comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uum tuaꝵ: dele iniqͥtate meam. Et
dix̾ eis. Orato ẽ. aut non: & dixert et¬
oratio. Et ille dix̃. Qndo ꝑmansere co¬
ta die laborans & orans corde uł ore.
facio plus minus sedecim numinos.
& pono ex eis ad ostium duos. & residuo
manduco ꝙ qͥ accepit illos duos dena¬
rios orat ꝓ me tp̃r quo ego manduco
uł dormio. atq ita ꝑ gr᷑am dĩ implet᷑
ame qd̃ scͥptum est: sine int̾missione.
orate. In t̾rogauert qͥdam abbatem
machariũ dicentes. Qͦmͦ debemus ora¬
re: Elt cdix̃ senex eis. Non opus multũ
loqui in oratione. sed extendere manuᷤ
tu scis: miserere mei. Si ant̃ instat
bellum in aĩa dicere adiuua me: qr
ipse scit que expediunt. facit iscd̾iã
nobiscum. Dicebant de albate sisoi:
qͥa nͥcito deponeret manus suas qͣndo
stabat acd oronem: rapiebatu me̾s eiꝰ
in suꝑiorib. Si gͦ contingebat cum eo
aliqm frem orare: festinabat cito depo
nere manus. ne raꝑetur mens eus: &
moraret. Micelnt aliqͥs senex: quia¬

Expanded text:
tatem meam . Et dixit eis: Oratio est, an non? Et dixerunt ei: Etiam. Et ille dixit: Quando permansero tota die laborans et orans corde vel ore, facio plus minus sedecim nummos, et pono ex eis ad ostium duos, et residuos manduco. Qui acceperit illos duos denarios, orat pro me tempore quo ego manduco vel dormio; atque ita per gratiam Dei impletur a me quod scriptum est: Sine intermissione orate . 10. Interrogaverunt quidam abbatem Macarium, dicentes: Quomodo debemus orare ? Et dixit ei senex: Non opus est multum loqui in oratione, sed extendere manus t scis, miserere mei. Si autem instat bellum in animo, dicere: Adjuva me. Et quia ipse scit quae expediant, facit misericordiam nobiscum. 11. Dicebant de abbate Sisoi, quia nisi cito deponeret manus suas quando stabat ad orationem, rapiebatur mens ejus in superioribus. Si ergo contingebat cum eo aliquem fratrem orare, fenere manus suas, ne raperetur mens ejus, et moreretur. Dicebat etiam alius senex, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uit dm̃ ut donaret ei ne dormitaret ali¬
aut̃ detͣctiones aut odii u̾ba eẽnt: statim
in sompno corrueret ut ñ huiusmocli uene¬
num aures eiuis exciꝑent. Hic dicebat di¬
abłm stucdiosum ẽẽ: ut moueret hoĩes ĩ
u̾ba ociosa. Impugnator est enĩ tocius doc¬
trine spͥalis. Ad qͣm rem ł utebat᷑ exem¬
plo. Noquente inquit me aliqͣndo de uti¬
litate aĩaꝵ ad qͦsdam fr̃s: cantum sompno
ꝓfundo occupati sunt: ut nͨ palpebras o¬
culoꝵ mouere possent. Ego autẽ uolens
ostende opꝰ demoniacũ eẽ. ociosaꝵ rerum
u̾ba introduxi. Ad que illi gaudentes:
statim a sompno relicti sunt. Ego autẽ
ingemiscens: diri. Osq nunc decelestib

Expanded text:
verit Deum ut donaret ei ne dormitaret aliverit Deum ut donaret ei ne dormitaret aliautem detractionis aut odii verba essent, statim in somno corrueret, ut non hujusmodi venenum aures ejus exciperent. Hic dicebat diabolum studiosum esse ut moveret homines in verba otiosa, impugnatorem etiam totius doctrinae spiritualis. Ad quam rem hoc utebatur exemplo: Loquente me aliquando de utilitate animarum ad quosdam fratres, in tantum somno profundo occupati sunt, ut nec palpebras oculorum movere possent: ego autem volens ostendere opus daemoniacum esse, otiosarum rerum verba introduxi; ad quod illi gaudentes, statim somno reluctati sunt. Ego autem ingemiscens dixi: Usque nunc 610 de coelestib
Abbreviated transcription (Latin):
unde inuicem lucrarent᷑ bonũ. In t̾¬
rogauit fr̃ abbate̾ ioħm dicens. Qd fa¬
cio. qͥa frequent̾ uenit qͥdam frͣ. ut tol¬
lat me secum ad opꝰ qd̃ laborat: Est ego
miser sum in firmus. & deficio in tali re.
Qd gͦ faciam de mandato dei: Respon¬
dens senex dix ei. Caleph filius ieffone:
dix̃ iesu filio naue. Qdraginta annoꝵ
eram. qnͣdo misit me moyses seruus do¬
mini tecũ ad t̾ram istam. & mĩc octo¬
guta annor sum: & qͣmadmodũ tuc
eram fortis. ita & nunc ualeo intͣre M ex¬
ire adbellum. Itaq & tusi potes ut sicut
ingrederis. ita egrediaris: uade. Si aute
ñ potes id facere: sede incella tua ploras
lat te secum. si inuenerit te lugentem:
nͨ te compellec exirẽ Dix̃ albas ysodorꝰ
qͥ erat p̾sbiter in scichi. Ego qͣndo eram
iuuenis & sedebam in cella mea: ñ habe¬
bam numerũ psalmors. quos dicebã
inminist̾io dĩ. Nox eni mͥ & dies in hoc
expendebantirã. Harrauͭ̃ abłas cassianꝰ¬
de quodam sene in heremo sedente qͥ roga¬

Expanded text:
icem lucrarentur bono. 16. Interrogavit frater abbatem Joannem, dicens: Quid facio, quia frequenter venit quidam frater, ut tollat me secum ad opus quod laborat, et ego miser sum infirmus, et deficio in tali re; quid ergo de mandato Dei faciam? Respondens senex dixit ei: Caleph filius Jephone dixit Jesu filio Nave: : Quadraginta annorum eram quando misit me Moyses servus Domini tecum ad terram istam; et nunc octoginta annorum sum; et quemadmodum tunc eram fortis, ita et nunc valeo intrare et exire ad bellum. Itaque et tu, si potes, ut sicut ingrederis, ita egrediaris, vade; si autem non potes id facere, sede in cella tua plorans a. Et si invenerint te lugentem, non te compellent exire. 17. Dixit abbas Isidorus, qui erat presbyter in Scythi: Ego quando eram juvenis et sedebam in cella mea, non habebam numerum psalmorum quos dicebam in ministerio Dei: nox enim mihi et dies in hoc expendebatur. 18. Narravit abbas Cassiande quodam sene in eremo sedente quia roga
Abbreviated transcription (Latin):
Dicebant quidam senuͦ. Qͣndo congre¬
gabam᷑ ininicio adinuicem. & loqueba¬
m᷑ aliquid quod utile esset aimab nr̃is:
Nimo cogregam᷑. & ioptrectationibꝰ
occupamun: & unus suꝑ alt̾um tͣhimira
inꝓfundum. Dix alt̾ qͥdam patrum. Si
quide̾ int̾ior homo nͣr sobrie agit: potest
etiam ext̾iorem custodire. Si uͦ n ÷ ita:
qua possumus uͥtute custodire lingnã:¬
tem qͥ supͣ. Opus spiritale necessariũ
est: qͥa in hoc uenimus. Magnus enim
oportet hommem halere intͣ cellam su¬
ani opus qd̃ laboret. Si aut̃ in oꝑe occu¬
patur: uenit ad eum diabłs int̾ diem¬
& diem. s non in uenit locum quo ma¬
neat. Si autẽ iursus dnando ei inimi¬
cus incaptiuitate redegerit eum: ue¬
nit it̾um spͣc dei frequenter. S si noᷤ
ei non faciamus locum: ꝓpter malitiã
nr̃am discedit D escendert aliqͣndo
monachi de egypto in scithi: ut uid̾ent
seniores loci illiꝰ. Et cum uidissent eos ex¬

Expanded text:
Dicebant quidam senum: Quando congreDicebant quidam senum: Quando congregabamur initio ad invicem, et loquebamur aliquid quod utile esset animabus nostrautem congregamur, et in obtrectationibus occupamur, et unus alterum trahimus in profundum 106. Dixit alter quidam Patrum: Si quidem interior homo noster sobrie agit, potest etiam exteriorem custodire; si vero non est ita, qua possumus virtute custodiamus lingua dixit: Opus spirituale necessarium est, quia in hoc venimus. Magnus enim oportet hominem habere intra cellam opus, quod laboret; si autem in opere Dei occupatur, venit ad eum diabolus die inter diem, sed non invenit locum in quo maneat. Si autem rursus dominando ei inimicus in captivitatem redegerit eum, venit iterum spiritus Dei frequenter; sed si nos ei non facimus locum propter malitiam nostram, discedit. 109. Descenderunt aliquando monachi de Aegypto in Scythi, ut viderent seniores loci illius. Et cum vidissent eos ex
Abbreviated transcription (Latin):
ułt implere opus suũ .&. dixͣ senex. Si
concigerit usq mane dormire: qnͣdo eui-¬
gilas surge daude ostium & fenestras tuaᷤ
& fac opus tuuͭ. Scͥptum est enim. Tiuĩ
÷ tlies & tua est nox. In omni enu temꝑe
glorificat᷑ dsͣ. Dicebat aliqͥs senex. Qa
homo ÷ comedens multa. & adhuc esuri¬
ens est. est alt̾ homo qͥ pauca comedit: &
le dicens. non dixi sermonẽ hũr: ne certertꝰ
cum eo & dicas liristi. qͥa eracerbat᷑. & di¬
Si do ei elemosinam. nui est sic unus de pau¬
alba: & respondit senex. Qͥa sanguis
ipse tͣhit te moclicum. Hix senex. Qa
oportet monachum neq auditore. ẽẽ.
obtrestantium neq optrectari: neq
scandalirari Dixͣ quidam senex. Non
omnia que dicunt᷑ placeant tibi: neq
dam senex. Si ascenderit uerbum in cor
bum in animo non potuerit ad men-¬
suram u̾bi ꝑtingere. noq tractatus fue¬
rit a deo: a sistunt demones & osten¬
cdunt ei de uerbo illo quod ipsi uolunt

Expanded text:
vult implere opus suum. Et dixit senex: Si vult implere opus suum. Et dixit senex: Si te contigerit usque mane dormire, quando evigilas, surge, claude ostium et fenestras tuas, et fac opus tuum; scriptum est enim: Tuus est dies, et tua est nox ; in omni enim tempore glorificatur Deus. 99. Dicebat aliquis senex: Quia est homo comedens multa et adhuc esuriens; est etiam alter homo qui pauca comedit, etle, dicens: Non dixi sermonem hunc, ne certes cum eo, et dicas: Dixisti, quia exacerbatur, et disi do ei eleemosynam, non est sicut unus de pauabba? Et respondit senex: Quia sanguis ipse trahit te modicum. 102. Dixit senex: Quia oportet monachum neque auditorem esse obtrectantium, neque obtrectari, neque scandalizari. 103. Dixit quidam senex: Non omnia quae dicuntur placeant tibi, neque xit quidam senex: Si ascenderit in corde bum in animo, non potuerit ad mensuram verbi pertingere, neque tractus fuerit a Deo, assistunt ei daemones, et ostendunt ei de verbo illo quod ipsi volunt. 105.
Abbreviated transcription (Latin):
re hospitem. Mane aute cum ambula¬
turi essent ad alium ucinum eiꝰ: dix
eis. Salutate eum ꝓme: & dicite ei. Ho¬
li urrigare holera. Ille autẽ cu hoc au¬
cliss: in tellex̃ uerbum. & tenuit eos¬
eos usq acl seram. laborantes ieumos.
Cum aute̾ sero fc̃m esset: fecit ꝓlixum
ce ꝓpt̾ uos: quia delabore estis. Ꝙ dix it̾¬
um. Cotidie qͥdem mancducare ñ solemꝰ
S ꝓpter uos gustemꝰ modicum. Q appo¬
sint eis panem siccũ & salem: & dicit
Ecce ꝓpter uos festiuitate̾ habemus ho¬
die. Et misit paruũ acetum insalib
illis. & surgentes ceperunt psallere usq
mane. Et dix eis. Propt̾ uos nͥ possumꝰ
acdimplere regulam nr̃am. S modice
paucetis: quia ꝑegrini estis. Mane aut̃
sc̃o: uolebant abire. Ille autẽ rogabat
eos dicens. Manete. aliqͣnͣtum tepͣris no¬
biscum. Sin alias: uł ꝓpter mandatum
tres diẽ sccłm cõsuetudine̾ heremi faci¬
te nob̾cum. Illi aut̃ uidentes qͥa ñ re¬
sterii mei: aĩma mea pͥuerecundia non

Expanded text:
regatione. Mane autem cum ambulaturi essent ad alium vicinum ejus, dixit eis: Salutate eum pro me, et dicite ei: Non adaques olera. Ille autem cum hoc audisset, intellexit verbum, et tenuit eos usque sero laborantes jejunos. Cum autem sero factum esset, fecit prolixum ce propter vos, quia de labore estis fatigatrum: Quotidie manducare non solemus, sed propter vos gustemus modicum. Et apposuit eis panem siccum et sal, et dixit: Ecce propter vos festivitatem habemus hodie; et misit parum aceti in salibus illis. Et surgentes coeperunt psallere usque mane. Et dixit: Propter vos non possumus adimplere regulam nostram, ut modice pausetis, quia peregrini estis. Mane autem facto, volebant fugere: ille autem rogabat eos, dicens: Manete aliquantum temporis nobiscum; sin alias, vel propter mandatum, dies tres secundum consuetudinem eremi facite nobiscum. Illi autem videntes quia non resterii mei; anima mea prae verecundia non
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑegͥnum more suo ut id loqͤrent᷑. &
ille dixͦ. Sĩ gͦ fit necessitas cum uicino lo¬
quendi: uidetur tͥ. ut de scripturis cum eo¬
n loquar aut de uerbis &x sententiis senioꝵ:
& dicit ei senex. Si nͭ potes tacere: bonu̾
magis ut de u̾bis senioꝵ loqͣris. qͣm de scͥp¬
tura. ꝑiculum N.÷ nͥ paruum. In t̾ro
gatꝰ albas pastor de inqͥnamentis: respõdit
Qͥa si stabilimũ actiuam uitã nr̃am. & so¬
mus in nobis inqͥnamenta. Dicebant
de albate pastore: qͥa cum exiturꝰ erat ado¬
pus dĩ faciendum. sedebat pͥns discernens
cogitatoes suas ugit̾ una hora & sic egre¬
cliebatur. Dix abbas pastor: qͥa int̾rogauͭ
qͥdam albatẽ pausionẽ dicens. Qd facio
anime meȩ. qͥa insensibilis facta est & nͣ
timet deũ: & dix̾ ei. bade. & iungere ho¬
mini timͣti deum. & cum illi inheseris:
scͥptum est. Initium sapientie timor dñi.
Et it̾um. Qndo habraham ꝑfecit altare.

Expanded text:
aut peregrinum in ore suo, ut id loquerentur. Et aut peregrinum in ore suo, ut id loquerentur. Et ille dixit: Si ergo fit necessitas cum vicino loquendi, videtur tibi ut de Scripturis cum eo loquar, aut de verbis et sententiis seniorum? Et dicit ei senex: Si non potes tacere, bonum est magis ut de verbis seniorum loquaris, quam de Scripturis. t abbas Pastor de inquinamentis, et respondit: Quia si stabilimus activam vitam nostram timomus in nobis inquinamenta. 22. Dicebant de abbate Pastore, quia cum exiturus erat ad opus Dei faciendum, sedebat primus eorum discernens cogitationes suas jugiter una hora, et sic egrediebatur. 23. Dixit abbas Pastor, quia interrogavit quidam abbatem Paysionem, dicens: Quid facio animae meae, quia insensibilis facta est, et non timet Deum? Et dixit ei: Vade, et jungere homini timenti Deum; et cum illi inhaeseris, scriptum est: Initium sapientiae timor Domini . Et iterum, quando Abraham perfecit altare
Abbreviated transcription (Latin):
litus ẽ. unuͭ extrib sermonib. ꝙ reu̾lus ẽ.
ad cellam suam. Et cum tetendiss manu̾
ut teneret claue̾: recordatiis est sermonis
illius quẽ fuerat ante oblitꝰ. ꝙ sustulit ma¬
nu clauem: & reu̾sus est ad senẽ. Senex art᷑
clix ei. Accelerasti uenire fr̃. & ille narrauit
ei : qͥa cũ tetendissem manum tenere tlauẽ
recordatus sum sermonis quem qͣrebam. &
ñ aꝑui cellam sed mox ad te sum reu̾sus.
frat aut̃ longitudo ine. multa nimis. Di¬
cebat aute ei senex. bere gregum pastor. No¬
iinabit᷑ enĩ nomen tuuͦ in tota t̾ra egyp
ti ¶enit albas amon ad albatẽ pastor̾e:
& dixͣ ei. Si uado ad celam uicimi aut su l¬
le aelme uenerit ꝓaliquo: reuerebim᷑ in¬
uice ne incurrat᷑ aliqua in cõpetens fabula:
& aliena a ꝓposito monachi. Ꝙ dixͦ senex.
Bñ facis. Necessariam enĩ habet iuuentꝰ cus¬
tocdiam. Dicit ei albas amon. Senes uͦ qͥd fa¬
ciebant: Et dixit ei. Iam senes ꝓficientes
atq firmati: nõ habebant in se Aliud quid

Expanded text:
litus est unum ex tribus sermonibus, et reversus est ad cellam suam. Et cum tetendisset manum, ut teneret clavem, recordatus est sermonis illius quem ante fuerat oblitus; et sustulit manum a clavi, et reversus est ad senem; senex autem dixit ei: Accelerasti venire, frater. Et ille narravit ei quia eum tetendissem manum tenere clavem, recordatus sum sermonis quem quaerebam, et non aperui cellam, sed mox ad te sum reversus. Erat autem longitudo viae multa nimis. Dicebat autem ei senex: Vere gregum Pastor; nominabitur enim nomen tuum in tota terra Aegypti. 20. Venit abbas Ammon ad abbatem Pastorem, et dicit ei: Si vado ad cellam vicini, aut si ille ad me venerit pro aliqua re, veremur invicem, ne incurrat aliqua incompetens fabula,  aliena a proposito monachi. Et dixit ei senex: Bene facis; necessariam enim habet juventus custodiam. Dicit ei abbas Ammon: Senes ergo quid faciebant? Et dixit ei: Jam senes proficientes, atque firmati, non habebant in se aliud quid
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m. si lingua nr̃a ianuam aꝑtã ha¬
buerit: Sedente aliqͣndo abbate sil¬
uano in monte syna: discipłs eiꝰ uo¬
lens abire ad qͦddam minist̾ium suu̾
dix̾ seni. Dimicte aqm: & riga hortũ.
Ille aute exiens ad dimittendam aꝗͣ:
tegebat faciem suam deͣcullo suo tin
ad pedes suos intendens. Contigit aũ
ut ipsa hora qͥdam suꝑueniret ad eũ
& uidens eum a longe. consid̾auit qͥd
fecisset. ꝙ cum ꝑueniss ad eum: dit̃
ei. Dic mͥ abba. Ut qͥd tegebas de oucullo
faciem tuam: ꝙ sic adaquabas hortũ:
& dic̃ ei senex. Ne uiderent oculi mei ar¬
lores. & oduparet᷑ mens mea ab oꝑe suo
in consid̾atione eR. In t̾rogauĩt ab¬
bas moyses. albate siluanũ dicetis. po¬
test homo ꝑ omne dic fac̾e initiu cõ

Expanded text:
nostrum, si lingua nostra januam apertam hanostrum, si lingua nostra januam apertam habuerit? 28. Sedente aliquando abbate Silvano in monte Sina, discipulus ejus volens abire ad quoddam ministerium suum, dixit seni: Dimitte aquam, et riga hortum. Ille autem exiens ad dimittendam aquam tegebat faciem suam de cucullo suo, tantum ad pedes suos intendens. Contigit autem ut ipsa hora quidam superveniret ad eum, et videns eum a longe, consideravit quid fecisset. Et cum pervenisset ad eum, dixit ei: Dic mihi, abba, ut quid tegebas de cucullo faciem tuam, et sic adaquabas hortum? Et dixit ei senex: Ne viderent oculi mei arbores, 611 et occuparetur mens mea ab opere suo in consideratione earum. 29. Interrogavit abbas Moyses abbatem Silvanum, dicens: Potest homo per omnem diem in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: tutbacur aĩa mea. A dic̃ mͥ abbas
petrus: qͥa dicebat albas loch. Clauis tua:
aꝑuit ostium meum. & ego dix̃ ei. Qd̃ est
interrogas eum qͦmͦ habes. & unde ueniᷤ
qͣliter agit᷑eꝵ circa illos uł illos fr̃es. susce¬
ꝑunt te an nͨ: tunc aꝑis ianuam oris
fr̃i tuo. ꝙ audis que ñ uis. & ego dixiei
Ita est. S qͥd faciat homo. cũ uenent
fr̃ ad eũ : Q dixͣ mͥ senex. In luctu omnio
doctrina est. Obi aut̃ ñ est luctus: impos¬
sibile est custodire mente. & dixi ei. Qnͣ
incella sum. mecũ est luctus. Cum aut̃
aliqͥs ad me uenerit. aut cum egͤdior
de cella: ñ inuenio luctum. Et dixͥse¬
nex. Nec dum tͥ subiectus est: s uelud
acdusum ꝓ tepr adhibetur. Et diriei. Qs
est hic sermo: & dix mͥ. Si laborat ho
ꝓ re aliqͦ scd̃m uͥtutem: quac̃q hora
qͣsierit eam ad utilitatẽ suam inuenit
eam. Er int̾rogauit albatẽ sisoi. di¬
cens. Desidero custoclire cor meu̾. Dix
ei senex. Et qͦmͦ possumꝰ custo dire cor

Expanded text:
sunt, turbatur anima mea. Et dixit mihi abbas Petrus, quia dicebat abbas Lot: Clavis tua aperuit ostium meum. Et ego dixi ei: Quod est interrogas eum. Quomodo habes, unde venis, qualiter agitur circa illos vel illos fratres, susceperunt te an non? tunc aperis januam oris fratri tuo, et audis quae non vis. Et ego dixi ei: Ita est. Sed quid faciat homo, cum venerit frater ad eum? Et dixit ei senex: In luctu omnino doctrina est: ubi autem luctus non est, impossible est custodire mentem. Et dixit ei: Quando in cella sum, mecum est luctus: cum autem aliquis ad me venerit, aut cum egredior de cella, non invenio luctum. Et dixit ei senex: Necdum tibi subjectus est, sed velut ad usum pro tempore adhibetur. Et dixit ei: Quis est hic sermo? Et dixit mihi: Si laborat homo pro re aliqua secundum virtutem, quacunque hora quaesierit eam ad utilitatem suam, invenit eam. 27. Frater interrogavit abbatem Sisoi, dicens: Desidero custodire cor meum. Dicit ei senex: Et quomodo possumus custodire cor
Abbreviated transcription (Latin):
alba: quia oblitꝰ sum rursus qd̃ dixisti
mͥ. Sed ne tͥ molestus essem ideo nͨ ue¬
cende lucernam. Ꝙ accencdit. & dix̃
ei. Affer alias lucernas. & accende ex
ea. & fecit sic. & dix̃ albas ioħs seni.
Ne aliqͥd lesa est ÷ lucerna qd̃ exea ali¬

Expanded text:
abba, quia oblitus sum rursus quod dixisti abba, quia oblitus sum rursus quod dixisti mihi? sed ne tibi molestus essem, ideo non veincende lucernam. Et incendit. Et dixit ei: Affer alias lucernas, et incende ex ea. Et fecit sic. Et dixit abbas Joannes seni: Ne aliquid laesa est lucerna, quia ex ea ali
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi: & dicunt ei. Grãs agimus
do: qͥa multum pluit isto anno. & ir¬
rigate sunt cõpecenter arbores palmaꝵ
Bene incipiunt ꝓclucere ramos
& inuenient unde laborent frs: qui so¬
rit aliqͣndo flectam ad duas sportas. &
expenderet eas in una sporta: & ñ intel¬
lexit doñ ungeret᷑ parieti. Frat eni mes
eiꝰ occupata incõtemplatione dei. Senex
qͥdam erat inscithi. habens quidem tal¬
lerantiam corporalem: s nͨ ualde scru¬
pulosus erat inretinẽdis que audie¬
rat. Abiit gͦ iste allalbatẽ ioħ̃m bre¬
uem: ut int̾rogaret eum de obliuione.
& audiens de eo sermonẽ: recliens in
cellam suam. oblitꝰ est qd̃ dixͣ ei albas
iobs. It̾um abiit & int̾rogauit eum.
Audiens autẽ ab eo similiter sermonẽ:¬
reuersus est. Mox autẽ ut ꝑuenit acd
cellam suam: oblitus est quod audi¬
uit. acq ita multotiens uadens atq
reu̾tens: & dominabat᷑ ei obliuio. Post
hec rursus occurrens seni: dix̃. Nosti

Expanded text:
hujus mundi, et dicunt ei: Gratias agimus hujus mundi, et dicunt ei: Gratias agimus Deo, quia multum pluit isto anno, rigatae competenter arbores palmarum bene incipiunt producere ramos, et invenient unde laborent fratres, qui sorit aliquando plectas ad duas sportas, et expenderit eas in una sporta, et non intellexit donec jungeret parieti. Erat enim mens ejus occupata in contemplatione Dei. 15. Senex quidam erat in Scythi, habens quidem tolerantiam corporalem, sed non valde scrupulosus erat in retinendis quae audierat. Abiit ergo iste ad abbatem Joannem Brevem, ut interrogaret eum de oblivione; et audiens ab eo sermonem, rediit in cellam suam, et oblitus est quod dixit abbas Joannes. Iterum abiit et interrogavit eum; audiens autem ab eo, similiter reversus est: mox autem ut pervenit ad cellam suam, oblitus est quod audivit, atque ita multoties vadens atque revertens, dominabatur ei oblivio. Post haec vero rursus occurrens seni, dixit: Nosti,
Abbreviated transcription (Latin):
Dir it̾um. Qa si uult homo: una
die usq ad uesꝑam ꝑueniet ad m̾su¬
ram cliuinitatil. AEbas besarion mo¬
riens dicebat. Debet monachꝰ totus o¬
cultat᷑ ẽẽ. sicut sunt cherubin & sera¬
phin. Iter agebant aliqndo simul ab¬
bas cdaniel & abbas ammones. Uix aut̃¬
ammones. Putas aliqͣndo & nos sedebi¬
mꝰ in cella pater: Dix ei abbas danel
Qͥs enim aufert a nobis deum: Nam
sine inpedimento orare maĩ autẽ: etiẽ
psallere sine impedimento. Idem qui¬
supͣ dix. Memor esto semꝑ exitus tui. &
noͣ obluscanis et̾n iudicii: & nͨ ent de¬
lictum in aĩa tuã ¶ix albas cheodorus
de ennato. Qa si nobis reputat ds ne¬
glegentias temꝑis quo oramus & cap¬
tiuitates qͣs patim᷑ dum psallimus: ñ
possumꝰ salui fieri. Dix abbas theonas
Qͥa impedit᷑ mens nr̃a. & reuocat᷑ a cõ¬
templatione dei: ꝓpt̾ea captiui ducun᷑
incarnalib passionib ¶ener̃t aliqͣn
dimittebat m̃tem suam diffundi inco¬
gitationib scł̃i. neq loquebat᷑ causam

Expanded text:
it iterum: Quia si vult homo, in una die usque ad vesperam pervenit ad mensuram divinitatis. 7. Abbas Besarion moriens dicebat: Debet monachus totus oculus esse, sicut Cherubim et Seraphim. 8. Iter agebant aliquando simul abbas Daniel et abbas Ammoys; dixit autAmmoys: Putas aliquando et nos sedebimus in cella, Pater? Dixit ei abbas Daniel: Quis enim aufert a nobis Deum? nam sine impedimento orare; majus est, psallere sine impedimento. 10. Idem dixit: Memor esto semper exitus tui, et non obliviscaris aeterni judicii, et non erit delictum in anima tua. 11. Dixit abbas Theodorus de Ennato: Quia si nobis imputat Deus negligentias temporis quo oramus, et captivitates quas patimur dum psallimus, non possumus salvi fieri. 12. Dixit abbas Theonas: Quia impeditur mens nostra et revocatur a contemplatione Dei, propterea captivi ducimur in carnalibus passiondimittebat mentem suam diffundi in cogitationibus saeculi, neque loquebatur causam
Abbreviated transcription (Latin):
uanu̾ qͥdam clicentes. In qͣli cõuersa¬
tione oꝑatꝰ es ut acciꝑes prudentiam
istam: & ille respondens dixit. Num
ꝙͣ ꝑmisi incorde meo cogi ꝓatõne̾ mo¬
iari. q̃ te acerbabat clm Dix ablas
serapion. Qa sicut milites imꝑatoris¬
cum ante ipsum stant nͥ debent index¬
teram aut in sinistͣm respicere: ita &¬
monachꝰ cum stat in cõspͤtu dĩ. & inue̾¬
tus est omni hora intimore eius: nich
est qd̃ aduersarius malus t̾rere eum

Expanded text:
vanum, dicentes: In quali conversatione operatus es, ut acciperes prudentiam istam? Et ille respondens, dixit: Nunquam permisi in corde meo cogitationem morari, quae exacerbabat. 31. Dixit abbas Serapion: Quia sicut milites imcum ante ipsum stant non audent ad dexteram aut sinistram respicere: ita monachus si stat in conspectu Domini, et intentus est omni hora in timore ejus, nihil est de quo adversarius eum terrere
Abbreviated transcription (Latin):
dicum pulmentũ. & cum uidissent ui¬
cini fumũ: dixerut cłicis ecͣce q̃ illic est.
Ecce moyses soluit mandatũ: & coxit apͥ
se pulmentũ. Illi aut̃ dixerũt. Endo
uenerit: loquem᷑ ei nos. Eto autẽ sabb̃o.
uidentes clici magnam cõuersatõem ab¬
batis moysi: dicunt ei coram omni plebe.
O Abba moyses: mandatũ qͥdem hominũ solui¬
sti: s dei mandatum forciter alligasti.
Eñ qͥdam uenit ad alb̾em pastore in scda
eldomada qͦdragesime. & dicens cogitatõ¬
nes suas. acq a responsione eiꝰ inueniens¬

Expanded text:
dicum pulmentum; et cum vidissent vidicum pulmentum; et cum vidissent vicini fumum, dixerunt clericis ecclesiae quae illic est: Ecce Moyses solvit mandatum, et coxit apud se pulmentum. Illi autem dixerunt: Quando venerit, loquemur ei nos. Facto autem Sabbato, videntes clerici magnam conversationem abbatis Moysis, dicunt ei coram omni plebe: O abbas Moyses, mandatum quidem hominum solvisti, sed Dei mandata fortiter alligasti 5. Frater quidam venit ad abbatem Pastorem in secunda hebdomada Quadragesimae, et dicens ei cogitationes suas, atq
Abbreviated transcription (Latin):
nere ñ possum. & ieiunium qͥdem qmͣ uis
utilis & necessana res sit: in nr̃a uolũta¬
te est. santatis aute plenitudine: lex
dei exigit a nobis. Tnde suscipiens xp̃m¬
ia uobis. debeo exhibere que caritatis st̃
cum omini sollicitudine. Cum aut̃ ds¬
misero uos: regulam ieurnii possum re¬
cupare. Qm nͨ possunt filii sponsi ieiuina¬
re ꝙͣdui est cum illis sponsus. cum au
ablatus fuerit ab eis : tunc ex sua poce¬
state ieiunant. Dix it̾um qui supͣ.
Qa uenimus. ad alium senem: & fẽc
nos gustare. & hortabat᷑ nos saciatos ad¬
huc sumere oybum. Ꝙ cũ dixisse qͥa iam
nͥ possum: ille respondit. Ego iam suꝑue¬
nientib diu̾sis frib sexies mensam po¬
sui. & dum singłos hortor: etiam ego sexiẽ
manducaui. ꝙ adhuc esurio. Tu uͦ ma
ducare ñ possis: Factũ est aliqͣndo maͦ
datũ inscithi. ut ieiunarent illa ebdoma¬
da. & facerent pascha. Contigit aute ut
in ipsa ebdomada uenirent all albatem
moysen fĩs qͥdam ab egypto: & fec̾ eis mo¬

Expanded text:
nere non possum; et jejunium quidem quamvis utilis et necessaria res sit, in nostra voluntate est; charitatis autem plenitudinem lex Dei exigit a nobis. Unde suscipiens in vobis Christum, debeo exhibere quae charitatis sunt cum omni sollicitudine: cum autem dimisero vos, regulam jejunii possum recuperare, quoniam non possunt filii sponsi jejunare quandiu cum illis est sponsus, cum autem ablatus fuerit ab eis, tunc ex sua potestate jejunant . 3. Dixit iterum qui supra: Quia venimus ad alium senem, et fecit nos gustare; et hortabatur nos satiatos adhuc sumere cibum; et cum dixissem quia jam non possum, ille respondit: Ego jam supervenientibus diversis fratribus sexies mensam posui; et dum singulos hortor, etiam ego ipse manducavi, et adhuc esurio; tu vero hducare non possis? 4. Factum est aliquando in Scythi mandatum ut jejunarent illa hebdomada, et facerent Pascha; contigit autem ut in ipsa hebdomada venirent ad abbatem Moysem fratres quidam ab Aegypto; et fecit eis mo
Abbreviated transcription (Latin):
incurrat etiam sermo qͥ nͥ ꝑtinet ad
mẽ ¶icebat abbat amoes abbi aseo
Nunc quomͦ me uides: Q ille dix̃. Omͦ
lathanan. Et enim uł sibonum ser¬
mone mͥ loqueris: uelud gladius mͥ
est. Dix albas salomis. Hisi dixenit
homo in corde suo. ego solus & ds su-

Expanded text:
incurrat etiam sermo qui non pertinet ad incurrat etiam sermo qui non pertinet ad me. 4. Dicebat abbas Ammoys abbati Arsenio Nunc quomodo me vides? Et ille dixit: Quomodo Satanam, etenim vel si bonum sermonem loquaris, velut gladius mihi est. 5. Dixit abbas Allois: Nisi dixerit homo in corde suo, Ego solus
Abbreviated transcription (Latin):
mandatis dĩ. S homo sum : & nescio u¬
trum placuerit oꝑa mea coram deo. Di¬
cunt ei fr̃es. Q& ñ cõfidis de oꝑib tiuis. qr
scd̃m dm sint: & dix̃ senex. Non pͥsumo
nͥ uenero ante dm. Aliter sunt enim
iudicia dĩ. & alit̾ hominũ. Cum aut̃
uellent eum ad hut int̾rogare alium
sermonem: dicit eis. Ostendite mͥ cari¬
tatẽ: & nolite metum loqui: qͥa occu¬
patus sum. Qcͦ dicto: statim emisit sp̃m
cum gaudio. Uidebant enim eum col¬
ligentem spm. qͦmadmodũ si qͥs salu¬
tet amicos suos. Habuit aut̃ custodiã
magnam inomnib & dicebat. Qa si¬
ne custotlia. ad nullam uͥtutem asce̾¬
dit homõ Dicebant de abbate ammo¬
nes: qͥa qͣnͣdo ibat ad eccł̃iam n ꝑmit¬
tebat discipłm suum iuxta se ambula¬
re. s delonge seqͥ. S &e si approximass
acleum ut int̾rogaret eum de qͣcumq
re: mox dicebat ei. & statim repelle¬
bat eum retro dicens: ne forte cum
loqͥmira aliqͥd de utilitate anime

Expanded text:
mandatis Dei; sed homo sum, et nescio umandatis Dei; sed homo sum, et nescio utrum placuerint opera mea coram Deo. Dicunt ei fratres: Et non confidis de operibus tuis, quia secundum Deum sint? Et dixit senex: Non praesumo, nisi venero ante Deum; aliter enim sunt judicia Dei, aliter hominum. Cum autem vellent eum adhuc interrogare alium sermonem, dicit eis: Ostendite charitatem, et nolite mecum loqui, quia occupatus sum. Quo dicto, statim emisit spiritum cum gaudio. Videbant enim eum colligentem spiritum, quemadmodum si quis salutat amicos suos dilectos. Habuit autem custodiam magnam in omnibus, et dicebat: Quia sine custodia ad nullam virtutem ascendit homo. 3. Dicebant de abbate Ammoys, quia quando ibat ad ecclesiam, non permittebat discipulum suum juxta se ambulare, sed de longe sequi; sed et si approximasset se ad eum, ut interrogaret eum de quacunque re, mox dicebat ei, et statim repellebat eum retro, dicens: Ne forte cum loquimur aliquid de utilitate animae,
Abbreviated transcription (Latin):
Suliarmale quo humeros & ceruice alli¬
gamus signum est crucis. Tona autẽ qua
cingim᷑ : signũ est fortitudinis. Conu̾sem
gͦ iuxta id qd habitꝰ nr significat. & sic oĩa
cum desid̾io facientes numꝙͣ deficiemus.
Pm de eo qd̃ oporteat sobrie uiuere.
audiret ab eo sermone̾. Dir̃ autẽ ei
senex. Qntacu̾q tͥ iurtus est: conare ut
interius opustuum scd̃m dm̃ sit. & ui¬
cat ext̾ioris hoĩs passionẽs Dix̃ it̾um.
si quetimꝰ deum: apparebit nobis & site¬
nemus eum: manebit apud nõs Dix abtfotͥ
bas agathon. Non debet monachꝰ ꝑmitt̾e
conscientie sue ut acuset eum in qͣcumo
re. Qndo autẽ moriturꝰ erat memoratꝰ
abbas agathon. tres dies mansĩt in mo¬
bilis aꝑtos oculos tenens. Pulsauert aut̃
eum fr̃s dicentes. Abba ubi es: & ille res-¬
pondit. In conspectu diuini iudicii assisto.
Dicunt ei. Etu times: & ille clix. In terĩ
laboraui uͥtute qͣ potui: in custodiendis

Expanded text:
superhumerale quo humeros et cervicem allisuperhumerale quo humeros et cervicem alligamus, signum est crucis; zona vero qua cingimur, signum est fortitudinis. Conversemur ergo juxta id quod habitus noster significat, quia omnia cum desiderio facientes, nunquam deficiemus. S. De eo quod oporteat sobrie vivere. audiret ab eo sermonem. Dixit autem ei senex: Quantacunque tibi virtus est, conare ut interius opus tuum secundum Deum sit, et vincat exterioris hominis passiones. Dixit iterum: Si quaerimus Deum, apparebit nobis; et si tenemus eum, manebit apud nos. 2. Dixit abbas Agathon: Non debet monachus permittere conscientiae suae ut accuset eum in quacunque re . Quando autem moriturus erat memoratus abbas Agatho, tres dies mansit immobilis, apertos oculos tenens. Pulsaverunt autem eum fratres, dicentes: Abba, ubi es? Et ille respondit: In conspectu divini judicii assisto. Dicunt ei: Et tu times? Et ille dixit: Interim laboravi virtute qua potui, in custodiendis
Abbreviated transcription (Latin):
repauses. Sensit aute frͣ ille qd̃ licebat: &
surgens ꝓstrauit se ad penitentia dicens.
gnosce mͥ: qͥa ualde głabar. estimans me
qui etate minor erat pͥmus ceꝑat cõuer¬
sari. &cum ueniss apud eos quidã pa¬
tru. & applicuiss apud eos: posuert pel¬
uim. & uenit qui minor erat etate ut
lauareit pedes seni. Senex autͤ cenens
manũ eius: remouit euͭ. & eum qͥ ma¬
ior erat etate fecit implere opus: qd̃
pͥmi in monast̾io facere cosuenert. Dixe
it ei astantes fr̃s. Alba. ille minor inꝯ
u̾satione ẽst pͥmus. Respondit ei senex.
Ego collo pͥmatum minoris: & trado eiqͥ
etate p̾cedit. Dix qͥdam senex. ꝑpħe
c̃scripsert libros pres aute nr̃i uenert pꝰ
eos. & oꝑati sũt in eis plurima: & it̾um
successores illoꝵ cõmendauert eos memo¬
rie. Uenit aut̃ generatio hec qͦ nunc ẽ:
& scͥpsit ea in cartis atq m̃branis ꝙ posuit
in fenestris otiosa Dicebat senex. Qͥa¬
ũ cuculla qͣ utimim: signũ est in notentie

Expanded text:
ater ille quod dicebat, et surgens prostravit se ad poenitentiam, dicens: Ignosce mihi, quia valde gloriabar, aestimans me qui aetate minor erat, primus coeperat conversari; et cum venisset apud eos quidam Patrum, et applicuisset apud eos, posuerunt pelvim. Et venit qui minor erat aetate ut lavaret pedes seni, senex autem tenens manum ejus removit eum, et eum qui major aetate fuerat, fecit implere opus, quod primi in monasterio facere consueverant. Dixerunt autem ei astantes fratres: Abba, ille minor in conversatione primus est. Respondit eis senex: Et tollo primatum minoris, et trado ei qui aetate praecedit. 114. Dixit quidam senex: Prophetae conscripserunt libros; patres autem nostri venerunt post eos, et operati sunt in eis plurima, et iterum successores illorum commendaverunt eos memoriae. Venit autem generatio haec quae nunc est, et scripsit ea in chartis atque membranis, et reposuit in fenestris otiosa. 115. Dicebat senex: Quia cucullum, quo utimur signum est innocentiae;
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunare ebdomadam. & fc̃o salb̃o: sede¬
it manducare egyptii cum senib. Fe
stinantib autẽ ad manducandũ e¬
gyptiis: unus de senib tenuit manus
eoꝵ dicens. Cum disciplina manclu-¬
cate quomͦ monachi. Unus gͦ ex egỹp¬
tiis: reppulit manus eius. dicens. Dmit¬
te me qͥa mdior. Gota ebdomada nͥl
coctum comedi. & dicit ei senex. Si uos bi¬
duo inter uallo manducantes ita defecistiᷤ
qͣr infr̃ib scandalitati estis. qui semper
recdusit se dicens. Solitarius uolo eẽ. Au¬
dientes autẽ hoc uicini seniores: uenert
& eiecerunt eum. & fecerunt circuire cel¬
las frͣm: & penitentiam singulis agere
& dicere. Ignoft᷑e michi: qr nͨ sum solita¬
luntate sua ascendentem incelum: tene
pedem eius. & ꝓice eum int̾ram: qͥa ñ ita
ex pedit ei. Prͣ dix seni cuidam magno.¬

Expanded text:
erunt hebdomadam; et facto Sabbato, sederunt manducare Aegyptii cum senibus. Turbantibus autem se ad manducandum Aegyptiis, unus de senibus tenuit manus eorum, dicens: Cum disciplina manducate, quomodo monachi. Unus autem ex Aegyptiis repulit manus ejus, dicens: Dimitte me quia morior, tota hebdomada nihil coctum comedi. Et dixit ei senex: Si vos biduo intervallo manducantes ita defecistis, quare in fratribus scandalizati estis, qui semper reclusit se, dicens: Solitarius volo esse. Audientes autem vicini seniores, venerunt et ejecerunt eum, et fecerunt circuire cellas fratrum, et poenitentiam coram singulis agere, et dicere: Ignoscite mihi, quia non sum solitaluntate sua ascendentem in coelum, tene pedem ejus, et projice eum in terram, quia non ita expedit ei. 112. Frater dixit cuidam
Abbreviated transcription (Latin):
titia & gaudiũ inerat eis. ꝙ tan¬
ta exultatio: qͣnta haberi ab ullo
hominĩ ñ posset int̾ris. Tuuꝰ
ineis tristis ommio inueniebatira. S
& si aliqͥs uisus fuiss aliqͣntulum
mestior: statim pater appollonius me-
iss: ipse enuntiabat quid lateret
in corde. ita ut is qͥ patiebat᷑ agnosce¬
ret. Nonebat gͥ eos dicens: ñ oporte¬
re prorsus inẽȩ̃ tristiciam. his qͥb
salus indeo est: & spes in regno celoꝵs
Tristent᷑ aielat gentiles. Eugebat
iudei. plangant sine cessatõne pec¬
catores: iusti uͦ letent᷑. Nam si hi qͥ
terrena diligunt suꝑ fragilil & ca¬
ducis reb letant᷑. nos qui tante głe

Expanded text:
titia et gaudium inerat eis, et tantitia et gaudium inerat eis, et tanta exultatio, quanta haberi ab ullo hominum non possit in terris. Nullus in eis tristis omnino inveniebatur, sed et si aliquis visus fuisset aliquantulum moestior, statim pater Apollonius caussluisset, ipse enuntiabat quid lateret in corde, ita ut is qui patiebatur agnosceret. Monebat ergo eos dicens, non oportere prorsus inesse tristitiam his quibus salus in Deo est, et spes in regno caelorum. Tristentur, aiebat, Gentiles, et lugeant Judaei, plangant sine cessatione peccatores: justi vero laetentur. Nam si hi qui terrena diligunt, super fragilibus et caducis reb
Abbreviated transcription (Latin):
appollonius p̃direrat. dicens post
triduũ affuturos tres fr̃s: de ierosoli
bant nos: alii sequebant᷑. Utraq tñ
turma psallebat. Ubi autẽ appropĩ
drcnos: statim pͥor adorauit usq ad
tͣram. & surgens osculo nos suscepit.
llbi aut᷑e ingressi sumus monasteri¬
um. oratione pͥus ut moris est facta.
pleuit. Hec autẽ ita facere ei moriᷤ
erant ñ pͥus cybum sumerẽt: qmͣ cõ¬
munione dn̾icam ꝑciꝑent circa ho¬
ram nonam. & post hec int̾dum sic
usq ad uesꝑam ꝑmanebant. u̾bum
dei auclientes de mandatis cdni implẽ¬
dis: sine int̾missione docebant᷑. Post
hec iam cibo sumpto: ali ip̃oꝵ adhe¬
remũ secedebant ꝑtotam noctẽ scͥp¬
turas diuinas memoria recolentes
& ego ipse p̾sens uidi. Aliqͣnti uͦ ex
ipsis circa horam nonam cũ descen¬
discent de monte ꝑcepta grͣa dñi sta¬
tim discedebant. solo hoc spiritali
cibo contenti. Et hoc fatiebant ꝑ plu¬
rimos dies. Supͣ modum aute̾ le¬

Expanded text:
Apollonius praedixerat, dicens, post Apollonius praedixerat, dicens, post triduum affuturos tres fratres de Jerosolbant nos, alii sequebantur: utraque tamen turma psallebat. Ubi autem appropinqdit nos, statim prior adoravit usque ad terram, et surgens osculo nos suscepit. Ubi autem ingressi sumus monasterium, oratione prius ut moris est data, plevit. Haec autem facere ei moris erant, non prius cibum sumerent, quam Communionem Dominicam perciperent circa horam diei nonam, et post hoc interdum sic usque ad vesperam permanebant, dum verbum Dei audientes, de mandatis Domini adimplendis sine intermissione docebantur. Post haec, jam cibo sumto, alii ipsorum ad eremum secedebant, per totam noctem Scripturas divinas memoriter recolentes, et ego ipse praesens vidi. Aliquanti vero ex ipsis circa horam nonam, cum descendissent de monte, percepta gratia Domini statim discedebant, solo hoc spiritali cibo contenti: et hoc faciebant per plurimos dies. Supra modum autem lae
Abbreviated transcription (Latin):
uib uiitutib motus liabolꝰ.
dixisse ad eum fertur. Hunqͥd
at ille respondit ei. Qdenim: Hõ¬
ne & ꝓphe & apłi homines erant. qͥ no¬
bis & fidẽ suam & gr̃am tͣclidenĩt: Aut
tunc dẽ p̾sens erat nunc uͦ absens est:
Deus omnia potest & que potest: sẽꝑ
a seniorib uiris religiosis & scis. ꝑ
eum gesta esse fida narratõe cõꝑimꝰ
& quã uis eoꝵ fidelis sit habenda re¬
latio: maiorem tam᷑ fidem rerum p̃
inus. Plenas enim sportas panib
deferri uidimus ad uacuas mensas
& dum replerent᷑ panib mense attꝑ
ad omne̾ societatẽ cõsumerent᷑: ple¬
ne nͥlominus recolligebant᷑.
liud qͦq qd̃ apud eum uidimuꝰ¬
mirum: nõ silebo. Tres eramꝰ nõ
frs. cum ueniremus ad eum. & ecce
Occurrer̾e autẽ nab̾ psallentes. Hoc
autẽ moriᷤᷤ est. eis facere in aduentu
omnium monachoꝵ. & adorantes
infacies suas usq ad terram oscu¬
labaint᷑ nos: atq ostendentes nos
aduentu ante triduum nobis pat̾

Expanded text:
uibus virtutibus motus diabolus dixisse ad eum fertur: Numquid At ille respondens ei, dixit: et Apostoli homines erant, qui nobis et fidem suam et gratiam tradiderunt? Aut tunc Deus praesens erat, nunc vero absens est? Absit: Deus omnipotens est, et quae potest, semper a senioribus, viris religiosis, et sanctis per eum gesta esse, fida narratione comperimus. Et quamvis eorum fidelis sit habenda relatio, majorum tamen fidem rerum perimus. Plenas enim sportas panibus deferri vidimus ad vacuas mensas: et cum replerentur panibus mensae, atque ad omnem satietatem consumerentur, plenae nihilominus recolligebantur. Aliud quoque quod apud eum mirum vidimus, non silebo. Tres eramus nos fratres, cum venimus ad eum, et ecce occurrerunt autem nobis cum psalmis. Hoc enim est eis moris facere in adventu omnium monachorum. Et adorantes in facies suas usque ad terram, osculabantur nos, 154 atque ostendentes nos,s, de quorum adventu ante triduum nobis pater
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Una que me cõpellit ut alicubi
in heremo recedam. alia ut ꝑegͥna petã:
uͥ me nemo cognoscit. Gertia ut indu¬
dam me incella. & nullũ uideam: &
post bicdum coͣedam. Dicit ei albas am¬
monai. Nichil tͥ ex his trib expedit fa¬
cere. S magis sede incella tua & come¬
de parum cotidie habens semꝑ in corde
ẽẽ. Dicebat albas daniel: quia qͣntũ
corpus uirescit. tantũ anima ex sic¬
catur: & qͣntum fuerit corpus exsic

Expanded text:
sunt: una, quae me compellit ut alicubi sunt: una, quae me compellit ut alicubi in eremo recedam; alia, ut peregrina petam, ubi me nemo cognoscat; tertia, ut includam me in cella, ut nullum videam, et post biduum comedam. Dicit ei abbas Ammonas: Nihil tibi ex his tribus expedit facere, sed magis sede in cella tua, et comede parum quotidie, habens semper in corde esse. 17. Dicebat abbas Daniel: Quia quantum corpus viruerit, tantum anima exsiccatur; et quantum
Abbreviated transcription (Latin):
bibens: & dicebat. Qͥa extinxi fornica
iss: uenit ad eum. & dixit ei. budix¬
isti hunc sermonẽ: Et ille respondit.
incellam tuam. & inuemiens suꝑmat¬
tam tuã muliere̾. potes ñ cogitare
quia mulier est: Et dix̃ .n. S impug
uiuit passio ipsa: s alligata est. It̾ũ
Et respondit .ñ. S resisto cogitatio¬
fr̃ib. quia uniis diligit te & bonade
ce loquitur. alius aut̃ ocdit te. & de¬
trahit tͥ. & uenerint ad te: utrosq eqͣ¬
litea suscipis: Et dix ei. Non. S excor¬
queo animo meo: ut similit̾ benefa¬
mciam. ei qͥ me ocdit. sic illi qui diligit
me. Et dix ei abraham. uiiuunt gͦ
passiones: s tantumͦ a sc̃is uiris qͦdam᷑
religãtur. Narrauit qͥdam prͣm. qͥa¬
senex aliqͥs erat incella studiose la¬
borans: & uestiebat᷑ maita. Oi cum ꝑ¬
ueniss ad abbate ammonam: uidit
eum abbas amonas utente matta &
dix ei. Hoc tͥ nichil ꝓdest. E dix ei il¬
le senex. Gres cogitationes mͥ moleste

Expanded text:
bibens ; et dicebat: Quia exstinxi fornicatbibens ; et dicebat: Quia exstinxi fornicatisset, venit ad eum, et dixit ei: Tu dixisti hunc sermonem? Et ille respondit: in cellam tuam, et invenis supra mattam tuam mulierem, potes non cogitare quia mulier est? Et dixit: Non; sed impugnisti, quia vivit passio ipsa, sed alligata est. Iterum Et respondit: Non; sed resisto cogitatiofratribus, quia unus diligit te et bona de te loquitur, alius autem odit et detrabit tibi, et venerint ad te, utrosque aequaliter suscipis? Et dixit: Non; sed extorqueo animo  sic , ut similiter bene faciam ei qui me odit, sicut illi qui diligit me. Et dixit ei abbas Abraham: Vivunt ergo passiones, sed tantum a sanctis viris quodammodo religantur. 16. Narravit quidam Pex aliquis erat in cella studiose laborans, et vestiebatur matta: qui cum perrexisset ad abbatem Ammonam, vidit eum abbas Ammonas utentem matta, et dixit ei: Hoc tibi nihil prodest. Et dixit ei ille senex: Tres cogitationes mihi molestae
Abbreviated transcription (Latin):
gathon. Iracundus si mortuos susci¬
tat: nͥ placet deo ꝓpter iracundiam suã.
Uenerunt alicindo tres senes adalba¬
tem achillem: & unꝰ ex eis habebat opi¬
nione̾ malam. Dir aute ei unus de
seniorib. Abba fac mͥ unam sagenam
ad piscandum. & ille dix. Non facio
& alius dix ei fac nobis. ut memoria
haleamꝰ tui: in monast̾io nr̃o. Et ille
respondit. Non mͥ uacat. Dicit eit̾ciꝰ:
ille qui habebat malam opinionem.
Michi fac sagenam: ut habeam de
inanib tuis benedictionẽ alba. & ille
statim respondit ei. Ego tͥ faciam. Dix¬
erunt aut̃ ei secreto duo pͥores. qͥb nͦ
adqͥeuerat. Qͦmͦ sic: qͥa nobis rogantib
noliusti facere. & huic diristi ego facio
tibi: Respondit eis senex. Tobis ideo
dixi ñ facio. quia nec mͥ uacat: & nõ
cõtristabimini. Huic aut̃ siñ fecero:
dicturꝰ est quia de opinione mea que
mala est audiuit senex. & ideo noluit
neq pane̾ cõmedens neq facile aqͣm

Expanded text:
gatho: Iracundus si mortuos suscigatho: Iracundus si mortuos suscitet, non placet Deo propter iracundiam suam. 14. Venerunt aliquando tres senes ad abbatem Achillem, et unus ex eis habebat opinionem malam. Dicit autem ei unus de senibus: Abba, fac mihi unam sagenam ad piscandum. Et ille dixit: Non facio. Et alius dixit ei: Fac nobis, ut habeamus memoriam tui in monasterio nostro. Et ille respondit: Non mihi vacat. Dixit ei tertius ille, qui habebat malam opinionem: Mihi fac sagenam, ut habeam de manibus tuis benedictionem, abba. Et ille statim respondit ei: Ego tibi faciam. Dixerunt autem ei secreto duo priores, quibus non acquieverat: Quomodo sic, quia nobis rogantibus noluisti facere, et huic dixisti: Ego tibi faciam? Respondit eis senex: Vobis ideo dixi, Non facio, quia non mihi vacat, et non contristabimini; huic autem si non fecero, dicturus est, quia de opinione mea, quae mala est, audivit senex, et ideo noluit neque panem comedens, neque facile aquam
Abbreviated transcription (Latin):
eius et edificati discesserunt. Int̾ro¬
gatus est idem abbas agatho. quid ÷ ma¬
ius labor corporis. an custo dia int̾rio¬
tis hominis. Dix albas. Homo simił
est arbori. Corporalis labor est: uelud
folia arboris. custoclia aut̾e int̾ioris
tum bonu̾ excidetur & inign̾e mit¬
nrͣm tet᷑: oportet ꝓpter fructũ honuomine
in nobis sollicitudine ẽẽ. hoc est mẽ¬
tis custodiã. Opus tam̃ habemꝰ etiam
tegmine & ornatu filioꝵ: que sunt
tho sapiens ad in telligendum. & im¬
piger ad laborandũ & sufficiens moi¬
ly intentꝰ etiam. & assiduus ad labo¬
rem manuu. partus incybo atq in
uestim̃to. I dem albas agathoncũ¬
fc̃s fuiss conuientꝰ ꝓ quadam causa
in scichi. & fiuiss ip̃sa causa ordinata:
postea uenit. & dicit eis. Non bene or¬
clinastis causam. Illi autẽ dixeru̾t.
bu quis es qͥ loqueris: & ille respõdit.
filius hominis sum. Scͥptum est. Nt.
Si uere utiq usticiam loqͥmini: rec

Expanded text:
ejus, et aedificati discesserunt. 11. Interroejus, et aedificati discesserunt. 11. Interrogatus est idem abbas Agatho: Quid est majus, labor corporis, aut custodia interioris hominis? Dicit abbas: Homo similis est arbori; corporalis igitur labor velut folia arboris, custodia autem interioris tum bonum excidetur, et in ignem mittetur , oportet propter fructum nostrum omnem in nobis sollicitudinem esse, hoc est mentis custodiam. Opus tamen habemus etiam tegumento et ornatu foliorum, quae sunt tho sapiens ad intelligendum, et impiger ad laborandum, et sufficiens in omnibus, intentus etiam assidue ad laborem manuum, parcus in cibo atque vestimento. 12. Idem abbas Agatho cum fuisset conventus pro quadam causa in Scythi, et fuisset causa ipsa ordinata, postea venit, et dicit eis: Non bene ordinastis causam. Illi autem dixerunt ei: Tu quis es, qui vel loquaris? Et ille respondit: Filius hominis; scriptum est enim: Si ve
Abbreviated transcription (Latin):
sit Nicebat albas damiel: qͥa cum mo¬
titurus eẽt albas arseniꝰ. delegauit nob̾
dicens. Gidete ne uelitis ꝓme a gapem
facere: qm si feci ego ꝓme ipso ulutt
inueniõ. Dicebant de abbate agatho¬
ue: quia albierͣt quidam ad eum au¬
dientes quia magne uite ꝙ discretio¬
nis uir ẽc̃t. Q uolentes eum ꝓbare si
irasceret᷑. dicunt ei. Gu es agathon: Au¬
diuimꝰ de te : qͥa fornicator es. & suꝑbus.
& ille respondit. Etiam sic est. & dire¬
runt ei. Tn es agatho ubosus & decͣctor
Et responditłgo sum. Dicunt ei it̾um
Tu es agateo hereticꝰ: Et respondit. Nõ
sum hereticus. Et rogauerunt eu̾ di¬
centes. Dic nobis. cur tantu dicentib
nobis in iniuria tua. patient̾ tulenis.
hunc aut̃ sermonene qͥa diximꝰ here¬
ticus est ñ sustimusti: Ꝙ ille respone ec
d̃ens dix̃ eis. Illa p̾rima mͥ ascͥbo. Utilitas
enim anime mee est. Qd̃ autẽ cdixistis
Hereticũ me esse: ideo ñ adquieui quia
Illi aut̃ audientes: admirati sunt discrecõem.

Expanded text:
ebat abbas Daniel: Quia cum moriturus esset abbas Arsenius, delegavit nobis, dicens: Videte ne velitis pro me agapem facere; quoniam si feci ego pro meipso, id invenio . 10. Dicebant de abbate Agathone quia abierunt quidam ad eum, audientes quia magnae discretionis vir esset; et volentes eum probare si irasceretur, dicunt ei: Tu es Agatho? Audivimus de te, quia fornicator es, et superbus. Et ille respondit: Etiam sic 597 est. Et dixerunt ei: Tu es Agatho verbosus et detractor? Et respondit: Ego sum. Dicunt ei iterum: Tu es Agatho haereticus? Et respondit: Non sum haereticus. Et rogaverunt eum, dicentes: Dic nobis cur tanta dicentibus nobis in injuria tua patienter tuleris; hunc autem sermonem, quia diximus, Haereticus es, non sustinuisti? Et ille respondit, et dixit ei: Illa prima mihi ascribo, utilitas enim animae meae est: quod autem dixistis haereticum me esse, ideo non acquievi, quiaIlli audientes admirati sunt discretionem