comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ desponsatam et grauidam. ñ potius dicͥet
hoc dici. de matre dñi. Tolerabilius uero
atq honestius fuit. putari ad tempus xp̃m
tendere signum. quo uidelicet fieret. ut
euis nec ortus infamaret᷑. nec mat̾ cͥmi¬
naret᷑. Pot̾at utiq. S ñ potat lat̾e demo¬
nes ꝙ scirent hõĩes. Oportebat aut̃ a pͥn¬
cipe mundi. aliqͣndui celan diuini ꝯsi¬
lii sacram̃tum. ñ qd̾ d̾s si palam opus su¬
um fac̾e uellet. impediri posse ab illo me¬
tueret. s qr ip̃e qui ñ solũ potent᷑. s etiam sa¬
pient̾ quecumq uoluit fecit. sic̃ in omnib
suis oꝑib qͣsdam rerum uel temporũ congͣ¬
entias ꝓpt̾ ordinis pulcͥtudinẽ seruare con¬
sueuit: ita in hoc quoq tam manifico oꝑe
suo. nr̃e uidelicet reꝑationis. ñt̾m potentiã.¬
s ⁊ prudentiam suam ostend̾e uoluit. Et
qͣmqͣm illud alit̾ quomͦ uellet ꝑfic̾e potuiss
placuit ei tñ eo pocius.i mͦ et ordine hominẽ

Expanded text:
non desponsatam et gravidam, non potius diceret non desponsatam et gravidam, non potius diceret hoc dici de Matre Domini. Tolerabilius vero atque honestius fuit putari ad tempus Christum tendere signum, quo videlicet fieret ut ejus nec ortus infamaretur, nec mater criminaretur? Poterat utique; sed non poterat latere daemones, quod scirent homines. Oportebat autem a principe mundi aliquandiu celari divini consilii sacramentum: non quod Deus, si palam opus suum facere vellet, impediri posse ab illo metueret: sed quia ipse, qui non solum potenter, sed etiam sapienter quaecunque voluit fecit, sicut in omnibus operibus suis quasdam rerum vel temporum congruentias propter ordinis pulchritudinem servare consuevit, ita in hoc quoque tam magnifico opere suo, nostrae videlicet reparationis, non tantum potentiam suam, sed equanquam illud aliter, quomodo vellet, perficere potuisset; placuit ei tamen eo potius et modo, et ordine hominem
Abbreviated transcription (Latin):
Spridiciciam curiosius seruarent. quo sͥ
ip̃i fideliores exisf̾ent. Sic̃ igitur thomas
dubitando. palpando. constantissimus fõs
ist dñicȩ confessor resurrectionis: ita ⁊ ioseph
mariã s desponsando. eius ꝯu̾sationẽ in tẽꝑe
custodie studiosius comꝓbando. fẽs est pudici¬
tie fidelissimus testis. pulchra ut̾usq rei con-¬
uenientia: Et dubitatio thome⁊ desponsatio
mane. Pot̾ant qͥdem similis nob̾ laqueum
emoris inicere. fidei uidelicet in illo. castitatis
in illa: ueritatem in suspicionẽ adelucere:
ut unde metuebatur suspitio. firma sit cer¬
titudo. Nam et de filii resurrectione.cicius
quidem ego qui infirmus sum. credidetim
thome dubitanti et palpanti. qͣm cephe au¬
dienti et credenti: ⁊ de matͥs ꝯtinentia faci¬
lius sponso eius custacienti et expienti. qͣm
ip̃i quͦq uirgini de sola sua conscientia
se defendenti. Dic queso quis eam uidens

Expanded text:
sibi pudicitiam curiosius servarent, quo sibi sibi pudicitiam curiosius servarent, quo sibi ipsi fideliores existerent. Sicut ergo Thomas dubitando, palpando, constantissimus factus est Dominicae confessor resurrectionis, ita et Joseph Mariam sibi desponsando ejusque conversationem in tempore custodiae studiosius comprobando, factus est pudicitiae fidelissimus testis. Pulchra utriusque rei convenientia: et dubitatio Thomae, et desponsatio Mariae. Poterant quidem similis erroris laqueum nobis injicere, fidei videlicet in illo, castitatis in illa, veritatem in suspicionem adducere: sarium, ut unde metuebatur suspicio, firma sit certitudo. Nam et de Filii resurrectione citius quidem ego, qui infirmus sum, crediderim Thomae dubitanti et palpanti, quam Cephae audienti et credenti: et de Matris continentia facilius sponso ejus custodienti et experienti, quam ipsi quoque Virgini de sola sua conscientia se defendenti. Dic, quaeso, quis 741 eam videns
Abbreviated transcription (Latin):
Quod moysi monstratũ est in rubo et igne
aaron in uirga et flore. gedeoni in ueller
et rore: hoc aꝑte salomon preuidit infor¬
ti muliere et eius precio: aꝑcius itremis
precinuit de femina et uiro. aꝑtissime ysaias
declarauit de uirgine et deo: Gabriel tandem
est de qua nunc eulgelista ait. Missuc ẽ angls
Quare desponsatã: Eum ergo ẽẽt inqͣm uͥgo
electa:⁊ ut ostensum est uirgo concept᷑a. uͥgo
paritura: mirum cur desponsata fuerit ñ
npt᷑a. Nunqͥd uel hoc casu fc̃m quis dixerit:
Non est casu fcm qd̾ racionabił causa ꝯm̃dat.
causa ualde utilis et necessaria⁊ diuini ꝓr¬
ius adinuentione ꝯsili digna. Dicam qd mͥ
immo qd̾ ante me patrib ui sum fuit. Illa
utiq fuit racio desponsacionis marie: que
et dubitacionis thome. Mos siquidem erat¬
iudeorum. ut a die desponsacionis sue. usq
ad tempus nuptiarum sponsis sponse trade¬
rent̾ custodiende. quatinus earum ip̃i eo

Expanded text:
Quod Moysi monstratum est in rubo et igne, Quod Moysi monstratum est in rubo et igne, Aaroni in virga et flore, Gedeoni in vellere et rore; hoc aperte Salomon praedixit in forti muliere et ejus pretio; apertius Jeremias praecinuit de femina et viro, apertissime Isaias declaravit de Virgine et Deo, Gabriel tandem est, de qua nunc Evangelista: Missus esQuare desponsatam? Cum esset, inquam, virgo electa, et, ut ostensum est, virgo conceptura, virgo paritura, mirum cur desponsata fuerit, non nuptura. Nunquid vel hoc casu factum quis dixerit? Non est casu factum, quod rationabilis causa commendat, causa valde utilis et necessaria, et divini prorsus adinventione consilii digna. Dicam quod mihi, imo quod ante me Patribus visum fuit. Illa utique fuit ratio desponsationis Mariae, quae et dubitationis Thomae. Mos siquidem Judaeorum erat, ut a die desponsationis suae, usque ad tempus nuptiarum, sponsis sponsae traderentur custodiendae: quatenus earum ipsi eo
Abbreviated transcription (Latin):
omni gra plenus fuiss. siue qͣm apd amai
ue qͣm apd̾ hoĩes hab̾e deberet. suo tñ arbi¬
trio eam nunc plus. nunc minus ostende¬
bat: ꝓut   nentium. uł m̾itis congriem
uł saluti expedire sciebat. Constat ergo qui¬
a semꝑ iłis uirilem animũ habuit. et si
semꝑ in corpore uir ñ apparuit. Eur deniq
dubito uirum fuisse in ut̾o. quẽ u̾bum di
fuisse ñ ambigo: Minus quippe est ee uirũ
et nouos suꝑius aaronicos flores exposuit.
lcce inquit uirgo concipiet. et pariet filiũ.
In habes feminam scilicet uirgine. bis et de
uiro audirs quis sit: Et uocabit᷑ nometi eius
em manuel: idest nob̾cum d̾s. femina itaꝙ
circundas uirum: uirgo est concipiens dm
uides qͣm pulchre et concordit᷑ sc̃õrum mir
fcã. ⁊ mystica dicta. sibi inuicem concinius.
bides qͣm stupendũ sit hoc unum de ur
signis. et temporib. eandem rem diu̾si ñ di¬
uerso sp̃u⁊⁊ preuiderunt et predixerunt.

Expanded text:
omni gratia plenus fuisset, sive quam apud Deum, omni gratia plenus fuisset, sive quam apud Deum, sive quam apud homines habere deberet, pro suo tamen arbitrio eam nunc plus, nunc minus ostendebat, prout cernentium vel meritis congruere, vel saluti expedire sciebat. Constat ergo quia semper Jesus virilem animum habuit, etsi semper in corpore vir non apparuit. Cur denique dubito virum fuisse in utero, quem inibi Deum fuisse non ambigo? Minus quippe est esse viruet novos superius Aaronicos flores exposuit. Ecce, inquit, virgo concipiet, et pariet filium. En habes, feminam, scilicet Virginem. Vis et de viro audire quis scit? Et vocabitur, ait, nomen ejus Emmanuel, id est, Nobiscum Deus . Femina itaque circumdans virum, Virgo est concipiens Deum. Vides quam pulchre et concorditer sanctorum mira facta et mystica dicta sibi invicem concinant. Vides quam stupendum sit hoc unum de Virsignis et temporibus, eamdem rem diversi, non diverso spiritu et praeviderunt, et praedixerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
poris.maturitate sensuũ.ñ corpulentia
mbroꝵ. Neq enĩ minus habuit sapĩe. uł
natus. paruis qͣm magnus. Siue ergo
latens in ut̾o. siue uagiens in presepio.
cens in ppło. eque ꝓfecto plenus fuit
spu sc̃ossec fuit hora in quacumq eta¬
te sua. de qua plenitudine illa qͣm in
sui ꝯceptione accepit in ut̾o. us aliquid
minueretiu. uł erdem aliquid adic̾etur.
s a principio ꝑfectus. a pͥncipio inqͣm
plenus fuit sp̃u sap̃ie et intellectus.
sp̃u consilii et forcitudinis. sp̃u scientie et
piecatis. ⁊ sp̃u timoris domini. Nec te mo¬
ueat qđ de ip̃o legis in alio loco. Iħs ꝓfici
scam qd erat.s scłm qd̃ apparebat intelli¬
gendum est. ñ qr uidelicet aliquid ei no
tur. tua uita disponitur. at uero puer iħs qͥ
qͣndo uolebat. et quib uolebat sapiens appar¬
bat: qͣndo et quib uolebat sapientior. qn et qͥb
uolebat sapientissimus: qͣmqͣm inse nunqͣm
ẽet nisi sapientissimꝰ. Similit̾ et cum semꝑ

Expanded text:
poris; maturitate sensuum, non corpulentia membrorum. Neque enim minus habuit sapientiae, vel natus; parvus, quam magnus. Sive ergo latens in utero, sive vagiens in praesepio, cens in populo, aeque profecto plenus fuit Spiritu sancto. Nec fuit hora in quacunque aetate sua, qua de plenitudine illa quam in sui conceptione accepit in utero, vel aliquid minueretur, vel aliquid eidem adjiceretur: sed a principio perfectus, a principio, inquam, plenus fuit spiritu sapientiae et intellectus, spiritu consilii et fortitudinis, spiritu scientiae et pietatis, spiritu timoris Domini . 10. Nec te moveat, quod de ipso legis in alio loco: 740 Jesum m quod erat, sed secundum quod apparebat, intelligendum est: non quia videlicet aliquid ei novtus, tua vita disponitur. At vero puer Jesus, quando volebat, et quibus volebat sapiens apparebat, quando et quibus volebat sapientior, quando et quibus volebat sapientissimus: quanquam in se nunquam esset nisi sapientissimus. Similiter et cum semper
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓpħe. cum uellent uidere ñ uid̾unt. ⁊¬
audire ⁊ ñ audierunt: ñ solum uid̾e ⁊ au¬
dire. s euam portare. deduc̾e. amplecti. deos¬
culari. nut̾re. ⁊ custodire. Non tantum aut̃
de domo dauid. Alioqͥn ñ suiss desponsata

Expanded text:
etae, cum vellent videre, non viderunt; audire, et non audierunt; non solum videre et audire, sed etiam portare, deducere, amplecti, deosculari, nutrire et custodire. Non tantum autem de domo David. Alioquin non fuisset desponsata
Abbreviated transcription (Latin):
i uocabulũ fuisse sortitũ. s ⁊ castimoniam
adeptum innocenciã assecutum ⁊ gr̃am.
Siqͥdem ille ioseph fr̃na ex inuidia uenditꝰ.
i ductus in egyptum. xp̃i uendicionem
prefigurauit. iste ioseph herodiana inuidiã
fugiens.xꝑm in egypto portauit. Ille dño
suo fidem seruans. dñe noluit ꝯmisci: iste
dñam suam. dñi sui matrem uirginẽ agnos¬
cens:i ip̃e ꝯtinens fidelit̾ custodiuit. Illi da¬
ta est intelligentia in mistus sompnioꝵ.
accepit.tam s qͣm toti mundo. Non est dubiũ
qͥn bonus et fidelis homo fu̾it iste iosepli: eui
mater desponsata ẽ saluatoris. fidelis ĩqͣm
seruus et prudens. quẽ ꝯstituit dñs sue mat̾s
solaciuim. sue carnis nutͥcium. solum deniq

Expanded text:
solum vocabulum fuisse sortitum, sed et castimoniam solum vocabulum fuisse sortitum, sed et castimoniam adeptum, innocentiam assecutum et gratiam. Siquidem ille Joseph, fraterna ex invidia venditus et ductus in Aegyptum, Christi venditionem praefiguravit: iste Joseph Herodianam invidiam fugiens, Christum in Aegyptum portavit . Ille domino suo fidem servans, dominae noluit commisceri : iste dominam suam, Domini sui matrem, virginem agnoscens, et ipse continens fideliter custodivit. Illi data est intelligentia in mysteriis somniorum lo servandum accepit tam sibi quam toti mundo. Non est dubium quin bonus et fidelis homo fuerit iste Joseph, cui Mater desponsata est Salvatoris. Fidelis, inquam, servus et prudens, quem constituit Dominus suae matris solatium, suae ca
Abbreviated transcription (Latin):
potuis sic̃ ponit euangelista. uiro eui nom̃ erat
ioseph. uirum nominat. ñ qr marit᷑ s qr ho uͥ¬
tutis erat. Uel pociꝰ qr iuxͣ alium eungłistam
ñ uin sĩplicit̾. s uir eius uictus ẽ: m̾ito appel¬
latiu quo necessarie putat᷑. debuit gͦ uir eiꝰ
appellari qr necesse fuit et putari. sic̃ ⁊ pater
saluatoris ñ quidẽ ẽẽ s dici m̾uit. ut putaret᷑
ens qͣi annoꝵ trigint.i. ut putabat᷑ filius
ioseph. Nec uir gͦ mat̾ͥs. nec filii pat̾ exticit.
qͣmuis certa ut uictum ẽ. et ne cessaria dic¬
pensatione. utrumq ad tempus et appellatꝰ
lit et putatus. Conice tñ ex lac appellatiõe.
qͣlicet dispensatoria m̾uit honorari a deo.
ut pat̾ d̃i et dic̃tus ⁊ creditus sit: conice et
ex ꝓprio uocabulo qd̾ auintum ñ dubitas
int̾pretari. quis ⁊ qͣlis hõ fu̾it iste ioseph.
Simł et mem̃to magni illius quondã patͥr¬
che uenditi in egipto. ⁊ scito ip̃ius istum ñ

Expanded text:
potius, sicut ponit evangelista, viro, cui nomen erat potius, sicut ponit evangelista, viro, cui nomen erat Joseph. Virum nominat, non quia maritus, sed el potius quia, juxta alium evangelistam, non vir simpliciter, sed vir ejus dictus est, merito appellatur quod necessarie putatur. Debuit ergo vir ejus appellari, quia necesse fuit et putari: sicut et pater Salvatoris non quidem esse, sed dici meruit, ut putaretur ens quasi annorum triginta, ut putabatur, filius Joseph . Nec vir ergo matris, nec filii pater exstitit, quamvis certa ut dictum est et necessaria dispensatione utrumque ad tempus et appellatus sit et putatus. 16. Conjice tamen ex hac appellatione, qua, licet dispensatoria, meruit honorari a Deo, ut pater Dei et dictus, et creditus sit: conjice et ex proprio vocabulo quod augmentum non dubitas interpretari quis et qualis homo fuerit iste Joseph. Simul et memento magni illius quondam patriarchae venditi in Aegypto : et scito ipsius istum non
Abbreviated transcription (Latin):
ppło dure cͥuicis. ppło ñ credenti ⁊ ꝯtradicenti
Si dicẽt qd sentiebat. qd ue illius puritate ꝯ¬
ꝓbau̾at. ñne mox increduli ⁊ crudeles iudei
subsannarent illũ. lapidarent illam: Qn nĩm
serunt clamantẽ in templo: Quid fac̾ent nͨdõ
appirenti. cui post modũ ĩpias manus ĩieceit᷑.
etiã miracłis choruscanti: Merito gͦ uir iustus.
ne aut m̃tiri aut difamare cogetur innonã.
oculte uolebat dimitt̾e eam. Si uero alit̾ qͥs sen¬
tiat.⁊ ioseph sic̃ hoĩem dubitasse ꝯtendat.s qi
iustus erat noluisse qͥdem habitare cũ ea. ꝓpt̃
suspitionẽ. nͨ tñ qr pius erat traduce uoluisse
suspectam:⁊ id̃o uolu̾it oculte dimittͥe eam: bre¬
uit̾ respondeo eͣam sic illam dubitationẽ ioseph
fuisse necessariã. que diuino m̾uit c̾tificari
oraculo. Sic quippe scͥptum est. hec aut̃ eo cap¬
tante quods cilicet oculte dimitt̾et eã: appirut
ei angłs in sompnis dicens. Ioseph fili dauid
istas rationes desponsata ẽ maria ioseph: uł

Expanded text:
populo durae cervicis, populo non credenti et contradicenti? Si diceret quod sentiebat, quod de illics puritate comprobaverat, nonne mox increduli et crudeles Judaei subsannarent illum, lapidarent illam? Quando nserunt clamantem in templo? Quid facerent necdum apparenti, qui postmodum impias manus injecerunt etiam miraculis coruscanti? Merito ergo vir justus, ne aut mentiri, aut diffamare cogeretur innoxiam, voluit occulte dimittere eam. 15. Sin vero aliter quis sentiat, et Joseph sicut hominem dubitasse contendat, sed quia justus erat, noluisse quidem habitare cum ea propter suspicionem, nec tamen quia pius erat traducere voluisse suspectam, et ideo voluerit occulte dimittere eam, breviter respondeo, etiam sic dubitationem illam Joseph fuisse necessariam, quae divino meruit certificari oraculo. Sic quippe scriptum est: Haec autem eo cogitante, scilicet quod occulte dimitteret eam, apparuit ei angelus in somnis, d. Itaque propter istas rationes desponsata est Maria Joseph, vel
Abbreviated transcription (Latin):
uo angusta. altitudo subdita. ꝓfuinditas
infans. aqua sitiens. panis esuriens. ui¬
deas si atendas potentiã regi. sapientiã
instrui. ututem sustentari: dm deniq
lattentẽ. s angłos reficientẽ: uagientẽ.
s miseros ꝯsolantẽ. þideas si attendas
tͥstari leticiam. pau̾e fiduciã. salutẽ
pati. uitam mori. fortitudinẽ infirma¬
ri.s qd̾ ñ minꝰ mirandũ est. ip̃a ibic̾nit᷑
tsticia letificans. pauor ꝯfortans. passio¬
saluans. mors uiuificans. infirmitas
roborans. Cui iam illud quoq ñ occurrat
qd̾ querebam: unqͥd ñ facile est tibi inter
hec feminã agnosc̾e uirum circundantẽ.
cum mariã uideas uirum apꝓbatũ a d̾o¬

Expanded text:
do angusta, altitudo subdita, profunditas do angusta, altitudo subdita, profunditas infans, aqua sitiens, panis esuriens. Videas, si attendas, potentiam regi, sapientiam instrui, virtutem sustentari: Deum denique lactentem, sed angelos reficientem; vagientem, sed miseros consolantem. Videas, si attendas, tristari laetitiam, pavere fiduciam, salutem pati, vitam mori, fortitudinem infirmari. Sed, quod non minus mirandum est, ipsa ibi cernitur tristitia laetificans, pavor confortans, passiosalvans, mors vivificans, infirmitas roborans. Cui jam illud quoque non occurrat, quod quaerebam? Nunquid non facile tibi est inter haec feminam agnoscere virum circumdantem, cum Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ram. femina ctrꝯdabit uirũ. que est hec
femina: Quis uͦ iste ur: aut siuir. qͦmͦ a fe¬
mina cirdat: Aut si a femina ciradari pot̾.
quomͦ uir: Et ut aꝑtius dicam: quomͦ simul
na cirgdari. Nouimus uiros qui scilicet in¬
fantiam. pueritiã. adolescentiã. atq iuuen¬
tutem tͣnseuntes. ad gͣlum usq senectuti ꝓximũ
ꝑuen̾unt. Qui gͦ iam a deo gͣndis ẽ. quomͦ
a femina cunidari pot: Si dixiss femina
cirgoabit infantẽ. uel femina cirꝯdabit
paruului: nec nouũ uid̾etur nͥ mirum.
Nunc aut̃ qr nil tale posuit. s dixit uirũ.
q̃rimus que sit hec nouitas qͣm d̾s fecit
int̾ra: ut femina circiindaret uirum:⁊
uir intra feminei uniꝰ corpꝰcłi m̃bra sese
cohiberet. Qd hoc est miraculi. Nunquid hõ
pot̾ ut ait nichodemus. in uent̾m matͥs
sue itato introire et renasci:S uerto me
ad ꝯceptum. partumq uirginalẽ. si forte
int̾ plurima noua. ac mira. que ibi ꝓfecto
inspicit qui diligent̾ in qͥrit. etiam hãc

Expanded text:
ram: femina circumdabit virum . Quae est haec femina? quis vero iste vir? Aut si vir, quomodo a femina circumdatus? aut si a femina circumdari potest, quomodo vir? Et ut apertius dicam, quomodo alias, dicimus viros, qui scilicet infantiam, pueritiam, adolescentiam atque juventutem transeuntes, ad gradum usque senectuti proximum pervenerunt. Qui ergo jam adeo grandis est, quomodo a femina circumdari potest? Si dixisset, Femina circumdabit infantem; vel, Femina circumdabit parvulum; nec novum videretur, nec mirum. Nunc autem quia nil tale posuit, sed dixit virum, quaerimus quae sit haec novitas, quam Deus fecit in terra, ut femina circumdaret virum, et vir intra feminei unius corpusculi membra sese cohiberet? quid est hoc miraculi? Nunquid potest homo, ut ait Nicodemus, in ventrem matris suae iterato introire, et renasci? 9. Sed verto me ad conceptum partumque virginalem, si forte inter plurima nova ac mira, quae ibi profecto inspicit qui diligenter inquirit, etiam hanc,
Abbreviated transcription (Latin):
bo doñ tͣnsseat iniqͥtas. In hoc tn ysaie testimõĩo.
florẽ filium. uͥgam intellige matrẽ. qm̃ et uͥga
floruit absq g̾mine:⁊ uͥgo ꝯcepit ñ ex hoĩe. Nec
u̾ge uirorem floris lesit emissio. nͨ uͥginis pudo¬
rem sacri partus edicio. ꝓfaͬmus ⁊ alia uͥgini ma¬
tra. diq filio ᷤ gtua. de scͥpt᷑is testimonia. Ed illd̃
gedeonis significat uellus. ꝙ utiq de carne ton¬
lana. nc̃ uͦ area rore ꝑfundit᷑. nͥ carnȩ assuptã
de carne uͥginis. ⁊ absq detͥm̃to uͥginitatis. Cui
utiq distillantib celis. tota se infudit plenitu
pulchre satis ꝯuenire uidet᷑. uͥ legit᷑ descen¬
det sic̃ pluuia in uellus. Nam ꝑ hoc ꝙ. seqͥtur.
ꝯsic̃ stillicidia stillancia suꝑ t̾ram. idem in tel

Expanded text:
bo, donec transeat iniquitas . In hoc tamen Isaiae testimonio, florem Filium, virgam intellige Matrem; quoniam et virga floruit absque germine, et virgo concepit non ex homine. Nec virgae virorem floris laesit emissio, nec virginis pudorem sacri partus editio. 7. Proferamus et alia Virgini Matri, Deoque Filio congrua de Scripturis testimonia. Quid illud Gedeonis lana, nunc vero area rore perfunditur , nisi carnem assumptam de carne Virginis, et absque detrimento virginitatis? Cui utique distillantibus coelis tota se infudit plenitudpulchre satis convenire videtur, ubi legitur: Descendet sicut pluvia in vellus. Nam per hoc quod sequitur, et sicut stillicidi
Abbreviated transcription (Latin):
eam: Accipe et in hoc ñ meã: si patrum sen¬
tenciã. sꝓpter hoc ioseph uoluit dimitt̾e eã.
ꝓpt̾ qd̾ ⁊ petrus dñm a se repellebat dicens.
exi a me dñe qr homo peccor sum. ꝓpt̾ qd̾ .⁊
centuryo a domo sua eum ꝓhibebat. ẽ dicet
dñe ñ sum dignus ut intres sub tectũ meum.
Ita gͦ et ioseph indignũ et peccorem se reputans.
dicebat intra se. a tali ⁊ tanta ñ debere sͥ ultra
familiare prestari ꝯtub̾nium. cuius supͣ se mi¬
rabilem expauescebat dignitatẽ. uidebat ⁊ hor¬
rebat diuine presentie cͥtissimũ gestantẽ insig¬
ne.:⁊ qr mist̾ium penetͣre ñ pot̾at. uolebat dimit¬
t̾e eam. Expauit petrus potencie magnitudinẽ.
expauit centuryo p̃sentie maiestatẽ. exorruit ni¬
mirũ ⁊ ioseph sic̃ homo huiꝰ tanti miracłi nouita¬
tem. mist̾ui ꝓfunditatẽ. ⁊ ideo uoluit occulte di¬
mitt̾e eam. Miraris qd̾ ioseph pregnantis sese
ꝯsorcio uirginis iudicabat indignum. sum audi¬

Expanded text:
hoc non meam, sed Patrum sententiam. Propter hoc Joseph voluit dimittere eam, propter quod et Petrus Dominum a se repellebat, dicens: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum : propter quod et Centurio a domo sua eum prohibebat, cum diceret: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum . Ita ergo et Joseph indignum et peccatorem se reputans, dicebat intra se, a tali et a tanta non debere sibi ultra familiare praestari contubernium, cujus supra se mirabilem expavescebat dignitatem. Videbat et horrebat divinae praesentiae certissimum gestantem insigne: et quia mysterium penetrare non poterat, volebat dimittere eam. Expavit Petrus potentiae magnitudinem, expavit Centurio praesentiae majestatem. Exhorruit nimirum et Joseph, sicut homo, hujus tanti novitatem, mysterii profunditatem: et ideo occulte voluit dimittere eam. 742 Miraris quod Joseph praegnantis sese consortio Virginis judicabat indignum, cum audi
Abbreviated transcription (Latin):
uiam nempe qͣm segregauit ds hereditati
iue. placide pͥus.⁊ absq strepitu oꝑationis hu¬
sit in ut̾um. post modũ uero uͥq f̾raꝵ difusa ẽ
ꝑora p̃dicatoꝵ. ñ iam sic̃ pluuia in uellus.
sed sic̃ stillicidia stillantia sr̃t̾ram: cũ qͦdam
utiq strepitu u̾boꝵ ac sonitu miracłoꝵ Siqͥ¬
dem recordate s̃ nubes ille que portabant
pluuiã: preceptũ sͥ fuisse ꝯmittent᷑. Qd dico
uob̾ in tenebris dicite in lumine:⁊ꝙ ĩ aure
auditis p̾dicate sr̃ tecta. Qd̃ ⁊ fecer̃. Et enĩ

Expanded text:
ia, quam segregavit Deus haereditati suae, placide prius et absque strepitu operationis husit in uterum: postmodum vero ubique terrarum diffusa est per ora praedicatorum, non jam sicut pluvia in vellus, sed sicut stillicidia stillantia super terram, cum quodam utique strepitu verborum, ac sonitu miraculorum. Siquidem recordatae sunt nubes illae, quae portabant pluviam, praeceptum sibi fuisse cum mitterentur: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, p
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s sc̃s ñ requieuiss. Si sr̃ eam ñ reqͥeuiss. nec
ałs humilitatẽ ancille sue potius qͣm uͥginitatẽ.
et siplacuit ex uͥgiitate. tñ exhumilitate ꝯcepit.
In ostat. qr ut plac̾et uirginitas. humilitas ꝓcł
dubio fecit. Elusodicis uͥgo suꝑbe. Maria uͥginẽ
se oblita głiat᷑ de humilitate. ⁊ tu negligendo hu¬
militatẽ blandiris tͥ de uͥginitate: Respexit ait
illa ds humilitatẽ ancille sue. eue illa: iͥgontiq
sc̃a. uirgo sobria: ugo deuota. Nunqͥt cu castior
illa. Llunqͥt deuociorᷤ Aut nunqͥt tua forte pu¬
dicicia gͥtior eastitate marie. ut tu scił sñ hu¬
militate plac̾e sufficias ex tua. ꝙ illa ñ potuit
ex sua: deniq qͣnto honorabilior es ex singłari
mune castimonie. tanto tͥ maiorẽ iniuriã fa¬
cis: ꝙ eius in te decorẽ fedas ꝑmixtione suꝑ¬
bie. Alioqͥn expedit tͥ uirgine ñ eẽ. qͣm de uir¬
ginitate insolescere. Non omniu quidem est
ticit tibi. Qd̾ si et uͥgo es ⁊ humił es: qͥsqͥs es.

Expanded text:
s non requievisset; si super eam non requievisset, nec it humilitatem ancillae suae Deus , potius quam virginitatem. Et si placuit ex virginitate, tamen ex humilitate ia etiam ut placeret virginitas, humilitas procul dubio fecit. 6. Quid dicis, virgo superbe? Maria virginem se oblita gloriatur de humilitate: et tu negligendo humilitatem, blandiris tibi de virginitate? Respexit, ait illa, humilitatem ancillae suae. Quae illa? Virgo utique sancta, virgo sobria, virgo devota. Nunquid tu castior illa? nunquid devotior? Aut nunquid tua forte pudicitia gratior castitate Mariae; ut tu scilicet sine humilitate placere sufficias ex tua, quod illa non potuit ex sua? Denique quanto honorabilior es ex singulari munere castimoniae, tanto tibi tu majorem injuriam facis, quod ejus in te decorem foedas permistione superbiae. Alioquin expedit tibi virginem non esse, quam de virginitate insolescere. Non omnium quidem est ficit tibi. Quod si et virgo, et humilis es, quisquis es,
Abbreviated transcription (Latin):
Ad u̾ginẽ desponsatã uiro. cui nom̃ erat ic seph.
Rue est hec uͥgo tam uenabił ut salutet᷑ ab
angło. tam humił ut defponsata sit fabro:
Pulcͣ ꝑmixtio uͥginitatis ⁊ humilitatis Non
mediocter placet deo illa aĩa. ui qua ⁊ humi¬
litas ꝯm̃rdat uͥginitatẽ. ⁊ uͥginitas exornat
humilitatẽ.s qͣnta putas uenacoe digna
ist .ii. qua humilitas exaltat fecunditatẽ. par¬
tus ꝯset rat uͥginitatẽ: Audis uͥginẽ. audis humi¬
lem. si ñ potes uirginitatẽ humił. imitare humi¬
sitatem uirginis. laudabił urrtus uirginitas.
s magis humilitaᷤ necessaria. Illa ꝯsulit᷑. ista p̾ci¬
uulus iste. ñ intͦbit in regnũ celorũ. Illa gͦ remu¬
n̾atur ista exgit᷑. sptes deniq sine uirginita¬
te saluari. sine humilitate ñ potes. Pot̃ inqͣm
plac̾e humilitas. que uͥginitate deplorat amis¬
sam. sine humilitate aut̃ audeo dice. nec uͥgi¬
nitas marie placiuss. Suꝑ quẽ inqͥt reqͥescet

Expanded text:
tam viro, cui nomen erat Joseph. Quae est haec Virgo tam venerabilis, ut salutetur ab angelo; tam humilis, ut desponsata sit fabro? Pulchra permistio virginitatis et humilitatis: nec mediocriter placet Deo illa anima, in qua et humilitas commendat virginitatem, et virginitas exornat humilitatem. Sed quanta putas veneratione digna est, in qua humilitatem exaltat fecunditas, et partus consecrat virginitatem? Audis virginem, audis humilem: si non potes virginitatem humilis, imitare humilitatem virginis. Laudabilis virtus virginitas, sed magis vulus iste, non intrabit in regnum 735 coelorum . Illa ergo remuneratur, ista exigitur. Potes denique sine virginitate salvari; sine humilitate non potes. Potest, inquam, placere humilitas, quae virginitatem deplorat amissam; sine humilitate autem audeo dicere nec virginitas Mariae placuisset. Super quem, inquit, requiescet
Abbreviated transcription (Latin):
lege dicente ip̃o. ecce noua facio oĩa. uetera
tͣnssierunt. et disparuerunt: quomꝰ in nouitate
suctretentis fructus. flores decidut et ares¬
eunt. Hn rursus scͥptum est tenum aruit
et flos decidit. uͥbum aut̃ dñi manet in et̾¬
num. Eredo ñ ãbigis . qͥn u̾bi fructus sit.
Pmius caro fenũ: ⁊ õĩs gła eius tanqͣm flos
feni. Si oĩs caro fenum gͦ caruał ille ppłs iu¬
ppłs ab omni sp̃s pinguedine uacuus. sicce
litt̾e aabesit. An ñ etiã flos decidit. qn głifica¬
tio qͣm halebant in lege remansit.:Si flos
głiari solebant et dice. qͣnta audiuimus.i
cognouimus ea:⁊ patres nri narrauerunt
nob̾. Et it̾m. Qranta mandauit pat̾b nr̃is¬

Expanded text:
lege , dicente ipso: Ecce nova facio omnia ; vetera transierunt et disparuerunt, quomodo in novitate succrescentis fructus flores decidunt et arescunt. Unde rursus scriptum est: Fenum aruit, et flos decidit; verbum autem Domini manet in aeternum. Credo, non ambigis quin verbum fructus sit; Omnis caro fenum; et omnis gloria ejus, tanquam flos feni . Si omnis caro fenum; ergo carnalis ille populus Juuedine vacuus, siccae litterae adhaesit? Annon etiam flos decidit, quando gloriatio, quam habebant in lege, non remansit? Si flos gloriari solebant, et dicere: Quanta audivimus et cognovimus ea, et patres nostri narraverunt nobis? et iterum: Quanta mandavit pat
Abbreviated transcription (Latin):
sari sententie. qua ñ uͥge florẽ. s floris fructũ
de signari n di. cebat᷑. non̾is in eadem aaron¬
niea uirga que ñ solum floruit. s. fronaluit i
fractum eiis̃it. n solum flore uel fructi. s
ip̃is etiã srondib eundẽ designari. lou̾is et
apud moysen nec fructu uirgo ner flore .s
ipa uga demonstri. Illa utiq ẽ u̾ga quafers¬
ente a qͣ nel diuuiditur tnssitis.: uel de petra
extutit᷑ bibitis. Ilłm antẽ in ꝯueniens e dii

Expanded text:
ur adversari sententiae, qua non virgae flore, sed floris fructu designari dicebatur; noveris in eadem Aaronica virga quae non solum floruit, sed et fronduit, et fructum emisit non solum flore vel fructu, sed ipsis etiam frondibus eumdem significari. Noveris et apud Moysen nec fructu virgae, nec flore, sed ipsa virga demonstrari; illa utique virga, qua feriente, aqua vel dividitur transituris , vel de petra excutitur bibituris . Nullum autem i
Abbreviated transcription (Latin):
ham scił. ysaac. et iacob. de quo semine
scͥptum est. Nisi dñs sabaoth reliquiss nob̾ se¬
men. sicut sodoma fuissemus:⁊ quasi go¬
morra similes eẽmus. floruit aut̃ hoc sem ĩ
mirabilib que ostensa s̃ in exitu isrł de egy¬
pto in figuris et enigmatib ꝑ tocum iter
in deserto. usq int̾ram ꝓmissionis. et dein
uisionib et uaticiniis ꝓpħarum: in ordina¬
cione quaꝵ tegni ac sacerdocii usq ad xp̃m.
to fructus eẽ intelligit᷑. uicente dauid. dñs
dabit benignitatẽ et t̾ra nr̃a dabit fruc¬
tum suum. Et it̾m. De fruc̾tu uent̾s rui
ponam suꝑ tuam. sedem. In nazarethgͦ
nuntiat᷑ xp̃c nascit᷑us: qr in flore sꝑatur
fructus ꝓcessurus. S ꝓdeunte fructu
flos dectoit: qr uitate apparente in carne.
figura ꝑtransiit. Hude et natareth. ciuitas

Expanded text:
ham scilicet, Isaac et Jacob; de quo semine ham scilicet, Isaac et Jacob; de quo semine scriptum est: Nisi Dominus Sabaoth reliquisset nobis semen, sicut Sodoma fuissemus; et quasi Gomorrha similes essemus . Floruit autem hoc semen in mirabilibus, quae ostensa sunt in exitu Israel de Aegypto, in figuris et aenigmatibus per totum iter in deserto usque in terram promissionis, et deinceps in visionibus et vaticiniis prophetarum, in ordinatione quoque regni ac sacerdotii usque ad Christo fructus esse intelligitur, dicente David: Dominus dabit benignitatem. et terra nostra dabit fructum suum ; et iterum: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . In Nazareth ergo nuntiatur Christus nasciturus; quia in flore speratur fructus processurus. Sed prodeunte fructu, flos decidit, quia veritate apparente in carne, figura pertransiit. Unde et Nazareth civitas
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ forti armato qui suum atum in pace
custodire solebat. fortior suꝑueniens. ip̃m
suo bachio debellauit: et sic ei uasa cap¬
tiuitatis potent̾ eripuit. Angłs uero for
uesc̾et ꝯfortare deberet. Quod et fecit.
netimeas inquiens maria: inuenisti
gratiam apud dm. s ip̃ius sponsum
hominem utiq. nichilominus humi¬
lem ac timoratum. ñ irrationabilit̾¬
forsitan idem angłs ꝯfortasse creditur.
qͣmꝙͣ tunc ab eungelista ñ noĩetur. Io¬
seph inqͥa fili dauid: noli tim̾e acciꝑe
mariã ꝯiugem tuam. Conuenient̾ itaq
gabriel ad hoc opus eligitur. immo quia
tale illi negocium iniũgitur. tecte tali
nomine designatur Mlissus est gͦ angłs
gabriel a deo. Quo: In ciuitatem galilee
cui nom̃ nazareth. Uideamus si ut ait
nathanael. a narareth pot̾ aliqͥa boni ẽẽ.
Ilarareth int̾pretat᷑ flos. Hidetur aut̃ mͥ
quałlam semen fuisse diuine agniciõis.
tanꝙͣ. e celo iactatum in t̾ras. allocuciones
et ꝓmissiones. fc̃e celitus ad patres. abra¬

Expanded text:
ae forti armato, qui suum atrium in pace custodire solebat, fortior superveniens, ipsum suo brachio debellavit; et sic ei vasa captivitatis potenter eripuit. Angelus vero foexpavesceret, confortare deberet: quod et fecit, Ne timeas, inquiens, Maria, invenisti gratiam apud Deum. Sed et ipsius sponsum, hominem utique nihilominus humilem ac timoratum, non irrationabilitforsitan idem angelus confortasse 734 creditur, quanquam tunc ab evangelista non nominetur. Joseph, inquit, fili David, ne timeas accipere Mariam conjugem tuam . Convenienter itaque Gabriel ad hoc opus eligitur: imo quia tale illi negotium injungitur, recte tali nomine designatur. 3. Missus est ergo angelus Gabriel a Deo. Quo? In civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth. Videamus si, ut ait Nathanael, a Nazareth potest aliquid boni esse . Nazareth interpretatur flos. Videntur autem mihi quoddam semen fuisse divinae cognitionis, tanquam e coelo jactatum in terras, allocutiones et promissiones factae coelitus ad patres, Abra
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo qͣm uirtus. Non aut̃ dedecens aut
in ꝯgruũ uideat᷑. dñm ⁊ nuntiũ ꝯmuni
censeri uocabulo. cũ simił in utroq apel¬
lationis. ñ sit tñ ut̾usq simił causa. Alit̾

Expanded text:
fortitudo, quam virtus? Non autem dedecens aut fortitudo, quam virtus? Non autem dedecens aut incongruum videatur, dominum et nuntium communi censeri vocabulo; cum similis in utroque appellationis, non sit
Abbreviated transcription (Latin):
um montem coagulatum et pinguem. mi
eloqͥo: ueluti ꝑflante austro. atq e uicino sole
radiante iusticie. quedam ex eo spalia flu¬
rerunt aromata. btinã et nuinc d̾s mittat u̾¬
fiant in cordib nr̃is desidabilia suꝑ aurũ
et laproẽ preciosũ multũ: fiant et dulciora
sr̃ mel ⁊ fauũ. Ait itaq. Missiis ẽ angłs gabri¬
el a deo. Non arbitror hunc angłm de mino.¬
rib eẽ. qui qͣlibet ex causa crebra soleant.
ad t̾ras fungi legatione. eluod et ex eius
noĩe palam intelligi datur. Quod int̾pre
forte excellentiori se. ut assolet sp̃u. s ab ip̃o
ło mitti ꝑhibet᷑. spt̾ hoc gͦ positum est a
taxat archangło gabrieli. qui utiq tante
int̾ suos inueni pocuerit excellentie: ut
tali et noĩe dignus haberet᷑. ⁊ nuncio. Nec
discordat nom̃ a nuntio. dei qͥppe u̾tutem
xp̃m quẽ meliꝰ nuntiare decebat. qͣm hũc
quẽ simile nom̃ honorat: Nam qͥd est aliud

Expanded text:
um, montem coagulatum et pinguem miseum, montem coagulatum et pinguem miseeloquio, veluti perflante austro, atque e vicino sole radiante justitiae, quaedam ex eo spiritualia profluxerunt aromata. Utinam et nunc Deus emittat vefiant in cordibus nostris desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum multum, fiant et dulciora super mel et favum! 2. Ait itaque: Missus est angelus Gabriel a Deo. Non arbitror hunc angelum de minoribus esse, qui qualibet ex causa, crebra soleant ad terras fungi legatione: quod ex ejus nomine palam intelligi datur, quod interpreforte excellentiori se ut assolet spiritu, sed ab ipso Deo mitti perhibetur. Propter hoc ergo positum est, a taxat archangelo Gabriele, qui utique tantae inter suos inveniri potuerit excellentiae, ut tali et nomine dignus haberetur, et nuntio. Nec discordat nomen a nuntio. Dei quippe virtutem Christum quem melius nuntiare decebat, quam hunc, quem simile nomen honorat? Nam quid est aliud
Abbreviated transcription (Latin):
aibi uoluit euanglista tot ꝓpa noia re¬
rum in hoc loco tam signant̾ expͥme: Eredo
qr noluit nos negligent̾ audire. qd tam dili¬
gent̾ studuit enarrare. Noĩat siqͥdem nunci¬
um qui mittit᷑. dñm ã quo mittit᷑. uirginẽ
ad qͣm mittit᷑. sponsum quoq uirginis. amboꝵ¬
q genus. ciuitatem. ac regionem ꝓpͥis desig¬
nat noĩb. Nt qͥd hoc. Outas nealiqͥa hoꝵ suꝑ¬
uacue positũ sit: Neqͣqͣm. Si enim nec foliũ
de arbore sine causa. nec unus ex passerib sñ
patre celesti cacdit suꝑ t̾ram. putem ego de ore
scĩ eungłiste siꝑfluũ disfluere u̾bum. p̃sertĩ
in sacra hystoria uͭui : Nlon puto. Plena
quippe sunt  omnia suꝑni mist̾ii.
ac celesti singula dulcedine redun¬
dancia. si tñ dili gentem habeant inspec¬
torem: qui nou̾it sugg̾e mel de petra oleũ¬
q de saxo durissimo. Nempe in illa die stil¬
labunt montes adulcedinem. et colles flu¬
saluatorẽ. qñ dño dante benignitatẽ.:⁊ t̾ra

Expanded text:
ibi voluit evangelista, tot propria nomina rerum in hoc loco tam signanter exprimere? Credo quia noluit nos negligenter audire, quod tam diligenter studuit enarrare. Nominat siquidem nuntium qui mittitur, Dominum a quo mittitur, Virginem ad quam mittitur, sponsum quoque virginis: amborumque genus, civitatem ac regionem propriis designat nominibus. Utquid hoc? Putasne aliquid horum supervacue positum sit? Nequaquam. Si enim nec folium de arbore sine causa, nec unus ex passeribus sine Patre coelesti cadit super terram ; putem ego de ore sancti Evangelistae superfluum difluere verbum, praesertim in sacra historia Verbi? Non puto. Plena quippe sunt omnia supernis mysteriis, ac coelesti singula dulcedine redundantia; si tamen diligentem habeant inspectorem, qui noverit sugere mel de petra, oleumque de saxo durissimo Nempe in illa die stillarunt montes dulcedinem, et colles fluSalvatorem : quando Domino dante benignitatem, et terra
Abbreviated transcription (Latin):
ocaprt ꝯtuit uenenatũ. quie omnimolã
maligni suggestione tam de carnis illece¬
ures qm demitis uꝑbia deduxit ad nichi¬
lum Qͣm uem aliam salomon regtebat.c̃t
aclat i lulierem fortem quis inueniet.
lou̾at qͥppe uis sapiens huius inirmita¬
tem stagile corpꝰ. lubricam m̃tem: q tñ et
d̾m legͥat ꝓmilissen ita uidebat ꝯgruere
ut qui uicat ꝑ feminã uinceret᷑ ꝑ ipam
uehem̃ter admirans aiebat. sslulie¬
rem fortem quis inueniet: Qd est dicẽ.Si ita de
quis inueniet.: at ne hoc quesisse uideat᷑ desꝑan¬
M. subilit ꝓpħando. Pcul⁊ de ultimis finib p̃¬
cium euis. hoc est. Non uile. ñ paruum. ñ me

Expanded text:
ontrivit venenatum, quae omnimodam maligni suggestionem tam de carnis illecebra, quam de mentis superbia deduxit ad nihilum. 5. Quam vero aliam Salomon requirebat, cum dicebat: Mulierem fortem quis inveniet? Noverat quippe vir sapiens hujus sexus infirmitatem, fragile corpus, lubricam mentem. Quia tamen et Deum legerat promisisse, et ita videbat congruere ut qui vicerat per feminam, vinceretur per ipsam, vehementer admirans aiebat: Mulierem fortem quis inveniet? Quod est dicere: Si ita de quis inveniet? At ne hoc quaesisse putetur desperando, subdit prophetando, Procul et de ultimis finibus pretium ejus : hoc est non
Abbreviated transcription (Latin):
legendũ. O mira fortuna. Int̾ p̾dones
cecidi et raptis õib spolis meis. codex cm̃
mͥ remansit. Ergastulis trusus fui: et
ꝑdito toto censu meo mͥ tantũmͦ codex re¬
mansit. In ꝓfundũ aquaꝵ multaꝵ cre¬
bro cecidi ꝓrimꝰ morti et euasit codex mi¬
nue infectus me exus nte. domus in qͦ
eram crebatur et consũptis reb meis.

Expanded text:
em. O mira fortuna! Inter praedones cecidi et raptis omnibus spoliis meis, codex mihi tamen remansit. In ergastulum trusus fui, et perdito toto censu meo, mihi tantummodo codex remansit. In profundum aquarum multarum crebro cecidi, proximus morti, et minime codex infectus evasit. Domus in qua eram cremabatur et consumptis
Abbreviated transcription (Latin):
donec in domum matͥs eum introducat.
quia usq infinẽ mundi ab eius fide et¬
oꝑe et amore ñ recedit. donec ad ñdem ui¬
deos adducat. son quod post ea recedat
qͥppe quẽ in exilio diligit. in patria uidens ã¬
plius amabit:s de illo t̾pore dici debuit. de
quo a quib libet. ꝓpt̾ assitentes cẽptaciones
dubitari potuit. In domuni matͥs gͦ dilectũ
introducet: qñ in fine mundi eccłia ꝑ predi¬
cationem ĩplebem iudaicam xͥana sacram̃to
immitet. In cubicłm aut̃ qͣi in secreciorem
partem domus eum incroducet qr ex eadẽ
plebe ita plurimos conu̾tet. ut om̃s mũdi
sarcinas abiciant. ⁊ intimis cogitationib so
inquietacione in eis delectabilit̾ pausans

Expanded text:
donec in domum matris eum introducat, donec in domum matris eum introducat, quia usque in finem mundi ab ejus fide et amore non recedit, donec ad fidem Judaeos adducat. Non quod postea recedat; quippe quem in exsilio diligit, in patria videns amplius amabit. Sed de illo tempore dici debuit, de quo a quibuslibet propter obsistentes tentationes dubitari potuit. In domum ergo matris dilectum introducet, quando in fine mundi Ecclesia per praedicationem 424 in plebem judaicam Christiana sacramenta immittet. In cubiculum autem quasi in secretiorem partem domus eum introducet, quia ex eadem plebe ita plurimos convertet, ut omnes mundi sarcinas abjiciant, et in intimis cogitationibus soinquietatione in eis delectabiliter pausans
Abbreviated transcription (Latin):
đr: qr dum eoꝵ sc̃pta uł u̾ba uigilanti
studio ꝑscrutat᷑. tanqͣm p̾sentib etiam
absentib animi intentione loq̃ns quid
de xp̃o senserint sciscitat᷑. Quia uͦ dum
in eos omnino intendit. numꝗͣ sponsũ
inuenit. conseq̃nt̾ subiungit.
aululum cum ꝑtͣnssissem eos. inue¬
ni q̃m diligit aĩa mea. Paululum
uigiles transit et dilectum inuenit: quia
dum eos puros hõies fuisse cogitat. addi
hoĩes eqͣlem patri cognoseit. Qrem tunc
inuenisse se dicit. cum scĩs laborib adui¬
ta in eius diuinitatis claritatẽ. ocłm fi¬
dei tanqͣm ꝑ speiłm contẽplãdo aliqͣntu¬
lum fi git. Quod tantillum qͣnta m̃tis¬
auiditate suscipiat ostendit dicens
enui eum nec dimittã. donec intralu¬
cam illum in domũ matris mee ⁊ in
cubit ulum genitͥcis mee. Mater eccłie sy¬
nagoga extitit. quia ex ip̃a scõs predicatores
habuit. a qͥb u̾bũ ueritatis suscepit. ꝑ qd̃
infide regen̾ata fuit. Tenet gͦ sponsum eccłia.

Expanded text:
vigilanti animo perscrutatur, tanquam praesentibus etiam absentibus animi intentione loquens, quid de Christo senserint, sciscitatur. Quia vero dum in eos intendit, nunquam sponsum invenit, consequenter subjungit: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. 4. Paululum vigiles transit, et dilectum invenit, quia dum eos puros homines esse cogitat, ad dihomines Patri aequalem cognoscit. Quem tunc invenisse se dicit, cum sanctis laboribus adjuta, in ejus divinitatis claritatem oculum fidei tanquam per speculum contemplando aliquantulum figit. Quod tantillum quanta aviditate mentis suscipiat, ostendit, dicens: Tenui eum, nec dimittam, donec introducam illum in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. 5. Mater Ecclesiae Synagoga exstitit; quia ex ipsa sanctos praedicatores habuit, a quibus verbum veritatis suscepit, per quod in fide regenerata fuit. Tenet ergo sponsum Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
erti diligunt ce. Soli utiq rec̾ti xp̃m di¬
ligunt: qr quicũq adhuc ꝑ distorta ui¬
cioꝵ ex desułio currunt. dum in recticudins
lineam semꝑ offendunt. ip̃m iusticie auctorẽ
xp̃m omnino dilig̾e ñ possunt. Eune uͦ homo
ꝑ uiam u̾itatis incedit. cũ ⁊ oꝑa uͥtutũ exeqͥt᷑.
et tñ peccata sua semper agnoscit. Idooq seqͥt᷑

Expanded text:
ecti diligunt te. Soli utique recti Christum diligunt, quia quicunque adhuc per distorta vitiorum, ex desiderio currunt, dum in rectitudinis lineam semper offendunt, ipsum justitiae auctorem Christum omnino diligere non possunt. Tunc vero homo per viam veritatis incedit, cum et opera virtutum exsequitur, et tamen peccata sua semper agnoscit. Ideoque et
Abbreviated transcription (Latin):
Hultabimꝰ⁊ letabim̃ inte: memores ube¬
in sponsi sui deliciis exultat. dũ corporalia
respuit. et in sp̃ualib se occultat. eundemq
sponsum. delicias sllas facit: in cuiꝰ respectu
mundana omnia ñ curat. s hoc in memoria
lexerit xp̃s. qui sangͥne suo eam moriens in
cruce redemit. et quotidie eam insinu eccłie
matͥs eiusdẽ sangͥnis lacte nuitͥt. ꝓculdubio
magis ac magis in eiꝰ dilectione intendit. Qsd̃

Expanded text:
ultabimus et laetabimur in te, memores ubein sponsi sui deliciis exsultat, dum corporalia respuit, et in spiritalibus se occultat. Eumdemque sponsum delicias suas facit, in cujus respectu mundana omnia non curat. Sed haec in memoria lexerit, qui sanguine suo eam moriens in cruce redemit, et quotidie eam in sinu Ecclesiae matris ejusdem, sanguinis lacte nutrit, procul dubio magis magisque ejus dilectionem intendit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tradit᷑ tres gentes nubianos scił ⁊ scotos¬
et cornubianos caudatos ad expugnandũ
ꝑ mare t̾ram illam ingressi eent con¬
fractis nauib sis ab urbe barcenona.
usq ad cesarangustã et ab urbe barorna us¬
ꝙ ad montẽ oque igne et gladio deuasta¬

Expanded text:
re, tres gentes misit: Nubianos, Scotos, Cornubianos caudatos, praecipiens per mare terram ingressi, confractis navibus suis, ab urbe Barcinona usque ad Caesar augustam, et ab urbe Bayonna usque ad montem aeque cuncta gladio et
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑. quia sc̃e anime cum a corporib rece¬
dunt. in celo recipiuntur. Et quia in hac
uita quamuis hyemps fuerit a bono oꝑe
ñ torpuerunt. mox ut recesserunt in t̾ra
uiuentiunz glor iose floruerunt. Bene
autem consequitur qd̾ ait. Tempus puta
repro bt ab eccłia quasi sarmenta inutilia
reputantur. ut mundus cicius finiatur.

Expanded text:
dicuntur, quia sanctae animae cum a corporibus recedunt, in coelo recipiuntur. Et quia in hac vita quamvis hyems fuerit, a bono opere non torpuerunt, mox ut recesserunt, in terra viventium gloriose floruerunt. Bene ergo sequitur quod dicit: Tempus putatreprobi ab Ecclesia tanquam sarmenta inutilia amputantur, ut mundus citius finiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
eluasi post parietem nr̃m incarnatus stetit
quia in humanitate assũpta. diuinitas
latuit. st quia eius imm̃sitatem si ostende¬
retur infirmitas humana ferte ñ poss carnis
obstaculum obiecit: et quicqͥd magni inter
homines oꝑatus ẽ quasi post parietem lati¬
tans fecit. ꝑfenestras autem et cancellos
qui aspicit: partim uidetur: partim se abs¬
cula ꝑ diuinitatis potentiam fecit. et ab iec¬
ta per carnis infirmitate ꝑtulit: quasi ꝑ
fenestras ⁊ cancellos ꝓsperit. qr in alio la¬
tens. in alio quis ẽẽt aꝑuit. In carnatus
itaq eccłie sc̃e uel unicuiq anime ꝑfecte¬

Expanded text:
em nostrum Christus incarnatus stetit, quia in humanitate assumpta divinitas latuit. Et quia ejus immensitatem si ostenderet, infirmitas humana ferre non posset, carnis obstaculum objecit, et quidquid magni inter homines operatus est, quasi post parietem latitans fecit. Per fenestras autem et cancellos qui aspicit partim videtur, partim vero se abscula per divinitatis potentiam fecit, et abjecta per carnis infirmitatem pertulit, quasi per fenestram et cancellos prospexit, quia in alio latens, in alio quis esset apparuit. Incarnatus itaque Ecclesiae suae, vel unicuique perfect
Abbreviated transcription (Latin):
cce iste uenit saliens inmontib: et
transiliens colles. Au amplexus spon¬
se sue xp̃s uenire dis ponens humanitatẽ
nr̃am dignant̾ assũpsit. ad qd̾ miss̾ium ꝑ¬
agendum qͣsi saliens inmontib uenit. qr
q̃dam oꝑa int̾ hoĩes ostendit. que ualde sub¬
limia ⁊ suꝑ hoĩes eẽ ꝑspiciens humanum
genus ammirari potuit: atting̾e ñ potuit.
Quodenĩ de uͥgine natus ẽ. qd̾ ad uagientẽ
adorandũ ire pastores angłs ammonuit. qd̾¬
magos stella ꝑduxit qd pendens incruce qͣ
hora uoluit sp̃m emisit. qd̾ mortuus t̾cia
die se ip̃m suscicauit. qd celum ingressus.
sp̃m sc̃m quib sibi placuit donauit: qd̾ fidei
sue ꝑ piscatores ⁊ ydiotas mundũ subiuga
uit: quo eum nulla creat᷑a assequi ualuit
In his nimitum oꝑib colles tͣnsiliuit. qr sc̃os¬

Expanded text:
Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles. Ad amplexus sponsae suae Christus venire disponens, humanitatem nostram dignanter assumpsit. Ad quod mysterium peragendum, quasi saliens in montibus venit, quia quaedam opera inter homines ostendit, quae valde sublimia et super homines esse perspiciens humanum genus admirari potuit, attingere non potuit. Quod enim de virgine natus est quod ad vagientem adorandum ire pastores angelus admonuit, magos stella perduxit; quod pendens in cruce qua hora voluit spiritum emisit; quod mortuus tertia die seipsum suscitavit, quod coelum ingressus, Spiritum sanctum quibus sibi psuae per piscatores et idiotas mundum subjugavdam saltus dedit; quo eum nulla creatura assequi valuit. In his nimirum operibus colles transilivit, quia o
Abbreviated transcription (Latin):
et recessit. Quid ꝑhyemen. nͥ legis aust̾itas
intelligendum est que dum in carnalib
sacͥficiis ppłm antiquum detinuit. ad
appentenda sp̃ualia et celestia obserua¬
tores suos non adinuit: Possumus tñꝑ
hyemen uitam p̃sentem incellig̾ẽ que
dum nos assidius cemptationib impe¬
tit: quasi ymbrib importunis ad seq̃n¬
dum xp̃m corꝑe compellit.s: iam spõsa
surgat. quia hẏemps transiit. qm̃ qͣntoma¬
gis dies ultimus instat. presens uita re¬
cedit: et quo amplius tempus ad t̾minũ
ducitur. eo cicius currendũ est ne electa
anima oblatis sͥ mun̾ib et̾nis pͥuetur.

Expanded text:
et recessit. 12. Quid per hyemem, nisi legis austeritas et recessit. 12. Quid per hyemem, nisi legis austeritas intelligendum est? Quae dum in carnalibus sacrificiis populum antiquum detinuit, ad appetenda spiritalia et coelestia observatores suos non adjuvit. Possumus etiam per hyemem vitam praesentem intelligere, quae dum nos assiduis tentationibus impetit, quasi imbribus importunis ad sequendum Christum torpere compellit. Sed jam sponsa surgat, quia hyems transiit, quoniam quanto magis dies ultimus instat, praesens vita recedit, et quo amplius tempus ad terminum ducitur, eo citius currendum est, ne electa anima oblatis sibi muneribus aeternis privetur.