comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. & om̃s uicos qui ad se ꝑtinebant. & que
erant absq muro muniuit. & &t̾a. Urbes uͦ
quas ȩlificasse salomon dicit᷑. hoc est mello
& murũ ierłm. & ezer. mageddo. & garer. be¬
thoron. baalath. & palmirã. scȩ eccłiȩ decorem
significant: quã uerꝰ salomon in iocunditate
regni sui ad laude & sempit̾nam lȩticiam sibi
p̃parauit. Int̾pretaturͣ mello ad impletio. ezer
separatꝰ ł scĩficatꝰ. mageddo cenaculũ en. garer
p̃cisio uł diuisio. bethoron domꝰ montiũ. et
baalath ascendẽs int̾pretat᷑. Scã gͦ eccłia ipsa ci¬
uitas dei uiui est. ubi implet᷑ cotidie dĩ uolun¬
tas. Hȩc separata ab omni errore infideliũ scĩfi¬
cata est. in fide & bonis oꝑib. ibi refectio uirtutũ
est. Hȩc discernit mundũ ab immundo. uir¬
tutes a uiciis. & domꝰ est montiũ id⁊ habita¬
tio scõꝵ. & fructu iusticiȩ sicut palma florenᷤ

Expanded text:
dinis, et omnes vicos qui ad se pertinebant, et quae erant absque muro, munivit, etc. » Urbes vero, quas aedificasse Salomon dicitur, hoc est, Mello et murum Jerusalem, Ezer, Mageddo, et Gaser, Bethoron, Baalath, et Palmiram, sanctae Ecclesiae decorem significant, quam verus Salomon in jucunditate regni sui ad laudem et sempiternam laetitiam sibi praeparavit. Interpretatur autem Mello adimpletio; Ezer, separatus, vel sanctificatus; Mageddo, coenaculum ejus; Gazer, praecisio, vel divisio; Bethoron, domus montium; et Baalath ascendens interpretatur. Sancta ergo Ecclesia ipsa « civitas Dei vivi » est , ubi impletur quotidie Dei voluntas. Haec separata ab omni errore infidelium, sanctificata est in fide et bonis operibus. Ibi refectio virtutum est; haec discernit mundum ab immundo, virtutes a vitiis; et domus est montium, id est, habitatio sanctorum, et fructus justitiae, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
mari usq ad mare. a torrente uidelicet rinocho¬
rure qͥ in mare influit. usq ad eum locum ubi
est emath urbs syriȩ. euiꝰ in hac plaga ⁊ nom̃
ponit ie echiel. a plaga inquiens maris. mare
magnũ a confinio ꝑ directum donec ueniat᷑ emath
quȩ nunc epy phania nominat᷑ ab antiocho cru¬
delissimo ty rannoꝵ nomine cõmutato. Nam
coguomentũ habuit epiphanes. Porro ad septen
trionalem inquit partẽ a mari magno t̾mini
nicipient. ꝑuenientes usq ad montẽ altissimũ
qͦ ueniens in emath usq ad t̾minos sadada. Ib̃tq
confinia usq ad sephrona & uillam enan. Hi
erunt t̃iuini in parte aquilonis. Dicunt hebrei
septentͥonalem plagam incipere a mari magno
qd̃ palestina phenicis & syriȩ quȩ appellatur cele
cilicieq p̾tenditur littorib. & ꝑ egyptũ tendit
ad libiani. Qd̃ autẽ dicitur ꝑuenientes t̾mi¬
nos usq ad moutẽ altissimũ. idem hebrei au¬

Expanded text:
mari usque ad mare, a torrente videlicet Rhinocomari usque ad mare, a torrente videlicet Rhinocorure, qui in mare influit, usque ad eum locum ubi est Hemath urbs Syriae. Cujus in hac plaga et nomen ponit Ezechiel: Et plaga, inquiens, maris mare Magnum a confinio per directum, donec venias Hemath , quae nunc Epiphania nominatur, ab Antiocho crudelissimo tyrannorum nomine commutato; nam cognomentum habuit Epiphanes. Porro ad Septentrionalem inquit partem a mari Magno termini ncipient pervenientes usque ad montem altissimum, quo veniens in Emath usque ad terminos sedebat, ibuntque confinia usque ad Sephrona et villam Enan, hi erunt termini in parte aquilonis. Dicunt Hebraei septentrionalem plagam incipere a mari Magno, quod Palaestinae, Phoenicis et Syriae quae appellatur Cele, Ciliciaeque praetenditur littoribus, et per Aegyptum tendit ad Libyam. Quod autem dicitur: pervenientes terminos usq
Abbreviated transcription (Latin):
ridiana a thamar usq ad aq̃s mariboth idest
contͣdictictionis. Cades qͦq & torrentes usq
ad mare magnũ qd̃ significat latissimam soli¬
tudinẽ sin quȩ est iuxta edom. & in mari ru¬
bro: terminũ circũire. & ꝑ ascensũ scorpionis
& ꝑ senna ⁊ cades barnȩ. & atriũ siue uillam
addar. & a semona ꝑuenire usq ad torrentem¬
egypti. qui iuxta urbẽ rinocorurã mari influ¬
it. Hic uͦ t̾minꝰ plage australis incipit atha¬
mar quȩ urbs in solitudine est ꝙͣ. ⁊ salomon
miris oꝑib extruxit. ⁊ hodie palmira nuncu¬
patur. hebraicoq ser mone thamar dicitur
quȩ in lingua nr̃a palmã sonat. usq ad aquas
contͣdictionis cades quam indeserto ẽẽ ñ dubiũ ẽ.
& toirens ingrediens mare magnũ. hoc est quod
egrpti palestinȩq p̃tendit littorib. Sequitur in
libro numeroꝵ. Plaga autẽ occidentalis ã mari
magno incipit. & ipso fine clauditur. hoc est ã

Expanded text:
ridiana a Thamar usque ad aquas Mariboth, id est, ridiana a Thamar usque ad aquas Mariboth, id est, contradictionis, Cades quoque et torrens usque ad mare magnum , » quod significat altissimam solitudinem Sin, quae est juxta Edom et mari Rubro terminum circuire, et per ascensum Scorpionis, et per Senna et Cadesbarne, et atrium sive villam Addar, et Asemona pervenire usque ad torrentem qui juxta urbem Rinocoruram mari influit. Hic vero terminus plagae Australis incipit a Thamar, qumiris operibus exstruxit, et hodie Palmyra nuncupatur, Hebraicoque sermone Thamar dicitur, quae in lingua nostra palmam sonat; usque ad aquas contradictionis Cades, quam in deserto esse non dubium est. Et torrens ingrediens mare Magnum, hoc quod Aegypti Palestinaeque praetendit littoribus. Sequitur in libro Numerorum: Plaga autem Occidentalis a mari Magno incipiet, et ipso fine claudetur : hoc est, a
Abbreviated transcription (Latin):
magna ab introitu emath usq ad riuũ ȩgyp¬
ti corã dño. ꝑ introitũ emath seꝑtentͥonalem
t̾rȩ repmissionis plagam. ꝑ riuũ siue torrentẽ
egypti ut u̾ba dierum nominant. designat au¬
stralem. De quib aliqua latis ex u̾bis scĩ peroni.¬
mi ponere gratũ puto eẽ lectori. Scͥptum ẽ in li¬
bro numeroꝵ in quo omĩs t̾ra reꝑmissionis ꝑ qͣt¬
tuor plagas breui sermone diuiditur. Pars me¬
ridiana incipiet a solitudine sin. quȩ est iuxta
edom. & habebit t̾minos contͣ orientẽ mare sal¬
sissimũ. que circũibunt australem plagam ꝑ
ascensum scorpionis. ita ut tnͣseant senna. & ꝑue¬
mant in meridiem usq ad cades barnȩ. Unde
egredient᷑ confinia ad uilła noĩe adar. ⁊ tendunt
usq ad asemona. ibitq ꝑ gẏrũ t̾minꝰ ab asemo¬
na usq ad torrentẽ egypti. & maris magni li¬
tore finietur. Pro qͦ in ultima uisione ꝓpħȩ ie
rechiel ita dicitur : plaga autẽ australis me¬

Expanded text:
a ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti, coram Domino: per introitum Emath Septentrionalem terrae repromissionis plagam, per rivum sive torrentem Aegypti, ut Verba Dierum nominant , designat australem. De quibus aliqua latius ex verbis sancti Hieronymi ponere gratum puto esse lectori. Scriptum est in libro Numerorum, in quo omnis terra repromissionis per quatuor plagas brevi sermone dividitur: « Pars meridiana incipiet a solitudine Sin, quae est juxta Edom, et habebit terminos contra Orientem mare salsissimum. Qui circuibunt Australem plagam per ascensum Scorpionis, ita ut transeant Senna et perveniant in Meridiem usque ad Cadesbarne. Unde egredientur confinia ad villam nomine Addar, et tendunt usque Asemona, ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque ad torrentem Aegypti, et maris magni littore finietur . » Pro quo in ultima visione prophetae Ezechielis ita dicitur: « Plaga autem Australis Me
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicationis ⁊ uirtutũ oꝑib ꝓximos suos qͦscũq
ualet ad meliora & ꝑfectiora ꝯuertere satagit.
dine eiꝰ nos onĩs accepimꝰ. & grãm ꝓ gr̃a. Hinc Pas¬
lus ait: itaq neq qui plantat est aliquid neq qui
rigat. s qui incrementũ dat ds. S qͣntũ ualeat
hominis dedicatio. p̃dictus apłs subsequenter

Expanded text:
praedicationis et virtutum operibus proximos suos, quoscunque valet, ad meliora et perfectiora convertere satagit: dine ejus nos omnes accipimus, et gratiam pro gratia . Hinc Paulus ait: Itaque neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat: sed, qui incrementum dat, Deus . Sed quantum valeat homini
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a legis dni scientiam habere merentur. ipsi¬
& semetipsos & alios bene regere possunt & ¶nqͣ¬
gesimo gͦ die post pascha in ueteri testamento
lex in monte syna tributa est. & in nouo suꝑ
apłos ⁊ eos qͥ cũ ipsis erant. sp̾e paraclitus uenit.
fferebat qͦq rex salomon

Expanded text:
a legis Domini scientiam habere merentur, et semetipsos et alios bene regere possunt. Quinquagesimo ergo die post pascha in Veteri Testamento, lex in monte Sina tributa est. Et in Novo super apostolos, et eos qui cum ipsis erant, Spiritus paracletus venit. « Offerebat
Abbreviated transcription (Latin):
U nꝯqͥsq autẽ ꝓpriam mercedem accipiet. scdm suũ
laborem. Dei enĩ sumꝰ adiutores. dĩ agͥcultura es¬
tis. dĩ ȩdificatio estis. & cȩt̾a. Igitur ipse scĩficat
suũ templũ qͣsi dds & idñs ihabitando. nos autẽ
digne habitationi eis conuersaudo. Sequitur.¬

Expanded text:
m suum laborem. Dei enim sumus adjutores. Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis . Igitur ipse sanctificavit suum templum, quasi Deus et Dominus inhabitando, nos autem digne habitationi ejus conversando. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ ⁊ adipem pacificoꝵ. Quid ergo est
qd̃ salomon scĩficauit mediũ atrii offerens ibi
holocaustũ  sacrificium. ꝓpterea quia altare
ȩneum qd̃ iuxta ꝯstitutionẽ legis ante fores tem¬
pli positum erat ñ poterat totũ caꝑe. nsi qd̃ xp̃e ea¬
quȩ in lege ꝓpter infirmitatẽ eiꝰ ꝑfici ñ poterant.
nunc in ȩccłia catholica plenit̃ gerit: Ipse est enĩ
atrium domꝰ dñi. qͥa ꝑ ipsum ingressus patet in
holocausta ⁊ sacrificia omĩa in altari tẏpico uet̾is
testar̾iti ñ poterant offerri. eo qd̾ omĩa ibi figu¬
ralit̾ fiebant. rex nr̃ ⁊ sacerdos erexit nouũ alta¬
re fidi in ȩcłia catholica. inqͦ pingtua holo causta
e sacrificia acceptabilia cotidie sꝑitalit̾ d̾o offerunt᷑.
H inc est qͦd dñs reꝓbans uetꝰ sacͥfitiũ. ꝑ ꝓpħam ait:¬

Expanded text:
sacrificia et adipes. Quid ergo est quod Salomon sanctificavit medium atrii offerens ibi holocaustum et sacrificium? Propterea quia altare aeneum quod juxta constitutionem legis ante fores templi positum erat non poterat totum capere, nisi quod quae in lege propter infirmitatem ejus perfici non poterant, nunc in Ecclesia catholica pleniter gerit. Ipsa est enim atrium domus Domini, quia per ipsam ingressus patet in holocausta et sacrificia omnia in altari typico Veteris Testamenti non potuerunt offerri, eo quod omnia ibi figuraliter fiebant, rex noster et sacerdos erexit novum altare fidei in Ecclesia catholica, in quo pinguia holocausta et sacrificia acceptabilia quotidie spiritualiter Deo offeruntur. Hinc est quod Dominus reprobans vetus sacrificium per
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes stare ⁊ ministrare ꝓpt̾ uebulam. hȩc
sententia suꝑbos iudeoꝵ pontifices ac doctores
insinuat. Qui dum natiuitatis xp̃i sacramenta
inuestigare despiciunt. debitũ fidei suȩ ministe.¬
rium ꝑerroris nebulam ꝑdider̃t. Ita eoꝵ m̃tes
in fidelicatis caligo repleuit. ut exigentib ꝓpͥis
meritis ñ agnoscant cultũ credulitatis. Nebu
lagͦ sẏnagogam id ÷̃ domũ dñi impleuit. & sa¬
cerdotes ꝓpter nebulam ministrare ñ pot̾ant.
qͥa dum intestam̃to ueteri sensꝰ mysticos lit¬
terȩ uelamine cooꝑtos int̾ obscuras allegariaꝵ
caligines inuestigare despiciunt. debitũ ficdei

Expanded text:
sacerdotes stare et ministrare propter nebulam, haec sententia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis non agnoscant cultum credulitatis. Nebula ergo Synagogam, id est domum Domini implevit, et sacerdotes propter nebulam ministrare non poterant, quia dum in Testamento Veteri sensus mysticos litterae velamine coopertos, inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei
Abbreviated transcription (Latin):
cantibi diuina gr̃a aliquid extremũ de suꝑnoꝵ
ciiũ gaudio ꝯtemplandũ donauerit. Quȩ nimi¬
rum ꝯtemplatio his qͥ paulo longiꝰ recesserint
minime concedit᷑. qͥa qͣnto ext̾iꝰ m̃te uaga rema¬
nent. tanto minꝰ qͦ sint ȩt̾na gaudia uident.xxx ii.¬

Expanded text:
cantibus, divina gratia aliquid extremum de supernorum civium gaudio contemplandum donaverit, quae nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur, quia quanto exterius mente vaga remanent, tanto minus quae sint interna gaudia vident.
Abbreviated transcription (Latin):
ta positus tamaesi multũ in altitudine se m̃tis
attollens. s soli illiꝰ patriȩ ciues głam inibi sui
redemptoris plene contuent᷑. St̃ & uectes cum
in abdito uultꝰ di a conturbatione hominum.
Q uoꝵ tam̃ sũmitates uectiũ ñnunꝙͣ aꝑto oracło
his qͥ appropiant uisuntur. cũ ꝑfectiorib quibꝰq

Expanded text:
ta positus, tametsi multum in altitudine se mentis ta positus, tametsi multum in altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vectes cum in abdito vultus Dei, a conturbatione hominum. Quorum tamen summitates vectium nonnunquam aperto oraculo, his qui appro
Abbreviated transcription (Latin):
portabatur. p̃dicatores t̾bi ꝑ quos ipse mundo
in notuit. typice nuntiant. Erat autẽ in archa
urna aurea habens manna. qͥa in homine xp̃o
habitat omis plenitudo diuinitatis corporalit̾.
Erat uirga aaron quȩ excisa denuo floruerat. qͥa
potestas omĩs iudicandi penes eũ est. cuiꝰ iudi¬
cium inhumilitate passionis uidebat᷑ eẽ subla-¬
tum. Erant & tabulȩ testam̃ti. qͥa in illo sunt¬
onĩs thesauri sapientiȩ absconditi. Adherebant
ei uectes qͥb portabatur. qͥa doctores qͥ qͦnd̾a la¬
borabant in u̾bo xp̃i. nunc p̃senti uisione ꝯgau¬
uectiũ foris ante oracłm ñ sẽꝑ. s cũ ostia eiꝰdem
oraculi aꝑiri ꝯtingeret. neq hoc om̃ib s de his
solũm᷑ qui ꝓpiꝰ accedentes attentiꝰ ea quȩ intus
erant satagebant intueri. Ipsa autẽ archa qͣlis
& quom eẽt posita solis eis qͥ oraculũ intrassent
uidere licebat. quia nullꝰ scõꝵ in hac adhuc ui¬

Expanded text:
portabatur, praedicatores verbi per quos ipse mundo portabatur, praedicatores verbi per quos ipse mundo innotuit typice nuntiant. Erat autem in arca urna aurea habens manna, quia in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Erat virga Aaron quae excisa denuo floruerat, quia potestas omnis judicandi penes eum est, cujus judicium in humilitate passionis videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia in illo « sunt thesauri sapientiae absconditi . » Adhaerebant ei vectes quibus portabatur, quia doctores qui quondam laborarunt in verbo Christi, nunc praesenti vectium foris ante oraculum non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret; neque hoc omnibus, sed his solummodo, qui propius accedentes, attentius ea quae intus erant satagebant intueri. Ipsa autem arca qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, quod nullus sanctorum in hac adhuc vi
Abbreviated transcription (Latin):
ne scribitur. uectiũ inquit qͥb portabant arch̃a
qͥa paululũ longiores erant capita parebant ãn
oraculũ. si uͦ qͥs paululũ fuisset extrinsecꝰ eos
uidere ñ pot̾at. Ubi notandũ. qͥa & si uectiũ
capita accedentib ꝓpiꝰti ac diligentiꝰ intuentib
parebant ante oraculum. ñ tam̃ fieri poterat
rit ipsa eoꝵ capita ante oracłm eminerent. quia
nimirũ necesse erat ut clauso oraculo ⁊appenso
ante ostia uelo. ipsi qͦq uectes toti eũ archa ⁊ che-¬
rubym abderentur uit̾i. Quod fieri ñ poterat.
si ꝓminentes ult̾iꝰ uectes ꝓducendis ad clauden¬
dum ostiis locum ñ cdarent. Quoꝵ positionem
uectiũ scͥptura ñ sine causa. s magis intuitu sa¬
cramenti tam diligent̾ expedire curauit. Constat
enĩ qͥa domꝰ templi exterior ꝑegrinantẽ in t̾ris
licitatẽ designant. Itẽ illata in sca̾scõꝵ archa as
sumptã xp̃i humanitatẽ. & intro uelũ regiȩ
cȩlestis inductam. uertes uͦ quib eadem archa

Expanded text:
 portabant arcam, quia paululum longiores erant, capita parebant ante oraculum. » Si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. Ubi notandum, quia etsi vectium capita accedentibus propius ac diligentius intuentibus parebant ante oraculum; non tamen fieri poterat ut ipsa eorum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat, ut clauso oraculo, et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et Cherubin abderentur interius. Quod fieri non poterat, si prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent. Quorum positionem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti tam diligenter expedire curavit. Constat enim, quod domus templi exterior peregrinantem in terris licitatem desumptam Christi humilitatem, et intra velum regiae coelestis inductam. Vectes vero quibus eadem arca
Abbreviated transcription (Latin):
scũarium aute oraculum. ñ apparebant ultra
extrinsecꝰ. qͥ & fuerunt ibi usq in p̾sentem diẽ.
In archa autem ñ erat aliud nͥ duȩ tabulȩ la¬
pidee q̃s posuerat in ea moyses in horeb qͣndo
pepigit fȩdus dñs cũ filiis isrł cũ egrederentur de
t̾ra egẏpti. & cȩia. Quod illata archa in sc̃ãscõꝵ

Expanded text:
oraculum, non apparebant ultra extrinsecus, qui et fuerunt ibi usque in praesentem diem. In arca autem non erat aliud, nisi duae tabulae lapideae, quas posuerat in ea Moyses in Horeb, quando pepigit foedus Dominus cum filiis Israel, cum egrederentur de terra Aegypti, etc. » Quod illata arca in Sanc
Abbreviated transcription (Latin):
abraham ego sum  S qͥa audicoꝵ m̃tes infideli¬
tatis caligo cõpleuerat. quasi emissum solis radium
nebula intẽriacens abscondebat. Et dedicaue¬
runt templũ dñi rex ⁊ filii isrł.Templũ dñi
scã est ȩccłia sicut supͣ ostensum ẽ. Hanc dedicauit

Expanded text:
Abraham ego sum ? » Sed quia auditorum mentes infidelitatis caligo compleverat, quasi emissum solis radium nebula interjacens abscondebat. « Et dedicaverunt templum Domini, rex et filii Israel. » Templum Domini sancta est Ecclesia, sicut supra ostensum est: hanc
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs gła ei filie rgũ abintꝰ. Hinc paulus ait. gła nr̃a
hȩc est testimoniũ ꝯscientiȩ nr̃e. filia qͥppe re¬
gum ẽ ȩccłia. quȩ in bono est oꝑe sp̃ualiũ pͥnci¬
pum p̃dicatione generata. Głam intꝰ habet. qͥa
hoc qd̃ agit in ostentationẽ iactantiã ñ habet.
Cłam suam Paulꝰ testimoniũ ꝯscientiȩ memorat.
qͥa fauorem oris alieni ñ appetit. dũ uitȩ suȩ
gaudia extͣ semetipsũ ponere ignorat. Occul¬
tanda sunt gͦ quȩ agimꝰ. ne hȩc in huiꝰ uitę
itenere in caute portantes. latrocinanciũ sꝑuũ
incursione ꝑdamꝰ.¬

Expanded text:
. Hinc Paulus ait: Gloria nostra haec est, testimonium conscientiae nostrae. Filia quippe regum Ecclesia, quae in bono est opere spiritualium principum praedicatione generata, gloriam intus habet quia hoc quod agit, in ostentationis jactantia non habet. Gloriam suam Paulus testimonium conscientiae memorat, quia dum favores oris alieni non appetit, vitae suae gaudia extra semetipsum ponere ignorat. Occultanda sunt ergo quae agimus, ne haec in hujus vitae itinere incaute portantes, latrocinantium spirituum incursione perdam
Abbreviated transcription (Latin):
nabugodonosor fuisse ñ dubiũ est. Dix̃q ere¬
chias. Bonũ u̾bum dñi qd̾ locutꝰ est. In qͦ ab
hebreis rep̃henditur. cur ñ sit imitatꝰ boni
tatẽ moysi qui locutꝰ ẽ ad dñm: aut dimitte
eis hanc noxã. aut si ñ facis dele me de libro
itaq sententia ꝓpħȩ ad erechiam mysticȩ contͣ
ypocritas ꝓlata accipi potest. qͥ postꝗͣ. magius
uirtutib accrescunt. qͥa cauere malignoꝵ sp̃uũ
insidias negligunt. & celari in eisdẽ uirtutib
nolunt. bona sua ostendendo ostiũ faciunt. &
ꝓdentes subito amittunt qͥcqͥd diutiꝰ studendo
oꝑantur. Hinc ꝑ psalmistã dicit᷑: tradidit in
captiuitatẽ uirtutẽ eoꝵ & pulchritudinẽ eoꝵ¬

Expanded text:
Nabuchodonosor fuisse, non dubium est . « Dixitque EzeNabuchodonosor fuisse, non dubium est . « Dixitque Ezechias: Bonum verbum Domini, quod locutus est. » In quo ab Hebraeis reprehenditur, cur tatem Moysis, qui locutus est ad Deum: Aut dimitte eis hanc noxam, aut si non facies, dele me de libro itaque sententia prophetae ad Ezechiam, mystice contra hypocritas prolata accipi potest: qui post magnas virtutes decrescunt, quia cavere malignorum spirituum insidias negligunt, et celari in eisdem virtutibus nolunt, bona sua ostendendo, hostium faciunt: et imprudentes subito amittunt, quidquid diutius studentes operantur. Hinc per Psalmistam dicitur: « Tradidit in captivitatem virtutem eo
Abbreviated transcription (Latin):
De t̾ra longinqua uenert̃ ad me de baby lone. qd̵
qͣnto terra longinquior unde uenerunt. tan¬
to iste głosior ꝓpt̾ quẽ uenerunt. Q uenerunt
inquit ad me. qͥ debuerat dicere. uener̃t ad
glorificandũ dm ꝓsigni magnitudine de baby¬
lone. quȩ urbs in toto orbe potentissima esł.
R ursumq ysaias. Quid inqͥt uidert̃ in domo tua:
in domo illiꝰ. nec fuerit res ꝗͣ ñ ostenderit eis
in thesauris suis. S alterũ tacet de qͦ uere¬
batur offensam. qd̃ ostenderit eis cuncta q̃
haberet inpotestate sua. haud dubium quin
mone ꝓfert sententiam. Audi u̾bum dñi ex¬
ercituũ. Ueniet tempꝰ qͣndo oĩa hec q̃ in domo
tua sunt. & ñ tuo s patrũ tuoꝵ labore q̃sita
in babẏlonẽ tnsferantur. & de semine tuo fiais
eunuchi in aula regia. Ex qͦ hebrei uolunt
damhelẽ. ananiã. misahelẽ. arariã. qͥ fuere
de regio semine ẽẽ eu nuchos. qͦs in ministerio

Expanded text:
De terra longinqua venerunt ad me de Babylone. » Quod, De terra longinqua venerunt ad me de Babylone. » Quod, quanto terra longior sit unde venerunt, tanto iste gloriosior propter quem venerint. « Et venerunt, inquit, ad me, » qui debuerat dicere, venerunt ad glorificandum Deum, pro signi magnitudine de Babylone, quae urbs in toto orbe potentissima est. Rursumque Isaias: « Quid, inquit, viderunt in domo tua? in domo illius, nec fuerit res, quam non ostenderit eis in thesauris suis, sed alterum tacuit, de quo verebatur offensam: quod ostenderit eis cuncta, quae haberet in potestate sua: haud dubium quoniam ni exercituum: Veniet tempus, quando omnia haec, quae in domo tua sunt, et non tuo, sed patrum tuorum labore quaesita, in Babylonem transferantur, et de semine tuo fiant eunuchi in aula regia. » Ex quo Hebraei volunt Danielem, Ananiam, Misaelem, Azariam, qui fuere de regio semine, factos esse eunuchos, quos in ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
audita uictoria ⁊ assirii regis interitu. non
cecinerit laudes dño qͣs cecinit moyses pha¬
raone submerso. & debbora int̾fecto sisara. &
anna genito samuhele. unde cõmonitũ esse
fragilitatis suȩ: rursumq corꝑis sanitate &
signi magnitudine offerri aliquã occasionem
suꝑbie. ꝙͣ ut prudens ⁊ dĩ cultor uitare debue¬
rat. nec monstrare alienigenis diuitias suas
qͣs ło tͥbuente possederat. Ex quo iuxta legeᷤᷤ
qͦq tropologiȩ discimꝰ ñ mittendas margaritaᷤᷤ
ante porcos. nec daudũ scm canib. Qui enim
fidelis est spu. abscondit negotia. & qͥcumq
hoc fecerit. om̃is uirtꝰ illiꝰ eneruat᷑. perito pos¬
teritas. & anusso uirili robore in muliebrẽ redi¬
gitur mollitudinẽ. Ingredit᷑ gͦ ysaias ad regem.
& qͣsi nescrꝰ siscitatur. Quid dixerunt uiri isti.
& unde uenert̃: Duo int̾rogat. qͥd locuti st̃.
⁊ undͤ uener̃t. Ille ad unũ respondit altero
prȩt̾nusso. qd̾ cũ emphasi & suꝑcilio legendũ ẽ.

Expanded text:
auditam victoriam, et Assyrii regis interitum, non cecinerit laudes Domino, quas cecinit Moyses Pharaone submerso, et Debora interfecto Sisara: et Anna genito Samuele. Unde commonitum esse fragilitatis suae, rursumque post corporis sanitatem et signi magnitudinem, auferri aliquam occasionem superbiae, quam ut prudens et Dei cultor vitare debuerat, nec monstrare alienigenis divitias suas quas, Deo tribuente, possederat. Ex quo juxta leges quoque tropologiae discimus, non « mittendas margaritas ante porcos nec dandum sanctum canibus . » Qui enim fidelis est spiritu, abscondit negotia: et quicunque hoc non fecerit, omnis virtus illius enervatur, peritque posteritas, et amisso virili robore, in muliebrem redigitur mollitudinem. Ingreditur ergo Isaias ad regem, et quasi nescius sciscitatur: Quid dixerunt viri isti et unde venerunt? Duo interrogat: quid locuti sint, et unde venerint? Ille ad unum respondit, altero praetermisso, quod cum emphasi et supercilio legendum est: «
Abbreviated transcription (Latin):
lonioꝵ. Beniq samariã id ÷ decẽ tͥb cȩꝑere as¬
syriĩ. iudã autẽ & ierl̃m postea legimꝰ cȩpisse
chaldeos. quoꝵ rex nabugodonosor fuit. &s qͥa
diei spacia duplicata seruire ei quẽ solũ dm
idt sole putabant. Cumq causas huiꝰ miracl̃
rationẽq ꝑqͥrerent. fama ꝑ oñs gentes uolante
didicerunt ꝓpt̾ egrotationẽ regis iudeȩ etiã cur¬
sum signi clarissim cõmutatũ. Quam ñ eẽ opi
testant᷑. quȩ dixere post alia. Ipse est erechias qͥ
opturauit fuꝑiorẽ fontẽ aquar ũ gẏon. & auer¬
tit eas subt̃ ad occidentẽ urbis dauid. In oꝑib¬

Expanded text:
lonioloniosyrii, Judam autem et Hierusalem postea legimus cepisse Chaldaeos, quorum rex Nabuchodonosor fuit.. Et quia diei spatia duplicata, serviere ei quem solum deum, id est, solem putabant. Cumque causas hujus miraculi rationemque perquirerent, fama per omnes gentes volitante, didicerunt propter aegrotationem regis Ezechiae, etiam cursum signi clarissimi commutatum, quam non esse opinaba testantur , quae dixere post alia: « Ipse est Ezechias qui obturavit superiorem fontem aquarum Gihon, et avertit eas subter ad occidentem urbis David. In omnib
Abbreviated transcription (Latin):
to decimo anno regis erechiȩ ascendisse senna¬
cherib regem assyrioꝵ suꝑ om̃s ciuitates iuda
munitas & cȩpisse eas. & postea obsedisse lachis.
tͥnsisse lobnam. misisse ierłm partẽ exercirꝰ sui.
cesaq ꝑ angłm centũ octoginta qͥnq milia exerci¬
tus eiꝰ. & ipsum fugisse ninuen. int̾fectumq
a filiis infano dĩ sui. & regnasse ꝓ eo assaradon
filiũ eiꝰ. egrotasse erechiam. & recepisse ꝓpħañuo¬
sospitatẽ factũ signũ incredibile. ut sol horarũ
spaciis reuerteret᷑ ad ortũ suũ. & pene duplex di¬
es fieret. nc̾ legimꝰ qd̃ in tẽpore illo hoc ẽ in eode
anno qͦ hȩc gesta sunt omĩa misit marodachiul¬
dab filiꝰ balacdan rex babilonis libros ⁊ mun̾a
ad erechiam. ñ assaradon qͥ sennacherib patri
ap̃ assẏrios in regnũ successerat. de cuiꝰ seu
morte seu uita scͥptura ꝯticuit. Ex qͦ ꝑ spicuũ
est alud fuisse t̾c̃ regnũ assẏrioꝵ ⁊ aliud babi¬

Expanded text:
to anno regis Ezechiae ascendisse Sennacherib regem Assyriorum super omnes civitates Juda munitas, et cepisse eas, et postea obsedisse Lachis, transisse Lobnam, misisse Hierusalem partem exercitus sui, caesaque per angelum centum octoginta quinque millia exercitus ejus, et ipsum fugisse Niniven, interfectumque a filiis in fano dei sui, et regnasse pro eo Asarhaddon filium ejus. Aegrotasse Ezechiam, et recepisse psospitatem; factum signum incredibile, ut sol decem horarum spatiis reverteretur ad ortum suum, et pene duplex dies fieret ; nunc legimus quod in tempore illo, hoc est, in eodem anno, quo haec gesta sunt omnia, misit Merodach Baladam, filius Baladam, rex Babylonis, litteras et numera ad Ezechiam, Asarhaddon, qui Sennacherib patri apud Assyrios in regnum successerat, de cujus seu morte seu vita Scriptura conticuit. Ex quo perspicuum est aliud fuisse tunc regnum Assyriorum, et aliud Baby
Abbreviated transcription (Latin):
gantiũ inmici manib tradunt᷑. qͥa oẽ bonũ
qd̃ ꝑ concupiscentiã laudis ostendit᷑. occulti
ad u̾sarii iuri mancipat᷑. Hostes nãq ad rapinã
ꝓuocant. qͥ suas eoꝵ noticiȩ diuitias denudaĩ.
Quousq enĩ ab ȩt̾nȩ pat̾e securitate disiungim᷑.
in latronum insidiartiũ itin̾e ambulamꝰ. Qui
eiũ initeͥnere dep̃dari formidat. abscondat ne¬
cesse ẽ hona quȩ portat. Om̃s enĩ qui affectant
laudes hominũ. insemetipsis dissipant trueꝰ
laboꝵ. Cumq se ostendere alienis oculis appe¬
tunt d̾anant qd̵ agunt. Uͦs nimirũ maligni sp̃s
dũ ad iactantiã ꝓuocant. eoꝵ sicut diximꝰ oꝑa
ueritas dic it: nesciat sinistra tua. qͥd faciat
dext̾a tua. ut sit elemosina tua in abscondito.
& pat̾ tuus qͥ uidet in abscondito reddet tibi.¬

Expanded text:
 inimici manibus traditur, quia omne bonum quod per concupiscentiam laudis ostenditur, occulti adversarii juri mancipatur. Hostes namque ad rapinam provocant, qui suas eorum notitiae divitias denudant: quousque enim ab aeternae patriae securitate disjungimur, in latronum insidiantium itinere ambulamus? qui enim in itinere depraedari formidat, abscondat necesse est bona quae portat. O miseri, qui affectantes laudes hominum in semetipsis dissipant fructus laborum. Cumque se ostendere alienis oculis appetunt, damnant quod agunt: quos nimirum maligni spiritus, cum ad jactantiam provocant, eorum, sicut diximus, opera ngelium veritas dicit: Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyna tua in abscondito, et pater tuus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid uiderunt in domo tua ⁊ & dixit erechias.
O m̃ĩa quę in domo mea st̃ uiderunt. Non fuit
u̾bum siue res ꝗͣ ñ ostenderim eis inthesauris
meis. Et dix̃ ysaias ad erechiam. Audi u̾bum
añi exercituum. Ecce dies ueniunt &e auferent᷑¬
oĩa quȩ in domo tua sunt. & q̃ thesauriraue¬
runt patres tui usq indiem hanc in baby lonẽ.

Expanded text:
mo tua? Et dixit Ezechias: Omnia que in domo mea sunt viderunt; non fuit res quam non ostenderim eis in thesauris meis. Et dixit Ysayas ad Ezechiam: Audi verbum domini exercituum: Ecce dies veniunt et omnia auferentur que in domo tua sunt et que thezaurizaverunt patres tui usque ad diem
Abbreviated transcription (Latin):
usse. e i ipsiꝯ utilitate cõmorꝰ ĩ ngula pr
adiũ scripturarũ ui umina ꝑcu.uir .i. et
uitus ȩdificiũ noua cura instaurans fecisse
me reor. quod a grecis ẜ appetendum sit. Pre¬
terea & illud inpiefatione cõmoneo. ut si q̃
hic p̃cermissa sunt. alteri sciat lector oꝑi
reseruata. Libros enĩ hebraicaꝵ questionum
nẽ in manib habeo. opꝰ nouũ. & tam grecis
quã latinis. usq ad id locoꝵ in auditũ. ñ qͦ
studiũ meũ insolent̃ extollam. s q̃ sudoris
conscis ad lectionẽ eoꝵ ꝓuocem nescientes. Si
quis cͥ & illos. & p̃sens uolumen. librum qͦ
locoꝵ quẽ editurus sum habere uoluerit.
paruipendet ructũ & nauseam iudeoꝵ. Ac
ne forte consũmato ȩdificio qͦsi extrema dees¬
set manꝰ. noui testam̃ti uerba & nomina
int̃pretatus sum. imitari uolens ex parte
origenem. quem post apłos ȩccłiarũ magis¬
trum nemo nͥ imꝑitꝰ negat. Int̾ cȩ̨t̾̃a enim
ingenii sui p̃clara monim̃ta. etiam in hoc

Expanded text:
ipsius utilitate commotus, singula per ordinem Scripturarum volumina percucurri; et vetus aedificium nova cura instaurans, fecisse me reor, quod a Graecis quoque appetendum sit. Praeterea et illud in Praefatione commoneo, ut si qua hic praetermissa sunt, alteri sciat lector operi reservata. Libros enim Hebraicarum Quaestionum nunc in manus habeo, opus novum, et tam Graecis quam Latinis usque ad id locorum 3-4 inauditum. Non quo studium meum insolenter extollam, sed quod sudoris conscius, ad lectionem eorum provocem nescientes. Si quis igitur et illos, et praesens volumen, librum quoque Locorum, quem editurus sum, habere voluerit, parvipendet ructum et nauseam Judaeorum. Ac ne forte consummato aedificio quasi extrema deesset manus, novi Testamenti verba et nomina interpretatus sum: imitari volens ex parte Origenem, quem post Apostolos Ecclesiarum magistrum, nemo nisi imperitus negabit. Inter caetera enim ingenii sui praeclara monumenta etiam in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
origenis. ui q testimonio cõpro¬
atur uadisse librum hebraicoꝵ¬
a orrnem litryaũ ẽ lituit copulasse.
cas orhis impleuerit. studii mͥ fuitꝰ in lati¬
aena ric̃ se eremplaria repperi. & sic confũ¬
sum ordinẽ. ut tacere meliꝰ iudicauerim
piã rep̃hensione quid dignũ scͥbere. Itaꝙ
hoertatu fr̃m lupuli & ualeriani. qͥ me pu¬
tant a liquid in hebi es li iguę noticia ꝓfe¬

Expanded text:
Origenis quoque testimonio comprobatur, edidisse librum Hebraicorta ordinem litterarum e latere copulasse. cas orbis impleverit, studii nostri fuit in Latisona inter se exemplaria reperi, et sic confusum ordinem, ut tacere melius judicaverim, quam reprehensione quid dignum scribere. Itaque hortatu fratrum Lupuliani et Valeriani, qui me putant aliquid in Hebraeae linguae notitia
Abbreviated transcription (Latin):
ut thebarum athenarum. Pro ana & aua uetus
editio qͣsi uniꝰ urbis nom̃ aueugauam posuit.
& quidẽ in hebreo ita scͥptum ẽ. Uerum qͥa qͥnta
sillaba .ii. quȩ in medio nominis posita ẽ coniun¬
tionem .&. ap̃ eos significat potest ita distingui.
ut dicatur ane. & gaue. ut aquila tͣnͣstulit. siue
ana & aua ut nr̃ uertit int̾pres. Sin autẽ ait
tantis diis p̃sentib decem tͥb uicimꝰ facile. qͣn¬
tomagis solam ierłm uno dõ p̃sule uincemꝰ
Uerum iustꝰ exechias omĩa agens cũ consilio ꝓhi¬
biut ei respondere : ne eum ad maiores blasphe¬

Expanded text:
ut Thebarum, Athenarum. Pro Ana, et Ava vetus ut Thebarum, Athenarum. Pro Ana, et Ava vetus editio quasi unius urbis nomen Ana, et Ava posuit. Et quidem in Hebraeo ita scriptum est: versyllaba ti quae in medio nominis posita est, conjunctionem et apud eos significat, potest et ita distingui, ut dicatur, ane et gave, ut Aquila transtulit, sive Ana et Ava, ut noster vertit interpres. Sin autem, ait tantis diis praesentibus quinque tribus vicimus facile, quanto magis solam Hierusalem uno Deo praesule vincemus? Vere justus Ezechias omnia regens cum consilio prohibuit ei respondere
Abbreviated transcription (Latin):
reꝓmitti. quȩ trȩ uideȩ similitudinẽ habeat
tam in situ ꝙͣ infructib. Qd̾ ait rabsaces inter
alia qͥb dm blaspemabat clamans contͣ ierłm.
ubi est d̾s emath & arphath. ubi ẽ d̾̃s sepharua¬
im ana & aua. nunqͥo lib̾auerunt samariam
de manu mea. ostendit harũ om̃ium ciuita¬
tum siue gentiũ diis seruisse samaritas. &
qͥa ñ erant̃ diĩ s ydola. merito cultores uanita¬
tis ut decebat ẽẽ subu̾sos. Est autẽ emath urbs
celesyriȩ quȩ nunc epyphania dicit᷑ uxta emes¬
sam ut supͣ monumꝰ. Arphath urbs damasci.
quã expugnatã a rege assyrioꝵ & ieremias
scribit. Sepharuaim qd̃ numero plurali libroᷤᷤ
uł litt̾as sonat. nom̃ est locoꝵ de quib assyriĩ
tͣnsingrantes habitauerunt in samaria. ut in
locoꝵ libris inuenimꝰ. Uerum inysaia hoc qͦq
uocabulũ eẽ ciuitatis appar& ubi aꝑte dicitur.
ubi est ds sepharuaim. tam & si pluraliter dictũ

Expanded text:
repromitti, quae terrae Judaeae similitudinem habeat, repromitti, quae terrae Judaeae similitudinem habeat, tam in situ quam in fructibus. Quod ait Rabsaces, inter alia, quibus Deum blasphemabat, clamans contra Jerusalem: « Ubi est Deus Emath, et Arphad, et Sepharvaim, Ana, et Ava? Nunquid liberaverunt Samariam de manu mea? Ostendit harum omnium civitatum, sive gentium diis servisse Samaritas, et quia non erant dii, sed idola, merito cultores vanitatis, ut decebat esse submersos. Est autem Emath urbs Celesyriae, quae nunc Epiphania dicitur: juxta Emesan, ut supra monuimus. Arphat urbs Damasci, quam expugnatam a rege Assyriorum etiam Hieremias scribit: Sepharvaim, quod numero plurali libros, vel litteras sonat, nomen est locorum, de quibus Assyrii transmigrantes habitaverunt in Samaria, ut in locorum libris invenimus. Verum in Isaia hoc quoque vocabulum esse civitatis apparet, ubi aperte dicitur: Ubi est Deus urbis Sepharvaim? tametsi pluraliter dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut in dño sparet. Unde rabsaees destruere uult
quȩ ille ꝯstruxit. & dicit ad ppł̃m. Non seclucat
uos ezechias. & ñ uob̾ tribuat fiduciam suꝑ dño
dep̃cantur rabsacen ut sẏriace loqͣtur. hunc
sensũ habet. Quid necesse est ppłm falsis errorib
cõmoueri. & uanã iactare uirtutẽ  Loquere
linguã quã ppłs ñ uorut. Nam & nos linguȩ
tuȩ habentꝰ scientiam. Ad qd̃ ille arroganter.
illecebram iungit timori. ut qͦs t̾rore ñ uicit ꝑsua¬
sione decipiat. & dicit exꝑsona regis. facite mecũ
benedictionẽ. hoc est facite qd̾ in urãm benedic¬
tionẽ ꝓficiat. Benedicite regi assyrio. & eũ dũm
confitemini. ut p̃mia ꝯsequamim. Bonec re¬
uertar de egypto. uł capta lobna redeam. ha¬
tea ducam uos in sunilem t̾rȩ ur̃e t̾ram. Quam
tam̃ ñ nominauit. qͥa simise ei inuenire non
potuit. s similitudinẽ ponit. Hoc enĩ unꝰqͥsq
uult in qͦ natꝰ est. Alii putant t̾ram mediȩ eis

Expanded text:
absaces destruere vult quae ille construxit, et dicit ad populum: « Non seducat vos Ezechias, et non vobis tribuat fiduciam super Domumiliter deprecantur Rabsacen, ut Syriace loqueretur, hunc sensum habet: Quid necesse est populum falsis terroribus commoveri, et vanam jactare virtutem? Loquere linguam, quam populus non novit, nam et nos linguae tuae habemus scientiam. Ad quod ille arroganter: illecebram jungit timori, ut quos terrore non vincit, persuasione decipiat. Et dicit ex persona regis: « Facite mecum benedictionem, » hoc est, facite quod in vestram benedictionem proficiat. Benedicite regi Assyrio, et eum dominum confitemini, ut praemia consequamini, donec revertar de Aegypto, vel, capta Sobna, redeam. Hatea ducam vos in similem terrae vestrae terram. Quam tamen non nominavit, quia similem ei invenire non potuit, sed similitudinem non ponit; hoc enim unusquisque vult, in quo natus est. Alii putant terram Mediae eis
Abbreviated transcription (Latin):
aid. motus. siue fluctuatio. Noemma.
decus. siue uoluptas. uł fides. Noc.
requies. Nembrod. tẏrranno. uł ꝓfugus.
aut transgressor. Niniue. pulchra. ł germ̃.
pulchritudinis. Neptuim. sc alpentes siue
aꝑientes. Nachor. requies luminis. uł reqͥes¬
cente luce. uł obsecratio nouissima. Naba¬
implicuit me. Naath. requiescens. Neman.
fidelis uel motus eos.¬

Expanded text:
 motus, sive fluctuatio. Noemma, decor, sive voluptas, vel fides. Noe, requies. Nemrod, tyrannus, vel profugus, aut transgressor. Nineve, pulchra, vel germen pulchritudinis. Nephthuim, scalpentes, sive aperientes. Nachor, requies luminis, vel requiescente luce, vel obsecratio novissima. Nabimplicuit me. Naeth, requiescens. Neman, fidelis, vel motus eo
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝯ rectꝰ dñi. Salome. pacifica. yro.
angustiȩ. Eyrus qͥppe lingua hebrea. Sor dr̃
łiberio. uisio eiꝯ. siue bonitas eiꝰ. Tabitacũ.
puella surge.Sirũ ẽ. Traconitidis. negotia¬
tio tristiciȩ.¬

Expanded text:
es dicitur. Salome, pacifica. Tyro, angustiae. Tyrus quippe lingua Hebraea sor   Tiberius, visio ejus, sive bonitas ejus. Talitha cumi, puella surge. Syrum est. Tracontidis, negotiatio tristitiae.
Abbreviated transcription (Latin):
retur. qͦ fugiente is qͥ eum tradiderat mortẽ ei
minaret᷑ inferre. Dum respondente ahab mor¬
tem ei imminere iustissimã. soluit caput. & ag¬
nitꝰ ẽ micheas eẽ ꝓpħa. hac enĩ parabola utebat᷑
ꝓpt̾ sermones qͥs erat ei dicturꝰ. Ait naq quomͦ
ds ei concessisset ut suppliciũ hostis euaderet.
inimicũ eiꝰ benadab qͥ dm blasphemauerat di¬
misisset. & ꝓpt̾ea ds̃ decreuisset ipsum qͥdem
ab illo ꝑimi. ppłm uͦ ab eiꝰ exercitꝰ inuasione
sum seruari iussit. confusꝰ autẽ micheȩ sermo¬
nib ad suã domũ remeauit. Sodm leges
uͦ tropologiȩ maxime ꝓuidendũ est serius di
ne scd̾m exemplũ ahab regis isrł. ꝑnitiosa secu¬
ritate sibi blandiant᷑ quãdu hostis uiuit. nedũ
se qͣsi uictores ꝑpetuos arbitrant᷑. ꝑ fraude dia¬
boli pacẽ ꝓmittentis citiꝰ elicdant᷑. qͥa sicut tunc
ꝓpħa p̾dicto regi. ꝓ inconsiderata pietate ꝓnun¬

Expanded text:
retur. Quo fugiente, is, qui eum tradiderat, mortem ei retur. Quo fugiente, is, qui eum tradiderat, mortem ei minaretur inferre. Dum respondente Achab mortem ei imminere justissimam, solvit caput, et agnitus est Micheas esse propheta. Hac enim parabola utebatur propter sermones quos erat ei dicturus. Ait namque quomodo Deus ei concessisset, ut supplicium hostis evaderet: ipse inimicum ejus Benadab qui Deum blasphemaverat, dimisisset et propterea Deus decrevisset, ipsum quidem ab illo perimi, populum vero ab exercitus invasione sum servari jussit. Confusus autem Michaeae sermonibus ad suam domum remeavit. Secundum leges vero tropologiae maxime providendum est servis Dei, ne secundum exemplum Achab regis Israel, perniciosa securitate sibi blandiantur quandiu hostis vivit ne dum se quasi victores perpetuos arbitrentur, per fraudem diaboli pacem promittentis, citius elidantur. Quia sicut tunc propheta praedicto regi pro inconsiderata pietate pronun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħ̃arum dixit ad sociumi suũ in sermone dñi.
ꝑ cute me. At ille noluit ꝑcutere. Cui ait. Quia
noliusti audire uocẽ dñi ecce recedeᷤᷤa me. & ꝑ¬
cutiet te leo. Cumq paululũ redessisset ab eo.
inuenit eũ leo atq ꝑcussit. S & alterũ inue¬
niens uirũ dixit ad eum. Percute me. Qui
rem iosephus talit̾ refert. Int̾ea qͥdam ꝓpħa
noĩe micheas acceddens ad unũ israhelitarum.
petiit ut eũ in capite ꝓ uoluntate dñi ꝑcuter&.
Cui nolenti p̃dixit. qͥa eo qd inobȩdiens eẽt cdeo
eioq p̾cepto. leone occurrente ꝑimeret᷑. Qd̾ dũ
illi homini contigisset. accessit ꝓpħa rursꝰ ad ali
tim. ut faceret imꝑauit. Qui dũ ꝑcussisset eũ
& eis u̾ticem eruentasset. alligato capite accessit
ad regẽ dicens ei. qd̾ dũ ẽẽt inexercitu coustitutꝰ.
accepiss a q̃dam tͥbuno seruandũ captiuũ. sibiq
ab eo dictum ut si captiuus fugeret ipse more¬

Expanded text:
prophetarum, dixit ad socium suum in sermone Domini: prophetarum, dixit ad socium suum in sermone Domini: Percute me. At ille noluit percutere. Cui ait: Quia noluisti audire vocem Domini, ecce recedes a me, et percutiet te leo. Cumque paululum recessisset ab eo, invenit eum leo atque percussit. Sed et alterum conveniens virum, dixit re Josephus taliter refert: Interea quidem propheta, nomine Micheas, accedens ad unum Israelitarum, petiit ut eum in capite pro voluntate Domini percuteret. Cui nolenti praedixit ei, eo quod inobediens esset Deo, ejusque praecepto, leone occurrente, perimeretur. Quod dum illi homini contigisset, accessit propheta rursus ad alium, et idem ut faceret imperavit. Quid dum percussisset eum, et ejus verticem cruentasset alligato capite accessit ad regem, dicens ei: Quod dum esset in exercitu constitutus, accepisset a quodam tribuno servandum captivum, sibique ab eo dictum, ut si captivus fugeret, ipse more
Abbreviated transcription (Latin):
regi sẏriȩ & seruoꝵ eiꝰ ñ conuenit dictio cum
oꝑe. qͥa ubi se suꝑare posse confidebant ibi suꝑa¬
ti sunt. ita & pͥnceps mortis seꝑe ibi uincit᷑ cum
exercitu suo. ubi se estimat uincere posse. qͥa in¬
firma inundielegit ds ut confunderet fortia. &
ea quȩ ñ sunt. ut ea quȩ sunt destruer&. Tẽptabat
gͥ antiquus hostis beatũ iob. & dum sͥ substan¬
tiam eiꝰ & filios tradi adño expeteret. ut ꝑ hoc
eiꝰ animũ subuerter&. nec tam̃ in hoc p̃ualer&.
ad extremũ ut in ipsũ sͥ potestas daretur postu¬
lauit. qͦ concesso qͣsi mox uictor exister& carnẽ
eiꝰ graui ulcere uulnerauit: s qͦ uehementiꝰ
de ꝓsꝑitate in ddolore eũ depositum ꝑsequebat᷑.
eo ualidiꝰ ꝑ patientiam ipsiꝰ ꝓsternebatur. Et
ẜauło apło datus est stimulꝰ carnis sue angłs
sathanȩ ut eũ colaficar&. quatinꝰ uirtꝰ in infir¬
mitate ꝑficeretur. Iunc uir qͥdam de filis

Expanded text:
regis Syriae et servorum ejus non convenit dictio cum regis Syriae et servorum ejus non convenit dictio cum opere: quia ubi se superare posse confidebant, ibi superati sunt: ita et princeps mortis saepe ibi vincitur, cum exercitu suo, ubi se aestimat vincere posse: « Quia infirma mundi elegit Deus, ut confunderet fortia: et ea quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret . » Tentabat igitur antiquus hostis beatum Job, et dum sibi substantiam ejus et filios tradi a Domino expeteret, ut per hoc ejus animum subverteret, nec tamen in hoc praevaleret ad extremum, ut in ipsum sibi potestas daretur, postulavit. Quo concesso, quasi mox victor existeret carnem ejus gravi ulcere vulneravit. Sed quo vehementius de prosperitate in dolore per depositum persequebatur, eo validius per patientiam ipsius prosternebatur. Et Paulo apostolo datus est stimulus carnis suae angelus Satanae, ut eum colaphizaret: quatenus virtus in infirmitate perficeretur . « Tunc vir quidam de filiis
Abbreviated transcription (Latin):
uod uenadab rex sẏriȩ semel uictꝰ iterũ instau¬
rat p̾lium contͣ isrł. significat diabolũ a mali¬
ciȩ suȩ intentione nunꝗͣ cessare. Qui licet a scĩs
uiris sepiꝰ uincat᷑. tam̃ iterũ instaurat p̃lium
contra illos. Et dũ unom uincit᷑. alio statĩ uinoe¬
re conat᷑. Hinc ẽ qd̃ seru regis sẏriȩ dixerunt
ei. dii montiũ sunt dii eoꝵ ido suꝑauerunt nos. s
meliꝯ est ut pugnemꝰ contͣ eos in campestrib &
optinebimꝰ eos. qͥa maligni sp̃e semꝑ dolose sen¬
tientes si insꝑitalib reb uincunt᷑. in corporalib
bellum p̃parare contendunt. Hoc qͦq diabolꝰ.
hoc & totꝰ exercitꝰ eiꝰ. maxime satagunt. ut ani¬
mas hominũ de suꝑnis ad ima p̾cipitent. quo
facilis eos uincere possint. Si uiderint eos cȩleᷤᷤ¬
tia desiderare. t̾rena & caduca ad amandũ inge¬
runt: si uiderint illos ꝓsꝑitate concessa d̾o grãs
agere. student ut ꝑ adu̾sa frangant᷑. S sicut

Expanded text:
ex Syriae, semel victus, iterum instaurat praelium contra Israel, significat diabolum a malitiae suae intentione nunquam cessare, qui licet a sanctis viris saepius vincatur, tamen iterum instaurat praelium contra illos, et dum uno modo vincitur, alio statim vincere conatur. Hinc est quod servi regis Syriae dixerunt ei: « Dii montium sunt dii eorum, ideo superaverunt nos. Sed melius eobtinebimus eos. » Quia maligni semper dolose sentientes: si spiritualibus vincuntur, in corporalibus bellum praeparare contendunt. Hoc quoque diabolus, hoc et totus exercitus ejus maxime satagunt, ut animas hominum de supernis ad ima praecipitent, quo facilius eos vincere possint. Si viderint eos coelestia desiderare, terrena et caduca ad amandum ingerunt. Si viderint illos prosperitate concessa Deo gratias agere, student ut per adversa frangantur. Sed sicut
Abbreviated transcription (Latin):
occurrit post heliam & ait. osculor oro te patrẽ
meũ & matrẽ meam. & sequar te. qͥa mox ut
electoꝵ chorꝰ audiuit loquentẽ ꝑ eugłm dñm.¬
qͥ ñ renuntiauerit onĩib quȩ possidet ñ potest
m̃s eẽ discipłs. statim cessauit t̾renis lucris
inhiare. scłarib desideriis deseruire totum
se contulit ad seruitiũ xp̃i. nec tam̃ aliis u̾bũ
uitȩ p̃dicare desiuit. Hoc est em̃ osculari pa¬
trem & matrẽ. cũ quoscũq possit de uideis siue
de gentib sermone uelle corrigere. Iulit
itaq heliseꝰ par boũ & mactauit illud & in
aratro boum coxit carnes. & dedit ppło & co¬
mederunt: cũ ppłs xp̃iantis carnalia desideria
ꝯu̾tit. unde sufficientẽ pastũ auditoribꝰ suis p̃be¬
re possit. Ipse uͦ seqͥt᷑ nr̃m heliã. & ministͣt ei. qͥa
uestigia eiꝰ seq̃ns hoc ẽ mandata illiꝰ fidelit̃ obser

Expanded text:
cucurrit post Eliam, et ait: Osculor, oro te, patrem cucurrit post Eliam, et ait: Osculor, oro te, patrem meum et matrem meam, et sic sequar te; » quia mox ut electorum chorus audivit loquentem per on renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus esse discipulus , » statim cessavit terrenis lucris inhiare, saecularibus desideriis deservire. Totum se contulit ad servitium Christi, nec tamen aliis verbum vitae praedicare desinit. Hoc enim osculari patrem et matrem cum quoscunque possit, sive de Judaeis, sive de gentibus velle sermone corrigere. « Tulit itaque Elisaeus par boum et mactavit illud, et in aratro boum coxit carnes et dedit populo, et comederunt. » Cum populus christianus carnalia desideria do convertit, unde sufficientem pastum auditoribus suis praebere possit. Ipse vero sequitur nostrum Eliam et ministrat ei, qui ves
Abbreviated transcription (Latin):
homicida futurꝰ sit & tyrannꝰ. s magis sꝑitalit̃
intelligendum. qͥa iusticia diuina quȩ singłis
reddit scłm oꝑa sua. punit peccata hominum.
aliqͣndo manifesta ultione. aliqͣndo occulto iudi¬
cio. U indicat ꝑ reges & duces. uindicat ꝑ ꝓphas
& sacerdotes. cum alios nocentes facit plecti mu¬
erone. alios tũsuerberat gladio linguȩ. Unde dđ̃
& salomon & cȩt̾i reges pęnam a reis exigebant.
cum eos trucidare iubebant. Et itẽ. alibi scͥꝑ¬
tum est de suꝑboꝵ & mobȩdientiũ pęna. dola¬
mei. Profectus gͦ inde helias reꝑit helisec̃
filiũ saphath arantẽ duodecĩ iugis boum. cum
reddemptor nr descendens de cȩlo diuino iudicio
acqͥsiuit ppłm alhuc t̾renis oꝑib inhiantem.
In qͦ salutẽ fecit. cum eũ ad fidem conuertit. Heliaᷤ
enĩ int̾pretat᷑. ut iã diximꝰ dñs cłs. saphat h
iudicantis. & heliseꝰ cłi mei salus. Suꝑ quem
ꝓpħa palliũ suũ misit. cũ illũ dñs fide catho¬

Expanded text:
us sit et tyrannus; sed magis spiritualiter intelligendum, quia justitia divina, quae singulis reddit secundum opera sua, punit peccata hominum aliquando manifesta ultione, aliquando occulto judicio, vindicat per reges et duces, vindicat per prophetas et sacerdotes, cum alios nocentes facit plecti mucrone, alios transverberat gladio linguae. Unde David et Salomon et caeteri reges poenam a reis exigebant, cum eos trucidare jubebant. Et item alibi scriptum est de superborum inobedientium poena: « Dolamei . » « Profectus ergo inde Elias, reperit Eliseum filium Saphat arantem. » IRedemptor noster descendens de coelo, divino judicio acquisivit populum adhuc terrenis operibus inhiantem, in quo salutem fecit, cum eum ad fidem convertit. Elias enim interpretatur ut jam diximus Dominus Deus: Saphat, judicantis: et Ela pallium suum misit, cum illum Dominus fide catho