comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nima diuma eloquia salubria
sunt bene intelligentib: ꝑi¬
culosa uͦ his qui ea uolunt ad
sui cordis ꝑuersitatemi detor¬
quere potius quam sinim cor ad eorum
roetituduiem corrigere. Hec ẽ. em̃ iuoi̾b
magna & usitata ꝑ uersitas: qr cũ debe¬
ant iuuere ipsi scdđ̃m uolintatem dei.⁊
dm̃ uolunt iuuere scđm uoluitatem
siã. Et cũ ipsi nolunt corrigi. illum uo¬
unit deprauari: rectũ ũ arbitiantes qd̃
Ale uult sed quod ipsi uolunt. Solemus
antꝰ audire homines murmurantes adu̾sꝰ
añi: qd̾ inał in hac uita bene sit. & la¬
borent boui. quasi ille ꝑuersus sit. &
resciat quid agat. aut omnino aueite
en oculos areb humanis. uel securita
m ꝑturbari nolit ut hec ñ attendat:
na cum lab ore ista ds̃ aut uidoe auti
corigit. Murtnurant gͦ. homines qui
n sit ÷ quando uiderint eos qui deuin
nou colunt pollere atq florere felicitate
t̾iena se aut̃ dm̃ colentes laborare man
difficultatib mortalitatis humane. Cont᷑¬

Expanded text:
nia divina eloquia salubria sunt bene intelligentibus; periculosa vero his qui ea volunt ad sui cordis perversitatem detorquere, potius quam suum cor ad eorum rectitudinem corrigere. Haec est enim in hominibus magna et usitata perversitas; quia cum debeant vivere ipsi secundum voluntatem Dei, Deum volunt vivere secundum voluntatem suam: et cum ipsi nolunt corrigi, illum volunt depravari; rectum non arbitrantes quod ille vult, sed quod ipsi volunt. Solemus autem audire homines murmurantes adversus Deum, quod malis in hac vita bene sit et laborent boni: quasi ille perversus sit, et nesciat quid agat, aut omnino averteat oculos a rebus humanis, vel securitatem suam perturbari nolit, ut haec non attendat, quia cum labore ista Deus aut videt, aut corrigit. Murmurant ergo homines, qui ne sit, quando viderint eos qui Deum non colunt, pollere atque florere foelicitate terrena: se autem Deum colentes laborare in difficultatibus mortalitatis humanae. Cont
Abbreviated transcription (Latin):
moriatnur regit nos quia rexẽ. necada¬
mus. Regendo aut̃ nos: nͨ frangit. nos
Nam quos nͨ regit : frangit. Reges eni
inquit eos inuirga ferrea: & tanquã
uas figuli cont̾es eos. Sed sunt quos nͥ
regit: ipsis non parcit. s tanquam uas
figuli  conterit eos. Ibillo enim
obteius regi & lib̾ari : qr hic ẽ. deus

Expanded text:
moriamur; regit nos, quia rex est, ne cadamus. Regendo autem nos non frangit nos; nam quos non regit, frangit. Reges eos, inquit, in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Sed sunt quos non regit: ipsis non parcit, tanquam vas figuli conterens eos. Ab illo ergo optemus regi et liberari: quia hic est Deu
Abbreviated transcription (Latin):
ami auris obediuit mͥ. Sũ obauditu au¬
non ẽ. nuntiatũ deeo uidebunt. & qui
ferentes: ueritatẽ ñ intelligentes. Testa¬
menti tabulas habentes: & hereditat᷑ẽ
non tenentes. Sic̃ audiuimus ita & ui¬
dimiis: incititate dñi uirtutũ in cuu

Expanded text:
aunon est nuntiatum de eo, videbunt; et qui ferentes, veritatem non intelligentes; Testamenti tabulas habentes, et haereditatem non tenentes. Sed nos sicut audivimus, ita et vidimus. In civitate Domini virtutum, in c
Abbreviated transcription (Latin):
audisti: quodam temꝑe uidisti. Audi¬
uit in ꝓmissionib: uidit in exhibitio¬
nib. Audiit in ꝓphetia: uidit in eua̾¬
głio. O m̾ia eu que mͦ complentur: an¬
quod dictũ ẽ : ad orabunt eũ omne
reges terre om̃s gentes seruiant illi.
Uide impletũ eẽ. qd̾ scriptum ẽ: exal¬
tare suꝑ celos deus. & suꝑ omnẽ t̾rã
& pedes fixi sunt claui. cuiꝰ ofsa in
ligno pendentia niuuerata sunt: suꝑ
cuiꝰ uestimentiun sors missa ẽ. Uide
cegrantem: quem illi uider̃ pendentẽ. Uide
nicelo sedentem. quem contẽpser̃ interra
anbulantẽ. Hide inde impleri. cõmemo¬
albumntur &e comiertent᷑ ad anĩn unuiersi
snes t̾re: & adorabunt in conspectu eius
iniuerse patrie gentium. Hec uidens:
exclama cum gandio sicit andiuimus
ia & indimus. Merito sic uocatur ipsa
ceła degentib: audi filia & iude.⁊ &
uluuscere popłm tuum & domum pris
mi. Pat̾ tiuis aquilo fuit: ueni ad montẽ¬

Expanded text:
audisti, quodam tempore vidisti. Audiaudisti, quodam tempore vidisti. Audivit in promissione, vidit in exhibitione. Audivit in Prophetia, vidit in Evangelio. Omnia quae modo complentur, anquod dictum est, Adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient illi . Vide impletum esse quod dictum est, Exaltare super coelos, Deus, et super omnem terram t manus fixi sunt clavis, cujus ossa in ligno pendentia numerata sunt, super cujus vestimentum sors missa est : vide regnantem, quem illi viderunt pendentem: vide in coelo sedentem, quem contempserunt in terra ambulantem. Vide inde impleri, Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae, et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium . Haec videns exclama cum gaudio, Sicut audivimus, ita et vidimus. Merito sic vocatur ipsa Ecclesia de gentibus: Audi filia, et vide, et obliviscere populum tuum et domum patris tui . Pater t
Abbreviated transcription (Latin):
dido fugiens frẽm. delapsa ẽ. adt̾ras aftice
uͥ carthaginem condidit: naues que ꝑa¬
de erant ad mercationem meiꝰ regione assu¬
serat ad fugã consentientib sibi regionis
euis principib. ⁊ & ipse naues etiam con¬
dita carthagine ad negotiandum nonde¬
fecer̃. Adq hinc nimi suꝑba factaẽ
illa ciuitas ut digne ꝑ eius naues urtes¬
ligatur suꝑbia gentiũ: p̃sumens ini¬
certis tanquam inflatib uentorum. Iam
non psumatur deuelificatione & quasi
ꝓsꝑitate scłi huuis tanquam maris:
fuudamentum nr̃m insyon sit . ibi. stabi¬
liri debemius. nonsuꝑflari omin uento doc¬
trine. Quicumq gͦ. ex incerais huiꝰ uite
tumuerant. euertant᷑. & subitiatur rp̃o
om̃is suꝑbia gentiũ: conterent᷑ in spu
uiolendo naues tharsis. N oncuiꝰcũq ci¬
uitatis: sed tharfis. Quomͦ inspũ uio¬
lento: tuore fortissuo. Sic en eum
tremuit om̃is suꝑbia udicaturũ ut
in humilem crederre: ne excelsum ex

Expanded text:
Dido fugiens fratrem delapsa est ad terras Africae, Dido fugiens fratrem delapsa est ad terras Africae, ubi Carthaginem condidit, naves quae paratae erant ad mercationem in ejus regione assumpserat ad fugam, consentientibus sibi regionis ejus principibus: et ipsae naves etiam condita Carthagine ad negotiandum non defecerunt. Atque hinc nimium superba facta est civitas illa, ut digne per ejus naves intelligatur superbia gentium, praesumens in incertis tanquam in flatibus ventorum. Jam non praesumatur de velificatione, et quasi prosperitate saeculi hujus, tanquam maris: fundamentum nostrum in Sion sit; ibi stabiliri debemus, non perflari omni vento doctrinae . Quicumque ergo ex incertis hujus vitae tumuerant, evertantur; et subjiciatur Christo omnis superbia gentium, conterenti in spiritu violento naves Tharsis: non cujuscumque civitatis, sed Tharsis. Quomodo in spiritu violento? Timore fortissimo. Sic enim eum tremuit omnis superbia judicaturum, ut in humilem crederet, ne excelsum exp
Abbreviated transcription (Latin):
unde ex hac istoria dr̃ euersio suꝑbie gentiũ
ꝓpt̾ naues tharsis: Tharsis ciuitatem. quesier̃
docti. Hoc est que nam curitas hoc nomine
significaretur : & aliquib uisum ẽ. ciliciam
dictã ẽẽ. Mharsis. exeo quod metropolis eius
tharsus. dr̃. Dequa cuutate erat & iam apłs
paulus : natus in quit darso cilicie. Aliqui
aut̾ carthaginem intellexer̃: fortassis aliqͥudo
ita nominatam. ut aliqua locutione ita sig¬
nificatam. Nlamq apud ꝓpħam isaiam: sic
inuenitr. Ululate naues cartaginis. Apud
hierechielem aut̃ adiuersis int̾pretib ab aliis
carthago : ab aliis tharsis int̾pretata ẽ. Et hoc
diuersitate int̾p̃tũ positũ potest utelligi
hanc appellari tharsum: que h artago dice¬
batur. Manifestum ẽ. aut̃ qd pͥmordia
regni cartaginis nauib floruer̃: & ita flo¬
ruer ut uit̾ ceteras geutes excellerent ne¬
gotiationib & nauigationib Nam quando

Expanded text:
unde ex hac historia dicitur eversio superbiae gentium? unde ex hac historia dicitur eversio superbiae gentium? Propter naves Tharsis. Tharsis civitatem quaesierunt docti, hoc est, quaenam civitas hoc nomine significaretur: et aliquibus visum est Ciliciam dictam esse Tharsis, ex eo quod metropolis ejus Tharsus dicitur. De qua civitate erat etiam Paulus apostolus, natus in Tharso Ciliciae . Aliqui autem eam Carthaginem intellexerunt: fortassis aliquando ita nominatam, aut aliqua locutione ita significatam. Namque apud prophetam Isaiam sic invenitur: Ululate naves Carthaginis . Apud Ezechielem autem a diversis interpretibus, ab aliis Carthago, ab aliis Tharsis interpretata est ; et hac diversitate interpretum potest intelligi hanc appellari Tharsum, quae Carthago dicebatur. Manifestum est autem, quod primordia regni Carthaginis navibus floruerunt, et ita floruerunt, ut inter caeteras gentes excellerent negotiationibus et navigationibus. Nam quando
Abbreviated transcription (Latin):
lite gͦtimere ne uob̾ auferat᷑ regniumn. inũdi
hiuis. Dabitur uob̾ regnum. sed celorum ubi
ille rer ẽ. Idõ quid ibi sequitur: Et nunc re¬
ges intesligite. lam inuidere uos ꝑabaas in¬
telligite de alio rege dr̃: ciuꝰ regnum non ẽ.
de hoc mundo. Merito gͦ. collecti sunt reges
iimum.: conturbati sunt tremor app̾hendit
cos. Inde & illis hoc dr̃: & nunc reges indelli¬
gite erudimini qui uidicatis t̾ram. Seruite
dño intimore: & exultate ei entremore. Et
quid fecer̃ Ibi dolores sicut parturientis.
tentis e Hide ipsam conceptionem doloris
& partũritionis. Atimore tuo inquit isaias:
concepimus & parturiuimiis spm̃ salutis.
Sic gͦ. conceꝑunt reges detimore .xͥ. ut par¬
turiendo salutem parerent: credendo ineũ
quẽ timuerant. Ibi dolores sicut parturien¬
tis. Ubi paiturientem audis : fetum expec¬
ta. Parturit uetus homo: s nascitur nouus
intelligitur: eu̾tens suꝑbiam gentium. Sed

Expanded text:
lite ergo timere ne vobis auferatur regnum mundi lite ergo timere ne vobis auferatur regnum mundi hujus: dabitur vobis regnum, sed coelorum, ubi ille rex est. Ideo quid ibi sequitur? Et nunc reges intelligite. Jam invidere vos parabatis: intelligite; de alio rege dicitur, cujus regnum non est de hoc mundo. Merito ergo collecti sunt reges in unum, conturbati sunt, tremor apprehendit eos. Inde et illis hoc dicitur: Et nunc reges intelligite, erudimini omnes qui judicatis terram. Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . Et quid fecerunt? Ibi dolores ut parturientis. s poenitentis? Vide ipsam conceptionem doloris et parturitionis: A timore tuo, inquit Isaias, concepimus, et parturivimus Spiritum salutis . Sic ergo conceperunt reges a timore Christi, ut parturiendo salutem parerent credendo in eum quem timuerunt. Ibi dolores sicut parturientis. Ubi parturientem audis, fetum exspecta. Parturit vetus homo, sed nascitur novus intelligitur, evertes superbiam gentium. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
bo tͥ gentes hereditatẽ tuã : & possessionẽ
tuã tͣminos t̾re. Reges eos inuirga ferrea:
tanquã uas figuli conteres eos. Auditus ẽ.
rex nr consututus insyon: tradita ẽ. illi pos¬
sessio usq adt̾minos orb̾ t̾re. Metuere de¬
bent reges ne regnum ꝑdant: ne illis au¬
ferat᷑ regnũ : sicut timiit miser herodes:
&e. ꝓparuulo occidit pariuuilos. Timens aut̃
regnũ ammitt̃e: ñ meruit rege̾ agnosc̾e.
Ntinam ꝙ ipse rege̾ cũ magis adoraret:
nͦ male regnũ querendo innocendes ꝑde¬
ror. & nocens perirce. Nam qd̃ adillum
attinebat ꝑdidit in nocentes: quautum
aut̃ ad xp̃m etiam paruulos ꝓse morientes.
paruulos coronauit. Ergo debuer̾ timuere
reges: quando dictum ẽ. Ego aut̃ constitut̃
sum rer abeo. Et hereditatem usq ad siues
t̾re dabit in: qui me constituit regem.
Sed quid uiuidetis regese Uidete: ñ in¬
uidete. Longe em̃ iste alit̃ ręx: qͥ dixit.
Regnum meum non ẽ. de hoc mundo. No¬

Expanded text:
ereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae; reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . Auditus est ergo rex constitutus in Sion, tradita est illi possessio usque ad terminos orbis terrae. Metuere debent reges, ne regnum perdant, ne illis auferatur regnum, sicut miser timuit Herodes, et pro parvulo occidit parvulos ? Timens autem regnum amittere, non meruit regem agnoscere. Utinam et ipse regem cum Magis adoraret! non male regnum quaerendo, innocentes perderet, et nocens periret. Nam quod ad illum attinebat, perdidit innocentes: quantum autem ad Christum, etiam parvus pro se morientes parvulos coronavit. Ergo debuerunt timere reges quando dictum est: Ego autem constitutus sum rex ab eo, et haereditatem usque ad fines terrae dabit mihi qui me constituit regem. Sed quid invidetis, reges? Videte, non invidete. Longe enim iste aliter rex qui dixit: Regnum meum non est de hoc mundo . No
Abbreviated transcription (Latin):
facti fueritis ꝑ caritatẽ sp̃itales. tunc demere
ñ indicabitis. Tunc uidebitis nichil ob esse.
bonis inalos. Quã du sumꝰ in hac area: dis¬
tribuite domos eiꝰ. Potest & alius ẽẽ. intellec¬
tus. Domos illas duas. uuã excurcu̾cisione.
alterã exp̃putio: uenientẽ. apłis dictiu ẽ.
ut diftribuerent. Cũ em̃ uocatꝰ eẽt. saulus
tatẽ. co apłorũ suorũ siceum eis habuit pla¬
citũ ut illi irent incircũcisionẽ. iste inp̾pu¬
tiũ. Isti dispensatione apłolatus sui diftri¬
buer̃ domos ciuutatis magni regis : & con¬
cordantes ina̾gulo enagłm. dispensatione
diuiser̃. caritate iunxer̾. Et reriera hoc ina¬

Expanded text:
facti fueritis per charitatem spirituales. Tunc temere facti fueritis per charitatem spirituales. Tunc temere non judicabitis; tunc videbitis nihil obesse bonis malos, quamdiu sumus in hac area: Distribuite domos ejus. Potest et alius esse intellectus. Domos illas duas, unam ex circumcisione, alteram ex praeputio venientem, Apostolis dictum est ut distribuerent. Cum enim vocatus esset Saulus, tatem coapostolorum suorum, sic cum eis habuit placitum, ut illi irent in circumcisionem, iste in praeputium . Ista dispensatione apostolatus sui distribuerunt domos civitatis magni regis, et concordantes in angulo, Evangelium dispensatione diviserunt, charitate junxerunt. Et revera hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tiones seruientiũ : Maiorẽ miolentiã h abi¬
er̃ oculi fleutiũ suorũ: quã ꝑsecutiones
in sectantim. Qi multos em tenebant filii
nepaterent᷑: quã multorũ genib ꝓ uolue¬
bant᷑ uxores neiuidue relinquerent᷑. qua inul¬
tos parcutes ꝓhbebant mori: sic̃ nouiniꝰ¬
& legiꝰ in passione beate ꝑpetue. Ficta st̃
ista. Sed lacme quante libet &r quauto¬
lib& impetu fluerent quando ardorẽ caritatis
extinguerent.. Hec ẽ. iuitꝰ syon: cui & alibi
dr̃. fiat pax inuirarte tua: & abundantia in
turrib tuis. Anniuitiate inturrib eiꝰ. Ponite
corda ur̃a inuirtute eiꝰ : & distribuite domus
eiꝰ. Quid hic intelligimꝰ pomde corda ur᷑a in
uirtute eiꝰ & distribuite domꝰ eiꝰ. s idẽ. distin¬
guite domũ adomo: nolite cõfuude domos.
habens: est aut̃ domus & formã & pietatẽ
habens. Diftribuite: nolite cõfundẽ. Tunc
aut̃ diftribuitis: & ũ confunditis. ⁊ quando
corda nr̃a iniuitute enis ponitis: idẽ. cum

Expanded text:
tiones saevientium? Majorem violentiam habuerunt oculi flentium suorum, quam persecutiones insectantium. Quam multos enim tenebant filii ne paterentur! quam multorum genibus provolvebantur uxores, ne viduae relinquerentur! quam multos parentes et legimus in passione beatae Perpetuae! Facta sunt is a. Sed lacrymae quantaelibet et quantolibet impetu fluerent; quando ardorem charitatis exstinguerent? Haec est virtus Sion, cui et alibi dicitur: Fiat pax in virtute tua, et abundantia in turribus tuis . Annuntiate in turribus ejus, Ponite corda vestra in virtute ejus, et distribuite domos ejus. 14. Quid hic intelligimus, Ponite corda vestra in virtute ejus; et distribuite domos ejus? Id est, distinguite domum a domo, nolite confundere. Domuhabens: est autem domus et formam et pietatem habens. Distribuite, nolite confundere. Tunc autem distribuitis et non confunditis; quando corda vestra in virtute ejus ponitis, id est; cum
Abbreviated transcription (Latin):
potest eẽ. latis eiꝰ: nͥ in scĩs eiꝰ. Nam qͥ
male ununt ñ eũ laudant: s & si p̾di¬
cant lingua. blasphemant uita. Quia gͦ.
in nob̾ retnansit laus eiꝰ qr patici sumꝰ
&e aturba seꝑati. Nos iuste inuimus. nos
laudamꝰ dm̃. ñ solũ loquendo. uerum
ceiam conu̾sando. Respondet᷑ eis ex hoc
psalmo. Quid uos dicitis in parte lauda¬
re dm̃ cui dictũ ẽ. sedm nom̃ tuũ ita¬

Expanded text:
potest esse laus ejus, nisi in sanctis ejus. Nam qui male vivunt, non eum laudant; sed etsi praedicant lingua, blasphemant vita. Quia ergoIn nobis remansit laus ejus, quia pauci sumus, et a turba separati; nos juste vivimus, nos laudamus Deum, non solum loquendo, verum etiam conversando. Respondetur eis ex hoc psalmo: Quid vos dicitis in parte laudare Deum, cui dictum est, Secundum nomen tuu
Abbreviated transcription (Latin):
& quis cognoscoe eũ : qmͫ hic ẽ. deus
nr̃. Sed forte adtempꝰ qͦmͦ dii falsi. Ea
eñi uocari possunt. du. eẽ. aut̃ ñ pos¬
sunt: ad tempꝰ uel uocant᷑. Nam quid
eis dic̃ ꝓpħa. uel quid monet ut eis di¬
catur. Hec dicets eis. Quid e du qͥ
celum & t̾ram non fecerunt ꝑeant
deterra: & de his qui subcelo sunt.¬

Expanded text:
 qui cognoscet eum? Quoniam hic est Deus noster. Sed forte ad tempus, quomodo dii falsi. Quia enim vocari possunt dii, esse autem non possunt, ad tempus vel vocantur. Nam quid eis dicit propheta, vel quid monet ut eis dicatur? Haec eis dicetis: Quid? Dii qui coelum et terram non fecerunt, pereant de terra; et de his quae sub
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa: caro: ex semnine abraham em̃ uir¬
go maria. Ad carnem remanser̃: diuini¬
tatẽ ñ intellexer̃. O apłi. õ ciuitas mag¬
na uiturrib tuis p̾dica & dic: hic ẽ¬
lapis ante pedes iacuit offendentium
ut humiliaroe corda confitentiuͦ: sic hio
ẽ. ds mr. ⁊ ceite uisus ẽ. sicut dictum ẽ.
Post hec int̾ra uisus ẽ ÷ & cũ hominib¬

Expanded text:
ipsa caro, ex semine Abrahae enim virgo Maria: ad carnem remanserunt, divinitatem non intellexerunt. O Apostoli, o civitas magna! in turribus tu praedica, et dic, Hic elapis ante pedes jacuit offendentium, ut humiliaret corda confitentium; sic hic est Deus noster. Certe visus est, sicut dictum est: Post haec in terris
Abbreviated transcription (Latin):
Agͦñ inuacuũ grãm suscepit dĩ: ipse tã sac̃¬
ñitũ quã etiã miscđiam dĩ suscepit. Et
qͥd illi ob est. qr in medio popłi inobedi¬
entis ẽ. donec area ista uentilet᷑ donec bo¬
ni amał separent᷑: qͥd ei obest in medio
popłi habitare .s. Sit de illis qͥ appellãt᷑
firmain̾tũ. suscipiens miscdiã dĩ: sit liliuĩ

Expanded text:
n in vacuum gratiam Dei suscipit, ipse tam sacramentum quam etiam misericordiam Dei suscipit. Et quid illi obest, quia in medio populi inobedientis est, donec area ista ventiletur, donec boni a malis separentur? quid ei obest in medio populi habitare? Sit de illis qui appellantur firmamentum, suscipiens misericordiam Dei; sit lilium
Abbreviated transcription (Latin):
Quia trinc ẽ. illa magna ciuitas : tunc in
ea cognoscitur dñs cũ suscipiet eã. Qͦ mͦ
suscipit medicus egrotum curandũ: ñ
sic̃ ẽ. amandũ. Et emi frebrem odit medicꝰ.
Sed amat egrotum: ut faciat sanũ. Susce¬

Expanded text:
Quia tunc est illa magna civitas, tunc in ea cognoscitur Dominus, cum suscipiet eam: quomodo suscipit medicus aegrotum curandum, non sicut est amandum. Etenim febrem odit medicus. sed amat aegrotum, ut faciat sanum. Susce
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ qͥd secutum ẽ. & Conturbati sunt & cõmoti
sunt: tremor apprehendit eos. Unde tremor
app̾hendit eos. ⁊ nͥ deconscientia delictorũ:
Currant gͦ. reges pꝰ regem : agnoscant reges
regem. Inde alibi. Ego aut̃ inquit confitaitꝰ
sum rex abeo suꝑ syon montẽ scm eiꝰ: p̃dicans

Expanded text:
 quid secutum est? Conturbati sunt, commoti sunt, tremor apprehendit eos. Unde tremor apprehendit eos, nisi de conscientia delictorum? Currant ergo reges post regem, agnoscant reges regem. Inde alibi, Ego autem, inquit, constitutus sum rex ab eo super Sion montem sanctum ejus, praedicans
Abbreviated transcription (Latin):
dequib dic̃ apłs habentes formã pietatis.⁊
uirtutẽ aut̃ eiꝰ ab negantes : tam̃ ꝓpt̾ ipsã
spetiem pietatis in popło dĩ nomina̾t᷑. Qͦmͦ
ad aixã quãdui tritiuat᷑ : nͨ solũ graua s
etiã palea ꝑtinet. Nunquid & ad horreũ

Expanded text:
de quibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, de quibus dicit Apostolus: Habentes formam pietatis, virtutem autem ejus abnegantes . Tamen propter ipsam speciem pietatis in populo Dei nominantur: quomodo ad aream, quamdiu trituratur, non solum grana, sed etiam palea pertinet. Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
iurtutum. inciuitate dĩ nr̃i. Ds funda¬
uit eam in et̾nũ. Non in sultent ħetici
ꝑ partes concisi: non se extollant
Qui dicit ecce hic ecce illic: ad partes
inducit. Unitatẽ ꝓ misit ds̃. Reges
munum collecti sunt: non ꝑ seisma¬
ta dissipati. Sed forte ista ciuitas
que nimidinu tenuit aliquaudo euercetur:
lbsit. Ds̃ fuudauit eam ineternum. Si ergo
ds̃ eam fuuidauit meternum.⁊ quid tunes
susceperunt. & uͥ susceꝑunt: Nonue ipse
popłs tuus suscepit inisericordiã tuaiis Si
populus tuus suscepit miscdĩã tuã. : quo mͦ¬
& suscepunus miscđiã tuã & ui medio popłi
tui quasi alii sint qui susceꝑuit. alii inqͦrũ
medio susceꝑint : Magnum sac̾m̃tũ. sed
tam̃ notu. cu & hinc hoc ẽ. ex his u̾sib ex¬
cultũ fuerit & erutum: qd̾ nostis non erit
rudiuis. sed dulcius. Nunc quippe popłi dĩ
nent ad miscdđiã eiꝰ. Ouĩs quippe sacram̃tũ
digne illo sacͣm̃to uiuunt. Sunt eiu qͥdam

Expanded text:
virtutum, in civitate Dei nostri. Deus fundavit eam in aeternum. Non insultent haeretici per partes conscissi: non se extollant  illic . Qui dicit, Ecce hic est, ecce illic, ad partes inducit. Unitatem promisit Deus: reges in unum collecti sunt, non per schismata dissipati sunt. Sed forte ista civitas quae mundum tenuit, aliquando evertetur. Absit: Deus fundavit eam in aeternum. Si ergo eam Deus fundavit in aeternum, quid times susceperunt, et ubi susceperunt? Nonne ipse populus tuus suscepit misericordiam tuam? Si populus tuus suscepit misericordiam tuam, quomodo suscepimus misericordiam tuam, et in medio populi tui? quasi alii sint qui susceperunt, alii in quorum medio susceperunt. Magnum sacramentum, sed tamen notum: cum et hinc, hoc est, ex his versibus exsculptum fuerit et erutum quod nostis, non erit rudius, sed dulcius. Nunc quippe populus Denent ad misericordiam ejus. Omnes quippe sacramentumdigne illo sacramento vivunt. Sunt enim quidam
Abbreviated transcription (Latin):
iam parietes tanquam illi duo filii adurai¬
lum ꝑuenientes : ciuitatem regis magni
Ds indomib eĩ cognoscetur. Iam indomib
pt̾ montes: ꝓpt̾ duos parietes. ꝓpt̾ duos.
suios. Ds udomnib eiꝰ cognoscetur. Sed gr̃am
t̃m̃idat: idõ addidit. Cum suscipiet eam.
Nlunquid ẽẽt. ipsa ciuitas nͥ ipse suscepis¬
se eam.o. Nonne stacim caderce nͥ tale
fundamentum haber&  fundamentum
eñi aliud nemo potest ponere: p̾ter id

Expanded text:
jam parietes, tanquam illi duo filii ad vitjam parietes, tanquam illi duo filii ad vitulum pervenientes, civitatem regis magni ejus cognoscetur. Jam in domibus propter montes, propter duos parietes, propter duos filios. Deus in domibus ejus cognoscetur. Sed gratiam commendat, ideo addidit, Cum suscipiet eam. Nam quid esset ipsa civitas, nisi ille suscepisset eam? Nonne statim caderet, nisi tale fundamentum haberet? Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id
Abbreviated transcription (Latin):
utiq : quia in heserant diabolo. Quic̾q
em̃ alicui coherent: latera ipsuis dicĩt
Nam & dealiquib hominib solemus
ita loqui. Bonus homo ẽ: s mala late¬
ra haboe. Id ẽ. ipse quidem ꝓbitate pͣs¬
lat: s maligni st̃. qui ei conuineti st̃.
Latera gͦ. aquilonis: qui diabolo cohe¬
rebant. Inde uenit & iste filius deqͦ
mͥ andiebamus: quia mortiuis erat & re¬
arit perierat & inuentus ẽ. Proficic̾endo
aquilonem ꝑuenerat: & ibi sicut audistis
in ex principib regionis illnis adheserat.
factuis ẽ.gͦ. latus aquilonis: ad herendo
principi illiꝰ regionis. Sed quia eiitas re¬
gis magni aẽ exlatere aquilonis colligit᷑
reuersuis adse dixit. Surgam & ibo ad prem
meum: et occurrit ei pat᷑. qui dicit de illo
moitiuis erat & reiurit. perierat & inuentꝰ
ẽ Hitulus ille saginatus: lapis angularis
fust. Deniq & maior filius qͥ epulari nole¬
bat:i exhortatus apr̾e ingressus ẽ. & duo

Expanded text:
utique, quia inhaeserant diabolo. Quicumque utique, quia inhaeserant diabolo. Quicumque enim alicui cohaerent, latera ipsius dicuntur. Nam et de aliquibus hominibus solemus ita loqui, Bonus homo est, sed mala latera habet: id est, ipse quidem probitate praestat, sed maligni sunt qui ei conjuncti sunt. Latera ergo aquilonis qui diabolo cohaerebant: unde venit et iste filius, de quo modo audiebamus, quia mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Proficiscendo aquilonem pervenerat, et ibi, sicut audistis, uni ex principibus regionis illius adhaeserat. Factus est ergo latus aquilonis, adhaerendo principi illius regionis: sed quia civitas regis magni et ex latere aquilonis colligitur, reversus ad se, dixit, Surgam, et ibo ad patrem meum. Et occurrit ei pater, qui dicit de illo, Mortuus erat, et revixit; perierat, et inventus est. Vitulus ille saginatus, lapis angularis fuit. Denique et major filius qui epulari nolebat , exhortatus a patre ingressus est: et duo
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitati regis magni. Contraruis solet
ẽẽ. aquilo sẏon. Syon quippe inmeridie.
aquilo contra meridiem. Quis ẽ. iste a¬
quilo. uͥ qui dixͣ ponam sedein meam
adaquilonem & ero similis altissimos
Tenuerat regnum diabolus impiorum:
&̾ possederat gentes seruientes simula¬
chris. ad orantes demonia. Et dotum qͥe¬
quic generis humani erat ubiq mun
duum inherendo illi : aquiło facits erat.
Sed qm ille qui alligat fordem aufeit
ab infidelitate & suꝑ fiitione demonioꝵ
credentes in xp̃m conlimati sunt illi ci¬
uitati occurrerͦ in angulo islo parieti.¬
& decireuncisione uenienti : & facta ẽ.
ciuitas regis magni. que fuerat latera
aquilonis. lao & inalia script᷑a dr̃. Ab
aqnilone nubes coloris aurei. in hisẽ.
magna gła.÷ &e honor omnipotentis.
desꝑatione conualescit egrotus. Ib aqͥlo¬
ne nubes. & non nigre nubes. non cali¬
ginose. ñ tetre: s coloris aurei. Unde nͥ
aquilonis ciurtas regis magni. Latera

Expanded text:
civitati regis magni. Contrarius solet civitati regis magni. Contrarius solet esse aquilo Sion: Sion quippe in meridie, aquilo contra meridiem. Quis est iste aquilo, nisi qui dixit, Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo ? Tenuerat regnum diabolus impiorum, et possederat Gentes servientes simulacris, adorantes daemonia: et totum quidquid generis humani erat ubique per mundum, inhaerendo illi aquilo factum erat. Sed quoniam ille qui alligat fortem, aufert ab infidelitate et superstitione daemoniorum, credentes in Christum collimati sunt illi civitati. Occurrerunt in angulo  de circumcisione venienti, et facta est civitas regis magni quae fuerant latera aquilonis. Ideo et in alia Scriptura dicitur: Ab aquilone nubes coloris aurei; in his est magna gloria et honor Omnipotentis desperatione convalescit aegrotus. Ab aquilone nubes, et non nigrae nubes, non caliginosae, non tetrae, sed coloris aurei. Unde nisaquilonis, civitas regis magni. Latera
Abbreviated transcription (Latin):
excircumcisione alter ex pͣputio unus ex iude¬
is alt̃ exgentib non iam diuersi : & si diu̾si
quia exdiuerso: iam in angulo nec diuerfi.
Ipse est enͣi inquit pax nr̃a: qui fecit utra¬
q unum. Ipse ille angularis lapis quem re¬
ꝓbauerunt edificantes : factus ẽ. incaput
anguli. Duos iunxit inse mons & montes:
una domiis & due domꝰ. Dne propt᷑ exdi¬
uerso uenientes : unam ꝓpt̾ lapidem an¬
gularem in quo sibi ambe eopulant᷑. dudi
& hoc. Montes syon latera aquillonis ci¬
uitas regis magni. Intenderas eni tu fyon
tanquam unum locum uͥ condita ẽ. hie¬
rusalem: & in ea tͥ ñ occurrebat nͥ popłs
excurũcisione. qͥ quidẽ exreliquis a rp̃o
collectus ẽ: ex magna autem parte tanqͦ
palea uentilatꝰ. marxa. Et emi scriptum e.
Requie salue fient. Sed attende & gen¬
tes. uide & oleastrum inseri inpingue¬
diuem oliue. Ecce gentes latera aquilo¬
nis aduncta sunt. Latera aquilonis

Expanded text:
ex circumcisione, alter ex praeputio; unus ex Judaeex circumcisione, alter ex praeputio; unus ex Judaeis, alter ex Gentibus: non jam adversi; etsi diversi, quia ex diverso, jam in angulo nec diversi? Ipse est enim, inquit, pax nostra, qui fecit utraque unum . Ipse ille angularis lapis, quem reprobaverunt aedificantes, factus est in caput anguli . Duos junxit in se mons montes. Una domus, et duae domus: duae propter ex diverso venientes, una propter lapidem angularem, in quo sibi ambae copulantur. Audi et hoc, Montes Sion; latera aquilonis civitas regis magni. Intenderas enim tu Sion tanquam unum locum, ubi condita est Jerusalem, et in ea tibi non occurrebat, nisi populus ex circumcisione; qui quidem ex reliquiis a Christo collectus est, ex magna autem parte tanquam palea ventilatus. Etenim scriptum est, Reliquiae salvae fient . Sed attende et Gentes, vide et oleastrum inseri in pinguedinem olivae . Ecce Gentes, Latera aquilonis: adjuncta sunt latera aquilonis
Abbreviated transcription (Latin):
uideorum. ueniens sine manib quia huma¬
num opus non accessit ad mariam dequa
uatus ẽ. xp̃c. Sed si lapis iste ubi in eum of¬
fender̃ uidei ibi remaner&: tu quo ascende¬
res non haberes. Quid autem factum ẽ  qͥd
dicit ꝓphecia danihelis : quid nisi quia cre¬
uit lapis ille & factus ẽ. mons magnus. Qua
magnus : ita ut impler& uniuersam faciẽ
t̾re. Ergo crescendo mons iste & implemdo
unuiersam faciem terre: uenit ad nos. Quid
gͦ. montem quasi absentem querimus ꝙ nͣ
inp̾sentem iam ascenduniis. ut sit in nob̾
hoc psalmo. & inaliqua parce t̾rarum que¬
rendum existimares : uide quid sequitur.
Cum dixiss&e in citutate dĩ nr̃i in monte sc̃o
eiꝰ. quid addidit: Dilatans inquit exultati¬
one unuierse t̾re. montes syon. Syon: unꝰ
mons ẽ. Quid gͦ. montes : an quia ad syon ꝑ¬
tinuerunt etiani qui dediuerso uener̾ ut sibi
occurrerent in lapidem angularem. & fierẽt
illi duo parietes. tanquam duo montes. unꝰ

Expanded text:
Judaeorum veniens sine manibus, quia humaJudaeorum veniens sine manibus, quia humanum opus non accessit ad Mariam, de qua natus Christus . Sed si lapis iste ubi in eum offenderunt Judaei, ibi remaneret, tu quo ascenderes non haberes. Quid autem factum est? Quid dicit prophetia Danielis? Quid, nisi quia crevit lapis iste, et factus est mons magnus? Quam magnus? Ita ut impleret universam faciem terrae . Ergo crescendo mons iste et implendo universam faciem terrae, venit ad nos. Quid ergo montem quasi absentem quaerimus, et non in praesentem jam ascendimus, ut sit in nobishoc psalmo, et in aliqua parte terrarum quaerendum existimares, vide quid sequitur: cum dixisset, In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus, quid addidit? Dilatans exsultationes universae terrae, montes Sion. Sion unus mons est: quid ergo montes? An quia ad Sion pertinuerunt etiam qui de diverso venerunt, ut sibi occurrerent in lapidem angularem, et fierent illi duo parietes tanquam duo montes, unus
Abbreviated transcription (Latin):
minum clamaui: & exaudinit me demon¬
te scõ suo. Adiutitt te. gͦ. mous iste : ut exau¬
direris. Nam si ineo ñ ascenderes: ur fra ia¬
cens clamare posses. s exaudiri ñ posses. Qs
ẽ. gͦ. iste mons fr̃s. magna cura inqͥrendus
magna sollicitudine inuestigandus. labore
eciam occupandꝰ. & ascendẽnlus: Sed si in
aliqua parte t̾rarum ẽ. quid faciemus: ꝑe¬
grinabimur det̾ra nr̃a. ut ad illum montẽ
ꝑuerare possimus  imo tuuc ꝑegrinam᷑
si millo non simus. Ipsa est em̃ cͥiuitas nr̃a:
si menbra regissuinus. quod capud ẽ. cuitta¬
tis ipsius. Ubi ẽ. gͦ. iste mons : Si regionem
aliquam tenuit: laboraudũ ẽ. ut dixi. ut
ad eum ꝑ ueniamus. Sd quid satagis: utti¬
nam nonsis piger ascendere in monteni:
qͦmͦ mons non fuit tardiis uenire ad dormi¬
entem. fuit eni quidã lapis angularis con¬
temptibilis: inquem uidei offenderunt pͣcisus
dequodam monte sine manib hoc ẽ. deregno

Expanded text:
minum clamavi, et exaudivit me de monminum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Adjuvit ergo te mons iste ut exaudireris. Nam si in eum non ascenderes, infra jacens clamare posses, sed exaudiri non posses. Quis est ergo iste mons, fratres? Magna cura inquirendus, magna sollicitudine investigandus; labore etiam occupandus et ascendendus. Sed si in aliqua parte terrarum est, quid faciemus? Peregrinabimur de terra nostra, ut ad illum montem pervenire possimus? Imo tunc peregrinamur, si in illo non sumus. Ipsa est enim civitas nostra, si membra regis sumus, qui caput est civitatis ipsius. Ubi est ergo iste mons? Si regionem aliquam tenuit, laborandum est, ut dixi, ut ad eum perveniatur. Sed quid satagis? Utinam non sis piger ascendere in montem, quomodo mons non fuit tardus venire ad dormientem. Fuit enim quidam lapis angularis contemptibilis, in quem Judaei offenderunt , praecisus de quodam monte sine manibus, hoc est de regno
Abbreviated transcription (Latin):
& laudabilis ualde. Sed nunquid infideles
laudant dnm : Nunquid etiam qͥ credunt
& male uiunt laudant dominum e ꝑ quos
fit ut nomen dĩ blasphemetr. Nunquid lau
laus eorum cum scriptum sit. non ẽ. spetiosa
laus more peccatoris Dixisti gͦ. magnus do¬
minis & laudabilis ualdȩ: seđ dic uͥ. Incinta¬
te dĩ nr̃i inmonte sco eiꝰ. De hoc alibi dr̃. Qis
ascend&e iu montem dm̃: i nocens manib
& mundus corde. In his. magnus dominus
& laudabilis ualde: hoc ẽ. inciitate dĩ nrͣi
mmonte sc̃o eiꝰ. Hec ẽ. ciuitas in monte po¬
sita. que abscondi ñ potest. ⁊ hec ẽ. lucerna
que sub modio non occultatur: om̃ib nota
om̃ib diffamata. Non autem unuiersi cines
eiꝰ sunt: sed illi inquib magnus dominus &
laudabilis ualde. Que ẽ. gͦ. ciuitas: uideamꝰ ⁊
ne forte quia dictum ẽ. inciuitate dĩ nr̃i in
monte scõ eiꝰ : debeainis querere istum mon¬
tem uͥ exaudiri etiam possimus. Non enim
frustra dr̃ uialio psalmo. Noce mea addo¬

Expanded text:
 laudabilis valde: sed numquid infideles laudant Dominum? Numquid etiam qui credunt et male vivunt laudant Dominum, per quos fit ut nomen Dei blasphemetur in Gentibus?laus eorum, eum scriptum sit: Non est speciosa laus in ore peccatoris ? Dixisti ergo, Magnus Dominus, et laudabilis valde: sed hic ubi. In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. De hoc alibi dicitur: Quis ascendet in montem Domini? Innocens manibus et mundo corde . In his magnus Dominus, et laudabilis valde: hoc est, in civitate Dei nostri, in monte sancto ejus. Haec est civitas in monte posita, quae abscondi non potest: haec est lucerna quae sub modio non occultatur, omnibus nota, omnibus diffamata . Non autem universi cives ejus sunt, sed illi in quibus magnus Dominus, et laudabilis valde. Quae est ergo ista civitas, videamus, ne forte quia dictum est, In civitate Dei nostri, in monte sancto ejus, debeamus quaerere istum montem, ubi etiam exaudiri possimus. Non enim frustra dicitur in alio psalmo: Voce mea ad Do
Abbreviated transcription (Latin):
alien ꝓpt̾ ꝓpͥum uitium. Ita & filie: & alie¬
ne. fuie ꝓpt formã pietatis: aliene ꝓpt̾ aiis¬
sionẽ iuitutis. Sit ibi liluim. suscipiat mise¬
ricordiam dĩ. teneat radicem boni floris. H
sit ingratũ pluuie dulci decelo uenienti: in¬
grate suit spiue. crescant deubrib ad ignẽ
crescunt ñ ad horreũ. Suscepimus ds̃ mise¬
ricordiam tuã: in medio popłi ttu. Inme¬
dio popłi tui ñ suscipientis miscđian tuã:
nos suscepimꝰ miscđiã tuã. In sua eñi ꝓpͥa
uenit: & sui eũ ñ receꝑunt. In medio tam̃
eorũ qͦtqͦt ieceꝑiuit eũ: dedit eis potestatẽ
filios dĩ fieri. Iam hic occurit uniciuq cogi¬
tanti. qͥd istẽ popłs qͥ inmedio popłi dei
suscepit iniscdiã dĩ ÷ Quantũ numerũ

Expanded text:
er proprium vitium. Ita et filiae alienae: filiae, propter formam pietatis; alienae, propter amissionem virtutis. Sit ibi lilium, suscipiat misericordiam Dei, teneat radicem boni floris, non sit ingratum pluviae dulci de coelo venienti. Ingratae sint spinae, crescant de imbribus; ad ignem crescunt, non ad horreum. Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio populi tui. Inipientis misericordiam tuam nos suscepimus misericordiam tuam. In sua enim propria venit, et sui eum non receperunt. In medio tamen eorum quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . 9. Jam hic occurrit unicuique cogitanti, Et quid? Iste populus qui in medio populi Dei suscipit misericordiam Dei, quantum nume
Abbreviated transcription (Latin):
pit miscdiam dñi. In medio ur̃m ẽ. popłs
bene utuens. Cuxuudate. syon. Sed quo mͦ
completunini eã. Nolite scandał circumdare:
s caritate curumdate. ⁊ ut qui uinunt bene
in medio ur̃m eos uitemini : & eorum imita¬
tione uͦ cruis menbra sunt. incorꝑe conplec¬
timini. Circundate syon & conplecami. eam.
N arrate inturrib eiꝰ. Inaltitudine̾ munitio¬
pietatis. iitutẽ eiꝰ. negetis: s inuirtute eiꝰ
ponite corda ur̃a. Que ẽ. uirtꝰ ciuitatis huiꝰ:
qui uult iutelligere uirtutẽ huiꝰ emitatis:
intelligat ium caritatis. Ipsa est urtꝰ: quͣa
nemo uincit. Huiꝰ ignem nulli fluctꝰ scłi:
nulla flumina tẽptationis extingunt. De hac
dictũ ẽ. Ualida ẽ. sicut mors dilectio. Qͦmͦ
em̃ mors quando uenit resisti ei nͨ potest:
qͥb lib & aitib qͥb libet medicam̃tis occur¬
ras. nolentiã mortis uitare ñ ꝓotest qͥmor¬
cał natꝰ ẽ: sic contra iuolentiã caritatis mundꝰ

Expanded text:
t misericordiam Dei: In medio vestrum est populus bene vivens, Circumdate Sion. Sed quomodo? Complectimini eam. Nolite scandalis circumdare, sed charitate circumdate; ut qui bene vivunt in medio vestrum, eos imitemini, et eorum imitatione Christo, cujus membra sunt, incorporemini. Circumdate Sion, et complectimini eam. Narrate in turribus ejus. In altitudine munitiopietatis, virtutem ejus abnegetis ; sed in virtute ejus ponite corda vestra. Quae est virtus civitatintelligere virtutem hujus civitatis, intelligat vim charitatis. Ipsa est virtus quam nemo vincit. Hujus ignem nulli fluctus saeculi, nulla flumina tentationis exstinguunt. De hac dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Quomodo enim mors quando venit, resisti ei non potest, quibuslibet artibus, quibuslibet medicamentis occurras; violentiam mortis vitare non potest, qui mortalis natus est: sic contra violentiam charitatis mundus
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ boues mitunt᷑. qd̾ ibi homines subest
desudant ut cõt̾ant paleã. Sed ibi ẽ. ꝙ
massa: uentilatione purganda. Tunc ꝓ¬
cedat copia frum̃ti: que latebat incopia
palearũ. Et mͦ ins inuemre. Bonꝰ esto &

Expanded text:
quod boves mittuntur, quod ibi homines sub aestu quod boves mittuntur, quod ibi homines sub aestu desudant ut conterant paleam; sed ibi est et massa ventilatione purganda. Tunc procedet copia frumenti, quae latebat in copia palearum. Et modo vis invenire bonos? Esto, et
Abbreviated transcription (Latin):
bsit inqͥiit. Ct̃ uenerit & uderit tantã
multitidinẽ ad sinistrã & miserebit᷑: & da¬
bit indulgentiã. Hoc plane etiã serpens
uerum eẽ. quod minatus ẽ. ds÷ falsum qd̾ ꝓ¬
miserat diabołꝰ. lta & nunc fr̃s: poniae uob̃
eccłam ante oculos adinstar similtudinẽq
ꝑadisi. Nlon cessat serpens suggerere qđ te
suggessit: s casus pͥmi hominis ad exꝑimꝰ¬
tu cauendi: nob̾ deb& ualere.: ñ ad imita¬
tionẽ peccandi. Idõ ille cecidit: ut nos sut¬
gauius. Respondeamus talib suggestionib
qd respondit iob. Nã & ipsum ꝑ feminã
tanquaᷤ ꝑ enã tẽptauit: & uicit instercore
inetꝰ in ꝑadiso. Eigo nͦ audiamus tales uoce
nec putemis paucos ẽẽ. istos. Multi sunt.
s int̾ plures latent. Non possumus enun
negare plures eẽ. malos: & tã plures ut
uit᷑ eos prorsus boni nͨ appareant qͦmͦ nͦ
apparent grana marea. Nam quisqͥs areã
uidet: potest putare qđ palea sola sit.
Da homine̾ in exꝑtũ & putet manit̾ feri

Expanded text:
inquiunt: cum venerit et videbit tantam multitudinem ad sinistram, miserebitur, et dabit indulgentiam. Hoc plane etiam serpens verum esse quod minatus est Deus, falsum quod promiserat diabolus. Ita et nunc, fratres, ponite vobis Ecclesiam ante oculos ad instar similitudinemque paradisi: non cessat serpens suggerere quod tunc suggessit. Sed casus primi hominis ad experimentum cavendi debet nobis valere, non ad imitationem peccandi. Ideo ille cecidit, ut nos surgamus. Respondeamus talibus suggestionibus quod respondit Job. Nam et ipsum per feminam tamquam per Evam tentavit, et vicit in stercore , victus in paradiso. Ergo non audiamus tales voces, nec putemus paucos esse istos: multi sunt, sed inter plures latent. Non possumus enim negare plures esse malos, et tam plures, ut inter eos prorsus boni non appareant, quomodo non apparent grana in area. Nam quisquis aream videt, potest putare quod palea sola sit. Da hominem inexpertum, et putat inaniter fieri
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ. Sed si qđ stultũ ẽ di fortius ẽ ho¬
minibus. ñ tanquã saliuȩ offenđt: sed atten¬
de qr suꝑ barbã decurrt̃. Quomͦ eñi saliuȩ
infirmitas. sic barba uirtus ostendit᷑. Texit
gͦ uirtutẽ suã. corpore infirmitatis suae
Et qđ forinsecus infirmabat᷑. tanquã in sa¬
liua apparebat: intus aut̃ diuina uirtus
tãquã barba tegebat᷑ Ergo humilitas nobis
cõm̃dat᷑. Esto humilis. si uis benedicere dñm
in omni tp̃re. & semꝑ laus eiꝰ sit in ore tuo: qͥa¬
& iob ñ tantũ benedicit dñm qͣndo abunda

Expanded text:
homines: non tanquam salivae offendant, sed attende, quia super barbam decurrunt. Quomodo enim salivis infirmitas, sic barba virtus ostenditur. Texit ergo virtutem suam corpore infirmitatis suae: et quod forinsecus infirmabatur, tanquam in saliva apparebat; intus autem divina virtus tanquam barba tegebatur. Ergo humilitas nobis commendatur. Esto humilis, si vis benedicere Dominum in omni tempore, et semper laus ejus sit in ore tuo. Quia Job non tantum benedixit
Abbreviated transcription (Latin):
malo facite illud. Nolo dicat homo miser. &
linguã meã nolo continere a malo & uitam
uolo. & dies bonos. Si oꝑarius tuus tibi diceret.
& uasto istam uineã & erigo a te mercede. ad¬
duxisti me ad uineã. ut falcitẽ illã & putem.
concido omnia ligna utilia. prȩcida ipsa ro¬
bora uitium ut ñ hic habeas quod colligas. &
cũ fecero ista. redditurus es mͥ laborẽ meũ:
nonne insanũ illũ diceres: Nonne illum de
domo tua repelleres. antequã mitteret manũ
ad falcem : Tales sunt homines. qui & facere
uolunt mala . iurare m̃daciũ. & blasphema¬
re contra dm̃. & murmurare. & fraudẽ face¬
re. & inebriari & litigare & adulterare. & li¬
gaturas adhibere. & ire ad sortilegos: & dies
bonos uidere. Dicitur illi. N potes malefa¬
ciens: quȩrere bonã mercede. Si tu iniuistus
es. in iustus erit & ds: Ergo quid faciã: Quid
uis : uitã uolo. dies bonos uolo Contine lin

Expanded text:
malo. Fac illud. Nolo, dicit homo miser: et malo. Fac illud. Nolo, dicit homo miser: et linguam meam nolo continere a malo, et vitam volo, et dies bonos. Si operarius tuus tibi diceret: Et vasto istam vineam, et exigo a te mercedem: adduxisti me ad vineam ut falcitem illam et putem, concido omnia ligna utilia, praecidam ipsa robora vitium, ut non hic habeas quod colligas, et cum fecero ista, redditurus es mihi laborem meum. Nonne insanum illum diceres? nonne illum de domo tua repelleres, antequam mitteret manum ad falcem? Tales sunt homines, qui et facere volunt mala, et jurare mendacium, et blasphemare contra Deum, et murmurare, et fraudem facere, et inebriari, et litigare, et adulterari, et ligaturas adhibere, et ire ad sortilegos, et dies bonos videre. Dicitur illi: Non potes male faciens quaerere bonam mercedem. Si tu injustus es, injustus erit et Deus? Ergo quid faciam? Quid vis? Vitam volo, dies b
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres statuert̃ int̾ se ut occiderent filios
suos. & manducarent. Occidit una filiũ suũ:
& manducauert̃ ambȩ. Alia nolebat occidere
filiũ suũ : & exurgebat illa quȩ prior occide¬
rat filiũ : & talis rixa uenit ante regem.
Adduxert̃ se ad regẽ: contendentes de int̾fe¬
ctione filioꝵ. De talib cibis auertat ds ea quȩ
legimus. Semꝑ dies mali in scłoꝰ. sed semꝑ dies
boni in dõ. Habuit dies bonos abrahã: sed in¬
tus in corde. Habuit dies malos quando a
fame mutauit regionẽ. & quȩrebat cibum.
Sic om̃s quęsiert̃. Paulus habuit dies bonos
qui dicit in fame & siti. in frigore & nudita¬
te: S non irascant᷑ serui: ipse dñs ñ habuit
dies bonos in hoc scło: contumelias. in iuri.
sequit᷑ Sed si dies bonos amat: audiat do¬
centẽ & dicentẽ. uenite filui audite me. ti.¬
morẽ dñi docebo uos. Qͥd uis: Uitam & dies
bonos Audi & fac. Contine linguã tuã a

Expanded text:
mulieres statuerunt inter se ut occiderent filios mulieres statuerunt inter se ut occiderent filios suos, et manducarent; occidit una filium suum, et manducaverunt eum ambae; alia nolebat occidere filium suum, et exigebat illa quae prior occiderat filium suum; et talis rixa venit ante regem, adduxerunt se ante regem, contendentes de interfectione filiorum . De talibus cibis avertat Deus ea quae legimus. Semper dies mali in saeculo, sed semper dies boni in Deo. Habuit dies bonos Abraham, sed intus in corde: habuit dies malos, quando a fame mutavit regionem, et quaerebat cibum . Sic omnes quaesierunt. Paulus habuit dies bonos, qui dicit: In fame et siti, in frigore et nuditate ? Sed non irascantur servi: ipse Dominus non habuit dies bonos in hoc saeculo; contumelias, injuriassequatur. Sed si dies bonos amat, audiat docentem et dicentem: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Quid vis? Vitam et dies bonos. Audi, et fac: Contine linguam tuam a
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i : nos miseri sumꝰ. Malos dies habemꝰ: domi¬
natus ẽ ille. Putabamꝰ qͥa illo mortuo posset
aliquid refrigerii dariͥ deteriora uenerunt.
Ods ostende nobis dies bonos. Qͥs ẽ homo qui
uult uitãꝰ & diligit uidere dies bonos: N hic
quęrat dies bonos. Bonã rem quęrit. sed non
in regione eiꝰ illam quęrit. Quomͦ si aliquem
iustum quęreres in ea patria ubi ñ habitar&e:
diceret᷑ tibi. Bonũ uirum quęris magnum
uirũ quęris: quere illũ. sed noli hic. Super¬
fluo hic eũ quęris: nũquã eum inuenturus
es. Dies bonos quęris : simul eos queramus:
nolite hic. S habuert̃ illos patres nr̃i fallimi¬
ni. Om̃s hic laborauert̃. Legite scripturas. ido
uoluit ds ut scriberent᷑: ut nos ꝯsolaremur.
Temporib heliȩ fuit fames: passi sunt eã pa¬
tres nr̃i. Capita ium̃toꝵ mortuoꝵ auro uen¬
debantur: occidert̃ suos & comedert̃ eos. d duȩ

Expanded text:
nostri, nos miseri sumus, malos dies habemus: dominostri, nos miseri sumus, malos dies habemus: dominatus est ille, putabamus quia illo mortuo posset aliquod refrigerium dari; deteriora venerunt. O Deus, ostende nobis dies bonos! Quis est homo, qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? Non hic quaerat dies bonos. Bonam rem quaerit, sed non in regione ejus illam quaerit. Quomodo si aliquem justum quaereres in ea patria, ubi non habitaret, diceretur tibi: Bonum virum quaeris, magnum virum quaeris, quaere illum, sed noli hic, superfluo hic eum quaeris, nunquam eum inventurus es. Dies bonos quaeris, simul eos quaeramus, nolite hic. Sed habuerunt illos patres nostri. Fallimini: omnes hic laboraverunt. Legite Scripturas: ideo voluit Deus ut scriberentur, ut nos consolaremur. Temporibus Eliae fuit fames, passi sunt eam patres nostri. Capita jumentorum mortuorum auro vendebantur, occiderunt suos, et comederunt eos: et duae
Abbreviated transcription (Latin):
no: lam diximꝰ Uenite filii audite me: timo¬
rẽ dñi docebo uos. Putate fr̃s quia ego dico.
putate qͥa dauid dicit᷑.: putate quia apłs dicit:
audite illũ ꝑ nos. Docere uult enĩ ille humi¬
lis. ille tympanizans: ille affectans. docere
nos uult. & qͥd dicit : Uenite filii audite me.
timorẽ dñi docebo uos. Doceat ergo. Prȩbeamꝰ
aurẽ . p̃beamus cor. N aꝑiamus aures carnis.
& cordis claudamꝰ: sed sicut ipse dicit in euan¬
gelio. qͥ hab& aures audiendi. audiat. Quis
ẽ homo qui uult uitã: & diligit uidere dies
bonos: In t̾rogo. nonne omnis in uobis respõ¬
det ego : An quisquã est in nobis qui ñ dili¬
git uitã: idest qui ñ uult uitã. & ñ diligit
uidere dies bonos: Nonne cotidie hoc mur¬
muratis & hoc dicitis: quandiu ista patimur:
Cotidie peiora & peiora: apud parentes nr̃os
fuert̃ dies lȩtiores: fuert̾ dies meliores. O si
in t̾rogares ipsos parentes tuos. similit̃ tibi
de parentib murmurarent. fuert̃ beati patres

Expanded text:
 12. Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Putatis, fratres, quia ego dico: putate quia David dicit, putate quia Apostolus diaudite illum per nos: docere enim vult ille humilis, ille tympanizans, ille affectans, docere nos vult. Et quid dicit? Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos. Doceat ergo, praebeamus aurem, praebeamus cor. Non aperiamus aures carnis, et cordis claudamus; sed sicut ipse dixit in Evangelio, Qui habet aures audiendi, audiat . Quis  homo qui vult vitam, et diligit dies videre bonos? Interrogat. Nonne omnis in vobis respondet, Ego? An quisquam est in vobis qui non diligit vitam, id est, qui non vult vitam, et non diligit dies videre bonos? Nonne quotidie hoc murmuratis, et hoc dicitis: Quamdiu ista patimur? Quotidie pejora et pejora: apud parentes nostros fuerunt dies laetiores, fuerunt dies meliores. O si interrogares ipsos parentes tuos, similiter tibi de diebus suis murmurarent. Puerunt beati patres