comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicer&ur. ubi sederat. Nec ante sealiquem illic fuisse monstrar&. pec
cathedram aliquam pusi pestilentia eostender& pestilenti aenim morbis
extinctos homines ad inferos mittit. quiinferi portassuas habere nos¬
cuntur: Contraquas portas clauessalutaris accepisse legimus pedrum
& portaein ferorũ non uinc&ceas. Vn decstergo quod claues regni uobis
usur pare contenditis. qui contra cathedrã p&ri ur̃is praesumptionibus &
audacis sacri legiomilitatis. beatitidinẽ repudiantes qualaudari meruit
quinon abut inconsilio impiorũ. & inuia peccatorũ non st&t. & incathe¬
dra pestilentiae nonsedit: In consilio ipapi&atis itumest amaioribus
ur̃is utdiuider&ur accclesia. In erunt &dã peccatorũuiam. dum xpm̃
pastiri conatisunt: Cuius iudei necuestimenta scindere uoluerunt : cum
a postolus paulus dam& &dicat. Numquiddiui su sest xp̃r. & utinã siiam

Expanded text:
diceretur, ubi sederet, nec ante se aliquem illic fuisse monstraret nec diceretur, ubi sederet, nec ante se aliquem illic fuisse monstraret nec cathedram aliquam nisi pestilentiae ostenderet. pestilentia enim morbis extinctos homines ad inferos mittit, qui inferi portas suas habere noscuntur; contra quas portas claues salutares accepisse legimus Petrum, et portae inferorum non uincent eas. Unde est ergo, quod claues regni caelorum uobis usurpare contenditis, qui contra cathedram Petri uestris praesumptionibus et audaci sacrilegio militatis, beatitudinem repudiantes, qua laudari meruit, qui non abiit in consilio inpiorum et in uia peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit? in consilio inpietatis itum est a maioribus uestris, ut diuideretur ecclesia. inierunt etiam peccatorum uiam, dum Christum partiri conati sunt, cuius Iudaei nec uestimenta scindere uoluerunt, cum apostolus Paulus clamet et dicat: numquid diuisus est Christus? et utinam, si iam
Abbreviated transcription (Latin):
Hondico lapis infontem. quia necualuit puritatem catholicae
multitudinis perturbare: sedquia quibusdam a fris urbica placuerdt
commoratio. & hinc auobis profecti uidebantur: ipsi p&aerunt
ut aliquis hinc qui illos colliger& mitter&ur. Missus estigitur
uictor erat ibi filius sinepatre. trrosine principe. Discipulus sine
magistro: sequens sine antecedente. Inquilinus sinedomo. hospe
sinchospitio: pastor sinegrege ep̃s sinepopulo. Nonenim grex
aut populus appellandi fuerant. pauci quiinterquadraginta &
quod ex currit basilicas locum ubi colligerent Non habebant.
sic speluncã quandam foris aciuitate gradibus serpserunt
ubuipsotem pore conuenticulũ habere potuissent. unde montenses appellati
sunt : Igitur qualaudianus luciano lucianus macrobio macrobius enc¬
ei colpius bonifacio. bonifacius uictori successisse uidentur. Siuictori

Expanded text:
non dico lapis in fontem, quia nec ualuit puritatem catholicae non dico lapis in fontem, quia nec ualuit puritatem catholicae multitudinis perturbare, sed quia quibusdam Afris urbica placuerat commoratio et hinc a uobis profecti uidebantur — ipsi petierunt, ut aliquis hinc, qui illos conligeret, mitteretur. missus est igitur Uictor: erat ibi filius sine patre, tiro sine principe, discipulus sine magistro, sequens sine antecedente, inquilinus sine domo, hospes sine hospitio, pastor sine grege, episcopus sine populo. non enim grex aut populus appellandi fuerant pauci, qui inter quadraginta et quod excurrit basilicas locum, ubi conligerent, non habebant. sic speluncam quandam foris a ciuitate cratibus saepserunt, ubi ipso tempore conuenticulum habere potuissent; unde Montenses appellati sunt. igitur quia Claudianus Luciano, Lucianus Macrobio, Macrobius Encolpio, Encolpius Bonifatio, Bonifatius Uictori successisse uidentur: si Uictori
Abbreviated transcription (Latin):
quanescio siueloculis nouit. & adcuius memorũ nonaccedt. qrausess¬
maticus contra apłm̃ faciens. quiat: memorus scorũ communs casitesra
Cecepri sentes sunt ibiduorũ memoriae a postolorũ. dicite. siadhas ingredi
poptuli itaut obtulit illic. ubi scorũ memorias esseconstatu ꝗs rgorestat
ut fatatur: socusur macrobius scibi sedere. ubi aliquando sedit: ꝗ¬
colpius  si eupse encolpius interogaripossee. dicer& scibi sedere abi
antesedit. bonifacius balltanus Deindesi &ipse interrogari potuissee
dicer& ubi sedit uictor garbensis. auris iamdudũ deafrica ad paucos
erraticosmissus: quid esthoc quod parsurã in urberoma epm̃ ciuem
habere non potuit. quidest quodtoti afri&peregrini in illaciuitate
sibi successisse noscuntur. non appar&dolus. Nonfactio quaemat̃
est scismatis. Interca uictor garbensis. uthincprior mitter&cur

Expanded text:
quam nescio si uel oculis nouit et ad cuius memoriam non accedit quasi scisquam nescio si uel oculis nouit et ad cuius memoriam non accedit quasi scismaticus contra apostolum faciens, qui ait; memoriis sanctorum communicantes. ecce praesentes sunt ibi duorum memoriae apostolorum. dicite, si ad has ingredi potuit aut obtulit illic, ubi sanctorum memorias esse constat. ergo restat, ut fateatur socius uester Macrobius se ibi sedere, ubi aliquando sedit Encolpius; si et ipse Encolpius interrogari posset, diceret se ibi sedere, ubi ante sedit Bonifatius Ballitanus; deinde si et ipse interrogari posset, diceret, ubi sedit Uictor Garbensis a uestris iamdudum de Africa ad paucos erraticos missus. quid est hoc, quod pars uestra in urbe Roma episcopum ciuem habere non potuit? quid est, quod toti Afri et peregrini in illa ciuitate sibi successisse noscuntur? non apparet dolus, non factio, quae mater est scismatis ? in terea ut Uictor Garbensis hinc prior mitteretur —
Abbreviated transcription (Latin):
Cui sucessit linus. Lino successit clemens. clementi anid&cus.
thelesporo iginus. Igino anid&us. anidetopius. pio. soter
sotero alexander. alex andro uictor. uictori zeferinus. Referino
calistus. calisto urbanus urbano pontianus. pontiano antheros apthero
fauianus. fauiano cornelius. cornelio lucius lucio stephanus. stepha¬
marcellino eusebius. eusebio miltiades. miltiadi siluester. siluestro
marcus marco iulius. iulio liberius. liberio Damasus. damaso
siricius hodie qui noster est socius Cũ quo nobis totus orbis com¬
mestio formatarum inuna communionis soci&ate concordant urãe
cathedrae uos originem reddite. qui uobis uultis scam̃ aecclesiam
uindicare. sed & habereuos inurberoma pastem aliquam dicitis
Ramusestur̃i erroris ꝓrotentus demendacio nonderadiceuentatis. Depiq
simarobiodicatur. ubiillic sedeat. Nũ quid potest dicere incahedra peor

Expanded text:
cui successit Linus, Lino successit Clemens, Clementi Anacletus,cui successit Linus, Lino successit Clemens, Clementi Anacletus,Telesphoro Iginus, Igino Anicetus, Aniceto Pius, Pio Soter, Soteri Eleutherius, Eleutherio Uictor, Uictori Zephyrinus, Zephyrino Calixtus, Calixto Urbanus, Urbano Pontianus, Pontiano Anterus, Antero Fabianus, Fabiano Cornelius, Cornelio Lucius, Lucio Stephanus, StephaMarcellino Marcellus, Marcello Eusebius, Eusebio Miltiades, Miltiadi Siluester, Siluestro Marcus, Marco Iulius, Iulio Liberius, Liberio Damasus, Damaso Siricius, hodie qui noster est socius: cum quo nobis totus orbis commercio formatarum in una communionis societate concordat. uestrae cathedrae uos originem reddite, qui uobis uultis sanctam ecclesiam uindicare. Sed et habere uos in urbe Roma partem aliquam dicitis: ramus est uestri erroris, protentus de mendacio, non de radice ueritatis. denique si Macrobio dicatur, ubi illic sedeat, numquid potest dicere, in cathedra Petri?
Abbreviated transcription (Latin):
in toto terrarum orbediffusa. eiusiam commemoranda sunt orna¬
menta. &uidendũ ubi sint quinquedotes. quastu⁊ sex essedixisti.
inter quas cathedra cẽprima. ubinisi sederit ep̃s coniungi altera dos
Non potest. quiestan ulus uidendumest. qui& cubi prior cathedra se¬
derit: siignoras. disce. Sinosti. erubesce. Ignorantia tibi ad scribi non
potest. Restatergo ut noueris scientẽ errare peccatumest: Namigno¬
rantibus nonnũ quam sol&ignosci. Igitur negare non potes. scire te
in urbe roma p&ro primo cathedram episcopalem esse conlatam. In
qua sederit omniũ apostolorũ caput p&crus. unde& chefas appellatus¬
est In quo una cathedra unitas ab omnibus seruar&ur. Neceteri
apostoli singulas sibiquisq defenderent. ut iam scismaticus &
peccator ess&c. qui contrasingularem cathedrã alterã conlocaret.
Ergo cathedraunica. quae est prima dedotibus seditprior p&crus

Expanded text:
in toto terrarum orbe diffusa, eius iam commemoranda sunt ornain toto terrarum orbe diffusa, eius iam commemoranda sunt ornamenta et uidendum, ubi sint quinque dotes, quas tu sex esse dixisti, inter quas cathedra est prima, ubi nisi sederit episcopus, coniungi altera dos non potest, qui est angelus. uidendum est, quis et ubi prior cathedram sederit. si ignoras, disce; si nosti, erubesce: ignorantia tibi adscribi non potest, restat ergo, ut noueris. scientem errare peccatum est; nam ignorantibus nonnumquam solet ignosci. igitur negare non potes scire te in urbe Roma Petro primo cathedram episcopalem esse conlatam, in qua sederit omnium apostolorum caput Petrus, unde et Cephas est appellatus, in qua una cathedra unitas ab omnibus seruaretur, ne ceteri apostoli singulas sibi quisque defenderent, ut iam scismaticus et peccator esset, qui contra singularem cathedram alteram conlocaret. Ergo cathedram unicam, quae est prima de dotibus, sedit prior Petrus,
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus populis. dequibus hoc mandatũ est. separatos uos esse gratulami
ni &utais uossolos esse totum qui i nomni totononestis: Laudandum
inquit nomendnĩ. &catotaterra & abostusolis usq ad occasum: Nũ quid
pagani extrealegales posunt cantaredõ. autlaud are nomendĩ. Eonsola¬
aecclesia quacinlegcest : quamsi apuduos tantum modo essedicitis. frau¬
datis aures dĩ si uos solilaudatis. totus taccbitorbis. qui est abortusolis
usque adoccasum. Clausistis ora omniũ xp̃ianorũ gentium. indixistis
silentium populis uniuersis dm̃ permomenta lauda recupientibus
gitur si& ds̃ debitas sibilaudes expectat. Ecut sonent sp̃r sc̃s hostatur.
& cotus orbis quaddeb& dõparatus est reddere nefraudeturds̃. &iam uos
ipsi laudatecũ omnibus. autquia noluistis esse cũ omnib: soli conticis¬
cite. Ergo quia probauimuseam esse aecdesiam catholicam qua est

Expanded text:
omnibus populis, de quibus hoc mandatum est, separatos esse gratulamini: omnibus populis, de quibus hoc mandatum est, separatos esse gratulamini: et vultis vos solos esse totum, qui in omni toto non estis. Laudandum, inquit, nomen Domini, et a tota terra, et ab ortu solis usque ad occasum. Numquid Pagani extrecclesia, quae in lege est? quam si apud uos tantummodo esse dicitis, fraudatis aures dei. si uos soli laudatis, totus tacebit orbis, qui est ab ortu solis usque ad occasum. clausistis ora omnium christianarum gentium, indixistis silentium populis uniuersis deum per momenta laudare cupientibus. igitur si et deus debitas sibi laudes expectat, et ut sonent, spiritus sanctus hortatur et totus orbis, quod debet deo, paratus est reddere, ne fraudetur deus, etiam uos ipsi laudate cum omnibus aut, quia noluistis esse cum omnibus, soli conticescite. Ergo quia probauimus eam esse ecclesiam catholicam, quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
cumterris in soci&atẽ regni caclestis inurtat. &ut coheredessitis hortatur.
&uoseum inhereditate sibi apatre concessa fraudarelaboratis. dum
africae partem conceditis. & totũ terrarũ orbem quies apatre donatus est
denegatis : quid mendacem uideri uultis spm̃scm̃. qui in xlu iiii
psalmo omnipotentis dĩ beniuolentiam Narrat dumdicit: Ds̃ deorũ
dñs locutus est & uocauitterram: Abostu solis usquead oxcasum :
psalmo dumdict : Caudandũn omendnĩ. abostusolis us quea daccuiesum
fel quiaqioaduos solos diccumest. sed adaced esiam quacubiq esto secutus
estdicens : es antatethĩo omnis terra. pronuntia te ingentibus glorum
ipsus i nomnibus populis mirabiliacius: pronuntiate inquit ingentes:
uondixit in pasticula africat. ubi uosestis: pronuntiate inquit inom¬
nibus populis: quiom̃s populosdixit. nemine excepit : & uos solos ab

Expanded text:
cum ceteris in societatem regni caelestis inuitat et coheredes sitis hortatur, cum ceteris in societatem regni caelestis inuitat et coheredes sitis hortatur, et uos eum in hereditate sibi a patre concessa fraudare laboratis, dum Africae partem conceditis et totum terrarum orbem, qui ei a patre donatus est, denegatis. quid mendacem uideri uultis spiritum sanctum, qui in XLVIIII psalmo omnipotentis dei beniuolentiam narrat, dum dicit: deus deorum dominus locutus est et uocauit terram ab ortu solis usque ad occasum? psalmo, dum dicit: laudandum nomen domini ab ortu solis usque ad occasum ret, quia non ad vos solos dictum est, sed ad Ecclesiam quae ubique est, secutus est, dicens: cantate Domino, omnis terra: pronuntiate in gentibus gloriam ipsius, in omnibus populis mirabilia ejus. Pronuntiate, inquit, in gentibus: non dixit in particula Africae, ubi vos estis: pronuntiate, inquit, in omnibus populis: qui omnes populos dixit, neminem excepit: et vos solos ab
Abbreviated transcription (Latin):
obstare contenditis: quid contras aluatoris merita militatis : permitcite
filiũ possidere concessa. permitate patri promissa complere: Cur ponitis
m&as. cur figitis limites: cũ adõpatresaluatori totaterra promissasit
Nonest quicquã in aliqua paste terrarum quod a possessionecius uideat᷑
exceptum: Totaest donataterra cũ gentibus. totusorbis xp̃õ. una pos¬
sessioest: hoc probatds̃. quiait: Dabotibigentes hereditatẽtuam. & pos¬
sessionemtuam terminos terrae : Et in lxximopsalmo. deipsos aluato¬
re sic scriptumest: Dominabitur amari. usquead mare . & afluminib
usque ad terminos orbis terrae: Paterdumdonat. nihilexcipit: uos
ut concedatis untiã totã libram auferreconamini: & ad huc nitimini.
suaderehominibus. apuduos solos eẽ aecdesiam. auferentes meritũ xp̃o
negantes praestitutũdõ: Ourã ingrata & stulta presumptio : Xp̃s uos

Expanded text:
obstare contenditis? quid contra saluatoris merita militatis ? permittite obstare contenditis? quid contra saluatoris merita militatis ? permittite filium possidere concessa, permittite patri promissa conplere. cur ponitis metas? cur figitis terminos? cum a deo patre saluatori tota terra promissa sit, non est quicquam in aliqua parte terrarum, quod a possessione eius uideatur exceptum. tota est donata terra cum gentibus, totus orbis terrae Christo una possessio est. hoc probat deus, qui ait: dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae. et in LXXI psalmo de ipso saluatore sic scriptum est: dominabitur a mari usque ad mare et a fluminibus usque ad terminos orbis terrae. pater dum donat, nihil excipit; uos ut concedatis unciam, totam libram auferre conamini. et adhuc nitimini suadere hominibus apud uos solos esse ecclesiam auferentes meritum Christo, negantes praestitutum a deo.s o uestra ingrata et stulta praesumptio! Christus uos
Abbreviated transcription (Latin):
misia tracia: achaia macedonia. & intota grecia. ubiuos ponestis
Nonerit ut apud uos essepossit. Ixponto galatia cappadocia pumpifi¬
la frigia cilicia. & in tribus syriis. & induabus armeniis &intota
aegrpto & inmesopotamia. ubi uos nonestis nonerit. & pertot in¬
numcrabiles insulas. & ceteras prouintias quaenumerari uix posst̃
ubiuos noncsts nonerit: Vbiergoent propri&as caholicinomtnis
cumindedicta sit catholica. quod sit rationabilis. &ubiq diffusa. Nãsi sic
puoluntate urã in angustũ cohastatis accclesiã. siuniuersas subductos genter
ubiera illud quod filiu sdĩmeruit. ubi quo dlibenter eilargitusest pater. h
secundo psalmodicens. Dabotibigentes hereditatẽtuã & possessionẽtuam
terminos terrae : Vt quid talem in fringitis promissum ut auobis mitta¬
tur. quasi inquendam carcerem latitudo regnorum : Quidtantȩ pieati

Expanded text:
Moesia, Thracia, Achaia, Macedonia et in tota Graecia, ubi uos non estis, Moesia, Thracia, Achaia, Macedonia et in tota Graecia, ubi uos non estis, non erit? ut apud uos esse possit, in Ponto, Galatia, Cappadocia, Pamphilia, Phrygia, Cilicia et in tribus Syriis et in duabus Armeniis et in tota Aegypto et in Mesopotamia, ubi uos non estis, non erit? et per tot innumerabiles insulas et ceteras prouincias, quae numerari uix possunt, ubi uos non estis, non erit? ubi ergo erit proprietas catholici nominis, cum inde dicta sit catholica, quod sit rationabilis et ubique diffusa? nam si sic pro uoluntate uestra in angustum coartatis ecclesiam, si uniuersas subducitis gentes, ubi erit illud, quod filius dei meruit? ubi, quod libenter ei largitus est pater in secundo psalmo dicens: dabo tibi gentes hereditatem tuam et possessionem tuam terminos terrae? ut quid tale infringitis promissum, ut a uobis mittatur quasi in quendam carcerem latitudo regnorum? quid tantae pietati
Abbreviated transcription (Latin):
braditones os rers uores
& scismatis origo ita monstrata est. ut paene
oculis praespectauideatur &ĩ hereses abschismate
qui ddist& ostendimus illud de monstrare. iampro¬
ximũ est. quodnos promisimus secundo lo coesse
diccuros : Quaest una accclesia qua colubã &tsponsamsuã xp̃saporlat
Orgo accdesiuaunaest. cuius scitas desa cramentis collegtus pondesu¬
perbua personarũ ponderatur: Ergohanc unã colũbã &edilectã sponsã
sui epsappellat: haccapudom̃s hereuicos &scismaticos c̃e nonpores u
Restit utu nolocosit camtu frater parmeniane apuduos solos esse di¬
xisti. pisi fortequi auobis specialẽ scitatẽ. desuperbia uindicare conten¬
ditis utubi uultis ibi sit acedesia. & nonsit ubi nonuultis: rgo
utin particula a fricae. in angulo paruae regionis ut apuduos essepossit:
Apud nos in alia parte africaenonerit. In his puniis ingallia Initalia¬
uonent si apuduos tantũmodo esseuultis. Intribus papNioniis indacia

Expanded text:
raditores ostensum est et scismatis origo ita monstrata est, ut paene oculis perspecta uideatur, etiam haeresis ab scismate quid distet ostendimus: illud demonstrare iam proximum est — quod nos promisimus secundo loco esse dicturos — quae sit una ecclesia, quam columbam et sponsam suam ChristErgo Ecclesia una est, cujus sanctitas de sacramentis colligitur; non de superbia personarum ponderatur: ergo hanc unam columbam et dilectam sponsam suam Christus appellat. haec apud omnes haereticos et scismaticos esse non potest; restat, ut uno loco sit. eam tu, frater Parmeniane, apud uos solos esse dixisti, nisi forte quia uobis specialem sanctitatem de superbia uindicare contenditis, ut ubi uultis, ibi sit ecclesia et non sit, ubi non uultis. ergo ut in particula Africae, in angulo paruae regionis ut apud uos esse possit, apud nos in alia parte Africae non erit? in Hispaniis, in Gallia, in Italia apud uos tantummodo esse uultis, in tribus Pannoniis, in Dacia,
Abbreviated transcription (Latin):
INquasola cum sufficerent templadĩ quaefuerant. alia facere uo¬
luerunt principes urĩ. In qua sola deiecti sunt muri. & aqua scã
&piscina transuersa est. & nouitas contraantiquitatem auobis
crepatdiceNs. Vt quid hoc factũ est uobis. Ideo quõ ascendistis in
templa superuacanea. unaquaequaeciuitas. repletaest uociferantiũ
uulneratitui Nonuulneratigladio. & mortuiinte nonmostui in
bello. inerrore sunt ammo. usquead maximũ. errantes inmontib:
om̃s principestui. in fugã conuersi sunt. & quicaptisunt grauit̃
alligati. & fortiorestui longefugatisunt. Missum mefacite.
amareplorccbo. Nemome potert consolari. Inscontritione filiae

Expanded text:
in qua sola cum sufficerent templa dei, quae fuerant, alia facere uoin qua sola cum sufficerent templa dei, quae fuerant, alia facere uoluerunt principes uestri, in qua sola deiecti sunt muri, et ut fierent muri aqua sanctae piscinae transuersa est et nouitas contra antiquitatem a uobiscrepat dicens: ut quid hoc factum est uobis? ideo, quoniam ascendistis in templa superuacanea: unaquaeque ciuitas repleta est uociferantium, uulnerati tui, non uulnerati gladio et mortui in te, non mortui in bello: in errore sunt a minimo usque ad maximum errantes in montibus omnes principes tui, in fugam conuersi sunt et qui capti sunt, grauiter adligati et fortiores tui longe fugati sunt. missum me facite, amare plorabo; nemo me poterit consolari in contritione filiae
Abbreviated transcription (Latin):
caput tulit subtotocelo. inquomonte adõpatre filiusdĩ regem se consti¬
&ccaputest. Nonin illomonte. ubi non in illȩ sunt portae quas diligat
ds̃. sed inmonte aecclesiae. quispiritaliter appellatur. Cuius aecde¬
siaeportas introeunt. In nocentes iusti. misericordes. continentes
montibus scĩs. diligit dñs portassion. Non illius corporalis montis
ubiiam Nullae sunt portae. & postuictorias uespassiam imprĩs
uix atiquarum extant indicia ruinarum estergo spiritalis
sioꝵ accclesia. Inqua adõpatre rex confatutus est xp̃s. quae
est intoto orbe terrarum. in quoest una accclesia catholica. NãsioN
aecclesiã esse. & alioloco scissimus dauid ꝓphetatestatur dicens
Lauda dm̃tuumsion. qui confortauit seras portarũ tuarum bene¬
dixit filiistuisinte. Singulas intellegimus montis. &dum non in¬
totomonte uid&. &esaias sed in una ualle. hoc est insola africa.

Expanded text:
caput tulit sub toto caelo, in quo monte a deo patre filius dei regem se consticaput tulit sub toto caelo, in quo monte a deo patre filius dei regem se constiet caput est, non in illo monte, ubi nullae sunt portae, quas diligat deus, sed in monte ecclesiae, qui spiritaliter appellatur. cuius ecclesiae portas introeunt innocentes, iusti, misericordes, continentes montibus sanctis, diligit dominus portas Sion, non illius corporalis montis, ubi iam nullae sunt portae et post uictorias Uespasiani imperatoris uix antiquarum extant uestigia ruinarum. est ergo spiritalis Sion ecclesia, in qua a deo patre rex constitutus est Christus, quae est in toto orbe terrarum, in quo est una ecclesia catholica. nam Sion ecclesiam esse et alio loco sanctissimus Dauid propheta testatur dicens: lauda deum tuum, Sion, qui confortauit seras portarum tuarum, benedixit filiis tuis in te. toto monte uidet Esaias sed in una ualle, hoc est sola Africa,
Abbreviated transcription (Latin):
In contritionefiliae generismei. hoclocodefenditur Innocentia Nr̃a
cũ ds̃ cum dolore iracundiam uobis indicat suam. Dum& causas pro¬
dit. & traditionis ostendit. Deniq nonait insion. sed inuna eius
uallesunt celebrata. Non in illomontesioꝵ. quem insiriã palesti¬
na amuris hierusalem. paruus determinat riuus. Incuius uer¬
ticeest. Non magna planities. inqua fuerant septem synagogae:
Vbi iudeorũ populus conueniens. legem permorsen datam disce¬
rec potius. sed ubi pullalis auditaest: Nec abaliquocelebratũ iudiciũ
necaliqua est illic abullo iudice lata sententia quialocus erat doctrine
non controuersie postdoctrinam: siquidagendumerat. intramuros hie¬
rusalem agebatur. In descriptum est inesaiam ꝓph&am exsion ꝓdi&
lex & uerbum dñi abhierusalem Nonergo in illius montission &esaias
aspicituallem sedinmontescõ quiest ecła. qui ꝑ omnemorbem romanum

Expanded text:
in contritione filiae generis mei. hoc loco defenditur innocentia nostra, in contritione filiae generis mei. hoc loco defenditur innocentia nostra, dum deus cum dolore iracundiam uobis indicat suam, dum et causam prodit et rationem ostendit. denique non ait: in Sion, sed in una eius ualle sunt celebrata; non in illo monte Sion, quem in Syria Palaestina a muris Hierusalem paruus disterminat riuus — in cuius uertice est non magna planities, in quo fuerant septem synagogae, ubi Iudaeorum populus conueniens legem per Moysen datam discere potuisset — sed ubi nulla lis audita est nec ab aliquo celebratum iudicium nec aliqua est illic ab ullo iudice lata sententia — quia locus erat doctrinae, non controuersiae post doctrinam. si quid agendum erat, intra muros Hierusalem agebatur. inde scriptum est in Esaia propheta: ex Sion prodiet lex et uerbum domini de Hierusalem —: non ergo in illo monte Sion Esaias aspicit uallem sed in monte sancto, qui est ecclesia, qui per omnem orbem Romanum
Abbreviated transcription (Latin):
iutellegitur aecclesia. Ececitas atobi ex clusacst: Hocest̃piscis qu iin
buptismate perinuocationem fontalib un disinseritur: ut quac aqua
fuera apisce: &iam piscina uocit&ur . Cuiuspiscis Nomen secundum
appellationem grecam in uno Nomine persingulas litteras turbam scõ¬
tor Hancuos piscinam quac in omni catholica percotũ orbẽ terrarũ
aduitã genens humani salutaribus undis ex uberit transduxistis
ad uoluntatemuram̃ & soluistis singularcbuptisma Ex quo baptis¬
mate hominib: munfacti sunt ad tutelã & fecistis q̃si alterosmuros
pullũ pouũ aedificium facientes. Non potuistis cõstruere Nnsi diru¬
er&us & quale potest esse aedificiũ quod deruina construitur
anc rem. per esuiam prophetam. ds̃ dolet &fleccumdiat filiam
suigeneris esse contritam. genusdi est non haberegenus qui ex scest
& man& in acternitatem : Similis est & aqua quam non legimus

Expanded text:
intellegitur ecclesia, et caecitas a Tobia exclusa est. hic est piscis, qui in intellegitur ecclesia, et caecitas a Tobia exclusa est. hic est piscis, qui in baptismate per inuocationem fontalibus undis inseritur, ut quae aqua fuerat, a pisce etiam piscina uocitetur. cuius piscis nomen secundum appellationem graecam in uno nomine per singulas litteras turbam sanctotor. hanc uos piscinam, quae in omni catholica per totum orbem terrarum ad uitam generis humani salutaribus undis exuberat, transduxistis ad uoluntatem uestram et soluistis singulare baptisma, ex quo baptismate hominibus muri facti sunt ad tutelam, et fecistis quasi alteros muros nullum bonum aedificium facientes. non potuistis construere, nisi dirueretis. et quale potest esse aedificium, quod de ruina construitur? hanc rem per Esaiam prophetam deus dolet et flet, cum dicit filiam sui generis esse contritam. genus dei est non habere genus, qui ex se est et manet in aeternum. similis est et aqua, quam non legimus
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus erat primitus terror. Nemo uiderat uirgam. Nemocus todiã
sola ut supradiximus fucrant hostamenta. Timuistis om̃s fugistis¬
trepidastis. ut procesto deuobis dictumsit. quod inpsalmo. Li.
scriptũ est. Trepidauert̃. ubi nonerat timor. fugerunt igitur
om̃s qĩ. cũ lericissuis aliqui sunt mostui. quifortiores fuerunt
captilonge religatisunt. Ettamq horũomniũ. pihil accumest
cuĩuotonr̃ pihil cũ consilio. Nihilcũ conscientia. Nihil cumopere
sedgestasunt omnu in doloredĩ :mareplorantis &cinultionem aequãe
qiũ contia interdictum. Interũ mouistis traducentes: aduos aquam a p¬
tiquas piscinae. sed uescio cũ llopisce qui xp̃s intellegitur. quiinlatio¬
ne padiurharũ legitur. Intigride flumine prachensus cuius fel& iccur
tulit tobias : Adtutlam feminȩ sare & adinluminationẽ tobiȩ Nonuiden¬
tis eiusdemuiscerbus uas modeus demor. asarra puella fugatus est quae

Expanded text:
nullus erat primitus terror: nemo uiderat uirgam, nemo custodiam, nullus erat primitus terror: nemo uiderat uirgam, nemo custodiam, sola, ut supra diximus, fuerant hortamenta. timuistis omtrepidastis; ut pro certo de vobis dictum sit, quod in psalmo LII scriptum est: Trepidaverunt ubi non erat timor . Fugerunt igitur omnes episcopi cum clericis suis, aliqui sunt mortui; qui fortiores fuerunt, capti et longe relegati sunt. Et tamen horum omnium nihil actum est cum uoto nostro, nihil cum consilio, nihil cum conscientia, nihil cum opere, sed gesta sunt omnia in dolore dei amare plorantis et in ultionem aquae, quam contra interdictum iterum mouistis transducentes ad uos aquam antiquae piscinae. sed nescio an cum illo pisce, qui Christus intellegitur, qui in lectione patriarcharum legitur in Tigride flumine prehensus, cuius fel et iecur tulit Tobias ad tutelam feminae Sarae et ad inluminationem Tobiae non uidentis: eiusdem piscis uisceribus Asmodeus daemon a Sara puella fugatus est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
fuent : utmiles morer&cur armatus: Aboperariis unitatis. mul¬
taquidem aspera facta sunt. sedea adquid imputatis lentio
macario. ueltaurino imputate maioribus urĩs. quisicut iN
propheca scriptumest Vt uobis stupescerent dentes. ipsi uuas
acidas comederunt. Illisprimo quidĩ populũ diuiserunt. Seba¬
silicas fecerunt nonnecessarias. Deindedonato kastaginis
qui prouocauit utunitas proximotẽ pore fieritemptaretur. Testio
donato balagensi. quiinsanã collegerat multitudinẽ aqua & macarus
uiolentiã pateretur: oose&adea quaeferebat tutanda arma militis
postolauit auxilium. Uenerunt tunc cũ faretris armigeri. re¬
pletaest unaquaeq ciuitas uociferantium. Nuntiatã upitatem
uullidictũ est. auttusponsae authasilicas dirue: Isteenim res solen
mastrria generare. renuntiataest unitas sola fueranthortamenta
utds̃ &e sp̃scius apopulo inunũ conueniente pariter rogaretur.

Expanded text:
fecerit, ut miles mitteretur armatus. ab operariis unitatis mulfecerit, ut miles mitteretur armatus. ab operariis unitatis multa quidem aspere gesta sunt, sed ea ad quid inputatis Leontio, Macario uel Taurino ? inputate maioribus uestris, qui, sicut in propheta scriptum est, ut uobis stupescerent dentes, ipsi uuas acidas comederunt. illis primo, qui dei populum diuiserunt et basilicas fecerunt non necessarias, deinde Donato Carthaginis, qui prouocauit, ut unitas proximo tempore fieri temptaretur, tertio Donato Bagaiensi, qui insanam conlegerat multitudinem, a qua ne Macarius uiolentiam pateretur, ad se et ad ea, quae ferebat, tutanda armati militis postulauit auxilium. uenerunt tunc cum pharetris armigeri, repleta est unaquaeque ciuitas uociferantium; nuntiata unitate nulli dictum est: aut tus pone aut basilicas dirue; istae enim res solent martyria generare. renuntiata est unitas; sola fuerant hortamenta, ut deus et Christus eius a populo in unum conueniente pariter rogaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
coegistis flectere. & incdinare ceruices & sericapitũ inuictammassam
paenitentiam facere. hasplebes dolet ds̃ pererechielem dicens. uaefiliab:
isrł. qui sarciunt ceruicalia. Idẽ. mẽbra ceruicis. ut subponant subcu¬
bito. & submanu. Vtiq subcubitib & submanib: uris. Et cum
supereorum uelearum capitauelamina. penitentiae tenditis. quae
impi&as ur̃a. & furor ostensus est & superbia demonstrata. &iam
scultitia fuerat releuanda. sedhanc insexto libro demonstrabo. hu¬
Hictestius liber contin& quattuor causas quibus effectum est ut non
sine asperitate unitas fier&
IQuodbasilicas schismatici Non necesscria feceriNT
III. Quod doraitus baguensis cercilliones collegit ut operari osunitatisimpedir&¬
deacedesia quae sponsaestxp̃i. & decius dotibus. Sed ehereditate
diximus saluatoris: consequens est primo scismaticorũ errore
ostendere . de indequifuerit causa. utunitas fieret Tertioqui

Expanded text:
coegistis flectere et inclinare ceruices et serie capitum iuncta massam paenitentium facere. has plebes dolet deus per Ezechielem prophetam dicens: uae filiabus Israhel, quae sarciunt ceruicalia, id est membra ceruicis, ut subponant sub cubito et sub manu. utique sub cubitis et sub manibus uestris et cum super eorum uel earum capita uelamina paenitentiae tenditis. quae inpietas uestra et furor ostensus est et superbia demonstrata; etiam stultitia fuerat reuelanda; sed hanc in sexto libro demonstrabo. tertius continet quatuor causas quibus effectum est, ut non sine asperitate unitas fieret. Prima, quod basilicas schismatici non necessarias fecerintTertia, quod Donatus Bagaiensis circumcelliones collegerit, ut operarios unitatis impedirecclesia, quae sponsa est Christi, et de eius dotibus et de hereditate diximus saluatoris; consequens est primo scismaticorum errores ostendere; deinde, quae fuerit causa, ut unitas fieret; tertio, quis
Abbreviated transcription (Latin):
Non enim potest quis munacausa eodem momento dius portare
personis. utinendem uditia iccusitar es senassit &d ⁊ uod ds̃¬
tis nonnos latuit factum: dicite dõ quare interrogauit quiuiderat
parricidium: necilliida nobis fierioportuit quodds facere noluit.
qui sententiam noluit dicere. nisi reo redder& accusatorem: alio¬
quin non potest iusta esse sententia. supse quiuidicaturus erat
accusar&. Ideoait. Eccesinguis fratristui clamat adine de terra
Quare & uos cumminime probure possitis ab aliquo apud nos accusitum
esse machafium nostrum non potestis dimnare iuditium

Expanded text:
non enim potest quis in una causa eodem momento duas portare non enim potest quis in una causa eodem momento duas portare personas, ut in eodem iudicio et accusator esse possit et iudquia non nos latuit factum, dicite Deo quare interrogavit, qui viderat parricidium. Nec illud a nobis fieri oportuit, quod Deus facere noluit qui sententiam noluit dicere nisi reo. Redde accusatorem; alioquin non posset justa esse sententia, nisi ipse qui judicaturus erat accusaret. Ideo ait: Ecce sanguis fratris tui clamat ad me de terra . Quare et vos cum minime probare possitis ab aliquo apud nos accusatum esse Macarium, nostrumnon potestis damnare judicium
Abbreviated transcription (Latin):
tatione scilic& geminata: nonenĩ aliquid incipit episcopus ad populũ
didicere nisi primo in nominedei populũ salutauerit: similes sufexitus:
finitis omnis tractatus in ecclesia adei nomen  incipitur. &eiusdem dĩ
nomine terminatur: qui suestrum aud& dicere episcoporum mo¬
re machariũs populum salutare. Igitur cum nec salutauerit ante¬
quam aliquid loqueretur. necsalutare ausussit postquã locutus est
necminum inposuerit. ne sicrificium deo rituepiscopali obtulerit. non pollu¬
isse episcopile collegium. cumabomini epis coporũ officio macharium uideati
alienum. Vestigio ueratis. hoclo cocalcata. nerũ uestracapuꝗ̾ leuare uidet᷑
inuidu diciti s enĩ nec interlaicos eum conmunicare debuisse: equidem
constateum ut paulus ipostaus probit ministrũ sensse sud. personas¬
separare dignatus est. ueceundem uoluit esse accuisitorem &iudicem

Expanded text:
tatione scilicet geminata. non enim aliquid incipit episcopus ad populum tatione scilicet geminata. non enim aliquid incipit episcopus ad populum dicere, nisi primo in nomine dei populum salutauerit. similes sunt exitus initiis. omnis tractatus in ecclesia a nomine dei incipitur et eiusdem dei nomine terminatur. quis uestrum audet dicere episcoporum more Macarium populum salutare? igitur cum nec salutauerit, antequam aliquid loqueretur, nec salutare ausus sit, postquam locutus est, nec manum inposuerit nec sacrificium deo ritu episcopali obtulerit, quid est, quod dicitis pollui potuisse episcopale collegium, cum ab omni episcoporum officio Macarium uideatis alienum? uestigio ueritatis hoc loco calcata iterum uestra caput leuare uidetur inuidia. dicitis enim nec inter laicos eum communicare debuisse. equidem constat eum, ut Paulus apostolus probat, ministrum fuisse useparare dignatus est: nec eundem uoluit esse accusatorem et iudicem.
Abbreviated transcription (Latin):
conmunionis unũ est nomen. sed diuersi sunt modi: aliud est conmunicare
episcopum cũ episcopo. aliud conmunicare laicum episcopo: Tuncerat
graue simarius quod fecisset suauoluntate feciss& quod qui faciunt factum
uidicis publicis & romanis legibus uindicatur: illeestenim homicida. qui
nulla necessitate cogente: nulla iussione. nulla potestate. sed furo
quodquod fecis sedicitur. uobis ꝓuocantibus fecit: Necepis copus fuit.
nec inofficio episcopali uersatu sest: nec manum alicui in posuit. nec sacri
episcopus ab eo quicũ episcopis non obtulit uidetur esse pollutus. restat
utdicatis cum cum populo cõmunicasse &locutũ esse eum aliquid in po¬
pulo constat. sed insinuandȩ alicuius reiciusa non tamen tractandi
quod est episcoporum: illeenim nude locutus est. siquod loqui potuit:
contra episcopalis tractatus probatur ab omnib scĩtate uestitus salu¬

Expanded text:
communionis unum est nomen, sed diversi sunt modi: aliud est communicare communionis unum est nomen, sed diversi sunt modi: aliud est communicare episcopum cum episcopo, et aliud communicare laicum cum episcopo. Tunc erat grave si Macarius quod fecisse dicitur, sua voluntate fecisset; quod qui faciunt, factum judiciis publicis et Romanis legibus vindicatur. Ille est enim homicida, qui nulla necessitate cogente, nulla jussione, nulla potestate, sed furorquod fecisse dicitur, vobis provocantibus fecit: nec episcopus fuit, nec in officio epepiscopus ab eo, qui cum episcopis non obtulit, uidetur esse pollutus. restat, ut dicatis eum cum populo communicasse — et locutum eum esse aliquid in populo constat, sed insinuandae alicuius rei causa, non tamen tractandi, quod est episcoporum. ille enim nude locutus est, si quid loqui potuit. contra episcopalis tractatus probatur ab omnibus sanctitate uestitus, salu
Abbreviated transcription (Latin):
rerent. nihil probabit aspectus ex his quibus ꝑturbatuserat auditus
uisa est puritas. &ritu solito sollemnis consuetudo perfecta est cũ uide¬
rent diuinosa crificio nec mutatũ quicquã necadditũ neciblatũ. paradõ
conmendata uolentibus placuit: Quarenullus eorum deb&irgui.
qui de collegiourõ ad pacem transitum fecit. quifuerant opinione¬
sinistre partis turbati. simplici acpurpura ueritate turbati sunt
qecdicantur deamaro fecisse duloẽ. nec dedulce amarum: amaritudo
quaedefalsitate fuisse uidebatur nuntiat insinuopinionis resedit acre¬
mansit ueritas perspecti oculis dilcedinem suã in sehabens a falsȩ opini¬
onis limitibus limitibus separgꝑiest ergo necdeamarũ facta est dulce.
uec dedulce imarũ qui saliudest &extraest quod estuisum & longe fuerit
nioni non debuisse misceri sed magis acatholicis episcopis abstineri: primo

Expanded text:
rerent, nihil probauit aspectus ex his, quibus perturbatus erat auditus. rerent, nihil probauit aspectus ex his, quibus perturbatus erat auditus. uisa est puritas et ritu solito solemnis consuetudo perspecta est, cum uiderent diuinis sacrificiis nec mutatum quicquam nec additum nec ablatum. pax a deo commendata uolentibus placuit; quare nullus eorum debet argui, qui de collegio uestro ad pacem transitum fecit. qui fuerant sinistra opinione turbati, simplici ac pura ueritate firmati sunt. nec dicatur de amaro fecisse dulce aut de dulci amarum. amaritudo, quae de falsitate uidebatur fuisse nuntiata, in sinu opinionis resedit ac remansit; ueritas perspecta oculis dulcedinem suam in se habens a falsae opinionis limitibus separata est. ergo nec de amaro factum est dulce nec de dulci amarum, quia et aliud et extra est, quod est uisum, et longe fuerat, nioni non debuisse misceri: sed magis a catholicis episcopis abstineri. Primo,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ inuestro collegio fuerint. qđ quigustar& autacciper& desicrificio ad
quosconstat posteatota securitate fecisse. undepiulo antepopulos deterre¬
bant sediliritio exegit hasuoces. aliamuitauit infactũ: namut hec dicerent
quiferuntur ista dixis se opinio falsteorũ aures & omnium populorum
oͣpleuerat : dicebaturenĩ illo tempore. uenturos esse paulũ & macharium
quunter essent sacrificio utcumaltiria sollemniter aptarentur. ꝓfer¬
rent illi imaginem quam primo in altare ponerent. &sic sacrificium
lingua in hec uerba conmotaeste u tomnis qui hocaudierat. dicer& quun¬
degustat. desicragustat: i&recte dictũerit. sitalem famĩ similis ueritas
sequeretur: a dubiuentũ est a supradictis. & nihiltale uisum est ex eoq đ
fuerat pacilo antefima mentita. nihiluiderunt xp̃iamoculi quodhor¬

Expanded text:
dum in uestro collegio fuerant, quod, qui gustaret aut acciperet de sacrificio adudum in uestro collegio fuerant, quod, qui gustaret aut acciperet de sacrificio aduquos constat postea tota securitate fecisse, unde paulo ante populos deterrebant. sed alia ratio exegit has uoces, alia inuitauit in factum. nam ut haec dicerent, qui feruntur ista dixisse, opinio falsa eorum aures et omnium populorum conpleuerat. dicebatur enim illo tempore uenturos esse Paulum et Macarium, qui interessent sacrificio, ut, cum altaria solemniter aptarentur, proferrent illi imaginem, quam primo in altare ponerent, et sic sacrificium lingua in haec uerba commota est, ut omnis, qui haec audierat, diceret: \'qui inde gustat, de sacro gustat\'. et recte dictum erat, si talem famam similis ueritas sequeretur. at ubi uentum est a supradictis, nihil tale uisum est ex eo, quod fuerat paulo ante fama mentita: nihil uiderunt christiani oculi, quod hor
Abbreviated transcription (Latin):
a quibusdam socustuis aliter disputatur. ut dicant insipientes fuisse cos
quiagnouerunt uelsero ueritatẽ. & abscisma recedentes agnita matre
catholica secuti sunt pacem: hosputant aliqui uestrũ crrasser Cos
aestimant quasi infatuatos a sapientia rescississe: undeappar&uos om̃s
codem modo errare. in nominibus transferendis. dum&tu innem
& mambrẽ pacificis &catholicis comparasti. & uosscis maticos morsiu
quod a ueritate alienũ. & aliqui socitui insipientes desapientib iudicare
uolueraNt ut dicant fatuosfacto sesse pacificos iut parentes tuos de
dissensione infatuatos esse intellegere noluer : Nã &illud quale est¬
utsiseductioniuestrae paulo tardius fuerit ad commodatus ad sensus &
illa uobis irgumenta non desunt quibus quasi facile &iam nolentibus
qđ uultis suadere possitis dum dicitis auditum esse exoreeorũ qui iandu¬

Expanded text:
a quibusdam sociis tuis aliter disputatur, ut dicant insipientes fuisse eos, a quibusdam sociis tuis aliter disputatur, ut dicant insipientes fuisse eos, qui agnouerunt uel sero ueritatem et ab scismate recedentes agnita matre catholica secuti sunt pacem. hos putant aliqui uestrum errasse, hos existimant quasi infatuatos a sapientia recessisse. unde apparet uos omnes eodem modo errare in nominibus transferendis, d\'lm et tu Iamnem et Mambrem pacificis catholicis conparasti et uos scismaticos Moysi, quod a ueritate alienum est. et aliqui socii tui insipientes de sapientibus iudicare uoluerunt, ut dicant fatuos factos esse pacificos, et parentes suos de dissensione infatuatos esse intellegere noluerunt. Iam ad illEt si seductioni uestrae paulo tardius fuerit adcommodatus adsensus, etiam illa uobis argumenta non desunt, quibus quasi facile etiam nolentibus, quod uultis, suadere possitis, dum dicitis auditum esse ex ore eorum, qui iamdu
Abbreviated transcription (Latin):
& nobis mutare uoliustis. nisiut te socistuis conpares aqualem sunt enim
& traditionis cum ad hucretinerent pacemantiquã exterminarent deo
placitam unitatem cum erant lumenmundi. & salterre merito appella¬
bantur. dumdocerent pacem adhuc pacificiuocabantur. antequã inflati
eraNt. beatierant de paupertate sp̃s. parserat condimenti. Beatierant
dum mites pars fuerat condimenti: Beatierant dum iusti parserat condim̃¬
ti: Beatidum pacifici totũ fuerat condimentũ: posteaquã erroris diui¬
tias dederunt spiritus &pulmonib. & facientes scisma inminesinuentis.
&minus misericordes dũ inpiemẽbra ecclesiȩdiuiserunt: &iniustitiam
secuti regnum dĩ ꝓfastidio habuer̃. & diuidendo ecclesiã. noluerunt
esse pacifici ipsi factisunt sal infatuatũ. ex quonihil condiretur qđ dõ
desuauitate placuis set: et cum hocmalũ pertineat ad principes uestros:

Expanded text:
et uobis mutare uoluistis, nisi ut te sociis tuis conparares aequalem? sunt enim et uobis mutare uoluistis, nisi ut te sociis tuis conparares aequalem? sunt enim et traditionis. cum adhuc retinerent pacem, antequam exterminarent deo placitam unitatem, fuerunt lumen mundi et sal terrae merito appellabantur. dum docerent pacem, adhuc pacifici uocabantur; antequam inflati essent, beati erant de paupertate spiritus, pars erant condimenti; beati erant, dum mites, pars fuerant condimenti; beati erant, dum iusti, pars erant condimenti; beati, dum pacifici, totum fuerant condimentum. posteaquam erroris diuitias dederunt spiritui et pulmonibus suis et facientes scisma, inmites inuenti sunt et minus misericordes, dum inpie membra ecclesiae diuiserunt et iniustitiam secuti regnum dei pro fastidio habuerunt et diuidendo ecclesiam noluerunt esse pacifici, ipsi facti sunt sal infatuatum, ex quo nihil condiretur, quod deo de suauitate placuisset. et cum hoc malum pertineat ad principes uestros,
Abbreviated transcription (Latin):
sutaest quea puduosueritas inuenir potest. cuicatholica uidetur obisi¬
tere : uut qđ apud nos mendacium poteris ad probare. in una cõmu¬
nione esse cũ toto orbeterrarũ numquid poteris id plure menda¬
ciũ simbolum uerũ &unicũ retinere &defendere: Nũ quid pote¬
ris adꝓbare mendacem cathedram petri. et claues regnicȩlorum
a xp̃o concessas ubi est nostra societas. Num quid poteris ad ꝓbare
mendacium in ipsalectione qua conmemorasti interipsas per¬
sonis consideras ordinẽ rerum. qui fuerit prior ad tendẽ utique ian¬
nes &manibres secundolocosunt. qui contra morsen &aaron falsis
artibus militare uoluerunt. & antecesserat morses cuius uir tutes
inpugnare frustra conatisunt. ut morses prior est. sic & catho¬
lica priorest : &iannes &mamibres repugnantes obstiterunt. sic &uos rebel¬
les contraueritatẽ catholicã militatis quidest ergo quod nomina & uobis

Expanded text:
si ita est, quae apud uos ueritas inueniri potest, cui catholica uidetur obsisi ita est, quae apud uos ueritas inueniri potest, cui catholica uidetur obsistere, aut quod apud nos esse mendacium poteris adprobare? in una communione esse cum toto orbe terrarum numquid poteris adprobare mendacium? symbolum uerum et unicum retinere et defendere numquid poteris adprobare mendacium? cathedram Petri et claues regni caelorum a Christo concessas, ubi est nostra societas, numquid poteris adprobare mendacium? in ipsa lectione quae commemorasti inter ipsas personas, considera ordinem rerum et qui fuerit prior, adtende. utique Iamnes et Mambres secundo loco sunt, qui contra Moysen et ueritatem falsis artibus militare uoluerunt. et antecesserat Moyses, cuius uirtutes inpugnare frustra conati sunt. ut Moyses prior est, sic et catholica prior est; ut Iamnes et Mambres repugnantes obstiterunt, sic et uos rebelles contra ueram catholicam militatis. quid est ergo, quod nomina et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
minantes quod fuerat denomine xp̃i confectum . more muscarum
quiascriptum est qui peccauerit in sp̃m scm̃ non remittetur illi
neque in hoc sȩculo neque in futuro: Ergocum & falso nos muscis
appelletis. & omnia que a nobis fiunt. dissoluere ꝓperatis. & nos con¬
temnendos aut despiciendos essedicatis uobissolis scĩtatem uindican¬
tes in nocentũ ꝓponitis uestram ut ꝓmittatis uos aliena possedonare
peccata: uides nonde nobis ut disputasti. sed de uobis dixisse beatissi¬
mũ a postolum paulum. Erunt inquid homines seipsos amantes
cupidigloriantes sibi superbi blasphemi parentibus non oboedi¬
entes ingratiscelesti pacem non custodientes sin ead fectione de crac¬
tores. inmites. sine benignitate. &cetera. Namillud qualeest
qđ ꝓarbitrio tuo morsiuobis in ponere uolusti personam contraquem
iannen & mambrem obstitisse commemorit a postolus paulus .

Expanded text:
minastis, quod fuerat de nomine Christi confectum, more muscarum,minastis, quod fuerat de nomine Christi confectum, more muscarum,am. scriptum est, quia qui peccauerit in spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo neque in futuro. ergo cum et falso nos muscas appelletis et omnia, quae a nobis fiunt, dissoluere properetis et nos contemnendos aut despiciendos esse dicatis uobis solis sanctitatem uindicantes, innocentiam proponitis uestram, ut promittatis uos aliena posse donare peccata. uides igitur non de nobis, ut disputatis, sed de uobis dixisse beatissimum Paulum apostolum: erunt, inquit, homines se ipsos amantes, cupidi, gloriantes sibi, superbi, blasphemi, parentibus non oboedientes, ingrati, scelesti, pacem non custodientes, sine adfectu, detractores, inmites, sine benignitate, et cetera. Nam illud quale est, quod pro arbitrio tuo Moysi uobis inponere uoluisti personam, contra quem Iamnem et Mambrem obstitisse commemorat apostolus Paulus.