comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri facile qͥb erat studiũ diligentissimũ
nũ clatiꝑgłam sem& ipsos expompant:
& cunctis insinuant. Fuer̃ itaq ꝓbatissimi
discipuli quos ꝑcepimꝰ antonii: alii quidẽ
multi neeñ & paulus appellatione simplex:
hunc aiunt cũ rusticꝰ e&̃ bona specie coniu¬
gem habuisse. & ea imipso facmore ad ulte¬
ri
dep̾hensa tacite subrisisse: & iure iurando
firmasse nũquã secũ ea ẽẽ miscendũ. Tũ
ad adulterũ habe inquit eã & repente
discessit adheremũ apud antoniũ. Dicunt
enĩ eũ mansu& issimũ & patientẽ ualde
nit inferiorẽ. ꝑfecteq eũ philosophiȩ eẽ
testatus seorsũ pręcepit habitare. tãquã
ñ egentẽ doctore. Confirmabat aut̃ ds̃
antonu testimoniũ. & operib ostendebat
uirũ eẽ gloriosum: ipsoq doctore superi¬
orẽ atq ad affligendos & expellendos demo¬
quia cogentib parentib duxiss& uxorem:

Expanded text:
veniri facile, quibus erat studium diligentissimum veniri facile, quibus erat studium diligentissimum  gloriam, semetipsos expompant, et cunctis insinuant? Fuerunt itaque probatissimi discipuli, quos percepimus, Antonii, alii quidem multi, nec non et Paulus appellatione Simplex. Hunc aiunt, cum rusticus esset, bona specie conjugem habuisse, et eam in ipso facinore adulterii deprehensam tacite subrisisse, et jurejurando firmasse nunquam se cum ea esse miscendum. Tum ad adulterum: Habe, inquit, eam; et repente discessit ad eremum apud Antonium. Dicunt enim eum mansuetissimum et patientem valde nit eum inferiorem, perfectaeque eum philosophiae esse testatus, seorsum praecepit habitare, tanquam non egentem doctore. Confirmabat autem Deus Antonii testimonium, et operibus ostendebat virum esse gloriosum, ipsoque doctore superiorem, atque ad affligendos et expellendos daemoquia cogentibus parentibus duxisset uxorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quo uenerat. ad desertũ continuo reuer¬
tebat᷑. Pisces nãq dicebat ꝑumectã nutriri
unt. sic gła monachorũ adurbes acceden¬
do: foedatur. Oboedientẽ uͦ segratumq
conspicientib exhibebat. studebat q ut
neq haber& tum̃tẽ suꝑbãq naturã. nec
putaretur huiusmodi. Sed hȩc quidẽ pauca
uirtutũ antonii dicere sũ conpulsus. ut
tanti uiri ꝑhec exẽpla consideremꝰ philoso¬
phiam. Plurimos igitur atq probatissimos
habuit auditores: quorum alii quidem in
aegypto & libia. alii uͦ in palestina & syria
& arabia claruer̃. Etunꝰ quisq eoꝵ ñ minus
se quã doctor apud quosẽ cõmoratꝰ exercuit:
Multosq docuit. & adsimilẽ uirtutẽ phi¬
losophiãq ꝑdux̃. ita ut quorundã hic la¬
bor e&. circũire ꝑciuitates & ꝓuincias uelꝑ
agros. & diligent᷑ antonii discipulos eorũq
reqͥrere successores. Sed quomͦ poterant in¬

Expanded text:
pro quo venerat, ad desertum continuo reverpro quo venerat, ad desertum continuo revertebatur. Pisces namque dicebat per humectam nutriri unt, sic gloria monachorum ad urbes accedendo foedatur. Obedientem vero se gratumque conspicientibus exhibebat. Studebatque ut neque haberet tumentem superbamque naturam, nec putaretur hujusmodi. Sed haec quidem pauca virtutum Antonii dicere sum compulsus, ut tanti viri per haec exempla consideremus philosophiam. Plurimos igitur atque probatissimos habuit auditores, quorum alii quidem in Aegypto et Libya, alii vero in Palaestina, et Syria, et Arabia claruerunt; et unusquisque eorum non minus se quam doctor, apud quos est commoratus, exercuit; multosque docuit, et ad similem virtutem philosophiamque perduxit; ita ut quorumdam hic labor esset circuire per civitates et provincias, vel per agros, et diligenter Antonii discipulos, eorumque requirere successores. Sed quomodo poterant in
Abbreviated transcription (Latin):
possidere. dõ uidelic& prȩscientiã declaran¬
te. uacare aut̃ nec ipse patiebat᷑. & bene
uicturũ semꝑ operari prȩcipiebat. ac sem&¬
ipsũ discutere & secũ ponere rationẽ eoꝵ
quȩ gessit die noctuq. Siquid aut̃ in de¬
cens ager& conscriber&. ut decetero par¬
cer& indelicto. Sem& ipsũ scilic& erubes¬
cens. s plurima sui delicta cõperiss&. simul
&iam m&uens neꝑ conscriptionis indiciũ
fier& aliis manifestus. Erat enĩ laboriosus.
& maxime ꝓsolaciis oppressoꝵ. Quis & enĩ
alt̃ sic feruentissimȩ fuit studiosus: quorũ
gr̃a sepe ueniebat ad ciuitates. plurimi nãq
ui conpellente cogebant eũ legatione fun¬
gi apud uidices & magistratꝰ. quorũ singuli
uel uidere eũ iudicabant. nimis egregium
loquentẽ audire. & p̾cipienti parere glo¬
riosũ. Quicũ talis e&̃ studebat tam̃ ignora¬
ri & latere ꝑheremũ. Si uͦ necessitate facien¬
te ueniss& inciuitatẽ. disposito negotio

Expanded text:
possidere, Dei videlicet praescientia declaranpossidere, Dei videlicet praescientia declarante. Vacare autem nec ipse patiebatur, et bene victurum semper operari praecipiebat, ac semetipsum discutere, et secum ponere rationem eorum quae gessit die noctuque; si quid autem indecens ageret, conscriberet, ut de caetero parceret in delicto, semetipsum scilicet erubescens, si plurima sui delicta comperisset: simul etiam metuens ne per conscriptionis indicium fieret aliis manifestus. Erat enim laboriosus, et maxime pro solatiis oppressorum. Quis etenim alter sic ferventissime fuit studiosus, quorum gratia saepe veniebat ad civitates? Plurimi namque vi compellente cogebant 213 eum legatione fungi apud judices et magistratus; quorum singuli vel videre eum judicabant nimis egregium, loquentem audire, et praecipienti parere gloriosum. Qui cum talis esset, studebat tamen ignorari et latere per eremum. Si vero necessitate faciente venisset in civitatem, disposito negotio
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sed potiuꝰ m̃tẽ bonã tamquã semorẽ
litterarũ. quarũ tam̃ inuentorẽ iure
laudabat. Fu̾it autẽ precipuȩ clem̃tissi¬
mus. castus. fortis. gratus colloquentib
sine ulla tristitia. ẜ tlic& qui cũ eo dispu¬
tarent certatiue questiones inferrent.
tam̃ more solito sapient̾ & disciplinabilit᷑
crescentẽ se dabat saepe contentionem.
& ad m̃surã debitã protmꝰ transferebat.
loquentiũq sibi strepitũ temperabat.
eorumq mores ueluti quadã regula cõ¬
ponebat. Tantis itaq uirtutib diuina pro¬
uidentia redundans. eũ futura pręscirȩ
ñ eftimabat eẽ uirtutẽ: & ꝓpterea nec la¬
borandũ inanit̃ circa talia suadebat: quan¬
do nec ignorantẽ fututra poene succũbere
nec scientẽ propterea sanctũ eẽ declara¬
bat. Uerã nãq beatitudinẽ incultura dĩ
& legũ eiꝰ obseruatione dicebat. Sicui autẽ
hee eẽ curã docebat ut purgar& animã.
quo poss& inspicere & futuroꝵ noticlam

Expanded text:
tur, sed potius mentem bonam tanquam seniorem litterarum: quarum tamen inventorem jure laudabat. Fuit autem praecipue clementissimus, castus, fortis, gratus colloquentibus, sine ulla tristitia. Et licet qui cum illo disputarent certative quaestiones inferrent, tamen more solito sapienter et disciplinabiliter crescentem sedabat saepe contentionem, et ad mensuram debitam protinus transferebat, loquentiumque sibi strepitum temperabat, eorumque mores veluti quadam regula componebat. Tantis itaque virtutibus divina providentia redundans, se futura praescire non aestimabat esse virtutem; et propterea nec laborandum inaniter circa talia suadebat: quando nec ignorantem futura poenae succumbere, nec scientem propterea sanctum esse declarabat. Veram namque beatitudinem in cultura Dei et legum ejus observatione dicebat. Si cui autem haec esset cura, docebat ut purgaret animam, quo posset respicere, et futurorum notitiam
Abbreviated transcription (Latin):
taq ꝑsecutionib iam cessantib ad huc
multi confessorũ suꝑstites eccłas exorna¬
bant. ut fuit osius cordube pontifex.
& amphion epiphanie ciliciȩ maximꝰ
qui post macharium hierosolimorum
tenuit p̃sulatũ. & pafnutiuꝰ egyptiũ ꝑ quẽ
aiunt plurima miracula õperatũ dm̃ demo¬
nasq subiecisse. uariarumq passionũ condo

Expanded text:
taque persecutionibus jam cessantibus, adhuc multi confessorum superstites Ecclesias exornabant; ut fuit Osius Cordubae pontifex, et Amphion Epiphaneiae Ciliciae, et Maximus, qui post Macarium Hierosolymorum tenuit praesulatum, et Paphnutius Aegyptius, per quem aiunt plurima miracula operatum Deum, daemonesque subjecisse,
Abbreviated transcription (Latin):
aqua: prandiiq tẽpus: solis occasus.
Frequent᷑ enĩ duos & ampliuꝰ dies sine
cibo manebat. Uigilabat ut ita dicat᷑
semꝑ qͥdem iuginocte: & orationibus
contingebat quidẽ diem. Siuͦ somnꝰ
incũ ber&. stando paululũ dormiebat.
unctionẽ. lauacrorũ atq similiũ usũ
modis om̃ib euitabat. qui aumectatio¬
ne sua imolliciẽ robur corporis in mu

Expanded text:
aqua, prandiique tempus solis occasus. aqua, prandiique tempus solis occasus. Frequenter enim duos et amplius dies sine cibo manebat. Vigilabat, ut ita dicatur, semper quidem jugi nocte, et orationibus contingebat quidem diem; si vero somnus incumberet, stando paululum dormiebat, unctionem, lavacrorum atque similium usum modis omnibus devitabat: ne humectatione sua in molli
Abbreviated transcription (Latin):
gypti morantẽ. ꝓpt̾ głam uirtutis
ciꝰ imperator constantinꝰ amicũ fecerat.
litteris honorabat : & ut ꝙquibus uell&
ei rescriber& expetebat. Fuit aut̃ iste
uis aegyptiuꝰ genere ortus insigno uico
in loco heraclię apud ȩgyptios constitu¬
to. Ispuer relictꝰ orfanus. pat̾nos dona¬
uit agros c̾uicaneis suis. Aliã uͦ substan¬
tiam disponens. p̃tium pauperib eroga¬
uit. ftudiosi aestimans eẽ philosophi.
ñsolũ sem& ipsũ spoliare pecuniis. sed
eas dispensare ꝓficuȩ. Iunctꝰ aut̃ studi¬
osis scđm seuiris. uirtutes delabatur
uniũsorũ ꝓbans bonã uitã suauẽ fieri
ipsa consu&cudie : lic& fuerit primo
difficilis. Modos ad inueniebat abstinen¬
tiȩ potioris. & cotidie exercitatione
crescebat. tãquã semꝑ incipiens aliquid
innouabat. afflictionib corporispu¬
niendo libidinẽ. sacrȩ uͦ sapientię uolun¬
tate : passionib animȩ repugnabat.
Frat enĩ eius esca solus panis & sal. potꝰ.

Expanded text:
tis ejus, imperator Constantinus amicum fecerat, litteris honorabat; et ut pro quibus vellet ei rescriberet, expetebat. Fuit autem iste vir Aegyptius genere, ortus in insigni vico, in loco Heracliae apud Aegyptios constituto. Is puer relictus orphanus, paternos donavit agros convicaneis suis; aliam vero substantiam disponens, pretium pauperibus erogavit: studiosi existimans esse philosophi, non solum semetipsum spoliare pecuniis, sed eas dispensare proficue. Junctus autem studiosis secundum se viris, virtutes zelabatur universorum: probans bonam vitam suavem fieri ipsa consuetudine, licet fuerit primo difficilis. Modos adinveniebat abstinentiae potioris, et quotidie exercitatione crescebat. Tanquam semper incipiens aliquid innovabat, afflictionibus corporis puniendo libidinem, sacrae vero sapientiae voluntate passionibus animae repugnando. Erat enim ejus esca solus panis, et sal, potus
Abbreviated transcription (Latin):
nec corporis infirmitati subeũbit. diui¬
nȩ m̃tis uirtutẽ habens. semꝑ contẽplat᷑
om̃iũ creatorẽ & eũ nocte dieq colens
orationib & lȩtanis placat indubitant᷑.
Animȩ uͦpuritate & bonorũ actuũ con¬
uersatione ad minifteria se diuina conpo¬
nens. purgationes asparsionesq contem¬
nens: solas uͦ pollutiones peccata putans.
extrinsecus inruentes casus exiperat.
& om̃iũ absolute huius modi dominat᷑.
non ꝑ stabilitatẽ necessitatẽq uitȩ qua¬
lib& uoluntate mutatur. ñ mala paci¬
ens ulciscitur. ñ languore aut indigentia.
necessarioꝵ compressa mord&t. sed poti¬
us gloriatur intalib Patientiam. man¬
su&udinẽ. mediocritatẽ. inom̃i uita me.¬
ditatur. & quantũ nature humane possi¬
bile ẽ dõ eẽ uicinũ. uelut intransitu utens
prȩsentib neq circa possessionẽ rerũ occu¬
pata constringit᷑ neq ultra quã opus
ẽ inp̃senti ꝓuidere forsan urget᷑. Semꝑ

Expanded text:
tati succumbit. Divinae mentis virtutem habens, semper contemplatur omnium Creatorem, et cum nocte dieque colens, orationibus et litaniis placat indubitanter. Animae vero puritate et bonorum actuum conversatione, ad ministeria se divina componens, purgationes aspersionesque contemnens, solas pollutiones peccata putans, extrinsecus irruentes casus exsuperat, et omnium absolute hujusmodi dominatur. Non per stabilitatem necessitatemque vitae qualibet voluntate mutatur, non mala patiens ulciscitur, non languore aut indigentia necessariorum compressa mordetur; sed potius gloriatur in talibus. 212 Patientiam, mansuetudinem, mediocritatem in omni vita meditatur; et quantum naturae humanae possibile est, Deo esse vicinum, velut in transitu utens praesentibus: neque circa possessionem rerum occupata constringitur, neque ultra quam opus est in praesenti providere forsan urgetur. Semper
Abbreviated transcription (Latin):
alia uice quod debueras primitus non
soluisti. Si enĩ hoc nonẽ. indubitant᷑
ñ priuaberis quib eges. sedrursus
accedens inuenies. Sic igitur ille captꝰ.
ei quod deliquerat indicauit. Dignũ
ẽ gͥhuius sacratissimi uiri mirari puri¬
tatem. & ecclesiastici ordinis ualde
cuftodiam. Dicitus itaq quodam
tempr̃ pro aliqua utilitate inunum
cyprios epõs conuenisse & inter eos
fuisse hunc spiridionẽ. & triphylliũ
Cũitaq collecta celebrar&ur inumnc¬
tũ ẽ triphyllio ut facer& sermonem
inpopulo: Cumq ille locus ueniss&
admediũ tolle lectũ tuũ & ambula.
cubile dix̃ꝓlecto mutans nom̃ dipiri¬
dion autẽ in dignat᷑ incum. & exiliens
decathectra sacerdotali tumelior es
inquit eo quilectũ dix̃ quia etus
uerbis uti confunderis: Hoc autemt
fecit populo consprd̾ite mecdiocritati
docens eũ qui eloquii suꝑcilio pretumne¬
bat frat eniidoneus adpudorem encu¬

Expanded text:
alia vice quod debueras, primitus non alia vice quod debueras, primitus non solveris. Si enim hoc non est, indubitanter non privaberis quibus eges, sed rursus accedens invenies. Sic igitur ille captus est, et quod ei deliquerat indicavit. Dignum est igitur hujus sacratissimi viri mirari puritatem, et ecclesiastici ordinis valde custodiam. Dicitur itaque quodam tempore pro aliqua utilitate in unum Cyprios episcopos convenisse, et inter eos hunc fuisse Spiridionem, et Triphyllium Cum itaque collecta celebraretur, injunctum est Triphyllio ut faceret sermonem ad populum. Cumque ille locus venisset ad medium, Tolle lectum tuum, et ambula , cubile dixit pro lecto, mutans nomen; Spiridion autem indignatus in eum, et exsiliens de cathedra sacerdotali: Tu melior es, inquit, eo qui lectum dixit, quia ejus verbis uti confunderis? Hoc autem fecit populo conspiciente, mediocritatem docens eum qui eloquii supercilio praetumebat. Erat enim idoneus ad pudorem incu
Abbreviated transcription (Latin):
tuari uolentib Sed neq ꝑsedabat. neꝙ
perse recipiebat. sed solum cubiculum
demonstrabat. inuitans p&entes ut quan¬
tũ opus haberent tollerent. & denuo
reuocarent quantũ senouerant abstulis¬
se. Quidã uͦ dũ mutuũ ꝑcepiss&. reuersus
est post aliquantũ qđ tulerat redditurus
Quẽ dum scdm̃ consu&cudinẽ uississ& re¬
ponere incubiculo qd fuerat exinde mu¬
tuatꝰ. ad iniustitiam ille conuersus & cre¬
dens latẽre spiridionẽ. non reddidit qd̃
debebat. sed auferens debitũ quasi red¬
didiss& abscessit. Quod tam̃ longo tẽpr̃
non eraat ignorandũ. Post certũ namq
tempus uenit rursus p&cens ab eo mutu¬
um. Atille eũ misit adhorreũ. data po¬
testate ut ipse sibi m&̾aretur quantum
cens. spiridioni nuntiauit. Ile respon¬
dit ei. Mirum ẽ o homo quidloqueris
quomꝰ tibi soliuisum ẽ horreum neces¬
saruis defecisse: Sed considera potius
apud tem & ipsũ neforte mutuatus

Expanded text:
tuare volentibus. Sed neque per se dabat, neque tuare volentibus. Sed neque per se dabat, neque per se recipiebat; sed solum cubiculum demonstrabat, invitans petentes ut quantum opus habebant tollerent, et denuo revocarent quantum se noverant abstulisse. Quidam vero dum mutuum percepisset, reversus est post aliquantum quod tulerat redditurus. Quem dum secundum consuetudinem jussisset reponere in cubiculo quod fuerat exinde mutuatus, ad injustitiam ille conversus, et credens latere Spiridionem, non reddidit quod debebat; sed auferens debitum, quasi reddidisset, abscessit. Quod tamen longo tempore non erat ignorandum. Post certum namque tempus venit, rursum petens ab eo mutuum. At ille misit eum ad horreum, data potestate ut ipse sibi metiretur quantum cens, Spiridioni nuntiavit. Ille respondit ei: Mirum est, o homo, quod loqueris. Quomodo tibi soli visum est horreum necessariis defecisse? Sed considera potius apud temetipsum, ne forte mutuatus
Abbreviated transcription (Latin):
re ab ouib meis. Quod quidẽ quilib& iuste
apud filiam eius uirgmẽ nomine hyrenẽ.
Quidam notus eius speciem aliquã deposu¬
erat. quȩ sumens deposttũ subt̾ra recon¬
di dit. ubi caute credidit custodiri.
Contigit interea mori puellam nichil
confessam patri. Venit homo depositũ
rep&ens. ignorante spiridione quid lo¬
quetur. Cumq in tota domo requifisse
nec inuenir& flebat capillos que uelle¬
bat. & morti uicinus eẽ uidebatur ille
qui deposuerat. Hȩc spiridio fieri uidens.
& cursim ueniens ad sepulchrum. uoca¬
uit nomine puellam. Qua respondente.
decausa depositi requisiuit. Etdũ ab ea
didiciss&: reuersus & inueniens ubi pu¬
ella significauerat. reddidit homini
quod pecebat. Qm̃ quidem ad hunc
ueni sermonẽ. non ẽ in congruũ & lam
istud adicere. Moserat huic spiridioni
ex fructib qui nascebant᷑ ei. alios qͥdem
pauperib erogare alios autẽ gratis mu¬

Expanded text:
re ab ovibus meis. Quod quidem quilibet juste re ab ovibus meis. Quod quidem quilibet juste randum. Apud filiam ejus virginem nomine Irenen quidam notus ejus speciem aliquam deposuerat; quae sumens depositum, sub terra recondidit, ubi caute credidit custodiri. Contigit interea mori puellam nihil confessam patri. Venit homo depositum repetens, ignorante Spiridione quid loqueretur. Cumque in tota domo requisisset, nec invenisset, flebat capillosque vellebat, et morti vicinus esse videbatur ille qui deposuerat. Haec Spiridion fieri videns, et cursim veniens ad sepulcrum, vocavit ex nomine puellam. Qua respondente, de causa depositi requisivit. Et dum ab ea didicisset, reversus, et inveniens ubi puella significaverat, reddidit homini quod petebat. Quoniam quidem ad hunc veni sermonem, non est incongruum etiam istud adducere. Mos erat huic Spiridioni ex fructibus qui nascebantur ei, alios quidem pauperibus erogare, alios autem gratis mu
Abbreviated transcription (Latin):
ximꝰ ex illis confessorib quos maximꝰ impe¬
rator in m& allisopera exercerẽ damnauit.
oculos eoꝵ dextros euellens & sinistras suras
cuiꝰ uirtutẽ demonstrandã sufficere puto
quȩ actenꝰ de eo seruatur opinio: quanta
ꝑ eum diuina prȩdia gestasunt. Pura qͥdẽ
nouere ꝓuiciales. ego autẽ quȩ adnos
ualuer̃ ꝑ uenire ñtaceam. Fuit enim
iste rusticꝰ habens uxorẽ & filios. sed non
propterea inreb diuinis minor. Aiunt
autẽ aliquando ꝑnoctẽ uenisse malignos
uiros ad caulas ouium eiꝰ. & cũ rapere nite¬
rentur subito uinctos nullo ligante fures.
tunc illũ die facta uenientẽ inuenisse
ligatos eos. & soluisse quidem ab inuisibili¬
bus uiculisculpasse tam̃ & dixisse. Cur
frs dũlicuiss& quȩ desideralutis accipere.
el egistis potius ea rapere & noc tẽ ducere
iugit᷑ infelicẽ: Tum miseratꝰ eorum magis
autẽ ad mellora eoserudiens. ait. Abite
hunc sumentes ari&em. laborastis quippe
uigiliis & dec& uossine quȩrimoniis recede¬

Expanded text:
erunt quos Maximinus imperator in metallis ad opera exercenda damnavit, oculos eorum dextros evellens, et sinistras suras cujus virtutem demonstrandam sufficere puto quae hactenus de eo servatur opinio. Quanta per eum divino praesidio gesta sint, plura quidem novere provinciales; ego autem quae ad nos valuerunt pervenire non tacebo. Fuit enim iste rusticus habens uxorem et filios, sed non propterea in rebus divinis minor. Aiunt autem aliquando per noctem venisse malignos viros ad caulas ovium ejus, et cum rapere niterentur, subito vinctos nullo ligante fures. Tunc illum die facta venientem invenisse ligatos eos, et solvisse quidem ab invisibilibus vinculis, culpasse tamen et dixisse: Cur, fratres, dum licuisset quae desiderabatis accipere, elegistis potius ea rapere, et noctem ducere jugiter infelicem? Tum miseratus eorum, magis autem ad meliora eos erudiens, ait: Abite hinc sumentes arietem; laborastis quippe vigiliis, et decet vos sine querimoniis recede
Abbreviated transcription (Latin):
quando ñ fuit : aut quis audiens in euangło:
ñ odio habebit dicentes. quia unꝰ creatu¬
rarũ ẽfiliuꝰ: quomodo igit᷑ potest unus
ẽẽ horũ quȩ ꝑ eũ facta noscunt᷑ : aut quo¬
modo unigenit᷑ qdͥ om̃ib scđm illos connu¬
meratur
Quomͦ &lam exnon existentib erit patre
dicente. ẜructuauit cormeũ uerbũ bonũ
Etiterũ. exutero ante luciferũ genui te :
aut quomodo dissimilis patri substantia.
cũ ẽ imago ꝑfecta & splendor patris. qui
dicit. qui meuidit. uidit & patrem: Quomꝰ
si uerbũ & sapientia dĩ ẽfilius. fuit aliquan¬
do quando ñfuit : Simile ẽ enĩ acsi dicam
sine u̾bo & sine sapientia. aliquando fuisse¬
bor : Nalic& meo uerbo sit dictũ illud
apłi. quia factus ẽ homo. tam̃ mutatus
eis ut dicerent. quia propt᷑ nos ẽ factus.
cũ paulus scribat. ꝓpter quẽ om̃ia & ꝑquẽ
omia: Unde uͦ blasphement quia nescit
ꝑ fecte filiuꝰ patrẽ. mirandũ nonẽ. Nam

Expanded text:
quando non fuit? Aut quis audiens in Evangelioquando non fuit? Aut quis audiens in Evangeliocta sunt , non odio habebit dicentes quia unus creaturarum est Filius? Quomodo ergo potest esse unus horum quae per eum facta noscuntur? Aut quomodo Unigenitus, qui omnibus secundum illos connumeratur? Quomodo etiam ex non existentibus erit, Patre dicente: Eructavit cor meum Verbum bonum ; et iterum: Ex utero ante luciferum genui te ? Aut quomodo dissimilis Patri substantia, cum sit imago perfecta et splendor Patris, qui dicit: Qui me videt, videt et Patrem ? Quomodo, si Verbum et Sapientia Dei est Filius, fuit aliquando quando non fuit? Simile est enim ac si dicant sine Verbo et sine Sapientia fuisse aliquando Debor . Nam licet in eo verbo sit dictum illud apostoli, quia factus est homo, tamen mutatus eis ut dicerent, quia propter nos est factus, cum Paulus scribat, propter quem omnia, et per quem omnia ? Unde vero blasphement quia nescit perfecte Filius Patrem, mirandum non est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ factus ẽ: ut nos peũ tam quã ꝑ instru¬
m̃tũ crear& ds̃. & nequaquã substitiss&
nͥ nos ds̃ facere uoluiss&. Requisunt gͦ
quidã cossipotest dĩ uerbũ conũti sicut
diabolus ẽ conũsus: & nequaquã dicere
timuer̃. utiq potest. Tamquã nature
conũtibilis existens factꝰ aiunt: & conũ¬
tibilis ẽ. Hec itaq dicentes. idẽ arriũ &
qui cum eosunt. & inhis inpudent̾ instan
uenientes anathematizauimꝰ. Qui uͦ circa
eu sebiũ susceper̾. miscere studentes uerita¬
ti m̃dacium: & impi&atẽ cũpi&ate soci¬
are se dñ preualebt̃. Vmc& enĩ ueritas.
nec ulla cõmunio ẽ luci cũ tenebris.
neq concordia xp̃i cũbelial. Quis & enĩ
talia audiuit aliquando: aut quis nc̃
hȩc audiens ũbũ non m&u&. aut aures
continuo ñ opturabit. nesordib talium
uerboꝵ eiꝰ polluat᷑ auditus: quis audiens
dicente iohanne. inprincipio erat u̾bũ.
ñ rep̾hendat istos dicentes. fuit aliquando

Expanded text:
instrumentum crearet Deus; et nequaquam substitisset, nisi nos Deus facere voluisset. Requisivit ergo quidam eos: si potest Dei Verbum converti, sicut diabolus est conversus. Et nequaquam dicere timuerunt, utique potest, tanquam natura convertibilis existens: factus, aiunt, et convertibilis est. Haec itaque dicentes, id est Arius et qui cum eo sunt; et in his impudenter instantvenientes, anathematizavimus. Qui vero circa Eusebium susceperunt, miscere studentes veritati mendacium, et impietatem pietati sociare; sed non praevalebunt. Vincet enim veritas, nec ulla communio est luci cum tenebris, neque concordia Christo cum Belial . Quis etenim talia audivit aliquando? Aut quis nunc haec audiens verba, non metuet, aut aures continuo non obturabit, ne sordibus talium verborum ejus polluatur auditus? Quis audiens dicentem Joannem: In principio erat Verbum , non reprehendat istos dicentes: Fuit aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabatur: & quia potius eius pater pa¬
ganorum contempta religione feliciter
tutus. in somno uidit crucis signũ caelo
splendide collocatũ. Mirantiq uisionẽ
ad ftiterunt angeli dicentes. o constanti¬
ne in hoc uince. Fertur autẽ & ipsum xp̃m
apparuisse ei. signũ monstrasse crucis. ac
prȩcepisse at fĩgurã similẽ facere: & in
proeliis auxilium hoc haber& quo uicto¬
riȩ iura conquirer&. Fusebius itaq pam¬
philicũ iure iurando ipso imperatore dicen¬
te audisse se. refert: quia circa meridiem
declinante iamsole crucis signũ exlumine
factũ. & scripturã consertã ei dicentem in
hoc uince uidiss& ipse & milites qui cũ eo
tunc essent. Egenti nãq aliquo cũ exercitu
ꝑiter. hoc inquit ei miraculũ ẽ oftensũ. dũq
cogitar& quad e&. nox suꝑuenit & dormi¬
enti xp̃s apparuit cũ signo quod uidit incęlo:¬

Expanded text:
venerabatur, et quia potius ejus pater, pavenerabatur, et quia potius ejus pater, paganorum contempta religione, felicitertutus, in somno vidit crucis signum coelo splendide collocatum: mirantique visionem , astiterunt angeli dicentes: O Constantine, in hoc vince. Fertur autem et ipsum Christum apparuisse ei, signumque monstrasse crucis, ac praecepisse ut figuram similem faceret, et in praeliis auxilium hoc haberet, quo victoriae jura conquireret. phili, cum jurejurando, ipsum imperatorem dicentem audisse se refert, quia circa meridiem declinante jam sole crucis signum ex lumine factum, et scripturam consertam ei dicentem: In hoc vince, vidisset ipse et milites qui cum eo tunc essent. Pergenti namque aliquo cum exercitu per iter, hoc, inquit, ei miraculum est ostensum. Dumque cogitaret quid esset, supervenit nox, dormienti Christus apparuit cum signo quod i
Abbreviated transcription (Latin):
t qͥm̃ ad hȩc uenimꝰ. paulo latius aliquid
referamꝰ. Cũ diodetian & maximianus
herculius priuatã elegissent uitã : & ma¬
ximinꝰ galerius quicũ eis imperauerat.¬
tenens italiam duos cęsares feciss&. ma¬
ximinũ in oriente & initalia seuerum:
tunc constantinꝰ inbrittannia patre
mortuo ordinatur imperator. primo
mensis. rome uͦ a prȩtorianis militibus.
maxentius maximiani herculii filius in¬
randi cupidine. uoluit filium regno
priuare quod facere nequiuit. Post
hȩc autẽ tharso ciliciȩ mortuus. est.
Porro seuerꝰ romȩ contra maxentium
ueniens. militũ ꝓditione ꝑemptus ẽ.
Maximinꝰ autẽ galerius instituens lici¬
nium augustũ. moritur. Proinde ma¬
xentius romȩ uelut tyrannꝰ habebatur
ad ulteria inpudent̃ exercens. & earum
uiros occidens. Quẽ uolens constantinus
opprimere & romanos adadib liberare.
cogitabat quẽ in bello dm̃ haber& auxilio.
sciens nichil ꝓdesse deos quos diocletianꝰ

Expanded text:
m ad haec venimus, paulo latius aliquid referamus. Cum Diocletianus et Maximianus Herculius privatam elegissent vitam, et Maximintenens Italiam duos Caesares fecisset, Maximinum in Oriente, et in Italia Severum, tunc Constantinus in Britannia patre mortuo ordinatus imperator primo mensis, Romae vero a praetorianis miMaxentius Maximiani Herculii filius irandi cupidine voluit filium regno privare, quod facere nequivit. Post haec autem Tarso Ciliciae mortuus est. Porro Severus Romae contra Maxentium veniens, militum proditione peremptus est. Maximinus autem Galerius instituens Licinium Augustum, moritur. Proinde Maxentius Romae velut tyrannus habebatur, adulteria impudenter exercens et earum viros occidens. Quem volens Constantinus opprimere, et Romanos a cladibus liberare, cogitabat quem in bello Deum haberet auxilio: sciens nihil prodesse deos quos Diocletianus
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ tam̃ qui escere illũ ꝓhibebat inuidia.
Hc̃ gͥ inueniens inimicꝰ ueritatis. ꝑ eum
nisus ẽ excitare in ȩccłam tẽpestatẽ. A pos¬
tolicis enĩ alexandri doctrinis instabat
aꝑte resistere : & ille qͥdẽ diuma sequens
eloquia. ȩqui honoris cũ patre & eandẽ
substantiã habere cũ dõ genitore filiũ
prȩdicabat. Arruꝰ aut̃ ediu̾so ueritati
repugnans. ereaturã filiũ facturãq
dicebat adiciens. erat aliquando quando
ñ erat: & alia quȩ ex illius lit teris in di¬
cant᷑ insana. Hȩc gͦ nonsolũ in eccła ꝑsis¬
tebat dicens. sed & lam inextraneis
conuentib atq c̃cilus & domos circuiens.
quibcũq poterat suadebat. SOROMTNIS¬

Expanded text:
verumtamen quiescere illum prohibebat invidia. verumtamen quiescere illum prohibebat invidia. Hunc igitur inveniens inimicus veritatis, per eum nisus est in Ecclesiam excitare tempestatem. Apostolicis enim Alexandri doctrinis instabat aperte resistere. Et ille quidem divina sequens eloquia, aequi honoris cum Patre, et eamdem substantiam habere cum Deo Genitore Filium praedicabat. Arius autem e diverso veritati repugnans, creaturam Filium, facturamque dicebat, adjiciens: Erat aliquando quando non erat, et alia quae ex illius litteris indicantur insana. Haec ergo non solum in Ecclesia persistebat docens, sed etiam in extraneis conventibus atque conciliis; et domos circumiens, quibuscunque poterat, suadebat. T
Abbreviated transcription (Latin):
tiorũ solũmodo sed &lã thebeoꝵ &. libi¬
corũ. circa egyptũ obtinens principatũ.
In huiꝰ itaq ciuitatis. p̾sulatu. post perũ
illũ inclitũ ꝓpugnatorẽ qͥ sub impus
tyrannis diodetiano & maximiano no¬
uissimȩ imperiũ sponte deponentib
martyrii coronã susceperat. successit
adillas. Isenĩ sub illo egregio p&ro arriũ
ordinatũ diaconũ. captũq in meletii no¬
uitatib & ab eccła pulsũ: rogatꝰ afidelib
& denuo suscipiens. ministrare prȩcepit.
Post achillã uͦ. alexander fortissimꝰ euangeli¬
ci dogmatis p̃dicator ordinat᷑ ep̃s. Hoc
tempr̃ arruis in ordine quidem presbite¬
roꝵ erat: & expositionẽ diuinarũ scrip¬
turarũ uidebatur habere cõmissã. Uidens
aut̃ alexandrũ pontificatꝰ gub̃nacula susce
dacitate c̃pulsus. litis quęrebat initium.
Porro laudabilẽ uiri uidens c̃uersationẽ.
nequaquã calũnias c̃texere prȩualebat :

Expanded text:
tiorum solummodo, sed etiam Thebaeorum, et Libytiorum solummodo, sed etiam Thebaeorum, et Libycorum circa Aegyptum obtinens principatum. In hujus itaque civitatis praesulatu, post Petrum illum inclytum propugnatorem, qui sub impiis tyrannis Diocletiano et Maximiano novissime imperium sponte deponentibus, martyrii coronam susceperat , successit Achillas. Is enim sub illo egregio Petro Arium ordinatum diaconum, captumque in Meletii novitatibus, et ab Ecclesia pulsum, rogatus a fidelibus, et denuo suscipiens, ministrare praecepit. Post Achillam vero Alexander fortissimus evangelici dogmatis praedicator ordinatur episcopus. Hoc tempore Arius in ordine quidem presbyterorum erat, expositionemque divinarum Scripturarum videbatur habere commissam. Videns autem Alexandacitate compulsus, litis quaerebat initium. Porro laudabilem videns viri conversationem, nequaquam calumnias contexere praevalebat;
Abbreviated transcription (Latin):
ESIC FLOREREI PCCTAS Ñ TacEI ꝑTERULIE
Inimicꝰ eleuatã simul. atq splendentẽ
ualde respiciens: sed maliuola coepit
mouere consilia contendens gub̃natã
adño & uniuersoꝵ creatore sub mergere.
lidebat itaq paganorũ errorẽ fuisse
nudatũ.: captaq uaria demonũ machi¬
nam̃ta : & creaturã aplurimis iãnon ad¬
orari : sed creatori hymnos decent̾ offer¬
ri. Eagr̃a iã non aꝑte contra dnm̃ & sal¬
uatorẽ nrm̃ excitabat bellũ. sed uiros
inueniens xp̃ianos quidẽ seuocabulo
ꝓfitentes. sed amore honoris & uane
głȩ seductos. ad seruitutẽ organũ eos
suȩ machinationis habuit. ꝑ quos plu¬
rimos ad pristinũ redux̾ errorem: non
quidem creaturã rursus ad orari prȩci¬
piens: sed ipsũ creatorẽ & mundi opifi¬
cem coequatũ astruens creaturȩ. Vbi
autẽ hoc principium. & quẽ ad modum
hȩc inimicꝰ zizania seminauerit enarra¬
bo. Alexandria ciuitas ẽ maxima & ho¬
minũ multitudine copiosa: non ȩgypti¬

Expanded text:
ia floreret Ecclesia, non tamen pertulit inimicus, elevatam simul atque splendentem valde respiciens; sed malevola coepit tractare consilia, contendens gubernatam a Domino et universorum Creatore submergere. Videbat itaque paganorum errore se fuisse nudatum, captaque varia daemonum machinamenta, et creaturam a plurimis jam non adorari, sed Creatori hymnos decenter offerri. Ea gratia jam non aperte contra Dominum et Salvatorem nostrum excitabat bellum; sed viros inveniens Christianos quidem se vocabulo profitentes, sed amore honoris et vanae gloriae reductos ad servitutem, organum eos suae machinationis habuit, per quos plurimos ad pristinum reduxit errorem: non quidem creaturam rursus adorari praecipiens, sed ipsum Creatorem et mundi opificem, coaequatum astruens creaturae. Ubi autem hoc principium, et quemadmodum haec inimicus zizania seminaverit, enarrabo. Alexandria civitas est maxima et hominum multitudine copiosa, non Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
tyrannide fugit. & reqͥsitꝰ circa olympũ
conprehensusc. Rogantib aut̃ necessariis
eiꝰ euthicianũ ut ꝓeo apud principẽ legati¬
one fungeret᷑: prius inquit ꝓuidendũ est:
ut is homo liberet᷑ auinculis ne crudeliter
ẽstrictꝰ intereat. Tunc dicit᷑ ad uinculorũ
necessitate releuarent. Quicũ hoc facere
noluissent. spontȩ ianuȩ clausȩ reserate:
& uincti catenȩ sunt repente difrupte.
Postea uͦ ad principẽ ueniens bizantiotc̃
degentẽ : paratissimȩ beneficiũ ꝓ meruit
quod poposcit. Nonenĩ poterat constan¬
tinꝰ eius poationib denegare : cũ ci sumi
honoris cumulũ exhiber&. Hȩc itaq bre¬
uit̃ a nobis dicta demonachis quitc̃ clare¬
st̃ philosophati sufficiant. Cui uͦ dehis sub¬
tilior cura fuerit: quȩrens inueni&. pluri¬
moꝵ uitas hic ñ eẽ conseriptas.

Expanded text:
nnide, fugit, et requisitus circa Olympum comprehensus est. Rogantibus autem necessariis ejus Eutychianum, ut pro eo apud principem legatione fungeretur: Prius, inquit, providendum est ut is homo liberetur a vinculis, ne crudeliter constrictus intereat. Tunc dicitur ad vinculorum necessitate relevarent. Qui cum hoc facere noluissent, sponte januae clausae reseratae, et vincti catenae repente sunt disruptae. Postea vero ad 214 principem veniens Byzantii tunc degentem, paratissime beneficium promeruit quod poposcit. Non enim poterat Constantinus ejus petitionibus denegare, cum ei summi honoris cumulum exhiberet. Haec itaque breviter a nobis dicta de monachis, qui tunc clare philosophati sunt, sufficiant. Cui vero de his subtilior cura fuerit, quaerens inveniet plurimorum vitas hic non esse scriptas.
Abbreviated transcription (Latin):
minaner&ur sacrum se concrematurũ
templũ : ille uirsacratissimus non fe
& maximo in eo lapide coaptato. in no¬
mine inquit eius qui est blasphema¬
tus lapidem tenso arcu dimittite.
Tum lapis emissus ueniens usq ad
faciem nefandissime blaspheman¬
tis uultũ cius ualde corrupit.
caput contriuit: cerebrumq intͣra
disꝑsit. Hoc cum dux exercitus cog¬
nouiss& quise ciuitatẽ capturum ec̃
minabatur. siluit: rebus ipsis uictum

Expanded text:
minaretur sacrum se concrematurum minaretur sacrum se concrematurum templum, ille vir sacratissimus non feret maximo in eam lapide coaptato, in nomine, inquit, ejus qui est blasphematus, lapidem tenso arcu dimittite. Tunc lapis dimissus veniens usque ad faciem nefandissime blasphemantis, vultum ejus valde corrupit, caput contrivit, cerebrumque in terram dispersit. Hoc dum dux exercitus cognovisset, qui se civitatem capturum esse minabatur, siluit, et rebus ipsis victum
Abbreviated transcription (Latin):
rent uastatis sinib nemoferebat au¬
xilium Imperator namq de pace
prȩ sumens duces & milites ad alia bella
direxerat. Timc gͦ inbre uehem̃tissimo
& grandine deposita : ulterius eosds̃ ac¬
sum: ita ut uiginti diebus totidem amͣ¬
bulare stadia non ualerent. Duces ueni
entes & congregantes exercitũ. pͥmo bello
obsidentes urbẽ imperatoris. uocabulo
nominatã reprobi sunt inuenti. Cum
enim hi plusquã triginta diebus goro¬
ciuitatẽ & multa machinam̃ta constru¬
er& turres contra muros ciuitatis ex¬
cel sas aedificar&: solus eunomius sacra¬
tissimus eius ciuitatis ep̃s restitit. &
imp&ũ moliminis eox machinasq
destruxit. Et lic& duces nr̃i hostibus
bellando cessissent. & obsessi ciues re¬
sistere nonauderent: iste solus pugnan¬
do sine uastatione reddidit ciuitatẽ.
Unus itaq partis hoftilis uir dũ consue¬
te blasphemar&. & rapsacis atq senna¬
cherib uerba ꝓfunder& & cum uesaniã xxx¬

Expanded text:
rent, vastatis finibus nemo ferebat aurent, vastatis finibus nemo ferebat auxilium. Imperator namque de pace praesumens, duces et milites ad alia bella direxerat. Tunc ergo imbre vehementissimo et grandine deposita, ulterius eos Deus acsum, ita ut viginti diebus totidem ambulare stadia non valerent. Duces vero venientes, et congregantes exercitum, et in priori bello obsidentes urbem, imperatoris vocabulo nominatam, reprobi inventi sunt. Cum enim plus quam triginta diebus Gorocivitatem, et multa machinamenta construeret, et turres contra muros civitatis excelsas aedificaret, solus Eunomius, sacratissimus ejus civitatis episcopus, restitit, et impetum moliminis eorum machinasque destruxit. Et licet duces nostri hostibus bellando cessissent, et obsessi cives resistere non auderent, iste solus pugnando sine vastatione servavit civitatem. Unus itaque partis hostilis vir dum consuete blasphemaret, et Rapsacis atque Sennacherib verba profunderet, et cum vesania
Abbreviated transcription (Latin):
ligauerat quitinꝰ cius uin cla resoluȩ¬
roe. Cumq dixiss& ep̃s nondebere cũ¬
a quolib& obligationẽ recipere: & man¬
dass&r quia solutus cẽ. ille tam̃ cius ñ
suscepit solutionẽ donec quiligauerat
multo labore requisitus eius cõmunionẽ
qua phibuerat reddidiss&. Idolorũ
igitur templa quȩ fuerant derelicta
afundam̃tis euelli fecit: ut posteri neꝙ
uestigium erroris pristim repperiret
hunc enĩsensum: & iam insualege con¬
seripsit. Quando igitur roilas dux
seythie transiuit histrũ. & cũ innumero
exercitu uehem̃ter thraicias popula¬
tusẽ. ipsamq regiam ciuitatẽ obsi¬
dere se & subuertere minabatur. Su¬
pnis iaculis atq fulminib eũ maies¬
tas diuma ꝑcutiens. & ipsũ & omnẽ
simul concremauit exercitum.
al aliquid adño eius consolatore XXUIII¬
& iam partico prelio gestum cͣ. Nam
cum illi romanos uacare cognouissent.
& ciuitates in confinio constitutas de¬
bellarent. pacisq pacta transcende¬

Expanded text:
incula resolveret. Cumque dixisset episcopus non debere a quolibet obligationem recipere, et mandasset quia solutus esset, ille tamen ejus non suscepit solutionem, donec qui ligaverat multo labore requisitus, ei communionem quam prohibuerat reddidisset. Idolorum igitur templa, quae fuerant derelicta, a fundamentis evelli fecit, ut posteri neque vestigium erroris pristini reperirent. Hunc enim sensum etiam in sua lege conscripsit. Quando igitur Roilas, dux Scythiae, transivit Istrum, et cum innumero exercitu vehementer Thracias depopulatus est, ipsamque regiam civitatem obsidere se et subpernis quem jaculis atque fulminibus majestas divina percutiens, et ipsum et omnem simul concremavit exercitum. Tale aliquid a domino ejus consolatore etiam Parthico praelio gestum est. Ncum illi Romanos vacare cognovissent, et civitates in confinio constitutas debellarent, pacisque pacta transcende
Abbreviated transcription (Latin):
eum ad se uissit ad duci: & exlineis
uestib operiri. Demde putans quia
tam precedenti afflictione quã eiꝰ
miseratione mollir&ur uel nunc
inquit illa obstinatione priuatus.
nega filium fabri Atille di zelo cõ¬
pl&tus difrupit uestẽ: & iactauit
dicens. Si propter hoc meputas api¬
etate recedere: habe donum cumim¬
pi&ate quã possides. Hanc eius forti¬
tudinẽ contemplatus. nudum eũ
a suo ꝓiecit imperio IXXX I¬
amin quoq mille famulox dominũ
resistentem sibim& negare creato¬
rem om̃ium nonferentẽ. requirens
orum seruoꝵ tradidit dominatum :
ꝑ hoc putans ꝓpugnatorẽ seflectere
ueritatis. Sed spesua deceptus ẽ
Habebat enĩ illi domũ inpetra con¬
structam

Expanded text:
cum ad se jussit adduci, et ex lineis cum ad se jussit adduci, et ex lineis vestibus operiri. Deinde putans quia tam praecedenti afflicti one quam ejus miseratione molliretur: Vel nunc, inquit, illa obstinatione privatus, nega filium fabri. At ille Dei zelo completus, dirupit vestem et jactavit, dicens: Si propter hoc me putas a pietate recedere, habe donum cum impietate quam possides. Hanc ejus fortitudinem contemplatus, nudum eum a suo projecit imperio. amin quoque mille famulorum dominum resistentem sibimet, negare Creatorem omnium non ferentem, requirens orum servorum tradidit dominatum; cper hoc putans propugnatorem se flectere veritatis. Sed spe sua deceptus est. Habebat enim ille domum in petra constructam
Abbreviated transcription (Latin):
dona ꝑciperent. Duorum tam̃ aut
trium memorabo ut ꝑ osreliquoꝵx
fortitudo monstreturdededet
Pormisda quidam ualde nobilis
apud ꝑsas erat: qui patit᷑ prȩfectũ
habuerat. Hunc dum rex agnouissoc
eẽ xp̃ianũ deduci fecit: & impera¬
uit ut salutarẽ negaro cm̃. acille
neciustũ inquit necutile. precipis
imperator. Nam qui dococur ut cem̃
ornium facile contepnat acdenegoe
facillime quoꝙ spernos imperata¬
rem cum & ipsesit particeps nature
mortalis & sisummo upplio dignꝰ
est quitua sceptra contẽpserit impꝰ¬
oruttiplicib torm̃tis subds ẽ qui
cunctorum negauerit creatorem.
atimp̃ cum debuiss& merari pru¬
dentiam fortissimũ deuitus & digni¬
tate nudauit athlctam: iussttq ut
nudus traher& camelos exercitus. Cũq
plurnm transissent dies respiciens
de supcriorib imperaitor uidit illũ
eminentissimũ uirum solis radus in¬
flãmatũ : & pulueris squalore com¬
pl&cũ: patriȩq nobilitatis memor

Expanded text:
dona perciperent. Duorum tamen aut dona perciperent. Duorum tamen aut trium memorabor, ut per hos reliquorum fortitudo monstretur. Tormisdas quidam valde nobilis apud Persas erat, qui patrem praefectum habuerat. Hunc dum rex agnovisset esse Christianum, deduci fecit, et imperavit ut salutarem negaret Deum. At ille: Nec justum, inquit, nec utile praecipis, imperator. Nam qui docetur ut Deum omnium facile contemnat ac deneget, facillime quoque spernit imperatorem, cum et ipse sit particeps naturae mortalis. Et si summo supplicio dignus est qui tua sceptra contempserit, imperator, multiplicibus tormentis subdendus est qui cunctorum negaverit Creatorem. At imperator cum debuisset mirari prudentiam, fortissimum divitiis et dignitate nudavit athletam, jussitque ut nudus traheret camelos exercitus. Cumque plurimi transissent dies, respiciens de superioribus imperator, vidit illum eminentissimum virum, solis radiis inflammatum, et pulveris squalore completum; patriaeque nobilitatis memor,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ torm̃torum specles & suppliciorũ
ad inuentiones pus intulerit. nonẽ
facile nunc narrare. Aliorum namq
manus excoriauerunt: aliorũ dorsa.
alioꝵ capita. a fronte inchoantes usq
ad ceruices nuda cute relicuerunt.
aliossectis ꝑmedium calamis nudos
operientes & ipsas sectiones alamorũ
carnib aptantes atq capite usq ad pe¬
des fimibus stringentes. postta caba¬
mos excorum m̃bris uolent᷑ tra hebant :
ut acuta sectio calamorũ dumtrahe¬
bantur corum carnes secarent & tor¬
m̃tũ a marissimi doloris inferrent.
Deinde fodientes lacus & eosundiq
opturantes soricum malorum greges
in eis miserunt eisque pabulum ath¬
lacas deserunt impialigantãs manꝰ
corum & pedes nepossent a se bestias
remouere Sed & alia torm̃ta seuiora¬
animis exercuerunt: habentes docto¬
rem ueritatis inimicũ. sed non potuer
athletarum deuincere forcitudine.
Sponte namq currebant: ut occasione
eius mortis incorruptibilis uite

Expanded text:
enim tormentorum species et suppliciorum enim tormentorum species et suppliciorum adinventiones piis intulerit, non est facile nunc narrare. Aliorum namque manus excoriaverunt, aliorum dorsa, aliorum capita, a fronte inchoantes usque ad cervices nuda cute reliquerunt. Alios sectis per medium calamis nudos operientes, et ipsas sectiones calamorum carnibus aptantes, a capite usque ad pedes funibus stringentes, postea calamos ex eorum membris violenter trahebant; ut acutae sectiones calamorum dum trahebantur, eorum carnes secarent, 364 et tormento amarissimos dolores inferrent. Deinde fodientes lacus, et eos undique obturantes, soricum majorum greges in eis miserunt, eisque pabulum athletas dederunt pietatis: ligantes manus eorum et pedes, ne possent a se bestias removere. Sed et alia tormenta saeviora nimis exercuerunt, habentes doctorem veritatis inimicum. Sed non potuerunt athletarum devincere fortitudinem. Sponte namque currebant, ut occasione hujus mortis incorruptibilis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
tructurũ int̾minatur ȩccłas. Cuius in¬
tarminationẽ terminus fubsecutus ẽ.
qam prius illũ uirum occidi p̾cipiens.
astrui quoq ȩcdas imperauit. Egosidͥdẽ
uiss&: aras ab illis honoratas destruxit.
sedratione ignorantiam redarguit.
& ueritatis iura monstrauuit. Quia uͦ
destructũ templũ re aedificare noluit
sed necẽ magis elegit nimis ad miror. &
plurimis eũ honorandũ coronis exiftimo
lale enĩ ignẽ adorare: quale eius ȩdifi¬
care templũ. Hic gͦ sumens tempestas
mitium seuissime atq ferociter circa
pi&atis alũnos intumuit: & trignita
iugit᷑ annis fluctuatio dira ꝑmansit.
amagis ueluti quibus dam ꝓcelis agitata.
Magos enĩ appellant ꝑsȩ eos quielem̃ta
deificant: quoꝵ fabulas in alia conserip¬
tione monstrauimus. In quahorum in¬
terrogationib dignas solutiones optuli
patris mortẽ cũ imperi & iam contra
xpͣianam pioratẽ bella suscepit. Quas

Expanded text:
tructurum interminatur ecclesias; cujus intructurum interminatur ecclesias; cujus interminationem terminus subsecutus est. Nam prius illum virum occidi praecipiens, destrui quoque ecclesias imperavit. Ego siquidem xisset, aras ab illis honoratas destruxit; sed ratione ignorantiam redarguit, et veritatis jura monstravit. Quia vero destructum templum reaedificare noluit, sed necem magis elegit, nimis admiror, et plurimis eum honorandum coronis existimo. Tale est enim ignem adorare, quale ejus aedificare templum. Hinc ergo sumens tempestas initium, saevissime atque ferociter circa pietatis alumnos intumuit, et triginta jugiter annis fluctuatio dira permansit, a magis veluti quibusdam procellis agitata. Magos enim appellant Persae eos qui elementa deificant. Quorum fabulas in alia conscriptione monstravimus, in qua horum interrogationibus dignas solutiones obtulimpatris mortem imperio, etiam contra Christianam pietatem bella suscepit. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
nter hȩc in nocentio mirabili roma¬
ne urbis antistiti. fuccessit bone facius.
bone facio zosimus. zosimo caelestinus.
hicrosolimis uero postiohanne̾ praylius
suscepit ecđe prȩsulatũ. Uerũ in antio¬
chia post sacrũ alexandrũ theodotus
castitatis speculũ ecđȩ pontisex ordina¬
tur. mansu&udine & puritate conũ¬
sationis ornatus. Isenĩ cohortẽ apolli¬
naris sacris ouib miscuit. rogans cos
ut imirentur ouilibus. Ea siquidem tẽ¬
pestate. digerdis ꝑsarum rex: contra ex¬
clesias huiusmodi causabella cõmouit.¬
Quirtutib adornatus. Is non medio¬
criter usus zelo diumo pẏria idest soco
eorum. seu uestam destruxit Pyria na&
pagani uocant templa in quib ignem
seruant. Um̃ enĩ arbitrantur ignẽ. Hoc
dum rex cognouiss& amagis: euocauit ab¬
dam: & primo quidẽ mansuoce culpault
factam. prȩcipiens ut pyrion rursus acdl¬
ficar&. Illo resistente: & hocse nequaqua
facere confirmante: uiuersasse rex des¬

Expanded text:
nter haec Innocentio mirabili Romanae urbis antistiti successit Bonifacius, Bonifacio Zozimus, Zozimo Coelestinus. Hierosolymis vero post Joannem Praylius suscepit Ecclesiae praesulatum. Verum in Antiochia post sacrum Alexandrum Theodotus castitatis speculum, Ecclesiae pontifex ordinatur, mansuetudine et puritate conversationis ornatus. Is enim cohortem Apollinaris sacris ovibus miscuit, rogans eos ut unirentur ovilibus. Ea siquidem tempestate Isdigerdis Persarum rex contra Ecclesias pro hujusmodi causa bella commovit.virtutibus adornatus. Is non mediocriter usus zelo divino, pyrea, id est focum eorum, seu Vestam, destruxit. Pyrea namque pagani vocant templa in quibus ignem servant; Deum enim arbitrantur ignem. Hoc dum rex cognovisset a magis, evocavit Abdam; et primo quidem mansuete culpavit factum, praecipiens ut pyreum rursus aedificaret. Illo resistente, et se hoc nequaquam facere confirmante, universas se rex des