comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
priꝰ sciendo rebelles sunt. post modũ cȩcantur
ut nesciant: sicut de quib dam dicit᷑. quia cũ
cognouissent dm̃. ñ sicut dm̃ glorificauert̃.
aut grãs egerunt. De quib paulopost addi-
tur. tradidit illos as in reꝓbum sensũ. ut faci-¬
ant ea quȩ ñ conueniunt. Quia enĩ głificare
noluerunt quẽ cognouerant. reꝓbo sensui tra-¬
diti ab hoc relicti sunt ut nescirent iã pensa¬
nescierunt uias eiꝰ. nec reuersi sunt ꝑ semitas
Silliꝰ. Angustior est quippe semita. quam tua:
Qui autẽ bona manifestiora agere contem¬
nunt. nequaquã ad suptiliora intelligendo
centiam. saltem ꝑ penitentiã tenerent
Qua in re quantȩ sint miscđiȩ uiscera dĩ
om̃ipotentis ostenditur. qui eos quos a se
discedentes aspicit. ut reuertantur quȩrit:
Unde post enumeratas culpas. delinquentẽ
sẏnagogam ꝑ uocem ꝓpheticam reuocat dicens.
ergo saltem amodo uoca me pater m̃s. dux
uirginitatis meȩ tu es. Sequitur.¬
Mane primo consurgit homicida. interficit

Expanded text:
prius sciendo rebelles sunt, postmodum caecantur ut nesciant, sicut de quibusdam dicitur: Quia cum cognovissent Deum, non sicut Deum glorificaverunt, aut gratias egerunt . De quibus paultur: Tradidit illos Deus in reprobum sensum, ut faciant ea quae non conveniunt. Quia enim glorificare noluerunt quem cognoverunt, reprobo sensui traditi, ad hoc relicti sunt ut nescirent etiam pensaNescierunt vias ejus, nec reversi sunt per semitas illius. Angustior quippe est semita quam via. Qui autem bona manifestiora agere contemnunt, nequaquam ad subtiliora intelligenda centiam saltem per poenitentiam tenerent! Qua in re quantae sint misericordiae viscera Dei omnipotentis ostenditur, qui eos quos a se discedentes aspicit, ut revertantur, quaerit. Unde post enumeratas culpas delinquentium Synagogam per vocem propheticam revocat, dicens: Ergo saltem amodo voca me, pater meus, dux virginitatis meae tu es . SequiturMane primo consurgit homicida, interficit
Abbreviated transcription (Latin):
sed uiriliter currunt. Qui cum uulnꝰ ꝑfidiȩ
ingeri in paruuloꝵ fideliũ mente conspici¬
unt. semꝑ ad clamorẽ & gemitus redeunt:
Uulneratur quippe anima iustoꝵ cũ fides
turbatur infirmoꝵ. Quib iam hoc ipsum
clamare est. de alieno lapsu tabescere. Sed
as inultum abire ñ patitur. quia & si iusto
ordine iniustũ aliquid fieri ꝑmittit. mnultũ

Expanded text:
sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae sed viriliter currunt. Qui cum vulnus perfidiae ingeri in parvulorum fidelium mente conspiciunt, 527 semper ad clamorem et gemitus redeunt. vulneturbatur infirmorum, quibus jam hoc ipsum clamare est de alieno lapsu tabescere. Sed Deus inultum abire non patitur, quia etsi justo ordine injustum aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ satiaturus de quinq panib populum.
quinquagenos ꝑ turmas. uel centenos discũ¬
bere p̾cepit. ut uidelicet turba fideliũ ȩscã
suã & locis disiuncta. & morib coniuncta
ꝑciperet: Iubelei quippe requies. quinqua¬
genarii numeri mysterio continetur. Et
quinquagenariꝰ bis ducitur. ut ad centena¬
riũ ꝑducatur. Quia gͦ priꝰ a malo quiescit᷑
oꝑe. ut post anima pleniꝰ quiescat in cognta¬
tione. alii quinquagen. alii centen discum-¬
bunt. Qm̃ sunt ñnulli. qui iam a prauis acti¬
bus habent requiem oꝑis. & sunt ñnulli qui
a puersis cogitationib habent iã requiem
mentis. Heretici gͥ quia puersis sepe huiꝰ
mundi potentib adherentes. bonoꝵ socialẽ
uitã atq concordiam ꝑsequuntur. recte nunc
dicitur. de ciuitatib fecerunt uiros gemere:
Quos recte beatus iob memorat uiros. quia
illos magis heretici extinguere ambiunt. qͥ
ꝑfectis gressib ꝑ uiã dĩ ñ fluxe & eneruiter

Expanded text:
cum satiaturus de quinque panibus populum, cum satiaturus de quinque panibus populum, quinquagenos per turmas, vel centenos discumbere praecepit, ut videlicet turba fidelium escam suam et locis disjuncta et moribus conjuncta perciperet. Jubilaei quippe requies quinquagenarii numeri mysterio continetur, et quinquagenarius bis ducitur, ut ad centenarium perducatur. Quia ergo prius a malo quescitur opere, ut post anima plenius quiescat in cogitatione, alii quinquageni, alii autem centeni discumbunt, quoniam sunt nonnulli qui jam a pravis actibus habent requiem operis, et sunt nonnulli qui a perversis cogitationibus habent jam requiem mentis. Heretici igitur, quies, bonorum socialem vitam atque concordiam persequuntur, recte nunc dicitur: De civitatibus fecerunt viros gemere. Quos recte beatus Job memorat viros, quia illos magis haeretici exstinguere ambiunt qui perfectis gressibus per viam Dei non fluxe et enerviter,
Abbreviated transcription (Latin):
Neretici autẽ cum ꝑ se potestatẽ ꝑsecutionis
ñ habent. huiꝰ scłi potentes cõmouent. eoꝵq
mentes ad ꝑsequendum ꝑtrahunt. & quib
ualent ꝑsuasionib accendunt. quos cum
cudelia agere contra catholicoꝵi uitã con¬
spiciunt. quasi in ipso solis feruore requie¬
scunt: Bene gͦ nunc dicitur. inter aceruos
eoꝵ mendiati sunt. qui calcatis torcularib
sitiunt. quia eoꝵ se multitudini adiungunt.
quos iam uident grauia agere. & adhuc siti¬
re grauiora: Quoꝵ feruor dũ eoꝵ desideria
satiat. in eoꝵ actib quasi in meridie quiescuñ.
mere. Quia ciuitates a conuiuentib popłis
appellantur. ñ immerito ciuitatũ nomine
uerȩ sunt fidi ȩccliȩ designatȩ. quȩ in singu-¬
lis mundi partib positȩ unam catholicã fa¬
ciunt. in qua fideles om̃s de dõ recta sentien¬
tes concorditer uiuunt: Hanenamq in¬
locoꝵ distinctionẽ concordiã designauit.

Expanded text:
Haeretici autem cum per se potestatem persecutionis Haeretici autem cum per se potestatem persecutionis non habent, hujus saeculi potentes commovent, eorumque mentes ad persequendum trahunt, et quibus valent persuasionibus accendunt. Quos cum crudelia agere contra catholicorum vitam conspiciunt, quasi in ipso solis fervore requiescunt. Bene ergo nunc dicitur: Inter acervos eorum meridiati sunt, qui calcatis torcularibus sitiunt, quia eorum se multitudini adjungunt, quos jam vident gravia agere, et adhuc sitire graviora. Quorum fervor dum eorum desideria satiat, in eorum actibus, quasi in meridie, quiescunt. mere. - Quia civitates a conviventibus populis appellantur, non immerito civitatum nomine verae sunt fidei Ecclesiae designatae, quae in singulis mundi partibus positae, unam catholicam faciunt, in qua fideles omnes de Deo recta sentientes concorditer vivunt. Haeretilocorum distinctionem concordiam designavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ri patrũ sententias dicimꝰ quia dũ sepe ꝑ figu-¬
rata eloquia ꝓferuntur. ab eis tegien littere
qͣsi anstarũ paleas subtrahimꝰ. ut medulla sp̃s
Om̃s qui scãm eccłiam ꝑsequuntur. quid
aliud quã torcular calcant: Qd diuina
agi dispensatione ꝑmittitur. ut animarũ
botri in spiritale uinũ defluant. quȩ carni
corruptibili exutȩ. ad regna cȩlestia uelut
in apothecã currant. Nam dũ iniusti iustos
deprimunt. quasi botros sub pedib mittuñ.
Compressi autẽ botri ad suꝑni conuiuii sa¬
tietatem exuberant. qui priꝰ quasi in huius
aeris libertate pendebant. Unde dauid
ꝓpheta scȩ̃ eccłiȩ afflictionẽ conspiciens.
psalmũ ꝓ torcularib scribit. Sed om̃s qui
uitã fideliũ ꝑsequuntur. calcant & sitiunt.
quia agendo crudelia ferociores fiunt. &
impietatis suȩ meritis cęcati. eo ambiunt
grauiora facere. quo iam grauia fecerunt.

Expanded text:
re Patrum sententias dicimus, quia saepe dum per figure Patrum sententias dicimus, quia saepe dum per figurata eloquia proferuntur, 526 ab eis tegmen litterae quasi aristarum paleas subtrahimus, ut medulla spiritus Omnes qui sanctam Ecclesiam persequuntur, quid aliud quam torcular calcant? Quod divina agi dispositione permittitur, ut animarum botri in spiritale vinum defluant, quae, carne corruptibili exutae, ad regna coelestia velut in apothecam currant. Nam injusti dum justos deprimunt, quasi botros sub pedibus mittunt. Compressi autem botri ad superni convivii satietatem exuberant, qui prius quasi in hujus aeris libertate pendebant. Unde David propheta, sanctae Ecclesiae afflictionem conspiciens, psalmum pro torcularibus scribit . Sed omnes qui vitam fidelium pequia ad agenda crudelia ferociores fiunt, et impietatis suae meritis caecati, eo ambiunt graviora facere, quo jam gravia fecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cat absq uestiui. Sed aliud est nudum esse.
aliud nudum incedere: Omĩs enĩ qui nec bo¬
na nec mala oꝑatur. nudus est & ociosus. Qui¬
autẽ mala agit nudus incedit. quia sine uela-¬
mine boni opis ꝑ iter prauitatis pergit.
Sunt uͦ ñ nulli qui malũ suȩ nequitiȩ co-¬
gnoscentes. satiari pane iusticiȩ festinant.
ꝑcipere sacri eloquii dicta desiderant. qui
quotiens patrũ sententias ꝓ ȩdificandis men-¬
tib in cogitatione uersant. qͣsi de bona segete
spicas portant. Heretici gͥ nudis & incedentib
absq uestitu. & esurientib spicas tollunt. qͥa
siue quidã ociosi sint & innullis se bonis exer¬
ceant. seu ꝑ iter impudentiȩ absq uelamine
boni oꝑis ꝑgant. etiã si quando iam ad peni¬
tentiã redire cupiunt. & pabulũ uerbi concu-¬
piscunt. eis esurientib spicas tollunt. quia in
eoꝵ mente ꝑnitiosis ꝑsuasionib patrum sen¬
tentias destruunt. Nec immerito spicas signa¬

Expanded text:
cat, absque vestitu. Sed aliud est nudum esse, cat, absque vestitu. Sed aliud est nudum esse, aliud nudum incedere. Omnis enim qui nec bona nec mala oautem mala agit, nudus incedit, quia sine velamine boni operis per iter pravitatis pergit. Sunt vero nonnulli qui, malum suae nequitiae cognoscentes, satiari pane justitiae festinant, percipere sacri eloquii dicta desiderant. Qui quoties Patrum sententias pro aedificandis mentibus in cogitatione versant, quasi de bona segete spicas portant. Haeretici igitur nudis et incedentibus absque vestitu et esurientibus spicas tollunt, quia sive quidam otiosi sint, et in nullis se bonis exerceant, seu per iter impudentiae absque velamine boni operis pergant, etiam si quando jam ad poenitentiam redire cupiunt, et pabulum verbi concupiscunt, eis esurientibus spicas tollunt, quia in eorum mente perniciosis persuasionibus Patrum sententias destruunt. Nec immerito spicas signa
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ p̾sentis heretici ñ habent. infirinis men¬
tib uerbis blandiorib ꝑuersa ꝑsuadent.
serit. etiam uiolenter trahere quos p̃̾ualent
ñ desistunt. Pupilloꝵ itaq nomine desi¬
gnantur hi qui adhuc sunt teneri int᷑ scãm
ęccłiam constituti. Quoꝵ uitã misericors
pat̾ moriendo seruauit. qui ad bonã iam
intentionẽ deducti sunt. s adhuc in bonis
actib nulla uirtute roborant᷑. Heretici gͥ
dep̾dantes pupillos uim faciunt. quia contͣ
infirmas fideliũ mentes uerboꝵ & operum
uiolentia grassantur. Uulgus autẽ pauper.
est popłs indoctus. Qui si ueras sapientiȩ
diuitias haberet. uestimentũ suȩ fidi nequaꝗͣ.
amitteret. Quasi quidam quippe intͣ scãm
ȩccłiam senatores sunt. uiri doctores. Qui
cũ scientiã in corde multiplicant. ueris ap̃
se diuitiis abundant. Sed heretici uulgus
pauꝑem spoliant. quia dum doctos ñ prȩua¬
lent. indoctos quosq a uelamine fidi p̃dica¬
tione pestifera denudant. Sequitur.

Expanded text:
vitae praesentis haeretici non habent, infirmis mentibus verbis blandioribus perversa persuadent. serit, etiam violenter trahere quos praevalent non desistunt. Pupillorum itaque nomine designantur hi qui adhuc sunt teneri intra sanctam Ecclesiam constituti, quorum vitam misericors pater moriendo servavit, qui ad bonam jam intentionem deducti sunt, sed adhuc in bonis actibus nulla virtute roborantur. Haeretici igitur depraedantes pupillos vim faciunt, quia contra infirmas fidelium mentes verborum et operum violentia grassantur. Vulgus autem pauperum est populus indoctus, qui si verae sapientiae divitias haberet, vestimentum suae fidei nequaquam amitteret. Quasi quidam quippe intra sanctam Ecclesiam senatores sunt, veri doctores, qui cum scientiam in corde multiplicant, veris apud se divitiis abundant. Sed haeretici vulgus pauperum spoliant, quia dum doctos non prlent, indoctos quosque a velamine fidei praedicatione pestifera denudant. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ terminos transferunt. quia constitutio¬
nes patrũ prȩuaricando transcendunt.
De quib nimirũ constitutionib scriptũ ẽ.
ne transgrediaris terminos antiquos. quos
posuerunt patres tui. Qui greges dmpiunt¬
& pascunt. quia imperitos quosq ꝑuersis ad
se ꝑsuasionib trahunt. & doctrinis pestife¬
ris ad interficiendum nutriunt. Nam qđ
sponsi uerba testantur qui sponsam suã allo¬
quitur dicens. nisi cognoueris te o pulera intͣ
mulieres. egredere & abi post uestigia gregũ
idest nisi honorẽ tuũ quo ad similitudinem
di es condita. bene uiuendo cognoueris. a
conspectu meȩ contemplationis egredere. &
imperitoꝵ uitã imitare populoꝵ:. Sequitur

Expanded text:
enim terminos transferunt, quia constitutioenim terminos transferunt, quia constitutiones Patrum praevaricando transcendunt, de quibus constitutionibus scriptum est: « Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui . Qui greges diripiunt et pascunt, quia imperitos quosque perversis ad se persuasionibus trahunt, et doctrinis pestiferis ad interficiendum nutriunt.  Vet. sponsi verba testantur, qui sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum , id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplationis egredere, et imperitorum vitam imitare populorum. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habet. quȩ semꝑ esse habet. in qua nulla pars
suȩ longitudinis prȩterit. ut pars alia succedat.
In qua om̃e qd est ammꝰ uidet. & tardũ non
esse. & longũ esse. Sed hȩc de eternitatis dieb
loquentes. conamur magis uidere aliquid
quã uidemꝰ. Dicatur gͥ recte qui autẽ nouertt
eũ. ignorant dies illiꝰ. quia &si iam dm̃ per
fidem nouimꝰ. qualiter tam̃ sit eiꝰ ȩternitas
sine p̃terito ante scła. sine futuro post scła.
sine mora longa. sine prestolatione ꝑpetua
ñ uidemꝰ. Beatus itaq iob scẽ eccłiȩ typũ
tenens. quia sub magno se scientiȩ freno
moderatur. ne plus sapiat quã oportet sape¬
re. & dies dĩ ñ posse comp̃hendi testificans.
ad hereticoꝵ mox suꝑbiam respectũ mentis
reducit. qui alta sapere apperunt. & qđ capere
ut cũq ñ possunt. ꝑfecte se scire głantur.
alioꝵ nomine. nisi hereticos designat. qui
a scȩ̃ eccłiȩ gremio extranei existunt: Ipsi

Expanded text:
non habet, quae semper esse habet, in qua nulla pars non habet, quae semper esse habet, in qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia succedat, in qua omne quod est animus videt et tardum non esse, et longum esse. Sed haec de aeternitatis diebus loquentes, conamur magis videre aliquid quam videmus. Dicatur igitur recte: Qui autem noverunt eum, ignorant dies illius, quia etsi jam Deum per fidem novimus, qualiter tamen sit ejus aeternitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non videmus. Beatus itaque Job sanctae Ecclesiae typum tenens, quia sub magno se scientiae freno moderatur, ne plus sapiat quam oportet sapere, et dies Dei non posse comprehendi testificans, ad haereticorum mox superbiam respectum mentis reducit, qui alta sapere appetunt, et quod capere utcunque non possunt perfecte se scire gloriantur. aliorum nomine, nisi haereticos designat? qui a sanctae Ecclesiae gremio extranei existunt. Ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut finiatur. longũ dicitur. In quauideli¬
cet longinquitate. cum quisq mentis oculos
reducit retro ꝑ memoriã. tendit ante ꝑ expe¬
ctationẽ. quasi spaciũ temporis dilatat in
mente: Cumq audit ȩternitatẽ di. humano
more intendenti animo longȩ uitȩ spacia
huiꝰ ꝓponit. in quib metiatur semp. & quid
abiit retro qđ reuneatur in memoria. & quid
ante restat qđ expectetur ex intentione: Sed
necdum cognouimꝰ. Iui quippe ẽ qd nec initio
incipitur. nec fine terminatur. Ubi neq expe-¬
ctatur qđ ueniet. neq ꝑcurrit qđ debeat
recordari. Sed est unũ. qđ semꝑ esse est. qđ
& sinos & angłi cũ initio uidere incipimus.
esse tam̃ hoc sine initio uidemꝰ. ubi sic semꝑ
sine fine esse est. ut nunquã se animꝰ tendat
ad sequentia. ac si multiplicentur quȩ sunt.¬
hominib est locutꝰ. ut ibi adhuc diceret.
ubi expectatio ñ inesset. Adhuc enĩ ȩternitas

Expanded text:
tur ut finiatur, longum dicitur; in qua videlitur ut finiatur, longum dicitur; in qua videlicet longinquitate cum quisque mentis oculos reducit retro per memoriam, tendit ante per exspectationem, quasi per spatium temporis dilatat in mente. Cumque audit aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper et quid abiit retro, quod retineatur in memoria, et quid ante restat, quod exspectetur ex intentione. 55. necdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi neque exspectatur quod veniet, neque percurrit quod debeat recordari, sed est unum quod 522 semper esse est. Quod etsi nos et angeli cum initio esse videre incipimus, esse tamen hoc sine initio videmus, ubi sic semper sine fine esse est, ut nunquam se animus tendat ad sequentia, ac si multiplicentur quae sunt ethominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi exspectatio non inesset. Adhuc enim aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
cõprehensibiliter conspicit. nos autẽ ea quȩ
ciꝰ sunt. comp̃hendere nullatenꝰ ualemus.
Sea cum natura d̃i simplex sit. imirandum
ualde cur dicit. qui nouerunt eũ. ignorant
dies illius. Neq enĩ aliud ipse. atq aliud¬
dies erꝰ sunt. Ds̃ namq. hoc est quod habet
Eternitatẽ quippe habet. sed ipse ȩternitas ẽ
Lucem habet. sed lux sua ipse est. Ciaruatẽ
habet. sed ipse est claritas sua. Non est gͦ in
eo aliud esse. & aliud habere. Quid est itaq
dicere. qui nouerunt eũ ignorant dies illiꝰ.
nisi quia & qui cognoseunt eũ adhuc nesciunt:
Nam & qui eũ iam fide tenent. ad huc ꝑspeciẽ
ignorant. Et cũ ipse sibi sit ȩternitas. quem
ueraciter credimꝰ. qualiter tam̃ sit ipsa eius
ȩternitas ignoramꝰ : In hoc namq qđ dedi-¬
umȩ naturȩ potentia audiuimꝰ ea ñ nunquã
cogitare consueuimꝰ. quȩ ꝑ experientiã scimꝰ
Om̃e enĩ qđ cepit & desinit. initio & fine
concluditur. Qđ simora aliquantula differ.¬

Expanded text:
comprehensibiliter conspicit, nos autem ea quae ejus sunt comprehendere nullatenus valemus. Sed cum natura Deus simplex sit, mirandum valde est cur dicit: Qui noverunt eum ignorant dies illius. Neque enim aliud ipse, atqdies ejus sunt. Deus namque hoc est quod habet. Aeternitatem quippe habet, sed ipse est aeternitas. Lucem habet, sed lux sua ipse est. Claritatem habet, sed ipse est claritas sua. Non est ergo in eo aliud esse, et aliud habere. Quid est itaque dicere: Qui noverunt eum, ignorant dies illius, nisi quia et qui cognoscunt eum adhuc nesciunt? Nam et qui jam eum fide tenent, adhuc per speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit aeternitas, quem veraciter credimus, qualiter tamen sit ipsa ejus aeternitas ignoramus. In hoc namque quod de divinae naturae potentia audimus, ea nonnunquam cogitare consuevimus quae per experientiam scimus. Omne enim quod coepit et desinit, initio et fine concluditur. Quod si mora aliquantula differ
Abbreviated transcription (Latin):
formidinis pondus aspexit. eiꝰ cordis faciẽ
caligo peccati ñ operuit. & is quem supplicia
nulla sequebantur. salutẽ corporis propter
dum qđ in se priora denuntians nequaquã
ait. faciem meã non terigit. sed non operuit
caligo. Sepe enĩ etiã corda iustoꝵ. subortȩ
cogitationes polluunt terrenarũ rerũ dele¬
ctationib tangunt: sed dum citiꝰ manu scẽ
discretionis abiguntur. festine agitur. ne
ualeant. qd in nobis dõ flentes immolamꝰ.
Unde abraham cũ ad occasũ solis sacrificium
offerret. insistentes aues ꝑtulit. quas studiose
ne oblatũ sacrificiũ raperent abegit.: Sic nos
cum inara cordis holo caustũ do offerimus.
qd mens nr̃a offerre se dño utiliter sperat.
rant dies illiꝰ. Quid dies dĩ nisi ipsa eteruitãeiꝰ
appellatur. quȩ ñnunquam uniꝰ diei ꝓnun-¬
tiatione exprimitur: Sicut scriptum est.
melior dies tma in atriis tuis suꝑ milia. Non¬

Expanded text:
formidinis pondus aspexit, ejus cordis faciem formidinis pondus aspexit, ejus cordis faciem caligo peccati non operuit, et is quem supplicia nulla sequebantur, salutem corporis propter dum quod ipse priora denuntians nequaquam ait: Faciem meam non tetigit; sed: Non operuit caligo. Saepe enim etiam corda justorum 521 subortae cogitationes polluunt, terrenarum rerum delectationibus tangunt, sed dum citius manu sanctae discretivaleant, quod in nobis DUnde Abraham cum ad occasum solis sacrificium offerret, insistentes aves pertulit, quas studiose, ne oblatum sacrificium raperent, abegit . Sic nos cum in ara cordis holocaustum Deo offerimus, quod mens nostra offerre se Domino utiliter sperat. est quod habet. --Quid dies Dei, nisi ipsa ejus aeternitas appellatur? quae nonnunquam unius diei pronuntiatione exprimitur, sicut scriptum est: Melior est dies una in atriis tuis super millia . Non
Abbreviated transcription (Latin):
habere ñ appetunt. securitatẽ suę districtio¬
nis intimȩ consideratione ꝑturbant. Qui
tam̃ inter ipsa supplicia sepe animũ reuo¬
cant ad dona. & ut semeripsos consolatione
refoueant. inter hoc qd̃ metuunt. reducunt
oculũ ad dona quȩ acceperunt. ut spes sub¬
leuet quẽ timor premit. Unde & sequitur.
nec faciem meam operuit caligo. Ille enim
in flagello positus. a salute corpons ꝓpter
imminentes tenebras perit. qui iccirco pro
transactis ꝑcutitur. ut a futuris suppliciis
abscondatur. Hlagella quippe bonoꝵ. aut
uicia ꝑpetrata purgant. aut ea quȩ poterant
ppetrari futura deuitant. Beatus autem iob
quia in flagello positus. nec a peccatis prȩce¬
dentib purgabatur. nec ab imminentibus
tegebatur. sed eiꝰ tantũ modo in flagello uir¬
tus augebatur. fiducialiter dicit. non enum
perii ꝓpter imminentes tenebras nec faciem
meã operuit caligo. Iui enĩ semꝑ diuinȩ

Expanded text:
habere non appetunt, securitatem suam districtiohabere non appetunt, securitatem suam districtionis intimae consideratione perturbant. Qui tamen inter ipsa timoris supplicia saepe animum revocant ad dona, et ut semetipsos consolatione refoveant, inter hoc quod metuunt reducunt oculum ad dona quae acceperunt, ut spes sublevet quem timor premit. Unde et sequitur: nec faciem meam operuit caligo. - Ille enim in flagello positus a salute corporis propter imminentes tenebras perit, qui idcirco pro transactis percutitur, ut a futuris suppliciis abscondatur. Flagella quippe bonorum aut itia perpetrata purgant, aut quae poterant perpetrari futura devitant. Beatus autem Job, quia in flagello positus, nec a peccatis praecedentibus purgabatur, nec ab imminentibus tergebatur, sed ejus tantummodo in flagello virtus augebatur, fiducialiter dicit: Non enim perii propter imminentes tenebras, nec faciem meam operuit caligo. Qui enim semper divinae
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ecce de beato iob nouimꝰ. qđ crebris dĩ
sacrificiis deditus. qđ hospitalitatib. qđ
indigentiis paupum impensus. qđ suis etiã
subditis humilis. qđ sibi aduersantib beni¬
gnus fuit. & tam̃ tot flagella suscepit. nec
iam securus inter flagella extitit. sed adhuc
metuit. adhuc diuinȩ districtionis considerais¬
ium contremiscit. Quid nos itaq miseri.
quid peccatores dicimꝰ. si sic timet. qͥ sic egit:
Sed tanti timoris pondus ana semetipso ha¬
beat. innotescat: Sequitur Ds molliuit
uino munere cor iusti molliri dicitur. quia
suꝑni iudicii timore penetrat᷑. Molle ẽ enĩ
tur. beatus homo qui semꝑ est pauidꝰ. qui
uero mentis est durȩ corruit in malum.
Uirtutem gͦ suȩ formidinis ñ sibi. s auctori
tribuit qui ait. ds̃ molliuit cor meũ. & om̃ps
conturbauit me. Non autẽ secura. sed ꝑtur¬
bata sunt corda bonoꝵ. quia dum futuri
examinis pondus considerant. quietem hic

Expanded text:
Sed ecce de beato Job novimus quod crebris Dei Sed ecce de beato Job novimus quod crebris Dei sacrificiis deditus, quod hospitalitatibus, quod indigentiis pauperum impensus, quod suis etiam subditis humilis, quod sibi adversantibus benignus fuit, et tamen tot flagella suscepit nec jam securus exstitit inter flagella, sed adhuc metuit, adhuc divinae districtionis vim considerans contremiscit. Quid nos itaque miseri, quid peccatores dicimus, si sic timet, qui sic egit? Sed tanti timoris pondus an a semetipso habeat, innotestat. Sequitur: CAPUTvino munere cor justi moliri dicitur, quia superni judicii timore penetratur. Molle est enim tur: Beatus homo qui semper est pavidus, qui vero mentis est durae corruet in malum . Virtutem ergo suae formidinis non sibi, sed auctori tribuit, qui ait: Deus mollivit cor meum, et Omnipotens conturbavit me. Non autem secura, sed perturbata sunt corda bonorum, quia dum futuri examinis pondus considerant, quietem hic
Abbreviated transcription (Latin):
securus. Unde apte metuens adiungit.¬
Et iecirco a facie eiꝰ turbatus sum. & consi¬
derans eũ timore sollicitor: Bene a facie dñi
turbatur: qui terrorẽ maiestatis illiꝰ cordis
sui optutib ꝓponit. & eiꝰ rectitudinis pauo¬
re concutitur. dum se reddendis rationib
conspicit idoneũ nesse. si districte iudicet᷑.
Recte autẽ dicitur. & considerans eũ timore
sollicitor. quia diuinȩ anmaduersionis uim
cum quisq ñ considerat. minime formidat.
& tantomagis in hac uita quasi securus est.
quanto ad considerationẽ internȩ distctioniᷤ alie¬
nus. Semꝑ enĩ iusti uiri ad cordis secretariũ
redeunt. uim occultȩ districtionis intuent᷑.
maiestatis intimȩ iudicio assistunt. ut eoma¬
gis quandoq securi sint. quo hic quam diu
uiuerent securi esse noluerunt. Nam ma¬
loꝵ mentes cum renuunt considerare qđ
timeant. ad hoc quandoq gaudentes ꝑue¬
niunt. qđ timentes nullo modo euadunt

Expanded text:
securus. Unde adhuc metuens adjungitsecurus. Unde adhuc metuens adjungitEt idcirco a facie ejus turbatus sum, et considerans eum timore sollicitor. turbatur, qui terrorem majestatis illius cordis sui obtutibus proponit, et ejus rectitudinis pavore concutitur, dum 520 se reddendis rationibus conspicit idoneum non esse, si dictricte judicetur. Recte autem dicitur: Et considerans eum, timore sollicitor, quia divinae animadversionis vim cum minime quisque considerat, minime formidat; et tanto magis in hac vita quasi securus est, quanto a consideratione internae districtionis alienus. Semper etenim justi viri ad cordis secretarium redeunt vim occultae districtionis intuentur, majestatis intimae judicio assistunt, ut eo magis quandoque securi sint, quo hic quandiu viverent securi esse noluerunt. Nam malorum mentes cum renuunt considerare quod timeant, ad hoc quandoque gaudentes perveniunt quod timentes nullo modo evadant.
Abbreviated transcription (Latin):
esse deprehendat. Sed inter hȩc uerba ꝑcun¬
ctari debet ac dicere. O beate iob inter tot
flagella positus. cur adhuc aduersa formidas.
iam tibulationib cingeris.iam innumeris
afflictionib angustaris. Malũ timen debet.
qd necdum susceptũ est. Tu in tanto posit᷑
dolore quid metuis: Sed ecce uir iustus nr̃is
inquisitionib satisfaciens. adiungit.¬
Cum expleuerit in me uoluntatem suã. &
alia multa similia presto sunt ei. Acsi aꝑte.
dicat. iam ppendo quȩ patior. s adhuc for¬
mido quȩ pati possum. Explet enim in me
uoluntatẽ suã. quia multis me ꝑcussionib
affligit: Sed multa similia presto st̾ ei. quia¬
si ferire cogitat. adhuc inuenit ubi plaga¬
crescat. Hinc itaq pensandũ est. quã pauidꝰ
ante flagellũ fuit. qui etiã ꝑcussus ad huc
metuit ne feriatur. In comp̃hensibilẽ quippe
uim ei inesse considerans. & potestatis & exa¬
minis. esse uir iustus noluit. nec de flagello

Expanded text:
esse deprehendat. 48. Sed inter verba haec percunesse deprehendat. 48. Sed inter verba haec percunctari libet, ac dicere: O beate Job, inter tot flagella positus cur adhuc adversa formidas? jam tribulationibus cingeris, jam innumeris afflictionibus angustaris. Malum timeri debet quod necdum susceptum est; tu in tanto positus dolore quid metuis? Sed ecce vir justus nostris inquisitionibus satisfaciens adjungitCum expleverit in me voluntatem suam, et alia multa similia praesto sunt ei. - Ac si aperte dicat: Jam perpendo quae patior, sed ad haec formido quae pati possum. Explet enim in me voluntatem suam, quia multis me persecutionibus affligit, sed multa similia praesto sunt ei, quia ferire si cogitat, adhuc increscat. Hinc itaque pensandum est quam pavidus ante flagellum fuit, qui etiam percussus adhuc metuit ne feriatur. Incomprehensibilem quippe vim ei inesse considerans et potestatis et examinis, esse vir justus noluit nec de flagello
Abbreviated transcription (Latin):
rius consiliũ non mutatur. qͥa de una quaq¬
re immutabiliter intus constituitur: quicqͥd
foras mutabiliter agitur. Sequitur.
Et anima eiꝰ qd̃cumq uoluit hoc fecit.
Cum sit cunctis corporib exterior. cunctis
mentib interior ds. ea ipsa uis eiꝰ qua omĩa
penetrat. cuncta disponit. amia illiꝰ appel¬
latur. Cuiꝰ uidelicet uoluntati. nec illa ob¬
sistunt quȩ contra uoluntatẽ illiꝰ fieri ui¬
dentur. quia ad hoc ñnunquã ꝑmittit
fieri etiã qd ñ precipit. ut ꝑ hoc illud cer¬
tius impleatur qđ iubet. Apostatȩ quippe
angłi ꝑuersa est uoluntas. sed tamen a dõ
mirabiliter ordinatur. ut ipsȩ qͦ eiꝰ insidiȩ
utilitati bonoꝵ seruiant. quos purgant
dum temptant. Sic itaq eiꝰ anima qđ cumq
uoluit hoc fecit. ut inde qͦ uoluntatẽ suam
impleat. unde uoluntati illiꝰ repugnari ui¬
debatur. Terreatur gͦ uiriustus. & tantę
maiestatis pondus considerans. infirmũ se

Expanded text:
rius rius re immutabiliter intus constituitur, quidquid foras mutabiliter agitur. Sequitur: « Et anima ejus quodcunque voluit, fecit. » Cum sit cunctis corporibus exterior, cunctis mentibus interior Deus, ea ipsa vis ejus, qua omnia penetrat, cuncta disponit, anima illius appellatur. Cujus videlicet voluntati nec illa obsistunt quae contra voluntatem illius fieri videntur, quia hoc nonnunquam permittit fieri etiam quod non praecipit, ut per hoc illud certius impleatur quod jubet. Apostatae quippe angeli perversa voluntas est, sed tamen adeo mirabiliter ordinatur, ut ipsae quoque ejus insidiae utilitati bonorum serviant, quos purgant dum tentant. Sic itaque ejus anima quodcunque voluit hoc fecit, ut inde quoque voluntatem suam impleat, unde voluntati illius repugnari videbatur. Terreatur ergo vir justus, et tantae majestatis pondus considerans, infirmum se
Abbreviated transcription (Latin):
ret. & mentis oculo suppressis om̃ib intueat᷑
unũ. in cuiꝰ essentiȩ comparatione esse nr̃m
ñ esse est. & dicat. ipse enĩ solus ẽ. De cuiꝰ mox
immutabilitate apte subiungit᷑. & nemo
auertere porest cogitationẽ eiꝰ. Sicit enĩ
imnutabilis naturȩ est. ita unmutabilis
uoluntatis. Cogitationẽ quippe eius nullus
auertit. quia nemo resistere occultis eiꝰ iudiciis
p̃ualet. Nlam & si fuert̃ qͥdamqͥ dep̾cationib
sins eiꝰ cogitationẽ auertisse uiderentur. ita
fuit eiꝰ interna cogitatio. ut sententiã illiꝰ
auertere dep̃cando potuissent. & ab ipso
acceꝑunt. qd agerent apud ipsũ. Dicat gͦ
& nemo auertere potest cogitationem eius.
quia semel fixa iudicia mutari nequa qu̾a
possunt. Unde scriptũ est. p̃ceptum posuit.
& ñ prȩteribit. Et rursum. cȩlũ & terra
transibunt. uerba autẽ mea ñ transibunt
Et rursũ. non enĩ cogitationes meȩ sicut

Expanded text:
ret: et mentis oculo suppressis omnibus intueatur ret: et mentis oculo suppressis omnibus intueatur unum in cujus essentiae comparatione, esse nostrum non esse est, et dicat: Ipse enim solus est. De cujus mox immutabilitate, apte subjungitur: Et nemo avertere potest cogitationem ejus. Sicut enim immutabilis natura est, ita immutabivoluntatis. Cogitationem quippe ejus nullus avertit, quia nemo resistere occultis ejus judiciis praevalet. Nam etsi fuerunt quidam qui deprecationibus suis ejus cogitationem avertisse videantur, ita fuit ejus interna cogitatio, ut sententiam illius avertere deprecando potuissent, et ab eo accipere quod agerent apud ipsum. Dicat ergo: Et nemo poterit avertere cogitationem ejus, quia semel fixa judicia mutari nequaquam possunt. Unde scriptum est: Praeceptum posuit, et non praeteribit . Et rursum: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt . Et rursum: Non enim cogitationes meae sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tur. in quantũ occulto instinctu dĩponunt᷑
Ecce enĩ peccator flagellandus est de rebus
humanis. arescit in eiꝰ laborib terra. concu-¬
titur in eiꝰ naufragiis mare. igniscit in erꝰ
sudorib aer. obtenebrescit contra eũ mnun¬
dantionib cęlũ. mardescunt in eiꝰ oppressio¬
nib homines. mouentur in eiꝰ aduersitate
& angłicȩ uirtutes. Nunquid nam hȩc quȩ
manimata. uel quȩ uiuentia diximꝰ suis
instinctionib & ñ magis diuinis impulsio¬
nib agitantur: Quicquid est itaq qd exte.¬
nus seuit. ꝑ hoc ille intuendus est. qui hoc
interiꝰ disponit. In om̃i gͥ causa solus ipse
ad moysen dicit. ego sum qui sum. sic dices
filiis isrł. qui est misit me ad uos. Cum itaq
flagellamur ꝑ ea quȩ uidemꝰ illum debemꝰ
sollicite metuere. quẽ ñ uidemus. Dir itaq
sẽs despiciat quicquid exterriꝰ terret. quicqͥd
ꝑessentiã suã nisi regeretur ad nichilũ tende¬

Expanded text:
tur, inquantum occulto instinctu disponuntur. tur, inquantum occulto instinctu disponuntur. Ecce enim peccator flagellandus est de rebus humanis: arescit in laboribus ejus terra, concutitur in ejus naufragiis mare, ignescit in ejus sudoribus aer, obtenebrescit contra eum inundationibus coelum, inardescunt in ejus oppressionibus homines, moventur in ejus adversitate et angelicae virtutes. Nunquid nam hic quae inanimata, vel quae viventia diximus, suis instinctionibus, et non magis divinis impulsionibus agitantur? Quidquid est itaque quod exterius saevit, per hoc ille intuendus est qui hoc interius disponit. In omni igitur causa, solus ipsead Mosem dicit: Ego sum qui sum: sic dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos . Cum itaque flagellamur per ea quae videmus, illum debemus sollicite metuere, quem non videmus. Vir itaque sanctus despiciat quidquid exterius terret, quidquid per essentiam suam, nisi regeretur, ad nihilum tende
Abbreviated transcription (Latin):
cur beati um uoce nunc dicit᷑. ipse enĩ solus
est: Seil aliud est esse. aliud principaliter esse.
aliud mitabilit̾. atq aliud immutabiliter
esse. Sunt enĩ hȩc omnia sed principaliter
ñ sunt. quia in semetipsis minime subsistunt.¬
& nisi gubernantis manu teneantur. esse ne-¬
quaꝙͣ possunt. Cuncta namq in illo subsi-¬
stunt. a quo creata sunt: nec ea quȩ iiuunt
sibimetipsis uitã tribuunt. nec ea quȩ mouen¬
tur & ñ uuiunt suis nutib ad modũ ducunt᷑.
Sed ille cuncta mouet. qui quȩdã inuificat.
quedã uͦ ñ uiuificata in extremã essentiam
mire ordinans seruat. Cuncta quippe ex
nichilo facta sunteoꝵ gessentia rursum ad
nichilum tenderet. nisi ea auctor omnium
regiminis manu retineret:. Omnia itaq quȩ
creata sunt. ꝑ se nec subsistere prȩualent.
nec moueri. Sed intantũ subsistunt. in quantũ
ut esse debeant acceperunt. in tantũ mouen¬

Expanded text:
cur beati viri voce nunc dicitur, ipse enim solus cur beati viri voce nunc dicitur, ipse enim solus est? Sed aliud est esse, aliud principaliter esse, aliud mutabiliter atque aliud immutabilesse. Sunt enim haec omnia, sed principaliter non sunt: quia in semetipsis minime subsistunt, et nisi gubernantis manu teneantur, esse nequaquam possunt. Cuncta namque in illo subsistunt, a quo creata sunt; nec ea quae vivunt, sibimetipsis vitam tribuunt, neque ea quae moventur, et non vivunt suis nutibus, ad motum ducuntur: sed ille cuncta movet, qui quaedam vivificat, quaedam vero non vivificata, in extremam essentiam mire ordinans servat. Cuncta quippe ex nihilo facta sunt, eorumque essentia rursum ad nihilum tenderet, nisi eam auctor omnium regiminis manu retineret. Omnia itaque quae creata sunt, per se nec subsistere praevalent, nec moveri; sed intantum subsistunt, inquantum ut esse debeant acceperunt: intantum moven
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uult. tanto a uoluntate eiꝰ ñ discrepent.
quanto eandem uoluntatẽ illius in eiꝰ eloquio
agnoscunt. Unde fit. ut eiꝰ uerba ñ ꝑ eoꝵ
aures suꝑuacue transeant. sed hȩc in suis cor-¬
dib figant. Unde hic subditur. & in sinu¬
data illiꝰ ñ transitorie sed implenda ope au¬
dimus. Hinc est enĩ qđ de ipsa matre uirgine
scriptũ est: maria autẽ conseruabat omnia
uerba hȩc conferens incorde suo. Quȩ nimi¬
rũ uerba & cum ad oꝑationem ꝓdeunt. in
sinu cordis absconsa latent. si ꝑ hoc qd̾ foras
eagitur intus agentis animꝰ ñ eleuat᷑: nã cum
concept ũs sermo ad opus ducitur. si ꝑ hoc hu¬
mana laus queritur. sermo dĩ in sinu m̃tis
re potest cogitationes eiꝰ. Nunquid nam ñ
sunt angłi & homines. cȩlum & terra. aer &
maria. cuncta uolatilia uel quadrupedia atq
repentia: Et certe scriptũ est. creauit ut essent
omnia: Cum gͦ in rerũ natura tam multa sint.

Expanded text:
quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepent, quod vult, tanto a voluntate ejus non discrepent, quanto eamdem voluntatem illius in ejus eloquio agnoscunt. Unde fit ut ejus verba non per eorum aures supervacue transeant, sed haec in suis cordibus figant. Unde hic subditur: CAPUT XXdata ejus non transitorie, sed implenda opere audimus. Hinc est enim quod de ipsa matre Virgine scriptum est: « Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo . Quae nimirum verba, et cum ad operationem prodeunt, in sinu cordis absconsa latent, si per hoc quod foris agitur intus agentis animus non elevatur. Nam cum conceptus sermo ad opus ducitur, si per hoc humana laus quaeritur, sermo Dei in sinu mentis re potest cogitationem ejus. - Nunquidnam non sunt angeli homines, coelum et terra, aer et maria, cuncta volatilia et quadrupedia atque serpentia? Et certe scriptum est: « Creavit ut essent omnia . » Cum ergo in rerum creatura tam multa sint,
Abbreviated transcription (Latin):
uiam eiꝰ custodiui. & ñ declinaui ex ea.
Custodit & enĩ & ñ declinat. qui hoc ubi
intendit opatur. Custodire quippe ꝑ inten¬
tionem est. ñ declinare poꝑationem. Hȩc
namq sollicitudo iustoꝵ. ut actus suos cotidie
iuxta uias ueritatis examinent. & eas sibi in
regulam ꝓponentes. a rectitudinis earũ trami-¬
te ñ declinent. Suꝑ semetipsos quippe coti-¬
die ire contendunt. & qđ in uirtutũ uertice
ꝓuehuntur. cauta rep̃hensione diudicant
Quicquid est eis ex semetipsis. remaner infra
semetipsos. Et totos se illo festinant trabere.
ubi se inueniunt ex parte ꝑuenisse.: Sequit᷑.¬
obsequentes famuli dominoꝵ suoꝵ uultib
semꝑ intenti sunt. ut ea quȩ ꝑceperint festi.¬
ne audiant. & implere contendant. sic iustoꝵ
mentes ꝑ intentiorẽ suã om̃ipotenti dño
assistunt. atq in seriptura eiꝰ quasi os eus
intuentur. ut quia ꝑ eam d̾s loquitur om̃e

Expanded text:
Viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. Viam ejus custodivi, et non declinavi ex ea. - Custodit enim et non declinat, qui hoc ubi intendit, operatur; et custodire quippe per intentionem est, non declinare per operationem. Haec namque est sollicitudo justorum, ut actus suos quotidie juxta vias veritatis examinent, et eas sibi in regulam proponentes, a rectitudinis earum tramite non declinent. Super semetipsos quippe quotidie ire contendunt, et quo in virtutum verticem provehuntur, cauta reprehensione dijudicant, quidquid de eis ex semetipsis remanet infra semetipsos, et totos se illo festinant trahere, ubi se inveniunt ex parte pervenisse. Sequitobsequentes famuli dominorum suorum vultibus semper intenti sunt, ut ea quae praeceperint, festine audiant et implere contendant, sic justorum mentes per intentionem suam omnipotenti Domino assistunt, atque in scriptura ejus quasi os ejus intuentur, ut quia per eam Deus loquitur omne
Abbreviated transcription (Latin):
& bonos: Potest tam̃ beatus iob qui certa fide
iam dixerat. scio quia redemptor m̃s uiuit. &
in nouissimo de terra surrecturus sum sic
in futura oꝑatione incarnandȩ sapientiȩ inten¬
dere. sicut nos eiꝰdem sapientiȩ iam prȩterita
oꝑa ꝑ fidem uidemꝰ. quomodo media tor di
& hominũ benignus ad tribuendum. ad susti¬
nendũ humilis. patiens ad exemplũ prȩben¬
dum fuerit. Cuiꝰ nimirũ uitã dum beatus
iob suꝑno sp̃u repletus sollicita intentione
conspiceret. futurȩ iam mansuetudinis illiꝰ
humilitatẽ prȩuidens quasi ad exemplum
sibi ꝓpositũ recucurrit. ut qͥcqͥd in hac uita
ageret. ad imitationes illiꝰ uestigia ligarẽt.
quatinꝰ qui occultȩ dispositionis eiꝰ sublimia
uidere ñ poterat. quasi in terra conspiciens.
ad imitationẽ eiꝰ uestigia teneret. De quib
eiꝰ uestigiis ꝑ petrũ dicitur. xp̃c passus est
ꝓ nobis. uobis relinquens exemplum ut se¬
quamini uestigia eiꝰ. De quo adhuc subdit᷑.

Expanded text:
  Potest tamen beatus Job, qui certa fide jam dixerat: Scio quod Redemptor meus vivit, et in novissimo die de terra surrecturus sum , sic in futura operatione incarnandae sapientiae intendere, sicut nos ejusdem sapientiae jam praeterita opera per fidem videmus, quod Mediator Dei et hominum benignus ad tribuendum, humilis ad sustinendum, patiens ad exemplum praebendum fuerit. Cujus nimirum vitam dum beatus Job, superno spiritu repletus, sollicita intentione conspiceret, futuram mansuetudinis illius humilitatem praevidens, quasi ad exemplum sibi propositum recurrit, ut quidquid in hac vita ageret, ad imitationis illius vestigia ligaret, quatenus qui occultae dispositionis ejus sublimia videre non poterat, quasi in terra conspiciens, ad imitationem ejus vestigia teneret. De quibus ejus vestigiis per Petrum dicitur: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequami
Abbreviated transcription (Latin):
recta quȩ sequi debeant. & tam̃ sequi despici¬
unt quȩ cognoscunt. Luminis gͦ rebelles
sunt. quia sua desideria sequendo bonũ despi¬
ciunt qd nouerunt. Quia gͦ ñ ꝑ ignorantiã
sed ꝑ suꝑbiam delinquunt. elationis suȩ scu¬
tum iaculis ueritatis obiciunt. ne salubriter
in corde feriantur. Ex qua uidelicet eoꝵ suꝑ-¬
bia agittir. ut quia nolunt facere quȩ cogno¬
scuntinec cognoseant iam bona quȩ faciant.
sea sua eos cęcitas a ueritatis lumine sunditꝰ

Expanded text:
recta quae sequi debeant, et tamen sequi despiciunt quae cognoscunt. Lumini ergo rebelles sunt, quia, sua desideria sequendo, bonum despiciunt quod noverunt. Qui ergo non per ignorantiam, sed per superbiam delinquunt, elationis suae scutum jaculis veritatis objiciunt, ne salubriter in corde feriantur. Ex qua videlicet eorum superbia agitur ut quia nolunt facere quae cognoscunt, nec cognoscant jam bona quae faciant, sed sua eos caecitas a veritatis lumine
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ꝑuersa dogmata respuit. ñ eam uerba dĩ
in sensu. sed in ostensione habuisse criminan-¬
tur. Unde quasi sub specie dulcedinis infun¬
dunt uirus pestiferȩ ꝑsuasionis. ut uerba dĩ
ȩccłiam in corde suo ponere ammoneant. quȩ
si umquã a corde illiꝰ recessissent. ab illis talia
nullatenꝰ audiret. Sequitur. Si reuersus¬

Expanded text:
eorum perversa dogmata respuit, non eum verba Dei eorum perversa dogmata respuit, non eum verba Dei in sensu, sed in ostensione habuisse criminantur. Unde quasi sub quadam specie dulcedinis infundunt virus pestiferae persuasionis, ut verba Dei Ecclesiam in corde suo ponere admoneant. Quae si unquam a corde illius recessissent, ab illis talia nullatenus audiret. Sequitur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
eis erit a tormento liberũ. qđ hic mortuũ
relinquunt. recte nunc dicitur. reliquias
igitur & habeto pacem. & ꝑ hȩc habebis
fructus optimos. Suscipe ex ore illiꝰ legem
& pone sermones eiꝰ incorde tuo. Culpa¬
suꝑbiȩ est. docere meliorẽ. Quã sepe heretici
ppetrant. qui de his quȩ praue sentiunt.
quasi docere catholicos p̃sumunt: Tunc enĩ¬
eos putant dõ acquiescere. si illos contigerit
eoꝵ ꝑuersitatib consentire. & acquiescentib
pacẽ ꝓmittunt. quia contra eos qui sibi con-¬
sentiunt. iam iurgari desistunt. Fructus
autẽ optimos sibi consentientib pollicentur.
quia eos solos bona oꝑa agere estimant. quos
ad sua dogmata se trahere exultant: Quib
hoc congruit qđ adiungit. suscipe ex ore illiꝰ
legem: quia ea quȩ ipsi sentiunt. ex ore dĩ
ꝓcedere suspicantur. Et pone sermones
eꝰ in corde tuo. Acsi astruat dicens. qͦs nanc
usq in ore. & ñ in corde tenuisti. Quia enim

Expanded text:
eis erit a tormento liberum, quod hic mortuum eis erit a tormento liberum, quod hic mortuum relinquunt, recte nunc dicitur: Reliquias igitur ei, et habeto pacem, et per haec habebis fructus optimos. Suscipe ex ore illius legem, et pone sermones esuperbiae est docere meliorem. Quam saepe haeretici perpetrant, qui de his quae prave sentiunt, quasi docere catholicos peos putant Deo acquiescere, si illos contigerit eorum perversitatibus consentire. Et acquiescentibus pacem promittunt, quia contra eos qui sibi consentiunt jam jurgari desistunt. Fructus autem optimos sibi consentientibus pollicentur, quia eos solos bona opera agere existimant, quos ad sua dogmata se trahere exsultant. Quibus et hoc congruit, quod adjungit: Suscipe ex ore illius legem. Quia ea quae ipsi sentiunt ex ore Dei procedere suspicantur: Et pone sermones ejus in corde tuo. Ac si aperte astruat, dicens: Quos nunc usque in ore, et non in corde tenuisti. Quia enim
Abbreviated transcription (Latin):
& de se iam qd metuant ñ habebunt: Nunc
itaq reꝓbos aspiciunt & gemunt. tunc
conspicient & subsannabunt. quia eos exul
tando despicient. quos modo nec sine gemitu
in iqua ꝑpetrantes. nec sine metu uident ꝓ
iniquitate morientes. Unde ꝑ hoc qd̃ subdi¬
tur. quia de damnatione eoꝵ ultima dicatur.
Hic namq miqui erecti sunt. quia in prauis
actionib extolluntur. quia & ꝑuerse agunt.
& tam̃ ꝓ puersis actionib minime feriunt᷑.
Peccant & florent. peccata augent. & terrena
bona multiplicant. Sed eori erectio tunc
succiditur. cũ uel a p̾senti uita ad interitũ.
uel a conspectu ȩterni iudicis. ad eternum
gehennȩ incendiũ ꝑtrahuntur. qui & si hic
mortuam suã carnem relinquunt. ipsam qͦ
in resurrectionẽ recipiunt. ut cũ carne ar¬
deant in qua peccauerunt. Sicut enĩ eoꝵ
culpa inmente fuit & corpore. ita eoꝵ pena
in anuna erit pariter & carne. Quia gͦ ne hoc

Expanded text:
et de se jam quod metuant non habebunt? Nunc et de se jam quod metuant non habebunt? Nunc itaque reprobos aspiciunt et gemunt, tunc conspicient tando despicient, quos modo nec sine gemitu iniqua perpetrantes, nec sine metu vident pro iniquitate morientes. Unde per hoc quod subditur, quia de damnatione eorum ultima dicatur Hic namque iniqui erecti sunt, quia in pravis actionibus extolluntur, quia et perverse agunt, et tamen pro perversis actibus minime feriuntur: peccant et florent, peccata augent, et terrena bona multiplicant; sed eorum erectio tunc succidetur cum vel a praesenti vita ad interitum, vel a conspectu aeterni judicis ad aeternum gehennae incendium pertrahuntur. Quia, etsi hic mortuam suam in resurrectione recipiunt, ut cum carne ardeant, in qua peccaverunt. Sicut enim eorum culpa in mente fuit et corpore, ita eorum poena in anima erit pariter et carne. Quia ergo nec hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gaudent errorib. iusti ñ sunt Rursum si
ꝑ insultationẽ lȩtantur. eo qđ tales ñ sunt
quales alios esse conspiciunt om̃ino suꝑbi
sunt. Unde & phariseus iustificationẽ ꝑdi¬
dit. qui publicani meritis gaudendo se
p̃tulit dicens. grãs ago tibi. quia ñ sum
sicut cȩteri homines. raptores. iniusti. adul
teri. uelut etiã inc publicanꝰ. Rursũ si
dicimꝰ. qđ ꝑfecto gaudio exultare iusti posst̾
de morte prauoꝵ. qͣle ẽ in hoc mundo gau¬
dium de ultione peccantiũ. in quo adhuc
incerta est uita iustoꝵ: Discernamꝰ igit᷑
tempora tremoris. & exultationis. Uident
& enĩ nunc iniustos iusti. & de eoꝵ nequitia
tabescunt. Cumq eos etiã ferire conspici¬
unt. de sua qͦ uita suspecti fiunt. Quando gͦ
uidebunt iusti iniquoꝵ interitũ & lȩtabun¬
tur. nisi cũ districto iudici ꝑfecta iam secu¬
ritate exultationis in heserint. eũ i illo extre¬
mo examine illoꝵ damnationẽ conspicient.

Expanded text:
gaudent erroribus, justi non sunt. Rursum si gaudent erroribus, justi non sunt. Rursum si per insultationem laetantur, eo quod tales non sunt quales alios esse conspiciunt, omnino superbi sunt. Unde et Pharisaeus justificationem perdidit, qui publicani meritis gaudendo se praetulit, dicens: « Gratias ago tibi, quia non sum sicut caeteri homines, raptores, injusti, adteri, velut etiam hic publicanus . Rursum si dicimus quod perfecto gaudio exsultare justi possunt de morte pravorum, quale est in hoc mundo gaudium de ultione peccantium, in quo adhuc incerta est vita justorum? Discernamus igitur tempora tremoris et exsultationis. Vident etenim nunc injustos justi, et de eorum nequitia tabescunt. Cumque eos feriri conspiciunt, de sua quoque vita suspecti fiunt. Quando ergo videbunt justi iniquorum interitum, tur, nisi cum districto judici perfecta jam securitate exsultationis inhaeserint, cum in illo extremo examine illorum damnationem conspiciunt,