comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meꝰ uł pascua eor: qr hie agit᷑ de unigenito
di ⁊ et̃m luminis claritate. qͥ ẽ ⁊ paseua fdoc¬
lñi Ipse enĩ nos paseit ⁊ reficit bona ẽ hec
paseua q carpis illie nonũ florẽ q resur¬
rectiõis dedit bonũ odorẽ: carpis alic liaiũ
etuitatis&. rosam dñici corporis& sanguinis
Docet aũ humilitatẽ in hae pascua ꝓpfua.
M octonario isto: ubi agit de hac paseua. Ip
docuit Ipse eñi uer᷑ dauia humilis ⁊ manii
fartis patri obȩdiens oues patrissui diuina
p̃dieaciõe pascelut: qͥbꝰ scãm sc̃pturas cer¬
tis indiciss. suũ ꝓbat aduentũ. Inta sic con¬
tinuat᷑. Qsi dicet. Sic ⁊ sic. mͥ ⁊ aliis ꝓfeci . a.

Expanded text:
hic agitur de Unigenito Dei et aeterni luminis claritate, qui est etiam pascua fidelium. Ipse enim nos pascit et reficit. Bona est haec pascua, quia carpis illic novum florem, quia resurrectionis dedit bonum odorem; carpis illic lilium aeternitatis, et rosam Dominici corporis et sanguinis. Docet autem humilitatem in hac pascua, id est in octonario isto, ubi agit de hac pascua, ipsdocuit. Ipse enim verus David humilis et manu fortis, Patri obediens, oves Patris sui divina praedicatione pascebat, quibus secundum Scripturas certis indiciis suum probabat adventum. Littera sic continuatur. Quasi dicat: Sic et sic mihi et aliis profeci, et
Abbreviated transcription (Latin):
ido ꝯgruę huic octonario p̃mitit᷑ int̾a.
.men. quȩ int̃pretat᷑ uiscera. uł ex ipsis:
qr hoc agit de caritate quȩ ẽ ex ipsis me¬
dullis. ꝑhoc gͦ intelligit᷑ mul tiplex dilec¬
tio: q legẽ ex toto corde amat. Unde in ea
nouũ testam̃tũ inuenit :⁊ suꝑat eos qͥ uetꝰ

Expanded text:
onario praemittitur littera Men, quem interpretatur viscera vel ex ipsis, quia agit hic de charitate quae est ex ipsis medullis. Per hoc ergo intelligitur multiplex dilectio, quia legem ex toto corde amat. Unde in ea Novum Testamentum invenit et superat eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
.i. mundꝰ cuiꝰ fluctꝰ t̃mino artat ds. ñ ꝑ¬
mittens nos tẽptari. suꝑ id qͦd possumꝰ qͥ
fluctꝰ etiã ꝓuentũ nobis faciunt đo ia
agente. Ipse gͦ facit. qͦd nec scandala tͥ no¬
cent. quȩ m̃surã a do accipiunt: qr iꝑsi¬
us ẽ mare dñio. ⁊ ipse fecit illud. Hoc ad¬

Expanded text:
illud, cujus fluctus termino arcet Deus, non permittens nos tentari supra id quod possumus , qui fluctus etiam proventum nobis faciunt Deo id agente. Ipse ergo facit quod nec scandala tibi nocent, quae mensuram a Deo accipiunt, quia ipsius est mare, dominio. Et ipse fecit illud; Ca
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥt᷑ ⁊olim ꝑ seruos loqͣbat᷑. Qui p̃cones
ante mittebat. ipse uenire dignatꝰ ẽ. ido
ne sitis duri. sic̃ tũc fiustis. Deinde quã
uocẽ audire de beant. subdit. hãc scilicet.¬
x ꝑs monet ne obdurent᷑: ne ẽtingat eis
ut patribꝰ. Nolite obdurare corda ur̃a. Qͥ
natos tret ꝑ patrũ similitudinẽ: ut uel.
.i. saltẽ sic mollescerent. Uel in ꝑsona ꝓpħȩ
sub alia distinctiõe. sic potest legi. Quasi.¬

Expanded text:
qui olim per servum loquebatur, qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est. Ideo ne sitis duri, sicut tunc fuistis. Deinde quam vocem audire debeant, subdit, hanc scilicetChristus monet ne obdurentur, ne contingat eis ut patribus; nolite obdurare corda vestra. Qui natos terret per patrum similitudinem, ut vel, id est saltem sic mollescerent; vel in persona Prophetae sub alia distinctione legi potest sic; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
gis uideret᷑ ẽgruere. qr ad oues ꝑtinent
pascua: qͦd id̾o fecit ut ipsos intelligas o
fecit: qr fecit nos e̾ẽ oues. Eẜ đr hoc ad dif¬
ferenciã earũ ounũ quas emimꝰ quȩ ñ di¬
cunt᷑ oues manꝰ. qr st̾ a nob̾ emptȩ oues. s
eas nͣ fecimꝰ. s ipse grã sua fecit nos oues.

Expanded text:
gis videtur congruere, quia ad oves pertinent pascua: quod ideo fecit, ut ipsos intelligas, ofecit, quia fecit nos esse oves. Et dicit hoc ad differentiam earum ovium quas emimus, quae non dicuntur oves manus, quia sunt a nobis emptae oves, sed eas non fe
Abbreviated transcription (Latin):
medio huiꝰ nacionis prauȩ ⁊ ꝑuersȩ. si¬
ne murmuraciõe. fixi in celo. Quibꝰ di¬
cit apłs. Omnia facite sine murmu¬
raciõe. positi in medio nacionis praue
ubi lucetis tanꝗͣ. luminaria in mundo
Hor eñ ꝯuersacio: incelis ẽ. Unde ⁊des¬
pieiunt que in terra fiunt : qͣsi ñ cureñ
pͣagunt cursus suos: qͥcqͥd interia agatur.
E est sensus tituli. Psaimꝰ iste ẽ dauid ꝓpħȩ.
habitꝰ qͣrta sabbati: .iagens de paciencia¬

Expanded text:
medio hujus nationis pravae et perversae simedio hujus nationis pravae et perversae sine murmuratione fixi in coelo. Quibus dicit Apostolus: Omnia facite sine murmuratione, positi in medio nationis pravae, ubi lucetis tanquam luminaria in mundo . Horum enim conversatio in coelis est , unde et despiciunt quae in terra fiunt. Quasi dicat, nonperagunt cursus suos, quidquid in terra agatur. Et est sensus tituli: Psalmus iste est David prophetae, habit
Abbreviated transcription (Latin):
Psalmꝰ dauid. quarta sabbati. Infir¬
mis qͥ ⁊ murmurant ind̾m corde uł uer¬
bis: uidet᷑ ds hec pͣsencia negligere. ubi
in discretȩ bona ⁊ mala bonis ⁊ malis dan
t᷑ ⁊ amplius bona malis ⁊ malabonis Sx
uidet᷑ equȩ bonos ⁊ malos habere: uł etiã
amplius malis fauere. Pptͣ hoc homines
infirmi aduersus d̾m murmurant. &.
in pacientes qͣsi frustra sint boni: uł ma¬
la aꝑtȩ agunt. similes leoni: uł si tnno¬
re hominũ ñ audent. tam̃ intus hab ens
similes lupo: ⁊ inuenta occasiõe nocen¬
di. ñ mali fiunt. s qͦd erant ꝓdunt. Lupus
enͣi ⁊ lȩo ñ simil it nocent. s similit̃ cu¬
piunt. Equa ẽ illis uoluntas. s dispar fa¬
cultas. Ille eñ timet canẽ: iste ñ timet.
Hos gͦ murmurantes corde. uł erũpentes
indicta. uł facta: curat hic psalmꝰ totꝰ
docens pacienc iã. Unde bene ingtulat᷑.
Quarta sabbati. Q ͦ die: ds fecit lumina¬
ria. Solem in potestatẽ diei: ⁊ lunam in

Expanded text:
psalmus David, quarta Sabbati. Aug. Infirmis qui et murmurant in Deum corde vel verbis, videtur Deus haec praesentia negligere, ubi indiscrete bona et mala bonis et malis dantur, et amplius bona malis et mala bonis. Vel videtur aeque malos et bonos habere, vel etiam amplius malis favere. Propter hoc homines infirmi adversus Deum murmurant, et impatientes quasi frustra sint boni, vel mala aperte agunt, similes leoni; vel si timore hominum non audent, tamen intus habent, similes lupo, et inventa occasione nocendi, non mali fiunt, sed quod erant, produnt. Lupus enim et leo non similiter nocent, sed similiter cupiunt; aequa est illis voluntas, sed dispar facultas. Ille enim timet canem; iste non timet. Hos ergo murmurantes corde, vel erumpentes in dicta vel facta, curat hic psalmus totus, docens patientiam. Unde bene intitulatur: Quarta Sabbati, quo die fecit Deus luminaria, solem in potestatem diei, et lunam et
Abbreviated transcription (Latin):
trat᷑ in reqͥem. Unde tam titulo. quã psalmo
monet. dm hilarit̃ ⁊ deuotȩ laudare. Laus
eñi. deuocionẽ: cantꝰ hylaritatẽ significat.
ut cũ lȩticia laudemꝰ. Quid : Psalmꝰ indi¬
cat. scił dñm. ¶. est sensus. Laus ista cantici.

Expanded text:
tratur in requiem. Unde tam titulo quam psalmo monet Deum hilariter et devote laudare. Laus enim devotionem, cantus hilaritatem significat, ut cum laetitia laudemus. Quid? psalmus indicat, sci
Abbreviated transcription (Latin):
or. eulti st̾ dolores ⁊ amari. s multe ẽ¬
solaciões ⁊ suaues ñ dest̾ laboranti: ⁊ heȩ
ꝯsolaciões. st̾ incorde meo. ꝑhoc salubres
bueioẽs cogitaret. mala tẽ ꝑalia despic̾et.
des iniqͥtatis: Nemo iniquus sedet tecũ: qr
iniqͥtatis ẽ. possessio mundi cũ amore: que
ñ heret d̾o. qͥ suis p̃cipit hec fugere. Qui
fingis. ¶ si. Ex hoc intelligo. qͦd ñ adheret
tͥaliqͥs iniquus: qr nec nobis peꝑcist a fla¬
gello. E hoc ẽ. tues qͥ fingis .i. ⁊ facis ⁊ for¬
mas labor̾e: uł dolorẽ Alialit̾a. Etiã filiis.
Sic̃ eñi petrus dicit: mͦ incipit iudieiũ a
domo di .i. a fidelibꝰ. & si flagellant᷑ filii. qͥd¬

Expanded text:
 amari, sed multae consolationes et suaves, non desunt laboranti, et hae consolationes sunt in corde meo. Per hoc salubres butiones cogitaret, mala temporalia despiceret, des iniquitatis? Aug. Nemo iniquus sedet tecum, quiiniquitatis, est possessio mundi cum amore, quae non haeret Deo, qui suos praecipit haec fugere. Qui fingis. Quasi dicat: Ex hoc intelligo, quod non haeret tibi aliquis iniquus, quia nec nobis pepercisti a flagello. Et hoc est, tu es qui fingis, et facis et formas laborem vel dolorem, alia littera, etiam filiis. Sicut enim Petrus dicit: Modo incipit judicium a domo Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dis. Captabũt in animã iust. Quia eñ uera
nͣ possunt. falsa crimina obiciunt: ⁊ cũ in
anima ñ possunt nocere. sangumẽ in nocen¬
tẽ ꝯdẽpnabũt: qͦd sceleribꝰ cõpeteret. Eẜ qͣre
fugrũ : ut sim securꝰ. Si eñi ñ ꝑiclitareris: ñ
qͣreres refugiũ. Pungeris dolore: ut quȩras.
s spes. inqua adiuuas ne inspe deficiamꝰ¬

Expanded text:
dis. Captivabunt in animam justi. Quia enim vera n possunt, falsa crimina objiciunt. Et cum in anima non possunt nocere, sanguinem innocentem condemnabunt: quod sceleribus competeret. Et quare fugium, ut sim securus. Si enim non periclitareris, non quaereres refugium; pungeris dolore ut quaeras rem est res, sed spes in qua adjuvat, ne in spe deficiam
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta illam : Soluit. Om̃s qͥ recto suns
corde: .i. qͥ st̃̾ sine errore. Uel scd̾m aliã
litter̃a. eẜ qͥ habent eã .i. iusticiã. om̃s
st̃ recto corde: .i. hoc uolunt qͦd ds uult
uoluntatẽ suã tortuosã. diuinȩ uolun¬
tati subieiunt. ⁊ ad regłam diuinȩ uo¬
luntatis dirigunt: recto corde st̃. Quod
x ꝑs in passione nos docuit. duas inse ex
cła qͦsq̃a futuros qͥ uoluntatẽ suã uel¬
lent facere. s postea seq̃rent᷑ uolunta¬
ciens. ait. Pater: si fieri potest. transeat
a me calix iste. Ecce habens hominis
uoluntat᷑e. quã ad diuinã ẽtinuo diri¬
gens. ait. Uerũtam̃ ñ sic̾ ego uolo: s sic̃
timebat pati. Fcia die resurrecturus:
cũ arderet paulus dissolui. ⁊ ee̾ cum
stis ẽ coronaturus: Sed tristiciã sic
ñ necessitate. Fuit eñĩ tristis. ut euan
eugłm dicat. tristis ẽ anima mea usq ad
mortẽ : Ergo. ⁊ qͣndo dicit. dormunt iħs. ñ

Expanded text:
juxta illam? solvit omnes qui recto sunt juxta illam? solvit omnes qui recto sunt corde, id est qui sunt sine errore. Vel secundum aliam litteram; Et qui habent eam, id est justitiam, omnes sunt recto corde, id est hoc volunt quod Deus vult, voluntatem suam tortuosam divinae voluntati subjiciunt, et ad regulam divinae voluntatis dirigunt, recti corde sunt, quod Christus in passione nos docuit, duas exprimena quosdam futuros, qui voluntatem suam vellent facere, sed postea sequerentur voluntatiens, ait: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste . Ecce habes hominis voluntatem, quam ad divinam continuo dirigens, ait: Verumtamen non sicut ego volo, sed sicut ominus pati, tertia die resurrecturus, et cum arderet Paulus dissolvi et esse cum Dominus coronaturus. Sed tristitiam sic  necessitate; fuit enim tristis, ut Evangm Evangelium dicat: Tristis est anima usque ad mortem ; ergo quando dicit: Dormivit Jesus , non
Abbreviated transcription (Latin):
pecta donec fodiat᷑ fouea peccatori. ñ
omni qͥd̃e peccatori. s suꝑbo: ut supra
dix̃. redde retribucionẽ suꝑbis. nͣ pu¬
ciã. Deinde qͥ sibi dat bona si qua ha¬
bet. uł si ea tribuit deo: insultat autẽ¬
eis qͥ ñ habent. ⁊ se suꝑ eos extollit.
Ergo pͥus humiliare ad penitenduͣ: po¬
stea sibene uiuis. age grͣas el a qͦ habes.
nec aliũ despicias.: ⁊ si illi fodiat᷑ fouea.
Quid mͥ qͥ laboro : Eece magnũ qͥd. Qui
a ñ repellet dñs. Uel ita c̃tinua. Bene
dix̃ mitiges: q dñs ñ repellet ut ab-¬
iectã plebẽ suã: ⁊ si exercet eã ut det
hereditatẽ et̾nã. es. hereditatẽ suam
ñ derelinquet: ut in adutã. Non de¬
illi qͥ mͦ iusti st̾. ⁊ ido udicati. ẽuertat᷑¬
inudiciũ ut iudicent: qr tunc erunt
iudices alior. Unde. Sedebitis ⁊ uos: suꝑ
sedes duodecĩ. ⁊ cet̾a. Sed ne dubites qͥ
sint isti: q̃rit ⁊ soluit dicens. er qͥ sunt

Expanded text:
specta, donec fodiatur fovea peccatori, non specta, donec fodiatur fovea peccatori, non omni quidem peccatori sed superbo. Unde supra dixit: Redde retributionem superbistiam. Deinde qui sibi dat bona, si qua habet. Et si attribuat Deo, insultat eis qui non habent, et se super eos extollit. Ergo prius humiliare ad poenitentiam, postea si bene vivis, age gratias ei, a quo habes, nec alium despicias: et si illi foditur fovea, quid mihi qui laboro? ecce magnum quiGl. int. Vel ita continua: Bene dixi mitiges, quia Dominus non repellet, ut abjectam plebem suam, et si exercet eam, ut det haereditatem aeternam. Et haereditatem suam non derelinquet ut inadjutam. Non de justi sunt. Et ideo judicati, convertatjudicium, ut dijudicent, quia tunc erunt judices illorum. Unde: Sedebitis et vos super sedes duodecim, etc. Aug. Sed ne dubites qui sint isti, quaerit et solvit, dicens: Et qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
meditando in lege. ne moueri quȩant. un¬
de in titulo mencionẽ fecimꝰ. De hoe celo:
alibi dr. Ex tendit cęlũ.: sic̃ pellẽ. Hic enĩ¬
extendit᷑ liber di ut pellis. ut in eo lega¬
t᷑. qͦd mͦ necesse ẽ discituris omibꝰ. cũ autẽ
in futuro om̃s scient d̃m. & lũ sic̃ liber
plicabit᷑. Ex lege gͦ dei disce pacienciam:
ut pacient̃ feras. donec fodiat᷑ peocatori
fouea.Non ẽ enĩ tuũ seire. qͦmͦ. ⁊ cur illis¬
mitiges ei ut pacient᷑ ferat qͥͥd hic agit᷑.
sic̃ luminaria placidȩ ꝑagunt cursus su¬
os: qͥcqͥd infra agat᷑. uł ab hominibꝰ in ea.
.I. ẽtra ea dicat᷑. Mitiges dico: donee fouea¬
fodiat᷑ peccatori. felicitas maloꝵ. fouea
ẽ: labor bonor. flagellũ patris est. Ideo
aũ felicitas ẽ fouea:qr cũ ds parcit. ꝑ
impunitatẽ fit homo elatꝰ. ⁊ cũ putat
se altũ. cadit. Unde alibi. Peiec isti eos dũ
fouea eis. Ad huc fodit᷑ fouea peccatori:
⁊ tuuis sepelire eũ : Nimis festinas. Ex¬

Expanded text:
meditando in lege, ne moveri queant. Unde in titulo mentionem fecimus, de hoc coelo alibi dicitur: Extendit coelum sicut pellem ; hic extenditur enim liber Dei ut pellis, ut in eo legatur quod modo necesse est discituris hominibus. Cum autem in futuro omnes scient Deum, coelum sicut liber plicabitur: ex lege ergo Dei disce patientiam ut patienter feras, donec fodiatur peccatori fovea. Non est enim tuum scire, quomodo et cur mitiges ei, ut patienter ferat quidquid hic agitur, sicut luminaria peragunt placide cursus suos, quidquid infra agatur vel ab hominibus in ea, id est contra ea dicatur. Mitiges, donec fodiatur peccatori fovea, felicitas malorum fovea est; labor bonorum flagellum patris est. Ideo autem felicitas est fovea, quia cum Deus parcit, per impunitatem fit homo elatus; et cum putat se altum, cadit. Unde alibi; Dejecisti eos dum aut fodiatur fovea eis. Adhuc foditur fovea peccatori, et tu jam vis sepelire eum? nimis festinas, ex
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb sermonẽ doctrinȩ pͣmisit. ¶a¬
gister in scola erudiens: cõmittit tͥ
ut reddas. Utiq qͣndo accipis a magi¬
stro. erudiris: cõmittit tͥ qͦd prebet:
reddere: sine metu eris plagarũ: Sic
ds exiget. qͦd seminauit. Qui eñi modo
accepimꝰ. postea statuem᷑ ante magis¬
trũ: ut reddamꝰ racionẽ ꝓ om̃ibꝰ. Unde
apłs. Om̃s stabimꝰ ante tribunal xꝑi
ut recipiat unꝰqͥsq ⁊ cet̾a Seqͥt᷑ & qͥ do

Expanded text:
quibus sermonem doctrinae praemisit? Maquibus sermonem doctrinae praemisit? Magister in schola erudiens, committit tibi ut reddas; utique quando accipis a magistro, erudiris; committit tibi magister qreddere, sine metu eris plagarum? Sic Deus exiget quid seminavit. Qui enim modo accipimus, postea statuemur ante magistrum, ut reddamus rationem de omnibus. Unde Apostolus: Omnes astabimus ante tribunal Christi, ut recip
Abbreviated transcription (Latin):
hic manentẽ ciuitatẽ. Eꝓupillos dicit
eos qͥ st̾ sine patre diab olo: ⁊ sine matre
dicit. q mͦ tacet d̾s ñ uindicando. ⁊ pu¬
tat placere. Nec intelliget. Qͣ sy eẜ si ui
attendit ista: negligit ista. nec attendit
ut uideat: ñ me curat ds qͥd ag̃a. alias
te. Scda pars. ubi c̃tra blasphemos
rare: prudent̃ ⁊ iustȩ disponendo de
malis qͥbꝰ fodit᷑ fouea : ⁊ de bonis qͥ pa¬
cientes efficiunt᷑ . qͦd ẽsiliũ suũ inalis
in cognitũ. amicis sins aꝑit. Qsi dieet.
Uos mali: ita dicitis. S o peccatores in¬
telligite. qͥ estis insipientes: quoꝵ scił
st̃. qͥ aꝑte biasphemant: dicentes d̾m ñ
pientes.i. nescii. intelligite: qͥ ia bene
uiuendo estis in popło .i. in numero bo
de audias: ñ habet unde audiat: Aut
Nulli eñ tantũ dedit: quantũ inse
arguet ꝓ suꝑ additis: Uel scđ̾m aliã
litterã. Qui erudit gñs: pptͣ quã eru¬
dicionẽ misit ds filiũ suũ: & ante ip¬
sũ. ⁊ post ipsũ. misit seruos .i ꝓpħas¬

Expanded text:
hic manentem civitatem , et pupillos dicit eos, qui sunt sine patre diabolo, et sine matre , quia tacet modo Deus non vindicando, et putat ei placere. Nec intelliget. Quasi dicat: Eti dicat: Non attendit ista, negligit ista, nec attendit ut videat, non me curat Deus quid agam, alias ecunda pars, ubi contra blasphemos rare, prudenter et juste disponendo de malis, quibus foditur fovea, et de bonis qui patientes afficiuntur; quod consilium suum malis incognitum, suis amicis aperit. Quasi dicat: Vos mali ita dicitis, sed, o peccatores, intelligite, qui estis insipientes, quorum scilicet ti. Qui aperte blasphemant, dicentes Deum non pientes, id est nescii, intelligite, qui jam bene vivendo estis in populo, id est, in numero bonde audias, non habet unde audiat. Aut Nulli enim tantum dedit, quantum in se arguet pro superadditis? Vel secundum aliam litteram, qui erudit gentes, propter quam eruditionem misit Deus Filium suum, et ante ipsum, et post ipsum misit servos
Abbreviated transcription (Latin):
des uocauit ad exultacionẽ: iã ostensa
gła uocat ad penitenciã. eͦd durius est.
Qnͣ dicet. Qina tanta facit. gͦ uenite. Re¬
petit pͣmissã ad monicionẽ. Qsi. Comme¬
moratis a me laudibꝰ. nolite longe stare
fecert̃ solliciti estis: plorate. Faciamꝰ qͦd
seqͥt᷑: ⁊ ploremꝰ ante d̾m. Lacrima eñi ex¬
tinguit flãmã peccati: quȩ ardet in ẽ
ñ sꝑnit. Ecce magna fiducia. Ad te eñi de¬
ficere potes: tu reficere ñ potes. Ille re¬
ficit. qͥ te fecit. Iđ̾o adoremꝰ. qr ipse est

Expanded text:
des vocavit ad exsultationem. Jam ostensa gratia Dei, vocat ad poenitentiam quod durius est. Quasi dicat: Quia tanta facit, ergo, venite. Repetit praemissam admonitionem. Quasi dicat: Commemoratis a me laudibus, nolite longe stare fecerunt, solliciti estis, plorate, faciamus quod sequitur; Et ploremus ante Deum. Lacryma enim exstinguit flammam peccati, quae ardet in connon spernit. Ecce magna fiducia. A te enim deficere potes, tu te reficere non potes. Ille reficit, qui te fecit. Ideo adoremus, quia ipse est
Abbreviated transcription (Latin):
tacioe dieo facta. scãm diem .i. in die tẽp¬
taciõis factȩ: in deserto. Tunc similes
parentũ repetit᷑: ut uindicła timeat᷑¬
Albi tẽptauer̃t me. an possem: patres ur̃i.
lã ne fitis taliũ fil is .i. imitatores. Pro¬
bauer̃t me qͥd possem: ⁊ uider̃t̃ ocłis.

Expanded text:
tatione, dico, facta secundum diem, id est in die tentationis, factae in deserto, tunc similes parentum repetitur, ut vindicta timeatuubi tentaverunt me, an possem, patres vestri. Jam ne sitis talium filii, id est imitatores. Probaverunt me quid possem, et viderunt oculis,
Abbreviated transcription (Latin):
litter̃a: quȩ ẽ. Nespondent ⁊ loquent᷑ Qͣ si
dic̾et. Peccant. ⁊ głant᷑ ÷ hoc ido qr respon¬
dent .i. habent qͦd respondeant iusto arguen¬
ti dicentes. Cur ñ facerẽ qͦd libet: Ego sum
felix: iustꝰ ur̃. miser ẽ. Talia suȩ responsio¬
nis inueniunt argum̃ta : ⁊ hoc respondendo
om̃s qͥ etiã oꝑant᷑ : ñ solũ locunt᷑. in ius¬
ticiã. Deinde exponit quã in iusticiã oꝑen-¬

Expanded text:
loquentur. Quasi dicat: Peccant et gloriantur. Et hoc ideo, quia respondent, id est habent quid respondeant juste arguenti, dicentes: Cur non facerem quod libet? ego sum felix, justus vester miser est. Talia suae responsionis inveniunt argumenta. Et hoc respondendo,omnes qui etiam operatur, non solum loquuntur injustitiam. Deinde exponit quam injustitiam ope
Abbreviated transcription (Latin):
ad magnas epulas in uitans: ait.O uos qͥ
longe estis ꝑ similitudiñe. uenite. fide. ⁊ ex¬
ul temꝰ mente dño: ñ in secło: y iubilemꝰ
tam intus ꝯceptũ. uox extra testat᷑. &ẜ¬
faciem eiꝰ .i. ispectũ uenturi iudicis.
preocupemꝰ: qr uenturꝰ ẽ. ne inimicus
que st̃ uota distincta. De qͥbꝰ alibi. Red¬
da̾ tͥ uota mea: quȩ distixer̾t labia me¬
A. Distinguit gͦ qͥ eũ laudat. ⁊ se accusat.
Semina eñi ꝯfessio ẽ: laudis scił ⁊ peceati.
¶ fessio peccati. ad laude ꝑtinet ignos

Expanded text:
 Itaque quasi ad magnas epulas invitans, ait: O vos qui longe estis per dissimilitudinem, VERS. 1.-- ultemus mente, Domino, non in saeculo, Jubilemus tamen intus conceptum, vox extra testetur. id est conspectum venturi judicis praeoccupemus, quia venturus est, ne inimicus quae sunt vota distincta. De quibus alibi: Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea . Distinguit ergo qui eum laudat et se accusat. Gemina enim confessio est laudis, scilicet et peccati. Et confessio pecca
Abbreviated transcription (Latin):
Bitẽ Si iustꝰ uix saluabit᷑: impius ⁊ pecra¬
tor ubi parebu̾t: Quomͦ gͦ er̃t tecũ iniqͥ:
cũ nec fidelibꝰ tuis a flagello parcis : Seqͥtͣ
labor est inpͣcepto: .i. habet uicẽ p̃cepti. Si¬
cut enĩ p̃ceptũ corrigit: ita dolor flagelli
em̃dat filios. Unde bene posuit. fingis. i. fa
cis ⁊ formas. Polor enĩ. alius formatꝰ. alius
informis. Formatꝰ ẽ. qͥerudit ⁊ em̃dat: ⁊ ille
nec amet aliqͥd aliud. oblitꝰ ueri boni. In tͣn
in qͦ excitat᷑ Ita in qbͦdã tepescit fides xꝑxin¬

Expanded text:
item: si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt? Quomodo ergo erunt tecum iniqui cum nec fidelibus tuis a flagello parcas? In praeclabor est in praecepto, id est habet vicem praecepti. Sicut enim praeceptum corrigit, ita dolor flagelli emendat filios: Unde bene posuit, fingis, id est facis et formas. Dolor enim alius formatus, alius informis. Formatus est qui erudit et emendat, et ille nec amet aliquid aliud oblitus veri boni. In tranin quo excitatur: ita in quibusdam tepescit fides Chri
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ uindicare in malos: s uere uindicat.
Ne gͦ festines aliũ puniri supse te leserit:
sicͣ nolles puniri alio rogante quẽ lesisti.
Noli miscđiȩ pontẽ subuertere. quẽ tran¬
sisti: ⁊ si ille peccat inte. ne pecces tu de¬
terius blasphemans dm. Appende in sta¬
tera eqͥtatis illũ fur̾ẽ.⁊ te blasphemũ:
ille enͣi te dormire putat. tu uͦ d̾m: ille
sompnũ captat hominis. ut aliqͥd inuolet.
te pͥus inueniet. Unde scis eũ uindicatu¬
rũ: Quia in carne loquens. libere uł s
tatis: ut quando intẽplo docuit tanꝗͣ. po¬
testat̾ẽ habens. qr nec ueritati eiꝰ. nec po¬
testati potest obiuari. Qͥd gͦ in iudicio faci¬
et: Utiq qͥ iudicandꝰ ñ peꝑcit in uerbo:
iudicaturꝰ ñ parcet infacto. Unde ꝯuersꝰ¬

Expanded text:
batur vindicare etiam malos, sed vere vindicat. Ne ergo festines alium punire, si ipse te laesit sicut nolles puniri alio rogante quem laesisti. Noli misericordiae pontem subvertere, quae transisti, et si ille peccat in te, ne pecces tu deterius blasphemans Deum, appende in statera aequitatis illum furem, et te blasphemum. Ille enim te dormire putat, tu vero Deum. Ille somnum captat, hominis ut aliquid involet; te prius inveniet. Unde scis cum vindicaturum? quia in carne loquens libere, vel, ftatis, ut quando in templo docuit tanquam potestatem habens , quia nec veritati ejus, nec potestati poterat obviari. Quid 208 ergo in judicio faciet? utique qui judicandus non pepercit in verbo, judicaturus non parcet in facto. Unde convers
Abbreviated transcription (Latin):
adent undiq mala: nescientes qͦmͦ iui¬
stꝰ ds. hȩc mundana regat. Sed qͥs ⁊sur
respicio: occurrͣt mͥ mala. S unde uin¬
C hoc ẽ. Quis c̃surget mͥ .iꝓme. aduer¬
sus malignantes .i. dȩmones: Aut qͥs
stabit: Idest ꝑse uerabit mecũ in acie
paciens. qr ille uincit qͥ sustinet: ꝑdit
ille qͥ ferit. Stabit dico. aqduersus oꝑan¬
tes imqͥtatẽ: Qsi dic̾et. Nullus. nͥ dñs. Ho¬
mo enĩ ñ potest. s dñs. Qͦd ꝑ effectum¬

Expanded text:
adent mala, nescientes quomodo juste Deus haec mundana regat, sed quis cons. Quocunque respicio occurrunt mihi mala: sed unde vint hoc est, quis consurget misus malignantes, id est daemones, aut quis stabit, id est perseverabit mecum in acie patiens? quia ille vincit, qui sustinet; perdit ille qui ferit. Stabit, dico, adversus operantes iniquitatem. Quasi dicat: Nullus, nisi Dominus. Homo enim non potest, sed Dominus, quod pe
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt scire. s dñs nouit e̾ẽ uanas. Ideo
bas relinqͥte: ut apprehendatis cogitaciões
dei. quȩ st̾ sapientes: quas cõp̾hendit qͥ est
infirmam̃to cȩli. alius non: s amicis suis¬
sc̃ĩs ꝓdit ds ẽsiliũ suũ. scił cur malis par¬
o dñe erudieris. ut puerũ ꝑ tribulacio¬
nes: ⁊ de lege tua. ñ de uanitate docueris
eũ. ut adultũ .i. quẽ cȩlesti doctrina ẽfir¬
mas. Eẜ nota. qr erudicio duplicit᷑ fit: scił¬

Expanded text:
non possunt scire, sed Dominus novit esse vanas. Aug. Ideo has relinquite, ut comprehendatis cogitationes Dei, quae sunt sapientes; quas comprehendit, qui est in firmamento coeli, alius non; sed amicis factis prodit Deus consilium suum, scilicet cur malis paro Domine, erudieris, ut puerum, per tribulationes. Et de lege tua, non de vanitate, docueris eum ut adultum scilicet quem coelesti doctrina confirmas, Et nota quia eruditio dupliciter fit, sci
Abbreviated transcription (Latin):
ta tuc egisti: ñc exaltare resurgendo. as¬
cendendo. ut iã itra te nil possint. Qͥ iudi¬
cas tȩrra .i. tͣrenos: ⁊ redde retribucionẽ su¬
ꝑbis. ñ his qͥ penitent. Iđo dico redde: ꝙr¬
usq̃qͦ ⁊cet̾a. Uł ita c̃tinua. Dico. redde. Sed
qͣndo hoc erit: Querit ꝓte. ut in illo inue¬
nias qͦd tu nesc is. Qͥ ñ nescit qͣrit: gͦ qͣndo
fiet: sic dicens. Usqͥqͦ peccatores dne. usq̃ qͦ
peccatores. Hec repeticio dolorẽ expecta¬
ciõis significat: qr bonis grauis ẽ iactancia

Expanded text:
a tunc egisti, nunc exaltare, resurgendo, ascendendo, ut jam contra te nihil possint, qui judicas terram, id est terrenos. Et redde retributionem superbis, non his qui poenitent. Ideo dico redde, ug. Vel ita continua. Dico redde, sed quando hoc erit? quaerit pro te, ut in illo invenias quod tu nescis, qui non nescit; quaerit ergo quando fiet, sic dicens: Usquequo peccatores, Domine, usquequo peccatores. Haec repetitio dolorem exspectationis significat, Cas
Abbreviated transcription (Latin):
lis. ⁊ uniuersis sc̃ĩs. uł in pluribꝰ scriptu¬
re locis memoratũ. de qͦ apłsant. Ne sei¬
ris qm̃ angelos uidicabimꝰ: Eẜ ne putes
hanc potestatẽ solis eẽ apłis. addͥit. E gła
hec. scił potestas uidicii. est omnibꝰ scĩs

Expanded text:
lis et universis sanctis, vel in pluribus Scripturae locis memoratum. De quo Apostolus: Nescitis quia angelos judicabimus? Et ne putes hanc potestatem esse solis apostolis, addit, et gloria haec, scilicet potestas judicii, est omnibus s
Abbreviated transcription (Latin):
bias. pulsu. ut ꝑcithiꝗra. Hec om̃ia ad hẏm¬
nos nupciales ꝑtinent: s ꝑ similitudi¬
nes n ꝓpͥetates referunt᷑ adlaudẽ ꝙ in
sc̃is eiꝰ. Idoq ne putes exubala sine ani¬
ma bic intelligi: addit .ldudate eũ ineym¬
balis iubilae ionis. Est eñĩ iubilacio in¬
effabilis laus. que ñ nͥ ab anma ꝓficisei¬
dũ qr psalmꝰ iste: centesimꝰ qͥ nqͥgesimꝰ ẽ.
Nunc eñi librũ dauid cõposuit in nu¬
mero centũ qͥnqͥginta psalmoꝵ: ꝑ hoc
nobis magnũ cõmendans sacramentũ
narior in ordine centenarioꝵ: ⁊ qͥnde¬
ẽĩ milia in ordine millenarioꝵ: qr siẽ
eit. sic xentũ qͥnqͣginta. ex qndec̃i dena¬
riis. ⁊ mille qͥngenti ex qͥndec̃i centena¬
riis ⁊ qͥndecĩ milia. ex qndec̃i millena
septiana: ⁊ septimꝰ m̃sis. ⁊ septimꝰ aniꝰ.÷ sep¬

Expanded text:
biam; pulsu, ut per citharam. Haec omnia ad hymbiam; pulsu, ut per citharam. Haec omnia ad hymnos nuptiales pertinent, sed per similitudines non proprietates referuntur ad Dei laudem in sanctis ejus. Ideoque ne putes cymbala sine anima hic intelligi, addit: Laudate eum in cymbalis jubilationis. Est enim jubilatio ineffabilis laus quae non nisi ab anima proficiscidum quia psalmus iste centesimus quinquagesimus est. Hunc enim librum David composuit in numero centum quinquaginta psalmorum, per hoc nobis magnum commendans sacramentum, ingenti in ordine centenariorum, et quindecim millia in ordine millenariorum. nta ex quindecim denariis, et mille quingenti ex quindecim centenariis, et quindecim millia ex quindecim millenarseptimana, et septimus mensis, et septimus annus
Abbreviated transcription (Latin):
ne ĩa a corrupcione lib̾a: quã ante ꝑ
tympanũ significauerat. organo: .i.
in ꝯcordi diuersitate. Organũ ẽ gene¬
rale nom̃ omniũ uasoꝵ musicoꝵ: licet
usu dicat᷑ or ganũ. qͦd in flatis follib
sonat. Cordȩ uͦ st̃ caro ĩa a corrupeiõe
lib̾a: qͥbꝰ addit organũ ut ñ singłi soneñ.
s ut diuersitate ꝯcordissima ꝯsonent.
sic̾ fit in organo. N ab eb̃t eñi tune sc̃i¬
differencias suas ꝯsonantes. ñ disso¬
nautes .i. ꝯsencientes: sic̃ ex diuersis
uocibꝰ. s nͣ aduersis: fit cantꝰ suauis.
Saire. Iqudate eũ incymbalis bene so¬
nantibꝰ. Cymbala inuic̃e se tangunt.
ut sonent: ido labiis nrͣis a qͥbꝰ dã com¬
parant᷑. s melius in eymbalis intelligi
puto illos. qͥ iniuic̾e se honorantes. dart
lectant dm. Eẜ notandũ qͦd tria gene¬
ra sonor. st̃. quor. nullũ hic p̃termitit᷑.¬
Fit eñi sonꝰ uoce. ut ꝑ ehorũ: flatu. ut ꝑ ty¬

Expanded text:
ne jam a corruptione liberata, quam ante per ne jam a corruptione liberata, quam ante per tympanum significaverat; et organo, id est in concordi diversitate. Organum est generale nomen omnium musicorum vasorum, licet usu dicatur organum quod inflatis follibus sonat. Chordae vero sunt caro jam a corruptione libera, quibus addit organum, non ut singuli sonent, sed ut diversitate concordissima consonent, sicut fit in organo. Habebunt enidifferentias suas consonantes, non dissonantes, id est consentientes sicut et diversis vocibus, sed non adversis fit cantus suavis. Laudate eum in cymbalis bene sonantibus. Cymbala invicem se tangunt ut sonent. Ideo labiis nostris a quibusdam comparantur, sed melius in cymbalis intelligi puto illos qui invicem se honorantes dant ldelectant. Et notandum quia tria sunt genera sonorum, 317 quorum nullum hic praetermittitFit enim sonus voce, ut per chorum; flatu, ut per ti
Abbreviated transcription (Latin):
amplius ñ moriant᷑. Uirtꝰ eñi ẽ in hoc fir
tentatꝰ eñi qi quẽ fecit in eis. ar qͦd reg¬
nant eũ illomȩtͣnũ: ⁊ ipsi sc̃i st̃ multitu¬
do magnitudinis eiꝰ. Unde subdit. Lauda
milia mil iũ Unde. eilia miliũ minis¬
trabant ei: ⁊ decies centena milia assiste¬
bant ei. Idem ipsi sc̃i st̃̾ in om̃ibꝰ musicis
instrum̃tis significati. quȩ ponit ꝓ signi¬
ficancia diuinę laudis .i. ut significent
ea ꝓ qͥbꝰ laudare debent. uł qͦmͦ ⁊ a tuba
incipit dicens. Laudate eũ insono tubȩ.
.i. ꝓpt᷑ excellentissimã laudis claritatem.
quȩ in uobis ẽ.&. laudate eũ in psalterio
suꝑiori ut dictũ ẽ sonat: eythara ab
in feriori. Ido ꝑ psalteriũ cȩlestia: ꝑ
cytharͣa. terrestria significant᷑. S eq̃ꝵ¬
laudate eũ in tympano .i. in carne
mutata: quȩ est sine omni eorrupciõe.
Tymꝑanũ eñi fit de corio siceato:⁊
firmato. Seq̃s E ehoro .i. in pacataso¬
cietate .¶s. laudate eũ incordis .i. in car¬

Expanded text:
amplius non moriantur. Virtus ejus est in hoc firmtentatus enim Dei quem fecit in eis, dicitur quod regnant cum illo in aeternum; et ipsi sancti sunt multitudo magnitudinis ejus. Unde subdit, laudatmillia millium. Unde: Millia millium ministrabant ei, et decies centena millia assistebant ei . Idem ipsi sancti sunt in omnibus musicis instrumentis significati, quae ponit pro significantia divinae laudis, id est ut significet ea pro quibus laudare debent et quomodo. Et a tuba incipit, dicens: Laudate eum in sono tubae, id est propter excellentissimam laudis claritatem quae in vobis est, laudate eum in psalterio sonat, ut dictum est, cithara ab inferiori. Ideoque per psalterium coelestia, per citharam terrestria significantur. Laudate eum in tympano, id est in carne mutata, quae est sine omni corruptione. Tympanum enim fit de corio siccato et infirmato. Et choro, id est in pacata societate. Et laudate eum in chordis, id est in car
Abbreviated transcription (Latin):
namꝰ: uocante do ad pęnitenciã. qͦs apud
se in occulto p̃destinaiit: inde ꝑ miscdiã
iustificati. bene uiuimꝰ. ne iudietũ in
futuro timeamꝰ. conuocatos do nstifican¬
te hic ꝑ misedđiã ⁊ timorẽ iudieii. In qͦni
dicio de ciuitate dñi disꝑdunt᷑ qͥ oꝑant᷑¬
imqͥtatẽ.: tandẽ ad uita glorificatim
tramꝰ. ubi dm sine fine laudamꝰ. Ad hoe
etiq̃ ꝑtinet .i. ad hos tres statꝰ de signan¬
dos: qͣd dñs ait in euangelio. Ecce eieio
demonia ⁊ sanitates ꝑficio hodie &
eras: ⁊ tͣeia die ꝯsummor. Dȩmonia

Expanded text:
namus, vocante Deo ad poenitentiam, quos apud se in occulto praedestinavit. Inde per misericordiam justificati bene vivimus, ne judicium in futuro timeamus, Deo vocatos justificante hic per misericordiam et timorem judicii, in quo judicio de civitate Domini disperdentur omnitatem. Tandem ad vitam glorificati intramus, ubi Deum sine fine laudamus, ad hoc etiam, id est ad hos tres status designandos, quod Dominus ait in Evangelio: Ecce ejicio daemonia, et sanitates perficio hodie et cras, et tertia die consummor
Abbreviated transcription (Latin):
fteriũ: numerus ẽ psalmor. Ids enĩ centũ
qͥnqͥgnnta st̃ qͥ numerꝰ eodẽ ad notat᷑ miste¬
rio qͦ qͥndenarius: ut ostendat᷑ huiꝰ libri
doctrina. utriq isonare testam̃to. Eece qͥre
hoc mimero pͥusꝯ seripti st̃. N unc animad¬

Expanded text:
terium est numerus psalmorum. Ideo enim centum quinquaginta sunt, qui numerus eodem adnotatur mysterio quo quindenarius, ut ostendatur libri hujus doctrina, utrique consonare Testamento. Ecce quare hoc numero psalmi conscripti sunt. Nunc animad
Abbreviated transcription (Latin):
sonant. in qͥbꝰ ẽ similitudo eymbalor. ⁊ ar¬
moniã reddunt: bene inter musica instru¬
m̃ta st̃. Cymbala bene tinnieneia. st̃ ex
ꝑmixtis metallis paruissime fialȩ quȩ
Ef ne puteseymbala ista e̾e̾ sine anima: ad¬
dit. Laudate eũ in cymbalis iubilacionis:
.i. in labiis. iubilũ intus xeptũ. ex tra
monstrantibꝰ. E qr om̃ia sꝑualit᷑ intel¬
ligi uult. apto fine zeludit. Omͣis sꝑs scilicet
ar. gelicus ⁊ humanꝰ laudet dñm. ñ caro
⁊ sanguis quȩ ñ possidebunt regnũ der
ñ ambitꝰ secłi. s qͦd eͣ innatura rerũ sub¬
limius. ad laud̾e monet᷑. qͥd scił cȩlestia
dent.: in his tocius musiee ꝑfectio ẽ. Est¬
eñĩ flatꝰ in tuba. pulsus in cythara. ⁊ in
cimbalis: uox in choro. Quibꝰ musieis in¬
strum̃tis. significat᷑ sꝑualis armonia que
ñ auribꝰ. s pura m̃tę aduertit᷑. Uel ita ab

Expanded text:
sonant, in quibus est similitudo cymbalorum, et harsonant, in quibus est similitudo cymbalorum, et harmoniam reddunt, et ideo bene inter musica instrumenta sunt. Cymbala bene tinnientia sunt ex permistis metallis parvissimae phialae, quae  sine anima addit: Laudate eum in cymbalis jubilationis, id est in labiis jubilum intus conceptum extra monstrantibus. Et quia omnia spiritualiter intelligi vult, apto fine concludit omnis spiritus, scilicet angelicus et humanus, laudet Dominum; non caro et sanguis, quae non possidebunt regnum Dei, non ambitus saeculi; sed quod est in natura rerum sublimius ad laudem monetur, quod scilicet coelestia dent. Aug. In his totius musicae perfectio est. Etenim flatus in tuba pulsus in cithara; et in cymbalis, vox in choro. Quibus musicis instrumentis significatur spiritualis harmonia, quae non auribus sed pura mente advertitur. Vel i
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ canat deo: eythara eũ reliqͥs in¬
strum̃tis. canat sponso. Tuba enim
thara sponso cantat.⁊ ab imo sonat. Hec uin¬
ficat᷑ inpsalterio d̾s: in eythara sponsus.
ẽ sensus. Lauqͥate eũ insono tube .i. lauda¬
te eũ ut rege:⁊ qr uos in bello diaboli uin
⁊ qr uos fecit sũmos. ¶. laudate eũ inertha
ra .i. ut sponsũ: ⁊ qr uos ab imis lib̾auit.: Seq̃s
mutata: ⁊ uocũ cordiũq ꝯeordia. T. yminũ¬
enĩ fit de chorio. extenso in ligno: ehorꝰ uͦ.
ẽ tẽperata uocũ eollectio Sͦ eq̃ I audate eũ
incordis ⁊ organo. Cordas ponit. ꝓ om̃i instru¬
m̃to musieo: qͦd eũ cordarũ tensione sonat.
Organũ ẽ qͣsi turris. fistulis diuersis fabri¬
cata: flatu folliũ sonans. eẜ ut hec omnia
de hominib accꝑꝑes ad os hominis uenit
⁊ exponens qͥdsit laudare eũ in cordis ⁊ or¬
gano. subdit. Laudate eũ in eimbalis bene¬
sonantibꝰ. Cymbala bene sonaneia. labia
nr̃a st̾ que cordi ꝯeinna in laudibꝰ dei bene

Expanded text:
terium canat Deo, cithara cum reliquis instrumentis canat sponso. Tuba enim thara sponso cantat, et ab imo sonat. Haec omficatur; in psalterio, Deus; in cithara, sponsus. Et est sensus: Laudate eum in sono tubae, id est laudate ut regem, quia vos in bello diaboli vincum, quia vos fecit summos. Et laudate eum in cithara, id est ut sponsum, quia vos ab imis liberavit. VERSmutata, et vocum cordiumque concordia. Tympanum fit de corio extenso in ligno. Chorus vero est temperata vocum collectio. Laudate eum in chordis et organo. Chordas ponit pro omni instrumento musico, quod chordarum tensione sonat. Organum est quasi turris fistulis diversis fabricata, flatu follium sonans. Cassiod. Et, ut haec omnia de hominibus acciperes, ad os hominis venit; et exponens quid sit laudare in chordis et organo subdit. Laudate eum in cymbalis, etc. Cymbala bene sonantia labia nostra sunt quae cordi concinna in laudibus Dei bene
Abbreviated transcription (Latin):
distinrit.: ut significet eos qͥin p̃senti husꝰ
psalmodiȩ doctrinã seruant. legẽ imple¬
re: ⁊ denario ȩtͣnȩ uitȩ in futuro corona¬
ri. Assignata gemina raciõe. qͦre ꝑ qͥnqͣgm¬
ta distincti sint psalmi: uidendũ ẽ qͦre ꝑ¬

Expanded text:
distinxit, ut significet eos qui in praesenti hujus distinxit, ut significet eos qui in praesenti hujus psalmodiae doctrinam servant legem implere, et denario aeternae vitae in futuro coronari, assignata gemina ratione, quare per quinquaginta distincti sunt psalmi. Videndum est quare
Abbreviated transcription (Latin):
genario. ex qͣtuor ⁊ decẽ inse ductis multi¬
plicato: p̃ualet qͣntũ ad significacionẽ. Qua¬
tuor eñĩ partes habet mundꝰ ⁊ anitꝰ⁊ qͥtuor
st̾ elemͣta. ex qͥbꝰ om̃us corꝑa ꝯstant. Denari¬
us aũ legẽ significat: ꝓptͣ decalogũ manda¬
toꝵ. qͥ fuert sc ripta in tabulis. Huie aũ nu¬
mero scił ꝗͣdragenario ad dit᷑ denaruis ut
qͥnqͦguita cõpleant᷑: denarius uͦ. inta et̃nã
significat. Constat eñi ex tribꝰ ⁊ septẽ. ter¬
narius uͦ ad scãm tinitatem refertur.
Septenarius uͦ qͥrstat ex tribꝰ⁊ qͣtuor. ad
duplicẽ hominis notura. qͥ ꝯstat ex anima
⁊ corꝑe. Ad animã ꝑtinet t̃narius. ꝓpt̃ tri.¬
plicẽ uim animȩ: ad eor pꝰ qͣtuor. ꝓpt̃ qͦtuo
ꝑficiet᷑: cũ utriusq nr̃e nature sabbatismo
potiti. trinitat in create Niungem᷑. Addi¬
to gͦ denario qͦd ragenario. uelut mercede
ꝓimpleta in hac uita lege reddita: ipsa et̃¬
nitas figurat᷑. Iđo gͦ hoc numero psalmos

Expanded text:
genario, et ex quatuor et decem in se ductis multiplicato praevalet quantum ad significationem. Quatuor enim partes habet mundus et annus, et quatuor sunt elementa, ex quibus omnia corpora constant: denarius autem legem significat propter Decalogum mandatorum, quae fuerunt scripta in tabulis. Huic autem numero, scilicet quadragenario, additur denarius, ut quinquaginta compleantur. Denarius viro vitam aeternam significat. Constat enim ex tribus et septem. Ternarius ad sanctam Trinitatem refertur. Septenarius vero qui constat ex tribus et quatuor ad duplicem hominis naturam, qui constat ex anima et corpore. Ad animam pertinet ternarius propter triplicem vim animperficietur, cum utriusque naturae nostrae sabbatismo potiti Trinitati increatae conjungemur. Addito ergo denario quadragenario velut mercede, pro impleta in hac vita lege Dei reddita, ipsa aeternitas figuratur. Ideo ergo hoc numero psalmos
Abbreviated transcription (Latin):
hic multa paciat᷑. Lȩtet᷑ dico. in eo qui
fecit eũ etiã scd̾o. ut sit isrł. ⁊ filiȩ
syon. exultent in rege suo:
inxpo. qui estrey .&. sacerdos.
Utrer eni pugnauit ꝓ nobis. de cruce dia¬
bolũ uincens: ut sacerdos se ꝓ nobns obtu¬
lit: nichil inueniens inbomi nibꝰ qͦd ꝓ eis

Expanded text:
hic multa patiatur. Laetetur Israel in eo qui fecit eum, etiam secundo ut sit Israel, et filiii, Sion, exsultent in rege suo, isto, qui est rex et sacerdos. Ut rex enim pugnavit pro nobis de cruce diabolum vincens, ut sacerdos se pro nobis obtulit, nihil inveniens in hominibus quod pro eis
Abbreviated transcription (Latin):
de qͥbꝰ scił aliqͥd facturꝰ ẽ. Lana eni ẽ ma¬
teria uestis. ⁊ de bis sꝑu ad huc frigidis qͥ
pĩdestinati st̃̾. fit tunica xꝑi: sine macła
⁊ ruga. Unde merito uestis. xꝑi inmonte
re fulsit siẽ nix. qr de hac niue. fit uestis

Expanded text:
de quibus scilicet aliquid facturus est; lana enim est made quibus scilicet aliquid facturus est; lana enim est materia vestis, et de his spiritu adhuc frigidis, qui praedestinati sunt, fit tunica Christi sine macula et ruga. Unde merito vestis Christi in monte refulsit sicut nix, quia de hac nive fit vestis
Abbreviated transcription (Latin):
aliis infinitis. ⁊ meisdẽ tẽpoꝵ punctis.
ubiq tͣrarũ diffundit᷑. ħoc aũ ꝑtinet
ad uerbũ dei. scił ñ e̾e̾ in parte: ubiq e̾e̾¬
in libro sapienciȩ legit᷑. attingit a fine
usq ad finẽ fortit᷑. ñ tam̃ motu locali.
s ĩmobilitate: tanꝗͣ. si moles aliqua sa¬
xea impleat locũ aliquẽ. d̾r qͦd attingit
a fine eiꝰde loci usq ad finem. cũ tam̃
bilis: certꝰ. in qͦiiqͥnatꝰ. S hoc facit ipsa
ueloc itas. qͦd sapiencia dr actus. mobi¬
lis: ñ ut hoc deserat. illud tangat. s ut
ubiq semꝑ sit. ⁊ nusquã inclusa tene¬
at᷑.s qs suffieit ista cogitare: Utiq nul¬
lus. Est tam̃ spes ad capiendũ uerbũ:
qr p̃destinauit nos s. e hoc est quod
tet aduentꝰ rꝑi. Sic̃ enĩ nix sursũ gelat¬
⁊ in ima decidit: sic refrigescente carita¬
te. decidit humana natura in terras. ⁊ pi¬
gro corꝑe in uoluta. ut nix facta ẽ. s in

Expanded text:
aliis infinitis, et in eisdem temporum punctis, aliis infinitis, et in eisdem temporum punctis, ubique terrarum diffunditur. Hoc autem pertinet ad Verbum Dei, scilicet non esse in parte, sed ubique eientiae legitur: Attingit a fine usque ad finem fortiter , non tamen motu locali, sed immobilitate tanquam si moles aliqua saxea impleat locum aliquem. Dicitur quod attingit a fine ejusdem loci usque ad finem: cum tamen bilis, certus, incoinquinatus . Sed hoc facit ipsa velocitas quod Sapientia dicitur actus mobilis, non ut hoc deserat, illud tangat; sed ut ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed quis sufficit ista cogitare? utique nullus. Est tamen spes ad capiendum verbum, quia praedestinavit nos Deus. Et hoc est quodtet adventus Christi. Sicut enim nix sursum gelat, et in ima decidit, sic refrigescente charitate decidit humana natura in terras, et pigro corpore involuta, ut nix facta est. Sed i
Abbreviated transcription (Latin):
scđ̃m aliã litterã. usq in ueloeitat᷑e
currit sermo eiꝰ uł uerbũ: qͦd elect¬
us atq expressius dici nͣ potuit. Non
an. uelox ẽ uerbũ. Ue lox eñĩ fit a¬
liqͥd uelocitate qua plus uł mimus
participat: sic̃ partic ipaciõe calo¬
ris. aliqͥd d̾r calidũ: ⁊ partieipacio¬
ne frigoris. frigiduͣ. Est aũ aliqͥd
alio magis uł minꝰ. uelox. uł cali¬
Dũ: quanto scił uelocitate uł calore ma¬
gis uł minꝰ participat: ⁊ sieut calore quo
calent cet̾a. nichil ẽ calidius: i ta ueloci¬
tate qua cet̾a dñͣr ue locia. nichil est ue¬
locius. Sic̃ gͦ de aliqͦ diceret᷑. calet usq
in calorẽ .i. adeo calet. qͦd ipse calor po¬
test dici: sic de uerbo di dr. currit usq
inuelocitatẽ .i. adeo ut sit ipsa uelocitas:
uelox ẽ sic̃ equus. uel angelus. uł uentꝰ.
alicubi ẽ: ñ ubiq Uelocitas aũ ipsa ubi¬
q ẽ ñ est in parte: nusquã artatur.
que nͣ mͦ est in equis. uł inuentis. s in

Expanded text:
secundum aliam litteram, usque in velocitatem currit sermo ejus, vel, verbum quo electius vel expressius dici non potuit. Non ait velox est Verbum; velox enim fit aliquid velocitate, qua plus vel minus participat, sicut participatione caloris aliquid dicitur calidum, et participatione frigoris frigidum. Est autem aliquid alio magis vel minus, velox vel calidum, quanto scilicet velocitate vel calore magis vel minus participat. Et sicut calore quo calent caetera nihil est calidius, ita velocitate qua caetera dicuntur velocia nihil est velocius. Sicut ergo de aliquo diceretur, calet usque in calorem, id est adeo calet, quod ipse calor potest dici, sic de Verbo Dei dicitur. Cucurrit usque in velocitatem, id est, adeo ut sit ipsa velocitas, velox est sicut equus, vel angelus, vel ventus, alicubi est, non ubique. Velocitas autem ipsa, ubique est, non est in parte, nusquam arctatur, quae modo non est in equis vel in ventis, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
congregauit. ⁊ deposita fragilitate. suȩ
imagini restituit. ⁊ ĩã ꝯformes głe suȩ
in beatitudme locaiuit. ubi est omnis
habundancia. Hie gͦagit᷑ de laude di in
scõꝵ. ore ⁊ animo cantare. In hoc eulmͣ
qiuinȩ laudis. om̃is psal modia ꝑduei¬
t᷑ quȩ laus hic nupciali duleeline de¬

Expanded text:
os, et deposita fragilitate suae imagini restituit, et jam conformes gloriae suae in beatitudine locavit, ubi est omnis abundantia. Hic ergo agitur de laude Dei in sanctorum, ore et animo canere. In hoc culmen divinae laudis, omnis psalmodia perducitur, quae laus hic nuptiali dulcedine de
Abbreviated transcription (Latin):
intus ẽ. pace fruit᷑: extra ẽ gehenna. ⁊
in pace ẽ illa saturitas: ⁊ nulla indi¬
pe frum̃ti .i. pane qͥ de cȩlo descendit:
qͥ carne elausus in mundo. sola fide est
cognitꝰ. tunc aũ uidebimꝰ eũ sicut est:
⁊ illa erit ꝑfecta saturitas. S Qui e¬
quȩ munera hic dant᷑ electis. ꝑ que ue¬
ritas futuri possit agnosei. Q si. Hee p̃
carne t̾rȩ: ut interra cognosceret᷑
A lit̾ enĩ ñ leuarem᷑ ad ad ipẽ frum̃ti
saciantẽ. nͥ mitteret uerbũ t̃rȩ. qua
grauam᷑ ⁊ impedim᷑ ad reditũ. In terra
enĩ ubi laboramꝰ fessi. languidi. pi¬
gri. frigidi s in heremo nos ũ dese¬
rit. s manna pluit: qr mittit uer¬
bũ suũ t̾re. eẜ. uelocit᷑ eurrit sermo

Expanded text:
pace fruitur. Extra est gehenna, et in pace illa est saturitas, et nulla indipe frumenti, id est pane qui de coelo descendit, qui carne clausus in mundo sola fide est cognitus. Tunc autem videbimus, sicut est, et erit illa perfecta saturitas vel sequae munera hic dantur electis, per quae veritas futuri possit agnosci. Quasi dicat: carne, terrae ut in terra cognoscatur. Aliter enim non levaremur ad adipem frumenti satiantem, nisi mitteret Verbum terrae, qua gravamur et impedimur ad reditum. In terra enim laboramus fessi, languidi, pigri, frigidi; sed in eremo nos non deserit, sed manna pluit, quia mittit Verbum suum terrae, et velociter currit sermo
Abbreviated transcription (Latin):
.xꝑo. quẽ tunc iidebt̃ facie ad faciem:⁊
laudent nom̃ eiꝰ in ehoro .r in unitate
caritatis. q ĩa timc nulla erit disꝑsio.
s. carissima unitas. ⁊ in tympano ⁊ psalte¬
rio psallant er .÷. de boc qr tympanũ
psalteriũ fuit eis hic. Tunc eñĩ erulta¬
cio erit scĩs. de tymmpano ⁊ psalterio: ñ
ipsi act. Iđ̾o psallant. ꝙ bene placitũ

Expanded text:
o quem nunc videbunt facie ad faciem; et laudent nomen ejus in choro, id est in unitate charitatis, quia jam tunc nulla erit dispersio, sed charissima unitas. Et, in tympano et psalterio psallant ei, id est de hoc quia tympanum et psalterium fuit eis hic. Tunc enim exsultatio erit sanctis de tympano et psalterio, non ipsi actus. Ideo psallant, quia beneplacitum
Abbreviated transcription (Latin):
sceł ari nobilitate ꝯtẽpta: pauꝑtate eligerent.
⁊ nobilitat̾e̾ in xꝑo. Uoluit eñi ꝓdesse im¬
ꝑatori de piseatore: ñ piscatori de imꝑa¬
tore.ꝑ hosgͦ ligauit reges ⁊ nobiles iuncłis
ferreis. ne ꝓgrederent᷑ ad illicita ⁊ hoc est
iudiciũ qͦd faciunt sc̃i: ꝑ om̃s gentes. un¬
tũ Es. Aa hoc habent glag̾ios in manibꝰ
plent᷑. Legebant᷑ aliqͣndo. nec fiebaut. mͦ
mundũ hoc agunt scĩ. sic głant᷑: sic erul¬
tant in faucib. sic letant᷑ in cubilibꝰ. fcex¬
ultant in gła. sic cantant canticũ nouuim.
sic dicurt alleluia. corde.ore. uita. Uel ita.¬

Expanded text:
saeculari nobilitate contempta paupertatem eligerent et nobilitatem in Christo. Voluit enim prodesse imperatori, de piscatore, non piscatori de imperatore. Per hos ergo ligavit reges et nobiles vinculis ferreis, ne progrederentur ad illicita. Et hoc est judicium quod faciunt sancti, per omnes gentes. Undicat: Ad hoc habent gladios in manibusplentur. Legebantur enim aliquando nec fiebant; modo mundum hoc agunt sancti, sic gloriantur, sic exsultant in faucibus, sic laetantur in cubilibus, sic exsultabunt in gloria, sic cantant canticum novum, sic dicunt alleluia corde, ore, vita. Vel ita