comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lestis dictauit Dimitte nobis de¬
bita nostra. sicut &nos dimittimus
debitoribus nostris Didicisti por¬
tare onera fratristui. ut & alius
postet si quasunt tua. & fiatn uobis
quod ait apostolus: INuicem onera
uestra postate. & sic implebitis legem
xp̃i. Ita securus cantas quod modo
non seruat: nec sustinet dñm: Nec si
uelit sustinere. causa est . quare susti¬
neat Inaniter sustinet : Venturus
estenim dñs. & inuenturus peccatatua:
Quod autem perfecta iustitia uixisti:
Non est inuenturus homicidium:
Foste. grauia sunt enim: & ualde
maiora Non est inuenturus adulte¬
rium: Non est inuenturus fusta.
Non est inuenturus rapinam. Non
est inuenturus maleficia. Nonest
inuenturus ido latria: Non est ista
inuenturus: Nihileergo inuenturus:
Audi sermonem euangelii: Quidixe¬
rit fratrisuo fatue Abistis &iam pec¬
catis linguae minutissimis: quis absti¬
net e sed foste dicis: parua sunt: reus
erit inquit. gehennae ignis: Si pur¬

Expanded text:
lestis dictavit, «Dimitte nobis delestis dictavit, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris;» didicisti portare onera fratris tui; ut et alius portet si qua sunt tua, et fiat in vobis quod ait Apostolus, «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi.» Ita securus cantas quod modo non servat, nec sustinet Dominum; nec, si velit sustinere, causa est quare sustineat; inaniter sustinet. Venturus est enim Dominus, et inventurus peccata tua; quod perfecta autem justitia vixisti, non inventurus. Homicidia forte, gravia sunt enim et valde majora, non est inventurus; adulterium non est inventurus, furta non est inventurus, rapinam non est inventurus, maleficia non est inventurus, idololatriam ninventurus. Nihil ergo est inventurus? Audi sermonem Evangelii: «Qui dixerit fratri suo, Fatue.» Ab istis etiam peccatis linguae minutissimis quis abstinet? Sed forte dicis, Parva sunt. «Reus erit,» inquit, «gehennae ignis» . Si par
Abbreviated transcription (Latin):
in altero requiescat: & sic portant
onert sua. & perueniunt ad quod
desitant: & non patiuntur naufra¬
gium: quia quasi nauis est illis ca¬
ritas : Itaque caritas portat one¬
ra: sed nontimet . Ne prematur
oneribus Nepeccatissuis unus¬
quisque prematur adtendat : Nam
quando postas infirmitatem fratris
tui. Nonte onerant peccata ipsius
Plane si consentias iamtua tepremuNT
non alterius : Quisquis enim consen¬
serit peccatori: Non alienis sed suis
grouatur : Consensio enim ad pec¬
catum alterius. tuum fit peccatum:
Etnonest quare quaeraris. quod pec¬
cata aliena te premunt: Dicitur
enim tibi: premunete : sed tua: Vidis¬
ti furem. cucurristi cumeo: quid est
hoc pedibus ambulasti ad fustum.
immo mente coniunxisti te fusto:
Quodipsius solum erat. factum est¬
& tuum : quia placuit tibi: Sia utẽ
dis plicuerit tibi &orabis proeo.
& de precatus ueniam dederis. ut
possis libera fronte dicere in preci¬
bustuis quas tibi iuris peritus cae¬

Expanded text:
in altero requiescat: et sic portant in altero requiescat: et sic portant omnes onera sua, et perveniunt ad quod desiderant; et non patiuntur naufragium, quia quasi navis est illis charitas. Itaque charitas portat onera; sed non timeat ne prematur talibus oneribus: ne peccatis suis unusquisque prematur, attendat. Nam quando portas infirmitatem fratris tui, non te onerant peccata ipsius. Plane si consentias, jam tua te premunt, non alterius. Quisquis enim consenserit peccatori, non alienis, sed suis gravatur. Consensio enim ad peccatum alterius, tuum fit peccatum; et non est quare queraris quod peccata aliena te premant. Dicitur enim tibi: Premunt te, sed tua. Vidisti furem, cucurristi cum eo . Quid est hoc? Pedibus ambulasti ad furlum; imo mente conjunxisti te furi: quod ipsius solum erat, factum est tuum; quia placuit tibi. Si autem displicuerit tibi, et oraveris pro eo, et deprecatus veniam dederis, ut possis libera fronte dicere in precibus tuis, quas tibi Jurisperitus coe
Abbreviated transcription (Latin):
sitte aliquis: petit ueniam. si non di¬
mittis: non portas onus fratris
tui: Sidimittis: postas infirmum:
Ettusi forte in aliquam infirmi¬
tatem caecideris: quasi homo opor¬
tet ut sicte opostet ille quem ad¬
modum &tu: Audi quid praeces¬
serit: Fratres inquit. si praeoccu¬
patus fuerit homo in aliquo delic¬
to uos quispiritales estis instrui¬
te huius modi inspũ lenitatis: Et
ne foste quia spiritales monuerat.
uelut securisibi uiderentur. con¬
tinuo subiecit: Intendens teipsum:
ne&ctu tempteris : Deinde quod
commemoraui subiunxit: Alter
alterius onera postate: & sic ad¬
implebitis legem xp̃i : Uride
dicit : Et propter legemtuamsus¬
tinuitedñe: Dicuntur cerui quan¬
do transeunt freta in proximas
insulas pascuae gratia: capita suꝑ
inuicem ponere : Etunus qui an¬
teest solus postat caput: & non po¬
nit super alterum: Sed cum &ip¬
se defecerit. tollit se ab anteriore
paste. redit posterius ut &ipse

Expanded text:
sit te aliquis, petit veniam: si non disit te aliquis, petit veniam: si non dimittis, non portas onus fratris tui; si dimittis, portas infirmum. Et tu si forte in aliquam infirmitatem cecideris, quasi homo, oportet ut sic te portet et ille, quemadmodum et tu. Audi quid praecesserit: «Fratres,» inquit, «si praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales estis, instruite hujusmodi in spiritu lenitatis.» Et ne forte quia spirituales monuerat, veluti securi sibi viderentur, continuo subjecit: «Intendens teipsum, ne et tu tenteris.» Deinde quod commemoravi, subjunxit, «Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi» : unde dicit, «Propter legem tuam sustinui te, Domine.» Dicuntur cervi, quando transeunt freta in proximas insulas pascuae gratia, capita super se invicem ponere; et unus, qui ante est, solus portat caput et non ponit super alterum: sed cum et ipse defecerit, tollit se ab anteriore parte et redit posterius, ut et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
cus : Sic finita uianonerit quite
tradat iudici. Ergo propterlegẽ
tuam sustinuite dñe : qui adignatus
es legem miseri cordiae afferre:
mihi dimittere omnia peccata mea.
da remihi decetero monita: Nete
offendam in ipsis monitis : Siquid
foste titubauero: dedistimihire¬
medium quote orem dicens: Di¬
mitte nobis debita nostra: sicut & nos
dimittimus debitoribus nostris : hanc
legem statuisti mihi: ut quomodo di¬
mitto dimittatur mihi: Propter hanc
legem: sustinuitedñe : Exspectaui
quando uenias & liberes ab omni ne¬
cessitate : Quia in ipsa necessitate.
Nonde seruifti legem misericordi¬
ae: Audi quam legemdicat: sinon¬
dum intellexisti: Quialegem mo¬
do dicit caritatis: Audi apostolum:
INuicem onero uestra postate: &
sic implebitis legem xp̃i: Quipor¬
tat inuicem oneraesua: Nisi qui ha¬
bent caritatem: Qui non haberit
caritatem: graues sunt sibi: Quiaũ
habent caritatem : postant se : Le .II.¬

Expanded text:
cus: sic, finita via, non erit qui cus: sic, finita via, non erit qui tradat te judici. Ergo «propter legem tuam sustinui te, Domine;» quia dignatus es legem misericodiae afferre, mihi dimittere omnia peccata mea, dare mihi de caetero monita ne te offendam: in ipsis monitis si quid forte titubavero, dedisti mihi remedium, quo te orem, dicens, «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris» . Hanc legem statuisti mihi, ut quomodo dimitto, dimittatur mihi. «Propter» hanc «legem sustinui te, Domine.» Exspectavi quando venias et liberes ab omni necessitate, quia in ipsa necessitate non deseruisti legem misericordiae. 4. Audi quam legem dicat, si nondum intellexisti quia legem modo dicit charitatis; audi Apostolum: «Invicem onera vestra portate, et sic implebitis legem Christi.» Qui portant invicem onera sua, nisi qui habent charitatem? Qui non habent charitatem, graves sunt sibi; qui autem habent charitatem, portant se. Lae
Abbreviated transcription (Latin):
tori: Peccator enim oblitus erat
se: Nec uidebatse : Data est illilex.
utuideret se: Fecit reum lex libe¬
rauit lator lator legis. Lator
enim legis imperator est : Lex da¬
ta est quaeterreat & constringat
in reatum: & non soluit lex apecca¬
tis: sed ostendit peccata Et foste
subipsa lege positus anim aduestit
iste in pro fundo quanta fecerit con¬
tra legem: & sic exclamauit dicens:
Siiniquitatem obseruaberis dñe.
dñe quis sustinebito estergolex mi¬
seri cordiaedi. lex propitiationis dĩ.
illa timoris fuit Est alia lex cari¬
tatis Lex caritatis dat ueniam pec¬
catis: Delet praeterita. Ammonet
defuturis Inuiam non deserit co¬
mitem : comes fitei quem ducit in
uia : Sed concordandum est cumad¬
uersario : dumes cum illo inuia. Est
enim sermodĩ aduersariustuus : quã¬
diu cum illo non concordas: Concor¬
das autem : cum coeperitte delec¬
tare facere quod dicit sermodĩ:
Iamquierat aduersarius : fit ami¬

Expanded text:
tori. Peccator enim oblitus erat tori. Peccator enim oblitus erat se, nec videbat se; data est illi lex, ut videret se. Fecit reum lex; liberavit Lator legis: Lator enim legis Imperator est. Lex data est quae terreat et constringat in reatum; et non solvit lex a peccatis, sed ostendit peccata. Et forte sub ipsa lege positus, animadvertit iste in profundo quanta fecerit contra legem, et sic exclamavit dicens, iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Est ergo lex misericordiae Dei, lex propitiationis Dei. Illa timoris fuit, est alia lex charitatis. Lex charitatis dat veniam peccatis, delet praeterita, admonet de futuris; in via non deserit comitem, comes fit ei quem ducit in via. Sed concordandum est cum adversario, dum es cum eo in via . Est enim sermo Dei adversarius tuus, quamdiu cum illo non concordas. Concordas autem, cum coeperit te delectare facere quod dicit sermo Dei. Jam qui erat adversarius, fit ami
Abbreviated transcription (Latin):
praesumat deiustitiasua : praesu¬
mat omnium cor demisericor¬
diadĩ: & dicatdõ: Suiniquitatem
obseruaberis dñe : dñe quis sustine¬
APUDIE PROPIIIATIOESI
Etquaeest ista propitiatio. Nisisacri¬
ficium Et quod est sacrificium.
nisi quod pronobis oblatum est San¬
guis in nocens fusus deleuit omnia
peccata nocentium: Pretium tantũ
datum. redemit omnes captiuos de
manu captiuantis in imici: Ergo est
apudte propitiatio: Namsi nonesset
apud tepropitiatio : siud ex solum es¬
se uelles. & misericors esse nolles :
obseruares omnes iniquitates nostras.
& quaereres eas qui sustineret: quis
antete staret. & diceret in nocenssu :
quis staret iniudiciotuo: spesergo
unaest: qñm est apudte propitiatio
PROPTERLEECM IUAM
SUSTINUITE ONO
Quamlegemo quaereos fecit:
dataest enim lex scã. iusta bona lu¬
daeis: sed reos eos potuit facere:
Nondata est lex quaeposset uiuifica¬
re : sed qua eostenderet peccata pecca¬

Expanded text:
praesumat de sua justitia; praesupraesumat de sua justitia; praesumat omnium cor de misericordia Dei, et dicat, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustineapud te propitiatio est.» Et quae est ista propitiatio, nisi sacrificium? Et quod est sacrificium, nisi quod pro nobis oblatum est? Sanguis innocens fusus delevit omnia peccata nocentium: pretium tantum datum redemit omnes captivos de manu captivantis inimici. Ergo «est apud te propitiatio.» Nam si non esset apud te propitiatio, si judex solum esse velles et misericors esse nolles, observares omnes iniquitates nostras, et quaereres eas; quis sustineret? quis ante te staret, et diceret, Innocens sum? quis staret in judicio tuo? Spes ergo una est, «Quoniam est apud te propitiatio. Propter legem tuam sustinui te, Domine.» Quam legem? Quae reos fecit? Data est enim lex sancta, justa, bona Judaeis ; sed reos eos potuit facere. Non data est lex quae posset vivificare , sed quae ostenderet peccata pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cemmeam: FIANT AURES TUAE
INTENDENTES IN UOCEM
OCPRECXT IONISMEAE
VNdeclam at deprofundo: Quis est
ergo quiclamate peccator: Et qua
speclamat & quia quiuenit soluere
peccata: dedit spem &iam in profun¬
do posito peccatori: Ideo quid sequi¬
maret : Clamatenim sub molibus
& fluctibus iniquitatum suarum :
Circum spexitse : circumspexit ui¬
tam suam: Vidit illam undique fla¬
gitiis & facinoribus coopestam : Quã¬
cum que respexit. Nihil insebonum
inuenit : Nihil illi iustitiae serenum
potuit occurrere : Etcumtanta &
tam multa peccata undique &ca¬
teruã scelerum suorum uideret.
tam quam ex pauescens exclamauit:
Si iniquitatem obseruaberis dñe : dñe
quis sustinebit : Nondixit ego nonsus¬
tinebo : sed quis sustinebit: Vidit
enim prope totam uitam humanam
circum latrari peccatissuis : Accusa¬
ri omnes conscientias cogitationibus
suis. non inuenin cor castum prae¬
sumens deiustitia sua: Siergo cor
castum non potest inueniri quod

Expanded text:
cem meam. Fiant aures tuae cem meam. Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae.» Unde clamat? De profundo. Quis est ergo qui clamat? Peccator. Et qua spe clamat? Quia qui venit solvere peccata, dedit spem etiam in profundo posito peccatori. Ideo quid sequimaret. Clamat enim sub molibus et fluctibus iniquitatum suarum. Circumspexit se, circumspexit vitam suam; vidit illam undique flagitiis et facinoribus coopertam: quacumque respexit, nihil in se bonum invenit, nihil illi justitiae serenum potuit occurrere. Et cum tanta et tam multa peccata undique et catervas scelerum suorum videret, tanquam expavescens exclamavit, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Non dixit, Ego non sustinebo; sed, «quis sustinebit?» Vidit enim prope totam vitam humanam circumlatrari peccatis suis, accusari omnes conscientias cogitationibus suis, non inveniri cor castum praesumens de sua justitia. Si ergo cor castum non potest inveniri, quod
Abbreviated transcription (Latin):
scelera quaefeci. Non solum uiue¬
rem: sed & benemi hiesset: Solet
enim hoc illis euenire quimultum in pro¬
fundo sunt : & prosperantur in iniqui¬
tatibus suis. & tanto magis in profun¬
do merguntur: quanto magis uiden¬
tur esse felices: Fallax enim felici¬
tas. Ipsa est maior infelicitas: De¬
inde &hoc solent homines dicere:
lam qñm multa feci: & dampnatio
imminet hoc perdo quod non facio
desperati latrones dicere. sime oc¬
cisurus est iudex prodecem homi¬
cidiis. quomodo propinquo quomo¬
do prouno : quarenoniam faciam
quicquid mihi occurrerit facio. hoc
contempsit. quiusque adistam ui¬
tam uenire dignatus est: promit¬
tens remissiõnem omnium pecca¬
cmtorum Etiam de profundo exci¬
tauit hominem. utlamaret depro¬
fundo submolibus peccatorum: &
perueniret uox peccatoris ad dm̃:¬
Vndeclamantis : Hisi deprofundo
malorum e &uidete qui auox peccato¬
rum clamat deprofundo: Deprofun.i¬
disclamaui ad tedñe : dñe exaudi uo¬

Expanded text:
scelera quae feci, non solum vivescelera quae feci, non solum viverem, sed et bene mihi esset? Solet enim hoc illis evenire, qui multum in profundo sunt, et prosperantur in iniquitatibus suis: et tanto magis in profundo merguntur, quanto magis videntur esse felices; fallax enim felicitas, ipsa major est infelicitas. Deinde et hoc solent homines dicere: Jam quoniam multa feci et damnatio imminet, hoc perdo, quod non facio desperati latrones dicere: Sic me occisurus est judex pro decem homicidiis, quomodo pro quinque, quomodo pro uno; quare non jam quidquid mihi occurrerit facio? Hoc contempsit, qui usque ad istam vitam venire dignatus est, promittens remissionem omnium peccatorum; etiam de profundo excitavit hominem, ut clamaret de profundo sub molibus peccatorum, et perveniret vox peccatoris ad Dunde clamantis, nisi de profundo malorum? 2. Et videte quia vox peccatoris clamat de profundo: «De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vo
Abbreviated transcription (Latin):
anima : donec ab illo liberetur imago
ipsius quod est homo: Quae in hoc pro¬
fundo tamquam assiduis fluctibus¬
exagitata decrita est Etnisi renoue¬
tur &reparetur adõ. qui illam in pres¬
sit quando formauit hominem Idone¬
us essepotuit homo ad casumsuum. Non
estidoneus ad resurrectionem suam
Semper in profundo est : Nisi liberetur
ut dixi. semper in profundo est: Sed
cum depro fundo clamat : surgit depro¬
fundo. &ipseclamor non eum per¬
mittit multum in imo esse: Valde
enim inprofundo sunt: qui nec cla¬
mant deprofundo: Dicit scriptura
Peccator cumuenerit in profundo
malorum. contempnit: Iam uidete
fratres quale profundumsit ubi
contempniturds̃: Cum quisque ui¬
derit secotidians peccatis obrutum.
Aceruis quibusdam. & molibus qui¬
busdam iniquitatum premi: sidic¬
tum illi fuerit utdm̃ roget inridĩt:
Quibus modisc primo dicit. sidõ dis¬
plicerent facinora : Ego uiuerem
sicuraret ds̃ res humanas ad tanta

Expanded text:
anima, donec ab illo liberetur imago anima, donec ab illo liberetur imago ipsius, quod est homo, quae in hoc profundo tanquam assiduis fluctibusexagitata, detrita est: et nisi renovetur et reparetur a Deo, qui illam impressit quando formavit hominem Idoneus potuit esse homo ad casum suum; non est idoneus ad resurrectionem suam, semper in profundo est; nisi liberetur, ut dixi, semper in profundo est. Sed cum de profundo clamat, surgit de profundo, et ipse clamor non eum permittit multum in imo esse. Valde enim in profundo sunt, qui nec clamant de profundo. Dicit Scriptura: «Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnit» . Jam videte, fratres, quale profundum sit, ubi contemnitur Deus. Cum quisque viderit se quotidianis peccatis obrutum, acervis quibusdam et molibus quibusdam iniquitatum premi, si dictum illi fuerit ut Deum roget, irridet. Quibus modis? Primo dicit: Si Deo displicerent facinora, ego viverem? Si curaret Deus res humanas, ad tanta
Abbreviated transcription (Latin):
ñmuos non solum oculis corporis.
sed &iam cordeuigilare prae¬
sumimus. Intellegenternos canta¬
pertinens ad canticum graduũ
Debet itaq unusquis que nostrum
uidere in quo profundo sit. dequoclamat
addñm : Elamauit deprofundo iona :
deuentrecoeti: erat non solum subfluc¬
tibus: uerum &iam inuisceribus beluȩ :
Nec tamen illud corpus. &illi fluctus
intercluserunt orationem neperueni¬
ret addm̃: Etuenterbestiae. non po¬
tuit tenereuocem deprecantis: Pene¬
trauit omnia. disrupit omnia : per
corde precantis erant. ubi enim dm̃pre¬
sentem non habet: cuius fidelis estuox.
uerum tamen & nos debemus intelle¬
gered equo profundo clamemus ad
dñm Pro fundum enim nobis estiuita
ista mostalis: Quisquis se in profundo
intellex erit : clamat: gemit. suspirat :¬
& donec deprofundo eruatur. & ueni¬
ut ad eum qui superomnes abessosse¬
dec: supercherubin: superomnia quȩ
creauit: Non solum corporalia sed
&iam spiritalia donec ad eum ueniat

Expanded text:
am vos non solum oculis corporis, am vos non solum oculis corporis, sed etiam corde vigilare praesumimus, intelligenter nos cantapertinens ad canticum graduum. Debet itaque unusquisque nostrum videre in quo profundo sit, de quo clamet ad Dominum. Clamavit de profundo Jonas, de ventre ceti . Erat non solum sub fluctibus, verum etiam in visceribus belluae; nec tamen illud corpus et illi fluctus intercluserunt orationem ne perveniret ad Deum, et venter bestiae non potuit tenere vocem deprecantis. Penetravit omnia, disrupit omnia, pervecorde precantis erant. Ubi enim Deum praesentem non habet, cujus fidelis est vox? Verumtamen et nos debemus intelligere de quo profundo clamemus ad Dominum. Profundum enim nobis est vita ista mortalis. Quisquis se in profundo intellexerit, clamat, gemit, suspirat, donec de profundo eruatur, et veniat ad eum qui super omnes abyssos sedet et super Cherubim, super omnia quae creavit, non solum corporalia, sed etiam spiritualia; donec ad eum veniat
Abbreviated transcription (Latin):
quimanipulos colligit: Haec de illis
dixit : Nonergo supra illos iste tran¬
siens benedixit: & impletum est
& iam perillum quod ipsedixit: Et
non dixerunt transeuntesuiam. be¬
diximus uos in nominedñi: Et
isti transeuntes siue prophetae :
siue patriarchae: siue apostoli.
quicum que transierunt : sibene
uiuimus fratres benedixerunt nos
in nominedñt : Quandome inquit
benedixit paulus & quando me
benedixit petrus : ad tende inscriptu¬
ris: uidesibeneuiuis: &uideibi benedic¬
tum te fuisse: Omnes beneuiuentes
benedixerunt : & quomodo benedix¬
erunto In nomined ñi : Nonin nomi¬
nesuo sicut haeretici: Quienim di¬
cunt quod nos damus hocest sc̃min
nominesuo uolunt benedicere : Non
in nominedñi: Quiautem dicunt
non sc̃ificat nisids̃ necquis quam est
bonus nisidonodĩ: Ipsi in nomine
dñi benedicunt : Nonin nominesu¬
o Quiamihi sunt sponsi: nolunt eẽ
adulteri sponsae: EXPLICII

Expanded text:
qui manipulos colligit.» Haec de illis qui manipulos colligit.» Haec de illis dixit. Non ergo supra illos iste transiens benedixit, et impletum est etiam per illum, quod ipse dixit: «Et non dixerunt transeuntes viam, Benediximus vos in nomine Domini.» Et isti transeuntes sive Prophetae, sive Patriarchae, sive Apostoli, quicumque transierunt, si bene vivimus, fratres, benedixerunt nos «in nomine Domini.» Quando me, inquis, benedixit Paulus? quando me benedixit Petrus? Attende in Scripturis, vide si bene vivis, et vide ibi benedictum te fuisse. Omnes bene viventes benedixerunt. Et quomodo benedixerunt? «In nomine Domini;» non in nomine suo, sicut haeretici. Qui enim dicunt, Quod nos damus, hoc est sanctum; in nomine suo volunt benedicere, non in nomine Domini. Qui autem dicunt, Non sanctificat nisi Deus, nec quisquam est bonus nisi dono Dei; ipsi in nomine Domini benedicunt, nos in nomine suo: quia amici sunt sponsi , nolunt esse adulteri sponsae. IN PSALMU
Abbreviated transcription (Latin):
& apostoli& Illos inquibus ra¬
dicem caritatis uiderunt:
Quos autem inuenerunt intectis
eminere & superbire incerui¬
ce scuti sui: dixerunt contra
illos quod futuri erant : benedi¬
ctionem autem super eos non
dederunt . Ergo istos omnes ma¬
los quos portat ecclesia: qui legi¬
tis inscripturis inuenitis male¬
dictos designatos adantichristũ
pertinere : addiabolum pertine¬
re : Ad paleam pertinere : adtiza.¬
niam pertinere : & multa innu¬
merabilia persimilitudinem di¬
cuntur deillif: Quia non omnis qui
rirm quaedeillis bene loquatur: quia
transeuntes uiam non illos benedixe¬
runt: Iranseuntes prophetȩ: omnia
deillis maledixerunt : Ecce & iste quẽ
postam: dauid transiit uiam: Audistis
quid deillis dicit : Dñsiustus concidet
ceruicespeccatorũ: confundantur & a¬
uestantur retrorsum omnes quioder̃
sion: Fiant sicut faenum tectorũ: qđ
priusquam euellatur aruit: Non reple¬
uit manum suam messor: & sinum suũ

Expanded text:
et Apostoli? Illos in quibus raet Apostoli? Illos in quibus radicem charitatis viderunt. Quos autem invenerunt in tectis eminere et superbire «in cervice scuti sui,» dixerunt contra illos quod futuri erant, benedictionem autem super eos non dederunt. Ergo omnes istos malos quos portat Ecclesia, qui legitis in Scripturis, invenitis maledictos designatos ad antichristum pertinere, ad diabolum pertinere, ad paleam pertinere, ad zizania pertinere. Et multa innumerabilia per similitudinem dicuntur de illis: «Quia non omnis qui ram quae de illis bene loquatur, quia transeuntes viam non illos benedixerunt. Transeuntes Prophetae omnia de illis mala dixerunt. Ecce et iste quem portamus, David transiit viam; audistis quid de illis dixit: «Dominus justus concidet cervices peccatorum. Confundantur, et avertantur retrorsum, omnes qui oderunt Sion. Fiant sicut fenum tectorum, quod priusquam evellatur aruit. Non replevit manum suam messor, et sinum suum
Abbreviated transcription (Latin):
SUUM QUIMANI PU¬
LOSCOLIICII. Messo¬
res autem angeli sunt: dñs dicit:¬
GTNONDIAGRUNI IRA¬
NSGUNIES UIAMBE¬
AUDICIIOONI SUPER
UOS: BENEDIXIMUS
Uostis enim faxtres quando tran¬
situr per openentes. est consue.¬
tudo ut dicatur illis. benedictio
dñi superuos: Et magis ista con¬
suetudo errt ingente iuda eorum :
Nemo transiebat & uidebat aliquos
facere aliquod opus in agro uel in
uinea uel in messe uel aliquid eius¬
modi : Non licebat transire sine
benedictione: Alii sunt quima¬
nipulos colligunt: Alii sunt tran¬
seuntes uiam Quimanipulos
colligunt nonde illis replent ma¬
nus. quia non colligitur adhor¬
reum faenum tectorum: Qui
sunt quimanipulos colligunt.
messores: Qui sunt messores &
dñs dixit: Messores autem:¬
sunt angeli: Qui sunt transeun¬
tes& Illi qui iam peruiam istam
idest peruitam istam transie¬
runt. hinc ad patriam: Aposto¬
li transeuntes erant in ista uita :
prophetae transeuntes erant
Quos benedixerunt prophetae

Expanded text:
suum qui manipusuum qui manipulos colligit. Messores autem Angeli sunt» , Dominus dicitnon dixerunt transeuntes viam, Benedictio Domini super vos; benediximus Nostis enim, fratres, quando transitur per operantes, est consuetudo ut dicatur illis, «Benedictio Domini super vos.» Et magis ista consuetudo erat in gente Judaeorum. Nemo transibat et videbat aliquos facere aliquod opus in agro, vel in vinea, vel in messe, vel aliquid hujusmodi; non licebat transire sine benedictione. Alii sunt qui manipulos colligunt, alii sunt transeuntes viam. Qui manipulos colligunt, non de illis replent manus; quia non colligitur ad horreum fenum tectorum. Qui sunt qui manipulos colligunt? Messores. Qui sunt messores? Dominus dixit: «Messores autem Angeli sunt.» Qui sunt transeuntes? Illi qui jam per viam istam, id est, per vitam istam transierunt hinc ad patriam: Apostoli transeuntes erant in ista vita, Prophetae transeuntes erant. Quos benedixerunt Prophetae
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid deillis dicit: & sequitur:
FIANI SICUI FAENUMDEC¬
IORUM QUODPAIUSIIA
Iaenum tectorum herba est quae
naseitur in tectis in solario integulato:
in alto uidetur. & radicem non ha¬
bet: Quanto melius humilius nasce¬
retur & laetius uiresceret. modo
nascitur altius ad celeriorem aridi¬
tam: Nondum euulsum est: & aru¬
it: Nondum finiti sunt in iudicio
dĩ: & iam non habent sucum uiri¬
ditatis: Adtendite openr ipsorum:
& uidete quia aruerunt: Sed uiuinT.¬
& hic sunt: Nondum ergo auulsi
sunt: aruerunt : sed nondum auulsi
sunt: Pacti sunt sicut faenum tec¬
torum: quod priusquam euella¬
tur aruit Etuenient messores :
sed non de illis implent manipulos:
Venturi sunt enim messores: & collectu¬
risunt triticum inhorreum: &tita¬
niam alligabunt: & mittunt in ig¬
nem: Sic & faenum tectorum ex¬
purgatur: & quicquid inde euelli¬
tur. in ignemmittitur: quia & pri¬
usquam euelleretur aruit: Non
inde implet messormanus: sequitur
enim & dicit: NONRE PLE¬
UII MANUM SUAM

Expanded text:
Sed quid de illis dicit? Sequitur, «Fiant sicut fenum tectorum, quod prius quam Fenum tectorum herba est quae nascitur in tectis, in solario integulato. In alto videtur, et radicem non habet. Quanto melius humilius nasceretur, et laetius viresceret? Modo nascitur altius ad celeriorem ariditatem. Nondum evulsum est, et aruit: nondum finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. Attendite opera ipsorum, et videte quia aruerunt. Sed vivunt, et hic sunt: nondum ergo avulsi sunt: Aruerunt, sed nondum avulsi sunt: facti sunt «sicut fenum tectorum, quod prius quam evellatur aruit.» 12. Et venient messores, sed non de illis implent manipulos. Venturi sunt enim messores, et collecturi sunt triticum in horreum, et zizania alligabunt, et mittent in ignem. Sic et fenum tectorum expurgatur, et quidquid inde evellitur, in ignem mittitur; quia et priusquam evelleretur aruit. Non inde implet messor manus. Sequitur enim et dicit: «Non replevit manum suam
Abbreviated transcription (Latin):
delectaturds̃. Non accipit sacrifici¬
um: &sine sacrificio placatur o sinul¬
lum sacri ficium est : Nullus sacer¬
dos. Si autem habemus sacerdotem
in caelis. qui pronobis interpellat
patrem. INtrauit enim in scã scõ¬
rum in interiora ueli. quo non intra¬
uit sacerdos infigura nisi semel in
anno : Sicut & dñs in toto tempo¬
re. semel oblatus est: Ipse obtu¬
lit se. Ipse sacerdos: Ipse uicti
ei ultra dominabitur: Securi sumꝰ
ramus &hostiam: Videamus quod
sacrificium debemus offerre: quia
holocaustis non delectatur ds̃ nos¬
ter. sicut audistis inpsalmo: Sed
ibi quid sequitur : & ostendit quid
offerat: Sacrificium dõ sp̃s con¬
tribulatus: corcontritum & hu¬
miliatum ds̃ nonspernit : Siergo
humiliatum corsacrificium dõ est.
sacrificium obtulit quidixit : Dñe:
Non est exaltatum cormeum: Ui

Expanded text:
delectatur Deus, non accipit sacrificidelectatur Deus, non accipit sacrificium, et sine sacrificio placatur? Si nullum sacrificium est, nullus sacerdos. Si autem habemus sacerdotem in coelis, qui pro nobis interpellat Patrem: Intravit enim in sancta sanctorum, in interiora veli, quo non intrabat sacerdos in figura nisi semel in anno, sicut et Dominus in toto tempore semel oblatus est. Ipse obtulit se, ipse sacerdos, ipse victimei ultra dominabitur Rom. ramus et hostiam. Videamus quod sacrificium debemus offerre; quia holocaustis non delectatur Deus noster, sicut audistis in psalmo. Sed ibi sequitur et ostendit quid offerat: «Sacrificium Deo spiritus contribulatus: cor contritum et humilitatum Deus non spernit» . Si ergo humiliatum cor sacrificium Deo est, sacrificium obtulit qui dixit: «Domine, non est exaltatum cor meum.» Vi
Abbreviated transcription (Latin):
rentes : Iritramus ecclesiam: non
adea quae placent oculisdiy uide¬
rint ergo innumero uestro. quis
quo modo audiat : utrum audiat
ocinrideat: Uitrum audiat & post
ponat: utrum audiat & consonet. Id
est sentiat hic uocem suam : & adiun¬
gat uocem cordissui. uocipsilmihu¬
ius: Tamen uox psalmi nontacet:
Inistruatur qui possunt Immo qui
uolunt: Quinolunt. Non impediant:
Commendetur nobis humilitas: IN
quia sacrificiũ obtulit : qui ahumilitas
cordis sacrificium est. Dicitur in
alio psalmo:: qnm si uoluisses sacrifici¬
um dedissem: utique satis uolebat
faceredõ propeccatissuis: propitiare
illum uolebat. ut acciperet indulgen¬
tiam peccatorum: Etquasi quae¬
rens unde illum propitiaret : siuolu¬
isses inquit sacrificium dedissem.
utique holocaustis non delectabe¬
ris: Ergo superflue quaerebat.
Autarietes. auttauros. aut aliquam
talem uictimam: unde placaretur
ds̃: quidergo quia holo caustis non

Expanded text:
rentes: intramus Ecclesiam, non rentes: intramus Ecclesiam, non ad ea quae placent oculis Dei. Viderit ergo in numero vestro quis quomodo audiat, utrum audiat et irrideat, utrum audiat et post se ponat, utrum audiat et consonet, id est, sentiat hic vocem suam, et adjungat vocem cordis sui voci psalmi hujus. Tamen vox psalmi hujus non tacet; instruantur qui possunt, imo qui volunt; qui nolunt, non impediant. Commendetur nobis humilitas; indquia sacrificium obtulit? Quia humilitas cordis sacrificium est. Dicitur in alio psalmo, «Quoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Satis volebat facere Deo pro peccatis suis, propitiare illum volebat, ut acciperet indulgentiam peccatorum: et quasi quaerens unde illum propitiaret, «Si voluisses,» inquit, «sacrificium, dedissem» «utique; holocaustis non delectaberis.» Ergo superflue quaerebat aut arietes, aut tauros, aut aliquam talem victimam, unde placaretur Deus. Quid ergo? quia holocaustis non
Abbreviated transcription (Latin):
illud templum quod caecidit. hoc
potuit dici domus orationif Dequa
dictum est Domus mea domus orati¬
onis uocabitur omnibus gentibus:
Audistis enim quod dixerit dñs i sxp̃s:
scriptum est : Domus mea domus ora¬
tionis uocabitur omnibus gentibus.
uosautem fecistis eam speluncam latro¬
num. Num quid illi qui uoluerunt
facere domumdi speluncam latro¬
num : fecerunt ut rueret templum
sic &illi quimaleuiuunt in ecdesia
catholica. quantum in ipsis est domũ
dĩ uolunt facere speluncam latro¬
num : Nec ideo euertunt templum:
Veniet tempus quando dereste pec¬
catorum suorum foras mittantur:
Hoc autem templum dĩ: hoccor¬
pus xp̃i haec congregatio fidelium
unam uocem habet: &tam quam
unus homo cantat inpsalmo: Eius
uocem iam inmultis psalmis audi¬
uimus: Audiamus inisto: Siuolu¬
mus nostra uoxest: Siuolumus au¬
reaudimus cantantem : & corde
cantamus: Siautem nolum useri¬
mus in illo templo tamquam emen¬
tes &uendentes: Id est nostra quae¬

Expanded text:
illud templum quod cecidit, hoc illud templum quod cecidit, hoc potuit dici domus orationis, de qua dictum est: «Domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus.» Audriptum est, Domus mea domus orationis vocabitur omnibus gentibus; vos autem fecistis eam speluncam latronum» . Numquid illi qui voluerunt facere domum Dei speluncam latronum, fecerunt ut rueret templum? Sic et illi qui male vivunt in Ecclesia catholica, quantum in ipsis est, domum Dei volunt facere speluncam latronum; nec ideo evertunt templum. Veniet enim tempus, quando de reste peccatorum suorum foras mittantur. Hoc autem templum Dei, hoc corpus Christi, haec congregatio fidelium unam vocem habet, et tanquam unus homo cantat in Psalmo. Ejus vocem jam in multis psalmis audivimus; audiamus et in isto. Si volumus, nostra vox est; si volumus, aure audimus cantantem, et nos corde cantamus. Si autem nolumus, erimus in illo templo tanquam ementes, et vendentes, id est, nostra quae
Abbreviated transcription (Latin):
& peccatum ad peccatum adnectitur.
fit restis longa. quorum semitae pra¬
uae Et flexuosi gressus eorum: qua
ualet autem ista restis: Nisiunde ligen¬
tur ei manus & pedes. & proiciatur
quisque intenebras exterioref: Memi¬
nistis enim dictum dequodam peccato¬
te in euangelio. Ligate illi manus &
pedes & proicite illum intenebras ex¬
terioresibierit fletus & stridor
dentium. Nonesset unde illiligaren¬
tur manus & pedes. Nisi ipse sibi tes¬
tem fecisset: Vnde apestissime alio
loco scriptum est: Criniculis pecca¬
torum suorum unus quisque constrin¬
gitur : Ergo quia depeccatis suis
homines uapulant. Ideo dñs flagel¬
lum deresticula fecit : Et inde extu¬
lit detemplo omnes qui sua quaere¬
templi: uox est in psalmo: Inhoc tem¬
plo ut dixi rogaturds. & exaudit in
spu &ueritate. Non in illo corporali
Nam illic umbraerat. Iniqua demon¬
straretur quoduenturum erat: Ideo
illud iam caecidit: Caecidit ergodo¬
mus orationis nrae o Absit Nonenim

Expanded text:
et peccatum ad peccatum annectitur, et peccatum ad peccatum annectitur, fit restis longa. Quorum semitae pravae, et flexuosi gressus eorum . Quo valet autem ista restis, nisi ut inde ligentur ei manus et pedes, et projiciatur quisque in tenebras exteriores? Meministis enim dictum de quodam peccatore in Evangelio: «Ligate illi manus et pedes, et projicite illum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium» . Non esset unde illi ligarentur manus et pedes, nisi ipse sibi restem fecisset. Unde apertissime alio loco scriptum est: «Criniculis peccatorum suorum unusquisque constringitur» . Ergo quia de peccatis suis homines vapulant, ideo Dominus flagellum de resticula fecit, et inde expulit de templo omnes qui sua quaeretempli vox est in Psalmo. In hoc templo, ut dixi, rogatur spiritu et veritate; non in illo corporali. Nam illic umbra erat, in qua demonstraretur quod venturum erat: ideo illud jam cecidit. Cecidit ergo domus orationis nostrae? Absit. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
plo: Ipseenim orat in spũ & ueritate.:
quiorat in pace ecclesiae : Non in
illo templo ubi figura erat. sec un¬
dum figuram enim dñs exclusit ho¬
mines de templo. illos quisua quae¬
rebant: Id est propter uendendum
&emendum . Ibant intemplum. Si
autem figuraerat illud templum.
manifestum est quia & corpus xp̃i
quodest uerum templum Cuius
illa imago erat habet permixtos
ementes &uendentes. Id est sua¬
quaerentes non quae ihũxp̃i : Sedex¬
duduntur inde : deflagello resticulae:
pestis enim. peccata significat. sicut ili¬
dicitur perprophetam : Uaeeis qui
trahunt peccata: uelut restem lon¬
gam: Illi autem trahunt peccata si¬
cut restem longam: quiaddunt pec¬
cata peccatis : Quicum fecerint unũ
peccatum: ut cooperiant illud. faciun
alterum : Quomodo enim utrestis fi¬
at Additur spartum sparto. Non
autem in rectum ut. sedtorquetur
Si comnia parua facta. quaesunt pec¬
tur sibi. & addendo peccato peccatum.

Expanded text:
plo. Ipse enim orat in spiritu et veritate, plo. Ipse enim orat in spiritu et veritate, qui orat in pace Ecclesiae; non in illo templo ubi figura erat . 2. Secundum figuram enim Dominus exclusit homines de templo, illos qui sua quaerebant, id est, propter vendendum et emendum ibant in templum. Si autem figura erat illud templum, manifestum est quia et corpus Christi, quod est verum templum cujus illa imago erat, habet permixtos ementes et vendentes, id est suaquaerentes, non quae Jesu Christi . Sed excluduntur inde flagello resticulae. Restis enim peccata significat, sicut dicitur per prophetam: «Vae eis qui trahunt peccata velut vestem longam» . Illi autem trahunt peccata sicut restem longam, qui addunt peccata peccatis; qui cum fecerint unum peccatum, ut cooperiant illud, faciunt alterum. Quomodo enim ut restis fiat, additur spartum sparto, non autem in rectum it, sed torquetur: sic omnia prava facta, quae sunt pectur sibi, et de peccato peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
non diligebant : Etideo quamuis
utipsum credamus diligentes eum.
& nondicamus quid nobis & tibi est.
sed dicamus potius ad tepertinemus
tunos redemisti Omnes ergo quisic
credunt. tamquam lapides sunt
uiui. de quibus templum dĩ aedifi¬
catum est. & tamquam ligna inpu¬
tribilia quibus archa illa conpacta
est qua e in diluuio mergi non potu¬
it: hocautem templum est. id est
ipsi homines ubi rogaturds. & exau¬
dit: Quis quis enim praeter tem¬
plumdi oraueritdm̃ : Non exauditur.
ad illam pacem supernam hierusalem
Et si ex auditur : ad quaedam tempora¬
lia quaeds̃ &paganis donauit: Nam
&ipsidaemones ex auditi sunt : utirent
inporcos : Ex audiri aduitam aeter¬
nam aliud est. Nec conceditur. Nisi
ei quuintem plodĩ orat Illeautem
intemplodĩ orat: quiorat in pace
ecclesiae : inunitate corporis xp̃i:
Quod corpus xp̃i : constat ex multis
credentibus in toto orbe terrarum:
Etideo ex auditur : quiaorat intem¬

Expanded text:
non diligebant; et ideo quamvis non diligebant; et ideo quamvis ut in ipsum credamus, diligentes eum, et non dicamus, «Quid nobis et tibi est?» sed dicamus potius, Ad te pertinemus; tu nos redemisti. Omnes ergo qui sic credunt, tanquam lapides sunt vivi, de quibus templum Dei aedificatur ; et tanquam ligna imputribilia, ex quibus arca illa compacta est, quae in diluvio mergi non potuit . Hoc autem templum est, id est ipsi homines, ubi rogatur Deus, et exaudit. Quisquis enim praeter templum Dei oraverit Deum, non exauditur ad illam pacem supernae Jerusalem, etsi exauditur ad quaedam temporalia, quae Deus et Paganis donavit. Nam et ipsi daemones exauditi sunt, ut irent in porcos . Exaudiri ad vitam aeternam aliud est, nec conceditur nisi ei qui in templo Dei orat. Ille autem in templo Dei orat, qui orat in pace Ecclesiae, in unitate corporis Christi; quod corpus Christi constat ex multis credentibus in toto orbe terrarum: et ideo exauditur, qui orat in tem
Abbreviated transcription (Latin):
dimittimus debitoribus nostris: Spe¬
narte resurrecturum. & tunc futu¬
rum omnimodo sinepeccato. Qnm
ille resurrexit . quiprimus fuit sine
peccato: Auigilia matutina spera:
Nolidicere : ego nonsum dignus
Propter peccata nones dignus: sed
multa apud illum redemptio. &
ipseredimet is rahel ex omnibus ini¬
psalmo cͦ XXUIͦͫ: IXCipit¬
nisto psalmo. commendatur nobis
humilitas seruidĩ & fidelis. cuius
uoce cantatur. quod est uniuet¬
sum corpus xp̃i Saepeenim am¬
monuimus caritatem uestram. Non
quasi unius hominis cantantis. uo¬
cemaccipi debere. sed omnium qui
sunt inxp̃i corpore Etquia in illi¬
us corporesunt omnes . tam quam
unus homo loquitur Etipseest
unus qui& multi sunt. multienim
sunt inseipsis. unus sunt in illo. quia
unus est Ipsum est autem &iamtẽ¬
plumdĩ dequo apostolus dicit Tem¬
plum enim di scm est quod estis uos
Omnes quicredunt in xp̃m. & siccre¬
dunt utdiligant: Hoc est enim cre¬
quomodo daemones credebant sed

Expanded text:
dimittimus debitoribus nostris.» Spedimittimus debitoribus nostris.» Spera te resurrecturum, et tunc futurum omni modo sine peccato, quoniam ille resurrexit qui primus fuit sine peccato. A vigilia matutina spera. Noli dicere: Ego non sum dignus propter peccata. Non es dignus; sed «multa apud illum redemptio, et ipse redimet Israel ab omnibus iniPSALMUM CXXisto psalmo commendatur nobis humilitas servi Dei et fidelis, cujus voce cantatur, quod est universum corpus Christi. Saepe enim admonuimus Charitatem vestram, non quasi unius hominis cantantis vocem accipi debere, sed omnium qui sunt in Christi corpore. Et quia in illius corpore sunt omnes, tanquam unus homo loquitur: et ipse est unus qui et multi sunt. Multi enim sunt in seipsis, unus sunt in illo qui unus est. Ipsum est autem etiam templum Dei, de quo dicitplum enim Dei sanctum est quod estis vos , omnes qui credunt in Christum, et sic credunt ut diligant. Hoc est enim crequomodo daemones credebant , sed
Abbreviated transcription (Latin):
quis e non potuit uendere: Qui non
commisit peccatum: ipseest redemp¬
tor apeccato: Ipseredimet is rahel:
unde redimet o ab illa iniquitate. An
ab illa abomnibus iniquitatibus
suis : Nonergo timeat accessurus
addm̃. Aliquas iniquitates suas. tan¬
tum modo accedat pleno corde. &
desinat iamfacere quaeante facie¬
bat:. Etnondicat. illa iniquitas non
mihi dimittitur: Sienim hoc dixe¬
rit propter ipsam quam putat sibi
nondimitti: Nonse conuestat & faci¬
endo cetera. Non illi dimittitur &
illud quod nonti mebat: Quia feci
inquit scelus magnum. & non mi¬
hi potest dimitti. lam faciam & ce¬
tera. hoc enim perdo quod non fa¬
cio :Nolitimere : In profundo es
noli contempnere depro fundis
clamare ad dñm & dicere : Snni¬
quitates obseruaberis dñe : dñequis
sustinebit & obserua illum. & exspec¬
taillum. & sustine propter legem
ipsius: Quamlegem tibi dedit. di¬
mitte nobis debitanostra. sicut & nos

Expanded text:
qui se non potuit vendere: qui non qui se non potuit vendere: qui non commisit peccatum, ipse est redemptor a peccato. «Ipse redimet Israel.» Unde redimet? Ab illa iniquitate, an ab illa? «Ab omnibus iniquitatibus ejus.» Non ergo timeat accessurus ad Deum aliquas iniquitates suas: tantummodo accedat pleno corde, et desinat jam facere quae antea faciebat, et non dicat, Illa iniquitas non mihi dimittitur. Si enim hoc dixerit, propter ipsam quam putat sibi non dimitti, non se convertit, et faciendo caetera, non illi dimittitur et illud quod non timebat. Quia feci, inquit, scelus magnum, et non mihi potest dimitti; jam faciam et caetera: hoc enim perdo quod non facio. Noli timere: in profundo es, noli contemnere de profundis clamare ad Dominum, et dicere, «Si iniquitates observaveris, Domine; Domine, quis sustinebit?» Observa illum, et exspecta illum, et sustine propter legem ipsius. Quam legem tibi dedit? «Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos
Abbreviated transcription (Latin):
auigilia matutina speret is tahel
indñm Quareo qui auigilia matu¬
tina surrexitdñs : & hoc debet sperare
corpus. q̃uod in capite praecessit : Sed
ne suggeratur ista cogitatio Capiti:
licuit resurgere quia peccatis non pre¬
mebatur: Nullum peccatum eratihllo:
Quid nos facturisumus : sperabimus
talem resurrectionem qualis indño
praecessit : cum peccatis nostris ad gra¬
uemuro sed uide quid sequitur:
Qnm apud dñm miseri cordia :̃ & mul¬
ta apud illum redemptio : Et ipse
REDEMIT ISRAHEL ABOM¬
NIBUS INIQUITATIBUSENS
Ergo si premebatur peccatis suis:
ad est miseri cordiadĩ: Ideo prae¬
cessit ille sine peccato. ut deleat
peccata sequentium: Nolite prae
tina praesumite : Uidete caput ues¬
trum resurrexisse : & ascendisse
incaelum: INillo culpa nonerat.
sed perillum ur̃ae culpae delebun¬
tur Ipse redimet is rahel ab omni¬
bus iniquitatibus eius: Qui a istahel
uendere sepotuit & fieri uenundatus
sub peccato. redimere se abiniquitati¬
bus non potest: Ille potuit redimere:

Expanded text:
vigilia matutina speret Israel in Dominum.» Quare? Quia a vigilia matutina resurrexit Dominus; et hoc debet sperare corpus, quod in capite praecessit. Sed ne suggeratur ista cogitatio: Capiti licuit resurgere, quia peccatis non premebatur, nullum peccatum erat in illo; quid nos facturi sumus? Sperabimus talem resurrectionem, qualis in Domino praecessit, cum peccatis nostris aggravemur? Sed vide quid sequitur: «Quoniam apud Dominum misericordia, et multa apud illum redemptio. Et ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Ergo si premebatur peccatis, suis, adest misericordia Dei. Ideo praecessit ille sine peccato, ut deleat peccata sequentium. Nolite in votina praesumite. Videte caput vestrum resurrexisse et ascendisse in coelum. In illo culpa non erat, sed per illum vestrae culpae delebuntur: «Ipse redimet Israel ab omnibus iniquitatibus ejus.» Quia Israel vendere se potuit, et fieri venundatus sub peccato; redimere se ab iniquitatibus non potest. Ille potuit redimere,
Abbreviated transcription (Latin):
ad temrm sicut ille publicanus & dicit
dñe propitius esto mihi peccatori: Si
ergo omnes peccatores & nemo inue¬
nitur sine peccato: omnibus timen¬
dus est gladius inceruices. quia dñs
iustus concidet ceruices peccatorum:
Non puto fr̃smei. quia omnium peccato¬
rum. sed in membro quod percutit. ibi
designat quos peccatorespercutiat:
Von enim dixit dñs iustus concidet ma.¬
nus peccatorum. aut dñs concidet
pedes peccatorum nondixit: Sed
quia peccatores superbos uolebat
intellegi. Superbi autem omnes cer¬
uicati sunt. quia non solum faciunt
male: sed nec agnoscere uolunt: Et
quando obiurgantur: iustificant se:¬

Expanded text:
ad terram, sicut ille Publicamus, et dicit, ad terram, sicut ille Publicamus, et dicit, «Domine, propitius esto mihi peccatori» ? Si ergo omnes peccatores, et nemo invenitur sine peccato; omnibus timendus est gladius in cervices, quia «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Non puto, fratres mei, quia omnium peccatorum; sed in membro quod percutit, ibi designat quos peccatores percutiat. Non enim dixit, Dominus justus concidet manus peccatorum; aut, Dominus justus concidet pedes peccatorum, non dixit: sed quia peccatores superbos volebat intelligi, superbi autem omnes cervicati sunt, qui non solum faciunt mala, sed nec agnoscere volunt, et quando objurgantur, justificant se
Abbreviated transcription (Latin):
proximus est ei qui facit in a frica:
Quantum proximus: quantum sibi
iunguntur scelus & scelus: quantum
sibi iunguntur latrocinium & latro¬
cinium: Nemoergo timeat mixtos
sibi corpore malos. longe ab illis sit
corde : & securus postat quod nonti¬
iniqui: Et ut sermonem loquamur
uulgitonant iniqui: extolluntur
intrphos in calumnias: Quidergo ÷
semper hoco non: Audiquod se¬
quitur: DŨSIUSTUS COXCI¬
DET CERUICES PECGAIO¬
NUM Intendat caritasur̃a: dñs
inquit iustus. concidet ceruices pec¬
catorum: Quis non contremes cat o
Quisenim non peccauit& Dñs iustus
concidet ceruices peccatorum : Om¬
nibus quiaudiunt intrat tremor in
cor: sicredunt scriptunredĩ Si enim
sibi sine causa tundunt homines pec¬
tom: mentiuntur quiatundunt pec¬
tonr siusti sunt. & in eo quodmentiun¬
tur dõ. fiunt peccatores: Siergo uera¬
citer sibi tundunt pectorx. peccatores
sunt: Et quis nr̃m non sibi tundit
pectus&  Etquis nr̃m nonelidit oculos

Expanded text:
proximus ei est qui facit in Africa. proximus ei est qui facit in Africa. Quantum proximus? Quantum sibi junguntur scelus et scelus, quantum sibi junguntur latrocinium et latrocinium. Nemo ergo timeat mixtos sibi corpore malos. Longe ab illis sit corde, et securus portat quod non tiinique; et ut sermonem loquamur vulgi, tonant iniqui, extolluntur in typhos, in calumnias. Quid ergo? semper hoc? Non. Audi quod sequitur: «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Intendat Charitas vesinquit, «justus concidet cervices peccatorum.» Quis non contremiscat? Quis enim non peccavit? «Dominus justus concidet cervices peccatorum.» Omnibus qui audiunt, intrat tremor in cor, si credunt Scripturae Dei. Si enim sibi sine causa tundunt homines pectora, mentiuntur quia tundunt pectora, si justi sunt; et in eo quod mentiuntur Deo, fiunt peccatores. Si ergo veraciter sibi tundunt pectora, peccatores sunt. Et quis nostrum non sibi tundit pectus? et quis nostrum non elidit oculos