comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rilus tristicies requies labor alga iacinctꝰ
Celestis sic stella cadit sic lucifer ortus
Nescius occasu p̃mit᷑ sͦ ciuis olimpi:
Erulat eiectus. nec temꝑat illius omen:
Spes reditꝰ. spes omnis ab est. cedit ꝙ mori.
Ofastus uitanda lues. fugienda caribdis.:
Culpa grauis morbus cõmunis. publita pestis.
Ianua peccatiatiorũ mater.origo
Dequitie. sem̃ odii. uenatio pugne.
Que cadit ascendens. elata perit. peritura
Erigit᷑ ꝓmota ruit. ruitura tumescit.
Que se ferre neqͥt. sup se elataruinam:
Infra se patit᷑. nec sese sustinet: inmo:
Mole sua premitꝰ ꝓprio sub pondert lapsa.
Extra se cogit hommẽ se querere. dumse
Exit homo. factus ꝙ sibi ꝯtrarius. a se
Discrepat. oblitus ꝙ sui se nescit. ⁊ ultra:
Grangrecdiens ruadit adhuc płꝰ tẽ laborans.
Quam sit. ñ ꝓpria contentꝰ origine. se se:
Esse cupit maior. ⁊ se suꝑate laborat
Qd̾ perit admittens. ꝑdens ꝙ postulat. optans:

Expanded text:
Risus tristities, requies labor, alga hiacynthus. Risus tristities, requies labor, alga hiacynthus. Coelestis sic stella cadit, sic Lucifer ortus Nescius occasu premitur, sic civis olympi Exsulat ejectus, nec temperat exsulis omen. Spes reditus, spes omnis abest, ceditque timori O fastus vitanda lues, fugienda charybdis, Culpa gravis, morbus communis, publica pestis, Janua peccati, vitiorum mater, origo Nequitiae, semen odii, venatio pugnae! Quae cadit ascendens, elata perit, peritura Erigitur, promota ruit, ruitura tumescit. Quae se ferre nequit, supra se lata, ruinam Infra se patitur, nec sese sustinet, imo Mole sua premitur, proprio sub pondere lapsa. Extra se cogit hominem se quaerere, dum se Exit homo, factusque sibi contrarius a se Discrepat, oblitusque sui se nescit, et ultra Transgrediens evadit adhuc, plus esse laborans Quam sit, nec propria contentus origine sese Esse cupit major, et se superare laborat, Quod petit amittens, perdens postulat, optans
Abbreviated transcription (Latin):
Deiciunt. iñcunt armatos. rarius ipei
Celunt.: s nicti nequeunt it̾are duellum.
Qui uelut aerio uestuti corpore nos trã:
Mentiti sp̃ẽm. multo fantasmate brutoei
Delualunt. homines falsi ueri ꝙ sophist e̾.
In tenebris lucẽ simulant. in lite quietem:
Abscondunt sub luce dolos. in felle figurant.
Dulcia sub specieꝰ recti uiciata ꝓpinant
Hos dcus esse deos fecit. qͦs lumine uero:
Uera dies perfudit. quos ab ab origine prima:
Uestiuit deitatis honos. qui luce relicta.:
In tenebras habiere suas. qͥ fonte relicto
Inferni petitre lacus qui ueste decoris:
Exutiuestẽ gemit̾ saccumq dolori:
I mecere sibi qui maiestate suꝑna.
Deiecti sũ fine sibi meruere runam.
Ograuis cuentꝰ. casus miser. unica pestis:
Iam seruit qui liber erat. m̃dicat habundãs
Qui fuit. exiliũ ꝑatit᷑ qui pͥmus in aula:
Regnauit patit᷑ penas a rege secundus.
Hoc casu gͣemmalitũ sit p᷑puia saccus:
Tux tenebre: spes confusio gła casus.

Expanded text:
Dejiciunt, vincunt armatos, rarius ipsi Dejiciunt, vincunt armatos, rarius ipsi Cedunt, sed victi nequeunt iterare duellum. Qui velut aerio vestiti corpore, nostram Mentiti speciem, multo phantasmate brutos 362 Deludunt homines, falsi verique sophistae. In tenebris lucem simulant, in lite quietem, Abscondunt sub pace dolos, in felle figurant Dulcia, sub specie recti vitiata propinant. Hos Deus esse deos fecit, quos lumine vero Vera dies perfudit, quos ab origine prima Vestivit deitatis honor, qui luce relicta In tenebras abiere suas; qui fonte relicto Inferni petiere lacus; qui veste decoris Exuti, vestem gemitus, saccumque doloris Injecere sibi; qui majestate superna Dejecti, sine fine sibi meruere ruinam. O gravis eventus, casus miser, unica pestis! Jam servit qui liber erat, mendicat abundans Qui fuit, exsilium patitur qui primus in aula Regnabat, patitur poenas a rege secundus. Hoc casu fit gemma lutum, fit purpura saccus, Lux tenebrae, species confusio, gloria casus,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde trahunt ortum uenti. q̃ semina rerum:
Infpirant motũ uentis causas ꝙ mouendi.
Cur anst̾ pluuias pluiue pincerna ꝓprnat.
Gertis⁊ plene largit᷑ pocła inundo.
Qualit̾ austernos boree sitis ebibit imbres.
Emundat ꝙ mas pluuiis. qͣsi scopa uiarum.
Qualit̾ agͥtola rephirus sñ uomere terras:
Extolit. ⁊ florũ segetes extollit inortus.
Cur uoluct is celeri pennarũ remige tuta
Plumas in remosalas in carbasa fingened:
Gransmeat aeriũ pelagꝰ quasi nanis ymago.
sine naufragio talem ꝑtransit abyssum:
uta net in tali pelago rimet ilsa caribdlim
Altius inquirit fronesis. sensuꝙ ꝓfundo.
Uestigans. uidet inturtu meliore. uagante:
Aerios ciuel. quibz aer carter abyssue.
Pena. dolor risus mors uiuere. culpa tͥumphus.
Quorũ mens humili liuoris lesa ueneno:
In genus humanũ urꝰ transsundit. ut ip̃m
Asimili sanie morboꝙ laboret eodez.
Hii sunt qui semꝑ innos armant᷑ inermes:

Expanded text:
Unde trahunt ortum venti, quae semina rerum Unde trahunt ortum venti, quae semina rerum Inspirent motum ventis, causasque movendi. Cur auster pluvias pluviae pincerna propinat Terris, et plene largitur pocula mundo. Qualiter austrinos Boreae sitis ebibit imbres. Emundatque vias pluviis quasi scopa viarum. Qualiter agricola Zephyrus sine vomere terras Excolit, et florum segetes extollit in hortis. Cur volucris caeteri pennarum remige tuta Plumas in remos, alas in carbasa fingens, Transmeat aerium pelagus quasi navis imago, Et sine naufragio talem pertransit abyssum, Tuta, nec in tali pelago timet illa charybdim.Altius inquirit phronesis, sensuque profundo Vestigans videt intuitu meliore vagantes Aerios cives, quibus aer carcer, abyssus Poena dolor risus, mors vivere, culpa triumphus; Quorum mens humili livoris laesa veneno In genus humanum virus transfundit, ut ipsum Consimili sanie morboque laboret eodem. Hi sunt qui semper in nos armantur, inermes
Abbreviated transcription (Latin):
Colla ligans. animo ꝙ simul cũ uoce salutans.
Illam congemmans it̾at: repetit ꝙ salutẽ.
T unc monitu rationis ad est prudentia t̾rum.
Ascendit. currus ꝙ decor cumłatꝰ habundat.
Plemus. ⁊ roseo flaminat᷑ sydere uultu
Instat equis ratio. uirga dictante ugales:
Aggrediunt᷑ iter turrus sustollit᷑ exit
Terras ⁊ tenuem currens euadit in auram.
Aeris ingrediens tractus prudentia: caute:
Singula clisquirit animo q̃ uendicat aer.
Ipse sibyscrutatur eũ penetiat ꝙ fugatem.
Equerit q̃ materies q̃ nubis orig:
Quomꝰ t̾i̾a madens ꝓprio sudore resudat
In nubes. celoq suo componit amictus.
Cur̃ pheb sitiens: estuꝙ calons hanelue
Haurit ab occeano potꝰ sua pocła uertit
Innubes. trasso suspendit inaere nimbi:
Qualit̾ ignis hebet moriens ĩ nube: parit ꝙ:
Fulgura dũ morit᷑. sic morte nociuior instat:
Quam uita uiuus ꝙ neqͥt ꝙ mortuus infert.

Expanded text:
Colla ligans, animoque simul cum voce salutans Colla ligans, animoque simul cum voce salutans Illam, congeminans iterat repetitque salutem. Tunc monitu rationis adest Prudentia, currum Conscendit, currusque decor cumulatus abundat Plenius, et roseo flammatur sidere vultus. Instat equis Ratio virga dictante, jugales Aggrediuntur iter, currus subtollitur, exit Terras, et tenuem currens evadit in auram. Aeris ingrediens tractus Prudentia caute Singula disquirit animo, quae vindicat aer Ipse sibi, scrutatur eum, penetratque fugacem. Inquirit quae materies, quae nubis origo; Quomodo terra madens proprio sudore resudat In nubes, coeloque suos componit amictus. Cur Phoebus sitiens aestuque caloris anhelus Haurit ab Oceano potus, sua pocula vertit In nubes, crasso suspendit in aere nimbi Qualiter ignis hebet moriens in nube, paritque Fulmina, dum moritur; sic morte nocivior instat Quam vita, vivusque nequit quod mortuus infert.
Abbreviated transcription (Latin):
orripit. excursus in urga uisitat. instat.
erbere. noce. minis. illum uix illa quietum.
Reddit. s tandem suꝑatꝰ iuncit᷑ ill:
Satcet. ⁊ acl nutũ rationis fessus hanelat.
Sic primum componit equos auriga sophie:
e si quarigam fronesis conscendat. eisdem:
n domitis: spacient᷑ equi normamꝙ relinqͣnt̃.
Sciua sectentur. laxent iuga uincda soluant.
Cuncta fluant. nutent currus ꝯ pago uacillet
Singła soluant᷑. laxet᷑ nexus habene:
Deꝑant. ⁊ tota labet substantia currue
ostqͣm compositꝰ ordo ꝑ singła currens:
Singlã composuit fronesis. send̾e t̾rũ
Disponens. talẽ sese ꝯponit ine um.
Assidet. applaudit. ꝯgaudet. cõplacet. illi:
Curia tota simul multo ꝙ fauore recessum.
Uirginis exhilarat. reditiis felicius omen:
Orat. et euentus reditu meliore sereno.
Oscula multiplicat repetens. et in ore sigillãs:
In pͥmit exp̃sse. coplexu brachia nectene:

Expanded text:
Corrigit excursus, in virga visitat, instat Corrigit excursus, in virga visitat, instat Verbere, voce, minis, illum vix illa quietum Reddit, sed tandem superatus vincitur; illi Paret, et ad nutum rationis fessus anhelat Sic primum componit equos auriga sophiae, Ne si quadrigam phronesis concendat, eadem Indomiti spatientur equi, normamque relinquam, Devia sectentur, laxent juga, vincula solvant: Cuncta fluant, nutet currus, compago vacillet, Singula solvantur, laxetur nexus, habenae Depereant, et tota labet substantia currus. Postquam compositus ordo per singula currens Singula composuit, phronesis conscendere currum Disponens talem sese componit in usum. Assidet, applaudit, congaudet, complacet illi Curia tota simul, multoque favore recessum Virginis exhilarat, reditus felicius omen Orat, et eventus reditu meliore serenos. 361 Oscula multiplicat repetens, et in ore sigillum Imprimit expresso, complexu brachia nectens,
Abbreviated transcription (Latin):
sti. nam deponet equũ. laruaꝙ iugalie
Uestitus sapiet asinũ. deiectus eadem:
Segnitia plene mores exutus equinos.
Sitñ ad reliquos collatio nulla redundet
Huiꝰeqͥ s eũ ꝓprio scrutemur messe
Non erit aꝓpriis exclusus dotib eiue
Cultus. ⁊ in nullo forme patiet᷑ abusum:
Quintus equꝰ quartũ redolet partĩꝙ sigãt
Sed tam̃ modico quintꝰ demittit᷑ in quo:
Partius arrisit p̃dicto forma iugali:
Qui nimis in terrã sese demittit eundo:
Nec satis ad plenum caput erigitammo caduto:
Declinans nultu uisus descendit mimum.
Uestit eum color obscurus. qũt̃ possidet ipsa:
Ni gredo mullum secum passura colorem.
Nplebea iacet generis fortuna. s ethon:
Obs suꝑum genitͥx. in signũ federis isto.
Na turam donauit equo qͥ nodus amoris
Firmi or effectus illarum uota ligauit.
Sub iuga cogit eqͦs temoni federat. uige
Efstenes. ligat in domitos. si enatuaganterna
¶ rimũ sternit e qnĩ. fieatũ conscendit. habe na

Expanded text:
Isti, nam deponet equum, larvaque jugalis Isti, nam deponet equum, larvaque jugalis Vestitus sapiet asinum, dejectus eadem Segnitie, plene mores exutus equinos. Si tamen ad reliquos collatio nulla redundet Hujus equi, sed eum proprio scrutemur inesse, Non erit a propriis exclusus dotibus ejus Cultus, et in nullo formae patietur abusum. Quintus equus quartum redolet, partimque figurat; Sed tamen in modico quintus demittitur, in quo Parcius arrisit praedicto forma jugali, Qui minus in terram sese demittit eundo: Nec satis ad plenum caput erigit, imo caduco Declinans vultu visus descendit in imum. Vestit eum color obscurus, quem possidet ipsa Nigredo, nullum secum passura colorem. Nec plebeia jacet generis fortuna, sed Aethon Ops superum genitrix in signum foederis isto Naturam donavit equo, quo nodus amoris Firmior effectus illarum vota ligavit. Sub juga cogit equos, temoni foederat, urget Effrenes, ligat indomitos, frenatque vagantes. Primum sternit equum, stratum conscendit, habenis
Abbreviated transcription (Latin):
Deficit. aut mutus quem nescit musa maronis
Non nitor argenti liuet. si fulgurat aurum
Non minus armarapit hectorsi plennis aiax:
Fulminat: a simili non omnis gła: quarto:
Absentatur equo. qͣmuis gradus ille neget un
Amphatice laudis in quanatura priores
Sistit equos. non iste mñ deiectus ab omni:
Munere nature q̃rit᷑. s gaudet inilla:
Natura. qͣ diues eum fortuna beauit.
Glaurus ei color arridet. respargit eundem:
Imber. ⁊ exiguo ros compluit ymbre iugalem
Hoc speciale sibi retinet ꝓpriũ ꝙ reseruat:
Quod celer ad potũ ñ obliuiscitur escam
Potib indulget pro cunctis solus ad esum
Cutrit ⁊ in potu defectus supplet equorum
Hunc genuit tͥconis equis iur isꝙ beati:
Heredem statuens. se se describit in illo.
ature tͥton dans int̾ signa fauori
ontulit hoc munus. donans cũ mune̾ m̃tẽ.
Ix spẽm deffendit eqͥ. foemam ꝙ tenebit
Quintus equus. si qͥs temptet ꝯferre pͥores

Expanded text:
Deficit; aut mutus, quem nescit musa Maronis. Deficit; aut mutus, quem nescit musa Maronis. Non nitor argenti livet, si fulgurat aurum; Non minus arma rapit Hector, si plenior Ajax Fulminat: a simili non omnis gloria quarto Absentatur equo, quamvis gradus ille negetur Emphaticae laudis, in qua Natura priores Sistit equos, non iste tamen dejectus ab omni Munere naturae queritur, sed gaudet in illa Fortuna, qua dives eam natura beavit. Glaucus ei color arridet, respergit eumdem Imber, et irriguo ros compluit imbre jugalem. Hoc speciale sibi retinet, propriumque reservat, Quod celer ad potum non obliviscitur escam. Potibus indulget, pro cunctis solus ad esum Currit, et in potu defectus supplet equorum. Hunc genuit Tritonis equus; jurisque paterni Haeredem statuens sese descripsit in illo. Naturae Triton dans intersigna favoris, 360 Contulit hoc munus, donans cum munere mentem. Vix speciem defendet equi, formamque tenebit Quintus equus, si quis tentet conferre priores
Abbreviated transcription (Latin):
Sed fugiens otulos uisum color
Conserti floris ser ies quasi ueste detent i:
In cluit hunc. et ei ꝓprios inspirat odores.
Flos uiole ꝑfundit eũ. rosa debriat auree:
Affines. naris ꝙ t̾imi satiatur odore
Nescianatiui coitꝰ equa flamine solo:
Edidit huns ignara maris. contenta mariti:
Reris affiatu ⁊ ephiro grauidata maritd.
Hoc dono rephirus nature matris amorem:
Mertatꝰ ꝓpriũ uestigal soluit eideroIi habends¬
egenerat polletiꝑ minus. leutescit habunde
Q uartꝰ equus. forma ꝙ iacet. cursuꝙ tepeseit.
Predictis famulans illos quasi ꝓmis adorat
Ancillatur eis. nec se negat esse clientem:
Iorum. sed tanꝙͣ dñis ut uerna ministrat
Non tam̃ omnino naturã sentit auaram.
mino dote sua qͥ se tueat᷑ habundat
In nullo patiens eclipsim muneris huius.
Quo de more solet natura beare iugalem.
Non uiole martent. qͣmuis rosa floris honore
Spłecleat. aut cultus componat li lia candor
Non omnis delirus trit cuisensus ulixie

Expanded text:
Sed fugiens oculos visum color Sed fugiens oculos visum color ille recusat. Conserti floris series quasi veste decenti Induit hunc, et ei proprios inspirat odores. Flos violae perfundit eum, rosa ebriat auras Affines, narisque thymi satiatur odore. Nescia nativi coitus equa, flamine solo Edidit hunc, ignara maris, contenta mariti Aeris afflatu, Zephyro gravidata marito. Hoc dono Zephyrus Naturae matris amorem Mercatus, proprium vectigal solvit eidem. Degenerat, polletque minus, lentescit abunde Quartus equus, formaque jacet, cursuque tepescit, Praedictis famulans, illos quasi pronus adorat, Anciliatur eis, nec se negat esse clientem Horum, sed tanquam dominis ut verna ministrat. Non tamen omnino naturam sentit avaram, Imo et dote sua qua se tueatur abundat, In nullo patiens eclipsim muneris hujus, Quo de more solet natura beare jugalem. Non violae marcent, quamvis rosa floris honore Splendeat, aut cultus componat lilia candor. Non omnis delirus erit, cui sensus Ulyssis
Abbreviated transcription (Latin):
Se uarians nullo p̃scribit᷑ ille colore:
S ed nultum ꝓprii mentit᷑ sepe colorie um
Intonat ille fremens. hinitib aera crebris:
Uerberat. ⁊ tenuem sñ nuln̾e uuln̾at aurã.
Acollo suspensa sonos crepitacula dulces:
Reddunt. ⁊ multo ꝑfundunt aera cantu.
In uultu gerit ille patrem dũ redilit eoum:
Gestib. inmo suũ forma probat ille parentẽ.
Munerib prelarga suis hoc mune iuno:
Cature cumulauit opes. meruit ꝙ fauorem:
Numinis. ⁊ ꝑpriũ dono descripsit amorem.
Obliquat᷑ equus. nec enim sibi dona pͥoꝵ
Uendicat. immo minus retinens suspirat ad illpl.
⁊quamius huius sp̃es tenebrescat eorum:
Respectu tñ ad reliquos collata. nitorero⁊:
Eterit. ⁊ ꝓprio non est frãdata decore.
Et quamiuis agili tur su uincat᷑ ab illie:
De quib exiit sermoitũ ille triumphane
In reliquis uictor gaudet. reliquos ꝙ uolatu:
Uuicit. ⁊ in proprio motu ocludit eisdenz.
Cubtilis respersit eum mixtura colorie:

Expanded text:
Se varians nullo praescribitur ille colore, Se varians nullo praescribitur ille colore, Sed vultum proprii mentitur saepe coloris. Intonat ille fremens, ignitibus aera crebris Verberat, et tenuem sine vulneret vulnera auram. A collo suspensa sonos crepitacula dulces Reddunt, et multo perfundunt aera cantu. In vultu gerit ille patrem, dum reddit Eoum Gestibus huncque suum forma probat esse parentem. Muneribus praelarga suis hoc munere vino Naturae cumulavit opes, meruitque favorem Numinis, et proprium dono descripsit amorem. Obliquatur equus: nec enim sibi dona priorum 359 Vindicat, imo minus retinens suspirat ad illos. Et quamvis hujus species tenebrescat eorum Respectu, tamen ad reliquos collata nitorem Exerit, et proprio non est fraudata decore. Et quamvis agili cursu vincatur ab illis, De quibus exivit sermo, tamen ipse triumphans In reliquis victor gaudet, reliquosque volatu Vincit, et in proprio motu concludit eosdem. Subtilis respergit eum mistura coloris,
Abbreviated transcription (Latin):
Miratur ꝙ sui boreas torpescere cursum.
ura cadit lentescit auis uolucris ꝙ sagnte.:¬
Cursus hebescit. equi lentescunt omnia cursu.
Unticipat monitum calcaris. sponte meatũ:
Aggreditur. facili ꝙ tñ frenatur habena.
Preterea dotes natiuas aggerat ipea:
Nobilitas gn̾̃is. pyroum namꝙ parentem:
Iactat. ⁊ in speclo plis pater ipse resultat.
Hunc dedit inmunus iouialis gr̃a matr:
N ature. cuius grates dantisꝙ fauorero⁊:
Accumulat ddoni meritũ. q̃ mun̾e maiues:
Nen potuit tantus tante conferre parenti
iis igitur uelutͥ ipsius natura requirit:
Nobilitat᷑ equi sp̃es. infra ꝙ scił:
Pollet equus. mino in sp̃e. cultu ꝙ minori:
Cultus. ⁊ inferior. cursu q remissior illo.
Est tñ in reliqͥs maior. primus q decoris:
Munere. sedreliqͦs suꝑans suꝑat᷑ ab nno.
Esiñ equo passu contendere pͥmo:
Possit equo ñ aura tñ fugitiua sccłm:
Preuenit. immo pari cursu ꝯtendit eidẽ.

Expanded text:
Miraturque sui Boreas torpescere cursum. Miraturque sui Boreas torpescere cursum. Aura cadit, lentescit avis, volucrisque sagittaCursus hebescit, equi lentescunt omnia cursu. Anticipat monitum calcaris, sponte meatum Aggreditur, facilique tamen frenatur habena. Praeterea dotes nativas aggerat ipsa Nobilitas generis Pyroum; namque parentem Jactat, et in speculo prolis pater ipse resultat. Hunc dedit in munus Jovialis gratia matri Naturae, cujus grates dantisque favorem Accumulat doni meritum, quo munere majus Nil potuit tantus tantae conferre parenti. His igitur, velut ipsius natura requirit. Nobilitatur equi species, infraque secundus Pollet equus, minor in specie, cultuque minori, Cultus et inferior, cursuque remissior illo. Est tamen in reliquis major, primusque decoris Munere, sed reliquos superans superatur ab uno. Et si non aequo passu contendere primo Possit equo, non aura tamen fugitiva secundum Praevenit, imo pari cursu contendit eidem.
Abbreviated transcription (Latin):
Qumnꝙ sibi p̃sentat equos. quos federat illa:
F edere complacito. concordi pate. fideli:
Connexu. cogit ꝙ uigo seruire uigale:
Indomitos. primis quos enutrut ab annis:
Gtã nature. q̃ sic instruxit equinos
Mores. hiis animi q̃dã uestigia donane.
U t quamuis bruti. tũ hii uenerant᷑ alumpnam.
Insuꝑ in quantum patit᷑ natura uigalie
Horum quisq sue nature munera iactat.
Dil cultus. forme ꝙ nichil ꝑegrinat ab illis:
Quod plene possit spẽm cumulare iugalis.
rimus equiis cultu. forma cursuq sodales:
ꝑreuenit. ⁊ reliquos ꝓprio subm̾ittit honore
Cultus forma color sp̃es audatia. cursue:
Ditat eum. nec in hoc patit᷑ sibi dãpna: ꝙ illũ.
Respersus candore color subrufus in aurat.
on meatammo uolat. nͨ em̃ discrimĩe passup
Inscribit t̾ram. nͨ gramen curuat eundo:
Sed celeri cursu t̾ram delibat euntie.
Passus. ⁊ in t̾ra uestigia nulla relinquit:
Se leuis aura suos stupet inuenisse uolatꝰ:

Expanded text:
Quinque sibi praesentat equos, quos foederat illa Quinque sibi praesentat equos, quos foederat illa Foedere complacito, concordi pace, fideli Connexu, cogitque jugo servire jugales Indomitos, primis quos enutrivit ab annis Gratia naturae, quae sic instruxit equinos Mores his animi quaedam vestigia donans, Ut quamvis bruti, tamen hi venerentur alumnam. Insuper in quantum patitur natura jugalis, Horum quisque suae naturae munera jactat. 358 Nil cultus, formaeque nihil peregrinat ab illis, Quod plene possit speciem cumulare jugalis. Primus equus cultu, forma, cursuque sodales Praevenit, et reliquos proprio submittit honori. Cultus, forma, color, species, audacia, cursus Ditat eum, nec in hoc patitur sibi damna, quod illum Respersus candore color subrufus inaurat. Non meat, imo volat, nec enim discrimine passus Inscribit terram, nec gramen curvat eundo; Sed celeri cursu terram delibat euntis Passus, et in terra vestigia nulla relinquit; Sed levis aura suos stupet invenisse volatus,
Abbreviated transcription (Latin):
S crutati. meruere sibi deitatis honorem.
llit astrapolos. celum. septẽ ꝙ planetas:
Ooncitit ambimasar. t̾risꝙ reportat eoꝵ:
onsiliũ. terras armans firmans ꝙ caduta:
Contra celestes iras. suꝑum ꝙ furorem.
Astra ꝙ sustentat dum sustentat᷑ in astris:
Athlantis uirtus. teli sine pondere pondus:
Gestat. fert celũ dũ fert᷑. dum ꝙ ferendo:
Syderib cedit: cedenti sydera cedunt.
Has igitur partes currus ut norma requirit:
Ordo petit poscit ratio prudentia dictat:
Cudit et extudit. facit inmo ꝑficit. ornat:
Erornat ꝙ simub lima meliore sororum:
Pretaxata cohors nullum ꝙ relinquit in illis:
Enormis forme uultũ. macłe ue querelam.
Apponens ꝙ manũ supp̃mamn fine. beato:
Concludens oꝑam sparsas concordia partes:
Ordine. lege loco confederat. imit ad equat.
Partes: efsigrant currũ qͥ luce decoris:
Preradians. facie ꝓpria. demonstrat in ip̃o:
Diinã suclasse manum. suꝑum ꝙ min̾uam.

Expanded text:
Scrutati meruere sibi deitatis honorem Scrutati meruere sibi deitatis honorem Illic astra, polos, coelum, septemque planetas Consulit Albumasar, terrisque reportat eorum Consilium, terras armans, firmansque caduca Contra coelestes iras, superumque furorem. Astraque sustentat, dum sustentatur ab astris Atlantis virtus, coeli sine pondere pondus Gestat, fert coelum dum fertur, dumque ferendo Sideribus cedit, cedenti sidera cedunt. Has igitur currus partes ut norma requirit, Ordo petit, poscit ratio, prudentia dictat, Cudit et excudit, facit, imo perficit, ornat, Exornatque simul lima meliore sororum Praetextata cohors, nullumque relinquit in illis Enormis formae vultum, maculaeve querelam, Apponensque manum supremam, sine beato Concludens operam, sparsas Concordia partes Ordine, lege, loco, confoederat, unit, adaequat. Partes effigiant currum, qui luce decoris Praeradians facie propria demonstrat in ipso Divinam sudasse manum, superumque Minervam.
Abbreviated transcription (Latin):
Directũ mecitꝰ iter. qua lege retrorsum:
ppositos seruans nascencli tempora: tempꝰ:
Perdit inoccasu ꝙ plus expendit in ort n.
Quis lune motus. q̃ solis spera. quis orbis:
Merturii ueneris q̃ semita. q̃ uia martis:
Que mora saturnũ retinet. qͥ limite currit:
tella iouis. motus ꝙ uagos qͥs tͥculus equet.
Qnis sursum tendens egressa cuspide t̾ram
xit. et interram nescit desigere centrum.
rgo puella gerens canti solatia cultuse
on animũ sepelit. nͨ pigra ꝑocia sese:
etrahit. aut animi uires esfeminat. immo:
Gꝑcertet stuliis: totam cum corpore mentem.
Ecit speramanũ. qm̃ mamis ipsa uocatur:
Ad noua que cudens fabri sibi uendicat artẽ.
Tum manus excudit aurũ massamꝙ figurat:
Dascitur ex auro rota quarta. decoris honore:
Hec comites iuncẽs. pͥmas facit esse scda.
Illi scripture facies applandit. ⁊ illo:
Colligit inscripto qui ducti remige mentis:
Insuꝑas habiere domos. secreta ꝙ celi:

Expanded text:
Directum metitur iter, qua lege retrorsum Directum metitur iter, qua lege retrorsum Opposito sumens nascendi tempora, tempus Perdit in occasu quod plus expendit in ortu. us, quae solis sphaera, quis orbis 357 Mercurii, Veneris quae semita, quae via Martis, Quae mora Saturnum retinet, quo limite currit Stella Jovis, motusque vagos quis circulus aequat. Quis sursum tendens egressa cuspide terram Exit, et in terra nescit defigere centrum. Ergo puella gerens tanti solemnia cultus Non animum sepelit, nec pigra per otia sese Distrahit, aut animi vires effeminat, imo Exercet studiis totam cum corpore mentem, Exit sphaera manum, quoniam manus ipsa vocatur Ad nova, quae cudens fabri sibi vendicat artem. Dum manus excudit aurum, massamque figurat, Nascitur ex auro rota quarta, decoris honore Haec comites vincens primas facit esse secundas. Illi scripturae facies applaudit, et illos Colligit in scripto, qui ducti remige mentis In superas abiere domos, secretaque coeli
Abbreviated transcription (Latin):
Hic uget. hic loquit᷑. hic instruit. ħ docet: immo:
Dat p̃cepta suis picture dote facultas.
Que docet astrorũ leges. lota. tempora. motus.
Signa. potestates. cliscurlus. nomina: causas.
Hic legitur quid sit celestis spera qͥs axi.
In partes speram distingat. quis polus axem:
Terminet: aut sursum tendens aut m̾sus inimo.
Cur muncli fit norma teres. mundusꝙ liget᷑:
Quinq ꝑalellis tinctus zoms ue quibusdam:
Sectus in extremis rigeat. medio tenus estu:
Torreati atꝙ duas laterales temperet harum:
Ex cessu duplici. castigans frigore flamman.
Cur decurtatꝰ concludat utrumꝙ colurum:
Oirtulus. ut necus ad puncta priora redire:
Possit. s nom̃ abscisio donet utriq.
Cur obliqua means decliui limite ducta:
Lmea signiferi duodeno sydere celum:
Pingati ⁊ hospiciũ ꝑegrino grata planete:
Donet. ⁊ ipsius ꝓpriũ communicet illi.
Qua ratione meant stelle. qͣ lege planeta:

Expanded text:
Hic viget, hic loquitur, hic instruit, hic docet, imo Hic viget, hic loquitur, hic instruit, hic docet, imo Dat praecepta suis picturae dote facultas, Quae docet astrorum leges, loca, tempora, motus, Signa, potestates, discursus, nomina, causas. Hic legitur quae sit coelestis sphaera, quis axis In partes sphaeram distinguat, quis polus axem Terminet, aut sursum tendens aut mersus in imo. Cur mundi sit forma teres, mundusque ligetur Quinque parallelis cinctus, zonisve quibusdam Sectus, in extremis rigeat, medio tenus aestu Torreat, atque duas laterales temperet, harum Excessu duplici, castigans frigore flammam. Cur decurtatus concludat utrumque colurum Circulus, et neuter ad puncta priora redire Possit, sed nomen abscissio donet utrique. Cur obliqua means declivi limite ducta Linea signiferi duodeno sidere coelum Pingat, et hospitium peregrino grata planetae Donet, et ipsius proprium communicet illi. Qua ratione meant stellae, qua lege planeta
Abbreviated transcription (Latin):
Occeam spaciũ. sñ renuge transit in astra.
Abl ꝙ gradu gradit̃. sine tactu tangit olimpũ
In seriem precepta ligans artemꝙ retetens:
¶siolides. partes artis locat ordme iusto.
Quas ueluti quod̾ã rationis func ligatoeto:
Dectit. ut ex una reliquas exire putare .
C ultu prima gerit pͥmã sub pͥtore m̃tẽ:
Nec morbo. nec tristicia. nͨ m̃te. magña:
Demittit caput in terr̃ã s uultus in astri:
Htret. et archanum celi causas ꝙ fugaces ꝑtd:¬
enatur uisus. mentis ꝙ p̃ambulus. illi:
Nuntiat. ⁊ crebro m̃tem docet asecla m̃tie.
Ori fulgor ad est. q̃ tanto fulgure nostrum:
Uerberat intuitu duminsus fulgur ad ultũ:
Deuitans: otuli tunicas exire ueretR.
Implet spera manumospere mñ ũbra inderi:
Hec meluis posset. q̃ solam suscipit umbram.¬
S ed iacet in plano. nullo ꝓmota tumore.
Uestis mardescit geminis auro ꝙ suꝑbit:
Asplendore suos stellas equare uidetur.

Expanded text:
Oceani spatium sine remige transit, in astra Oceani spatium sine remige transit, in astra Absque gradu graditur, sine tractu tangit olympum. In seriem praecepta ligans, artemque retexens Euclydes, partes artis locat ordine justo; Quas veluti quodam rationis fune ligatas Nectit, ut ex una reliquas exire putares. Cultu prima, gerit primam sub pectore mentem Non morbo, non tristitia, non mente magistra Degenerat caput in terram; sed vultus in astris Haeret, et arcanum coeli causasque fugaces Venatur visus, mentisque praeambulus illi Nuntiat, et crebro mentem docet assecla mentis. Ori fulgor adest, qui tanto fulgure nostrum Verberat intuitum, dum visus fulgur adultum Devitans, oculi tunicas exire veretur, Implet sphaera manum; spherae tamen umbra videri Haec melius posset, quae solam suscipit umbramSed jacet in plano nullo promota tumore. Vestis inardescit gemmis, auroque superbit Et splendore suo stellas aequare videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
Cur huius tirones artis elenfuga terret.
Atq prius cogit illos exire profundum.
Quam subeant. labi ꝙ prius quã marce laborent.
Qua rationis oꝑe sibi forma triangła formam:
R epperit equalem. cur linea partib equi:
S cindituraut simili distinguitur anguł arte.
Inꝙ duos unum diuisio diuidit una.
Glosat inhac m̃tem. uirge dans otia.fabrũ:
Induit. ⁊ sparsam mentẽ componit inunum.
Mente. manustudiis. inuadit. coe rigit. ipsamz:
Materiam plumbi quã crebro mallens urget.
Imprimit ad placitũ formam. uetꝰ exit. ⁊ intrã⁊
Forma recens. plumbi uet̾es extusat abusus.
Pascitꝰ ex plumbo rota t̾cia. nata priorres
Reddit. et in nultu formam capit illa prioꝵz
Illic artifices pictoris littera clamat
ui rerum trastꝰ. mensuras. pondera.fines:
Limite sub certo claudentes aera: celum:
a stra fretũ. terras. simili tatione tuentur.
it geometra tales sine motu p̃terit orbẽ:
Aerii tractus.sine pennis transuolat equr̃e

Expanded text:
 Hujus tirones cur artis eleufuga terret,  Hujus tirones cur artis eleufuga terret, Atque prius cogit illos exire, profundum Quam littus subeant, labique quam in arte laborent. Qua rationis ope sibi forma triangula formam Repperit aequalem; cur linea partibus aequis Scinditur, aut simili distinguitur angulus arte, Inque duos unum divisio dividit una. Glossat in haec mentem, virgae dans otia, fabrum Induit, et sparsam mentem componit in unum. Mente, manu, studiis, invadit, corrigit ipsam Materiam plumbi, quam crebro malleus urget. Imprimit ad placitum formam, vetus exit, et intrans Forma recens plumbi veteres excusat abusus. Nascitur ex plumbo rota tertia, nata priores Reddit, et in vultu formam capit illa priorum. Illic artifices pictoris littera clamat. Qui rerum tractus, mensuras, pondera, fines, Limite sub certo claudentes aera, coelum, Astra, fretum, terras, simili ratione tuentur. Hic geometra vagum sine motu praeterit orbem Aerii tractus, sine pennis transvolat aequor,
Abbreviated transcription (Latin):
Que mensurandi doctrinam fundit. ⁊ usum:
Edocet. iminensũ daudit. spaciosa refrenat.
Parua ꝙ consequit᷑ metitur magna. ꝓfundum:
Scrutatur. ualles habitat. ꝯscendit in altum.
Hic legitur quid sit punctus. q̃ linea curua:
Recta. uel equalis. uel tircuflexa uocatun
Que ue suꝑficies plano contenta ꝓfundum.
Ignorans. altoq carens. decernit in equum.
Quid sit teragonus qͤ forma tͥangula. qd sit:
Mensura tͥplici clausum. qͥd sterion: aut quid:
Cirtum ducta suo destribat linea centro.
Cur centrũ sedet in mecdio. cur anguł om̃is:
Aut obtusus hebet. aut sursum tendit acutꝰ.
Obtuso ue minor sit rectus. maior acuto:
Cur uixtaleges artis normamꝙ duoruin
Supra grama datum ꝓcedens tramite rect o
E quoꝵ laterñ trigomis. describit᷑ inꝙuo
Sese prosternens. partẽ clata linea donat
Qualit̾ a pũcto ducatur linea compar:
Proposite. reddens ꝙ datam cͦ linea maior
De se producat abciso sine minorem.¬

Expanded text:
Quae mensurandi doctrinam fundit, et usum Quae mensurandi doctrinam fundit, et usum Edocet, immensum claudit, spatiosa refrenat, 355 Parvaque consequitur, metitur magna, profundum Scrutatur, valles habitat, conscendit in altum. Hic legitur quid sit punctus, quae linea curva, Recta vel aequalis, vel circumflexa vocetur, Quaeve superficies plano contenta, profundum Ignorans, altoque carens decurrit in aequum. Quid sit tertagonus, quid forma triangula, quid sit Mensura triplici clausum, quid sterion, aut quid Circumducta suo describat linea centro. Cur centrum sedet in medio, cur angulus omnis Aut obtusus hebet, aut sursum tendit acutus, Obtusoque minor sit rectus, major acuto. Cur juxta leges artis normamque datorum Supra gamma datum procedens tramite recto, Aequorum laterum trigonus describitur, in quo Sese prosternens partem data linea donat. Qualiter a puncto ducatur linea compar Propositae, reddensque datam; cur linea major De se producat abscisso fine minorem.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui magis impugnant aures ꝙͣ uoce salutant:
Inuenit. ⁊ nr̃as offendit cantib aures.
Naiuigat in medio partẽ ꝙ relinquit utramꝙ.
Cantus syrenũ fugiens. uit̾as ꝙ caribdim.
Musica letat᷑ micholo doctore. suosq:
Ad studium. studio reliquis studiosius herens.
Dertatim gestus. habitꝰ. decor huius honorem:
Accumulant. parit̾ eius ꝓ laude loquentes.
Encleticum gerit illa caput. nͨ corporis ullam:
Iasturam patitur. s lumenlegat uimum
t quib insideat m̃s. enclesis ipsa loquatur.
Erponit m̃tẽ facies. animum ꝙ satetur
Uirgam dextͣ gerit. qͣ totũ circuit orbem:
Qua terre spacium metit᷑ qua mare claudit:
Limitib tertis. qua cirtinat ardua celi.
⁊ quamuis eius uestis resparsa minuti.
Pulueris imbre foret. ñ deingrat᷑ honestas.
Materie. forme q decor. sed gramate mult o:
Picturata nitet: multoꝙ suꝑbit honore.
Hic artem totã picture lingua recenset

Expanded text:
Qui magis impugnant aures quam voce salutent, Qui magis impugnant aures quam voce salutent, Invenit, et nostras offendit cantibus aures. Navigat in medio, partemque relinquit utramque Cantus Syrenum fugiens vitansque Charybdim Musica laetatur Michalo doctore, suosque Ad studium, studio reliquis studiosius haerens. Certatim gestus, habitus decor, hujus honorem Accumulant, pariter ejus pro laude loquentes. Encleticum gerit illa caput, nec corporis ullam Jacturam patitur, sed lumen legat in imum, Ut quibus insideat mens, enclesis ipsa loquatur. Exponit mentem facies, animumque fatetur; Virgam virgo gerit, qua totum circuit orbem, Qua terrae spatium metitur, qua mare claudit Limitibus certis, qua circinat ardua coeli. Et quamvis ejus vestis respersa minuti Pulveris imbre foret, non denigratur honestas Materiae, formaeque decor, sed grammate multo Picturata nitet, multoque superbit honore. Hic artem totam picturae lingua recenset,
Abbreviated transcription (Latin):
Transgrediens partẽ reliquam. ne possit ĩ eqͣs
Distribui partes tonꝰ integer. ĩmo parumꝑ:
Excedat pars una toni. superet ꝙ minorẽ.
In ꝓprio iuntat pars alt̾a cromate limam:
Non tñ equali sectans libramine partes:
In duo diuisum diatismata cͦma recusset
Hoc igitur splendens habitu cultuq decoris:
Uirgo nitens. usum cithare deponit ad horã
Bum subit officiũ fabri lapidũ q calorr:
Fabricat illa rotam. q̃ forme laude pͥorer oi.¬
Demonstrans. primeꝰ se p̃dicat esse sororem.
⁊ qͣmuis diuersa foret q̃ diuidit illa.
Materies. has forma tñ facit ille gemella.
Illic artifices qͦ musica gaudet habere
Consortes uel quos ꝓpriĩ dignat᷑ honore.
Nominis amplecti. stripture fama ꝑhennatit.
Mellite uocis millesus exerit usum: cingnil
⁊uelutu quedam cantus exenia donat
Aurib ⁊ tali mentes esfeminat arte. ic¬
Alter ab opposito cantu fastidia le
Obtuse uotis rixam. cantus q rebelle

Expanded text:
Transgrediens partem reliquam, non possit in aequas Transgrediens partem reliquam, non possit in aequas Distribui partes tonus integer, imo parumper Excedat pars una toni, superetque minorem, Et proprio vincat pars altera chromate lima, Nec tamen aequali sectas libramine partes, In duo divisum diasimata chroma recuset. Hoc igitur splendens habitu, cultuque decoris Virgo nitens, usum citharae deponit ad horam; Dum subit officium fabri, lapidemque caloris Fabricat illa rotam, quae formae laude priorem Demonstrans primae se praedicat esse sororem. Et quamvis diversa foret quae dividit illas Materies, has forma tamen facit esse gemellas. Illic artifices, quos musica gaudet habere Consortes, vel quos proprii dignatur honore Nominis amplecti, scripturae fama perennat. Melitae vocis Milesius exerit usum, Et veluti quaedam cantus encaenia donat Auribus, et tali mentes effeminat arte. Alter ab opposito cantus fastidia lenti, Obtusae vocis rixam, cantusque rebelles,
Abbreviated transcription (Latin):
Corporis humani partes mundũ ꝙ minorem.¬
Orlinat. ⁊ sp̃e munddi melioris honorat
Ut sic pigneus frat̾tulus esse gigantie.
Maioris ꝙ minor mirat᷑ ymagine pingi.
Que parces amme sociat. q̃ federat illam:
Duudit. ⁊ mimi̾s uariã discrimina uocũ.
Que ratio cur omne melos. dulces ꝙ sonorz:
Cantus non gignit uox una. s uno uocum:
Dissimilis. similis ꝙ ton̾. duiersus. ⁊ iden.
Unicis. ⁊ simplex. duplex liformis. ⁊ alter.
Quomodo mutato semutat mnusita cantu.
Cum latrimis risus cũ ludis seria texens:
Nunt en armonice resonat. nunt tristia fingẽse
Ditonico cantu luget. minc cromate ludit.
Que uox ad uocem sit dupla uel indiapason:
Quis resonet cantus. uel quis sexqͣlt̾ ad illñ:
Sit sonus aut illi contors sonet indiapente.
Que uocum iũctura parit diatessaroninqͣ.
Cum trib una sonans uox litigat. ĩmo iocat᷑.
Qua ratione toni pars altera semꝑ habundete

Expanded text:
Corporis humani partes, mundumque minoremCorporis humani partes, mundumque minoremOrdinat, et specie mundi melioris honorat: Ut sic pygmaeus fraterculus esse gigantis, Majorisque minor mereatur imagine pingi. Quae partes animae sociat, quae foederat illam Dividit, et numerus variat discrimina vocum. Quae ratio, cur omne melos, dulcesque sonorum Cantus, non gignit vox una, sed unio vocum. Dissimilis, similisque sonus, diversus et idem, Unicus et simplex, duplex, difformis et alter. Quomodo mutato se mutat musica cantu, Cum lacrymis risus, cum ludis seria texens. Nunc inharmonice resonat, nunc tristia fingens Ditonico cantu luget, nunc chromate ludit. Quae vox ad vocem sit dupla, vel in diapason Quis resonet cantus, vel quis sesqualter ad illum Sit sonus, aut illi concors sonet in diapente; 354 Quae vocum junctura parit diatesseron, in qua Cum tribus una sonans vox litigat, imo jocatur. Qua ratione toni pars altera semper abundet,
Abbreviated transcription (Latin):
Qum cytharã manꝰ una gerit. manꝰ alt̾a coedas:
Sollicitat. dulcem dꝑ soni parit illa soporem.
Aura dans epulas oculis ꝙ phemia sompt Il.
Quo cantu lapides molescere: currere silua:
lumina stares feras mitescere: cedere lite:
ussit treituis uates fracto ꝙ rigcee
ompluit eumenides lacrimis. ditẽ ꝙ coegit:
sse pium. furias ꝙ sim nescire furorem.
uo cantutyrios montes in menia uert it:
mphion. sic saxa domans ꝙ nulla securis.
domuit rigidas cautes. qͣs sola domar
ox cythare potuit. tenuit ꝙ silentia ferrũ.
nsigno uestita toga. se pacis alumpnam:
sse puella docet. nec q̃rere fulgura bell.
Illic picture ridẽs lasciuia ludit:
Scemate sub nario monstrãs qͥd musita possit.
Que sint uincla: quib ꝯpaginet omnia nodis
Que spẽs artis. q̃ musita colligit hora:
Distinguit menses. locat anni tempora: cogit.
Ercursus. elem̃ta ligat. iungit ꝙ planetas:
Astra mouet. uariat ꝙ uices. q̃ misica nectit

Expanded text:
Dum citharam manus una gerit, manus altera chordas Dum citharam manus una gerit, manus altera chordas Sollicitat, dulcemque soni parit illa saporem, Auri dans epulas, oculisque prooemia somni. Quo cantu lapides mollescere, currere silvas, Flumina stare, feras mitescere, cedere lites, Jussit Threicius vates, fractoque rigore Compulit Eumenides lacrymis, Ditemque coegit Esse pium, Furiasque suum nescire furorem. Quo cantu Tyrios montes in moenia vertit Amphion sic saxa domans; quod nulla securis Edomuit rigidas cautes, quas sola domare Vox citharae meruit, tenuitque silentia ferrum. Insigni vestita toga se pacis alumnam Esse puella docet, nec quaerere fulgura belli. Illic picturae ridens lascivia ludit, Schemate sub vario monstrans quid musica possit, Quae sint vincla, quibus compaginet omnia nodis, Quae species artis, quae musica colligit horas, Distinguit menses, locat anni tempora, cogit Excursus, elementa ligat, jungitque planetas, Astra movet, variatque vices, quae musica nectit
Abbreviated transcription (Latin):
Illic castra tenet ⁊ eadem miles in arteꝰ
Gilbertus. saltu fallaci transilit artem:
Pitagoras. ꝓprieꝰ menti coniiina donat
Non carta sacians animos ñ corpora pascens
Certis. describit numerorũ legib: orts:
Esse iuicescansas motus. ⁊ uincła rerun.
Indulget numeris: tanto crisippus amore.
Quis ut in uerbo num̾iᷤ factis ꝙ resultet.:
Semꝑ et in sompnis illũ mimerare putares
Uinta soror qͣrte simił gerit ore pͥorem:
Dingit eã cultu factoꝙ recurrit ĩ illam
Dec uacat asili studio: sequit᷑ ꝙ sororẽ.
nstudiis. explanat eam. factũꝙ sororis:
espiciens. euis facto sua facta sigillat.
quam iã dudũ fecit natura sororer:
it soror in facto cumulans ius omne sororis.
amꝙ docet ratio. ius postulat. exigit ordo:
t fateatur opus id qd̾ natura fatetR.
rospecło uultum gerit hec p̃clara tuenti:
am quitumꝙ uidet uultũ se uisus in illa:
Cernit. et in specło uultꝰ speculat᷑ ocellus.

Expanded text:
Illic castra tenet, et eadem miles in arte Illic castra tenet, et eadem miles in arte Gilbertus saltu fallaci transilit artem. Pythagoras propriae menti convivia donans, Non carni; satians animos, non corpora pascens, Certis ascribit numerorum legibus ortus, Esse, vices, causas, motus, et vincula rerum. Indulget numeris tanto Chrysippus amore, Ejus ut in verbo numerus factisque resultet Semper, et in somnis illum numerare putaresuinta soror quartae similis, gerit ore priorem. Pingit eam cultu, factoque recurrit in illam. 353 Nec vacat a simili studio, sequiturque sororem. In studiis exemplat eam, factumque sororis Respiciens ejus facto sua facta sigillat; Et quam jamdudum fecit natura sororem, Fit soror in facto, cumulans jus omne sororis. Namque docet ratio, jus postulat, exigit ordo, Ut fateatur opus id quod natura fatetur. Pro speculo vultum gerit haec, praeclara tuenti. Nam quicunque videt vultum, se visus in illo Cernit, et in speculo vultus epulatur ocellus.
Abbreviated transcription (Latin):
et uiuens saltem lugebit crumina forme.¬
rgo legitimo ne partus m̃tis ab ortu:
euiet. et nullam ducat de mente q̃relam:
ensgignit: nutrit ratio. ꝙ parturit actus.
abricat in talamo mentis mentale. pͥusqͣm.¬
ateriale foras opus euocet. ergo labore
Pentis ⁊ arcificis animi studii ꝙ fauore.¬
rigitur rota m̃talis. post nrat eriali:
ffigie describit eã sic m̃te priorem:
oncipit. ut pariat actu.p̃it illa scdam.
nstrumenta prius manib ꝑfcã relinquens
Ingredit᷑ la tomi stuclium. domat arte rigorem:
Marmoris. ⁊ primũ partes conplanat ad unguem.
Scrupulus in planum descendit. surgit ĩ equũ:
Uallis. ⁊ incuruum demutit᷑ angulꝰ orbis:
Planitiem claudit. planumꝙ reducit in orbẽ.
Multipici rabio: quem latus cuntinãt orbre
ic picta docet auctores qui numerandi:
Inuenere uias: artẽ docuere latentem:¬
Illic nchomicus p̃dicta ludit in arte:
⁊ quasi ꝑmimeros rerum secreta ꝓphetat:

Expanded text:
Vel vivens saltem lugebit crimina formae. EVel vivens saltem lugebit crimina formae. Ergo legitimo ne partus mentis ab ortu Deviet, et nullam dicat de matre querelam, Mens gignit, nutrit ratio, quod parturit actus, Fabricat in thalamo mentis mentale, priusquam Materiale foras opus evocet, ergo labore Mentis, et artificis animi, studiique favore Erigitur rota mentalis, post materiali Effigie describit eam; sic mente priorem Concipit ut pariat, actu parit illa secundam. Instrumenta prius manibus praefecta relinquens Ingreditur latomi studium, domat arte rigorem Marmoris, et primum partes complanat ad unguem. Scrupulus in planum descendit, surgit in aequum Vallis, et in curvum demittitur angulus, orbis Planitiem claudit, planumque reducit in orbem. Multiplici radio, quem latus circinat orbis. Hic pictura docet auctores, qui numerandi Invenere vias, artem docuere jacentemlic Nicomachus praedicta ludit in arte, Et quasi per numeros rerum secreta prophetat.
Abbreviated transcription (Latin):
Cilicus est ase: qui circumfletitur inse
Quis numerus ꝓpriis cõplet᷑ partib aut qͥs:
Uel parces suꝑat: uel ab hiis suꝑatꝰ habundat.
Que numerũ mimo ꝯcordia nectit. ⁊ unde.:
Prouenit ut uicib mecdiis extrema ligent᷑.
Cur duo quadrati medio nectunt᷑ in uno:
Uel solidos nectat metliis iunctura duob.
Hoc igitur cultu uirgo p̃culta labori.
Dondera ñ fugienꝰ ne pondere pondꝰ honoris:
ffugiat. dum uitat onus ne uitet honorem.
Robur iurgineum cumulo uirtutis ⁊ arte:
Gransgrediens suꝑat. uir sensufeĩa sexu.
Sic uir sic mulier: animo ñ illa: sed ille est.
Son motii sũbito quod concipit. expͥmit astu:
Non quod m̃s gignit subitos deducit in actus.
Nam si conceptum pariat mens ip̃a pͥusquã:
Formam suscipiat conceptus mentis in aluo:
Ut firmum capiat mentis matrice sigillum.
utritũ ꝙ du ratõis fomite ui uat.
Cetus ab ortnius subitum decurret ad ort umi
ec uita dignus ꝓprio morietur in ort:

Expanded text:
Cyclicus est, a se qui circumflectitur in se. Cyclicus est, a se qui circumflectitur in se. Quis numerus propriis completur ductibus, aut quis Vel partes superat, vel ab his superatus abundat. Quae numerum numero concordia nectit, et unde Provenit, ut vicibus mediis extrema ligentur. Cur quo quadrati medio nectantur in uno, Vel solidos nectat mediis junctura duobus. Hoc igitur cultu virgo praeculta, laboris Pondera non fugiens, ne pondere pondus honoris Effugiat, dum vitat onus ne vitet honorem. Robur virgineum cumulo virtutis et arte Transgrediens superat, vir sensu, femina sexu. Sic vir, sic mulier, animo non illa, sed ille est. 352 Nec motu subito quod concipit, exprimit actu, Nec quod mens gignit, subitos deducit in actus: Ne sic conceptum pariat mens ipsa, priusquam Formam suscipiat conceptus mentis in alvo, Vel firmum capiat mentis matrice sigillum; Nutritumque diu rationis fomite vivat; Fetus abortivus subitum decurret in ortum, Nec vita dignus proprio morietur in ortu,
Abbreviated transcription (Latin):
Aara mouens. lementa ligans aĩam ꝙ maritans:
Corporib. terras celis. telesde cadluci.
& uomodo nascenti mundo. irb ꝙ creandis:
r incipium finis exemplar. forma sigillum:
H ec erat. ad cuuis formam deitatif ydea
⁊mpressit reb formas. mundo ꝙ figuram.
Quomodo principium num̾i. fc̃
Se se multiplicat. de se se gingnit:⁊ in se
In corrupta manet. partꝰ imitata parentie.
Quis numerus nimerans censet᷑. qͥs mimeratus:
Quis repetit. quis distribuit. qͥs colligit: aufert:
Addit. ⁊ a primo radices extͣhit ortu.
Quo iuris merito uel quaratione uocet yR:
F emina par numerus: impar mas. uͥgo min̾ua.
Cur animã : celum: rationẽ. gaudia: uitam:
Impare sub numero prudentũ dogina siguret.
Cur corpus terram. sensũ. lacrimabile. mortem:
Par numerus signet. peiora ꝙ fata loquatur.
Quis numerus punctum. qͥs linea quis ue sigura.
Plena uel quis quorũ lat̾m. qͥs sparsa uocatur:
Quis quadrans uel qͥs solidus. qͥs pirramꝰ aut qͥs:

Expanded text:
ra movens, elementa ligans, animasque maritans Corporibus, terras coelis, coeleste caducis. Quomodo nascendi mundo rebusque creandis Principium, finis, exemplar, forma, sigillum. Hic erat, ad cujus formam deitatis idea Impressit rebus formas, mundoque figuram. Quomodo principium numeri, fonSese multiplicat, de sese gignit, et in se Incorrupta manet, partus imitata parentis. Quis numerus numerans censetur, quis numeratus, Quis repetit, quis distribuit, quis colligit, aufert, Addit, et a primo radices extrahit ortu. Quo juris merito, vel qua ratione vocetur Femina par numerus, impar mas, virgo Minerva, Cur animam coelum, rationem gaudia, vitam Impare sub numero prudentum dogma figuret; Cur corpus, terram, sensum, lacrymabile, mortem, Par numerus signet, pejoraque fata loquatur. Quis numerus punctum, quis linea, quisve figura Plana, vel aequorum laterum, quis sphaera vocatur, Quis quadrus, vel quis solidus, quis pyramis, aut quis