comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scã dep̃cabat᷑ auferri. ut man¬
scĩ moysi uultũ A dño fuisse
clarificatũ. ut eũ israhelitic̾
ppłs respicere ñ ualeret: un¬
de uelamine suꝑducto loque¬
bat᷑ ad eos. quia ñ poterant
ĩ ipso cęlestẽ conspicere cla¬
ritatẽ. Uultꝰ enĩ morsi fulgor
erat legis. quẽ illi sustinere ñ
poterant: quia uelatis eã coꝵ¬
dibꝰ audiebant. Hoc gͦ sc̃s p̾płs
petit. ut illuminatã dñi faciẽ
possit conspicere ñ uelatam:
reat᷑ afflari: nec iã aliqͦd paci¬
at᷑ obstaculũ. qui ueritatis ip¬
sius desiderabat aspectũ.
Potest mag̃ cohors scã deside¬
rare dñi saluatoris aduentũ.
cuiꝰ facie illuminata st̃ tene¬
brosa peccati: uitã conferens
mortius. & certissima reme
quas tantas dicit fuisse. ut ip¬
sa qͦq fontiũ fluenta transcen¬
derent. Transeunt plane:qñ
illa sine sensu currunt. ista
cordis afflictione fundunt᷑.
Nã quod uincere quantitatȩ

Expanded text:
cohors deprecabatur auferri, ut mancohors deprecabatur auferri, ut mansancti Moysi vultum ita a Domino fuisse clarificatum, ut eum Israeliticus populus respicere non valeret; unde velamine superducto loquebatur ad eos: quia non poterant in ipso coelestem conspicere claritatem. Vultus enim Moysi fulgor erat legis, quem illi sustinere non poterant, quia velatis eam cordibus audiebant. Hoc ergo sanctus populus petit, ut illuminatam Domini faciem possit conspicere, non velatam; reatur afflari, nec jam aliquod patiatur obstaculum, qui veritatis ipsius desiderabat aspectum. Potest magis cohors sancta desiderare Domini Salvatoris adventum, cujus facie illuminata sunt tenebrosa peccati: vitam conferens mortuis, et certissima remedquas tantas dicit fuisse, ut ipsa quoque fontium fluenta transcenderent. 421 Transeunt plane quando illa sine sensu currunt, ista cordis afflictione funduntur. Nam quod vincere quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
rit offendat aũ in uno factꝰ ẽ
om̃ium reus. Redime me a¬
calumniis homiũ: ⁊ custodiã
mandata tua. Calũnia per
antifrasim. id ꝑ contrariã
locutionẽ. dicitur capitis a¬
alienũ. eiq contraria sit sic̃
bellũ qͦd ñ ẽ bonũ ⁊ lucus
qui ñ habet lucẽ. Calũnia ẽ
enĩ cõmentũ aliquod peri¬
culosȩ falsitatis obiectum.
qͦd bonis sẽꝑ hominibꝰ studio
ꝑuersitatis obicit᷑: decolora¬
re contendens. qͦd recta con¬
scientia fuerit accitatũ. Hac̃
paciebant᷑ uidelicet iusti. ut
eos ab equitatis tramite. stu¬
dio infestationis auerterẽt.
taceã ꝑtulit dauid cũ saulz
parceret. ⁊ apud iniuistũ regẽ
eoipso fieret reus. qͣm illi ꝓba¬
bat᷑ ẽẽ ꝓpitrꝰ. Qualis illi rogo
calũpnia ẽ excitata. qñ iuuen¬
cule dixerunt. saul occioit
mille. ⁊ dauid decẽ milia. Qua¬
ꝓpt̃ calũnie st̃ hominũ contͣ
ueritatis honorẽ contuersȩ
requisitȩ qͦs merito a se cohors

Expanded text:
rit, offendat autem in uno, factus est rit, offendat autem in uno, factus est omnium reus . Vecalumniis hominum, et custodiam mandata tua. Calumnia per antiphrasim, id est per contrariam locutionem dicitur capitis aalienum, eique contraria sit; sicut bellum quod non est bonum, et lucus qui non habet lucem. Calumnia est enim commentum aliquod periculosae falsitatis objectum, quod bonis semper hominibus studio perversitatis objicitur, decolorare contendens quod recta conscientia fuerit actitatum. Hanc patiebantur videlicet justi, ut eos ab aequitatis tramite studio infestationis  ms. taceam, pertulit David, cum Sauli parceret, et apud injustum regem eo ipso fieret reus, quoniam illi probabatur esse propitius? Qualis illi, rogo, calumnia est excitata, quando juvenculae dixerunt: Saul occidit mille, et David decem millia ? Quapropter calumniae sunt hominum contra veritatis honorem controversiae requisitae; quas merito a se sancta
Abbreviated transcription (Latin):
dirige sccłm eloqͥũ tuũ: ⁊ ñ
dnẽtur mei omnis iniusticia.
Gressus meos. significat motꝰ
animȩ. Nlã sicut ꝑ istos de lo¬
CO ad locũ tranferim᷑ : ita ⁊ ĩ
illis quibꝰda passibꝰ suie ad
meliora. siuue ad deteriora
ꝓgredim᷑. Hos scã cohors scłm
eloqͥũ dñi dirigi postulabat.
ne uitioꝵ prauitatibꝰ seducta
in mortiferos laberetur er¬
rores. Scłm eloquiũ tuũ di¬
cit. id scłm iussa q̃ precipis.
ad uitã humani generis cor¬
rigenda. Seqͥt᷑. & ñ dñetur
mei omĩs iniusticia. Necesse
enĩ erat. ut si gressus eiꝰ scłm
eloquiũ suũ dñs dirigere
dignaretur. nulla illi iniu
ulterius pulsare ñ possit. s
cũ ñ dñatur euadimꝰ. quia
seruitꝰ illa nos precipitat. ad
ruinã. Nec illud uacat qͦd ait.
omĩs iniusticia. Scit enĩ quia
si qua hoꝵ dñet᷑. int̃cipit nec
ꝓdest. aliqͥd in multis serua¬
re legẽ. si eã in aliqua parte
uideamͦ offendere. Scriptũ ẽ
enĩ. Si quis totã legẽ seruaue¬

Expanded text:
dirige secundum eloquium tuum: et non dominetur mei omnis injustitia. Gressus meos significat motus animae; nam sicut per istos de loco ad locum transferimur, ita et in illis quibusdam passibus, sive ad meliora, sive ad deteriora progredimur. Hos sancta cohors secundum eloquium Domini dirigi postulabat, ne vitiorum pravitatibus seducta, in mortiferos laberetur errores. Secundum eloquium tuum dicit, id est secundum jussa quae praecipis ad vitam humani generis corrigendam. Sequitur, et non dominetur mei omnis injustitia. Necesse enim erat ut, si gressus ejus secundum eloquium suum Dominus dirigere dignaretur, nulla illi injusulterius pulsare non posset; sed cum non dominatur evadimus, quia servitus illa nos praecipitat ad ruinam. Nec illud vacat quod ait, omnis injustitia; scit enim quia si qua horum dominetur intercipit; nec prodest aliquid in multis servare legem, si eam in aliqua parte videamur offendere; scriptum est enim: Si quis totam legem servave
Abbreviated transcription (Latin):
caritate ꝑficeret. Ista enĩ duo
st̃ ut sepẽ diximꝰ q̃ ꝑfectos
faciunt utiq xp̃i anos. Finita
ẽ cũ littera narratio: quã
a uersu quarto scilicet incodũ.
sti. Ad septimã licterã uenit.
chorꝰ ille scõꝵ. in qua spẽ ꝓmis¬
sionũ dm̃i. sensibꝰ nr̃is omni¬
no cõmendat: ut firmũ in
mente nr̃a ꝑmaneat. qͦd gło¬
sa ueritas pollicet᷑. asserens
ꝓpt̃ eã fideles aduersa huiꝰ
mundi tolerabilit̃ & libentis

Expanded text:
charitate perficeret. Ista enim duo charitate perficeret. Ista enim duo sunt ut saepe dicimus quae perfectos faciunt utique christianos. Finita est cum littera narratio, quam a versu quarto scilicet inchoavitsti. Ad septimam litteram venit chorus ille sanctorum, in qua spem promissionum Domini sensibus nostris omnino commendat, ut firmum in mente nostra permaneat quod gloriosa veritas pollicetur, asserens propter eam fideles adversa hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
nimis: & exercebar in iustifi¬
cationib tius. Suꝑiori uersu
dix̃ meditabar ĩ mandatis tuiᷤᷤ.
qͦd ad uͥtutẽ respicit inspec¬
meas qͦd ad partẽ ꝑtinet actu¬
ałe. Leuare enĩ manꝰ: signifi¬
cat bonis oꝑibꝰ occupari. Cete¬
rũ qͥ malis actionibꝰ detinet᷑.
hic nimis. Qm̃ utrũq opꝰ sub
magna ãbitiõe faciendũ ẽ:
ut fructũ possit habere dño
miserante qͥ ꝑficit. Addidit.
Et exercebar ĩ iustificationibꝰ
tius. Ibi meditabat᷑: ubi m̃tis
intentiõe translatꝰ ẽ. Hic ex¬
ercebat᷑: ubi que rebat oꝑis
frequentatiõe ꝓficere. Et nota
qͦd exercitatio inscripturis di¬
uinis plerũq ĩ bono ponit᷑. In
litteris aũ scłaribꝰ uel in cõmu¬
ni locutioẽ ĩ bono aut nũquã
aut̃ raro ponit᷑. Quã locutionẽ
script᷑arũ diinarũ ꝓpriã ẽẽ
dicamꝰ In iustificationibus. tius.
ꝑtinet ad utrũq ut &mati¬
data dñi cũ delectatiõe me¬
ditaret᷑. & oꝑas manuũ cũ

Expanded text:
ercebor in tuis iustificationibus. Superiori versu dixit: meditabor in mandatis tuis, quod ad virtutem respicit inspecmeas, quod ad partem pertinet actualem. Levare enim manus significat bonis operibus occupari; qui in malis actionibus detinetur, iam utrumque opus sub magna ambitione faciendum est, ut fructum possit habere, Domino miserante, qui perficit. Addidit, et exercebar in justificationibus tuis. Ibi meditabatur, ubi mentis intentione translatus est; hic exercebatur, ubi quaerebat operis frequentatione proficere. Et nota quod exercitatio in Scripturis divinis plerumque in bono ponitur; in litteris autem saecularibus, vel in communi locutione, in bono aut nunquam aut raro ponitur. Quam locutionem Scripturarum divinarum propriam esse dicimus. In justificationibus tuis pertinet ad utrumque; ut et mandata Domini cum delectatione meditaretur, et operas manuum cum
Abbreviated transcription (Latin):
in cȩł. Et meditabar in man¬
hic ostendit frequentate me¬
ditationis ardorẽ. Meditari
enĩ mandata ñ potest: nͥ qͥ ea ass¬
dua lectioẽ cuiturrerit. Wut hãc fre
quentiã eiudentiꝰ declarar&. addidit. q̃ di¬
lexi. Neglige̾ eni ñꝗͣ potest hõ q̃ dilig̃.
Sed ne hanc qͦq dilectionẽ
tepidã forsitan estimares. ad¬
didit uehem̃ter: supͣ ꝙͣ nulla
potest dilectio repperiri. Non
enĩ ut alia dilectio manda¬
tor dñi mediocris eẽ potest.¬

Expanded text:
cebat. Et meditabor in manHic ostendit frequentatae meditationis ardorem. Meditari enim mandata non poterit, nisi qui ea assidua lectione percurrerit. Quaequentiam evidentius declararet, addidit, quae dilexi. Negligere enim nunquam potest homo quae diligit. Sed ne hanc quoque dilectionem tepidam forsitan aestimares, addidit, vehementer, supra quam nulla potest dilectio reperiri. Non enim ut alia dilectio mandatorum Domini mediocris esse potest
Abbreviated transcription (Latin):
litterã scõꝵ cetꝰ ingredit᷑: in
qua persecutiões se mentiũ
caritate dñi sibi dicit᷑ gratis¬
simas. Septies se qͦq indie
laudes dño dixisse cõmemo
rat. cui etiã uias suas notal
eẽ ꝓfitetur. Pͥrincipes hic qͦq
ꝑsecutores debemꝰ accipere
qui cruentas xpianoꝵ inse¬
cutiones regnantiũ auctori¬
tate fecerunt. sic̃ p̃dictũ est.
Tradent uos in sinagogis suis
& flagellabut uos . & ante
reges ⁊⁊ p̃sides stabitis ꝓpt̃ me.
in testimoniũ illis & gencibꝰ.
Sic enĩ & diabolũ principem
dicimꝰ. qͥ sibi pͥmatũ ĩ sceleribꝰ
undicauit: Gratis. quia nullũ
uexat. religio xp̃iana. s mag̃
p̃cepto dñico ꝓ om̃ibꝰ orat qͥ
eã nitunt᷑ incõplectent̃ affuge̾.
Scriptũ ẽ enĩ. Orate ꝓ mim¬
cis urĩs: bene facite his qͥ opert̃
uos. Gratis reuera ꝑsecutionẽ
paciebant᷑ a pͥncipibꝰ : qñ nec
contẽpni. nec eis subtrahi t̾bu¬
ta p̾cepta st̃. Dicit enĩ . Om̃ibꝰ

Expanded text:
litteram sanctorum coetus ingreditur, in qua persecutiones saevientium charitate Domini sibi dicit esse gratissimas: septies quoque in die laudes Drat, cui etiam vias suas notas esse profitetur. Principes, hic quoque persecutores debemus accipere, qui cruentas Christianorum insecutiones regnantium auctoritate fecerunt, sicut praedictum est: Tradent vos in synagogis suis, et flagellabunt vos, et ante reges et praesides stabitis propter me, in testimonium illis et gentibus . Sic enim et diabolum principem dicimus, qui sibi primatum in sceleribus vindicavit. Gratis, quia nullum vexat religio Christiana, sed magis praecepto dominico pro omnibus orat, qui eam nituntur incompetenter affligere; scriptum est enim: Orate pro inimicis vestris, benefacite iis qui oderunt vos . Gratis revera insecutionem patiebantur a principibus, quando nec contemni, nec eis subtrahi tributa praecepta sunt. Dicit enim, Omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. Tributũ quoq de ore piscis
ꝓse ⁊ pet᷑ ipse ꝑsoluit : ut cunc¬
tis indubitant̃ appareat. gra¬
tis in illos inpudentissimã ꝑse¬
cutionẽ factã. qͥ se conuersati¬
one innoria tractare malue¬
runt. Sed ñ timendo talia.
dñi se subuinx̃ formidasse
mandata. Nã cũ illi tẽꝑale mi¬
narent᷑ exiciũ. iste ȩternũ pa¬
uescebat interitũ. ne ab solut
humana sententia. incurre¬
ret ȩt̃na iudicia. Illa enĩ uer¬
ba formidabat: q̃ dñs ĩ euan¬
głio dix̃. Nolite timere eos qͥ
corpus occidunt. animã aũ
ñ possunt occidere: s pociꝰ eũ

Expanded text:
sunt . Tributum quoque de ore piscis pro se et Petro ipse persolvit ; ut cunctis indubitanter appareat gratis in illos impudentissimam persecutionem factam, qui se conversatione innoxia tractare maluerunt. Sed non timendo talia, Domini se subjunxit formidasse mandata; nam cum illi temporale minarentur exitium, iste aeternum pavescebat interitum: ne absolutus humana sententia, incurreret aeterna judicia. Illa enim verba formidabat, quae Dominus in Evangelio dixit: Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere
Abbreviated transcription (Latin):
mane labilem gressũ. it̃
istud uirtutũ qͥbusdã gradibꝰ
fabricanit. ut securiꝰ ad ardua
tenderet de sideriũ nr̃m. cũ
uestigiũ poneret᷑ ĩ plano. Sic
enĩ calcamꝰ dorsa graduũ: ut
inequałe ñ patiamur ascensũ.
Sed quãuis scala ista salicta¬
ris cõpetenti remedio uideatͥ
ẽẽ constructa. nulla tam̃ fir¬
mitate consistimꝰ: ñ illic dñ
regimine teneat᷑. Quȩ tam̃

Expanded text:
manae labilem gressum, iter istud virtutum quibusdam gradibus fabricavit, ut securius ad ardua tenderet desiderium nostrum, cum vestigium poneretur in plano. Sic enim calcamus dorsa graduum, ut inaequalem non patiamur ascensum. Sed quamvis scala ista salutaris competenti remedio videatur esse constructa, nulla tamen firmitate consistimus, nisi illic Domini regimine teneamur  m
Abbreviated transcription (Latin):
refertur: sine qua subsistere
nullatenꝰ p̃ualemꝰ. Merito gͦ
sepis ipsa repetit᷑. quȩ omĩa  ĩ
nob̾ indulgentissimis muneri¬
bus oꝑat᷑. Nã si causã tanti se¬
creti discutias. clem̃tia ẽ dñi oe
qͦd uiuimꝰ : miscdia quod uale¬
mus. Qua ꝓpt̾ nec ab ore nr̃o
debet. nec̾ a corde discedere:
quatimus⁊ ipsa nos dignetur
iugi tuitiõe seruare. Hoc imi¬
tati poete assona carminum
floscła condiderunt. suꝑnaꝵ
inrtutũ sonos ad mundana
studia transferentes. S qm̃
uniuers psalmi multifarias
uidentur continere uirtutes
iste perfecte uitã ñ imꝓbe
iudicabitur declarare iustoꝵ.
qͥ mandata dñi salutarit̃ au¬
spicantes ĩ miscđia eiꝰ uigit̃
perseuerant. Uñ aĩo recola

Expanded text:
refertur, sine qua subsistere refertur, sine qua subsistere nullatenus praevalemus. Merito ergo saepius ipsa repetitur, quae omnia in nobis indulgentissimis muneribus operatur. Nam si causam tanti secreti discutias, clementia est Domini omne quod vivimus, misericordia quod valemus. Quapropter nec ab ore nostro debet, nec a corde discedere; quatenus et ipsa nos dignetur jugi tuitione servare. Hoc imitati poetae assona carminum floscula condiderunt, supernarum virtutum sonos ad mundana studia transferentes. Sed quoniam universi psalmi multifarias videntur continere virtutes, iste perfectam vitam non improbe judicabitur declarare justorum, qui mandata Domini salutariter auspicantes, in misericordia ejus jugiter perseverant. Unde animo r
Abbreviated transcription (Latin):
irabilis psalmꝰ ad deuotissi¬
mos ppłos instruendos. Nichil
enĩ post tanta benefitia red¬
dere possumꝰ: nisi ut sic̃ in pͥn¬
confessiõe p̃dicemꝰ. Laudemꝰ
patrẽ. laudemꝰ filiũ. laudemꝰ¬
tem dm̃: ut sic̃ ñ ÷ in illa na¬
tura distantia. ita ñ sit & ipsa
laude diuersitas. Hec ẽ reue¬
ra laus q̃ nos reficit: hoc pabu¬
lũ qͦ aĩa deuota saginatur.
ut nulla delectatio sim ilis.
eẽ uideatur. Predicemꝰ itaq
modo: ut eũ in et̾nũ cũ angłis
laudare meream᷑. S ipse hic
donet uotũ: qͥ ibi collaturus
terũ nobi ła dicendũ est.
tibꝰ expositionibꝰ omnino no¬
tissimum. Huic psalm subiect᷑
ẽ : qui simili uerboꝵ assonati¬
one cantat᷑. Diuersas enĩ res
inchoat: s ĩ unã conuenien¬
tiã. uociferationis exultat.
Cui uersꝰ unifines ñ imꝓbe di¬
cimꝰ uocitandos: sic̃ in centesi¬
mo septimo decimo psalmo
iã diximꝰ: ubi quatuor uers
simil sententia terminant᷑.
Quiqqͥd enĩ dr ad miscłiam dñs

Expanded text:
irabilis psalmus ad devotissimos populos instruendos. Nihil enim post tanta beneficia reddere possumus, nisi, ut sicut in princonfessione praedicemus. Laudemus Patrem, laudemus Filium, laudemtem Deum; ut sicut non est in illa natura distantia, ita non sit et in ipsa laude diversitas. Haec est revera laus quae nos reficit, hoc pabulum quo anima devota saginatur. ut nulla delectatio similis esse videatur. Praedicemus itaque modo, ut eum in aeternum cum angelis laudare mereamur. Sed ipse hic donet votum, qui ibi collaturus leluia dicendum est, tibus expositionibus omnino notissimum. Huic psalmus subjectus est, qui simili verborum assonatione cantatur. Diversas enim res inchoat; sed in unam convenientiam vociferationis exsultat; cujus versus unifines non improbe dicimus vocitandos, sicut in centesimo decimo septimo psalmo jam diximus, ubi quatuor versus simili sententia terminantur. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
troitũ tuũ. Hoc martiribꝰ dicꝰ¬
tũ cõpetent̃ aduertimꝰ: quoꝵ
introitꝰ a dño custodiendusẽ.
ne aut torm̃toꝵ uolentia
cedãt. aut blandim̃toꝵ miec¬
tiõe seducant᷑. Qua ꝓpt̾ meri
sic̃ in euangłio dicit. Dũ uene¬
ritis añ pͥncipes ⁊ potestates.
nolite cogitare qͦmͦ aut qͥd lo

Expanded text:
Hoc martyribus dictum competenter advertimus, quorum introitus a Domino custodiendus est, ne aut tormentorum violentia cedant, aut blandimentorum illectione seducantur. Quapropter meritsicut in Evangelio dicitur: Dum veneritis ante principes et potestates, nolite cogitare quomodo aut quid lo
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. In pͥncipio erat u̾¬
bũ ⁊uerbũ erat apud dm̃.
& ds erat uerbũ. Hoc erat
in pͥncipio apud dm̃. ¶ uod
ultimis tẽporibꝰ de maria
ugie incarnationẽ sumens.
ꝓpt̾ interitũ generis huma¬
ni auferenduͣ. nasci digna.¬

Expanded text:
 In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum ; quod ultimis temporibus de Maria Virgine incarnationem sumens, propter interitum generis humani auferendum, nasci digna
Abbreviated transcription (Latin):
tis redditꝰ. iã p̾płis p̃dicat: ut
debeant sperare : qr eccłȩ suȩ
molestissimas passiones in eter¬
na potest gaudia cõmutare.
Custodia m̾atutina ẽ. manifes¬
tatio illa dñi saluatoris: qñ se¬
pulchrũ custodientibꝰ udeis
resũpti corꝑis ueritate surrex̃.
Noctẽ uͦ. significat huiꝰ scħ t̃mi¬
nũ ut usq ad mundi finẽ in
spe dñi debeat uniuersalis
eccła ꝑdurare. S dũ ħ ifrahe¬
li generalit̃ dr: unusqͥsq fide¬
lissimꝰ de fine ꝓpͥo cõmonet᷑.
Et considera qͣuia dix̃ acus¬
todia. ut ab aduentu dñi ex
manifestato nomine. ãpliꝰ de¬
beat obedire. Seqͥt᷑. Quia apud
dñm mĩa. ⁊ copiosa apud eũ
redẽptio. Reddita ẽ causa mi¬
facere. ex inbecillo in morta¬
lem. ex carneoq angłis simi¬
lẽ. Hoc enĩ ille de nob̾ consu¬
euit ostendere: ad qͦd huma¬
na natura ꝑ se ñ potest ꝑue¬
nire. Addidit etiã. copiosa re¬
dẽptio: ut p̃ciosus sanguis ille
tanta fuerit ub̾tate ditissim.

Expanded text:
t, ut debeant sperare, quia Ecclesiae suae molestissimas passiones in aeterna potest gaudia commutare. Custodia matutina est manifestatio illa Domini Salvatoris, quando sepulcrum custodientibus Judaeis resumpti corporis veritate surrexit. Noctem vero significat hujus saeculi terminum, ut usque ad mundi finem in spe Domini debeat universalis Ecclesia perdurare. Sed dum hoc Israeli generaliter dicitur, unusquisque fidelissimus de fine proprio commonetur. Et considera quia dixit: A custodia, ut ab adventu Domini ejus manifestato nomine amplius debeat obediri. Sequitur, Quia apuddia, et copiosa apud eum redemptio. Reddita est causa mifacere, ex imbecillo immortalem, ex carneo angelis similem. Hoc enim ille de nobis consuevit ostendere, ad quod humana natura per se non potest pervenire. Addidit etiam, copiosa redemptio, ut pretiosus ille sanguistanta fuerit ubertate ditissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
superior psalmꝰ in pͥmo uer¬
su declarauit quia confessio il¬
la ad laudes dni debuisset ap¬
tari: ita & hic designat con¬
fessionẽ istã ad medicinã pe¬
nitudinis applicanda. Sed &¬
hoc qͦq ad p̃conia dñi perti¬
nere non dubiũ ẽ: quando
maior głia ẽ pietatis confiten¬
ti parcere. quã muenti sine of¬
fensione prestare. Hebreoꝵ siqͥ¬
dem cõpuncta congregatio &
diuina inspiratione correcta.
loqͥt᷑ ad reliquã plebẽ: ut anti¬
qui erroris prauitate dampna¬
ta. ad diuinam debeat redire
clementiã. & ne aliqͥs de culpa¬
rũ suarũ numerositate terre¬
enĩ dubitet ad eũ recurrere.⁊
quẽ sibi audit posse celerri¬

Expanded text:
superius psalmus in primo versu declaravit, quia confessio illa ad laudes Domini debuisset aptari, ita et hic designat confessionem istam ad medicinam poenitudinis applicandam. Sed hoc quoque ad praeconia Domini pertinere non dubium est, quando major gloria est pietatis confitenti parcere, quam viventi sine offensione praestare. Hebraeorum siquidem compuncta congregatio, et divina inspiratione correcta, loquitur ad reliquam plebem, ut antiqui erroris pravitate damnata, ad divinam debeat redire clementiam. Et ne aliqrum suarum numerositatibus terreenim dubitet ad eum recurrere, quem sibi audit posse celerri
Abbreviated transcription (Latin):
re dignatus est. In deliciis autẽ
meis. paradẏsum significat. uñ
pͥmũ hominẽ peccata pepuler̃t.
s confessionis beneficio anime
scõꝵ ad eius amenitatẽ dño p̾stan¬
te reu̾sȩ sunt. Sic enim credñti
latͦni dictum÷ Am̃ dico tͥ hodie
mecum eris in paradyso. Parady¬

Expanded text:
re dignatus est. In deliciis autem re dignatus est. In deliciis autem meis, paradisum significat, unde primum hominem peccata pepulerunt; sed confessionis beneficio animae sanctorum ad ejus amoenitatem Domino praestante reversae sunt. Sic enim credenti latroni dictum est: Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso
Abbreviated transcription (Latin):
quent̾ enim aliqua quasi subam¬
buguitate ꝓferimus. de quibus
dubitare nonpossumus. sicͣ in ali¬
opsalmo iam dictum ÷. Forsitan
uiuos deglutissent nos . &. reliꝗͣ.
Quomͦ enim tenebrȩ conculcare
poterant. quȩ us intanta gloria
non habebant: Ipse enim dic̃ de se.
Egosum lux huius mundi. S con¬
culcauit ille potius tenebras. qui
cecitatem pͥmi hominis. ad eius
posteros transeuntem. miscdĩȩ
suȩ luce suꝑauit. Quapropt̾ hoc
conmate qͦ ait. forsitan tenebrȩ
conculcabunt me. irrident᷑ ipsi
qͥ de ipso pot̾ant timoris alicuius
nebulas suspicari: Euius sensus
sequit᷑ explanatio. cum dic̃ & nox
illuminatio mea indeliciis meis.
Quomͦ gͦ pot̾at atenebͥs conculca¬
ri. ciuerat nox illuminatio in
deliciis suis: Noctem significat
inferni claustrum. Qd̃ reuera
illuminauit. quando potestatẽ
diaboli contuit. & hominẽ sua
miseratione lib̾auit. quẽ ad x̃ma¬
ginẽ & similitudine̾ suã plasma¬

Expanded text:
ter enim aliqua quasi sub amter enim aliqua quasi sub ambiguitate proferimus, de quibus dubitare non possumus, sicut in alio psalmo jam dictum est: Forsitan vivos deglutissent nos , et reliqua. Quomodo enim tenebrae conculcare poterant, quae jus in tanta gloria non habebant? Ipse enim dicit de se: Ego sum iux hujus mundi . Sed conculcavit ille potius tenebras, qui caecitatem primi hominis ad ejus posteros transeuntem, misericordiae suae luce superavit. Quapropter hoc commate quo ait, Forsitan tenebrae conculcabunt me, irridentur illi qui de ipso poterant timoris alicujus nebulas suspicari. Cujus sensus sequitur explanatio, cum dicit: Et nox illuminatio in deliciis meis. Quomodo poterat a tenebris conculcari, cui erat nox illuminatio in deliciis suis? Noctem significat inferni claustrum, quod revera illuminavit, quando potestatem diaboli contrivit, et hominem sua miseratione liberavit, quem ad imaginem et similitudinem suam plasma
Abbreviated transcription (Latin):
dũ dei sapientiã non potuiss& effu¬
gere. Pennas suas dic̃ diuinȩ ma¬
iestatis efficacissimã celeritatem.
quȩ scm corpus ad suꝑna u̾tute
d̾itatis eleuauit. S cum audis.
meas. glam ꝓpͥe potestatis intelli¬
ge. Has itaq pennas suas cũ sũp¬
serit ante lucem. id: tp̾re resur¬
rectionis. & habitau̾it in postre¬
mo maris. hoc ÷ supra scłi istius am¬
plissimũ finẽ. ibi manus pat̾na de¬
ducet eum. & ut oftñd̾a. cooꝑati¬
one. sequit᷑. Et tenebit me dexte¬
ra tua. Dextera: siquidẽ pat̾s om̃i¬
potentis u̾bum. quod assumptã et
unitam sibi humanitatẽ inȩt̾na
scła continebit. & siminime con-¬
uenire uidetur. ut cum ipse sit
dextera patͥs eius se dicat dextera
dñi contineri. hoc potius dictum
accipiendum ÷ apatre menbrorũ.
Quȩ forma locutionis frequenter
assumpta est. Illud tamen regula¬
rit est tenendum. ut quod dubi
meis. Prima pars u̾sus istus sub
ẏronia pronuntianda: Frequen¬

Expanded text:
dum Dei praesentiam non potuisset effudum Dei praesentiam non potuisset effugere. Pennas suas dicit divinae majestatis efficacissimam celeritatem, quae sanctum corpus ad superna virtute Deitatis elevavit. Sed cum audis meas, gloriam propriae potestatis intellige. Has itaque pennas suas cum sumpserit ante lucem, id est tempore resurrectionis, et habitaverit in postremo maris, hoc est supra saeculi istius amplissimum finem, ibi manus paterna deducet eum. Et ut ostenderet cooperationem, sequitur, et tenebit me dextera tua. Dextera est siquidem Patris omnipotens Verbum, quod assumptam et unitam sibi humanitatem in aeterna saecula continebit. Et si minime convenire videtur, ut cum ipse sit dextera Patris, ejus se dicat dextera Domini contineri: hoc potius dictum accipiendum est a parte membrorum; quae forma locutionis frequenter assumpta est. Illud tamen regulariter est tenendum, ut quod dubitmeis. Prima pars versus istius sub ironia pronuntianda est. Frequen
Abbreviated transcription (Latin):
inisto loco de tͥbus rebus contra¬
riis. humanitas eius quidelige¬
r& ambigebat. Nunc ad exponen¬
da u̾ba ueniamus. qm altitudi¬
ne nimia st̃ ꝓfunda. Ait enim
ꝑ id qd̃ homo ẽ. si ascendo incȩlum
tu illic es. ubi erat scilios. ad patͥs
dexteram collocandus. Nã ut in¬
telligas dñm ubiq ẽe̾ p̾sentem.
audi ieremiã ꝓpbam. Dc̃ appiopin¬
quans egosum. dic̃ dñs. ꝙ non d̾s
a longinquo. si abscondit se homo
in absconso. ego non uidebo eum di¬
c̃ dñs: Nunquid noncęlum & t̾ram
ego impleo dic̃ dñs: Sequit᷑. Si descnͣ¬
d̾o ininfernum. ades. Hoc quicpe le
cifixo corpore. ad runpenda uifer¬
noꝵ c laustra descend̾&. &. laboranti
humano gn̾i redemptor pussimus
subuenir&. Subuinxͣ etiam ades.
qm̃ tͥduana celeritate surrexͣ. Ad¬
pennas meas ante lucem. & habi¬
tau̾o inpostremo maris. Etenim
illuc manus tua deducet me. ꝙ te¬
ra dicit᷑ etiologia. id ÷ causȩ redditi¬
o. Reddit enim causam quẽadmo¬

Expanded text:
in isto loco de tribus rebus contrariis humanitas ejus quid eligeret, ambigebat. Nunc ad exponenda verba veniamus, quoniam altitudine nimia sunt profunda. Ait enim per id quod homo est: Si ascendero in coelum, tu illic es, ubi erat scilicet ad Patris dexteram collocandus. Nam ut intelligas Dominum ubique esse praesentem, audi Jeremiam prophetam: Deus appropinquans ego sum, dicit Dominus, et non Deus a longinquo. Si absconderit se homo in absconso, ego non videbo illum, dicit Dominus? Nunquid non coelum et terram ego impleo, dicit Dominus ? Sequitur, si descendero in infernum, ades. Hoc quippe facucifixo corpore ad rumpenda infernorum claustra descenderet, et laboranti humano generi Redemptor piissimus subveniret. Subjungit etiam, ades, quoniam triduana celeritate surrexit. Adpennas meas ante lucem: et habitavero in postremo maris. Etenim illuc manus tua deducet me? et tera dicitur aetiologia, id est causae redditio; reddit enim causam quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
mus post centesimũ duodena¬
rio numero constitutꝰ. future
nobis beatitudinis imaginẽ cõ¬
ꝓmictit. qñ ad illã ȩternȩ
leticiȩ similitudinẽ uigit̃ do¬
minũ a pueris p̃cepit esse lau

Expanded text:
mus post centesimum duodenario numero constitutus, futurae nobis beatitudinis imaginem compromittit, quando ad illam aeternae laetitiae similitudinem jugiter Dominum a pueris praecipit esse
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit psaloiꝰ. cxiii. Atta.
ũ iã multi psalmoꝵ pre¬
cesserint. & alii qͦq secu¬
turi sint. qͥ alła p̾notentur:
ñ in cassũ tot psalmi tali capite
uident᷑ ornari. Nã sicut in me¬
lodia. hoc cõpositũ nom̃ diu̾¬
sos tonos recipit: ita & multipli¬
ces causas. ad uĩ suȩ predicati.¬
onis adsumit. Non enĩ uno
modo dicit᷑ laudate dñm. Sed
sicut ex diuersis actibus laus
ista colligitur: ita & alła ua
ris negotiis & cõpetentibꝰ nar¬
rationibus applicat᷑. Est enĩ in¬
tentio psalmi istiꝰ. ut ab initio

Expanded text:
IN PSALMUM CXIII. Alleluia. um jam multi psalmorum praecesserint, et alii quoque secuturi sint qui Alleluia praenotantur, non incassum tot psalmi tali capite videntur ornari. Nam sicut in melodia hoc compositum nomen diversos tonos recipit, ita et multiplices causas ad vim suae praedicationis assumit. Non enim uno modo dicitur: Laudate Dominum; sed, sicut ex diversis actibus laus ista colligitur, ita et Alleluia variis negotiis et competentibus narrationibus applicatur. Est enim intentio psal
Abbreviated transcription (Latin):
perbi. Suscipe. diabolico bra¬
chio ĩpulsus iuidetur dixisse.
ne corruat. Dñi enĩ miscdia
suscipimur. qñ peccatoꝵ nr̃oꝵ
cõpulsioẽ ꝑcutimur. Apte
eiũ dictũ ÷ dño in bonũ sus¬
cipere. quia ĩ malũ se ad¬
uersã partẽ nouerat ĩpulis
nenti interitu dñi sui manꝰ
miserata seruauerit: sic &
iste merito se seruũ dicit.
qͥ fuerat ab animȩ deceptio¬
ne liberatꝰ. Qua ꝓpt̾ hic ser¬
uus ⁊ liberationis ꝓfessio
cognoscit᷑ & honoris: illius
fuerit cetibꝰ aggregatꝰ. Calũp¬
niant᷑ aũ suꝑbi. q̃ñ hereticas
contencionẽs iuolento pon¬
dere falsitatis obiciunt ut
merito se a dño dep̾catꝰ fu¬
erit suscipi. ne eoꝵ potuiss
alt̾catiõe ꝓsterni. Siue hoc
mag̃ de spiritibꝰ inmundis
meliꝰ dicit᷑ : qͥ nobis ĩꝓbe
calũniantur: ⁊ cũ ipsi sunt
maxime nr̃oꝵ criminũ rei
nolunt nos concessa uenia
liberari. Nã cũ ipsi decipiãt.
ipsi nos sẽꝑ accusant. S quid
mirũ si peccatoribꝰ calump

Expanded text:
perbi. Suscipe, diabolico brachio impulsus videtur dixisse, ne corruat. Domini enim misericordia suscipimur, quando peccatorum nostrorum compulsione percutimur. Apte enim dictum est: Domine, in bonum suscipe, quia in malum se adversam partem noverat impulissnenti interitu domini sui manus miserata servaverit. Sic et iste merito se servum dicit, qui fuerat ab animae deceptione liberatus. Quapropter hic servus et liberationis professio cognoscitur et honoris. Illius fuerit coetibus aggregatus. Calumniantur autem superbi, quando haereticas contentiones violento pondere falsitatis objiciunt, ut merito se a Domino deprecatus fuerit suscipi, ne eorum potuisset altercatione prosterni. Sive hoc magis de spiritibus immundis melius dicitur, qui nobis improbe calumniantur; et cum ipsi sint maxime nostrorum criminum rei, nolunt nos concessa venia liberari; nam cum ipsi decipiant, ipsi nos semper accusant. Sed quid mirum si peccatoribus calum
Abbreviated transcription (Latin):
eis Potestas ẽ diei solis aduen¬
tus qr ꝑ eũ om̃is uisibilis cre¬
atura. dec larat᷑. Usus ẽ enim
modi sermone loqui: sic̃ ait
alibi. Dedit eis potestatẽ fili
la uideant q̃ ad ipsiꝰ ꝑtinere
scłm mĩa ei. Audite astrolo¬
gi. qui sũmã rerũ stellarũ ad¬
ministrationibꝰ datis: lunã &
stellas in potestatẽ noctiũ fu¬
isse concessas. Aũqͥo ad ĩperi¬
ũ. ñ ad obsequiũ ista st̃ con

Expanded text:
 Potestas est diei solis adventus, quia per eum omnis visibilis creatura declaratur. Usus est enim modi sermone loqui, sicut ait alibi: Dedit eis potestatem filiola videant quae ad ipsius petinere icordia ejus. Audite, astrologiqui summam rerum stellarum administrationibus datis, lunam et stellas in potestate noctium fuisse concessas. Nunquid ad imperium, non ad obsequium ista sunt con
Abbreviated transcription (Latin):
ei. Quãuis ad litterã lumina¬
ria. cȩli astra uideant᷑ intelligi.
conuenit tam̃ ut ea paulo altiꝰ
inquiramꝰ. Magna luminarla.
forte significat᷑ angłos. potes¬
tates. thronos. dñatioes: qͥ pie¬
tate scissima celesti lumine ra¬
diantur. Dicendo enĩ magna.
om̃ibꝰ uidentur ante posita. q̃
corꝑalit̃ lucent. Sołe in potes

Expanded text:
. Quamvis ad litteram luminaria coeli, astra videantur intelligi, convenit tamen ut ea paulo altius inquiramus. Magna luminaria forte significat angelos, potestates, thronos, dominationes, qui pietate sanctissima coelesti lumine radiantur. Dicendo enim magna, omnibus videntur anteposita quae corporaliter lucent. Vers. 8. S
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ȩt̃na uita succedit. Rogemꝰ
gͦ omĩpotentẽ filtũ: ut qͥ orandi
salutare prestitit exẽplũ. donet
nob̾ ꝓpitiꝰ scĩssimȩ huiꝰ imitati¬
gnis effectũ. Conclusio.

Expanded text:
hinc aeterna vita succedit. Rogemus ergo omnipotentem Filium, ut qui orandi salutare praestitit exemplum, donet nobis propitius sanctissimae hujus imitationis effectum. Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
formi qualitate restituit. Nã
apud grecos originẽ sui nominis
in diruationibꝰ omnino custo¬
dit: ut tetragonꝰ pentagonus

Expanded text:
formi qualitate restituit. Nam apud Graecos originem sui nominis, in derivationibus omnino custodit, ut tetragonus, pentagonus
Abbreviated transcription (Latin):
udiumꝰ gͣdũ. intelligamꝰ
ad altiora conscensũ: s iste
ascensis firmꝰ ẽ qͥ dño custo¬
meritis ꝓficit. tanta se mentis
subiectiõe ꝓsternit. Eoce iã
subleuat᷑ ꝓpħa t̃cio gradu:
scdis altior factꝰ & de ipsa le

Expanded text:
udimus gradum, intelligamus ad altiora conscensum, sed iste ascensus firmus est, qui, Domino customeritis proficit, tanto se mentis subjectione prosternit. Ecce jam sublevatur propheta tertio gradu, secundis altior factus, et de ipsa l
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur. Dñi aũt custodire
mandata. reuera uiuentisẽ.
Contra mortuus iure dicit᷑
qͥ mobediens approbat᷑  sicut
in euangłio de infidelibus
legitur: sine mortuos sepe¬
lire mortuos suos. Sepelire
enĩ mortuos iuiuentiũ erat:
s qr infideles uidebant᷑. rec¬
te mortuos appellatos esse
cognoscimꝰ. Ꝙ aduerte confes¬
sionẽ scãm. Sic se uidicauit
esse iucturũ. si pocuisset dñi
custodire sermones. Merito:
Qm̃ qͥ eos custodit ab ipsis si¬
ne dubio custodit᷑ & mors
ei ñ dnãbitur: que in impi¬
orũ depopulatione grassat᷑.¬
Reuela oculos meoẜ& consi¬
derabo mirabilia de lege tua.
In hoc uersu infirmitas hu¬
manitatis & beneficiũ suꝑne
maiestatis exponitur. Reue¬
lare enĩ dictum ẽ. remoue¬
re uelũ. Quodã enĩ operim̃¬
to ignorantiȩ interior aspec̃¬
sius fuerit. hoc uelam̃ abla¬
tũ scripturas scas lumine cor¬
dis. ñ possumꝰ iuntueri. Petit
g̃ auferri sibi impericiȩ cẽ¬
citatẽ: ut illuminatꝰ diuina

Expanded text:
noscitur. Domini autem custodire mandata, revera viventis est: 401 contra, mortuus jure dicitur, qui inobediens approbatur, sicut in Evangelio de infidelibus legitur: Sine mortuos sepelire mortuos suos . Sepelire enim mortuos viventium erat; sed quia infideles videbantur, recte mortuos appellatos esse cognoscimus. Et adverte confessionem sanctam; sic se judicavit esse victurum, si potuisset Domini custodire sermones: merito, quoniam qui eos custodit ab ipsis sine dubio custoditur, et mors ei non dominabitur, quae in impiorum depopulatione grassatRevela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua. In hoc versu infirmitas humanitatis, et beneficium supernae majestatis exponitur. Revelare enim dictum est, removere velum. Quodam enim operimento ignorantiae interior aspecsius fuerit hoc velamen ablatum, Scripturas sanctas lumine cordis non possumus intueri. Petit ergo auferri sibi imperitiae caecitatem, ut illuminatus gratia
Abbreviated transcription (Latin):
brã fuisse futuroꝵ: que signi¬
ficantiã uenturȩ plenitudi¬
nis continebat. Inmolabat᷑
qͥppe paschali festiuitate ag
significabat occidi Sacerdos
ueste pulcherrima & corus¬
cabili tegebat᷑. ut futuri pon¬
tificis & cȩlestis regis indicia
nuntiaret. Promissiones qͦq
dñi fuerunt. ut israheliticus
pͦpłs int̾rã ꝑduceret᷑ fluentẽ
lac & mel. Quod ad illud fu¬
turũ scłm ꝑtinere ñ dubiũ ẽ:
ubi sũmȩ beatitudinis gaudia
copiosa dulcescunt. Rogat gͦ
pͦpłs ille scõꝵ. ut reuelato cor¬
de ista consideret: que suꝑ
sunt incole. qͥ ꝓpͥã in mundo
ñ habent mansionẽ. Corpore
siqͥdem in terra positi st̃: in
cȩlis aũ ꝓbabili conuer¬
satione consistunt. sic̃
apłs dicit. Conuersa¬
tio aũ nr̃a in cęlis ẽ. Et meri¬
to hic dicunt᷑ incolȩ: qͥbꝰ in ali¬
ena patͥa nullus affectꝰ ẽ: sed

Expanded text:
sse futurorum, quae significantiam venturae plenitudinis continebat. Immolabatur quippe paschali festivitate agnDominum significabat occidi. Sacerdos veste pulcherrima et coruscabili tegebatur, ut futuri Pontificis et coelestis Regis indicia nuntiaret. Promissiones quoque Domini fuerunt, ut Israeliticus populus in terram perduceretur fluentem lac et mel, quod ad illud futurum saeculum pertinere non dubium est, ubi summae beatitudinis gaudia copiosa dulcescunt. Rogat ergo populus ille sanctorum, ut revelato corde ista consideret, quae supsunt incolae, qui propriam in mundo non habent mansionem; corpore siquidem in terra positi sunt, in coelis autem probabili conversatione consistunt, sicut Apostolus dicit: Conversatio autem nostra in coelis est . Et merito hic dicuntur incolae, quibus in aliena patria nullus affectus est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
istũ uersũ sic ad dñm aptare
ne discrepantia sexus aliqͥbꝰ
abhorreat. potest sub hoc mͦ
fortassis intelligi. Suꝑiꝰ de
seruis fecit cõꝑationẽm &
dñis: & ne se serus femineus
putaret exceptũ. huic qͦq si
nibꝰ dñȩ suȩ sic̃ & serui in ma¬
tentia: q̃ sexũ utrũq conclu¬
dit. Ita ocħ nr̃i ad dñm dm̃

Expanded text:
istum versum sic ad Dominum aptare ne discrepantia sexus aliquibus abhorreat, potest sub hoc modo fortassis intelligi. Superius de servis fecit comparationem et dominis; et ne se sexus femineus putaret exceptum, huic  ed., hnibus dominae suae, sicut et servi in matentia quae sexum utrumque conclud
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ꝑ eos desiderãt enutͥri. ut
totis indigentiȩ necessitates e¬
uadant: siue qñ ꝓ culpis sins
uapulare iubent᷑ donec au¬
diant. parce. Utraq enĩ ponunt᷑.
ĩpocestate dñoꝵ : suie spes con¬
tinentie. siue finis aliqñ un¬
dicte. Quȩ nos utraq conuenit
facere: ut ocłos nr̃os sẽꝑ leue¬
mus ad dnm. & cũ aliquã in¬
digentiã sustinemꝰ. & cũ ꝓ ali¬
qͥbus uerberam̃ excessibis. d
hic uersꝰ & sequens ꝑ figurã
homoysis deꝓmuntur. per
quã minꝰ notȩ rei ex simili¬
tudine eiꝰ q̃ mag̾ nota ẽ de¬
monstratio decłarat᷑. E sicut¬

Expanded text:
erant enutriri, ut totius indigentiae necessitates evadant; sive quando pro culpis suis vapulare jubentur, donec audiant, parce. Utraque enim ponuntur in potestate dominorum, sive spes continentiae, sive finis aliquando vindictae. Quae nos utraque convenit facere, ut oculos nostros semper levemus ad Dominum, et cum aliquam indigentiam sustinemus, et cum pro aliquibus verberamur excessibus. Sed hic versus et sequens per figuram homoeosis depromuntur, per quam minus notae rei, ex similitudine ejus quae magis nota est, demonstratio declaratur. Vers
Abbreviated transcription (Latin):
ne conmouear: Astringit se itaq
ꝓpħa duris qͥde uincłis s ne-¬
quaꝗͣ nouis. ut ipse a dñi salua¬
toris memoria decidat. si hie¬
rusałe ab ei m̃te discesserit.

Expanded text:
ne commovear . Astringit se itaque propheta duris quidem vinculis, sed nequaquam novis, ut ipse a Domini Salvatoris memoria decidat, si Jerusalem ab ejus mente discesserit.
Abbreviated transcription (Latin):
que frequent̾ excisis palis. atq hu¬
midȩ t̾rȩ reconditis altissima radi¬
ce ingunt᷑ & fluentis necari neq̃¬
unt. quãius copiosa irrigatione
satientur. hiis cõparantur sc̃i ac
fideles homines. sic̃ ẏsaias dicit.
Exorietur tanquam fenũ in me¬
dio aquȩ. & tanquam salir super
defiuentẽ aquam. Talibus gͦ ui¬
ris organa nr̃a suspendimꝰ. quan¬
do conmunicata grã de scͥpturar
diuina lectiõe conferimus. Ipsa
modiȩ grãm p̃stant. & alt̾na nos¬

Expanded text:
quae frequenter excisis palis, atque huquae frequenter excisis palis, atque humidae terrae reconditis, altissima radice merguntur; et fluentis necari nequeunt, quamvis copiosa irrigatione satientur. His comparantur sancti ac fideles homines, sicut Isaias dicit: Exorietur tanquam fenum in medio aquae, et tanquam salix super defluentem aquam . Talibus ergo viris organa nostra suspendimus, quando communicata gratia de Scripturarum divinarum lectione conferimus. Ipsa modiae gratiam p
Abbreviated transcription (Latin):
illam ꝓmissam pacem hic ꝑuenire
non preualent. Contẽplandũẽ ar̃t
qd̾ non dic̃ influminib s suꝑ flu-¬
mina. Nlan qui adhuc influmini¬
by istis sunt. peccator inundatione
rapiunt᷑. Qui uͦ suꝑ ripas aluei se¬
dent. iam abillis fluctib diino
sunt mun̾e lib̃ati. Situm qͦq ip¬
sũ respice temꝑatum. Nec erectos
dic̃ ut arrogantiam fugerent. nec
lacentes ut runam uitarent. sed se¬
dentes in humilitate pias lacͥmas
supͣ peccatoꝵ impia fluenta trans¬
mittere. In salicibus in medio eius
suspendimꝰ organa nr̃a. Hie dolori
exaggerat᷑ acerbitas. qñ delectatio¬
nẽ suã quã se tpłs pot̾at consolari.
uelut non necessaria suspendebat᷑
arboribus. Qd enim illic agerent or¬
gana dulcia. uͭ tempora uitȩ a mise¬
rant lam̃tationib occupata : e¬
rũ hȩc hystoria ad sꝑitalẽ intelli¬
gnͣtiam transserat᷑. Salices st̃ ar¬
bores sup̃ripas fluminis pin¬
guissima uiriditate gaudentes

Expanded text:
illam promissam pacem hic pervenire illam promissam pacem hic pervenire non praevalent. Contemplandum est autem quod non dicit, in fluminibus, sed Super flumina; nam qui adhuc in fluminibus istis sunt, peccatorum inundatione rapiuntur, qui vero super ripas alvei sedent, jam ab illis fluctibus divino sunt munere liberati. Situm quoque ipsum respice temperatum; nec erectos dicit, ut arrogantiam fugeret; nec jacentes, ut ruinam vitaret, sed sedentes in humilitate pias lacrymas supra peccatorum impia fluenta transmittere. Vers. 2. In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra. Hic doloris exaggeratnem suam, qua se populus poterat consolari, velut non necessariam suspendebat arboribus. Quid enim illic agerent organa dulcia, ubi tempora vitae amaris erant lamentationibus occupata? rum haec historia ad spiritualem intelligentiam transferatur. Salices sunt arbores supra ripas fluminis pinguissima viriditate gaudentes,
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ flumina babylonis illic
sedimus & fleuimus dum re¬
cordaremur tui syon. Nimis
dulcisẽ recoedatio patͥe. quȩ in
hostili t̾ra ꝓbatur consistere.
Nam quantum hec amara senti¬
tur. tantum fit illa suauior. De
loco enim ꝑegrinationis ꝓprii
domicilii crescit affectus. S ꝗͣ
tiu̾itatem. quȩ sub asyriis conti¬
git exponere uideatur. conuenit
tamen. ut eam spitalit̾ adu̾tere
debeamus. Duas enim cuutateᷤ
inhoc mundo ẽẽ crebra lectione
surã patit᷑.s multis malis irruen¬
tib sauciat᷑. humilis affucta sp̃e
habens in illa ȩt̾nitate. que nun¬
quã nouit defectui subiacere. E¬
contra diaboli ciuitas babyloni¬
a dr̃. cuius int̾pretatio significat
confusionem. Hic florida suꝑba letĩ¬
sima ẽ. quȩ istius scłi uitus tanqͣm
magnis fluminib irrigatur:. Su¬
pra ista gͦ flumina sedent fideles.
qui captiuitatẽ in hoc mundo pati¬
unt᷑. & suspirantes desid̾io pat̾ȩ suȩ.
amaras lacͥmas fundunt. qm ad

Expanded text:
 flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, dum recordaremur tui, Sion. Nimis dulcis est recordatio patriae, quae in hostili terra probatur existere; nam quantum haec amara sentitur, tantum fit illa suavior. De loco enim peregrinationis, proprii domicilii crescit affectus. Sed qutivitatem quae sub Assyriis contigit exponere videatur, convenit tamen ut eam spiritualiter advertere debeamus. Duas enim civitates in hoc mundo esse crebra lectione suram patitur, et multis malis irruentibus sauciatur: humilis, afflicta, spem habens in illa aeternitate quae nunquam novit defectui subjacere. Econtra diaboli civitas, quae Babylonia dicitur, cujus interpretatio significat confusionem, hic florida, superba, laetissima est, quae istius saeculi vitiis tanquam magnis fluminibus irrigatur. Super ista ergo flumina sedent fideles, qui captivitatem in hoc mundo patiuntur, et suspirantes desiderio patriae suae amaras lacrymas fundunt, quoniam ad
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ cantabimꝰ canticũ dñi in
t̾ra aliena. Addunt aliud pondꝰ
dolorbus suis. ut usq ad hoc ludi¬
bͥum se ꝑuenisse defleant. quatinꝰ
dei carmina reuenda. hominum
atq illis necessitas paganis dicere
qd̃ sola plebs dñi consueuit audi¬
re.Supbꝰ enim & arrogans uictor
uult sibi lusos ꝙ delicias de di can¬
cepimꝰ exequam᷑. concupiscentiam
mundi obnerios nos tenere testa¬
t᷑ apłs dicens. Uideo aliam legem
in menb̾s meis repugnantẽ legi
mentis meȩ. & captiuũ meducen¬
tẽ inlege peccati que: in menbris
meis. Istȩ gͥ concupiscentiȩ q̃ noᷤ ui¬
re captiuitatis illaqueant freqnͣt̾
nobis suadent. ut psalmodiȩ u̾ba
in locis ꝓfanis atq spectaculis ge¬
sticulatione nefandissima catie
debeamꝰ. S eis non eẽ consentiend̃
p̃sens doctna declarat. quando ã¬
monet int̾ra aliena. id: int̾ act᷑¬
uitiosos qͥ st̾ adeo alieni ymnum
Ne miseritis margaritas ur̃as anͣ
porcos. Hiis gͦ monet nullatenꝰ eẽ

Expanded text:
Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena? Addunt aliud pondus doloribus suis, ut usque ad hoc ludibrium se pervenisse defleant; quatenus Dei carmina reverenda hominum atque illis necessitas paganis dicere, quod sola plebs Domini consuevit audire. Superbus enim et arrogans victor vult sibi lusus et delicias de Dei cancoepimus exsequamur, concupiscentiam mundi obnoxios nos tenere testatur Apostolus, dicens: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Istae igitur concupiscentiae quae nos jure captivitatis illaqueant, frequenter nobis suadent, ut psalmodiae verba in locis profanis atque spectaculis gesticulatione nefandissima canere debeamus. Sed eis non esse consentiendum praesens doctrina declarat, quando admonet invitiosos, qui sunt a Deo alieni. Canticum Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . His ergo monet nullatenus ess
Abbreviated transcription (Latin):
teriora mea nomini sc̃õ er. Sci¬
ens ꝓpheca mentes hominũ
uariis illusionibꝰ subiacere.
nec sẽꝑ in uera contẽplatione
defixas: animã suã uͥ sc̃s allo¬
quit᷑: ut cũ fuerit diuersis cla¬
dibꝰ liberata: beneficioꝵ omĩ¬
um recordet᷑ auctorẽ: ne sibi
aut alteri cuiquã pucet esse tͥ¬
buendũ: qͦd a solo dño constat
esse concessũ Est enĩ gratũ &
honestissimũ dicendi genꝰ. cũ
anima loqͥ: ut uniiersi intel¬
ligant omimodis appetendũ
quod sibi saluberrimũ ꝓpheta
noscit᷑ dedisse consiliũ: Seqͥt᷑. &
omĩa interiora mea nomen
scm eiꝰ: Interiora st̃ anime co¬
gitatio multiplex. u̾tꝰq ratio¬
nis: ipsã qͥppe uoluit conue
nire cũ anima. ut armonia
fidelis laus dñi. adunatis uiribꝰ
assonaret: Sepe enĩ anima uult

Expanded text:
teriora mea, nomen sanctum ejus. Sciens propheta mentes hominum variis illusionibus subjacere, nec semper in vera contemplatione defixas, animam suam vir sanctus alloquitur, ut cum fuerit diversis cladibus liberata, beneficiorum omnium recordetur auctorem: ne sibi aut alteri cuiquam putet esse tribuendum, quod a solo Domino constat esse concessum. Est enim gratum et honestissimum dicendi genus cum anima loqui, ut universi intelligant omnimodis appetendum, quod sibi saluberrimum propheta noscitur dedisse consilium. Sequitur, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus. Interiora sunt animae, cogitatio multiplex, virtusque rationis. Ipsam quippe voluit cum anima convenire, ut harmonia fideli laus Domini adunatis viribus assonaret. Saepe enim anima vult
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Nã licet beati sunt inmacu¬
lati qͥ ãbulant ĩuia. idest in ip¬
so dño saluatore .&. in lege ex
deuota mente gradiuntur. ad¬
ditũ ẽ tam̃ illis uirtutibꝰ qui
scrutant᷑ testimonia eiꝰ.ꝙ.
que sit ipsa ꝑscrutatio subse¬
quent᷑ apperit᷑: id est qͥ in toco
corde suo dnm exqͥrere ma¬
luerunt. Uident᷑ enĩ ꝑscruta¬
ri testimonia eiꝰ & tergiuer¬
satores heretici. Sed toto cor
nouas inuenire calũmias.
Totũ enĩ cor suũ ad scriptu¬
ras scãs merito posuisse non
dicit᷑ qͥ ad falsitatis abitũ flec̾¬
tibili errore transfercur. Un¬
de sc̃s pͥmasiꝰ iustinianopo¬
leos disertꝰ antistes sub titulo
qͥ hereticũ facit librũ unũ
conscripsisse dinoscit᷑ Nec illi

Expanded text:
Nam licet beati sint immaculati qui ambulant in via, id est in ipso Domino Salvatore, et in lege ejus devota mente gradiuntur, additum est tamen illis virtutibus, qui scrutantur testimonia ejus. Et quae sit ista perscrutatio subsequenter aperitur, id est qui in toto corde suo Dominum exquirere maluerunt. Videntur enim perscrutari testimonia ejus et tergiversatores haeretici, sed toto cordnovas invenire calumnias. Totum enim cor suum ad Scripturas sanctas merito posuisse non dicitur, qui ad falsitatis ambitum plectibili errore transfertur. Unde sanctus Primasius Justinianopoleos disertus antistes, sub titulo Quid haereticum facit, librum unum conscripsisse dignoscitur. Nec illi