comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio reseruantur. Igitur dũ salua fide res
prioris ẽ mͦ toleratur. Debet tam̃ humiliter
suggeri. si fortasse ualeat qđ displicet cm̃da
rid curandũ sũmoꝑe est. ne in suꝑbiam tran¬
seat iusticiȩ mordinata defensio: ne dũ recti¬
tudo incaute diligitur: ipsa magistra rectitu¬
dins humilitas amittatur: ne eũ sibi preeẽ
qͥsq despiciat: quc̃ fortasse contigit ut in aliqͣ
actione reprehendat. Contra hunc timorẽ su¬
ꝑbiȩ subditoꝵ. mens ad custodiam humilita¬
tis edomatur: si infirmitas ꝓpria incessanter¬
atcenditur. Nlam uires nr̃as ueraciter erami¬
nare negligimus: et quia de nobis fortiora
cre dimus. iccuto eos qͥ nobis prelati sunt. distͥc¬
te iudicamus. Singula hec mala sunt. quȩ sepe
a subditis in prelatis. sepe a prelatis in subditis.
cõmittuntur: quia et omnes subditos huqui
presunt minus quã ipsi sunt sapientes arbi¬
trantur: et rursũ qui subiecti sunt. rectorum
suor actiones iudicant: et si ipsos regim̃

Expanded text:
r. Igitur dum salva fide res prioris est tolleretur. Debet tamen humiliter suggeri, si fortasse valeat, quod displicet emendare. Sed curandum summopere est, ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio, ne, dum rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittatur: ne eum sibi praeesse quisque despiciat, quem fortasse contigit, ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum mens ad custodiam humilitatis edomatur, si infirmitas attenditur. Nam vires nostras veraciter examinare negligimus; et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt districte judicamus. Communia haec mala sunt quae saepe a subditis in praelatos, saepe a praelatis in subditos committuntur, quia et omnes subditos hi qui praesunt minus quam ipsi sunt sapientes arbitrantur: et rursum qui subjecti sunt rectorum suorum actiones judicant, et si ipsos regimen
Abbreviated transcription (Latin):
caliẽt quẽ egobibiturus sum: et illi dixissent
possumus: ilico subsecutus ẽ dicens. Calic̃e qͥdẽ
incum bibetis. Qdͥ eñi ꝑ calicem: nͥ dolorem pas¬
sionis accipimus: De quo alio locodicit. Pater
riũ occubuit: et tam̃ qd uterq calic̃e biberet
audunt. Ioh̾s namq ꝑ martiriũ nequaquã
uitã finiuit. s tam̃ martyr extitit: quia pas¬
sionẽ quã non suscepit in corpore. seruauit in
mente. Mori quippe a ꝑsequente. martiriũ
ẽ in aperto opere. Ferre uͦ contumelias. odien¬
tẽ diligere: martiriũ est in occulta cogitatio¬
ne. Et nos gͥ etiam si nullo ferro percucientiũ
trucidemur: martires ẽẽ possumus: si pacien¬
tiam ueraciter in animo custodiamus xliiii.

Expanded text:
calicem, quem ego bibiturus sum? et illi dixissent: calicem, quem ego bibiturus sum? et illi dixissent: Possumus; illico subsecutus est, dicens: Calicem quidem meum bibetis. Quid enim per calicem nisi dolorem passionis accipimus? De quo alio loco: Pater, si f per martyrium occubuit, et tamen quod uterque calicem biberet audivit. Joannes namque per martyrium nequaquam vitam finivit, sed tamen martyr exstitit, quia passionem, quam non suscepit in corpore, servavit in mente. Mori quippe a persequente martyrium est in aperto opere, ferre vero contumelias, odientem diligere, martyrium est in occulta cogitatione. Et nos igitur, etiamsi nullo ferro percutientium trucidemur, martyres esse possumus, si patientiam veraciter in animo custodiamus.
Abbreviated transcription (Latin):
otestis bibere calicẽ quẽ ego bibitu¬
rus sum: Filii rebedei iacobus ⁊ ioħs
interuemiente matre locũ celsitudi¬
nis et głȩ a dño querebant: s eiusdẽ głe it̃
ignorabant. Consessionis quippe illius celsitu¬
dinẽ a dextris simstrisq querebant: s qͣn¬
ta ad hanc ẽẽt itineris angustia munune
uidebant. ad uiam gͦ ꝑ quam ad celsitudinẽ
uenirent. a dño tumentia illoꝵ corda reuo¬
cantur: et eoꝵ mox oculis imitandus calix
passionis obicit᷑: ut uidelicet si ad sublimita¬
tis gaudia tenderent. prius uiam humilita¬
tis iiuenirent. Dirit gͦ eis iħc. Potestis bibe¬
re calicẽ quẽ ego bibiturus sum : Ac si dicat᷑
eis. Iam uos locus delectat celsitudinis. s pri
cet: prius bibite qd̾ dolet. Sicsic ꝑ amarum
poculũ confectionis. ꝑuenitur ad gaudium
salutis. Et qm̃ duo sunt martiru genera. unũ
in occulto opere. aliud in publico: testatur ip¬
se dũs. qͥ cũ requisisset dicens. potestis bibere

Expanded text:
otestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum ? Filii Zebedaei Jacobus et Joannes, interveniente matre, locum celsitudinis et gloriae a Domino quaerebant, sed ejusdem gloriae iter ignorabant. Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaerebant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia minime videbant. Ad viam ergo per quam ad celsitudinem venirent a Domino tumentia illorum corda revocantur, et eorum mox oculis imitandus calix passionis objicitur; ut videlicet si ad sublimitatis gaudia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. Dixit ergo eis Jesus: Potestis bibere calicem, quem ego bibiturus sum? Ac si dicatur eis: Jam vos locus delectat celsitudinis, sed pricet, prius bibite quod dolet; sic per amarum poculum confessionis, pervenitur ad gaudium salutis. Et quoniam duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur ipse Dominus, qui cum requisisset, dicens: Potestis bibere
Abbreviated transcription (Latin):
arũ ualde ẽ. ut qͥ aurum possident.
ad requiem tendant: dũ ꝑ semetipsã
ueritas dicit. Difficile qui pecumas
habent. intrabunt in regnũ cęlor. Nam qͥhic
multiplicandis dincus inhiant. quȩ alterius
uitȩ gandia sperant: Qd tam̃ ut redemptor ũr
ualde rarũ. et ex solo diuino miraculo eueni¬
re posse monstraret: hoc inquit apud homi¬
nes impossibile ẽ: apuo dm̃ autẽ om̃ia possibi¬
lia sunt. Diuites gͥ auari. cũ uel plura ambiunt.¬
uel optinere cuncta quȩ ambierit possunt:
audiant qd̃ scriptũ ẽ. Quio prodest homini
si totũ mundum lucretur: animȩ uͦ suę detri¬
m̃tum paciatur: Ac si aperte ueritas dicat.
Quid prodest homini. si totũ qd̾ extra se ẽ
congregat: si hoc solũ qd̃ ipse ẽ dampnat:¬

Expanded text:
arum valde est ut qui aurum possident ad requiem tendant, dum per semetipsam Veritas dicit: Difficile qui pecunias habent, intrabunt in regnum coelorum. Nam qui hic multiplicandis divitiis inhiant, quae alterius vitae gaudia sperant? Quod tamen ut Redemptor noster valde rarum et ex solo divino miraculo evenire posse monstraret: Hoc, inquit, apud homines impossibile est, apud Deum autem omnia possibilia sunt. Divites igitur avari, cum vel obtinere cuncta quae ambierint possunt, audiant quod scriptum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animę vero suę detrimentum fiat? Ac si aperte veritas dicat: Quid prodest homini, si totum, quod extra se est, congregat, si hoc solum, quod ipse est, damnat
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ quoq suam de his quȩ se crucifire¬
rint ad fidi grãm uocauit: bonum ꝓ iniqui¬
tate reddidit: et nos exemplo suo de om̃ib
d excedentẽ gͥ om̃ia redemptoris nr̃i
uitã m̃tis ocłos tendamus: ut in uita
et in eius preceptis agnoscamus. qͥd in nr̃a uita
minus habeamus: et ad uitȩ eius exempla.
nr̃am uitam dirigamus. Hinc nãq scriptũ
ẽ. Ap̃c passus ẽ pro nobis. uobis relinquens
exemplum. ut sequamini uestigia eius: qui

Expanded text:
passionem quoque suam, de his qui se crucifixepassionem quoque suam, de his qui se crucifixerant ad fidei gratiam vocavit, bonum pro iniquitate reddidit, et nos exemplo suo de omnibusupra. Ad excedentem igitur omnia Redemptoris nostri vitam mentis oculos tendamus, ut in vita et in ejus praeceptis agnoscamus quid in nostra vita minus habeamus, et ad vitae ejus exempla nostram vitam dirigamus. Hinc namque scriptum est: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝑducunt eũ in golgotha locũ. erat
autẽ hora tercia: et crucifirerunt eũ.
Om̃ia quȩ dñs incarnatus uerbis do¬
cuit. prius factis ostendit: sicut scriptũ est.
Quȩ cepit iħc facere et docere. Quia em̃i uoca¬
ie nos ad cęlestẽ patriam uenit : nimirũ nos¬
bona transitoria despicere: et mala tẽporalia
ñ timere docuit. Unde et obprobria despexit.
iniurias ꝑtulit. mortẽ non timuit: crucis pa¬
tibulum ñ refugit: ⁊ cũ hunc uoluissent rape¬
re et regem constituere stat̃i fugit: qͥd nobis
huius mundi. et aduersa ñ metuere. et pros¬
pera uitare: quia plus plerũq eius bona occu¬
pant. animum. quã mala ꝑturbent: Ante
passionẽ uͦ suam contumelias audiuit. nȩc
tam̃ contumelias reddidit: traditorem suũ
diu tacitus ꝑtulit: eiq salutanti dare osculũ
non recusauit: suscepit mortẽ erucis ne mo¬
ri timereinus: ostendit die tercia resurrectio¬
nẽ: ut nos resurgere posse crederemus. Post

Expanded text:
eum in Golgotha locum: erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum . Omnia quae Dominus incarnatus verbis docuit prius factis ostendit, sicut scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere . Quia enim vocare nos ad coelestem patriam venit, nimirum bona transitoria despicere, et mala temporalia non timere docuit. Unde et opprobria despexit, injurias pertulit, mortem non timuit, crucis patibulum non refugit; et cum hunc voluissent rapere et regem constituere statim fugit. Quid nobishujus mundi et adversa non metuere, et prospera vitare? Quia plus plerumque ejus bona occupant animum quam mala perturbent. Ante passionem vero suam contumelias audivit, nec tamen contumelias reddidit; traditorem suum diu tacitus pertulit, eique salutanti dare osculum non recusavit: suscepit mortem crucis, ne mori timeremus; ostendit die tertia resurrectionem, ut nos resurgere posse crederemus. Post
Abbreviated transcription (Latin):
ib̃m: q̃ ꝓposito sibi gaudio sustinuit erucem
confusione contempta. Ao hoc itaq dñs appa¬
rint in carne. ut humanã uita adinonendo
excitaret : erempla prebendo accenderet. mori¬
endo redieret: resurgendo repararet.Lii.

Expanded text:
 proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet.
Abbreviated transcription (Latin):
am cruc̃ẽ dñi portat: de quo scriptũ est. Inue¬
nerunt hominẽ cyreneũ uenientẽ obuiam sibi
nomine sẏmonẽ: hunc angariauerunt ut
colleret crucẽ iħu. Qd̃ em̃ ꝑ angariam agimus.
ñ hoc ex studio amoris operamur. Crucẽ gͦ dm̃
iħu in angariam portare ẽ: afflictionẽ abstinen¬
tiȩ ꝑ alia quã necesse ẽ intentione tolerare. An
ñ iħu erucẽ in angariam portat: qͥ quasi ad
preceptum dñi carnẽ domat: s tamensp̃ualẽ
patriam ñ amat: Unde et sẏmon tõe crucẽ
portat: s. nequaquã moritur: quia om̃is bẏ¬
pocrita corpus qͥdẽ ꝑ abstinentiam afficit: sed
sepe ꝑ sc̃itatis ymaginẽ. locũ reguninis indig¬
uus asseqͥtur: qui n aliquid in se uirtutis osten¬
deret. nullũ ꝑcipere honorẽ mereretur. S tran¬
sit qd delectabititer obtinet: et penaliter quod
sequitur manet. Sc̃itatis fiducia. nunc in ore
hominum ponitur: s. cũ internus uidex se¬

Expanded text:
a crucem Domini portabat, de quo scriptum est: Invea crucem Domini portabat, de quo scriptum est: Invenerunt hominem Cyrenaeum venientem obviam sibi, nomine Simonem: hunc angariaverunt, ut tolleret crucem Jesu. Quod enim per angariam agimus, non hoc ex studio amoris operamur. Crucem ergo Domini Jesu in angaria portare est afflictionem abstinentiae pro alia quam necesse est intentione tolerare. An n Jesu crucem in angaria portat, qui quasi ad praeceptum Domini, carnem domat, sed tamen spiritalem patriam non amat? Unde et Simon isdem crucem portat, sed nequaquam moritur, quia omnis hypocrita corpus quidem per abstinentiam afficit, sed is imaginem locum regiminis indignus assequitur, qui nisi aliquid in se virtutis ostenderet, nullum percipere honorem mereretur; sed transit quod delectabiliter obtinet, et poenaliter quod sequitur manet. Sanctitatis fiducia nunc in ore hominum ponitur, sed cum internus judex se
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. qd̾ ad olescens quidam sequebatur il¬
lũ amictus sindone suꝑ nudo. et tenuerunt eũ:
at ille reiecta sindone. nudus ꝓfugit ab eis. Qͥ
et si post ut uerba sui redemptoris audiret. ad
aram crucis redut: prius tam̃ terrirus fugit.
Mulieres autẽ non solũ non timuisse. nȩc fugis¬
se: s etiam usq ad scpulcrũ memorantur ste¬
critȩ mira abstinentia affligunt: om̃e robur¬
corporis atterunt: & quasi carnis uitam fun¬
ditus in carne uiuentes extingunt: sicq per
abstinentiam morti appropiant: ut pene coti¬
die morientes uiuant. S: ad hȩc humanos ocu¬
los querunt: admirationis głam expetunt:
pallescunt: corpus debilitate quatitur: pectꝰ
interrũpentibus suspirus urgetur. S: inter ħ
ab ore ꝓximoꝵ admirationis sermo queritur
nichilq tanto labore aliud nisi estimatio huma¬
na cogitatur. Quos nunirũ bene symon ille
significat. qͥ dũicȩ passionis tempore:. in angari¬

Expanded text:
scriptum est: Adolescens quidam sequebatur ilscriptum est: Adolescens quidam sequebatur illum, amictus sindone super nudo, et tenuerunt eum: at ille, rejecta sindone, nudus profugit ab eis. Qui etsi post, ut verba sui Redemptoris audiret, ad aram crucis rediit, prius tamen territus fugit. Mulieres autem non solum non timuisse neque fugisse, sed etiam usque ad sepulcrum memorantur stecritcorporis atterunt, et quasi carnis vitam funditus in carne viventes exstinguunt, sicque per abstinentiam morti appropriant, ut pene quotidie morientes vivant, sed ad hoc humanos oculos quaerunt, admirationis gloriam expetunt: pallescunt, corpus debilitate quatitur, pectus interrumpentibus suspiriis urgetur. Sed inter haec ab ore proximorum admirationis sermo quaeritur, nihilque tanto labore aliud nisi aestimatio humana cogitatur. Quos nimirum bene Simon ille significat, qui dominicae passionis tempore in angari
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽẽ perhibebant. et incaruatũ uiderunt. ab
eo tam̃ suadente ꝑfidia diuisi. et afide uerita¬
tis auersi sunt: Scribȩ itaq et legis doctores
qui erudire ppłos ad uitam consueuerant.
dũ incarnatũ dm̃ conspicerent. consilus suis
multos ab eius fide diuiserunt: quãuis prius
ad credendũ incarnationis eius misterium e
ꝓpħarũ uerba multos docuisse uiderentur. Qs
sionẽ illius seinciȩ facibus accensa. In qua uide¬
licet passione discipłor corda turbata sunt: et
cũ ad crucis aram uentũ ẽẽt. eosq grauis ex
ꝑsecutione iudeoꝵ timor. inuasisset singuli fu¬
gerunt: mulieres uͦ quȩ ad preparanda subsidia
corporis erterioribus dño munsterus seruie¬
rant adheserunt. Stetit qͥd̃e aliquandiu petrus.
s. tam̃ post territus negauit. Stetit etiã ioħs:
curipso crucis tempore dictũ ẽ. ecce mater tua.
S: ꝑseuerare minime potuit: quia de ipso quoq

Expanded text:
dum esse perhibebant, et incarnatum viderunt, ab dum esse perhibebant, et incarnatum viderunt, ab eo tamen, suadente perfidia, divisi, et a fide veritatis aversi sunt. Scribae itaque et legis doctores, qui erudire populos ad vitam consueverant, dum incarnatum Deum conspicerent, consiliis suis multos ab ejus fide diviserunt, quamvis prius ad credendum incarnationis ejus mysterium per prophetarum verba multos docuisse viderentur. Quosionem illius saevitiae facibus accensa. In qua videlicet passione discipulorum corda turbata sunt, et cum ad crucis aram ventum esset, eosque gravis ex persecutione Judaeorum timor invasisset, singuli fugerunt; mulieres vero quae ad praeparanda subsidia corporis exterioribus Domino mysteriis servierant, adhaeserunt. Stetit quidem aliquandiu Petrus, sed tamen post territus, negavit. Stetit etiam Joannes, cui ipso crucis tempore dictum est: Ecce mater tua ; sed perseverare minime potuit, quia de ipso quoque
Abbreviated transcription (Latin):
antur. Ista gͦ dñici sermonis dubitatio. et elec¬
tor cordium designatio temptationis fuit:
quia qui electi sunt ad ꝑsistendũ. ꝑ signa pre¬
dicator anti xp̃i. temptabuntur ad cadendum.
ꝑhoc gͦ qd dicitur si fieri potest: hoc exprimi¬
tur. qd electi in corde temptabuntur. Nutant
eñi: s non cadunt. Dicitur gͦ si fieri potest. qr
trepidabunt: et tam̃ dicuntur electi. quia ñ
cadunt. Dubitatio gͦ sermonis a dño. in electis
exprimit trepidationem m̃tis: Quos electos
uocat: quia cernit qd̾ in fide et bono opere ꝑ¬
dolescens sequebatur amictus sindone.
Cũ iudeor. plebs miracula nr̃i redempto¬
ris cerneret: hunc ex signis honorabat
ma conspiceret. cũ creatorẽ dedignabatur cre¬
dere dicens. ñ: s seducit turbas. S qͥd mirũ. eũ
ꝑpeti ista a plebibus. cũ ipsi qͦ qui legis doctores
eẽ indebantur. qͥ eum uerbis ꝓpħicis incarnan¬

Expanded text:
antur. Ista ergo dominici sermonis dubitatio ex elecantur. Ista ergo dominici sermonis dubitatio ex electorum cordibus designatio tentationis fuit, quia qui electi sunt ad persistendum per signa praedicatorum Antichristi tentabuntur ad cadendum. Per hoc ergo quod dicitur si fieri potest hoc exprimitur quod electi in corde tentabuntur. Nutant enim, sed non cadunt. Dicitur ergo si fieri potest quia trepidabunt, et tamen dicuntur electi quia non cadunt. Dubitatio ergo sermonis a Domino in electis exprimit trepidationem mentis, quos electos nominat, quia cernit quod in fide et bono opere pdolescens sequebatur eum, amictus sindone, etc. . Cum Judaeorum plebs miracula nostri Redemptoris cerneret, hunc ex signis honorabat,ma conspiceret, eum Creatorem credere dedignabatur, dicens: Non, sed seducit turbas . Sed quid mirum eum perpeti ista a plebibus, cum ipsi quoque qui legis doctores esse videbantur, qui eum verbis propheticis incarnan
Abbreviated transcription (Latin):
digia: ita ut in errorẽ iuducant᷑ si fieri potest
etiam electi. Qd̃ udelicet dicitur. ñ quia elec¬
ti casuri sunt. s magnis terroribus trepida¬
turi: qm̃ tanta tunc contra iustos iniquitate
effrenabuntur: ut etiam electoꝵ corda non
paruo terrore feriantur. Qua in re ualde que¬
rendũ est. quomͦ aut hi qui sunt electi. possunt
in eriorem induci: aut cur si fieri potest. qua¬
si ex dubietate subditur. cũ qͥd fiendũ sit dñs
om̃ia p̃sciens prestolatur. Unũ enim ex duobus
ẽ: quia si electi sunt. fieri ñ potest: si autẽ fie¬
ri potest. electi ñ sunt. S quia electoꝵ corda.
et trepida cogitatione concutientur: et tam̃
eor constantia non mouebitur: una hac senten¬
tia dñs utrũq complerus ẽ dicens. ita ut in er¬
rorẽ inducantur si fieri potest etiam electi. Qua¬
si enĩ iam errare ẽ: in cogitatione titubare. S. ꝓ¬
tinus si fieri potest subiungitur: quia ꝓculdu¬
bio fieri ñ potest. ut in errorẽ electi plane capi¬

Expanded text:
rorem inducantur, si fieri potest, etiam electi; quod videlicet Dei electi casuri non sunt, sed magnis terroribus trepidaturi, quoniam tanta tunc circa justos iniquitate effrenabuntur, ut etiam electorum corda non parvo terrore feriantur. Qua in re valde quaerendum est quomodo aut hi qui sunt electi possunt in errorem induci, aut cur si fieri potest quasi ex dubietate subditur, cum quid faciendum sit Dominus omnia praesciens praestolatur. Unum enim ex duobus est, quia si electi sunt fieri non potest; si autem fieri potest, electi non sunt. Sed quia electorum corda et trepida cogitatione concutientur, et tamen eorum constantia non movebitur, una hac sententia Dominus utrumque complexus est, dicens: Ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi. Quasi enim jam errare est in cogitatione titubare, sed protinus si fieri potest subjungitur, quia proculdubio fieri non potest ut in errore electi plene capi
Abbreviated transcription (Latin):
sire: quã diuitẽ intrare in regnũ cȩlor.
Cameli nomine dñs in sacro eloquio¬
aliquando exprimitur. Quia enim ad one¬
ra suscipienda sponte se camelus humiliat:
ñ inmerito redemptoris nr̃i gr̃am signat:
qui in eo qd infirmitatis nr̃ȩ onera suscipere.
dignatus ẽ. a potestatis suę celsitudine sponte
descendit: unde ꝑ euuangłiũ dicit. Potestatẽ
habeo ponendi animam meam: et iterũ sum̃¬
di eam. Nemo tollit eam a me: s ego pono eam.¬
Et uude iterũ dicit. facilius ẽ camelũ ꝑ foram̃
acus transire: quã diuitẽ intrare in regnum eelo¬
rum. Qd enĩ nomine diuitis. nͥ quẽlibet elatum.
qd appellatione cameli. nͥ ꝓpriam condescensio¬
nem signat : Camelus ꝑ foram̃ acus transiit: cũ
is dẽ redemptor nr̃:usq ad susceptionẽ mortis.
ꝑ angustias passionis intrauit. Quȩ passio uelud
acus extitit : quia dolore corpus pupugit.
facilius aut̃ẽ camelus foram̃ acus. quã diues
celoꝵ regnum ingreditur: quia nͥ ipse pri

Expanded text:
 quam divitem intrare in regnum coelorum . Cameli nomine Dominus in sacro eloquio exprimitur. Quia enim ad onera suscipienda sponte se camelus humiliat, non immerito Redemptoris nostri gratiam designat, qui in eo quod infirmitatis nostrae onera suscipere dignatus est, a potestatis suae celsitudine sponte descendit. Unde per Evangelium dicit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et iterum sumendi eam: elum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum coelorum. Quid enim nomine divitis nisi quemlibet elatum, quid appellatione cameli nisi propriam condescensionem signat? Camelus enim per foramen acus transit, cum idem Redemptor noster usque ad susceptionem mortis per angustias passioacus extitit, quia dolore corpus pupugit. Facilius autem camelus foramen acus, quam dives regnum coelorum ingreditur; quia nisi ipse priu
Abbreviated transcription (Latin):
ogauit dñm iħm quidã de phariseis: ut
manducaret cũ illo. Et discũbente eo in
domo pharisei: ecce mnulier que erat in ciuitate pec¬
catrix. attulit alabastrũ ungenti. In omelia suꝑ idẽ¬
eugłm. Hanc quã lucas peccatricẽ mulierẽ. iohes
uero mariã nominat: illam esse mariã credimus
de qua marcus septẽ demonia eiecta fuisse testa¬
tur. Et quid per septẽ demonia: nisi uniuersa
designantur uicia: Quia enĩ septẽ dieb omne
tẽpus cõphendit᷑. recte septenario numero uniuer
sitas figurat᷑. Septem igitur demonia maria habu¬
it: que uiciis uniu̾sis plena fuit. S ecce qr turpi¬
tudinis sue maculas aspexit: lauanda ad fontem
quia semet ipsã grauit̾ erubescebat intus: nichil
esse credidit qd̾ uerecũdaret᷑ foris loi. De grã redẽp

Expanded text:
ogavit Dominum Jesum quidam de Pharisaeis, ut manducaret cum illo. Et discumbente in domo Pharisaei ecce mulier quae erat in civitate peccatrix, attulit alabastrum unguenti . Hanc escit. Hanc vero quam Lucas peccatricem mulierem, 1593 Joannes Mariam nominat, illam esse Mariam credimus de qua Marcus septem daemonia ejecta fuisse testatur. Et quid per septem daemonia, nisi universa vitia designantur? Quia enim septem diebus omne tempus comprehenditur, recte septenario numero Maria habuit, quae universis vitiis plena fuit. Sed ecce quia turpitudinis suae maculas aspexit, lavanda ad fontem quia semetipsam graviter erubescebat intus, nihil esse credidit quod verecundaretur foris. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
corinthios quidam om̃i gr̃a repleti. ⁊ erãt qͥdam
i ꝑsonarũ fauorib excisi. cepit a laudib ꝑfecto¬
rum. ut modesta inuectione ad rep̃hensionem
ꝑtingeret infirmorũ: et in hoc quoq ad medi¬
cinam cordis a medicina corporis usũ trahens.
Nam cũ feriendũ uulnus aspicit medicus. prius
ea m̃bra que circa uulnus sana sũt palpat: ut
post ad ea que uulnerata sũt lenit̃ palpando
ꝑueniat. Cum gͦ paulus ꝑfectos in corinthiis
laudauit. sana m̃bra iuxta uulnus tetigit: cũ
uͦ infirmos de diuisiõe rep̃hendit. uulnꝰ ĩ corꝑe

Expanded text:
Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam Corinthios quidam omni gratia repleti, et erant quidam in personarum favoribus excisi, coepit a laudibus perfectorum, ut modesta invectione ad reprehensionem pertingeret infirmorum. Et in hoc quoque ad medicinam cordis a medicina corporis usum trahens. Nam cum feriendum vulnus medicus aspicit, prius ea membra quae circa vulnus sana sunt palpat, ut post ad ea quae vulnerata sunt leniter palpando perveniat. Cum ergo Paulus perfectos in Corinthiis laudavit, sana membra juxta vulnus tetigit; cum vero infirmos de divisione reprehendit, vulnus in cor
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aũ dico: quod unusquisq ur̃m dicit. Ego
quidem sũ pauli: ego aũ apollo: ego uero cephe:
ego aũ xp̃i. Ecce quos in om̃i uerbo et in omni
sciencia laudauerat. quib nil deesse ĩ ulla gr̃a
dixerat. paulisper loquẽs. ad increpandũ lenit̃
ueniens. diuisos erga seipsos rep̃hendit: ⁊ qͦrũ
prius salutẽ narrauerat. postmodũ uulnera pate¬
fecit. seritus enĩ medicus uulnus secandũ uidẽs.¬
sed egrũ timidũ ẽẽ ꝯspiciẽs. diu palpauit: ⁊ subi¬
to ꝑcussit. Prius blandã manũ laudis posuit: et
postmodũ ferrũ increpationis fixit. Nisi enim
uerecunde m̃tes fuerint palpando reprehense.
ita ut ex aliis reb audiant quod in consolaciõe
sumãt: per increpationẽ ꝓtinus ad desꝑacionẽ
cadunt. S nũquid m̃titus est paulus. ut prius
nil deesse in om̃i gr̃a diceret: quib postmodũ
dicturus erat unitatẽ deesse : Absit hoc: ut quis
de illo talia uel desipiens credat. S qr erãt inter¬

Expanded text:
dico quod unusquisque vestrum dicit: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ego autem Christi . Ecce quos in omni verbo et in omni scientia laudaverat, quibus nihil deesse in ulla gratia dixerat, paulisper loquens, ad increpandum leniter veniens, divisos erga seipsos reprehendit; et quorum prius salutem narraverat, postmodum vulnera patefecit. sed aegrum timidum esse conspiciens, diu palpavit et subito percussit. Prius blanda manu laudes posuit, et postmodum ferrum increpationis fixit. Nisi enim verecundae mentes fuerint palpando reprehensae, ita ut ex aliis rebus audiant quod in consolatione sumant, per increpationem protinus ad desperationem cadunt. Sed nunquid mentitus est Paulus, ut prius nil deesse in omni gratia diceret quibus postmodum dicturus erat unitatem deesse? Absit hoc ut quis de illo talia
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis dixit: ac si oꝑe ꝑegissent qd̃ doctrina
didicerãt: et mox in laudis consũmationẽ sub¬
iurõc. Ita ut nichil uobis desit in ulla gr̃a: expec¬
tantib reuelacionẽ dñi nr̃i iħu axp̃i. Queso te¬
paule si iam nichil deest. cur eis scribendo fati¬
garis: cur in longinquo positus loqueris:
Pensemus rogo fratres km̃i quantũ laudat
Ecce eis grãm dei datam asserit: factos diuites
in om̃ibus dicit. in om̃i uerbo. et in om̃i scien¬
cia. xp̃i testimoniũ. idest quod de semetipso
moriendo ⁊ resurgendo testatus est. ĩ eor̃ uita
confirmatũ esse ꝑhibet: et nichil eis deesse ĩ ulla
gr̃a testat᷑. Quis rogo credat. qr paulopost eos
corripiat: quos ita laudat: Nam post cetera
subiungit. Obsecro autẽ uos fratres. per nom̃
perfectis tamq laudabilib scisma subrepere:
Significatũ est enim michi de uobis fratres mei
ab his qui sunt cloes: quia contenciones sũt int̃ uos.¬

Expanded text:
in vobis, dixit, ac si opere peregissent quod doctrina in vobis, dixit, ac si opere peregissent quod doctrina didicerant. Et mox in laudis consummatione subjunxit: Ita ut nihil vobis desit in ulla gratia, exspectantibus revelationem Domini Paule, si jam nihil deest, cur eis scribendo fatigaris? cur in longinquo positus loqueris? Pensemus ergo, fratres charissimi, quantum laudat. Ecce eis gratiam Dei datam asserit, factos divites in omnibus dicit; in omni verbo et in omni scientia Christi testimonium, id est quod de semetipso moriendo et resurgendo testatus est, in eorum vita confirmatum esse perhibet, et nihil eis deesse in ulla gratia testatur. Quis, rogo, credat quia paulo post eos corripiat quos ita laudat? Nam post caetera subjungit: Obsecro autem vos, fratres, per nomenperfectis tanquam laudabilibus schisma subrepere? Significatum enim est mihi de vobis, fratres mei, ab his qui sunt Chloes, quia contentiones inter vos
Abbreviated transcription (Latin):
erecunde mentes si quas fortasse culpas
admiserint. leniter arguende sunt: qr si
asperius increpent᷑. frangunt᷑ potius quã erudũit᷑.
Predicatores itaq iusti cum aliquos corrigũt. sũ eis
ex parte alia fortasse aliquid bone oꝑacionis potu¬
erint inuenire : ad eadem oburgacionis uerba
cũ magna dispensatione debent descendere. Quod
bene in egregio p̃dicatore beato paulo apło discimꝰ:
qui cũ corinthios cognosceret ꝓ amore ꝑsonarum
inscismate diuisos. eorũ uerecundie consulens. lo¬
cutionẽ suã eis a gr̃ãrum actione ⁊ laudib cepit
dicens. Grãs ago deo meo semꝑ pro uobis. in gr̃a
dei que data est uobis in xp̃o iħu: qr in om̃ibus
diuites facti estis in illo. Multũ ꝓfecto laudabat:
quos in ap̃o diuites in om̃ib dicebat. Et ecce ad¬
huc blandim̃ta multiplicat. dicens. In om̃i uerbo.
et in om̃i sciencia: sicut testimoniũ ap̃i confiria¬
tum ẽ in uobis. Testimoniũ cp̃i confirmatũ est

Expanded text:
erecundae mentes, si quas fortasse culpas admiserint, leniter arguendae sunt, quia si asperius increpentur, franguntur potius quam erudiant. Praedicatores itaque justi cum aliquos corrigunt, si in eis ex parte alia fortasse aliquid bonae operationis potuerint invenire, ad eadem objurgationis verba cum magna dispensatione debent descendere. Quod bene in egregio praedicatore beato Paulo discimus, qui cum Corinthios cognosceret pro amore personarum in schismate divisos, eorum verecundiae consulens, locutionem suam eis a gratiarum actione et laudibus coepit dicens: Gratias ago Deo meo semper pro vobis, in gratia Dei quae data est vobis in Christo Jesu: quia in omnibus divites facti estis in illo. Multum profecto laudabat, quos in Christo divites in omnibus dicebat. Ecce adhuc blandimenta multiplicat, dicens: In omni verbo et in omni scientia, sicut testimonium Christi confirmatum est in vobis . Testimonium Christi confirmatum est
Abbreviated transcription (Latin):
que est corirthi
sanctificatis ĩ xp̃o
iħu. uocatis sanctis.
cum om̃ibus qui
inuocant nomen
domini nostri iħu xxp̃i. in omni loco ipsorũ et
nr̃o: gracia uobis et pax a deo patre nostro

Expanded text:
quae est Corinthi, sanctificatis in Christo Jesu, vocatis sanctis, cum omnibus qui invocant nomen Domini nostri Jesu Christi, in omni loco ipsorum et nostro. Gratia vobis et pax a Deo Patre nostro
Abbreviated transcription (Latin):
iniquũ quẽpiam iudicaret. si nequaquã cog¬
nosceret: et tam̃ unquum nescit: qm̃ eius
facta ñ approbat. Et nouit gͦ quia dep̃hendit:
et ñ nouit. qm̃ hunc in suȩ sapientię speciȩ
non recognoscit: sicut de ueraci quolibet
uiro dr̃. quia falsitatẽ nesciat: ñ quia cũ ab
alus falsum dr̃. hoc reprehendere ignorat:
s eandem ipsam fallaciam. et scit in exami¬
ne. et nescit in amore: ut uidelicet hanc
ipse ñ agat. quã actã ab aliis dampnat.

Expanded text:
iniquum quempiam judicaret, si nequaquam coginiquum quempiam judicaret, si nequaquam cognosceret; et tamen iniquum nescit, quoniam ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit, et non novit quoniam hunc in suae sapientiae specie non recognoscit; sicut de veraci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum ab aliis falsum dicitur hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet hanc ipse non agat quam actam ab aliis damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
escio uos unde sitis: discedite a me
om̃s qui operamini iniquitatẽ. Om¬
nes arrogantes. qui uel signis. uel
scientia. uł ꝓpħia. uel aliqͥb magnis oꝑib
pollent. atq ꝑ hec dona placere homini¬
bus appetunt. & in uirtutibus quas accipiunt.
laudes ab hominibus querunt: nunc intra
sc̃ȩ sinum eccłiȩ dñs tolerat. ⁊ perfert: sed
in futurũ aperte eiciet: cũ a secretis cęlesti¬
bus ꝑ extremum et publicũ iudicium re¬
pellet. Ipsi tam̃ reprobandi uenienti iudi¬
ci donã sua ad eiusdẽ memoriam reuocab̾t.
et quȩ in eius fecerint nomine replicabũt.
dicens eis quos reprobat. Nescio uos unde
sitis: discedite a me om̃s operarii inqͥtatis.
Scire dei approbare ẽt nescire uͦ reprobare.
Ac si aꝑte dñs dicat. Ego arrogantes nescio:
roẽ eor uitam in sapic̾ntie meȩ uirtute ñ
approbo: quia dũ laudib inflantur humanis:
cere: aliquando approbare: & scit ini¬
quum. quia cognoscendo iudicat. neq enim

Expanded text:
escio vos unde sitis: discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Omnes arrogantes qui vel signis, vel scientia, vel prophetia, vel aliquibus magnis operibus pollent, atque per haec dona placere hominibus appetunt, et in virtutibus quas accipiunt laudes ab omnibus quaerunt, nunc intra sanctae sinum Ecclesiae Dominus tolerat et perfert, sed in futurum aperte ejicit, cum a secretis coelestibus per extremum et publicum judicium repellet. Ipsi tamen reprobandi venienti judici dona sua ad ejusdem memoriam revocabunt, et quae in ejus fecerint nomine replicabunt, dicens eis quos reprobat: Nescio vos unde sitis: discedite a me, omnes operarii iniquitatis . Scire Dei approbare est, nescire vero reprobare. Ac si aperte Dominus dicat: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus inflantur humanis, cere, aliquando approbare; et scit iniquum, quia cognoscendo judicat, neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
s etiam ꝑ eos qͥ uobis adherent. statũ sa¬
tagit nĩx m̃tis inclinare. Cũ enĩ cor nr̃m.
sua ꝑsuasione ñ subruit: ad hoc nimirũ ꝑ
linguas adherentiũ repit. Hinc ꝑ ꝓpħam
dicitur. Unusquisq se a prorimo suo custo¬
et a domesticis tins attende: Callidus
nãq: aduersarius cũ a bonoꝵ cordib repel¬
li se conspicit. eos qͥ ab illis ualde diligun¬
tur exquirit: et ꝑ eor uerba blandiens lo¬
quit᷑. qui plus ceteris amantur: ut dũ uis
amoris cor ꝑforat: facile ꝑsuasionis eius
gladius ad uitimȩ rectitudinis munimina

Expanded text:
iam qui nobis adhaerent, statum satagit nostrae mentis inclinare. Cum enim cor nostrum sua persuasione non subruit, ad hoc nimirum per linguas adhaerentium repit. Hinc per prophetam dicitur: Unusquisque se a proximo suo custoet a domesticis tuis attende . Callidus namque adversarius cum a bonorum cordibus repelli se conspicit, eos qui ab illis valde diliguntur exquirit, et per eorum verba blandiens loquitur qui plus caeteris amantur; ut dum vis amoris cor perforat, facile persuasionis ejus gladius ad intimae rectitudinis munimina
Abbreviated transcription (Latin):
tanto loquendi ꝓ iusticia fiduciam maiorẽ
habet. Hunc dũ ille sustentat. qui in hoc
mundo aliqͥd possidet. et fortasse ꝓ iusticia
adhuc loqui libere ũ presumit. iusticie illi¬
us libertatẽ sibi participẽ facit: ut cũ eo pa¬
riter iusticię premia recipiat. quẽ sustinen¬
do adiuuit: quatinus eandẽ iusticiam libe¬

Expanded text:
tanto loquendi pro justitia fiduciam majorem tanto loquendi pro justitia fiduciam majorem habet; hunc dum mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loqui libere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libe
Abbreviated transcription (Latin):
uanta sit uirtus in continentia et
susceptione indigentiu: ostendit re¬
dẽptor nr̃ cũ ait. Q recipit ꝓpħam in nomi¬
ne ꝓpħȩ: mercedẽ ꝓpħe accipiet. Et qͥ recipit
iustũ in nomine iusti: mercedẽ iusti accipi¬
et. In qͥb uerbis notandũ est. quia non ait
mercedẽ de ꝓpħa. uel mercedẽ de iusto: s
mercedẽ ꝓpħȩ. et mercede iusti accipiet. Ali¬
ud ẽ eñi merces de ꝓpħa. aliud merces ꝓpħȩ.
et aliud merces de iusto: aliud merces ius¬
ti. Qo enĩ est dicere mercedẽ ꝓpħȩ accipi¬
et. nͥ quia is qͥ ꝓpħam sua largitate susten¬
tat quãuis ipse ꝓpħiam ñ habeat: apud om¬
Iste enuim ꝓpħiȩ sp̃u plenus ẽ. s tam̃ corporeo
indiget alimento: et si corpus ñ reficitur:
certũ ẽ quod uox ipsa subtrahatur. Qͥ gͥ ali
gͦ mercedẽ ꝓpħiȩ accipiet: qui et si sp̃u ꝓpħe¬
tiȩ plenus ñ fuit: hoc tam̃ ante oculos dei.
exhibuit quod adiuuit. Ille fortasse ustus
ẽ: et quanto in hoc mundo nichil possidet.

Expanded text:
uanta sit virtus in continentia et susceptione indigentium ostendit Redemptor noster, cum ait: Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet. Et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'mercedem de iusto', sed 'mercedem prophetae' et 'mercedem iusti / accipiet'. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse pIste enim prophetiae spiritu plenus est, sed tamen corporeo indiget alimento; et si corpus non reficitur, certum est quod vox ipsa subtrahatur. Qui igiturergo mercedem prophetae accipiet qui etsi spiritu prophetiae plenus non fuit, hoc tamen ante oculos Dei exhibuit, quod adjuvit. Ille fortasse justus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet,
Abbreviated transcription (Latin):
hominum. do despecta ñ sunt: ad reguli fili¬
um ire noluit: ad seruum uͦ centurionis. ire
paratus fuit. Increpata ẽ gͦ nr̃a suꝑerbia. q̃
uescit pensare homines ꝓpter homines: sola
ut dixximus quȩ circũstant hominib pensat:
naturã non aspicit: honorem dĩ in homi¬
nib non agnoscit. Eece ñ uult ire filius dei.
ad filium reguli: et tam̃ paratus ẽ ire ad
salutem serui. Certe si nos cuius piam ser¬
uus rogaret. ut ad eum ire deberemus. ꝓ¬
tinus nobis suꝑbia nr̃a in cogitatione taci
ta responderet dicens. Non eas quia temet¬
ipsum degeneras : honor tuus despicitur.
locus uilescit. Ecce de cęlo uenit. qui seruo
occurrere in terra non despicit: et tam̃ hu¬
muliari in terra contẽpnimus. qͥ de terra

Expanded text:
hominum Deo despecta non sunt, ad reguli filihominum Deo despecta non sunt, ad reguli filium ire noluit, ad servum vero Centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo nostra superbia quae nescit pensare homines propter homines. Sola, ut diximus, quae circumstant hominibus pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce non vult ire filius Dei ad filium reguli, et tamen ire paratus est ad salutem servi. Certe si nos cujuspiam servus rogaret ut ad eum ire deberemus, protinus nobis superbia nostra in cogitatita responderet dicens: Non eas, quia temetipsum degeneras, honor tuus despicitur, locus vilescit. Ecce de coelo venit, qui servo occurrere in terra non despicit; et tamen humiliari in terra contemnimus, qui de terra
Abbreviated transcription (Latin):
puer m̃s iacet paraliticus in domo.
et male torquetur. Cui protinus¬
ihc respondit dicens. Ego ueniam. et cura¬
bo eum. Sollerter hic nobis ẽ intuendum.
qd̃ cũ quidam regulus cuius filius infirma¬
batur capharnaum. rogaret dñm. ut descen¬
deret. et sanaret eũ. respondit ei dicens. Na
ut ad filium cius ueniat. et tam̃ ire corpo¬
raliter recusat: ad seruum uͦ centurionis.
ñ inuitatur. et tam̃ se corporaliter ire pol¬
licetur Reguli filio ꝑ corporalem presen¬
tiam ñ dignatur ad cẽ: centurionis seruo
ñ dedignatur occurrere. Ed ẽ hoc nͥ quod
suꝑbia nr̃a retunditur: qͥ in hominib non
naturã qui ad imaginẽ di facti sunt: s ho¬
nores et diuicias ueneramur: Cũq pensa¬
mus quȩ cirra eos sunt: interiora profecto
minime peruidemus. Dũ ea consideramus
quȩ in corporalib despecta sunt: negligi¬
mus pensare qđ sunt. Redemptor uͦ ñr. ut
ostenderet. quia quȩ alta sunt hominum
sc̃is despicienda sunt: et quȩ despecta sunt

Expanded text:
puer meus jacet paralyticus in domo, et male torquetur. Cui Jesus protinus respondit, dicens: Ego veniam, et curabo eum . Solerter hic nobis est intuendum quod cum quidam regulus cujus filius infirmabatur Capharnaum, rogaret Dominum ut descenderet et sanaret eum, respondit ei, dicens: Vaut ad filium ejus veniat, et tamen ire corporalitnon invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporalem praesentiam non dignatur adesse, centurionis servo non dedignatur occurrere. Quid est hoc? nisi quod superbia nostra retunditur, qui in hominibus non naturam, qua ad imaginem Dei facti sumus, sed honores et divitias veneramur: cumque pensamus quae circa eos sunt, interiora profecto minime providemus. Dum ea consideramus quae in corporalibus despecta sunt, negligimus pensare quod sunt. Redemptor vero noster, ut ostenderet quia quae alta sunt hominum sanctis despicienda sunt, et quae despecta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes. in magnis quȩ faciunt latere qͥdẽ in
uoluntate habeant: s ut prosuit aliis. pro¬
dantur inuiti: quatinus et magnę humili¬
tatis sit qđ sua opera taceri appetunt: et
magnę utilitatis sit. qd eoꝵ opera taceri non
possunt. Non gͦ dñs uoluit fieri quicquã:
minime potuit: s qͥd uelle menbra eius de¬
beant. qͥd ue de eis etiã nolentib fiat. doc¬
trinȩ magisterio eremplũ dedit. Illius gͥ exẽ¬
plũ sequentes. et facta quid̃e sua occultando.
seipsos custodiant: s. dũ produntur inui¬
ti. bona ad ꝓximos suos exempla transmit¬
tant. Occultantur gͦ studio. necessitate pu¬
blicentur: et cor occultatio. sit custodia ꝓ¬
pria. eoꝵ publicatio. sit utilitas aliena.

Expanded text:
tes, in magnis quae faciunt latere quidem in tes, in magnis quae faciunt latere quidem in voluntate habeant, sed ut prosint aliis prodantur inviti; quatenus et magnae humilitatis sit quod sua opera taceri appetunt, et magnae utilitatis sit quod eorum opera taceri non possunt. Non ergo Dominus voluit fieri quidquam, et minine potuit; sed quid velle membra ejus debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. Illius igitur exemplum sequentes, et facta quidem sua occultando, seipsos custodiant; sed dum produntur inviti, bona ad proximos suos exempla transmittant. Occultentur ergo studio, necessitate publicentur, et eorum occultatio sit custodia propria, eorumque publicatio sit utilitas aliena.
Abbreviated transcription (Latin):
Seci illuminati diffamauerunt iħm.
occultare : ne contingat eos lap¬
sum elationis incurrere. Hinc ẽ qđ dñs
nans p̾cepit dicens. Uidete ne qͥs sciat. De
qͥb ilico scriptũ est: quia illi ab euntes dif¬
famauerunt eũ ꝑ totã terram illam. S qͦ¬
rendum nobis ẽ. qͥd sit hoc quod ipse do¬
minus. cui ẽ uelle qd̃ posse. et taderi uir¬
tutes suas uoluit: et tam̃ ab his qui illumi¬
nati sunt. quasi inuitus indicatur. Nũqͥd¬
nã uingenitus filius patris. et sc̃o co ȩterno
sp̃ui. hac in re uelle habuit. quod imple¬
re ñ potuit : ut miracłm qđ taceri uolu¬
it. minime potuerit abscondi: S redẽp¬
tor nr̃ ꝑ mortale corpus omne qd̃ egit. hoc
nobis in exemplo actionis prebuit: ut pro
nr̃arum uiriũ modulo eius uestigia sequen¬
tes. in offenso pede operis. presentis uitȩ car¬
pamus uiam. Miracula nãq faciens. et tace¬
ri iussit. & tam̃ taceri ñ potuit: ut uidelicet
electi eius. exempla doctrinȩ illius sequen¬

Expanded text:
eci illuminati diffamaverunt Jesumoccultare, ne contingat eos lapsum elationis incurrere. Hinc est quod Donans, praecepit dicens: Videte ne quis sciat. De quibus illico scriptum est: Illi autem abeuntes, diffamaverunt eum per totam terram illam. Sed quaerendum nobis est quid sit hoc quod ipse Dominus, cui hoc est velle quod posse, et taceri virtutes suas voluit, et tamen ab his qui illuminati sunt quasi invitus indicatur. Nunquidnam unigenitus Filius Patris, et sancto coaeternus Spiritui, hac in re velle habuit quod implere non potuit, ut miraculum quod taceri voluit, minime potuerit abscondi? sed Redemptor noster per mortale corpus omne quod egit, nobis hoc in exemplo actionis praebuit ut, pro nostrarum virium modulo, ejus vestigia sequentes inoffenso pede operis, praesentis vitae carpamus viam. Miraculum namque faciens, et taceri jussit, et tamen taceri non potuit; ut videlicet electi ejus, exempla doctrinae illius sequen
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. Querite primum regnum dei: et hȩc
ꝯm̃ia adicientur uobis. Qui enim ñ ait.
dabunt᷑ s. adicientur: ꝓfecto indicat aliud
ẽe qđ principaliter datur: aliud qđ suꝑ¬
additur. Quia enim nobis in intentione
eternitas: in usu uͦ tẽporaliter cẽ debet:
et illud datur. ⁊ hoc mimirũ ex abundan¬
ti suꝑ additur: Et tam̃ sepe homines. dũ
bona temporalia ꝑ ostulant. ȩ̨terna pre¬
mia non requirunt: petunt qđ ad dicit᷑.
et illud ñ desiderant uͥ adiciatur. nͨ lucrũ
suȩ peticionis eẽ deputant. si hic suit tẽpo¬
raliter pauperes. & illic beatitudine diuites.

Expanded text:
tum est: Quaerite regnum dei, et haec tum est: Quaerite regnum dei, et haec omnia adicientur vobis! Qui enim non ait 'dabuntur', sed ' adicientur', profecto indicat aliud esse, quod principaliter datur, aliud, quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti superadditur. Et tamen sępe homines, dum bona temporalia postulant, aeterna vero praemia non requirunt: Petunt, quod adicitur, et illud non desiderant, ubi adiciatur. Nec lucrum suae esse petitionis deputant, si hic sint temporaliter pauperes et illic beatitudine divites
Abbreviated transcription (Latin):
stabitis ad orandũ dimittite si qͥd habetis
aduersus aliquẽ. ut et pater ur̃ qui ẽ in ce¬
lis dunittat uobis peccata ur̃a. Hine rur¬
sũ ait. Date et dabitur uobis: dimittite
et dimittet᷑ uobis. Hinc constitutioni pos¬
tulationis condicionẽ posuit pietatis di¬
cens. dimitte nobis debita nr̃a. sicut et
nos dunittimus debitoribus nr̃is. ut pro¬
fecto bonum qđ a deo cõpuncti petimus:
hoc primũ cũ proximo conuersi faciamꝰ.
Tunc gͦ uerȩ sine macula et confusione
faciem ad dm̃ in oratione leuamus: cum
nȩc nos ꝓhibita mala cõmittimus: uȩc ẽa
quȩ in nos cõmissa sunt. ex ꝓprio delo re¬
querit᷑. cicius animus in oratione
lassatur: quia cũ illa quisq postulat. quȩ
fortasse iuxta occultũ iudicium ds tribue¬
re recusat: ipse quoq uenit in fastidio. qͥ
ñ uult dare qđ amatur. S se magis dñs
quã ea quȩ condidit. uult amari: ȩterna
potius qũa terrena postulari: sicut scrip¬

Expanded text:
stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis stabitis ad orandum, dimittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra . Hinc rursum ait: Date, et dabitur vobis: dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris. Ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc ergo vere sine macula et confusione faciem ad Deum in oratione levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt, ex proprio zelo requaeritur, citius animus in oratilassatur; quia cum illa quisque postulat, quę fortasse iuxta occultum iudicium deus tribuere recusat, ipsi quoque venit in fastidio, qui non vult dare, quod amatur. Sed se magis dominus quam ea, quae condidit, vult amari, aeterna potius quam terrena postulari, sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dimiseritis hominib : nec pat̾ ur̃ di
mittet peccata ur̃a. Graui mens nr̃a ora¬
tionis suȩ tempore confusione deprimi¬
tur: si hanc aut sua adhuc operatio in qͥ¬
nat. aut alienȩ maliciȩ seruatus in cor¬
de dolor accusat. Eo autẽ hac doloris ma¬
cula reperiri deterius potest: quȩ in con¬
spectu iudicis caritatẽ ñ inquinat. s ne¬
cat: Hitã quippe animȩ quelibet culpa.
polluit: seruatus uͦ contra proximũ dolor
oceidit. Menti nãq ut gladius figitur:
& inuerone illius ipsa uiscerum occulta ꝑ¬
forantur. Qui scilicet a transfiro corde. si
prius ũ educitur: nichil in orationis p̃cibus
diuinȩ opis obtinetur: quia uulueratis m̃¬
bris. imponi salutis medicamina neque¬
unt: nͥ ferrum a uulnere ante subtrahatur.
Hinc ẽ enuim qđ ꝑ semetipsam ueritas di¬
cit. Nisi remiseritis hominib peccata eoꝵ:
nȩc pater ũr qui ẽ in cęlis remittet uobis
peccata ur̃a. Hinc admonet dicens. Cum

Expanded text:
n remiseritis hominibus, nec Pater vester remittet peccata vestra . Gravi mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus in corde dolor accusat. Quid autem hac doloris macula reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a transfixo corde si prius non educitur, nihil in orationis precibus divinae opis obtinetur, quia vulneratis membris imponi salutis medicamina nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester qui in coelis est, remittet vobis peccata vestra . Hinc admonet, dicens: Cum