comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tium dicentes. quia panes non habemus
Quo cognito ihc ait illis. Quid cogitatis
quod panes non hẽtis. Nondum cognosci¬
tis nec intlłigitis ad huc cecatum habetis
corurm. ocłos habentes non ñ uidens. et
aures habentes non auditis. nec recor¬
damini qñ quinq panes fregi in quinq
milia. ⁊ quot cophinos fragm̃toꝵ plenos
sustilistis. Dicunt ei duodecim. Quando
⁊ septem panes in quatuor milia hoñn
quot sportas fragmentoꝵ tulistis. Et
dicunt ei .uii. ⁊ dicebat eis. Quomͦ non¬
dum ĩtelligitis: st̃ueniunt bechsaidam

Expanded text:
trum, dicentes: Quia panes non habemus. Quo cognito, ait illis Jesus: Quid cogitatis, quia panes non habetis? nondum cognoscetis nec intelligitis? adhuc caecatum habetis cor vestrum? oculos habentes non videtis? et aures habentes non auditis? Nec recordamini, quando quinque panes fregi in quinque millia: quot cophinos fragmentorum plenos sustulistis? Dicunt ei: Duodecim. Quando et septem panes in quatuor millia; quot sportas fragmentorum tulistis? Et dicunt ei: Septem. Et dicebat eis: Quomodo nond
Abbreviated transcription (Latin):
hũt inregnũ dei intrabunt. Discipuli scũ
obstupescebant inu̾bis istis/ At iħc rursꝰ
respondens ait illis filioli quam difficile
est ꝯfidentes ĩ pecuniis in regnũ dei introi¬
re. faciliꝰ est camelum ꝑ foramen acus
transire: quam diuitem intrare in regnũ
dei. Quidam magis ad mirabantur di

Expanded text:
gnum Dei introibunt! Discipuli autem obstupescebant in verbis ejus. At Jesus rursus respondens, ait illis: Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis in regnum Dei introire! Facilius est camelum per foramen acus transire, quam divitem intrare in regnum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
matheum quid̃ in uidea. per marchũ
autem in ythalia scõ inuestigante spi¬
ritu in achaie ꝑtib hoc scripsit euan¬
gelium. Significans etiam ip̃e in
principio ante alia esse descripta. Cui
extra ea que ordo euangłice dispõitõis
exposcit ea maxime necessitas laboris
fuit ut pͥmum gregis fidelib cum pro

Expanded text:
Matthaeum quidem in Judaea: per Marcum autem in Italia: sancto instigante Spiritu, in Achaiae partibus hoc scripsit Evangelium: significans etiam ipse in principio, ante suum alia esse descripta. Cui extra ea quae ordo Evangelicae dispositionis exposcit, ea maxime necessitas laboris fuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯminatus est eis ne cui dr̃ent de illo. Et
cepit doce̾ eos qm̃ oportet filiũ hoĩs pati
multa ⁊ reprobari a sũmis sacerdotibus
⁊ seniorib. ⁊ scribis ⁊ occidi. ⁊ post tres
dies resurgere. ⁊ palam u̾bum loqueba¬
tur. Et apprehendens petrus eum cepit ĩ¬
tro me sathana qm̃ non sapis ea q̃ d̾i sũt:
s que hominũ sunt. Et ꝯuocata turbã¬

Expanded text:
comminatus est eis, ne cui dicerent de illo. Et coepit docere eos, quoniam oportet Filium hominis pati multa, et reprobari a senioribus et scribis, et occidi, et post tres dies resurgere, et palam verbum loquebatur. Et apprehendens eum Petrus, coepit intro me, Satana, quoniam non sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum. Et convocata turba
Abbreviated transcription (Latin):
Quiare gͦ non credidistis ea: Si dix̾mius
ex hõib timemꝰ ppłm. Om̃s enim h̾ebãt
iohannem quia uere ꝓpheta esset. Et
respondentes dic̾unt ihũ. Nescimus
Respondens ih̃c ait illis. Neq ego di¬
co uobis in qua potestate hec facio
t cepit illis in ꝑabolis. A¬

Expanded text:
rgo non credidistis ei sed dicemus ex hominibus timebant populum omnes enim habebant Iohannem quia vere propheta esset et respondentes dicunt Iesu nescimus respondens Iesus ait illis neque ego dico vobis in qua potestate haec faciam et coepit illis in parabolis
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ bap̃o quo ego baptizor baptizabimi¬
ni. Sedere antem ad dexberam meam uł
ad sinstram: non est meũ dare uobis. S
hii qui uidentur pͥncipari gentib domi¬
nantur eis. ⁊ pͥncipes eoꝵ potestatẽ hñt
ipsoꝵ. Nonita est autem in uobis. S
quitumq uoluerit fieri maior: erit mi¬
ister uester. ⁊ quicumq uoliu̾t inter
uos. pͥmus ẽẽ erit omnium seruus Nã
et filius hominis non uenit ut minis¬
traretur ei: sedut ministraret ⁊ daret
animam suam redemptionem pro multis
et ueniunt iherico st̃ proficiscente eo de
ihericho. ⁊ discipłis eius. et plurima mł¬
titudine: filius chimei barchi meus se¬
debat. secus uiam mendicans. Qui cũ
audiss qr ihc est nazarenus copit cla

Expanded text:
aptizabimini sedere autem ad dexteram meam vel ad sinistram non est meum dare sed hii qui videntur principari gentibus dominantur eis et principes eorum potestatem habent ipsorum non ita est quicumque uoluerit fieri maior, erit uester minister, et quicumque uoluerit in uobis primus esse, erit omnium seruus. nam et filius hominis non uenit, ut ministraretur ei, sed ut ministrareanimam suam redemptionem pro multis et veniunt Hierichum et proficiscente eo de Hiericho et discipulis eius et plurima multitudine filius Timei Bartimeus caecus sedebat iuxta viam mendicans qui cum audisset quia
Abbreviated transcription (Latin):
iasbuent te omni tempore. ⁊ in almore eiꝰ
dclists tugiter quare seduceris fili mi
ab aliena ⁊ foui̾s insinu alterius. Respi¬
cit dominus uiam hominis. ⁊ omnes gress
illius considerat. Iniquitates sue capiũt
ĩpium.⁊ fimib pcc̃õꝵ suoꝵ quisq ꝯstringi¬

Expanded text:
ient te omni tempore, et in amore ejus delectare jugiter. Quare seduceris fili mi ab aliena, et foveris sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus illius considerat. Iniquitates suae capiunt impium
Abbreviated transcription (Latin):
apponent tͥ. miscd̾ia et ueritas non te deserãt
Circumda eas guituri tuo ⁊ describe in tabu¬
lis cordis tui et inuenies gr̃am bonam et
disciplinam coram deo. ⁊ hominib habe
fiduciam in domino. ex toto corde tuo ⁊ ne
inuitans prudentie tue. In omnib uiis tuis
cogita illum et ipse diriget gressus tuos
nesis sapiens apud temetipm: tume deuim

Expanded text:
ordia et ueritas non te deserant: circumda eas gutturi tuo et describe in tabulis cordis tui, et inuenies gratiam et disciplinam bonam coram deo et hominibus. habe fiduciam in domino ex toto corde tuo et ne innitaris prudentiae tuae. in omnibus uiis tuis cogita illum, et ipse diriget gressus tuos. ne sis sapiens apud temet ipsum. time dominum
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris. fauus enim distillans labia me¬
retricis. ⁊ nitidius oleo guttur eius. No¬
uissima aũt̃ illius amara qͣsi ab sinthiũ
⁊ lingua eius acuta quasi gladius biceps
pedes eius descendunt in mortem et ad
inferos gressus illius penetrant ꝑ semitã
uite non ambulant uagi sunt gressus eiꝰ
et inuestigabiles. Nunc ergo filimi audi
me: ⁊ ne recedas a uerbis oris mei. longe
fac ab ea uitam tuam ⁊ ne aꝓpinques fori

Expanded text:
mulieris. Favus enim stillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur eius. Novissima autem illius amara quasi abscinthium, et lingua eius acuta quasi gladius biceps. Pedes eius descendunt in mortem, et ad inferos gressus illius penetrant, per semitam vite non ambulant. Vagi sunt gressus eius et investigabiles. Nunc ergo, fili, audi me, et ne recedas a verbis oris mei. Longe fac ab ea viam tuam et ne apropinques fori
Abbreviated transcription (Latin):
tis dabit gr̃am. Gloriam sapientes pos¬
sidebunt stultoꝵ exultatio ignonimia
udite filiidisciplinam prĩs uestri et
actendite ut sciatis prudentiam. do
num bonum tribuam uob̃. legem
meam ne derelinquatis. Nam et ego fili¬
us fui prĩs mei tenellus et unigenitus
coram matre mea. et docebat me atq
dicebat. Suscipiat uerba mea cor tuum
custodi precepta mea et uiues. posside sa¬
pĩam. posside prudentiam. Ne obliuisca¬
ris neq declines au̾bis oris mei. Ne di¬
mutas eam ⁊ custodiet te. dilige eam ⁊ ser¬
uabit te pͥncipium sapĩe. posside sapĩam

Expanded text:
tis dabit gratiam gloriam sapientes postis dabit gratiam gloriam sapientes possidebunt stultorum exaltatio ignominia audite filii disciplinam patris et adtendite ut snum bonum tribuam vobis, legem meam ne derelinquatis. Nam et ego filius fui patris mei, tenellus, et unigenitus coram matre mea: Et docebat me, atque dicebat: Suscipiat verba mea cor tuum, custodi praecepta mea, et vives. Posside sapientiam, posside prudentiam: ne obliviscaris, neque declines a verbis oris mei. Ne dimittas eam, et custodiet te: dilige eam, et servabi
Abbreviated transcription (Latin):
beatus. Dominus sapientia fundauit
terram. stabiliuit celos prudentia. Sapi¬
entia illius erupuerunt abyssi. ⁊ nubes
rore ꝯcrescunt. fili mi ne effluant hec ab
ocłis tuis. Custodi legem meam atq cõ¬
silium meum et erit uita anime tue ⁊ gt̃a
faucib tuis. tunc ambulabis fiducialiter
ĩ uia tua ⁊ pes tuus non impinguet᷑. Si dor¬
mieris non tunebis quiesces et suaius
erit sompnus tuus. Ne paueas repenti¬
no t̾rore. et uruentes tibi potentias ĩpio¬
rum. dominus enim erit in latere tuo ⁊
custodiet ꝑedem tuum ne capiaris. Noli pro¬
hibere bñfacere eum qui pot̃. si uales ⁊ ip̃e
bene fac. Ne dicas amico tuo uade ⁊ reuer¬
tere et cras dabo tͥ cum statim possis dare
Ne moliaris amico tuo malum. cum ille
in te habeat fiduciam. Non contendas
adu̾sus hoĩem frustra cumip̃e nichil
mali fecerit. Ne emuleris hoiẽm in iustũ
nec imiteris iuas eius. quia ab homina¬
tio est domini omnis illusor ⁊ cum sim¬
plicib sermocuratio eius Egestas a dño in

Expanded text:
ia fundavit terram, stabilivit coelos prudentia. Sapientia illius eruperunt abyssi, et nubes rore concrescunt. Fili mi, ne effluant haec ab oculis tuis: custodi legem meam, atque consilium meum: et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis: tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget: si dormieris, non timebierit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli prohibere benefacere eum, qui potest: si vales, et ipse benefac. Ne dicas amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo tibi, cum statim possis dare. Ne moliaris amico tuo malum, Cum ille in te habeat fiduciam. Ne contendas adversus hominem frustra cum ipse tibi nihil mali fecerit ne aemuleris hominem iniustum nec imiteris vias eius quia abominatio Domini est omnis inlusor et cum simplicibus sermocinatio eius egestas a Domino in
Abbreviated transcription (Latin):
tur horrea tua saturitate ⁊ uino torcu¬
lania redundabunt. disciplinam domini
fili mine abicias ne deficias cum ab eo cor¬
ripieris. Quem enim diligit dñs coripit
⁊ quasi pr̃ infilio complacet sibi. Beatus

Expanded text:
tur areae tuae saturitate, et vino torcularia tua redundabunt. Disciplinam Domini, fili mi, ne abjicias: nec deficias, cum ab eo corripieris: quem enim diligit Dominus, corripit: et quasi pater in filio complacet sibi. R\. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inuenientib ea. ⁊ uniu̾se carius sani
tas om̃i custodia serua cortuum qr ex ipso
uita procedit. Remoue a te os prauum. et
detrahentia labia sint procul ate. Oculi tu
uideant recta. ⁊ palpebre tue p̾cedant gres¬
sus tuos. dirige semitam pedib tuis ⁊ om̃s
uie tue stabilentur. Ne declines ad dexterã
neq ad sinistram auerte pedem tuum si
malo. uias enim que a dextris sunt nouit
dominus peruerse uero sunt que ad sinis¬
tris sunt. ip̃e autẽ rectos faciet gressus
tuos. Itinera aut̃ tua ĩ pace producentur

Expanded text:
sunt invenientibus ea, et universae carni sunt invenientibus ea, et universae carni  Omni custodia serua cor tuum, quia ex ipso uita procedit. remoue a te os prauum, et detrahentia labia sint procul a te. oculi tui recta uideant et palpebrae tuae praecedant gressus tuos. dirige semitam pedibus tuis, et omnes uiae tuae stabilientur. nec declines in dexteram aut in sinistram. auerte pedem tuum a malo. uias enim, quae a dextris sunt, nouit dominus, peruersae uero sunt quae a sinistris sunt. ipse autem rectos facit cursus tuos, itinera autem tua in pace
Abbreviated transcription (Latin):
am. Accipe eam ⁊ exaltabit te. glorificab̾is
ab ea: cum eam fu̾is amplexatus dabit
capiti tuo augmenta gr̃arum. ⁊ corona in
clita ꝓteget te. Audi filimi ⁊ suscipe u̾ba
mea ⁊ multiplicentur tͥ anni uite. Uiam sa¬
pientie monstrabo tͥ ⁊ iunducam te per se¬
mitas equitatis. quas cum ingressus fu̾is
non artabuntur gressus trii. ⁊ currens ñ
h̾ebis offendiculum. Tene disciplinam ne
dimutas eam. custodi illam. qr illa est uita
tua. Ne delecteris insemitis inpioꝵ nec
tͥ pbaceat maloꝵ uia. fuge ab ea ne tran
seas per illam. declina ⁊ desere eam Nõ
enim dormiũt nisimale fecerunt nec capit᷑
sompnus ab eis nisi supplantauint Come¬
dunt panem impietatis ⁊ uinũ iniquitatiᷤ¬
bibunt. Iustoꝵ aut̃ semita quasi lux splendens
ꝓcedit ⁊ crescit usq ad ꝑfectam diem. uiam
impioꝵ tenebrosa nesciunt ubi corruant. fili
ini asculta sermones meos. ⁊ ad eloquia mea
inclina aurem tuam. ne recedant ab oculis
tius custodiea. in medio cordis tui uita enĩ

Expanded text:
glorificaberis ab illa, cum fueris amplexatus: dabit capiti tuo augmenta gratiarum, et corona Domini inclyta proteget te. Audi fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur anni vitae tuae. Viam sapientiae monstrabo tibi, ducam te per semitas aequitatis quas cum ingressus fueris non artabuntur gressus tui et currens non habebis offendiculum tene discipdimittas eam: custodi illam, quia ipsa vita tua. Ne delecteris in semitis impiorum, nec tibi placeat malorum via. Fuge ab ea, ne seas per illam: declina, et desere eam. Non enim dormiunt nisi malefecerint: et rapitur somnus ab eis nisi supplantaverint. Comedunt panem impietatis, et vinum iniquitatbibunt. Justorum autem semita quasi lux splendens procedit, et crescit usque ad perfectam diem. Via impiorum tenebrosa: nesciunt ubi corruant. Fili mi, ausculta sermones meos, et ad eloquia mea inclina aurem tuam. Ne recedant ab oculis tuis, custodi ea in medio cordis tui: Vita enim
Abbreviated transcription (Latin):
antur extranei uirib tuis ⁊ labores tiu
sint indomo aliena ⁊ gemas in nouissimis
qñ consumpsers carnes tuas ⁊ corpus tu¬
um et dicas. cur detestatus sum discipli¬
nam. ⁊ increpationib non acquieuit cor
meum. nec audiui uocem docentiũ me. ⁊
magr̃is non inclinaui aurem meam. pe¬
ne fui in om̃i malo ĩmedio eccłie ⁊ siago¬
ge. bibe aquam de cisterna tua ⁊ fluentã
puteitu. deriuentur. fontes tui foras. ⁊
inplateis aquas tuas diuine hẽto eas solꝰ¬

Expanded text:
ribus tuis, et labores tui sint in domo aliena: Et gemas in novissimis, quando consumpseris carnes tuas, et corpus tuum. Et dicas: Cur detestatus sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, Nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam: Pene fui in omni malo, in medio Ecclesiae et synagogae. Bibe aquam de cisterna tua, et fluenta putei tui: Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide
Abbreviated transcription (Latin):
na timoris amor cꝰ pectꝰ tamfreum. cꝰ cortam
lapideum ut genitus ñ expͥmet lacͥmas non
effundat c̃ ꝓxĩ uł amici morbum uł int̾itum
intuet᷑. ut pͣaicienti nõ ꝯpaciat᷑ ⁊ ꝯdolentibus
non ꝯdoleat ip̃e ihc̃ c̃ uidiss mariam ⁊ iudeos
qͥ cũ ea uen̾ant ad monum̃tũ plorantes ĩfremuit

Expanded text:
amor. 2 Cuius pectus tam ferreum, cuius cor tam lapideum ut gemitus non exprimat, lacrimas non effundat, cum proximi vel amici morbum vel interitum intuetur, ut patienti non compatiatur et dolenti non condoleat? Ipse Iesus cum vidisset Mariam et Judeos qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ hũane leticie tͥsticia repentina succe¬
dit ⁊ ꝙ incip̃ ingandio desinit ĩ merore
mundana quippe felicitas młtis amaritudini b
ẽ resꝑfa. nou̾at ħ ille qͥ dix̾at risus dolore
miscebit᷑ ⁊ exͤma gaudii luctꝰ occupat exꝑti
sunt ⁊ lib̾i iob ꝙ cũ ꝯmed̾ent ⁊ bib̾ent uinum
ĩ domo fr̃ĩs suis p̾geniti repente uentꝰ uehemẽs

Expanded text:
m mundane letitie tristitia repentina succedit. Et quod incepit a gaudio desinit in merore. Mundana quippe felicitas multis amaritudinibus est respersa. Noverat hoc qui dixerat: «Risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat». Experti sunt et liberi Iob, qui cum comederent et biberent vinum i
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ potestatem temptandi elc̃os dei. Qua¬
tinus elã qui ꝓbati inuenient᷑ digna iemu¬
neratione coronent᷑ uicti uͦ atq reꝓbi ꝑhen¬
nit̾er puniant᷑. uigaemꝰ gͦ ut saluator ad¬
monet. qr adu̾sarius nr̃ dyabolus circuit
q̃. quem deuoret. Illum aũt deuorat. quem
sua suggestione in malis actib indurat.
inuidet: demonib. Si quid̃ magis puto
boni facit. ⁊ bñfãs alioꝵ fauet: qm illius.
qui multa ⁊ inuidet. Hic etenĩ cui bñficia
alioꝵ placent. si dampnatus eẽt: iuste ta¬

Expanded text:
 potestatem tentandi electos Dei, quatenus qui probati invenientur digna remuneratione coronentur; victi vero atque reprobi perenniter puniantur. Vigilemus ergo, ut Salvator admonet, quia adversarius noster circuit, quaerens quem devoret . Illum autem devorat quem sua suggestione in malis actibus indurat. invidet, diabolis. Siquidem magis puto boni facit et benefactis aliorum favet quam illius qui multa facit et invidet. Is etenim cui benefacta aliorum placent, si damnatus etiam esset, juste ta
Abbreviated transcription (Latin):
mines habituros se in uita eterna multo ex¬
cellentius oiquid̃ inter multimoda ꝑicula.
depi fu̾i̾nt plenitudinem desiderũ sui neqͣ

Expanded text:
s habituros in vita aeterna multo excellentius. Siquidem inter multimoda mundi pedepti fuerint, plenitudine desiderii sui se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare postqͣm om̃s ꝯg̾gati fu̾int. faciet eos õs¬
simul disꝯbere. Quosꝯ aũt sibi infideles ꝯ
uincere pot̾it. postqm ⁊ ipĩ fui̾t ꝯg̾gati in
tenebrosum illum carcerem sił faciet detru.¬
di. Om̃s itaq ad se inuitat. ut quis fidelis
uł infidelis sit. agnoscat. hoꝵ aũt fideliĩ
uł infideliũ. qui om̃s inuitant᷑: alii p̃cedũt
postqͣm uere fidelis ẽẽ ꝯprobatus fu̾it. dat᷑
unituiq interea mixtũ donec ꝯueniant om̃ił
qui cũ eo sinit cenaturi. ut simł incipiant¬

Expanded text:
obare, postquam omnes congregati fuerint, faciet simul discumbere; quoscunque autem sibi infideles esse convincere poterit, postquam et ipsi fuerint congregati, in tenebrosum illum carcerem simul faciet detrudi. Omnes itaque ad se invitat, ut quis sit fidelis quisve infidelis agnoscat. Horum autem fidelium et infidelium, qui omnes invitantur, alii praecedunt, postquam vere esse fidelis comprobatus fuerit, datur mistum interea cibi, donec conveniant omnes qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
illũ. Quod cũ illi quid sit aduertere possint.
repetitur hoc ip̃m aliis uerbis. ⁊ dicit᷑ eis pre¬
mium qd̾ hiis qui in hac uita deo fui̾nt obe¬
gentia. hoc uero cũ illis ħ modo diꝯtur bona
ligunt quid in ip̃a uita habituri sint nͨ subito
sine om̃i indigentia scd̾ uoluntatem ꝑcipere
gͦ est agendum ut hec illis aliqͣteniis saprant
⁊ sic ad oꝑa bona euigilentur. pueroꝵ more cibã¬
dos estimo eos. qui si aln̾ grossum alñ pomũ
edendum accipiunt ulud ob dentium teneritu¬
dinem ⁊ oris angustiam absumere nõ possũt
nͥ ꝓ illoꝵ capacitate pͥus fu̾it ꝑticulatim diui¬
sum. ¶Itaq diuidamtꝰ illa magna que dixi

Expanded text:
illi non clare quid sit advertere possunt, repetitur hoc ipsum aliis verbis, et dicitur eis: Praemium quod iis qui in hac vita Deo serviunt gentia. Haec ergo cum illis hoc modo dicuntur, bonaquia non intelligunt quid in ipsa vita aeterna habituri sint, nec subito sine omni indigentia percipere id igitur est agendum ut haec illis aliquatenus sapiant t sic ad bona opera evigilent? Puerorum more cibandos aestimo eos qui, si aliquando grossum aliquod pomum edendum percipiunt, illud, ob dentium teneritudinem et oris angustiam, absumere nequeunt, nisi pro illorum capacitate prius fuerit particulatim divisum.
Abbreviated transcription (Latin):
cum eo in carcere sunt detrudendi. ut cũ eo
incipiant simł om̃s cͥtͥi ari. Mox g̾ ut fu̾t
om̃s ꝯg̾gati. ⁊ fideles ⁊ infideles eẽ fu̾int ꝯ¬
cati sotiantur. Illi uͦ ẜ insiceles in carcere
deus. qui sic discernit inter bonos ⁊ malos mũ¬
uͦ pot̾it reꝑire preceptis sius resistentes. postqͣm¬
⁊ ip̃i ꝯuenenint. om̃s sił in infernũ horribili¬
ter cũ dyabolo detrudet. ¶Dm̃s ĩtaq ꝑ p̃dica¬
tores suos ad semuitat. ut quomodo quisq¬
alii obediunt alii resistunt. utroꝵq aũt alu
pͥus. alii moriunt᷑ post̾ius. ⁊ eius examini
rep̃sentantur. Quiq itaq ei obediens fiuis¬
se cõꝓbat᷑ lequies ei s in aĩa sola. qiͣ mixtum¬
int̾ datur. Quiq de inobedientia ꝯuin¬
finito secło anctisq resuscitatis illud ⁊̃ gn̾a¬
le iudiciũ ꝑadum fu̾it. boni om̃s in celum
tłulati. in anima sił ⁊ corꝑe letabunt᷑. Mali
uꝰ in infernum detrusi ⁊ ip̃i in aĩa simł ⁊

Expanded text:
cum eo in carcerem sunt detrudendi, ut simul in eo incipiant omnes cruciari. Mox ergo ut fuerint omnes congregati, et fideles vel infideles esse fuerint ccati, satiantur, illi vero in carcerem est, qui sic discernit inter bonos et malos munit praeceptis suis resistentes, postquam ipsi convenerint, omnes simul in infernum horribiliter cum diabolo detrudet. Omnes itaque per praedicatores suos ad se invitat, ut quomodo sibi qualii obediunt, alii vero resistunt. Utrorumque autem alii prius, alii morientes posterius ejus examini repraesentantur. Quicunque itaque ei obediens fuisse comprobatur, requies ei sed in anima sola interim datur. Quicunque vero de inobedientia convinfinitoque saeculo cunctisque resuscitatis, illud etiam generale judicium peractum fuerit, boni omnes, in coelum translati, in anima simul et corpore laetabuntur; mali vero, in infernum detrusi, et ipsi in anima simul et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illas deus mutabit in statũ exinde nõ ꝯmu¬
tandum ¶Angłis quoq bonus homo est¬
utilis. qr se om̃ib illis amicũ facit. Qui .n.
mͥ amicum acquireret. qui me tanqͣm sem¬
ip̃m diligeiet. ⁊ quem ego tanqͣm me ip̃m a¬
maiem : gratias magnas ei agere deberem
Quisquis gͦ bonus studuerit esse: in bono¬
R amicitiam tnͣsibit. ⁊ ita unũquemq tã¬
qͣm semetip̃m amabit. ⁊ oñs eum eodem
mͦ carissimum habebunt. tantus .n. amor¬
⁊ tanta concordia inerit om̃ib: ut om̃s a¬
miꝗ unius. sint amici alt̾ius. De auitate ce

Expanded text:
cum illas Deus mutabit in statum exinde non commucum illas Deus mutabit in statum exinde non commutandum. Angelis quoque bonus homo utilis est, quia se omnibus illis amicum facit. Qui enim mihi amicum acquireret, qui me tanquam seipsum diligeret, et quem ego tanquam meipsum amarem, magnas ei gratias deberem. Quisquis ergo bonus studuerit esse, in bonorum amicitiam transibit, ita ut unumquemque tanquam seipsum amabit, et omnes eum eodem modo charum habebunt. Tantus enim amor tantaque concordia inerit omnibus, ut omnes amici unius, sint amici et alterius. Qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
ad et̾nam beatitudinem ꝑuenit: numerꝰ
electoꝵ in crementũ accipit. qui qnͣto am¬
plius creuerit: tanto minꝰ eterna ret̾butio
expͤtanda erit. nam cũ numerꝰ ille scõꝵ cõ¬
pletus fu̾it: retͥbutio scõꝵ mox acapienda e¬
rit. tũc quid̾ in corꝑib. qͣm iam hñt in aĩab
Si aũt unusquisq fidelis mox ut hanc uitã
deserit: corꝑe simul ⁊ aĩa eternam beatitu¬
diem ꝯsequeret᷑: om̃is qui hoc uideret: euis
sequi scĩtatem ꝯpelleretur. ⁊ itꝗ meritũ fidei
utilis est hus: qui cum deo sunt. qr eoꝵ num
in illo cetu beatoꝵ implet. qui nullo mͦ in fi¬
ne uacuus esse potest. Facit etiam aliud. ma
cet̾is q creaturis est utilis: qr in ꝯsũmatione
iustoꝵ ꝯmutabitur in melius: quicquid est¬
m̃ om̃ib creaturis.. Sol quippe sicut ꝓpheta
ait. septemplicit̾ lucebit. sicut lux septem
dierũ. ⁊ luna erit sicut sol. Alie aũt trea¬
ture lic pulcre sint: mutabunt᷑ in melius.

Expanded text:
ad aeternam beatitudinem pervenit, numerus electorum incrementum accipit. Qui quanto amplius creverit, tanto minus aeterna retributio exspectanda erit. Nam cum numerus ille sanctorum completus fuerit, retributio justorum mox accipienda erit, tunc quidem in corporibus quam jam habent in animabus. Si autem unusquisque fidelis, mox ut hanc vitam deserit, corpore simul et anima aeternam beatitudinem consequeretur, omnis qui hoc videret ejus sequi sanctitatem compelleretur; itaque meritum fidei utilis est, his qui cum Deo sunt, quia eorum in illo coetu beatorum implet, qui nullo modo in fine vacuus esse potest. Facit etiam aliud; malcaeterisque creaturis est utilis, quia in consummatione justorum commutabitur in melius quidquid est omnium creaturarum. Sol quippe, sicut propheta ait: Septempliciter lucebit, ut lux septem dierum; et luna erit sicut sol . Aliae creaturae, licet pulchrae sint, mutabuntur in melius,
Abbreviated transcription (Latin):
amenus ⁊ om̃i dulcedine refertꝰ. domus
ꝑate. edificia ampla. diu̾si generis mansi¬
ones. ¶ uñ ⁊ ip̃e dñs. In domo patris mei mã¬
siones mlt̾e sunt. Et ꝓpħ̾a ierem̃. O istł¬
qm magna est domus dei ⁊ ingens locus
possessionis eius. magnus. ⁊ nõ habet ꝯsũ¬
matõem. excelsus. ⁊ imensus. denebre ibi
nulle. luce indeficiente arꝯcludente. infir¬
mitas nulla. sanitas iudefessa. nich incõmo¬
di. om̃ia ad uotum. ¶ Ad hanc itaq edi¬
bio quod̾a modo adiutor erit. uñ apłs. Dei
adiutores sumꝰ. dei edificatio estis.. In boni¬
tate g ͦ quiq steterit. nõ solũ sibi ⁊ om̃i
creature utilis erit : S ip̃i suo ⁊ om̃ium
cieatori. ut diximꝰ : bñficium prostabit.

Expanded text:
amoenus et magna dulcedine refectus; domus amoenus et magna dulcedine refectus; domus paratae, aedificia ampla, diversi generis mansiones. Unde et ipse Dominus: In domo, ait, Patris mei mansiones multae sunt. Et propheta Baruch: O Isens locus possessionis ejus! Magnus, et non habet consummationem, excelsus et immensus. Tenebrae ibi nullae, luce indeficienter circumlucente; infirmitas nulla, sanitas indefessa, nihil incommodi, omnia ad votum. Ad hanc itaque aedibio quodammodo adjutor erit. Unde Apostolus: Dei adjutores sumus, Dei aedificatio estis . In bonitate ergo quicunque steterit, non solum sibi et omni creaturae utilis erit, sed etiam ipsi suo et omnium Conditori, ut diximus, beneficium praestabit.
Abbreviated transcription (Latin):
osdendere studeamus. Om̃pc aũt deus ciui¬
tatem qͣnͣdam magnam. ⁊ ad modum spetio¬
san ad suam głam edificauit. qmͣ copio¬
sa ciuium multitudine repleuit. quoꝵ nõ¬
nulli ꝓpriam uoluntatem potius eligerent
facere. qm sub uoluntate ⁊ ordinatione dei
uemanere. miserabiliter corruerunt. ⁊
domus ⁊ edificia magna ⁊ spatiosa: exꝑte
uacua remanserunt. Sicut gͥ aliquis qui
urbem magnam fieri ordinasset. qui mł¬
ta in eo palatia cõstruxisset. multasq
mansiones ad urbis edificatõem fecisset:
s habitatores nõ haberet. om̃s quoscumq
potuiss. ad se inuitaret: Sic facit deus.
ciuitatis edificatõem subueniant: p̃catur
ãmonet.⁊ inuitat. bonas leges pollicens.
pacem ⁊ securitatem ꝓmittens. ¶ Ibi nam¬
dines. quia ciues nõ ex timore alicuius suas¬
opes occultant. ĩmo gaudent dum palã
om̃ib aꝑꝑent. Nullus siquidem ibi incur¬
sus maloꝵ. pestis nulla. uolentia om̃is q
rapina ꝓcul inde remota. ¶Preterea locꝰ

Expanded text:
deamus. Omnipotens Deus civitatem quamdam magnam et admodum spatiosam ad suam gloriam aedificavit, quam copiosa civium multitudine replevit. Quorum nonnulli, cum propriam voluntatem potius elegerunt facere quam sub voluntate et ordinatione Dei remanere, miserabiliter corruerunt, et domus et aedificia magna et spatiosa ex parte vacua remanserunt. Ut igitur aliquis qui urbem magnam fieri ordinasset, qui multa in ea palatia construxisset, multasque mansiones ad urbis aedificationem fecisset, sed habitatores non haberet, et omnes quoscunque potuisset, acivitatis aedificationem subveniant, precatur, admonet, invitat, bonas leges pollicens, pacem et securitatem promittens. CAPUT dines, ibi cives non ex timore alicujus suas occultant opes, imo gaudent dum palam omnibus apparent. Nullus siquidem ibi incursus malorum, pestis nulla, violentia omnisque rapina procul inde remota. Praeterea locus
Abbreviated transcription (Latin):
Sñficium ut om̃ib ꝓsit. Prelatio: ut
gere. Nam si seruus aliquis dño suo m
multis peccasset: nõ solum iram dñi deser
tionem incurreret. ⁊ si aliqua m̃iuria in
ti̾m sibifieret: nõ iuste conqueri deberet.¬
¶ Dicit aliquis innocentiam ⁊ bnficiũ a¬
lus libent̾ impendo. s me om̃ib aliis infi̾o¬
rem credero neciueo. Sunt ⁊ enĩ. homicide
facis mter te ⁊ alium. noli ponere intruti¬
na ad̾ tuũ nõ est. im̃o qd̾ tuum: est. ui¬
del mala tua ⁊ postmodum bona sua. tał
astendentes. Si quid boni inte uides: nõ

Expanded text:
neficium, ut omnibus prosit; praelatio, ut gere. Nam si servus alicujus domino suo in multis peccasset, non solum iram domini prtionem incurreret; et si aliqua injuria ei interim fieret, non juste conqueri deberet. Dicit aliquis: Innocentiam et beneficium aliis libenter impendo, sed me omnibus aliis inferiorem credere nequeo: sunt etenim homicidae, facis inter te et alium, noli ponere in trutina quod tuum non est; imo quod tuum est, videlicet mala tua, et postmodum bona sua. Taliascendentes. Si quid vero boni in te videas, non
Abbreviated transcription (Latin):
ad ea que dicit. s tm̃ dicat. qr qd̾ semel
bñ est diffinitum : nõ est it̾m incipiend̾.
Sic̃ .n. sine labore. semꝑ ab inimico suo se
poterit libenne. ¶Similter aũt dyx¬
bolus placitat ꝯtm hominem. locus aũ
platiti huiꝰ est oqr hoĩs alicuius. ad hunc
lraq locum dyabolus uenit ad placitũ
⁊ lic sciat qd̾ retam nõ habeat: tñ ibi

Expanded text:
ea quae dicit, sed tantum dicat: Quod semel est bene definitum, non est iterum incipiendum. Sic enim sine labore semper ab inimico suo se poterit liberare. Similiter autem diabolus placitat contra hominem: locus autem placiti hujus est cor hominis ipsius. Ad hunc itaque locum diabolus venit ad placitum. Et licet sciat quod rectum non habeat, tamen ibi
Abbreviated transcription (Latin):
desideria absadere. eleurosinis pcca sua redi¬
mere. monachatũ domũ acciꝑe. hec ⁊ alia pła
aliquis qui inter rcõs t rectos cogitatus scit
discernere: audit dyabolum in corde suo hec di¬
cere. iudicat m̃iustũ eẽ cogitatũ quem ille ius
tum oẽ dicebat. ⁊ eẽ iustũ quem ẽẽ iniustũ
affir mabat. ⁊ hoc iudiciõ fcõ abicit inustũ ⁊
sequit᷑ iustũ ꝯtempnens q salm accipit mo
nachatũ. Sic drubolus ꝯuictus a cordis placito
qmͣ sꝑat diubolus ꝙ homo oblitus fu̾it ꝙ
anna sic iũdicauerat. putans eum in aliqͣ¬
ꝑte sic posse inuenire ĩmunitum. ad eunde̾
cordis locũ reuertit᷑. renouato q placito qiͣ¬

Expanded text:
deria carnis abscindere, eleemosynis peccata sua redimere, monachatum demum accipere, haec et alia multa aliquis, qui inter rectos et non rectos cogitatus scit discernere, audit diabolum in corde suo haec dicere, judicat injustum esse cogitatum quem ille esse justum dicebat, et esse justum queudicio facto, abjicit injustum et sequitur justum, contemnensque saeculum accedit ad monachatum. Sicque diabolus convictus a cordis placito tquam sperat diabolus quia homo oblitus fuerit quod antea sic judicaverat, putans eum in aliqua parte posse invenire immunitum, ad eumdem locum cordis revertitur, renovatoque placito, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ homo debeat mundum diligere. diui¬
tas ⁊ honores appetere. desidersa carnis
adimplere. ⁊ hec ⁊ huis similia facere
qd̾ quid̃ fum eit. Ex alia quidem ꝑte di¬
cat esse fłm. ꝙ homo debeat mundum pe

Expanded text:
 homo debeat mundum diligere, divitias et honores appetere, desideria carnis adimplere, haec et his similia facere: quod quidem falsum est. Ex alia vero parte dicit esse falsum quod homo debe
Abbreviated transcription (Latin):
bĩtudinis est gaudium. miseri
test optinere. Quaꝵ qr nullam hic ꝑstẽ ha¬
bere potest: patet qr nͨ gaudiũ sũmum hic
retinere ualet. Sic ⁊ ille solus uere tͥstiti¬
am patitur sũmam: quem p̾dce̾ om̃s mi¬
titia hic halxatur. In scło aũ futuro. aut
nis sue aliud habebit. Uñ magis possit ha¬
bere. Quia .n. sic quisq ut se alt̾m ama¬
bit. patet qr sic de illius felicitate ut de sua
gaudebit. Quot gͦ ⁊ qnͣta gaudia quisq
optinebit. qui de tot ⁊ tantis bĩtudinib su¬
poꝵ iubilabit: Q si tm̃ de aliis quos ut se dili¬
get gaudebit. qͣnͣtum de d̾o quem supͣ se diliget.
exultabit : Gaudiũ .n. erit ei intꝰ ⁊ extra. gau¬
dium sursum. atq deorsum. gaudiũ c̾ꝯ cra
ubiq gaudiũ plenũ. Malus u eꝯͣ t̾stitia ieple¬

Expanded text:
itudinis pars, gaudium; miseriatest obtinere. Quarum quia ullam nemo hic habere potest, patet quia nec gaudium summum hic retinere valet. Sic et ille solus vere tristitiam patitur summam quem praedictae omnes mititia hic habeatur. In saeculo autem futuro aut nis suae aliud habebit, unde magis possit gaudere; quia enim quisque, sicut se, alterum amabit, patet quia sic de illius felicitate, ut de sua, gaudebit. Quot igitur et quanta gaudia quisque obtinebit qui de tot et tantis beatitudinibus sanctorum jubilabit? Quod si tantum de aliis, quos ut se diliget, gaudebit, quantum de Deo, quem supra se diliget, exsultabit? Gaudium enim erit ei intus et extra gaudium sursum atque deorsum, gaudium circum circa ubique gaudium plenum. Malus vero e contra
Abbreviated transcription (Latin):
monendo. corupiendo. castigando faciant cus¬
todire. De quib om̃ib faciam tibi iusiuum¬
dum. si mͥ indulserit. quicqͥd hactemis deli
ꝓmittis. s hoc scias. qr nͥ hanc ꝯuentionem
am ꝯuentoẽm me placare nõ poteria E¬
odem itaꝙ modo inter d̾m ⁊ homĩnes a¬
gitur. Deus .n. pͥmo homini quidem p̃ce¬
us p̃ceptum p̃teriit: grãm eius stauin
ꝑdidit. Hanc gͦ ⁊ si uolu̾it homo recuꝑa¬
ie. sicut deus iubet uirat in baptistnate
que andiuimꝰ illum seruũ iurasse. S qr
hoc ip̃m sepius tnsgreditur relictis om̃i¬
bus cum ꝓpria uoluntate: mon achꝰ efficit᷑
aut gͦ monacbus saluabit᷑. aut aliter
quomͦ imꝓbus placitator contͣ aliũ. Im

Expanded text:
monendo, corripiendo, castigando faciant cusmonendo, corripiendo, castigando faciant custodire. De quibus omnibus faciam tibi jusjurandum, si mihi indulseris quidquid hactenus deliqpromittis. Sed hoc scias quia nisi hanc conventionem am conventionem me placare non poteris. Eodem itaque modo inter Deum et homines agitur. Deus enim primo homini quiddam praeceus praeceptum praeteriit, gratiam ejus statim perdidit. Hanc ergo si voluerit homo recuperare, sicut Deus jubet, jurat in baptismate quod audivimus illum servum jurasse. Sed quia et hoc ipsum saepius transgreditur relictis omnibus cum propria voluntate, monachus efficitur. Aut ergo monachus salvabitur, aut aliter quomodo improbus placitator contra alium
Abbreviated transcription (Latin):
atur. sic q fursus dñi sui grãm ꝑdit. qm
pͥus iecuꝑauerat sponsione corroctionis. Qd
gͦ amplius faciet: quid amplius ꝓmittere
potest: Naturale ius cerrupit. iusiuran¬
dum uiolauit. ⁊ tñ aliud qd̾ adb ͨ faciendũ
inuenit. seruus .n. de licentia dñi sui aliqͥd
retinuerat in ꝓprietate unde se potest ut an¬
na reꝯciliare. postqmͣ gͦ se errasse cognos¬
cit. ad dnm̃ suũ redit eum exorans hiꝰ uer
qr qd̾ tibi naturaliter debueram qd̾q post¬
modum iuiurando ꝓmisenm totsi ad me¬
am ꝑgressus sum miseriam. S adhuc semł
indulge michi si placet auicquid deliqui
⁊ ego tibi reddam quicquid tebi m ꝓpetatis
ꝑ niam licentiam hactenꝰ retinui. me aũt
ip̃m in tuo seruitio sta astringam. ꝙ me¬
am ex toto uoluntatem dimiitam. tuam uͦ
in qͣnͣtum potero faciam. ⁊ ut eam ualeam
semꝑ implere: ponam me in illoꝵ subiestio¬
ne. qui me illam sciant i uelint docere ⁊ ad¬

Expanded text:
atur. Sicque rursus domini sui gratiam perdit quam atur. Sicque rursus domini sui gratiam perdit quam prius recuperaverat sponsione correctionis. Quid ergo amplius faciet? Quid aliud promittere potest? Naturale jus corrupit, jusjurandum violavit. Est tamen aliud quod adhuc faciendum invenit servus. Licentia enim domini sui aliquid retinuerat in proprietate, unde se potest, ut antea, reconciliare. Postquam ergo se errasse cognoscit, ad dominum suum redit, eum exorans hujusmoduitatem, quia quod tibi naturaliter debueram, quodque postmodum jurejurando promiseram, totum ad meam transgressus sum miseriam. Sed adhuc semel indulge mihi, si placet, quidquid deliqui, et ego tibi reddam quidquid proprietatis per tuam licentiam hactenus retinui. Me autem ipsum ita in tuo servitio astringam quod meam ex toto voluntatem dimittam, tuam vero, in quantum potero, faciam. Et, ut eam semper valeam implere, ponam me in illorum subjectione qui me illam sciant et velint docere, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
pu̾taua̾nt honores te manib eoꝵ se excutiũt
⁊ aliqͣ de cã ad aliquos alios semͣ̃sferunt. qͦs
si alñ adepti fum̾t: gratulant᷑. ꝙͣ aliquẽ dͥm
honorem sint assecuti Cum ad u̾i honoris cul¬
man ꝑuenire nõ possint: si nõ hoc cũ suoꝵ satis¬
dño libenter obedierit. agit seriuiꝰ qd̾ dare qd̾
tis restiterit: grãm ipĩus statim amtitit.
Quam si uolu̾it recuꝑare ⁊ deinceps dũo suo
fideliter seruire sicut pͥus debuerat naturali¬
ter ferisse si er tũc dũs iusserit .iurat ꝙ eius
obediet preceptis. ei q fideliter seruier qͣm di¬
u nixerit. Quo fc̃o dñs ei ꝯdonat qd̾ deliquit
ł si ita dño placuerit̃ aliquid ei ꝓprietatis un¬
de uiuat. habere concedit. ¶Uerum aliqͣnͣto
tpr̃is transacto: seruuꝰ incipit paulatim q̃¬
iurauerat obliuisci ⁊ ab amore dñĩ sus tepes¬
uidentur. pͥus quedam postmod̾ plura tͣnͣs¬
greditur. donec in omib pene ꝑiurus habe¬

Expanded text:
putaverint, honores de manibus eorum se excutiunt, putaverint, honores de manibus eorum se excutiunt, et aliqua de causa ad illos aliquos se transferunt. Quos si quandoque adepti fuerint, gratulantur, quasi aliquem honorem fuerint assecuti, cum ad veri honoris culmen pervenire non possint, si non hos, pro suorum satisino libenter obedierit, agit servus quod debet et is restiterit, gratiam ipsius statim amittit. Quam si voluerit recuperare, ac deinceps domino suo fideliter servire, sicut prius debuerat naturaliter fecisse, si ei dominus tunc jusserit, jurat quod ejus obediet praeceptis, eique fidelius serviet quandiu vixerit. Quo facto, dominus ei condonat quod deliquit, et si ita domino placuerit, aliquid proprietatis, unde vivat, habere concedit. Verum, aliquanto temporis transacto, servus paulatim ncipit quae juraverat oblivisci, et ab amore domini isui tepesvidentur, prius quaedam, postmodum plura transgreditur, donec in omnibus pene perjurus habe
Abbreviated transcription (Latin):
se agitant. Cumq alicubi resi sicut pui qui¬
dere uideantur nͨ ibi diu moran papaliones¬
tur. hos aũ cũ pueri caꝑe uolunt: sequii¬
tito post eos airreie satãgunt. ⁊ qr nõ
ad suos pedes. ũ ad papiliones attendunt:
alñ in foueam cadunt. se q ĩmaniter ledũt.
suauiter ⁊ caute. ut eos ualeant ꝯp̃hendeie
app̾hendant: exultant de nichilo. qͣiͣ magnũ
mundi huiꝰ honores appetunt. honores .n.
hꝰ mnundi nũqm rectam tenent uiam. s in¬
certis diu̾ticulis de uno ad aliũ tnͣsuolant.
ibi diu possunt remaneie hos gͦ cã stulti ho¬
mines assequi cupiunt. festinant post eos
quibq modis possunt. ⁊ quia nõ ꝯsiderant
quo eos modo assequant᷑: d ut quoquo eos¬
modo adipiscant᷑ sepius in guiora c̾mina e¬
accedũt illio latent̾ ⁊ multum callide. ut qͣ
nlło sciente ualeant eos optinere. Quo dũ
appiant : uehenient᷑ gaudent ⁊ exultant. S
cũ ꝓpius accesserint: eos q posse apprehende̾

Expanded text:
se agitant, cumque alicubi residere videntur, nec ibi diu morantur, Hos autem cum pueri capere volunt, cito post eos currere satagunt, et quia non ad suos pedes, sed ad papiliones intendunt, aliquando in foveam cadunt, seque immaniter laedunt.suaviter et caute, ut eos valeant comprehendere. apprehenderint, exsultant de nihilo, quasi magnum mundi hujus honores appetunt. Honores enim hujus mundi nunquam certam tenent viam, sed incertis diverticulis de uno ad alium transvolant. tate, non ibi diu possunt remanere. Hos ergo dum stulti homines assequi cupiunt, festinant post eos quibuscunque modis possunt. Et quia non considerant quo eos modo assequantur, sed ut quoquo modo adipiscantur, saepius in gravia crimina deaccedunt illuc latenter et multum callide, ut quasi nullo sciente valeant eos obtinere; et quo dum appropriant, vehementer gaudent et exsultant. Sed cum proprius accesserint eosque se posse jam apprehendere
Abbreviated transcription (Latin):
respondet stanm ut scłm tam cio ułita oĩo
desereret. adls posse sibr ip̃i remanendo in
scło indulgere. pauꝑib uł suis ad eum ie¬
spicientib subuenire. S ille qui semel mũ¬
dum. ip̃m ꝙ diubolum it̾e suꝑauit. non
auet ea que ille fiaudulenter dicit. s firmũ
teneat. qr qd̾ sembͥ est iustum stabilitũ: nõ¬

Expanded text:
respondet ut eum tam cito vel ita omnino desereret, adhuc posse sibi ipsi, remanendo in saeculo, indulgere, pauperibus vel suis ad eum respicientibus subvenire. Sed ille qui semel mundum ipsumque diabolum recte superavit non curet ea quae fraudulenter ei dicit, sed firmum teneat q
Abbreviated transcription (Latin):
d̾icias ⁊ ñ diligat. qr difficile est esse in
igne ⁊ ñ ard̾e. difficilius possid̾e d̾icias ⁊
ad duci ĩm̃dũ. naͣ pauꝑem reducit a mũdo
cupidꝰ .n. cup̃ ⁊ curat fi̾ diues in ħ m̃do
destruam inqͥt horrea mea ⁊ maiora faciã
⁊ illic ꝯg̾gabo omĩa q̃ nata sunt m ⁊⁊ oĩa
bona mẽa s o stulte hcͣ nocte rapient
aĩam tuã a te q̃ aũt ꝑasti cꝰ erunt thesau

Expanded text:
diligat, quia sicut difficile est esse in igne et non ardere, ita difficilius est possidere divitias et adducit in mundum, natura pauperem reducit a mundo.Cupidus autem cupit et curat fieri dives in mundo. «Destruam, inquit, horrea mea, et maiora horum faciam et illuc congregabo omnia que nata sunt michi et omnia bona mea». Sed: «O stulte, hac nocte repetent animam tuam a te, que autem parasti cuius erunt?». «Thesau
Abbreviated transcription (Latin):
gregabis suꝑ caput eius ⁊ dñs reddet tͥ
uentus aquilo dissipat pluuias et facies
tristis linguam decrahentem. Melius
est sedere mangulo domatis: quam cum
muliere litigiosa et in domo ꝯmuni
A qua frigida anime sitienti et nuntius
bonus de terra longinqͣ Sons turbatus
pede et uena corrupta iustus cadens co¬
ram impio. Sicut qui mel comedit mul
tum et non est ei bonum sic qui ꝑ scruta¬
tor est maiestatis opprimetur a gloria
sicut ur̃bs patens et absq murorum
ambitu ita uir qui non potest in loquen¬
do cohibere spm̃ suum

Expanded text:
regabis super caput ejus, et Dominus reddet tibi. Ventus aquilo dissipat pluvias, et facies tristis linguam detrahentem. Melius est sedere in angulo domatis, quam cum muliere litigiosa, et in domo communi. Aqua frigida animae sitienti, et nuntius bonus de terra longinqua. Fons turbatus pede, et vena corrupta, justus cadens coram impio. Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum: sic qui scrutator est majestatis, opprimetur a gloria. Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir, qui non potest in loquendo cohibere spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
non sequentes. uir gloriosus ⁊ ꝓmissa
non ꝯplens patientia lenietur princeps. et
lingna mollis confringet duriciam Melm
uenisti comede ꝙ sufficit tͥ ne forte saciat᷑
euomas illud. Subtrahe pedemtuum de
domo proximi tui. ne quando saciatus od̾it
te. Iaculum ⁊ gladius et saguta accuta
homo qui loquitur ꝯtra proximum suũ
falsum testimonium. Dens ꝑucridus ⁊ pes
lapsus qui sperat super infideli. iudie an¬
gustie ⁊ amictit panium in die frigoris
ficetum inuitro qui cantat carmina cor¬
de ꝑuerso. Sicut tinea uestimento ⁊ u̾mis
ligno: ita tristicia uiri nocet cordi. Si esu¬
nerit inimicus tuus ciba illum. Si sicie

Expanded text:
non sequentes vir gloriosus et promissa non sequentes vir gloriosus et promissa non conplens patientia lenietur princeps et lingua mollis confringet duritiam mel invenisti comede quod sufficit tibi ne forte saturatus evomas illud subtrahe pedem tuum de domo proximi tui nequando satiatus oderit te iaculum et glhomo qui loquitur contra proximum suum falsum testimonium. Dens putridus, et pes lapsus, qui sperat super infidele in die angustiae, et amittit pallium in die frigoris. Acetum in nitro, et qui cantat carmina cordi pessimo. Sicut tinea vestimento, et vermis ligno: ita tristitia viri nocet cordi. Si esurierit inimicus tuus, ciba illum
Abbreviated transcription (Latin):
loria dei est celare u̾bum ⁊ gloria re¬
gum inuestigare sermonem. celum
sursum et terra deorsum et cor regum
inscrutabile. Aufer rubiginem de argento
⁊ egredietur uas purissimum. aufer ĩpieta¬
tem de nultu regis: ⁊ furmabitur iusticia
thronus eius. Negloriosus appareas corã
rege et in loco magnoꝵ ne steteris melius
est enim ut dicatur tibi: ascende huc quam
ut humilieris coram principe Que uider̃t
oculi tui ne proferas in iurgio cito ne pꝰ¬
ea emendare non possis: cum de honestaus
amicum tuum causam tuam tracta cũ
amico tuo: ⁊ secretum extraneo ne reue¬
les. ne forte insultet tibicum audierit. et
ex probrare non cesset. Gratia ⁊ amicitia li
fias. Mala autem aurea in lectis argente¬
is qui loquit᷑ uerbum in tempore sũo. In¬
aluris aurea ⁊ margarita fulgens qui ar¬
guit sapiente ⁊ aurem obedientem Si¬
cut frigus iuuius in die messis. ita legatꝰ
fidelis ei qui misit eum animam illius re¬
quiescere facit. Nubes ⁊ uentus ⁊ pluine

Expanded text:
loria Dei est celare verbum, et gloria regum investigare sermonem. Coelum sursum, et terra deorsum, et cor regum inscrutabile. Aufer rubiginem de argento, et egredietur vas purissimum. Aufer impietatem de vultu regis, et firmabitur justitia thronus ejus. Ne gloriosus appareas coram rege, et in loco magnorum ne steteris. Melius est enim ut dicatur tibi: Ascende huc: quam ut humilieris coram principe. Quae viderunt oculi tui, ne proferas in jurgio cito: ne postea emendare non possis, cum dehonestaveris amicum tuum: Causam tuam tracta cum amico tuo, et secretum extraneo ne reveles: Ne forte insultet tibi cum audierit, et exprobrare non cesset. Mala aurea icesset mala aurea in lectis argenteis qui loquitur verbum in tempore suo inauris aurea et margaritum fulgens qui arguit sapientem et aurem oboedientem sicut frigus nivis in die messis ita legatus fidelis ei qui misit eum animam illius requiescere facit nubes et ventus et pluviae
Abbreviated transcription (Latin):
senuerit mater tua. ueritatem eme ⁊ no¬
li uendere sapĩam ⁊ doctrinam ⁊ intellige¬
tiam. Exultat gaudio p̾r iusti qui sapien¬
tem genuit letabitur in eo. Gaudeat pat̾
tuus et mater tua ⁊ exultet qui genuit
te. p̾be filimi cortuũ mͥ ⁊ oculitui uias
meas custodiant: fouea enim profunda:

Expanded text:
senuerit mater tua veritatem eme et nosenuerit mater tua veritatem eme et noli vendere sapientiam et doctrinam et intellegentiam exultat gaudio pater iusti qui sapientem genuit laetabitur in eo gaudeat pater tuus et mater tua et exultet quae genuit te praebe fili mi cor tuum mihi et oculi tui vias meas cust
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinam eloqui tui. Ne attingas par¬
uuloꝵ terminos et agrum pupilloꝵ ne
introeas ꝓpinquus enim illoꝵ est fortis et
ipse iudicabit contra te causam illorum
Ingrediatur ad doctrinam cortuum ⁊ au¬
res tue ad uerba scientie. Noli subtrahere
apuero disciplinam si enim ꝑcussens eñ
uirga non morietur. tu nirga ꝑcutis eum
⁊ animam eius de inferno liberabis. fili mi
si sapiens fu̾it animus tuus gandebit tetũ
cor meum et exultabunt renes mei cum lo¬
cuta fuerint rectum labia tua. Non emu¬
letur cortuum pcc̃ores s inunore domini
esto tota die. quia habebis spem in noiuissi¬
mo et prestolatio tua non auferetur. Audi
filimi et esto sapiens ⁊ dirge inuia ani¬
mum tiuim. Noli esse in ꝯuiuiis potatoꝵ
nec in comessationib eoꝵ qui carnes ad
uescendum conferunt. qui nacantes poti¬
b et dantes symbola consumentur et
uestitur ꝑamnus dormitatio. Audi patr̃ẽ
tuum qui genuit te et ne ꝯtempnas cũ

Expanded text:
doctrinam eloquii tui ne adtingas terdoctrinam eloquii tui ne adtingas terminos parvulorum et agrum pupillorum ne introeas propinquus enim eorum Fortis est et ipse iudicabit contra te causam illorum ingrediatur ad doctrinam cor tuum et aures tuae ad verba scientiae noli subtrahere a puero disciplinam si enim percusseris eum virga non morietur tu virga percuties eum et animam eius de inferno liberabis fili mi si sapiens fuerit animus tuus gaudebit tecum cor meum et exultabunt renes mei cum locuta fuerint rectum labia tua non aemuletur cor tuum peccatores sed in timore Domini esto tota die quia habebis spem in novissimo et praestolatio tua non auferetur audi fili mi et esto sapiens et dirige in via animum tuum noli esse in conviviis potatorum nec in comesationibus eorum qui carnes ad vescendum conferunt quia vacantes potibus et dantes symbola consumentur et vestietur pannis dormitatio audi patrem tuum qui genuit te et ne contemnas cum