comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ita se ad susceptõnẽ humilitatis nr̃e si¬
ne diminutõne sue marestatis ineli¬
nans. ut manẽs ꝙ erit. assinrẽs ꝙ non
erat: uerãserui formã ei forne ĩ qua deo
patͥ ÷ equał. uniret. ⁊ tanto fedẽ natu

Expanded text:
ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione majestatis suae inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret, et
Abbreviated transcription (Latin):
uͭ ÷ q̃ saluat᷑ numanitas : fides ã catho¬
lica q̃ oibꝰ resistit erroribꝰ. etiã istas si¬
mul ĩpietates resutat. dãpnans nesto¬
riũ: diuina ab hoĩe diuidentẽ. detestans
ueri filius ds u̾us : unitatẽ ⁊ eqͣlitatẽ hñs.
cũ pat᷑ ⁊ spn scõ. id̾ u̾is diꝰ hõ ignatꝰ ÷. nec

Expanded text:
uae salvatur humanitas? Fides autem catholica, quae omnibus resistit erroribus, etiam simul istas impietates refutat, damnans Nestorium divina ab homine dividentem, detestans Dei Filius Deus verus, unitatem et aequalitatem habens cum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯgruent̃ uule smonibꝰ ⁊ sacͣmen¬
tis que ꝑ eos ppłis ministrant᷑. Omise¬
ros hoĩes. qͥ hos intuẽdo: xp̃m obliuis¬
cunt᷑. qͥ ⁊ canto ante p̾ctixit. ut legi
dei potiꝰ obtẽꝑet᷑. quã imitandi ui¬
deant᷑ illi qͥ ea q̃ dñt. ñ faciũt. Et tͣ¬
ditorẽ suũ tołans usq in finẽ. ̃ usq

Expanded text:
ngruenter vivere sermonibus et Sacramentis, quae per eos populis ministrantur? O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et tanto ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea quae dicunt non faciunt : et traditorem suum tolerans usq
Abbreviated transcription (Latin):
et̃nã. Mensurã autẽ tẽꝑis ĩ agenda pe¬
uitẽtia. idc̾co ñ satis attente p̾figũt ca¬
nones ꝓ uno qͦ dͥmine. s mag̃ ĩ arbitrio
antistitis relinq̾ndũ statuũt: qi ap̃ d̾m¬

Expanded text:
aeternam. Mensuram autem temporis in agenda poeaeternam. Mensuram autem temporis in agenda poenitentia idcirco non satis attente praefigunt canones pro unoquoque crimine, sed magis in arbitrio antistitis relinquendum statuunt, quia apud
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qm̃ qͥ talia agunt:. regnũ dĩ ñ possidᷤ¬
bũt. Illa actio penitẽtie subeunda ẽ: in
qua maiorẽ in se qͥsq seu̾itatẽ debeat aluis¬
ex̾cere. ut aseip̃o uidicatꝰ. nõ iudicet᷑ a ͥ are¬
dño. Que actio penitẽtie tc̃ erit ꝑfecta: l¬
deo acceptabił. si ascendit homo adu̾sũ e¬
se tͥbunal m̃tis sue ⁊ ꝯstituerit se ante
faciẽ suã ne ħ ei pꝰea fiat. sic̃ ꝯminatur
d̾s ꝓeccatori. atq ita ꝯstititto in rorde
iudicio. adsit aceusat̾x cogitatio. testiᷤᷤ
ꝯscientia. carnifex timor. Demd̃ sanguiᷤᷤ
aĩe ꝯfitẽtis ꝑ lacͥmas ꝓfluat. pꝰtremo
ab ip̃a m̃te tał sẽtẽtia ꝓferit᷑: ut se
indignũ hõ uidicet: participatõne cor
poris ⁊ sanguinis dñi. U̾set᷑ añ ocłos
imago fut᷑i iulicii. ut cũ alii accecdinit
ad altare cłi. qͦ ip̃e nõ accedit: cogitet qͣm
sit ꝯtremescẽda illa pena. qͣ ꝑcipientibꝰ
aliis uitã et̾nã: alii in mortẽ p̾cipitant᷑

Expanded text:
am qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Illa actio poenitentiae subeunda est, in qua majorem in se quisque severitatem debeat exercere, ut a seipso judicatus, non judicetur a Domino: quae actio poenitentiae tunc erit perfecta deo acceptabilis, si ascenderit homo adversum se tribunal mentis suę et constituerit se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat, sicut comminatur deus peccatori. / Atque ita constituto in corde iudicio adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor. Deinde sanguis animę confitentis per lacrimas profluat, postremo ab ipsa mente talis sententia proferatur, ut se iporis et sanguinis Domini. Versetur ante oculos imago futuri judicii, ut, cum alii accedunt ad altare Dei, quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda poena qua, percipientibus aliis vitam aeternam, alii in mortem praecipitantur
Abbreviated transcription (Latin):
rim in uob. Quãmulta sũt alia pec¬
cata. siue in loquendo de reb ⁊ negotiis
alienis q̃ nõ ad te ꝑtinẽt̃. siie in uanis ca¬
chinnatiombꝰ cã scͥpt̃ sit. Stultus inri¬
su exaltat uocẽ suã. sapiens aittẽ uix ta¬
eite ridebit. Siue in ipsis escis q̃ ad neces¬
sitatẽ sustentande huiꝰ urte p̾parantur.
auidior atq ĩmod̾atior appetitꝰ. siue¬

Expanded text:
ixtio. Quam multa sunt alia peccata, sive in loquendo de rebus et negotiis alienis, quae non ad te pertinent; sive in vanis cachinnationibus, cum scriptum sit, Stultus in risu exaltat vocem suam, sapiens autem vix tacite ridebit : sive in ipsis escis, quae ad necessitatem sustentandae hujus vitae praeparantur, avidior atque immoderatior appetitus, sae
Abbreviated transcription (Latin):
ta fatisfactione solui mortalia cͥmina
ñ negamꝰ. s mutato pͥꝰ scłari habitu. ⁊
indefesso religionis studio. ꝑ uite
correctionẽ: ⁊ ugi ĩmo ꝑpetuo luctu
mi senuite deo. ita dũ taxat: ut ꝯtra¬
ria ꝓ his q̃ penitet agat. De cotidia¬

Expanded text:
 satisfactione solvi mortalia crimina non negem; mutato prius saeculari habitu, et indefesso religionis studio, per vitae correctionem, et jugi, imo perpetuo luctu, miserante Deo, ita duntaxat ut contraria pro his quae poenitet agat. Quotidia
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩem diabłica tẽptat astutia: eidẽ sicut
deo angłica fanlant᷑ officia. Esurire:
sitire. lasescere: atq dormire: euident̾
humanũ ÷. s qͥnq panibꝰ qͥnq milia ho¬
minũ saturare: ⁊ largiri samaritane aꝙͣ.
uiuã. cmꝰ haustus bibẽti p̾stat ne ultͣ iã
sitiat. supͣ dorsũ maris plantis nõ subsi¬
aẽtib ambulare: ⁊ elationes fluctuũ
ĩcrepata tẽpestatẽ ꝯst̾nere. sine ambi
rũ amicũ mottuũ. ⁊ eũd̃ remoto qͣtͥdira¬
ne aggere suͤpulture. ad uocis ĩꝑiũ resus¬
citare recdiuiuũ : aut ĩ eruee pendere. ⁊

Expanded text:
hominem diabolica tentat astutia, eidem, sicut Deo angelica famulantur obsequia. Esurire, sitire, lassescere, atque dormire, evidenter humanum est. Sed quinque panibus quinque millia hominum saturare. largiri Samaritanae aquam vivam, cujus haustus bibenti praestat ne ultra jam sitiat, et supra dorsum maris plantis non subsidentibus ambulare, et elationes fluctuum increpata tempestate consternere, sine ambigrum amicum mortuum, et eumdem remoto quatriduanae aggere sepulturae, ad vocis imperium excitare redi
Abbreviated transcription (Latin):
d eccłie filios instruen¬
dos: addenddũ ÷ ĩ nr̃i smonis
obseqͥum. Nõ .N. timemꝰ ne spi¬
ritales ⁊ eruditi nota fasti
sui utilitate didic̾unt. fiat gͦ ꝑ corda õĩũ.
aispẽsatio mim̾um ditunoꝵ:⁊ seruitutẽ
oris nr̃i. docti indectiq ñ sꝑ nat̃. Adsit ⁊̃¬
.It. nr̃e fidi ip̃ius largitas. de cuiꝰ maies¬
tate loqͥ tẽptanꝰ. ut ad ꝓfectũ totiꝰ eccłle
sue:l uos capaces ⁊ nos faerat habum¬
dantes. Cũ gͥ ad intelligẽdã dignitatẽ

Expanded text:
Ad Ecclesiae filios instruendos addendum est nostri Sermonis obsequium. Non enim timemus ne spiritales et eruditi nota fastidsui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium, dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctique non spernant. Adsit etiam nostrae fidei ipsius largitas de cujus majestate loqui tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae suae et vos capaces et nos faciat abundant
Abbreviated transcription (Latin):
cata dimissa sunt: uilis factꝰ sum
nimis. iterans uias meas: ⁊ canis hor
ꝯtẽpseras : Nemo .it. recte fugit ab
illo nͥ ad illum. ab eiꝰ seu̾itate: ad
eiꝰ honitatẽ. Qͥs .N. locus te excipi¬
et fugientẽ: ubi eiꝰ p̾sentia te ñ in¬
ueniat: Si ascenderis in celum.
ibi ÷. Si descendis ad infernũ: ad est.
Recipe gͦ pennas tuas in directum.
⁊ habita in spe. in extrema hꝰ scłi
⁊ enim illuc manus sua deducet te: ⁊ ꝑdu¬
cet te elextã sua. Quieqͥd enimfec̾is: q̃cũq
peccau̾is: ad huc in hac uita es. inide te
om̃ino si sanare nollet: auferret. Cur gͦ
ignoras qr patiẽtia dĩ ad penitẽtiã te ad¬
ducit: Q .it. clamando ñ tͥ ꝑsuasit ut nõ
rececłes: parcendo clamat ut iedeas. S nõ¬

Expanded text:
ta dimissa sunt; vilis factus sum nimis iterans vias meas, et canis horrcontempseras? Nemo enim recte fugit ab illo, nisi ad illum, ab ejus severitate ad ejus bonitatem. Quis enim locus te excipiet fugientem, ubi ejus praesentia te non inveniat? Si ascenderis in coelum, ibi est: si descenderis ad infernum, adest. Recipe ergo pennas tuas in directum, et habita in spe in extrema hujus saeculi: etenim illuc manus sua deducet te, et perducet te dextera sua . Quidquid enim feceris, quaecumque peccaveris; adhuc in hac vita es, unde te Deus omnino, si sanare nollet, auferret. Cur ergo ignoras quia patientia Dei ad poenitentiam te adducit ? Qui enim clamando non tibi persuasit ut non recederes, parcendo clamat ut redeas. In
Abbreviated transcription (Latin):
mone seꝑandi sunt mali. ut fi ꝑ udi¬
ciam auferri non possunt: tolerent᷑
potius uelut palea cum tͥtieo: usq ad
ultimũ uentilabrum. ł pisces mali cũ
bonis: usq ad segregationẽ que fict᷑a
ẽ in littore. ħ ÷ in fine scłi. Pleriq a̾¬

Expanded text:
nione separandi sunt mali, ut si per judicium auferri non possunt, tolerentur potius velut palea cum tritico, usque ad ultimum ventilabrum, vel pisces mali cum bonis usque ad segregationem, quae futura est in littore, hoc est in fine saeculi.
Abbreviated transcription (Latin):
remittuntur. Ergo cũ tanta ÷ plaga peceati
sangumis dñi diffẽnda sint. auctoritate
antistitis deb seqͥsq ab altario remoue¬
re. adagẽdã penitẽtiã: ⁊ ead̾ auctoritate
recõciliari. ħ ⁊ .it. ĩ tligne acciꝑe corpꝰ ⁊¬

Expanded text:
uit "si tanta est plaga peccati amenta differenda sint, auctoritate antistitis debet quisque ab altario remoueri ad agendam paenitentiam et eadem auctoritate reconciliari. hoc est enim indigne accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
qr moͣltos forte adũtit. ⁊ no¬
uit ad sacram̃ta altaris accetłe. qͦꝵ ta¬
lia cͥmina ñ ignorat. Multi .Nt. corrigũ¬
tur ut petrꝰ. mutti tołant᷑ ut udas.
multi nesciunt᷑ doiee ueniat dñs: ⁊ il¬
luminet abscondita tenebrarũ. ⁊ mani

Expanded text:
quia multos forte advertit et novit ad Sacramenta altaris accedere, quorum talia crimina non ignorat. Multi enim corriguntur, ut Petrus: multi tolerantur, ut Judas: multi nesciuntur, donec veniat Dominus, qui illumine
Abbreviated transcription (Latin):
rũq płumq dolor alt̾ius cordis occultus
ẽ alteri. nec in alioꝵ noticiã ꝑ u̾ba uel
q̃cũq aliaisigna ꝓcedit.: cũ sit corã illo
cui dr̃ gemitus meus ate nõ ÷ abscõditꝰ.
recte ꝯstitiuint᷑ ab his qͥ eccłiis p̾sunt. tẽ¬

Expanded text:
rumque dolor alterius cordis occultus est alteri, nec in aliorum notitiam per verba vel quaecunque alia signa procedit, cum sit coram illo, cui dicitur: Gemitus meus a te non est absconditus ; recte constituuntur ab his qui praesunt E
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitas: ⁊ pestilentia. appro¬
pinqͣbit usq ad colerã. Suꝑ
mensam ne extendas manum
tuã pͥor: ⁊ inuidia ꝯtaminatꝰ
hb̾e. Si coactus fueris in
edendo multũ. surge dͤ medio
⁊ uome. ⁊ refrigerabit de. ⁊ nõ
inducas corpori tuo infirmita¬
tem. In quiuio uini ñ arguas
ꝓximũ. ⁊ non despicias eum
in iocunditate illius. Uir res¬
piciens in mensam alienam:
non ÷ utta eiꝰ in cogitatione
uictus. alit enĩ animã suam¬
cibis alienis. Ierx dix̃. Ad ꝯ¬
uiuiũ peccatoris rogatus ad hoc
ambula: rit sp̃uales inuitatori
tuo cibos p̾beas. Bonarũ rerũ
postulatio ÷: quando corpꝰ eadẽ
dix̃. habundare in ꝯuiiriis lo¬
quacitas solet. semꝑ enĩ uo¬
luptas comitatur epulas. Cũ
corpꝰ in refectionis delectatio¬
nem resoluitur: cor ad mane
gnudiũ relaxatur. Sẽꝑ epulaᷤᷤ
loqͣcitas sequitur. eũq uenter
reficitur: lingua effrenatur.
de risu ⁊ fletu.

Expanded text:
tas appropinquabit usque ad choleram . Super mensam non extendas manum tuam prior, ne invidia contaminatus e . Si coactus fueris in edendo multum, surge de medio et vome, et refrigerabit te, et non adduces corpori tuo infirmitatem . In convivio vini non arguas proximum, et non despicias eum in jucunditate illius . Vir respiciens in mensam alienam, non est vita ejus in cogitatione victus: alit enim animam suamcibis alienis . HIERONYMUS. Ad convivium peccatoris rogatus, ad hoc ambula ut spirituales invitatori tuo praebeas cibos. Bonarum rerum postulatio est, quando corpus eadem ORIUS. Abundare in conviviis loquacitas solet, semper enim voluptas comitatur epulas. Cum corpus in refectionis delectatione resolvitur, cor ad inane gaudium relaxatur. Semper epulas loquacitas sequitur, cumque venter reficitur, lingua defrenat. De risu et
Abbreviated transcription (Latin):
te non possunt. P diu̾sitate
peccantium alii portandi sũt.
alii castigandi: quia modus
dixit. Tunc enim ꝓteruos me¬
lius corrigimus. cum ea que¬
se bene gessisse credunt: ma
tant. Audiat de regno qd̃ anret.
audiat de supplicio unusquisq
qd̃ timeat: ut si amor ad reg¬
nũ non trahit: uel timor mi¬
ter accipuint iusti: quotiens
de suis excessibꝰ arguuntur.
Pleriq mali: similes sibi in
malum deffendunt. Qui ꝑ
blanda uerba castigatus non
corrigitur: acruis necesse est
ut arguatur. Cum dolore enĩ
abseidenda sunt: que sanari
leniter non possunt. Qui am¬
monitus secreto corrigi dͤ pec¬
cato negligit: publice arguẽ¬
dis ẽ. ut uulmis quod occulte
sanari nescit. manifeste de¬
beat emendari. Palam sunt
arguendi: qui palam nocent.
ut dum aꝑta obuirgatione
sanantur: hi qͥ eos imitando
deliquerant. corrigantur. Dũ
unus corripitur: plurimi emen¬
dantur. Meluis ÷ ut ꝓ multoꝵ
saluatione unus condempnet᷑

Expanded text:
te non possunt. Pro diversitate te non possunt. Pro diversitate peccantium, alii portandi, alii castigandi sunt, quia modus um. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt maltant. Audiat de regno quod amet, audiat de supplicio unusquisque quod timeat: ut si amor ad regnum non trahat, timor iter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Plerumque mali, similes sibi in malo, defendunt. Qui per blanda verba castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. Quia admonitus secreto, corrigi de peccato negligit, publice arguendus est, ut vulnus quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. arguendi qui palam nocent, ut dum aperta purgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum enim unus corripitur, plurimi emendantur. Et melius est ut pro multorum salvatione unus condamnetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Stultus irridet disciplinam
patris sui. qui autem custo¬
dit inerepationes astutior
fiet. Qui increpationes odit.
centum plage apud ftultum.
imprudens ⁊ ĩ disciplinatus: mur¬
murabit correptus. Priusquã
utterroges: ne uituꝑes quẽqͣm.
& cum int̾rogau̾is: corripe tꝰte.
Qui odit correetionem: minue¬
tur uita. Corripe amicũ: sepe
enim fit cõmissio. ⁊ non in õi
ũbo credas ei. Est correptio
mendax. in ore ꝯtumelioso. Cor¬
ripe ꝓximum anteqͣm ꝯmine¬
ris. ⁊ dalocum timori altissimi.
Peccator homo deuitabit correp¬
tionẽ. Qui odit increpationẽ:
uestigium ẽ peccatoris. Nlam qͥ
timet dm̃: conũtitur ad cor su¬
um. Ambrosius ctixit. Leniter
castigatus: exhib reu̾entiam
castiganti. asꝑitate autem ni¬
mie increpationis offensus.
nec increpationẽ recipit nec
salutem. Sustineant equani¬
miter ut infirmos: quos emẽ¬
dare non potuerint castigatoᷤ.
Blanda pietate portandi sunt.
qui inereꝑari ꝓ sua infirmita¬

Expanded text:
Stultus irridet disciplinam patris sui: qui autem custodit increpationes, astutior fiet . Qui increpationes odit, centum plagae apud stultum prudens et disciplinatus non murmurabit correptus . Priusquam interroges, ne vituperes quemquam: et cum interrogaveris, corripe juste . Qui odit correptionem, minuetur vita . Corripe amicum, saepe enim fit commissio, et non omni verbo credas . Est correptio mendax in ira contumeliosi . Corripe proximum antequam commineris, et da locum timori Altissimi Peccator homo devitat correptionem . Qui odit correptionem, vestigium est peccatoris . Nam qui timet Deum, convertetur ad cor suum . AMBROSIUS. Leniter castigatus exhibet reverentiam castiganti: aspera autem increpatione offensus, nec increpationem recipit, nec salutem. Sustenta aequanimiter, ut infirmos, quos emendare non potueris, castigatos. Blanda pietate portandi sunt qui increpari pro sua infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinam patͥs tui: ⁊ ne di¬
mtttas legem matris tue. ut
addatur grã capiti tuo. ⁊ tor¬
ques collo tito. Tene discipli¬
nam ne dimittas eam: ⁊ custo¬
di eam. quia ipsa ẽ uita tua.
Accipe disciplinam: ⁊ noli

Expanded text:
iplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo . Tene disciplinam, et ne dimittas eam. Custodi illam, quia ipsa est mater tua . Accipe disciplinam, et noli
Abbreviated transcription (Latin):
Ille meliꝰ docet. qͥ cotidie cres¬
cit: ⁊ ꝓficit discendo meliora.
Naq enĩ ydoneus põt ẽẽ nules.
qui non ex̾citatus in cãpo pͥus
fuerit. Tunc enĩ demũ sermo
⁊ ratio salutaris efficatit̾ disci¬
tur. si patienter qd discit᷑ au¬
ditur. Disciplina: custos spei.
receptacłm fidei. dux itineris.
salutaris fom̃tũ. ac negotium
bone indoł. magist᷑ u̾tutis. fa¬
cit in xp̃o manere sẽꝑ. ac ui¬
git̾ deo iuu̾e. ad ꝓmissa celes¬
tia ⁊ diuina p̾mia ꝑuenire.
testatur.

Expanded text:
Ille melius docet qui quotidie cresIlle melius docet qui quotidie crescit, et proficit discendo meliora. Neque enim idoneus potest esse miles qui non exercitatus in campo prius fuerit. Tunc enim demum sermo et ratio salutaris efficaciter discitur, si patienter quod discitur, auditur. Disciplina custos spei, receptaculum fidei, dux itineris salutaris, fomentum ac negotium bonae indolis, magistra virtutis, facit in Christo manere semper, ac jugiter Deo vivere, ad promissa coeletia et divina praemia pervenire. rotestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tyro. Gaue ne sine ductore in¬
grediaris uiam. qͣm nũquam
ingressus es. ⁊ in partẽ alt̾am
declinãs. errorẽ patiaris. Plus
aitẽ non ambules qͣm necesse
ẽ: ne aut currẽs lasseris. aut
morã faciens. obdormias. Nlul
la ars. absq magistro discitur.
das laudatoribꝰ tuis. mino irri¬
soribꝰ. aurẽ ne accomodes. Non
appetas: maiora uiribꝰ tius. qr
meliꝰ ⁊ in humilioribꝰ tuttum¬
ꝑgere. qͣm penidulo gradu in
altioribꝰ fluctuare. Nõ erudit
pat̃ filiũ. nͥ eũ quẽ amat. ñ cor¬
rigit magist᷑ discipłm. nͥ eum
quẽ ardentioris c̾nit ingenii.
Qu qd̾ int̾rogat nouit: non¬
phariseoꝵ: qr non quasi disci¬
pulus. s qͣsi tẽptator accedit.
Uir studiosus ⁊ sapiens etiã
si discẽ aliqͥd uult: magis do¬
cet dum prudent̾̃ int̾rogat.
Sunt aliqͥ qͥ nimia facultate
qd̾ ipsi non intelligunt. Hẏsid̾¬
dix̃. De bono int̾rogatꝰ. tacito.
melius ẽ enĩ reticere imꝓbis:
qͣm responłe. ¶xpͥamus dix̃.

Expanded text:
ne sine doctore ingrediaris viam, quam numquam ingressus es, et in partem alteram declinans errorem patiaris, plusque aut minus ambules quam necesse est, et currens lasseris, aut moram faciendo obdormias. Illa ars absque magistro discitur. das laudatoribus tuis, imo irrisoribus aurem ne accommodes. Non appetas majora viribus tuis, quia melius est in humilioribus pergere, quam pendulo gradu in altioribus fluctuare. Non erudit pater filium, nisi quem amat: nec corrigit magister discipulum, nisi eum quem ardentioris cernit ingenii. Quicunque interrogat non voPharisaeorum, non quasi discipulus, sed quasi tentator accedit. Vir studiosus et sapiens, etiam si discere aliquid vult, magis docet dum prudenter interrogat. Sunt aliqui qui nimia facilitate quod ipsi non intelligunt. ISIDORUS. De bono interrogatus, taceo: melius est enim reticere improbis quam respondere. CYPRIANUS.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ os stultoꝵ pascit᷑ imꝑitia.
Posside sapientiam. qr auro
melior ẽ. ⁊ ad qͥre prudentiam.
quia p̾ciosior ÷ argento. Qui
sapiens corde ÷. appellat᷑ pru¬
dens: ⁊ qui dulcis eloqͥo est.
maiora ꝑcipiet. Cor sapientis
erudiet os eius: ⁊ labiis illuis
addit gr̾am. Aqua ꝓfuda uer¬
ba uerba ex ore utri. ⁊ tor¬
rens rediuidans fons sapiẽtie.
In facie prudentis. lucet sapi¬
entia. occłi stultoꝵ in fini¬
bus terre. Custos prudeni¬
tie inueniet bona: ⁊ aurum¬

Expanded text:
 pascitur imperitia . Posside sapientiam, quia auro melior: acquire prudentiam, quia pretiosior est argento. Qui sapiens corde est, appellabitur prudens: et qui dulcis est eloquio, majora percipiet. Cor sapientis erudit os ejus, et labiis illius addit gratiam . Aqua profunda, verba ex ore viri; et torrens redundans fons sapientiae . In facie prudentis lucet sapientia . Oculi stultorum in finibus terrae . Custos prudentiae inveniet bona .
Abbreviated transcription (Latin):
pientiam: uitam hereditabit.
In lingua enĩ agnosettur sapien¬
tia: ⁊ sensus ⁊ scientia. ⁊ doctrina
in uerbo u̾itatis. Asꝑa ẽ nimiũ
sapientia: indoctis hominibus.
Decor enim uiͬe ẽ in sapientia.¬
⁊ in uinculo illius natura salu¬
taris. Si inelinau̾is aurẽ tuam
excipies doctͥnam. ⁊ si dilexeris
audire sapiens eris. Sapientia
humiliati exaltabit caput ip¬
suis: ⁊ in medio magnatoꝵ cõ¬
salere illum faciet. Beatus uir
qͥ in sapientia sua morabit᷑. ⁊ qͥ

Expanded text:
pientiam, vitam haereditabunt . pientiam, vitam haereditabunt . In lingua enim dignoscitur sapientia . Sensus et scientia et doctrina in verbo veritatis . Aspera est nimium sapientia indoctis hominibus . Decor enim vitae est in sapientia, vincula illius ligatura salutaris. Si inclinaveris aurem tuam: excipies doctrinam: et si dilexeris audire, sapiens eris . Sapientia humiliati exaltabit caput illius, et in medio magnatum considere illum faciet . Beatus vir q
Abbreviated transcription (Latin):
ligentiam. Uir sapiens: ⁊ for¬
tis ÷. uir doctus: ⁊ robustus ⁊
ualidꝰ. Neq plus sapias quã
necesse ẽ: ne obstupescas. Sa¬
pientia confortabit sapientẽ.
suꝑ decem principes ciuitatis.
Uerba sapientium audiuntur
in silentio: plusquã el amor
Melior ÷ sapientia: quam arma
bellica. Uerba oris sapientis
gra : ⁊ labia insipientis p̾cipi¬
tabunt eum. Iħe filius syrac¬
dixit. Om̃is sapientia a dño deo
ẽ. Dilectio dei: honorabibis
sapientia. In thesauris sapien¬
tie. ⁊ intellectus seientie ⁊
religiositas. Execratio: pecca¬
toribus. sapienua. Concupisce
d̾s p̾bebit illam tibi. Ncon est
enim tibi necessarium: ea q
abscondita sunt uidere oeu¬
lis tuis. Cor sapiens: intelli¬
gitur in sapientia. ⁊ auris¬
ex bona. audiet cum omni
c̃oncupiscentia sapientiã.
Sapiens cor ⁊ intelligibile.
abstinebit se a peccatis. Sa¬
pientia filiis suis uitam
inspirat. ⁊ fuscipiet inqͥren¬
rentes se. Qui sapientiam diligit.
diligit uitam. Qui tenuerit sa¬

Expanded text:
. Vir sapiens fortis est . Vir doctus robustus est, et validus: neque plus sapias quam necesse est, ne obstupescas . Sapientia confortabit sapientem super principem decem civitatum . Verba sapientum audiuntur in silentio, plus quam clamor Melior est sapientia quam arma bellica . Verba oris sapientis gratia, et labia insipientis praecipitabunt eum . JESUS SIRACH. Omnis sapientia a Domino Deo est . Dilectio Dei honorabilis sapientia . In thesauris sapientiae, intellectus et scientiae religiosis . Exsecratio autem peccatoribus sapientia. Concupisce Deus praebebit illam tibi . Non enim est tibi necessarium ea quae abscondita sunt videre oculis tuis . Cor sapientis intelligitur in sapientia, et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam . Sapiens cor et intelligibile abstinet se a peccato . Sapientia filiis suis vitam inspirat, et suscipit exqrentes se . Qui sapientiam diligit, diligit vitam: qui tenuerunt sa
Abbreviated transcription (Latin):
pientra. Magnus ẽ qui in ue¬
nit sapientiam scientie. s non ẽ
siꝑ timentem ̃m. Homo sẽs in
sapientia manet sicut sol: nã
stultus sicut luna mutatur.
Sapiens: non odit mandata
⁊ iusticias. Uir sapiens: plebem
suam erudit. Sapientia: in ore
fideli complantabitirr. Uir ꝑttꝰ
multos erudit: anime sue sua¬
uis ẽ. Uir sapiens: implebit᷑
benedictione. Sapiens in popło
hereditabit honorem: ⁊ nomen
illius erit uiuens met̾nũ. Sa¬
pientiam scribe in tempore
uacuitatis. ⁊ qui minorat᷑ ac¬
tu. sapientiam ꝑcipiet. Sapi
entiam om̃iũ antiquoꝵ exqͥ
exqͥrit. ⁊ in absconditis para¬
holarum conu̾satur. Sapiens
bona ⁊ mala. in om̃ibꝰ tẽptabit.¬

Expanded text:
pientia . Magnus est qui invenit sapientiam et scientiam, sed non est super timentem Deum . Homo sanctus in sapientia manet sicut sol, nam stultus ut luna mutatur . Sapiens non odit mandata et justitias . Vir sapiens plebem suam erudit . Sapientia in ore fidelium plantabitur . Vir peritus multos erudit, et animae suae suavis est . Vir sapiens implebitur benedictione, sapiens in populo haereditabit honorem, et nomen illius erit vivens in aeternum. Sapientiam scribe in tempore vacuitatis, et qui minoratur actu, sapientiam percipiet . Sapientiam omnium antiquorum exqexquiret, et in absconditis parabolarum conversabitur . Sapiens bona et mala in omnibus te
Abbreviated transcription (Latin):
comparari. Principiũ sapien¬
pientiã.⁊ mom̃i possessione tua
acquire prudentiam. Arripe
illam: ⁊ exaltabit te. głificabe¬
ris ab ea. cum eam fueris am¬
plexatus. Dabit capiti tuo
augmentum gr̃arum. ⁊ coro¬
na inclita ꝓteget te. Dic sa¬
pientie soror mea es: ⁊ pru¬
dentiam uoca amicam tuã.
Melior ÷ enim saplentia cune¬
t̾is preciosissimis: ⁊ om̃e de

Expanded text:
a . Principium sapienpientiam, et in omni possessione tua acquire prudentiam . Arripe illam, et exaltabit te. Glorificaberis ab ea cum eam fueris amplexatus . Dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona inclyta proteget te . Dic sapientiae: Soror mea es, et prudentiam vocavi amicam meam . Melior est sapientia cunctis pretiosissim
Abbreviated transcription (Latin):
parari. Principiũ sapientie
prudentia. Sapiens corde p̾¬
cepta susciꝑit . ⁊ stultus ce¬
ditur labiis. In labiis sapiẽ¬
tis: inuenctur sapientia.
Sapientes abscondunt sapi¬
entiam. os autem stulti con¬
fusioni ꝓximum est. Labia iꝰ¬
ti erudiunt plurimos: qui au¬
tem indocti sunt: in cordis eges¬
tate morientur. Lingua autẽ
sapientiũ: sanitas ẽ. lux sapiẽ¬
tis fons uite. ut declinet arui¬
Sapiens timet: ⁊ declinat ama¬
lo. Corona sapientiũ diuitie
eoꝵ. ⁊ imprudentia stultoꝵ
fatuitas. In corde prudentis
requiescit sapientia. ⁊ indoc¬
tos quosq erudit. Labia sa¬
pientium disseminauerũt sciẽ¬

Expanded text:
 scientia prudentia . Sapiens corde praecepta suscipit, stultus caeditur labiis . In labiis sapientis invenitur sapientia. Sapientes abscondunt sapientiam. Os autem stulti confusioni proximum est. Labia justi erudiunt plurimos: qui autem indocti sunt, in cordibus egestate morientur . Lingua autem sapientum sanitas est . Lex sapientis fons vitae, ut declinet a ruiSapiens timet, et declinat a malo . Corona sapientum divitiae eorum, et imprudentia stultorum fatuitas. In corde prudentis requiescit prudentia, indoctus quoque erudietur. Labia sapientum disseminabunt scie
Abbreviated transcription (Latin):
melus: nichil prudentia dul¬
cus. nichil scientia suauuis.
Noxia non uitamꝰ: nisi ꝑ sa¬
pientiam. Sapientia dando
largior fit. retinendo minora¬
tur. Largiendo. redundantior
ẽ scientia.⁊ dum plus confer¬
tur. plus habundat. Cypͥa¬
nus oix̃. Quomodo sapiens
uel patiens ẽẽ potest. qui
nec sapientiam. nec patien¬
tiam dei ht̃ : Sapiens ẽ ille

Expanded text:
melius, nihil prudentia dulmelius, nihil prudentia dulcius, nihil scientia suavius. Noxia non vitamus, nisi per sapientiam. Sapientia dando largior fit, retinendo minoratur. Larga redundatio est scientia, et dum plus confertur, plus abundatur. CYPRIANUS. Quomodo enim sapiens, vel patiens esse potest, qui nec sapientiam, nec patientiam habet? Sapiens ille
Abbreviated transcription (Latin):
cura contendit. Tunc autẽ rec
te cognoscimus: quando eum
ꝑfecte scire nos denegamus.
Nullus autem in culpa maior¬
ẽ: quam ille qui dm neseit. In¬
uestigationẽ ueri multoꝵ ẽ
querero: sed paueoꝵ inuenire.
Om̃is sapientia. scientia ⁊ opi¬
natione consistit. Melior est
autem ox scientia ueniens.
quam ox opinatione senten¬
tia: nam illa uera. ista dubia.
Simplicitatem cum ignorantia.
uoca stulticiã. Simplicitatẽ
cum prudentia: uoca sapiẽtiã.
Utile ÷ multa scire. ⁊ recte ui¬
Quere. Qd si utrumq non uale¬
mus: melius ẽ ut bene iuuen¬
di. Studium. quam multa. sciẽ¬
di sequamut. Non enim ꝑtinet
ad beatitudinem consequendã¬
eternam scientia rerum: nec ẽ
beatum multa scire. s ẽ mag¬
num beate uiuere. Multi qͥ¬
deum nouerunt ꝑ scientiam.
ꝑ actionẽ non uenerantur.
ideo cecant᷑ diuino udicio pu¬
menda comittere. ⁊ in pena
comissi facinoris. faemus dete¬
rius addere. Nicħ sapienti a¬

Expanded text:
cura contendit. Tunc autem recte cura contendit. Tunc autem recte Deum cognoscimus, quando eum perfecte scire nos denegamus Nullus autem major in culpa est, quam ille qui Deum nescit. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum invenire. Omnis sapientia et scientia ex opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens, quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. Simplicitatem cum ignavia vocavi stultitiam. Simplicitatem cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. em noverunt per scientiam, per actionem non venerantur. Ideoque caecantur divino judicio punienda committere, et in poenam commissi facinoris facinus deterius addere. 3. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
telligere: oꝑe implere. Scire
autem: deum approbare ẽ: nes¬
cire enĩ reꝓbare ẽ. Scͥpture
sacre intelligentia. si in cunc¬
tis eẽt aꝑta: uilesceret. ⁊ tanto
maiori dulcedine inuenta refi¬
cit. quanto maiori labore fati¬
gat atumam quesita. Qui u̾ba dĩ
audit. semꝑ oculos cordis pone¬
re ad exitum deb: ⁊ sine cessa¬
tione meclitari. quando a p̾sen¬
ti uita exeat. atq ad et̾na gau¬
dia ꝑtingat. In libro sapientie¬
dicitur. Melior est sapientia
quam utr̃es : ⁊ uir prudens
magis quam fortis. Multitudo
autem sapientium: sanitas est
orbis t̾rarum. Omne aurum in
ꝯparatione sapientie: arena ẽ
exigua. Neminem autẽ diligit
dñs: nisi eum qui cũ sapientia¬
in habitat. Hysidoruis dixit.
Onmis qui sccłm dm sapiens est.
beatus ẽ. Betrta uita: cognitio
bom oꝑis. fructus eternitatis ẽ.
Qui secłm scłm sapiens ẽ: scd̾m
deum stultus ẽ. Nullus sapien¬
tiam dei plene accipit: nisi qd̃
se abstrahere ab om̃ actionũ

Expanded text:
telligere, opere implere. Scire autem, Deo approbare est. Nescire autem, reprobare. Scripturae sacrae intelligentia si in cunctis esset aperta, vilesceret, et tantum majore dulcedine inventa reficit, quantum majore labore fatigat animam quaesita. Qui verba Dei audit, semper oculos cordis ponere ad exitum debet, et sine cessatione meditari, quando a praesenti vita exeat, atque ad aeterna gaudia pertingat. EX LIBRO CLEMENTIS. Melior est sapientia quam vires, et vir prudens magis quam fortis. Multitudo autem sapientiae sanitas est orbis terrarum. Omne aurum in comparatione sapientiae arena est exigua. Neminem enim diligit Dominus, nisi eum qui cum sapientia habitat. ISIDORUS. Omnis homo qui secundum Deum sapiens est, beatus est. Beata vita, cognitio is fructus aeternitatis est. Qui secundum saeculum sapiens est, secundum Deum stultus est. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
liges timorẽ dñi ⁊ sciẽtiam
sapientiam. ⁊ ex ore eius scien¬
tia ⁊ prudentia. Habe fiducrã
in dño. ex toto corde tuo. ⁊ ne
mnitaris yrudentie tuie: nec
sis sapiens apud temetipsum.
Beatus homo qͥ iuenit sapien¬
tiam: ⁊ qui affluit prudentia.
Melior ⁊ acqͥsitio eius. negotia¬
tione argenti ⁊ auri. pͥmi et

Expanded text:
liges timorem Dei, et scientiam sapientiam, et ex ore ejus scientia et prudentia. Habe fiduciam in Domino ex toto corde tuo, et non innitaris prudentiae tuae, ne sis sapiens apud temetipsum . Beatus homo qui invenit sapientiam, et cui affluit prudentia . Melior est enim acquisitio ejus negotiatione argent
Abbreviated transcription (Latin):
terit. ineterna fulgebit clarita¬
te. Nutri tuam animã lectioni¬
mensam spiritabẽ. Ubi enim
sapientie possessio: ibi amor
mulieris excludetur. hero¬
nera rustice. qͣm diserte falsa
ꝓferre. Sapientes mundi ideo
eas non ex maiestate sensuũ.
s ex u̾boꝵ uidicãt uilitate.
¶ regoriꝰ dix̃. Sapientia ẽ ti¬
mere dm. abnegare seipsũ ama¬
lis. prima sapientia ẽ: uitare

Expanded text:
ti ut stellae fulgebunt claritate. Nutrire animam tuam lectionimensam spiritalem. Ubi enim sapientis possessio, ibi amor mulieris excluditur. HIEROera rustice quam diserte falsa proferre. Sapientes mundi ideo as, quia eas non ex majestate sensuum, sed ex verborum judicant vilitate. GREGORIUS. Sapientia est timere Deum, abnegare autem seipsum a mali
Abbreviated transcription (Latin):
prudentiores filiis lucis in ge¬
neratione sua sunt. Paulus¬
apłs dixit. Non plus sapere qͣm
opportet sapere: s saꝑe ad so¬
brietatem. Nolite esse prudẽ
tes: apud uos metipsos. Quia
indei sapientia non cognouit
midus ꝑ sapientiam deum.
placuit deo ꝑ stulticiam p̾di¬
cationis saluos facere creden¬
tes. Sapientia enim huiꝰ mun¬
di: stulticia ẽ apud deum Ca
lomon dixit. Inclina cor tuũ.
ad agnoscendũ uerba prudẽ

Expanded text:
s in generatione sunt sua PAULUS. Non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Quia in Dei sapientia, non cognovit mundus per sapientiam Deum, placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes. Sapientia enim hujus mundi, stultitia est apud Deum . SALOMON. Inclina cor tuum ad cognoscendam
Abbreviated transcription (Latin):
me pondera fugere delites¬
cenlo uoluisse. benigna fra¬
ter kin̾e atq humilluna
intentione rep̃hendis. que
ne quibusdam leuia ẽẽ uide¬
ant᷑. p̾sentis libri stilo: ex pͥ¬
mo de eoꝵ grauedine omne
qd̾ penso. ut hec qui uacat
incaute non expetat. ⁊ qui
meaute expetiuit: adeptum
se ẽẽ ꝑtimeseat. quadriꝑtita
uero disputatione liber iste
distingnit᷑. ut ad lectoris sui
animũ: ordinatis allegationibꝰ qͣsi
qͥbusdã passibꝰ gradiamur. Nã cum
rerũ necessitas exposeit. pensandũ
ualde ẽ. ad culnen qͥsq regiminis qͣ

Expanded text:
me pondera fugere delitescendo voluisse, benigna, frater carissime, atque humili intentione reprehendis; quae ne quibusdam levia esse videantur, praesentis libri stylo exprimo de eorum gravedine omne quod penso, ut et haec qui vacat, incaute non expetat; et qui incaute expetiit, adeptum se esse pertimescat. Quadripartita vero disputatione liber iste distinguitur, ut ad lectoris sui animum ordinatis allegationibus quasi quibusdam pastibus gradiatur. Nam cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam presiumptio extollat:
Prius gͦ appetitum timor tẽꝑet. post
autẽ: magisti̾um qd̾ a non querẽ¬
te suscipitur: uita cõmendet. Ac
demde necẽe ẽ. ut pastoris bom̃ĩ
qd̾ unurenão ostendit᷑: etiam loquẽ¬
ao ꝓpaget᷑. Ad extremũ uͦ suꝑ ÷. ut¬
mitatis. depͥmat. ne hec ante occul¬
ti arbitri oculos: tumor elationis
extinguat. S qr sũt pleriq michi
imꝑitia similes. qͥdũ metiri se nes¬
cunt. que nõ didicerunt docere ꝯ¬
cupiscũt: qͥ pondꝰ magistii tanto
leuiꝰ estimant. qͣnto uim magnitu¬
dinis illiꝰ ignorãt: ab ip̃o libri huiꝰ
rep̃hendant᷑ exordio. ut q indocti
ac p̾cipites. doctͥne arcẽ tenere ap¬
petunt: a p̾cipitationeͥs sue ausi¬
bus: in ipsa locutionis nr̃e ianua

Expanded text:
doctrinam praesumptio extollat. Prius ergo appetitum timor temperet, post autem magisterium, quod a non quaerente suscipitur, vita commendet. Ac deinde necesse est ut pastoris bonum quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur Ad extremum mitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitrii oculos tumor elationis exstinguat. Sed quia sunt plerique mihi imperitia similes, qui dum metiri se nesciunt, quae non didicerint docere concupiscunt; qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius ignorant; ab ipso libri hujus reprehendantur exordio; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis nostrae janua
Abbreviated transcription (Latin):
ne: qͥ p̾sunt. ut eoꝵ potẽtia qͣnto ex
teriꝰ magna c̾nit᷑. tanto ap̃ eos inte¬
riꝰ depͥmat᷑. ne cogitatõnẽ uncat. ne
in delectationẽ sui. ammũ rapiat.
ne iã subse mẽs eã regere nõ possit:
eui se libidim dñandi supponit. Ne
enĩ p̾sidẽtis aũis ad elationẽ potes¬
tatis sue delectatione rapiatur. rec¬
te ꝑ quẽdã sapiẽtẽ dr̾. Ducẽ te ꝯsti¬
tuerut̃. noli extolli. s esto millis qͣi
unꝰ ex illis. hinc ⁊̃ petrꝰ ait. Nõ dñan¬
tes in elert. s forma facti gregi dĩ.
hinc ꝑ semetipsam u̾itas ad altio¬
ra nos uͥtutũ m̾ita ꝓuocans. ołieit.
⁊ qͥ maiores sunt. potestatẽ ex̾cẽt ĩ eos.

Expanded text:
unt, ut eorum potentia quanto magna exterius cernitur, tanto apud eos interius deprimatur, ne cogitationem vincat, ne in delectationem sui animum rapiat, ne jam sub se mens eam regere non possit, cui se libidine dominandi supponit. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Hinc per semetipsam Veritas ad altiora nos virtutum merita provocans, dicit: et qui majores 23 sunt, potestat
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. Seĩ qͥppe doctores sibi laterem
sinũt. iͣndo t̾renũ ancdlitoꝵ cor uͥ do¬
ceant. app̃hendũt. quẽ .s. laterẽ corã
se ponũt: qr tota illũ m̃tis intentiõe
eustodiũt. In qͦ ⁊ eiuitatẽ ierłm u¬
bent᷑ deserib̾e : qr p̾dicando t̾renis
cordibꝰ eurãt sumoꝑe q̃ sit suꝑne pa¬
cis uisio demonstrare. S qr incassũ
głia pat̾e celestis agnoscit᷑. ñ ⁊ qͣn¬
ta hic irruant hostis callidi tẽptam̃ta
noseantur: aꝑte subiungitur. Et or¬
dinabis adu̾sus eam obsidionẽ. ⁊ edifi¬
tores obsidionẽ cͥca lat̾em inqͦ ierłm¬
m̃ti sod iã suꝑnã pat̾am reqͥrenti. qͣn

Expanded text:
em. Sancti quippe doctores sibi laterem sumunt, quando terrenum auditorum cor, ut doceant, apprehendunt. Quem scilicet laterem coram se ponunt, quia tota illud mentis intentione custodiunt. In quo ebentur describere, quia praedicando terrenis cordibus, curant summopere quanta sit supernae pacis visio, demonstrare. Sed quia incassum gloria patriae coelestis agnoscitur, nisi et quanta huic irruant hostis callidi tentamenta noscantur, apte subjungitur: Et ordinabis adversus eam obsidionem . tores obsidionem circa laterem in quo Jermenti sed jam supernam patriam r
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itate se appetit diligi. qͣm ꝯtra se
non uult defendi. Nemo qͥixe ⁊ qui
ita uiuat: ut aliquatenꝰ nõ delinqͣt.
Ille gͦ serpso ampluis u̾itatẽ deside¬
itt amari. qͥ sibi a nuillo uult ꝯtra
u̾itatẽ parci. hiͣc ⁊ enĩ petrꝰ in in¬
crepationẽ pauli libent̃ accipit.
hinc dauid correptionẽ subditi hri¬
milit̾ audiuit. Qa rectores lioni
clũ pͥuato dilig̾e amore se nesciũt:
libere puritatis u̾bũ a subditis ob¬
sequium humilitatis credũt. S int̾
ħ necẽẽ ÷. ut cum regiminis. tanta
mod̾ationis arte tẽꝑet᷑. qͣtmꝰ subditoꝵ
mẽs eũ quedã recte sentire potuerit.
sie in uocis lib̾tatẽ ꝓdeat. uͭ tñ lib̾tas
in suꝑbiã ñ erũpat. ne dũ fortasse
ĩmodatiꝰ lingue eis lib̾tas ꝯcedit᷑:
uite ab eis humilitas amittat᷑. Sei¬
end̾ qͦ ⁊ ꝙ opotteat ut rectores bomi
plac̾e hõibꝰ appetat̃. s uͥ sue estimatio¬
nis dulcedine: ꝓximos inaffectum

Expanded text:
veritate se appetit diligi, quam contra se veritate se appetit diligi, quam contra se non vult defendi. Nemo quippe est qui ita vivat, ut aliquatenus non delinquat. Ille ergo se ipso amplius veritatem desiderat amari, qui sibi a nullo vult contra veritatem parci. Hinc etenim Petrus increpationem Pauli libenter accepit ; hinc David correptionem subditi humiliter audivit ; quia rectores boni dum privato diligere amore se nesciunt, liberae puritatis verbum a subditis obsequium humilitatis credunt. Sed inter haec necesse est ut cura regiminis tanta moderaminis arte temperetur, quatenus subditorum mens cum quaedam recte sentire potuerit, sic in vocis libertafortasse immoderatius linguae eis libertas conceditur, vitae ab his humilitas amittatur. Sciendum quoque, quod oporteat, ut rectores boni placere hominibus appetant, sed ut suae aestimationis dulcedine proximos in affectum
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ł ceruicalib caput iacentis ex¬
cipitur: cum coireptionis durieia pec¬
canti subtrahit᷑. eiq mollicies fauoris
ad hibet᷑. ut merite mollit̾ iaceat:
quẽ nulla asꝑitas contͣclictionis pul¬
sat. S ħ rectores qͥ semetipsos diligt̃.
his ꝓculdubio exhibẽt: a qͥb se noce¬
ri posse instuddiogłie tẽporalis timẽt.
Nã qͦs nil ꝯtͣ se uale̾ ꝯspienũt. hos
nimirũ asꝑitate rigide sẽꝑ inuectio¬
nis p̾mũt. mĩꝙͣ. clem̃t̃ admonẽt̃. s pas¬
toralis mansuetudinis obliti. iure do¬
minationis t̾rẽt. Quos racte ꝑ ꝓpħam
tia. plus. st se suo aucrore diligẽtes.
iactant̾ erga subditos se erigunt.
nec qͥd agere debeant: s qͥd ualeãt
attendĩt. Nil de subseq̃nti iudicio me¬
tuũt. p̃phe de tẽporali potestate glo¬
riantur. libet ut licent̾ ⁊ illicita
faciant. subditoꝵ nemo ꝯtͣlicat. qͥ
teros tacere: ipse sibi testis ÷. qr plus

Expanded text:
tus vel cervicalibus caput jacentis extus vel cervicalibus caput jacentis excipitur, cum correptionis duritia peccanti subtrahitur, eique mollities favoris adhibetur, ut in errore molliter jaceat, quem nulla asperitas contradictionis pulsat. Sed haec rectores, 28 qui semetipsos diligunt, his procul dubio exhibent, a quibus se noceri posse in studio gloriae temporalis timent. Nam quos nil contra se valere conspiciunt, hos nimirum asperitate rigidae semper invectionis premunt, nunquam clementer admonent, sed pastoralis mansuetudinis obliti, jure dominationis terrent. Quos recte per prophetam tia . Plus enim se suo auctore diligentes, jactanter erga subditos se erigunt, nec quid agere debeant, sed quid valeant attendunt; nil de subsequenti judicio metuunt, improbe de temporali potestate gloriantur; libet ut licenter et illicita faciant, et subditorum nemo contradicat. Qui teros tacere, ipse sibimet testis est, quia plus
Abbreviated transcription (Latin):
neũ amor suus. Hostis nãq redẽptoriᷤ
clesia amari ꝯcupiscit. Qa adulte¬
rine cogitationis ÷ reus: si placere
pirer spõse oculis appetit: ꝑ quẽ spon¬
sins dona tͣnsmisit. Qͥ uimirũ amor
ꝓpͥus cũ rectous m̃tẽ ceꝑit: aligͣndo
hanc inordinate ad molliciẽ. Aliqñ
uͦ ad asꝑitatẽ rapit. Ex amore ⁊ enĩ
suo. mens rectoris in molliciẽ u̾tit᷑
qͥ cũ peccantes subditos respicit. ne
erga hũe eoꝵ dilectio torpeat. corriꝑe
ñ p̾sumit. Nõnũꝗͣ uͦ errata subdito¬
rũ q̃ merepare debuerat: adulatio¬
nibus demulcet. Unde bene ꝑ ꝓph̃am¬
ar̃. Ue his qͥ ꝯsiunt puluillos sub
om̃i cubito manꝰ. ⁊ faciũt ceruica¬
lia sub capite uniu̾se etatis: ad capi¬
endas animas. Puluillos qͥppe sub õi
cubito manꝰ ÷ ponẽ: cadẽtes a sua rec¬
titudine aĩas. atq in huiꝰ mũdi se de¬
lectatione reclmãtes: blanda adula¬
tione refouere. qͣi .it. puluillo cubi¬

Expanded text:
aneum amor suus. Hostis namque Redemptoris aneum amor suus. Hostis namque Redemptoris clesia amari concupiscit, quia adulterinae cogitationis reus est, si placere puer sponsae oculis appetit, per quem sponsus dona transmisit. Qui nimirum amor proprius cum rectoris mentem ceperit, aliquando hanc inordinate ad mollitiem, aliquando vero ad asperitatem rapit. Ex amore etenim suo mens rectoris in mollitiem vertitur; quia cum peccantes subditos respicit, ne erga hunc eorum dilectio torpeat, corripere non praesumit; nonnunquam vero errata subditorum quae increpare debuerat, adulationibus demulcet. Unde bene psuunt pulvillos sub omni cubito manus, et faciunt cervicalia sub capite universae aetatis, ad capiendas animas. » Pulvillos quippe sub omni cubito manus ponere est cadentes a sua rectitudine animas atque in hujus mundi se dilectione reclinantes blanda adulatione refovere. Quasi enim pulvillo cubi
Abbreviated transcription (Latin):
citudinis ext̾iores debẽt̃. nectam̃ eis
uehem̃ter incũb̾e. sac̾dotes recte ⁊
caput ꝓhibent᷑ rad̾e: ⁊ comã nutri¬
re. ut cogitationes carnis deuita sub¬
ditoꝵ. nec a se funditus amputent.
nec rursus ad crescendũ nimis re¬
laxẽt. ubi ⁊ bene dicit᷑. Tondentes
tondeãt capita sua. ut uidelicet
cure tẽꝑalis sollicitudinis. ⁊ qͣntũ
eitius: ne ĩmod̾atiꝰ excrescãt. dũ gͥ
det̃iã. corpoꝵ uita ꝓtegit᷑: ⁊ rursus
ꝑ mod̾atam cordis intentio nõ impe¬
ditur: capilli in capite sacerlotis. et
seruant᷑ ut cutẽ oooꝑiant: ⁊ resecã¬
tur ne oculos claudant.
nt̾ que ħ necẽẽ ÷ ut rector sollerter
inuigilet. ne hũe cupido placendi ho¬
minibꝰ pulset. ne cũ studiose int̾iora
penetͣt: cũ ꝓuide ext̾iora subminstt᷑.
se magis a subditis diligi. ꝙͣ u̾itatem
q̃rat. ne cũ bonis actibꝰ fultꝰ. a mũdo
uidet᷑ alienꝰ: hũc auctori reddat extͣ¬

Expanded text:
citudines exteriores debent, nec tamen eis citudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere, sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnis de vita subditorum nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua. Ut videlicet curae temporalis sollicitudinis in quantum citius ne dentiam corporum vita protegitur, et rursus per moderatam cordis intentionem non impditur, capilli in capite sacerdotis et servantur, ut aurem cooperiant, et resecantur, ne oculos claudant . 7. Necesse est ut rector solerter invigilet, ne hunc cupido placendi hominibus pulset, ne cum studiose interiora penetrat, cum provide exteriora subministse magis a subditis diligi quam veritatem quaerat; ne cum, bonis actibus fultus, a mundo videtur alienus, hunc auctori reddat extr
Abbreviated transcription (Latin):
Quisuoꝵ ⁊ maxime. domesticoꝵ cu¬
ram ñ ht̃. fidem negauit. ⁊ ÷ infide¬
li det̾ior. Int̾ ħ itaq metuend̾ sẽꝑ ÷
⁊ uigilant̾ intuend̾. ne dũ eura ab
eis ext̾ior agitur: ab interna inten
ineaute deseruiũt. ab intuno amore
frigesent̃. ⁊ foras fusa obliuisei non
metuũt. qr aĩarũ regimina susceꝑũt.
Sollicitudo gͦ q̃ subditis ext̾uis im¬
pendit᷑. subẽta neceẽ ÷ m̃sura te¬
neat᷑. Unde uene ad ez ec hielẽ dicitur.
gͥae̾dotes caput sim̃ ñ radẽt. neq
comã mit̾ent. s tondentes ad tonde¬
ant capita sua. Sac̾dotes nãq uire
uocati sũt. q̃ͥ ut sacrũ ducatũ p̾beãt.
fidelibꝰ p̾sãt. Capilli uͦ in capite. exte¬
riores sũt cogitationes. in m̃te. qͥdũ
siꝑ cerebrũ insensibilit̾ oriunt᷑. eu¬
ras uite p̃sentis expͥmũt. qi ex sensu¬
unt: qͣsi nobis non sentientibꝰ ꝓcedt̃.
Quia gͥ enneti qͥ p̾sũt. hab̾e qͥdẽ solli¬

Expanded text:
Qui suorum, et maxime domesticorum cuQui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, et est infideli deterior . Inter haec itaque metuendum s vigilanter intuendum, ne dum cura ab eis exterior agitur, ab interna intentincaute deserviunt, ab intimo amore frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene adSacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae paesentis unt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia igitur cuncti qui praesunt habere quidem solli
Abbreviated transcription (Latin):
S c̾culis uectes inhereant: ut docto¬
res sẽꝑ insuis cordibꝰ eloqͥa sacͣ medi¬
tantes. testam̃ti archã sine mora ele¬
nẽt: si qͥcq̃d necẽe ÷ ꝓtinꝰ docẽt. Undͤ
bene pͥmꝰ pastor eccłie: pastores cetos ad¬
monet dicẽs. Parati seꝑ̃ ad satiffactionẽ.

Expanded text:
s, inquit, vectes inhereant, ut doctores, semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti archam sine mora elevent, si quicquid necesse est, protinus docent. Unde bene primus pastor aecclesiae ceteros ammonet, dice