comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
concilium : quod inquibdã locis
& ciuitatibus prb̃tis. gratiam
scãe communionis dia coniporri¬
gant. quod nec regula necconsuȩ¬
tudo tradidit ut abhisqui potes¬
tatem non habent offerendi.
illiqui offerunt xp̃i corpus accipiaNtt
Nec non & illudinnotuit. quod
quidamdiaconi ante ep̃os sacra
oblata contingant: Haecigitur
omnia resecentur & insuadia¬
conimensura ꝑmaneant
Scientes quod ep̃oꝵ quidẽ ministri
sint inferiores autem p̃sbiteris
hubeantur: Per ordinẽ ergo: post
p̃sbiteros gnactiam sacrae cõmu¬
nionis accipiant. aut ep̃o eis. aut
preb̾ porrigente Sed nec sedẽ¬
re in medio p̃sbitoꝵ diaconisliceat:
Quia si hoc fiat : p̃terregulam &
ordinem ꝓbatur existere⁊ Siquis
autẽ &iã p̾husdifinitiones obe¬
DEDI CONCILIO. T̃ U.
Iehis qui communio NeΡRΙ
uantur seuexclero seuex la¬
icoordine : ab epis copis ꝑunam fn¬
quamq ꝓuintiam sententia
regularis obtineat. Vthiqui
abiciuntur. ab adiis non recipiaNT

Expanded text:
concilium, quod in quibusdam locis et civitatibus presbyteris gratiam sacrae communionis diaconi porrigant, quod nec regula, nec consuetudo tradidit, ut ab his qui potestatem non habent offerendi, illi qui offerunt, Christi corpus accipiant. Necnon et illud innotuit, quod quidam diaconi ante episcopos sacra oblata contingant. Haec igitur omnia resecentur, et in sua diaconi mensura permaneant, scientes quod episcoporum quidem ministri sint, inferiores autem presbyteris habeantur. Per ordinem ergo, post presbyteros gratiam sacrae communionis accipiant, aut episcopo eis, aut presbytero porrigente. Sed nec sedere in medio presbyterorum diaconis liceat: quia si hoc fiat, praeter regulam et ordinem probatur existere. Si quis autem etiam post has definitiones obedem concilio tit. V. De his qui communione, etc. privantur, seu ex clero, seu ex lco ordine ab episcopis, per unamquamque provinciam sententia regularis obtineat, ut hi qui abjiciuntur, ab aliis non recipiantur.
Abbreviated transcription (Latin):
POTESTATE USANDI ATO SOLUENOI
raedicato resscĩ quic distric¬
tum dĩ iudicium m&uunt ::¬
animarũ iudices fiunt : Et alios
damnant & liberant : qui sc m& ip¬
sosdamnarim& uaebant :
Horum ꝓfecto nunc inecclesia
ep̃i locum tenent: Soluendi
atqueligandi auetoritatẽ susci¬
piunt: quigradũ regiminis
sostilitur: Grandis honor pon¬
tificalis : sed graue pondus
istius ẽ honoris : Durum quip¬
peestut quines cit tenere mo¬
deraminauitae suae: iudex
uitae fiat alienae : Plerumq
contingit ut ipseiudicii locũ
teneat : ciuiadlocum uitae mi¬
nime concordat : Et sue peagit᷑
ut ueldamn& in meritos: uel
ipsealios ligatus soluat . ⁊¬
Saepe in soluendis acligandis
subditis suae uoluptatis motus:
non autẽ causarũ merita sequit᷑:
Vndefit : utipsa & ligandi ac sol
uendi potestate sepriu& : qui
hanc ꝓsus uoluptatib: & non
ꝓsubiectorũ meritis exerc&:¬
Saepefit. utergiquem lib&
qui in subditorũ causis suał
odia uel gratia sequntur
Vnderecte ꝑ ꝓpha&am dicitur :

Expanded text:
potestate ligandi atque solvendi. Praedicatores sancti qui districtum Dei judicium metuunt animarum judices fiunt, et alios damnant vel liberant, qui semetipsos damnari metuebant. Horum profecto nunc in Ecclesia episcopi locum tenent. Solvendi atque ligandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor pontificalis, sed grave pondus est istius honoris. Durum quippe est ut qui nescit tenere moderamina vitae suae, judex vitae fiat alienae. Plerumque contingit ut ipse judicii locum teneat, cui ad locum vita minime concordat. Et saepe agitur ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat. Saepe in solvendis ac ligandis subditis suae voluntatis motus, non autem causarum merita sequitur. Unde fit utvendi potestate se privat, qui hanc pro suis voluntatibus, et non pro subjectorum meritis exercsaepe fit ut erga quemlibet qui in subditorum causis sua vel odia, vel gratiam sequuntur. Unde recte per prophetam dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
soluite eũ & sinite abire
Scilic& : ut pastores eccłae ei
pȩnã debeant ammouere
quã meruit qui non erubuit
confiteri quod fecit: Submag¬
no moderamine pastores eđȩ
uel soluere studeant uelligare
Sedutrũ iuste anin iuste obli¬
g& pastor: pastoris tamen
sententia gregitimenda ẽ
Ncis qui sub ẽ & cuminiuste
forsitanligatur: obligationis
suae sententiã exaliacul pa
mereatur : Pastorquisque : uel
ab soluere indis cr& timeat
uelligare : Isautem qui subma¬
nu pastoris ẽ : ligaritimeat iuste
uel in iuste nec pastoris sui iu¬
dicium temere rep̃hendati
Ne& si in iusteligatus est : &ipsa
tumidȩ rep̃hensionis super¬
bia culpaquaenonerat fiat: Ga¬

Expanded text:
Solvite eum et sinite abire Solvite eum et sinite abire . Scilicet ut pastores Ecclesiae ei poenam debeant amovere quam meruit qui non erubuit confiteri quod fecit. Sub magno modvel solvere studeant, vel ligare. Sed utrum juste, vel injuste obliget pastor, pastoris tamen sententia gregi timenda est: ne is qui subest, et cum injuste forsitan ligatur, ipsam obligationis suae sententiam ex alia culpa mereatur. Pastor ergo vel absolvere indiscrete timeat, vel ligare; is autem, qui sub manu pastoris est, ligari timeat vel juste, vel injuste, nec pastoris sui judicium temere reprehendat: ne etsi injuste ligatus est, ex ipsius tumidae reprehensionis superbia, culpa, quae non erat, fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatione quasidubitat. nisi
ut grauutatis nobis exemplũ
ꝓponat nemalu hominum
ante p̃sumamus credere quã
ꝓbare : Quid hoc exemplonis
nos ad monemur. nea d ꝑfe¬
rendam sententiã urquã p̃¬
cipites essedebeamus nete¬
mere in discussa iudicemus
nequȩ lib& malaaudita nos
moueant ne passimdicta sine
ꝓbatione credamꝰ: : Causae
iudelic& pensandaes̃ & tunc
ligandi atq soluendi potestas
exercenda ⁊ Videndũ quue
secuta pͥculpã Vt quosomp̃s
dẽ ꝑ conpunctionis gratiũ uisitat:
illos pastoris sententia absoluat:
Tuncueraẽ ab solutio p̃sidentis:
cum interni arbitriũ sequit᷑
iudicis. Quodbene quatridua¬
nimostiũ resuscitatio illa signi¬
ficat : quae uidelic& demons¬
trat. quia prius mostuũ dñs
uocauit & uiuificauit dicens.
lacare ueni foras: Et postino¬
dum isquiuiuus egressus fu¬
erat: adiscipulis ẽ solutus si¬
cut scriptum ẽ ⁊ Cumq egres¬
sus cã qui fuerat ligatus insti¬
tis tuncdix̃ discipulis suis

Expanded text:
probationem quasi dubitat, nisi ut gravitatis nobis exemplum proponat, ne mala hominum ante praesumamus credere, quam probare. Quid hoc exemplo nisi nos admonemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites esse debeamus, ne temere indiscussa judicemus, ne quaelibet mala audita nos moveant, ne passim dicta sine probatione credamus? Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum est quae s per compunctionis gratiam visitat, illos pastoris sententia absolvat. Tunc vera est absolutio praesidentis, cum interni arbitrium sequitur judicis. Quod bene quatriduani mortui resuscitatio illa significat, quae videlicet demonstrat quia prius mortuum Dominus vocavit et vivificavit dicens: Lazare, veni foras ; et postmodum is qui vivens egressus fuerat a discipulis est solutus, sicut scriptum est: Cumque egressus esset, qui fuerat ligatus institis, tunc dixit Jesus discipulis suis:
Abbreviated transcription (Latin):
eclericis usuras accipientib
tuti. a uaritiã & turpialucra
sectantur: Oblitique ediuinae
scripturaedicentis. qui pecuniã
suam non dedit adusuram :
Mutuumdantes. centesimos
exigunt : Iustecen suit scã &¬
magnasrnodus ut siquis in¬
uentus fuerit p̾hanedifinitio¬
nẽ usuras accipiens. autad ẽx¬
inuentione aliqua uel quolib&
modo negotium transigens
aut hemiola idẽ sescupla exigens
uelaliquid tale prorsus ex cogi¬
tansturpis lucrigratia deiciat᷑
aclero. & alienus existat a regula

Expanded text:
clericis usuras accipientibustuti, avaritiam et turpia lucra sectantur, oblitique divinae Scripturae, dicentis: Qui pecuniam suam non dedit amutuum dantes centesimas exigunt, juste censuit samagna synodus, ut si quis inventus fuerit post hanc diffinitionem usuras accipiens, aut adinventione aliqua, vel quolibet modo negotium transigens, aut hemiolia id est sescupla exigens vel aliquid tale prorsus excogitans turpis lucri gratia, deiciatur a clero et alienus existat a regula
Abbreviated transcription (Latin):
ules ad legendum & can¬
tandũ & psullendũ neccła
constituantur : qui non suꝑbȩ
sed humiliter debitus dño
laudes ꝑ soluant. & suauita¬
telectionis acmelodiae & doc¬
tos demulceant &minus doc¬
tos erudiant. Plus queuelint
inlectione uel cantu populi
aedificationẽ : quã popula rẽ
uanissimam adulationem ⁊
Qui uero haec doctae ꝑ agere
nequeunt : erudiantur prius
amugistris. & instructihȩc
udimplere studeant. ut
audientes aedificent sCxXXIIII.
QUI MODUSSIT CORREPTIONIS

Expanded text:
les ad legendum, cantandum et psallendum in ecclesia constituantur, qui non superbe, sed humiliter debitas Domino laudes persolvant; et suavitate lectionis ac melodiae et doctos demulceant, et minus doctos erudiant; plusque velint in lectione vel cantu populi aedificationem, quam popularem vanissimam adulationem. Qui vero haec docte peragere nequeunt, erudiantur prius a magistris: et instructi, haec adimplere studeant, ut audientes aedificent. CAPUT CXXXIV. Qui modus sit correptionis
Abbreviated transcription (Latin):
uod non oposteat sacerdotes
&cdericos fenerantes : usuras
uel quaedicuntur sescupla
idẽ & summa capitis & dimi¬
dium summe percipere:. Lxxvi.

Expanded text:
uod non oporteat sacerdotes et clericos fenerantes usuras, vel quae dicuntur sescupla, id est, et summam capitis et dimidium summae, percipere. CAPUT LXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
uod non oposteat amplius p̃t̃ eos
qui regularit̃ cantores existunt.
qui& decodice canunt alios in
pulpitum conscendere &
in ecdesiu psallere: LxUII.
SUNT DEBEANT EXEUBIN¬

Expanded text:
uod non oporteat amplius praeter eos qui regulariter cantores existunt, qui et de codice canunt, alios in pulpitum conscendere, et in pulpito psallere LXXVII. sunt, debeant exhi
Abbreviated transcription (Latin):
ETNONACEUS NMANENTIS
IN SUO PRETOSITO
Quise mel inclero deputatis.
aut monachorũ uitã exp&iuer
statuimus neq ad militiã

Expanded text:
vel monachis non manentibus in suo proposito. Qui semel in clero deputati sunt, aut monachorum vitam expetiverunt, statuimus neque ad militia
Abbreviated transcription (Latin):
in nr̃is delictis clementersum: :
inalieno peccato rigorem te¬
nere nequaquum debemus:
Multialiorũ uitia cernunt :
suanon aspiciunt: & cũ ipsi
maximis criminib: ob noxii
teneantur : minora peccata
frutrib: nondimittunt: Hr¬
pochritue trabem inoculo suo
consi stentẽ non sentiunt :¬
& herentem festucam inlumi¬
ne fratris intendunt Facilius
rep̃hendimus uitia aliena :¬
quam nrae: Namsȩ pequue
ꝑ uersu in aliis iudicamus ip
nobis nocibilia ec̃ minus sentim:
Et quod in aliis rep̃hendimus :
agereipsi non erubescimus:
Facilius uitia unius cuiusqr
quã uistutes intendimus ⁊
Nec quid boniquis que gesseritas
noscere : sed quid malegerit
perscruta mun¬

Expanded text:
in nostris delictis clementes sumus, in nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus: et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. Facilius vitia uniuscujusque, quam virtutes, intendimus: nec quid boni quisque gesserit cupimus agnoscere, sed quid mali egerit, perscrutamu
Abbreviated transcription (Latin):
gatione sanant᷑: hi qui eo simi¬
tando deliquerant corrigant᷑
Dum unus corripit᷑. plurimi
em̃dant᷑ : Necesseẽ enim ut
ꝓmultorũ saluatione unus
condem netur : quã punius
licentia multi periclitentus
Itaerga delinquentem sermot᷑
ꝓferendus : sicut eius quicor¬
ripitur ex postulat sulus
Quod siopus ẽ aliquã medica
nis arꝑgere lenitatẽ tamen
corde opus ẽ r& inere doctores
ñ nũ quã durisferiunt in cre¬
pationib: subditos : qui tam̃
acaritate eorũ quos corripi¬
unt non recedunt ⁊ Sȩpe
eccłłae censura: arrogantib
uid&ur eẽ suꝑbia: & quod
abonispiefit: cudeliter fie
riputat᷑ a prauis. quia non
discernunt recto oculo quod
abonis rectofitanimo Notan¬
dũ ab omni ponti fice uehem̃ t̃
ut tanto cautius ergu cõmissos
agat. quanto durius axp̃o iudicari formidat. ⁊¬
Namsicut scriptũ. ẽ Inqua
mensura mensi fueritis : re¬
mitiet᷑ uobis : Cotidienã que
omnes delinquimus & in multi

Expanded text:
gatione sanantur, hi qui eos imigatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt corrigantur. 14. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Necesse est enim ut multorum salvatione unus condemnetur, quam per unius licentiam multi periclitentur. 15. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam salutem nis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. 16. Doctores nonnunquam durius feriunt increpationibus subditos; qui tamen a charitate eorum quos corripiunt non recedunt. 17. Saepe Ecclesiae censura arrogantibus videtur esse superbia; et quod a bonis pie fit, cri putatur a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum est, in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Quotidie namque omnes delinquimus Jacob III
Abbreviated transcription (Latin):
Quib: congrue increpans sermo
diuinus cõminatur Pastores
qui pascunt populummeum :
uosdis ꝑsistis gregẽmeũ eietis¬
tis & non uisi tastis eos: Ecce
ego uisi tabo suꝑuos : malitiã
studiorũ uestrorũ : Bonorũ
studia sacerdotum : multadili¬
gentia &iĩ parua plebium
facta ꝑquirunt. Vt dũ inmi¬
nimis subditorum peccatissẽ
a cerrimos prestant. maiores
malos cautos sibi subditosq
ac sollicitos faciant Sicut
riedicimorbos inminentes
curandos suscipiunt : futuros
uero neinripiant medicinae
obiectu quadam praescientia
antecedunt: ita & docto resboni
sic ea quae male acta sunt rẽses¬
cant. ut eaquue ammitti poss̃.
neꝑ p&rentur. doctrina suc
currente p̃ueniant: Quiblan &¬
do uerbo castigatus non corri
gitur : acrius necesse est argu
quod occultȩ sanarinescit:
manifeste debeat emendarii
Mani festa peccata: non sup
occulta correctione purgandar
Palam enim sunt arguendi qui
palã nocent. Vtdũ aꝑta obiur¬

Expanded text:
Quibus congrue increpans sermo Quibus congrue increpans sermo divinus comminatur: Pastores qui pascunt populum meum, vos dispersistis gregem meum: ejecistis, et non visitastis eos. Ecce ego visitabo super vos malitiam studiorum vestrorum . Bonorum studia sacerdotum, multa diligentia etiam parva plebium facta perquirunt: ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea, quae male acta sunt, resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina sua succurrente praeveniant. Qui blando sermone castigatus non corriggitur, acrius necesse est ut arquod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objur
Abbreviated transcription (Latin):
non recipiunt . sed dispiciuNt
&spernunt : Nec alterius
delictum tamquum a ꝓprio
ingemescunt : D&udibus
ꝑisaiam dñs cõminans dicit
Quidicunt recedea me & non
ad ꝓpinques mihi quia in¬
mundus es : isti fumus er̃
infuro remeo ignis ardensto¬
tudiue: Inde ẽ : quod ap̃os¬
tolus omnib: omnia factus ẽ
Nonimitatione erroris : sedc̃¬
pussionis miseratione. Scili¬
c& utita uitia aliena fler&:
quem ad modum sitali &ipse
inplicar&ur errore: Boni
pastores : populidebentde¬
licta flere & totos se planctb
tradere. Imitantes hicremiã
ꝓphu&am dicentem : Quis
babit capiti meo aquã. & oculis
meis fontẽ lacrimarũ & plorabo
dieac nocte int̃fectos populimei:
Tamquam ꝓpriaigitur delicta
plebis peccata sacerdos flere deb&:
sed uffectu conpatiendi non ac¬
Ntione commiss: Nonnullip̃¬
sules gregis quosdam ꝓpeccato
a cõmunione ciciunt ut peniteaNT
sed quali soste uiuere debeant.
admelius exhostando ñ uisitaN

Expanded text:
non recipiunt, sed despiciunt et non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus comminans, dicit: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens tota die . Inde est quod et Apostolus omnibus omnia factus est , non imitatione erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant.
Abbreviated transcription (Latin):
Si non fueris locutus ut secusto¬
diatimpius auia sua : ille in
iniquitate sua mori & ur
Sanguinem uero eiꝰ demanutua
requiram: sic enĩ heli sacerdos:
ꝓfiliorum iniquita tedamna¬
tus ẽ : Etlic& cosdelinquentes
admonuit. sed tam̃ non ut
opostebat redar guit
Sacerdotes ex quireredebent
peccata populorum : & sagaci
sollicitudineunum quemq:
ꝓbare: iuxtutestimoniũ dñi
adhieremiã loquentis ⁊ Pro¬
batoreminquid dedite in popu¬
bent subiectorũ utemendatos
lucrifacerepossint ⁊ Sicutaut̃
peccatorẽ conuenit arguiita
iustũ non exulcerari. Sacerdo¬
tescuram debent hubere dehis
quipereunt: ut eius redar¬
gutione. aut corrigantura
peccatis. Aut siin correctibiles
exsistnt abecderia se pareN
Atrociter arguunt᷑: qui decipi¬
endo peccantes non solũ quia¬
non arguunt propeccato.
sed &iam adelanter decipiuNt
Dicente ꝓphudia Eterunt
quibeatificant populumistũ
seducentes : & quibeatificant᷑
p̃cipitati Atrociter iterum
arguuntur : quipec cantem

Expanded text:
Si non fueris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ille in iniquitate sua morietur; sanguinem vero ejus de manu tua requiram . Sic enim Heli sacerdos pro filiorum iniquitate damnatus est, licet eos delinquentes admonuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in popubent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut sacerdotali redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem
Abbreviated transcription (Latin):
fices. factis eindentib clamant
posse& debere fieri quod fecer̃:
si scirentrẽs ecclesiae debere
contemni: num quã eas haberent
qui omnia sua reliquerant
isi discipul renuntiauerunt om¬
dandis nib: quac habebant : non ut por¬
sessores sedut ꝓcuratores facul¬
tates ecłue possidebant: Etid¬
circostientes nibi laliud ẽẽ res
eclłae . nisi uotu fidelium. prȩ¬
tiu peccatorum. & patrimo¬
niapauperum : non eas uindi¬
cauerunt inusus suos ut ꝓprias:
sed ut commendatas pauperib
diuiserunt: Hoc ẽ possidendo
contemnere : non sibi sed aliis
possidere: Nechaben dicupi¬
ditatem ecclłae facultutes ambi¬
re. sed euspiu&ute subueniendi
suscipere, quod hab& ecdesia :
cumomnib: nibil habentibus
hab& commune: Nec aliquid
inde eis qui sibi desuo sufficiur
erogare : quandonihil aliud¬
sit habentib: dare quã ꝑdere s

Expanded text:
fices, factis evidentibus clamantfices, factis evidentibus clamantposse et debere fieri quod feceruntsi scirent res ecclesiae debere contemni, nunquam eas debuerant qui omnia sua reliquerant sti discipuli, renuntiaverunt omnibus quae habebant non ut possessores, sed ut procuratores facultates ecclesiae possidebant. Et idcirco scientes nihil aliud esse res ecclesiae, nisi vota fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum; non eas vindicaverunt in usus suos, ut proprias, sed ut commendatas pauperibus diviserunt. Hoc est enim possidendo contemnere, non sibi, sed aliis possidere; nec habendi cupiditate ecclesiae facultates ambire, sed eas pietate subveniendi suscipere. Quod habet ecclesia, cum omnibus nihil habentibus habet commune, nec aliquid inde eis qui sibi de suo sufficiunt debet erogare, quando nihil aliudhabentibus dare quam perdere.
Abbreviated transcription (Latin):
pedit facultates ecclesiȩ
possideri : & ꝓprias ꝑ¬
fectionis amore contẽni ⁊
Non enim ꝓpriuesunt ̃
sed communes ecclesiae facul¬
tates: Etideo quis quis omni¬
bus quaehabiut dimissis
autuenditis: fitrei suue con¬
temptor. cum p̃positus fue¬
rit factus ecclesiae . omnium
quue hab& ecclesia ÷ efficitur
dispensator: Deniq sc̃s pau¬
linus ut ipsi melius nostis: in¬
gentia p̃diaquue fuerunt sua
ueñdita pauperibus erogauit:
Sed cum postea factus c&̃ cp̃s
cultates sed fidelis sime dis¬
pensauit: Quo facto satis osten¬
ne con tempni : & sine impedi¬
mento ꝑfectionis posse eccłae
faculta tes quue sunt ꝓfecto
communia possidere : Quid
omnia sua aut parenibus re¬
liquid. autuendita paupe¬
rib: ero gauit : His tum̃
cuminerito ꝑ fectionis suue¬
fier& ecclesiae ire latensis ep̃s
Quodillatunc habebatecclesia
non solum possedit : sed &uam
acceptis fidelium numerosis
hereditatib ampliauit: Isti
ergo tam scĩ tamq ꝑfecti ponti¬

Expanded text:
pedit facultates ecclesiae possideri, et proprias perfectionis amore contemni. Non enim propriae sunt, sed communes ecclesiae facultates; et ideo quisquis omnibus quae habuit dimissis aut venditis, fit rei suae contemptor; cum praepositus fuerit factus ecclesiae, omnium quae habet ecclesia efficitur dispensator. Deinde sanctus Paulinus ut ipsi melius nostis ingentia praedia, quae fuerunt sua, vendita pauperibus erogavit; sed cum postea factus esset epicultates, sed fidelissime dispensavit. Quo facto satis ostennem contemni et sine impedimento perfectionis posse ecclesie facultates que sunt profecto communia possideri. 206 omnia sua aut parentibus reliquit aut vendita pauperibus erogavit? Is tamen cum merito sue perfectionis fieret ecclequod illa tunc habebat ecclesia non solum possedit, sed etiam acceptis fidelium numerosis haereditatibus ampliavit. Isti ergo tam sancti, tamque perfecti ponti
Abbreviated transcription (Latin):
arationis tergonumquãre¬
cedat: Tunc enim robustius
contrauitia erigitur : cum sub¬
ditarationi famulatur
Quantum lib& ira exrelorecti¬
tudinis surgat : in moderatã
mentẽ delacerat rationi ꝓtinꝰ
serui re contempnit: Et taNło
sein pudentius dilatat: quanto
in patientiae uitiorũ uistutẽ
putat: Neces se ẽ ut hocante
omnia qui zelorectitudinis
mou& adtendat : neira ex¬
tramentis dominiũ transeat.
sed inultione peccati tempus
modũq: considerans surgentis
animiꝑturbationem subtilius
r& ractando restringat.
animositatem reprimat..
& motus feruidos sub aeqͥ¬
tatedis ponat. Vteo fiat
iustior ultor alienus : quo
prius extrat uictor suus :
q uizedorectitudinis mou&
siccul par delinquentium
corrigat : ut ante ipsequi
corrigit ꝑ pacientiam eres¬
cat. ut feruorem suum trans¬
cendendo diiudic&. neintẽ¬
peranter excitatus ipsorelo
rectitudinis. longe a rec¬
titudine oberr&¬

Expanded text:
a rationis tergo nunquam rea rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim robustius contra vitia erigitur, cum subdita rationi famulatur. Nam quantumlibet ira ex zelo rectitudinis surgat, si immoderata mentem vicerit, rationi protinus servire contemnit. Et tanto se impudentius dilatat, quanto impatientiae vitium virtutem putat. Unde necesse est ut hoc ante omnia, qui zelo rectitudinis movetur, attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius retractando restringat, animositatem reprimat, et motus fervidos sub aequitate disponat: ut eo fiat justior ultor alienus, quo prius exstitit victor suus. Qui zelo rectitudinis movetur, sic culpas delinquentium corrigat, ut ante ipse qui corrigit, per patientiam crescat, ut fervorem suum transcendendo dijudicet, ne intemperanter excitatus, ipso zelo rectitudinis longe a rectitudine aberr
Abbreviated transcription (Latin):
tudine mentẽ agitat : eimox
aciem obscurat. ut altio¬
raihdo motione non uideat.
quueben eprius tranquilla
cernebat Sed inde subtilius
post paululum intranquillitate
largius apperit. quachic inter¬
im ꝑ commotionẽ claudit
Etunde mens turbatur neuideat
indepficit ut ad uidendũ uerius
clarescat: Sicut infirmanti
oculo cum colliriũ mitatur lux
penitus negatur Sed inde eã
p̾paululum ueraciter recipͥit:
undehanc ad tempus salubrit᷑
amitat: Nunquam cõmo¬
tioni contemplatio iungitur :
nec p̃uale mens ꝑturbata cons¬
picere: ad quodiux tranquilla
uala inhiare quiana solis
radius cernitur cum cõmotȩ
nubas cueli faciem obducunt:
Nec tarbatus fons respicientis
Quia quo tius qinda palpitat¬
in especiem similitudinis obs¬
curati Cumꝑ telum anim
mou&ur : curandum sũ mo¬
pere ẽ : ne haec eademq: ins¬
trumento uistutis ad sumit᷑
mentiira domin&ur: Nec
quasi dõmina praeeat: sed ue¬
lud ancilla ad obsequiũ parata

Expanded text:
tudine mentem agitat, ejus mox tudine mentem agitat, ejus mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius post paululum in tranquillitate largius aperit, hic interim per commotionem claudit: et unde mens turbatur ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat. Sicut infirmanti oculo cum collyrium immittitur, lux penitus negatur: sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Nunquam vero commotioni contemplatio jungitur; nec praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vix tranquilla valet inhiare: quia nec solis radius cernitur, cum commotae nubes coeli faciem obducunt, nec turbatus fons respicientis quia pro ejus unda palpitatin se speciem similitudinis obscurat. Sed cum per zelum animus movetur, curandum summopere est, ne haec eadem, quae instrumento virtutis assumitur, menti ira dominetur: nec quasi domina praeeat, sed velut ancilla ad obsequium parata,
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. si adhuc eam in firmari
insuis actib conspicit re¬
missiorem &clementiorem
sc̃minime ostendat: Scrip¬
tum ẽ ⁊ Filiue tibi sunt : ser¬
uacorpus illurum : & nonos¬
tenda shilarem faciemtiuc̃
adillas ⁊ Infirmae quippeani¬
mae. atq ad appocitũ mundi
deditae. aliquando melius
ex seueritate seruantur. ut
obfirmata facies id ẽ ꝑseue¬
ritatiscustodiã ab omnispẽ
fribulue remissionis obducta
in constantẽ aninimã terreat:
acque adelectatione uitioꝵ
districtionis uigore cons¬
tringat: Quod cum adoe¬
tore agitur : semꝑ necerse
ẽ ut dulcedo & humilitar
incordeteneatur : Quaten:
& multum am& : & num¬
quam contracum ꝑ elatio¬
nem suꝑbiat: Cuita men
doctos auditoris animam :÷
cum inomne quod inhacui¬
taagitus temptationum
laqueos ad ponipos sede nun¬
tiat: Vtdũ ubiq fitmens
pauida ubiq circurbs pecta
quanto timidior tanto uigi¬
lantior uiuat: Ipse nãque
telus rectitudinis duma quie¬

Expanded text:
tiat, si adhuc eam infirmari tiat, si adhuc eam infirmari in suis actibus cernit, remissiorem et clementiorem se minime ostendat? Scriptum est: Filiae tibi sunt? Serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Infirmae quippe animae, atque ad appetitum mundi deditae, aliquando melius ex severitate servantur: ut obfirmata facies, id est, per severitatis custodiam ab omni spe frivolae remissionis obducta, inconstantem animam terreat, atque a delectatione vitiorum districtionis vigore constringat. Quod cum a dotore agitur, semper necesse est, ut dulcedo et humilitas in corde teneatur; quatenus et multum amet, et nunquam contra eum per elationem superbiat: cui tamen doctor auditoris animam, cum in omne quod in hac vita agitur, tentationum laqueos apponi posse denuntiat; ut dum ubique fit mens pavida, ubique circumspecta, quanto timidior, tanto vigilantior vivat. Ipse namque zelus rectitudinis, dum inquie
Abbreviated transcription (Latin):
qui eẽ seomi potentis dñifiliũ
moribus demonstrat. atque
a nobilitate intima operum
suorum ignobilitate nondis¬
crepat, Quae in altari tota
cremari p̃cipitur : ut uidelic&
holo chaustum fiat: Simila
itaque in sastagine est : mun¬
dumens iusti inzelispiritalis
afflictione : quae ꝑ sollicitudinẽ
animarum frigitur & non so¬
lum sacrificium : sed & ium
holo chaustum dño eẽ deputat᷑ :
Sumamus igitur sastuginem
ferrcam : & ponumus cammu¬
rum ferreum internos & ci¬
uitatem: Id est : ad sumamus
relum fostem ut in t̃nos & au¬
ditoris nr̃i animum. inuenia¬
mus hanc pmodum fostem
munitionẽ ⁊ Tunc enin hunc
umurũ ferreũ inuenturi sums ÷
si nunc eum fostiter tenemus
Videlic& docendo custodiendo
suadendo in crepando mulcendo
seueritate : ꝑ erechielem
recte subditur: & obfirma
bis faciem tuam ad eam : &
obfirma refaciem adhieru¬
sulem inlatere des criptam :
nisiut ei animae cuicaelestis
pacis uisionem doctor denun¬

Expanded text:
qui se esse omnipotentis Domini filium qui se esse omnipotentis Domini filium moribus demonstrat, atque a nobilitate intima operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Simila itaque in sartagine, est munda mens justi in zeli spiritalis afflictione, quae per sollicitudinem animarum frigitur: et non solum sacrificium, sed etiam holocaustum Domino esse deputatur. Sumamus igitur sartaginem ferream, et ponamus eam murum ferreum inter nos et civitatem, id est, assumamus zelum fortem, ut inter nos et auditoris nostri animum inveniamus hanc postmodum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custsuadendo, increpando, mulcendo, severitate per Ezechielem recte subditur: Et obfirmabis faciem tuam ad eam , etobfirmare faciem ad Jerusalem in latere descriptam, nisi ut ei animae cui coelestis pacis visionem doctor denun
Abbreviated transcription (Latin):
riꝑlegem simila in sacrifi¬
ciumiub& : Scriptum
quippe ẽ , Insastagineoleo
consꝑsa frig&ur offer&¬
que eã calidã inodorẽ sua¬
uissimum dño ⁊ Sacerdos qui
patris iure successerit. & tota
cremabitur in altari : tunc si¬
mila in sastagine frigitur :
cum munda mensiusti ꝑreli
scĩ ardorem crematur:
Qquaecons ꝑgioleo p̃cipitur:
id ẽ caritatis miseri cordiaemis¬
ceri. quae in conspectu omni¬
potentis dĩ ard& & luc&
Cons pergaturergo oleo mens
qua e in sastagine frigit᷑: quia
scĩ celidistrictio. necesse estut
exmiseri cordiae uis tute & ar¬
deat & clurescat ⁊ A mat enim
eundẽ ipsũ quẽ insequi uid&
Vnde & calida inodorem sua¬
uissimum dño offerrip̃cipit᷑:
quia si amorẽ telus non hab&.
eaq̃ de sastagine offestur calorẽ
simila amisit Notandũ ual¬
deẽ quissimilã offerrip̃cipit
Videlic& : sacerdos qui patrir
iuresuccesstrit: Illeenim
sacerdos patris iurȩ succedit :

Expanded text:
per legem simila in sacrifiper legem simila in sacrificium jubetur. Scriptum quippe est: In sartagine oleo conspersa frigetur, offeretque eam calidam in odorem suavissimum domino sacerdos, qui patri jure successerit, et tota cremabitur in altari . Tunc simila in sartagine frigitur, cum munda mens justi per zeli sancti ardorem crematur. Quae conspergi oleo praecipitur, id est charitatis misericordia misceri, quae in conspectu omnipotentis Dei ardet et lucet. Conspergatur ergo oleo mens, quae in sartagine frigitur, quia sancti zeli districtio necesse est ut ex misericordiae virtute et ardeat et clarescat. Amat enim eumdem ipsum quem insequi videtur. Unde et calida in odorem suavissimum Domino offerri praecipitur, quia si amorem zelus non habet, ea quae de sartagine offertur, calorem simila amisit. Notandum valde est quis similam offerre praecipitur, videlicet sacerdos qui patri jure successerit. Ille enim sacerdos patri jure succedit,
Abbreviated transcription (Latin):
firmor: Quis scandali¬
zatur & ego nonuror
Ipsum suũ corquodanimarũ
zelosuccenderat : quid aliud
quã quasi sastaginẽ fecerat ⁊
inquo amoreuistutum con¬
trauitia ardebat. Quod
enm urebatur : sastago¬
erat: In ardescebat enim
& quoquebat : quia incende¬
batur a maritudine seduir¬
tutum alimenta p̃parabat.
ex sua afflicta cogitatione ⁊
Quidẽ quod erechaiel ꝓph&ã
sastaginem interse & ciuitatẽ.
murum ferreum ponit. nisi
quodiidem fostis ⁊elus qui nunc¬
inmente doctoris agitur.
indie extremi iudicii. int̃ eũ
&animam quam auitus ze¬
latus testis.ẽ. ut & siaudire
is quidoc&ur noluerit. doc¬
tortamen ꝓ relo quod ex hi¬
b& deauctoris neglegentia
reus nonsit: Murum
ferreum ꝓphu&ainter se
& ciuitatem ponit. quainul¬
tionis tempore. indedoctor
adamnationis periculo mi¬
nuitur : undenunc ꝑzelum
custodiae cordis frixuram
patitur: Quantũ frixura
cordis quae ꝑ sp̃alem zelum
agitur om̃pidñ oplaceat
A ꝑteostenditur cumoffer

Expanded text:
firmor? Quis scandalifirmor? Quis scandalizatur, et et ego non uror ? Ipsum suum cor, quod animarum zelo succenderat, quid aliud quam quasi sartaginem fecerat, in qua amore virtutum contra vitia ardebat ? Quod enim urebatur, saerat. Inardescebat enim et coquebat, quia incendebatur amaritudine; sed virtutum alimenta praeparabat ex sua afflicta cogitatione. Quid est quod Ezechiel propheta sartaginem inter se et civitatem murum ferreum ponit , nisi quod idem zelus in mente doctoris agitur, in die extremi judicii inter eum et animam quem a vitiis zelatur, testis est? ut et si audire is qui docetur noluerit, doctor tamen pro zelo quam exhibet, de auctoris negligentia reus non sit? Murum ergo ferreum propheta inter se et civitatem ponit, quia in ultionis tempore, inde doctor a damnationis periculo munitur, unde nunc per zelum custodiae cordis frixuram patitur. Quantum vero frixura cordis, quae spiritali zelo agitur, omnipotenti Deo placeat, aperte ostenditur, cum offerri
Abbreviated transcription (Latin):
ritiȩ meae ac futiiri finis recordat᷑.
ingemui & uolius arcina episcopat᷑
meideposita elongare fugiens & ma¬
nere in solitudine. & ibi ex pectare
dm̃quis aluũ mefacer& apusilla¬
nimitatemea & ab ipsa in tolerabi
DIS DOCTOAIBUS
em furoris. disciplinae
modum ad inmanitatem
crudelitatis conuestunt:
Etundeemenda re subditos
poterant: inde potius uul¬
nerant ⁊ Ideo sine men su¬
ra ulciscitur culpas p̃po¬
situs iracundus : quia cor
eius disꝑsum inrerum
curis non colligitur in amo¬
rem unius deitatis Mens
enim solita indi uersis.
catena caritatis non ads¬
tringitur : sed malelaxa¬
ta muleadomnem occasio¬
nem mou&ur
mnis spiritalis telus:
doctoris animum frigit.
quia ualdecruciaturdum in¬
firmos quosq: a& nade serere :
& rebus temporalib: delec¬
tari conspicit: Nullum
quippe omni potentidõ
taleẽ sacrificium : qualeẽ
telus animarum. Sicut
psalmistaait : Telusdom:
tuae comedit me: Pauł
a postolus. relo animarũ
cruciatus: dicebat : Quis
infirmatur &egononin¬

Expanded text:
ritiae meae ac futuri finis recordatus ingemui, et volui, sarcina episcopatus mei deposita, elongare fugiens, et manere in solitudine, et ibi exspectare Dominum, qui salvum me faceret a pusillanimitate mea, et ab ipsa intolerabilidis doctoribus,em furoris, disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt: et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. Ideo sine mensura ulciscitur culpas praepositus iracundus: quia cor ejus dispersum in rerum curis, non colligitur in amorem unius deitatis. Mens enim soluta in diversis, catena charitatis non astringitur: sed male laxata, male ad omnem occasionem moveturmnis spiritalis, etc. zelus doctoris, animum frigit: quia valde cruciatur, dum infirmos quosque aeterna deserere, t rebus temporalibus delectari conspicit. Nullum quippe omnipotenti Deo tale est sacrificium, quale est zelus animarum, sicut Psalmista ait: Zelus domus tuae comedit me . Paulus apostolus zelo animarum cruciatus, dicebat: Quis infirmatur, et ego non in
Abbreviated transcription (Latin):
peius ẽ ñ nulligrauit̃ fatigati depere¬
unt: Quos sedemanu nr̃a dñs requi¬
siturũ t̃ribilit̃ cõminat᷑ dicens
Requirã oues mcas de manu pastoꝵ¬
&cessare eos faciã ut ultraiã ñ pascaNt
greges meos Quod quidẽ aliud quã
pastores qͥ sem&i psosñ greges meos
pascunt sublimitate suȩ dignitati s expoliẽ
& int̃ reꝓbos qui a honorem suum
noluerunt custo dire piciam¬
sent̃ Horũ & hissimiliũ consideratione

Expanded text:
pejus est, nonnulli graviter fatigati deperepejus est, nonnulli graviter fatigati depereunt, quos se de manu nostra Dominus requisiturum terribiliter comminatur dicens: Requiram oves met cessare eos faciam, ut ultra jam non pascant greges meos. Quod quid est aliud, quam pastores qui semetipsos, non greges meos, pascunt, sublimitate suae dignitatis exspoliabo, et inter reprobos, quia honorem suum noluerunt custodire, projiciam? Horum et his similium consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
nis quido ñ credit : qđ aut̃ dic̃
uaepastorib istud uȩ ꝓmale¬
dietopotiie pustoꝵ nomina
nossignificari. quis non intel¬
legat. nisi qui futura non cogi¬
tat: Greger dñi pascendos pas¬
tores facti suscipimus : & nos
ipsos puscimus quando ñ gre¬
gũ utilitati prospicimus s qđ
foueat &augeat nr̃as uolun¬
tates attendimus. Lac& la¬
nas ouiũ xpĩ oblationib: quo¬
tidianis. acdecimis fideliũ gau¬
dentes accipim: & curã pascen¬
deponim :: Nonsanamus spi¬
ritali consilio : peccatis infirmũ⁊
Non sacerdo tuli ope consolidam:
aut reficim: diuersis tribulatio¬
nib fraccũ : ñ aduiã salutis re¬
uocamus erroneũ ñ requirim:
sollicitudine pustorali ueniac
disperatione iam ꝑditum
Adhoc tantũ potentes effecti ił
nob in subiectosdominationẽ
tiran nicã uindicem : Vtñ afflictos
c̃trauiolentiã potentũ qͥ in eos ferarũ
more seuiunt defendam: Indeẽ qđ tã
a potentib huiꝰ mundi: quã a nob̵ qđ

Expanded text:
nisi qui Deo non credit? Quod autem dicit: Vae pastoribus, istud vae pro maledicto poni, et pastorum nomine nos significari quis non intelligat, nisi qui futura non cogitat? Greges Domini pascendos pastores facti suscipimus; et nos ipsos pascimus, quando non gregum utilitati prospicimus, sed quid foveat et augeat nostras voluptates attendimus. Lac et lanas ovium Christi, oblationibus quotidianis ac decimis fidelium gaudentes accipimus, et curam pascendeponimus. Non sanamus spirituali cNon sacerdotali ope consolidamus, aut reficimus, diversis tribulationibus fractum. Non ad viam salutis revocamus erroneum. Non requirimus sollicitudine pastorali veniae desperatione jam perditum. Ad hoc tantum potentes effecti, ut nobis in subjectos dominationem tyrannicam vindicemus, non ut afflictos contra violentiam potentum, qui in eos ferarum more saeviunt, defendamus. Inde est quod tam a potentibus hujus mundi, quam a nobis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
requiram gregẽ meũ de manu
eoꝵ: & cessare eosfaciã utultra ñ
pascant gregẽ nec pascant am¬
plius pustoressem&ipsos ⁊
quis ad hȩc ñ intremescat . quis
ista sine in tolerabili m&iu futu¬
rȩ examinationis accipiat
nis qui a ut non intellegit aut
futura p̃credit : s omnia q̃d t̃ob
seruure uoluit tã aꝑteposuit
&itu sui nominis auetoritate

Expanded text:
em meum de manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem: nec pascant amplius pastores semetipsos. Quis ad haec non intremiscat? Quis ista sine intolerabili metu futurae examinationis accipiat? nisi qui, aut non intelligit, aut futura non credit: sed omnia quae Deus observare voluit, tam aperte posuit, et ita sui nominis
Abbreviated transcription (Latin):
fuit non consolidustis : & quod
acgrotum non sanastis : Quod
fractũ c̃ non alligastis: & quod
abiectum non reduxistis :
Quod perierat nonquue sistis s
cũ austeritate imperabatis eis &

Expanded text:
fuit, non consolidastis, et quod aegrotum non sanastis; quod confractum est, non alligastis, et quod abjectum, non reduxistis; quod perierat, non quaesistis, sed cum austeritate imperastis ei et
Abbreviated transcription (Latin):
nonut meliores sed utditio¬
res: Necut sanctiores: sedut
honoratiores simus cu&eris
p̃eẽ festinamus : Negregem
dñi qui nobis pascendus tuen¬
dusq cõmissus ẽ : sed nostras
uoluntates. dominationem
diuitias. & cu& erablundim̃ ta
carnalit̃ cogitamus : Pastores
diciuolumus: nec tamen eẽ
contendimus: Officiinr̃i uita¬
mus luborẽ : app&imus dignita¬
tem: Inniundorũ spirituum
feras agrege dilucerando non
pellimus : & quod eis reman¬
serit ipsi consumimus quando
peccantes diuites uel potentes
non solum non arguinus sed &iã
ueneramur: Nenobis aut mu¬
nera solita offensi nondiligant :
aut obsequia desiderata subdu¬
cant: Acsimunerib eorum &
obsequiis capti : immo ꝑhaec illis
autde futuro iudicio forinidam:
Et ideo minaciter suꝑbiam nr̃am
diuinus sermo contundit : sed
nr auditur nibi lunde ꝓficiamus
ad mittit: Quap̃ sentis iutae capti
dulcedine. quue poena negle¬
nolumus cogitare⁊ In pustores

Expanded text:
non ut meliores, sed ut ditionon ut meliores, sed ut ditiores, nec ut sanctiores, sed ut honoratiores simus, caeteris praeesse festinamus. Nec gregem Domini, qui nobis pascendus tuendusque commissus est, sed nostras voluptates, dominationem, divitias, et caetera blandimenta carnaliter cogitamus. Pastores dici volumus, nec tamen esse contendimus. Officii nostri vitamus laborem, appetimus dignitatem. Immundorum spirituum feras a grege dilacerando non pellimus: et quod eis remanserit, ipsi consumimus, quando peccantes divites vel potentes, non solum non arguimus, sed etiam veneramur, ne nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desiderata subducant. Ac si muneribus eorum et obsequiis capti, imo per haec illis aut de futuro judicio formidamus. Et ideo minaciter superbiam nostram divinus sermo contundit, sed noster auditus nihil, unde proficiamus, admittit; quia praesentis vitae capti dulcedine, quae poena neglinolumus cogitare. In pastores
Abbreviated transcription (Latin):
tionem principũ : qui ex me¬
rito plebis p̃uaricantur
Sententia damnantur chum
filii noe. qui suorũ p̃positoꝵ
culpas inpublico ꝓdunt:
sicutcham quipatris puden¬
da non operuit . s deridenda
monstrauit: Habituri sem
meritũ & iaf& h: qui reue¬
rent̃ operiunt quae patres
suos excessis secognoscunt
sitam̃ patrũ facta non dili¬
gant. s tantum operiant nec
imitent : Nams quip̃ posttos
suos ꝑuerse iudicant : dumt̃¬
renis studis eos plus uiderin.
eẽ intentos siuel parum iã
ipsi despiritalib cognoue¬
rint: Pectores ergo iudican¬
di adõ sunt : a suis autem
subditis nequaquã iudicandis :
Exemplo dñi qui ꝑ seuendentes
columbas: & num mulurioꝵ
mensas ꝓprio euestit flagello
exorbitã uerit rector : tunc
erit arguendus a subditis:
Promorib: uero reꝓbis : tole¬
randus magis quũ distrin¬
CRIPTIO CARNALIVN UI¬
UEN TIṼ SACERDOTVN
ed nos p̃sentibus delectati
dum inhacuta commo¬
dantã & honcres inquirim:

Expanded text:
tionem principum, qui ex metionem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt, sicut Cham qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit. Habituri sunt Sem meritum et Japhet, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus viderint esse intentos, si vel parum jam ipsi de spiritalibus cognoverint. Rectores ergo judicandi a Deo sunt, a suis autem subditis nequaquam judicandi sunt, exemplo Domini, qui per se vendentes columbas et nummulariorum mensas proprio evertit flagello exorbitaverit rector, tunc erit arguendus a subditis. Pro moribus vero reprobis tolerandus magis quam distrincriptio carnaliter viventium sacerdotum, Sed nos praesentibus, etc. delectati, dum in hac vita commoda nostra et honores inquirimus,
Abbreviated transcription (Latin):
diuini consilis ordinantur p̃¬
positi. mundana & exteriora
sectantes : Vtdum temporalib:
rebus sẽtotos inpendunt
spiritales. tuitiorem uita con¬
templationis exerceant. Quia
dura sunt quia& euiuere uolen¬
tium : sarcina curarum episco¬
palium: prouid& sȩped s̃ curis
deditos suecularib: ad susceptio¬
nem regiminis. Vt dum hi ex¬
teriora sine tuedio ꝓcurant. spi¬
ritales : rebus interiorib: sine
in pedimento rerũ terrenarũ
deseriuiant: Dĩ ergo ordinem
accusat a quo instituuntur:
quiepiscopor condemnat. dum
minus spiritalia s magis t̃rena
sectantur Ex diuini enim taber¬
naculi dis postione : obiniurias
mundi ferendas & turbines quos¬
dum institui ep̃os saecularibus
curis insistentes. Vt hi qui inte¬
rius suꝑ nadesiderant : nullo
terreno obsistente negotio li¬
berius hoc quodamant intendant
Nonẽ itaq: iudicandus aplebereo¬
tor in ordinatus : dum magis
nouerint populi sui fusse
meriti. ꝑ uersi regimen sus¬
cepisse pontificis: Namꝓ

Expanded text:
divini consilii ordinantur praepositi, mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spiritales tutiorem vitam contemplationis exerceant. Quia durae sunt quiete vivere volentibus sarcinae curarum episcopalium, providet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis: ut dum hi exteriora sine taedio procurant, spiritales rebus interioribus sine impedimento rerum terrenarum deserviant. Dei ergo ordinem accusant, a quo instituuntur, qui episcopos condemnant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divina enim constat tabernaculi dispositione, ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam institui episcopos, saecularibus curis insistentes: ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant, intendant. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti, perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro
Abbreviated transcription (Latin):
suũ : & nominis diffinitione
p̃latanitat᷑. eẽ. quoddicitur:
Sienim deros grece . lutine sors
appellat᷑ : ꝓꝑterea uocanter
clerici qui a de soste sunt dñi
clericorũ ẽ⁊ Etquia uelut ip̃se

Expanded text:
ne praelata, nitatur esse quod dicitur. Si enim κλήρος Graece, Latine sors appellatur, propterea vocantur clerici, quia de sorte sunt Dominclericorum est. Et quia vel ipse
Abbreviated transcription (Latin):
inquid eis ad nuntia: Sediam qͥd
ad nunti& Audiamus: Si medi¬
cente adimpium impiȩ moste
moriacris Non fueris locutus
ue secustodiat impius auia sua. ip¬
seimpius in iniquitate sua mori&᷑
sangiunẽ uero cius demanutua
requiram: Quid potuit exp̃ssius
quid aꝑtius potest dici : sumpio
inquid locutus non fueris. ut se
abimpiu&ate custodiat. & illepo¬
rierit sanguinẽ ei demanutua
requiramHooe dicere :
Si ei peccata sua non ad nuntiaue¬
ris. si cum non argucris ut ab
impia&atesua conuestatur &
uiuat. & cequinon increpasti.
&ipsum quite tacente peccauit
flammis ꝑennib ꝑdam: quis
rogotam saxei pectoris. quistã
ferreus erit. quem sententia
ista non terreat quistam̃ alic¬
nus a fidequi sententia e isti ñ credat

Expanded text:
inquit, eis annuntia. Sed jam quid inquit, eis annuntia. Sed jam quid annuntiet, audiamus. Si me dicentmorieris, non fueris locutus, ut se custodiat impius a uia sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem vero ejus de manu tua requiram. Quid potuit expressius, quid apertius potest dici? Si impio, inquit, locutus non fueris, ut se ab impietate custodiat, et ille perierit, sanguinem ejus de manu tua requiram. Hoc est dicere: Si ei peccata sua non annuntiaveris, si eum non argueris ut ab impietate sua convertatur, et vivat; et te, qui non increpasti, et ipsum, qui te tacente peccavit, flammis perennibus perdam. Quis rogo tam saxei pectoris? quis tam ferreus erit, quem sententia ista non terreat? quis tam alinus a fide, qui sententiae isti non credat