comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ uincere qui grandia ꝯmisere:
non eos qui ex quo natis nichil tale
cõmiser̃t. Personã totius humani gen̾is
in se ostenses subdit. Ecce enim. q. d.
ita continua. Peccaui. ⁊ ñ mirũ: qr ecce
libus .i. ita conceptus sum. ꝗ i acula
originalis peccati teneor. ⁊ in actuali
pronus existo. In iniqui. tatib se concep¬
tum dicit. non qr peccm̃ sit ꝯmisceri
comugib. cum fit causa ꝓlis. s ideo
quia ꝗ fit .i. concipit᷑. de carne penali
fit. Et quod de corpore mortuo ꝑ pec¬
catum seminatur: cum uincło originał¬
Nonigitur se conceptũ in iniquitatib dicit
eo ꝗ de adulterio sit natus: ĩmo de sc̃o
iesse et coniuge eis: s ideo quia ab õĩb
trahitur iniquitas ex adam. et uincłm mor¬
tis. Nemo enĩ nascitur nisi trahens penã
et meritũ pene: nisi tu qui de sp̃u scõ cõ¬
ceptus es. Ergo etiã his imputas pecc̃a-¬
confitet᷑ ĩ aparentib traducta: uñ mi¬
nuit᷑ inuidia pecci. si a radice peccator ẽ.

Expanded text:
 qui grandia commiserunt, et non eos qui ex quo nati sunt, nihil tale commiserunt. Personam totius humani generis in se ostendens subdit: Ecce enim. Quasi dicat: ita continua: Peccavi et non mirum, quia ecce libus, id est ita conceptus sum, quod et macula originalis peccati teneor, et ad actualia pronus existo. In iniquitatibus se conceptum dicit, non quia peccatum sit misceri conjugibus, cum sit causa prolis; sed ideo quia quod fit, id est concipitur de carne poenali fit; et quod de corpore mortuo per peccatum seminatur, cum vinculo peccati orNon igitur se conceptum in iniquitatibus dicit, eo quod de adulterio sit natus, imo de sancto Jesse, et conjuge ipsius sed ideo quia in omnibus trahitur iniquitas ex Adam, et vinculum mortis. Nemo enim nascitur, nisi trahens poenam et trahens meritum poenae, nisi tu qui de Spiritu sancto conceptus es. Ergo etiam in his imputas peccaconfitetur a parentibus traducta, unde minuitur invidia peccati: si a radice peccator est,
Abbreviated transcription (Latin):
dix nr̃a caritas est. qͣ radicati sumꝰ in t̾ra
uiuentiũ. De qua radix huiꝰ .i. uoluntas
iactata semina aruerunt: quia ñ habebat
humorẽ. Ecce doec .i. motus. Uñ loquit᷑
ticulus. H est enim puluis quẽ picit uent᷑
a facie terrȩ. el radix mali .i. cupiditas
que non parit fructũ in t̾ra uiuentium.
radix sunt ministri eus: qui cum eo m¬
chil habebunt cũ scĩs. E Uidebũt iusti.

Expanded text:
dix nostra charitas est, qua radicati sumus in terra viventium: de qua radix hujus, id est voluntas , supra quam jactata semina aruerunt, quia non habebant humorem . Ecce Doeg, id est motus, unde loquitur titulus. Hic est enim pulvis quem projicit ventus a facie terrae. Vel radix mali, est cupiditas, quae non parit fructum in terra viventium.radix sunt ministri ejus, qui cum eo nihil habebunt, cum sanctis. PARS III.
Abbreviated transcription (Latin):
deus ille generalis. qui ẽ uerus deus om̃iũ¬
ꝑ potenciam. ⁊ sum qͥeus tuus proprie. ⁊ fa¬
ꝓmissus sum. Ideo dicit sum. qr esse ꝓpriũ
est deitatis. Onde. Ego sum qui sum ⁊ qͥ
est misit me aduos. Et nota ꝗ prius dic̃
simpliciter. sum deus. Et postea dicit sum
deus tuus. Ac si diceret. Et si non tuus ds
sum: tam̃ sum deus bono meo: sum deus
malo tuo. non sũ deus tuus. ⁊ ego ipse insa¬
crificiis tuis non exhibitis: non arguã te
.I. non quero animalia in sacrificium. ħ
nolo .s. holocausta tua .i. que sunt tui niriˢ
semꝑ non ad tempꝰ: sunt semꝑ in ꝯspectu
meo .i. mͥ placent. illa uolo. Holocausta di

Expanded text:
Deus ille generalis, qui est omnium Deus per potentiam, et sum Deus tuus proprie, et fatis tibi promissus sum. Ideo dicit sum, quia esse proprium est Deitatis. Unde: Ego sum qui sum, et qui est misit me ad vos . Et nota quod prius dicit simpliciter, sum Deus. Et postea dicit, sum Deus tuus. Quasi dicat: Et si non sum Deus tuus, tamen sum Deus: bono meo sum Deus; malo tuo non sum Deus tuus. Et ego ipse cuin., Aug. non exhibitis, non arguam te, quia non quaero animalia in sacrificium: haec nolo, sed holocausta tua, id est quae sunt tui juris semper, non ad tempus, sunt in conspectu m
Abbreviated transcription (Latin):
iudice causã suã exponẽs ait. Popłs m̃s
quid feci tibi: aut quid molestus fui tͥ
responde mͥ. Ergo contͣ cum quẽ ex pas¬
tore regem fecit. talem fecit iusticiam.
ut uincat si inter se et eũ iudicetur. Uel

Expanded text:
 exponens, ait: Popule meus 109 quid feci tibi, aut quid molestus fui tibi? Responde mihi Ergo contra eum quem ex pastore regem fecit, talem habet justitiam, ut vincat, si inter se et eum judicetur. Aug
Abbreviated transcription (Latin):
aliam .l. Et pecc̾m meũ ꝯtͣ me ẽ seraꝑ.
Non pecem̃ habet post tergum. ut prius
habuit cum negligeret. Post tergũ enim pec¬
catum habuit: cum rex sentenciã in diuitẽ
qui rapuit ouem pauꝑis dedit oblitus sui.

Expanded text:
am, et peccatum meum contra me est semper, non habet peccatum post tergum, ut prius habuit cum negligeret, post tergum enim peccatum habuit, cum rex sententiam in divitem, qui rapuit ovem pauperis, dedit, oblitus sui.
Abbreviated transcription (Latin):
ri: ut uideatur nil tale ultra uelle. ⁊ͤmittẽ¬
faciem auerte. s ne ꝑicias a facie tua. Uñ
lum̃ ⁊ sanitas uenit. cuius faciem amit̾e
ras dicit: quia iam habet donũ sp̃c sancti.
quod confitetur et penitet. quia non potest
esse confessio peccĩ ⁊ punicio in homine: ex
se ipso. Cum enĩ quisq sͥ irascitur ⁊ displi¬
cet: sine dono sp̃c sancti non ẽ. Sel sp̃m
propħiȩ quisͥ om̃ib p̾ciosior ẽ reb: solum
petit ñ auferri. tacens de ceteris. ñ auferas
misi: leticiam salutaris tui .i.xͥ. ꝑ cuius
uenturi fidem priores saluati sunt: ut
nos ꝑ fidem facte rei saluam̃. Temꝑa
uariata s̃. ñ fides. ⁊ sp̃u pͥncipali .i. sp̃u¬

Expanded text:
ri, ut videatur nil tale ultra velle committeri, ut videatur nil tale ultra velle committefaciem averte, sed ne projicias me a facie tua unde lumen et sanitas venit, eujus faciem amitterras dicit, quia jam habet donum Spiritus: qui confitetur et poenitet, quia non potest esse confessio peccati, et punitio in homine, ex seipso. Cum enim quisque sibi irascitur, et displicet, sine dono Spiritus sancti non est. Vel spiritum prophetiae, qui sibi omnibus pretiosior est rebus, solum peto non auferri tacens 110 de caeteris, ne auferas misi laetitiam salutaris tui, id est Christi, per cujus venturi fidem, priores salvati sunt, ut nos per fidem factae rei salvamur; tempora variata sunt, non fides, et spiritu principali, id
Abbreviated transcription (Latin):
ne dum auertis ipse animadu̾tat. qui ẽ
uirga uigilans. ñ ad ieremiã dicit᷑.
Qͥ d tu uides ieremia : Uirgam uigilan
tem uideo. Uirga uigiliarũ deus est.
qͥ uigilat suꝑ suum popłm ad puniend̾.
si ille dormit ad confitendũ. dorit uͦ
si ille uigilat. Dico auerte et aũtendo
dele: de noticia tua om̃s iniqͥtates meas
plus p̾sumit iste quã de illo grandi pec¬
cato homicidii ł adulterii. ⁊ ħ ꝑ magnã
miscdiam dei. De duob enim culpatus
prudent̃ ꝓ omĩb orat. Dico dele. ⁊ deletis
fuerat: addit. ⁊ innoua sp̃m meũ facien¬
do rectum. qr curuata erat mei sp̃c rectitu¬
do ad terrena. Rectus est sp̃c: cum ei deus
est bonus ꝑ omĩa. ut ⁊ dauid postea fuit.
exiit. In renib enim sedes ẽ uoluptatis.
Uñ de diabolo dr. euius u̾tus ẽ ĩ lumb̾
et in umbilico uentris. Ideo in utrisq partib
anima .s. et carne: remediũ petit curatio¬
nis. quia in eis peccauit sic desiderat ex pia¬

Expanded text:
ne advertendo, ipse animadvertat, qui est ne advertendo, ipse animadvertat, qui est virga vigiliarum. Unde ad Jerem. dicitur: Quid tu vides Jeremia? virgam vigiliarum ego video . Virga vigiliarum Deus est, qui vigilat super populum suum ad puniendum, si ille dormit ad confitendum; dormit vero, si ille vigilat. Dico averte et avertendo dele de notitia tua omnes iniquitates meas, plus praesumit iste, quam de illo grandi peccato homicidii et adulterii, et hoc per magnam misericordiam Dei. De duobus culpatus, prudenter pro omnibus orat. Dico dele, et deletis fuerat, addit et innova spiritum meum faciendo rectum, quia curva erat spiritus mei rectitudo: ad terrena. Rectus est spiritus, cum ei Deus est bonus per omnia, ut et David postea fuit, exiit. In renibus enim sedes est voluptatis. Unde de diabolo dicitur: Cujus virtus est in lumbis, et in umbilico ventris . Ideo in utriusque partibus, anima scilicet et carne, remedium curatio quia in eis peccavit. Sic desiderat expia
Abbreviated transcription (Latin):
facta s̃ alba sicut nix. ꝑ que sc̃ĩ figurant᷑.
induistis. Quorũ si fuerint peccata sicut
uermiculus: uelut nix dealbabunt᷑. E¬
uestis xͥ fulsit sicut nix. E sic ego exau¬
istum humilẽ esse.q. d. Audiam te humił.
non loquar contra te suꝑb. defendendo
culpam. E huic auditui meo. da.g. de so
lucione peccati. dicendo. dimissũ est tibi
peccm tuum. ⁊ leticiam de et̾nis que mͥ
promittis. Qͥ enim humilis audit ⁊ disc̃
intus gaudet de ueritate. Unde. Anncus
sponsi stat ⁊ audit. Stat non cadit loquẽ¬
do. Q. gaudio gaudet ꝑpter uocem spõsi.
Q. quia iam humilis sum. exultabũt ossa
.i. interiora mea humiliata. quia sunt sine
fastu. non habent tumorẽ. tumor enim in¬
confidencia securus: petit deletionem om̃iũ
peccõrum suorũ. ⁊ plenã restitutionẽ .q. d.
ossa sunt humiliata . E. ideo auerte a pec¬
catis meis non ame. faciẽ tuã qr ea ante
faciem habeo. Si enim homo aduertit pec¬
catum: qͥeus auertit faciem ne pumat.

Expanded text:
t alba sicut nix, per quae sancti significantur. induistis . Quorum si fuerint peccata ut vermiculus, velut nix dealbabuntur vestis istum humilem esse, quasi dicat: Audiam te humilis, non loquar contra te superbus defendendo culpam. Et huic auditui meo dabis gaudium de absolutione peccati, dicendo: Dimissum est tibi peccatum tuum . Et laetitiam de aeternis, quae promittis mihi. Qui enim humilis audit et discit, intus gaudet de veritate. Unde amicus sponsistat et audit: stat, non cadit loquendo; et gaudet gaudio, propter vocem sponsi. Et quia jam humilis sum exsultabunt ossa, id est interiora mea, humiliata, quia sunt sine fastu, non habent tumorem; tumor enim inconfidentia securus petit deletionem omnium peccatorum, et plenam restitutionem. Quasi dicat: Ossa sunt humiliata. Et ideo, averte a peccatis meis non a me, faciem tuam, quia ea ante faciem meam habeo. Si enim homo advertit peccatum, Deus avertit faciem ne puniat.
Abbreviated transcription (Latin):
penitencia et humilitate. ꝗͣ habuit daud.
cum ueniret ad eum nathan propha missus
a deo add arguendũ. qui similitudinẽ de oue
pauꝑis ꝓposuit. Uenit dico ut argueret
bella non uicerãt. Dauid aũ hie proponr̃
in exemplũ ñ cadendi. ñ ꝓsꝑitatis ocia af¬
fectandii. s si cecideris. ꝑ penitenciã resur¬
gendi. ⁊ ne desꝑes de peccati ĩmanitate.
cum uideas dauid pꝰ reatũ homicidii ⁊ ad¬
ulterii. ꝑ penitenciȩ humilitatẽ do placu¬
isse. Nam arguente eũ nathan ꝓpħa. rex
excusauit ut solet homo. ⁊ a se penas exẽg
quas uix ferret aliqͥs adactus. in ꝯspectũ
om̃iũ. reũ se abiecit: cuius iudiciũ ab
om̃ib timebatur. Uñ ħ spiritałr humi¬
litas ostenditur que adeo penitentib ualet
Inde est quod hic penitencialis p̃s plus

Expanded text:
poenitentia et humilitate quam habuit David, cum venit ad eum Nathan propheta, missus a Deo ad arguendum eum, qui similitudinem de ove pauperis proposuit. Venit dico, ut argueret bella non vicerunt. David autem hic apponitur in exemplum non cadendi, non prosperitatis otia affectandi, sed si cecideris resurgendi. Et ne desperes de peccati immanitate, cum videas David post reatum homicidii et adulterii, per poenitentiae humilitatem, Deo placuisse. Nam arguente eum Nathan propheta, rex  se excusavit, ut solet homo, et a se poenas exegit, quas vix ferret aliquis coactus. In conspectu omnium reum se abjecit cujus judicium ab omnibus timebatur. Unde hic specialiter humilitas ostenditur, quae adeo poenitentibus valet. Inde est quod hic poenitentialis psalmus plus
Abbreviated transcription (Latin):
ł uituli s̃: quise offer̃t deo in sacrificium
.i. martres. ⁊ ẽ. imponẽt se ipsos uitulos
suꝑ alcare tuũ .i. se ipsos offerent t̃. Wel
ita. n accipitur sacrificiũ iusticiȩ. passio
deles ꝑtinent. ⁊ ẽ. Tunc acceptab̾ sacrifi¬
ciũ iusticiȩ .i. tibi erit accepta passio. xp̃i.
⁊ acceptab̾ oblationes ⁊ holocausta .i. fi¬
deles pro tuo nomine pacientes. tͥ er̃t gͣti.
Reliqua non mutantur: In finem in

Expanded text:
 Deo offerunt in sacrificium, id est martyres. Et est imponent, seipsos vitulos, super altare tuum, id est seipsos offerent tibi. Vel ita ut accipiatur sacrificium justitiae. Passio deles pertinent. Et est, tunc acceptabis sacrificium justitiae, id est tibi erit accepta passio Christi et acceptabis, oblationes et holocausta, id est fideles, pro tuo nomine patientes, tibi erunt grati. Reliqua non mutantur. COLLATIO IN
Abbreviated transcription (Latin):
tate dei manifestantis. ostendit̾ confidencia
ablucionis: q. d. Oro ut mͥ parcas: qr iam
incerta ⁊ occulta sapienciȩ tuȩ .i. aduentũ
filii tui. qui aliis incertus. aliis occultus
hoc enim ꝓpħiam notat. qͣ ẽi reuelatũ ẽ
ut sciret ꝗ deus filiũ haberet. ⁊ de suo
semine nasceretur: uñ magis a peccato
uite penituer̃t dicentes. Qͥs scit si ꝯuer¬
tatur ⁊ ignoscat deus: S ħ noũ dauid
dicente s confitenti nathan ꝓpħa. Dimis
sum ẽ peccm̃ tuum tͥ. Ideo ꝯfident᷑ inqͥt¬
asperges me dñe. H scd̾m quosdã aucto¬
res scda particio huius psalmi d̾r esse.
que ẽ ꝯfidencia miscđiȩ dei. que multã
est utilis ne surrepat desꝑatio que om̃ib

Expanded text:
identia ablutionis. Quasi dicat: Oro ut mihi parcas, quia jam incerta et occulta sapientiae tuae, id est adventum Filii tui, qui aliis incertus, aliis occultus hoc enim prophetiam notat, qua ei revelatum est, ut sciret quod Deus Filium haberet, et de suo semine nasceretur, unde sibi a peccato vitae poenituerunt, dicentes: Quis scit si convertatur et ignoscat Deus? Sed hoc novit David, dicente sibi confitenti Nathan propheta: Dimisum est tibi peccatum tuum . Ideo confidenter inqm quosdam auctores, secunda partitio hujus psalmi dicitur esse, quae est confidentia misericordiae Dei, quae multum est utilis ne subrepat desperatio, quae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
sacrificiũ. ⁊ tũc acceptab̾ oblationes ⁊ holo¬
causta .i. minores sc̃ĩ. qui ꝑ oblationes in¬
telligunt᷑: ⁊ ꝑfecti. qui ꝑ holocausta tibi
offerent̃. t̾c ĩponẽt sacerdotes uitulos .i.
ĩnocentes ⁊ adultos sine iugo peccĩ. suꝑ
altare tuũ .i. fidem. ł uituli s̃ p̃dicatores
qui orbem mugitib p̾dicationis implent. qͥ
a maiorib ut ab apłis imponunt᷑ suꝑ altare
eccłe. ⁊ ẽ. tunc imponent .s. maiores p̃latiui¬

Expanded text:
ptabis oblationes et holocausta, id est minores sancti, qui per oblationes intelliguntur; et perfecti, qui per holocausta tibi offerentur, tunc imponent, sacerdotes, vitulos, id est innocentes, et adultos, sine jugo peccati. Super altare tuum, id est fidem. Vel, vituli sunt praedicatores, qui orbem mugitibus praedicationis implent, qui a majoribus, ut ab apostolis imponuntur super altare Ecclesiae. Et est; tunc imponent, scilicet majores praelati
Abbreviated transcription (Latin):
muri in futuro acceptabis .i. acceptũ tͥ erit
sacrificiũ iusticiȩ .i. laudis. Modo offertur
tibi sacrificiũ ꝓiniqͥtate : cor comͥtũ ⁊ humi¬
liatũ. s tunc solius laudis. ꝗ ẽ sacrificiũ iusti¬
ciȩ. ⁊ tũc acceptab̾ oblationes ⁊ holocausta
.i. scõs. qͥ erunt holocausta: ita ut diuinus
ignis eos totos assumat .i. feruor caritatis
⁊̃ sic leuetur holocaustũ. ut fiant sp̃uales
ut absorbeatur mors inuictoria. ⁊ tunc
ĩponent. angłi messores uitulos .i. nouos
popłos innocenciã . s. nouȩ etatis colla lib̾a
a iugo legis et peccati. suꝑ altare tuum .i.¬

Expanded text:
 in futuro acceptabis, id est, acceptum tibi erit sacrificium justitiae, laudis: modo offertur tibi sacrificium pro iniquitate, cor contritum. Sed tunc solius laudis, quod est sacrificium justitiae. Et tunc acceptabis oblationes et holocaustaos, qui erunt holocausta, ita ut divinus ignis eos totos absumat, id est fervor charitatis, et sic levetur holocaustum, ut fiant spirituales, ut absorbeatur mors in victoria. Tunc imponent angeli messores vitulos, id est novos populos innocentia, scilicet novae aetatis, colla libera a jugo legis, et peccati super altare tuum, i
Abbreviated transcription (Latin):
corruptione penȩ ⁊ culpȩ: ⁊ da incorrup¬
tionem. ꝗ ꝯplebitur in fut᷑o. Sñ seq̃r. Ps
deus dator salutis meȩ. que salus erit in
incorruptione: cũ ħ mortale induet ĩmor
fuero: timeo ꝗ supͣ dictũ ẽ. Quare tu enar¬
ras iusti. me. Nota ꝗ iusticiã laudat. cum

Expanded text:
corruptione poenae et culpae, et da incorruptionem, quod implebitur in futuro. Unde sequitur: Deus, Deus, dator salutis meae, quae salus erit in incorruptione, cum hoc mortale induet immortfuero, timeo quod supradictum est: Quare tu enarras justitias meas. Nota quod justitiam laudat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
missione. qua ꝓmiserat xp̃m ex stirpe
dauid nasciturũ. ꝗ quidam dm̃ ꝓpt̾ pec¬
cata dauid ñ implere dicebãt. contͣ quos
dauid dicit. loquẽs ad dm̃ patrem. Ideo
eis non facere ꝗ promisisti. Uel ita. ⁊ ait
contra illos qui dicebant dm̃ dauid ñ
indulgere eoꝗ tam grauiter dm̃ offen¬
derat. Precatur ergo dauid ut parcat. ut
sic impleat quod ꝓmisit de uenia ingemis¬
centis dicens. Quacũq hora peccator in¬
gemuerit: omĩum iniqͥtatũ eiꝰ ñ recorda¬

Expanded text:
missione qua promiserat Christum ex stirpe David nasciturum, quod quidam propter peccata David Deum non implere dicebant; contra quos David dicit loquens ad Deum Patrem. Ideo eis, non facere quod promisisti. Vel ita: Agit contra illos qui dicebant Deum David non indulgere, eo quod tam graviter Deum offenderat. Precatur ergo David ut parcat, ut sic impleat quod promisit de venia ingemiscentis, dicens: Quacunque hora peccator ingemuerit, omnium iniquitatum ejus non recorda
Abbreviated transcription (Latin):
tifariã in ꝓpħis loq̃batur. Nota ꝗ trib
ut deus trinitas .s. pater. filius. sp̃c sc̃s.
adoptiue: sicut dicunt᷑ sci. qui ꝑ grãm
adoptionis dei sunt. nuncupatiue. ut idola.¬
dicat quid locutus est. Dicit quid loquendo
fecit. Uocauit t̾ram. ñ unã tm̃. s eam om¬
ergo affricam uocauit ut ait donatus. ñ illã
seꝑauit. qr nullas reliquit partes. quas fua uo¬
eatione ñ uocauerit. tantã uocaũ. quantã fa¬
hominũ. q. d. qui om̃s gentes uocat: a ihrłm
incipit: qr inde exeuntes apłi speciẽ decoris
xͥ toto orbe p̃dicauer̃t. Uñ rsaias. De sion
exibit lex:⁊ uerbũ dñi de ihrłm. Ex sion
namq cepit decus eugłii. uñ speciosus forma
p̃ filiis hominũ cepit amñciari. qr ibi datus ẽ¬
terra. Dico locutus ẽ deus. ⁊ uocaũ: qr ⁊ si
tunc occultus foret ꝓ similitudine carnis
peccati. ⁊ ẽ adhuc ad dexterã patris sedens

Expanded text:
tifaria in prophetis loquebatur. Nota quia tribus ut Deus, Trinitas, scilicet Pater, Filius, Spiritus sanctus adoptative, sicut dicuntur sancti, qui per gratiam adoptionis dii sdicat, quid locutus sit, dicit quid loquendo fecit, vocavit terram, non unam tantum, sed eam omsolam Africam vocavit, ut ait Donatus, non illam separavit, quia nullas reliquit partes, quas sua vocatione non vocavit; tantam vocavit, quantam fahominum. Quasi dicat: Qui omnes gentes vocavit, a Jerusalem incoepit, quia inde exeuntes apostoli speciem decoris Christi toto orbe nuntiaverunt. Unde Isaias: De Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem . Ex Sion namque Evangelii decus coepit. Inde speciosus forma prae filiis hominum coepit annuntiari, quia ibi datus eterra. Dico locutus est Deus; et vocavit, qui etsi tunc occultus foret, pro similitudine carnis peccati; et est adhuc ad dexteram Patris sedens
Abbreviated transcription (Latin):
bes. s hoc .i. maliciã eligis ꝑuerse: ⁊ ita
facis qiͣ leues aquã suꝑ oleũ. ⁊ t̾ras suꝑ
celum: s cũ his .i. ad similitudinẽ horũ
cadis inferius: qr sicut ista suo pondere
deorsum feruntur: sic tu benignitati p̾ferens
maliciã. ruis in ꝓfundũ: quia talentum
plumbi suꝑ quod sedet iniquitas. ut ⁊acha¬
rias propħa ait amplexaris. Dilexisti etiã
loqui imqͥtatẽ magis quã loqͥ equitatem.qͣi.
nec mala tegit uerbis decoris. s dilexisti oĩa¬
dico: tu qui es lingua tua .i. linguosus et

Expanded text:
se; et ita facis, quasi leves aquam super oleum, et terram super coelum, sed cum his, id est ad similitudinem horum cadis inferius, quia sicut ista suo pondere deorsum feruntur, sic tu benignitati praeferens malitiam ruis in profundum, quia talentum plumbi super quod sedet iniquitas, ut Zacharias propheta ait , amplexaris. Dilexisti etiam loqui iniquitatem magis quam aequitatem, quasi nec mala tegis verbis decoris, sed VERS. i, tu qui es lingua dolosa, id est linguosus et
Abbreviated transcription (Latin):
dotes occidit. ⁊ ñ dauid sicut aries ĩmolatꝰ
fuso sanguine: resurrectio ⁊ uita xͥ figura
tur.: qr xp̃c et si sed̾m hominẽ sanguinẽ
funderet ⁊ pateretur: ꝗ significat arietis
ĩmolatio. ⁊ sacerdotũ occisio: tñ scdđm deita¬
tem impassibilis ⁊ ĩmortał uiuebat ⁊ ille¬
sus. ꝗ significat dauid eua¬
sio. Boee
idumeus .i. motus. ⁊ ter¬
renus.
est genus malorũ ho¬
minũ
in eternũ. Dauid rex qui comedit panes
ꝓpositionis. quos ñ licet edere nͥsolis sacer¬
dotibus: figuraũ qͥdẽ non solũ ꝑsonam
regis. s ⁊ sacerdotis. Est ergo dauid xp̃e
et corpus enus. ħ aũ mixta s̃ t̾renũ ⁊ ce
leste regnum .i. boni qui s̃ regnũ dei. et
mali qui sunt diaboli regnum. De his duo¬
bus generib hominũ agit hic p̃s. ⁊ non ẽ¬
hic oracio ꝓ malis. s propħia qua dicit᷑
quid sit eis futurũ. Q. est sensus tituli.
Intellectus dauid propħe mittẽs infinẽ¬

Expanded text:
dotes occidit, non David. Sicut aries immolatusdotes occidit, non David. Sicut aries immolatusfuso sanguine, resurrectio Christi et vitatus, et si secundum hominem sanguinem funderet et pateretur, quod significat arietis immolatio, et sacerdotum occisio; tamen secundum deitatem impassibilis et illaesus vivebat, quod significat David evasio. Doeg Idumaeus, id est motus et terrenus, est genus malorum hominum, in aeternum. David rex comedit panes propositionis, quos non licet edere, nisi solis sacerdotibus , figuravit non solum personam regis, sed etiam sacerdotis. Est ergo David Christus, et corpus ejus; hic autem mista sunt terrenum releste, id est boni, qui sunt regnum Dei, et mali qui sunt regnum diaboli. De his duobus generibus hominum, agit hic psalmus; et non est oratio pro malis, sed prophetia, qua dicitur quid sit eis futurum. Et est sensus tituli: Intellectus David prophetae mittens n
Abbreviated transcription (Latin):
animalia occidit. Solus abiathar filius
discre¬
pat aueritate historiȩ
nisi qr
in libro regum legitur
achime¬
lech. cum psalim titulus
habeat abimelech. Iesꝵ quoq dicit in he¬
breo esse abimelech. Ita enim dictus ẽ sacer¬
dos ille. s: ꝓpt̃ sumlitudinẽ litterarũ harũ:¬
.s. beth ⁊ caph. que modico apice differ̃t
forsan sicut ultra in p̃cedenti psalmo.
titulus habet. ñ corã achis s corã abime¬
lech. mutato noĩe: ut ñ res historiȩ ꝓseqͣ¬
ris. s misteriũ. ita et hic. Misteriũ ergo
ꝓsequente: prius nominũ interp̃taciones
Deinde misticas eorũ eorũ designationes
abimelech. regnũ est iudeorũ quod pat̃
instituit. doce. motus. idumeus. t̾renus.
ab edom. quo nomine uocatus est esau. Si¬
ul peticio et significat mortẽ. quam homo
peceans uerbis et manib appetiit. sicut po¬
pulus a dño saulem regẽ extorsit. dauid
manufortis. uel desiderabilis aspectu. qui¬

Expanded text:
animalia occidit, solus Abiathar filius animalia occidit, solus Abiathar filius discrepat a veritate historiae, nisi quia in libro Regum legitur Achimelech, cum hujus psalmi titulus habeat Abimelech. Hieronymus quoque dicit in Hebraeo esse Achimelech. Ita enim dictus est sacerdos ille, sed propter similitudinem litterarum, scilicet beth et caph, quae modico apice differunt, forsan sicut supra in praecedenti populo titulus habet, non coram Achis, sed coram Abimelech , mutato nomine, ut non res historiae prosequaris, sed mysterium, ita et hic. Mysterium ergo prosequentes, prius nominum interpretationes, deinde mysticas eorumdem significationes Abimelech regnum est Judaeorum, quod Pater instituit; Doeg, motus; Idumaeus, terrenus ab Edom, quo nomine vocatus est Esau. Saul petitio, et significat mortem, quam homo peccans verbis et manibus appetiit, sicut populus a Domino Saulem regem extorsit . David manu fortis, vel desiderabilis aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
In finẽ intellectus
dauid cũ uenisset
doec idumeus. et
nunciasset sauli.
uenit dauid in do¬
mum abimelech. Legitur in libro regũ
quod dauid fugiens a facie saul uenit
innobe ciuitatem abimelech sacerdotis
a quo q̃siuit panes ⁊ gladium. cui de¬
dit panes ꝓpositionis et gladiũ golie:¬
i recessit dauid. ⁊ iriit ad achis regem
gech. Quando uͦ abimelech dedit gla¬
dium ⁊ panes. int̾erat doec idumeus:
potentissimꝰ pastor̃ saul. Cum iam saul
quadam die quereretur quod nullus ñciaret
sibi uͥ esset dauid. dixit doec. Uidi filium
ysai in nobe apud abimelech: qui pro eo
consuluit dñm. et dedit ei cibaria ⁊ gladiũ
golie. Precepit ergo saul emissariis ut intfi¬
cerent abimelech ⁊ om̃s sacerdotes qui erant
in nobe. Illis aũ nolentib extendere manũ
in sacerdotes dñi: ait saul ad doec. Irrue in
sacerdotes. E. irruit doec. ⁊ occidit octogin¬
ta uiros uestitos ephot: uiros quoq qui
erant in nobe. ⁊ mulieres. ⁊ paruulos. et

Expanded text:
In finem. Intellectus David, cum venit Doech idumeus et nuntiasset Saul: Venit David in domum Aquod David fugiens a facie Saul, venit in Nobe civitatem ad Abimelech sacerdotem, a quo quaesivit panes et gladium. Cui dedit panes propositionis et gladium Goliae, et misit David ad Achis regem Geth. Quandovero Abimelech dedit David gladium et panes, intererat Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul. Cum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus nuntiaret sibi David, dixit Doeg: Vidi filium Isai in Nobe apud Abimelech, qui pro eo Dominum consuluit, et dedit ei cibaria, et gladium Goliae . Praecepit ergo Saul emissariis, ut interficerent Abimelech, et omnes sacerdotes qui erant in Nobe. Illis autem nolentibus extendere manus in sacerdotes Domini, ait Saul ad Doeg: Irrue in sacerdotes: et irruit Doeg, et trucidavit octoginta quinque viros vestitos Ephoth . Viros quoque qui erant in Nobe, et mulieres et parvulos, et
Abbreviated transcription (Latin):
in fine. ⁊ timebũt .i. timent sibi. ne ⁊ ipsi
cadant. ⁊ in fut̾o suꝑ eum ridebunt .i. arri¬
sione dignũ udicabunt. ħ uͦ flent. Nunc
enim ambulant ut petrus ait intendẽs
ad ꝓpħicum sermonẽ: qiͣ ad lucernam
in nocte donec lucescat ͥ ͤ lucifer oriatur ĩ
eum quia non erit tunc locus correptioĩs
¶. dicẽt ecce homo. non deus. qui non
posuit deum adiutorem suũ. sed se deũ
fecit. quasi. non sperauit in deo. sed in
diuiciis. Unde sequitur. s sperauit¬

Expanded text:
in finem; et timebunt, id est timent sibi ne et ipsi cadant, et in futuro super eum ridebunt, id est irrisione dignum indicabunt. Hic vero flent, nunc enim ambulant, ut Petrus ait: Intendentes ad propheticum sermonem, quasi ad lucernam in nocte, donec dies luceat, et Lucifer oriatur in eum, quia non erit tunc locus correctionis, et dicent: Ecce homo, non Deus, Qui non posuit Deum adjutorem suum, sed se deum fecit: Quasi dicat: Non speravit in Deo, sed in divitiis. Unde sequitur: VER
Abbreviated transcription (Latin):
peccore. nemo dicat ^ non p̃dictũ. Ideo in¬
telligite. nequando rapiat. deus .i. ego. ad
penam. ⁊ non sit qui eripiat. Quando dia¬
bolus rapit: deus eripit. Cum d̾s rapit:¬
laudis non animaliũ honorificabit me¬
Nemo enĩ mͥ offert ħ sacrificiũ ⁊ malus
est: qr nemo laudat nͥ bonus. qr si laudat
⁊ bñ uiuit. Non enĩ laudat si bñ dicit ⁊
iale uiuit: nec qui bene uiuit. si sͥ dat
uel si suꝑ alium se extollit. cui potius
trogare deberet ꝗ habet. Qͥ escat ergo
a malis qui offert sacrificium laudis.
Q illic .i. in sacrificio laudis est iter: qr ħ
sacrificiũ est uia ad dm̃. ħ ẽ scala iacob
qua angeli ascendt̃ ⁊ descendunt .i. fide¬
les ascendunt ad laudẽ diuinitatis. ⁊ des¬
cendunt ad laudẽ humanitatis in xp̃o.
quoci itinere ostendam illi .i. laudanti.
salutare dei .i. me. Salutare dei xp̃c est.
qui cum gr̃a uenit: quẽ nouit qui alii
quam gr̃e aliquid tribuit: ẽ d ẽ uenit

Expanded text:
sed non a peccatore. Nemo dicat sibi non praedictum. Ideo, insed non a peccatore. Nemo dicat sibi non praedictum. Ideo, intelligite, nequando rapiat Deus, id est ego ad poenam, et non sit qui eripiat. Quando diabolus rapit, Deus eripit. Cum Dlaudis, non animaliuNemo offert hoc sacrificium et malus est, quia nemo laudat nisi bonus, quia si laudat, et bene vivit. Nemo enim laudat, si bene dicit et male vivit; nec qui bene vivit, si sibi dat, vel si super alium se extollit, cui potius irrogare deberet quod habet. Quiescat ergo a malis, et offerat sacrificium laudis, et illic, id est in sacrificio laudis. Est iter, quia hoc sacrificium est via ad Deum. Haec est scala Jacob, qua angeli descendunt et ascendunt, id est fideles ascendunt ad laudem divinitatis, et descendunt ad laudem humanitatis, in Christo, quo itinere ostendam illi, id est laudanti salutare Dei, id est me. Salutare Dei Christus est, qui cum gratia venit, quem non novit, qui alii quam gratiae aliquid tribuit. COLLAT
Abbreviated transcription (Latin):
et bene docens. cui cum detrahit aliqͥs¬
qui uidet̾ doctus: ponit scandalũ ĩfirmo
mum qui adhuc indiget lacte .i. minori
doctrina ponebas scandalũ. Dũ enĩ detͣ¬
hit qui doctus uidetur fr̃i forsitan bñ
docenti ł bene ãbulanti: ponit scandalũ
infirmo. qui nescit iudicare. ⁊ ideo filius
.i. ualidioris doctrinȩ cibo. ⁊ ideo ignarus
est iudicandi. ħ predicta fecisti o inique.
et tacui .i. distuli penã. expectans ad peni¬
tenciam. sed tu uertis ad impunitatẽ. Uñ
malis. quia placere mͥ putas mala. quẽ ñ
credis ultorẽ. s ego arguam te et arguen¬
do statuã te contra faciẽ tuã .i. ostendã te
tibi. ⁊ displiceb̾ tibi. quod ⁊ modo faceres.
post dorsũ posusti ante faciẽ tuã ponam
ut scias ꝗ male egisti. ⁊ feditatẽ tuã uideã.
ut erubescas. E quia ita dixit dñs: ergo
resistere .i. qui me dm̃ esse ñ creditis: intel¬

Expanded text:
 bene ambulans, et bene docens: cui dum detrahit ali bene ambulans, et bene docens: cui dum detrahit aliquis doctus, ponit scandalum infirmo, mum, qui adhuc indiget lacte, id est minori doctrina, ponebas scandalum. Dum enim detrahit qui doctus videtur fratri forsan bene docenti, vel bene ambulanti, ponit scandalum infirmo, qui nescit judicare. Et ideo filius est validioris doctrinae cibo. Et ideo, ignarus est judicandi. Haec praedicta fecisti, o inique, et tacui, id est distuli poenam, exspectans ad poenitentiam, sed tu vertis ad impunitatem. VERS. malis, quia placere mihi putas mala, quem non credis ultorem; sed ego arguam te, et arguendo statuam te contra faciem tuam, id est ostendam te tibi, et displicebis tibi, quod et modo faceres, post dorsum posuisti ante faciem tuam ponam, ut scias quod male egisti et foeditatem tuam videas, ut erubescas. Et quia ita dixit Dominus, ergoresistere, id est qui me Deum esse non creditis, intel
Abbreviated transcription (Latin):
scripturȩ. currebas cũ eo. assenciendo. ⁊ cũ
adult̾is s. qui ponu̾t falsũ intellectũ in
scripturis. portionẽ tuã ponebas. aliquo
consensu .i. astipulator facti eras. Q os tuum¬
hendit. ł tacet sed etiam laudat. ⁊ si malũ
esse sciat: ut sit dolus. ũn seq̃r. E. lingͣ tua
concinnabat dolos. Accusat ꝯscienciã et lin¬
guam. Concinnabat dicit. qr mos ẽ decipi¬
entis sic falsa ꝯponere: ut lepore ũborũ
blandiat᷑. ¶. hoc facit iste etiã contͣ frẽm.
Non enĩ casu aliis derogat: s studio. ꝗ
enim transiens ut stans facit. non cum
uoluntate facit. s tu sedens loq̃baris ad¬
uersus fratrẽ tuũ .i. omnẽ hominẽ: qr
om̃is homo ẽ frater ꝯdicione primȩ na¬
tiuitatis. ⁊ aduersus filiũ matris tuȩ.i.
sc̃ȩ eccłe cui caritate iungimur: pone¬
bas insidiose scandalum. ł hereses. Alia¬
litt̾a. quib ĩ nocens capiatur. Wel ita.
Sedens adũsus fratrẽ tuũ detrahebas.

Expanded text:
Scripturae, currebas cum eo, assentiendo, et cum Scripturae, currebas cum eo, assentiendo, et cum adulteris, scilicet qui ponunt falsum intellectum in Scripturis, portionem tuam ponebas aliquo consensu, id est astipulator facti eras. Etehendit, vel tacet; sed etiam laudat, et si malum sciat esse ut sit dolus. Unde sequitur: Et lingua tua concinnabat dolos. Accusat conscientiam et linguam. Concinnabat, dicit, quia mos est decipientis sic falsa componere, ut lepore verborum blandiatur. Et hoc facit iste, etiam contra fratrem. Non enim casu alii derogat, sed studio. Quod enim transiens aut stans facit, non cum voluntate facit. Sed tu sedens loquebaris adversus fratrem tuum, id est omnem hominem, quia omnis homo est frater conditione primae nativitasiae, cui charitate jungimur, ponebas insidiose scandalum, id est haereses. Et alia, quibus innocens capiatur. Vel ita: sedens adversus fratrem tuum, detrahebas.
Abbreviated transcription (Latin):
securus quasi hoc solo saluetur: ꝗ bene docuit.
Wel ita continua. ħ popło suo dixit. s ñ suo
.i. ꝑeccõri dixit deus. ħ contra p̃dicantẽ dr̃.
Securus tam̃ sit ille qui audit: a quocũq
audiat bona scdm illud. Que dic̃t facite.
que aũ faciunt nolite facere. ħ inquã dixit
Quare tu enarras iusticias meas. cũ tu opere
profers aliquid de mea maiestate. ⁊ assumis
.i. indeuotus p̾sumis testam̃tũ meũ sc̃m ꝑ
ostuũ pollutũ. aliis p̃dicare. qͣi. ñ sca uerba¬
os pollutũ p̾sumat docere. ¶. si legere. non
enim lectio negatur corrigendis. Wñ apł̃s
ait. Castigo corpus meũ. ⁊ in seruitutẽ re¬
erat labrũ eneum in introitu tab̾nacłi. uͥ
sacerdotes lauabant manus. ingressuri taber¬
nacłm et egressuri. Uñ. Mundamini qͥ
factis negas. ⁊ hoc ẽ. Tu uero odisti disciplinã.
qr si corrigo murmuras. Laudas enĩ qñ parco:
adulteris. porcionẽ . tu . ꝑo. aliquo ꝯsensu.
Uel sic. Si indebas furẽ. sam intellectꝰ

Expanded text:
securus sit, quasi hoc solo salvetur, quod bene docuit. Vel ita continua: Haec populo suo dixit, sed non suo, id est peccatori dixit Deus, hoc contra praedicantem dicitur, securus tamen sit ille qui audit, a quocunque audiat bona, secundum illud: Quae dicunt facite, quae autem faciunt nolite facere . Hoc inquam, dixit: Quare tu enarras justitias meas, cum opere profers aliquid de mea majestate? Et assumis, id est indevotus praesumis testamentum meum sanctum, per os tuum pollutum, aliis pos pollutum praesumat docere. Vel os haeretici; non enim lectio negatur corrigendis. Unde Apostolus ait: Castigo corpus meum et in servitutem reerat labrum aeneum, in introitu tabernaculi, ubi sacerdotes lavabant manus, ingressuri tabernaculum, et egressuri. Unde: Mundamini, qui factis negas. Et hoc est: Tu vero odisti disciplinam, quia si corrigo, murmuras; laudas, quando parco; adulteris portionem tuam ponebas aliquo consensu. Vel sic: Si videbas furem, sani intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
gio. ut grauib uulnerib trĩacã remissio¬
nis infundas. Miscdiam dico magnã. qr
magna ẽ miseria mea. ⁊ ideo magnam
exigit medicinã. De graui enim peccato
desꝑandũ esset. nͥ esset magna miscdia:
que non potest diffiniri quanta sit. Bñ
ergo dicit magnã. qr de celo dm̃ depo¬
suit: corpore induit ut pateret᷑. ⁊ mo¬
reretur. fecit ꝑ quã credebat iste se fa¬
cile absolui. ꝑ quã sciebat humanũ genꝰ
liberari. Quid ergo non poterat dare:
cum scđm se rogatur deus ignoscere :¬

Expanded text:
gio, ut gravibus vulneribus ciriacam remissionis infundas. Misericordiam dico magnam, quia magna est miseria mea, et ideo magnam exigit medicinam; de gravi enim peccato desperandum esset, nisi esset magna misericordia, quae non potest diffiniri quanta sit. Bene ergo dicit, magnam, quae de coelo Deum deposuit, corpore induit, ut pateretur et moreretur, per quam credebat iste se facile absolvi, per quam sciebat genus humanum liberari. Quid ergo non poterat dare, cum secundum se rogatur Deus ignoscere
Abbreviated transcription (Latin):
petit iste liberari. ⁊ ẽ mĩa in natura.
Miseratio in affectu. quomͦ uero miserri
uelit ostendit. Dele ut nullũ remaneat
pec tati uestigium. iniquitatẽ meam
contra praximũ c̾omissam. quẽ ad modũ aũ¬

Expanded text:
petit iste. Et est misericordia in natura, miseratio in effectu. Quomodo vero misereri velit, ostendit, dele ut nullum remaneat peccati vestigium, iniquitatem meam contra proximum commissam: quem modum de
Abbreviated transcription (Latin):
monet ad penitenciã. Modus. Quinq
sunt particiones. Prima est dep̃catio. ubi
qua punire debet peccõrẽ. nsi q iste
satisfecit. quod ẽ a sua ꝑsona captare.
Scd̾o ex auctoritate dei manifestantis
confidencia ablutionis ostendr. ibi. Incer¬
ta. ⁊c̃. Cercio ex confidencia securus.
petit deletionẽ omĩum peccorũ. ⁊ plenam
restitucionẽ. ibi. Auerte faciẽ tuã. ⁊ c̃. Quar¬

Expanded text:
Monet ad poenitentiam. Modus: Quinque sunt partitiones. Prima pars est deprecatio, ubi t justitiam qua punire deberet, nisi quia iste satisfacit, quod est a sua persona captare. Secundo ex auctoritate Dei manifestantis confidentia ablutionis ostenditur, ibi, incerta, etc. Tertio ex confidentia securus petit dilectionem omnium peccatorum et plenam restitutionem, ibi, averte faciem tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
figuratũ est. Aliter. Docc idumeus aduer¬
sarius dauid. qui interp̃tat᷑ motus. ⁊ t̾re¬
nus significat antixp̃m: qui totũ orbem
mouebit. ⁊ ueniet ꝑsigna ⁊ miracła ante
aduentũ xͥ ⁊ iudicii. ⁊ auxiliũ a faule.
.i. diabolo petens: adnunciabit dauid ue¬
nisse in domũ abimelech .i. xp̃m uenis¬
se ad eccłam. que ẽ regnũ dei patris. Qt
est sensus. Intellectus dauid ꝓpħe tendẽs
Sedo agit de celeri fine iniqui. ibi. Ppt̾ea
iusti. Quarto dicit: quomͦ contra eũ

Expanded text:
figuratum est. Aliter Doeg Idumaeus adversarius David, qui interpretatur motus et terrenus, significat Antichristum, qui totum orbem movebit, qui veniet per signa et miracula ante adventum judicii; et auxilium a Saule, id est a diabolo petens, nuntiabit David venisse in domum Abimelech, id est Christum venisse ad Ecclesiam, quae est regnum Dei Patris. Et est sensus: Intellectus David, prophetae, tendens Secundo agit de celeri fine iniqui, ibi, propterunt. Quarto dicit quomodo contra cum
Abbreviated transcription (Latin):
ineum etiam cordis archanũ adnunciabit
tem non reliquisti. ꝗ confiteri monuisti.
ꝗ mundasti. ħ obtendo. quia ñ uis sacri¬
dedissem. s non delectaberis sacrificiis que¬
nec etiã holocaustis. que sunt digniora.
que aduentu &ͥ respuunt᷑. Qͥd ergo offe¬
rendum: Non pecudes. non hyrei. s sacri¬
ficium peccõrũ ꝗ pͥacet deo est sp̃c ꝯtribu¬
quo peccata soluunt᷑. Sequit̾ huiꝰ sacͥficii
ꝓmissio. o qͥeus ne despicies cor contritũ¬

Expanded text:
meum etiam cordis arcanum, annuntiabit tem non reliquisti, quod confiteri monuisti, quod mandasti. Hoc obtendo, quia non vis sacridedissem, sed non delectaberis sacrificiis nec etiam holocaustis quae sunt digniora, quae adventu Christi respuuntur. Quid ergo offerendum? non pecudes, non hircum, sficium peccatorum, quod placet Deo, est spiritus contribuquo peccata solvuntur. Sequitur hujus sacrificii promissio: O Deus! non despicies cor contritu
Abbreviated transcription (Latin):
in suo palacio sedẽs: uidit bersabee uxo¬
rem urie lauantẽ se. ⁊ cõcupiũ eã. et
ad se uocatã cognoũ. Comꝑto aũ quod
expedicione uriam. si forte aduxorem
intraret. ut eius concubitu gͣuida puta¬
retur. Crias aũ noluit dum in castris
citus ioab: ut uria poneret in illa parte
p̃lii uͥ occideret᷑. Hac epła urias suc mor¬
tis accepta dedit ioab: qͥ ita fecit sicut p̃¬
ceperat dauid. et occubuit urias. Sic gͦ
dauid cum adulterii culpã celasset: na¬
than propħa ĩmissus a deo ad illũ intũ
et quesuit ab illo iudiciũ de diuite. Qͥ
cum haberet .c. oues uiciuo pauꝑe solam
quã habebat ouicłam rapuit. Cum aũ dͥaud
dit nathan sic ⁊ tu fecisti. qͥ cum multas

Expanded text:
in suo palatio sedens, vidit Bersabee uxorem Uriae, lavantem se, et concupivit eam, et ad se vocatam cognovit. Comperto autem quod expeditione Uriam, si forte ad uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida crederetur. Urias autem noluit dum in castris citus sui Joab, ut Uriam poneret in illa parte praelii ubi occideretur. Hac epistola suae mortis accepta, Urias dedit Joab, qui ita fecit sicut praeceperat David, et occubuit Urias. Sic ergo David cum adulterii culpam celasset, Nathan propheta immissus a Deo intravit ad eum, et quaesivit ab eo judicium de divite, qui, cum haberet centum oves, vicino pauperi solam quam habebat oviculam rapuit. Cum autem judidit Nathan: Sic et tu fecisti, qui cum haberes
Abbreviated transcription (Latin):
mo ꝯmunit̾ uocaũ. a solis ortu usq ad oc¬
casũ. Tunc aũ aduocabit ut discernat.
simul enĩ zirania cũ tritico crescunt. nec
sinit ea eradicari pat̾familias. Petrus qͦ
missis in mari retib pisces magnos ⁊ par¬
uos ꝯclusit. ⁊usq ad litus traxit. dũ pene
frangeretur rete. E. in eũgłio pat̾familias
misit seruos adexitus uiarũ. uocare ad mip¬
dens propħa futura quasi p̃sencia: inuitat
ita erit: ergo o angłi messores ꝯgregate illi
scõs eius qui ordinãt testam̃tũ eius nouũ.¬

Expanded text:
communiter vocavit. A solis ortu usque ad occasum. Tunc autem vocabit ut discernat. Simul enim zizania cum tritico crescunt, nec sinit ea eradicari paterfamilias . Petrus quoque missis in mare retibus pisces magnos et parvos conclusit, et usque ad littus traxit, dum pene frangeretur rete . Et in Evangelio: Paterfamilias misit servos ad exitus viarum vocare ad nupdens Propheta futura quasi praesentia, hortatur cat: Et quia ita erit, ergo, o angeli messores, congregate illi sanctos ejus, qui ordinant testamentum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
litate. ut radice caritatis sim fixus in xp̃o.
Ssopus enim herba est humilis. s medici
ritatis fixus in humili xp̃o. ⁊ sic mundat᷑.
Dicitur enim hec purgare pulmones: in¬
quib inflacio est. sic humilitas suꝑbiam
pellit. Et sic mundabor .Q. supponit qͣłr.
Lauabis me aqua baptismi .i. sicut lauab̾

Expanded text:
licet ut radice charitatis sim fixus in Christo. Hyssopus enim herba est humilis, sed medicinritatis, fixus in humili Christo, et sic mundatur. Dicitur haec hequibus est inflatio: sic humilitas, superbiam depellit. Et sic mundabor et supponit qualiter. Lavabis me aqua baptismi, id est sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ribus. H temꝑata prouidit infirmis. For¬
san ideo dicit. docebo iniqͦs .u.t. ⁊ ĩ.a .t.¬
ꝯu̾tent᷑: qr p̾uidit ꝑ hunc psalmũ plures
petituros ueniam. E est iste p̾s quartus
in ordine penitencialiũ: ⁊ in ordine psal
lege quinqͣgesimꝰ erat. in quo omĩb de¬
bita remittebant᷑. ⁊ possessiones alienate

Expanded text:
ribus; hic temperata providit infirmis. Forsan ideo dicet, docebo iniquos vias tuia praevidit per hunc psalmum plures petituros veniam. Et est iste psalmus quartus in ordine poenitentialium, et in ordine psalmlege quinquagesimus erat, in quo omnibus debita remittebantur, et possessiones alienatae
Abbreviated transcription (Latin):
qui est maior eo punendus est. Si quis ergo¬
de popło errauerit: et deo peccat ⁊ regi.
Rex uero non habet hominẽ. qui eius facta
dampnet. Ideo ait. tibi soli peccaui ⁊ malũ
cõmissũ in ꝑximũ. feci corã te. Hoc dicit
quia uͥq eum scit esse. un se arguit. qr eo

Expanded text:
qui est major eo, puniendus est. Si quis de populo erraverit; et Deo peccat et regi. Rex vero non habet hominem qui sua facta dijudicet. Ideo ait: Tibi soli peccavi, et malum, commissum in proximum, coram te feci. Hoc dicit, quia ubique scit Deum esse. Unde se ar
Abbreviated transcription (Latin):
dico munda: qr ꝑeccaui in me. abi soli
quia tu solus sine. peccato es. ⁊ ideo iustus pu¬
nitor. Ille enim iuste punit: qui ñ abet ꝗ
qui non habet in se quod rephendatur. H
est inter homines solus xp̃c. De quo ysaras
Qͥ peccatũ non fecit nec inuentus ẽ.d.i .o.e.¬
tia cibi soli peccaui. qui adeo iustus est ut
iustificeris .i. solus uerax inueniaris. inser¬
monib tuis. quia solus in om̃ĩb uerum
potuit dicere homo deus. Qñ. Deus ue
repperis prauitatẽ. Tu solus iuste iudicas
çumi. quãuis iniuste iudicaris .i. iniuste
bolum. mortẽ. ⁊ iudeos. cũ iudicaris .i. in
iudicio quo iudicatus es. Sidet enĩ futũ¬

Expanded text:
dico tibi munda, quia, peccavi in me, tibi soli, quia tu solus sine peccato es. Et ideo justus punitor. Ille enim juste punit, qui non habet qui non habet in se quod reprehendatur. Hic est inter homines solus Christus, de quo Isaias: Qui peccatum non fecit, nec inventus est dotia. Tibi soli peccavi, qui adeo justus es, ut justificeris, id est solus verax inveniaris; in sermonibus tuis, quia solus in omnibus unum potuit dicere homo Deus, unde Deus verreperis pravitatem . Tu ergo solus juste judicas, cum, id est quamvis injuste judicaris, id est injuste bolum, et mortem, et Judaeos, cum judicaris in judicio quo judicatus es
Abbreviated transcription (Latin):
monet ne qͥs adiam t̾̃minata sacͥficia re¬
one facrificiorũ. Prius.i. in pͥma parte agil
monentis ut relictis sacrificiis pecudum
fiat sacrificiũ laudis.ibi. dudi popłs.
Tercio dicit a quib sacrificiũ laudis ue¬
lit. ubi peccõri sue nequicie ĩputantur.
carnati p̾dicit᷑. ut incredulitas omĩs tol¬

Expanded text:
monet, ne quis ad jam terminata sacrificia reone sacrificiorum, prius, id est in prima parte, agitmonentis ut relictis sacrificiis pecudum fiat sacrificium laudis, ibi, audi, populus meus. Tertio, dicit a quibus sacrificium velit, ubi peccatori suae nequitiae imputantur, carnati praedicetur, ut incredulitas omnis tol
Abbreviated transcription (Latin):
aure cordis. tu qui es ꝑopulus m̃s. Osten¬
dit in eodem uerbo quod ⁊ quare debeãt
dis loquar tibi. Alit̃ .s. si non audis. ⁊ si
loquar. non tibi loquar. Repetit sub
alio uerbo dicens. Audi isrł .i. sicut isrł .i.¬

Expanded text:
cet cordis, tu qui es populus meus. Ostendit in eodem verbo, qui et quare debeat adis loquar tibi. Aliter, scilicet si non audis et si loquar, non tibi loquar. Repetit sub alio verbo dicens: Audi, Israel, id est sic
Abbreviated transcription (Latin):
hic ostendit qualis ueniet ad iudiciũ. ignis
materiał. uel male consciencie exardescet.
Timeat ergo palea se arsurã .i. torquebit
impios. Exardescet dico: in conspectu eius
.i. cum conspicient iudicantẽ. ł scd̾m aliam
litterã. Ignis ante iꝑsum p̃cedet. Ignis iste
materialis erit. quo ꝯburetur facies mundi
in circuitui eius tẽpestas ualida. Tẽpestas
ħ uidic̃o dei ẽ. que ñ uentis fiet. s poten¬
cia dei ꝑ quã fiet. ut eius sentencia area uen¬
tiletur. ⁊ grana a paleis secernant᷑. que ni
sedentes iudicabunt. ⁊ angeli messores bonos
a malis seꝑabunt. ⁊ ħ ẽ tempestas .i iudicatio
⁊ sentencia equitatis. que dr̃ tempestas a si
qr seꝑarabit bonos ⁊ malos: erit in cireuitu
eius .i. in sc̃ĩs. ⁊ in angłis. Eius enĩ circuitꝰ
sunt angłi seꝑatores ⁊ sc̃i. Ueniaens autẽ

Expanded text:
Hic ostendit qualiter veniet ad judicium ignis materialis, vel malae conscientiae; exardescet, timeat ergo palea se arsuram, id est torquebit impios. Exardescet, dico, in conspectu ejus, id est, cum conspicient judicantem. Vel, secundum aliam litteram, ignis ante eum praeibit. Ignis iste materialis erit, quo comburetur facies mundi in circuitu ejus tempestas valida, tempestas haec, judicatio Dei est, quae non ventis fiet, sed potentia Dei, per quam fiet ut ejus sententia area ventiletur, et grana a paleis secernantur. Quae jsedentes judicabunt, et angeli messores bonos a malis separabunt . Et est, tempestas, id est judicatio et sententia aequitatis, quae dicitur tempestas. A siquia separabit bonos, et a malis erit; in circuitu ejus, id est in sanctis et in angelis. Ejus enim in circuitu sunt angeli separatores et sancti. Veniens
Abbreviated transcription (Latin):
inuoca me. Non enĩ debes p̃sumere de ui¬
rib tuis. In die tribulationis .i. adu̾sitatis.
que ideo datur. ut homo inuocet. Gel
nr̃a tribulatio ẽ. ꝓprie ẽ timore salucis. ñ
honorificab̾ mȩ. ut amplius ñ discedas a
me. Wel honorificabis mȩ .i. apud alios
hic dicit. uͥ peccatori suȩ nequiciȩ impu¬
tantur. ⁊ qr laudẽ q̃rit deus: ne putet t̾¬
pis hanc sͥ imꝑari. Prohibet ne lingua p̾su¬

Expanded text:
int. Non enim debes praesumere de viribus tuis in die tribulationis, id est adversitatis, quae ideo datur ut homo invocet. Vel nostra tribulatio proprie est timore salutis, non honorificabis me, ut jam non discedas a me. Vel honorificabis me, id est apud alios hic dicit, ubi peccatori suae nequitiae imputantur, quia laudem quaerit Deus, ne putet turpis hanc sibi imperari. Prohibet ne lingua praesu
Abbreviated transcription (Latin):
Psalmus asaph.
Ttulus. Is̃ asaph. Sic̃
supra diximus: a saph
cum aliis multis p̾fec¬
tus est cantorib in
tabernacło dñi. De quo in titulis psalmo¬
rum płmq sit m̃cio. tam̃ pro officii reue¬
hebraice. latine dr̃ congregatio. grece sy
laudis: sic̃ supra egit de mutacione eorũ
insacrificiũ corꝑis ⁊ sanguinis dm̃ici.
agit etiã de utroq aduentu.xͥ. ꝑ pͥmũ¬

Expanded text:
PSALMUS ASAPH. itulus: Psalmus Asaph. Sicut supra diximus, Asaph cum aliis multis praefectus fuit cantoribus in tabernaculo Domini, de quo in titulis psalmorum plerumque fit mentio, tum pro officii reveAsaph, Latine congregatio; Graece, sylaudis, sicut supra egit de mutatione eorumdem in sacrificium corporis et sanguinis Dominici; agit etiam de utroque adventu