comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Om̃s et̾i peccauerunt & egent
głã diꝰ: iustificati gratis per grãm
ipsius. Et pulchre ali tres euuan¬
gelistȩ qui gentib scripsttunt.
pullum solummodo dño adlatum
memorant. Matheus autẽ euan¬
gelista qui exhebitis & hebreo ser¬¬
mone seripsit cuuangelium: & iam
asinȩ fecit mentionem. Ptouida
utriq dispensatione: ut quorum
salutem scribendo quȩ sicratit: hos
saluandos adnĩo mystice doce̾rent
opuis hab&: & corfestim dimitt&
cos. Et doctorib prȩerpitur: ut
siquid cis obstiterit aduersitatis.
siquis prohibuerit peccatores
alaqueis diaboli  es ꝑ confessionẽ
fidei dño adduci. non tanen prȩ¬
dicando desistant : sed constanter
insinuent. quia dñs ad aedifican.¬
dani ęccłãm. talibus opus habet:
Quamuis eni sģuus sit ꝑsecutor
& iumanis. non potest eorum
obsistere saluationi quos nouit
dr̃is quia sunt eiꝰ: quos ad uitam
prȩordinauit acternam. Adhi¬
brtitr autẽ huic facto prophetȩ

Expanded text:
tio: omnes enim peccaverunt et egent tio: omnes enim peccaverunt et egent gloria Dei, justificati per gratiam ipsius gratis. Et pulchre alii tres evangelistae, qui gentibus scripserunt, pullum solummodo Domino adductum memorant. Matthaeus autem evangelista, qui ex Hebraeis et Hebraeo sermone scripsit Evangelium, etiam asinae facit mentionem, provida utraque dispensatione, ut quorum salutem scribendo quaesierunt, hos salvandos a Domino mystice docerent opus habet, et confestim dimittet eos. Et doctoribus praecipitur, ut si quid eis obstiterit adversitatis, si quis prohibuerit peccatores a laqueis diaboli solvi, et per confessionem fidei Domino adduci, non tamen praedicando desistant, sed constanter insinuent quia Dominus ad aedificandam Ecclesiam talibus opus habet. Quamvis enim saevus sit persecutor et immanis, non potest eorum obsistere salvationi quos novit Dominus, quia sint ejus quos ad vitam praeordinavit aeternam. Adhibetur autem huic facto prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
pit exhibere: figurate significatis
hoc quod alibi dicit aperte: quia
sic dibexit ds mundum. ut filium
suũ unigenitũ dato. at omnis
qui credit in ipso non pereat.
sed habrat uita atternam. Duos
ad exhibenda sibi iumenta misit
discipulos: ut significaret inutruiq
populum citcumcisionis scilicet &
ptȩputii predicatores esse destinan¬
dos: uelcete duos misit. ut cosdẽ
prȩdicatores doctrina simul & ope¬
ratione ꝑfectos esse mont̾ret. ire
uel erroris uerba in docti ueritate
miscerent: uel ea quae recte docu¬
issent. peruerse uiuendo negatent.
Inuenietis inquit asinam alligatam.
& ptillum cum ea. Poluite: &
adducite mihi. Pullum quoq
alligatum fuisse: alii euuangelistę
testantur. Uterq eium populus
funibus peccatorum erat circum¬
plexus: & solutiore diuina opus
habebat: iste lege quã acceꝑat
mabe utendo ille cni quia non
accipiendo peccauetit᷑. Unde
bene dicit apłs : qua non est distinc¬

Expanded text:
pit exhiberi, figurate significans pit exhiberi, figurate significans hoc quod alibi dicit aperte: Quia sic Deus dilexit mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in ipsum non pereat, sed habeat vitam aeternam . Duos ad exhibenda sibi jumenta misit discipulos, ut significaret in utrumque populum, circumcisionis videlicet et praeputii, praedicatores esse destinandos. Vel certe duos misit, ut eosdem praedicatores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel ea quae recte docuissent perverse vivendo negarent. Invenietis, inquit, asinam alligatam et pullum cum ea, solvite et adducite mihi. Pullum quoque alligatum fuisse alii evangelistae testantur. Uterque enim populus funibus peccatorum erat circumplexus, et solutione divina opus habebat; iste lege quam acceperat male utendo, ille nunquam accipiendo peccaverat. Unde bene dicit Apostolus: Quia non est distinc
Abbreviated transcription (Latin):
simplicia corda designant: quib
ipse prȩsidtus. queq anoxia liber¬
tare suo frenans imperio: ad uisi¬
onem suꝑnȩ pacis perducit. Hitro¬
solyma & cnim: uisio pacis uter¬¬
prȩtatur. Et bene cum admontẽ
oliueti ueniss& dñs. discipulos qui
hȩc animalia adducerent misit:
quia non ntis ad tum meritis. sed
sola ipsius gratia largirnte prȩue-¬
nimus: iohatine ad testante qui
ait. Et in hoc est caritas. non quasi
nos dilexerimus dñm: sed quod
ipse dilexit nos. Mons nãq oliucti:
celsitudinem dominicȩ dilectionis
qua nos misericorditer in lustrare
ac saluare dignatus est insinuat:
Non solum quia olei natuta. lucis
ministra est. & laborum dolorãq
solamen: uerum & iam quia cunctis
quib ĩmiscetur solet excellere liquo¬
ribus. Et apłs de caritate locuturꝰ
Adhuc inquit excellentiorẽ uiam¬
uobis demonstro. Ad montẽ igit᷑
olruti utiriens dñs. asinos sibi
qirib hrero solymam petat prȩci¬

Expanded text:
simplicia corda designant, quibus simplicia corda designant, quibus ille praesidens quaeque a noxia libertate suo frenans imperio ad visionem supernae pacis perducit. Hierosolyma etenim visio pacis interpretatur. Et bene cum ad montem Oliveti venisset Dominus, discipulos qui haec animalia adducerent, misit: quia non nostris ad eum meritis, sed sola ipsius gratia largiente, pervenimus, Joanne attestante, qui ait: Et in hoc charitas est, non quasi nos dileximus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos . Mons namque Oliveti celsitudinem Dominicae dilectionis, qua nos misericorditer illustrare ac salvare dignatus est, insinuat; non solum qui olei natura lucis ministra est, et laborum dolorumque solamen, verum etiam quia cunctis quibus immiscetur, solet excellere liquoribus. Et Apostolus de charitate locuturus: Adhuc, inquit, excellentiorem vobis viam demonstro . Ad montem igitur Oliveti veniens Dominus, asinos sibi quibus Hierosolymam petat, praece
Abbreviated transcription (Latin):
dominatione tedemit : qua anti¬
quus ille hebreorũ populus per¬
immolationem agni. iugũ egyptiȩ
seratutis abiecit. Ergo dñs instar
agni paschalis. ante quinq dresquã
pati inciperet. locum passignis adut:
ut se insinuaret esse illum de quo
prȩdixit isaias Picut oius ad occi¬¬
sionem ducctur: & quasi agnus corã
tondente obmutesoe: & non ape¬
riet ossuũ. Et paulo superius.
Ipse autem uulntratus est propter
iniquitates irr̃as: & liuore eius
sanati sumus. Ped inuidorũ corda
principitm incunctis quę ꝓuide
gessit eum persequi. quam in eu̾
credere maluerunt: & multum
miseri. uitȩ auctorem morti potius
dare: quan per cu ipsi uiui ficari
stadebant. Uerum nos ꝑfidorum
otitate declinata. eorũ magis exem¬
pla qui fideliter dnͣm laudattere
sequamur: & iter cius mysticum
mystica ut dec& interpretatiorre
scrutemur. Asina & pullus quib
sedens hiero solymam uenit. utruꝰq
populi udȩi indelicoe & gentilis

Expanded text:
dominatione redemit, qua antidominatione redemit, qua antiquus ille Hebraeorum populus immolatione agni jugum Aegyptiae servitutis abjecit. Ergo Dominus instar agni paschalis ante quinque dies, quam pati inciperet, locum passionis adiit, ut se insinuaret esse illum de quo praedixit Isaias: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum . Et paulo superius: Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, et livore ejus sanati sumus. Sed invidorum corda principum in cunctis, quae provide gessit, eum persequi quam in eum credere maluerunt, et multum miseri vitae auctorem morti potius dare, quam per eum ipsi vivificari studebant. Verum nos perfidorum caecitate declinata eorum magis exempla qui fideliter Dominum laudavere, sequamur, et iter ejus mysticum mystica, ut decet, interpretatione scrutemur. Asina et pullus ejus, quibus sedens Hierosolymam venit, utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis,
Abbreviated transcription (Latin):
generis salute passurus de cȩlo des¬
hoc claresceret quia non inuitus
sed sponte pateretur:. in asmo ite¬
nire. & aturbis rex appellari ac
laudari uoluit: ut & tam perhoc
esse xp̃m: quem sic illo uenturum
ꝓphetia olim pigmissa signautrat.
Ante quinq dres paschȩ uentre
uoluit. sicut ex iohannis euuan.¬
gelio didicimus: ut & iam per hoc
ostenderos se esse agnum in macu.¬
latum: qui peccata tolleret mundi.
Agnus quippe paschalis. cuius m¬
molatione populus isrł est ab aer¬
gyptia seruitute liberatus nante
quinq dies paschȩ. id estꝰ quaria
decinta lina ad uesptrum
iussus est immolari: significans
eũ qui nos suo sanguure redemp¬
turus: ante quinq dies pasche
id est hodierno die magno prȩct¬
dentiũ sequentiumq populorum
peracta dic tibi ueteris pasohac
sacramenta hactenus obseruata
consummauit. ac noui deinceps
obseruanda discipulis sacramenta
contradidit : egressus in montem
oliurti. tentus est aiudȩis. & mane
cracifixus. Ipsa nos die ad ȩmonica

Expanded text:
generis salute passurus de coelo deshoc claresceret quia non invitus sed sponte pateretur. In asino venire, et a turbis rex appellari et laudari voluit, ut etiam per hoc esse Christum, quem sic illo venturum prophetia olim praemissa signaverat. Ante quinque dies paschae venire voluit, sicut ex Joannis Evangelio didicimus, ut etiam per hoc ostenderet se esse Agnum immaculatum qui peccata tolleret mundi. Agnus quippe paschalis cujus immolatione populus Israel est ab Aegyptia servitute liberatus, ante quinque dies paschae, id est quarta decima luna, ad vesperam jussus est immolari: significans eum qui nos suo sanguine redempturus ante quinque dies paschae, id est, hodierno die magno praecedentium sequentiumque populorum peracta die, ubi veteris paschae sacramenta hactenus observata consummavit, ac nova deinceps observanda discipulis sacramenta contradidit, egressus in montem Oliveti, tentus est a Judaeis, et mane crucifixus, ipsa nos die a daemoniaca
Abbreviated transcription (Latin):
& illi. Quod autẽ aiunt osanna
filio dauid: hoc est quod in psalmo
leginus. Dñi est salus: & siqꝑ popłm
tuũ benedictio tua. Hoc est quod
in magnȩ deuotione laudis in apo-¬
calypsi scõram chorus resonat: salus
dõ nr̃o qui fedet super thronunu&
agno. Benedictus qui uenit in no-¬
mine dñi. In nomire dñi. in no

Expanded text:
tem aiunt, Hosanna filio David, hoc est quod in psalmo legitur: Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua , hoc est, quod in magnae devotione laudis in Apocalypsi sanctorum chorus resonat: Salus Deo nostro, qui sedit super thronum, et Agno . Benedictus qui venit in nomine Domini. In nomine Domin
Abbreviated transcription (Latin):
ad signant: uos brelzebub pͥncipi
dęmoniorũ. Porro si indigito dti
eicto demonia: profecto perurnit
inuos regnum dĩ. Iste est digits.
qirem confitentur & magi: qui contra
moyfen & aaron signa facrebant
dieentes. digitus dĩ iste est: quo &
tabulȩ lapideȩ scriptę sunt in
monte syna. Igitur manus & bra¬
chium dĩ filius dĩ est: & digiti cius
membrorum in equalitas. cum
Digitus dĩ uocatur spͣs sc̃s. propter
pastierpationem donorũ qu e in
eo dantur unicuiq propria. siue
hominũ: siut angelorum. Innullis
enim membris nͣris: magis appar&s
partitio quam indigitis. Quod
aut̃ dixit puenit in uos regnum di.¬

Expanded text:
assignant, vos Beelzebub principi assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnum Dei. Iste est digitus quem confitentur et magi, qui contra Moysen et Aaron signa faciebant, dicentes: Digitus Dei est iste , quo et tabulae lapideae scriptae sunt in monte Sina. Igitur manus et brachium Dei Filius est, et digitusmembrorum inaequalitas, cum digitus Dei vocatur Spiritus sanctus, propter partitionem donorum, quae in eo dantur unicuique propria, sive hominum, sive angelorum: in nullis enim membris nostris magis apparet partitio quam in digitis. Quod autem dicit: Pervenit in vos regnum D
Abbreviated transcription (Latin):
quod sequitur. Si aut̃ ego inbrel¬
zebub eicio demonia. filii utri in
quo eiciunt. Ideo ipsi iudices
uri erunt. Dixit hoc utiq discipulis
suis. illius populi filiis: qui recte
consori fuerant. nihil se malarum
artium abono magistro didicisse
ut in principe demoniorum eiee¬
rent dȩmorres. ideo inquit ⁊psi
iudices crunt ur̃i. Idõ inquit. ⁊psi
ignobilia & contemptibilia huius
mundi. in quib non artificiosa
malignitas. sed sc̃a simplicitas intę
uritutis appatet: ipsi testes mei.
iudices erunt uͣri. Aliter filios iu¬
dꝑorũ & otcistas gentis illius ex
more significat: qui ad inuocationẽ
dĩ eicrebant dȩmones. & c artat
eos interrogatione prudenti. ut
confiteantur sp̃s sci esse opus.
Quod si expulsio inquit dęmorum
in filus ur̃is. dõ non dȩmonibus
drputatur. quare idem in nre
opus. non candem habeat causam:
E rgo ipsi: ur̾i iudices erunt. non
potestate: sed conrparatione. dum
illi expulsionem demonum deo

Expanded text:
quod sequitur: Si autem ego in Beelquod sequitur: Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis illius populi filiis, qui certe conscii fuerant nihil se malarum artium a bono magistro didicisse, ut in principe daemoniorum ejicerent daemones. Ideo, inquit, ipsi judices erunt vestri. Ipsi, inquit, ipsi ignobilia et contemptibilia hujus mundi, in quibus non artificiosa malignitas, sed sancta simplicitas meae virtutis apparet, ipsi testes mei judices erunt vestri. Aliter Filios Judaeorum exorcistas gentis illius ex more significat, qui ad invocationem ejiciebant daemones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio, inquit, daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus, deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo
Abbreviated transcription (Latin):
sic conpellerentur credere potentia
cus. qui cordis uidebat occulta.
Si autem om̃e regnum inseipsodi¬
uisum desolatur: ergo patris et
filii & sp̃s scĩ regnum non est diuisũ.
Quod sine uilla contradictione. non
num. desistant artiani in inorem̃
patre filrum: mitiorem filio. scm
dicere spm. quia quorũ unum est
regnum. horum est & una matestas.
Si autẽ & sathanas in serpsum di¬
iusus est. quomodo stabit regnum
ipsius. quia dicitis in beeltebub
ex ipsorum confessione uolebat in¬
tellegi. quod in tum non credendo
in regno diaboli. ẽe. delegissent. qͦđ
utiq aduerfum se diuisum. stare
non poss&. Ei ligant ergo pharisȩi
quod uoluerint. si sathanas sathanan
non potest eicere. nihil contra dñm
quod dicerent inuenire potuerunt.
Si autẽ potest multomagis sibi pro¬
spiciant: & recedant de regno eiꝰ.
quod aduersum se diuisum stare
non potest. In quo aut̃ dñs xp̃s
princrpem existimtnt. ad tendant

Expanded text:
sic compellerentur credere potentiae sic compellerentur credere potentiae ejus, qui cordis videbat occulta. Si autem omne regnum in seipso divisum desolatur, ergo Patris et Filii et Spiritus sancti regnum non est divisum, quod sine ulla contradictione non num, desistant Ariani minorem Patre Filium, minorem Filio sanctum dicere Spiritum. Quia quorum unum est regnum, horum est et una majestas. Si autem et Satanas in seipso divisus est, quomodo stabit regnum ipsius, quia dicitis in Beelzebub ex ipsorum confessione volebat intelligi, quod in eum non credendo in regno diaboli esse elegissent, quod utique adversum se divisum stare non posset. Eligant ergo Pharisaei quod voluerint: si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent invenire potuerunt; si autem potest, multo magis sibi prospiciant, et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. In quo autem Dominus Cprincipem existiment, attendant
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. Nec iuxta quedã mendes
exem plaria itel. L lititra telib
infire est nomints legenda. sali
Heedl tebub ergo baal muscarum
idest uir muscarum siue habenis
muscas interprȩtatur: obsordes
uidelic& immolaticii cruoris. ex
cuius spurcissimo ritu uel nomine
principem dȩmoniorum cognomi¬
nabant. Ett alii temptantes signũ
de cęlo quȩrebant ab eo: uel in morẽ
heliȩ ignem de sublimi uenrre cu.¬
piebant. uel insimilitudinem sa¬
muhelis tempore estiuo mugrre
tonitrua. cho ruscare fulgura.ym.¬
bres ruere. quasi non possint & illa
calumpniari & dicere. ex occultis
& uanis atris passionibus accidisse.
At tu qui calumpniaris ea quȩ ocuilis
uides. manu teires. utilitate sentis.
quid facies de his quę de cęlo uene¬
rint: Utiq tespondebis. & magos
in argẏpto multa signa fecisse de
eglo. Ipse aute ut uidit cogitationes
corum. dixit. Om̃e tegnum in se¬
ipsum diuisum desolatur: & domus
supra domu cadet. Non addicta.
sed ad cogitata respondit: ut uel

Expanded text:
. Nec juxta quaedam mendosa exemplaria, l littera vel d in fine est nominis legenda, sed b. Beelzebub ergo Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas, interpretatur. Ob sordes videlicet immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Heliae, ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et alia calumniari et dicere, ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. At tu qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis, quid facis de his quae de coelo venerint? utique respondebis, et magos in Aegypto multa signa fecisse de coelo . Ipse autem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipso divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Non ad dicta, sed ad cogitata respondit, ut vel
Abbreviated transcription (Latin):
pęnitentiam moristrat: pęnitentia
satis factiorem oftentat. satisfactio
ueniam sibi diuina pietate concibat.
Non enim poterit indulgentia tribui:
nisi tra dĩ possit confessiorre placari.
Ouenetanda pretas dĩ. Peccauimus
& parcit. delinquimus & ignoscit.
Offendimus. & adhuc placatus oxistit.
Unde qualis erga iustos sit moristrat:
dum talem se erga peccatores osten¬¬
tat. Nec peceator iam poterit
excusari: qui confessionem ꝑ quã
uenia nascitur. non properauit
amplecti quo possit reus genmo
crimine detineri. dum primo lege̾
contempsit uł delinqueret. & con¬
fessionis remiedia ampbecti noluit
Confessio ad ferat salutem: cui con¬
temptus adtuberat morte̾. Uiue¬

Expanded text:
poenitentiam monstrat, poenitentia satisfactionem ostentat, satisfactio veniam sibi divina pietate conciliat: nec enim poterit indulgentia tribui, nisi ira Dei possit confessione placari. O veneranda pietas Dei! Peccavimus et parcit! deliquimus et ignoscit! offendimus et adhuc placatus existit! Unde, qualis erga justos sit demonstrat, dum talem se erga peccatores ostendit; nec peccator jam poterit excusari qui confessionem, per quam venia nascitur, non properavit amplecti, ne posset reus gemino crimine detineri: dum primo legem contempsit, ut delinqueret, et confessionis remedia amplecti noluit,confessio afferat salutem, cui contemptus accelerat mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
ergo falsi testes. quod cruenti pͥncipes.
quod impii sacerdotes in dñi iħ̃u xp̃i
latu imperitȩ cohortis egerunt. &
detestandum uniersis sęculis & am¬
plectendum fuit. Ctux en̾i dñr
sicut iudeorã erat mente crudelis.
ita est ut crucifixi uirtute mirabilis.
Furit in unu populus & miseretur
om̃ium xp̃s: quod sęuitia infert᷑. po¬
testate suscipit᷑: ut licentia facinoris
acternę opis impltat uoluntatis.
Unde omnis ordo terũ gestatũ que
ꝑcucurrit. ita fidelium est. accipi¬
endus auditu. ut salua fide actio¬
num quae tempote dominicae
passionis impletę sunt. intellega¬
mus non solum remissionẽ pecca¬
torũ in xp̃o completam. sed & iam
fornam iustitiae essȩ ꝓpositam

Expanded text:
ergo falsi testes, quod cruenti principes, ergo falsi testes, quod cruenti principes, quod impii sacerdotes in Dominum 241 Jeslatu imperitae cohortis egerunt, et detestandum universis saeculis, et amplectendum fuit. Crux enim Domini, sicut in Judaeorum erat mente crudelis, ita est in Crucifixi virtute mirabilis. Furit in unum populus, et miseretur omnium Christus. Quod saevitia infertur, voluntate suscipitur: ut licentia facinoris aeternae opus impleat voluntatis. Unde omnis ordo rerum gestarum, quem percurrit, ita fidelium est accipiendus auditu, ut salva 242 fide actionum, quae tempore Dominicae passionis impletae sunt, intelligamus non solum remissionem peccatorum in Christo completam, sed etiam formam justitiae esse propositam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed maligno cotdi & nunc furtis frau
dium dedito: nunc parricidalibus
cõmticiis occupato. nihil umquam
documentora miscđię saluatoris
in sederat. nec piis acceperat aurib¬
dñi uterba dictitis. non ueni uocare
iustos. sed peccatores. & utnit filius
hominis quȩrere & saluare quod
perierat. Nec intellexerat clemtiã
xp̃i. qui non solum corporeis infir¬
mitatib medebatur. sed & iam uul.¬
nera debilium cirabat animarũ.
dicens paralytico sanato. Constans
esto fili. temissa sunt tibi peccata
tua dicens & oblate sibi adulterę.
nec ego te dampnabo. uade &
amodo noli peccare. ut ꝑ omnia
oꝑa sua ostenderet in illo aduentu
suo saluatotẽ se mundi utnisse
non iudicẽ. Aquo intellecta alie¬
natus impius traditor insurrexit
insem&⁊psum non iudicio peniten-¬
tis. sed furore pereuntis. ut qui uitę
auctotẽ interfectoribus uendidiss&.
in augiento dampnationis suae
&iam moriendo peccar&. Quod

Expanded text:
Sed maligno cordi, Sed maligno cordi, dium dedito, nunc parricidalibus commerciis occupato nichil umquam documentorum misericordiae Salvatoris insederat, nec piis acceperat auribba dicentis: Non veni vocare justos, sed peccatores ; et: Filius hominis venit quaerere et salvare quod perierat ; nec intellexerat clementiam Christi, qui non solum corporeis infirmitatibus medebatur, sed etiam vulnera debilium curabat animarum, dicens paralytico: Constans esto, fili, remissa sunt tibi peccata tua ; dicens et oblatae sibi adulterae: Nec ego te condemnabo, vade et amplius noli peccare ; ut per omnia opera sua ostenderet, in illo adventu suo salvatorem mundi se venisse, non judicem. A quo intellectu alienatus impius traditor, insurrexit in semetipsum, non judicio poenitentis, sed furore pereuntis: ut qui vitae auctorem interfectoribus vendidisset, in augmentum damnationis suae etiam moriendo peccaret. CAP. V. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
mantis. quȩdum proprio ⁊ ncuͥ¬¬
bunt sceleri. famulate sunt te.¬
demptori. Ccurus &iam etrea in¬
terfectores suos tanta erat piecatis
affectio. ut de cruce supplicans patri
non se uindicari. sed illis postular&
ignosci dicens. Pater dimitte illis.
non enim seiunt quid faciunt.
De cuius utiq orationis potentia
fuit. ut ptędicatio apłi petri ex eis
qui dixerunt sanguis huius super
nos & suꝑ filios iros: multorã ad
pęnitentiam corda conuerteret. ut
uno die baptirarentur fere tria
milia iudȩorũ. fierentq om̃ium
una anima & cor unũ. paratorũ
iam pto eo mori. quem poposcerant
crucifigi. Ad hanc indulgentiam
traditor iudas ꝑuenare ñ potuit.
qmͣ ꝑditionis filius cui diabolus
stabat adextris. prius in desperatione
transiit. quam sacramentũ generalis
redemptionis xp̃s impleret᷑. Nam
mortuo pro om̃ibus impus dño. po¬
tussoc forte & iam hic consequi re¬
medium. si non festinass& ad laqueũ.

Expanded text:
rentium, quae dum proprio incumrentium, quae dum proprio incumbunt sceleri, famulatae sunt Redemptori. Cujus etiam circa interfectores suos tanta erat pietatis affectio, ut de cruce supplicans Patri, non se vinignosci, dicens: Pater, dimitte illis; non enim sciunt, quid faciunt. De cuius utique orationis potentia fuit, ut predicatio apostoli Petri ex eis qui dixerunt: Sanguis huius super nos et super filios nostros, multorum ad paenitentiam corda converteret, et una die baptizarentur fere tria milia Iudaeorum, fieretque omnium una anima et cor unum paratorum iam pro eo mori, quem poposcerant crucifigtraditor Judas pervenire non potuit: quoniam perditionis filius, cui diabolus stabat a dextris, prius in desperationem transiit, quam sacramentum generalis redemptionis Chrimortuo pro omnibus impiis Domino, potuisset etiam forte hic consequi remedium, si non festinasset ad laqueum.
Abbreviated transcription (Latin):
titudo quae portas mortis sitpra in¬
expugnabilem petram ardificata
fitetur. eundem credens filiũ uirgi¬
nis qui auctor est matris. eundem
natum in fine scłorũ. qui creator
est temporũ. Ec undem dr̃m om̃iu̾
untutũ. & unũ de stẏrpe mortaliũ.
uinculis mortiferȩ prguaricationis
absolitera. sȩuienti diabolo potentiã
suae matestatis occuluit. & infir.¬
mitatem nr̃e humilitatis obiecit.
Si cnim crudelis & suꝑbus ininricus
consilium mi scđiȩ dĩ nosse potuiss&.
iudȩorũ animos mansurtudine
pottus temperate. quam in rustis
odiis stud iuss&e accendere. ne om̃iũ
captiuorũ amitteret scruitutem.
dum nihil sibt debentis ꝑsequitut
libertatem. Pefellit trgo illum
malignitas sua. intulit suppliciũ
filio dĩ. quod cunctis filiis hominũ
in remedium uerteret᷑. Fudit
singuinem rustum. qui reconcili¬
ando mrundo. & ptęmiiũ ess& et
poculum. Suscepit dñs qͦđ scđm
admisit in se impias furentrum¬

Expanded text:
titudo, quae portas mortis super intitudo, quae portas mortis super inexpugnabilem petram aedificata fitetur; eumdem credens filium Virginis, qui auctor est matris; eumdem natum in fine saeculorum, qui creator est temporum; eumdem Dominum omnium virtutum, et unum de stirpe mortalium; vinculis mortiferae praevaricationis absolveret, et saevienti diabolo potentiam suae majestatis occuluit, et infirmitatem nostrae humilitatis objecit. Si enim crudelis et superbus inimicus consilium misericordiae Dei nosse potuisset, Judaeorum animos mansuetudine potius temperare, quam injustis odiis studuisset accendere; ne omnium captivorum amitteret servitutem, dum nihil sibi debentis persequitur libertatem. Fefellit ergo illum malignitas sua: intulit supplicium Filio Dei, quod cunctis filiis hominum in remedium verteretur. Fudit sanguinem justum, qui reconciliando mundo et pretium esset et poculum. Suscepit Dominus, quod Admisit in se impias manus fu
Abbreviated transcription (Latin):
xpͣm dñm nr̃m. quem filiũ dĩ patri
om̃i potentis unicũ dicinrus eunde
confitentur. Nec ab eiusdẽ maest
discedimus. cum ⁊psum crucifint
& mortuui. & dic tertia credimis
suscitatũ. Om̃ia eñi quae dĩ sim
& quȩ hominis. simul & humaniti
expleuit & dritas. ut dum passibili
in passibilis in est. nec uirtus in in¬
firmitate affici. nec infirmitas pos¬
sit inuritute superari. Merito beatꝰ
petrus apłs in hutus unitatis confes¬
sione laudatus est. qui cum dns qͥd
taretur. om̃ium celerrime ora pre¬
utniens. tu es inquit xp̃s filius di
urui. Quod utiq non reuelainte
uidit carne nec sanguine. quoru
obiectu interiores oculi poterant
impediri. sed ipso spũ patris ope
gimen totius excłãe prȩpatatus.
primus disect& quod doctre. &
pro soliditate fidei quã erat prȩdi¬
aturus audiret tu es petrus. & suꝑ
hanc petra aedificabo ȩccłãm ntam.
& pͥortę inferi non prȩualebunt ad¬
utrsus eã. Ap̃ianȩ igitur fidei for¬

Expanded text:
m Christum, quem Filium Dei Patris omnipotentis unicum dicimus, eumdemconfitemur; nec ab ejusdem 239 majestate discedimus, cum ipsum crucifixum et mortuum, et die tertia credimus suscitatum. Omnia enim quae Dei sunt, et quae hominis, simul et humanitas explevit et deitas: ut dum passibili impassibilis inest, nec virtus in infirmitate affici, nec infirmitas possit in virtute superari. Merito beatus Petrus apostolus in hujus unitatis confessione laudatus est: qui, cum Dominus quid taretur, omnium celerrime ora praeveniens, Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi. Quod utique non revelante vidit carne, nec sanguine, quorum objectu interiores oculi poterant impediri, sed ipso Spiritu Patris in gimen totius Ecclesiae praeparatus, primum disceret quod doceret, et pro soliditate fidei, quam erat praedicaturus, audiret: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Christianae igitur fidei for
Abbreviated transcription (Latin):
quod lio&. aliud creatura. aliud dnt
in uuiolabilis. aliud caro passibilis n
tinam tamen ꝑsonam concurrit i¬
prietas utriusq substantiȩ. ut siuo
in infirmitatib siue in uirtutibi
eiusdem sit contuntelia cuius & qu

Expanded text:
or, aliud creatura, aliud Deitas inviolabilis, aliud caro passibilis; in unam tamen personam concurrat proprietas utriusque substantiae, ut sive in infirmitatibus, sive in virtutibus, ejusdem sit contumelia, cujus et gl
Abbreviated transcription (Latin):
& optanda seruitus: indĩ laudibus
ꝑpetuo ad sistere. Dies quippe o
nox non uicissitudinem temporis
ꝓpric. sed ptrpetuitatem tropice
significant. Nox enim non etit illic.
sed dies unã melior in atriis xp̃i. suꝑ
milia: inqua non plorat rachel filios
suos: sed absterget ds omue̾ lacrimã
ab oculis eorũ. Dantq uocẽ lȩtitiȩ
& salutis acternȩ in tabernactilis
iustorũ illi. Iui uruit & regnat ds̃

Expanded text:
et optanda servitus in Dei laudibus et optanda servitus in Dei laudibus perpetuo assistere . Dies quippe et nox non vicissitudinem temporis proprie, sed perpetuitatem tropice significant. Nox enim non erit illic; sed dies una melior in atriis Christi super millia. In qua non plorat Rachel filios suos, sed absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum, datque vocem laetitiae et salutis aeternae in tabernaculis just
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmnarũ genere passi sunt dissipari: ꝑ
resurrectionem glorificata recipiunt.
Et clamabant inquit uoce magna
dicentes. Salus dõ nr̃o. qui fedet suꝑ
thronu. & agno. Magna uoce salutẽ
dõ dtcantant: qui magna grarum
actione recolunt. non sua se urrtute
sed ipso a uxiliante tribulationũ in¬
pugnantiũ superasse cercamina.
Dici itetu eorum & prȩteritos agones.
& coronas describens ꝑpetuas. Hi st
qui uenerunt de tribulatione magna.
& lautrunt stolas suas. & dealbautit᷑
eas in sanguine agni. Stolas quippe
martyres in sanguine agni lauerunt:
dum meubra sua quę oculis in sipien¬¬
tium uisa sunt pęnarũ squalore foe.¬
dari. sic potius fuso pro xp̃o sanguine.
ab om̃ibus mundauiere contagiis. in¬
super & brata in mortalitatis luce
digna reddidere. Quod est lotas &ia
dtalbasse stolas in sanguine agni.
Ideo sunt inquit ante throrrum dĩ.
& seruiunt ei die ac nocte intemplo
cius. Non est laboriosa sed amabilis

Expanded text:
poenarum genere passi sunt dissipari, per poenarum genere passi sunt dissipari, per resurrectionem glorificata recipiunt. Et clamabant, inquit, voce magna dicentes: Salus Deo nostro, qui sedet super thronum, et Agno. Magna voce saluteDeo decantant, qui magna gratiarum actione recolunt, non sua se virtute sed ipso auxiliante tribulationum impugnantium superasse certamina. Dicit iterum eorum et praeteritos agones et coronas describens perpetuas: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et dealbaverunt eas in sanguine Agni. Stolas quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro Christo sanguine ab omnibus mundavere contagiis, insuper et beata immortalitatis luce digna reddidere; quod est etiam lotas habuisse stolas in sanguine Agni. Ideo sunt, inquit, ante thronum Dei, et serviunt die ac nocte in templo ejus. Non est laboriosa, sed amabilis
Abbreviated transcription (Latin):
quia si socii passionum firerimus.
simtil & consolationis crimus.
Nec tam de morte eorã lugeamus.
quam de iusta palmę ꝑceptione lac¬
temur. Siquidẽ singuli corũ cum
ꝑ tormenta pellerentur ex hac uita
est. Sed iam hinc expulsos. suꝑna
hirłm quae est mater om̃iũ nrm
mox in aliam uitam oburis letitię
ministris excepit: atq ingaudiũ
dñi sui perpetuo coronandos intio¬
dtixit. Unde dicit iohannes. Stabo
ante thronũ in conspectu agiriamis
stolis albis. & palmȩ in manibus coto
Stant eñi modo ante thronũ dĩ com.¬
nati. qui quondam ante thronos
iudicum tericnorum iacebant ppus
ad triti. Stant in conspectu agni
nulla ratione illic a contemplandi
eius gła separandi. acuius hic amont
nec ꝑsupplicia poterant separail.
Stolis fulgent albis. & palmas in
inmanibus habent: quia pręmia
in operib habent. dum corpora qus
flagris ab sumi. pryprȩcipitia dis¬
solui: ungulis abradi: omnimodo

Expanded text:
quia si socii passionum fuerimus, quia si socii passionum fuerimus, simul et consolationis erimus : nec tam de morte eorum lugeamus, quam de justa palmae perceptione laetemur. Siquidem singulos eorum cum per tormenta pellerentur ex hac vitaest: sed jam hinc expulsos superna Hierusalem, quae est mater omnium nostrum, mox in aliam vitam obviis laetitiae ministris excepit, atque in gaudium Domini sui per petuo coronandos introduxit. Unde dicit Joannes: Stabant ante thronum in conspectu Agni amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum. Stant enim modo ante thronum Dei coronati, qui quondam ante thronum judicum terrenorum jacebant poenis astricti. Stant in conspectu Agni nulla ratione illic a contemplanda ejus gloria separandi, a cujus hic amore nec per supplicia poterant separari. Stolis fulgent albis, et palmas in manibus habent; quia praemia in operibus habent, dum corpora quaeiis dilacerari, flagris absumi, per praecipitia dissolvi, ungulis abradi, omnimodo
Abbreviated transcription (Latin):
sccutio consurget. equidem pluri¬
mis ad prȩdicationem enoch & heliȩ
a ꝑfidia conuersis. sed exteris ad in¬
stinctum antichristi tota intentione
contra fidem dimicantibus. Pars
igitur ⁊udea inqua regnabat arche¬
laus perfidos antichristi sequaces
ostendit. porro natat& h galileȩ
quo dñs transfertur. partẽ gentis
eiusdem quae tunc temporis fidẽ
xp̃i est susceptura designat. Unde
bene galilea perpetrata transini
gratio. natareth flos aut uirgultũ
eius interprętatur: quia nim trũ
scã ȩccłã. quo ardentiore desidtrio
abhis quȩ in terris uidit. ad ce¬
lestia promerenda transmigrat:
eõ maiore spiritalium ab undat
flore ac germine uirtutum.
tias martyrũ hoduerna festiuitate
uentramur. de aeterna quae in
cęlis est martyrũ festiuitate sedu
cogitemus: eorũq uestigia in quan¬
tum possumus sequendo. & ipsi eius¬
dem festiuitatis suꝑnę participes
existere curemus: testante apło.

Expanded text:
secutio consurget. Et quidem plurisecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a perfidia conversis, sed caeteris ad instinctum Antichristi tota intentione contra fidem dimicantibus. Pars igitur Judaeae in qua regnabat Archelaus, perfidos Antichristi sequaces ostendit. Porro Nazareth Galilaeae, quo Dominus transfertur, partem gentis ejusdem quae tunc temporis fidem Christi est susceptura, designat. Unde bene Galilgratio, Nazareth flos, aut virgultum ejus, interpretatur. Quia nimirum sancta Ecclesia quo ardentiore desiderio ab his quae in terris videt ad coelestia promerenda transmigrat, eo majore spiritalium abundat flore ac germine virtutum.tias martyrum hodierna festivitate venecamur, de aeterna quae in coelis est martyrum festivitate sedule cogitemus, eorumque vestigia, in quantum possumus, sequendo, et ipsi ejusdem festivitatis superbae participes existere curemus, testante Apostolo,
Abbreviated transcription (Latin):
tibus mansuram: donec plenitudo
earũ introcat. & sic om̃is isrł saluus
fiat. Obitus quippe herodis termi¬¬
num intentionis malitiosȩ. qua
insinuat. Occisio paruulorum
mortem humilrũ spu : quos fugato
Quod aute defuncto herode redit
dicantibus iudȩi sopita modernae
in uidię flamma fidem ueritatis ac¬
cipient. Et benr cum iudȩã deserit
fugere. & hoc in nocte dicitur. Cuͣ
uero reuertitur in illã. non solum
fuge. sed nec noctis fit mentio. quia
nimirũ quos obpeccatorũ tenebras
olim ꝑsecutores reliquit: ipsos oblucẽ
fidei tandem se querentes reuisit.
Quod dampuato lic& herode. ⁊oseph
timore a tchelai filii eius iniudx̧am
ubi metropolim habebant. tre formi¬
dans. monente angelo in nazareth
galileȩ secedit. ultima pręsentis
ȩccłãe tempora designat: quando
pro ea quae nunc est uniuersali
genitis illius cęcitate qua xp̃ianos
in quautũ ualet ꝑ sequi non desistit.
acrior in quib dam antichristi per-¬

Expanded text:
tibus mansuram donec plenitudo tibus mansuram donec plenitudo gentium introeat, et sic omnis Israel salvus fiat. Obitus quippe Herodis terminum intentionis malitiosae, qua insinuat. Occisio parvulorum, mortem humilium spiritu, quos fugato Quod autem defuncto Herode redit dicantibus Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur; cum vero revertitur in illam  Al., nulla non solum fugae, sed nec noctis fit mentio: quia nimirum quos ob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod damnato licet Herode Joseph timore Archelai filii ejus in Judaeam, ubi metropolim habebat, ire formidans, monente angelo in Nazareth Galilaeae secedit, ultima praesentis Ecclesiae tempora designat, quando pro ea quae nunc est universali gentis illius caecitate, qua Christianos in quantum valet persequi non desistit, acrior in quibusdam Antichristi per
Abbreviated transcription (Latin):
moirente angelo di̾m cum matre
ad terram isrł redaxit. significat
om̃s ꝑsecutiones quae contra eccłam
erant mouendȩ. ipsorũ ꝑsecutorã
morte uindicandas: eisdemq mul-¬
tatis ꝑsecutoribus pacem excłãe
denuo reddendam: & scõs qui latuerant
ad sua loca esse reuersuros. Possumꝰ
quoq odium herodis quo ꝑdere iħm
uoluit. suꝑ per secutionibus quae
apostolorum sunt temporib: factȩ
in iudea specialiter accipere: quando
inualescente inuidia predicatores
sunt uerbi pęue om̃s expulsi de
ꝓuincia: & ingentibus predicaturi
sunt longe lateq dispersi. Sicq
factum est. ut gentilitas quae per
argyptũ figuratur peccatis ante
tenebtosa lumen uerbi perciper&.
Hoc est enͣi puerum iħm & matrem
eius ꝑ ioseph in aegyptũ transferri:
fidem scilic& dominicę incarnationis.
excłãe soctetatem. ꝑ doctores scos
gentibus committi. Quod crant
in acgypto usq ad obitum herodis.
indicat figurate fidem xp̃i ingen¬

Expanded text:
monente angelo, Dominum cum matre monente angelo, Dominum cum matre ad terram Israel reduxit, significat omnes persecutiones, quae contra Ecclesiam erant movendae, ipsorum persecutorum morte vindicandas, eisdemque multatis persecutoribus, pacem Ecclesiae denuo reddendam, et sanctos qui latuerunt ad sua loca esse reversuros. Possumus quoque odium Herodis quo perdere Jesum voluit, super persecutionibus, quae apostolorum temporibus factae sunt in Judaea, specialiter accipere, quando invalescente invidia praedicatores verbi sunt pene omnes expulsi de provincia, et in gentibus praedicaturi sunt longe lateque dispersi. Sicque factum est ut gentilitas quae per Aegyptum figuratur, peccatis ante tenebrosa lumen verbi perciperet. Hoc est enim puerum Jesum et matrem ejus per Joseph in Aegyptum transferri, fidem scilicet Dominicae incarnationis et Ecclesiae societatem per doctores sanctos gentibus committi. Quod erant in Aegypto usque ad obitum Herodis indicat figurate fidem Christi in gen
Abbreviated transcription (Latin):
uoec ploratierat. Potest & alter in-¬
telligi: quia rachel iuxta bethleem
sepulta est. sicut titulus monumenti
cius manens usq hodre testatur.
ad occidentem ciuitatis ultra uiam
quae ducit hebron: quod ea quae
in loco eodem agebantur. ⁊psa egisse
prophetico locutionis modo tecte
dicatur. curus corpote & nomine
locus ipse fuerat insignis. Quod
dns ipse ne occideretur abherode
sublatus est ãparentibus in egẏptũ.
significat electos sepius malorum
in probitate suis effugandos sedibus.
Ubi simul oxemplum datuir fidelibus
ne dubitent rabiem ꝑsequentium
ubi oportunum fuerit declinare fugi¬
endo: cum hoc dm̃ ac dñm suum fecisse
neminerint. Siquidem ipse qui erat
prȩcepturus. cum uos ꝑsecuti furtint
inciuitate ista. fugite in aliam.
prius fecit quod pręcepit fugrendo
hominem. quasi homo in terra. quem
magis paulo ante monstrauit stella
de cȩlo. Quod occisis pro dũo pueris.
herodes non longe post obiit. & ioseph

Expanded text:
voce ploraverit. Potest et aliter invoce ploraverit. Potest et aliter intelligi quia Rachel juxta Bethleem sepulta est, sicut titulus monumenti ejus manens usque hodie testatur, ad occidentem civitatis, ultra viam quae ducit Hebron: quod ea quae in loco eodem agebantur, ipsa egisse prophetico locutionis modo recte dicatur, cujus corpore et nomine locus ipse fuerat insignis. Quod Dominus ipse ne occideretur ab Herode sublatus est a parentibus in Aegyptum, significat electos saepius malorum improbitate suis effugandos  Al. addUbi simul exemplum datur fidelibus, ne dubitent rabiem persequentium, ubi opportunum fuerit, declinare fugiendo, cum hoc Deum ac Dominum suum fecisse meminerint. Si quidem ipse qui erat suis praecepturus, Cum vos persecuti fuerint in civitate ista, fugite in aliam, prius fecit quod praecepit fugiendo hominem, quasi homo in terra, quem magis paulo ante monstravit stella de coelo. Quod Herodes non longe post obiit, et Joseph,
Abbreviated transcription (Latin):
redeant. quia nimirum non sunt
ultra reuocandi in mundum: de
cuus erumpnis sentel euaserunt
coronandi ad xp̃m. Rachel namq XI.
quȩ ouis aut uidens dm̃ dicitur.
eecłam figurate demonstrat: cuius
tota intentio ut uidere dm̃ mereatur
inuigilat. Et ipsa est ouis centesima.
quam pastor botius relictis in cȩlo
nonaginta nouem ouibus angelica¬
rum uirtutũ abit quȩrere in terra.
sic reportauit ad gregem. Quȩrit᷑
autem iuxta litteram. quomodo
rachel plorasse dicitur filios suos cũ
tribus iuda quȩ bethleem terrebat
non derachel. sed de sorore erus lia
fuerat orta. Ubi tamen facilis patet
responsio: quia non tantũ in bechleem.
uerũ &iam in om̃ibris finibus eiꝰ pueri
sunt om̃s trucidati. Pribus autem
beniamin quae de rachel orta est.
proxima fuit tribui iude. Unde
merito credi debet. quod plaga cra¬¬
delissimȩ necis. non paucos &aam
beniamin stirpis putros in uolutrit:
quos progenies rachel elata in excelsũ

Expanded text:
redeant, quia nimirum non sunt redeant, quia nimirum non sunt ultra revocandi in mundum, de cujus aerumnis semel evaserunt coronandi ad Christum. Rachel namque, quae ovis aut videns Deum dicitur, Ecclesiam figurate demonstrat, cujus tota intentio ut videre Deum mereatur, invigilat. Et ipsa est ovis centesima, quam pastor bonus relictis in coelo nonaginta novem ovibus angelicarum virtutum, abiit quaerere in terra, reportavit ad gregem. Quaeritur autem juxta litteram quomodo Rachel plorasse dicitur filios suos, cum tribus Juda quae Bethleem tenebat, non de Rachel, sed de sorore ejus Lia fuerat orta. Ubi tamen facilis patet responsio, quia non tantum in Bethleem, verum etiam in omnibus finibus ejus pueri sunt omnes trucidati. Tribus autem Benjamin, quae de Rachel orta est, proxima fuit tribui Judae. Unde merito credi debet quod plaga crudelissimae necis non paucos etiam Benjaminaeae stirpis pueros involverit, quos progenies Rachel elata in excelsum
Abbreviated transcription (Latin):
uiuimus: siue morimur dño morim
Siue en̾i uiuimus siur morimur
dñi sumus. Quod iuxta uaticiniũ
hicremiȩ. uox in rama id est in
excelso audita est ploratus & ululaa
manifeste denuntiat luctum scae
ȩccłãe. quode in iusta membroram
suorũ nece gemit: non ut hostes
garriunt inuacuũ cȩdere: sedus
Et sicut ptotomartyris abel. ita
etiam sanguis cȩterorũ matcyrũde
de tetra clamare ad dm̃: tuxta
illud uiri sapientis non despiciet
preces pupilli nec uiduȩ. si effunbo
loquelam gemitus. Nonne lacrims
uidue ad maxillam descendunt: et
exclamatio eius suꝑ deducentem eas
Amaxilla enim ascendunt usq ad
cȩlum : & dñs exauditor delectabit᷑
m illis. Quod rachel plorasse dictꝰ
filios suos nec uoluisse consolariquis
non sunt. significat eccłam plorare
quidem scõrum de hoc hoc ablatione
sed non ita uelle consolari ut qui
scłm morte uicerunt. rursus ad
scłi certamina sccum toleranda

Expanded text:
vivimus, sive morimur, Domino morimur. vivimus, sive morimur, Domino morimur. Sive enim vivimus sive morimur, Domini sumus. Quod juxta vaticinium Jeremiae: Vox in Rama, id est in excelso, audita est ploratus et ululatus , manifeste denuntiat luctum sanctae Ecclesiae, quae de injusta membrorum suorum nece gemit, non ut hostes garriunt in vacuum cedere, sed usque et sicut protomartyris Abel, ita etiam sanguinem caeterorum martyrum de terra clamare ad Dominum, juxta illud viri sapientis: Non despicies preces pupilli, nec viduam, si effundat loquelam gemitus. Nonne lacrymae viduae ad maxillam descendunt, et exclamatio ejus super deducentem eas? A maxilla enim ascendunt usque ad coelum, et Dominus exauditor non delectabitur in illis . Quod Rachel plorasse dicitur filios suos, nec voluisse consolari, quia non sunt, significat Ecclesiam plorare quidem sanctorum de hoc saeculo ablationem, sed non ita velle consolari ut qui saeculum morte vicerunt, rursus ad saeculi certamina secum toleranda
Abbreviated transcription (Latin):
ENIORTE BRE¬
tiosa martẏrũ xp̃i innoern¬
tamen om̃ium xp̃i mattyrum
prȩtiosa est mors designata. Qđ
eñi paruuli occisi sunt. significat
phumilitatis intritum ad martyru
ꝑtieniendũ głãm: & quia nisi quis¬
conuersus fuerit et effectus ut
paruulus. non possit animã date
pro xpͥo. Quod inbrthleem & in
om̃ibus fuibus eius occisi sunt.
ostendit non solum iniudea unde
ȩccłae cȩpit origo. sed et in om̃ib
eiusdem eccłãe finibus. quacumq
ꝑ orbem diffusa est ꝑsecutiorem
seuitutam perfidorum. & piorum
patientiam esse coronandã. Qui
bimi occisi sunt: doctrina & opera¬
tione perfectos indicat. Qui uero¬
infra: simplices & idiotas. fidei tam̃
non fictȩ. constantia fortes atque
denuntiat. Quod illi quidẽ occisi
euasit. insinuat corpora quidem
ab impiis posse perimi: sed xp̃m
pro quo persecutio tota sȩuit. nulli¬
tenus eis uel uiuentibus uel occisis
posse auferri: sed eos ueraciter con¬
testari. quia siue uiuimus dño

Expanded text:
e morte pretiosa martyrum Christi innocentamen omnium Christi martyrum pretiosa mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Ecclesiae coepit origo, sed et in omnibus ejusdem Ecclesiae finibus quacunque per orbem diffusa est, persecutionem saevituram perfidorum, et piorum patientiam esse coronandam. Qui a bimatu occisi sunt, doctrina et operatione perfectos indicant; qui infra simplices vel idiotas, fidei tamen non fictae constantia fortes aeque denuntiat. Quod illi quidem occisi evasit, insinuat corpora quidem martyrum ab impiis posse perimi, sed Christum, pro quo persecutio tota saevit, nullatenus eis vel viventibus, vel occisis posse auferri, sed eos veraciter contestari: Quia sive vivimus, Domino
Abbreviated transcription (Latin):
adbuc fixuras clatiorũ. & recens
conpuncti lateris uulnus exiger&e.
Ac si intanta luce utritatis tene¬
bras suas heretica obduratio non
relinquit. ostendant unde sibi
spem uitȩ polliceantur arteruę
unde resurrectionis xp̃i credt¬
se esse consortes. Nori eñi possunt
cum apło dicerẽ. xp̃s resurrexit
amortuis primitiȩ dormientiũ.
quia non sunt primitię hominti
si non sunt de humaria styrpe
naturȩ. Qui en̾i primũs ꝯm̃iũ
resurtexit eius plenitudinis est
portio qua piecessit. & pie cre¬
ditur hoc quod est in capite in¬
choatũ. in membris quoq esse
complendũ. quia sicut in adam
om̃s moriuntur. ita & in xp̃o
om̃s uiuificabunt᷑. Amplec¬
tentes igitur dilectissimi xp̃ians
spei unicũ pignus. non diuellamͣ
a conpage corporis xpͥi in quo
porea sit substantia dĩ. quoniodo.
corporaliter in xpͥo habitat. tusi
quia caro nri generis facta est caro
deitatis & in illo sumus dõ repleti

Expanded text:
adhuc fixuras clavorum, et recens adhuc fixuras clavorum, et recens compuncti lateris vulnus 254 exigeret . Ac si tanta in luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polliceantur aeternae, unde resurrectionis Christi se credant esse consortes. Non enim possunt cum Apostolo dicere: Christus resurrexit a mortuis, primitiae dormientium , quia non sunt primitiae hominum, si non sunt de humanae stirpe naturae. Qui enim primus hominum resurrexit, ejus plenitudinis est portio quam praecessit: et pie creditur, hoc quod est in capite inchoatum, in membris quoque esse complendum: Quia sicut in Adam omnes moriuntur, ita et in Christo omnes vivificabuntur tentes igitur, dilectissimi, christianae spei unicum pignus, non divellamur a compage corporis Christi: In quo porea sit substantia Dei, quomodo corporaliter in Christo habitat, nisi quia caro nostri generis, facta est caro Deitatis; et in illo sumus Deo repleti,