̃c sumimus
Nichil autẽ maligni sp̃c.
in hoc mundo propriũ
possident Nudi ergo: cũ
nudo luctari debemus
Nam si uestitus quisq cum
nudo luctatur: citius ad¬
⁊ terrã deicitur: quia habd
unde teneatur Quid eni
sunt terrena om̃ia. nisi
quȩdã corporis indum̃taᷤ
Qui ergo contra diabolũ
ad certamen prõperat.
uestimenta abiciãt ne
succumbat Nil in hoc
mundo amando possideat.
nullas rerũ labentium
delectationes requirat:
Ne unde ad uotũ tegit᷑.
ad casum inde teneat᷑:¬
IuiiiI. Nec tamen sufficit nr̃a re¬
linquere : Nisi relinquamꝰ
& nos: Quid est qđ dicimꝰ¬
relinquamꝰ & nos:Si
.enĩ nosipsos relinquimus:

Expanded text:
re quod habet, valde autem multum est abnegare quod est. 1587 2. Ad se autem nobis venientibus Dominus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident. Nudi ergo cum nudis luctari debemus. Nam si vestitus quisquam cum nudo luctatur, citius ad terram dejicitur, quia habet unde teneatur. Quid enim sunt terrena omnia, nisi quaedam corporis indumenta? Qui ergo contra diabolum ad certamen properat, vestimenta abjiciat, ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinquamus et nos. Quid est quod diRelinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus
Abbreviated transcription (Latin):
omne mandatũ de sola di¬
lectione est. & omnia unũ
prȩceptũ sunt: quia quic¬
quid precipit᷑. in sola cari¬
tate solidatur. Ut enim
multi arboris rami ex ina
radice ꝓdeunt. sic multe
uirtutes ex una caritate
generantur: Nec habet
aliquid iuriditatis ramus
boni operis. si non man&̾e
in radice caritatis: Prȩcep¬
ta ergo dñica: & multa
sunt & unũ: Multa per
diuersitatẽ operis: unũ

Expanded text:
e sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt, quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur? Ut enim multi arboris rami ex una radice prodeunt, sic multae virtutes ex una charitate generantur. Nec habet aliquid viriditatis ramus boni operis, si non manet in radice charitatis. Praecepta ergo dominica et multa sunt, et unum: multa per diversitatem op
Abbreviated transcription (Latin):
non obfuit illis qui nati
sunt de ancillis: quominꝰ
tenerent regnũ & terrã
ꝓmissionis cum fratrib¬
& ex ȩquo acciperent a
Non illis obfuerunt natales
ancillarũ: sed preualuit
semen paternũ: Sic qui¬
cumq ꝑ malos baptizant᷑ :
tanquam de anculis ui¬
dentur nati. Sed tamen
quia ex semine uerbi dĩ
quod figuratur iacob
non contristent᷑. simul
hereditatẽ cũ fratribus
possidebunt. Securus g
sit qui de semine bono
nascitur. tantũ non imi¬
tetur ancillã: si de an¬
cilla nascit᷑. Ancillam
malam suꝑbientẽ non
imiteris. Unde enĩ filui
lacob de ancillis nati::
possederunt terrã ꝓmis¬
sionis cũ fratrib a lsma¬
hel autẽ de ancilla nat᷑
expulsus est abhereditate :

Expanded text:
non obfuit illis, qui nati sunt de ancillis, quo minus tenerent regnum, et terram repromissionis cum fratribus ex aequo acciperent, non illis obfuerunt natales ancillarum, sed praevaluit semen paternum: sic quicunque per malos baptizantur tanquam de ancillis videntur nati, sed tamen, quia ex semine verbi Dei, quod figuratur in Jacob, non contristentur, simul hereditatem cum fratribus possidebunt. Securus ergo sit qui de semine bono nascitur: tantum non imitetur ancillam. Si de ancilla nascitur, ancillam malam superbientem non imitetur. Unde enim filii Jacob de ancillis nati possederunt terram promissionis cum fratribus, Ismael autem de ancilla natus expulsus est de hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃tũ. redẽptionis hu¬
manȩ. surda dudũ cepit
audire mortalitas Vt enĩ
uenerandus baptista muto
patri aperuit linguam :

Expanded text:
sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam
Abbreviated transcription (Latin):
terum quia lum̃ dicit᷑.
ne forte eũ uelut ra¬
dium solis aut splen¬
dorẽ lucernȩ. alieno
putares lucẽre fulgõre:
ait de ipso beatus e̾u¬
angelista Iohannes. cui
archanũ dĩ & uidere
& reuelare concessum

Expanded text:
terum quia lumen dicitur, ne forte eum velut radium solis, aut splendorem lucernae, alieno putares lucere fulgore, ait de ipso beatus Evangelista Joannes, cui arcanum Dei et videre et revelare concessum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed huic quoq uulneri.
congruũ subiungitur
medicamentũ: cum dñs
dicit: Qui me erubuerit
& meos sermones: hunc
filius hominis erubescet:
cũ uenerit in maiestate
sua & patris : & scõrum
angelorũ: Sed ecce nunc
apud se homines dicunt:
Nos iam dñm & sermones
eius Non erubescimus :
quia aꝑta eũ uoce ꝓfite¬
mur: Quib ego respon¬
deo: quod in hac plebe
xp̃iana sunt Non nulli
qui xp̃m ideo confitent᷑:
quia cunctos xp̃ianos eẽ
aspiciunt: Nam si nom̃
xp̃i in tanta hodie gła
Non ergo ad ꝓbationem
fidei uox sufficit ꝓfessio¬
nis: quam defendit aue¬
recundia. Iꝓfessio genera¬
litatis Est tam̃ ubi se
quisq interroget. ut in
confessione xp̃i se uera¬
citer probet. si non iam
nomen eius erubeseit.
si plene uirtute mentis .s¬
humanũ pudorẽ subdidit.
Certe enĩ ꝑsequutionis
tẽpore. erubescere pote¬
rant fideles substantiis
nudari : Dedignitatibus

Expanded text:
Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Filius hominis erubescet cum venerit in majestate sua, et Patris, et sanctorum angelorum. 5. Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos Christianos esse conspiciunt. Nam si nomen Christi in tanta hodie gloria Non ergo ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit. Certe enim persecutionis tempore erubescere poterant fideles, substantiis nudari, de dignitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
In utraq tamen unus
eo quod uerbũ caro fa¬
ctum est & hãbitaut
in nobis: unus emmanu¬
hel quod est nobiscui
ds̃. Hanc quippe uns¬
onem diuinitatis ato
humanitatis inconfus
indiuisamq fides catho¬
lica seruat: quam sant
intelligendo cognoset
naturalis atq. secundum
subsistentiam conuero
unitatis: ut neq conues¬
sio in alterutram dua¬
rum substantiarũ pas¬
tem recipiatur neq diuisio
ic nanq. credere honorare
est matrem dñi. quȩ &

Expanded text:
In utraque tamen unus In utraque tamen unus eo quod Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, unus Emmanuel, quod est, nobiscum Deus. Hanc quippe unionem divinitatis atque humanitatis inconfusam atque indivisam fides catholica servat: quem sane intellinaturalis, atque secundum substantiam conventio unitatis, ut neque conversio in alterutram duarum substantiarum patem recipiatur, neque divisio. Sic namque credere, honorare est matrem Domini, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ante mundi constitutio¬
nem paratũ. cũ laudib
& canticis sp̃ualib per¬
duxisse. Nuili dubium.¬
quin omnẽ illam cȩle¬
stem iherusalem tunc
exultasse in effabili lȩti¬
tia: tunc iocundatam
esse in estimabili caritate.
tuncq cum omni gratu¬
latione iubilasse: qm̃
festiuitas hȩc quȩ nobis
hodie reuoluitur annua.
illis omnib facta est
continua Nec immerito:
Creditur enim. quod sal¬
uator omnium ipse
quantũ datur intelligi
per se totus festiuus oc¬
currit: & cum gaudio
eam secum in throno
collocauit: Alias autem
quomodo impleuisse
creditur quod in lege ipse
patrẽ tuũ & matrem:
Porro quod patrem hono¬
rauerit: ipse sibi testis est
cum ad iudȩos ait Ego
gloriã meã Non quero
est qui quęrat & iudict
sed ego honorifico patrẽ
meum. & uos in honor¬
stis me De matre ue
euangelista ait. cũ redinti
ueniens nazareth erat
subditus eis Sed alia et
natura quã ds̃ pat̾ scađm
se honoratur : alia qua
idem parentibs subditur

Expanded text:
ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse! Nulli dubium, omnem illam coelestem Jerusalem, tunc exsultasse ineffabili laetitia, tunc jucundatam esse inaestimabili charitate, tuncque cum omni gratulatione jubilasse: quoniam festivitas haec quae nobis hodie revolvitur annua, illis omnibus facta est continua. IX. Nec immerito: creditur enim quod Salvator omnium ipse, quantum datur intelligi, per se totus festivus occurrit, et cum gaudio eam secum in throno collocavit. Alias autem quomodo implevisse creditur quod in lege ipse patrem tuum et matrem tuam ? Porro quod patrem honoraverit, ipse testis est, cum ad Judaeos ait: Ego gloriam meam non quaero: est qui quaerat et judicet: sed ego honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me . De matre vero Evangelista: Cum rediret veniens, ait, Nazareth, erat subditus illis . Sed alia est natura, qua Deus Pater secundum se honoratur, alia qua idem parentibus subditur.
Abbreviated transcription (Latin):
nes. irȩ.rixȩ. dissensiones.
hereses. inuidiȩ. homicidia.
ebrietates. comesationes:
& his similia Uultis audire
an arbores quȩ tales fruct᷑
faciunt. ad eterni regis tẽ¬
plũ cęleste ꝑtineant: Sub¬
iungit apostolus dicens
Quȩ prȩdĩco uob̃ sicut prae¬
dixi: qm̃ qui talia agunt:
regnũ dĩ non consequentur.
Bonȩ quoq arboris fructus.
subsequenter enumerat: cũ¬
ritas. gaudiũ. pax. patien¬
tia. bonitas. benignitas. fideᷤᷤ.
mansuetudo: continentia:
De quib & alias ad monens
ait Ut filii lucis ambulate:
Fructus enĩ lucis est. in om̃i
bonitate & iustitia & ueri.¬
& hic ad domũ fidei: & illic
adhabitationẽ suꝑnȩ bea¬
titudinis ueraciter perti¬
nent: Audiamꝰ deniq ar¬
borem bonã. de bonorum
fructuũ ꝓuentu letantẽ
Ego autẽ sicut oliua fructi¬
fera indomo dñi: speraui
in miscđia dĩ mei. in ȩt̃nũ

Expanded text:
e, rixae, dissensiones, haereses, invidiae, homicidia, ebrietates, comessationes, et his similia . Vultis audire an arbores quae tales fructus faciunt ad aeterni Regis templum coeleste pertineant? Subjungit Apostolus, dicens: Quae praedico vobis, sicut praedixi, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non consequentur. Bonae quoque arboris fructus subsequenter enumerat, dicritas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, mansuetudo, continentia, de quibus et alias admonens, ait: Ut filii lucis ambulate. Fructus enim lucis est in omni bonitate, et justitia, et veri hic ad domum fidei, et illic ad habitationem supernae beatitudinis veraciter pertinent. Audiamus denique arborem bonam de bonorum fructuum proventu laetantem: Ego autem sicut oliva fructifera in domo Dei, speravi in misericordia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationẽ dñicam. not
tantũ erat̾ in iudea ds̃ At
postquã ille in ea qua nat
& passus est carne resusc
gloria refulsit: orbisq uni¬
uersus ad ȩdificationẽ domꝰ
illius. accepta ab eo ꝓmissi¬
one donorũ cęlestium: gau
quȩ nobis modo recitata ẽ
lectione scĩ euangelii dicat:
audiamꝰ. Non est arbor bo¬
na quȩ facit fructus ma¬
los: neq arbor mala faci¬
ens fructum bonũ Bonas
ergo arbores & bonos ha¬
quęrit: At uero malȩ ar¬
boris qui sit finis idem ali¬
bi doc& dicens Om̃is ar¬
bor quȩ non facit fructũ
bonũ excidetur: & in ignẽ
mittetur: Arbores namq
homines : fructus aut̃ ope
ra dicit ipsorũ: Uultis enĩ
nossẽ qui sunt arboris bonȩ.
qui malȩ fructus: Apłs¬
autẽ sunt opera carnis.
Quȩ sunt fornicatio. imnun¬
otia. luxuria. idolorum

Expanded text:
incarnationem dominicam notus incarnationem dominicam notus tantum in Judaea erat Deus. At postquam ille in ea qua natus et passus est carne, resuscinis ejus gloria refulsit, orbisque universus ad aedificationem domus illius, accepta ab eo promissione donorum coelestium, gaudquae nobis modo recitata est lectione sancti Evangelii dicat, audiamus. Non est arbor bona, quae facit fructus malos: neque arbor mala faciens fructum bonum. Bonas ergo arbores, et bonos haquaerit. At vero malae arboris quis sit finis, idem alibi docet, dicens: Omnis arbor, quae non facit fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Arbores namque hra dicit ipsorum. Vultis autem nosse qui sint arboris bonae, qui malae fructus? Aposautem sunt opera carnis, quae sunt fornicatio, immunditia, luxuria,
Abbreviated transcription (Latin):
& exquisiti esse iubebant᷑.
hoc est uitis. oliue. thuriᷤ.
myrre uel ftactis & cetera¬
rum huiusmodi: quȩ uideli¬
cet cuncta sp̃ualiter intel.¬
lecta: uerã nr̃ȩ fidei & ope¬
rationis sinceritatẽ denun¬
tiant: Domus nanq utraq
ut diximꝰ: uniuersalis ȩccłş
fĩgurã prȩmonstrat: Neq
incongriiũ quis arbitretur.
quod duȩ sunt domus dñi.
in mysterio factȩ : cũ unã
xp̃i domũ esse ęccłam. nul¬
lus fidelis ambigat: Dudȩ
& enim sunt conditȩ domꝰ:
obsignificationẽ utriusque
populi. in eandẽ fidẽ uentu¬
ri: iudei scilic& & gentilis:
Vnde bene tabernaculũ sola
plebs hebrea condidit in
eremo: templi autẽ stru¬
cturã ꝓseliti: idest aduenȩ
de gentib. quot quot in po¬
pulo isrł tunc inueniri po¬
terant: deuota fide comple¬
uerunt Sed & rex potentis¬
simꝰ tẏri conductus a salo¬
mone. commodatis artiftcia¬
bus & lignis gratantissime
iuuit: quia nimirũ ante

Expanded text:
et exquisiti esse jubebantur, et exquisiti esse jubebantur, hoc est vitis, olivae, thuris, myrrhae, vel stactis, et caeterarum hujusmodi. Quae videlicet cuncta spiritualiter intellecta, veram nostrae fidei et operationis sinceritatem denuntiant. Domus namque utraque, ut diximus, universalis Ecclesiae figuram praemonstrat. Neque incongruum quis arbitretur quod duae sunt domus Domini in mysterio factae, cum unam Christi domum esse ecclesiam nullus fidelis ambigat. Duae etenim sunt conditae domus ob significationem utriusque populi, in eamdem fidem venturi, Judaei, scilicet, et gentilis. Unde bene tabernaculum sola plebs Hebraea condidit in eremo, templi autem structuram proselyti, id est, advenae de gentibus quotquot in populo Israel tunc inveniri poterant, devota fide compleverunt. Sed et rex potentissimus Tyri conductus a Salomone, commodatis artificibus et lignis gratantissime juvit, quia nimirum ante
Abbreviated transcription (Latin):
mam solũmmodo: sed uir¬
tutẽ potius habere pietã¬
tis: Quod ẽtiã mystica uẽ¬
teris instrumenti nobis
hẏstoria diligent᷑ insinuat.
quando uel moyses taber¬
naculũ uel templũ dño sa¬
lomon insc̃ȩ eccłȩ typum
cõndidit Utraq enĩ domꝰ
firmiter fundata esse pe¬
fertur: tabernaculũ quidẽ
quia compactos de tabuliꝰ
habebat parietes suꝑ bases
argenteas: tẽplũ autẽ suꝑ
Ligna quoq erant inputri¬
bilia: equib & tabernaculũ
omne factũ. & teplũ: intus
ornatũ: ac desuꝑ tectũ ful¬
gebat Iurũ etiã de thes-¬
auro bono optimũ ꝓfere¬
batur: de quo & tabernacu¬
li parietes intus & foris ue¬
stiti. & tẽpli non tantũ pa¬
rietes: uerum etiã laquearia.
trabes. ostia. postes & paui¬
menta erant cõoperta: sed
&uasa uel utensilia domus
utriusq. cuncta pene aurea:
neq hȩc nisi de auro puris¬
simo fieri licebat: Fructus
etiã arborũ qui indomum
dñi offerebantur purissimi

Expanded text:
mam solummodo, sed virtutem potius habere pietatis. Quod etiam mystica veteris instrumenti nobis historia diligenter insinuat, quando vel Moyses tabernaculum, vel templum Domino Salomon, in sanctae Ecclesiae typum condidit. Utraque enim domus firmiter fundata esse refertur: tabernaculum quidem, quia compactos de tabulis habebat parietes, super bases argenteas, templum autem super Ligna quoque erant imputribilia, e quibus et tabernaculum omne factum, et templum intus ornatum, ac desuper tectum fulgebat. Aurum etiam de thesauro bono optimum proferebatur, de quo et tabernaculi parietes intus et foris vestiti, et templi non tantum parietes, verum etiam laquearia, trabes, ostia, postes et pavimenta erant cooperta. Sed et vasa et utensilia domus utriusque cuncta pene aurea, neque haec nisi de auro purissimo fieri licebat. Fructus etiam arborum qui in domum Domini offerebantur, purissimi
Abbreviated transcription (Latin):
tis effigiem figurãta est.
Morsus serpentis lȩtalis
mors dñi uitalis. Atten¬
ditur serpens: ut nichil
ualeat serpens. Quid est
hoc: Attenditur mors:
ut nichil ualeat mors.
Sed cuius morsa Mors uitȩ
si dici potest. Mors uitȩ̃.
mino quia dici potest.
mirabilit̾ dicitur. Sed nũ¬
quid non erit dicendũ
quod fuit faciendum
Ego dubitẽ dicere quoa
dñs ꝓ nobis dignatus est
facere  Nonne uita xpe¬

Expanded text:
tis effigiem figurata est. tis effigiem figurata est. Morsus serpentis lethalis, mors Domini vitalis. Attenditur serpens, ut nihil valeat serpens. Quid est hoc? Attenditur mors, ut nihil valeat mors. Sed cujus mors? Mors vitae: si dici potest, Mors vitae; imo quia dici potest, mirabiliter dicitur. Sed numquid non erit dicendum quod fuit faciendum? Ego dubitem dicere quod Dominus pro me dignatus est facere? Nonne vita
Abbreviated transcription (Latin):
qui credit in eũ non pe¬
reat. sed habeat uitam
et̃nã. Magnũ sacram̃tũ.
& qui legerunt nouert̃.
Deinde audiant uel qui
non legerunt: uel qui for¬
te lectũ siue auditum
obliti sunt. Prosternebat᷑
in heremo populus isrł
morsib serpentiun. fie¬
bat magna strages mul¬
torum mortuorũ. Plaga
enĩ dĩ erat. corripientis
& flagellantis ut erudi¬
ret. demonstratũ ẽ ibi
magnũ sacram̃tum rei
futurȩ. Ipse dñs testatur
in hac lectione ut nemo
possit aliud interp̃tari.
quã quod ipsa ueritas
de se indicat. Dictũ est
enim ad moysen a dño
ut faceret ȩneũ serpentẽ :¬
& exaltaret in ligno in
heremo & ammoneret
populũ isrł: ut sĩquis
morsus ess& a serpente.
illũ serpentẽ in ligno ex¬
altatũ attenderet᷑. Factũ
est. mordebantur homines.
intuebantur. sanabantur.
Quid sunt serpentes mor¬
dentes: Peccãta de mor¬
talitate carnis. Quis est
serpens exaltatus e Mors
dñi in cruce. Quia enim
a serpente mors . ꝑ serpen¬

Expanded text:
qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. Magnum sacramentum, et qui legerunt, noverunt. Deinde audiant vel qui non legerunt, vel qui forte lectum sive auditum obliti sunt. Prosternebatur in eremo populus Israel morsibus serpentum, fiebat magna strages multarum mortium: plaga enim Dei erat corripientis, et flagellantis, ut erudiret. Demonstratum est ibi magnum sacramentum rei futurae, ipse Dominus testatur in hac lectione, ut nemo possit aliud interpretari quam quod ipsa veritas de se indicat. Dictum est enim ad Moysen a Domino ut faceret aeneum serpentem, et exaltaret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno exaltatum attenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in cruce. Quia enim a serpente mors, per serpen
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ : deglutiuit mortẽ
Absorta est mors in xp̃i
corpore. Sic & nos dicemꝰ
in resurectione : quia iam
triumphantes cantabimꝰ.
Ubi est mors contentio tuas
Ubi est mors aculeus tuus
Interim modo fr̃s. ut a pec¬
cato sanemur. xp̃m cruci¬
fixum intueamur. Quia lu¬
sicut moyses inquit exal¬
tauit serpentẽ in heremo:
sic exaltari oportet filiũ
hominis. ut omnis qui
credit in eum non pereat :
sed habeat uitã ȩternã.
Quomodo qui intuebantur
illũ serpentem non peri-¬
bant morsib serpentum:
sic qui intuentur fide
mortẽ xp̃i. sanantur a
morsib peccatorum. Sed
illi sanabantur a morte
ad uitam temporalem.
Hic autẽ ait: ut habeant
uitam Eternã: Hoc enim
inter est inter figuratã
imaginẽ. &rẽ ipsãm. Figu¬
ra prestabat uitã tẽpora¬
lẽ:res ipsa cuiꝰ illa figu¬
ra erat p̾stabat uitã ȩ̃tnã:¬

Expanded text:
deglutivit mortem: absorpta est mors in Christi corpore. Sic et nos dicemus in resurrectione, quando jam triumphantes cantabimus, Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus Interim modo, fratres, ut a peccato sanemur, Christum crucifixum intueamur, quia sicut Moyses, inquit, exaltavit serpentem in eremo, sic exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in eum non pereat, sed habeat vitam aeternam. » Quomodo qui intuebantur illum serpentem, non peribant morsibus serpentum: sic qui intuentur fide mortem Christi sanantur a morsibus peccatorum: sed illi sanabantur a morte ad vitam temporalem, hic autem ait, ut habeant vitam aeternam. Hoc enim interest inter figuratam imaginem et rem ipsam: figura praestabat vitam temporalem, res ipsa cujus illa figura erat, praestat vitam aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
tanti mysterii diligenter
intelligere & uidere non
potuerunt: qui aut duos
nos hommem seorsum
colimus quod fas non . ẽ.
nec adoramus: sed dm̃
magis incarnatum qui
proprium sibi corpus
animatum uniuit. ita
ut ds̃ uerbum caro fie
rt: & non in aliũ quẽ :¬
eundem ipsumq dĩ filiũ
& colimus & ad oramus.
qui nichil in se pro¬
assumpto homine est
coauctus. nichilq quod
uerbũ caro factum est
inminiitus uel immu¬
iais . Et ideo unus
liemq semꝑ cum dõ
pue filius adoratur.¬
ex tempore: Non alienus¬
a natura uel genere.
Quod si tibi nouum uidet᷑
quod ꝓ te hominem as

Expanded text:
tanti mysterii diligenter intelligere et videre non potuerunt, qui aut duos nos hominem seorsum colimus, quod nefas est, nec adoramus; sed Deum magis incarnatum, qui proprium sibi corpus animatum univit, ita ut Deus Verbum caro fieret: et non in alium quemeumdem, ipsumque Dei filium et colimus et adoramus. Qui niassumpto homine est auctus, nihilque quod Verbum caro factum est imminutus vel mutatus, et ideo unus idemque semper cum Deo Patre Filius adoratur,ex tempore, non alienus natura vel genere. Quod si tibi novum videtur quod hominem as
Abbreviated transcription (Latin):
filius. cum simus nos filui
gr̃a non natura. unigenitꝰ
autẽ Non natura sed gr̃a
An hoc etiam in ipso filio
ad hominẽ referendũ est a¬
ta sane: Nam dicendo
sicut dilexit me pater
& ego dilexi uos: gratiã
mediatoris ostendit
Mediator autẽ dĩ & hominũ.
homo est: de illo legitur:
Et iħc ꝓficiebat sapientiã¬
Secundũ hoc igit᷑ recte᷑
possumus dicere. quod cũ
ad naturã dt̃ non perti¬
neat humana natura:
ad ꝑsgnã tam̃ unigeniti
filii di uiui ꝑ gratiame¬
ꝑtinet humana natura
Et tanta gr̃a. ut nulla sit
maior: Nulla prorsus.
ȩqualis Neq enĩ illam
susceptionẽ hominis ulla
merita prȩcesserunt: sed
ab illa susceptione s merito
eius cuncta coeperunt:
Man& ergo filius indilecti¬
one quã eũ dilexit pater:
& ideo seruauit prȩcepta eiꝰ:
Quid est enĩ & ille homo.
nisi quod ds̃ susceptor est
eius: Denĩ erat uerbũ.
unigenitus gignenti coȩt̃nꝰ:

Expanded text:
Filius, cum simus nos filii gratia, non natura: Unigenitus autem, natura, non gratia? An hoc etiam in ipso Filio ad hominem referendum est? Ita sane: nam dicendo, sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos: gratiam Mediatoris ostendit. Mediator autem Dei et hominum, homo est, de illo legitur: Et Jesus proficiebat sapientiaSecundum hoc igitur recte possumus dicere quod cum ad naturam Dei non pertineat humana natura, ad personam tamen unigeniti Filii Dei per gratiam pertinet humana natura, et tantam gratiam, ut nulla sit major, nulla prorsus aequalis. Neque enim illam susceptionem hominis ulla merita praecesserunt, sed ab illa susceptione merita ejus cuncta coeperunt. Manet ergo Filius in dilectione qua eum dilexit Pater, et ideo servavit praecepta ejus. Quid est enim et ille homo, nisi quod Deus susceptor est ejus , Deus enim erat Verbum, Unigenitus gignenti coaet
Abbreviated transcription (Latin):
PAIUA LEGiosus
senerationẽ eius quis
uit effatu. hic narrare
llapiat: quia ibi de gene-¬
ratione diuinitatis. hic de

Expanded text:
aia legimus: Generationem ejus quis dixit effatu, hic narrare incipiat: quia ibi de generatione divinitatis, hic de
Abbreviated transcription (Latin):
bi dabo tibi ubera mea:
Mandragorȩ dederunt odorẽ
in portis nr̃is: omnia poma
noua & uetera dilecte mi
det te fratrẽ meũ. sugentẽ
ubera matris meȩ: ut inue¬
niam te foris & deosculer
Et iam me nemo despiciat
Apprehendam te & ducam
in domum matris meȩ. ibi
me docebis: & dabo tibi po¬
culum ex uino condĩto. &
mustum malorũ granatorũ

Expanded text:
bi dabo tibi ubera mea. Mandragorae dederunt odorem in portis nostris: omnia poma nova et vetera, dilecte mi, det te fratrem meum sugentem ubera matris meae, ut inveniam te foris, et deosculer te, et jam me nemo despiciat? Apprehendam te, et ducam in domum matris meae: Ibi me docebis, et dabo tibi poculum ex vino condito, et mus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut turris: ex quo facta
sum coram eo. quasi pdĩ
reperiens Synagoga esuĩ
in ea quȩ habet populos:
radidit eam custodibus. uir
iffert pro fructu. eius mil¬
imnea mea coram me est.
nille tui pacifici & ducen¬
n: his qui custodiunt fructꝰ

Expanded text:
quo facta sum coram eo quasi pacem repperiens vinea fuit in ea quae habet populos tradidit eam custodibus vir adfert pro fructu eius milinea mea coram me est mille tui Pacifice et ducenti his qui cu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. illi occulte liberati
sunt. Plus est liberare de
flamia gehennarũ. quã
de fornace potestatis hu¬
manȩ. Si ergo Nabugodo¬
nosor laudauit & prȩdi¬
cauit & głam dedit dõ.
quia liberauit de igne
tres pueros: & tantam
gloriam dedit. ut decretũ
mitteret ꝑ regnũ suum.
quicũq dixerit blasphe¬
miã in dm̃ Sẏdrac. Mysac.
Abdenago. in interitum
erunt & domos eorum
inꝑditionẽ. Quomodo isti
reges non moueantur.qui
non tres pueros attenduñ
liberatos de flamma sed
se ipsos liberatos de gehen¬
na. Quando uident xp̃m
a quo liberati sunt ex¬
sufflari in xp̃ianis. quan¬
do audiunt dici xp̃iano
Talia facere uolunt. & saltẽ

Expanded text:
sunt, illi occulte coronati sunt . Plus est liberari de flamma gehennarum, quam de fornace potestatis humanae. Si ergo Nabuchodonosor rex laudavit et praedicavit et gloriam dedit Deo. quia liberavit de igne tres pueros, et tantam gloriam dedit, ut decretum mitteret per regnum suum, Quicumqmiam in Deum Sidrach, Misach, et Abdenago, in interitum erunt, et domus eorum in perditionem: quomodo isti reges non moveantur, qui non tres pueros attendunt liberatos de flamma, sed seipsos liberatos de gehenna, quando vident Christum, a quo liberati sunt, exsufflari in Christianis, quando audiunt dici christiano, Talia facere volunt, et salte
Abbreviated transcription (Latin):
gratis: ut alia preter illũ
non expectent bona. qm̃
ipse erit in omnib om̃a:
Quisquis uero altius at¬
tenderit xp̃m dicentem
si opera non fecisse in eis
quȩ nemo alius fecit: in¬
ueniet ipsũ fecisse. si quan¬
do quispiam dĩ homo ta¬
le aliquid fecit Potest
quippe ipse cuncta ꝑse¬
ipsum: Nemo autẽ potest
aliquid sine ipso Ip̃e
namq cũ patre & sp̃u scõ:
Non sunt tres dii. Sed
unus ds̃: De quo scriptũ
est: Benedictus dñs ds
israhel: qui facit mirabi¬
lia solus: Nemo ergo ali
Aliquid eorũ fecit : ipso
faciente fecit Hȩc aut̃
ipse ñ illis facientib fecit:¬

Expanded text:
gratis, ut alia propter illum non exspectent bona, quoniam ipse erit in omnibus omnia . Quisquis vero altius attenderit Christum dicentem: Si opera non fecissem in eis quae nemo alius fecit, inveniet ipsum fecisse, si quispiam Dei homo tale aliquid fecit. Potest quippe ipse cuncta ipsum; nemo autem potest aliquid sine ipso. Christus namque cum Patre et Spiritu sancto, non sunt tres dii, sed unus Deus, de quo scriptum est, Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia solus . Nemo ergo aliualiquid eorum fecit, ipso faciente fecit. Haec autem ipse, non illis facientibus, fecit
Abbreviated transcription (Latin):
utiq intelligit sc̃ĩtas ur̃a
ad totius eccłȩ ꝓfectꝰ. eẽt
referendũ: quoꝵ in fide
germ̃ ẽ in spe increm̃tũ
in caritate maturitas. ꝙr
castigatio corporis. instan¬
tia õrationis. tunc uerã

Expanded text:
utique intelligit sanctitas vestra, ad totius Ecclesiae profectus esse referendum, quorum in fide germen est, in spe incrementum, in charitate maturitas: quia castigatio corporis et instantia orationis tunc vera
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ. ꝓpterq spem cęlestiuũ
gaudiorũ: fletus. esuriem
paupertatẽq pati. deside¬
rat: heatus est: multo
autẽ beatior: qui has ir¬
ter aduersa uirtutes ser¬
uare non trepidat. quia
odiant lic& homines cor¬
de nefando: dilectũ xp̃o
cor ledere nequeunt :
Separent & synagoga de¬
confirmat: Exprobrent
nomen crucifixi: ipse
commortuos sibi con¬
resuscitat : & consedere

Expanded text:
pterque spem coelestium gaudiorum, fletus, esuriem paupertatemque pati desiderat, beatus est. Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat: quia, odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt; separent, et synagoga deconfirmat; exprobrent nomen crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere
Abbreviated transcription (Latin):
ctus quidam lȩtior intel¬
ligendũ esse designat᷑.
sicut sara Risum inquit
michi fecit ds̃ Et in iob
dictũ est Os autẽ uera¬
cium. replebitur risu:
Per quȩ ut dixi nomina :
gaudiũ animȩ figuratur
interuis: Beati exitis cũ
uos oderint homines. &

Expanded text:
ctus quidam laetior intelctus quidam laetior intelligendus est esse designatus. Sicut Sara: Risum inquit mihi fecit Deus . Et in Job dictum est: Os autem veracium replebitur risu. Per quae ut dixi nomina, gaudium animae figuratur interius. Beati eritis cum vos oderint homi