comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dib:: ac si oleum
fuisset: Perpen¬
de igitur petre :
fuerit : qui necessi¬
tate conpulsus:
elimenti natura
mut auit :¬
DTRUS . Mirum
ẽ ualde quod audio.
sed uelim nosse
cuius humilitatis
potuit iste : qui
tantae excellentiȩ
foris fuit
Nter uistutes ani¬
mum congruere¬
que rus : quia mul¬
temptatione sua
intus mentem laces¬
s unt: miraquae
foris fiunt⁊ Sed si
huius constantii
uenerabilis unũ
quod fecit audis:
Cuius humilitatis
fuerit: citius agnoscis
quam facti illius
tale miraculum
dixisti. super . ẽ. ut
litate mentis eius
aedifices¬
uia ualde opinio
sc̃itatis eius excre¬
uerat: multihunc
ex diuersis prouin¬
ciis anxiae uidere
cupiebant: quadã
uerodie ex longin¬
quo loco aduiden¬
dum eum. quidam
rusticus uenit:
Eadem uero hora
casu contigerat :
ut sc̃s uir stans in
ligneis gradibus
Erat autempusillus
ualde: exiliforma
atq: despecta
Cum que is qui ad
uidendum eum
uenerat . quis nam
es s&r in quirer&:
atque obnixe p&e¬
ret. ut sibi debuissa

Expanded text:
dibus ac si oleum dibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. Mirum est valde quod audio; sed nosse cujus humilitatis potuit iste, qui tantae excellentiae foris fuit. 176 nter virtutes animum congrue requiris, quia multentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. quam facti illius tale miraculum dixisti, superest etiam ut litate mentis ejus aedificesuia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in ligneis gradibus, Erat autem pusillus valde, exili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset
Abbreviated transcription (Latin):
sacrum temerare
ulterius non auderent:
Sicq uir sc̃s dum dis¬
cipulos defendit :¬
&iam multis post.
illuc fugientibus¬
quod narro: qui in a¬
chonitana urbe
per annos multos in
monachs habitu deguit
Ibiq: uitam ñ mediocri¬
ter relegios am duxit:
Cui&iam quidam nr̃i
lam profectioris a&a¬
tis. qui ex eisdem sunt
pastib: ad testantur
Iuxeamnamq: ciuita¬
tem ecclesiabeati
mar tyris stephani
sita ẽ. In qua uir uitȩ
uener abilis constan¬
tius nomine. mansio¬
narii fudictus officio
deseruiebat. Cuius
sc̃itatis opinio. sese
ad notitiam hominũ
longe lateque
tetenderat ̃
quia isdem uir fundi¬
tus terrena despi¬
ciens toto ad nisu
mentis ad sola¬
caelestia flagrabat
quadam uerodie. dũ
in eadem ecclesia oleũ
de esset : & praedic¬
tus dñi famulus
unde lampadas ac¬
cenderet omnimo¬
do non haberet :
omnes candelas ecle¬
siae impleuit aqua ÷
Atque exmore in me¬
dium papirũ posuit:
quam allato igne.
succendit: sic quel
aqua arsit inlam pa¬

Expanded text:
sacrum temerare sacrum temerare ulterius non auderent. Sicque vir sanctus dum discipulos defendit, etiam multis post remedium illuc fugientibusquod narro: qui in Anconitana urbe per annos multos in monachico habitu deguit, ibique vitam non mediocriter religiosam duxit; cui etiam quidam nostri jam provectioris aetatis, qui ex eisdem sunt partibus, attestantur. Juxta eam namque civitatem ecclesia beati martyris Stephani sita est, in qua vir vitae venerabilis, Constantius nomine, mansionarii functus officio deserviebat : cujus sanctitatis opinio sese ad notitiam hominum longe lateque tetenderat, quia idem vir funditus terrena despiciens, toto annisu mentis ad solaelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampa
Abbreviated transcription (Latin):
factus reb illic om¬
nib: in sua stabilitate
manentibus arcam
quae superposita
sepulcbro eius fuerat
extulit. longe que
proiecit : ut palam
cuncti cognosceren.
quanti ess & meriti.
cuius illic corpus
iaceret. Ea&iam
quae subiungo prȩ¬
dicti uenerabilis
uiri fortunati qui
ualde mihi a&ate
opere & simplicitate
placet relatione
cognoui. Eandtm
ualeriae prouintiã
Langobardis intran¬
tib ex monasterio
reuerentis simiuiri
aequitii in praedicto
oratorio ad sepulchrũ
eius monachi fugieruNł
Cumq: langobardi sae¬
uientes oraturium
intrassent: Coepe¬
runt eosdem monachos
foras trahere : ut eos
aut pertormenta
discuterent : aut
gladiis necarent
Quorum unus ingemuit.
atque acridolore
commotus clamauit:
tibi quod trahamur:
& nonnos defendas :
Adcuius uocem proti¬
nus saeuientes lan¬
gobardos inmundus
sp̃s inuasit : quicor¬
ruentes interram:
tam diu uexati sunt :
quousque hoc cuncti
&iam qui foriserant
langobardi cognosce¬
rent : quatenus locũ

Expanded text:
factus, rebus illic omfactus, rebus illic omnibus in sua stabilitate manentibus, arcam, quae superposita sepulcro ejus fuerat, extulit, longeque projecit, ut palam cuncti cognoscerent quanti esset meriti is cujus illic corpus jaceret. Etiam ea quae subjungo, praedicti venerabilis viri Fortunati, qui valde mihi aetate, opere et simplicitate placet, relatione cognovi. Eamdem Valeriae provinciam Langobardis intrantibus, ex monasterio reverentissimi viri Equiti in praedicto oratorio ad sepulcrum ejus monachi fugerunt. Cumque Langobardi saevientes oratorium intrassent, coeperunt eosdem monachos foras trahere, ut eos aut per tormenta discuterent, aut gladiis necarent. Quorum unus ingemuit, atque acri dolore commotus clamavit: tibi quod trahimur, et nos non defendis? Ad cujus vocem protinus saevientes Langobardos immundus spiritus invasit. Qui corruentes in terram tandiu vexati sunt, quousque hoc cuncti, etiam qui foris erant, Langobardi cognoscerent, quatenus locum
Abbreviated transcription (Latin):
subripi pontificitan¬
to potuerit :
Quidmiraris p&re¬
quia fallimur qui
homines sumus: an
menti excedit. quod
dauid qui proph&iȩ
sp̃um habere consue¬
mentientis audiuit.s
quod tamen quia per
dauid factum est:
Et occulto dĩ iuditio.
iustum credimus.
Et tamenratione
qualiter iustum fuerit
non uidemus: Quid
ergo mirum: si ore
mentientium aliquan¬
do in aliud ducimur:
qui proph&ȩ non sumis s
Multum uero est quod
unius cuiusq: prȩsulis
mentem curarum
densitas deuastat
Cumq: animus diuiditur
admulta fit minor
adsingula. Tanto que
ei inuna qua lib& re
subripitur: quanto
latius inmultis occu¬
patur⁊ Pe
Uera sunt ualde
Silere non debeo quod
dehoc uiro abbate
quondam meo reue¬
rentissimo ualentio
narrante cognoui:
Arebatnamque. quia
corpus eiusdum in
beati laurentiimar¬
tyris oratario ess&
humatum: super se¬
pulchrum illius. rusti¬
cus quidam arcam
cum frumento posuit:
Nec quantus qualisq
uir illic laceret: per¬
pendere acuereri
curauit: Cumre¬
pente turbo caelitus

Expanded text:
ripi pontifici tanto potuerit. Quid miraris,quia fallimur qui homines sumus? An mente excidit quod David, qui prophetiae spiritum habere consuementientis audivit? Quod tamen quia per David factum est, et occulto Dei judicio justum credimus, et tamen humana qualiter justum fuerit, non videmus. Quid ergo mirum si ore mentientium aliquando in aliud ducimur, qui prophetae non sumus? Multum vero est quod uniuscujusque praesulis mentem curarum desitas devastat. Cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latius in multis occupatur. PETR. Vera sunt valde Silere non debeo, quod de hoc viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir illic jaceret, perpendere 173 ac vereri curavit. Tunc repente turbo coelitus
Abbreviated transcription (Latin):
denontio esse quodudeo. Nec tam̃
nolle me obedire eustimis. fatio
quod iubes. Susceptus ita ĩ mo¬
nasterio est cũ nõ post młtos di¬
es isdem dei famulis pro exortan¬
dis ad desideria superna suelibꝰ
paulo longius a cella digresl us ẽ.
Quo discedente contigit ut in mo¬
nasterio uirginum in quo eiꝰdẽ pa tͥs
Curaiugilabat una earũ que iuxta
carnis huius putredinem spetio¬
sa udeb̾atur febricitare inci pe¬
ret et uehementer anxiart
Magnis que non iam uocibus. sed
stridoribus clamare. Modo mo¬
ritura sum nisi basiliuis
monachus ueniat. et ipse
michi per sue curationis stu¬
dium sa lutem reddat. Sed
in tanti patris absentia acce¬
dere quis piam monachor ĩ ẽgrega¬
tione iurgigum minime au¬
debatQãtominus ille qͥno¬

Expanded text:
denuntio, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, facio quod jubes. Susceptus itaque in monasterio est. Non post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredinem speciosa videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Patris absentia accedere quisquam monachorum in congregationem virginum non audebat; quanto minus ille qui no
Abbreviated transcription (Latin):
eius monasterium In
summo monitis cacu¬
mine situm t̃. ad quã¬
lib& paruum hortũ
fratrib excoleudũ:
Vnus autt̃ breuirsimes
locus in latere monł
excreuerat. quem
ingentis saxi natura¬
liter egrediens
moles occupabat:
ꝗtiadam die dumNon:¬
nosus uir uenerabilis
cogitar&. quod saltim
adcondimenta holerũ
Nutrienda locus isdẽ
aptus potuiss& ex¬
sistere: si hunc molo
saxi illius nontener&.
Oecurrit animoquod
eandem molem quin¬
iquaginta bo umparia
mouere non possent:
Cumq dehumano labo¬
re factaess & despe¬
ratio: addiumum se
solacium contulit
seq illic nocturno silen¬
tio in orationem dedit:
Cum mane factum ẽ&:
adeundem locum
atꝙ inuenerunt
molem tantae mag¬
nitudinis ab eodẽ
loco lougius recesas.¬

Expanded text:
ejus monasterium in ejus monasterium in summo montis cacumine situm est, ad quemlibet parvum hortum fratribus excolendum unus autem brevissimus locus in latere montis excreverat, quem ingentis saxi naturaliter egrediens moles occupabat. Quadam die dum Nonnosus vir venerabilis cogitaret, quod saltem ad condimenta olerum nutrienda locus idem aptus potuisset existere, si hunc moles saxi illius non teneret, occurrit animo, quod eamdem molem quinquaginta boum paria movere non possent. Cumque de humano labore facta esset desperatio, ad divinum se solatium contulit, seque illic nocturno silentio in orationem dedit. Cumque mane facto ad eumdem locum t, invenerunt molem tantae magnitudinis 180 ab eodem loco longius recessi
Abbreviated transcription (Latin):
sire non posse sicq
factum ut flamma
incendii illo termino
refrenata : Insem& ipsa
frigescer&. Et con¬
tingere ulterius
quicquam aedificii
non auder&. Per¬
pendis petre : cuius
sc̃itatis fuerit. aegrũ
hominem sedere. &
ex orando flammas
praemere
Derpendo & obstupes¬
GRECORIAS
De uicino nune loco
tibi aliquid narro:
quod & uiri uenerabi¬
lis maximiani ep̃i. &
laurionis quem nosti
u&eranimonachi
qui ut erq: Nunc usq
super. ẽ relatione
cognoui. quiscilic&e
laurio in eo monasterio
quod iuxta nepesinã
urbem subpentoma
uocatur. Ab anastha
Nutritus. ẽ: Qui nimi¬
rum anasthasius
uitae uenerabilis:
Viro non noso praepo¬
sitomonasterii quod
insoractis monte.
situmẽ & propinqui
loci. Et morũ mag¬
nitudine. et uinus¬
tum studiis assiduae
iungebatur: Idem
uero nonnosus sub
asperrimo suimonas¬
terii degebat patre
sed eius mores mira
semper aequanimita¬
tetolerabat: Sicq
crebro patris iracun¬
diã ex humilitate
mitigabat Quia uero

Expanded text:
sire non posse. Sicque sire non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non auderet. Perpendis, Petre, cujus sanctitatis fuerit aegrum hominem sedere, et exorando flammas premere? perpendo et obstupesGREGORIUS. De vicino nunc loco tibi aliquid narrabo, quod et viri venerabilis Maximiani episcopi, et Laurionis, quem nosti veterani monachi, qui uterque nuncusque superest, relatione cognovi; qui scilicet Laurio in illo monasterio quod juxta Nepesinam urbem Suppentonia vocatur, ab Anastasio nutritus est. Qui nimirum Anastasius, vitae venerabilis viro Nonnoso praeposito monasterii, quod in Soractis monte situm est, et propinquitate loci et morum magnitudine, et virtutum studiis assidue jungebatur . Idem vero Nonnosus sub asperrimo sui monasterii degebat Patre: sed ejus mores mira semper aequanimitate tolerabat. Sicquecrebro Patris iracundiam ex humilitate mitigabat. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
familiares sui sic ubi
necesse esset in mani¬
bus ferebant : Qua¬
da uerodie perculpã
incuriae. Eadem eiui¬
tas anchonitana
succensa ẽ. Cumq
uehementer arder& :
concurrerunt omnes:
ut ignem extinguerent :
sed illis aquã certatim
proicientibus. ita
crescebat flamma:
ut iam totius urbis
interitum minari uide¬
retur : Cumq pro¬
pinquiora sibi quȩq
loca ignis inuaderet
lamq: urbis pattem
non modicam consũp¬
sirs&: & obsistere
nullus ualeret: de¬
ductus inmanibus :¬
uenit ep̃s : Et tanta
periculi necessitate
conpulsus. familarib¬
iusdem quoque
anchonitanae antis¬
tes ecclesiae: uiruitae
uenerabilis marcellinus
fuit: Cuius gressum
dolore nimio podagra
contraxerat. Cumq¬
suis sepostantibus prae¬
cepit dicens: Contra
ignem me ponite:
quod ita factum est:
At quȩ in eoloco ẽ posi¬
tus ubi tota un flammae
uidebatur incũbere:
Coepit autem mir omodo
insem& ipsum incendiũ
retorqueri. acsireflexi¬
one sui impetus excla¬
maret se ep̃m tran¬

Expanded text:
familiares sui sicubi necesse erat in manibus ferebant. Quadam vero die per culpam incuriae eadem civitas Anconitana 177 succensa est. Cumque vehementer arderet, concurrerunt omnes ut ignem exstinguerent. Sed illis aquam certatim projicientibus, ita crescebat flamma, ut jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque propinquiora sibi quaeque loca ignis invaderet, jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribusdem quoque Anconitanae antistes Ecclesiae vir vitae venerabilis Marcellinus fuit , cujus gressum dolore nimio podagra contraxerat, eumqsuis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum tran
Abbreviated transcription (Latin):
pus incumber&: sed
fructus in oleis nullus
apparer& : usũ patri
monasterii fuerat :¬
ut circum quaque
froctres incollegen¬
dis oliuis adhiben¬
da extraneis
opera pergerent :
quatenus exmercede
sui operis. aliquan¬
tulum monasterio
oleum de postareN
quod uir dñi nonnosus
fiericum magna humui¬
litate prohibuit.
Ne exeuntes fr&tres
exmonasterio dum
lucra olei quaererent.
animarum damna
paterentur ⁊ sed
quia in monasterio
arborib oliuae paucae
in esse uidebantur
eas colligi praecepit
in praeld mitti
quam lib& parum oles
eure potuis sor sibimꝰ
deferri: factũ q ẽ
Et susceptum in par¬
uauasculo oleum.
fratres Non noso
dĩ famulo d&ulerunt
quod ipse protenus
ante altare posuit :
cunctisq egredien¬
tibus orauit: Atq
arcessitis postmodũ
fratrib: praecepit
ut hoc quod d&ulerant
oleum leuarent: &
percuncta uasa mo¬
nasterii exiguefun¬
dendo diuiderent :
quat ͥnus benedictio¬
ne eiusdem olei: om¬
nia infusa uiderentur:
quae protinus ut erant

Expanded text:
pus incumberet, sed pus incumberet, sed fructus in oleis nullus appareret, visum Patri monasterii fuerat ut circumquaque fratres in colligendis olivis ad exhibenda extraneis opera pergerent, quatenus ex mercede sui operis aliquantulum monasterio oleum deportarent. Quod vir Domini Nonnosus fieri cum magna humilitate prohibuit, ne exeuntes fratres ex monasterio dum lucra olei quaererent, animarum damna paterentur. Sed quia in monasterii arboribus olivae paucae inesse videbantur, eas colligi praecepit, et in praelo mitti, et quamlibet parum olei exire potuisset, sibimet deferri. Factumque est, et susceptum in parvo vasculo oleum fratres Nonnoso Dei famulo detulerunt: quod ipse protinus ante altare posuit, cunctisque egredientibus oravit, atque accersitis postmodum fratribus praecepit, ut hoc quod detulerant oleum levarent, et per cuncta vasa monasterii exigue fundendo dividerent, quatenus benedictione ejusdem olei omnia infusa viderentur: quae protinus ut erant
Abbreviated transcription (Latin):
suoque recessu longũ
fratrib spatiũ dedinse:
Alio quoque tempore
cum isdem uenerabi¬
lis uir lampades uitre¬
as in oratorio lauaret:
uNa ex eius manibus.
cecidit : quiae per in¬
numeras pattes frac¬
ta desiluit. quiuehe¬
mentissime patris
monasterii furorem
timens: lampadȩs pro¬
tius omnia fragmen¬
ta collegit: atq ante
altare posuit : seque
cum grandi gemitu
inorationem dedit
Cumq ab oratione caput
leuass& : sanam lam¬
pademrepperit : quã
timens perfragmen¬
ta collegerat Sicq
in duob: miraculis.
duorum patrum est¬
uistutes imitatus
In mole scilic& saxi.
factum gregorii q̃ui
montem mouit IN
reparatione uero
lãpĩdis uistutemdona¬
tiꝰ qui fractum calicẽ.
pristinae in columita¬
tirestituit
ut uideo de exemplis
ueceribus noua mira¬
cula: GREGERIIS
Vis ne aliquid in ope¬
ratione Non nosi de
imitatione quoque
helisei cognoscere
atque in hi antercupio
Dum quadam die in
monasterio u&us oleũ
deess& : Iamq: colleͥ¬
gendae oliuae tem¬

Expanded text:
suoque secessu largum fratribus spatium dedisse. Alio quoque tempore cum idem vir venerabilis lampades vitreas in oratorio lavaret, una ex ejus manibus cecidit, quae per innumeras partes fracta dissiluit: qui vehementissimum Patris monasterii furorem timens, lampadis protinus omnia fragmenta collegit, atque ante altare posuit, seque cum gravi gemitu in orationem dedit. Cumque ab oratione caput levasset, sanam lampadem reperit, quam timens per fragmenta collegerat. Sicque in duobus miraculis duorum Patrum virtutes imitatus in mole scilicet saxi, factum Gregorii qui montem movit; in reparatione vero lampadis, virtutem Donati, qui fractum calicem pristinae incolumitati restituit. ut video, de exemplis veteribus nova miracula. GREGOR. Visne aliquid in operatione Nonnosi de imitatione quoque Elisaei cognoscere? atque inhianter cupio. Dum quadam die in monasterio vetus oleum deesset, jamque colligendae olivae tem
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s accepto p̾cio. locum
in eccłia prebuit in quo se¬
pelir⁊ debuisset. Daui uuide¬
licet ualeriamꝰ. usq ad etate
decrepitam leus ac lubricꝰ
excicit. mod̾uq fuis pranu¬
tatib ponere contẽpsit. Ca¬
dem uͦ nocte qua sepultus
ẽ beatꝰ faustinus marcir in
hrmatũ. custodisito appa¬
ut ꝓiciat hinc fecences
car̃nes quas hic pofuit.
Que siñ ficerit. dietrice¬
simo ipse moriet᷑. Dũa iu¬
sionẽ custos ep̃otimut
conficeri & rursus ad mo
atq incolumis ad lectũ re¬
disset subita et inopina¬
ta morte de functus est

Expanded text:
pus accepto pretio locum in ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in humatum, custodi suo appaut projiciat hinc has fetentes carnes quas hic posuit; quod si non fecerit, die trigesimo ipse morietur. Quam visionem custos episcopo timuit confiteri, et rursus admoniatque incolumis ad lectum redisset, subita et inopinata morte defunctus est
Abbreviated transcription (Latin):
um grauia peccata nõ
depͥmunt ħ prodest mor¬
tuus si in ecclesiis sepelian¬
tur. qd̾ eoꝵ preximi quoti¬
ens ad eadem sacra conueni.¬
unt suoꝵ quorum sepulera
aspitiunt recordantur. et
pro eis dño preces effund¬
unt. Nam quos peccata
grauia depͥmunt nõ ad ab¬
solutionemꝰ potiis quam
ad maiorem dampnationis
cumulum. eorum corpora
in eccliis ponunt᷑. Qd̾ meliꝰ
offendemꝰ. Si ea q̃ diebꝰ nr̃is
geda st̃ breuit̃ enarremꝰ
ir namque uenerabi
tuensis ep̃c in sabinensi pro¬
uinntiq ꝯitus atq enult᷑ est.
qui qũadam scĩmonialem
feminam inloquo eodem
fuisse testate. que carnis qui¬
dem continentiam habuit.
s lingue ꝓcacitatem atq stul¬
tiloquium non declinauit.
Nec igitur defuncta . atq
ineccłia sepultꝗ est. Nocte
um secabat᷑. & parsuna illius
igni cremabatur. pars autem
alt̾a intacta remanebat Cñq
hoc surgens mane fr̃ib nar¬
raret. o locũ uellet offẽdere
ĩ quo fuerat igni c̃sũpta. ipsa

Expanded text:
um gravia peccata non deprimunt, hoc prodest mortuis si in Ecclesiis sepeliantur, quod eorum proximi quoties ad eadem loca sacra veniunt, suorum, quorum sepulturam aspiciunt, recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad absolutionem potius quam ad damnationis cumulum majorem, eorum corpora in Ecclesiis ponuntur. Quod melius ostendemus, si ea quae diebus nostris gesta sunt breviter enarremus. Vir namque vitae tuensis episcopus, in Sabiniensi provincia ortus atque enutritus est, qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem continentiam habuit, sed linguae procacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta, atque in ecclesia sepulta est. Nocte um secabaigni cremabatur, pars autem altera intacta remansit. Cumque hoc surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo fuerat igne consumpta, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
amabat: at nͥe ex ⁊ decasid¬
ne cure pastoralis seUnlariũ
hocnimũ negocia patitũr. Et
post tam puler̃a que eas suẽ
speciem. terren actus pulue¬
re fedatur. Cñq se ꝓcondescẽ¬
sione mulcor ad exteriora
sparserit: etiã cũ in ceriora ap¬
petit. ad hec ꝓcul dubio minoꝵ
redit ꝑpendo itaq qͥd tolero:

Expanded text:
amabat At nunc ex occasione curae pastoralis saecular um hominum negotia patitur, et post tam pulchram quietis suae speciem, terreni actus pulvere foedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero
Abbreviated transcription (Latin):
duxis se fatebatur.
Huic autem sedemp¬
tar duae in codem
habitu discipulae
aderaent :
Vna nomine romula:
& altera quȩ niunc
adhuc suꝑ est qua
qui dem faciescio :
sed nomine nescio
Tres itaq: hae. in uno
habitaculo conma¬
nentes: morum qui¬
demdiuitus plenã
sed tamen sebus
pauperem uitam
ducebant:
Haec aute qua price¬
fatus sum romula
aliam quam pracedixi¬
condiscipula suam
magnis uitat meri¬
tis ante ibat :
Erext quippe misore
patientiae. sum¬
mae oboedientiae.
custos oris sui
adsilentium. studio¬
sa ualde ad continua
orcetionis usum.
Sedquia plerumq

Expanded text:
duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam pracondiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumq
Abbreviated transcription (Latin):
huctenerioribus disci¬
pulis pestimescens: id¬
q: prosua solius fieri¬
persecutione pertrac¬
tans: inuidiae locum
dedit : atq: oratoria
cuncta quae construxe¬
rect substatutis prioce¬
positis adiunctis fratri¬
b: ordinauit : Et pait¬
cis secum monachis ab¬
batis habitationem mu¬
tauit loci, Moxq: iur
dĩ eius odia humiliter
declinauit : huncom¬
ni potens ds̃ terribi¬
liter percussit.
Namcum prcedictus
pribt stans in solario :¬
benedictũ discessisse
cognoscer& et exulta¬
ree perdurante immo¬
biliter totadomus fa¬
brica. hoc ipsum in quo
stabat solarium cecidit
& benedictihostem con¬
terens extinexit.
Quoduiridĩ discipulus
maurus nomine : sta¬
tim uenere bili patri
benedicto: qui ad huc
aloco eodem uix decem
milib aberat: aestima¬
uit esse nuntiandum
dicens: Reuestere
quia prrbt quite per¬
sequebatur : extinctus
ẽ. Quod uirdĩ benedic¬
tus audiens: sese ingra¬
uel quia inimicus incu¬
buit: uel quia deinimi¬

Expanded text:
huc tenerioribus discihuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum praedictus presbyter stans in solario Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese in gravel quia inimicus occubuit, vel quia de inimi
Abbreviated transcription (Latin):
tollehunc panem &
tali eum in loco proice:
ubi anullohomine pos¬
sit inueniri Tunccor¬
uus apesto ore: expan¬
sis alis : circa eundem
panem coepit discurre¬
si apeste dicer& : et ob¬
oedireseuelle & tamen
iussa implere non pos
leua securus. atq ibi
proice : ubi inueniri
non possit: quemdiu
demoratus. quando¬
q coruus momordit.
leuauit. & recessit.
Posttrium uero horarũ
spatium : abiecto pane
rediit : Et demanu
hominisdĩ annonam
quã consueuerat acce¬
pit: Venerabilis autẽ
pater : contrecuitam
suam in ardesceresa¬
cerdotis animum uidens.
illimagis quam sibi do¬
luit sed praedictus
florentius quia ma¬
gis tricorpus necare
non potuit: se ad ex¬
tinguendas discipulo¬
rum animas accendit
Itaut in hosto cellae
cui benedictus inerat:
ante eorum oculos
Nudas septem puellas
mitter&t: quae contin
eis sibi inuicem manus
tenentes: et diutius lu¬
dentes: illorum mentes
adperuersitatem libi¬
dinis inflam marent :
Quod sc̃r uir decellacons¬
piciens la psumque ad¬

Expanded text:
tolle hunc panem, et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurresi aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa implere non posseva, leva securus, atque ibi projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque ad
Abbreviated transcription (Latin):
recpido quo que cursu
rediit : qui moxter¬
ram tetigit adsere¬
uersus postergares¬
pexit : & quia super
aquas cucurriss& ag¬
nouit : & quod procesu¬
mere non potuiss& ut
fier& miretus extre¬
muit factum : reuer
sus ad patrem remges¬
tam retulit:. Vir autẽ
uenerabilis benedic¬
tus. hoc non suis meri¬
tis : sed oboedientĩãe¬
illius deputare coepit:
At contrat maurus
prosolo eius imperio
factum dicebat: seq
conscium in illa uistute
non esse : quam nesciens
feciss& sed in hac
humilitatis mutue¬
amicamo: contentio¬
ne. accessit arbiter
puer: quiereptus ẽ:
Nam dicebat: egocũ
ex aquatrstherer suꝑ
caput meum abbatis
ipsum me ex aquis edu
ualde quae narrtes
& multorum aedifica¬
tioni profuturee,
Ego autem boni uiri
mira cula quo plus
bibo plus sitio

Expanded text:
rapido quoque cursu rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum melotem ipsum me ex aquis educunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula quo plus bibo, eo plus sitio
Abbreviated transcription (Latin):
gothi manubrium:
& misit in lacum : &
moxferrum depro¬
fundo rediit: atque
in manubrium intra¬
uit. quistatim fer¬
rmentum gotho red¬
didit dicens: Ecce labo¬
rac : & noli contristari:
UADAMUERODIE
Adum isdem uenerde¬
bilis benedictus incel¬
la consister&. prae¬
dictus placidus puer
scĩ uirimonachus. ad
hauriendam delacu aquã
egressus ẽ: quiuas
quod tenuerat inꝰquã
incaute submittens
ipse quoque cadendo
secutus ẽ. Quemmox
undarapuit & paene
in unius sagittae curt
sum ateme introrsus
treexit . Uir nutem
dĩ incellam positus :
hoc protinus agnouit¬
& maurum festine
uocauit dicens
fretermaure curre:
quia puer ille qui ad
hauriendam aquam per¬
rexerat in lacucecidit
longius trechit
Res mir& : & post p&rũ
a postolum inusitata :
benedictione et enim
postulata atq percep¬
ta : ad patris sui impe¬
rium concitus ꝑrexit
maurus: atque usq
adeum locum quo
abunda deducebatur
puer. perterram se
ire existimans : super
a quam cucurrit eum¬
q per capillos tenuit :

Expanded text:
Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristari. uadam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit,
Abbreviated transcription (Latin):
benedictione trecn̾s¬
mitterat : quem uirdĩ
cum gratiarum actio¬
ne suscepit: sed eũ
quae pestis lateret
in pane non latuit
Adhorem ueror efectio¬
nis illius : ex uicina silua
coruus uenire consue¬
uerat: & panem dema¬
nu eius accipere: Quicũ
more solito ueniss&:
panem quem prib̃t
treens miser&t : uirdĩ
ante cor uum proiecit.

Expanded text:
benedictione transbenedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venisset, panem quem presbyter transmiserat, vir Dei ante corvum
Abbreviated transcription (Latin):
GRI MURIUS
UMIAMLOCA EADEM
rent s aecularem ui¬
tam multi relinque¬
rent: & sublenir edẽp¬
toris iugo ceruicem
cordis edomarent:
sicut pretuorum mos¬
ẽ inuidere aliis uirtu¬
tis bonum quod ipse
habere non app&unt :
Vicinae ecclesiae pribt
florentius nomine :
huius nostri subdiaconi
florentis auus: anti¬
qui hostis malitiaper¬
culssus: scĩ uiristudiis
coepit aemulari. eius¬
quoque conuersationi
derogare: quos que
etiamposs et ab alls
uis itatione conpesce¬
re: Cumq iam se cons¬
picer& eius profec¬
tib: obuiare non pos¬
se . & conuersationis
illius opinionem eres¬
cere: atq multos ad
statum uitae melioris
Ipso quoq opinionis
eius proceconio in de¬
sinenter uocari. Inui¬
diae facib: magisma¬
gisq: succensus doceri¬
or fiebat : quia con¬
uersationis illius ha¬
dem sed habere lau¬
dabilem uitã nolebat
Qui eiusdem inuidiae
tenebris caecatus ad
hocusq: perductus ẽ
ut seruo omnipoten¬
tis dñi infectũ uene¬
no panem : quasi pro

Expanded text:
Gregorius. Cum jam loca eadem rent, saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ecclesiae presbyter, Florentius nomine, hujus nostri subdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius apdem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui ejusdem invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro
Abbreviated transcription (Latin):
& finis non esttor¬
mento malorũ:
Namcum uerit as dicat :
Ibunt hii insuppli¬
cium a&ernum:
iusti autem inuitã
aernam
Quia uerum . ẽ. quod
promis it: falsum
procul dubio ñ erit
qđ minatus ẽ ds̃¬
Quidsiquis dicat
lidcir copeccantib
a&ernam poenan
minatus e ut eos
a peccato rumper
Sifal sumesT quod
minatus .ẽ ut ab
iniustitia corre¬
ger&: &iam falsũ
e. pollicitas ut ad
iustitiam prouoca¬
Sedquis hoc dicere
uel insanus procesu¬
mat  & siminatus
est quodnon erat
impl&urus : dum
adsescse eum mise¬
ricordem uolumus :
fallacem quoddici
nefas ẽ procedica¬
re conpellimur
PETRUS
Scire uel len quo¬
modo iustum sit
ut culpa quaecum
fine ꝑparata est
sine fine puniatur:
Ioc Recte dice¬
r&ur : si districtus
iudexs non corda
hominum: sed facta
pens ar&.
niquienim Ideocũ
fine deliquerunt :
quia cum fine ulxe¬
runt.
Nam uoluis sent utiq
sipotuis sent sine
fine uiuere: ut potu¬
is sent sine fine pec¬
case
Ostendunt enim quia

Expanded text:
 finis non erit tor finis non erit tormento malorum. Nam cum Veritas dicat: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , quia verum est quod promisit, falsum procul dubio non erit quod minatus esQuid si quis dicat: Idcirco peccantibus aeternam poenam minatus est, ut eos a peccatorum perpSi falsum est quod minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsum est pollicitus ut ad justitiam provocaSed quis hoc dicere vel insanus praesumat? Et si minatus est quod non erat impleturus, dum asserere eum misericordem volumus, fallacem quod dici nefas est praedicare compellimur. PETR. Scire velim quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est sine fine puniatur. Hoc recte diceretur, si districtus judex non corda hominum, sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt. Nam voluissent utique , si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendunt enim quia
Abbreviated transcription (Latin):
Et nullus incaelo: quia
neq: angelus
Nullus interro : quia
neque homo uiuens
nullus subtus tersoc
dignus inuentus. ẽ.
quianeque animae
exutae
apcrise nolis¬
prac&er dñm sacri
eloquii secr &apatu¬
erunt.
Cumergo ad soluen¬
dum librum Nullus
subterra inuentus
dignus dicitur: quid
obst& non uideo
ut subterra esse in¬
fernus crẽdatur.:
PATRUS
credendus e : anquan¬
Ta peccatorum diuer¬
sitas fuerit : Tanta
quoq: ex istimanda
sunt & ips a incendia
gehennae ignis :
sed non uno modo.
omnes cruciat pec
pa : tantum illic
Namsicut in hoc
mundo subunosole
mult i consistunt :
Nectamen eiusdem
solis ardorem aequa¬
litersentiunt:
Quia alius plus aestuat:
atq: alius minus:
Ita illic inuno igne
Quia quod hic diuer¬
sitas corporum
hoc illic agit diuer¬
sitas peccatorum .:
Vt ignem non dissimi¬
lemhabeant : & ta¬
men eosdem singu¬
los dissimiliter
exuraet¬
PET RUS
Numquidnaco
quaesote dicimus
eos qui semel illic
finis non ẽ. gaudio
bonorum: Ita¬

Expanded text:
Et nullus in coelo, quia Et nullus in coelo, quia neque angelus, nullus in terra, quia neque homo vivens nullus subtus terram dignus inventus est, quia neque animae exutae aperire nobispraeter Dominum, sacri eloquii secreta potuerunt. Cum ergo ad solvendum librum nullus subtus terram inventus dignus dicitur, quid obstet non video ut subtus terram esse infernus credatur. PETRUS.credendus est? An quanta peccatorum diversitas fuerit, tanta quoque existimanda sunt et ipsa incendia gehennae ignis, sed non uno modo omnes cruciat peccpa, tantum illic Nam, sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat, atque alius minus, ita illic in uno igne quia quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum ut et ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat.--PETRUS : Nunquidnam, quaeso te, dicimus eos qui semel illic finis non erit gaudio bonorum, ita
Abbreviated transcription (Latin):
definire nil audeo
Nonnullinam que
inquadam terroc¬
rum paste infernũ
eeputauerunt.
Alii uero hunc sub
terra. ẽẽ. aestimaN
sed tamen hoc animũ
pulsat :
Quia si idcirco infer¬
num dicimus quia
inferius iac&: quod
tersac ad caelum ẽ.
hoc esse inferus de¬
b& aterra: Vnde
& fostas seꝑps almis¬
camdicitur ⁊
uberaestianimam
meã ex inferno
inferiori
itt infernus superior
tersor : Infernus uero
inferior subterste
eẽ. uideatur.:
Et lohannis uox in ea
aestimatione concor¬
dat : quicum signatũ
librum septẽ sigillis
uidis se sedicer& : quia
nemo inuentus. est
dignus. Neq: incaelo
Neq: interra: neq
subtus terro ape¬
rise librum : & solue¬
se signacula eius
ADiuncxit: Et ego
flebam multum
nem de tribu iuda
dicit aperiN.
in Quo uide lic& libro:
quid aliud: quam
s acro scripturte sig¬
natur : quã solus
sedemptor noster
aperuit
Quihomo factus mori¬
endo resurgendo:
ascendendo: cuncta
misteria quae in ea
fuerant causa
patefecit.

Expanded text:
definire nil audeo. definire nil audeo. Nonnulli namque in quadam terrarum parte infernum esse putaverunt: alii vero hunc sub terra esse aestimant. Sed tamen hoc animum pulsat, quia si idcirco infernum dicimus quia inferius jacet, quod terra ad coelum est, hoc esse infernus debet ad terram. Unde et fortasse per Psalmistam dicitiberasti animam meam ex inferno inferiori . Infernus superior terra, infernus vero inferior sub terra esse videtur. Et Joannis vox in ea aestimatione concordat, qui cum signatum librum septem sigillis vidisse se diceret, quia nemo inventus est dignus neque in coelo neque in terra, neque subtus terram aperire librum, et solvere signacula ejus, adjunxit: Et ego flebam multum nem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur, quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant clausa, patefecit.
Abbreviated transcription (Latin):
post mostem ad
poenalem locum
ductus .ẽ: cuius
fer&ri uestis tangi¬
pot uit : & malig¬
nus sp̃s ab obsesso
homine fugaretꝰ
deb&r omnipoten¬
tis di dispensatio :¬
& quam multi¬
plex agnosci
Cuius iudicio actũ ẽ.
ut i: dem uir pascha¬
sius. & ipse intus
adaliquantum tẽ¬
poris secipera quod
peccas s&. & tamen
ante humanos
oculos mirołcor¬
pus suum post mor¬
tem facer& : qui
ante mostẽ cis quo¬
q: cognoscentibus
pia opera feciss&
ut neq hi quibona
eius uiderant
de elymos inarum
illius aestimatione
fallerentur: neq:
ipsi sine ultione laxa¬
seur culpa quam
necesse culpamcre¬
didit. & idcir cohanc
fl&cibus non extinexit
PETRUS
Ie Rpexdoquae
dicis uerutamen
hac sactione constric¬
tus. Non solum quae
intellego: sed ipsa¬
non intellego cogor
iam pec¬
catafor¬
midase.
Sedquaeso : quia pau¬
lo superius sermo
de locis poenalibus
inferni uersabatur:
ubinam esse infer¬
num putamus. suꝑ
hanc tersim aN
subterram creden¬
dus est
ACDERE TEMNERE

Expanded text:
post mortem ad post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri potuit, et malignus spiritus ab obsesso homine fugari, pdebet omnipotentis Dei dispensatio, et quam sit multiplex, agnosci, cujus judicio actum est, ut idem vir Paschasius et ipse intus aliquanto tempore reciperet, quod peccasset, et tamen ante humaoculos mira per corpus suum post mortem faceret, qui ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit. PETR. Perpendo quae dicis, verumtamen 448 hac ratione constrictus, non solum quae intelligo sed enon intelligo in me cogor jam peccata formidare. Sed quaeso, quia paulo superius sermo de locis poenalibus inferni versabatur, ubinam esse infernum putamus? super hanc terram, an sub terra esse credendus estde re temere
Abbreviated transcription (Latin):
UREGORIUS
TA EST NacO
quanto proce¬
sens saeculũ¬
propinquat ad finẽ
tanto fut urum saecu¬
lum ipsalam quasi
propinquitate tan¬
gitur : & signis mani¬
festioribus aperitur. ⁊¬
Quia enim in hoc saecu¬
lo cogitationes nsues
uicis simminime uide¬
mus: in illo autem
nostracinalteutrũ
corda aspiciemus
Quid hoc saeculum.
nisi noctem.:
Et quid uenturũ.
nisidiem dixerim
sedquemadmodum
cum nox finiri: & dies
incipit oriri: ante
solis ostum simul
aliquomodo tenebrae
cumluce conmixtae
sunt: quousq disce¬
dentis noctis seliquiae
in luce diei subsequen¬
tis ꝑfectae uestantur
It ahuius mundifinis
lamcum futuri sae¬
culi exor dio ꝑmis¬
cetur : Atq: ipsae
reliquiarum eius
tenebrace. quada
lamserum spirita¬
lium ꝑmixtione
tracns lucent: &¬
quae illius mundi
sũnt multa lam
cernimus: sed nec¬
dum ꝑfectae cognos¬
cimus: quia quasi
inquodam mentis
crepusculo haec
uelud ante solem
Lacet quoddicis.
sedde tanto uiro
paschasio. hoc ani¬
mum ad quaestio¬
nem mou& : quod

Expanded text:
REGORIUS. Ita est; nam quantum praesens saeculupropinquat ad finem, tantum futurum saeculum ipsa jam quasi propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uid hoc estquiȩso¬
Ate. quod in his ex¬
demis temporib
tammulta de ani¬
mabus clarescunt
quae amelacuerunt
It aut apestis reue¬
lationibus atque
ostensionibus: uen¬
turums aeculum
inferse se nobis
atq aperise uideatiꝵ¬

Expanded text:
uid hoc est, quaeso, quod in his extremis temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis revelationibus atque ostensionibus venturum saeculum inferre se nobis atque aperire videat
Abbreviated transcription (Latin):
Dedneque hocsil eã
quod ad eius dem ar¬
rianae hereseos dam¬
nationem. In HAC
quoque urber
ante biennium pie¬
tas suꝑna monstroe¬
Ex his quippe quae
narro alia popu¬
lus agnouit : Alia
autemsacerdotes
& custodes eccle¬
siae seaudisse se
uidissetestantur:
Arrianorum ec cle¬
siã in regione urbis
illius quae suboria
dicitur : Cumclau
sausq antebienniũ
remansirs& : placu¬
it ut infide catholi¬
ca introductis illic
beatis eb astiani &
scae agathae mar¬
trrum reliqui ifde¬
dicarł debuis set
quod factum ẽ :
Namcum magna po¬
pulimultitudinet
uenientes: atq omni¬
potenti dño laudes
canentes: eandemu
ecclesiam ingressi
sumus :
Cumq in ea lammissa¬
rum solemnia celebra¬
rentur : & proce eius¬
demloci angustiapo¬
puli se turba conpr¬
mer&: quidamex
his qui extra sacra¬
rium stabant : por¬
cums ubito intrac
suorpedes huc illuc¬
q: discurrere sense¬
runt .:
Quem dum inus quisq
sentir& & iuxta se
stantibus indicar&.
isdemporcus eccle.¬

Expanded text:
d neque hoc sileam, quod ad s eiusdem Arrianae hereseos damnationem in hac quoque urbe ante biennium pietas superna monstraEx his quippe quae narro aliut populus agnovit, alia autem sacerdos et custodes ecclesiae se audisse, se vidisse testantur. Arrianorum ecclesia in regione urbis huius que Subora disa usque ante biennium remansisset, placuit ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martyrum reliquiis, dedicari debuisset; quod factum est. Nam cum magna populi multitudine venientes, atque omnipotenti Domino laudes canentes, eamdem Ecclesiam ingressi sumus. Cumque in ea jam missarum solemnia celebrarentur, 344 et prae ejusdem loci angustia populi se turba comprimeret, quidam ex his qui extra sacrarium stabant porcum subito intra suos pedes huc illucque discurrere senserunt. Quem dum unusquisque sentiret, et juxta se stantibus indicaret, idem porcus eccle
Abbreviated transcription (Latin):
pades accens ae sunt:
Arrianus uero ep̃s qui
uim facturus adue¬
nerat: subitacae¬
citate ꝑcussusẽ
atq: alienis lam mani¬
bus ad suũ habitacu¬
lum seductus:
quod dumlangobardi
in eadẽ regione positi
omnes agnoscerent:
Nequaquã ulterius
proce sumpserunt
Catholica loca
temeracre:
MMiro & enim modo
sesgesta ẽ : ut quia
eiusdem arrianicau¬
sa lampades in ec¬
clesiabeatipauli
fuerant extinctae :
Vno eodemq: tempo¬
re & ipselumen per¬
& indeclesia lumen
redir&

Expanded text:
pades accensae sunt. pades accensae sunt. Arrianus vero episcopus, qui vim facturus advenerat, subita caecitate percussus est atque alienis iam manibus ad suum habitaculum reductus. Quod dum Langobardi in eadem regione positi omnes agnoscerent, nequaquam ulterius praesumpserunt catholica loca temerare. Miro etenim modo res gesta est, ut, quia eiusdem Arriani causa lampades in ecclesia beati Pauli fuerant extinctae, uno eodemque tempore et ipse lumen peret in ecclesia lumen rediret.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑbonđfatium
monasteriimei mo¬
nachum: quiusque
ante quadrienniũ
cumlangobar dis fuit:
adhuc ante triduũ
urbem langobardo¬
rum ep̃s scilic&
arrianus ueniss&:
& locum illic ubi sol¬
lemnia sua ager&
Nonhaber&: Coepit
ab eius ciuitatis ep̃o
ecclesiam p&ere : quã
suo errorł dedicar&
quoddum ualde ep̃s
negar& isdem quiue¬
nerat arrianus.
beat Ipaulia postoli
minus sitam. sedie
altero uiolenter
intracturum ee pro¬
fessus ẽ :
uodeius dem ecclesiae
custos audiens. fes¬
tinus cucurrit: ecde¬
siamclaus it : se ris
muniuit.
facto aut em uespere :
lampades omnes ex¬
tincxit. seq: in inte¬
rioribus abs condit:
Nipso autem subse
quentis lucis crepus¬
.culo : arrianus
ep̃s collecta multi¬
tudine aduenit:
clausas ecclesiae ianu¬
as effringere paractus :
sedrepente cuncta
simul regiae diui¬
nitus concussae:
abiectis longiur se¬
ris aꝑtae sunt: atq
cum magno sonitu
omnia ecdesiae
claustrac patueruNT
Effus o de superlumi¬
ne : omnes quae ex¬
tinctae fuerant lam¬

Expanded text:
 Bonefatium monasterii mei monachum, qui usque ante quadriennium cum Langobardis fuit, adhuc ante triduum urbem Langobardorum episcopus, scilicet Arrianus, venisset et loco illic ubi sollempnia sua ageret non haberet, coepit ab eius civitatis episcopo ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, isdem qui venerbeati Pauli apostoli cominus sitam se die altero violenter intraturum esse professus est. Quod ejusdem ecclesiae custos audiens, festinus cucurrit, ecclesiam clausit, seris munivit; facto autem vespere, lampades omnes exstinxit, seque in interioribus abscondit. In ipso autem subsquentis lucis crepusculo Arrianus episcopus collecta multitudine advenit, clausas ecclesiae ianuas effringere paratus. Sed repente cunctae simul regiae divinitus concussae, abiectis longius seris, apertae sunt, atque cum magno sonitu omnia ecclesiae claustra patuerunt; effuso desuper lumine, omnes quae extinctae fuerant lam