comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ entim nulti iniusti: quasi ñ nocent. Non
sunt scui. ñ sunt asꝑi. ñ sunt ꝑsequentes: & p̃s
diti. Quomͦ milli nocet. qui sibi ñ parcet: inuo¬
cens entm ille ᷤ qui ñ nocet: Aͣut̃ qui sibi nocet.
Tibi aut̃ quomͦ potest ñ nocere. qui sibi nocet:
s respondes. In quo mͥ nocet.:: ñ enĩ inuasit
rem ineam: aut appetitut salutẽ meã. Lixxu¬
ria sua pascitur: suis uoluptatib delectatur.
S inqͥnatas habet uoluptates. Ipse inqͥnat᷑.
uͥi qͥd ꝑtinet cui molestus ñ est: nocet tͥ saltĩ
nł exemplo quia uiuit tecum: & adqđagit in¬
uitat. Honne cum eũ uides forte in illis sor¬
dibꝰ ꝓsꝑari. duceris taliũ delectationibꝰ faccoꝵ
ce si ñ consentis: saltim inuenisti qđ expugnes.
fecit incorde tuo: malignus ẽ gͦ om̃is iniust᷑:
&e necesse ẽ uoxus sit. siue sit blandꝰ. siue fit
ferox Quisqͥs in illum incurrerit. quisqͥs la¬
queis eiꝰ fuerit captꝰ: inueniet ꝗͣ sit noriũ. qd̃

Expanded text:
t enim multi injusti quasi non nocentes; non sunt saevi, non sunt asperi, non sunt persequentes et pressditi. Quomodo nulli nocet qui sibi non parcit? Innocens enim ille est qui non nocet; non autem qui sibi nocet. Tibi autem quomodo potest non nocere qui sibi nocet? Sed respondes: In quo mihi nocet? Non enim invasit rem meam, aut appetivit salutem meam: luxuria sua pascitur, suis voluptatibus delectatur; sed si inquinatas habet voluptates, ipse inquinatur; mihi quid pertinet, cui molestus non est? Nocet tibi saltem vel exemplo, quia vivit tecum, et ad quod agit invitat. Nonne cum eum vides forte in illis sordibus prosperari, duceris talium delectatione factorum? Etsi non consentis, saltem invenisti quod expugnes. fecit in corde tuo? Malignus est ergo omnis injustus, et necesse est noxius sit, sive sit blandus, sive sit ferox. Quisquis in illum incurrerit, quisquis laqueis ejus fuerit captus, inveniet quam sit noxium quod
Abbreviated transcription (Latin):
fticis de cogitationibꝰ tius: quid facis de tu¬
multu. & caterua rebellantiũ. desideriorũ:
ñ eis das m̃bra: ita cred̾o & udeo S tam̃ co¬
gittiones aliquando uidinant᷑ & aufer̃ te:¬
& ꝑlerũq in oratione genibꝰ fixis. corpus ꝓ ster¬
nis: collum curuas. confiteris peccata. adoras¬
dm̃. Uideo corpꝰ uͥ iaceat: quero ubi uolitet
animꝰ. Uideo m̃bra iacentia: iudeamꝰ si stat
conscientia. uideamiꝰ si fixa ẽ. in eũ quẽ adorat.
Si aut̃ cogitationibꝰ plerũq tanꝗͣ estu ma¬
ris. abripitur & tempestate tollit᷑ in aliud
atq in aliud. mͦ si mecũ loqueris. & subito
aduerteres te ad sericũ tuũ. & dimitteres me.
ñ dico a qͦ aliquid petebas. ħcũ quo exȩquo
Ecce quiã facis cotidie dõ. Qualẽ mͦ dixi fr̃s:

Expanded text:
asti: quid facis de cogitationibus tuis? quid facis de tuasti: quid facis de cogitationibus tuis? quid facis de tumultu et caterva rebellantium desideriorum? Non eis das membra. Ita credo, et video: sed tamen cogitationes aliquando inclinant et auferunt te, plerumque in oratione genibus fixis. Corpus prosternis, collum curvas, confiteris peccata, Deum adoras: video corpus ubi jaceat, quaero ubi volitet animus. Video membra jacentia: videamus si stat conscientia, videamus si fixa est in eum quem adorat; si non cogitationibus plerumque, tanquam aestu maris abripitur, et tempestate tollitur in aliud atque aliud. Modo si mecum loquereris, et subito averteres te ad servum tuum, et dimitteres me, non dico a quo aliquid petebas, sed cum quo ex aequo Ecce quid facis quotidie Deo. Quale
Abbreviated transcription (Latin):
Obtune ñ fornicaris abeo ad idola: ad ma¬
thematicos. ad sortilegos. ad auruspices. ad
augures. ad maleficos. Ista enĩ fornicatio ẽ a
dño dõ. Iam es in aliquo numero m̃brorũ
etatis humanȩ. Non occidis quẽquã. ñ adulte¬
ras cuiꝰquam uxoie. ñ uxori tuȩ. eundo ad alte¬
ram inuiriã facis. ñ ulla pessima corruptela
te contaminas. abstiniusti manꝰ a furco. liu¬
gã a ꝑuirio. cor a concupiscenda fe ꝓxunitur
iã iustꝰ es. Attende cetera: noli iã suꝑbire. Nichil¬
ne peccas inligua᷑ ñ ꝓlaberis in uerbũ du¬
rũ.S quid magnũ dicisꝰ qͥd magnũ: qͥd di¬
xerit frĩ suo fatuȩ reus erit geheune ig¬
nis. Contremiscet iam tota illa suꝑbia: ecce
iani ñ ualde fac̃ ds unde ds uidett᷑. impieta¬
te aliqua blasphemari. Nonirruit in ali¬
quẽ ledendũ: ñ facit᷑ qͣd pati ñ uult. Quiã
de lingua: quis illam domat s ecce frena

Expanded text:
optime: non fornicaris ab eo ad idola, ad maoptime: non fornicaris ab eo ad idola, ad mathematicos, ad sortilegos, ad aruspices, ad augures, ad maleficos; ista enim fornicatio est a Domino Deo: jam es in aliquo numero membrorum etatis humanae. Non occidis quemquam, non adulteras cujusquam uxorem, non uxori tuae eundo ad alteram, injuriam facis, non ulla pessima corruptela te contaminas, abstinuisti manus a furto, linguam a perjurio, cor a concupiscenda re proximi tui: jam justus es. Attende caetera; noli jam superbire. Nihilne peccas in lingua? non prolaberis in verbum durum? Sed quid magnum dicis? Quid magnum? «Qui dixerit fratri suo, Fatue; reus erit gehennae ignis» . Contremiscit jam tota illa superbia. Ecce jam non valde facit unde Deus videatur impietate aliqua blasphemari; non irruit in aliquem laedendum, non facit alteri quod pati non vult: quid de lingua? quis illam domat? Sed ecce jam
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ rephendant toleremꝰ. Reprehendent. ode¬
ruit. accusent. detrahant. adhuc & oratio
mea in beneplacitis eorum: ueniet tempꝰ qũ
oratio mea placebit illis. Erigent se enim
quasi uisti uiribꝰ suis: uincent᷑ in lucta. quia
suꝑbe eͤrexer̃. elident᷑. trahentur a peccatis.
uidebunt se iniquos. implebunt᷑ quȩ dicta
st̃ ꝑ ꝓpħas: incipiet timeri iudiciũ conuer¬
tet se acies animȩ ad conscientiã peccatorũ.
&e placebit illa oratio. Dinutte nob̾ debita
nr̃a sic̃ & nos dimutimꝰ debitoribꝰ ur̃is. Ouer¬
bosa defensio iniquitatis. Certe iã hoc popłi
dicunt: & popłorũ pectora tundentiũ. tori¬
truus ñ quiescit. Recce nubes tonant: ui qͥb
iam habitat ds̃. Ubi ẽ illa uerbositas : uͥ ẽ
illa iactantia. iustus sum nichil mali feciͣ
certe cũ in scripturis scĩs contemplatͦ fueris
normã iusticiȩ: quantũcũq ꝓficeris. inue¬
nies te peccatorem. Pfecisti: iã unũ dm̃ colis.

Expanded text:
Ergo reprehendant; toleremus. Reprehendant, odeErgo reprehendant; toleremus. Reprehendant, oderint, accusent, detrahant: «Adhuc et oratio mea in beneplacitis eorum;» veniet tempus, quando oratio mea placebit illis. Erigent se enim quasi justi viribus suis; vincentur in lucta: quia superbe se erexerunt, elidentur, trahentur a peccatis, videbunt se iniquos, implebuntur quae dicta sunt per Prophetas; incipiet timeri judicium, convertet se animae acies ad conscientiam peccatorum, et placebit illa oratio, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris.» O verbosa defensio iniquitatis! Certe jam hoc populi dicunt, et populorum pectora tundentium tonitruus non quiescit. Recte nubes tonant, in quibus jam habitat Deus. Ubi est illa verbositas, ubi est illa jactantia: Justus sum, nihil mali feci? Certe cum in Scripturis sanctis fueris contemplatus normam justitiae, quantumcumque profeceris, invenies te peccatorem. Profecisti, jam unum Deum colis;
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ. doctꝰ. sapiens. S quare xp̃ianus:
nã magna doccrina & magnȩ litterȩ: &
magna sapientia. Si magna sapientia:
docte elegit. Postremo quid uttuperas:
hoc ei placet. Quem laudas: s qͥd: lauda¬
tio illa ñ inducat: oleũ peccatoris ẽ. S
ñ cessat dicere. ñ inde inpinguet caput tuũ:
idest noli gaudere ad talia. id ÷ noli annuere.
noli consentire. noli uide gratulari. Et si ille
atulit oleum adulatiotus. s caput tuũ inte¬
grũ mansit: ñ inflãmatũ ẽ. ñ tumuit.Si enĩ
uflatũ fuerit & tuinuerit: facit pondꝰ & p̃ci¬
pitat te. Oleum aut̃ peocatoris: ñ impiuguae
hendebant᷑ xp̃iani. Adhuc expecta: &e oratio
inea in beneplacitis eorum erit. Ueniet tẽpꝰ
qn superent hominũ nilitiã. tundentiũ
sibi pectꝰ. & dicentur dimute nob̃ debita nr̃a
sic̃ & nos dintitimꝰ debitoribꝰ nr̃is. lam qđ
remanser̃. qiti sibi erubescunt pectꝰ tundere:

Expanded text:
magnus, doctus, sapiens: sed quare christianus? magnus, doctus, sapiens: sed quare christianus? Nam magna doctrina, et magnae litterae, et magna sapientia. Si magna sapientia, docte elegit. Postremo quod tu vituperas, hoc ei placet quem laudas. Sed quid? Laudatio illa non indulcat; oleum peccatoris est. Sed non cessat dicere. Non inde impinguet caput tuum; id est, noli gaudere ad talia; id est, noli annuere, noli consentire, noli inde gratulari: et si ille attulit oleum adulationis, sed caput tuum integrum mansit, non inflatum est, non tumuit. Si enim inflatum fuerit et tumuerit, facit pondus et praecipitat te. «Oleum autem peccatoris non impinguet ehendebantur Christiani. «Adhuc» exspecta; «et oratio mea in beneplacitis eorum» erit. Veniet tempus, quando superent hominum millia tundentium sibi pectus et dicentium: «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Jam quot remanserunt qui sibi erubescunt pectus tundere?
Abbreviated transcription (Latin):
securus eris: & quid ÷ in nobisinet ipsis in¬
gemiscimꝰ adoptionem expectantes redem¬
te ad immnortalitatẽ. Et iam ñ resistit: qͥa
ñ ẽ mortalitas quȩ resistat. Apterea casti¬
ga corpꝰ tuum: modo donia qđ postea reci¬
pias. Modo defitiat: ut ñ suffitiat. Nam
in hac uita reꝑari ñ potest: quãdui mor¬
tale geritur. Non te deponat. ñ te abrum¬
ꝑat: porta. enidi. castiga. reꝑabitur in
fine. Et quia nemo uiꝗͣ carnẽ suam odio
habuit: resurget & caro. S qͦtͦs etiam tc̃
fr̃. siue sit ꝓximꝰ. siue sit uicuiꝰ. siue tu
ipse: in miscđia debet argui. & em̃dari.
Oleum aut̃ peccatoris. ñ ĩpinguet caput
tuũ. S quid facio: dicis mͥ patior adula¬
tores. ñ cessant ꝑstrepere: laudant ĩ me
quȩ nolo. Quȩ ego paruipendo laudant
in me: qđ ego carũ habeo. rep̃hendunit
inme. Adulatores. fallaces. deceptores.
Magnꝰ uir ille. uerbi gr̃a. gauis. aencus.

Expanded text:
securus eris? Et quid est, «In nobismetipsis insecurus eris? Et quid est, «In nobismetipsis ingemiscimus, adoptionem exspectantes, redemte ad immortalitatem, et jam non resistit, quia non est mortalitas quae resistat. Propterea castiga corpus tuum; modo doma quod postea recipias; modo deficiat, ut tunc sufficiat. Nam in hac vita reparari non potest, quamdiu mortale geritur. Non te deponat, non te abrumpat; porta, erudi, castiga: reparabitur in fine. Et quia «nemo unquam carnem suam odio habuit,» resurget et caro. Sed quomodo? etiam tunc frater, sive sit proximus, sive sit vicinus, sive tu ipse, in misericordia debes argui, et emendari. «Oleum autem peccatoris non impinguet caput meum.» Sed quid facio, dicis mihi? Patior adulatores, non cessant perstrepere; laudant in me quae nolo, quae ego parvipendo laudant in me, quod ego charum habeo reprehendunt in me, adulatores, fallaces, deceptores. Magnus vir ille, verbi gratia, Gaius Seius;
Abbreviated transcription (Latin):
me lib̾abit de corꝑe mortis huiꝰ: Crã aĩ¬
cepit resculpere: gr̃a dĩ quȩ infundit su¬
auitatẽ. ut iam ꝑ interiorẽ homne cõ¬
delecteris legi dĩ. hunic cetera sanabuntur:
unde & ista sanaita sunt. Geme adhuc uul¬
neratꝰ: castiga te displice tͥ. Non sic pugno
inquit. quasi aerem uerberans. s castigo
corpꝰ ineum & in seruitittẽ redigo. ne forte
aliis p̃dicans. ipse repbꝰ uiueniar. Nuti¬
quid qui castigat corpus. odit corpꝰ: Siqͥs
castigat seruũ. odit seruum: siquis uer¬
berat filium. odit filium: ut ce aliquid̃
coniunctuis eloquam: caro tua tanquã
coniux tua . ẽ. hoc ipse apłs dicit. Nemo
caro tanquam conuix ẽc ce nemo carñẽ
suam odio habet. Tam̃ quidalio loco: Caro
na reformatione. una concordia. Quando is¬
tud erit. qm̃ mͦ damas. infelix ego honio
quis me liberabit de corꝑe mortis huius:
nunquid seꝑabitur ate hoc corpus. & tunc

Expanded text:
me liberabit de corpore mortis hujus? Gratiame liberabit de corpore mortis hujus? Gratiacoepit jam resculpere, gratia Dei quae infundit suavitatem, ut jam per interiorem hominem condelecteris legi Dei: inde caetera sanabuntur, unde et ista sanata sunt. Geme adhuc vulneratus, castiga te, displice tibi. 16. «Non sic pugno,» inquit, «quasi aerem caedens; sed castigo corpus meum et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus inveniar» . Numquid qui castigat corpus, odit corpus? Si quis castigat servum, odit servum? si quis verberat filium, odit filium? Et ut aliquid conjunctius eloquamur, caro tua tanquam conjux tua est. Hoc ipse Apostolus dicit: «Nemocaro tanquam conjux est, et nemo carnem suam odio habet. Tamen quid alio loco? «Carona reformatione una concordia. Quando istud erit? Quoniam modo clamas, «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» numquid separabitur a te hoc corpus, et tunc
Abbreviated transcription (Latin):
cisti ea quȩ displicent dõ ÷ & fragilitate qui¬
dam infirmitatis humanȩ ꝓlaberis in illa
& adhuc portas infirmtatẽ carnis. & gemis
ciuusdam reluciationis conscientiẽ: ex hac par¬
te iniquus es. & peccator es. Quomͦ in quies ex
quadam parte uistꝰ. &x quadam parte pec¬
cator: quid ÷ qđ dicis ⁊ laboratuꝰ. uidemur
loqͥ contraria: nͥ nob̾ subueniat apłica au¬
ccoritas. Audi illud ab apło: ke me malus intell
accuses. Condelector eiuim inquit legidĩ
scd̾m interiorem hominẽ. Eoce uistus. An¬
ñ ẽ iustꝰ. qui condelectat᷑ legi dĩ: U nde gͦ
peccatoi I ideo aliam legem in m̃bris me¬
is. repugnantem legi iuentis meȩ: & capti¬
uũ me ducentem in lege peccati. Adhuc
bellum adu̾sum me gero: ñdũ sum totus
iustauratꝰ ad imaginẽ fabricatoris mei.
Cepi resculpi exea parte qua reformor:
displicet mͥ qđ deforme ẽ. Ergo quãdiui ita
sum. quid spero: Infelix ego homo quis

Expanded text:
cisti ea quae displicent Deo, et fragilitate quacisti ea quae displicent Deo, et fragilitate quadam infirmitatis humanae prolaberis in illa, et adhuc portas infirmitatem carnis, et gemis cujusdam reluctationis conscientia, ex hac parte iniquus et peccator es. 15. Quomodo, inquies, ex quadam parte justus, ex quadam parte peccator? quid est quod dicis? Laboramus, videmur loqui contraria, nisi nobis subveniat apostolica auctoritas. Audi illud ab Apostolo, ne me malus intellector accuses: «Condelector enim,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem.» Ecce justus. Annon est justus qui condelectatideo aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati.» Adhuc bellum adversus me gero, nondum sum totus instauratus ad imaginem fabricatoris mei; coepi resculpi, et ex ea parte qua reformor, displicet mihi quod deforme est. Ergo quamdiu ita sum, quid spero? «Infelix ego homo, quis
Abbreviated transcription (Latin):
bulat᷑. cor contritũ & humiliatũ ds̃ ñ sꝑnit.
humilia cortuũ. contere cor titum. crucia
cor tuũ: & tu teipsum em̃dabis in miscdia.
Non eium odisti te: cũ seuis inte. Eris in
parte: em̃dat tetustꝰ quãuis sis adhuc
in em̃danda peocata. Ex qua parte ctũ tͥ ñ
displices iustꝰ es: ex qua tͥ displicet ite qđ
iustum ẽ: inuistꝰ es. Uis uidere quã iustus¬
sis: hoc uite tͥ displicet: qđ & dõ. Iã con¬
iunxisti de uoluntati dĩ. & in de ipso non
qd ille fecit. s quod odit ille odisti. E reo
qđ odisti in te qđ fecisti. qđ odit & ille qui
hoc ñ fecit: ceꝑisti ite eẽ sȩuerꝰ. erit ille
misericors. Paroet: quia tu ñ ꝑeꝑcisti Ergo
ex qͦ conuinctꝰ es oculis euis. & ñ delectaris
legi eiꝰ. & hoc inte argues qđ lex eiꝰ argitit.
& hoc inte tͥ displicet qđ & oculis dĩ displicet:
uide quam iustus es. Ex quo aut̃ lapsus fe¬

Expanded text:
bulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . bulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Humilia cor tuum, contere cor tuum, crucia cor tuum; et tu ipsum emendabis in misericordia: non enim odisti te, cum saevis in te. Eris in parte emendante justus, quamvis sis adhuc in emendanda peccator: ex qua parte enim tibi displices, injustus es; ex qua tibi displicet in te quod injustum e conjunxisti te voluntati Dei, et in teipso non quod ille fecit, sed quod ille odit odisti. Ex eo quod odisti in te quod fecisti, quod odit et ille qui hoc non fecit, coepisti in te esse severus; erit ille misericors: parcet, quia tu non pepercisti. Ergo ex quo conjunctus es oculis ejus, et condelectaris legi ejus, et hoc in te arguis quod lex ejus arguit, et hoc in te tibi displicet quod et oculis Dei displicet, vide quam justus es: ex quo autem lapsus fe
Abbreviated transcription (Latin):
adulatio ẽ. Falsa laus adulatoris: id ÷ oleum
peccatoris. Propterea & homines cũ falsa lau-¬
de aliquem irriserint: hoc etiam de illo di¬
cunt. unxi illi caput. Amate gͦ argui a
iusto in miscd̃ia: nolite amare laudari a pec¬
catore cũ irrisione. Habetote oleum uob̃ cũ:
& ñ quęritis oleum peccatoris. Sapientes e
id ÷ conscientiamllarũ eis testimoniũ ꝑhibe¬
bat. Oleũ: gła ẽ. tulget. nicet. in suꝑficie:
tus inuasis siuis. Audi quid est uiuasis. Pro¬
bet aut̃ se homo: & tunc insemet ipso ha¬
bebit głam. & ñ in altero. Quid est in uasis
in corꝑe xp̃i es. & adhuc portas mortalitatẽ
qͣndam: tutͥ esto iustꝰ. & inte esto uistus.
Peccator es uindica in te: redi ad conscienti¬
am tciam. exige de tẽ penas. crucia teipsũ.
Ita enũ offers sacrificium dño: quia si uolu¬
isses sacrifictũ dedissem. Utiq ait peccator:
holocaustis ñ delectaberis. Quid gͦ: nullũ
accipit sacrifitium: sacrificiũ dõ sp̃s contri¬

Expanded text:
adulatio est; falsa laus adulatoris, hoc est oleum peccatoris. Propterea et homines cum falsa laude aliquem irriserint, hoc etiam de illo dicunt: Unxi illi caput. Amate ergo argui a justo in misericordia; nolite ergo amare laudari a peccatore cum irrisione. Habetote oleum vobiscum, et non quaeretis oleum peccatoris. Sapientes enid est, conscientia illarum illis testimonium perhibebat. Oleum gloria est, fulget, nitet in superficie. tus in vasis suis. Audi quid est in vasis: «Probet autem se homo, et tunc in semetipso habebit gloriam, et non in altero» . Quid est, In vasis in corpore Christi es, et adhuc portas mortalitatem quamdam; tu tibi esto justus, et in te esto justus. Peccator es, vindica in te; redi ad conscientiam tuam, exige de te poenas, crucia teipsum. Ita enim offers sacrificium Deo. «Quia si voluisses sacrificium, dedissem utique,» ait peccator, «holocaustis non delectaberis.» Quid ergo? nullum accipit sacrificium? «Sacrificium Deo spiritus contri
Abbreviated transcription (Latin):
huic psalmo adtestaret dñs ds inspirauit ut
legeret᷑. Ait enun ipse dñs. Qui audit p̃cepta
mea & custodit ea: ipse ẽ qui diligit me. Et
qͥ diligit me diliget᷑ a patre meo: & ego diligã
misit dilectissum: Nunqͥd eũ ñ uidebant qͥbꝰ

Expanded text:
huic psalmo attestaretur, Dominus Deus inspiravit ut legeretur. Ait enim ipse Dominus, «Qui audit praecepta mea, et custodit ea, ipse est qui diligit me: et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam mi
Abbreviated transcription (Latin):
dans sufficientia. Nichil q̃rant ampli᷑: qͥa
meliꝰ ñ hñt. Ampliꝰ ñ te deseraut: nec dese¬
rent᷑ ate. Et enim pꝰ resurrectionẽ. de dño
qͥd dictũ ẽ.Adimpleb̾ me leticia cũ uultti
tuo. Sine uultu suo: ñ nob̃ daret leticiam.
Adhoc purgamꝰ uultũ nr̾m: ut gaudeamꝰ
ad iuatum ipsius. filii enim dĩ sumꝰ: s nundũ
apparuit quid erimꝰ. Scimꝰ quia cum apparu¬
erit similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ eũ sicitti ẽ.

Expanded text:
dans sufficientia. Nihil quaerent amplius, quia dans sufficientia. Nihil quaerent amplius, quia melius non habent; amplius non te deserent, nec deserentur a te. Etenim post resurrectionem de Domino quid dictum est? «Adimplebis me laetitia cum vultu tuo» . Sine vultu suo non nobis daret laetitiam. Ad hoc purgamus vultum nostrum, ut gaudeamus ad vultum ipsius. «Filii» enim «Dei sumus, et nondum apparuit quid erimus: scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, q
Abbreviated transcription (Latin):
dit diuitibꝰ: quomͦ diligat pauꝑes suos. duu¬
tes dixi suꝑbos: pauꝑes dixi humiles. Diuites
dixi: ꝑ abundantiam ñ quęrentes. Pauperes
dixi: ꝑ desideriũ suspirantes. Faciet enĩ dñs
ipsorum. & quando facis iudiciũ ipsorum:.
tuo nomini confitebunt᷑. Meritis suis nichl
Et quia confitebunt᷑ nomini tuo: ut qͣntũ¬
cunq iusti fuerint. nichil sibi assumarit
de suo. nichil sibi tribuant de suo. Quid fiet
ut dirigant cor: Quia quando adse flectunt.
torquent cor. Quando aut̃ indm̃ intendiit᷑.
dirigunt cor Et uͥ erit uoluptas. uͥ requies. uͥ
gaudiũ. uͥ beatitudo: Nunqͥd in se: non. S
in qͦ sunt lux Nunc aut̃ lux in dño dixit:
idõ uide quid sequit᷑. uide quo condudit.
Inhabitabunt recci cum uultu tuo. Male e¬
nu illis fuit in uultu suo. bene illis erit
cum uultu tuo. Quando uultũ suũ amauer̃:
in sudore uultꝰ sui panẽ manducauer̃. Rede¬
ant & deterso sudore sinitis laboribꝰ pe¬
reunte gemitu: ueniet illis facies tua abũ¬

Expanded text:
o diligat pauperes suos. Divites dixit, superbos; pauperes dixit, humiles: divites dixit, per abundantiam non quaerentes; pauperes dixit, per desiderium suspirantes. Faciet Dominus caipsorum, et quando facies judicium ipsorum, tuo nomini confitebuntur: meritis suis nihil Et quia confitebuntur nomini tuo, ut quantumcumque justi fuerint, nihil sibi assumant de suo, nihil sibi tribuant de suo; quid fiet, ut dirigant cor? Quia quando ad se flectunt, torquent cor; quando autem in Dominum intendunt, dirigunt cor. Et ubi erit voluptas, ubi requies, ubi gaudium, ubi beatitudo? Numquid in se? Non; sed in quo sunt lux. «Nunc autem lux in Domino» , dixit. Ideo vide quid sequitur, vide quo concludit: «Inhabitabunt recti cum vultu tuo.» Male enim illis fuit in vultu suo; bene illis erit cum vultu tuo. Quando vultum suum amaverunt, in sudore vultus sui panem manducaverunt . Redeant, et deterso sudore, finitis laboribus, pereunte gemitu, veniet illis facies tua abun
Abbreviated transcription (Latin):
& nolo querere quẽ admodũ resurgatis. Ergo
ab sorti sunt uixta pecrã istam uidices eorũ.
Tandui uident᷑ aliquid dicere: donec cõpa¬
rent᷑ petrȩ. ꝓpterea si iiuentꝰ fuerit aliqͥs
eos hoc dixisse qđ dixit & xp̃c: gratulam᷑
illi. ñ sequim᷑ illũ. S prior fuit ille quam
xp̃c: si qui uera loquit᷑. Prior ẽ quã ipsa
uentas. o homo atcende xp̃m: ñ quands
ad te uenerit. s. quando te fecerit. Potest & egro¬
tus dicere: s prius ego cecidi in lectũ. quã me¬
aicus ad me uenisset. Utiq ideo ille posterior
uenit: quia tu priꝰ cecidisti. Uidete itaq textũ
psalmi. Adhuc &e oratio mea in beneplacitis
corumͤ S er̃ multi qui contradicant: absorti
disserte: s ame uera. Auud ẽ laud̃are loqua¬
cẽ: aliud ẽ laudare ueracẽ. Audient uerlu. q̃ in¬

Expanded text:
et nolo querere quemadmodum resurgatis’. Ergo et nolo querere quemadmodum resurgatis’. Ergo Absorpti sunt juxta petram» istam «judices eorum.» Tamdiu videntur aliquid dicere, donec comparentur petrae. Propterea si inventus fuerit aliquis eorum hoc dixisse, quod dixit et Christus; gratulamur illi, non sequitur illum. Sed prior fuit ille quam Christus. Si quis vera loquitur, prior est quam ipsa veritas? O homo, attende Christum, non quando ad te venerit, sed quando te fecerit. Potest et aegrotus dicere: Sed prius ego cecidi in lectum, quam medicus ad me venisset. Utique ideo ille posterior venit, quia tu prius cecidisti. 20. Videte itaque textum Psalmi, «Adhuc et oratio mea in beneplacitis eorum.» Sed erunt multi qui contradicant: «Absorptdiserte, sed a me vera. Aliud est laudare loquacem, aliud laudare veracem. «Audient verba
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ iustũ ut ipse sit ꝓpiciatio ꝓ peccatis
ut̾is. Modo loquant᷑ suꝑbi. uincunt᷑ nu¬
mero. uincunt᷑ popłis tota terra: a solis ortu
usq adocrasum. laudate nom̃ dñi. Quid faci¬
unt pauci alit̃ disputantes: uidices ft̃ im¬
piorũ. S quid adte : uide quid sequit᷑. Ab¬
sorti sunt iuxta petrã iudices eorũ. Quid ÷ ab¬
Absorti sunt tuxta petram. Iuxta. id ÷ cõꝑati:
iudices magni. potentes docti. Ipsi dicunt᷑
uidices corum: tanquã udicantes de morib
& sententiam ꝓferentes. Dixit hoc aristoles:
adiutige illum petre. & absortus ẽ. Quis ẽ ari¬
stotiles  audiat. Dixit xp̃c: & aput inferos
contremiscit. Dixit hoc pytagoras: dixit
hoc plato. Adiinge illos petre:. compara
auccoritatẽ illorum. auccoritati euangłiȩ
comꝑa inflatos crucifixo: dicamꝰ eis. uos lit¬
teras ur̃ãs conscripsistis in cordibꝰ suꝑborũ
ille crucẽ suam fixit in cordibꝰ regũ. Postre¬
mo mortiuis ẽ &e resurrexit. Mlortui estis:

Expanded text:
tum justum, ut ipse sit propitiatio pro peccatis nostris ? Modo loquantur superbi; vincuntur numero, vincuntur populis, tota terra a solis ortu usque ad occasum laudante nomen Domini. Quid faciunt pauci aliter disputantes? Judices sunt impiorum. Sed quid ad te? Vide quid sequitur: «Absorpti sunt juxta petra‘absorpti sunt iuxta petram’, ‘iuxta’, idest comparati; ‘iudices’ magni potentes docti. Ipsi dicuntur ‘iudices eorum’ tanquam iudicantes de moribus et sententiam proferentes. 43 Dixit hoc Aristotiles: adiunge illum petre, et absorptus est; quis est Aristotiles? Audiant dixit Cristus et apud Inferos contremiscit. Dixit hoc Pithagoras, dixit hoc Plato: adiunge illos petre, compara autoritatem illorum autoritati evangelice, compara inflatos crucifixo; dicamus eis: ‘Vos literas vestras conscripsistis in cordibus superborum; Ille crucem suam fixit in frontibus regum; postremo mortuus est et resurrexit; mortui estis
Abbreviated transcription (Latin):
mur. ut ñ ita exȩstuemꝰ ut ad laqueũ ꝑducamͣ.
Cogitauer̃ aduersum me. ne derelinquasme. Ne
forte exaltent᷑. Habes alio loco: qui me p̃munt:
exultabunt si motꝰ fuero. Tales suit & isti. quia
talis ẽ & ipse diabolus. Quando. seduxent homi¬
nem: gaudet. triumphat de illo. Exultat᷑ ip¬
se: quia ille huimiliat᷑ ẽ. Quare aut̃ ille humi¬
liatꝰ ẽ: quia male exultatꝰ fuit. Et ille qͥ de il¬
lo triumphat: humiͥabit᷑. Lales st̃ enim om̃s
qͥ gaudent de malo. Uident᷑ sibi ad tempꝰ głari.
suꝑbire. cerucem erigere. Non uos deleccet ex

Expanded text:
mur, ut non ita exaestuemus, ut ad laqueum perducamur. mur, ut non ita exaestuemus, ut ad laqueum perducamur. «Cogitaverunt adversum me; ne derelinquas me, ne forte exaltentur.» Habes alio loco: «Qui me premunt exsultabunt si motus fuero» . Tales sunt et isti, quia talis est et ipse diabolus. Quando seduxerit hominem, gaudet, triumphat de illo; exaltatur ipse, quia ille humiliatus est. Quare autem ille humiliatus est? Quia male exaltatus fuit: et ille qui de illo triumphat, humiliabitur. Tales sunt enim omnes qui gaudent de malo; videntur sibi ad tempus gloriari, superbire, cervicem erig
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ tradid̃it d̃s peccatoribꝰ quia ñ sunt traditi
a desiderio suo. Iuud gͦ ora quantũ potes. lt
a defiderio fuo sĩte tradat ds̃ peccatori. Tueiũ desi¬
derio tuo facis: locum diabolo das. Coce enĩ dia¬
bolus ꝓposuit lucrum: & inuutauit ad fraudem.
Lticitĩ habere ũ poteris: nͥ fraudẽ feceris S lu¬
crũ ȩsca ẽ: sraus laqueus. Sic attende ȩscã. ut ui
dem feceris. Fraudem aut̃ si feceris: capieris. Hon
ideo dico capieris: quia inueueris. Aliqũ aũ ñ in¬
ueneris: s ab hominibꝰ. Nunqͥd adõ aut̃ capieris
&e traheris & occideris: Onũs enun qui talia facit.
perunit seipsun. Ibi gͦ ẽ esca: ibi ẽ & laqueus.
firna desidium tuii: & ñ cadis inlaqueũ. Si aut̃
uicerit desidium escȩ: mittit tͥ collum in laq̃o.
& capiet te auceps animarũ. Ne tradas me a de¬
siłio ineo peccatori. Inde inũbrat᷑: udie belli.
Desidiũ enim estus facit: umbraculũ aut̃ dñi
temꝑat desidiũ ut possimꝰ refrenare qͦ rapieba¬

Expanded text:
 tradidit Deus peccatoribus, quia non sunt traditi a desiderio suo. Illud ergo ora, quantum potes, ut  non te tradat Deus peccatori. Tu enim desiderio tuo locum diabolo das. Ecce enim diabolus proposuit lucrum, et invitavit ad fraudem: lucrum habere non potes, nisi fraudem feceris. Sed lucrum esca est, fraus laqueus. Sic attende escam, ut videfraudem feceris; fraudem autem si feceris, capieris. Non ideo dico, capieris, quia invenieris: aliquando enim non invenieris, sed ab hominibus; numquid a Deo? Capieris, et traheriset laqueus; frena desiderium, et non cades in laqueum: si autem vicerit te desiderium escae, mittit tibi collum in laqueum, et capiet te auceps animarum. «Ne tradas me a desiderio meo peccatori.» Inde inumbratur in die belli. Desiderium enim aestus facit; umbraculum autem Domini temperat desiderium, ut possimus refrenare quo rapieba
Abbreviated transcription (Latin):
possent uidere homines: dm̃ aut̃ ñ possent qͣuis
inhomine. quia beati mundicordes. qm̃ ipsi dm̃
uidebunt. Dedit formani bominis & piis & in¬
pus: seruauit formã dĩ mundatis &̾ piis. ut
iocundemur tu illo & bene nob̾ sit in ȩt̃ntun

Expanded text:
possent videre homines, Deum vero non possent, quamvis in homine; quia «Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt» ; dedit formam hominis, et piis et impiis; servavit formam Dei mundatis et piis, ut jucundemur in illo,
Abbreviated transcription (Latin):
i longum. Et ñ cogitat p̃cidere qđ male te¬
xuit: s addere. ꝓducere. in longũ ꝓtendere.
ut habeat in fine unde illi ligent᷑ manꝰ ⁊
pedes: &e ꝓiciat᷑ in tenebras exteriores. Hec au¬
tẽ peccata sua tendunt uistis: qͣndo eis sua¬
dent. facere mala quȩ ipsi facuuit. Idõ dixtt.
restes extender̃ muscipula pedibꝰ meis: id÷ de
peccatis sus me deicere uoluer̃. Et uͥ hoc: Iux¬
ta semitas scandala posuer̃ mͥ. Non in semiti.
s uxta semitas. Seiite tuȩ: p̃cepta dĩ st̃.
Illi scandala iuxta semitas posuer̃. tu noll
recodere a senutis. & ñ rues in scandala. Nec
tu recedas a senittis. Iuxta semitas scandala posu-
la inistis temptationibꝰ in istis ꝑiculis: Dixi dño
̃. mouet fiduciam. Nunqͥd illorum ñ ẽ ds̃: Cuius

Expanded text:
in longum, et non cogitat praecidere quod male tein longum, et non cogitat praecidere quod male texuit; sed addere, producere, in longum protendere: ut habeat in fine unde illi ligentur manus et pedes, et projiciatur in tenebras exteriores . Haec autem peccata sua tendunt justis, quando eis suadent facere mala quae ipsi faciunt. Ideo dixit, «Restes extenderunt muscipulas pedibus meis;» id est, de peccatis suis me dejicere voluerunt. Et ubi hoc? «Juxta semitas scandalum posuerunt mihi:» non in semitis, sed «juxta semitas.» Semitae tuae, praecepta Dei sunt. Illi scandala juxta semitas posuerunt; tu, noli recedere a semitis, et non irrues in scandala. Nec recedas a semitis. «Juxta semitas scandala posuerla, in istis tentationibus, in istis periculis? «Dixi Domino, ; movet fiduciam. Numquid illorum non est Deus? Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
stringit᷑. Dicit & alia scriptura: & aꝑte ysaias.
Ue his qui trahint peccata: sic̃ restẽ longã.
Quare aut̃ dr̃ restis: quia om̃is peccator ꝑse¬
uerans in peccatis suis: addit peccata peccatis.
Et cũ deberet accusatione peccati sui corrigi:
defensione duplicat qđ confessione posset au¬
ferri. Et pleruniq aliis peccatis uult munitꝰ
ẽẽ ꝓpt̃ illa quȩ cõmisit. fecit adulteriũ: & ne
occidat᷑ parat homicidium. Addit peccato pec¬
catum. Rursus si ei contigerit facere homi¬
cidiũ: iam qui unũ crim̃ tumebat. duo ti¬
met. Et utiq cũ udeat se plura tunere quã
antea timebat: ñ cogitat ininuere qđ fecit.
s addere qđ ñdũ fecit. Quęxit forte & malefi¬
cũ. Tria eoce habet. Inde iam qͥs cogitat. quis
finiat restem peccatorum: & oꝑtime dr̃ restis.
Ut enĩ torqueat᷑. restis addit᷑. & ñ adduntur
recta fila s torta. Prauitas sibi coriena: duct᷑

Expanded text:
stringitur» , dicit alia Scriptura; et aperte Isaias, stringitur» , dicit alia Scriptura; et aperte Isaias, «Vae iis qui trahunt peccata sicut restem longam» ! Quare autem dicitur restis? Quia omnis peccator perseverans in peccatis suis, addit peccata peccatis; et cum deberet accusatione peccati sui corrigi, defensione duplicat quod confessione posset auferri, et plerumque aliis peccatis vult munitus esse propter illa quae commisit. Fecit adulterium, et ne occidatur, parat homicidium; addit peccato peccatum. Rursum si ei contigerit facere homicidium, jam qui unum crimen timebat, duo timet: et utique cum videat se plura timere, quam antea timebat, non cogitat minuere quod fecit, sed addere quod nondum fecit; quaerit forte et maleficium. Tria ecce habet. Inde jam quis cogitet? quis finiat restem peccatorum? Et optime dicitur restis: ut enim torqueatur restis, additur; et non adduntur recta fila, sed torta. Pravitas sibi connexa ducitur
Abbreviated transcription (Latin):
si inuideres diiti: ñ ẽẽt in potestate tua ut
diues eẽs Si inuideres honesto alicui senatori
nobili: ñ eẽt in potestate tua. ut nobilis tuẽes
& clarus. Si inuideres pulchro: nũꝗͣ te pul¬
chrũ faceres. Si inuideres forti & ualido: nũꝗͣ
ł iures dares Si inuides iusto: res inuolunta¬
te tua ẽ. esto qđ doles eẽ alterum. Non enĩ em¬
pturꝰ es qd tu ñ es: & alius ẽ. Gratis constat. ci¬
to constat. pax hom t̃ra hominibꝰ bone uolun¬
tatis. Ili aut̃ suꝑbi: absconder muscipullã. quȩ¬
sier̃ supplantare gressus rectos. Et quid fecer̃t:
Et restes extender̃ muscipulas pedibꝰ mcis.
Quas restes: Notum ẽ hoc uerbum in scriptu¬
ris. Inuenimꝰ alibi: quid̃ significent restes.
Dũs flagellum de resticula fecit: unde ex¬
pulit de templo eos qui ibi male uersabant᷑.
Et siguificauit nob̃ quomͦ intelligamꝰ restes:
quia criniculis peccatorũ suorũ unꝰquisq cõ¬

Expanded text:
si invideres diviti, non esset in potestate tua ut si invideres diviti, non esset in potestate tua ut dives esses; si invideres honesto alicui senatori nobili, non esset in potestate tua ut nobilis tu esses et clarus; si invideres pulchro, nunquam te pulchrum faceres; si invideres forti et valido, nunquam tibi vires dares: si invides justo, res in voluntate est; esto quod doles esse alterum. Non enim empturus es quod tu non es et alius est; gratis constat, cito constat: «Pax in terra hominibus bonae voluntatis» . 9. Illi autem «superbi absconderunt muscipulam:» quaesierunt supplantare gressus meos. Et quid fecerunt? «Et restes extenderunt muscipulas pedibus meis.» Quas restes? Notum est hoc verbum in Scripturis, et invenimus alibi quid significent restes. Dominus flagellum de resticulis fecit, unde expulit eos de templo, qui ibi male versabantur ; et significavit nobis quomodo intelligamus restes: quia, «Criniculis peccatorum suorum unusquisque con
Abbreviated transcription (Latin):
famam captat. iteo tͥ uiuidet. Isti alit̃ qͥ falsi
iusti sunt: iuderi uolunt iusti cũ ñ suit. Et ne¬
cesse ẽ: ut quem uidint uerũ iustũ inuideant
illi. Et hoc cum illo agant: quomͦ agutt. Uude
głatur: inde ueniunt om̃s seductiones & supplã¬
tationes. Hoc prior ipse diabolus uoluit: qͥ ca¬
dens stanti homini inuidẽt. Et quia iꝑse a¬
misit regnum celorum: hominẽ illuc ꝑueni¬
re noluit. & ñ uult. Et id̾ agit nunc. ut hõ
illuc ñ ꝑueniat: unde ille deiectꝰ ẽ. Quia gͦ su¬
ꝑbꝰ ẽ ipse. & idõ inuidus quia suꝑbꝰ: om̃e cor¬
pꝰ ipsius taliũ corpꝰ ẽ. S nos oremꝰ contra illũ qui
corrigi ñ ꝑ ocest: & ꝓ istis qui possunt: ut dica¬
mꝰ homini inusto. quare inudes iusto. Ohõ
inuiste: quia uis uideri iustus. Cito fuc qͦd me¬
luis ẽ. & facilius eris qd ius uideri. Esto rebꝰ ita.
Diliges cui inuidebas. quia qđ illuin doles eẽ. e¬
ris &e tu. Et amabis in eo te: & ipsũ uite. Et em̃

Expanded text:
falsi justi sunt, videri volunt justi, cum non sint; et necesse est ut quem viderint verum justum, invideant illi, et hoc cum illo agant, quomodo amittat unde gloriatur. Inde veniunt omnes seductiones et supplantationes. Hoc prior ipse diabolus voluit, qui cadens stanti homini invidit: et quia ipse amisit regnum coelorum, hominem illuc pervenire noluit , et non vult; et id agit nunc, ut homo illuc non perveniat, unde ipse dejectus est. Quia ergo superbus est ipse, et ideo invidus quia superbus, omne corpus ipsius talium corpus est. Sed nos oremus contra illum, qui corrigi non potest, et pro ipsis qui possunt, ut dicamus homini injusto: Quare invides justo, o homo injuste? Quia vis videri justus? Cito fac quod melius est, et facilius eris quod vis videri. Esto justus: ita diliges cui invidebas; quia quod illum doles esse, eris et tu, et amabis in eo te, et ipsum in te. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
dineni uite: quodammͦ tacite illis dicat corpꝰ
xp̃i. Uiri sanguinũ dedinate a me. Hoc enum
eis uoce dĩ dicit. Quȩ uox iucogitatione ẽ: sic̃
eam ds̃ dicit incogitatione scĩ popłi sui. Uiri
aut̃ sauguiium qui st̃. nͥ qui oder̃ fr̃s sicut
Ioħs dicit: qͥ odit fr̾em suũ honucida ẽ ÷ Hoc
gͦ ñ intelligentes occisi peccatores. quomͦ dicat
as malis cogitatione bonorum. Uiri sangui¬
nũ dedinate a me: accusant in eis cõmunionẽ
malorũ & se ꝑ has calũpnias seꝑando accipi¬
unt in uanitate ciuitates suas. Hec uox quȩ¬

Expanded text:
dinem vitae quodammodo tacite illis dicat, dinem vitae quodammodo tacite illis dicat, «Viri sanguinum, declinate a me.» Hoc enim eis voce Dei dicit, quae vox in cogitatione est, sicut eam Deus dicit in cogitatione sancti populi sui. Viri autem sanguinum qui sunt, nisi qui oderunt fratres; sicut Joannes dicit: «Qui odit fratrem suum, homicida est» ? Hoc ergo non intelligentes occisi peccatores, quomodo dicat Deus malis in cogitatione bonorum, «Viri sanguinum, declinate a me,» accusant in eis communionem malorum; et se per has calumnias separando, accipiunt «in vanitate civitates suas.» Haec vox qu
Abbreviated transcription (Latin):
se c̃munionem nolle habere confing̃t. & qͥa
qͦs tanꝗͣ malos se fug̾e simulant: s etiam
uera de quibꝰdam malis suis similibꝰ dicant.
genut. ꝓpt̾ea int̃posuit uiri sanguinum
declinate a mne: qũi dices in cogitatione. ac¬
cipient in uanitate ciuitates suas. Id ÷ ideo
seducent in seꝑatione ꝓpria ppłos suos: ua¬
uitate ꝓpria corrumpendos: quia tu incogi¬
tatione dices. Uiri sanguinũ declinate a
me ut scilicet merito suꝑbiȩ peccatores
inspũ occisi. ꝓpterea ciuitates suas hoc ẽ pro¬
płos suos inuanũ accipiant. hoc ẽ iuerro¬
ris uanitatẽ seꝑando traducant. Et quasi
offensi cõmixtione palearum disrupta
unitate triticũ seꝑ sett qͥa ipsũ triticũ id÷
bonos fideles monens ut aute uentilatio¬
nẽ quȩ nouissima uentura ẽ. ñ aꝑte se a
malis segregent. ne adhuc eis cõnuxtos deserat
bonos. s ꝑ bonam conuersationẽ & dissimilitu¬

Expanded text:
se communionem nolle habere confingunt; et quse communionem nolle habere confingunt; et ququos tanquam malos se fugere simulant, sed etiam vera de quibusdam malis sui similibus dicant, i sanguinum, declinate a me, quoniam dices in cogitatione, accipient in vanitate civitates suas;» id est, ideo seducent in separationem propriam populos suos, vanitate propria corrumpendos, «quia» tu «in cogitatione dices, Viri sanguinum, declinate a me:» ut scilicet merito superbiae peccatores in spiritu occisi, propterea civitates suas, hoc est populos suos, in vanum accipiant, hoc est, in erroris vanitatem separando traducant, et quasi offensi commixtione palearum, disrupta unitate triticum deserant; quia ipsum triticum, id est bonos fideles, monet ut ante ventilationem, quae novissima futura est, non aperte se a malis segreget, ne adhuc eis commixtos deserat bonos; sed per bonam conversationem et dissimulitu
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinum dedinate a me. Qm̃ dices in cogi¬
tatione. accipient inuanitate ciuitates suas.
Uidet᷑ sic conecti ordo uerborum: si occideris
ds peccatores : accipient uitianitate ciuitates
suas. Sic enim occisos uult inttelligi: cũ ꝑ suꝑ¬
biam qua tumescunt. anititunt gr̾am qua
iuiuitnt. Sc̃s enim sp̃s discipliuȩ effugiet fictũ:
& auferet se a cogitationibꝰ quȩ s̃ sine intelle¬
cui. Sic occidunt᷑ peccatoies: quia obscurati intel¬
ligentia alienant᷑ a uia dĩ. Amiitunt enĩ confe¬
ssionẽ ꝓpt̾ elationem: atq ineis ita occisis. fit
qđ scriptum ẽ. A mortuo homine tanꝗ̃ qͥ ũ sit:
perit confessio. Et sic accipiunt ui uanitate
ciuitates suas: id ÷ popłos suos uanos. Corũ
uanitates seccanites: cũ inflati iusticie noĩe
ꝑsuadent ut difrupto unitatis uinculo. eos
tanꝗͣ uistiores eȩci & imꝑiti sequant᷑: & qͥa
plerũq hiic inueniunt occasionẽ seꝑandi
se abunitate xp̃i: dũ malos accusant. cũ quibꝰ

Expanded text:
nate a me, quoniam dices in cogitatione, Accipient in vanitate civitates suas.» Videtur sic connecti ordo verborum: «Si occideris, Deus, peccatores, accipient in vanitate civitates suas.» Si enim occisos vult intelligi, cum per superbiam qua intumescunt, amittunt gratiam qua vivunt. «Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum, et auferet se a cogitationibus quae sunt sine intellectu» . Sic occiduntur peccatores, quia obscurati intelligentia alienantur a vita Dei . Amittunt enim confessionem propter elationem: atque ita in eis occisis fit quod scriptum est, «A mortuo, tanquam qui non sit, perit confessio» . Et sic accipiunt «in vanitate civitates suas,» id est, populos suos vanos, eorum vanitatem sectantes; cum inflati justitiae nomine persuadent ut disrupto unitatis vinculo, eos tanquam justiores caeci et imperiti sequantur. Et quia plerumque hinc inveniunt occasionem separandi se ab unitate Christi, dum malos accusant, cum quibus
Abbreviated transcription (Latin):
habere dñm dm̃ suum ÷ qͦ fugiet dm̃ om̃ut bo
nũ illi ẽ gͦ ut conuertatur ad dm̃ omiũ. faciat
q conuersione suum. & positͦ uit̃ tales pee¬
catores. seductores. hipocritas. suꝑbos. dicat
ad dm̃ quẽ sibi conuersione fecit dm̃ suum.
Dixi dño dõs m̃ses tu. ꝑcipe auribꝰ dñe uocẽ
dep̃cationis meȩ. Simplex quidem sententia
ẽ & facilis ad uitelligendum: s tam̃ delectat
forte cogitare. quare ñ dixerit. ꝑcipe auribꝰ dep̃¬
cationẽ meam.S uelud euidentius exprimens
affectũ animi sui: ait enim uocẽ dep̃cationis
meȩ. Uitam dep̃cationis ineȩ: animã dep̃catio¬
nis meȩ. Nunqͦd sonat in uerb̃ meis: s unde
uiuunt uerba mea. Ceteri enum strepitꝰ si¬
ne anima. soni dici possunt: uoces ñ posst̃.
Uox ꝓpriȩ animatorũ ẽ: uuiorũ ẽ. Quã muł¬
ti aut̃ dep̃cant᷑ dm̃. & ñ sentiunt dm̃. nec
bene cogitan ͭ de dõ: sonũ dep̃cationis ha¬
bere possunt. uocem ñ possunt: quia uita ibi

Expanded text:
re Dominum Deum suum, quo fugiet Deum omnium? Bonum est illi ergo ut convertatur ad Deum omnium, faciatque illum conversione suum; et positus inter tales peccatores, seductores, hypocritas, superbos, dicat ad Deum, quem sui conversione sibi fecit Deum suum: «Dixi Domino, Deus meus es tu. Percipe auribus, Domine, vocem deprecationis meae.» Simplex quidem sententia est, et facilis ad intelligendum: sed tamen delectat forte cogitare quare non dixerit, Percipe auribus deprecationem meam; sed velut evidentius exprimens affectum animi sui, ait, «vocem deprecationis meae,» vitam deprecationis meae, animam deprecationis meae, non quod sonat in verbis meis, sed unde vivunt verba mea. Caeteri enim strepitus sine anima, soni dici possunt, voces non possunt: vox proprie animatorum est, vivorum est. Quam multi autem deprecantur Deum, et non sentiunt Deum, nec bene cogitant de Deo? Sonum deprecationis habere possunt, vocem non possunt; quia vita ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtꝰ salutis meȩ. Et unde spero. quia tu es uir¬
tꝰ salutis mee. obũbrasti inquit suꝑ caput
meũ in die belli. Ecce mͦ adhuc pugno: ꝑugno
foris contra fictos bonos. pugno intͦ contra cõ¬
cupiscentias ies Qm̃ uid̾eo aliam legẽ in
m̃bris nicis. repugnantẽ legi m̃tis meȩ : &¬

Expanded text:
irtus salutis meae.» Et unde spero quia tu es virtus salutis meae? «Obumbrasti super caput meum in die belli.» Ecce modo adhuc pugno: pugno foris contra fictos bonos, pugno intus contra concupiscentias meas; quoniam «video aliam legem in membris meis, repugnantem» «legi mentis me
Abbreviated transcription (Latin):
homines. ñ quales dñi qui enunt sacello:
mee. Quid sibi uult uirtꝰ salutis meȩ: Conqͣ¬
rebat᷑ de scandalis & iusidiis peccatorum. de curũ¬
latrantibꝰ & curcun insidiantibꝰ malignis hominibꝰ
uasis diaboli. de suꝑb̃ inuidentibꝰ iustis: ut̃ qͣles
necesse ẽ uitã aucere. cum hic uiuimꝰ. in hac peregͥ¬
natione nr̃a. Talia uͦ scanidala abundantia futura:
abundauit iniquitas: refrigescet caritas multorũ.
S adiutix̃ statim solaciũ. Qui ꝑ seuerauerit us¬
q in finem: hic saluus erit. Attendit iste & tum¬
it: & ab undantia iniquitatum turbat᷑. Respex̃
spem: quia qui ꝑseuerauerit usq infinẽ: hic sal¬
uus erit. Extendit se ꝑ seuerare: & uidit uiã lon¬
gam. Et quia ꝑseuerare magnũ ẽ. & difficile
usq in finem. S ꝑ seuerantia ad uitutẽ ꝑtinet:
ut merear salutem. Tu es uirtꝰ salutis meȩ. Tu

Expanded text:
homines domini sunt, qui emunt sacello, meae. Quid sibi vult, «virtus salutis meae?» Conquerebatur de scandalis et insidiis peccatorum, de circumlatrantibus et circuminsidiantibus malignis hominibus vasis diaboli, de superbis invidentibus justis, inter quales necesse est vitam ducere, cum hic vivimus in peregrinatione nostra hac. Talia vero scandala abundantia futura Dabundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum.» Sed adjunxit statim solatium: «Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit» . Attendit iste, et timuit; et abundantia iniquitatum turbatus respexit spem: quia «qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit.» Extendit se perseverare, et vidit longam viam; et quia perseverare magnum est et difficile,usque in finem; sed perseverantia ad virtutem pertinet, ut merear salutem: tu es virtus salutis meae, tu
Abbreviated transcription (Latin):
aq̃ am̃: &e a sordibꝰ malarũ cupiditatũ pur¬
gant᷑. occulti sunt: quia & in ipso uelȩx
ipso torculari amurea aꝑte fluit : oleum¬
occulte eliquat᷑. Aclamatis adista. & gaudecꝰ
ad ista: quia iam potestis sedere suꝑ flumina
babilonis &e fiere. Illi aut̃ qui captiuos duxer̃

Expanded text:
ad Deum, et a sordibus malarum cupiditatum purad Deum, et a sordibus malarum cupiditatum purgantur, occulti sunt: quia et in ipso vel ex ipso torculari amurca aperte fluit, oleumocculte eliquatur. 10. Acclamatis ad ista, et gaudetis ad ista; quia jam potestis sedere super flumina Babylonis, et flere. Illi autem qui captivos duxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
stultos. & talia inquiunt bona attulit. ⁊ p̃c.
u pdat hõ res suas⁊ ce ciun dat egenis rema¬
neat egenꝰ: Quia gͦ bona facies: bona xp̃i
ap̃o: cui dedisti locum ii corde tuo. Priora tem¬
ꝑa respicis. c quasi letiora ÷ uideut᷑ fuisse
temꝑa pristia: quȩ sic erant tanꝗͣ oliue pen¬
aentes in arbore. ducentib uentis quasi qͣdam
libeitate aure. ꝑfruentes uago qͦdam desid̃io
suo. Uentum ẽ ut oliua mitcereret᷑ ui torcula¬
ri᷑ ñ enim semꝑ pende habebat inarbore.
lam fiis ẽ anui. Non sine causa scribunt᷑:
psalim quidã ꝓ torculatibꝰ. In arbore lib̾tas.
in torcularibꝰ p̃ssura. Cũ ergo res huinane
contert᷑ & p̃imitut᷑: attendis qͥa crescit a¬
uaricia: attende quia crescit & continentia.
Quare tã cecus es ut aiurcã fluentẽ ꝑ plate.¬
as uicieas: oleum in gemellaria ñ uideas:
Et hoc ñ sine causa. Qui enim male u̾san¬
t̃ publice: noti s̃. Qui aut̃ se conuertiunt

Expanded text:
stultos: Et talia, inquiunt, bona attulit Christus, stultos: Et talia, inquiunt, bona attulit Christus, ut perdat homo res suas, et cum dat egenis, remaneat egenus? Quid ergo facies? Bona Christi ius est Christo, cui dedisti locum in corde tuo. Priora tempora respicis, et quasi laetiora tibi videntur fuisse tempora pristina, quae sic erant tanquam olivae pendentes in arbore, ducentibus ventis, quasi quadam libertate aurae perfruentes vago quodam desiderio suo. Ventum est ut oliva mitteretur in torcular: non enim semper pendere habebat in arbore: jam finis est anni. Non sine causa inscribuntur psalmi quidam, «Pro torcularibus» : in arbore libertas, in torculari pressura. Cum enim res humanae conteruntur et premuntur, attendis quia crescit avaritia; attende quia crescit et continentia. Quare tam caecus es, ut amurcam fluentem per plateas videas, oleum in gemellaria non videas? Et hoc non sine causa. Qui enim male versantur, publice noti sunt; qui autem se convertunt