comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beris. Ego autẽ dico
uobis. Si quis iud̾it
mulierẽ ad concupi¬
scendũ eam: iam me¬
chatus est eam in cor
ris constructione
digni sunt.
lutem. Qui iuxta montem hebal in¬
cedunt. in quo maledictiones ꝓlate fẽ.
hii sunt qui ñ amore benedictionum
uł ꝓmissionũ. s supplicioꝵ timore le¬
gis p̾cepta faciunt. Om̃s autẽ circa
archan incedunt: qui ab eccłie sinu
ñ recedunt. s nobiliores qui ex carita¬
te. qua qui pene timore seruiunt.
Solus uͦ ib̃c potest huiꝰmodi mentes
cognoscere. ⁊ alios in monte garram
ad benedicendũ. alios in montehe¬
bal ad maledicendũ statuere: ñ ut
maledictionẽ accipiant. S ut in ale¬
dictiones scͥptas. ⁊ peccatorib consti

Expanded text:
is: Ego autem dico vobis: Si quis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam 484 in cordris constructione digni sunt.lutem. Qui juxta montem Hebal incedunt, in quo maledictiones prolatae sunt; hi sunt qui non amore benedictionum vel promissionum, sed suppliciorum timore, legis praecepta faciunt. Omnes autem circa arcam incedunt, quia ab Ecclesiae sinu non recedunt. Sed nobiliores, qui ex charitate, quam qui poenae timore serviunt. Solus vero Jesus potest hujusmodi mentes cognoscere, et alios in monte Garizim ad benedicendum, alios in monte Hebal ad maledicendum statuere, non ut maledictionem accipiant, sed ut maledictiones scriptas et peccatoribus consti
Abbreviated transcription (Latin):
Infideli uel iniquo cui pecuniam damus ad usuram: cum pro
uerbo predicationis exigimus fidem. penitentiam. ⁊ ope¬
sed alieno. Fratri autem tuo abᷤ¬
q usura id quod indiget commodabis: ut benedicat
tibi dominus deus tuus in omni opere tuo in terra
ris uotum domino deo tuo.non tardabis reddere: qr¬
requiret illud dominus deus tuus. et si moratus fu
eris: reputabitur tibi in peccatum. Si nolueris

Expanded text:
Infideli vel iniquo cui pecuniam damus ad usuram, cum pro verbo praedicationis exigimus fidem, poenitentiam et opesed alieno. Fratri autem tuo absque usura, id quod indiget, commodabis: ut benedicat tibi Dominus Deus tuus in omni opere tuo in terram, ris uotum Domino Deo tuo, non tardabis reddere requiret illud Dominus Deris, reputabitur tibi in peccatum: si nolueris
Abbreviated transcription (Latin):
sed interficies more gladii etheum uidelicet et amor¬
reum. et chanancum.pherezeum. et eueum. et iebuseum.
sicut precepit tibi dominus deus tuus: ne forte doceant
uos facere cunctas abhominationes quas ipsi oꝑati sunt
diis suis. et peccetis in dominum dm̃ urm̃.
obsederis ciuitatem multo tempore: et munitionibus
circũdederis ut expugnes eam. ¶ Non succides arbores. homineo scien¬

Expanded text:
sed interficies in ore gladii, Hetthaeum videlicet et Amorrhaeum, et Chananaeum, Pherezaeum, et Evaeum, et Jebusaeum, sicut praecepit tibi Dominus Deus tuus: ne forte doceant vos facere cunctas abominationes, quas ipsi operati sunt diis suis, et peccetis in Dominum Deum vestrederis civitatem multo tempore, et munitionibus circumdederis ut expugnes eam, non succides arbores de qui
Abbreviated transcription (Latin):
gis quã offerre adipẽ ari¬
etum qm̃ quasi peccatum
ariolandi ẽ repugnare.⁊ qͣ¬
siscelus ydolatrie nolle ac¬
quiescere. In obedientem gͦ
obrui lapidib. Cuangłm¬

Expanded text:
fferre adipem arietum, quoniam quasi peccatum hariolandi est repugnare, et quasi scelus idololatriae nolle acquiescere. Inobedientem ergo obrui lapidibus ju
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c sibi duas uxores ppłm¬
scilicet uideoꝵ ⁊ gentiliũ:¬
pulauit. Odiosa ẽ synago¬
ga. semꝑ contentiosa. dura
ceruice. incutũcisa corde: di¬
lecta. gentilis eccłia. S non
potest filiũ dilecte p̾ferre fi¬
lio odiose: idẽ eccłiam de gẽ¬
tib. uł filios eius p̾ferre
sunt symagoge filii. Agnos¬
cit odiose pͥmogenitũ. dat
ei duplicia: ꝙ p̾mituus sy¬
nagoge filiis dedit legem
suu. ⁊ pͥmo eis euangłm p̾¬
dicauit. Hic eñi est pͥmo¬
genitus liberorum eius.
Alii. dabit ut iuuat. ñ ut
abundet. sicut abraham
filiũ ancille suꝑ nationes
p̾fecit. filio sate ñ solũ tẽ¬
poralia. s etiã ⁊ spiritua¬
lia cumulauit. ⁊

Expanded text:
um illa et erit uxor tua sin autem postea non sederit aniscilicet Judaeorum et gentiunomine. Odiosa est synagoga, semper contentiosa, dura cervice, incircumcisa corde; dilecta gentilis Ecclesia. Sed non potest filium dilectae praeferre filio odiosae, id est Ecclesiam de gentibus et filios ejus praeferre sunt filii synagogae. Agnoscit odiosae primogenitum, dat ei duplicia, quia primitivis synagogae filiis dedit legem sui, et primo eis Evangelium praedicavit. Hic enim est primogenitus liberorum ejus. Alii dabit ut vivat, non ut abundet, sicut Abraham filium ancillae super nationes praefecit: filio Sarae, non solum temporalia, sed spiritualia accumul
Abbreviated transcription (Latin):
gente tua et de fratrib tius sicut me suscitabit tibi
dominus deus tuus: ipsum audies ut petisti a domino
deo tuo in choreb: quando contio congregata est. atq di¬
xisti. ultra non audiam uocem domini dei mei. et ignẽ
hunc maximum amplius non uidebo ne moriar:. Et
ait dominus michi. Bene omnia sunt locuti. ¶Probam i c̃¬

Expanded text:
gente tua et de fratribus tuis, sicut me suscitabit tibi Dominus Deus tuus. Ipsum audies, ut petisti a Domino Deo tuo in Horeb, quando concio congregata est atque dixisti: Ultra non audiam vocem Domini Dei mei; et ignem hunc maximum amplius non videbo, ne moriar, et ait mihi Dominus: Bene omnia sunt locuti: Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ autẽ rep̾henditur in
uia ire que declinat ad de¬
que indextera sunt. s qui
declinat in ea: id ẽ qui sibi
insinistra.Uias aur̃e que
adextris sunt nouit dns¬

Expanded text:
 reprehenditur in uia uitae qui declinat in dequae dextra sunt, sed ille qui declinat in ea, id est qui sibiin sinistra; uias enim quae a dextris sunt nouit dominus
Abbreviated transcription (Latin):
doctrine tribuit: ut carnaliũ corda
ymbre rigata. ꝓferant germina
bonorum operum.⁊
na karismata expendit nationibus
Nec fenus accipit: ꝙ ñ p̾sentem re¬
munerationem. s futurã inquirit.
Excellit emĩ om̃ib ⁊ caput ẽ orbis
licet p̾ssuras ⁊ ꝑsecutiones malorum
mundo corde patiatur. fortior tñ
⁊ cetera.Lxxͣ. Non p̾teribis ab

Expanded text:
m tribuit, ut carnalium corda hoc imbre irrigata proferant germina bonorum operum. divina charismata expendit nationibus. Nec foenus accipit, quia non praesentem remunerationem, sed futuram inquirit. Excellit enim omnibus, et caput est orbis, licet pressuras et persecutiones malorum in mundo patiatur, fortior tame. LXX: Non praeteribis ab
Abbreviated transcription (Latin):
si audieris mandata domini dei
tui que ego precipio tibi hodie. et cu¬
stodieris ac feceris. ac non declinabis
ab eis. nec ad dexteram nec ad sinistr̃a.
nec secutus fueris deos alienos: neq

Expanded text:
si audieris mandata Domini Dei tui, quae ego praecipio tibi hodie, et custodieris et feceris, ac non declinaveris ab eis, nec ad dexteram nec ad sinistram: nec secutus fueris deos alienos, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Dextera gͦ aut sinistra est:
ire post deos alienos. serui¬
re illis. Non ideo dictũ est.
qd̾ dĩ alieni possint in dex¬
tris accipi s terrena loca q̃
bebant dos alienos colenteᷤᷤ.

Expanded text:
dextra aut sinistra, ire post deos alienos, servire illis, » non ideo dictum est quia dii possint etiam in dextris accipi: sed aut terrena loca sigbebant gentes alios deos colentes,
Abbreviated transcription (Latin):
bile. non immolabitur domino deo tuo: sed
intra portas urbis tue comedes illud. Tam
mundus quam immundus similiter uescent᷑
eis: quasi caprea et ceruo. Hoc solum obseruabi
ut sanguinem eorum non comedas: sed ef¬
fundes in terram quasi aquam. Obserua

Expanded text:
bile non immolabitur Domino Deo tuo sed intra portas urbis tuae comedes illud tam mundus quam inmundus similiter vescentur eis quasi caprea et cervo hoc solum observabis ut sanguinem eorum non comedas sed effundas in terram quasi aquam observa
Abbreviated transcription (Latin):
rum. et quem libertati dona¬
ueris: nequaquam uacuum ab¬
ire patieris. sed dabis uaticum
de gregib et de area. et de torcu¬
lari tuo: quib dominus deus
tuus benedixit tibi. Memento
quod et ipse seruieris in terra

Expanded text:
rum, et quem libertate donaveris, nequaquam vacuum abire patieris: sed dabis viaticum de gregibus, et de area, et torculari tuo, quibus Dominus Deus tuus benedixerit tibi. Memento quod et ipse servieris in terra
Abbreviated transcription (Latin):
dent te. Maledictus eris in ciuitate.
maledictus in agro. maledictũ hor¬
tuorum. et greges ouium tuarum.
Maledictus eris ingrediens: et ma¬
ledictus egrediens. Mittat dominꝰ¬
suꝑ te famemet esuriem. et increpationem inomnia
oꝑa tua. que facies. donec conterat te. et ꝑdat uelocit᷑
propter adinuentiones tuas pessimas. in quib reliqui

Expanded text:
en. Maledictus eris in civitate et maledictus in agro. Maledictum ortuorum, et greges ovium tuarum. Maledictus eris ingrediens, et maledictus egrediens. Mittet Dominsuper te famem et esuriem, et increpationem in omnia opera tua, quae facies: donec conterat te, et perdat velociter, propter adinventiones tuas pessimas in quibus reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
utiliter dimittit. Unde bene sequitur. Si dini¬
tertenam curam aut dimittit aut moritur
id ẽ aut ñ ex animo succũbit. aut ꝑ eam fun¬
ditus in anime utta succumbit. Siue gͦ seq̃ns
maritus dimiserit. siue mortuus fuerit: pͥ¬

Expanded text:
utiliter dimittat. Bene autem dicitur, dimiterrenam curam aut dimittit aut moritur, id est aut non ei ex animo succumbit, aut propter eam funditus in animae vita succumbit. Sive ergo sequens eam maritus dimiserit, sive mortuus fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
et habuerit
eam. et non
aliquos corrigere uł con¬
firmare. totam plebem ũ
licet ei regere. uel magna
negocia tractare.
Sunt quedam loca scͥpture
que hystorialiter fidem im¬
buunt: quedam moraliter
scãm conu̾sationẽ instruuñ.
quedam ñ scdm hystoriam.
s scd̾m allegoriam uenerã¬
da myst̾ia ostendunt. Cau¬
te gͦ in segetẽ ꝑrim intran¬
dũ ẽ. ut discernendo carpas
cibũ ñ p̾cipitando succise¬

Expanded text:
et habuerit eam, et nonaliquos corrigere vel confirmare, totam plebem non licet ei regere, vel magna negotia tractare.Sunt quaedam loca Scripturae quae historialiter fidem imbuunt, quaedam moraliter sanctam conversationem instruunt: quaedam non secundum historiam, sed secundum allegoriam veneranda mysteria ostendunt. Caute ergo in segete proximi intrandum est, ut discernendo carpas cibum, non praecipitandum succis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ apeccatore peccati
confessio tenetur. Suꝑi
cor inferius premit.
formido conuingi. q
incassum miscdiam
tanta dispensatione di¬
sponere predicationẽ
debet. ut non relicta
spe.timorem subtra¬
hat: nec subtracta

Expanded text:
cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Supercor inferius premit. formido conjungi, quia incassum misericordiam tanta dispensatione componere praedicationem debet, ut nec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta
Abbreviated transcription (Latin):
olluit t̾ram suã. qui concupiscen¬
tiis carnalib inquinat corpꝰ suũ.
ideo necesse est ambitionem presen¬
tis uite citius domari. ne ualeat
dominari. ⁊ cum terrena actio
semel fulrit repulsa. non est repeten¬
da. ne post tergum respiciat qui
in aratro manum posuerat:
quam dominus deus tuus tibi tra¬
didit possidendam. Cum acceperit¬
homo nuꝑ uxorem: non procedet ad bel¬
lum. nec ei quippiam necessitatis inum

Expanded text:
olluit terram suam, qui concupiscentiis carnalibus inquinat corpus suum. Ideo necesse est ambitionem praesentis vitae citius domari, ne valeat dominari. Et cum terrena actio semel fuerit repulsa, non est repetenda: ne post tergum respiciat, qui in aratro manum posuerat. s Deus tuus tibi tradiderit possidendam cum acceperitr uxorem non procedet ad bellum nec ei quippiam necessitatis in
Abbreviated transcription (Latin):
celum: s adhuc in terra iaceo. Hic
ad dexteram patris sedeo: ibi adhuc
esurio.sitio & peregrinus sum. Qͦ¬
modo gͦ corpus cõmendauit in terraͬ.
ascensurus: Cum interrogarent
illum discipłi. dñe si hoc in tp̃re
p̾sentaberis. & quando restitues re¬
gnum isrł: respondit iturus. Non
uobis. & eritis mͥ testes. Uidete
qua diffundat corpus suum: ude¬
te uͥ calcari ñ uult. Eritis mͥ testes
in iherłm. & in totã iudeam. & sa¬
mariam: & usq in totã terram.
Ecce qua iaceo: qui ascendo. Ascẽ¬
do enim qui caput sum: iacet ad¬
huc corpus meũ. Qua iacet᷑. Pto
tam terram. Caue. ne ꝑcutias. ca-¬
ue.ne uioles:caue. ne calces. No¬
uissima uerba xp̃i sunt istaituri
in celum. Considerate languentẽ
in lectulo hominẽ. in domo sua ia¬
centẽ. & maceratũ egritudine. ꝓxi¬
mum morti. anhelantẽ. iam ani¬
mam quodamm inter dentes
habentem: qui forte sollicitus de

Expanded text:
coelum, sed adhuc in terra jaceo: hic coelum, sed adhuc in terra jaceo: hic ad dexteram Patris sedeo; ibi adhuc esurio, sitio, et peregrinus sum. Quomodo ergo corpus commendavit in terra ascensurus? Cum interrogarent illum discipuli, Domine, si hoc in tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? respondit iturus, Non vos, et eritis mihi testes. Videte qua diffundat corpus suum, videte ubi se calcari non vult: Eritis mihi testes in Jerusalem, et in totam Judaeam, et Samariam, et usque in totam terram . Ecce qua jaceo qui ascendo. Ascendo enim, quia caput sum: jacet adhuc corpus meum. Qua jacet? Per totam terram. Cave ne percutias, cave ne violes, cave ne calces: novissima verba Christi sunt ista, ituri in coelum. Considerate languentem in lecto hominem, in domo jacentem, et maceratum aegritudine, proximum morti, anhelantem, jam animam quodammodo inter dentes habentem, qui forte sollicitus de
Abbreviated transcription (Latin):
honoras. dolet pro eis qͦs calcas.
Quom clamat linguã. dolet mͥ:
Non dicit dolet pedi meo: s do¬
let mͥ. dicit. O lingua. quis te teti¬
git:. quis ꝑ cussit.: quis stimulauit:
qͥs pupugit: Nemo inquit. s comun¬
cta sum eis qui calcant᷑. Quom
mo cõmendauit corpꝰ suũ. quo
habebat iacere:. quia uidit multoᷤᷤ
honoraturos se.quia ascendit in
celum: & uidit quia honor ipsoꝵ
mutilis ẽ. si conculcant membra
ipsius in terra. Et nequis erraret.
&e cum adorat caput in celo. calca¬
ret pedes in terra.dixit ubi eeñt
membra ipsius. Ascensurꝰ enim:
dixit uerba nouissima. Post ipsa
uerbanon ẽ locutus in terra. As¬
censurũ caput in celũ cõmendauit.
membra in terra: &e discessit. Iam
ñ inuenis loqui xp̃m in ter t. ra.
inuenis illum loqui: s de celo. Et
de cȩlo ipso quare: Quia m̃bra¬
eus calcabantur in terra. ẜ secuto¬
ri enim saulo dixit desuꝑ. Saule
saule. quid me ꝑsequeris: Ascendum

Expanded text:
honoras, dolet pro eis quos calcas. honoras, dolet pro eis quos calcas. Quomodo clamat lingua? Dolet mihi. Non dicit, Dolet pedi meo; sed, Dolet mihi, dicit. O lingua, quis te tetigit? quis percussit? quis stimulavit? quis pupugit? Nemo, sed conjuncta sum eis quae calcantur. Quomodo mo, commendavit corpus suum qua habebat jacere, quia vidit multos honoraturos se, quia ascendit in coelum; et vidit quia honor ipsorum inutilis est, si conculcant membra ipsius in terra. Et ne quis erraret, et cum adoraret caput in coelo, calcaret pedes in terra, dixit ubi essent membra ipsius. Ascensurus enim dixit verba novissima; post ipsa verba non est locutus in terra. Ascensurum caput in coelum commendavit membra in terra, et discessit. Jam non invenis loqui Christum in terra: invenis illum loqui, sed de coelo. Et de ipso coelo quare? Quia membra calcabantur in terra. Persecutori enim Saulo dixit desuper, Saule, Saule, quid me persequeris ? Ascendi in
Abbreviated transcription (Latin):
phemas in corpore. Amat ille coepꝰ
suum. Si tu te p̾cidisti a corpore ip¬
suis: caput ñ se p̾cidit a corpore
suo. Sine causa me honoras. cla¬
mat tͥ caput desuꝑ:sine causa me
honoras. Tanquã siuelit tͥ aliquiˢ
osculari caput. & calcare tͥ pedes:¬
si focte caligis clauatis contererer
pedes tuos. uolens tͥ tenere caput.
&e osculariꝰ. nonne int̾ uerba ho¬
norantis.clamares ce diceres.qͥd
facis homo: Calcas me. Non di¬
ceres calcas caput meũ: quia ca¬
put honorabat: s plus clamaret
caput ꝓ membris calcatis. quam
ꝓ se quod honorabat᷑. Nonne cla¬
mat ipsum caput. nolo honorem
tuũ: Calcare me noli. Iam tu dic
si potes: quare te calcaui. Dic illud
capiti. Te osculari uolui:ample¬
cti uolui. S ñ uides ostulte: qͥa
qd̾ uis amplecti. ꝑ quandã cõpagẽ¬
unitatis ꝑuenit ad id qͦd calcas:¬
Si susum me bonoras. iusũ me
calcas: plus dolet qͣd calcas. quã
gaudet qͦd honoras: qͥa ce quod

Expanded text:
phemas in corpore. Amat ille corpus phemas in corpore. Amat ille corpus suum. Si tu te praecidisti a corpore ipsius, caput non se praecidit a corpore suo. Sine causa me honoras, clamat tibi caput desuper; sine causa me honoras. Tanquam si velit tibi aliquis osculari caput, et calcare tibi pedes: forte caligis clavatis contereret pedes tuos, volens tibi tenere caput, et osculari; nonne inter verba honorantis clamares et diceres, Quid facis, homo? calcas me. Non diceres, Calcas caput meum; quia caput honorabat: sed plus clamaret caput pro membris calcatis, quam pro se, quia honorabatur. Nonne clamat ipsum caput, Nolo honorem tuum; calcare me noli? Jam tu dic, si potes, Quare te calcavi? dic illud capiti, Te osculari volui, amplecti volui. Sed non vides, o stulte, quia quod vis amplecti, per quamdam compagunitatis pervenit ad id quod calcas? Susum me honoras, jusum me calcas. Plus dolet quod calcas, quam gaudet quod honoras; quia quod
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis. fr̃s mer: robur. flores. fru¬
ctus: pulchritudo. amenitas. pastꝰ:
potus. cib: amplexus sine satieta¬
te ẽ.Si sic nos delectat peregrinoᷤᷤ :¬
in patͥa quomͦ gaudebimus: Cur¬
dei. Et quomͦ uenit ad egrotos
Uerbum caro factum ẽ: ce habita¬
uit in nobis. Completũ ẽ gͦ. quod
scriptura p̾dixit. O portebat xp̃m
pati: & resurgere a mortius tercia
die. Corpus ipsius uͥ iacet: M em¬
bra ipsius uͥ laborant: Ubi ẽẽ de-¬
bes: ut sub capite sis: Et p̾dicari
in nomine eius penitentiã. ce re¬
missionẽ peccatoꝵ. ꝑ om̃s gentes:
incipientib ab iherłm. Ibi dif¬
fundat᷑ caritas tua. Dicit xp̃c. ul
psalmus. id est sp̃c di. Latũ man¬
datum tuũ ualde: & nescio quis
ponit in affrica fines caritatis. Exten
orbem iacent. Si amas partẽ: diuisꝰ
es. Si diuisus es in corpore nones.
Sun corpore non es: sub capite ñ es.
Quid ꝓdest quia credis: &e blasphe¬
mas: Adoras illum in capite: blaᷤᷤ¬

Expanded text:
ritatis, fratres mei, robur, flores, fruritatis, fratres mei, robur, flores, fructus, pulchritudo, amoenitas, pastus, potus, cibus, amplexus, sine satietate est. Si sic nos delectat peregrinos, in patria quomodo gaudebimus? 8. CurDei. Et quomodo venit ad aegrotos? Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Completum est ergo quod Scriptura praedixit, Oportebat Christum pati, et resurgere tertia die a mortuis. Corpus ipsius ubi jacet? Membra ipsius ubi laborant? Ubi esse debes, ut sub capite sis? Et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ibi diffundatur charitas tua. Dicit Christus et Psalmus, id est, Spiritus Dei, Latum mandatum tuum valde; et nescio quis ponit in Africa fines charitatis! Extendi per orbem jacent. Si amas partem, divisus es: si divisus es, in corpore non es: si in corpore non es, sub capite non es. Quid prodest quia credis, et blasphemas? Adoras illum in capite, blas
Abbreviated transcription (Latin):
attendere u̾ba blandientis: & qͣ¬
si seuitiam obiuirgantis. Uenam
inspice: radicem unde ꝓcedãt q̃¬
re. Ille blanditur ut decipiat. iste
litigat ut corrigat. Ergo ñ opus
ẽ fu̾s. ut ꝑ nos distendatur cor ue¬
strum᷑ impetrate a d̾o ut diliga¬
tis inuicẽ: omĩs homines. etiam
inimicos ur̃os diligatis. Non qͥa
frat̾no amore flagretis: siue in fra-¬
trem factũ. siue in inimicũ: ut fiat
frat̾ diligendo. Uͥcũq fr̃em diligitiᷤ:
amicũ diligitiᷤ. Iam tec̃ est. iã in uni¬
ta ate etiam catholica. fide con¬
uinctus ẽ. Sibene uuus: frẽm di¬
ligis factum exinimico. S dili¬
gis aliquẽ qui ñdum credidit
xp̃o: aut si credit xp̃o ut demoneᷤ
credunt. rep̾hendit tam̃ unitatẽ
ipsiuᷤ. Tu dilige: &e frat̾no amore
dilige. Nondum ẽ frat̾. s ido dili¬
gis. ut sit frat̾. Ergo tota dilectio
nr̃a frat̾na ẽ erga xp̃ianos: erga
omĩa membra eiꝰ. disciplina ẽ ca¬

Expanded text:
attendere verba blandientis, et quattendere verba blandientis, et quasi saevitiam objurgantis; venam inspice, radicem unde procedant quaere. Ille blanditur ut decipiat, iste litigat ut corrigat. Ergo non opus est, fratres, ut per nos distendatur cor vestrum; impetrate a Deo ut diligatis invicem. Omnes homines, etiam inimicos vestros diligatis: non quiafraterno amore flagretis, sive in fratrem factum, sive in inimicum, ut frater fiat diligendo. Ubicumque fratrem diligitis, amicum diligitis. Jam tecum est, jam in unitate etiam catholica tibi conjunctus est. Si bene vivis, fratrem diligis factum ex inimico. Sed diligis aliquem qui nondum credidit Christo, aut si credidit Christo, ut daemones credit; reprehendis vanitatem ipsius. Tu dilige, et fraterno amore dilige: nondum est frater, sed ideo diligis ut sit frater. Ergo tota dilectio nostra fraterna est erga Christianos, erga omnia membra ejus. Disciplina cha
Abbreviated transcription (Latin):
rat tota ista epła. Tenete gͦ dilecti¬
onem: & securi estote. Quid times.
ne male facias alicui: Quis male
S forte corripis. Amor hoc facit᷑ñ
seuitia. S forte cedis. Ad discipli
nam facis: quia amor ipsius dile¬
ctionis. ñ te ꝑmittit negligere indis¬
ciplinatum: & fit quodamm qͣsi
diu̾sus fructus. & contrariꝰ. ut ali¬
quando odium blandiatur. ce ca-¬
ritas seuiat. Nescio quis odit mi¬
micum suum: &e fingit illi ami¬
mali. laudat: uult eum ẽẽ precipitẽ:
uult cȩcũ ire ꝑ abrupta cupidita¬
tum suarum: unde forte ñ redeat.
Laudat: qm̃ laudat᷑ peccator in de¬
sidiis animȩ suȩ adhibet illi un¬
ctionem adulationis suȩ. Ecce o¬
dit.&e laudat. Alter uidet amicũ
suum tale aliquid facere:reuocat.
Sullum ñ audit. ꝓfert u̾ba etiam
castigationis:. obiuirgat. litigat:
aliquando uenitur ad hanc ne¬
cessitatẽ. ut litiget. Ecce odium
blandit᷑: &e caritas litigat. Noli

Expanded text:
rat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectirat tota ista Epistola. Tenete ergo dilectionem, et securi estote. Quid times ne male facias alicui? Quis male em diligis. Forte corripis, amor hoc facit, non saevitia. Forte caedis, ad disnam facis; quia amor ipsius dilectionis non te permittit negligere indisciplinatum. Et fit quodammodo quasi diversus fructus et contrarius, ut aliquando odium blandiatur, et charitas saeviat. Nescio quis odit inimicum suum, et fingit illi amimali, laudat: vult eum esse praecipitem, vult caecum ire per abrupta cupiditatum suarum, unde forte non redeat; laudat, Quoniam laudatur peccator in desideriis animae suae ; adhibet illi unctionem adulationis suae: ecce odit, et laudat. Alter videt amicum suum tale aliquid facere, revocat; si illum non audiat, profert verba etiam castigationis, objurgat, litigat: aliquando venitur ad hanc necessitatem ut litiget. Ecce odium blanditur, et charitas litigat. Noli
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiis delectationũ carnaliũ.
Eiuigila gͦ. Delectationes enim st̃.
manducare. bibere. luxuriari: li¬
dere. uenari. Pompas istas uanas:
omĩa mala secunt᷑. Nunquid nes¬
cimus: quia delectationes st̃: Quis
neget. quia delectant: S plus di¬
ligitur lex di. Clama contra tales
suasores. Narrauerunt m iniusti
delectationes: s ñ sicut lex tua do¬
mine. Ista delectatio manet. Non
solum manet quo uenias: s etiam
reuocat fugientẽ. Hȩc ẽ enim di¬
lectio di: ut precepta eiꝰ seruemus.
Iam audistis: in his duob p̾ceptiᷤ
tota lex pendet & ꝓpħȩ. Quomͦ:
Noluit te diuidere ꝑ multas pa¬
ginas. In his duob preceptis tota
lexpendet & ꝓpħe. In quib duob
p̾ceptis: Diliges dñm dm tuũ ex
toto corde tuo & ex tota anima tua.
&e ex tota mente tua: & diliges ꝓ¬
ximum tuũ sicut te ipsum. In
his duob p̾ceptis: tota lex pendet
&e ꝓpħe. Ecce de quib preceptis nar¬

Expanded text:
piscentiis delectationum carnalium. piscentiis delectationum carnalium. Evigila ergo. Delectationes enim sunt, manducare, bibere, luxuriari, ludere, venari: pompas istas vanas omnia mala sequuntur. Numquid nescimus quia delectationes sunt? Quis neget quia delectant? Sed plus diligitur lex Dei. Clama contra tales suasores, Narraverunt mihi injusti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine. Ista delectatio manet. Non solum manet quo venias, sed etiam revocat fugientem. 7. Haec est enim dilectio Dei, ut praecepta ejus servemus. Jam audistis, In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. Quomodo noluit te dividere per multas paginas? In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae. In quibus duobus praeceptis? Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; et, Diliges proximum tuum sicut teipsum. In his duobus praeceptis tota Lex pendet et Prophetae . Ecce de quibus praeceptis nar
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur illi. quiꝰ ẽ finis quem ui¬
disti: latũ inqͥt mandatũ tuũ ualde.
spse ẽ finis: latitudo mandati. La¬
titudo mandati caritas ẽ: quia uͥ
caritas ẽ. ñ sunt angustiȩ. In ipsa
latitudine erat apłs. cũ diceret. Os
nr̃m patet ad uos o chorinthii. cor
nr̃m dilatatũ et̃ ñ angustiamini
in nobis. Ido gͦ latum mandatum
tuuim ualde. Quid ẽ latum man
datum: Mandatũ nouum do uob̾:
ut uos inuicem diligatis. Caritas
gͦ non angustat᷑. Uis ñ angustari
in terra: In lato habita. Quicquid
enim tͥ fẽcerit homo ñ te angustat:
quia illud diligis. qͦd ñ nocet ħo.
Dm̃ diligis. frat̾nitatẽ diligisꝰ. legẽ
d̃i diligis. eccłiam dei diligis: sem
nies ad fructum ꝓmissum. Quis tͥ
ummo securus uigilas: ne dormien¬
do ꝑdas. quod diligis. Non enim
frustra dictum ẽ: illumina oculos
meos ne unquã obdormiam in
morte. Qui claudunt ocłos contra
caritatẽ: obdormiscunt in concu¬

Expanded text:
diceretur illi, Quis est finis quem vidiceretur illi, Quis est finis quem vidisti? Latum mandatum tuum valde . Ipse est finis, latitudo mandati. Latitudo mandati charitas est; quia ubi est charitas, non sunt angustiae. In ipsa latitudine erat Apostolus, cum diceret, Os nostrum patet ad vos, o Corinthii; cor nostrum dilatatum est: non angustamini in nobis . Ideo ergo latum mand latum mandatum datum: « Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . » Charitas ergo non angustatur. Vis non angustari in terra? In lato habita; quidquid enim tibi fecerit homo, non te angustat, quia illud diligis, quod non nocet: homo, Deum diligis, fraternitatem diligis, legem Dei diligis, Ecclesiam Dei diligis, sempnies ad fructum promissum: quis tibi imo securus vigilas, ne dormiendo perdas quod diligis. Non enim frustra dictum est, Illumina oculos meos, ne quando obdormiam in morte . Qui claudunt oculos contra charitatem, obdormiscunt in concu
Abbreviated transcription (Latin):
finieris. ut consumaris. Ergo ñ
laudetur sermo tuus. quasi abs te:¬
uł quasi tuus. S quomͦ laudet᷑:
Quomͦ dicit psalmus. In do lau¬
dabo sermonẽ: in d̃o laudabo uer¬
bum. Ex hoc fit ut fiat in te quod
sequit᷑. In do sꝑaui. ñ timebo qͥd
faciat mͥ homo. Quando enim oĩa
tua in do laudantur. ñ timet᷑ ne
pereat laus tua: quia ñ deficit ds̾.
Ergo transi & ipsam. Uidete fr̃s. qͣn¬
ta transiuimꝰ. in quib ñ est finis.
His utimur quasi in uia: quasi in
mansionib stabuloꝵ. Reficimur:
&e transimus. Ubi gͦ finis: Dilectis¬
simi filii di sumus: & nondũ appa¬
ruit quid erimus. Sic dictum ẽ
in hac epła. Adhuc gͦ in uia sumꝰ:
adhuc quocunq uenerimꝰ. transi¬
re debemus: usq quo ꝑueniamus
ad aliquẽ finem. Scimus. quia cũ
apparuerit similes eierimus: qm̃
uidebimus eum sicuti ẽ. Iste est¬
ꝑ alleliua sine defectu. Ergo ipsũ
finem dixit in psalmo. Omĩs con¬
summationis uidi finẽ. Et quasi

Expanded text:
finiris ut consumaris. Ergo non finiris ut consumaris. Ergo non laudetur sermo tuus quasi abs te, quasi tuus. Sed quomodo laudetur? Quomodo dicit Psalmus, In Deo laudabo sermonem, in Deo laudabo verbum. Ex hoc fit ut fiat in te quod sequitur, In Deo speravi, non timebo quid faciat mihi homo . Quando enim omnia tua in Deo laudantur, non timetur ne pereat laus tua; quia non deficit Deus. Ergo transi et ipsam. 6. Videte, fratres, quanta transimus, in quibus non est finis. His utimur quasi in via; quasi in mansionibus stabulorum reficimur, et transimus. Ubi ergo finis? Dilectissimi, filii Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus; hic dictum est, in hac Epistola. Adhuc ergo in via sumus; adhuc quocumque venerimus, transire debemus, usquequo perveniamus ad aliquem finem. Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Iste per Alleluia sine defectu. Ergo ipsum finem dixit in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem. Et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
quere finem. Salutem corporis queriˢ.
adhuc noli ibi remanere. Que est
enim ista salus corporis. quȩ morte
ꝑimitur: quȩ egritudine debilita¬
tur: friuola. mortalis. fluxa: Que¬
re illam:ne impediat forte morbi¬
da ualitudo oꝑa tua bona. Ergo ñ
ẽ ibi finis: quia ꝓpter aliud querit᷑.
Quicqͥd ꝓpter aliud queritur. ñ ẽ
ibi finis. Quicqͥd ꝓpter se. & gratis
queritur ibi ẽ finis. Queris hono¬
res: forte ad aliquid agendũ que¬
ris: ut ꝑagas aliquid. ut placeas dõ.
Noli ipsum honorẽ amare:ne ibi re-¬
maneas. Queris laudem: si di que¬
ris: bene facis: Situam queris. ma¬
le facis:remanes in uia. S amaris¬
& tu. laudaris & tu. noli gratula¬
ri quando in te laudaris. laudare
i dño:ut cantes. In dño laudabi¬
tur anima mea. Sermonem aliꝗͤ
bonum dicis. & laudat᷑ sermo tu¬
us: ñ laudet᷑ quasi tuus: ñ est ibi
finis. Subi ponis finem: finieris.
S non finieris. quasi ꝑfeceris: sed

Expanded text:
quaere finem. Salutem corporis quaeris, quaere finem. Salutem corporis quaeris, adhuc noli ibi remanere. Quae est enim ista salus corporis, quae morte perimitur, quae aegritudine debilitatur, frivola, mortalis, fluxa? Quaere illam, ne impediat forte morbida valetudo opera tua bona. Ergo non est ibi finis; quia propter aliud quaeritur. Quidquid propter aliud quaeritur, non est ibi finis: quidquid propter se et gratis quaeritur, ibi est finis. Quaeris honores; forte ad aliquid agendum quaeris, ut peragas aliquid, ut placeas Deo: noli ipsum honorem amare, ne ibi remaneas. Quaeris laudem? Si Dei quaeris, bene facis: si tuam quaeris, male facis; remanes in via. Sed ecce amaris tu, laudaris: noli gratulari quando in te laudaris; laudare in Domino, ut cantes, In Domino laudabitur anima mea . Sermonem aliquem bonum dicis, et laudatur sermo tuus? Non laudetur quasi tuus, non est ibi finis. Si ibi ponis finem, finiris: sed non finiris quasi perficiaris, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nis sonat. & illic finis sonat: s ta¬
men panis finitur. ut consumat᷑:
tunica finitur ut consummetur.
Panis finitur ut non sit: tu nica fi¬
nitur ut ꝑfecta sit. Ergo sie audi¬
te finẽ. Et quando legit᷑ psalmꝰ.
& auditis.in finẽ psalmus dauid.
assidue auditis hoc in psalmis:
debetis nosse quod auditis. Quid
est in finem: finis enun legis xp̃c
est: ad iusticiam. om̃i credenti. Et
quia & pater &e filius &e sp̃e sc̃s
unum sunt. Ibi tibi finis est. ali¬
bi uia ẽ. Noli errare in uia: & non
Ad quid quid aliud ueneris. transi:
quousq ꝑuenias ad finem. Quis
est finis: Michi autẽ adherere d̾o
bonũ ẽ. Adhesisti dõ. finisti uiã:
permanebis in patͥa. Intendite. Pe¬
cuniã aliquis querit: ñ sit ibi finiᷤᷤ
Transi. tanquã peregrinus:. quere
uͥ transigas: ñ uͥ remaneas. Si aũ
amas ꝑ auaritiã implicatus es erit
tͥ auaricia cathena pedum: ultra
ꝓgredi non potes. Transi gͦ&e hoc:

Expanded text:
nis sonat, et illic finis sonat: sed tanis sonat, et illic finis sonat: sed tamen panis finitur ut consumatur, tunica finitur ut consummetur; panis finitur ut non sit, tunica finitur ut perfecta sit. Ergo sic audite finem, et quando legitur Psalmus, et auditis, In finem Psalmus David. Assidue auditis hoc in Psalmis, et debetis nosse quod auditis. Quid est, in finem? Finis enim Legis Christus est, ad justitiam omni credenti . Etquia Pater et Filius et Spiritus sanctus unum sunt. Ibi tibi finis est: alibi via est. Noli haerere in via, et non Ad quidquid aliud veneris, transi usquequo pervenias ad finem. Quid est finis? Mihi autem adhaerere Deo bonum est . Adhaesisti Deo, finisti viam; permanebis in patria. Intendite. Pecuniam aliquis quaerit; non sit tibi finis: transi tanquam peregrinus. Quaere ubi transeas, non ubi remaneas. Si autem amas, per avaritiam implicatus es: erit tibi avaritia catena pedum; ultra progredi non potes. Transi ergo et hoc;
Abbreviated transcription (Latin):
rat iste: Putamus ascenderat in
uerticem aliciuus altissimi mon¬
tis & acutissimi. & ꝑspexerat & ui¬
derat ambitum terre. & circulos
orbis uniu̾si: & id̾o dixit. omĩs con¬
summationis uidi finem: Si hoc
laudabile ẽ: ocłos carnis queramuᷤ
a dño tam acitos. ut aliquem
excellentissimũ montẽ qui ẽ in t̾¬
ra. reqͥramus: de cuius cacumine
uideamus omĩs consummatioĩs
finem. Noli ire longe. Ecce dico
tibi. Ascende in montẽ: &e uide fi¬
uide inde finem omĩs consumma¬
tionis. Quis ẽ iste finis: Paulum
interroga. finis autẽ precepti est
caritas de corde puro. & conscien¬
tia bona. & fide ñ ficta. Et alio lo¬
co. Plenitudo autẽ legis caritas.
Quid tam finitum &e t̾minatum:
quam plenitudo: Et enim fratreᷤᷤ
finem poni laudabilit̾ nolite. pu¬
tare consumptionẽ s consumma¬
tionẽ. Aliter enim dicitur finiui
panẽr:alit̾ dicit᷑ finimi timicam.
finiui panem manducando: fini¬
ui tunicam in texendo. Et ibi fi¬

Expanded text:
rat iste? Putamus, ascenderat in rat iste? Putamus, ascenderat in verticem alicujus altissimi montis et acutissimi, et perspexerat, et viderat ambitum terrae et circulos orbis universi; et ideo dixit, Omnis consummationis vidi finem? Si hoc laudabile est, oculos carnis quaeramus a Domino tam acutos, ut aliquem excelsissimum montem, qui est in terra, requiramus, de cujus cacumine videamus omnis consummationis finem. Noli ire longe: ecce dico tibi, ascende in montem, et vide fivides inde finem omnis consummationis. Quis est iste finis? Paulum interroga: Finis autem praecepti est charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta ; et alio loco, Plenitudo autem legis charitas . Quid tam finitum et terminatum quam plenitudo? Etenim, fratres, finem ponit laudabiliter. Nolite putare consumptionem, sed consummationem. Aliter enim dicitur, Finivi panem; aliter Finivi tunicam. Finivi panem manducando; finivi tu nicam intexendo. Et ibi fi
Abbreviated transcription (Latin):
rum: &e forte non inuenturus. Qͥs¬
quis me querit: cum illo sum. A¬
maturus es honorem: ce forte ñ
ꝑuenturus. Quis me amauit: ce
ñ ad me ꝑuenit: Dicit tͥ ds. Patro¬
num uis facere. aut amicũ poten¬
tem: ambis ꝑ alium inferiorem.
Me ama. dicit tͥ ds: non ad me am¬
bitur ꝑ aliquẽ ipse amor tͥ p̾sen¬
tem me facit. Quid dulcius dile¬
ctione ista fr̃s: Non sine causa
mͦ audistis in psalmo. Narraue¬
runt mͥ iniusti delectationes. s ñ
sicut lex tua dñe. Que ẽ lex di:
Mandatum di. Quod ẽ mandatũ
dei: Nouum illud mandatum:
uat. Mandatum nouum do uo¬
bis: ut uos inuicẽ diligatis. Audi.
quia ipsa ẽ lex di. Apłs dicit. In¬
uicem onera ur̃a portate: ce sic im¬
plebitis legem xp̃i. Ipsa ẽ consum¬
dilectio. Ibi ẽ finis. Propter hoc
currimus. Si ad ipsum currimꝰ:
cum uenerimus requiescemus. Au
distis in psalmo. Omĩs consũmati¬
onis uidi finem. Dixit omĩs consũ¬
mationis uidi finem. Quid uide¬

Expanded text:
rum, et forte non inventurus: quisrum, et forte non inventurus: quisquis me quaerit, cum illo sum. Amaturus es honorem, et forte non perventurus: quis mo amavit, et non ad me pervenit? Dicit tibi Deus, Patronum tibi vis facere, aut amicum potentem; ambis per alium inferiorem. Me ama, dicit tibi Deus: non ad me ambitur per aliquem; ipse amor praesentem me tibi facit. Quid dulcius dilectione ista, fratres? Non sine causa modo audistis in Psalmo, frausti delectationes; sed non sicut lex tua, Domine . Quae est lex Dei? Mandatum Dei. Quod est mandatum Dei? Novum illud mandatum, vat: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis. Audi quia ipsa est lex Dei: Apostolus dicit, Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Ipsa est consumdilectio. Ibi est finis: propter hoc currimus; ad ipsam currimus; cum venerimus ad eam requiescemus. 5. Audistis in Psalmo, Omnis consummationis vidi finem . Dixit, Omnis consummationis vidi finem: quid vide
Abbreviated transcription (Latin):
siconflat eos ignis. Aurum ẽ con¬
flatur massa: & fit unum aliqͥd.
S nisi feruor caritatis accendat:
ex multis in unum conflari non
possunt. Quia d̾m diligimus: in¬
de cognoscimus quia diligimus
filios di. Et unde cognoscimus. qͥa
diligimus filios di: Quia d̾m di¬
ligimus: & precepta eiꝰ facimus.
Suspiramus hic ex difficultate fa¬
ciendi p̾ceptũ dĩ: audi quid sequa-¬
t᷑.O homo qui laboras amando
auariciam: cum labore amat᷑ qd̾
amas: sine labore amat᷑ ds. Auaricia
uissura ẽ laborisͥ. ꝑicula. trituraᷤ. :¬
tribulationes: & obtemꝑaturus
es. Quo fine: Ut habeas. unde i¬
pleas archam: ꝑdas securitatem.
Securior forte eras antequã habe¬
res: quã cum habere cepisti. Ecce
quid t̾ iussit auaritia. Implesti
domũ: timentur latrones. Adqui¬
sisti aurum: ꝑ didisti somnum.
Ecce tͥ iussit auaritia. fac: &e feci¬
sti. Quid tͥ iubet ds. Dilige me.
Aurum diligis: quesiturus es au¬

Expanded text:
asi conflat illos ignis. Aurum est, conasi conflat illos ignis. Aurum est, conflatur massa, et fit unum aliquid: sed nisi fervor charitatis accendat, ex multis in unum conflari non potest. Quia Deum diligimus, inde cognoscimus quia diligimus filios Dei. 4. Et unde cognoscimus quia diligimus filios Dei? Quia Deum diligimus, et praecepta ejus facimus. Suspiramus hic ex difficultate faciendi praeceptum Dei. Audi quid sequatur. Homo, quid laboras amando? Amando avaritiam. Cum labore amatur quod amas: sine labore amatur Deus. Avaritia jussura est labores, pericula, trituras, tribulationes; et obtemperaturus es. Quo fine? Ut habeas unde impleas arcam, perdas securitatem. Securior forte eras antequam haberes, quam cum habere coepisti. Ecce quid tibi jussit avaritia: implesti domum, timentur latrones; acquisisti aurum, perdidisti somnum. Ecce quid tibi jussit avaritia, Fac, et fecisti. Quid tibi jubet Deus? Dilige me. Aurum diligis, quaesiturus es au
Abbreviated transcription (Latin):
dit in cȩlos. & sedet ad dexteram
patris. illud u̾bum ꝑ quod facta
sunt omĩa. & u̾bum caro factum ẽ
&e habitauit in nobis: hoc solum
diligo. M entiris. Si enim diligis ca¬
put: diligis & membra. Si autem
membra ñ diligis: nec caput di¬
ligis. Non expauescis uocem ca¬
pitis. de cȩlo clamantẽ ꝓ membͥs¬
suis: saule saule quid me ꝑseque¬
ris: Persequutorẽ suũ uocauit ꝑ¬
secutorẽ membroꝵ. suoꝵ. dilecto¬
rem suum uocauit dilectorẽ mem¬
broꝵ suoꝵ. Iam quȩ sunt mem¬
bra eius nostis fr̃s: ipsa ẽ eccłia di.
In hoc cognoscimus quia diligimꝰ
filios di: quia dm diligimus. Et
aliud ds: S qui dm diligit. p̾cep¬
ta eius diligit. Et quȩ sunt p̾cepta
di: Mandatum nouum do uobis:
ut uos inuicem diligatis. Nemo se
excuset ꝑ aliam dilectionẽ. ad aliã
dilectionem. Omnino sic se tenet.
ista dilectio. Quomͦ ipsa compa¬
ginata ẽ in unum. sic omĩs qui
ex illa pendent. unum facit: & qͣ¬

Expanded text:
dit in coelos, et sedet ad dexteram dit in coelos, et sedet ad dexteram Patris, illud Verbum per quod facta sunt omnia, et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; hoc solum diligo. Mentiris: si enim diligis caput, diligis et membra; si autem membra non diligis, nec caput diligis. Non expavescis vocem capitis de coelo clamantem pro membris, Saule, Saule, quid me persequeris ? Persecutorem suum vocavit persecutorem membrorum suorum: dilectorem suum vocavit dilectorem membrorum suorum. Jam quae sunt membra ejus, nostis, fratres; ipsa est Ecclesia Dei. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei, quia Deum diligimus. Et m diligit, praecepta ejus diligit. Et quae sunt praecepta Dei? Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Nemo se excuset per aliam dilectionem, ad aliam dilectionem; omnino sic se tenet ista dilectio: quomodo ipsa compaginata est in unum, sic omnes quae ex illa pendent, unum facit, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
diligit filios di. Quos filios di. Mẽ¬
bra filii dĩ. E diligendo fit & ipse
membrũ: & fit ꝑ dilectionẽ in com¬
pagem corporis xp̃i: ce erit unus
xp̃c amans seipsum. Cum enim se
inuicẽ amant membra: corpus se
amat. Et si patit᷑ unum membrũ:
compatiunt᷑ omĩa membra. Et si
glificatur unum membrũ: con¬
gaudent omĩa. Et quid secutus
ait: Uos autẽ estis corpus xp̃i. et
membra. Dicebat pauloante dedi¬
lectione frat̾na: &e ait. Qui ñ diligit
fratrẽ quẽ uidet̾. dm̃ quẽ ñ uidet
quomͦ potest diligere: Siautẽ di¬
ligis: filium diligis. Cum filium
d̾i diligis: &e patrem diligis. Non
potest gͦ separari dilectio. Elige tͥ
quod diligas: secuntur tecȩtera. Di¬
cas.dm solum diligo: d̾m patrem:
mentiris. Si diligis: ñ solum pa¬
trem diligis. S si diligis patrem:
diligis &e filium. Eoce inquis dili¬
go patrem: ce diligo filium. S hoc
solum. patrem dm. & filium đm.¬

Expanded text:
diligit et filios Dei. Quos filios Dei? Memdiligit et filios Dei. Quos filios Dei? Membra Filii Dei. Et diligendo fit et ipse membrum, et fit per dilectionem in compage corporis Christi; et erit unus Christus amans seipsum. Cum enim se invicem amant membra, corpus se amat. Et si patcompatiuntur et alia membra, et si glorificatur unum membrum, congaudent omnia membra. Et quid secutus ait? Vos autem estis corpus Christi et membra . Dicebat paulo ante de dilectione fraterna, et ait, Qui non diligit fratrem quem videt, Deum quem non videt quomodo poterit diligere ? Si autem diligis, Filium Dei diligis; cum Filium Dei diligis, et Patrem diligis. Non potest ergo separari dilectio. Elige tibi quid diligas; sequuntur te caetera. Dicas, Deum solum diligo, Deum Patrem. Mentiris: si diligis, non solum diligis; sed si diligis Patrem, diligis et Filium. Ecce, inquis, diligo Patrem, et diligo Filium: sed hoc solum, Patrem Deum et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
anum. inuenisti ciuem iherłm.
inuenisti ciuem angłoꝵ inueni¬
sti in uia suspirantẽ peregrinũ:
adiunge te illi. comes tuus ẽ: cur¬
re cum illo: si tam̃ &e tu hoc es. Oĩs
qui diligit eũ qui genuit: dili¬
git eum qui genitꝰ ẽ ab illo. Qͥs
genuit: Pater. Quis ẽ genitus:
filius. Quid gͦ ait: Om̃ĩs qui dili¬
git patrem. diligit filium. In boc
cognoscimus: quia diligimus fi¬
lios dĩ. Quid ẽ hoc fratres: Paulo
ante de filio di dicebat: ñ de filiis
dei. Ecce unus positus ẽ xp̃c. contem¬
plandus nobis: &e dictum ẽ nobis.
quasi dicturus eẽt in hoc cognosci¬
mus quia diligimus filium di. fi¬
lios dĩ dixit. qui filium đi paulo
ante dicebat: quia filii di corpus
sunt unici filii di &e cum ille ca¬
put. noᷤ membral unus est filiꝰ di.
Ergo qui diligit filios di. filium
d̾i diligit. Et qui diligit filium
dĩ. patrẽ diligit. Nec potest quis¬
quam diligere patrem: nͥ diligat
filium. Et qui diligit filium di:

Expanded text:
anum, invenisti civem Jerusalem, invenisti civem Angelorum, invenisti in via suspirantem peregrinum; adjunge te illi, comes tuus est, curre cum illo, si tamen et tu hoc es. Omnis qui diligit qui genuit eum, diligit eum qui genitus est ab ipso. Quis genuit? Pater. Quis est genitus? Filius. Quid ergo ait? Omnis qui diligit Patrem, diligit Filium. 3. In hoc cognoscimus quia diligimus filios Dei. Quid est hoc, fratres? Paulo ante de Fili o Dei dicebat, non de filiis Dei: ecce unus positus est Christus contemplandus nobis, et dictum est nobis,quasi dicturus esset, In hoc cognoscimus quia diligimus Filium Dei: filios Dei dixit, qui Filium Dei paulo ante dicebat; quia filii Dei corpus sunt unici Filii Dei; et cum ille caput, nos membra, unus est Filius Dei. Ergo qui diligit filios Dei, Filium Dei diligit; et qui diligit Filium Dei, Patrem diligit: nec potest quisquam diligere Patrem, nisi diligat Filium; et qui diligit Filium,
Abbreviated transcription (Latin):
S quid est credere illud: Et omĩs
qui diligit genitorẽ: diligit eum qͥ
genitus ẽ ab ipso. Statim fidei con¬
unxit dilectionem: quia sine di
lectione fides inanis ẽ. Cum dilecti-¬
one fides xp̃iani: sine dilectione fi¬
des demonis. Qui autẽ non credunt.
peiores sunt quam demones: & tar¬
diores quam demones. Aescio quiᷤ
ñ uult credere in xp̃m: adhuic nec
uemones imitatur. Iam credit in
sionem fidi in timore pene: non in
amore coronȩ. Nam ce illi qui¬
puniri timebant: qͥd dicebant:

Expanded text:
 Quid est credere in illum? et omnis qui diligit Genitorem, diligit eum qui genitus est ab ipso. Statim fidei conjunxit dilectiolectione fides inanis est. Cum dilectione fides christiani, sine dilectione fides daemonis: qui autem non credunt, pejores sunt quam daemones, et tardiores quam daemones. Nescio quis non vult credere in Christum; adhuc nec daemones imitatur. Jam credit in sionem fidei in timore poenae, non in amore coronae: nam et illi puniri timebant. Adde
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia:. Illi enim dictum ẽ. Tibi da¬
bo claues regni cȩloꝵ: & quȩ solue¬
ris in terra. soluta erunt &e in ce¬
lis: & quȩ ligaueris in terra. liga¬
ta erunt &e in celis. Qua diffu¬
ditur ista remissio peccatoꝵ: P
om̃s gentes: incipiens ab iherłm.
Ecce crede xp̃o. S quia intelligis.
si credideris xp̃o ñ te habere quod
dicas de traditoribus: tibi uis ut
credam & parentib meis maledi-¬
centi. quã tu credas xp̃o p̾dicanti:¬

Expanded text:
ibi dabo claves regni coelorum: et quae solveris in terra, soluta erunt et in coelis; et quae ligaveris in terra, ligata erunt et in coelis . Qua diffunditur ista remissio peccatorum? Per omnes gentes, incipiens ab Jerusalem . Ecce crede Christo. Sed quia intelligis, si credideris Christo, non te habere quod dicas de traditoribus; tibi vis ut credam parentibus meis maledicenti, quam tu credas Christo praedicenti
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlis ẽ. Uidete. quȩ laudes ꝓse¬
quantur hanc fidẽ. Tu es petrꝰ:
&e suꝑ hanc petram edificabo ec-¬
cłiam meam. Quid ẽ suꝑ hanc
petram edificabo eccłiam meam:
Suꝑ hanc fidem: suꝑ id quod dic¬
tum ẽ. tu es xp̃c filius diuiuii. Su¬
ꝑ hanc petram inquit. fundabo
eccłiam meam. Magna laus.Er¬
go dicit petrus. tu es xp̃c filius
dei uiui. dicunt &e demones. scimꝰ
quia sis filius di. & sc̃s di. Hoc pe¬
trus: hoc ce demones. Eadem u̾¬
ba. ñ idem animus. Et unde con¬
stat. quia petrus hoc cũ dilectio¬
ne dĩ dicebat: Quia fides xp̃ia¬
na cum dilectione ẽ. demones aũ¬
xp̃m amplecteretur: Hoc dicebant
demones ut xp̃c ab eis recederet. Nã
antequã dicerent. scimus qui sis.
tu es filius di. quid nobis & tͥ est:
dixerunt. Quid uenisti ante tempꝰ
xp̃m. ut repellas a te xp̃m. Ergo
uidetis. quia quomͦ hic dixit qui
credit. ꝓpria quedam fides ẽ: non
quomͦ cum multis. Itaq fr̃s nemo
bereticoꝵ dicat uobis: & nos credi¬

Expanded text:
coelis. Videte quae laudes prosequantur hanc fidem: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Quid est, super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam? Super hanc fidem, super id quod dictum est, Tu es Christus Filius Dei vivi. Super hanc petram, inquit, fundabo Ecclesiam meam. Magna laus! Ergo dicit Petrus. Tu es Christus Filius Dei vivi: dicunt et daemones, Scimus qui sis, Filius Dei, sanctus Dei. Hoc Petrus, hoc et daemones: eadem verba, non idem animus. Et unde constat quia hoc Petrus cum dilectione dicebat? Quia fides christiani cum dilectione est; daemonis auChristum amplecteretur: hoc dicebam daemones, ut Christus ab eis recederet. Nam antequam dicerent, Scimus qui sis; tu es Filius Dei: Quid nobis et tibi est, dixerunt? Quid venisti ante tempus Christum, ut repellas a te Christum. Ergo videtis quia quomodo hic dicit, Qui credit, propria quaedam fides est; non quomodo cum multis. Itaque, fratres, nemo haereticorum dicat vobis, Et nos credi
Abbreviated transcription (Latin):
eminisse uos
credo. qui af¬
fuistis hest̾no
die. ad quẽ lo¬
cum in progressu huiꝰ eple ꝑuene
rit nr̃a tractatio: id est. qui inquit
ñ diligit fratrem suum quẽ uidet.
dm̃ quem ñ uidet. quom poterit
diligere: & hoc mandatũ habemꝰ

Expanded text:
eminisse vos credo, qui adfuistis hesterno die, ad quem locum in progressu hujus Epistolae pervenerit nostra tractatio: id est, Qui enim non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere