comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crine significat᷑ nudati ex poliamuratq decipimur. itaenim
suꝑbis& peccatoribus uiolata xp̃i gratia si cut sam son hi cisa
coma diabolus inludit: Sed ꝗd est quod sam son ille ab allo fi¬
bs captus postquam oculos ꝑ didit admolam deputatus est : qui¬
animirum maligni sp̃s postquam tempationũ scimulis itus
auem contemplationis effodiunT: foris hominem i circuitu
laborum mittunt. quod si aliquando idem homo a gendo peni¬
tentiam redeat illi uelut coma reducitur. id est gratia reflorescente
reparat᷑ ad uirtutẽ : De indecupiditatis & luxuriae sub uersis colũ nis ucto¬
res hostes deiecit & reparato certamine in finem fortissime a domoni

Expanded text:
crine significatur, nudati exspoliamur atque decipimur. Ita enim crine significatur, nudati exspoliamur atque decipimur. Ita enim superbis et peccatoribus violata Christi gratia sicut Samson incisa coma diabolus illudit. Sed quid est quod Samson ille ab allophylis captus, postquam oculos perdidit, ad molam deputatus est? Quia nimirum maligni spiritus, postquam tentationum stimulis intus aciem contemplationis effodiunt, foris hominem in circuitu laborum mittunt. Quod si aliquando idem homo agendo poenitentiam redeat, illi velut coma reducitur, id est, gratia reflorescente, reparatur ad salutem. Deinde, cupiditatis ac luxuriae subversis columnis, victores hostes dejicit, et reparato certamine in finem fortissime de daemoni
Abbreviated transcription (Latin):
predi ande & iã munirita prȩbent : Ita quid ex semet ipso ex¬
pres sic qđ paucos quidem dũ uiuere hnt̃emit. Destructo autem
tẽplohos ces in numeros commorer&ur occidit: Quia pimirum
ons ab elationem fiaelitatis paucos cum uiuer&. plures uero cũ
templum sui corporis solueretur extinx̃. Atq. elatos ex genti¬
b quosuiuendo sustinuit si muloms moriendo prostrauit : lam¬
uero reliquaeius qđ ei malior subdola aput raserit & allofilis
illudendum tradiderit quod captiuatus est. quod cecatus est.
quod admolam deputatus ẽ. hi his enim non xp̃s. sed illi figu¬
rantur qui solotantũ in ec clȩsia xp̃i nominegloriant᷑ E malis
actibus lagitor implicant᷑ : Virenim in nobis sensus raciona¬
inlis intelligitur. Caro autem quasi in trpomulieris accipitur.
Sienim mulierii dest carnis nrae blandien te libidine ualre¬
liquis malis operibus consenserimus: gratia spui quae nagarei

Expanded text:
praedicandae etiam munimina praebent? Item quid in semetipso expraedicandae etiam munimina praebent? Item quid in semetipso expressit quod paucos quidem dum viveret interemit, destructo autem templo, hostes multos cum moreretur occidit? Quia nimirum Dominus ab elatione infidelitatis paucos cum viveret, plures vero cum templum sui corporis solveretur, extinxit, atque elatos ex gentibus, quos vivendo sustinuit, simul omnes moriendo prostravit. Jam reliqua ejus quod ei mulier subdola caput raserit, et allophylis illudendum tradidequod ad molam deputatus est: in his non Christus, sed illi figurantur qui solo tantum in Ecclesia Christi nomine gloriantur, et malis actibus jugiter implicantur. Vir enim in nobis sensus rationalis intelligitur, caro autem quasi in typo mulieris accSi enim mulieri, id est, carni nostrae blandiente libidine, vel reliquis malis operibus consenserimus, gratiam spiritus, quae Nazaraei
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt: Dem ceps &iã angelus qui ad mariam loquit᷑ dicens.¬
maria in uenisti gratiam ante conspectum mnĩ e accepistiii
utero & paries filium & uocabis nom̃ eiusemma nuhel hic enim
saluum faci& populũ suũ apec catis eorum: Sam son autemhit̃ p̃ta¬
t᷑ sol: sed quia & redemptor prt̃ solappellat᷑ : Audi ipsum dnm̃¬
itim ꝑ ꝓphetã eo nomine uocari: Orieuruob soliustitiae & sani¬
tas in pennis eius: Vere enim hic soliustitiȩ est. quia omnium
credentium mentes caelesti lumine clarificat: hic uero naza reus &
ergo cumtender& administerium nuptiarũ leo rugiens occurrit
ei : Sed quis primũ erat insam son obuium leonẽ necans cum pe¬
ten de uxoris causa. ad alieni genastendere. Nisi xp̃s qui
quid sibi uult exore eius leonis oc usi fauus ex tractus. Nisi ꝗ aut
conspiunius leges ipsas regniterreni quae ad uersus xpm apte
fremuerint Nunciam pempta feritate dulcedine euan gelice

Expanded text:
verunt; deinceps angeli etiam qui ad Mariam loquitverunt; deinceps angeli etiam qui ad Mariam loquitMaria, invenisti gratiam ante conspectum Domini, et accepisti in utero, et paries filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel. Hic enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Samson autem interpretatur sol. Sed quia et Redemptor noster sol appellatur, audi ipsum Dom prophetam eo nomine vocitari: Orietur vobis sol justitiae, et sanitas in pennis ejus . Vere enim hic sol justitiae est qui omnium credentium mentes coelesti munimine clarificat: hic vere Nazaraeus esergo, cum tenderet ad mysterium nuptiarum, leo rugiens occurrit ei. Sed quis primum erat in Samson obvium leonem necans, cum petendae uxoris causa ad alienigenas tenderet, nisi Christus, qui, ? Quid sibi vult ex ore ejusdem leonis occisi favus mellis extractus, nisi quia ut conspicimus leges ipsas terreni regni, quae adversus Christum fremuerunt, nunc jam, perempta feritate, dulcedini evangelicae
Abbreviated transcription (Latin):
ma occurrerat. Sic enim uotũ spoponderat. ut quic quid si bi
primũ reuertenti occurr& dño imolar&: Quis ergo hniepte
suorum id .ẽ iudȩorum abscedens ingentib: principatũ acce¬
pit: qui omã humanȩ salutis sacram̃ta tam quã iura tsexpleũ.¬
& quas filiam ita carnem propriã prosalute is rahelis dno obtulit:
luras se enim patriac uouis se uni genitũ. Legimꝰ psalmo dicente.
Sicut iurauit dño. uotũ uouit dõ ia cob: Scilic& ut sacram̃tum re¬
ligionis in carnis suae passione ꝓsalute generis humaniex¬
sunt ut uideant᷑ ꝓreligione qua iurauerat essecom pleta :
eius adnuntiatur. deinceps qm̃ naza reus dicitur. & ipselibe¬
rat isrł dehostibus: Postremo qđ tem plumillorũ sub uertit. &
perierunt multa milia hominũ quiillum in luserant: Natiui¬
tas ista samson quȩ ꝑ angelum ad nuntiat᷑ similitudi nẽ hab&.
primũ ꝓphacarum. qui natiuitatem mĩ scđm carnẽ amuntia¬

Expanded text:
ma occurrerat: sic enim votum spoponderat, ut quidquid sibi ma occurrerat: sic enim votum spoponderat, ut quidquid sibi primum revertenti occurreret, Domino immolaret. Quia ergo in Jephte suorum, id est, Judaeorum abscedens, in gentibus principatum accepit? Qui omnia humanae salutis sacramenta, tanquam juratus, expleviet quasi filiam, ita carnem propriam pro salute Israelis Domino obtulit. 502 3. Jurasse enim Patrem, ac vovisse Unigenitum legimus, Psalmista dicente: Sicut juravit Domino, votum vovit Deo Jacob , scilicet ut sacramentum religionis in carnis suae passione pro salute generis humani exsunt, ut videantur pro religione, quam juraverat, esse completa. ejus annuntiatur; deinde quoniam Nazaraeus dicitur, et ipse liberat Israel de hostibus; postremo quod templum illorum subvertit, et perierunt multa millia hominum qui illum illuserant. 2. Nativitas ista Samson, quae per angelum annuntiatur, similitudinem habet primum prophetarum, qui nativitatem Domini secundum carnem annuntia
Abbreviated transcription (Latin):
nerationem filiidĩ essemeruerunt: Abi melech uero filius ancil¬
lȩ trpum anticristi portas seꝗ congregatis ꝑditis nationib:. reg¬
nũ sibi ii probe usurpabit. om̃sq scõs ui & ꝑsecutione. omniq
crudelitate trucidabit: Ioa tã uero iunior figura scõrũ fuit : si¬
cut enĩ ioatã ꝑ figuram recessit & reliqui interfecti sunt fratres.
sic nemo eua dere poterit ꝑsecutionẽ anticristi. nisi ꝗ ꝑfugam
recesserit. & in montẽ benedictionis ascenderit: hic ẽ mons
quẽ scĩ circum dabunt. quẽ sc̃s moyses i bene dictionibus. sicuti
iam superius dictum est i deutero nomio posuit: Ad lecerunt
deinde filii isrł deserui rebaalim & diis alienis tradent᷑q in
manus filiorũ ãmon: Tunc iepte gala ditis fugiens a facie frmm
suorũ constituit᷑ in principem obpugnã filiorũ ammon: Quire
diens posttrium phum inmolauit filiam quae sibi uictorie pri¬

Expanded text:
nerationem Filii Dei esse meruerunt. Abimelech vere filius ancilnerationem Filii Dei esse meruerunt. Abimelech vere filius ancillae typum Antichristi portasse, qui, congregatis perditis nationibus, regnum sibi improbe usurpabit, omnesque sanctos vi et persecutione, omnique crudelitate trucidabit. Joatham vero junior figura sanctorum fuit. Sicut enim Joatham per fugam recessit, et reliqui interfecti sunt fratres: sic nemo evadere poterit persecutionem Antichristi, nisi qui per fugam recesserit, et in montem benedictionis ascenderit. Hic est mons quem sancti circumdabunt, quem et sanctus Moyses in benedictionibus, sicut jam superius dictum est, in Deuteronomio posuit . Quod deinde filii Israel deservire Baalim, et diis alienis, tradunturque in manus filiorum Ammon; tunc Jephte Galaadites, fugiens a facie fratrum suorum, constituit in prdiens post triumphum immolavit filiam, quae sibi victori pri
Abbreviated transcription (Latin):
gloria & honore ꝑ dux̃ : Sed uitis in quit noluit regnare eis : Vi¬
tẽ autem saluatoris trpum habere manifestum est sic̃ ipse hie¬
uangelio ait : Ego sum uitis uera : Igitur quia iam in reꝓbũ sen¬
sum. sic̃ apłs dix̃. futurus est populus ille qui anticristo est̃ ser¬
uiturus. quem ligna siluȩ appellat. & necesse .ẽ ut credat
m̃ dacio idẽ anti cristo qui ueritati x põ noluit credere:
ficu id est diuine legis dulcedinereꝓbatus uenit ad ramnum:
Ramnũ autẽ genus rubi quã uulgo senticẽ ursinã appellant as¬
perũ nimis. & spinosum: ꝑ quod merito typũ anti cristi signi¬
ficat᷑. qui omni asperitate & efferitate. humanũ genꝰ est uas¬
taturus. Sed exi& inquit ignis deramno id est iiꝗtas deanti¬
cristo & om̃s qui i eo c̃fident cum ipso parit̃ deuorabit: Vlidet᷑
ergo gedeon xp̃i imaginẽ habuisse. septuaginta uero filii lxx

Expanded text:
gloria et honore perduxit. Sed vitis, inquit, noluit regnare eis. Vigloria et honore perduxit. Sed vitis, inquit, noluit regnare eis. Vitem autem Salvatoris nostri typum habere manifestum est, sicut in Evangelio ait: Ego sum vitis vera . Igitur quia jam in reprobum sensum, sicut Apostolus dixit, futurus est populus ille, qui Antichristo est serviturus, quem ligna silvae appellat; et necesse est ut credat mendacio, id est, Antichristo, qui veritati Christo noluit credere .ficu, id est, divinae legis dulcedine reprobatus, venit ad rhamnum. Rhamnus est genus rubi quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum, per quod merito typus Antichristi significatur, qui omni asperitate et efferitate humanum genus est vastaturus. Sed exiet, inquit, ignis de rhamno, id est, iniquitas de Antichristo, et omnes qui in eo confidunt cum ipso pariter devorabit. Videtur ergo Gedeon Christi imaginem habuisse; septuaginta vero filii, sep
Abbreviated transcription (Latin):
& ficus & uitis suꝑ ligna regnare noluerunt : Ligna qui ppesil
ergo merito noluit nec oliua nec ficus regnare nec uitis qui a ñ
merebant᷑ : Oliua enĩ gratiã sp̃s scĩ & unctionẽ pacis signifi¬
cat : ficus autẽ sacrȩlegis imaginẽ habe si c̃ieuangelio scrip¬
tum .ẽ. quidam pat̃ familias plantauit uin eã. & inuineã suam
plantauit ficum : Quis pater familias. nisi ds̃ qui familiȩ suȩ id est
omnium credentiũ pater ẽ : Plantauit ergoui neã idẽ populũ.
quia uineã exegypto transtulistr & utiq populum ñ uineam
exegypto transtulerat : in hac uinea plantauit ficũ. hoc est
h populo suo posuit legem: Quia lex primitiuũ populũ uelut
ficus grossos aridos e inutiles deieut interrã : It postea alios
fructus generauit id est populũ xp̃i a norũ quẽ ad debitã euan¬
gelii disciplinȩ maturitatẽ & sua uissimã pinguedinẽ xp̃i cum

Expanded text:
, ficus et vitis super ligna regnare noluerint. Ligna quippe silv, ficus et vitis super ligna regnare noluerint. Ligna quippe silvergo merito noluit, nec olea, nec ficus regnare, nec vitis, quia non merebantur. Olea enim gratiam Spiritus sancti et unctionem pacis significat. Ficus autem sacrae legis imaginem habet, sicut in Evangelio scriptum est: Quidam paterfamilias plantavit vineam et in vinea sua plantavit ficum . Quis paterfamilias, nisi Deus, qui familiae suae, id est, omnium credentium pater est? Plantavit ergo vineam, id est, populum, quia vineam ex Aegypto transtulit. Et utique populum, non vineam ex Aegypto transtulerat. In hac vinea plantavit ficum, hoc est, in populo suo posuit legem, quae lex primitivum populum, velut ficus, grossos aridos et inutiles dejecit in terram, et postea alios fructus generavit, id est, populum Christianorum, quem ad debitam evangelicae disciplinae maturitatem, et suavissimam pinguedinem Christi cum
Abbreviated transcription (Latin):
ascenderit. hic est enim mons garium quia morse i bene dic
tionẽ deputatur: Itaq: cũ ascendis sec. eleuata uoceclamauit &
dix̃ audite uiri sichem: Ierunt ligna ut ungerent suꝑseregẽ.
dixeruntq: oliuȩ imperi nobis: quaeres pondit : num quid pos¬
sum amitterepinguedinẽ meã quadii utunt᷑. E homines & ueni¬
re ut int̃ ligna promouear : Dixeruntq ligna ad arborẽficũ¬
ueni & suꝑnos regnũ accipe : Quaeres ponditeis. Nũ ꝗd possum
deserere dulcedinẽ meã fructus que sua uissimos & ireut int̃ cȩtera
ligna commouear : locuta sunt quoq ligna aduitẽ : ueni & imnpe¬
ra nobis : quae res pondit : Num quid possum deserere uinũ meum
quod lȩtificat dm̃ & homines & intcetera ligna commoueri. Cũ
ergo repudiata fuissent ligna siluȩoliua & ficu & uite : uonert̃
ad ramnũ ut eũ sibi facerent regem: Sed prius uide amus curoliua¬

Expanded text:
ascenderit: hic est enim mons Garizim qui a Moyse in benediascenderit: hic est enim mons Garizim qui a Moyse in beneditione deputatur. « Itaque cum ascendisset, elevata voce clamavit et dixit: Audite me, viri Sichem. Ierunt ligna, ut ungerent super se regem, dixeruntque olivae: Impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum amittere pinguedinem meam, qua dii utuntur et homines, et venire ut inter ligna promoVeni, et super nos regnum accipe. Quae respondit eis: Nunquid possum deserere dulcedinem meam, fructusque suavissimos, et ire ut inter caetera ligna promovear? Locuta sunt quoque ligna ad vitem: Veni, et impera nobis. Quae respondit: Nunquid possum deserere vinum meum, quod laetificat Deum et homines, et inter caetera ligna promoveri? Cum ergo repudiata fuissent ligna silvae ab oliva, et ficu, et vite, venerunt ad rhamnum, ut eum sibi facerent regem. Sed prius videamus, cur oliva
Abbreviated transcription (Latin):
creditura: De quoio hannes apłs i apocalipsi ait. quidicunt selu¬
deos esse & non sunt : sed sunt si nago gȩsatanȩ : Dequa ultimis tem¬
porib: nequissimus filius idest anti xp̃s est generandus : Eritq fi¬
lius ancillȩ idest sinago gȩ illius peccatricis. quia qui pec catũ iiquit
facit seruus est peccati: Hic in quam congregatis sibi impiis sicut
abi meledfecit regnũ in ꝓbeu surpabit : Interfectisq nobilib: filiis
idest his qui ex diuersisnationib & linguis in xp̃o credentes ad õ
super septua ginta i quit fuit iunior. filius ex nobilimatrimonio
quise absconderat : Hhic hquit ascendit i uerticẽ montis garirim.
& exclamauit uocemagna ad populũ. si comori ponens eis para¬
bolã : Hic ergo iunior filius qui fugit ut gladium iimici euade¬
r& : figura est residui populii srł praedi cante helia extremis tem¬
poribus credituri & anticristi gladii eua suri: Ascenditistehiter

Expanded text:
creditura, de qua Joannes apostolus in Apocalypsi ait: Qui dicunt se Jucreditura, de qua Joannes apostolus in Apocalypsi ait: Qui dicunt se Judaeos esse, et non sunt, sed sunt Synagoga Satanae . De qua ultimis temporibus nequissimus filius, id est, Antichristus est generandus. Eritque filius ancillae, id est, Synagogae illius peccatricis, quia qui peccatum, inquit, facit, servus est peccati. 4. Hic, inquam, congregatis sibi impiis, sicut Abimelech fecit, regnum improbe usurpavit; interfectisque nobilibus filiis, id est, his qui, ex diversis nationibus et linguis, in Christum credentes, a Deo super septuaginta, inquit, fuit junior filius ex nobili matrimonio, qui se absconderat. Hic, inquit, ascendit in verticem montis Garizim, et exclamavit voce magna ad populum Sichimorum, componens eis parabolam. 5. Hic ergo junior filius, qui fugit, ut gladium inimici evaderet, figura est residui populi Israel, praedicante Elia, extremis temporibus credituri, et Antic
Abbreviated transcription (Latin):
patris sui. et occiditꝰ fratres suos septua ginta uiros suꝑlapidẽ
unũ & reman sit io atã iunior qm̃ abs consus erat. & cȩtera: hoc
factũ si nihil ꝓph&icum indicar&. quid opus erat ut magnope¬
re scriberetur utrũ gedeon septuaginta filios & multas uxores
habuis s&: Sed et concubinã dequa unũ & malũ fibũ suscepis
s& qđ cum turpe factum sit Tunc &iã turpius essec Si haecpos¬
teris ad exemplum in diuinis libris scripta uiderent᷑. nisi
magna alicuius rei imaginẽ earũ rerũ gesta ꝑtypos & figuras
ostenderent : Ged eonlgit᷑ ut superius dictũ ẽ tspũ dm̃ portendeut
Plurimȩ uxores enus multȩ sunt nationes quae ꝑ fidem xp̃o ad hȩ seruss
septuaginta uero filii eius : septuaginta linguȩ sunt h hoc mundo
diffusȩ in quibus perfidem filios sibi dñs generaturus erat : Concubi¬
nam hoc in locosi nagogam uocat quȩ nouis simis tẽporib: antix p̃oest

Expanded text:
patris sui, et occidit fratres suos septuaginta viros, super lapidem patris sui, et occidit fratres suos septuaginta viros, super lapidem unum, et remansit Jonatham junior, quoniam absconsus erat. » etc. Hoc factum si nihil propheticum indicaret, quid opus erat ut magnopere scriberetur utrum Gedeon septuaginta filios et multas uxores habuisset, sed et concubinam, de qua unum et malum filium suscepisset? Et quod cum turpe factum sit, tunc etiam turpius esset, si haec posteris ad exmagnae alicujus rei imaginem earum rerum gesta per typos et figuras ostenderent? Gedeon igitur, ut superius dictum est, typum Domini protendebat. Plurimae uxores ejus, multae sunt nSeptuaginta vero filii ejus septuaginta linguae sunt in hoc mundo diffusae, in quibus sibi per fidem Dominus filios generaturus erat. 3. Concubinam hoc in loco Synagogam vocat. Quae in novissimis temporibus Antichristo est
Abbreviated transcription (Latin):
uina lucepros ternerent : E notandũ quod steterunt hostes ante
lago enas fugerunt ante lam pades : Qui a nimirũ ꝑ secutores sc̃ȩ
fidei praedicatorib: ad huc ii corporepositis resciterunt: Post
solutionem uero corporum apparentib: miraculis infugam uer¬
intuendum est &iã id qđ illic scriptũ est. quia indextera tubas.
lago enas autẽ isinistratenuerunt : ꝓdextro enĩ habere dici¬
mus : quicquid promagno pensamus: ꝓsinistro uero qđ pronihilo
ducimus: bene ergo illic scriptũ est̃ . qđ indextera tubas & hisi
p̃dicationis gratiã : Corporũ uero utilita temꝓminimo: Quisquis
enimplus facit utilita te corporis quã gratia p̃dicationis. insinistra
tubã atq hidextera lago enãten& : Si e nimpriore locogratia p̃¬
dicationis adtendit᷑ & posteriori utilitas corporis. certũ est quia
condux̃ sibi uiros uagos & abi erunt postillũ & intrauit in domũ

Expanded text:
vina luce prosternerent. Et notandum, quod steterunt hostes ante vina luce prosternerent. Et notandum, quod steterunt hostes ante lagenas, et fugerunt ante lampades, quia nimirum persecutores sanctae fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt, post solutionem vero corporum, apparentibus miraculis in fugam verIntuendum est etiam id quod illic scriptum est, quia in dextera tubas, lagenas autem in sinistra tenuerunt. Pro dextero enim habere dicimus quidquid pro magno pensamus; pro sinistro vero quod pro nihilo ducimus. Bene ergo illic scriptum est quod in dextera tubas, et lagpraedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam, atque in dextera lagenam tenet. Si enim primo loco gratia praedicationis accenditur, et posteriore utilitas corporis, certum conduxit sibi viros vagos, et abierunt post illum, et intravit in domum
Abbreviated transcription (Latin):
quidespecta salute corporum hostes suos moriendo prosternerenteo¬
rũq gla dios non armis sed pauentia superarent: armatieñ ue¬
nerunt sub duce suo adp̃lium martyres nr̃i. sed tubis sed lago enis
sedlã padibus qui sonuerunt tubis dũ pͣdicant: Confregerunt
lago enas dum soluendai passi onesua corpera hostilibus gladiis
opponunt : Resplenduerunt lã padib: dumpost solutionẽ corpo
rum mira culis coruscarunt : Moxq hostes hifugã uersi sunt . quia
dũ mortuorum martyrũ corpora mira culis coruscare conspiciunt:
luce ueritatis fracti quod ipugnaue r̃ ere diderunt: Cecinerunt
ergo tubis ut lago ȩne frangerentur : lago ȩne fractȩ sunt ut lam¬
pades aprarerent: Apparuerunt lampades : ut hostos hifugam
uerterentur : Id est p᷑dicauerunt martyres. donec eorũ corpora
in morte soluerentur: Corpora eorum in morte soluta sunt : utmi
raculis coruscarent : Corus cauerunt miraculis ut hostos suos ex di

Expanded text:
qui, despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eoqui, despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant; confregerunt lagenas, dum solvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt; resplrum miraculis coruscarunt. Moxque hostes in fugam versi sunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur. Lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent. Apparuerunt lampades, ut hostes in fugam verterentur. 14. Id est, praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in morte soluta sunt, ut raculis coruscarent. Coruscaverunt mi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ad fluuiũ ut aquas biberent. & quiq aquas flexis genib: auxerunt
a bellica hnt̃ dictioneremotisunt : quis nãq doctrina sapientiȩ. in
stanti autẽ genurecta operatio designat᷑: Qui ergo dũ aquas bibunt
genu flexisse ꝑhibent᷑ & ab ellorũ certamine ꝓhibiti recos serunt . Hi
sunt quidoctrinam cũ operib rectis non hauriunt: qui uero doctri¬
nȩ fluenta ita hauriunt ut nequaquã ii prauis operib: carnalit̃ hflec¬
cũ tubis cũ lãpadib cũ lango enis. Vtq. iste ut diximꝰ fuit ordo pͣlian¬
di Cecinerunt tubis. intralago enas autẽ sunt mis sȩlam pades : Con¬
fractis uero lago enis lam padȩ dostensȩ sunt quarũ corus cante luce
hostes territi infugã uertunt᷑ : De signat̃ itaq in tubisclamorp̃di¬
cationum : inlã padib caritas mira culorũ : in lago enis fragilitas cor¬
porum : Tales quippedux nrt̃ secum ad pͣdicationis pͥliũ duxit:

Expanded text:
sunt ad fluvium, ut aquas biberent: quique flexis genibus hauserunt, sunt ad fluvium, ut aquas biberent: quique flexis genibus hauserunt, a bellica interdictione remoti sunt. » Aquis namque doctrina sapientiae designatur. Stantis autem genu, recta operatio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt, genu flexisse perhibentur, et a bellorum certamine prohibiti recesserunt, hi sunt qui doctrinam cum rectis operibus non hauriunt. Qui vero doctrinae fluenta ita hauriunt, ut nequaquam in pravis operibus carnaliter infleccum tubis, cum lampadibus, cum lagenis; » atque iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi: « Cecinerunt tubis, intra lagenas autem sunt missae lampades; confractis vero lagenis, lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce, hostes territi in fugam vertuntur. » Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux ad praedicationis praelium duxit,
Abbreviated transcription (Latin):
torũ numerus intaulit tera continet᷑ quȩ crucis speciem ten& : Cuisi suꝑ
trans uersam lineam id qđ incruce emin& adderet᷑ noniam crucis
species. sed ipsa crux ess&: Qui a ergo iste tricentorũ numeritau.
littera continet᷑ & ꝑtau lit teram. sicut diximus species crucis osten
ditur : ñ in merito in his tricentis gedeonẽ sequentib illi designati st̃
quib dictum est : Si quis uult posme uenire ab nege semetipsũ & tollat¬
crucẽ suã & sequat᷑ me : Qui sequentes dm̃ tanto uerius crucẽ tollun :
quanto a crius sese edomant. & erga proximos suos caritatis conpas¬
sione cruciantur : Vnde & ꝑerechielẽ ꝓphetũ dicit᷑. signatau super
frontes ui rorũ gem̃tiũ & dolentiũ : uel certe in his tricentis qui intau lit tera
continent᷑ hoc ex primit᷑ qđ ferrũ hostiũ crucis ligno superet᷑ Puctiltaq

Expanded text:
torum numerus in T littera continetur, quae crucis speciem tenet, cui si super torum numerus in T littera continetur, quae crucis speciem tenet, cui si super transversam lineam id quod in cruce eminet adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in T littera continetur, et per T litteram, sicut dditur; non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt, quibus dictum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsucrucem suam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius sese edomant, et erga proximos suos charitatis compassione cruciantur. Unde per Ezechielem prophetam dicitur: Signa tau super fronte virorum gementium et dolentium . Vel certe in his trecentis, qui in tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. « Ducti itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ maiestatis potentiã oma circũ plectit᷑ & tam̃ ꝑ dispensationis gra¬
tiã htra uterum uirginis uenit: Quid est ergo circumiens inutero
extramundum ꝑ potentiã maiestatis: Madian uero int̃ pretatur de iu¬
dicio: Vt enim hostes eius reppellendi destruendi que essent non deui¬
cio repellentis. sed deiudicio iuste iudicantis fuit: & id circo de iudi¬
cio uocantur : quia alieni a gratia redẽptoris iustȩdãnationis meritũ
&iam in uocabulum nominis trahunt: Contra hos ged eoncũ trecentis ꝑ¬
git ad pͤliũ. Sol& intricenario numero plenitudo ꝑfectionis intelleq:
Quid ergo ꝑ in dictũ tricenariũ numerũ designat᷑ pisi ꝑfecta cognitio
trinitatis : Cũ his quippe hĩs nr̃t aduersarios fidei destru& : Cũ his
ad pͣdicationis bella descend&. ꝗ possunt diuina cognoscere quisciur
decrinitate quae ds̃ ẽ. ꝑfecte sentire : Notandũ uero ÷ quia iste tricen¬

Expanded text:
per majestatis potentiam omnia circumplectitper majestatis potentiam omnia circumplectittiam intra uterum Virginis venit. 496 Quid est ergo circuiens in utero,extra mundum per potentiam majestatis? Madian vero interpretatur de judicio. 6. Ut enim hostes ejus reptio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit; et idcirco de judicio vocantur, quia alieni gratia Redemptoris justae damnationis meritum etiam in vocabulum nominis trahunt. Contra hostes Gedeon cum trecentis pergit ad bellum. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo interducto centenario numero designatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis; cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecta sentire. Notandum vero est quod iste trecen
Abbreviated transcription (Latin):
pheta studuit quod aduentũ redẽptoris nr̃i contra diabolũ illa
subgedeon duce pugnȩ uictoria designauit : Talia illic nimirũ
acta sunt : Quae quantomagis usum pugnandi transeunt : tan¬
to amplius a prophetandi mysterio non recedunt: Quis enim
umquã cũ lagoenis & lãpadib: ad preliũ uenit : quis contra
arma ueniens arma deseruit: ridiculo nobis haec pro fecto
fuerant si terribilia hostib: non fuissent : Sed uictoria ista attes¬
tante dicimus ne parua hȩc quȩ facta sunt ꝑpendamus : Ged eon
ltaq: ad pliumueniens redõptoris nr̃i significat aduentũ de quo
scriptum est. Tollite portas principes uras & eleuamini portȩ aet̃nales
x intro ibit rexglorie : Quis .ẽ isterex gloriȩ : dns fortis & potens. dñs
potens inp̃lio: hunc redemptorẽ nrm non solũ opere sed &iã nomine
ꝓphetauit : Gedeon nãq int̃ p̃tatur circũiens inutero: Dñs enim nost

Expanded text:
pheta studuit quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa pheta studuit quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeone duce pugnae victoria designavit? Talia illic nimirum acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. 4. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quis contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ista attestante, didicimus ne parva haec quae acta sunt perpendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens Redemptoris nostri signat adventum, de quo scriptum est: Tollite portas, principes, vestras, et elevamini portae aeternales, et introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloripotens in praelio . Hunc Redemptorem nostrum, non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circuiens in utero. Dominus enim noster
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ouis uellere : uel quia in obauditu eandẽ pluuiã detinebat
tra madianitas gedeon dimicare contender& exercitus multi¬
tudinem adbella producer&. Diina illi ad monitione prae¬
ceptumest ut ad fluuium ueniens om̃s quos flexis genib: aquas
haurire conspicer& abellarũ conflicture mouer& : Actumq ẽ
& trecenti uiri tantũ modo qui stantes manib: aquas hauserant
remanserunt : Cumhis gedeon ad preliũ pergit eosq non armis
sed tubis. lam padib: & lagenis armauit : Nam sicut illic scrip¬
tum est accensas lãpades misert̃ intra lagunculas. & tubas lr
dextra lagoenas autem insinistra tenuerunt. & ad hostes suos
cõminus uenientes cecinert̃ tubis confregerunt lagunculas lã¬
pades apparuerunt : Et hinc tubarum sonitu: illinc lãpadarum
coruscatione territi hostes infugã conuersi sunt : quid hoc est qđ
talebellũ ꝑ proph&am ad medium᷑ ducitur : an indicare nobis pro¬

Expanded text:
sicut ovis vellere, vel quia inobauditam eamdem pluviam detinebat, sicut ovis vellere, vel quia inobauditam eamdem pluviam detinebat, tra Madianitas Gedeon dimicare contenderet, et exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illa admonitione praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret a bellorum conflictu removeret. Actumque est, 495 ut trecenti viri tantummodo, qui stantes aquas manibus hauserant, remanerent. 2. Cum his Gedeon ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit. Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextera, lagenas autem in sinistra tenuerunt, et ad hostes suos cominus venientes cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt, et hinc tubarum sonitu, illinc lampadarum coruscatione territi hostes in fugam versi sunt. 3. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur ? An indicare nobis pro
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ inmanifestatione xp̃i totus orbis hoc hab&. illa uacua est :
Area enĩ illa totum orbem terrarũ significat : Deniq qm̃ dõ totus
orbis infructuo sus occulta gentili superstitionearebat : tunc erat
ros ille cȩlestis uisitationis in uellere: Postea uero quam oues quae¬
perierunt domus isrł. Quae sub figura uelleris demonstrabantur
& oues ille fontem a quae uiuȩ negauerunt : rosfidei ex aruit in
pectorib: udaeorum: Gratiam que suam imberille diuinus in¬
corda gentilium diriuauit : Indeest quod nunc fidei roretotus
orbis humescit : Iud ei uero prophetis & omni carismate caruer̃t :
Nec mirũ si perfidiȩ subeunt siccitatem quos dñs proph&icȩ im¬
bris ubertatem priua uit dicens. Mandabo Nubibus desuper
nepluant supeream pluuiam : Idcrco autẽ illã gentẽ uelleris
nomine significauit uel quia expolienda ẽ& auctoritate doctrinȩ

Expanded text:
autem in manifestatione toautem in manifestatione toArea enim illa totum orbem terrarum significat. Denique quando totus orbis infructuoso cultu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves perierant domus Israel, quae sub figura velleris demonstrabantur, et oves illae fontem aquae vivae negaverunt, ros fidei exaruit in pectoribcorda gentium derivavit; inde est, quod nunc fidei rore totus orbis humescit, Judaei vero prophetis et omnibus charismatibus caruerunt. 5. Nec mirum si perfidiae subeunt siccitatem, quos Dominus prophetici imbris ubertate privavit, dicens: Mandabo nubibus desuper, ne pluant super eam imbrem . Idcirco autem illam gentem velleris nomine significavit, vel quia spolianda esset doctrinae auctoritate,
Abbreviated transcription (Latin):
olenda esse sacrificia. Solum que sacrificium dõ dominice passio¬
nis proredẽptionenra religionepopuli deferendum : & enimuitu¬
lus illeerat intrpo xp̃i in quo septi formis spiritaliũ plenitudo uir¬
tutum. sicut ssaias dixit in habitabat: Praeuidit ergo myste
rium uictoriaegedeon. & tamenlic& fortis. & fidus pleniora
adhuc dedño futurae uictoriae documenta quaerebat. ut una
nocte lanȩ uellus in area poner&. & ess& super illud tantum
uellus & suꝑtotam terram rospluer& et siccitas ess& inuellere:
Quȩrit fortasse aliquis utrum quasi incredulus esse uideatur
qui frequentib: iam fuerat indiciis confirmatus. absit: Non enĩ
ille ambiguus erat sed nimirum futura misteria praeuidebat : quȩ
etiam prouidus diligentissime explorabat utam plius creder&
misteriũ dũ intellexis seora culũ : Quid ergo uellus cõplutum & are¬
asicca & postea cõpluta area sicco uellere. nisiquod primo unagens

Expanded text:
olenda esse sacrificia, solumque sacrificium Dominicae passioolenda esse sacrificia, solumque sacrificium Dominicae passionis Deo pro redemptione nostra religione populi deferendum. Etenim vitulus ille erat in typo Christi, in quo septiformis spiritualium plenitudo virtutum, sicut Isaias dixit, inhabitabat . Qurium victoriae Gedeon; et tamen licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, ut una nocte lanae vellus in area poneret, et esset super illud tantummvellus, et super totam terram ros plueret, et siccitas esset in vellere. » Quaerit fortasse aliquis, utrumque quasi incredulus esse videatur, qui frequentibus jam fuerat indiciis informatus. Absit. Non enim ille ambiguus erat; sed nimirum futura mysteria praevidebat: quae etiam providus diligentissime explorabat, ut amplius crederet mysterium, dum intellexisset oraculum. Quid ergo vellus complutum, et area sicca, et postea compluta area sicco vellere, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
simulcũ azima suꝑ p&ram posuit etius carniũ de suꝑeffudit. Quȩdũ
angelus uirge cacum ine contigit : statim de p&ra igniserupit atq
ita sacrificiũ qđ offerebatur absumptũ est: quoi diciodeclaratũ
uidetur qđ p&ra illatypũ habuerit corporis xp̃i. Paulo at testante
ta factorũ sed &iã cupiditates purgar& ammarũ: caro enĩ hȩdidd
culpã factirefertur: ius ad inlece bras cupiditatũ. Sicut scriptũ est
qui a concupiuit populus cupiditatẽ pessimã & dixerunt quis
nos cibabit carne : qđ igiturextendit angelus uirgã & tetigitpe¬
mitte re hiterrã : Aduertit igituruir doctus & prȩsagus futurorũ
suꝑnamysteria. &ideo secundũ oracula occidit uitulũ apatre suo
idolis deputatũ : Etipse septennẽ aliũ uitulũ imola uitdõ quo fact
manifestis sime reuelauit postaduentũ dh̃i. om̃a gentilitatis ab¬

Expanded text:
simul cum azyma supra petram posuit, et jus carnium desuper effudit. Quae dum simul cum azyma supra petram posuit, et jus carnium desuper effudit. Quae dum angelus virgae cacumine contigit, statim de petra ignis erupit, atque ita sacrificium Deo quod offerebatur absumptum est. » Quo indicio declaratum videtur quod petra illa typum habuerit corporis Christi, Paulo attestante: ta factorum, sed etiam cupiditates purgaret animorum: caro enim haedi ad culpam facti refertur, jus ad illecebras cupiditatum, sicut scriptum est: Quia concupivit populus cupiditatem pessimam et dixerunt: Quis nos cibabit carne . Quod igitur extendit angelus virgam, et tetigit pemittere in terram . Advertit igitur vir et doctus et praesagus futurorum superna mysteria, et ideo secundum oracula occidit vitulum a patre suo idolis deputatum, et ipse septennem alium immolavit Deo, quo facto manifestissime revelavit per adventum Domini omnia gentilitatis ab
Abbreviated transcription (Latin):
dein demortuũ pellib obtegit iđ inclusũ in carnaliũ cordibus de¬
reliquit: non enĩ latent mortifera ipsius nisi incorruptibilitate uitȩ
uiuentib & peccata mortalia ꝑp&rantib quidũ praueiuuentes se¬
gregantur acorporex prefficienturmem bradiaboli : Traditurdeb de
populus isrłinmanumadian. ꝓcuius liberatione loquit᷑ angelus dñi ad ge¬
deoncuius gesta quidmistice significent de monstrandũ est uedeon nã¬
q cũ sub arbore quercus tritici mes sẽ uirgaceder& & apaleis frum̃ta
xp̃iqui subum bras acrȩcrucis prȩdestinato incarnationis futurȩ miste¬
rio constitutus rectitudine iudicii : quasi ꝑ uirgã electionẽ scõrũ auiti¬
orũ paleis seques trabat: hic ergo gedeoncũ audis s& ab angelo qđ de¬
ficientibus populorũ milib inunoui rodñs plebẽsuã ab hostib libe¬
rar& : Protinus hȩdũ coxit cuius carnes secundũ prȩceptũ angeli

Expanded text:
deinde mortuum pellibus obtegit, id est, inclusum in carnalium cordibus dedeinde mortuum pellibus obtegit, id est, inclusum in carnalium cordibus derelinquit. Non enim latent mortifera ipsius nisi in corruptibilitate vitae viventibus, et peccata mortalia perpetrantibus; qui dum prave viventes segregantur a corpore Christi, efficiuntur membra diaboli. CAPUT III. Depopulus Israel in manu Madian, pro cujus liberatione loquitur angelus Domini ad Gedeon. Cujus gesta quid significent mystice, demonstrandum est. « Gedeon namque cum sub arbore quercu tritici messem virga caederet et a paleis frumenta Christi, qui, sub umbra sacrae crucis, praedestinato Incarnationis futurae mysterio constitutus, rectitudine judicii quasi per virgam electionem sanctorum a vitiorum paleis sequestrabat. « Hic ergo Gedeon cum audisset ab angelo quod deficientibus populorum millibus, in uno viro Dominus plebem suam ab hostibus liberaret, protinus haedum coxit, cujus carnes secundum praeceptum angeli
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ lucẽ sed non ꝑmanentẽ ad modicũ eñ tẽporis resplend& & desinit :
hicergobarac formã gerit prioris populiqui primo omniũ ꝑpropheti¬
am uocatur & inurtatur adaudienda eloqui adĩ: Reful sit quidẽ ile¬
gssplendo re & breui tempore corus cauit : Sed nondiuꝑmansit: cũergo
ditbarac ex ꝑsonapriori spopuliad ꝓph& amnon ascendã nisi atua scen¬
deris mecũ. Dicit a deũ debora Ibotecũ sed ñ erit primatus tuus inuic
quaicedis sed himanumulieris tradec dñs sysaram : Euidenteros¬
tendensqui a non estapud illũ populũ primatus : Nec ꝑman& apudeũ
er ista aliȩnigen ahcuius manuuictoria facca est : figurãten& eccle¬
si ȩexgentibus congregatȩ laheleñ incerprȩcatur ascensio quia
pecclesiã ascenditur adcȩlũ. Istaclauosysarã hostẽ iterfecit iđ lig¬
spiritalibus sacramentis credentiũ s aliis est fidei hostẽ affligit quẽ

Expanded text:
dem lucem, sed non permanentem. Ad modicum enim temporis resplendet, et desinit. dem lucem, sed non permanentem. Ad modicum enim temporis resplendet, et desinit. Hic ergo Barac formam gerit prioris populi, qui primo omnium per prophetiam vocatus et invitatus ad audienda eloquia Dei, refulsit quidem in legis splendore et brevi tempore coruscavit, sed non diu permansit. Cum ergo dit Barac ex persona prioris populi ad prophetiam: Non ascendam, nisi et tu ascenderis mecum. Dixit ad eum Debbora: Ibo tecum, sed non erit primatus tuus in via qua incedis, sed in manu mulieris tradetur Sisara . Et videtur ostendere quia non est apud illum populum primatus, nec permanet apud Eum hel ista alienigena, in cujus manu victoria est facta, figuram tenet Ecclesiae ex gentibus congregatae. Jahel enim interpretatur ascensio, quia per Ecclesiam ascenditur ad coelum. « Ista palo Sisaram hostem interfecit, » id est, ligspiritualibus sacramentis credentium salus et fidei hostem affligit; quem
Abbreviated transcription (Latin):
rã quȩ interfecerunt sis arã quarũ histori a ꝓsuis misteriis brȩuit̃ memo
tẽpore & sedebat subpalmain t̃rama & b& heli monte effram
ascendebantq ad eã filiiis rahel iom neiudiciũ . Debͥora quȩ hnt̃pre¬
taturapis si uelo quelam ꝓphecia & sorma accipienda est dequascribit᷑
quã dulcia faucibus meis eloquiatua : consideremꝰ ubilocus ꝓph&iȩ¬
eẽdescribitur sub palmainquit sub palma sedẽ hab& ꝓph&ia qr quos
sius institutioniscrudit ad palmã suꝑnae uocationis adducit: in t̃me¬
diũ autẽram a & int̃mediũ b&hel sedere dicitur ꝓph&ia : Ramima
int̃pretat᷑ excelsa bechelaut̃ domus dĩ. utiq qr nos htradomũ dĩpo¬
sitos nonquein t̃ras quȩ roredo c& sed quȩ incȩlis sunt: hȩc misit &luoca¬
uit ad sebarac: barachit̃ pr&aturcorus catio corus catio est ꝗ hab& qui¬

Expanded text:
ram, qui interfecerunt Sisaram; quorum historia pro suis mysteriis breviter memorram, qui interfecerunt Sisaram; quorum historia pro suis mysteriis breviter memortempore, et sedebat sub palma inter Rama et Bethel in monte Ephraim, ascendebantque ad eam filii Israel in omne judicium. Debbora, quae inttatur apis, sine loquela, in prophetiae forma accipienda est, de qua dicitur: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua . Consideremus ubi locus prophetiae describitur. Sub palma, inquit. Sub palma sedem habet prophetia, quia quos suis institutionibus erudit, ad palmam supernae vocationis adducit. Inter medium autem Roma et inter medium Bethel sedere dicitur prophetia. Rama interpretatur excelsum, Bethel domus Dei, utique quia nos intra domum Dei positos, non quae in terra sunt quaerere docet, sed quae in coelis sunt . Haec misit et vocavit ad se Barac . Barac interpretatur coruscatio. Coruscatio est, quae habet qui
Abbreviated transcription (Latin):
storia iudicũ non parua misteriorũidicat sacram̃ta. Priũ qđ ꝑ
arũ rectores ad gubernandos & regendos fideles quos ipse ad spẽ a&er¬
ne re ꝓmissionis ꝑducit : Perom̃a autẽ i hoc uoluminedelicta iud aicipo¬
puli & serui tutes clamorq eorũ & miserationes dĩ describuntur. Nã
multis annis ꝑsuis offensis multorum regũ seruierunt &iterũ conuersi
liberatis̃ : Sed quidẽ quod sepepeccantes inmanuhostilitradunt᷑ nisi qđ
nr̃a peccata quando delinquimusuires hostib prȩbent & quandonos
facimus malũ in conspectudñi tuncconfortanturaduersarii nr̃iiđ
dȩmones spiritaliũ nequitiarũ uirtutes : Sed iterũ quando conuer¬
timur suscitat dñssaluatores & iudices hocẽ principes & doctores quos
ad subsidium ds̃ mitut eorũ qui ad secoto cordeclamauerint sicut
misit gotomhel quiexpugnauit cusamra sata hn regẽ mesopotannȩ
Sicutmisit aoth quioccidit eglom regẽ moab sicut misit ia hel & debbo¬

Expanded text:
storia Judicum non parva mysteriorum indicat sacramenta. Primum quod post arum rectores, ad gubernandos et regendos fideles, quos ipse ad spem aeternae repromissionis perducit. Per omnia autem in hoc volumine delicta Judaici populi, et servitutis, clamor quoque eorum et miserationes Dei scribuntur. Nam multis annis pro suis offensis multorum regum servi erant, et iterum conversi liberati sunt. Sed quid est quod saepe peccantes in manu hostili traduntur, nisi quod nostra peccata, quando delinquimus, vires hostibus praebent? et quando nos facimus malum in conspectu Domini, tunc confortantur adversarii nostri, id est, daemones spiritualium nequitiarum virtutes; sed iterum, quando convertimur, suscitat Dominus salvatores et judices, hoc est, principes et doctores, quos ad subsidium Deus mittit eorum, qui ad se toto corde clamaverint, sicut misit Othsicut misit Aod, qui occidit Eglon regem Moab; sicut misit Jahel et Debbo
Abbreviated transcription (Latin):
lue li nostis probare .hocautem tempus quomodo non probatir lbicer Tumete po ds
facies oisi ponaliam qusmuar iantem huncstuitum aens appelletir mame eto cab
Prodi cun noque roptilo animȩ uiuentu as uolatile siuperterram subtar mlpedibus
Onocbrta i casunt aeularunranimantia quae nonreptindo sad natuna ne uodibus
ambulando incecduntri Sunt inter uolatilu quae tta pennas habenltut mminũ uolan di
anbunando imnralqus quam ali quodgnis uolatilium siuea quatilum andietiu
in hoc dm̃ uerboess praeter misum uuiglanter adiungtapro de grint aque dn ipelie

Expanded text:
 terrae et coeli nostis probare, hoc autem tempus quomodo non probatis ? Ubi certum est, quia faciem coeli non aliam quam variantem hunc statum aeris appellat. Dixit ergo Deus, producant aquae reptile animae viventis, et volatile super terram orte, quia sunt aquarum animantia quae non reptando, sed natando, vel pedibus ambulando incedunt, sunt inter volatilia quae ita pennas habent, ut omni usu volandi careant, putaret quisquam aliquod genus volatilium, sive aquatilium animantium in hoc Domini verbo esse praetermissum, vigilanter adjungitur: Creavitque De
Abbreviated transcription (Latin):
heliam intem pore siccitatis nubes nulla apparuit. et poste a
futurae pluuiae signum inuestigium hominis oftensum est : sig¬
nificabat quod nascente xp̃o inuestigio hominis ad terras imber
decaelo descender& qui nos a peccato mundaret
Deparuulis abeo maledictis & abursis deuoratis
Vbi seruum suum baculum suum mittit¬
& mortuus non reuiuiscit

Expanded text:
Eliam in tempore siccitatis nubes illa apparuit, et postea Eliam in tempore siccitatis nubes illa apparuit, et postea futurae pluviae signum in vestigio hominis ostensum est, significabat quod, nascente Christo in vestigio hominis, ad terras imber de coelo descenderet, qui nos a peccato mundaret.De parvulis ab eo maledictis, et ab ursis devoratisper servum suum baculum misit, et mortuus non revixit. De
Abbreviated transcription (Latin):
panem & aduesperum carnes. ut intellegant illi xp̃m: cui
quod am modo salutẽnrãm esurienti confitentur peccatores . fi¬
dem primitias sp̃s nunc habentes infine autẽ uelut aduespe¬
rum scłi &iam carnis resurrectionẽ: Mittitur hȩlias pascen¬
dus ad alienigenã uiduã quae uolebat duo ligna colligere pri¬
us quã morer&ur : Non hic solo ligni nomine sed &iãnumero
lignorũ signũ crucis ex primitur: Benedictur farina eius
etoleum. fructus & hilaritas caritatis: quaecũ inpenditur
non defecissedicitur : hilarem enim datorem diligit ds̃
Vidua autẽ ista ut op̃inor eccła significatur quamꝰ xp̃s non¬
Mortuo uiro cui uult nubat. libera est quia desinente lege
benedictionis farina non defecit. in omnibus foris gentibus fame
manente quarũ cibi uitȩ esuriem & fidei trinitatis mediam
congrue prefigurauit illa quondã triennio fames. Quod uero ꝑ

Expanded text:
panem, et ad vesperum carnes, ut intelligas illic Christum. 2. Cui panem, et ad vesperum carnes, ut intelligas illic Christum. 2. Cui quodammodo salutem nostram esurienti confitentur peccatores, fidem primitias spiritus nunc habentes; in fine autem velut ad vesperam saeculi carnis resurrectionem. Mittitur Elias pascendus ad alienigenam viduam, quae volebat duo ligna colligere priusquam moreretur. Non hic solo ligni nomine, sed etiam numero lignorum signum crucis exprimitur. 3. Benedicitur farina ejus et oleum, fructus et hilaritas charitatis, quae cum impenditur, non defecisse dicitur: Hilarem enim datorem diligit Deus . Vidua autem ista, ut opinor, Ecclesia significatur, quam : Mortuo viro, quibus volet nuptiis libera est, quia desinente legisbenedictionis farina non deficit, in omanente, quarum cibi vitae esuriem et fidei Trinitatis inediam congrue praefiguravit illa quondam triennio fames. Quod vero per