comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putaũ̃t quis ncce qĩetiam de
pena transactum sit isi ct̃riũ
specialit partib placuit. ¶Si
quis municipat muñiscaus
sa sinedolomalo impeditus
inuidicium scdm suampim¬
ssionem nõ set̾it equissimuẽ
tribiuei extepct̃emsimilimo ĩ¬

Expanded text:
putauerit quis nocere, quasi etiam de poena transactum sit, nisi contrarium specialiter partibus placuerit. Si quis municipalis muneris causa sine suo dolo malo impeditus in iudicio secundum suam promissionem non stetit, aequissimum est tribui ei exceptionem. Simili
Abbreviated transcription (Latin):
epcõe adiuuari. ¶Quesituz
estanpossit ꝯuenire ne ulla
excepcio in ꝓmirss c̃e deserta ĩ¬
uroicio sisterroi cã facta obi
cãc extepõnum expresse sĩt
quib aꝓmissore spontere¬
nuntiatum est. ¶Itẽ q̾ritur
siquis cum inuidicio sisten¬
di cãsat᷑dare nõ debet satis¬
datoꝓmiserit. anfideiuss¬
orib eius exteptio detur pu

Expanded text:
eptione adiuuari. Quaesitum est an possit conueniri, ne ulla exceptio in promissione deserta iudicio sistendi causa facta obiccausae exception‹u›m expressae sint, quibus a promissore sponte renuntiatum est. Item quaeritur, si quis, cum iudicio sistendi causa satisdare non deberet, satisdato promiserit, an fideiusso
Abbreviated transcription (Latin):
a urdite statuẽdum. namn
sic artandus sit ut possit ei
dicicur non muito añ ꝓfecto
es qm̃ dies ꝓmissionis uen¬
iret n it̃m ꝑmittendum ẽerĩ
siquid sit ꝙ ei imputetur c̃ã¬
ri tempestatẽut uimiflumi¬
nis. ¶Quid eminsi quis rome

Expanded text:
a erit statuendum. nam neque sic artandus sit, ut possit ei dici, cur non multo ante profectus est quam dies promissionis ueniret: neque iterum permittendum ei, si quid sit quod ei imputetur, causari tempestatem uel uim fluminis. quid eni
Abbreviated transcription (Latin):
rit ⁊ ualitudine uł tempest¬
ateur ui fluminis ꝓhitusẽ
ut sistere nõ possit extepc̃one
iduiuatur. nec imm̃nto cu
enim intali ꝓmissione p̃gen¬
cia opus sit. qmad̾m potit
se sistere qui adu̾saualitud
atorib morbo sonticoimp¬
ediatur iuibet diemiudicu
tudinem muuer nõstet̾it iu
Sitr post partum decubiut
ꝓband̾ erit qi ualitudine ĩpe¬
ditam¶ Ide ⁊ siquis furere
ceperit. nam qui furore impe¬
ditur ualitudine impedit.
Ꝙ diximus sucturri ⁊̃ eiqui
tempestate aut ui fluminis
ꝓh̾itus nonuenit tempesta¬
tem sic intellige debemus si¬
uemaritina siue terrestris sit
tempestatẽ q talẽ intellig̾e

Expanded text:
rit et ualetudine uel tempestate uel ui fluminis prohibitus se sistere non possit, exceptione adiuuatur, nec immerito. cum enim in tali promissione praesentia opus sit, quemadmodum potuit se sistere qui aduersa ualetuatoribus morbo sontico impediatur, iubet diem iudicii tudinem mulier non steterit iu post partum decubuerit, probandum erit quasi ualetudine impeditam. Idem est et si quis furere coeperit: nam qui furore impeditur, ualetudine impeditur. Quod diximus succurri etiam ei, qui tempestate aut ui fluminis prohibitus non uenit, tempestatem sic intellegere debemus, siue maritima siue terrestris sit. tempestatem intellegere
Abbreviated transcription (Latin):
ua passuuminsin¬
gulos dies dinũa
sanctalis itiñis dimim̃atio
lp̃.ul. Onexhigimꝰ reumniu¬
tũsactum sit qm sisti oport̾et¬
est exceptio dou opponidebet.
Quis enim de pena ꝓmissaia¬
uorat post negituum̃ sactum.
cumrĩ tñsactinegocu excepoc̃e¬

Expanded text:
a passuum in singulos dies dinumersane talis itineris dinumeratioum. Non exigimus reum iutransactum sit, quam sisti oporteest, exceptio doli opponi debet: quis enim de poena promissorat post negotium transactum? cum etiam transacti negotii excep
Abbreviated transcription (Latin):
rator quiñ res inclusas sḃtx¬
it s tͣoitas nõ reddidit iudõ
ꝓmittendi ꝓpignorib ñ dis¬
tcͣtis eligi pot̾it. q̃ utiuceat si
u̾is exprimatur. distrͣtis quo
pignorib ad eum c̾ditor redi¬
repot̾it. ⁊ emm q̃ dubitacõis
ñ ied̃t ¶ Fideussor qui perĩna
iniure optulit ⁊ pp̃etatẽ eius
qui petebat obsignauit ac pb̃

Expanded text:
rator, qui non res inclusas subtraxit, sed traditas non reddidit, iudicpromittendi et pignoribus non distractis eligi potest: quod uti liceat si litteris exprimatur, distractis quoque pignoribus ad eum creditor redire poterit: etenim quae dubitationis n laedunt.Fideiussor qui pecuniam in iure optulit et propter aetatem eius qui petebat obsignauit ac publ
Abbreviated transcription (Latin):
uideri fc̾m s q̃m exnouĩtatelo¬
catoris ꝑmutatũ eẽt re cẽptor ẽ
ab solui debe̾. ¶Eadam tͥut ex¬
cutes qnͣti uuilã edificare uelles
renũtiasti michi ducentor ĩpẽtã
extute c̾tam̃cede opꝰ tͥ locaui. post¬
ea cõpeti nõ posseminoris tritẽ¬
tor cam uulã estare data antẽ
diss uetuite opus fate dixisi
ius exl cocto tetum a gerẽ utpe¬
tere in reliquũ restituas. ¶Mes¬
sem inspitiente colono c̃ alien¬
am ẽẽ nõ ignorares sustulisti
tum fu̾it remissũ ¶ Seruume¬
ummulionẽ cõduxisti neglig¬
encia eius mul tuus perut siͤ
ip̃e locass se ex peculio dutaxa
casse ñ ult᷑ metibi pr̃atinu¬

Expanded text:
tate locatoris permutatum esset, redemptorem absolui debere.Mandaui tibi ut excuteres, quanti uillam aedif‹ica›re uelles: renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa mercede opus tibi locaui, postea compe‹r›i non posse minoris tre centorum eam uillam constare: data autem disses, uetui te opus facere. dixi, si is, ex locato tecum agere, ut pecuniae mihi reliquum restituas.Messem inspicient‹e› colono, cum alienam esse non ignorares, sust‹u›listi. tum fuit, remissum uidetur.Seruum meum mulionem conduxisti: neglegentia eius mulus tuus perit. si ipse se locasset, ex peculio dumtaxat locassem, non ultra me tibi pra
Abbreviated transcription (Latin):
as res ꝯsequi fuuonis u delz
sũptib s si htibi ĩpossibile
ẽẽ ꝓspexit tũc fullonẽ quide
tu ei pr̃are cõpellet ¶Legedc̃a
domus facienda lctata erat ita

Expanded text:
sequi fullonis uidelicet sumptibus: sed si hoc tibi impossibile esse perspexerit, tunc fullonem quidem te ei praestare compellet.Lege dicta domus facienda locata erat ita,
Abbreviated transcription (Latin):
trarxtur culpam deberi. Me
ex frum̃to qm̃ alicuiprimtim ⁊̃¬
redd̾e eumincc̃e fuiss tã ⁊ sime¬
uoremeius ꝯdictr̃em fac̾et ꝙͣ¬
dumin piures ãnos locau̾a
decessit. ⁊ cum fund̃ iegauit.¬
cassiꝰ negauit posse cogi colo¬
numut eum fund̃ couetꝰ quia
nch̾ hrdis intẽet. ¶Osicol¬
onus neu colere ⁊ ab ͤeu: le¬
gatus eẽt fundus ꝓ hifetui¬

Expanded text:
traheretur, culpam deberi neque ex frumento, quoniam alicui primum reddere eum necesse fuisset, tametsi meliorem eius condicionem faceredum in plures annos locauerat, decessit et eum fundum legauit.Cassius negauit posse cogi colonum, ut eum fundum coleret, quia nihil heredis interesset. quod si colonus uellet colere et ab eo, cui legatus esset fundus, prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
ame ⁊duxisti ⁊ ego cum tibi
gissem qui l mõi dãpno te
afficẽt. ¶ Eehiculũ ⁊duxisti
ut onꝰ tuũ portaret ⁊ secũ iter
frices. ⁊ c̾ pontẽtnͣsiret redẽpt¬
or eiꝰ pontis portoriũ suũ ab
eo exigebat. q̃rebatur ĩ an ĩꝓ
orium daturꝰ fu̾at puto si
portoriũ mulionõ ignora¬
uiti setnsituꝵr cũnehiculũ
lccaret mulionẽ pr̃are d¬

Expanded text:
me conduxisti et ego eum tibi gissem, qui eiusmodi damno te adficeret.Uehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorium ab eo exigebat: quaerebatur, an etiam orium daturus fuerit. puto, si mulio non ignorauit ea se transiturum, cum uehiculum locaret, mulionem prae
Abbreviated transcription (French):
di ⁊ ꝯductore ⁊ uenit ne intra
tpralecatõis eius ⁊ductor de
fundo inuitꝰ repelłetur ⁊ si pł¬
cator seio ⁊ductonuł seius
ꝯductor ticio simt᷑ tp̃ra iccati¬

Expanded text:
di et conductorem convenit, ne intra tempora locationis Seius conductor de fundo invitus repelleretur et, si pucator Seio conductori: vel Seius conductor Titio, si intra tempora locati
Abbreviated transcription (Latin):
Sicẽ ꝯductt̃em ẜuand puto
ut m̃cedem qm p̃stiũm restit
uito prare cogeris ¶a i si col¬
onus tuus fundo frin atẽ aut
ab eo ꝓhibetur qm̃ tu ꝓhibẽ
neid facias possistinei pr̃a

Expanded text:
conductionem seruandum puto, ut mercedem quam praestiterim restituucto praestare cogeris. nam et si colonus tuus fundo frui a te ‹a›ut ab eo prohibetur, quem tu prohibere ne id faciat possis, ta
Abbreviated transcription (Latin):
ł ex ꝯducto s noxau accc̃e¬
Si hõiem tͥlccau̾o ut h̾eas
uitab̾na uis furtum fecit ⁊
dubitari pot̾ utrum ex cõ¬
ducto acc̃o sufficiat qĩõge
sit abona fideactũut ꝙ pa¬

Expanded text:
 ex conducto, sed noxali actione.Si hominem tibi locauero, ut habeas in taberna, et is furtum fecerit, dubitari potest, utrum ex conducto actio sufficiat, quasi longe sit a bona fide actum, ut quid pa
Abbreviated transcription (Latin):
ut gͣcuitã petũiam daret. ꝙͣuis
si per̾do suo c̃didiss cessarein
quit laso inusuris actc̃emmã¬
acc̃es reputacc̃es quoz hoc iu¬
diciũ admitte̾ ⁊ sicuti fructus
uecturas suas duni excuitin
p̃dia sũptum fecit puto hoc qͦ
sũptꝰ reputare cum oporĩt.¬

Expanded text:
ut gratuitam pecuniam daret, quamvis, si periculo suo credidisset, cessaret, inquit Labeo, in usuris actio manest reputationes quoque hoc iudicium admittere et, sicuti fructus  et si ad vecturas suas, dum excurrit in praedia, sumptum fecit, puto hos quoque sumptus reputare eum oport
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ soudo ꝯueniri debẽ dũm̃oab
utroq nõ ãpliꝰ debito exigat᷑.¬
Siint̾ maritu ⁊ sccoꝵ id actu
eẽt ur tacito intellectuut onꝰ
exhibũceuxoris admaritu
rediret pr̃ante pr̃ante predo¬
tis usuras mulã acc̾demsuꝑ¬
fore. ad recipiend̃ q neget᷑ cõ¬
sũptũ. ꝙ sip̃r puelle exhibi¬
tẽem mãdasse se doceat.acc̃o¬
nẽ mandati compet̾e. ¶Lutio¬

Expanded text:
 solido conueniri debere, dummodo ab utroque non amplius debito exigatur.Si inter maritum et socerum id actum esset uel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mandati competere.Luci
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hensum sit ut arbit̾tu dm̃iopͦ
aꝓpbetur. ꝑindehetur. ac suuri
bom arbitrium cõp̃bnsum ⁊̃¬
fuiss ¶Id̾ ẜuatur si alt̾ius
cuuiss arbitriũ comp̃ h̃nsũ
sit. Ram fides cona exigit ⁊̃
ut abitrũ tale pr̃etur qlem
robono ꝯuenit. idq arbit¬
um ad q̃utatem opis ñ ad ꝓ¬
tin̾et nisi id ip̃m lege cõp̾hẽ¬
sum sit quib consequẽs est
ut irrita sit ꝓꝓꝑbatio dolo cõ¬
ductoris factaut ex iccato cõ¬
ducto agi possit. ¶Si colonꝰ
icau̾it fundumies postiors
ꝯductoris dño obligantir.
s fructꝰ in cã pignoris man¬
ent q̃ ad̾m eẽt siprimꝰ colonͦ
eos ꝑcepiss ¶Si domꝰ ui fũ¬
dus inquĩqnnium pensiombꝰ
iccatus sit pot̾ dns si desciue¬
rit hitacc̃em uł fundi cuiturã
colonus sñquiunis cum eissta¬

Expanded text:
 sit, ut arbitratu domini opus adprobetur, perinde habetur, ac si uiri boni arbitrium, comprehensum fuisset, idemque seruatur, si alterius cuiuslibet arbitrium comprehensum sit: nam fides bona exigit, ut arbitrium tale praestetur, quale uiro bono conuenit. idque arbitrium ad qualitatem operis, non ad pertinet, nisi id ipsum lege comprehensum sit. quibus consequens est, ut irrita sit adprobatio dolo conductoris facta, ut ex locato agi possit.Si colonus locauerit fundum, res posterioris conductoris domino non obligantur: sed fructus in causa pignoris manent, quemadmodum essent, si primus colonus eos percepisset.Si domus uel fundus in quinquennium pensionibus locatus sit, potest dominus, si deseruerit habitationem uel fundi culturam col‹o›nus uel inquilinus, cum eis sta
Abbreviated transcription (Latin):
fund̃ fruend̃uł h̾ittcionẽ ⁊¬
ricui locau̾it si aliq̃ ex cãfund̃
ur edes uendat curare debetut
ap ep̃torem quo eadem pac¬
cione ⁊ coiono frur inquilmo
hitare uceat alioquin is ꝓhi¬

Expanded text:
fundum fruendum uel habitationem alicui locauit, si aliqua ex causa fundum uel aedes uendat, curare debet, ut apud emptorem quoque eadem pactione et colono frui et inquilino habitare liceat: alioquin prohi
Abbreviated transcription (Latin):
incceunda societatein quid
artem oꝑam uepollicitus
est alt̾ ueumti cũpetus in cõ¬
mune pascend̃ ant agrur
pollicitatori damus in & e
tit culpam quoq uenire.¬
Dãpna q̃ inpeudentibac¬
ciount. ħ est dãpna fatali¬
a sccu nõ cegentur prare.i¬
deo si pecus ertimatũ datu¬
datum sit. ⁊ id latrocrinoaũ
intendio pierirat omine
dampnũ est simch̃ dolo ⁊¬
aut culpa acrid̾it euis qui
extimatum pecus acreperit.
ꝙ si afurib sb̃reptum sit.
ꝓprium eius detrim̃tumẽ
qr custotiampr̃are debuit
qͥ extimatum accepit hec

Expanded text:
in coeunda societate, inquit, artem operamue pollicitus est alter, ueluti cum pecus in commune pascendum aut agrum politori damus in commune tit culpam quoque uenire.Damna quae imprudentibus accidunt, hoc est damna fatalia, socii non cogentur praestare: ideoque si pecus aestimatum datum sit et id latrocinio aut incendio perierit, commune damnum est, si nihil dolo aut culpa acciderit eius, qui aestimatum pecus acceperit: quod si a furibus subreptum sit, proprium eius detrimentum est, quia custodiam praestare debuit, qui aestimatum accepit. haec
Abbreviated transcription (Latin):
enmm intẽntrũ ictator in sule
pp̃uetustatẽ cogatur eã refic̾e
aniccator fundiꝰ tegatur fr̾e ĩui¬
nam eius q̃ ꝓhibe nõ possit.
¶Intelligẽo est ãnos h̃ dĩstie¬
cioneuti de eo quiri suũ p̾diu
fruend̃ lccauit i bona ftenegs¬
Accem contxit si de eo qui aue¬
nũ pclum ꝑ fraude locaũit nͦ
resiste dño pofsit quominus

Expanded text:
enim interest, utrum locator insulae propter uetustatem cogatur eam reficere an locator fundi cogatur ferre iniuriam eius, quem prohibere non possit? intellegendum est autem nos hac distinctione uti de eo, qui et suum praedium fruendum locauerit et bona fide negotium contraxerit, non de eo, qui alienum praedium per fraudem locauerit nec resistere domino possit, quominus
Abbreviated transcription (Latin):
nec hiuc simile ẽẽ q si pecm̃n¬
am ap̃te depõitã ⁊uem̃t ut ẽ¬
qr tc̃ nũ̃mi quimeierant tu¬
i frũt. Ite ꝙ si adebitore meo
uissero teaccipe perũiam cre¬
ditafiat.id enĩ penignere

Expanded text:
simile esse, quod, si pecuniam apud te depositam conuenerit ut crtunc nummi, qui mei erant, tui fiunt: item quod, si a debitore meo iussero te accipere pecuniam, credita fiat, id enim benigne re
Abbreviated transcription (Latin):
m̾atintotod ab eo qui tale
mandatũ nõ suasponte sꝯcep̃¬
ꝙ si mandassẽ tͥ ut fund̾ mͥ e
mes nõ addito eout ñ auter
mãdato tentar qͣ si tot̾ em̃es¬

Expanded text:
e‹a›t ab eo, qui tale mandatum sua sponte suscepit.Quod si mandassem tibi, ut fundum mihi emeres, non addito eo, ut non aliter mandato tenear, quam si totum eme
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstat eas. siu̾o placũitut q̃
duas partes ul tres Reat. auꝰ
m̾o aliq ille pins etulit societ
posse ut nullã partẽ dãpni al¬
ter senciat lucrum ꝯe sit cassi¬¬

Expanded text:
. si uero placuerit, ut quis duas partes uel tres habeat, alius modo aliquid plus contulit societaposse, ut nullam partem damni alter sentiat, lucrum uero c
Abbreviated transcription (Latin):
is scierit ꝙ is adquisiut qurĩ
renũciauit inꝯmune redigi
detrim̃tũ a souius eius eẽqui
renũciau̾it. s ꝙ absẽs adqui¬
siuit ad solũ eum pertinere
qr ip̃o iure sccietatisintẽpe¬
stiua renũciacio m existim

Expanded text:
is scierit, quod is adquisiuit qui renuntiauit in com mune redigi, detrimentum autem solius eius esse qui renuntiauerit: sed quod absens adqu‹i›siit, ad solum eum pertinere,quia ipso iure societatis intempestiua renuntiatio in aestim
Abbreviated transcription (Latin):
etas si dolo maio aut fraud¬
endi cã coita sit ip̃o iuremil¬
lius mom̃tiẽ. qr fides bonarͬ¬
⁊ ꝑmĩtiũ posse nos dubi
ñ est. ¶ Difseciam renũclaci¬

Expanded text:
etas si dolo malo, aut fraudandi causa coita sit, ipso jure nullius momenti est, quia fides bona cr nuntium posse nos dubium non est.Dissociamur renuntiati
Abbreviated transcription (Latin):
anne compendu facturus era
conseq̃tur. Sera est enim ꝑai¬
entia fruendi que offt̾ur eotẽ¬
pore quo frintolomis alus re¬
b illigatus nõ pot̾. ꝙ sipau¬
cis dieb ꝓhibuit dem̃ penitẽ¬
ciam agitur omma que colo ĩ
nointegra sũt nich̃ ex oblig¬
acione paucor dieꝵ morami¬
nuet ¶It utilit̾ ex ꝯducto agit
ures annos fundum ictaũał
testo suo dãpnauit h̃rdemut
ꝯductorem lib̾aret si nõ paci¬
atur hr̃s eum reliquo tp̃re
neralit alieno Abitrio italo

Expanded text:
annos compendii facturus erat, consequetur: sera est enim patientia fruendi, quae offertur eo tempore, quo frui colonus aliis rebus illigatus non potest. quod si paucis diebus prohibuit, deinde paenitentiam agit omniaque colono in integro sunt, nihil ex obligatione paucorum dierum mora minuet. item utiliter ex conducto agit plures annos fundum locauerat, testamento suo damnauit heredem, ut conductorem liberaret. si non patiatur heres eum reliquo tempore neraliter alieno arbitrio, lo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eius temporis ḣitatores
aut̃ nõ fuiss ncc̃e demoliri.
s qr meliꝰ edificare uellet
id feciss qnͣti ꝯductoris int¬
eẽt hitatores ne migratt tã¬
tum ꝯdepnari oportere.¬
dilis inmunicipio balnea ⁊¬
dux̾at ut eo ãno miuncipes
g̃tes iauarent᷑: posttres m̃¬
quo lauacc̃emnõ p̾stitisset᷑
petiue ꝯtributio fieret. ¶Q
muias ad ctũpondꝰ onisio
cass cum maioreoñeodu¬
ctor eas rupiss ꝯsulebat de

Expanded text:
s habitatores autem non fuisset necesse demoliri, sed quia melius aedificare vellet, id fecisset, quanti conductoris interesset, habitatores ne migrarent, tanti condemnari oportere. Aedilis in municipio balneas conduxerat, ut eo anno municipes gratis lavarentur: post tres mequo lauationem non praestitisset, pecuniae contributio fieret.Qui mulas ad certum pondus oneris locaret, cum maiore onere conductor eas rupisset, consulebat de
Abbreviated transcription (Latin):
dit. q̃ro ansi euicta sit possõ epa¬
tori reg̃ssumeditor ad mãdat
orempossit.⁊ an int̾sit c̃ditoris
bitum ꝯsccutꝰ ñ sit mandator¬
paret ⁊ si euittionis nõie ñ tene¬
atur ꝓfice̾ eamrẽ ad ub̾acc̃em.
Ille illi salute mandotͥ ut bie¬
sio seũo affini meo etognitae¬
das sõpignore illoin ꝙͣ pecu¬

Expanded text:
dit: quaero, an, si euicta sit possessio emptori, regressum creditor ad mandatorem habere possit et an intersit, creditoris bitum consecutus non sit, mandatorapparet, si euictionis nomine non teneatur, proficere eam rem ad liberationem. 'Ille illi salutem.Mando tibi, ut Blaesio Seuero adfini meo octoginta credas sub pignore illo e
Abbreviated transcription (Latin):
uit. q̃rendum ẽanmanẽte ap¬
pelsce debitor a creditore duem¬
ri potest respondi posse.¶Ade
meũ cognouisti. ĩo cumexno¬
trimoniu⁊ q̃uis y donee repmi¬
ssurã t̾ticiã matre̾ puelle dotẽ
sciam tñ⁊ ip̃e quo mag̃ ꝯciliez
animũtuũ domuimeefidẽme

Expanded text:
vit: quaerendum est, an manente appellatione debitor a creditore conveniri potest. respondi posse. Ad emeum cognovisti: ideoque cum ex votrimonium. et quamvis idonee repromissuram tibi Titiam matrem puellae dotem sciam, tamen et ipse quo magis conciliem anim
Abbreviated transcription (Latin):
ierittñsim̃mos acditore nõ
ita accepit ut meo noĩe daret
nec libarime nec temãdatime¬
cum acturum. ꝙ sisic mutua¬
tus sit ut petũiam meonõie
minetuo ꝙ ꝓ me solueba᷑ acce¬

Expanded text:
i nummos a creditore non ita acceperit, ut meo nomine daret, nec liberari me nec te mandati mecum acturum: quod si sic mutuatus sit, ut pecuniam meo nomine mine tuo quod pro me soluebatur acce
Abbreviated transcription (Latin):
res mas unde ⁊ rectr dicit̃
in ħ eẽmãdati a ccd̾em ut
sus teunditori cõpetit.na
⁊ ego tecum ag̾e possũ ut p̃s¬
tes mͥ adũsꝰ unditor ẽ ẽpti
acccens simandato meoᷤ.¬
cipiam. aut si nolit c̃ditor
obligõem mnutare cau̾e tͥ de¬
reꝰ ꝓmittẽdi fc̃s sur.¶S¬

Expanded text:
res tuas uendere? et recte dicitur in hoc esse mandati actionem, ut sus te uenditori competit: nam et ego tecum agere possum, ut praestes mihi aduersus uenditorem empti actiones.Sed si mandatu meocipiam: aut si nolit creditor obligationem mutare, cauere tibi dereus promittendi factus sim.S
Abbreviated transcription (Latin):
cere d cautionib in futuro i ã¬
çietate q sab̾ in ȯib bone fi¬
der iudiciis existimauit. siue
uelutimandati ⁊modati.de¬
põiti. ¶Si tecũ mͥ sccietas sit
⁊ res exscrietatr ⁊munes q̃s¬

Expanded text:
cautionibus in futuro societate. quod Sabinus in omnibus bonae fidei iudiciis existimauit, siue ueluti mandati, commodati, depositi.Si tecum societas mihi sit et res ex societate communes, q
Abbreviated transcription (Latin):
deducto. n dãpnum nͥõi uic¬
ro deducto. s pot̾ coiri scciet¬
as ita ut eius uicri ꝙ reliqu¬
iun in scrietate sit oĩ dãpno
deducto pars alt̾a f̾atur.⁊ ciꝰ¬

Expanded text:
deducto neque damnum nisi omni lucro deducto: sed potest coiri societas ita, ut eius lucri, quod reliquum in societate sit omni damno deducto, pars alia feratur,
Abbreviated transcription (Latin):
sus fũit sccietatis iuditio a¬
trum accoes eumãdare so¬
ciissufficit ut si fac̾e illeũ
possit nich̃ ultra socus prẽt
anũo indẽpnes eos pr̃are de
noĩe ꝙ̃ ipe solus admisit qr
difficue ẽ negare culpa ip̃iꝰ
cessiss compẽsari cũdãpno
ꝙ cuipa prebuit debeat. ⁊ ait cõ¬
cellꝰ.ł .ui. dig̾. scribit. si ẜuus
uniꝰ exscriis societati a dño p̃¬
poĩtus negligent ũsatꝰ sit do¬

Expanded text:
sus fuerit societatis iudicio atrum actionem eum mandare sociis sufficit, ut, si facere ille non possit, nihil ultra sociis praestet, an uero indemnes eos praestare deem ipse solus admisit, quia difficile est negare culpa ipsiuscessit, compensari cum damno, quod culpa praebuit, debeat, et ait com scribit, si seruus unius ex sociis societati a domino praepositus neglegenter uersatus sit, do
Abbreviated transcription (Latin):
dati accõem. ¶Siue c̃ frumitũ
debe̾tur. fideissor affritũ ded̃
sine quid exnc̃citate souindi
plus impedit ꝙͣ ẽ p̾cium som¬
te rei. siue stichũ soluit is de
cessit aut debilitate flagicõ ne

Expanded text:
dati actionem.Siue, cum frumentum deberetur, fideiussor Africum dedit, siue quid ex necessitate soluendi plus impendit quam est pretium solutae rei, siue Stichum soluit isqu‹e› decessit aut debilitat‹e› flagitioue
Abbreviated transcription (Latin):
ret fraude nt puta si excep¬
cionẽ ꝓcuratoriã omisit sũ
sciens siue ignorãs. debona
fide enim agiturciuñ ꝯgrunt
de.ipicib uiris disputare. s
de h̾ tm̃ si debitoꝵ fũit necne.

Expanded text:
ret fraude, ut puta si exceptionem procuratoriam omisit sive sciens sive ignarus: de bona fide enim agitur, cui non congruit de apicibus iuris disputare, sed de hoc tantum, debitor fuerit nec ne.
Abbreviated transcription (Latin):
mãdatorirenũtiareut issi
ĩuelit aitr̃ opautatur. ꝙ si
cũ possit remĩciarecessaũit.
qnͣti mandatoris int̾sit ten¬
ebitur siauqͣ ex cã nõ potĩt
te quo eiꝰ cui mãdatũ ẽ si¬

Expanded text:
mandatori nuntiare, ut is si uelit alterius opera utatur: quod si, c‹um› possit nuntiare, cessauerit, quanti mandatoris intersit tenebitur: si aliqua ex causa non poterit te quo
Abbreviated transcription (Latin):
tum sensit siue ei mãdauisũ
nõ qr bone fid̃i h ꝯgruit nede
alieno lucrũ fñciat ꝙ si ñ ex̃cu¬
it pecĩnam s adusus suos ꝯũ¬
tit in usums ꝯuenietur quo
l̾imo mõ in regionib freꝙ̃tã:¬
exeg̾it ꝓcurator ⁊ inusꝰ fuose
suis mutuã pecuniã accipet
mandati eninõ acturum.¬

Expanded text:
tum sensit, siue ei mandaui siue non, quia bonae fidei hoc congruit, ne de alieno lucrum sentiat: quod si non exercuit pe cuniam, sed ad usus suos conuertit, in usuras conuenietur, quae legitimo modo in regexegerit procurator et in usus suos suis mutuam pecuniam acciperet, mandati eum non acturum
Abbreviated transcription (Latin):
eos ab ẽptorib usucaptos
uideripiacint. s uenalitiarm̃e
exꝓuinciareusum pb̾liciana.&
actoe nõ utiuit acturũ cũ extepi¬
cioiusti dĩicãcognita detur

Expanded text:
eos a‹b› emptoribus usucaptos uideri placuit. sed uenaliciar‹i›um ex prouincia reuersum Publiciana actione non ‹in›utiliter acturum, cum exceptio iust
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ uisto mãdatum ad tuã remꝑ
tineat ⁊ m̃ito. tc̃ em̃ lib̾atur is q
debitorẽ del egat sinom ciꝰ con¬
or secutus ẽ nõ c̃ꝑicło debitoriᷤᷤ
ab eostipłatussd̾ iurissimãdi¬

Expanded text:
is id mandatum ad tuam rem pertineat, et merito: tunc enim liberatur is qui debitorem delegat, si nomen eius creditor secutus est, non cum periculo debitoris ab eo stipulatur.Idem iuris
Abbreviated transcription (Latin):
ulige i cui uba h̾sunt catulio
⁊ prudentes auxiliũ appuois
omifunt pot̾umt mãdtiag¬
entib hus exequitate iudici
tucri toigitur si ignoraũnt er¬
cãta eoꝵ ĩgnorancia si scier̃t
incũbebat eisnc̃citas ꝓuccan¬
di. ceter dolo u̾sati sunt sinõ
ꝓuocaũnt. quid tñ simopra

Expanded text:
licet, cuius uerba haec sunt: 'Catullo et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te'. igitur si ignorauerunt, excusata ignorantia est: si scierunt, incumbebat eis necessitas prouocandi, ceterum dolo uersati sunt, si non prouocauerunt. quid tamen, si pa
Abbreviated transcription (Latin):
h̾rs eius pot̾it mãdati.⁊ge̾. illũ
uo qui mãdatũ susceꝑit si suape¬
cuma fecit puto age̾ mãdati.siñ
ita ei mãdatũ ẽ ut sua pecũia fa¬
ce̾ monum̃ tũ potuit enĩ agẽ ĩ c̃
eo qui mandauit ut s peciumia

Expanded text:
heres eius poterit mandati agere. illum uero qui mandatum suscepit, si sua pecunia fecit, puto agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret monumentum. potuit enim agere etiam cum eo qui m
Abbreviated transcription (Latin):
mit mãdati accc̃em deħe hre
adũsus ⁊tutores suos¶ Si
lib̾ hõ c̃ bona fide seruiret mã¬
daũit ticio ut redimetur et
mĩmos ex eo peculio dedit
ꝙ ip̃m sequi nõ ap̃ bone fiõi
ẽptorẽ relinqui debun titiꝰ¬

Expanded text:
emit mandati actionem habere adversus contutores suos. Si liber homo, cum bona fide serviret, mandaverit Titio ut redimeretur et nummos ex eo peculio dederit, quod ipsum sequi, non apud bonae fidei emptorem relinqui debuit, Titiu
Abbreviated transcription (Latin):
pecũiam mutuã accipet uti¬
lem actõem dandã qĩ instito¬
mutue petĩue accipiẽde indefͦ.¬
¶Si cuimãdau̾o ut aticio stip¬
uletur poto cumeo cuimrãda¬

Expanded text:
pecuniam mutuam acciperet, utilem actionem dandam quasi institomutuae pecuniae accipiendae uideatur.Si cui mandauero, ut a Titio stipuletur
Abbreviated transcription (Latin):
beris s ⁊̃ si ẜuus q̃ emisti fug̾
ris. sidolus nõ int̾uenitnec
cuipateneb̾is nisiad hoc ut
caueas sumpotta tem tuã per¬
ut tibi cauea turputo suffic̾e
atorem meinrẽmeã facias ĩ

Expanded text:
beris. sed et si seruus quem emisti fugit, ris, si dolus non interuenit nec culpa, non teneberis nisi ad hoc, ut caueas, si in potestatem tuam perut tibi caueatur, puto sufficere, atorem me in rem meam facias,
Abbreviated transcription (Latin):
uibeas. ¶E dea iauena. usuti
sit̾ mandẽ ut meaiticune¬
gitia geres uł ut in⁊ ticio fũ¬
dumem̃es uł ut ꝓ meiti
cio fideiubeas . tua ⁊ meaã
ueluti simãdẽt̾ ut sb̃ usur¬
is crederes ei quinrẽmeã
mutuaretur ¶Tua ⁊ auena
ueluti simandẽ tͥ ut ticio sb̃

Expanded text:
na, ueluti si tibi mandem, ut mea et Titii negotia gereres uel ut mihi et Titio fundum emeres uel ut pro me et Titio fideiubeas.Tua et mea, ueluti si mandem tibi, ut sub usuris crederes ei, qui in rem meam mutuaretur.Tua et aliena, ueluti si tibi mandem, ut Titio sub
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratorẽ facẽnõ posse tm̃mã¬
dati accõ ẽ adagendum enĩ
dunntaxat ħ face nõ pot̾.¬
Si tutor es mãdauint curat¬
ori suo mãcipiũ emend̃ pup¬

Expanded text:
curatorem non posse, tamen mandati actio est: ad agendum enim dumtaxat hoc facere non potest.Si tutores mandauerint contutori suo mancipium emendum pup
Abbreviated transcription (Latin):
ĩo ẽ obligatus ꝙ negiria
gessit. U̾m idcirtoꝙ mãda¬
tum suscepit. deni tenetu
⁊ sinõ gessiss. ¶Si passus
sim aliꝙ ꝓ me fideiube̾ uẽs
auas intuenire mandatite¬
neor.⁊ nsipimuto quisint̾¬
cessentaut donãdi aĩo aut
negm genserit mãdati acto.¬
Rei turpis nuilũ mãdatũ

Expanded text:
o est obligatus quod negotia gessit, uerum idcirco quod mandatum susceperit: denique tenetur et si non gessisset.Si passus sim aliquem pro me fideiubere uel alias interuenire, mandati teneor et, nisi pro inuito quis intercesserit aut donandi animo aut negotium gerens, erit mandati actio.Rei turpis nullum mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
quidã fedeiusẜatꝓdanide
in cedempactꝰ ob suã fider¬
sionem ⁊ sb̃ nõie altius ex
euntu litis cauat sͥ c̾tam
qñtitte dari. hic a claudi¬
o saturnino p̾tore maioreᷤᷤ
fructus infre uissꝰ erat. ⁊ ad¬
int̃oix̃at. uidebatur/ã mic

Expanded text:
quidam fideiusserat pro daphnide mercedem pactus ob suam fideiussionem et sub nomine alterius ex eventu litis caverat sibi certam quantitatem dari: hic a Claudio Saturnino praetore maiores fructus inferre iussus erat et adinterdixerat.
Abbreviated transcription (Latin):
mortesoluimã dactum. s co¬
ligõem alcquindurare.
Siquis debitorisuomadau¬
erit uttitio souiet ex debitor
mortuo eo ẽ idignoraretso¬
intelligitur pecĩna fitrins¬
sortĩ si debitor ab eo deleg¬
atussit c̃ditoribo delegatꝰ¬
nom facit c̃ditor qui adin¬
ittit debitorẽ delegatũ ¶

Expanded text:
morte solvi mandatum, sed obligationem aliquando durare. Si quis debitori suo mandaverit, ut Titio solveret, et debitor mortuo eo, cum id ignoraret, sointellegitur pecunia fideiussori etiam si debitor ab eo delegatus sit creditori, linomen facit creditor, qui admittit deb
Abbreviated transcription (Latin):
oms anmãdati iudicio ⁊ se¬
q̾ritur ⁊ siquid̃ sciens p̾ter
q exceptio debitoricõpetebat
pacti forte ꝯuĩntiur cuiꝰ alt̾us
rerit ignorãs hãc exceptt̾̃emñ

Expanded text:
onis, an mandati iudicio persequaeritur. et si quidem sciens praetermqua exceptio debitori competebat, pacti forte conuenti uel cuius alterius rei, et ignarus hanc exceptionem non
Abbreviated transcription (Latin):
mandatu
suscipi pot̾.¬
Nt̃ siue rego.
siue uolo siuemando. siuea¬
uo quoꝯ ubo scripgerit man¬
datiacc̃o e tẽmandatũ ⁊ in

Expanded text:
mandatum suscipi potest.Item siue 'rogo' siue 'uolo' siue 'mando' siue alio quocumque uerbo scripserit, mandati actio est.Item mandatum et in
Abbreviated transcription (Latin):
uratori ꝯstitutũ si ex̃ ord̾ies
borem dñs remimare uoa¬
lnt. ⁊tq ĩo fidẽ adhiberi
placitis oporteat an euntũ
licum mnaioris pecume pre¬
simio ce bonos mores ꝓcira¬
lp̃ S ꝓcurar Ator redemeri.
michi teneatur ⁊ labeo pu¬
tat mãdati eum tem̃necẽe

Expanded text:
stitutum si extra ordinem borem dominus remunerare uoluerit atque ideo fidem adhiberi placitis oporteat an euentum litium maioris pecuniae praemio contra bonos mores procurator redemerit.mihi teneatur? et Labeo putat mandati eum tene
Abbreviated transcription (Latin):
dicio ꝗsequi ꝙ erat ꝯdẽpna¬
tͣus. S rectissime diui frẽs
iyigerunt nuliã accõem eũ
pp̃ suã calliditatẽ hre qui¬
a m̃crte pacta access at ad
talemredẽicoem ¶Edare¬
ellus aũt sic ioqurtur deco
quipecinia accepta spopõ¬
dit ut siquid̃ ħ̾ actum ẽut
suo picło spondet. nua acti¬
oncagat sinño ñh ait᷑¬

Expanded text:
dicio consequi, quod erat condemnatus. sed rectissime diui fratres rescripserunt nullam actionem eum propter suam calliditatem habere, quia mercede pacta accesserat ad talem redemptionem.Marcellus autem sic loquitur de eo qui pecunia accepta spopondit, ut, si quidem hoc actum est, ut suo pericul‹o› sponderet, nulla actione agat, sin uero non
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiꝰ geñis mãdatũ magis
ꝯsiliuim ẽ ꝙ̃ mandatũ ⁊ id
obid ñ ẽ obugatoriũ. qrne
nõ pediat ei cuidabit. qr libẽ¬
rumẽ cuiq ap̃se explorare
an expediat sibi ⁊siuum.

Expanded text:
datum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia non expediat ei cui dabatur, quia liberum est cuique apud se explorare, an expediat sibi consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
ciat uł ne pat᷑ur eñ tignũ mn
parietẽ ĩmutẽ. ur stuucidia
adũsꝰ eum habe̾. ut ne paci¬
atur uicinũ ꝑ fund̃ suũ uł hr̃¬
des ire agẽ aꝙͣ ueexeo duce.¬

Expanded text:
ciat, uel ut patiatur eum tignum in parietem immittere, uel stillicidia aduersus eum habere, uel ut patiatur uicinum per fundum suum uel heredis ire agere aquamue ex eo duce
Abbreviated transcription (Latin):
dies iegaticedit. nec eminsi¬
cut iiuẽtiũ ia ⁊ defũctoꝵactꝰsꝰ
pendi receptũẽ.
Siserintus it

Expanded text:
dies legati cedit: nec enim sicut uiuentium, ita et defunctorum actus suspendi receptum est. SI SERUITUS
Abbreviated transcription (Latin):
uum liceat ut adire ꝙͣ ꝓxĩe pos
ad refitiend̃ eum ego fabriq
mei. ¶t ut spaciũ relmq̃t mͥ
dñs fũdi q̃ dextra ⁊ sinstraad
riu̾m eã ⁊ quo tramlimũ. lap¬

Expanded text:
uum liceat, ut adire, qua proxime possim, ad reficiendum eum ego fabrique mei, item ut spatium relinquat mihi dominus fundi, qua dextra et sinistra ad riuum adeam et quo terram limum lap
Abbreviated transcription (Latin):
itor fundi geroniam fũdouo¬
triano ꝙ̃ retinebat legẽ dede¬
rat nec̾c eumpiscacio tign¬
aria ex̾ceatur ꝙͣuismari qd̃
rolapidicinas ẽe inuitote

Expanded text:
itor fundi Geroniani fundo Botriano, quem retinebat, legem dederat, ne contra eum piscatio thynnaria exerceatur. quamuis mari, quod ro lapidicinas esse, inuito te
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾ ꝙͣ ꝙ̃ dicipot̾. si triapliacõ¬
tinua leanri extremũ tͥ trada
acquiriposse ¶Siũo extremo
ꝙ retineã quia ⁊ medui sit ser¬
uitutẽ esistẽ ¶ S ⁊ sirursus
aut roci acquisita sit ẜuitꝰ
aut mediũ auenau̾o int̾pel¬
lari tñ donec medio pclioser

Expanded text:
dici potest, si tria praedia continua habeam et extremum tibi tradam, adquiri posse: si vero extremo, quod retineam, quia et medium meum sit, servitutem consistere, sed si rursus aut id, cui adquisita sit servitus, aut medium alienavero, interpellari eam, donec medio praedio s
Abbreviated transcription (Latin):
excepta sit aut om̃is ẜuitꝰ mi¬
pomi debeat intpõitis quora
liems edib ĩpompot̾it. ueluti
lescat simediis edib ẜuitus
postea ĩpõitafu̾it. sic̃ꝑ płium¬

Expanded text:
excepta sit, aut omnis servitus imponi debeat. Interpositis quoque alienis aedibus imponi potest, veluti lescat, si mediis aedibus seruitus postea imposita fuerit: sicu
Abbreviated transcription (Latin):
ularetalumpine publitiurdi¬
cu dampnatus.Et qui operas
suas ut cum bestus pugnaret
alis genere. Nam quid si leo sit.
pugnaut siue nõ q si depu¬
gnau̾it cum ñ ictass operassu
S qui operas suas in hlcca¬
ũit demq eos quiuirtutis
ostendende causa h faciunt
sine mercede non teneriaĩt
ueteres. nisuarena passi st̃¬
sese onerari. hos enimputo
notam nõ euadere. S siquis
opas suas lccauit ut feras ue

Expanded text:
ur calumniae publici iudicii damnatus. et qui operas suas, ut cum bestiis depugnaret, alis genere: nam quid si leo sit, pugnauerit siue non: quod si depugnauerit, cum non locasset operas sused qui operas suas in hoc locauit. denique eos, qui uirtutis ostendendae causa hoc faciunt sine mercede, non teneri aiunt ueteres, nisi in harena passi sunt se honorari: eos enim puto notam non euadere. sed si quis operas suas locauerit, ut feras ue
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑx ieptumẽnõ ꝓhiberi
tutorem ad ẽe pupiuo ĩ ne¬
gitio suo aduccatus conẗ
patremeius fuiss. S siil¬
lud pirissum ab eo agere
tutorempupili cãm Adũ¬
susfiscum in q̃adũsus pa¬
trempupuu ante aducca¬
tus fuiss fisci. ¶Qui aũt
inter infames sunt seꝙ̃ti
tulo expi.mnabitur.
quinotanturinfanna.ix.

Expanded text:
criptum est non prohiberi tutorem adesse pupillo in negotio, in quo aduocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud permissum ab eo est agere tutorem pupilli caus‹am› aduersus fiscum, in qua aduersus patrem pupilli antea aduocatus fisci fuisset. Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanabitur. DE HIS QUI NOTANTUR INFAMI
Abbreviated transcription (Latin):
pretorꝓposuit
mderationis
tatis tuendeet
decoris siucau¬
sa ne sñ delectu
passim ap̃ se postuietur. eapp̃
tres fecit ordines. Namquo¬
sdamin totumꝓhibuit pos
ur amicisui miure ap̃eum
qui uiristitõi p̾est expoñe nel
ait̾ius desiderio cc̃dicere. ¶nic¬
um aũt fecit p̃tor ab husqui
intotum ꝓhibentur postula¬
reinquo edc̃o aut piuciam
aut casum extus aunt ꝑuiciã
dum minorem ãnis .xuii. q¬
eos nõ in totum cõpientp
hibet postulare. quiamode
te aut paulo minore fertur
nerua fui ⁊ ꝑb̾lice deuire res¬
pondisse. ¶ꝓpt̾ cãum aut¬
surdum quiꝓsus ñ andit
ꝓhibetap̃se postulare. nec
enim erat ei ꝑmittend̃ postu¬
lare qui det̃tum p̃toris exau
riculosum futuꝵ. Naniñex¬
temperass penaut ꝯtumax
plecfetur. ELit p̃torsiñ ha¬
causis uł ambitõe adũsarii ÷
metu pr̃onumnõ inuenit.
Scdo loco edictũꝓponiturine¬
os qui ꝓalus ne postuientꝓ¬
pionas turpitudine notab

Expanded text:
proposuit habendae rationis tatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur. Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totum prohibuit postuel amici sui in iure apud eum, qui iurisdictioni praeest, exponere: uel alterius desiderio contradicere. Initium autem fecit praetor ab his, qui in totum prohibentur postulare. in quo edicto aut pueritiam aut casum excusauit. pueritiam: dum minorem annis decem eos non in totum compleuit, prohibet postulare, quia modete aut paulo maiore fertur Nerua filius et publice de iure responsitasse. propter casum surdum qui prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudriculosum futurum: nam non extemperasset, poena ut contumax plecteretur. Ait praetor: "Si non hacausis vel ambitione adversarii vel metu patronum non invenit. Secundo loco edictum proponitur in eos, qui pro aliis ne postulenpersonas in turpitu
Abbreviated transcription (Latin):
gantur muueres ¶Origo ã
introclucta ⁊ caiphurma im¬
ꝓbissĩa femina que inuecũde
postulans ⁊ magr̾atum ĩ qui¬
etans cãmdedit hinc edicto.
Casumdum cecũ utris lumi¬
nib ⁊ orbatum p̃tor repellit
uidel ꝙ insignia magr̾atꝰ
uid̾e ⁊ reueri nõ possit. Refert
⁊̃ lac̃o pb̃lium cetum asꝑnari¬

Expanded text:
mulieres: origo uero introducta est a Carfania improbissima femina, quae inuerecunde postulans et magistratum inquietans causam dedit edicto. casum: dum caecum utrisque luminibus orbatum praetor repellit: uidelicet quod insignia magistratus uidere et reuereri non possit. refert etiam Labeo Publilium caecum Aspr
Abbreviated transcription (Latin):
unus sifu̾itint eos quit̃tio
ecco ꝯtinentur⁊ nsi ꝓ c̃tisper¬
sonispostulare ꝓh̾ntur. Ccte¬
utrum deea quea principeuel
asenatuẽ. pomp̃ querit ⁊ puta
de earestt̾e sensum ꝙ princep
ul senatus indulsit. anaute
⁊ pretor restituerepossit. q̃rit.
⁊ michi urceturtaliap̾toru
decreta seruanda nõ ee insisi¬
cui ex offõ mris dctõis suesb̃u

Expanded text:
 si fuerit inter eos, qui tertio edicto continentur et nisi pro certis personis postulare prohibentur: ceteutrum de ea quae a principe uel a senatu?Pomponius quaerit: et putat de ea restitutione sensum, quam princeps uel senatus indulsit. an autem et praetor restituere possit, quaeritur: et mihi uidetur talia praetorum decreta non esse seruanda, nisi sicubi ex officio iurisdictionis suae su
Abbreviated transcription (Latin):
riis licet nch̾ h̾iturieẽnt ex eo
iegato ¶ Licet tam angusto ẽ le¬
gat. rius cui domꝰ uso legatꝰ ẽ
ut nõ possit cccupare titiꝰ domiꝰ
etarius nõ utetur: qui alicebit u

Expanded text:
riis licet, nihil habituri essent ex eo legato.Licet tam angustus est legatariu‹s›, cui domus usus legatus est, ut non possit occupare totius domus etarius non u
Abbreviated transcription (Latin):
dere. ilii oꝑas potit tũ ip̾euti
debeat ¶ sc̃e tñ iaro putat si
fund̃ ꝯduxit quis usupariu
da redem̃nt uł ĩsuiã uł nauẽ
fabricandã potitadhec oꝑis
utiusuxano nec offẽdetur illa

Expanded text:
dere alii operas poterit, cum ipse uti debeat? idem tamen Labeo putat, si fundum ‹c›onduxerit quis, usuarium da redemerit uel insulam uel nauem fabricandam, poterit ad haec operis uti usuarii: nec offendetur illa
Abbreviated transcription (Latin):
Quiꝰ. E domꝰ usus iegatꝰ sitg
sine fructu ẽis refectio sit reim
sartis tectistam h̾rdis ꝙͣ us¬
ctum hr̃s accipiat ip̃erefice
debẽ. Si no tal sit res cuius
nsus legatus ẽ ut hrs fruc¬
tum ꝑtiꝑe nõ possit legatar¬
uis refic᷑e cogendus ẽ que dis

Expanded text:
um.Si domus usus legatus sit sine f‹r›uctu, communis refectio est rei in sartis tectis tam heredis quam usctum heres accipiat, ipse ref‹ic›ere debeat, si uero talis sit res, cuius usus ‹le›gatus est, ut heres fructum percipere non possit, legatarius reficere cogendus est: quae dis
Abbreviated transcription (Latin):
usu legato licebit usurario
a ⁊ domo ⁊ seruo itautũturñ
ut inch̃ alu fructuũ nõie sr̃¬
eẽt ¶Situtiis tuisꝰ fundi le¬
gatus ẽ quominꝰ dñs agri
colendic̾a iͥ ũsetur ꝓ hibe̾ n po

Expanded text:
usu legato licebit usuario equia et domo et seruo ita uteretur, ut nihil alii fructuum nomine superesset.Sicuti is, cui usus fundi legatus est, quo minus dominus agri co
Abbreviated transcription (Latin):
suo carend̾ foret cũ uti uuit
marito possit hĩtare nõ fuit
dubitatũ squid ergo siuidue
legatus sit anmuiptiis ccͣtis post
ꝯstitutũ usũ mulier h̃itare cu
marito possit. ⁊ ẽ ĩmint põp̃.l.¬

Expanded text:
o carendum foret, cum uti uult marito possit habitare, nec fuit dubitatum. quid ergo si uiduae legatus sit, an nuptiis contractis post constitutum usum mulier habitare cum marito possit? et est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprietati miscebit᷑. Eũ ã ego
siue memꝰ capite inuinti fu¬
nob̾ capite minutꝰ nõ fu̾at
ad te ꝓprietas cũ parte dint¬
idia ususfructus ꝑtineat.

Expanded text:
prietate miscebitur. siue autem ego siue Maeuius capite minuti funobis capite minutus non fuerat, ad te proprietas cum parte dimidia usus fructus pertineat:
Abbreviated transcription (Latin):
iugend̾ in eo qui so los ub̃os
h̾rdes scripgerit. i ñ ut legata¬
rios eos nõiau̾it s ut o itẽret
uoluit eos libõs simul c̃ mre
frui deb̾e diti mĩem legatariã
eẽ intelligendã ⁊ ꝑ oĩa similẽ
ẽẽ ⁊ in ħ caniuris em̃ntum.

Expanded text:
llegendum in eo, qui solos liberos heredes scripserit, licet non ut legatarios eos nominauerit, sed ut ostenderet uoluit eos liberos simul cum matre frui, debere dici matrem legatariam esse intellegendam et per omnia similem esse et in hoc casu iuris euentum.
Abbreviated transcription (Latin):
uer cẽ senatus ꝯsrtum int̃tes¬
serit. equuẽ nõ soluminuetẽ
debitore̾ s infidecuissores eius
aceces restitui. nam c̃muiris
cã pristinarestituenda est.

Expanded text:
 senatus consultum intercesserit, aequum est non solum in ueterem debitorem, sed et in fideiussores eius actionem restitui: nam cum mulieris causa pristina restituenda est.
Abbreviated transcription (Latin):
cuma uiro refret ⁊ hũc fũd̾
undicat. exteptio quidẽ oppo¬
intur eite reepta ⁊ tdita. s re¬
merit siue int̾peint aliũ qd̃
musr ea rõe careat re sua. idẽẽ
⁊ si nõ ꝓ uiro s ꝓ auo debito¬
reremꝰ suã t̾dioit. ¶Simuuer
ne ip̃a mntcedet auimãdaret
rtid fatet an in huiꝰ ꝑsonaĩ
iccus hiic senatꝰ ⁊ sulto sit
qui rogatumusris id faceret.
petitdem nõ dandã adũsus ip¬
sammułrẽ spectate puto re
ita ẽẽ distinguẽdam.ut si qui¬
tẽ c̃ditor cui me obligauimã¬
dante mułre h̾ infraudẽ sena¬
tus esusti egiss ne ip̃a mĩus¬
niret ꝯtra senato esultũ dare
au auũ excludẽdum eũ excep¬
cione fraudis senato esulti
ft̃e. si uois ignorass ego ãsi
issẽ tc̃ mãdati me agentẽ cu
muliere excludeno ẽẽ. meau
c̾ditori tem. ¶Si muir ꝓ eo ꝓ
quo mnt̃cessit iudiciũ ꝑata

Expanded text:
m uiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem opp‹o›nitur ei de re empta et tradita, sed remerit siue interposuerit alium, quo mulier ea ratione careat re sua. idem est et si non pro uiro, sed pro alio debitore rem suam tradidit. Si mulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret ut id faceret, an in huius persona locus huic senatus consulto sit, qui rogatu mulieris id faceret? petitionem non dandam aduersus ipsam mulierem spectat. et puto rem ita esse distinguendam, ut, si quidem creditor, cui me obligaui mandante muliere, hoc in fraudem senatus consulti egisset, ne ipsa interueniret contra senatus consultum, daret autem alium, excludendum eum exceptione fraudis senatus consulti factae: si uero is ignorasset, ego autem scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum esse, me autem creditori teneri. Si mulier pro eo, pro quo intercesserit, iudicium parata
Abbreviated transcription (Latin):
Tya mancipia enit ⁊ mu¬
tuam petĩnam accrpit sõ
fitrussore marito eãq so¬
unt unditori post ea mari¬
tus nõ decedens nõ so uiẽ¬
do infraudẽ c̃ditoris cauit
testõ se eã pecuniã umũsa
debe q̾rit᷑ an in tͣcessissemui¬

Expanded text:
a mancipia emit et mutuam pecuniam accepit sub fideiussore marito eamque soluit uenditori: postea maritus decedens non soluendo in fraudem creditoris cauit testamento se eam pecuniam uniuersam debere: quaeritur, an intercessisse mul
Abbreviated transcription (Latin):
m̃uto c̃ nõ obligate cũ affe¬
ctu succefẜit. demq infscid¬
ia ħ es alienum ñ ĩputabi¬
tur. pianesim ꝓponas mu¬
lieremueñ debitori suctes¬
sisse. dñdum erit restitutori¬
a eã ⁊uemripofso s ⁊ directa
cione ꝯueniat᷑. ¶Si cũ eẽm

Expanded text:
to, cum non obligatae cum effectu successerit: denique in Falcidia hoc aes alienum non imputabitur. Plane si mihi proponas mulierem veteri debitori successisse, dicendum erit restitutoria eam conveniri posse, sed et directa actione conveniatur. Si, cum essem
Abbreviated transcription (Latin):
D.¶Ebitrix mi̾r a c̃ditore
int̾cessisse uidebit᷑. Si sena¬
tus ꝯsurti b̾nficiũ int̾ueñit
utr̃ statun cũ mułr int̾ces¬
serit actionẽ inpriorẽ debi

Expanded text:
Debitrix mulier a creditore intercessisse uidetur. Si senatus consulti beneficium interuenit, utrum statim cum mulier intercesseri
Abbreviated transcription (Latin):
igauit sẽꝑmo ob ꝯdõem. mox
muuera numnio sua fidemu¬
tuã pecĩnam acceptã sb̃ ob¬
ligoe eiustem fundisount
statin sempio ꝓ marito
suo quesitũ ẽ. an adũsus
scnato ⁊sultũ obugata sit.
.rx. si mim̃rius scisset eã int̾¬
cedere fortesenato ⁊ sł to de
quo queritur locum.

Expanded text:
ox mulier a Numerio sua fide mutuam pecuniam acceptam sub obligatione eiusdem fundi soluit statim Sempronio pro marito suo: quaesitum est, an aduersus senatus consultum obligata sit. respondi, si Numerius scisset eam intercedere, fore senatus consulto de quo quaereretur locum.
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ auenã obligõem recusare.
c̃ maneã debito obligatꝰ ⁊ iꝑ
sa deiuicro agat. ac pociꝰ redde
cogatur q ñdebitum acceꝑt
quampro auo souiere.

Expanded text:
potest alienam obligationem recusare, cum maneam debito obligatus, et ipsa de lucro agat ac potius reddere cogatur quod non debitum acceperat, quam pro alio soluere.
Abbreviated transcription (Latin):
fũit excepct̃e senatus ⁊ suiti
sor ꝑ lanesimuuer ñ int̾¬
cessa debitorẽ suũ delegaue¬
rat senatꝰ ꝯsultum cessat.
stituitur s si eũ delegauit
qui debitor eius ñ fuit fra¬
us senatus ꝯsuito frã uide¬
bitur. ⁊ iõ excepco datur.
Qucciẽs ꝓ debitore int̾tes¬
serit muuer datur in eũpri¬
stina acc̃o ⁊ si illepriꝰ accep¬
int̾̃cesserit. ¶Si ꝯuen̾it c̃ de¬
bitore ut exꝓmissorẽ daret
⁊ acceptoiatiun sit dem̃is¬
ierꝰ post int̾tesscem sic soiũit
ne repet̾e possit. iuste prior de¬
bitor accc̃em recusat. s c̾̃re¬
leuaturreus simuir sic sol¬
sset accepto tułit c̃ditor. si¬
in ce̾s quiub̾atist̃ restituitur

Expanded text:
ti, sor. Plane si mulier intercessura debitorem suum delegauerit, senatus consultum cessat, stituitur. Sed si eum delegauerit qui debitor eius non fuit, fraus senatus consulto facta uidebitur et ideo exceptio datur. Quotiens pro debitore intercesserit mulier, datur in eum pristina actio, etsi ille prius accepintercesserit. Si conuenerit cum debitore, ut expromissorem daret, et acceptum ei latum sit, deiier post intercessionem sic soluerit, ne repetere possit, iuste prior debitor actionem recusat. sed cum releuatur reus, si mulier sic solsset, accepto tulit creditor, siin omnes qui liberati sunt restituitur
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ agaturut abuncõ mułr
in altĩꝰ locũ sb̃datur ⁊ omis
debitoris a quo obligõem̃
tnͣffr̃e c̃ditor uount suscipia.
anuo qĩ debitrix delegetur
scil ut si qiͣ debitrix delegata
ẽ una sit int̃cessio ꝑ inde hãc

Expanded text:
 agatur, ut ab initio mulier in alterius locum subdatur et onus debitoris, a quo obligationem transferre creditor uoluit, suscipiat, an uero quasi debitrix delegetur, scilicet ut, si quasi debitrix delegata est, una sit intercessio. proinde sec
Abbreviated transcription (Latin):
ac sunicio ego pecũiam ⁊ mi̾ri
ẽdidissẽac rursus tum in tre¬
ditum ifsesq quidẽ mag̾ͥ dn¬
dum existauit⁊ sic senatus cõ¬
sulto locus ñ sitficuticũ ⁊ debi¬
torem suũ mułr deleget in t̾ces¬
siom iccus nõ sit ꝙ postea nõ
recte cõpariait qñ delegone

Expanded text:
ac si initio ego pecuniam mulieri credidissem ac rursus tu mihi in creditum isses. quod quidem magis dicendum existimauit, ut sic senatus consulto locus non sit: sicuti et cum debitorem suum mulier deleget, intercessioni locus non sit. quae postea non recte comparari ait, quando delegatione