comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ra: qͥa eiꝰ omnẽ ẽsectantis se ꝑuca¬
ciã. ipsa cõplexu eiꝰ maior infir¬
mat. Ut gͥ sol ita uidendꝰ ẽ ut pos¬
sit uideri. tantꝰq excipiendꝰ lu¬
mine ẽ qͣntꝰ admitit᷑. ne si plus
uelimꝰ ex petere. minꝰ qͦq quã
possumꝰ c̃sequam᷑: ita & tacio cȩ¬
lestis intantũ intelligenda ẽ. in
qͣntũ se ꝑmittit intelligi: intan¬
tũ expetenda ẽ. inqͥntũ apprȩ¬
hendend̃a se dedit: ne si c̃tenti in¬
dulgeneiȩ moderacione ñ simꝰ. a¬
mittamꝰ indulta. Est gͦ in do qͦd ꝑ¬
cipi potest : Est plane: si modo qͦd
potes uelis. Sicut enĩ ẽ in sole qͦs
uideas. si hoc uelis uidere qͦd pos¬
sis: amittas aũ qͦd potes uidere. dũ
qͦd ñ potes interis: ita & in rebꝰ dĩ
hab es qͦd intelligas. si intelligere
qͦd potes uelis. Ceterũ siultra quã
potes speres: id qͦq qͦd potuisti pos¬
Competentis loci ẽ ille tractatꝰ
Interim mͥassumpte carnis myste¬

Expanded text:
ra; quia omnem ejus consectantis se pervicara; quia omnem ejus consectantis se pervicaciam ipsa complexu ejus major infirmat. Ut igitur sol ita videndus est, ut possit videri, tantest, quantus admittitur; ne si plus velimus exspectare, minus quoque quam possumus consequamur; ita et ratio coelestis in tantum intelligenda est, in quantum se permittit intelligi; in tantum exspectanda est, in quantum apprehendendam se dedit; ne si contenti indulgentiae moderatione non simus, amittamus indulta. Est ergo in Deo quod percipi potest: est plane, si modo quod potest velis. Sicut enim est in sole quod videas, si hoc velis videre quod possis; amittas autem quod potes videre, dum quod non potes niteris: ita et in rebus Dei habes quod intelligas, si intelligere quod potes velis. Caeterum si ultra quam potes speres; id quoque, quod potuisti, poscompetentis loci est ille tractatus. Interim mihi assumptae carnis myste
Abbreviated transcription (Latin):
cienda ea quȩ naturã ꝑspiciendi
hebetant extendat. Quod si con-¬
tuentibꝰ solis elaritate. uirtꝰ inten¬
ti luminis obstupescit. ut si qͦͥndo
causã radiantis lucis sollercius
a cies curiose c̃tẽplacionis in qͥ¬
rat. usq ad emortuũ uidendi sen¬
sũ ocłor. natura reuocet᷑ accidat¬
q nitendo magis uidere ne uide¬
as: qͥd nõbis mđi rebꝰ & insole iu¬
sticie expectandũ ẽ: Nonne incũ¬
bet uolentibꝰ suꝑ saꝑe stultieia:
Nonne ipsũ illud datȩ intelligen¬
ciȩ lumen. stupor hebetis de sipien
occupabit: Non eñi natura infe¬
rior causã nature pocioris intel¬
ligit: nec sub iacet humane concep¬
cioni. racio cȩlestis. Nã intra c̃dici¬
onẽ infirmitatis erit : qͥcqͥd infirmi
c̃scienciȩ subdit᷑. Excedit itaq
humana mentẽ di potestas. ad qũa
si se infirmitas ꝓtendet. magis
infirma reddet᷑: dũ hoc ipsũ qͦd
obtinet amittit. pociore ad ob¬

Expanded text:
cienda ea, quae perspiciendi cienda ea, quae perspiciendi naturam hebetent, extendat. Quod si contuentibus solis claritatem virtus intenti luminis obstupescit, ut si quando causam radiantis lucis solertius acies curiosae contemplationis inquirat, usque ad emortuum videndi sensum oculorum natura revocetur, accidatque nitendo magis videre ne videas; quid nobis in Dei rebus et in sole justitiae exspectandum est? Nonne incumbet volentibus supersapere stultitia? Nonne ipsum illud acre intelligentiae lumen stupor hebetis desipienoccupabit? Non enim causa inferior causam naturae potioris intelligit, nec subjacet humanae conceptioni ratio coelestis. Nam intra conditionem infirmitatis erit, quidquid infirmicasu  subditur. Excedit itaque humanam mentem Dei potestas: ad quam si se infirmitas protendet, magis infirma reddetur, dum hoc ipsum quod obtinet amittit, potiore ad ob
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ infirmitatẽ magnifieene ia my¬
sterii cȩlestis impediat: ut hȩc ñ fa¬
cile aut uerbis enuciare. aut di¬
iudicare sensu. aut etiã cõplecti
arduũ hoc t̾renȩ naturȩ difficillimũq
e̾ẽ rerũ diuinarũ efficienc iã. iudi¬
cio nos nr̃o tamꝗͣ ad intelligendũ
acriore. quã ad efficiendũ do po-¬
ciore conciꝑe: illi legitimo sibi
scd̾m fidẽ filio. sacrasq litteras ab
infancia sum̃ti. ita scribit. Sicut
hortatꝰ sũ te fustinere ephesi cũ
irẽ in macedoniã. ut p̃ciꝑes qͥbꝰ dã
ne alit̾ docerent. neq intendereNt
fabulis &. genealogiis intͣminatis.
quȩ questiones magis p̃stant quã
ȩdificacionẽ di. quȩ ẽ infide. Uetat
ge nealogiȩ eloqͥa tractari. & fabu¬
las int̾minate quȩstionis attingi.
Edificacionẽ uͦ di in fide ee̾. ut hu
mane uerecundiȩ modũ. fideli
om̃ipotenciȩ di religione conclu¬
dat: neq se infirmitas nr̃a ad ꝑfi¬

Expanded text:
tiae infirmitatem magnificentia mytiae infirmitatem magnificentia mysterii coelestis impediat. Ut haec non facile aut verbis enuntiare, aut dijudicare sensu, aut etiam complecti arduum hoc terrenae naturae difficillimumque esse, rerum divinarum efficientiam judicio nos nostro, tamquam ad intelligendum acriore, quam ad efficiendum Deo potiore, concipere, illi legitimo sibi secundum fidem filio, sacrasque litteras ab infantia sumenti, ita scribit: Sicut hortatus sum te sustinere Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut praeciperes quibusdam ne aliter docerent, neque attenderent fabulis et genealogiis interminatis, quae quaestiones magis praestant, quam aedificationem Dei quae est in fide . Vetat genealogiae eloquia tractari, et fabulas interminatae quaestionis attingi. Aedificationem vero Dei in fide esse  sumanae verecundiae modum fideli omnipotentiae Dei religione concludat, neque se infirmitas nostra ad perspi
Abbreviated transcription (Latin):
animã corporis a di uerbi natu¬
ra demutatꝰ ẽ. pat̾no in om̃ibꝰ i¬
sus auxilio. nc̃ in ops eiꝰ mortie
ꝑmissus. solitudinẽ suã conquerat᷑. re¬
linquentẽ s se arguat: om̃iq modo
exieiabile deceptȩ fidi ꝑ icłm cõpa¬
ret᷑. si aut in dõ uerbo significari ex¬
istimet᷑ nature infirmitas. ꝑ qͣrelã.
aut om̃ino nec ds fuerit ds uerbũ.
ordiũ ẽ. Sed int̾ has impias in fir
dispensacionẽ. s nescit diuisionẽ.
adĩ filio: ne dei filius forte ñ&̾. fili¬
us hominis intelligat᷑. Non assu¬
mit filiũ di. in filiũ hominis: neq
triꝑtita xꝑm fide seindit. cuiꝰ defu¬
corpus incidat: neq rursũ deum
uerbũ. in animã &. in corpus assu
mat.T. otũ ei d̾s uerbũ ẽ. totũ ei
homo xꝑs ẽ.: retinens hoc insaera¬
m̃to cͣfessiõis suȩ unũ. nec xꝑm
aliud credere quã iħm: nec ihesũ
aliud p̃dicare quã xꝑm. Non igno¬
ro aũ in qͦntũ humane intelligen¬

Expanded text:
animam corporis a Dei Verbi natuanimam corporis a Dei Verbi natura demutatus est, paterno in omnibus usus auxilio, nunc inops ejus mortique permissus, solitudinem suam conqueratur, relinquentemque se arguat: omnique modo exitiabile deceptae fidei periculum comparetur, si aut in Deo Verbo significari existimetur naturae infirmitas per querelam; aut omnino nec fuerit Deus Verbum, rsa. --Sed inter has impias infirmadispensationem sed nescit diuisionem. a Dei filio, ne filius Dei forte non et filius hominis intelligatur. Non absumit filium Dei in filium hominis. Neque tripartita Christum fide scindit, cujus de sucorpus incidat, neque rursum Deum Verbum et in animam et in comat. Totum ei Deus Verbum est, totum et homo Christus. Retinens hoc in sacramento confessionis suae unum, nec Christum aliud credere quam Jesum, nec Jesum aliud praedicare quam Christum. Non ignoro autem in quantum humanae intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
natꝰ ẽ cepit . ẜ. qͦd etiã illuo ucii
adiungit᷑. ut ds̃ uerbũ tanqͣ. pars
aliqͦ uirtutũ dei. qͦdã se tractu con¬
tinuacionis extendens. hominẽ
illũ qͥa maria eẽ cȩpit habitaue.¬
rit. & uirtutibꝰ diuinȩ oꝑacionis
instruxerit: animȩ tam̃ suȩ motu
ducunt᷑ in uiciũ ut aut ds uer¬
bũ anima corꝑis ꝑ demutacionẽ
naturȩ se infirmantis exgterit.
s uerbũ ds eẽ de fecerit: aut
rursũ ꝑ exteriorẽ nudaq natu¬
rã. hominẽ illũ sola uita animę
mouentis animatũ. in qͦ uerbum
di. id est quȩdã qͦsi potestas exten¬
se uoeis habitauerit. atq ita om¬
nimodo impiissimȩ intelligeneie
aditꝰ pandat᷑: ut aut ds uerbũii
animã defecerit. nec ꝑ manser
as uerbũ. aut om̃ino xꝑs ante
homo hoc habeat sui qͦ ee̾ homo
cȩpit exordiũ quẽ extrinsecꝰ ꝓie¬
si sermonis potestas ad uirtuten
uerbo c̃tracta. rursũ. ꝓtensiõe
desertꝰ clamet. ds as meus quar
me dereliqͥsti: uel certe tũ cũm

Expanded text:
eperit. Per quod etiam illud vitii adjungitur, ut Deus Verbum tamquam pars aliqua virtutum Dei quodam se tractu continuationis extendens, hominem illum qui a Maria esse coepit habitaverit, et virtutibus divinae operationis instruxerit; animae tamen suae motu ducuntur in vitium, ut aut Deus Verbum anima corporis per demutationem naturae se infirmantis exstiterit, et Verbum Deus esse defecerit: aut rursum per exteriorem nudamque naturam hominem illum sola vita animae moventis animatum, in quo Verbum Dei, id est, quaedam quasi potestas extensae vocis habitaverit, atque ita omni modo impiissimae intelligentiae aditus pandatur, ut aut Deus Verbum in animam defecerit, nec permanserit Deus Verbum; aut omnino Christus ante homo, hoc habeat sui, quo esse homo coepit exordium, quem extrinsecus protensi sermonis potestas ad virtutem Verbo contracta rursum protentione desertus, clamet: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti? vel certe tum, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
eluceatꝰ. Uolunt enĩ pleriq eor
ex passionis suȩ metir & ex infir¬
mitate paciendi. ñ inmnatura eum
impassibilis di fuisse: ut qͥ timuit
&. doluit. ñ fuerit uel in ea potes¬
tatis securitate quȩ ñ timet. uel
in ea sꝑs in corrupcione quȩ ñ do¬
let. s inferioris ado patre natu¬
rȩ & humanȩ passionis trepidaue¬
rit meti. &. ad corꝑalis pene con¬
gemuerit atrocitatẽ. Atq hac im¬
pietatis suȩ assercione nitunt᷑ ꝙ
scriptũ ẽ. tristis ẽ anima mea usq
ad mortẽ:. & rursũ. patͣ. si possi

Expanded text:
ur. --Volunt enim plerique eorum ex passionis metu et ex infirmitate patiendi, non in natura eum impassibilis Dei fuisse: ut qui timuit et doluit, non fuerit vel in ea potestatis securitate quae non timet, vel in ea Spiritus incorruptione quae non dolet; sed inferioris a Deo patre naturae, et humanae passionis trepidaverit metu, et ad corporalis poenae congemuerit atrocitatem atque hac impietatis suae assertione nitantur, quia scriptum sit: Tristis est anima mea usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ dixi& horȩ deputandã. cũ
ad de monstrandã aduersũ hereti¬
cos sabellianos in nascibilẽ in pa¬
tre. atq in iniciabilẽ potestat̾e. in¬
nascibilis hȩc in eo sit porestatis ex¬
cepcio: Sed qͥa hanc nescitȩ diei
ꝓfessionẽ. ñ ignoracionis e̾ẽ infir¬
mitatẽ. s tacendi dispensacionẽ do¬
cuimꝰ: ex purganda etiã nc̃ est om¬
nis impie assercionis occasio: & om̃s
heretice blasphemiȩ transcurren¬

Expanded text:
ionem diei et horae deputandam, cum ad demonstrandam adversum haereticos Sabellianos 326 innascibilem in Patre atque ininitiabilem potestatem, innascibilis haec in eo sit potestatis exceptio. Sed quia hanc nescitae diei professionem, non ignorationis esse infirmitatem, sed tacendi dispensationem docuimus: expurganda etiam nunc est omnis impiae assertionis occasio, et omnes haereticae blasphemiae transcurren
Abbreviated transcription (Latin):
in c̃tinuis ait. Ut om̃s honorifi¬
cent filiũ. ficut honorificant
patr̾ẽ. Qͥ ñ honorificat filiũ. ñ
honorificat patrẽ qͥ misit illum.
Discerne ȩqͣlitatẽ in honore ñ dis¬
pari: infirma naturã in eadẽ oꝑ¬
causã ad c̃tumeliã duunitatis
in uadis: Ad opacionẽ sabbati
respondit ñ se qͥcꝗͣ facere pos¬
se. ñ qͦd patrẽ facientẽ uidisset.
ad demonstracionẽ uͦ ȩqͣlitatis
q̃cũq pat̾ faceret. facere se ꝓ
nullo quȩ pat̾ possit. ñ possit
&. filius: Aut in qͦ tand̾e ꝑ int¬
cessionẽ infirmitatis negatur
eqͣlitas: cũ unꝰ atq ide honor
postulet᷑ ad utrũq Quod si eadẽ
ẽ uirtꝰ oꝑandi .&. eadẽ ẽ religio
honorandi: ñ intelligo in qͦ tan¬
dẽ nature infirmis cͣtumelia
relinqͥt᷑ cũ ead̾e sit inpatre &.
infilio &. uirtutis potestas. &
uis cũ ipsa rerũ absolucione

Expanded text:
orificent Filium, sicut honorificant Patrem. Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit illum . Discerne aequalitatem in honore non dispari: infirma naturam in eadem opitatis invadis? Ad operationem sabbati respondit, non se quidquam facere posse, nisi quod Patrem facientem vidisset: ad demonstrationem vero aequalitatis, quaecumque Pater faceret, facere se prnullo quae Pater possit non possit et Filius? Aut in quo tandem per intercessionem infirmitatis negatur aequalitas, cum unus atque idem honor postuletur ad utrumque? Quod si eadem est virtus operandi, et eadem est religio honorandi; 295 non intelligo in quo tandem naturae infirmis contumelia relinquatur, cum eadem sit in Patre et in Filio et virtutis potestas, et uid
Abbreviated transcription (Latin):
facientẽ. ad in frrmande natu¬
rȩ eiꝰ impietatẽ ꝓficiat. pocius
quã ad demonstrande pat̾ne
in se nature c̃scienciã. ꝑ quam
ex auctoritate oꝑatꝰ in sabbato
ẽ: dicti qͦq dñiei adid ꝑtinen¬
tis de monstranda cognicio est
qͦ ait .eł. a me facio nichil: s ut
docuit me pat̾ hec loquor &
qͥme misit mecũ ẽ .&. ñ reliqͥt¬

Expanded text:
ndae naturae ejus impietatem proficiat potius, quam ad demonstrandae paternae in se naturae conscientiam, per quam ex auctoritate operatus in sabbato est; dicti quoque dominici ad id pertinentis demonstranda cognitio est, quo ait: Et a me facio nihil, sed ut docuit me Pater, haec loquor. Et qui me misit, mecum e
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ ostendit ex uisu io
en̾i qͦd ait. nͥ uideat: c̃scienciam
significat inuisu. Sicut ad apo¬
stolos ait. Ecce dico uobis. Leua¬
te ocłos ur̃os: & uidete regiões
qm albȩ st̃ ad messem. Conscien¬
cia gͥ inse naturȩ pat̾nȩ quȩ inse
oꝑat᷑ oꝑante ne uiolasse sabbi¬
tũ. dñs sabbati crederet᷑. ait. Ior¬
potest filius a se facere qͥcqͣ. nͥqͦd
iuderit patr̾e facientẽ: ut id
qͦd oparet᷑ ex ẽseiencia nature
inse oꝑantis ostenderet. eũ &̃ se
sabbato oꝑante. usq mͦ pat̾ oꝑa¬
ret᷑ insabbato. Ad alterius uͦ in
mͣ pat᷑ facit: eade̾ & filius facit
similit᷑. Ex ꝓbra in firmitatem
qi filio. adime qͦq naturȩ eqͣli¬
tatẽ: si ñ qͣcũq facit pat̾. eadẽ
& filius facit similit᷑. si discrim̃
aliqͦd pat̾nȩ uirtutis atq oꝑa

Expanded text:
auctoritatem ostendit ex visu. Id enim quod ait, nisi videat, conscientiam significat in visu, sicuti ad Apostolos ait: Ecce dico vobis, levate oculos vestros, et videte regiones, quoniam albae sunt ad messem . Conscientia igitur in se naturae paternae, quae in se operatur operante, ne violasse sabbatum Dominus sabbati crederetd viderit Patrem facientem : ut id quod operaretur, ex conscientia naturae in se operantis ostenderet, cum et se sabbato operante, usque modo Pater operaretur in sabbato. Ad alterius vero inim Pater facit, eadem et Filius facit similiter . Exprobra infirmitatem Dei filio, adime quoque naturae aequalitatem, si non quaecumque facit Pater, eadem et Filius facit similiter, si discrimen ali
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑor.Si patͣne inse naturȩ aue¬
⁊ oritate qͦd gerit. gerente patre
agit. qͥ usq m oꝑat᷑ in sabbato.
extra crim̃ oꝑis ẽ filius. inqͦ pa¬
t̃nȩ oꝑacionis p̃fert᷑ auct oritas
Non enĩ ad infirmitatẽ retulit.
ñ potest: sed ad auct oritatẽ. Nam

Expanded text:
or . Si paternae in se naturae auctoritate quod gerit, gerente Patre agit, qui usque modo operatur in sabbato; extra crimen operis est Filius, in quo paternae operationis praefertur auctoritas. Non enim ad infirmitatem retulit, n
Abbreviated transcription (Latin):
fraudibꝰ applicasses Restat gͥ tereius
statꝰ. sõem mediu  ille seilicet qͥ eo
tpr̃ȩ fuit. cũ nec mus aderat. &. ades¬
se poterat de linquindi uoluntas. In
hoc gͥ adam talis fut ut manducaret
ac biberet. & accepii digereret: ut
laberet᷑ in somnũ. a alia quȩ ei nͣ de¬
fuert humana qͥdes concessa: &.
quę nullã pęn̾a motis in ferrent.
est. Nã & manducaut & bibit: ꝙ. hu¬
mani corporis offico functꝰ est. Neq
eñĩ tanta indigenen in adam fuisse
eredend i est.: ut nͥ minducasset. ui

Expanded text:
applicasset. Restat igitur tertius status, id est medius: ille scilicet qui eo tempore fuit cum nec mors aderat, et adesse poterat delinquendi voluntas. In hoc igitur Adam talis fuit, ut manducaret ac biberet, ut accepta digereret, ut laberetur in somnum, et alia quae ei non defuerunt, humana quidem sed concessa, et quae nullam poenam mortis inest; nam et manducauit et bibit et humani corporis officio functus est. Neque enim tanta indigentia in Adam fuisse credenda est ut nisi manducasset ui
Abbreviated transcription (Latin):
si firmit᷑ in dei pͣceptis manere uolu¬
isset: tunc enĩ id addendũ foret. ut
ñ mͦ ñ peccaret. aut peccare uellet:
s nec posset qͥd̃e aut peccare. aut uel¬
le delinq̃re. Tercius statꝰ est. post de¬
lictũ. in qͦ morsillũ necessario subse¬
cuta ẽ: &. peccatũ ipsũ. uoluntasq
peccati. Quoꝵ sũmitatũ atq ꝯtrariar:
ceptis dei adam manere uoluisset. & qͥ
enĩ nec mors e̾e̾t. nec peccatũ. nec uo¬
luntas ulla peccat᷑i. in hoc uͦ &. mors
&. peccatũ.&. de linquendi om̃is affec¬
tio: omniaq inꝑniciem ꝓna: nec qͥe¬
quã inse opis habencia. ut post lapsũ
posset adsurgere. Ille uͦ medius status.
in qͦ p̃sencia qͥde mortis uel peceati ab¬
erat. potestas uͦutriusq c̃stabat: intͣ
utrũq statũ conlocatꝰ xꝑs. nec totũ¬

Expanded text:
si firmiter in dei praeceptis manere uolusi firmiter in dei praeceptis manere uoluisset, tunc enim id addendum foret ut non modo non peccaret aut peccare uellet sed ne posset quidem aut peccare aut uelle delinquere. Tertius status est post delictum in quo mors illum necessario subsecuta est et peccatum ipsum uoluntasque peccati. Quorum summitatum atque contrariorum praeceptis dei Adam manere uoluisset et is enim nec mors esset nec peccatum nec uoluntas ulla peccati, in hoc uero et mors et peccatum et delinquendi omnis affectio omniaque in perniciem prona nec quicquam in se opis habentia, ut post lapsum posset adsurgere. Ille uero medius status in quo praesentia quidem mortis uel peccati aberat, potestas uero utriusque constabat, inter utrumque statum est conlocatus. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
potuerit e̾e̾ peccandi uoluncas: atq af¬
fectio: Unde factũ ẽ. ut etiã prȩter¬
gressus diuinis pͣceptis: in obȩdien¬
ciã delictis teneret᷑ astrictꝰ. In xꝑo
uͦ nec uoluntas qͥ quid̾e ulla creditur
fuisse peccandi: cũ presertim si tale
corpus hominis adsũpsit quale adȩ
ante peccatũ fuit. ñ debuerit ee̾ mor¬
talis: qmͣ adam si nͣ peccasset. morte̾
nulla racione sensisset. Cũ gͥ.xꝑs nͣ
morte̾: si ade corpꝰ anteꝗͣ. peccaret
assũpsit. Quod si talẽ statũ suscepit
hominis qualis ade post peccatũ fuit.
uidet᷑ etiã xꝑo nͣ defuisse necessitas.
ut & delictis subiceret᷑ .&. passionibꝰ
ꝯfunderet᷑: obductisq uidic ii regłis.
bonũ a malo nͣ sincera integritate
discerneret. qm has om̃s penas adã
delicti pͣuaricacione suscepit. Contra
tũ adȩ. in qͦ tam&. si ab eo mors aberat.
nec adhuc ullo se delicto polluerat:
poterat tam̃ ineo uoluntas ẽe pec¬
candi. Ater uͦ inqͦ mutari potuisset.

Expanded text:
potuerit esse peccandi uoluntas atque affectio, unde factum est ut etiam praetergressis diuinis praeceptis inoboedientiae delictis teneretur adstrictus? In Christo uero ne uoluntas quidem ulla creditur fuisse peccandi, cum praesertim si tale corpus hominis adsumpsit quale Adae ante peccatum fuit, non debuerit esse mortalis, quoniam Adam, si non peccasset, mortem nulla ratione sensisset. Cum igitur Chrmortem, si Adae corpus ante quam peccaret adsumpsit. Quod si talem statum suscepit hominis qualis Adae post peccatum fuit, uidetur etiam Christo non defuisse necessitas, ut et delictis subiceretur et passionibus confundentur obductisque iudicii regulis bonum a malo non sincera integritate discerneret, quoniam has omnes poenas Adam delicti praeuaricatione suscepit. Contra tum in quo, tametsi ab eo mors aberat nec adhuc ullo se delicto polluerat, poterat tamen in eo uoluntas esse peccandi: alter in quo mutari potuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
&ante tẽpora c̃fitet᷑: natum
tam̃ int̾ep orali infinitate ñ
ambigit: eũ tam̃ ex in inicia
turȩ c̃tumeliã sumunt: qͥa
dictũ ẽ. pat̾ maior me est. Uel il¬
lud: de die aũ illo &. hora nemo
scit. neq angeli incęlis. neq fi¬
lius nͥ pat solus. Igno racio gͦ di¬
ei atq ob̾icit᷑ unigenito do ut
ds ex d̾o natꝰ ñsit in ea naturȩ
ꝑ fectione qua d̃s ẽ: cũ uescien¬
di necessitate dominante. ĩauis
aliqͣ exterior & pocior sit. quę
tanꝗͣ. aduersũ se imbecillũ ig
noranciȩ eũ infirmitate deti¬
neat. Qͥ etiã ad huiꝰ nos intel¬
ligenciȩ impietatẽ hereticoꝵ
furor iure qͦdã necessariȩ cͣfes¬
sionis cõpellit. ut ita creden¬
.ẜ uiideri irreligiosissimũ pos¬
sit. ꝓfessionis eiꝰ de se ꝓtesta¬
cionẽ diuerse intelligenciȩ
nr̃e opinione corrũpi. Ac pri¬
mũ anteꝗͣ. dicti racio &. causa
memoret᷑ sensu cõmunis iudi¬
cii senciendũ ẽ. an credibile
eẽ possit. ut aliqͥd ex omnib

Expanded text:
ante tempora confitetur, natum tamen intemporali infinitate non ambigit, eum tamen ex ininitiabturae contumeliam sumunt, quia dictum est, Pater major me est: vel illud, De die autem et hora nemo scit, neque Angeli in coelis, neque Filius, nisi Pater solus . Ignoratio ergo diei atque horae objicitur unigenito Deo: ut Deus ex Deo natus non sit in ea naturae perfectione qua Ddi necessitate dominante, jam vis aliqua exterior eo potior sit, quae tamquam adversum se imbecillum in ignorantiae eum infirmitate detineat. Quin etiam ad hujus nos intelligentiae impietatem haereticorum furor jure quodam 304 necessariae confessionis compellit, ut ita credenet videri irreligiosissimum possit, professionis ejus de se protestationem diversae intelligentiae nostrae opinione corrumpi. mum ante quam dicti ratio et causa memoretur, sensu communis judicii sentiendum est, an credibile esse possit, ut aliquid ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
dies dñi sicut fur in nocte adue¬
niet: & ignoracione eiꝰ detneri
intelligendꝰ ẽ : Humanȩ naturȩ
qͦd agere definiunt. quantũ in
se ẽ prȩsciunt: & seqͥt᷑ gerendoꝵ
cognicio uoluntatẽ agendi. De-¬
us uͦ natꝰ. qͦd in se. & ꝑ se ẽ. ne sci¬
t᷑. ꝑ eũ eñĩ tẽpora .&. in eo dies
Oẽ .&. in ipso aduentꝰ sui dispen¬
sacio ẽ. & erit in ea hebetudine.
ut qͦd sibi c̃stat sensu naturȩ tor¬
pentis ignoret. ferarũ belua¬
rũq modo quȩ extra racionẽ
c̃silii ꝓuidentis animate ipsũ
qͦd agunt nesciunt: cũ qͦd̾a mo¬

Expanded text:
es Domini sicut fur nocte advees Domini sicut fur nocte adveniet : et ignoratione ejus detineri intelligendus est? Humanae naturae quod agere definiunt, quantum in se est, praesciunt, et sequitur gerendorum cognitio voluntatem agendi: Deus vero natus quod in se et per se est nescit? Per eum enim tempora, et in eo dies est, et in ipso adventus sui dispensatio est: et erit in ea hebetudine, ut quod sibi constat, sensu naturae torpentis ignoret, ferarum belluarumque modo, quae extra rationem consilii providentis animatae, ipsum quod agunt nesciunt, cum q
Abbreviated transcription (Latin):
.& inqua id qͦd efficiendũ sit cͣti¬
net᷑: Cogitaciones nãq huma¬
nas ñ solũ p̃senti motu incita¬
tas. s etiã instinctu futurȩ uo¬
ebat eñi iħs ab in icio qͥ ee̾nt ñ
credentes: & qͥ ee̾t traditurꝰ eum.
Naturȩ gͦ eiꝰ uirtꝰ. quȩ cognicio¬
nẽ rerũ ñ extanciũ capit .& qͥes¬
cenciũ adhuc animoꝵ. subitu¬
ras inqͥetudines ñ ignorat. id qͦd
ꝑ se intraq se ẽ nescisse ex istima¬
bit᷑. & alieni potens. impotens
sui e̾e̾. de qͦ dictũ meminerimꝰ
om̃ia ꝑ ipsũ &. in ipso creata st̃.
in ipso cõplacuit omne̾ plenitu¬
ꝑ ipsũ reconeiliari om̃ia in eũ:
Cũ gͥ om̃is in eo sit plenitudo .&.
om̃ia ꝑ ipsũ &. in ipso reconcili¬
ent᷑ . &. dies illa reconeiliaciõis
nrͣe exspectacio sit. hanc ille
diem ignorat. cuiꝰ.&. inse tempꝰ
parebitis ingła. Nemo itaq qͦd ꝑ
se & intra se est nescit. A ꝑs ade¬
rit . &. aduentꝰ sui diem ignorat:
Dies sius ẽ scđ̾m eunde apłm. qͥa

Expanded text:
et in qua id quod efficiendum sit continetur? Cogitationes namque humanas non solum praesenti motu incitatas, sed etiam instinctu futurae voebat enim Jesus ab initio, qui essent non credentes et qui esset traditurus eum . Naturae ergo ejus virtus, quae cognitionem rerum non exstantium capit, et quiescentium adhuc animorum subituras inquietudines non ignorat, id quod per se intraque se est, nescisse existimabitur? Et alieni potens, impotens sui est; de quo dictum meminerimus, Omnia per ipsum, et in ipso creata sunt, acuit omnem plenitur ipsum reconciliari omnia in eum ? Cum igitur omnis in eo sit plenitudo, et omnia per ipsum et in ipso reconcilientur, et dies illa reconciliationis nostrae exspectatio sit: hanc ille diem ignorat, cujus et in se tempus parebitis in gloria . Nemo itaque quod per se et intra se est, nescit: Christus aderit, et adventus sui diem ignorat? Dies suus est, secundum eumdem A
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cadat. neq ut ignorauerit antea
fidelẽ sibi ẽẽ abrah̃a. de qͦ dictũ ẽ.
credidit ab rab̃a d̾o .&. reputatũ ẽ
ei ad iusticiã. hoc qͦd ne cognouit
tẽpꝰ ẽ qͦd ab rahã testimoniũ acce¬
pit: nͣ etiã scire d̾s cepit. Ab ra¬
hã enĩ holo causto filii dilecho¬
ne̾ quã ad d̾m habebat docuerat.
Deus tũ cognouit. cũ loqͥt᷑ . . qͥ
ante ne scire nͣ intelligendꝰ est:
necesse ẽ iccireo tũc intelligat᷑

Expanded text:
non cadat, neque ut ignoraverit antea non cadat, neque ut ignoraverit antea fidelem sibi esse Abraham, de quo dictum est, Credidit Abraham Deo, et depunc cognovit, tempus est quo Abraham testimonium accepit, non etiam quo scire Deus coepit. Abraham enim, holocausto filii, dilectionem quam ad Deum habebat docuerat: Deus tum cognovit, cum loquitur. Et quia ante nescire non intelligendus est; necesse est idcirco tunc
Abbreviated transcription (Latin):
sũmata sint. & si ñ dũ consũmata sint.
ut sciat: intelligimꝰ eũ ñ nescire¬
ea. qͥa nesciat: s tunc scire. qͥa tẽp
ad agendũ sit. S̾c ire gͦ d̾m. nͣ est ig¬
no ranciȩ demuta cio: sed tẽporis
plenitudo. Ex spectat᷑ eñi ad huc.
ut sciat. & cũ ñ possimꝰ id de eo
intelligere qͦd nesciat. cũ tamͣ ad¬
huc exspectet ut sciat: necesse ẽ¬
ut id qͦd sciens nescit. & nesciens
scit. nichil aliud quã uel loquen¬
di dispensacio sit. uel agendi. Non¬
pore pocius ee̾. quã ex demuta¬
cione: eũ ad id qͦd d̾s scit ꝓfiten
dȩ pocius scienciȩ tẽpꝰ sit. quam
adeptȩ: ut etiã ex hoc docem᷑ qͦd
ad ab rabã dictũ ẽ. Ne inicias ma¬
nũ tuã inpuerũ: & ne facias illi
qͥcquã. Nunc eñ cognoui qͦd times
dñm d̾m tuũ : &. ñ peꝑcisti filio
tuo dilecto. ꝓptͣ me. Deus itaq mͦ
scit. Codo aũ scire: anterioris ig¬
norancie. ꝓfessio ẽ. Qͦd eũ in dm

Expanded text:
summata sint, et si nondum consummata sunt, summata sint, et si nondum consummata sunt, ut sciat: intelligimus eum non nescire, quia nesciat; sed tum scire, quia tempus ad agendum sit. Scire ergo Deum, nnorantiae demutatio, sed temporis plenitudo. Exspectatur enim adhuc, ut sciat. Et cum non possimus id de eo intelligere ut nesciat, cum tamen adhuc exspectetur ut sciat, necesse est, ut quod sciens nescit, et nesciens scit, nihil aliud quam vel loquendi dispensatio sit, vel agendi. pore potius esse quam ex demutatione, cum ad id quod Deus scit, profitendae 308 potius scientiae tempus sit, quam adeptae: ut etiam ex hoc docemur, quod ad Abraham dictum est: Ne injicias manum tuam in puerum, et ne facias illi quidquam: nunc enim cognovi quia times Deum tuum, et non pepercisti filio tuo dilecto propter me . Deus itaque modo scit: modo autem scire, anterioris ignorantiae professio est. Quod cum in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ abseonsi om̃s sciencie thesau¬
rist .&. ꝗͥa sacramͣtũ ipse ẽ. uide¬
amꝰ an in his quȩ nescit. ignorans
sit. Si eñĩ incȩteris ꝓfessio igno¬
randi nͣ habet nesciendi intelli¬
norat. Nã cũ ignoracio eiꝰ scd̾m
qͦd om̃s thesauri in eo scienciȩ
latent. dispensacio pocius quã ig¬
noracio sit: habes causã ignoran¬
di. sine intelligencia nesciendi.
Inom̃ib enĩ quȩ ignorare se ds lo¬
qtͣ ignoranciã qͥde ꝓfitet᷑. s igno¬
racione tam̃ ñ de tinet᷑ : dũ ad id
qͦd neseit. ñ nesciendi infirmitas
ẽ s aut tẽpꝰ ẽ ñ loquendi. aut dis¬
pensacio ẽ ñ agendi. Loqͥt᷑ ad abrbã
ds dicens. Clamor sodome & gomor¬
rȩ impletꝰ ẽ: & peccata eoꝵ magna
ualde. Descenda gͦ &s uidebo. si scđ̾m
clamorẽ eoꝵ uenientẽ ad me. con¬
sũmant᷑ : sin aũ ut sciã. Habes gͦ ne¬
scientẽ đm: qͦd tam̃ ñ nesciat. Nã
cũ peccata magna ualde sciat eẽ. &¬
rursũ descendit ut uideat an con¬

Expanded text:
in quo absconsi omnes scientiae thesauri sunt. Et quia sacramentum ipse est; videamus an in his, quae nescit, ignorans sit. Si enim in caeteris professio ignorandi non habet nesciendi intellinorat. Nam cum ignoratio ejus, secundum quod omnes thesauri in eo scientiae latent, dispensatio potius quam ignoratio sit; habes causam ignorandi sine intelligentia nesciendi.re se Deus loquitur, ignorantiam quidem profitetur, sed ignoratione tamen non detinetur: dum ad id quod nescit, non nesciendi infirmitas est, sed aut tempus est non loquendi, aut dispensatio est non agendi. Loquitur ad Abraham Deus dicens: Clamor Sodomae et Gomorrhae impletus est, et peccata eorum magna valde. Descendam ergo et videbo, si secundum clamoresummabuntur; sin autem, ut sciam.--Habes ergo nescientem Deum, quod tamen non nesciebat. Nam cum peccata magna rursum descendit ut videat an con
Abbreviated transcription (Latin):
pe quȩ hominũ. cũ ea nescit
quȩ aut nͣsint intẽpore cͣfiten
sit diem se nescire. Si omnino ne¬
scire credit᷑: apłs itaq cͣtradieit.
In qͦ st̾ om̃s thesauri sapienciȩ
&. scienciȩ absconsi. Est gͦ ab seon¬
sa sciencia: quȩ qͥa abscondenda
ẽ. intͣdũ & nescienda cͣfitenda
ẽ: ut e̾e̾ possit abscondita. Nã si
erit in ꝓtestacione: ñ etiã inse¬
creto manebit. Negat gͦ se sci¬
re: ut scieneia possit ee̾ abscon¬
qita. Quod si iecrreo nescit. ut
sciencia maneat abscondita: nͣ
ꝑ naturã nescit. om̃ia sciens. qͦd
icerreo tantũ ut absconsũ sit ne¬
seit. Cur aũ diei scieneia abscon¬
sa sit: ñ in obseuro ẽ. Nãq mo¬
nens nos irremissa fide intentos
semꝑ manere: securitatẽ cogni¬
cionis definitȩ ademit. ut pen¬
dulȩ exspectacionis incerto.
mens. sollicita. festinans .& aduen¬
tꝰ diem semꝑ exspectet. semꝑ
exspectando sꝑaret: euraq ꝑ
ugili incertũ ipsũ ñ ambigendi

Expanded text:
pe quae hominum: cum ea nescit, pe quae hominum: cum ea nescit, quae aut non sint in tempore confitendsit diem se nescire. Si omnino nescire creditur, Apostolus ita contradicit: In quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconsi . Est ergo absconsa scientia: quae quia abscondenda est, interdum et nescientia confitenda est, ut esse possit absconsa. Nam si erit in protestatione, non etiam in secreto manebit. Negat ergo se scire: ut scientia possit esse abscondita. Quod si idcirco nescit, ut scientia maneat absconsa; non per naturam nescit omnia sciens, quod idcirco tantum, ut absconsum sit, nescit. Cur autem diei scientia absconsa sit, non in obscuro est. Namque monens nos irremissa fide intentos semper manere, securitatem cognitionis definitae ademit: ut pendulae exspectationis incerto mens sollicita, festinans et adventus diem semper exspectans, semper exspectando speraret; curamque pervigilem incertum ipsum, non a
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. Sed &. qͥ nouit om̃ia. ea
ipsa quȩ ñ nescit dispensacio
ẽ aliqͥndo nescire se loqͥ: dũ
aut apud abrahã sciencia dis¬
simulat᷑ intẽ pꝰ. aut apud stul¬
tas uirgines. & iniqͥtatis oꝑa¬
rios cognicio negat᷑ in dignis.
aut in sacramͣto filii hominis
intͣrogacio ignorantis ex ho¬
mine ẽ. In his se om̃ibꝰ uerita¬
ti corporeȩ natiuitatis accom¬
modans. qͥbꝰ naturȩ nr̃e infir¬
mitas detinet᷑. ñ ut infirmus
ee̾t ex natura qͥ d̃s ẽ. s infirmi¬
tates sibi hominũ. as homo
natꝰ assumpserit. Assumpserit
aũ ita. ñ ut in naturã in firmã.
natura in demutabilis sit re¬
dacta: s ut innatura in demu¬
tabili suscepeionis e̾e̾t sacra¬
m̃tũ. dũ &. qͥ erat ds. homo est:
nec ds destitit manere. qͥ homo est.
Agens itaq se atq c̃firmans homi¬
nẽ natũ. manens d̾s uerbũ. sepis¬
sime in ea ẽ ꝓfessione qͥa homo
ẽ cũ tam̃ & ꝓtestacio di ea fit se¬

Expanded text:
verit. Sed ei, qui novit omnia, ea verit. Sed ei, qui novit omnia, ea ipsa quae non nescit, dispensatio est aliquando nescire se loqui: dum aut apud Abraham scientia dissimulatur in tempus, aut apud stultas virgines et iniquitatis operarios cognitio negatur indignis, aut in sacramento filii hominis, interrogatio ignorantis ex homine est: in his se omnibus veritati corporeae nativitatis accommodans, quibus naturae nostrae infirmitas detinetur; non ita ut infirmis esset ex 310 natura qui Deus est, sed ut infirmitates sibi hominum Deus homo natus assumpserit, assumpserit autem ita, non ut in naturam infirmam natura indemutabilis sit redacta, sed ut in natura indemutabili susceptionis esset sacramentum: dum et qui erat Deus, homo est; nec Deus destitit manere, qui homo est. Agens itaque se atque confirmans hominem natum, manens Deus Verbum, saepissime in ea est professione, qua homo est, cum tamen et protestatio Dei ea sit sae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ id nesciri ab eo uirgines nos¬
ceret᷑ qͦd cũ sopitȩ & negligen¬
tes indigne aditu thalami sui
oleo indigendo mansissent. Non¬
da & renes d̾s ẽ. in ea nature
infirmitate. ne nesciat: cũ hoc
ipsũ ex nature sciencia intelli¬
gat᷑ eẽ. qͦd nescit. Quod si qͥ forte
ignoracionẽ ei deputabunt: ab eo
qͥ sciat cogitaciones eoꝵ. dicisi¬
bi metuant. Qͥd cogitatis mala
in cordibꝰ ur̃is : Nã cũ cogitaci¬
onũ gestoꝵq ñ ignarꝰ cognitor
int̾dũ de cogitatis gestisq qͣst
ignarꝰ int̾rogat. uelut de tactu
fimbriȩ mulierẽ. uel de dictoꝵ
dissensione apłos. uel de sepul¬
chro lazari flentes: ñ nesciens
intelligendꝰ ẽ nescire. s loquens.
Neq enĩ natura fert. ut qͥ absens
lazarũ mortuũ sepultũq sci¬
at: sepulchri locũ nesciat: & qͥ
cogitaciones uidet. mulieris
fid̾ẽ ñ cognouerit: & qͥ necessi¬
tatẽ ñhabet de aliqͦ int̾ͣrogan¬
di: dissensionẽ apłoꝵ ignora¬

Expanded text:
per id nesciri ab eo virgines nosper id nesciri ab eo virgines noscerentur, quod consopitae et negligentes, indignae aditu thalami sui oleo indigendo mansissent. da et renes Deus est, in ea naturae infirmitate, ut ne nesciat, cum hoc ipsum ex naturae scientia intelligatur esse, quod nescit. Quod si qui forte ignorationem ei deputabunt, ab eo qui sciat cogitationes eorum dici sibi metuant. Quid cogitatis mala in cordibus vestris ? Nam cum cogitationum gestorumque non ignarus cognitor interdum de cogitatis gestisque quasi ignarus interrogat, velut de tactu fimbriae mulierem, vel de dictorum dissensione Apostolos, vel de sepulcro Lazari flentes: non nesciens intelligendus est nescire, sed loquens. Neque enim natura fert, ut qui absens Lazarum mortuum sepultumque sciat, sepulcri locum nesciat; et qui cogitationes videt, mulieris fidem non cognoverit, et qui necessitatem non habet de aliquo interrogandi , dissensionem Apostolorum ignora
Abbreviated transcription (Latin):
rios e̾e̾. ñ neseit. Neseit gͦ. ñ ic¬
circo qͥa nesciat. s qͥa cognicio¬
ne eiꝰ ꝑ iniqͥtatẽ oꝑacionis in¬
digni sint. Fide dicti etiã iu¬
randi religione eͣfirmans .ẜ. ha¬
bens in nature uirtute ne nes¬
ciat : &. retinens in sacram̃to uo¬
luntatis ut nesciat. Nescit qͦq u¬
nigenitꝰ ds uirgines stultas: & cõ¬
parandi sibi olei incuriosas głosi
aduentꝰ sui thalamũ ingressus.
ignorat. Nãq & ad eunt . & rogañ.
&usq eo ñ ignorant᷑ : ut his res¬
pondeat᷑. am̃ dico uobis. qͥa nesei¬
o uos. Nã & occursus & de pͣcacio.
ñ ignorabiles e̾e̾ eas patit᷑. s nes¬
ciendi responsio nͣ naturȩ poei¬
us quã uoluntatis ẽ. dũ ab eo qͥ
nichil ñ ne seit. in dignę st̃ quę
sciant᷑. Ueniq ne ꝑ infirmitate
ignorare existimaret᷑  continu¬
o apłis dñs ita locutꝰ ẽ. Uigilate
itaq: qͥa nescitis diem neq ho¬
rã. Ut cũ uigilare eos ob igno¬
racionẽ diei atq hore monet

Expanded text:
e non nescit. Nescit ergo, non idcirco quia nesciat, sed quia cognitione ejus per iniquitatem operationis indigni sint: fidem dicti etiam jurisjurandi religione confirmans, et habens in naturae virtute ne nesciat, et retinens in sacramento voluntatis ut nesciat. Nescit quoque unigenitus Deus virgines stultas: et comparandi sibi olei incuriosas, gloriosi adventus sui thalamum ingressus, ignorat. Namque et adeunt et rogant, et usque adeo non ignorantur, ut his respondeatur: Amen dico vobis, quia nescio vos . Nam et occursus 309 et deprecatio non ignorabiles esse eas patitur: sed nesciendi responsio non naturae potius quam voluntatis est; dum ab eo, qui nihil non nescit, indignae sunt quae sciantimaretur, continuo Apostolis ita locutus est: Vigilate itaque, quia nescitis diem neque horam : ut cum vigilare eos ob ignorationem diei atque horae monet,
Abbreviated transcription (Latin):
inbecillã uehem̃ti uirtute trans¬
currat. s ipotens sit. uehem̃¬
ciorẽ sui naturã infirmior ipsa
penetrare: qa ut leuia grauib
& rara densis.& liqͥda solidis sint ꝑ¬
uia: ita econtra &. grauia leuibꝰ. &.
densa raris. & solida liqͥdis ñ cedeq̃s.
qͥa cũ nͣ pateant ualida infirmis
ualidis tam̃ infirma penetrant᷑.
Ob id gͦ cogitaciones di patrisig¬
norare filius ab impiis đr. qͥa in¬
firmꝰ ipse eũ fit. ñ adeat ineun¬
do pociorẽ. nec ualentẽ in ualidꝰ
merario loqͥ audebit de unigeni¬
to do. uerũ etiã corde impio co¬

Expanded text:
imbecillam vehementi virtute transimbecillam vehementi virtute transcurriat: sed impotens sit vehementiorem sui naturam infirmior ipsa penetrare; quia ut levia gravibus, et rara densis, et liquida solidis sunt pervia; ita contra et grav ia levibus, et densa raris et solida liquidis non cedant; quia cum non pateant valida infirmibus, validis tamen infirma penetrantur. Ob id ergo cogitationes Dei patris ignorare Filius ab impiis dicitur, quia infirmus ipse cum sit, non adeat ineundo potiorem, nec valentem invalidus merario loqui audebit de unigenito Deo, verum etiam corde impio co
Abbreviated transcription (Latin):
turꝰ ẽ.E rursũ. Beatꝰ ille seruus.
quẽ cũ ueniens dñs eiꝰ. in uene¬
rit uigilantẽ. Ignoracio ñ ader¬
rorẽ fuit necessaria. s ad ꝑseue¬
ranciã. nec negatũ id ad detri¬
m̃tũ eͣ. qͦd ignoratũ tribuit in¬
crem̃tũ: ne sciencie securitas ne¬
gligenciã fidi dissimulate exei¬
taret.s. p̃paracionẽ irremissã. ex¬
spectacio in definita retneret:
quȩ modo furis metuendũ semꝑ
caueret aduentũ. illo eligente
sonmni tẽpꝰ ad furtũ: patre fami¬
lias uͦ. domꝰ dampni semꝑ timo¬
rũ sit ignoracionẽ di. ñ ignora¬
cionẽ e̾e̾ s sacramͣtũ dũ ꝑ dispen¬
sacionẽ aut agendi. aut ꝓtestan¬
di.aut demonstrandi. sic nescit
ut seiat ee̾ .&. sic scit. ut nesciat:
tam̃ uidendũ ẽ. ne forte &. ita in¬
firmꝰ fit. ut ea quȩ pat̾ scit. scire
ñ possit: potente qͥde eo cogitaci¬
ones humanoꝵ cordiũ nosse. qͥa
natura pocior motibꝰ se naturȩ
in ferioris admisceat. eãq tanꝗͣ

Expanded text:
t . Et rursum: Beatus ille servus quem veniens Dominus ejus invenerit sic facientem . Ignoratio non ad errorem fuit necessaria, sed ad perseverantiam. Nec negatum id ad detrimentum est, quod ignoratum 311 tribuit incrementum, ne scientiae securitas negligentiam fidei dissimulatae excitaret, sed praeparationem irremissam exspectatio indefinita retineret: quae modo furis metuendum semper caveret adventum, illo eligente somni tempus ad furtum: patrefamilias vero domus, damni semper timorum sit, ignorationem Dei non ignorationem esse, sed sacramentum: dum per dispensationem aut agendi, aut protestandi, aut demonstrandi sic nescit, ut sciat; et sic non nescit, ut nesciat: tamen videndum est, ne forte et ita infirmus sit, ut ea, quae Pater scit, scire non possit: potente quidem eo cogitationes humanorum cordium nosse: quia natura potior motibus se naturae inferioris admisceat, eamque tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
&. imꝑfectȩ credet᷑: quȩ & neces¬
sitatẽ habeat adueniendi .& sci¬
eneiã aduentꝰ sui ñ ad epta fit.
ꝑ qͦd pocior sit ignoracio đo. quȩ
ei auferat cognicionis habere
uirtutẽ : Iã uͦ quanta impieta¬
tis geminat᷑ occasio. si prȩt̾ infir¬
mitatẽ. xꝑi etiã do patri uiciũ
deputabit᷑. ut unigenitũ đm & di¬
lectionis suȩ filiũ. diei huiꝰ cognici¬
one fraudauerit. malignitatisq
affectu scienciã future cͣsũ maci¬
onis inuiderit.& cũ ignorabilẽ ei
e̾e̾ passionis & diem &. horã nolue¬
rit. diem uirtutis eiꝰ & clarifican¬
di in sc̃is suis horã negauerit: &¬
eiademerit beatitudinis cognici¬
oñe. eui mortis indulserit prȩsci¬
enciã : Humanȩ istud c̃scienciȩ ñ
potest ferre trepidacio: ut hoc
sibi de d̾o arbitriũ pͣsumat .&. ei
uicia humanȩ demutacionis as¬
cribat: ut aut aliqͥd filio pat̾ dene¬
get. aut aliqͥd ds natꝰ ignoret. Nes¬

Expanded text:
credetur, quae et necessitatem habeat adveniendi, et scientiam adventus sui non adepta sit? Per quod potior sit ignoratio Deo, quae ei auferat cognitionis habere virtutem. Jam vero quanta impietatis geminatur occasio; si praeter infirmitatem Christi etiam Deo patri vitium deputabitur; ut unigenitum Deum, et dilectionis suae filium, diei hujus cognitione fraudaverit, malignitatisque affectu scientiam futurae consummationis inviderit: et cum non ignorabilem ei esse passionis et diem et horam voluerit; diem virtutis ejus, et clarificandi in sanctis suis horam negaverit, et ademerit beatitudinis cognitionem, cui mortis indulserit praescientiam? Humanae istud conscientiae non potest ferre trepidatio, ut hoc sibi de Deo arbitrium praesumat, et ei vitia humanae demutationis adscribat; ut aut aliquid Filio Pater deneget, aut aliquid Deus natus ignoret.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ apud eũ habuit. Si itaq nͣ
in ipsũ glorificandꝰ ẽ. id est ut sit
ingła di patris: c̃tumeliã ascri¬
be nature. Si uͦ qͦd ab eo glorifi¬
cat᷑ auetoritas ẽ.: patr̃e maiorem
inglorificandi auctoritate cog¬
pietatẽ rapis: qͥd sacram̃tũ nr̃e
salutis in uadis ad mortẽ: Colori¬
ficaturꝰ filiũ pat̾ maior est.: glo¬
rificatꝰ inpatre filius. minor nͣ
ẽ. Aut qͦmͦ minor est. qͥ in gła dei
patris est :Aut nunqͥd pat̾ maior
ñ est: Caior itaq pat̾ est. dũ patͣ
ẽ. Sed filius. dũ filius est: mmor
ñ est. Natuitas filii patr̾e c̃shtu¬
it maiorẽ: minorẽ uͦ filiũ ee̾. na¬
tiuitatis natura ñ patit᷑. Maior¬
pat᷑ est. dũ głam assumpto homii
rogat᷑ ut reddat: filius minor ñ
ẽ. dũ głam resumit apud patr̃ẽ:¬

Expanded text:
quem apud eum habuit. Si itaque non quem apud eum habuit. Si itaque non in ipsum glorificandus est, id est, ut sit in gloria Dei patris; contumeliam adscribe naturae: si vero, quod ab eo glorificatur, auctoritas est; Patrem majorem in glorificandi auctoritate cogpietatem rapis? Quid sacramentum nostrae salutis invadis ad mortem? Glorificaturus Filium Pater major est: glorificatus in Patre Filius minor non est Aut quomodo minor est, qui in gloria Dei patris est? Aut numquid Pater major non est? Major itaque Pater est, dum pater est: sed Filius, dum filius est, 303 minor non est. Nativitas Filii patrem constituit majorem: minorem vero Filium esse natiPater est, dum gloriam assumpto homini rogatur, ut reddat; Filius minor non est, dum gloriam resumit apud Patre
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. ꝓfessus. agricolã patre curi¬
osũ huiꝰ uitis ostendit. cuiꝰ in¬
utiles atq inferaces palmites
desecans. deputaret arsuros
dicens: itaq qͥ me uidet. uidet
& patrẽ .& uerba quȩ ego lo¬
quor ñ a me loquor: sed pat᷑ qͥ
inme manet. ipse facit oꝑa sua.
q. credite mͥ. qmͣ ego in patre
.&. pat᷑ in me: ut &. sac ramentũ
natiuitatis &. mysteriũ assũp¬
ti corporis manifestaret: eũ ꝑ ẽ¬
tinenciã dictoꝵ. ad id ueniens
ait. qͥa patͣ maior me est . el. con¬
festim ut ab soluta dicti racio sub¬
ee̾t .& agricolȩ. & uitis .&. palmi¬
tis. subiecit exemplũ. assumpcio¬
nẽ ꝑ id corporeȩ humilitatis os¬
tendens: & hinc causã eundi ad
patr̃e .& dilectionis lȩticiã cum
ad patrẽ iret docens e̾e̾ oportere.
qͥa pat̾ se maior ẽẽt: a qͦ scilicet es¬
set głam resumpturꝰ. apud quẽ.
& in qͦ ee̾t glorificandꝰ. ñ nouello
honore s pͥstino. neq alieno. sed

Expanded text:
tem professus, agricolam Patrem curitem professus, agricolam Patrem curiosum hujus vitis ostendit, cujus inutiles atque inferaces palmites desecans deputaret arsuros. Dicens itaque, Qui me vidit, vidit et Patrem; et, Verba quae ego loquor, non a me loquor, sed Pater qui in me manetedite mihi, quoniam ego in Patre, et Pater in me , ut et sacramentum nativitatis et mysterium assumpti corporis manifestaret, per continentiam dictorum ad id veniens ait, Quia Pater major me est . Et confestim, ut absoluta dicti ratio subesset, et agricolae et vitis et palmitis subjecit exemplum, assumptionem per id corporeae humilitatis ostendens. Et hinc causam eundi ad Patrem, et dilectionis laetitiam cum ad Patrem iret, docens esse oportere, quia major se Pater esset: a quo scilicet esset gloriam resumpturus; apud quem et in quo glorificandus, non novello honore, sed pristino; neque alieno, sed
Abbreviated transcription (Latin):
subiecit.
dicens. Uenit
enĩ prin¬
ceps huiꝰ mundi.
Niehil
huiꝰ mun¬
di habet. qͥa ut homo habiture¬
ꝑtꝰ extra peccatũ carnis mane¬
bat. in similitudine carnis pec¬
cati: de peccato peceatũ incar¬
ne condempnans. Iotũ hoc aũ
ad patͣni mandati referens obȩ¬
dienc iã: subiecit. Sed ut sciat
mundꝰ qmͣ ego diligo patr̃e. & si¬
surgite eamꝰ hinc. Ad c̃sũman¬
dũ corporeȩ passionis sacram¬
tũ ꝑ dilectionẽ effic iendi man¬
dati patͣni festinat exsurgens:
corporeȩ tam̃ assumpcionis sta¬
tim mysteriũ pandens. ꝑ quã ei
tanꝗͣ. in uitȩ modo palmites in¬
essemꝰ. fructũ nobis ut palmi¬
tibꝰ nͥ ille uitis e̾e̾t effectꝰ. utilẽ
ñ daturis. Atq iccirco manere
nos inse ꝑ fid̾e assumpti corꝑis
monet. ut qͥa uerbũ caro factũ
est. nature carnis suȩ tanꝗͣ. ui¬
ti palmites inessemꝰ a corporeȩ
huiꝰ humilitatis assumpcione
formã pat̾nȩ maiestatis alienãs.
Iũcũ se adumtatẽ palmitũ ui¬

Expanded text:
cit, dicens, Venit enim princeps hujus mundi, Nihil hujus mundi habet: quia ut homo habitu repertus, extra peccatum carnis manebat in similitudine carnis peccati, de peccato peccatum in carne condemnans . Totum autem hoc ad paterni mandati referens obedientiam, subjecit: Sed ut sciat mundus quoniam ego diligo Patrem, et sisurgite, eamus hinc . Ad consummandum corporeae passionis sacramentum, per dilectionem efficiendi mandati paterni, festinat exsurgens: corporeae tamen assumptionis statim mysterium pandens, per quam ei tamquam in vite 302 modo palmitis inessemus, fructum nobis ut palmitibus, nisi ille vitis esset effectus, utilem non daturis . Atque idcirco manere nos in se per fidem assumpti corporis monet, ut quia Verbum caro factum est, naturae carnis suae tamquam viti palmites inessemus: a corporeae hujus humilitatis assumptione formam paternae majestatis alienans tum, cum se ad unitatem palmitum vi
Abbreviated transcription (Latin):
s qͦd inhis qͥbꝰ ipse ẽ. ei qͥ ex se ẽ
pat̾ totꝰ sit . es. cũ scd̾m huma¬
noꝵ corpoꝵ. naturas quȩ ex dis¬
paribꝰ comieniunt. & ex cõpo¬
sitis consistunt. ñ possit nͥ om¬
in uno qͦq ẽ generũ ac parciũ.
id filiis natiuitas ꝓfecta c̃seruet:¬

Expanded text:
sed quod in his quibus ipse est, ei qui ex se est, pater totus sit. Et cum secundum humanorum corporum naturas, quae ex disparibus conveniunt et ex compositis consistunt, non possit nisi omin unoquoque est generum ac partium, id
Abbreviated transcription (Latin):
thesauri sapienciȩ &. scieneie
absconsi. Deus x ꝑs sacram̃tũ est .&
om̃s sapienciȩ & scienciȩ in eo the¬
sauri latent: porcioni uͦ & uniuer¬
sitati ñ potest cͣuenire: qͥa neq pars
om̃ia intelligit᷑ & omia parte̾ ñ
patit᷑ intelligi. Filius enĩ si diem
nescit: iã ñ om̃s in eo scienciȩ the¬
ne inse scieneiȩ thesaurũ eonti¬
nens: Sed meminisse nos conue¬
nit. occultos in eo istos seieneiȩ
thesauros eẽ: neq icento qͥa occul¬
ti sint nͣ in ee̾. cũ ꝑ id qͦd ds ẽ. in eo
infint: ꝑ id uͦ qͦd sacram̃tũ ẽ oc¬
cultent᷑. Non occultũ aũ neq ig

Expanded text:
thesauri sapientiae et scientiae thesauri sapientiae et scientiae absconsi. Deus Christus sacramentum est, et omnes sapientiae et scientiae in eo thesauri latent. Portioni vero, et universitati non potest convenire: quia neque pars omnia intelligitur, et omnia partem non patiuntur intelligi. Filius enim si diem nescit, jam non omnes in eo scientiae thenes in se scientiae thesauros continens. Sed meminisse nos convenit, 307 occultos in eo istos scientiae thesauros esse, neque idcirco, quia occulti sint, non inesse: cum per id, quod Deus est, in eo insint; per id vero quod sacramentum est, occultantur. Non occultum a