comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
di & dratione cessabat: Diuinũ illud & quod suꝑomnẽ
mtem est: cotamentis puritate conseccans: Qualito
enise magis ab hamanis curis & conloquiis sequestrabat
tanto illiuitinior ex ꝓpinquior ds̃erat: Iptantũ deni iut¬
scientiam merer&ur : Fuidentem namque eidñs proph&iae
gratiam contulit : ita ut nontantũ ciuibus & prouincia libus suis
siforte ꝑcunctarentur futuro predicere:: Sed& impera¬
tori hieo dosio uel quos belliexitus habiturus ess&. uelqui¬
bus modis uictoriam caper& d&yrannis: Sed& qđ in ruptio¬
nes passurus c& gentiũ barbarbrũ sȩpe ei prȩdidat :
Quodam &iã tempore cũgens acthiopũ romanũ militem
cirta cirenen: quȩ primnaest exaethiopiae partibus the baidis
ciuitas incur sar&: & stra gesplurimas nr̃oꝵ dedis s&x praedam¬
que duxciss&: uenienti adseromanoduce. & meuente con¬
& hostis contrase innumera mul titudo statutam sc̃s ei¬

Expanded text:
Dei et oratione cessabat: divinum illud, et quod super omnem Dei et oratione cessabat: divinum illud, et quod super omnem mentem est, tota mentis puritate consectans. Quanto enim se ab humanis curis et colloquiis sequestrabat, tanto illi vicinior et propinquior Deus erat. In tanta deniaescientiam mereretur. Evidenter namque ei Dominus prophetiae gratiam contulit: ita ut non tantum civibus et provincialibus suis, si forte percontarentur, futura praediceret, sed et Imperatori Theodosio, vel quos belli exitus habiturus esset, vel quibus modis victoriam caperet de tyrannis, sed et quot irruptiones passurus esset gentium barbararum, saepe praedixit. Quodam etiam tempore , cum gens Aethiopum Romanum militem circa Cyrenem Syenem Pall. quae prima est ex Aethiopiae partibus Thebaidis civitas incursaret, et strages plurimas nostrorum dedisset, praedamque duxisset, venienti ad se Romano duci, et metuenti conet hostis contra se innumera multitudo, Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
RIMŨ IOTR TAMA QUA UEREFUN DAMETNIVM
nr̃i operis. adexem plũ bonorum om̃iũ suma mnus
iohannem: quiuere &iã solus satis suꝑ que sufficiat religio¬
sas & dõ deuoras mentes adurtucũ culmenerigere : e ad
ꝑfectionis fastigia concitare: hunc enĩ iohanne uidimus
inte baidis partib inheremo q̃: achiac& ciuitati lygo inrupe
quatdam montis arcuicõmanentẽ: ascensus adeũ disficilis
Aditus monasterii c̾ obstructus & clausus: ita ut aquadra¬
gesimo aetatis suae annousq ad nona gesimũ quae tuoe
gerebat cũ cũ uidimus monasteriũ ẽi nullus intra uerta
Adunientibus uero ꝑ fenestrã se uidendũ prȩbebat:
& indeeis uł uerbũdi ad ȩdificationẽ uelsiqua fuissent
conultatio responsa reddebat: Muliertamen illuc
nulla nec adcons pectũ quidemeius accessit: sid e uin
marocertis quib que tem porib: Cellã sane hospita¬
lem ex trinsecus ficri ꝑmisit: in qua ad uenientes elonꝗin¬
quis regionib: paululũ requiescerent: Ipse intrinsetiuis

Expanded text:
rimum igitur tamquam vere fundamentum nostri Operis ad exemplum bonorum omnium sumamus Joannem, qui vere etiam solus satis superque sufficiat religiosas et Deo devotas mentes ad virtutum culmen erigere, et ad perfectionis fastigia concitare. Hunc enim vidimus in Thebaidis partibus in eremo, quae adjacet civitati Lyco, in rupe quadam montis ardui commanentem. Ascensus ad eum difficilis, aditus monasterii ejus obstructus et clausus, ita ut a quadragesimo aetatis suae anno usque ad nonagesimum, quem tunc gerebat, cum eum vidimus, monasterium ejus nullus intraverit. Advenientibus vero per fenestram se videndum praebebat, et inde eis, vel verbum Dei ad aedificationem, vel, si qua fuisset consolatio, responsa reddebat. Mulierum tamen illuc nulla, nec ad conspectum quidem ejus accessit, sed et viri raro, et certis quibusque temporibus. Cellam sane hospitalem extrinsecus fieri permisit, in qua adventantes e longinquis regionibus paululum requiescerent, ipse vero intrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ sisint : & uirtutib in compara biles: Sunt & enĩ alii ip
suburbanis locis. alii ꝑrura: plures autẽ & egregu uiri ꝑhere¬
mũ disꝑsi uelutquiclam caelestis exercitus in procint
positus: atque intabernaculis degens: ado bocdientiã
preceptorũ regissemꝑ intentus. armis orationũ pugnans:
& scuto fidei abinimico insidiante ꝓtectus r tgnũdĩ cae leste
conquirit: Sunt ergo ornatimorib : qui&i lenes tranquilli:
& caritatis uinculis ue lut quadam germanitate constric¬
tu ademulationẽ uero uirtutũ certamen ingens exercent
& agonas : Stud& enim unus quisque clementio alterohumi¬
lior benignior acpatientior inueniri: Siquis autẽ sapientior
coreris fucrit : hic ita communus ergaom̃s & medio criscaistit:
ut secundũ mandatũ dñi: om̃iũ minimus & om̃iũ seruus cẽ
uideatur: Quiaergo dimunere donatũ mihiest. uidere
iuderunt eosincorpore operacorũ discentes uitã qu eꝑfee¬

Expanded text:
mensi sint, et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii in mensi sint, et virtutibus incomparabiles. Sunt enim alii in suburbanis locis, alii per rura, plures autem et egregii per eremum dispersi, et velut quidam caelestis exercitus in procinctu positus, atque in tabernaculis degens, ad obedientiam praeceptorum regi semper intentus, armis orationum pugnans, et scuto fidei ab inimico insidiante protectus, regnum sibi caeleste conquirit. Sunt ergo ornati moribus, quieti, lenes, tranquilli, et caritatis vinculo velut quadam germanitate constricti. Ad aemulationem vero virtutum certamen ingens exercent et agones. Studet enim unusquisque clementior altero, benignior, humilior ac patientior inveniri. Si quis autem sapientior caeteris fuerit, hic ita communis erga omnes et mediocris existit, ut secundum mandatum Domini omnium minimus, et omnium servus esse videatur. Quia ergo Dei munere donatum mihi est, ut viderem viderunt eos in corpore, opera eorum discentes, vitamque perfec
Abbreviated transcription (Latin):
aut ullius horũ sollicitudinẽ gerunt: Sciunt enĩ quia sicut senis¬
tum est: haecomĩa gentescogitant: ipsi uero iusticiam &
regnũ dĩ requirunt : & haecomĩa scđm ꝓmissionẽ salua¬
toris ad ponuntur eis: Denique plurimieorũ si in aliquo
forte necessarus adusus corporis eguerint: non adhuma¬
na ꝑfugia sed ad dm̃ conuersi: & abipsotã quam apatre
poscentes: quae poposcerint ilico consequuntur :
Tanta namquȩ fides in ris est : quae &iam montibus ut
transferantur : ualeat imperare: Vnde & non nullicoꝵ
inruptiones fluiui: ipꝑniciem uicinarũ regionũ conci¬
tatas .orationibus repressurunt : & pede perȩmerunt¬
& apłis antiquitus gesta fuerant: consũma uerunt:. Vt du¬
bitari nondebeat. ipsorũ meritis adhucstare mundu: sed&
illud ualde mirũ est: cũ semoptima quaeq rarasint & diffi¬
cilia: uullis tamen utrũq parit̃ conuenisse : ut& nionero in¬

Expanded text:
aut illius horum sollicitudinem gerunt. Sciunt enim, quia, sicut scripaut illius horum sollicitudinem gerunt. Sciunt enim, quia, sicut scriptum est, haec omnia Gentes cogitant . Ipsi vero justitiam et regnum Dei requirunt: et haec omnia secundum promissionem Salvatoris apponuntur eis. Denique plurimi eorum, si in aliquo forte necessariis ad usus corporis eguerint, non ad humana perfugia, sed ad Deum versi, et ab ipso tamquam a patre poscentes, quae poposcerint illico consequuntur. Tanta namque in eis fides est, quae etiam montibus, ut transferantur, valeat imperare. Unde et nonnulli eorum, irruptiones fluvii in perniciem vicinarum regionum concitatas, orationibus represserunt Et pede 119-120 in et Prophetis antiquitus gesta fuerant, consummaverunt, ut dubitari non debeat, ipsorum meritis adhuc stare mundum. Sed illud valde mirum est, cum semper optima quaeque rara sint et difficilia, in illis tamen utrumque pariter convenisse, ut et numero im
Abbreviated transcription (Latin):
caelestiũ potestatem: non nullos nãq: rorũ ita ab om̃i
malitiae conͣgione ac suspitione uidimus defecatos:
ut nec sialiquid mali aclhuc gerer&ur inscło meminis sent:
Tanta eis inerat tranquillitas animitantus que in oleuerat
cis bonitatis affectus : ut merito deeis dictũ sit : pax multa
diligentibus nomentuũ dñe: Commanent ergo ꝑheremum
disꝑsi &separati cellulis : sedcaritate conexi Obhoc autẽ
dirimuntur habitaculis utsilentii sui qui&em & intentionẽ
m̃tis duuna sectantes: nec uox aliqua: nec occursus ullus: aut
sermo aliquis otiosus obturb&: Intentis ergo insuo quisque
loco animis uel ut bonipatres xp̃ĩexpectant aduentũ : Aut
tãquã miles paratus in castris imperatoris p̃sentĩa: uel fideles
serui aduenientẽ dnm̃ sustinent: libertatẽ sibi pariter &
munera largiturũ: Om̃is ergohipulla eybi aut in dum̃ti

Expanded text:
caelestium potestatem? Nonnullos namque eorum ita ab omni caelestium potestatem? Nonnullos namque eorum ita ab omni malitiae cogitatione ac suspicione vidimus defaecatos, ut nec si aliquid mali adhuc gereretur in saeculo, meminissent. Tanta in eis inerat tranquillitas animi, tantusque inoleverat eis bonitatis affectus, ut merito de eis dictum sit: Pax multa diligentibus nomen tuum, Domine . Commanent autem per eremum dispersi et separati cellulis, sed caritate connexi. Ob hoc autem dirimuntur habitaculis, ut silentii quiete et intentione mentis divina sectantes, nec vox aliqua, nec occursus ullus, aut sermo aliquis otiosus obturbet. Intentis ergo suo quisque loco animis, velut boni patris Christi exspectant adventum: aut tamquam miles paratus in castris imperatoris praesentiam, vel ut fideles servi adventantem dominum sustinent, libertatem sibi pariter et munera largiturum. Omnes ergo hi nullam cibi aut indumenti,
Abbreviated transcription (Latin):
inflam matur exemplis: Horrescere quidem scłi illecebras
Vidiergo: & uere iudi thes aurũ ihũ xp̃i: in humanis abscon¬
cditũ uasculis: quẽ thes aurũ reꝑtũ noluitã quã in uius occul¬
tare : Sed quasi ꝓmultis inuentũ ꝓferre inmediũ : & facere
communẽ : Cestus qđ quanto plures excofuerint ditati:
tanto mihi amplius adquiritur: Egocnim fiam locũ pl&ior :
cũ aliorũ salus. ministerumeifuerit quaesita mercimonio:
Inprincipio ergo narrationis nrae: ad eẽ. nob̵ praecamur
ercitia: apud acgypti monachos habentur: Uidimus enĩ
apudros multos fr̃s cȩlestr̃ uitã int̾ra positos agentes: & nouos
quos tdãꝓpheas. tãuistutib animiquã uaticinandi officio
suscitatos : Quib ad testimoniũ meritorũ: nec signorum
quidem: ac ꝓdigiorũ decrat efficacia: & merito: Cur enĩ
hu quinihil t̃renũ: Nihil carnale cupiunt: non accipisint

Expanded text:
inflammatus exemplis, horrescere quidem saeculi illecebras, inflammatus exemplis, horrescere quidem saeculi illecebras, Vidi ergo, et vere vidi thesaurum Christi in humanis absconditum vasculis, quemque thesaurum repertum nolui tamquam invidus occultare, sed quasi pro multis inventum proferre in medium, et facere communem: certus quod quanto plures ex eo fuerint ditati, tanto mihi amplius acquiretur. Ego enim locupletior fiam, cum aliorum salus ministerii mei fuerit quaesita mercimonio. In principio ergo narrationis nostrae adesse nobis precamur ercitia apud Aegypti monachos habentur. Vidimus enim apud eos multos patres caelestem vitam in terra positos agentes, et novos quosdam prophetas tam virtutibus animi, quam vaticinandi officio suscitatos, quibus ad testimonium meritorum, nec signorum quidem ac prodigiorum deerat efficacia: et merito. Cur enim hi, qui nihil terrenum, nihil carnale cupiunt, non accipiant
Abbreviated transcription (Latin):
fieri & ad agnitionem ueritatis uenire: Quis iam
iter nrm direait adaegrptum:  ostendit nobis
mirabilia magna: ad posterittis memoriam ꝓfu¬
tura : E& quibus non solum nobis causa salutis ori
nam pieatis aptissima conder&ur: quae uirtutis itex agere
uolentibus gestorũ prȩcedentiũ fidem: amplis simnũ tramitẽ
pandat: Sũa ius adtantarum rerum nartationẽ: minus
idoneisimus: nec dignum uideatur ingentium rerũ exigu¬
os ar paruos fieri auctores precelsas que uirtut:s. humili
narrare sermone : Iamen sinitrum caritas eorũ qui in
monte scõ oliu&i cõmmanent: hoc a nobis frrtiuenter
exc poscit : ut aegẏptiorum mimachorũ uita uitiutis¬
que animi : et cultũ pieditis tq abstinentiae robur
quod in eis torã uidimus explicemus: Precibus ipsorũ quihoc
imperant adiuuandũ mecredens aggrediar: Nontã exsti¬
lo laudem requrens: quam ex narratione rerũ: acdificatio¬
nem futuram legentibus sperans: dumgestorũ unus quisq

Expanded text:
fieri, et ad agnitionem veritatis venire : qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non solum nobis caussa salutis orir doctrina pietatis aptissima conderetur, quae virtutis iter agere volentibus, gestorum praecedentium fide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nobis 117-118 frequenter exposcit, ut Aegyptiorum monachorum vitam, virtutesque animi, et cultum pietatis, atque abstinentiae robur, quod in eis coram vidimus, explicemus: precibus ipsorum qui hoc imperant, juvandum me credens, aggrediar, non tam ex stylo laudem requirens, quam ex narratione rerum aedificationem futuram legentibus sperans, dum gestorum unusquisque
Abbreviated transcription (Latin):
parandis. mentis caste uestigiũ polluatur Egresi
aut̃ cir cũ ibant ꝑ castella: euuangelitantes & curantes
ubiq Quid euuangelizarent uł quomodo curarent
a postoli : marcus exponit plenius: Prȩdicabant inꝗt
ut poenitentiam agerent: et unguebant oleo mul¬
tos egrotos ec sanabant: Nicit & la cobus: Infirmatur
dimit tentur ei Vnde pat& ab ipsis apłis hunc scȩ
eccłȩ morem esse contrãditũ ut pontificalibene¬
dictione consecrato oleo ꝑ unguantur aegroti

Expanded text:
parandis, mentis castae vestigium polluatur. Egressi parandis, mentis castae vestigium polluatur. Egressi autem circumibant per castella, evangelizantes et curantes ubique. Quid evangelizarent, vel quomodo curarent Apostoli, Marcus exponit plenius. Praedicabant, inquit, ut poenitentiam agerent, et ungebant oleo multos aegrotos, et sanabant. Dicit et Jacobus: Infirmatur dimittentur ei . Unde patet ab ipsis apostolis hunc sanctae Ecclesiae morem esse contraditum, ut pontificali benedictione consecrato oleo perungantur aegroti
Abbreviated transcription (Latin):
bilis hospicii lura mutare Nec otiose scđm matheũ
domus quã in grediant᷑ apłi legenda decernitur
ut mutandi hos pitu necessi tudinisq uiolandȩ causa
non suppetat Et quicũq ñ receperint uos. exeuntes
deciuitate illa. & iam puluerẽ pedũ ur̃oꝵ ex cutite
intestimoniũ supra illos Pulius excutitur depedib
intestimoniũ laborissui qđ ingressi fint incitatẽ & pͣ¬
dicatio apłica ad illos usq ꝑ uenerit. siue excutitur
puluis ut nihil ab eis accipiant. ne ad uictũ quidẽ ne¬
cessariũ qui eugłm spreuerint: Allegorice aut̃ qui
uerbo humilit̃ intendunt si quib: ut homines terrenȩ
leuitatis neuis obscurant᷑ : per ea mox quȩ recipiunt
euuangelice p̃dicationis uestigia purgant᷑ : Qui uero
ꝑ fidia uł neglegentia uł &iã studio contẽpnunt. horũ
uitanda cõmunio fugienda sy nagoga censetur: Excu¬
tiendus. pedũ puluis negestis in anib & pulueri com¬

Expanded text:
bilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum bilis hospitii jura mutare. Nec otiose secundum Matthaeum domus, quam ingrediantur apostoli, legenda decernitur, ut mutandi hospitii necessitudinisque violandae causa non suppetat. Et quicunque non receperint vos, exeuntes de civitate illa, etiam pulverem pedum vestrorum excutite in testimonium supra illos. Pulvis excutitur de pedibus in testimonium laboris sui, quod ingressi sint in civitatem, et praedicatio apostolica ad illos usque pervenerit. Sive excutitur pulvis, ut nihil ab eis accipiant, ne ad victum quidem necessarium, qui Evangelium spreverint. Allegorice autem, qui verbo humiliter intendunt, si quibus, ut homines terrenae levitatis naevis obscurantur, per ea mox, quae recipiunt Evangelicae praedicationis vestigia, purgantur. Qui vero perfidia, vel negligentia, vel etiam studio contemnunt, horum vitanda communio, fugienda synagoga censetur, excutiendus pedum pulvis, ne gestis manibus et pulveri com
Abbreviated transcription (Latin):
deerunt: Hloc et de duab tunicis intellegendum ẽ:
nequis quã eorũ preter eã quã eẽt indutus aliam
portan dã putar& sollicitus neopus eẽt. cũ exx illa po¬
testate poss& accipere: Q uod uero scđm marcũ ñ por¬
tari uł haberi duas tunicas: sed ex pressius indui pro
hib& dicens. et ne induerent᷑ duab: tunicis. Quid
eos mon&. nisi ñ duplicit̃ sed simplicit̃ ambulare :
Alit̃ in duab tunicis uid&ur mihi du plex ostende¬
re uestimentũ. non quo in locis scithiae & glaciali
ni ues. gentibus una quis tunica debeat esse contentꝰ.
sed quo intu nica uestim̃ tũ intellegamꝰ. ne alio uestiti
aliud nob̵ futurorũ timore seruemus: Et in quã cũq
domũ intra ueritis. ibi manete : & inde ne exeatis:
Dat constantiȩ generale mandatũ. ut hospitalis neces¬
si tudinis iura custodiant: alienũ apͣdicatore reg¬
ni cȩ lestis adstruens. cursitare ꝑ domos & in uio la¬

Expanded text:
deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, deerunt. Hoc et de duabus tunicis intelligendum est, ne quisquam eorum praeter eam quam esset indutus, aliam portandam putaret sollicitus: ne opus esset, cum ex illa potestate possit accipere. Quod vero secundum Marcum non portari vel haberi duas tunicas: sed exphibet, dicens et ne induerentur duabus tunicis , quid eos monet, nisi non dupliciter, sed simpliciter ambulare? Aliter, in duabus tunicis videtur mihi duplex ostendere vestimentum, non quo in locis Scythiae, et glaciali nive rigentibus, una quis tunica debeat esse contentus, sed quo in tunica vestimentum intelligamus, ne, alio vestiti, aliud nobis futurorum timore servemus. Et in quamcunque domum intraveritis, ibi manete, et inde ne exeatis. Dat constantiae generale mandatum, ut hospitalis necessitudinis jura custodiant, alienum a praedicatore regni coelestis astruens, cursitare per domos, et inviola
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ñ ita pͣcepisse dñm. tã quã euuangelistȩ uiuere
aliunde ñ debeant quã eis p̃bentib quib: ad ñ dant.
ne cuiquã grauis eẽt: sed potestatẽ dedisse. In quascirent sibi
ista deberi. Cũ aut̃ aliquid a dño imperatur. nisifiat:
in oboedientia culpa est Cũ aut̃ potestas dat᷑: licet
cuiq non uti. & tã quã desuo iure cedere : Hocergo or
dinans dñs qđ eum ordinasse dicit apłs his ꝗ eugłm
ut securi ñ possiderent neq portarent huic uitȩ neces¬
saria nec magna nec minima Ideo posuit nec uirgã
ostendens a fidelib suis omnia deberi ministris suis.
nulla suꝑ flua requirentibus: ac perhoc addendo
Dignus est enĩ operarius cibo suo: prorsus aperuit
& in lustrauit unde hȩc om̃a loqueretur: Hanc er¬
go potestatẽ uirge nomine signi Eficauit. cuni
dicit nequid tollerent inuia nisi uirgã tantũ: ut h¬
tellegatur quia ꝑ potestatẽ adño acceptã quȩ uirge
nomine significata est. &iam quȩ non portant᷑ non

Expanded text:
se dominum, tamquam euangelistae uiuere aliunde non debeant quam eis praebentibus quibus annuntiant ne cuiquam granis esset — sed potestatem dedisse, in qua scirent sibi ista deberi. cum autem a domino aliquid imperatur, nisi fiat, inoboedientiae culpa est. cum autem potestas datur, licet cuique non uti et tamquam de suo iure cedere. dinans dominus, quod eum ordinasse dicit apostolus, qui euut securi non possiderent neque portarent huic uitae necessaria nec magna nec minima. ideo posuit: nec uirgam, ostendens a fidelibus suis omnia deberi minisnulla superflua requirentibus, ac per hoc addendo: dignus est enim operarius cibo suo, prorsus aperuit, et illustravit unde haec omnia loqueretur. Hanc ergo potestatem virgae nomine significavit, cum dixit, nequid tollerent in via nisi virgam tantum, ut intelligatur quia potestate a Domino accepta, quae virgae nomine significata est, etiam quae non portantur non
Abbreviated transcription (Latin):
ritate dicit. in qua sed& ad dearteram dĩpatris. Con¬
tinuo sub iunit. Quia dilexistime ante mundi con
stitutionẽ. In illo enĩ dilexit & nos ante constitutio¬
nem mundi. et tunc praedestinauit qđ infine factu¬

Expanded text:
ritate dicit, in qua sedet ad dexteram Dei Patris. Conritate dicit, in qua sedet ad dexteram Dei Patris. Continuo subjungit: Quia dilexistitutionem: » in illo enim dilexit nos ante mundi constitutionem, et tunc praedestinavit, quod in fine futu
Abbreviated transcription (Latin):
filius : hominis. ut nos essemꝰ filii dĩ. in qua natiuitate
unũ debemꝰ esse. Dequa & subdidit. Ut sint unũ
sicut & nos sumꝰ. Illi insua natura unũ in caritate : nos
in nr̃a unũ sumꝑ. in unitate substantiȩ & głae. Ego in
eis &ctulnme. Ego in eis sicut caput in mẽ bris. & tu
in me si cut pat̾ infilio. ut sint consũmati in unum:
id ẽ ꝑ fecti. qđ ꝑ fici& quinos uoluit unũ esse insedł
per se. Vt cognoscat mundus quiatume misisti. et
dilemristi eos sicut & me dileaisti. Dileaisti eoscut
essent qđ ñ erant. Dilexisti me ut essem qđ semper
fui. Dilexistime sicut unicũ. illos utiq sicut ad op¬
tiuos. Dileaisti eos: ut ꝑme inte essent. Dileristi
me : ut perte inte essem. Sequit᷑. Pater quos de¬
disti mihi uolo ut ubi ego sũ. et illi sint mecũ. Nunc
antequã essemꝰ qđ tunc erimua. ut uideant clarita¬
te meã quã de distimihi. Fortassis ergo de illa cla¬

Expanded text:
Filius hominis, ut nos essemus Filii Dei: in qua nativitate Filius hominis, ut nos essemus Filii Dei: in qua nativitate unum debemus esse, de qua et subdidit: Ut sint unum, sicut et nos unum sumus. Illi in sua natura unum in charitate; nos in nostra unum sumus in unitate substantiae et gloriae. Ego in eis, et tu in me. Ego in eis, sicut caput in membris; et tu in me, sicut Pater in Filio. Ut sint consummati in unum. Id est, perfecti, quod perficiet qui nos voluit unum esse in se et per se. Ut cognoscat mundus quia tu me misisti, et dilexisti eos sicut et me dilexisti. Dilexisti eos, ut essent quod non erant; dilexisti me, ut essem quod semper fui; dilexisti me sicut unicum; illos itaque sicut adoptivos. Dilexisti eos, ut per me in te essent: dilexisti me, ut per te in te essem. Sequitur: Pater, quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum. « Nunc antequam essemus, quod tunc erimus Ut videant claritatem meam, quam dedisti mihi. Fortassis ergo de illa cla
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus ẽ ꝓ nobis. & uiuit ꝓ nob̵. ut nos uiuamꝰ i illo.
te unũ sint nob templũ. Vnde dicit᷑. quia factus ẽ
inpace locus eius. & habitatio eius in syon. quȩ nos
sumus. Et mundus credat quia tume misisti. Duob:
mo disut dixximꝰ mundus intellegitur. Alit̃ in pec¬
catorib: alit̃ in scĩs. Hic nominat mundũ eos qui
credituri erant : uł quitunc credebant apm̃filiũ
dĩ eẽ. ad salutẽ humanigeneris missum eẽ apatre
inmundũ. Sed et ego claritatẽ quã de disti mihi. de¬
di eis. Quȩ est ista clarificatio nisi illa dequapaulo
antedicit. clarificaui nom̃ tuũ : Ista clarificatio :
cognitio ẽ nominis omni potentis patris infilio. Hanc
claritatẽ dedit filius fidelib suis. id est hanc pͣdicati¬
onẽ. ut p̃ dicarent eũ patri esse aqualẽ indiuinita¬
te. & patri esse minorẽ informaserui inqua factus ẽ

Expanded text:
mortuus est pro nobis, et vivit pro nobis, ut nos vivamus in illo mortuus est pro nobis, et vivit pro nobis, ut nos vivamus in illo e unum sint nobis templum. Unde dicitur: Quia factus est in pace locus ejus, et habitatio ejus in Sion , quae nos sumus. Et mundus credat, quia tu me misisti. Duobus modis, ut diximus, mundus intelligitur: aliter in peccatoribus, aliter in sanctis. Hic nominat mundum, eos qui credituri erant, vel qui tunc credebant Christum Filium Dei esse, ad salutem humani generis missum esse a Patre in mundum. VERS. 22.-- Sed et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi eis. Quae est ista clarificatio, nisi illa de qua paulo ante dixit, clarificavi nomen tuum? Ista clarificatio, cognitio est nominis omnipotentis Patris in Filio. Hanc claritatem dedit Filius 621 fidelibus suis, id est, hanc praedicationem, ut praedicarent eum Patri esse aequalem in divinitate, et Patre esse minorem in forma servi, in qua factus est
Abbreviated transcription (Latin):
cũ incarne uiuerent apłos audier̃. sed & post obi¬
cepert̃ ceteris p̃dicauert̃. Itaq per uerbũ eorum
factũ ẽ. ut &iam nos crederemus. Immo & om̃s
unũ sint. Vnũ in caritate. unũ infide. unũ in pace.
quia in unũ regnũ futuri sunt. Lic& in eo regno
mansiones diuersȩ sint propt̃ merita scõꝵ. diuersa:
tam̃ quicũq in eo regno erit: beatus erit. & suffi¬
cit sibi qđ hab&. et in eogaud& qđ possid&. Sicut
tu pat̃ in me & ego inte. Hoc est qđ paulo ante dix̃.
ego in patre. et pat̾ inme. Nã totus pat̾ infilio est:
& totus in filius in patre. et qui filiũ hab&. hab& et
patrẽ. & qui patrẽ hab&. hab& et filium. Vnde
sub iecit. Ut et ipsi in nobis unũ sint. Id est una cari¬
tate nos diligant. & una fide nos credant. & in una
spe innos confidant. ut sit unitas corporis in capite.
& sit unus ds̃ omnia in omnibus. Qui enĩ orat ꝓ nobis:

Expanded text:
cum in carne viverent apostolos audierunt, sed et post obicum in carne viverent apostolos audierunt, sed et post obiceperunt caeteris praedicaverunt. » Itaque per verbum eorum factum est ut etiam nos crederemus, imo et omnes unum sint. Unum in charitate, unum in fide, unum in pace; quia in unum regnum futuri sunt. Licet in eo regno mansiones diversae sint, propter merita sanctorum diversa: tamen quicunque in eo regno erit, beatus erit, et sufficiet sibi quod habuerit, et in eo gaudet quod possidet. Sicut et tu Pater in me, et ego in te. Hoc est, quod paulo ante dixit: Ego in Patre, et Pater in me. Nam totus Pater in Filio est, et totus Filius in Patre: et qui Filium babet, habet et Patrem; et qui Patrem habet, habet et Filium. Unde subjecit: Ut et ipsi in nobis unum sint. Id est, una charitate nos diligant, et una fide nos credant, et in una spe in nobis confidant; ut sit unitas corporis in capite, et sit unus Deus omnia in omnibus. Qui enim orat pro nobis,
Abbreviated transcription (Latin):
Scĩficatio fi de lium est oboedientia filu. qui oboediens
patri usq ad mortẽ mortẽ aut̃ crucis. propt̃ qđ & ds̃
exaltauit illũ. Qđ uero ait ut sint ipsi scĩficati in ue¬
ritate : hoc est in me ipso. Si cut ego scĩficatus sũ in uer¬
bo dĩ: ut & ipsi sint inueritate quȩ est uerbũ dĩ scĩficati
Nã susceptiohu manitatis: scĩ ficata est inunitate ꝑsone
ritate qua caput est scĩ ficatũ. Ideo et insequentib non
pro his tantũ se rogare dix̃. qui tunc corporali pͣsentia
Non pro his rogo tantũ. Id est pro discipulis. quicũ
illo tunc erant. Sed et ꝓ eis inquit ꝗ credituri sunt
ꝑ uerbũ eorũ inme. ubi om̃s suos intellegi uoluit : p̃
so lũ hi quiture erant in carne. sed &iam ꝗ futuri
erant. Quot quot enĩ post ea credidert̃ in eũ : ꝑ uerbũ
apłor. sine duluo credidert̃. & donec ueniat credi¬
turi sunt. Ipsis enĩ diocerat. Et uos testimoniũ ꝑ hibitis
sunt quos ait inse credituros ꝑ uerbũ eoꝵ qui ipsos

Expanded text:
a Filii, qui obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis: propter quod et Deus exaltavit illum . Quod vero ait: Ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Hoc est, in meipso; sicut et ego sanctificatus sum in Verbo Dei. Ut et ipsi sint in veritate, quae est Verbum Dei, sanctificati. Nam susceptio humanitatis sanctificata est in unitate personae sancta in ea veritate, qua caput est sanctificatum: ideo et in sequentibus non pro his tantum se rogare dixit qui tunc corporali praesentia : VERS. 20.-- Non pro his rogo tantum. « Id est, pro discipulis, qui cum illo tunc erant. Sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi omnes suos intelligi voluit, non solum eos qui tunc erant in carne, sed etiam qui futuri erant. Quotquot enim postea crediderunt in eum, per verbum apostolorum sine dubio crediderunt, et donec veniat, credituri sunt: ipsis enim dixerat: Et vos testimonium perhibetis, ntum intelligendi sunt quos ait in se credituros per verbum eorum, qui ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
li c& ma iestate predicata passionis dispensatio dif¬
ferretur : et dilatapassione salus mundi quȩ ꝑ hanc
futura erat negaretur: Facta aut̃ die egressus
ibat in de sertũ locũ : et turbȩ requirebant eum.
& uenerunt usq ad ipsum & ct̃a Si occasusolis. dr̃u
mors ex primitur : quare ñ die redeunte resurrec¬
tio illius in dicetur. cuius manifestata luce a creden¬
tiũ turbis in quiritur : et ingentiũ deserto inuentus
ne ab eat detinetur : Maaime cũ hȩc prima sabbati
quo resurrectio cȩlebrata est: egressio. quȩsitio. & in¬

Expanded text:
licet majestate praedicata, passionis dispensatio diflicet majestate praedicata, passionis dispensatio differretur, et, dilata passione, salus mundi quae per hanc futura erat negaretur. Facta autem die, egressus ibat in desertum locum, et turbae requirebant eum, et venerunt usque ad ipsum. Si occasu solis Domini mors exprimitur, quare non die redeunte resurrectio illius indicetur? Cujus manifestata luce a credentium turbis inquiritur, et in gentium deserto inventus, ne abeat detinetur. Maxime cum haec prima Sabbati, quo resurrectio celebrata est, egressio, quaesitio, et in
Abbreviated transcription (Latin):
esse filiũ dĩ Non igit᷑ ideo iudȩis eũ crucifigere
ꝑ suasit. quia xp̃m siue dĩ filium ñ esse putauit.
sed quia se morte Illius ñ pͣ uidit eẽ dãpnandum:
uere enĩ de hoc mysterio a sȩculis abscondito dicit
apostolus: qđ nemo principũ huius scłi cognouit: Si
enĩ cognouissent. nũ quã dñm gloriȩ crucifixissent:
Quare aut̃ dẽ monia dñs se loqui prohibeat: psalmis¬
ta mani festat qui ait. Peccatori aut̃ dix̃ ds̃ quare tu
enarras iusticias meas. & cetera: Nequis dũ p̃dicantẽ
audit. sequatur errantẽ Imꝓbus enĩ eagister est
idi abolus : quia falsa ueris sȩpe per misc&: ut specie ue¬
ritatis testimoniũ fraudis obtexat Alias aut̃ non
soli dȩmones qui inuiti confitebant᷑. iubent᷑ silere de
xp̃o : sed et illi qui ab eo sanati sponte confiteriuo le¬
bant. Immo ipsi apłi qui eum post resurrectionem
toto orbe erant pͭ di caturi: ante passionẽ eius p̃¬
cipiunt᷑ omnino reticere de illo: nediuina uide¬

Expanded text:
 Dei. Non ergo ideo Judaeis eum crucifigere persuasit, quia Christum sive Filium Dei non esse putavit, sed quia se morte illius non praevidit esse damnandum. Vere enim de hoc mysterio a saeculis abscondito dicit Apostolus, quod nemo principum hujus saeculi cognovit. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Quare autem daemonia Dominus de se loqui prohibeat, Psalmista manifestat, qui ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas ? et caetera: ne quis, dum praedicantem audit, sequatur errantem. Improbus enim magister est diabolus, qui falsa veris saepe permiscet, ut specie veritatis testimonium fraudis obtexat. Alias autem non soli daemones qui inviti confitebantur jubentur silere de Christo, sed et illi qui ab eo sanati sponte confiteri volebant. Imo ipsi apostoli, qui eum post resurrectionem toto erant orbe praedicaturi, ante passionem ejus praecipiuntur omnino reticere de illo, ne, divina vide
Abbreviated transcription (Latin):
Misit ergo filius discipulos suos. quosipse scĩ ficauit uł
ꝑ babtismi facram̃tũ. uł ꝑ sanguinis sui redẽptionẽ. ut
prae dicarent mundo scĩ ficationẽ & ablutionẽ. remis¬
sionemq peccatorũ suorũ. Vnde & subiecit. Et ꝓeis

Expanded text:
misit ergo Filius discipulos suos quos ipse sanctificavit, vel misit ergo Filius discipulos suos quos ipse sanctificavit, vel per baptismi sacramentum; vel per sanguinis sui redemptionem, ut praedicarent mundo sanctificationem et ablutionem remissionemque peccatorum suorum. Unde et subjecit: Et pro eis
Abbreviated transcription (Latin):
exmalo qđ superius orauit : ut fierent demalo ꝑfi¬
diȩ in quo cecidit ludas pro ditor. Scĩ ficant᷑ itaq in
ueritate heredes testamenti noui : cuius ueritatis
umbre fuer̃ scĩ ficationes ueteris testamenti. Et cũ
cit̃ diacit. Ego sum uia & ueritas & uita. Ueritas li¬
berabit uos. Paulo ante exponens iħs quid dixerit
ut ostender& hoc se prius dixisse ueritatẽ qđ post¬
modũ filium. Quid ergo aliud & hoc loco dix̃ scĩ fi¬
ca eos inueritate. nisi scĩ fica eos inme : Deniq. seꝗtur :¬
& hoc apercius insinuare ñ desinit. Sermo &iamtuus
inquit ueritas est. Quid aliud dix̃ quã ego ueritassũ:
Scĩ ficat itaq pat̃ inueritate id est in uerbo. inunige¬
nito suosuos heredes. eiusq coheredes. Sed nunc ad¬
huc de apostolis loquit᷑. Nã secutus ad iungit. Sicut
me misisti inmundũ. et ego misi eos inmundum.
Quos misit nisi aplõs suos: Nã et ipsũ nom̃ apłorum
qm̃ grecũ ẽ: nihil nisi missos significat in latino. Aisit

Expanded text:
od superius oravit ut fieret de malo perfidiae in quo cecidit Judas proditor. « Sanctificantur itaque in veritate haeredes testamenti novi, cujus veritatis umciter dixit: Ego sum via, et veritas, et vita . Veritas liberabit vos. Paulo ante exponens Jesus quid dixeriut ostenderet hoc se prius dixisse veritatem, quod postmodum Filium. Quid ergo aliud et hoc loco dixit: Sanctifica eos in veritate, nisi sanctifica eos in me? Denique sequitur, et hoc apertius insinuare non desinit, Sermo etiam tuus, inquit, veritas est. Quid aliud 620 dixit, quam ego veritas sum? Sanctificat itaque Pater in veritate, id est, in Verbo suo, in unigenito suo, suos haeredes, ejusque cohaeredes. Sed nunc adhuc de apostolis loquitur, nam secutus adjungit: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Quos misit, nisi apostolos suos? Nam et ipsum nomen apostolorum, quod Graecum est, nihil nisi missos significat in Latino. » Misi
Abbreviated transcription (Latin):
uero tollere ẽ. ipsam quoq. carnẽ ꝑ continentiȩ
frena correptã. specȩlestiũ premiorũ delicus pri¬
uare terrenis. Ipse ẽ enĩ lectus ꝗ persingulas noc¬
tes lauatur ad auid. id ÷ prounius cuiusq noxe ma¬
culis. digno poeni tentiȩ flumine castigatur. Sub¬
lato aut̃ lecto domũ ire. ad para disum redire ẽ.
Ipsa enĩ uera domꝰ quȩ hominẽ primasus cepit. Non
iure amissa sed fraude: Tandẽq restituta ꝑ eum
qui fraudulento hosti mhil debuit. Aliter.Sanus
qui languebat lectũ reportalat domũ. cũ anima
todiam cũ ipso se corpore refert. nepost ueniam
quid unde iterũ iuste feriatur ad mittat. Et cor¬
festim surgens corã illis tulit in quo lacebat sabiit
indomũ suã magnificans dm̃ & cta Mira diuinȩ
potentiȩ uirtus ubi nulla tẽporis interueniente
morula sussa saluatoris salus festina comitatur.
Merito qui ad fuerant dãpnatis blas phemiȩ laculis ad

Expanded text:
vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae vero tollere est, ipsam quoque carnem per continentiae frena correptam, spe coelestium praemiorum deliciis privare terrenis. Ipse enim lectus qui per singulas noctes lavatur a David, id est, pro uniuscujusque noxae maculis digno poenitentiae flumine castigatur. Sublato autem lecto domum ire, ad paradisum redire est. Ipsa est enim vera domus, quae hominem prima suscepit, non jure amissa, sed fraude, tandemque restituta per eum qui fraudulento hosti nihil debuit. Aliter. Sanus qui languebat, lectum reportat domum, cum anima todiam cum ipso se corpore refert, ne post veniam quid, unde iterum juste feriatur, admittat. Et confestim surgens coram illis, tulit lectum in quo jacebat, et abiit in domum suam magnificans Deum, etc. Mira potentiae virtus, ubi nulla temporis interveniente morula, jussa Salvatoris salus festina comitatur. Merito qui adfuerant damnationis blasphemiae jaculis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
a qua cogitationes ur̃as intu eor: possũ & hominib
delicta dimittere. Ex uobis intellegite. quid para¬
liticus conse quatur. Quid ÷ facilius dicere dimit¬
tunt᷑ tibi peccata: andicere surge & ambula : utrũ
sint paralitico peccata dimissa. solus nouerat ꝗ dimit¬
tebat: Surge aut̃ & ambula. tã ille qui surge bat
quã hi qui surgentẽ uidebant ad ꝓbare poterant.
Fit igitur carnale signũ ut probetur spiritale. Ut
aut̃ sciatis quia filius hominis potestatẽ hab& in
terra di mittere peccata. Si & ds̃ est iuxta memo¬
ratũ isaiae testimonium. qui del& iniꝗates nr̃as
& filius hominis potestatẽ hab& interra dimitten¬
di peccata. ergo idem ipse & ds̃ & filius hominis est :
ut & homo xp̃s ꝑ diuinitatis suȩ potentiã dimittere
dico. surge. tolle lectũ tuũ. et uade indomũ tuam.
Spiritalit̃ delecto surgere est. animãse a carnalibus
desideriis ubi egra qui escebat abstrahere. Lectũ

Expanded text:
a qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus a qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite, quid paralyticus consequatur. Quid est facilius dicere, Dimittuntur tibi peccata, an dicere, Surge et ambula? Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat, quam ii qui surgentem videbant, approbare poterant. Fit igitur carnale signum, ut probetur spiritale. Ut autem sciatis quia Filius hominis potestatem habet in terra dimittere peccata. Si et Deus est, juxta memoratum Isaiae testimonium, qui delet iniquitates nostras , et Filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata , ergo idem ipse et Deus et Filius hominis est, ut et homo Christus per divinitatis suae potentiam dimittere dico, surge; tolle lectum tuum. et vade in domum tuam. Spiritaliter de lecto surgere, est animam se a carnalibus desideriis, ubi aegra quiescebat, abstrahere. Lectum
Abbreviated transcription (Latin):
phemias : quis potest dimittere peccata nisi solus ds̃:
Verũ dicunt scribe quianemo dimittere peccata ni¬
si ds̃ potest. quiꝑ eos quoq dimittit ꝗb di mittendi
tribuit potestatẽ. & ideo xp̃s uere dr̃ eẽ ꝓbatur .
quia dimittere peccata quasi ds̃ potest. Uerũ dõ tes¬
timoniũ reddunt. sed ꝑ sonã xp̃i negando falluntur.
multo dementius errant arriani. quicũ iħm & xp̃m
esse & peccata posse dimittere. euuangelii uerbis
deuicti negare ñ audeant. ni hil hominus tam̃ dm̃
negare ñ timent. At ipse ꝑfidos saluare desiderans:
et occultorũ cognitione & uirtute operũ dm̃ se esse
manifestat. Respondens enĩ dix̃ ad illos. Quid cogi¬
tatis in cordib ur̃is: Eidem nãq dõ qui dicit egosum
ego sũ ipse qui deleo in iquitates tuas. sapientissimus¬
ad orator ait. Tu enĩ solus nosti corda omĩum filio¬
rũ hominũ. Eadẽ ergo inquid maiestate & potenti¬

Expanded text:
phemias? Quis potest dimittere phemias? Quis potest dimittere Verum dicunt scribae, quia nemo dimittere peccata nisi Deus esse potest, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem. Et ideo Christus vere Deus esse probatur, qui dimittere peccata quasi Deus potest. Verum Deo testimonium reddunt; sed personam Christi negando falluntur. multo dementius errant Ariani, qui cum Jesum et Christum esse, et peccata posse dimittere Evangelii verbis devicti, negare non audeant, nihilominus tamen Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione, et virtute operum, Deum se esse manifestat. Respondens enim, dixit ad illos: Quid cogitatis in cordibus vestris? Eidem namque Deo qui dicit: Ego sum, ego sum ipse qui deleo iniquitates tuas , sapientissimus orator ait: Tu enim solus nosti corda omnium filiorum hominum . Eadem ergo, inquit, majestate et potenti
Abbreviated transcription (Latin):
Nomo remit tunt᷑ tibi peccata tua. Hominẽ dñs apa¬
ralisi curaturus primo peccatorũ uincula dissoluit.
ut ostendera eũ obnerus culparũ artuũ dissolutione
dãp nari. nec nisi his re lagatis mẽ brorũ posse recupe¬
ratione sanari sic & illi paralitico qui iuata ꝓbaticã
piscinã diu motũ aque frustra presto labatur. sana¬
to adño dicit᷑. Ecce sanus factus es iã noli peccare
nẽ deterius tibi aliquid contingat. Et bene isciu
peccata dimit tebant᷑ homo uocat᷑. qui hoc ipso qđ
homo erat ñ poss& dicere ñ petcaui. simul&iam ut
ille qui homini dimittebat intellegeret᷑ ds̃. Intuen¬
dũ sane quanti propria cuiusq fides apud dm̃ ualeat
ubi tanti ualuit aliena. ut totus homo repente id
est excerius interiusq lã saluatus exsurger&. alioꝵq
merito aliis laxarentur errata. Et coeper̃ cogitare
scribe & pharisei dicentes. Quis ẽ hic quiloꝗt᷑ blas¬

Expanded text:
Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paHomo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico qui juxta probaticam piscinam diu motum aquae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat . Et bene is cui peccata dimittebantur, homo vocatur, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi, simul etiam ut ille qui homini dimittebat, intelligeretur Deus. Intuendum sane quanti propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tanti valuit aliena, ut totus homo repente, id est, exterius interiusque jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito, aliis laxarentur errata. Et coeperunt cogitare scribae et pharisaei dicentes: Quis est hic qui loquitur blas
Abbreviated transcription (Latin):
turba cogitationũ inter ueniens aciem mentis neap̃s
uideatur inter cludit. Et quid inter hȩc agendũ non
utiq in infimis exterius qua turbȩ tumultuant᷑ re¬
manendũ. sed tectũ domus in qua xp̃s doo& ascen¬
dendũ: id est sacre scripturȩ sublimitas est appetenda
leaq. dñi cũ psalmista die noctuq meditanda In quo
enĩ corrigit iuuenior uiam suam : incustodiendo ingt
sermones tuos. Et sũ misert̃ illũ cũ lecto inmediũ ante
iħm. Patefacto tecto eger ante iħm sũ mittitur. ꝗa
re seratis scripturarũ misteriis ad noticiam ap̃iꝑuenit᷑ :
bene do iꝰ iħu tegulis contecta describit᷑: quia sub con¬
teptibili lit terarũ uelamine si ad sit quire ser& doctor
diuina spiritalis gr̃ae uirtus inuenietur. Qđ aut cũ lecto
deponitur. significat ab homine mista carne ad huc con¬
stituto xp̃m debere cognosci. Quorũ fidẽ ut uidit dix̃

Expanded text:
turba cogitationum interveniens aciem mentis, ne Christus turba cogitationum interveniens aciem mentis, ne Christus videatur, intercludit. Et quid inter haec agendum? non utique in infimis exterius qua turbae tumultuantur remanendum, sed tectum domus in qua Christus docet ascendendum, id est, sacrae Scripturae sublimitas est appetenda, lexque Domini cum Psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medium ante Jesum. Patefacto tecto aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis ad notitiam Christi pervenbene domus Jesu tegulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
marco nar rante quattuor fuisse reperiunt᷑ : Siue
quia quattuor eugłu libris om̃is pͣdicantiũ uirtus
om̃is sermo firmatur : Seu quia quattuor sunt uir¬
tutes quib: ad promerendã sospitatẽ fiducia m̃tis
erigitur : De quib in &t̃nȩ sapientiȩ laude dicitur:
Sobrietatẽ enĩ et sapientiã doc&. et iusticiã. &uir¬
tutẽ. Quibus utilius nihilest inuita hominib Quas
non nulli uersis nominib prudentiã fortitudinem
temperantiã. & iusticiã appellant. Et ñ inuenien¬
tes qua parte illũ inferrent preturba: ascenderẽ
supratectũ pertegulas. De siderant paraliticum
xp̃o offerre. sed turba int̃ posita ab om̃i parte e x¬
cludunt᷑: Quia sȩpe anima post infimitorporis
desidiam addm̃ resipiscens. superneq graciȩ re¬
medio cupiens innouari: prisce consuetudinis
obstaculo retardat᷑:. Sape int̃ ipsas crationes secre¬
te dulcedinis & quasi suaue cũ dño conloquium

Expanded text:
Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive Marco narrante, quatuor fuisse reperiuntur, sive quia quatuor Evangelii libris omnis praedicantium virtus, omnis sermo firmatur, seu quia quatuor sunt virtutes, quibus ad promerendam sospitatem fiducia mentis erigitur, de quibus in aeternae sapientiae laude dicitur: Sobrietatem enim et sapientiam docet, et justitiam et virtutem, quibus utilius nihil est in vita hominibus ; quas nonnulli versis nominibus, prudentiam, fortitudinem, temperantiam, et justitiam appellant. Et non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur. Quia saepe anima post infimi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supernaeque gratiae remedio cupiens innovari, priscae consuetudinis obstaculo retardatur. Saepe inter ipsas orationis secretae dulcedines, et quasi suave cum Domino colloquium,
Abbreviated transcription (Latin):
quando scribis & pharisȩis consedentib paraliticum
curauit : lucas breui andi gr̃a preterit: Sed matheus
& marcus qui narrant: questionem facere uidentur:
Qm̃ quidẽ matheus inciuitate sua: marcus in caphar¬
naum hoc eũ fecisse testat᷑: Quȩ difficilius solue¬
retur. si matheus &lã natar& nominar&: Nunc ue¬
dicta ciuitas xp̃i: ad distinctionẽ ui deli& regionis
trans marine gerasenorũ. dequa trans fr&candõ sic̃
mat heus scribit uenerat galileam: uł certe ipsa ca¬
pharnaum ciuitas xp̃i est dicta: quã ñ nascendo sed
uirtutib illus trando suã ipse fecerat: Et ec ce uiripor¬
tantes in lecto hominẽ qui erat paraliticus. & quȩ re¬
bant eũ inferre & ponere ante eum. Curatio para¬
liticihuius : animȩ post diutur nã in lecebre carna¬
lis in erciã ad ap̃m sus pirantis indicat saluationem.
Quȩ primo omium ministris qui eã subleuent & xp̃o
opemq int̃ cessionis suggerant in dig&: Quibene

Expanded text:
quando Scribis et Pharisaeis consedentibus paralyticum curavit, Lucas breviandi causa praeterit; sed Matthaeus et Marcus qui narrant, quaestionem facere videntur, quoniam quidem Matthaeus in civitate sua, Marcus in Capharnaum hoc eum fecisse testatur . Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret. Nunc vedicta civitas Christi ad distinctionem videlicet regionis Transmarinae Gerascenorum, de qua transfretando, sicut Matthaeus scribit, venerat Gali laeam: vel certe ipsa Capharnaum, civitas Christi est dicta, quam non nascendo, sed virtutibus illustrando suam ipse fecerat. Et ecce viri portantes in lecto hominem qui erat paralyticus; et quaerebant eum inferre, et ponere ante eum. Curatio paralytici hujus, animae post diuturnam illecebrae carnalis inertiam ad Christum suspirantis salvationem indicat; quae primo omnium ministris, qui eam sublevant, et Christo opemque intercessionis suggerant, indiget. Qui bene,
Abbreviated transcription (Latin):
Mun dus uero quẽ ꝑ ap̃m recon ci liauit sibi : non me
conciliato dedit. & ut cognos cer&: non ei merito
sed gr̃a sub uenisti. Deq sequit᷑. Ego aut̃ te cogno¬
ui. Ipse fons est graciae uatura. Homo aut̃ de spũ
scõ & uirgine in effabili gracia: inunitatẽ ꝑsone
filii dĩ assũptus est. Per illũ cogno uer̃ hi & om̃s
ꝑ eos credituri : quia tume misisti. Quiatume misis¬
ti ideo cogno uer̃. Igit᷑ ꝑ grãm cognouer̃. Et no¬
tũ feci eis in quit nom̃ tuũ. & notił faciam. Notũ
feciꝑ fidem : notũ faciam ꝑ speciem. Notũ feciin
Et dilectio qua dilexistime in ipsis sit. & ego in ipsis
quomodo aut̃ dilectio qua di lexrit pat̃ filiũ est &
in nob̵. nisi quia mẽbra eius sumꝑ. et in illo diligimur
cũ ille diligitur totus : id est caput & corpus. Ideo
sub iunait. & ego in ipsis: tãquã dicer&. qm̃ ego
sum & in ipsis:

Expanded text:
mundus vero, quem per Christum reconciliavit sibi, non merconciliatio dedit; et ut cognosceret, non ei merito, sed gratia subvenisti. Denique sequitur: Ego autem te cognovi. Ipse fons gratiae est Deus natura; homo autem de Spiritu sancto et virgine, ineffabili gratia, » in unitatem personae Filii Dei assumptus est. Per illum cognoverunt hi, et omnes per eos credituri. Quia tu me misisti. « Quia tu me misisti, ideo cognoverunt: igitur per gratiam cognoverunt. Et notum feci eis, inquit, nomen tuum, et notum faciam. « Notum feci per fidem, notum faciam per speciem. Notum feci inUt dilectio, qua dilexisti me, in ipsis sit, et ego in ipsis. Quomodo autem dilectio, qua dilexit Pater Filium, est et in nobis, nisi quia membra ejus sumus, et in illo diligimur, cum ille diligitur totus, id est, caput et corpus? Ideo subjunxit: Et ego in ipsis, tanquam diceret, quoniam ego sum et in ipsis.