comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corporis. nec sõnũ quẽ ñꝗͣ audiuit.
nec saporẽ quẽ ñ qua gustauit. nec
odorẽ quẽ ñ quã ol fecit. nec ullã con¬
trectationẽ corporis quẽ ñ qͣ. sensit: po¬
test quicꝗ̃ omĩno cogitare. At si ꝓp.¬
terea nemo aliqͥd corporale cogitat n
qđ̃ sensit. qr nemo meminit corporale
aliqͥd ñ qđ sensit: sic̃ in corporalibus
sentiendi. sic in memoria ẽ cogitandi
modus. Sensus enĩ accipit speciem.
ab eo corpore qđ sentimꝰ. ⁊ a sensu me¬
moria: a memoria uͦ acies cogitantis.
Uoluntas porro sic̃ adiungit sensum
corpori: sic memoriã sensui: Sic cogi¬
tantis aciem memoriȩ. Quȩ autẽ
conciliat ista atq coniungit: ipsa etiã¬
distringit ac separat: id÷ uoluntas.
S a sentiendis corporib motu corpo¬
ris separat. corporis sensus. ne aliqͥd
sentiamꝰ aut ut sentire desinamus:
ueluti cũ ocłos ab eo qđ uidere no¬
lumꝰ auertimꝰ. ł claudimꝰ: Sic aures

Expanded text:
corporis, nec sonum quem nunquam audivit, corporis, nec sonum quem nunquam audivit, nec saporem quem nunquam gustavit, nec odorem quem nunquam olfecit, nec ullam contrectationem corporis quam nunquam sensit, potest quisquam omnino cogitare. At si propterea nemo aliquid corporale cogitat nisi quod sensit, quia nemo meminit corporale aliquid nisi quod sensit, sicut in corporibus sentiendi, sic in memoria est cogitandi modus. Sensus enim accipit speciem ab eo corpore quod sentimus, et a sensu memoria, a memoria vero acies cogitantis. 15. Voluntas porro sicut adjungit sensum corpori, sic memoriam sensui, sic cogitantis aciem memoriae. Quae autem conciliat ista atque conjungit, ipsa etiadisjungit ac separat, id est, voluntas. Sed a sentiendis corporibus motu corporis separat corporis sensus, ne aliquid sentiamus, aut ut sentire desinamus: veluti cum oculos, ab eo quod videre nolumus, avertimus, vel claudimus: sic aures
Abbreviated transcription (Latin):
cogito corpoꝵ species. quas narrans uer.¬
bis sonisq significat: quas utiq ñ re¬
miniscens s audiẽs cogito. S si dilig̃n-¬
tiꝰ consideremꝰ: nec t̾c excedit᷑ memo¬
riȩ modus. Neq enĩ ł intelligere
possem narrante: si ea quȩ dicit. ⁊ si
contexta tc̃ pͥmũ audirẽ. ñ tam̃ gene¬
ralit̾ singula meminissẽ. Qͥ enĩ mͥ
narrat uerbi gr̃a aliquã montẽ silua
exutũ. ⁊ oleis indutũ. Enarrat qui
meminer̃i species ⁊ montiũ ⁊ siluarũ
⁊ olearũ Quȩ si oblitꝰ essẽ. qͥd diceret
omĩno nescirẽ. & ido narrationẽ illã
cogitare ñ possẽ. Ita fit ut omĩs qui
corporalia cogitat. siue ipse aliqͥd con.¬
fingat. siue audiat aut legat. uel p̃te¬
rita narrantẽ. ł futura preñciantẽ.
ad memoriã suã recurrat: & ibi reppe.¬
riat modũ atq mensurã omniũ for-¬
marũ. quas cogitans intuet᷑. Nã neq
colorẽ quẽ nunꝗͣ uidit. neq figurã

Expanded text:
cogito corporum species, quas narrans vercogito corporum species, quas narrans verbis sonisque significat; quas utique non reminiscens, sed audiens cogito. Sed si diligentius consideremus, nec tunc exceditur memoriae modus. Neque enim vel intelligere possem narrantem, si ea quae dicit, et si contexta tunc primum audirem, non tamen generaliter singula meminissem. Qui enim mihi narrat, verbi gratia, aliquem montem silva exutum, et oleis indutum, ei narrat qui meminerim species et montium et silvarum et olearum; quas si oblitus essem, quid diceret omnino nescirem, et ideo narrationem illam cogitare non possem. Ita fit ut omnis qui corporalia cogitat, sive ipse aliquid confingat, sive audiat, aut legat vel praeterita narrantem, vel futura praenuntiantem, ad memoriam suam recurrat, et ibi reperiat modum atque mensuram omnium formarum quas cogitans intuetur. Nam neque colorem quem nunquam vidit, neque figuram
Abbreviated transcription (Latin):
porales atq sensibiles st̃: errat qͥdẽ
animꝰ cũ eas opinat᷑ eo mͦ foris ẽẽ. qͦmͦ
intꝰ cogitat: uel cũ iã interier̃t fo.¬
ris:⁊ adhuc in memoria retinent᷑:
uel cũ alit̃ etiã qd̾meminimꝰ ñ recor¬
dandi fide s cogitandi uarietate
formant᷑: quã quã sepissime credamꝰ
etiã uera narrantib quȩ ipsi sensib
ꝑceper̃t. Quȩ cũ in ipso auditu
qͣndo narrant᷑ cogitamꝰ. ñ uidet᷑
ad memoriã retorqueri acies: ut
fiant uisioẽs cogitantiũ. Neq enĩ
ea nob̾ recordantib: sed alio nar¬
rante cogitamꝰ. Atq illa tͥnitas ñ
hic uidet᷑ expleri: quȩ fit cũ speci¬
es in memoria latensei uisio recor¬
cordantis. t̾cia uoluntate copulantur.
Non enĩ qđ latebat in memoria mea
s. qđ audio cogito. cũ mͥ aliqͥd narrat᷑.
ñ ipsas uoces loquentis dico. ne qͥsquã
putet in illã me exisse tͥnitatẽ quȩ fo¬
ris in sensibilib ⁊ in sensib agit᷑ s eas

Expanded text:
t quidem animus, cum eas opinatur eo modo foris esse, quomodo intus cogitat, vel cum jam interierunt foris, et adhuc in memoria retinentur, vel cum aliter etiam, quod meminimus, non recordandi fide, sed cogitandi varietate formatur. 14. Quanquam saepissime credamus etiam vera narrantibus, quae ipsi sensibus perceperunt. Quae cum in ipso auditu quando narrantur cogitamus, non videtur ad memoriam retorqueri acies, ut fiant visiones cogitantium: neque enim ea nobis recordantibus, sed alio narrante cogitamus: atque illa trinitas non hic videtur expleri, quae fit cum species in memoria latens et visio recordantis tertia voluntate copulantur. Non enim quod latebat in memoria mea, sed quod audio, cogito, cum aliquid mihi narratur. Non ipsas voces loquentis dico, ne quisquam putet in illam me exisse trinitatem, quae foris in sensibilibus et in sensibus agitur: sed eas
Abbreviated transcription (Latin):
reb quȩ st̃ in memoria s tam̃ in¬
numerabilit̾ atq omĩno infinitȩ
multiplicant᷑ atq uariant᷑. Unũ
quippe solem memini: qr sicuti ẽ
unũ uidi. Si uoluero autẽ duos
cogito łtres: uel quotqͣt uolo. d¬
ex eadẽ memoria qua unũ memini.
format᷑ acies multos cogitantis: &
tantũ memini: quantũ uidi. Si enim
maiorẽ ł minorẽ memini quã uidi.
iã ñ memini qđ uidi: & idõ nec me.¬
mini. Quia uͦ memini: tantũ menii.¬
ni quantũ uidi. Uel maiorẽ tam̃ ꝓ
uoluntate cogito ł minorẽ: & ita me¬
mini ut uidi cogito autẽ sic̃ uolo
currentẽ: ⁊ ubi uolo stantẽ: unde
uolo. ⁊ qͦ uolo uenientẽ. Quadrũ
etiã cõgitare mich in promptu ẽ cũ¬

Expanded text:
rebus quae sunt in memoria, sed tamen inrebus quae sunt in memoria, sed tamen innumerabiliter atque omnino infinite multiplicantur atque variantur. Unum quippe solem memini, quia sicuti est, unum vidi: si voluero autem, duos cogito, vel tres, vel quotquot volo; ex eadem memoria qua unum memini formatur acies multos cogitantis. Et tantum memini, quantum vidi. Si enim majorem vel minorem memini, quam vidi, jam non memini quod vidi, et ideo nec memini. Quia vero memini, tantum memini quantum vidi, vel majorem tamen pro voluntate cogito, vel minorem: et ita memini, ut vidi; cogito, autem sicut volo currentem, et ubi volo stantem, unde volo et quo volo venientem. Quadrum etiam mihi cogitare
Abbreviated transcription (Latin):
ed qm̃ ñ potest acies a nims¬
simul omĩa quȩ memoria tenet uno
aspectu contueri: alt̾nant uicissumm
cedendo ⁊ succedendo tͥnitates cogi.¬
tationũ. Atq ita fit ista innumera¬
bilit̾ numerosissima tͥnitas: nec ta¬
m̃ infinita. si numerus in memoria
reconditarũ rerũ ñ excedat᷑. Ex qͦ
enĩ cȩꝑit unus qͥsq sentire corpora
qͦlibet corporis sensu: etiã si posset
adiungere quȩ oblitus ẽ. certꝰ ac
det̾minatꝰ. ꝓfecto numerus foret.
quãuis innumerabilis. Dicimꝰ enĩ
innumerabilia ñ solũ infinita. s
etiã q̃ ita finita st̃. ut facultatẽ nu¬
merantis excedant. S hinc aduer¬
ti aliquanto manifestius potest.
one recordantis expͥmit᷑ : quauis
cũ fit utriusq copulatio. unum
idemq uideat᷑ qr meminisse non
possumꝰ corpoꝵ species. nͥ tot quot
sensimꝰ ⁊ quantas sensimꝰ. ⁊ sic̃ sen¬
simus. Ex corporis enĩ sensu eas
in memoriã cõbibit animꝰ uisio¬
nes tam̃ illȩ cogitantiũ ex his qͥdẽ

Expanded text:
 non potest acies animsimul omnia quae memoria tenet, uno aspectu contueri, alternant vicissim cedendo ac succedendo trinitates cogitationum, atque ita fit ista innumerabiliter numerosissima trinitas: nec tamen infinita, si numerus in memoria reconditarum rerum non excedatur. Ex quo enim coepit unusquisque sentire corpora quolibet corporis sensu, etiam si posset adjungere quorum oblitus est, certus ac determinatus profecto numerus foret, quamvis innumerabilis. Dicimus enim innumerabilia, non solum infinita, sed etiam quae ita finita sunt, ut facultatem numerantis excedant. 13. Sed hinc adverti aliquanto manifestius potest, one recordantis exprimitur, quamvis cum fit utriusque copulatio, unum idemque videatur: quia meminisse non possumus corporum species, nisi tot quot sensimus, et quantas sensimus, et sicut sensimus: ex corporis enim sensu eas in memoriam combibit animus: visiones tamen illae cogitantium ex iis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uirtꝰ ⁊ d̾i sapientia sic disputatur.
ut differat᷑ eadẽ questio diligentius
ñ sit ipse sapientia .s. tantũ sapientiȩ
suȩ patͣ: ansapientia sapientiã genuerit.
S: qd̾libet hoꝵ esset. etiã in hoc libro
apparuit tͥnitatis ȩqͦlitas: ⁊ nͣ dĩ tͥplex
s trinitas: nec quasi aliqͥd duplũ ẽẽ
patrẽ ⁊ filiũ ad simplũ sp̃m sc̃m: ubi
nec tria plus aliqͥd sunt quã imũ hoꝵ.
Disputatũ ẽ etiã quomͦ possit intel¬
ligrqđ ait hylarius ep̃c. ȩternitas¬
in patre. species in ymagine. ufus in munere.
Nseptimo questio q̃ dilata fuerat
aut tres sapientiȩ. s una uirtꝰ ⁊ una
sapientia: sic̃ unꝰ ds. ⁊ una essentia.
Deinde quȩsitũ ẽ. quomͦ dicantur
una ẽentia tresꝑsone: uł ut a quibꝰ¬
dã grecis una essentia tres substan-¬
tiȩ: & inuentũ ẽ locutiõĩs necessi¬
tate dici: ut aliqͦ uno nomine eñciarent᷑.
cũ quęrit᷑ qͥd tressint: qͦs tres e̾e ueracit

Expanded text:
Dei virtus et Dei sapientia, sic disputatur, ut differatur eadem quaestio diligentius istus non sit ipse sapientia, sed tantum sapientiae suae pater, an sapientia sapientiam genuerit. Sed quodlibet horum esset, etiam in hoc libro apparuit Trinitatis aequalitas, et non Deus triplex, sed Trinitas: nec quasi aliquid duplum esse Patrem et Filium ad simplum Spiritum sanctum; ubi nec tria plus aliquid sunt quam unum horum. Disputatum est etiam quomodo possit intelligi quod ait Hilarius epin Patre, species in imagine, usus in munere. In septimo, quaestio quae dilata fuerat,aut tres sapientiae, sed una virtus et una sapientia, sicut unus Deus et una essentia. Deinde quaesitum est, quomodo dicantur una essentia tres personae, vel a quibusdam Graecis una essentia tres substantiae; et inventum est elocutionis necessitate dici, ut aliquo uno nomine enuntiarentur, cum quaeritur quid tres sint quos tres esse veraciter
Abbreviated transcription (Latin):
nullus ẽ amans. Ideoq quantũ ad
inuicẽ referunt᷑ duo sunt. Qd̾ aut̃
trinitas attendamꝰ quantũ possu¬
mꝰ: & inuocemꝰ lucẽ sempit᷑nã. ut
illuminet tenebras nr̃as: & uidea.¬
mꝰ in nob̾ quantũ sinim᷑ imaginẽ

Expanded text:
nullus est amans. Ideoque quantum ad nullus est amans. Ideoque quantum ad invicem referuntur, duo sunt: quod autem trinitas? Attendamus quantum possumus, et invocemus lucem sempiternam, ut illuminet tenebras nostras, et videamus in nobis, quantum sinimur, imagine
Abbreviated transcription (Latin):
amor fuerit iã tria intelligantur.
Auferamꝰ enĩ ab hac considatione
cȩtera quȩ multa sunt. quib homo
constat: atq ut hȩc quȩ nc̃ reqͥrimꝰ
quantũ in his reb: possumꝰ liquido
repꝑiamꝰ: de sola m̃te tractemus.
Mens gͥ cũ amat se ipsã: duo quȩdam
endũ se Et cũ tantũ se uult ẽe qͣn.¬
tũ ẽ: par mͣti uoluntas est: & aman¬
ti amor ȩqualis. Et si aliqua subs:¬
tantia ẽ amor. ñ ẽ utiq corpꝰ s spͣs. S
essentiȩ duȩ s una: Et tam̃ duo quȩ¬
dã unũ sunt amans ⁊ amor.. siue
sic dicas. qđ amat᷑ iamor. E hec qͥdẽ
duo: relatiue ad inuice dicuntur.
Amans quippe ad amorẽ refertur:
&s amor ad amantẽ. Amans enĩ aliqͦ
eñ qr mens ⁊ sp̃c alicuiꝰ hominis e̾̃:
ido mens. ⁊ sp̃c ẽ. Retracto enĩ eo
qđ homo est. qđ adiuncto corpore
dicit᷑: Retracto gͦ corpore. mens ⁊
sp̃s manet. Retracto autẽ amante.
nullus ẽ amor: & retracto amore

Expanded text:
amor fuerit, jam tria intelligantur. amor fuerit, jam tria intelligantur. Auferamus enim ab hac consideratione caetera quae multa sunt, quibus homo constat: atque ut haec quae nunc requirimus, quantum in his rebus possumus, liquido reperiamus, de sola mente tractemus. Mens igitur cum amat se ipsam, duo quaedam oendum se? Et cum tantum se vult esse, quantum est, par menti voluntas est, et amanti amor aequalis. Et si aliqua substantia est amor, non est utique corpus, sed spiritus: essentiae duae, sed una: et tamen duo quaedam unum sunt, amans et amor; sive sic dicas, quod amatur et amor. Et haec quidem duo relative ad invicem dicuntur. Amans quippe ad amorem refertur, et amor ad amantem. Amans enim aliquo enim quia mens et spiritus alicujus hominis est, ideo mens et spiritus est. Retracto enim eo quod homo est, quod adjuncto corpore dicitur; retracto ergo corpore, mens et spiritus manet: retracto autem amante, nullus est amor; et retracto amore,
Abbreviated transcription (Latin):
cce ego qͥ hȩc quęro. cũ aliqͥd amo:
tria st̃ ego. ⁊ qđ amo. ⁊ ipse amor.
Non enĩ amo amorem: nisi amantem
amẽ. Nã ñ ẽ amor: ubi nichil amatur.
Tria gͦ st̃: amans ⁊ qđ amat᷑. ⁊ amor.
Qđ siñ amẽ nͥ me ipsũ: ñne duo erunt:
qđ amo ⁊ amor: Amans enĩ ⁊ qđ ama.¬
tur hoc idem ẽ quando se ipse amat:
sic̃ amare ⁊ amari ẽodẽ mͦ id ipsũ ẽ.
cũ se qͥsq amat. Eadẽ quippe res bis
dicit᷑: cũ dr amat se: & amat᷑ a se.
Tunc ñ ẽ aliud atq aliud amare
⁊ amari: sic̃ ñ ẽ alius atq alius.a.¬
mans i amatus. At uͦ amor ⁊ qđ ama¬
tͣ etiã sic duo sunt. Non enĩ quisqͥs
se amat amor ẽ: nisi cũ amat᷑ ipse
amor. Aliud ẽ aut̃e amare se: aliud
amare amorẽ suũ. Non enĩ amatur
amor nͥ iã aliqͥd amans: ꝙ ubi nichil
amat᷑: nullus ẽ amor. Duo gͦ st̃ cũ se
qͥsq amat: amor ⁊ qd amatur. Tunc
enĩ amans ⁊ qd amat᷑: imũ ẽ. Unde
uidet᷑ ñ eẽ consequens: ut ubicũq

Expanded text:
cce ego qui hoc quaero, cum aliquid amo tria sunt: ego et quod amo, et ipse amor. Non enim amo amorem, nisi amantem amem: nam non est amor, ubi nihil amatur. Tria ergo sunt; amans, et quod amatur, et amor. Quid, si non amen nisi me ipsum? nonne duo erunt; quod amo, et amor? Amans enim et quod amatur, hoc idem est, quando se ipse amat: sicut amare et amari, eodem modo idipsum est, cum se quisque amat. Eadem quippe res bis dicitur, cum dicitur, Amat se, et amatur a se. Tunc enim non est aliud atque aliud, amare et amari; sicut non est alius atque alius, amans et amatus. At vero amor, et quod amatur, etiam sic duo sunt. Non enim cum quisque se amat amor est, nisi cum amatur ipse amor. Aliud est autem amare se, aliud est amare amorem suum. Non enim amatur amor, nisi jam aliquid amans: quia ubi nihil amatur, nullus est amor. Duo ergo sunt, cum se quisque amat; amor, et quod amatur. Tunc enim amans et quod amatur unum est. Unde videtur non esse consequens ut ubicumque
Abbreviated transcription (Latin):
rã. numerũ: pondus: etiã in cȩteris
omnibꝰ reb acũa duertenda pͣliba¬
ueri. Nunc inter̃i uoluntatẽ co¬
pulatric̾e rei uisibił atq uifionis
quasi parentis ⁊ ꝓlis : siue insenti¬
endo siue in cogitando nec paren¬
tẽ nec ꝓlem dici posse quomͦ ua¬
lui ⁊ quib ualui demonstraui.
Unde tempꝰ ãmonet hanc eandem
tͥnitatẽ in interiore hoĩne reqͥrere:
atq ab isto de qͦ tãdiu locutus sũ
animali atq carnali qͥ exterior d̾r
introrsus tendere: ubi sꝑamꝰ inue¬
nire nos posse scđm trinitatem
ymaginẽ di: conatꝰ nr̃os illo ipso
adiuuante. quẽ omĩa sic̃ res ipsȩ in¬
d icant. ita etiã sc̃a scriptura in mͣ¬
sura ⁊ numero ⁊ pondere dispo e¬
suisse testatur. aN: finit¬

Expanded text:
ram, numerum, pondus, etiam in caeteris ram, numerum, pondus, etiam in caeteris omnibus rebus animadvertenda praelibaverim. Nunc interim voluntatem copulatricem rei visibilis atque visionis quasi parentis et prolis, sive in sentiendo, sive in cogitando, nec parentem nec prolem dici posse, quomodo valui et quibus valui demonstravi. Unde tempus admonet, hanc eamdem trinitatem in interiore homine requirere, atque ab isto de quo tamdiu locutus sum animali atque carnali, qui exterior dicitur, introrsus tendere. Ubi speramus invenire nos posse secundum trinitatem imaginem Dei, conatus nostros illo ipso adjuvante, quem omnia, sicut res ipsae indicant, ita etiam sancta Scriptura in mensura et numero et pondere disposuisse testatur . LI
Abbreviated transcription (Latin):
possunt quȩ singillatĩ sunt
ipressa memoriȩ: uidet᷑ ad memo.¬
riã m̃sura. ad uisionẽ uͦ numerus
ꝑtinere.: qr licet innumerabilis sit
multiplicitas taliũ usionũ: sin-¬
guł tam̃ in memoria p̾scriptus ẽ
intrans gressibił modus. Alensura
gͥ in memoria. in uisionib nume-¬
rus apparet: Sic̃ in ipsis corporibus
uisibilib m̃sura quȩdã ẽ. cui nume-¬
rosissimȩ coaptat᷑ sensus uidentiũ.
& ex uno uisibili multoꝵ cernentiũ
format᷑ aspectus: ita ut etiã unꝰapt̃¬
ꝓpt̾ duoꝵ ocłoꝵ numerũ plerũq unã
rẽ geminata specie uideat. sicut supͣ
dociumꝰ. In his gͦ reb unde uisiones
expͥmunt᷑. quȩda m̃sura ẽ: in ipsis aut̃
uisionib numerus. Uoluntas uͦ quȩ is¬
ta coniungit ⁊ ordinat: ⁊ quadã unita¬
te copulat. nec sentiendi aut cogitan¬
di appetitũ. in his reb unde uisio¬
nes formant᷑ adqͥescens collocat: pon¬
deri simił ẽ. Qua ꝓpt̃ hec tria. mͣsu¬

Expanded text:
possunt quae singillatim sunt impressa memoriae, videtur ad memoriam mensura, ad visionem vero numerus pertinere. Quia licet innumerabilis sit multiplicitas talium visionum, singulis tamen in memoria praescriptus est intransgressibilis modus. Mensura igitur in memoria, in visionibus numerus apparet: sicut in ipsis corporibus visibilibus mensura quaedam est, cui numerosissime coaptatur sensus videntium, et ex uno visibili multorum cernentium formatur aspectus: ita ut etiam unus propter duorum oculorum numerum plerumque unam rem geminata specie videat, sicut supra docuimus. In his ergo rebus unde visiones exprimuntur, quaedam mensura est: in ipsis autem visionibus, numerus. Voluntas vero quae ista conjungit et ordinat, et quadam unitate copulat, nec sentiendi aut cogitandi appetitum nisi in his rebus unde visiones formantur, acquiescens collocat, ponderi similis est. Quapropter haec tria, mensu
Abbreviated transcription (Latin):
ioħe apło etiã de inmortalitate cor¬
poris dictũ uideri. Et in hac qͥppe
similes erimꝰ do. s tantũmͦ filio: qr
solus in trinitate corpꝰ accepit: in qͦ
mortuus resurrex̃. atq id ad suꝑ¬
in qua sic̃ ille in mortale corpꝰ habe¬
bimꝰ. conformes facti in hac parte
sanissima accipit᷑. Uerbũ caro factũ

Expanded text:
etiam de immortalitate corporis dictum videri. Et in hoc quippe similes erimus Deo, sed tantummodo Filio, qui solus in Trinitate corpus suscepit, in quo mortuus resurrexit, atque id ad suin qua sicut ille immortale corpus habebimus, conformes facti in hac parte, sanissima accipitur, Verbum caro factum
Abbreviated transcription (Latin):
te seminata ẽ caro eiꝰ in contumelia:
resurrex̃ in głia. Scđm hanc imagi.¬
nẽ filii. cui ꝑ inmortalitatẽ confor¬
mam᷑ in corpore: etiã illud agimꝰ. qđ
itẽ dic̃ idẽ apłs. Sic̃ portauimꝰ yma¬
ginẽ t̃reni. portemꝰ ⁊ ẏmaginẽ eiꝰ qui
de cęlo ẽ: ut scilicet qͥ scd̾m adam
nos futuros. fide uera.⁊ spe certa fir¬
maq teneamꝰ. Sic enĩ nͣc eandẽ yma¬
ginẽ portare possumꝰ: ñdũ in uisiõe
s: infide: ñdũ in re. s in spe. De cor¬

Expanded text:
te seminata est caro ejus in contumelia, resurrexit in gloria, secundum hanc imaginem filii, cui per immortalitatem conformamur, in corpore etiam illud agimus, quod item dicit idem Apginem terreni, portemus et imaginem ejus qui de coelo est , » ut scilicet qui secundum Adam nos futuros fide vera et spe certa firmaque teneamus. Sic enim nunc eamdem imaginem portare possumus nondum in visione, sed in fide; nondum in re
Abbreviated transcription (Latin):
latiue ñ substantialit dici manife¬
stũ ẽ. Sicut eñi trinitas unꝰ ds dicit᷑
se sua si dici potest ditas. ipse sua mas¬
nitudo. ipse sua bonitas. ipse sua ȩter¬
nitas. ipse sua om̃ipotentia: non sic
dicipotest tͥnitas pat᷑. nͥ forte transla¬
tȩ ad creaturã ꝓpt᷑ ad optionẽ filioꝵ

Expanded text:
lative, non substantialiter ea dici manifelative, non substantialiter ea dici manifestum est. Sicut enim Trinitas unus dse sua sic dici potest deitas, ipse sua magnitudo, ipse sua bonitas, ipse sua aeternitas, ipse sua omnipotentia: non sic potest dici Trinitas Pater, nisi forte translate ad creaturam propter adoptionem filiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
na dicunt᷑. Quȩ magnitudo utiq
pͥnutus magna ẽ: multoq excellen¬
tius quã ea quȩ participatiõe ciꝰ
magna sunt. Ds aute qr ñ ea
magnitudine magnꝰ ẽ quȩ ñ ẽ qđ
ipse. ut quasi particeps eiꝰ sit ds̃ cũ
magnꝰ ẽ. alioquin illa erit maior
aliqͥd maius. Ea gͥ magnitudine
magnꝰ eͥ qua ipse ẽ eade magnitu.¬
do: & ido sicuti dicimꝰ tres essentias.
sic nec tres magnitudines. Hoc est.
sa nec magnos tres dicimꝰ. s unum
magnũ. q nͣ participatione magni¬
tudinis ds magnꝰ eͣ: sed se ipso mag¬
no magnꝰ ẽ: qr ipse sua ẽ magnitu.¬
do. Hoc ⁊ de bonitate ⁊ de ȩtͣnitate
⁊ de omĩpotentia di dictũ sit: om̃i¬
b:q omĩno pͣdicam̃tis quȩ de deo
posst̃ ꝓnciari. qđ ad se ipsũ dr̃: non
trans late ac ꝑ similitudinẽ .s. ꝓpͥe:
sitam de illo ꝓpͥȩ aliqͥd dici ore hoĩs
nullomodo ad se ipsa .s. ad inuicem:
aut ad creaturã dicunt᷑. & ido ea re¬

Expanded text:
na dicuntur. Quae magnitudo utique na dicuntur. Quae magnitudo utique primitus magna est multoque excellentius, quam ea quae participatione ejus magna sunt. Deus autem, magnitudine magnus est, quae non est quod ipse, ut quasi particeps ejus sit Deus cum magnus est. Alioquin illa erit major alia sic ait: Ea igitur magnitudine magnus est, qua ipse est eadem magnitudo. Et ideo sicut non dicimus tres essentias, sic nec tres magnitudines: hoc est sa nec magnos tres dicimus, sed unum magnum; quia non participatione magnitudinis Deus magnus est, sed seipso magno magnus est; quia ipse sua est magnitudo. Hoc et de bonitate, et de aeternitate, et de omnipotentia Dei dictum sit, omnibusque omnino praedicamentis, qupossunt pronuntiari, quod ad se ipsum dicitur non translate ac per similitudinem, sed proprie: si tamen de illo proprie aliquid dici ore homininullo modo ad seipsa, sed ad invicem, aut ad creaturam dicuntur; et ideo re
Abbreviated transcription (Latin):
sit. nec filiꝰ tres utiq sunt : iđoq
pluralit dictũ ẽ. ego ⁊ patͣ unum
sumꝰ. Non enĩ dix̃ unũ ẽ: qđ sabel¬
liani dicunt: s unũ sumꝰ. Tamen
cũ quęrit᷑ qͥd tres: magna ꝓrsus
inopia humanũ laborat eloquin.
Dictũ ẽ tam̃ tres ꝑsonȩ: non ut il¬
lud diceret᷑.s ne taceretur. x¬
Ic̃ gͦ ñ dicimꝰ tresessentias: ita ñ
dicimꝰ tres magnitudines. neq tres
magnos. In reb enĩ quȩ participa¬
tione magnitu dinis magnȩ sunt.
quib aliud est ẽẽ. aliud magnas e̾ẽ.
sicͣ magna domꝰ ⁊ magnꝰ mons &
magnꝰ animꝰ. in his gͦ reb aliud est
magnitudo: aliud qđ ab ea mag¬
nitudine magnũ ẽ. Et ꝓrsus non
hoc ẽ magnitudo qđ ẽ magna domꝰ.
s illa ẽ uera magnitudo. qua ñ so¬
lũ magna ẽ domꝰ. quȩ magna ẽ &
qua magnꝰ ẽ mons qͥsquis magnꝰ ẽ:
s etiã qua magnũ ẽ quicqͥd aliud
magnũ dr ut aliud sit ipsa mag.¬
nitudo.: aliud ea quȩ ab illa mag¬

Expanded text:
Filius, tres utique sunt. Ideoque pluraliter dictum est, Ego et Pater unum sumus . Non enim dixit, Unum est, quod Sabelliani dicunt; sed, unum sumus. Tamen cum quaeritur quid tres, magna prorsus inopia humanum laborat eloquium. Dictum est tamen, Tres personae, non ut illud diceretur, sed ne taceretur. icut ergo non dicimus tres essentias; ita non dicimus tres magnitudines, neque tres magnos. In rebus enim quae participatione magnitudinis magnae sunt, quibus est aliud esse, aliud magnas esse, sicut magna domus, et magnus mons, et magnus animus; in his ergo rebus aliud est magnitudo, aliud quod ab ea magnitudine magnum est, et prorsus non hoc est magnitudo quod est magna domus. Sed illa est vera magnitudo, qua non solum magna est domus quae magna qua magnus est mons, quisquis magnus est; sed etiam qua magnus est quidquid aliud magnum dicitur: ut aliud sit ipsa magnitudo, aliud ea quae ab illa mag
Abbreviated transcription (Latin):
sua: quia ipsa cognoscit. ĩpsa cog.¬
noscit᷑.
Cũ gͦ totã se cognos¬
cit. neq:
secũ quicquã aliud.
par illi
ẽ cognitio sua: quia
neq ex alia natura ẽ elꝰ cognitio cũ
se ipsa cognoscit. Et cũ se totã nichilq
amplius ꝑcipit. nec minor nec maior
ẽ. Recte gͥ diximꝰ hȩc tria cũ ꝑfecta
sunt: ẽẽ consequent ȩqualia. Simul
etiã admonem᷑. siut cũq uidere pos¬
sumꝰ hȩc in anima existere: ⁊ tanquã
inuoluta euolui. ut sentiant᷑ ⁊ dinu.¬
merent᷑ substantialit᷑. ł ut ita dicam
essentialit᷑: ñ tanꝗͣ. in subiecto ut co-¬
lor aut figura in corpore: aut ulla
alia qualitas aut quantitas. Quicqͥd
enĩ tale ẽ : ñ excedit subiectũ in qͦẽ
Non eñĩ color iste. aut figura huuis cor.¬
poris: potest e ᷤ alterius corporis. Mens
autẽ amore qͦ se amat : potest amare
⁊ aliud pret᷑ se. Itẽ ñ se solã cognoscit
mens: sed ⁊ alia multa. Quã obrem
ñ amor ⁊ cognitio tanquã in subiec¬

Expanded text:
sua; quia ipsa cognoscit, ipsa cognoscitur. Cum ergo se totam cognoscit, neque secum quidquam aliud, par illi est cognitio sua: quia neque ex alia natura est ejus cognitio, cum se ipsam cognoscit. Et cum se totam nihilque amplius percipit, nec minor nec major est. Recte igitur diximus, haec tria cum perfecta sunt, esse consequenter aequalia. 5. Simul etiam admonemur, si utcumque videre posus, haec in anima existere, et tanquam involuta evolvi ut sentiantur et dinumerentur substantialiter, vel, ut ita dicam, essentialiter, non tanquam in subjecto, ut color, aut figura in corpore, aut ulla alia qualitas aut quantitas. Quidquid enim tale est, non excedit subjectum in quo est. Non enim color iste aut figura hujus corporis potest esse et alterius corporis. Mens autem amore quo se amat, potest amare et aliud praeter se. Item non se solam cognoscit mens, sed et alia multa. Quamobrem non amor et cognitio tanquam in subjec
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq ⁊ amata ł amabilis. ad amorem
referat᷑ qͦ se amat. E noticia quã¬
uis referat᷑ ad mentẽ cognoscen¬
tẽ ł cognitã: tam̃ ad se ipsã nota
⁊ noscens dr̃. Non enĩ sibi ẽ incog¬
nita noticia: qua se mens ipsa cog¬
noscit. Et amor quãuis referat᷑
ad mentẽ amantẽ euiꝰ amor ẽ: tam̃
⁊ ad seipsũ ẽ amor. ut sit etiã inse
ipso: qr ⁊ amor amat᷑ : nec alio nisi
amore amari potest. id÷ se ipso. Ita
sunt hec singula in seipsis. In alt̾¬
nis autẽ ita sunt. qr ⁊ mens amans
in amore ẽ. ⁊ amor in amantis noti¬
cia: & noticia in m̃te noscente.
Singula in binis ita st̃: qr mens quȩ
se nouit ⁊ amat.ii amore ⁊ noticia
sua ẽ & amor amantis mͣtis. seseq sci¬
entis. in m̃te noticiaq eiꝰ ẽ: & noticia
m̃tis se scientis ⁊ amantis. iimte atq¬
i nulla aurea tria. inamore eiꝰ ẽ: qr scientẽ se amat. ⁊ aman.¬
tẽs nouit: ac ꝑ hoc ⁊ bina in singuł.

Expanded text:
quoque et amata vel amabilis ad amorem quoque et amata vel amabilis ad amorem referatur, quo se amat. Et notitia quamvis referatur ad mentem cognoscentem vel cognitam, tamen et ad se ipsam nota et noscens dicitur: non enim sibi est incognita notitia, qua se mens ipsa cognoscit. Et amor quamvis referatur ad mentem amantem, cujus amor est; tamen et ad se ipsum est amor, ut sit etiam in se ipso: quia et amor amatur, nec alio nisi amore amari potest, id est se ipso. Ita sunt haec singula in se ipsis. In alternis autem ita sunt, quia et mens amans in amore est, et amor in amantis notitia, et notitia in mente noscente. Singula in binis ita sunt, quia mens quae se novit et amat, in amore et notitia est; et amor amantis mentis seseque scientis, in mente notitiaque ejus est; et notitia mentis se scientis et amantis in mente atque in amore ejus est, quia scientem se amat, et amantem se no
Abbreviated transcription (Latin):
tione confusa e̾e̾nt. nullomͦ tria e̾e̾nt.
nec referri ad inuicẽ possent: quẽ¬
admodũ si ex uno eodẽq auro tres
anulos similes facias: quãius conexos
sibi. referunt᷑ ad inuicẽ qđsimiles
sunt. Om̃is enĩ similis alicui simił ẽ
& trinitas anuloꝵ ẽ. ⁊ unũ aurum:
At si misceant᷑ sibi ⁊ ꝑ totã singuli
massã suã consꝑgant᷑: int̃cide̾t
illa trinitas ⁊ omĩno ñ erit. Ac ñ
solũ unũ aurũ dicet᷑ sic̃ in illis trib
anuł dicebat᷑ sediã nulla aurea tria. mam.¬
mens:⁊ amat se. manet tͥnitas.
mens. amor. noticia. ⁊ nulla com¬
mixtione confundit᷑. quãuis &
singula sint inseipsis. ⁊ inuicẽ
tota in totis: Siue singula inbinis.
siue bina in singulis. Itaq omĩa
in om̃ib Aam ⁊ mense̾ utiq in
se ipsa: qm̃ ad se ipsã mens dr̃ quã¬
uis noscens ł nota uł noscibilis. ad
suã noticiã relatiue dicat᷑. amans

Expanded text:
tione confusa essent; nullo modo essent tria, tione confusa essent; nullo modo essent tria, nec referri ad invicem possent. Quemadmodum si ex uno eodemque auro tres annulos similes facias, quamvis connexos sibi, referuntur ad invicem, quod similes sunt; omnis enim similis alicui similis est; et trinitas annulorum est, et unum aurum: at si misceantur sibi, et per totam singuli massam suam conspergantur, intercidet illa trinitas, et omnino non erit; ac non solum unum aurunt dicetur, sicut in illis tribus annulis dicebatur, sed jam nulla aurea tria. CAPUmens et amat se, manet trinitas, mens, amor, notitia; et nulla commixtione confunditur: quamvis et singula sint in semetipsis, et invicem tota in totis, sive singula in binis, sive bina in singulis. Itaque omnia in omnibus. Nam et mens est utique in se ipsa, quoniam ad se ipsam mens dicitur: quamvis noscens, vel nota, vel noscibilis ad suam notitiam relative dicatur; amans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totũ eiꝰ ẽ noticia eius. Et cũ ꝑfecte
se amat. totã se amat: & ꝑ totũ eiꝰ ẽ
amor eiꝰ. Nũ gͦ sic̃ ex umno ⁊ aqua ⁊
melle una fit potio. ⁊ singula ꝑ totũ
st̃ ⁊ tam̃ tria sunt: nulla eni parsẽ
potionis quȩ ñ habeat hȩc tria. non
enĩ iuncta uelut si aqua ⁊ oleũ e̾e̾nt.
s omĩno comixta st̃. & substantiȩ st̃
om̃s. ⁊ totus ille liquoruna quȩclã ẽ
ex trib confecta substantia: tale ali.¬
qͥd arbitrandũ ẽ esse simul hȩc tria.
mentẽ. amorẽ. noticiã : S ñ unus
substantiȩ sunt. aqua uinũ. ⁊ mel:
quãuis ex eoꝵ cõmixtione fiat una
substantia potionis. Quom aut̃ illa
tria ñsint eiusdẽ essentiȩ ñ uideo.
cũ mens ipsa se amet. atq ipsa se no¬
uerit: atq ita sint hȩc tria. ut ñ alte¬
ri alicui rerũ mens uel amata ł nota
sit. Uniuis gͦ eiusdẽq ẽentiȩ: necesse
ẽ hȩc tͥa suit: & ido si tanquã cõmix.¬

Expanded text:
per totum ejus est notiper totum ejus est noticte amat, totam se amat, et per totum ejus est amor ejus. Num ergo sicut ex vino et aqua et melle una fit potio, et singula per totum sunt, et tamen tria sunt nulla enim pars est potionis, quae non habeat haec tria; non enim juncta, velut si aqua et oleum essent, sed omnino commixta sunt; et substantiae sunt omnes, et totus ille liquor una quaedam est ex tribus confecta substantia; tale aliquid arbitrandum est esse simul haec tria, mentem, amorem, notitiam? Sed non unius substantiae sunt, aqua, vinum, et mel, quamvis ex eorum commixtione fiat una substantia potionis. Quomodo autem illa tria non sint ejusdem substantiae, non video; cum mens ipsa se amet, atque ipsa se noverit; atque ita sint haec tria, ut non alteri alicui rerum mens vel amata vel nota sit. Unius ergo ejusdemque essentiae necesse est haec tria sint: et ideo si tanquam commix
Abbreviated transcription (Latin):
nat:simul ⁊ illa desinst ee̾ amans.
Itẽ noticia qua se mens nouit. si esse
desinat: simul ⁊ illa nosse se desinet:
Sicut caput capitati alicuiꝰ utiq cap̃t
ẽ: & relatiue ad se dicunt᷑. quãuis etiã
substantiȩ sint. Nã ⁊ cap̃t corpꝰ ẽ. ⁊ ca¬
pitatũ. Ec si ñ sit cͤorpꝰ. nec capitatũ erit
S hec p̃cisione ab inuicẽ separari pos¬
sunt: illa ñ posst̃. Qd̾si st̃ aliqua cor¬
pora quȩ secari omino ⁊ diuidine¬
queunt: tam̃ partib suis constarent.
corpora ñ ẽent. Paris gͣ ad totũ relatiue
dicũt᷑. qr om̃ĩs parsalicuius tocius pars
sunt. Fortassis gͦ mens totũ ẽ. ⁊ eiꝰ qͣsi
partes amor qͦ se amat. ⁊ scientia qͦ se
nouit: quib duab partib illud totũ
constat: antres sunt ȩqͣles partes qͥb
totũ unũ cõpletur: S nulla pars.
totũ cuius pars ẽ cõplectit᷑. Alensuͦ
cũ se totã nouit. hoc ẽ ꝑfecte nouit:

Expanded text:
nat, simul et illa desinet esse amans. nat, simul et illa desinet esse amans. Item notitia qua se mens novit, si esse desinat, simul et illa nosse se desinet. Sicut caput capitati alicujus utique caput est, et relative ad se dicuntur, quamvis etiam substantiae sint: nam et caput corpus est, et capitatum; et si non sit caput, nec capitatum erit. Sed haec praecisione ab invicem separari possunt, illa non possunt. 7. Quod si sunt aliqua corpora quae secari omnino et dividi nequeunt; tamen nisi partibus suis constarent, corpora non essent. Pars ergo ad totum relative dicitur; quia omnis pars alicujus totius pars sunt. Fortassis ergo mens totum est, et ejus quasi partes amor quo se amat, et scientia qua se novit, quibus duabus partibus illud totum constat? An tres sunt aequales partes, quibus totum unum completur? Sed nulla pars totum, cujus pars est, complectitur: mens vero cum se totam novit, hoc est perfecte novit,
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ ad inuicẽ. in sua tam̃ sunt
singula quȩq substantia. Non sicut
color ⁊ coloratũ relatiue. ita adinui.¬
cẽ dicunt᷑. ut color in subiecto colora.¬
to sit. ñ habens in se ipso ꝓpriã substan¬
tiã. q̃m coloratũ corpꝰ substantia ẽ ille
autẽ in substantia: s sic̃ duo amici
etiã duo st̃ homines. quȩ sunt subs¬
tantiȩ. cũ bomines ñ relatiue dicant᷑
amici autẽ relatiue. S itẽ quamuis
substantia sit amans. ł sciens substan¬
tia sit scientia. substantia sit amor
s amans ⁊ amor aut sciens ⁊ scientia rela¬
uast̃: ñ tam̃ sic̃ amici hoĩnes possunt
seorsũ ẽẽ ab inuicẽ. sic amans ⁊ amor.
aut sciens ⁊ scientia: quãꝗͣ. ⁊ amici cor¬
pore uident᷑ separari posse ñ animo:
in quantũ amici sunt. Uerũtamen
fieri potest ut amicus amicũ etiã in
cipiat odisse & eo ipso amicus ẽẽ desi¬
nat: nesciente illo ⁊ adhuc amante:
Amor aut̃ qͦ se mens amat.si ẽẽ desi-¬

Expanded text:
tamen sunt singula quaeque substantia. Nec sicut color et coloratum relative ita dicuntur ad invicem, ut color in subjecto colorato sit, non habens in se ipso propriam substantiam; quoniam coloratum corpus substantia est, ille autem in substantia: sed sicut duo aquae sunt substantiae; cum homines non relative dicantur, amici autem relative. 6. Sed item quamvis substantia sit amans vel sciens, substantia sit scientia, substantia, sit amor, sed amans et amor, aut sciens et scientia relava sunt: non tamen sicut amici homines possunt seorsum esse ab invicem, sic amans et amor, aut sciens et scientia. Quanquam et amici corpore videntur separari posse, non animo, in quantum amici sunt: verumtamen fieri potest ut amicus amicum etiam odisse incipiat, et eo ipso amicus esse desinat, nesciente illo, et adhuc amante. Amor autem quo se mens amat, si esse desi
Abbreviated transcription (Latin):
suit iã supͣ ostendimꝰ. cũ se tota mens
amat:⁊ totã nouit. ⁊ totũ amorẽ suu̾̃
nouit. totãq amat noticiã suã: qͣndo
tria ista ad seipsa ꝑfecta st̃. Aliro
itaq mͦ tria ista inseparabilia sunt
a semet ipsis. & tam̃ eoꝵ singulũ qͥdq
substantia ẽ. & simul omia una subs.¬
tantia ł e̾entia: cũ ⁊ relatiue dicant᷑

Expanded text:
imus, cum se totam mens amat, et totam novit, et totum amorem suum novit, totamque amat notitiam suam, quando tria ista ad se ipsa perfecta sunt. Miro itaque modo tria ista inseparabilia sunt a semetipsis, et tamen eorum singulum quodque substantia est, et simul omnia una substantia vel essentia, cum relative dicant
Abbreviated transcription (Latin):
si substantia inuisibił uerbi in crea¬
turã uisibilẽ mutata ⁊ transiens uer¬
teret᷑: ita missus a patre intellig̾et᷑
filiꝰ. ut tantũ missus. ñ etiã mittens¬
cũ patre inueniret᷑. Cũ uͦ sic accepta
ẽ forma serui ut maneret in comuta¬
bił forma di. manifestũ ẽ qđ a patre
⁊ filio ñ apparentib factũ sit qđ ap¬
pareret infilio: id ÷ ab inuisibili pa-¬
tre. cũ inuisibili filio. idẽ ipse filius
uifibił mitteret᷑. Cur gͦ ait. ⁊ a me
ipso ñueni: Iñ hoc scđm formam
serui dictũ ẽ.: scdm quã dictũ ẽ. ego¬

Expanded text:
si substantia inuisibilis uerbi in creasi substantia inuisibilis uerbi in creaturam uisibilem mutata et transiens uerteretur, ita missus a patre intellegeretur filius, ut tantum missus, non etiam cum patre mittens inueniretur. cum uero sic accepta est forma serui, ut maneret incommutabilis forma dei, manifestum est, quod a patre et filio non apparentibus factum sit quod appareret in filio, id est ab inuisibili patre cum inuisibili filio idem ipse filius uisibilis mitteretur. cur ergo ait: et a me ipso non ueni? iam hoc secundum formam serui dictu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ tp̃re uerbũ caro fieret ⁊ habitaret¬
s in nobis.
Quȩ plenitudo tp̃ris cũ uenisset. misit
ds filiũ suũ factũ ex muliere. id÷ factũ
in tpr̃e. ut incarnatũ uerbũ hominib
appareret: qđ in ipso u̾bo sine tp̃re erat
in qͦ tpr̃e fieret. Ordo quippe tẽpoꝵ. q̃
ẽĩa cłi sapientia sine tpre ẽ. Cũ itaq
hoc a patre ⁊ filio factũ eẽt ut in car¬
ne filius appareret: congruenter
dictus ẽ missus ille qͥ in ea carne ap¬
paruit misisse autẽ ille qͥ in ea nͣ ap¬
paruit: qm̃ illa quȩ corã corporeis o¬
cłis foris gerunt᷑ ab interiore appara¬
tu nature spiritał existunt. ꝓpt̾ea
conuement missa dicunt᷑. Forma
porro illa suscepti hoĩnis. filii ꝑsona
ẽ: ñ etiã patͥs. Qua ꝓptͣ pat̃ inuisi¬
bił unacũ filio secũ inuisibili. eun¬
dẽ filiũ uisibilẽ faciendo: misisse eũ
dictus ẽ. Q si eo mͦ uisibił fieret. ut
cũ patre inuisibilis ẽẽ desisteret. id:

Expanded text:
quo tempore Verbum caro fieret, et habitaretquo tempore Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Quae plenitudo temporis cum venisset, misit Deus Filium suum, factum ex muliere , id est, factum in tempore, ut incarnatum Verbum hominibus appareret; quod in ipso Verbo sine tempore erat, in quo tempore fieret. Ordo quippe temporum in aeterna Dei Sapientia sine tempore est. Cum itaque hoc a Patre et Filio factum esset, ut in carne Filius appareret, congruenter dictus est missus ille qui in ea carne apparuit; misisse autem ille qui in ea non apparuit. Quoniam illa quae coram corporeis oculis foris geruntur, ab interiore apparatu naturae spiritualis existunt, et propterea convenienter missa dicuntur. Forma porro illa suscepti hominis, Filii persona est, non etiam patris. quapropter pater inuisibilis una cum filio secum inuisibili eundem filium uisibilem faciendo misisse eum dictus est, qui si eo modo uisibilis fieret, ut cum patre inuisibilis esse desisteret, id est
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ aꝑte d̾r. inuenta ẽ in utero ha¬
bens de sp̃u scõ. Nã etiã si ita quȩramꝰ:
enodatius fortassis qđ dicimꝰ appare¬
bit. Quomͦ misit d̃s filiũ suũ: Iussit
ut ueniret. atq ille iubenti obtẽꝑans¬
uenit: an Rogauit. antantũm mo
nuit. S quod libet hoꝵ sit: uerbo utiq
factũ ẽ. Dĩ autẽ u̾bũ: ipse ẽ dĩ filius.
Quaꝓpt̾ cũ eũ pat̾ u̾bo misit. ã patre ⁊¬
u̾bo eiꝰ factũ ẽ ut mitteret᷑. Ergo a pa¬
tre ⁊ filio missus ẽ idem filiꝰ: qr uerbũ
patͥs ẽ ipse filiꝰ. Qͥs enĩ se tã sacrilega
induat opinione. ut putet tẽporale
uerbũ a patre factũ eẽ. ut eternꝰ filiꝰ
mitteret᷑: ⁊ in carne appareret ex tp̃re
S utiq in ipso di u̾bo qđ erat in pͥnci¬
pio apd̃ dm̃ ⁊ d̃s erat. in ipsa scilicet
sapientia di sine tp̃re erat: qͦ tp̃re illã
in carne apparere oporteret. Itaq cũ
sine ullo inicio tp̃ris in pͥncipio esset
uerbũ. ⁊ uerbũ ẽet apcł d̃me⁊ d̃s esset

Expanded text:
de quo aperte dicitur: inuenta est in utero habens de spiritu sancto. nam etiam, si ita quaeramus, enodatius fortassis quod dicimus apparebit: quomodo misit deus filium suum? iussit, ut ueniret, atque ille iubenti obtemperauit, an rogauit, an tantummodo admonuit? sed quodlibet horum sit, uerbo utique factum est; dei autem uerbum ipse est dei filius. quapropter dum eum pater uerbo misit, a patre eretur. Ergo a Patre et Filio missus est idem Filius, quia Verbum Patris est ipse Filius. Quis enim se tam sacrilega induat opinione, ut putet temporale verbum a Patre factum esse, ut aeternus Filius mitteretur et in carne appareret ex tempore? Sed utique in ipso Dei Verbo quod erat in principio apud Deum et Deus erat, in ipsa scilicet Sapientia Dei, sine tempore erat, quo tempore illam in carne apparere oporteret. Itaque cum sine ullo initio temporis in principio esset Verbum, et Verbum esset apud Deum, et Deus esset
Abbreviated transcription (Latin):
hoc contẽplabim᷑ cũ uiuemꝰ ĩ etͣnũ.
Ita qͥppe ait. lȩc ẽ autẽ uita et̾na:
ut cognoscant te unũ uerũ dm &
quẽ mifisti iħm xpͣm. hoc fiet cũ
uenerit dns ⁊ illuminauerit occł¬
ta tenebrar̃: cũ tenebrȩ mortalitatis
huiꝰ corruptionisq transierint. Tc̃
erit mane nrͣm. de qͦ in psalmis dy¬

Expanded text:
num. ita quippe ait: haec est uita aeterna, ut cognoscant te unum uerum deum et quem misisti legum Christum. hoc fiet, cum uenerit dominus et inluminauerit occulta tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis huius corruptionisque transierint. tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo d
Abbreviated transcription (Latin):
do ad patrẽ. Qd eͥ a patre exiuii. nͥ
ñ in ea forma qua equał sũ patri .s
alit id÷ in assũpta creatura minor
apparui: E qͥd ẽ ueni in he mundu:
nͥ formã serui quã me exinaniens
diligunt ocuł demonstraui: Et qͥd
ẽ. iter᷑ relinqͦ mundũ. nͥ ab aspectu.
dilectoꝵ mundi aufero qđ uidert.
Et qͥd ẽ uado ad patre̾. nͥ doceo me
sic intelligendũ a fidelib meis qͦ¬
mͦ equał sũ patri: hoc qͥcredunt.
digni habebunt᷑ ꝑduci a fide ad
speciem: hoc ẽ ad ipsã uisionẽ. qͦ
ꝑducens dictus ẽ tradere regnũ
dõ ⁊ patri. Fideles qͥppe eiꝰ qͦs rede¬
mit sanguine suo. dicti st̃ regnũ
eiꝰ:. ꝓ quib nc̃ int̾pellat. Tunc aut
illic eos sibi faciens inherere: ubi
equał ẽ patri. ĩa ñ rogabit patre
ꝓ eis. Ipse emͣi inqͥt patͣ amat uos.
Ex hoc enĩ rogat: q̃ minor ẽ patre.
qͦ uͦ equalis ẽx auoit cũ patre. Un¬
de se ab eo qd dix ipse enĩ patͣ amat
uos. utiq ipse ñ seperat: s scđm ea

Expanded text:
o ad patrem. quid est: a patre exiui nisi "non in ea forma, in qua aequalis sum patri, sed aliter, id est in assumta creatura minor apparui" ? et quid est: ueni in hunc mundum nisi "formam serui, quam me exinaniens diligunt, oculis demonstraui" ? et quid est: iterum relinquo mundum nisi "ab aspectu dilectorum mundi aufero quod uiderunt"? et quid est: uado ad patrem nisi "doceo me sic intellegendum a fidelibus meis, quomodo aequalis sum patri" ? hoc qui credunt, digni habentur perduci a fide ad speciem, id est ad ipsam uisionem, quo perducens dictus est tradere regnum deo et patri. fideles quippe eius, quos redemit sanguine suo, dicti sunt regnum eius, pro quibus nunc interpellat. tunc autem illic eos sibi faciens inhaerere, ubi aequalis est patri, non iam rogabit patrem pro eis; ipse enim, inquit, pater amat uos. ex hoc enim rogat, quo minor est patre; quo uero aequalis est, exaudit cum patre. unde se ab eo quod dixit: ipse enim pater amat uos, utique ipse non separat, sed secundum ea
Abbreviated transcription (Latin):
s tales nos amat oͣs qͣles futuri su¬
mꝰ. non qͣles sumꝰ. Quales enĩ amat.
tales in et̾nũ conseruat. Qđ̃ t̃ẽ erit.
cũ tradidit regnũ do ⁊ pat̾. qͥ nẽ in¬
tͣpellat ꝓ nob̾: ut iã ñ roget patrẽ.
qr ipse pat̾ amat nos. Quo autem
merito. nͥ fidi: qua credimꝰ antequã
illud qđ ꝓmittit᷑ uideamꝰ: ꝑ hanc
enĩ ꝑueniemꝰ ad speciem: ut tales
amet qͣles amat ut simꝰ: ñ qͣlesodit
qr sumus.: ⁊hortat᷑ ac p̃stat ne tales

Expanded text:
sed tales nos amat Deus, quales futuri sumus, non quales sumus. Quales enim amat, tales in aeternum conservat: quod tunc erit, cum tradiderit regnum Deo et Patri, qui nunc interpellat pro nobis, ut jam non roget Patrem, quia ipse Pater amat nos. Quo autem merito, nisi fidei, qua credimus antequam illud quod promittitur videamus? Per hanc enim perveniemus ad speciem, ut tales amet, quales amat ut simus; non quales odit quia sumus, et hortatur ac praestat ne tales
Abbreviated transcription (Latin):
Boni qͥrpe oꝑis transituri merces ẽ:
reqͥes ꝑmansura. In illa gͥ contem¬
platione.ds̃ erit omĩa in om̃ibus.
qr nichil ab illo aliud reqͥret᷑. sed
solo ipso illustrari ꝑfruiq suffici¬
et. ldoq ille in qͦ sp̃s int̾pellat ge¬
mitib in enarrabilibusꝰ unã inqͥt¬

Expanded text:
boni quippe operis transituri merces est boni quippe operis transituri merces est requies permansura. in illa igitur contemplatione deus erit omnia in omnibus, quia nihil ab illo aliud requiretur, sed solo ipso inlustrari perfruique sufficiet. ideoque ille in quo spiritus interpellat gemitibus inenarrabilibus: una
Abbreviated transcription (Latin):
ducet credentes ad contẽplationẽ
dĩ. ubi ẽ finis omniũ bonarũ acti.¬
onũ ⁊ reqͥes sempit᷑na:⁊ gaudiũ
ficat in eo qđ ait. Iter̃ uidebo uos
⁊ gaudebit cor ur̃m. & gaudium
ur̃m nemo auferet a uob̾. Huius
gaudii similitudinẽ pͣsignabat
uiaria sedens ad pedes dni. ⁊ inten¬
ta in uerbũ eiꝰ. qͥ eta scilicet ab actio¬
ne ⁊ intenta in ueritate. scđm quen¬
dã modũ cuius capax ẽ ista uita:
qͦ tam̃ pfiguraret illud qđ futur̃
ẽ in ȩtnũ. Martba qͥppe sorore sua¬
in necessitatis actione conuersante.
quãius bona ⁊ utili. tam̃ cũ requies
successerit transitura:. ipsa reqͥesce¬
bat in uerbo dni. & id̾o dns conquȩ¬
renti marthȩ qđ eã soror ñ aduiua¬
ret. respondit. Maria optimã par¬
tẽ elegit: quȩ ñ auferet᷑ ab ea. Non
partẽ malã dix̃ ꝙͣ agebat martha.
s istã optimã ͣ ñ auferet᷑. Illa enĩ
quȩ in ministerio indigentiȩ ẽ: cũ
indigentia ipsa transierit. auferet᷑.

Expanded text:
ducet credentes ad contemplationem Dei, ubi est finis omnium bonarum actionum, et requies sempiterna, et gaudium ficat in eo quod dicit: iterum uidebo uos, et gaudebit cor uestrum, et gaudium uestrum nemo auferet a uobis. huius gaudii similitudinem praesignabat Maria sedens ad pedes domini et intenta in uerbum eius, quieta scilicet ab omni actione et intenta in ueritatem secundum quendam modum, cuius capax est ista uita, quo tamen praefiguraret illud quod futurum est in aeternum. Martha quippe sorore suain necessitatis actione conuersante quamuis bona et utili, tamen cum requies successerit transitura, ipsa requiescebat in uerbo domini, et ideo dominus conquerenti Marthae, quod eam soror non adiuuaret, respondit: Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea; non partem malam dixit quod agebat Martha, sed istam optimam, quae non auferetur. illa enim quae in ministerio indigentiae est, cum indigentia ipsa transierit, auferetur.
Abbreviated transcription (Latin):
manifeste de patre ñciabo uob̾: idͥ.
iã ñ erͣt similitudines. cu uisio fue¬
rit facie ad faciem. Hoc ẽ eni qđ ait:
s manifeste de patre nͣciabo uobis.
Ac si diceret. Manifeste patre osten¬
dã uob̾. Nunciabo quippe ait: qr uer¬
bũ eiꝰ ẽ. Seqͥt᷑ enĩ ⁊ dicit. Illa die in
nomine meo petetis. S ñ dico uobis.
qi ego rogabo patrẽ. Ipse enĩ pater
amiat uos: qr uos me ama tis. ⁊ cre¬

Expanded text:
manifeste de patre nuntiabo uobis, id est manifeste de patre nuntiabo uobis, id est iam non erunt similitudines, cum uisio fuerit faciem ad faciem. hoc est enim quod ait: sed manifeste de patre nuntiabo uobis, ac si diceret: "manifeste patrem ostendam uobis"; nuntiabo quippe ait, quia uerbum eius est. sequitur enim et dicit: illa die in nomine meo petitis, et non dico uobis, quia ego rogabo patrem; ipse enim pater amat uos, quia uos me ama