comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sit unus atq idem sꝑc. diuidens
ꝓpria unicuiq ꝓut uult: S oꝑatio
seꝑtenarii unius sꝑc. sic appellata ẽ
ab eodem sꝑu qui scribenti affuit:
ut septem sꝑc dicerentur Cum itaq
numerum accedit: fiunt decẽ & septe.
Qui numerus ab uno usq ad se ipsũ
computatis om̃ib crescens: ad centũ
quinquaginta tres.ꝑuenit. Ad unũ
enĩ si adicias duo: fiunt utiq tres.
His si adicias tres & quatuor: fiunt
om̃s decem. Deinde si adicias om̃s
numeros qui sequuntur usq ad de¬
cem & sept̾e. ad supͣ dictũ numerũ
sũma ꝑducit᷑ : id est si ad decẽ quo ab
uno usq ad quatuor ꝑueneras addas

Expanded text:
s, dividens propria unicuique prout vult ? Sed operatio septenaria unius Spiritus sic appellata est ab eodem Spiritu, qui scribenti adfuit, ut septem spiritus dicerentur. Cum itaque numerum accedit, fiunt decem et septem: qui numerus ab uno usque ad seipsum computatis omnibus crescens, ad centum quinquaginta tres pervenit. Ad unum enim si adjicias duo, fiunt utique tres; his si adjicias tres et quatuor, fiunt omnes decem; deinde si adjicias omnes numeros qui sequuntur usque ad decem et septem, ad supradictum numerum summa perducitur; id est, si ad decem, quo ab uno usque ad quatuor perveneras, addas
Abbreviated transcription (Latin):
ixix. sex. Huic numero adde illũ qui
restat de quo agitur. id est.x. & .Uii. &
piscium numerus ille complebitur.
concordat. ut uiuificante sꝑu. littera ñ
occidat. s quod ꝑ litteram iubetur sꝑu
adiuuante compleatur: & siquid minꝰ
fit remitatur. Om̃s gͦ ad istam grãm
ꝑtinentes. hoc numero figurantur. hoc
ẽ figurate significantur: qui numerus
ter habet etiam quin ꝗͣgenariũ nume¬
rũ: & insuꝑ ipsa tria ꝓpt̾ mysterũ tri¬
nitatis. Quinqͣgenarius autẽ: multipli¬
catis sept̾e. ꝑ septẽ. & uniꝰ adiectione co¬
pletur. Nam septies septẽ : fiunt.x.ł.
ficetur unũ ẽẽ. qui ꝑ septẽ ꝓpt̾ oꝑatione
septenariam demonstratur. & nouimꝰ
gesimo die missũ: quẽ discipłi uissi sũt
expectare ꝓmissum. Non gͥ frustra di¬
cti sunt hi pisces. & tot & tanti: id est
centũ quinqͣginta tres. & magni. Sic
Senĩ scͥptum ẽ. Et traxit rete in t̾ram:
enim dixisset dñs. ñ ueni legẽ soluere
ad decẽ. paucissimis uerbis int̾positis

Expanded text:
inta sex: huic numero adde illum qui restat de quo agitur, id est decem et septem, et piscium numerus ille complebitur. concordatur; ut vivificante Spiritu littera non occidat, sed quod per litteram jubetur, Spiritu adjuvante compleatur, et si quid minus fit, remittatur. Omnes ergo ad istam gratiam pertinentes, hoc numero figurantur, hoc est figurate significantur. Qui numerus ter habet etiam quinquagenarium numerum, et insuper ipsa tria propter mysterium Trinitatis: quinquagenarius autem multiplicatis septem per septem, et unius adjectione completur; nam septies septem fiunt quadragficetur unum esse qui per septem propter operationem septenariam demonstratur: et novimuini quinquagesimo die missum, quem discipuli jussi sunt exspectare promissum . 9. Non igitur frustra dicti sunt hi pisces et tot et tanti, id est et centum quinquaginta tres et magni. Sic enim scriptum est: Et traxit rete in enim dixisset Dominus: Non veni legem solvere, ad decem, paucissimis verbis interpositis,
Abbreviated transcription (Latin):
cathedram moysi sedent: & de quib ait.
quȩ dicunt facite. quȩ aut̃ẽ faciunt fa¬
cere nolite: dicunt enĩ & ñ faciunt. Docẽt
sermonib: quod soluunt morib. Conse¬
quens ẽ gͦ ut qui minimꝰ ẽ in regno cȩ¬
loꝵ. qualis ñc̃ ẽ ȩccłia. ñ intret in regnũ
cȩloꝵ. qualis tunc erit ȩccłia: qm̃ docen¬
do quod soluit. ad eoꝵ societate qui faci¬
unt quod docent ñ ꝑtinebit: & ido ñ
erit in numero pisciũ magnoꝵ: qm̃
qui fecerit & docuerit magnus uocabi¬
t᷑ in regno cęloꝵ. Et qͥa hic magnꝰ erit.
ideo ibi erit. ubi minimꝰ ille ñ erit. us¬
q adeo quippe ibi magni erunt: ut qͥ
minor ibi ẽ. maior sit eo quo hic nemo
maior ẽ. S tam̃ qui hic magni sunt. id
ẽ qui in regno cęloꝵ ubi sagena con¬
gregat bonos & malos. faciunt bona qͦ
docent. ipsi erunt in illa regni cȩloꝵ et̃¬
nitate maiores: quos isti ad dexteram¬
& ad resurrectionẽ uite ꝑtinentes indi-¬
cant pisces. Sequitur de pͣndio dñicũ

Expanded text:
Moysi sedent, et de quibus ait, Quae dicunt facite; quae autem faciunt, facere nolite: dicunt enim et non faciunt : docent sermonibus, quod solvunt moribus. Consequens est ergo, ut qui minimus est in regno coelorum, qualis nunc est Ecclesia, non intret in regnum coelorum, qualis tunc erit Ecclesia; quoniam docendo quod solvit, ad eorum societatem qui faciunt quod docent, non pertinebit: et ideo non erit in numero piscium magnorum; quoniam qui fecerit et docuerit, magnus vocabitur in regno coelorum. Et quia hic magnus erit, ideo ibi erit, ubi minimus ille non erit. Usque adeo quippe ibi magni erunt, ut qui minor ibi est, major sit eo quo hic nemo major est . Sed tamen qui hic magni sunt, id est, qui in regno coelorum, ubi sagena congregat bonos et malos, faciunt bona quae docent, ipsi erunt in illa regni coelorum aeternitate majores, quos isti ad dexteram et resurrectionem vitae pertinentes indicant pisces. Sequitur de prandio Domini cum
Abbreviated transcription (Latin):
transigit᷑ doctor. nullus grauaret᷑
auditor: quanto magis beatus petiꝰ
qui iam piscator fuerat. quod no¬
uerat fecit. si ad presens illud tem¬
pus. aliud unde uiueret ñ inuen. S
respondebit quispiam. Et cur ñ
inuenit: cũ dns ꝓmiserit dicens.
querite pͥmũ regnũ &e iusticiam dĩ.
& hȩc omĩa apponent᷑ uobis: Prorsus
etiam sic dñs quod ꝓmisit impleuit.
Nam quis alius pisces qui caperent᷑
apposuit. qui ñ ob aliud credendus
ẽ eis ingessisse penuriam. qua cõpel¬
lerentur ire piscatum. nͥ dispositum
uolens exhibere miracułu: ut simul
& p̃dicatores ȩugłii sui pasceret. & ip¬
sũ eugłm tanto sacram̃to quod erat
de numero piscium cõmendaturus
augeret: De qua re etiam nos qd
ipse apposuerit dicere iam debemꝰ.
Dicit gͦ symon petrus. uUado piscari.
Dicunt ei qui cum illo erant. Uenimꝰ
& nos tecũ. Et exierunt & ascende¬
runt in nauim: & illa nocte nichil
Sapp̃henderunt. Mane autẽ iã facto.

Expanded text:
transigitur doctor, nullus gravaretur transigitur doctor, nullus gravaretur auditor; quanto magis beatus Petrus, qui jam piscator fuerat, quod noverat fecit, si ad praesens illud tempus, aliud unde viveret, non invenit? 4. Sed respondebit quispiam: Et cur non invenit, cum Dominus promiserit dicens, Quaerite primum regnum et justitiam Dei, et haec omnia apponentur vobis ? Prorsus etiam sic Dominus quod promisit implevit. Nam quis alius pisces qui caperentur apposuit? qui non ob aliud credendus est eis ingessisse penuriam qua compellerentur ire piscatum, nisi dispositum volens exhibere miraculum: ut simul et praedicatores Evangelii sui pasceret, et ipsum Evangelium tanto sacramento quod erat de numero piscium commendaturus augeret. De qua re etiam nos quod ipse apposuerit, dicere jam debemus. 5. Dicit ergo Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei qui cum illo erant: Venimus et nos tecum. Et exierunt et ascenderunt in navem: et illa nocte nihil apprehende
Abbreviated transcription (Latin):
nos: S ñ sumus usi hac potestate.
Et paulopꝰ. qui altari seruiunt
inquit. altari comparciuntur. si
& dns ordinauit his qui eugłium
annuntiant. de eugłio uiuere:
ego autẽ nulliu ᷤᷤ horũ usus sum.¬
testate apłis positũ. ut aliunde ñ
utuerent nͥ ex eugłio: & ab eis qui¬
bus euglm predicando sꝑualia
seminabãt carnalia meterent.
hoc ẽ carnis huius sustentaculum
sumerent: & tanqͣm milites xꝑi
stipendium debitum acciꝑent. sicut
aꝓuintialib xp̃i. Und̾ idẽ ipse miles
egregius: paulo suꝑius de hac re
dixerat. Quis militat suis stipen¬
diis unquã: Quod tam̃ ipse faciebat:
qui plus illis om̃ib laborabat. Sigͦ
beatus paulus ut ea potestate qu̾a
ꝓfecto cum cȩteris eugłii p̃dicatori¬
b habebat. ñ cum cęteris uteretur.
s suo stipendio militaret. ne gentes
a nomine xꝑi penitus alienas do¬
ctrna eiꝰ quasi uenalis offenderet.
alit̾ educatur. artemq qua ñ no¬
uerat didicit. ut dum suis manib

Expanded text:
s, » inquit, « usi hac potestate. » Et paulo post: « Qui altari serviunt, » inquit, « altari compartiuntur; sic et Dominus ordinavit his qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere: ego autem nullo horutestate Apostolis positum, ut aliunde non viverent nisi ex Evangelio, et ab eis quibus Evangelium praedicando spiritualia seminabant, carnalia meterent; hoc est, carnis hujus sustentaculum sumerent, et tanquam milites Christi stipendium debitum acciperent, sicut a provincialibus Christi. Unde idem ipse miles egregius paulo superius de hac re dixerat, Quis militat suis stipendiis unquam ? Quod tamen ipse faciebat, quia plus illis omnibus laborabat. Si ergo beatus Paulus ut ea potestate, quam profecto cum caeteris Evangelii praedicatoribus habebat, non cum caeteris uteretur, sed suo stipendio militaret, ne gentes a nomine Christi penitus alienas doctrina ejus quasi venalis offenderet, aliter educatus, artem quam non noverat didicit, ut dum suis manibus
Abbreviated transcription (Latin):
ost narrationẽ reigeste
in qua thomas oblatis
sibi tangendis inxꝑi
carne uulnerũ locis.
uidit quod credere
nolebat. & credidit: int̾ponit hec
eugłista ioħes. & dicit. Multa quidẽ
& alia signa fecit iħc in conspectu
discipłoꝵ suorum: quȩ ñ sunt scͥpta
in libro hoc. Hȩc autẽ scͥpta sunt ut
ut credentes uitam habeatis in no¬
mine eius. Hoc capitułũ uelut libͥ
huius indicat finem: s narratur
hic deinde quẽad modu se manifesta¬
uerit dñs ad mare tiberiadis: ein
captura piscium cõmendauerit ȩccłiȩ
sacram̃tum: qualis futura ẽ ultima
resurrectione mortuorum. Ad hoc ita¬
q cõmendandu ualere arbitror. quod
tanqmͣ finis int̾positus ẽ libri: quod
eẽt etiam secuturȩ narrationis. qua¬
si ꝓemium: quod ei. quodammꝰ fa¬
ceret eminentiorẽ locũ. Quȩ
narratio: incipitita. Postea
manifestauit se iterũ iħc ad mare
tyberiadis. manifestauit autem sic.
Erant simul symon petrus & thomas

Expanded text:
ost narrationem rei gestae, in qua Thomas discipulus oblatis sibi tangendis in Christi carne vulnerum locis, vidit quod credere nolebat et credidit; interponit haec evangelista Joannes, et dicit: « Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum suorum, quae non sunt scripta in libro hoc. Haecut credentes, vitam habeatis in nomine ejus. » Hoc capitulum velut libri hujus indicat finem: sed narratur hic deinde quemadmodum se manifestaverit Dominus ad mare Tiberiadis, et in captura piscium commendaverit Ecclesiae sacramentum, qualis futura est ultima resurrectione mortuorum. Ad hoc itaque commendandum valere arbitror, quod tanquam finis interpositus est libri, quod esset etiam secuturae narrationis quasi prooemium, quod ei quodammodo faceret eminentiorem locum, quae narratio incipit ita: « Postea manifestavit se iterum Jesus ad mare Tiberiadis; manifestavit autem sic Erant simul Simon Petrus et
Abbreviated transcription (Latin):
uocabitur in regno cȩloꝵ. Iste gͦ pote¬
rit ꝑtinere ad numerũ pisciũ magno¬
rũ. Minimus autẽ ẽ ille: qui soluit
factis. quod docet uerbis. In tali porest¬
ȩccłia intelligi. qualẽ significat pisci¬
um pͥma illa captura. habentẽ bonoᷤ
& malos: quia & ipsa dicitur regnũ
cȩloꝵ. Propt̃ quod ait. Simile ẽ reg¬
nũ cȩloꝵ sagene missȩ in marȩ. & oĩ
genere piscium congregãti. Ubi uult in¬
telligi etiam bonos & malos: quos dicit
in lictore. id est in fine scłi separandos.
Deinq ut ostenderet istos minimos rep¬
bos ẽẽ. qui docent bonos loquendo. quȩ
soluunt male uiuendo: nec quasi mi
no cęloꝵ: continuo subiecit. Dico enĩ uob̾:
quia nͥ abundauerit iusticia ur̃a plusꝙͣ

Expanded text:
ocabitur in regno coelorum . Iste ergo poterit pertinere ad numerum piscium magnorum; minimus autem ille, qui solvit factis quod docet verbis, in tali Ecclesia potest esse, qualem significat piscium prima illa captura, habentem bonos et malos, quia et ipsa dicitur regnum coelorum, propter quod ait: Simile est regnum coelorum sagenae missae in mare, et ex omni genere piscium congreganti , ubi vult intelligi etiam bonos et malos, quos dicit in littore vel in fine saeculi separandos. Denique ut ostenderet istos minimos reprobos esse, qui docent bona loquendo, quae solvunt male vivendo, nec quasi minno coelorum , continuo subjecit: Dico autem vobis quia nisi abundaverit justitia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa. requiescit inquit in eo sꝑc dĩ:
eumq deinceps cõmendans oꝑe uel
munere septenario: sꝑc inquit sapi¬
entiȩ & intellectus. sꝑc consilii & for¬
titudinis. sꝑc scientię & pietatis. &

Expanded text:
propheta, Requiescet, inquit, in eo Spiritus Dei: eumque deinceps commendans opere vel munere septenario, Spiritus, inquit, sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis,
Abbreviated transcription (Latin):
liquiȩ ꝑ electionẽ gr̃ȩ saluȩ factȩ sunt.
quomͦ se diligat mundꝰ ꝑdicionis. qui
odit mundu redemptionis: diligit se
utiq falsa dilectione ñ uera: ꝓinde
falso se diligit. & uere odit. Qui enĩ
diligit iniquitat̾e: odit anim̃a suã.
S diligere se dicitur. qm̃ iniquitatem
qui iniquus ẽ diligit: & rursus odisse
se dicit᷑ qm̃ quod ei nocet. hoc diligit.
Odit gͦ in se natura: diligit uitium. Odit
quod factus ẽ. ꝑ d̾i bonitatem: diligit
qd̾ in eo factum ẽ. ꝑ lib̾am uoluntatem.
Unde nos quoq illũ diligere & ꝓhibem᷑.
si recte intelligimus & iubemur. ꝓhibem᷑
scilicet ubi nob̾ dicit᷑. nolite diligere mun¬
dum: iubemur autẽ. ubi nobis dicitur.
diligite inimicos ur̃os: ipsi sunt mundꝰ
qui nos odit. Ergo ꝓhibemur diligere in
illo qd̾ ipse diligit in se ipso: & iubemur
diligere in illo quod ipse odit in se ipso:
di scilicet opificium. & diu̾sas bonitatiᷤ

Expanded text:
liquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. liquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. quomodo se diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis; diligit se utique falsa dilectione, non vera. Proinde falso se diligit, et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit: et rursus odisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem. Unde nos quoque illum diligere et prohibemur, si recte intelligimus, et jubemur: prohibemur scilicet, ubi nobis dicitur, Nolite diligere mundum ; jubemur autem, ubi nobis dicitur, Diligite inimicos vestros . Ipsi sunt mundus qui nos odit. Ergo et prohibemur diligere in illo quod ipse diligit in seipso; et jubemur diligere in illo quod ipse odit in seipso, Dei scilicet opificium, et diversas bonitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dus odit eccłiam. Mundus gͥ odit mũ¬
dum: inimicus reconciliatũ: dampnatꝰ.
saluatum: inquinatꝰ mundatũ. S iste
mundus qũe ds̃ in xꝑo reconciliat sibi.
ẽ inimico d̾apnato contaminato. Exea
quippe massa quȩ tota in adam periit fi¬
unt uasa miscdĩȩ. in quib ẽ mundꝰ ꝑtinẽs
ad reconciliationẽ quẽ mundꝰ odit: ex ea¬
dem massa ꝑtinens ad uasa irȩ. quȩ per¬
fecta sunt ad ꝑditionẽ. Deniq cũ dixis¬
set. si de mundo ẽẽtis. mundꝰ ÷ quod
suũ erat diligeret: continuo subiecit.
Quia uͦ de mundo ñ estis: s ego elegi uoᷤ
de mundo: ꝓptea odit uos mundꝰ. Ergo
& ipsi in de erant. unde ut ñ eẽnt electi
sunt: in de ñ meritis suis quoꝵ nulla
bona p̃cesserant oꝑa: ñ natura quȩ to¬
ta fuerat ꝑ lib̾um arbitrium in ipsa
radice uitiata: s gratuita. hoc ẽ uera
gr̃a. Qui enim de mundo mundũ eleg̃.
fecit quod eligeret. ñ inuenit: quia re¬

Expanded text:
dus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum: sed iste mundus, quem Deus in Christo reconciliat sibi, est inimico, damnato, contaminato. Ex ea quippe massa quae tota in Adam periit, fiunt « vasa misericordiae, » in quibus est mundus pertinens ad reconciliationem: quem mundus odit, ex eadem massa pertinens ad « vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem . » Denique cum dixisset, « Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret, » continuo subjecit: « Quia vero de mundo non estis, sed ego elegi vos de mundo; propterea odit vos mundus. » Ergo et ipsi inde erant, unde ut non essent, electi sunt inde, non meritis suis, quorum nulla praecesserant bona opera, non natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit; quia, « re
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dilectione : patient̃ debemꝰ etiam
mundi odia sustinere. Necesse ẽ eñ ut
nos oderit: quos cernit nolle quod di¬
ligit. S plurimũ nos de ipso d̾ns con¬
solatur. Qui cũ dixisset. hȩc mando uo¬
bis ut diligatis inuicẽ: adiecit atq ait.
Si mundus uos odit: scitote qm̃ me pri¬
orem uobis odio habuit. Cur gͦ se men¬
brum supͣ uertic̃e extollit: Recusas
ẽẽ in corpore: si ñ uis odium mundi su¬
stinere cum capite. Si de mundo in¬
quit ẽẽtis: mundus quod suũ erat di¬
ligeret. Uniu̾se utiq hoc dicit eccłiȩ.
qũa plerumq etiam ipsam mundino¬
mine appellat: sicut ẽ illud. Ds̃ erat in
xꝑo: mundũ reconcilians sibi. Itemq
illud. Non uenit filius hominis ut u¬
dicet mundii: s ut saluetur mundus
ꝑ ipsum. Et in epła sua ioh̃es ait. Ad¬
uocatũ habemus ad patrem. iħm xꝑi¬
ñ tantũ nr̃orũ. s etiam totius mundi.
Totus gͦ mundus eccłia ẽ: & totus mun¬

Expanded text:
autem dilectione patienter debemus etiam autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat: sicut est illud, Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Itemque illud. Non venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Et in Epistola sua Joannes ait: Advocatum habemus ad Patrem, Jesum Chrn tantum nostrorum, sed etiam totius mundi . » Totus ergo mundus Ecclesia est, et totus mun
Abbreviated transcription (Latin):
mandans: hȩc mando inquit uob̾ ut
diligatis inuicẽ. Unde & apłs paulus.
cũ contra oꝑa carnis comm̃dare frudtu
sꝑc uellet: a capite hoc posuit. fructus
inquit sꝑc: caritas ẽ. Ac deinde cetera
tanqͣm existo capite exorta. & religata
contexuit: quȩ sunt. gaudiũ .pax. lon¬
ganimitas. benignitas. bonitas. fides
mansuetudo. continentia. Quis aut̃ẽ
bene gaudet: qui bonũ ñ diligit unde
gaudet: Quis pacẽ ueram nͥ cũ illo po¬
test habere: quẽ ueracit diligit: Quis
ẽ longanimis in bono ꝑseuerant̃ te¬
nendo:. nͥ ferueat diligendo: Quis est
benignus: nͥ diligat cui opitulatur:
Quis bonus: nͥ diligendo efficiatur:
Quis salubriter fidelis: nͥ ea fide quȩ
Quis ab eo continet unde turpatur:
nͥ diligat unde honestatur: Merito
itaq magister bonus dilectionẽ sic se¬
pe cõmendat. tanqm sola p̃cipienda
sit. sine qua ñ possunt ꝓdese cȩtera bona:
& quȩ ñ potest haberi sine cęteris bo¬
nis. quib homo efficitur bonus. Pro hac

Expanded text:
 inquit, vobis, ut diligatis invicem. Unde et apostolus Paulus, cum contra opera carnis commendare fructum spiritus vellet, a capite hoc posuit, Fructus, inquit, spiritus charitas est: ac deinde caetera tanquam ex isto capite exorta et religata contexuit, quae sunt, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quaQuis ab eo continet unde turpatur, nisi diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac
Abbreviated transcription (Latin):
feratis & fructus ur̃ maneat. ut quod¬
cumq petieritis patrem in nomine
meo det uobis: de quib uerbis iam nos
quod dedit dñs disseruisse meministis:
hic autẽ dicit sequenti scilicet lectione
qm mͦ cum recitaretur audistis. Hec
mando uobis: ut diligatis inuic̃ẽ. Hac
ꝑ hoc intelligere debemꝰ. hc̃ ẽẽ fructũ
nr̃m. de quoait. ego uos elegi ut eatis e fru¬
ctũ afferatis. & fructus ur̃ maneat. Et
quod adiunxit. ut quodẽuq petie¬
ritis patr̃e in nomine meo det uob̾.
tunc utiq dabit nobis si diligamus
inuicem: cum & hoc ipsum ipse dede¬
rit nob̾ qui nos elegit ñ habentes
fructũ: quia ñ eum nos elegeramus. Fe
posuit nos ut fructũ afferamꝰ. hoc est
inuicem diligamꝰ. Qũe fructũ sine illo
habere ñ possumꝰ: sicut palmites facere
sine uite nichil possunt. Caritas gͦ est
fructus nr̃. qmͣ definit apls de corde pu¬
ro e conscientia bona. & fide ñ ficta.Hae
diligimus inuicem: hac diligimꝰ dm̃.

Expanded text:
tis, et fructus vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. De quibus verbis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatisper hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum de quo ait: Ego vos elegi ut eatis, et fructum afferatis, et fructus vester maneat. Et quod adjunxit: Ut quodcunque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum.
Abbreviated transcription (Latin):
nem: sed redeunte anima resurrectu¬
ram. A uerbo autem: animã separat̾a
ẽẽ non dico. Latronis animȩ dixit. ho¬
die mecũ eris in paradyso. fidelem la¬
tronis animam ñ deserebat: & desere¬
bat suam: Absit. S illius ut dns custo¬
diuit: suam uͦ inseparabilit̾ habuit.
Si autem dixerimus quia ipsa se ani¬
ma posuit. & iterum ipsa se sumpsit:
absurdissimus sensus est. Non enim
quȩ a uerbo separata ñ erat: a se ipsa
poterat separari. Dicamus gͦ: & quod
uerum ẽ. & quod facile intelligi potest.
fece homo quilibet ñ constans ex uer-¬
bo & anima & carne: s ex anima & car¬
ne. De isto homine int̾rogemus: quomͦ
ponat animã suã quicumq homo. An
forte nullus homo ponit animã suã:
Potest mͥ dicere. nullus homo habet¬
potestatem ponere animã suã: & iterũ
sumere eam. Ponere autem animã suã
nisi posset homo: non diceret ioħs apłs.¬

Expanded text:
nem, sed redeunte anima resurrectunem, sed redeunte anima resurrecturam. A Verbo autem animam separatam esse non dico. Latronis animae dixit: Hodie mecum eris in paradiso . Fidelem latronis animam non deserebat, et deserebat suam? Absit: sed illius ut Dominus custodivit, suam vero inseparabiliter habuit. Si autem dixerimus quia ipsa se anima posuit, et iterum ipsa se sumpsit, absurdissimus sensus est: non enim quae a Verbo non erat separata, a seipsa poterat separari. 11. Dicamus ergo et quod verum est, et quod facile intelligi potest. Ecce homo quilibet non constans ex Verbo et anima et carne, sed ex anima et carne: de isto homine interrogemus quomodo ponat animam suam quicumque homo. An forte nullus homo poni, animam suam? Potes mihi dicere: Nullus homo habetpotestatem ponere animam suam, et iterum sumere eam. Ponere animam suam nisi posset homo, non diceret Joannes apos
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod caro ẽ. caro anim̃a ponit: &
iterum sumit: Tria ꝓposui. Omĩa per-¬
tractemus. & hoc eligamus. quod conue¬
niat regulȩ ueritatis. Si enim dixerimꝰ
quia u̾bum dei posuit animam suam.
& iterũ sumpsit eam: metuendũ ẽ ne
subintret praua cogitatio: & dicatur
nobis. Ergo aliquando anima illa se¬
parata est a uerbo: & aliquando u̾bum
illud ex quo suscepit illam animam.
fuit sine anima. uideo enim fuisse
sine anima humana u̾bum: scđm qͦd
in principio erat uerbum. & uerbũ e¬
rat apud dm. & d̃s erat uerbum. Ex
quo enim u̾bum caro factum ẽ. ut ha¬
bitaret in nobis. & susceptus ẽ a uerbo
homo. id ẽ totus homo. anima & caro:
quid fecit passio. quid fecit mors. nisi
corpus ab anima separauit: animã uͦ
a uerbo ñ separauit: Si enim mortuus
ẽ dñs. immo quia mortuus ẽ dns. mor¬
tuus est enim ꝓ nobis in cruce: sine du¬
bio. caro ipsius expirauit animã. Ad
tempus exiguum anima deseruit car¬

Expanded text:
eo quod caro est, caro animam ponit, et eo quod caro est, caro animam ponit, et iterum sumit? Tria proposui, omnia pertractemus, et hoc eligamus quod conveniat regulae veritatis. Si enim dixerimus, quia Verbum Dei posuit animam suam, et iterum sumpsit eam; metuendum est ne subintret prava cogitatio, et dicatur nobis: Ergo aliquando anima illa separata est a Verbo, et aliquando Verbum illud, ex quo suscepit animam illam, fuit sine anima. Video enim fuisse sine anima humana Verbum, sed cum in principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Ex quo enim Verbum caro factum est, ut habitaret in nobis , et susceptus est a Verbo homo, id est totus homo, anima et caro; quid fecit passio, quid fecit mors, nisi corpus ab anima separavit? Animam vero a Verbo non separavit. Si enim mortuus est Dominus, imo quia mortuus est Dominus; mortuus est enim pro nobis in cruce; sine dubio caro ipsius exspiravit animam: ad tempus exiguum anima deseruit car
Abbreviated transcription (Latin):
tenendo rationem. Absit hoc a nobis:
in fide catholica nutritis atq fundatiᷤᷤ.
Ex hac gͦ occasione admonuerim ca¬
ritatem ur̃am: ut quomͦ superiorib
lectionibus satis uos instruximꝰ ad uersꝰ
sabellianos & arrianos. sabellianos qui di¬
cunt. ipse est pat̾ qui filius. arrianos qͥ
dicunt aliud ẽ pat̾. aliud ẽ filius. quasi
ñ sint eiusdem substantiȩ. pat̾ & filius:
instruximus etiam quantũ meministis
& meminisse debetis contra hereticos
fotinianos. qui solum hominẽ. xꝑm eẽ
sine homine dm: ex hac occasione. de
anima instruamus uos & contra apolli¬
rationalem. animã intelligentem: ani¬
mam inquã in qua distamꝰ a pecore qd̾
homines sumus. Quomͦ gͦ hic dixit do¬
minꝰ: potestatem habeo ponendi animã
Imeã: Quis ponit animã: & iterum su¬
mit amimam: xꝑc ex eo quod u̾bum
ẽ. ponit animã & sumit eam iterum:
An ex eo quod anima humana ẽ. ipsa
se ponit: & iterum ipsa se sumit: An ex

Expanded text:
tenendo rationem. Absit hoc a nobis, tenendo rationem. Absit hoc a nobis, in fide catholica nutritis atque fundatis. Ex hac ergo occasione admonuerim Charitatem vestram, ut quomodo superioribus lectionibus satis vos instruximus adversus Sabellianos et Arianos; Sabellianos qui dicunt, Ipse est Pater qui Filius; Arianos qui dicunt, Aliud est Pater, aliud est Filius, quasi non sint ejusdem substantiae Pater et Filius: instruximus etiam, quantum meministis, et meminisse debetis, contra haereticos Photinianos, qui solum hominem Christum sine homine Deum: ex hac occasione de anima instruamus vos et contra Apollirationalem, animam intelligentem, animam, inquam, in qua distamus a pecore, quod homines sumus. 10. Quomodo ergo hic dixit Dominus, Potestatem habeo ponendi animam meam? Quis ponit animam, et iterum sumit eam? Christus ex eo quod Verbum est, ponit animam, et sumit eam iterum? An ex eo quod anima humana est, ipsa se ponit, et iterum ipsa se sumit? An ex
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ etiam die hodierna conueniunt.
Pono inquit animam meam. Quis po
ro. S quia homo constat ex carne &
anima: totus autem homo inxꝑo. Nõ
enim part̾e deteriorem suscepisset: &
partẽ meliorem deseruisset. Et pars qͥp¬
pe hominis melior ẽ anima: quã corpus.
& homo: Nerbũ. anima. caro. Tenete
hoc: quia ñ defuerunt heretici. & in
ista sententia pulsi quidem iam olim
a ueritate catholica: s tamen ut fures
& latrones ñ intrantes ꝑ ostium. insidi¬
ari ouili ñ desinunt. Apollinaristȩ he¬
retici dicti sunt. qui ausi sunt dogma¬
tizare. quod. xꝑc ñ sit nisi u̾bum &
caro: animam humanam ñ eum ad¬
sumpsisse contendunt. Nam & aliqui
eorum: fuisse in xꝑo animã negare ñ
potuerunt. uidete absurditatem: &
insaniam ñ ferendam. Animã irratio¬
nalem eum habere uoluerunt: ratio¬
nalem negauerunt. Dederunt illi a¬
minam pecoris: subtraxerunt hominiᷤᷤ.
S illi abstulerunt. xꝑo rationẽ: non

Expanded text:
Dei etiam die hodierna conveniunt. Dei etiam die hodierna conveniunt. Pono, inquit, animaro; sed quia homo constat ex carne et anima, totus autem homo in Christo; non enim partem deteriorem suscepisset, et partem meliorem deseruisset, pars quippe hominis melior est anima quam corpus. et homo? Verbum, anima et caro. Tenete hoc, quia non defuerunt haeretici et in ista sententia, pulsi quidem jam olim a veritate catholica: sed tamen ut fures et latrones non intrantes per ostium, insidiari ovili non desinunt. Apollinaristae haeretici dicti sunt, qui ausi sunt dogmatizare quod Christus non sit nisi Verbum et caro: animam humanam non eum assumpsisse contendunt. Nam et aliqui eorum fuisse in Christo animam, negare non potuerunt. Videte absurditatem et insaniam non ferendam. Animam irrationalem cum habere voluerunt, rationalem negaverunt: dederunt ei animam pecoris, subtraxerunt hominis. Sed illi abstulerunt Christo rationem, non
Abbreviated transcription (Latin):
dit animam. Quomͦ inquit securus sũ
quia ñ moritur: Ipsum dñm audi. dan¬
tem seruo securitatem. Nolite timere
bent quid faciant. Sed plane quid ait:
łum timete: qui habet potestatem &
corpus & animam occidere in gehen¬
na. Ecce quia moritur: ecce quia ñ mo¬
ritur. Quid ẽ mors ipsius: Quid ẽ mori
carni tuȩ: Mori carni tuȩ : ẽ amittere
uitam suam. Alori animȩ tuȩ: ẽ amit¬
tere uitã suã. Uita carnis tuȩ: anima
tua. uita animȩ tuȩ: deus tuus. Quo¬
modo moritur caro amissa anima quȩ
uita ẽ eius: sic moritur anima amisso
dõ. qui uita ẽ enis. Certe gͦ inmortalis
ẽ anima: Plane inmortalis: quia uiuit.¬
& mortua. Quod enim de uidua deli¬
tiosa dixit apłs: etiam de anima si de¬
um suum amiserit. recipi potest. Uiuenᷤ
mortua est. Quomͦ gͦ ponit animã suã
d̃ns: trẽs quęramus hoc paulo attentiꝰ:
ñ nos artat hora quȩ solet: die dnico
uacat nobis. Hoc lucrent᷑: qui ad u̾bũ

Expanded text:
dit animam . Quomodo, inquis, securus sum, dit animam . Quomodo, inquis, securus sum, quia non moritur? Ipsum Dominum audi dantem servo securitatem: Nolite timere bent quid faciant. Sed plane quid ait? Eum timete qui habet potestatem et corpus et animam occidere in gehenna . Ecce quia moritur, ecce quia non moritur. Quid est mori ipsius? quid est mori carni tuae? Mori carni tuae, est amittere vitam suam: mori animae tuae, est amittere vitam suam. Vita carnis tuae, anima tua: vita animae tuae, Deus tuus. Quomodo moritur caro amissa anima, quae vita est ejus; sic moritur anima amisso Deo, qui vita est ejus. Certe ergo immortalis est anima. Plane immortalis, quia vivit et mortua. Quod enim de vidua deliciosa dixit Apostolus, etiam de anima, si Deum suum amiserit, dici potest, Vivens mortua est . 9. Quomodo ergo ponit animam suam Dominus? Fratres, quaeramus hoc paulo attentius. Non nos arctat hora quae solet die dominico: vacat nobis, hoc lucrentur qui ad verbum
Abbreviated transcription (Latin):
suam mori potuerit. ꝑ potestatem suam
resurgere ñ potuerit: Sic enim uiden¬
tur sonare uerba: ñ intentuis intellecta.
Ego dormiui:.id ẽ quando uolui dormi¬
ui. Et exsurrexi. Quare: Quia dñs sus¬
cipiet me. Quid enim: tu a te ipso re-¬
surgere ñ ualeres: Si ñ ualeres: ñ dice¬
res. potestatem habeo ponendi anim̃a
meã: & potestatem habeo iterũ sumen¬
di eam. Audi alio loco in ȩugłio: quia ñ
solum pat̃ suscitauit filium. s etiam filiꝰ
se ipsum. Soluite inquit templũ hoc: &
in triduo suscitabo illud. Et ętigłista.
Hoc autem dicebat inquit: de templo
corporis sui. hoc enim suscitabatur: qd¬
moriebatur. Nam uerbum ñ ẽ mortuũ:
anima illa ñ ẽ mortua. Si nec tua mori¬
tur: d̾ñi moreretur: Unde scio inquit:
si mea ñ moritur ᷤ Ate ñ occidatur: & ñ
moritur. Quomͦ inquit ego possum occi¬
dere animam meam: Qt alia peccata in¬
terim taceam: os quod mentitur. occi¬

Expanded text:
suam mori potuerit, per potestatem suam suam mori potuerit, per potestatem suam resurgere non potuerit? Sic enim videntur sonare verba non intentius intellecta, Ego dormivi; id est, quia volui, dormivi. Et exsurrexi: quare? Quia Dominus suscipiet me. Quid enim, tu a teipso resurgere non valeres? Si non valeres, non diceres, Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. Audi alio loco in Evangelio, quia non solum Pater suscitavit Filium, sed etiam Filius seipsum. Solvite, inquit, templum hoc, et in triduo suscitabo illud. Et Evangelista: Hoc autem, inquit, dicebat de templo corporis sui . Hoc enim suscitabatur qmoriebatur. Nam Verbum non est mortuum, anima illa non est mortua. Si nec tua moritur, Domini moreretur? 8. Unde scio, inquis, si mea non moritur? A te non occidatur, et non moritur. Quomodo, inquis, ego possum occidere animam meam? Ut alia peccata interim taceam, Os quod mentitur, occi
Abbreviated transcription (Latin):
uiant quantũ possunt. Si ego noluero
Una responsione ꝓstrati sunt: quando
eis dictum ẽ. Quẽ queritis : Dixerunt.
Iħm. Et ait eis. Ego sum. Redierunt re¬
tro: & ceciderunt. Qui ceciderunt ad
unam uocem xꝑi morituri: quid faciunt
sub uoce iudicaturi: Ego ego inqũa ponã
eam: ut iterum sumã eam. Nonglorien¬
tur iudȩi quasi preualuerint: ipse po¬
suit animã suã. Ego dormiui dicit. No¬
stis psalmũ: Ego dormiui & somnũ cȩpi:
& exsurrexi quia dñs suscipiet me. Mo¬
do psalmus ipse lectus ẽ: modo audiuimꝰ.
Ego dormiui & somnũ cepi: & exsurrexi
q̃m dñs suscipiet me. Qͥd ẽ ego dormitii:
Qͥa uolui dormiui. Qͥd ẽ dormuriꝰ Mor-¬
tun ᷤᷤ sũ. Nlonne dorminit. qͥ qͣn uoluit
de sepulcͦ tanꝗͣ. de lecto surrexit: Sed a¬
mat dare głam pat: ut noᷤ edificet głam
dare createri. Nã qͦd addidit exsurrexi qͣm
dñs suscipiet me: putatis hic quasi uir¬
tutem eius defecisse: ut ꝑ potestatem

Expanded text:
viant quantum possunt; si ego noluero viant quantum possunt; si ego noluero Una responsione prostrati sunt: quando eis dictum est, Quem quaeritis? dixerunt, Jesum; et ait eis, Ego sum: redierunt retro, et ceciderunt . Qui ceciderunt ad unam vocem Christi morituri, quid facient sub voce judicaturi? Ego, ego, inquam, pono animam meam, ut iterum sumam eam. Non glorientur Judaei, quasi praevaluerint; ipse posuit animam suam. Ego dormivi, dicit. Nostis Psalmum: Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me . Modo Psalmus ipse lectus est, modo audivimus: Ego dormivi, et somnum cepi; et exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me. Quid est, Ego dormivirmivi. Quid est, dormivi? Mortuus sum. Nonne dormivit, qui quando voluit, de sepulcro tanquam de lecto surrexit? Sed amat dare gloriam Patri, ut nos aedificet gloriam dare Creatori. Nam quod addidit, exsurrexi, quoniam Dominus suscipiet me; putatis hic quasi virtutem ejus defecisse, ut per potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Si autem ꝓprietates discutias rerũ qͦs
uidere consueiusti: nec petra est. quia
durus & sine sensu ñ est. Nec ostium ẽ:
quia ñ eum faber fecit. Nec lapis angu¬
laris ẽ: quia ñ ẽ abstructore compositus.
Nec pastor ẽ. quia custos ouium quadru¬
pedum ñ est. Nec leo ẽ: quia fera ñ est.
Nec agnus ẽ: quia pecus ñ est. Om̃ia gͦ
ista ꝑ similitudinem. Quid gͦ ꝓprie: In
pͥncipio erat uerbum. Et uerbum erat
apud d̾m: & d̃s erat uerbum. Quid de
homine qui apparuit: Et uerbũ caro
factum ẽ: & habitauit in nobis. Audi &
cȩtera. Propterea me pat̾ diligit inquit:
quia ego pono animã meã. ut iterum
Isumã eam. Quid ait: Propterea me pa¬
ter diligit: quia morior ut resurgam.
Cum magno enim pondere dictũ ẽ ego.
Quia ego inquit pono animã meã: ego
pono. Quid ẽ ego pono: Ego illam pono:
ñ glorientur iuidei. Seuire potuerũt:
potestarem habere ñ potuerunt. Se-¬

Expanded text:
est! Si autem proprietates discutias rerum quas est! Si autem proprietates discutias rerum quas videre consuesti; nec petra est, quia durus et sine sensu non est; nec ostium est, quia faber eum non fecit; nec lapis angularis est, quia non est ab structore compositus; nec pastor est, quia custos ovium quadrupedum non est; nec leo est, quia fera non est; nec agnus est, quia pecus non est. Omnia ergo ista per similitudinem. Quid ergo proprie? In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Quid de homine qui apparuit? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 7. Audi et caetera. Propterea me Pater diligit, inquit; quia ego pono animam meam, ut iterum sumam eam. Quid ait? Propterea me Pater diligit: quia morior ut resurgam. Cum magno enim pondere dictum est, ego: Quia ego pono, inquit, pono animam meam, ego pono. Quid est, ego pono? Ego illam pono: non glorientur Judaei; saevire potuerunt, potestatem habere non potuerunt: sae
Abbreviated transcription (Latin):
misit ad nos: ñ nos audisse uocem ipsuis.
s uocem eorum quos misit. Absit. Pella¬
tur ista cogitatio de cordibus ur̃is. Et
in his quos misit: ipse erat. Ipsum pau¬
lum audi que misit. Ad gentes enim
gentibꝰ. Quȩ ñ sunt de hoc ouili: id est
de ppło isrł. Oportet me & illaᷤᷤ adduc̾e.
Ergo & ꝑ suos ñ alter adducit. Adhuc
audi. uocem meam audient. Ecce & ꝑ
suos ipse loquitur: & ꝑ eos quos mittit
uox eius auditur: ut sit unum ouile
& unus pastor. Duobus istis gregibus
tanqmͣ duobꝰ parietibus: factus ẽ lapiᷤᷤ
angularis. Ergo & ostium est: & lapis
angularis. Omĩa ꝑ similitudinẽ: nichil
horum ꝓprie. Iam enim dixi & cõmen¬
daui uehement̃: & qui capiunt. sapi¬
unt. Immo qui sapiunt. capiant: &
qui nondum intellectu sapiunt. fide
teneant quod intelligere nondum pos¬
sunt. Per similitudinẽ xꝑc multa est:
& petra est xꝑc. & ostium est xꝑc. & lapiᷤ¬
litudines: & alia. quȩ memorare longũ

Expanded text:
misit ad nos, non nos audisse vocem ipsius, misit ad nos, non nos audisse vocem ipsius, sed vocem eorum quos misit. Absit; pellatur ista cogitatio de cordibus vestris: et in his quos misit ipse erat. Ipsum Paulum audi quem misit; ad Gentes enim Gentibus: quae non sunt de hoc ovili, id est de populo Israel: oportet me et illas adducere. Ergo et per suos non alter adducit. Adhuc audi: Vocem meam audient. Ecce et per suos ipse loquitur, et per eos quos mittit vox ejus auditur. Ut sit unum ovile et unus pastor. Duobus istis gregibus tanquam duobus parietibus, factus est lapis angularis . Ergo et ostium est, et lapis angularis: omnia per similitudinem, nihil horum proprie. 6. Jam enim dixi, et commendavi vehementer, et qui capiunt sapiunt, imo qui sapiunt capiunt; et qui nondum intellectu sapiunt, fide teneant quod intelligere nondum possunt. Per similitudinem Christus multa et Petra est Christus, et ostium est Chrilitudines, et alia, quae commemorare longum
Abbreviated transcription (Latin):
dauimus unum ouile p̃dicantes uni
uerumtamen unde hoc ꝓpͥe dixerit
dñs: satis apparet. Loquebatur enim
apud iudeos. Missus autem fuerat
ad ipsos udeos. ñ ꝓpt̾ qͦsdã unmani
odio ꝑtinaces. & ꝑseuerantes in tene¬
bris: s ꝓpt̃ quosdam in ipsa gente qͦs
dicit oues suas. de quibꝰ ait. Non sũ
missus: nͥ ad oues quȩ ꝑierunt domꝰ
isrł. Nouerat etiam eos in turba fu¬
rentium: & preuidebat in pace cre¬
dentium. Quid gͦ est ñ sum missus
nisi ad oues quȩ ꝑierunt domus isrł.
nͥ quia p̃sentiam suam corporalẽ ñ ex¬
hibuit nͥ ppło isrł: Ad gentes ñ ꝑrexit
maius iudiciũ sumerent: quia & pre¬
sentia ẽ illis exhibita. Ipse dñs ibi fuit.
ibi matrem elegit: ibi concipi. ibi nasci.
ibi sanguinem fundere uoluit. Ibi uesti¬
gia eius modo adorantur.: ubi nouissi¬
me stetit. unde ascendit in cęlum. Ad
gentes autem misit. S forte aliquis
arbitratur. qm̃ ñ ipse ad nos uenit. sed

Expanded text:
davimus unum ovile, praedicantes unitdavimus unum ovile, praedicantes unitVerumtamen unde hoc proprie dixerit Dominus, satis apparet. Loquebatur enim apud Judaeos, missus autem fuerat ad ipsos Judaeos, non propter quosdam immani odio pertinaces et perseverantes in tenebris, sed propter quosdam in ipsa gente quas dicit oves suas: de quibus ait, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel . Noverat etiam eos in turba furentium, et praevidebat in pace credentium. Quid est ergo, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel; nisi quia praesentiam suam corporalem non exhibuit nisi populo Israel? Ad Gentes non perrexit majus judicium sumerent, quia et praesentia est illis exhibita. Ipse Dominus ibi fuit, ibi matrem elegit; ibi concipi, ibi nasci, ibi sanguinem fundere voluit; ibi sunt vestigia ejus, modo adorantur, ubi novissime stetit, unde ascendit in coelum: ad Gentes autem misit. 5. Sed forte aliquis arbitratur, quoniam non ipse ad nos venit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
stor. Ostium pandendo se: pastor intͣn¬
do ꝑ se. Et quidem fres quod pastor ẽ:
dedit & menbris suis. Nam & petrus
pastor. & paulus pastor. & cȩteri apłi
pastores: & boni ep̃i pastores. Ostium uͦ
nemo nr̃m se dicit. Hoc sibi ipse ꝓpriȩ
tenuit: qua intrent oues. Deniq pau¬
tus apłs boni pastoris implebat offici¬
um. quando xꝑm predicabat: quia ꝑ
ostium intrabat. At ubi oues in disci¬
plinatȩ cȩꝑunt facere scismata. & alia
ostia sibi ponere. ñ qua intrarent ut
congregarentur. sed qua errarent ut
uiderentur. dicentes alii. ego sũ pauli.
alii ego sum cȩphe. alii ego apollo. alii
ego xꝑi: expauescens ad eos qui dixe¬
runt ego sum pauli. tanqu̾a clamanᷤᷤ
ad oues. miseri qua itis. ñ sũ ostiũ. slum¬
quid paulus inquit ꝓ uobis crucifixus
est. aut in nomine pauli baptizati
estis: Qui uͦ dicebant ego sum xꝑi in
uenerant ostium. De uno autem oui¬
li & uno pastore: in quidem assidue
soletis audire.am enun cõmen¬

Expanded text:
stor: ostium pandendo se, pastor intrando per se. Et quidem, fratres, quod pastor est, dedit et membris suis: nam et Petrus pastor, et Paulus pastor, et caeteri Apostoli pastores, et boni episcopi pastores. Ostium vero nemo nostrum se dicit; hoc sibi ipse proprium tenuit, qua intrent oves. Denique Paulus apostolus boni pastoris implebat officium, quando Christum praedicabat, quia per ostium intrabat. At ubi oves indisciplinatae coeperunt facere schismata, et alia ostia sibi ponere, non qua intrarent ut congregarentur, sed qua errarent ut dividerentur, dicentes, alii, Ego sum Pauli; alii, Ego sum Cephae; alii, Ego Apollo; alii, Ego Christi: expavescens ad eos qui dixerunt, Ego sum Pauli, tanquam clamans ad oves, Miserae, qua itis? non sum ostium: Numquid Paulus, inquit, pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Qui vero dicebant, Ego sum Christi, invenerant ostium. 4. De uno autem ovili et uno pastore, jam quidem assidue soletis audire: multum enim commen
Abbreviated transcription (Latin):
bo unigenito ꝑatris. ẽ om̃e mandatum.
Cum autem dicit᷑ filius a patre acciꝑe
quod substantialit̃ habet: quomͦ dictũ ẽ.
sic̃ habet pat̾ uitã in semet ipso. sic dedit
filio uitã habere in semet ipso. cũ filiꝰ ipse

Expanded text:
bo unigenito Patris est omne mandatum. bo unigenito Patris est omne mandatum. Cum autem dicitur Filius a Patre accipere quod substantialiter habet, quomodo dictum est, Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit F
Abbreviated transcription (Latin):
tum attinet ad id quod ẽ uerbũ deus
apud dm̃: Hide autem quod sequitur.
Sed semet ipsum exinaniuit. form̃a ser¬
ui accipiens: in similitudine hominũ
factus. & habitu inuentus ut homo. Et
hoc quis nisi idem ipse xꝑc iħc: S hic
accepit formã serui: &e anima & caro in
forma serui. quȩ accepta ẽ a forma dei.
Humiliauit semet ipsum: factus obedi-¬
ens usq ad mortem. Iam in morte sola ca¬
ro est a iuideis occisa. Si enim discipu¬
lis dixit. nolite timere eos qui corpus
occidunt. animam autẽ ñ possunt oc¬
cidere: numquid in ipso potuerunt
plusquã corpus occidere: Et tamen
carne occisa: rꝑc ẽ occisus. Ita cum ca¬
ro animam posuit: xꝑc animã posuit.
Et cum caro ut resurgeret animam
sumpsit: xꝑc animam sumpsit. Nsec
tamen potestate carnis hoc factum ẽ:
s et eius qͥ & animã & carnẽ ubi hȩc
adimplerentur adsumpsit. Hoc inquit
mandatum: accepi a patre meo. Uerbũ
ñ a uerbo accepit mandatum. s in uer¬

Expanded text:
tum attinet ad id quod est Verbum, Deus apud Deum? Vide autem quod sequitur: Sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens; in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo. Et hoc quis, nisi idem ipse Christus Jesus? accepit formam servi; et anima et caro in forma servi, quae accepta est a forma Dei. Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem . Jam in morte sola caro est a Judaeis occisa. Si enim discipulis dixit, Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere ; numquid in ipso potuerunt plus quam corpus occidere? Et tamen carne occisa Christus occisus est. Ita cum caro animam posuit, Christus animam posuit; et cum caro, ut resurgeret, animam sumpsit, Christus animam sumpsit. Nec tamen potestate carnis hoc factum est; sed ejus qui et animam et carnem, ubi haec adimplerentur, assumpsit. 14. Hoc, inquit, mandatum accepi a Patre meo. Verbum non verbo accepit mandatum, sed in Ver
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ostendit᷑. Qm pat ñ qͣsi ei filio qui imꝑ¬
fectꝰ ẽ natꝰ aliqͥd addidit: s ei quẽ ꝑfectũ
genuit. omĩa gignendo dedit. Ita ei¬
dedit suam ȩqualitatem: quẽ non ge¬
nuit in ȩqualem. S hȩc loquente d̃ño
qm̃ lux lucebat in tenebris. & tenebre
eam ñ comprehendebant: dissensio ite¬
rum facta ẽ int̃ iudȩos ꝓpt̃ sermones¬
I hos. Dicebant autem multi ex ipsis. De¬
I monium habet: & insanit. Quid eum
Sauditis: Iste fuerant densissimȩ tene¬
Sbre. Alii dicebant. Hȩc uerba: ñ sunt de¬
Smonium habentis. Numquid demoni¬
Sum potest cȩcorum ocłos aꝑire: Iam
istorum ocłi: cȩperant aperiri

Expanded text:
oniam Pater non quasi ei Filio qui imperfectus natus est aliquid addidit, sed ei quem perfectum genuit omnia gignendo dedit. Ita dedit suam aequalitatem, quem non genuit inaequalem. Sed haec loquente Domino, quoniam lux lucebat in tenebris, et tenebrae eam non comprehendebant , Dissensio iterum facta est inter Judaeos propter sermones hos. Dicebant autem multi ex ipsis: Daemonium habet, et insanit; quid eum auditis? Istae fuerunt densissimae tenebrae. Alii dicebant: Haec verba non sunt daemonium habentis; numquid daemonium potest caecorum oculos aperire? Jam istorum oculi coeperant aperiri
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsa contemnit᷑. Tñsgrediuntur
homines eugłium. Ecce quartꝰ dies
mortis. Merito iam putet. Numquid
& talib neganda ẽ miscdĩa : Absit.
ftiam ad tales dns excitandos. ñ de¬
Idignatur accedere. Multi autem ex
I uidȩis uenerant ad martħa & mariã:
Iut consolarentur eas de fr̃e suo. Mar¬

Expanded text:
et ipse contemnitur. Transgrediuntur et ipse contemnitur. Transgrediuntur homines Evangelium: ecce quartus dies mortis. Merito jam putet. Nunquid et talibus neganda est misericordia? Absit. Etiam ad tales Dominus excitandos non dedignatur accedere. Multi autem ex Judaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur 575 eas de fratre suo. Mar