comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdam᷑& prȩordinando q̃ agenda st̃. Necessariȩ sanȩ.
p̃c ipitata magis ꝑicło fiant. Qͦ t̾ͥmet si recordaris in
ipsis actionib causarũ. &. in magnis qͥbꝰq negociis
magnarũue c̃siliis rerũ: frequent̃ accidisse ñ ambigo
Et pͥmũ qͥdẽ ipsũ fontẽ suũ idest mentẽ de qua orit᷑: puri¬
ficat ẽsidacio. Peinde regit affectꝰ dirigit actꝰ. corrigit
ercessus. cõponit mores uitã honestat &. ordinat. po¬
stremo diuinarũ parit̃ & bumanarũ rerũ sciencia
ẽfert.Nec ẽ q̃ confusa disterminat. hiancia cogit
sparsa colligit secreta rimat᷑ uera uestigat: ueri¬
similia exaiminat ficta & fucata explorat. Hȩce est
Pagenda por dinat acta recogitat. ut nichil in q̃te
sentit: quor. Alterũ fortitudims. alterũ prudenei
eẽ. Ii etiã aduertere t ẽ suauissimũ quendã ẽcen¬
tũ ẽplerũq iuxtutũ atq altera pendere exalta

Expanded text:
quodammodo, et praeordinando quae agenda sunt? Necessario sane; nquodammodo, et praeordinando quae agenda sunt? Necessario sane; npraecipitata magis periculo fiant: quod tibimet, si recordaris in ipsis actionibus causarum, et in magnis quibusque negotiis, magnarumve consiliis rerum frequenter accidisse non ambigo. Et primum quidem ipsum fontem suum, id est mentem, de qua oritur, purificat consideratio. Deinde regit affectus, dirigit actus, corrigit excessus, componit mores, vitam honestat et ordinat, postremo divinarum pariter et humanarum rerum scientiam confert. Haec est quae confusa disterminat, hiantia cogit, sparsa colligit, secreta rimatur, vera vestigat, verisimilia examinat, ficta et fucata explorat. Haec est quae agenda praeordinat, acta recogitat, ut nihil in mente sentit: quorum alterum fortitudinis; alterum prudenti. Ibi etiam advertere tibi est suavissimum quemdam concentum complexumque virtutum, atque alteram pendere ex altera;
Abbreviated transcription (Latin):
.ẜ taliũ intencione rebꝰ. Itaq hȩc &. innumera talia
dicer̃e. si forcia dicerẽ: si recta. si sincera. Nunc aute
qm̃ dies mali st̃. sufficit inter̃i ãmonitũ ẽe̾. ñ totũ
te nec sẽꝑ dare actiom s ẽsidaciõĩ aliqͥd tui & cor¬
dis .& tẽporis sequestrare. Hoc aũ dico necessitatẽ in¬
tuens. ñ eqͥtatẽ: quãqͦ. ñ sit prȩt̃ equũ cedere neces¬
sitati. slã siliceret qͦd deceret. absolutȩ ꝑ omĩa &. in
om̃ib ñferendã & uel solã uel maxime colendã eã
q̃ ad omĩa ualet. idest pietatẽ: prorsus irrefragabilis
racio monstrat. Qd sit pietas q̃ris: Uacare c̃sidacioni
Dicas forsitan in hoc dissentire me ab illo: qͥ pietatẽ dif¬
finit cultũ dei. Ñ ẽ ita. Si bene c̃sidas illius sensũ me
cultũ dei. quã qͦd ipse hortat᷑ in psalmo: uacate & uide¬
partes benigna qͣdã p̃sũpcione suas facit: prȩagendo

Expanded text:
et talium intentione rebus. Itaque haec et innumera talia et talium intentione rebus. Itaque haec et innumera talia dicerem, si fortia dicerem, si recta, si sincera. Nunc autem quoniam dies mali sunt , sufficit interim admonitum esse, non totum te, nec semper dare actioni: sed considerationi aliquid tui et cordis, et temporis sequestrare. Hoc autem dico necessitatem intuens, non aequitatem: quanquam non sit praeter aequum, necessitati cedere. Nam si liceret quod deceret, absolute per omnia et in omnibus praeferendam, et vel solam, vel maxime colendam eam, quae ad omnia valet, id est pietatem, prorsus irrefragabilis ratio monstrat. Quid sit pietas quaeris? Vacare considerationi. Dicas forsitan in hoc dissentire me ab illo, qui pietatem definit cultum Dei . Non est ita. Si bene consideras, illius sensum meicultum Dei, quam quod ipse hortatur in Psalmo. Vacate, et videpartes benigna quadam praesumptione suas facit, praeagendo
Abbreviated transcription (Latin):
płoꝙ. nͥ iudicet uniuersos: Michi tam̃ ñ uidetur
bonꝰ estimator rerũ qͥ indignũ putat apłis. seu apo¬
stolicis uiris ñ uidicare de talibꝰ. qͥbꝰ datũ ẽ iudiciũ
inmaiora. Qa ni c̃tẽpnant iudicare de t̾renis posses¬
suncłis hominũ: qͥ incȩlestibꝰ s angelos iudicabũt:
preuaricatores utiq exclusuri. ñ possessores. Ut sci¬
atis ait qͥa filius hominis potestate habet in terra
dimutere peccata & cȩt̾a. Quȩ nã tͥ maior idetur
&. t̃rena iudices suos: reges &. pͥncipes t̾rȩ. Oa fines alie¬
nos inuaditis. Qͥa falcẽ urãm in alienã messe extenda¬
tis: Nonqͥa in digni uos s qͥa indignũ uob talibꝰ insiste¬
re: Ippe pocioribꝰ occupatis. Deniq ubi necessitas exi
git audi qd censeat apłs. Si enĩ in uob iudicabit᷑ hic
mundꝰ: in digni estis qͥ de minimis iudicȩtis: Sed ali¬
alrud ultro incũbere. istis tãꝗͦ magnis dignisq tali

Expanded text:
puloque, nisi judicet universos? Mihi tamen non videtur puloque, nisi judicet universos? Mihi tamen non videtur bonus aestimator rerum, qui indignum putat Apostolis seu apostolicis viris non judicare de talibus, quibus datum est judicium in majora. Quidni contemnant judicare de terrenis possessiunculis hominum, qui in coelestibus et angelos judicabunt? praevaricatores utique exclusuri, non possessores. Ut sciatis, ait, quia Filius hominis habet potestatem in terra dimittendi peccata , etc. Quaenam tibi major videtur nquit, et terrena iudices suos reges et principes terre. Quid fines alienos invaditis? Quid falcem vestram in alienam messem extendtis? Non quia indigni vos, sed quia indignum vobis talibus insistere, quippe pocioribus ogit, audi quid censeat Apostolus: Si enim in vobis judicabitur hic mundus indigni estis qui de minimis judicetis . CAPaliud ultro incumbere istis, tanquam magnis dignisque tali
Abbreviated transcription (Latin):
instruens. slemo militans deo. implicat se negociis secłari
Ego aũ pareo tͥ. Ñ enĩ forcia loquor. s possibilia.. Putas¬
ne hȩc tẽpori sustinerent: si hominib litigantibꝰ ꝓ t̾rena
hereditate & flagitantibꝰ abste iuthciũ. uoce dñi tui res¬
ponderes. o homines. qͥs me c̃stituit udicẽ suꝑ uos. In qua¬
le mor iudiciũ tuuenires: Od dicit homo rusticanꝰ &. im¬
ꝑitꝰ. ignorans pͥmatũ suũ in honorans sũmã &. prȩexcel¬
sã sede: derogans apłice dignitati eẜ tam̃ ñ monstrabĩ
puto qͥ hoc dicerent. ubi aliqͣͥndo qͥspiã apłoꝵ uidex se¬
derit hominũ: aut diuisor t̾mmoꝵ. aut distributor
dicantes ñ lego Erit illud ñ fuit. Itane inimitutor est
dignitatis seruus. siñ uult ẽẽ maior dño suo: aut disci¬
płs. si p̃ uult e̾e̾ maior eo qͥse misit. aut filius si ñ trans¬
gredit᷑ t̾minos qͦsposuer̃t patres sur Qs me c̃stituit iu¬
dicẽ. ait ille magist᷑ .&. dñs.&. erit innuiria seruo disci¬

Expanded text:
ens: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus . Ego autem parco tibi. Non enim fortia loquor sed possibilia. Putasne haec tempora sustinerent, si hominibus ligantibus pro terrena haereditate, et flagitantibus abs te judicium, voce Domini tui responderes: O homines, quis me constituit judicem super vos ? In quale tu judicium mox venires? Quid dicit homo rusticanus et imperitus, ignorans primatum suum, inhonorans summam et praecelsam sedem, derogans apostolicae dignitati? Et tamen non monstrabunt, puto, qui hoc dicerent, ubi aliquando quispiam Apostolorum judex sederit hominum, aut divisor terminorum, aut distributor dicantes non lego. Erit illud, non fuit. Itane imminutor est dignitatis servus, si non vult esse major domino suo: aut discipulus, si non vult esse major eo qui se misit: aut filius, si non transgreditur terminos, quos posuerunt patres sui? Quis me constituit judicem? ait ille Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ficiet &. ad ferias quas tͥ suadeo. Ita nẽpe ñ pauca
tͥ mom̃ta tẽpoꝵ redimes ad uacandũ ẽsidacioni
q̃dã ut dixi negocia nec audiendo. q̃dã aliis cõmit¬
tendo: q̃ tua digna putaueris audiencia. fideli qͦdã
&. accõmodo ipsi cause cõpendio t̃minando. De qua
ẽ sidacione. his addere aliqͦ cogito: s sub alter ius
sane pͥncipio libri. atq hic sit finis istius: ne duplo
te oneret minꝰ suauis oracio. si & longa fuerit

Expanded text:
roficiet et ad ferias quas tibi suadeo. Ita nempe non pauca roficiet et ad ferias quas tibi suadeo. Ita nempe non pauca tibi momenta temporum redimes ad vacandum considerationi, quaedam, ut dixi, negotia nec audiendo, quaedam aliis committendo: quae tua digna putaveris audientia, fideli quodam et accommodo ipsi causae compendio terminando. De qua consideratione his addere aliqua cogito, sed sub alterius sane principio libri: atque hic sit finis istius, ne duplo te oneret minus suavis oratio, si longa fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
imspolis uiator Sixꝑi discipls es. ignescat zelus tuus.
exurgat auctoritas aduersus impudenciã hanc &
generasẽ pestẽ. Intuere magistrũ sic facientẽ. & audi
dicentẽ: qmͥ ministrat. me sequat᷑. Non parat aures
ut audiat. s flagellũ qͦ feriat. Uerba nec facit. nec
recipit: nec eñi sedet iudicans. s inseqͥtur puniens
Causã tam̃ ñ tacet. qͦd uidelicet domũ oracionis.
negociacionis fecissent. Ergo. & tu fac similit̃. Eru¬
bescant uultũ tuũ istiusmodi negociatores si fieri
potest. si ñ timeant. E tu flagellũ tenes limeant
nũmularii. nec fidant in nũmis s diffidant. Abscon¬
dant es suũ a te. scientes effundere quã acciꝑe pa¬
raciorẽ. Noc studiose & ẽstant̃ agendo. multos lu-¬
eri facies turpiũ sectator es lucror honestiorib
officiis uendicando : multos ne uel audeant huiꝰ¬
modi attẽptare seruabis. Adice illud. qͦd ñ parũ ꝓ¬

Expanded text:
m. 14. Si Christi discipulus es, ignoscat zelus tuus, m. 14. Si Christi discipulus es, ignoscat zelus tuus, exsurgat auctoritas adversus impudentiam hanc et generalem pestem. Intuere Magistrum sic facientem, et audi dicentem: Qui mihi ministrat, me sequatur . Non parat aures ut audiat, sed flagellum quo feriat. Verba nec facit, nec recipit. Nec enim sedet judicans, sed insequitur puniens. Causam tamen non tacet, quod videlicet domum orationis, negotiationis fecissent. Ergo et tu fac similiter. Erubescant vultum tuum istiusmodi negotiatores, si fieri potest: si non, timeant. Et tu flagellum tenes. Timeant nummularii, nec fidant in nummis, sed diffidant; abscondant aes suum a te, scientes effundere, quam accipere paratiorem. Hoc studiose et constanter agendo, multos lucrifacies, turpium sectatores lucrorum honestioribus officiis vindicando: multos, ne vel audeant hujusmodi attentare, servabis. Adjice illud, quod non parum p
Abbreviated transcription (Latin):
adte. causa pauꝑis .&. eiꝰ qͥ ñ habet qͦd det. aliis alias
multas poteris cõmutere t̃minandas. quã plures
ne dignas audiencia uidicare. Qͥd enĩ opus est admit¬
tere illos quoꝵ peccata manifesta st̃ prȩcedeneia ad
iudiciũ Tanta ẽ impudeneia ñ nulloꝵ: ut cũ mans¬
feste ãbicionis prurigine scateat tota facies cause eor
ñ erubescat aldientiã flagitare: publicantes semet ipsos
ad multoꝵ ẽsciencias: inqͦ uel suȩ solius satis pote¬
rãt ẽfundi uidicio. Nfuit qͥ retunderet attritas
frontes: & ido plures facti st̃ .& magis induruer̃t.
Sed & ne sc io qͦmͦ uiciosus c̃sciencias uiciosoꝵ ñ re¬
fugit. & ubi om̃s sordent. unius mingne fetor sen¬
dꝰ in mundũ. luxuriosus luxurio sũ erubuit: Ple¬
na ẽ ambiciosis ȩccła: ñ ẽ iam qͦd horreat instudiis
& molicionibꝰ ambicionis: ñ plusquã spelunca latronis.

Expanded text:
ad te, causa pauperis, et ejus qui non habet quod det. Aliis alias ad te, causa pauperis, et ejus qui non habet quod det. Aliis alias multas poteris committere terminandas, quam plures nec dignas audientia judicare. Quid enim opus est admittere illos, quorum peccata manifesta sunt praecedentia ad judicium? Tanta est impudentia nonnullorum, ut cum manifestae ambitionis prurigine scateat tota facies causae eorum, non erubescant audientiam flagitare, publicantes semetipsos ad multorum conscientias, in quo vel suae solius satis poterant confundi judicio. Non fuit qui retunderet attritas frontes; et ideo plures facti sunt, et magis induruerunt. Sed et nescio quomodo vitiosus conscientias vitiosorum non refugit: et ubi omnes sordent, unius fetor mindus immundum, luxuriosum luxuriosus erubuit? Plena est ambiciosis ecclesia. Non est iam, quod horreat in studiis mbicionis non plus quam spelunca latro
Abbreviated transcription (Latin):
mos. dies alii st̃. & alii hominũ mores. & tẽpora ꝑ icłosa
ñ instant iã: s ex stant. Fraus & circũuencio & uiolen¬
oia: inualuere suꝑ tȩrr̃a. Calũpniatores multi: defen¬
tuȩ audire sustinent huiꝰmodi disputaciones aduocatoꝵ
&. pugnas uerboꝵ: q̃ magis ad subuersionẽ quã ad in¬
uencionẽ ꝓficiunt ueritatis. Corrige prauũ morẽ .&.
qͥ docuert linguas suas loqͥ m̃daciũ. disertiaduers
iusticiã. eruditi ꝓ falsitate. Sapientes st̃ ut faciant
malũ. eloquentes. ut impugnent uerũ. hhst̃ qͥ insttu
struunt de. ꝓpͥo calũpnias in nocenciȩ deffruunt sun¬
plicitatẽ ueritatis obstruunt iudiei uias llichil
ita absq labore manifestã facit ueritatẽ: ut breuis
.s. pura narracio. Ergo illas quas ad te necesse erit
intrare causas. neq enĩ om̃s necesse erit. diligenter
uelim. s breuit decidere assuescas: frustratoriasq .s.
uenatorias prȩcidere dilaciones. Causa uidue intret

Expanded text:
mos, dies alii sunt, et alii hominum mores et tempora periculosa non instant jam, sed exstant. Fraus, et circumventio, et violentia invaluere super terram. Calumniatores multi, defentuae audire sustinent hujusmodi disputationes advocatorum, et pugnas verborum, quae magis ad subversionem, quam ad inventionem proficiunt veritatis. Corrige pravum morem, et qui docuerunt linguas suas loqui mendacium, diserti adversus justitiam, eruditi pro falsitate. Sapientes sunt ut faciant malum, eloquentes ut impugnent verum. Hi sunt qui inststruunt de proprio calumnias innocentiae; destruunt simplicitatem veritatis, obstruunt judicii vias. Nihil ita absque labore manifestam facit veritatem, ut brevis et pura narratio. Ergo illas quas ad te necesse erit intrare causas neque enim omnes necesse erit, diligenter velim, sed breviter decidere assuescas, frustratoriasque et venatorias praecidere dilationes. Causa viduae intret
Abbreviated transcription (Latin):
detinemꝰ: eqͥdẽ quandoq ꝑuemat genciũ plenitudo
necesse ẽ. Expectomꝰ in eas mcidat fides: Cui erede
casu c̃tigit : Qͦmͦ credunt sine p̃dicante : Petrus ad
corneliũ: philippus ad eimuchũ missi st̃. Et si exem¬
plũ recencius q̃rmmꝰ augustinꝰ a beato gregorio de¬
stinatꝰ. forma fid̾i tradidit anglis. & de his. tu ita te¬
cũ. Ego addo & de ꝑtinacia grecoꝵ. qͥ nobiscũ sunt.
ꝙ. nobiseũ ñ sunt uincꝰti fide. pace diuisi: quãꝗͣ. & in
fide ipsa claudicauert a semitis rectis. E itẽ de heresi
q̃ clã pene ubiq serpit. apud aliqͦs seuit palã. Nã paruu¬
los eccłȩ: passim &. publice deglutire festinat. Quȩris
hisciunt. & posst̾ dicere tͥ. Eunt & redeunt ꝑ mediũ
illoꝵ. aut transeunt secꝰ s qͥd boni ad huc cũ illis e¬
gerint. necdũ audiuimꝰ. Et forsitan audiuissemꝰ nͥ
prȩ auro hyspaniȩ. salus popłi uiluisset. Iuũ ẽ .&. pla.

Expanded text:
detinemus? Et quidem quandoque perveniat gentium plenitudo detinemus? Et quidem quandoque perveniat gentium plenitudo necesse est. Exspectamus ut in eas incidat fides? Cui credere casu contigit? Quomodo credent sine praedicante? Petrus ad Cornelium, Philippus ad eunuchum missi sunt , et, si exemplum recentius quaeremus, Augustinus a beato Gregorio destinatus, formam fidei tradidit Anglis. Et de his tu ita tecum. Ego addo et de pertinacia Graecorum, qui nobiscum sunt, et nobiscum non sunt, juncti fide, pace divisi, quanquam et in fide ipsa claudicaverint a semitis rectis. Et item de haeresi, quae clam pene ubique serpit; apud aliquos saevit palam. Nam parvulos Ecclesiae passim et publice deglutire festinat. Quaeris hi sciunt et possunt dicere tibi. Eunt et redeunt per medium illorum, aut transeunt secus: sed quid boni adhuc cum illis egerint, necdum audivimus. Et forsitan audissemus, nisi prae auro Hispaniae salus populi viluisset. Tuum e
Abbreviated transcription (Latin):
uincant᷑: ut uel emendent᷑ ipsi si fieri potest. uel si ñ.
ꝑdant auctoritatẽ facultatẽq alios subuertendi. Non
omnino & ab hoc insipieneiũ genere pessimo: ł dissi¬
mulandũ. Dico aũ hereticos. scismaticosq nã hiist̃
subuersi & sub uersores: canes add scissionẽ. uulpes
ad fraudẽ. Er̃t in quã eiꝰmodi maxime tuo studio aut
corrigendi ne ꝑeant. aut ne ꝑimant cohereendi. Esto. De
gentibꝰ qͥd respondes: Immo qͥd tua ẽsid̾acio respondet
t᷑ ꝑcunctantisic. Qͥa uisũ ẽ patribꝰ eugłio ponere me
ta. uerbũ suspendere fidi: donec infidelitas durat.: Qua
racione putamꝰ substitit uelocit̃ currens sermo. Dͥs
pͥmꝰ inhibuit hẽ salutare cursũ:. ¶ illis causa forte quã
nescimꝰ: aut necessitas potuit obstitisse. Nobis q̃ dissi¬
mulandi ẽ racio : Qua fiducia. qua ẽsciencia xꝑm ñ
uel offerimꝰ eis qͥ ñ habent. An ueritate d̾i in in iusticia

Expanded text:
vincantur, ut vel emendentur ipsi, si fieri potest, vel si non, vincantur, ut vel emendentur ipsi, si fieri potest, vel si non, perdant auctoritatem facultatemque alios subvertendi. Non omnino et ab hoc insipiencium genere pessimo tibi dissimilandum. Dico autem hereticos scismaticosque. Nam hii sunt subversi et subversores, canes adad fraudem. Erunt, inquam, hujusmodi maxime tuo studio aut corrigendi, ne pereant; aut ne perimant, coercendi. Esto, de gentibus quid respondes? Imo quid tua consideratio respondet tibi percunctanti sic? Quid visum est patribus ponere metam Evangelio, verbum suspendere fidei, donec infidelitas durat? Qua ratione, putamus, substitit velociter currens sermo? quis primus inhibuit hunc salutarem cursum? Et illis causa forte quam nescimus, aut necessitas potuit obstitisse. 4. Nobis quae dissimulandi ratio est? Qua fiducia, qua conscientia Christum non vel offerimus eis qui non habent? An veritatem Dei in injustitia
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dñandi. Certe ut multũ t tribuas si multũ de¬
cep tꝰ ñ es. nilte existimas plus accepisse a mag¬
nis apłis. Recordare nẽ uocis illius: sapientibꝰ &.m
sipientibꝰ debitor sũ. Et si ñ in debita t̾ ipsam censes
hoc ꝗͦq simul mem̃to debitoris molestũ nom̃ ser¬
uenti poeius quã dñanti ẽgruere. Seruus in
eugłio audit Quantũ debes dño meo : Ergo fite
agnoscis sapientib & insipientibꝰ ñ dñatore seo
debitorẽ curandũ sũmoꝑe t &. tota uigllaneia
desipiant.ae. qͥ desipuere. resipiscant. At nullũ gen̾
insipiencie : infidelitate ut sic loquar. insipieneus
Ergo .s. infidelibꝰ debitor es: iudeis grecis &e gentib
Int̾ ẽ ꝓinde tua dare oꝑã quã possis: ut in creduli con¬
uertant᷑ ad fid̃e. c̃uersi ñ auertant᷑. auersi reuertant᷑.
Porro ꝑuersi ordinent᷑ ad rectitudinẽ. subuersi ad ue¬
ritatẽ reuocent᷑. Subuersores in uictis racionibꝰ con¬

Expanded text:
nem dominandi. Certe ut multum tibi tribuas, si multum denem dominandi. Certe ut multum tibi tribuas, si multum deceptus non es, nil te existimas plus accepisse a magnis Apostolis. Recordare nunc vocis illius: Sapientibus et insipientibus debitor sum . Et si non indebitam tibi ipsam censes, hoc quoque simul memento, debitoris molestum nomen servienti potius, quam dominanti congruere. Servus in Evangelio audit: Quantum debes domino meo? Ergo si te agnoscis sapientibus et insipientibus non dominatorem, sed debitorem, curandum summopere tibi et tota vigilantia sapiant et qui desipuere resipiscant. At nullum genus insipientiae infidelitate, ut sic loquar, insipientius. ens: Infidelibus debitor es, Iudeis et gentibus. Interest proinde tua dare operam quam possis, ut increduli convertantur ad fidem, conversi non avertantur, aversi revertantur, porro perversi ordinentur ad rectitudinem, subversi ad veritatem revocentur, subversores invictis racionibus con
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ. postula a me & dabo tͥgentes hereditatẽ tuans
possessionẽ tuã t̃minos t̃re  Possessionẽ &. dñiũ cede
hiuic. tu curã illius habe. Pars tuahec: ultra neex¬
tendas manũ. Qͥa inqͥs. Non negas prȩ esse .&. qͥñari ue¬
tas Plane sic. Quasi ñ bene presit: qͥ prȩest in sollie¬
tudine. Nũqd ñ & iuilla uillico &. paruulus añs sub¬
iectꝰ ẽ pedagogo : Nec tam̃ uille illȩ: ne is fui dñi. dñ
ẽ. Ita & tu presis ut ꝓuideas: ut c̃sulas ut ꝓcures.
ut serues. Presis. ut ꝓsis. Presis. ut fidelis seruus &
prudens quẽ c̃stituit dñs suꝑ familiã suã. dd quid
Ut des illis escã intepore. hoc ẽ. ut dispenses. nim
ꝑes. Noc fac . & dñari ne affectes hominũ homo: ut ñ
dñet᷑ tui om̃is in iusticia at satis suꝑq itd intimatũ
supra. cũ qͥssis disputaret᷑. Addo tam̃ .&. hoe. nã nul¬
lũ tͥ uenenũ nullũ gladiũ plus formido. qua libiqs¬

Expanded text:
tum est, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et tum est, Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Possessionem et dominium cede huic: tu curam illius habe. Pars tua haec: ultra ne extendas manum. 2. Quid, inquis? non negas praeesse et dominari vetas? Plane sic. Quasi non bene praesit, qui praeest in sollicitudine. Numquid non et villa villico et parvus dominus subjectest. Ita et tu praesis ut provideas, ut consulas, ut procures, ut serves. Praesis ut prosis; praesis ut fidelis servus et prudens, quem constituit Dominus super familiam suam. Ad quid? Ut des illis escam in tempore ; hoc est, ut dispenses, non imperes. Hoc fac et dominari ne affectes hominum homo, ut non dominetur tui omnis injustitia. At satis superque id intimatum supra, cum, quis sis, disputaretur. Addo tamen et hoc: nam nullum tibi venenum, nullum gladium plus formido, quam libidi
Abbreviated transcription (Latin):
nib desolatoriis. Cẜ qͥde in omnẽ terra exint sons eor
& infines oibis t̃rȩ uerba eor. Penetrabant & incen¬
debant uerba illa incensa igni quẽ dñs misit interr̃ã
Decubebãt strenuissimi bellatores s n succũbebant.
triuphabãt & mortui. Nimis c̃fortatꝰ ẽ pͥncrpatꝰ eoti
ẽstituti stͥ pͥncipes suꝑ omne tȩrr̃a. Eis tu successisti
in hereditate. Ita tu heres & orbis hereditas at qua¬
tenꝰ hec porcio te ẽtingit. aut ẽtigerit illos. ia sobria
ẽsidacione pensandũ. Nenĩ ꝑ omnẽ reor modũ. s sane
qͥdãtenꝰ. Ut mͥ uidet᷑. dispensacio ł suꝑ illũ credita
ẽ. ñ data possessio. Si ꝑgis usurpare &. hane: contra¬
dicit tͥ qͥdicit. Weus ẽ eñt̃ orbis t̃re & plenitudo
eiꝰ. lontu ille: de q ꝓpħa. Et erit om̃is terra possessio
eiꝰ. ꝓꝑs hic ẽ. qͥ possessionẽ sͥ uendicat .&. iure creacionis.
&. merito redepcionis & dono patris. Cui eñi alteri dic¬

Expanded text:
 quidem in omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum . Penetrabant et incendebant verba illa incensa igni, quem Dominus misit in terram . Occumbebant strenuissimi bellatores, sed non succumbebant: triumphabant et mortui. Nimis confortatus est principatus eorum : constituti sunt principes super omnem terram . Eis tu successisti in haereditatem. Ita tu haeres et orbis haereditas. At quatenus haec portio te contingit, aut contigerit illos, id sobria consideratione pensandum. Non enim per omnem reor modum, sed sane quodam tenus ut mihi videtur dispensatio tibi super illum credita est, non data possessio. Si pergis usurpare et hanc, contradicit tibi qui dicit: Meus est orbis terrae et plenitudino ejus . Non tu ille de quo propheta: Et erit omnis terra possessioistus hic est, qui possessionem sibi vindicat, et jure creationis, et merito redemptionis, et dono Patris. Cui enim alteri dic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Qͥd tam̃: Si te philosophiȩ huic totũ repentẽ de uo¬
ueris p̃decessores tui ñ ita c̃sueuer̃t: eris molestꝰ quã
pluribꝰ. qͦsi qͥ a patrũ uestigiis deinaris. sẽpe id uidebe¬
ris agere in suggillacionẽ eoꝵ. S &. notabere uulgare
ꝓuerbio : qͥ hoc facit qͦd nullus. mirant᷑ om̃s: uelut qͥ
cupias admiracioni fore. Nec potes eoꝵ. om̃ĩa simul &
subito uel errata corrigere: uel excessus redigere in
modũ. Erit cũ acceꝑis tẽpꝰ ut scđm sapienciã tͥ adeo
datã: paulatim .&. oportune id studeas Interi sane malo
alterns utere in bonũ qͦd potes. Quãqͦ. si de bonis .&. ñ
de nouis sumamꝰ exẽpla: ñ de fuere rõmani pontifices
qͥ sibi ocia int̃ maxima negocia inuenirent. Obsidio ur¬
bi a barbaricꝰ ensis. cunũ ceruicibꝰ imminebat. Nlũ qͥd
tam̃ istud t̃rinit bȩatũ papã gregoriũ: qͦ minꝰ sapienciã
scriberet mnocio : Eo nẽpe tẽporis qͦd ex eiꝰ ipsius uerbis

Expanded text:
. Quid tamen, si te philosophiae huic totum repente devoveris? Praedecessores tui non ita consueverunt: eris molestus quam pluribus, quasi qui a patrum vestigiis subito deviaris: nempe id videberis agere in suggillationem illorum. Sed et notabere vulgari proverbio: Qui hoc facit quod nullus, mirantur omnes: veluti qui cupias admirationi fore. Nec potes eorum omnia simul et subito vel errata corrigere, vel excessus redigere in modum. Erit cum acceperis tempus, ut secundum sapientiam tibi a Deo datam paulatim et opportune id studeas. Interim sane malo alterius utere in bonum quod potes. Quanquam si de bonis, et non de novis sumamus exempla, non defuere Romani pontifices, qui sibi otia inter maxima negotia invenirent. Obsidio urbi, et barbaricus ensis civium cervicibus imminebat: nunquid tamen istud terruit beatum papam Gregorium, quominus sapientiam scriberet in otio? Eo nempe
Abbreviated transcription (Latin):
etadi mlimoderatu aditeit. Sed puto fatebere
ẽtiã n minꝰ eẽ fortitudinis eu uel maxime ip sant
godã sabie fundam̃tu boni sedeq uirtutis ꝓr¬
go modũ tenere. iusticia ẽ teꝑancia ẽ. fortitudo est
Sed uide ne in hoc differãt. ut nisticiȩ qde in affeo¬
tu res sit afortitudine au efficacia eiꝰ porro posses¬
sio ator usus apua tẽꝑanciã Restat ut do ceamꝰ ab
has comimione priidenciã nercludi iqne ipsa est
N mo dp̃ aiũanmi neglectu pꝰ habitũ .&. uicior in¬
udad ̃ssi in abantis reclusii & cooꝑtĩ qͣda uetusfatis
eas eine por repit .&ͦ. aduertit : Proptea dieo t apiu¬

Expanded text:
immoderatum admittit? Sed, puto, fatebere etiam non minus esse fortitudinis, cum vel maxime ipsa sitquoddam stabile fundamentum boni, sedemque virtutis. Ergo modum tenere justitia est, temperantia est, fortitudo est. Sed vide ne in hoc differant, ut justitiae quidem in affectu res sit; a fortitudine autem efficacia ejus; porro possessio atque usus apud temperantiam. Restat ut doceamus ab hac communione prudentiam non excludi. Nonne ipsa est, quae modum, diu animi neglectu posthabitum, et vitiorum invidia quasi in abditis reclusum, et coopertum quadam vetustatis caligine, prior rep
Abbreviated transcription (Latin):
ens illor. tẽꝑaneiã qͥ abstinebãt ut uiderent᷑
hominibꝰ ieiunantes. Erat in cibo tẽꝑancia. s ñ
iusticia in animo: qͥa ñ deo placere. s hominibꝰ
intendebãt. Quomͦ rursũ uel illa uel ista sine for¬
titudine: cũ constet fortitudinis ee̾ & ñ medio¬
eris. cohibere uelle & nolle suũ int̃ angustias
paril & nimis. ut sit ẽtenta uoluntas mͦ illo medio. nuda
puro. solo ẽstante sibi. ȩqli undiq sui. ut pote ex om̃i
pirtuti meditulliũ hoo dandũ censeas qͦd ita cun. N¬
tis contminĩ ẽ ut uideat᷑ ee ꝓpͥũ singłarũ An inu¬

Expanded text:
illorum temperantiam, qui abstinebant ut viderentur hominibus jejunantes . Erat in cibo temperantia, sed non justitia in animo: quia non Deo placere, sed hominibus intendebant. Quomodo rursum vel ista, vel illa sine fortitudine? cum constet fortitudinis esse, et non mediocris, cohibere velle et nolle suum inter augustias, parum et nimis; ut sit contenta voluntas modo illo medio, nudo, puro, solo, constante sibi, aequali undique sui, utpote ex omni virtutum meditullium hoc dandum censeas, quod ita cunctis conterminum e
Abbreviated transcription (Latin):
modũ. in mortibꝰ frequent̃. O prȩclarũ ministe¬
riũ. Qͦ ñ id głosius pͥncipatu: Si głari ꝯportet.
uane tͥ illa uidet᷑. Qs mͥ tribuat similẽ fieri in
gła sc̃or : Elamat. ꝓpb̾a. Michiaũ nimis honorificati
stͥ amici tui ds: nimis c̃fortatꝰ ẽ pͥncipatꝰ cor: Ciamat

Expanded text:
modum, in mortibus frequenter . O praeclarum 420 ministemodum, in mortibus frequenter . O praeclarum 420 ministerium! Quo non id gloriosius principatu? Si gloriari oportet, Parvane tibi illa videtur? Quis mihi tribuat similem fieri in loria sanctorum? Clamat propheta: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus; nimis co
Abbreviated transcription (Latin):
uor dñi ẽ in euangelio. Reges genciũ dñant᷑ eoꝵ¬
a̾. q ui potestatẽ habent suꝑ eos benefici uocant᷑
Et infert. uos aũ ñ sic. Planũ ẽ apłis int̃̾dicit᷑ drãtꝰ.
I gͦͣ tu & tͥ usurpare aude: aut dñans apłatũ. aut
apłieus dñatũ. Plane ab alterutro ꝓhiberis. Siutrũq
simul. habere uoles ꝑdes utrũq Aligqn ñ te illoꝵ¬
nauert̃ ꝙr. ñ ex me: pͥncipes extitert. & ego ñ cognõ¬
ui eos. Iã si regnare sine dõ iuuat: babes głam. s ñ
apud dm. at ñ int̃dictũ tenemꝰ. audiamꝰ edictum.
t᷑. indicit᷑ ministracio. Quȩ & cõmendat᷑ ipsius exẽ¬
plo legis latoris. qͥ secutꝰ adiungit. Ego aũ in medio
ur̃m sũ: tãꝗͦ. qͥ ministrat. Qͥsse iã titulo hoc inglo¬
riũ putet: quo se pͥor dñs głȩ presigniuit. Meri¬
addit. Ut minꝰ sapiens dieo: plus ego. In laborib.
plurimis. in carceribꝰ ab undancius: in plagis supra

Expanded text:
vox Domini est in Evangelio: Reges gentium dominantur eorvox Domini est in Evangelio: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur: et infert: Vos autem non sic . P et tibi usurpare aude aut dominans apostolatum, aut apostolicus dominatum. Plane ab alterutro prohiberis. Si utrumque simul habere voles, perdes utrumque. Alioquin nonaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et ego non cognovi . Jam si regnare sine Deo juvat, habes gloriam, sed non apud Deum. At si interdictum tenemus, audiamus edictum. tur, indicitur ministratio, quae et commendatur ipsius exemplo Legislatoris, qui secutus adjungit: Ego autem in medio vestrum sum, tanquam qui ministrat . Quis se jam titulo hoc inglorium putet, quo se prior Dominus gloriae praesignivit? Merio. Et addit: Ut minus sapiens dico, plus ego. In laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra
Abbreviated transcription (Latin):
r ̃ oere torpeas ne & ł dicatur & abic stãs e to¬
tadie oeiosus ulto minꝰ inueniri oportet
aan delieus resolutũ. aut resupinũ pompis. su
lariĩ tenore c̃tentꝰ sis cura pocius hereditabis
e oxã quã głam & diuicas blandit᷑ catbeqra:
fipecła ẽ indedeniq suꝑ intendis. sonans tep
s pbs ua habeo inqͥt hoctͥdo. Qd alud pnum
stio.a ẽ alrũ neꝙ argentũ cũ ipse dicat. argen¬
tlia aurũ ũ est michi di habere ẽtingat. utere
u̾tens. Ipsa qͥde qo animi bonũ speclat. nec bona
st̃. nec mala. Usus tam̃ hor bonꝰ: ab usio mala. sollicitu¬
dopeior: quȩstꝰ turpior. Esto. ut alia quacũq racione
hȩc tͥ uendices: s ñ apłico uire. Nec enĩ tͥ ille dare
qͦd ñ habuit potuit. Q habuit. hoc dedit. sollicitu.¬
dm̃e ut dixi suꝑ eccłas. Nũqͥd dñacionẽ: Audi ipsũ.
Nondñantesait inclero: s forma facti gregis. Et
ne dictũ sola humilitate putes. ñ etiã ueritate.

Expanded text:
as, ne et tibi dicatur: Quid hic stas tota die otiosus? 10. Multo minus inveniri oportet aut deliciis resolutum, aut resupinum pompis. Nihlarum tenore contentus sis, curam potius haereditabis et operam, quam gloriam et divitias. Blanditur cathedra? Specula est. Inde denique superintendis, sonans tibi Quod habeo, inquit, hoc tibi do. Quid illud? Unum scio: non est aurum neque argentum, cum ipse dicat: Argentum et aurum non est mihi . Si habere contingat, utere utens. Ipsa quidem, quod ad animi bonum spectat, nec bona sunt, nec mala: usus tamen horum bonus, abusio mala, sollicitudo pejor, quaestus turpior. Esto, ut alia quacunque ratione haec tibi vindices: sed non apostolico jure. Nec enim tibi ille dare quod non habuit potuit. Quod habuit, hoc dedit, sollicitudinem, ut dixi, super Ecclesias. Nunquid dominationem? Audi ipsum. Non dominantes, ait, in clero, sed forma facti gregis . Et ne dictum sola humilitate putes, non etiam veritate,
Abbreviated transcription (Latin):
tudo lapidũ fortitudo mea: nec caro mea enea ẽ. Mag¬
na uirtus paciȩneie . s ñ hanc t ad ista optauerĩ. Intdũ
impacientẽ eẽ ꝓbabilius. Iu ne a pprobes illoꝵ pacien¬
ciã qbꝰ paulus dicebat Libent̃ suffertis insipiente s. cũ
sitis ipsi sapientes: Ni fallor hironia erat .&. ñ laus. s sua¬
gullacio quordã mansuȩ tudinis qͥ qͦsi datis manibꝰ pse¬
udo apłis a qͥbꝰ &. seducti erat. adquȩꝙ ipsor ꝑegrina
& praua dogmata trahi se pacientissime ferrent. Unde .&. sub¬
dens. sustinetis enĩ inqͥt: siqͥs uos inseruitutẽ redigit. Non
bona paciencia: eũ possis ee̾ liber. seruũ te ꝑmuttere fie¬
ri. Nolo dissimules seruitutẽ in quã certe indies dũ neseis
redigeris hebetati. Beati cordis indiciũ ẽ: ꝓpͥã ñ sentirȩ ẽ¬
tinuã uexacionẽ. Uexacio dat intellectũ auditur. ait qͥdã.

Expanded text:
 laterum fortitudo mea, nec caro mea aenea est . Magna virtus patientiae: sed non hanc tibi ad ista optaverim. Interdum impatientem esse, probabilius. Tune approbes illorum patientiam, quibus Paulus dicebat: Libenter suffertis insipientes, cum sitis ipsi sapientes? Ni fallor, ironia erat, et non laus, sed suggillatio quorumdam mansuetudinis, qui quasi datis manibus pseudoapostolis, a quibus et seducti erant, 410 ad quaeque ipsorum peregrina et prava dogmata trahi se patientissime ferrent. Unde et subdens, Sustinetis enim, inquit, si quis vos in servitutem redigit . Non bona patientia, cum possis esse liber, servam te permittere fieri. Nolo dissimules servitutem, in quam certe in dies, dum nescis, redigeris. Hebetati cordis indicium est, propriam non sentire continuam vexationem. Vexatio dat intellectum audit
Abbreviated transcription (Latin):
grauior uequã iudoꝵ. quã qͦcũq ierint post se trahunt &
ubiq dnsos inueniunt. offendũt suos. Tu qͦq dic q̃so. nͥũꝗͣ.
sis liber. ubi tutꝰ ubi tuus. Ubiq strepitꝰ ubiq tumultus.
Longe ẽ istud a te sũqͥd hac ille seruntute hominibꝰ inserui¬
ebat: inacqͥsicione t᷑pis questꝰ Nũqͥd ad eũ de toto orbe con¬
fluebant ãbiciosi auari. sẏmoniaci. sacrilegi. coneubinari.
incestuosi .&. quęq istiusmodi monstra hominũ: ut ipsius
apłica auctoritate. uel optinerent honores eccłasticos.

Expanded text:
rum, quam quocumque ierint post se trahunt, et ubique dominos offendunt suos. Tu quoque dic, quaeso ubi unquam sis liber, ubi tutus, ubi tuus? Ubique strepitus, ubique tumultus, Longe est istud a te. Numquid hac ille servitute hominibus inserviebat in acquisitione turpes quaestus? Numquid ad eum de toto orbe confluebant ambitiosi, avari, simoniaci, sacrilegi, concubinarii, incestuosi, et quaeque istiusmodi monstra hominum, ut ipsius apostolica auctoritate vel obtinerent honores ecclesiasticos,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dep̃datꝰ affectu. Olim mͥ in uisceratꝰ es: ñ tã facile
erueris. Ascende incȩlos. descende inabissos. ñ recedes
ame. sequar teqͦcũq ieris. Amau pauꝑem: amabo
paupũ &. diuitũ patrẽ. Non enĩ si bene te nour quia
pat̃ paupũ factꝰ. id̾o ñ pauꝑ sꝑues. Inte hanc muta.¬
cionẽ factã eͥe̾ efido ñ de te: nec pͥori statui tuo succes¬
sisse ꝓmocionẽ. s accessisse Monebo ꝓinde te. ñ ut ma¬
gisteris. ut mat̾.: plane ut amans dmens magis uidear.
Sei qͥ Ñ amat: ei qͥ uim ñsentit amoris. Unde iã gͦ in¬
cipiã. Libet ab occupacionibꝰ tuis. qa mhis marime
edoleot. Condoleo dixerĩ: si tam̃ doles & tu. alio qͥn
doleo magis dixisse debuera: qͥa ñ ẽ condolere. ubr
nemo qͥdoleat.Iaq si doles. c̃doleo. Siñ. doleo tam̃
&. marime sciens a salute longius absistere mebrũ

Expanded text:
non depraedatus affectu. Olim mihi invisceratus es, non tam facile non depraedatus affectu. Olim mihi invisceratus es, non tam facile erueris. Ascende in coelos, descende in abyssos: non recedes a me, sequar te quocumque ieris . Amavi pauperem, amabo pauperum et divitum patrem. Non enim, si bene te novi, quia pater pauperum factus, ideo non pauper spiritu es. In te hanc mutationem factam esse confido, non de te; nec priori statui tuo successisse promotionem, sed accessisse. Monebo te proinde, non ut magister, sed ut mater: plane ut amans. Amens magis videar, sed ei qui non amat, ei qui vim non sentit amoris. LIBER PRI Libet ab occupationibus tuis, quia in his maxime condoleo tibi. Condoleo dixerim, si tamen doles et tu: alioquin doleo magis dixisse debueram; quia non est condolere, ubi nemo qui doleat. Itaque si doles, condoleo: si non, doleo tamen, et maxime, sciens longius a salute
Abbreviated transcription (Latin):
ubit animũ dictare aliqͥd. qͦd te papa beatis¬
sime ers eni uel edificet. uel delectet. uel
consolet᷑. Sed nescio qͦmͦ uult & ñ uult
exire. leta qͥdẽ. s lenta oracio: dũ certat̃i
I c̃traria imꝑare ẽtendunt maiestas atꝙ amor slẽpe¬
neq urget. illẽ: inbibet illa. S int̾uenit dignacio tua.
quaboc ipsũ ñ p̃cipis s petis: cũ p̃ciꝑe magis te decea
Maiestate gͥ ta dignant̃ cedente: qd nicedat pudore
Qd enĩ si cathedia ascendisti : Nec si ãbules suꝑ pennas
uentoꝵ: subduceris affectui. Amor dñm nescit: agnos¬
eit filiũ &. ininfulis. ꝑte satis subiectꝰ ẽ obseqͥt᷑ sponte
gratis obteꝑat: libere reueret᷑. Nonsic aliqͥ ñ sic: seo
aut timore ad ista impellunt᷑. aut cupiditate. Nii st̃
q infacie benedicunt: mala aũ in cordibꝰ eoꝵ: Blandi¬
unt᷑ corã : in necessitate deficiunt. At caritas. nũqͣ. ex¬
cidit. Ego ut uerũ fatear. matris sũ lib̾atꝰ officio: s

Expanded text:
ubit animum dictare aliquid, quod te, papa beatissime Eugeni, vel aedificet, vel delectet, vel consoletur. Sed nescio quomodo vult, et non vult exire laeta quidem, sed lenta oratio: dum certatim illi contraria imperare contendunt majestas, atque amor. Nempe urget ille, inhibet illa. Sed intervenit tua dignatio, qua hoc ipsunt non praecipis, sed petis, cum praecipere magis te deceat. Majestate igitur tam dignanter cedente, quidni cedat pudor? Quid enim si cathedram ascendisti? Nec si ambules super pennas ventorum, subduceris affectui. Amor dominum nescit, agnoscit filium et in infulis. Per se satis subjectus est, obsequitur sponte, gratis obtemperat, libere reveretur. Non sic aliqui, non sic: sed aut timore ad ista impelluntur, aut cupiditate. Hi sunt qui in facie benedicunt, mala autem in cordibus eorum; blandiuntur coram, in necessitate deficiunt. At charitas nunquam excidit . Ego, ut verum fatear, matris sum liberatus officio, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qdinaranearũ tȩle. Quȩso te quale ẽ istuq de mane usq
aauespã litigare: aut litigantes audire. Eẜ utinã fuffice¬
rat diei malicia sua. Nonst̾ libere noctes. Uix relinqͥt᷑
necessitati naturȩ qͦd corpꝰeł pausacioni fufficiat &e rur¬
su ad iurgia surgit᷑. Dies diei eructat lites .&. nox noct
indicit mauiciũ usq adeo ñ ẽ respuare inbonis. ñ ẽ alter¬
nã capessere reqͥem: ñ uel rara int̾seri ocia. slon ãb igo te
qq i udeplorare: at frustra istuid si ñ &e em̃dare studu¬
eris Inter̃ tam̃ sic sẽꝑ facias hortor. nec te uĩquã ad ista
auraueris qͦlibet usu uelassiduitate. ꝑ cussisti eos &. ũ

Expanded text:
incumbere. 4. Quaeso te, quale est istud, de mane usque ad vesperam litigare, aut litigantes audire? Et utinam sufficeret diei malitia sua! non sunt liberae noctes. Vix relinquitur necessitati naturae, quod corpusculi pausationi sufficiat; et rursum ad jurgia surgitur. Dies diei eructat lites, et nox nocti indicat malitiam: usque adeo non est respirare in bonis, non est alternam capessere requiem, non vel rara interseri otia. Non ambigo te quoque ista deplorare: at frustra istud, si non et emendare studueris. Interim tamen sic semper facias hortor, nec te unquam ad ista duraveris quolibet usu vel assiduitate. Percussi eos, et non
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd obstupuit. & egrũ sese ñ sencientẽ. ꝑicłosius laborare.
Absit aũ ut de te id suspicer. Noui qͥbꝰ delic iis aulcis qͥ¬
etis tuȩ ñ longe ante hac fruebare: ñ potes dissueuis¬
se tã cito. ita subito ñ dolere nuꝑ subtract᷑as. Piaga re¬
cens: dolore ñ caret. Neq enĩ ĩa occalluit uulnꝰ: nec
intã breui uersũ in insensibile ẽ. Quãꝗͣ. si ñ dissimu

Expanded text:
d obstupuit; et aegrum sese non sentientem periculosius laborare. Absit autem ut de te id suspicer. Novi quibus deliciis dulcis quietis tuae non longe antehac fruebare. Non potes his dissuevisse tam cito, ita subito non dolore nuper subtractas. Plaga recens dolore non caret. Neque enim jam occalluit vulnus, nec in tam brevi versum in insensibile est. Quanquam si non d
Abbreviated transcription (Latin):
infantẽ habuit : cuiꝰ in corrupta uulua ꝓgenitꝰ est.
Unde &. in euangelio exclamans q̃dã muller dix̃. Bea¬
tꝰ uent̃ qͥ te portauit: & ubera q̃ suxisti. Benedic¬
ł iones patris tui confortate st̃. benedict onibꝰ pa¬
trũ eiꝰ. Hoc ẽ ille benedictiones qͥbꝰ d̾s pater filiuͣ¬

Expanded text:
infantem habuit, cujus incorrupta in vulva progenitus est. Unde et in Evangelio exclamans quaedam mulier dixit: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti .-- Benedictiones patris tui confortatae sunt benedictionibus patrum ejus. Hoc est, illae benedictiones q
Abbreviated transcription (Latin):
bat. incolatũq egypti detestabat᷑:. moralit̾ nos instruit.
ut quãdiu sumꝰ in hoc mundo. semꝑ desideremꝰ ingredi
interrã repmissionis. idest terrã uiuenciũ: ibiq reqͥesce¬
re optemꝰ. ¶ͦa tc̃ digne fit: si numerũ annoꝵ ętatis ip
pletis. mor tuus ẽ. Et nos studeamꝰ qͦ ꝑ decalogi obseruan¬
ciã: ad ȩt̃nã beatitudinẽ quã centenarius numerꝰ desig¬
nat ꝑueniamꝰ. Conditꝰ qͦq ẽ ipse ioseph aromatibus.
&. repositꝰ ẽ in loculo in egẏpto. Loculus ẽ uas reposi¬
toriũ: ubi aliqͥd ad seruandũ cõmẽndat᷑. O felix anima:
q̃ aro matibꝰ uirtutũ condita. in hoc corpuscło degens
cotidie ꝓficiendo ꝑ henni uitȩ seruat᷑. Sine dubio sitali
condim̃to condita. in spe. fide. & caritate custodita fu
uenire merebit᷑ : cuiꝰ adopcio. ꝑfecta ẽ lȩticia. Quã psal¬
mista ocłis fidi aspiciens ait. Ad implebis me leticia cũ¬

Expanded text:
bat, incolatumque Aegypti detestabatur, moraliter nos instruit bat, incolatumque Aegypti detestabatur, moraliter nos instruit ut quandiu sumus in hoc mundo, semper desideremus ingredi terram repromissionis, id est terram viventium, ibique requiescere optemus. Quod tunc digne fit si numerum annorum aetatis ipspletis mortuus est. Et nos studeamus, quod per Decalogi numerurius numerus designat, perveniamus. Conditus quoque est ipse Joseph aromatibus, et repositus in loculo in Aegypto. Loculus est vas repositorium, ubi aliquid ad conservandum commendatur. O felix anima, quae aromatibus virtutum condita, in hoc corpusculo degens, quotidie proficiendo perenni vitae reservatur! Sine dubio, si tali condimento condita, in fide, spe et charitate custodita fueciem pervenire merebitur. Cujus adeptio perfecta est laetitia, quam Psalmista oculis fidei aspiciens ait: Adimplebis me, Domine,
Abbreviated transcription (Latin):
us ut dictũ ẽ ꝑtinet adlinimã quȩ ẽ irascibilis. concu¬
piscibilis racionabilis. quat̾narrus ad corpus. qͦd qua¬
transiordanem.Septuaginta dicunt adareã adad.
qͥlocus transiordanem e .&. multispassuũ milibꝰ distat
ab abramio. idest a loco ubi ab rabam sepultꝰ ẽ. Ergo
preĩgressi st̃ ĩ loco inqͦ sepeliri debebat iacob: &. po¬
stea rem̃so i ordane rediert ad locũ duplicis spelunqe.
unde q̃ri potest: quare hoł fecert̃. S forte dicitaliqͥs
donec quad ragesimo anno transmisso iordane ueni¬
rent interrã reꝓmissionis. S causa maioris significan¬
ciȩ hoc factũ ee̾ sciamꝰ. n hoc enĩ loco qͥ area adad dr
postea multitudo filioꝵ isrł murmurans contra qͥnõ
igne diumo consumpta ẽ. Noc gͦ prȩsignabat luctus
iste uehemens: qͦ ñ tantũ mors iacob quantũ runa il¬
lius popłi q̃ ibi futura erat deflebat᷑. Loquutꝰ ẽ fr̃ibꝰ¬

Expanded text:
us, ut dictum est, pertinet ad animam, quae est irascibilis, concuus, ut dictum est, pertinet ad animam, quae est irascibilis, concupiscibilis, rationalis; quaternarius ad corpus, quod quatrans Jordanem. Septuaginta dicunt, ad aream Adad, qui locus trans Jordanem est, et multis passuum millibus distat ab Abramio, id est a loco ubi Abraham sepultus est. Ergo praetergressi sunt locum ubi sepeliri debebat Jacob, et postea remenso Jordane redierunt ad locum duplicis speluncae. Unde quaeri potest quare hoc fecerint. Sed forte dicet aliquis donec quadragesimo anno transmisso Jordane venirent in terram promissionis. Sed causa majoris significantiae hoc factum esse sciamus. In hoc enim loco qui area Adad dicitur, postea multitudo filiorum Israel murmurans contra Dominum igne divino consumpta est. Hoc ergo praesignabat luctus ille vehemens, quo non tantum mors Jacob, quantum ruina illius populi quae ibi futura erat, deflebatur. Ver
Abbreviated transcription (Latin):
&. ab ipso dnõ obseruatꝰ ẽ. Septuaginta diebꝰ. Eth¬
nici & gentiles: nouẽ diebꝰ flebant mortuos suos
Unde &. nouendial uocabat᷑ nona dies: qͥndo sepelie¬
bat᷑. Nr̃i uͦ idest dei cultores: septẽ diebꝰ exequias
mortuor. celebrant. Unde seriptũ ẽ. Luctus mortus
septẽ dies: luctꝰ fatui omne tẽpus uitȩ eiꝰ. Septena¬
rius enĩ numerꝰ: reqͥem significat. Unde &. septima
dies: salbatũ idest reqͥes appellat᷑. Celebrant gͦ septi¬
mã diem mortuoꝵ: optantes illos reqͥescere cũ dño
a iaboribꝰ p̃sentis uite. Hic gͦ dicit. fleuit eũ egyptꝰ
septuaginta diebꝰ: qͥ ẽ decuplatꝰ septenarius. sa
sepcies deni. septuaginta st̃. Fotest & hoc dici. qͥa
sic̃ tcia dies mortui agit᷑ a fidelibꝰ. ut anima quȩ
triplicisẽ naturȩ reqͥescat: ita septima dies cele¬
brat᷑ ut anima eorꝑi reconeiliet᷑: q̃ carne inliciente
peccauit. Insepte nario eñi. tria st̃ & quãtuor: &. t̃nari¬

Expanded text:
et ab ipso Domino observatus est. Septuaginta diebus. Ethnici, id est gentiles, novem diebus flebant mortuos suos. Unde et novendialis vocabatur nona dies, quando sepeliebatur. Nostri vero, id est Dei cultores, septem diebus exsequias mortuorum celebrant. Unde scriptum est: Luctus mortui septem dies; luctus autem fatui omne tempus vitae ejus . Septenarius requiem significat: unde et septima dies Sabbatum, id est requies, appellatur. Celebrant ergo septimam diem mortuorum optantes illos requiescere cum Domino a laboribus praesentis saeculi. Hic ergo dicit: Flevit eum Aegyptus septuaginta diebus, qui est decuplatus septenarius. Nam septies deni septuaginta sunt. Potest et hoc dici, quia sicut tertia dies mortui agitur a fidelibus, ut anima, quae triplicis naturae est, requiescat; ita septima dies celebratur, ut anima corpori reconcilietur, quae carne illiciente peccavit. In septem enim tria sunt et quatuor. Et ternari
Abbreviated transcription (Latin):
sas gentes. Iuda. te laudabt̃ fr̃s tui: & reliqͣ usq ad o¬
rabunt te filii patris tui.Sub nomine iude. hȩc bene¬
dictio de dauid accipit᷑: qͥ de eadẽ tribu fuit rex po
& fortitudo ad humiliandã potenciã reliqͣrũ gen¬
ciũ. Pene enĩ omnẽ syriã ꝙ palestinã . &. circũposi¬
tas naciones reliquas humiliauit. & tributarias
fecit. Unde & adorabant eũ filii patris eiꝰ. uel fr̃s
uidelicet. uel omnis uidȩor popłs. uidentes dñm

Expanded text:
s. 8. Juda, te laudabunt fratres tui, et reliqua usque, adorabunt te filii patris tui. Sub nomine Judae haec benedictio de David accipitur, qui de eadem tribu fuit rex pot, hoc est, virtus et fortitudo ad humiliandam potentiam reliquarum gentium. Pene enim omnem Syriam et Palaestinam et circumpositas nationes reliquas humiliavit et tributarias fecit. Unde et adorabunt eum filii patris ejus, vel fratres videlicet, vel omnis Judaeorum populus, videntes Dom
Abbreviated transcription (Latin):
a sinꝰ fortis. Quia dixerat possessionẽ ⁊abulon in
maritimis locis futurã. redit ad medit̃ranea: &. pre¬
dicit possessionẽ isachar qͦd fextilissima futura
ẽẽt .&. negociacionibꝰ habundaret. Isachar inqͥt:
delioet iuxta possessionẽ neptalim. Kebxei dic uñ
qͦd assidue homines illius tribꝰ oꝑabant᷑ in diuinȩ
legis meditacione: & iqd̾o asinꝰ fortis uocat᷑. ꝓptͣ as¬
siduũ studiũ inqͥrende sapienciȩ. Mystice isachar¬

Expanded text:
asinus fortis. Quia dixerat possessionem Zabulon in maritimis locis futuram, redit ad mediterranea, et praedicit possessionem Issachar, quod fertilissima futura esset, et negotiationibus abundaidelicet juxta possessionem Nephthalim. Hebraei dicunt quod assidue homines illius tribus operabantur in divinae legis meditatione, et ideo asinus fortis vocatur propter assiduum studium inq
Abbreviated transcription (Latin):
cere inspe reꝓmisse felicitatis quã expectat intͣ¬
mino. hoc ẽ infine secłi. Uidit enĩ reqͥem qͦd e̾e̾t bo¬
na: illã uidelicet q̃ in alia uita om̃ib sc̃is reꝓniit¬
ttͣ. Uidit tȩrrã qͦd e̾et optima: eã de qua psalmi¬
sta dicit. Credo uidere bona dñi: interra uiuenciũ.
eẜ ido subposuit bumerũ ad portandũ: qͥa ꝓ adepcio¬
ne pattie cȩlestis libent̾ omnia secłi tolerat aduer

Expanded text:
re in spe promissae felicitatis, quam exspectat in termino, hoc est, in fine saeculi. Vidit enim requiem, quod esset bona, illam videlicet, quae in alia vita omnibus sanctis repromittitur. Vidit terram, quod esset optima, eam, de qua Psalmista dicit: Credo videre bona Domini in terra viventium ; et ideo supposuit humerum ad portandum, quia pro adeptione p