comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.q̃. nolite effici per
impitiam pueri
sensibus qui u̾ba
expuimunt. que ñ
intelligunt. Noli¬
sensib ut ñ intel¬
ligatis ꝙ dicitis sic̃
pueri. s iuxta exẽ¬
plum ꝙ ꝓponit
domiiis dicens
efficiamsu siut
ptuili. estote par¬
urili matitia ut
s p̃ innocentiam
sitis remottͥa ma¬
litia ut sunt par¬
mili. Sensib aũ
ꝑfecti estote. ut
intelligatis plene
ꝙ dicitis. ⁊ stude
lomono ⁊ scire le¬
gem sensus est

Expanded text:
t, nolite effici, per imperitiam, pueri sensibus, qui verba exprimunt quae non intelligunt. Nolisensibus, ut non intelligatis quae dicitis sicut pueri, sed juxta exemplum quod proponit Dominus dicens: Efficiamini sicut parvuli . Estote parvuli malitia ut, scilicet per innocentiam, sitis remoti a malitia, ut sunt parvuli, sensibus autem perfecti estote, ut intelligatis plene quod dicitis. Et studealomone. Scire legem sensus est
Abbreviated transcription (Latin):
minent. de quibus cum conderentur
dictum est in genesi ⁊ sint in signis et
meo ne sinc causa laborauit in nob̃.
s estote sicut ego sum qm legem dimi¬
si ⁊ debetis eõ. quia ego fui olim in le¬
ge sicut nos modo ultis ẽẽ ⁊ dimisi
qũia etego qui legem habui. sum mͦ¬
tus sim̾ iam illa carnalia sꝑ̃ali diiuidi¬
catione contempno. Erẽs. aspere

Expanded text:
minent: de quibus cum conderentur minent: de quibus cum conderentur dictum est in Genesi: Et sint in signis, et meo ne sine causa laboraverim in vobis, sed estote sicut ego sum qui legem dimisi. Et debetis esse, quia ego fui olim in lege, sicut vos modo vultis esse, et dimisi ego. Et ego qui legem habui, sum motus sim, jam ista carnalia spirituali dijudicatione contemno. Quia, e
Abbreviated transcription (Latin):
la. in nobis. Sunt quedam que leuissima
p̾utarentur nisi in scͥpturis demonstrarẽ¬
tur opinione graniora. Quis enim dicen¬
tem fatue fr̃i suo reum gehenne puta¬
ret. nisi ueritas hoc dice̾t: Enlitꝰ dies
obẜnare ⁊ tempora non putaretur adeo
graue. insi apłs dice̾t. Timeo ne for. si. cã¬
labo. iñ nobis. ħ .s. obẜuant qui cetis dieb
uel mensibris uł annis uolunt uł nolũt
aliquid nĩchoare. qͣi fausta uł infaustasĩt
temꝑa. Non itaq ista obẜuennus. ne ab
apło ista audiamus. timeo. ⁊ c̾. eos enĩ aug̃¬
culpat trm constellationes secinunt᷑ di¬
centos non proficiscar. quia sic lima fͥt᷑
uł proficiscar. ut ꝑsꝑa cedant quia ita
se ht̃ positio sẏ derum agam hoc mense
commertiu quia illa stella agit m̃sẽ
ñ plantabo hoeanno uineam qr bẏssextꝰ
est tales culpantur non qui naturales e¬
lementorum estr̃s in syderum cedina¬
tissima conu̾sione nouerunt ut .s. tem¬
pestate non nangent. antumpno se¬

Expanded text:
 in vobis. Sunt quaedam quae levissima putarentur nisi in Scripturis demonstrarentur opinione graviora. Quis enim dicentem fatue fratri suo, reum gehennae putaret, nisi Veritas hoc diceret Similiter dies observare et tempora non putaretur adeo grave, nisi Apostolus diceret: Timeo ne forte sine caservant qui certis diebus vel mensibus vel annis volunt vel nolunt aliquid inchoare, quasi fausta et infausta sint tempora. Non itaque ista observemus, ne ab Apostolo ista audiamus: Timeo, etc. Eos enim culpat qui constellationes sequuntur, dicentes: Non proficiscar, quia luna sic fertur, vel proficiscar ut prospera cedant, quia ita se habet positio siderum; agam hoc mense commercium, quia ista stella agit mensem; non plantabo hoc anno vineam, quia bissextus est. Tales culpantur, non quia naturales elementorum effectus in siderum ordinatissima conversione noverunt, ut scilicet tempestate non navigent, autumno se
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui dicunt hoc die non est aliqͥd incipi¬
encluam. menses autem colunt qui c̃stis
lunc ꝑscrutantes dicunt tali luina non ẽ
aliquid inchoandum. Temꝑa uoͥ cum dñr
modo ẽ initinm ueris. annos autẽ cum
dicunt nouus ammis est. kalende sunt
lannarii. non licet hoc uel illud face̾. s
milla debet eẽ suspitio harum rerum qr
pristinos errores comiterent᷑. gͦ eligat
lector utram uolet sententiam dumim᷑
intelligat ad tantum ꝑiculum anime ꝑ¬
tine̾ suꝑsticiosas temporum obsuantias.
ut huic loco subicit Apłs. limeo ⁊ cͥ.q. ħ¬

Expanded text:
ut qui dicunt hoc die non est aliquid incipiut qui dicunt hoc die non est aliquid incipiendum, menses autem colunt, qui cursus lunae perscrutantes dicunt: Tali luna non est aliquid inchoandum. Tempora vero cum dicunt, modo est initium veris. Annos autem cum dicunt, novus annus est. Calendae sunt Januarii, non licet hoc vel illud facere. Sed nulla debet esse suspicio harum rerum, quia pristinos errores converterentur. Ergo eligat lector utram volet sententiam, dummodo intelligat ad tantum periculum animae pertinere superstitiosas temporum observantias, ut huic loco subjecerit Apostolus: Timeo,
Abbreviated transcription (Latin):
penus antem time
o .s. ne forte labora
legem plene susci¬
pitis. ac si dicat. nͣe¬
stram leuitatem ti¬
meo non alid uł¬
ita qũo iterum ut
hoc de errore gentili¬
um intelligamus in
eo enim ꝙ dicit con
u̾timini itm̃ ab in¬
circumeisis s gen¬
tib loquit᷑ quibus hanc seribit epłam nec
ad circumcisionem uel legem dicit eos reu̾¬
ti in qua nunquam fuerant s ad infirina
⁊ egena clementa quibus rursus ut antea
ut nel in agendis rebus uel in exspectandis
euentibus uite ⁊ negotiorum suorum ab
astrologis et chaldeis notatos diei menses
⁊ annos et temꝑa obẜuent. quos redar¬
stitiolas temꝑm obsuationes manifestam
est enim nolimntia temꝑm ꝑ elementa
huins mrundi hoc est celum ⁊ terramꝗ mo
tus arq ordisiem sỹderum administrari q̃
infirma appellat ex eo t infirma ⁊ insta¬
bili spetic uariantur. egena no eo ꝙ egẽt
sumina et stabili spẽ c̾atotis ut possint esse
eo quod sui inuicem egent ad regendum

Expanded text:
pejus autem timeo, scilicet ne forte laboravlegem plene suscipitis. Ac si dicatram levitatem timeo, non aliuita: quomodo iterum, ut hoc de errore gentilium intelligamus; eo enim quod dicit, ertimini iterum ad incircumcisis, sed gentibus loquitur, quibus hanc scribit Epistolam. Nec ad circumcisionem vel legem dicit eos reverti, in qua nunquam fuerant, sed ad infirma et egena elementa, quibus rursus ut antea ut vel in agendis rebus, vel in exspectandis vitae et negotiorum suorum, ab astrologis et Chaldaeis notatos dies, et menses, et annos, et tempora observent. Quos redarerstitiosas temporum observationes. Manifestum est eum volumina temporum per elementa hujus mundi, hoc est coelum et terram, et motus, atque ordinem siderum administrari. Quae infirma appellat, ex eo quod infirma et instabili specie variantur, egena vero, eo quod egent summa et stabili specie Creatoris ut possint esse eo quod sui invicem egent ad regendum
Abbreviated transcription (Latin):
.i. quia turpe est
p̃alam. s occulte.
⁊ in hoc apparet. qd̃¬
turpia sunt uel m
occulto .i. in cogita
tione omnꝑa aut̃
est dice̾ tiue facrãt
s tamen redargu¬
enda sunt quiasic
manifestant᷑ sepe.
ꝑ confessionem ⁊
hoc est. omnia aũ¬

Expanded text:
st, quia turpe est palam, sed occulte, et in hoc apparet quoturpia sunt. Vel, in occultione. Omnia autem, est dicere quae faciunt, sed tamen redargenda sunt, quia sic manifestantur saepe r confessionem, et hoc est, omnia au
Abbreviated transcription (Latin):
.i. secreta incarnati
tionum ip̃a formi
ut cum fidutia .si¬
libere absq impe¬
dimento possim
notum facere ilsõ
pro quo le¬
misterio enuange¬
lu fungor legati
cesso. a legatione.
dico possm cum fi¬
dntia notum face̾¬
ita tum fidutia ut ain ipso euiͣigłie

Expanded text:
secreta incarnatiotionum ipsa formidut cum fiducia, scilibere absque impedimento possim notum facere illud pro quo mysterio Evangelii, fungor legatiocesso a legatione. Dico possim cum fiducia notum faceet cum fiducia, ut in ipso Evange
Abbreviated transcription (Latin):
natis offendiculum fr̃ĩb. Non autom
dico offendiculũ
uel scandabm eo
quod cibus sit im
mundus. quia sci¬
fido in domino iħu¬
.ĩ.ꝑ hoc quod confi¬
dentra est michi ĩ
uenit absoluit ale¬
ge. quia nchil est
ꝑ enis creationem
pomit ꝑiĩmundo.
uasis que ante e¬
rant omnibus usi¬
bus comimuria ꝯͦ¬
rum quedam post¬
ea sacrificiis dedica¬
ta iam non comninma s scã dicebant᷑
immundi. et ita iũdei cibos ex lege conces¬
sos tantum dicebant mundos quibus
antem gentes cominunit᷑ utebantur
illos cominimes .i. imminidos appellabãt
nichil est commnune dico nisi ei crm exi¬
staat quid comimine esse s illi pro
conscientia qua hos existimat comia¬
ne est. unde dominus in euurangelio
ant. non ꝙ intrat i os coinenimat homi¬

Expanded text:
natis offendiculum fratribus. Non autem dico offendiculum vel scandalum, eo quod cibus sit immundus, quia, scifido in Domino Jesuper hoc quod confidentia est mihi in venit absolvit age, quia nihil estr ejus creationem. ponit pro immundo, vasis quae ante erant omnibus usibus communia, quorum quaedam postea sacrificiis dedicata jam non communia, sed sancta dicebantur. immundi, et ita Judaei cibos ex lege concessos tantum dicebant mundos. Quibus autem gentes communiter utebantur illos communes, id est immundos appellabant, nihil est commune, dico, nisi ei qui existimat quid commune esse, sed illi pro conscientia qua hoc aestimat, commune est. Unde Dominus in Evangelio ait: Non quod intrat in os coinquinat homi
Abbreviated transcription (Latin):
tontingat ꝙ utiq contingere põt̃. ut nec
cebant et ex qnorum gente carnem asfum¬
psit. muitomagis nec nobis ꝑcet si a fide
recessetitis uel i suꝑdiam m̃timineritis.
deide dnob premiisis duo alia resdens
eergo
bonitatem
et seuerita¬
tem dei in
eos quidem
qui cecide¬
runt seue¬
ritatem in
te autem
bonitatem:
si permanse¬
ris in boni¬
tate alioqͥn¬
et tu excidis.
ed et illi si
non perman¬
serint in in¬
credulitate
inserentur
potens este¬
nim deus in¬
illos. Nam

Expanded text:
ontingat, quod utique contingere potest, ut nec cebant, et ex quorum gente ipse carnem assumpsit, multo magis nec vobis parcet, si a fide recesseritis, vel in superbiam intumueritis. Deinde duobus praemissis, duo alia reddensergo bonitatem et seueritatem dei: in eos quidem, qui ceciderunt, seueritatem, in te autem bonitatem, si permanseris in bonitate; alioqet tu excideris, sed et illi si non permanserint in incredulitate inserentur. Potens est enim Deus inillos. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
misit ipse facit. ⁊ si gnm homines faci¬
unt bona que promisit. iꝑse tamen fa¬
cit. truia facit. ut illi faciant non illi fa¬
ciunt : ut ipse faciat ꝙ promisit. alioqͥ
ut dei ꝓmissa compleantar. non in dei s
in hominum est potestate. ꝓmisit gͦ qd̃
ipse facturis fuerat non ꝙ homines. Ñ
enim denr̃e nolmitate potestatis. s de
sua p̃destinatione ꝓmisit. Congrue gͥ
non ait predixit uel presciuit. nam et
alicna fc̃a potens est p̃dicere atq p̃scire
s promisit. ut hoc iñtelligeret᷑ ꝓmittẽ
ꝙ ipse facit. Non enim ip̃e ꝓmittit et
tatus ẽ fide. ideo ⁊¬
iꝑsum credere re¬
pritatum est illi¬

Expanded text:
misit ipse facit; et si enim facines bona quae promisit, ipse tamen facit, quia facit ut illi faciant, non illi faciunt ut ipse faciat quod promisit. Alioquin ut Dei promissa impleantur, non in Dei, sed in hominum est potestate. Promisit ergo quod ipse facturus fuerat, non quod homines. Non enim de nostrae voluntatis potestate, sed de sua praedestinatione promisit. Congrue ergo non ait praedixit, vel praescivit. Nam et aliena facta potest praedicere atque praescire; sed promisit, ut hoc intelligeretur promittere quod ipse facit. Non enim ipse promittit, et tatus est fide, ideo ipsum credere reputatum est
Abbreviated transcription (Latin):
quasi qui hoc fecit
nobis ꝓ di̾t. suscita¬
uit dico a mortuis
.i. a sepnlcro cuui
tuorimi p̃r suscita¬
uit filium ⁊ ipse

Expanded text:
at: Qui haec fecit, nobis proderit. Suscitait dico, a mortuis, id est a sepulcro, qui tuorum. Pater suscitavit Filium
Abbreviated transcription (Latin):
i de moyses
natus occul¬
tatus ẽmen¬
sibus tribus
a parentib
suis eo quod
uidissent ele¬
gantem ĩfã¬
tem et non
tunuerunt
regis edictũ
fide moyses
grandis fẽs
ne gauit se
esse filium
filie phara¬
onis magis
eligens affli¬
gi cum ppło

Expanded text:
ide Moyses natus occultatus est mensibus tribus a parentibus suis, eo quod vidissent elegantem infantem, et non timuerunt regis edictum. Fide Moyses grandis factus negavit se esse filium filiae Pharaonis, magis eligens affligi cum
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem hoc ape¬
randi .i. accipiendi.
oꝑandi enim aat
ꝑ accipiendi. ut ho¬
iestius loqueretur.

Expanded text:
potestatem hoc operandi, id est accipiendi. Operandi enim ait pro accipiendi, ut honestius loqueretur.
Abbreviated transcription (Latin):
bis sumHx
apostola tus
mei nos estis
ui domino.
¶ea defẽsis
apud eos qͥ
me interro¬
gant hec est
umquid
non habemꝰ
potestatem

Expanded text:
bis sum. apostolatus mei uos estis in domino. mea defensio ad eos, qui me interrogant, haec est. numquid non habemus potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorem settesunt. ninstrantes ei¬
I de facultatib suis. Dõmimis emia nr̃ cai
angłi miisttab̾ant. infirinis companens
loculos habuit̾ quib int̃tet᷑ pecuma a fide¬
lib data. nictui intc̃ia quos commendauit
iñde ut etram fures si ñ possemus uitare:
disce̾mus iñ eccłia tolerare. Et mulieres
miisstraturas sequi senoluit ostendens ꝙͥ
a plebib deb̾entur enuangelistis. Ideo eriã¬

Expanded text:
nt ministrantes ei de facultatibus suis. Dominus enim noster cui angeli ministrabant infirmis compatiens loculos habuit, in quibus mitteretur pecunia a fidelibus data victui necessaria, quos commendavit Judae, ut etiam fures, si non possemus vitare, disceremus in Ecclesia tolerare. Et mulieres ministraturas sequi se voluit, ostendens quid a plebibus deberetur evangelistis. Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
re a simili sigilli qr
iñ nobis appares qr
ego sum apłe. dum
qui dubitant: apłs
defendor ⁊ hor est
ꝙ ait. ¶Lea defen¬

Expanded text:
re, a simili sigilli, quia in vobis apparet quod ego sum apostolus, dum qui dubitant, apostolus defendor. Et hoc est quod ait: Mea defen
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o .i. ad similitudi¬
nem eiuis conuim-¬
ficauit dico. cum.
.i. quamuis prins
eẽtis mortui in deł.¬
.i ñ sentientes mala
ur̃a delicta dicit. ꝙ
in p̃prtio carns ue

Expanded text:
 est ad similitudinem ejus. Convivificavit dico, cum, id est quamvis prius, essetis mortui in delictis, non sentientes mala vestra. Delicta dicit, quin praeputio carnis ve
Abbreviated transcription (Latin):
uł sputium uocat
bis gratis omnia
delicta .i. ⁊ origina¬
signum est ꝙ ⁊ p̃e¬
nam tollet. ⁊ non
solum uobis gentib
donauit delicta s
⁊ hoc ẽ ip̃s dico. delẽs
.i. memoriam tras¬
gͣssionis que erat
ex decreto .a. ex lege.
quod cyrographũ
erat adu̾sum nos
⁊ conscientia emm
nra. ⁊ diabolus ad
accusandum nos
erat. memor trans¬
gͣssionis ulms ⁊ ita
b memoria erat ad¬
cens nobis ⁊ cruci¬
ans nos. s ⁊ hos in
baptismo abluco
⁊ deleto. nͨ cõscĩa¬

Expanded text:
putium uocauibis, gratis omnia delicta, et originasignum est quod et poenam tollet. Et non solum vobis gentibus donavit delicta, seEt hoc est, ipse dico, delensest memoriam transgressionis quae erat ex decreto, id est ex lege, quod, chirographum erat adversum nos, et conscientia enim nostra, et diabolus ad accusandum nos erat memor transgressionis illius, et ita haec memoria erat adcens nobis, et nos crucians. Sed et hoc in baptismo abluto et deleto, nec consci
Abbreviated transcription (Latin):
s futurum no. Cumq multis locis hoc i¬
dem significetur ⁊ p̃nintiet᷑. non itata¬
men ip̃m nomen legitur exp̃ssum. Nẽ pe
in uetibus libris aut misquam aut dif¬
ficile p̃t̾ hunc ꝓpħitum locum legit᷑ ft̃a

Expanded text:
 futurum Novum. Cumque multis locis hoc idem significetur et praenuntietur, non ita tamen ipsum Novum legitur expressum. Nempe in veteribus libris, aut nusquam, aut difficile praeter hunc propheticum locum legitur facta
Abbreviated transcription (Latin):
in promissis. confirmabit uos ne impor¬
tuni decipiant ⁊ a malo custodiet uos.
diximus uec puto frustra s confidimus
de nobis o fr̃es in domino qui in nobis
oꝑabr̃ quoniam quetumq p̃cipimus
uobis ⁊ facitis ⁊ facietis. Ut antem hoc sit
uoluntates dico dirigat ut existant in
caritate dei .s. quam deus dat et ut
amus autem. Inci¬
pit hic de curiosis
⁊ ociosis monens¬
bonos ut eos corri¬

Expanded text:
in promissis, confirmabit vos, ne imporin promissis, confirmabit vos, ne importuni decipiandiximus non puto frustra, sed confidimus de vobis, o fratres, in Domino, qui in vobis operabitur, quoniam quaecunque praecipimus vobis, facitis et facietis. Ut autem hoc sit, Voluntates dico dirigat, ut existant in charitate Dei, scilicet quam Deus dat, vel ut amus autem. Incipit hic de curiosis et otiosis, monenbonos ut eos corri
Abbreviated transcription (Latin):
adoptionem filiorum ¶deo autom deus
ꝑ orationes credentium numdum cͥdentes
credere facit: ut ostendat quia ip̃e facit ne¬
mo est enim tam imꝑitus tam ingenio tar¬
dus qui non uideat deum facere ꝙ roga¬
ri se p̃cepitut faciat ⁊ sciendum qͣna pos¬
se habẽ fidem sicut posse habe̾ caritatem
ne nr̃os se ducant
uel nobis insidras
quia falsa p̃dicant.
uł lib̾emur ab imn¬
.i. infidelib qui re¬
sistunt u̾bo u̾i̾tati᷑
nec stant in portu
fideles. ⁊deo dicoli¬
beremur enim .i.
quia non ominũ
est fides .i. nõdum
acceꝑunt omnes
fidem ꝑme qui ac¬
cepturi sunt uel
ita. ue̾ importum
sunt ⁊ mali ñ enĩ
onmnium illornmn
est fides .i. omnes
importuni non ha¬
bent fidem quia
unde subdit. Fi
etiam uobis oranti¬
caritatem natura est hominum habere
autem fidem sicut habere caritatem gr̃a
c̾uendum est quid ueniat de mĩa eins ⁊¬
mĩa ⁊ iu̾tas. Inuestigabiles igͣsunt
mur. Deus antem qui fidelis est .i. uerus

Expanded text:
adoptionem filiorum. Ideo autem Deus per orationes credentium, nondum credentes credere facit, ut ostendat quia ipse facit. Nemo est enim tam imperitus, tam ingenio tardus, qui non videat Deum quod rogari se praecipit, ut faciat. Et sciendum quia posse habere fidem sicut posse habere charitatem ne nos seducant, vel nobis insidias quia falsa praedicant. Vel, ut liberemur ab impid est infidelibus, qui resistunt verbo veritatis, nec stant in portu fideles. Ideo dico liberemur, enim, id est quia non omnium est fides, id est nondum acceperunt omnes fidem per me qui accepturi sunt. Vel ita, vere importuni sunt et mali. Non enim omnium illorum est fides, id est omnes importuni non habent fidem, quiaUnde subdit: Fidetiam vobis orantiaritatem naturae est hominum: habere autem fidem, sicut habere charitatem, gracernendum est quid veniat de misedia et veritas . Investigabiles igitur smur. Deus autem qui fidelis est, id est verus
Abbreviated transcription (Latin):
sasuari homines uosens iñquam hoc in¬
t᷑posuit int᷑ ꝓmissionem ⁊ impletionẽ
iusũrantlum condesçendens consuetudi
hominum ut cͥtos face̾t. nota ꝙ ait. Has¬
bumndantins habundant᷑ emin ostendit
ꝑ pmissionem mĩmobilitatem consilũ¬
sui s habundantius ꝑ iuramentu int̾¬
mentiri habeamus
ĩn ꝓcellis tempta¬
tio̾num fortissim̃
in et̾mim regnemꝰ
am in adu̾sis con¬
fugimus ad tenen¬
qui spe beatitudĩs
spem dico iam pro¬
positam nobis in a
obłatam quam sp̃e
ansme. sicut enim
anchora nauem sic
lo huius mundi cõ¬
sentiendo iniauita¬
ti. sic gͦ inderis flu¬
ctuare in mari isto¬
anchora antecinam¬
intres in portum
fluctuat nauis iN
spes est unde ait. quam habemus si cut an¬
choram anime tutam ñ t̾bulationum im

Expanded text:
salvari homines. Volens, inquam. Hoc interposuit, inter promissionem et impletionem, jusjurandum, condescendens consuetudini hominum, ut certos faceret. Et nota quod ait, abundantius, abundanter enim ostendit per promissionem iicet abundantius per juramentum intementiri, habeamus, in procellis tentationum, fortissimum sin aeternum regnemus. Qui in adversis confugimus ad tenenqui spe beatitudinis Spem dico, jam propositam nobis in Ab oblatam, quam spem animae. Sicut enim anchora navem, siclo hujus mundi cosentiendo iniquitati. Si ergo videris fluctuare in mari istoanchora, anteintres in portum,Fluctuat navis in spes est. Unde ait: Quam habemus sicut anchoram animae tutam, quae tribulationum im
Abbreviated transcription (Latin):
xii. ꝙ ꝑ synedochen accipit᷑. uͥ enim ꝑs
maior ẽ ant potior solet enis nomne ⁊̃
illud comp̃hendi. ꝙ ad ip̃m nom ñ ꝑtin.¬
elegi. tum tamen indas de electis ñ eẽt
lo g̾ci codices ħnt. ut ñ quicumq xii. s.
illi iñ eo miniero intelligant᷑. s .xi. ñ¬
m̃illi codices habent ꝙ credo ꝑtarbatos

Expanded text:
i per synecdochen accipiatur? Ubi enim pars major est aut potior, solet ejus nomine etiam illud comprehendi quod ad ipsum nomen nelegi , cum tamen Judas de electis non esselo Graeci codices habent, ut non quicunque XII, sed illi in eo numero intelligantur, sed undecim nonnulli codic
Abbreviated transcription (Latin):
deratis tini estis
gandium meum
.s. de qnorum fide
rona mea iñ futo
stare scitis uel sie
rogo ⁊ sinthẏcem
dep̃cor quia plus
de ea timeo saꝑe
aluid quia illad
ꝙ dico est in dñs
religiose p̃dicantes
susciꝑe solebant.
et o germane ꝑ¬
prium nomer
qui est compar
.i. coadiutor mens
in enuangelio p̃¬
dicando etran te
rogo adsiua con

Expanded text:
deratis, qui estis gaudium meum, scilicet de quorum fide rona mea, in futurstare scitis, vel sicut rogo et Syntichem deprecor, quia plus de ea timeo, sapere aliud. Quia illud quod dico est in Dominreligiosae praedicatores suscipere solebant. Et, o Germane, proprium nomen, qui es compar, id est coadjutor meus in Evangelio praedicando, etiam te rogo, adjuva, con
Abbreviated transcription (Latin):
quuntur ꝙ fides est
eximnita .i frustra¬
ta qua constat iisf̃n
fuisse abraham. ⁊
promissio est aboli
mili sint heredes nã¬
potis oꝑatur iram
.i. pen̾am. ad ħ enim
data est ut reos face̾t
debiũquentes non ef¬
ficienti causa si non
non est lex. quasi iõ
dico ex lege ẽẽ iram
⁊ prenaricationem
quia sine ea non est.
ubi emin non est lex
nee est p̃uaricatio.
hoc dicit quia stibla¬
tis delege data uenia¬
p̃uaricationem legis
fuerant peccatores.

Expanded text:
quuntur, quod fides est exinanita, id est frustrata, qua constat justum fuisse Abraham. Et promissio est abolitnulli sint haeredespotius, operatur iram, id est poenam. Ad hoc enim data est ut reos faceret delinquentes, non efficienti causa, sed nonon est lex. Quasi dicat: Ideo dico ex lege esse iram et praevaricationem, quia sine ea non est. Ubi enim non est lex, nec praevaricatio. Hoc ideo dicit, quia sublatis de lege data est veniapraevaricationem legis fuerant peccatores.
Abbreviated transcription (Latin):
dico in membris s
adn̾sus semetipsũ
.i. in sua ꝑpria ꝑsõa
talem .i. tam uehe¬
mentem ceͣ dic̾tõm
iñ omnib adu̾sis
⁊ hoc a peccatorib
ꝙ ualde indignũ
est recogitate dico
ut ħ attendentes
non fatigenim qͥ
animus stet. defice̾
fidem negaro. o
dum enim restiti¬
stis usq ad sangĩem¬

Expanded text:
dico in membris, sed adversus semetipsum, id est in sua propria persona, talem, id est tam vehementem contradictionem in omnibus adversis: et hoc a peccatoribus. Quod valde indignum est. Recogitate, dico, ut haec attendentes non fatigemini quanimus stet. Deficereore fidem negare. Nodum enim restitistis usque ad sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ receptarus est ĩ¬
hereditatem et̾trã¬
addit omineni etiã
unicum qui sine
exceptus es a passi¬
one flagellorum
exceptus es a munero filiorum. unicas
ille de pr̃is substantia nitus equalis pẽi
in forma dei uerbum quo fc̃a sũt om̃ia
ñ habebat ubi flagellaret᷑. ad hoc antem
carne iudutus est ut sine flagello ũ eẽt.
qui flagellabat unicum sine pecc̃o. relĩ¬
quet adoptatum qui est cum peccato. Uni¬
cas sine pc̃co. non tamen sine flagello ex̃ẽ¬
plum nobis ꝑposuit in passiomibus suis
non sumis que ꝑtulit iustus istorum

Expanded text:
 recepturus est iereditatem aeterAddit: Omnem, etiam innocentem qui sine exceptus est a passione flagellorum, exceptus est a numerille de Patris substantia natus aequalis Patri in forma Dei, Verbum quo facta sunt omnia, non habebat ubi flagellaretur. Ad hoc autem carne indutus est, ut sine flagello non esset. Qui flagellat unicum sine peccato, relinquit adoptatum qui est cum peccato? Unicus sine peccato, non tamen sine flagello, exemplum nobis proposuit in passionibus suis.non sumus quae pertulerit Justus justorum,
Abbreviated transcription (Latin):
bulationes quibus¬
erudiris a domino
neq r̾atigeris usq¬
ad defectum dum
argueris ab eo qͥ
argueris. Quem
enaim diligit domi¬
iras ut coronet ca¬
stigat .i. oastum fac̃¬

Expanded text:
bulationes quibuserudiris a Domino; neque fatigeris usqad defectum, dum argueris ab eo, quargueris; quem enim diligit Domus, ut coronet, castigat, id est castum fac
Abbreviated transcription (Latin):
iħu n cͥcunicisio n p̃pi. ali.ua. equat᷑
p̃pucio cͥcucisio. hiis enim qui iñ xp̃o no¬
lunt uiuere uirtutes appetende sunt et
uitia sugienda medira neto que int̾ uirtu¬
tos ⁊ nitia sunt. nec fugienda sunt nec
appetenda. ut circumcisio ⁊ p̃putium q̃
nichil ualent in xp̃o. s fides non utiq
otiosa. quis fides sine oꝑib non saluat¬
pus fidei rp̃a dilectio est. siñe dilectione fi¬
des manis est. fides cum dilectione xp̃ia¬
ni est. alia .i. fides sine dilectione demonis

Expanded text:
equatur praeputio circumcisio. His enim qui in Christo volunt vivere virtutes appetendae sunt, et vitia fugienda; media vero, quae inter virtutes et vitia sunt, nec fugienda sunt, nec appetenda, ut circumcisio et praeputium quae nihil valent in Christo, sed fides, non utique otiosa, quia fides sine operibus mortuapus fidei, ipsa dilectio; sine dilectione inanis est fides; cum dilectione, Christiani est. Alia, id est fides sine dilectione, daemoni
Abbreviated transcription (Latin):
go suadeo uos ad
bonum deus aut̃
qui aptare potest
qmã dator ẽ pacis
quietent qui edu¬
xit de mortus .i.
resuscitauit de se¬
pastor est effectus
confirmaiit de.¬

Expanded text:
go suadeo vos ad bonum. Deus autem, qui aptare potest quia dator est pacis, quietent, qui eduxit de mortuis, id est resuscitavit de sepastor est effectus,confirmavit te
Abbreviated transcription (Latin):
iñ peccatore non ꝑnͣt̃. ut ꝑ ipm̃ peccent
maxime Ommes qui cum delestatione
peccant ⁊ quibi placet ꝙ eis libet liberi gͦ
ainsticia non sunt nisi arbitrio lib̾tatis
lib̾ati autem a peccato non sunt nisi grã

Expanded text:
in peccatore non periit, ut per ipsum peccent, in peccatore non periit, ut per ipsum peccent, maxime omnes qui cum delectatione peccant, et quibus placet, quod eis libet. Liberi ergo a justitia non sunt nisi arbitrio libertatis; liberati autem a peccato non sunt, nisi gratia
Abbreviated transcription (Latin):
.s. exitus nite ⁊ actuum est mors ec̾na que
illis oꝑibus ⁊ talia oꝑantibus succedit. a mor¬
te enim peccati ad mortem etͥnam transit᷑
Ecce lib̾tas eorum ⁊ maculis plena ⁊ penaꝵ
Computruerunt uimenta ñ st̾corẽ suo.
uinentes. sine honestate morum ⁊ conu̾¬
sationis. Iumenta gͦ in stͥcore compntres¬
cere est in fetore luxurie ⁊ turpitudine
uitionum uitam finire. Sequitur. Nũc
ꝙ supra dixit eos liberos fuisse insticie nõ
lib̾atos. nunc antem a peccato non liberos
dicit ne sibi hoc tͥbirant. s dicit ꝓuide ac
iũgilant̾ lib̾atos refe̾ns ħ ad iłlam domini
sententiam si filius nos lib̾auit ue̾ liberi
eritis. s ħ uoluitas que in malis liba est
quia delectatur malis iõ non ẽ in bomis li¬
bera. quiã lib̾ata non est. nec potest homo
alumud boni nelle nisi aduimetur ab eoqui
malim non pot̃ uelle. ⁊ ideo nigilantissi¬
me ħ dicit. liberatos a peccato ⁊ supͣ liboͥs
rirsticie. liberum enim arbitͥum usq ãdõ

Expanded text:
 exitus vitae, et actuum, est mors aeterna, quae illis operibus et talia operantibus succedit. Ambrosius. A morte enim peccati ad mortem aeternam transitur. Ecce libertas illorum et maculis plena, et poenComputruerunt jumenta in stercore suo viventes sine honestate morum et conversationis. Jumenta ergo in stercore putrescere est in fetore luxuriae, et turpitudine vitiorum, vitam finire. Nunc quod supradixit eos liberos fuisse justitiae, non liberatos; nunc autem a peccato non liberos dicit, ne sibi hoc tribuant, sed dicit provide ac vigilanter liberatos, referens hoc ad illam Domini sententiam: Si Filius vos liberaverit, vere liberi eritis . Sed haec voluntas quae in malis libera est, quia delectatur malis, ideo non est in bonis libera, quia liberata non est; nec potest homo aliquid boni velle, nisi adjuvetur ab eo qui malum non potest velle. Et ideo hic vigilantissime dixit liberatos a peccato, et supra, liberos justitiae. Liberum enim arbitrium usque adeo
Abbreviated transcription (Latin):
minaretur nobis
liberi fiuistis iursticie
.I. cariustis domini¬
o iusticie serui ad¬
disti. queso quanis
pot̃ ẽẽ libertas. lib̾¬
tas serui est quan¬
do eum peccare de¬
lectat iyest ex lib̾o
arbitrio. liberalit̾
tatem domini libẽ¬
t̾ facit. ac ꝑ hoc ad
peccandai liber ẽ
qui peccati ẜis ẽ
sic ⁊ iusticie libere
ẜunt qui amat qui
lecatur. Ip̃a est ua
lib̾tas pp̃ recte fidei
leticiam. simul et
ceptiobedientiam.
ħ est gͦ bona serui¬

Expanded text:
minaretur vobis, liberi fuistis justitiae, id est caruistis dominio justitiae. Servi addicti, quaeso, qualis potest esse libertas? Libertas servi est, quando eum peccare delectat, quod est ex libero arbitrio: liberaliter tatem domini libenter facit. Ac per hoc ad peccandum liber est quia peccati servus est, sic et justitiae libere servit, qui amat, qui laetatur. Ipsa est vere libertas propter recte facti laetitiam, simul et cepti obedientiam. Haec est ergo bona servi
Abbreviated transcription (Latin):
egreditur. ibiq cumeis loquitur usꝙ dũ
eos correctos reddat ⁊ dignosefficiat tio
regis uultui p̃sentari mereant᷑ sic enam
xp̃c efficit. eg̾ ssus quippe ad nos .i. carnẽ
sumens ⁊ collogutus nobiscirai p̃cep¬
ta regis innotuit.⁊ sic nos de peccatis em̃¬
dans ad deuim comuitens in aulam rega¬
lem uelut medrator optanus intͦduat
Iõ exitus ⁊ introitus nocatur earnis sue
aduentus de quo dicit. ⁊ itm int ducit
scriptura.s .i. iterum mtroducendum
dicit. iõ ait. iterum quia seꝑe dicit int᷑¬
ducendum. introducit iñquam primo¬
genstum pr̃is.i. ante omnes c̾aturas
gentium. de pr̃e secundum deitatem ĩ
orbem t̾re. qͣ heredem in possessionem

Expanded text:
egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum eos correctos reddat et dignos efficiat quo regis vultui praesentari mereantur; sic etiam Christus effecit. Egressus quippe ad nos, id est carnem sumens, et collocutus nobis, cum praecepta regis innotuit. Et sic nos a peccatis emundans, et ad Deum convertens in aulam regalem velut Mediator 234 optimus introducit. Ideo exitus et introitus vocatur carnis suae adventus, de quo dicit: Et iterum introducit, Scriptura scilicet iterum introducendum dicit. Ideo ait, iterum, quia saepe dicit introducendum. Introducit, inquam, Primogenitum Patris, id est ante omnes creaturas genitum de Patre secundum deitatem, in orbem terrae, quasi haeredem i
Abbreviated transcription (Latin):
fisii hoc dr̃ quia ostendit᷑ ex eo quod dicit
ero significans futurum eẽ. dicit gͦ deus
p̃er̃ ꝑ proph̃am ego ero illi .s. homini de
uirgine nascituro in prẽm ⁊ ip̃e quinas¬
cetur erit michi in filium. Unde ange¬
lis ad maxiam. d nascetur ex te sanat᷑
uocabr̃ filius dei: et cuma iterum intro
ducit adhuc auctoritate scripture aꝑit
filium digniorem angelis. ⁊ nota ꝙ xp̃c
aduentum suum carnalem exitumuocat
dicens. Ex iĩt qui senũiat ⁊ cͤ. ⁊ item. e¬
go a preexiui ⁊ ueni inmundum. pau¬
lus u̾o introitum uocat aduentum xp̃i
dicens. cum intrcorcit assimptio igiͣ
caiis exitus ⁊ introitus appellatur recte
utiq. foris enum eramus a deo sicut qui
sunt extra regales autas in uineriliscol¬
ligati et qui habent apud regem pro
culpis aliquib offensam quiautem no¬
luit istis ueniam impet᷑re. non pͥmũ
ip̃os iñ aulam regis inaucit. s ip̃e foras
ip̃os iñ aulam regis inaucit. s ip̃e foras

Expanded text:
Filii hoc dicitur quod ostenditur, ex eo quod dicit, ero, significans futurum esse. Dicit ergo Deus Pater per prophetam: Ego ero illi, scilicet homini de Virgine nascituro, in Patrem; et ipse qui nascetur erit mihi in Filium. Unde angelus ad Mariam: Quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei . Et cum iterum introducit. Chrysost. Adhuc auctoritate Scripturae aperit Filium digniorem angelis. Et nota quod Christus adventum suum carnalem exitum vocat, dicens: Exiit qui seminat, etc. Et item: Ego a Patre exivi, et veni in mundum . Paulus vero introitum vocat adventum Christi, dicens: Cum introducit. Assumptio ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse forasipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras
Abbreviated transcription (Latin):
Quamqͣm enim possit etiam ille dies ĩ¬
telligi quo xp̃c secundum hominem na¬
tus est. tamen quia hodie p̃sentiam sig
nificat atq in et̾nitate non p̃t̾itum
cuicquam est quasi eẽ desierit uel futu¬
rum quasi nonclum sit. s p̃sens tantũ
quia quicquid etͥmim est. semꝑ est diui¬
nsus accipit᷑ de sempit̾na generatione
sapientie dei. qiram fides sincerissima ⁊
liud manifestat. nisiquia ex ipsa essen¬
tia patris genitus est. et rursum de eod̾
ysaias ex ꝑsona pr̃is. Ego ero illi .i.¬

Expanded text:
quanquam enim possit etiam ille dies intelligi quo Christus secundum hominem natus est, tanificat, atque in aeternitate neque praeteritum quicquam est, quasi esse desierit; neque futurum, quasi nondum sit; sed praesens tantum, quia quidquid aeternum est semper est. Divinius accipitur de sempiterna generatione Sapientiae Dei, quam fides sincerrima et cliud manifestat, nisi quia ex ipsa essentia Patris genitus est. Et rursus, de eodem Isaias ait ex persona Patris: Ego ero illi, i
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝙ ẽ xp̃c sumus ꝑ subministratiõm ape¬
fidem ⁊ caritatem oꝑt intelligi. que si defit.
sumus. uinim sentire deb̾e̾ dicit. ut fidesu¬
na unim habeat sensum ⁊ opꝰ. Typite
accipit mysti̾um uitans. ⁊ ñ tener uin¬
sangumis q dominici ꝑticipem ficri: qñ¬
ab illius panis caliꝗs q consortio ⁊̃ si añ¬
qͣm illum panem edat ⁊ calicem bibat:
de hoc scło in unĩtate coeꝑis xp̃i canstita¬
tus abscedat. qr illuissacramenti bñficio

Expanded text:
tus, sumus per subministrationem opefidem et charitatem oportet intelligi: quae si desint, sumus, unum sentire debere dicit, ut fides una unum habet sensum et opus. Typice accipit hoc mysterium unitatis, et non tenet vinet sanguinis Domini participem fieri, quandab illius panis calicisque consortio, etiamsi antequam illum panem edat et calicem bibat, de hoc seculo in unitate corporis Christi constitutus abscedat, quia illius sacramenti beneficio
Abbreviated transcription (Latin):
Et panis ꝙ̃
ginus in sacramẽto.
.i. participatio fracti¬
panis iñ altari. non¬
ne ꝑticipatio cor.¬
dñi est .i. nonne fa¬
xp̃o: facit utiq nã
uita manducatur¬
⁊ tñ inuitans nos ad manducandimi: ait.
Qui mand̾ucat me: uiuet pp̃me. nec occi¬
dit᷑ xp̃c: ut manducet᷑. s mortuos uinifi¬
manducatas: qui furrexit occisus. nec qͣndo
manducamus. ꝑ tes de illo facimis eqn̾dõ
iñ sacrameno sic fit. ⁊ norunt fideles ꝙ̃¬
admodũ mandricent carnem xp̃i. unus qͥsq
accipit ꝑtem suam. uñ ⁊ ip̃a gr̃a: ꝑtes no¬
cantur: ꝑ ꝑtes manducatur ⁊ manet inte
manet integer totus in celo. manet integ̾
totus in corde tuo. totus enim erat apisdpa¬
trem: qñ uenit in uirginem imꝑlenit illã:
nec recessit ab illo: uenit in carnem ut enm
homines manduearent ⁊ manebat apd̾ pa¬
trem mñteger᷑ ut angelos pasce̾t. Sequitur.
Ouonsam unus pa¬
nis. expanit quom¬
calix bñtlictionis ⁊
panis fiant accipi
digne. de uno pane¬

Expanded text:
Et panis quem frangimus in sacramento, id est participatio fractpanis in altari, nonne participatio corini est, id est nonne faipso? facit utique. Nam us manducaturtas invitans nos ad manducandum ait, Qui manducat me, vivit propter me. Nec occiditur Christus ut manducetur, sed mortuos vivifimanducatus, quia resurrexit occisus. Nec, quando manducamus, partes de illo faciamus. Et quidem in sacramento sic fit. Et norunt fideles, quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam, unde et ipsa gratia partes vocantur. Per partes manducatur et manet intmanet integer totus in coelo: manet integer totus in corde tuo. Totus enim erat apud Patrem, quando venit in Virginem; implevit illam, nec recessit ab illo. Venit in carnem, ut eum homines manducarent, et manebat apud Patrem integer, ut angelos pasceret. Quoniam unus panis. Exponit quomcalix benedictionis et panis fiant accipiedigne, de uno pane
Abbreviated transcription (Latin):
ratio pec̃orum ñ absolutio infirmita¬
tis accusatio ñ mr̃tiatis ostensio pp̃in
firmitatem gͦ ostendendam ⁊ ut me¬
moria pcc̃orum fieret imꝑauit dons
offeramus ad recordationem mortis es
factimus ⁊ mia hec hostia est non multe
quia semel tantim oblata est. hoc aut̃
nr̃ hostiam mundantem nos obtulit
ip̃am nos offerimus. ⁊ nunc. ⁊ tunc
oblata nonqͣm consumi pot̃. ꝙ nos
⁊ mirtutis consumatio. ⁊ iñfirmitatis
nr̃e ostensio ⁊ celebratur duab decansis
⁊ ut maior xp̃i dilectio nr̃is intigat᷑ ñ¬
tib dum recolimus quanta ꝑ nobis
gessit xp̃c. Impossibile est. qͣ in ip̃is

Expanded text:
ratio, non absolutio; infirmitatis accusatio, non virtutis ostensio; propter infirmitatem ergo ostendendam, et ut memoria peccatorum fieret, imperavit Deus offeramus ad recordationem mortis ejus faciamus; et una haec hostia est, non multae, quia semel tantum oblata est. Ambrosiunoster hostiam mundantem, nos obtulit; ipsam nos offerimus, et nunc et tunc oblata nunquam consumi potest. Quod nos et virtutis consummatio, et infirmitatis nostrae ostensio. Et celebratur duabus de causiet ut major Christi dilectio nostris infigatur mentibus, cum recolimus quanta pro nobis gessit. Impossibile est. Quasi dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
it quia non uetus. Si enim boc fa
tum cum fuerit forte ⁊ salutis efficax
⁊ ualens cunctam ualitudinem replere.
semel mipositum totum oꝑat᷑. si uͦ sꝑ¬
que melins expri¬
mit rem quam ũ¬
bra.i. non ip̃am
ymago efficitur
lex p̃cipit quas of¬
ferunt indesmẽt᷑
.ĩ. licet indiffenter
.i. si ꝑ fecti fierent
cessassent ille ho¬
stie offerri iõ utiqꝑ
ꝙ cũtores semel
ꝑeccati s illis sẽꝑ
oblatis semꝑ ħnt.
indigent alia qr
sufficit ad omnia
⁊ omem consciẽ¬
tiam a peccato la
apponit᷑. manifestum indicium est ñ
contulisse salutem. sicquiã illis sac̾ficĩis
nomo curabatur frequent᷑ offerebant᷑
quia enim̃ pͥma hostia nilualebataiõ
etram secunda offerebat᷑ que quia mi
ꝑficebat offebatur ⁊ alia. erat ibi ho¬
stiarum fretnentatio non cnl parum

Expanded text:
 quod non vetus. Si enim hoc factum cum fuerit forte, et salutis efficax, et valens cunctam valetudinem replere semel impositum totum operatur; si quae melius exprimit rem quam umbra, id est non ipsam imago efficitur.lex praecipit, quas offerunt indeficienter id est licet indesinenter est si perfecti fierent, cessassent illae hostiae offerri. Ideo utique quod cultores semel, peccati, sed illis semper oblatis semper habindigent alia, quia sufficit ad omnia et omnem conscientiam a peccato laapponitur manifestum judicium est non contulisse: sic, quia illis sacrificiis nemo curabatur frequenter offerebantur, quia enim prima hostia nil valebat, ideo etiam secundo offerebatur quae quia nil proficiebat offerebatur et alia. Erat enim hostiarum fr
Abbreviated transcription (Latin):
R lamscribe indeorum ⁊ segis doctores
⁊ si nil impossibile deo cͥdunt tñ qr in sege
non a deo aꝑte habent clifficlunt dĩ filiũ
esse mortimm ⁊ huismõi gentilib uͦ. ꝓ
humana ratione stulticia. S none stal.¬
dens stultam fecit possibile fore declarando
atq faciendo ꝙ ip̃a impossibile uidicat.

Expanded text:
. Nam scriba Judaeorum, et legis doctores, etsi nil impossibile Deo credunt, tamen, quia in lege non adeo aperte habent, diffidunt Dei Filium esse mortuum, et hujusmodi; gentilibus vero pro humana ratione stultiDeus stultam fecit, possibile fore declarando atque faciendo quod ipsa impossibile judicat.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia .i. astuna decepti stmmis. dei
sap̃ia liberamin. ⁊ fient illa sapĩa nocaba᷑
erat aut̃ stulticia sic ista quenocat᷑ stulticta.
sapientia ẽ. Eac ꝯͣna. Similta tio sunt
dei sapĩa .i. ⁊ hoofecit ds̃. alto confilio fuo amb¬
.s. ne suꝑbirent. ⁊ ut fides ⁊ salus cognos¬
catur ẽẽ ex deo. ñ ex sapientia humana

Expanded text:
est astutia, decepti sumus, Dei sapientia liberamur. Et sicut illa sapientia vocabatur; erat autem stultitia, sic ista, quae vocatur stultitia sapientia est. Ecce contraria. Similia vero sunt, Dei sapientia, et hoc fecit Deus alto consilio, scilicet ne superbirent, et ut fides et salus cognoscatur esse ex Deo, non ex sapientia humana,
Abbreviated transcription (Latin):
suscipe illũ
sicut me. si
autem aliꝙͥ
aut debet h'
michi impu¬
ta Ego pau¬
lus scripsi
ego reddam
ut non dicã
tibi quod ⁊
teipsum mͥ
debes. Ita fr̃
ego tefruar
in domino
refice usca̾

Expanded text:
suscipe illum sicut me; si autem aliquiaut debet; hoc mihi imputa. Ego Paulus scripsi ego reddam, ut non dicam tibi, quod et teipsum mihi debes; ita, frater. Ego te fruar in Domino; refice viscera
Abbreviated transcription (Latin):
facit ꝑfc̃os iustos ꝑ quem autem hec
omnia habent subeit dicens. et accessi¬
stis ad iħm noni testamenti mediatorẽ
.i. datorem medium int̾ deum ⁊ homĩes
tebat dens .s. ex hac mortalitato. corrup¬
tione. abiectione. informitate. pulu̾e.¬
futuros homines equales angelis Dei
non solum seripturam fecit hominib
ut crede̾nt. s etiam fidoi sue posuit me¬
diatorem. ñ quemlib pͥncipem. uel an.¬
gelum. s unicum filium ut qua mã nos
ꝑducturis eẽt ad illam ineffabilẽ im¬
mortalitatem ⁊ cum angelis equalitatẽ
ꝑ ip̃m filium ostend̾e̾t ⁊ p̃beret. parñ
enim erat deo face̾ filium suum demõ¬
stratorem nic. iõ enm fecit uiam ut ꝑ
illum irennis. Missus ẽ gͦ uediens qđ
tamen non cognouit egrotus. Ideoq e¬
um occidit s ⁊ as ꝑsus sangnis medicina¬
luif ad medicamentum egroti. uenit
ut uisitaret. occisus est ut sanaret. ideo
addit. ⁊ accessistis ad asꝑsionem sangĩs¬

Expanded text:
fectos justos, 264 per quem autem haec omnia habent subdit, dicens: Et accessistis ad Jesum novi testamenti mediatorem, id est datorem medium inter Deum et homines, tebat Deus, ex hac mortalitate, corruptione, abjectione, infirmitate, pulfuturos homines aequales angelis Dei. Non solum Scripturam fecit hominibus, ut crederent, sed etiam fidei suae ponit mediatorem non quemlibet principem vel angelum, sed unicum Filium, ut qua nos via perducturus esset ad illam ineffabilem immortalitatem et cum angelis aequalitatem, per ipsum Filium ostenderet et praeberet. Parum enim erat Deo facere Filium suum demonstratorem viae: ideo fecit illum viam, ut per illum iremus. Missus est ergo medicus, quem tamen non cognovit aegrotus, ideoque eum occidit, sed aspersus sanguis medici valuit ad medicamentum aegroti. Venit, ut visitaret; occisus est, ut sanaret. Ideo addidit: Et accessistis ad aspersionem sang
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ ħ omnia habent ꝑ iħm qui dedit te¬
stamentum no. ⁊ ꝑ sanguinem xp̃i me
lins loquentem quam loquit᷑ sanguis
abel. quia iste uensam. ille uindictam.
iste salutem. ille dampnationem clanat.
Iste etiam ꝑ seqnutoribus uitam ⁊ induil¬
gentiam implorat domino dicente. pr
ignosce illis quia nesciunt quid faciunt.
Et nota ꝙꝙ abel qui primus fuit ininste
occisus. posinf ꝓ omnibus aliĩs quorum
sangnis nulla n remissionem face̾ potu¬
uel c̾te melius loquit᷑ .i. melius nos loꝙ̃
pti sirmis ciuam sanguis abel qui facit
nos loqui abel fuisse uirum iustum ⁊ m̃
deum accessistis cuius sanguis melius lo¬
quit᷑ quam abel. gͦ uidete ne recusetis
gelium. quia carnalia ꝑhibet spũalia p̃¬
loquebatur eis suꝑ
terram .i. qui terre¬
uantias mandabat¬
ꝑ moysen ⁊ t̾rena
ꝓmictebat. uł recu¬
sen. uł angelum qͥ¬

Expanded text:
 omnia habent per Jesum qui dedit Testamentum Novum, et per sanguinem Christi, lius loquentem quam loquitur sanguis Abel, quia iste veniam, ille vindictam; iste salutem, ille damnationem clamat. Iste etiam persecutoribus vitam et indulgentiam implorat, Domino dicente: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et nota quod Abel qui fuit primus injuste occisus, posuit pro omnibus aliis quorum sanguis nullam remissionem facere potuVel certe melius loquitur, id est melius nos loquepti sumus, quam sanguis Abel qui facit nos loqui Abel fuisse virum justum, et in Deum accessistis, cujus sanguis melius loquitur quam Abel, ergo videte ne recusetis,m per Evangelium, quia carnalia prohibet, spiritualia prloquebatur eis super terram, id est qui terervantias mandabatr Moysen et terrena promittebat. Vel, recusen, vel angelum
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ut quenlad¬
moduma ceꝑit in
nobis bene facoꝰ.
postquam cor cectos nos ui dit: ita
⁊ ꝑficiad in nobis. non modo alia:
sed etiam gratiam istam elemosiã¬
non desit. hoc dicit ut iñcitẽt eos ad
dandum ⁊ profitiat in nobis grãn

Expanded text:
m ut quemadmodum coepit, in vobis benefacere, postquam correctos vos vidit, ita et perficiat in vobis non modo alia, sed etiam gratiam istam eleemosynanon desit. Hoc dicit ut incitet eos ad dandum. Perficiat in vobis gra
Abbreviated transcription (Latin):
excecant oculos.
⁊ nim anctorita¬
tis inclinant. Qͥ
nero dant ut nõ
arguantur. fruc¬
tum dandi non ha¬
bent. Isti uo̾ ñ eo
amino dederunit:
tit redimente
uitia non argue
obedientia s ut¬

Expanded text:
excaecant oculos, et vim auctoritatis inclinant. Qui vero dant ut non arguantur, fructum dandi non habent. Isti vero non eo animo dederunt, ut redimentes vitia non arguerobedientia,
Abbreviated transcription (Latin):
munda sunt mun¬
sti sunt cy ip̃i ne¬
gant iõ qma in le¬
ge quedam moỹ ses
ꝑhibuit. ⁊ ab ĩmũ¬
dis minida discreuit.
hoc aũ ñ secundum
naturas quas deus
c̾anit intelligiuo¬
luit s secundum
significationes. oĩa
g munda sũt mun¬
dis secundum natu¬
ram in quacreata
sunt. Unde nñ ge¬
nesi. uidit deus cũ¬
uasde bona. Secundum signficationes tũ¬
quedam nmunda sunt iudeis. nec nobis
ominia apta sut. uel pp̃ salutem corporũ
uł pp̃ consuetudinem humane societatis
cum gͦ sua cuiq reddimtur ⁊ naturalem
ordinem ẜuant. omina munda sunt ñ¬
dis contaminatis autem ꝑ peccata ⁊ infi¬
delibus .s. qui non credunt in deum ł dõ.
nichil mundimi est trua non sũt dig¬
in donis dei s ⁊ mens .i. intellẽs ⁊ con

Expanded text:
munda sunt munsti sunt; quod ipsi negant ideo, quia in lege quaedam Moyses prohibuit, et ab immundis munda discernit. Hoc autem non secundum naturas quas Deus creavit intelligi voluit, sed secundum significationes. Omnia ergo munda sunt mundis secundum naturam, in qua creata sunt. Unde in Genesi: Vidit Deus cude bona. Secundum significationes quaedam immunda sunt Judaeis: nec nobis omnia apta sunt, vel propter salutem corporum, vel propter consuetudinem humanae societatisCum ergo sua cuique redduntur, et naturalem ordinem servant. Omnia sunt munda mundis, contaminatis autem per peccata, et infidelibus, scilicet qui non credunt in Deum vel Deo, nihil mundum, quia non sunt digni donis Dei; sed et mens, id est intellectus, et con
Abbreviated transcription (Latin):
sani sunt in fide
.i. ut recte credant
non intentes iuda¬
icis fabulis ut ta¬
lis obseruantie in
qua nemo iustifi¬
catur apud deum
⁊ mandatis homi¬
num quia man

Expanded text:
sani sint in fide, id est ut recte credant, non intendentes Judaicis fabulis litteralis observantiae, in qua nemo justificatur apud Deum; et mandatis hominum, quia man
Abbreviated transcription (Latin):
quod non fint m¬
si deo indicante. A¬
pudquem non ẽ
iniquitas. ⁊ nou̾
diu̾sas penas mĩ¬
tis distͥbnexe de¬
linquentium o¬
bedite inquam cũ
timore .i. cum re¬
est ⁊ hoc in sim¬
plicitate cordis ne¬
st̃ri. ut sicut ostẽ¬
ditis extͣ sic sit ⁊¬
iñnoluntate nr̃a.
ut si ñ potestis a
dommis lib̾i fieri
libe̾ ẜuiatis. libe¬
ramenim quodã¬
modo facit serui¬
tutem qui seruit
ñ timore subdolo.
s fiden dilectione
donec tͣnseat mni¬
qnitas. ⁊ ommis
enacuetur pocestaᷤᷤ
ita simpacirobe¬
dite. sicut obedi
ñ ẜuientes ad ocu

Expanded text:
quod non fuit nisi Deo judicante, apud quem non est iniquitas; et novit diversas poenas meritis distribuere delinquentium. Obedite inquam, cum timore, id est cum rerum. Et hoc in simplicitate cordis vestri, ut sicut ostenditis extra, sic sit in voluntate vestra, ut si non potestis a domino liberi fieri, libere serviatis, liberam enim quodammodo facit servitutem qui servit non timore subdolo, sed fideli dilectione, donec transeat iniquitas, et omnis evacuetur potestas. Ita simpliciter obedite, sicut obedirnon servientes ad ocu