comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq sterili ficulneę cophinũ stercoris.
id est infructuosȩ menti pinguedinẽ la¬
mentationis adinouerent. Seo hab& hoc
qđ mox ut in culpa labit᷑. a sui adhuc
longius cognitione separatur. Hoc ipsũ
uamnq malun qđ agit: menti se obicem
aute oculũ rationis interserit. VUnde fit.
ut anima prius uoluntariis tenebris
obsessa: postmodũ bonum iam nec qđ
querat agnoscat. Quanto enim magis
malis adher&: tanto minus intelligit
bona quȩ ꝑdit. Lux quippe ueritatis
quia subtiliter reꝓboꝵ culpas examinat:
quo habita negligit᷑. eo ꝑmittit districtiꝰ
iucdicans. ut nec ip̃a amissa reqͥratur. Et
cũ ab actu repellit᷑. fugit a sensu: ut
cuius quasi facies in opere contempnit᷑ ÷
eius ꝑ recordationẽ iam nec terga uide¬
antur. hĩc itaq ẽ qd̃ repbi malis subiecti:
flendio scelerib gaudent. De quibus
ꝑ salomonẽ ar. Qui letantur cũ male¬
fecerint: & exultant in reb pessunis.

Expanded text:
atque sterili ficulneae cophinum stercoris, atque sterili ficulneae cophinum stercoris, id est infructuosae menti pinguedinem lamentationis admoverent! Vet. XV. 37. quod mox ut in culpam labitur, a sui adhuc longius cognitione separetur. Hoc ipsum namque malum quod agit menti se obicem ante oculum rationis interserit. Unde fit ut anima prius voluntariis tenebris obsessa postmodum bonum jam nec quod quaerat agnoscat. Quanto enim magis malis adhaeret, tanto minus intelligit bona quae perdit. Lux quippe veritatis quia subtiliter reproborum culpas examinat, quo habita negligitur, eo permittit districtius judicans, ut nec amissa requiratur; et cum ab actu repellitur, fugit a sensu, ut cujus quasi facies in opere contemnitur, ejus per recordationem jam nec terga videantur. Hinc itaque est quod reprobi subjecti flendis sceleribus gaudent, de quibus per Salomonem dicitur: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis .
Abbreviated transcription (Latin):
in nullo discrepat uita prauoꝵ: quia
cũ ꝓ amore mundi aliqua student lici¬
ta atq honesta agere: quasi planum in
suꝑficie pedem ponunt. Sed repente
pes ad ima labitur : quia eoꝵ actio dum
plura semꝑ appetit. usq ad iniqua & iui¬
cita descendit. Cum g scã ȩccłia huius
temporis contraria tolerat. ad uitã car¬
nalium quos aduersos sibi etiã in ꝓspe¬
ris sustinuit ꝑ memoriam recurrat: &
quoꝵ merito hȩc paciatur agnoscat di¬
cens. In desertis habitabant torrentiũ
& in cauernis terrȩ: uel suꝑ glaream.
Quia enim patrum doctrina destituti st̃.
in desertis torrentium: quia in occultis
se cogitationib tegunt. in cauernis tertȩ.
quia uͦ in presentis scłi mobilitate inten¬
tionẽ suã figere appetunt: suꝑ glaream
habitare referuntur. Seo utuam tales
quia peccata nolunt impugnare temp¬
tantia: flendo tergerent uel cõmissa. Uti¬
nam mala sua saltẽ ꝑpetͣta cognoscerẽt

Expanded text:
in nullo discrepat vita pravorum, quia in nullo discrepat vita pravorum, quia cum pro amore mundi aliqua student licita atque honesta agere, quasi planum in ficie pedem ponunt; sed repente pes ad ima labitur, quia eorum actio dum plura semper appetit, usque ad iniqua et illicita descendit. Cum ergo sancta Ecclesia hujus temporis contraria tolerat, ad vitam carnalium, quos adversarios sibi etiam in prosperis sustinuit, per memoriam recurrat, et quorum meritis haec patiatur agnoscat, dicens: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. Quia enim patrum doctrina destituti sunt, in desertis torrentium, quia in occultis se cogitationibus tegunt, in cavernis terrae, quia vero in praesentis saeculi mobilitate intentionem suam figere appetunt, super glaream habitare referuntur. Sed utinam tales, quia peccata nolunt impugnare tentantia, flendo tergerent vel commissa! utinam mala sua saltem perpetrata cognoscerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ua sunt: ipsi ꝑcipere ꝓ magno concupis¬
cunt. Cauernę autẽ terrę sunt cogitatio¬
nes prauȩ: in quib se ab humanis oculis
abscondunt. Praui quippe ut sunt: ab
hominib uideri refugiunt. Dumq
aliuo quã sunt simulant: sese in consei¬
entiȩ suȩ latibulis. quasi in terrȩ cauer¬
nis occultant. Qui cuncta hȩc non age¬
rent. nisi de ȩterna & solida uita despe¬
rarent: atq in hoc incerto temporalita¬
tis aninũ figerent. Unde bene subdit᷑.
preseus: quȩ uidesinenter ad terminũ
suũ ipso defectu mutabilitatis. quasi im
pulsu fluminis aucit᷑. Suꝑ glareã itaq
habitare est. fluxui uitȩ presentis inhe¬
rere: & ibi intentionẽ ponere. ubi gres¬
sum nequeat fixe stando solidare. Est
aliuo in glarea. qđ nequaꝗͣ debeat tacen¬
do preteriri : quia cũ pes in eius suꝑfi¬
cie ponitur. ipsa eius uolubilitate labit᷑ ÷
atq ad ima deuoluit᷑. Cui uidelicae rei

Expanded text:
na sunt, ipsi percipere pro magno concupisna sunt, ipsi percipere pro magno concupiscunt. Cavernae autem terrae sunt cogitationes pravae, in quibus se ab humanis oculis abscondunt. Pravi quippe ut sunt ab hominibus videri refugiunt, dumque aliud quam sunt simulant, sese in conscientiae suae latibulis quasi in terrae cavernis occultant. Qui cuncta haec non agerent, nisi de aeterna et solida vita desperarent, nisi in hoc incerto temporalitatis animum figerent. Unde bene subditur:praesens, quae indesinenter ad terminum suum ipso defectu mutabilitapulsu fluminis ducitur. Super glaream itaque habitare est, fluxui vitae praesentis inhaerere, et ibi intentionem ponere, ubi gressum nequeat fixe stando solidare. Est aliud in glarea quod nequaquam debeat tacendo praeteriri. Quia cum pes in ejus superficie ponitur, ipsa ejus volubilitate labitur, atque ad ima devolvitur. Cui videlicet rei
Abbreviated transcription (Latin):
Et cum tranquille nequeunt: hȩc ple¬
rumq assequi etiam disrupta concor-¬
ã patrum precedentium actione dis¬
iuncti sunt: recte subiungit᷑. In deser¬
tis habitabant torrentium. & in ca¬
ueruis terrę: uel suꝑ glaream. In bona
& enĩ parte: recte torrentes. scõs predi¬
catores accipimus. Qui dũ in p̃senti
uita diuinis nobis eloquiis influunt:
aquarũ multitudine quasi in hieme
colligunt᷑. Qui & ęstiuo sole aduenien¬
te se subtrahunt : quia cũ ȩterne pa
triȩ lux emicuerit. predicare cessabt̃.
poralis cõmoda. Ea naiq deserunt:¬
& ad lucra se cęlestia adipiscenda conuer¬
tunt. Cuncta autẽ hȩc torrens ille reli¬
querat: qui dicebat. Propt̃ que omĩa
detrimentũ feci: & arbitror ut stercora.
Sed quia prauoꝵ mentes ea in hac uita
adipisei appetunt. quȩ despicientes iusti
derelinꝗunt: in desertis torrentium ha¬
bitare referunt᷑. Illa enim quȩ scĩs indig¬

Expanded text:
et cum tranquille nequeunt haec pleet cum tranquille nequeunt haec plerumque assequi, etiam dirupta concora patrum praecedentium actione disjuncti sunt, recte subjungitur: In desertis habitabant torrentium, et in cavernis terrae, vel super glaream. In bona etenim parte recte torrentes, sanctos praedicatores accipimus, qui dum in praesenti vita divinis nobis eloquiis influunt, aquarum multitudine quasi in hieme colliguntur. Qui et aestivo sole adveniente se subtrtriae lux emicuerit, praedicare cessabant.poralis commoda. Ea namque deserunt et ad lucra se coelestis adipiscenda convertunt. Cuncta autem haec torrens ille reliquerat, qui dicebat: « Propter quae omnia detrimentum feci, et arbitror ut stercora . » Sed quia pravorum mentes ea in hac vita adipisci appetunt quae despicientes justi derelinquunt, in desertis torrentium habitare referuntur; illa enim quae sanctis indig
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est bonoꝵ opera: seo in hac
uita consolationes ac ꝓsperitates intel¬
ligi. Sepe enim omp̃s ds electos suos
cũ donis interiorib ditat: exteriorib
etiam honorib subleuat. Ciunq eos
preferendo ceteris honorabiles reddit:
lacius imitabiles ostendit. Et ñnũquã
praui eor quidem uitã despiciunt:
seo felicitatem in hoc mundo assequi con¬
cupiscunt. Quia gͥ blandimenta hic
transitoriȩ̨ consolationis querunt.
herbas comedunt: quia in cogita¬
tionib suis exteriorem eoꝵ głam me¬
ditant᷑. arboꝵ cortices mandunt. Et
qm̃ in his om̃ib soli auaritię tota inten¬
tione deseruiunt: radice iuniperi re¬
plent᷑. Quȩ cuncta de conuallib ra-¬
piunt: quia ex amore huiꝰ infimȩ &
corruptibilis uitȩ. inmensis cupidita¬
tib mardescunt. E cũ singula reppe¬
riunt. ad ea cum clamorib currunt:
quia uidelic& scoꝵ patrum quore
merita adipisci non quęrunt: loca
atq regimina apprehendere satagunt.

Expanded text:
opera, sed in hac vita consolationes ac prosperitates intelligi. Saepe enim omnipotens Deus electos suos cum donis interioribus ditat, exterioribus etiam honoribus sublevat. Cumque eos praeferendo caeteris honorabiles reddit, latius imitabiles ostendit; et nonnunquam pravi eorum quidem vitam despiciunt, sed felicitatem in hoc mundo assequi concupiscunt. Quia igitur blandimenta hic transitoriae consolationis quaerunt, herbas comedunt, quia in cogitationibus suis exteriorem eorum gloriam meditantur, arborum cortices mandunt. Et quoniam in his omnibus soli avaritiae tota intentione deserviunt, radice juniperi replentur. Quae cuncta de convallibus rapiunt, quia ex amore hujus infimae et corruptibilis vitae immensis cupiditatibus inardescunt. Et cum singula reperiunt, ad ea cum clamoribus currunt, quia videlicet sanctorum patrum, quorum merita adipisci non quaerunt, loca atque regimina apprehendere satagunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ic saluus erit. Presumentes deterr& di¬
cens. Cum uenerit filius hominis: putas
inueni& fidem in terra u Metuens refoue¬
t᷑: cum latroni dr̃. Hodie mecũ eris in
paradẏso. Seo terretur presumens: dũ
iudas & ab apostolatus gła in tartarum
labitur. De quo ꝑ sententie diffinitionẽ
dr̃. Duodecun uos elegi: & unus ex uob
diabolus ẽ. Formidantem refou& cũ di

Expanded text:
esumentes deterret, dicens: Cum venerit Filius hominis, putas inveniet fidem in terra ? Metuentes refovet, cum latroni dicit: Hodie mecum eris in paradiso . Sed terret praesumentes, dum Judas ex apostolatus gloria in tartarum labitur. De quo per sententiae definitionem dicitur: Duodecim vos elegi, et unus ex vobis diabolus est . Formi
Abbreviated transcription (Latin):
Pierumq autẽ quẽ scm̃ bona actio osten¬
tat: oborta terreni cõmodi occasio
examinat. U ideas namq nonnullo.
ĩa sublunia agere. iam ĩ abstinentiȩ
iam iii doctrinȩ opere patrum. p̾ce¬
dentium exempla sectari: seo cum re-¬
pente presentis uitȩ lucrũ quasi fruc¬
tum conuallis inuenerint. ad hoc cum
clamore currunt: quia disrupta ad
illud suꝑ ductę sc̃itatis tranquillitate

Expanded text:
Plerumque autem quem sanctum bona actio ostenPlerumque autem quem sanctum bona actio ostentat, oborta terreni commodi occasio examinat. Videas namque nonnullos jam sublimia agere, jam in abstinentiae, jam in doctrinae opere patrum praecedentium exempla sectari; sed cum repente praesentis vitae lucrum quasi fructum convallis invenerint, ad hoc cum clamore currunt, quia dirupta ad illud superductae sanctitatis tranquillitate
Abbreviated transcription (Latin):
butionum. uelut ex asperitate folioꝵ
pungant. Contempnentes namq dm̃:
hic minime sentiunt. quantũ sit mali
qd̃ agunt. Adhuc enimi iuniperi ra¬
dicem comedunt: sed huius radicis
quã suit rami asperi non attendunt.
quia nimirũ praua actio modo quasi
ex radice delectat in culpa: sed post¬
modũ quasi ex ramis pungit in pęna.
Ubi & bene subiungit᷑. Qui de conual¬
lib ista rapientes. cũ singula reppe¬
rissent: ad ea cum clamore currebant.
In cõparatione uidelicoe suꝑnoꝵe: omĩs
presens uita conuallis ẽ. Hii aũ quia
sublimia montiũ. id ẽ fortia acta sc̃oꝵ
contemplari nesciunt: semꝑ in oblecta¬
tione infima. quasi in conuallibus
conuersant᷑. Et dum qđ lb& lucrũ
uel parui stipendii inueniunt. cum
clamore currunt: quia hoc abstrahere
etiã iurgando moliunt᷑. In conualle
enim reꝑtis singulis cum clamore
currere est: subortis causarũ occasi¬
onb etiam ꝓ parua stipe litigare.

Expanded text:
butionum velut ex asperitate foliorum butionum velut ex asperitate foliorum pungant. Contemnentes namque Deum hic, minime sentiunt quantum sit mali quod agunt. Adhuc enim juniperi radicem comedunt, sed hujus radicis quam sint rami asperi non attendunt, quia nimirum prava actio modo quasi ex radice delectat in culpa, sed postmodum quasi ex ramis pungit in poena. Ubi et bene subjungitur: Qui de convallibus ista rapientes, cum singula reperissent, ad ea In comparatione videlicet supernorum, omnis praesens vita convallis est. Hi autem quia sublimia montium, id est fortia acta sanctorum contemplari nesciunt, semper in oblectatione infima quasi in convallibus conversantur et dum quodlibet lucrum vel parvi stipendii inveniunt, cum 652 clamore currunt, quia hoc abstrahere etiam jurgando moliuntur. In convalle enim repertis singulis cum clamore currere, est subortis causarum occasionibus etiam pro parva stipe litigare.
Abbreviated transcription (Latin):
saciantur. Plerumq tamen etiã quedam
quasi robustiora opera exercent: seo iu¬
tentionem rectam in eisdem operib ñ
tenent. Quib ꝓfecto arboꝵ cortices
maudere est: exteriores electoꝵ actus
assumere: & intentionẽ bonã in bonis
actib non habere. Dum enĩ ꝓ humana
laude recta opera exquirunt. sed imi¬
tari cor recte operantium negligunt:
ex solis arborum corticib replentur.
Loto uamq desiderio presentis uitȩ głam
uel habundantiã querunt. Unde &
recte subiungit᷑. Et radix iuniperoꝵ
positi. dum plerumq auaritię cogita¬
tionib seruiunt: quasi illud comedunt.
unde in extremo uitȩ supplicioꝵ asꝑa
ꝓferant᷑. Qui dũ non frugẽ diuini elo¬
quii concupiscunt. sed & rerũ tempo¬
ralium ambitui seruiunt: nequaꝗͣ
pane tritici. seo radice umiperi saci¬
ant᷑. Ipsa quippe eos ab unis atq infi¬
inis oborta occupant: quȩ illos more
iuniperi post modũ ex duritia retri-¬

Expanded text:
satiantur. Plerumque tamen etiam quaedam satiantur. Plerumque tamen etiam quaedam quasi robustiora opera exercent, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenent. Quibus profecto arborum cortices mandere est exteriores electorum actus assumere, et intentionem bonam in bonis actibus non habere. Dum enim pro humana laude recta opera exquirunt, sed imitari cor recte operantium negligunt, ex solis arborum corticibus replentur. Toto namque desiderio praesentis vitae gloriam, vel abundantiam quaerunt. Unde et recte subjupositi, dum plerumque avaritiae cogitationibus serviunt, quasi illud comedunt, unde in extremo vitae suppliciorum aspera proferuntur. Qui dum frugem divini eloquii non concupiscunt, sed ad rerum temporalium ambitum serviunt, nequaquam pane tritici, sed radice juniperi satiantur. Ipsa quippe eos ab imis atque infimis oborta occupant, quae illos more juniperi postmodum ex duritia retri
Abbreviated transcription (Latin):
trahunt: quasi quȩ calcant comedunt.
Quorumdã iam fortitudinẽ in alta sur¬
gentẽ ex parte demoliunt᷑: quorundã
uͦ teneritudinẽ & adhuc in inis positã.
penitus conterunt. Dicat gͥ. mande¬
bant herbas & arboꝵ cortices: quia
praus irrisionib in nonnullis exteriora
opera: in nonnullis autẽ ꝑ spem uiren¬
tia corda dissipabant. Uel certe her
ra de antiquis patrib imitari. Arboꝵs
uͦ cortices edere est: eoꝵ opera suꝑfici¬
etenus agere: s intentionẽ rectam in
eisdem operib non tenere. Sunt enĩ
ñ nulli qui dum p̾sentis mundi głam.
eiusdem mundi actionib adipisci non
possunt: speciem scĩtatis appetunt.
Habitum uenerationis sumunt: imitato¬
res antiquoꝵ patrum uideri concu¬
piscunt. Et quedã quidẽ parua ac le¬
uia ꝑagunt: sed eor fortia. & quȩ ex
solius caritatis radice ꝓdeunt. imitari
contempnunt. Hii uidelic& herbas e¬
dunt: quia magna negligunt & uilib

Expanded text:
trahunt, quasi quae calcant comedunt. trahunt, quasi quae calcant comedunt. Quorumdam jam fortitudinem in alta surgentem ex parte demoliuntur; quorumdam vero teneritudinem et adhuc in imis positam penitus conterunt. Dicat igitur: Mandebant herbas, et arborum cortices, quia pravis irrisionibus in nonnullis exteriora opera, in nonnullis autem per spem virentia corda dissipabant. 31. Aliqui solra de antiquis patribus imitari. Arborum vero cortices edere est eorum opera superficie tenus agere, sed intentionem rectam in eisdem operibus non tenere. Sunt enim nonnulli, qui dum praesentis mundi gloriam ejusdem mundi actionibus adipisci non possunt, speciem sanctitatis appetunt, habitum venerationis sumunt, imitatores antiquorum patrum videri concupiscunt, et quaedam quidem parva ac levia peragunt, sed eorum fortia, et quae ex solius charitatis radice prodeunt, imitari contemnunt. Hi videlicet herbas edunt, quia magna negligunt, et vilibus
Abbreviated transcription (Latin):
ces. Quid enim ꝑ herbas: nisi tenera
ac terrȩ proxuna bene inchoantiũ uita as
Et quid ꝑ arboꝵ cortices: nisi exteriora oꝑa
eoꝵ qui iam sublunia appetunt desig¬
nantur. Praui nãq cũ recta incipientes
aspiciunt: aut ir ridendo. aut quasi con¬
fulendo contradicunt. Cum uͦ iã quos¬
dã pensant ad sũma ꝓficere: quia eoꝵ
ꝓuectus funditus dissipare nequeunt:
a quibusdam illos suis operib diuertunt.
Herbas itaq eis & arboꝵ cortices mande¬
re est: uel studia bene inchoantium
uel operatioues quorundã iam inore ar¬
boꝵ ad superiora tendentiũ. pestiferis
ꝑsuasionib quasi quibusdã malitię suę
dentib dissipare. Herbas mandunt re¬
ꝓbi: cum infirmoꝵ initia irridendo
consumunt. Arboꝵ quoq cortices
mandunt: cum manu ꝑuersi consilii.
a uita recte crescentium teginen bonoꝵ
operum subtrahunt. Hos autẽ in qͥbus¬
dam actib uelut arbores expoliant.
illos uͦ uelut herbas quia despicientes

Expanded text:
Quid enim per herbas nisi tenera ac terrae proxima bene inchoantium vita, et quid per arborum cortices nisi exteriora opera eorum qui jam sublimia appetunt designantur? Pravi namque cum recta incipientes aspiciunt, aut irridendo, aut quasi consulendo contradicunt. Cum vero jam quosdam pensant ad summa proficere, quia eorum profectus funditus dissipare nequeunt, a quibusdam illos suis operibus divertunt. Herbas itaque eis et arborum cortices mandere, est vel studia bene inchoantium, vel operationes quorumdam jam more arborum ad superiora tendentium pestiferis persuasionibus quasi quibusdam malitiae suae dentibus 651 dissipare. Herbas mandunt reprobi cum infirmorum initia irridendo consumunt. Arborum quoque cortices mandunt cum manu perversi consilii a vita recte crescentium tegmen bonorum operum subtrahunt. Hos autem in quibusdam actibus velut arbores exspoliant; illos vero velut herbas, quia despicientes
Abbreviated transcription (Latin):
uatio manuum mearũ. sacrificiũ uesꝑti-¬
num. Quia enim redemptor nr̃ iuxta
mundi finẽ uim ꝑsequentiũ ꝑtulit: se¬
metipsũ ꝓ nobis sacrificium uesꝑtinum
dedit. De hoc rmbre serotiuo alias sc̃ͥp¬
tum est. dabo uobis pluuiã temporiuã
& serotinam. Temporiuã quippe pluuiã
dedit: quia electis sius priori tempore
legis intellectum contulit. Serotinã quoq
pluuiam tribuit: quia predicari diebus
ultimis incarnationis suȩ mysteriũ fecit.
Qđ quia scã ęccłia cotidie ad nuntiare non
desinit: ora cõrdis audientium uelut ex
ymbre serotino infundit. Sequit᷑. Si¬

Expanded text:
vatio manuum mearum sacrificium vespertivatio manuum mearum sacrificium vespertinum . Quia enim Redemptor noster juxta mundi finem vim persequentium pertulit, semetipsum pro nobis sacrificium vespertinum dedit. De hoc imbre serotino alias sctum est: Dabo vobis pluviam temporivam et serotinam . Temporivam quippe pluviam dedit, quia electis suis priori tempore legis intellectum contulit. Serotinam quoque pluviam tribuit, quia praedicari diebus ultimis incarnationis suae mysterium fecit. Quod quia sancta Ecclesia quotidie annuntiare non desinit, ora cordis audientium velut ex imbre serotino infundit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
porib: reminiscat᷑ & dicat. Et suꝑ illos
stillabat eloquium meũ. Ubi apte quoq
subiungit᷑. Expectabant me sicut plu¬
uiam: & os suũ aperiebant. quasi ad
ymbrem serotinum. uerba quippe sc̃ȩ
predicationis sic̃ pluuiam sustinemus:
cũ uera humilitate ariditatẽ nr̃i cordis
agnoscimus: ut potu scę predicationis
irrigemur. Unde recte dõ ꝑ psalmistã dr̃.
Anima mea sic̃ terra sine aqua tibi. His
doctrinę fluentis: infundi ꝓpħa nos ad¬
mon& dicens. Sitientes uenite ad aquas.
Qui dũ in extrema parte iam scłi. uerba
sc̃ȩ predicationis accipimus: quasi ad
ymbrem serotinum os cordis aperimus.
Nam si os in corde non ess&: psalmista ñ
dicer&. Labia dolosa. in corde & corde
locuti sunt mala. Os gͥ cordis quia uer¬
bis intendimus. ultimȩ predicationis:
hoc uelut serotinis aperimus fluentis.
Quȩ nimirũ predicatio ex eius ad nos sacri¬
ficio ꝓdiit: qui ꝑ psalmistã dicit. Ele¬

Expanded text:
poribus reminiscatur, et dicat: Super illos poribus reminiscatur, et dicat: Super illos stillabat eloquium meum. subjungitur: Exspectabant me sicut pluviam, et os suum aperiebant quasi ad imbrem serotinum. Verba quippe sanctae praedicationis sicut pluviam sustinemus, cum vera humilitate ariditatem nostri cordis agnoscimus, ut potu sanctae praedicationis irrigemur. Unde Deo recte per Psalmistam dicitur: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . His doctrinae fluentis infundi propheta nos admonet, dicens: Sitientes, venite ad aquas . Qui dum in extrema parte jam saeculi verba sanctae praedicationis accipimus, quasi ad imbrem serotinum os cordis aperimus. Nam si os in corde non esset, Psalmista non diceret: Labia dolosa in corde, et corde locuti sunt mala . Os igitur cordis quia verbis intendimus ultimae praedicationis, hoc velut serotinis aperimus fluentis. Quae nimirum praedicatio ex ejus ad nos sacrificio prodiit, qui per Psalmistam dicit: Ele
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur.s Quia oport&. ut exhortationis
grã singulis iuxta capacitatẽ ingenii con
audientium. ꝑ hoc uͦ qđ subdit᷑. & suꝑ
illos stilabat eloquiũ meũ: indicatur
dispensatio magistroꝵ. Deb& enĩ subtili¬
ter is qui doc& ꝑspicere: ne plus studeat¬
quã ab audiente capit᷑ predicare. Deb&
ad in firmitatẽ audientium semoe ipsum
contrahendo descendere: ne.dũ paruis
sublimia. & id circo non ꝓfutura loquit᷑:
se magis curet ostendere. quã auditorib
ꝓdesse. Iubente aũ dño non solũ fialę
ad mensam tabernaculi: seo etiam ciati
preparantur. Quid enim ꝑ fialas:. nisi
larga predicatio us Quid uͦ ꝑ ciatos. nisi
minima ac tenuis de do locutio designat᷑.
non solum exhibenda sunt magna &
archana quȩ debriant: seo etiam parua
& subtilia. quȩ quasi ꝑ gustum noticiã
prestant. Huius gͦ discretissimȩ dispen¬
sationis suȩ sc̃a ȩccłia extremis pressa tẽ¬

Expanded text:
accipitur? Quia oportet ut exhortationis accipitur? Quia oportet ut exhortationis gratia singulis juxta capacitatem ingenii confaudientium. Per hoc vero quod subditur: Et super illos stillabat eloquium meum, indicatur dispensatio magistrorum. Debet enim subtiliter is qui docquam ab audiente capiatur, praedicare. Debet et ad infirmitatem audientium semetipsum contrahendo descendere, ne dum parvis sublimia, et idcirco non profutura loquitur, se magis curet ostentare quam auditoribus prodesse. Jubente autem Domino, non solum phialae ad mensam tabernaculi, sed etiam cyathi praeparantur. Quid enim per phialas, nisi larga praedicatio? Quid enim per cyathum, nisi minima ac tenuis de Deo locutio designatur?non solum exhibenda sunt magna et arcana quae debriant, sed etiam parva et subtilia quae quasi per gustum notitiam praestant. Hujus ergo discretissimae dispensationis suae sancta Ecclesia extremis pressa tem
Abbreviated transcription (Latin):
atũ iob fuisse subiectoꝵ reuerentiã: indu¬
bitanter credimus. Sed sicut sepe iã dix¬
imus. sca eccłia hereticor uel carnalium
tribulationib pressa. preteritoꝵ reminis¬
cũ meti a fidelib audit᷑: & aduersarioꝵ
suoꝵ ꝓteruiam deplorans. dicit. Qui me
audiebant expectabat seutentiã meã: & in¬
tenti tacebant ad consiliũ meũ. Ac si aꝑte
dicat. Non ut hi ꝓterui ac tumidi. qͥ dũ
ueritatis uerba suscipere rennuunt: p̃di¬
cationis meȩ sententias quasi docendo p̃¬
currunt. Cuius nunc discipuli intenti
ad eius consilium tacent: quia uerba eius
non audent impugnare. seo credere. Ut
enĩ ꝓficere ex ipsis possiit: ea ꝓculdubio
ñ iudicaturi. seo secuturi audiuiit. De
nichil audebant. Quia ninirũ tune here¬
tici cũ contra hanc libertate pessima fue¬
rint effrenati: dictis eius addere aliquid
p̃sumunt: cũ p̃dicam̃toꝵ eus rectitudinẽ
labat eloquiũ meũ. In hac stillatione elo¬
quii: qͥd aliud quã mensura predicationus

Expanded text:
atum Job fuisse subjectorum reverentiam indubitanter credimus. Sed, sicut jam saepe diximus, sancta Ecclesia, haereticorum vel carnalium tribulationibus pressa, praeteritorum reminiscum metu a fidelibus aII. Qui me audiebant, exspectabant sententiam, et intenti tacebant ad consilium meum. Ac si aperte dicat: Non ut hi protervi ac tumidi, qui dum veritatis verba suscipere renuunt, praedicationis meae sententias quasi docendo praecurrunt. Cujus nunc discipuli intenti ad ejus consilium tacent, quia verba ejus non audent impugnare, sed credere. Ut enim proficere ex ipsis possint, ea procul dubio non judicaturi, sed secuturi audiunt. 3. nihil audebant. - Quia tunc nimirum haeretici cum contra hanc libertate pessima fuerint effrenati, dictis ejus addere aliquid praesumunt, cum praedicamentorum ejus rectitudinem labat eloquium meum. - In hac stillatione eloquii, quid aliud quam mensura praedicationis
Abbreviated transcription (Latin):
cere negligunt. ex quib erudiri potuert̃.
Quã bene eoꝵ audatiam predicator egre¬
gius refrenat dicens. non plus sapere ꝗͣ
oportet saꝑe: s saꝑe ad sobrietatẽ. hĩc salomon
sufficit tͥ: ne forte saturatus euomas illud.
mederat uomit: quia dũ sũma intelli¬
gere ultra uires querit: etiã quȩ bene
intellexerat amittit. Hinc rursũ dicit.
S icut qui mel multũ comedit ñ est ei
bonum: sic qui scrutator est maiestatis
git. ultra uires ꝑscrutata premit. Itaq¬
heretici quia de sublimi intelligentia
quanto amplius repleri ambiunt. tanto
amplius in anescunt: bene de eis dicit᷑:
egestate & fame steriles. Iinmoderatis
namq ausib. coguitionis suꝑnę scientiã
quo plus appetunt: plus amittunt. At¬
contra hii qui in scã ȩccłia ueracit̾ sunt
humiles. & ueraciter docti: norunt de
secretis telestib & quedã considerata in¬
telligere. & quȩdã non intellecta uene¬

Expanded text:
cere negligunt ex quibus erudiri potuerant. cere negligunt ex quibus erudiri potuerant. Quam bene eorum audaciam praedicator egregius refrenat, dicens: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Hinc Salomonsufficit tibi, ne forte satiatus evomas illud. mederat evomit; quia, dum summa intelligere ultra vires quaerit, etiam quod bene intellexerat amittit. Hinc rursum dicit: Sicut qui mel multum comedit, non est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis git, ultra vires haeretici, quia de sublimi intelligentia quanto amplius repleri ambiunt, tanto amplius inanescunt, bene de eis dicitur: Egestate et fame steriles. Immoderatis namque ausibus cognitionis supernae scientiam quo plus appetunt, plus amittunt. contra ii qui in sancta Ecclesia veraciter sunt humiles et veraciter docti, norunt de secretis coelestibus et quaedam considerata intelligere, et quaedam non intellecta vene
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ꝓ nichilo. Et quia ad eadem signa
quȩ exhibent. nulla humilitate concor¬
dant: recte subdit᷑ Et uita ipsa puta¬
bantur indigni. Uel certe om̃s hereticos
sca ȩccłia uita ipsa fatet᷑ udignos: quia
nimirũ sub nomine xp̃i. militant contra
in sacro eloquio plus secreta dĩ student
ꝑscrutari quã capiunt: fame sua steri¬
les fiunt. Neq enim ea querunt ex qͥb
sem& ipsos ad humilitatẽ erudiant. mo
enim audacter de natura diuinitatis tra-¬
ctant. cũ sem& ipsos iniseri nesciant.
res in tranquillitate disponant. pacientiã
seruent. longanimitatẽ exhibeant: seo
ea solũmodo quȩ eos doctos ac loquaces
demonstrent. Illa scire appetunt: ex qͥb
singulariter eruditi uideant᷑. Plerumq¬
Egestate gͦ ac faine sua steriles fiunt: qui
ista ꝑscrutari desiderant. ex quib bonȩ
uitȩ germina non ꝓducant. Ultra se qͥppe
st̃ quȩ ꝑscrutant᷑. Dumq ad hoc tendunt
qđ cõprehendere nequeunt: ea coguos¬

Expanded text:
 faciunt, sed quia ad eadem signa, quae exhibent, nulla humilitate concordant, recte subditur: Et vita ipsa putabantur indigni. Vel certe omnes haereticos sancta Ecclesia vita ipsa fatetur indignos, quia nimirum sub nomine Christi militant contra in sacro eloquio plus secreta Dei student perscrutari quam capiunt, fame sua steriles fiunt, neque ea quaerunt ex quibus semetipsos ad humilitatem erudiant, moe audacter de natura divinitatis tractant, cum semetipsos miseri nesciant: res in tranquillitate dservent, longanimitatem exhibeant, sed ea solummodo quae eos doctos ac loquaces demonstrent; illa scire appetunt, ex quibus singulariter eruditi videantur. QEgestate ergo ac fame sua steriles fiunt, quia ea perscrutari desiderant, ex quibus bonae vitae germina non producant. Ultra se quippe sunt quae perscrutantur, dumque ad hoc tendunt quod comprehendere nequeunt, ea cognos
Abbreviated transcription (Latin):
indigni. Uirtus quippe in manu est:
uera fide ꝑdita quicquid operant᷑. Cari¬¬
tatẽ quippe dĩ & proximi deserunt. qui
& de dõ falsa sentiunt: & ã proximis
iuirgando diuidunt᷑. Sed urtutẽ manuũ
sine caritate. testatur predicator egregi¬
us nil ualere: qui ait. Si distribuero om̃s
facultates meas in cibos pauperũ: & si
tradidero corpus meuin ita ut ardeanͣ ca-¬
ritatem autẽ non habeam: nichil inichi
ꝓdest. Nannumꝗͣ uͦ heretici signa quoq
ac miracula factunt: sed ut hic p̃mia
afflictionis suȩ abstinentieq recipiant.
uidelic& laudes quas querunt. Unde
& redemptoris uoce dr̃. Multi dicent
mͥ in illa die. dñe dũe nonne in nomine
nia eiecimus: & in tuo noĩȩ uirtutes¬

Expanded text:
nt.---Virtus quippe in manu est vera fide perdita, quidquid operantur. Charitatem quippe Dei et proximi deserunt, qui et de Deo falsa sentiunt, et a proximis jurgando dividuntur. Sed virtutem manuum sine charitate testatur praedicator egregius nil valere, qui ait: Si distribuero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meum ut ardeam, charit. Nonnunquam haeretici signa quoque ac miracula faciunt, sed ut hic praemia afflictionis suae abstinentiaeque recipiant, videlicet laudes quas quaerunt. Unde et Redemptoris voce dicitur: Multi dicent mihi in illa die: Domine, Domine, nonne in nomine nia ejecimus
Abbreviated transcription (Latin):
spicit districta audisse ut timeant : agit
quoq quatinus & mansuetudinẽ pietatis
eius audiant. ut p̃sumant. Sic nãq scã¬
ȩccłia fidelib suis de pietate & iusticia
redemptoris. in predicationis seriȩ sp̃e mis¬
c& & metũ: quatinus nec incaute de
miscdia confidant: nec desperate iusticiã
timeant. Nam uerbis sui capitis formi¬
dantes refou& dicens. Nolite timere
pusillus grex: quia cõplacuit patri
ur̃o dare uobis regnũ. Atq iterũ pre¬
sumentes terr&: dum dicit. Uigilate &
orate: ut non intretis in temptationem.
Rursũ formidantes refou& dicens. Gaude¬
te: quia nomina ur̃a scripta sunt in cȩlo
S ed in sem& ipsis presumentes deterr&:
cũ ait. Uidebam satanan sicut fulgur

Expanded text:
spicit districta audisse ut timeant, agit spicit districta audisse ut timeant, agit quoque quatenus et mansuetudinem pietatis ejus audiant ut praesumant. 13. Spem Ecclesia fidelibus suis de pietate et justitia Redemptoris in praedicationis serie spem miscet et metum, quatenus nec incaute de misericordia confidant, nec desperate justitiam timeant. Nam verbis sui capitis formidantes refovet, dicens: Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Atque iterum praesumentes terret cum dicit: Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem . Rursum formidantes refovet, dicens: Gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo . Sed in semetipsis praesumentes deterret, cum ait: Videbam
Abbreviated transcription (Latin):
circũstante exercitu: quia p̾sidentẽ illũ
mentib electoꝵ circumstat turba uir¬
tutũ. Qui etiam merentium consolator
est: ea ꝓmissione qua dicit. Beati qui lu¬
gent. qm̃ ipsi consolabunt᷑. Et rursus.
Iterum uidebo uos & gaudebit cor urm̃:
& gaudium ur̃m nemo toll& a uobis.
Ea siͦ quȩ de sc̃e eccłiȩ capite diximus: nil
obstat si ad uocem quoq eiusdem eccłiȩ
referamus. In ea quippe ordo doctoꝵ quasi
rex presid&: quẽ fidelium suoꝵ turba
circũstat. Que scilic& multitudo fideliũ
recte quoq exercitus dr̃: quia in ꝓcinctu
bonoꝵ operum indesinenter cotidiȩ. con¬
tra temptationum bella preparat᷑. Corda
quoq merentium scã ęccłia consolatur.
dum p̃sentis peregrinationis erũpna af¬
flictas mentes electoꝵ pensat: & has
ȩternȩ patriȩ ꝓmissione letificat. Consi
derat etiam qđ cogitationes fideliũ diui¬
no sint tunore ꝑcussȩ: & quos de dõ con¬

Expanded text:
circumstante exercitu, quia praesidente illo circumstante exercitu, quia praesidente illo mentibus electorum circumstat turba virtutum. Qui etiam moerentium consolator est ea promissione qua dicit: « Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . » Et rursus: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum; et gaudium vestrum nemo tollet a vobis . Ea vero quae de sanctae Ecclesiae capite diximus, nil obstat, si ad vocem quoque ejusdem Ecclesiae referamus. In ea quippe ordo doctorum quasi rex praesidet, quem fidelium suorum turba circumstat. Quae scilicet multitudo fidelium recte quobonorum operum indesinenter quotidie contra tentationum bella praeparatur. Corda quoque moerentium sancta Ecclesia consolatur, dum praesentis peregrinationis aerumna afflictas mentes electorum pensat, et has aeternae patriae promissione laetificat. Sciderat etiam quod cogitationes fidelium divino sint timore percussae; et quos de Deo con
Abbreviated transcription (Latin):
& hȩc omĩa adicient᷑ uobis: in eoꝵ cor¬
de dñs primꝰ sedet. Ubi apte p̾mittit᷑: si uo¬
luissem ire ad eos. Quia enim sicut scrip¬
tũ est. omĩa operat᷑ scđm consiliũ uolun¬
tatis suȩ: non scđm nr̃m meritũ seo quia
ipse ita uult. uisitatione sua nos dñs il¬
lustrat. Itaq & cum uult uenit. & cum
uenerit primus sed& quia & aduentus
eius in corde nr̃o gratuitus est: & appetitꝰ
eiꝰ desiderii in cogitatione nr̃a equalis
ceteris desideriis non ẽ. Sequit᷑. Cumq¬
sederem quasi rex circui stante exercitu:
eram tam̃ merentiũ consolator. Quasi
rex dũs sed& in corde: quia circũstrepen¬
tes regit animoꝵ motus in nr̃a cogitatio¬
ne. In mente quippe quã inhabitat. dum
torpentia excitat. inquieta frenat: frigi¬
da accendit. accensa moderat᷑: emollit
rigida. fluxa restringit: ex ipsa hac diuer¬
sitate cogitationũ. quasi quidã illũ exercitꝰ
circumstat. Siue certe quasi rex sed&.

Expanded text:
et haec omnia adjicientur vobis , in eorum coret haec omnia adjicientur vobis , in eorum corde Dominus primus sedet. Ubi apte praemittitur: Si voluissem ire ad eos. Quia enim, sicut scriptum est , omnia operatur secundum consilium voluntatis suae; non secundum nostrum meritum, sed quia ipse ita vult, visitatione sua nos Dominus illustrat. Itaque et cum vult venit; et cum venerit, primus sedet, quia et adventus ejus in corde nostro gratuitus est, et appetitus ejus desiderii, in cogitatione nostra aequalis caeteris desideriis non est. Sequitusederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator. - Quasi rex Dominus sedet in corde, quia circumstrepentes regit animorum motus in nostra cogitatione. In mente quippe quam inhabitat, dum torpentia excitat, inquieta frenat, frigida accendit, accensa moderatur, emollit rigida, fluxa restringit, ex ipsa hac diversitate cognitionum quasi quidam illum exercitus circumstat. Sive certe quasi rex sedet
Abbreviated transcription (Latin):
plationis suȩ mysteria predicare. Dici
enim infirmis fortia ꝓhib&: ne dũ inca¬
pabilia audiunt. predicationis uerbis
quib subleuari debuerant opprimant᷑.
Qux quippe ipsa corporea quȩ oculos sa¬
nos irracdiat: infirmos obscurat. Et dũ
lippientib oculis claritati solis intendit᷑:
plerumq eis cecitas ex luce generatur.
Sca itaq ȩccłia oppressa ꝑsecutionis tp̃r.
memor autẽ preterite discretionis suȩ
dicat: lux uultus mei non cadebat in
terram. Sed quia ex eius capite hȩc uer-¬
ba intelligere cepimus: in ipso ad huc
qđ sequit᷑ exsequamur. Nam subdit᷑.
carus sunt. & posteriori loco actiones
animȩ: in eoꝵ ꝓculdubio cogitationib
xp̃c non primus. sed ultimus sedet. Sed
electi quiq quia ea pre om̃ib quȩ ȩt̾na
sunt cogitant. & posteriori cura ac mi¬
nima si qua sunt temporalia disponunt:
quib & magistra uoce ueritatis đr. quȩ¬
rite priuum regnũ dĩ & iusticiam eius.

Expanded text:
ae mysteria praedicare. Dici ae mysteria praedicare. Dici enim infirmis fortia prohibet, ne dum incapabilia audiunt, praedicationis verbis quibus sublevari debuerant opprimantur. Lux quippe ipsa corporea, quae oculos sanos irradiat, infirmos obscurat; et dum lippientibus oculis claritati solis intenditur, plerumque eis caecitas ex luce generatur. Sancta itaque Ecclesia oppressa persecutionis tempore, memor autem praeteritae discretionis suae, dicat: Lux vullus mei non cadebat in terram. Sed quia ex ejus capite haec verba intelligere coepimus, in ipso adhuc quod sequitur exsequamur. Nam subditur:carnis sunt, et posteriori actiones animae, in eorum procul dubio cogitationibus Christus non primus, sed ultimus sedet. Sed electi quique quia ea prae omnibus quae aeterna sunt cogitant, et posteriori cura, ac minima, si qua sunt temporalia disponunt, quibus et magistra voce Veritatis dicitur: Quaerite primum regnum Dei et justitiam ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
tunidus dicit. Castigo corpus meũ & in
seruitutẽ redigo: ne forte aliis predicans
ipse reꝓbus efficiar. Ecce arridenti sibi
diuinę gr̃ẽ & iam credit ꝑ spem: & nec dũ
tamen credit ꝑ securitatẽ. Nam quia bene
hȩc uerba reclemptoris nr̃i uocib congru¬
unt : etiam subiuncta testant᷑. cũ dr̃. Et
lux uultus mei non cadebat in terrã. Quid
naniq terra: nisi peccator uocat᷑: Cui pri¬
ma sententia dictum est: terra es. & in ter¬
rã ibis. Lux gͦ uultus dñi in terrã nequaꝗͣ
cadit: quia uisionis eius claritas. peccato¬
rib non appar&. Scriptum namq ẽ. Tol¬
latur impius: ne uideat głam di. Q uasi
enu lux in terram cader&: si in extremo
iuditio ueniens. claritatẽ maiestatis suȩ
peccatorib aperir&. Qđ si hȩc uerba ex
sc̃ȩ ȩccłie uoce suscipimus: non incongrue
intelligere poterunus lucem uultus eius
ui terram non cadere: quia occupatis
in terrenis actionib. uetat sũma contem¬

Expanded text:
timidus dicit: Castigo corpus meum, et in timidus dicit: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans ipse reprobus efficiar . Ecce arridenti sibi divinae gratiae et jam credit per spem, et necdum tamen credit per securitatem. Nam quia bene haec verba Redemptoris nostri vocibus congruunt, etiam subjuncta testantur, cum dicitur: Et lux vultus mei non cadebat in terram. Quid namque terra, nisi peccator vocatma sententia dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Lux ergo vultus Domini in terra nequaquam cadit, quia visionis ejus claritas peccatoribus non apparet. Scriptum namque est: « Tollatur impius, ne videat gloriam Dei. » Quasi enim lux in terram caderet, si in extremo judicio veniens claritatem majestatis suae peccatoribus aperiret. Quod si haec verba ex sanctae Ecclesiae voce suscipimus, non incongrue intelligere poterimus lucem vultus ejus in terram non cadere, quia, ocin terrenis actionibus vetat summa contem
Abbreviated transcription (Latin):
ad grauat animam: & deprimit terrena
in habitatio sensũ multa cogitantẽ. Memi¬
nerunt & metuunt. & certitudinẽ sibi
in se ꝓmittere non presumunt᷑. seo positi
inter gaudium spei & temptationis inetũ
confidunt & tunent᷑: confortant᷑ & titubant.
certi morantur & suspecti sunt. Bene g̃ ꝑ
uocem electi mẽbri. sub figura nr̃i capitis
dr̃: si quando ridebã ad eos ñ credebant.
Q uia redemptori nr̃o. quasi nob̾ arridenti ñ
credimus: dum multis iam donis testantib
& gram fauoris eius accipimus: & tanien
adhuc sub eius iudicio. de nr̃a ifirmitate
arridet᷑ iam ꝑ suꝑnam gram: & ipse ad¬
huc quasi non credit ꝑ suspicionis metũ.
Iam e cȩlo illi dñs loquens. eiusq interius
oculos aperiens. exterius claudens. poten¬
tiam suȩ maiestatis ostenderat: iã de eo an¬
naniȩ dixerat. uas electionis mͥ est: iam
ad tercium cęlum supͣ se raptus fuerat᷑: iã
in paradyso ductus. archana uerba quȩ di¬
cere non possit aucdierat: &. tamen adhuc

Expanded text:
t terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Meminerunt et metuunt, et certitudinem sibi in se promittere non praesumunt; sed positi inter gaudium spei, et tentationis metum, confidunt, et timent; confortantur, et titubant; certiorantur, et suspecti sunt. Bene ergo per vocem electi membri sub figura nostri capitis dicitur: Si quando ridebam ad eos, non credebant, quia Redemptori nostro quasi arridenti non credimus, dum multis jam ejus donis testantibus, et gratiam favoris ejus accipimus, et tamen adhuc sub ejus judicio de nostra infirmitate arridetur jam per supernam gratiam, et ipse adhuc quasi non credit per suspicionis metum. Jam e coelo illi Dominus 639 loquens, ejusque interius oculos aperiens, exterius claudens, potentiam suae majestatis ostenderat ; jam de eo Ananiae dixerat, Vas electionis mihi est , jam ad tertium coelum super se raptus fuerat ; jam in paradisum ductus arcana verba quae dicere non posset audierat; et tamen adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ fornicata es cum amatorib multis:
tamen reuertere ad me dicit dñs. Seo p̃¬
sumentẽ deterr&e: cum dicit. Quid clamas
ad me suꝑ cont̾cione tua. Insanabilis est do¬
lor tuus. formidantẽ refou& dicens.
Ergo saltẽ amodo uoca me pater ms̃: dux
uirginitatis meȩ tu es. Seo p̾sumeutẽ de¬
terr& dicens. Pater tuus amorreus: &
mater tua cethea. formidantẽ refou& cũ
ait. Reuertere auersatrix isrł. & ñ auertã

Expanded text:
fornicata es cum amatoribus tuis multis; tamen revertere ad me, dicit Dominus . Sed praesumentem deterret, cum dicit: Quid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . Formidantem refovet, dicens: Ergo saltem amodo voca me: pater meus, dux 641 virginitatis meae tu es . Sed praesumentem deterret, dicens, Pater tuus Amorrhaeus, et mater tua Chetea . Formidantem refovet, cum ait: Revertere, adversatrix Israel, et non avert
Abbreviated transcription (Latin):
laxata plerumq ad eundẽ laboris
usum etiam ñ cõpulsa reuertit᷑. Ita
prauoꝵ mens huius mundi seruitiis
dedita. & rerum temporaliũ fatigati.¬
onib assueta. etiã si sibi libere uacare
liceat: subesse tamen terrenis sudorib
festinatͥ & usu miserȩ conuersationis
triturã laboris quęrit: ut a iugo
mundanȩ seruitutis. cessare ñ libeat
etiam si licoe. Qđ uidelic& iugũ dñs
a discipuloꝵ ceruice soluebat. cũ di¬
cer&. At tendite uobis. ne forte gra

Expanded text:
laxata plerumque ad eumdem laboris laxata plerumque ad eumdem laboris usum etiam non compulsa revertitur. Ita pravorum mens hujus mundi servitiis dedita, et rerum temporalium fatigationibus assueta, etiamsi sibi libere vacare liceat, subesse tamen terrenis laboribus festinat, et usum miserae conversationis trituram laboris quaerit, ut a jugo mundanae servitutis cessare non libeat, etiam si liceat. Quod videlicet jugum Dominus a discipulorum cervice solvebat, cum dixit: Attendite vobis, ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
absinthio debriat᷑: & hoc qđ sumpsit
amarum est: & tamen ñ intelligit ean¬
dem amaritudinẽ qua repletur. Huina¬
nũ gͥ genus recto di iudicio in uolunta¬
tib suis sibi dimissum. atq ꝑ easdem
uoluntates spontaneis tribulationibus
traditũ. absinthio est ebrium: quia &
amara sunt quę ꝓ huiꝰ uite cupiditate
tolerat: & tamen eandẽ amaritudinẽ
cecitate cupiditatis. quasi insensibilitate
ebrietatis ignorat. Mundi enĩ głam
sitiens: dũ multas ꝓ ea tribulationes
repperitꝰ. amarũ est qđ bibit. Sed qr
hoc nimis inhianter sumpsit: eiusdẽ
amaritudinis malũ discernere iam p̃ ipsa
ebrietate non sufficit. Amant enim
etiam tribulationes: cunctisq ꝓ ea
sudorib libenter seruiunt᷑: & grauiũ
labors iugo deuotissime colla submittunt.
Qđ bene sub effraun spetiȩ. oseȩ ꝓphe¬
tante describitur: qui ait. E ffraim
uitula. docta diligere triturã. Uitu¬
la enim triturȩ laborib assueta: re¬

Expanded text:
absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit absynthio debriatur, et hoc quod sumpsit amarum est, et tamen non intelligit eamdem amaritudinem qua repletur. Humanum igitur genus recto Dei judicio in voluptatibus suis sibi dimissum, atque per easdem voluptates spontaneis tribulationibus traditum, absynthio est ebrium, quia et amara sunt quae pro hujus vitae amore tolerat, et tamen eamdem amaritudinem caecitate cupiditatis quasi insensibilitate ebrietatis ignorat. Mundi enim gloriam sitiens, dum multas pro ea tribulationes reperit, amarum est quod bibit. Sed quia hoc nimis inhianter sumpsit, ejusdem amaritudinis malum discernere jam prae ipsa ebrietate non sufficit. Vet. XVI.etiam tribulationes, cunctisque pro ea sudoribus libenter serviunt, et gravium laborum jugo devotissime colla submittunt. Quod bene sub Ephraïm specie Osee prophetante describitur, qui ait: Ephraim vitula docta diligere trituram . Vitula enim triturae laboribus assueta, re
Abbreviated transcription (Latin):
dere: semꝑ praua agere: & tam̃ ne opi¬
nionẽ prauitatis habeant. formidolose
custodire. Hȩc ꝑfecto omĩa miseros pun¬
gunt: seo easdem punctiones. ipgo¬
rerum temporalium uicti amore ñ sen-¬
tiunt. Unde & recte nunc dr̃. Et ẽẽ
sub sentib delitias computabant: quia
peccatorum delectationib pressi. ex af-¬
fectu uite presentis. quam sint aspera
ralib gaudent: seo tam̃ dũ dispensare
sine tribulatione eadem temporalia
non ualentꝰ ea cura pungunt᷑ miseri.
qua premunt᷑. Manent sub sentibus
& hoc ipsum delitias estimant: quia
& dura quidẽ ex presentis uitȩ amore
tolerant: & tam̃ affectu miniȩ cupi
ditatis obligati. laborem eiusdẽ tole¬
rantiȩ uoluptatẽ putant. Unde recte
hieremias tocius in se humanę conuer-¬
sationis spetiem sumens: ꝑ lamentum
querit᷑ dicens. In ebriauit me absinthio
Ut enim in superiori iam parte p̾diximꝰ:
ebrius quisq qđ patit᷑ nescit. Qui uͦ

Expanded text:
dere; semper prava agere, et tamen ne opidere; semper prava agere, et tamen ne opinionem pravitatis habeant, formidolose custodire. Haec profecto omnia miseros pungunt, sed easdem punctiones ipsorerum temporalium victi amore non sentiunt. Unde et recte nunc dicitur: Et esse sub sentibus delicias computabant, quia peccatorum delectationibus pressi, ex affectu vitae praesentis quam sint aspera ralibus gaudent, sed tamen dum dispensare sine tribulatione eadem temporalia non valent, ea cura punguntur miseri, qua premuntur. Manent sub sentibus, et hoc ipsum delicias aestimant, qui et dura quidem ex praesentis vitae amore tolerant, et tamen effectu nimiae cupiditatis obligati, laborem ejusdem tolerantiae voluptatem putant. Unde recte Jeremias totius in se humanae conversationis speciem sumens, per lamentum queritur, dicens: Inebriavit me absynthio . Ut enim in superiori jam parte praediximus , ebrius quisque quod patitur nescit. Qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑: quia nimirum adtendunt transi¬
toria quȩ ꝑcipiunt: & intueri negligunts
ꝑmanentia bona quȩ ꝑdunt. Cũq amo¬
re temporalium flagrant: uerã leticiam
uolentes ignorant. Quã si studiose cog¬
noscere quererent: quã flenda sint gau¬
dia quȩ appetunt. uiderent. Sed dũ me¬
liora scire contempnunt: sola sibi uelut
sũma eligunt. que uisibilit̃ oculis fu¬
gaci seductione blandiunt᷑: Uisibilia
scilic& sequentes. cor fugiunt: & tauto
extrinsecus gaucient: quanto recordati.¬
onẽ sui intrinsecus non habent. Miscen¬
t᷑ tamen eoꝵ gaudiis pleruinq tribula¬
tiones: atq ex rebus ipsis ex quib suꝑbi¬
unt flagellant᷑. Neq enim siue grauib
curarũ molestiis. possunt temporalia que
appetunt. uel non habita querere uel
quesita seruare: inter equales prestan¬
tiorem głam expetere: a minorib reue¬
rentiam plus quam oport& exigere. &
muius quã debent eaudem maioribus
exhibere: plerumq potentiã ꝑ ĩiusticiã osten¬

Expanded text:
laetantur, quia nimirum attendunt transitoria quae percipiunt, et intueri negligunt permanentia bona quae perdunt. Cumque amore temporalium flagrant, veram laetitiam volentes ignorant. Quam si studiose cognoscere quaererent, quam flenda sint gaudia quae appetunt viderent. Sed dum meliora scire contemnunt, sola sibi velut summa eligunt, quae visibiliter oculis fugaci seductione blandiuntur. Visibilia scilicet sequentes cor figunt; et tanto extrinsecus 654 gaudent, quanto recordationem sui intrinsecus non habent. Miscentur tamen eorum gaudiis plerumque tribulationes, atque ex rebus ipsis ex quibus superbiunt flagellantur. Neque enim sine gravibus curarum molestiis possunt temporalia quae appetunt, vel non habita quaerere, vel quaesita servare, inter aequales praestantiorem gloriam appetere, a minoribus reverentiam plus quam oportet exigere, et minus quam debent eamdem majoribus exhibere; plerumque potentiam per impotentiam osten