comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ebsemani locꝰ. ẽ. ad radices montis oliueti. & in¬
terp̃tatur uallis pinguium. Ibi tauri pingues
obsederunt dñm. & uituli multi circumder̃t
eum. Appropians morti. uenit in uallem pin¬
guedinis. qui ꝑuallem humilitatis & pingue¬
dinem caritatis ꝓ nob̃ mortem subiit. Albinꝰ.
i borto capi disposuit. ut deleret peccatum
commissum in horto delitiarum. Trans
torrentem cedron conp̃bendi uoluit. & iuxta
psalmistam de terrente in uia bibit. In uia hꝰ
uitȩ bibit de torrente passionis. ꝓpt̾ea ex altauit
caput. Cedron genituuis pluralis ẽ. in greco.
qui latine potest dici cedroꝵ. A. CIULI.
ciebat autem & udas qui tradebat eum locũ
quia srequent̾ itĩc conuenerat illuc cum disci

Expanded text:
semani locus est ad radices montis Oliveti, et interpretatur vallis pinguium. Ibi tauri pingues obsederunt Dominum, et vituli multi circumdederunt eum . Appropians morti, venit in vallem pinguedinis, qui per vallem humilitatis et pinguedinem charitatis pro nobis mortem subiit. ALBINUS. In horto capi disposuit, ut deleret peccatum commissum in horto deliciarum. Trans torrentem Cedron comprehendi voluit, et juxta Psalmistam: De torrente in via bibet . In via hujus vitae bibit de torrente passionis, propterea exaltavit caput. Cedron genitivus pluralis est in Graeco, qui Latine potest dici cedrorum. A. 157X Sciebat autem et Judas qui tradebat eum locum: quia frequenter Jesus convenerat illuc cum
Abbreviated transcription (Latin):
t cum ꝑuenisset. ad locum. RcL xXIII.
Rdixit discipulis suis. Sedeit bic. L. M. R &
orate ne intretis in temptationem. M. R. do¬
nec uadam illuc & orem. Mas ister.
rdo.ẽ. Sedere doncc uadam & orem. & orate ne¬
epantur in oratione. qui seꝑantur in passione.
quia ille orat illidormiunt. pinguedine cordis
um in monte orat. tacite nos ammonet ꝓ ce¬
lestibꝰ bonis orandum. ẽẽ. C um in ualle orat
pinguclinis. insinuat nob̾ humilitatem ser-¬
uandam. ẽẽ. in oratione. & pinguedinem in¬
ternȩ dilectionis. Et assumpto petro &
duobꝰ filiis ⁊ ebedei iacobo & iobanne. cȩpit
contristari & mestus esse.Le

Expanded text:
t cum pervenisset ad locum, M. R. dixit discipulis suis: Sedete hic, L. M. R. et orate, ne intretis in tentationem, M. R. donec vadam illuc et orem. HIERON. Ordo est: Sedete donec vadam et orem, et orate, neantur in oratione qui separantur in passione, quia ille orat, illi dormiunt pinguedine cordis um in monte orat, tacite nos admonet pro coelestibus bonis orandum esse. Cum in valle orat pinguedinis, insinuat nobis humilitatem servandam esse in oratione, et pinguedinem internae dilectionis. Et assumpto Petro et duobus filiis Zebedaei Jacobo et Joanne, coepit contristari et m
Abbreviated transcription (Latin):
so ñ loquor. Precedit pat̾ filium causalit. p̃cedit fi¬
luis omina. quȩ ꝑ ipsum facta sunt naturalit̃. Pat̃
loquitur. uerbum gignitur: omĩa efficiunt᷑. Et quo¬
m̃ qui loquitur in uerbo quod loquitur: necessario
sp̃m ꝑflat: itad̃s pat̾ sunul & semel & filium gig¬
nit. & sp̃m suum ꝑ genitun filium ꝓducit.
Isidorus in libro differentiarumn

Expanded text:
non loquor . Praecedit Pater Filium causaliter, praecedit Finon loquor . Praecedit Pater Filium causaliter, praecedit Filius omnia quae per ipsum facta sunt naturaliter. Pater loquitur, Verbum gignitur, omnia efficiuntur. Et quomodo qui loquitur in Verbo, quod loquitur necessario Spiritum perflat; ita Deus Pater simul et semel, et Filium gignit, et Spiritum suum per genitum Filium producit. » Isidorus in Libro differentiarum
Abbreviated transcription (Latin):
tie. sie es tres naturȩ sint scx̃ tͥiutatis. L eromimꝰ
i erpositione symboli ad Papã lauentiuo.
gnis celestis geñãt ex seipso splendorem lucis. &. p¬
queit naporẽ. & cum sint tͥa in reb unum sunt in
substantia. ita t̾nitasẽ. una maiestas. Augus tinꝰ
in continua expositione. xxuiiii capło iobannis.
om̾ tu uerbum quod loqueris in corde habes.
&. conceptio ipsa sp̃ualis ẽ. uerbum enuim ãd
concepisti fpẽ ẽ. ut amma: sic ils̃ genuit fiulium. S
tu uerhumgignis ex temꝑe: d̃s genuut filium sine
temꝑe. In origenis ut or̃ omelia. quȩ sic icipit.
Uor aquilȩ pulsat aures eccłȩ. Patre loquente uer¬
bum suum. hoc ẽ. patre giguente sapientiam suam.
omina fiunt. Unde ppła. Omua in sapientia feci¬
sli. P recedit pater uerbum ñ natura. sed causa. au¬
di ipsum filium dicentẽ. Non possum ego a meipso
facere quicquam. & a meipso facio nicbil. uela merp

Expanded text:
tiae, sic et tres naturae sint sanctae Trinitatis. » Hieronymus tiae, sic et tres naturae sint sanctae Trinitatis. » Hieronymus in Expositione Symboli ad papam Laurentium: « Ignis coelestis generat ex seipso splendorem lucis, et producit vaporem, et cum sint tria in rebus, unum sunt in substantia, ita Trinitas una est majestas. » Augustinus in continua Expositione capit. XXIX Joannis: « Quomodo tu Verbum quod loqueris, in corde habes, et conceptio ipsa spiritualis est: verbum enim quod concepisti, spiritus est ut anima: sic Deus genuit Filium. Sed tu verbum gignis ex tempore, Deus genuit Filium sine tempore. » In Origenis, ut dicitur, homilia quae sic incipit: Vox aquilae pulsat aures Ecclesiae: Patre loquente verbum suum, hoc est, Patre gignente sapientiam suam, omnia fiunt. Unde propheta: Omnia in sapientia fecisti . Praecedit Pater Verbum non natura, sed causa. Audi ipsum Filium dicentem: Non possum ego a meipso facere quidquam , et, a me ipso facio nihil , vel a me ipso
Abbreviated transcription (Latin):
fruendum ẽ. aliȩ quib utendum. Ille quib
fruendumẽ. beatos nos faciunt. istisquib utendũ
tendentes nos ad beatitudinem uiuamur. Ftui.
ẽ. amore iuberere alicui rei ꝓpt̾ seipsam. uti autẽ¬
quod in usum ueñit. ad ul quod amas. obtinendũ
referre. si tam̃ amandum ẽ. Igitur utendum ẽ.¬
mundo. ñ fruendum. ut inuisibilia dĩ ꝑ ea que
facta sunt intellecta conspiciantur. R es gͥ quib
n trib subsistentuis siue ꝑsonis unam dĩtatẽ
sine naturam & substantiam &s uirtutẽ adora-¬
mus. ꝓpͥetates quidem separeͣntes. dĩtatem autẽ
unientes. Item. Ununi ẽ. dĩtas in tͥb & tͥa unum
in quib deitas ẽ. aut ut subtilius dicamus. ipsa
tͥa ẽ. dĩtas. ltem. Opoetet unum dm̃. unam na¬
turam siue substantiã s formam confiteri. & tres
subsistentias p̃dicare. seu tres ꝑsonas. s unãq̃ꝙ
cuin sua ꝓpͥetate. Item. Nemo unquani ausus ẽ.
in catholica ȩccła adicere. quod sicut ties subsisten¬

Expanded text:
fruendum est, aliae quibus utendum. Illae quibus fruendum est nos beatos faciunt. Istis quibus utendum est tendentes ad beatitudinem adjuvamur. Frui enim est amore inhaerere alicui rei pquod in usum uenerit ad id quod amas obtinendum referre, si tamen amandum est. Nam mundo, non fruendum, ut invisibilia Dei per ea quae facta sunt intellecta conspiciantur. Res igitur qui« In tribus subsistentiis sive personis unam Deitatem sive naturam, et substantiam et virtutem adoramus, proprietates quidem separantes, Deitatem autem unientes. Item: Unum est Deitas in tribus et tria unum, in quibus Deitas est, aut, ut subtilius dicamus, ipsa tria est Deitas. Item oportet unum Deum, unam naturam sive substantiam et formam confiteri, et tres subsistentias praedicare seu tres personas, et unamquamque cum sua proprietate. Item: Nemo unquam ausus est in catholica Ecclesia dicere quod sicut tres subsisten
Abbreviated transcription (Latin):
mone. e¬
tias. sea qui seruit. il ẽ. aui custodit ut seruus.
& ñ distribuit ut dominus. Quo usti nus.¬
aminona ap̃ bebreos. diuitiȩ dicuntur.
Quis enim diligit diabolum: Patitur tamen
aligins eum. sicut qui in magna domo auqua
auenȩ ancille coniunctus. ꝓpt̾ cupiditatẽ suam
auram patitur seruitutem. etiam si dñm ancilla
ñ ailigat. Et alterum contempnet. Quis dm̃
potest odisse: Contempnit tam̃ auquis eum.
idẽ. ñ timet. cum nimis securus de eius misciłia
p̃fumit. Unde illud. fili ne adicias peccatum
suꝑ peccatum. & dicas miseratio dĩ magna ẽ.¬

Expanded text:
monae. Itias, sed qui servit, id est, qui custodit ut servus, et non distribuit ut Dominus. Mammona apud Hebraeos divitiae dicuntur.  est, Deum. Quis enim diligit diabolum? Patitur tamen aliquis eum, sicut qui in magna domo aliqua alienae ancillae conjunctus, propter cupiditatem suam duram patitur servitutem, etiamsi Dominum ancillae non diligat. Et alterum contemnet. Quis Deum potest odisse? Contemnit tamen aliquis eum, id est, non timet, cum nimis securus de ejus misericordia praesumit. Unde illud: Fili, ne adjicias peccatum super peccatum: et dicas, miseratio Dei magna e
Abbreviated transcription (Latin):
noctis huiꝰ parte surcexit. Quid ẽ ali¬
ud resurgere dĩ filium nisi reuiuiscere. id ẽ ex
morte add uitam redire: Hac nocte ꝑmisteriũ
resurrectionis dñi. tempoꝵ ordo mutatus ẽ.
Aptissime quondã nox sequebatur diem. quia
bomo a luce paradysi peccando lapsꝰ. in huiꝰ
secłi tenebras erumnasq decidit. Aptissime
nunc dies sequitur noctẽ. quando ꝑfidem resur-¬
rectionis a peccati tenebris & umbra mortis. ad
lucẽ uitȩ xꝑo largiente reducimur. A uoꝰ¬
fuisse trib dieb & trib noctib incorde terrȩ si¬
cut ionas fiuit in uentre cȩti. restat ut hoc mͦ
ioquendi quo a parte totum intelligitur acci¬
piamus. uidelicet ꝑ extremam partem dici pa-¬
rasceues quo sepultꝰ ẽ. dñs. totam diem cum
sua nocte iam p̃terita. & ꝑ noctem sequentem
sabbatum. tercium diem totum. Teronimꝰ.¬
eronimꝰ.

Expanded text:
noctis hujus parte surrexit. Quid est aliud resurgere Dei Filium, nisi reviviscere, id est, ex morte ad vitam redire? Hac nocte per mysterium resurrectionis Domini, temporum ordo mutatus est. Aptissime quondam nox sequebatur diem; quia homo a luce paradisi peccando lapsus, in hujus saeculi tenebras aerumnasque decidit. Aptissime nunc dies sequitur noctem, quando per fidem resurrectionis, a peccati tenebris et umbra mortis ad lucem vitae, Christo largiente, reducimur. AUGUfuisse tribus diebus et tribus noctibus in corde terrae, sicut Jonas fuit in ventre ceti : restat ut hoc modo loquendi, quo a parte totum intelligitur, accipiamus: videlicet per extremam partem diei Parasceves, quo sepultus est Dominus, totam diem cum sua nocte jam praeterita, et per noctem sequentem, Sabbatum, tertium diem totum. HIERON.
Abbreviated transcription (Latin):
oute iudicare ut ñ iudicemi¬
ni. In quo enim iudicio ueli¬
caueritis. iudicabimini. No¬
ute condempnare & non cõ¬
dempnabimini.
De dubiis uidicare & su¬
spectos quasi reos con¬
dempnare. penitus repellit a nobis Be ra¬
ubia gͦ in meluis interp̃temur. quia de
manifestis ut sunt stupͣ. blasphemiȩ.
furta. ebrietas & similia. nobis tantum uuli¬
care ꝑmittitur. De dubiis scriptum ẽ. Nolite
ante tempus uidicare quoadusq ueniat dñs.
et illuminet abscondita tenebrarum. Duo
sunt in quib temerarium iudicium cauere de¬
benuis. cum incertum ẽ. quo animo fiant quȩ
bene & male fieri possunt. uel cum incertum ẽ.
qualis futurus sit. qui nunc uel malus uel bo¬
nus apparet.

Expanded text:
n judicemini. In quo enim judicio judicaveritis, judicabimini. Nolite condemnare, ut non condemnabimini. » De dubiis judicare, et suspectos quasi reos condemnare, penitus repellit a nobis. Dubia ergo in melius interpretemur, quia de manifestis, ut sunt stupra, blasphemiae, furta, ebrietates, et his similia, nobis tantum judicare permittitur. De dubiis scriptum est: « Nolite ante tempus judicare, quoadusque veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum . » Duo sunt in quibus temerarium judicium cavere debemus, cum incertum quo animo fiant quae bene et male fieri possunt, vel cum incertum est qualis futurus sit qui nunc vel malus vel bonus apparet.
Abbreviated transcription (Latin):
mum potestate siguorum. misit p̃dicare
regnum dĩ. ut ꝓmissorum magnitudun atce¬
staretur magnitudo factoꝵ. cum noua face¬
rent. qui noua p̃dicarent. Et ait ad illos.¬
Nichuil tuieritis inuia. B¬

Expanded text:
mum potestate signorum, misit praedicare regnum Dei, ut promissorum magnitudini attestatur magnitudo factorum, cum nova facerent, qui nova praedicarent. Et ait ad illosNihil tuleritis in via.
Abbreviated transcription (Latin):
Unde et sequit᷑. ł pt̃ imꝓbitatẽ tam̃ euis. boc ẽ
ꝓpt̾ instantiam peticionis eius aduinabit eum
et dabit ei necessaria. U̾ult ds̃ fidelit petia se
et idabitur uobis. querite & inuemetis.
uasi auquis diceret quod scm uetas nos
dare canibꝰ. cum adbuc nichil sciamus.
ideo hortatur petere sp̃ualia. qui carnalia sup̃
uetuerat postulari. Peticio ꝑtinet ad impetran¬
dam sanitatem. firmitatemq animi. ut eaque
p̃cipiuntur implere possimus. In quisitio ad in¬
ueniendam ueritatem. puisatio ail possessionem.
Aabec tͥa manifestanida. ponaius auquem in-¬
firmis pedibꝰ ambulare ñ posse. Pruis gͣ sanandꝰ ẽ.
et adboc ꝑtinet petere. Sei quil ꝓclest iam posse
ambulare si uiam nescit: N on ꝑueniet quo uult.
Ad boc ꝑtinet auerere. S i uͦ locum ubi usit babi¬
tare clausum inuenerit. non ꝓderit ei ambulas¬
se ac ꝑuenisse: nisi sibi aꝑiatur. Aa boc ꝑtinet

Expanded text:
Unde et sequitur: Propter improbitatem tamen ejus, hoc est, Unde et sequitur: Propter improbitatem tamen ejus, hoc est, propter instantiam petitionis ejus adjuvabit eum, et dabit illi necessaria. Vult Deus fideliter peti a se,et dabitur vobis, quaerite, et invenietis, uasi aliquis diceret: Quid sanctum vetas nos dare canibus, cum adhuc nihil sciamus? Ideo hortatur petere spiritalia qui carnalia supra vetuerat postulari. Petitio pertinet ad impetrandam sanitatem firmitatemque animi, ut ea quae praecipiuntur implere possimus. Inquisitio ad inveniendam veritatem, pulsatio ad possessionem. Ad haec tria manifestanda ponamus afirmis pedibus ambulare non posse. Prius ergo sanandus est, et ad hoc pertinet petere. Sed quid prodest jam posse ambulare, si viam nescit? Non perveniet quo vult. Ad hoc pertinet quaerere. Si vero locum ubi vult habitare, clausum invenerit, non proderit ei ambulasse ac pervenisse, nisi sibi aperiatur. Ad hoc pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
a sc petenti. Et quia nec a se nec ab alis ualet
babere doctrinam nisi ꝑgr̃am dĩ. a dõ necesse ẽ.
cum flagitare in nocte tribulationis tres panes
ia ẽ. intelligentiam trinitatis. qua p̃sentis uitȩ
consolentur iabores. O stium amici intelligen¬
tia ẽ. diuni sermonis. quȩ clausa ẽ. omni non
intalligenti donec aꝑiatur ei. Unde apłs orat
aꝑiri sibi ad loquendum misterium xꝑi.
lestiam inferre. noli ut hactenus fecisti. me
scłarib pponere. teuertere ai mc & ego reuertar
ate. pete ut debes. & ego plus tͥ dabo auam
spes. Non possum surgere. Hoc ẽ. non possum
te adiuiuare ꝑ iusticiam. nisi petas ꝑ fidem
rectam. Surgere dĩ. aduitorium eius ẽ. Quam¬
uis dñs non aet petenti adiuuans eum illco
ileo quol amicus eius sit. scm hoc quod cre¬
atura eius ẽ. ñ tam̃ ꝓpt̾ea inte lligendus ẽ.
negare mniscdiam. seal differre ad gratiorem
receptionem. & ad meulcandam peticionẽ.¬

Expanded text:
a se petenti. Et quia nec a se, nec ab alio valet a se petenti. Et quia nec a se, nec ab alio valet habere doctrinam nisi per gratiam Dei, a Deo necesse est eum flagitare in nocte tribulationis tres panes, id est, intelligentiam trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores. Ostium amici, intelligentia est divini sermonis: quae clausa est omni non intelligenti, donec aperiatur ei. Unde Apostolus orat aperiri sibi ad loquendum mysterium Chrislestiam inferre; noli ut hactenus fecisti, me saecularibus postponere: Revertere ad me, et ego revertar ad te ; pete ut debes, et ego plus tibi dabo quam speres. Non possum surgere, hoc est, note adjuvare per justitiam, nisi petas per fidem rectam. Surgere Dei adjutorium ejus est. Quamvis Dominus non det petenti, adjuvans illico eum, ideo quod amicus ejus sit, secundum hoc quod creatura ejus est, non tamen propterea intelligendus est negare misericordiam, sed differre ad gratiorem receptionem, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sea fortassis in ubris obscure positum ẽ. quod
te iuiterrogat. & tu paulum uel petrum non
sincris interrogare: quia iam requiescit ista
familia cum dño suo. Media nox ẽ. ualida
ignorantia. Non ideo deserendus ẽ. amicus.
esuriens qui te urget. sed pulsare debes ad ip¬
sum dñm. cum quo sapiens familia requiescit.
Qui si differt dare. uult tam dare. seil uult
ut amplius defideres dilatum. ne uilescat cito
datum. Cum autem ꝑueneris ad intelligen¬
tiam tͥnitatis. habes tres panes unde pascas
amicum ꝑegrinum. Ail melius quam se
el ita. Amicus qui uenit de uia nr̃ ẽ. animus.
qui tociens a nobis recedit. quociens ad appe¬
tenda terrena foris uagatur. & edit ũ. cȩlestiq
alimonia refici desiderat. cum inse reuersus sli¬
ꝑna ac sp̃ualia ceꝑit meditati. De quo uetens
pulere adiungit non se habere quod ponat ante
illum. qm̃ in tantum secutus ẽ. scłaria. ut nec
sibi pabulum habeat diuini uerbi. nec alteri

Expanded text:
Sed fortassis in libris obscure positum est quod Sed fortassis in libris obscure positum est quod te interrogat, et tu Paulum vel Petrum non sineris interrogare, quia jam reqfamilia cum Domino suo. Media nox est valida ignorantia. Non ideo deserendus est amicus esuriens qui te urget, sed pulsare debes ad ipsum Dominum, cum quo sapiens familia requiescit. Qui si differt dare, tamen vult dare, sed vult ut amplius desideres dilatum, ne vilescat cito datum. Cum autem perveneris ad intelligentiam Trinitatis habes tres panes unde pascas amicum peregrinum. Nil melius quam seiel ita. Amicus qui venit de via, noster est animus; qui toties a nobis recedit, quoties ad appetenda terrena foris vagatur. Redit vero, coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna, ac spiritualia coeperit meditari. De quo petens, pulchre adjungit, non se habere quod ponat ante illum, quoniam intantum secutus est saecularia, ut nec sibi pabulum habeat divini verbi, nec alteri
Abbreviated transcription (Latin):
puisans. dico uobis et si non dabit illi surgent
co quod amicus cius sit: ꝓpt̾ impbitatem tam̃
euis surget & dabit illi quot quot habet neces¬
sarios. Quidam ibi facuint interrogati¬
onem. non possum surgere & dare tͥ. sed etiã
totum capitulum sub uno uersu sic legi po-¬
test. Quis hoc ẽ. si quis ur̃m habet amcũ
& cȩt̾a. & si ile denitus dicat. noli mͥ molestus
Saluator non mͦ formam orationis. sed & in¬
stantiam frequentiamq tradidit orandi. usq
ad similitudinem imꝓbitatis. Aus ĩ omeł.¬
¶ Sus ẽ. exemplo a contrario sicut de illo
iuidice qui nec dm̃ tunebat nec homines
reuerebatur. et tam̃ tedio uic̃tus uindicauit
iuduam. Uenit amieus de iua. ia ẽ. de ni¬
ta huius scłi mala. non inueniens ucritatẽ
aua beatus fiat. Uenit ad te xp̃ianum. &
dicit redle mͥ rationem & fum xp̃ianus. In¬
terrogat te quod forsitan nescis. et non ẽ. tibi
unde reficias esurientem. sea cum uis docere
cogeris discere. Uui disces nisi in dincis libris:

Expanded text:
rgens eo quod amicus ejus sit, propter improbitatem tamen ejus surget, et dabit illi quotquot habet necessarios. Quidam ibi faciunt interrogationem, non possum surgere et dare tibi? Sed etiam totum capitulum sub uno versu sic legi potest: Quis, hoc est si quis vestrum habet amicum et caetera; et si ille de intus dicat: Noli mihi molestus Salvator qui non modo formam orationis, sed instantiam frequentiamque tradidit orandi usque ad similitudinem improbitatis? Usus est exemplo a contrario, sicut de illo judice qui nec Deum timebat, nec homines reverebatur, et tamen taedio victus vindicavit viduam . Venit amicus de via, de vita hujus saeculi mala, non inveniens veritatem qua beatus fiat. Venit ad te Christianum, et dicit: Redde mihi rationem, et fiam Christianus. Interrogat te quod forsitan nescis, et non est tibi unde reficias esurientem, sed cum vis docere cogeris discere. Ubi disces, nisi in dominicis libris?
Abbreviated transcription (Latin):
ut in lauedoro manuum ex gentilium oꝑa plir¬
garet. & ab impietate iudeorum nos auenos
faceret. quodamm̃ dicens. E go innocentẽ uo¬
lua lib̾ate. sca qm seditio critur. & ꝑduellionis
mͥ contͣ cȩsarem erim̃ impingitur. in nocens
sum a sanguine usti. Ludex qui cogitur fer¬
re sententiã. non dampnat oblatum. sed argu¬
it offerentes. Masis teit¬

Expanded text:
, ut in lavacro manuum ejus gentilium opera pur, ut in lavacro manuum ejus gentilium opera purgaret, et ab impietate Judaeorum nos alienos faceret, quodammodo dicens: Ego innocentem volui liberare, sed quoniam seditio oritur, et perduellionis mihi contra Caesarem crimen impingitur, innocens sum a sanguine justi. Judex qui cogitur ferre sententiam, non damnat oblatum, sed arguit offerentes. Est i
Abbreviated transcription (Latin):
dedit pilatꝰ. & dicendo quid enim ma¬
u fecit. ab soluit eum a malo. Ludei autẽ nec
hoc erubescentes quod pilatꝰ̾ ħm xp̃m. ẽẽ. son¬
fitebatur: nec modum impietatis seruantes
dꝑcerunt om̃s. Crucifigat᷑. Hinc psalmista
C ircunderunt me canes multi concilium
malignantium obsedit me. E t ieremias.
Tacta ẽ. mn hereditas mea sic̃ leo in silua. aͥe¬
derunt suꝑ me uocem suam. E t ysaias:
Expectaui ut facerent iudicium. fecerunt
autem iniquitatẽ. E osdnestiuus¬
uidei quod lib̾astis nocentẽ non rep̃¬
bendimus. sca quod occidistis in nocen¬
sidens autem pilat᷑ quia niebil ꝓficẽt
sed magis tumultꝰ fieret. accepta aqua
ianit manus coram ppło dicens. Innocens ego
sum a sanguine huiꝰ. Uos iuderitis. Leroñ.
osi dicat. E go minister sum legum.
ur̃a uox sanguinem iusti fundit. unde pe¬
nam sentietis. Et respondens uniũsꝰ plõ dix.
enim ur̃ȩ sanguine plenȩ sunt. Pilatꝰ uixta
ulluad fecit. lauabo int̾ innocentes marꝰ meas

Expanded text:
dedit Pilatus, et dicendo, Quid enim mali fecit, absolvit eum a malo. Judaei autem nec hoc erubescentes, quod Pilatus Jesum Christum confitebatur, nec modum impietatis servantes dixerunt omnes: Crucifigatur. Hinc Psalmista: Circumdederunt me canes multi, concilium malignantium obsedit me . Et Jeremias: Facta est mihi haereditas mea sicut leo in silva: Dederunt super me vocem suam . Et Isaias: Exspectavi ut facerent judicium, fecerunt autem iniquitatem . O Judaei, quod liberastis nocentem, non reprehendimus, sed quod occidistis innocenVidens autem Pilatus quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, accepta aqua, lavit manus coram populo, dicens: Innocens ego sum a sanguine justi hujus. Vos videritis. HIERON. Ac si dicat: Ego minister legum sum, vestra vox sanguinem justi fundit, unde poenam sentietis. Et respondens universus populus,enim vestrae sanguine plenae sunt . Pilatus juxta illud fecit: Lavabo inter innocentes manus meas
Abbreviated transcription (Latin):
desccndit pluiua & uenerunt flumina &
flauerunt uenti. & irruerunt indomum
illam &e ñ cęcidit. Fundata enim erat supͣ
petram. Et omnis qui audit uerba hec & ñ
facit ea. similis erit uiro stulto qui edifica¬
uit domum suam suꝑ harenam. Et desccu-¬
dit pluuia & uencrunt flumina & flaue-¬
runt uenti & itruerunt in domum illã
& cȩcidit. & fuit ruina ey magna. M lxu

Expanded text:
nerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et non cecidit; fundata enim erat supra petram. Et omnis qui audit verba mea, et non facit ea, similis erit viro stulto qui aedificavit domum suam super arenam. Et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti, et irruerunt in domum illam, et cecidit, et fu
Abbreviated transcription (Latin):
ibi manete donec exeatis.L E dentes & biben¬
tes quȩ apponunt᷑ uob̃. & curate infirmos qui
in illa sunt. L exiii Et nolite exire de domo
in domum. salutate eam diccutes. Pax huic do¬
mui. Et siquidem domꝰ fu̾it digna. ueniet pax
ur̃a suꝑ eam. Si autem ñ fu̾it digna. pax ur̃a ad

Expanded text:
s et bibentes quae apponuntur vobis, et curate infirmos qui in illa sunt. Et nolite transire de domo in domum, salutate eam, dicentes: Pax huic domui. Et siquidem domus fuerit digna, veniet pax vestra super eam; si aut
Abbreviated transcription (Latin):
qu̾ando cuiusq fidelis animam regens. ad pa¬
cem intimȩ uisionis ducit. s etiam cum sc̃ȩ
ccse uniuersalit̾ p̃sidet. & eam in suꝑnȩ pa¬
cis desiderium accendit. Pedes iumenti sunt
atremi quos ad iudicandum constituit apo¬
stolus. qui & siñ sint dorsum in quo sedit dñs.
tam instruuntur cum militib a iohanne
Muiti quippe uestimenta sternunt in uia.
quia exercitus martyrum corꝑa sua animarũ
uidelicet tegumenta ꝓ dño dant. quo sequenti¬
b electis calsem faciant recte uiuendi. In uia
deniq sternunt uestimenta. qui corꝑa sua ꝑ
abstinentiã eddomant. ut dño iter ad mentẽ
parent. uel exempla bona sequentib p̃beant.
Tronaes uͭ uel ramos de arboribꝰ cedunt. qui pa¬
trũ sententias uel exempla catrunt. & iniua dĩ

Expanded text:
quando cujusque fidelis animam regens, ad paquando cujusque fidelis animam regens, ad pacem intimae visionis ducit; sed etiam cum sanctae Ecclesiae universaliter praesidet, et eam in supernae pacis desiderium accendit. Pedes jumenti sunt extremi, quos ad judicandum constituit Apostolus, qui, etsi non sint dorsum in quo sedit Dominus, tamen instruuntur cum militibus a Joanne. Multi quippe vestimenta sternunt in via, quia exercitus martyrum corpora sua, animarum videlicet tegumenta, pro Domino dant, quo sequentibus electis callem faciant recte vivendi. In via denique sternunt vestimenta, qui corpora sua per abstinentiam edomant, ut Domino iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Frondes vero vel ramos de arboribus caedunt, qui Patrum sententias vel exempla carpunt, et in vi
Abbreviated transcription (Latin):
nis ostendit. recolentes discipuli quȩ ui
que erant scripta de illo.MccU
unte autẽ illo. multi substernebant ue¬
sub pedib iumenti. cȩteri. Mandatis enim¬
apłorum sternuntur xꝑiani. & adornantur.
legis autẽ mandata conculcantur. id .ẽ. circum¬
cisio. & cȩt̾e consuetudines iudaicȩ. Uestimen¬
ta namq turbȩ sunt legis mandata. in uia. id
quȩ uestimenta sua sternebant in uia. credentes
sinit ex citcuncisione. qui uidentes & agnoscen¬
tes xp̃m. głam quam habebant ex lege deiecert
in tertam. seipsos humiliantes & cum apło di¬
centes. Que mͥ fuerunt lucra. hec existimaui
ppt̃ xp̃m detͥmenta. & arbitror stercora. ẽẽ. ut
xpi uicrifaciam. Qui autẽ ramos de arboribꝰ
cedebuant. sunt eredentes & eruditi doctores.
qui ex ꝓpħis accipientes exempla. quasi de ar¬
horib ramos ante gentilem populum straue¬
rant inuia id ẽ. inxꝑo. ut sine offendiculo
intraret in santuarium dĩ. Uel ita. B eo a
insidens itirłm tendit. non solum

Expanded text:
nis ostendit, recolentes discipuli quae vidquae erant scripta de illo. M. 2 Eunte autem illo, multi substernebant vesub pedibus jumenti caeteri. Mandatis eniolorum sternuntur Christiani et adornantur. Legis autem mandata conculcantur, id est, circumcisio et caeterae consuetudines Judaicae. Vestimenta namque turbae, sunt legis mandata in via, id equae vestimenta sua sternebat in via, credentes sunt ex circumcisione, qui videntes et agnoscentes Christum, gloriam quam habebant ex lege dejecerunt in terram, seipsos humiliantes, et cum Apostolo dicentes: Quae mihi fuerunt lucra, haec existimavitum detrimenta et arbitror stercora esse, ut Christum lucrifaciam . Qui autem ramos de arboribus caedebant, sunt credentes et eruditi doctores qui ex prophetis accipientes exempla, quasi de arboribus ramos ante gentilem populum straverunt in via, id est in Christo, ut sine offendiculo intraret in sanctuarium Dei. BEDA. Vel ita: salem tendit, non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħ̃a. conturbati sunt om̃s qui uidebant cos
id ẽ. discipulos xpi. & tunuit omnis bomo.
Qui pͥus erant saxei. & quasi mortui in intel¬
lectu. p̾ea cordis emollita duritia tecognouer̃t
creatorem. Uel petrȩ scissȩ sunt. id c̃. uaticinia
ꝓpharum. quȩ petrȩ dicuntur axpo petra. ut
quiequid in eis duro uelamine legis clausũ
erat. scissiun pateret gentib Et quomͦ lararꝰ
mortuuis resurrex̃. resurrexerunt multa corꝑa
ut dñm ostenderent resurgentẽ. & tam̃ cum
monum̃ta aꝑta sunt. ñ ante resurrexerunt
qͣ dñs ut ẽẽt pͥmogenitus resurrectionis ex mortuis.
Sc̃am ciuitatẽ dicit aut cȩlestẽ itirłm in qua
uisi sunt. aut tertenam. quȩ ante sc̃a fuerat
ꝓpt̾̃ templum & sc̃a scorum. & ad distinctio¬
ne in aliarum urbium. in quib ydola cole¬
bantur. Multis apparuerunt. his scilicet qͥ¬

Expanded text:
Propheta: Conturbati sunt omnes qui videbant eos, Propheta: Conturbati sunt omnes qui videbant eos, id est, discipulos Christi, et timuit omnis homo . Qui prius erant saxei et quasi mortui in intellectu, postea cordis emollita duritia, recognoverunt Creatorem. Vel petrae scissae sunt, id est, vaticinia prophetarum, quae petrae dicuntur a Christo petra, ut quidquid in eis duro velamine legis clausum erat, scissum pateret gentibus. Et quomodo Lazarus mortuus resurrexit, resurrexerunt multa corpora, ut Dominum ostenderent resurgentem, et tamen cum monumenta aperta sunt, non ante resurrexerunt quam Dominus, ut esset primogenitus resurrectionis ex mortuis . Sanctam civitatem dicit aut coelestem Jerusalem, in qua visi sunt; aut terrenam, quae ante sancta fuerat propter templum et Sancta sanctorum, et ad distinctionem aliarum urbium in quibus idola colebantur. REMIG. Multis apparuerunt, his scilicet q
Abbreviated transcription (Latin):
prius tegebantur ꝓdita sunt. atq¬
ad gentiles transierunt. U elum quod dice¬
batur exterius scissum ẽ. quia nunc ex parte
uideinns. cum autẽ uenerit quod ꝑfectum ẽ.
uilum uiteriuis distumpetur. In duas partes
uidelicet in uetꝰ & nouum testam̃tum scissũ
ẽ. & a siunmo usq deor sum. hoc. ẽ. ab uutio
mundi quando homo conditꝰ ẽ. usq ad con¬
suminationem seculi. Ie ronimus.¬
n eũgłio natareoꝵ cuiꝰ scpe mentionem faci¬
mus suꝑliminare templi infinite magnitu¬
dinis fractum eẽ. legimus. Iosephꝰ quoq refeit
uirtutes angłicas. presides quondam templi
parit tunc conclamasse. transcamus ex his
t terra mota ẽ. & petie scissȩ sunt. &
monumenta aꝑta sunt. & inulta corpa¬
icoꝵ qui dormierant surrexerunt. & exeuntes
de monum̃tis pꝰ resurrectionẽ eiꝰ. uenerunt
in sc̃am ciuitatẽ & apparueruerunt multis
Magnitudo signoꝵ iuxta litteram demon¬
strat dñm suum crucifixum. Mystice autẽ
corda terrenorum mota sunt. quia sicut dicit

Expanded text:
prius tegebantur, prodita sunt, ad gentiles transierunt. Velum quod dicebatur exterius, scissum est; quia nunc ex parte videmus : cum autem venerit quod perfectum est, velum interius dirumpetur. In duas partes, videlicet in vetus et novum testamentum scissum est: et a summo usque deorsum, hoc est, ab initio mundi quando homo conditus est, usque ad consummationem saeculi. HIERON. In Evangelio Nazareorum, cujus saepe mentionem fecimus, superliminare templi infinitae magnitudinis fractum esse legimus. Josephus quoque refert virtutes angelicas praesides quondam templi, pariter tunc conclamasse: Transeamus ex his Et terra mota est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt, et multa corprrexerunt, et exeuntes de monumentis, post resurrectionem ejus venerunt in sanctam civitatem, et apparuerunt multis. Magnitudo signorum juxta litteram demonstrat Dominum suum crucifixum. Mystice autem corda terrenorum mota sunt, quia sicut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
onne duodecim horȩ sunt dici: Sensꝰ
ẽ. quasi dicat. Mutabilis. ẽ. animus hu¬
manus. non quod uult aliquo temꝑe semꝑ uult.
sca sicut horȩ mutantur una succedente alii
sic cogitationes p̃tereunt aliis succedentib Si
quis ambulauerit in die non offendit. subau¬
dis se. quia udet ante sc. Dies significat pacẽ.
acsi dicatur. Si quis ambulauerit in die. id ẽ.
in pace. scilicet in me. qui sumuera pax. non
offendetur ab aliquo. ut ci noceat. & ideo secu¬
ri uenite mecum. Si autẽ ambulauerit. in
nocłt. i ẽ. in tenebris diaboli. qui nox ẽ. & tẽ¬
nebras peccatorum & aduersitates bellorum
immnittit. merito offendit. ub ẽ. offenditur &
leditur. quia lux non. ẽ. in eo. id .ẽ. sapientia ca¬
ret sequendo noctem peccati. Et ideo nullam
securitatẽ
potest habere nisi resipiscat.
Hȩc ait.
& post hec dicit cis. Latare
amicus
nr̃ dormit. sca uado ut a
somuo exsuscitẽ eum.
Augustinios.

Expanded text:
onne duodecim horae sunt diei? Sensus est, quasi dicat: Mutabilis est animus humanus, non quod vult aliquo tempore, semper vult, sed sicut horae mutantur, una succedente alii, sic cogitationes praetereunt aliis succedentibus. Si quis ambulaverit in die, non offendit, subaudis se, quia videt ante se. Dies significat pacem, ac si dicatur: Si quis ambulaverit in die, id est, in pace, scilicet in me, qui sum vera pax, non offendetur ab aliquo ut ei noceat, et ideo securi venite mecum. Si autem ambulaverit in nocte, id est in tenebris diaboli, qui nox est; et tenebras peccatorum et adversitates bellorum immittit, merito offendit, id est, offenditur et laeditur, quia lux non est in eo, id est, sapientia caret, sequendo noctem peccati. Et ideo nullam securitatem potest habere, nisi resipiscat. Haec ait, t post haec dicit eis: Lazarus amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem eum. AUG
Abbreviated transcription (Latin):
ris uarietate mundati debent se ostendere.
confitendo quia templum enis sunt. & offerre
ei sua corꝑa hostiam uiuentem Rx UIII
t ille egressus cerit p̃dicute & diffamare
sermonein. ita ut iani non posset manifeste

Expanded text:
ris varietate mundati, debent se ostendere, ris varietate mundati, debent se ostendere, confitendo quia templum ejus sunt, et offerre ei sua corpora hostiam viventem . R. 19X At ille egressus, coepit praedicare et diffamare sermonem, ita ut jam non
Abbreviated transcription (Latin):
ffertur in testimonium illis qͥ uiaent
lepsum mundatum quod saluantur a lep̃
peccatorum. et offerunt se dõ si credunt. aut
Munus auod p̾cȩpit moyses. illis udelicet
sacerdotib offerri intestimonium. ul ẽ. in
signum sp̃uaus oblationis. sicut. curatio lepͣ.
testatur curationẽ peccati. illud inquam mu¬
nus offet. ñ solum in signo s in rẽ. ut tu ip¬
se a sordib peccati emundatus in sacrificiũ
dĩ transeas. Moyses enim p̾cepit testimo¬
nium. cuiꝰ in te geris effectum. Beoa.
si lȩpsus mundatur certus ñ expͥmit᷑
locus. ut ostendatur non unum ppłm
specialis aliciuꝰ ciuitatis.s multarũ
popłos fuisse sanatos. Quia uͦ lepsus genꝰ
humanum peccatis languidum typice de-¬
signat. recte in luca plenus lepra describit᷑.
Omnes enun peccauerunt & egent grã dĩ.
Unde illudalibi. Lam uos mundi estis ꝓpt̃
sermonem quem locutus sum uobis. Ipse xp̃c
ẽ. sacerdos inȩtermim. cui omnes a prisci erro¬

Expanded text:
ffertur in testimonium illis qui vident leprosum mundatum, quod salvantur a lepra peccatorum, et offerunt se Deo si credunt; aut Munus quod praecepit Moyses illis, videlicet sacerdotibus, offerri in testimonium, id est in signum spiritualis oblationis, sicut curatio leprae testatur curationem peccati, illud, inquam, munus offert non solum in signo, sed etiam in re, ut tu ipse a sordibus peccati emundatus, in sacrificium Dei transeas. Moyses enim praecepit testimonium, cujus in te geris effectum. BEDA. Ubi leprosus mundatur, certus non exprimitur locus, ut ostendatur, non unum populum specialis alicujus civitatis, sed multarum populos fuisse sanatos. Quia vero leprosus genus humanum peccatis languidum typice designat, recte in Luca plenus lepra describitur. Omnes enim peccaverunt, et egent gratia Dei . Unde illud alibi: Jam vos mundi estis propter sermonem, quem locutus sum vobis . Ipse Christus est sacerdos in aeternum , cui omnes a prisci erro
Abbreviated transcription (Latin):
hc ait nenum dixeris. at ille officio marcum¬
sunc̃tus ęuangelistȩ mox egressꝰ cepit p̃dicare
et se interus exteriusq sanatum docere. ita qͦd
ipsius saluatio multos ad dñm cogit. Ad
exemplum doctrinȩ factum ẽ. quod nec uissꝰ
tacere potest acceptum beneficium. ut ȩlecti
in magnis quȩ faciunt latere quidem inuo¬
luntate habeant. quod ẽ. humilitatis. & in¬
uiti. ꝓdantur ut auiis ꝓsint. quod magne. ẽ.
sublimitatis: cum etiam si uelint oꝑa non
possunt taceri.
eronimus in marcũ.

Expanded text:
 ait: Nemini dixeris: at ille officio functus evangelistae, mox egressus, coepit praedicare, et se interius exteriusque sanatum docere, ita quod ipsius salvatio multos ad Dominum cogit. Ad exemplum doctrinae factum est, quod nec jussus tacere potest acceptum beneficium, ut electi in magnis quae faciunt, latere quidem in voluntate habeant, quod est humilitatis; et inviti prodantur ut aliis prosint, quod magnae est sublimitatis, cum etiamsi velint, opera non possint taceri. HIERON. in Marc.
Abbreviated transcription (Latin):
on enim fieri potest ut baptisii urtu¬
tem recipiat. qui fidem non babuerit.
& sicut corpꝰ sinc sp̃u mortuum ẽ. ita etiam fides
sine oꝑib mortua. ẽ. Quanta autem merces
piȩ conũsationis. quale pignus futurȩ beatitu¬
dinis. etiam in p̃senti maneat fideles: subse¬
quent̾ insinuat dicens. Et ecce ego uobis¬
cum sum omnib dieb usq ad consummatio¬
nem scculi

Expanded text:
on enim fieri potest, ut baptismi virtutem recipiat, qui fidem non habuerit, et sicut corpus sine spiritu mortuum est, ita etiam fides sine operibus mortua est . Quanta autem merces piae conversationis, quale pignus futurae beatitudinis, etiam in praesenti fideles maneat, subsequenter insinuat, dicens: Et ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ admodum enim lur p̃sens adẽ. oxcis &
oculos claulentibꝰ. ita dĩ regnum quam¬
ius nunquam discedat de terris. tam̃ ignoran-¬
tuum. desiderium nr̃m ad futurum
regnum excitamus. ut nobis ueniat & in eo
regnare mercamur. Nam uelimus nolimus
utiq adueniet. Eiat uoluntas tua
sicut icelo & in terra. Leromimꝰ.¬
Aiat inquam ut quomͦ inculpate tͥ angłi
seruiunt inicȩlo. ita & nos interra tibi
seriuiamus.

Expanded text:
emadmodum enim lux praesens adest caecis et oculos claudentibus, ita Dei regnum quamvis nunquam discedat a terris, tamen ignorantuum, desiderium nostrum ad futurum regnum excitamus, ut nobis veniat, et in eo regnare mereamur. Nam velimus, nolimus, utique adveniet. Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra. Fiat, inquam, ut quomodo inculpate tibi angeli serviunt in coelo, ita et nos in terra tibi serviamus.
Abbreviated transcription (Latin):
autem possint petere plenum gaudium sub-¬
dit. quia de animalib quod sunt. facient sp̃u¬
ales ut abiectis imaginationib corpoꝵ. pura mentis¬
acie sincere luci cohereant.
ȩc in ꝓuerbiis locutus sum uob̾. Homo
carnalit̾ cogitat. non sp̃ualit̃. Et ideo sunt il¬
li ꝓuerbia quȩ audit de incorꝑea dĩ substantia
non quod ea tanquam ꝓuerbia deputet. sed
quia sic cogitat. quom illi qui ꝓuerbia audi¬
unt. &. non intelligunt. S p̃ualis autem ho¬
mo in nomine eiꝰ petit. quia ipsum eiꝰdem
substantiȩ cum patre. ẽẽ. intelligit. S p̃uales
homines uanitatem & figmenta tanquam
importunas muscas abigunt. & internis as¬
pec̾tibꝰ ut cumq dm̃ incorꝑeum cognoseunt.
U enit hora cum iam non in ꝓuerbiis loqͣr
uob̾. sed palam de patre annuntiabo uobis.

Expanded text:
autem possint petere plenum gaudium subautem possint petere plenum gaudium subdit, quoniam de animalibus quod sunt, facient spiritales ut abjectis imaginationibus corporum puritate mentis sincerae cohaereant « Haec in Proverbiis locutus sum vobis. carnaliter cogitat, non spiritualiter. Et ideo sunt illi proverbia quae audit de incorporea Dei substantia: non quod ea tanquam proverbia deputet, sed quia sic cogitat, quomodo illi qui proverbia audiunt, et non intelligunt. Spiritualis autem homo in nomine ejus petit, quia ipsum ejusdem substantiae cum Patre esse intelligit. Spirituales homines vanitatem et figmenta tanquam importunas muscas abigunt, et internis aspectibus utcunque Deum incorporeum cognoscunt. Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam
Abbreviated transcription (Latin):
patrem innomine meo dabit uob̾. Qͥe¬
quid petitur contͣ salutem. non petitur in no¬
mine saluatoris. C um dicit in nomine meo.
non uult intelligi de sono. sed de soni signifi¬
catione. Unde qui male sentit de xp̃o. non pe¬
tit ineiꝰ nomine etiam si eiꝰ ꝓferat nomen. Q
ii recte sentiendo de illo petit salutem ȩternã.
uel aliquid ꝑtinens ad illam. accipit quando
debet acciꝑe. Nec ideo quedam negantur. quia
ut congruo temꝑe dentur differuntur. Usqꝙ
mͦ non petistis quicquam in nomine meo. Re-¬
tut & accipietis. ut gaudium ur̃m sit plenũ.
uicquid aliud petitur quam uita bea¬
ta uel quod ad eam ꝑtinet. nichil. ẽ. in
tantȩ rei comꝑatione. Duobꝰ modis potest
intelligi usq mͦ non petistis quicquam in no-¬
mine meo. uel quia non nouistis nomen meũ.
sicut. ẽ. cognoscendum. uel quia ꝓ nichilo ha¬
bendum. ẽ. quicquid aliud petistis. in comꝑa¬
tione tantȩ rei quam petere debuistis. Quom̃

Expanded text:
Patrem in nomine meo, dabit vobis. QuiPatrem in nomine meo, dabit vobis. Quidquid petitur contra salutem, non petitur in nomine Salvatoris. Cum dicit: in nomine meo, non vult intelligi de sono, sed de soni significatione. Unde qui male sentit de Christo, non petit in ejus nomine, etiamsi ejus proferat nomen. Qui vero recte sentiendo de illo petit salutem sempiternam, vel aliquid pertinens ad illam, accipit quando debet accipere. Nec ideo quaedam negantur, quia ut congruo tempore dentur, differuntur. Usque  non petistis quidquam in nomine meo: petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. » Quidquid aliud petitur quam vita beata, vel quod ad eam pertinet, nihil est in tantae rei comparatione. Duobus modis potest intelligi, « usque modo non petistis quidquam in nomine meo, » vel quia non novistis nomen meum sicut est cognoscendum, vel quia pro nihilo habendum est quidquid aliud petistis in comparatione tantae rei, quam petere debuistis: quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃senti. quasi parturiens dolet. Nec no¬
uum debet cuiquam uideri. si natꝰ dicatur
qui ex hac uita migrauerit. Quomͦ enim
nasci dr̃. cum quis de utero matͥs egreditur.
ita etiam potest appellari natus. qui solutꝰ a
iunculis carnis ad lucem sublimatur eternã.
Unde mos eccłastieꝰ optinuit. ut dies marti¬
rum siue confessoꝵ xp̃i quib de scło transier̃t
natales uocitemus. eorumq sollempnia non
funebria sed natalicia dicantur. Sequitus
Et uos tristiciam babetis. Omnis ȩccła ꝑ huis
uitȩ labores & angustias ad ȩterna p̃mia gle¬
stium gaudiorum tendit. quia ꝑ multas
tribulationes ut ait apłs. oportet nos intia¬
re in regnum dĩ.s tinuis.¬
icens dñs iterum autem uidebo uos.
scd̾m ꝓmittit aduentum. in quo uni¬
uersam uidebit eccłam ad remuncrandum ex
integro. Et quia in plenitudine illius gaudũ
ñ rogabimus. mͦ petendum . ẽ. ut illuc ꝑueni¬
men amendico uobis. si quid petieritis

Expanded text:
in praesenti, quasi parturiens dolet. Nec noin praesenti, quasi parturiens dolet. Nec novum debet cuiquam videri, si natus dicatur qui ex hac vita migraverit: quomodo enim nasci dicitur, cum quis de utero matris egreditur, ita etiam potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis, ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos ecclesiasticus obtinuit, ut dies martyrum sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia non funebria, sed natalitia dicantur. Sequitur: Et vos tristitiam habebitis. Omnis Ecclesia per hujus vitae labores et augustias ad aeterna praemia coelestium gaudiorum tendit; quia per multas tribulationes, ut ait Apostolus, oportet nos intrare in regnum Dei . Dicens Dominus: Iterum autem videbo vos, secundum promittit adventum, in quo universam videbit Ecclesiam ad remunerandum ex integro. Et quia in plenitudine illius gaudii non rogabimus, modo petendum est ut illuc perveniAmen, amen, dico vobis, si quia petieritis
Abbreviated transcription (Latin):
spacium huins ꝑuolantis seculi. Plorabitis
inquit. quia plorant omnes boni in erump¬
nis huiꝰ uitȩ. sed mundi amatores gaudent.
scãm eccłam ꝓpt̾̃ fecunditatem bonoꝵ
desinit. Quȩ nuniquam mundi temptatio¬
nibꝰ exerceri desistit. quanidui in mundo
sp̃ualium urtutum ꝓfectibꝰ insistit. At
cum deuicto laborum certamine ad palmã
ꝑuenerit. iam non meminit p̃ssurȩ p̃ceden¬
tis. ꝓpt̾ gaudium ꝑceptȩ retributionis. Non
stnt enim condigne passiones huiꝰ temꝑis
ad futuram głam. quando similes dõ erimꝰ.
unc parturit eccł̃ia gemendo. tunc
pariet letando. Nunc parturit oran-¬
do. tunc pariet laudando. Et ideo masculum
Sqm ad fructum contemplationis. cuncta offi¬
cia reseruntur actionis. Beda in omeliis.¬
t sicut mulier nato in hunc mundũ
homine ietatur. ita eccłia nato in ui¬
tam futuram ppło. exultatione repletur. P
qua natiuitate multum laborans & gemens

Expanded text:
spatium hujus pervolantis saeculi. Plorabitis, spatium hujus pervolantis saeculi. Plorabitis, inquit, quia plorant omnes boni in aerumnis hujus vitae, sed mundi amatores gaudent. BEDA. siam propter fecunditatem bonorum desinit. Quae nunquam mundi tentationibus exerceri desistit, quandiu in mundo spiritualium virtutum profectibus insistit. At cum, devicto laborum certamine, ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis propter gaudium perceptae retributionis. Non sunt enim condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam , quando similes Deo erimus, Nunc parturit Ecclesia gemendo, tunc pariet laetando. Nunc parturit orando, tunc pariet laudando. Et ideo masculum, quoniam ad fructum contemplationis, cuncta officia referuntur actionis. BEDA. Et sicut mulier, nato in hunc mundum homine, laetatur: ita Ecclesia, nato in vitam futuram populo, exsultatione repletur. Pro qua nativitate multum laborans et gemens
Abbreviated transcription (Latin):
autem ait. iterum autem uidebo uos & gau¬
debit cor ur̃m. sic intelligitur. Eripiam
uos ab aduersariis. coronabo uos uictores.
ꝓbabo me semꝑ uidisse uos decertantes. Et
in illo die me non rogabitis quicquam. In
die uisionis ȩternȩ non petetis. uel non inter¬
rogabitis. quia tunc erit plena cognitio &
sufficientia.Aoetinus.
oc uerbum quod .ẽ. rogare. non solum petere
uerum etiam interrogare significat. & grecũ
unde hoc translatum. ẽ. tale habet uerbum
quos utrumq possit intelligi. E rgo ambi¬
biguum. ẽ. Possunt hȩc gita exponi. ut in
discipulis uniuersȩ loquatur ȩccłȩ. uelut ibi
Ecce ego uob̾cum sum usq ad consuminatio¬
nem seculi. Modicum & non uidebitis me.¬
& ad hoc refertur quia uado ad patrem. Eun¬
do scilicet ad patrem subtrabam corꝑalem uisi¬
onem. ut fructuose credat ȩccła. Et iterum
modicum & iudebitis me ęterna uisione.
Modicum scđm hanc sententiam intellige

Expanded text:
autem ait, iterum autem videbo vos, et gauautem ait, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, sic intelligitur: Eripiam vos ab adversariis, coronabo vos victores, probabo me semper vidisse decertantes. Et in illo die me non rogabitis quidquam. In die visionis aeternae non petetis, vel non interrogabitis, quia tunc erit plena cognitio et sufficientia. AUGUST. Hoc verbum quod est rogare, non solum petere, verum etiam interrogare significat, et Graecum unde hoc translatum est, tale habet verbum, quod utrumque possit intelligi. Ergo ambiguum est. Possunt haec et ita exponi, ut in discipulis universae loquatur Ecclesiae Dominus, velut ibi: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Modicum et jam non videbitis me, ad hoc refertur, quia vado ad Patrem. Eundo scilicet ad Patrem, subtraham corporalem visionem, ut fructuose credat Ecclesia. Et iterum modicum, et videbitis me aeterna visione. Modicum secundum hanc sententiam, intellige
Abbreviated transcription (Latin):
Amen amen dico uob̾ quia plorabitis & flebi¬
tis uos. mundꝰ autem gaudebit. U̾os autem
contristabimini. sed tristicia ur̃a uertetur in
gaudium. Contristati sunt de morte dñi
sed mox de resurrectione letati. Mundus au¬
tem significat hic inumicos a quib occisꝰ. ẽ. xp̃c.¬
iam non meminit p̃ssurȩ ꝓpt̾ gaudium. qͥa
natus ẽ. homo inmundum. Partꝰ gandio
comꝑatur. tunc magis quando non puella
sed puer nascitur. Gaudium. ẽ. ipse itĩc de
ciam habetis. Iterum autem uidebo uos &
gaudebit cor ur̃m. & gaudium ur̃m nemo
tollet a uobis. Beoa in ome liis¬
ñs exponit paradigina. quod de muliere ꝓpo.¬
suit. Tristiciam enim habuerunt discipłi
passo dño. sed ꝑacta resurrectionis gła. ga¬
uisi sunt uiso dño. Et gaudium eorũ ñ tollit᷑
nomine ac tormenta passi sunt. spe tam̃ resur¬
rectionis & usionis illius accensi libent̾ adũsa
queq ferebant. immo gaudium existimabans.
cum in temptationes uarias inciderent. Qđ

Expanded text:
 flebitis vos, mundus autem gaudebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. » Contristati sunt de morte Domini, sed mox de resurrectione laetati. Mundus autem significat hic inimicos, a quibus occissus est Chrisjam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. Partus gaudio comparatur tunc magis, quando non puella, sed puer nascitur. Gaudium est ipse Jesus, de rum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gaudium ve rum nemo tollet a vobis. BEDA. Dominus exponit paradigma quod de muliere proposuit. Tristitiam enim habuerunt discipuli, passo Domino; sed, peracta resurrectionis gloria, gavisi sunt viso Domino . Quod gaudium eorum non tollitunomine ac tormenta passi sunt, spe tamen resurrectionis ac visionis illius accensi, libenter adversa quaeque ferebant, imo gaudium existimabant, cum in tentationes varias inciderent . Quod