comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ꝑiderunt. Peus enim
alios destruit adcorrectione.
allos deicit ad rumam. Paulũ
destruxit ut in melius constru¬
eret. et de ꝑsecutore apłm face¬
ret s ĩpium pharaonem cũc
tantis mirabilibus non cre¬
deret. demersit altissimus ut
periret. Sic ergo illos dicit des¬
trui: ut non itetum debeant
edificari. Quod dictum sicut
sepe monuimus. ad ꝓpham po¬
tius uidetur ꝑtinere: quam:
ad iracundie qualitatẽ. Be
nedictus dominus. qm̃ ex¬
aucliuit uocem dep̾cationis
mee. Sciens complenda esse
omnia que petebat. Partem
sccde sectionis ingreditur. grãs
agens quod uindicatus sit
abinimicis suis.: dum adhuc
nullatenus extitissent. Hec
figura dicitur ꝓlemsis. lati¬
ne pcccupatio. quando tes
secuture ꝓ p̃teritis pomintur.
Sl̃ cliscutiamus quid sibi ue¬
lit dispositio ista uborum. Be¬
nedictus dominus qm̃ exau¬
diuit. qui ẽ utiq et si non ex¬
audiat beneclictus. S bene¬
dictum ꝓprie diciimus. cui gr̃as

Expanded text:
tiam perdiderunt. Deus enim tiam perdiderunt. Deus enim alios destruit ad correctionem, alios dejicit ad ruinam. Paulum destruxit, ut in melius construeret, et de persecutore apostolum faceret; sed impium Pharaonem cum tantis mirabilibus non crederet, demersit Altissimus ut periret. Sic ergo illos dicit destrui, ut non iterum debeant aedificari. Quod dictum, sicut saepe monuimus, ad prophetiam potius videtur pertinere quam ad iracundiae qualitatem. Vers. 8. Benedictus Dominus, quoniam exaudivit vocem deprecationis meae. Sciens complenda esse omnia quae petebat, partem secundae sectionis ingreditur: gratias agens quod vindicatus sit de inimicis suis, dum adhuc nullatenus exstitissent. Haec figura dicitur prolepsis, Latine praeoccupatio, quando res secuturae pro praeteritis ponuntur. Sed discutiamus quid sibi velit dispositio ista verborum, Benedictus Dominus, quoniam exaudivit; qui est utique, etsi non exaudiat, benedictus. Sed benedictum proprie dicimus, cui gratias
Abbreviated transcription (Latin):
dificabis eos. Suꝑiorem ex¬
colit sensum. Dicit enĩ ideo
debere illis reddi: quia non
intellexerunt oꝑa dñi. Oꝑa
siquidem eius fuit. ut docẽt
ppłm uiam ueritatis. et fidei.
et sacre in carnationis ar¬
chano. reconciliaret hoĩez
deo. quatimis ubi nõ potat
uitiata natura conscendere.
dominice uisitationis mu¬
nere pueniret. Et ne filio
dei uera docenti mens obsti¬
nata non crederet: hoc quoq
miraculorum ingentium:
untute firmauit. ut quod in¬
telligerent iudei cõmunem
hominem non posse facere:
hoc euidenter agnoscerent po¬
tentiam diuinitatis imple¬
te. S iui clementes dum tã¬
tuminodo hominem credũt
filium dei clici indignissime
ꝑtuletunt. Sequitur. Et in
oꝑa manuum eius non consi¬
derauunt. Utiq si considera¬
ssent expauissent.potius quã
sỹuissent. Plorassent: quam:
conspuissent. Adorassent.quã
crucifixissent. Tale enim sacͥ¬
legium aliis ꝓuenire nõ potuit.
nisi illis qui ueritatis intelligẽ¬

Expanded text:
dificabis eos. Superiorem exdificabis eos. Superiorem excolit sensum. Dicit enim, ideo debere illis reddi, quia non intellexerunt opera Domini. Opera siquidem ejus fuit, ut doceret populum viam veritatis et fidei, et ex sacrae incarnationis arcano reconciliaret hominem Deo; quatenus ubi non poterat vitiata natura conscendere, Dominicae visitationis munere perveniret. Et ne Filio Dei vera docenti meus obstinata non crederet, hoc quoque miraculorum ingentium virtute firmavit; ut quod intelligerent Judaei communem hominem non posse facere, hoc evidenter agnoscerent potentiam Divinitatis implere. Sed illi dementes, dum tantummodo hominem credunt, Filium Dei dici indignissime pertulerunt. Sequitur, et in opera manuum ejus non consideraverunt. Utique si considerassent, expavissent potius quam sprevissent, plorassent quam conspuissent, adorassent quam crucifixissent. Tale enim sacrilegium aliis provenire non potuit, nisi illis qui veritatis intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
nite benedicti pattis mei. per¬
apite regnum quod uobis
paratum ẽ abmitio muncdi
Qeccia. cum retribuet̾ malũ
ꝓ malo. quando licturus ẽ
impiis. ite in ignem et̾num.
qui paratus ẽ dbło et angelis
qua mensi fueritis. in eadem
temetietur uob̃. Quarta cum
retribuit quod hic dicit. bonũ
ꝓmato. ut qui ꝑsecutores exti¬
terunt. fiant comũsi pꝯea lau¬
datores. Uerum ista omnia
que de mimicis suis p̃clicit:
non sunt uota malitia. s pre¬
scientia futurorum. Nam ĩ
euangelio dicit. Idater: di¬
mitte eis. non enĩm sciunt
quid faciunt. S utrumq
pium ẽ. Hic enim cõminatur
ut t̾reat. ne sceleta sua p̾sump¬
tione desꝑata ꝑficiant. ibi aũt
cum patitur orat: ut ad penitu¬
dinem eorum corda ꝑdiͣcat.
Hec uacat quodl totiens sen¬
tentie ip̃ius trores iterauit.⁊
ut corda lapidea magne com¬
minationis incendio solue¬
runt oꝑa dm̃i. et in oꝑa ma¬
nuum eius non consitera¬
ũunt. destrue illos nec he¬

Expanded text:
nite, benedicti Patris mei, pernite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Tertia cum retribuet malum pro malo, quando dicturus est impiis: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelisqua mensi fueritis, in eadem remetietur vobis . Quarta cum retribuit quod hic dicit, bonum pro malo, ut qui persecutores exstiterunt, fiant conversi, postea laudatores. Verum ista omnia quae de inimicis suis praedicit, non sunt vota malitiae, sed praescientia futurorum. Nam in Evangelio dicit: Pater, dimitte illis, non enim sciunt quid faciunt . Sed utrumque pium est; hic enim comminatur ut terreat, ne scelera sua praesumptione desperata perficiant; ibi autem cum patitur, orat ut ad poenitudinem eorum corda perducat. Nec vacat quod toties sententiam ipsius terroris iteravit, ut corda lapidea magnae comminationis incendio salvarunt opera Domini, et in opera manuum ejus non consideraverunt; destrues illos, nec ae
Abbreviated transcription (Latin):
tur. intellectum uitupationis
habete monstratur: ꝓximo suo.
de se dicit. quia eis camnis ori¬
gine iungebatur. que iuste
maicdicebantur. quia ꝑxim
rati sunt quidem malum.
s fecerunt nolentes bonu.
ut mortem inferrent xp̃o. q̃
mors ip̃a finiretur. Sangui¬
nem funterent. quo mundi
crimina lauarentut. Ideo pe¬
tit illis dari sccłm oꝑa ipo̾ru.
it loluntatem. quia unus¬
quisq hoc opatur qd̾ uult. Hã
frequent᷑ et p̾stant qui nocere
contenclunt. ut lbłus facit
qui dum innocentibus ĩge¬
nt mortis penas: transmutit
mres ad coronas. E xp̃ssit
noxio nocerent. et qui ad eos
saluandos uenerat. morti tra
tribue illis. tedde rettibutio¬
nem eorum ip̃is. Q uatuor
sunt speties recributionum:
quarum una ẽ. cum tribuũt᷑
ab hominibus mala ꝓbonis
ficut uudei xp̃o retribuetunt.
qui cum adeos saluandos
ueniss. itu eum crucifigere
decreuerunt. Altera. cum te¬
tribuitur bonum ꝓbono. ꝙͣ¬
do dicit deus electis suis. uie¬

Expanded text:
tur, intellectum vituperationis tur, intellectum vituperationis habere monstratur. Proximo suo, de se dicit, quia eis carnis origine jungebatur. Qui juste maledicebantur, quia proximurati sunt quidem malum, sed fecerunt nolentes bonum; ut mortem inferrent Christo, qua mors ipsa finiretur; sanguinem funderent, quo mundi crimina lavarentur. Ideo petit illis dari secundum opera ipsorum, id est voluntatem; quia unusquisque hoc operatur quod vult. Nam frequenter et praestant qui nocere contendunt, ut diabolus facit, qui dum innocentibus ingerit mortis poenas, transmittit martyres ad coronas. Expressit noxio nocerent; et qui ad eos salvandos venerat, morti tradtribue illis; redde retributionem eorum ipsis. Quatuor sunt species retributionum: quarum una est, cum tribuuntur ab hominibus mala pro bonis, sicut Judaei Christo retribuerunt, qui cum ad eos salvandos venisset, illi eum crucifigere decreverunt. Altera cum retribuitur bonum pro bono, quando dicet Deus electis suis: Ve
Abbreviated transcription (Latin):
bigant. de celos auxilium ue¬
uire confidant. Onde et in
dominica oratione dicimus.
pat̾ ñr qui es incelis. Honẽ
ergo absindum templum.
accipi celum. qm̃ dm̃i sedes di¬
uina lectione monstratur.
ribus animam meam. ⁊ cũ
opantibus iniquitatem ne
ꝑdas me. Quia morituru
se nouerat. mento petebat
ne in inferis traclita eius a¬
nima cum pcc̃oribus miscere¬
tur. aut cum oꝑantibus ĩiqui¬
tatem.habetet aliquam porti¬
onem: S omnino saluitant᷑
ista cdiscretio ab illo petitur: ut
nr̃a sres ad uota talia concite¬
tur. quod reuera implens ho¬
minem a se fieri depcatur a¬
liena. ubi sunt ili qui xp̃m
putant animam non hãbu¬
isse: S hec michi uidentur.
aut non legers. aut que lege¬
rint omnis innis moclis :¬
qui ei dicebant temptantes:
scimus quia a deo uenisti:
magister. In istorum ergo
labiis erat pax. s in corde
malitia. que figura dicitur
ironia. id ntisio. quotiens
aliquicl quocl sub laude dici¬

Expanded text:
bigant, de coelo sibi auxilium vebigant, de coelo sibi auxilium venire confidant. Unde et in Dominica oratione dicimus: Pater noster, qui es in coelis . Non est ergo absurdum templum accipi coelum, quoniam Domini sedes divina lectione monstratur. ribus animam meam, et cum operantibus iniquitatem ne perdas me. Quia moriturum se noverat, merito petebat ne inferis tradita ejus anima cum peccatoribus misceretur, aut cum operantibus iniquitatem haberet aliquam portionem. Sed omnino salutariter ista discretio ab illo petitur, ut nostra spes ad vota talia concitetur; quod revera implens, hominem a se fieri deprecatur alienum. Ubi sunt illi qui Christum putant animam non habuisse? Sed haec mihi videntur aut non legere, aut quae legerint omnimodis oblivisciqui ei dicebant tentantes: Scimus quia a Deo venisti magister . In istorum ergo labiis erat pax, sed in corde malitia. Quae figura dicitur ironia, id est irrisio, quoties aliquid quod sub laude dici
Abbreviated transcription (Latin):
chtum dicit: ubi ꝑ acta passio¬
ne tepositus ẽ. Exaudi dñe
uocem depcationis mee dum
oro adte dum extollo manus
meas adtemplum scm tuũ.
Tempus significat sacratissi¬
me passionis. Qat ut eiue
audiatur oratio. qued fecit.
anteqͣm traderetur. Relictis
enim discipulis. secessit et
orauit dicens. Pater si fieti
pot̃: transeat ame calix iste.
Uecumptamen. non sic̃ ego
uolo. s sicut tu uis. Quodat
dicit ad templum scm̃. ut
michi uidetut illam consue¬
tudinem hebrei populi for¬
tasse mauult intelligi. ciri¬
ꝓceptum fuerat ut inqualib
eẽ positus regione. adillam
partem semꝑ oraret ubi ihe¬
rusalem nouerat consticutã
sicut et danihelem ap̃babuo¬
nem t̾cio inclie legimus efe¬
cisse. Quod necesse etat xp̃z
legem soluere sd implere. Si¬
ue ad templum scm̃. ad celũ
uult intelligi qd̃ orantes
homines. facere consueuert.
Nani desiderium postulantiũ
ẽ. ut licet ubiq dm̃ ẽẽ non am¬

Expanded text:
crum dicit, ubi peracta passiocrum dicit, ubi peracta passione repositus est. Vers. 2. Evocem deprecationis meae dum oro ad te, dum extollo manus meas ad templum sanctum tuum. Tempus significat sacratissimae passionis, et orat ut ejus audiatur oratio, quod fecit antequam traderetur; relictis enim discipulis secessit et oravit dicens: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste; verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu vis . Quod autem dicit, ad templum sanctum, ut mihi videtur, illam consuetudinem Hebraei populi fortasse mavult intelligi, cui praeceptum fuerat ut in qualibet esset positus regione, ad illam partem semper oraret ubi Jerusalem noverat constitutam; sicut et Danielem apud Babylonem tertio in die legimus effecisse; quod necesse erat Chrislegem solvere, sed implere . Sive ad templum sanctum, ad coelum vult intelligi, quod orantes homines facere consueverunt. Nam desiderium postulantium est, ut licet ubique Deum esse non am
Abbreviated transcription (Latin):
Ite domine cla¬
mabo deus m̃s
ne sileas ame.
ciamat adprrez
tempore passionis.ne abipso
nũat. s magis respondeat. Idul¬
cherrima quoq uborum ẽ fc̃a
diusitas. Clamat homo. ne
fileat deus. quia nr̃o filentio
ille tacet. et nob̾ neglegentibꝰ
inmemoria non habennur
Contra si domino p̃sbante.
respicimus. respicit. si clama¬
mus exaudit. si diligimus.¬
et amannr. Et eto similis
descendentib in lacum. Iꝗ :ͣ
si silueris. erosimilis ĩmũcdi
huius ꝑfunclitate ũsantib.
Lacus enim quidam hoc se¬
culum ẽ. qui quasi delectabi
ac tranquillus creditur: S
quas ꝓfunclitates et men¬
suras habeat ignoratur. La¬
clis quippe dicitur. quod sub
ip̃o t̾ra lateat. Precatur ergo
humanitas ũbi. ne similis
oẽt hominib ceteris. quia et¬
si cõmunem conlicionem
camis assumpsit. exellentiã
tamen om̃ium creaturaru
deo unita ꝓmetuit: dequa:
dicit apłs. Cui autẽ autem
aliquando anglorum dixit
filius meus estu. ego hodie:
genuite: Siue lacum sepul¬

Expanded text:
te, Domine, clamavi; Deus meus, ne sileas a me. clamat ad Patrem tempore passionis, ne ab ipso nuat, sed magis respondeat. Pulcherrima quoque verborum est facta diversitas. Clamat homo ne sileat Deus, quia nostro silentio ille tacet, et nobis negligentibus in memoria non habemur. Contra si, Domino praestante, respicimus, respicit; si clamamus, exaudit; si diligimus, amamur Et similis ero descendentibus in lacum. Id est, si silueris, ero similis in mundi hujus profunditate versantibus. Lacus enim quidam hoc saeculum est, qui quasi delectabilis ac tranquillus creditur, sed quas profunditates et mersuras habeat ignoratur. Lacus quippe dicitur, quod sub ipso terra lateat. Precatur ergo humanitas Verbi, ne similis esset hominibus caeteris: quia etsi communem conditionem carnis assumpsit, excellentiam tamen omnium creaturarum Deo unita promeruit; de qua dicit Apostolus: Cui autem aliquando angelorum dixit: Filius meus es tu, ego hodie genui te ? Sive lacum sepul
Abbreviated transcription (Latin):
ant collegium habere cum
pessimis. Adclidit extolle
cos. ut intellectu scripturꝵ.
et in opere sc̃o laudabili ĩtẽ¬
tione ꝓficiant. quatemis a
t̾renis uiciis purgati. ad eter¬
na p̃mia ꝑclucantut euecti.
et hoc petiit debere fieti: usq
inscłm. scuicet ꝑ totum hũc
niundum ubi scla sunt. us¬
q adillum scłm et̾num. cui
nullum aliuci ꝓsua ꝑhenni

Expanded text:
ant collegium habere cum ant collegium habere cum pessimis. Addidit, extolle eos, ut in intellectu Scripturarum, et in opere sancto, laudabili intentione proficiant; quatenus a terrenis vitiis purgati, ad aeterna praemia perducantur evecti. Et hoc petiit debere fieri usque in saeculum, scilicet per totum hunc mundum, ubi saecula sunt usque ad illud saeculum aeternum cui nullum
Abbreviated transcription (Latin):
dominus fortitudo plebis
sue. Merito quando ad usa
cuncta ip̃o auxiliante supe¬
rantur. ⁊Drotector ẽ etiam.¬
qm eos fegit et libetat ab ĩ¬
minentib malis. Saluta¬
rium. ac si diceret iustorum.
quorum salus ẽ dominus.
Bene autem addidit xp̃i¬
siri : ut filium dei debuisses
adũtere. Ep̃i enim dicebã¬
tur. illi quos aut unctio rega¬
lis: aut sacerdotalis gła deco
et rege eos et extolle eos
usq met̾num. Mat hu¬
manitas ũbi pro populo xͥa¬
no: Iropter quem et ꝓbat᷑
assumpta. ut satisfactione¬
fidelis fidelis saluus fiat in
hoc mundo. ubi exposita iu¬
deorum ꝓbatur ẽẽ ꝑiculis.
Beneclic autem hereditatẽ
tuam. ad futurum iudiciũ
ꝑtinet quando dicturus ẽ.
uenite benedicti patris m̃i.
ꝑcipite regnum quod uobis
paratum ẽ ab mitio mũdi.
Et ut karitatem suam quã
pcipit euidentiꝰ approbaret.
itetum petit ut in hoc mũdo
deuotos populos regat ne
carnalia concupiscant: ne
uias prauas eligant. s ip̃ius
regimine illuminati. nesci¬

Expanded text:
Dominus fortitudo plebis suae, quando adversa cuncta ipso auxiliante superantur. Protector, quoniam eos tegit et liberat ab imminentibus malis. Salutarium, ac si diceret, justorum, quorum salus est Dominus. Bene autem addidit, Christi sui, ut Filium Dei debuisses advertere. Christi enim dicebantur et caeteri, quos aut unctio regalis, aut sacerdotalis gloria deet rege eos, et extolle eos usque in aeternum. Orat humanitas Verbi pro populo Christiano, propter quem et probatur assumpta; ut satisfactione fideli salvus fiat in hoc mundo, ubi exposita Judaeorum probabatur esse periculis. Benedic autem haereditatem tuam, ad futurum judicium pertinet, quando dicendum est: Venite, benedicti Patricipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Et ut charitatem suam, quam praecipit, evidentius approbaret, iterum petit ut in hoc mundo devotos populos regat, ne carnalia concupiscant, ne vias pravas eligant; sed ipsius regimine illuminati, nesci
Abbreviated transcription (Latin):
unde saluator ñr carnis trax̃
originem. Ista domus ẽ que
nunc aꝑtis foribus labioꝵũ
leta decantat: exaltabo te do¬
mine que fabricata ẽ nascẽ¬
do. s in sc̃a resurrectione cog¬
noscitur ẽẽ delicata.
Diuisio psalmi.

Expanded text:
unde Salvator noster carnis traxit originem. Ista domus est quae nunc apertis foribus labiorum laeta decantat: Exaltabo te, Domine; quae fabricata est nascendo, sed in sancta resurrectione cognoscitur esse dedicata. Divis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Piuisio psalmi.
Uinqz membris hũc
ꝑsalimm cõgrua nimis
tespicimus dispositione for¬
matum. ut sicut quinario
sensu pcc̃m omne colligitut.
tocidem partibus contracta
iniquitas expietur. Prima
ẽ. satisfactio ꝑfectissime humi¬
litatis. Scõa. confidentia mi¬
sericordle dñi. quam fideles
semꝑ habere ꝓficuum ẽ. Tet¬
cia petitur. ut apcc̃is eius suũ
dnisa aũtat aspectum. s ip̃m
potius scã timitas miserata
respiciat. Q uarta subiung̃
om̃s pcc̃ores ad desiderium
supplicationis magis hac
magis animando. si tam ĩ¬
gens illi remitteretur iniqͥ¬
tas. Quinta parte causaz
erat semen aduentu dñi ꝯs¬
truendam. ubi iam letus al¬
tan eius offerendos iritulos
pollicetur. sic et supplicatio
denota cocluctitur. et uẽture

Expanded text:
. Divisio psalmi. uinque membris hunc psalmum congrua nimis respicimus dispositione formatum; ut, sicut quinario sensu peccatum omne colligitur, sic totidem partibus contracta iniquitas expietur. Prima est satisfactio perfectissimae humilitatis. Secunda confidentia misericordiae Domini, quam fideles semper habere proficuum est. Tertia petitur, ut a peccatis ejus suum Dominus avertat aspectum, sed ipsum potius sancta Trinitas miserata respiciat. Quarta subjungit omnes peccatores ad desiderium supplicationis magis ac magis animandos, si tam ingens illi remitteretur iniquitas. Quinta parte causa erat semen adventu Domini construenda: ubi jam laetus altari ejus offerendos vitulos pollicetur. Sic et supplicatio devota concluditur, et ventur
Abbreviated transcription (Latin):
abolo uinceretut. qui mũdũ
suis uinculis tenebat obno¬
xium : Wnde beatus ambro¬
sius hẏmnum natalis dñi:
eloquentie sue pulcherrimo
flore cõpinxit. ut pius sacet¬
dos festiuitati tante cdignũ
mnus offerret. Ait enim.
Id cedens de thalamo suo pu¬
doris aula tegie̾ gemine gi
gas substantie alacris ut
currat uiam: ⁊ cet̾a que supͣ
humanum ingenium uit
sc̃s ex coluit. Nam et ipẽ nu¬
merus ocdoadis. inscripturis
diuinis magnarum terum
sacramenta continere dinos¬
citur. Octo et enim anime
ingsse sunt in archam noe.
que mundo ꝑeunte saluate
sunt. Octauus filius iesse
dcl̃ fuit. quem a domino ꝯs¬
tat electum. Octauo etiam
die: circumcisio purificabat
hebreos. Octauo ic cñico:
die: dominus surtexit amor¬
tius. inquo humani geñis
spes ab impiorum inferno:
incelorum ẽ eleuata fastigi¬
um. Iste autem numemꝰ e
quem arithinetici actu pri¬
philolaus pithagoricus at¬
moniam geometricã uocat.
eo quod omnes in p̃o uideã¬

Expanded text:
abolo vinceretur, qui mundum abolo vinceretur, qui mundum suis vinculis tenebat obnoxium? Unde beatus Ambrosius hymnum Natalis Domini eloquentiae suae pulcherrimo flore compinxit , ut pius sacerdos festivitati tantae dignum munus offerret. Ait enim: Procedens de thalamo suo pudoris agas substantiae, alacris ut currat viam, et caetera quae supra humanum ingenium vir sanctus excoluit. Nam et ipse numerus ogdoadis in Scripturis divinis magnarum rerum sacramenta continere dignoscitur. Octo etenim animae ingressae sunt in arcam Noe, quae mundo pereunte salvatae sunt: octavus filius Jesse, David fuit, quem a Domino constat electum; octavo etiam die circumcisio purificabat Hebraeos; octavo, id est dominico die Dominus surrexit a mortuis, in quo humani generis spes ab impiorum inferno in coelorum est elavata fastigium. Iste autem numerus est quem arithmetici actu priPhilolaus Pythagoricus harmoniam geometricam vocat; eo quod omnes in ipso videan
Abbreviated transcription (Latin):
ut obscurum huius scłi gradi¬
u entes. quasi plurimis iampa¬
dib incensis. inereticas cau¬
tes minime ualeamus inci¬
dere. Qua ꝓpt̾ tanti benefi¬
cii cognoscamus auctorem.
ex matre subtempore. Pri
mundum creauit ex nichilo:
post ingenti lib̾auit exitio.
Talis ẽ enim dei et hominis
fc̃a cõnexio. ut uttumq ĩte¬
grum. uttumq ꝑmanẽt si¬
ne aliqua confusione distĩc¬
tum. Heq enim aut diui¬
nitas in passibilis mutari
potuit: aut humanitas. n¬
si aliudꝰ ut meliorata semꝑ
maneret accepit. Sic enĩ
uerus atq omnipotens:
mecliator effectus ẽ. ut qui
informa dei patris erat eq̃ł:
fieret et nobis carnis assũp¬
tione consimilis. Ip̃e enim
ꝑmanete fecit iuncta. que
uoluit ẽẽ patifica. hoc ẽ spei
nr̃e singulare p̃sidium. tedẽp¬
tonis indebitum mimus.
mortis exitium. uita scõru.
Quale ergo rogo gemis est
pietatis. ut ille angelorum
dominus usq adformam:
serui fieti dignatus uenire.
ut mors cum auctore suo dỹ¬

Expanded text:
ut obscurum iter hujus saeculi gradientes, quasi plurimis lampadibus incensis, in haereticas cautes minime valeamus incidere. Quapropter tanti beneficii cognoscamus auctorem. ex matre sub tempore. Prius mundum creavit ex nihilo, post ingenti liberavit exitio. Talis est enim Dei et hominis facta connexio, ut utrumque integrum, utrumque permaneat sine aliqua confusione distinctum. Neque enim aut divinitas impassibilis mutari potuit, aut humanitas aliud, nisi ut meliorata semper maneret, accepit. Sic enim verus atque omnipotens mediator effectus est, ut qui in forma Dei Patri erat aequalis, fieret et nobis carnis assumptione consimilis. In se enim permanere fecit juncta, quae voluit esse paci fica. Hoc est spei nostrae singulare praesidium, redemptionis indebitum munus, mortis exitium, vita sanctorum. Quale enim, rogo, genus est pietatis, ut ille angelorum Dominus usque ad formam servi fuerit venire dignatus, ut mors cum auctore suo di
Abbreviated transcription (Latin):
Umbeatus dł cognos¬
ceret totiꝯ mundi ter¬
dicit: non enim uoluntate
humana allata aliquando
scĩ dei homines. Primo ordi¬
ne alloquitur uniũsitatẽ. ut
sacrificia ei deuota mente pet¬
soluant. Sccdo: septifaria nar¬
ratione ꝑ uarias allusiones

Expanded text:
um beatus David cognosceret, totius mundi terdicit: Non enim voluntate humana allata est aliquando sancti Dei homines . Primo ordine alloquitur universitatem, ut sacrificia ei devota mente persolvant. Secundo septifaria narratione, per varias allusiones
Abbreviated transcription (Latin):
cio loco in habitare clicit trinita¬
tem. scõbaptismati. et uirtutẽ.
et benedictionem dare dnm.
qui ex eo renatus fuetit ppło

Expanded text:
tio loco inhabitare dicit Trinitatem in sancto baptismate, et virtutem et benedictionem dare Dominum, qui ex eo renatus fuerit, po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ istas comparationes quid
magis uelit intelligi. Aqua
refectionis ẽ baptismi laua¬
crum. quo anima sterilis a¬
riditate pcc̾aͣ. adbonos fructꝰ
inferendos. diuinis mune¬
ribus irrigatur. Et bene ad¬
didit educauit. ioest paula¬
tim nutriuit quasi paruulos
et renatos. sicut pettus apłs
dicit. Tãqͣm modo geniti in¬
fantes tationabiles et sine
dolo lac concupiscite: ut ĩ eo
crescatis insalutem. Animã
meam comitit. Ad gr̃am ter¬
ciam uenit. ubi animã suã
cliuino beneficio asserit esse
quia pꝯt baptismum de pec¬
catrice facta ẽ iusta. defecllẽ¬
ta mundissima. de contracta
sine tuga. sicut apłs dicit. ut
exiberet ip̃e sibi ip̃e głosam:
ecc̃am. non habentem ma¬
culam aut tugam. aut ali¬
quid huiusmochi. Merito gͦ

Expanded text:
per istas comparationes, quid per istas comparationes, quid magis velit intelligi. Aqua refectionis est baptismi lavacrum, quo anima sterilis ariditate peccati ad bonos fructus inferendos divinis muneribus irrigatur. Et bene addidit: Educavit, id est paulatim nutrivit, quasi parvulos et re atos, sicut Petrus apostolus dicit: Tanquam modo geniti infantes, rationabiles et sine dolo lac concupiscite, ut in eo crescatis in salutem . Animam meam convertit. Ad gratiam tertiam venit, ubi animam suam divino beneficio asserit esse quia post baptismum de peccatrice facta est justa, de faeculenta mundissima, de contracta sine ruga; sicut Apostolus dicit: Ut exhiberet sibi ipse gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, aut aliquid hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
gratant̃ exponit. quod tam̃
rito cognoscimus ꝑtinete.
Asserit se ergo in locis pascue
constitutũ. non unde caro
corpusq saginetur. s unde
anima celesti pabulo refec¬
ta. sp̃ualis leticie nitore pĩ¬
guescat. Illa enim dei s pas¬
cua. que non uentris digesti¬
onibus dilabuntur. ubi iteꝵ
inportuna non succeclit esu¬
ries: s anima cum semel ce¬
perit ẽẽ saturata: in idipsum
celesti mumete pseuerat. Lo¬
cus autem iste qui licitut pa¬
bulqrum: diuina lectio est.
Nam sicut pece̾t dum corpo¬
ribus pinguedinem p̃stat
ager depastus: ita et sermodi¬
uinus animam nouit fide¬
liter saginare meditatus.
De his pascuis saturatus e¬
ructuauit ille qui dixit deo.
Quam dulcia faucib meis
eloquia tua: suꝑ mel et fauũ
orimeo. et his similla. Super
aquam refectionis edeͥcaũ
tionis ostendit. dona diumna
comparans amenitatibus
huius seculi: quib multum
humamana gaudere solet
infirinitas. S consid̾emus

Expanded text:
gratanter exponit, quod tamen gratanter exponit, quod tamen rito cognoscimus pertinere. Asserit se ergo in locis pascuae constitutum, non unde caro corpusque saginetur, sed unde anima coelesti pabulo refecta, spiritualis laetitiae nitore pinguescat. Illa enim Dei sunt pascua, quae non ventris digestionibus dilabuntur, ubi iterum importuna non succedit esuries; sed anima cum semel coeperit esse saturata, in idipsum coelesti munere perseverat. Locus autem iste qui dicitur pabulorum, divina lectio est. Nam sicut pecudum corporibus pinguedinem praestat ager depastus, ita et sermo divinus animam novit fideliter saginare meditatus. De his pascuis saturatus eructavit ille qui dixit Deo: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua! super mel et favum ori meo , et his similia. Vers. 2. Super aquam refectionis educavit tionis ostendit, dona divina comparans amoenitatibus hujus saeculi, quibus multum humana gaudere solet infirmitas. Sed consideremus
Abbreviated transcription (Latin):
michi deherit.
Uir ille scĩssimꝰ.
ptismatis innouatus. pauꝑẽ
se dñi abiecta scli pompa nos¬
cebat. in conscientie cubili le¬
tus exultat. et a domino se
ꝓtegiaocunditate dulcissim
a ꝓfitetur. Dicit enim regi
sẽ a domino ubi ẽ defensiõis
fortis et magna securitas.
ubi nemo metuit inimicum.
ubi iam nullus fua inbecilli¬
tate turbatur. Addendo aũt
nichil michi de erit. diuitias
suas pauꝑ uie noscebat. cũ
sibi a tomino substantiam
spualem crederet nichominꝰ
conferendam. S aucliamꝰ
insubsubsequentibus quã
sit diues ista pauꝑtas. que
tantis bonis repletur. quan¬
ta continere regum thesau¬
raria non merentur. Que
figura clicitur sinatrismos.
latine congregatio. quoti¬
ẽs multa mnunum colligũt᷑.
et uelut pondere facto/ audi¬
entium animis offeruntur.
Hoc scema. siue in laudibus
siue inuituꝑationibus. inter
oratores uiolentissimum ha¬
beri solet. In loco pascue ibi me
collocauit. Primam partẽ
munerum fidelis quẽ diximͦ

Expanded text:
mihi deerit. Vir ille sanctissimus, ptismatis innovatus, pauperem se Domini abjecta saeculi pompa noscebat, in conscientiae cubili laetus exsultat, et a Domino se protegi jucunditate dulcissima profitetur. Dicit enim regi se a Domino, ubi est defensio fortis et magna securitas, ubi nemo metuit inimicum, ubi jam nuilus sua imbecillitate turbatur. Addendo autem, nihil mihi deerit, divitias suas pauper ille noscebat, cum sibi a Domino substantiam spiritualem crederet nihilominus conferendam. Sed audiamus in subsequentibus, quam sit dives ista paupertas, quae tantis bonis repletur quanta continere regum thesauraria non merentur. Quae figura Graece dicitur synathroismos, Latine congregatio, quoties multa in unum colliguntur, et velut pondere facto audientium animis offeruntur. Hoc schema sive 79 in laudibus, sive in vituperationibus, inter oratores violentissimum haberi solet. In loco pascuae ibi me collocavit. Primam partem munerum fidelis iste quem diximus
Abbreviated transcription (Latin):
usionis impleta ẽ: ubi adcu¬
mulum se letitie. desiderii ma¬
gnitudo satiauit. Ham cum
sub sequatur me. Subsequit᷑
utiq adcustodiam. s p̃cedet
ad grãm conferendam. Han
si solum sequeretur: nemo do¬
nata pcipet. Si tantum p̃cede¬
ret: mutus poterat collata:
seruare. G rauiores sunt enĩ
insidie.quas atergo dbłus
mana decipitur. Tunc enim
quando se aliquis uitium trã¬
sisse credit.incanta magis:
ignoratione decipitur. unde
nimis necessarium ẽ. ut sẽper
nos et grã dñi p̃cedat. ⁊ mĩa¬
in domo dm̃ mlongitudĩe
dierum. Finis iste. pendet de
suꝑioribus dictis. Ideo enim
illa ꝓfessus ẽ sibi eẽ concessa.
ut adhabitanctum incomo
eius gła ꝑueniret. Ip̃a ẽ enĩ
bonorum om̃ium completi¬
ua ꝑfectio. sicut malio psało
dicit. Beati qui habitant ĩ
domo tua: in scła scłorum ⁊¬
laudabunt te. Pomus quip
pecim̃ futuram significat
ihrłm. que i longitudine di¬
erum sine ambiguitate con¬

Expanded text:
visionis impleta est, ubi ad cuvisionis impleta est, ubi ad cumulum se laetitiae desiderii magnitudo satiavit. Nam cum subsequetur me: subsequitur utique ad custodiam, sed praecedit ad gratiam conferendam. Nam si solum sequeretur, nemo donata perciperet; si tantum praecederet, nullus poterat collata servare. Graviores sunt enim insidiae quas a tergo diabolus mana decipitur. Tunc enim quando se aliquis vitium transiisse credit, incauta magis ignoratione decipitur. Unde nimis necessarium est ut semper nos et gratia Domini praecedat, et miin domo Domini in longitudinem dierum. Finis iste pendet de superioribus dictis. Ideo enim illa professus est sibi esse concessa, ut ad habitandum in domo ejus gloriae perveniret. Ipsa est enim bonorum omnium completiva perfectio, sicut in alio psalmo dicit: Beati qui habitant in domo tua! in saecula saeculorum laudabunt te . Domus quippe Domini futuram significat Jerusalem, quae in longitudinem dierum sine ambiguitate con
Abbreviated transcription (Latin):
clitatis sue puichritudine per¬
seũant. Hec etiam noc per co¬
lumbam nuntiauit t̾ris red
gno decore simul et utilitate
ꝑfruitur. De ip̃o enim et aliꝰ
psalmus clicit. Proͥt̾ea unxit
te deus deus tuns oleo exulca¬
tionis p̾comortib tuis. Et
poculum tuum inebrians ꝙͣ
p̃claru est. Homim munꝰ
ẽ sanguinis dñi. quod sic ĩ ebxi¬
at. ut mentem sanet a delictis.
ꝓhibens: non ad pcc̃a ꝑclucens.
Hec uinolẽticia. sobrios redd¬
it. hec plenitudo. malos euacu¬
at. et qui illo poculo non fu̾it
repletus: etña redditur eges¬
tate ieiumis. Inuenitur etiã
et in malo positum. ut isayas
ait. Et accepit de manu tua
calicem ruine. poculum ire:
et inclignationis mee. Addi¬
dit. Quam p̾clarum ẽ. utiq
cum talia conferat: ut ad celo¬
rum regna ꝑclucat. De quo po¬
culo in euangelio dicitur.Q
biberit aquã quam ego do:
non siciet uiquã. s fiet in eo
fons aque salientis ĩuitam
mee. Pecima pars ꝓmisse di¬

Expanded text:
ditatis suae pulchritudine perditatis suae pulchritudine perseverant. Haec etiam Noe per columbam nuntiavit terris redgno decore simul et utilitate perfruitur. De ipso enim et alius psalmus dicit: Propterea unxit te Deus Deus tuus oleo exsultationis prae consortibus tuis Et poculum tuum inebrians, quam praeclarum est! Nonum munus est sanguinis Domini, quod sic inebriat, ut mentem sanet, a delictis prohibens, non ad peccata perducens. Haec vinolentia sobrios reddit, haec plenitudo malis evacuat; et qui illo poculo non fuerit repletus, aeterna redditur egestate jejunus. Invenitur etiam et in malo positum, ut Isaias ait: Et accepi de manu tua calicem ruinae, poculum irae et indignationis meae . Addidit, quam praeclarum est! utique cum talia conferat, ut ad coelorum regna perducat. De quo poculo in Evangelio dicitur: Qui biberit ex aqua quam ego do, non sitiet unquam, sed fiet in eo fons aquae salientis in vitam meae. Decima pars promissae di
Abbreviated transcription (Latin):
usus oos paratam eẽ manifes¬
cum ẽ: qui in aliqua ꝑũsitate
demersi. ecc̃am dei suo grauit᷑
errore. concristant. de quibus
apłs dicit. Qui mancducat in¬
digne: iudicium sͥ manducat
et bibit. non diiudicans cor¬
pus. datum scilicet ad remis¬
sionem poc̃orum: et uitam per¬
petuam possidendam. Memẽ¬
to autem quod mensa et ĩbo¬
no et inmalo ponicur: sic̃ dic̃
apłs. Hon potestis comunica
munificentia. Cap̃ fidelium
xp̃c ẽ dominus. qui teste cdicit᷑
inpinguatus in oleo. qm̃ mil¬
la siccitate poc̃oris exaruit. Ca¬
put g̾ suum in oleo asserit in¬
pinguatum. indelicet. unde ce¬
tera membra letarentur. S
quid ẽ hoc quod speties ista ip̃a
beneclictionis scẽ frequenter
adhibetur: Unxit ꝓphas. con¬
sectauit reges. Hon inmerito.
qm̃ arbor ip̃a pacis etiam p̃sta¬
bat indicium. quod specialit
mumis noscitur ẽẽ cliuinum.
Liquor arboreus. pinguedo
letificans magnarum grã di¬
gnitatum. cuius folla muiri¬

Expanded text:
versus eos paratam esse manifesversus eos paratam esse manifestum est, qui in aliqua perversitate demersi, Ecclesiam Dei suo graviter errore contristant: de quibus Apostolus dicit: Qui manducat indigne, judicium sibi manducat et bibit, non 80 dijudicans corpus Domini ; datum scilicet ad remissionem peccatorum, et vitam perpetuam possidendam. Memento autem quod mensa et in bono et in malo ponitur; sicut dicit Apostolus: Non potestis communicarmunificentia. Caput fidelium Christus est Dominus, qui recte dicitur impinguatus in oleo, quoniam nulla siccitate peccatoris exaruit. Caput ergo suum in oleo asserit impinguatum, videlicet unde caetera membra laetarentur. Sed quid est hoc, quod species ipsa benedictionis sanctae frequenter adhibetur, unxit prophetas, consecravit reges? Non immerito, quoniam arbor ipsa pacis etiam praestabat indicium, quod ejus specialiter munus noscitur esse divinum: liquor arboreus, pinguedo laetificans, magnarum gratia dignitatum, cujus folia in viri
Abbreviated transcription (Latin):
admodum uttaq nos conso¬
lari poterunt. cum res oĩno
diũse sunt. Baculum quippe
non ẽ dubium consolare. qui
ad opem ferendam humane
in beciuicitati semꝑ ad sumit᷑.
De uirga quid dicemus. que
ꝑcuttit. affligit. et uitia nr̃a
iudicaria seueritate castigat:
Consolatur plane et ista fice¬
les quando eos aduiam chũi
adhibita emendatione ꝑdu¬
cit. Ham recte consolari dici¬
mus.omne quod adiuuat.
Et si adtempus nos ꝓsua
districtione contristat. unde
dicit apłs ad eͥbreos: qm̃ om̃is
disciplina ad p̃sens nõ gaudii
uidetur õe s tristicie: inposterũ
autem multum fructum af-¬
fcit. Parasti in conspectu m̃o
mensam adũsus eos qui tri¬
biuant Septime gratuatio¬
nis numerus adhibetur cum
dicit. parasti in conspectu meo:
mense dicta ẽ: quia eodem die
comuuia ritu gentium exer¬
cebantur. Ecc̃e uo mensa est
beata conuiuatio. epulatiofe¬
lix. sacuritas fidei. esca celestis.
Ncrumistam mensam ad¬

Expanded text:
admodum utraque nos consoadmodum utraque nos consolari poterunt, cum res omnino diversae sint. Baculum quippe non est dubium consolari, qui ad opem ferendam humanae imbecillitati semper assumitur. De virga quid dicemus, quae percutit, affligit, et vitia nostra judiciaria severitate castigat? Consolatur plane et ipsa fideles, quando eos ad viam Domini adhibita emendatione perducit. Nam recte consolari dicimus omne quod adjuvat; etsi ad tempus nos pro sua districtione contristat. Unde dicit Apostolus ad Hebraeos: Quoniam omnis disciplina ad praesens non gaudii videtur esse, sed tristitae; in posterum autem multum fructum af. Parasti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me. Septimae gratulationis numerus adhibetur, cum dicit: Parasti in conspectu meo, mense dicta est, quia eodem die convivia ritu gentium exercebantur. Ecclesiae vero mensa est beata convivatio, epulatio felix, saturitas fidei, esca coelestis. Verum istam mensam ad
Abbreviated transcription (Latin):
ponit. ut ꝑ nebulas ip̃ius de¬
cepti. in eterne mortis preci¬
picia corruamus. Sed hec
non timentur auiro fideli.
Et si iniporum medio diui¬
na mĩa flũctus ambulare
p̃sumpserit. cur enim uir ius¬
tus illos timeat. qui scõs ti
tate letatur. Uirga enim
ꝑtinet ad iusticiam et forti¬
tudinem dñi saluatoris.
sicut in alio psalmo dicit. uir¬
ga equitatis. uirga regni
tir. Baculus ad adiutoriũ
humanum respicit. quo⁊ pes
ip̃e caute defigitur. et totum
torpus iuisu desuꝑ incumbẽ¬
tium sustinetut. Hoc usi st̃
patriarche. Dicit enim iacob.
Inbaculo meo. transiui ior¬
tes baculos inmanibus. et
comedetis festinantes. Quod
multis locis reppenes ĩ auc¬
coritate diuina. Istis etgo
duabꝰ rebus. fidelis se assetit
consolatum. Una ẽ listrictio
que conterit uitiosos. altera
gubnatio que sustinet fideli¬
ssimos xp̃ianos. Ip̃a uo dum
ponit nimeto plurali. uirga
et baculum: significat que su¬
pius dixit. S uideamnus quẽ¬

Expanded text:
ponit, ut per nebulas ipsius deponit, ut per nebulas ipsius decepti, in aeternae mortis praecipitia corruamus. Sed haec non timentur a vero fideli, etsi in ipsorum medio divina misericordia fretus ambulare praesumpserit. Cur enim vir justus illos timeat qui sanctos timetate laetatur. Virga enim pertinet ad justitiam et fortitudinem Domini Salvatoris, sicut in alio psalmo dicit: Virga aequitatis, virga regni tui . Baculus ad adjutorium humanum respicit, quo et pes ipse caute defigitur, et totum corpus nisu desuper incumbentium sustinetur. Hoc usi sunt patriarchae; dicit enim Jacob, In baculo meo transivi Jortes baculos in manibus, et comedetis festinantes . Quod multis locis reperies in auctoritate divina. Istis ergo duabus rebus fidelis se asserit consolatum: una est districtio quae conterit vitiosos; altera gubernatio, quae sustinet fidelissimos Christianos. Ipsa vero dum ponit numero plurali, virgam et baculum, significat quae superius dixit. Sed videamus quem
Abbreviated transcription (Latin):
toto corde tuo. et ex tota asa
tua. et ꝓximum tuum sicut
te ip̃m. Merito gͦ suꝑ semi¬
tas iustitie deductum se eẽ
gaudebat. qui animi contẽ¬
platione ꝓfecerat. Addidit
ꝓpt̾ nomen suum. ut nemo
diceret meritis suis collatũ.
lem in mecdio umbre mor¬
tis non timebo mala qm̃i
tu mecum es. Quinta suc¬
ceclit gr̃a. quam reueta cons¬
tat unicuiq frrnissimo ca¬
tholico contributam. Dicit
enim. Et si int̾ hereticos et
scismaticos ambulem. qui
tecte umbre mortis ẽẽ dicũ¬
tut. quo exiti figuram por¬
tant cumi adinferna ꝑducũt.
Nontimebo corum prauas
suasiones. quia tu p̾sentie.
tue me tuitione defendis:
sicut scriptumẽ in ꝓpha. non
te deseram. non te derelĩqua.
In isto quippe mundo ecc̃a ĩt̃
miquos ambular. donec.
iudicii dies bonorum malo¬
rumq sequestrator aduene¬
rit. sicut ꝓpħa dicit. Sp̃c ĩqͥt
cuius uelamento iiuimus
int̾ gentes. Siue umbra
mortis absolute dbłus est.
qui obscure nobis laqueos

Expanded text:
toto corde tuo, et ex tota anima toto corde tuo, et ex tota anima tua, et prozimum tuum sicut teipsum . Merito ergo super semitas justitiae deductum se esse gaudebat, qui animi contemplatione profecerat. Addidit, propter nomen suum, ut nemo diceret meritis suis collatum, lem in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es. Quinta succedit gratia, quam revera constat unicuique firmissimo catholico contributam. Dicit enim, etsi inter haereticos et schismaticos ambulem, qui recte umbrae mortio esse dicuntur, quoniam exitii figuram portant, cum ad inferna perducunt, Non timebo eorum pravas suasiones; quia tu praesentiae tuae tuitione me defendis; sicut scriptum est in propheta: Non te deseram, non te derelinquam . In isto quippe mundo Ecclesia inter iniquos ambulat, donec judicii dies bonorum malorumque sequestrator advenerit; sicut propheta dicit: Spiritcujus velamento vivimus inter gentes . Sive umbra mortis, absolute diabolus est, qui obscure nobis laqueos
Abbreviated transcription (Latin):
tur ẽẽ comĩsam. que dudũ
sub dbło ꝓbatur ẽẽ captiua.
Sd tunc ẽ salubris ista con¬
fessio: siñ iterum incentiuis
uiciis in pcc̃a relabamur. Ue¬
rum istam confessionem uide
quid sequitur. Deduxit me
suꝑ semitas iusticie ꝓpter
nomen suum. Quartum
beneficium memorat. quod
ẽ sollicitiꝰ idagandum. Nã
cum suꝑ iustitie semitas am¬
bulare suꝑbie sit. cur sc̃s uir
illuc se gaudet ẽẽ ꝑductum.
qd dominicis regulis uideba¬
tur ẽẽ contrarium: s hic suꝑ
talit̾ accipiendum est. quẽ¬
admoclum si dicatut. positus
ẽ suꝑ ppłm corrigendum qͦs
debeat iusticie semitas edocẽ
sicut et alius ꝓpħ̾a dicit. Suꝑ
extelsa statuit me: ut uincã
inclaritate ip̃ius. Quod at
ait ꝓpt̾ nomen suum: famu¬
lus xp̃i gandebat se ad illã
scienciam ꝑuenisse. ut possit
dñi iussa uulgare. Semite
enim iusticie sunt luo pre¬
cepta salutaria.inquibus
lex et ꝓph̾alis ẜmo cẽcludit᷑.
Hiliges dñm dm̃ tuum ex

Expanded text:
tum esse conversam, quae dudum sub diabolo probatur esse captiva. Sed tunc est salubris ista conversio, si non iterum incentivis vitiis in peccata relabamur. Verum istam conversionem vide quid sequitur. Vers. 3. Deduxit me super semitas justitiae propter nomen suum. Quartum beneficium memorat, quod est sollicitius indagandum. Nam cum super justitiae semitas ambulare superbiae sit, cur sanctus vir illuc se gaudet esse perductum, quod dominicis regulis videbatur esse contrarium? Sed hic super taliter accipiendum est, quemadmodum si dicatur, positus est super populum corrigendum, quos debeat justitiae semitas edocere; sicut et alius propheta dicit: Super excelsa statuit me, ut vincam in claritate ipsius . Quod autem ait: Propter nomen suum, famulus Christi gaudebat se ad illam scientiam pervenisse, ut posset Domini jussa vulgare. Semita enim justitiae sunt duo praecepta salutaria, in quibus lex et prophetalis sermo concluditur: Diliges Dominum Deum tuum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Er totum psalmum uer
ba sunt omnipotentis
tilii. In prima sectione dicit
qualia locuturus uł que p̃s¬
taturus sit fidelibus. tẽpore
incarnationis sue. Sccł̃a
memorat stultis et insipien¬
tib quanta uentura sunt.
Tertio dicit que iustos ĩpios¬
Que secutura sunt. Quarta
cõmonet fideles. ne timeant
diuites trarum. quia omnẽ
potentiam suam cum luce
cerelinquunt.

Expanded text:
er totum psalmum sunt verba omnipotentis Filii. In prima sectione dicit qualia locuturus, vel quae praestaturus sit fidelibus tempore incarnationis suae. Secunda memorat stultis et insipientibus quanta ventura sint. Tertia dicit quae justos impiosque secutura sunt. Quarta commonet fideles ne timeant divites terrarum, quia omnem potentiam suam cum luce derelinquunt.
Abbreviated transcription (Latin):
atq complere est. sicut et¬
alibi dicit. Iurauit domi¬
nus do uitatem. et nõ frus¬
gitur. quam subtilius inda¬
gemus. Duobus modis inscͥ¬
turis scis peccimia ꝓbatur in¬
telligĩ.Una ẽ ista metallica.
que ad usuram dari om̃ino
phibetur: qm̃ uitium cupidi¬
tatis ẽ exigete uelle. quodte
ne nescias comendasse. hãc
quidem habuit dominus:
dedit ad usuram. quando il¬
lam indigentib ad infor¬
mandos nos pia largitate
concessit. Alteta u̾o est quã
ad usuram dan euangelio
clicente suademur. idest p̃¬
dicationes scĩssimas et is¬
ticuta diuina. Ait enim.
Ociebas me hominẽ clu¬
rum et austerum. non ne
oportuerat te cõmittere
pecuniam meam nũmu¬
lariis. et ego ueniens exẽ¬
gissem utiq qd̾ meum ẽ
non solum cdñm constat
non fecisse: s etiam ip̃e se
ꝓbatus ẽ ꝓ salute genera¬
litatis offerre: sicut ĩ euã¬
gelio ddicit. Iastor bomus

Expanded text:
atque complere est, sicut atque complere est, sicut alibi dicit: Juravit Dominus David veritatem, et non frusgitur quam subtilius indagemus. Duobus modis in Scripturis sanctis pecunia probatur intelligi: una est ista metallica quam ad usuram dari omnino prohibetur, quoniam vitium cupiditatis est exigere velle quod te nescias commodasse. Hanc quidem habuit 52 Dominu non dedit ad usuram, quando illam indigentibus ad informandos nos pia largitate concessit. Altera vero est quam ad usuram dari, Evangelio dicente, suademur, id est, praedicationes sanctissimas et instituta divina. Ait enim: Sciebas me hominem durum et austerum: nonne oportuerat te committere pecuniam meam nummulariis, et ego veniens exegissem utique quod meum est non solum Dominum constat non fecisse, sed etiam ipse se probatus est pro salute generalitatis offerre, sicut in Evangelio dicit: Pastor
Abbreviated transcription (Latin):
non temptabis dñm deũ
tuum. Hoc enim cui potest
alteri cõgruete. nisi quem
constat uirtute ꝓpria cũc¬
tis spmtib smpetare: Be¬
quitur etiam altius partis
decora sub iunctio. ut ficut
inconspoctu eius malignꝰ
adnichilum deductus ẽ.
ita qui ñm tĩment eum
semꝑ puro corde magnifi¬
cent. Quoci scema dicicur
paradigma. sic̃ et inprimo
psalmo iam dictum ẽ. in¬
Octaua uirtus edicitur. quã
dominus fecit. quando apłis
suis certissima uetitate ꝓ¬
misit dicens. Uos amici
mei estis. si fecentis que p̾
cipio uob̾. iam non dicam
uos fuos. Inspiciamus ãt
quid in ista sententia ĩprĩ¬
cipio suo dicit. Qui iurat
ꝓximo suo clicit. Iurare ẽ
enim hominum. sub ates¬
tatione diumna aliquid:
polliceri. S cum deus ipse
ꝓmisetit: aꝑtius dicitar:
eodem pollicente iuratum.
Iurare enim dictum est.
quasi iure orare. iqi lliste
loqui. T̃unc autem quispi¬
am iuste loquitur: quãdo
ea que ꝓmittit implent᷑.
Iurare etgo dñi ꝓmittere

Expanded text:
non tentabis Dominum Deum tuum . Hoc enim cui potest alteri congruere, nisi quem constat virtute propria cunctis spiritibus imperare? Sequitur etiam alterius partis decora subjunctio, ut sicut in conspectu ejus malignus ad nihilum deductus est, ita qui Dominum timent, eum semper puro corde magnificent. Quod schema dicitur paradigma, sicut et in primo psalmo jam dictum est. InOctava virtus edicitur, quam Dominus fecit quando apostolis suis certissima veritate promisit dicens: Vos amici mei estis si feceritis quae ego praecipio vobis. Jam non dico vos servos . Inspiciamus autem quid ista sententia in principio suo dicit: Qui jurat proximo suo? Jurare enim est hominum sub attestatione divina aliquid polliceri. Sed cum et Deus ipse promiserit, aptius dicitur eodem pollicente juratum. Jurare enim dictum est, quasi jure orare, id est juste loqui. Tunc autem quispiam juste loquitur quando ea quae promittit implentur. Jurare ergo Deum promittere
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ehabitat intab̾naculo.
dñi. et inscõ monte eius re¬
quiescit. S consid̾a. quia¬
qui facit lixit. non qui cã¬
tat. ut nos ad actualem uͥ¬
tutem interposita lege cõs¬
tringeret. ne secreta tanti
misterii intenti solis canti¬
bus in aniter psaueremus.
Don mouebitur. id ab ipso
non liuidetur. quod solis:
scĩs beatisq p̾statur. Ham
omnis ab illo impius de¬
moueditut in etnum. qñ
eius regnum cõmunione
priuabitut. Hce scema dr¬
zeuma. icł comunctio. qͣn¬
do multa pendentia. aut
uno ũbo. aut una sentẽtia
concluduntut. S hic in
sententia factum ẽ: ĩũbo
autem ubi in uentum fu¬
etit non suebimnus.

Expanded text:
tabernaculo Domini, et in sancto monte ejus requiescit. Sed considera quia facit dixit, non cantat, ut nos ad actualem virtutem interposita lege constringeret, ne secreta tanti mysterii, intenti solis cantibus inaniter psalleremus. Non movebitur, id est ab ipso non movetur, quod solis sanctis beatisque praestatur. Nam omnis ab illo impius dimovebitur in aeternum, quando ejus regni communione privabitur. Hoc schema dzeugma, id est conjunctio, quando multa pendentia aut uno verbo aut una sententia concluduntur. Sed hic in sententia factum est; in verbo autem ubi inventum fuerit non silebimus.