comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Circulũ. ⁊ eñi tenet ex om̃i parte collectũ. in qͦ diu̾sas et uarias causa d
accipit: ex quibꝰ occasionẽ capiat dicendi. qͦd uoluit. Nã futura dũ pę
nitꝰ p̃uuder e ñ posst̃. clemacterica dixert̃: id÷ naturȩ rei incerta ꝓfu.¬
giã. Na diu̾sis tẽporibꝰ nati. uno naufragio perier̃t: ⁊ una hora diei asł
noctis exorti. alter ad mendicitatẽ deponit᷑ alt̃ ascendit ad regnum
nuno p̃lio innumerabilis multitudo ꝓsternit᷑.: ⁊ uno die immo un opune
ło in domo duȩ natȩ feminȩ. pudicissima altera: altera efficit᷑ inpu.¬
dica. Si utriꝰque stellȩ meritũ contulert̃ : nec meretͥx intuperanda
ẽ nec casta laudanda. Certe legũlatores ⁊ pͥncipes. sacra sua p̃uaricata
iusti merito puniant᷑. Et hoc nolo ut otiosũ existimes: quod teipsum
nondũ saluatũ attendis. Nãsi ex integro ate. inimici generis humani

Expanded text:
Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas Circulum etenim tenet ex omni parte collectum, in quo diversas et varias causas accipit, et quibus occasionnitus praevidere non possunt, climactericas dicunt, id est naturae rei incerta profugia. Nam diversis temporibus nati uno naufragio perierunt, et una hora diei vel noctis exorti, alter ad mendicitatem deponitur, ascendit alter ad regnum: et in uno praelio innumerabilis multitudo prosternitur, et uno die, imo uno puncto, in una domo, duae feminae, pudicissima altera, altera efficitur impudica: utriusque stellae si meritum contulerint, nec meretrix vituperanda est, nec casta laudanda. Certe legum latores et principes sacra sua praevaricata injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humani
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt et falsa: xp̃o reuelant cognouimꝰ: quȩ tͥ nunc manffesti aperiem
Erteipe hodie ad te machesis uenire docꝰtorẽ: ei dicas illo tõr as peris te¬
rasibꝰ laborasse: et inquire ꝑ quas scellas. hoc tͥ euenerit mali. Responsa eiꝰ
erunt ꝓcisl dubio talia. quod t̾ẽpꝰ tuũ a malitioso marte susceptũ ẽ: Aut
satumꝰ apocatasticus fuit: aut annꝰ tuꝰ ex diametro susceptꝰ ẽ: aut demac¬
tariea ÷ͥ mn centro sint nata: aut syndetos fuit cũ malo: aut inuisibibis.
uit instigmate: aut in mobilis circa te extitit cursus stellarũ. Hec et
his similia dũ dixerit.: rationẽ tͥ ueri similẽ. ad signare nititur ⁊ probare.
Axe nune. int̃roga alterũ mathemathicũ. eui ipsas horas ipsũq tẽpꝰ. inbo¬
nis t̃ ex uberasse casibꝰ dicas. ilico uidebis eũ tͥ rationabilia scemata infi¬
nta asferre: quibꝰ apꝓbet q in ipsis tẽporibꝰ tͥ euenire debuerĩt bona

Expanded text:
 Christo revelante, cognovimus; quae tibi nunc manifestius aperiemus. Praecipe hodie ad te mathesis venire doctorem, cui dicas, illo tempore te asperis casibus laborasse, et inquire per quas stellas hoc tibi evenerit mali; responsa ejus erunt procul dubio talia, quod tempus tuum a malitioso Marte susceptum est, aut Saturnus apocatasticus fuit, aut annus tuus ex diametro susceptus est, aut climacterica tibi in centro sunt nata, aut syndetus fuit cum malo, aut invisibilis, aut in schemate, aut immobilis circa te exstitit cursus in stellis. Haec et his similia cum dixerit, rationis tibi verisimile assignare nititur aliquid et probare. Age nunc, interroga alterum mathematicum, cui ipsas horas ipsumque tempus in bonis tibi exuberasse casibus dicas, illico videbis eum tibi rationabilia schemata infinita afferre, quibus approbet, quia in ipsis tibi temporibus evenire debuerint bona.
Abbreviated transcription (Latin):
habuerat obtinebat. Hȩc itaq cũ intellexisset oĩa quȩ beatꝰ sebastianꝰ dixerat
⁊ tantũlum̾ cirea eũ uidisset. cũq om̃s tremefacti miraculo. stupore tene¬
rent᷑. innuebat manu õibꝰ. ut quasi expbrandi eẽnt. qͥ tã euidenti assertioni
ñ crederẽt. Et genibꝰ eiꝰ aduoluta: rogare eũ manuũ indiciis cepit. S beatꝰ
sebastianꝰ cũ uideret cordis secreta linguȩ exp̃ssione declarari ñ posse: causas
huiꝰ silentii ꝑcuntatꝰ. didicit sermonis illi copiã. nimia ui infirmitatiᷤ abla.

Expanded text:
 cum intellexisset omnia, quae B. Sebastianus dixerat, et tantum lumen circa eum vidisset; cumque omnes tremefacti miraculi stupore tenerentur, innuebat manu omnibus, ut quasi exprobrandi essent, qui tam evidenti assertioni non crederent, et genibus ejus advoluta rogare eum manuum indiciis coepit. Sed S. Sebastianus cum videret eam cordis secreta linguae expressione declarare non posse, causas hujus silentii percunctatus, didicit sermonis illi copiam nimi
Abbreviated transcription (Latin):
iNQuo om̃is disciplina stellarũ. ac mathesis. mechanica ẽ arte constru¬
tũ : in cuiꝰ fabrica pat̃ meꝰ tharquiniꝰ ampli qũa qducentos pondo aur
di noscit᷑ expendisse. Cui sc̃s sebastianꝰ dixit. Si hoc tu integrũ habere
uolueris. teipsũ frangis. Cromatiꝰ dixit. Quid eñi mathesis aut ephe¬
dere pensat᷑ i tendit᷑: & lunaris globi plenitudo. uł eiminutio digitoꝵ
motu rationis magisterio. et calculi cõputatione p̃uidemt des polictrp
Mic m ariete luna. in cancro hora: in ioue stella. in mercurio typica
in uenere mars. et in om̃ibꝰ istis monstruosis demonib ars dõ inimica
erguoscitꝰ. Ista quis ñita recuset: ut ñ solũ ipsi ñ habeant. ñ colant. non¬

Expanded text:
in quo omnis disciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte construin quo omnis disciplina stellarum ac mathesis mechanica est arte constructa, in cujus fabrica pater meus Tarquinius amplius quam ducenta pondo auri dignoscitur expendisse. Cui S. Sebastianus dixit: Si hoc tu integrum habere volueris, te ipsum frangis. Chromatius dixit: Quid enim? Mathesis aut ephentur? et lunaris globi plenitudo vel diminutio, digitorum motu, rationis magisterio, et calculi computatione praevidetur? S. Polycari sunt, illic in Ariete luna, in Cancro hora; in Jove stella, in Mercurio tropica, in Venere Mars, et in omnibus istis monstruosis daemonibus ars Deo inimica cognoscitur. Ista Christiani ita recusant, ut non solum ipsi non habeant, n
Abbreviated transcription (Latin):
scati ut lesi fuerint. dicent infidelesꝓpterea eos lesos eẽ. q idola
confregert̃. Nisi eniloricã habens: non eripiet᷑ icꝰtibꝰ sagittarũ.
inire certam̾. Pugnant ⁊ eñi acerrime et fortit uincunt : qr contrai¬
uisibile hostẽ die noctuq infatigaibilit̃ p̃liant᷑: ⁊st̃ tecti in om̃ibꝰ meto¬
si de potiꝰ armati qũa ferro. Cromatiꝰ dix̃ fiat uoluntas đi. et ur̃a. sm
es policarpꝰ pbr. et beatꝰ sebastianꝰ p̃cingentes se : orauert̃. Et p oretiont
ampliꝰ qũa ducenta idoloꝵ signa confringentes ceperunt gr̃as agere do
suo. P ost hȩc accesser̃t ad chromatiũ: dicentes ei Confringentibꝰ nob
idola tudebusti sanitatẽ recipere: nisi forte aliqua t̃ in animo sigon
infidelitatis derelicta st̃. Hoc eñ apud nos certũ gerimꝰ qđ aut : Asqo
euidentiꝰ manifesta. Prȩfectꝰ dixit. Habeo inqͥt cubiculũ olo uitreũ

Expanded text:
statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola statim ut laesi fuerint, dicent infideles, propterea eos laesos esse quia idola confregerunt. Nisi enim loricam habens non eripitur ictibus sagittarum. inire certamen. Pugnant enim acerrime et fortiter vincunt, quia contra invisibilem hostem die noctuque infatigabiliter praeliantur; et sunt tecti in omnibus membris, fide potius armati quam ferro. Chromatius dixit: Fiat volontas Dei et vestra. Tunc S. Polycarpus presbyter, et B. Sebastianus praecingentes se oraverunt; et post orationem amplius quam ducenta idolorum signa confringentes, coeperunt gratias agere Deo . Post haec accesserunt ad Chromatium dicentes ei: Confringentibus nobis idola tu debuisti sanitatem recipere, nisi forte aliqua tibi in animo signa infidelitatis derelinquuntur. Hoc enim apud nos certum gerimus, quod aut estevidentius manifesta. Tunc ille: Habeo, inquit, cubiculum holovitreum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃ia idola quȩ intra domũ tuã inueneris. lapidea confringamꝰ
lignea incendamꝰ. aurea uͦ ⁊ argentea uł erea conflemꝰ: et p̃cia eorũ
egentib diuidamꝰ. Cromatiꝰ dixit. Et dũ hȩc feceritis : m qͥd fructꝰ aceidet.
Sessebastianꝰ dixit. Om̃iũ neruoꝵ tuoꝵ quoꝵ nodositate constringeris.
stat̃ consequeris sanitatẽ : et quasi cui nũgũa nichil doluerit. itape.¬
dibus tuis currere incipies: et agnosces qđ iniicos tuȩ saluts deos di¬
lexeris : tuũ uͦ parentẽ hunc ẽẽ. qͥ te stat̃i ut eiꝰ noticiã atq cultura
inueneris. restaurat ⁊ sqͣuat. Cromatiꝰ dix̃. Nolite uosmet ipsos ad hãc
iniuriã deponere: s seruis meis p̃cipiã. et ipsi uniu̾sa confringant.
Sẽs sebastianꝰ dixit. Dubii.⁊ timidi. ⁊ infideles. si ea confregerit: inue-¬
met di abolin ꝑ qũacũq negligentiã eoꝵ occasionẽ ledend eos et

Expanded text:
ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, ut omnia idola, quae in domo tua invenerimus, lapidea confringamus, lignea incendamus, aurea et argentea vel aerea conflemus, et pretia eorum egentibus dividamus. Chromatius dixit: Et cum haec feceritis, mihi quid fructus accedet? S. Sebastianus dixit: Omnium nervorum tuorum, quorum nodositate constringeris, statim consequeris sanitatem; et quasi qui numquam dolueris, ita pedibus tuis currere incipies, et agnoscere quod inimicos tuae salutis deos dilexeris; tuum vero parentem hunc esse, qui te statim ut ejus notitiam atque culturam inveneris, restaurat et salvat. 53. Chromatius dixit: Nolite vosmetipsos ad hanc injuriam deponere: sed servis meis praecipiam; et ipsi universa confringent. S. Sebastianus dixit: Dubii et timidi et infideles si ea confregerint, inveniet diabolus per quamcumque negligentiam eorum occasionem laedendi eos, et
Abbreviated transcription (Latin):
ouiũ. as habuit rationẽ: et iuxta finẽ mundi ueniens. ñ elegit gram¬
maticos et oratores. s piscatores i simplices. & ipsis tradidit noticiam
suam. Cromatiꝰ dixit. Cur me gͦ dicis priꝰ debere agnoscere qui sit cre-¬
ator meus. quẽ nisi cognouer̃ĩ. salutẽ inuenire ñ possim: Sc̃s sebastianꝰ
dixit. Quia multos deos et multas deas coluisti: nisi hos acorde tuo ex.¬
cluseris. ⁊ imagines eoꝵ confregeris. ⁊ cognoueris unũ et uerũ dm. ii¬
tam s salutẽ inuenire ñ poteris. Cromatiꝰ dixit. Indica g̃ mͥ quis est
unꝰ iuerꝰ d̃s. Sc̃s sebastianꝰ respondit. Si seruũ tuũ ad hauriendã aqũa
miseris : dũ ad fontẽ uenerit. aspicit priꝰ. ne forte sordes aliquȩ int
uiderit. Nos ł quomꝰ poterimꝰ tradere fontẽ ueritatis: nisi priꝰ te ab
om̃ibꝰ idoloꝵ sordibꝰ. et absqualoribꝰ feceris alienũ: Cromatiꝰ aixit. Et qͦ
ordine alienꝰ effici potero ab his: Sc̃s sebastianꝰ dixit. Da nob̾ potestatẽ

Expanded text:
ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoverim salutem invenire non possim? S. Sebastianus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. Chromatius dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum ad fontem venerit, aspicit prius ne sordes aliquae intuviderit; nos tibi quomodo poterimus tradere fontem veritatis, nisi prius te ab omnibus idolorum sordibus et squaloribus feceris alienum? Chromatius dixit: Et quo ordine alienus effici potero ab his? S. Sebastianus dixit: Da nobis potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
nodis adsłictꝰ uix ori meo panis alienis manibꝰ tradebat᷑ Ilico ut xꝑm ue
recit : ut si i ꝓmiserit santatẽ. possĩ ⁊ egofieri xp̃ianꝰ. Stati aũ tranquil¬

Expanded text:
nodis astrictus, vix ori meo panis alienis manibus tradebatur: illico ut Christum nodis astrictus, vix ori meo panis alienis manibus tradebatur: illico ut Christum fecit, ut si mihi promiserit sanitatem, possim et ego fieri Christianus. Statim autem Tranquil
Abbreviated transcription (Latin):
attrectare. possunt nob̾ de animo tollere hoc quod nos homines sumꝰ rati.¬
onales: cũ sint illi canes inrationabiles ⁊ insani. Ita qui nobis recte creden¬
tibꝰ irascunt᷑. seuire quidẽ posst̃ ⁊ inferre iniqua supplitia: nũquã tam̃
ussit eũ recipi a cõmentaris dicens. Proxima te auciam sessione. Post haee¬
mttit: et addici eũ adse p̃cepit ꝑ nocꝰtẽ occulte: et offerens ei infimitũ pond̾
auri. dicebat. Ostende mͥ medicam̃tũ. ex quo recuperasti salutẽ. Cui tran¬
quillimꝰ ait. Scias grandẽ irã et furorẽ dĩ passuros: qui grãm eiꝰ uł uenun¬
dandã estimãt. ułemendã. Unde siuis ã podagrico dolore liberari. crede
x p̃mifiliũ dđi. et liberaberis. sicut me uides ita saluus eris. Nẽpe uix manibꝰ
deferebar: ⁊ undeci annis ꝑ om̃s iuncꝰturas neruoꝵ in corpore meo doloꝵ

Expanded text:
attrectare, possunt nobis de animo tollere hoc quod nos homines sumus ratiattrectare, possunt nobis de animo tollere hoc quod nos homines sumus rationabiles, cum sint illi canes, et irrationabiles, et insani? Ita qui nobis recte credentibus irascuntur, saevire quidem possunt, et inferre iniqua supplicia; numquam tamen jussit eum recipi a Commentariis, dicens: Proxima te audiam sessione. CAmittit et adduci eum ad se praecepit per noctem occulte, et offerens ei infinitum pondus auri dicebat: Ostende mihi medicamentum ex quo recuperasti salutem. Cui Tranquillinus ait: Scias grandem iram et furorem Dei passuros esse, qui gratiam ejus vel venundandam existimant vel emendam. Unde si vis a podagrico dolore liberari, crede Christum Filium Dei, et liberaberis, et sicut hodie me vides, ita salvus eris. Nempe vix manibus deferebar, et undecim annos per omnes juncturas nervorum in corpore meo dolorum
Abbreviated transcription (Latin):
quimini. s sp̃c di qͥloquit᷑ in uob̾. Non gͦ meditando ego: s credendo in ue
creatorẽ meũ. Et qui erã pod agrico et cyragrico dolore contractꝰ. ⁊ quas¬
satꝰ statĩ ut xp̃o credidi. ac si paruulꝰ õiũ mẽbroꝵ meoꝵ recepi sanitatem.
Constat gͦ apud animũ meũ: ipsum me creasse. qͥ me renouare dignatꝰ est.
Et sicut dedit restaurationẽ corpori. ita qͦq animȩ. pꝰ istã uitã dare ꝓmisit.
S tam̃ ñ dubiꝰ nec timidꝰ. hominũ terrorib frangar. s in eiꝰ nominis confes¬
sione ꝑdurans. fidẽ in tegr̃a quã me ds̃ fecit inuenire conseruẽ. Prȩfectꝰ
dix̃. Ignoras tranqͥlline. quanta inuictissimoꝵ pͥncipũ erga xꝑianos ira
deseiiat. ⁊ ideo quasi securꝰ qđ tͥ uidet᷑ sine timore ꝓsequeris. T ranquillinꝰ
dix̃. Stultꝰ timor ẽ : quoplus timet᷑ humana in dignatio quã diuina. Nũqͥ
si in medio canũ latrantiũ uenerimꝰ.⁊ uano furore nos ceperĩt suis morsibꝰ

Expanded text:
Spiritus Dei, qui loquitur in vobis . Non ergo meditando ego, sed credendo inveni Creatorem meum, et qui eram podagrico et chiragrico dolore contractus et quassatus, statim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat ergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare dignatus est, et sicut dedit restaurationem corpori, ita quoque animae post istam vitam dare promisit, si tamen non dubius nec timidus hominum terroribus frangar; sed in ejus nominis confessione perdurans fidem integram, quam me Deus fecit invenire, conservem. 46. Praefectus dixit: Ignoras, Tranquilline, quanta invictissimorum principum erga Christianos ira desaeviat, et ideo quasi securus quod tibi videtur sine timore prosequeris. Tranquillinus dixit: Stultus timor est, quo plus timetur humana indignatio, quam divina. Numquid si in medio canum latrantium venerimus, et vano furore nos coeperint suis morsibus
Abbreviated transcription (Latin):
faciat mͥ homo. Tunc rictiouarꝰ furore cõmotꝰ: iussit eũ ad troclea
torqueri: ita ut mẽbra eiꝰ separarent᷑. Et resticulis ferreis eũ cedi
p̃cepit: et oleũ candens. et picẽ. et adipẽ feruentẽ. suꝑ dorsum eius
infundi iussit: insuꝑ et lãpades ardentes. ad latera eiꝰ applicari. Cũq
 refrigeriũ mͥ p̃stat: tanquã ros qͥ de cȩlo descendit suꝑ herbam
Ricꝰtiouarꝰ dix̃. Afferte mͥ calcẽ. ⁊ acetũ. ⁊ sinapĩ. ⁊ infundã mnõseiꝰ.

Expanded text:
faciat| mihi homo . tunc riciouarus furore commotus iussit| eum ad trocleas torquere . ita ut membra eius sepa| rarentur et resticulis ferreis cedi praecipi“t . et oleum”| ca\n/dentem et picem . et adipem feruentem supra dorsum| eius infundi praecipit . insuper et lampadas ar| dentes ad latera eius adplecare. Cumque sed refrigerium mihi praestant . tamquam si ros| qui de celo discendit in erbam. Ric
Abbreviated transcription (Latin):
ma p̃ciosã uideas in cloacx aut in st̃ quilinio uolutantẽ. ⁊admins eruendũ
matas ser uos tuos. illi aũ nec illũ potuerĩt liberare. s et serpsos in aliquae
uillũ conant᷑ eripere polluerit. postea uͦ tupse deponens has sericas uesr
as qͥs induitꝰ es. induas te seruisẽ tunic̃ã. et descendens in cloacã mitã manꝰ
miis squalorib liberata. Prȩfectꝰ dixit. Hanc ꝓpositione. ad cuiꝰ imilibilẽ¬
aine at tulisti tranquillinꝰ respondit. Ut ostenderẽ tͥ unũ em̃ pnrrsibilĩ
nos colere. Prefect aixit. Et qͥs ÷ aurũ: aut quȩ ẽ gema. que uasterqdliquo¬

Expanded text:
mam pretiosam videas in cloaca, aut in sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas indutus es vestes, induas te servilem tunicam et descendens in cloacam mittas manus miis squaloribus liberata. Praefectus dixit: Hanc propositionem ad cujus similitudinem attulisti? Tranquillinus respondit: Ut ostenderem tibi unum invisibilem Deum nos colere. Praefectus dixit: Et quod est aurum? aut quae est gemma, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cebi ⁊ corporis sanitatẽ. Prȩfectꝰ dxit. Ego ut uideo ad hoc inducias sceleratis
siliis tuis dedisse cognoscor: ut ñ sołũ tu illos ab errore ñ tolleres: s illi te¬
in suis erroribꝰ in retirẽt. Iranqͥllinꝰ dixit. ⁊ głiam urãm nom̃ ipsũ dis.
eute erroris. & uide quȩ oꝑa. erroris nomine ñcupent᷑ Prȩfectꝰ dix̃. Iu dic
quȩ oꝑa erroris nom̃ accipiat. Tranqͥllinꝰ dix̃. Pximꝰ error ẽ. uiam ute
relinquȩre: & ꝑ uiã mortis gratant̃ incedere. Prȩfectꝰ dix̃. Et quȩ est uia
mortis: Tranquillinꝰ dix̃. Nontͥ uidet᷑ uia mortis ẽẽ mortuis hominib
đͣitatis nom̃ imponere. q figuras eoꝵ ꝑ ligna ⁊ lapides adorare. Prefect
dix. Ergo ñ st̃ di quos colimꝰ : Tranquillinꝰ respondit. In tantũ ñ st̃ dñ

Expanded text:
cepi et corporis sanitatem. 40. Praefectus dixit: Ego, ut video, ad hoc inducias sceleratis cepi et corporis sanitatem. 40. Praefectus dixit: Ego, ut video, ad hoc inducias sceleratis filiis tuis dedisse cognoscor, ut non solum tu illos ab errore non tolleres, sed illi te suis erroribus irretirent. Tranquillinus dixit: Per gloriam vestram, nomen ipsuic quae opera erroris nomen accipiant. Tranquillinus dixit: Primus error est viam vitae relinquere, et per viam mortis gratanter incedere. Praefectus dixit: Et quae est via mortis? Tranquillinus dixit: Non tibi videtur via mortis esse, mortuis hominibus Deitatis nomen imponere, et figuras eorum per ligna et lapides adorare? 41. Praefectus dixit: Ergo non sunt d
Abbreviated transcription (Latin):
berent. Congratulant᷑ mͥ om̃s qͦs tenet pat̃nꝰ affectꝰ. ⁊ pungit caritatis stimulꝰ.
Etã ur̃a credio qđ mͥ congaudeat celsitudo: qͣndo morituris uita conlata ẽ : anxi
lenicia redicͥta. sollicitis securitas restituta. T unc p̃fectꝰ estimans filios eiꝰ. suas
uelle idolis inclinare ceruices: ait. Uenienti die debita numinibꝰ a filis tuis
tura redddant᷑ ꝑquȩ ⁊ tu cũfiliis ꝑseueres in columis. et tͥ fili condonent᷑. Audi¬
ens hȩc tranqͥllinꝰ dixit. Inlustrissime uiroꝵ. examinis ur̃i libra si uelitis er¬
ga me ⁊ filios meos ȩqua lance pensare: agnoscere poteritis. hoc xꝑranũ uoea¬
bulũ magnȩ ẽẽ uͥtutis. Prȩfectꝰ dixit. Insanis tranquilline. Tranquillinꝰ dixͥt
nsaniã passus sũ ⁊ animi ⁊ corporis s stat̃i ut credidi xp̃m. et animi mei re¬

Expanded text:
berent. Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; berent. Congratulantur mihi omnes, quos tenet paternus affectus, et pungit charitatis stimulus; etiam vestra, credo, quod mihi congaudeat celsitudo, quando morituris vita collata, et anxiis laetitia reddita, sollicitis securitas restituta. 39. Tunc praefectus aestimans filios ejus suas velle idolis inclinare cervices, ait: Venienti ergo die debita numinibus a filiis tuis thura reddantur: per quae et tu filiis perseveres incolumis, et tibi filii condonentur. Audiens haec Tranquillinus dixit: Illustrissime virorum, examinis vestri libram si velitis erga me et filios meos aequa lance pensare, agnoscere poteritis hoc Christianum vocabulum magnae esse virtutis. Praefectus dixit: Insanis, Tranquilline. Tranquillinus respondit: Insaniam passus sum, et animae et corporis; sed statim ut credidi Christo, et animae meae re
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ita st̃ in columes redditȩ ut ac si puerulus renouatꝰ. pedibꝰ suis in fonti
d escenderet. clamans ⁊ dicens T̃ ues dͥs̃ unꝰ ⁊ uerꝰ. qũe miser iste mund̾ ig¬
norat. Hoc itaq ordine suo baptizato.: uniu̾si ꝓ ut cõpetebat baptizati st.
ducebant dies et noctes in ẏmnis ⁊ canticis: et quasi fideles milites para.¬
bat animos suos ad dimicandũ ꝓ xp̃i nomine in martyrio bellaturi
ita d in mulieribꝰ⁊ infantulis amor feruebat martyrii : ut inuice se
confessione sc̃i nominis. contra diabolicas acyes prepararent.
tnebꝰitaq acceptȩ dilationis expletis : Cromatiꝰ urbis romȩ p̃fectꝰ ad se
tran :llinũ patr̃ẽ marcelluan ⁊ marci tenire iubet. Qũe cũ de suor ꝑ qu¬
reret arbitrio filioꝵ. tranquillinꝰ respondit dicens. Ad referendas bene.
fci ur̃i gr̃as. nullus michi oris sufficiet sermo: Fisi eñ currentes senten.¬

Expanded text:
ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pedibus suis in fontem descenderet clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, quem miser iste mundus ignorat. 37. Hoc itaque ordine suo baptizato, universi, prout competebat, baptizati sunducebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant animos suos ad dimicandum pro Christi nomine in martyrio bellaturi, ita ut et in mulieribus et infantulis amor ferveret martyrii, et invicem se ad confessionem sancti nominis contra diabolicas acies praepararent.bis Romae praefectus ad se Tranquillinum patrem Marcelliani et Marci venire jubet. Quem cum de suorum perquireret arbitrio filiorum, Tranquillinus respondit: Ad referendas beneficiis vestris gratias nullus mihi oris sufficit sermo. Nisi enim currentes sentent
Abbreviated transcription (Latin):
fonte sami leuati st̃ .: ut nec signũ in eis alicuiꝰ morbi p̃teria remansisset
P ost hos aũ in fantulos tranqͥllinꝰ pat̃ sc̃oꝵ marcellian ⁊ marci. quiata
padagrico ⁊ cyrargico fuerat dolore constͥctꝰ ut sic̃ supra dictũ est uix
in manibꝰ portaretꝰ Hc̃ dũ exuerẽt indum̃tis ⁊ ille intolerabili se dicer
respondit. Ego indulgentiã solã peccatis meis dari: ⁊ desidero et credo
eterũ ⁊si pꝰ baptis matis hiniꝰ scificationẽ in doloribꝰ fuero ñ potero de fide xp̃i
ȩt̃na ad uitã ꝑpetuã reuocare. Hȩc cũ dixisset uoce magna: om̃s sc̃i p̃gaudi
lacͥmas effundebãt. ⁊ rogabãt dñm ut fidei eiꝰ fructꝰ ostenderet᷑. Sc̃s igꝰ
policarpꝰ confessor ⁊ pbr mox ut eũ chrismatis liniuit unguento. ⁊ int¬
eredo resolutȩ st̃ manꝰ eiꝰ quȩ erãt nodosȩ: ⁊ genuasimul ac plantȩ pedũ

Expanded text:
fonte sani elevati sunt, ut nec signum in eis alicujus morbi praeteriti remansisset. fonte sani elevati sunt, ut nec signum in eis alicujus morbi praeteriti remansisset. Post hos autem infantulos Tranquillinus pater SS. Marcelliani et Marci, qui ita podagrico et chiragrico fuerat dolore constrictus, ut sicut supra dictum est, vix in manibus portaretur. Hunc dum exuerent indumentis, et ille intolerabili se diceret respondit: Ego indulgentiam solam peccatis meis dari et desidero et credo. Caeterum, etsi post baptismatis hujus sanctificationem in doloribus fuero, non potero de fide Christi aeterna ad vitam perpetuam revocare. Haec cum dixisset voce magna, omnes sancti prae gaudio lacrymas effundebant, et rogabant Dominum ut fidei ejus fructus ostenderetur. Sanctus igitur Polycarpus confessor et presbyter mox ut eum chrismatis linivit unguento, intrespondit. Credo, resolutae sunt manus ejus quae erant nodosae, et genua simul et plantae pedum
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾si nomina sua. Primꝰ itaq õiũ dedit nomꝰ suũ tranquillinꝰ. pat̃ mar¬
celliani ⁊ marci. Post hc̃ ur amici eoꝵ: id÷ arisston. crescentianꝰ. euticianꝰ.
urbanꝰ. uitalis & iustꝰ. Post hos Nichostratꝰ pͥmiscrinꝰ: ⁊ castoriꝰ fr̃ eiꝰ. ⁊ claudiꝰ
cõmentariensis. Post hosfilii ipsiꝰ claudii. felicissimꝰ ⁊ felir. Post hos martia
mat̃ marcelliam ⁊ marci: cũ uxoribꝰ eoꝵ a filiis. dimul aũ ⁊ sẏphorosa
uror claudii. ⁊ roe uxor nichostrati. Post has. om̃is familia quȩ erat in do.¬
erãt. ac de carceris qualore adducti: animȩ .xuiͫ. Igitur om̃s isti sexaginta¬
octo. a scõ policarpo pƀro baptizati: ⁊ asco sebastiano suscepti st̃. Feminarũ
aũ matres: fact st̃ beatrix. i lucina. Primũ itaq claudii filios. hydropieũ
unũ e aliũ uulneribꝰ plenũ: mox ubi in nomine tͥnitatis intinxit. ita de

Expanded text:
singuli nomina sua. Primus itaque omnium dedit nomen suum Tranquillinus pater Marsinguli nomina sua. Primus itaque omnium dedit nomen suum Tranquillinus pater Marcelliani et Marci. Post hunc sex amici eorum, id est, Ariston, Crescentianus, Eutychianus, Urbanus, Vitalis et Justus; post hos Nicostratus primiscrinius, et Castorius frater ejus, et Claudius Commentariensis. Post hos filii Claudii, Felicissimus et Felix. Post hos Marcia mater Marcelliani et Marci cum uxoribus eorum et filiis: simul autem et Symphorosa uxor Claudii, et Zoe uxor Nicostrati. Post hos omnis familia quae erat in doerant, ac de carceris squalore adducti, animae sedecim. 36. Igitur omnes isti LXVIII, a S. Polycarpo presbytero baptizati, et a S. Sebastiano suscepti sunt; feminarum autem matres factae sunt Beatrix et Lucina. Primum itaque Claudii filios, hydropicum unum et alterum vulneribus plenum, mox ubi in nomine sanctae Trinitatis intinxit; ita de
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝰ uul neribꝰ q̾iu̾sis oppͥmit᷑. Rogo: ut iubeas eos insitari. Non enĩ dubito
qđ ille qͥ potuit facere ut pꝰ ui annos loquȩret᷑ uxor tua. faciat si uoluerit
ut ad filios meos sanitas redeat. Et hȩc dicens. ꝓripuit se ad domũ suam: et
fecit int̃ manꝰ adduci duosfilios suos. & intͦducens eos intra domũ uͥ erant
sc̃i cłi. ꝓiecit eos ante pedes eoꝵ dicens. Nussla pęnitꝰ dubietatis signa in corde
meo remansert̃. s ex toto corde credens qđ xp̃c qũe colitis ipse ÷ d̾s uerus.¬
de qͦ ego confidens. detulihuc uob duo increm̃ta mea: credens qđ possint
ꝑuos a mortis ꝑieulo liberari. Dicunt ei om̃ssimul uiri di. Om̃s qͦs hic hodie¬
aliqͣ infirmitas tenet: mox ut xp̃iam facti fuerĩt saluabunt᷑. Cũq clamarꝰ
claudiꝰ credere se.⁊ desiderare se fieri xp̃ianũ. iussit sc̃s policarpꝰ ut darẽt¬

Expanded text:
alius diversis vulneribus opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito alius diversis vulneribus opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad filios meos sanitas redeat. Et haec dicens proripuit se ad domum suam, et fecit inter manus adduci duos filios suos, et introducens eos intra domum, ubi erant sancti Dei, projecit eos ante pedes eorum dicens: Nulla penitus dubietatis signa in corde meo remanserunt: sed ex toto corde credens quod Christus, quem colitis, ipse sit verus Deus, detuli huc vobis duo incrementa mea, credens quod possent per vos a mortis periculo liberari. Dicunt ei omnes simul sancti Dei: Omnes quos hic hodie infirmitas aliqua tenet, mox ut christiani facti fuerint, sanabuntur. 35. Cumque clamaret Claudius credere se, et desiderare fieri Chri
Abbreviated transcription (Latin):
Amplitudinis ur̃ȩ iusu xp̃ianas int᷑ domũ meã custodiendas suscem ꝑsonas:
qbꝰ ut t̾rorẽ passionis incuterẽ. reoꝵ illos feci sociari ꝑsonis : ut iussioni ur̃
⁊ ꝑsuasioni nr̃ȩ. si ñ consensu suo. salt̃ alieno experim̃to consenciãt : i me¬
tuat᷑ ne similis eos pęna concludat. Libentissime gͥ hȩc audiens p̃fectus.
dimisit eũ a se dicens. Magno te censu a parentibꝰ eoꝵ remunerari faciã.
dqualit scs sebastianꝰ cũ sit amicꝰ imperatoꝵ xp̃ianssimꝰ sit: ⁊ in eruditiõe
diuina ꝑfectꝰ. ⁊ qualit̃ animos xp̃ianoꝵ sua exhortatione reuocasset: i qđ
satis idonea ratione docuisset istã uitã fugitiuã ⁊ imagmariã ẽẽ: ⁊ sic dũ te¬
neri putat᷑ auferri. Narrabat etiã quomͦ ueniens repente lux de celo ꝑ¬
hȩc narrasset Nichostratꝰ claudio: corruit ad pedes nichostrati claudiꝰ. dicens.
Ex amissa coniuge duosfilios habeo: ex qͥbus unꝰ hydropis morbo fatigatur.

Expanded text:
ae jussu christianas intra domum meam custodiendas suscepi personas, quibus ut terrorem passionis incuterem, reorum illos feci sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum dicens: Magno te censu a parentibus eorum remunerari faciam, qualiter S. Sebastianus, cum sit amicus imperatorum, divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione revocasset, et quod satis idonea ratione docuisset istam vitam fugitivam et imaginariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo phaec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydropis morbo fatigatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cidente. nos cũ ꝓpħa dicamꝰ. Fodert̃ anfaciẽ meã foueã: ⁊ rpsi incider̃t̃ in
ore ꝓferret. subito ꝑ unã fȩre horã. splendore nimio de cȩlo uenientẽ inlu¬
minatꝰ ẽ. Et sub ipso splendore candidissimo pallio amictꝰ ab angłis uͭͦiͦi. ela¬
rissimis: iuuenis apparuit iuxta eũ. dans ei pacẽ. ⁊ dicens. Tu sẽꝑ mecũ eris.
Hȩc aũ gerebant᷑ intra domũ pͥmiscrinii nomine nichostrati: apud quẽ eu¬
s todiebant᷑ marcellianꝰ ⁊ marchꝰ. Qui nichostratꝰ habebat uxorẽ nomine

Expanded text:
cidente, nos cum propheta dicamus: Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in cidente, nos cum propheta dicamus: Foderunt ante faciem meam foveam, et ipsi inciderunt in ore proferret, subito per unam fere horam splendore nimio de coelo veniente illuminatus est, et sub ipso splendore, candidissimo pallio amictus est ab Angelis septem clarissimis, et juvenis apparuit juxta eum dans ei pacem, et dicens: Tu semper mecum eris. 24. Haec autem gerebantur intra domum Primiscrinii, nomine Nicostrati, apud quem custodiebantur Marcellianus et Marcus. Qui Nicostratus habebat uxorem, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire. Lacͥmas nr̃as conu̾tamꝰ in gaudiũ .i ñ debemꝰ quasi morituros p¬
iangere. qͦs cũ xp̃o credimꝰ regnaturos. Congratulem᷑ uic toribꝰ hostium
conculcata eoꝵ ceruice : congaudeamꝰ martyrii p̃texta indutis : et cȩli
factos consules głiemꝰ. Endies in qͦ uincere se tyrannꝰ existimabat: quid̃u
captabat captꝰ ẽ. dũ tenebat uinctꝰ est: dũ torquet tortꝰ ẽ. dũ insultat ir¬
risus ẽ.: dũ iugulat occisus ẽ. Nc̃ gͦ in amore martyrii. etiã nr̃os ĩa suscitem
affectꝰ ut illũ qͥ de nr̃a captiuitate uoluit uictoriam caꝑe pugnando for¬
tit̃ capiamꝰ. & quasi a graui sõno exꝑgefacti. aꝑiamꝰ oculos animarũ: ut ui
dentes foueas. qͦs in nrãm ꝑniciem inimicꝰ aptauerat: nos qͥdẽ auxiliante
do euadamꝰ. et ipso diabolo cũ satellitibꝰ suis. in ipsã ꝗͣ. parauerat foueã in.¬

Expanded text:
pervenire. Lacrymas nostras convertamus in gaudium: quia non debemus quasi morituros ppervenire. Lacrymas nostras convertamus in gaudium: quia non debemus quasi morituros plangere, quos cum Christo credimus regnaturos. Congratulemur victoribus hostium, conculcata eorum cervice: congaudeamus martyrii praetexta indutis, et coeli factos consules gloriemur. En dies in quo vincere se tyrannus existimabat, qui dum capit, captus est; dum tenet, vinctus est; dum torquet, tortus est: dum insultat, irrisus est; dum jugulat, occisus est. Nunc ergo in amore martyrii etiam nostros suscitemus affectus; ut illum qui de nostra captivitate voluit victoriam capere, fortidentes foveas quas in nostri perniciem inimicus aptaverat, nos quidem auxiliante Deo evadamus, et ipso diabolo cum satellitibus suis in ipsam quam paraverat foveam in
Abbreviated transcription (Latin):
que horrenda: quȩ magis fugienda ẽ ⁊ cauenda: ista quȩ hodie effer uescit et
eras euaneseit: ista quȩ hodie exardescit ⁊ cras refrigescit. ista quȩ sub hora
inducit᷑ ⁊ sub hora excludit᷑: an illa quȩ nullo fine concludit᷑. nullo tp̃r ex¬
tnguit᷑ : nulla ꝓrsus consumit᷑ uetustate : Nã iste dolor aut leuis ẽ. i pot tole¬
rabilit̃ sustineri : aut grauis. ⁊ citatũ głioso certamini affert finẽ . Ille aute
pȩnarũ dolor ⁊ cruciatꝰ incendii. qͥ huiꝰ uitȩ amatoribꝰ dat᷑ cũ sit uehementior¬
uniũso torm̃toꝵ genere. nũqͣ finiendꝰ aggredit᷑. ⁊ acriꝰ sub inde ꝗͣ inchoauerit
seuit.: & nullus seuiendi t̃minꝰ nulłꝰ gino finis occurrit. s habens sec ũ uiniusa
add euadendũ fortit᷑ p̃paremꝰ: nec timeamꝰ una hora ferre dolorẽ cũ corpore

Expanded text:
quae horrenda, quae magis fugienda est, et cavenda, ista quae hodie effervescit, et quae horrenda, quae magis fugienda est, et cavenda, ista quae hodie effervescit, et cras evanescit? ista quae hodie exardescit, et cras refrigescit? ista quae sub hora inducitur, et sub hora excluditur? an illa quae nullo fine concluditur, nullo tempore exstinguitur, nulla prorsus consumitur vetustate? Nam iste dolor aut levis est, et potest tolerabiliter sustineri; aut gravis est, et glorioso certamine citatum offert finem; ille autem poenarum dolor et cruciatus incendii, q numquam finiendus aggreditur, et acrius subinde quam inchoaverit saevit, et nullus saeviendi terminus, nullus omnino finis occurrit, sed habens secum universa ad evadendum fortiter praeparemus: nec timeamus una hora ferre dolorem in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
de int̾na uiscerũ scisso tegmine uent̾s in conspectu ꝓferãt popłoꝵ: ut pmꝰ¬
guedo quã inconsulta sagina contulerat. offerat᷑ diabolo deuoranda. Isto
consilio inuici quo isti hȩc faciũt: ipso ꝯsilio ad uitã ȩt̃nã euntes dĩ mar¬
Nres reuocant᷑. Qui ut uitã paucoꝵ dierũ uiuãt: docẽt ꝑpetuos erueiatꝰ ina¬
rere. et mortẽ ꝑpetuã quȩ specialit̃ metuenda ẽ ñ timere. Huic loco. forte
illud opponitis. Quare xp̃ianꝰ torm̃ta ñ metuit: ⁊ p̃sentis ñ t̃ret᷑ pȩnator¬
toris : Ideo ñ frangit᷑ metu. ideo dolore ñducit᷑: qr scit se uniꝰ doloris p̃cio
ꝑpetuȩ sanitatis gaudiũ emere: et ꝑ mom̃taneã tͥbulationẽ. ad ꝑpetuã feli¬
citatẽ ⁊ sẽpit̃ nã lȩticiã ꝑuenire. S si iste timendꝰ sit dolor. tim̃dꝰ sit carnifex
timenda qͦq sit noua et exquisita tortoris crudelitas: quȩ magis timenda.

Expanded text:
ede interna viscerum, scisso ventris tegmine, in conspectu proferunt populorum, ut pinede interna viscerum, scisso ventris tegmine, in conspectu proferunt populorum, ut pinguedo, quam inconsulta sagina contulerat, offeratur diabolo devoranda. Isto consilio inimici, quo isti haec faciunt, ipso consilio ad vitam aeternam euntes Dei Martyres revocantur, qui ut vitam paucorum dierum vivant exorantur perpetuos cruciatus incurrere, et mortem perpetuam, quae specialiter metuenda est, non timere. 21. Huic loco forte illud apponitis: Quare Christianus tormenta non metuit, et praesentis non terretur poena tortoris? Ideo non frangitur metu, ideo dolore non ducitur, quia scit se unius doloris pretio perpetuae sanitatis gaudium emere; et per momentaneam tribulationem ad perpetuam felicitatem et sempiternam laetitiam pervenire. Sed si iste timendus sit dolor, timendus sit carnifex, timenda quoque sit nova et exquisita tortoris crudelitas; quae magis timenda,
Abbreviated transcription (Latin):
sib ad tractent᷑. Elec ẽ om̃is causa certaminis. quȩ pȩnas martyrii docet
tolerabilit aebere sufferri. Nolite gͦ o amici. nolite o parentes. nolite o con¬
iuges uenerande sc̃oꝵ: nolite ã uita ad mortẽ qͦͥs diligitis reuocare: a gaudio
ad luctũ ducere. alumine ad tenebras trahere.: ⁊ ab ȩt̾na reqͥe. ad penas sẽps¬
t̃nas arcessire. hoc ẽ cũ diabolo quasi piscibꝰ hamũ tendere. ⁊ inuitare ad
modicã suauitatẽ. in qͣ intꝰ lateat cruciatꝰ uiscerũ. ⁊ mors interioꝵ corm̃tis
ex torta. Nũqͥd ñ hoc ẽ ad cõpensationẽ et̃ narũ deliciarũ fugitiua gaudia an¬
te ponere.: ⁊ ut ꝑparuũ rideat ȩt̃nis fletibꝰ mancipare : Hoc in gladiatoribꝰ
Q ultro se effert̃ uniu̾si dãpnamꝰ.: qͥ ⁊siderãt unꝰ anni delicias. ⁊ ñ considentꝰ
qui fructꝰ ex ipsis deliciis oriat᷑ ⁊ illic cruciant᷑ icꝰtibꝰ glacdatoꝵ: ut alt̾̃na e.¬

Expanded text:
ia. 20. Haec est omnis causa certaminis, quae poenas martyrii docet tolerabiler debere sufferri. Nolite ergo, o amici, nolite, o parentes, nolite, o conjuges venerandae sanctorum, nolite a vita ad mortem, quos diligitis revocare, a gaudio ad luctum ducere, a lumine ad tenebras trahere, et ab aeterna requie ad poenas sempiternas accersire. Hoc est cum diabolo quasi piscibus hamum tendere, et invitare ad modicam suavitatem, in qua intus lateat cruciatus viscerum, et mors interiorum tormentis extorta. Numquid non hoc est ad compensationem aeternarum deliciarum fugitiva gaudia anteponere; et ut perparum rideant, aeternis fletibus mancipare? Hoc in gladiatoribus, qui ultro se offerunt, universi damnamus, qui considerant unius anni delicias, et non considerant, qui fructus ex ipsis deliciis oriatur. Et illi cruciantur ictibus gladiorum, vel alterna co
Abbreviated transcription (Latin):
Sigiunꝰi iuisibilis ẽ quẽ colitis : xp̃m quẽ iudei cruosixert̃ n colitr
Tranquillinꝰ dix̃. Recte hȩc inqureres si credere destinares. Incredulis
liũ. dedinans om̃e qđ uituperat. intuperari defiderat. et uult ut lani.¬
decur ab om̃ibꝰ om̃e quod laud̾at.S sapient᷑ ꝓ merito sus euicũd ren aut
uituperationẽ suã impendere nitit᷑ aut laudẽ. Prefeetꝰ aueit . Egote. de xp̃o
uro introgo. diem̃ a uob̾ hoc colit᷑. qđ istis oculis ñ idec. xꝑm ñcolros

Expanded text:
isibilis est quem colitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si credere destinares. Incredulis lium declinans, omne quod vituperat vituperari desiderat; et vult ut laudetur ab omnibus omne quod laudat. Sed sapiens pro merito suo cuicumque rei, aut vituperationem suam impendere nititur aut laudem. Praefectus dixit: Ego te de Christo vestro interrogo. Si enim a vobis hoc colitur quod istis ocul
Abbreviated transcription (Latin):
cladibꝰ romanꝰ orbis oppͥmit᷑. Tranqͥllinꝰ respondit. Non ẽ uerũ. Nã si recenses
decadas stilo liuii digestas: illic inuemes ioui thura ponentes una die . t xͥ tria
milia romani exercitꝰ iuuenes cecidisse.S et illud ñ es in memor. qđ ueni.¬
entes galli. etiã capitoliũ occupauer̃t: et omẽm romanã manũ suis ludibris
ones sanguinis. romanꝰ orbis ÷ passꝰ ante quã unũ colerẽt homines dm̃. Nun
uͦ ex qͦ inuisibilis ⁊ uerꝰ ds̃ cepit aeredentibꝰ coli: aucta pace exultat roman¬

Expanded text:
cladibus Romanus orbis opprimitur. Tranquillinus respondit: Non est verum. Nam si recenseas cladibus Romanus orbis opprimitur. Tranquillinus respondit: Non est verum. Nam si recenseas decadas stylo Livii digestas, illic invenies Jovi thura ponentes, una die viginti tria millia Romani exercitus juvenes cecidisse. Sed et illud non es immemor, quod Senonenses Galli etiam Capitolium occupaverunt et omnem Romanam manum suis ludibriisones sanguinis Romanus orbis passus est, antequam unum colerent homines Deum. Nunc vero ex quo invisibilis et verus Deus coepit a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ miserabilit̃ mortuisit̃. Nũqͥd ante ꝙͦ sat᷑nꝰ cretensibꝰ imperaret. ⁊ filioꝵ
suoꝵ carnes comederet: ds in cęlis non erat : Aut creta insula habebat
rege.: et cęli ñ habebãt dm̃: Ualde errat. qͥ putat iouẽ filiũ eiꝰ impe¬
rare ful minibꝰ: homuntionẽ in quo malitia ⁊ libido regnabat. Quẽ
ñ ꝑsecutꝰ ẽ: qui pat suo ñ peꝑcit:  Aut qu̾a sordẽ ñ exercut: Quisuam
germanã accepit uxorẽ : Inforo in plateis. in domibꝰ: atq in õi loco
rapt ganimedis honor turpissimꝰ atq incestissimꝰ. ab ipsis a quibꝰ iouis
colit᷑ ñ negat᷑. Non gͦ erras uir sublimis qui tales colis quales romane
iubent leges: ꝓ sin facti qualitate dãpnare.: et relicto đo oĩpotenti qui in
cȩlis regnat. lapidi dicis ds̃m̃s es: ⁊ ligno dicis adiuua me : Prȩfect dis̃
Ex quo cepisti blasphemare deos. et a cultura eoꝵ recedere: ex eo di uersis

Expanded text:
liter mortui sint. Numquid antequam Saturnus Cretensibus imperaret, et filiorum suorum carnes comederet, Deus in coelis non erat, aut Creta insula habebat regem, et coeli Deum non habebant? Valde errat qui putat Jovem filium ejus, imperare fulminibus, homuncionem in quo malitia et libido regnabat. Quem non persecutus est, qui patri non pepercit? Aut quam sordem non exercuit, qui suam germanam accepit uxorem? In foro, in plateis, in domibus, atque in omni loco rapti Ganymedis honor turpissimus atque incestissimus ab ipsis, a quibus Jovis colitur, non negatur. Non ergo erras, vir sublimissime, qui tales colis, quales Romanae jubent leges pro sui facti qualitate damnari, et relicto Deo omnipotente qui in coelis regnat, lapidi dicis, Deus meus es tu: et ligno dicis: Adjuva me? 42. Praefectus dixit: Ex quo coepistis blasphemare deos, et a cultura eorum recedere, ex eo diversis
Abbreviated transcription (Latin):
fides eindent̃ enituit. Int̾rogatꝰ si crederet: dix̃. Credo. Iterũ int̃rogͥat᷑
utrũ abrenuntiaret om̃ibꝰ idolis: respondit. Abrenuntio. Prosecuta ẽ
int̃rogatio sacerdotis: utrũ renuntiaret om̃ibꝰ peccatis. At ille ait. Ista
priꝰ debiuisti inqͥrere : ante qũã has aulas regis cęloꝵ intrare. Nunc aut̃e
coribꝰ meis cy rographa restituã. Si cui aliqͥd uiolent᷑ abstuli: integrũ
rede p̃cipiã. Duȩ m post uxoris obitũ concubinȩ st̃ : et istis doñe. et
maritis tdam. ab om̃i nexuseruili ingenuo pͥuato uel publico actuũ
meoꝵ nodͥos exsoluã: ⁊ ita demũ ꝓmittaᷤ renuntiaturũ me om̃ibꝰ peceatis
diabolieis ⁊ uosuptatibꝰ mundi. Dicit ei sc̃s policarpꝰ pb̃r. Beatiorẽ te cȩ¬
lestis unda ꝑfundet: cũ ea quȩ arbit̾o tuo dicis te ẽẽ facturũ. tota festi¬

Expanded text:
fides evidenter enituit. Interrogatus si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, fides evidenter enituit. Interrogatus si crederet, dixit: Credo. Iterum interrogatus, utrum abrenuntiaret omnibus idolis, respondit: Abrenuntio. Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has aulas regis coelorum intrarem. Nunc autnibus debitoribus meis chirographa restituam; si cui aliquid violenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festi
Abbreviated transcription (Latin):
subclamide latere uolui: ut nutantiũ animos instruerẽ. et dubitantes
constantes efficerẽ : ne passionũ doloribꝰ cederẽt. quosfides fecerat bel.¬
latores. Tu autẽ amplissimȩ potestatis apic̃e gerens. non potes temet¬
ipsũ nec ab spectaculis tollere: neq iudicandis negotiis absentare.
imulans igitur ȩgritudinẽ. tibi ipsi postula successorẽ: ut possis lib̾
ab occupationib mundi. futurȩ uite rudim̃ta suscipere : ut secunda
natiuitate iterũ natꝰ. ȩt̃nis efficiaris parentibꝰ ꝓles. Eodẽ itaq c̾e
cromatius mittit ad amicossuos in palatio positos. ꝑ quos testimoni.¬
dis scripta suscipiens. ty rociniũ diuine militie. ante qũa bapti.¬
raretur accepit. Quid memorẽ qũa plenissime fidei fuerit . qũac
aens ingenii contra infideliũ ad sertionẽ constiterit: sequens lectio
mamfestat. Nam in initio qualit̾ sit sacro scĩfontis unda ꝑfusꝰ m̃tis eiꝰ

Expanded text:
sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripta suscipiens, tirocinium divinae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque acris ingenii contra infidelium asserta constiterit? Sequens lectio manifestat. Nam in initio qualiter sit sacrosancti fontis unda perfusus, mentis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
bebat fieri. Sc̃i uͦ ñ solũ ñ metuebãt ꝓmissũ exitiũ. uerũ etiã con.¬
stant̃ p̃parare clibana hortabant᷑. ł unc accessert̃ ad uniu̾sa idola cri¬
stallina. et olouitrea. et om̃e illud opꝰ mechanicu: et subito dũ sc̃oꝵ
manibꝰ frangerent᷑. apparuit ante oculos chromatii uiuenis. cuius
facies flameo radiabat aspectu: ⁊ dixit ei. Misit me dñs meꝰ iħe xp̃c
cui credidisti: ut om̃iũ m̃ebroꝵ tuoꝵ recipias sanitatẽ. Adhãc uocẽ
sanissimꝰ cromatiꝰ redditꝰ: copit currere pꝰ iuuenẽ. ut pedes eiꝰ oscula¬
ret᷑. At ille dixit ei. Uide ne contingas me: qr nondũ baptis matis sci¬
ficatio. te ab squaloribꝰ abluit idoloꝵ. Uidens hȩc tiburtiꝰ filius eiꝰ.
beati sebastiani: et ambo una uoce clamabãt. Uerus ds̃ xp̃c. uerus et¬
tianꝰ. dixit cromatio. Sicut ipse nosti pͥncipatũ pͥmȩ cohortis ago sed
utrũ sit militia hominis. nescire olĩ decreui. nec uellẽ. Adhoc tantum

Expanded text:
exitium, verum etiam constanter praeparari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universa idola crystallina et holovitrea, et omne opus illud mechanicum: et subito, dum sanctorum manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat aspectu et dixit ei: Misit me Dominus meus Jesus Christus, cui credidisti, ut omnium membrorum tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tiburtius filius ejus, S. Sebastiani, et ambo una voce clamabant: Verus Deus etianus dixit Chromatio: Sicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum
Abbreviated transcription (Latin):
cuĩt. in qͣ posst̃ ẽẽ uictores : Uł qua ratione mori timeat. qscũt̃ hane.
honunis natura ẽt ñ pena Cur inꝗ mori timeat. qͥeredt ilta ueta sil¬
sa ere in uerã utã inuenire ñ posse. nisi qͥ ab animo suo falsã istã abiecerit
⁊ caduca: Quȩ ñ aliud amatoribꝰ suis. n peccata ĩperat. suadet facinora
ingerit cͥminosa. nichilq aliud̾ a suis amatoribꝰ exigit: nͥ ut penitꝰ. de
ꝑenni uita ñ cogitẽt : ⁊ regnũ dĩ futurũ eẽ desperẽt. Ne uecdem  e ꝰetb¬
sibꝰ subiacet: q̃bosut ꝑpensis seruit aneilla : ut cũ eã ꝓbauerimꝰ nec seipsa
posse regere. seruria nra ab eiꝰ dñatione tollentes. aterã cui merito seriner¬
ꝑcuste rainꝰ. se uantos eñ amatores eiꝰ ruma subito grauus orpnerito serure¬

Expanded text:
ciant, in quo possunt esse victores? Vel qua ratione mori timeant, qui sciunt hanc ciant, in quo possunt esse victores? Vel qua ratione mori timeant, qui sciunt hanc hominis naturam esse, non poenam? Cur, inquam, mori timeant, qui credunt istam vitam, falsam esse, et veram vitam inveniri non posse, nisi qui ab animo suo falsam istam abjecerit, et caducam, quae non aliud amatoribus suis, nisi peccata imperat, suadet facinora, ingerit criminosa; nihilque aliud a suis amatoribus exigit, nisi ut penitus de perenni vita non cogitent, et regnum Dei futurum esse desperent? sibus subjacet, quibusque periculis servit ancilla, ut cum eam probaverimus nec seipsam posse regere, servitia nostra ab ejus dominatione tollentes, alteram cui merito serviendum sit, requiramus. Quantos enim amatores ejus ruina subito gravis oppressit, fr