comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inueni & portam. de qua
dicitur. haec porta dñi iusti
intrabunt in eã. & quomo
do perplures margaritas
adunum pergitur marga¬
ritum. sic permultas uiees
per quam ingredimur ad
patrem: post sermonem dĩ.
respondit populus hebroci¬
ce ies ser samuch. quod
a quila & srmmachus si¬
militer transtulerunt¬
hocẽ error noster ablatus
est siue cogitatio nr̃a fir¬
mata est. quae prius inter
te etidola fluc tuabat.
ut ne qua quam. circum¬
feramur omniuento doc¬
trinae sed inte dñm salua¬
torem totamente creda¬
mus. pro quonos. ut sen¬
sus manifestior fieret.
transtulimus uetus error
abiit quia cogitationostra
firmata est proptere a
seruabis nobis pacem quam
a postolis pollicitus es di¬
cens. pacem meam douo¬
bis. pacem meam relin¬
quo uobis. et non solum
semel sed secundo ut se¬
cura sit retributio quae
duplici sermone pro¬
mittitur. iuxta quod &
a postolus loquebatur
gaudete iterum dico
gaudete. hoc autem illi¬
⁊ consequitur. de quo in

Expanded text:
inveniet portam, de qua inveniet portam, de qua dicitur: Haec porta Domini, justi intrabunt in eam . Et qudo per plures margaritas ad unum pergitur margaritum: sic per multas vias per quam ingredimur ad Patrem. Post sermonem Dei, respondit populus 345 Hebraice JESER SAMUCH  , quod Aquila et Symmachus similiter transtuleruntest, error noster ablatus est, sive cogitatio nostra firmata est, quae prius inter te et idola fluctuabat, ut nequaquam circumferamur omni vento doctrinae, sed in te Dominum Salvatorem tota mente credamus. Pro quo nos ut sensus manifestior fieret, transtulimus, vetus error abiit. Et quia cogitatio nostra firmata est, propterea servabis nobis pacem, quam Apostolis pollicitus es, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis ; et non solum semel, sed secundo, ut secura sit retributio quae duplici sermone promittitur, juxta quod et Apostolus loquebatur: Gaudete, iterum dico gaudete . Hoc autem ille consequitur, de quo in
Abbreviated transcription (Latin):
rant sed angelis qui por¬
tis urbis dominicae praesi¬
debant ut aperiantur por¬
tae. et ingrediatur per eas
gens iusta custodiens ue No¬
ritatem. siue ut in hebroa portȩ
codicitur. hem oruNio¬
quod in nr̃a lingua uertitur
sides pluralinumero.t
non singulari. quoe sunt
portae quae aperiuntur
abangelis ut ingrediatur
non populus iud aeorum
qui ab iectus est. sed gens.
sloquitur. A perite mihi
portas iustitiae. et ingres¬
sus in eas confitebor dño
has autem portas nullus po¬
terit in gredinisi qui de
portis mortis fuerit libe.¬
ratus Et cum psalmista
dixerit qui a exaltas me
de portis mortis ut ad nun¬
tiem omnes laudes tuas
in portis filiaesion. cumenĩ
deportis mortis fuerimus
erepti. Tunc inportis
filia esion. nomen laudesq
dñi . cantare poterimus
et quomodo portas mortis
reor. eẽ. peccata de quibus
ad petrumdicitur. portae
inferni non praeualebunt
aduersumte sic portas iustitiae
omnia opera uirtutum quas
quifuerit ingressus unam

Expanded text:
rant, sed Angelis qui porrant, sed Angelis qui portis urbis Dominicae praesidebant, ut aperiant portas, et ingrediatur per eas gens justa, custodiens veritatem, sive ut in Hebraico dicitur EMMUNIquod nostra lingua vertitur, fides, plurali numero, non singulari. Quae sunt portae, quae aperiuntur ab Angelis; ut ingrediatur non populus Judaeorum, qui abjecloquitur: « Aperite mihi portas justitiae, et ingressus in eas confitebor Domino . » Has autem portas nullus poterit ingredi, nisi qui de portis mortis fuerit liberatus, et cum Psalmista dixerit: « Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . » Cum enim de portis mortis fuerimus erepti, tunc in portis filiae Sion omnes laudationes Domini cantare poEt quomodo portas mortis reor esse peccata, de quibus ad Petrum dicitur: Portae inferni non praevalebunt adversum te : sic portas justitiae, omnia opera virtutum, quas qui fuerit ingressus, unam
Abbreviated transcription (Latin):
ficabit ciuitatem meam im¬
mourbs fortitudinis nos¬
trae saluator estidem
tae fidei. ut duplici septa
sit munimento : Non enim
suf ficit murum haberefidei
nisiipsa fides bonis operibus
confirmetur. hic murus &
uertimus. antemurale:
srmmachus firmamen¬
tum inter praetatus est.
ut ipsimori munitionibus
cinctisint. etuallo fossa¬
que & aliismuris quos
inaedificatione castro¬
rum solent loriculas¬
s dicere. a perite portas
& ingrediatur gens iusta
Icus todiens ueritatem:
uetus error abiit: ser
in dño in saeculis aeternis
hxx aperite portas ingredi¬
atur populus custo diens
iustitiam custodiens ueri¬
tatem. ad prehendens ueri¬
tatem custodienspacem.
pacem qnm inte sperauer¬
runt dñe usque insempiter¬
num: Omne hoc canticum
quod interra confessionis.
et laudis sci cantaturi sunt
mutat repente personas
dĩ. urbs fortitudinis nr ae
s aluator. ponetur. me a
muros & ante murale
respondit dñs immo prae¬
cepit. non eis qui hoc dixe¬

Expanded text:
ficavit civitatem meam: imficavit civitatem meam: immo urbs fortitudinis nostrae Salvator est, id tae fidei, ut duplici septa sit munimento. Non enim sufficit murum habere fidei, nisi ipsa fides bonis operibus confirmetur. Hic murus et uod nos vertimus, antemurale, Symmachus firmamentum interpretatus est: ut ipsi muri munitionibus cincti sint, et vallo fossaque et aliis muris, quos in aedificatione castrorum solent loriculas dicere. Aperite portas, et ingrediatur gens justa, custodiens verituetus error abiit: seruin Domino in saeculis aeternis. LXX: Aperite portas, ingrediatur populus custodiens justitiam, et custodiens veritatem, apprehendens veritatem, et custodiens pacem: pacem, quoniam in te speraverunt, Domine, usque in sempiternum. Omne hoc canticum quod in terra confessionis et laudis sancti cantaturi sunt, mutat repente personas,Dei: urbs fortitudinis nostrae Salvator, ponetur in ea murus et antemurale. Respondit Dominus, immo praecepit non eis qui hoc dixe
Abbreviated transcription (Latin):
terram iuda eam. & ciuitas
fortis & salutare nostrum
pon&murum: & circum mu¬
rale: Cum humiliatus fue¬
rit moab & detractus in
terram us que ad puluerem
& omnes inimici subtrat
xp̃ipedibus Tunc canta¬
bitur canti cumistud inter¬
raiuda siue iudaea quod
inter praetatur utrum que
confessio. ut quomodosion
et hierus alem urbem cae¬
les tem in tell eximus. Ita
et regionem huius urbis intel¬
legamus: denique sc̃ĩ in terra
aliena carmen iudeae can¬
ta renolentes dicunt quo¬
modo cantabi mus canticum
dñi interraaliena : egopu¬
to hocesse canticum de quo
& alio loco sanctis praecipi¬
tur. cantate dñocanti cum
nouum. erit autem canticũ
hoc quod sequitur urbs. for¬
titudinis nrãe saluator
qua e est ista urbs quae in
monte sita latere non potest:
de qua & in alioloco scriptum
est: fluminis impetus laeti¬
ficat ciuitatem dĩ: etrur¬
sum: glorios adicta sunt de
te ciuitas dĩ: Huius urbis
ille conditor est de quo
lo quitur paters iste dedi¬

Expanded text:
terram Judaeam: Ecce civitas terram Judaeam: Ecce civitas fortis, et salutare nostrum ponet murum et circummurale. Cum humiliatus fuerit Moab, et detractus ad terram usque ad pulverem, et omnes inimici substrati Christi pedibus, tunc cantabitur canticum istud in terra Juda sive Judaea, quod interpretatur utrumque confessio: ut quomodo Sion et Jerusalem urbem coelestem intelleximus, ita et regionem hujus urbis confeligamus. Denique sancti in terra aliena carmen Judaeae cantare nolentes, dicunt: Quomodo cantabimus canticum Domino in terra aliena ? Ego puto hoc esse canticum, de quo et in alio loco sanctis praecipitur: Cantate Domino canticum novum . Erit autem canticum hoc quod sequitur: Urbs fortitudinis nostrae Salvator . Quae est ista urbs? Quae in monte sita latere non potest. De qua et in alio loco scriptum est: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; et rursum: Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei . Hujus urbis ille conditor est, de quo loquitur pater: iste aedi
Abbreviated transcription (Latin):
um uirorum illius. siue
murorum ut in hebruico
continetur concident. &
humiliabuntur. et detra¬
hentur interram usque
adpuluerem comminu¬
tam: Igitur sermo prophe¬
ticus lic& de consum mati¬
onemundi generaliter te¬
xat uaticinium. tamenne
praesentia omnino uide a¬
tur neglegere nominamoab
qui fuit inimicus israhel in
tantum ut facer & eos forni¬
cari cum madi anitidis. et
consecrari ido label fegor qui
interpraetatui priapus com¬
traquem & hieremias loquit
egrediaetur chamos incap¬
tiuitatem sacer dotes illius.
& principes eius simul. & ite¬
rum confundetur moab. in
chamos. si cut confus a est do¬
mus isrł in bethel & reliqua
hissimilia atque ex uno ido¬
la & demone qui huicidola
praesidebat. omnes in di¬
cat contrarias fostitudi¬
nes humiliandas. & dedu¬
cendas intartarum. &
instar pulueris conteren¬
das. sin autem hoc ita erit
fortitudinis nr̃ae saluator
poneter in eamurds. & an¬
te murale. Lax indieilla can¬
tabunt canticum istud super

Expanded text:
um virorum illius, sive um virorum illius, sive murorum, ut in Hebraico continetur, concident et humiliabuntur, et detrahentur in terram usque ad pulverem comminuta. Igitur sermo propheticus licet de consummatione mundi generaliter texat vaticinium, tamen ne praesentia omnino videatur negligere, nominat Moab, qui fuit inimicus Israel, in tantum ut 343 faceret eos fornicari cum Madianitis, et consecrari idolo Beelphegor, qui interpretatur Priapus, contra quem Jeremias loquitur: Egredietur Chamos in captivitatem, sacerdotes illius et principes ejus simul ; Et iterum: Confundetur Moab in Chamos, sicut confusa est domus Israel in Bethel , et reliqua his similia: atque ex uno idolo et daemone, qui huic idolo praesidebat, omnes indicat contrarias fortitudines humiliandas et deducendas in tartarum, et instar pulveris conterendas. Si autem hoc ita erit,fortitudinis nostrae, Salvator ponetur in ea murus et antemurale. LXX: In die illa cantabunt canticum istud super
Abbreviated transcription (Latin):
faucibus mortis erepti ex¬
ultabimus. & lae tabimur
in eo. Et manus eius at que
potentia requi es cat in mon
teisto de quo supralegimus
Cumregna uerit dñs exer¬
cituum in montesion. et
in hierusalem. & in conspec¬
tu senum suorum fuerit
glorificatus. mõab autem
quod inter praetatur
Depatre. ita conteretur ut
solent plaustro paleae
conteri. hoc iuxtaritum
lo quitur palestinae. et mul¬
tarum orientis prouincia¬
rum quae ob pratorum et
faeni penuria paleas prae¬
parant ut ammantib:
sunt autem carpenta fer¬
rata rotis. permedium in
serrarum modose uoluen¬
tibus. quaestipulam
conterunt et comminuunt
inpaleas. quomodo igi¬
tur plaustris serratis pa¬
leae conte runtur
sic conteretur moab subeo
siue subdĩ potentia siue
insem & ipso. ut nihil in eo
inte gre remane at. & si¬
cut sol& quinatat. totũ
corpus extendere. ita ille
de sua potentia alli detur
in terram. etruens soni¬
tum faci&: Omnia quo¬
quȩ munimenta sublimi¬

Expanded text:
faucibus mortis erepti, exfaucibus mortis erepti, exsultabimus et laetabimur in eo: et manus atque ejus potentia requiescet in te isto. De quo supra legimus: Cum regnaverit Dominus exercituum in monte Sion, et in Jerusalem, et in conspectu senum suorum fuerit glorificatus . Moab autem, quod interpretatur de patre, ita conteretur, ut solent plaustro paleae conteri. Hoc juxta ritum loquitur Palaestinae et multarum Orientis provinciarum, quae ob pratorum et feni penuriam, paleas praeparant esui animantium. Sunt autem carpenta ferrata, rotis per medium in serrarum modum se volventibus, quae stipulam conterunt, et comminuunt in paleas. Quomodo igitur plaustris ferratis paleae conteruntur, sic conteretur Moab sub eo, sive sub Dei potentia, sive in semetipso, ut nihil in eo integri remaneat. Et sicut solet qui natat totum corpus extendere: ita ille de sua potentia allidetur in terram, et ruens sonitum faciet. Omnia quoque munimenta sublimi
Abbreviated transcription (Latin):
&imagine celebrabat hoc
enim consilium dñi est. ut cunc¬
ta trans fer antur ad gentes
qui amors ab sorta est & la¬
crima omnis abstersa &
obprobrium uniuer sae ter¬
raexp̃i imperio suaȩdente
deletum est. et dicent
in illadie: Ecce dĩ nos ter
iste exspectauimus eum. et
saluabitnos. iste dñs susti¬
nuimus eum exultabimus
et laetabimur in salutari
seius. quia requi escet ma¬
nus dñi in monte isto ettri¬
sturabitur mõab subeo
si cut teruntur paleae in plaus¬
tro. Et extendit manus su¬
as sub eo sicut extendit na¬
tans ad natandum. et hu¬
mili abitur gloria eius cum
allisione manum eius. Et
munimenta sublimium ui¬
Irorum su orum concident
ethumiliabuntur & detra¬
hentur in terram usque
adpuluerem dbsorta
morte inperpetuum: popu¬
lus dĩ qui demanumortis
fuerit liberatus dicit ad
increduli hominem tantum
putabant. exspectauimus
eum hocest uerbis eius cre¬
didimus. quisua promis¬
sa conpleuit. & saluauitnos
propterea eius auxilio de

Expanded text:
et imagine celebrabat. Hoc et imagine celebrabat. Hoc enim consilium Domini est, ut cuncta transferantur ad gentes, quia mors absorpta est et lacryma omnis abstersa, et opprobrium universae terrae, Christi imperio succedente, deletum est. Et dicent in die illa: Ecce Deus noster iste, exspectavimus eum, et salvabit nos: iste Dominus, sustinuimus eum, exsultabimus et laetabimur in salutari ejus. Quia requiescet manus Domini in monte isto; et triturabitur Moab sub eo sicut teruntur paleae in plaustro. Et extendet manus suas sub eo, sicut extendit natans ad natandum, et humiliabitur gloria ejus cum allisione manuum ejus. Et munimenta sublimium murorum tuorum concident, et humiliabuntur et detrahentur in terram usque ad pulverem. Absorpta morte in perpetuum, populus Dei qui de manu mortis fuerit liberatus, dicet ad increduli hominem tantum putabant; et exspectavimus eum, hoc est, verbis ejus credidimus, quia sua promissa complebit, et salvabit nos. Propterea ejus auxilio de
Abbreviated transcription (Latin):
populi ligabantur dis¬
rum p& querete mortis
et telam quȩ omnes coepe¬
rat nationes iuxta a posto¬
lum ab sorbitur mors in
perpetuum & aufer&
dñs lacrimam abomni facie
quando morte superata
xp̃i aduenerit regnum & ob¬
probrium generis humani
quod adimaginem conditũ
fuerat creatoris. diabo¬
li et mortis effugerit serui¬
tutem. nec mirum siux¬
ta simmachum domina
a pella turmors
Cumbeatus a postolus dixe¬
rit regnauit mors ab adã
usque ad morsen etiam suꝑ
eos qui non pecca uerunt insi¬
militudinem preuaricatio¬
nis adam. dominatorem omni¬
um̃ populorum : siue faciem
tellegiuolunt qui in monte
oliueti consumendus sit qđ
et indani hel ultima. diximos
uisione iuxta lix omnibus gen¬
tibus. in monte sion conuiui¬
um lae titiae praeparatur
in quobibent uinum quod se
dñs cum sc̃is suis in regno pa¬
tris bibiturum esse promisit
etungen tur ungento ut re¬
nati in xp̃o efficiantur po¬
pulus nouus. unde dicitur
quae quondam is rahel intspo

Expanded text:
populi ligabantur; dispopuli ligabantur; disrumpetque rete mortis, et telam quae omnes ceperat nationes. Et juxta Apostolum, absorbebitur mors in perpetuum . Et auferet Dominus lacrymam ab omni facie, quando morte superata, Christi advenerit regnum: et opprobrium generis humani, quod ad imaginem conditum fuerat Creatoris, diaboli et mortis effugerit servitutem. Nec mirum si juxta Symmachum domina appelletur mors, cum beatus Apostolus dixerit: Regnavit mors ab Adam usque ad Moysem, etiam super eos qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adam . Dominatorem omnium populorum, sive faciem telligi volunt, qui in monte Oliveti consumendus sit, quod et in Danielis ultima diximus visione. Juxta LXX omnibus gentibus in monte Sion convivium laetitiae praeparatur, in quo bibent vinum, quod se Dominus cum sanctis suis in regno Patris sui bibiturum esse promisit : et ungentur unguento, ut renati in Christo efficiantur populus novus; unde dicitur: quae quondam Israel in typo
Abbreviated transcription (Latin):
praeualens. & rur sum
abstulit dñs dẽ omnem la¬
:crimam. ab omni facie & ob¬
pro brium populi sui abstu¬
lit ab omniterra. os enim
dñi locutum est. proeo
quo dnos uertimus faciem
uinculi conligati super
omnes populos a quila in¬
ter praetatus est faciem
tenebrarum super omnes
populos Cumque aquila
bis tenebras dixerit the¬
odotio se mel tenebras
nominauit. cetera simili¬
ter proquo srmmachus
transtulit faciem domina¬
toris quidominatur super
omnes populos. quid autẽ
nia gentibus legenti pers¬
picuum est. quod nonscrip¬
turae uerba sed suum sen¬
sum posuerint eo quodomnia
mis teria legis et templi
trans ferenda sint ad eccle¬
sias. nationum post passio¬
nem ergodñi quando eum
a siti & aestu uel turbine
liberauerit faci & dñs ne¬
qua quam populo iudaeo¬
rum. sed omnibus gentibus
inmontesion pingue conui¬
uium holo causta medullata
et uinum uindemiae defe¬
catum ut praecipitet. Et ab¬
sorberi faciat faciem mor¬
tis et uinculi quo omnes

Expanded text:
praevalens. Et rursum: praevalens. Et rursum: Abstulit Dominus Deus omnem lacrymam ab omni facie, et opprobrium populi sui abstulit ab omni terra. Os enim Domini locutum est. Pro eo quod nos vertimus, faciem vinculi colligati super omnes populos, Aquila interpretatus est, faciem tenebrarum super omnes populos. Cumque Aquila bis tenebras dixerit, Theodotio semel tenebras nominavit, caetera similiter. Pro quo Symmachus transtulit, faciem Dominatoris qui dominatur super omnes populos. Quid autem aec gentibus, legenti perspicuum est, quod non Scripturae verba, sed suum sensum posuerint, eo quod omnia mysteria Legis et Templi transferenda sint ad Ecclesias nationum. Post passionem ergo Domini, quando eum a siti et aestu, ac turbine liberaverit, faciet Dominus nequaquam populo Judaeorum, sed omnibus gentibus in monte Sion pingue convivium, holocausta medullata, et vinum vindemiae defaecatae, ut praecipitet et absorberi faciat faciem mortis et vinculi quo omnes
Abbreviated transcription (Latin):
nem et conse quentiam in
hoc loco repperire non potui
et procolo co ubinos inter¬
pretati sumus sicut aes¬
tum insiti. proquo in he¬
braicos criptum est Basccion
quod apud eos inuium uel si¬
tis dicitur. quare illi proin¬
uio & insiti uerterint insi¬
on. error perspicuus est
signatur elementis. et
faci & dñs exercituum in¬
omnibus populis. in monte
hoc conuiuium pinguium
conuiuium um demiae. pin¬
guiunc me dullarum uinde¬
miae de fecatae. Et praeci¬
pitabit inmonte isto faciem
uinculi colligati superom¬
nes populos Ettelam quam
orditus est superomnes na
tiones praecipitabit mor¬
tem in sempiternum. et
Faufer& dñs ds̃ lacrimam
ab omni facie. Et obprobri¬
um populi sui auferet
deuniuersa terra quia dñs
lo cutus est. Lxx et faci
& dñs sabaoth omnibus
gentibus super montem
istum habent laetitiam bi¬
bentuinum ungebuntur un¬
guento in monte isto. tra¬
de omnia haec gentibus consi¬
lium enimhoc super omnes
gentes. deuorabit mors

Expanded text:
nem et consequentiam, in nem et consequentiam, in hoc loco reperire non potui. Et pro eo loco, ubi nos interpretati sumus, sicut aestum in siti, pro quo in Hebraeo scriptum est BASAION  , quod apud eos invium, vel sitis, dicitur; quare illi pro invio et in siti verterint, in Sion; error perspicuus est,signatur elementis. Et faciet Dominus exercituum omnibus populis in monte hoc convivium pinguium, convivium vindemiae: pinguium medullatorum, vindemiae defaecatae. Et praecipitabit in monte isto faciem vinculi colligati super omnes populos, et telam quam orditus est sutiones. Precipitabit mortem in sempiternum. Et auferet Dominus Deus lacrimam ab omni facie: et obprobrium populi sui auferet de universa terra: quia Dominus locutus est. LXX: Et faciet Dominus Sabaoth omnibus gentibus super montem istum, bibent laetitiam, bibent vinum. Ungentur unguento in monte isto. Trade omnia haec gentibus, consilium enim hoc super omnes gentes: devoravit mors
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. gentium populusti¬
mebit. principium enim sa¬
pientiae timor dñi. lauda¬
bit que tepopulus fortis etci¬
uitas gentium robustarum
timebitte hoc ẽ ecclesia de
gentibus congregata quia fac¬
tuses fortitu do pauperi
xp̃o tuo de quo in psalmis legi¬
mus. beatus qui in tellegit
super egenum. & pauperem
Et inzacharia secundum
hebruiccam ueritatem pau¬
per hocest. hesioꝵ su¬
perpullum asinae sedere
des cribitur fortitudo ege¬
no in tribu latione. passi¬
onis suae spes a turbine
patibuli &umbra culum
ab aestu quando locutus est
pater inmanustu as cominen¬
do spmmeum. quomodo
enim siuentus inpinguatur
parieti at queper transe at.
sic turbo blasphemantium
iu daeorum. illi nocere non
potuit. et ut alia ut arsimili¬
tu dine. si cut propagõ gra¬
uissimo torretur aestu at¬
que flaccescit : ita tumultum
alienorum hoc est qui ã te
alieni facti sunt. marcesce¬
re facies & perire iuxta.
Lxx inter praetes non dicosen¬
suum sed uerborum ordi¬

Expanded text:
tibus, gentium populus te titibus, gentium populus te timebit. Principium enim sapientiae timor Domini . Laudabitque te populus fortis, et civitas gentium robustarum timebit te, hoc est Ecclesia de gentibus congregata. Quia factus es fortitudo pauperi, Christo tuo, de quo et in Psalmis legimus: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Et in Zacharia secundum Hebraicam veritatem, pauper, hoc est EBION , super pullum asinae sedere describitur . Fortitudo egeno, in tribulatione passionis suae, spes a turbine patibuli, et umbraculum ab aestu, quando locutus est: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Quomodo enim si ventus impingatur parieti atque pertranseat: sic turbo blasphemantium Judaeorum illi nocere non potuit. Et ut alia utar similitudine, sicut propago gravissimo torretur aestu, atque flaccescit, ita tumultumalienorum, hoc est, qui a te alieni facti sunt, marcescere facies et perire. Juxta LXX interpretes, non dico sensum, sed verborum ordi
Abbreviated transcription (Latin):
transtulerunt fiat & dñs
ineuangelio. saepehocuerbo
asutituruu
amen. amen id est uere
ueredico uobis quare au¬
tem laudet & confiteatur
nomini dñi & quaesintis¬
ta mirabilic. & cogitationes
antiquae quas ueras õpe¬
re demonstrauit. sequit᷑
Quia posuisti ciuitatem intu
mulũ urbem fortem in rui¬
nam domum abenorum ut
non sit ciuitas & inaeter¬
num non aedificetur : ciuitas
quondam fortis hierusalem
intellegitur. quae facta est
domus alienorum. dequib
saluator dicit in psalmo:
filii alieni mentiai sunt
mihi filii alieni: in ue¬
terauerunt & claudi¬
cauerunt insemitis suis
Haec ciuitas cum
destructa fuerit inae¬
ter num non aedificabitur
ut mille annorum regnum:
et aureae hierusalem at quegem¬
matae somnia conquiescant
destructa autem hierus alem
proimpietate sua laudabit
dm̃ populus fortis. qui
sit autem populus fortis. se¬
quens uersus. ostendit : ciui¬
tas gentium. robustarum
timebitte. illis blas pheman¬

Expanded text:
transtulerunt fiat. Et Dominus transtulerunt fiat. Et Dominus in Evangelio saepe hoc verbo utitur: Amen, amen, id est, vere, vere dico vobis . Quare autem laudet et confiteatur nomini Domini, et quae sint ista mirabilia, et cogitationes antiquae, quas veras opere demonstravit, sequitur: Quia posuisti civitmulum, urbem fortem in ruinam; domum alienorum, ut non sit civitas, et in sempiternum non aedificetur. Civitas quondam fortis Jerusalem intelligitur, quae facta est domus alienorum; de quibus Salvator dicit in psalmo: Filii alieni mentiti sunt mihi, filii alieni inveteraverunt et claudicaverunt in semitis suis . Haec civitas cum destructa fuerit, in aeternum non aedificabitur, ut mille annorum regnum et aureae Jerusalem atque gemmatae somnia conquiescant. Destructa autem Jerusalem pro impietate sua, laudabit Dominum populus fortis. Quis sit autem populus fortis, sequens versus ostendit: Civitas gentium robustarum timebit te. Illis blaspheman
Abbreviated transcription (Latin):
tant uocem sc̃orum esse
populi que credentes
cumds̃ aduersum omnem
orbem quae supra dicca
sunt fecerit. & omnium
prophetarum fuerint
conpleta uaticinice ciui¬
tatem que subuersam
romam inter praecantur
quae delenda sit pęnitus
populum que fortem
qui laudet dñm & cui fac¬
tussit dñs fortitudo intribu¬
lationesua & angustia refe¬
runt adisrahel qui deperse¬
cutione gentium
quasi in aestu ardentissimo.
& insiti liberatus sit:
Alii uero & melius. & recti¬
us expersonae prophetae
dici intellegunt propassio¬
ne dñi saluatoris gratics
patri referentis quod fece¬
rit mira bilia & cogitatio¬
nes anti quecs
Veritati conpleuerit.
quando stantes addexte¬
ram audient:
Venite benedicti patris
mei. possidete praepara¬
tum uobis regnum a cons¬
titutione mundi:
quod & paulus intelle¬
gens loquebatur. sicut
elegit nos in ipso ante cons
titutione mundi esse
nos sanctos. & in macu¬
latos. De si derans que
fieri quod prophetat
lungit uerbum hebraicum

Expanded text:
tant vocem sanctorum esse, tant vocem sanctorum esse, populique credentis: cum Deus adversum omnem orbem quae supra dicta sunt fecerit, et omnium prophetarum fuerint completa vaticinia; civitatemque subversam, Romam interpretantur, quae delenda sit penitus, populumque fortem, qui laudet Dominum, et cui factus sit Dominus fortitudo in tribulatione sua et angustia, referunt ad Israel, qui de persecutione gentium quasi in aestu ardentissimo et in siti liberatus sit. Alii vero et melius et rectius ex persona prophetae dici intelligunt, pro passione Domini Salvatoris gratias Patri referentis, quod fecerit mirabilia, et cogitationes antiquas veritate compleverit, quando stantes ad dexteram audient: Venite, benedicti Patris mei, possidete praeparatum vobis regnum a constitutione mundi . Quod et Paulus intelligens loquebatur: Sicut elegit titutionem mundi, esse nos sanctos et immaculatos ; desideransque fieri quod prophetat, adjungit verbum Hebraicum
Abbreviated transcription (Latin):
tarum. timebitte quia factus
es fortitudo pauperi. forti¬
tudo egeno in tribulatione sua
spes a turbine umbraculum
ab aestu. sp̃s̃ enim robusto
sicut aestum insititumultũ
alienorum humiliabis: uu¬
Et quasi calorem subnube
torrente propaginem
fortium mercescere faces:
Lax. dñe dĩmeus glorificabote
laudabo nomentuum qm̃
fecisti admirabiles res
consilium antiquum ue¬
rum ficet. quia posuisti
ciuitates intum ulum
ciuitates fortes caderent
fundamenta earum
impiorum ciuitas in aeter¬
num non aedificabitur
propterea benedicet tibi
populus pauperum. & ciurtas
hominum iniquitates susti¬
nentium bene dicet tibi:
fuisti enim omni cigitati hu¬
mili auxiliator. & tristib
propter inopiam protei¬
tio ab omnibus pessimis
liberabis eos umbra culum
sitientium & spiritus
hominum iniquitatem
sustinentium
quasi homines pusilant¬
mies staentes hision ab om¬
nibus impus quibus nos
tra didisti: Duplexhuius
loci expositioẽ iuda ei pu¬

Expanded text:
tarum timebit te. Quia factus tarum timebit te. Quia factus es fortitudo pauperi, fortitudo egeno in tribulatione sua, spes a turbine, umbraculum ab aestu: spiritus enim robustorSicut aestus in siti, tumultum alienorum humiliabis: et quasi calore sub nube torrente, propaginem fortium marcescere facies. LXX: Domine Deus meus, glorificabo te: laudabo nomen tuum, quoniam fecisti admirabiles res, consilium antiquum verum, fiat. Quia posuisti civitates in tumulum: civitates fortes, ut caderent fundamenta earum. Impiorum civitates in aeternum non aedificabuntur. Propterea benedicet tibi populus pauperum, et civitates hominum iniquitatem sustinentium benedicent tibi. Fuisti enim omni civitati humili auxiliator, et tristibus propter inopiam protectio: ab hominibus pessimis liberabis eos: umbraculum sitientium, et spiritus hominum iniquitatem sustinentium quasi homines pusillanimes sitientes in Sion ab hominibus impiis, quibus nos tradidisti. Duplex hujus loci expositio est. Judaei pu
Abbreviated transcription (Latin):
sorum post longum tempus
uisi tationem ruborem lunae.
& confusionem solis. post iuec
omnia regnabit dñs exercitu¬
um inmontesion & hierusa¬
lem caclesti: dequa in epis¬
tola scribitur ah ebraeos:
Et in conspectu senum suorum
glorificabitur: qualis senex
fuit abraham qui mortuus ẽ
insenec tute bona. & ad posi¬
tus ad patressuos quales iubet᷑.
& morses praesbiteros elegere
quosscit esse praesbiteros:
Cani enim hominis sapientti¬
a eius. quumitatur uetus¬
tum dierum cuius caesaries
describitur candida. utaeta¬
tis longitudo monstretur:
Past hoc & de ecdesiastico
gradu intellegi. sitamen
non distruant operibus
dignitatem:¬
Dñe ds̃ meus estu. ex altabo
te. confitebor nominituo
qm̃ fecisti mirabilia cogita¬
tiones antiquas fideles
amen. quia posusti ciuitatẽ
intumulum urbem fortem
inruinam domum alienorũ:
ut nonsit uuitas: et in sem¬
piternum non aedificetur.
super hoc laudabitte populus
fortis ciuitas gentium robus¬

Expanded text:
sorum post longum tempus sorum post longum tempus visitationem, ruborem lunae et confusionem solis. Post haec omnia regnabit Dominus exercituum in monte Sion et in Jerusalem coelesti, de qua et in Epistola scribitur ad Hebraeos: Et in conspectu senum suorum gloriabitur . Qualis senex fuit Abraham, qui mortuus est in senectute bona, et appositus est ad patres suos . Quales jubetur et Moyses presbyteros eligere, quos scit esse presbyteros : cani enim hominis sapientia ejus , qui imitantur vetustum dierum, cujus caesaries describitur candida, ut aetatis longitudo monstretur . Potest hoc et de ecclesiastico gradu intelligi, si tamen non destruant operibus dignitatemeus meus es tu, exaltabo te, confitebor nomini tuo: quoniam fecisti mirabilia, cogitationes antiquas, fideles, amen. Quia posuisti civitatem in tumulum, urbem fortem in ruinam; domum alienorum, ut non sit civitas, et in sempiternum non aedificetur. Super hoc laudabit te populus fortis, civitas gentium robus
Abbreviated transcription (Latin):
quaedñi arbitrio derelictaẽ:
Tunc erubescet luna. & con¬
funde tur sol. iuxillud quod
apostolusait: &enim creatura
ipsa congemes cit & parturit
cernens homines. qui suo fru¬
ebantur lumine. nihil dignũ
dĩ bonitate fecisse qui solemsuũ
oriri facit super iustos. & in¬
iustos. quo modo si dispensator
& uilicus uenientednõ cer¬
nens familiam uarus subici cru¬
ciatibus: & nequaquã sua im¬
plesse praecepta. dehoc eodem
loco plenius saluator in euange¬
uo docet solobs curabitur
& luna non dabit lumensuũ:¬
S Etstellae cadent decaelo. & uir¬
tutes caelorum mouebuntur:
Equando apparuerit signum¬
E filii hominis incaelo:
Fet planxerint se omnestri¬
ebus terrae. etuiderint filiũ
hominis uenientem cumnu¬
Ebibus caeli inuirtute. & glo¬
ria multa: dicimus sub¬
uersionem terrae. uisitatio¬
nem militia e caeli congre¬
gationem regum. & princi¬
pum inunum fascem
Et detrusionem in lacum
& custodiam carceris. &elau¬

Expanded text:
quae Domini arbitrio derelicta est. quae Domini arbitrio derelicta est. Tunc erubescet luna, et confundetur sol, juxta illud quod Apostolus ait: Etenim creatura ipsa congemiscit et parturit , cernens homines qui suo fruebantur lumine, nihil dignum Dei bonitate fecisse, qui solem suum oriri facit super justos et injustos . Quomodo si dispensator et villicus, veniente Domino, cernat familiam variis subjici cruciatibus, et nequaquam sua implesse praecepta. De hoc eodem loco plenius Salvator in Evangelio docet: Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelo, et virtutes coelorum movebuntur, quando apparuerit signum Filii hominis in coelo, et planxerint se omnes tribus terrae, et viderint Filium hominis venientem cum nubibus coeli, in virtute et gloria multa . Didicimus subversionem terrae, visitationem militiae coeli, congregationem regum et principum in unum fascem, et detrusionem in lacum, et custodiam carceris, et clau
Abbreviated transcription (Latin):
congregabit dñs indie iudicii
quasi in uno fasce pareter colli¬
gatos. Et mittet in lacum
inferni ut in illis quoque im¬
pleatur. quod de impio scrip¬
tũ est. lacum a peruit &. fo¬
dit eum. & incidit infoueam quã
fecit. & indudentur in carcere.
iuxta illud quod ait dñs. iteinignẽ
aetenũ qui paratus ẽ dia bolo
& angelis cius. quod autem sequit᷑
Et postmultos dies. uisi tabunt᷑:
uidetur ad plaudere amicis meis
quidiabolo & daemonibus dant
paenitentiã. quod multa post
tempora ad nõuisitentur.
sed considerent quod nondiae¬
ri it aperte scriptura diuina:
Visitabuntur ad ño. ueluisita¬
buntur ab angelis. sed absolute
uisicabuntur: Ex qua ambigui¬
tate uerbi. & remediũ potest
intellegi. Et correptio quod
postquã iusti praemia recepe¬
rint. illiin poenis perpetuis
uisitentur: Et tamen sciendũ
quodiudiciũ dĩ humana non
possit scire fragilitas: Necde poe¬
narum magnitudine atque
mensura ferre sententiam

Expanded text:
congregabit Dominus in die judicii, congregabit Dominus in die judicii, quasi in uno fasce pariter colligatos, et mittet in lacum inferni, ut in illis quoque impleatur quod de impiis scriptum est: Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . Et includentur in carcere, juxta illud quod ait Dominus: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et Angelis ejus . QuodEt post multos dies visitabuntur, videtur applaudere amicis meis, qui diabolo et daemonibus dant poenitentiam, quod multa post tempora a Domino visitentur; sed considerent quia non dixerit aperte Scriptura divina, visitabuntur a Domino, vel, Visitabuntur ab avisitabuntur. Ex qua ambiguitate verbi et remedium potest intelligi, et correptio, quod postquam justi praemia receperint, illi in poenis perpetuis visitentur. Est tamen sciendum, quod judicium Dei humana non possit scire fragilitas, nec de poenarum magnitudine atque mensura ferre sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
siue super ornatum caeli in
excelsis. ut non solũ terrena
sed& caelestia iudicet:
quis aut̃ ornatus caeli  siue
militia. morse scribente
didicimus. cauenesus pitiens
caelũ. & uidens solem & lunã
& stellas. & omnẽ ornatum
caeli decipians & adores ea
iaicaia. serpturam quasi
egrotantẽ militia & exercitũ
caeli & ferro & cauteriis indigen¬
tem. secundũ illud usitabo in
uirga peccata eorũ. & inflagel¬
lis iniquitates eorum Nam in
sequentib legimus. in ebriatis
est gladius meus in caelo:
& imio bastra non sunt munda
inconspectu eius. & aduersum
angelossuos. peruersum quid
repperit: Visitabit quoque
super reges & prinopes terrae :
Rectorts tenebrarum istarum
& spiritalia nequitiae in cae¬
lestibus & in principibus di¬
uersis prouintus praesidentib:¬
exut in occursum mihi prin¬
ceps regni persarum. & prin¬
ceps regni medorum. & prin
ceps regni grecorum
Hos igitur principes quisu¬
ũ non seruauerint gradum

Expanded text:
sive super ornatum coeli in sive super ornatum coeli in excelsis, ut non solum terrena, sed et coelestia judicet. Quis sit autem ornatus coeli sive militia, Moyse scribente, discamus: Cave ne suspiciens coelum, et videns solem, et lunam. 337 stellas et omnem ornatum coeli, decipiaris, et adores ea idioma Scripturarum, quasi aegrotantem militiam, et exercitum coeli, et ferro et cauteriis indigentem, secundum illud: Visitabo in virga peccata eorum, et in flagellis iniquitates eorum . Nam et in sequentibus legimus: Inebriatus est gladius meus in coelo ; Et in Job: Astra non sunt munda in conspectu ejus. Et: Adversum Angelos suos perversum quid reperit . Visitabit quoque super reges et principes terrae, rectores tenebrarum istarum, et spiritualia nequitiae in coelestibus. De quibus principibus diversis provin in occursum mihi princeps regni Persarum, et princeps regni Medorum VERS. ceps regni Graecorum . Hos igitur principes, qui suum non servaverunt gradum,
Abbreviated transcription (Latin):
sol.lxx. transtulerunt liq¬
fieri laterem & cadere murã
quae autem erroris causasit.
sequentia uerba monstrabunt
sol lingua hebraica tribus no¬
minibus appellatur senes̃
eth auna quodinter p̃tatur
calor et ueres. quod oet pa¬
Noia idest testam uel aridita¬
tem sonat. aiõn autem quod
grece qͥ u cirip. latinedicitur
luminare soli lunae quaecom¬
mune est. rursum luna uo¬
catur. Iaree quae grece dici¬
tur ñtra. eo quod triginta
dierum circuitu mensẽ effici¬
at. edabanã id ẽ albauel
candida: in p̃sentiigitur loco
quae hobraice appellatur
lepanã. uerbi ambiguitate
decepti. rursum pro ham̃a
id .ẽ calore ꝑ quod intellegit᷑
sol posuerunt murum qui
hebraice dicitur. Nouã.
est autem hic sensus totius
capteili fenestrae caeli aper¬
taesunt. ut prospiciente
dño terrena peccata omnis
figura terrenorum operum
praeteriret & corrueret.
& nequa quam ultra in pris¬
tinum statum resurgeret.
in illa die hocẽ indie iudicii.
uisi tabit dñs super militiã

Expanded text:
 transtulerunt, liquefieri laterem, et cadere murum: quae autem erroris causa sit, sequentia verba monstrabunt. Sol lingua Hebraica tribus generibus appellatur: SEMES , et HAMMA , quod interpretatur calor, et HERES , quod κον, id est, testam vel ariditatem sonat. MAOR   autem, quod Graece φωστὴρ, Latine dicitur luminare, soli lunaeque commune est. Rursum luna vocatur JAREE  , quae Graece dicitur μήνη, eo quod triginta dierum circuitu mensem efficiat, et LABANA  , id est, alba vel candida. In praesenti igitur loco qui Hebraice appellatur LEBENA, verbi ambiguitate decepti. Rursum pro HAMMA, id est, calore, per quem intelligitur, sol, posuerunt murum, qui Hebraice dicitur HOMA  . Est autem hic sensus totius capituli: Fenestrae coeli apertae sunt, ut prospiciente Domino terrena peccata, omnis figura terrenorum operum praeteriret, et corrueret, et nequaquam ultra in pristinum statum resurgeret. In die illa, hoc est, in die judicii visitabit Dominus super militiam,
Abbreviated transcription (Latin):
dumuocẽ mictentia quȩ ꝑnatur a
loquin otua lent frustra diuitias
comparauisi necaus adccoto orbe:
Trrũ opescontuli. Illadiues illaluxo¬
riosa & populorũ quondã guudens
multitud ine inquanesciebatur t᷑ba
mortaliũ cat̃ua pucrorũ iuuentu¬
tis ex amina cuius plateȩ uirginũ
lusibis puellarũ ꝑstrepebant. Nunc
ad solitudine redacta est. fieri

Expanded text:
do vocem emittentia, quae per naturam do vocem emittentia, quae per naturam loqui non valent: frustra divitias comportavi: sine causa de toto orbe in Tyrum opes contuli: illa dives, illa luxuriosa, et populorum quondam gaudens multitudine, in qua nascebatur turba mortalium, caterva puerorum, juventutis examina, cujus plateae virginum, lusibus perstrepebant: nunc ad solitudinem redacta est. Fieri
Abbreviated transcription (Latin):
quentem uersiculũ inquoait.
erubesce sidon: tradunt enim
historiae. quod trrusco lonia
sidonissit. Trans fr&antes mare
repleuerant te inaquis multis
seminis nili mersis fluminis
fruges ei : Trrum negotiationẽ
gaudere & totius urbis eẽ en¬
porion & p̃sentia tẽpora ꝓban
& ercchiel lato sormone descri¬
bit . quod aut̃ negotiatoris in sub¬
uehendis mercib: trans fr&ant
maria. nemo quis dubita& neo
tantas hab& operipsa urbs de
terra regionis suae quȩ uade an¬
gusta t̃ & galilcae damasciq: fi¬
nib: p̃mit᷑. Quantas de subueo¬
tione nauiũ nilusomnis & ac¬
grptifertilitas cuicino in funditur.
trropnibilo qđ apud hebrços
Hieremia testante quidtibi &egipto
cesidon. ditenĩ marefortitudomaris
dicens ñ partur iui & ñ peperietñ
enutriui iuuenes nec ad increm̃tũ
ꝑduxi uirgines : Dixi supra coloni¬
amsidoniorũ eẽ trrũ. Audigit᷑
mat̃ cunctasimul. contrasiliã tuã
maria conclamantia et qđ amo¬

Expanded text:
quentem versiculum, in quo ait: quentem versiculum, in quo ait: Erubesce, Sidon. Tradunt enim historiae, quod Tyrus colonia Sidonis sit. Transfretantes mare repleverunt te, in aquis multis semen Nili, messis fluminis fruges ejus. Tyrum negotiatione gaudere, et totius orbis esse emporion, et praesentia tempora probant, et Ezechiel lato sermone describit. Quod autem negotiatores in subvehendis mercibus transfretent maria, nemo est qui dubitet; nec tantas habet opes ipsa urbs de terra regionis suae, quae valde angusta est, et Galilaeae, Damascique finibus premitur, quantas de subvectione navium. Nilus omnis, et Aegypti fertilitas e vicino infunditur Tyro. Pro Nilo, quod apud Hebraeos Jeremia testante, quid tibi, et Aegypto,ce, Sidon: ait enim mare fortitudo maris, dicens: non parturivi, et non peperi, et non enutrivi juvenes, nec ad incrementum perduxi virgines. Dixi supra coloniam Sidoniorum esse Tyrum. Audi igitur, mater, cuncta simul contra filiam tuam maria clamantia, et quodammo
Abbreviated transcription (Latin):
reni. gabal. & amon & a malech¬
& alienigenȩ cũ habit antibus
trrum. ex quib: omnib: discimis
pondus iruedĩ superterũ uenis¬
semere tricẽ quue hio subs pecie
scorti. In ezechiel subnauistrans¬
latione discribitur. Ululate in¬
quid nauesmaris. ꝓquo in łxxle
possumus aut̃ quia cartago trro¬
rũ colonia ẽ in p̃senti lo cotharsis
ñ mare generalit̃ sed cartaginẽ
accipere qđ ne qua quã de afri¬
canauistrrum ueniant sed de
t̃ra chectim quã ciprũ quidã in¬
terp̃tantur: usq: hodie enĩ. ẽ
apud eos urbscetthim dequa
& ⁊ norticae sectȩ hȩresi arcis
fuit. quam quam plerique
donieque insulas arbi trentur
hoc enim scriptura commemorat
quod alexander rex macedonũ
ogressus sit d&erra c&thim in su¬
lam quoque nominans non men¬
titur postea enĩ nabugo dono¬
sor uł ab alexandro terra conti¬
nens factaẽ. propter expugnati¬
onem multis in breui fr&o agge¬
ribus conportatis. negotiationom
quoq: sidonis appellat. iuxta se¬

Expanded text:
Amalech, alienigenae cum habitantibus Tyrum . Ex quibus omnibus discimus, pondus irae Dei super Tyrum venisse meretricem, quae hic sub specie scorti, in Ezechiel sub navis translatione describitur . Ululate, inquit, naves maris. Pro quo in LXX legPossumus autem, quia Carthago Tyriorum colonia est, in praesenti loco Tharsis, non mare generaliter, sed et Carthaginem accipere: quod nequaquam de Africa naves Tyrum veniant, nec de terra Cethim, quam Cyprum quidam interpretantur: usque hodie enim est apud eos urbs Citium, de qua et Zeno Stoicae sectae Haeresiarches fuit: quamquam plerique doniaeque insulas arbitrentur. Hoc enim Scriptura commemorat, quod Alexander rex Macedonum egressus sit de terra Cethim. Insulam quoque nominans, non mentitur: postea enim a Nabuchodonosor, vel Alexandro terrae continens facta est, propter expugnationem multis in brevi freto aggeribus comportatis. Negotiationem quoque Sidonis appellat, juxta se
Abbreviated transcription (Latin):
liũ domui gloriac patris sui.
S& surpendã suꝑ cũ omnẽ gloriã
Sdomꝰ patris eiꝰ uasorũ diuersa ge¬
nera omne uas paruolũ. auasis
Scraterarũ usq: ad omneuas mu¬
Esicorum. Indie illa dicitdñs ex¬
ercituũ aufer&ur paxillus qui
fixur fuerat in locũ fideli & fran¬
g&ur & cad& & peribit qđ pepen¬
derat in co. quia dñs locutus ẽ
Supra diximur sobnã fuisse pon¬
tificẽ quiassyruis ꝓdidit ciuitatẽ
sed quia hoc traditionis ẽ hebrȩi¬
ex & scriptura ñ loquit᷑: Intelle¬
gamꝰ cũ superbũ tumidũ & uo¬
luptuo sum suisq: pedib: popu¬
los conculcantẽ & quia fecerit
cunctaquȩ proph&a discribit.
sacordotiũ eiꝰ adheliachim fi¬
liũ helchiȩ fuisse trans latũ.
ut illo ciecto nouus pontifex
fier& ex quo intellegimꝰ omnistudio¬

Expanded text:
lio domus patris sui. Et suspendent super eum omnem gloriam domus patris ejus, vasorum diversa genera, omne vas parvulum, a vasis craterarum usque ad omne vas musicorum. In die illa dicit Dominus exercituum: Auferetur paxillus, qui fixus fuerat in loco fideli: et frangetur et cadet, et peribit quod pependerat in eo, quia Dominus locutus est. Supra diximus Sobnam fuisse pontificem, qui Assyriis prodidit civitatem. Sed quia hoc traditionis est Hebraicae, et Scriptura non loquitur, intelligamus eum superbum, tumidum, et voluptuosum, suisque pedibus populos conculcantem: et quia fecerit cuncta quae Propheta describit, sacerdotium ejus ad Eliacim filium Helciae fuisse translatum, ut illo ejecto, novus Pontifex fier
Abbreviated transcription (Latin):
bit̃ cũ uniũ sis regnis terrae. Haccom̃a
ux tuhis toriã impl&acẽ c̃sonis grecorũ
aphoenicũ lit teris indicat᷑ quo d p̃ lxx
annos instauratu & ud potentiac̃pristi¬
num si treuersa & negotiatio uniuer¬
sirũ gentiũ fuerit: Quae egoputo
fornicationis appelluri. & quomodo
sic & institutor d&oto orbe c̃currens
pulchritudinẽ urbis quasi mereri¬
cis impleuerit : Merit negotiutio
Neq reponent᷑ quia his qui h abi taue

Expanded text:
terrae. Haec omnia juxta historiam expleta esse, consonis Graecorum, et Phoenicum litteris indicatur, quod post LXX annos instaurata, ad potentiam pristinam sit reversa, et negotiatio universarum gentium fuerit, quas ego puto fornicationes appellari, ut quomodo sic et instator, de toto orbe concurrens, pulchritudinem urbis quasi meretricis impleverit. Et erit negotiatio neque reponent
Abbreviated transcription (Latin):
tuta erit eius conditionis cuius &
ae grptus & assyrii & benedicit᷑
inomnit̃ra. Quia exsion exi¬
rus alem. Tuncdicitur ad ñobe¬
nedictur poulus m̃raegipti. quan
infinita hominũ milia soltudines repleuer̃
& pharaone submerso dixer̃ in deserto
Cantemꝰ dñ oglorioseenĩ magnificatus est
aequum & astensorem ꝓiocit in
mare : Tunc & opus manuũ dñi erit
inassrruis. haccenim uel maxi me
gentes monachorum . florent ex¬
animabus egrptus mesopotamia
& pari intersopi&ate contendunt.

Expanded text:
tuta, erit ejus conditionis, cujus et Aegyptus et Assyrii, et benedicetur in omni terra. Quia ex Sion exirusalem. Tunc dicetur a Domino: Benedictus populus meus Aegypti: quandinfinita hominum millia solitudines repleverint, et Pharaone submerso, dixerint in deserto: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est: equum, et ascensorem dejecit in mare . Tunc et opus manuum Domini erit in Assyriis; hae enim vel maximae gentes monachorum florent examinibus, Aegyptus, et Mesopotamia, et pari inter se pietate contendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uinonum & nunc uallis fl&uum:
Scrutans murum & magnificus
suꝑ montem & ac lacm sum psit
ficr&ram currum hominis
equitis & pari&em nud abit cli¬
peus : Discribitur babylonis
exercitus intrans urbem tem¬
plum occupans. & quad rigis
ꝑplatcis superbus incedens qđ¬
q: auratorposter & marmorũ
crustis uestitos pari&es dipeis¬
quialia sol& tegere nud aue¬
rit Eli ganter in hebraco
resonat. sensurq: pulcherri¬
mus ẽ qđ scutũ ñ ꝓtexerit
taesint. sinaut̃ elamitae ponun¬
tur in proclio quae urbs assr¬
riorũ non potest referre ad
tẽpora romanae subuersionis.
nis. forte cuncta allegoricȩ int̃¬
tuae plenȩ quadrigarũ. & equi¬
tes ponentes sedes suas inporta.
& reue labitur operim̃tũ iude¬
Sriũ domus saltis & scissurasci¬
uitatis dauid uidebitis quia
multiplicatae sunt. Manifesta cap.¬
tiui tatẽ discribit quae xͦi anno regis
sedechiae facta ẽ : dequa & hieremias
loquit᷑: Ecco ego conuocabo om̃r cog¬

Expanded text:
visionum, et nunc vallis fletuum. visionum, et nunc vallis fletuum. Scrutans murum, et magnificus super montem: et Elam sumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Describitur Babylonis exercitus intrans urbem, templum occupans, et quadrigis per plateas superbus incedens. Quodque auratos postes, et marmorum crustis vestitos parietequi alia solet tegere, nudaverit, eleganter in Hebraeo resonat, sensusque pulcherrimus est, quod scutum non protexerit tae sint. Sin autem Elamitae ponuntur in praelio, quae urbs Assyriorum est: non potest referri ad tempora Romanae 222 subversionis, nisi forte cuncta allegorice intetuae plenae quadrigarum, et equites ponent sedes suas in porta. Et revelabitur operimentum Judaerium domus saltus. Et scissuras civitatis David videbitis, quia multiplicatae sunt. Manifeste captivitatem describit, quae undecimo anno regis Sedechiae facta est, de qua et Jeremias loquitur: Ecce ego convocabo omnes cog