comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris uir continere ñ ualeat: subditis ꝓbat᷑ celli ni¬
nolo aũ uxoꝵ ñ pot̃. Ndenim cuuis. illa ñ uult. ñ¬
quid ꝑcontinentiã tuam illa oebet fietz fornicaria:
Si alii nipserit te niuo: adultera erit. Non uult tali
lucro ds tale dap̃nũ compensar. Redode debitũ. et si
ñ exigis redde. ꝓ scificatione ꝑfecta d tͥ computabit
tu noluisses. debitũ t̾ redde cogeretur. &e illi ds̃ impu¬
taret continentiã. si ñ sue: s tue concederet uifirmi¬
tati. ne in adulceriũ caderes. Quisqͥs gͥ cõpatiens in¬
firmitati uxoris. raldit. ñ ecigit debitũ. aut si ꝓptet
ꝓp̾am infirmitatẽ ducit uxorem. plangens potuis qr
site uxore eẽ ñ pocuit. quã gaudens qr dux̃. securꝰ
te adid qđ uouisti. ñ mõ ñ hortarem̃: s etiã ꝓhib̾emꝰ
implere. si forte tua coniunx ħ tecũ fusciꝑe. animit
carnis infirmitate tecusaret. Nam uouenoa talia ñ
sunt a coniugatis. nis ex consensu ce uoluntate cõ¬

Expanded text:
vir continere non valeat, subditis probatur testiNolo autem uxor, non potest. Quod enim tu vis, illa non vult. Numquid per continentiam tuam illa debet fieri fornicaria? Si alii nupserit te vivo, adultera erit. Non vult tali lucro Deus tale damnum compensari. Redde debitum; et si non exigis, redde. Pro sanctificatione perfecta Deus tibi computabit, tu noluisses, debitum tibi reddere cogeretur; et illi Deus imputaret continentiam, si non suae, sed tuae concederetur infirmitati, ne in adulterium caderes. Quisquis ergo compatiens infirmitati uxori reddit, non exigit debitum; aut si propter propriam infirmitatem ducit uxorem, plangens potius quia sine uxore esse non potuit, quam gaudens quia duxit, securus te ad id quod vovisti, non mimplere, si forte tua coniux hoc tecum suscipere animi seu carnis infirmitate recusaret. nam et uouenda talia non sunt a coniugatis nisi ex consensu et uoluntate com
Abbreviated transcription (Latin):
andoꝵ filioꝵ ducitur tixor. ñ mł ipͥs concessĩiudet̃. ad
ip̾m usum. qr et dies festi. et dies ꝑcessioĩs. & ip̃a rõ cõ¬
obinate qđ ait iex. Quic̃q uxori debitũ reddit. uacate
ñ pot̃ oiõm. nec carnes agni clcre. It̃. Si panes pposi¬
tionis abhis qui uxores suas teagetant. cõmeddi nõ
poterant. Quantomag̃ panis qui decelo descendit.
ñ pot̾ abhis qui comugalib pauloan hesete cõple

Expanded text:
andorum filiorum ducitur uxor, non multum tempus concessum, videtur ad ipsum usum, quia et dies festi, et dies processionis, et ipsa ratio coniatis: Quicumque uxori debitum reddit, vacare non potest orationi, nec carnes Agni edere. Item, si panes propositionis ab his qui uxores suas tetigerant, comedi non poterant; quanto magis panis qui de coelo descendit, non potest ab his qu
Abbreviated transcription (Latin):
sa ꝓles. ł ꝓł spes q̃ ad religionẽ ñ refert᷑. ĩmo ad
hereditariã successionẽ. Ut cum quis heredes
t̃renȩ possessionis hr̃e desidetat. s spes ac defide¬
riũ quo ꝓles ad ħ queritur. ut religiõe informe¬
tut. Mult gͦ ꝓlem hñt. qui tñbono ꝓł carent. Nec
iõ cñ coniugrũ ẽẽ desiit. S acram̃tũ uero sta
inseparabilit̃ coniugio heret legitimar̃ ꝑsonar̃.
ut sine illo conuigiũ ñ eẽuideatur. qr semꝑmanet
int̃ uiuentes uincłm conuigale. ut etiã interu en¬
ente diuorio forncatioĩs cã. coningat uincł ftrmm¬
tas ñ soluatur. Y̾ uero ñ int̾ legitimas ꝑsonas¬

Expanded text:
lis spes quae ad religionem non refertur, imo ad haereditariam successionem ut cum quis haeredes terrenae possessionis habere desiderat, sed spes ac desiderium quo proles ad hoc quaeritur, ut religione informetur. Multi ergo prolem habent, qui tamen bono prolis carent, nec ideo tamen conjugium esse desinit. Sacramentum vero ita inseparabiliter conjugio haeret legitimarum personarum, ut sine illo conjugium non esse videatur, quia semper manet inter viventes vinculum conjugale, ut etiam interveniente divortio fornicationis causa, conjugalis vinculi firmitas non solvatur . Ubi vero non int
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Habuit aũ coniugiũ marie ce iosephalias
ut diabolo paitꝰ celaretur: ut ioseph eẽt testis cas¬
titatis. defendens eã ab infamia suspicationis. ne
amant̃ suscipiatur. religiose educetur. In sacta¬
m̃to. ut conuigiũ ñ separetur. & dimissus. ł dimiᷤ¬
sa nec cã ꝓł alcer comungatur. De duplici scꝑatiõe

Expanded text:
t. Habuit autem conjugium Mariae et Joseph aliasut diabolo partus celaretur; ut Joseph esset testis castitatis, defendens eam ab infamia suspicionis, ne amanter suscipiatur, religiose educetur; in sacramento, ut conjugium non separetur, et dimissus vel dimissa ne causa prolis alteri conjungatur. 2. De duplic
Abbreviated transcription (Latin):
deł. ut etiam uenena sterilitatis ꝓcuret. ce si nicħ ua¬
luerint. conceptos fetꝰ incra uiscera. aliquo mõ extin¬
uuiere. aut si in utero inuebat. occidi. añquã nasc.
przꝰ si ambo cales sint. comuges ñ sitnt. & si ab im¬
dãmõ ÷ mariti meredux. aut ille adult̃ uxoris.
dic qñ st̃ homicide qui ꝓcutant abortum..
quetisolet de his qui abortã ꝓcurant. qñ udi¬
centur homicidȩ ł ñ. Tc̃ puerperium ao homicidiũ

Expanded text:
delis, ut etiam venena sterilitatis procuret; et si nihil vadelis, ut etiam venena sterilitatis procuret; et si nihil valuerint, conceptos foetus inter viscera aliquo modo extinvivere, aut si in utero vivebat, occidi antequam nasci. Prorsus si ambo tales sint, conjuges non sunt; et si ab inoddammodo est mariti meretrix, aut ille adulter uxoris. 5. Quando sunt homicidae qui procurant abortum. Hic quaeri solet de his qui abortum procurant, quando judicentur homicidae vel non. Tunc puerperium ad homicidium
Abbreviated transcription (Latin):
ays̃ inquiens. Solet q̃ti cũ mascłs et femina. nec
ille maritꝰ nec illa uxor alt̾ius. sibimet ñ filioꝵ ꝓ¬
creandoꝵ. s ꝓincontinentia soliꝰ concubitꝰ cã copu¬
lant᷑. ea fide med̾ia. ut nec illa cũ alicio. nec ille cũ
altera faciat id. utr̃ miptiȩ sint uocande. ce pot̾ for¬
tasse ñ absurde ħappellari comibtũ. si usq ad mor¬
tẽ alicꝰ eoꝵ id int̾ eos placuerit. &x ꝓł generationẽ.
quãuis ñ ea cã contuneli st̃. ñ tñ uitauerint. ut
ut nolint sͥ nasci filios. uł etiã oꝑe malo aliquo agãt¬
uenio quomõ has nuptias appellare possimꝰ. Et enim
si aliquã s̃ ad tp̃s adhibuerit. donec aliquã dignã
honorib aut suisfacultatib inueniat. quã in con¬
tugio adducat. anio ip̃oadult᷑ ÷. nec cumilla quã
cupit inuentre s cum ista cum qua sie cubat. ut cũ e¬
a ñ hãt maritale consortiũ. E cre conuges oicunt᷑¬
ũsq ꝑuenit hȩc lybidinosa crudelicas. ł lybidocru¬

Expanded text:
ali: Solet queri cum masculus et femina, nec ille maritus, nec illa uxor alterius, sibimet, non filiocreandorum, sed pro incontinentia, solius concubitus causa copulantur, ea fide media, ut nec illa cum altero, nec ille cum altera faciat id, utrum nuptiae sint vocandae. Et potest fortasse non absurde hoc appellari conubium, si usque ad mortem alicuius eorum id inter eos placuerit et prolis generationem, quamuis non ea causa coniuncti sint, non tamen uitauerint, ut el nolint sibi nasci filios uel etiam osit, non invenio quomodo has nuptias appellare possimus. Etenim si aliquam sibi ad tempus adhibuerit, donec aliquam dignam honoribus aut suis facultatibus inveniat, quam in conjugio adducat, animo ipso adulter est; nec cum illa quam cupit invenire, sed cum ista cum qua sic cubat, ut cum ea non habeat maritale consortium. Ecce conjuges dicunteousque pervenit haec libidinosa crudelitas, vel libido cru
Abbreviated transcription (Latin):
ex cõmtini consensii cã religioĩs. sine ad tp̃s. siue
usq in finẽ. Sacratñtalit̾ uero sepatati nequeũt:
dũ uiuunt. si legitime ꝑsone sint. Manet enun
urncłm comugale inter eos. etiã si alus a se disce¬
t̃ iuuentes semelinita nira mmptiat᷑. ut potius
gale uincłm qđ nec sepatatio neccũ altero copu
de coniugio ⁊ recedens. etiã fide ꝑdita. sactam̃t
fidĩ ñ amutit. qđ lauacro regenerationis accepit.
aũ ħ qui reces serit ad cumulũ supplicu. ñ adme¬
titũ p̃mu. It̃. Qnib placuit ex consensu abusu
carnał concupiscentie in ꝑpetuũ continere. ab¬
sit ut uincłm int̾ illos conuigale rum patur. un¬
mo firmmius erit quo magis ea pacta sec̃ gert̃. q̃ cariꝰ
concordiꝰq sercianda st̃. ñ uoluptariis corpoꝵ nexi¬
b s uoluntariis animoꝵ affectib. E⁊ actende

Expanded text:
sa religionis, sive ad tempus sive usque in finem Sacramentaliter vero separari non possunt dum vivunt, si legitimae personae sint. Manet enim vinculum conjugale inter eos, etiamsi aliis a se disceter viventes semel inita jura nuptiarum, ut potius gale, quod nec separatio nec cum altero copulde coniugio Christi recedens etiam fide perdita sacramentum fidei non amittit, quod lauacro regenerationis accepit. autem hoc qui recesserit ad cumulum supplicii, non ad meritum praemii . Item: Quibus placuit ex consensu ab usu carnalis concupiscentiae in perpetuum continere, absit ut vinculum inter illos conjugale rumpatur, imo firmius haeret; quo magis ea pacta secum gerunt, quae charius concordiusque servanda sunt, non voluptariis corporum nexibus, sed voluntatis animorum affectibus . Et attende
Abbreviated transcription (Latin):
legisset. tite multat̃ fecunditate mulicr̃ popħ dĩ
multiplicatio q̃rebat᷑. qr in successiõe sanguanis:
erat successio teligionis. Uñ etiã in legge. Maledic¬
ta erat stecit q̃ ñ relinquebat sem̃ suꝑ t̃tam. hinc
etiã sac̃dotib conugia dereta st̃. qr in frccessioe¬
nit familie. successis ÷ officii.slon gͥ abtaham ł racob
deliquit. ꝙ p̾ter uxorẽ filios ex ancilla quefiuit.
Nac illoꝵ exemplo p̃cer comugale debitũ fecunoi¬
tatẽ in aliqua licet alicu qtiarre.cumi illoꝵ con¬
iugia. nr̃ꝵ equantur uuginitati. & immoderat᷑
q concta naturamh faciebant. cum ñ lasciuiea¬
di cã s gignendi h facerent. nec contra morẽ. qr e
o tp̃c ea siebant. nec contra p̃ceptũ. qr nulla lage

Expanded text:
egisset, rite multarum fecunditate mulierum populi Dei multiplicatio quaerebatur, quia in successione sanguinis erat successio religionis. Unde etiam in lege maledicta erat sterilis, quae non relinquebat semen super terram. Hinc etiam sacerdotibus conjugia decreta sunt, quia in successione familiae successio est officii. Non ergo Abraham vel Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex ancilla quaesivit; nec tamen illorum exemplo praeter conjugale debitum fecunditatem in aliqua licet alicui quaerere, cum illorum conjugia nostrorum aequentur virginitati, et immoderatusc contra naturam hoc faciebant, cum non lasciviendi causa, sed gignendi hoc facerent; nec contra morem, quia eo tempore ea fiebant; nec contra praeceptum, quia nulla lege
Abbreviated transcription (Latin):
cltifit me dñs ut ñ pariam. intragͦ ad ancillam
meã. ut filiũ facias ex ea. &e ita scm̃. sonfidera
p̾mũ qd abraham añ legẽ moys. & añ engłm
fuit. Nongͦ in lege cõmisit abraham. si legem p̃¬
nenit. sionoñ enĩ int̾dictt̃ uidebatur. Scdo con

Expanded text:
clusit me Dominus ut non pariam. Intra ergo ad ancillam meam, ut filium facias ex ea; et ita factum est. Considera primum quod Abraham ante legem Moysi et ante Evangelium fuit. Non ergo in legem commisit Abraham, sed legem praevenit. Nondum enim in
Abbreviated transcription (Latin):
thema sit. Ip̃e & om̃s consentientes ei. qr sccł legẽ
di mori decertur. Nam diuine legis ÷ mors. sp̃o¬
sas appellare contuges ut in eugłio. Accipe mariã
conuigẽ tuam. Et in deuteronomio. s̃i quis alt̾ius
sponsam inagrot quolibet loco opp̃sserit. uel ad¬
duxc̃it in domũ suam. moriatur. qr uxorẽ ꝑximi
fu iuolauit. ñ q̃ iam uxor etat. s q̃ a parentib u¬
xor fier debebatEx his colligiur qđ sponse q̃¬
dam conuges st̃ añ cõmixtionẽ sexuũ. S focte
illuo mouet. qđ i fine capid̃i dr̃. ñ que iamuxx¬
qi uxoruere ñ fuerit. ex quo pactio conuigat int̾¬
cesgit. s qi ñ dum traductasnerit. nec resuxoria

Expanded text:
thema sit ipse, et omnes consentientes ei, quia secundum legem Dei mori decernitur. § 1. Nam divinae legis est mos, sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio: Accipe Mariam conjugem sponsam in agro vel quolibet loco oppresserit, vel adduxerit in domum suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his colligitur quod sponsae quaedam conjuges sunt ante commixtionem sexuum. Sed forte illud movet quod in fine capi uxor vere non fuerit, ex quo pacto conjugalis intercessit; sed quia nondum traducta fuerat, nec res uxoria
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m dñm. fidẽ. qr nullũ adult̾ium. Sactam̃tũ. quia
nullũ diuartiũ. Soł ibi nptiał concubitꝰ ñ fuit. qr
incatne pcc̃i fierz ñ pocerat: sine pudenda concupis¬
centia carnis. q̃ accidit ex pcc̾o. s inequa concipi uo¬
luit: qui sine pcc̃o futur᷑ erat. &e licet ñ int̾ces sisset cõ¬
iugat concubitꝰ. comuges tñ uere fuert̃. m̃te. ñ car¬

Expanded text:
 sacramentum, quia nullum divortium: solus ibi nuptialis concubitus non fuit, quia in carne peccati fieri non poterat sine pudenda concupiscentia carnis, quae accidit ex peccato; sine qua concipi voluit, qui sine peccato futurus erat. Et licet non intercesserit conjugalis concubitus, conjuges tamen vere fuerunt m
Abbreviated transcription (Latin):
connigia facere quadragesimalitꝑe conuenire posse
gunt᷑ habuisse uxores ł concubinas. utt̃pataue¬
tint. Ad qł oicimꝰ. ꝓuarietate tꝑm: uatia inuenttur
dispensatio conditoris. Ab exordio enĩ tp̃is int̃ duos
in obedientia ꝑstitissent. Posteoꝵ ueto copulam fi
nȩ milietes. ut tiri. quib adȩ filii uł filie tunge

Expanded text:
conjugia facere quadragesimali tempore convenire posse guntur habuisse uxores vel concubinas, utrum peccaverint. Ad quod dicimus, pro varietate temporum varia invenitur dispensatio Conditoris. Ab exordio enim temporis inter din obedientia perstitissent. Post eorum vero copulam filae mulieres vel viri, quibus Adae filii vel filiae junge
Abbreviated transcription (Latin):
culto. adhuͦ suffragatur: ut fiat coniugium. ma¬
nifeste uero exp̃ssa suffr̾agatur ut sanctiat ce tobo¬
ret. ac lib̃m fiat eccłiȩ de ħ iudicare si expedierit.
De quart sit ꝙsens ille. an de carnali copła.an de co
ic querit᷑ cum consensꝰ de p̾senti mat̾moniũ ha¬
faciat. cuius rei consensꝰ sit ille. an carnał copu bi¬
lȩ. ancohabitationis. an ut̾usq. Si cohabitationis cõ ta¬
sensus mattimoniũ facit. tt̃ fr̃ cum sorore. pat̾ cũ
filia pot̾ conthraete mat̾moniũ. Si carnał copulȩ. õ¬
t̾̃r inder oraniam ce ioseph ñ fuit comugiũ ꝓposue¬
rat enĩ maria in uirginitate manere. nisi d̃s alit̾
facere iuberet. Scd qdđ uidet᷑ angl̃o dixisse. Quomõ

Expanded text:
culto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; maculto ad hoc suffragatur, ut fiat conjugium; manifeste vero expressa suffragatur ut sanciat et roboret, ac liberum sit Ecclesiae de hoc judicare si expedierit. 3. De qua re sit consensus ille: An de carnali copula, an de coic quaeritur, cum consensus de praesenti matrimonium faciat, cujus rei consensus sit ille, an carnalis copulae, an cohabitationis, an utriusque. Si cohabitationis consensus matrimonium facit, tunc frater cum sorore, pater cum filia potest contrahere matrimonium. Si carnalis copulae, tunc inter Mariam et Joseph non fuit conjugium. Proposuerat enim Maria in virginitate manere, nisi Deus aliter facere juberet: secundum quod videtur angelo dixisse: Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
lep̾nitatẽ sacram̃ti. ut parentũ tradicio. sac̃dotũ be¬
nedictio. &e hinusmoĩsine quib legitue fit coniu
gium. quant̃ ad uirdutẽ. ñ quant̾ ad honestatẽ sacra¬
m̃ti. Sine his gͥ ñ qi legtum comuge. s qi adulã
uł fornicatores conuentunt. ut illi qui clancło mi¬
bunt. & utiq forncatores e̾ẽnt: nisi eis suffragare¬
tur uoluntas ub̃ exp̃ssã de p̾senti. quȩ legitimũ
int̾ eos facit mat̾moniuĩ. Nam et consensꝰ occultꝰ
de p̾senti ꝑũba exp̃ss. coniugiũ facit. licet ñ sit i¬
b honestus contractꝰ. s mat̾moniũ ñ sanccit con¬
sensus qui in occulto fuetit. Si enim alt̾ alt̃m dimi¬
serit. ñ cogitur iudicio eccłe redire. ce cõmanere qi¬
coniuge. qr ñ pot̃ ꝓbari testib contractꝰ qui in oc¬
culto ÷ factꝰ. Qd sup̃i qui in occulto s consensert̃. e
culte fuierat contractũ. uoluntasgͥ u̾b̃ exp̃ssa ioc¬

Expanded text:
lemnitatem sacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum belemnitatem sacramenti, ut parentum traditio, sacerdotum benedictio, et hujusmodi; sine qd virtutem, non quantum ad honestatem sacramenti. Sine his ergo non quasi legitimi conjuges, sed quasi adulteri vel fornicatores conveniunt, ut illi qui clanculo nubunt; et utique fornicatores essent, nisi eis suffragaretur voluntas verbis expressa de praesenti, quae legitimum inter eos facit matrimonium. Nam et consensus occultus de praesenti per verba expressus, conjugium facit, licet non sit ibi honestus contractus; sed matrimonium non sanxit consensus qui in occulto fuit. Si enim alter alterum dimiserit, nconjuge, quia non potest probari testibus contractus, qui in occulto est factus. Quod si ipsi qui in occulto sibi consenseruntculte fuerat contractum. Voluntas ergo verbis expressa in oc
Abbreviated transcription (Latin):
iugiũ. inoetur contraire. qđ euaristiꝰ pp̃ ait. Alic̾ le¬
gitimũ ñ fit conugui. nis ab his qui suꝑ feminam
dominationẽ hr̃e uidentur. ce a quib custodit᷑ uxor
petatut. & a parentib sponsetur et legib docetur. &e
a sacerdote ut mos ÷ bñdicat᷑. ce a paranimphis custo¬
diatur. ac sollẽp̃mit̾ accipiatur. Item. Ita legitima sci¬
toce ẽẽ conubia. alit̾ uero p̾sumpta. ñ contugia. s
adultia. ł forncariones st̃. nͥ uoluntas ꝓp̾a. suffra¬
gata fuerit. &e uota succurrernit legitima. hoc aũ
ñ ita intelbigendũ ÷: tanquã sme enumeratis ñ põ¬
sit eẽ legitimũ conuigrũ. s qr sineilł ñ ht̃ decorem
ce honestatẽ debitã. In ħꝰ enĩsacram̃ti celebratiõe si¬
c̃ in aliis quedã st̃ ꝑtinentia ad sub̃am sactam̃ti. ut
consensus de p̃senti. qui soł effic̃ ł suffĩc̃ ad conchiaen¬
dũ mat̾montũ. qͥoam uero ꝑtinentia ad decoẽe et sol-¬

Expanded text:
gium, videtur obviare quod Evaristus papa ait: Aliter legitimum non fit conjugium, nisi ab his qui super feminam dominationem habere videntur, et a quibus custoditur. Uxor petatur, et a parentibus sponsetur, et legibus dotetur, et a sacerdote ut mos est benedicatur, et a paranymphis custodiatur ac solemniter accipiatur. Allegat. esse connubia; aliter vero praesumpta, non conjugia, sed adulteria vel fornicationes sunt, nisi volontas propria suffragata fuerit, et vota succurrerint legitima. Hoc autem non ita intelligendum est, tanquam sine enumeratis non possit esse legitimum conjugium, sed quia sine ilet honestatem debitam. In hujus enim sacramenti celebratione, sicut in aliis, quaedam sunt pertinentia ad substantiam sacramenti, ut consensus de praesenti, qui solus sufficit ad contrahendum matrimonium; quaedam vero pertinentia ad decorem et so
Abbreviated transcription (Latin):
su corporis. s mulier. Quia nec mulier ad aliũ
uir̃. nec uit ad aliam mulierẽ pocestatẽ ht̃ sui coe¬
poris. Nec uir ad continendu. nec mulier potesta¬
tẽ ht̃. sine mutuo consensu. s alt̃ alt̾ius potesta¬
tẽ ht̃ corporis. ut poscenti alteri. ñ liceat alñ ne¬
gare debitũ. In ħenim pares st̃. qr nec uiro nec
mulieri corpus snũ licet alii traocit. ss inuicẽ de¬
bitores st̃ in hac cã. ne peccandi det᷑ occasio. ꝑ qđ
ñ dominũ collitur uiro. s uiciũ. Debent enims
coniugati ñ solum ip̃iꝰ sex sui cõmiscendi fid̃e¬

Expanded text:
non habet, sed mulier; quia nec mulier ad alium virum, nec vir ad aliam mulierem potestatem sui corporis habet; nec vir ad continendum, nec mulier potestatem habet sine mutuo consensu, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negare debitum. In hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii tradere; sed sibi invicem debitores sunt in hac causa, ne peccandi detur occasio. Per quod non dominium tollitur viro, sed vitium. Debent enim sibi conjugati non solum ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Nic q̃ridebet utr̃ consensꝰ de futõ adduto etiã faciat c̾ui¬
uitam̃to conuigiũ efficiat. ut siquispmutat te
tiam iuret alicu seusq ad tp̃splacitũ illam ductu¬
r̃. ce illa ꝓmutat ł iiret se ill ipturã. nũqͥdtalis
sponsio eos conuiges fecit: Si mutato ꝓposito alt̃ł
uaq ad alienã coptuilam transit. nunqͥd ob p̾orẽ spon¬
Considera qr longe aliud ÷ ꝓmitere. & aliuo facere.
Qui ꝓmutit. ñ oum fac̃. Qui gͦ ꝓmisit se in uxorem
cductur̃ aliquã. ñ dum eam dux̃ uxor̃e. &e quȩ spo¬
pondit se nupcurã. ñ dum nupsit. Quomõ gͣ cõui¬
ges appellari possunt. qui ñ dum conchraunt. s in
futuro se contractutos nirando ꝓmutunt: Item. Si ex
u uitam̃ti ad futur̃ ꝑtinencis mox efficiuntur con¬
iugez. cur uirant in futuro se facturos. qđ in p̃senti
efficiunt: Ĩ tem. Siex quo uirant moxefficiuntur con¬
iuges. tt̃ hanc rem efficiunt: qñ uirant se factutos.

Expanded text:
ic quaeri debet utrum consensus de futuro, addito etiam juramento, conjugium efficiat: ut si quis promittat vel etiam juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juret se illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponConsidera quia longe est aliud promittere, et aliud facere. Qui promittit, nondum facit. Qui ergo promisit se in uxorem ducturum aliquam, nondum eam duxit in uxorem; et quae spopondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos.
Abbreviated transcription (Latin):
ReMis sȩ aũ sententie in detur odinare
illud quod leges tradt̃. Si quis tactis oiuinis scͥptis
uiraũit mulier: se eam legitimã uxorem habutm. cił e¬
tiã si in oratorio tale sacram̃tũ oederit. sic illi legiti¬
ma uxor. quãuis nulla dos. nulla alia scͥptura in t̃po¬
sita sit. S hic ostendit᷑ quid fier uł ẽẽ debeat. ñ qͥd tẽ
fiat. Non enĩ ꝑ illud uram̃tũ tc̃ fit uxor. s fieri debet.
qr uiratũ ÷. Pot̃ et de illo uiram̃to ħdictum intelligi.

Expanded text:
aemissae autem sententiae videtur obviare illud quod leges tradunt: Si quis tactis divinis Scripturis juraverit mulieri se eam legitimam uxorem habiturum, vel etiam si in oratorio tale sacramentum dederit, sit illi legitima uxor, quamvis nulla dos, nulla alia scriptura interposita sit. Sed hic ostenditur quid fieri vel esse debeat, non quid tunc fiat. Non enim per illud juramentum tunc fit uxor, sed fieri debet, quia juratum est. Potest et de illo juramento hoc dictum i
Abbreviated transcription (Latin):
conugẽ. cui inuente sponso. alt̃imibeno licentia ñ
negatut. Sr̃ emim q̃da nuptialia pacta de futuro. ex
uł sponsalia int̃dumdicunt᷑. ꝓp̾e tñ sponsalia dic̃t᷑.
ne uilem hãt matit᷑ datã. quã suspirauit sponsus di¬
mortuo sponso: ñ renanet uioua. qr ñ fuerat itit
atis. Uñ siquis eã dux̾it ad faccosord: nes cõscendere
nĩ ꝓhibetur. qr ñ duxit iuduã. uidue em̾ maritus eã
sicut bigamus. sacerdos fiet phibetut. Extah aũ copu¬
la nullus arcetur a sactis ordinib. Scł ħ intelligend̃¬

Expanded text:
conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Sunt enim quaedam nuptialia pacta de futuro, ex vel sponsalia interdum dicuntur; proprie tamen sponsalia dicunturne vilem habeat maritus datam, quam suspiravit sponsus dimortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibus. 14. Qui alte
Abbreviated transcription (Latin):
illa fiuisset qđ utiq foxe si sponsalib pactio con¬
lugat int̾ce sisset. ñ ꝑmicceretur sponsꝰ aliã duc̃e.
Mechis aũpenañ nubends ex tigore inflgitur. ut
alii t̃reantur. Item ex eodẽ. Quidã desponsauit
uxorẽ et dotauit. &ecum eacoire ñ potiit. quã
clancło fr̃ eiꝰ corupit et grauida reddlis. Secret᷑:
ut quãuis mipta ñ potuerit ẽẽ legitimo uirdefpõ
satã tñ fr̃i. fr̃ hrẽ non possit. s mechus &e mecha for¬
nicationis quioẽ iundictam sustineant. licita uero
eisconugia ñ negentur. De illa desponsatiõe hoc
intelligidebet. ũ ñ fuit consensus coniugat de p̃seat.
auioqumn ñ licctet eis alia sortiri conuigia. scł hetiam
si quissponsã alterius tapuent. publica penitentia¬
penitentia multetr. et sine spe comugi maneat.
ce si ip̃a eidem crummi consentiens ñ fucrit. licentia
nubendi ali ñ negetur. Apparet hanc fuisse despon¬
Satã sine pactione conuigali de p̃senti. & iõñ fuisse

Expanded text:
conjugalis intercessisset, non permitteretur sponso aliam ducere. Moechis autem poena non nubendi ex rigore infligitur, ut alii terreantur. Idem ex eodem: Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam reddidit, decretum est, ut quamvis nupta non potuerit eatri frater habere non possit; sed moechus et moecha fornicationis quidem vindictam sustineant, licita vero eis conjugia non negentur. De illa desponsatione hoc intelligi debet, ubi non fuit consensus conjugalis de praesenti; alioquin non liceret eis alia sortiri conjugia. Secundum hosi quis sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuerit, licentia nubendi alteri non negetur. Apparet hanc fuisse desponsatam sine pactione conjugali de praesenti, et ideo non fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
relictoscło. si hñt ex par uoluntate castitatiz con¬
sensum. Item. Si uiret uxor duitere ꝓsola religios a
int̾ se consenserint uita. milacenus sine consc̃ia
ep̃i fiat. ut ab eo singłant̃ ꝓrtiso constituant in lo¬
co. Nam uxore nolente.⁊ altemo illoꝵ. etiã ꝑtalire.
tis uoluntate. tribuisei fornicandilicentiã. &e põm
scripsimꝰ. ñ ħ alit̾ fiet pose. nisi eandẽ uitam iure¬
uis lochariꝰ elegerit. Ex hispacet qd coniugatisi
car oebent. Sponsi uero possunt sine cõmuni con¬
sensu monastetiũ eligece. uñdetut int̃ sporisũ
debent: pꝰea effĩcruntur conitiges. Eremmsłas etiã ac¬
toritates quibꝰ assentur quod consensus matͥmo¬
nium facit. ita intelligiuolunt. ut consenfusut
pactio comugat ñañ coctum faciat mattimoni¬
um s in cortu. Sic̃ enim defloratio urrganta¬
tis ñfacit mat̾moniũ insi p̃cedat pactto conuga¬
ł: ita nec pactio contugat añquam assit copula
carnat. Ex pactioneg̾ conugali sponsi et sponse

Expanded text:
relicto seculo, si habent ex pari voluntate castitatis consensum. Item, si vir et uxor divertere pro sola religiosa inter se consenserint vita, nullatenus sine consensu episcopi fiat, ut ab eo singulariter proviso constituantur loco. Nam uxore nolente, vel altero illorum, etiam tali re ris voluntate, tribuis ei fornicandi licentiam; et peccatum scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam vir ejus Lotharius elegerit. Ex his patet quod conjugati sicari debent. Sponsi vero possunt sine communi consensu monasterium eligere. Unde videtur inter sponsum debent, postea efficiuntur conjuges. Praemissas autem auctoritates, quibus asseritur quod consensus matrimonium facit, ita intelligi volunt, ut consensus vel pactio conjugalis non ante coitum faciat matrimonium, sed in coitu. Sicut enim defloratio virginitatis non facit matrimonium, nisi praecedat pactio conjugalis, ita nec pactio conjugalis, antequam adsit copula carnalis. Ex pactione ergo conjugali sponsi et sponsae
Abbreviated transcription (Latin):
sensꝰ exigendꝰ ÷: quoꝵ in nuptus desiderat᷑. Intel¬
ligit᷑ tñ semꝑ patri consentire. nis euident̾ dissẽ¬
tiat. Itẽ. sponsalia. sic̃ nuptiȩ consensu fiunt
conthraentiũ. &e iõ sic̃ in nuptus. ita et in spbsa
impedit ł excludit consensũ. s etiãerror. Non
aũ omnis error consensum impedit. Est enĩ er¬
ror aliꝑsone. alius fortunȩ. aliusconditionis. aliꝰ
qualitatis. Error ꝑsone. qñ hic putatur eẽ ille¬
qui panꝑẽ. ł e conĩso. E rror conditioĩs. qñ pucatur
cẽ lib. qui seruus. Error qualicatis. qñ putatur ce
bonus. quimalus. Error forcune ce qualitatis. cõ¬
iugii consensum ñ excludit. Etior uero conditiõis.
coniugalem confensum euacuat. dequa conditiõe
pꝰmodũ tractadimus. Ertor quoq ꝑsonȩ consensũ
conuugalem ñ a dmittit. ut si quis feminã nobilem
in coniugiũ petat. &e ꝓ ea alra ignobił tradatur ei. ñ
÷ mnt̃ eos conugiũ. qr ñ consensit uit in istã s inali¬

Expanded text:
. Intelligitur tamen patri filia consentire, nisi evidenter dissentiat. Item, sponsalia sicut nuptiae consensu fiunt contrahentium. Et ideo sicut in nuptiis, ita et in sponsaexcludit consensum sed etiam error. Non autem omnis error consensum expedit. Est enim error alius personae, alius fortunae, alius conditionis, alius qualitatis. Error personae, quando hic putatur esse homo illequi est pauper, vel e converso. Error conditionis, quando putatur esse liber qui servus est. Error qualitatis, quando putatur esse bonus qui malus est. Error fortunae et qualitatis cojugii consensum non excludit. Error vero conditionis conjugalem consensum evacuat, de qua conditione postmodum tractabimus. Error quoque personae consensum conjugalem non admittit: ut si quis feminam nobilem in conjugium petat, et pro ea alia ignobilis tradatur ei, non est inter eos conjugium, quia non consensit vir in istam, sed in ali
Abbreviated transcription (Latin):
fit aliqñ desponsatio. ũ ÷ compmissio uii et mu¬
lieris de conthraendo mat̾monuo. ñ aũ ibi con¬
sensꝰ de p̃sent. ce ẽ desponsatio hab enis consenfũ
de p̾senti .i. pactionẽ coningalem. q̃ sola facit
conugium. Inilla gͦ desponsatiõe uͥz pollicita¬
tio conthraend mat̾monusponsi tm̃ ce sponse
fiunt. ñ conuges. &e talib sponsis licet smne cõ¬
nium consensu continentiã ꝓfiteri. ce monaᷤᷤ¬
teriumeligere. In ea uero desponsatione ñ cõ
sensus de p̃senti. conugium conthtait᷑. & ab illꝰ
desponsatiõis p̃ma fide. ueti conuges appellan
tur. Scd̾m hanc oistinctionẽ desponsatiois. de
sponsis uarie locuntur doctores. Quomõ accipiat᷑¬
iugat dep̃senti. ce ille uere conuges st̃. uñ scꝰ Si¬

Expanded text:
Fit aliquando desponsatio, ubi est compromissio viri et mulieris de contrahendo matrimonio; non est autem ibi consensus de praesenti. Est et desponsatio habens consensum de praesenti, id est, pactionem conjugalem, quae sola facit conjugium. In illa ergo desponsatione, ubi est pollicitatio contrahendi matrimonium, sponsi tantum et sponsae fiunt, non conjuges, et talibus sponsis licet sine communi consensu continentiam profiteri, et monasterium eligere. In ea vero desponsatione ubi est consensus de praesenti, conjugium contrahitur; et ab illius desponsationis prima fide veri conionem desponsationis, de sponsis varie loquuntur doctores. 10. Quomodo accipiatjugalis de praesenti; et illae vere conjuges sunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ multos scõꝵ nouimus cum suis conugib. &e pͥ¬
us continentẽ uuitam dnixisse. ce pꝰ ad sc̃ẽ eccłie ragi¬
mina migrasse. Siuero contincatiã quã tur ñ ap¬
petit. mulier ñ sequitur. aut quã ireor appecit iar
recusat. comugium qdiuidi ñ poc̃. qr scͥptu. Muli

Expanded text:
ltos sanctorum novimus cum suis conjugibus et prius continentem vitam duxisse et post ad sanctae Ecclesiae regimina migrasse; si vero continentiam, quam vir appetit, mulier non sequitur; aut quam uxor appetit, vir recusat, conjugium dividi non potest, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ficiens aũcã matrimonis ÷ consensus. ñ quilibet.
s ꝑ ũba exp̃ss. nec de futõ. s de p̃senti. Sienĩ con¬
sentiunt in futur̃ dicentes. accipia te in rur̃. e egoce
tnuxorẽ. ñ  iste consensus efficax mat̾monii. Itẽ.
Si consentiant iñte. & ñ expͥmanc u̾biᷤ. E aliis cer¬
tis signis. nec tał consenꝰ efficic matͥmourũ. Si aũt
slb̃ explicatur. qđ tñ corde ñ uolunt. si ñ sit coactioi
bił doł. obligatio illa ũboꝵ quib consentiunt oicen¬
tes. accipiote in uir̃. et ago te inuxorẽ. mat̾moniũ fa¬
subditis ꝓbatur testimonis. Ait enĩ ysiootꝰ. sõ¬
sensus fac̃ mat̾moniũ. It̃ nicholaus pp̃. Sufficiat so¬
lus scł leges eoꝵ consensꝰ. de quoꝵ comũctioib agi¬
tur. Nui solus si forte innuptiis defuerit. cet̾a etiam
cum ip̃o coitu celebrata. frustrant᷑. It̃ ioħs cͥsostomiꝰ.

Expanded text:
ficiens autem causa Matrimonii est consensus, non quilibet, sed per verba expressus, nec de futuro, sed de praesenti. Si enim consentiunt in futurum, dicentes: Accipiam te in virum, et: Ego te in uxorem, non est iste consensus efficax Matrimonii. Item si consentiant mente, et non exprimant verbis vel aliis certis signis; nec talis consensus efficit matrimonium. Si autem verbis explicant quod tamen corde non volunt, si non sit coactio ibi vel dolus, obligatio illa verborum quibus consentiunt dicentes: Accipio te invirum, et ego te in uxorem, Matrimonium fasubditis probatur testimoniis. Ait enim Isidorus: Consensus facit Matrimonium. Item Nicolaus papa: Sufficiat solus secundum leges eorum consensus, de quorum conjunctionibus agitur; qui solus si forte in nuptiis defuerit, caetera etiam cum ipso coitu celebrata frustrantur. Item Joan. Chrysost.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ce aliȩ minus honeste cause ꝓpt̃ quas aliqñ
contrahit᷑. ut uit mulierisq pulccitudo. q̃ aĩos
amore inflãmatos sepe impellit mnire comugiũ.
uit ualeant suũ explere desidetiũ. Nuestꝰ quoq &
diuitiar̃ possessio. freq̃nt̃ ÷ cã coniugii. &e alia mul¬
ta. q̃ cuiq diligentiam adibenti. facile ÷ discerñe.
has cãs minus honestas conthraitur. Constat e¬
num exp̃missis conuigiũ fierz ex cõmuni consen¬
su ũbis de p̃senti exp̃sso. quãtus amor ad ħ attra¬
cit. Cuiꝰ rei docum̃tũ prãt iacob. qui rachel deco¬
rã facie &e uenusto aspectu amauit. eamq diligẽ
nio etiã legitur. Si uidetis in medio captiuoꝵ mu¬
lietẽ pulcrã. & adamaueris eã uoluerisq uxorẽ

Expanded text:
iae causae minus honestae, propter quas aliquando contrahitur, ut viri mulierisque pulchritudo, quae animos amore inflammatos saepe impellit inire conjugium, ut valeant suum explere desiderium. Quaestus quoque et divitiarum possessio frequenter est conjugii causa, et alia multa quae cuique diligentiam adhibenti facile est discernere. has causas minus honestas contrahitur. Constat enim ex praemissis conjugium fieri ex communi consensu verbis de praesenti expresso, quamvis amor ad hoc attraxerit. Cujus rei documentum praestat Jacob, qui Rachel decoram facie et venusto aspectu amavit, eamque multum mio etiam legitur: Si videris in medio captivorum mulierem pulchram, et adamaveris eam voluerisq
Abbreviated transcription (Latin):
yod uero int̾ sponsam et conuigẽ plurimũ ee¬
int̾ sic ex eo astruunt. qr licet sponse añ carualẽ
copulam inconsulto ut nolentes ponso: monasteriũ
eligere. quo fc̃osponso etã licet aliam dncere. conit¬
gatus uero uł conugata. nec continenciã nus ex cõ¬
muni consensu secuate ualet. nec monasterrũ ꝓet̃e.
nisi ut̃q continentiã parit̃ ꝓfiteatur. q d neto liceat
sponsȩ monasteriũ eligere. anctoricatib scõꝵ ꝓbat.

Expanded text:
od vero inter sponsam et conjugem plurimum intersit, ex eo astruunt, quia licet sponsae ante carnalem copulam inconsulto vel nolente sponso monasterium eligere; quo facto, sponso etiam licet aliam ducere. Conjugatus vero vel conjugata, nec continentiam nisi communi consensu servare valet, nec monasterium petere, nisi uterque continentiam pariter profiteatur. Quod vero liceat sponsae monasterium eligere, auctoritatibus sanctorum p
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe ꝓueniunt: penitꝰ desiꝑe ꝓbanitir. Nam qͣsqͥs
hoꝵ alt̾muendit. sine quo alter̃ ñ habetur: nenut̃
uendere derelinquit. Distinctio symoniacosuor
lymomacȩ aũ heresis triꝑtita ÷ distinctio.
Alii enĩ symoniace. a symoniacis ordinant᷑. Au¬
moniacis. Uñ nicholatis pp̃. Statiumus detretum

Expanded text:
tione proveniunt, penitus desipere probantur. Nam quisquis tione proveniunt, penitus desipere probantur. Nam quisquis horum alterum vendit, sine quo alterum non habetur, neutrum vendere derelinquit. 7. Distinctio simoniacorum. Simoniacae autem haeresis tripartita est distinctio, Alii enim simoniace a simoniacis ordinantur; Almonia
Abbreviated transcription (Latin):
et consecrandi. etiam cũ seꝑati fuerit᷑. hr̃e. Qui uero
in scismate ł heresi posici ab eisordinat et munc¬
ti fuerint. illo iure carent. Iõq cum ordinare uolt.
cet symomiac ꝓprie dicantur. qui instar symonii
magi. imp̃ciabilem grãm p̃cio conducere uolunt.
ce qui ꝓ muiisterio sacro p̃cium tecipiunt. in mo¬
dum gie .i. Gierate uocandi st̾.: õs tñ. et dantes. &eac¬
cipientes. symoniac dicuncir. oe ut̾q eadẽ sentẽtia
ꝑcelluntuR. De his qͥ scient᷑ ordinant᷑ a symoniaci. ł i¬
iffera aũ int̾eos qui ordinant᷑ a symoniaeiꝰ
scient̃. et eos qui ignorant̃. Qui enĩ scient̃ a sy¬
moniacis se ꝑmiserint consectat. ĩ mo exoctat. eoꝵ
consecratio ommino ircita. Qui uero ordinantur
a symoniacis. quos cũ ordinantur nesciunt ẽẽ sy¬
moniacos. qui et tc̃ ꝑ catholicis hñtur. eoꝵ ordinati¬
o misericordit᷑ sustinet᷑. Si uero aliqu obiererint.¬
se ñ consectatiõe emere. s res ip̃as quȩ ex cõsecra¬

Expanded text:
ati fuerint, habere. Qui vero in schismate vel haeresi positi ab eis ordinati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, cet simoniaci proprie dicantur qui instar Simonis magi impreciabilem gratiam pretio conducere volunt, et qui pro ministerio sacro pretium recipiunt in modum Giezi, Giezitae vocandi sunt; omnes tamen, et dantes et accipientes, simoniaci dicuntur, et utrique eadem sententia percelluntur. 5. De his qui scienteriffert tamen inter eos qui ordinantur a simoniacis scienter, et eos qui ignoranter. Qui enim scienter a simoniacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio omnino irrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum ordinantur, nesciunt esse simoniacos, qui et tunc pro catholicis habentur; eorum ordinatio misericorditer sustinetur. 6. De his qui dicunt sed res ipsas quae ex consecra
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ sactam̃tũ. ego aũt dico in xp̃o et mec¬
cłia. ut enimint̃ gentes coniuges conuinctio:
t̃. sic eccła xp̃o copulatur. uoluntate. & nat᷑a. qr id̃
uult cumeo. et ip̃e formã assumpsit. de natura ho¬
minis. Copulata gͥ sponsa sposo. spũalit̃. et corpo¬
talit̃ .i. caritate. ac nature conformitate. huiꝰ uttuꝰ¬

Expanded text:
magnum sacramentum est; ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Ut enim inter conjugatos conjunctio est rum, sic Ecclesia Christo copulatur voluntate et natura, quia idem vult cum eo, et ipse formam assumpsit de natura hominis. Copulata est ergo sponsa sponso spiritaliter et corporaliter, id est charitate ac naturae conformitate. Huju
Abbreviated transcription (Latin):
bo ꝑseuerant̾ redde debiustis. A quo ꝓposito si lapsꝰ
 ille. tu saltẽ ꝑseuera. ñ qr parit̾ temꝑabitis a cõmir¬
tione carnali: iõ maritꝰ tuusẽẽ destiterat. ĩmo uero
tanto sanctiꝰ conuigez manebitis. quanto sanctiora
concordit̾ placita seruabatis. ẜ fectum gͥ fuit marie
ce ioseph conrugiũ: in scitate. ꝑfectũ etiã fuit scdđmi tͥ

Expanded text:
bo perseveranter reddere debuistis; a quo proposito si lapsus est ille, tu saltem persevera. Non quia pariter temperabatis a commixtione carnali, ideo maritus tuus esse destiterat; imo vero tanto sanctius conjuges manebatis, quanto sanctiora concorditer placita servabatis. Perfectum ergo fuit Mariae et Joseph conjugium in sanctitate. Perfectum etiam fui
Abbreviated transcription (Latin):
stittitio duplex:. Una añ pcc̾m ad offictũ fcã÷ ĩ
paradyso. ubi cẽt thorꝰ immacłatꝰ. &e nuptiȩ hono¬
tabiles. ex quib sine anlore conciꝑent. sinedolo¬
ie paterent. Altã pꝰ pcc̾m adreanedũ fc̃a extra pa¬
radysũ. ꝓpt̃ illicitũ motũ deititandũ. ẜrima. ut
natuta multiplicatet᷑. scd̾a. ut natura exciꝑetur: &e
uiciũ cohiberetur: sam et añ pcc̾m dix̃ ds. cresci¬

Expanded text:
io duplex est. Una ante peccatum ad officium facta est in paradiso, ubi esset thorus immaculatus, et nuptiae honorabiles, ex quibus sine ardore conciperent, sine dolore parerent; altera post peccatum ad remedium facta extra paradisum, propter illicitum motum devitandum. Prima, ut natura multiplicaretur; secunda, ut natura exciperetur, et vitium cohiberetur. Nam et ante peccatum dixit De
Abbreviated transcription (Latin):
UERUN ⁊ ati nonnulli heretici nuptias oecestã¬
es qui tatiani appellat st̃. hii nuptias oĩno
dapnant. ac pares fornicatioĩb. aliisq cortuptiõĩbꝰ
faciunt. nec recipiunt in suoꝵ numnero. coniugio u¬
tentẽ. marẽ ł feminã. Qd aũ tes bona sit comugi¬

Expanded text:
Fuerunt autem nonnulli haeretici nuptias detestantes, qui Tatiani appellati sunt. Hi nuptias omnino damnant, ac pares fornicationibus aliisque corruptionibus faciunt, nec recipiunt in suorum numero conjugio utentem marem vel feminam. Quod autem res bona sit conjugi
Abbreviated transcription (Latin):
male tractant: oe in his qui male suscipiunt. Iõ urt¬
ta et falsa. qr qđ ꝓmutunt et conferre credunt᷑. ñ tr¬
buunt. dap̃nanda etiam dicuntur. qr illicite danti¬
bꝰ t accipientib sunt in uidiciũ. solluta etiã dicunt᷑
ñ quant᷑ ad se. s ꝓpt̃ indignã hereticoꝵ tractationẽ.
Iõ gslꝰ. cõmunionem atri uocat exectationẽ. &e inno¬
centiꝰ bonosii ordinationẽ dap̃nationẽ. ñ qđ ita in se
sint. s qr maledantez ł accipiences tales fac̃. Sic̃
etiã ieRꝰ sacͥficia eoꝵ panẽ luctusuocat. tĩ quant̾ ad

Expanded text:
male tractant, et in his qui male suscipiunt, ideo irrimale tractant, et in his qui male suscipiunt, ideo irrita et falsa, quia quod promittunt et conferre creduntur non tribuunt. Damnanda etiam dicuntur quia illicite dantibus vel accipientibus sunt in judicium. Polluta etiam dicuntur, non quantum ad se, sed propter indignam haereticorum tractationem. Ideo Gregor. communionem Arii vocat execrationem; et Innocentius Bonosii ordinationem, damnationem; non quod ita in se sint, sed quia male dantes vel accipientes tales facit. Sicut etiam Hieronym. sacrificia eorum panem luctus vocat; non
Abbreviated transcription (Latin):
dinand ñ sint. de huiusmoĩ accipiendũ dicc̃. sã
pꝰ quã p̃cisi fuecĩt. cedap̃nat iudicio eccłiȩ. ius or¬
dinandi. et consecrandi eis detractũ assert̃. ut de¬
gradatis. ł excõmunicatis. Aliiueto dict̃ sacca¬
mĩta abhenticis etiã p̃cisis. scd̾ formã eccłiȩ celebra¬
ta. uera eẽ ce rata. quant̾ ad se. qr recedentes ab e¬
cła iis dandi et consecratidi ñ ꝑdidat̃. ce qui sic ab
hereticis oromantur. cum redeunt: it̾m ordinandi
ñ sunt. Quȩ uero abhereticis alit̃ quam in eccłas
uint. falsa st̃ et mania. oe qti acalib orditiati ui¬
dentui: ñ munus. s uulnꝰ excipiunt. & scđm hãc
differentiã uarie de his locuntur actores. Qui¬
oã uero dict̃ eadẽ sacram̃ta ab hereticis p̃cisis pos¬
secelebrars. q̃ a catholicis. si abiłł forma eccłȩ ser¬
uetur. ce ab ilł celebrata. uera ẽẽ ce rata. quant̾ ad
se. quant̃ uero ad effẽctũ: falsa et mania. &e in hisqͥ

Expanded text:
i accipiendum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati judicio Ecclesiae, jus ordinandi et consecrandi eis detractum asserunt, ut degradatis, vel excommunicatis. Alii vero dicunt sacramenta ab haereticis et praecisis secundum formam Ecclesiae celebrata, vera esse et rata, quia recedentes ab Ecclesia jus ordinandi et consecrandi non perdiderunt, et qui sic ab haereticis ordinantur, cum redeunt, iterum ordinandi non sunt. Quae vero ab haereticis aliter quam in Ecclesia fiunt, falsa sunt et inania; et qui a talibus ordinari videntur, non munus, sed vulnus accipiunt. Et secundum hanc differentiam varie de his loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celebrata vera esse et rata, quantum ad se; quantum vero ad effectum falsa esse et inania, et in his qui
Abbreviated transcription (Latin):
set officiũ: egrotis ÷ ad remedtũ. Infirmitas enim
dat in rrmã flagitioꝵ exciptur honestate nup¬
tiar᷑. Si ñ peccassent pͥmi homines. sine carnis incen¬
tiuo ac fetuore lybiomus. ip̃i acfuccessores eoꝵ cõ¬
uenirent. ce sic̃ remurnerabile ÷ aliqͣd bonũ opus:
sic coitꝰ eoꝵ bonꝰ cẽt. ce remunerabit. Quia uͦ ꝓpter
pcc̃m letał cõcupiscentiȩ lex m̃btis nr̃is inhesit.
Sine qua catnat ñ fit cõmixtio. rep̃hensibił ẽ et

Expanded text:
ad officium, aegrotis est ad remedium. Infirmitas enim dat in ruinam flagitiorum, excipitur honestate nupSi vero non peccassent primi homines, sine carnis incentivo ac fervore libidinis ipsi ac successores eorum convenirent. Et sicut remunerabile est alcoitus eorum bonus esset et remunerabilis. Quia vero propter peccatum lethalis concupiscentiae lex membris nostris inhaesit, sine qua carnalis non fit commixtio, reprehensibilis est
Abbreviated transcription (Latin):
no gener ꝓpt̾ uitandã fornicõnẽ indultũ eẽ con¬
iugiũ. Indulgentia ueroqr meliora ñ eligit: reme¬
ditm ht̃ ñ p̾mium. A qua si quis declinaũit. mere¬
tur exiciale iudiciũ. Qđ scđ̾ indulgentiã concedit᷑:
uoluntariũ ÷ ñ neces sariũ. Alioquin transgressor
cẽt: quu llud ñ faceret. Et pot̃ sane incelligi illuo
sub p̃cepto dictũ hominib p̾mis añ pcc̃m. crescite
oe mulciplicamtmi. Quo etiã pꝰ pcc̃m tenebantur:
usquequo fra ÷ multiplicatio. ẜ ost quã scd̾ indulgẽ¬
tiam mat̾nonii contractũ fuit. Ita etiã pꝰdiluru¬

Expanded text:
no generi propter vitandam fornicationem indultum esse conjugium. Indulgentia vero quia meliora non eligit, remedium habet, non praemium; a quo si quis declinaverit meretur exitiale judicium. Quod secundum indulgentiam conceditur, voluntarium est, non necessarium; alioquin transgressor esset, qui illud non faceret. Et potest sane intelligi illud sub praecepto dictum hominibus primis ante peccatum: Crescite et multiplicamini. Quo etiam post peccatum tenebantur, usquequo est facta multiplicatio; post quam secundum indulgentiam matrimonii contractus fuit. Ita enim post diluvi
Abbreviated transcription (Latin):
Dict̃ enim hereticos accepta sac̃dotali. ł ep̃ali¬
D unctione. ab eccła recedentes. bap̃i q̃dẽ dandi usre¬
tinere. s ñ hr̃e facultatẽ tribuend sacros ordines.¬
ł consecrands dominic̃ corpꝰ. pꝰ quã p̃cis funt. et dãp
giendi sactos ordines. facultatẽ tñ baptizandi ñ a¬
misit. Qđ uero aus ait ĩncelligut dictum de hereti¬
cis. qui ũ sententia eccłiȩ. s prauitate ienĩus sui a
fidĩ ueritate ac doctrine unitace dirisisunt. Nui
licet cales sint. luis tñ ordin nidi e consectanoi ha¬
bent. et qui ab eisordinantur añ manifestã p̃cisi¬
onẽ etiam sicũ eis aꝑte exierint. &e sententia eccłie
dap̃nati fuerint. tam̃ si tedietint: it̃m ordinand
ñ funt. et u̾c̃q legitur de ordinatis ab hereticis ꝙ

Expanded text:
nt enim haereticos accepta sacerdotali vel episcopali unctione ab Ecclesia recedentes, Baptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominicgiendi sacros Ordines; facultatem tamen baptizandi non amisit. Quod vero August. ait, intelligunt dictum de haereticis, qui non sententia Ecclesiae, sed pravitate sensus sui a fidei veritate ac doctrinae unitate divisi sunt; qui licet tales sint, jus tamen ordinandi et consecrandi habent. Et qui ab eis ordinantur ante manifestam praecisionem, etiamsi cum eis aperte exierint, et sententia Ecclesiae damnati fuerint; tamen si redierint, iterum ordinandi non sunt. Et ubicumque legitur
Abbreviated transcription (Latin):
etiã ieꝵ qđ machariꝰ mt̾ x̾ heremtasp̃cipitus cele.¬
brato iptiat̾̃ cominino. cum uesꝑe thalamũ eet in¬
gressurꝰ. exurbeegrediens. transmatina petiit. &e he¬
remi solitudinẽ s elegit. Beatꝰ etiam alecins. simlit᷑
ex nuptiis diuina grã uocat᷑. Eponsam deseruit. &
liquet. licere sponsis sine consensu suar sporsar. ete

Expanded text:
Christi eremitas praecipuus, celebrato nuptiali convivio, cum vespere thalamum esset ingressurus, ex urbe egrediens transmarina petiit, et eremi solitudinem sibi elegit. Beatus etiam Alexius similiter ex nuptiis divina gratia vocatus, sponsam deseruit, et liquet licere sponsis sine consensu suarum sponsarum, et e