comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gtulibebat. Diccbat e pos tiuis sum. s
¶eniq ea quȩ mea sunt cogitat . que
mna sunt in pectore suo uoluit. ⁊ecum
qalatur. & mecũ pascitur: Ate panem
ucuit. ame pecuniam. Tecum bibit.
Uenit libido. & dicit. Meus es. quia ea
quȩ sunt corporis concupiscis. In illius
adolescentulȩ amore te mͥ uendidisti.
i illius concubitu meretricis precium
ꝓte annumeraui. Uenit auaritia & dicit.
Argentu & aurũ quod habes. seruitittis
tuȩ precium ẽ. Possessio qua tenes. iuris
tiu emptio. uenditio libertatis ẽ. Uenit
luxuria. & dicit. Meus es. Unius diei
conuiuium. precium tuȩ uttȩ ẽ. Ille.
sumptus epularũ. tui capitis licitatio.
tui sst summa contractus. & qđ peius est
caro emptus es. Uilior cibo es tu: Precio¬
sior ẽ unius diei mensa tua. qmͣ totus
temporis uita. Int̾ calices te redemi. int̾
cpulas adquisiui. Uenit ambitio & dicit
tibi. Plane m̾s es Nescis quod ido imperare.
te aliis feci. ut mͥ ipse serures: Nescis qđ id̃o

Expanded text:
s denique ea quae mea sunt cogitat, quae mea sunt, in pectore suo uoluit. tecum epulatur et mecum pascitur, a te panem accipit, a me pecuniam, tecum bibit euenit libido et dicit: \'meus es, quia ea quae sunt corporis concupiscis. in illius adulescentulae amore te mihi uendidisti, in illius concubitu meretricis pretium pro te adnumeraui\'. uenit auaritia et dicit: \'argentum et aurum quod habes seruitutis tuae pretium est; possessio quam tenes iuris tui emptio, uenditio libertatis tuae est\\ uenit luxuria et dicit: \'meus es. unius diei conuiuium pretium tuae uitae est; ille sumptus epularum tui capitis licitatio, tui est summa contractus et, quod peius est, caro emptus es, uilior cibo es tuo; pretiosior est unius diei mensa tua quam totius temporis uita. inter calices te redemi, inter epulas adquisiui\'. uenit ambitio et dicit tibi: \'plane meus es. nescis, quod ideo imperare te aliis feci, ut mihi ipse seruires ? nescis, quod ideo
Abbreviated transcription (Latin):
offerat Utrumq intelligi potest siue e
qui ꝑcutere incipiat. siue ei qui iam ꝑcis¬
serit. ut illud eugłicum compleatur. qͥ
te ꝑcusserit in maxillam p̃be ei & altiu
Et ꝓphetice hoc positũ est. ut doceret
ierłm hoc ẽ plebis iudaicȩ eccłiam non
alit̾ eẽ. saluandam nͥ ꝑ eugłii disciplina
ut cum ceꝑit eugłii pcepta seruare & op¬
bus implere. man datũ dnĩ ruu. tunc
iugũ captiuitatis de suȩ animȩ ceruis
deponat. cum se subdiderit iugo xp̃i
Et satiabitur inquid in opprobrus
N on dixit. subibit opprobriũ ł aciles
eni una aut alterã contum eliam sus¬
nere. Aadidit. satiabitur in opprobi¬
is: quo facilius dnĩ moueat miscdđum
opprobrioꝵ compluriũ deformitate il¬
serabnus. Q& utq ec dibro orginor. potes

Expanded text:
offerat. utrumque intellegi potest, siue ei offerat. utrumque intellegi potest, siue ei qui percutere incipiat siue ei qui iam percusserit, ut illud euangelicum compleatur: qui te percusserit in maxillam praebe ei alteram. et prophetice hoc positum est, ut doceret Hierusalem, hoc est plebis Iudaicae ecclesiam non aliter esse saluandam nisi per euangelii disciplinam, ut, cum coeperit euangelii praecepta seruare et operibus implere mandatum domini Iesu, tunc iugum captiuitatis de suae animae ceruice deponat, cum se subdiderit iugo Christi. Et satiabitur, inquit, in obprobriis. non dixit: \'subibit obprobrium\'; facile est enim unam aut alteram contumeliam sustinere. addidit: satiabitur in obprobriis, quo facilius domini moueat misericordiam obprobriorum conplurium deformitate miserabilis. quod utique ex libro Regnorum potes
Abbreviated transcription (Latin):
tenere ñ posset dnm uam. id est humi¬
litatẽ gram. iusticiam. sapientiam. hoc
uerȩ fidłi magisterium ñ teneret. Et ido
dñs castigauit eam. qͥ moderator om̃iũ¬
nouit quemad modũ unum quẽq cast¬
ger ebit enim mediꝰ grauiora uulndea
apiorib medicamentis curare consuc
peccata maiore scueritate castigat se
ipsa castigatio ad salutẽ ꝓficit. Pixit
enim añs. ꝑ cutiam & ego sanabo. Deniq
de ierłm spem cepit ler̾emias ꝓpħ̃a pisit¬
tere. Nam in posteriorib sub hacliter
ait. Dabit ꝑcutienti maxillam suã e
satiabitur in opprobriis. Dabit insqpus¬
tura os suum. si tam̃ est spes patientis.
discipulos suos & iniuriarũ eẽ patientes
nec referire. facile. nedum ferire: Pat¬
entia enĩ humilitatis inditium es ł
Et iło qm̃ desolata erat ac destituta
ierłm. dabit inquit ꝑcutienti maxillã
suã. ut ñ se subducat iniuriȩ. nec decli¬
net cȩdis dolorẽ. s ꝑcutienti maxilam

Expanded text:
tenere non posset dominum Iesum, id est humitenere non posset dominum Iesum, id est humilitatem gratiam iustit am sapientiam, hoc est uerae fidei magisterium non teneret. et ideo dominus castigauit eam, qui moderator omniunouit quemadmodum unumquemque castiget. ut enim medicus grauiora uulnera asperioribus medicamentis curare consueupeccata maiore seueritate castigat, sed ipsa castigatio ad salutem proficit; dixit enim dominus: percutiam, et ego sanabo. Denique de Hierusalem spem coepit Hieremias propheta promittere; nam in posterioribus sub hac littera ait: dabit percutienti maxillam suam et satiabitur in obprobriis. dabit in sepultura os suum, si tamen est spes patientiae.discipulos suos et iniuriarum esse patientes nec referire facile, nedum ferire; patientia enim humilitatis indicium est. et ideo, quoniam desolata erat ac destituta Hierusalem: dabit, inquit, percutienti maxillam suam, ut non se subducat iniuriae nec declinet caedis dolorem, sed percutienti maxillam
Abbreviated transcription (Latin):
aute urgetur aduersis: tunc diuinum
implorat auxilium. Nã & in his quȩ hu¬
mana sunt: hunc usum eẽ cognoscimꝰ
ut cui succedunt ꝓp̾era animꝰ elatior sit:
cui mundi huiꝰ infesta sunt. & potentia
alicuiꝰ aduersa tunc confugiat. tunc
opem quęrat. ut uel rogando suꝑioris
mitiget potestatẽ. uel se uirib armet
adiunctis. ne qͣsi inferior potentiorib
uirib opprimatur. Deniq ieremias
sub hac littera sic ait. manus suas exten¬
dit. qui tribulat in omĩa desideria eiꝰ.
Uidit enim gentes introcuntes in scifi.¬
cationẽ suam. quib mandasti ne intro¬
irent in eccłiam eius. De ierusalẽ utiq
hoc dicit ꝓpħa cuiꝰ deplorat eruinnam.
cuiꝰ pcessit desolatio ac destitutio. ut post¬
ea sequeretur confessio. Castigat eni
añs omnem filium quẽ recipit. Recep¬
turꝰ gͥ ierusalẽ. ante captiuitatis fla-¬
gellai̾it erumnis Numium enĩ soluerat.¬
& inflatose corde iactauerat. ut caput

Expanded text:
autem urgetur aduersis, tunc diuinum autem urgetur aduersis, tunc diuinum inplorat auxilium. nam et in his quae humana sunt hunc usum esse cognoscimus, ut, cui succedunt prospera, animus elatior sit, cui mundi huius infesta sunt et potentia alicuius aduersa, tunc confugiat, tunc opem quaerat, ut uel rogando superioris mitiget potestatem uel se uiribus armet adiunctis, ne quasi inferior potentioribus uiribus obprimatur. Denique Hieremias sub hac littera sic ait: manus suas extendit qui tribulat in omnia desideria eius; uidit enim gentes introeuntes in sanctificationem suam, quibus mandasti ne introirent in ecclesiam eius. de Hierusalem utique hoc dicit propheta, cuius deplorat aerumnam, cuius praecessit desolatio ac destitutio, ut postea sequeretur confessio; castigat enim dominus omnem filium quem recipit. -recepturus igitur Hierusalem ante captiuitatis flagellauit aerumnis. nimium enim insoluerat et inflato se corde iactauerat, ut caput
Abbreviated transcription (Latin):
atq argento p̾ferat: qui potest. ꝓpter
legem ddi omĩa relinquere: Sed nec xp̃c
hunc reppit. nͥ de his quos ipse docere di¬
gnatus ẽ. Petrus hoc dixit. & ꝓbauit af
fectu quia pluris legem qmͣ aurũ habuit.
auarꝰ hocdicit. qui defosso auro incubat.
Non dicit pecuniosus. qͥ cotidiana emo¬
lum̃ta sollicito rimatur affectu. qͥ cotidie.
opes aggerat. qui hereditatis tendit au¬
cupia. qui circa egrotantis lectulũ inde¬
fessas exercet ex cubias. Hic aliqui legem
oris dai tanqm̃ legem uerbi accipiunt. ut
sidicas legem dexterȩ dĩ. Bene gͦ & hoc
conuenit eetro dicenti. Uerba uitȩ ȩternȩ.
ti est: & possumꝰ tantũ deserere.
bonũ. & scłi huiꝰ emolumenta captare
quȩ latina significatione confessio dicit᷑.
uel certe. desolatio.
ec discors ac dissonans uidetur
int̾pretatio: Si quidem qͥ desolati
sunt: citius confitentur. Magis
enim scd̃is rebus animꝰ extollisolet. Cũ

Expanded text:
atque argento praeferat, qui potest propter atque argento praeferat, qui potest propter legem dei omnia relinquere. sed nec Christus hunc repperit nisi de his quos ipse docere dignatus est. fectu: quia pluris legem, quam aurum habuit. avarus hoc dicit, qui defosso auro incubat. Non dicit pecuniosus, qlumenta sollicito rimatur affectu, qui cotidie opes aggerat, qui hereditatis tendit aucupia, qui circa aegrotantis lectulum indefessas exercet excubias. Hic aliqui \'legem oris dei\' tamquam legem uerbi dei accipiunt, ut si dicas \'legem dexterae dei\'. bene ergo et hoc conuenit Petro dicenti: uerba uitae aeternae hti est; et possumus tantum deserere bonum et saeculi huius emolumenta captare ? quae Latina significatione confessio\' dicitur uel certe \'desolatio\'. nec discors ac dissonans uidetur interpretatio, siquidem qui desolati sunt citius confitentur. magis enim secundis rebus animus extolli solet, cum
Abbreviated transcription (Latin):
mo. nec cedit iniuriȩ. discere.
iustificationes di & meruit .&.
impleuit. Ergo hic humiliasti me. hoc
est diuersis temptationib & incõmodiᷤ
exercuisti. dicit. Qd̃ aꝑuit & symina¬
chus dicens. P rofuit m qd afflictꝰ sum:
ut discerem iusticias tuas. Ergo qͥ humi-¬
liatur. ñ deiciat animũ neq frangat. sed
magis humiliando ꝓficiat. ut suꝑbum
humilitate sua mitiget. insolentes moꝵ
seueritate confundat. contumeliosos
patientia sua frangat. auaros nonnun-¬
qmͣ etiam eq̃mmitate dispendii. a uir-¬
gii intentione deducat. Sic enim legi¬
sti quia iustificata ẽ sapientia a filiis suiᷤ
dum xp̃c se offert supplicio. dedit iniuri¬
is. ñ subducit opprobriis. nec a confusio¬
ne sputoꝵ auertit faciem suam. & ideo
om̃s patientia sua instruxit. & liuore sa¬
nauit. Sequitur uersus octauus.
Bonũ mͥ lex oris tui. suꝑ milia auri & ar¬
genti. Non quicumq hoc dicit. immo
rarus hoc dicit. id est qui legem dĩ auro

Expanded text:
mo nec cedit iniuriae, discere mo nec cedit iniuriae, discere iustificationes dei et meruit et impleuit. ergo hic humiliasti me, hoc est: diuersis temptationibus et incommodis exercuisti, dicit. quod aperuit et Symmachus scribens: profuit mihi quod adflictus sum, ut discerem iustitias tuas. ergo qui humiliatur non deiciat animum neque frangat, sed magis humiliando proficiat, ut superbum humilitate sua mitiget, insolentes morum seueritate confundat, contumeliosos patientia sua frangat, auaros nonnumquam etiam aequanimitate dispendii a iurgii intentione deducat. sic enim legisti, quia iustificata est sapientia a filiis suis, dum Christus se offert supplicio, dedit iniuriis, non subducit obprobriis nec a confusione sputorum auertit faciem suam; et ideo omnes patientia sua instruxit et liuore sanauit. Sequitur uersus octauus: bonum mihi lex oris tui super milia auri et argenti. non quicumque hoc dicit, immo rarus hoc dicit, id est: qui legem dei auro
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ sincerum ẽ: sed corruptione coacescit.
sic mentis & cordis humani natura. pura.
sincera. ꝑspicua est: priusqm uicioꝵ ad¬
mixtione coacescat. Coagulato enim
lacte fit quedam concretio. nec suauita-¬
tem habens eandem nec gram. Ita homi¬
nes qui ante sedulitate gr̃ȩ. suauitate uer¬
boꝵ lactis speciem ꝓferebant nulla inui-¬
dia corruptam. hi si ceꝑint inuidere. co-¬
agulatur. in uitium cor coꝵ. & fit de
suauitate amicitiȩ amaritudo maliuo¬
lentiȩ. & insuauis quidam horror inui-¬
diȩ. Ergo coagulatũ est cor ꝑ suꝑbiam.
ꝑ inuidiam. quia lenitate. nature. flu-¬
entem beniuolentiam. malitiȩ. concre.¬
tione uitiarunt. Iniquoꝵ gͦ cor coagula-¬
tur. iustus autẽ humiliatur. Legis p̾cep¬
la meditando. qui habet humilitatis
ait. ꝑ laceo mͥ in infirmitatib. in iniuri-¬
S in necessitatib. in ꝑsecutionib. in
ligustis. Cum enim complacet in.
infirmitatib. & ñ frangitur

Expanded text:
atque sincerum est, sed corruptione coacescit, atque sincerum est, sed corruptione coacescit, sic mentis et cordis humani natura pura sincera perspicua est, priusquam uitiorum admixtione coacescat. coagulato enim lacte fit quaedam concretio nec suauitatem habens eandem nec gratiam. ita homines, qui ante sedulitate gratia suauitate uerborum lactis speciem praeferebant nulla inuidia corruptam, hi si coeperint inuidere, coagulatur in uitium cor eorum et fit de suauitate amicitiae amaritudo maliuolentiae et insuauis quidam horror inuidiae. ergo coagulatum est cor per superbiam, per inuidiam, quae lenitatem naturae fluentem beniuolentiam malitiae concretione uitiarunt. iniquorum ergo cor coagulatur, iustus autem humiliatur legis praecepta meditando, qui habet humilitatis tolus: placeo mihi, ait, in infirmitatibus, in iniuriis, in necessitatibus, in persecutionibus, in angustiis. cum enim conplacet in infirmitatibus et non frangitur
Abbreviated transcription (Latin):
positi. dicamꝰ. Bonitatẽ fecisti cũ scrus
tuo il otest enim dñs in melius muta
quȩ facta sunt: Ut. lob scĩ habemꝰ exci¬
plum. e quȩ amissa sunt reddere pes
Quisi & amissis filiis genaret meliori
Nundͥa &o ẽ aufficile meliora donare
ꝑotest etuam si nichil aonet hoc ipso tam̃
uto te ꝓspectum. si forte ficuri conxbr
to sunt: ne mutaret malit̾ia cor eoꝵ
pmiuit &. de patrimonio. quasi ñ uide¬
Mus plurimos ꝓpter opes pasrimonii
micuum salitis eẽ deductos. ꝓlurimis
c dntitiarũ abundantia causam orta eẽ
peccandi. Qui enim non habet qđ dona.
ascribi ei culpa ñ potest qđ ñ donauerit.
Q un autem habet quod donet &. ñ dat:
unꝙ obnoxius incipit eẽ peccato: Seqͥt᷑
uersus sextus. Coagilatũ est ut lac cor
coꝵ ego autẽ legem tuam meditabor
Subtile cor scoꝵ coagulatũ ẽ uͦ cor supboꝵ
Ut enim lac natura sui purum. speciosũ

Expanded text:
positi dicamus: bonitatem fecisti cum seruo positi dicamus: bonitatem fecisti cum seruo tuo. potest enim dominus in melius mutare quae facta sunt, ut Iob sancti habemus exemplum, et quae amissa sunt reddere potest, qui ei et amissis filiis generaret meliores. numquid deo est difficile meliora donare? potest, etiamsi nihil donet, hoc ipso tamen iusto esse prospectum, si forte futuri inprobi rapti sunt, ne mutaret malitia cor eorum. similiter et de patrimonio: quasi non uideamus plurimos propter opes patrimonii in periculum salutis esse deductos, plurimis ex diuitiarum abundantia causam ortam esse peccandi. qui enim non habet quod donet, adscribi ei culpa non potest quod non donauerit; qui autem habet quod donet et non dat, utique obnoxius incipit esse peccato. Sequitur uersus sextus: co ag u l atum est u t lac cor eorum, ego autem legem tuam me d it ab ar. subtile cor sanctorum, coagulatum est uero cor superborum. ut enim lac natura sui purum, speciosum
Abbreviated transcription (Latin):
impugnandi ñ haberent. tam̃ impug¬
nandi studium n deponebant. Ita gͥ mis¬
tiplicantur siue nequitiȩ sp̃itales. siue
homines & multiplicatur eoꝵ imqͥta sip
iustum. Uerbi grã. si filium iustꝰ aunit¬
tat. qđ scli usu sepe contingit. si amit¬
tat patrimoniũ uel diuersis afficiatur
incõmodis rerum uel corporis infirmi¬
tatib: tunc dicunt suꝑbi: Ubi ẽ iuiti¬
cia eiꝰ. ubi miscdia: Ecce quia simulatꝰ
est: ecce quia ei innocentia sua nichil
prodest. Iłoq ad uitȩ huiꝰ specim extra¬
hendũ. tres illi scõ specie amici. obtracta¬
tione autẽ iniqui. ꝓbitatis atq iustiae
cius inuidi. exꝓbrantes grauia oppri-¬
bria congerebant: Et qui uenerant ad
consolandũ: insultare ceꝑunt. S iustꝰ
his ñ mouet᷑. idoq nec lob frangebatur
Deniq in amissionib filioꝵ ues patu¬
monii dicebat. Dñs dedit dñs abstut
sit nom̃ dnĩ benedictũ Ergo in adusiꝰ

Expanded text:
inpugnandi non haberent, tamen inpuginpugnandi non haberent, tamen inpugnandi studium non deponebant. ita ergo multiplicantur siue nequitiae spiritales siue homines et multiplicatur eorum iniquitas super iustum. uerbi gratia si filium iustus amittat, quod saeculi usu saepe contingit, si amittat patrimonium uel diuersis adficiatur incommodis rerum uel corporis infirmitatibus, tunc dicunt superbi: \'ubi est iustitia eius, ubi misericordia? ecce quia sic multatus est, ecce quia ei innocentia sua nihil prodest ideoque ad uitae huius specimen extrahendum tres illi sancto specie amici, obtrectatione autem iniqui, probitatis atque iustitiae eius inuidi, exprobrantes grauia obprobria congerebant et qui uenerant ad consolandum insultare coeperunt. Sed iustus his non mouetur ideoque nec Iob frangebatur. denique in amissionibus filiorum uel patrimonii dicebat: dominus dedit, dominus abstulit; sit nomen domini benedictum. ergo et in aduersis
Abbreviated transcription (Latin):
autem uisticiȩ: iustificatio est. Unde scri¬
ptum ẽ. quia phariseise iustificare. no¬
luerunt. ñ baptizati baptismo lohanniᷤ.
In eo enim iustificationẽ ñ fecerunt. qͥa
noluerunt agere pęnitentiam delictoꝵ.
fiat peccatoꝵ remissio. sine atrocitate.
dampnationis. cũ remissionis gratia
Sequitur uersus quintꝰ. Multiplica¬
ta ẽ suꝑ me. iniquitas suꝑboꝵ. ego autẽ
in toto corde meo scrutabor manclata
tua.
Quanto magis ꝙͥ ão seruirt defiaerat
tantõ magis inse exeitat aduersarioa
tanqm̃ athleta fortis coronam iustiae
reportare desiderans. irritat in se plir¬
mos & lacessit. qui inuident m̃o pfetu
Q: a etiam in posteriorib cuident ote¬
dit. cum odiosis ñ habentib pacem. era
inquit pacificus. Nichil tam̃ tnquilitis
eiꝰ ꝓficiebat. ut eos qui pacem oderant su
tran quillitate componeret. & eoꝵ stu¬
dia comprimeret. Cum loquebar ulis
inpugnabant me gratis. hoc ẽ cũ causo

Expanded text:
autem iustitiae iustificatio est. unde scriautem iustitiae iustificatio est. unde scriptum est, quia Pharisaei se iustificare noluerunt non baptizati baptismo Iohannis. in eo enim iustificationem non fecerunt, quia noluerunt agere paenitentiam delictorumfiat peccatorum remissio sine atrocitate damnationis cum remissionis gratia. Sequitur uersus quintus: multiplicata est super er me ini quit a s superborum, eg o autem in toto corde meo scrutabor mandata tua. quanto magis quis deo seruire desiderat, tanto magis in se excitat aduersarios et tamquam athleta fortis coronam iustitiae reportare desiderans inritat in se plurimos et lacessit, qui inuident nostro profectui. quod etiam in posterioribus euidenter ostendit: cum odiosis non habentibus pacem eram, inquit, pacificus. nihil tamen tranquillitas eius proficiebat, ut eos qui pacem oderant sua tranquillitate conponeret et eorum studia conprimeret; cum loquebar illis, inpugnabant m e gratis, hoc est: cum causas
Abbreviated transcription (Latin):
ait idem adñs uĩc: et pat̾ ur̃ qui bonꝰ est:
dabit bona data petentib se. S qmuis
ds bonus sit. cuiꝰ etiam amara plus ꝓsuri.
non enim inferuntur ut noceant sed ut
corrigant. rogatur tam̃ ut inbonitate
sua doceat nos iusticias suas. Considera
medicũ utilia apponentẽ medicamenta.
uulnerib. ea tam̃ quȩ mordeant ulceris
uirꝰ. aut certe ferro putrefacta resecantẽ.
cum in eo ipse sit bonus medicꝰ qͥa utilita¬
tem oꝑatur egroti. & faciat qđ ꝓdeẽ noue¬
rit. tam̃ quia eger dolorem aut ñ uult aut
ñ potest sustuere. ꝓpter infirinitatẽ affe.¬
ctus sui rogat ut medicus eum quaddam
bonitate & suauitate sua curet. ñ aꝑitatẽ
adhibeat medicamentoꝵ. ñ ferro incidat
uulnerũ fibras. aut si alit̾ non pot̾. ut cũ
moderatione faciat. & quadam subtili¬
tate mitiget uim doloris. Et idõ in e.¬
uuangłii bonitate melius docentur ui¬
stificationes di. qm̃ in legis seueritate. Opꝰ

Expanded text:
ait idem dominus Iesus: et pater uester qui bonus est ait idem dominus Iesus: et pater uester qui bonus est dabit bona data petentibus se Sed quamuis bonus deus sit, cuius etiam amara plus prosunt —non enim inferuntur ut noceant, sed ut corrigant —, rogatur tamen, ut in bonitate sua doceat nos iustitias suas. considera medicum utilia adponentem medicamenta uulneribus, ea tamen, quae mordeant ulceris uirus, aut certe ferro putrefacta resecantem. cum m eo ipso sit bonus medicus, quia utilitatem operatur aegroti, et faciat quod prodesse nouerit, tamen, quia aeger dolorem aut non uult aut non potest sustinere propter infirmitatem affectus sui, rogat ut medicus eum quadam bonitate et suauitate sua curet, non asperitatem adhibeat medicamentorum, non ferro incidat uulnerum fibras aut, si aliter non potest, ut cum moderatione faciat et quadam subtilitate mitiget uim doloris. et ideo in euangelii bonitate melius docentur iustificationes dei quam in legis seueritate. opus
Abbreviated transcription (Latin):
pa a uideis. estimo me felicem apud te:
incipiens rationẽ reddere. Et infra. Ore¬
dis rex agrippa ꝓphetis: Scio quia credis.
Ergo si laudantur homines in quibus
plerumq aliena laudantur. qnto magis
unus quisq dĩ sibi conciliare gram debet
ut dicat. bonꝰ es dne: Ham si hoc dicat
hominii ut ẽẽ admoneatur qđ forsitan
ñsit: & bonitatis etiam ipse predicati¬
one mitescit. terrorẽq immitis depo¬
nit affectus. qnͣto magis dõ laus sua est
deferenda. qui nͥ honus eẽt. suꝑ terram
stare quis posset : Proprium ẽ autẽ di
ut bonus sit. Deniq in eugłiis habes.
quia arbor bona fructus bon̾os facit.
Fructus enim angłi sunt. Eructus cius
homines sunt. hoc ẽ rationabiles sci. si dñ
precepta custodiunt. Fructus eiꝰ sunt hi
qui nascuntur int̾ris. fructus eiꝰ sunt uir¬
tutes hominũ. Merito gͦ arbor bona
bonos fructus facit. Prius gͥ radix laude¬
tur. ut fructus possit ꝓbari. Sed & alibi

Expanded text:
pa, a Iudaeis, aestimo me felicem apud te pa, a Iudaeis, aestimo me felicem apud te incipiens rationem reddere, et infra: credis, rex Agrippa, prophetis? scio quia credis. ergo si laudantur homines, m quibus plerumque aliena laudantur, quanto magis unusquisque dei sibi conciliare gratiam debet, ut dicat: bonus es, domine! nam si hoc dicat homini, ut esse admoneatur quod forsitan non sit, et bonitatis etiam ipse praedicatione mitescit terroremque inmitis deponit affectus; quanto magis deo laus sua est deferenda, qui nisi bonus esset, super terram stare quis posset ? proprium est autem dei ut bonus sit. denique in euangelio habes, quia arbor bona fructus bonos facit. fructus eius angeli sunt, fructus eius homines sunt, hoc est rationabiles, sancti, si domini praecepta custodiunt, fructus eius sunt hi qui nascuntur in terris, fructus eius sunt uirtutes hominum. merito ergo arbor bona bonos fructus facit. prius igitur radix laudetur, ut fructus possit probari. sed et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
miliaris Uides gͦ quia humiliatus idõ es
quia deliquisti. & ñ seruasti eloquia der:
Unde serua diligentius ne pecces. ne ite¬
rum quia deiectus es tristitia absorbea¬
ris. & fiat tͥ deiectio tua incrementũ ini¬
quitatis. quȩ debet cẽ correptionis occasio.
Et enim in temptationib homo sicut
aurum in conflatorio compbatur. Uide.
ꝓpħa quid dicat. Priusqm humiliarer
inquit ego deliqui Iure gͦ temptationi¬
b traditus est: qm̃ delinquebat. Delin¬
quebat autẽ. quia dĩ eloquiũ ne tenebat.
Uerum inde ordinẽ emendationis inue¬
nit. unde culpa ꝓcesserat. Cepit es se.
subiectus eloquio diuino. & culpa desiuit.
Sequitur uersus quartꝰ. Ponus es dñe.
& in bonitate tua doce me iustificationeᷤ
tuas. Et iam usus disciplinȩ. scłaris acce¬
pit. ut unusquisq iudicem suum laudet:
Unde apłs sequens diuinarũ ordinem
scripturarũ: cum diceret causam. ita
cepit. De om̃ib quib accusor rex agrip¬

Expanded text:
miliaris. uides ergo, quia ideo humiliatus es, miliaris. uides ergo, quia ideo humiliatus es, quia deliquisti et non seruasti eloquia dei. unde serua diligentius, ne pecces, ne iterum, quia deiectus es, tristitia absorbearis et fiat tibi deiectio tua incrementum iniquitatis, quae debet esse correctionis occasio. etenim in temptationibus homo sicut aurum in conflatorio conprobatur. uides propheta quid dicat: priusquam humiliarer, inquit, deliqui. iure ergo temptationibus traditus est, quoniam delinquebat, delinquebat autem, quia dei eloquium non tenebat. uerum inde ordinem emendationis inuenit, unde culpa processerat; coepit esse subiectus eloquio diuino et culpa desiuit. Sequitur uersus quartus: bonus es, domine, e t in bonitate tua d o ce m e iustif icationes tuas. etiam usus disciplinae saecularis accepit, ut unusquisque iudicem suum laudet. unde apostolus sequens diuinarum ordinem scripturarum, cum diceret causam, ita coepit: d e omnibus quibus accusor, rex Agrip
Abbreviated transcription (Latin):
me: ut discar iustificationes tuas. Et.
Nisi sex tua meditatio mea sit: tunc for¬
sitan ꝑissem in humilitate mea: Et:
Humiliatus sum ualde: Hic gͦ ostendit
humitatẽ ortam ẽẽ de culpa. Et quia
culpa precessit. ido humiliatũ ostendit.
hoc ẽ attritũ temptationib & aduersis.
& traditũ anxietatib quemadmodũ
& ille qui traditus est apaulo in interi-¬
tum carnis humiliatus utiq est: ut
postea posset reconciliationẽ mereri: S
qmuis humilitas ista hoc ẽ uelut quedã
deicctio ꝑturbationis sit ñ uirtutis. ge¬
nerat tamen sȩpe uirtutẽ. & fit ñ pęna
scd remedium delinquentis. Nam si pec-¬
satis tuis tribuas quod humiliatus es:¬
& quicqͥd acciderit in te retorques. ex reo
incipis ẽẽ iustus. qui te ipse condemnaᷤ.
Iustus enim accusator ẽ sui in exorchis
scrmonis. Nec potes inaignũ te iudicire
humilitate qui ꝓpria errata cognoscis. in
quib erubescendo ñ utiq extolleris s hu¬

Expanded text:
me, ut discam iustificationes tuas, et: me, ut discam iustificationes tuas, et: nisi lex tua meditatio mea sit, tunc forsitan perissem in humilitate mea, et: humiliatus sum ualde. hic ergo ostendit humilitatem ortam esse de culpa. et quia culpa praecessit, ideo humiliatum ostendit, hoc est adtritum temptationibus et aduersis et traditum anxietatibus, quemadmodum et ille, qui traditus est a Paulo in interitum carnis, humiliatus utique est, ut postea posset reconciliationem mereri. Sed quamuis humilitas ista, hoc est uelut quaedam deiectio, perturbationis, non uirtutis sit, generat tamen saepe uirtutem et fit non poena, sed remedium delinquentis. nam si peccatis tuis tribuas quod humiliatus es, quicquid acciderit in te retorques et ex reo incipies esse iustus qui te ipse condemnas; iustus enim accusator est sui in exordio sermonis. nec potes indignum te iudicare humilitate qui propria errata cognoscis, in quibus erubescendo non utique extolleris, sed hu
Abbreviated transcription (Latin):
mandata sunt. Nisi autem credideris
mandatis ddi. eoꝵ utiq scientiam que
ꝑ mandata di docemur. habere ñ potenꝰ
Sequitur uersus tertius. Priusquam
numillaret ego deliqui. ppter ho uerbĩu
nium custodiui. Alia traditio habe: prius.¬
qm ni umibiaret ego nescuui A Inde putant
aiqui quod anima hominis hoc dicat.
Priusqm̃ humiliarer. ut in hoclutum
corporis introirem. tua que ñ legeram
mandata nesciui. Sed quia septuaginta
uitoꝵ sententias magis sequitur ecclesia.
& hic sensus est planior. & nichil offensio.¬
nis admittit. quod possit aliquib scru¬
pulum cõmouere. ido ita accipiamꝰ. ut hu¬
miliarer ita dictum. eo quod peccato ui¬
acatur humiliatus. ꝓpter peccatũ enim
temptationes sepe nascuntur. Deniq
adam & eua post culpam utiq deiecti st̃.
Ergo humilitatis nr̃e causa peccatũ est:
uel humiliationis: Non eni hoc fugio.
Potest enim deaduersis pleruq intelligi hu-¬
militaᷤᷤ ut est: Sonum in quia humiliasti

Expanded text:
mandata sunt. nisi autem credideris mandata sunt. nisi autem credideris mandatis dei, eorum utique scientiam quae per mandata dei docemur habere non poteris. Sequitur uersus tertius: priusquam humiliarer ego deliqui, propter hoc uerbum tuum eg o custodiui . alia traditio habet: priusquam humiliarer ego nesciui. unde putant aliqui, quod anima hominis hoc dicat: \'priusquam humiliarer, ut in hoc lutum corporis introirem, tua quae non legeram mandata nesciui. sed quia Septuaginta uirorum sententias magis sequitur ecclesia et hic sensus est planior et nihil offensionis admittit, quod possit aliquibus scrupulum commouere, ideo ita accipiamus, ut \'humiliarer\' sit dictum, eo quod peccato.uideatur humiliatus. propter peccatum enim temptationes saepe nascuntur; denique Adam et Eua post culpam utique deiecti sunt. ergo humilitatis nostrae causa peccatum est uel humiliationis; non enim hoc fugio. potest enim de aduersis plerumque intellegi humilitas, ut est: bonum mihi quod humiliasti
Abbreviated transcription (Latin):
generare consueuit: Seil qui petit bo
nitatẽ & disciplinã doceri. debet petere
etiam scientiam doceri. Nisi enim ha¬
beat scientiam. molesta ẽ disciplina. mo¬
lesta correptio. Quid sit scientia doce¬
at te. salomon. qui ait de dño d̃o nr̃o
Ipse enim mͥ dedit eoꝵ quȩ sunt cogn¬
tionem ueram Et alibi hicidem ꝓpͤsu
ait. qui docet homine scientiam. Qui
autem petit scientiam. credit mancdatis
di. Aliud est autẽ in mandatis d̃i credert.
aliud mandatis credere: Qui enim
mandatis dl̃ĩ credit. cito efficit ut sit in
mandatis dĩ. & in ipsis conuersctur
Per fidem gͥ scientia assumitur. ꝑ scien¬
tiam disciplina. Quod enim scimꝰ pla¬
cere. posse. in eo nos conuersatio ipsa de¬
lectat. Deniq scriptum ẽ: nr̃a autem
conuersatio in cęlis est. Precessit scien¬
tia. secuta ẽ conuersatio.De maudatis
di credere diximꝰ: In mandatis autamn
di. hoc ẽ in ipsis ẽẽ & credere. quia uera

Expanded text:
generare consueuit. Sed qui petit doceri generare consueuit. Sed qui petit doceri bonitatem et disciplinam, debet petere etiam scientiam doceri. nisi enim habeat scientiam, molesta est disciplina, molesta correptio. quid sit scientia, doceat te Salomon, qui ait de domino deo nostro: ipse enim mihi dedit eorum quae sunt cognitionem ueram. et alibi hic idem propheta ait: qui docet hominem scientiam. qui autem petit scientiam, credit mandatis dei. Aliud est autem in mandatis dei credere, aliud mandatis credere. qui enim mandatis dei credit, cito efficit ut sit in mandatis dei et in ipsis conuersetur. per fidem igitur scientia adsumitur, per scientiam disciplina; quod enim scimus placere posse, in eo nos conuersatio ipsa delectat. denique scriptum est: nostra autem conuersatio in caelis est. praecessit scientia, secuta est conuersatio. de \'mandatis dei credere\' diximus; \'in mandatis autem dei\' hoc est: in ipsis esse et credere quia uera
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: & onus meũ quia suaue est. Dixit e
merito bonitatẽ dĩ ab ipso querit doceri.
ne forte quis ꝑfunctorie accipiens dm
tis. cum & si indulgeat dñs tam̃ feda est
conuersatio in criminib semꝑ hercre:
N ongͦ bonitas ista uulgaris est: sed quȩ
semꝑ discipline expectet ꝓfectum. Idoq
qui intelligit altam di ẽẽ bonitatẽ. doceri
desiderat etiam disciplinã: Nam pleriq
auertuntur abstudio disciplinȩ.dum eã
seueram ac tristem arbitrantur. S ꝑspi¬
catior sensu intelligit qđ disciplina & si
tristis ad tempꝰ sit: posteriorib fut io¬
cunda temporib Sed est disciplima ie
correptio seuerior. & est etiam moderatia¬
añs. corripiam eos in auditu tribulati¬
onis eoꝵ. Est seuerior quȩ. ẽ. in ira & fi¬
rore correptio. Unde refugiens eam cor¬
rore. Omnis gͥ disciplina & si ad tem¬
pus habeat amaritudinẽ. habeat ꝑtur¬
bationẽ. postea tam̃ pacificos fructus

Expanded text:
est, et onusmeum, quia suaue est; dixit enest, et onusmeum, quia suaue est; dixit enmerito bonitatem dei ab ipso quaerit doceri, ne forte quis perfunctorie accipiens bonum tis, cum, etsi indulgeat dominus, tamen foeda est conuersatio in criminibus semper haerere. non ergo bonitas ista uulgaris est, sed quae semper disciplinae expectet profectum. Ideoque qui intellegit altam dei esse bonitatem doceri desiderat etiam disciplinam. nam plerique auertuntur ab studio disciplinae, dum eam seueram et tristem arbitrantur; sed perspicacior sensu intellegit, quod disciplina, etsi tristis ad tempus sit, posterioribus fiat iucunda temporibus. sed est disciplina uel correptio seuerior, est etiam moderatiodominus: corripiam eos in auditu tribulationis eorum. est seuerior quae est in ira et furore correptio. unde refugiens eam corrore. omnis ergo disciplina, etsi ad tempus habeat amaritudinem, habeat perturbationem, postea tamen pacificos fructus
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ tuum: hoc est & si mͥ ula ad tempꝰ
amara ẽ uisa castigatio. mͥ scđ̾m carnem
mͥ scd̃m mȩstitiam corporis. tam̃ scđm
uerbum tuum castigatio illa fructꝰ bo¬
nitatis attulit. Illam mͥ castigationem
intelligo ꝓfuisse. illa castigatione. me a
uiciis ẽẽ reuocatum. illa castigatione ñ
du aliquid in me licuisse. flagitiis. ꝑ illã
castigationẽ dñi nichil in me licuisse ad
castigauit me añs. & morti ñ tradidit
me: ipse ꝓpħa memorauit. Castigatur
enim qui recipitur. qui autẽ non recipi¬
untur. ñ flagellantur. In laboribꝰ eni ho¬
minũ non sunt: & cũ hominib ñ fla
gellabuntur. Iłoq supͣ ait. q m bonus
isrł ds rectis corde: Ergo bonus om̃ib.
quia om̃s recto uult ẽẽ corile: Quiau¬
tem cor declinauerit. ipse a se grãm di¬
uinȩ bonitatis auertit: Sequitur:
ocunditatẽ & disciplinam & scientiã doce
Dixit enim. Tollite ugũ meũ quia leue

Expanded text:
uerbum tuum, hoc est: etsi illa mihi ad tempus uerbum tuum, hoc est: etsi illa mihi ad tempus amara uisa est castigatio, mihi secundum carnem, mihi secundum maestitiam corporis, tamen secundum uerbum tuum castigatio illa fructus bonitatis adtulit. illam mihi castigationem intellego profuisse, illa castigatione me a uitiis esse reuocatum, illa castigatione non diu aliquid in me licuisse flagitiis, per illam castigationem domini nihil in me aduersano castigauit me dominus et morti non tradidit me ipse propheta memorauit; castigatur enim qui recipitur, qui autem non recipiuntur non flagellantur; in laboribus enim hominum non sunt et cum hominibus non f 1 age 11 abuntur. ideoque supra ait: quam bonus Israel deus rectis corde! ergo bonus omnibus, quia omnes recto uult esse corde. qui autem cor declinauerit, ipse a se gratiam diuinae bonitatis auertit. Sequitur: iucunditatem et disciplinam et scientiam doce dixit enim: tollite iugum meum, quia leue
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirtutũ tramitẽ bonamq conuer¬
sationẽ recurrat. Deniq docet de illis¬
ad modũ deserta uirgulta. ita & homi¬
nes uelut caudicib quibusdã uirtutis
inserti. bonoꝵ fructus possint ferre me.¬
ritoꝵ. Accuses necesse ẽ medicũ crude¬
litatis. quia putrefactas fibras uulncrũ
ferro putauerit execandas. quia noxia
& serpentia ulcera igni adusserit. ne.
uirus inulteriora ꝓserperet. uel quia¬
magister discipulũ uerb erauerit negli-¬
gent̾ẽ. ut metu uerberũ indueret dili¬
gentiam: Castigare enim amantis ẽ:
ñ execrantis. & ido bonitatis ẽ ñ crude¬
litatis. Recte gͦ & añs ubiq est bonus.
& cum remittit flagitia: & cũ peccata
castigat. Castigat᷑ enim dñs quem
diligit. Castigatꝰ est etiam dauid.
Deniq ait. & fui flagellatꝰ totadie:.
Sed uir sapiens qui intellexit castiga¬
tionẽ illam sibi ꝓfuisse. dñi. ait. Boni¬
tatem fecisti cum seruo tuo dnẽ. scđm

Expanded text:
ad virtutum tramitem bonamque converad virtutum tramitem bonamque conversationem recurrat Deniqadmodum deserta virgulta, ita et homines velut caudicibus quibusdam virtutis inserti, bonorum fructus possint ferre meritorum. Accuses necesse est medicum crudelitatis, quia putrefactas vulnerum fibras ferro putaverit exsecandas; quia noxia et serpentia ulcera igni adusserit, ne virus in ulteriora magister discipulum uerberauerit neglegentem, ut metu uerberum indueret diligentiam. castigare enim amantis est, non execrantis, et ideo bonitatis est, non crudelitatis. recte ergo et dominus ubique est bonus, et cum remittit flagitia et cum peccata castigat; castigat enim dominus quem diligit. Castigatus est etiam Dauid; denique ait: et fui flagellatus tota die. sed uir sapiens, qui intellexit castigationem illam sibi domini profuisse, ait: bonitatem fecisti cum seruo tuo, domine, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Quin etiam maiore dolore qͥs morit᷑.
cum se his fraudari copiis ingemiscit:
Non ẽ gͦ iocunditas uera. nͥ illa quȩ se¬
cundũ uerbũ ẽ di. ut quis bonoꝵ in cri-¬
toꝵ atq uirtutũ. subsidiis gaudeat se
cẽ munitũ. Hac dauid iocunditate. dĩ
uel bonitate. lȩtatur. quia uigũ graue.
a uiuentute. portauit. & sustinuit atq
qui sepe occidendi regis saul tributa sibi
copia. maluit tam̃ expectare. adnõ de-¬
ferendi tempꝰ imꝑii. qm̃ occiso rege pre¬
tipe. Semꝑds bonus est. Ioq & paulꝰ
ait. Uide gͦ bonitatẽ & seueritatẽ di: Bo¬
nitas enim in om̃s est: seueritas in pau¬
cos. Deniq subdidit idem eaulus. In eo ᷤ
quidem qui ceciderunt seueritatẽ. in
te autẽ bonitatẽ:. Si enĩ ñ cecidisseri.
excideris. Non gͦ d̾s ꝓptereabonꝰ es se.
desistet. quia tu lapsus es. & indiges
seueritate. Si quidem est & seueritas
dĩ in bonitate. Recurrat unusquisq
castigatus. pedem referat a peccatis. &

Expanded text:
quin etiam maiore dolore quis moritur, quin etiam maiore dolore quis moritur, cum se his fraudari copiis ingemescit. non est ergo iucunditas uera nisi illa. quae secundum uerbum est dei, ut quis bonorum meritorum atque uirtutum subsidiis gaudeat se esse munitum. Hac Dauid iucunditate dei uel bonitate laetatur, quia iugum graue a iuuentute portauit et sustinuit atquequi saepe occidendi regis Saul tributa sibi copia maluit tamen expectare a domino deferendi tempus imperii quam occiso rege praeripere. semper deus bonus est, ideoque et Paulus ait: uide ergo bonitatem e t seueritatem dei; bonitas enim in omnes est, seueritas in paucos. denique subdidit idem apostolus: in eos quidem qui ceciderunt seueritatem, in te autem bonit atem; si eniexcideris. Non ergo Deus propterea bonus esse desistet, quia tu lapsus es, et indiges severitate, si quidem ut severitas Dei in bonitatem recurrat, unusquisque castigatus pedem referat a peccatis, et
Abbreviated transcription (Latin):
strns a. in cubilib ur̃is conpungimini.
quis dar̃m compiingitur utiq delctati¬
quon excludit erroris. Et quia peni¬
ouita ex cludit pudorem. sequestrat ue¬
rerundiam flagitii confitendi. ut recuꝑ¬
nidȩ spem salutis inueniat Meritoq
xipse clauia ubi agnouit errorem: pec¬
caui inquit dño Tantus rex. tantus
ipħa. ne erubuit peccatũ ꝓprium con¬
siteri. Et ido dictum ẽ ei. Et dñs abs¬
tuilit peccatũ tuum. Sublato gͥ pecca
Multa uidentur in hoc scło iocunda
cẽ quȩ non sunt: multa suauia. bona
plurima. Luixuries indetur ẽẽ. iocunda.
sea exlausto fit amara patrimonio. Dul¬
cis libido cum feruet. sed eadem horri¬
da & exccranda cum ꝓditur Suaues
cpulş cum sumunitur. s fetidȩ cum di-¬
geruntur. Bona multa in hoc scło
dũ uiuimꝰ estimantur. quia usui nob̾
sunt: ut petunia. honor. aurũ. argen¬
tum. possessiones. Eadem nichil posst
ꝓdc̃ẽ defunctis: Hȩc omnia relinquunt᷑.

Expanded text:
stris, et in cubilibus uestris conpungimini. stris, et in cubilibus uestris conpungimini. qui autem conpungitur, utique delectationem excludit erroris et qui agit paenitentiam, excludit pudorem, sequestrat uerecundiam flagitii confitendi, ut recuperandae spem salutis inueniat. meritoque et ipse Dauid, ubi agnouit errorem: peccaui, inquit, domino. tantus rex, tantus propheta non erubuit peccatum proprium confiteri et ideo dictum est ei: et dominus abstulit peccatum tuum. Sublato igitur pemulta uidentur in hoc saeculo iucunda esse quae non sunt, multa suauia, bona plurima. luxuries uidetur esse iucunda, sed exhausto fit amara patrimonio; dulcis libido cum feruet, sed eadem horrida et execranda cum proditur: suaues epulae cum sumuntur, sed faetidae cum digeruntur. bona multa in hoc saeculo dum uiuimus aestimantur, quia usui nobis sunt, ut pecunia honor aurum argentum possessiones: eadem nihil possunt prodesse defunctis, hic omnia relinquuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
carns interitũ ut eiꝰ spiritus saluaret᷑.
Ex quo intelligimꝰ. quia in bono exelu¬
ditur qui iubetur agere pęnitentiam
ut humilietur & compungatur cordle
Hȩc enim reconciliationis solent esse
suffragia. Deniq etiam in ierenuę
scripta sub hac littera id uidentur sig¬
nificare: Sic enim legimꝰ de ierusalem
illa terrena. Immunditia eiꝰ ante peles
euis. N on fuit memor nouissimoꝵ
suoꝵ. & cecidit inualide. ñ est qͥ console¬
tur eam Uide dñe humilitatẽ eiꝰ qͥl
magnificatꝰ ẽ inimicꝰ. Et quia humi¬
liata ẽ ierusalem. merito ei postea dici¬
tur. defecit iniquitas tua filia syon Et
om̃i qui pęnitentiam egerit. lacrimisq¬
ꝓpriis peccata defleuerit. bene dicitus.
defecit iniquitas tua. Alibi quoq sub
hac littera dicit ieremias. boni erant
uulnerati gladio. qm uulnerati fame
etiam recordatione dictoꝵ. Unde ant.
ꝙbeta dauid: aus dicitis in cordib ue¬

Expanded text:
carnis interitum, ut eius spiritus saluaretur. carnis interitum, ut eius spiritus saluaretur. ex quo intellegimus, quia in bono excluditur qui iubetur agere paenitentiam, ut humilietur et conpungatur corde; haec enim reconciliationis solent esse suffragia. Denique etiam in Hieremia scripta sub hac littera id uidentur significare; sic enim legimus de Hierusalem illa terrena: in munditia eius ante pedes eius, non fuit memor nouissimorum suorum et cecidit inualide: non est qui consoletur eam. uide, domine, humilitatem eius, quia magnificatus est inimicus. et quia humiliata est Hierusalem, merito postea ei dicitur: defecit iniquitas tua, filia Sion. et omni qui paenitentiam egerit, lacrimis propriis peccata defleuerit, bene dicitur: defecit iniquitas tua. alibi quoque sub hac littera dicit Hievulnerati gladio, quam vulnerati fame. um: compungimur etiam recordatione delictorum. Unde ait propheta Dauid: quae dicitis in cordibus ue
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & ibi sub hac litt̾a scriptum est:
Bonus ẽ dñs sustinentib eũ. animę
querenti cum: Bonum ẽ sustinere. &
sꝑare in salutare ĩ. Donum ẽ uiro cũ
portauerit iugũ graue. a iuuentute sua.
sedebit singularit᷑ & silebit. quia tulit
uigũ graue. Hȩc utiq quia aliud astru¬
unt. nisi hone exclusionis hanc inter¬
pretationẽ uideri: Ouis enĩ sustinet
dnm̃. nsi studio caritatis: Quis ẽ qui
sꝑat. nͥ qui quod sꝑat optat & dilsat
Quod enim sꝑamꝰ: ꝑ paticntiam e¬
pectamꝰ. Ergo qui sꝑat: sustinet. Qu¬
sustinet. impatientiȩ excludit astetꝰ
Quis est qui portat iugũ graue. ni
Quis ẽ qui singularit sedet. nͥ qui sei¬
rib uoluptatib abdicatis. molestiarĩ
omnium excludit tumultꝰ. Iste ego
timere nil poterit. qui caritatis grati
uim timoris absorbuit. Est & alus
qui excluditur in bono. ut ille qͥ apl¬
ca auctoritate sublatus ẽ medio plebis
est. quia malum opus fecit. traditꝰ i

Expanded text:
nam et ibi sub hac littera scriptum est: nam et ibi sub hac littera scriptum est: bonus est dominus sustinentibus eum, animae quae quaerit eum; bonum est sustinere p t sperare in salutare dei. bonum est u i ro cum portauerit iugum graue a iuuent tute sua, se debit singulariter et silebit, quia tulit iugum graue. haec utique quid aliud adstruunt nisi bonae exclusionis hanc interpretationem uideri? quis enim sustinet dominum nisi studio caritatis? quis est qui sperat nisi qui quod sperat optat et diligit: quod enim speramus, per patientiam expectamsustinet impatientiae utique excludit affectum. Quis est qui portat jugum grave a juQuis est qui singulariter sedet, nisi qui saecularibus voluptatibus abdicatis, molestiarum omnium excludit tumultus? Iste etimere nil poterit qui caritatis gratia uim timoris absorbuit. Est et alius qui excludatur in bono, ut ille qui apostolica auctoritate sublatus e medio plebis est, quia malum opus fecit, traditus in
Abbreviated transcription (Latin):
rit interp̃tatio. quod interlum excluda¬
mus in bono Scriptum ẽ enim. Perfec¬
ta caritas timorẽ excludit foris Et ge.¬
neralit̾ quidem caritas excludit timo¬
rem. ut miles qui imꝑatorem diligit.
bella ꝓ imꝑatore. suscepta ñ metuit.
ut seruus amans dnm quamuis ꝑ au¬
bia & prerupta mittatur. tam̃ omnia
ꝑicula dñi amore contemnit. ac si qͥs
dnm petit seipsum offerre ñ trepidat.
ut qui transinare positos filios uidere.
desiderat. non metuit naufragia libe.¬
roꝵ caritate. ingreditur marisꝰ fluctꝰ.
subit incerta nauigii. sed metũ discrimi¬
nis leuant desideria filioꝵ. qmͣ pulchre
etiam de martẏrib dicitur qui uere mi¬
litant xp̃o. qui ꝑsecutiones. ungulas.
gladios ancendia ñ timentes. infestis
se regib obtulerunt:Timorẽ & enim
que poterant habere pęnarũ. excluse¬
runt amore martyrii. Hunc sensum
autem eẽ int̾pretationis huiꝰ. etiam
de threnis ieremiȩ: possumꝰ approbare

Expanded text:
rit in tempore, quod interdum excludarit in tempore, quod interdum excludamus in bono. scriptum est enim: perfecta caritas timorem excludit foris. et generaliter quidem caritas excludit timorem, ut miles, qui imperatorem diligit, bella pro imperatore suscepta non metuit, ut seruus amans dominum, quamuis per deuia et praerupta mittatur, tamen omnia pericula domini amore contemnit ac. si quis dominum petat, se ipsum offerre non trepidat: ut, qui trans mare positos filios uidere desiderat, non metuit naufragia, liberorum caritate ingreditur maris fluctus, subit incerta nauigii, sed metum discriminis leuant desideria filiorum. quam pulchre etiam de martyribus dicitur, qui uere militant Christo, qui persecutiones ungulas gladios incendia non timentes infestis se regibus obtulerunt! timorem etenim quem poterant habere poenarum excluserunt amore martyrii. Hunc sensum autem esse interpretationis huius etiam de Threnis Hieremiae possumus adprobare.
Abbreviated transcription (Latin):
domo aliquis excluditur hospi¬
tioq deicitur. tta qui excluditur a dei
regno bonis suis fraudatur: sicut illȩ.
exclusȩ sunt uirgines. quȩ secum oleũ
ñ tulerunt. & dum uenit sponsus extin¬
cte sunt faces earum. atq emendo oleo
inflammandisq facib occupatȩ fecert̃
moram. & ingresso iam sponso introi¬
re cupientes. leguntur exclusȩ: Non
no. iocunditatẽ fecisti cum seruo tuo
N ec ꝓphetȩ meritũ huiꝰ modi intelle.¬
ctum uidetur admittere. nec series
subdictoꝵ. Audis dicentẽ suauis es dñe.
& in iocunditate tua doce me iustifi¬
cationes tuas. audiᷤ dicentẽ. bonũ mͥ
lex oris tui. suꝑ milia auri & argenti. &¬
potes dicere quod sit exclusus a regno.
qui ñ est exclusus a lege. Quid gͦ intel¬
ligimꝰ: Nęret interpretatio. obscuri
sensus sui sermonis uidetur offendere.
Uocant merita ꝓphetȩ. uocat eiꝰ gratia.
uocat subiectoꝵ series ut altioris intel¬
lectus aliquid debeamꝰ eruere. & occur¬

Expanded text:
domo aliquis excluditur hospidomo aliquis excluditur hospitioque deicitur, ita qui excluditur a dei regno bonis suis fraudatur, sicut illae exclusae sunt uirgines, quae secum oleum non tulerunt et, dum uenit sponsus, extinctae sunt faces earum atque emendo oleo inflammandisque facibus occupatae fecerunt moram et ingresso iam sponso introire cupientes leguntur exclusae ? nonno: iucunditatem fecisti cum seruo tuo ? nec prophetae 25 meritum huiusmodi intellectum uidetur admittere nec series subditorum. audis dicentem : suauises, domine, et in iucunditate tua doce me iustificationes tuas; audis dicentem: bonum mihi lex oris tui super milia auri et argenti: potes dicere quod sit exclusus a regno, qui non est exclusus a Lege? Quid ergo intelligemus? Haeret interpretatio, et obscuritatem sensus sui sUocant merita prophetae, uocat eius gratia, uocat subiectorum series, ut altioris intellectus aliquid debeamus eruere. e t occur
Abbreviated transcription (Latin):
solus scientiȩ clauem detulit. & dedit
apire nobis. Dicunt se uidei habere.
clauem scientiȩ. sed non habent. Nam
si haberent. ipsi ingrederentur. ipsi ag¬
noscerent penetralia scripturarũ: Nunc
autem ue. uobis scribȩ. & pharisei qͥ abs¬
tulistis clauem scientiȩ. & ipsi ñ introi-¬
stis. & introcuntes ꝓhibuistis: Quomͦ
enim clauem potestis habere scientie. qͥ
scientiȩ negatis auctorem: Et ido ad
ipsum conu̾ersus ait dauid: tu me inqͥd
doce iustificationes tuas. quia tu es uera
iusticia: Iu doce quȩ sapient̾ dicta st̃:
quia tu es sapientia. Tu aꝑi cor meum.
qui aꝑuisti librum: Tu aperi illua osti¬
um qđ in cęlo est: quia ipse es ianua:
Der te si quis introierit. regnũ illud
possidebit in ȩternũ. Per te si quis in¬
trauerit ñ decipietur. quia falli ñ potest
quicũq domiciliũ fuerit ucritatiᷤᷤ in
tech: cuiꝰ int̾pretatio ẽ. exclusio
uid est exclusio: Nunquid sicut

Expanded text:
solus scientiae clauem detulit et dedit solus scientiae clauem detulit et dedit aperire nobis. Dicunt se Iudaei habere clauem scientiae, sed non habent; nam si haberent, ipsi ingrederentur, ipsi agnoscerent penetralia scripturarum. nunc autem uae uobis, scribae et Pharisaei, qui abstulistis clauem scientiae et ipsi non introistis et introeuntes prohibuistis! quomodo enim clauem potestis habere scientiae qui scientiae negatis auctorem? et ideo ad ipsum conuersus Dauid ait: t u me, inquit, doce iustifica tiones tuas, quia tu es uera iustitia, tu doce quae sapienter dicta sunt, quia tu es sapientia, tu aperi cor meum, qui aperuisti librum, tu aperi illud ostium quod in caelo est, quia ipse es ianua. per te si quis introierit, regnum illud possidebit aeternum, per te si quis intrauerit, non decipietur, quia falli non potest quicumque domicilium fuerit ueritatis inth\', cuius interpretatio est \'exclusio\'. quid est \'exclusio\' ? numquid sicut