comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est ut nos inecipsos duplicit᷑ defle¬
amus. quia et recta non fecimꝰ. ec praua op¬
rati sumꝰ: Perbeatũ moxsen unus turtur
propeccato. alter uero offerri inholocaus¬
tũ iubetur: Nolo caustũ nãq : torũ hicense
dr̃: Vnũ ergo turturẽ propeecato offerimꝰ
cũ proculpa gemitũ damus De altero uero¬
holocaustũ facimꝰ : cũ pro eo quod bona neg
igne doloris ardemꝰ: Bratus iob post flagel¬
la proficiens. & semet ipsũ in magna sui
red argutione discutiens diẽ: Idcirco ipse
me reprehendo: & ago poenitentiã in fa¬
uilla etcinere: Infauilla enĩ etcinert pe¬
nitentiã agere est contemplata sũma
essentia. nichilaliud quã fauillã se cmert̃¬
q. cognoscere: Incilicios asperitas et con¬
hiberi ad penitentiam sol& : ut in conpunt¬
tionis cilicio cognos camus quid ꝑculi¬
iudicium facti sumus Fidelis quisque
dũ cogitationes iniudicio exquiri subtilit᷑

Expanded text:
necesse est ut nosmetipsos dupliciter deflenecesse est ut nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus. Per beatum Moysen unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur . Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negligne doloris ardemus . 2. Beatus Job per flagella proficiens, et a semetipso in magna sui redame reprehendo et ago poenitentiam in favilla et cinere . In favilla enim et cinere poenitentiam agere est, contemplata summa essentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognoscere. In cilicio asperitas et comhiberi ad poenitentiam solet, ut in compunctionis cilicio cognoscamus quid per culamus quid per judicium facti sumus. Fidelis quisque dum cogitationes in judicio exquiri subtiliter
Abbreviated transcription (Latin):
conuersatione se subtrihunt : tanto internȩ m̃tis
aciȩ presentiã dĩ & angelicę societatis frequen
tiã contẽplant᷑ Uia sine offendiculo. uitamona¬
chi sine cupiditatis t amoris impedimonter. Dũ
enĩ quisq a confortio mundi abstrahitur. nec cupi¬
ditas eũ obligat consentientẽ. nec cruciat sentien¬
tem: Bonũ est corporalit̃ remotũ esse amimdo:
sedmulto est melius uoluntate: Utrũq aũt uiro
ꝑfecto Ille. uit̃ ꝑ fectus est. quihiue scło & corpo¬
ralit᷑ & corde discretꝰ est: Onager ut ait iob
contẽpnit ciuitatẽ & monachi communẽ sccu¬
lariũ ciuiũ conuersationẽ Hii aduersa uitȩ nrȩ
appetunt prospera contempnunt. ut dũabeis
hȩc uita despicit᷑ : futura inueniatur
DIPOINITINTIA
minis peccator inpenitentia duplũ habere
gemitũ debet nimirũ qui a etbonũ quod
oportuit nonfecit & malũ quod ñ oporti
fecit: Cum idbona opera non assurgimꝰ.

Expanded text:
conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae socitiam contemplantur. Via sine offendiculo, vita monachi, sine cupiditatis et amoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec cruciat sentientem. Bonum est corporaliter remotum esse a mundo, sed multo est melius voluntate. Utrumque autem viro perfecto. Ille autem perfectus est, qui huic saeculo corpore et corde discretus est. Onager, ut ait Jeremias, contemnit civitatem , et monachi communem saecularium civium conversationem. Hi adversa vitae nostrae appetunt, prospera contemnunt, ut eum dum ab eis haec vita despicitur, futura inveniatur. De poenitentia. mnis peccator in poenitentia duplum habere gemitum debet; nimirum, quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit fecit. Cum ad bona opera non assurgimus,
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ omniũ cibus est: Exhac enĩ ablactisunt. & per
quã prosperitatibus delectent᷑: Alie nos enĩ sciunt
esse adõ quibus hoc scłm ad omne commodũ pros¬
peratur: Serius aut̃ dĩ. cuncta huiusmundi con¬
traria sunt: ut dum ista aduersa sentiunt adcę¬
lestȩ desiderium ardentes excitant᷑ Magnaapul
dm refulg& grã: qui huic mundo contẽptibilis
fuerit: Nam reuera necesse est. ut quẽ mundus
odit. diligatur adõ Scĩuiri ideo contempner
cupiunt mundũ: et motu mentis ad superna
reuocare. ut ibi se recolligant unde defluxer̃
et inde se subtrahant. unde dispersi sunt: Omipost
renunciationẽ mundi ad supernã patriã scĩs
desideriis in hiat. ab hac terrena intentione
quasi quibusdã pennis subleuatꝰ erigit: & in quo
lapsus erat ꝑgemitũ conspicit. et ubi ꝑuenerit
scło renuntiantes. huec mundo moriunt᷑. ut
solidõ uiuere delectent᷑ Quantoq abhuiꝰ scłi

Expanded text:
sanctorum omnium cibus est. Ex hac enim ablactati sunt, et per sanctorum omnium cibus est. Ex hac enim ablactati sunt, et per quam prosperitatibus delectentur. Alienos constat esse a Deo, quibus hoc saeculum ad omne commodum prosperatur. Servis autem Dei cuncta hujus mundi contraria sunt, ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est, ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sancti viri ideo contemnere cupiunt mundum, et motum mentis ad superna revocare, ut ibi se recolligant, unde defluxerunt, et inde se subtrahant, unde dispersi sunt. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pennis sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat per gemitum conspicit, et ubi pervenerit saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
iactauit infurnũ ardentẽ. et factus est furnus
uelut ros Ex quo facto ad quisiuit sibigłam in tp̃r
illo : quẽ ad modũ abraham patriarcha Dix̃ senex
quia frat̃ qui ado boedientiã patris spualis ani¬
mũ dederit. maiorẽ merredem habet. quã ille
qui inheremo solus recesserit. quia hiiquise
inheremo religant arbrtrio suo de scło reces¬
serunt: Hic aut̃ ordo quise ado boediendum
dedit. om̃s uoluntates suas abiciens. pendet ad
dm̃. & ad iussionẽ spũ alis patris. ꝓ ropterea
& maiorẽ głam ab aliis habet: Qua propter
o filii bona ẽ. oboedientia. quȩ propt᷑̃dm fit :
Intendite ergo filii uirtutis huius aliquod ex
parte uestigium: Oboedientia: salus est om̃iũ
fideliũ: Oboedientia: genitrix est om̃iũ uirtutis.
Oboedientia : regnicȩloꝵ inuentrix ẽ Oboedientis
cȩlũ aperiens. & hominẽ de terra eleuans Obor¬
dientia: cohabitatrix est angłoꝵ Oboedientia.

Expanded text:
jactavit in furnum ardentem, et statim factus est furnus jactavit in furnum ardentem, et statim factus est furnus velut ros. Ex quo facto acquisivit sibi gloriam in tempore illo, quemadmodum Abraham patriarcha. Dixit senex: Quia frater qui ad obedientiam patris spiritalis animam dederit, majorem mercedem habet, quam ille qui eremo solus recesserit: quia ii qui se in eremum relegant, arbitrio suo de saeculo recesserunt; hic autem ordo, qui se ad obediendum dedit, omnes voluntates suas abjiciens, pendet ad Deum et ad jussionem spiritualis patris, propterea et majorem gloriam ab aliis habet. Quapropter, o filii, bona est obedientia, quae propter Deum fit. Intendite ergo, filii, virtutis hujus aliqua ex parte vestigium. Obedientia salus est omnium fidelium. Obedientia genitrix est omnium virtutum. Obedientia regni coelorum inventrix est. Obedientia coelum aperiens, et hominem de terra elevans. Obedientia cohabitatrix est angelorum. Obedientia
Abbreviated transcription (Latin):
uobis esse magnus. Fiatomniũ nouissimꝰ et serus
sicut filius hominis nonuenit ministrari. sed mi¬
nistrare: Pantauit quidã senex lignũ aridum
inheremo & uolens oboedientiã fr̃is probare.
dix̃ ei Persingulos dies riga lignũ istud. donec
fructũ faciat: Frit aut longe ab eis aqua¬
illud uiride fuctũ est & fructũ attulit
Sumens aut̃ ex fructuenus senex: detulit
ad ecelesiam et dix̃ fr̃ib Accipite & man¬
ducate oboedientie fructũ: Dicebat senex
quia nichil sic quȩrit ds̃ ab his qui iiciũ habent
conuersionis. quomodo oboedientiȩ laborẽ :¬
uidã secularis renunciauit scło. et uenit hi
monasteriũ adducens scecũ filiũ suũ paruulũ.
quẽ abbastenens infantulũ osculabatur Et dix̃
patrieiꝰ: Amas hunc : Et ille respondit Etiã:
Etlterũ dix̃ illi Diligis eũ : & respondit Etiã
ostea dix̃ illi abbas Tolle ergo siamas eũ : ecmite
illũ infurnũ ardentẽ: Ettenens eũ patersuus:

Expanded text:
mnium novissimus et servus: sicut filius hominis non venit ministrari, sed ministrare. Plantavit quidam senex lignum aridum in eremo, et volens obedientiam fratris probare, dixit ei: Per singulos dies riga lignum istud, donec fructum faciat. Erat autem longe ab eis aquaillud viride factum est, et fructum attulit. Sumens autem ex fructu ejus senex, detulit ad Ecclesiam, et dixit fratribus: Accipite et manducate obedientiae fructum. Dicebat senex, quod nihil sic quaerit Deus ab iis qui initium habent conversionis, quomodo obedientiae laborem. Quidam saecularis renuntiavit saeculo, et venit in monasterium, adducens secum filium suum parvulum. Quem abbas tenens, infantulum osculabatur, et dixit patri ejus: Amas hunc? Et ille respondit, Etiam. Et iterum dixit illi: Diligis eum? Et respondit, Etiam. Postea dixit illi Abbas: Tolle ergo si amas eum, et mitte illum in furnum ardentem. Et tenens eum pater suus,
Abbreviated transcription (Latin):
et non euacuabitur merces ur̃a Quitimetis
dñm diligite illũ . & illuminabuntur cor
daurã: Beatꝰ cui donatũ est habere timori
dĩ Timor dñi sicut paradysus benedictio¬
nis : et super omnẽ głam operuerunt illũ
ntimoris et enĩ laude: ad huc salomonait:
illo casto timore. qui nobis addies tẽporis
huiꝰ. adiciat dies &eternos. dies perpetuos.
dies ꝑ ennes ec immortales. immo diem unũ
sine uespera et infinitũ. diem felici gaudio plenũ:
bideficiente luce refertũ angelico comitatu
suffultũ. Dicm in quã quẽ nox non interpolat.
tenebre non obscurant. nubilũ non obfuscat.
inportabilẽ non efficit calor aestatis. pigrũ
non reddit frigus hiemis Dies qui nobisme
unus erit cũ sc̃is : communis cũ angłis. aetͣnꝰ
cũ utrisque Quinobiscum felici gaudio con¬
sortiũ tribuat angeloꝵ. et socios faciat patri¬
archarũs. innumero cõputẽs prophetarum.
in exultatione sotios faciat apłoꝵ Et quia

Expanded text:
bitur merces vestra. Qui timetis Dominum, diligite illum: et illuminabuntur corda vestra . Beatus cui donatum est habere timorem Dei. Timor Domini sicut paradisus benedictionis, et super omnem gloriam operuerunt illum . In timoris etenim laude adhuc Salomon ait,  saeculum saeculi ; illo casto timore qui nobis ad dies temporis hujus adjiciat dies aeternos, dies perpetuos, dies perennes et immortales, imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficienti luce refertum, angelico comitatu suffultum; diem inquam, quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis; dies qui nobismet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque; qui nobis cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socios faciat patriarcharum, in numero computet prophetarum, in exsultatione socios faciat apostolorum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscũ surgat. nob̾cũ ꝑgat. nobiscũ lecetur
ecconui uetur Decet enĩ infratrũ congrega¬
ost exsecutionẽ dilectionis: uideamꝰ
quid nob obseruandũ ipse auctor preci¬
piat dilectionis Ait enĩ: Sidiligitis me man¬
data mea seruate. ec ego rogabo patrẽ. &
aliũ paraclitũ dabit uobis. ut maneat uob̾cũ

Expanded text:
nobiscum surgat, nobiscum pergat, nobiscum laetetur nobiscum surgat, nobiscum pergat, nobiscum laetetur et convivetur. Decet enim in fratrum congregatorum Dei. Post exsecutionem dilectionis, videamus quid nobis observandum ipse auctor praecipiat dilectionis. Ait enim: Si diligitis me, mandata mea servate, et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
et cognoscit dm̃ Si diligimꝰ inuicẽ : ds̃ in nobis
manet. & caritas eiꝰ in nob̾ ꝑfecta est: Beataẽ.
ergo uirtꝰ dilectionis et caritans: quȩ om̃s am¬
plectitur: om̃s diligit. om̃s fouet̾ Verebeata:
quȩ nutrit uirtutes. et delet peccata Oppͥmit
irã. excludit odia. expellto auariciã. cõpri¬
mit rixu. et fugat pariterommanucia:
Om̃a tolerat. om̃ia credit. omĩa sperat Int̾
obprobria secura est. inter iras placila. Inter
odia beneficia. inueritate firma: A prauis in¬
pugnatorib: non diripit᷑ a latronib non furat᷑.
ab incendio non cremat᷑. abheres non diuid ñt᷑:
Indiuidua flt: in expugitibilis manet. in expli¬
cabilis durat. in concussa ꝑseuerat. incorrupta
lenatur. Ligamentũ est thĩ omniũ uircutũ
glutenest animarũ. concordia mentium.
et societas electoꝵNe aduersitatib franga
est: Tentam ergo eã fr̃s uirtute quapossũ¬
mus: ut nobiscum sit. nobiscum maneat.

Expanded text:
et cognoscit Deum . Si diligas invicem, Deus in nobis manet, et charitas ejus in nobis perfecta est . Beata est ergo dilectio charitatis, quae omnes amplectitur, omnes diligit, omnes fovet. Vere beata, quae nutrit virtutes, et delet peccata. Opprimit iram, excludit odia, expellit avaritiam, comprimit rixam, et fugat pariter omnia vitia. Omnia tolerat, omnia credit, omnia sperat . Inter opprobria secura est, inter iras placida, inter odia benefica, in veritate firma. A pravis impugnatoribus non diripitur, a latronibus non furatur, ab incendio non crematur, ab haeresi non dividitur. Individua stat, inexpugnabilis manet, inexplicabilis durat, inconcussa perseverat, incorrupta laetatur. Ligamentum est enim omnium virtutum, glutinum animarum, concordia mentium, et societas electorum. Ne adversitatibus frangatest. Teneamus ergo eam, fratres, virtute qua possumus, ut nobiscum sit, nobiscum maneat,
Abbreviated transcription (Latin):
Et qui diligit filiũ aut filiã: plusquãme: non
est me dignus Uere enĩ sidnm̃ toto corde dili¬
gamus : dilectioni eius. nec parentũ. nec amicꝗ
nec filioꝵ dilectionẽ prȩferre debemꝰ: Sed si
diligmꝰ dnm̃ : necesse est ut sicut nos met ipsos
diligamꝰ et proximos. quia in his duobus p̃ceptis
tota lexpendet et prophetȩ: Ergo legẽ & pro¬
phetas non implet: quidm̃ proxrouiqi non
diligit: Scriptũ est enĩ: Hoc mandatũ habemꝰ
idõ. ut qui diligit dm̃. diligat et frẽm suũ:
t in hoc cogͥnoscent omĩs. quia mei discipuliestis.

Expanded text:
 Qui diligit patrem aut matrem plusquam me, non est me dignus . Vere enim si Deum toto corde diligamus, dilectioni ejus nec parentum, nec amicorum, nec filiorum dilectionem praeferre debemus. Sed si diligimus Dominum, necesse est ut sicut nosmetipsos diligamus et proximum, quia in his duobus praeceptis tota lex pendet et Prophetae . Ergo legem et Prophetas non implet, qui Deum proximumque non diligit. Scriptum est enim. Hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum . Et in hoc cogno
Abbreviated transcription (Latin):
precepit: scilicet ex toto corde. tota anima. et
tota uircute nr̃a diligamꝰ. quia ille prior dilex̃
nos: Sic enĩ iohannes qui suꝑ ipsũ dilectionis.
fontem incena recubuit: in epła sua ait Ers
enĩ poterat dnm fragilitas diligere humana:
nisi ille primũ naturã diligeret nr̃am: Dilex̃
etiã nos priusquã essemus. & ideo ut essemꝰ
creauit. uiuificauit. nutriuit. eustodiuit. &
adlauacrũ regenerationis perduxit Reno¬
uau̾it. gubernauit. et ad intelligibilẽ ȩtatẽ
perdux̃: Flȩc enĩ om̃a nobis miseri corditer
et ꝑ nimiã dilectionẽ ꝑfecit Aperiamꝰ ergo
ut pronobis eius sanguinẽ fusũ non dubitemꝰ:
Suspendamꝰ corda nr̃a ad dilectionẽ creatoris nr̃
et non ad modicũ aut exaliquo. sed extotocorde
tota anima. et tota uirtute diligamꝰ eũ. Itaut
nullius rei dilectionẽ p̃ponamꝰ dilectioni dñi

Expanded text:
um sicut ille praecepit; scilicet, ex toto corde, tota anima et um sicut ille praecepit; scilicet, ex toto corde, tota anima et tota virtute nostra diligamus, quia ille prior dilexit nos . Sic enim Joannes ille, qui super illum dilectionis fontem in coena recubuit, in epistola sua ait: enim poterat Dominum fragilitas humana diligere, nisi ille primum naturam diligeret nostram. Dilexit etiam nos prius quam essemus, et ideo ut essemus creavit, vivificavit, nutrivit, custodivit, et ad lavacrum regenerationis perduxit, renovavit, gubernavit, et ad intelligibilem aetatem perduxit. Haec enim omnia nobis misericorditer, et per nimiam dilectionem perfecit. Aperiamus ergo ut pro nobis ejus sanguinem fusum non dubitemus. Suspendamus corda nostra ad dilectionem Creatoris nostri, et non ad modicum aut ex aliquo: Sed ex toto corde, tota anima, et tota virtute diligamus eum , et nullius rei dilectionem praeponamus dilectioni Domi
Abbreviated transcription (Latin):
datꝰ : prius ad nõ interra degente : postmodũ
ad ñõ cęlo p̃sidente In terra quippe dat᷑ sp̃sͣ
ut diligat᷑ proximꝰ. E cȩlo uero. ut diligit᷑ ads̃
Sedcurprius in terra. postmodũ ecģ̨lo. nisiquia
patenter datur intellegi. quod iixta iohan¬
nis uocẽ. qui fratrẽ suũ quẽ uidet nondiligit.
dm̃quẽ non uid& quo modo potest diligere
memus & amplectunur proximũ qui uixta nos
est ut peruenire ualeamꝰ ad amorẽ illius qui
super nosẽ: Meditet᷑ mens in proximo. quod
exibeat dõ. ut perfecte mereamin indõ gaudere
cum proximo: Tunc enĩ ad illã supernȩ frequen¬
tiȩ lecitiã ꝑuenimꝰ. dequanunc sciꝰ sp̃i pignus
accepimꝰ: si ad istũ finẽ scilic& ad dilectionẽ dĩ
et proximi toto amore tendamꝰ: Omne manclatũ
desola dilectione ẽ: et omnia unũ preceptũ sunt̃.
quia quicquid precipit᷑. insola caritate solidatur:
ligi inse et inimicos diligi propt̃ se: Diligam̃

Expanded text:
datus: prius a Domino in terra degente , postmodum datus: prius a Domino in terra degente , postmodum a Domino, coelo praesidente . In terra quippe datur spiritus, ut diligatur proximus: e coelo vero, ut diligatur Deus. Sed cur prius in terra, postmodum e coelo, nisi quia patenter datur intelligi, quod juxta Joannis vocem: Qui fratrem suum quem videt non diligit, Deum quem non videt, quomodo potest diligere ? Amemus et amplectamur proximum, qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo, quod exhibeat Deo, ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc enim ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus, si ad istum finem, scilicet ad dilectionem Dei et proximi, toto amore tendamus. Omne mandatum de sola dilectione est, et omnia unum praeceptum sunt. Quia quidquid praecipitur, in sola charitate solidatur. ligi in se, et inimicos diligi propter se. Diligamu
Abbreviated transcription (Latin):
prius amoris sui radicẽ figer&: quatinus ꝑramos
postmodũ dilectio fraterna germinar&: Amor
dĩ. ex proximi amore malescit. sicut testatur
iohannes. qui quosdam increpat dicens: Qui
non diligit fratrẽ suum quem uidet. dm̃quẽ non
uid& quomodo porest diligere : Quȩ tamendi¬
uina dilecbio pertimore᷑ nascitur: sed i affec¬
tum crescendo permutitur: Sepe omp̃ts ds̃
ut quantũ quisq a caritate dĩ ec praximi longe
sit. uel in ea quantũ profecerit innotescat:
miro ordine cuncta dispensans. alios ꝑfligella
deprimit. alios suc cessibus fulcit Etdũ quosdã
temporalit̃ deserit : inquorundã cordibus quod
malũ latet ostendit Nã plerumq ipsi nosmise¬
ros insecunt᷑  qui felices sine comparatione colu¬
erunt In offenso pede iter nr̃m interra agitur:
sidĩ & praximꝰ interramente diligat᷑ Nec dreni
uere diligit᷑ sine proximo: nec proximꝰuere dili

Expanded text:
prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Amor Dei ex proximi amore coalescit, sicut testatur Joannes, qui quosdam increpat, dicens: Qui non diligit fratrem suum quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest diligere ? Quae tamen divina dilectio per timorem nascitur, sed in affectum crescendo permutatur. Saepe omnipotens Deus, ut quantum quisque a charitate ejus et proximi longe sit, vel in ea quantum profecerit innotescat, miro ordine cuncta dispensans, alios flagellis deprimit, alios sutemporaliter deserit, in quorumdam cordibus quod malum latet, ostendit. Nam plerumque ipsi nos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Inoffenso pede iter nostrum in terra agitur, si Deus et proximus integra mente diligantur. Nec Deus enim vere diligitur sine proximo, nec proximus vere dil
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersȩ uirtutes eius uinculo religentur:
rima uirtus obȩdientiȩ : Incaritate est: Quȩ
uidelic& caritas induob p̃ceptis distinguitur.
it ds̃ & proximus diligatur. et recta operatio
exde calogi cõpletione perficiatur: ut cũ bona
agi ceperint: mala iam nulla perpetrentur:
uosupt precepta caritatis. dilectio uidelic& dĩ.
dilectio proximi Perquȩ itaq nos scriptura¬
facrȩ dicta uiuificant. quia dilectionẽ dĩ & ꝓximi
capimus ineloquiis diuinis: Peramorẽ dĩ. amor
proximi gignit᷑. Et per amorẽ proximi. amor
dĩ nutritur: Nam qui amare dm̃ neglegit: pro¬
fecto diligere proximũ nescit: Tunc plenius indĩ
dilectione proficimꝰ: simeiꝰdẽ dilectionis gremio.
prius praximi caritate lactamur: Quiaergodĩ
amor. amorem proximi generat. dicturus ꝑ
legẽ dñs. diliges proximũ tuũ: premisit dicens.
diliges dnmdm̃. ut uidelic& interra pectorisurĩ.

Expanded text:
universae virtutes ejus vinculo religentur. universae virtutes ejus vinculo religentur. Prima virtus obedientiae in charitate est. Quae videlicet charitas in duobus praeceptis distinguitur, ut Deus et proximus diligatur: et recta operatio ex decalogi completione perficitur, ut cum bona agi coeperint, mala jam nulla perpetrantur. Duo sunt praecepta charitatis, dilectio videlicet Dei, et dilectio proximi, per quae nos sacrae scripturae dicta vivificant: quia dilectionem Dei et proximi capimus in eloquiis divinis. Per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi amor Dei nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto diligere proximum nescit; et tunc plenius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius proximi charitate lactamur. Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus, Diliges proximum tuum , praemisit, diceDeum tuum ; ut videlicet in terra pectoris nostri
Abbreviated transcription (Latin):
aritas indilectione dĩ et proximi consistit:
Seruat aut̃ inse dilectionẽ dĩ. qui ac. iritato
non diuiditur proximi. Quia fraterna societa¬
te secernitur. ad iuinȩ caritatis participation
priuatur: Nec poterit dm̃ diligere. quinos¬
citur in proximi dilectione errare: Aps
ds̃ et homo ẽ: Totũ ergo xpm non diligit: qui
hominẽ odit: Quã uis ergo non nulli fide atq
operibus scĩs uideant᷑ esse participes: tam̃ quia
priuantur a caritate fraternȩ dilectionis. nul¬
lum habent incrementũ uirtutis: Nam sicut
apłs ait Sitradidero corpus meũ ut ardeã.
caritatẽ non habuero nichil michi prodest
Sine amore caritatis quã uis quisq recte credat
adbeatitudinẽ ꝑuenire non potest. quia tanta
est caritatis uirtus. ut etiã propheca et mar¬
tyrium sine illa nihil eẽ credant᷑ Nallum
premiũ caritati pensatur Caritas enĩ uirtu¬
tũ omniũ obtinet principatũ: Unde ecun¬
culũ ꝑ fectionis caritas ab apło dr̃. eo quod

Expanded text:
aritas in dilectione Dei et proximi consistit. Servat autem in se dilectionem Dei qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilectione errare. Christus, Deus et homo est. Totum ergo Christum non diligit, qui hominem odit. Quamvis ergo nonnulli fide atque operibus sanctis videantur esse participes: tamen quia privantur charitate fraternae dilectionis, nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut Apostolus ait: Si tradidero corpus meum ut ardeam, charitatem autem non habuero, nihil mihi prSine amore charitatis, quamvis quisque recte credat, ad beatitudinem tamen pervenire non potest; quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Nullum praemium charitati compensatur, quia charitas omnium virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ere enĩ diligimꝰ: si ad mandata eĩ a nr̃is nos uo¬
lum tatibus coartamus Nam qui ad huc ꝑ in licita
desideria defluit: profecto dm̃ non amat: quia
ei insua uoluntate contradicit.
naexultationis: Timordñi. delectabiturcor. &
dabit lȩcitiã & gudiũ in longitudine dierum: Time
dnm. et recede amalo : quia timenti dnm̃ beneerit.
et indiebus consummationis illius benedicet᷑ Ple¬
nitudo sapientiȩ timere dñm. generati sapientiȩ
expellit peccatum: & reprimit uitium: cautum
facit hominẽ atq sollicitũ : Nam quis ine timore
est: non poterit iustificare : Quia ubitimor ñ ẽ
ibi dissolutio uitȩ ẽ : Ubitimor non ẽ: ibi scelera¬
tio est: Ubitimor ñ est : ibi scelerũ habundantiaẽ:

Expanded text:
Vere enim diligimus, si ad mandata ejus a nostris nos voVere enim diligimus, si ad mandata ejus a nostris nos voluntatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluntate contradicit. na exsultationis. Timor Domini delectabit cor: et dabit laetitiam et gaudium, in longitudinem dierum . Time Dominum, et recede a malo, quia timenti Deum bene erit in extremis, et in diebus consummationis illius benedicetur . Plenitudo sapientiae, timere Deum . Generatio sapientiae, expellit peccatum, et reprimit vitium, cautum facit hominem atque sollicitum. Nam qui sine timore est, non poterit justificari. Quia ubi timor non est, ibi dissolutio vitae est. Ubi timor non est, ibi sceleratio est. Ubi timor non est, ibi scelerum abundantia est.
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse quoq dñs dedilectione sua. atq mandatoꝵ
suoꝵ obseruantia. populũ isriheliticũ ammories
dicit Et nunc isrł. audi precepta et iudicia. que
ego doceo te hodie. ut faciaens ea: uiuas in eis:
Obserua & caue nequando obliuis caris dñidĩtui
et neglegas mandata eius atq iudicia. et cerimo¬
Inias quas ego precipia tibi hodie: Et nunc isrł.
quid dñs ds̃ tuus pecit ate. nisi ut timeas dñm
dm̃ tuũ. & ambules inuiis eius. & diligas eum
ac seruias ei in toto corde tuo. & intota amma
tua. custodiasq mandata et cerimonias eiꝰ. quas
ego precipio tibi hodie. ut bene sit tibi: Siaut̃
celsiorẽ cunctis gentibus quȩ uersantur interra.
Benedictus eris inciuitate. et benedictus in agro
benedictus fructus uentris tui ec fructus terrȩ̨
cum dm̃ diligamꝰ et mandata eiꝰ facimꝰ Hȩc est¬
enĩ caritas dĩ : ut mandata eiꝰ custodiamus. &
quis diligit me: sermonẽ meũ seruabit: Pro¬
batio ergo dilectionis: exhibitio est operis:

Expanded text:
Ipse quoque Dominus de dilectione sui, atque mandatorum suorum observatione, populum Israeliticum admonens, dicit: Et nunc Israel audi praecepta et judicia, quae ego doceo te hodie, ut faciens ea vivas in eis . Observa et cave, ne quando obliviscaris Domini Dei tui, et negligas mandata ejus atque judicia, et caeremonias quas ego praecipio tibi hodie . Et nunc Israel, quid Dominus Deus tuus petiit a te, nisi ut timeas Dominum Deum tuum, et ambules in viis ejus, et diligas eum ac servias ei in toto corde tuo, et in tota anima tua, custodiasque mandata et caeremonias ejus, quas ego praecipio tibi hodie, ut bene sit tibi . Si autcelsiorem cunctis gentibus quae versantur in terra. Benedictus eris in civitate, et benedictus in agro, benedictus fructus ventris tui, et fructus terrae cum Deum diligamus, et mandata ejus faciamus. Haec enim charitas quis diligit me, sermonem meum servabit . Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis.
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsũ timete. et precepta eĩ custodite. & ad¬
et tremore uram ipsoꝵ salutẽ operamini
Iterũ salomon ait Corona sapientie timor
dni: replens pacem et salutis fructũ Vtras
aut᷑ͣ sunt donadĩ Mecuentes dnm̃. susti¬
nete mi scđam eius & non deflectatis ab

Expanded text:
et ipsum timete, et praecepta ejus custodite, et acet tremore vestram ipsorum salutem operemini . Iterum Salomon ait: Corona sapientiae timor Domini, replens pacem et salutis fructum: utraque autem sunt dona Dei . Metuentes Dominum sustinete misericordiam ejus, et non deflecta
Abbreviated transcription (Latin):
inmente. uel odium manet inpectore: Libentius
s. acrificium orationis accipitur: qđ in conspectu
misericordis iudicisꝓximi dilectione condit᷑ Quod
tunc ueraciter quisque cumulat: si hoc &iã pro
aduersariis impendat: Tantus esse deb& orantis
ergi dm̃ affectus: ut non dẽsper& precis effectum:
naniter aut̃ oramus : sispei fiduciã non habemus:
Petat ergo ait apłs unus quisque infide nichildubitais:¬
Et dñs : Omnia quecumq petieritisinoratione : cre¬
dentes accipietis: Uenit quidã senex aliquando
inmontem sinay: Et cum exir& inde occurrit ei
frater inuia. et ingemiscens dicebat seni: Affligimꝰ
abbas propter siccitatẽ : quia nobis non pluit Et
dicit ei senex: Quare non oratis et rogatis dm̃:
Et ille respondit: Et oramus: & de precamur assidue
dm̃: et non pluit: Et dicit senex: Credo qui a
non oritis atentius: Uis aut̃ scire qui alta est:
uenistemus parit᷑ ad orationẽ: Et extendens m

Expanded text:
in mente, vel odium manet in pectore. Libentius in mente, vel odium manet in pectore. Libentius sacrmisericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Hinc est quod erga Deum affectus, ut non desperet precis effectum. Inaniter autem oramus, si spei fiduciam non habemus. Petat ergo, ut Apostolus ait, unusquisque in fide nihil dubitansEt Dominus, Omnia quaecunque petitis in oratione, credentes accipietis . Venit quidam senex aliquando in montem Sinai, et cum exiret inde, occurrit ei frater in via, et ingemiscens dicebat seni: Affligimur, Abba, propter siccitatem, quia nobis non pluit. Et dixit ei senex: Quare non oratis et rogatis Deum? Et ille respondit: Et oramus et deprecamur assidue Deum, et non pluit. Et dixit senex: Credo quia non oratis attentius. Vis autem scire quia ita est? Veni, stemus pariter ad orationem. Et extendens in
Abbreviated transcription (Latin):
conseruet Nam nichil proficit oratio
sidenuo committitur. unde iã uenia postu¬
latur. Ille enĩ precis desideratũ effectũ
delinquendo non iterat: Tunc ergo uera¬
citer oramꝰ quando aliunde non cogitamꝰ:
Iim reuera tunc impetranda diuina mu¬
nera credimus quando simplici affectu
assistimꝰ cõmoramus: Quando aut stamꝰ
adorationẽ : uigilare et incumbere ad
preces toto corde debemꝰ. ut cogitatio
omnis carnalis & secularis abscedat : &¬
nec quic quã tunc aliud animus quã id solũ
cogit& qđ precatur: Ideo & sacerdos
fratrũ preparat mentes dicendo. sursum
corda. utdum respond& plebs. habemus
ad dnm. ammonetur nihil aliup se : quam
dm̃ cogitare debere: Quileditur nonde¬
sistat orare prose ledentibus Alio quin
iuxta dĩ sententiam peccat : quipro
inmicis nonorat: Sicut nulluꝵ proficit
uulneri medicamentum. si adhuc in eo ferrũ sit :
ita nichil proficit oratio illius. cuius adhuc dolor

Expanded text:
conservet. Nam nihil proficit oratio, conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum delinquendo non iterat. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Nam revera, tunc impetranda divina munera credimus; quando simplici affectu assistimus, cum oramus. Quando autem stamus ad orationem, vigilare et incumbere ad preces toto corde debemus, ut cogitatio omnis carnalis et saecularis abscedat: nec quidquam tunc aliud cogitet animus, quam id solum quod precatur. Ideo et sacerdos fratrum praeparat mentes dicendo: Sursum corda, ut dum plebs respondet: Habemus ad Dominum, admoneatur, nihil aliud se quam Dominum cogitare debere. Qui laeditur, non desistat orare pro se laedentibus, alioquin juxta Dei sententiam peccat, qui pro inimicis non orat . Sicut nullum proficit in vulnere medicamentum si adhuc in eo ferrum sit, ita nihil proficit oratio illius, cujus adhuc dolor
Abbreviated transcription (Latin):
intuitumentis: Voces apud secretissimas
aures dĩ. non faciunt uerba nr̃a : sed desi¬
deria : Aeternã & enĩ uitã siore petimꝑ
nec tamen corde desideramus: cla¬
mantes tacemus: Siuero desideramꝰ
excorde: eciam cumore conticescimꝰ.
tacentes clamamꝰ: Hinc est quod in here¬
mo populus uocibus perstrepit. & moxsi
abstrepitu uerborũ tac& & tamen silens
aure diuinȩ pietitis auditur cuidicitur
Quidclamas adme : intus ergo indeside¬
rio elimor secretus. qui ad humanas
aures non peruenit. & tam̃ auditũ con¬
ditoris repl&: Numquã est sine gemitu
orandũ: Nam peccatoꝵ recordatio mero¬
remgignit: Dumenĩ oramus ad me¬
moriam culpam reducimꝰ. & magis
reos nos esse cognoscimus Ideoq cũ
dõ assistimꝰ: gemere & flere debemꝰ
reminis centes qua grauia sint scelera
quȩ commnisimꝰ quãq: dira inferni sup¬
plicia quȩ timemus: Mens qualẽ se
in oratione offert: talẽ post orationẽ

Expanded text:
intentu mentis. Voces apud secretissimas intentu mentis. Voces apud secretissimas aures Dei non faciunt verba nostra, sed desideria. Aeternam etiam vitam si ore petimus, nec tamen corde desideramus, clamantes tacemus. Si vero desideramus ex corde, etiam cum ore conticescimus, tacentes clamamus. Hinc est quod in eremo populus vocibus perstrepit, et Moyses a strepitu verborum tacet: et tamen silens, aure divinae pietatis auditur. Cui dicitur: Quid clamas ad me ? Intus est ergo in desiderio clamor secretus, qui ad humanas aures non pervenit, et tamen auditum conditoris replet. Nunquam est sine gemitu orandum. Nam peccatorum recordatio moerorem gignit. Dam enim oramus, ad memoriam culpam reducimus: et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere debemus, reminiscentes quam gravia sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem
Abbreviated transcription (Latin):
eius qui uitiorũ
temptamentis
ex aestuat. ut quo¬
tiens quo lib&
uitio tangitur. totiens ad orationẽ se sub¬
dat : quia frequens oratio. uitiorũ inpug¬
nationẽ extinguit: Tamperseueranter
intendere oport& animũ nr̃m orando
itq pulsando: quousq inportunas desi¬
deriorum carnalium suggestionesquȩ nr̃is
obstrepunt sensibus fortissima intentione.
superemus: ac tandiu insistere. quousq
persistendo uincamus: Nam neglegentes
orationes: nec ab ipso homine impetrare
ualent quod uolunt: Quando quisq: orat
confestim temptamenta de monioꝵ quȩ se
mentibus humanis inmergunt. pry̧sen¬
tiã eius ferre non sustinentia effugiunt:
Oratio : cordisest. non labiorũ: Neque
enĩ uerba de precantis ds̃ intendit : sed
orantis coraspicit: Quod sicor tatite
or& & uox sileat: quanis homines lateat.
dm̃ latere non potest: qui conscientiȩ
prȩsens est: Melius est aut̃ cũ silentio orare
cordis. sine sono uocis: quã solis uerbis. sine

Expanded text:
ejus, qui vitiorum tentamentis exaestuat, ut quoties quolibet vitio tangitur, toties ad orationem se subdat, quia frequens oratio vitiorum impugnationem exstinguit. Tam perseveranter intendere oportet animum nostrum orando, atque pulsando, quousque importunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrepunt sensibus, fortissima intentione superemus: ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine impetrare valent quod volunt. Quando quis orat, sconfestim tentamenta daemoniorum, quae se mentibus humanis immergunt, praesentiam ejus ferre non sustinentes, effugiunt. Oratio cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit: sed orantis cor aspicit. Quod si cor tacite oret, et vox sileat, quamvis homines lateat, Deum latere non potest, qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine
Abbreviated transcription (Latin):
Et non manducatis: et illi dixert̃ Etiãmandu¬
camus Et dicit eis. Quando ergo comeditis.
qis ꝓ uobis orat: & iterũ interrogauit eosdic̃s
Nondormitis: et illidixerunt: Dormimꝰ: Prẽ
seneo : Et cũ dormitis quis prouobis orat: et
non inuenert̃ quid ad hȩc responderent ei :
Et dix̃ seneax: Ignoscite michifrs. quia ecce
non facitis sicut dixistis Ego aut̃ ostendo
uobis. quia operans manibus meis sine inter¬
missione oro: Sedeo enĩ iuuante dõ infun¬
dens michi paucas palmulas. et facio exeis
plectã et dico Miscrere meids̃ scđm magnã
miscđam tuã: Et scđm multitudinẽ misera¬
tionũ tuarũ. dele iniquitatẽ meã Etdicit eis:
Oratio est annon: Et dixert ei: Etiã Et illediẽ
Quando ꝑmansero totadie laborans & orans.
facio plusminꝰ sedecim inimmos. & pono ex
eis adhostium duos. et residuos manduco Et
qui acceperit illos duos denarios. orat prome

Expanded text:
Et non manducatis? Illi autem dixerunt: Etiam manduEt non manducatis? Illi autem dixerunt: Etiam manducamus. Et dixit eis: Quando ergo comeditis, quis pro vobis orat? Et iterum interrogavit eos, dicens: Non dormitis? Et illi dixerunt: Dormimus. Dixit senex: Et eum dormitis, quis pro vobis orat? Et non invenerunt quid ad haec responderent ei. Et dixit senex: Ignoscite mihi, fratres, quia ecce non facitis sicut dixistis. Ego autem ostendo vobis quia operans manibus meis, sine intermissione oro. Sedeo enim juvante Deo infundens mihi paucas palmulas, et facio ex eis plectam, et dico: Miserere mei, Deus, secundum magnam misericordiam tuam. Et secundum multitudinem miserationum tuarum dele iniquitatem meam . Et dicit eis: Oratio est an non? Et dixerunt ei: Etiam. Et ille dixit: Quando permansero tota die laborans et orans, facio plus minus sexdecim nummos, et pono ex eis ad ostium duos, et residuos manduco. Et qui acceperit illos duos denarios, orat pro me tempore
Abbreviated transcription (Latin):
sine intermissione orat dñm: Vnde et ipse
dñs ait: Ab scondite elemosinã insinu pau¬
peris. & ipsa orabit prouobis ad dnm Orit¬
& ille ut quidã uolunt sine inter missione
que. qualem se primũ exhib& inoratio¬
ne talem se postmodũ in ea conseruare
stude : sicut & de anna factũ legiiꝰ orante
que inipso compunctionis affectu quo
qrauit ꝑ mansit usq dũ ad epta est ad nõ
dõ suo quod postulauit: Dicebant de
abbate arsenio quia uespere salibati
lucescente dominica relinquebat post se
solem. et extendebat manus suas ad cęlũ
orans. donec manedie dominico illustra¬
ra ascendens solfaciem eius. & sic residebat:
Uenerunt aliquando ad abbatẽ luciũ monachi
quidã quidicebant᷑ euthice hoc est orantes
Et hiterrogauit eos senex didens Quod est opus
manuũ ur̃arũ : ec illidixerc gł los non contin¬
gimꝰ aliquod opus manuũ sed sicut dicit apłi
sine intermissione oramꝰ: Etdicit eis senex:

Expanded text:
sine intermissione orat ad Dominum. Unde et ipse sine intermissione orat ad Dominum. Unde et ipse Dominus ait: Abscondite eleemosynam in sinu pauperis, et ipsa orabit pro vobis ad Dominum . Orat et ille ut quidam volunt sine intermissione; qui qualem se primum exhibet in oratione, talem se postmodum in ea conservare studet, sicut et de Anna factum legitur orante, quae in ipso compunctionis affectu quo oravit, permansit, usque dum adepta est a Domino Deo suo quod postulavit . Dicebant de abbate Arsenio quia vespere sabbati, lucescente Dominica, relinquebat post se solem, et extendebat manus suas ad coelum orans, donec mane die Dominico illustraret ascendens sol faciem ejus, et sic residebat. Venerunt aliquando ad abbatem Lucium monachi quidam, qui dicebantur Euthicae, hoc est orantes, et interrogavit eos senex dicens: Quod est opus manuum vestrarum? Et illi dixerunt: Nos non contingimus aliquod opus manuum: sed, sicut dicit Apostolus: Sine intermissione orantes . Et dicit eis senex:
Abbreviated transcription (Latin):
pit nominis Potest aut̃ multoclarius et excellentius
hoc in loco spes bona higr̃a. ipse qui cũ patre et spũ scõ
ut neq ꝑ spemueniȩ quã ꝓmittit ds̃ ꝑ seueranter
peccemus: neq quia iuste peccita distringit. uemiã
desperemos: sedutroq periculo eurcato. & amalo
ine intermissione enim orase : duobus
modis michi uidetur fieri posse. siue cordis
intentione. seu opere miseri cordiȩ : Cordis
enim intentione orat : qui desiderio superne
Tontemplationis afflatus in amore creato¬
ris sui. totus est deditus: Ipsa enĩ amoris dĩ
continuatio: sine intermissione est oratio:
ł it& sine intermissione oratio: quando thes¬
aurus elemosinarum thesaurizatur incęlo
uño dicente: Thes iurraate uobis thesau¬
ros incęlo: Prothes iurizante enĩ incelo
siũe alle ambulet. sedeat. cõmedat. bibat.
loquatur. taceat. dormiat: sõꝑ thes aurus
eius qui in conspectu dñi est reconditus.

Expanded text:
pit nominis. Potest autem multo clarius et excellentius pit nominis. Potest autem multo clarius et excellentius hoc in loco spes bona in gratia, ipse qui cum Patre et Spiritu sancto ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus, neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus, sed utroque periculo evitato, et a malo Sine intermissione orare duobus modis mihi videtur fieri posse; sive cordis intentione, seu opere misericordiae. Cordis enim intentione orat, qui desiderio supernae contemplationis afflatus, in amore creatoris sui totus est deditus. Ipsa enim amoris Dei continuatio, sine intermissione est oratio. Fit et sine intermissione oratio, quando thesaurus eleemosynarum thesaurizatur in coelo, Domino dicente: Thesaurizate vobis thesauros in coelo . Pro thesaurizante enim in coelo sive ille ambulet, seu sedeat, comedat, bibat, loquatur, taceat, dormiat semper thesaurus ejus qui in conspectu Domini est reconditus
Abbreviated transcription (Latin):
hueroe fimles ei erimis qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti est
Vbiet peceatũ nobis donabitur &uiti acterna
prestubitur : Vbi splendorẽ solis et consortiũ
obtinebimꝰ angłoꝵ: Hinc et alibi apłsait: Propt̃
spem quȩ reposita est uobis incelis Sper eni
bonoꝵ futuroꝵ non est modo carnalib perspicua
oculis : sed adhuc nobis reposita est incȩlis: Dequa
spe idem dicit apłs: Quod oculus nonuidit. nec auris
audiuit. net hicor hominis ascenderunt. quȩ pre¬
parauit ds̃ diligentibus se: Nam & spes omnium
electoꝵ uita aet̾na est: quȩ incȩlo adhuc in xp̃õ nob
reposita est. sed cũ xp̃c apparuit uita nrã : tunc eonos
apparebimus cũ illo ingła: Nam & alibi idem ait apłs:¬
spes bona: quia scriptũ est: Sperantes aut̃ indño
non deficient omnibono Dicitur & spes miscdȩ̃ quia
sperantes indño misericordia circũdabit: Dicits &
apetro spes uiua.: quia uitã nobis promitatꝰ aemnas:ͥ
Nã scđm qualitatẽ sue donationis. & additamentũ acci¬

Expanded text:
 videbimus eum, sicuti est . Ubi et peccatum nobis non dominabitur et vita aeterna praestabitur. Ubi splendorem solis et consortium obtinebimus angelorum. Hinc et alibi Apostolus ait: Propter spem, quae reposita est nobis in coelis . Spes enim bonorum futurorum non est modo carnalibus perspicua oculis, sed adhuc reposita est nobis in coelis. De qua spe idem Apostolus ait: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diligentibus se . Nam et spes omnium electorum vita aeterna est, quae in coelo adhuc in Christo nobis reposita est: Sed cum Christus apparuerit vita vestra, tunc et nos apparebimus cum illo in gloria . Nam et alibi idem Aposspes bona, quia scriptum est: Sperantes autem in Domino, non deficient omni bono . Dicitur et spes misericordiae: Quia sperantes in Domino, misericordia circumdabit ; dicitur a Petro spes viva , quia vitam nobis promittit aeternam. Nam secundum qualitatem suae donationis, et additamentum reci
Abbreviated transcription (Latin):
in humilitatis affectũ. & sedule soruitutis ob¬
seguium :pes utt uocata : quod sit spes progre¬
diendi. quasi est spes Vnde econtrario dicit᷑
desperitio oui nulla est progrediendi facultas
Quia dũ quisq peccatũ amit : futurã głaminon
spert: ille enĩ fiducialiter expectat: qui eiꝰ
mandata fidelit̃ seruat Buita enĩ recte ab apło

Expanded text:
mit humilitatis affectum, et sedulae servitutis obmit humilitatis affectum, et sedulae servitutis obsequium. Spes autem vocata, quod sit pes progrediendi, quasi enim est pes. Unde e contrario dicitur desperatio, cui nulla est progrediendi facultas: quia dum quisque peccatum amat, futuram gloriam non sperat. Ille enim fiducialiter exspectat, qui ejus mandata
Abbreviated transcription (Latin):
eius discpłi. quia ut sediem esse ostenderet. duo¬
decim discipulos elegit Quiuero operat᷑ uerita¬
tẽ & inlucẽ uenit : lux est. & filius lucis & diei
Sicut enĩ nemo aseipso essepotest: Ita etiã nemo
ase ipso illuminatur. sed illustrante illo dequo
scriptũ est Erat lux uera quȩ illiminat omnem
hominẽ uenientẽ in hunc mundũ: Quicũq enĩ
atenebris ignorantiȩ. & apeccatis surrexerit.
& illuminatus ab ipso fuerit quidixit. egosum
luxmundi. qui sequit᷑ me non ambulat hitenebris.
sedhabebit lum̃ uitȩ. merito filius lucis & dieiuocat᷑:
Imitatione enĩ nonnatura filiidĩ sumꝰ: sicutait
saluator: Vt sitis filii patris ur̃i. quilncelis est
hoc speicapⁿi. sic et apłs ꝑaulus ait Est antẽ
fides sperindirũ substintia rerũ. argumentum
Pcnapparentũ: Neq enĩ qđ uida quis sperat:
sed quod nonuidemꝰ. perpacientiã expectamus:
Spes est bonoꝵ expectitio futurorũ quȩ eapri¬

Expanded text:
ejus apostoli; quia ut diem se esse ostenderet, duoejus apostoli; quia ut diem se esse ostenderet, duodecim apostolos elegit. Qui vero operatur veritatem et in lucem venit lux est, et filius lucis et diei . Sicut enim nemo a seipso est, ita etiam nemo a seipso illuminatur, sed illustrante illo de quo scriptum est: Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quicunque enim a tenebris ignorantiae et a peccatis surrexerit, et illuminatus ab ipso fuerit qui dixit: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae , merito filius lucis et diei vocatur. Imitatione enim, non natura, filii Dei sumus, sicut ait Salvator: Ut sitis filii Patris vestri, qui in coelis esthoc spei capitulo sic et apostolus Paulus ait: Est autem fides sperandarum substantia rerum, argumentum non apparentium . Neque enim quod videt, quis sperat, sed quod non videmus, per patientiam exspectamus . Spes est bonorum exspectatio futurorum, quae expri
Abbreviated transcription (Latin):
Lohannes apłs ait annunciamus uobis : qm̃ ds̃
lux est & tenebrȩ heo nun sunt ulle Merito
ergo qui filii dĩ sunt filii lucis ab apło uocant᷑
ubi ait Om̃s enĩ uos filii lucis estis. & filiidiei
Non estis noctis neq tenebrarũ: Sicut enĩ dicin
filii dilectionis uel filii pacis habentes inse
dilectionẽ & pacem. itadicuntur & filiilucis:
habentes in se fidei ecscientie lumen Vnde
& alibi paulus ait Eratis aliquando tenebre
nunc aut̃ lux indño. ut filii lucis ambulate. siue
filii lucis dicuntur. idest filii dĩ. sicut dñs ait:
Ego sũ lux mundi. quisequitur me non ambulat
intenebris : sed habebit lum̃ uitȩ Et filii diei
duodecim hore sunt diei : quiambulat indie
non offendit Se enĩ diem. & apłos significare
uoluit horas Nã ipse spũ alit̾ uerus dies est : quia
de ipso dictũ est Diesscĩficatꝰ illux̃ nobis Duo¬
decim uero hore ut predictũ est: duodecimst̃

Expanded text:
Joannes apostolus ait: Annuntiamus vobis quoniam Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae . Merito ergo qui filii Dei sunt, filii lucis ab Apostolo vocantur, ubi ait: Omnes enim vos filii lucis estis, et filii diei: non estis noctis, neque tenebrarum . Sicut enim dicuntur filii dilectionis vel filii pacis habentes in se dilectionem et pacem, ita dicuntur et filii lucis habentes in se fidei et scientiae lumen. Unde et alibi Paulus ait: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino, ut filii lucis ambulate . Sive filii lucis dicuntur, id est filii Dei, sicut Dominus ait: Ego sum lux mundi, qui sequitur me non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitae . Et filii diei,duodecim horae sunt diei? Qui ambulat in die non offendit . Se enim diem, et apostolos significari voluit horas. Nam ipse spiritaliter verus dies est, quia de ipso dictum est. Dies sanctificatus illuxit nobis. Duodecim vero horae ut praedictum est duodecim sunt