comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ ĩ eclo f̃ dix̃ qui fuit ĩ cxelo in t̾ra loq̃ba¬
tim. oe ĩ exelo se esse clicebat: Sic uenit ut m̃
ñ abscecłet: sic rediit ut nos ñ derelinq̃ret:
ĩ loco ẽ. & de loco migrat: & cum ad alium
iocum uen̾it. ĩ eo loco und̃ uenit ñ erit.. Ds̃
aũ implet omnia ae uͥq totꝰ ẽ: ñ scd̾m spatia¬

Expanded text:
it, qui fuit in coelo. In terra loquebatur, et in coelo se esse dicebat. Sic venit, ut inde non abscederet: sic rediit, ut nos non derelinqueret. in loco est, et de loco migrat; et cum ad alium locum venerit, in eo loco unde venit non erit: Deus autem implet omnia, et ubique totus e
Abbreviated transcription (Latin):
ctabat᷑. Loquat᷑ omnibꝰ linguis: Res¬
pondit mͥ: Quud enim.÷ du loqueris om¬
nibꝰ linguis. Loquor plane: qͥa om̃is
lingua mea est. idest eiꝰ corꝑis cuius mẽ¬
brum sum: diffusa eccħa ꝑ gͣs. loquitur
omnibꝰ linguis Eccłia corpus ẽ .xͥ: in ħ̾
corꝑe m̃brum es cum g m̃brũ sis eiꝰ
corꝑis qͦd loquit᷑ omnibꝰ linguis: cres̃
te loqui omnibꝰ linguis: Unitas enĩ m̃broꝵ¬
in caritate concordat : & ipsa unitas ioqͥt᷑.
qmͦ tc̃ unꝰ homo loquebatur. accipunus

Expanded text:
c dabatur? Loquatur omnibus linguis. Resc dabatur? Loquatur omnibus linguis. Respondet mihi: Quid enim, tu loqueris omnibus linguis? Loquor plane, quia omnis lingua mea est, id est, ejus corporis cujus membrum sum. Diffusa Ecclesia per gentes loquitur omnibus linguis; Ecclesia est corpus Christi, in hoc corpore membrum es: cum ergo membrum sis ejus corporis quod loquitur omnibus linguis, crede te loqui omnibus linguis. Unitas enim membrorum charitate concordat; et ipsa unitas loquitur quomodo tunc unus homo loquebatur. 8. Accipimus
Abbreviated transcription (Latin):
declucentibꝰ asceadit ĩ ccelũ: ibi ꝑacta lect̃
diebꝰ dic pentecostes misit desuꝑ sp̃m sem̃: quo
siẽ chxi qui fuerant in uno loco cong̾gãti im̃¬
in xp̃m ñ loquit᷑ omniũ gentiũ linguis. ñ est
eredendꝰ accepisse spm scm̃:  ab sit ut ista ꝑ¬
fidia temptet᷑ cor nr̃m Certi sumꝰ omnẽ ho¬
minẽ acciꝑe: s qͣntum uas fidĩ attulerit ad
fontẽ. tantum implet cum gͦ ⁊mͦ acciptat᷑
dixerit aliquis. qͣre nemo loquit᷑ lingiuis oĩ¬
um gentiũ : Qͥa iã ipsa eccłia linguis oñiũ
gentiũ loquit᷑ antea ĩ una gente erat ec¬
cłia: uͥ om̃ium linguis loq̃bat᷑. Loq̃ndo im¬
guis omniũ: significabat futurũ ut cres¬
cendo ꝑ g̾s loq̃ret᷑ linguis omniũ: In hac
eccłia qui ñ est: nec mͦ accep̃ spm̃ scm̃
imitas linguis omniũ loquit᷑ renunci¬
et s si ht̃. Nam si ht̃: det signum qͦd
tc᷑ dabatur. Quid ẽ det signum quod tẽ¬

Expanded text:
deducentibus, ascendit in coelum . Ibi peractis decem deducentibus, ascendit in coelum . Ibi peractis decem diebus, die Pentecostes misit desuper Spiritum sanctum. Quo, sicut dixi, qui fuerant in uno loco congregati, ain Christum, non loquitur omnium gentium linguis, non est credendus accepisse Spiritum sanctum? Absit ut ista perfidia tentatur cor nostrum. Certi sumus omnem hominem accipere: sed quantum vas fidei attulerit ad fontem, tantum implet. Cum ergo et modo accipiatur, dixerit aliquis, quare nemo loquitur linguis omnium gentium? Quia jam ipsa Ecclesia linguis omnium gentium loquitur. Antea in una gente erat Ecclesia, ubi omnium linguis loquebatur. Loquendo linguis omnium, significabat futurum ut crescendo per gentes, loqueretur linguis omnium. In hac Ecclesia qui non est, nec modo accipit Spiritum unitas linguis omnium loquitur, renuntiet sibi; non habet. Nam si habet, det signum quod tunc dabatur. Quid est, det signum quod tun
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃o agnou̾it symeoi. agnou̾it &ẽ anna iudua
ꝓpħissa. agnou̾it ioħs ipse qui eum baptizauit.:i
ipsa maria ut clam̃ conceꝑit accepit. Multa
g indicia p̃cedentis sp̃s sci habemꝰ: ante qͣm
dominꝰ głificaretur resurrectone carnis suȩ
uenturum p̃mincrauer̃: s modꝰ quidam fu¬
turꝰ erat dationis hꝰ qͥ om̃mo anteañ apparu¬
erat. De ipso hic dr̃ Nusqͣm enĩ leginꝰ autea
cong̾gatos homines accepto spũ scõ lingus
omnum gentium locutes fuisse. pꝰ resurre¬
ctionem aut̃ fitã. pͥmũ qñ apparuit discipłs
sius: dix̃ illis: accipite sp̃m sc̃m̃ De ħ gͦ di
ficatꝰ. Et insufflauit in facrẽ eoꝵ qui flatu pri¬
mum hominẽ uiuifieauit ⁊ de limo erex̃ .⁊ quo
flatu aminam membris dedit: significaus eũ
se ẽe qui insufflauit in faciẽ eoꝵ ut a luto exur¬
gerent. & luteis oꝑibꝰ remingarent dẽ pͥmũ
pꝰ resurrectionẽ suã dñ qͣm dic̃ euangłista gli
płoꝵ demonstrat: ipsis uidentibꝰ ⁊ iudeado

Expanded text:
sancto agnoverit Simeon, agnoverit etiam Anna vidua prophetissa ; agnoverit Joannes ipse, qui eum baptizavit : sanctum ipsa Maria, ut Dominum conciperet, accepit . Multa ergo indicia praecedentia Spiritus sancti habemus, antequam Dominus glorificaretur resurrectione carnis suae. enturum praenuntiaverunt. Sed modus quidam futurus erat dationis hujus, qui omnino antea non apparuerat: de ipso hic dicitur. Nusquam enim legimus antea congregatos homines accepto Spiritu sancto, linguis omnium gentium locutos fuisse. Post resurrectionem autem suam, primum quando apparuit discipulis suis, dixit illis: Accipite ficatus. Et insufflavit in faciem eorum , qui flatu primum hominem vivificavit, et de limo crexit, quo flatu animam membris dedit ; significans eum se esse qui insufflavit in faciem eorum, ut a luto exsurgerent, et luteis operibus renuntiarent. Tunc primum post resurrectionem postolorum demonstrat, ipsis videntibus, et videndo
Abbreviated transcription (Latin):
ditis ut npleatis sacͣm̃tũ cliei octaui:
S noui inquit qͥd facits, circũciditis
hominẽ: Qͣre : Qa cͥcumcisio ꝑtinet ad
aliqͦd signaculum salutis: &e ñ debent
homines sabbato uacare a salute. Ergo
nec mn uascamini: quĩ saluũ feci totũ ho¬
minẽ sabb̃o. Si circumcisionẽ in quit accip̃
hõ sabbato ut ñ soluat᷑ lex moysi. aliqͥd enĩ
ꝑ moysen in illa ẽstitucione circũcisionis fa¬
tubrit᷑ iustitutũ ẽ. mͥ oꝑanti falutẽ in fabbo
qͣre indignamun: forte enim illa cͥcũcifio
ipsũ dũm significabat: cui isti curauti &e
sananti inclignabant᷑. Iusta ẽ enĩ adhib̾i
octauo die cireiuncisio & quid ẽ cͥcumeisio⁊

Expanded text:
detis, ut impleatis sacramentum diei octavi? detis, ut impleatis sacramentum diei octavi? Sed novi, inquit, quid faciatis. Circumciditis hominem. Quare? Quia circumcisio pertinet ad aliquod signaculum salutis, et non debent homines sabbato vacare a salute. Ergo nec mihi irascamini, quia salvum feci totum hominem sabbato: si circumcisionem, inquit, accipit homo in sabbato, ut non solvatur lex Moysi aliquid enim per Moysen in illa constitutione circumcisionis salubriter institutum est, mihi operanti salutem in sabbato quare indignamini? 5. Forte enim illa circumcisio ipsum Dominum significabat, cui isti curanti et sananti indignabantur. Jussa est enim adhiberi octavo die circumcisio: et quid est circu
Abbreviated transcription (Latin):
nes ⁊ium̃ta saluos facies dñe Qd enĩsii
homines ñ erant filii hominũ: ut cum
dixiss homines seq̃ret᷑ ⁊ dic̃et filii añ ho¬
minum: quasi aliud erant homines. &
aliud filii homnnũ. ͤ N tam̃ arbitror sine
aliqua significatione distinc̾tionis ħ cdixi¬
sse sp̃m̃ scms homines ad pͥmum adam.
filii hominum ad xxͥ. forte enĩ homines
ꝑtinent ad pͥmũ hominẽ: filii aũ hõiũ
ꝑtinent ad filium hominis. ¶m̃ opꝰ feci
& õs miramnni: & continuo adiung̃:
ropt̾ea moyses decdit uob̾ cͥeũcisionẽ
bene factum ẽ ut aceiꝑetis cͥeũcisionẽ
a moyse: ñ qr ex moyse ẽ s ex patͥbꝰ: Abra¬
ham quippe pͥmꝰ accep̃ cͥcũcisionẽ ⁊ dnõr
Et in sabbato cͥcumeiditis Comuincit uos
moyses: In lege accepistis ut cͥcũcidatis
octauo die: accepistis in lege ut uacetis
septimo die: Si octauꝰ dies illiꝰ qͥnatꝰ ẽ.
Sccurrit ad diem septimũ sabbati: qͥd fa¬
citis: uacatis ut seruetis sabb̾m: an cͥeũci¬

Expanded text:
d enim? illi homines non erant filii hominum, ut cum dixisset, Homines, sequeretur et diceret, Filii autem hominum; quasi aliud erant homines, et aliud filii hominum? Non tamen arbitror sine aliqua significatione distinctionis hoc dixisse Spiritum sanctum. Homines ad primum Adam, filii hominum ad Christum. Forte enim homines pertinent ad primum hominem: filii autem hominum pertinent ad Filium hominis. 4. Unum opus feci, et omnes miramini. Et continuo subjungit: Propterea Moyses dedit vobis circumcisionem. Bene factum est ut acciperetis circumcisionem a Moyse. Non quia ex Moyse est, sed ex Patribus. Abraham quippe primus accepit circumcisionem a Domino . Et in sabbato circumciditis. Convicit vos Moyses: in Lege accepistis ut circumcidatis octavo die ; accepistis in Lege ut vacetis septimo die : si octavus dies illius qui natus est occurret ad diem septimum sabbati, quid facietis? Vacabitis, ut servetis sabbatum; an circumci
Abbreviated transcription (Latin):
ligit Dilectio & qualis faẽ ñ acceptari
ꝑsonas: fl eũ homines diũso mͦ pro
suis gradibꝰ honoramꝰ : tẽ tim̃dũ ẽ ne
ꝑ sonas accipiamꝰ : s qñ int̃ duos iudica¬
mus. & aliqñ int̾ necessarios: fit ñnũꝗͣ.
iuditium int̾ patrẽ & filiũ. Querit᷑ pat̃
de malo filio: aut queritur filius de
duro patre. Seruamꝰ honorificentiã
patͥ: que debet᷑ a filio N ꝯquamꝰ filiũ
patͥ ĩ honore: s p̃ponuisꝰ: Si bonã causã
ht̃. filium &equemus pat̾ ĩ u̾itate: &e sic
tribuimꝰ honorem debitũ. ut ñ ꝑdat ce¬
quitas meritum: Ita ũbis cdiũ ꝓficimꝰ : ita

Expanded text:
er. Dilectio aequalis facit non acceptari personas. Non cum homines diverso modo pro suis gradibus honoramus, tunc timendum est ne personas accipiamus. Sed quando inter duos judicamus, et aliquando inter necessarios, fit nonnunquam judicium inter patrem et filium; queritur pater de malo filio, aut queritur filius de duro patre: servamus honorificentiam patri, quae debetur a filio; non aequamus filium patri in honore; sed praeponimus, si bonam causam habet: filium aequemus patri in veritate; et sic tribuemus honorem debitum, ut non perdat aequitas meritum. Ita verbis Domini proficimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
tellecto me honorate. ħ enim eis alio loco
tamqͣm se ce moyse ante illos constitutis: ꝓ pt̃
neficientiã ñ uiatis ut exbibeam ꝑ sabb̃m:¬
qr dñs cireumcisionis ⁊ dñs sabb̃i salutis ẽ au¬
ctor. & seruilia oꝑa ꝓhibiti estis fac̾e sabbo.
Si uere intelligatis seruilia oꝑã ñ peccatis
Qui enun faẽ pecẽm. seruꝰ ẽ peeci: Numqͥd
seruile opꝰ ẽ. hominẽ sanare ꝑ sabbatũ.
Manclucatis & bibitis: ut aliquid dicã ex am
qͣre manducatis ⁊ bibitis in sabboͥ nͥ qr ꝑti
Ergo nolite ꝑsonalit̃ uidicare: s rectũ uidi¬
cium uidicate. attendite ine qͦmͦ hominẽ:
attendite moysen qͦmͦ hominẽ: Si scdm ue¬
ritatẽ iudicetis: neq moẏsen neq me co¬
dempnabitis: & u̾itate cognita me dg¬
noseetis: quia ego sum u̾itas: ħ uictum

Expanded text:
tellecto me honorate. Hoc enim eis alio loco tellecto me honorate. Hoc enim eis alio loco tanquam se et Moyse ante illos constitutis. Propteneficentiam non vultis ut exhibeam per sabbnus circumcisionis et Dominus sabbati, salutis est auctor: et servilia opera prohibiti estis facere sabbato; si vere intelligatis servilia opera, non peccatis. Qui enim facit peccatum, servus est peccati . Numquid servile opus est, hominem sanare per sabbatum? Manducatis et biquare manducatis et bibitis in sabbato, nisi quiErgo nolite personaliter judicare, sed rectum judicium judicate. Attendite me quomodo hominem, attendite Moysen quomodo hominem: si secundum veritatem judicetis, neque Moysen, neque me condemnabitis; et veritate cognita me cognoscetis, quia ego sum veritas . 7.
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ resurrexistis cumxͦ. quȩ sursũ s̃ sapite : uͥ¬
concupiscentias malas: abstulit suꝑfluum
cum quo nrati eratis. & multo peiꝰ qđ male
uiuendo addicłatis Circumeisi ꝑ petͣm: qͣre
adbuc sapitis t̾rã.  ad extremum qr legem
ddit moyses & cireũeiditis hominẽ sabb̃o.
ĩtelligite hõc significari opꝰ bonũ qͦd ego feci
totũ hominẽ faluũ sabbo: qr ⁊ curatꝰ ẽ ut ꝑ¬
sanꝰ esset corꝑe. & crecdidit ut sanꝰ ẽe̾t ĩ aĩa:
Holite uidicare ꝑsorralit᷑: s rectũ iudici¬
um iudicate: Quid ẽ hoc.  oiodo qr ꝑ le¬
gem moẏsi eireũciditis sabb̃o ñ irascimini
moysi. & qe ego die sabbi saluũ feci hoĩe
irascimini mͥ: ꝑ sonalit̾ udicatis: u̾itatẽ attẽ¬
dite: Ego ñ me p̃fero moysi au dñs. qͥ erat &¬
ipsius moysi dñs sic attendite qͦmͦ homines
nos duos: tamqͣm amibos homines ludicate
int̾ nos: s uerum uidicium iudicate: Noli¬
te me honorato illum clampnare: s. illo in¬

Expanded text:
sursum sunt sapite, concupiscentias malas, abstulit superfluum cum quo nati eratis, et multo pejus quod male vivendo addideratis; circumcisi per petram quare adhuc sapitis terram? Et ad extremum quia Legem dedit Moyses, et circumciditis hominem sabbato, intelligite hoc significari opus bonum, quod ego feci totum hominem salvum sabbato; quia et curatus est ut sanus esset in corpore, et credidit ut sanus esset in anima. 6. Nolite judicare personaliter, sed rectum judicium judicate. Quid est hoc? Modo qgem Moysi circumciditis Sabbato, non irascimini Moysi; et quia ego die Sabbati salvum feci hominem, irascimini mihi. Personaliter judicatis, veritatem attendite. Ego non me praefero Moysi, ait Dominus, qui erat et ipsius Moysi Dominus. Sic attendite quomodo homines nos duos, tanquam ambos homines: judicate inter nos, sed verum judicium judicate; nolite me honorato illum damnare, sed illo in
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ex uob fac̃ lege.Quid me q̃ritis int̾¬
ficere. Idõ enĩ q̃ritis me int̾ficere: qr nemo
ex uob̾ fac̃ legẽ: Nam si legem fac̾etis: ĩ ipsis
litt̃is xp̃m agnosceretis. & p̾seutẽ ñ occide¬
tis: Et illi responder̃: Respondit enĩ turba:
Respondit qͣsi turba: ñ ꝑtinẽtia ad ordiuẽ
s ad ꝑturbationem: Demq turba turbata
iudete quid responłit. Nemonium habes.

Expanded text:
facit legem? Quid me quaeritis interficere? Ideo enim quaeritis interficere, quia nemo ex vobis facit legem. Nam si legem fecissetis, in ipsis litteris Christum agnosceretis, et praesentem non occideretis, et illi responderunt. Respondit enim turba. Respondit quasi turba, non pertinentia ad ordinem, sed ad perturbationem. Denique turba turbata vide quid respon
Abbreviated transcription (Latin):
cere demonium habes ꝗͣ eum occiłe: Ei qͥppe
dictũ ẽ qͦd demonium hr̃et qui dmones er¬
pellebat. Qd possit aliud dicere turba tur¬
bulenta. Quid possit aliud olere cenum cõ¬
motum.  T̃ urba turbata ẽ: Uñ  a u̾itate:
Turbam lippitudinis turbaũ claritas lueis
Oculi enĩ ñ hñtes fanitatẽ: ñ poss ferre lu¬
muus claritatẽ: Dñi aũ ñ plane turbatꝰ s

Expanded text:
re, Daemonium habes, quam eum occidere. Ei quippe dictum est quod daemonium haberet, qui daemones expellebat. Quid possit aliud dicere turba turbulenta? quid possit aliud olere coenum commotum? Turba turbata est; unde? A veritate. Turbam lippitudinis turbavit claritas lucis. Oculi enim non habentes sanitatem, non possunt ferre luminis claritatem. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
dñs uideos : s monuit &e nos: Illos cõuicit.
nos instrux̃: illos recdarguit. nos exaeuit:
N putemꝰ ñ nob̾ idõ ñ dictũ: qe tẽ ibi ñ fui
mus Scͥptum ẽ. legit᷑. cũ recitaret᷑ audiui¬
ponamꝰ pꝰ nos: &e quasi intueam᷑ municos
ipsa rep̃hendat: Iudei quid̾mn ꝑsonalit᷑ uid¬
cabant. s. i dõ ñ ꝑtinent ad nouũ testam̃tũ.
scõꝵ societati angłoꝵ: terrena q̃rebant a dõ:
t̾ra enim ꝓmissionis. uictoria ab inimicis.
fȩcunditas pariendi. inultiplieatio filioꝵ.
habundantia fruc̾tuũ. que iłł om̃ia a dõ
quidem uero ⁊ bono tam̃ ut earnalibꝰ st̃ pro

Expanded text:
n minus admonuit et nos. Illos convicit, nos instruxit: illos redarguit, nos exacuit. Non putemus hoc nobis ideo non dictum, quia tunc ibi non fuitum est, legitur, cum recitaretur audiviponamus post nos, et quasi intueamur inimicos ipsa reprehendat. Judaei quidem personaliter judicabant, sed ideo non pertinent ad Novum Testamentum, sanctorum societati Angelorum: terrena quaerebant a Domino; terra enim promissionis, victoria ab inimicis, fecunditas pariendi, multiplicatio filiorum, abundantia fructuum, quae illis omnia a Deo quidem vero et bon
Abbreviated transcription (Latin):
lum̃ de lumine.⁊ patrẽ ñ dicunꝰ lum̃ de
lumine: s tantũ lum̃. Ad ħ gͦ ꝑtinet qͦd
dix̃ ab ipso sumi: Q aũ uicdetis me ĩ carne:
ipse me misit: uͥ audis ipse me misit: noli
intellig̾e naturȩ dissimilitudinẽ. s gn̾an¬
tis auctoritatẽ. Querebant gͦ eũ appbende.
& nemo nusit ĩ illũ manꝰ: qe ñdũ uenerat
hora eiꝰ. ħ ẽ qr nolebat: Quid ẽ enĩ nõclũ
uenerat hora eiꝰ.: Nõ eiũ dñi sub fato natꝰ ẽ:
ħ nec cle te credendum ẽ. ne dum de illo
ꝑ qͦm factꝰ es: Si tua hora uoluntas ẽ illiꝰ ⁊
illiꝰ hora que ẽ nͥ uoluntas sua: Fgͦ horã
occidi: ĩ empꝰ enĩ expectabat q moreret᷑:
qr & tempꝰ expectauit quo nasceret᷑. De ħ¬

Expanded text:
 dicimus Lumen de Lumine, sed tantum Lumen. Ad hoc ergo pertinet, quod dixit, Ab ipso sum. Quod autem videtis me in carne, ipse me misit. Ubi audis, ipse me misit, noli intelligere naturae dissimilitudinem, sed generantis auctoritatem. 5. Quaerebant ergo eum apprehendere, et nemo misit ihoc est, quia nolebat. Quid est enim, nondum venerat hora ejus? Non enim Dominus sub fato natus est. Hoc nec de te credendum est, nedum de illo per quem factus es. Si tua hora voluntas est illius; illius hora quae est, nisi voluntas sua? Non ergo horam occidi. Tempus enim exspectabat quo moreretur, quia tempus exspectavit quo nasceretur. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
luis & respondet uera placatus : at ad ꝑfe¬
renda grauiora tranquillo animo fit pa¬
ratꝰ: bͥeatꝰ ẽ enim qui in omnibꝰ quȩ imiusta
ꝓ iusticia patitur: pot̾ ueracit̾ dicere. para¬
tum eor ineum dĩ. paratũ cor meu̾. hinc
fit quippe quod sequitur.. Cantabo ⁊ p̃sal¬
lani. Quod paulus ce barnabas etiã in uin¬
eulis durissimis facere potuer̃ S ad na¬
rrationis euangłieȩ seq̃ntia recdeamus : Et
cebat᷑ : qm̃ ipse erat anu illius princeps
sac̃dotum. Alt̾uos quippe intelligendi fut
agere solere annos ambo pontifioes. Id est
pͥncipes fac̃ dotum qui eraut illo tpr̃ annas
& caiphas: quos de lucas euangłista com¬
gregare discipulos Sic enim diẽ Sub
pͥncipibꝰ sac̾dotum anna et caypha. fac̾tũ
u deserto: & cet̾a ꝓ m̃ isti ambo pontifi¬
ces iuensim suos annos agebant. et erat

Expanded text:
lius et respondet vera placatus, et ad perfelius et respondet vera placatus, et ad perferenda graviora tranquillo animo fit paratus? Beatus est enim qui in omnibus quae injuste pro justitia patitur, potest veraciter dicere, Paratum cor meum, Deus, paratum cor meum: hinc fit quippe quod sequitur, Cantabo et psallam ; quod Paulus et Barnabas etiam in vinculis durissimis facere potuerunt. 5. Sed ad narrationis evangelicae sequentia redeamus. Et mcebatur, quoniam ipse erat illius anni princeps sacerdotum. Alternos quippe intelligendi sunt agere solere annos ambo pontifices, id est principes sacerdotum, qui erant illo tempore Annas et Caiphas, quos Lucas evangelista comoelorum, et congregare discipulos. Sic enim dicit: Sub principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum in deserto , etc. Proinde isti ambo pontifices vicissim suos annos agebant, et erat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ꝓcede ⁊ regna ꝓpt̾ u̾itatẽ ⁊ manfuetudi¬
nem ⁊ iusticiam. Si eogitemus quis acceꝑit
alapam: ñne uellemus eum qui ꝑcussit. aut
cȩlefti igne consumi. aut t̾ra de hiscente sor¬
beri. aut correptum demonio uolutari.
aut aliqua huiusmodi qualibet pęna uel¬
ctiam grauiorȩ puniri: Quid enim hoꝵ
ꝑ potentiam iubere ñ potuisset ꝑ quem
factus ẽ inundꝰ. ⁊ nͥ pacientiam nos doce¬
re maluisset qua uineitur mundus. Hic
diẽ aliquis. cur ñ fecit qͦd ipse p̃cepit. ꝑ
cutienti enim ñ sic respondere. s maxillã
debuit alt̾am p̃patare: Quid quod ueraeit̃
mansuete iusteq respondit:⁊ & ñ solum
ma̾xillam alt̾am itum ꝑcussuro. s totum
corpus figendum s̃parauit in ligno Et
huic poeius demonstrauit ͦ qd demonstrandũ
fuit. sua scilicet magna illa p̃cepta pacien¬
tiȩ ñ ostentacione corꝑis s. cordis p̃paratione
facienda: Fieri em̃ pot̃. ut altam maxillã
uisibilit̾ homo p̃beat ⁊ iratꝰ. Quanto gͦ me¬

Expanded text:
cede, et regna; propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam . Si cogitemus quis acceperit alapam, nonne vellemus eum qui percussit, aut coelesti igne consumi, aut terra dehiscente sorberi, aut correptum daemonio volutari, aut aliqua hujusmodi qualibet poena, venetiam graviore puniri? Quid enim horum per potentiam jubere non potuisset per quem factus est mundus, nisi patientiam nos docere maluisset qua vincitur mundus? Hic dicet aliquis: Cur non fecit quod ipse praecepit ? percutienti enim non sic respondere, sed maxillam debuit alteram praebere. Quid quod et veraciter, mansuete, justeque respondit, et non soalteram maxillam iterum percussuro, sed totum corpus figendum praeparavit in ligno? et hinc potius demonstravit quod daemonstrandum fuit, sua scilicet magna illa praecepta patientiae, non ostentatione corporis, sed cordis praeparatione facienda. Fieri enim potest ut alteram maxillam beat homo et iratus. Quanto ergo me
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quia palam ñ in occulto: Et qͣm ruriꝰ
occulto. Ea tam̃sqͤue audierant ⁊ ñ intel¬
lexerant. talia erant ut ñ possent iuisteac
ueracit ermmuinari: & quociescitinq int̾ro¬
gando temptar̃. ut iuenirent unde ac
cusarent eum: sic eis respondit ut om̃s
eoꝵ recunderentur doli. et calumpiuȩ
frustearent᷑. Ideo dicebat: Quid me in¬
trogas introga eos qui audier̃: qu d
locutus sum ipsis Ecce hii seuint: quȩ
dixerim ego Hȩe ͥeum dixixisset.¬

Expanded text:
nisi quia palam, non in occulto; et quomodo idnisi quia palam, non in occulto; et quomodo idocculto? Ea tamen ipsa quae audierant et non intellexerant, talia erant, ut non possent juste ac veraciter criminari: et quotiescumque interrogando tentarunt, ut invenirent unde cusarent eum, sic eis respondit, ut omnes eorum retunderentur doli, et calumniae fustrarentur. Ideo dicebat: Quid me interrogas? interroga eos qui audierunt, quid locutus sum ipsis. Ecce hi sciunt quae dixerim ego. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
uiodo aut̃ quodam ñ erat palam: Ralam qͣppe
erat quia unuiti audiebant: & rursus none¬
rat palam quia ñ intelligebant: Et quod se¬
orfum discipuł loquebatur: ñ in occulto
utiq loquebatur. Qitis namq in occiuto
loquitur. qui corani tor honiiubꝰ loquit᷑.
cum scriptum sit. in ore duoꝵ uł trium
cestium stabit onine u̾bum. ͤ Preserttn
si hoc loquitur paucis. qł ꝑ eos uelit ui¬
notescere multis: sic̃ ip̃se dominus ait
illis quos adhuc paucos habebat: Quod
dico uob̾ in tenebris dicite in lumine: &
quod in aure auditis p̾dicate in tecta:
Ergo & hoc ipsum quod ab tpͣso diciuide¬
batur occulte. quodamin ñ dicebatur
in occulto: quia ñ ita dicebatur ut ab
eis quibus dic̾tum fuerat taceretur. sed
ita pocuis ut usq quaq p̾dicaret᷑:. Sic
gͦ dici pot̾ aliquid &e palam simul & non
palam. uł in oceulto simul ⁊ ñ in occulto:
quomꝰ dictum ẽ. ut uidentes uideant
& ñ iuideant. Quomodo enim iudeant.

Expanded text:
modo autem quodam non erat palam. Palam quippe modo autem quodam non erat palam. Palam quippe erat, quia multi audiebant; et rursum non erat palam, quia non intelligebant. Et quod seorsum discipulis loquebatur, non in occulto utique loquebatur. Quis namque in occulto loquitur, qui coram tot hominibus loquitur, cum scriptum sit, In ore duorum, aut trium testium stabit omne verbum ? praesertim si hoc loquitur paucis, quod per eos velit innotescere multis, sicut ipse Dominus ait illis quos adhuc paucos habebat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta ? Ergo et hoc ipsum quod ab ipso dici videbatur occulte, quodammodo non dicebatur in occulto: quia non ita dicebatur, ut ab eis quibus dictum fuerat, taceretur; sed ita potius, ut usquequaque praedicaretur. Sic ergo dici potest aliquid et palam simul et non palam, vel in occulto simul et non in occulto, quomodo dictum est, Ut videntes videant, et non videant . Quomodo enim videant,
Abbreviated transcription (Latin):
locutus sum: auid iue int̾rogas: In t̾ro¬
ga eos qui audier̃: quid locutus sum ip¬
sis ẜcce hii setunt quȩ dixerim ego Nõ
p̾tereunda nascitur questio: qͣm dixerit
dominus iħs ego palã locutus sum mun¬
do: & iuaxime illud quod ait in occulto
locutus sum iichil: Nonne in hoc ipso
recentiore sermone quem post cenã dis¬
etpulis est locutꝰ ait illis :⁊ hec in ꝓuex¬
biis locutus sum uob̃̾. uenit hora eumi
iamũ in proũbiis loquar uob̾. s palã
palam. s horam ꝓmittebat qñ palam
fuerat Locuturus.⁊ qͦmͦ palamloeutꝰ est
imindo.  Denide illis ipsis suis sic̃ alioꝵ
quoq euangłistarum testatur auctori¬
tas. in eoꝵ comparatione qui discipuli
eius ñ erant. multo utiq manifestius
loquebatur: qñ cum solis erat remotus a
turbis: Tunc enim eis & parabolas apie.¬
bat: quas clausas proferebat ad alios: Quid est
mundo: ac si dixisset multi me audier̃: Iꝑ¬
sum aut̃ palam: modo quodam erat palam.

Expanded text:
rogas? Interroga eos qui audierunt, quid locutus sum ipsis. Ecce hi sciunt quae dixerim ego. Non praetereunda nascitur quaestio, quomodo dixerit Dominus Jesus: Ego palam locutus sum mundo, et maxime illud quod ait: In occulto locutus sum nihil. Nonne in hoc ipso recentiore sermone quem post coenam discipulis est locutus, ait illis: Haec in proverbiis locutus sum vobis; venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobpalam , sed horam promittebat quando palam fuerat locuturus, quomodo palam locutus est mundo? Deinde illis ipsis, sicut aliorum quoque Evangelistarum testatur auctoritas, in eorum comparatione, qui discipuli ejus non erant, multum utique manifestius loquebatur, quando cum solis erat, remotus a turbis; tunc enim eis et parabolas aperiebat, quas clausas proferebat ad alios. Quid est mundo, ac si dixisset: Multi me audierunt. Ipsum autem palam, modo quodam erat palam,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ peꝑcit s ꝓ nob̾ omnibꝰ tradidit eũ:
ut intelligatur uidas ñ laudabilis util¬
tate traditionis huiꝰ. s sceleris uoluntate
Nec tacet causam: eurita facꝰtum: cur ita fa
qui erat pontifex anni illiꝰ: Erat aũ ea¬

Expanded text:
 pro nobis omnibus tradidit eum , ut intelligatur Judas non laudabilis utilitate traditionis hujus, sed sceleris voluntate Nec qui erat pontifex anni illius. »
Abbreviated transcription (Latin):
memorat: quia ce ^a annã priꝰ idõ ductꝰ ẽ. qͦd
socer eius fui̾t: Uͥ intelligendum ẽ. ħ eun¬
dem caspham fieri uoluisse Sequebatur aũ
inquit iħm fymon petrꝰ: & alius discipłs:
Quisnam fit iste discipulꝰ ñ temere adfir¬
mandumẽ: qr tacetur: Solet aũ se idem
ioħs ita significare: ⁊ acłlere. qͣm diligebat
iħs: fortassis gͦ & hic ipse ẽ Quisquis tñ
sit. sequentia uideamꝰ. Discipulus aũ
ille inquit erat notꝰ pontifici: ⁊ introuuit

Expanded text:
 ad Annam prius ideo ductus est, quod socer ejus fuerit. Ubi intelligendum est hoc eumdem Caipham fieri voluisse. Sequebatur autem, inquit, Jesum Simon Petrus, et alius discipulus. Quisnam sit iste discipulus, non temere affirmandum est, quia tacetur. Solet autem idem Joannes se ita significare, et addere: Quem diligebat Jesus. Fortassis ergo et hic ipse est. Quisquis tamen sit, sequentia videamus. Discipulus autem ille, inquit, erat notus pontifici, Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
erat res ipsa illo postea uocabulo micu
communem fidẽ etiã ad posteros trans¬
miser̃. Qui gͦ se xͥ negauit esse diserpu¬
li: ip̃sam rem negauit. cuꝰ nom̃ ẽ uocari xͥ¬
qnuns Quam multi postea ii dico ienes ⁊ anus.
in quibꝰ huiꝰ uitȩ sacietas ficilius potuit mortẽ
tus utriusq sexꝰ. de qua ętate conuenient᷑ ui¬
detur exigi fortitudo: s. etiã pueri puellȩq
in regnum caloꝵ fortit̾ iuoleut̃ intrauit.
qͥd tẽ iste ñ potuit qui claues regni eiꝰ acce¬
pit: ẜ ece uñ dicꝰtum ẽ sinite hos abire.
qñ se ꝓ nob̾ tradidit. qͥ suo sanguine nos

Expanded text:
erat, res ipsa illo postea vocabulo nuncuerat, res ipsa illo postea vocabulo nuncucommunem fidem, etiam ad posteros transmiserunt. Qui ergo se Christi negavit esse discipulum, ipsam rem negavit, cujus nomen est vocari Christianum. Quam multi postea, non dico senes et anus in quibus hujus vitae satietas facilius potuit mortem tus utriusque sexus de qua aetate convenienter videtur exigi fortitudo, sed etiam pueri puellaeque in regnum coelorum fortiter et violenter intravit, quod tunc iste non potuit, qui claves regni ejus accepit? Ecce unde dictum est: Sinite hos abire, quando se pro nobis tradidit, qui suo sanguine nos
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ petro ancilla hostiaria Numquio ⁊ tu
ex discipuł es hominis istius: diẽ ille: Nõ
sum: fece ẽ illa ꝓmittentis audacia: & de
se plurimum p̃sim̃tis: uͥ sunt ũba illa qͣn
ait. quare ñ possum te sequi mͦ  animã m̃ã
ꝓ te ponam: Hoccine ẽ sequi magistrũ:
se negare discipulum. : Siccine ꝓ domino
antnra ponitur. ut ħ ne fiat. uex ancillȩ
formidet᷑. S quid mirũ si dĩ uera p̾dos:¬
hõ aũ falsa p̃sumpsit. Sane in ista quȩ iã
cepta ẽ negatione apłi petͥ debemꝰ adũtere:
ñ solum ab eo negari xxp̃m qui dic̃ eũ nõ
esse xp̃m. s ab illo cẽ qui cum sit negat
se esse xp̃ianũ: dominꝰ eiũ ñ ait petro. dis¬
cipulũ meũ te negabis: s me negabis: Ne¬
gauit gͦ ipsũ: cũ se negauit eiꝰ esse discipu¬
lum: Quid aũ aliud isto mͦ qͣm se negauit
esse xͥanum : Quamuis enum discipuli xp̃i
ñdũ appellarent᷑ hoc nomine: post ascen¬
sionem quippe eius in antiochia pͥmum

Expanded text:
ancilla ostiaria: Nunquid et tu ex discipulis es hominis istius? Dixit ille: Non sum. Ecce est illa promittentis audacia, et de se plurimum praefidentis. Ubi sunt verba illa quando ait: Quare non possum sequi te modo? Animam meam pro te ponam . Hoccine est sequi magistrum, se negare discipulum? Siccine pro Domino anima ponitur, ut hoc ne fiat, vox ancillae formidetur? Sed quid mirum si Deus vera po autem falsa praesumpsit? Sane in ista quae jam coepta negatione apostoli Petri debemus advertere non solum ab eo negari Christum, qui dicit eum non esse Christum, sed ab illo etiam qui cum sit negat se esse Christianum. Dominus enim non ait Petro: Discipulum meum te negabis, sed me negabis. Negavit ergo ipsum, cum se negavit ejus esse discipulum. Quid autem aliud isto modo, quam se negavit esse Christianum? Quamvis enim discipuli Christi nondum appellarentur hoc nomine post ascensionem quippe ejus in Antiochia primum
Abbreviated transcription (Latin):
caneum: Illi manducabant panẽ dm̃u: ille
panem dũi contͣ dñm: Illi uitã: ille paenã:
Qͥ enim manducat indigne ait apłs: uidici¬
um s̾ manclucat. Amͦ inqͥt dico uob̾ prius¬
qͣmi fiat: ut credatis cũ factun fu̾it qr ego sũ:¬

Expanded text:
caneum. Illi manducabant panem dominicum, ille caneum. Illi manducabant panem dominicum, ille panem Domini contra Dominum. Illi vitam, ille panem. Qui enim manducat indigne, ait Apostolus, judicium sibi manducat . Amodo, inquit, dico vobis priusquam fiat, ut credatis, cum factum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
co ego scio qͦs elegerim: S ut impleat᷑ scͥpt᷑a:
qͥ manclucat panem meũ. leuabit fr̃ me cal¬
caneũ suũ. Hoc quid ẽ aliud nͥ calcabit me.
Notum ẽ de qͦ loquat᷑. Iudas ille traditor eiꝰ ar¬
tingit᷑. s ipsũ ñ elegerat: Uñ ab eis qͦs elegit.
isto sermone secernit Qͦd gͦ dico inquit beati
eritis si feceritis ea: ñ de om̃ibꝰ uob̾ dico Est in¬
t̃ uos qͥ ñ erit beatꝰ: neq faciet ea Ego scio qͦs
elegerim: Qs nͥ eos qui beati er̃ faciendo q̃
p̃cepit ac facienda monstrauit. qͥ efficere be¬
atos pot̃.  ñ est inquit traditor uidas electꝰ.
Quid ẽ gͦ qͦd alio loco dicit:⁊ ñe egouos duo¬
decim elegi. ⁊ uꝰ ex uob diabolꝰ ẽ : an ⁊ ipse
ñ aũ ad bitudinẽ. de qͣmͦ ait: b̃ĩ eritis si feceritis
ea hoc ñ de om̃ibꝰ dic̃: Seit enim qͦs ab socie¬
tatẽ beantudinis huiꝰ elegerit: Nẽ ex eis iste:
qͥ panẽ eiꝰ sic edebat. ut suꝑ eũ suũ leuaret cal¬

Expanded text:
co: ego scio quos elegerim: sed ut impleatur Scriptura, Qui manducat panem mecum, levabit super me calcaneum suum. » Hoc quid est aliud nisi, conculcabit me? Notum est de quo loquatur; Judas ille traditor ejus attingitur. Ergo ipsum non elegerat, unde ab eis quos elegit, isto sermone secernit. Quod ergo dico, inquit, Beati eritis si feceritis ea, non de omnibus vobis dico: est inter vos qui non erit beatus, neque faciet ea. Ego scio quos elegerim. Quos, nisi eos qui beati erunt faciendo quae praecepit, ac facienda monstravit, qui efficere beatos potest? Non est, inquit, traditor Judas electus. Quid est ergo quod alio loco dicit, Nonne ego vos duodecim elegi, et unus ex vobis diabnon autem ad beatitudinem, de qua modo ait: Beati eritis si feceritis ea. Hoc non de omnibus dicit. Scit enim quos ad societatem beatitudinis hujus elegerit. Non est ex eis iste, qui panem illius sic edebat, ut super eum levaret cal
Abbreviated transcription (Latin):
Si eium ille qͥnullũ pecẽm nec ht̃ nec habuit
nec habebit. orat ꝓpecẽis nr̃is. ⁊ qͣntomagis nos
niuicẽ ꝓ nr̃is orare debemꝰ : & si climittit nob̃
ille euiñ habemꝰ qͦd dimittamꝰ. ⁊ qͣntomagis
chine sacram̃ti diis significare cũ diẽ. exẽ¬
plum enim dedi uob̾. ut qͥmadinodũ ego fe

Expanded text:
Si enim ille qui nullum peccatum nec habet, nec habuit, nec habebit, orat pro peccatis nostris, quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus! et si dimittit nobis ille, cui non habemus quod dimittamus, quanto magisdine sacramenti Dominus significare cum dicit: Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego fe
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m sołm ingenui. quis ferat ĩ hoĩe.
S d̾s loquit᷑. Hulla ẽ hic elatio tantȩ
celsituiis: nullum m̃datiũ u̾itatis: Ho¬
bis fubiacere utile ẽ illi celfitudini:
diẽ: ñ illi uicium ẽ. s nob̃ bñficium:
Cuꝰdam scłaris auctoris ũba laudant᷑.
quia dix̃: Cum omnis arrogantia ẽ odio
chicerem iuquit ꝑfectam si ita uichicarẽ: nec
in u̾itate erim̃ arrogantię ꝑtunescerẽ. Si
gͥ ille hõ eloq̃ntissimꝰ inu̾itate arrogantiã

Expanded text:
culum ingenui, quis ferat in homine? Sed Deus loquitur, nulla est hic elatio tantae celsitudinis, nullum mendacium veritatis. Nobis subjacere illi utile est celsitudini. dicit, non illi vitium est, sed nobis beneficium. Cujusdam saecularis auctoris verba laudantur, quia dixit, « Cum omnis arrogantia odiosa e« Dicerem, inquit, perfectam, si ita judicarem; nec in veritate crimen arrogantiae pertimescerem » . Si igitur ille homo eloquentissimus in veritate
Abbreviated transcription (Latin):
it᷑um dix̃ eis: Scitis quio fecerim uob. ᷑
slunc est. ut beato petro rectlatur illa
ꝓmissio: dilatꝰ enim fuerat: qñ ex¬
pauescenti & dicenti ñ lauabis mͥ pedes
i et̾num. responsum eiẽ: qͦd ego facio
tu nescis mͦ. seies aũ postea Ecce ẽ ipsũ
postea Iam̃ tempꝰ ẽ. ut dicat᷑ quod
paulo ante cdilatum ẽ: Memor itaq do¬
minꝰ se ꝓmisisse iam dudũ scientiã sui
nullomͦ finendi. ut magift᷑ ñ tantum

Expanded text:
itur: Scitis quid fecerim vobis. Nunc est ut beato Petro reddatur illa promissio; dilatus enim fuerat, quod expavescenti et dicenti: Non lavabis mihi pedes in aeternum, responsum est ei: Quod ego facio, tu nescis ut dicatur quod paulo ante dilatum est. Memor itaque Dominus se promisisse jamdudum scientiam facti nullo modo sinendi, ut magister non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
donare dignatꝰ ẽ exposuimꝰ: nc̃ qͦd se¬
quit᷑ uideamꝰ: Et uos inqͥt mundi estis.
ẜ ñ omnes hoc quid sit ne q̃reremꝰ: ip¬
le euanglista patefec adiungens. Sciebat ẽ¬
nun quisnam esset qͥ tracłet eũ: ꝓptea clix̃ nõ
estis mundi om̃s: cid ħ aꝑtius.: ẜ m̃ ad seqͤntia¬

Expanded text:
donare dignatus est, exposuimus: nunc quod sequitur videamus. Et vos, inquit, mundi estis, sed non omnes. Hoc quid sit ne quaereremus, ipse Evangelista patefecit, adjungens: Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum; propterea dixi: Non estis mundi omnes. Quid hoc apertius? Proind
Abbreviated transcription (Latin):
credidit uidit enim hominẽ: credidit dm̃:
Cernebat quippe atq tangebat carnẽ iuuen¬
tẽ qͣm uid̾at inorientẽ : ⁊ credebat dm̃ ẽ
in carue ipsa latentẽ Crecdebat gͦ m̃te
esd ñ uidebat: ꝑ ħ qͦd sensibꝰ corꝑis apparebat:
S..  si dñr credi quȩ uidentur. sic̃ diẽ unꝰ
quisq oculis suis se credidisse: ñ tam̃ ipsa ẽ
dentur agitur ĩ nob̾ ut ea credantur quȩ ñ
sermo ẽ qͦd domuiꝰ ait. ⁊ nc̃ dixi uob̾ priꝰ¬
qͣm fiat. ut cum fac̾tum fu̾it credatis: il¬
hoc ⁊ facere cum p̃dixisset. ⁊ p̃dicere ante
qͣm faceret: creditur aut̃ hoc. ñ fide noua
s auct̾a : aut certe cum mortuus esset defe¬
cta. cum resurrexisset refecta: Neq enĩ
eum filium dĩ ñ ⁊ ante credebant: s cũ
in illo factum essec qͦd ante ꝓmisit: fides
illa quȩ tunc qũo illis loq̃bat᷑ fuit parua.
⁊ cum moreretur pene iam nulla: ⁊ re¬

Expanded text:
credidit: vidit enim hominem, credidit Deum. credidit: vidit enim hominem, credidit Deum. Cernebat quippe atque tangebat carnem viventem, quam viderat morientem; et credebat Deum in carne ipsa latentem. Credebat ergo mente quod non videbat, per hoc quod sensibus corporis apparebat. Sed etsi dicuntur credi quae vidensquisque oculis suis se credidisse, non tamen ipsa edentur, agitur in nobis ut ea credantur, quae non sermo est, quod Dominus ait, Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis; ilhoc facere cum praedixisset, et praedicere ante quam faceret: credituri autem hoc non fide nova, sed aucta; aut certe cum mortuus esset defecta, cum resurrexisset refecta Neque enim eum Dei Filium non et ante credebant; sed cum in illo factum esset quod ante praedixit, fides illa quae tunc quando illis loquebatur fuit parva, et cum moreretur pene jam nulla, et re
Abbreviated transcription (Latin):
nux: & nẽ dixi uob̾ priꝰ qͣm fiat: ut cũ factũ
fũit credatis: Quid ẽ hoc. cum mag̃ crede
homo debeat ante ꝗͣ. fiat id qͦd credendum ẽ:
hȩc est enim laus fidei: si qͦd credit᷑ ñ udet
slam quid magnum ẽ si crecdhtur qͦd uidet᷑ :
setm illã eiꝰdem dni senteneiã qnõ discipłm
arguit dicens: qr uidisti credisti. beati qͥ nõ
uident ⁊ credunt. Et nescio utrum crede
dicendꝰ ẽ quisqͣm quod uidet: Nã ipia fid̾s
in epła quę seribitur ad hebreos: ita est de¬
conicho rerum quȩ ñ uidentur: Qͣ ꝓpt̾ si
fides ẽ rerum ͤꝙ creduntur. eademq fid̾s
carum rerum est quȩ ñ uident᷑ .i quid s uult
qͥd dñs ait. ⁊ nc̃ dixi uob̾ prius qͣm fiat. ut
cum factimi fuerit credatis: Nonne pocꝰ
dicendum fuit. ⁊ nc̃ dixi uob̾ priꝰ qͣm fiat ut
credatis: qͦd cum factum fuit uideatis : Nã
⁊ ille cin dictum ẽ. qe iuidisti credichsti. nõ
hoc credidit quod iudit: s aliud uicht. aliud

Expanded text:
nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit credatis. Quid est hoc, cum magis credere homo debeat antequam fiat id quod credendum est? Haec est enim laus fidei, si quod creditur, non videtur. Nam quid magnum est, si creditur quod videtur? secundum illam ejusdem Domini sententiam, quando discipulum arguit, dicens, Quia vidisti, credidisti: beati qui non vident, et credunt . Et nescio utrum credere dicendus est quisquam quod videt. Nam ipsa fides in Epistola quae scribitur ad Hebraeos, ita est deconvictio rerum quae non videntur . Quapropter si fides e non videntur; quid sibi vult quod Dominus ait, Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut cum factum fuerit, credatis? Nonne potius dicendum fuit, Et nunc dixi vobis priusquam fiat, ut credatis, quod cum factum fuerit, videatis? Nam et ille cui dictum est, Quia vidisti, credidisti, non hoc credidit quod vidit; sed aliud vidit, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ calumpniaris dõ. Ille inse naturã cõm̃¬
dat humanam: tu in illo audes deforma¬
re diuinam : infidelis ingrate: icło ne tu
miniut geum qui fecit te. qr cliẽ ille qͥd
factus st ꝓpt̾ te : ẜ quał enim patͥ filiꝰ ꝑ¬
qui factꝰ ẽ hõ: ut minor esset patre. fact᷑
est hõ Qd nͥ fieret.⁊ quid esset homo.
dicat plane dominꝰ ⁊ magist᷑ nr̃: S dih¬
geretis me gaudetis utiq qr uado ad
patrẽ : qr pat̾ maior me ẽ: Cum discipuł
aucdiamꝰ ũba doctoris: ñ cum alienis se¬
qͣmur astuciam deceptoris: agnoscamꝰ

Expanded text:
et calumniaris Deo? Ille in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filiquem factus est homo, ut minor esset Patre, factus est homo. Quod nisi fieret, quid est homo? Dicat plane Dominus et magister noster: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Cum discipulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequamur astutiam deceptoris. Agnoscamus
Abbreviated transcription (Latin):
bimus eum sicuti ẽ. Si enun qͣmdui sumꝰ
in corpore corruptibili qͦd aggͣuat anim̃a.
cũ ꝑ fidẽ ambulamꝰ ñ ꝑspeciem. ñ deserit
ꝑ egrinantes a se. qͣntomnag̃ cum ad ipsã
speciem uenerimꝰ nos implebit ex seS
dit meã: uͥ uͦ ait do uob̾. ibi dix̃ meã:
Utrum subaudiendum ẽ meã ⁊ uͥ dictũ
ñ ẽ. qr postea dictum ẽ. ⁊ pot̾ referri ad
utrumq &̃ qͦd semel dictũ ẽ : an forte ⁊
enum si pacẽ siã eã uoluit intelligi qͣlẽ
ht ipse:⁊ pax uͦ ista qͣm nob̾ relquit iturꝰ¬
lili quippe nichil repugnat in se ipso: qr
nullum ht̃ omĩno pecẽm: Hos aũ talem
pacẽ uc̃ habemꝰ: in qua adhuc dicamꝰ dimit¬
te nob̾ debita nr̃a: Est gͦ nob̾ pax aliqua.

Expanded text:
 sumus in corpore corruptibili quod aggravat animam, cum per fidem ambulamus, non per speciem, non deserit peregrinantes a se ; quanto magis cum ad ipsam speciem venerimus, nos implebit ex se? 4dit meam; ubi vero ait, do vobis, ibi dixit meam? Utrum subaudiendum est meam, et non est, quia postea dictum est, et potest referri ad utrumque, etiam quod semel dictum est? An forte et enim si pacem suam eam voluit intelligi, qualem habet ipse? Pax vero ista quam nobis relinquit in hIlli quippe nihil repugnat in seipso, quia nullum habet omnino peccatum. Nos autem talem pacem nunc habemus, in qua adhuc dicamus: Dimitte nobis debita nostra . Est ergo nobis pax aliqua,
Abbreviated transcription (Latin):
dicente fihio ũba capiamus. docente autẽ
spũ scõ ead̾m ũba intelligamꝰ : quasi dicat
cũ d̃s aliquid diẽ ⁊ docet.s tͥnitas ipsa licat ⁊
doceat: S. qm̃ tͥnitas ẽ. oportebat eiꝰ singu¬
las insinuari ꝑsonas: eamq nos distinete
audire. inseꝑabilit̾ intellig̾e: Audi patrẽ
dicentẽ: nͥ legis dñs dix̃ ad me filiꝰ mi estu:
audi ⁊ docentem : uͥ legis om̃is qͥ audriit a
patre ⁊ dicdieit uenit ad me filium uͦ dicen¬
tẽ mͦ audistis: de se quippe ait: quecumq
cdixero uob̾ Quẽ n si docentẽ uis nosse: ma¬
dictumẽ. ipse uos docebit omnia: audi e¬
tiam dicentẽ uͥ legis in actibꝰ apłoꝵ beato
petro dixisse spm sc̃m Uale cum illis qͥa e¬

Expanded text:
dicente Filio verba capiamus, docente autem dicente Filio verba capiamus, docente autem Spiritu sancto eadem verba intelligamus? quasi dicat cum Deus aliquid dicit et docet, Trinitas ipsa dicat et doceat? Sed quoniam Trinitas est, oportebat ejus singulas insinuare personas, eademque nos distincte audire, inseparabiliter intelligere. Audi Patrem dicentem ubi legis, Dominus dixit ad me, Filius meus es tu . Audi et docentem ubi legis, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me . Filium vero dicentem modo audisti; de se quippe ait: Quaecunque dixero vobis: quem et si docentem vis nosse, madictum est: Ipse vos docebit omnia: audi etiam dicentem, Petro dixisse Spiritum sanctum, Vade cum illis, quia e
Abbreviated transcription (Latin):
N p̃cedenti lectione sc̃i euangłii qͣm se¬
quitur ista quȩ mͦ recitata ẽ. dñs iħs di¬
xerat se ⁊ patrem ad dilectores suos e̾ẽ
uenturos: ⁊ ap̃ eos mansionem ee̾ factu¬
uos aut̃ cognoscetis eum. qr ap̃ uos ma¬
nebit ⁊ in uob̾ erit. Uñ intelleximꝰ in scĩs
tamqͣm in templo suo simul manere trini¬
tatem dm̃: Nunc aũ dic̃: hȩc locutꝰ sum
uob̾: ap̃ uos manens: Illa itaq mansio
alia ẽ quam ꝓmfit futurã: hȩc uͦ aha qͣm
p̃sentem esse testatur: Illa spãlis ẽ. atq in¬
trinsecꝰ m̃tibꝰ rełlitur: hȩc corꝑalis forin¬
secꝰ ocuł atq auribꝰ exhibetur: Illa in ec̃nũ
bĩfieat lib̾atos. hec in tp̃r uisitat lib̾andos/
sum uob̾. ap̃ uos manens: utiq p̃sentia
corporali. qua cum illis uisibił loquebat᷑.
Paraclitꝰ aut̃ inquit sp̃s sc̃s qͦm mittet pat̾
in nomine mõ. ille uos docebit omnia.¬
cominemorabit uos omnia q̃cumq dixouͦb̾
Numquidnam diẽ filius ⁊ docet sp̃s sc̃s. ut

Expanded text:
n praecedenti lectione sancti Evangelii, quam sequitur ista quae modo recitata est, Dominus Jesus dixerat se et Patrem ad dilectores suos esse venturos, et apud eos mansionem esse factuVos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit : unde intelleximus in sanctis tanquam in templo suo simul manere Trinitatem Deum. Nunc autem dicit: Haec locutus sum vobis apud vos manens. Illa itaque mansio alia est, quam promisit futuram; haec vero alia, quam praesentem esse testatur. Illa spiritualis est, atque intrinsecus mentibus redditur: haec corporalis forinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos; haec in tempore visitat liberandos. sum vobis, apud vos manens. Utique praesentia corporali, qua cum illis visibiliter loquebatur. » Paraclitus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille commemorabit vos omnia quaecunque dixero vobis. Nunquidnam dicit Filius, et docet Spiritus sanctus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
NT ERROGANTIBOS Discipulis. ⁊ eis
magistro respondente iħu: etiã nos
tamqͣm cum illis discimꝰ. quõ sem̃ euan
głium uł legimꝰ uł audimꝰ: Quia gͦ
dixerat ddñs adhuc modicũ ⁊ mundꝰ iã
me ñ uidet. nos aũ uidebitis me: m¬
quid factum ẽ qr nob̾ manifestaturꝰ es te ip¬
sũ ⁊ñ mundo.: Simꝰ cum ipsis tamqͣm ĩ tro¬
gantes chiscipħ: cominuemq magistrũ
audiamꝰ ⁊ nos. Iudas enim sc̃s ñ ĩmundꝰ nec
insecꝰtator dñi s. sectator. ⁊ causam qͦsiuit qͣre

Expanded text:
nterrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quandimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me jam non videt, vos autem videtis me: iquid factum est quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec in
Abbreviated transcription (Latin):
mines dant qui cdiligt̃ mundũ ita do uob̾.
Qui ꝓpt̾ea sͥ dant pacẽ: ut sine molestra
litum atq belloꝵ. ñ dõ s amico suo mun¬
do ꝑfruant᷑ & qñ iustis dant pacem
ut nõ eos ꝑseqͣntur: pax eeͫ ñ pot̾ uera¬
ille concors dicendꝰ ẽ qui corda iungit. Nos
gͦ kmĩ quibꝰ xͤ pacem reliquit ⁊ pacẽ fuã
dis.⁊ ut concordes simus hingamꝰ inuicẽ
corda: ⁊ cor unum sursum habeamꝰ ne cor¬
xx. iiiͦ.:
non ticebetut cor urm. neq formidet. usꝙ¬

Expanded text:
iligunt mundum, ita do vobis? Qui propterea dant sibi pacem, ut sine molestia litium atque bellorum, non Deo, sed amico suo mundo perfruantur: et quando justis dant pacem ut non eos persequantur, pax non poteille concors dicendus est qui cor jungit. Nosus pacem relinquit, et pacem suam dus, ut concordes simus; jungamus invicem corda, et cor unum sursum habeamus, ne corXXVIII. Non turbetur cor
Abbreviated transcription (Latin):
inꝰ simul: cum ipsi ñ possint eͥe ñ simul: qͦd
uͦ addidit cõmemorabit uos: intellig̾e debe¬
imis etiã qͦo iubemur nõ obluusei saluberri.¬
mos monitus ad g̾ram ꝑtinere. quã nos cõme¬
morat sp̾e: Pacem inquit relinqͦ uob̾: pacẽ
sr̃ pacẽ: Pacem nob̾ relĩquit iturꝰ: pacẽ suã da
bit nob̃ in fine uenturꝰ. Pacem nob̾ relĩquit
Pacẽ suam nob̾ relĩquit. in qͣ manentes ho¬
stẽ uiucunꝰ: pacẽ suã dabit nob̾ qno sine ho¬

Expanded text:
mus simul, cum ipsi non possint esse non simul. Quod vero addidit: Commemorabit vobis, intelligere debemus etiam quod jubemur non oblivisci, saluberrimos monitus ad gratiam pertinere, qua nos commemorat Christus. Pacem, inquit, relinquo vobis, pacem super pacem. Pacem nobis relinquit itnobis relinquit Pacem nobis relinquit, in qua manentes, hostem vincimus: pacem suam nobis dabit, quando sine ho
Abbreviated transcription (Latin):
qͦm auclistis ñ ẽ m̃s ẜ eiꝰ qui misit me patͥs:
ñ mirem᷑ ñ paueamꝰ: ñ ẽ mior patre:
s ñ ẽ nͥ a patre Nõ ẽ impar ipso: s ñ ẽ
a se ipsos Neq enim m̃titus ẽ: dicendo qͥ
ñ cdilig̃ me sermones mõs ñ seruat: Ecce
suos dix̃ esse sermones: Numquid s ẽ ipse
contrarius. ⁊ uͥ rursus dic̃. ⁊ sermo qͦm au¬
distis ñ ẽ ms : & fortasse ꝓpt̃ aliqͣm diftĩ

Expanded text:
sed ejus qui misit me, Patris, non miremur, non paveamus: non est minor Patre, sed non est nisi a Patre; non est impar ipso, sed non est a seipso. Neque enim mentitus est dicendo, Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce suos dixit esse sermones. Nunquid sibi est ipse contrarius ubi rursus dixit: Et sermo quem audistis, non est
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uidet. uos aũ uidebitis me Uerum ẽ
quidem qͦd pꝰ paululum oẽ corpꝰ suũ ĩ qͦ
eum pot̾ant ⁊ impii uicłe. ocuł eoꝵ fuerat
testantibꝰ angłis. sic ueniet qͣmadmodũ
uicdistis eum einitẽ ĩ cęlũ: nec aliud eredi¬

Expanded text:
etis me. Verum est quidem quod post paululum etiam corpus suum, in quo eum poterant et impii videre, oculis eorum fuerat testantibus angelis, sic veniet quemadmodum eum vidistis euntem in coelum : nec aliud credi