comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erbã dragonteã g̃corũ quã uocat usus.
Hec eadẽ uulgilingua colubrina uocat᷑.
Quod colubro similis macłoso cortice sũgit.
Ex qͥb antiqͥs exꝑtũ credimus esse.
Quod queat a simili colubrina uenena
Quisqͥs se tͥta radice ꝑunx̾it eiꝰ.  fugare:¬
Tutꝰ ab incͣsu serpentiũ dicit᷑ e̾e.
Morsib illoꝵ cũ uinõ sũpta medet᷑.
Si uingas oleo cũ succoseminis eꝰ.
Aurib infundens pot̾is sedare dolorẽ.
hoc succolanã madidãsinarib addas:
Cõpescens morbũ. qͥ polib ẽ uocitatus.
Sic etiã cancͥsmagnũ solet ẽe iuuamen.
Succo radicis eiꝰ caligo fugatur.
Et uarii morbi qͤ lumina p̃pediunt᷑.
Exipso puro si sint lita melle ue mixto.
Cũ pusca granis t̃ denis seminis haustis
Lumina munda ferunt pulsa caligine reddi
Si marcescentis illiꝰ floris odorẽ.
Sretrahat p̃gnans depon̾e fert᷑ abortũ.
Tussimꝯpescit sũptꝰ. sed atq catharron.
Et cõfert emoꝑthoicis hoc sepe puameii.

Expanded text:
erba, dragonteam Graecorum quam vocat usus, haec eadem vulgi lingua colubrina vocatur, quod colubro similis maculoso cortice surgit, ex quibus antiquis expertum credimus esse, quod queat a simili colubrina venena fugare. Quisquis se trita radice perunxerit ejus, tutus ab incursu serpentum dicitur esse; morsibus illarum cum vino sumpta medetur. Si jungas oleum cum succo seminis ejus auribus infundens poteris sedare dolorem; hoc succo lanam madidam si naribus addas, compesces morbum, qui polypus est vocitatus; sic etiam cancris magnum solet esse juvamen. Succo radicis ejus caligo fugatur et varii morbi, quos lumina perpetiuntur, ex ipso puro si sint lita melleve mixto; cum pusca granis ter denis seminis haustis lumina munda ferunt pulsa caligine reddi. Si marcescentis illius floris odorem nare trahat praegnans, deponere fertur abortum.tussim compescit sumptus, sedatque catarrhum et confert haemoptoicis; hoc saepe juvamen
Abbreviated transcription (Latin):
iteã malue speciẽ nullus negat ẽẽ.
Aiceãq uocant iliã qr crescit maltũ.
Hanc ipsã diẽt eiuscũ qͦd quasi iuisco.
Illius radix contͥta madere uidetur.
A grestisq solet amultis malua uocari.
Inmulsa coctus fios eiꝰ. uuln̾a curat.
Uelsi cũ uino iͥtũ fioiẽ suꝑ addas.
Sparg̾e sic scrofas anũq uiuare dolentẽ.
Dicit᷑ hocq mͦ cũ quassatis medicatur.
Elixata prius radix adipiq terendo
Addita porcino t᷑ͣbentineq tumores.
Macͥtis curat reliquosq uiuare doloies.
Dicit᷑ issiꝰ neruos hc ipla relapsat.
Rũpit uel spargit sic apostemata dura
Om̃s has causas elixa tura iuuabit.
Siloca morborũ foueant᷑ sepe tepenti.
Adissent̾icis radicũ coctio sumpta.
Cũ iuno fluxũ stringens cõpescit eoꝵ
Et pellit tardas hec coctio sũpta secundas.
Et ꝓdest emoꝑthoicis lapidẽq repellit.
Uenteq solet uaris concurrere causis.
Ae cũuino concͥcũ semen oliuo.
Lungito deformes maculas hoc ungine pelles.

Expanded text:
haeam malvae speciem nullus negat esse, althaeamque vocant illam, quod crescat in altum. Hanc ipsam dicunt eviscum, quod quasi visco illius radix contrita madere videtur, agrestisque solet a multis malva vocari. In mulsa coctus flos ejus vulnera purgat, vel si cum vino tritum florem superaddas, spargere sic scrophas, anumque juvare dolentem dicitur, hocque modo conquassatis medicatur. Elixata prius radix adipique terendo addita porcino terebinthinaeque tumores matricis curat, reliquosque juvare dolores dicitur illius; nervos sic ipsa relaxat, rumpit vel spargit sic apostemata dura. Omnes has causas elixatura juvabit, si loca morborum foveantur saepe tepenti. A dysentericis radicum coctio sumpta cum vino fluxum stringens compescit eorum, et pellit tardas haec coctio sumpta secundas, et prodest haemoptoicis, lapidesque repellit, vesicaeque solet variis succurrere causis. cri cum vino contritum semen olivo jungito, deformes maculas hoc unguine pelles.
Abbreviated transcription (Latin):
dextro brachio pulsũ inspicimꝰ. Precordia st̃ lo¬
ca cordi uitina. quib sensꝰ ꝑcipit᷑. Et dicta p̾
cordia. eo qd̃ ibi sit pͥncipiũ cordis ⁊ cogitatõis
Pulsꝰ uocat᷑. eo qͦd palpite. Cuiꝰ uiidicio. aut
infirmitatẽ intelligimꝰ aut salutẽ. Huiꝰ du¬
plex ẽ. motꝰ: aut simplex. aut ꝯpositꝰ. Sunplex¬
e. qui ex uno saltu constat. ꝯpositꝰ qui ex płi¬
b motib. inordinat᷑ ⁊ inequalis existit. Qui
motꝰ certa hñt spacia. dactilicũ ꝑcussũ qͣndi¬
u sine rticio st̃. Si qnͣdouͦ citatiores st̃. ut dor¬
mortis signa st̃. Uenȩ dicte eo qd̾ iuȩ stiit na¬
tartus sanguinis. atq riui ꝑ corpꝰ omẽ diui¬
sil quib uniu̾sa m̃bra rigant/ Sanguis ex¬

Expanded text:
dextro brachio pulsum despicimus. Praecordia sunt loca cordi vicina, quibus sensus percipitur, et dicta sunt aecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simplex, qui ex uno saltu constat; conpositus, qui ex pluribus motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia; dactylicum percussum, quamdiu sine vitio sunt; si quando vero citatiores sunt, ut δορmortis signa sunt. Venae dictae, eo quod viae sint natantis sanguinis, atque rivi per corpus omne divisi, quibus uni
Abbreviated transcription (Latin):
Cartilagines ossa mollia. ⁊ sñ medulla. Qd genꝰ aui¬
rietilȩ ⁊ nariũ discͥm̃. ⁊ costar᷑ extͤmitates hñt.
siue oꝑcła ossuũ quȩ mouent᷑. Idicte cartila
gines. qd̾ leni attritu carent dolore dũ plecturti.
Latꝰ. qr iacentib nob̾ latet. Est .ii leua pars corꝑis.
Dext᷑ aũ lat̾ĩ. habilior motꝰ ẽ. leuo fortior. ⁊ onep
ferendo accõmodatior. Uñ ⁊ leua nuncupatap̃.
ꝑ eo qd̾ aꝑtior sit ad leuandũ aliqͥd ⁊ portandłi.
pła enĩ gestat clipeũ. ensã pharetiã ⁊ teliqꝗ one

Expanded text:
Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auCartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula osgines, quod levi attritu carent dolore dum flectuntur.Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua one
Abbreviated transcription (Latin):
pinguedo euti adherent. Pulpa ẽ caro sñ piu.¬
guedine: dicta qd palpitr. Resilit enĩ sepe.
Membra st̃ paras corꝑis. Artꝰ quib colligant᷑. m̃¬
bra abartando dicti. Nerui greca diri uatione
appeslant᷑. qd̾ illi neura uocant. Auĩ latine uo¬
catos neruos putant: qd̾ artuũ ꝯiunctiones in
uicẽ his in hereant. Maximã aut̃ uiriũ substã¬
tiã neruos facẽ certissimũ ẽ. Nã qͣnto fu̾int den¬
gant᷑. Nuoꝵ diminuqui st̃ articłi. Nã artꝰ di¬
cunꝰ m̃bra maiora ut st̃ brachia. articłos miuo¬
ra m̃bra ut digiti. Compago capita st̃ ossuũ.
dicta eo qd̾ ÷ͥ ꝯparta nerius. uelut glutino qͦdã
adhereant. Desa st̃ corꝑis solidam̃ta. In his enĩ
positio omĩs. roburq subsistit. Ossa aut̃ abusto
dicta eo qd̾ cremarent᷑ abantiqͥs. siue ut abi pu¬
tant abore. eo qd̃ ibi ꝑateant. Nãq uͥq cutȩ
sũine ossuũ partes nodis crassiorib conglobatȩ.
dicta ita eo qͦd adinflexionẽ m̃broꝵ ilła uꝰtant᷑.

Expanded text:
pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo vicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est; nam quanto fuerint dengantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lans cap̃ ⁊ sustentans qͦͣsi capitoliũ. Cuiꝰ ant̾ior pars
gula uocat᷑. postior cerux. Ceriux aũ uocata. qd̾ ꝑ
eã partẽ cerebrũ ad medullã spinȩ dirigit᷑ qͣi cere¬

Expanded text:
lans caput et sustentans, quasi capitolium. Cujus anterior pars lans caput et sustentans, quasi capitolium. Cujus anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigat
Abbreviated transcription (Latin):
appellant. eo ꝗͥ ꝓsui ꝯcauitate. celi similitudi¬
nẽ habeat:. Fuices a fundendis uocib nõate
artis ⁊ angustis meatib sꝑm̃ uitalẽ retineart. und̾
noces sonos emittunt. Qͥ soni uno mͦ sonarent. nͥ lin¬
guȩ motꝰ distantias uocis efficerae. Ioles gallica lin¬
gua dicunt᷑ qͦs uulgo ꝑ diminutionẽ toxillosuo¬
cant. quȩ in faucib tugescẽ solent. Mentũ dictũ
qd̾ inde mandibule oriant᷑. uł qͦd ibi iungant᷑.
Gurgulio a guiture nom̃ accep̃. cuiꝰ meatꝰ ad os :
nares ꝑtendit: hũs uiã qͣ uox ad linguã tͣnsmitti¬
t᷑. ut possit u̾ba collide. Uñ ⁊ garrire dicimꝰ. Ru¬
men ꝓxiiũ gurgulioni. qͦ cib ⁊ pocio deuorat᷑. ÷
Hinc bestiȩ q̃ cibũ reuocant ac remandt̃ rumina¬
re dic̃t᷑. Subliuguiũ oꝑcłm gurguliõis qͣsi parua
lingͣ q̃ foram̃ lingue recludit. aꝑit uue. Collũ¬
Ddictũ qd̾ sit rigidũ ⁊ tenes erectũ ut colũna baui¬

Expanded text:
appellant, eo quod pro sui concavitate coeli similitudinem habeat. Fauces a fundendis vocibus nominaarctis et angustis meatibus spiritum vitalem teneant. Unde vocis sonos emittunt, qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. gua dicuntur, quas vulgo per diminutionem tusillas vocant, quae in faucibus turgescere solent. Mentum dictum, quod inde mandibulae oriantur, vel quod ibi iungantur. Gurgulio a gutture nomen trahit, cuius meatus ad os et nares pertendit: habens viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba conlidere. Unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae, quae cibum revocant ac remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua quae foramen linguae recludit dictum, quod sit rigidum, et haeret ut columna baju
Abbreviated transcription (Latin):
Sequentes canini uocant᷑: qͦꝵ .ii. in dext̾a ma¬
xilla. iͦ. insinist᷑ st̃. Et diet canini. qr ad si¬
militudinẽ caninoꝵ existunt. ⁊ canis ex ip̃is
gitudine n rotunditate: colomellos uocant.
Ultimi st̃ molares. qͥ ꝯcisa a pͥorib atq ꝯfracta. su¬
bigunt ⁊ molent atq ĩmassant. Uñ ⁊ mola¬
res uocat st̃. Dentiũ aut̃ numer̃. disc̾it qͣtitas
sexꝰ. Nã in uiris plures. in fȩminis pauciores exi
stunt. Mingiue. agignendis dentib nõant᷑. Fas
itiꝰ ꝗͣ decori ⁊ ornam̃to existerent. Palatũ nr̃m

Expanded text:
Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maSequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem cangitudine et rotunditate, colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molunt, atque immassant, unde et molares vocati sunt. 53. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nastunt. Gingivae a gignendis dentibus nominatae sutius quam ornamento existerent. Palatum nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut odoremꝰ aliqͥd acsciamꝰ. Uñ e contia inscii
ac rudes ignari dicunt᷑. Olfecisse .N. scisse ue¬
ꝓpt̃ qđ eqͣlit̃ sit in longitudine ⁊ rotunditate
porrecta.: colũna uocat᷑. Extͦmitas eiꝰ pirula.
a formula. pomi. piri. Que uͦ dext̃ leuaq fd̃
pinnule. abalar̃ similitudine. Mediũ aut̃ in¬
t̃finiũ. Os dictũ. qd̾ ꝑ ipm qͣsi ꝑ ostiũ ⁊ cibos
intꝰ mittimꝰ. i sputũ foris ꝓicimꝰ. ł qr inde in¬
g̃diunt᷑ cibi: in de eg̾diunt᷑ sermones. Labia
a lambendo nõata st̃. Qd̃ aut̃ suꝑtꝰ ẽ. labiũ
dicimꝰ. qd̾ inferiꝰ. eo qͦd grossiꝰ sit labrũ. Alii ui¬
roꝵ labra: mulier lalna dicunt. Lingͥ a lin¬
gando cibo. putat uarro nom̃ ĩpositũ. Alii qͥ
ꝑ articłatos sonos u̾ba ligat. Sic̃ enĩ plectrũ
cordis. ita lingͣ illidit᷑ dentib ⁊ uocalẽ effiẽ¬
ẽẽ sonũ. Dentes g̾ci odontes uocant. ⁊ inde
in latinũ t᷑here nom̃ uident᷑. Hori pͥmi p̃¬

Expanded text:
ut norimus aliquid ac sciamus. Unde et e contra inscii ac rudes ignari dicuntur. Olfecisse enim scisse veropter quod aequaliter sit in longitudine et rotunditate porrecta, columna vocatur; extremitas eius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine: medium autem interfinium. Os dictum, quod per ipsum quasi per ostium et cibos intus mittimus et sputum foris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. Labia a lambendo nominata. Quod autem superius est, labium dicimus; quod inferius, eo quod grossior sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. Alii, quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et vocalem efficit sonum. Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi prae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd sub corio ẽ. a uisco qd̾ ⁊̃ int̾ cutẽ ⁊ carnẽ. Itẽ
iiscera uitalia. id÷ circũfusa cordis loca qͣt uis
capita neruoꝵ. ex sanguine ⁊ neruis copula
ta. Itẽ lacerti. siue mures. qi sic in singłis cor¬
poris m̃bris loco cordis st̾: ut cor inmedia to¬
tiꝰ corꝑis parte. appellant᷑q a noĩe similiũ aĩa¬
liũ. sub terra delitescenttũ. Nã miuscłi aniu

Expanded text:
cquid sub corio est a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est, circumfusa cordis loca, quasi vcapita nervorum ex sanguine et nervita. Item lacerti et mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt, ut cor in media totius corporis parte, et appellantur a nomine similium animalium sub terra delitescentium, idem et tori,
Abbreviated transcription (Latin):
bił. ut caldea ⁊assiria ⁊ mesopotamia ĩ eiꝰ no¬
m̃ aliqñ tͣnsierint. Arabia appellata ẽ .i. sacͣ
ħ enĩ significare int̃p̃tat᷑. eo qd̾ sit regio tu¬
rifera odores ereans. Hinc enĩ eã greci eode¬
mon nr̃i beatã noĩauert̃. In cuiꝰ saltib et
mirra ⁊ cumamũ ꝑuenit. Ibi nascit᷑ autis
fenix. ⁊ sardonix gamina. ⁊ hiris melochi¬
des. ⁊ pedorota inuenit᷑ ibi. Ipsa ẽ ⁊ sabba
appellata a filio chus. qui ñ cupatꝰ ẽ sabba.
ec aũ ang̾to t̾re tractu adorientẽ u̾sꝰ. ad psi¬
cũ sinũ extendit᷑. Cuiꝰ septẽt̾onalia caldea
claudit. occasũ sinꝰ arabieꝰ. Sẏriã sirꝰ qͥdã
indigena ꝑhibet᷑. a suo uocabło nuncupas¬
se. Hec abduente fluuio eufrate. ab occasu
mari m̃o ⁊ egypto t̾imninat᷑. ł angens a septe¬
trione armeniã ⁊ capadotiã a meridie sinũ arabic̃.
Sitꝰ eiꝰ porrectꝰ in ĩm̃sã longitudinẽ: in lato ẽ angꝰ

Expanded text:
bilis ut Chaldaea et Assyria et Mesopotamia in eius nobilis ut Chaldaea et Assyria et Mesopotamia in eius nomen aliquando transierint. Arabia appellata, id est sacra; hoc enim significare interpretatur; eo quod sit regio turifera, odores creans: hinc eam Graeci εὐδαίμων, nostri beatam nominaverunt. In cuius saltibus et myrrha et cinnamum provenit: ibi nascitur avis phoenix, sardonyx gemma, et iris, molochites et paederota ibi invenitur. Ipsa est et Saba, appellata a filio Chus, qui nuncupatus est Saba. Haec autem angusto terrae tractu ad orientem versus ad Persicum sinum extenditur, cuius septentrionalia Chaldaea claudit, occasum sinus Arabicus. Syriam Syrus quidam perhibetur indigena a suo vocabulo nuncupasse. Haec ab oriente fluvio Euphrate, ab occasu mari nostro et Aegypto terminatur, tangens a septentrione Armeniam et Cappadociam, a meridie sinum Arabicum. Situs eius porrectus in inmensam longitudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊ ꝑseo. cognominate st̃. qͥ eas ꝓuincias bel¬
lando aggressi st̃. Ex quib media ab occasu
tͣnsũsa parthnę regna ãplectit᷑ a uiͣitrione
armenia cͥedat᷑. ab ortu caspios uidet. a meri¬
die ꝑsidã. Huiꝰ t̾ra medicã arborẽ gignit. ꝗͣ
alia regio minime parturit. St̃ aũ medie duȩ.
maice ⁊ minor. ꝑsida tendens abortu usq¬
adindos. aboccasu rubrũ mare ht̃. ab aqͥlo¬
ne uͦ mediã tang̃. ab austͦ carmaniã q̃ ꝑ
mũ. In ꝑside. pͥmũ orta ẽ. ars magica. ad
quã nẽbroth gigas pꝰ ꝯfusionẽ lingrũ abiit.
ibiq ꝑsas ignẽ colere docuit. Nã om̃s qͥ in¬
uł partib st̃. solẽ colunt. qͥ ipsoꝵ lingͣ.el. dr̃.
Nesopotamia g̾cã ethimo logiã possidet. qd̾¬
: duob fluuiss ambiat᷑. Nã aboriente tigͥn.
ht̃: ab occiduo eufraten. Incip̾ aũ a septẽt᷑¬
one. int̾ montẽ taurũ ⁊ caucasũ. cuiꝰ a me¬
ridie seqr babilonia. dem̃ caldea. nouissi¬

Expanded text:
do et Perso cognominatae, qui eas provincias bellando aggressi sunt, ex quibus Media ab Occasu transversa Parthia regna amplectitur, a Septentrione Armenia circumdatur, ab Ortu Caspios videt, a Meridie Persidem. Hujus terra medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae: major et minor. Persida tendens ab ortu ad Indos ab occasu Rubrum mare habet, ab Aquilone vero Mediam tangit, ab Austro Carmaniam, quae mum. In Persida primum orta est ars magica, ad quam Nebroth gigans post confusionem linguarum abiit, ibique Persas ignem colere docuit. Nam omnes in illis partibus solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur; nam ab oriente Tigrim t, ab occiduo Euphraten. Incipit autem a Septentrione inter montem Taurum et Caucasum, cujus a meridie sequitur Babylonia, deinde Chaldaea, novissi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ libie pͥncipiũ ⁊ ostiũ nili facit. Seres ẽ. oppidũ
orientis a qͦ ⁊ gens serica ⁊ regio nuncupata ẽ.
Hec ab scithico oceano ⁊ mari caspio. ad oceanũ
orientalẽ inflectit᷑ nobilib frondib fertił. eq̃bꝰ
uellera decerpunt᷑ quȩ ceteris gentib seres ad
usũ uestiũ uendunt. Sactrie regionr: ꝓpͥꝰ ãnis.
bactros uocabłm dedit. Partes eiꝰ quȩ plane ft̾. ꝓ¬
nis uigis ambiunt᷑. Quȩ adũse ft̃ indi fluitii
fontib t̾minant᷑. Reliq̃ includit oxus fluuiꝰ
Mitat aũ baetria fortissimos camelos. nũꝗͣ atte¬
rentes pedes. Scithia sic̃ n⁊ gothia.a magog filio
iaphech. fert᷑ cognominata: cuiꝰ t̾ra ołi ingers
fuit. Nã aboriente indie. a septẽtͥone ꝑ palu¬
des meotides. int̾ dantibiũ ⁊ oceanũ usq ad ger¬
maniȩ fines porrigebat᷑. Postea uͦ minor scctia¬
effecta: a dext̾ orientis parte. qͦ oceanꝰ sericꝰ ten

Expanded text:
quae Libyae principium et ostium Nili facit. Seres oppidum quae Libyae principium et ostium Nili facit. Seres oppidum orientis, a quo et genus Sericum et regio nuncupata est. Haec ab Scythico Oceano et mari Caspio ad Oceanum orientalem inflectitur, nobilibus frondibus fertilis, e quibus vellera decerpuntur, quae ceterarum gentium Seres ad usum vestium vendunt. Bactriae regionis proprius amnis Bactros vocabulum dedit. Partes huius quae pone sunt Propanisi iugis ambiuntur, quae adversae sunt Indi fluvii fontibus terminantur; reliqua includit Ochus fluvius. Mittit Bactria fortissimos camelos numquam adterentes pedes. Scythia sicut et Gothia a Magog filio Iaphet fertur cognominata. Cuius terra olim ingens fuit; nam ab oriente India, a septentrione per paludes Maeotides inter Danubium et Oceanum usque ad Germaniae fines porrigebatur. Postea vero minor effecta, a dextra orientis parte, qua Oceanus Sericus ten
Abbreviated transcription (Latin):
qͥregionẽ illã. in cinẽs et̃nos dissoluie. Cuiꝰ ubra
uidet᷑. Nascunt᷑ enĩ ibi poma uirentia sub
tanta sp̃s maturitatis. ut edendi desid̾iũ
gignant. Si uͦea carpas fatiscunt ac resoluun¬
t in cinerẽ. fumũq exhalant: qͣsi adhuc arde¬
ant. Nabathea ẽ regio sarracenoꝵ anabath filio
ismael nuncupata. Iacet aut̃ int̾ iudeã &e arabiãm
egypto danai fr̃e pꝰ ea ibi regnante nom̃ acce¬
pit. hec ab oriente syrie ac rubro mari ꝯiunda.
aboccasu libiã ht̃. a seꝑtẽtrione mare magnũ.
a meridie uͦ introrsꝰ recedit. ꝑtendris usq ad
ethiopias regio cel imbrib insueta ⁊ pluui¬
arũ ignara. Nilꝰ solꝰ eã cͥcͥfluens irrigat. ⁊ in¬
uitͣtione sua fecundat. Uñ ⁊ ferax frugib.
multã partẽ terrarũ frum̃to alit. Cȩt̃oꝵ qͦ
negotioꝵ adeo copiosa: ut impleat. necessariiᷤ
mercib etĩa orbẽ t̾rarũ. finis egypti canopea a
canope menela gub̾natore sepulto in ea insula.¬

Expanded text:
. Cujus umbra videtur. Nascuntur enim ibi poma virentia sub tanta specie maturitatis, ut edendi desiderium gignant. Si carpas, fatiscunt, ac resolvuntur in cinerem, fumumque exhalant, quasi adhuc ardeant. 26. Nabathaea regio, a Nabath filio Ismael nuncupata. Jacet autem inter Judaeam et Arabiam, Aegypto Danai fratre, postea ibi regnante, nomen accepit. Haec ab Oriente Syriae, ac Rubro mari conjuncta, ab Occasu Libyam habet, a Septentrione mare Magnum, a Meridie vero introrsus recedit, pertendens usque ad Aethiopes; regio coeli imbribus insueta, et pluviarum ignara. 28. Nilus solus eam circumfluens irrigat, et inundatione sua fecundat, unde et ferax frugibus, multam partem terrarum frumento alit, caeterorum quoque negotiorum adeo copiosa, ut impleat necessariis mercibus etiam orbem terrarum. Finis Aegypti Canopaea a Canope Menelai gub
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Latitudo aũ eiꝰ a monte libani. usq ad tybi¬
adis lacũ extendr̃. In medio aũ iudeȩ. ciuiitas
iherosoluna ẽ. qͣsi umbilicꝰ regionis totiꝰ t̾re
uariarũ opũ diues frugib fertił. aqͥs illust̾s.
opima balsamis. Uñ scdm elem̃toꝵ gram existi¬
mauert̾ uudei. eã ꝓmissã patͥb t̾rã fluentẽ lac
⁊mel. cũ hic ilł ds̃ resurrectõis p̃rogatruã pol¬
liceat᷑. Samaria regio palestine ab oppido qͦdã
pat᷑. Hec regio int̾ iudeã ⁊ golileã. media iacce.
incipiens auico eui nom̃ ẽ eleas. deficiens int̾ra
acrabato. Sitꝰ eiꝰ nata᷑ ꝯsimil. nec ĩ nullo diffe¬
rens aiudea. Galilea ẽ regio palestine uoca¬
ta. qd̾ gignat candidiores hoĩes ꝗ̃ palestina.
Hec añ duplex ẽ suꝑior ⁊ inferior sibi tñ conexe:
syrie ⁊ fenici ad herentes qͥa eaꝵ optima ⁊ ferax.
nfructib satis fecunda s ł entapoł regio e in
ꝯfimo arabie ⁊ palestinȩ sita. dicta a qͥnq ciuii¬

Expanded text:
ani usque ad Tiberiadis lacum extenditur. In medio autem Iudaeae civitas Hierosolyma est, quasi umbilicus regionis totius. Terra variarum opum dives, frugibus fertilis, aquis inlustris, opima balsamis. Unde secundum elementorum gratiam existimaverunt Iudaei eam promissam patribus terram fluentem mel et lac, cum hic illis Deus resurrectionis praerogativam polliceretur. Samaria regio Palaestinae ab oppido quodampatur. Haec regio inter Iudaeam et Galilaeam media iacet, incipiens a vico cui nomen est Eleas, deficiens in terra Agrabath. Situs eius natura consimili nec ullo differens a Iudaea. Galilaea regio Palaestinae vocata quod gignat candidiores homines quam Palaestina. Haec autem duplex est, superior et inferior, sibi tamen conexae, Syriae et Phoeniciae adhaerentes. Terra earum opima et ferax et fructibus satis fecunda. Pentapolis regio in confinio Arabiae et Palaestinae sita, dicta a quinque civi
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ hꝰ ẽ a uͣitͥone. abortu mesopꝯtamia. a meridie
syrta. aboccasu mare magnũ. fenix cadmi fr̃ deche¬
bis. egyptioꝵ in siriã ꝓfectꝰ. ap̃ sidonẽ regnaũ. eãq
ꝓunciã ex suo noĩe fenitiã appellaũ. Ipsa ẽ uͥeti
rꝰ. ad quã ysaras loquit᷑. ht̃ aũ aboriente arabã
ameridiȩ mare rubrũ. Palestina ꝓuincia philibã
tate oĩs circa eã regio palestina ẽ nuncupata. hꝰ
aboriente mare rubrũ occ᷑rit a meridiano lat̾e
uidea excipit᷑. A septẽt᷑onali plaga tyrioꝵ fim¬
b claudit᷑. ab occasu egyptõ litite t̾minat᷑. Iudea
regio palestinȩ ex noĩe iude appellataẽ: ex cuiꝰ
tͥbii reges hũit Hec piuꝰ chanaan dicta ẽ. a filio
chan. siue adecẽ chananeoꝵ gentib qͥb expulsis
eandẽ t̾rã iudei possedunt. Iniciũ longitudinis
eiꝰ. a uico arfaui. usq aduicũ iuliadẽ porrigit᷑.¬

Expanded text:
trione Armenia, ab ortu Mesopotamia, a meridie Syria, ab Occasu mare Magnum. Phoenix Cadmi frater de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus apud Sigonem regnavit, eamque provinciam ex suo nomine Phoeniciam aTyrus, ad quem Esaias23 loquitur. Habet autem ab oriente Arabiam, a meridie mare Rubrum. Palaestina provincia Philistimtate omnis circa eam regio Palaestina est nuncupata. Huius ab oriente mare Rubrum occurrit, a meridiano latere Iudaea excipitur, a septentrionali plaga Tyriorum finibus clauditur, ab occasu Aegyptio limite terminatur. Iudaea regio Palaestinae ex nomine Iudae appellata, ex cuius tribu reges habuit. Haec prius Chanaan dicta a filio Cham, sive a decem Chananaeorum gentibus, quibus expulsis eandem terram Iudaei possiderunt. Initium longitudinis eius a vico Arfa usque ad vicum Iuliadem porrigit
Abbreviated transcription (Latin):
ueulentꝰ ab eo qd̾ sit lingͣ clarꝰ. n dñs
sermone splendidꝰ. Lector dr a legendo: id÷ ꝑ
currendo. Uñ ⁊ nauis dr̃ legẽ. qͥcqͥd tnͣsit. Nã
concita tris. Itẽ lector a colligendo aĩo q̃ leg̃
płimarũ possessor. queadmodũ. docet tulliꝰ de¬
boũ. qd̾ tc̃ eratꝰ res in corꝑe pecore. ⁊ in locoꝵ pis¬
Usessionib ex quo pecumõsi ⁊ locupletes uocabatit᷑
longiem. ⁊ lougi tpĩus. Longanimis. siue mag¬
nanimis. eo qd̾ ñiur passionib ꝑtͣbat᷑. s ad uniũsa
sustinenda paciens ẽ. Cui contͣriꝰ ẽ pusilla nimis.
angustꝰ. ⁊ inulla tͥbulatõe subsistens. De qͦ scͥbit᷑.¬

Expanded text:
uculentus, ab eo quod sit lingua clarus et sermone splendidus. Lector dicitur a legendo, id est percurrendo. Unde et navis dicitur legere quicquid transit. Nam concita terris. Item lector, a colligendo animo quae legit, plurimarum possessor, quemadmodum docet Tullius de in locorum possessionibus: ex quo pecuniosi et locupletes vocabantur.' longi aevi et longi temporis. Longanimis, sive magnanimis, eo quod nullis passionibus perturbatur sed ad universa sustinenda patiens est. Cui contrarius est pusillanimis, angustus et in nulla tribulatione subsistens, de quo scribit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ sit magni aninri. ⁊ magne uirtutis. Cui cõ¬
trariꝰ ẽ pusillanimis. Alagnificꝰ a magna facien¬
do uocabłm tͣxit. Mansuetꝰ. initis. uł domitꝰ.
suetꝰ ⁊ cedens imꝓbitatib ⁊ ad sustinendã in¬
ens emittit. Memor. ł qͥ memoria tenet. ł qͥme
moria tenet᷑. Magist᷑. maior instatõe. Nã iste¬
ron grece: stacio dr̃. Minist̾. minor instatiõe.
siue qr officiũ debitũ manib exequit᷑. Minimꝰ

Expanded text:
quod sit magni animi et magnae virtutis. Cui conquod sit magni animi et magnae virtutis. Cui contrarius est pusillanimis. Magnificus a magna faciendo vocabulum traxit. Mansuetus, mitis vel domitus, suetus, et cedens improbitatibus, et ad sustinendam inens emittit. Memor, vel qui memoria tenet, vel quia memoria tenetur. Magister, maior in statione: nam †steron† Graece statio dicitur. Minister, minor in statione, sive quia officium debitum manibus exe
Abbreviated transcription (Latin):
ticꝰ quod aquã timeat. quẽ greci ydropobã dit̃
Lymphaticꝰ ꝓprie dr̃. qͥ uiciũ exaqua contrahit
cuiꝰ u ciũ ẽ. huc atq illuc currere a fluore atq sũp¬
to uicio. S poete iã hoc genꝰ nõis ꝓ furiosis asur¬
pant. Languidꝰ. luridꝰ. qͦd sit pallidꝰ a loro dictꝰ.
Luscos. coclitas dixert̃ antiqͥ. Uñ ⁊ tilopes cocłi¬
tas legimꝰ dictos. qd̾ unũ ocłro habuisse ꝑhi¬
bent᷑. Lotꝰ lautꝰ. ids mundꝰ. Lupa meret̾x a ra¬
pacitate uocata. qͦd ad se raptat miseros ⁊ap¬
p̃hendat.
isericors a ꝯpatiendo alienȩ miseriȩ uocabłm¬
ẽ sortitꝰ. ⁊ hinc appellatã misccłiã qd̾ miser̃ cor
faciat dolentis alienã miseriã. Non aut̃ occ̾rit
ubiq hec ethimologia. Nã ẽ in do̾ miscdia. sñ ulla
fundebat᷑ dice bant. Mactꝰ ẽ taurꝰ uino uł tu¬
re: hocẽ cumul ata ẽ hostia ⁊ mag̾ aucta. Mu
qr munꝰ suũ ide officiũ qd̾ debet adimplex. Sic
& munifex: qr mun̾a fert. Magnanimis ab eo

Expanded text:
ticus, quod aquam timeat, quem Graeci ὑδροφόβον vocant. Lymphaticus proprie dicitur qui vitium ex aqua contrahit, cujus vitium est huc atque illuc currere, a fluore aquae sumpto vitio. Sed poetae iam hoc genus nominis pro furiosis usurpant. Languidus. Luridus, quod sit pallidus, a loro dictus, Luscos coclites dixerunt antiqui, unde et Cyclopas Coclites legimus dictos, quod unum oculum habuisse perhibentur. Lotmiseros, et apprehendat. Misericors, a compatiendo alienae miseriae vocabulum sortitus est; et hinc appellata misericordia, quod miserum cor faciat dolentis alienam miseriam. Non autem occurrit ubique haec etymologia; nam est in Deo misericordia sine ulla fundebatur dicebant: 'Mactus est taurus vino vel ture'; hoc est cumulata est hostia et magis aucta. Munquia munus suum, id est officium quod debet, adinplet: sic et munifex, quia munera fert. Magnanimis, ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
sñ ꝯsilio. ⁊ insciꝰ rerũ. atq ignarꝰ. Ineptꝰ. apto
contͣriꝰ. qͣsi in aptꝰ. In ops. qͥ sñ terra ẽ. Op̃e enĩ
t̾rã intelligimꝰ. ꝙ op̃s fert fructificando. Alii
inopẽ intelligunt. ñ sepultũ in humatũ. cui
nec mane absenti surrex̃ tumulꝰ. Ignobil
eo qͦd sit ignotꝰ ⁊ ulis. ⁊ obscuri gn̾is: cuiꝰ ne
nom̃ qͥdẽ scit᷑. Hircosꝰ. qr sudore corꝑis fȩtido
ndex dr̃ ꝓditor ab indicando. Indigena dictꝰ.
qd̾ inde sit genitꝰ. id in eod̾ loco ⁊at᷑. Impudẽs
coqd̾ abreo pudor. ⁊ pudicitta ꝓculab÷. lmpu¬
dicꝰ. a pudore uocat᷑. Pudorẽ .i. fȩcorẽ dic̃. In ce

Expanded text:
. Ineptus, apto contrarius est, quasi inaptus. Inops, qui sine terra est: Opemo enim terram intellegimus, quia opem fert fructificando. Alii inopem intellegunt non sepultum, inhumatum, cui nec inane absenti surrexit tumulum. Ignobilis, eo quod sit ignotus et vilis et obscuri generis, cuius nec nomen quidem scitur. Ircosus, quia sudore corporis foetido Index, proditor ab indicando. Indigena vocatus quod inde sit genitus, id est in eodem loco natus. Inpudens, eo quod ab eo pudor et pudicitia procul abest. Inpudicus a podice voc
Abbreviated transcription (Latin):
uagatonis uocatꝰ: qr leui motu m̃tis. nẽ ista nĩ
illa desid̾at. Lubrioꝰ. ab eo qd̾ labit᷑. Labens uet¬
siddiator uie Mnista gladiator id carnifex. tusca
ling̾. appellatꝰ. a laniando scilicet. Lacessitor ꝑ
tuslationẽ dictꝰ a cairib. uł aferis quȩ solent
lacerando ꝓuocare. Leno ꝯciliator stupͥ. eo qd̾
m̃tes miseroꝵ blandiat᷑. & deliniendo sedricat.
Libidi nosꝰ ab eo qͦd fac̃ qͦd libet. Libidinosꝰ a libo¬

Expanded text:
uia levi motu mentis nunc ista, nunc illa desiderat. Lubricus, ab eo quod labitur. Labens, intsidiator viae. Lanista, gladiator, id est, carnifex Tusca lingua appellatus, a laniando, scilicet translationem dictus a canibus vel a feris, quae solent lacerando provocare. Leno, conciliator stupri, eo quod mentes miserorum blandiat et deliniendo seducat. Libidinosus, ab eo quod facit quod libet. Libidinosus a Lib
Abbreviated transcription (Latin):
mos erat ap̃ antiqͦs os claude. egenũ ⁊ mattũ
extendẽ. qͣsi manu dice. Mendax. qd̾ m̃tẽ alt̾i
fallat. Malignꝰ. qr malicie uott̃ uł opꝰ ꝑagit.
Malꝰ apellat anigrofelle qdꝰ greci melan dic̃t.
Uñ ⁊ melancolici appellant᷑ hoĩes qui ꝯũsat̾o¬
nẽ humana refugiunt. ⁊ amicoꝵ caroꝵ sus¬
pech sunt. Malitiosꝰ det̾tor malo. q frgqut ma

Expanded text:
mos erat apud antiquos os claudere egenum et manum extendere, quasi manu dicere. Mendax, quod mentem alterius fallat. Malignus, quia malitiae votum vel opus peragit. Malus appellatus a nigro felle, quod Graeci μέλαν dicunt: unde et melancholici appellantur homines qui et conversationem humanam refugiunt et amicorum carorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, quia frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
transitũ regna hostiũ subũtunt᷑. t̾ra popło
diuidit᷑: & ꝑ singłas urbes. uicłos. montes.
ato. ꝯfinia. eccł̃ia celestisq iherłm. sp̃rialia
sue: añꝗͣ dauid n ceti reges existerent. Hẽ
librũ ⁊ Ritth edisse credit᷑ samuel. Libeꝵ
samuel eiꝰdẽ sannelis natiuitatẽ.&. sac̃do¬
tiũ. & gesta. descbit: idcirco & abeo nom̃ acce¬
pit. Et qͣuis hiclibet saul & dauid hẏstoriã con¬
tineat. utͣq tam̃ ad sanisel referunt᷑. qr ipse
unx̃ saul in regnũ. ipse dauid in regẽ fut᷑m.
Ouiꝰ libri pͥmã partẽ ꝯscͥpsit ide samuel: seq̃n
tis. gestaq eoꝵ ꝑordinẽ digerat tẽpoꝵ. Malac
enĩ hebraice. latinȩ regũ int̾p̃tat᷑ hc̃ librũ
iheremias. in unũ uolum̃ coegit. Nã antea
sparsꝰ erat. ꝑ suigłoꝵ regũ hẏstorias. Parali¬
dicẽ possumꝰ: qr ea quȩ in lege uł regũ libͥs¬

Expanded text:
transitum regna hostium subvertuntur, terra populo dividitur, et per singulas urbes, vicos, montes, atque confinia Ecclesiae, coelestisque Hierusalem spiritalia sue, antequam David et caeteri reges existerent. Hunc librum et Ruth edisse creditur Samuel. Liber Samuelis ejusdem, Samuelis nativitatem, et sacerdotium, et gesta describit. Idcirco ab eo nomen accepit et quamvis hic liber Saul et David historiam contineat, utrique tamen ad Samuel referuntur, quia ipse unxit Saul in regnum, ipse David in regem futurum. Cuius libri primam partem conscripsit ipse Samuel; sequentis, gestaque eorum per ordinem digerat temporum. Malachim enim hebraice, latine regum interpretatur. Hunc librum Hieremias primus in unum volumen coegit, nam antea sparsus erat per singulorum regum historias. Paralidicere possumus; quia ea que in lege, vel regum lib
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ tͥa uolumina edidit. Qͦrũ pͥmꝰ ẽ masloth.
quẽ greci parabolas. latini ꝓu̾bia nõĩant:
eo qd̾ in ipso sub ꝯparatiua similitudine figu¬
ras ũboꝵ ⁊ imagines u̾itatis ostend̾it. ipsã
aut̃ uĩtatẽ ad intelligendr̃ legentib rese

Expanded text:
orum tria volumina edidit, quorum primus est Masloth: orum tria volumina edidit, quorum primus est Masloth: quem Graeci Parabolas, Latini Proverbiorum nominant, eo quod in ipso sub conparativa similitudine figuras verborum et imagines veritatis ostenderit. Ipsam autem veritatem ad int
Abbreviated transcription (Latin):
Pannulli uͦ eundẽ iob pꝰ plagã sue passionis.
scͥptorẽ fuisse existimant: arbit᷑ntes ut qͥ cer¬
tamina spũał pugnę sustinuit. ipse nar¬
raret qͦs uictorias exnediuit. Prucipia
aut̃ & fines libri iob ap̃ hebreos ꝓsaica ora¬
tions contexta st̃. Ocł̃ia aut̃ ipsiꝰ ab eo lo¬
co in quoait. ꝑeat ddies in qͣ natꝰ sũ usq
ago penitentiã: oĩa heroico metro discꝰ
cȩnabla. latinȩ organũ dr̃. Uocat᷑ aut̃ psal¬
moꝵ lib̾. qd̾ uno ꝓp̾ħa canente ad psalt̾tũ chorꝰ
ꝯsonando respondet. Ttt ilꝰ aut̃ in psalmis
nunt᷑ intituł. moyses sciłc ⁊ dd̾. ⁊ salonin.
asaph. ethan ⁊ idithim. ifilti chore henĩan.
et iahelita. ⁊ reliqͥ qͦs esdras uno uolamine ꝯ¬
p̃hendit. Oñs aut̃ psalim ap̃ hebreos metͥco
flacci. ⁊ greti pindari. nc̃ alii lambico eurrt̃.
nc̃ alcaico ꝑsonant. nc̃ safico nitent. tͥmetro.
uł tet᷑metro pede uicedentes. Salomon filiꝰ
darud regis isrł iuxta numer̾ uocabłoꝵ su¬

Expanded text:
eumdem Iob, post plagam sue passionis, scriptorem fuisse existimant, ut qui certamina spiritualis pugne sustinuit, ipse narraret quas victorias expedivit. Principia autem et fines libri Iob apud Hebreos, prosaica oratione contexta sunt, media autem ipsius, ab eo loco quo ait: pereat dies in qua natus sum, usque ago poenitentiam , omnia heroico metro discurce Nabla, Latine organum dicitur: vocatus autem Psalmorum liber, quia uno propheta canente ad psalterium chorus consonando responderet. Titulus autem in Psalmis nuntur in titulis, Moyses scilicet et David et Salomon, Asaph, Ethan, Idithim et filii Chore, Eman Israelite et reliquorum, quos Esdras uno volumine comprehendit. Omnes autem psalmos apud Hebreos, metrico Flacci et Graeci Pindari, nunc alii iambo currunt, nunc Alcaico personant, nunc Sapphico nitent trimetro, vel tetrametro pede incedentes. Salomon, filius David, rex Israel iuxta numerum vocabulorum su
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm n p̃cepta uiuendi ⁊ credendi regu¬
lã ꝯscͥpsert̃. Pret̃ hec Ii uolumina apo¬
crifa nũcupant᷑. Apoc̾sa aut̃̾ dicta. id:
secreta. qͣuidubiũ ueniũt. Est enĩ eoꝵ oe¬
culta origo. nec ꝑata patͥb a qͥb usq ad
nos auctoritas uãtiũ scͥpturarũ certissi¬
ma ⁊ notissima successione ꝑuenit. In hi̾
apocͥfis ⁊ si inuenit᷑ aliqͣ ueritas. tñ ꝑꝑ mł
ta falsa. nulla ẽ meis canoniea auetoritas.
quȩ recte a prudentib iudicant᷑ ñ eẽ
minatione remota sunt.

Expanded text:
nostram et praecepta vivendi et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apocrypha nuncupantur. Apocrypha autem dicta, id est secreta, quia in dubium veniunt. Est enim eorum occulta origo nec patet Patribus, a quibus usque ad nos auctoritas veracium scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In iis apocryphis etsi invenitta falsa, nulla est in eis canonica auctoritas, quae recte a prudentibus judicantur, non esse mi. natione remota sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ ꝓbreuitate adiunct sunt. ꝓ uno accipi¬
bentiũ: in qͦ sunt libri nouẽ. Quoꝵ pͥmꝰ iob.
nis. Quartꝰ celech qd̾ ÷ eccłiastes. Quintꝰ sirasi¬
rin. qd̾ ÷ cantica canticoꝵ. Sextꝰ. danel. Sep¬
nos ueteris testam̃ti eoꝵ libroꝵ qͥ in canone
hebraico ñ sunt. Quoꝵ pͥmꝰ sapientiȩ lib̾ ẽ¬
Scłs eccłiasticꝰ. Terciꝰ thobi. Quartꝰ uidith. Iͥn¬
tus i sextꝰ macbabeoꝵ. qͦs licet uidei int̾ apocͥfa
norat. ⁊ p̃dicat. In nouo aut̃ testam̃to. duo ft̃
ordines. Primꝰ eu̾głicꝰ. in qͦ sunt matħs. mar¬
stuguͣt᷑ id÷ in hẏstoria. in morib ĩ allegoria.
Rurso ista tria multifariȩ diuidtint᷑. id÷ qͥd
a d̃o. qͥd abangłis. uł ab hoib gestũ. dictũq
sit. Qͥd a ꝓpħis nuncupatũ. uł ꝓnuntiatũ d̾¬

Expanded text:
 brevitate adiuncti sunt, pro uno accipiibentium, in quo sunt libri novem, quorum primus Iob; nis; quartus Coheleth, quod est Ecclesiastes; quintrin, quod est Cantica canticorum, sextus Daniel, sepnos veteris testamenti, eorum librorum qui in canone hebraico non sunt. Quorum primus Sapientie libes Ecclesiasticus, tertius Tobiae, quartus Judith, quintus et sextus Machabaeorum, quos licet Judaei inter apocrypha norat et praedicat. In Novo autem Testamento duo sunt ordines, primus Evangelicus, in quo sunt Matthaeus, Marstinguitur: id est in historia, in moribus, in allegoria. Rursus ista tria multifarie dividuntur: id est quid a Deo, quid ab angelis, vel ab hominibus gestum dictumque sit; quid a prophetis nuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
mystice canit. Dictũ aut̃ cantic̃ canticoꝵ. eo qd̾
õĩb canticis p̃ferat᷑. q̃ in scͥpt᷑s sac̾s hñtur
tris:⁊ pentamets u̾sib ap̃suos ꝯposita ꝑ¬
hibent᷑: ut iosepbꝰ. ieroniniꝰq sc̃bunt. Y saias¬
onrĩs text᷑ eloq̃ntie ꝓsa incedit. Cantiẽ uͦ
exametro ⁊ paitametro ũ su discrit. Ihere¬

Expanded text:
ictum autem Canticum Canticorum, eo quod omnibus canticis praeferatur, qui in Scripturis sacris habentur; tris, et pentametris versibus apud suos composita perhibentur, ut Josephus, Hieronymusque scribunt. Iomnis textus eloquentiae prosa incedit; canticum vero exametro et pentametro cursu  Isid., ver
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ exordiũ mundi. ⁊ generationes scli:
in eo contineant᷑. Exodꝰ uͦ exitũ abegyp¬
to uł egressũ popłi isrł digerit. ⁊ ex ea
causa nom̃ accepit. Leuiticꝰ appellatꝰ. eo qd̾
leuitar̾ mynist̾ia n diu̾sitatẽ uictimarr̃
exequit᷑. tõtꝰq in eo ordo leuiticꝰ annotat᷑.¬

Expanded text:
quod exordium mundi, et generatio saeculi in eo contineatur. Exodus vero exitum de Aegypto vel egressum populi Israel digerit, et ex ea causa nomen accepit. Leviticus appellatur, eo quod levitarum ministeria et diversitatem victimarum exsequitur, tot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ damiel auiris qͥb dã sapientib scͥpti eẽ ꝑhi¬
bent᷑: quoꝵ erechiel pͥncipia. ⁊ fines multis
ht̃ obscuritatib inuoluta. Daniel uͦ claro
sermone regua orb̵ ꝓnuitiat ⁊ tẽpꝰ aduentꝰ
xp̃i manifestissima p̃dicatõe annotat. Hii st̃¬

Expanded text:
busdam sapientibus scripti esse perhibentur. Quorum Ezechiel principia et finis multis habentur obscuritatibus involuta. Daniel syro sermone regna orbis pronuntiat et tempus adventus Christi manifestissima praedicatione annotat. Hi s
Abbreviated transcription (Latin):
ta greci sermonis. eruditissimꝰ qͥppe ut me
initians a sac̃dotali spũ dicens. fuit indieb
herodis regis iudee sacerdos ⁊acharias. ut
manifestaret iħm xͣ pꝰ natiuitatẽ carnis et
p̃dicationẽ eu̾glii hostiã fuisse effectũ. ꝑ sa¬
uite mundi. Ipse enĩ sac̃dos. deqͦ dictũ ẽ. ĩ

Expanded text:
stas Graeci sermonis eruditissimus, quippe ut medinitians a sacerdotali spiritu dicens1, 5: 'Fuit in diebus Herodis regis Iudaeae sacerdos Zacharias,' ut manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi. Ipse est sacerdos de quo dictum est in
Abbreviated transcription (Latin):
Hebrei aut̃ uetꝰ testam̃tũ hestra: auctore uix¬
ta numerũ litt̾atrũ suarũ ii .xxͥͦ.iͦiͦ. libros acci¬
piunt: diuidentes eos in tͦs ordines. legis sciłe
lib̾s accipit᷑. quoꝵ pͥmꝰ ẽ bresis. qd̾ ẽ genesis.
Scds ellesmon: qͥ ẽ exodꝰ. Terciꝰ uagecra qͥ ẽ leui¬

Expanded text:
Hebraei Vetus Testamentum, Esdra auctore juxta numerum litterarum suarum in XXII libros accipiunt, dividentes eos in tres ordines, legis sciliclibris accipitur, quorum primus est Bresith, qui est Genesis. Secundus Ellesmot, qui est Exodus. Tertiu
Abbreviated transcription (Latin):
numero stellarũ. xliiii. Numerꝰ cir¬
cularis stellarũ ẽ: ꝑ quẽ cogͤ noc Hct᷑ inqͣn¬
to tempore circulũ suũ unã queq stella ꝑcur¬
rat. siue ꝑ longitudinẽ sine ꝑ latitudinẽ. Nã
luna octo annis fert᷑ explets circulũ suũ. Ner¬
curiꝰ annis .xxx. Lucifer annis .ix. Sol ann̾¬
xxx. Qͥb ꝑactis: ad reu̾sionẽ circuli sui hisdẽ
signis ⁊ partib reũtunt᷑. Quedã syła racdiis
solis p̃pedita. anomala fiunt aut retrograda.
aut stationaria: irixta qd̾ poeta meminte di
diẽ radiisq potentib astra ire uetat. cursꝰ¬
q uagos ratione morat᷑. De stellis planetis .xlu.¬
uedã stelle iõ planete dicunt᷑. id÷ errantes: qr
ꝑ totũ niundũ uario motu discurrunt. Uñ ꝓ
eo quod errant retrogradant᷑. uł anomala ef
dicunt᷑: stationẽ aut̃ faciunt qͣndo stant.
De p̾cedentia  ante gradatione stellarũ xl.ui.

Expanded text:
ulari stellarum. 1. Numerus circularis stellarum est, per quem cognosci dicitur in quanto tempore circulum suum unaquaeque stella percurrat, sive per longitudinem, sive per latitudinem. 2. Nam luna octo annis fertur explere circulum suum, Mercurius annis viginti, Lucifer annis novem, sol annXXX. Quibus peractis ad reversionem circuli sui isdem signis et partibus revertuntur. Quaedam sidera radiis solis praepedita anomala fiunt, aut retrograda, aut stationaria, iuxta quod et poeta meminit dicdiem, radiisque potentibus astra ire vetat, cursusque vagos ratione moratur. De stellis planetis . Quaedam stellae ideo planetae dicuntur, id est errantes, quia per totum mundum vario motu discurrunt. Unde pro eo, quod errant, retrograda dicuntur, vel anomala effdicuntur; stationem autem faciunt, quando stant. De praecedentia et antegradatione stellarum .
Abbreviated transcription (Latin):
a miratorib fatue fauni uxoris fatidice. eosq
pͥniũ fatuos appellatos. qd̾ p̃t̃ modũ obstupefae¬
tist̾ uaticiniis illiꝰ usq ad dem̃tiã. Faitor ab eo
qd̾ faueat ⁊ ꝯsentiat. fictor appellat᷑ a fingen
⁊ ꝑtractat. ungit ⁊ enitidat. Fallax. qd̾ fando
id÷ loqñdo decipiat. Feruidꝰ. nac̃dꝰ Ira .ip. inflã¬
mat. frendens. qd̾ minando frangat dentes.
⁊ ꝯpͥmat frem̃s. ferox abeo qd̾ feritatẽ exer¬
ceat ut bestia. fur a furbo dictꝰ ẽ. id a fusco
Iã noctis titit᷑ tẽpore. factiosus int̾ obꝓbria.¬

Expanded text:
a miratoribus Fatuae, Fauni uxoris fatidicae, eosque a miratoribus Fatuae, Fauni uxoris fatidicae, eosque primum fatuos appellatos, quod praeter modum obstupefacti sunt vaticiniis illius usque ad amentiam. Fautor, ab eo quod faveat et consentiat. Fictor appellatus a fingen lenit et pertractat, unguit et nitidat. Fallax, quod fando, id est loquendo, decipiat. Fervidus, iracundus. Ira enim inflammat. Frendens, quod minando frangat dentes et conprimat. Fremens. Ferox, ab eo quod feritatem exerceat, ut bestia. Fur a furvo dictus est, id est a fusco. Nam noctis utitur tempore. Factiosus, inter opprobria
Abbreviated transcription (Latin):
dictꝰ. frugalis a fruge noĩatꝰ. idi a fructu uł
parsimonia. siue ut alii uolunt a modestie
Fenerator. aut̃ latine dr̃. & qͥdat muttiũ ⁊ qͥ
accipit. Flamines. pontifices idoloꝵ. felix
Facilis a faciendo. nec tardꝰ. firmꝰ aut̃. ũn ꝯ for¬
mosꝰ. fortis. qr fert adũsa. uł quec̃q accid̾int.
siue a ferro qd̾ sit duiꝰ nec molliat᷑ formosꝰ
a formo dictꝰ. Formũ i. ueteres calidũ ⁊ fer¬
uens dixert̃. feruor .N. sangͥnẽ mouet: san¬
gius pulcͥtudinẽ. fedꝰ nom̃ ht̃ abhyrco. ⁊¬
qͦs ip̃e sacrauerat ignes. Fragił dictꝰ eo qd̾
ger salute. E. aũ gn̾ale. Dicimꝰ .N. fessꝰ aĩo: ut
sanguine dictꝰ cũ se acute uł a p̃cordiis fu¬
giens. contͣhit sangͥs. Nã timor sangͥnẽ ge¬
lat. Qͥ coaet᷑ reddit formidinẽ. Uñ ẽ illud.
Gelidꝰq coit. formidine sangͥs. foriindolos aut̃.
mat᷑ dictꝰ. qr neq qd̾ fatur ip̃e. neq qd̾ alii di¬
cunt intellig̾ fatuos originẽ ducẽ qͥdã putãt

Expanded text:
dictus. Frugalis, a fruge nominatus, id est, a fructu, ve parcimonia, sive, ut alii volunt, a modestiaFenerator autem Latine dicitur et qui dat mutuum, et qui accipit. Flamines, pontifices idolorum. 98. ttit bonum. Facilis, a faciendo, nec tardus. Firmus, unde et formosus. Fortis, quia fert adversa vel quaecumque acciderint: sive a ferro, quod sit durus nec molliatur. Formosus a forma dictus. Formum enim veteres calidum et fervens dixerunt. Fervor enim sanguinem movet, et sanguis pulchritudinem. Foedus nomen habet ab hirco quos ipse sacraverat ignes. 472 Fragilis dictus, eo quod ger salute: est autem generale. Dicimus enim fessus animo, ut sanguine dictus, cum se a cute ad praecordia fugiens contrahit sanguis; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, unde est illud: Gelidusque coit formidine sanguis. Formidolosus autem matur dictus, quia neque quod fatur ipse, neque quod alii dicunt intellegit. Fatuos origine duci quidam putant
Abbreviated transcription (Latin):
tione declarat. Similit̾ & qͣdraginta dies. qͥ¬
b moyses & helias .⁊ ipse dñs ieiun auert̾ sine
nunieroꝵ cognitione. ñ intelligunt᷑. Sic &
alii in scͥpturis sacris. niuneri existunt. Qr
figuras ñ nisi not huiꝰ artis scientiȩ solue̾
possunt. Datũ ẽ etiã nob̾ ex aliqua parte sub
numoꝵ consistere disciplina: qñ horas ꝑ cã
discimꝰ. qñ dem̃siũ curricło dispiitamꝰ. qñ
spaciũ anni redeuntis agnosçimꝰ. ꝑ numer̃¬
siqͥdẽ ne confundam᷑: instruun᷑. Tolle numer̃
in reb omĩb: & omĩa ꝑeunt. Adime scło
cõpotũ: & cuucta ignorantta ceca cõplectit᷑.
Nec differre pot̃ a ceteris aĩalib: q̃ caltuh nes

Expanded text:
tione declarat. Similiter et quadraginta dies, qutione declarat. Similiter et quadraginta dies, quibus Moyses et Helias et ipse Dominus ieiunaverunt, sine numerorum cognitione non intelliguntur. Sic et alii in Scripturis sacris numeri existunt, quorum figuras non nisi noti hujus artis scientiae solvere possunt. Datum etiam nobis est, ex aliqua parte sub numerorum consdiscimus, quando de mensium curriculo disputamus, quando spatium anni redeuntis agnoscimus. Per numerum, quidem, ne confundamur, instruimur. Tolle numerum in rebus omnibus, et omnia pereunt. Adime saeculo computum, et cuncta ignorantia caeca complectitur. Nec differre potest a caeteris animalibus, qui calculi nes
Abbreviated transcription (Latin):
qui numeris noia indidit. Sex aut̃ & septẽ:
a greco ueniunt. In multis enĩ nõib q̃ in gͦ
deca. nos decẽ. Dicti aut̃ decẽ a greca etħimo¬
logra. eo qͦd ligent ⁊ comungant infra iacen¬
tes nuineros. Nã desmos ꝯuingere uł ligare
apud eos dr̃. Porro uigiti dicti. qd̃ sint decẽbis
geniti: u. ꝓ.b. lict̾a posita. Trignita qd̾ a t̾na¬
rio denario gignant᷑. Sic usq ad nonaginia
Centũ uͦ uocati a cantu. qd ẽ circulũ. Ducenti.
a duo centũ. Sic & reliqui. usq ad mille. Mi¬
le aut̃ a multitudine: iude & nulicia qͣsi
multicia. Inde & mille. que greci mutata
littã mẏriades uocant. Qd p̃stent numer.
Patio numõꝵ. contẽpnenda ñ ẽ. In mubais
Lenĩ scãrũ scͥpt᷑arum locis qͣntũ nystrum
tuĩ ẽ. omĩa inm̃sura & numero. ⁊ pandere fe¬
cisti. Senariꝰ nãq numerꝰ qͥ partib suis ꝑfect᷑
ẽ ꝑfectonẽ inundi qͣdã numeri sui significa¬

Expanded text:
qui numeris nomina indidit. Sex autem et septem qui numeris nomina indidit. Sex autem et septem a Graeco veniunt. In multis enim nominibus quae iδέκα, nos decem. Dicti autem decem a Graeca etymologia, eo quod ligent et coniungant infra iacentes numeros. Nam δεσμός coniungere vel ligare apud eos dicitur. Porro viginti dicti quod sint decem bis geniti, U pro B littera posita. Triginta, quod a ternario denario gignantur: sic usque ad nonaginta. Centum vero vocati a cantho, quod est circulum; ducenti a duo centum. Sic et reliqui usque ad mille. Mille autem a multitudine, unde et militia, quasi multitia: inde et milia, quae Graeci mutata littera myriada vocant. Quid praestent numeri . Ratio numerorum contemnenda non est. In multis enim sanctarum scripturarum locis quantum mysterium  'Omnia in mensura et numero et pondere fecisti.' Senarius namque numerus qui partibus suis perfectus est, perfectionem mundi quadam numeri sui significa