comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
succũbit. tantũ splendore p̃stat ȩramͣto
llud doctor p̃dicationẽ farinsec̾ significat. istud
interiꝰ splendorẽ claritatis diuinȩ intimat. uͥ
lumine c̃cẽplationis di habundant̾ illustrat᷑.
Pot̾ et altare misticȩ significare corda electors.
inqͥb dño hostia laudis et bone deuotionis
offert᷑. Palatudinẽ fidei. ut ÷ illud inpsalmo.
tt̃ ĩponã suꝑ altare tiũ uitulos. qͥdã ħ loco di¬
cunt ipsũ dñm uiculũ. qͥ se hostiã optulit ꝓ
salute cunccoꝵ. Quappt̾ siue deadolescentib
siue dep̃cͤatorib siue demartyrib sentiatur.
tales tam̃ ꝓpħa uitulos altarib dm̃i potuit
ꝓmittẽ qͦs xp̃iane religioni nouãt conuenire.
Altare corpꝰ saluatoris adsũptũ. ut in exodo. alta¬
re det̾ra facietis mͥ. Altare scã ȩccła ut indeut̾o¬
namio: cũ tnͣsieritis iordanen. edificate altare
delapidibi qͦs ferrũ ñ tetigit. idẽ. de scĩs fide¬

Expanded text:
succumbit, tantum splendore praestat aeramento; succumbit, tantum splendore praestat aeramento; illud doctorum praedicationem forinsecus significat, istud interius splendorem charitatis divinae intimat, ubi lumine contemplationis Dei abundanter illustratur. Potest et altare mystice significare corda electorum, in quibus Domino hostia laudis et bonae devotionis offertur: vel altitudinem fidei, ut est illud in Psalmo: Tunc impones super altare tuum vitulos obtulit pro salute cunctorum. Quapropter sive de adolescentibus, sive de praedicatoribus, sive de martyribus sentiatur, tales tamen propheta vitulos altaribus Domino potuit promittere, quos Christianae religioni noverat convenire. Altare corpus Salvatoris assumptum. In Exodo: Altare de terra facietis mihi . Altare sancta Ecclesia. In Deuteronomio: Cum transieritis Jordanem, aedificate altare de lapidibus, quos ferrum non tetigit , id est, de sanctis fide
Abbreviated transcription (Latin):
qr in illo figurabant᷑ hi qͥ ñ scd̾m desidia car¬
nis ambulant. s qͣsi ħ dño ĩ molantes: om̃s
dedicant. Inisto aũ illoꝵ tpꝰ expͥmit᷑. qui
maiore m̃tis ꝑfectione extinctis ꝓriꝰ ac sopi¬
tis oĩb in lecebris carnis. sola deio orationũ
uota offert̃. nil quidẽ decarne qd se ĩpugn&.
nil dec̾scientia se ĩpugnet peccati: unde cͣtur¬
bent᷑ ac paueant habentes. s dulciũ ꝓfusi¬
one lacrimarũ obtantes uenire et paren¬
tes ante faciẽ dĩ. Uñ apte hoc altare intꝰ
inuicinia ueli et arcȩ. illud antẽ tab̾na¬
culũ foris positũ ÷: qi nimirũ illi incͣspee¬
tu scẽ ȩccłe cunctis in exẽplo uirtutũ pͣful¬
gent. isti altioris ardore desid̾ii c̾cẽ platioẽ
futẽ beatitudinis etiã corꝑe detenti. ñ mi¬
nimũ ꝓpinqͣnt. Aptȩ illud exe hoc uestiri
auro p̃cipit᷑. Es nãq. plus aliis mecalł so

Expanded text:
quia in illo figurabantur hi qui non secundum desideria carquia in illo figurabantur hi qui non secundum desideria carnis ambulant, sed quasi haec Domino immolantes, omnesdedicant: in isto autem illorum typus exprimitur, qui majore mentis perfectione, exstinctis prorsus ac sopitis illecebris vota offerunt: nil quidem de carne quod se impugnet, nihil de conscientia peccati, unde conturbentur ac paveant, habentes: sed dulcium profusione lacrymarum, optantes venire et parere ante faciem Dei. Unde apte hoc altare intus in vicinia veli et arcae, illud ante tabernaculum foris positum est; quia nimirum illi in conspectu sanctae Ecclesiae cunctis in exemplo virtutum praefulgent; isti altioris ardore desiderii, contemplationi futurae beatitudinis etiam corpore detenti non minimum propinquant. Apte illud aere, hoc vestiri auro praecipitur: aes namque plus aliis metallis
Abbreviated transcription (Latin):
exodo. sate. nulȩ testimonia scͥpturarũ in¬
uioẽ se continentiã. Uasa itabna cło fides¬
inȩccła. unde dicit apłs. inmagna aũ domo
ñ solũ st̃ uasa aurea. et argentea. s et lignea
eo fictilia. Ostiũ tab̾nacłi u̾sens uita. siue
introitꝰ adfidẽ. łinchoatio bonor oꝑũ. un¬
de in leuitico: et adducet eũ inqͥt adhostiũ
tab̾nacłi et ponet manũ suꝑ caput hostiȩ
suȩ. Altare aureũ. ipsa diuiniras. ł altitu¬
do fidi. inexodo ñ ascendas ꝑgradꝰ adalta¬
re meũ. Nam inuet̾i testam̃to duo altaria
facta. eẽ. legunt᷑ unũ erat altare holocau¬
sti. in qͦ uictimȩ immolabant᷑. Aliud al¬
tare thimiamatis. in qͦ incensũ dño offere¬
bat᷑. S altare holocausti generalit̾ uitã
uiuentẽ do offerre consueuert̃. Altare uͦ
thimiamatis qd̾ in adolendũ thimiama
factũ erat. specialẽ quoꝵdã ꝑfectoꝵ uitã si¬
incendebant᷑. in qͦ ñ adolebat᷑ incensũ. nͥ

Expanded text:
ia Scripturarum invicem se continentia. Vasa in tabernaculo, fideclesia. Unde dicit Apostolus: In magna autem domo non solum sunt vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia . Ostium tabernaculi, praesens vita, sive introitus ad fidem, vel inchoatio bonorum operum. Unde in Levitico: Et adducet eum ad ostium tabernaculi, et ponet manum super caput hostiae suae . Altare aureum, ipsa divinitas, vel altitudo fidei. In Exodo: Non ascendas per gradus ad altare meum . Nam in Veteri Testamento duo altaria facta esse leguntur: unum erat altare holocausti, in quo victimae immolabantur; aliud altare thymiamatis, quo incensum Domino offerebatur. Sed altare holocausti generaliter vitamviventem Deo offerre consueverunt. Altare vero thymiamatis, quod in adolendum thymiama factum erat, specialem quorumdam perfectorum vitam siincendebantur, in hoc adolebatur incensum; nisi
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ generale: ꝓlocis eñĩ qͥb ẽq magnis anti¬
qͥ tẽpla dicebant. et tẽpla dicta qͣsi tecta ampla.
s et locus designat᷑ ad orientẽ acͣcẽplatione
tẽplũ dicebat᷑. Cuiꝰ partes.iiii. eranit. Antica
adortũ: postica a doccasũ. sinistra ad septẽtrio¬
nẽ: dextͣ ad meridiẽ expeccans. Uñ et qñ tẽ¬
plũ cͣstruebant. orientẽ expectabant eqͥnoc¬
ut qui consuleret ac dep̃caret᷑. reccũ aspicet᷑

Expanded text:
nomen generale, pro locis enim quibuscunque magnis antiqui templa dicebant. Et templa dicta, quasi tecta ampla. Sed et locus designatus ad Orientem a contemplatione templum dicebatur. Cujus partes quatuor erant, antica ad Ortum, postica ad Occasum, sinistra ad Septentrionem, dextra ad Meridiem spectans. Unde et quando templum construebant, Orientem spectabant Aequinocut qui consuleret, ac deprecaretur, rectum aspiceret
Abbreviated transcription (Latin):
habebat .lx. cubitos in longitudine. etrxxx.
cubitos in latitudine. et .xxx. cubitos inal¬
titudine. Longitudo domꝰ longanimita
patirã quã expectat ꝑueniat. Latuudo in¬
sinuat caritatẽ. qͦ nouit dilatato sinu m̃tiᷤ.
ñ solũ amicos indõ. s inimicos dilig̾e ꝓpt̃¬
u̾si. seu funditꝰ oĩb extinetis inimicis. cũ
soł gaudeat amicis incło. Altitudo spem
denuntiat fuge iesuuecͥtionis:. euiꝰ intuini
libent᷑ infirma queq siue quȩ demulcent.
sis sola mereat᷑ iudere bona dm̃. int̾ra uiuen¬
tiũ. Oꝑa q̃ irã artifex detyro feceraᷤ salomoni.
spĩtalẽ significationẽ hñt. Marȩ fusile.x. cu¬
bitoꝵ. alabio usq adlabiũ rotundũ incireu¬
tu: sigurã tenet sacri baptismatis. qͦ iniemis¬
sionẽ peccõꝵ emundam̃ xii. boues qͥ illud
milit̾. xii. luteres in qͥb hostiȩ lauabant᷑ sig¬
deȩre mnargillosa t̾ra: diu̾sas species signifi¬

Expanded text:
abebat 60 cubitos in longitudine, et 20 cubitos in latitudine, et 30 cubitos in altitudine . Longitudo domus longanimitapatriam, quam exspectat, perveniat. Latitudo insinuat charitatem, qua dilatato sinu mentis non solum amicos in Deo, sed et inimicos diligeversis seu funditus omnibus exstinctis inimicis, cum solis gaudeat amicis in Deo. Altitudo spem denuntiat futurae retributionis, cujus intuitu libenter infima quaeque, sive quae demulcent, sis, sola mereatur videre bona Domini in terra viventium. Opera, quae Hiram artifex de Tyro fecerat Salomoni, spiritalem significationem habent. Mare fusile decem cubitorum, a labio usque ad labium rotundum in circuitu, figuram tenet sacri Baptismatis, quo in remissionem peccatorum emundamur. Duodecim boves, qui illud militer duodecim luteres, in quibus hostiae lavabantur sigde aere in argillosa terra, diversas species signifi
Abbreviated transcription (Latin):
et ipsiꝰ uidelicet dñi et m̃broꝵ eiꝰ quȩ nos
sumꝰ. tẽplũ illud materiale tenuit. s ipsius
tanꝗͣ lapidis angłaris. singłarit᷑ electi et pͣ¬
tiosi infundam̃to fundati nr̃i aũ tanqmͣ
lapidũ uiuoꝵ suꝑ edificators suꝑfunda

Expanded text:
ini videlicet et membrorum ejus, quae nos sumus, templum illud materiale tenuit; sed ipsius tamquam lapidis angularis singulariter electi et pretiosi in fundamento fundati; nostri autem tamquam lapidum vivorum superaedificatorum super funda
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ doctrinã: in pectore sac̾dotis sẽꝑ ineẽ.
demonstrant. Poderis hocẽ. tunica secretior:¬
ut in exodo: et fecert̃ uestim̃tũ podẽ subum¬
bone opꝰ textile totũ iacinctinũ. Tintinna¬
bula aurea uestim̃tis inserta. sermo p̾dicatio¬
nis oꝑib c̃iunctis. Mala punica tintinnabu¬
lis ꝑmixta. unitas fidi et cc̃ordia caritatis. Lã¬
mina aurea infronte crucis. p̃siguratio ł ma

Expanded text:
 doctrinam in pectore sacerdotis semper inesse monstrant. Poderis, hoc est, tunica secretior. In Exodo: Et fecerunt vestimentum podere sub umbone, opus textile, totum hyacinthinum . Tintinnabula aurea vestimentis inserta sermo praedicationis operibus conjunctis. Mala punica tintinnabulis permixta, unitas fidei, et concordia charitatis. Lami
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓpͥos usus adsumens. ut ñ ea ꝑmuitat mi
litare peccato. ut inpsalmo. holocausta me
ido hostia pacifica appellat᷑: eo qd̾ hostie dia¬
boli rosistat. et do̾ hominẽ reconciliet: ut in
psalmo. tollite hostias et intrite matria eius.
Adipes pacificoꝵ cõpunetio cordis. e lacrimaꝵ
ꝓfusio intelligitur: ut inleuitioo. et impositũ
desuꝑ holocaustũ adolebit. In tauib uͦ suꝑbia.
qͣ cͣtinentiȩ uiltro mara conlis uigulat᷑: in arie¬
te furor. in hyrco libido: inuitulo carius uolup¬
tas. magno lasciuia: inedis peccata diu̾sa. ꝑ
turture et colum bã munditia castitatis. et sim¬
plicitas cordis insacrificiũ dĩ offert᷑ insimila¬
inpsalmo. tu es sacerdos. scd̾m ordinẽ melchi¬
sedehc. Sacerdotes s. ut inisaia: uos sac̾dotes
dñi uocabimini ministri łinrͣi. et in malã

Expanded text:
in proprios usus assumens, ut non permittat ea militare peccato. Et in psalmo: Holocausta medcordiae: quae ideo hostia pacifica appellatur, eo quod hostia diabolo resistat, et Deo hominem reconciliet. In psalmo: Tollite hostias, et introite in atria ejus . Adipes pacificorum, compunctio cordis, et lacrymarum profusio intelligitur. In Levitico: Et impositum desuper holocaustum adolebit . In tauro vero superbia, quae continentiae cultro in arca cordis jugulatur. In ariete furor. In hirco libido. In vitulo, carnis voluptas. In agno lascivia. In haedis peccata diversa. Per turturem et columbam munditia castitatis, et simplicitas cordis in sacrificium Dei offertur. In similaJesus Christus, in Psalmo: Tu es sacerdos secundum ordinem Melchisedech . Sacerdotes, sancti, ut in Isaia: Vos sacerdotes Domini vocabimini et minis
Abbreviated transcription (Latin):
ut inpsalmo: sac̾dotes tui dñe induant᷑ iꝰttia.
Itẽ uestim̃ta sac̾dotis plebs fideliũ. ut in leui¬
decorata: ut mexodo. et fecer̃t̃ tunicã iacinc¬
tinã eccȩc̾ã. Suꝑ humerale uutꝰ oꝑationis
ab humeris significata. ut in exodo. et fecert̃
suꝑhumerale deauro. et iacincto purpura
et cocco et bisso recorta. Rationale doccrina¬
ł ueritas. seu rationis apectore declaratio.¬
ut in exodo: ec fecert̃ rationale oꝑe textili guͦi.¬

Expanded text:
ut in psalmo: Sacerdotes tui, Domine, induantur justitia . Item vestimenta sacerdotis, plebs fidelium. In Levidecorata. In Exodo: Et fecerunt tunicam hyacinthinam, etc. . Superhumerale virtus operationis ab hsuperumerale de auro et hyacintho et purpura et cocco ne to et bysso torta. Rationale doctrinae uel rationis a pectore declaratio; in Exodo: et fecerunt rationale opere textili
Abbreviated transcription (Latin):
nis imputribilib circłis intromissi. fortes p̃di¬
catores m̃te incorrupta eũgłicȩ p̃dicationi seꝑ
intenti. Urna aurea caro.ẽ. saluatoris mun
tas fidi. Deqͦ dicit psalmista. parasti inc̾spec
meo m̃sam. Pot̾ ec m̃sa delignis sechĩ facca
dit: cibũ ꝓfecto nob̾ salutis ac uire suggĩt.
uaria uasa q̃ adofferenda libamina st fac¬
ta. liariȩ it̃ distinctiones eloqͥi diuini. ꝓdis¬
pari capacitate audientiũ. Panes ꝓpositio

Expanded text:
nis imputribilibus, circulis intromissis, fortes praedicatores mente incorrupta evangelicae praedicationi semper intenti. Urna aurea, caro est Salvatoris mundtas fidei; de quo dicit Psalmista: Parasti in conspectu meo mensam . Potest et mensa de lignis sethim pacta dit, cibum profecto nobis salutis ac vitae suggerit. Varia vasa, quae ad offerenda libamina sunt facta, variae sunt distinctiones eloquii divini pro dispari capacitate audientium. Panes propositio
Abbreviated transcription (Latin):
ur in apło: caput uiri xp̃c. Cortinȩ tab̾nacłi
multitudo fideliũ sid̾i funib. aꝙ scͥptarũ
p̃ceptis suspense. Ansule cortinarũ iacintine.
ficat. Sc̃a scõꝵ celestis illa patria. et int̾na gau¬
dia regni cȩloꝵ. Duo cheruliin duo testam̃ta le¬
gis ł archa testam̃ti eccła. unde legit᷑ in płal¬
mo: exurge dñe inreqͥẽ tuã. tũ et archa scĩfi

Expanded text:
 In Apostolo: Caput viri Christus . Cortinae tabernaculi, multitudo fidelium, fidei funibus atque Scripturarum praeceptis suspensa: ansulae cortinarum hyacinthinae; ficant; sancta sanctorum coelestis illa patria, et aeterna gaudia regni coelorum; duo cherubin, duo testamenta Legis; arca Testamenti Ecclesia. Unde legitur in Psalmo: Ex
Abbreviated transcription (Latin):
crificia offerunt᷑. Martyriũ locꝰ martirii g̾ca
deriuatione. eo qd̾ in memoria marciis sit
constructũ. ł qd̾ sepulera scors ibi sint mar¬
tirũ. Aram quidẽ uocatã dixert̃. qd̾ ibi in¬
cense uictimȩ ardeant. alii aras dic̃t. ap̃cati¬
onib idẽ. qͣs greci aias dicc̃. Pulpitũ qd̾ meo
lector ł salmista inpublico conspici appło pos¬
sit: quo liberiꝰ audiat᷑. Analogiũ dictũ quod
sermo inde p̃dicet᷑. nam logos grecȩ sermodr̃
qd̾ ipsũ altiꝰ sitũ ÷.Tribunal eo qd̾ inde asac̾do¬
te tribuant᷑ p̃epta niuendi.ẽ. eñĩ locꝰ insubli¬
mi c̃stitutꝰ. unde uniu̾si ex audire possint.
alias tribunal atrib denominatũ. qd̾ adillũ
trib conuocet᷑. Tribunal aliqn̾ inscͥptͣis sacͥs
potentiã maiestatis diuinȩ qͦ iudicaturꝰ ẽ.mũ¬

Expanded text:
crificia offeruntur. Martyrium locus martyrii Graeca crificia offeruntur. Martyrium locus martyrii Graeca derivatione eo quod in memoriam martyris sit constructum, vel quod sepulcra sanctorum ibi sint martyrum. Aram quidam vocatam dixerunt, quod ibi incensae victimae ardeant; alii aras dicunt a precationibus, quas Graeci aras dicunt. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista in publico positus conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Analogium dictum, quod sermo inde praedicetur, nam logos Graece sermo dicitur, quod ipsum altius situm est. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi eum audire possint. Alias tribunal a tribu denominatum, quod ad illum tribus convocetur. Tribunal aliquando in Scripturis sanctis potentiam majestatis divinae, quia judicaturus est mun
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. fana dicta a faunis. qͥb tẽpla error gentiliũ
consulebat. unde consulentes demonũ respon¬
sa audierant. Delubra ueteres dicebant tẽpla
fantes habentia. qͥb ante ingressũ deluebant᷑:
et appellari delubra adeluendo. ipsa sunt nunc
edes cũ sacris fontib inqͥb fideles regenerati
purificant᷑ et bene quodã p̃sagio delubrast̃
appellata. st̃ eñ in ablutione peccõꝵ. Fons eñi
indelubris locus regeneraroꝵ. ẽ. in qͦ septẽ ꝗͣdꝰ
in spũ sci mist̾i̾o formant᷑. tres indescensu et
tres inascensu: septimꝰ u is ẽ. qui et quartꝰ. id ÷
simił filio hoĩs. extinguens fornacẽ ignis. sta¬
bilim̃tũ pedũ. fundaisitũ aquę. in quo ple¬
nitudo diuinitatis babitat corꝑalit̾. b̾asiliꝙ
prĩ uocabant᷑ regũ habitacła. unde et nom̃
hñt: nam basileus rex et basilice regiȩ habi¬
tationes. nc̃ aũ ideo diuina tẽpla basilicȩ no¬
minant᷑. quia ibi regi omniũ deo cultꝰ et sa¬

Expanded text:
pla. Fana dicta a faunis, quibus templa error gentilium constituebat; unde consulentes, demonum responsa audirent. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, quibus ante ingressum diluebantur; et appellari delubra a diluendo. Ipsa sunt nunc aedes cum sacris fontibus, in quibus fideles regenerati purificantur: et bene quodam praesagio delubra sunt appellata; sunt enim in ablutionem peccatorum. Fons autem in delubris locus regeneratorum est, in quo septem gradus in Spiritus sancti mysterio formantur; tres in descensu et tres in ascensu: septimus vero is est qui et quartus, id est similis Filio hominis, extinguens fornacem ignis, stabilimentum pedum, fundamentum aquae; in quo plenitudo divinitatis habitat corporaliter. Basilicae priuhabent. Nam basileus rex, et basilicae regiae habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sa
Abbreviated transcription (Latin):
gnant. Uerũ qr pͥor domꝰ initine̾ qͦ ad terram
reꝓmissionis ueniebat᷑. hȩc aũ edificabat᷑ in
ipsa t̾ra reꝑmissionis. et inciuitate irłm:
illa ut deloco adlocũ crebro leuitarũ minist̾i̾o
portata. tandẽ int̾rã ꝓmisse hȩredicatis indu¬
ceret᷑: hec ut mox inpat̾a ipsa et ciuitate regia
c̃structa. inuiolabili sẽꝑ fundam̃to consisteret
donec inditũ sibi figurarũ cȩlestiũ munꝰ ĩpleret.
Pot̃ in illa p̃sentis eccłe labor ec exiliũ in hac fu¬
tura reqͥes et beatitudo figurari: ł certe qr illa
a sał filiis ifrł̾. hȩc aũ aꝑselitis etiã ergentib
facta ẽ. Posst̃ in illa pͥncipalit̾ patres uet̾is testa
m̃ti et antiqꝰ illȩ di ppłs. inhac aũ cͣgregata de
gentib eccła figuralit̾ expͥmi. Namq: edisiciũ
utrĩq domꝰ enueleatiꝰ spĩtali sensu excussũ
et labiares p̃sentis eccłȩ coitidianos. et p̃mia in
furõ ꝑennia gaudiaq regni cȩlestis. ec ȩlectionẽ

Expanded text:
 illa domus in itinere quo ad terram repromissionis veniebatur, haec autem aedificabatur in ipsa terra repromissionis et in civitate Jerusalem; illa ut de loco ad locum crebro Levitarum ministerio portata, tandem in terram promissae haereditatis induceretur, haec ut mox in patria ipsa et civitate regia constructa, inviolabili semper fundamento consisteret, donec inditum sibi figurarum coelestium munus impleret: potest in illa praesentis Ecclesiae labor et exsilium, in hac futura requies et beatitudo figurari. Vel certe quia illa a solis filiis Israel, haec autem a proselytis etiam et gentibus facta est, possunt in illa pin hac autem congregata de gentibus Ecclesia, figuraliter exprimi. Quamvis aedificium utriusque domus enucleatius spiritali sensu, excursum et labores praesentis Ecclesiae quotidianos, et praemia in futuro perennia, gaudiaque regni coelestis, et electionem
Abbreviated transcription (Latin):
angłis et hõib c̃stans ÷ partĩ adhuc ꝑegrinat᷑
ininfimis. partĩ insuꝑna patria regnat. ec in
suꝑnis adhuc ciues suos dirim̃te. uelo cȩli ht̃
os scribens plenissime testat᷑. cũ xp̃m uerũ pon¬
tificẽ asserit ñ ꝑ hẏrcoꝵ et uituloꝵ. s ꝑpͥũ san¬

Expanded text:
angelis et hominibus constans, partim adhuc peregrinatur in infimis, partim autem in superna patria regnat in supernis, adhuc cives suos, dirimente velo coeli, habet ad Hebraeos scribens plenissime testatur, cum Christum verum pontificem asserit non per hircorum et vitulorum, s
Abbreviated transcription (Latin):
lectuł discũbentiũ dictũ. ap̃ uet̾es enĩ in lo¬
co uͥ conunui apparatꝰ exponebat᷑ cres lectu¬
li strati erant. inqͥb discumbentes epulabarͣ
Clinon enĩ grecȩ lectũ ł accubitũ. exqͣ c̃fectũ ÷:¬
nitatis expͥmit. uͥ sce̾ aĩe fide sꝑe ec caritate
quiescentes expectant. introitũ regni cȩlestis.
Cella dicta qd̾ nos occultar et celet cubilũ uͦ
qd̾ eo cubamꝰ: ibiq dormientes reqͥescimꝰ.
cubile aũ cubandi locꝰ÷: secessũ qd̾ sic locꝰ. id ÷
sine accessu. Cubicłm spitalit̃ significat cor¬
dis secretũ. uͥ iubet᷑ uir ȩũgłicꝰ orare patr̃e oe¬
lestẽ. unde dr̃ ei. tu aũ cũ oraueris. intͣ is¬
sorĩ dictũ eo qd exdiu̾sis uiis ibi conueniat᷑.
hospitiũ sermo grecꝰ ÷ uͥ qͥs ad tẽpꝰ hospitali iu¬
re inhabutat. et iterũ inde transiens migrat.

Expanded text:
lectulis discumbentium dictum. Apud enim veteres, in loco ubi convivii apparatus exponebatur, tres lectuli strati erant, in quibus discumbentes epulabantur; clinon enim grece, lectus vel accubitus dicitunitatis exprimit: ubi sanctae animae fide, spe et charitate quiescentes exspectant introitum regni coelestis. Cella dicta, quod nos occultat et celat. Cubiculum vero, quod eo cubamus, ibique dormientes requiescimus. Cubile autem cubandi locus est: secessus, quod sit locus, id est, sine accessu. Cubiculum spiritaliter significat cordis secretum: unde jubetur vir Evangelicus orare Patrem coelestem. Unde ei dicitur: Tu autem cum oraveris, intra irsorium dictum eo quod ex diversis viis ibi conveniatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens migrat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ꝓpitiationis oratoriũ. ꝓpitiatio eni pla¬
catioẽ. Oracła dicta eo qd̾ inde responsa
reddunt᷑. ec oracła abore. Quã aũͣ mat̾iam
ad instructionẽ tab̾nacłi dñs qͣsierit. ipse
in exodo manifestat dicens ad moysen loqͣ¬
re filiis isrł ut tollant mͥ pͥmitias aboi̾ hoĩe
qͥ offeret ultroneꝰ. accipietis pͥmitias mͥ. Et noᷤ
boni agimꝰ. totũ hoc diuinȩ gr̃ȩ tribuimꝰ.
Hȩc st̃ aũ q̃ acciꝑe debetis. aurũ et argentũ.
et ȩs. yacinctũ. ac purpurã. coccũq bistinctũ.
et byssũ. pilos caprarũ et peles arietũ rubri¬
catas. pelles iacinctinas. et ligna sechĩ oleũ
adluminaria c̃cinnanda. aramata inun¬
guentũ et thimiama boniodoris. lapideᷤᷤ
onẏchinos. et geminas adornandũ. ephot

Expanded text:
quasi propitiationis oratorium. Propitiatio enim placatio est. Oracula dicta eo quod inde responsa redduntur, et oracula ab ore. Quam autem materiam ad instructionem tabernaculi Dominus quaesierit, ipse in Exodo manifestat, dicens ad Moysen: Loquere filiis Israel, ut tollant mihi primitias: ab omni homine, qui offeret ultroneus, accipietis primitias mihi . Et nos boni agimus, totum hoc divinae gratiae tribuimus. Haec sunt autem, quae accipere debetis: aurum, argentum et aes, hyaet byssum, pilos caprarum, et pelles arietum rubricatas, pelles hyacinthinas, et ligna Setim, et oleum ad luminaria concinnanda, aromata in unguentum, et thymiamata boni odoris, lapides onychinos, et gemmas ad ornandum ephod
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq cũ hierosolimã antiochꝰ obsidet. hirranus
pͥnceps iudeor. reserato dd̃ sepulchro. tria milia
auri ralenta inde abstraxit: ex qͥb .ccͣc. antiocho
dedit ut obsidionẽ telinqueret. atꝙ ut facti i¬
uidiã demeret. fert᷑ exreliqua pecunia instru¬
xisse pͥmꝰ exenodochia. qͥl aduentũ susciꝑet¬
pauꝑũ et ꝑegͥnoꝵ susceptio ñcupat᷑. Ilbi autẽ
egrotantes deplateis colligunt᷑. missocomn on
dr̃ grece: inꝗͦ consũpta languorib atq iediis
sic̃ donariũ ÷ in quo collocant᷑ oblata. sic
lecti sternia dñr. uͥ hoĩes sedere consueuert.
Ab inferendis gͥ et deportandis sacris sacrarium
nuncupatur. Donariũ uͦ eo qd̾ ibi dona repo¬
nant᷑. quȩ intẽplis offerre consueuert̃. Orato¬
riũ orationi tantũ ⁊ c̃secratũ. in qͦ nemo aliqͥd
agere debet: nͥ ad qd̾ ÷ factũ. unde et nom̃ accepit.

Expanded text:
it. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum suscipeperegrinorum susceptio, nuncupatur. Ubi autem aegrotantes de plateis colliguntur, nosocomeion dicitur Graece, in quo consumpta languoribus atque inediis sicut donarium est, quo collocantur oblata: sicut lectisternia dicuntur, ubi homines sedere consueverunt. Ab inferendis ergo et deportandis sacris sacrarium nuncupatur; donarium vero eo quod ibi donata ponantur quae in templis offerre consueverunt. Oratorium orationi tantum est consecratum, in quo nemo aliquid agere debet, nisi ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
do scłi. Domꝰ diaboli conuentꝰ omniũ ma¬
loꝵ: ut insalomone. ne forte ĩpleant᷑ extra¬
nei uirib tuis: et labores tui sint indomo
aliena. Aula domꝰ ÷ regia. siue spatiosũ
habitacłm. porticib .iiiͦiͬ. cͣclusũ. Atrium
magna ȩdes ÷. stue amplior et spatiosa domꝰ
et dictũ ÷ acriũ. qd addant᷑ ei tres porricꝰ ex¬
trinsecꝰ. Alii atriũ qͣsi abigni et lignoatrũ
dixert̃. atrũ enĩ fit exfumo. Aula enĩ scãm
ȩccłam significat. aut c̃scientiã mundissi¬
mȩ aĩȩ. ipsa ẽ. enĩ aula regał. et habitatio

Expanded text:
entus omnium malorum, ut in Salomone: Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena . Aula domus est regia sive spatiosum habitaculum porticibus quatuor conclusum. Atrium magna aedes est, sive amplior et spatiosa domus, et dictum est atrium, quod addantur ei tres porticus extrinsecus. Alii atrium, quasi ab igne et ligno atrum dixerunt. Atrum ergo fit ex fumo. Aula enim sanctam Ecclesiam significat, aut conscientiam mundissimae animae, ipsa est enim aula regalis et habi
Abbreviated transcription (Latin):
bitatio abhabendo ¶ d habitacsis
uocata. ut habitare casas. Domꝰ ex greca
appellatione uocata. nã domata greci tecta
dicunt. Est aũ domꝰ uniꝰ familiȩ habitatio.
sic̃ urbs uniꝰ ppłi. sic̃ orb̾ domiciliũ totiꝰ gene¬
ris humani. om̃e ȩdificiũ antiqͥ edẽ appella
uert̃. Alii ȩdem ab ȩdendo quidã sũ psis¬
se nomͣ existimant: dantes exemplũ de
sibi domũ. et inpsalmo. Indomũ dñi ibimꝰ
cũ consensu. Domꝰ corda fideliũ łcorꝑa. ut
in exodo. ponetis de corꝑe agni suꝑ utrũq
postẽ ec insuꝑ liminarib domꝰ inqͥb ȩde¬
as illud. Domꝰ corla reꝓboꝵ ut in esaia.¬

Expanded text:
bitatio ab habendo vel habitando vocata, ut habitare casas. Domus ex Graeca appellatione vocata. Nam domata Graeci tecta dicunt. Est autem domus unius familiae habitatio, sicut urbis unius populi, sicut Orbis domicilium totius generis humani. unt. Alii aedem ab edendo quiddam sumpsisse nomen existimant, dantes exemplum de  . Et in psalmo: In domum Domini ibimus cum consensu . Domus corda fidelium vel corpora, ut in Exodo. Ponetis de sanguine agni super utrumque postem, et superliminaribus domus, in quibus edetis illud . Domus, corda repro
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ hominẽ sic̃ iniob ꝓzabula coͣmorabitur
ucus ÷ locus densis arborib septꝰ solo lu¬
cem decͣliens. pot̾ ec aconlutendo crebris lumi
fiebant. Luciu̾ indiuinis libris legunt᷑ errorẽ
gentiliũ significant. qr sepiꝰ ibidẽ idoł ĩmola¬
bant: ut ÷ illud in ꝓpħa. lucꝰ damuz. id ÷ ado¬

Expanded text:
 sicut in Job pro zabulo: Commorabitur Lucus est locus densis arboribus septus, solo lucem detrahens. Potest et a collucendo crebris luminm cultumque fiebant. Luci ubi in divinis libris leguntur, errorem gentilium significant: quia saepius ibidem idolis immolabant, ut est illud in Propheta: lucus daz
Abbreviated transcription (Latin):
cerẽ am̃ dico tͥ inqͥt ñ exies inde: donec redãas no¬
uissimũ qͥdrantẽ. Quadrans genꝰ nũmi ⁊. qͥ ht̃
duo minuta. uin̾ inalio eũgłio mulier illa
pauꝑtła et iudua. dr̃ misisse qͣdrantẽ incor¬
banan. inalio duo minuta. nͭ qd̾ dissonent ȩũ¬
głia. s qd̾ unꝰ quadrans duos minucos nũmos
habeat. Hoc ẽ. gͦ ꝗd̾ dicit. ñ egredieris decar¬
cere: donee etiã minuta ꝑsoluas pecẽa. De soluendo
aũ nouissimo qͣdrante pot̃ ñ ab sunde intelligi.
aur ꝓ eo positũ qd̾ nicħ relinqͥt᷑ ĩpunitũ. sic̃ loqͦn

Expanded text:
cerem: Amen, dico tibi, inquit, non exies inde, donec reddas nocerem: Amen, dico tibi, inquit, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem . Quadrans genus nummi est, quasi duo minuta: unde in alio Evangelio , mulier illa paupercula et vidua dicitur misisse quadrantem in corbonam: in alio duo minuta , non quod dissonent Evangelia, sed quod unus quadrans duos minutos nummos habeat. Hoc est ergo, quod dicit: Non egredieris de carcere , donec etiam minuta peccata persolvas; de solvendo autem novissimo quadrante potest non absurde intelligi a
Abbreviated transcription (Latin):
uocat cuiꝰ t̾eiã ꝑarte̾ idõ dixert᷑ tremissẽ. eo qd̾
solidũ faciat t̃missꝰ. Ex p̃ssio enĩ nũmismatis in
censu significat imaginẽ c̃ditoris. in humana aĩa
cũ bonis oꝑib a nob̾ exqͥrit᷑. uñ dñsad cos qͥ eũ tẽꝑ¬
tabant ineũgłio ait. reddite gͦ qͣ st̃ cȩsaris &sari:
et qͣ st̃ dĩ d̾o. Nũmꝰ aũ ostensus unaginẽ cȩ saris
tenuit. et ido & sari redde nũmũ. tributũ pecuniã
et houores t̾re nos iussit. do aũ nołmet ipsos .i. ima¬
guiẽ di ipse cͣdidit in nob̾. q̃ ñ ⁊ inauro picta. s in
hõib figãta. Sextulab assũpta. duellã fac̃. t̾posita.
staterã reddit. statera aũ medietas untiȩ ⁊ appen¬
dens aureos tres. uñ et uocat᷑ statera qd̾ trib solidiͤ
stet. liec ec semiuntia. qr semis ht̃ deuntia. hec et
semisses. qr pondis semis ÷ qͣsi semis assis. Qua
eũ głio legit᷑. uͥ cõmemorat᷑ nocentis tͣditio in car¬

Expanded text:
ocat: cujus tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. Expressio enim numismatis in censu significat imaginem Conditoris in humana anima,cum bonis operibus a nobis exquiritur. Unde Dominus ad eos, qui eum tentabant, in Evangelio ait: Reddite ergo quae sunt Caesaris, Caesari: et quae sunt Dei, Deo . Nummus autem ostensus imaginem Caesaris tenuit: et ideo Caesari reddere nummum, tributum, pecuniam, et honores terrenos jussit. Deus autem nosmetipsos, id est, imaginem Dei, ipse condidit in nobis, quae non est in auro picta, sed in hominibus figurata. Sextula bis assumpta duellam facit, ter posita staterem reddit. Stater autem medietas unciae, appendens aureos tres, unde et vocatur stater, quod tribus solidis stet. Haec et semiuncia, quia semis habet de uncia: haec et semissis, quia ponderis semis est, quasi semis assis. QuadEvangelio ita legitur, ubi commemoratur nocentis traditio in car
Abbreviated transcription (Latin):
medio amphore: et misit plubeã massã inos eiꝰ¬
ex çetã. Amphora aũ significat m̃surã grandẽ
iniqͥtatis iudoꝵ. deqͦ saluator adipsos ait. ĩple¬
te iñsurã patrũ ur̃or. Suꝑ hanc mͣsurã õiũ
delictor media sedebat ĩpietas. quã alio nõe
idolatriã possumꝰ appellare: et negationẽ dei.
Missa ẽ. gͦ massa plũbeamos sinagoge iudeoꝵ ut
arrogantia eiꝰ c̃quiescat. Hȩc gͦ impieras si¬
nagoge qͣ sedebat suꝑ pecc̃ã isrł: et in suo sce lere
głabat᷑. postea mittit᷑ inmediũ babilonis & cap¬
tiuitatis malo depͥmit᷑. łierte abangło: ut quȩ
pͥmo latebat in scelere. ęt̾no silentio cͣticescat.
Legimꝰ in eugłio. qd̾ uillicꝰ iniqͥtatis debitorib
dñi sui qͥ debebant dño suo grande debitũ red¬
dere. hoc ẽ. unꝰ.c. cados olei. alt̾ .c. choros tritici.
qͥb reb instruim᷑: ut miscłiam debiti remissiõe

Expanded text:
lumbeam massam in os ejus, etc. . Amphora autem hic significat mensuram grandem iniquitatis Judaeorum: de qua Salvator ad ipsos ait: Implete mensuram patrum vestrorum . Super hanc mensuram omnium delictorum media sedebat impietas, quam alio nomine idololatriam possumus appellare, et negationem Dei. Missa est ergo massa plumbea in os synagogae Judaeorum, ut arrogantia ejus conquiescat. Haec ergo impietas synagogae, quae sedebat super peccata Israel, et in suo scelere gloriabatur, postea mittitur in medium Babylonis, et captivitatis malo deprimitur, vel certe ab angelo: ut quae prius latebat in scelere, aeterno silentio conticescat. Legimus in Evangelio , quod villicus iniquitatis debitoribus domini sui, qui debebant domino suo grande debitum reddere, hoc est, unus centum cados olei, alter centum choros tritici: quibus rebus instruimur, ut misericordiam debiti remissione
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tio sanguinis dñici st̃ redẽpti. nec ĩmerito bilibri
et ñ sĩplici libra fidi łoꝑis ꝑfectio expͥmit᷑. q̃utͣq
inradice gemine c̃sistit caritatis. Metrũ ÷ m̃sura
liqͥdoꝵ. hȩc am̃sura accepit nom̃. metron enĩ
m̃surã dict̃ g̾ci. & inde appellata ⁊ mecreta. Licet
et unna. &ãphora. & reliqͦ hꝰ modi: nom̃ am̃su¬
ra sũpser̃t̃. tam̃ ista hȩc nom̃ adenarii numeri

Expanded text:
tio sanguinis Dominici sunt redempti: nec immerito bilibri et non simplici libra fidei vel operis perfectio exprimitur, quae utraque in radice geminae consistit charitatis. Metreta est mensura liquidorum: haec a mensura accepit nomen: metron enim mensuram dicunt Graeci, et inde appellata metreta. Licet et urna et amphora et reliqua hujusmodi nomina mensurarum sint, tamen ista hoc nomen a denarii numeri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ horrescat. Itẽ thesaur̾ iste in qͦ st̃ õi thesauri
sapientiȩ et scientie absconditi: aut di u̾bũ ⁊ qd̾
incarne xp̃i uidet᷑ absconditũ. aut sc̃ẽ scriptẽ
inqͥb reposita ÷ notitia saluaris: quẽ cũ qͥs meis
inuenerit. debet oĩa istiꝰ scłi emolum̃ta ẽtẽ ꝑnẽ

Expanded text:
horrescat. Item thesaurus iste, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , aut Dei verbum est, quod in carne Christi videtur absconditus, aut sanctae Scripturae, in quibus reposita est notitia Salvatoris, quem cum quis in eis invenerit, debet omnia istius saeculi emolumenta contemnere,
Abbreviated transcription (Latin):
Amoyse sexcarioꝵ scłm sacre legis m̃surã esfẽc¬
aditiant. ignorant᷑ łdetrahant ap̃ hebreos c̃¬
stitutionẽ diuina tali ratione seruat᷑. Modius
dũ am̃ dictꝰ. hinc et modica .i. mod̾ata. modicis
eñi modꝰ nom̃ ĩ̾pdsint: nã modica ꝓparuus ab¬
usiue. nͣ ꝓpͥe dicimꝰ. Inscriptã sacra modi eqͥtatẽ¬
iustitie significat. nũ dñs inlege p̃cepit dicens ñ
sit tͥ modiꝰ maior et minor. s modiꝰ nistꝰ. eqꝰq
sextariꝰ. Itẽ modiꝰ corpꝰ humanũ ł legis litteram
lucerniã sub modio. suꝑiora facere cõmunis cõ¬
moda. quã p̃dicationẽ ui̾tatis. ut ido qͥsq ueri¬
tatẽ ñ p̃dicet dũ timet. ne aliqͥd in reb corꝑalib̾ꝰ
et tẽ ꝑalib molestiȩ patiat᷑. Sub modio gͣ lu¬
cernã ponit. qͥsqͥs lucẽ doctrinȩ bone cõmodis¬

Expanded text:
m sacrae legis mensuram effecadjiciant ignoranter, vel detrahant: apud Hebraeos constitutione divina tali ratione servatur. Modius enim a modo dictus. Hinc et modica, id est, moderata: modicis enim modius nomen imposuit: nam modica pro parvis abusive non proprie dicimus. In Scriptura sacra modius aeqstitiae significat. Unde Dominus in Lege praecepit dicens: Non sit tibi modius major et minor sed modius justus, aequusque sextarius . Item modius corpus humanum vel legis litteram lucernam sub modio, est superiora facere corporis commoda quam praedicationem veritatis, ut ideo quisque veritatem non praedicet, dum timet ne aliquid in rebus corporalibus et temporalibus molestiae patiatur. Sub modio ergo lucernam ponit, quisquis luce
Abbreviated transcription (Latin):
lapideȩ hydrrȩ sex positȩ scd̾m purificationẽ
nudoꝵ. capientes singłȩ metretas binas łt̾nas.
Hydriȩ uocant᷑ uasa aquarũ receptui paratas.
ere. et diuine cognitionis solet fonte potare.
Uasa sex qͥb c̃tinebant᷑ corda st̃ deuota scoꝵ. ꝙͣ¬

Expanded text:
dum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas . Hydriae vocantur vasa aquarum receptui parata: Gere, et divinae cognitionis solet fonte potare. Vasa sex, quibus continebantur, corda sunt devota s
Abbreviated transcription (Latin):
angłos lucẽ cȩlosuꝑiores t̾rã. aquã. atq aerẽ.
Scda die. firmam̃tũ solũ. Tercia die. niui. materiã.
semina. sationes. atq plantaria. Quarta die t̾a.
solẽ. lunã. & stellas. Qnta die tria pisces. et rep¬
tilia aquarũ. & uolatilia. sexta die .iiͦii. bestias.
pecudes. reptilia tĩe. ec hominẽ. et facta st̃ omĩa.

Expanded text:
os, lucem, celos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quatuor, maria, semina, sationes atque plantaria. Quarta die tria, solem, lunam et stellas. Quinta die tria, pisces et reptilia aquarum et volatilia. Sexta die quatuor, bestias, pecudes, reptilia terre et hominem. Et facta sunt omnia
Abbreviated transcription (Latin):
iuditii et mĩȩ dĩ gcͣ reserabunt᷑: ut sciant᷑ qñ in
aduentu dñi illuminabunt᷑ abscondita tene¬
brarũ. et reuelabunt᷑ consilia cordiũ. ut laus
sit unicuiq adõ. ł pȩna. ꝓpͥȩ aũ m̃sura uoca¬
ta. qd̾ ea fruges metiunt᷑ aiq frum̃tũ .i. humi¬
da et sicca. ꝑ modios urnas. et amphoras. Mͣsu¬
rarũ pars minima. coclear qd̾ ÷ dimidia pars
drãme appendens siliqͣs nouẽ. qͥ triplicatꝰ c̾culã
fac̃ c̃cula dragna una et dimidia una ad ĩplet᷑.
Ciathi pondꝰ .x. diagmis appendit᷑. qui etiã a

Expanded text:
sciantur quando in adventu Domini illuminabuntur abscondita tenebrarum, et revelabuntur consilia cordium , ut laus sit unicuique a Deo vel poena. Proprie autem mensura voca, quod ea fruges metiuntur atque frumentum, id est, humida et sicca: ut per modios, urnas et amphoras. Mensurarum pars minima cochlear, quod est dimidia pars drachmae, appendens siliquas novem, quod triplicatum chonculam facit. Choncula drachma una et dimidia adimpletur. Cyathi pondus
Abbreviated transcription (Latin):
iõ. quã plurimũ exargento ꝑcutiebat᷑. Nũmi aũ
aniuma romanoꝵ rege uocati st̃ qui eos pͥmũ¬
noͣ. ap̃ latinos imaginib notauit & titulo nois sui
p̃scripsit. Inniu̾mnismate tna qͣrunt̃. metallũ¬
figura. ex pondꝰ. si ex his aliqͥd defuerit nũmisia
ñ erit. Denũmismatis mistica significatione suꝑiꝰ
dictũ ÷. Tria st̃ aũgenera argenti. et auri. & exis.
signatũ factłĩ. infectũ. signatũ ⁊ qd̾ in numis ÷ fac¬
titiã ħ formarũ metalla ita uenert̃. dũ enĩ quaõq
causa ardentes silue ex qͦqͣrent. t̾rãq acalefactis ue¬
nis fudit riuoscuiꝰcq structẽ. siue gͥ es illud fue¬
rat. siue aurũ cũ in loca t̾rȩ dep̃ssiora decurre¬
cipiens lacuna formarat. Qu̾arũ rerũ splendore
capti hoĩes. cũ legatas attollerent massas. uider̃
in ea t̾ra uestigia fut᷑ã hinc ꝗ̃ excogitauert̃ liq fac¬
tas ad omnẽ formã posse deduci:. mensura

Expanded text:
quam plurimum ex argento percutiebatur. Nummi autem a Numa Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus signavit, et titulo nominis sui praescripsit. In numismate tria quaeruntur: metallufigura, et pondus: si ex his aliquid defuerit, numisma non erit. De numismatis mystica significatione superius dictum est. Tria sunt autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est, quod in nummis est: factitiam autem formarum metalla ita venerunt: dum enim quacunque causa ardentes silvae excoquerent terram, ex calefactis venis fudit rivos cujuscunque stricturae, sive aes illud fuerat, sive aurum, cum in loca terrae depressiora decurrecipiens lacuna formaverat: quarum rerum splendore capti homines cum legatas attollerent massas, viderunt in eis terrae vestigia figurata, hinc quae excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse deduci. CA
Abbreviated transcription (Latin):
librarũ. sũmũ centũ .Xx. c̃stat. Centenarii enm
numeri nom̃ ÷: eo qd̾ centũ librarũ pondi̾s sit:
qd̾ pondꝰ ꝓpt̃ ꝑfeccionẽ centenarii numeri insti¬
tuert᷑ inmani. Talenti nõẽ plenitudo & pfatio
donoꝵ significat᷑. unͣ̃ in eũgłica parabola dũs dit̃

Expanded text:
librarum; summum centum viginti constat. Centenarii enim numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit; quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani. Talenti nomine plenitudo et perfectio donorum significatur; unde in evangelica parabola D
Abbreviated transcription (Latin):
ne ͤ .xii. draginas appendens. Cotulȩ mina ẽ. hñs
eratos sex quȩ id circo cotula uocat᷑ qi cote g̾co sermo¬
ne meisio dẽ: et ȩmula sextarii induo eqͣ madit᷑
et cotulã facit. Emina aũ appendec librã unã. q̃
geminatã sextariũ facit. sextariꝰ duarũ librarũ::
qui bis assũutꝰ noĩat᷑ bilibris assũptꝰ quat᷑. sit g̃co¬
nõe cenix qͥnqͥes cõplicatꝰ. qͥnarẽ siue gomor facit.
adice sextũ õgiũ facit. nã c̃giꝰ sex metit᷑ sextariꝰ.

Expanded text:
ecim drachmas appendens. Cotula hemina est habens cyathos sex, quae idcirco cotula vocatur, quia cote graeco sermone incisio dicitur, et hemina sextarii in duo aequa inciditur, et cotulam facit. Hemina autem appendet libram unam, quae geminata sextarium facit. Sextarius duarum librarum est, qui bis assumptus nominatnomine, cerix, quinquies complicatus quinarem sive gomor facit; adice sextum, reddit congium: nam congius sex metitur sextariis,
Abbreviated transcription (Latin):
frm. qͥstatetã recte ixꝓmissionis hñt. s socios le¬
dunt ꝑoꝑa tenebrarũ. dũ emĩ inmedio Aĩalium
dr̃ nelȩseris: ostendit᷑ illic cẽqͥ ledit. Delioe et p̃¬
currente ȩqͦ dic̃ apłs. foris pugne intꝰ timores. bi¬
mortuus ÷. et sacri sanguinis chrismatisq portat
insignia. qr siue ꝑfecti meriti siue etiã mimmi

Expanded text:
ateram rectae professionis habent, sed socios laedunt per opera tenebrarum. Dum enim in medio animalium dicitur, ne laeseris: ostenditur, illic esse, qui laedat. De hoc et praecurrente equo dicit Apostolus: Foris pugnae, intus timores . Bi Christus mortuus est, et sacri sanguinis chrismatisque portat insignia: quia sive perfecti meritis, sive etiam mini
Abbreviated transcription (Latin):
uocara qd̾ hinc et inde leuet᷑. ħ g̾re afigura sui dicta
dicit᷑. qd̾ eiꝰ anse geminare uideant᷑ aures imutari:
recipit aũ uini ł aq̃ pedẽ quadratũ. frum̃i uͦ mo¬
dios italicos tres. Cadꝰ̾ g̾ca amphora ẽ. c̃tinens ur
rib adhibi solec. deqͦ poeta. celo tegit᷑ qͥ ñ ht̃ ur¬
nã. Medigna mñsura ẽ. S. modioꝵ. medigna aũ¬
metiat᷑. qui ẽ. dimidiꝰ nũs aꝑfecto deuario. Artaba
ĩ pleuert᷑. Gomor.xu. modioꝵ unꝰ appeudet. Cho¬
rus.xxx. modioꝵ mͣsura cõplet᷑. lnc et ebraico
sermone descendit: qͥ uocat᷑ cor asimilitudine
collis. coria enĩ hebraice colles appellant᷑. coacer¬
uati enĩ modii .xxx. instar colł. uident᷑. et onꝰ ca¬

Expanded text:
vocata, quod hinc et inde levetur: haec Graece a figura sui dicta vocata, quod hinc et inde levetur: haec Graece a figura sui dicta dicitur, quod ejus ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini vel aquae pedem quadratum, frumenti vero modios Italicos tres. Cadus Graece amphora est continens urnribus adhiberi solet, de quo poeta: Coelo tegitur, qui non habet urnam. Medimna mensura emetiatur, qui est dimidius numerus a perfecto denario. Artaba impleverunt. 17. Gomor XV modiorum onus appendit. Corus XXX modiis impletur. Hic ex Hebraico sermone descendit, qui vocatur cora a similitudine collis. Cora enim Hebraice colles appellantur. Coacervati enim modii XXX instar collis videntur, et onus ca
Abbreviated transcription (Latin):
Satũ eñ ap̃ eos nominat᷑ sũptio siue leuatio.
co qd̾ qͥ metit᷑ candẽ m̃surã sumat ac leue ÷
ferm̃taret᷑ totũ. Nã ħ mulier significat scãm
eccłam q̃ doccrinã eũgłii & intellectꝰ sacrarũ scͥp¬
turarũ c̃dit inpectorib humanis. donec coad¬
unec tres partes orb̾: q̃ detrib filiis noe ex ortũ
crepent int̾ se. Possunt itaq p̃t̾ hoc et infarine
satis trib illi dñici seminis fructꝰ tricesimũ scił:
sexagesimũ et centesimũ intelligi .i. c̃uigatoꝵ. cͣt¬
uentiũ. atq uiuinũ. Et pulchire dic̃ eatenꝰ abscon¬
ditũ infarina fermͣtũ. donec ferm̃taret᷑ totũ: qr
caritas in nra m̃te rec̃dita. eo usq crescere debet.
donec totã m̃tẽ insui ꝑfectionẽ cõmutet. B acus
uocat᷑ hebraica lingua abolearia mola. qͣ apud
sura una mole uice ꝓterit᷑. Ephi gͦ m̃sura t triũ
rubet᷑. m̃sura gomor expensa intelligit᷑. ephi ean¬
de̾ m̃surã ht̃ maridis. quã niliqͥdis batꝰ. Amphora

Expanded text:
s nominatur sumptio sive levatio, eo quod qui metitur, eandem mensuram sumat ac levet. Est fermentaretur totum. Nam haec mulier significat sanctam ecclesiam: quae doctrinam Evangelii et intellectus sacrarum Scripturarum condit in pectoribus humanis, donec coadunet tres partes orbis, quod de tribus filiis Noe exortum cta non discrepent inter se. Possunt itaque praeter haec et in farinae satis tribus illi Dominici seminis fructus, tricesimus scilicet, sexagesimus et centesimus, intelligi, id est, centium atque virginum. Et pulchre dicit, eatenus absconditum in farina fermentum, donec fermentaretur totum: quia charitas in nostra mente recondita, eousque crescere debet, donec totam mentem in sui perfectionem commutet. Bathus autem vocatur Hebraica lingua ab olearia mola, quae batsura una molae vice proteritur. Ephi ergo mensura est trium jubetur, mensura gomor expensa intelligitur. Ephi eamdem mensuram habet in aridis, quam in humidis bathus. Amphora
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ et colupnarũ longitudo: eebreuitas. S et
solẽ istũ ꝓpͥã sui orb̾ hab̾e m̃surã. qd̾ geo metrici
ꝑscrutari audent. Tẽꝑis ut m̃sura horarũ. et di¬
erũ. et annoꝵ. unec metire pedes horarũ dicimꝰ.
hoc ÷ m̃surare. Legit᷑ enĩ insapĩe libro. qd̾ ds̃ oĩa
m̃sura nũo et ponde cuncta disponat. Inqͥb tͥb

Expanded text:
lumnarum longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram: quod geometrici perscrutari audent. Temporis, ut mensura horarum, dierum et annorum: unde et metiri pedes horarum dicimus, hoc est, mensurari. Legitur enim in Sapientiae libro, quod Deus omnia mensura, numero et pondere disp
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ oĩũ susceꝑit largitore. Hinc & in ꝓu̾biis
scriptũ ÷. qͥ sequit᷑ t̾citiã diligit᷑ adño. Et alibi
de sapĩa dictũ ÷. qͥ cͣtinens ÷ inqͥt tͦtitie app̃hen¬
det illã. Unicuiq aũ pondi certꝰ ÷ modꝰ nõib pꝑ¬
pͥis defignatꝰ. Calcus minima pars pondis. iui.
pars oboli ÷: c̃stans lentis geminisgͣnis. Appel¬
lat᷑ aũ caleꝰ. qd̾ sit paruulꝰ sic̃ lapis calculꝰ. qͥ
adeo minimꝰ ÷. ut sine molestia sui calcet᷑. Siliqͦ
bulũ tenens. Ceratĩ obeli pars media ẽ: hñs si¬
liꝗͣ. unã et semis. hc̃ latinitas semi obelũ uocat.
oeratẽ aũ qͥte latine siliqͣ cornuũ intp̃tat᷑. Obelꝰ
siliqͥs trib appendit᷑. hñs ceratesduos. calcos. inͦi.
fiebat eñĩ exexe adinstar sagittȩ. un et nom̃ ag̾cis
accepit. hoc ẽ. sagita. Scripulꝰ sex sagiitarũ pon¬
ꝑ diminutionẽ alapillo breui. qͥ scrupꝰ uocat᷑. Drag¬
ma aũ octaua pars untiȩ ÷. et denarii pondꝰ argenti.

Expanded text:
nium susceperit largitore. Hinc et in Proverbiis ita scriptum est: Qui sequitur justitiam, diligitur a Domino ; et alibi de sapientia dictum est: Qui continens est, inquit, justitiae, apprehendet illam . Unicuique autem ponderi certus est moopriis designatus. Calcus, minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua bulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus appenditur, habens cerates duos, calcos quatuor. Fiebat enim olim ex ere ad instar sagitte, unde et nomen a Grecis accepit, hoc est sagitta. Scrupulus sex siliquarum ponper diminutionem a lapillo brevi, qui scrupus vocatur. Drachma autem octava pars unciae est, et denarii pondus argenti,
Abbreviated transcription (Latin):
go hoĩs expͥmit᷑ indragnia. tc̃ mulier dragmã ꝑ¬
didit. qñ hõ adimaginẽ di c̃ditꝰ peccando. asimili¬
tudine sui c̃ditoris recessit. S accendit mulier lu¬
cernã. qr di sapĩa ipse di filiꝰ cũ demariȩ uto̾ hu¬
manã naturã suscipiens inhumanitate apparuit.
mortalitatis nr̃e se c̃scientia ẽcussit & adĩmortali¬

Expanded text:
go hominis exprimitur in drachma, tunc mulier drachmam perdidit: quando homo ad imaginem Dei conditus peccando a similitudine sui Conditoris recessit. Sed accendit mulier lucernam: quia Dei sapientia ipse Dei Filius cum de Mariae utero humanam naturam suscipiens, in humanitate apparuit, mortalitatis nostrae se conscientia concussit: et ad immortali
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓheretico ut iniob legit᷑. diuitias qͣs deuorauit᷑.
ec deuentre illiꝰ extrahec eas ds. Pecuma gͦ u̾ba
diuina st̃. ut ineũgłio. oportuit te cõmuttẽ
pecuniã meã nũmulariis. Saccułꝰ thesaurira¬
tio indm̃. ut in eũgłio: facite uob̾amicos saccłos
qͥ ñ ueterascant. Saccułꝰ cͥgregatio auaririȩ. ut
inaggeo ꝓpħa. et qͥ merces cͥgregauit. misit eos ĩ

Expanded text:
itias, quas devoravit, de ventre illius extrahet eas Deus . Pecunia ergo verba divina sunt, ut in Evangelio: Oportuit te committere pecuniam meam nummulariis . Sacculus thesaurizatio in Deum, ut in Evangelio: Facite vobis sacculos, qui non veterescant . Sacculus congregatio avaritiae, ut in Aggaeo propheta: Et qui mercedes congregavit, misit eos in
Abbreviated transcription (Latin):
les. hoc ÷ iudicat in iꝰtitia maiores & minores. po¬
tentes & infirmos. nobiles & ignobiles: qr ipse
iudicabit orbẽ t̾e. ineqͥtate. & ppłos inu̾itate sua.
Hinc & iob ait. utinã appendent᷑ pecc̃a mea. qͥb
irã meriu. &e calamitas quã patior instatera.
UiI ⁊ xuii

Expanded text:
 hoc est judicat in justitia majores et minores, potentes et infirmos, nobiles et ignobiles: quia ipse judicabit orbem terrae in aequitate, et populos in veritate sua . Hinc et Job ait: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas, quam patior, in statera . Qui