comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
des di ꝯcmunt sic̃ legit᷑ in apocal ipsi. Iuxta
hoc sacram̃tũ: precepit dñs moysi intab̾na¬
cło septẽ lucernas ponere. ꝑpetuo lumine
lucentes. In his septẽ psalmis: sufficient̃ do
dando iter laudis inscriptura ꝯstituit.
qͥut bene laudaret᷑ ab homine. se ipsum
laud auit: ut inueniat homo qualit̃ lau¬
det eũ. Non enĩ potest hoc diei de deo qͦd
dictũ ẽ homini. ñ te laudet os tuũ. Si e¬
ñi homo se laudat. arrogancia ẽ. si ds se
laudat. miscdđia est.:ꝙ laudando se ama¬
bilẽ facit: ⁊ nos amando meliores sumꝰ. ñ
⁊ tine se ipse laudat. qr laudari faert . &ẜ.
ẽ sensus tituli. Hȩc laudacio fit ipsi fit ip¬

Expanded text:
des Dei concinunt, sicut legitur in Apocalypsi . Juxta hoc sacramentum praecepit Deus Mosi in tabernaculo septem lucernas ponere, perpetuo lumine lucentes. In his septem psalmis sufficienter Deudando iter laudis in Scriptura constituit, qui ut bene laudaretur ab homine, seipsum laudavit, ut inveniat homo qualiter laudet eum. Non enim potest hoc dici Deo quod dictum est homini: Non te laudet os tuum . Si enim se laudat homo, arrogantia est; si Deus se laudat, misericordia est, quia laudando se amabilem facit, et nos amando meliores sumus, noet tunc seipsum laudat, quia laudari se facit. Et est sensus: Haec laudatio fit ipsi Davi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ passim. s intẽꝑe oportuno. Non enͣi sẽꝑ
danda ẽ esca: s in tpr̃e oportuno. Multis
enĩ petentibꝰ. salubrit᷑ differt᷑. Uat gͦ qͦsi
medicus egro. qͦd ꝯuenit. ⁊ qͣndo muenit
ñ ut homo desid̾at ⁊ petit. ne obsit. si
det. Peciit enĩ apłs de angelo sathanȩ.
ut auferret᷑ ab eo. ⁊ ñ accepit: s ꝓpt᷑ ꝑ¬
fectionẽ suã. qr tẽpꝰ adhue erat exercen

Expanded text:
n passim, sed in tempore opportuno. Non enim semper danda est esca, sed in tempore opportuno. Multis enim petentibus salubriter differtur. Dat ergo quasi medicus aegro quod convenit; et quando convenit non ut homo desiderat et petit, ne obsit, si det. Petiit enim Apostolus de angelo Satanae, ut auferretur ab eo, et non accepit, sed propter perfectionem suam, quia tempus adhuc erat exercen
Abbreviated transcription (Latin):
teriȩ laudis : scił oꝑa. potencia.
magnificene ia. Sc̃itas. mirabilia.
uirtꝰ t̃ribiliũ. magnitudo. memo¬
ria. iusticia: quȩ post explieabun¬
tͣ. Ex his qͣsi locis ⁊ seminib om̃is
etiã generacio ⁊ generacio : .i. om¬
nis generacio. Repeticio enĩ dicen¬
tis. in infinitũ misit animũ eogitan¬
tis. Uel duȩ gen̾ac iões hac repetiei¬
oe insinuant᷑: scił genacio qua in
p̃senti nascunt᷑ filii dei. ⁊ genacio
futura qua filii resurrectionis e¬
runt: de qua d̾r in eugłio. In rege¬
neracione cũ sederit filius homi¬
nis in sede maiestatis suȩ : regene¬

Expanded text:
odi laudis, scilicet opera, potentia, magnificentia, sanctitas, mirabilia, virtus terribilium, magnitudo, memoria, justitia, quae post explicabuntur. Ex his quasi ex locis et seminibus omnis etiam generatio et generatio, id est omnis generatio. Repetitio enim dicentis in infinitum misit animum cogitantis. Vel duae generationes hac repetitione insinuantur, scilicet generatio qua in praesenti nascuntur filii Dei; et generatio futura, qua filii resurrectionis erunt. De qua dicitur in Evangelio: In generatione cum sederit Filius hominis in sede ma
Abbreviated transcription (Latin):
te dĩ meus rexT̃. iturꝰ. laudacio ip¬
si dauid Breuit᷑ ꝯtinet hie psalmꝰ
quȩ in diuinis scripturis aq laudẽ dei ꝑtinen¬
cia. late diffundunt᷑ in ꝗͦ nouẽ loci laudis ds¬
tingunt᷑. ex qͥbꝰ om̃is iaus dei sumit᷑ Ubicũq
enĩ de laude dei agit᷑. legit᷑: uł oꝑa. ut po¬
tencia: uł aliqͥd cȩteror: Ad huiꝰ aũ psalmi
p̃conia. sequentes psalmi ꝑtinent qͥ eũ isto
septẽ st̾. Ut enĩ st̃ septẽ psalm penitenciȩ.
ita ⁊ sept̃ẽ st̃ psalmilaudis: qͥbꝰ indie lau¬

Expanded text:
 Laudatio ipsi David. Breviter continet hic psalmus quae in divinis Scripturis ad laudem Dei pertinentia late diffunduntur, in quo novem loci laudis distinguntur, ex quibus omnis laus Dei sumitur. Ubicunque enim de laude Dei agitur, legitur vel opera, vel potentia, vel aliquid caeterorum. Ad hujus autem psalmi praeconia, sequentes psalmi pertinent, qui cum isto septem sunt. Ut enim septem sunt psalmi poenitentiae, ita et septem s
Abbreviated transcription (Latin):
qͥiuisticiã ñ oꝑat᷑ nͥ iustificatꝰ. Credens aũ
ineũ qͥ iustificat impiũ. a fide incipit. ut
bona oꝑa ñ ẽ p̃cede neia qͦd meruit. s cͣse¬
quencia qͦd accepit.: ostendant. Qo eñi ha¬
bes qͦd ñ accepisti : Illa gͦ ꝯfessio quȩ nͣdum
qͥdẽ ẽ opꝰ iustieię. sic̃ ⁊ magnificencia qua
iustificat᷑ impius: opus dei est. ñ hominis.

Expanded text:
justitiam non operatur, nisi justificatus. Credens autem in eum qui justificat impium, a fide incipit, ut bona opera, non praecedentia quod meruit, sed consequentia quod accepit, ostendant. Quid enim habes quod non accepisti? Illa confessio ergo, quae nondum quidem est opus justitiae, sicut et magnificentia, qua justificatur impius, opus
Abbreviated transcription (Latin):
bitꝰ ẽ bonꝰ. uerꝰ. ⁊ utilis om̃ibꝰ facientibꝰ eũ .i.
illis qͥsic intelligunt ut faciant. scił qͥ ꝑtimo
⁊ is debeat reddi dño: subdit. laudacio eius
mi: unde alła pͣseribit᷑. Alaude cepitq̃ laude
finit. Popłs fidelis adiabolo lib̾atꝰ gras agens:
ex pressit qͥd ⁊ hic faciendũ ẽ deuotis. ⁊ ince¬
lo ꝑ agendꝰ. hic. qr lib̾at. ibi qr coronat. QRecppͥ¬
Alit totũ a pͥncipio psalmi. Confitebor

Expanded text:
id est verus et utilis omnibus facientibus eum, id est illis qui sic intelligunt hoc ut faciant, scilicet qui p pro praedictis debeat reddi Domino subdit; laudatio ejus mi, unde alleluia praescribitur. A laude coepit, in laudem finit populus fidelis. A diabolo liberatus, gratias agens, expressit quid faciendum sit hic devotis et in coelo peragendum. Hic, quia liberat, ibi, quia coronat. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
Dedit olim iudȩis terrã ꝓmissiõis. ẜ hoc ue¬
tꝰ testam̃tul ẽ. ad ueterẽ hominẽ ꝑtinens
s nouu mandauit inetͣnũ. ubi nil carna¬
le spet᷑: cuiꝰ heres qͥsqͥs e̾ẽ uolueris. nolo
te fallas. ñ tale aliqͥd mediteris adipisei.
quale solet hic ocłs auarieiȩ ꝯeupiscere.
s quale ocłs hominis ñ uidit. Sed primo
penas fuge: deuita gehennã. ante quã
desides ꝓmittentẽ d̾m. caue minantẽ:¬

Expanded text:
erram promissionis, sed hoc vetus testamentum est ad veterem hominem pertinens. Sed novum mandavit in aeternum, ubi nil carnale speretur, cujus haeres quisquis esse volueris, nolo te fallas, non tale aliquid mediteris adipisci, quale solet hic oculus avaritiae concupiscere; sed quale oculus hominis non vidit. Sed primo poenas fuge, devita gehennam, antequam desideres promittentem Deum. Cave minante
Abbreviated transcription (Latin):
Testam̃ti dico. duraturi in secłm: qr post
istuq testamͣtũ. ñ seqͥt᷑ aliud. Illa enini
ꝓmissio iterata ẽ in eugłio: ñ mutata.
Ita erit memor. qͦd uirtutẽ .i. eõꝑleci¬
Fonem.
oꝑũ suor .i. significanciũ figurarũ legaliũ
annunciabit popło suo. udaico: ut apłis
fecit. Ad hoc itaq annunciabit: ut det illis
das: scił eccłam de om̃ibꝰ gentibꝰ abrahȩ
ꝓmissã. His dabit hereditatẽ .i. gñs tamͣ¬

Expanded text:
Testamenti dico duraturi in saeculum, quia post istud non sequitur aliud. Illa enim promissio iterata est in Evangelio, non mutata, ita erit memor quod virtutem, id est completionem, suorum, id est significantium figurarum legalium, annuntiavit populo suo, Judaico, ut apostolis fecit. Ad hoc utique annuntiabit ut det illis,das, scilicet Ecclesiam, de omnibus gentibus Abrahae promissam. His dabis haereditatem, id est
Abbreviated transcription (Latin):
erit infuturo. In toto corde meo: qr ab omnibꝰ
malis tũc lib̾abit᷑. ero inte. Iunc enĩ toto coꝵ¬
lecti er̃t iusti inunũ int᷑ qͦs iã nullus erit iniqꝰ.
nullus pelle ouina tectꝰ. fratͣnitate falsa fubre¬
pit: nullius iudȩ furta tolerant᷑: nullus symon
do iusti ꝯgregabunt᷑ ad regnũ. excludentur
mine impleat᷑ uoluntas di aliqͥ.Si om̃s uolun¬
tates eiꝰ circa nos pensent᷑. ꝑ quas nullũ c̃fiten¬
tẽ deserat miscd̾ia. nullius iniqͥtas sit impu¬
nita: qͣndo flagellat etiã filiũ quẽ recipit.
Nuult enĩ ds qͦs peccet homo qͥlibet. Sic̃ aũ ñ
uult ut peccet homo: ita uult parcere. si penitu¬
cato punire: ut iustieie poteneiã ꝯtumax
ꝑat uoluntatẽ di :⁊ si ꝯtra uoluntatẽ eiꝰ faci¬
at. Sieñĩ ñ uult ut pecces. ñ tam̃ ꝓhibet effi.¬
caci potestate: ⁊ si salubri ⁊ iusta pͣcepcione.
si uult parcere penitenti. uult ⁊ impeniten¬
ꝑet᷑ qͦd uult. Pagna eñ oꝑa dñi exqͥfita in

Expanded text:
e, in futuro, in toto corde meo, quia ab omnibus malis tunc liberatus in re. Tunc enim toto corlecti erunt justi in unum, inter quos jam nullus erit iniquus, nullus pelle ovina tectus, fraternitate falsa superbit, nullius Judae furta tolerantur, nullus Simon do justi congregabuntur, ad regnum excludentur mine impleatur voluntas Dei aliqua, si omnes voluntates ejus circa nos pensentur, per quas nullum confitentem deserat misericordia, nullius iniquitas sit impunita, quando flagellat etiam filium quem recipit. Non vult enim Deus ut peccet homo quilibet. Sicut autem non vult ut peccet homo, ita vult peccanti parcere, si poeniturantem punire, ut iustitiae potentiam contumax perat voluntatem Dei, etsi contra voluntatem ejus faciat. Si enim non vult ut pecces, non tamen prohibet efficaci potestate, etsi salubri et justa praeceptione. Si vult parcere poenitenti, vult etiam impoenitenperetur quod vult. Magna enim opera Domini exquisita in
Abbreviated transcription (Latin):
ciabit: ut det illis hereditatẽ geneiu̾̾.
Est eñ ad gñs. Multi eñ st̾ uocati. Oe¬
cupata ẽ hereditas genciũ: ⁊ cameli
se humiliantes. ꝑ foram̃ acus .i. ꝑ com¬
pungentis passiõis molestias intrant. eẜ
oꝑa manuũ eiꝰ ẽ ueritas. quã sc̃ĩ marty¬
res tenent: ꝓ qua ⁊ iudicant᷑ sc̃i.Eẜ. iudi¬
ciũ. qͦ infuturo udicabut eos. aqͥbꝰ hic
iudicant᷑. ẽ. eneat᷑ gͦ ueritas ab his qͥ u¬
dicant᷑. qͦ iudicent iudicantes se.: ⁊ etiã
angelos ꝯtra qͦs hic luctant᷑. eẜ nichil
separet a xꝑo. ꝙ fidelia st̃ om̃ia manda¬
ta eiꝰ ñ fallit. exhibet qͦd ꝓmisit. ñ tam̃
sꝑandũ ẽ ut hic habeat᷑. s ꝯfirmata st̃ in

Expanded text:
tiabit, ut det illis haereditatem gentium, Itum est enim ad gentes. Multi enim sunt vocati. Occupata est haereditas gentium, et cameli se humiliantes per foramen acus, id est per compungentes passionis angustias intrant. Et opera manuum ejus est veritas, quam sancti martyres tenent, pro qua et judicantur hic, et judicium quo in futuro judicabunt eos a quibus hic judicantur. Teneatur ergo veritas ab his qui judicantur, quo judicent judicantes se, et etiam angelos, contra quos et hic luctantur, et nihil separet a Christo, quia fidelia sunt omnia mandata ejus. Non fallit, exhibet quod promisit, non tamen sperandum est ut hic habeatur: sed confirmata sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
trͣe desid̾a sapienciã. Sed iniciũ sapiencie. est
timor dñi intellectꝰ. Illa te delectabit᷑ ample¬
ribꝰ ueritatis: S pͥus donanda st̃ debita t̃ibi.
quã postulanda p̃mia. Nec extollaris: qr timor
qͥ intellectꝰ ẽ iniciũ sapieneiȩ. est bonꝰ faci¬
entibꝰ eũ. Hoc idđ̾o ait. qr ꝑicłm ẽ intelligere.

Expanded text:
 sed initium sapientiae est timor Domini. Intellectus. Illa delectabit castis amplexibus veritatis, sed prius donanda sunt tibi debita, quam postulanda praemia, nec extollaris, quia timor qui intellectus est, initium sapientiae est, bonus facientibus eum. Hoc ideo ait, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nis. sic̃ om̃s iusti faciunt. ⁊̃ accipit᷑ hoc totũ
de pͣsenti. Uel hoc dicit fidelis popłs inspe.
qͣsi iã sit in angelor societate.÷ ẽ. In ꝯsilio
ubi st̃ mixti mali: s iã uident᷑ in futura
societate psallere. spe rapt ad superna.

Expanded text:
nis: sicut omnes justi faciunt. Et accipitur hic totum de praesenti. Vel hoc dicit fidelis populus in spe. Quasi dicat: Jam sit in angelorum societate. Et est, in consilio ubi sunt misti mali; sed jam videntur in futura societate psallere, spe rapti ad superna.
Abbreviated transcription (Latin):
Iste ẽ pͥmꝰ psalmꝰ qͥ ꝑ om̃s lit¬
bit᷑. qͥ indicat ꝑfectos laudatores in ȩccła: sic̃ illi
cut bẏlarius ait. huiꝰ modipsalmi qͥ ꝑ alphabetũ
digesti st̃. incipientibꝰ qͣsi elem̃ta dant᷑. Unde
monem: ut aderudieiõis studia festinemꝰ. Nom̃
au angelicȩ laudis alła: ⁊ si om̃ibꝰ psalmisꝯ gru¬
c iõe gaudet᷑. sicͣ in hoc psalmo popłs di abomͣs
Inte ne iõe monet ad laude̾. Modꝰ. triꝑtitꝰ ẽ.
Primo popłs fidelis se dicit ꝯfiteri in c̃gre¬
gaeiõe iustoꝵ: ubi eͣ ȩtͣna laus Sedo dicit fi¬
deles sꝑuali munere saciatos: ꝓmitens ad

Expanded text:
Iste est primus psalmus, qui per omnes litbitur, qui indicat perfectos laudatores in Ecclesia, sicut ilcut Hilarius dicit hujusmodi psalmi, qui per alphabetum digesti sunt, incipientibus quasi elementa dantur. Unde monemur ut ad eruditionis studium festinemus. Nomen autem angelicae laudis, Alleluia, et si omnibus psalmis congrutione gaudetur, sicut in hoc psalmo populus Dei ab oIntentio: Monet ad laudem. Modus: Tripartitus est. Primo, populus fidelis se dicit confiteri in congregatione justorum, ubi est aeterna laus. Secundo, dicit fideles spirituali munere satiatos,
Abbreviated transcription (Latin):
laudabo te. Non eñ hic ꝯfessio peccatoꝵ. est.
s laudis. Iua luget: hec gaudet. Iua medico
uulnꝰ ostendit.: hȩc de sanitate gr̃as agit.
labiis ero ꝓpe. corde longe: sic̃ illi de qͥbꝰ dieit᷑
popłs hic labiis me honorat. cor auͣ eoꝵ lon¬
ge ẽ ame. Confitebor.⁊ hoc. in cͣsilio iustor

Expanded text:
nim est hic confessio peccatorum, sed laudis. Illa luget, haec gaudet; illa medico vulnus ostendit, haec de sanitate gratias agitlabiis ero prope, corde longe, sicut illi de quibus dicitur: Populus hic labiis me honorat, cor eorum longe est a me . Confitebor et hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
humilians. ⁊ hũe exaltans. Seiendũ eñi qͦd
cũ cotidie sint oꝑa eiꝰ mira. reseruat tamͣ
oportunȩ quȩd̃a in usitata que meminerit
hominis infirmitas: nouitati intenta. Hoc
eñĩ miracłm maxime attentis cordibꝰ in he¬
rebit. qͦd assiduitas ñ uile fecerit. s qͥd ꝓst̾
nͥ misericors det escã tim̃tibꝰ Nichil Sed mi
ruit: s d̃i miscdia dedit. Qͦd si huic uitȩ tan¬
tũ dedit. ut pecrator iustificandꝰ. uerbum
carnem factũ acciꝑet. qͥd infuturo glori-¬
ficatꝰ accipiet. ¶ultũ qd̾e. ꝙ memor erit te¬

Expanded text:
hunc exaltans. Sciendum quod cum quotidie opera ejus sint mira, reservat tamen opportune quaedam inusitata, quae meminerit hominis infirmitas novitati intenta. Hoc enim miraculum maxime attentis cordibus inhaerebit: quod assiduitas tamen vile fecerit. Sed quid pronisi misericors det escam timentibus? nihil. Sed, mruit, sed Dei misericordia dedit. Quod si huic vitae tantum dedit ut peccator justificandus, Verbum carnem factum acciperet: quid in futuro glorificatus accipiet? multum q
Abbreviated transcription (Latin):
tũ dm̃i: ut hereditas auide quęrat᷑ Qͣsi di¬
c̾et. Ido cͣfiteri debenꝰ: q dñs misericors
natura. ⁊ miserator exhibiciõe : scił qͣn¬
moriã significanenuĩ dedit. quȩ erant in
ueteri lege. Ita fecit memoriã: q dedit tmͣ¬

Expanded text:
si dicat: Ideo confiteri debemus, quia Dominus misericors natura, et miserator exhibitione, scilicet, quanmoriam dedit significantium quae erant in veteri lege. Ita fecit memoriam, quia dedit t
Abbreviated transcription (Latin):
Tereia pars. isbi ostendit qͥb ñ. psunt
oꝑa sua. Qħ dic̾et. Ex pandi manus
Sedo ds nũqͥd facies mirabilia mortuis.
Mortuos dicit ñ corꝑe s corde. cora
ꝓsunt eis. qr ad uita fid̾i. uisa eos ñ
mouent. Mortuis eñi corꝑe facta
stͥ mirabilia. cũ qͥdã reuixer̃t ⁊ cũ
dñs penetrauit inferna: atq inde uictor
mortis ascendit: magnũ mortuis factũ
ẽ miracłm. Dicit gͦ. Nũqͥd mortius scił
Noneis dicit fieri: qͥbꝰ ⁊ si fiant ñ ꝓsunt.
Idõ ñ eis fiunt q amedicis ñ suscitabun¬
t᷑ homines: ut c̃fiteant᷑ dño. & hoc ẽ qͦd
seqͥt᷑. Aut medici uł gigantes suscitabũt
hemines . &. suscitati c̃fitebunt᷑ t.: Non.
A mortuo eñi corde: ꝑit fessio. Nisi enu
suscitet᷑ c̃fiteri ñ ualet. S medici ułgi¬
gantes ñ suscitab̾t homines: ut c̃fiteant᷑¬

Expanded text:
Tertia pars, ubi ostendit, quibus non prosunt opera sua. Quasi dicat: Expandi manus, sed, o Deus, nunquid facies mirabilia mortuis? Mortuos dicit non corpore, sed corde, coraprosunt eis, quia ad vitam fidei visa eos non movent. Mortuis enim corpore facta sunt mirabilia cum quidam revixerunt, et cum Dominus penetravit inferna, atque inde victor mortis ascendit, magnum mortuis factum est miraculum. Dicit ergo: Nunquid mortuis, scilicet Non eis dicit fieri, quibus et si fiant non prosunt, ideo non eis fiunt, quia a medicis non suscitabuntur homines ut confiteantur Domino. Et hoc est quod sequitur: Aut medici, vel gigantes suscitabunt homines, et suscitati confitebuntur tibi? non. A mortuo enim corde perit confessio; nisi enim suscitetur, confiteri non valet. Sed medici, vel gigantes non suscitabunt homines, ut confiteantu
Abbreviated transcription (Latin):
uert: qr aliud ĩa de dapnaciõe patm᷑.
⁊ aliud de ȩt̾na uleiõe timemꝰ. Seqt᷑
Circũ deder̃t me. peccata. totadie. sic ut
osa in undaciõe ꝯcludunt. Repetit.
Circũded er̃t me simul Uel in xꝑi ꝑso

Expanded text:
unt, quia aliud jam de damnatione patimur; et aliud de aeterna ultione timemus. Circumdederunt me peccata, tota die sicut aqosa inundatione concludunt. Repetit, circumdederunt me simul. Vel in persona
Abbreviated transcription (Latin):
in secło: ut in eis maior sit humilitas. ¶ẜ ẽ¬
t᷑batꝰ sũ aduersis. Uel exaltatꝰ sũ pͥus tumi¬
tes .i. illatȩ tͣnsier̃t: qr nͣ manet ira des in
tũ ẽ. iradi manet suꝑ eũ. Flagellat enim
uere faciã. Seqͥt᷑ E t̾rores tui ꝯtba uer̃t
me Omme qͦd potest accidere. ⁊ si ñ accidat.

Expanded text:
in saeculo, ut in eis major sit humilitas Et conturbatus sum adversis, vel, exaltatus sum, prius tumit, mihi illatae transierunt, quia non manet ira Dei in tum est, ira Dei manet super eum. Flagellat enim vere faciam . Et terrores tui conturbaverunt me, omne quod potest accidere etsi non accidat,
Abbreviated transcription (Latin):
Fumꝰ ⁊ nos olim cũ illis natura filii irȩ.
s clamaur ut saluus eẽm. Adͥte dñe. ñ ad
aliũ: qr nullꝰ medicor suscitat. Qͥ autẽ
ente. iã ẽ mane post tenebras infidelitatis.
Sed q restat futura clarificacio: Ne oracio
mea prȩueniet te.⁊ hoc ẽ. clamaui. ⁊ ita
factũ ẽ mͥ mane lucis. uł fidi ⁊ in hoc ma

Expanded text:
fuimus olim cum illis natura filii irae, sed clamavi, ut salvus essem, ad te, Domine, non ad alium, quia nullus medicorum suscitat. Qui autem ente jam est ei mane, post tenebras infidelitatis; sed quia restat futura clarificatio, nunc oratio mea praeit. Et hoc est, clamavi, et ita factum est mihi mane lucis vel fidei. Et in h
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilẽ ꝯsonanciã diuino sꝑu int̃pre¬
tati eẽ credant᷑ ꝓpt̃ uocis similitudinẽ
qua in hebrea lingua medici ⁊ gigantes. e¬
ode mͦ sonant. ut exigua differencia dis¬
tinguant᷑ medici. ñ gigantes. ñ errore
s poeius occasione: posuer̃t: uolentessig¬
tes secłi: bene dñr medici. qr ꝑ artes suas
ꝓmittunt animarũ salutẽ. Contra qͦs đr.
tes .i. magni ⁊ fortes. ⁊ ipsi bene dñr medi¬
ei qͥ uiuentes curare ministerio possuñ:
s ñ mortuos suscitare. Sola em̃ gr̃a des
reuiuiscunt ad fidẽ. Unde. slemo potest
uenire ad me: nͥ pat̾ meus traxerit eũ¬

Expanded text:
mirabilem consonantiam divino spiritu interpretati esse credantur, propter vocis similitudinem, quam in Hebraea lingua medici et gigantes eodem modo sonant, ut exigua differentia distinguantur, medici non gigantes, non errore, sed potius occasione posuerunt, volentes sigtes saeculi bene dicuntur medici, quia per artes suas promittunt animarum salutem, contra quos dictes, id est magni et fortes, et ipsi bene dicuntur medici, qui viventes curare ministerio possunt, sed non mortuos suscitare. Sola enim gratia Dei reviviscunt ad fidem. Unde: Nemo potest venire ad me nisi Pater meus traxerit eu
Abbreviated transcription (Latin):
tuos. uł suspensiones tuas . .i. passio¬
nes induxist suꝑ me. In alio psalm
dieit. transiert suꝑ me: hic aũ di¬
cit indux isti suꝑ me: significans
rint. Q si dic̾et. Induxisti hȩc suꝑ
me: ⁊ tunc. fec isti notos meos qͥbꝰ
ego notꝰ erã ñ dicit notos qͦs no

Expanded text:
tuos, vel suspensiones tuas, id est passiones induxisti super me. In alio psalmo dicit, Transierunt super me . Hic autem dicit, induxisti super me, significans rint. Quasi dicat: Induxisti haec super me, et tunc fecisti nomen tuum quibus ego notus eram, non dicit notos quos no
Abbreviated transcription (Latin):
dissima miseria secłi. qr abiecta morte
ablatꝰ ẽ. intenebrosis .i. intenebris
obliuiõis. quẽ scił nemo reqͥreret.
& umbra mortis. Umbra mortis. est
locus maloꝵ qͦ puniunt᷑: uł posuert̃
rtͣ me rei ueritate in lacu inferio
ri .i. in lacu inferni scił intenebris

Expanded text:
dissima miseria saeculi, quia abjecta morte ablatus est, in tenebrosis, id est in tenebris oblivionis, quem scilicet nemo requiret, et in umbra mortis. Umbra mortis est locus malorum, quo puniuntur. Vel, posuerunt runt me in rei veritate, in lacu inferiori, id est in lacu inferni, scilicet in tenebrosis
Abbreviated transcription (Latin):
anima çarni cõpatit᷑. Non eñi dolor cor-¬
pors potest eͥ sine anima. Dolere aurẽ
animaetiã ñ dolente corꝑe potest. Non
gͦ peccatis. s humanis malis .i. dolori¬
bꝰ. repleta fuit anima xꝑi. Hoc ẽ qͦd
ipse ait . Eristis ẽ anima mea: usq ad¬
do. Seqͥt᷑ . E. uita mea apppinqͣuit in
infernũ. Dũ trador ad mortẽ. Hoc ẽ qͦd
in euangłio dicit: usq ad mortẽ. Quos
eñi ait tristis ẽ anima mea: hoc dictũ
ẽ hic. Repleta ẽ malis anima mea . Et.
qͦd seqͥt᷑ ibi. usq ad morte. hoc dr hic
⁊ uita mea in inferno apppinqͣuit. Ios
au humane infirmitatis affectꝰ. sicͣ
ipsã carnẽ ad morte ñ ꝯdicionis neces¬
sitate. s miseracionis uoluntate sus¬
cepit. ut transfigurar et inse corpus
suũ. qͦd ẽ eccła: ut scił sicui suoꝵ in¬
t̃ humanas tẽptaciões tristari uł do¬
lere ẽtigerit. nͣ ido se a gr̃a dei ahe¬
nũ putaret: ⁊ ñ e̾e̾ hec peccata sed
humane infirmitatis indicia : tanꝗͣ. uo¬

Expanded text:
nima carni compatitur. Non enim dolor corporis potest esse sine anima. Dolere autem anima etiam non dolente 194 corpore potest. Non ergo peccatis, sed humanis malis, id est doloribus, repleta fuit anima Christi. Hoc est quod ipse ait: Tristis est anima mea . do, et vita mea appropinquavit in inferno, dum trador ad mortem. Hoc est quod in Evangelio dicit, usque ad mortem , quod enim ait, tristis est anima mea, hoc dictum est hic: repleta est malis anima mea. Et quod sequitur ibi, usque ad mortem, hoc dicitur hic: Et vita mea in inferno appropinqurmitatis affectus, sicut ipsam carnem, ac mortem, non conditionis necessitate, sed miserationis voluntate suscepit, ut transfiguraret in se corpus suum, quod est Ecclesia; ut scilicet si cui suorum inter humanas tentationes tristari vel dolere contingeret, non ideo se a gratia Dei alienum putaret; et non esse haec peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam vo
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuit. Sed differt ꝑ hoc qͦd seqͥtur.
Quor ñ meministi adhuc: alialitt̾a.
.i. quoꝵ tẽpꝰ resurgendi ñdũ uenit.
in qͦ xꝑs a ceteris mortuis discerni¬
t᷑: qͥ ⁊ uulneratꝰ ⁊ mortuus. in sepul¬
chro positꝰ ẽ. s die tͣcia euigilauit.
Sed qͥ nesciebãt qͥd faciebãt. putaue¬
rͣt illũ similẽ aliis uulnere occisis . &.
dormientibꝰ in sepul ehro. quoꝵ ad¬
huc ds ñ meminit. E. nota. qͦd seͥp¬
tura ꝯsueuit mortuos dicere dormi¬
entes. ꝙ euigilaturos .i. resurrectu¬
ros uult intelligi: qͥ euigilabunt in

Expanded text:
sus fuit; sed differt per hoc quod sequitur, quorum non meministi adhuc, alia littera, id est quorum tempus resurgendi nondum venit, in quo Christus a caeteris mortuis discernitur, qui et vulneratus et mortuus, in sepulcro positus est, sed die tertia evigilavit. Sed qui nesciebant quid faciebant, putaverunt illum similem aliis vulnere occisis, et dormientibus in sepulcro, quorum adhuc Deus non meminit. Et nota quod Scriptura consuevit mortuos dicere dormientes , quia evigilaturos, id est resurrecturos vult intelligi, qui evigilabunt in
Abbreviated transcription (Latin):
sionis hic ostendit᷑. Psalmi. qr hic agit de
bona oꝑacione. Canit᷑ filiis chorȩ: idest
.x ꝑ i. dirigens eos in frñe cȩlestiũ corona¬
.i. ut ipsi respondeant. imitacione uel
gr̃arũ achone xꝑo qͣsi prȩcentori im¬
tando uestigia passionis.xꝑi. E hoc faciant

Expanded text:
sionis hic ostenditur, Psalmi, quia hic agitur de bona operatione, canitur filiis Core, id est Christi, dirigens eos in finem coelestium coronato, id est ut ipsi respondeant, imitatione, vel gratiarum actione, Christo quasi praecentori, imitando vestigia passionis ejus, et hoc faciant
Abbreviated transcription (Latin):
chorꝰ. qͥ d̾r ad respondendũ ut canent:
chorꝰ ꝯsonando respondeat: sic̃ nec is¬
tũ solũ s alios qͦq ꝑsalmos eredendũ
ẽ ẽẽ cantatos. Ita eñi in huiꝰ psa lii ⁊alioe
cantu factũ ẽ. ut p̃cinenti chorꝰ respon¬
deret: quã us alii alios titulos acceꝑint.
Sed hoc factũ estimo causa uarietatis: qua
fastidiũ leuaret᷑. Tituli eñĩ uariant᷑ ꝓ
leuando fastidio: uł forsan ꝓ alia ñ satis
dũ .i. ut eanenti ꝑ chor respondeat᷑ ex po¬

Expanded text:
ut canenti chorus consonando respondeat. Sicut non istum solum, sed alios quoque psalmos credendum st esse cantatos. Ita enim in hujus psalmi et aliorum cantu factum est ut praecinenti chorus responderet, quamvis alii alios titulos acceperint, sed hoc factum existimo causa varietatis, qua fastidium levaretur. Tituli enim variantur pro levando fastidio, vel forsan pro alia non satis dum, id est ut canenti per chorum respondeatur, expo
Abbreviated transcription (Latin):
uł ettahelitȩ. Sic̾ sepe diximꝰ canticũ no-¬
tat exultacionẽ m̃tis: psalmꝰ. bonã oꝑa¬
cionẽ. Idoq psalmi qͥ hȩc duo in ttu¬
lis babent. de bona oꝑaciõe ⁊ m̃tis io¬
fiñe: supͣ expositũ ẽ. Qd aũ seqͥt᷑ ꝓme

Expanded text:
canticum notat exsultationem mentis; psalmus, bonam operationem. Ideoque psalmi, qui haec duo in titulis habent de bona operatione et mentis jofinem, supra expositum est. Quod autem se
Abbreviated transcription (Latin):
git. Aliqͣndo enĩ t̃rores ipsi ita ꝯtͥbant a¬
nimũ cogitantis circũpendentibꝰ malis.
ut fiẽ aqͥ cireũfluere uideant᷑ ⁊ simul un-¬
diq cireũdare: unde amici ⁊ noti. timo
laeccłȩ: donec finat᷑ secłm. Unde subdit.
Cire u̾ded er̃t me simul.:Sͦ hȩc om̃ia fiuĩs
ut oracio eccłȩ prȩueniat d̾m: donec sa¬

Expanded text:
g. Aliquando enim terrores ipsi ita conturbant animum cogitantis, circumpendentibus malis, ut sicut circumfluere videantur, et simul undique circumdare. Unde amici et noti timorela Ecclesiae, donec finiatur saeculum. Unde subdit: Circumdederunt me simul. Sed haec omnia fiunt, ut oratio Ecclesiae praeveniret Deum, donec
Abbreviated transcription (Latin):
uens hic incarne: qr ⁊ si qͥ hominibꝰ sc̃ĩ
uident᷑. ñ tam̃ d̾o qͥ uidet intus. ubi ne¬
mo hic uniens. plene mundꝰ ẽ. Ido salo¬
mon ait. ante morte ne laudes homiñe
Nec paulus se ꝑfectũ ait dicens nchil
mͥ ꝯscius sũ ñ tamꝰ in hoc iustificat᷑ sũ

Expanded text:
vens. Hic in carne, quia etsi qui ab hominibus sancti vens. Hic in carne, quia etsi qui ab hominibus sancti videntur, non tamen. Deo qui intus videt, ubi nemo hic vivens, plene est mundus. Ideo Salomon ait: Ante mortem non laudes hominem ; nec Paulus se perfectum ait, dicens: Nihil mihi conscius sum, non tamen in hoc justificatus sum .
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ueritate̾ dicit. qua parcit penitentib.
⁊ se dãpnantes absolun. ⁊ accipit. ꝓ eo¬
d̾e ueritatẽ ⁊ iusticiã ⁊ ẽ sensus. Exau¬
di me inueritate tua. ⁊ in iusticia tua:¬
nitentibꝰ ⁊ se accusantibꝰ inqulges. Non
ẽ ꝯtra humiilitatẽ qua petebat audiri.
s ueritas ⁊ nisticia di ẽ: ne cũ rogante
disceptet: ne eũ qͥ se dãpnat. iudicet.
mecũ agas infituro: qr seruus tuus sum
Indignũ ẽ eñĩ eũ seruo intrare uidiciũ ne
dicã cũ amico: ⁊ si tu dicis me amicũ. ego
seruũ: miscđia indigeo. fugitiuus ad te re¬
deo: pacẽ quęro. ñ sũ dignꝰ uocari filius tu¬
facit. De illis dicit ꝓpħa. Od uultis mecũ
cit dñs. Eece ꝑ hoc qͦd hic dicit. ñ intres
in iudiciũ: patet qͦd supͣ ñ petiuit iusti¬
ciã iudicii futuri: dicendo. exaudi me
in tua iusticia. Cur hoc times: Quia ⁊ si
apud se: ñ tam̃ iustificabit᷑ in ꝯspectu
tuo. ut est intus ubi uides. om̃is homo ui¬

Expanded text:
et veritatem dicit, qua parcit poenitentibus, et se damnantes absolvit, et accipit pro eodem veritatem et justitiam. Et est sensus: Exaudi me in veritate tua, in justitia tuanitentibus et se accusantibus indulges. Non est hoc contra humilitatem qua petebat audiri, sed veritas et justitia Dei est, ne eum rogante disceptet, ne eum qui se damnat judicet. mecum agas in futuro, quia servus tuus sum. Indignum est enim cum servo intrare judicium, ne dicam cum amico. Et si tu dicis me amicum, ego servum; misericordia indigeo, fugitivus ad te redeo, pacem quaero, non sum dignus vocari filius tufacit. De illis dicit propheta: Quid mecum  Aug. Ecce per hoc quod hic dicit, non intres in judicium, patet quod supra non petivit justitiam judicii futuri, dicendo: Exaudi me in tua justitia, cur hoc times? quia etsi apud se, non tamen justificabitur in conspectu tuo, id est intus, ubi vides, omnis homo vi
Abbreviated transcription (Latin):
punitꝰ ẽ adã: unde mͥ timor est. Recolens aũ
er his quȩ fecit ds se c̃solat᷑ dicens. medita.¬
tꝰ sũ in omnibꝰ oꝑsbꝰ tuis. ⁊ ñ desistens in
factis manuũ tuarũ meditabar. dttendens
eni quȩ in naturalibꝰ fecisti. ⁊ qͣnta bona
tua bonitate. spem ueniȩ assumens. Uel
collocauit me in obseuris. ⁊ cet̾a. Nam ꝙ¬

Expanded text:
punitus est Adam: unde mihi timor est. Recolens auteex his quae fecit Deus se consolatur, dicens: Et meditatus sum in omnibus operibus tuis, et non desistens, in factis manuum tuarum meditabar; attendens enim quae in naturalibus fecisti, et quanta bona tua bonitate, spem veniae assumens. AugCollocavit me in obscurio, etc. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
pars: ubi ponit᷑ de p̃cacio causis ẽfirrmata
Csi dicet Quia sic sicio. iđo uelocit̃ exaudi
me. dñe.i. eito audi. Quia differebat dl ad
in flamandũ desidiũ. de si differret᷑ pluuia.
ad in flãmandũ sitim. Sigͦ ido differebas.
iã da: qr sitit in te anima mea. Id̾o audi. qr
defecit sꝑs meus. do impleat me sꝑs tu
sꝑu suo extollit᷑ ꝯtra đm. Unde alibi. Au¬

Expanded text:
pars, ubi ponitur deprecatio carnis confirmata. Quasi dicat: Quia sic sitio, ideo velociter exaudi me, Domine, id est cito audi. Quia differebat Deus ad inflammandum desiderium, ac si differretur pluvia ad inflammandam sitim. Si ergo ideo differebas, jam da, quia sitit anima in te. Ideo audi, quia defecit spiritus meus. Ideo impleat me spirituspiritu suo extollitur contra Deum. Unde alibi: Au
Abbreviated transcription (Latin):
qr sꝑs tuus bonꝰ deducet me intȩrr̃a rectã.
ñ sꝑs meus meus malus qͥ duxit intȩrra
ꝑuersã s deduci nullomͦ merui. q o dñe¬
res nominis tui impleas. qͦd ẽ iħs. Uiunfica¬
bis me . Ego me occidi. s tu uiuificabis me:
⁊ hoc in eqͥtate uł iusticia tua. ñ mea. Grͣa
d̃i hic cõmendat᷑. qr ñ ex meritis s ex nomi¬

Expanded text:
quia spiritus tuus bonus deducet me in terram rectam, non spiritus meus malus, qui duxit in terram perversam, sed deduci nullo modo merui, qrem nominis tui impleas, quod est Jesus, vivificabis me; ego me occidi, sed tu vivificabis me, et hoc in aequitate tua, non mea. Gratia Dei hic commendat
Abbreviated transcription (Latin):
grͣa eqͥtatis memuinit. qr licet ds gratis om̃ia
faciat: iusticie tam̃ eiꝰ ẽ supplices uiuifica¬
re: qͦs demones uidet impetere. Uel ita. ui¬
uificabis me ineqͥtate tua hoc ñ mutatur.
de alibi. Non nobis dñe nͣ nobis: s nomini
nia de secło iubet exire. qͣsi de carcere. &
in miscdia tua. ñ in merito meo. disꝑdes
hic inimicos meos. ꝙ nil potuer̃t ꝯtrã me.
⁊ in udicio futuro. ꝑdes om̃s qͥ tribulañ
anima̾ meã .i diabolũ. ⁊ om̃s obstinatos.
me tribulantes: qmͣ ego seruus tuus sum.

Expanded text:
meminit, quia licet Deus omnia gratis faciat, justitiae tamen ejus est supplices vivificare, quos daemones videt impetere. Aug. Vel ita, vivicabis me in aequitate tua. Hoc non mutatur.de alibi: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini nia de saeculo jubet exire quasi de carcere, et in misericordia tua, non in merito meo, disperdes omnes, hic inimicos meos, quia nihil poterunt contra me, et in judicio futuro perdes omnes qui tribulant animam meam, id est diabolum et omnes obstinatos. me tribulantes, quoniam ego servus tuus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
locatꝰ ẽ sic̃ mortui secłi. qͥ eũ in morte detine¬
re putauer̃t. Ieq̃ꝵ ex eiꝰdẽ ꝑsona. Eanxiatꝰ
ẽ. uł tediũ passus ẽ in me sꝑs meus. scđ̾m ilud
Tristis ẽ anima mea usq ad mortẽ.: itẽ. Cȩpit
ri uidebãt. aliud aliqͥd putauer̃t: ⁊ uicti
st̾ a latrone qͥ tunc ẽfessus ẽ qͣndo ipsi defe¬
cer̃t.S̾eqp̃ Memor fur. ħoc dicunt mẽbra:
ñ caput in sua ꝑsona. Ouomͦ enĩ memor est
dierũ: ꝑ quẽ factꝰ ẽ omnis dies: t̃ qͥ nũquã
obliuiscit᷑ : Corpꝰ gͦ loqͥt᷑ in herens illi in ca¬
ritate ⁊ deuota hum ilitate: ⁊ait. Memor
fui dierũ antiquor. qͥbꝰ bona facere. s ñ
is. qr utiq om̃ia bona st̃: in qͦ ꝑcipit. quod
qͥcqd in se boni ẽ a deo est. sẜ in factis manu¬
oꝑe artifice: ⁊ in c̃ditis om̃ibꝰ conditorem.¬
manꝰ meas ad te .i. dilataui affectꝰ uł opera
quȩ pͥus erant ꝯtracta: ⁊ anima mea quȩ ꝑ
se ẽ sic̃ terra sine aqua heret t̾: ñ mͥ qͥ eam

Expanded text:
detinere putaverunt. Ex ejusdem persona: Et anxiatus est, vel taedium passus est in me spiritus meus, secundum illud: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et item: Coepit ri videbant, aliud aliquid putaverunt, et victi sunt a latrone, qui tunc confessus est, quando ipsi defecerunt. Memor fui, hoc dicunt membra, non caput in sua persona. Quomodo enim memor est dierum, per quem factus est omnis dies, et qui nunquam obliviscitur? corpus ergo loquitur inhaerens illi in charitate et devota humilitate. Et ait, memor fui dierum antiquorum, quibus bona facere, sed non ia utique omnia bona sunt, in quo percipit, quia quidquid in se boni est, a Deo est. In factis manopere artificem, manus meas ad te, id est dilatavi affectus vel opera, quae prius erant contracta. Et anima mea quae est per se, sicut terra sine aqu
Abbreviated transcription (Latin):
implet. Non eñi in soluͣ iudã intrauit.
immo multi st̃ uidȩ qͦs implet sathanas:
in qͥbꝰ ipse sat hanas expugnat᷑. Iuũ ñ
uisũ expugno: illos uisos pacior ido e¬
ripe. qr ñ a te. s ad te fugi A te fugit
adam. ⁊ abscondit se inter ligna para
ce me facere uoluntatẽ tuã. qr ds me¬
us es tu. Ii eni me ñ doces. faciã uolun¬
tatẽ meã. ⁊ deseret me ds meus: ergo
doce me. qr qͥs meuses tu. ad aliũ enr¬
rerẽ. si ab alio factꝰ essem: tues totum
meũ. ñ solũ dator. hereditatis. s ipsa
hereditas. ẽ. u me creasti ꝑ uerbũ deum
manente apud te. ⁊ recreasti ꝑ uerbum¬
us ⁊ ido doce me. ut magister meus.

Expanded text:
implet. Non enim in solum Judam intravit, imo multi sunt Judae, quos implet Satanas, in quibus ipse Satanas expugnatur. Illum non visum expugno, illos visos patior. Ideo eripe me, quia non a te, sed ad te confugi, a te fugit Adam, et abscondit se inter ligna paradce me facere voluntatem tuam, quia Deus meus es tu. Si enim me non doces, faciam voluntatem meam, et deseret me Deus meus. Ergo doce me, quia Deus meus es tu. Ad alium currerem, si ab alio factus essem; tu es totum meum, non solum dator haereditatis, sed ipsa haereditas. Tu me creasti per Verbum Domini manentem apud te; etiam recreasti per Verbumus
Abbreviated transcription (Latin):
salon. Intencio̾e monet ad peniteneiam.
⁊ oracion̾e. Modꝰ. qͣtuor st̃ particiones. Pri¬
mo captat ꝑ exordiũ. Scq̃o narrat mala
sua. ⁊ qͥd ꝯtra egerit. ib i. Quia ꝑsequitꝰ ẽ.
Tercio ponit᷑ dep̃ca eio causis c̃firmata: ibi.
Uelocit᷑ exaudi me. Otarto ponit᷑ leta con¬
clusio:ibi. s̾ ꝑs tuus. Ad orandũ gͦ monens:

Expanded text:
Aug. Intentio: Monet ad poenitentiam et orationem. Modus: Quatuor sunt partitiones. Primo captat per exordium. Secundo narrat mala sua, et quid contra egerit, ibi quia persecutus est. Tertio ponitur deprecatio carnis confirmata, ibi, velociter exaudi me. Quarto ponitur laeta conclusio, ibi, spiritus tuus. Ad orandum ergo monens
Abbreviated transcription (Latin):
nitencialiũ. qͥ id̾o st̾ septe. ut eode numero
qͦ peccamꝰ. peccata diluamꝰ Sic̃ eñĩ in ebdo¬
mada mundi peccamꝰ. ita hoc numero psal¬
moꝵ remediũ penitenciȩ peccatis opponi¬
t᷑: in qͥbꝰ psalmis talis ẽ forma. qr a lacri¬
mis incipit᷑. ⁊ in gaudio finis ẽ. ne qͥs de
git ex libto regũ nota ẽ: ubi legit᷑ absa¬

Expanded text:
almorum, qui ideo sunt septem, ut eodem numero quo peccamus, peccata diluamus. Sicut enim in hebdomada mundi hujus peccamus, ita hoc numero psalmorum, remedium poenitentiae peccatis opponitur. In quibus psalmis talis est forma, quia a lacrymis incipitur, et in gaudio finis est, ne quis dgit, ex libro etiam Regum nota est, ubi legitur Absa
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝓfundũ. qͥ etiã ⁊fessionẽ ꝑdit: ut qͥ ꝓ¬
ponit sibi licenciã peceandi sine spe
ueniȩ. habenis iniqͥtatis effusis. talis ñ
audit dñm dicentẽ. Conuertimini ad
me: ⁊ ego c̃uertar ad uos. Dicd. ñ auertas.
s pocius fac mͥ auditam miscđiam tuam.¬

Expanded text:
in profundum, qui etiam confessionem perdit, ut qui proponit sibi licentiam peccandi sine spe veniae, habenis iniquitatis effusis. Talis non audit Deum dicentem: Convertimini ad me, et ego convertar ad vos . Dico non avertas, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
ma ineam. Hoc nos dicimꝰ. hoc caput nr̃m
ꝓnobis dicit ⁊ humiliauit qͦntũ inse est.
in tęrra .÷ in t̾renis uitã meã Hoc enĩ agit qͥ¬
cũq ꝑseqͥt᷑: ut relicta spe cȩ lesti tęrr̃a sapia¬
mꝰ. qͣntũ in se ẽ. hoc agit. s ñ mͥ hoc ꝯtigit.
Seq̃ꝵ exꝑsona corꝑis pͥus. Ecollocauit me
inimicꝰ quantũ ad se inobscuris .i. intene¬
bris uicioꝵ. sic̃ mortuos secłi .i. ceteros des¬
⁊ eor ẽturbatũ ẽ .i. sapiencia ꝯfusa ẽ in me.

Expanded text:
mam meam hoc nos dicimus, hoc caput pro nobis dicit, et humiliavit quantum in se est, in terra, id est in terrenis, vitam meam. Hoc enim agit quicunque persequitur, ut relicta spe coelesti terram sapiamus, quantum in se est, hoc agit, sed non mihi hoc contingit. Sequitur ex persona corporis prius. Etint. quantum ad se, in obscuris, id est in tenebris vitiorum, sicut mortuos saeculi, id est caeteros deset cor meum turbatum est, id est sapientia confusa est, in me,
Abbreviated transcription (Latin):
in secła .i. inȩt̃nũ: ⁊ si hic floreant. Uel
sibunt eñi ab aqͥs niuiũ ad calorẽ nimi¬
st̃ .&. tam̃ cibauit eos ex adipe frum̃ti.
Ad luterã. uł manna: unde ipsi st̾ ingra¬
ti. Uel allegorice: eos cibauit corpore
.xꝑi. Sacramentis eñĩ suis miseuit eos.¬
⁊ iudȩ etiã bucellã dedit. Uel cibauit
eos ex adipe frum̃ti .i. sꝑuali intellec¬

Expanded text:
id est in aeternum, etsi hic floreant. Vel sibunt enim ab aquis nivium, ad calorem nimisunt, Et tamen cibavit illos ex adipe frumenti, ad litteram, vel manna. Unde ipsi sunt ingrati. Vel allegorice, eos cibavit corpore Christi. Sacramentis enim suis eos miscuit, et Judae etiam buccellam dedit. Vel, cibavit eos ex adipe frumenti, id est spirit
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Si me audieris. ñ erit inte d̾s recens.
qr egosum. qͥ sum. Nondicit ate. qͣsi fo¬
rinsecus sit adhibitũ simulachrũ. s in
te .i. in corde tuo imago recentis dei:
quã portans tecũ. remanes uetustꝰ. Seqͥ
gitas falsũ dm: nec adorabis fabricatũ.
Alienũ enĩ dicit d̾m̃: qͥ nomine ñ essen¬
cia d̾s ẽ. Est aũ pene par scelus. recen¬
tẽ dm putare. ⁊ idolis seruire. Dico. ñ
adorabis. nec de bes: ꝙ ego: sum.

Expanded text:
ait: Si me audieris non erit in te deus recens, quia ego sum qui sum , non dicit a te quasi forinsecus sit adhibitum simulacrum: sed in te, id est in corde tuo, imago recentis dei, quam portans tecum, remanes vetustus. Nequgitas falsum deum, nec adorabis fabricatum, alienum dicit deum, qui nomine non essentia deus est. Est autem pene par scelus, recentem deum putare, et idolis servire. Dico non adorabis, nec debes, quia ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
nens in escis cordis. e. est. Non solũ ad ipe
frum̃ti cibauit eos. s etiã melle ꝓflu-¬
enti de petra .i. sapiencia xꝑi. nã petra
erat. xꝑs. saturauit eos: ut delectent᷑
uerbo dei. cogniciõe sacramͣtoꝵ. solu¬
cione parabolarũ: ⁊ tam̃ mentit sunt.

Expanded text:
oris in escis cordis. Et est, non solum adipe frumenti cibavit eos, sed etiam, melle profluenti de petra, id est sapientia Christi. Nam petra erat Christus . Saturavit eos, ut delectentur verbo Dei, cognitione sacramentorum, solutione parabolarum et tamen mentiti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ꝯtẽptis his. ad cȩlestia. mente scilicet
ascendamꝰ. Modꝰ. biꝑtitꝰ ẽ. Primo dicit qͥd
agendũ ẽ electis: qͥ st̃ oleũ. umnũ. aues.
Sed̾o agit de amurea: redarguens suꝑbos.
Ibi. Audi popłe m̃s. Asaphgͦ qͣsi. ꝓposita si¬
bi imagine cuidã sollẽpnitatis. electos ad
celebritatẽ incitat dicens. O aues. uinũ.
ceptori suo mundo uł ficticio do: qͥ delu¬

Expanded text:
mum contemptis his ad coelestia, mente scilicet ascendamus. Modus: Bipartitus est. Primo dicit quid agendum est electis, qui sunt oleum, vinum, aves. Secundo agit de amurca redarguens reprobos, ibi, audi, popule meus. Asaph ergo quasi proposita sibi imagine cujusdam solemnitatis electos ad celebritatem incitat dicens: O aves, vinum, ceptori suo mundo. Vel fictitio deo, qui delu
Abbreviated transcription (Latin):
cacurrit aꝑtis foraminibꝰ torcłaris.
scdm de sid̾ia cordis eoꝵ: .i. dedi eos sibi.
Unde apłs. Tradidit eos in ꝯcupiscen¬
cias cordis eoꝵ. e ipsi ibunt in adin¬
uencionibꝰ suis: uł affectionibꝰ. Alia
lutera. qͥbꝰ libet: qr ꝓpt̾ tradicionessu¬
as irrita fecer̃t mandata di. S si po¬

Expanded text:
amurca, apertis foraminibus torcularis. Secundum desideria cordis eorum, id est dedi eos sibi. Unde Apostolus; Tradidit eos Deus in concupiscentias cordis eorum; Et ipsi ibunt in adinventionibus suis, vel affectionibus, alia littera, quibuslibet, quia propter traditiones suas irrita fecerunt mandata Dei . S
Abbreviated transcription (Latin):
recens: uł allegorice. eduxi ꝑ baptis
ubi st̾ uana simulachra: s dilata os tu.¬
ũ c̃fitendo. amando. Frange idolũ
cordis qͦd te angustat: tolle de c̃scienei¬
a tua recentẽ dm: ⁊ ego implebo illud
pane uitȩ ⁊ intellectꝰ. q apud me est
na feci: ut culpa cresceret. Cẜ si eñ im¬
pleuiora ꝓpħarũ: ñ tam̃ ab amurca

Expanded text:
recens. Allegorice, eduxi te per baubi sunt vana simulacra. Sed dilata os tuum, confitendo, amando, frange idolum cordis, quod te angustat; tolle de conscientia tua recentem deum. Et ego implebo illud pane vitae et intellectus, quia apud me est na feci, ut culpa cresceret. Etsi enim implevi ora prophetarum, non tamen ab amurca
Abbreviated transcription (Latin):
eẜenĩ rꝑs nr recens forte homo ẽ. s sem.¬
pit̾nꝰ ds̃. Inte gͦ ñ erit d̾s recens: si me
ñĩ filius unicꝰ ẽ. hoc ẽ qͦd pat̾ est: ⁊ hoc est
ex ȩtͣnitate. Illi aũ cogitant recentẽ dm.
⁊ alia huiꝰ modi fingunt in corde: ⁊ ita ip¬
si st̾ tẽpla simulachroꝵ: quȩ si ñ intem¬
plis. tam̃ qͦd peiꝰ ẽ. in corde suo posuer̃t.
Magnũ gͦ opus ẽ intus hec idola fran-¬
gere: ⁊ locũ do uiuenti. ñ recenti. incor¬
de dare. Om̃s eñi isti aliud ⁊ aliud sen¬
cientes: aliosq ⁊alios d̾os sibi facientes.
ipsãq fidẽ falsitate uariantes: sibi cͣsen¬
tire uident᷑. In om̃ibꝰ eñĩ t̾rena ẽ cogi¬
tacio: opinio ẽ diuersa: uanitas una.
Unde : alibi. De uanitate indipsũ. Quã¬
uis: enĩ opinionũ uarietate discordent:
simili tam̃ uanitate colligant᷑. Ido
sanson caudas uulpiũ colligauit. ibiq
ignẽ alligauit. ut incend̾et messes alie¬
nigenarũ: scił philistinor. Sanson int̾¬

Expanded text:
noster recens forte homo est, sed sempiternus Deus. In te ergo non erit deus recens. Si me nim Filius unicus est, hoc est quod Pater est ex aeternitate. Illi autem cogitant recentem deum, et alia hujusmodi fingunt in corde; et ita ipsi sunt templa simulacrorum, quae, si non in templis, tamen quod pejus est in corde suo posuerunt. Magnum ergo opus est intus haec idola frangere, et locum Deo viventi, non recenti in corde dare. Omnes enim isti aliud et aliud sentientes, alios atque alios deos sibi facientes, ipsamque fidem falsitate variantes sibi consentire videntur. In omnibus enim terrena est cogitatio, opinio diversa, vanitas una. Unde alibi: De vanitate sua in idipsum , quamvis enim opinionum varietate discordent, simili tamen vanitate colligatur. Ideo Samson caudas vulpium colligavit, ibique ignem alligavit, ut incenderet messes alienigenarum, scilicet Philisthaeorum . Samson inte
Abbreviated transcription (Latin):
stabor te .i. testis ero ueritatis. Ecce dñs
iudicii testẽ se facit ueritatis. tam hic.
quã infuturo: ut nullus iã dubitet: cũ
ante iudices t̾renos soleant testes: ꝓduci.
Uocando isrł. eũ familiarẽ significat: &.
adiussa inuitat. Nonerit inte .i. in corde
tuo: ubi ueritas ñ falsitas debet ee̾. Non
dico ate. qͦsi foris sit: s inte .i. in corde tu¬
o: ubi si ñ recte sentis. ẽ imago fantas¬
matis tui. Qd enĩ qͥsq cupit ⁊ uenerat᷑:
boc illi ds ẽ. Qd ñerit inte : Deus recens.
Hoc dieit: ne uerbũ patris putet᷑ sub
tẽpore. Os̃ eni recens: ẽ ad tẽpꝰ factꝰ. Os̃¬

Expanded text:
siod. id est testis ero veritatis. Ecce ipse Dominus judicii testem se facit veritatis, tam hic quam in futuro, ut nullus jam dubitet, cum ante judices terrenos soleant testes produci Vocando eum Israel familiarem sibi significat, et ad jussa invitat. Non erit in te, in corde tuo, ubi veritas non falsitas debet esse. Non dico a te, quasi foris sit, sed in te, id est in corde tuo, ubi, si non recte sentis, est imago phantasmatis tui. Quod enim quisque cupit et veneratur, hoc illi deus est. Quid non erit in te? Deus recens. Hoc dicit, ne verbum Patris putetur sub tempore. Deus enim recens ad tempus factus es
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ sol iusticiȩ ñ illuxit nob̃̾. Cẜalibi.
Sol iusticiȩ ẽ. ⁊ sanitas in pennis eiꝰ. Ul¬
pes aũ. st̃ insidiosi. ⁊ maxime hereti¬
ci. latentes in tortuosis ⁊ cauernosis an¬
fractibꝰ decipientes: ⁊ ore putentes: Ue
qͥbꝰ incanticis dieit sponsa. Capite nob̾
uulpes pusillas. extͣminantes uineas:
.I. c̃iuncite hereticos. Qͥ ⁊ si dissentire
sterioribꝰ ꝯsenciunt. ⁊ simili uanitate
tenent᷑: ⁊ igne corrũpente qͥde caudis
trahunt: incendunt messes ñ nr̃oꝵ qr no

Expanded text:
xit nobis. . Et alibi: Sol justitiae est, et sanitas in pennis ejus . Vulpes autem sunt insidiose maximi haeretici, latentes in tortuosis et cavernosis anfractibus decipientes, et ore putentes, de quibus in Canticis dicit sponsa: Capite nobis vulpes pusillas, exterminantes vineas , id est convincite haereticos, qui, etsi dissentire sterioribus, consentiunt, et simili vanitate tenentur et igne corrumpente, quem caudis trahunt incendunt messes; non no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ baptismũ de t̾ra egypti .i. de tenebͥs
ignorancie. lingũa quã ñ nouerat au¬
nouerͣt. Uel hoc significat qͦd apłi lo¬
cuti st̃ uariis linguis: magnalia dei.
Qd ex hoc auditu sibi fuit: Ecce. Niuer
exeundũ: Fuit utiq qr diuertit dñs
na peccator: quȩ ⁊ ꝑ insequentes gip¬
cios notata ẽ. Unde dñs Nenite ad
me om̃s qͥ lab oratis ⁊ honerati estis:
⁊ ego reficiã uos a qͥbꝰ hominibꝰ diuer¬
catoꝵ. intͣrenis oꝑibꝰ ⁊ lutosis. quȩ
significant᷑ ꝑ cophinos qͥbꝰ stercora
mundant᷑. ⁊ t̾ra portat᷑. Peccata aut̃e
seruilia oꝑa st̃: iuxta illud. Qͥ facit
peccatũ: seruus ẽ peccati. Intribu¬
laciõe. Loqͥt᷑ hic ds peccatori dicẽs.
Ante in cophino seruiebas. s inuo¬
casti me intribulaciõe. quȩ erant¬
tͥ presso peccatis. Et. lib̾aui te ⁊ exau

Expanded text:
de tenebris ignorantiae. Linguam quam non noverat aunoverunt. Vel hoc significat quod apostoli locuti sunt variis linguis magnalia Dei. Quid ex hoc auditu sibi fuit? Ecce, divertexeundum? fuit utique, quia divertit Deus, na peccatorum, . Unde Dominus: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos . A quibus hominibus divercatorum, in terrenis operibus et lutosis, quae significantur per cophinos: quibus stercora mundantur, et terra portatur. Peccata autem servilia opera sunt juxta illud: Qui facit peccatum, servus est peccati . In tribulatione, loquitur hic Deus peccatori, dicens: Ante in cophino serviebas. Sed, invocasti me, in tribulatione, quae erat pressa peccatis, et liberavi te, et exau