comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abrenunciare diabolo. oꝑib &ponpis
enis. ualde ñs fideles intellegere
oport&. Qua ꝓpt̃ necesse ẽ. p̃dica¬
tores in admonendo. & auditores
indiscendo. & oꝑe cõplendo. abhinc
hibeant studiũ. Abrenunciare gͥ ẽ
diabolo penitꝰ eũ respuere. sꝑnere.
reicere: eiꝙ contͣ dicere. seꝙͣ unũ¬
quenꝙ abeo alienare. siue aliud
quie quid hoc uerbo ł in hoc sensu
ex pͥmi potest. Oꝑu eius sunt quȩ
utiq oꝑib saluatoris cont᷑ria existunt
Primũ suꝑbia cuiꝰ ille ẽ atq exan¬

Expanded text:
abrenuntiare diabolo, operibus et ponpis eius, valde omnes fideles intellegere oportet. Quapropter necesse est, ut praedicatores in admonendo et auditores in discendo et opere conplendo abhinc,hibeant studium. Abrenuntiare igitur diabolo est, penitus eum respuere, spernere, reicere, eique contradicere, seque unumquemque ab eo alienare, sive aliud quid quod hoc verbo in hoc sensu exprimi potest. Opera eius sunt, quae utique operibus Salvatoris contraria existunt. Primum superbia, cuius ille auctor e
Abbreviated transcription (Latin):
unde crescit elatio. quȩ multociens
honestati sol& ascribi. & cetu hiuuꝰmo¬
di quae defonte siꝑbiȩ ꝓcedere nos
reiecit. xp̃oꝙ se mancipauit. pac¬
tũ ꝙ cũ dõ fecit. nepenitus ab eu
quib renunciauit rediret. Uerũ
si uira humanȩ pactionis firmit᷑
conseruantur. firius tam̃ atꝙ fer

Expanded text:
unde crescit elatio, quae multoties honestati solet adscribi, et cetera huiusmodi, quae de fonte superbiae procedere noscreiecit Christoque se mancipavit pactumque cum Deo fecit, ne penitus ad ea, quibus abrenuntiavit, rediret. Verum si iura humanae pactionis firmiter conservantur, fixius ta
Abbreviated transcription (Latin):
Nenĩ inreb scłarib suũ cuiꝰq uis & ꝓpͥus ordo seruandusẽ. quantomagis ineeclias ᵈ¬
ticis disponstionib nullu deb& induci confusio. Ib hac obseruatioẽ seruabit᷑. si ni¬
chil pocestati. s totũ aquitati tribuit᷑ Unde constat epos locoꝵ singłoꝵ om̃iũ qui¬
subeoꝵ degunt moderamine curã habẽ sollicitã. causas utilitatesq eoꝵ cũ dĩ
timore disponere. ualde gͦ iniquũ ÷: utalii quilib& omissis suis. illoꝵ secaufis
admiseeant . s illi eoꝵ uitã & uiditiũ cõpetenti regłariq debeant moderamine
disponere qui eos in sac̃detiũ ordinant. ⁊ aquib iã ordinatis: qm̃ utlex loquit᷑
maledictus oĩs quttrans fert t̃minos ꝓximi sui. & dic̃ ois popłs. aaĩ. nime ꝑuadat᷑:¬

Expanded text:
sque ius et proprius ordo servandus est, quanto magis in ecclesiasticis dispositionibus nulla debet induci confusio ! quod hac observatione servabitur si nichil potestati sed totum, equitati tribuitur mnium qui sub eorum degunt moderamine curam habere sollicitam, et causas utilitatesque eorum cum Dei timore disponere. Valde ergo iniquum est, ut alii quilibet, omissis suis, se illorum causis admisceant, sed illi eorum vitam et judicium competenti regularique debeant moderamine disponere, qui eos in sacerdotium ordinant, et a quibus jam ordinati sunt, quoniam, ut lex loquitur, maledictus omnis est qui transfert terminos proximi sui; et dixit omnis populus: Amen. Deu
Abbreviated transcription (Latin):
ortamur uos paratos eẽ ad docendas ple¬
Abes ur̃as. Qui scripturas seit p̃dic& scrip¬
turas. Quiuͦ nescit. saltim hoc quod notissimũ
hab& plebib p̃dic&. ut declinent amalo & fa¬
ciant bonũ. inquirant pacẽ ⁊ ꝑ sequant᷑ eã.
quia oculi chũ suꝑ iustos ⁊ aures eiꝰ inp̃ces eo¬
rum. Wltus ant̃ dñi suꝑ facientes mala ut
sare se poterit quod ñ habeat linguã unde
possit aliquẽ a edificare. Mox enĩ ut quem¬
lib& errantẽ uiderit. ꝓut potest ⁊ ual&. aut
arguendo. aut obsecrando ab errore r&raat
& adꝑ agendũ bonũ opus hortetur.

Expanded text:
ortamur vos paratos esse ad docendas plebes nostras. Qui Scripturas scit, praedicet Scripturas. Qui vero nescit, saltem hoc quod notissimum habet plebibus dicat, ut declinent a malo, et faciant bonum, inquirant pacem, sequantur eam: quia oculi Domini super justos et aures ejus in preces eorum. Vultus autem Domini super facisare poterit, quod non habeat linguam, unde possit aliquem aedificare. Mox enim, ut quemlibet errantem viderit, prout potest et valet, aut arguendo, aut obsecrando, aut increpando, ab errore retrahat, et ad peragendum bonum opus hortetur.
Abbreviated transcription (Latin):
plerũq illusio nascit᷑. ut eoꝵ
animꝰ etiã insomno corporis po¬
situs. turbib in maginationib ñ
foedet᷑. Qua in re unũ ibi osten¬
dit᷑. ipsa mens rea ntam̃ sit. ułsuo
iuditio lib̾a cũse & dormienti cor¬
pore nichil meminit uidisse.
tamen inuigiluis corporis meminit
ingluuiẽ ceoidisse. Suͦꝰ ex tur pi
cogitatione uigilantis oritur illusio.
dormientis patet animus reatꝰ suus¬
U id& enĩ aqua radice illa inquinatio
ꝓcesserit. quia quod cogitauit sci¬
ens. hoc ꝑtulit nesciens. Propter
talẽ pollutionẽ a sacro mysterio eo
die abstinere oportet. S pensandũ
ẽ ipsa cogitatio utrũ insuggestione
an indelectatione ł quod maiꝰ ẽ. inpec¬
cati consensu ceciderit. Tribus enĩ
modis impletꝰ oẽ peccatũ. iudeli¬
cet suggestione. delectatione. c̃sen¬
su. Suggestio qͥppe fit ꝑdiabolũ
delectatio ꝑcarnẽ. consensus ꝑspin

Expanded text:
plerumque illusio nascitur, ut eorum plerumque illusio nascitur, ut eorum animus, etiam in somno corporis positus, turpibus imaginationibus non foedetur. Qua in re unum ibi ostenditur, ipsa mens rea non tamen sit, vel suo judicio libera: quum se et dormienti corpore nihil meminit vidisse, tamen in vigiliis corporeis meminit in ingluviem cecidisse. Sin vero ex turpi cogitatione vigilantis oritur illusio dormientis, patet animo reatus suus. Videt enim a qua radice inquinatio illa processerit: quia quod cogitavit sciens, hoc pertulit nesciens. Propter talem pollutionem, a sacro mysterio eo die abstinere oportet. Sed pensandum est, ipsa cogitatio utrum in suggestione, hac in delectatione, vel, quod majus est, in peccati consensu ceciderit. Tribus enim modis impletur omne peccatum, videlicet, suggestione, delectatione, consensu. Suggestio quippe fit per diabolum, delectatio per carnem, consensus per
Abbreviated transcription (Latin):
Qatam alit̾ pplo spalis intellegen.
subeode intellectu accipi&. qͦ pͥfati
sumꝰ. quia quasi ꝑsomniũ illu¬
ditur. qui tẽptatur inmundicia¬
a ueris imaginib incogitatione in¬
quinatur. S lauandus e aqua ut
culpas cogitationis lacriis abluat
nos cat Sede in eade illusio neces¬
mor a ualde discretio. que subtilit᷑
pensari debeat. ex qua re accidat
menti dormientis. Nã aliquando
excrapula. aliquando ex naturȩ
suꝑfluitate ł infirmitate euenerit.¬
onu modis hȩc illusio ñẽ tem̃da.
mendis alim̃tis rapit᷑ atꝙ id circo
humoꝵ receptacula grauantur.
ħt exinde animus aliquẽ reatũ
nontam̃ usq ad phibitionẽ ꝑcipi¬
endi sacram̃ti. ł missarũ sollep̃nia
celebrandi. cũ fortasse aut festus
ipsa necessitas cõpellit mutatis
qui impleri mysteriũ ualeant.
illusio ꝑcrapulã facta. a ꝑceptio¬
bitror humilit̾ deb&. sitamen dor¬
mi entẽ mentẽ turpi imaginatione
ñ concusserit. Nã sunt qͥb ita

Expanded text:
amen aliter populus spiritalis intelligens, sub eodem intellectu accipiet, quo praefati sumus quia quasi per somnium illuditur, qui tentatus immundicia veris imaginibus in cogitatione inquinatur. Sed lavandus est aqua, ut culpas cogitationis lacrymis abluat, vesperum cognoscat. Sed est in eadem illusione necessaria valde discretio, quae subtiliter pensari debeat, ex qua re accidat menti dormientis. Nam aliquando ex crapula, aliquando ex naturae superfluitate, vel infirmitate, aliomnimodo haec illusio non est timenda, mendis alimentis rapitur, atque idcirco humorum receptacula gravantur, habet exinde animus aliquem reatum, non tamen usque ad prohibitionem percipiendi sacri mysterii, vel missarum solennia celebrandi, quum fortasse aut festus ipsa necessitas compellit. Nam, qui implere mysterium valeant, illusio per crapulam facta a perceptiobitror, humiliter debet, si tamen dormientis mentem turpi imaginatione non concusserit. Nam sunt quibus ita
Abbreviated transcription (Latin):
tentiones & emulationes & p̃dia diui¬
nis usib tradita. qui dã humanis appli¬
cens usib &dño do cui tradita st̃ ea sub¬
trahant. & suis ufibus inseriuant. Qua ꝓpt̃
ab om̃ib illa usurpationis contumelia depel¬
lenda ẽ. nep̃dia subse cretis cęlestib udicata
aquib lib& irruentib uexentur. Qđ siqͥs
p̃sũpserit sacrilegꝰ habeatur. & sicut sacrile¬
gus uicdicetur. Ipsos qui hoc agunt cłos
posfiant non intellegentes. quod ȩccłu dĩ
insac̃ dotib consistat & crescat inteplũ dĩ
ra expoliat ciniudat. sit sacrilegus. sic &¬
ile qui eiꝰ sac dotes insequitur sacrilegi reus
existit. &ficut sacrilegiis iudicatur

Expanded text:
tentiones et emulationes, et praedia divinis usibus tradita, quidam humanis applicent usibus, et Domino Deo cui tradita sunt ea subtrahant, et suis usibus inserviant. Quapropter ab omnibus illa usurpationis contumelia depellenda est, ne praedia sub secretis coelestibus judicata a quibusdam irruentibus vexentur. Quod si quis praesumpserit, sacrilegus habeatur, et sicut sacrilegus judicetur. Ipsos autem qui hoc agunt: clerres fiant, non intelligentes quod Ecclesia Dei in sacerdotibus consistat, et crescat in templum Dei: ria exspoliat, et invadit, fit sacrilegus: sic ille qui ejus sacerdotes insequitur, sacrilegii reus existit, et sacrilegus judicatur
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥ cũ ꝙ ire uoluerit. nullo uehicu¬
lo utatur. s pedib ꝑficiscat. Arma
con uige nseparet᷑. ne fornicationis
uoragine corruat qd ne fiat optamꝰ.
Siautꝰ ante triũ annoꝵ cursũ sinis
uitȩ illiꝰ appropinqͣuerit. corporis
& sanguinis dñi iħu ap̃i par ticepsfiat.¬
S in aut̃ ut supͣ diximꝰ efficiatur. Ta¬
meN illiꝰ conusatione & lacrimarũ
fontẽ in omib uiderius. flondis ac¬
tionib & optimis oꝑib pullulare.
humaniꝰ circa eũ ur̃a sollicitudo ꝑ uigil
appareat. mitisq omib de monstretur
Optamꝰ uos in ap̃o bene ualere.

Expanded text:
et quocunque ire voluerit, nullo vehicuet quocunque ire voluerit, nullo vehiculo deducatur, sed pedibus proficiscatur, arma conjuge non separetur, ne fornicationis voragine corruat, quod ne fiat optamus. Si autem ante trium annorum cursum finis vitae illius appropinquaverit, corporis et sanguinis Dominitamen si illius conversationem et lacrymarum fontem in omnibus videritis floridis actionibus et optimis operibus pullulare, humanius circa eum vestra sollicitudo pervigil appareat, mitisque omnibus demonstretur. Optamus vos in Christo bene valere.
Abbreviated transcription (Latin):
eruoꝵ di Reuerentissimo & scis simo
Radolfo. epo scę argenteȩ ratensis a ec¬
de. Dũ uniusis mundi partibus
credentiũ agmina pͥncipis apł̃oꝵ li¬
minib ꝓꝑarent. qͥdã uir nomine
thiothart uenit. urȩ beatitudinis
epłam gerens. quã nr̃o contulit p̃¬
sulatui cuiꝰ paginã ꝑlegentes matri¬
eidã eẽ cognouimꝰ. Quo facto. multis
ita ut ꝑunũ anñ aeccłam ñ ingredut᷑.
s ante fores basilicȩ orans ac depcans
dm̃ ꝑseuer&. qualit tanto eripiatur
piaculo. Cõpleto uͦ anni circulo intro¬
eundi a eccłam licentiã habeat. tamen
int̃ audientes st&. &ndũ cõmunic&.
Cõpletis aut̃ triũ annoꝵ curriculis. sa¬
erȩ cõmunionis illi grã concedatur
Oblationes uͦ ñ offerat. nͥ post quã alioꝵ
uii. annoꝵ curricula expleantur.
nhis aut om̃ib annis atꝙ tẽponb
carne non manducat. nec uinũ bi¬
b̾e p̾sumat. excepris festis dieb atq
dñicis. a pascha usq ad pente costen.

Expanded text:
orum Dei, reverendissimo et sanctissimo Radoldo episcopo sanctae Argenteae Retensis Ecclesiae. Dum universis mundi partibus credentium agmina principis apostolorum liminibus properant, quidam vir nomine Thiothart venit vestrae beatitudinis epistolam gerens, quam nostro contulit praesulatui, cujus paginam perlegentes, matricidam illum esse cognovimus, quo facto multis ita ut unum per annum Ecclesiam non ingrediatur, sed ante fores basilicae orans ac deprecans Deum perseveret, qualiter tanto eripiatur piaculo. Completo vero anni circulo introeundi in Ecclesiam licentiam habeat, tamen inter audientes stet, et nondum communicet. Completis autem trium annorum circulis, sacrae communionis illi gratia cooblationes vero non offerat, nisi postquam aliorum septem annorum curricula expleantur. In his autem omnibus annis atque temporibus carnem non manducet, nec vinum bibere praesumat, exceptis festis diebus atque Dominicis, et a Pascha usque ad Pentecosten,
Abbreviated transcription (Latin):
fecte instructus eẽt. Quod aut̃ ꝓrimis
tẽporib romanoꝵ pontificũ scripta conti
qua exlege diuina hoc eos ꝑcepisse creden¬
dũ ẽ. Qđita sentiens inde explanatũ inue¬
nirent. sibi rescriberent. Nã qđ ysidorꝰ
cisse. qđ genealogye seriẽ retexens. qͦusꝙ
ordinẽ numerando ꝑdurit. eo cognationẽ
sangunis seruandã aestimauit. Sicꝙ ad
inuocationẽ gnaris & amicitiȩ uis confir¬
mandũ. redire ad conubiũ sanciuit. quan¬
do iã cognationis ordo numerare desiuit.
Ceteru ante oã c̃siderandũẽ. ut sic cen¬
sura disciplinȩ tẽꝑetur. neꝑ immode¬
rationẽ correctionis peccati cumulus
augeatur. Scimus eñi quia in lege cog
ut siqͥs dimit ter& uxore excepta causa
fornicationis. faceret eã mȩchari. & qͥc
dimissã ducer& mecharet᷑. Sic & apłs¬

Expanded text:
erfecte instructus esset. Quod autem proximis erfecte instructus esset. Quod autem proximis temporibus Romanorum pontificum scripta continquam ex lege divina hoc eos praecepisse credenum sententiis inde explanatum invenirent, sibi rescriberent. Nam quod Isidorus cisse, quod genealogiae seriem retexens, quousque ordinem numerando perduxit, eo cognationem sanguinis servandam aestimavit: sicque ad novationem generis et amicitiae ejus confirmandam, redire ad connubium sancivit quando jam cognationis ordo numerari desivit. Caeterum ante omnia considerandum est, ut sic censura disciplina temperetur, ne per immoderationem correptionis, peccati cumulus augeatur. Scimus enim, quod qui in lege cognut si quis dimitteret uxorem excepta causa fornicationis, faceret eam moechari: et qui dimissam ducere
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis ꝓhibuit quenquã a ẽccłȩ. nec
reuelare turpitudine eiꝰ. De inde ipsa
generalitatẽ ferme in xii species sub di¬
uisit. quȩ tam̃ ultra terciã ł quartã
pondisse. Similit & intheodori archiepi
gentis angloꝵ capituł quȩ necessarus ẽs¬
eripsit reb inuenimꝰ. qđ int̾cia ꝓpinqͣ¬
tate carnis scđm grecos licer& nub̃e. in
U. uͦ scđm romanos. Qui ita tamenc̃ uigia
inteia ꝓpinqͥtate facta nsoluerent sian¬
tea abinscientib cõpac ta fuissent. a eqͣ¬
lit̃ con uinger& uir in matrimonio eos
qͥsibi csanguinei sunt. & uxori suȩ ẽsangui¬
nei. Sost mor tẽ aut̃ uroris hunc theodoꝵ
tharso. sieliciȩ natũ. uitellianꝰ papa romȩ
epm̃ ordinans adbrit tanniã misit. Unde
&ta orientaliũ quã etiã occidentaliũ
ȩccłariĩ consuetudinib plenit᷑ institutus
fuerat nec eũ aliqua lat̾e potuer̃. quȩ in ob¬
seruationib legitamis greci ł romani eo
tẽpore habuer̃ manme cũ utraꝙ lingua ꝑ¬

Expanded text:
hibuit quemquam accedere, ne revelaret turpitudinem ejus; deinde ipsam 288 generalitatem ferme in duodecim species subdivisit; quae tamen ultra tertiam vel quartam pondisse. Similiter et in Theodori archiepiscopi gentis Anglorum Capitulis, quae de necessariis conscripsit rebus, invenimus quod in tertia propinquitate carnis secundum Graecos liceat nubere, in quinta secundum Romanos. Qui tamen conjugia in tertia propinquitate facta non solverent, si antea ab inscientibus compacta fuissent, aequaliterque conjungeretur vir in matrimonio his qui sibi consanguinei sunt, et uxoris suae consanguineis post mortem uxoris. Hunc autem Theodorum Tharso Ciliciae natum, Vitellianus papa Romae episcopum ordinans, ad Britanniam misit: unde tam Orientalium quam etiam Occidentalium Ecclesiarum consuetudinibus pleniter instructus fuerat. Nec eum aliqua latere potuerunt quae in observationibus legitimis Graeci et Romani eo tempore habuerunt, maxime cum in utraque lingua p
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ placuit ut corporib de functoꝵ
eubraristia ñdetur. Scriptuẽ enĩ. acci¬
pite & edite. Cadauera aut̃ neccipe
possunt nec edere. Et nec im mor¬
tuos hoĩes baptizan faciat. pb̃roꝵ ig¬

Expanded text:
tem placuit ut corporibus defunctorum Eucharistia non detur: scriptum est enim: Accipite et edite. Cadavera autem nec accipere possunt, nec edere; et ne jam mortuos homines baptizari faciat presbyterorum ig
Abbreviated transcription (Latin):
ui dã fornicatus ẽ cũ quadã muliere
postea filius nesciens patris factii. stupͣuit
eandẽ. Qđ cĩ pat̾ res scn&. dese filioq
confessusẽ. Statuer̃ meliꝰ es̃. ut taliter
lapsis cũ digna penitentia legitima ꝑ¬
mit tantur conugia. quã forte de t̾riꝰ de¬
uant. Fornicana aut̃ sine
spe con uigii maneat.

Expanded text:
uidam fornicatus est cum quadam muliere, postea filius nesciens patris factum stupravit eamdem. Quod cum pater rescisceret, de se filioque confessus est. Statuerunt melius esse ut taliter lapsis cum digna poenitentia, legitima permittantur conjugia quam forte deterius delinquant. Fornicaria autem sine spe conjugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
aecołȩ sinu.⁊ alii uelut uasa c̾tumeliȩ reb deputant᷑ insimis. alii uͦ honoris. ua¬
sa reb aptant̃ mundis. Ettam̃ plerũq contingit. ut & ciues babilononiȩ. in
Cũ enĩ celestis dĩ magnis morib p̃diti. moldestia ornati. lucra propria
non querentes. terrenis deputant᷑ rebus. quid aliud quã seẽ irsłm ciues
apłis animutus. diuredẽptorẽ humani genĩs p̃dicaũ. signa signa cũcetĩs
fecit: S quia babiloniȩ ciuis fuerit. hirłm cȩlesti opussuũ. inangaria ꝑ¬
soluit. Atẽtra iosepħ inegipto ductus. t̾reno palatio seruiuit. curã my¬
nisteri in rebus tpr̃alib gessit. quic qͥd iustȩ regno transitorio debeatur
tũ ÷ angaria ministrauit.

Expanded text:
e sinu alii velut vasa contumeliae rebus deputantur infimis, alii vero ut honoris vasa rebus aptantur mundis? Et tamen plerumque contingit ut et cives Babyloniae in Cum enim electi Dei magnis moribus praediti, modestia ornati, lucra propria non quaerentes, terrenis deputantur rebus, quid aliud quam sanctae Jerusalemapostolis admistus diu Redemptorem humani generis praedicavit, signa cum caeteris fecit; sed quia Babyloniae civis fuerat, Jerusalem coelesti opus suum in angaria persolvit. At contra Joseph in Aegyptum ductus terreno palatio servivit, curam ministerii in rebus temporalibus gessit, quidquid juste regno transitorio debebatur tum est, angaria ministravit.
Abbreviated transcription (Latin):
oħs chrisostomꝰ aduob synodis or¬
thodoxor epõꝵ fuit di uidicatꝰ. s itũ
do ȩccłam suã postea recep̃. Lucianus
hiero solimitanꝰ ep̃c depositꝰ suit pos¬
tea rec̾ciliatꝰ ẽ eccłȩ suȩ Simili mͦ
& polocroniũ eiꝰde ȩccłe hierosolimitanȩ

Expanded text:
s Chrysostomus a duabus synodis orthodoxorum episcoporum fuit dijudicatus, sed iterum do, Ecclesiam suam postea recepit. Lucianus Hierosolymitanus episcopus depositus fuit, postea reconciliatus est Ecclesiae suae. Simili modo et Polychronium ejusdem Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
distiͥctos: ut dũ reuerentiã minores potiorib exhib̾ent. & potiores minoribꝰ.
dilectionẽ inpenaerent. una c̾cordie fier& exdiu̾sitate contextio. & recte
offitioꝵ gereretur amministratio singłoꝵ. neq uniuersitã alia poterit
ratione subsistere. nisi hui modi magnus eã diffcrentiȩ ordo. seruar&. Iuia uͦ creatura in una¬
eadẽq qualitate gubnari tuiuere non patest cęlestiũ militiarũ exemplar nos instru¬
it: quia dũ sint angł. sint archangłi. liquetq quod noneqͣles sunt. s in potestate ⁊ ordme.
si c̃ nosti differt alt ab altõ. Sigͦ int̾ hos qͥsine peceato sunt istȩ̨ constant ee̾ distinctioes.
quis horum abnuat huic selibent̃ dspositioni submittere hinc &enĩ panbaritas.
mutua seuice conplectuntur. & man& firma concordiȩ in alt̾na. & dõ placita di¬
lectione sinceritas:

Expanded text:
distinctos, ut dum reverentiam minores potioribus exhiberent, et potiores minoribus dilectionem impenderent, una concordiae fieret ex diversitate contextio, et recte officium gereret administratio singulorum: neque universitas alia poterat ratione subsistere, nisi hueademque aequalitate gubernari vel vivere non potest, coelestium militiarum exemplar nos instruit: quia dum sint angeli, sint archangeli, liquet quia non aequales sunt, sed in potestate et ordine, sicut nosti, differt alter ab altero. Si ergo inter eos, qui sine peccato sunt, ista constat esse distinctio, quis hominum abnuat huic se libenter dispositioni submittere? Hinc etenim pax et charitas mutua se vice complectuntur, et manet firma concordiae in alterna et Deo placita dilectione sinceritas:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩlibet uasa & diuino culti manci¬
patu ad alios usus retorquȩre p̃sumat. Nã
qͥcuiq decalice saero. aliudbibat p̃t̃ xp̃i san¬
euinẽ. qͥinsacramto accipit᷑. & patenã ad
aliud osficiũ habeat quã ad altaris minis
teriũ de t̾rendus ẽ exẽplobaltasar qͥdii uasu
cdñi inusus cõmunes assũpsit. uitã parit̃
cũ regno amisit.

Expanded text:
quaelibet vasa sacra et divino cultui mancipata, ad alios usus retorquere. Nam quicunque de calice sacrato aliud bibit praeter Christi sanguinem qui in sacramento accipitur, et patenam ad aliud officium habet quaterium, deterrendus est exemplo Balthasar, qui dum vasa Domini in usus communes assumpsit, vitam pariter cum regno amisit.
Abbreviated transcription (Latin):
ecisti qđ quidã facere solent
diaboli audatia repleti. Cũ aliquã femi¬
lore si morte obierit. in ipso sepulchro ma¬
tre cũ infante pallo int̾ra trans figunt.
ifecisti ł consensisti .u. annos ꝑlegitti mad
ecisti qđ quȩdã mulieres instinctu rit.¬
diaboli facere solent. cũ aliquis infans
sine baptismo mor tuus fuerit. tollunt
cadauer pariuili. & ponunt in aliquo se¬
creto loco. & palo corpusculũ eiꝰ transsigt̃
dicentes. sisic ñfecissent qđ infantulus
surger& ẜ multos ledere posset. Si fecisti
aut confensisti. aut credidisti .i. anñ p̃. ꝑlegitimis

Expanded text:
ecisti quod quaedam facere solent, diaboli audacia repletae? Cum aliqua femilore si morte obierit, in ipso sepulcro matrem cum infante palo in terram transfigunt. Si fecisti vel consensisti, duos annos per legitecisti quod quaedam mulieres instinctu diaboli facere solent? Cum aliquis infans sine baptismo mortuus fuerit, tollunt cadaver parvuli, et ponunt in aliquo secreto loco, et palo corpusculum ejus transfigunt, dicentes, si sic non fecissent, quod infantulus surgeret, et multos laedere posset? Si fecisti, aut consensisti, aut credidisti, duos annos per legitimas
Abbreviated transcription (Latin):
unt. quȩ theutonicȩ bilisa uocat᷑. sic nu¬
datã deduct̃ & eandẽ herbã eandẽ uirgi¬
nẽ sic nudã minimo digito dextrȩ manꝰ
eruere faciunt. & eradicitꝰ erutã cũligami¬
ne aliquo adminimũ digitũ dextri pedis
ligare faciunt. Et singulȩ puelle singulas
uirgas in manibꝰ. habentes. supͣ dictã uir¬
ginẽ herb ẽt pꝰse trahentẽ influm ꝓximũ¬
it. intro ducunt. & cũ eisdẽ uirgis uirginẽ
influmine asꝑgunt. & sic suis incantatio¬
nibꝰ. pluuiã se habere sꝑant. & pꝰ eandẽ
urginẽ sic nudã trans positis & mutatis
inmodũ caneri uestigus aflumine ad iul¬
lã int̾ manus reducunt: Si fecisti autẽ¬
sentiens fuisti xx. dies inpane & aqua pen.¬

Expanded text:
quae Teutonice belisa vocatur, sic nudatam deducunt, et eamdem herbam, eamdem virginem sic nudam minimo digito dextrae manus eruere faciunt, et radicitus erutam cum ligamine aliquo, ad minimum digitum dextri pedis ligare faciunt. Et singulae puellae singulas virgas in manibus habentes, supradictam virginem herbam post se trahentem in flumen proximum introducunt, et cum eisdem virgis virginem flumine aspergunt, et sic suis incantationibus pluviam se habere sperant. Et post eamdem virginem sic nudam transpositis et mutatis in modum cancri vestigiis, a flumine ad villam, inter manus reducunt? Si fecisti aut consentiens fuisti, viginti dies in pane et aqua de
Abbreviated transcription (Latin):
ecisti qđ quȩ dã mulieres facere so¬
Flent deponunt uestim̃ta sua & totũ
corpꝰ melle intingunt & sic mellito suo cor¬
pore suꝑ trticũ inqͦdã linteo int̾rã posito.
ta tritiei grana quȩ humido corporiad¬
herent cautissime colligunt. & in molã
mit tunt. & re trorsũ contra sole mola
circiure faciunt. & sic infarinã redigunt¬
& de illa farina panẽ conficiunt. & fic
maritis ad cõme dendiĩ tradunt ut co¬
mesto pane marcescant. & deficiant: Sife¬

Expanded text:
ecisti quod quaedam mulieres facere solent? Deponunt vestimenta sua, et totum corpus nudum melle inungunt, et sic mellito suo corpore supra triticum in quodam linteo in terra deposito, ta tritici grana, quae humido corpori adhaerent, cautissime colligunt, et in molam mittunt, et retrorsum contra solam molam circuire faciunt et sic in farinam redigunt, et de illa farina panem conficiunt, et sic maritis suis ad comedendum tradunt, ut comesto pane marcescant et deficiant? Si fe
Abbreviated transcription (Latin):
iterum defragm̃tis diũei corporis deman¬
damus. Calice uͦ ad ꝑferendũ sanguinẽ dñi
p̃paratũ cũ tota misteru manditia mi
no peccatd̃ fiat offerenti Ita eu oĩ honesta¬
te cuncta quȩ sup dixinus. oport& impleri.

Expanded text:
iterum de fragmentis Dominici corporis demaniterum de fragmentis Dominici corporis demandamus, calicem vero ad proferendum sanguinem Domini praeparatum, cum tota munditia minno peccatum fiat offerenti, ita cum omni honestate cuncta, quam supra exposuimus, oportet impleri.
Abbreviated transcription (Latin):
lericꝰ uͦ solus ad femine tab̾naculũ ñ
accedat: nec ꝓper&. nreq finte maio¬
ris natu principis uissione. nec pb̃r cũ so
la fenuna fabulas misceat. nec archidiaco¬
nus aut diaconꝰ. sub p̃textu humilitatis
officii frequentent domicilia matronar̃.
aut forte ꝑcłos. aut domesticos mandentꝰ¬
eis matrone aliqͥd secr&i. Si cognitũ fue¬
rit & ille deponat᷑ & illa aliminib &ccłȩ
rit. ep̃o suggerat᷑. ⁊ si talis ẽ ad quã debe¬
at ire. ꝓuiter uentu ipse ꝑ gat. Sin au¬
tem delatẽ suo dirigat. cum duob aut
trib qui hoc debeant scire. Aduisitandã
mulierẽ infirmã nullus clericoꝵ ingredi¬
atur nͥ cũ duob aut trib Nemo tam̃ cũ
extranea habit& femina nͥ soror aut ꝓxi¬
ma fuerit. ⁊ hoc cũ magna sollicitudi¬
ne fiat. Non ignoramus malicias satha¬
nȩ. Uniũsa hȩc cum mansu& udme aec¬
acđastica c̃plenda ĩ ministeria. Negotiũ
enĩ dĩ ñ dec& neglegent̃ explerilierũ atq

Expanded text:
lericus vero solus ad feminae tabernaculum non accedat, nec properet sine majoris natu principis jussione: nec presbyter solus cum sola femina fabulas misceat, nec archidiaconus, aut diaconus sub praetextu humilitatis et officii frequentet doaut forte per clericos aut domesticos matronae mandet aliquid secrete. Si agnitum fuerit, et ille deponarit, episcopo suggeratur. Et si talis est, ad quam debeat ire pro interventu, ipse pergat. Sin autem, de latere suo dirigat cum duobus aut tribus qui hoc debeant sanare. CAP. mulierem infirmam nullus clericus ingrediatur, nisi cum duobus aut tribus. Nemo tamen cum extranea habitet femina, nisi proxima aut soror fuerit. Et hoc cum magna sollicitudine fiat. Non ignoramus malitias Satanae. Universa haec cum mansuetudine ecclesiastica complenda sunt ministeria. Negotium enim Dei non decet negligenter expleri. Iterum atque
Abbreviated transcription (Latin):
Scis citatur a nobis scĩtas tua. si aliqͦs hõ duas
spales cõ matres habere ualeat unã pꝰalterã
In qͦ frat̃nitas tua meminisse deb& scriptũ
eẽ. Erunt duo in carne una. Itaꝙ euẽst&
quia uir &uuor una caro ꝑconubiũ ef¬
ficiuntur. restat nimirũ copatrẽ constitui
illi mulieri cuiꝰ inmatrimonio assupta uror
fuerat caro effectus

Expanded text:
Sciscitatur a nobis sanctitas vestra si aliquis homoduas spirituales commatres habere valeat, unam post alteram. In quo fraternitas tua meminisse debet scriptum esse: Erunt duo in carne una. Itaque cum constet quia vir et uxor una caro per connubium effiilli mulieri, cujus matrimonio assumta uxor una caro effectus
Abbreviated transcription (Latin):
ta sc̃oꝵ canonũ feminas indomib suis ñ
solũ habitare. s & iã sibi mimstrare faci¬
unt. quas &laqueñ sac̃dotalib ꝑsepe ex¬
titisse. & multos adoccasionẽ & inscandalii
ac detractionẽ corruisse cognouimus.
Que transgressio & tẽpore genitoris ur̃¬
onẽ plene ẽ: ꝓducta. Unde in cͥomu¬
ne censuimus. ut hi qui tantȩ trangres¬
sionis incorrittores hactenis extiter̃
si abhinchuiꝰ rei correctores eẽ neglexe¬
rint. uixia apłi sententiã quasi consen¬
tientes maloꝵ coherceantur

Expanded text:
ta sanctorum canonum feminas in domibus suis non solum habitare, sed etiam ministrare faciunt; quas et laqueum sacerdotibus persepe extitisse et multos occasione in scandalum et in detractionem corruisse cognovimus. Quae transgressio et tempore genitoris onem plene est perducta. Unde in commune censuimus, ut hi qui tantae transgressionis incorrectores hactenus extiterunt, si abhinc huius rei correctores esse neglexerint, iuxta apostoli sententiam quasi consentientes malorum coherceantur
Abbreviated transcription (Latin):
e pb̃ris & eoꝵ a eccłus unde multa
neglegunt᷑ & scandala gnant᷑. in nr̃a
discussione .iiii. nobis ꝑicula apparuer̃.
Primo quia ñ nulli ex ipsis sac̃dotib quadã
securitate accepta. nec ea quȩ addiuinũ
cultũ ꝑtinent faciunt. nec in restaura¬
cione & inlummarib ȩccłȩ studiũ hnt.
nec etiã seniorib suis debitã reuerentiã
exhibent. & insuꝑ ȩccłas suas expoliant. &
inp̃diola sua ꝓpͥa transfer̃. Quȩ omĩa¬
adne glegentiã ep̃ori ꝑtinere dephendioꝰ
Obia uͦ quaclã occasione accepta. se¬
punt. ut eos etiã illicite. & in honeste
atꝙ in reuerent̃ tractare p̾sumant.
Vnde sũ moꝑe om̃ib nob̃ abhine ꝓui¬

Expanded text:
eris et eorum ecclesiis, unde multa negleguntur et scandala generantur, in nostra discussione quatuor pericula apparuerunt. Primo quia nonnulli ex nostris sacerdotibus quadam securitate accepta, nec ea quae ad cultum divinum pertinent faciunt, neque in restauratione et luminaribus ecclesiae studium habent, nec etiam senioribus suis debitam reverentiam exhibent, et insuper ecclesias suas expoliant et in praediola sua propria transferunt. Quae omad neglegentiam episcoporum pertinere deprehendimus. Ob id vero quadam occasione accepta sepunt, ut eos etiam illicite et inhoneste atque inreverenter tractare praesumant. Unde summopere omnibus nobis abhinc provi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenerat. omĩa sciens pͥis credẽ. nec uidi¬
care uoluit quã ipse ea cũsidelib testib dili¬
gent̃ inuestigans quȩ audierat. & oꝑe uera¬
cit̾ cognoscer&. multo magis nos humani
& peccatores homines qͥb incognitas occuta
iuditia dĩ. hȩc p̃cauere. & nullũ ante uerã¬

Expanded text:
erat, omnia sciens, prius credere nec judicare voluit quam ipse ea cum fidelibus testibus diligenter investigans, quae audierat et opere veraciter cognosceret: multo magis nos, humani et peccatores homines, quibus incognita sunt occulta judicia Dei, et haec praecavere, et nullum ante vera
Abbreviated transcription (Latin):
pͥusquã manifeste agnoscer& q̃ dicelantur.
Unde ipse ait. Descenda ⁊ uidebo utrũ clamorẽ
eoꝵ quenit adme. oꝑe cõpleuerint. anñẽ.
s om̃ia ei manifestas̃ xiã ante quã fiant.
ñ obaliud hȩc & alia multa quȩ hic ꝓliri¬
tatẽ uitantes ñ inseriumꝰ ꝑse inqui rere dig¬
natꝰ ẽ nͥ ut nob̃ exemplũ daret. nep̃cipites
indiscutiendis & iudicandis negocis eẽmꝰ.
dere quã ꝓbare. Cuiꝰ exẽpla monemꝰ. ne
ad ꝑferendã sententiã uquã p̃cipites simꝰ.
aut temere indiligent̃ꝙ indis cussa queꝙ
Nolite iudicare. ut ñ uidice mini. Inqͦenĩ
uidicio udicaueritis iu dicabimini & rł.
s ante audita diligent̃ inquirat. nec̾ p̃cipi¬
tando quiddã aliqͥs agat. Si enĩ dñs omiũ¬

Expanded text:
priusquam manifeste agnosceret quae dicebantur. Unde ipse ait: Descendam et videbo utrum clamorem, qui venit ad me, opere compleverint, an non est iam antequam fiant, non ob aliud haec et alia multa quae hic prolixitatem vitantes non inseruimus per se inquirere dignatus est, nisi ut nobis exemplum daret ne praecipites in discutiendis et judicandis negotiis essemudere quam probare. Cujus exemplo monemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere, indiligenterque indiscussa quaequNolite judicare ut non judicemini, in quo enim judicio judicaveritis judicabimini m credat, sed ante audita diligenter inquirat, nec praecipitando quidquam agat. Si enim Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Nolite eraltare in altũ cornũ ur̃m. loquentes
inceruice uet̃i. Quia neq ab oriente. neq
ab occidente. neq asolitudine montiũ. s ds̃
index hunc humiliabit. & hunc exaltabit
quia calix inmanu dñi. & iuno merato ad
plenũ mirtꝰ. & ꝓpinabit exeo. Uerũtam̃ fe¬

Expanded text:
uentes in cervice veteri. Quia neque ab oriente, neque ab occidente: neque a solitudine montium. Sed Deus judex: hunc humiliabit, et hunc exaltabit. Quia calix in manu Domini, et vino meraco ad plenum mixtus, et propinabit ex eo: Verumtamen fae
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq exclero ẽẽ uidentur ar¬
ma militaria nõ sumant. nec ar¬
mati incedant. Sed ꝓfessionis suȩ uo¬
cabulum religionis morib ⁊ religisio¬
so habitu p̃beant. Quod si cõ tẽpserint:
gradus amissione multentur. quia non
possunt simul dõ ⁊ scło militari.

Expanded text:
uicumque ex clero esse videntur, arma non sumant, nec armati incedant; sed professionis suae vocabulum religiosis moribus et religioso habitu praebeant. Quod si contempserint, gradus amissione multentur, quia non possunt simul Deo et seculo militare.
Abbreviated transcription (Latin):
inspũ lenitatis. consi derans te ipsũ. ne
& tu tẽpteris. Alt̾ alt̾iꝰ honera porta¬
te. & sic adimplebitis legẽ ap̃i. Porro
sõs dauid de criminbꝰ. mortiferisegit
penitentia & tem̃ in honore ꝑmansit.
Beatꝰ qq pe trus amarissimas lacrimas
fudit. quando dnm negasse penituit.

Expanded text:
ipsum, ne et tu tenteris: Alter alteritus onera portate, et sic adimplebitis legem Christi. Porro sanctus David de criminibus mortiferis egit poenitentiam, et tamen in honore permansit. Beatus quoque Petrus amarissimas lacrymas fudit, quando Dominum negasse poenituit,
Abbreviated transcription (Latin):
dignos offitio adhibẽ possitis. ñuobis potentia aut supplicatio quarũ lib& subri¬
piat ꝑsonarũ. Ante oiã uͦ cautos uos esse oporte t̾. ut nulla ꝓueniat inordi¬
natione uenalitas. ne qđ absit. & ordinatis ⁊ oriunantib ꝑiculũ: maiꝰ ĩmineat:
Si quando gͦ dehis tractari necesseẽ. graues exꝑtosq uiros conscliis ur̃is adhi¬
bete participes. & ineis cõmuni dehoc delibatione pensate: XU¬

Expanded text:
dignos huic officio adhibere possitis, non vobis potentia aut supplicatio quarumlibet surridignos huic officio adhibere possitis, non vobis potentia aut supplicatio quarumlibet surripiat personarum. Ante omnia autem cautos vos esse oportet, ut nulla proveniat in ordinatione venalitas, ne, quod absit, et ordinatis et ordinantibus periculum majus immineat. Si quando igitur de his tractari necesse est, graves expertosque viros consiliis vestris adhibete participes, et cum eis communi de hoc deliberatione pensate.
Abbreviated transcription (Latin):
ON⁊ ciliũ uͦ catholicoꝵ ep̃oꝵ am monere precipit.¬
ut pͥmatẽ nonexordine loci postpositis ite meritis faciat. ꝗm̃ ap̃dnm̃ nongra
dus elegantior s uite melioris accio c̃onꝓbat᷑. Ipse uͦ primas non passĩ si c̃ moris ẽ ꝑ
uillas. s in una urcta eoꝵ electionẽ eiuitate resideat. quatinus adepte dig¬
nitatis meliori ingenio resistendi. donatistis possibilitas disponat᷑: De officio pͥ¬
Sa iutantes pͣterea frat̾nitatẽ uram c̃gruo caritatis affectu qͣlit̃ erhibe debeat¬
hortamur. ut offitiũ primatus qđ dõ habetis. auctore tota intentione siestu¬
& aliis infut᷑o exẽplũ bonȩ imitationis existat: Estote gͦ precipue in ordinatio¬
ne sollititi. & ad sacros ordines aspirare. nͥ ꝓuectiores. etate. & mundos oꝑe
nullatenus admittaris. neforte sẽꝑ ẽẽ desinant. qđ in mature ee̾ festinant:
oꝵ uͦ qui insacro sunt ordine collocandĩ. priꝰuitãmoresq discutite. & ut hiuo

Expanded text:
oncilium vero catholicorum episcoporum admoneri praecipitut primatem non ex ordine loci, postpositis vitae meritis, faciat, quoniam apud Deum non dus elegantior, sed vitae melioris actio comprobatur. Ipse vero primas non passim, sicut moris est, per villas, sed in una juxta eorum electionem civitate resideat, quatenus adeptae dignitatis meliori genio resistendi Donatistis possibilitas disponatur. Ex concilio Salutantes praeterea fraternitatem vestram, congruo charitatis affectu hortamur, ut officium primatus, quod Deo habetis auctore, tota intentione sic stu aliis in futuro exemplum bonae imitationis existat. Estote ergo praecipue in ordinatione solliciti ; et ad sacros ordines aspirare, nisi provectiores aetate, et mundos opere, nullatenus admittatis, ne forte semper esse desinant quod immature esse festinant. Eorum enim qui in sacro sunt ordine collocandi prius vitam moresque discutite; et ut
Abbreviated transcription (Latin):
rȩ terea monachori qͦsdã atꝙ scĩmo¬
nialiũ abiecto ꝓposito sc̃ĩtatis. intan¬
tã ꝓtestaris dimersos ẽẽ lasciuiã. ut pͥus
danculo. ł submonasterioꝵ p̃texti illici¬
ta ac sacrilega se c̃tagione miscuennt. pꝰ¬
ea uͦ in abruptũ c̃scientiȩ desꝑatione ꝓ duc¬
ti. de illicitis cõplexib lib̾e filios ꝓcrearint
qđ & publice leges.⁊ eccłastica iura c̃dẽpnent.
Has gͥ mpndicas detectabilesꝙ ꝑsonas. ac
monasterioꝵ cȩtu ȩccłarũq c̾nentib eli¬
minandas eẽ mandamꝰ. quatinꝰ retruse
insuis ergastut tantũ facinꝰ c̃tinua lam̃¬
tatione deflentes. purificatorio penitu¬
dinis igni de coqͥ ut eisł admortẽ saltẽ soliꝰ¬

Expanded text:
eterea monachorum quosdam atque monacharum abjecto proposito sanctitatis in tantam protestaris dimersos esse lasciviam, ut prius clanculo velut sub monasteriorum praetextu illicita ac sacrilega se contagione miscuerint. Postea vero in abruptum conscientiae desperatione perducti de illicitis complexibus libere filios procrearint, quod et publicae leges et ecclesiastica jura condemnant. Ilas ergo impudicas detestabilesque personas a monasteriorum coetu ecclesiarumque conventibus eliminandas esse mandamus: quatenus retrusae in suis ergastulis, tantum facinus continua lamentatione deflentes, purificatorio possint poenitudinis igne decoquere, ut eis vel ad mortem saltem, soli
Abbreviated transcription (Latin):
utȩ suȩ cingulũ militarẽ deponat. absꝙ
spe c̃uigii in ꝑpetuo maneat. Aistolfus
erit alusꝙ suis fidelib rogemꝰ ut c̃laudet᷑¬
& c̃laudet᷑ & c̃ scribatur. Et conlaudatũ
ẽ & conscriptũ ẽ. tã apͥncipe quã acet̾is
om̃ibue¬

Expanded text:
vitae suae, cingulum militare deponat, absque spe coniugii in perpetuo maneat. Aistulfus erit aliisque fidelibus suis, rogemus ut conlaudetur et subscribatur. » Et conlaudatum est et subscriptum est tam a principe quam a caeteris omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
De homicidi is & calumpnuis ep̃oꝵ &reli¬
Neoncilio apud theo donis
hetti traeuerensis archi ep̃c cũ suis
suffraget neis. Ebo rem̃sis archi epc̃
cũ suis suffraganeis. cũ nunciis reli
quoꝵ epoꝵ galliȩ & germaniȩ obni¬
miũ p̃sũptionẽ quoridã tyrannoꝵ
in sacerdotes dni bacchantiũ. & ꝓpt̃ factũ qđ
Wasconia nouit acciderat de epõ ioħe in ho¬
neste & maudite mor didrato decre tũẽ
ut cõmuni sensu &humili deuotione sup¬
plicarentur aurib pͥncipis. si suȩ pietati cõ¬
uita uixta synodalia de t̾minarentur
plenit statuta. Hoc idẽ epoꝵ iumo pla¬
cer& si ex toto scđm potestatẽ ipsoꝵ poss&
desiniri. id ut canoniea ferirent᷑ sententia.
hi uidelic& qui timorẽ dñi pꝰ ponentes
la regũ p̃cedentiũ. ubi eoꝵ ꝓuisio miseri¬
cordit inoffensis peccuniȩ quantitatẽ

Expanded text:
e homicidiis, et calumniis epiconcilio apud Theodonis vHetti Treverensis archiepiscopus cum suis suffraganeis, Ebo Remensis archiepiscopus cum suis suffraganeis, cum nuntiis relium Galliae et Germaniae, ob nimiam praesumptionem quorum dam tyrannorum in sacerdotes Domini debacchantium, et propter factum quod in Wasconia noviter acciderat de episcopo Joanne, inhoneste et inaudite mordridato decretum est, ut communi consensu et humili devotione supplicarentur auribus practa iuxta synodalia determinaretur pleniter statuta, hoc idem episcoptestatem ipsorum posset definiri, id est, ut canonica ferirentur sententia, hi videlicet qui timorem Domini post ponentes la regum praecedentium, ubi eorum provisio misericorditer in offensis pecuniae quantitatem
Abbreviated transcription (Latin):
modis om̃ib distrabant᷑. quia res quȩ
culpa car&e. ad clapnũ uocari non conuenit.
Quo uͦ quo ciens nouũ quod statutur.
ita sol& futuris formã imponere. ut
multa dispendus p̾̃tita ñ cõmendent
siqua apud eos mancipia de emptione
anni p̃teriti remanser̃. ł a nobis nuꝑ
ablata sunt. dum apul nos sunt posita.
ea habent alienandi licentiã. ne detri
dignũ ẽ uetitos sustinere. Hunciatũ
p̃terea nobis ẽ. suꝑ seriptu basiliũ filus
suis do ꝓpitio xp̃ianis quȩdã mancipia
adhoc uelle titulo donationis concedẽ
ut ei huiꝰ occasionis obtentu dm̃i solũ mͦ
noie ablato deseruiant. Et pꝰ hoc si ad¬
a eccłam confugiendũ forte credi derint.
ut sien debeant xp̃iana non in lib̾ tate s
eoꝵ dño qubꝰ. antea donatas uindicent᷑.
nqua re frat̾nitate uram decent̃ conue¬
nit iugilare. &si qua filiis suis mancipia
donare uoluerit. ut cuncta fraudis tollat᷑

Expanded text:
modis omnibus distrahantur, quia rem quae modis omnibus distrahantur, quia rem quae culpa caret ad damnum vocari non convenit. Quoniam vero quoties novum quid statuitur ita solet futuris formam imponere ut multis dispendiis praeterita non condemnet, si qua apud eos mancipia de emptione anni praeteriti remanserunt, vel a vobis nuper ablata sunt, dum apud vos sunt posita, ea habeant alienandi licentiam, ne detrimt postmodum vetitos sustinere. Nuntiatum praeterea nobis est suprascriptum Basilium filiis suis Deo propitio Christianis quaedam mancipia ad hoc velle titulo donationis concedere, ut ei hujus occasionis obtentu, domini solummodo nomine ablato, deserviant; et post hoc si ad Ecclesiam confugiendum forte crediderint, ut fieri debeant Christiana, non in libertatem, sed eorum dominio quibus antea donata sunt vendicentur. In qua re fraternitatem vestram decenter convenit vigilare. Et si qua filiis suis mancipia donare voluerit, ut cuncta fraudis tollatur
Abbreviated transcription (Latin):
ognoscentes qualis frat̾ nitatẽ uram
galliarũ finib uidei emunt accenderit.
adõ nobis sollicitudinẽ urãm placuisse.
signamiis. ut inhibendo eos ad huiꝰ modi
negotiatione ur̃a. &iã deliberatio iudicar&e.
S basilio uideo eii aliis hebreis ueniente¬
Unde sine cesse fuit ita causã ordinati
one cauta disponi. ut nec mandata frus¬
trari. nec hi qui contra uoluntatẽ suã
se inqui unt obȩdire aliqua sustineant
in iuste dispendia. Sinde frat̾nitas ur̃a
hoc iugilanti sollicitudine obseruan ac
custodiri ꝓuideat. ut reuerentib eis
abipsis abduci contigerit. aut man da¬
torib contra dantur. aut certe xpianis
emptorib intͣ diem qua dragesimũ ue¬
nundetur. Et trans acto hoc dierum
numero nullũ apud eos quolib& modo
remaneat. Si aut̃ quȩ dã ex eisdẽ man¬
cipus talẽ egrtudinẽ fortassis incurre¬
rint. uti intra statutos dies uendi non
ualeant. adhibenda sollicitudo. ut dũ
saluti fuerint pͥstine restituta. similit̃

Expanded text:
ognoscentes qualis fraternitatem vestrGalliarum finibus emunt accenderit, adeo nobis sollicitudinem vestram placuisse signamus, ut inhibendos eos ab hujusmodi negotiatione nostra etiam deliberatio judicaret. Sed Basilio Hebraeo cum aliis Unde necesse fuit 954 ita causam cauta ordinatione disponi, ut nec mandantes frustrari, nec hi qui contra voluntatem suam se inquiunt obedire, aliqua sustineant injuste dispendia. Proinde fraternitas vestra hoc vigilanti sollicitudine observari ac custodire provideat, ut revertentibus eis ab ipsis adduci contigerit, aut mandatoribus contradantur, aut certe Christianis emptoribus intra diem quadragesimum venundentur. Et transacto hoc dierum numero, nullus apud eos quolibet modo remaneat. Si autem quaedam ex eisdem mancipiis talem aegritudinem fortassis incurrerint, ut intra statutos dies vendi non valeant, adhibenda sollicitudo est ut dum saluti fuerint pristinae restituta, similiter
Abbreviated transcription (Latin):
iaut̃ metropolitanus talia gerat. regis hec auditib intimare non differant.
Ipsistam̃ heredib in eisdẽ reb nanliceat quasi uiris ꝓpͥ potestatẽ p̃ferre.
gat. aut ł in multã ł in aliquã partẽ salutaris merces assumat. Siqͥs uͦ
deinceps hec monita temãre uoluerit. & male rapta cũ cõfusione res¬
titu& ⁊ exc̃municatioĩs annuę substantiã sustinebit

Expanded text:
si autem metropolitanus talia gerat, regis haec auditibus intimare non differant. si autem metropolitanus talia gerat, regis haec auditibus intimare non differant. Ipsis tamen 449 haeredibus in eisdem rebus non liceat quasi juris proprii potestatem praeferre, gat aut vel in mulctam vel in aliquam partem salutaris merces assumat. Si quis vero deinceps haec monita temerare voluerit, et male rapta cum confusione restituet et excommunicationis annuae sententiam sustinebit
Abbreviated transcription (Latin):
ueniȩ tribuit cõferenti. ita dãpnũ rite p̃parat fraudatori. &idõ nullus sa¬
c̃ dotũ ł ministroꝵ exreb accłe que in quib cũq locis afidelib largiuntur
aliquid auferat. ł uiri suo auteathedre ꝓpͥe unitati conectat. Deuotio enĩ
uniꝰ cuiꝰq sic̃ gratant̃ uotũ c̃tulit dõ. ita definint. qđplenitudo uotoꝵ con¬
seruaret᷑ in loco. in qͦ uelut sicollata tenent᷑ man& gtã offerentis. ita sifrus¬
tant᷑. immin & ꝑnities defraudantis. uerũ utrei hiuꝰ potior soliditas habeat᷑
cũ dignis filiis. ł nepotib honestiorib q ꝓpinqͥs. eiꝰ qui c̃strux̃. ł aitaũ eccłam
licitũ sit hanc bonȩ intentionis habẽ sollertiã. ut si sac̾dotẽ seit ministrũ
aliqđ excollatis reb p̃uiderint defraudare. autc̃ monitionis honesta con¬
uentione conpescant. auttali epõ ł uidici corrigenda denuntient. Qđ si
talia epc̃ agero tep̃t&. metropolitano eius hec insinuare ꝓcurent:

Expanded text:
eniae tribuit conferenti, ita damnum rite praeparat fraudatori. Et ideo nullus sacerdotum vel ministrorum ex rebus ecclesiae quae in quibuscunque locis a fidelibus largiuntur aliquid auferat, et juri suo aut cathedrae civitati connectat. Devotio enim uniuscujusque sicut gratantservaretur in loco; in quo, velut si collata tenentur, manet gratia offerentis; ita, si frustrantur, imminet pernicies defraudantis. Verum ut rei hujus potior soliditas habeatur, condignis filiis vel nepotibus honestioribusque propinquis ejus qui construxit vel ditavit ecclesiam licitum sit hanc bonae intentionis habere solertiam, ut, si sacerdotem vel ministrum aliquid ex collatis rebus providerint defraudare, aut commonitionis honesta conventione compescant, aut talia episcopo vel judici corrigenda denuntient. Quod si talia episcopus agere tentet, metropolitano ejus haec insinuare procurent:
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis aut̃ epc̃ ciuitatis suȩ medioeritate dispecta. a dministrationẽ loci celebri
oris ambierit. & admaiorẽ se plebẽ quacũq ratione stranstulerit. acathedra
quidẽ pellat᷑ aliena. s carebit ⁊ propria. ut nec illis p̾sideat quos ꝑauarttiã cõ¬
cupruit nec illus quos ꝑsuꝑbiã spreuit. Sius gͥ t̾minis quisq cõteptus sit. nec supͤ
mensurã uiris sui affectet augeri.

Expanded text:
Si quis episcopus, civitatis sue mediocritate despecta, amministrationem loci celebroris ambierit, et ad majorem se plebem quacunque ratione transtulerit, a cathedra quidem pelletur aliena, sed carebit et propria ut nec illis praesidat quos per avaritiam concupivit, nec illis quos per superbiam sprevit. Suis igitur terminis quisque contentus sit, nec supra mensuram juris sui affectet augeri.
Abbreviated transcription (Latin):
creta ꝓcathaolica side. ꝓ aecclastica
disciplina. ꝓcorrectione fideliũ. ꝓem̃da¬
tione seeleratoꝵ. ł int̾ dictione immi¬
nentiũ. ⁊ suturoꝵ maloꝵ. asedis apłicȩ
p̾sule salubrit̃ ꝓmulgata contẽpserit

Expanded text:
catholica fide, pro ecclesiastica disciplina, pro correctione fidelium, pro emendatione sceleratorum, vel interdictione imminentium, vel futurorum malorum a sedis apostolicae praesule salubriter promulgata contempserit,