comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ Sed hec subtilius congruentiusq
discernimus. si ad p̃missȩ ex positioni
ordinem redamus. Sompno nãq tor¬
por ocii. surrectione aut̃ ex̾citatio ac¬
tionis ex pͥmit᷑. Uesꝑe quoq nomine
quia sompno congruit. rursus ocii d̾¬
sidium figuratur. de instabili mente.
uitam corruptionis ducit. flere mu¬
fabilitatis sue dampna nõ desinit. Ad
hoc namq homo conditus fuãt. ut ꝑ
statum m̃tis. in arcẽ se contemplatio.¬
nis erigẽt.⁊ nulla hunc corruptio a
conditoris sui amore declinaret. sedĩ
Io qͦs ab ingenita stantlisoliditate uo.¬
luntatis pedem ad culpã motuit: adi¬
lectione conditoris in semet ipsum
ꝓtinus cecidit. Amorem u̾odei u̾am
scił stationis arcem deserens. nec in
se consistẽ potuit: quia lubricȩ muta¬
bilitatis impulsu. infra se ꝑ corrupti¬
onẽ corruens. etiam a semet ipso dis¬
sensit. Et quia conditionis sue solita¬
te non figitur. alt̾nantis semꝑ deside¬
rii metu uariatur. ut quictus ⁊̃ acti¬

Expanded text:
Sed haec subtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desiderii motu variatur, ut et quietus acti
Abbreviated transcription (Latin):
ta trenorum hominum loquutione seꝑat᷑.
nec tam̃ adbuc ꝓ amore ueritatis ad ꝑfe¬
rendos p̃sentis utę cruciatus accingitur.
lam suꝑna appetit. iam ininfimis stulta
contempnit. sed nec dum ad ꝑferende ad¬
u̾sitatis tołantiam se dirigit: uñ et sub¬
ditur. aut pot̾ aliquis gustare. qd gus

Expanded text:
terrenorum hominum locutione separatur, terrenorum hominum locutione separatur, nec tamen adhuc pro amore veritatis ad perferendos praesentis vitae cruciatus accingitur; jam superna appetit, jam in infimis stulta contemnit, sed necdum se ad perferendae adversitatis tolerantiam dirigit. Unde et subditur: Aut potest aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: Uerba quippe moresq carnaliũ qua¬
si cibum se nrĩs m̃tibus ingerunt: cum
indelectationis uentre rapintur. sed doc¬
tus quisq insulsa nõ comedit: quia pͣuuo¬
rũ dicta factaq diuidicans. ab ore cordis
repellit. Paulus adesum m̃tium inferrim
sula ꝓ hibuit.cum discipłis dixit. Sermo
sapuert cum dicebat. Narraũunt mͥ iuꝗ
fabulationes. sed ut lex tua domine. De¬
uerba carnalium dum se inportune
nrĩs aurib ingerant incorde bellũ tẽpta¬
tionis gignũt ⁊ quauis hec. et ratio respu¬
at. et linga rep̃hendat. cũ labore tamen
intus iuncit᷑. qd foris tam̃ cum auctorita¬
te iudicatur. Uñ necesse ẽ ut nec ad aures
ueniat. qd̾ mens a cogitationis aditu ui¬
gilans repellat. Scĩ gͥ uiri. cũ. et̾nitatis
desidiis hanclant. in tanta altitudine uite
se subleuant. ut audire iã que mundis̃
graue sͥ ac depͥmens pondus credant.
Ualde namq insolens atq intołabile
estimant. quicqͥd illud nõ sonat. qd̾ intuᷤ

Expanded text:
TER. Verba quippe moresque carnalium, quasi cibum se nostris mentibus ingerunt, in delectationis ventre rapiuntur. Sed doctus quisque insulsum non comedit, quia pravorum dicta factaque dijudicans, ab ore cordis repellit. Paulus ad esum mentium inferri insulsa prohibuit, cum discipulis dixit: Sermo sapuerant, cum dicebat: Narraverunt mihi iniqui fabulationes, sed non ita ut lex tua, Domine . Saerba carnalium dum se importune nostris auribus ingerunt, in corde bellum tentationis gignunt; et quamvis haec et ratio respuat, et lingua reprehendat, cum labore tamen intus vincitur quod foris cum auctoritate judicatur. Unde necesse est ut nec ad aures veniat quod mens a cogitationis aditu vigilans repellat. Sancti igitur viri, cum aeternitatis desideriis anhelant, in tantam altitudinem vitae se sublevant, ut audire jam quae mundi sunt grave sibi ac deprimens pondus credant. Valde namque insolens atque intolerabile aestimant quidquid illud non sonat quod intus
Abbreviated transcription (Latin):
grauius solet: scĩs bonorum studiis ma¬
loꝵ uita contradicit. ⁊ cũ mens ad celeste
desidium rapit᷑. a bene cepta intentione in¬
trumpẽtib stultoꝵ uerb̃. ac moribus reu̾¬
b̾atur. ita ut que iã ꝑcontẽplationis adn¬
sum ad sũma euolau̾at. ad impugnãdã pra¬

Expanded text:
gravius solet, sanctis bonorum studiis malorum vita contradicit; et cum mens ad coeleste desiderium rapitur, bene coepta intentio, interrumpentibus stultorum verbis ac moribus, reverberatur; ita ut quae jam per contemplationis adnisum ad summa evolaverat, ad expugnandam pra
Abbreviated transcription (Latin):
dines. Quis ignorat quod reges tr̃ȩ ac
consules eo a solitudine longe sunt. quo
in num̃us obseq̃ntium cuneis constipãt᷑:
Uel quam difficile hii ad requiem tẽ¬
dunt. qui tam duris rõnum multipli¬
cium neribus astringuntur Scͥptura
attestante que ait. Iudicium durissimũ
in his qui p̃sunt fiet. Eñ ⁊ bene in
eugłio u̾itas dicit. Cui multum datũ
ẽ. multum qr̃ ab eo. Qui ad huc quos
in eadẽ requie socios habuisset: insin

Expanded text:
dines. Quis ignoret quod reges terrae ac dines. Quis ignoret quod reges terrae ac consules eo a solitudine longe sunt, quo innumeris obsequentium cuncis constipantur? Vel quam difficile hi ad requiem tendunt, qui tam duris rationum multiplicium nexibus astringuntur? Scriptura attestante, quae ait: Judicium durissimum in his qui praesunt fiet . Unde in Evangelio Veritas dicit: Cui multum datum est, multum quaeretur ab eo . Qui adhuc quos in eadem requie socios habuisset, insin
Abbreviated transcription (Latin):
nãtionis unda non soluitur: reatu
pͥmi iunculi ligatus tenetur. Qd̾ ũo ap̃
nos ualet aqua baptismatis. hoc egit ap̃
uc tes uł ꝓ paruulis sola fides. uel pro
maiorib uirtus sacrifitiorum. uel ꝓ his
qui ex habrahe stirpe ꝓ dierant. mmist̾iuĩ
circumcisionis. Elam quia iusquisq
cum pͥmi parentis culpa concipitur: ꝓ¬
pħa testatur dicens. Ecce enim in iniqͥ¬
tatib conceptus sum. Et quia is quem
salutis unda non diluit. originalis cul¬
pe supplicia nõ amntit: aꝑte ꝑ semet¬
ipsam u̾itas ꝑ hibet dicens. Nisi qui
renatus fũit ex aqua ⁊ sp̃u scõ. non po
qđ in uulua mortuum se fuisse desid̾at:
⁊ potius se quiescere eiusdem mortis be¬
nefitus sꝑat. dum constet qđ nequaꝗͣ
eum requies uite susciꝑet. si areatu il¬
lum originał culpȩ nequaquam diui¬
ne cogitationis sacramenta lib̾assent:
qui ad huc cum quibus quiescere po¬
tiussent: adiungit dicens. Cum regib
⁊ consulibus tr̃e. qui edificant sͥ solitu¬

Expanded text:
rationis unda non solvitur, reatu primi vinculi ligatus tenetur. Quod vero apud nos valet aqua baptismatis, hoc egit apud veteres vel pro parvulis sola fides, vel pro majoribus virtus sacrificii, vel pro his qui ex Abracircumcisionis. Nam quia unusquisque cum primi parentis culpa concipitur, Propheta testatur, dicens: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum . Et quia is quem salutis unda non diluit, originalis culpae supplicia non amittit, aperte per semetipsam Veritas perhibet, dicens: Nisi quis renatus fueritquod in vulva se mortuum fuisse desiderat, et potuisse se quiescere ejusdem mortis beneficiis sperat, dum constet quod nequaquam eum requies vitae susciperet, si a reatu illum originalis culpae 103 nequaquam divinae cognitionis sacramenta liberassent? Qui adhuc cum quibus quiescere potuisset, adjungit dicens: Cum regibus et consulibus terrae, qui aedificant sibi solitu
Abbreviated transcription (Latin):
te subuingit᷑. Cum satiatus fuerit
artabitur. P rius quippe an helat ꝑ
auariciam. concupita congregare:
et cum quasi in quodam uentre a¬
uariciȩ multa congesserit. saciatus
artatur. Qui dum anxiatur qua¬
lit̾ adquisita custodiat: ipsa eum
sua sacietas angustat. Diuitis enĩ
cuiusdam uberes fructus ager at-¬
tulerat. sed quia ubi eos tantos re¬
poneret non habebat: dixit. Quid
faciam quod non habeo. quo congre¬
gem fructus meos: Et dixit. hoc faci¬
am. Destruam horrea mea: et maio¬
ra hedificabo. Qui ergo exhabun¬
dantia coangustatus dicebat. quid
faciam.: quasi multo cibo pressus es¬
tuabat. Uensemus quot uotis appe¬
tiit: ut uberes fructus ager illuis
afferret. Ecce aũt uota completa sũt.
quia fructus uberes ager attulit:
s ad recondendum loca non suffitiũt.
Multiplicatus diues : quid faciat
ignorat. O angustia ex sacietate na¬
ta. De ub̃tate agri: angustatur ani¬
mus auari. Dicens namq quid fa¬
ciam. ꝓ fecto iudicat. quia uotorum

Expanded text:
te dicitur: Cum satiatus fuerit, artabitur. Prius quippe anhelat per avaritiam concupita congregare, et cum quasi in quodam ventre avaritiae multa congesserit, satiatus artabitur; quia dum anxiatur, qualiter adquisita cusua satietas angustat. Divitis enim cujusdam uberes fructus ager attulerat; sed quia ubi eos tantos reponeret, non habebat, dixit: Quid faciam, quod non habeo quo congregem fructus meos? Et dixit: Hoc faciam: destruam horrea mea, et majora aedificabo. Qui igitur ex abundantia coangustatus dicebat: Quid faciam? quasi multo cibo pressus aestuabat. Pensemus quot votis appetiit ut uberes fructus ager illius afferret, Ecce autem vota completa sunt, quia fructus uberes ager attulit; sed quoniam ad recondendum loca non sufficiunt, multiplicatus dives quid faciat ignorat. O angustia ex satietate nata! de ubertate agri angustatur animus avari, Dicens namque: quid faciam? profecto indicat quia votorum
Abbreviated transcription (Latin):
nib meis. hinc ioseph qui int̾ fr̃s usq
ad finem iustus ꝑseu̾asse describitur. solꝰ
talarem tiicam hiũisse ꝑ hibetur. Nam
quid ẽ talaris tunica. nis actio consũma¬
ta: Quasi enim ꝓpensa tunica talum cor¬
poris oꝑit. cum bona actio ante dei ocłos
usq aduite t̾minum tegit. Hinc ẽ qd̾ ꝑmo
isen caudam hostiȩ in altare offerri p̃cipi¬
mur. ut uidel ome bonum qđ incipimus:
etiam ꝑscũanti fine compleamus. Bene gͥ
cepta cunctis dieb agenda sunt: ut cum
malum pugnando repellitur. ipsa bom
uictoria ostantię manu teneatur. Heci¬
fastidienti animȩ uaria alimenta ꝓponẽ¬
tes. aliquid quod eligendo sũmat offera¬
mus. Hoc tam̃ magnoꝑe petimus. ut qui
ad spĩtalem intelligentiam m̃tem suble¬
uat: aueneratione hystorie Non Re¬

Expanded text:
usque ad finem justus perseverasse describitur, solus talarem tunicam habuisse perhibitur . Nam quid est talaris tunica, nisi actio consummata? Quasi enim protensa tunica talum corporis operit, cum bona actio ante Dei oculos usque ad vitae nos terminum tegit. Hinc est quod per Moysen caudam hostiae in altari offerre praecipitur ; ut videlicet omne bonum quod incipimus, etiam perseveranti fine compleamus. Bene igitur coepta cunctis diebus agenda sunt; ut cum malum pugnando repellitur, ipsa boni victoria constantiae manu teneatur. 56. Haec ifastidienti animae varia alimenta proponentes, aliquid, quod eligendo sumat, offeramus. Hoc tamen magnopere petimus, ut qui ad spiritalem intelligentiam mentem sublevat, a veneratione historiae non re
Abbreviated transcription (Latin):
turos cernẽt p̃misit dicens. hiems autem era
curauit tempus exprimẽ. ut in ec̃ auditorum
cordib malicie frigus indicaret. Hinc ẽ qd̾
negaturo petro p̃mittit̾ quia figus erat. et
stans at prunas calefaciebat se. Iam nan¬
q intus acaritatis caloror. torpuerat: ⁊ ada¬
morem p̃sentis uite. quasi ad ꝑsequutorum
prunas infirmitate estuante recalebat. Aqua¬
luate quoq temꝑis finis ex pͥmitur actioĩs.
diente illo ab eũglista dicitur. Erat aũt nor.
hinc enim ⁊ miquo diuiti dr̃. hac nocte aĩ¬
que ad teneb̾s ducitur. non in die repcti. sed
in nocte memoratur. Hinc ẽ qd̾ salomon qͥ
sapaentiam nõ ꝑseũat᷑us accepit: in sompnis
hanc ⁊ nocte accepisse describitur. hinc est
qd̃ angłi ad abraham m̾idie ueniunt. Pun¬
turi aũt sodomam. ad eam uesꝑe uenisse me¬
morantur. Quia gͥ iob b̾ati temptatio. ad
uictoriam ducitur: adie cepta ꝑhibetur. cũ

Expanded text:
turos diceret, praemisit dicens: Hiems autem eratturos diceret, praemisit dicens: Hiems autem eratcuravit tempus exprimere, ut inesse auditorum cordibus malitiae frigus indicaret. Hinc est quod de negaturo Petro praemittitur: Quia frigus erat, et stans ad prunas calefaciebat se . Jam namque intus a charitatis calore torpuerat, et ad amorem praesentis vitae, quasi ad persecutorum prunas infirmitate aestuante recalebat. A qualitate quoque temporis finis exprimitur actionis, diente illo, ab evangelista dicitur: Erat autem nox . Hinc enim et iniquo diviti dicitur: Hac nocte repquae ad tenebras ducitur, non in die repeti, sed in nocte memoratur. Hinc est quod Salomon, qui sapientiam non perseveraturus accepit, in somnis hanc et nocte accepisse describitur . Hinc est quod angeli ad Abraham meridie veniunt; punituri autem Sodomam, ad eam vespere venisse memorantur . Quia igitur beati Job tentatio ad victoriam deducitur, a die coepta perhibetur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
A tueri libet quomodo sacra eloquia in ex¬
ordio sui narrationum qualitates expri
munt: tm̃inos ꝙ causarum. aliqñ namq
a positione loci. aliqñ apositione corporis.
Ialiqñ aqualitate aeris. aliqñ. aqualitate
temporis signant quid deuentura actiõe
subiciant. Appositione quippe locorum diui¬
na scͥptura ex pͥmit sub seqn̾tium m̾ita. fineᷤ¬
q causarum: sic̃ de isrłe dicit. quia u̾ba di
in monte audire non potuit: s p̃cepta in
campestrib accepit.: Subseqñtem num¬
rum infirmitatem ppłi in dicans. quia
ascende ad sũma non ualuit: s semet ip¬
sum in infimis neglecte uiuendo laxauit.
Apositione corporis futura denuntiat. sic̃ in ap¬
ostolorum actib stepħs iħm qui adextris uͥ¬
tutis sedet: stantem se uidisse manifestat. Sta¬
re quippe aduiuiantis ẽ:i recte stare cernitur.
qui inbello c̾̃taminis opitulatur. aqualitate
aeris res subseq̃ns demonstrat᷑. sic̃ cũgłista cũ
pdicante domino nullos tunc ex uida credi¬

Expanded text:
Intueri libet quomodo sacra eloquia in exordiis narrationum qualimant, terminosque causarum. Aliquando namque a positione loci, aliquando a positione corporis, aliquando a qualitate aeris, aliquando a qualitate temporis signant, quid de ventura actione subjiciant. A positione quippe locorum divina Scriptura exprimit subsequentium merita finesque causarum, sicut de Israel dicit quia verba Dei in monte audire non potuit, sed praecepta in campestribus accepit: subsequentem nimirum infirmitatem populi indicans, qui ascendere ad summa non valuit, sed semetipsum in infimis neglecte vivendo laxavit. A positione corporis futura denuntiat, sicut in apostolorum Actibus Stephanus Jesum, qui a dextris virtutis Dei sedet, stantem se vidisse manifestat . Stare quippe adjuvantis est. Et recte stare cernitur, qui in bello certaminis opitulatur. A qualitate aeris res subsequens demonstratur, sicut evangelista, cum praedicante Domino, nullos tunc ex Judaea credi
Abbreviated transcription (Latin):
NA
sacramentis oc¬
cłis quasi ꝗddã
speculum oppo¬
nitur: ut inter¬
na nr̃a facies
in ipsa udeat̃.
Iĩ enum feda. ibi pulcra nr̃a conspicimus.
Ibi sentimus qnͣtum ꝓficimus: ibi aꝓuec¬
tu quam longe distamus. Harrat autem
gesta uirorum: ⁊ ad imitationem corda ꝓ¬
uocat infirmorum. dumq illorum uictri¬
cia facta comemorat: contra uiciorum p̃li¬
a. debilia nra confirmat. fitq u̾bis illius.
ut eo miniis mẽsãt certamina crepidet: qͦ
añ se positos tot iurorum fortium trum¬
phos uidet. Non numqmͣ u̾o nõ solum
nob̾ corum uirtutes asserit: s etiam cas
in notescit: ut ⁊ in uictoria forcium qd̾ i¬
mitando arripere:⁊ rusum uidamus in

Expanded text:
a sacra mentis oculis quasi quoddam speculum opponitur , ut interna nostra facies in ipsa videatur. Ibi etenim foeda, ibi pulchra nostra cognoscimus. Ibi sentimus, quantum proficimus, ibi a provectu quam longe distamus. Narrat autem gesta sanctorum, et ad imitationem corda provocat infirmorum. Dumque illorum victricia facta commemorat, contra vitiorum praelia, debilia nostra confirmat; fitque verbis illius, ut eo mens minus inter certamina trepidet, quo ante se positos tot virorum fortium triumphos videt. Nonnunquam vero non solum nobis eorum virtutes asserit, sed etiam casus innotescit; ut et in victoria fortium quod imitando arripere, et rursum videamus in
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ spẽ foucat. ut  maioꝵ casiad cautebã nos hu¬
militatis accingant. quatinꝰ dũ illa gaudentes
subleuãt. istametuẽtes p̾mant. ⁊ audientis aĩ¬
mus illuic spci fiducia: hinc humilitate ci¬
moris erudiatur. Nec tem̾itate suꝑbiat. qͥ
formidine p̃mitut. nec p̃ssus timore desꝑet.
qui ad spci fiduciam uirtutis exemplo robo¬

Expanded text:
tram foveat, et majorum casus ad cautelam nos humilitatis accingat; quatenus dum illa gaudentes sublevant, ista metuentes premant; et audientis animus illinc spei fiducia, hinc humilitate timoris eruditus, nec temeritate superbiat, quia formidine premitur, nec pressus timore desperet, quia ad spei fiduciam virtutis exemplo robo
Abbreviated transcription (Latin):
bus. In cassum quippe bonum agitur. si
ante terminum uite descratur: quia et
frustra uelocit̾ currit: qui pͥus quam ad
metas uemat deficit. hinc ẽ enim qd̾ de
tiam. hinc ẽ qd electis suis u̾itas dicit. Uo̾

Expanded text:
Incassum quippe bonum agitur , si ante terminum vitae deseratur; quia et frustra velociter currit, qui prius quam ad metas veniat deficit. Hinc est enim quod de tiam . Hinc electis suis Veritas dici
Abbreviated transcription (Latin):
inferius districtionis suȩ uidicium in cõ¬
in hac uita positos singlos ex̃ẽet: quia
et latitudinem amando. et longitudi¬
nem tołando. et celsitudinem nõ solum
ur̃am in telligentiam. s ⁊̃ uota suꝑan¬
do. et ꝓfunditatẽ suam exhibet oceł¬
tos. et illicitos cogitationũ motus dis
ꝓfunditas. quam sit in uestigabilis uł¬
lus agnoscit. iusi qui uel contemplati¬
one ad sũmam prouebi. uel occultis
motib resistens. temptationum ceꝑit
importunitate turbat. Uñ et bato iob¬
idr̃. E r celsior celoẽ. et quid facies: ꝓ¬
fundior inferuo. et iunde cognosess :
Ac si ei aꝑto despectu dic̾ẽtur. ꝑ fundi¬
tatem eius atq excellentiam qñ tu
cognosc̃es sufficis. qui uel uirtute. at
sũma euchi. uel temet ipsum rep̃hen¬
dere in temptationib nescis. Sequit᷑si¬
Subu̾terit omnia. uł munũ coarta¬
ũit. quis contradicet ei. uł quis di¬
c̃ẽ ei pot̃. cur ita facis: Subũtit dñs

Expanded text:
inferius, districtionis suae judicium cominferius, districtionis suae judicium comin hac vita positis singulis exercet: quia et latitudinem amando, et longitudinem tolerando, et celsitudinem, non solum nostram intelligentiam, sed etiam vota superando, et profunditatem suam exhibet, occultos et illicitos cogitationum motus distDei et profunditas, quam sit investigabilis, nullus agnoscit, nisi qui vel contemplatione ad summa provehi, vel occultis motibus resistens, tentationum coeperit importunitate turbari. Cum de Deo odicitur: Excelsior coelo est, et quid facies? profundior inferno, et unde cognosces? Ac si ei aperto despectu diceretur: Profunditatem ejus 347 atque excellentiam quando tu cognoscere sufficis, qui vel virtute ad summa evehi, vel temetipsum reprehendere in tentationibus nescis. Sequitsubverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest. Cur ita facis? - Subvertit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
s non ui hoc iustificatus sum. Qui aũt
uidicat me. dominus ẽ. Longiore tra
uid̾at: cum iinora eius eẽ humanę
m̃tis uota pensabat dicens. Qui po¬
tens ẽ omĩa facere suꝑ habundanter
quã petimus aut intelligimus. latio¬
rem mari consper̃at: qui tuñdo pen¬
sabat. quia nequaqm mens huma¬
na in m̃sitatem districtionis eius ag¬
noscẽt: qmtũlib inquirendo fluctua¬
ret dicens. Quis nouit potestatẽ ire
tue. et p̃timore tuo iram tuam diu¬
merare: Cuius bene potentiam egre¬
giͦ nb̃ doctor in sinuat: cum buit̾ nar¬
rat. Ut positis comp̃hend̾e cum omĩ¬
bus scĩs. que sit longitudo. latitudo.
sublimitas: ẽt ꝓfundum. habet quip¬
pe ds latitudinem: quia dilectionem
suam usq ad collectionẽ ꝑ seqñtium tẽ¬
dit. b aber longitudinem: quia adiu¬
te parriam nos longanimit tolando
ꝑducit. Habet sublimitatem: quia ipso
rum quoq intelligentiam. qui recepti
i suꝑnam fu̾int congregationẽ trans¬
cendit. ht ꝓfundum: quia dampnatiꝰ

Expanded text:
catus sum; qui autem judicat me, Dominus est . Longiorem terra viderat, cum minora ei esse humanae mentis vota pensabat, dicens: Qui potens est omnia facere superabundanter quam petimus aut intelligimus . Latiorem mari conspexerat, qui timendo pensabat quia nequaquam mens humana immensitatem districtionis ejus agnosceret, quantumlibet inquirendo fluctuaret, dicens: Quis novit potestatem irae tuae, aut prae timore iram tuam dinumerare ? Cujus bene potentiam egregius nobis doctor insinuat, cum breviter narrat: Ut possitis comprehendere cum omnibus sanctis, quae sit latitudo, longitudo, sublimitas et profundum . Habet quippe Deus latitudinem, quia dilectionem suam usque ad collectionem persequentium tendit. Habet longitudinem, quia ad vitae patriam nos longanimiter tolerando perducit. Habet sublimitrum quoque intelligentiam qui recepti in superna fuerunt congregatione, transcendit. Habet profundum, quia damnatis
Abbreviated transcription (Latin):
homines: ꝑ mare aut̃ pecc̃ores i¬
telligi. E xcelsior itaq celo ẽ: quia
ipsi quoq electi sp̃c uisionem tan¬
te celsituduus ꝑfecte non penetrãt.
ꝓfundor inferno ẽ: quia malignoꝵ
spũum astutias longe subtilus qͣm
ipsi putaũunt. iudicans dampnat.
.Uerra longior: quia longanimitatẽ
nr̃am. pacientie diune longanimi¬
tas exuꝑat: que uos et peccatores to¬
lat. ⁊ conũsos ad p̃mia remunãtioĩs¬

Expanded text:
homines, per mare autem peccatores ihomines, per mare autem peccatores intelligi. Excelsior itaque coelo est, quia ipsi quoque electi spiritus visionem tantae celsitudinis perfecte non penetrant. Profundior inferno est, quia malignorum spirituum astutias longe subtilius quam ipsi putaverant judicans damnat. Terra longior, quia longanimitatem nostram patientia divinae longanimitatis exsuperat, quae nos et peccantes tolerat, et conversos ad p
Abbreviated transcription (Latin):
et si hunc in claritate sua qñq conspi¬
cunus. non tñ eius ẽẽntiam plene con¬
tuemur. Anglica et enun ul humana
mens. cum ad incircuiscͥptum lumen
in hiant.co ipso se quo ẽ creatura coan¬
gustat. et suꝑ se quidem ꝑ ꝓfectum tẽ¬
ditur. s tñ eius fulgorem comp̃bende
nec dilatata sufficit. q̃ui et transcendẽ¬
do et portando omnia. et implendo cõ
longior. mariq latior eẽ describitur:¬
tanto spũalit̾ debet intelligi: qnͣto de
uam̃ta sentiri. Sed celo ẽ celsior:. qr
in circuiscͥptione sui sp̃e cuncta trãs¬
cendit. In ferno ꝓfundior: quia tr̃as¬
cendendo subuehit. Uerra longior.
quia creature modum ꝑhenuitate
suȩ et̾iuitatis excedit. Mari latior. q̃
rerum temporalium fluctus sic regẽs
possidet: ut hos sub omnimoda potẽ¬
tia suȩ p̃sentia co angustando cireum¬
det. Quamius possunt et celi appel¬
latione angłi. et inferm uocabulo
de monia desigiari: ꝑ t̾ram u̾o uisti

Expanded text:
etsi hunc in claritate sua quandoque conspietsi hunc in claritate sua quandoque conspicimus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens cum ad incircumscriptum lumen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem per provectum tenditur, sed tamen ejus fulgorem comprehendere nec dilatata sufficit, qui et transcendendo et portando omnia et implendo conclongior, marique latior esse describitur,tanto spiritaliter debet intelligi, quanto de neamenta sentiri. Sed coelo est excelsior, quia incircumscriptione sui spiritus cuncta transcendit. Inferno profundior, quia transcendendo subvehit. Terra longior, quia creaturae modum perennitate suae aeternitatis excedit. Mari latior, quia rerum temporalium fluctus sic regens possidet, ut hos sub omnimoda potentiae suae praesentia coangustando circumdet. Possunt et coeli appellatione, angeli, et inferni vocabulo daemonia designari; per terram vero justi
Abbreviated transcription (Latin):
ruptione calcata. ab assumptis nobis in
diunitatis suę claritate conspicitur Nẽ
aut̃ acarnali cogitatione animum in¬
fusi sp̃c grã subleuat. et in contemptu re¬
rum p̃tereuntium exaltat. botumq mẽs
qđ appetebat uuinfuis despicit. atq su
ꝑna desicłia ignescit. et contemplatioĩs
sue ui extra carnem tollitur: que corru¬
ptionis sue ponde ad huc in carne reti¬
netur. In cireumscͥpti luminis uibar¬
intueri conatur: et non ualet. quia in¬
firmitate p̃ssus animus nequaquam
penetrat: ẽt tam̃ repulsus amat. Iam¬
namq de se conditoer ꝑ qͥ amet᷑ osten¬
dit: s. uisionẽ sue speciei amantibus
sub trabit. Sola gͦ eius uestigia cons¬
picientes gradimur. qui hunc ꝑ dono¬
rum suoꝵ signa sequimur. quẽ nec
comp̃hendi neq̃unt. quia unde. ubi.
quibus ue modis ueniant eius sp̃s do¬
na nesciuntur.: u̾itate attestante que
ait. Sp̃c ubi uult spirat. ⁊ uocem eius
audis: et nescis uñ ueniat. aut quo

Expanded text:
ruptione calcata, ab assumptis nobis in ruptione calcata, ab assumptis nobis in divinitatis suae claritate conspicitur. Nunc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur. Incircumscripti luminis intueri conatur et non valet, quod infirmitate pressus animus, et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, qui hunc per donorum suorum signa sequimur, quem necdcomprehendi nequeunt, quia unde, ubi, quibusve modis veniant ejus Spiritus dona, nesciuntur, Veritate attestante, quae ait: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
xit di uestigia. ansi benignitatis illiꝰ
uisitationis uocat̃r quib innurũ
ꝓ gredi ad suꝑna ꝓuocamur: cum eius
spũ afflati tanginur. et extra carnis
angustias sub leuati ꝑ amorem. agnos¬
cimus. auctoris nr̃i contemplandam. spe¬
ciem quam sequamur. Nam cum men¬
tẽ nr̃am spĩtalis patriȩ amor infłamat.
quasi seqñtib it̃ insinuat. et substrato
cordi uelud qd̾ dam uestigium di gradi¬
entis in pͥmituꝵ: ut ab eo rectis cogita¬
tionum gressib uia uitȩ teneatur. Quẽ
eium nec dum c̾nunꝰ. restat. uecẽẽ ẽ. ut
ꝑuegistia siua amoris in dagemus. qͣti¬
nus usq ad contemplationis sp̃em qñq
mens inueniat. quem nunc quasi ater¬
go subseqñs ꝑscã desidia ex plorat. hec
psalmusta auctoris nr̃i uestigia bñ se¬
qui noũat. eum dicebat. Adhesit anima
mã post te. quẽ reppire quqͣusq ad u¬
sionem suş celsitudinis satagebat dicẽs
niam et apparebo ante faciem di : Tũc
ꝑitur. cum mortalitatis nr̃e funditus cor¬

Expanded text:
id Dei vestigia nisi benignitatem illius visitationis vocat? Quibus nimirum progredi ad superna provocamur cum ejus Spiritus afflatu tangimur, et, extra carnis angustias sublevati, per amorem agnoscimus auctoris nostri contemplandam speciem, quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritalis patriae amor inflammat, quasi sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per sancta desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens: niam, et parebo ante faciem Dei Tunc s Deus reperitur, cum, mortalitatis nostrae funditus cor
Abbreviated transcription (Latin):
tit. dubũtit t̾rã. cũ fructificationẽ bonropis
adu̾sis irruẽtib int̃cidi Subu̾citmare. cũfiuc¬
tuationẽ nr̃e trtubatioĩs inm̾gẽte subitopa¬
uore cõfodit. Dubietate qͥppe sua. cor anriũ
ħ ipsũ qr titubat uald̾ formidat: ⁊ qiͣ mare
subu̾tit᷑. cũ ipsa indm̃ ur̃a trepidatio cõsidato
linfernꝰ ł tr̃a uel mare bsubuertitur.
breuit᷑ diximus.nũc aliquantulum la¬
boriosius restat. ut hec qualit̾ inunũ
cohartari ualeant demonstremus. de

Expanded text:
ionem boni operis adversis irruentibus intercidit. Subvertit mare cum fluctuationem nostrae titubationis emergente subito pavore confundit. Dubietate quippe sua cor anxium hoc ipsum quia titubat valde formidat, et quasi mare subvertitur cum ipsa in Deum nostra trepidatio, considerato infernus, terra vel mare, subvertitur breviter diximus, nunc aliquantulum laboriosius restat ut haec qualiter in unum coarctari valeant, demonstremus.
Abbreviated transcription (Latin):
tiatur. C uncta tam̃ ad solum referri
hominẽ possunt. ut ipse sit celum.
cum iam ꝑ desidium sũmis inheret.
Ipse infernus: cum temptationũ sua¬
rum caligine ꝑturbatus trunfimis ia¬
cet. Ipse tr̃a: quia u bono oꝑe fire spei
ubtate fructificat. Ipse mare: quia in
quibusdam trepidus quatitur. ⁊ au¬
ra suȩ mutabilitatis agitatur. Sed
celo ẽ ex celsior: quia potentie eiris ma¬
gnitudine uincimur. ⁊ cũ suꝑ nos mce¬
ipsos eleuamur. In fenno ꝓfundior. qr
nimirũ plus iudicat. quam ipse se bu¬
manus animus in temptationib in ues¬
tigat. Terra longior: quia fructus uite
quos infine tribuit. nequaquã nẽ uel
spes nr̃a comp̃bendit. Mari latior: qr
humana mens fluctuans. multa de
his que uentura sunt conicit: s cum iã
cernẽ que extimau̾at ceꝑit. augustam
nr̃a contemplacio deficit. Uñ ⁊ cor psal¬
mista ui alto posuerat: sed nec dum
se eum contigisse sentiebat dicens. Mr¬
rabilis facta est scĩa tua er me. confor¬

Expanded text:
um. --Cuncta tamen ad solum referri hominem possunt, ut ipse sit coelum cum jam per desiderium summis inhaereat; ipse infernus, cum, tentationum suarum caligine perturbatus, in infimis jacet; ipse terra, quia in bono opere fixae spei ubertate fructificat; ipse mare, quia in quibusdam trepidus quatitur, et aura suae mutabilitatis agitatur. Sed coelo est excelsior Deus, quia potentiae ejus magnitudine vincimur, etiam cum super nosmetipsos elevamur; inferno profundior, quia nimirum plus judicat quam ipse se humanus animus in tentationibus investigat; terra longior, quia fructus vitae, quos in fine retribuit, nequaquam nunc vel spes nostra comprehendit; mari latior, quia humana mens fluctuans multa de his quae ventura sunt conjicit, sed cum jam cernere quae aestimaverat coeperit, angustam nostra contemplatio deficit. Unde et cor Psalmista in altum posuerat, sed necdum se eum contigisse sentiebat, dicens: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confor
Abbreviated transcription (Latin):
thessalonicensium lau̾de̾ dixisset. ꝓti¬
nus ad unixit. Ita ut ⁊ nos ipsi in uo¬
bis głiemur: in eccłus dẽĩ ꝓpacientia
ur̃a. et fide in omnib ꝑ sequutionib
urĩs et tribulationib quas sustine¬
tis in ex̃plum iusti uidien dei. Ac si di¬
ceret. Dum tot dura tołatis qui tan¬
ta recta agitis. quid aliud quam iti
uidicis dei exempla datis. Quia ex
urã pena colligendum ẽ. quomodo
feriat quibus irascitur: sic si uos af¬
fligi patitur. in quibus letatur. Aut
quomodo illos ꝑcussurus ẽ quibus

Expanded text:
Thessalonicensium laudem dixisset, protiThessalonicensium laudem dixisset, protinus adjunxit: Ita ut et nos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei pro patientiaomnibus persecutionibus vestris et tribulationibus, quas sustinetis in exemplum justi judicii Dei . Ac si diceret: Dum tot dura toleratis, qui tam recta agitis, quid aliud quam justi Dei judicii exempla datis? quia ex vestra poena colligendum est quomodo feriat quibus irascitur, si sic vos affligi patitur, in quibus laetatur; aut quomodo illos percussurus est, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicẽt. nicħ michi conscius sum:
ꝓtinus ad iunxit. sed non in hoc uis¬
tificatus sum. Qui causam mox cur
non sit iustificatus insinuans: ait. Qi
aũt iudicat me. dominus ẽ. Ac si di¬
cẽt. Id circo in eo qd̾ mcħ michi sum
conscius. iustificatum me ab nego. qͥa
ab eo qui me uidicat examinari me
si necessaria in uoluunt. Et tam̃ in bi
omnib ad huc districti examinis fla¬
gella metuenda. quia ⁊ ipsa nr̃ã ꝑfee¬
tio culpa non caret. nisi hane seũius
uider in subtili lance examinis miseri¬
uenit suꝑ me in dignatio. Magna qͥp¬
pe arte doctrine dietus uerba. p̃tulit
recte facta: ut hine unus quisq consi¬
d̾et quȩ peccãtes post modum supplicia
maneant: si etiam uistos tam ualida
hic flagella castigant. hinc est enim
qd̾ petrus ait. uempus ẽ ut incipiat
iudicium de domo dei. Et si iustus iux
saluabitur. impnis et pecẽor ubĩ pa¬
rebunt. hinc paulus cum multa in

Expanded text:
cum diceret: Nihil mihi conscius sum, cum diceret: Nihil mihi conscius sum, protinus adjunxit: Sed non in hoc justificatus sum . Qui causam mox cur non sit justificatus insinuans, ait: Qui autem judicat me, Dominus est. Ac si diceret: Idcirco in eo quod nihil mihi conscius sum justificatum me abnego, quia ab eo qui me judicat examinari me si necessaria involvunt; et tamen in his omnibus adhuc districti examinis flagella metuenda, quia et ipsa ntio culpa non caret, nisi hanc severus judex in subtili lance examinis miserivenit super me indignatio. Magna quippe arte doctrinae dicturus verbera praetulit recte facta; ut hinc unusquisque consideret quae peccantes postmodum supplicia maneant, si etiam justos tam valida hic flagella castigant. Hinc est enim quod Petrus ait: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei. Et si justus vix salvabitur, impius et peccator ubi parebunt ? Hinc Paulus, cum multa in
Abbreviated transcription (Latin):
diximus sc̃i uiri cum eorum uite transi¬
toria ꝓsꝑitas arridet. fauorem mundi
quasi uescientes dissimulant: et forti gre¬
su in tĩus. hoc uñ ext̃ius subleuantiur cal¬
eant. Silent aut̃ quia nullis praue ac¬
tionis clamoribus ꝑstrepunt. Omnis nã¬
q iniquitas. ht̃ apud secreta di iudicia
uoces suas. Uñ scͥptum ẽ. Clamor sodo¬
morum. ⁊ gomorreorum multiplicatꝰ ẽ.¬
uero. cum non solum nullo.Ii.
cupiditatum temporalium turbulento
appetitu rapiuntur. u̾um ⁊̃ curis p̃sen¬
tis uitȩ necessariis in mod̾atius occu
na ad huc flagella sentiunt: ut tanto
ꝑfectiores ad hcreditatem ueniant. qnͣ¬
to eos pie feriens disciplina cotidie ⁊̃
de minimis purgat. Iusta itaq in desi¬
nent̾ faciunt. et asfidue dura paciunt᷑:
quia sepe ipsa nr̃a iusticia ad eramen
diuine iusticie deducta. iniusta ẽ. Et
sordet in distͥctione udicis: qd̾ in esti¬
matione fulget oꝑantis. nde paulus

Expanded text:
diximus, sancti viri, cum eis transidiximus, sancti viri, cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius hoc unde exterius sublevantur calcant. Silent autem, quia nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt. Omnis namque iniquitas habet apud secreta Dei judicia voces suas. Unde scriptum est: Clamor Sodomorum et Gomorrhaeorum multiplicatvero, cum non solum nullo cupiditatum temporalium turbulento appetitu rapiuntur, verum etiam curis praesentis vitae necessariis immoderatius occupna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie feriens disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Justa itaque indesinenter faciunt, sed assidue dura patiuntur, quia saepe ipsa nostra justitia, ad examen divinae justitiae deducta, injustitia est, et sordet in districtione 148 judicis quod in aestimatione fulget operantis. Unde Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
mescunt. Qd̃ bene illa duorum fr̃um
uita signatur. de quib scͥptum est. Fac¬
tus est esau uirgnaruᷤᷤ uenandi:⁊ ho¬
mo agricola. Iacob autem uir simpler
habitabat intab̾naculis. uł sicut alia
trans latione dicitur. habitabat do¬
mi. Qd̃ enim ꝑuenationem esau nisi
eorum uita figuratur. qui ext̾ioribus
uoluptatib fusi carnem sequuntur:
Qui etiam ẽẽ agricola describitur. qr
amatores huius scłi tanto magis ex¬
tĩora ineolunt. quanto int̾iora sua in¬
culta derelinquunt. Iacob u̾o uir sim¬
pler in tabnaclis. uel in domo habita¬
re ꝑ hibetur: quia nimirum om̃s qui
ii curis ext̃ĩorib spargi refugiunt: sĩ¬
plices in cogitatione. atq in consciẽ¬
eię suę habitatione consistunt. In cab̾¬
nacłis enum aut in domo habitare est.
se intram̃tis secreta restringere. ⁊ neqͣ¬
quam ertĩus ꝑ desid̾ia dissipare.: ne
dum ad multa foras in hiant. asemet¬
ipsis alienatis cogitationib recedãt.

Expanded text:
mescunt. Quod bene illa duorum fratrum mescunt. Quod bene illa duorum fratrum vita signatur, de quibus scriptum est: Factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola; Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis . Vel sicut in alia translatione dicitur, Habitabat domi. Quid enim per venationem Esau, nisi eorum vita figuratur, qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem sequuntur? Qui etiam agricola esse describitur, quia amatores hujus saeculi tanto magis exteriora colunt, quanto interiora sua inculta derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnes, qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a semetipsis alienatis cogitationibus recedant.
Abbreviated transcription (Latin):
de m̃tis saltibus sciunt. ne semꝑ iuꝓfun¬
dis curarum lateant: ⁊ nulla eos amorĩ
sũmi quasi libi aeris aura continguat.
Qui gͦ reb temporalibus occupantur:
tunc bene extĩora disponunt. cum solli
cite ad int̾iora refugiunt: cum nequaꝗͣ
foras ꝑturbationum strepitus diligunt.
sed apud semet ipsos intus in tranquilli¬
tatis sinu requieseunt. Praue et emm
mentes temꝑalium rerum tumultus in¬
tra semet ipsas u̾sare nõ cessant. etiam
cum uacant. In eogitatione enum seruãt
depieta que amant: et quamus nicħ
ertĩus faciant. apuo semet ipsas tam̃
subponde inquiete quietis elaborant.
Quibus si earuindem rerum ad minis¬
tratio p̃beatur. semet ipsas fuuditus d̾¬
serunt: et fugituia bec temporalia ꝑ in¬
tentionis cursum. continus cogitatio¬
num passibus sequuntur. Rix autem
mentes hec ⁊ cum desurit non querũt.
et grauit̃ etiam cum ad sunt ferunt.
quia ꝑ ext̾ĩorum curam ase exire ꝑti¬

Expanded text:
dere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundere mentis saltibus sciunt, ne semper in profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollcite ad interiora refugiunt; cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requiescunt. Pravae monachorum mentes temtra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt, et fugitiva haec temporalia per intentionis cursum continuis cogitationum passibus sequuntur. Piae autem mentes haec et cum desunt non quaerunt, et graviter etiam cum adsunt, ferunt, quia per exteriorum curam a se exire perti
Abbreviated transcription (Latin):
scere: ad huc subtilius ꝑserutari. Siłe¬
est niamq m̃tem a t̾renorum desidioꝵ
uoce. res tringere. Uis enu magni
clamoris ẽ: tumultus. cordis. Qiuesẽt
quoq qui bene in potestate sunt: ẽum
trenarum actionum strepitus. ꝓdui¬
no amore. int̾ mitendo ꝓost ponunt. ne
dum inima indesinent᷑ occupant. tor
funditus a sũmis cadat. Seuint enim
quia nequaquam anens. ad suꝑna ad¬
tollitur. si eurarum tumultibus continu¬
e ininfunis occupatur. Quid enim de
do occupata obtineat.que de illo app̃¬
hende aliquid etiam uacans laborat:
Bene autem ꝑ psalmistã dr̃. Uacate. et
uidete. qm̃ ego sum ds. Quia qui ua¬
care dđo negligit: suo sͥ uidicio lumen
eius uisionis abscondit. Hine etiam ꝑ
morser dicitur: ut pisces qui płnnu¬
las non hnt nõ. edantur. Pisces namq
qui hnt pennulas: saltus dare suꝑ a
re quasi cibus transeunt. qui in eo qd̾
inis deseruiunt: aliqñ ad suꝑna conscen¬

Expanded text:
scere, adhuc subtilius perscrutari. Silscere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni cquoque qui bene in potestate sunt, cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. Bene autem per Psalmistam dicitur: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus ; quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pennulas, saltus dare super aqre quasi cibus transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando ad superna conscen
Abbreviated transcription (Latin):
cadunt: qui se aliqñ et alicitis caute
restringunt. Qua scił constrietione re
diunt. Atq ut ex ipsa religatione ostẽ¬
d̾et. in qnͣta se m̃tis lib̾tate dilataret: ili¬
co adiunrit. Omnia mͥ licent: sed ego
sub nullius redigar potestate. Cum enĩ
mens concepta desidia sequitur. serui¬
re reb ꝯiuncitur.: quarum amore suꝑa¬
tur. Sed paulus cui cuncta licent. sub
nullius potestate se redigit. quia semoe¬
ipsum etiam alicitis restringendo. ea
que delect̾ata p̃merent des pectꝰa trãs¬
lis in potestate fuit innotescat: dicens.
otestas namq cum habetur. ⁊ cogi¬
tanda ẽ adutilitatem. et dissimu¬
landa ꝓpt̃ tumorem: quatinus is qͥ
ea utitur. et ut ꝓdeẽ debeat posse se
sciat. et ut ex tolli non debeat posse
nesciat: se. Qualis u̾o in ore fuĩt: ad¬
iungat dicens. Non ne silui: Qualiͤ
erga illicita oꝑa: ad huc subiciat. uõ¬
ne quieui: Pot̃ autem silere. et quies¬

Expanded text:
cadit, qui se aliquando et a licitis caute cadit, qui se aliquando et a licitis caute restdiunt; at ut sua religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta translis in potestate fuit innotescat, dicens: testas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Potest autem silere et quie
Abbreviated transcription (Latin):
dem bona actio agentis cor subleuet.⁊
subleuando plus auctorem de elatione
deiciat: quam ipsos forte quibus impẽdit᷑
uiuet. Huic ẽ enim q. rex babilonie. dũ
elata mente apud se uolũet dicens. non¬
ne ħ est babilon. quam hedificaui: In
irrõnale animal ꝓtinus u̾sus ẽ. Qd̃ enĩ
factus fuãt ꝑ didit: quia humilit̾ no¬
luit dissimulare quod fecit. Et quia e¬
latione cogitationis se suꝑ homines ex¬
tulit. ipsum quem ꝯmunem cum homi¬
nibus hũit sensum homĩs amisit. Sepe
uero qui in potestate sunt ad subiectoꝵ
passim contumelias crumpunt: et hoc
qd̾ iniuigilantes regimini seruiunt. ꝑlĩ¬
guę ꝑ cacitatẽ ꝑdunt. minori scił formi¬
dine iudicis uerba pensantes: quia ꝗ
sine causa frĩ fatue dixĩt. gehenne se ig¬
nibus ad dicit. Sepe hii qui in potesta¬
te sunt. dum sese et alicitis retinere
nesciunt: ad illicita oꝑa.⁊ inquieta di¬
labuntur. Soli enim ⁊ in illicitis nõ

Expanded text:
dem bona actio agentis cor sublevet, et dem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione dejiciat, quam ipsos quibus forte impenditur juvet. Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus vone haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non
Abbreviated transcription (Latin):
Et uenit suꝑme in dignatio. de elatioe¬
cõ positi eogitando. loqñdo. agendo
peccamus. tunc tam̃ ꝑ tria hec animuᷤ
effrenatius rapitur: cum mundi huius ꝓ¬
ꝑitate subleuatur. Nam cum mens p̃i¬
re se potestate cet̾os conspicit: alta de
se clata cogitans sentit. ⁊ cum auctorita¬
te uocis anullo resistitur: linga licenttꝰ
ꝑ abruta effrenatu. Cumq facere qd̾
libet licet: uste sͥ om̃e estimat licere
quod libet. Sed scĩ uiri cum mundi huiꝰ
potestate. fulciuntur. tanto sublimiori
m̃tis discipline se redigunt. quantos
ꝑ impacientiam potestatis suadi illici¬
ta quasi licentius sciunt. Cor namq q
sid̾anda sua gła repͥmunt. lingam abĩ¬
modata loquutione restringunt: opus
ab inquietudims uagatione custodiũt.
recte faciunt: quia elate cogitant. com¬
mittunt. Dumq se ad cuncta uteles
estimant: etiam impense utilitatis si¬
bi m̃itum dampnant. Ut enim cuius¬
libet facta digniora sint. necet̃ ẽ ut ei¬
apud se semꝑ indigna uideantur. ne ea¬

Expanded text:
et venit super me indignatio. - Qco positi, cogitando, agendo, loquendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus pitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custodiunt. recte faciunt, quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse eapud se semper indigna videantur, ne ea
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ad mom̃tum ratio discedat. quasi ab sẽ¬
te domina cogitationum se clamor. ulud
garrula ancillarum turba multipli¬
cat. Ut aũt rõ ad m̃tem redierit: mor
se confusio tumultuosa compescit. ⁊ qͣsise
ĩgib ad̾ iunctum opus tacite repͥmunt.
dum cogitationes ꝓtinus causis se ꝓpͥuᷤ
ad utilitatem subdunt. Possidcius gͦ
multam familiam: cum tecto uire. in¬
num̃is cogitationibus rõnis disc̾tione do¬
minamur. Quod nimirum cum sollert̃
agimus. iungi ꝑ eandem disc̾tionem an¬
głis conamur. Uñ ⁊ recte subiungitur.
tales efficimur. cum eis spĩtib qui orienti
luci in herent. p̃ssa carnał corruptionis
nebula disc̃tionis nr̃e radus in qnͣtum
possibilitas sub petit sociamur. Uñ ⁊ per
ua querentium. s int̾ choros ꝓfic̾e suꝑno¬
rum cuium conatur. Sequitur. Et ibant¬

Expanded text:
tis ad monumentum ratio discedat, quasi absente domina, cogitationum se clamor, velut garrula ancillarum turba multiplicat. Ut autem ratio ad mentem redierit, mox se confusio tumultuosa compescit; et quasi ancillae se ad injunctum opus tacite reprimunt, dum cogitationes protinus causis se propriis ad utilitatem subdunt. Possidemus ergo multam familiam, cum recto jure innumeris cogitationibus rationis discretione dominamur. Quod nimirum cum solerter agimus, jungi per eamdem discretionem angelis conamur. Unde et recte subjungitur: tales efficimur, cum eis spiritibus, qui orienti luci inhaerent, pressa carnalis corruptionis nebula, discretionis nostrae radiis, in quantum possibilitas suppetit, sociamur. Unde et peva quaerentium, sed inter choros proficere supernorum civium conatur. Sequitur: CA