comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magna pars mortaluim ip̃m nomen mortis exhorreat
quid est aliud ꝙͣ naturam propriam horrere Atq id
odisse ꝙ natus Quo nichil inter homines stulciꝰ uel
ingratius in deuni Qͣmulti autem nomen illud egre
audiunt quod semper internam aurem pulsare debue/¬
rat Nempe sine quo non est qui seipm̃ cogitare possit
Quid namq se cogitet nisi ꝙ est animal mortale quo-¬
ciens in se quisq reflectitur nonne sibi ilico nomen
mortis occurrit sed refugitis quasi per aurem mors
irrumpit et auertitis animum atq cogitatis obliuiscĩ
quod mox sui memoriam uel iuiutis ingeret recusa¬
tis ecce mortem cogitare quam confestim et cogitare
oportebit et pati Cuius passio facilius sequeretur si
cogitacio precessisset Nuuc simul in angustiis altera
alteram exasperat Oune enim inopinũ et subitũ
aiam quatit Eque stultum est uel appetere aliquid
frustra uel uitare uelle quod nequeas Eoq stulcius

Expanded text:
magna pars mortalium ipsum nomen mortis exhorreat? magna pars mortalium ipsum nomen mortis exhorreat? Quod, quid est aliud, quam naturam propriam horrere atque id odisse quod natus sis, quo nichil inter homines stultius, nichil ingratius in Deum. Quam multi autem nomen illud egre audiunt, quod semper internam aurem pulsare debuerat, nempe sine quo non est, qui seipsum cogitare possit; quid namque se cogitet, nisi quod est animal mortale? quotiens in se quisque reflectitur, nonne sibi illico nomen mortis occurrit? sed refugitis, quasi per aurem mors irrumpat, et avertitis animum, atque id cogitis oblivisci, quod mox sui memoriam, vel invitis, ingeret; recusatis ecce mortem cogitare, quam confestim et cogitare oportebit et pati, cuius passio facilius sequeretur, si cogitatio precessisset; nunc simul in angustiis altera alteram exasperat: omne enim inopinum ac subitum animam quatit. Eque stultum est, vel appetere aliquid frustra, vel vitare velle quod nequeas, eoque stultius
Abbreviated transcription (Latin):
sic illi accidit sic omnibus qui uentura nõ prouident
Sed cum cunctis in rebus prouidencia necessaria sit
tamen in hiis maxime que amplius ꝙ semel fieri
nequeunt in quibus error uius sufficit ubicũq pes
lapsus fuerit actum est/ Dolor. Ualde ñc eciam
mortem horreo Ratio. Alte radicata et non facile di¬
uelluntus Scio ut dixi metum mortis sensibus
insitum precipueq uulgarium Philoz ophi uero mor¬
tem neqz malam neqz bonam Eo ꝙ per seipãmn nec
timendam diffiniunt nec optandam inter indiffe-¬
rencia numerantes que pro qualitate fruentiũ nĩc
mala nunc bona fieri uolunt quod illi eciam ex ur̃is
pideo probari qui peccatorum pessimam preciosam
uero sanctorum mortem ait Dolor. Mortem metuo
mortem odio Ratio. Equidem unde hic mortali¬
bus metus mortis unde hoc odiuin mirer nisi mol-¬
licies animorum nota sit qua habet scilicet aliosqz de¬
generes augetisq alitis pauores An unum uides ut

Expanded text:
sic illi accidit, sic omnibus qui ventura non provident. sic illi accidit, sic omnibus qui ventura non provident. Sed cum cunctis in rebus providentia necessaria sit, tum in his maxime que amplius quam semel fieri nequeunt, in quibus error unus sufficit: ubicunque pes lapsus fuerit, actum est. Valde nunc etiam mortem horreo. Alte radicata non facile divelluntur. Scio, ut dixi, metum mortis sensibus insitum precipueque vulgarium; Philosophi vero mortem, neque malum neque bonum, eoque per seipsam nec timendam diffiniunt, nec optandam, inter indifferentia numerantes, que pro qualitate fruentium, nunc mala, nunc bona fieri volunt; quod illi etiam ex vestris video probari, qui peccatorum pessimam, pretiosam vero sanctorum mortem ait. Mortem metuo, mortem odi. Equidem unde hic mortalibus metus mortis, unde hoc odium mirer, nisi mollities animorum nota sit, qua hunc scilicet aliosque degeneres augetis, atque alitis pavores. An non vides, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mittere que ad suos proferant nec remandare nec sub-¬
sistere quidem nec diuertere licitum est nec reuerti
Iter necessarium impossibilis reditus Ire illo necesse
est milites inde redire non est possibile Hoc militi¬
bus suis dux Romanis apud senecam hoc dux robis
pester edicit Itaq cum oporteat ire nec liceat redire
cũq itineris sit certa necessitas Hora autem motus
incerta unum est remedium ut parati animo sitis
semper et uocati respondere et iussi obtemperare cõ¬
positisq omnibus ad primum ducis imperium Iter
illud alacriter agere quod utiq uobis aut letis aut
tristibus peragendum est Ca res maxime et metũ
mortis inmmet alias imminuet, et dolorem Nec se¬
curos modo sed cupidos hiit abire uos faciet Alioqͥn
impronisis et incautis eueniet quod bruto suo in eplis
uere olim uaticinatus est cycero Opprimemini michi
credite brute inquit nisi prouideritis Sic est inꝙ̃

Expanded text:
mittere, que ad suos perferant, nec remandare aliquid, nec submittere, que ad suos perferant, nec remandare aliquid, nec subsistere quidem, nec divertere licitum, nec reverti: iter necessarium, impossibilis reditus. “Ire illo necesse est milites, unde redire non est necesse.” Hoc militibus suis dux Romanus apud Senecam, hoc dux vobis vester edicit. Itaque cum oporteat ire nec liceat redire, cunque itineris sit certa necessitas, hora autem motus incerta, unum est remedium, ut parati animo sitis semper, et vocati respondere, et iussi obtemperare, compositisque omnibus ad primum ducis imperium, iter illud alacriter agere, quod utique vobis aut letis aut tristibus peragendum est. Ea res maxime et metum mortis imminuet et dolorem, nec securos modo sed cupidos hinc abire vos faciet; alioquin improvisis et incautis eveniet quod Bruto suo, in epystolis, vere olim vaticinatus est Cicero. “Opprimemini, michi crede Brute, inquit, nisi provideritis”; sic est, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
Necessitas moriendi in uiro docto ac sapiente turpissima
et presertim sene Cui si rite doctus uereqz est sapiens
uita omnis meditatio mortis est Quod si philozophie
uisum fuit antique quid nunc noue pietati que slima
philozophia et uera est sapientia uideatur aspice ut
qui alieno imperio parent subito longun iter iussu
agere solliciti et tristes raptim ꝯplicandis sarcĩculis
inhiant ac queruli quod predictum eis ante non fu-¬
erit indignantesqz abeuut ut sepe in tergum uersi
nunc hoc nunc illud obliti murmurant Atqui¬
nulla uia longior ꝙͣ mori nulla durior ut perhibent ĩ¬
festiorq latrunculis nulla demiq obscurior suspectior
incerciorq ut cuucta cessarent certe irremeabilis uia-
est quo attentius prouidendum est ne quid obliuisca-¬
mini quouiam hinic digressis non licebit quod uian-¬
iter agentibus litteris scilicet aut amicis oblita com¬

Expanded text:
necessitas moriendi, in viro docto ac sapiente turpissima, necessitas moriendi, in viro docto ac sapiente turpissima, et presertim sene, cuius si rite doctus vereque est sapiens, vita omnis meditatio mortis est, quod si Philosophie visum fuit antique, quid nunc nove pietati, que summa Philosophia et vera est sapientia, videatur? aspice ut qui alieno imperio parent subito longum iter iussi agere, solliciti et tristes, raptim complicandis sarcinulis inhiant, ut queruli quod predictum eis ante non fuerit, indignantesque abeunt, ut sepe in tergum versi, et nunc quoque hoc, nunc illud obliti murmurent. Atquinulla via est longior quam mori, nulla durior, ut perhibent, infestiorque latrunculis, nulla denique obscurior, suspectior et incertior, que ut cuncta cessarent certe irremeabilis via est, quo attentius providendum, ne quid obliviscamini, quoniam, huic digressus non licebit, quod vianiter agentibus, literis scilicet aut amicis oblita com
Abbreviated transcription (Latin):
suos amat stultus amor Dolor. Timore mortis ex/¬
agitor Ratio. Stulti omnes mori metiunt Mec id
miror quibus felicitas ominis in corpore est quod extin-¬
gui morte non est dubiui Iure igitur boni sui fidem¬
alias fiuem pauidi cogitant mesti uident Natura
enim homnnis hec est ut felix esse nolle nequeat uirũ
doctum cui non alia corporis ꝙͣ uilis mancipii cura
est cui in cultu animi omne studium semper fuit oĩs
amor oume desiderium omnis spes mortem corporis
non aliter ꝙͣ digressum matutinum e nocturno quodã
inanieno et inꝯmodo prorsus hospitio spectare debet¬
Dolor. Mortem non timere possum Ratio. Posses
huius uite exitum non timere si alterius ingressum
sperare posses aut optare Tuus hic timor unde orit᷑
Quãuis enim formidanti uulgo exitus multe tra-¬
dantur cause omnes tamuen uice illiuis sepe proposita
euanescunt Dolor. Mortem metuo Ratio. Metũ
hunc parit ĩpremeditatio maxime et inopia racionis

Expanded text:
suas amat stultus amor. Timore mortis exsuas amat stultus amor. Timore mortis exagitor. Stulti omnes mori metuunt, neque id miror: quibus felicitas omnis in corpore est, quod extingui morte non est dubium. Iure igitur boni sui finem pavidi cogitant, mesti vident: natura enim hominis hec est, ut felix esse nolle nequeat; virum doctum, cui non alia corporis quam vilis mancipii cura est, cui in cultu animi omne studium semper fuit, omnis amor, omne desiderium, omnis spes mortem corporis non aliter quam digressum matutinum et nocturno quodam inameno et incommodo prorsus hospitio spectare decet. Mortem non timere non possum. Posses vite huius exitum non timere, si alterius ingressum sperare posses, aut optare: tuus hic timor inde oritur. Quamvis enim formidati vulgo exitus multe tradantur cause, omnes tamen, vite illius spe proposita, evanescunt. Mortem metuo. Metum hunc parit impremeditatio, maxime et inopina
Abbreviated transcription (Latin):
ta et uulgata fastidias Dolor. Acquiesto recte qui¬
dem in hiis monitis te uersatum uideo et si ab inceptis
procul adhuc enim mortem nichilomiius horreo¬
Ratio. Sunt quedam nomine et opinione hominũ
maiora ꝙͣ re multa horrori eminus fuerant que ui-¬
cina sunt risiui Tenere creditur inexpertis Nemo
ex hiis mortis infamatoribus compertim aliquid loqui
potest Nichil ip̃e expertus nichil ab experto didicit mor-¬
tuum ꝙͣuis interroga silebit is cui iam rei ueritas
nota est garrient quibus incognita est et uariis augu-¬
uiis astruent quod ignorant hic compertissima hinc
occultissima rerum mors. archanum et cõiecturale
negotium suspitionibus agitur in dubio bonis opini-¬
quod mestum ammum Dolor. Animus morte timnet¬
Ratio. Si sibi superuatuus timor Immortalis est
enim ip̃e di corporis sui hostis curam gerere pietas in¬
debita sui dissolui metuit nimis carcerẽ et compedes

Expanded text:
ta et vulgata fastidias. Acquiesco recte quita et vulgata fastidias. Acquiesco recte quidem: in his monitis te versatum video, etsi ab incepto procul: adhuc enim mortem nichilominus horreo. Sunt quedam nomine et opinione hominum maiora quam re; multa horrori eminus fuerant, que vicina sunt risui; temere creditur inexpertis; nemo ex his mortis infamatoribus, compti aliquid loqui potest, nichil ipse expertus, nichil ab experto didicit. Mortuum quemvis interroga: silebit, is cui iam rei veritas nota est, garrient quibus incognita, et vanis auguriis astruent quod ignorant, hinc apertissima, hinc occultissima rerum mors. Arcanum et coniecturale negotium, suspitionibus agitur; in dubio bonis opiniquod mestum animum. Animus mortem timet. Si sibi, supervacuus timor: immortalis est enim ipse; si corpori, sui hostis curam gerere pietas indebita. Sin dissolvi metuit, nimis carcerem et compedes
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nascitur Ile scatent in terre uenis marisq litorib
Unde nisi a mercatoribus merces undestatuas
et tabellas pictas nisi a statuariis atq pictoribus
ubi nam demum phica nisi a philozophis peti iubes
que et si apud illos pro thezauris abdita atq ab illis
inuenta sint eadem tamen ab aliis in apertum erui
et uel aceruatius uel clarius atq expressius uel breuiꝯ
Postremo uel aliter dici possunt audiendi similia oĩb
spem datura successum paucis ea est uis ordinis ac
iuncture quod et in poeticis elegantissime flaccus
docet et sepe aliter atq aliter et aliquando potentius
affectura auimos tanta est gratia uel notissima re nar-¬
rantis tanta uetustis nouitas tanta lux fulgidis tan-¬
tus formosis decor abditur Quod non hic ideo dixerĩ
quia alibi non possem Sed quia tu hic materiam
obtulisti Nolo enim qui iguare suꝑbie mos est semel
audita forte nec intellecta dum repetuntur quasi tri-¬

Expanded text:
hoc nascitur? ille scatent in terre venis, marisque litoribus. hoc nascitur? ille scatent in terre venis, marisque litoribus. Unde, nisi a mercatoribus, merces? unde statuas ac tabulas pictas, nisi a statuariis atque pictoribus? unde demum Philosophica nisi a Philosophis peti iubes, que, etsi apud illos pro thesauris abdita atque ab illis inventa sint, eadem tamen ab aliis in apertum erui, et vel acervatius vel clarius atque expressius vel brevius, postremo vel aliter dici possunt, audendi similia omnibus spem datura, successum paucis. Ea est vis ordinis ac iuncture quod et in poeticis elegantissime Flaccus docet, et sepe aliter atque aliter, et aliquando potentius affectura animos; tanta est gratia vel notissima renarrantis, tanta vetustis novitas, tanta lux fulgidis, tantus formosis decor additur, quod non hic ideo dixerim, quia alibi non possem, sed quia tu hic materiam obtulisti; nolo enim, qui ignare superbie mos est, semel audita, nec forte intellecta, dum repetuntur, quasi tri
Abbreviated transcription (Latin):
tis nauigandi. ab agricolis serendi a ducibus bellandi
consilium capiatis Consilia a philozophis sumpta cõ-¬
tempnitis Et pro cura corporis medicos euocatis Pro
cura aniui philozophos non aditis qui si philoz ophi
ueri utiq et animorum medici et artifices sunt ui-¬
uendi Nam si falsi et solo philozophie nomine tuidi
non modo consulendi sed uitandi sunt quibus nichil
est importunius nichil insulcius quorum habundan-¬
cior est ꝙͣ uellem etas hec cuui egentissima sit ueroꝵ
et quoniam a presentibus preter meras nugas nichil
est quod speras si ad priscos reditum inuentũq aliquid
apud illos fuerit quod egritudinem tuã leuet nolisper-¬
nere et dicere quod indocti dicunt A philozophis ista
scimus Respondebo enim tibi cum cicerone Metue¬
bam ne a leone diceres Et reuera ubi nam uenari pis-¬
cariq nisi ubi pisces fereqz habitant in aquis atq ne-¬
moribus ubi fodi auruui ubi genimas legi nisi ubi

Expanded text:
tis navigandi, ab agricolis serendi, a ducibus bellandi tis navigandi, ab agricolis serendi, a ducibus bellandi consilium capiatis, vivendi consilia a Philosophis sumpta contemnitis et pro corporis cura medicos evocatis, pro cura animi Philosophos non aditis? qui si Philosophi veri sunt, utique et animorum medici et artifices sunt vivendi; nam si falsi et solo philosophie nomine tumidi, non modo non consulendi sed vitandi sunt, quibus nichil est importunius, nichil insulsius, quorum abundantior est quam vellem etas hec, cum egentissima sit verorum. Et quoniam a presentibus preter meras nugas nichil est quod speres, si ad priscos reditum, inventumque aliquid apud illos fuerit, quod egritudinem tuam levet, noli spernere et dicere, quod indocti dicunt; a Philosophis ista sumis; respondebo enim tibi cum Cicerone: “metuebam ne a lenonibus diceres”, et, re vera, ubinam piscari venarique, nisi ubi pisces fereque habitant in aquis atque nemoribus? ubi fodi aurum, ubi gemmas legi, nisi ubi
Abbreviated transcription (Latin):
rium messet non plus terroris esset in morte ꝙ in
ceteris que per naturam fiunt Quid enĩ magis
mori timeas ꝙͣ nasci adolestere senescere esurire si-¬
tire uigilare consopori quod ultimũ plane similimu
morti est atq ideo sompnũ Aln uero consanguineũ Alii
uero mortis ymaginem dixere neue seu poeticꝯ lepor
estimetur seu phizicum acuien Ip̃a ueritas amici
mortem sompnum dixit et semel facere metuis quo
cotidie delectaris inconstantiam quidem hanc docti
mirantur atq arguunt Dolor. Trita hec apud phi-¬
lozophos ac uulgata sunt delectantq dum resonant
interpone silentium timor redit Ratio. ymo equidẽ
manet nai si abiisset non rediret Et est non inficior
uulgi precordiis timor mortis innatus sed eruditum
uirum uulgaria sapere deforme est quem decet ut mõ
dicebam non turbe uestigia sed paucorum sequi Nam
quod et de philozophis dicis miror quid ita cum a nau¬

Expanded text:
riumve inesset, nichilo plus terroris esset in morte quam in riumve inesset, nichilo plus terroris esset in morte quam in ceteris, que per naturam fiunt. Quid enim magis mori timeas quam nasci, adolescere, senescere, esurire, sitire, vigilare, consopiri? quod ultimum plane simillimum morti est, atque ideo somnum, alii consanguineum, alii vero mortis imaginem, dixere. Neve seu Poeticus lepos extimetur, seu Philosophicum acumen, ipsa veritas amici mortem somnum dixit. Et semel facere metuis, quo quotidie delectaris. Inconstantiam quidem hanc docti mirantur atque arguunt. Trita hec apud Philosophos ac vulgata sunt, delectantque dum resonant. Interpone silentium: timor redit. Immo equidem manet. Nam si abiisset non rediret, et est, non inficior, vulgi precordiis timor mortis innatus; sed eruditum virum vulgaria sapere deforme est, quem deceat, ut modo dicebam, non turbe vestigia sed paucorum sequi. Nam quod de Philosophis dicis, miror: quid, ita, cum a nau
Abbreviated transcription (Latin):
rationale mortale qui si primum uere esses secundum
ut arbitror non timeres. hunianã quippe uaturam
duo hec in unum iuncta perficiunt Ratio scilicet
et mors, Illa aiam conceruit hec corpus sed inopia
rationis metum mortis induxit Dolor. Mortem
timeo Ratio. Nichil est metuendum quod affert
necessitas nature Qui naturalia enm odit aut me-¬
tuit naturam ipam oderit oportet aut metuat nisi
forte partem eius alteram amplecti licitum et lau-¬
dare/ Respuere alteram ac dampnare quo nichil est
insolentius non solum homini cum deo sed hom̃ibus
grata decerpseris non equus amiticie cultor atq ar-¬
biter uidearis Dolor. Mortem horreo Ratio. Si
quid in morte mali est idipm̃ metus mortis exaspe/¬
rat at si nichil magnũ ip̃e metus est malum stul/¬
ticia est malum suum uel augere uel facere Dolor.
Nomen ip̃m mortis horreo Ratio. Nomen mortis
infame mortalium fecit infirmitas si quid animi ui-¬

Expanded text:
rationale, mortale? atqui si primum vere esses, secundum, rationale, mortale? atqui si primum vere esses, secundum, ut arbitror, non timeres, humanam quippe naturam duo hec in unum iuncta perficiunt, ratio scilicet, et mors; illa animam concernit, hec corpus, sed inopia rationis metum mortis induxit. Mortem metuo. Nichil est metuendum quod affert necessitas nature; qui naturalia enim odit aut metuit, naturam ipsam oderit oportet aut metuat; nisi forte partem eius alteram amplecti licitum et laudare, respuere alteram ac damnare, quo nichil est insolentius, non solum homini cum Deo, sed hominibus grata decerpseris, non equus amicitie cultor atque arbiter videare. Mortem horreo. Si quid in morte mali est, id ipsum metus moris exasperat; at, si nichil, magnum ipse metus malum est. Stultitia est malum suum vel augere vel facere. Nomen ipsum mortis exhorreo. Nomen mortis infame mortalium fecit infirmitas. Si quid animi vi
Abbreviated transcription (Latin):
Ori timeo Ratio. Hic non timor sed
cogitatus esse debet qui si nouus incipit
nec a prima etate tecum creuit si per in-¬
terualla rediens non assiduus fuit Improuide uix-¬
isti inhesisse medullitus ultimum illud flacai car-¬
men debuit inter spem curamq timores inter et
iras omne crede diem tibi diluxisse supremum
Ut is esses de quo idem alibi ille potens sui letusq
alias atra uube polum pater occupato uel sole puro
Hoc est nempe illud a philozophis laudatum Bed
perpaucis datum uiuere uita peracta Dolor. Mori
timeo Ratio. Et nasci timuisses Et uiuere uita
uite lumine intium mortis est uita ip̃a cursus ad morte
seu uerius mors quedam uiuendo uel ad moriendũ ibas
uel quod sapientibus uisum est ignorãs certe morieba-¬
ris Quid nunc igitur times si mors uĩtã uel comi-¬
tatiu assidue uel necessario sequebatur Illud quidẽ
docti tantum hoc eciam uulgus intelligit Quidquid
est natum morit᷑. quidquid moritur natum erat¬
Dolor. Tnueo mori Ratio. Mori times animal

Expanded text:
ori timeo. Hic non timor sed cogitatus esse debet, qui, si novus incipit, nec a prima etate tecum crevit, si per intervalla rediens non assiduus fuit, inprovide vixisti. inhesisse medullitus utilissimum illud Flacci carmen debuit: Inter spem curamque, timores, inter et iras omnem crede diem tibi diluxisse supremum. Ut is esses, de quo idem alibi: Ille potens sui letusque l atra nube polum pater occupato, vel sole puro. Hoc est nempe illud a Philosophis laudatum, sed perpaucis datum vivere vita peracta. Mori timeo. Et nasci timuisses et vivere. Vite limen initium mortis est, vita ipsa cursus ad mortem, seu verius mors quedam; vivendo vel ad moriendum ibas, vel quod sapientibus visum est, in horas certe moriebaris. Quid nunc igitur times, si mors vitam vel comitabatur assidue, vel necessario sequebatur? Illud quidem docti tantum, hoc etiam vulgus intelligit: quicquid est natum moritur, quicquid moritur natum erat. Timeo mori. Mori times animal
Abbreviated transcription (Latin):
pterq est hostis Et prior pyrrus ytaliã inuaserit
ac non dolendi anmo ut hanybal sed uincendi oĩ¬
bus enitendum modis ut in actu quolibet uera uir-¬
tus emineat Sic ut nichil bello queri aliud ꝙ̃ pax
honesta uideatur.
De prerepta facultate uindicte cap̃ .xxxii. Dolor.

Expanded text:
uterque hostis et prior Pyrrhus Italiam invaserit, uterque hostis et prior Pyrrhus Italiam invaserit, at non delendi animo, ut Hannibal, sed vincendi. Omnibus enitendum modis, aut in actu quolibet vera virtus emineat, sic ut nichil bello queri aliud quam pax honesta videatur. 33 DE PREREPTA FACULTATE VINDICTE Optate
Abbreviated transcription (Latin):
et sua alias alia iura cum hostibus cum quib ita
rem gere ut amicos fieri posse non dubites Atq hoc
sanius consilium scito ꝙͣ Biantis qui sic amicor
diligi iubet ut mimicos effici posse meminerit / qd
dictum ꝙͣuis ab aliis laudatum nec michi certe nec
tullio probatur Est enim uerum amicicie uenenũ
In odio ergo cogitandus amor non odiuin in amore
Longeq aristotilicum illud in rethoricis byanteo
consilio preferendum Non oportet ut ayunt amare
tanꝙͣ oditurum sed magis odire tanꝙ̃ amaturum
Quod profecto scribens aristotiles byantem ip̃m̃
callidamq eius ac maliuolami sentenciã notabat
Inimicicias habeo Ratio. Ged inuitus
habe et armato semper in pectore cor amicum pacis
habitet atq ita bellum excerceas ut coactꝰ uideare¬
ne alias neu forte odio succumbat humanitas Neu
tam uindicte studeas ꝙͣ glorie aut saluti Scis ut
Romanis inuisior est hanybal ꝙͣ pyrrus Tamen

Expanded text:
et sua iura cum hostibus, cum quibus ita et sua iura cum hostibus, cum quibus ita rem gere, ut amicos fieri posse non dubites. Atque hoc sanius consilium scito quam Biantis, qui sic amicos diligi iubet, ut inimicos fieri posse memineris. Quod dictum, quamvis ab aliis laudatum, nec michi certe nec Tullio probatur: est enim verum amicitie venenum. In odio ergo cogitandus amor, non odium in amore; longeque Aristotelicum illud in rethoricis Bianteo consilio preferendum: non oportet, ut aiunt, amare tanquam oditurum, sed magis odisse tamquam amaturum. Quod profecto scribens Aristoteles Biantem ipsum, callidamque eius ac malivolam sententiam notabat. Inimicitias habeo. Sed invitus habe; et armato semper in pectore cor amicum pacis habitet, atque ita bellum exerceas ut coactus videare, non forte odio succumbat humanitas, neu tam vindicte studeas quam glorie aut saluti. Scis ut Romanis invisior est Hannibal quam Pyrrhus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nocuere Dolor. Est michi pugna cum hostibus¬
quando cum hostibus ꝙͣ cum uiciis pugnatur Quis
quis alias quisq alium odit primum anime sue
uulnus infligit proximum nomĩꝙͣ̃ suo corpori Ni-¬
mia uempe cupiditas feriendi nocendiq multos
incautos nudatosq dedit hostibus Sic semper p̾ma
pars malorum in auctorem uertitur interdumq no-¬
uissima cum sepe interim sit illesus in quem per-¬
nicies parabatur Dolor. Undiq michi bella cõ-¬
surgunt Ratio. Nmnꝙ̃ clarior sanctiorq fuit po¬
pullis Romanus ꝙͥ dumi multis ac grauibus bellis
occupabatur Paxinitium mali fuit secum namq subiit
libido blauda hostis ac pestilens Dolor. Graues ini¬
micitie michi sunt Ratio. Magne inimicicie ple-¬
rumq maguarum amiticiarum fuere principium¬
Dolor. Habeo inimicos Ratio. Habeto et fidẽ simul
et clemenciam De reliquo quitquid euenit cura sal¬
tem ut humanitate sis ac uirtute superior Sunt

Expanded text:
nocuere. Est michi pugna cum hostibusnocuere. Est michi pugna cum hostibusquando cum hostibus, quam cum vitiis, pugnatur; quisquis alium odit, primum anime sue vulnus infligit, proximum nonnunquam suo corpori: nimia nempe cupiditas ferendi nocendique, multos incautos nudatosque dedit hostibus. Sic semper prima pars malorum in auctorem vertitur, interdumque novissima, cum sepe interim sit illesus, in quem pernicies parabatur. Undique michi bella consurgunt. Nunquam clarior sanctiorque fuit Populus Romanus quam dum multis ac gravibus bellis occupabatur? Pax initium mali fuit. Secum namque subiit libido, blanda hostis ac pestilens. Graves inimicitie michi sunt. Magne inimicitie plerunque magnarum amicitiarum fuere principium. Habeo inimicos. Habeto et fidem simul et clementiam. De reliquo quicquid evenerit, cura saltem ut humanitate sis ac virtute superior. Sunt
Abbreviated transcription (Latin):
penitus ab hac peste uis absolui in solitudinem te
nmicitias habeo Ratio. fac ut iusticiesis
amcus Nullum cercius presidium Uera
pirtus fortune minas calcat ac despicit Dolor.
Inmmicicie michi sunt Ratio. Et cautior eris et no-¬
cior multos mimiticie illustrarunt qui obscuri mã¬
sissent si hostibus caruissent Dolor. Hostes undiq¬
sunt michi Ratio. Obstabunt ne inusibiles aĩoꝵ
hostes subeant uoluptates non tam hostes tibi sors
obtulit ꝙͣ custodes malo malum maius arcebitur¬
Dolor. Hinc illinc hostibus premor Ratio. Illi
quoq suis premuntur affectibus Estq alias eque
apud illos ultor tuus isq non unus alias minus
pro te partes faciunt Ira metus odium inquietudo
nec dum peracti penam criminis exigunt. Sic
interdum ultio preit offensam et fortasse non se-¬
quuturam Armabuntur sudabunt laborabunt
estuabunt anelabunt trepidabunt Et fortassis hoꝵ
nichil ad te multi sepe grauibus odiis sibi nõ aliis

Expanded text:
penitus ab hac peste vis absolvi, in solitudinem te penitus ab hac peste vis absolvi, in solitudinem te micitias habeo. Fac ut iustitie sis amicus: nullum certius presidium; vera virtus fortune minas calcat ac despicit. Inimicitie michi sunt. Et cautior eris et notior; multos inimicitie illustrarunt, qui obscuri mansissent si hostibus caruissent. Hostes undique michi sunt. Obstabunt ne invisibiles animorum hostes subeant, voluptates; non tam hostes tibi sors obtulit, quam custodes, malo malum maius arcebitur. Hinc illinc hostibus premor. Illi quoque suis premuntur affectibus, estque apud illos ultor tuus, isque non unus: pro te partes faciunt ira, metus, odium, inquietudo, necdum peracti penam criminis exigunt; sic interdum ultio preit offensam, et fortasse non secuturam. Armabuntur, laborabunt, sudabunt, estuabunt, anhelabunt, trepidabunt, et fortassis horum nichil ad te. Multi sepe gravibus odiis sibi non aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ceris scito culpam tuam esse nec minus forsitan ali¬
enam Magna pars litium uulgarium duos sontes
et si forte nocentiorem alteruur nullum habet in-¬
noxium ꝙͣmis nempe politicum et sociale animal di-¬
citur homo si uerum tamen inspicitur nullum minꝯ
uerumq illud satyricum Maiorem esse serpentiumi
ferarumq concordiam ꝙͣ hominun Siquidem ursi
apri tygres ac leones deniq uipere aspides cocodrulli
et ad suummiam omne amiual preter hominem utrũq
sua in specie quiescit interdum homo autem mĩꝙͣ
homo hominem premit semper atq atterit perpe-¬
tuisq bellis ac litibus inquietam uitam sibi prestat
ac proximo Sic enim res se habet ut ibi maior lo-
corum uicinitas ibi maiorem uideas distantiam am¬
morum Nara sine iurgiis ac rancore uicinia est
Nemo uestrum nisi fallor arabum aut indorum
regibus inuidet Lippus est liuor longinqua non
aspicit Dolor. Uicinis obsideor infestis Ratio. Si

Expanded text:
ceris, scito culpam tuam esse, nec minus forsitan aliceris, scito culpam tuam esse, nec minus forsitan alienam. Magna pars litium vulgarium duos fontes, etsi forte nocentiorem alterum, nullum habet innoxium. Quamvis nempe politicum et sociale animal dicatur homo, si verum tamen inspicitur, nullum minus. Verumque est illud Satyricum, maiorem esse serpentum ferarumque concordiam quam hominum. Si quidem ursi, apri, tigres, ac leones, denique vipere, aspides, crocodilii et, ad summam, omne animal preter hominem, utcunque in sua specie quiescit, interdum homo autem nunquam. Homo hominem premit semper atque atterit, perpetuis bellis ac litibus inquietam vitam sibi prestat ac proximo. Sic enim se res habet, ut ubi maior est locorum vicinitas, ibi videas maiorem distantiam animorum. Rara sine iurgiis ac rancore vicinia est. Nemo vestrum, nisi fallor, Arabum aut Indorum regibus invidet: lippus est livor, longinqua non aspicit. Vicinis obsideor infestis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
mitis arbiter et pius est iudex Dolor. Atres ama-¬
rosq pacior uicinos Ratio. Ne fortassis in gustu
sit uitium non in re fastidiosis dultia eciã ama /¬
rescunt Dolor. Uicinos duros ac superbos queror¬
Ratio. Multum sibi quisq promittit nichil alteri
Hinc in iuditio rerum multiplex obliquitas et iuges
offensionum sere Et sepe unde culpa est inde p̾mũ
oritur querela Quid nunc scimus An tu illis qui tã
duri tibi uidentur durus et territus et intractabilis
Duplex est remedium pacientia et fuga primũ ꝓbo
ferendi artifitio omnis mitescit asperitas Dolor.
Dicinos pessimos ferre non ualeo Ratio. Si nec ita
proficis quis te tenet migra illico non ut procaces ita
et sequaces erunt, quod ferre non potes pondus ex¬
cute Et quem pugnando hostem pati nequis fugien-¬
do euade Quid refert quo te tramite in tutum eri-¬
pias Nullum iter ad tranquillitatem animi difficile
uidicandum est Quod si sepe idem feceris nec profe-¬

Expanded text:
mitis arbiter et pius est iudex. Acres amamitis arbiter et pius est iudex. Acres amarosque patior vicinos. Ne fortassis in gustu sit vitium, non in re. Fastidiosis etiam dulcia amarescunt. Vicinos duros ac superbos queror. Multum sibi quisquis permittit, nil alteri; hinc, in iudicio rerum, multiplex obliquitas et iuges offensionum cause; et sepe, unde culpa est, inde primum oritur querela. Quid nunc scimus, an tu illis qui tam duri tibi videntur, durus et tetricus et intractabilis Duplex est remedium: patientia et fuga. Primum probo: ferendi artificio, omnis mitescit asperitas. Vicinos pessimos ferre non valeo. Si nec ita proficis, quis te tenet? Migra illico: non, ut procaces, ita et sequaces erunt. Quod ferre non potes, pondus excute, et quem pugnando hostem pati nequis, fugiendo evade: quid refert quo te tramite in tutum eripias? Nullum iter ad tranquillitatem animi difficile iudicandum est. Quod si sepe idem feceris nec profe
Abbreviated transcription (Latin):
candi ius est domino Ratio. Tu te dominum dissi-¬
mula neue hoc iure utere si bon essent nõ fugissent
malos amisisse non iactura sed questus est Ueneno-¬
sa ammalia tucius est uitare ꝙͣ capere Dolor.
Serui me solum reliquerunt Ratio. Uere solũ uere
inopem siue solus sis seruili egeas comitatu Ita nec
amicum habes nec terpsum Quid autem Serui
ne igitur tui sine te esse cupuint Tu sine illis esse
nou potes Uide ne hoc ip̃o seruis tuis ip̃e miserior
sis ꝙsi seruos forte non cogitas sed precium Non
desiderium mane sed turpis auaricia castiganda est
De quo satis dictum est dum de amissa pecunia
loquerenu.
iciui importum sunt michi Ratio. Uide
ne tu illis importunior Dolor. Graues
uicinos perfero Ratio. Multum cunctis
in rebus ualet opinio Leues finge amio Leues
erunt Dolor. Uicinos malos habeo Ratio. Multi
suam culpami proximis imputant Acutius aliena
cernuitur discuciuntur exactius seuerius iudicant᷑.¬

Expanded text:
candi ius est domino. Tu te dominum dissicandi ius est domino. Tu te dominum dissimula, neve hoc iure utere. Si boni essent, non fugissent; malos amisisse non iactura, sed questus est: venenosa animalia tutius est vitare quam capere. Servi me solum reliquerunt. Vere solum, vereque inopem, si, ne solus sis, servili egeas comitatu. Ita nec amicos habes, nec te ipsum. Quid autem, servi ne igitur tui sine te esse cupiunt, tu sine illis esse non potes? Vide, ne hoc ipso servis tuis ipse miserior sis, quod si forte non servos cogitas sed pretium, non desiderium inane sed turpis avaritia castiganda est, de quo satius est dictum, dum de amissa pecunia loqueremur. 31 icini importuni sunt michi. Vide ne tu illis importunior. Graves vicinos perfero. Multum cunctis in rebus valet opinio. Leves finge animo, leves erunt. Vicinos malos habeo. Multi suam culpam proximis imputant: acutius aliena cernuntur, discutiuntur exactius, severius iudicant
Abbreviated transcription (Latin):
tiosus ut nesciat asscribendumq lucro Dolor. Dif¬
fugerunt serui Ratio. Quis unꝙ̃ de fuga hostium
questus est iulio cesari superbe alias superbie tribu-
itur ꝙ hostem quem intercipere cogitabat fugientẽ
mestus aspexit At modestis uictoribus terga hostiũ
uidisse satis est Quin et idem ip̃e alibi fugientibus
parti iubet Sola hostium contentus fuga Idem faci-¬
to et si tui hostes grauiori supplicio digni essent fugisse
sufficiat Atq illorum fuga tuam metire uictoriã
ablatamq tibi necessitatem uindicte seuioris intel-¬
lige Dolor. Serui fugere Ratio. Sponte igit᷑.
fecere quod cogendi erant gratiam habeto depellen¬
di immanes beluas tibi demptus est labor hinc que¬
reris fugierunt qui nisi fugissẽt tu fugere debuisses
fugierunt qui autem fugiendi erant aut fugandi
Nunc tu liber nunc securus nunc donus tue dominꝰ
remansisti Dolor. Fugierunt serui et fugitiuos uindi-¬

Expanded text:
tiosus ut nesciat ascribendum lucro? Diftiosus ut nesciat ascribendum lucro? Diffugierunt servi. Quis unquam de fuga hostium questus est? Iulio Cesari tribuitur superbie, quod hostem quem intercipere concitabat fugientem mestus aspexerit, at modestis victoribus terga hostium vidisse satis est, quin et idem ipse alibi fugientibus parci iubet, sola hostium contentus fuga; idem facito. Et si tui hostes graviore supplicio digni essent, fugisse sufficiat, atque illorum fuga tam metire victoriam, ablatamque tibi necessitatem vindicte severioris, intellige. Servi fugiere. Sponte igitur fecere quod cogendi erant. Gratiam habeto: depellendi immanes beluas tibi demptus est labor; hinc quereris? fugierunt qui nisi fugissent, tu fugere debuisses. Fugierunt qui aut fugiendi erant, aut fugandi. Nunc tu liber, nunc securus, nunc domus tue dominus remansisti. Fugierunt servi. Fugitivos iudi
Abbreviated transcription (Latin):
iscesserunt serui Ratio. Quorum mo-¬
lestia presentia erat gratus debet esse
distessus Nichil ferme displicet Cuius
contrarium non delectet Dolor. AAbierunt serui Ratio.
O si redeant uideasq oculis quod aĩo iam uidisti quot
illos uicia circiunstent alias circundant quot nequicie
quot doli quot muendaciorum artes quot scelerũ species
quot furtorum quiduxhorreas comitatum limenq Re-¬
deuutibus obstruas meritoq gaudeas tuam domumi
malis ex haustam leuatamiq ponderibus Dolor. Serui
simul omnes abiere Ratio. Dimulq cum illis cure
graues molesteq sollicitudines metusq perpetui Co-¬
gita quot implendi uentres quot tegendi humeri
quot armandi stringendiq pedes uagi quot acuti un-¬
gues obseruandi duro te negotio liberatum dices¬
Dolor. Fugerunt serui Ratio. Et cum hiis odia In
dominum et contemptus et murniura et querele q̃n
et execrationes taciteq deuorationes Iimmeriti capi-¬
tis quibus mixto seruitio caruisse Quis tam ambi-¬

Expanded text:
iscesserunt servi. Quorum molesta presentia erat, gratus debet esse discessus: nil ferme displicet cuius contrarium non delectet. Abierunt servi. O, si redeant videasque oculis, quod animo iam vidisti: quot illos vitia circumstent, quot nequitie, quot doli, quot mendaciorum artes, quot scelerum species, quot furtorum! quid ni horreas comitatum, limenque redeuntibus obstruas, meritoque gaudeas, tuam domum malis exhaustam, levatamque ponderibus? Servi simul omnes abiere. Simulque cum illis cure graves, molesteque sollicitudines, metusque perpetui. Cogita quot implendi ventres, quot tegendi humeri, quot armandi stringendique pedes vagi, quot acuti ungues observandi: duro te negotio liberatum dices. Fugierunt servi. Et cum his odia in dominum, et contemptus et murmura, et querele, quin et execrationes taciteque devotiones inmeriti capitis. Quibus, inmerito servitio, caruisse, quis tam ambi
Abbreviated transcription (Latin):
luntas humana nisi uirtus ac sapiencia illam frenẽt
per seipãm indomita et effrenis est Quid si altius
attendas totum hoc ad te nil pertinere fateberis qñ
nec hic amplius esse potes neq ossibus tuis suꝑesse
sensus aliquis quo disceruant ubi durius aut molliꝯ
cubent neq quo tendis aliunde facilius ꝑuenisses
aut breuius Eleganter anaxagoras peregre mori-¬
ens an in patriam referri uellet amicis interrogan-¬
tibus Nichil necesse inquit Et adiecit causam ubiq¬
alias undiq ad inferos tantumdem uie est Quod
responsuni non mimus conuenit ad celũ ascensuris
ꝙͣ casuris ad inferos Dolor. Utinã domi morerer¬
Ratio. Si illic esses/ esse forsan alibi optares Sic
enim habe et quod uiuens debueras disce uel moriẽs
Perdifficile est pobis o mortales morem gerere de/¬
licati et queruli quibus quod habent omne uilissi¬
mum est semper et solum id optimu quo carent¬
Dolor. O si domi moreren Ratio. Multa ibi
forsitan uideres que mortem tibi efficerent grauiorẽ

Expanded text:
luntas humana, nisi virtus ac sapientia illam frenet, per se ipsam indomita et effrenis est; quod si altius attendas, totum hoc ad te nichil pertinere fatebere, quando neque hic amplius esse potes, neque ossibus tuis superesse sensus aliquis, quo discernant ubi durius aut mollius cubent, neque quo tendis aliunde facilius pervenisses aut brevius. Eleganter Anaxagoras peregre moriens, an in patriam referri vellet amicis interrogantibus, “nichil necesse est”, inquit, et adiecit causam: “Undique enim ad inferos tantundem vie est”, quod responsum non minus convenit ad celum ascensuris, quam casuros ad inferos. Utinam domi morerer! Si illic esses, forsan alibi esse optares. Sic enim habe, et quod vivens debueras, disce vel moriens; perdifficile est vobis, o mortales, morem gerere, delicati et queruli, quibus quod habetis omne vilissimum est semper et solum id optimum quo caretis. O si domi morerer! Multa ibi forsitan videres, que mortem tibi efficerent graviorem,
Abbreviated transcription (Latin):
potes dare sic ut illam tibi nemo alius ꝙͣ tu possit
eripere pone arina cupidinum atq irarum plenã
amnuo quesieris pacem Gaudium. Spero pacem et
quietem animi Ratio. Quid ergo quod agis aduer/¬
sum paci est/ contra quia tuam spem tanto tempore
deberent inti homines ut salui essent quantum in-¬
tuntur ut pereant/ Pluribus pene bellum iuge ammi
laborq enitur ꝙͣ emenda pax esset ac requies Sic
pugnant spes mortalium ac uota cum studiis ut non
unius hominis unum pectus sed multorum eorũq
de omnibus dissidentium uideatur

Expanded text:
potes dare, sic ut illam tibi nemo alius quam tu possit potes dare, sic ut illam tibi nemo alius quam tu possit eripere? Pone arma cupidinum atque irarum: plenam animo quesieris pacem. Spero pacem et quietem animi. Quid igitur quod agis adversum paci est contraque tuam spem tantopere deberent niti homines ut salvi essent, quantum nituntur ut pereant. Pluris pene bellum iuge animi laborque emitur quam emenda pax esset ac requies. Sic pugnant spes mortalium ac vota cum studiis, ut non unius hominis unum pectus, sed multorum eorumque de omnibus dissidentium videatur
Abbreviated transcription (Latin):
michi miliciam et uxorem filio Ratio. Tibi laborẽ
et dilecto penam Gaudium. Spero uetule obitũ
uxoris et coniugem iuiiorem Ratio. Attrito laqueo
dissolui ut nouo et ualido uinciaris Gaudu.¬
Dpero ingenium linguam litterasq Ratio. Incudẽ
malleuui et massam quibus tibi atq aliis sompiũ
frangas Gaudium. Epero laudationem fuuer¬
auream pyramidem Ratio. Domum pictam ceco¬
Leues auras post naufragium Gaudium. Opero¬
nomen apud posteros Ratio. Testimonium abi
Patrimonio amicum tuo et tibi ne redeas de pace
num pacem spero Ratio. Quid spera-¬
re mauis ꝙͣ habere pacem hanc ut mox
bona fide uelle ceperis inuenies Gaud̃.
Spero pacem amumi ratio. Pacem sperare bellan-¬
tis est quis animo tuo bellum infert nisi unus tu
quod ip̃e tibi abstuleris impudenter ab altero postu-¬
les aut speres Gaudumni. Spero ammi pacẽ ratio.
Unde precor aut quando speras quod ip̃e tibi nunc

Expanded text:
Michi militiam et uxorem filio. Tibi laborem Michi militiam et uxorem filio. Tibi laborem ac dilecto penam. Vetule obitum uxoris et coniugem iuniorem. Attrito laqueo dissolvi, ut novo et valido vinciaris. Ingenium, linguam literasque. Incudem, malleum et massam, quibus tibi atque aliis somnum frangas. Laudationem funerAuream pyramidem. Domum pictam cecoLenes auras post naufragium. Nomen apud posteros. Testimonium ab Patrimonio amicum tuo et tibi, ni redeas. 121 i pacem spero. Quid sperare mavis quam habere pacem? Hanc mox, ut bona fide velle ceperis, invenies. Spero pacem animi. Pacem sperare bellantis est: quis animo tuo bellum infert, nisi unus tu? Quod ipse tibi abstuleris, impudenter ab altero postules aut speres. Spero animi pacem. Unde, precor, aut quando speres quod ipse tibi nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Epero peccandi licentiam Ratio. Infelix gaudium
penitenciam longeuam Gaudium. Spero ultionis
occasionem Ratio. Aditum seuitie Gaudium.¬
Spero agile corpus et balidum Ratio. Mancipiũ
contumax et rebelle Gaudiũ. Spero diuicias mul-¬
ac tribulis Gaudium Spero e diuersis equoribus
uenturas naues Ratio. Late dispersam sortem
inter monstra maris ac scopulos agitatã fluctib
tractam funibus pulsam uentis Gaudium. Spero¬
lucrum de coemptis mertibus Ratio. Estam que
te perpetua sollicitudine capiat lucroq unico ĩ multa
credulum dampna precipitet Mercator nouus est
facilis ad credendum expertus multa circumspicit¬
Saudiũ. Spero honestas filie nupcias filio ue:¬
Ratio. Nulla ferme res tam crebro fallit et tam gra/¬
Iuudiosam miseriam opulentam mopiam / pauidã
superbiam Gaudium:pero regnum et imperum¬
Datio. Precipitium et procellas et sub stellanti du¬
demate fuscum supercilium cor auxium infelice uitia¬
acstrepitum Gaudium. Spero coniugium et na¬

Expanded text:
 Peccandi licentiam. Infelix gaudium, penitentiam longevam. Ultionis occasionem. Aditum sevitie. Agile corpus ac validum. Mancipium contumax et rebelle. Divitias mulet tribulis. E diversis equoribus venturas naves. Late dispersam sortem, intra monstra maris ac scopulos agitatam fluctibus, tractam funibus, pulsam ventis. Lucrum de coemptis mercibus. Escam que te perpetua sollicitudine capiat lucroque unico in multa credulum damna precipitet: mercator novus est facilis ad credendum, expertus multa circumspicit. Honestas filie nuptias filiove. Nulla ferme res tam crebro fallit et tam graidiosam miseriam, opulentam inopiam, pavidam superbiam. Regnum et imperium. Precipitium et procellas et sub stellanti diademate fuscum supercilium, cor anxium, infelicem vitac strepitum. Coniugium et na
Abbreviated transcription (Latin):
spero Ratio. Multa in spe multa est
uanitas multusq fallendi aditus fortumne¬
Gaudium. Spero multa Ratio. Spem multi¬
plicem multa destituunt qui modicum sperat iter
casibus artauit Atqui nichil obstruxit Gaudium.
Ualitudinem bonam spero Ratio. Mortalitatis ob-¬
Diuturnum carcerem ubi multa feras młta uideas
Uincula tenatia grata tamen unde metuas absolui¬
Gaudium. Spero formam corporis elegantem¬
Ratio. Uoluptatum stimulus Gau¬
amoris prosperos exitus Ratio. Pudendi materiã¬

Expanded text:
spero. Multa in spe multa est vanitas multusque fallendi aditus fortune. Spero multa. Spem multiplicem multa destituunt. Qui modicum sperat, iter casibus artavit atque nichil obstruxit. Valitudinem bonam spero. Mortalitatis obDiuturnum carcerem, ubi multa feras, multa videas Vincula tenacia, grata tamen, unde metuas absolvi. Formam corporis elegantem. Voluptatum stimulos. Annorum prosperos exitus
Abbreviated transcription (Latin):
boni aliud secum afferret ꝙͣ ꝙ et fallatium gregi¬
bus adulantium et seruorum tyrannde superboru
liberat. habunde erat cause ut non ferenda modo
esset sed optanda ymmo eciam arcessenda paupe/¬
ries Sediam satis sit maior enim ꝙͣ pro re q̃rela
est quam in te mirarer nisi olim ferme ĩ õibus
notassem Nullum grauius uullum crebrius lamen-¬
tum adeo nichil iuter homines pauꝑtate melius
nichil odiosius Dolor. Pauperior sum in uita¬
Ratio. Eris letior in morte Nemo tam pauper
uixit ut moriens nollet pauperior uixisse.

Expanded text:
boni aliud illa secum afferret, quam quod et fallacium gregiboni aliud illa secum afferret, quam quod et fallacium gregibus adulantium, et servorum tyrannide superborum liberat, abunde erat cause, ut non ferenda modo esset, sed optanda, immo etiam arcessenda pauperies. Sed iam satis sit. Maior enim quam pro re querela est, quam in te mirarer, nisi olim ferme in omnibus notassem nullum gravius, nullum crebrius lamentum, adeo nichil inter homines paupertate melius, nichil odiosius. Pauperior sum in vita. Eris letior in morte: nemo tam pauper vixit, ut moriens nollet vixisse pauperior. 10
Abbreviated transcription (Latin):
narius arator primos in aruis uite annos egerat De
inde post tot uictorias ac tryumphos inter illos
suos septem consulatus preter latebras palustres
et carcerem exignum quoq mendicauit panẽ. Iuliꝯ
cesar futurus mundi dominus et testamento mũdi¬
dominos reliturus adolescens pauper fuit Tu hac
talium comitiua non potes aut sperare opes aut
contempnere Dolor. Solito pauperior sum Fatio.
Sene habes et solito eris humilior expedicior libe¬
rior Dacui amant incedere qui arduum iter agunt
Carebis solitis opibus simulq solitis muribus ac fu-¬
ribus Et proteruis seruis hiisqz quibus solent ha-¬
bundare diuicie fictis amiciciis sequacibus atq te¬
natibus parasitis totoq illo grege domestico arri-¬
dentium tibi teq ac rodentium Deniq si amissas
opes cum amissis tediis conferas lucrum uoces Cer-¬
te ut securitatem sileam humilitatem sobrietatem
requiem modestiam paupertatis comites Si nichil

Expanded text:
narius arator, primos in arvis vite annos egerat, et narius arator, primos in arvis vite annos egerat, et deinde post tot victorias ac triumphos, interque illos suos septem Consulatus, preter latebras palustres ac carcerem exiguum quoque mendicavit panem. Iulius Cesar, futurus mundi dominus, et testamento dominos mundi relicturus, adolescens pauper fuit. Tu hac talium comitiva non potes aut sperare opes, aut contemnere? Solito pauperior sum. Bene habet: et solito eris humilior, expeditior, liberior. Vacui amant incedere, qui arduum iter agunt. Carebis solitis opibus, simulque solitis muribus ac furibus et protervis servis, hisque quibus solent abundare divitie, fictis amicitiis, sequacibus atque tenacibus parasitis, totoque illo grege domestico arridentium tibi teque ridentium atque rodentium. Denique si amissas opes, cum amissis tediis conferas, lucrum voces. Certe, ut securitatem sileam, humilitatem, sobrietatem, requiem, modestiam paupertatis comites, si nichil