comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Muius itaq ĩ illum credidit quẽ non pu¬
tauit posse salutẽ dare: nisi p̃sens eẽt ⁊
corpore. Si enim ꝑfecte credidisset: pro¬
culdubio sciret. quia ñ eẽt locꝰ ubi nou
cẽt ds̃. Ex magna ergo parte diffusꝰ ẽ¬
quia honorẽ uirtutis ñ dedit maiesta¬
t salutẽ itaq filio petut. ⁊ tam̃ in
fide dubitauit: quia eum ad quem
uenerat. et potentẽ ad curandũ credidit.
et tam̃ morienti filio ẽẽ absentẽ putauit.
S dũs qui rogatur ut uadat: quia ñ de¬
sit ubi inuitatꝰ᷑ indicat. Solo iussu salu¬
tem reddidit: qui uoluntate omnia cre¬
auit. Qua ure hoc ẽ nobis sollerter ĩ¬
tuendum: qd̃ sicut eũnglista alio testan¬
te didicimus. centurio ad dñm uenit di¬
cens. dñe puer meus iacet paraliticꝰ in
domo et male torq̃tur: cui ab ihu ꝓti¬
nus respondetꝰ ego ueniam et curabo
cum. Quid ẽ qd̃ reguiꝰ rogat ut ad eiꝰ
filium ueniat. ⁊ tamen ire corporalit re¬
cusat: ad seruum uero centurionis ñ

Expanded text:
llo credidit, quem non putavit posse salutem dare, nisi praesens esset et corpore. Si enim perfecte credidisset, procul dubio sciret quia non esset locus, ubi non esset Deus. Ex magna ergo parte diffusajestaSalutem itaque filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti filio esse absentem putavit. Sed Dominus, qui rogatur ut vadat, quia non desit ubi invitatur indicat, solo jussu salutem reddidit qui voluntate omnia creavit. 2. Qua in re hoc est nobis solerter intuendum, quod, sicut evangelista alio testante didicimus, centurio ad Dominum venit dicens: Domine, puer meus jacet paralyticus in domo mea, et male torquetur. Cui a Jesu protinus respondetur: Ego veniam et curabo eum . Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen ire corporaliter recusat; ad servum vero centurionis non
Abbreviated transcription (Latin):
re per alicuas edes non demorati
ui plateis. non aliquo. in publico
unttere sermones. Maria in domo
sera festiia in publico manssit apu
cognatam suam tribus iueusibus.
Etcm̃ que propter officium uencrat
in herebat officio: maussit trib nic̃ub.
non quod domus cam delectaret alieua
sed quia frequentius ĩ puolico uident¬
displlelat

Expanded text:
re per alienas aedes, non demorari re per alienas aedes, non demorari in plateis, non aliquos in publico miscere sermones. Maria in domo sera, festina in publico mansit aput cognatam suam tribus mensibus; etenim quae propter officium uenerat inhaerebat officio. mansit tribus mensibus, non quod domus eam delectaret aliena, sed quia frequentius uideri in publico displicebat
Abbreviated transcription (Latin):
in cunitatem idr et intrauit in
donũ zacharie et salutauit clirabert¬
orale est om̃ibz ut qui lectioie¬
tidem crigũt. fideui astruant.
et iddo anglus cũ abscõdita nũcia¬
rit ut fides astrucrit cremplo scuioris
femine et stccił qr cõceptũ uirgun marit
nciauit ut pessibile deo omme quid
ei placeret asscreret. Ubi auduit hoc
maria nõ quasi in credula de oraculo.
uet quasi in certa de nũtio. nec quali
dubitaus de exemplo: scd quasi lcta
pro ueto religiosa. pro officio festiua.
pro gaudio in mõtana pererit. Quo
cnim iam deo plena nisi ad superiora
iscite et uos saucte mulicres scdu¬
litatem quam pregnatib debratis
cribere cognatis. Waria que uitt iola
ui ituus penetralibus uersabat᷑ nõs
publico ueĩtatis pridor. nõ e studis aspitas mõtu
uo ab officio prolixitas itincris retar¬
uit. Iu moutana cũ festinatione uiego
officii menior iniuris in memer
fctu eigens. non icru relut
percrit domo¬
iscite uirgies non circuncur ita¬

Expanded text:
itatem Judae, et intravit in domum Zachariae, et salutavit Elizabeorale est omnibus, ut qui fidem exigunt, fidem adstruant. Et ideo angelus cum abscondita nuntiaret, ut fides astrueretur exemplo, senioris feminae sterilisque conceptum virgini Mariae nuntiavit; ut possibile Deo omne quod ei placuerit, assereret. Ubi audivit hoc Maria, non quasi incredula de oraculo, nec quasi incerta de nuntio nec quasi dubitans de exemplo, sed quasi laeta pro uoto, religiosa pro officio, festina pro gaudio in montana perrexit. quo enim iam deo plena nisi ad superiora iscite et uos, sanctae mulieres, sedulitatem quam praegnatibus debeatis exhibere cognatis. Mariam, quae ante sola in intimis penetralibus uersabatur, non a publico uirginitatis pudor, non ab studio asperitas montium, non ab officio prolixitas itineris retardauit in montana uirgo cum festinatione, uirgo officii memor, iniuriae inmemor, uigente, non sexu relicta perrexit domiscite, uirgines, non circumcursa
Abbreviated transcription (Latin):
Noli extendere te cum sis pauꝑ: contͣ
diuitem. Siues enun ẽ. qui nec here¬
diturio. nec ꝓprio ẽ umqͣm debito ob¬
noxiꝰ. Et ipse uistꝰ est: ⁊ alios iustifi¬
cat xp̃c. Noli contra eum te extende̾:
intantum pauper. ut remissionis pec¬
catoꝵ appareas cotidianꝰ in oratione
stine te. Unde. nisi a p̃sumptione fal¬
laci: Ille quippe quia ñ tantũ est ho¬
mo. sed etiam d̾s̃: ideo nunqͣm reus:
Si enim dixex̾is oculum tuũ. oculũ
na: si direxeris ad illum nusqͣm pare¬
bit. qm̃ uideri ñ potest: quẽ admodũ¬
tu uideri potes. Parabit enim sibi pen¬
nas sicut aquila. ⁊ uadet in domũ pre¬
positi sui: unde ad nos utiq uenit: nec
tales qualis uenit. inuenit. Diligamꝰ
bedientia. ut ei nos comparare nulla

Expanded text:
Noli extendere te, cum sis pauper, contra Noli extendere te, cum sis pauper, contra divitem. Dives est enim qui nec haereditario nec proprio unquam debito obnoxius, et ipse justus est, et alios justificat Christus. Noli contra eum te extendere, in tantum pauper, ut remissionis peccatorum appareas quotidianus in oratione stine te. Unde, nisi a praesumptione fallaci? Ille quippe quia non tantum est homo, sed etiam Deus, ideo nunquam reus. Si enim direxeris oculum tuum ad illumna, si direxeris ad illum, nusquam parebit; quia videri non potest, quemadmodum videre tu potes. Parabit enim sibi pennas sicut aquilae, et vadet in domum praepositi sui : unde ad nos utique venit, nec tales qualis venit invenit. Diligamusbedientia, ut ei nos comparare nulla
Abbreviated transcription (Latin):
suum fuderunt: hactenꝰ talia ex¬
hibuerunt. qͣua de mensa dñi ꝑcirere¬
meruerunt. In ceteris autem q̃ dixi.
qͣmus nec omnia dicere potu: mar¬
tyr xp̃i longe impar est xp̃o. Qd̃ si qͥs¬
quam se ñ dico potentie xp̃i s inno¬
centie comparabit. ñ dicam ⁊ alienum
se putando sanare. s suum saltẽ nul¬
lum habere peccatum: etiã si auidior
ẽ qm ratio salutis exposcit. multũ est
ad illum: ñ capit tantum. Et  bene qd̃
ista pu̾bioꝵ sententia cõmonet᷑ qua ⁊
continuo subungit ⁊ dicit. Qd si am¬
dior es: noli concupiscere cibos eiꝰ. Sa¬
tius ẽ enim ut nichil inde sumas. ꝙͣ
ut t płꝰquã oportet assumas. Hec enĩ
stum ñ potest exhibere. s fingere. Ideo
dictum est: hec enim habent uitã fai¬
lacem. Unꝰ ẽ enim solꝰ qui et carnẽ ho¬
minis habere: ⁊ peccatum potuit nõ
habere. Merito qd̃ sequitꝰ nobis p̃ci¬
pitur: ⁊ tali uerbo atq ꝓu̾bio huma¬
ua infirmitas conuenitur eiq dicitꝰ.

Expanded text:
suum fuderunt, hactenus talia exhibuerunt, qualia de mensa dominica perceperunt. In caeteris enim quae dixi, quamvis nec omnia dicere potui, martyr Christi longe impar est Christo Quod si quisquam se, non dico potentiae Christi, sed innocentiae comparabit; non dicam et alienum se putando sanare, sed suum saltem nullum habere peccatum: etiam sic avidior est quam ratio salutis exposcit, multum est ad ilium, non capit tantum. Et bene quod ista Proverbiorum sententia commonetur, quae continuo subjungit atque dicit, Quod si avdior es, noli concupiscere cibos ejus; satius est enim ut nihil inde sumas, quam ut tibi plus quam oportet assumas. Haec enimstum non potest exhibere, sed fingere Ideo dictum est, Haec enim habent vitam fallacem. Unus est solus qui et carnem hominis habere, et peccatum potuit non habere. Merito quod sequitur, nobis praecipitur, ac tali verbo atque proverbio humana infirmitas convenitur, eique dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
mino ꝓ suis suorumq pecnatis anime
uidelicet lauguorib ꝑseueranti instan¬
tia smpplicant. Itẽ turba dñm triduo
sustinet. qndo multitudo fidelium pec
gitatione comitit. Q uos dimit e roieiui¬
nos in domum suã dñs ñ uult: ne de¬
ficiant in uia: quia iudelicet conuersi
peccatores. in p̾sentis uite uia deficiunt.
si in sua conscientia sine pabiuo doctri
ius peregrinationis itmere: pascendi
sunt sacra ãmonitione. S. Marcun.¬

Expanded text:
mino pro suis suorumque peccatis, animae videlicet languoribus, perseveranti instantia supplicant. Item turba triduo Dominum sustinet, quando multitudo fidelium pecccogitatione convertit. Quos dimittere jejunos in domum suam Dominus non vult, ne deficiant in via, quia videlicet conversi peccatores in praesentis vitae via deficiunt, si in sua conscientia sine doctrinae sanchujus peregrinationis itinere, pascendi sunt sacra admonitione. Va
Abbreviated transcription (Latin):
adiacente ꝓuintia ẽ dictũ: mare cyberia¬
dis. a ꝓxima ciuitate. q̃ olim cenereth uo¬
cata. s ab herode tetrarcha instaurata. ĩ
honorẽ tyberii cesaris. tiberias ẽ appella¬
ta. Porro genesar a laci ipsuis natura q̃
crispantib aquis de se ipso sibi excitare
auĩ ꝑhibetur. greco uocabulo q̃li gene¬
agitatur. haustu dulcis. ⁊ ad potandum
habilis. Sed hebree liugue consuetudi¬
ne omnis aqͣrum congregatio. siue dul¬
cis siue salsa. mare nuncupatꝰ. Qͥ lacus
int̾fluente iordane centũ qͣdraginta sta¬
diis ĩ longitudinẽ ⁊ q̃draginta extendit᷑
ĩ latitudinẽ.
uia ergo stagnum siue mare pre¬
sens seculum designat. dñs secꝰ ma¬
re stat: postqm uice labentis mortalita¬
tem deuincens. in ea qua passus est car¬
ne stabilitatẽ ꝓpetue quietis adiit. Cur¬
baꝵ conuentꝰ ad eum: gentiũ in fide cõ¬
currentium typus ẽ. De quib ysaias.
Et fluent inquit ad eum om̃s gentes. ⁊

Expanded text:
nte provincia dictum, mare Tiberiadis a proxima civitate, quae olim Chennereth vocata, sed ab Herode tetrarcha instaurata, in honorem Tiberii Caesaris Tiberias est appellata. Porro Genesas a laci ipsius natura, qua crispantibus aquis de seipso sibi excitare auram perhibetur, Graeco vocabulo, quasi geneagitatur, haustu dulcis et ad potandum habilis. Sed Hebraeae linguae consuetudine omnis aquarum congregatio, sive dulcis, sive salsa, mare nuncupatur. Qui lacus interfluente Jordane centum quadraginta stadiis in longitudinem, et quadraginta extenditur in latitudinem. Quia ergo stagnum sive mare praesens saeculum designat, Dominus secus mare stat postquam vitae labentis mortalitatem devincens, in ea qua passus est carne stabilitatem perpetuae quietis adiit. Turbarum conventus ad eum, gentium in fide concurrentium typus est, de quibus Isaias: Et fluent, inquit, ad eum omnes gentes, et
Abbreviated transcription (Latin):
aliter incolumes transire ñ possumus:
nisi nos gr̃a redemptoris nr̃i alim̃to
sui uerbi reficiat.
oc uero tipice inter hanc refectio¬
nem ⁊ illam quinq panũ ac duo¬
ri ⁊ piscium distat. ad ibi littera ue¬
teris instrumenti sp̃uaili gr̃a plena ẽẽ
significata ẽ: bic autẽ noui ueritas
ac gr̃a testam̃ti fidelib ministran¬
da monstrata ẽ. Sane utraq refectõ
ĩ monte celebrata ẽ: ut alioꝵ eu̾nge¬
listarum narratio declarat. quia uͦtri¬
usq scriptura testam̃ti recte intelecta
altitudinẽ nobis celestium ⁊ p̃ceptorũ
mandat ⁊ p̃miorũ. Ut᷑q altitudinem
xp̃i qui ẽ mons domꝰ dñi in uercice
montium: consona uoce p̃dicat.
ui enun edificatã suꝑ se ci¬
uitatẽ. siue domum dñi. idest ec¬
clesiam in alto bonorũ excouit ope¬
rum. ⁊ cunctis manifestã gentib exhi¬
bet: ipse hanc ab infimis delectatio¬
nib abstractã: pane celi reficit: atq
ad appetitum suꝑne suauitatis dato

Expanded text:
aliter incolumes transire nequimus, nisi nos gratia redemptoris nostri alimento sui verbi reficiat. Hoc vero typice inter hanc refectionem, et illam quinque panum ac duorum piscium distat, quod ibi litteris veteris instrumenti spiritalis gratia plena esse signata est, hic autem novi veritas ac gratia testamenti fidelibus ministranda monstrata est. Sane utraque refectio in monte celebrata est, ut aliorum Evangelistarum narratio declarat, quia utriusque scriptura testamenti, recte intellecta, altitudine nobis coelestium et praeceptorum mandat et praemiorum: utraque altitudinem Christi, qui est mons domus Domini in vertice montium consona voce praedicat. Qui enim aedificatam super se civitatem sive domum Domini, id est, Ecclesiam in altum bonorum extollit operum, et cunctis manifestam gentibus exhibet, ipse hanc ab infimis delectationibus abstractam pane coeli reficit, atque ad appetitum supernae suavitatis dato
Abbreviated transcription (Latin):
consideranda ẽ in uno eodẽq rel¬
demptore nr̃o distincta operatio diuiui¬
tatis ⁊ humauitatis: atq error euti¬
cetis. qui unam tantũ in xp̃o operati¬
onẽ dogmatizare p̃sumit. ꝓcul a xp̃i¬
anis finib expellendꝰ. Quis enim ñ
uideat hoc qd suꝑ turbam miscretꝰ
ds. ne uel media uel me longioris. la

Expanded text:
consideranda est in uno eodemque Redemptore nostro distincta operatio divinitatis et humanitatis: atque error Eutychetis, qui unam tantum in Christo operationem dogmatizare praesumit, procul a Christianis finibus expellendus. Quis enim non videat hoc quod super turbam miseretur Dominus, ne vel inedia vel viae longioris la
Abbreviated transcription (Latin):
cordiã cohortet᷑: iuxca apłm dicentẽ.
Si fieri potest qͣntum ex uobis ẽ: cũ
omnib hominib pacẽ habentes. Nã
et in p̃cedenti capitulo dixerat. Si offe¬
res munꝰ tuum ad altare. et ibi recorda¬
tꝰ fueris quia frat̾ tuus habet aliqͥd
adu̾sum te. Et hoc finito: statĩ inferc.
Esto benignꝰ aut beniuolꝰ adusario
tuo. et reliqͣ. Et ĩ conseq̃ntib iubet.
Diligite inunicos ur̃os: bñ facite hiis

Expanded text:
ntem: Si fieri potest, quantum in vobis est cum omnibus hominibus pacem habentes . Nam et in praecedenti capitulo dixerat: Si offeras munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te. Et hoc finito statim infert: Esto benevolus, aut benignus adversario tuo, et reliq. Et in consenquetibus jubet: Diligite inimicos vestros, et benefacite his
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Certiam partẽ igni combures ĩ
medio ciuitatis: iuxta completionem
parte̾ concides gladio in cirruitu euis.
tertiam uero aliã. disperges ĩ uentũ.
et gladium nudabo post eos. Et sumes
inde paruũ numerũ. ⁊ ligabis eos ĩ
sũmitate pallii tui. Et ex eis rursum
tolles: et ꝓicies in medio ignis: ⁊ cõ¬
bures eos igni. ⁊ ex eo egredietꝰ ignis

Expanded text:
eos. Tertiam partem igni combures in eos. Tertiam partem igni combures in medio civitatis, juxta completionem partem concides gladio in circuitu ejus: tertiam vero aliam disperges in ventum, et gladium nudabo poinde parvum numerum et ligabis eos in summitate pallii tui et ex eis rursum tolles et proicies in medio ignis et conbures eos igni ex eo egredietur ignis
Abbreviated transcription (Latin):
diet᷑ de homine oꝑies illud ĩ oculis eoꝵ
Et dixit dominus. Sic comedent filii
isrł panẽ suum pollutũ int̾ gentes ad
quas eiciam eos. Et dixi aaa dñe d̃s.
ecce animia mea ñ est polluta. ⁊ mortici¬
num et laceratum a bestiis ñ comedi
ab infantia mea usq nunc: et ñ ẽ ing̃s¬
sa os meum omnis caro ĩmunda. Et
dixit ad me. Ecce dedi tibi fimũ boum
ꝓ stercorib humanis. ⁊ facies panẽ cu¬
um ĩ eo. Et dixit ad me. fili hominis. ec¬
ce ego conteram baculũ panis ihrłm. Et
comedent panem ĩ pondere. ⁊ in soilicitu¬
dine. et aquam in mensura et ĩ angus¬
tia bibent. ut deficientib pane ⁊ aqua
corruat unusquisq ad fratrẽ suũ: ⁊ cõ¬
tabescant in iniquitatib suis. Dñica
t tu fili hominis sume xxii¬
Itibi gladium acutum.Lect. i¬
radentẽ pilos: et assumes eum ⁊ du¬
ces ꝑ caput tuum. ⁊ ꝑ barbam tuã. Et
assumes tibi staterã ponderis. ⁊ diuideᷤ

Expanded text:
dietur de homine operies illud in oculis eorum dietur de homine operies illud in oculis eorum et dixit Dominus sic comedent filii Israhel panem suum pollutum inter gentes ad quas eiciam eos et dixi ha ha ha Domine Deus ecce anima mea non est polluta et morticinum et laceratum a bestiis non comedi ab infantia mea usque nunc et non est ingressa os meum omnis caro inmunda et dixit ad me ecce dedi tibi fimum boum pro stercoribus humanis et facies panem tuum in eo et dixit ad me fili hominis ecce ego conteram baculum panis in Hierusalem et comedent panem in pondere et in sollicitudine et aquam in mensura et in angustia bibent ut deficientibus pane et aqua corruat unusquisque ad fratrem suum et contabeEt tu, fili hominis, sume tibi gladium acutum, radentem pilos: et assumes eum, et duces per caput tuum, et per barbam tuam. Et assumes tibi stateram ponderis, et divides
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ trecentos.⁊ nonaginta dies: ⁊ por¬
tabis iniquitatẽ isiꝰ domus isrł. Et cum
compleueris hec dorraies suꝑ latꝰ tuum
dextrum scdo. et assumes iniquitatẽ do¬
mus iuda: quadraginta dieb. Diem pro
anno: diem iriqͣm ꝓ anno dedi tͥ. Et ad
obsidionẽ ihrł̾m cõnu̾tes faciem tuam.
⁊ brachium tuum erit exertũ. et ꝓpheta
cre circundedi te uinculis. ⁊ ñ de
conutes a latere tuo ĩ latꝰ alterũ.
donec compleas dies obsidionis tue. Et
tu sume tibi frum̃tum ⁊ ordeũ. ⁊ fabam
et lentẽ. et miliũ. et uiciã. ⁊ mittes ea
ĩ uas unum: et facies tibi panes nu¬
mero dierum quib dormies suꝑ latꝰ tu¬
um. Trecentis et nonaginta dieb co¬
medes illud. Cib autẽ tuus quo uesce¬
ris erit iu pondere: uiginti stateres in
die. A tempore usq ad tempꝰ comedes il¬
lud. ⁊ aquam ĩ mensura bibes. sextam
partem hin. A tempore usq ad tempꝰ
bibes illud. et quasi subcinericiũ ordea¬
ceum comedes illud. ⁊ stercore qd̃ egre¬

Expanded text:
s: et portabis iniquitatem domus Israel. Et cum compleveris haec, dormies super latus tuum dexterum secundo: et assumes iniquitatem domus Juda quadraginta diebus. Diem pro anno, diem, inquam, pro anno dedi tibi. Et ad obsidionem Jerusalem convertes faciem tuam, et brachium tuum erit extentum  Ace circumdedi te vinculis: et non te convertes a latere tuo in latus aliud, donec compleas dies obsidionis tuae. Et tu sume tibi frumentum, et hordeum, et fabam, et lentem, et milium, et viciam: Et mittes ea in vas unum, et facies tibi panes numero dierum quibus dormies super latus tuum: trecentis et nonaginta diebus comedes illud. Cibus autem tuus quo vesceris, erit in pondere viginti stateres in die: a tempore usque ad tempus comedes illud. Et aquam in mensura bibes, sextam partem hin: a tempore usque ad tempus bibes illud. Et quasi subcinericium hordeaceum comedes illud: et stercore, quod egre
Abbreviated transcription (Latin):
to tno. et eris mutꝰ. nec qͣsi uir obiur¬
gans: quia domꝰ exasperans ẽ. Le . uĩ.¬
um autẽ loquutꝰ fuero tibi. aꝑi¬
am os tuum: et dices ad eos. Hec
dicit dñs d̾s. Qui audit audiat: ⁊ qui
quiescit quiescat: quia domꝰ exaspe¬
rans est. Et tu fili hominis sume tͥ la¬
terẽ et pones eum corã te: ⁊ describes
ĩ eo ciuitatẽ ihrłm: et ordinabis adu̾sꝰ
eam obsidionẽ: et edificabis munitio
nes: et comportabis aggerẽ: et dabis cõ¬
tra eam castra. ⁊ pones arietes ingiro.
Et tu sume t sartaginẽ ferreã. ⁊ pones
eam murum ferreum inter te et int̾ ci¬
uitatẽ: et obfirmabis faciẽ tuã ad eã:
et erit in obsidionẽ. et cuxcundabis eã:
It tu dormies suꝑ latꝰ tuũ sinistrũ.

Expanded text:
is mutus nec quasi vir obiurgans quia domus exasperans est cum autem locutus fuero tibi aperiam os tuum et dices ad eos haec dicit Dominus Deus qui audit audiat et qui quiescit quiescat quia domus exasperans est et tu fili hominis sume tibi laterem et pones eum coram te et describes in eo civitatem Hierusalem et ordinabis adversus eam obsidionem et aedificabis munaggerem et dabis contra eam castra et pones arietes in gyro et tu sume tibi sartaginem ferream et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem et obfirmabis faciem tuam ad eam et erit in obsidionem et circumdabis eam et tu dormies super latus tuum sinist
Abbreviated transcription (Latin):
sua ioh̾es ait. Aduocatũ habemꝰ ad pa¬
trẽ ih̾m xp̃m iustum: et ipse ẽ ꝓpiciator
c̃ ⁊ totꝰ mundꝰ odit eccłiam. Ec uii.¬
uidus igitur odit mundũ: inimi¬
cus reconciliatum: dampnatꝰ sal¬
natum: in quinatꝰ mundatũ. S iste
nundꝰ quẽ ds̃ in xp̃o reconciliat sibi. ⁊
peccatum omne donatur: de mundo¬
ẽ eiectus inimico dampnato. contamina¬
to. Ex eadẽ quippe massa q̃ tota ĩ adam pe
dus ꝑtinens ad reconciliationẽ: quẽ mũ¬
dus odit. ex eadẽ massa ꝑtinens ad ua¬
saire: que ꝑfecta sunt in ꝑditionẽ unͣi
enio cum dixisset si de mundo essetiᷤ
mundꝰ ad̾ suum erat diligeret: con¬
mundꝰ. Ergo et ipsi inde erant
natura que tota fuerat ꝑ liberũ arbitri¬
um in ipsa radice uiciata: s gratuita grã
hoc ẽ uem gra. Qui eiuim de mundo mũ¬
dum elegit: fecit qd̾ eligeret. ñ inuenit.
aua reliquie ꝑ electionẽ grẽ salue st̃. Si¬

Expanded text:
sua Joannes ait: « Advocatum habemus ad Pasua Joannes ait: « Advocatum habemus ad Patrem Jesum Christum justum, et ipse propitiator est, et totus mundus odit Ecclesiam. Mundus igitur odit mundum, inimicus reconciliatum, damnatus salvatum, inquinatus mundatum: sed iste mundus, quem Deus in Christo reconciliat sibi, et Christum peccatum omne donatur, de mundo electus est inimico, damnato, contaminato. Ex ea quippe massa quae tota in Adam per est mundus pertinens ad reconciliationem: quem mundus odit, ex eadem massa pertinens ad « vasa irae, quae perfecta sunt ad perditionem . » Denique cum dixisset, « Si de mundo essetis, mundus quod suum erat diligeret, » conus. Ergo et ipsi inde erant,natura, quae tota fuerat per liberum arbitrium in ipsa radice vitiata: sed gratuita, hoc est vera gratia. Qui enim de mundo mundum elegit, fecit quod eligeret, non invenit: quia reliquiae per electionem gratiae s
Abbreviated transcription (Latin):
cipienda sit: sine qua ñ possunt. ꝓdesse
cetera bona. et que ñ potest haberi sine
ceteris bonis. quib homo efficitꝰ bonus.
ꝓ bac autẽ dilectione: patient̾ debemꝰ eti¬
am mundi odia sustinere. Necesse ẽ enĩ
ut nos oderit: quos cernit nolle qd̾ di¬
ugit. Sed plurimum nos de seipso dñs
consolatur: qui cum dixisset hec man¬
do uobis ut diligatis inuicẽ: adiecit at¬
q ait. Si mundus uos odit: scitote
quia me priorẽ uobis odio habuit. Cur
ergo se membrum suy uercicẽ extollit:
Recusas eẽ incorpore: si ñ uis odium
mundi sustinere cũ capite. L. uiͦ¬
i de mundo inquit essetis: mund̾
qd̾ suum erat diligeret. Uniuerse
utiq hoc dicit eccłie: quam plerũq
etiã ipso mundi nomi ie appellat. sicit
illud est. Es erat in xp̃o mundum reconci¬
lians sibi. Itemq illud: Non enim uenit
filius hominis ut iudicet mundum: s
ut saluetur mundꝰ ꝑ ipsum. Et ĩ epła¬

Expanded text:
aecipienda sit, sine qua non possunt prodesse aecipienda sit, sine qua non possunt prodesse caetera bona, et quae non potest haberi sine caeteris bonis, quibus homo efficitur bonus. 2. Pro hac autem dilectione patienter debemus etiam mundi odia sustinere. Necesse est enim ut nos oderit, quos cernit nolle quod diligit. Sed plurimum nos de seipso Dominus consolatur, qui cum dixisset, Haec mando vobis, ut diligatis invicem; adjecit, atque ait, Si mundus vos odit, scitote quoniam me priorem vobis odio habuit. Cur ergo se membrum supra verticem extollit? Recusas esse in corpore, si non vis odium mundi sustinere cum capite. Si de mundo, inquit, essetis, mundus quod suum erat diligeret. Universae utique hoc dicit Ecclesiae, quam plerumque etiam ipsam mundi nomine appellat: sicut est illud, Deus erat in Christo, mundum reconcilians sibi . Itemque illud. Non venit Filius hominis ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum . Et in Ep
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓph̾ete. Hic est fructꝰ nr̃. De fructu
itaq nobis mandans. hec mando inqͥt
uobis: ut diuigatis inuicẽ. Unde ⁊ apłs
paulus. cum contra opera carnis cõmen¬
dare fructum sp̃c uellet: a capite hoc po¬
suit. Fructꝰ inquit sp̃c. est caritas. ac
deinde cetera tanqͣm ex isto capite exor¬
ta. et religata contexuit: q̃ sunt. gaudi¬
um. pax. longanimitas. bonitas. benig
nitas. mansuetudo. contiuentia. le iiii.¬
us autẽ bene gaudet. qui bonũ nõ
diligit unde gaudet Quis pacem
ueram nisi cum illo potest habere quẽ
uẽracit̾ diligit. Quis ẽ longanimis ĩ
bono ꝑseuerando. manendo: nisi ferueat
cliligendo : Quis ẽ benignꝰ. nisi diligat
cui opitulatur: Quis bonus. nisi diligẽ¬
do efficiatur. Quis salubrit̾ fidelis: nisi
ea fide que ꝑ dilectionẽ operatur : Quis
utilit̾ mansuctꝰ: cui ñ dilectio moderetꝰ.
Quis ab eo continet unde turbatꝰ: nisidi¬
Derito ituq magist̾ bonus. dilectionẽ
sic ser commendat. tanquã sola p̃¬

Expanded text:
e : hic est fructus noster. De fructu itaque nobis mandans, Haec mando, inquit, vobis, ut diligatis invicem. Unde et apostolus Paulus, cum contra opera carnis commendare fructum spiritus vellet, a capite hoc posuit, Fructus, inquit, spiritus charitas est: ac deinde caetera tanquam ex isto capite exorta et religata contexuit, quae sunt, gaudium, pax, longanimitas, benignitas, bonitas, fides, mansuetudo, continentia . Quis autem bene gaudet, qui bonum non diligit unde gaudet? Quis pacem veram, nisi cum illo potest habere quem veraciter diligit? Quis est longanimis in bono perseveranter manendo, nisi ferveat diligendo? Quis est benignus, nisi diligat cui opitulatur? Quis bonus, nisi diligendo efficiatur? Quis salubriter fidelis, nisi ea fide quae per dilectionem operatur? Quis utiliter mansuetus, cui non dilectio moderetur? Quis ab eo continet unde turpatur, nisi diMerito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola pr
Abbreviated transcription (Latin):
mis quomodo se diigat mundꝰ ꝑditionis
aui odit mundum redemptionis. diigit
seurios faisa duectone ñ ueni Pinde fat¬
falso se diligit. ⁊ uere odit. Qͥ enim dili¬
git iniquitatẽ odit animã suã. Sed di¬
ligere se dicitur. qm̃ iniquitatẽ quia
iniquiis ẽ diligit. ⁊ rursus odisse se dici¬
tur: qm̃ qd̾ ei nocet hoc diligit. Odit er¬
go in se naturam: diligit uicium. Odit
qd̃ factꝰ est ꝑ dei bonitatẽ: diligit qd̾ in
eo factum ẽ ꝑ liberam uoluntatẽ eũng¬

Expanded text:
ur quomodo se diligat mundus perditionis, qui odit mundum redemptionis; diligit se utique falsa dilectione, non vera. Proinde falso se diligit, et vere odit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam . Sed diligere se dicitur, quoniam iniquitatem qua iniquus est diligit: et rursus odisse se dicitur, quoniam quod ei nocet, hoc diligit. Odit ergo in se naturam, diligit vitium: odit quod factus est per Dei bonitatem, diligit quod in eo factum est per liberam voluntatem. Un
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i fratrib ꝑ omnẽ ytaliam ĩ dño
eternã salutẽ. In diuinis uoluminib reus
subscribitur: qui ñ studuerit dare gratis
qd̾ ipse gratis accepit. Quicquid enim do
guitur: cum uoluerit tradere omnibus
qd̾ ipse non celandum acceperit. Unde ⁊¬
psalmegraphꝰ uates canit. Iusticiã tuã
ñ abscondi in corde meo: ueritatẽ tuã ⁊
salutare tuum dixi. Non celaui miscd̃iam¬
tuam. ⁊ u̾itatẽ tuam in concilio multorũ.
Et ꝓ hoc opere quasi uicissitudinẽ a deo
postinans adiecit. Tu autẽ dñe. ne elon¬
ges miscdiam tuam a me. Quasi diceret.
sicut ego feci alios miscd̾iam inuenire. ita
et ipse ñ patiaris longe fieri miscd̃ias tu¬
ꝑiamus ergo cur ista p̃misimꝰ. ⁊ urõs
acumos qui de deo sentitis ⁊ creditis
de muentione scõrum corporum ad lecici

Expanded text:
sti fratribus per omnem Italiam in Domino aeternam salutem. 1. In divinis voluminibus reus subscribitur, qui non studuerit dare gratis, quod ipse gratis accepit; quidquid enim Eccguitur, cum noluerit tradere omnibus, quod ipse non celandum acceperit. Unde Psalmographus vates canit: Justitiam tuam non abscondi in corde meo: veritatem tuam et salutare tuum dixi. Non celavi misericordiam tuam in concilio multorum . Et pro hoc opere quasi vicissitudinem a Deo postulans adjecit: Tu autem, Domine, ne elonges misericordiam tuam a me . Quasi diceret Deo: sicut ego feci alios misericordiam invenire, ita et ipse non patiaris longe fieri misericordias tumus ergo cur ista praemisimus, et vestros animos qui pie de Domino sentitis et creditis, de inventione sanctorum corporum ad laetiti
Abbreviated transcription (Latin):
tum afferatis ⁊ fructꝰ ur̃ mancat. ut quod¬
cunq petieritis patrẽ in nomine meo det
uobis. De quib uerbis iam qd̵ dedit do¬
minus nos disseruisse meminiscis. Hieati¬
tem dicit. sequenti scilicet lectione. qͣmͣ
modo cum recitaret᷑ audistis. Hec mau¬
do uobis ut diuigatis inuicẽ. Ac ꝑ hoc in¬
telligere debemus. hunc ẽẽ fructum nr̃m
eatis. ⁊ fructum afferatis: ⁊ fructꝰ uest̾¬
adcunq petieritis patrẽ in nomine
meo. det uobis. tunc utiq dabit nobis. si
diligamus inuicẽ. cum et hoc ipsũ ip̃e dede¬
rit nobis qui nos el egit ñ habenteᷤ fruc¬
tum. quia ñ eum nos elegeramꝰ:. ⁊ posu¬
it nos. ut fructum afferamꝰ. hoc rn est
inuicem diligamus. Quem fructũ sine
illo afferre non possumus : sicut palini¬
tes sine uite facere nichil possunt. Cari¬
tas ergo est fructus nr̃. quam definit
apłs. de corde puro. ⁊ conscientia bona. ⁊
fide non ficta. Hac diligimnis inuicẽ: hac
diligimus dm̃.
eqr enun uera dilectione diugeremꝰ

Expanded text:
odcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. De quibus verbis jam nos quod Dominus dedit, disseruisse meministis. Hic autem dicit, sequenti scilicet lectione, quam modo cum recitaretur, audistis: Haec mando vobis, ut diligatis invicem. Ac per hoc intelligere debemus hunc esse fructum nostrum eatis, et fructum afferatis, et fructuodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis: tunc utique dabit nobis, si diligamus invicem; cum et hoc ipsum ipse dederit nobis, qui nos elegit non habentes fructum, quia non eum nos elegeramus; et posuit nos ut fructum afferamus, hoc est, invicem diligamus: quem fructum sine illo habere non possumus, sicut palmites facere sine vite nihil possunt. Charitas ergo est fructus noster, quam definit Apostolus, de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta . Hac diligimus invicem, hac diligimus Deum. Neque enim vera dilectione diligeremus
Abbreviated transcription (Latin):
habeo amatorẽ: qui numio zelo custo¬
dit corpus meum. Hic si ul̾ leuiter
senserit qd̃ tu me polluto amore con¬
tingas: statim circa te suũ furorẽ ex¬
agitat. ⁊ amittes florẽ tue gratissime
tamq custodias. ita te quoq diliget si¬
gelum: et si ꝓbauero qd̃ uere angelꝰ
sit. faciam qd̃ hortaris. Si aũt uirũ
alterum diligis: et de ⁊ illum gladio

Expanded text:
habeo amatorem, qui nimio zelo custodit corpus meum; hic, si vel leviter senserit quod tu me polluto amore contingas, statim circa te furorem suum exagitat et amittes florem gratissimae eam custodias, ita te quoque diliget sigelum et si probauero quod uere angelus sit, faciam quod hortaris. Si autem uirum alium diligis et te et ipsum gladio
Abbreviated transcription (Latin):
medio ut erat campo cunctos imposica
unu̾isis manu. cathecuminos fecit. cũ
quidẽ ad nos conu̾sꝰ dice̾t ñ rrationa¬
bilit̾ in campo cathecuminos fieri. ubi
solent martyres consecrari uicisti inqͥt
postumianꝰ galle uicisti. Non utiq me
qui martimi sum potiꝰ assertor. ⁊ qͥ hec
omnia de illo uiro. ⁊ sciui semꝑ ⁊ credi¬
di: sed heremitas om̃s. anachoretasq
uicisti. Nemo enim illoꝵ. sicut marcinꝰ
hunc iste sulpiciꝰ apłis comparat ⁊ pro¬
phecis. quem ꝑ omnia illis eẽ consimi¬
lem fidei uirtꝰ. ac uirtutũ oꝑa testant᷑.¬

Expanded text:
medio ut erant campo, cunctos inposita medio ut erant campo, cunctos inposita uniuersis manu catechumenos fecit, cum quidem ad nos conuersus diceret, non inrationabiliter in campo catechumenos fieri, ubi solerent martyres consecrari. Vicisti, inquit Postumianus, Galle, uicisti, non utique me, qui Martini sum potius adsertor et qui haec omnia de illo uiro et sciui semper et credidi, sed eremitas omnes anachoretasque uicisti. nemo enim illorum, sicut Martinus hunc iste Sulpicius apostolis conparat et prophetis, quem per omnia illis esse consimilem fidei uirtus ac uirtutum opera testant
Abbreviated transcription (Latin):
ensit hic marcinus operandũ. ⁊ au¬
uuntiante sp̃n sibi totꝰ infremur
nec mortale sonans. uerbũ dei gentibz
p̃dicabat: sepiꝰ ingemiscens. cur tanta
credibilis circundederat multitudo. mu¬
uer quedam cuiꝰ filius paulo ante defe¬
cerat: corpꝰ exanime beato uiro ꝓtensis
manib cepit offerre dicens. Scimꝰ qͥa
amicꝰ dei es: restitue michi filiũ r. eũ.
quia unicꝰ mͥ ẽ. Iunxit se cet̾a multitu¬
do. ⁊ matris p̾cib acclamabat. Tum
marcinus uidens ꝓ expectantiũ salute
ut postea nobis ipse dicebat conseqͥ se poᷤ¬
se uirtutẽ: defuncti corpꝰ ꝓpriis manib¬
ipse accepit. Et cum expectantib cunctis.
genua flexisset: ubi consũmata oratione
surrexit. uiuificatũ paruulũ matri reᷤ¬
um uero multitudo omnis in celũ
clamore sublato. xp̃m dm̃ fateri. poᷤ¬
tremo cuncti cat̾uatim ad genua beati
uiri ruere ceperunt: fidelit̾ postulanteᷤ.
ut eos faceret xpĩanos. Nec cunctatꝰ. ĩ

Expanded text:
ensit Martinus operandum et adensit Martinus operandum et adnuntiante sibi spiritu totus infremuit, nec mortale sonans uerbum Dei gentilibus praedicabat, saepius ingemescens, cur tanta credibilis circumdederat multitudo, mulier quaedam, cuius filius paullo ante defecerat, corpus exanime beato uiro protensis manibus coepit offerre dicens: scimus quia amicus Dei es: restitue mihi filium meum, quia unicus mihi est. iunxit se cetera multitudo et matris precibus adclamabat. tum Martinus uidens pro expectantium salute, ut postea nobis ipse dicebat, consequi se posse uirtutem, defuncti corpus propriis manibus accepit: et cum spectantibus cunctis genua flexisset, ubi consummata oratione surrexit, uiuificatum paruolum matri redum uero multitudo omnis in caelum clamore sublato Christum Deum fateri, postremo cuncti cateruatim ad genua beati uiri ruere coeperunt, fideliter postulantes ut eos faceret Christianos. nec cunctatus, in
Abbreviated transcription (Latin):
uliꝰ prius gesta innotuere mundo: neq
potuere celari. sed innumerabilia ẽẽ dicũ¬
tur: q̃ dum iactantiam uitat. occultauit:
quippe qui humanã substantiã suꝑgres¬
sus uirtutis sue conscientia mundi glo¬
riam caicans. orlo teste frueret᷑ Quod
uerum ẽẽ uł ex hiis q̃ comperta nõbis
sunt nec latere potuerunt possumꝰ esti¬
mare
iquidẽ ante ep̃atũ duos moriuos.
uite restituit. qd̃ liber tuus pleniꝰ
miror. unũ tantũmodo suscitauit. Cuiꝰ
rei ego testis sum: si tam̃ nichil de minꝰ¬
i doneo teste dubitatis. Idipsũ aũt qͣlt
gestum sit explicabo. fuerat causa nes¬
cio qua carnotum oppidum pecebamꝰ
Int̾ea dum uicum quendã habitantiũ
multitudine freq̃ntissimũ p̃terimꝰ: obui¬
am nobis ĩmanis turba ꝓcessit: q̃ erat
tota gentiliũ. Nam nemo in illo uico no¬
uerat xp̃m. Uerũ ad famã tanti uiri:.
campos om̃s late patentes. confluentiũ
multitudo contexerat.Lectio. uit¬

Expanded text:
llius prius gesta innotuere mundo neque llius prius gesta innotuere mundo neque potuere celari, sed innumerabilia esse dicuntur, quae dum iactantiam uitat, occuluit neqquippe qui humanam substantiam supergressus, uirtutis suae conscientia mundi gloriam calcans, caelo teste frueretur. quod uerum esse uel ex his, quae conperta nobis sunt nec latere potuerunt, possumus aestimare, siquidem ante episcopatum duos mortuos uitae restituerit, quod liber tuus pleniusmiror, unum tantummodo suscitarit. cuius rei ego testis sum, si tamen nihil de idoneo teste dubitatis. id ipsum autem uobis, qualiter gestum sit, explicabo. fuerat causa nescio qua Carnotum oppidum petebamus. interea, dum uicum quendam habitantium multitudine frequentissimum praeterimus, obuiam nobis inmanis turba processit, quae erat tota gentilium: nam nemo in illo uico nouerat Christianum. uerum ad famam tanti uiri campos omnes late patentes confluentium multitudo contexerat. s
Abbreviated transcription (Latin):
se satis uł sola conscientia. dedisse pe¬
narũ. satisq intellexisse qmͣ eosdem
ipsos uiuos absorbere t̾ra potuisset:
uł ip̃i potiꝰ amissis sensib immobilẽ
saxorũ naturam rigescere debuissent:
sicut affixa locis quib steterant ium̃¬
ta uidissent: orare se atq obsecrare. ut
indulgeret sceleri ueniã: et copiã p̃sta¬
ret abeundi. Senserat etiam priꝰqm accͦ¬
rerent uir beatꝰ illos teneri: nobisq id
ante iam dixerat. Ueniã tam̃ clem̃ter
indulsit: eosdẽq abire ꝑmisit. anima¬
lib restitutis. ectio.¬
llud autẽ animadu̾ti sepe sulpici mar¬
tinum dicere solitum. neqͣquã sibi in
ep̃atu eam uirtutũ grãm suppetisse: qͣm
priꝰ se habuisse meminisset. Qd̃ si uerũ
est ĩmo quia uerũ est: conic̾e possumꝰ
qnta fuerunt illa q̃ monachꝰ operatꝰ ẽ:
⁊ q̃ teste nullo solꝰ exercuit: cum tan¬
ta illum in episcopatu signa fecisse sb̾
oculis omniũ uiderimꝰ. Multa quidem

Expanded text:
 satis se uel sola conscientia dedisse poe satis se uel sola conscientia dedisse poenarum satisque intellexisse, quam eodem ipsos uiuos absorbere terra potuisset, uel ipsi potius amissis sensibus in inmobilem saxorum naturam rigescere debuissent, sicut adfixa locis quibus steterant iumenta uidissent: orare se adque obsecrare, ut indulgeret sceleris ueniam et copiam praestaret abeundi. senserat etiam, priusquam occurrerent, uir beatus illos teneri, nobisque id ante iam dixerat: ueniam tamen clementer indulsit eosdemque abire permisit, animalibus restitutis. Illud autem animaduerti saepe, Sulpici, Martinum tibi dicere solitum, nequaquam sibi in episcopatu eam uirtutum gratiam suppetisse, quam prius se habuisse meminisset. quod si uerum est, immo quia uerum est, conicere possumus, quanta fuerint illa, quae monachus operatus est et quae teste nullo solus exercuit, cum tanta illum in episcopatu signa fecisse sub oculis omnium uiderimus. multa quidem
Abbreviated transcription (Latin):
pariter in uerbera: consumit gallicaᷤ
mulaꝵ pena mastigias. Tota rapit᷑
silua de ꝓximo: trabib ium̃ta tundũ¬
tur. Sed nichil penitꝰ seue manꝰ age¬
bant: uno eodemq in loco stabant
fixa simulachra. Quid agerent infeliceᷤ
homines nesciebant : nec iam ult᷑ dis¬
simulare poterant. qͥn q̃mlibet brucis
pectorib agnoscerent. diuino numine
se teneri.
andem ergo in se regressi ceper̃t q̃re¬
re quis ille eẽt. quẽ in eodẽ loco
ante paululũ cecidissent. Tunc ꝑcunc¬
tantes cognoscunt ex uiantib marti¬
num a se tam crudelit̾ u̾beratũ. Tum
uero apparet omnibz causa manifes¬
ta: nec ignorare iam poterant. quin
ob illiꝰ uiri iniuriã teuerent᷑  Igit᷑ om¬
nes nos rapidis passib consecuntꝰ: cõ¬
scu facti. ac meriti pudore confusi. flen¬
tes. ⁊ puluere quo seipsi fedauerant
caput atq ora consꝑsi. aute martimi
se genua ꝓuoluunt. ueniam p̃cantes:
et ut eos abire sineret postulantes:¬

Expanded text:
pariter in uerbera: consumit Gallicas mularum poena mastigias. tota rapitur silua. de proximo, trabibus iumenta tunduntur, sed nihil penitus saeuae manus agebant: uno adque eodem in loco stabant fixa simulacra. quid agerent infelices homines nesciebant, nec iam ultra dissimulare poterant, quin quamlibet brutis pectoribus agnoscerent, diuino numine se teneri.andem ergo in se regressi coeperunt quaerere, quis ille esset, quem in eodem loco ante paululum cecidissent, cum percontantes cognoscunt ex uiantibus, Martinum a se tam crudeliter uerberatum. tum uero apparere omnibus causa manifesta, nec ignorare iam poterant, quin ob illius uiri iniuriam tenerentur. igitur omnes rapidis nos passibus consequuntur. conscii facti ac meriti, pudore confusi, flentes et puluere, quo se ipsi foedauerant, caput adque ora conspersi, ant Martini se genua prouoluunt, ueniam precantes et ut eos abire sineret postulantes:
Abbreviated transcription (Latin):
ihͥu xp̃e seminator casti consilii. suscipe
seminũ fructꝰ. quos in cecilia seminasti.¬
la tua qͥuasi oiuis tͥ argum̃tosa ueser¬
uit. Nam sponsum quem quasi leonẽ¬
ferocẽ accepit. ad te quasi agnum mã¬

Expanded text:
silii, suscipe seminum fructus, quos in Caeciliam seminasti.la tua, quasi ovis apis tibi argumentosa deservit. Vers. Nam sponsum quem quasi leonem accepit, tibi quasi agnum man
Abbreviated transcription (Latin):
Sus homo uenturũ me ad domũ tu¬
am ꝓmittere. sine dubio minidares ea.
superfiua proiceres: ã erant necessaria
p̃purares. Ds ad cor tuum imit uenire. ⁊¬
piger es domum tucã mundare. Omnia
uicia mimica sunt deo. ⁊ ideo ip̃o auxili¬
ante ꝓree illa: si uis suscipere xp̃mi: Niõ
eim amat ds̃ habitare cum auaritia
ĩmunda: sordida et insatiabili:. cui infi¬
deles homines seruire uolunt. ⁊ dm̃ uide¬
tu ergo munda cor tuũ. Potes id
sigere. id operari: ut xp̃c mundet u¬
bi maneat. Roga et supplica. humiliare.
uidi scripturam dicentẽ. D̾s superbis re¬
ipsum uadis. ⁊ ad ipsum peruenis. Ete¬
nim tibi eterua uita assumpsit. qd̾ ñ enit
n amisit qd̃ erat. Ipsiꝰ ergo milediã dep¬
cemur: ut nobis fidem rectã et intellec¬
tum ipsi placitũ ad exercenda bona oꝑa
concedut: qd ipse p̾sture dignetꝰ qui cũ¬

Expanded text:
domum tuam promitterem, sine dubio mundares eam, superflua projiceres, quae erant necessaria praeparares: Deus ad cor tuum venire vult, et piger es ei domum mundare? Omnia vitia inimica sunt Deo; et ideo ipso auxiliante projice illa, si vis excipere Deum. Non enim amat Deus habitare cum avaritia immunda, sordida et insatiabili, cui infideles homines servire volunt, et Deum videtu ergo munda cor tuum. Si potes, id age, id operare, ut Christus mundet ubi maneat. Roga, supplica, humiliare: audi Scripturam dicentem, Deus superbis reipsum vadis, et ad ipsum pervenies. Etenim tibi aeterna via assumpsit quod non erat, non amisit quod erat. Ipsius ergo misericordiam deprecemur; ut nobis fidem rectam et intellectum sibi placitum ad exercenda opera bona concedat: quod ipse praestare dignetur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
re petrum: sed docentẽ non fugientẽ fũ
tione actuum apłorum cum recita¬
retur audiuimꝰ celesti uoce ꝓstratꝰ est.
Dum furit ad caulas in lupina rabie exo¬
sum sibi nomen innocentis agni ꝑsequi¬
tur. Dum querit discerpere aut uexare
gregem: audiuit altisonã uocem. Saule
saule: quid me ꝑsequeris: Quid frustͤ
insanisti cõt᷑ nomen meum. ⁊ occidisti
martyrem ineum: Olim quidẽ debui ꝑde¬
re te s stephanus martyr m̃s orauit ꝓ
te. Et ille. quis es domine: Et dñs ad

Expanded text:
re Petrum; sed docentem, non fugientem. Fugre Petrum; sed docentem, non fugientem. Fugtione Actuum Apostolorum, cum recitaretur, audivimus, coelesti voce prostratus est. Dum furit ad caulas lupina rabie, dum exosum sibi nomen innocentis Agni persequitur, dum quaerit discerpere aut vexare gregem, audivit altisonam vocem, Saule, Saule, quid me persequeris? Quid frustra insanisti contra nomen meum, et occidisti Martyrem meum? Olim quidem debui perdere te; sed Stephanus meus oravit pro te. Et ille: Quis es, Domine? Et Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ilioli mei audite nos: ⁊ li pauli. Le¬
berate uos. Currite ꝓ uobis: ut nobi
p̃stetis et uobis. Commune erit gaudiũ
nr̃m si uos uiderimꝰ induere xp̃m iuueneᷤᷤ
⁊ uirgines. senes. cum iuniorib. ad głam
festinantes. Mater nr̃a. pariendo ũ discer¬
uit etates. Ipsa genuit petrum ⁊ omnes
fieret agnus.
am̃ natꝰ ẽ saulus: creuit ⁊ factꝰ ẽ¬
intignus. Baptizatꝰ ẽ a matre illu¬
minatꝰ est a patre: et cepit uelle petrũ
uidere. Et cum quereret petrum ual¬
de uidere: magis eum cepit petrꝰ tini̾e
saulꝰ eum quereret. Noli timere be¬
Osc̃e petre bñdic patrem et suscipe fratrẽ.
⁊ habebis cum quo defendere possis ma¬
trem. O beate petre: quia conu̾sꝰ ẽ saulꝰ
miraris: qualis es tu erit et ipse talis.
et unus uobis erit natalis. Lect iiii.¬
Du illum fecit ex saulo paulum: ipse¬
te fecit ex simone petrum. Unus uos
houorauit: unus uos doronabit. Muta¬
uit perlecutorẽ: mutauit ⁊ piscatorem.
uit honore. Ueni sancte paule: ueni seq̃¬

Expanded text:
ilioli mei, audite nos, et liberate vos. Currite pro vobis, et nobis praestatis et vobis. Commune erit gaudium nostrum, si vos viderimus induere Christum. Juvenes et virgines, seniores cum junioribus ad gratiam festinent: mater nostra pariendo non discernit aetates. Ipsa genuit Petrum, ipsa gefieret agnus. Tanquam natus est Saulus, crevit, et factus est magnus. Baptizatus est a matre, illuminatus a Patre; et coepit velle Petrum videre: et cum quaereret eum valde videre, magis eum Petrus coepit timere. Saulus eum quaereret. Noli timere, beancte Petre, benedic Patrem, et suscipe fratrem; et habes cum quo possis defendere matrem. O beate Petre, quia conversus est Saulus, miraris; qualis es tu, erit et ipse talis, et unus vobis erit Natalis. Qui fecit ex Saulo Paulum, ipse fecit ex Simone Petrum. Unus vos honoravit, unus vos coronabit. Mutavit persecutorem, mutavit et piscatorem; vit honorem. Veni, sancte Paule, veni, seque
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Tunc enim cum deo iudices ueniunt.
qui nune ꝓ deo inuiste iudicantur. Tunc eo¬
rum lux tanto latus emicat: qͣnto eos
manus ꝑseq̃ntium duriꝰ angustat. Tunc
repioborum oculis patescit qd̾ celesti pote¬
tate subnixi sunt. qui t̾rena omnia sponte
reliquerunt. Unde electis sus ueritas di¬
cit. uos qui secuti estis me: in regeneratio¬
ne cum sederit filius hominis in sede ma
iestatis sue. sedebitis et uos suꝑ sedes duo¬
decim. iudicantes duodecĩ trib isrł. Te
eq enim plusquã duodecĩ iudi¬
ces illa int̾ni consessus curia ñ habe¬
bit. s nimirũ duodenario numero qnͣtitaᷤᷤ
uniuersitatis exprimitur: quia quisquis
stimulo diuini amoris excitatꝰ. hic posses¬
sa reliquerit: illic ꝓculdubio culm̃ iudi¬
ciarie potestatis obtinebit: ut simul tũc
cum iudice iudex ueniat: qui nunc con¬
sideratione iudicii sese spontanea pauper¬
tate castigat. Hinc ẽ enim qd̃ de sc̃e ec¬
clesie sponso ꝑ salomonẽ dicitꝰ. Nobilis

Expanded text:
nc enim cum Deo judices veniunt, qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto eos nunc manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt qui terrena omnia sponte reliquerunt. Unde electis suis Veritas dicit: Vos qui secuti estis me, in regeneratione, cum sederit Filius hominis injestatis suae, sedebitis et vos super duodecim sedes, judicantes duodecim tribus Israel . Quid enim? Plusquam duodecim judices illa interni confessus curia non habebit? Sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis stimulo divini amoris excitatus hic possessa reliquerit, illic proculdubio culmen judiciariae potestatis obtinebit. Ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae Sponso per Salomonem dicitur: Nobilis
Abbreviated transcription (Latin):
celo sedenti : Nam dicit᷑ ananie. Accede
ad cum. ⁊ signa eum caractere meo: mul¬
ta enim patietur ꝓ nõie meo. Et mle. Do
pidares. si forti manu ñ eẽt cui mili¬
tares. Ideo ꝓsternitur suꝑbia: ut eriga¬
pimus habere p̃dicatorẽ: quẽ habuimꝰ¬
ꝑsecutorẽ. Deniq cepit p̃dicare xp̃m.
cui ante resistebat: paratꝰ pati ꝓ eo contͣ
quẽ ante pugnabat. Patitͫ paulꝰ. qd̾ fe¬
cerat saulus.
auiꝰ lapidauit. paulꝰ lapidatꝰ est.
Saulꝰ xp̃ianos uirgis affecit: pau¬
lus ꝓxp̃o quinquies qͣdragenas una mi¬
nus accepit. Saur persecutꝰ ẽ eccłiã dei:
paulꝰ sũmissꝰ ẽ in sporta. Sauiꝰ uinxit:
re numerum xp̃ianorũ: etiam ipse acces¬
sit ad numerum confessorũ. Et dũ inferc
aliis necem: suscepit ipse ꝓ eo mortem.
Dum intrat lupꝰ rapax in stabulũ pecu¬
dis: subito et ipse factꝰ ẽ ouis. Itaq qͥs
iam desperet de magnitudine crimiis:
aut de humilitate generis: Nam beatis¬

Expanded text:
Nam dicitur Ananiae: Accede ad eum, et signa eum charactere meo: multa enim patietur pro nomine meo. Et ille: Dompidares, si fortis manu non esset cui militares. Nam ideo prosternitur supimus habere eum praedicatorem, quem habuimpersecutorem. Denique coepit praedicare Christum, cui antea resistebat; paratus pati pro eo, contra quem antea pugnabat. Patitur Paulus quod fecerat Saulus. Saulus lapidavit; Paulus lapidatus est. Saulus Christianos virgis affecit; Paulus pro Christo quinquies quadragenas una minus accepit. Saulus persecutus est Ecclesiam Dei; Paulus submissus est in sporta. Saulus vinxit;re numerum Christianorum, etiam ipse accessit ad numerum confessorum. Et dum infert aliis necem, suscepit ipse pro Christo mortem. Dum intrat lupus rapax in stabula pecudis, subito et ipse factus est ovis. Itaque quis jam desperet de magnitudine criminis, aut de humilitate generis? Nam beatis
Abbreviated transcription (Latin):
noui hominis felix eccłie fuidam̃tũ. dig¬
naq edificatione illiꝰ petra. que infernales
leges ⁊ tartari portas. ⁊ om̃ia mortiᷤ claus¬
tra dissoluerat. O beatꝰ celi ianitor. cuius
arbitrio claues et̾maditꝰ traduntꝰ: cuiꝰ
t̾restri iudicio p̃indicata auctoritas fit ĩ
celo: ut que in t̾ris aut ligata suit aut

Expanded text:
novi nominis felix Ecclesiae fundamentum, dignovi nominis felix Ecclesiae fundamentum, dignaque aedificatione illius petra, quae infernas leges, et tartari portas, et omnia mortis claustra dissolveret! O beatus coeli janitor, cujus arbitrio claves aeterni aditus traduntur, cujus terrestre judicium praejudicata 750 auctoritas sit in coelo: ut quae in terris au