comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potestat̾e ꝑcutere terram om̃i pła¬
ga quocienscũq uolueruit: qr in
potestate illoꝵ est: ut qñ uelint
loquant᷑. ⁊ iterũ qñ ueluit taceant
Ut scil fidelib loquant᷑: infidelib
au̾t taceant. Et ideo quocienscũq
infidelib diuina myst̾ia claudũt.
tociens illos insanabili plaga ꝑ¬
cutunt. Quocienscũq uero fideli¬
bus sacramenta dei pandunt: to¬
ficit ad salut̾e: aliis prouenit ad
mortem. Dũq uerba coram irapi¬
is formant: sanguini̾e carnalis
intelligentie quo moriant᷑ porri¬
gunt. Et notandũ qd̃ non dicit
habebunt potestat̾e: sed habent ut
hoc non de duobus tantum enoch
⁊ helya qui uenturi sunt: sed etiã
de presentis nũc temporis ecclie p̾¬
dicatoribus dictũ intelligamus
Et cũfimeruit testimoniũ suu be¬
stia que ascendit de abysso faciet
moniũ non ad ip̃m reguũ antixp̃i
est referendũ: sed ad precedens te¬
pus quo illi predicabunt. anteqũa
ille incipiat regnare. In reuelatio¬

Expanded text:
potestatem percutere terram omni plaga quotiescunque voluerint, quia in potestate illorum est, ut quando velint loquantur, et iterum quando velint taceant, ut scilicet fidelibus loquantur, infidelibus autem taceant. Et ideo quotiescunque infidelibus divina mysteria claudunt, toties insanabili plaga percutiunt. Quotiescunque vero fidelibus Dei sacramenta pandunt, toroficit ad salutem, aliis provenit ad mortem; dumque verba coram impiis formant, sanguinem carnalis intelligentiae quo moriantur porrigunt. Et notandum quod non dicit, habebunt potestatem, sed habent, ut hoc non de duobus tantum, Enoch et Elia, qui venturi sunt, sed etiam de praesentis nunc temporis Ecclesiae praedicatoribus dictum intelligamus. Et cum finierint testimonium suum, bestia quae ascendit de abysso, faciet monium non ad ipsum regnum Antichristi est referendum, sed ad praecedens tempus quo ipsi praedicabunt, antequam ille incipiat regnare. In revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui de t̾ra est. de t̾ra loquit᷑ ⁊ cet̾.¬
Qd̾ uero sequit᷑. stantis supͣ mare
⁊ suꝑ t̾ram: supius expositũ ẽ. Et ha¬
bii ad angłm dicens ei. ut daret in
librũ. Iibentis quippe dei uoce: para¬
gunt ad angłmn .i. accedunt fide ⁊
deuotione ad xp̃m. poscentes sibi da¬
ri librũ ab eo qui aperit ora mutoꝵꝵ
⁊ linguas infantiũ facit desertas.
Ex hoc iacobus. Si quis diligit sapi¬
entiam: postulet a deo qͥdat oĩb ⁊ nõ
imprꝰperat ⁊ dabit᷑ illi. Et dicit mͥ ac¬

Expanded text:
quia qui de terra est, de terra loquitur. Ququia qui de terra est, de terra loquitur. Quod vero sequitur, stantis supra mare et supra terram, superius expositum est. Et abii ad angelum, dicens ei ut daret mihi librum. Jubentis quippe Dei vocem parapergunt ad angelum, id est, accedunt fide et devotione ad Christum, poscentes sibi dari librum ab eo, qui aperit ora mutorum, et linguas infantium facit disertas. Ex hoc Jacobus: Si quis indiget sapientia, postulet a Deo qui dat omnibus, et non improperat, et dabitur ei
Abbreviated transcription (Latin):
tu ⁊ scłi consũmatione: ideoq tunc
ꝑficietur qd̾ aute predictũ ẽ ꝑ illos.
Ip̃e eñi tenet librũ aptũ: qr ip̃e est
reuelauit oĩa que latẽbant in ueteri
illa que facta ẽ. ad iohannẽ nichil a¬
lud intelligitur: nisi interna in¬
spiratio. qua deus inspirat cordib
fideliũ ut accedant ad eũ iuxta ilłd.
Accedite ad eũ ⁊ illuminamiu. Nã
qui reuelata facie głiam dñi spe¬
culant᷑. Isti eñ tales aptũ habent
libellũ: ideoq illis dicitur. ut acce¬
dant ad angelũ non gressibus cor¬
poris. sed passib fidei ⁊ mentis. Nlec
mirũ si ip̃e xp̃s de se tanqũã de alio
loquit᷑. cumi ⁊ scĩ in scripturis sepis¬
sime de se quotiens magna dicunt.
sic loquũtur. quasi de alio. Unde ẽ.
Erat moyses micissimus suꝑ om̃s
qui moxabant᷑ interra. Et iob. Uir
simpler ⁊ reitus ⁊ recedens a malo.
Et ip̃e iohannes. Hic est discipulus il¬
le quem duigebat ihc̃. Bene quoque
ipa uox non de terra sed de celo sonuit

Expanded text:
matione. Ideoque tunc perficietur, quod ante praedictum est per illos. ipse enim tenet librum apertum, quia ipse revelavit omnia quae latebant in Veteri illa quae facta est ad Joannem nihil aliud intelligitur, nisi interna inspiratio qua Deus inspirat cordibus fidelium ut accedant ad eum, juxta illud: Accedite ad eum et illuminamini . Nam qui revelata facie gloriam Domini contemplantur. Isti enim tales apertum habent libellum, ideoque illis dicitur, ut accedant ad angelum non gressibus corporis, sed passibus fidei et mentis. Nec mirum si ipse Christus de se tanquam de alio loquitur, cum et sancti in Scripturis saepissime de se quoties magna dicunt, sic loquuntur quasi de alio. Unde est, Erat Moyses vir mitissimus super omnes qui morabantur in terra . Et Job: Vir simplex, rectus ac recedens a malo . Et ipse Joannes: Hic est discipulus ille quem diligebat Jesus . Bene quoque ipsa vox non de terra, sed de coelo sonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen alienus spũs intrabit in eis: s
unus quisq homo suam aiam recipiet.
Et steterunt pro eo qd est stabunt. qͥa
pret̾itum tempus ẽ positum hic pro
futuro. super pedes suos. Quantum
dies: solus deus nouit. Bene aũt sta¬
re dicuntur scĩ: qr scil iam ucominu¬
cabiles erũt in mente ⁊ incorruptibi¬
les iii corpore. Et timor magnus ceci¬
dit .i. cadet super eos qui uiderũt eos.
coguoscent eos ui gla: quos ꝑsecuti st̃
inI presenti uita. ⁊ timebunt dumi
uiderint illos gloͥficatos: expectantes
sententiam diuiue ultionis. Uel etiã
ip̃i sancci cum uiderint se inuicem
glificatos: ⁊ uiderint celoͣs ardere. infer¬
num aꝑtum demoues per hunc aera
discurrentes: dñm uenienten ad ui¬
dicium cum mulcitudine angłorũ
timebunt. Si eñi ut dñs dicit᷑. uixtu¬
tes celor mouebinit᷑. quantomagis
hoĩes: de quibus ad huc subdit᷑. Et

Expanded text:
tamen alienus spiritus ingredietur in eos, sed tamen alienus spiritus ingredietur in eos, sed unusquisque homo suam animam recipiet. Et steterunt. Pro eo quod est stabunt, quia praeteritum tempus est positum hic pro futuro. Super pedes suos. Quantum ginta quinque dies solus Deus novit. Bene vero stare dicuntur sancti, quia scilicet jam incommutabiles erunt in mente, et incorruptibiles in corpore. Et timor magnus cecidit, id est cadet super eos qui viderunt eos. cognoscent eos in gloria, quos persecuti sunt in praesenti vita, et timebunt dum viderint eos glorificatos, exspectantes sententiam divinae ultionis. Vel etiam ipsi sancti cum viderint se invicem glorificatos, et viderint coelum ardere, infernum apertum, daemones per hunc aera discurrentes, Dominum venientem ad judicium cum multitudine angelorum timebunt. Sed ut Dominus dicit, virtutes coelorum movebuntur , quanto magis homines
Abbreviated transcription (Latin):
contuenda premia electoꝵ. uł ad su¬
a consideranda siplcia erigere nõ
nouerunt. Tales itaq ultimo tp̃r
cum eccłia tradita fuerit i manus
re. gaudebunt ex eoꝵ humiliatione
⁊ interfectione. qui eos male iuu̾etes
⁊ peccantes increpabant: ⁊ mitent
⁊ datunm temporale. uel sermonum
congratulacion̾e: tanqu̾a diem fes¬
tum celebrantes: qm hii duo ꝓph̾e¬
in deuoratione scil ignis spualis in
suspensione pluuie salutaris. in cõ¬
nis. Iicet ergo toto nũc tp̃re gaude¬
ant impii de tribulatione ⁊ humsli¬
atione iustoꝵ. Letantes cũ male fece¬
rpat ⁊ exultantes in rebus pessimis
tamen iam tunc longa erit ⁊ maior
talium exultatio de afflictione uel
morte uistoꝵ a sua crudelitate: Sed
cum dixeruit pax ⁊ securitas: tunc
repentinus eis facies suꝑueniet in¬
tentus. Ande hic quoq apte sub¬
infertur. Et post dies tres ⁊ dimdi
poit .xl. scilicet quiuq dies. qui in da¬
iuhelis libro ⁊ ysaie comemorantur:
spũs uite adeo iutrabit Ieis non

Expanded text:
enda electorum, vel ad sua consideranda supplicia erigere non noverunt. Tales ultimo tempore cum Ecclesia tradita fuerit in manusre, gaudebunt ex eorum humiliatione et interfectione, qui eos male viventes et peccantes increpabant. Et mittent et datum temporale, vel sermonum congratulationem, tanquam diem festum celebrantes. Quoniam hi duo pin devoratione scilicet ignis spiritualis, in suspensione pluviae salutaris, in connem. Licet ergo toto nunc tempore gaudeant impii de tribulatione et humiliatione justorum, laetantes cum malefecerint, et exsultantes in rebus pessimis, tamen jam tunc longa erit et major talium exsultatio de afflictione vel morte justorum, ac sua crudelitate. Sed cum dixerint pax et securitas, tunc repentinus eis superveniet interitus. Unde hic quoque apte subinfertur: Et post tres dies et diminta scilicet quinque dies, qui in Danielis libro et Isaiae commemorantur. Spiritus vitae a Deo intrabit in eos. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ex om̃i paͣte est recta: atq ideo bene
iurge comparatur: uixta qd̃ psal¬
mista dicit. Uirga recta est: uirga
regni tui. Ellit̾. Reges in signum
potentie sue uirgam in manu por¬
tauit: per quam regia illoꝵ potestaᷤ
exprimit᷑. Recte ergo calamus .i.

Expanded text:
 ideo bene virgae comparatur, juxta quod Psalmista dicit: Virga recta est virga regni tui . Aliter: Reges in signum potentiae suae virgam in manibus portant, per quam regia illorum potestas exprimitur. Recte ergo calamus, id
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uaria tormenta muitabuntur.
⁊ ad calorem nimiũ transibunt.
ab aquis nuiũ. Qd̾ ergo de iustis
dñs negat: hoc de inuistis psalm¬
sta ad firmat. Sed in diebus uotiꝰ
septim angeli cũ ceperit tuba cane
re .i. cũ ceperit sc̃ã eccłia ultimam
suam predicationẽ diffuniere. cũ¬
sũmabit᷑ mystͥiũ dei .i. pficiet᷑ qͥcqͥd

Expanded text:
 varia tormenta mutabuntur, et ad calorem nimium transibunt ab aquis nivium. Quod ergo Dominus de justis negat, hoc de injustis Psalmista affirmat. Sed in diebus vocis septimi angeli cum coeperit tuba canere. Id est cum coeperit sancta Ecclesia ultimam suam praedicationem diffundere. Consummabitur mysterium Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicatur ergo iohanui. signa que lo¬
cuta sunt. septem tonitrua ⁊ noli ea
scribere. ⁊ in illo om̃u choro doctoꝵ. Ac
si diceret. Eloquioꝵ dei sacramenta.
sic intra mentis secretũ rege: quati¬
nus ne aut hii qui non debent ad ea¬
rũ cognitionẽ ꝑueiant. aut hii qui
debent cũ discretione ⁊ moderamine
eius noticiam capiant. Et augelus
quem uidi stantem supra mare et

Expanded text:
anni signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere, et in illo omni choro doctorum ac si diceret: Eloquiorum Dei sacramenta sic intra mentis secretum tege, quatenus ne aut hi qui non debent ad eorum cognitionem perveniant, aut hi qui debent cum discretione et moderatione eorum notitiam capiant. Et angelus quem vidi stantem super mare et
Abbreviated transcription (Latin):
atq cetera sydera. Et t̾ram ⁊ ea q̃ ĩ
ea sunt .i. hoĩes. bestias. aues. ⁊ cerã
usq ad uermiculũ. Et mare ⁊ ea q̃
in ea sunt: cete scilicet. ⁊ pistes diu̾¬
si generis. Quo in loco hereticoꝵ
ꝑfidia dampnat᷑: qui non uerent᷑
asserere quedã abono deo: quedã ia
a principe facta tenebraꝵ. Sed ⁊ cũ
psalmista dicat de reprobis inimi¬

Expanded text:
ram et ea quae in ea sunt, id est, homines, bestias, aves et caetera usque ad vermiculum. Et mare et ea quae in eo sunt. Cete scilicet et pisces diversi generis. Quo in loco haereticorum perfidia damnatur, qui non verentur asserere, quaedam a bono Deo, quaedam vero a principe facta tenebrarum. Sed et cPsalmista de reprobis dicat
Abbreviated transcription (Latin):
Quia audierat iohannes suꝑus qd̃
uides scribe inlibro: uoluit etiã ea
que audiuit a septem conitrius scribe̾
sed dcm̃ est ei. Signa .i. sigilla que locu¬
ca sunt septem comtrua: ⁊ noli ea scͥ¬
lere. Ubi merito querit᷑. quare illi di
catur hoc: cũ in iohanne om̃s doctores
sigurent᷑. Qui utiq non debent duii¬
ua eloquia sigillare: ut non alioꝵ ma¬
nifestentur utilitatẽ. Derũ etiam di¬
cendũ est: quia nos qd̵ sub sigillo signa¬
mus: non om̃ibus notũ ẽẽ uolumus
sed solũmͦ familiaribus ⁊ quib cre¬
dere nos pro certo scimus. Qd̃ aũt
palam dicimꝰ: ⁊ non sigillamius: ad
multoꝵ noticiam ducimus. Dicitur
iohanui. ⁊ in illo om̃i ordini doctorũ
ne scribat que locuta sũt septẽ toni¬
trua. qr non oñubus sũt manifestã¬
da diuina eloquia. Contemptoribus
enĩ abscondenda sunt. ne fiat contra
drũ preceptũ quo ait. Nolite scm̃ da¬
re canibus: neq mutatis margaritaᷤᷤ
ur̃as ande porcos. Simplicib quos

Expanded text:
annes superius. Quod vides scribe in libro, voluit etiam ea quae audivit a septem tonitruis scribere, sed dictum est ei, signa, id est sigilla quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere. Ubi merito quaeritur, quare illi hoc dicatur, cum in Joanne omnes doctores figurentur, qui utique non debent divina eloquia sigillare, ut non ad aliorum manifestentur utilitatem. Verum dicendum est, quia quod nos sub sigillo signamus, non omnibus notum esse volumus, sed solummodo familiaribus, et quibus credere nos pro certo posse scimus. Quod autem palam dicimus, et non sigillamus, ad multorum notitiam ducimus. Dicitur Joanni, et in illo omni ordini doctorum, ne scribat quae locuta sunt septem tonitrua, quia non omnibus sunt manifestanda divina eloquia. Pro temporibus enim abscondenda sunt, ne fiat contra praeceptum Domini, quo ait: Nolite sanctum dare canibus neque mittatis margaritas vestras ante porcos . Simplicibus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Que illi data ẽẽ dicit᷑: ꝓpt̾ hoc qd no
est ablata. sicut induratum ẽ cor
pharaonis .i. non emollitũ. Et ape¬
ruit pudeũ abyssi qr ip̃e inspirat᷑
hereticis ut tenebras sue doctͥue ꝓ
ferant ad decipiendũ quos possunt.
Ip̃e hoc facit: qr eo instigante fit.
Siue ꝑclau̾e possumꝰ intelligere po¬
tentiam temporalem .i. reges et
pͥncipes huiꝰ scłi quos sibi cõmũge¬
bant herecici. qr non auderent tanta
⁊ talia loqui: nisi temporali pocen¬
cia fulti fuissent. Et ascendit fumꝰ
doctrina manifestata est. Que bene
fuuo comꝑat᷑: qr lumi̾e ueritatis
caret. Et qd̃ scĩs iscriptura sacra
lumen p̾robet: hoc hereticis cetita¬
tat̾e infinidit. qui etiam in aliis fi¬
dei lumen obscurare non cessant.
Dicut fumus fornacis magne. For¬
nax aũt magna: nouissima ẽ. uexa¬
tio cemꝑe antixp̃i futura. De qua
uidelicet fumus egredit᷑ : i. aduersa
doctrina. que mentes ꝑeuntiũ incali¬

Expanded text:
Quae illi data esse dicitur propter hoc, quod non Quae illi data esse dicitur propter hoc, quod non est ablata, sicut induratum est cor Pharaonis, id est non emollitum. Et aperuit puteum abyssi. Quia ipse inspirat haereticis, ut tenebras suae doctrinae proferant ad decipiendum quos possunt. Ipse hoc facit, quia eo instigante fit. Sive per clavem possumus intelligere potentiam carnalem, id est, reges et principes hujus saeculi, quos sibi conjungebant haeretici, quia non auderent tanta et talia loqui, nisi temporali essent potentia fulti. Et ascendit fumus doctrina manifestata est. Quae bene fumo comparatur, quia lumine veritatis caret, et quod sanctis in Scriptura sacra lumen praebet, hoc haereticis caecitatem infundit, qui etiam aliis fidei lumen obscurare non cessant. Sicut fumus fornacis magnae. Fornax autem magna novissima est vexatio, tempore antichristi futura, de qua videlicet fumus egredietur, id est adversa doctrina, quae mentes pereuntium in cali
Abbreviated transcription (Latin):
nunero angłoꝵ. Uel de celo .i. de et
cl̾ia cadit cotidie: qñ ex gentilitate
quidã cõuertunt᷑ ad fidem. siue ex
parentibus xp̃ianis nati fonte bap¬
tismatis regenerant᷑ ⁊ diabolo re¬
nuntiant. ⁊ oĩbus operib ⁊ pompis
eius. In terram cadunt cadit: hoc
est mꝰ eos qui terreni sũt. Non eñi
in celo .i. in scis potestatem habet. Et
data est illi clauis putei abyssi. Qd
ꝑ abyssum nisi praua desiguant᷑
corda reprobor pectatis tenebrosas
De hoc abyssa dicit᷑ in genefi. Te¬
nebre erant suꝑfaciem abyssi. Per
puteũ aũt: heretici intelligunt᷑: qui
sua ꝑuersa doctrina ⁊ profunda hoĩes
nimno terre dernergunt. Clauis uͦ
putei abyssi: potestas intelligit᷑ dia¬
bon. qua dñat᷑ hereticis paganis ⁊
ceteris impiis. Legimꝰ eñi qd̵ petro
date sint claues .i. potestas ligandi
atq soluendi. Ita ergo in hoc loco
clauis que data ẽ diabolo. potentia ĩ¬
telligitur quã exercet in reprobis.

Expanded text:
numero angelorum, vel de coelo, hoc estnumero angelorum, vel de coelo, hoc estclesia cadit quotidie, quando ex gentilitate quidam convertuntur ad fidem, sive ex parentibus christianis nati, fonte baptismatis regenerantur, et diabolo renuntiant, et omnibus operibus et pompis ejus. In terram cadit, hoc est, in eos qui terreni sunt. Non enim in coelo, id est in sanctis potestatem habet. Et data est ei clavis putei abyssi. Quid per abyssum, nisi prava designantur corda reproborum peccatis tenebrosa? De hac abysso dicitur in Genesi: Tenebrae erant super faciem abyssi . Per puteum autem haeretici intelliguntur, quia sua prava doctrina et profunda homines in ima terrae demergunt. Clavis vero putei abyssi, potestas intelligitur diaboli, qui dominatur haereticis, paganis et caeteris infidelibus. Legimus enim quod Petro datae sunt claves, id est potestas ligandi et solvendi. Ita ergo in hoc loco clavis, quae data est diabolo, potentia intelligitur, quam exercet in reprobos.
Abbreviated transcription (Latin):
mitatis plagas. lugere simul ac pre¬
dicare se uidet: ac si ip̃a eccłia dicere.
Reproboꝵ ꝑditionẽ ꝑ totũ tempꝰ pre¬
sentia ute lugere simul ac p̾dicare
me cerno. Bene asit una aquila uo¬
lans ꝑ mediũ celũ: eccł̃iam signifi¬
cat. que unitate fider consistit: ⁊ cal¬
catis terrenaꝵ uoluptatłi desideriis.
intina contemplatione ad celestia
hinc inde orbem terrarz in electis pos¬
sidet. Cuiꝰ predicatio non simpñciter
uox sed cũ additamento uox magna
uocat᷑. qr in toto mũdo sonuit. sicut
de primus predicatoribus eius dictũ ẽ
In omẽm terram exeuit sonus eorũ.
Uel certe magna uop: ꝓ magne liber¬
tatis audatia ponit᷑. Et notandũ qr
non celũ sed terrã inhabitantib ue
futurũ lamentando dens̃tiat. t̾reuis
scilicet desideriis. atq oblectatiõibus
drabolũ significat qͥse transfigurat
in angłm lucis. Dnde qͥbusdam ap¬
parens dicit se ẽẽ xp̃m. sicut beato
martino. De hoc cecidit. hoc est de

Expanded text:
mul ac praedicare non cessat, ac si ipsa Ecclesia diceret: Reproborum perditionem per totum tempus praesentis vitae lugere simul ac praedicare me cerno. Bene autem una aquila volans per medium coelum Ecclesiam significat, quae unitate fidei consistit, et calcatis terrenarum voluptatum desideriis, intima contemplatione ad coelestiahinc inde orbem terrarum in electis possidet, cujus praedicatio non simpliciter vox, sed cum additamento vox magna vocatur, quia in toto mundo sonuit, sicut de primis praedicatoribus ejus dictum est: In omnem terram exivit sonus eorum . Vel certe magna vox pro magnae libertatis audacia ponitur. Et notandum quia non coelum, sed terram inhabitantibus vae futurum lamentando denuntiat, terrenis scilicet desideriis atque oblectationibus diabolum significat, qui se transfigurat in angelum lucis, unde quibusdam apparens dicit se esse Christum, sicut beato Martino. De hoc coelo cecidit, hoc est, de
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes recte iurare ꝑhibent᷑: qui sepe
in uiramento falluntur. Non enim
hoĩes auiramento deus cohibuisset.
si in eo peccatũ de esse. cognouisset.
Deus itaq uirare patest: qr non men¬
titur aliquando Iuramentũ aũt eius¬
est om̃is sermo illus qr qͥd qͣi loquit᷑¬
deus. absq ulla dubietate coraplet᷑.
Per manũ aũt angłi. ut supͣ diximnus. ĩ¬
telligitur operatio filii dei. ⁊ dispensafo
humane redẽptiõis. leuauit itaq ma¬
nũ angłs in celũ: quando filius dei car¬
nem per quam pro nobis assũpsit ad dex¬
teram patris eleuauit. Hinc scriptũ ẽ.
Tollam in celũ manũ meam: ⁊ iura¬
lo per dexteram meam. Ac si diceret᷑.
Assũpta a uerbo carnem ad celos eleua¬
bo: ⁊ per utr̃aq naturam .i. uerbi et
hõis queq futura sunt roborabo. Iura
ostendit dicens. Ego in p̃e ⁊ pater in
me est. Et quando etiam oĩa oꝑa suã
ad deũ patr̃e retulit dicens p̃at̾ in
me manens: ip̃e facit oꝑa. De qͦ etiã

Expanded text:
homines recte jurare prohibentur, quia saepe in juramento falluntur: non enim homines a juramento Deus cohibuisset, si in eo peccatum deesse cognovisset. Deus itaque jurare potest, qui non mentitur aliquando. Juramentum aute loquitur, absque ulia ambiguitate completur. Per manum autem angeli, ut supra diximus, intelligitur operatio Filii Dei, et dispensatio humanae redemptionis. Levavit itaque angelus manum in coelum, quando Filius Dei carnem quam pro nobis assumpsit, ad dexteram Patris elevavit. Hinc scriptum est: Levabo in coelum manum meam, et jurabo per dexteram meam, ac si diceret: Assumptam a verbo carnem ad coelos elevabo, et per utramque naturam scilicet Verbi et hominis, quaeque futura sunt roborabo. Juravostendit, dicens : Ego in Patre et Pater in me est. Et quando etiam omnia sua opera ad Deum retulit, dicens: Pater, in me manens, ipse facit opera. De quo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Quid per septem tonitrua. uniuersa¬
lis eccłia in siuis predicatoribus intel¬
ligitur. septiformi sp̃u repletis: Uñ
⁊ bene clamauit ut leo prius. as postea
septem tonitrua sũt locuta. Quia
uidel prius predicauit xp̃c. deide a
płi ⁊ ceteri doctores ad eius uocẽ pro¬
fecti predicauerunt ubiq. Bene aũt
septem contrua uoces suas loqͥ per¬
hibentur qr sc̃a predicatio nõ uideoꝵ
fabulas. non philoz ophoꝵ uenias.
nec hereticoꝵ uersutias in suis doc¬
matibus recepit: s ꝓpriis sensibus
ut est edita. semet ipãm in audito¬
rũ cordibus ꝑscõs predicatores dif¬
fudit. Possũit aũt ⁊ in septem tomi¬
nuis specialit̾ sc̃i apłi intelligi. qui
i rota huiꝰ scłi tonant. qr alta ⁊ pro¬
funda obscura ⁊ terrsbilia loquũtur.
Onde ⁊ eooꝵ numerus ex partib sep¬
tenarii conficit᷑ .i. expari quat̾uario.
⁊ impari t̾nario. Siue eñi tria ꝑ qua¬
tuor. siue iiͦii. per tria dicant᷑: ad du¬

Expanded text:
salis Ecclesia in suis praedicatoribus intelligitur septiformi Spiritu repleta? Unde et bene clamavit leo prius, ac postea septem tonitrua sunt locuta, quia videlicet prius praedicavit Christus, deinde Ai et caeteri doctores ad ejus vocem profecti, praedicaverunt ubique. Bene autem septem tonitrua voces suas loqui perhibentur, quia sancta praedicatio non Judaeorum fabulas, non philosophorum naenias, non haereticorum versutias in suis dogmatibus recepit, sed propriis sensibus ut est edita, semetipsam jam in auditorum cordibus per sanctos praedicatores diffudit. Possunt autem et in septem tonitruis specialiter apostoli sancti intelligi, qui in rota hujus saeculi tonant, quia alta et profunda et obscura et terribilia loquuntur. Unde et eorum numerus ex partibus septenarii conficitur, id est, ex pari quaternario et impari ternario. Sive enim tria per quatuor, sive quatuor per tria ducantur, ad du
Abbreviated transcription (Latin):
Penitentiam agite: appropinqua¬
bit eñi regnũ rceloꝵ. Et in hac
sua uoce: fortitutiñe suã demonstͤ¬
uit. dũ multos sibi subietit. Sesti¬
as quoq .i. bestiales ⁊ feroces hoĩes
timore concussit. Qđ uero fecit xp̃t¬

Expanded text:
agite, appropinquavit enim regnum coelorum . Et hac sua voce fortitudinem suam demonstravit, dum multos sibi subjecit, bestias quoque, id est bestiales et feroces homines timore concussit. Quod autem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
pocertate ꝓpria uoluit arãm ponẽ. Qd̾
si nollet ñĩqua poneres. Ip̃i etiã dicunt.
Nulla ratio ꝑmictit honorem deitatis
illi ascribi. qui exprobratꝰ. irrisus contẽp¬
tu dignus habitus ẽ. Et nos econtra. p
hoc anobis dignius honorandus ẽ. qr

Expanded text:
potestate voluit animam ponere: quod si nollet, nunquam poneret. Ipsi etiam dicunt: Nulla ratio permittit honorem deitatis illi ascribi, qui exprobratur irrisus, contemptu dignus habitus est. Et nos econtra: Per hoc a nobis dignius honorandus est,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam multitudo uideoꝵ. Et cũ ple¬
iutudo gentium intrauerit: tunc
or̃is isrł saluus fiet. Possunt et
ꝑ faciem angeli: membra redemp¬
toris intelligi. non qualia nc̃ sunt
in terris: sed qualia futura sunt in
celis. Unde est. Tũc iuisti fulgebunt
sicut sol. Quia eñi dũs ⁊ eccłia una per¬
sona est: non inconuẽĩeut̾ ip̃a in fa¬
cie angłi ut sol lucere ꝑhibetur. Et
pedes eius tanꝙͣ colũpna ignus. Et pe¬
des angłi: predicatores iutelligunt᷑.
quib ꝑ tocum mũdũ incarnata dei
sapientia ambulauit. De quib dicit᷑.
Illi aũt ꝓfecti: predicauerũt ubiq.
Dequibus ⁊ dicitur. Quam speciosi
pedes ewangelizantisi pacem. Qͥ
bene etiam colũpne ⁊ igni comꝑantur:
corda audicoꝵ ad amorem dei predi¬
cando inflãmant. Quia igit᷑ ad pre¬
dicatiouẽ nuitũt᷑: recte pedes. Quia
aũt ad amorem dei quos predicant
accendunt bene ignis. Quia suꝑ edi¬
ficiũ eccłie construnt᷑. recte colũpne

Expanded text:
ultitudo Judaeorum, et cum plenitudo gentium intraverit, tunc omnis Israel salvus erit. Possunt et per faciem angeli membra Redemptoris intelligi, non qualia nunc sunt in terris, sed qualia futura sunt in coelis. Unde est: Tunc justi fulgebunt sicut sol. Quia enim Dominus et Ecclesia una persona est, non inconvenienter ipsa in facie angeli ut sol lucere perhibetur. Et pedes ejus tanquam columnae ignis. Per pedes angeli praedicatores intelliguntur, in quibus per totum mundum incarnata Dei sapientia ambulavit. De quibus dicitur: Illi autem profecti praedicaverunt ubique. De quibus et dicitur: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem . Qui bene etiam columnae et igni comparantur, corda auditorum ad amorem Dei praedicando inflammant. Quia ergo ad praedicationem mittuntur, recte pedes; quia vero ad amorem Dei illos quibus praedicant accendunt, bene ignis; quia super aedificium Ecclesiae construuntur, apte columnae
Abbreviated transcription (Latin):
ua nũciauit. noua pronusit. noua
fidelibus sius contulit. Dude ⁊ per
ꝓphetam. magni consilii angłs dicit᷑.
Huiꝰ sac̾dotis membra sunt etiam¬
ilłi de quibus scriptũ est. Labia sacer¬
dotis custodiunt scientiam ⁊ c̾. In eo
asit qd̵ aliũ angłm. iohannes iudis¬
se se dicit: non est rei diuersitas. s
ordo uisionis. ⁊ consuetudo est reca¬
pitulatiõis. Aliũ eñi angłm uidit.
qr aliam usionẽ sub alio incellẽttu e¬
uarrandam repetunt. Tortis aũt
dicitur: qr ad debellandas uenit ad¬
aerias potestates. De quo psalmista
ex ꝑsona angłor. Quis est iste rex
tens: dñs potens in prelio. S cum
dũs ubiq sit iuxta illud. celũ ⁊ ter¬
ram ego impleo.⁊ extra celũ ⁊ t̾rã
non sit locus. quonͣ descendit de ce¬
lo: Ad qd̃ proculdubio dicendũ. qͥa
descensio illius nichil aliud fuit i¬
si humilitatis eius incarnatio. i
be amictus apparuit angłs: qr nrnis¬
rum caruẽ indutꝰ inter hoĩes appa¬

Expanded text:
a promisit, nova fidelibus suis contulit. Unde et per prophetam magni consilii angelus dicitur. Hujus sacerdotis membra sunt illi etiam, de quibus scriptum est: Labia sacerdotis custodiunt scientiam . In eo autem quod alium angelum Joannes vidisse se dicit, non est rei diversitas, sed ordo visionis, et consuetudo recapitulationis. Alium enim angelum vidit, quia aliam visionem sub alio intellectu enarrandam repetivit. Fortis autem dicitur, quia ad bellandas venit aereas potestates. De quo Psalmista ex persona angelorum : Quis est iste rex ns in praelio . Sed cum Dominus ubique sit, juxta illud, Coelum et terram ego impleo , et extra coelum et terram non sit locus, quomodo descendit de coelo? Ad quod procul dubio dicendum, quia descensio illius nihil aliud fuit, nisi humilitatis ejus incarnatio. Nube autem amictus apparuit angelus, quia nimirum carne indutus, inter homines appa
Abbreviated transcription (Latin):
dis scorpionũ. hic adrũgit᷑ cũ dicit᷑
Et aculei in caudis eaꝵ. Qͥd sit a¬
culeus in caudis locustaꝵ: paulꝰ¬
apłs exponit cũ dicit. Ubi est morᷤ
uiccoria tua. ubi est stimulus tu¬
us : Stimulus autem mortis pec

Expanded text:
dis scorpionum, hic adjungitur cum dicitur: dis scorpionum, hic adjungitur cum dicitur: Et aculei in caudis eorum. Quid sit aculeus in caudis locustarum, Paulus exponit cum dicit: Ubi est mors victoria tua, ubi est aculeus tuus? Stim
Abbreviated transcription (Latin):
pocentra hereticoꝵ uel doctrina electa
quã ip̃i eligunt. quaꝵ uoꝵ etiam bene
similis dicit᷑ curruum equoꝵ currẽ¬
tiũ inbellũ. Nam currus quando ab
stabulis prodeunt: diuisi ab inuic̾e
⁊se ũti in cedere solent usquequo
ad locũ certamnus uenientes con¬
iũgant᷑. ⁊ pari uoto pugnient ita
⁊ heretici semet ip̃os diuidũt ⁊ fõtra¬
rio sibi errores proferũt: ut uerbi
gr̃a fotinus negat xp̃u ante mari¬
am fuisse. sed ex ip̃a iutiũ dicit e¬
um sũpsisse ⁊ uerũ corpus habuisse
Econtia arrius dicit eũ ante scl̃a
natũ. sed creaturam esse: si nuliter
⁊ ceteri uarios mendatii iueniunt
errores ualde sibi contrarios. Sed ꝙͣ¬
ant. Et habebant caudas si miles
scorpionũ ⁊ t̾. Per caudas ut supra
dictũ est. potentia temporalis indel¬
ligit᷑. ꝑ quã nocent cõuingentes
suo errori principes huiꝰ scłi. Ueꝵ
qd̾ supius fuerat p̾ter missũ de cau¬

Expanded text:
potentia haereticorum, vel doctrina electa, potentia haereticorum, vel doctrina electa, quam ipsi eligunt. Quarum vox etiam bene similis dicitur: curribus equorum currentium in bellum. Nam currus quando a stabulis prodeunt, divisi ab invicem et sejuncti incedere solent usquequo ad locum certaminis venientes conjungantur, et pari voto pugnent: Ita et haeretici semetipsos dividunt, et contrarios sibi errores proferunt, verbi gratia: Photinus negat Christum ante Mariam fuisse, sed ex ipsa initium dicit eum sumpsisse, et verum corpus habuisse. Econtra, Arius dicit eum ante saecula natum et creaturam esse. Similiter et caeteri varios mendacii inveniunt errores valde sibi contrarios: sed quant. Et habebant caudas similes scorpionum, et dictum est, potentia temporalis intelligitur, per quam nocent conjungentes suo errori principes hujus saeculi. Verum quod superius fuerat praetermissum de cau
Abbreviated transcription (Latin):
faiam de se enuttebant. Et sicut lo¬
nis xp̃i p̾dicatoribus conuenit xp̃i
bouoꝵ odor sumꝰ. sic econtrario istis.
erit ꝓ suaui odore fetor. Et habebant
loricas. sicut loricas ferreas. Per lo¬
ricas obfirmata ⁊ dura puersoꝵ hoim
corda monstrant᷑: qr sicut homo lorica
muut᷑ ne utibus teloꝵ uoluerẽt᷑: ita
illi sua obstiuatione minuunt᷑. ne sa¬
gicta uĩtatis ad cor illooꝵ ueniat. Et
ita deffendunt ꝑfidiam: ueluti fide¬
les u̾tatem: sic q mendatio dediti: cõ¬
tempnũt obedire iu̾tati. Et nocandũ.
quam apta sit herecicoꝵ in sigulis
speciẽbus comꝑatio. qui ⁊ in locustis e
lacione callidi. ⁊ in capillis mulier
moribus incompositi ⁊ in dentibus
leonũ fecidi. ⁊ in loricis ferricis ferrers
corde notantur ꝑfidi. Et uox alaꝵ ea¬
rũ: sicut uox currũ equoꝵ mulcoꝵ
currentiũ in bellũ. Qd supius ꝑcaudaᷤ
hoc designat᷑ hic ꝑ alas locustaꝵ .i.

Expanded text:
famam de se emittebant. Et sicut bofamam de se emittebant. Et sicut bonis Christi praedicatoribus convenit, Christi bonus odor sumus , sic econtrario istis erit pro suavi odore fetor. Et habebant loricas sicut loricas ferreas. Per loricas obfirmata et dura perversorum hominum corda monstrantur, quia sicut homo lorica munitur, ne ictibus telorum vulneretur, ita illi sua obstinatione muniuntur, ne sagitta veritatis ad corda illorum veniat, et ita defendunt perfidiam, sicut fideles veritatem, sicque mendacio dediti, contemnunt obedire veritati. Et notandum quam apta sit haereticorum in singulis speciebus comparatio, qui et in locustis ellatione callidi, et in capillis mulierum moribus incompositi, et in dentibus leonum fetidi, et in loricis ferreis corde notantur perfidi. Et vox alarum earum sicut vox curruum equorum multorum currentium ad bellum. Quod superius per caudas, hoc designatur hic per alas locustarum, id est
Abbreviated transcription (Latin):
rum: uterq sexus exprimitur. Qupa
illi non solũ depͤerũt uros sed etiam
mulieres. Quia eñi heretici ad hoc
ut locuste salut. ut equi discurrũt.¬
⁊ tamen inomnib ueritati resistũt.
recte illoꝵ opiuo fetor ẽẽ describitur.
Unde ⁊ ip̃e mulieres deffendebant eos.
sicut soror constantim q̃ arriũ reuoca¬
uit ab exilio. Et sicut iustina q̃ eandẽ
arriam doctrinã defendit contra ã¬
brosiam. ⁊ alie multe. Locuste ergo
facies humanas: ⁊ capillos nuilieꝵ
habent ut in heretica. Perfidia u¬
terq sexus sibi ut ita dixerim neqͥ¬
us ad plaudat. tueat᷑ acq deffendat.
Dossunt etiam per capillos multie¬
rũ ip̃i patessigi quos heretici decepe¬
runt. aiõs scil hñtes seductiblẽs. et
mollicie feminaꝵ flexibiles. Et den¬
tes eaꝵ subaud̃ locustaꝵ: ut leonũ erãt.
Dentes leonũ hũt laniatũ. ⁊ fetorẽ
uaturalem. Tales erant heretici: qr
aĩas hoĩm iuterficiebant. ⁊ malam

Expanded text:
rum, uterque sexus intelligitur, quia rum, uterque sexus intelligitur, quia illi non solum deceperunt viros, sed etiam mulieres. Quia enim haeretici ad hoc ut locustae saliunt, ut equi discurru tamen in omnibus veritati resistunt, recte illorum opinio fetor esse describitur. Unde et ipsae mulieres defendebant eos, sicut soror Constantini, quae Arium revocavit ab exsilio: et sicut Justina quae eamdem Arianam doctrinam defendit contra Ambrosium, et aliae multae. Locustae ergo facies humanas, et capillos mulierum habent, ut in haeretica perfidia uterque sexus sibi ut ita dixerim nequius applaudat, tueatur atque defendat. Possunt etiam per capillos mulierum ipsi intelligi, quos haeretici deceperunt, animos scilicet habentes seducibiles, et mollitie feminarum flexibiles. Et dentes earum, subaudis locustarum, ut leonum erant. Dentes leonum habent laniatum et fetorem naturalem. Tales erant haeretici, qui animas hominum interficiebant, et malam
Abbreviated transcription (Latin):
Isti aũt non hñt coronas: sed quas¬
dam figuras tanquã coronas. Nec
sũt auree: sed sunt similes auro. qͣ¬
si scilicet qd̾dã falsitatis figmentũ.
Quia indelicet ip̃i se uictores simulabãt
⁊ remuneratione dignos. Sed nec co¬
rouas nec ex auro habent. qr ut apłs
tem eius ab negant. Et facies earũ
subaudit᷑ locustaꝵ: sicut facies ho¬
minũ erant. Quia homo est aĩal ra¬
tionale: per facies hoĩm rationabsli¬
tas eoꝵ intelligit᷑. Quia licet sint
doctores eoꝵ: tamen etiam ml̾ta ue¬
ra dicunt. ⁊ dialecticisunt ceterasq
aites liberales sciunt. Et habebant
capillos sicut capillos mulierũ. Fulxꝰ
mulierĩ incapillis ẽẽ denoscitur.
Unde apłs. mukier si comam tiuitriat
gła est illi. Per capillos ergo mulieꝵ:
effeminatos illoꝵ aios intelligere de¬
bemus ⁊ lasciuos. qr sunt hoĩes sibi pla¬
centes. ⁊ uoluptates suas sequentes:
Siue ꝑ facies hoĩeꝯ ⁊ tapillos mulie¬

Expanded text:
Isti autem non habent coronas, sed quasIsti autem non habent coronas, sed quasdam figuras tanquam coronas, nec sunt aureae, sed similes auro, quasi scilicet quoddam falsitatis figmentum, quia videlicet ipsi se victores simulant, et dignos remuneratione, sed nec coronas, nec ex auro habent, quia, ut Ap, virtutem ejus abnegant. Et facies earum subaudi locustarum. Sicut facies hominum erant. Quia homo est animal rationale, per faciem hominum rationabilitas eorum intelligitur, quia licet sint seductores eorum, tamen etiam multa vera dicunt, et dialectici sunt, caeterasque artes liberales sciunt. Et habebant capillos sicut capillos mulieris. Fluxus mulieris in capillis esse dignoscitur. Unde Apostolus: Mulier si comam nutriat, gloria est illi . Per capillos ergo mulierum, effeminatos illorum animos intelligere debemus et lascivos, quia sunt homines sibi placentes et suas voluptates sequentes. Sive per faciem hominum et capillos mulie
Abbreviated transcription (Latin):
eis. qr scĩ uixi ut dictũ ẽ. inter scan¬
dala huiꝰ scli secreta conuersatione d̾o
ꝑ contemplationẽ in herere cupiunt.
sed ꝓpt̾ alioꝵ lucra quibusd̾a occupa¬
tiõmib in certamine desudãt. ¶o¬
lentes itaq uiuunt. s dilatam mor¬
tem ꝓpter alioꝵ salutem equanmu¬
ter ferunt accendentes illud apłi.
Non que sua sũt singuli querentes:
sed que alioꝵ. Et similitudines locu¬
staꝵ: similes equis paratis ĩ prelisi:
repleuerunt mũdũ. Iocustis uero ꝓp¬
ter uacuitatem. In preliũ uadunt:
Et sicut lamnes ⁊mambres restite¬
runt moysi: Ita ⁊ isti resistunt u̾ta¬
ti. Et quãius iusta ratione subsiste̾
aduersũ predicatores nequeant: sem¬
per tamẽ irrationabilit̾ ui̾tati resi¬
stunt. Et suꝑ capita eoꝵ: tanꝙͣ core¬
ne simuiles auro. Supius dictũ est de
senioribus qd̵ habebant coronas au¬
reas incapitibus suis. per quas tri¬
umphus uictorie illoꝵ significat᷑.

Expanded text:
eis. Quia sancti viri, ut dictum est, inter scaneis. Quia sancti viri, ut dictum est, inter scandala hujus saeculi secreta conversatione Deo per contemplationem inhaerere cupiunt, sed propter aliorum lucra quibusdam occupationibus in certamine desudant. Nolentes itaque vivunt, sed dilatam mortem propter aliorum salutem aequanimiter ferunt, attendentes illud Apostoli: Non quae sua sunt singuli quaerentes sed quae aliorum . Et similitudines locustarum, similes equis paratis in praelium. replebunt mundum; locustis vero, propter vacuitatem. In praelium vadunt, stiterunt Moysi, ita et isti resistent veritati: et quamvis juxta rationem subsistere adversus praedicatores nequeant, semper tamen irrationabiliter veritati resistunt. Et super capita earum tanquam coronae similes auro. Superius dictum est de senioribus, quod habebant coronas aureas in capitibus suis, per quas triumphus victoriae illorum significatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatus eoꝵ: ut cruciatus scorpii
cũ ꝑcutit hoiem. Sicut eñi scorpio
a posteriorib uenena diffundit: ita
illi reprobi ab hiis que cito transeunt
⁊ in presenti relinquũt᷑. atq ideo post̾i¬
ora nũcupant᷑ nocent. Et hoc ĩcau
libet confringentes. uł. cõmodis blã¬
dientes. Et in diebus illis querent
hoĩes mortem. ⁊ non iuement eã.
Dies isti in quib elecci querũt mor
tem: intelligunt᷑ ab ascensione dñi
usq ad finẽ scl̃i. Specialiter aũt. fiet
hoc temporib autixp̃i. Hoĩes in hoc lo¬
co accipianius sacerdotes: ⁊ eccłiar pre¬
obtabunt in dei comtemplatione con¬
querentibus fugiet mors ab eis: qr in¬
solubile uinculum regimiiis astrin¬
get illos nec poterũt gregem sibi cõ¬
missum relinquere in ora lupoꝵ: ne
forte dampna gregũ suꝑ eos reuertã¬
tur. ⁊ illis in peccatũ deputet᷑. si eos
errare aut pire ꝓsui quiete ꝑmisert.¬
⁊ Cupient mori. ⁊ fugiet mors ab

Expanded text:
cruciatus eorum ut cruciatus scorpii cum percutit hominem. Sicut enim scorpio a posterioribus venena diffundit, ita illi reprobi iis quae cito transeunt, et in praesenti relinquuntur, atque ideo posteriora nuncupantur, nocent, et hoc in caulibet confringentes, vel commodis blandientes. Et in diebus illis quaerent homines mortem, et non invenient eam. Dietem intelliguntur ab ascensione Domini usque ad finem saeculi. Specialiter autem fiet hoc temporibus antichristi. Homines in hoc loco accipimus sacerdotes et ecclesiarum praeoptabunt in Dei contemplatione conquaerentibus fugiet mors ab eis, quia insolubile vinculum regiminis astringet illos, nec poterunt gregem sibi commissum relinquere in ora luporum, ne forte damna gregum super eos revertantur, et illis in peccatum reputetur, si eos errare aut perire pro sui quiete permiserint. Et cupient mori, et fugiet mors ab
Abbreviated transcription (Latin):
nauiũ interiit. Maues ⁊ in bonã
partem ponũtur ⁊ in malani. In
lonam: ut legunꝰ in ewangełio.
qd̃ dñs ascendens in nauem ab iit
transfretũ. In malam: ut hic. T¬
cia alit pars nauisĩ in predictis
hereticis ⁊ ceceris intelligit᷑. qr
absq gubernatore feruntur.
deoq in mare istius scłi fluctib
tundunt᷑. ⁊ submergunt᷑. Et t̾cius
angelus tuba cecunt ⁊ cecidit de

Expanded text:
 in bonam partem ponuntur, et in malam. In bonam, ut legimus in Evangelio, quod Dominus ascendens in navim, abiit trans fretum . In malam, ut hic. Tertia autem pars navium in praedictis haereticis et caeteris intelligitur, qui absque gubernatore feruntur, ideoque in mari istius saeculi fluctibus tunduntur et submerguntur. Et tertius angelus tuba cecinit,
Abbreviated transcription (Latin):
lem de nabugodonosor. Comedit
me. deuorauit me. absorbuit me
quasi draco. Principũ ergo patro¬
cimis fulti magistri erioꝵ ampliꝰ
nocent. qũã si solo sermone sua darẽt.
Et ceceri hoĩes .i. pagani. qͥ non sunt
occisi hiis plagis. hoc est. nõ sũt de¬
cepti ab hereticis ut in aĩa morerẽ¬
bunt. igne sulphure. ⁊ fumo. Ac si
biceretur. Et hitales: ad supra dic¬
tici quippe tantũ mͦ xp̃ianos decipi¬
ebant uł uideos. non tamen paga¬
nos. sed qr ip̃i non cognouerunt de¬
um. cũ hoc utiq possent facere ꝑ
naturalem legem: similit̾ damp¬
nabunt. Unde considerandũ est. qͣ
pena plectendi sunt. qui habentes
dei noticiam. fidem ⁊ scientiam hec
oĩa contempnũt. si illi etiam dãp¬
nabunt᷑. qui cũ hor oĩũ nichil ha
gem deũ non cognouerũt ꝑibunt.
Cũ eñi debuissent consid̾are ⁊ aitẽ¬
dere. ut creatorẽ celi ⁊ terre ⁊ õiũ
ren colerent ⁊ adorarent: relinquẽ¬

Expanded text:
lem de Nabuchodonosor: Comedit lem de Nabuchodonosor: Comedit me, devoravit me, absorbuit me quasi draco. Principum ergo patrociniis fulti magistri errorum amplius nocent, quam si solo sermone suaderent. Et caeteri homines, id est, pagani, qui non sunt occisi in his plagis. Hoc est, non sunt decepti ab haereticis, ut in anima morianbunt igne, sulphure fumo. Ac si diceret: Et hi tales ad supradictici quippe tantummodo Christianos decipiebant et Judaeos, non tamen paganos; sed quia ipsi non cognoverunt Deum, cum hoc utique possent facere per naturalem legem, similiter damnabuntur. Unde considerandum est, qua poena plectendi sunt, qui habentes Dei notitiam, fidem et scientiam et haec omnia contemnunt, si illi etiam damnabuntur, qui horum omnium nihil habgem Deum non cognoverunt peribunt. Cum enim debuissent considerare et attendere, ut Creatorem coeli et terrae et omnium rerum colerent et adorarent, relinquen
Abbreviated transcription (Latin):
ent ꝑ priacipes huiꝰ scłi. Unde sub¬
ditur. Nam caude illoꝵz similes sf¬
serpentibus habentes capita: ⁊ in hii
nõcent. Legimus in genesi: ꝙ diabo¬
lus serpentem indutus. mulierem
deqiͤpit fraude male male suasionis
Tales sunt ⁊ isti errooꝵ magistri qui
sua ꝑuersa doctrina decipiunt quos
possunt. Et qr eos quos subuertere
nequeunt ꝑ prauitatẽ erroris: obpri¬
muit ꝑ potentiam scl̃i: bene caude
illoꝵ similes serpentibus dicuntur.
Habentes capita. ꝑ que pͥncipes huiꝰ
scłi figurantur. quos sibi heretici cõ¬
iũgunt. ut catholicos afide subuer¬
tant. Unde ⁊ alia tnͣslacio habet.
caude illoꝵ similes draconib. Per
dracones quippe qui penc inmamo¬
res sunt oĩbus bestiis: aꝑte scłi de¬
signat᷑ potestas. Qd iezechiel ex per¬
sona dñi loquens ad pharaonem
regem egypti demonstrat cũ dicit.
Ette ego ad te pharao draco mague¬
⁊c̃. Et iheremias ex ꝑsona iherusa¬

Expanded text:
unt per principes hujus saeculi. Unde subunt per principes hujus saeculi. Unde subditur: Nam caudae eorum similes serpentibus, habentes capita, et in his nocent. Legimus in Genesi, quod diabolus serpentem indutus mulierem decepit fraude malae suasionis. Tales sunt et isti errorum magistri, qui sua perversa doctrina decipiunt quos possunt, et quia eos quos subvertere nequeunt per pravitatem erroris, opprimunt per potentiam saeculi, bene caudae illorum similes serpentibus dicuntur. Habentes capita, per quae principes hujus saeculi figurantur, quos sibi haeretici conjungunt, ut catholicos a fide subvertant. Unde et alia translatio habet: Caudae eorum similes sunt draconibus. Per dracones quippe qui pene immaniores sunt omnibus bestiis, aperte saeculi designatur potestas, quam Ezechiel ex persona Domini loquens ad Pharaonem regem Aegypti demonstrat dicens: Ecce ego ad te, Pharao, draco magne. Et Jeremias ex persona Jerusa
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝓcurat. illud qdͦ procuratur o¬
stendens. De ore illoꝵ procedit igĩs¬
ic̃. Quia ꝓpt̾ illoꝵ doctrinã hec oĩa
uentura sunt eis qui eam suscipi¬
unt. Cũ aũt in illa incurreruit: tt̃
experientur quã amara mors sit
semꝑ igni cremari. nec funditus
mori. Semꝑ fumũ pati: luc̃e nũꝙͣp
uidere: Semꝑ fetorib repleri sua¬
uitatis nichil adoleri. Ideoq orren
equoꝵz in ore ipõꝵ est: ⁊ in caudis eoꝵ
Quia ꝑ suam p̾dicationẽ puersã
suadendo decipunt: ⁊ temꝑstibus
potestatibus fulti. ꝑ ea que retro sunt
exaltantur. Per caudam quippe ut su¬
pra dcm̃ est: potestas t̾rena expͥmit᷑:
que in temꝑalibus rebus letat᷑ q̃ ptꝰ¬
ponende sinit õĩbus qͥ ad ea que in
ance sunt se extendere nitunt᷑. In ore
uero: illud qd̾ ꝑ os fit intelligitur.
Potestas ergõ eoꝵ more eoꝵ est: ⁊ in
caudis eoꝵ. Quia quos nos nõ posst̾
deciꝑe ꝑ prauitatem erroris: decipi¬

Expanded text:
quod procurat, illud quod procuratur, oquod procurat, illud quod procuratur, ostendens. De ore illorum procedit ignis, quia pro illorum doctrina haec omnia ventura sunt eis, qui eam suscipiunt. Cum autem in illam incurrerint, tunc experientur quam amara mors sit, semper igne cremari, nec funditus mori, semper fumum pati, lucem nunquam videre, semper fetoribus repleri, suavitatis nihil adoleri. Ideoque horrendequorum in ore ipsorum est, et in caudis eorum. Quia per suam praedicationem perversam suadendo decipiunt, et temporalibus potestatibus fulti, per ea quae retro sunt, exaltantur. Per caudam quippe, ut supra dictum est, potestas terrena exprimitur, quae in temporalibus rebus laetatur, quae postponendae sunt omnibus qui ad ea quae in ante sunt se extendere nituntur. In ore vero illud quod per os fit intelligitur. Potestas ergo eorum in ore eorum est, et in caudis ipsorum, quia quos non possunt decipere per pravitatem erroris, decipi
Abbreviated transcription (Latin):
tidas. Erit eñĩ ibi duplex pena calo¬
ris ⁊ fugrigoris. Onde iob ad calorẽ
nimiũ transennt ab aquis niuiũ.
Erit ⁊ feror intolerabilis quo cruci¬
abunt̾ igne ⁊ fri frigore exusti. atq a
uermibus comesti. Et capita equoꝵ e
rant ut capita leonũ. Quia ⁊ ar̃as
ut supra dictũ est interficiũt: ⁊ fetorẽ
male fame de se enuttunt. Per capita
aut̾e equoꝵ: auctores incesliguntur
erroꝵ qui ⁊fortes sunt adcontendos
infir mos. ⁊ cũ se similent essent esse
bonũ odorem: fetorsbus inuẽuintur
repleti. Ut eñi supra meminimꝰ os
leonũ ⁊ corꝑa dilamant ⁊ naturalẽ
fecorem egerit. De ore ip̃oꝵ ꝓcedit i¬
gius ⁊ fumus ⁊ sulphur. Ab hiis tri¬
bus plagis occisa est tertia pars ho¬
minũ. de igne ⁊ fumo. ⁊ sulphure. qͥ
procedebat ex ore ip̃oꝵ. De ore aũt eo¬
rum ignis ⁊ finmis ⁊ sulphur egre¬
diens. terciam partem hoĩm occidit.
Genus eñi tropice locutiõis÷ ab eo

Expanded text:
putridas. Erit enim duplex ibi poena, caloputridas. Erit enim duplex ibi poena, caloris et frigoris. Unde Job: Ad calorem nimium transeunt, ab aquis nivium . Erit et fetor intolerabilis, quo cruciabuntur igne et sulphure exusti, atque a vermibus comesti. Et capita equorum tanquam capita leonum. Quia et animas ut supra dictum est interficiunt, et fetorem malae famae de se emittunt. Per capita autem equorum auctores intelliguntur errorum, qui et fortes sunt ad conterendos infirmos, et cum se simulant esse bonum odorem, fetoribus inveniuntur repleti. Ut enim supra meminimus, os leonum et corpora dilaniat, et naturalem fetorem egerit. Et de ore ipsorum procedit ignis et fumus et sulphur. Ab his tribus plagis occisa est tertia pars hominum de igne et fumo et sulphure, quae procedebant ex ore ipsorum. De ore autem eorum ignis et fumus et sulphur egrediens, tertiam partem hominum occidit, Genus enim tropicae locutionis ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
in uisione .s. sic̃ dixerã ⁊ scripsi. Et qͥ
guntur dem̃ones. ił magistri errorũ
Heretici scil ⁊ potentes istius scł̃i qͥbus
presidet diabolus: ueluti xp̃c electis. De
quibus scriptũ est. Ascendes suꝑ equos
tuos. ⁊ equitatꝰ cuus sanitas est. In ip¬
sis autẽ demonib. ł erroꝵ magistris:
intelligunt᷑ om̃s reprobi. ⁊ per loricas
pene ⁊ tormenta eterna figurantur
que a miseris nulla prece sunt eua¬
cuanda. Dicent eñi in inferno ge¬
mentes. Dñe dñe aperi nobis. Sed
non ideo miscd̃iam pauenient: quin
potius audient nescio uos. Quas pe¬
nas mneuitabiles non solũ sustine¬
bunt demones: sed etiam om̃s repri¬
bi Iatinthinas aũt posuit: pro eo
qb̵ est fumeas. Ex igne eñi fumus
egreditur. Hoc etiam ipe color ia¬
qnthinus indicat qui speciem ac¬
ris habet. qr in iuferno erit ignis
inextingiubilis. erit ⁊ fumꝰ qͥ mi¬
seros excecabit: ne uerã lucem iã
uidere possuit: ⁊ sulphureas: i. pu

Expanded text:
udis, sicut dixeram, et conscripsi. Et quiguntur daemones, vel magistri errorum, haeretici scilicet et potentes hujus saeculi quibus praesidet diabolus, sicut Christus electis. De quibus scriptum est: Ascendes super equos tuos, et equitatus tuus sanitas est. In ipsis autem daemonibus vel errorum magistris, intelliguntur omnes reprobi, et per loricas poenae et tormenta aeterna figurantur, quae a miseris nulla prece sunt evacuanda. Dicent enim in inferno gementes, Domine, Domine, aperi nobis. Sed non ideo misericordiam invenient, quin potius audient: Nescio vos. Quas poenas inevitabiles non solum sustinebunt daemones, sed etiam omnes reprobi. Hyacinthinas autem posuit pro eo, quod est fumeas. Ex igne enim fumus egreditur. Hoc etiam ipse color hyacinthinus indicat, qui speciem aeris tenet, quia in inferno erit ignis inexstinguibilis. Erit et fumus qui miseros excaecabit, ne veram lucem jam videre possint. Et sulphureas, id est