comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Solustu o homo consortẽ excludis. includis feras. instruis habitacula ferarũ
destruis hominũ. Inducis mare intra predia tua: ne desint beluȩ. Produ¬
cis fines terre: ne possis habere finitimũ. Audiuimꝰ uocẽ diuitis aliena
querentis: audiamꝰ uocẽ pauperis ꝓpria uendicantis. Non fiat inquit hoc
ad̾o. ut dem tibi hereditatẽ ꝓatrũ meoꝵ. Quasi quandã contagionẽ sui
pecuniã ẽẽ diuitis arbitrat᷑. quasi dicat. pecunia tua tecũ sit in ꝑdicionẽ.
ego autẽ hereditatẽ patrũ meor. ñ possũ uendere. Habes qđ sequaris diues.
si sapias: ut ñ uendas agrũ tuũ ꝓnocte meretricis: ñ trans fundas us tuũ
ꝓsumptu comȩssationis. deliciarũq unpensis ꝰlon adiudices domũ tuami
adundũ al eae. neuis hereditarie pietatis amittas. Hłis auditis turbatꝰ est
sp̃s auari regis. & dormiuit in lecto suo.&. uelauit faciem suã.: & ñ mandu¬

Expanded text:
solus tu, homo, consortem excludis, includis feras, struis habitacula bestiarum, solus tu, homo, consortem excludis, includis feras, struis habitacula bestiarum, destruis hominum, inducis mare intra praedia tua, ne desint beluae, producis fines terrae, ne possis habere finitimum. Audiuimus uocem diuitis aliena quaerentis, audiamus uocem pauperis propria uindicantis: non fiat inquit hoc a deo, ut dem tibi hereditatem patrum meorum. quasi quandam contagionem sui pecuniam esse diuitis arbitratur, quasi dicat: pecunia tua tecum sit in perditionem, ego autem hereditatem patrum meorum non possum uendere. habes quod sequaris, diues, si sapias, ut non uendas agrum tuum pro nocte meretricis, non transfundas ius tuum pro sumptu comissationis deliciarumque inpensis, non adiudices domum tuam ad ludum aleae, ne ius hereditariae pietatis amittas. his auditis turbatus est auari spiritus regis. et dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non mandu
Abbreviated transcription (Latin):
umdicat᷑. Hic aer quẽ tu diffusis includis possessionib quantos ale¬
re popłos potest. Nũquid angłi diui sa cȩli spacia habentꝰ ut tu
terram positis distingius terminis: Clamat ꝓpħa. Vae his qui
domũ ad domũ iungunt. & uillam aduillã: & arguit eos in efficacis aua¬
rcie fugiunt enĩ cohabitare hominib & ideo excludunt uiemos Sed
fugere ñ possunt. qr cũ hos ercluserint. alios rursus inueniunt:. & cũ
ulos ꝓpul sauerint. ad alior necesse ẽ eos uiciniã ꝑuenire. Soli enĩ suꝑ
terram habitare ñ possunt. Aues. se auib adsociant. Deniq ingen¬
tis plerũq agminis uolatus: cȩlũ obterit᷑. Pecus. pecori adiungintur.
pisces piseib slec damnũ ducunt. s cõmertiũ uiuendi. cũ plurimo comitan¬
tu capessunt. & quod dã munm̃tũ solacio frequentioris societatis affectant.

Expanded text:
uindicatur. hic aer, quem tu diffusis includis possessionibus, quantos aleuindicatur. hic aer, quem tu diffusis includis possessionibus, quantos alere populos potest. numquid angeli diuisa caeli spatia habent, ut tu terram positis distinguis terminis? clamat propheta: uae his qui domum ad domum iungunt et uillam ad uillam et arguit eos inefficacis auaritiae. fugiunt enim cohabitare hominibus et ideo excludunt uicinos; sed fugere non possunt, quia cum hos excluserint, alios rursus inueniunt et, cum illos propulsauerint, ad aliorum necesse est eos uiciniam peruenire; soli enim super terram habitare non possunt. aues se auibus adsociant, denique ingentis plerumque agminis uolatu caelum obtexitur, pecus pecori adiungitur, pisces piscibus, nec damnum ducunt, sed commercium uiuendi, cum plurimum comitatum capessunt et quoddam munimentum solacio frequentioris. societatis adfectant.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ alienũ ẽ quasi preciosissimũ concupiscit. Si uero placuerit tibi: da¬
bo tibi pecuniã. Cito rep̃hendit errorem suũ. pecuniã offerendo ꝓ uinea.
Nichil enĩ uult alterũ possidere .: qui totũ de siderat suis possessionib
occupare. Et erit mͥ inquit ortũ olerũ. Hec erat igitur omnis insania.
hic om̃ĩs furoi: ut spacium uilib olerib quereretur. Non tã gͦ ipsi eu¬
pitis quasi utile possidere: s alios uultis excludere. Maior uob̾cura
de pauperũ spolus quã de ur̃is emolumentis ẽ. In iuriã uroputatis
siquid pauꝑ habeat qđ dignũ possessione diuitis aestimet᷑. Nolite hoc¬
alienũ est. Quid uos delectant. nature dispendia : Uniuersis creatꝰ ẽ
nundꝰ: quẽ pauci diuites uobis defendere conamin .i. son enĩ terre¬
na tantũ possessio. s cȩlũ ipsum aer. mare. musu paucor diuitũ

Expanded text:
uod alienum est quasi pretiosissimum concupiscit. si uero placuerit tibi, dauod alienum est quasi pretiosissimum concupiscit. si uero placuerit tibi, dabo tibi pecuniam. cito reprehendit errorem suum pecuniam offerendo pro uinea; nihil enim uult alterum possidere, qui totum desiderat suis possessionibus occupare. Et erit mihi inquit in hortum holerum. haec erat igitur omnis insania, hic omnis furor, ut spatium uilibus holeribus quaereretur. non tam ergo ipsi cupitis quasi utile possidere, sed alios uultis excludere. maior uobis cura de pauperum spoliis quam de uestris emolumentis est. iniuriam uestram putatis, si quid pauper habeat quod dignum possessione diuitis aestimetur. damnum alienum est. quid uos delectant naturae dispendia? uniuersis creatus est mundus, quem pauci diuites uobis defendere conamini. non enim terrena tantum possessio, sed caelum ipsum, aer, mare in usum paucorum diuitum
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ igit᷑ premissa sunt diuitis. qui in isto rege describitur: eoqđ ha¬
bens beneficia di sicut iste achab. cui d̾ns & regnũ donauit. & pliuuam
heliȩ uatis oratione concessit: diuina mandata uiolauerit. Audiamꝰ gͦ
quid dicat. Damͥ inquit. Quȩ altera uar egentis e̾.: quȩ uar alia stipen
habere non possũ. da michi. qr ñ ẽ michi ꝑanis ad uictũ. nũmus adpotũ
sumptꝰ ad alimentũ: ad indumentũ substantia: da mͥ qr tibi ds dedit unde lar¬
giri debeas. michi ñ dedit: dam qr nisi tu dederis habere non potero: da mch
qͦr scriptũ ẽ.date elemosinã: Hec quã abiecta. quã uilia. Non habent eium
humilitatis affectũ: s cupiditatis incendiũ. In ipsa autẽ deiectione. quanta
impudentia. Da mͥ inquit uineã tuã. Confitet᷑ alienã: ut poscat indebitam.
Wdabo tibi inquit ꝓ ea aliã uineã. Diues qđ suũ ẽ quasi uile fastidit : qđđ¬

Expanded text:
tionem igitur praemissa sunt diuitis, qui in isto rege describitur, eo quod hationem igitur praemissa sunt diuitis, qui in isto rege describitur, eo quod habens beneficia dei, sicut iste Achab, cui dominus et regnum donauit et pluuiam Heliae uatis oratione concessit, diuina mandata uiolauerit. audiamus ergo quid dicat. da mihi inquit. quae altera uox egentis est, quae uox alia stipem habere non possum. da mihi, quia non est mihi panis ad uictum, nummus ad potum, sumptus ad alimentum, ad indumentum substantia. da mihi, quia tibi dominus dedit unde largiri debeas, mihi non dedit. da mihi quia, nisi tu dederis, habere non potero. da mihi, quia scriptum est: date elemosynam.\' haec quam abiecta, quam uilia! non habent enim humilitatis affectum, sed cupiditatis incendium. in ipsa autem deiectione quanta inpudentia! da mihi inquit uineam tuam. conStetur alienam, ut poscat indebitam. et dabo tibi inquit pro ea aliam uineam. diues quod suum est quasi uile fastidit, q
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ effectꝰ ẽ. Affectus diues egere ñ nouit. census abundans nequit auari
pectus expleri. Ideoq diues cupidus ininuidia possessionis & pauꝑtatis
querela ẽ.S. ia. scripturȩ uerba consideremꝰ. Et factũ ẽ uiquit post hȩc
uerba: erat uinea nabuthe israhelite in isrł iurta domũ achab regis
samariȩ. Et locutus ẽ achab ad nabutae dicens. Da michi uieã tuã
aliã. uineã. Si uero placuerit tibi. dabo tibi pecuniã ꝓ ista uinea. &
erit michi in ortũ olerũ. Et dixit nabutȩ ad achab. t onfiat hoc ado.
ut dem tibi hereditatẽ patrũ meor. Et turbatꝰ ẽ sp̃s eiꝰ. & dormiuit in
lecto suo. & uelauit faciem suã: & ñ manducauit panẽ. Exposuerat sup̃
seriptura diuina. qi heliseus cũ esset pauꝑ reliquit boues suos. & cucurrn
ad heliam & occidit eos. & erogauit popło. & adhesit ꝓpħe. Ad condemna¬

Expanded text:
per affectu est. affectus diues egere non nouit, census abundans nequit auari per affectu est. affectus diues egere non nouit, census abundans nequit auari pectus explere. ideoque diues cupidus in inuidia possessionis et paupertatis querella est. Sed iam scripturae uerba consideremus. et factum est inquit post haec uerba. erat uinea Nabuthae Israhelitae in Israhel iuxta domum Achab regis Samariae. et locutus est Achab ad Nabuthae dicens: da mihi uineam tuam,aliam uineam. si.uero placuerit tibi, dabo tibi pecuniam pro ista uinea, et erit mihi in hortum holerum. et dixit Nabuthae ad Achab: non fiat hoc a deo, ut dem tibi hereditatem patrum meorum. et turbatus est spiritus eius et dormiuit in lecto suo et uelauit faciem suam et non manducauit panem. exposuerat supra scriptura diuina quia Helisaeus, cum esset pauper, reliquit boues suos et cucurrit ad Heliam et occidit eos et erogauit populo et adhaesit prophetae. ad condemna
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã cupiditas habet. quo plures ascenderit eo ad altiora festinat. unde sit
grauis runa lapsuro. Tolerabilior tamen iste cũ minꝰ haberet: census fuin
contẽplatione mediocria requirebat. accessione patrimoni accessit cupi¬
ditatis augmentũ. Nonuult eẽ degener uotis. pauꝑ in desideriis. Ita deoo
intolerabilia simul iungit. ut ambiciosam spem diuitis augeat. & ñ depo¬
nat mendicitatis affectũ. Deniq docet nos seriptura diuma. quã miser
egeat. mendicet abiectũ. Rex achab in isrł erat: & pauꝑ nabut hȩ. Ille
regni opib affluebat: iste angusti soli possidebat cespitẽ. Nichil pauꝑ
de possessionib diuitis cancupuuit. rex sibi egere uisus ẽ. qr uineam
habebat pauꝑ uicinꝰ. Quis igit᷑ tibi pauꝑ uidet᷑ : Qui contentus ẽ suo.
an qui concupiscit alienũ : Alter certe pauꝑ censu uidet᷑. alter

Expanded text:
quosdam cupiditas habet; quo plures ascenderit eo ad altiora festinat, unde sit quosdam cupiditas habet; quo plures ascenderit eo ad altiora festinat, unde sit grauis ruina lapsuro. tolerabilior tamen iste, cum minus haberet, census sui contemplatione mediocria requirebat; accessione patrimonii accessit cupiditatis augmentum. non uult esse degener uotis, pauper in desideriis. ita duo intolerabilia simul iungit, ut ambitiosam spem diuitis augeat et non deponat mendicitatis affectum. denique docet nos scriptura diuina quam misere egeat, mendicet abiecte. rex Achab in Istrahel erat et pauper Nabuthae. ille regni opibus adfluebat, iste angusti soli possidebat caespitem. nihil pauper de possessionibus diuitis concupiuit, rex sibi egere uisus est, quia uineam habebat pauper uicinus. quis igitur tibi pauper uidetur? qui contentus est suo an qui concupiscit alienum? alter certe pauper censu uidetur, alter
Abbreviated transcription (Latin):
solo. qđ plura cũ diuite pereunt: serice uestes & auro interta uelamina.
quib diuitis corpꝰ ambit᷑. Damna uiuentiũ: ñ subsidr nefunctor sunt.
Ungentũ accipis diues & fetidus es. ꝑdis alienã gr̃m. nec adquiris tuam.
heredes relinquis qui litigent: herȩdib relinquis depositũ magis heredi¬
tariũ. quã cõmodũ uoluntariũ: qui id qđ relictũ ẽ minuere ac uola¬
re formident. Si frugi heredes sunt custodiunt. si luxuriosi. ex hauri¬
unt. Itaq aut bonos heredes ꝑpetua condemnas sollicitudine: aut malos
dunittis qđ tua facta condempnent. S quid arbitraris. qđ dũ uuis abun¬
das omnibus: Q diues nescis quã pauꝑsis. quã in ops tibi ipse uidearis qur
te diuitẽ facis: Quanto plus habueris: plus requiris. Et quicquid adquisieris
tam̃ tibi adhuc indiges. Inflãmat᷑ lucro auaricia: ñ restinguit᷑. Quasi grad̃

Expanded text:
solo, quod  plura cum diuite pereunt. sericae uestes et auro intexta uelamina, solo, quod  plura cum diuite pereunt. sericae uestes et auro intexta uelamina, quibus diuitis corpus ambitur, damna uiuentium, non subsidia defunctorum sunt. unguentum accipis, diues, et faetidus es; perdis alienam gratiam nec adquiris tuam. heredes relinquis, qui litigent. heredibus relinquis depositum magis hereditarium quam commodum uoluntarium, qui id quod relictum est minuere ac uiolare formident. si frugi heredes sunt, custodiunt; si luxuriosi, exhauriunt. itaque aut bonos heredes perpetua condemnas sollicitudine aut malos dimittis, quo tua facta condemnent. Sed quid arbitraris quod. dum uiuis, abundas omnibus? o diues, nescis quam pauper sis, quam inops tibi ipse uidearis, qui te diuitem dicis. quanto plus habueris. plus requiris et quidquid adquisieris, tamen tibi adhuc indiges. inflammatur lucro auaritia, non restinguitur. quasi gradus
Abbreviated transcription (Latin):
&uendicatis uob̾ possessionẽ natures In cõmune omnib diuitib atq pauꝑib t̾ra
fundata ẽ. Cur uob̾ius ꝓpriũ: soli diuites arrogatis: Nescit natura diuites: quȩ
onĩs pauperes generat. Neq enĩ cũ uestim̃tis nascim᷑: cũ auro argentoq generam᷑.
Nudos fudit in lucẽ: egentes cibo. amictu. poculo. nudos recipit terra quos edi¬
dit. Nescit fines possessionũ. sepulchro ineludere. cespes angustus aeque &
pauꝑi abundat & diuiti. & terra quȩ uiuentis ñ cepit affectũ: totũ iam
diuitẽ capit. Nescit gͦ natura discernere quando nascimur: nescit quando
deficimꝰ. Oñs similes creat. om̃s similes gremio claudit sepulchri. Quis
discernat species mortuoꝵ: S operi terra: & si potes diuitẽ deprehende.
eruderato paulopot tumulũ. & si cognosris egentẽ argue. Nisi forte hoc

Expanded text:
uindicatis uobis possessionem naturae? in commune omnibus, diuitibus atque pauperibus, terra uindicatis uobis possessionem naturae? in commune omnibus, diuitibus atque pauperibus, terra fundata est: cur uobis ius proprium soli, diuites, adrogatis? nescit natura diuites, quae omnes pauperes generat. neque enim cum uestimentis nascimur, cum auro argentoque generamur. nudos fundit m lucem egentes cibo amictu poculo, nudos recipit terra quos - edidit, nescit fines possessionum sepulchro includere. caespes angustus aeque et pauperi abundat et diuiti et terra, quae uiuentis non cepit affectum, totum iam diuitem capit. nescit ergo natura discernere quando nascimur, nescit quando deficimus. omnes similes creat, omnes similes gremio claudit sepulchri. quis discernat species mortuorum? redoperi terram . et, s potes, diuitem deprehende. eruderato paulo post tumulum et, si cognoscis, egentem argue nisi forte hoc
Abbreviated transcription (Latin):
abłT̃ H hstoria tẽpore uetꝰ e̾. usu cotidiana.
Quis enĩ diuitũ. ñ cotidie concupiscit aliena: quis oppulentis¬
simor.ñ erturbare contendit agellulo suo paũperem: atq in¬
opem. auitꝰruris eliminare finib: Quis contentꝰ ẽ suo: Cuus ñ inflamimet
Plures qui rapiant. quã qui anuttant. Non unꝰ nabut̾ȩ pauꝑ occisus ẽ: eotidie na¬
buthȩ sternit᷑. cotidie pauꝑ occidit᷑. Hoc metu ꝑcitũ humanũ genꝰ caedit: iã suis ter¬
ris nugrat cũ paruulis pauꝑ. onustus pignore suo. Uror sequit᷑ illacrimans . tãquã
a dbustũ ꝓsequat᷑ maritũ. Minus tam̃ deplorat illa quȩ deflet suor futiera: qr &
si amisit conuigis prȩsidiũ. sepulchrũ tenet. &si filios ñ tenet: tam̃ exsules ñ do
Non ingemit grauiora funerib tenerȩ ꝓlis ieuinia. Iuousq extenditis diuites
uisaias cupiditates: nũquid soli habitabitis suꝑ terrã: Cur eicitis consortẽ naturȩ.

Expanded text:
abuthe historia tempore vetus est, usu quotidiana. Quis enim divitum non quotidie concupiscit aliena? Quis opulentissimorum non exturbare contendit agellulo suo pauperem, atque inopem aviti ruris eliminare finibus? Quis contentus est suo? Cujus non inflammet plures qui rapiant, quam qui amittant. Non unus Nabuthe pauper occisus est: quotidie Nabuthe sternitur, quotidie pauper occiditur. Hoc metu percitum humanum genus cedit jam suis terris, migrat cum paruulis pauper onustus pignore suo, uxor sequitur inlacrimans, tamquam ad bustum prosequatur maritum. minus tamen deplorat illa, quae deflet suorum funera, quia etsi amisit coniugis praesidium, sepulchrum tenet, etsi filios non tenet, tamen exules non dolet, non ingemit grauiora funeribus tenerae prolis ieiunia. quousque extenditis, diuites, insanas cupiditates? numquid soli habitabitis super terram? cur eicitis consortem naturae et
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quȩ credenda sunt: tanto idoneis & indubitatis testib indigeñ.
om̃ĩũ sciendũ ẽ. qͦd ipsa ratio crucis ñ omĩb una eadẽq ẽ: s aliud
gentilib aliud uideis. aluid credentib sapit. sic̃ apłs dicit. Nos autẽ¬

Expanded text:
sunt, quae credenda sunt, tanto idoneis magis et indubitatis testibus indigent.sunt, quae credenda sunt, tanto idoneis magis et indubitatis testibus indigent.omnium sciendum est, quod ipsa ratio crucis non omnibus una eademque est: sed aliud Gentibus, aliud Judaeis, aliud credentibus sapit: sicut et Apost
Abbreviated transcription (Latin):
pones capistrũ circa nares eiꝰ. Non gͦ dãno aliquo aut iniuria diunita¬
tis xꝑc in carne passus e. s ut ꝑ infirmitatẽ carnis oꝑaret᷑ salutẽ in medio¬
terrȩ diuina natura in mortẽ ꝑcarnẽ descendit. ñ ut lege mortalium
detineret᷑ amorte s ut ꝑse resurrecturus ianuas mortis aꝑiret uelut siqͥs
bris ⁊ in umbra mortis. luci ac uitȩ restituat. Ergo đr rex fuisse quidem
qͥ symbolũ tradiderunt etiã tempꝰ qͦhȩc sub pontio pilato gesta st̃ desig¬
nauerunt: ne ex aliqua parte uelut uaga & incerta gestoꝵ traditio uacil¬
laret. Sciendũ sane ẽ qͦd in ȩccłiȩ romane sẏmbolo ñ habet additũ.
descendit in inferna: s neq in orientis eccłiis habet᷑ hc sermo. Uis ta
diuinas amor & studiũ subiacet: sine dubio dicis mͥ oportere hȩc magi
euidentibꝰ scripturȩ diuinȩ testimoniis apꝓbari. Quanto enĩ magna

Expanded text:
pones capistrum circa nares ejus . 17. Non ergo damno aliquo, aut injuria divinitapones capistrum circa nares ejus . 17. Non ergo damno aliquo, aut injuria divinitatis Christus in carne patitur; sed ut per infirmitatem carnis operaretur salutem, divina natura in mortem per carnem descendit, non ut lege mortalium detineretur a morte, sed ut per sese resurrecturus januas mortis aperiret. Velut si quis bris et in umbra mortis, luci ac vitae restituat. Dicitur ergo rex fuisse quidem qui Symbolum tradiderunt, etiam tempus, quo haec sub Pontio Pilato gesta sunt, designarunt, ne ex aliqua parte velut vaga et incerta gestorum traditio vacillaret. Sciendum sane est, quod in Ecclesiae Romanae Symbolo non habetur additum, descenditibi divinas amor et studium subjacet, sine dubio dicis mihi, oportere haec magis evidentibus divinae Scripturae testimoniis 81 approbari. Quanto enim majora
Abbreviated transcription (Latin):
hamũ esca contectũ si piscis rapiat ñ solũ ȩscam cũ hamo remouet. s & ipse de
ꝓfundo ȩsca aliis futurus educit᷑. ĩta & is qͥ habebat moitis imꝑiũ rapuit qͥdẽ
in mortẽ corpꝰ iħu ñ sentiens in eo hamũ diuinitatis inclusũ. s ubi deuorauit
hesit ipse continuo. & disruptis inferni claustris uelut de ꝓfundo extractꝰ tra¬
dit᷑ ut esca cęteris fiat. Quod ita futurũ in hac eadẽ figura ihezechiel dudũ
ꝓpħia signauerat dicens. Et extrahã te in hamo meo. & extendã te suꝑ terram.
campi implebunt᷑ de te: & constituã suꝑ te omis uolucres cęli. & saturabo ex
te onĩs bestias terrȩ. S & dauid dicit: Tu confregisti capita draconis magni
dedisti eũ in escam popłis ȩthiopũ. Et iob de eodẽ mysterio similit̾ ꝓtestatur:
ait enĩ ex ꝑsona di loquentis ad se. Aut adduces draconẽ in hamo. aut

Expanded text:
hamum esca contectum si piscis rapiat, non modo escam ab hamo non removet, sed et ipse de hamum esca contectum si piscis rapiat, non modo escam ab hamo non removet, sed et ipse de profundo, esca aliis futurus, educitur: ita et is qui habebat mortis imperium, rapuit quidem in morte corpus Jesu, non sentiens in eo hamum divinitatis inclusum; sed ubi devoravit, haesit ipse continuo, et diruptis inferni claustris, velut de profundo extractus trahitur, ut esca caeteris fiat. Quod ita futurum sub hac eadem figura Ezechiel dudum propheta significaverat, dicens: Et extraham te in hamo meo, et extendam te super terram. Campi implebuntur de te, et constituam 80 super te omnes volucres coeli, et saturabo ex te omnes bestias terrae . Sed et propheta David dicit: Tu confregisti capita draconis magni, dedisti eum in escam populis Aethiopum . Et Job de eodem mysterio similiter protestatur: ait enim ex persona Domini loquentis ad se: Aut adduces draconem in hamo, et
Abbreviated transcription (Latin):
accipiens. in similitudinẽ hominũ factꝰ. & habitu reꝑtꝰ ut homo. factꝰ ẽ
obȩdiens usq admortẽ. moitẽ autẽ crucis. Quia gͦ ille magnꝰ magister
ẽ qͥ fecerit ⁊ docuerit: ideo obedientiã quȩ piis etiã suspecta morte ser¬
uanda ẽ. docuit ipse prius ꝓhac mouendo seruari. S fortasse terreat̾
aliquis in huiuscemodi doctrina. qͦd quẽ paulo ante cũ do patre dixi¬
mꝰ sempiternũ ac de eiꝰ substantia. eẽ ꝓgenitũ. quẽq regno ⁊ et̾nitate
ris .o. fi delis auditor. Paulopost. istũ quẽ audis mortuũ rursũ uidebis in morta¬
lem: mors enĩ abeo mortẽ spoliatura suscipit᷑. Nã sacram̃tũ illud susceptȩ car¬
nis qͦd supͣ exposiumꝰ hanc habuit causã. ut diuina filii d̾i uirtꝰ. uelut hamꝰ
ut homo. Principem gͦ mundi ut inuitare posset ad agonẽ. ei ipse carnẽ suam
uelut ȩscã tradidit. ut hanio eũ diuinitatis intrinsecus teneret insertum:

Expanded text:
omo, factus est obediens usque ad mortem, mortem autem crucis . Quia ergo ille magnus magister est, qui fecerit et docuerit, ideo obedientiam, quae piis etiam suscepta morte, servanda est, 79 docuit ipse pro hac prius moriendo servari. 16. Sed fortasse terretur Al. terreatur aliquis in hujuscemodi doctrina, quod quem paulo ante cum Deo Patre diximus sempiternum, ac de ejus substantia esse progenitum: quemque regno, majestate, ris, o fidelis auditor: paulo post istum, quem audis mortuum, rursum immortalem videbis. Mors enim ab eo mortem spoliatura suscipitur. Nam sacramentum illud susceptae carnis, quod supra exposuimus, hanc habet caussam, ut divina Filii Dei virtus velut hamus ut homo , principem mundi invitare possit ad agonem: cui ipse carnem suam velut escam tradens, hamo eum divinitas intrinsecus teneret insertum
Abbreviated transcription (Latin):
anima illius. & popłs tuus ꝓ popło illius. Liquet igit᷑ his oraculis
qđ dns etiam circa indignos ꝓmissa sua seruet. Sed impios aut
stultitia sua opprimi. aut aliqua preuaricatione
damnari: etiam si primȩ laqueos preuaricationis euaserint. Sed opor¬
tet nos talia agere: ut digni bono opere. omnipotentis dei ꝓmissa

Expanded text:
anima illius et populus tuus pro populo illius. liquet igitur his oraculis anima illius et populus tuus pro populo illius. liquet igitur his oraculis quod dominus etiam circa indignos promissa sua seruet, sed impios aut stultitia sua opprimi aut alia praeuaricatione damnari, etiamsi primae praeuaricationis laqueos euaserint. sed oportet nos taliter agere, ut digni bono opere omnipotentis dei promissa
Abbreviated transcription (Latin):
facias. Monitus inquã erat. eo qđ sẏriȩ regis pueris deberet᷑ gratiȩ cȩ¬
lestis auxiliũ. qm̃ dixissent d̾s montiũ. ds isrł: & ñ d̾s baab Propter hoc
inquid optinuerunt ꝓ nob̾: & ideo inquit si ñ plene optinuerimꝰ eos
in locũ sẏriȩ regis satrapas constitue. ut uirtutẽ illis & potentiam
regis auferret. Deniq primo congressu uicit. ut fugaret hostem:
scđo uicit. quando captũ imperio suo reddidit: qua causa uincendi
eius euidens resultauit oraculũ. dicente uno ex filiis ꝓphetarum
ad ꝓrimũ suũ. Occide is & noluit homo occidere eũ. & dixit: eoqđ̃
ñ oboedisti uerbo dni ecce tu recedes ame: & interficiet te leo.
& recessit ab eo: & inuenit eũ leo. & interfecit eũ. Et post hoc alius
ꝓpħa astitit ante regem isrł: & dirit ad eũ. Hec dicit dns. Qm̃
dimisisti uirũ ex terminationis de manu tua : ecce anima tua ꝓ

Expanded text:
facias, monitus inquam erat eo quod Syriae regis pueris deberetur gratiae caefacias, monitus inquam erat eo quod Syriae regis pueris deberetur gratiae caelestis auxilium, quoniam dixisset: deus montium deus Istrahel et non deus Baal. propter hoc inquit obtinuerunt pro nobis. et ideo inquit si non plene obtinuerimus eos, in locum Syriae regis satrapas constitue, ut uirtutem illis et potentiam regis auferret. denique primo congressu uicit, ut fugaret hostem, secundo uicit, quando captum imperio suo reddidit. qua causa uincendi eius euidens resultauit oraculum dicente uno ex filiis prophetarum ad proximum suum: occide me. et noluit homo occidere eum. et dixit: eo quod non oboedisti uerbo domini, ecce tu recedis a me, et interficiet te leo. et recessit ab eo, et inuenit eum leo et interfecit eum. et post hoc alius propheta adstitit ante regem Israhel et dixit ad eum: haec dicit dominus: quoniam dimisisti tu uirum exterminationis de manu tua, ecce anima tua pro
Abbreviated transcription (Latin):
mutaret sententiã. Ergo aut poenitentia ñ ualuit. nec inflexit dnm
misericordem: aut oraculum falsum est. Nam achab. & uictus ẽ. & occisu
S considera qi iezabel habuit uxorem. cuius inflãmabat᷑ arbitrio. quȩ
conuertit cor eiꝰ. & nimiis sacrilegiis execrabilem fecit. &o hunc gͦ pęni¬
tentiȩ eius reuocauit affectũ. Dñs autẽ ñ potest mutabilis aestimari:
s confessionis inmemorem non putauit se seruandũ. qđ ꝓmiserat confi¬
tenti. Accipe aliud uerius. & indigno seruauit dns tenorem sententiȩ
suȩ : sed beneficia circa se diumna ipse ñ tenuit. Intulerat bellum rex
sẏriȩ. uictus ẽ & seruatus ad ueniã. captiuus quoq libertate donatus
& remissus ad regnũ ẽ. qđ fuit diuinȩ sententiȩ. Non solũ euasit achal
s etiam triumphauit: qđ ipsius ignauiȩ hostem sibi a quo uinceretur
armauit: & certe fuerat monitꝰ a ꝓpħa dicente. Cognosce & uide quid

Expanded text:
mutaret sententiam. ergo aut paenitentia non\' ualuit nec inflexit dominum mutaret sententiam. ergo aut paenitentia non\' ualuit nec inflexit dominum misericordem aut oraculum falsum est. nam Achab uictus est et occisus. sed considera quia Iezabel habebat uxorem, cuius inflammabatur arbitrio, quae conuertit cor eius et nimiis sacrilegiis execrabilem fecit. et hunc ergo paenitentiae eius reuocauit affectum, dominus autem non potest mutabilis aestimari, si confessionis inmemori non putauit esse seruandum quod promiserat confitenti. accipe aliud uerius. et indigno seruauit dominus tenorem sententiae suae, sed beneficia circa se diuina ipse non tenuit. intulerat bellum rex Syriae. uictus est et seruatus ad ueniam, captiuus quoque libertate donatus et remissus ad regnum est. quod fuit diuinae sententiae non solum euasit Achab, sed etiam triumphauit, quod ipsius ignauiae hostem sibi, a quo uinceretur, armauit. et certe fuerat monitus a propheta dicente: cognosce et uide quid
Abbreviated transcription (Latin):
fecit e popło patrũ esse captiuos: Et ut iam de ꝓposita loquãmur
qi achab regem. ingratũ cȩlestib beneficiis
ita iussit occidi. ut a canib eius uulnera lamberent᷑. Et enĩ qi pauꝑis
uineã concupiuerat nequaquã tantis opib expletꝰ imperii. infra om¬
nẽ in opiã redactus adno. non qui uulnera eius lauaret inuentus est:
non qui corpus operiret. Defecit circa eũ humanitas hominũ. canum
successit asperitas. Dignos plane sui ministros funeris auarus inuenit.
Hoc loco illud orit᷑ questionis. quomodo legimꝰ d̾nm dixisse ad heliam.
Uidisti quẽ admodũ cõmotus achab a facie mea : Non inducã indieb eius
mala. s in dieb filii illius inducã mala. aut quomodo dicimus. qr ualet
apud dnm poenitentia: Ecce re& motus e̾ ante faciem dni. & ibat plorans
& conscidit uestimenta sua & operuit se cilitio: & erat indutus sacco ex

Expanded text:
fecit e populo patrum esse captiuos et, ut iam de proposita loquamur hfecit e populo patrum esse captiuos et, ut iam de proposita loquamur historia, qui Achab regem ingratum caelestibus beneficiis ita iussit occidi, ut a canibus eius uulnera lamberentar. etenim quia pauperis uineam concupiuerat, nequaquam tentis opibus expletus imperii infra omnem inopiam redactus a domino. non qui uulnera eius lauaret inuentus est, non qui corpus operiret. defecit circa eum humanitas hominum, canum successit asperitas. dignos plane sui ministros funeris auarus inuenit. Hoc loco illud oritur quaestionis, quomodo legimus dominum dixisse ad Heliam: uidisti quemadmodum commotus est Achab a facie mea? non inducam in diebus eius mala, sed in diebus filii illius inducam mala aut quomodo dicimus quia ualet aput dominum paenitentia? ecce rex motus est ante faciem domini et ibat plorans et conscidit uestimenta sua et operuit se cilicio et erat indutus sacco ex
Abbreviated transcription (Latin):
pent᷑: uos orate & reddite dno do urõ om̃s qui incircuitu eiꝰ offerunt
munera: ⁊dest agite grãs pauperes. qi ñ ẽ ꝑsonarũ acceptor đs. Illi instru¬
ant: diuitias. condant pecuniã: auri aggregent argentiq thesauros.
munera qi a d̾no ñ receditis. qui est incirouitu: qm̃ qui eratis longe. fac¬
tiestis ꝓpe. Iui autẽ ꝓpe sibi uident᷑ eẽ ꝑ diuitias ac potentiã longe factist̾
ꝓpt̾ auaritiã. Nemo enĩ foris est: nisi quẽ culpa excluserit. ut eiecit adam
de paradiso. & exclusit euam. Nemo longe. nisi quẽ flagitia ꝓpria relega¬
uerintꝰ. Ergo uos ꝓpe positi orate. & reddite munera terribili apud reges
suꝑcilio. Qui culpȩ precia discriminat: qui quo plus alicui contulerit
eo plus exigit ab eo. Saul priuato. contulit regnũ. s qr mandatũ
ñ custodiuit. & regnũ amisit & spm. Multos reges gentiũ ꝓpt̾ ꝑfidiã

Expanded text:
pentur, uos orate et reddite domino deo uestro omnes. qui in circuitu eius offerunt pentur, uos orate et reddite domino deo uestro omnes. qui in circuitu eius offerunt munera, id est agite gratias, pauperes, quia non est personarum acceptor deus. illi diuitias struant, condant pecuniam, auri aggerent argentique thensauros; munera, qui a domino non receditis, qui estis in circuitu, quoniam qui eratis longe facti estis prope. qui autem prope sibi uidentur esse per diuitias ac potentiam longe facti sunt propter auaritiam. nemo enim foris est nisi quem culpa excluserit, ut eiecit Adam de paradiso et exclusit Euam, nemo longe nisi quem flagitia propria relegauerint. ergo uos prope positi orate et reddite munera terribili et ei qui asupercilio, qui culpae pretia discriminat, qui quo plus alicui contulerit eo plus exigit ab eo, Saul priuato contulit regnum, sed quia mandatum non custodiuit, et regnum amisit et spiritum, multos reges gentium propter perfidiam
Abbreviated transcription (Latin):
Orate ꝓ peccatis urĩs. atq flagitiis: & reddite dna do nr̃o munera reddite
in pauꝑe. in egeno soluite: in illo in ope foenerate quẽ placare ꝓpt̾ flagitia
urã alit̾ ñ potestis. quẽ ultorem timetis facite debitorem. Non accipiam
inquit de domo tua uitulos. neq de gregib tuis hyrcos: qm̃ mee sunt
om̃s fere sił arũ. Quicquid optuleritis inquit meũ ẽ: qr totus orbis ẽ meus.
Non exrigo quȩ mea sunt: est qđ de ur̃o possitis offerrȩ: studiũ de uotionis
& fidei. Non sacrificii ambitione delector. tantũmodo homo in mola do
sacrificiũ laudis. & redde altissimo uota tua. Aut certe si placet sic ac¬
cipiamꝰ. qm̃ dixit obdormisse somnũ suũ diuites: increpationes dni prę¬
misit in eos. terrorem subteruit. potentiã p̃dicauit. cui nec diuites re¬
sistant: conuersus ad unuersos ait. Pormit̾es dormitent. diuites uicre¬

Expanded text:
orate pro peccatis uestris atque flagitiis et reddite domino deo uestro munera. reddite orate pro peccatis uestris atque flagitiis et reddite domino deo uestro munera. reddite in paupere, in egeno soluite. in illo inope faenerate, quem placare propter flagitia uestra aliter non potestis. quem ultorem timetis facite debitorem. non accipiam inquit de domo tua uitulos neque de gregibus tuis hircos, quoniam meae sunt omnes ferae siluarum. quidquid optuleritis, inquit, meum est. quia totus orbis est meus. non exigo quae mea sunt; est quod de uestro possitis offerre studium deuotionis et fidei. non sacrificiorum ambitione delector; tantummodo, O homo. immola deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. Aut certe, si placet, sic accipiamus. quoniam dixit obdormisse somnum suum diuites, increpationes domini praemisit in eos. terrorem subtexuit, potentiam praedicauit, cui nec diuites resistant. conuersus ad uniuersos ait: diuites dormitent, diuites incre
Abbreviated transcription (Latin):
munera. Ab ipso accepistis qd offeratis. ipsius est qđ ei soluitis. Bona inquit
mea. & ddata mea. Hoc est. quȩ offertis michi dona: datasmea sunt. Ego ea
dei uob. atq donaui. deniq ꝓpħa ait. Bonor meor ñ indiges. Ideo tua tibi
offero: qm̃ nichil habeo qđ ñ dedisti. fides ẽ quȩ dona conciliat: humulitas
est quȩ oblata cõmendat. fide abel plurimũ hostiã obtulit đo: suꝑ cam
frĩs munera. Placuit munus abel. qi fide uicit. Nã unde pauꝑis hostia. magis
quã diuitis placet: qr pauꝑ fide ditior ẽ: sobrietate locupletior: & cũ sit pauꝑ
ex illis ẽ de quib dicit᷑. tibi offerent reges munera. Non enĩ purpuratis of¬
ferentib s. motus ꝓprios regentib iħs dns delectat᷑. qui corporalis lascuuȩ
mentis dominent᷑ imꝑio. Orate gͦ diuites: ñ habetis in operib qđ placeat.

Expanded text:
munera. ab ipso accepistis quod offeratis, ipsius est quod ei soluitis. dona, inquit, munera. ab ipso accepistis quod offeratis, ipsius est quod ei soluitis. dona, inquit, mea et data mea, hoc est quae offertis mihi dona data sunt mea; ego ea dedi nobis atque donaui. denique propheta ait: bonorum meorum non indiges, ideo tua tibi offero, quoniam nihil habeo quod non dedisti. fides est quae dona conciliat, humilitas est quae oblata commendat. fide Abel plurimam hostiam optulit deo; super Cain fratris munera placuit munus Abel. quia fide uicit. nam unde pauperis hostia magis quam diuitis placet? quia pauper fide ditior est. sobrietate locupletior. et cum sit pauper, ex illis est de quibus dicitur: tibi offerent reges munera. non enim purpuratis offerentibus, sed motus proprios regentibus Iesus dominus delectatur, qui corporali lasciuiae mentis dominentur imperio. orate ergo, diuites! non habetis in operibus quod placeat.
Abbreviated transcription (Latin):
tes: nolite diuites fremitu libidmis excitari : terribilis ẽ dns. & cui nemo
possit potens & diues resistere. iudiciũ cęlestȩ iaculat᷑. Bonũ ẽ ut mã
quie scatis. & affligitis feriatis : reuereamini dni potestatẽ. Ideo dic¬
tũ ẽ parricidȩ cam. peccasti quiesce. ut modũ peccatol suo poneret.
Cogitationes ur̃ȩ confiteant᷑ dno. ñ dicatis. ñ peccailimꝰ. dixit
paulus. & nichil mͥ conscuis sũ: addidit tam̃: s ñ in hoc usti¬
ficatus sũ. Et uos etiã si nichil estis conscũ: confitemini tamen
dno nequid sit qđuos pretereat. & enĩ qui confitet᷑ ꝙnm & reliqui¬
as cogitationis adhibuerit ad confessionẽ : diem festũ. mentis
celebrabitis arcano: & epulabitis ñ infermento malitiȩ & ne¬
quitiȩ. s in arimis sinceritatis & ueritatis. Itaq inclusione
conuersus aduos ꝓpłia ait. Orate & reddite dno do ur̃o. Idest. nolite dissimu¬

Expanded text:
tes, nolite, diuites, fremitu libidinis excitari. terribilis est dominus et cui nemo tes, nolite, diuites, fremitu libidinis excitari. terribilis est dominus et cui nemo possit potens et diues resistere; iudicium caeleste iaculatur. Bonum est ut iam quiescatis et a flagitiis feriantes reuereamini domini potestatem. ideo dictum est parricidae Cain: peccasti,. quiesce, ut modum peccato suo poneret. cogitationes uestrae confiteantur domino. non dicatis: non peccauimus. dixit Paulus: etsi nihil mihi conscius sum, addidit tamen: sed non in hoc iustificatus sum. et uos etiamsi nihil estis conscii, confitemini tamen domino, ne quid sit quod uos praetereat. etenim qui confitetur domino et reliquias cogitationis adhibuerit ad confessionem diem festum mentis celebrabit arcano et epulabitur non in fermento malitiae et nequitiae. sed in azymis sinceritatis et ueritatis. itaque in conclusione conuersus ad uos propheta ait: orate et reddite domino deo uestro, id est: nolite dissimu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit in flexus. si tamen ñ abiciat spem resurgendi. fretus miseratione
diuina: ꝑuenit ad salutẽ. De ascensore uero manifestũ ẽ indiciũ: qđ re¬
prehensibilis habeat᷑. quando ipse moyses ait in cantico exodi. ẜ quum¬
tiã omnẽ equũ in amentia: & ascensorem eiꝰ ininsipiaentia. Non dis
solũ equũ: s & ascensorem. Quomodo & in exodo habes. Equũ & ascenso¬
rem ꝓiecit in mare. Ubi enĩ ascensor e̾ qui ñ potest equũ ꝓprium
gubernare. equus quoq fertur in preceps: & in domito furore inpre¬
rupta & periculosa rapit᷑. Quid igit᷑ uobis in equis confiditis
diuitis: Mlendar equiis ad salutẽ. Quid in currib plauditis : hi incur¬
rib & hii in equis: nos autẽ in nomine dni magnificabimꝰ᷑. Ipsi obligatist̾
& cetiderunt: nos autẽ surrerimꝰ & erecti sumꝰ. Nolite amare ad hinnien¬

Expanded text:
fuerit inflexus, si tamen non abiciat spem resurgendi, fretus miseratione fuerit inflexus, si tamen non abiciat spem resurgendi, fretus miseratione diuina peruenit ad salutem. de ascensore uero manifestum est indicium, quod reprehensibilis habeatur, quando Moyses ipse ait in cantico Exodi: equumtiam omnem equum in amentia, et ascensorem ejus in insipientia . Non dixit solum equum, sed et ascensorem, quomodo et in Exodo habes: Equum et ascensorem. Ubi est enim ascensor, qui non potest 585 equum proprium gubernare, equus quoque fertur in praeceps, si indomito furore in praerupta et periculosa rapiatur. Quid igitur vobis in equis confiditis, divites? Mendax equus ad salutem . Quid in curribus vobis plauditis? Hi in curribus, et hi in equis, nos autem in nomine Domini magnificabimur. Ipsi obligati sunt, et ceciderunt, nos autem surreximus et erecti sumus. nolite amare adhinnien
Abbreviated transcription (Latin):
isrł & eques ipsius. hoc ẽ qͥ popłm dni bouo ductu regebas constantiȩ
Merito hos accepisti currus. hos equos ad diina currens. idẽ qr modera¬
torem te humanarũ mentiũ dns cõꝓbauit. Et ideo tãquã bonꝰ auriga cer¬
taminis uictor: aeterno premio coronaris. In abacuc quoq ꝓpħa lectũ
ẽ.ad ipsũ d̾nm dictũ. Ascendens supra equos tuos. & equitatus tuus
salus. Agitauit enĩ apłos suos quos ꝑ diuersa direrit: ut toto orbe
eugłm p̾dicarent. Ascende ait quasi pectori equoꝵ. ñ quasi ascensori:
ascendit enĩ etiã eques. s ut regat ñ ut tantũmodo sedeat: eo qđ de¬
sidiosus & piger. sõnolentȩ ꝓferre ñ possit mentis incessũ. De equite
autẽ lectũ est. & eques cadet retrorsũ. expectans salutẽ dni. & enim
qr nemo lapsu ẽ : etiã si quis eques ceciderit. & terrenis aliquib uitiis

Expanded text:
Istrahel et eques ipsius, hoc est: qui populum domini bono ductu regebas constantiae Istrahel et eques ipsius, hoc est: qui populum domini bono ductu regebas constantiae merito hos accepisti currus, hos equos ad diuina currentes, quia moderatorem te humanarum mentium dominus conprobauit, et ideo tamquam bonus auriga certaminis uictor aeterno praemio coronaris. in Ambacum propheta quoque lectum est ad ipsum dominum dictum: ascendes supra equos tuos, et equitatus tuus salus; agitauit enim apostolos suos, quos per diuersa direxit, ut toto orbe euangelium praedicarent. ascendes ait quasi rectori equorum, non quasi ascensori. ascendit enim etiam eques, sed ut regat, non ut tantummodo sedeat, eo quod desidiosus et piger somnolentae proferre non possit mentis incessum. de equite autem lectum est: et eques cadet retrorsum expectans salutem domini. etenim quia nemo sine lapsu est, etiamsi quis eques ceciderit et terrenis aliquibus uitiis
Abbreviated transcription (Latin):
sõnũ xꝑi ñ dormiunt: ñ habent xꝑi quietẽ. ñ surgunt. xꝑi resur¬
cȩlesti. qui ascenderunt equos quos refrenare ñ poterant.
Legimꝰ: alibi dicente eccłia siue anima. posuit me currus
aminadab Si gͦ anima currus est: uide ne caro equus sit. agi¬
tator autẽ uigor mentis qui regit carnẽ & motus eiꝰ uelut quosdã
equos prudentiȩ habenis cohercet. Dormitauerunt gͦ qui ascendert̃
corporis uoluptates: nullo eas moderamine gubernantes. Unde & as¬
censores eos quã equites uel agitatores maluit nuncupare.
Agitator & enĩ cũ disciplina & arte ꝓsuo equos arbitrio agitat: uelut
currentes incitet. uł reflectat indomitos. uł reuocet fatigatos: uel
mansuetos ꝓsua uoluntate conuertat. Unde cũ reciperet᷑ helias. & cur¬
ru quasi ad cȩlũ ferret᷑. clamauit ad eũ heliseus. Pater paterꝰ agitator

Expanded text:
somnum Christi non dormiunt, non habent Christi quietem, non surgunt Christi resursomnum Christi non dormiunt, non habent Christi quietem, non surgunt Christi resurcoelesti, qui ascenderunt equos, quos refrenare non poterant. Legimus alibi dicente Ecclesia sive anima: Posuit me currus Aminadab . Si ergo anima currus est, vide ne equus caro sit: agitator autem equos prudentiae habenis cohercet. dormitauerunt ergo qui ascenderunt corporis uoluptates nullo eas moderamine gubernantes. unde et ascensores eos quam equites uel agitatores maluit nuncupare. agitator etenim cum disciplina et arte pro suo equos arbitrio agitat, ut uel currentes incitet uel reflectat indomitos uel reuocet fatigatos uel mansuetos pro sua uoluntate conuertat. unde cum reciperetur Helias et curru quasi ad caelum ferretur, clamauit ad eum Helisaeus: pater, pater, agitator
Abbreviated transcription (Latin):
exagitationis auctores.: qr desiderior suor uoluunt᷑ estu. & quodã salo fluc¬
tuant. qui sint isti significauit expresse dicendo. Oñs uiri diuitiarum.
Om̃s dix̃it: nullũ excepit. & bene uiros diuitiarũ appellauit. non
diuitias uroꝵ: ut ostenderet eos ñ possessores diuiti
igit᷑ patrimonio suo tãquã possessionẽ ñ utit᷑ . qui largiri pauperi &
dispensare ñ nouit: is suarũ seruulus ñ dns facultatum est: qui alie¬
na custodit ut famulus ñ tãquã dns ut suis utit᷑. In huiusmodi gͦ affec¬
tu dicimꝰ qđuir diuitiarũ sit: ñ diuitiȩ uiri. Intellectꝰ enĩ bonꝰ: utentib
eo. Qui autẽ ñ intelligit: is utiq intellectꝰ sibi grãm ñ potest iundica
re. & ideo somno temulentiȩ consopitꝰ obdormiuit. Huiusmodi igit᷑
uiri somnũ suũ dormiunt: hoc ẽ suũ sõnũ ñ xꝑi dormiunt. &o qui

Expanded text:
exagitationis auctores, quia desideriorum suorum uoluuntur aestu et quodam salo flucexagitationis auctores, quia desideriorum suorum uoluuntur aestu et quodam salo fluctuant. Qui sint isti significauit expresse dicendo: omnes uiri diuitiarum. omnes dixit, nullum excepit. et bene uiros diuitiarum appellauit. non diuitias uirorum, ut ostenderet eos non possessores diuitia. quicumque igitur patrimonio suo tamquam possessione non utitur, qui largiri pauperi et dispensare non nouit, is suarum seruulus. non dominus facultatum est, quia alienas custodit ut famulus, non tamquam dominus ut suis utitur. in huiusmodi ergo affectu dicimus quod uir diuitiarum sit, non diuitiae uiri. intellectus enim bonus utentibus eo, qui autem non intere; et ideo somno temulentiae consopitus obdormit. Hujusmodi igitur viri somnum suum dormiunt, hoc est, suum somnum, non Christi dormiunt. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
instrum̃ta belloꝵ: conterens arcus quib diabolus ignita dirigens iacula
graues pectorib hominũ solet inurere passiones. S iacula iusto. nocere ñ
possunt: cui ds lux ẽ: tantũq ab est acaligantiũ horrore tenebrarũ. ut ad¬
uersarus u eo locũ habere ñ possit. qui etiã principib se consueuit infunde¬
re sicut infundit uidae etiã ꝓditori. concidens tãquã in ligna siluarũ fidei
ianuas. ut incor eiꝰ haberet ingressũ. & ȩterni nominis tabernaculũ posside¬
ret. apostolatꝰ conlati muneris dedicat. Ergo ille quasi imꝑbus usurpator
concidit ianuas ut uiolentꝰ introeat. Dñs autẽ quasi pus inlustrat seruulos:
& eor fulgentib meritis & claritate uirtutũ tenebras mundi huius in lii¬
nat. Hanc pacifici atq mansueti habent aput đm gr̃am sobria mentiᷤsuȩ
tranquillitate fundati. insipientes autẽ corde turbant᷑. Et ipsi sunt sibi ꝓpriȩ

Expanded text:
instrumenta bellorum, conterens arcus, quibus diabolus ignita dirigens iacula instrumenta bellorum, conterens arcus, quibus diabolus ignita dirigens iacula graues pectoribus hominum solet inurere passiones. sed illa iacula iusto nocere non possunt, cui deus lux est, tantumque abest a caligantium . horrore tenebrarum, ut aduersarius in eo locum habere non possit, qui etiam principibus se consueuit infundere. sicut infudit Iudae etiam proditori concidens tamquam in silua lignorum fidei ianuas, ut in cor eius haberet ingressum et aeterni nominis tabernaculum possideret apostolatus conlati munere dedicatum. ergo ille quasi inprobus usurpator concidit ianuas, ut uiolentus introeat, dominus autem quasi pius inlustrat seruolos et eorum fulgentibus meritis et claritate uirtutum tenebras mundi huius inluminat. hanc pacifici atque mansueti habent aput deum gratiam sobria mentis suae tranquillitate fundati, insipientes autem corde turbantur et ipsi sunt sibi propriae
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑi: & dno fenerasti: qui enĩ largit᷑ pauꝑi. d̾o foenerat. Pulchre autẽ
scs dauid in psalmo septuagesimo quinto ymnũ do concinens ad assy¬
riũ scriptũ. hoc e̾ aduersus nequitie spiritał assiriũ inanẽ & uacnũ
principem istius mundi. ita cepit. Notus in uidea d̾s hoc e̾ ñ diuitil
ñ innobilib & inpotentib s in anima confitente notus est deus.
& in isrł magnũ inquit nom̃ eiꝰ Non in prmcipib & consulibus
s in eo qui đm uidet. Ipse est enĩ ifrł: in quo ꝓfunda fides ad cognitionẽ
di potuit ꝑuenire. Et factus ẽ inquit in pace locus eiꝰ. ubi quietus af¬
fectꝰ. nullis diuersarũ cupiditatũ eragitat᷑ fluctib nullis auaritiȩ
turbat᷑ ꝓcellis: nullis diuitiarũ querendarũ ignsscit incendiis. ipse est
qui speculat᷑ ȩterna & habitat in syon. confringens omĩa spiritalium

Expanded text:
pauperi, et domino faenerasti; qui enim largitur pauperi deum faenerat. Pulchre autem pauperi, et domino faenerasti; qui enim largitur pauperi deum faenerat. Pulchre autem sanctus Dauid in psalmo septuagesimo quinto. hymnum deo concinens ad Assyrium scriptum, hoc est aduersus nequitiae spiritalis Assyrium. inanem ac uanum principem istius mundi, ita coepit: notus in Iudaea deus. hoc est non in diuitibus, non in nobilibus et in potentibus, sed in anima confitente notus est deus. et in Istrahel magnum inquit nomen eius, non in principibus et consulibus, sed in eo qui deum uidet; ipse est enim Istrahel. in quo profunda fides ad cognitionem dei potuit peruenire. et factus est inquit in pace locus eius, ubi quietus affectus nullis diuersarum cupiditatum exagitatur fluctibus, nullis auaritiae turbatur procellis, nullis diuitiarum quaerendarum ignescit incendiis. ipse est qui speculatur aeterna et habitat in Sion, confringens omnia spiritalium
Abbreviated transcription (Latin):
sibi dicit ẽẽ conlatũ. Nescis o homo struere diuitias. Siuis diues ẽẽ. esto
pauꝑ scło: ut sis do diues. Diues fidei: diues est d̾o. qui diues ẽ in miscđia
diues ẽ qo. Diues insimplicitate. diues ẽ do. diues sapientiȩ & scientiȩ
diues ẽ d̾o. Sunt qui in pauꝑtate abundent. & qui in diuitiis egeant. Abun¬
dant pauperes. quoꝵ ꝓfunda pauꝑtas abundau̾it in diuitiis simplicitatis
suȩ : diuites autẽ eguerunt & esurierunt. Neq enĩ otiose scriptum est
diuitũ pauperes propositi erunt. & ꝓprii serui dnis foenerabunt: quia
diuites & dni suꝑuacua & multa seminant. ex quib fructũ ñ colligant
s spinas metant. & ideo pauperib diuites erunt subditi: & serui dns
spiritalia foenerabunt : Quẽ admodũ diues rogabat. ut sibi stillãm aqu
pauꝑ lazarus foeneraret. Potes & tu diues implere sententiã. Largire

Expanded text:
sibi dicit esse conlatum. nescis, o homo, struere diuitias. si uis diues esse. esto sibi dicit esse conlatum. nescis, o homo, struere diuitias. si uis diues esse. esto pauper saeculo, ut sis deo diues. diues fidei diues est deo, diues misericordiae diues est deo, diues simplicitatis diues est deo, diues sapientiae, dines scientiae diuites deo. sunt qui in paupertate abundent et qui in diuitiis egeant. abundant pauperes, quorum profunda paupertas abundauit in diuitiis simplicitatis suae, diuites autem eguerunt et esurierunt. neque enim otiose scriptum est: diuitum pauperes praepositi erunt et proprii serui dominis faenerabunt, quia diuites et domini superuacua et mala seminant. ex quibus fructum non colligant, sed \'spinas metant. et ideo pauperibus diuites erunt subditi et serui dominis spiritalia faenerabunt, quemadmodum diues rogabat, ut sibi stillam aquae pauper Lazarus faeneraret. potes et tu, diues, istam implere sententiam. largire