comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& intuetur speculando quod libeat: &
tamen hoc ipsum ꝑfecte non ual&e intue.¬
ri quod libet. ꝓpħa ergo ad aquam quan¬
doq ꝑuenit. quam non ꝑtransit: quia ad
contemplationem sapientiȩ cum ad ex¬
tremũ ducitur: ipsa eius immensitas quȩ
ex se hominem sulleuat ad se. humano a¬
nimo plenam cognitionem negat: ut
hanc & tangendo amet. & tamen nequa
quam ꝑtranse undo penẽtret. B eatus
igitur iob hec incrementa turtutum. qr
distincte hominibus suꝑno munere tribui
conspexit. gradus uocatt: qm̃ per ipsos
ascenditur. ut ad cȩlestia optinenda ueni¬
atur:. Sacri itaq libri idest diuini eloquis
memoriam faciens. dicit. ꝑ singulos gradꝰ
meos pronuntiabo illum: quia nimirum
ille ad doctrinam dĩ ueraciter ascendit.
qui ad optinendam hanc gradibus scẽ ope¬
rationis eruperit. Et quasi persingulos
gradus suos librum pronuntiat: qui per¬
cepisse se eius scientiam non per uerba
tantum modo. sed etiam per opera demon-¬

Expanded text:
et intuetur speculando, quod libeat, et et intuetur speculando, quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri, quod libet. Propheta ergo ad aquam quandoque pervenit, quam non pertransit: quia ad contemplationem sapientiae cum ad extremum ducitur, ipsa ejus immensitas, quae ex se hominem sublevat ad se humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo amquam pertranseundo penetret. Beatus igitur Job haec incrementa virtutum, quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit: quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est, divini eloquii memoriam faciens, dicit: « Per singulos gradus meos pronuntiabo illum . » Quia nimirum ille ad doctrinam Dei veraciter ascequi ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis eruperit: et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scientiam non per verba tantummodo, sed etiam per opera demon
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aquam usq ad renes ducitur: quia iude
licet tunc in nobis plenitudo oꝑis excrescit:
quando in nobis ꝑcepta sapientia. omne m
quoq in quantum est possibile delectatio¬
nem carnis extinxerit. Nisi enim carnis
delectatio esset in renibus: psalimsta mini-¬
me dixiss&. Hre renes meos & cor meum.
Aqua igitur ad renes uenit. cum dulcedo
sapientiȩ. etiam incentiua carnis interi¬
mit: cit ea quȩ urere mentem poterant.
delectatiõnis incendia frigescant. Qui ad¬
huc mensus ẽ. mille. torrentem uidelicet
quem ꝓpb̃a ꝑ transire non potuit: de quo
etiam dicit. qm̃ intumii erant aquȩ ꝓ¬
funde toirrentis. qui non podest transuada¬
ri. ꝑ cepta namq ꝑfectione oꝑis: ad contẽ¬
plationem uenitur. Inqua scilicit contem¬
platione. dum mens inaltum ducitur:
sulleuata uidet in dõ. quia non potest pe¬
netrare quod uidet. Et quasi tangit aquã
torrentis. quam ꝑ transire non ualet: qi

Expanded text:
per aquam usque ad renes ducitur, quia tunc per aquam usque ad renes ducitur, quia tunc licet tunc in nobis plenitudo operis excrescit, quando in nobis percepta sapientia omnes quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset, « Ure renes meos, et cor meum . » Aqua igitur ad renes venit, cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationis incendia frigescant. Qui adhuc mensus est mille torrentem, videlicet quem Propheta pertransire non potuit. De quo etiam dicit: « Quoniam intumuerunt aquae profundi torrentis, qui non potest transvadari. » Percepta namque perfectione operis, ad contemplationem venitur, in qua scilicet contemplatione dum mens in altum ducitur sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit ad aquam torrentis quam pertransire non valet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ intumuerant a quȩ ꝓfunde torrentis. qͥ
non potest transuadari. Qtud namq mil
tudo signatur: Hir itaq qui apparuit mil¬
le cubitos metitur. & ꝓpłra ꝑ aquas usq ad
talos ducitur: quia redemptor nr̃ cum nobis
ad se conuersis. boni ex ordii plenitudinem
tribuit: dono spiritalis sapientie. prima nri᷑
oꝑis uestigia insundit. Aquam quippe usq
ad talos uenire est: iam nos ꝑacceptam sapi¬
entiam desideratȩ recditudinis uestigia tenere.
Qui rursum mille metitur. & ꝓpħa usq
ad genua ꝑ aquam ducitur: quia cum bo.¬
ni oꝑis plenitudo tribuitur. ad hoc usq
nr̃a sapientia augetur. ut inprauis iam acti¬
btis minime flectatur: Hinc namqͥ: ꝑ pau-¬
lum dr̃. Remissas manus & dissoluta gentra
erigite: & gresstis rectos facite pedibus ur̃is.
Aqua ergo adgenua ꝑuenit: cum nos ꝑcep¬
ta sapientia. ꝑ fecte ad boni. oꝑis rectitudinẽ
stringit. Qui iterum metitur mille. & ꝓpħa

Expanded text:
quoniam intumuerant aquae profundae torrentis qui quoniam intumuerant aquae profundae torrentis qui non potest transvadari et dixit ad me itudo signatur? Vir itaque qui apparuit mille cubitos metitur, et propheta per aquas usque ad talos ducitur, quia Redemptor noster cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pedibusAqua ergo ad genua pervenit, cum nos percepta sapientia perfecte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui iterum metitur mille, et propheta
Abbreviated transcription (Latin):
ter sanandipuieri non dixisset. Credo dnẽ: ad¬
iuua incredulitatem meam. Adhuc ergo ascen-¬
debat ad fidem quam iam ꝑceperat: qui uno
eodemq tempore clamabat. & iam se credere:
& adhtic ex incredulitate dubitare. Hinc est etiã
quod redemptori nr̃o adiscipulis dr. auge
nobis fidem: ut quȩ iam accepta ꝑmitium
fuerat. quasi ꝑ augmemta gradiũ ad ꝑfectio¬
norum oꝑum solet magistra. anbelanti menti
ꝑ incrementa tribuitur: ut ad eam ꝓculdubio
magni mod̾aminis gradibus ascendatur. Quod
bene ietechiel ꝓpheta figurata narratione de¬
nuntiat: quide eo turo quem in excelsum mon¬
tem uiderat. narrat dicens. M ensus est cubi¬
tos mille: & transduxit me ꝑaquam usq ad talos.
Rursumq mensus est nille: & transdux it me
ꝑ aquam usq ad genua. Et mensus est mille:
& transduxit me ꝑaquam usq adrenes. Et men¬
sus est mille: torrentemq non potui ꝑ transire:

Expanded text:
ter sanandi pueri non dixisset: Credo, Domine, adter sanandi pueri non dixisset: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam . Adhuc ergo ascendebat ad fidem quam jam perceperat, qui uno eodemque tempore clamabat se et jam credere, et adhuc ex incredulitate dubitare. Hinc est etiam quod Redemptori nostro a discipulis dicitur: 723 Auge nobis fidem , ut quae jam accepta per initium fuerat, quasi per augmenta graduum ad perfectionorum operum solet magistra, anhelanti menti per incrementa tribuitur, ut ad eam procul dubio magni moderaminis gradibus ascendatur. Quod bene Ezechiel propheta figurata narratione denuntiat, qui de eo viro quem in excelso monte viderat narrat dicens: Mensus est cubitos mille, et transduxit me per aquam usque ad talos. Rursumque mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad genua. Et mensus est mille, et transduxit me per aquam usque ad renes. Et mensus est mille torrentem quem non potui pertransire
Abbreviated transcription (Latin):
nimus. & postmodum ꝑcaritatem ad alta
amous leuamus : ut abeo quod quisq tumet.
reprimatur ut timeat : & ab eo quod iam
mȩtitit. subleuetur ut p̾sumat. hos autẽ
uirtutum gradus. non magni laboris est ꝑ¬
pendere. cum ab una ad alteram transitur:
cum mens pensare incitur. inuna eademq uirtuce.
quibus ꝓfectus sui gradibus eleuetur. Ut enim pri-¬
ma elementa uirtutum. fidem scilicet & sapien-¬
tiam loquar. obtineri singula perfecte nequeunt:
nisi adhec distinctis ordinatisq modis quasi quib:¬
d̃am gradibus ascendamus. Ipsa & enim fides quȩ
adbona alia ꝑ fectt capessenda nos imbuit: ple-¬
rumq in exordiis suis & nutat & solida est. Et iã
certissime habetur: & tamen de eius fidutia ad¬
huc sub dubitatione trepidatur. Pars namq
eius prius accipitur: ut in nobis postmodum
ꝑfecte compleatur. Si anm cerco gradii increden-¬
tis mentem non ꝓficeret: requisitus in eugłio pa-¬

Expanded text:
nimus, et postmodum per charitatem ad alta nimus, et postmodum per charitatem ad alta amoris levamus, ut ab eo quo quisque tumet, reprimatur ut timeat, et ab eo quod jam metuit, sublevetur ut praesumat. Hos autem virtutum gradus non magni laboris est prehendere, cum ab una ad alteram transitur. cum mens pensare nititur, in una eademque virtute quibus profectus sui gradibus elevetur. Ut enim prima elementa virtutum, fidem scilicet et sapientiam, loquar, obtineri singula perfecte nequeunt, nisi ad haec distinctis ordinatisque modis, quasi quibusdam gradibus, ascendamus. Ipsa enim fides, quae ad bona alia perfecte capessenda nos imbuit, plerumque in exordiis suis et nutat, et solida est; et jam certissime habetur, et tamen de ejus fiducia adhuc sub dubitatione trepidatur. Pars namque ejus prius accipitur, ut in nobis postmodum perfecte compleatur. Si enim certo gradu in credentis mente non proficeret, requisitus in Evangelio pa
Abbreviated transcription (Latin):
si sulleuatus autem adhuc inmanibus & ge
nibus incumbit : qui quedam iam contagia
deserit: sed quibusdam adhuc terrens ope-¬
ribus non contradicit. Iam uero ad uerba
di erectus assistit: qui ꝑ fecte mentem ad sul¬
limia erigit: & ꝑ inmunda desideria incur-
se stetisse indicat: quia examen subtilitatis
internȩ. quo plus ad illud proficitur. ampliꝰ
formidatur. U bi apte diuma uoce subun¬
gitur. noli metũere: quia cum plus ipsi quod
timeamus agnoscimus. plus nobis de dõ ꝑ in-¬
ternam gram infunditur: quod amemus: qua-¬
tinus & contemptus nr̃ paulisꝑ transeat inti¬
morem. & timoi transeat incaritatem: ut quia
querenti nos dõ ꝑ contemptum restitimus. ꝑ
timorem fugimus : & contemptu quandoq
& timore postposito. solo ei amore iungamur.
Paulisꝑ enim etiam tiniere dediscimus: eiq¬
ui solius dilectionis inheremus. Appositis
gͥ quasi quibusdam gradibus ꝓfectus nr̃ĩ.
mentis pedem prius ꝑtimorem inimo po¬

Expanded text:
si sublevatus autem adhuc in genibus et in si sublevatus autem adhuc in genibus et in manibus incumbit qui quaedam jam contagia deserit, sed quibusdam adhuc terrenis operibus non contradicit: jam vero ad verba Dei erectus assistit, qui perfecte mentem ad limia erigit, et per immunda desideria incurvase stetisse indicat, quia examen subtilitatis internae, quo plus ad illud proficitur, amplius formidatur. Ubi apte divina voce subjungitur: Noli metuere, quia cum plus ipsi quod timeamus agnoscimus, plus nobis de Deo per internam gratiam infunditur quod amemus; quatenus et contemptus noster paulisper transeat in timorem, et timor transeat in charitatem, ut quia quaerenti nos Deo per contemptum resistimus, per timorem fugimus, et contemptu quandoque et timore postposito, solo ei amore jungamur. Paulisper enim etiam timorem ejus discimus, cujus solius dilectioni inhaeremus. Appositis igitur quasi quibusdam gradibus profectus nostri, mentis pedem prius per timorem in imo po
Abbreviated transcription (Latin):
iacuit: ꝑ hoc quod se postmodum inmanuũ
suarum articulis & ingenibus erexit: ꝑ hoc
quod ad extremũ erectus quidem sed tremens
constitit: insem& ipso nobis omnem ordinem
ur̃ĩ pro uectus innotescit. Uerba enim dĩ inter¬
ia iacentes audimus: cum in peccatis positi.¬
cum terrene pollutioni coniuncti. scõrum
uoce spiritalia p̾cepta cognoscimus. Ad quȩ
p̃cepta quasi suꝑ genua & suꝑ manuũ nr̃arũ
articulos erigimur: qui aterrenis contagiis
recedentes. quasi iam ab infimis uentrem
qui consternatus iacet: ita qui ingenibus & ma-¬
nuum suarum articulis incuruatur. incho¬
ante prouectu ex magna iam parte aterra
suspenditur. Ad extremũ uero uoci d̃nce
erecti quidem. sed trementes assistimus: cum
aterrenis desideriis ꝑfecte sulleuati. uerba
dĩ quo plenius cognoscimus. plus timemus.
Adhuc enim quasi in terra iacet: qui ad cȩles¬
tia erigi. terrenorum desideriis negligit. Qua¬

Expanded text:
jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum jacuit, per hoc quod se postmodum in manuum suarum articulis et in genibus erexit, per hoc quod ad extremum erectus quidem sed tremens constitit, in semetipso nobis omnem ordinem nostri profectus innotescit. Verba enim Dei in terra jacentes audimus, cum in peccatis positi, terrenae pvoce spiritualia praecepta cognoscimus. Ad ejus praecepta quasi super genua et super manuum nostrarum articulos erigimur, quia a terrenis contagiis recedentes, quasi jam ab infimis ventrem qui consternatus jacet, ita qui in genibus et manuum suarum articulis incurvatur, inchoante provectu, ex magna jam parte a terra suspenditur. Ad extremum vero voce dominica erecti quidem, sed trementes assistimus, cum a terrenis desideriis perfecte sublevati, verba Dei quo plenius cognoscimus, plus timemus: adhuc enim quasi in terra jacet, qui ad coelestia erigi terrenorum desideriis negligit. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
tia frugum grana solidantur. Bene aucem da-
nobis sui corporis insinuare studuit. hec merio¬
rum incrementa signauit. Ait enim. Audiui
uocem uerborum: & audiens iacebam consternatꝰ
suꝑ faciem meam. uultusq meus herebat terre:
& ecce manus cetigit me. & erexit me suꝑ genua
mea. & suꝑ articulos manuũ mearum: & dix̃
ad me. Daniel uir desideriorum. intellige uer¬
ba que ego loquor adte: & sta in gradu tuo. Nunc
enim missus sum ad te. Cumq dixisset michi
sermonem istum: steci tremens. Et ait ad me.
Noli metuere. Quam uidelic& positionem
sui corporis dum uerba intrinsecus loquentis
audiret: nequaquam nobis tanta cura expri-¬
meret. si a misteriis uacare cognouisset. In scrip¬
tura enim sacra. iusti uiri non solum quod
dicunt ꝓphetia est: sed etiam plerumq quod
agunt. Uir itaq sc̃s internis mẏsteriis plenꝰ.
ꝑpositionem quoq corporis exprimit uirtutẽ
uocis: & ꝑ hoc quod primũ in terra ꝓstratus

Expanded text:
tia frugum grana solidantur. Vet. XXI. 47.tia frugum grana solidantur. Vet. XXI. 47.nobis sui corporis insinuare studuit, haec meritorum incrementa signavit. Ait enim: Audivi vocem verborum ejus, et audiens jacebamat terrae. Et ecce manus tetigit me, et erexit me super genua mea, et super articulos manuum mearum, et dixit ad me: Daniel vir desideriorum, intellige verba quae ego loquor ad te, et sta in gradu tuo; nunc enim missus sum ad te. Cumque dixisset mihi sermonem istum, steti tremens, et ait ad me: Noli metuere . Quam videlicet positionem sui corporis, dum verba intrinsecus loquentis audiret, nequaquam nobis tanta cura exprimeret, si a mysteriis vacare cognovisset. In Scriptura enim sacra justi viri non solum quod dicunt prophetia est, sed etiam plerumque quod agunt. Vir itaque sanctus internis mysteriis plenus per positionem quoque corporis exprimit virtutem vocis, et per hoc quod primum in terra prostratus
Abbreviated transcription (Latin):
uenit tempus messis. Ecce ueritatis uoce. ꝑ
qualitates frugum. distincta sunt incremen¬
ta meritorum. Qit enim. Primũ herbam. de¬
inde spicas: deide plenum frumentum inspica.
Annon herba adhuc tunc fuerat petrus. cum ab
ancille ore. subito unius flatu sermonis inflexus
est: Iam quidem ꝑdeuotionem iuridis: sed ad¬
huc ꝑ infirmitatem tener. Plenum uero frumen¬
tum in spica mauentus est: quando ꝑsequentib
principibus resistebat dicens. Obedire oportet
do magis quam hominibus. Plenum frumen¬
tum inuentus est: quando in tritura ꝑsecutio¬
nis tot uerbera ꝑtulit: & tamen nequaquam
palearum more imminutus ẽ: sed granum in¬
tegrum mansit. P aulisꝑ quippe in unaquaq
anima. ut ita dicam interne grͣẽ humor exube¬
rat: ut herba in frugem crescat Nemo ergo
quemlibet ꝓximũ cum adhuc herbam uidet:
de frumento desperet. Ab herbarum quippe
foliis que huc illucq mollit̾ defluunt: surgen¬

Expanded text:
venit tempus messis. Ecce Veritatis voce per venit tempus messis. Ecce Veritatis voce per qualitates frugum distincta sunt incrementa meritorum. Ait enim: Primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. An non herba adhuc tunc fuerat Petrus cum ab ancillae ore subito unius flatu sermonis inflexus est, jam quidem per devotionem viridis, sed adhuc per infirmitatem tener. Plenum vero frumentum in spica inventus est quando persequentibus principibus resistebaDeo, magis quam hominibus . Plenum frumentum inventus est, quando in tritura persecutionis tot verbera pertulit, et tamen nequaquam palearum more imminutus etegrum mansit. Paulisper quippe in unaquaque anima, ut ita dicam, internae gratiae humor exuberat, ut herba in frugem crescat. Nemo ergo quemlibet proximum, cum adhuc herbam videt, de frumento desperet. Ad herbarum quippe foliis, quae huc illucque molliter defluunt, surgen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ occultam gram ad amorem d̃i temperata desu¬
per mensura ꝓficimus: quanto in nobis cotidie
de di spũ uirtus crescit. tanto nr̃ spiritus deficit.
Qui sp̃s erroris. quia non a nobis subito penitus
amputatur: bene paulisꝑ defecisse ꝑhibetur.
Tunc uero indõ plene ꝓficimus: cum a nobis
ipsis funditus defecerimus. Hec itaq crescen¬
tium mensura uirtutũ: sci uiri uocibus gradus
dicuntur. Electus & enim quisq arudimenti
postmodum & fortia conualescit. Quod apte¬
ineuangłio demonstrat ueritas dicens. Sie est
regnum dĩ. quemadmodum si iactet homo se¬
mentem interra. & dormiat. E exurgat nocte
acdie: & semen germinet & increscat. dum
nes̃cit ille. Cuius ninirũ seminis incrementu᷑
denuntians adiungit. Ultro enim terra fruc¬
tificat: primũ herbam : deinde spicas: deinde
plenum frumentum inspica. Cuius ꝓfectus
quoq etiam finem subrogat dicens. Et cum
se ꝓduxerit fructus statim mittit falcem: qm̃

Expanded text:
per occultam gratiam ad amorem Dei temperata desuper occultam gratiam ad amorem Dei temperata desuper mensura proficimus, quanto in nobis quotidie de Dei spiritu virtus crescit, tanto noster spiritus deficit. Qui spiritus erroris, quia non a nobis subito penitus amputatur, bene paulisper defecisse perhibetur. Tunc vero in Deo plene proficimus, cum a nobis ipsis funditus defecerimus. Hae itaque crescentium mensurae virtutum, sancti viri vocibus gradus dicuntur. Elpostmodum et fortia conin Evangelio demonstrat Veritas, dicens: Sic 721 est regnum Dei, quemadmodum si jaciat homo sementem in terram, et dormiat, et exsurgat nocte ac die, et semen germinet, et increscat, dum nescit ille . Cujus nimirum seminis incrementa denuntians, adjungit: Ultro enim terra fructificat, primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum in spica. Cujus profectus quoque etiam finem subrogat, dicens: Et cum ex se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc sciendum est. quia cum eiusdem sacri elo¬
quii p̃cepta cogitamus: cumq mentem auite
corruptibilis amore diuertimus: quasi quib¬
dam passibus cordis. ad interiora ꝓperamus.
Nemo autem infima deserens repente fit sũ¬
mus: quia ad optinendum ꝑ fectionis meritum.
dum cotidie mens in altum ducitur. ad hoc ꝓctil
dubio uelut ascensionis cinusdam gradib ꝑtie¬
nitur. Unde hic quoq apte subiuingitur. Per¬
quippe meritorum gradib ꝑ psalmistam dicit᷑.
Ambulabunt de uirtute inuirtutem. De his
iterum sc̃am eccłam contemplatꝰ: ait. Ds̃ ingra¬
dib eius dinoscetur: dum suscipiet eam. Neq
enim sicut dictum ẽ. repente ad summa ꝑtieni¬
tur: sed ad uirtutum celsitudinem ꝑ incremen¬
ta mens ducitur. Hinc namq est quod ꝓpħa isdẽ
iterum dicit. Exercitatus sum & defecit paulisꝑ
sps̃ meus. Quid est itaq quod ait sp̃s meus: nisi
sp̃s hominis. tudelicet sp̃s elationis: Et quia

Expanded text:
ec sciendum est quia cum ejusdem sacri eloec sciendum est quia cum ejusdem sacri eloquii praecepta cogitamus, cumque mentem a vitae corruptibilis amore divertimus, quasi quibusdam cordis passibus ad interiora properamus. Nemo autem infima deserens, repente fit summus, quia ad obtinendum perfectionis meritum, dum quotidie mens in altum ducitur, ad hoc procul dubio velut ascensionis quibusdam gradibus pervenitur. Unde hic quoque apte subjungitur: quippe meritorum gradibus per Psalmistam dicitur: Ambulabunt de virtute in virtutem . De his iterum sanctam Ecclesiam contemplatus, ait: Deus in gradibus ejus dignoscitur, dum suscipiet eam . Neque enim, sicut dictum est, repente ad summa pervenitur, sed ad virtutum celsitudinem per incrementa mens ducitur. Hinc namque est quod Propheta idem iterum dicit: Exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus meus . Quid est itaque, quod ait: Spiritus meus, nisi spiritus hominis, videlicet spiritus elationis? Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
ri non contradicit. Nam quia scriptũ ẽ. iustus in pͥn¬
cipio accusator ẽ. sui: non magis peccator. sed iustus
inderi appetit: cũ peccatorẽ se quisq nullo arguente
confitet᷑. S confessionis teritatẽ ꝓbat: cum alter ma¬
lũ quod fecimꝰ increpat. Quod si suꝑbe defendimꝰ:
liquet qi peccatores nos ex nob̃ ficte dicebamus. Nn¬
de sũmoꝑe curandũ est. ut mala quȩ fecimꝰ. & spon¬
te sateamur: & hec aliis arguentib ñ negemꝰ. Suꝑ¬
biȩ quippe uiciũ est.: ut quł de se faceri quisq quasi
sua sponte dignatur. hoc sibi dici ab aliis dedignetur.¬
Beatus itaq iob qͣntȩ fuerit humilitatis ostendit:
qui se & int̾ aduersatios nouerat inuere: & tam̃ ñ
uerebatur culpas noce confessionis apire. S notandã
quod suꝑius uirtutes suas loquitur: inferiꝰ pecca¬
tũ facet᷑. hinc enĩ liquido demonstrat. quã uera de
bonis suis dyxerat: qͥ noluit tacere de malis. Modo

Expanded text:
ri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus in prinri non contradicit. Nam quia scriptum est: Justus in principio accusator est sui , non magis peccator, sed justus videri appetit, cum peccatorem 714 se quisque nullo arguente confitetur, sed confessionis veritatem probat, cum alter malum quod fecimus increpat. Quod si superbe defendimus, liquet quia peccatores nos ex nobis ficte dicebamus. Unde summopere curandum est ut mala quae fecimus, et sponte fateamur, et haec aliis arguentibus non negemus. Superbiae quippe vitium est ut quod de se fateri quisque quasi sua sponte dignatur, hoc sibi dici ab aliis dedigneturBeatus itaque Job quantae fuerit humilitatis ostendit, qui se et inter adversarios noverat vivere, et tamen non verebatur culpas voce confessionis aperire. Sed notandum quod superius virtutes suas loquitur, inferius peccatum fatetur. Hinc enim liquido demonstrat quam vera de bonis suis dixerat, qui noluit tacere de malis. Modo
Abbreviated transcription (Latin):
accipit᷑: in sinu iniquitatẽ celȩare ẽ. hanc inconscientiȩ
latibulis occultare: nec ꝑ confessionẽ detegere. sed ꝑde¬
fensionẽ. sed ꝑdefensionẽ uelare. Quo contra
iacobꝰ dicit. Confitemini alterutrũ peccata ur̃a: & ora¬
te pro inuicẽ ut saluemini. Salomon quoq ait. Q ab¬
scondit scelera sua: ñ diriget᷑. Qui aut̃ confessus fuerit
E dereliquerit ea: miscd̃iam consequet᷑. S int̾ hec
sciendũ ẽ. qđ plerumq homines & culpas c̾fitentur:
& htimiles non sunt. Nam multos notumus: qͥ arguen¬
te nullo. peccatores se esse conficent᷑. Ctim uͦ de culpa sua
suerint fortasse correpti: defensionis patrocimiĩ que¬
runt. ne peccatores eẽ uideant᷑. Qͥ si tunc cũ id sponce
dicunt. peccatores se ẽẽ ueraci humilitate cognoscerent:
cũ arguuntur ab aliis esse se quod confessi fuerant ñ
negarent. Qua in re inditia uere confessionis sunt:
sicũ quisq se peccatorẽ dicit. id de se dicenti etiã alte¬

Expanded text:
accipitur, in sinu iniquitatem celare est, hanc in conscientiae latibulis occultare, nec per confessionem detegere, sed per defensionem velare. Quo contra Jacobus dicit: « Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . » Salomon quoque ait: « Qui abscondit scelera sua, non dirigetur; qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, missciendum est quod plerumque homines et culpas confitentur, et humiles non sunt. Nam multos novimus qui arguente nullo peccatores se esse confitentur; cum vero de culpa sua fuerint fortasse correpti, defensionis patrocinium quaerunt, ne peccatores esse videantur. Qui si tunc cum id sponte dicunt peccatores se esse veraci humilitate cognoscerent, cum arguuntur ab aliis, esse se quod confessi fuerant non negarent. Qua in re indicia verae confessionis sunt, si cum quisque se peccatorem dicit, id de se dicenti etiam alte
Abbreviated transcription (Latin):
prius est quam rectus narrandi ordo seruetur:
tur. Ille quippe bene agit quȩ pia sunt. quiscit
prius seruare quȩ iusta sunt : ut collatus in ꝑxi.¬
mis riuus miscłiȩ. de iusticiȩ fonte ducatur. Nã
multi ꝑximis quasi oꝑa miscłiȩ impendunt:
s iniusticie facta non deserunt Qui si ueracit᷑¬

Expanded text:
prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, prius est, quam rectus narrandi ordo servetur, tur. Ille quippprius servare quae justa sunt, ut collatus in proximos rivus misericordiae de justitiae fonte ducatur. Nam multi proximis quasi opera misericordiae impendunt, sed injustitiae facta non deserunt. Quod  Text
Abbreviated transcription (Latin):
demonstret. Ostendit discipulis quid humilita¬
us acceꝑit: ostendit aduersariis quid sublimi¬
latis. In notescit contra aduersarios quid habe¬
ret exmunere: innotescit discipulis. qualis apud
bona narrare quȩ faciunt: non elationi serui¬
unt. sed ucilitati. Unde beatus iob amicis suis
se iniuste increpantibus. atq iccirco nescienti¬
bus bona sua loquendo aꝑit: ut nimirum
discerent non contra eius uitam increpantes
erigi. sed hanc tacentes imitari. Quamuis ut
supra iã diximus. hunc ad memoriam facta
sua reducere: inuecta ab increpantibus desꝑa¬
tio cõpellebat. Nam int̾ tot dolores uulneris
& uerba desꝑatiouis. cum bona quȩ fecit nar¬
rat: quasi collapsum uerbis & uierberibus ad
spem animũ reformat. Dicat gͦ bona quȩ fecit:
ut non cogatur inter tot mala de se desperare
quȩ audit. O culus fui cȩco: & pes claudo. Cum¬
scĩ oꝑis exempla pensamus. intuendum nobis

Expanded text:
demonstret. Ostendit discipulis quid humilitademonstret. Ostendit discipulis quid humilitatis acceperit, ostendit adversariis quid sublimitatis. Innotescit contra adversarios quid habent ex munere, innotescit discipulis qualis apud bona narrare quae faciunt, non elationi serviunt, sed utilitati. Unde beatus Job amicis suis se injuste increpantibus, atque idcirco nescientibus bona sua, loquendo aperit, ut nimirum discerent non contra ejus vitam increpantes erigi, sed hanc tacentes imitari, quamvis, ut supra jam diximus, hunc ad memoriam facta sua reducere, invecta ab increpantibus desperatio compellebat. Nam inter tot dolores vulneris et verba desperationis, cum bona quae fecit narrat, quasi collapsum verbis et verberibus ad spem animum reformat. Dicat ergo bona quae fecit, ut non cogatur inter tot mala de se desperare quae audit. Oculus fui caeco, et pes claudo. sancti operis exempla pensamus, intuendum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uidens falsorum apłoꝵ ꝑ suasionibus auere
fidei tramite deuiare: eis se sũmoꝑe quantũ
esset uenerandus ostendit dicens. In quo quis
audet : in insipientia dico. audeo &e ego. Hebrei
sunt: & ego. Isrłice sunt: & ego. Semen abrahe
sunt: & ego. Mumstri xp̃i sunt: & ego. Ut mi¬
nus sapiens dico: plus ego. Quib etiam sub¬
ingit. quod ei quoq tercu celi secreta patue¬
rint: quod raptus etiam paradisi archana pe¬
netrauit. Ecce honorem fugiens. seruum se
discipulorum p̾dicat: ecce honorem ꝓ utilitate
audientium querens. falsis apłis uite suȩ meri¬
ta suꝑponit. Egit quippe doctor egregius. ut
dum ipse qualis esset agnoscitur: & uita & lin¬
gua male p̾dicantium. eius cõparatione uilesce¬
ret. Illos uidelicet cõmendaret: si se absconde¬
ret. Cumq se non ostenderet: errori locum
dedisset. Miro gͥ modo & humilitatis exhibis
gram̃. & utilitatis querit incrementa: ut & ser¬
uũ se discipulis predic&: & aduersariis potiorẽ

Expanded text:
videns falsorum apostolorum persuasionibus a verae fidei tramite deviare, eis se summopere quantum esset venerandus ostendit, dicens: In quo quis audet, in insipientia dico, audeo et ego. Hebraei sunt, et ego. Israelitae sunt, 624 et ego. Semen Abrahae sunt, et ego. Ministri Christi sunt, et ego. Ut minus sapiens dico, plus ego . Quibus etiam subjungit quod ei quoque tertii coeli secreta patuerint, quod raptus etiam paradisi arcana penetrarit. Ecce honorem fugiens servum se discipulorum praedicat. Ecce honorem pro utilitate audientium quaerens falsis apostolis vitae suae merita superponit. Egit quippe doctor egregius ut dum ipse qualis esset agnoscitur, et vita et lingua male praedicantium, ejus comparatione vilesceret. Illos videlicet commendaret, si se absconderet; cumque se non ostenderet, errori locum dedisset. Miro igitur modo et humilitatis exhibet gratiam, et utilitatis quaerit incrementa, ut et servum se discipulorum praedicet, et adversariis potiorem
Abbreviated transcription (Latin):
torica narratione pensentur. Paulo post nãq
dic̃. Non adequabitur ei aurum uł utrum.
Et cum sicut nouimus uitrũ longe atq dis¬
similiter auro sit uilus: cur post auri nom̃
metalli utiq p̃tiosi. pro immensa laude
uitrum quoq dixit sapientie non equari:
Ipsa ꝙͦ litere difficcultate. compellimur.
ut ad sententias hoꝵ uerboꝵ misticas uigi¬
lemus. Uir itaq sanctus quam sapientĩam
contemplat᷑. nisi eam de qua paulus aposto¬

Expanded text:
torica narratione pensentur. Paulo post namque torica narratione pensentur. Paulo post namque dicit: Non adaequabitur ei aurum vel vitrum. Et cum, sicut novimus, vitrum longe atque dissimiliter auro sit vilius, cur post auri nomen, metalli utique pretiosi, pro immensa laude vitrum quoque dixit sapientiae non aequari? Ipsa ergo litterae difficultate comput ad sententias horum verborum mysticas vigilemus. Vir itaque sanctus, quam sapientiam contemplatur, nisi eam de qua Paulus aposto
Abbreviated transcription (Latin):
tur interra suauiter uiuentium: inferiorẽ
uersum reddid̾it dicens. Non dabitur au¬
rum obrizum proea: nec appendetur ar-¬
gentum in comutatione eius. Ad utraq ergo
respondit:. s augendo quod obiecerat non
soluendo. Cum sapientiȩ namq locum que¬
reret. ac deide inferius responderet. abys¬
sus dicit non est in me: non ubi esset. s ubi
non esset indicauit. Rursus cum ab homi¬
ne eius p̃tium diceret ignorari. atq ad hoc
inferitis diceret. non dabitur aurum obrirũ
pro ea: non quid esset euis p̃tium s quid non
esset ostendit. Cunctis aut̾e liquet. quod neq
hec humana sapientia. uł teneri loco. uł emi
diuitus potest. Sed uir sanctus mysticis sen¬
sib plenus. ad alia nos intelligenda transmit¬
tit: ut non creatam s creantem sapientiam
requiramus. N am nisi in uerbis istis alle¬
goriarũ secreta rimemur: ea utiq quȩ secun¬
tur. om̃ino sunt digna despectu. si ex sola hys¬

Expanded text:
tur in terra suaviter viventium, inferiorem tur in terra suaviter viventium, inferiorem versum reddidit, dicens: Non dabitur aurum obryzum pro ea, nec appendetur argentum in commutatione ejus. Ad utraque ergo respondit, sed augendo quod objecerat, non solvendo. Cum sapientiae namque locum quaereret, ac deinde inferius responderet: Abyssus dicit: Non est in me, non ubi esset, sed ubi non esset indicavit. Rursus cum ab homine ejus pretium diceret ignorari, atque ad hoc inferius redderet: Non dabitur aurum obrysum pro ea, non quid esset ejus pretium, sed quid non esset ostendit. Cunctis autem liquet quod neque haec humana sapientia vel teneri loco, vel emi divitiis potest. Sed vir sanctus, mysticis sensibus plenus, ad alia nos intelligenda transmittit, ut non creatam sed creantem sapientiam requiramus. Nam nisi in verbis istis allegoriarum secreta rimemur, ea utique quae sequuntur omnino sunt digna despectu, si ex sola his
Abbreviated transcription (Latin):
uerba cognosceret: s eiusdem clantate̾ legis
om̃ino non uideret. Unde recte & ꝑ paulũ
dicit᷑. Usq in hodiernum enim diem cum le¬
gitur moyses: uelamen est positũ suꝑ cor eoꝵ.
S quia dicta di nullatenus sine eius sapien¬
tia penetrantur: nisi enim quis sp̃m eus ac¬
ceꝑit eius nullo mͦ uerba cognoscit: sanctꝰ uir
de inuestiganda eadem di sapientia. uerba
& qͥs est locus intelligentiȩ: Nescit homo p̃¬
tium eius: nec inuẽnitur in terra sua¬
uiter uiuentium. Abyssus dicit non est in
me: et mare loquitur mecum. Non da¬
bitur aurum obrixm proea: nec appende¬
tur argentum in comiutatione eius.
& duo subdidit respondendo. Ad id namq
quodd suꝑus dixit. sapientia uero uͥ inuenit᷑
et quis est locus intelligentie: isto uersu res¬
pondit. Abyssus dicit non est in me: ꝙ mare
loquitur non est mecum. Ad id uero quod
dixerat. nescit homo p̾tium eius. nec inueni¬

Expanded text:
verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis verba cognosceret, sed ejusdem claritatem legis omnimodo non videret. Unde recte et per Paulum dicitur: Usque in hodiernum enim diem cum legitur Moyses, velamen est positum super eor eorum . Sed quia dicta Dei nullatenus sine ejus sapientia penetrantur nisi enim qui spiritum ejus acceperit, ejus nullo modo verba cognoscit, sanctus vir de investiganda eadem Dei sapientia verba  quis est locus intelligentiae? nescit homo pretium ejus, nec invenitur in terra suaviter viventium. Abyssus dicit: Non est in me; et mare loquitur: Non est mecum. Non dabitur aurum obryzum pro ea, nec appendetur argentum in commutatione ejus.  duo subdidit respondendo. Ad id namque quod superius dixit, sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? isto versu respondit: Abyssus dicit; Non est in me; et mare loquitur; Non est mecum. Ad id vero quod dixerat, nescit homo pretium ejus, nec inveni
Abbreviated transcription (Latin):
dicta exponentium: fecerunt nobis esse
iam conspicuas sententias antiquoꝵ patrũ.
U nde ysayas ꝓpħa plana sc̃e eccłie exposi¬
tionis uerba conspiciens. & non allegoriaꝵ
tenebris obscura: exclamauit dicens. Locꝰ
fluuioꝵ: riui latissimi & patentes. Testa¬
menti enim ueteris dicta. quasi angusti
& clausi ruui fuerant: qui umnmensas scien¬
tiȩ suȩ sententias. collectione obscurissima
constringebant. At contra doctͥna sancte
eccłiȩ riui & lati et patentes sunt: qr euis
dicta & inuenientib multa sunt: & queren¬
tib plana. Ait ͦgͦ. Profunda fluuoꝵ scri¬
tatus ẽ: & abscondita produxit in lucem.
quia dum suis expositorib intelligentiȩ
sp̃m infudit. antiquas ꝓpħantium obscuri
noscit: quod synagoga pͥus ꝑ literam intelli¬
gere om̃ino non ualuit. Unde & moyses cum
populo loqueret᷑ faciem uelabat: ut uideli¬
cet designaret qͦd ille uideoꝵ populus legis

Expanded text:
dicta exponentium fecerunt nobis esse dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamavit dicens: Locus fluviorum rivi latissimi et patentes. . Testamenti enim veteris dicta quasi angusti et clausi rivi fuerant, qui immensas 584 scientiae suae sententias collectione obscurissima constringebant. At contra doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes sunt, quia ejus dicta et invenientibus multa sunt et quaerentibus plana. Ait ergo: Profunda fluviorum scrutatus est, et abscondita produxit in lucem. Quia dum suis expositoribus intelligentiae spiritum infudit, antiquas prophetantium obscuritspiritum agnoscit, quod Synagoga prius per litteram intelligere omnino non valuit. Unde et Moyses cum populo loqueretur , faciem velabat, ut videlicet designaret quod ille Judaeorum populus legis
Abbreviated transcription (Latin):
nisi antiquoꝵ patrum dicta nun. cupãtur:
Quis enim pensare sufficiet. quã uehemers
fluuius dum legẽ conderet ex pectore mo¬
yseos erupit: quam uehemens fluuius ex
dauid corde defluxit: quanta salomonis
ore. atq om̃ium ꝓpħaꝵ. fluminũ fluenta
manarunt: S horum fluminũ uidea spe¬
ciẽ tenuit: dum literȩ suꝑficiem seruans.
eoꝵ profunda nesciuit. Nos uͦ qͥ ueniente
domino in eis interna sp̃alia querimus: eoꝵ
profunda rumamur. Quod ipse dominus
facere dicitur: qr id nos agere ipso donan¬
te p̃ualemus. ꝑ nos gͦ qui non literam que
occidit. s spm̃ qui uuuficat sequimur: pro¬
funda fluiuoꝵ dominus scrutatur. Et abs¬
condita in lucem produxit: quia dicta le
gis quȩ caligosa nimis hystoria obscurat.
nunc expostio sp̃alis illuminat. Unde et
loquens in parabolis ꝑ euugłm ueritas dis¬
cipulis p̃cepit dicens. Quod dico uobis in
tenebris dicite in lumine: & quod in aure
auditis p̃dicate suꝑ tecta. Aꝑte namq

Expanded text:
nisi antiquorum Patrum dicta nuncupantur? Quis enim pensare sufficiat quam vehemens fluvius, dum legem conderet, ex pectore Moysi erupit quam vehemens fluvius ex David corde defluxit; quanta a Salomonis ore atque omnium prophetarum fluminum fluenta manarunt? Sed horum fluminum Judaea speciem tenuit, dum litterae superficiem servans, eorum profunda nescivit. Nos vero qui veniente Domino in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere dicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, gis, quae caligosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecipit, dicens: « Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Aperte namque
Abbreviated transcription (Latin):
quo florere contemptores ueritatis uidet.
Sed cum iusta ultio iniustos subtrabit.
alios a prauitate compescit. Unde & ꝑ
salomonem dicit᷑. Qultato pestilente:.sa¬
pientior erit paruulus. Uir igit᷑ sanctus
postquam potentum penas qui extollun¬
tur in scło sufficient̃ expleuit: rursus ad
bereticoꝵ suꝑbiam qui extolluntur melo¬
quio uerba conuertit. Nam sequitur.¬

Expanded text:
quo florere contemptores veritatis videt. quo florere contemptores veritatis videt. Sed dum justa ultio injustos subtrahit, alios a pravitate compescit. Unde per Salomonem dicitur: Multato pestilente, sapientior erit parvulus . Vir igitur sanctus postquam potentum poenas qui extolluntur in saeculo sufficienter explevit, 573 rursus ad haereticorum superbiam, qui extolluntur in eloquio, verba convertit. Nam sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
aliena pena quid̃ timeat. Et dum de¬
linquentẽ sic ꝑcussum conspicit: disso¬
luta sua oꝑa iusticiȩ uigore restringit.
Sicq fit. ut quia iniquus uiuens multoᷤᷤ
ad culpam trarerat. delectatione pecca¬
ti: quosdam moriens a culpa reuocet. ter¬
rore tormenti. Quod etiam prouenire bo¬
nis: psalmista testatur dicens. Letabit᷑
iustus cum uidit uindictam impioꝵs.
manus suas lauabit in sanguine pecca¬
toꝵ. In peccatoꝵ morientium sanguine
iusti lauantur manus: qr dum eoꝵ pena
conspicitur: conspitientis uita munda
tentio ammirationis expͥmit᷑. Si uero
in sibilo fortasse alia significatio querit᷑.
moriente peccatore. hii qui interitum
eius aspitiunt. os in sibilo stringunt.⁊
dum ad ea quȩ contempserant uerba spi¬
ritalia conuertunt᷑ : ut iam credere &
predicare incipiant. quȩ pͥus dum im¬
qum florere cernerent non credebant
Nam fit plerumq ut infirmoꝵ animꝰ
eo magis de auditu ueritatis trepidet:

Expanded text:
aliena poena quid timeat; et dum dealiena poena quid timeat; et dum delinquentem sic percussum conspicit, dissoluta sua opera justitiae vigore constringit. Sicque fit ut qui iniquus vivens multos ad culpam traxerat delectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormenti. Quod etiam provenire bonis Psalmista testatur, dicens: Laetabitur justus cum viderit vindictam impiorum, manus suas tavabit in sanguine peccatorum . In peccatorum morientium sanguinne justi lavantur manus, quia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundattentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo alia fortasse significatio quaeritur moriente peccatore, hi qui interitum ejus aspiciunt, os in sibilo stringunt, dum ad ea quae contempserant verba spiritalia convertuntur, ut jam credere et praedicare incipiant quae prius dum iniquum florere cernerent non credebant. Nam fit plerumque ut infirmorum animus eo magis de auditu veritatis trepidet,
Abbreviated transcription (Latin):
peccato ꝑcussis. atq in peccato suo mori¬
entib debet estimari. qr eoꝵ ꝑcussio hic
cepta illic ꝑficitur: ut incorrectis unum
flagellum sic. quod temꝑaliter incipit.
sed in eternis suppliciis consummat᷑: qua¬
tinus eis qui omnino corrigi renuunt.
iam p̃sentium flagelloꝵ p̾cussio. sequen¬
tium sit micium tormentoꝵ. Emittit gͦ¬
nis eius fugiesfugieqͥlle & enum fugit de
manu ferientis : qui prauitatẽ sũe corri¬
git actionis. Uel certe quia in sacro elo¬
quio manus solet oꝑatio intelligi:. de
manu ꝑcussi fugit: qui dum praui inte¬
ritum conspicit. uias prauitatis relinquit.
est: uite suȩ oꝑa in rectitudine confir¬
mare. U̾nde etiam paulus dicit. Remis¬
sas manus & dissoluta genua engite.
Dumitaq alienum intẽritũ conspitiunt.
reuocantur ad cor ut cogitent suum.
& unde alius ad tormenta ducit᷑. a tor¬
mento alius inde liberatur. Stringit gͦ
suꝑ eum manus suas: quia conspicit in

Expanded text:
peccato percussis atque in peccato suo moripeccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepit, illic finitur, ut in incorrectis unum flagellum sit, quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis, qui omnino corrigi renuunt, jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentorum. nu ejus fugiens fugiet. - Ille etenim fugit de manu ferientis, qui pravitatem suae corrigit actionis. Vel certe quia in sacro eloquio manus operatio solet intelligi, de manu percussi fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis relinquit. est vitae suae opera rectitudine confirmare. Unde etiam Paulus ait: « Remissas manus, et dissoluta genua erigite . » Dum itaque alienum interitum conspiciunt, revocantur ad cor, ut recogitent suum, et unde alius ad tormenta ducitur, a tormento alius inde lisuper eum manus suas, quia conspicit in
Abbreviated transcription (Latin):
dum flagellat᷑ iniquiis & corrigit᷑. au¬
dire p̃ceptum noluit. audiuit dolorem.
Dolor gͦ in p̃cepto fingit᷑ ei. qui a malis
oꝑibus quasi precepti uice dolore cohibe¬
tur. De his uͦ quos dãpnant flagella.
non liberant: dicit᷑. ꝑ cussisti eos nec do¬
luerunt: attriusti eos & renuerunt acci¬
ꝑe disciplinam. His flagella ab hac uita
incohant: & u eterna ꝑcussione ꝑdu¬
rant. Unde ꝑ moysen dñs dicit. Ignis
exarsit abira mea: & ardebit usq ad
danipnationẽ. apte mox subdit᷑. Et
ardebit usq ad inferos deorsum. Licet
a quibdam dici soleat illud quod scͥp¬
tum est: non uidicat deus bis inidipsũ.
Qui tam̃ hoc quod ꝑ ꝓpħam de iniqͥs
d̾r. non attendunt: & dupplici contcio¬
ne contere eos. &. id quod alias scͥptum ẽ.
Iħe populum de terra egipti saluans.:
scđo eos qui non credidunt ꝑdidit. Qui¬
b tamen si consensum p̃bemus quam¬
libet culpam bis ferri non posse: hoc ex

Expanded text:
dum flagellatur iniquus, et corrigitur; audum flagellatur iniquus, et corrigitur; audire praeceptum noluit, audit dolorem. Dolor ergo in praecepto fingitur, ei qui a malis operibus quasi praecepti vice, dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella et non liberant, dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . His flagella ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: Ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad damnationem, apte mox subditur: Et ardebit usque ad inferos deorsum. Licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: Non judicat Deus bis in idipsum . Qui tamen hoc quod per prophetam de iniquis dicitur, non attendunt: Et duplici confusione contere eJesus populum de terra Aegypti salvans, secundo eos, qui non crediderunt perdidit, quibus tamen si consensum praebeamus, quamlibet culpam bis ferire non posse, hoc ex
Abbreviated transcription (Latin):
est. In oꝑib manuum suaꝵ comp̃hen¬
sus est peccator. De quo ꝑ iheremiam
dominus dicit. dum incorrigibiliter
delinquentes populos uidet: quos non
iam sub disciplina filios. s sub districta ꝑ¬
cussione hostes intuetur. Plaga inimici
ꝑcussi te castigatione crudelĩ. Et quod
bic dicitur. non parcet: ibi quoq uer¬
bis aliis declaratur: Quid clamas suꝑ
contricione tua: Iusanabilis est dolor
tuus. Unde boc semꝑ ȩlecti prouident.
ut ante ad iusticiam redeant. quam se¬
se ira uidicis inextinguibilit̾ accendat.
ne ultimo flagello dep̃hensi. simul eis fi¬
niatur uita cum culpa. flagellum namq
tunc diluit culpam: cum mutauerit ui¬
tam. Nam cuuis mores non nutat: non
expiat actiones. Omnis gͦ diuina ꝑcussio
aut purgatio in nobis uite p̃sentis est:
aut inicium penȩ sequentis. Propt̾ eos
enu qui ex flagello proficiunt. dictum
est. qui fingis laborem in precepto ⁊ qͥa

Expanded text:
est: « In operibus manuum suarum comprehenest: « In operibus manuum suarum comprehensus est peccator . » De quo per Jeremiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filios, sed sub districta percussione hostes intuetur: « Plaga inimici percussi te, castigatione creduli. » Et quod hic dicitur « non parcet, » ibi quoque verbis aliis declacontritione tua? insanabilis est dolor tuus . Unde hoc semper electi provident, ut ante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inexstinguibiliter accendat, ne ultimo flagello deprehensi simul eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, non expiat actiones. Omnis ergo divina percussio, aut purgatio in nobis vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Propter eos enim qui ex flagello proficiunt dictum est: Qui fingis dolorem in praecepto . Quia
Abbreviated transcription (Latin):
nus sp̃c eum quẽ nunc succenderit igne
ꝑuerse concupiscentiȩ. rapit postinodũ
ad flaminas gehennȩ. Sequitur. Et uelut
turbo rapiet᷑ eum de loco suo. Locus ꝑ¬
uersorum est.temꝑalis uite delectatio :
et carnalis uoluptas. Quasi turbine g
unusquisq de loco suo rapitur: cum a
cunctis suis delectationibus extremo ter¬
ritus die seꝑatur. De quo extremo die ap
riendo corrigit: ad hoc flagellum emit¬
tit ut parcat. Cum uͦ eius uitam in pec¬
cato ꝑmanentẽ. feriendo concludit.
flagellum emutit. sed nequaqũa par¬
cit. Qui enum flagellum emisit ut
parceret: ad hoc emutit quandoq ne
parcat. In hac namq uita dñs tanto
magis studet ut parcat. quanto magis
expectando flagellat: sicut ipse uocẽ
angeli ad iohannem ait. Ego quos amo
arguo & castigo. Et sicut᷑ alias dicit᷑.
Quem diligit dominus castigat: flagel
lat omñe filium quem recipĩt. E contra
autem de flagello dampnationis scͥptũ

Expanded text:
nus spiritus eum quem nunc succenderit igne nus spiritus eum quem nunc succenderit igne perversae concupiscentiae, rapit postmodum ad flammas gehennae. Sequitur: CAPUTturbo rapit eum de loco suo. Locus perversorum est temporalis vitae dilectio, et carnis voluptas. Quasi turbine igitur unusquisque de loco suo rapitur, cum a cunctis suis delectationibus, extremo territus die, separatur. De quo extremo die aptriendo corrigit, ad hoc flagellum emittit, ut parcat. Cum vero ejus vitam in peccato permanentem feriendo concludit, flagellum emittit, sed nequaquam parcit. Qui enim flagellum emisit ut parceret, ad hoc emittit quandoque ne parcat. In hac namque vita Dominus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat, sicut ipse voce angeli ad Joannem ait: Ego quos amo, arguo et castigo . Et sicut alias dicitur: Quem diligit Daminus castigat, flagellat autem omnem filium quem recipit . Ecoautem de flagello damnationis scriptum