comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tium huilcani fułgere diccionem. Ridiculum ẽ debilitati & fracti totius cor-¬
poris uuilnera pauca monstrare. Non eligam ꝙ reprehendam cligat ip̃c quo
uitio carcat. Ne illud quidem socraticum nosse debuerat. Scio ꝙ nesciebam.
Nauem agere ignarus nauis timet. Abrotonum. ergo non audet. nͥ qui nouit
ctiq poemata passim. nͥ forte se litteras non didicisse uirabit. quod nos illi & absq ui¬
ramento ꝑ facile credimus. uel ad aplm confugiet ꝓfitentem & siimꝑitus
sermone. sed non tamen scientia. ille hebreis luteris erudictus. & ad pedes doc¬
tus gamalietis. quem non erubescit.iam apłice dignitatis magistrum diceͣ
grecam facundiam contẽnebat. uel quod certe erat humilitate dissimulabat.
ut p̃dicatio eius non in ꝑsuasione uerboꝵ. sed in signoꝵ uirtute consisteret spnc̃
alienas opee qui in suis diues erat. quamquam ad inꝑitum. & ꝑsingulac

Expanded text:
tium, hiulcam fugere dictionem. Ridiculum est debilitati et fracti totius cortium, hiulcam fugere dictionem. Ridiculum est debilitati et fracti totius corporis vulnera pauca monstrare. Non eligo quod reprehendam, eligat ipse quod vitio careat. Ne illud quidem Socraticum nosse debuerat: Scio quid nescio: Navem agere ignarus navis timet; abrotanum aegro Non audet, nisi qui didicit, ctique poemata passim. Nisi forte se litteras non didicisse jurabit; quos nos illi et absque juramento perfacile credimus: vel ad Apostolum confugiet profitentem: Et si imperitus sermone, non tamen scientia . Ille Hebraeis litteris eruditus, et ad pedes doctus Gamalielis, quem non erubescit, jam Apostolicae dignitatis, magistrum dicere, Graecam facundiam contemnebat, vel certe, quod erat humilitatis, dissimulabat: ut praedicatio ejus, non in persuasione 473 verborum, sed in signorum virtute consisteret: spernens alienas opes, qui in suis dives erat: quamquam ad imperitum, et per singulas
Abbreviated transcription (Latin):
trapezita ad ulterine monete peccuniam ꝓbet.Nam diuerse in terp̃tationis
& contrarioꝵ inter se sensuum tenebitur reus. qui in uno opere qđ edisserit. ex
stium in comentarios uulcatii in orationes ciceronis. uictorini in dialogos eiꝰ
& terrentui comedias. p̃ceptoris mei donati. eque in uirgilium. & alioꝵ in alios
plantum uidelicet lucretium flactum ꝑisium atq lucanum. Argue interp̃¬
tes eoꝵ. quare non unam explanationem secuti sint & in eadem re quid uel
& dum peregrina sectaris. pene tui sermonis oblitus es. ne ueteri ꝓuerbio
usus mineruam docere uidear. & in siluam ligna portare.Illud miror ꝙ ari¬
starchus nr̃i temporis puerilia ista nescieris. ꝙꝙ tu occupatus in sensibus et
astruendam mͥ calumpniam ceruulus gramaticoꝵ & oratoꝵ p̃cepta contẽp¬
seris.paruipendens yꝑbata post aufractus reddt̾. asꝑitatem uitare consonan¬

Expanded text:
trapezita, adulterinae monetae pecuniam reprobet. Num diversae interpretationis, trapezita, adulterinae monetae pecuniam reprobet. Num diversae interpretationis, et contrariorum 472 inter se sensuum tenebitur reus, qui in uno opere quod edisserit, expstium Commentarios, Vulcatii in Orationes Ciceronis, Victorini in Dialogos ejus et in Terentii Comoedias, praeceptoris mei Donati aeque in Virgilium, et aliorum in alios: Plautum videlicet, Lucretium, Flaccum, Persium atque Lucanum. Argue interpretes eorum, quare non unam explanationem secuti sint: et in eadem re quid vel et dum peregrina sectaris, pene tui sermonis oblitus es: ne veteri proverbio, Sus Minervam docere videar, et in silvam ligna portare. Illud miror, quod Aristarcus nostri temporis puerilia ista nescieris. Quamquam tu occupatus in sensibus, et ad struendam mihi calumniam cernulus, Grammaticorum et oratorum praecepta contempseris, parvipendes ὑπέρβατα post anfractus reddere, asperitatem evitare consonan
Abbreviated transcription (Latin):
introducit eloquentissimos illius temporis oratores. crassum & anchonium
disputantes. & quartum oratorem quem iam senex seͥbit ad brutum. tunc in¬
telliges aliter componi hystorim. alrorationes. aliter dialogos. ałr epistolas alr
comentarios. Ego in comentariis ad ephesios. sic origenem & didimum & ap¬
pollinarem secũtuo sum qui certe contraria inter łe habent dogmata ut fides
mee non ad muterem ueritatem. Commentaris quid operis habent. alterius dic¬
ta edisserunt quo obscure scĩpta sunt plano sermone manifestant. multoꝵ sen¬
tencias explicant & dicunt. Hunc locum quidam sic edisserunt alii sic inter¬
p̃tantur.Illi sensum suum & intelligentiam hiis testimoniis. & hac nituntur
tatione firmare. ut prudens lector cum diuersas explanationes legerit. & mul¬
toꝵ uel ꝓbandi uel in ꝓbanda didicerit. Uidelicet quid uetius sit. & q̃i bonus

Expanded text:
introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium introducit eloquentissimos illius temporis oratores, Crassum et Antonium disputantes; et quartum Oratorem, quem jam senex scribit ad Brutum: tunc intelliges aliter componi Historiam, aliter Orationes, aliter Dialogos, aliter Epistolas, aliter Commentarios. Ego enim in Commentariis ad Ephesios sic Origenem et Didymum et Apollinarium secutus sum qui certe contraria inter se habent dogmata ut fidei meae non amitterem veritatem. Commentarii quid operis habent? Alterius dicta edisserunt, quae obscure scripta sunt, plano sermone manifestant: multorum sententias replicant; et dicunt: Hunc locum quidam sic edisserunt: alii sic interpretantur: illi sensum suum et intelligentiam his testimoniis, et hac nituntur ratione firmare: ut prudens Lector, cum diversas explanationes legerit, et multorum vel probanda, vel improbanda didicerit, judicet quid verius sit: et quasi bonus
Abbreviated transcription (Latin):
ut qui totopere damnauerim cos qui credunt aĩa ex angelis conditas. subito
mei oblitus id deffendere qđ ante damnaui. Stulticiam m obice̾ non potest quẽ
dissertissimum & elloquentissimum in suis opusculis p̃dicauit. Alioquin ⁊¬
stulta uerbositas fabule potius & garruli hominis.quam elloquentis putanda
est. Quid in illis libris ꝓpͥe accuset ignoro. łam a enim ad me criminum eius
incertum respondebo donet ad certa ꝑueniam anteziaon meum docebo senex
ꝙ puer didici multa esse genera dictionum & proqualitate mattrienon solum
uersantur.de mostenes. & aeschines contra se inuicem fulminãt. lysias. & socra¬
tes dulciter fluunt. Mira in singulis diuersitas. Sed omnes in suo ꝓfecti sunt
lege ad heremum tulii libros lege recthoricos eius. Aut quia sibi illa dicit incho¬
ata & rudia excidisse de manibus. reueluetri uolumina de oratore inquibus

Expanded text:
ut qui toto opere damnaverim eos, qui credunt animas ex Angelis conditas, subito ut qui toto opere damnaverim eos, qui credunt animas ex Angelis conditas, subito mei oblitus 471 id defenderem quod ante damnavi. Stultitiam mihi objicere non potest, quem disertissimum et eloquentissimum in suis opusculis praedicavit. Alioqui stulta verbositas, rabulae potius et garruli hominis, quam eloquentis putanda est. Quid in libris proprie accuset, ignoro. Fama enim ad me criminum ejus,incertum respondebo, donec ad certa perveniam: ἀντίζηλον meum docebo senex, quod puer didici, multa esse genera dictionum; et pro qualitate materiae, non solum ersantur. Demosthenes et Aeschynes contra se invicem fulminant. Lysias et Isocrates dulciter fluunt. Mira in singulis diversitas, sed omnes in suo perfecti sunt. Lege ad Herennium Tullii libros, lege Rhetoricos ejus: aut, quia illa sibi dicit inchoata et rudia excidisse de manibus, revolve tria volumina de Oratore, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quas transtuli in quibus nichil est mali ip̃ius testimonium est. Sin autem ꝯ̃
sententum suam. nũc memeis arguis in quibus ante laudauerat. undiq se̾ptꝰ
tenebitur. Aut enim id circo mehereticum hominen ante liudauit. quia cusd ẽ
mecum doginatis erit. Aue frustra nũc inimicus accusat. quem pͥus ut ortodo¬
xum p̃dicauit. Sed forsitan tunc errores meos qͣĩ amicus tacuit. & non iratus
micicie suspitionem habeant mendatii. tamen aud icter conferam gradum uolẽs
sare quid hereticum seͥpscrim ata ut cum illo agam penitentiam. & origenis ma¬
la ignorasse meiurem ac nũc pͥmum a papa theophilo didicisse impietites eiꝰ.
uuit certe doccam me quidem bene sensisse. Sed illum more suo non intelli¬
gere. Neq enim ficri potest ut in eisdem ad hephesios libris quos ut audio cri¬
minantur & bene & male dixerim & de eodem fonte dulce amaꝵq processerit.

Expanded text:
quas transtuli, in quibus nihil esse mali, ipsius testimonium est? Sin autem contra quas transtuli, in quibus nihil esse mali, ipsius testimonium est? Sin autem contra sententiam suam nunc me in eis arguit, in quibus ante laudaverat, undique strictus tenebitur. Aut enim idcirco me haereticum hominem laudavit, quia ejusdem mecum dogmatis erat: aut nunc frustra inimicus accusat, quem prius ut orthodoxum praedicavit. Sed forsitan tunc errores meos quasi amicus tacuit; et nunc iratus micitiae suspicionem habeant mendacii: tamen audacter conferam gradum, volens scire quid haereticum scripserim, ut aut cum illo agam poenitentiam, et Origenis mala ignorasse me jurem, ac nunc primum a papa Theophilo didicisse impietates ejus: aut certe doceam me quidem bene sensisse, sed illum more suo non intelligere. Neque enim fieri potest ut in eisdem ad Ephesios libris, quos ut audio, criminatur, et bene et male dixerim; et de eodem fonte dulce amarumque processerit:
Abbreviated transcription (Latin):
illiuo exepositionem concludit. &cum aliter pus sensisse sedicit doctum ab illo ia
quod est uerius confictur. Octogesimum quoq nonum psalmum quiscribitara
oio mor si hominie dci &ereliquos undecm qui non hñt titulos ẜm huilli capo¬
sitionem euisdem moysi putat. nec dedignitir hebrem septurim incrptino
rasse ꝙ tam nepharia scripserit. Non recusso nec dico ꝗd aliue forsitan dice̾t. nõ
potiusse cum ignorare quod interp̃tatus est. cuus apologiam septam ab hẽtico sub
nomine martiris edidit cuius deffensionem etiam ꝓpͥouoluminȩ ꝓfessus est Ad¬
uersus ꝙ in consequẽtibuo si ditandi spatium fuerit disputabo. hoc loquor cui
contridicẽ non potest. Si sibi licet non intellexisse qd transtulit. quare non mͥ li¬
cent ignorire libros piarcon quos ante non legi. & eas tantum omelias legisse

Expanded text:
illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id illius expositione concludit; et cum aliter prius sensisse se dicat, doctum ab illo, id quod est verius, confitetur. Octogesimum quoque nonum Psalmum, qui scribitur: Oratio Moysi hominis Dei, et reliquos undecim, qui non habent titulos, secundum Huilli expositionem, ejusdem Moysi putat, 470 nec dedignatur Hebraeam Scripturam interpretans ignorasse, quod tam nefaria scripserit. Non recuso, nec dico quod alius diceret forsitan, non potuisse eum ignorare, quod interpretatus est, cujus Apologiam scriptam ab haeretico sub nomine martyris edidit: cujus defensionem etiam proprio volumine professus est: adversum quod in sequentibus, si dictandi spatium fuerit, disputabo. Hoc loquor, cui contradicere non potest. Si illi licet non intellexisse quod transtulit, quare mihi non liceat ignorasse libros περὶ Ἀρχῶν, quos ante non legi; et eas tantum Homilias legisse,
Abbreviated transcription (Latin):
cusebio pamphilum. de martire hereticum feceris cuendus homo &mͥ maxi¬
me declinanduo ne me repente dum nescio de leronimo sardiã pallum nomĩ os
Audi gͦ sapientie colum̃ & norma catoniane scueritatis. Egonon illum ma¬
grm̃ dixi sed meum in septuris sarctas studium uolui compbari ut ostende
licteras a te discere debiuiꝰ. Aut inuiria tibi facta est ꝙ prote appollinirem di¬
dimumq sectatuo sum. Numꝗd in illa epła gregorium uirum elloquentis¬
simum non potiui nominare. quia apud latinos impar sui est. quo ego m agr̃o
glior. & exulto. Sed eos tintũ posui. qui in reprehensione erant ut similitter
me origenem non obfidei ueritatem sed oberuditionis meritum legisse testa¬
etiam piarcon huillum qui temporibus eius fuit nominat & tricesimum dro¬
mũ in usuam in cuiue fine edisserit. uctibi cuntas ariel quam expugnuut diud

Expanded text:
Eusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxiEusebio Pamphilum, de haeretico martyrem feceris. Cavendus homo, et mihi maxime declinandus, ne me repente, dum nescio, de Hieronymo Sardanapalum nomines. Audi ergo, sapientiae columen, et norma Catonianae severitatis. Ego non illum magistrum dixi; sed meum in Scripturas sanctas studium volui comprobare, ut ostenderebraeas litteras a te discere debui. An injuria tibi facta est, quod pro te Apollinarium, Didymumque sectatus sum? Numquid in illa epistola Gregorium virum eloquentissimum non potui nominare? Quis apud Latinos par sui est? quo ego magistro glorior et exsulto. Sed eos tantum posui, qui in reprehensione erant, ut similiter me Originem, non ob fidei veritatem, sed ob eruditionis meritum legisse testaPatriarchen Huillum, qui temporibus ejus fuit, nominat: et tricesimum tomum in Isaiam, in cujus fine edisserit: Vae tibi, civitas Ariel, quam expugnavit David,
Abbreviated transcription (Latin):
meum consilium fuit. ut totus orbis post trans lationem fuam in odia orige
nis ex arcerit. quem antca simpliciter letitabant. ieus operatus est stillus. Sd
tantum possum miror cur me nonr timeas. Ego ille moderatus in epłi publica ꝗ
diłr eam nequid in te dictum putares. scripsi ad testatim breuem epłim expo¬
stulans sup laudibus tuis. quam quia rome non eras amici mei tibi mitere no¬
luerunt. eo ꝙ te dicerent consod alibus tuis indigna nomimi xano de mea c¬
uersatione iactare. Cuius exemplumo huic uolumini subdidi. ut scis quantus
te quendam de epłi mea philosophe carpere: & hominem rugose frontis adduc¬
tiq supalii plautino in mesale ludere. eo qđ barbam iudeum dicerim p̃ceptote
ineum. Nec imrum sipro barra ubi est aliqua uocabuloꝵ similituto sep¬
scrio barraban. cum tantam habe licentiam nominum mutandoꝵ utde

Expanded text:
meum consilium fuit. Ut totus orbis post translationem tuam in Origenis meum consilium fuit. Ut totus orbis post translationem tuam in Origenis odia exarserit, quem antea simpliciter lectitabat, meus operatus est stylus. Si tantum possum, miror cur me non metuas. Ego ille moderatus in epistola publica , qui diligenter cavi, ne quid in te dictum putares, scripsi ad te statim brevem Epistolam, expostulans super laudibus tuis. Quam, quia Romae non eras, amici mei tibi mittere noluerunt, eo quod te dicerent cum sodalibus tuis indigna nomine Christiano de mea conversatione jactitare. Cujus exemplum huic volumini subdidi, ut scias quantum te quaedam de epistola mea philosophice carpere, et hominem rugosae frontis adductique supercilii, Plautino in me sale ludere, eo quod Barrabam Judaeum dixerim praeceptorem meum. Nec mirum si pro BAR-ANINA, ubi est aliqua vocabulorum similitudo, scripseris Barrabam, cum tantam habeas licentiam nominum immutandorum; ut de
Abbreviated transcription (Latin):
quam & ipa translatio magis origenem ꝙ te arguit. Iu enim emendasti que
addita ab hereticis arbitratus es Ego prodidi ꝙ ab illo septum grecia uniuersa
conclamat. Quis rectius arbitractus sit. nec in eum nec tuũ uiditium est. Utri¬
usq seͥpta censoriam lectoris uirgulam sentient. Iota illa epła qua ꝑ mesatis¬
& laudatorem meum teesse dicis. Si asperiosum in hereticoꝵ & illoꝵ in pu¬
blicum scrophas profero. lectare inuectione mea. ne si dolueris hereticus esse ui¬
dearis. Quando sine nomine contra uitia scribitur. qui irascitur accusator
sui est. Frudentis hominis fuerat etiam si dolebas dissimulare conscentiam. &
cordis nubilum frontio serenitate discutere. Alioquin si quicꝗd ꝯͣ origenem¬
peratoꝵ quoq scripta. que & de alexandria & egipto origentas pelli ubent:
me suggerente dicta sunt. ut romane urbis pontifex iniro eoordine testitur :

Expanded text:
quam et ipsa translatio magis Origenem quam te arguit. Tu enim emendasti quae quam et ipsa translatio magis Origenem quam te arguit. Tu enim emendasti quae addita ab haereticis arbitratus es. Ego prodidi, quod ab illo scriptum Graecia universa conclamat. Quis rectius arbitratus sit, nec meum, nec tuum judicium est. Utriusque scripta censoriam lectoris virgulam sentiant. Tota illa Epistola, qua pro meet laudatorem meum te esse dicis, si asperior sum in haereticos, et illorum in publicum strophas profero? Laetare invectione mea; ne si dolueris, haereticus esse videaris. Quando sine nomine contra vitia scribitur; qui irascitur, accusator sui est. Prudentis hominis fuerat, etiam si dolebat, dissimulare conscientiam; et cordis nubilum, frontis serenitate discutere. 12. Epistolae Theophili emperatorum quoque scripta, quae de Alexandria et Aegypto Origenistas pelli jubent, me suggerente, dictata sunt. Ut Romanae urbis Pontifex miro eos odio detestetur,
Abbreviated transcription (Latin):
am non merctur ueniam. Anima aduertis inuictomͦ & repugnanti hoc
onus impositum. & futuram ex huiuscemodi operesimultant̾em. necessita¬
tis excusatione curatam. Si interp̃tatus eẽt libros ꝑircon. absq meo nomĩe
recte quereris. in reprehensionem tuam a me postea essetranslatos. Nunc
autem in uiste doles in co opere/ a me esse responsum tibi. in quo ate laudando
accusatus sum. Quam enim tuludem uocas. omnes accusationem intelligũt
Constet apud te qđ accusaucris & non indignaberis ꝙ responderim. Estotu
bono aĩo seͥpseris. tu homo innocens & amicus fidelissimus de cuius nunquã
egressus est ore menditium. menescius uulneraras.quid ad me ꝗ percussus
sum. Num id circo curari non debeo qr tu mesano amico uulnerasti. Confossꝰ
iaceo stridet uulnus in pectore: Candida pͥus sanguine menbra turpantur.
& tu mͥ dicas nolimanum ad hibere uulneri ne ego te uidear uulnerasse. Quã¬

Expanded text:
veniam non meretur . Animadvertis invito mihi et repugnanti hoc veniam non meretur . Animadvertis invito mihi et repugnanti hoc onus impositum; et futuram ex hujuscemodi opere simultatem, necessitatis excusatione curatam? Si interpretatus esses libros περὶ Ἀρχῶν absque meo nomine, recte querereris in reprehensionem tuam a me postea esse translatos. Nunc autem injuste doles, in eo opere a me tibi esse responsum, in quo a te laudando accusatus sum. Quam enim tu laudem vocas, omnes accusationem intelligunt. Constet apud te, quod accusaveris; et non indignaberis, quod responderim. Esto, tu bono animo scripseris, et homo innocens et amicus fidissimus, de cujus numquam egressum est ore mendacium, me 468 nescius vulneraris: quid ad me, qui percussus sum? Num idcirco curari non debeo, quia tu me bono animo vulnerasti? Confossus jaceo, stridet vulnus in pectore: candida prius sanguine membra turpantur, et tu mihi dicis: Noli manum adhibere vulneri, ne ego te videar vulnerasse? Quam
Abbreviated transcription (Latin):
cusatio contra fratrem displicet. Nec reprchendo alios. sed dico quid ip̃e nõ
facerem. Iantis terraꝵ spatiis separatus.quid pectaui in te.quid cõmerui An
qr origenisten me non esse respondi. Nunꝗa deffensio mea accusatio tua est.
Et tusinon es origenistes uel non fuisti credo uranti. Si fuisti suscipio peni¬
post tetransferre ausus sum. & interp̃tatio mea sigillatio putatur oꝑio tui.
Nuid poteram facere. missa est mͥ laudatio tua .i. accusatio mea. lam forti¬
ter me plixeq laudaras ut si tius laudibus acquieuissem. omneo hereticu
meputarent. Uide quid romane ad meepistole clausula tencat. Purga su¬
spiciones hominum & conuinae criminantem. ne si dissimulaueris consen
cre. Ut si tacuero reus. si respondero inimicus uidicer. Dura utraq conditio
sed eduobus cligam ꝗł leuius est. Si multas redintegriri potest blasfemi

Expanded text:
cusatio contra fratrem displicet: nec reprehendo alios, sed dico quid ipse non cusatio contra fratrem displicet: nec reprehendo alios, sed dico quid ipse non facerem. Tantis spatiis terrarum separatus quid peccavi in te? quid commerui? An quia Origenisten me non esse respondi? Numquid defensio mea, accusatio tua est? Et tu si non es Origenistes, vel non fuisti, credo juranti; si fuisti, suscipio poenipost te transferre ausus sum, et interpretatio mea suggillatio putatur operis tui? Quid poteram facere? Missa mihi est laudatio tua, id est, accusatio mea. Tam fortiter me prolixeque laudaveras, ut si tuis laudibus acquievissem, omnes haereticum me putarent. Vide quid Romanae ad me Epistolae clausula teneat: « Purga suspiciones hominum, et convince criminantem; ne si dissimulaveris, consenere ut si tacuero, reus; si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio, sed e duobus eligam quod levius est. Simultas redintegrari potest: blasphemia
Abbreviated transcription (Latin):
in me & amicus laudas & offensus accusas.H labes occasionem & depñti
loco si uelis mͥ calumpniam instruere curnũc eusebio detraham. quem in
alio loco ante laudaui. Alterum quidem nomen cusebii. Sed eadem que sr̃
origenis uocabulo calumpnia. Laudaui eusebium in ecdefiastica ystoria. in
digestione tempoꝵ. In descriptione terre sancte. & hec ip̃a opuscula in latinum
uerteres. mec lingue hominibus dedi. Non ex coarrianus sum. qr eusebius ꝗ
hos libros condidit arrianus est.Si ausus fueris mehereticum dicere meri¬
to p̃fatiuncule ꝑiarcon in qua fidci tue me esse testaris. Simulq obsecro ut ami¬
cum quõdam tuum expostulantem pacienter pariter audias. Contra alios
digladiaris aut facio calumpniam aut patĩo.quos accusas. & a quibus accu¬
saris ordinis tui sunt. Recte an perꝑam uos uideritis. michi etiam uera ac¬

Expanded text:
in me et amicus laudas, et offensus accusas. Habes occasionem et de praesenti in me et amicus laudas, et offensus accusas. Habes occasionem et de praesenti loco, si velis, mihi calumniam struere, cur nunc et Eusebio detraham, quem in alio loco ante laudavi? Alterum quidem nomen Eusebii; sed eadem quae super Origenis vobabulo est calumnia. Laudavi Eusebium in Ecclesiastica Historia: in digestione Temporum: in descriptione sanctae Terrae; et haec ipsa opuscula in Latinum vertens, meae linguae hominibus dedi. Num ex eo Arianus sum, quia Eusebius qui hos libros condidit, Arianus est? Si ausus fueris 467 me haereticum dicere, memento Praefatiunculae περὶ Ἀρχῶν, in qua fidei tuae me esse testaris: simulque obsecro, ut amicum quondam tuum expostulantem patienter audias. Contra alios digladiaris, aut facis calumniam, aut pateris. Quos accusas, et a quibus accusaris, ordinis tui sunt: recte an perperam, vos videritis. Mihi etiam vera ac
Abbreviated transcription (Latin):
sit imitari. Aut certesires ad ꝓbationem uenerit. & inpudentim frontis ex:¬
p̃sserint testimonia plurimoꝵ. lta palmodiam tersicore more cantato. melius ẽ
te penitere facti tui ꝙ & martirem in calumnia. & deceptos in errore psistere:
Nec erubescas de cõmutatione sententie. Non es tante auctis & fame ut er¬
rasse tepudeat. Imitare mequem plurimum amas sine quo nec uiuere nec
mori potes & mechum clamita. que ego laudatus ate in deffensione mei lo¬
geias origenis. hoc idem obic̃ methodio ep̃o & martiri. ꝙ tu in meis laudibus:
criminaris & dicis. Quomõ ausus es methodius nũc contra origenem sebere:
Qui hec & hec de origenis dogmatibus est locutua. Non est huu̾is loci ꝑmar¬
tire loqui. Neq enim oĩa in locis omnibus disserenda sunt. Nunc tet̾igisse suf¬
ficiat. hoc ab arriano homine obici darissimo & cloquentissimo mirtiri. ꝙ tu

Expanded text:
sit imitari. Aut certe si res ad probationem venerit, et impudentiam frontis oppsit imitari. Aut certe si res ad probationem venerit, et impudentiam frontis oppresserint testimonia plurimorum, palinodiam Stesichori more cantato. Melius est te poenitere facti tui, quam et martyrem in calumnia, et deceptos in errore persistere. Nec erubescas de commutatione sententiae: non es tantae auctoritatis et famae, ut errasse te pudeat. Imitare me, quem plurimum amas, sine quo nec vivere, nec mori potes: et mecum clama, quae ego laudatus a te in defensione mei loογίας Origenis, hoc idem objicit Methodio episcopo et martyri, quod tu in meis laudibus criminaris, et dicit: Quomodo ausus est Methodius nunc contra Origenem scribere, qui haec et haec de Origenis locutus est dogmatibus? Non est hujus loci pro martyre loqui: neque enim omnia in locis omnibus disserenda sunt. Nunc tetigisse sufficiat hoc ab Ariano homine objici clarissimo et eloquentissimo martyri, quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
genis. & laudator pamphili dicit pamphilum nichil oĩo scpsisse. nec ꝓpͥ quicꝙ̃
condidisse sermonis. & hec dicit im pamphilo coronato martirio. nehabcas suf¬
fugium post editos ab eusebio libros hoc pamphilum conscͥpsisse. Quid faties
eolibro quem sub nomine martiris edidisti. Uulnerate sunt conscientie plu¬
am artire p̃dicatum. Quid fatient epłe etheophili ep̃i. quid pape anastasii
in toto orbe hereticum ꝑsequentes. Cum liber tuus sub nomine pamphili
editus pugnet ꝯͣ epistolas eoꝵ. & ep̃ali nomini testimonium martiris oppo¬
natur. Quod fecisti in libris periarchon. hoc facito & in isto uolumine
audi consilium amici. Non te peniteat artis tue. uel dicito tuum ⁊¬
non esse. uł ab euscbio p̃sbittro deprauatum. Unde tibi ꝓbare poterit ꝙ atetrans¬
latum est. Num manus tua tenetur. Nũ tante es eloquentie.aut nullus tepos¬

Expanded text:
genis, et laudator Pamphili, dicit Pamphilum nihil omnino scripsisse, nec proprii quidquam genis, et laudator Pamphili, dicit Pamphilum nihil omnino scripsisse, nec proprii quidquam condidisse sermonis. Et hoc dicit jam Pamphilo martyrio coronato, ne habeas suffugium post editos ab Eusebio libros, hoc Pamphilum scripsisse. Quid facies? Eo libro quem sub nomine martyris edidisti, vulneratae sunt conscientiae plua Martyre praedicatum. Quid facient epistolae Theophili episcopi? quid papae Anastasii in toto orbe haereticum persequentes, cum 466 liber tuus sub nomine Pamphili editus pugnet contra Epistolas eorum, et Episcopali nomini testimonium Martyris opponatur? Quod fecisti in libris περὶ Ἀρχῶν, hoc facito et in isto volumineAudi consilium amici, non te poeniteat artis tuae: vel dicito, tuum non esse, vel ab Eusebio presbytero depravatum. Unde probari tibi poterit, quod a te translatum est? Non manus tua tenetur: non tantae es eloquentiae, ut nullus te pos
Abbreviated transcription (Latin):
chil oĩno operis condidisse. ip̃e enim eusebius amator & preco & contubernia¬
lis pamphili tres libros scripsit elegantissimos uitam pamphili continentes.
in quibus eum cetera miris laudibus p̃dicaret. humilitatemq eius ferret in celum.
etiam hoc in tercio libro addidit. Quis studiosorum amicus non fuit pamphili. Si
quos udebat ad uictum necessariis indigere prebebat large que poterat. Seͥptu¬
ras quoq sanctas non ad legendum tintũm. sed ad habendum tribuebat prom¬
tissime nec solum uiris. sed & feminis quas uidisset lectiomi deditas. Unde & mul¬
tos codicos p̃parabat. ut cum necessitio poposcesset uolentibuo largiretur. Et ip̃c¬
quidem ꝓprii operis nichil oĩo seͥpsit. exceptis epłis quas ad amicos forte mit¬¬
tebat.intantam se humilitatem deiecerat. Ueterum autem scͥptoꝵ tractatꝰ
legebat studiosissime & in eoꝵ meditatione iugiter uersabatur. deffensor ori¬

Expanded text:
hil omnino operis condidisse. Ipse enim Eusebius amator et praeco et contubernahil omnino operis condidisse. Ipse enim Eusebius amator et praeco et contubernalis Pamphili tres libros scripsit elegantissimos, vitam Pamphili continentes: in quibus cum caetera miris laudibus praedicaret, humilitatemque ejus ferret in coelum, etiam hoc in tertio libro addidit: « Quis studiosorum amicus non fuit Pamphili? Si quos videbat ad victum necessariis indigere, praebebat large quae poterat. Scripturas quoque sanctas non ad legendum tantum, sed et ad habendum, tribuebat promptissime. Nec solum viris, sed et feminis, quas vidisset lectioni deditas. Unde et multos codices praeparabat, ut cum necessitas poposcisset, volentibus largiretur. Et ipquidem proprii operis nihil omnino scripsit, exceptis epistolis, quas ad amicos forte mittebat; intantum se humilitate dejecerat. Veterum autem tractatus Scriptorum legebat studiosissime, et in eorum meditatione jugiter versabatur. »
Abbreviated transcription (Latin):
in apologia qĩ pamphili. ꝗd & in origenis purcon translatione fecisti. Si iste pam¬
phili liberꝰ est. de sex libris qui erit pͥmus euscbii. In ip̃o uolumine ꝙ tu pamphili
simulas. Sequentium libroꝵ mentio facta est. In secundo quoq & in reliquis
dic cusebius ꝙ in pͥmo libro añ iam dixerat. &ꝙ cadem repetere non debebat.
Si totum opus pamphili est. Cur reliquos libros non transfers. Si alterius cur
nomen immutas. Iaces ip̃e res loquentur. uidelicet ut crederent nr̃i qui arria¬
te nen potiusse heretici hominis libro martiris nomen imponere:.& ignaros
sub auctẽ testis x origenis facẽ deffensores. pro eruditione qua polles & inclitus
singrafeis in occidente laudaris. ita ut tropheum te omnes tue partes nomi¬
uent. Non reor teignorasse eusebii sintama. & pamphilum martirem ni¬

Expanded text:
in Apologia, quasi Pamphili, quod et in Origenis περὶ Ἀρχῶν translatione fecisti. Si iste Pamin Apologia, quasi Pamphili, quod et in Origenis περὶ Ἀρχῶν translatione fecisti. Si iste Pamphili liber est, de sex libris quis erit primus Eusebii? In ipso volumine, quod tu Pamphili simulas, sequentium librorum facta mentio est. In secundo quoque et reliquis dicit Eusebius, quod in primo libro ante jam dixerat, et quod eadem repetere non debeat. Si totum opus Pamphili est, cur reliquos libros non transfers? Si alterius, cur nomen immutas? Taces; ipsae res loquuntur: videlicet ut crederent martyri, 465 qui Ariatene potuisse haeretici hominis libro, martyris nomen imponere, et ignaros sub auctoritate testis Christi, Origenis facere defensores? Pro eruditione qua polles et inclytus συγγραφεὺς in Occidente laudaris, ita ut κορυφαῖον te omnes tuae partis nominent, non reor te ignorasse Eusebii σύνταγμα, et Pamphilum martyrem ni
Abbreviated transcription (Latin):
multa conuertens nunꝙ̃ scindalo fui. Tu ad pͥmum & solum opus ignotus pͥus.
temeritite factus es nobilis. Docet ip̃a prefatio & pamphilis martiris librum pro
deffensione origenis ate esse translatum. & hoc agis totis uiribus ut cuiuo fidẽ
martir phat eccdesia non refutet. Ded libros ut ante iam dixi eusebius cesariensis
ep̃s arriane quondam signiferfactionis pro origene scͥpsit latissimus & clabora¬
tum opus. & multis testimoniis approbauit origenem iusta secatholicum .i.iux̃
nos arrianum essehoꝵ tu pͥmum librum uertis sub nomine martiris. & mirim̃᷑
si me homũculum parue ꝓfessionis origenis laudatorem uelis cum martiri ci¬
lumpnim feceris Paucisq testimoniis de filio dei & spũ sancto commutitis.q̃
sciebis displicituri romanis. cetera usq ad finc̃ integra dimisisti. hoc idem fatiẽs

Expanded text:
multa convertens, nunquam scandalo fui. Tu ad primum et solum opus, ignotus prius, multa convertens, nunquam scandalo fui. Tu ad primum et solum opus, ignotus prius, temeritate factus es nobilis. Docet ipsa Praefatio, et Pamphili martyris librum pro defensione Origenis a te esse translatum. Et hoc agis totis viribus, ut cujus fidem martyr probat, Ecclesia non refutet. Sex libros ut ante jam dixi Eusebius Caesariensis episcopus, Arianae quondam signifer factionis, pro Origene scripsit, latissimum et elaboratum opus; et multis testimoniis approbavit, Origenem juxta se catholicum, id est, juxta nos Arianum esse. Horum tu primum librum vertis sub nomine martyris. Et miramur, si me homunculum parvi pretii, Origenis laudatorem velis, cum martyri calumniam feceris? Paucisque testimoniis de Filio Dei et Spiritu sancto commutatis, quae sciebas displicitura Romanis, caetera usque ad finem integra dimisisti; hoc idem faciens
Abbreviated transcription (Latin):
unum iter diuersos exitus habuit. Alus tulit que erant. diceno ab hereticis
deprauata. & addidit que non erant asseres ab eodem in locis aliis disputata
Quod nͥ ip̃a loca monstrauerit unde setranstulissedicit. probare non poterit.
Michi studii fuit anchil mutare de uero. Ad hoc enim interp̃tabar ut mala
interp̃tata conuĩcerem. Putatis me interp̃tem proditor fui. Prodidi hereticu.
ut etclesiam ab heresi uindicarem. Cur origenem in quibusdam ante lauolaue¬
rim prelatus huic operi ostendit liber. Nunc sola mec interp̃tationis causa red¬
ditur. que cum pietatis habeat uoluntatem non debeo impietatio argui prodẽs
necessarius criminatur. inlatinum uerteram. & multa de thomis. Nunꝙ̃ de
opere meo questio fuit nuꝙͣ roma commota est. Quid necesse erat latinis auri¬
prs tradere qđ & detestatur & grecia ꝗd orbis accusat. Ego & ꝑtot aimos & tas

Expanded text:
unum iter diversos exitus habuit. Abstulit quae erant, dicens ab haereticis unum iter diversos exitus habuit. Abstulit quae erant, dicens ab haereticis depravata; et addidit quae non erant, asserens ab eodem in locis aliis disputata: quod nisi ipsa loca monstraverit, unde transtulisse se dicit, probare non poterit. Mihi studio fuit nihil mutare de vero. Ad hoc enim interpretabar, ut mala interpretata convincerem. Putatis me interpretem? Proditor fui: prodidi haereticum, ut Ecclesiam ab haeresi vindicarem. Cur Origenem in quibusdam ante laudaverim, praelatus 464 huic operi ostendit liber. Nunc sola interpretationis meae causa redditur, quae cum pietatis habeat voluntatem, non debeo impietatis argui, prodens necessarius criminatur, in Latinum verteram, et multa de tomis. Numquam de opere meo fuit quaestio, numquam Roma commota est. Quid necesse erat Latinis auribus tradere, quod detestatur et Graecia, quod orbis accusat? Ego per tot annos tam
Abbreviated transcription (Latin):
multo his duriora inimicus diceret & te non ut interp̃tem mali operis. Sed
ut ad stipulatorem in ius ecdesie traderet. Ego autem metantum deffendisse
contentus in libris ꝑiarcon simpliciterꝙ in greco habebatur expressi.non ut cre¬
deret lector his que interp̃tabar. sed ne crederet illis que tu ante transtuleras :
duplex in opere meo utilitas fuit.dum & hereticus auctor ꝓditur. & non ue¬
rus interpres arguitur. Ac ne quis meputaret his consentire que uerteram.
interp̃tationis necessitate. in p̃fatione muniui & docui. quibus lector credere¬
non deberet. Frior trans latio laudem auctoris continet. Secundi uitupationẽ.
Illi lectorem ꝓuocat ad credendum ista ad non credendum monet. Ibi & ego
in uictus laudator assumor. Hic intantum non laudo quem transfero ut
cogar accusare laudintem. Eadem res non eadem mente ꝑfecta est. ĩmo

Expanded text:
multo his duriora inimicus diceret: et te, non ut interpretem mali operis, sed multo his duriora inimicus diceret: et te, non ut interpretem mali operis, sed ut astipulatorem in jus Ecclesiae traheret. Ego autem memet tantum defendisse contentus, in libris περὶ Ἀρχῶν simpliciter quod in Graeco habebatur expressi: non ut crederet lector his quae interpretabar; sed ne crederet illis, quae tu ante transtuleras. Duplex in opere meo utilitas fuit, dum et haereticus auctor proditur, et non verus interpres arguitur. Ac ne quis me putaret his consentire quae verteram, interpretationis necessitatem praefatione munivi, et docui, quibus lector non deberet credere. Prior translatio laudem Auctoris continet: secunda vituperationem. Illa lectorem provocat ad credendum; ista ad non credendum movet. Ibi et ego invitus laudator assumor; hic intantum non laudo quem transfero, ut cogar accusare laudantem. Eadem res non eadem mente perfecta est; immo
Abbreviated transcription (Latin):
gerata & firmiora posuisse. ut qui in trinitate catholicum legerat in aliis here¬
ticum non caueret. Alius qui forsita non eẽt amicus eius diceret.Aut totum
mutta qđ malum est. Aut tote ꝓde qd optimum putas. Si pp simplices noxia que¬
q detruncas & caque abhereticis addita simulas in peregrinum non uis trans¬
ferre sermonem. code quicꝗd est noxium. Sin autem inueritatis fidem in trãs¬
latione conseruas. cum alia mutis. & alia dimittis in tacta. Quam ꝙͣ apta con¬
fessio est in eodem ꝓlogo emendasse te praua &optime reliquisse. Ex quo non
interp̃tis libertate. Sed seͥptoris aucte retineberis. Si quid m his que uertisti here¬
ticum comꝓbetur. & manifesti criminis argueris id cuto teueneni calicem.cir¬
cũlinire melle uoluisse. ut simulata dulcedo uirus pessimum tegeret. hec & 

Expanded text:
ggerata et firmiora posuisse: ut qui in Trinitate catholicum legerat, in aliis haereggerata et firmiora posuisse: ut qui in Trinitate catholicum legerat, in aliis haereticum non caveret. 7. Alius forsitan, qui non esset amicus ejus, diceret: aut totum muta, quod malum est: aut totum prode, quod optimum putas. Si propter simplices noxia quaeque detruncas, et ea quae ab haereticis addita simulas, in 463 peregrinum non vis transferre sermonem, cedo quidquid est noxium. Sin autem veritatis fidem in translatione conservas, cur alia mutas, et alia dimittis intacta? Quamquam aperta confessio est in eodem Prologo, emendasse te prava, et optima reliquisse. Ex quo non interpretis libertate, sed scriptoris auctoritate teneberis, si quid in his quae vertisti, haereticum comprobetur; et manifesti criminis argueris, idcirco te veneni calicem circumlinere melle voluisse, ut simulata dulcedo, virus pessimum tegeret. Haec et
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ cepimus reuertamur. Obitiunt in sectatores eius cerealiaq ãma ex¬
repugnantes in latinum sermonem uerterim. Ad quod breuis & sucanta re¬
sponsio est. Iue me frater pammachi. & tuoꝵ littere cõpulerunt dicentes illos
ab alio fraudulenter esse translatos & interpolata non nulla uel addita uelmuta¬
ta. Ac ue parem epistolis habere fidem. missistis exemplaxia ciusdem translati¬
onis cum p̾fatiuncala laudatrice mea. Que cum legissem contulissemq cum gre¬
co ilico auãduerti que origenes de patre & filio & spũ sancto impie dixerat. & que
romane aures ferre non poterant. In meliorem partem ab interp̃te commutata.
Cetera autem dogmata deangeloꝵ ruina. de aĩaꝵ lapsu. de resurrectione p̃stigip.
de mundo uel inter mundis epicuri. de resurrectione omnium in equalem sta¬
tum. & multo his deteriora que longum est texere: uel ita uertisse ut in greco in¬
uenerat. uel de comentariolis didimi qui origenis aptissimus ꝓpugnator est exa¬

Expanded text:
igenis. --Objiciunt mihi sectatores ejus, cerealiaque arma Exrepugnantes, in Latinum sermonem verterim. Ad quos brevis et succincta responsio est: Tuae me, frater Pammachi, et tuorum litterae compulerunt, dicentes illos ab alio fraudulenter esse translatos, et interpolata nonnulla, et vel addita vel mutata. Ac ne parvam Epistolis haberem fidem, misistis exemplaria ejusdem translationis, cum praefatiuncula laudatrice mea. Quae cum legissem, contulissemque cum Graeco, illico animadverti quae Origenes de Patre et Filio et Spiritu Sancto impie dixerat: et quae Romanae aures ferre non poterant, in meliorem partem ab interprete commutata. Caetera autem dogmata, de Angelorum ruina, de animarum lapsu, de resurrectionis praestigiis, de mundo, vel intermundiis Epicuri, de restitutione omnium in aequalem statum, et multo his deteriora: quae longum esset retexere, vel ita vertisse, ut in Graeco invenerat, vel de Commentariolis Didymi, qui Origenis apertissimus propugnator est, exa
Abbreviated transcription (Latin):
pimus mente iugulare. Nec fauendo hẽtias. hereticos nos docemus. Peccumas nec
habemus nec habere uolumus. Plabentes uictum & uestitum hiis contenti su¬
mus. Illud de ascensore montis dominici iugiter decantantes qui peccuimiam su¬
am non dedit ad usuram & munera suꝑ innocentem non accepit qui facit hec
non mouebitur in cternum. gͦ qui non facit im non coreuit ineternum:

Expanded text:
pimus mente jugulare: nec favendo haereticis, haereticos nos docemus. Pecunias nec pimus mente jugulare: nec favendo haereticis, haereticos nos docemus. Pecunias nec habemus, nec habere volumus: Habentes victum et vestitum, his contenti sumus : illud de ascensore montis Dominici jugiter decantantes: Qui pecuniam suam non dedit ad usuram, et munera super innocentem non accepit. Qui facit haec, non
Abbreviated transcription (Latin):
false inalio criminaris. Audio p̃terea obicim agrisogono sectatore eius cur in bap¬
tismate dixerim uni uersa pectata dimitti & mortuo bimarito nouũ uirum
in xp̃o tesurgẽ. atq istus modi sacerdotes in ecdesiis esse non nullos. cui breui ser¬
mone respondeo. habent libellum quem in crimen uocint. illi respondeat & hũc
tio  rugatisq naribus concaua uerba trucinatur. & sanctitatem apud uulgusi¬
gnobile simulato rigore mentitur. Audiat nos iterum proclamantes ueterem a¬
dam in liuacro totum mori. & nouum cum xp̃o inpaptismate suscitari ꝑire choi¬
chum & nasci super celestem. Hec diaimus non quo ip̃i ꝓpitio xp̃o hac questione
teneamur. sed interrogati a fratribus quid nobis uiderctur respondimus. nulli p¬
udicantes sequi qui uelit. nec alterius decretum nr̃a sententia subuertentes.
Neq enim ambiuiꝰ ad sacerdotium qui latemus in cellulis. Nec humilitatis dã¬
no. ep̃atum auro redimere festinimus. Nec clectum pontificem adeo rebelli cu¬

Expanded text:
sectator Rufini. --Audio praeterea objici mihi a Chrysogono sectatore ejus, cur in baptismate dixerim universa peccata dimitti, et mortuo bimarito, novum virum in Christo resurgere: atque istiusmodi Sacerdotes in Ecclesiis esse nonnullos. Cui 489 brevi sermone respondebo: habent libellum , quem in crimen vocant: ille respondeat, hunc stis rugatisque naribus, concava verba trutinatur, et sanctitatem apud vulgus ignobile simulato rigore mentitur? Audiat nos iterum proclamantes, Veterem Adam in lavacro totum mori, et novum cum Christo in baptismate suscitari: perire choicum, et nasci supercoelestem. Haec dicimus, non quod ipsi, propitio Christo, hac quaestione teneamur, sed interrogati a fratribus, quid nobis videretur, respondimus, nulli praejudicantes sequi quod velit, 490 nec alterius decretum nostra sententia subvertentes. Neque enim ambimus sacerdotium, qui latemus in cellulis; nec humilitate damnata, episcopatum auro redimere festinamus; nec electum pontificem a Deo, rebelli cu
Abbreviated transcription (Latin):
sum sicut homo non audiens nec habens in ore suo increpationes. Ded prome tibi
ultor dño respondebit qui dicit perꝓpham. Mlichi uindictam & ego retribuam.¬

Expanded text:
sum quasi homo non audiens, nec habens in ore suo increpationes ? Sed pro me ultor tibi sum quasi homo non audiens, nec habens in ore suo increpationes ? Sed pro me ultor tibi Dominus respondebit, qui dicit per Prophetam, Mihi vindicta, et ego retribuam
Abbreviated transcription (Latin):
Anqi origtniste non sumus & in celo nos peccasse nescimus. in terrio aroiimur
peccitoꝵ & ideo in concordim rediuimus. ut nichil loꝗ contra hẽticos nobi licẽt.
nesi illos descripsero tu te appetitum putes quam diu non renuebam liud atione.
tui sequebaris me ut magim frẽm & collegam uocabas & catholicum in oĩbuo
Patebaris Postq̃ non agnoui Piudes tuas & menidignumꝰ tinti uiri preconio uidi¬
caui ilico uertististillum & omnia pͥus liudata uĩtuperas. De eodem ore qe dul¬
ce prosereno & imaꝵ. Sentis ne quod tacen ꝙ estu anti pectori uerba non cõmo¬
dem E cum psalmist. loquar Pone dnẽ custodum ori meo. & ostium circunstm¬
te laibiis meio ne dedineo cor meum in uerba militic. Et alibi. Cum consisteret ad¬
uersum mepectator obmutui. humiliatus sum & silui debonis. Et rursum. Factuo

Expanded text:
An quia Origenistae non sumus, et in coelo nos peccasse nescimus, in terris arguimur An quia Origenistae non sumus, et in coelo nos peccasse nescimus, in terris arguimur peccatores? Et ideo in concordiam redivimus, ut mihi loqui contra haereticos non liceret, ne, si illos descripsero, tu te appetitum putes? Quamdiu non renuebam laudationem tuam, sequebaris me ut magistrum, fratrem et collegam vocabas, et catholicum in omnibus fatebaris. Postquam non agnovi laudes tuas, et me indignum tanti viri praeconio judicavi, illico vertis stylum, et omnia laudata prius vituperas, de eodem ore et dulce proferens et amarum. Sentisne quid taceam, quod aestuanti pectori verba non commodem? et cum Psalmista loquar: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium munitum labiis meis. Non declines cor meum in verba malitiae . Et alibi: Cum consisteret adversum me peccator, obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis . Et rursus: Factus
Abbreviated transcription (Latin):
chi uocabulum Flagitat nrmq uterq compleuit. Caue queso neꝑtrabem
tuam meam festucam uideas. Inuictus loquor. & retractatantem linguam
dolor in uerba compellit. Non tibi suffituint que de uigilante confinigio nͥ
& sompnia crimincris. lantam habes curiositatem incoꝵ actuum. ut que
dormiens fecerim dixerim ne discutias. Pretermitto que contra me loquẽo.
tuum ꝓpositum deturpasti. que indepompationem omnium xanoꝵ & ũ
bis. & opere fecerio. hoc unum denuntio & reppetẽs iterum iteꝵq monebo.
Cornutam bestiam petis. & nͥ cauerem illud apłi. Malediti regnum dei
non possidebunt. & mordenteo ĩuicem consumpti estio ib in uicem iam nũc
sentires de paruula sub dolaq concordia magnam inmundo esse ortam discor¬
dum quid tib ꝓdest apud notos ꝑiter &ignotoo mnes maledictum congrtgare

Expanded text:
chi vocabulum flagitat, nostrum uterque complevit? Cave, quaeso, ne per trabem chi vocabulum flagitat, nostrum uterque complevit? Cave, quaeso, ne per trabem tuam, festucam meam videas. Invitus loquor, et retrectantem linguam dolor in verba compellit. Non tibi sufficiunt quae de vigilante confingis, 488 nisi et somnia crimineris. Tantam habes curiositatem meorum actuum, ut quid dormiens fecerim, dixerimve, discutias. Praetermitto, quae contra me loquens, propositum tuum deturpasti: quae in depompationem omnium Christianorum, et verbis et opere feceris. Hoc unum denuntio, et repetens iterum iterumque monebo. Cornutam bestiam petis: et nisi caverem illud Apostoli, Maledici regnum Dei non possidebunt ; et, Mordentes invicem consumpti estis ab invicem , jam nunc sentires de parvula subdolaque concordia, magnam in mundo ortam esse discordiam. Quid tibi prodest, apud notos pariter et ignotos in nos maledicta congerere?
Abbreviated transcription (Latin):
do hec diceres si quippiam uigilans ꝓmississem. Nunc autem nouum impru¬
dentie genus obicit m somnium meum. Utinam celebritas loci & sanctoꝵ de
toto orbe conuentus sinerent me diuitias scripturas legere. In tantum spati¬
um non habeo externa meditandi. Sed tamen qui somnium criminatur au¬
diat profectoꝵ. uoces sonmiis non esse credendum. qr non adulteriũsomnii¬
me ducit ad tartaꝵ. nec corona martirii in celum leuat. Quotiens uidi me
esse mortuum & insepulero positum. quotiens uolare suꝑ terras & montes
ac maria natatu aeris transuolare. Cogat me gͦ non uiuere uel pennas habẽ
ꝑ latera. quia uanis imaginibus mens sẽpe delusa est. Quanti in somniis diui¬
tes aꝑtis occulis repente mendici sunt. sicientes fluminabibunt. & exprecti
sictis faucibus estuant. Iu a me exigis somniis sponsionem. Ego te uerius stric¬
tiuoq conueniam. Fecisti nc omnia que in baptismate ꝓmisisti. Qudꝗd mona¬

Expanded text:
ec dicerem, si quippiam vigilans promisissem. Nunc autem, novum impuec dicerem, si quippiam vigilans promisissem. Nunc autem, novum impudentiae genus, objicit mihi somnium meum. Utinam celebritas loci, et sanctorum de toto orbe conventus, sineret me divinas Scripturas legere! Intantum spatium non habeo externa meditandi. Sed tamen qui somnium criminatur, audiat Prophetarum voces, somniis non esse credendum, quia nec adulterium somnii ducit me ad tartarum, nec corona martyrii in coelum levat. Quoties vidi me esse mortuum, et in sepulcro positum! Quoties volare super terras, et montes ac maria natatu aeris transfretare? Cogat ergo me non vivere, vel pennas habere per latera, quia vagis imaginibus mens saepe delusa est. Quanti in somnis divites, apertis oculis repente mendici sunt? Sitientes flumina bibunt; et experrecti, siccis faucibus aestuant. Tu a me somnii exigis sponsionem: ego te verius strictiusque conveniam. Fecisti omnia quae in baptismate promisisti? Quidquid mona