comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Catus igitur g̾mari
parisiorum pontifex.
territorii augustudimensis
indigena pat̾re elentherio.
matrec eusebia honestis
honoratis q parentib ꝓcre-¬

Expanded text:
atus igitur Germanus Parisiorum pontifex, territorii Augustidunensis indigena, patre Eleutherio, matre quoque Eusebia, honestis honoratisque parentibus procre
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Remoneatur hic nefa¬
rius ne aures nostre diucius
ꝯuiciis exasperentur. Cũts
remoueretur sanctus naza
rius exclamauit noce mag¬
na dicens. domine ihͥu xp̃e

Expanded text:
dixit . remoueatur hic et nefarius . ne aures nostrae di| ucius conuiciis asperentur. Cumque remoueretur . naza| rius . exclamauit uoce magna dicens. Domine ie
Abbreviated transcription (Latin):
nus incolas
occulto deus iudicio eiꝰ
mutroni tradidit feriendos.
Que gens longe lateq ce
dis extendens crudelitatem:
beneuentaniam aggressa
est expugnare ꝓmuciam.¬

Expanded text:
us incolas occultum Dei judicium ejus mucroni tradidit feriendos. Quae gens longe lateque suae caedis extendens crudelitatem, Beneventanam aggressa est expugnare provi
Abbreviated transcription (Latin):
iam ab alio amatore
preuenta sum: qr michi
satis meliora ornamẽta
obtulit. et amulo fidei su¬
e subarrauit me: longe
te nobilior et genere ⁊ dig¬

Expanded text:
am ab alio amatore praeventa sum, qui mihi satis meliora obtulit ornamenta, et annulo fidei suae subarrhavit me, longe te nobilior et genere et dig
Abbreviated transcription (Latin):
mare demones ꝑ mergu¬
minos. Quid nobis et
nobis apłi dei uiui. In in¬
gressu ur̃o fsamis eruri¬
una e de templi ab oriente
quadriga fusilis ex auro.
in qua radiatus sol. ex au¬
ro fusilis consistebat. In alia
silis ex argento. habens
quadrigam bonum siłi
fusillem ex argento. R Isti

Expanded text:
rgumenos: « Quid nobis et vobis, apostoli Dei vivi? in ingressu vestro flammis exuriuna aede templi ab oriente quadriga equorum fusilis ex auro stabat, in qua radietas solis aeque fusilis consistebat. In alia silis ex argento, habens bigam boum fusilem similiter ex argento. Ponti
Abbreviated transcription (Latin):
ciui de reliqiuisti consiliũ
patis et cur indeis ꝯsilia¬
tus es triginta argenteis
uendidisti sanguiriẽ iustũ
et pacis osculum ferebas
cinod in pectore non habe¬
bat dolos. Et pacis. Oinda

Expanded text:
qui dereliquisti consilium pacis; et cum Judaeis consiliatus es, triginta argenteis vendidisti sanguinem justum, et pacis osculum ferebas, quae quam in pectore non habelat impius. Et pacis. Resp.
Abbreviated transcription (Latin):
gelus gabriel in ci¬
uitate galylee cui nom̃
nazarech ad uirginem
desponsatam uiro cuii no¬
men erat ioseph. Aptiri
profecto humane restau¬
racionis principrũ. ut
angelus a deo mitteret᷑
ad nirginem partu ꝯse¬
crandam diuino. qr ꝑdici¬

Expanded text:
civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam viro, cui nomen erat Joseph. Aptum profecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, qui
Abbreviated transcription (Latin):
si tormentis cederent ius¬
sit eos in medio mari preci¬
pites dari. Irmiensis itaq ar¬
tati ponderib pelagi fluctib
dati sunt. ut in loco mundo
inter aquas coronam mar¬

Expanded text:
tis compulsi cederent, jussit eos in medio mari praecipites dari. Immensis igitur arctati ponderibus, pelagi fluctibus dati sunt, et in loco mundo inter aquas coronam mar
Abbreviated transcription (Latin):
cce enim redemptoris
uoce decem nirgines ꝑ
oules dicun tur uirg̾ies
et tamen intra beatitudi¬
iris ianuiã nõ om̃s recep¬
te. Quia ear queda dimi
de uirginitate sua gł̾am
foris expetunt in uasis¬

Expanded text:
cce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ertebat macer cuni¬
parnulo. renitebatur in¬
sans ab utero. Erat ergo
pugna inter mulierem ⁊
iuscera. ledebatur matrona
nec noceratur infancia. Ob¬
luctabatur sarcina ne ge¬
nitrix fieret patricida

Expanded text:
ertabat mater cuparvulo, renitebatur infans ab utero: erat ergo pugna inter mulierem et viscera. Laedebatur matrona, nec nocebatur infantia: obluctabatur sarcina, ne genitrix fieret parricida
Abbreviated transcription (Latin):
Tcus sebastianus uir per
om̃ia xp̃ianissiurus qũe
occultubat militaris ha¬
bitus. et clamidis sue ob-¬
umbrabat aspectus. At uͥ
uidit athiecas dei ĩmenso
certaminis pondere fatiga¬
ri. in medio eornui se obi¬
ciens dixit. O fortissimi mi¬
lites xp̃i o instructissimi di¬
uini preli benatores per
nimiam uirtutem ai¬
mi fortiter ꝑuenistis ad
palm̃a. et munic ꝑ misera
blandimenta coroña depo¬
nitis sempiterña: Discat
fortitudo fide pociuꝰ arma¬

Expanded text:
anus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit: O fortissimi milites Christi, o instructissimi divini praelii bellatores, per nimiam virtutem animi fortiter pervenistis ad palmam, et nunc per misera blandimenta coronam deponitis sempiternam? Discat fortitudo, fide potius arma
Abbreviated transcription (Latin):
alła alsa Sitant nunt
iudei qnomodo nulites custo¬
dientes sepulchrum ꝑdider̃t
regen ad lapidis posicionem
quare non seruabant petr̃a
iusticie aut sepultum redd̾at
aut resurgentem adorant
nobiscum dicentes. Et uod.¬

Expanded text:
s. Dicant nunc Judaei quomodo milites custodientes sepulcrum perdiderunt Regem ad lapidis positionem. Quare non servabant Petram justitiae? aut sepultum reddant, aut resurgentem adorent nobiscum, dicentes: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Thamar uero int̾pretatur
amaritudo. uel cõmutãs si¬
ue palma. Et merito hec oĩa
cõueniũt sancte ecclesie que
amara prius fuit in ydola¬
tria. ⁊ turpi cõuersacione:
sed modo dulcis est ꝑ flecum
cõpunctionis. ⁊ studiũ pri¬
mi laboris.
ec ꝯmutans recte dicit᷑.
qr ex ptntrice ꝯmutata est ĩ
iustam: ⁊ ex ooiosa in amatã
Que paliue recte assimila¬
torie premium
De illa quippe bene ꝑ ꝑsalmi¬
stam dicitur. Instus ut pal¬
ma florebit. sicut cedrus li¬
bani multiplicabitur. Ra¬
ab q laticudo ⁊ fames seu im¬
pecus intexpretatur. Et n¬
t quid in hoc insi sãcte.
ecclesie nobilitas predicat᷑.

Expanded text:
Thamar ergo interpretatur amaritudo, vel commutans, sive palma. Et merito haec omnia conveniunt sanctae Ecclesiae, quae amara prius fuit in idololatria et turbida conversatione, sed modo dulcis est per fletum compunctionis et studium pii laboris. Haec commutans recte dicitur, quia ex peccatrice commutata est in justam, et ex odiosa in amatam. Quae palmae rite assimilatoriae praemium. De illa quippe bene per psalmistam dicitur: Justus ut palma florebit, et sicut cedrus Libani multiplicabitur . Raab quoque latitudo, vel fames, seu impetus interpretatur. Et quid in hoc nisi sanctae Ecclesiae nobilitas praedicatur?
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres nõĩb propͥis sint
posite cur sola nõ noĩetur b̾¬
sabee. s ħ solũ drcitur qd̾ uxor
fuit urye.
gitur ħ ideo putatur. factũ.
qr tres alie supranoĩate licec
crun inose fuerint: in parti¬
b quoq filioꝵ perquos curuit
genealogia nõ solum nõ culpa¬
ri s eciã laudari meruerunt.
ec uero adulterio simł
⁊ homicidio ꝑpecrato: daid
regi genuit filiũ in tãtum
cuspabili cõuigio. ut m̾ito
in saluatoris genealogia ui¬
deatur nõ nominata.
eciã sceleris imanitas me mo¬
retur. dũ uporis tansa occisꝰ
in memoriã renocatur. Mys¬

Expanded text:
mulieres nominibus propriis sint positae, cur sola non nominetur Bersabee, sed hoc solum dicatur quod uxor fuerit Uriae? Igitur hoc ideo putatur factum, quia tres aliae supra scriptae, licet criminosae fuerint, in partubus tamen filiorum, per quos currit genealogia, non solum non culpari, sed etiam laudari meruerunt. Haec vero, adulterio simul et homicidio perpetrato, Davidi regi genuit filium, in tantum culpabili conjugio, ut merito in Salvatoris genealogia videatur non nominata; etiam sceleris immanitas memoretur, dum uxoris causa occisus in memoriam revocatur. Mys
Abbreviated transcription (Latin):
designat. Dono itaq spñali ħ
est septenario facta est eccla
putens sacietatis: quia fcũs
est in ea fons aq̃ salientis in
uitam eternam Sͣ ii¬
Daason autẽ genunt salmõ.
Ipẽ ẽ naasõ prĩceps tribu iuda:

Expanded text:
designat. Dono itaque spirituali, hoc est, septenario, facta est Ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in vitam aeternam . Naason autem genuit Salmon. Ipse est Naason princeps tribus Ju
Abbreviated transcription (Latin):
dis deũ ꝯtẽplatur. ⁊ scd̾m psal¬
nistam festinat manus eiꝰ
dare deo. Hec diffinit. idẽ fir¬
miter in fide ⁊ dilectione dei
persistere decernit.
nde ⁊paulus ait. Certꝰ sũ
enĩ. qr neq mors neq uita ne¬
q angłs. neq principatꝰ. neq
instancia. neq fucura. n for¬

Expanded text:
dis Dominum contemplatur et secundum Psalmistam, festinat manus ejus dare Deo . Haec definit, id est, firmiter in fide et dilectione Dei persistere decernit. Unde et Paulus ait: Certus sum enim, quia neque mors, neque vita, neque angelus, neque principatus, neque instantia, neque futura, n
Abbreviated transcription (Latin):
Isi fallor suscepcio
matutina solis orcũ
orbem radiorũ clarꝰ splen¬
dor illimuinet matutinũ
noctiũ tenebris t̾minũ po¬
nit. Ac resoluta sensim ca¬
ligñi potestate rebus
cunctis facies quedam ac
lum̃e infuriditur. Frat᷑s

Expanded text:
isi fallor, susceptio matutina solis ortum orbem radiorum clarus splendor illuminet, matutinum noctium tenebris terminum ponit; ac resoluta sensim caliginum caecitate, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et
Abbreviated transcription (Latin):
salmi uicesimi
prini qui electꝰ est
seriem decursuri. diligen¬
ter prius debemus inten¬
dere. quid in suꝑscͥpcione
contineat ut cognita eiꝰ
origine intelligentiã ip̃iꝰ
facilius ꝯsequam᷑. et
manifesto capite possint
rectius cetera membra di-¬
stribui. Inscribitur enim
ita. In fineni pro suseeptõ¬
ne matutina psaluꝰ ipsi

Expanded text:
salmi vigesimi primi, qui lectus est seriem decursuri, diligenter prius debemus intendere quid in superscriptione contineat, ut, cognita ejus origine, intelligentiam ipsius facilius consequamur, et manifestato capite, possint rectius membra distribui. Inscribitur enim ita: In finem pro susceptione matutina psalmus ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Er terunt ad me ter¬
gum et nõ faciem. et
in tempore afflictionis
sue dicent. Surge et lib̾a
nos. ubi sunt dii tui qͦs
fecisti tibi: Surgant ⁊ li¬
berent te in tempore affuic¬
cionis tue. Scd̾m nureꝵ
quppe tiuitatũ tuar erãt
dii tui inda. Qͥd uultis me¬
cũ iudicio ꝯtendere: Om̃s

Expanded text:
erterunt ad me tergum, et non faciem, Et in tempore afflictionis suae dicent: Surge, et libera nos. Ubi sunt dii tui, quos fecisti tibi? surgant et liberent te in tempore afflictionis tuae: Secundum numerum quippe civitatum tuarum erant dii tui, Juda. Quid vultis mecum ju
Abbreviated transcription (Latin):
t cum ueluti subuna
materia tenebrarũ
nũidus in confusione iacu¬
erit interuentu matuti¬
no. diuersa nesꝑeum ua-¬
rietate distinguitur. hoc
est cum oĩa ceca fuerrnt:
oculi omniũ reparantur.

Expanded text:
t cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint, oculi omnium reparantur.
Abbreviated transcription (Latin):
acer uimi. et fodientes
nichil inueniraus. Conu̾¬
timus autem nos ad mo¬
numentum illud ubi mo¬
nacho ip̃a nocte apparuerat.
et fodientes inuenimus
tres thecas secundum quod
apparuerat michi secundũ
typim calathorum Uides¬

Expanded text:
acervum, et fodientes nihil invenimus. Convertimus autem nos ad monumentum illud, ubi monacho ipsa nocte apparuerat, et fodientes invenimus tres thecas, secundum quod apparuerat mihi in typo calathorum. I
Abbreviated transcription (Latin):
ł statim beatus dyo¬
Susius turibulum ĩ¬
aili et palmam in manu
tenens. cum prb̾ro ⁊ dyaco¬
no qui in parte staibant ue¬
ut ad me ⁊ dixit m̃. pax te¬
cum frater. noli tunere: nõ
morieris donec ad sedem tu¬
am prospere reuertaris. Sur¬
ge sanus. ⁊ hoc altare ĩ hono¬
pauli qͦs iudes dedica. mis¬
sas gratiarum agens

Expanded text:
 statim beatus Dionysius thuribulum incensi et palmam in manu tenens cum presbytero et diacono, qui in parte stabant, venit ad me et dixit ad me: Pax tecum, frater, noli timere, non morieris, donec ad sedem tuam prospere revertaris; surge sanus, et hoc altare in honoPauli, quos vides, dedica, missas gratiarum agens
Abbreviated transcription (Latin):
uolauit. s parseint autẽ
cus falsos rumores inau¬
ies populares. ob hoc solũ¬
modo mixtũ colloquiũ habe
uoluisset duos fintres. qua¬
tinus filios fratris suos ne¬
potes fac̾ent regnare ꝓ pr̃ẽ.
Tnde ⁊ cełem nũciũ

Expanded text:
olavit. 6. Sparserat autem rtus falsos rumores in aures populares, ob hoc solummodo mutuum colloquium habere voluisse duos fratres, quatinus filios fratris, suos nepotes, facerent regnare pro patre. Unde et celerem nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
diligebat ioseph suꝑ õs
filios suos eo quod ĩsenet¬
tute gemuriss eum. fecitq
ei tunicam pollimitam.
Nidentes autẽ frẽs eiꝰ qd̾
a patre plus cunctis filiis
amaretur. oderant enm
nec pot̾ant ei quicꝙͣ paci-¬
tnͣseunt uenite uer̃idetur
et manus nr̃e non polluant᷑
Caro enim et frat̃ nr est.
tenm et non inuenisset eñ
scissis nestib ꝑgensq ad fra¬
tres ait puer non comparet
et ego quo ibo. Caro.

Expanded text:
diligebat Ioseph super omnes filios suos eo quod in senectute genuisset eum fecitque ei tunicam polymitam videntes autem fratres eius quod a patre plus cunctis filiis amaretur oderant eum nec poterant ei quicquam pacitranseunt; venite, venundetur, et manus nostrae non polluantur; caro enim et frater noster teum, et non invenisset eum, scissis vestibus, pergensque ad fratres, ait: Puer non comparet, et ego quo ibo? Caro.
Abbreviated transcription (Latin):
uod cum patri
suo et fratrib retulisset.
increpauit enm pat̾ et di¬
xit. Qͥd sibi uult hoc somp¬
nũ qd̃ uidisti: Num ego
et mat̾ tua et fratres tui¬
adorabinius te sr t̾ram:
Inuidebant igitur ei fr̾es
sui. pater uero rem tacitꝰ
mei dũ bene tibi fuerit ut
suggeras pharaoni. ut educat
me deisto cartere quia furtim
sublatꝰ sum et hic inrocens
ni lacum nussus sumr u Tres
enim adhuc dies sũt post qͦs
recordabitur pharao ministe¬
rii tui et renocabit te ĩ gͣdum
pristm̃ tunc memento mei.

Expanded text:
uod cum patri suo et fratribus rettulisset increpavit eum pater et dixit quid sibi vult hoc somnium quod vidisti num ego et mater tua et fratres adorabimus te super terram invidebant igitur ei fratres sui pater vero rem tacimei dum bene tibi fuerit, ut suggeras Pharaonem, ut educat me de isto carcere, quia furtim sublatus sum, et hic innocens in lacum missus sum. Vers. Tres enim adhuc dies sunt post quos recordabitur Pharao ministerii tui, et revocet te in gradum pristinum; tunc memento mei.
Abbreviated transcription (Latin):
Pmo itaq ciuiduos fi¬
lios habuisse dicitur de̾ p̃r̃
intelligitur duoꝵ uidelic
genitor populor. et quasi
generis humani stirpiũ
auctorq creator. Maior
eñi filius eos qui ĩ miis
dei ꝑmansere cultura. mi
nor qui usq ad colerita ydo¬
la deum deseruire signifi¬

Expanded text:
mo itaque qui duos filios habuisse dicitur, Deus Pater intelligitur, duorum videlicet genitor populorum, et quasi duarum generis humani stirpium autor atque creator. Major enim filius eos qui in unius Dei permansere cultura; minor, eos qui usque ad colenda idola Deum deseruere signifi
Abbreviated transcription (Latin):
penitenti filio stolaru pͥmari
pariter et anulum na et cal¬
ciamenta illi tribuit celebra¬
mus stollam pͥmam in laua¬
cro et anulum fidei signacu¬

Expanded text:
poenitenti filio stolam primam pariter et annulum; nam et calceamenta ei tribuit. Celebramus stolam primam in lavacro, et annulum fidei signacu
Abbreviated transcription (Latin):
sed ille studiosius ꝯmen
nuilis suis repromisit.
Factum est ut post diesꝰ
aliquot seciueretur iuꝯ¬
modum. Quo ingranes¬
cente ciuitas tota turba¬
bat ad gloriam. et fessum
a laborib dñs inuitat

Expanded text:
sed ille studiosius commesuis famulis repromittit'. 42. Factum est, ut post dies aliquot sequeretur incommodum; quo ingravescente, civitas tota turbabat ad gloriam, et fessum eroam laboribus Dominus invitat
Abbreviated transcription (Latin):
iste cõiuracio est. Et
timorem eius ne timeatis.
neq paueatis. dñm ex̾citu¬
tuum ip̃m sanctificate.
ip̃e pauor ũr et ip̃e t̾ror nr.¬

Expanded text:
iste coniuratio est et timorem eius ne timeatis neque paveatis Dominum exercituum ipsum sanctificate ipse pavor vester et ipse terror
Abbreviated transcription (Latin):
anctimonialis auten
feĩa ꝯ uerba fratris ne¬
gantis audiss ĩsertas digit¬
tis manꝰ suꝑ mẽsam posuit.
et capud ĩ manib oĩpoten¬
tẽ dñui rogat᷑a declinauit
Cmuq leuaret de mẽsa ca¬
pud tarita choruscacionis ⁊
tonitrui mirt᷑. tantaq nũ¬
dacio pluuie erupit. ut neq
uenerabilis benedc̃us neq
frẽs qͥ ꝯeo aderant extͣ loci
liuuĩe quo consederant ped̾e

Expanded text:
anctimonialis autem femina cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum rogatura declinavitue levaret de mensa caput, tantae coruscationis et tonitrui virtus, tantaque inundatio pluviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen, quo consederant, pedem
Abbreviated transcription (Latin):
exacerbauerunt eum ĩ ꝯsi¬
lio suo: et huruiliati sunt
inquitatib suis. Et idit
cum tribularentur: et au¬
diuit oracionem eoꝵ. Et
et penituit eum secundũ
dia: in conspectu ominum
qiui ceperant eos. Paluos
nos fac domine dens nost̾.
⁊ ꝯgrega nos de natiobus.
tuo: et gloriemur ĩ laude
tua. S enedictus dominus

Expanded text:
nt eum in conscilio suo; et humiliati sunt in iniquitatibus suis. Et vidit cum tribularentur, et audivit oracionem eorum. Eet penituit eum secundum dia, in conspectu omnium qui ceperant eos. Salvos nos fac, domine dem noster, et congrega nos de nacionibus, tuo et gloriemur in laude tua. Benedict
Abbreviated transcription (Latin):
disperdiderunt gentes cuaꝰ
dixit dominus illis Et cõ¬
mixti sunt inter gerites:
et didicerunt opera eorum.
et seruierunt sculꝑtilibus
eorum et factum est illis
in scandalum. Et ĩmolane¬
runt filios suos et filias
suas demonis Et effuder̃t

Expanded text:
disperdiderunt gentes, quas dixerat Dominus illis, et commisti sunt inter gentes, et didicerunt opera eorum, et servierunt sculptilibus eorum, et factum est illis in scandalum, et immolaverunt filios suos et filias suas daemoniis, et effuder
Abbreviated transcription (Latin):
eos. Et statuit procellam eiꝰ
in auram et siluerunt flus¬
tus enisEt letati sunt qr
siluerunt: et deduxit eos ĩ
portum uoluritatis eorum.

Expanded text:
alibi: Statuit procellam eius in auram, et siluerunt fluctus eius. Et lętati sunt, quia siluerunt, et deduxit eos in portum uoluntatis eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt memores multi¬
tudinis misericordie tue.
Et irritauerunt ascenden¬
tes in mare. mare rubrum:
et salu auit eos pp̃ nomen
suum: ut notam faceret
potenciara suam. Et intre¬
puit mare rubrum et ex sic¬
catum est: et dedurit eos Ĩ
abyssis sicut in deserto. Et
saiuait eos de man odiẽ¬
tiũ: et redemt eos de mami
inimici Et operuit acrua
tribulantes eos: imus ex his
non remansit Et credider̃t
in uerbis eius: et laudaue¬
runt laudem eius ¶ ito fe¬
cerunt obliti sunt operum
euis : et non sustinuerunt
consilim eiuus Et concu

Expanded text:
fuerunt memores multitudinis misericordiae tuae et inritaverunt ascendentes in mare  mare; Rubrum et salvavit eos propter nomen suum ut notam faceret potentiam suam et increpuit mare Rubrum et exsiccatum est et deduxit eos in abyssis sicut in deserto et salvavit eos de manu odientium et redemit eos de manu inimici et operuit aqua tribulantes eos unus ex eis non remansit et crediderunt in verbis eius et laudaverunt laudem eius cito fecerunt obliti sunt operum eius non sustinuerunt consilium e
Abbreviated transcription (Latin):
in deserto: et temptauerũt
deumi in inacuioso. Et dedͭ
eis peticionem ip̃oꝵ: et misit
saturitatem in animas
eorum Et irritauerunt
moysen in castris: aaron
sanctum domini.  perta
est derra et deglutunt da¬
than: et operuit super cõ¬
gregacionem abyron Et
exarsit igis in synagogͥa
eorum flamina ꝯbuxit
peccatores. Et fecerunt n¬
tulum in oreb: et adoraue¬
runt sculptile Et muta¬
nerunt gloriam suam: ĩ
smmilitudinem nituli come¬
dentis fenp̃  bliti sunt¬

Expanded text:
rto, et tentaverunt Deum in inaquoso. Et dedit eis petitionem ipsorum, et misit saturitatem in animas eorum. Et irritaverunt Moysen in castris, Aaron sanctum Domini. Aperta est terra, et deglutivit Dathan, et operuit super congregationem Abiron. Et exarsit ignis in synagoga eorum, flamma combussit peccatores. Et fecerunt vitulum in Oreb, et adoraverunt sculptile. Et mutaverunt gloriam suam in similitudinem vituli comedentis fenum.
Abbreviated transcription (Latin):
saciauit bonis. Sedentes ĩ
tenebris et mubra mortis:
uinctos in mendicitate et
ferro. Quia exacerbauerũt
elogma dei: et consilurm
altissimi irritauerunt ¶t
humiliatum est in labori¬
b cor eorum: et infirmati
sunt nec fuit qui adiuua¬
ret. Et clamauerunt ad
dominum cum tribularen¬
tur: et de necessitatib eoꝵ

Expanded text:
is. Sedentes in tenebris et in umbra mortis, vinctos in mendicitate et ferro. Quia exacerbaverunt eloquia Dei, et consilium Altissimi irritaverunt. Et humiliatum est in laboribus cor eorum, et infirmati sunt, nec fuit qui adjuvaret. Et clamaverunt ad Dominum cum tribularentur, et de necess
Abbreviated transcription (Latin):
re uicto seculi penis q spͥtis
corporis mortis sacre ꝯpendio
uitã beatam possident. ¶ra¬
dunt᷑ igni martires ⁊ bestia¬
rum dentib armata seuit
unguli tortoris in sani ma¬
nus Uudata pendent iusce¬
ra sanguis sacratus fũdit᷑.
s ꝑmanent ĩmobues uite
spũs exultat in his faius
celun repletur gaudiis.
¶i e nunc redemptor q̃s ut
martir um consorcio uui-¬
gas p̾cantes seruuos in
sempiterna secula. amen.¬

Expanded text:
re victo seculi Penisque spretis corporis Mortis sacre compendio Lucem beatam possident Traduntur igne martires Et bestiarum dentibus Armata sevit vinculis Tortoris insana manus Nudata pendunt viscera Sanguis sacratus funditur Et permanet immobilis Vite Spiritus Exultat in his Filius Celum repletur gaudium Te nunc Redemptor quesumus Ut martirum consortio Iungas precantes servulos In sempiterna secula A
Abbreviated transcription (Latin):
canes et licz idem eis qd̃
cerno pateret hostiũ ut
qui eos ambigeret nemo
nisibilium custodum ad
domicilumm nori paciebã¬
tur eornun uiolari ingͦssu.
Dagobertus citato cursu
suꝑuenit rẽ spectatło dig¬
ña admiratur. stupet. am¬
plectitur. Filie ilxrłm. u̾

Expanded text:
canes, et licet idem eis quod et canes, et licet idem eis quod et cervo pateret ostium, et qui eos abigeret nemo visibilium custodum adedomicilium non patiebantur immundorum violari ingressu.Dagobertus citato cursu pervenit, rem spectaculo dignam admiratur: stupet, amplectitur. Finitimos
Abbreviated transcription (Latin):
Hic cumi adolescencie etatẽ
ut genti francorũ moris ẽ
uenacõnib exceret agere
ceriũi quadam die instituit
Qͥ facile reꝑtus oblatran¬
tib acq certatim insequẽ¬
nicitate cruia ulud animal
fertur. siluas montes q ⁊
si qua occurre fluĩa tͣnsut¬
ande gͦ nictus ad intu
qui catulliacus dicit᷑
se contulit. Hic ab urbe q̃
lutecia siue parisis uocat᷑
quĩq ferme milib abest.
a nerone in xp̃ianos arma
corripuit. primũ memora¬
te urbis episcopum besitis¬
simũ dyonisiur cũ qͦ rusti¬
cum et elentherium quoꝵ
alt p̾sbiter alt̃ diaconus
erat pro xͥ noĩe ĩ prospectu
ip̃ius ciuitatis interemp¬
tos quedã mat̾familias
nocabulo catulla a q̃ e ni¬
co deductum nom̃e dicunt.
qr ꝑalam ño audebat clã
sepulture mandauit.¬
Ignauit tam̃e locum
ut rei geste iunioribz
constaret noticia. S ut ad¬
propositum redeam c̃uus
din huc illucq ꝑ uicũ ob¬
errans edem reatormiũ
martirum ingreditur se¬
q ibi componit᷑. Instabãt

Expanded text:
m adolescentiae aetatem, ut genti Francorum moris est, venationibus exerceret, agere cervum quadam die instituit. Qui facile repertus, oblatrantibus atque certatim insequenernicitate qua illud animal fertur, silvas montesque, et si qua occurrere flumina, transcurergo victus ad vicum qui Catulliacus dicitur se contulit. Hic ab urbe quae Lutecias sive Parisius vocatur quinque ferme milibus abest. ab Nerone in christianos arma corripuit, primum memoratae urbis episcopum beatissimum Dyonisium cumque eo Rusticum et Eleutherium, quorum alter presbiter, alter diaconus erat, pro Christi nomine in prospectu ipsius civitatis interemptos quaedam materfamilias vocabulo Catulla, a qua et vico deductum nomen dicunt, quia palam non audebat, clam sepulturae mandavitignavit tamen locum, ut rei geste iunioribus constaret notitia. Sic propositum redeam, cervus diu huc illucque per vicum oberrans, aedem beatorum martyrum ingreditur, seque ibi componit. Instabant
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem patris mei qͥ ĩ
celis est. ip̃e meus frater et
soror. et mater est. Quibus
nobis uerbis quid ĩmit. nͥ
suis multos ex gentilitate
coligit. et indeam ex cuius
carne est natus ñ agnoscit:
Unde et mater eius it¬
cum quasi non agnoscitur.
foris stare ꝑhibetur. Quia
uidelicet synagoga idcirco
ab auctore suo non recogno¬
scitur. qi legis obsernacionẽ
tenens spiritalem intellectũ
perdidit. et sese ad custodiani
litcere foris fixit. Fideles enĩ

Expanded text:
oluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innusionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
uo iloco ita uastis ru¬
ursus artatur ut cõmeau¬
di facultate subtcta. const
tis pontib mam fieri p̃ti¬
ueris neccessitas impera¬
ret. hudiꝙ tamen ĩminẽ¬
tib saxis. paruus quidem
s auienus irriguis fonti¬
U ampus incłiditur nb
fesi milites legiorls thetes
post laborem tanti yti̾s re¬
sederant.¬

Expanded text:
 loco ita uastis rucursus| ardatur . ut cum eandem facultate subtracta constra| tis pontibus uiam fieri iteneris necessitas imperaret.| Vndique tamen inminentibus saxis . paruus quidem sed “a”| oenus inrigiis fontibus campus includitur ubi fessi mili| tes legionis tebeae post laborem tanti iteneres resederunt
Abbreviated transcription (Latin):
Siur leufredus infra gal¬
lias ebroicensi exortus est.
Sanguinis nobilitate ꝯspi
cia sua cum in uana huius
mundi gloria exertere possi
totam miliciam suam uero
dño regi deuouit. maigis cu
tus ad tͥempꝰ sicut flos fera
florere.

Expanded text:
ir Leutfredus infra Gallias pago Ebrocensi exortus est, sanguinis nobilitate conspicentia sua, cum in vana mundi huius gloria excrescere posset, totam militiam suam Domino vero regi devovit, magis cuptus, ad tempus sicut flos feni florere.
Abbreviated transcription (Latin):
tce in afflictione corꝑis
audiuimus cr item
carnis: audiamus nunc
in compassione proximi
crucẽ mentis. Ait. Qs in¬
firmatur. et ego ñ infir¬
mor: Q̾ͥs scandalizatͣ. et
ego non uror. Re Domine

Expanded text:
cce in afflictione corporis audivimus crucem carnis, audiamus nunc in compassione proximi crucem mentis. Ait enim: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror? Perfe
Abbreviated transcription (Latin):
legib. U̾ Prestet nobis gr̃am
illa que de celo sonuit
suꝑ xp̃m baptizatum ⁊ ad
spũs sc̃ĩ ꝑsone proprie con-¬
gͥruit uia coluiiba ĩ cuius
spetie idem spũs sanictus des¬
cendet suꝑ enudẽ filiũ dei¬
secundũ homine baptizatu.

Expanded text:
a illa quae de coelo sonuit super Christum baptizatum, et ad Spiritus sancti personae proprie congruit illa columba, in cujus specie idem Spiritus sanctus descendit super eumdem Filium secundum ho
Abbreviated transcription (Latin):
A patre emĩ manet eter¬
uitas. in filio equalitas.
ni sp̃u sancto eternitatis
eciualitatis q connexio.
Nnumi omnes in substan¬
cia et essencia omnipotẽtia
et deitate. Sicut eniu ea¬
dem sancta trinitas in se¬
parabilis est in substantia
iniseparabilis est in operib
qnͣuis quidem oꝑa dei qui¬
busdam in ꝑsonis speci-¬
aliter conueniunt.¬

Expanded text:
 manet aeternitas, in Filio aequalitas, in Spiritu sancto aeternitatis aequalitatisque connexio. Unum omnes in substantia, et essentia, omnipotentia, et deitate. 739 Sicut enim eadem sancta Trinitas inseparabilis est in substantia, ita inseparabilis est in operibus, quamvis quaedam opera Dei quibusdam personis specialiter conveniant
Abbreviated transcription (Latin):
Sic sigiũ postulãt quasi
que uiderant signa non
fuerint. S in alio emĩa¬
gelio quid petant plemꝰ
explitatur. uolumꝰ ate sig¬
nũ udere de celo. bel ĩ more
helye ignem de sublimi ne¬
inre cupiebant. nel ĩ simi¬
litudinem samuelis tepore
estino contra naturam lo¬
ti nuuigire torritrna choru¬
scare fulgura imbres rue¬
re quasi non possint ⁊ ma
calũpniari et ditere ex oc¬
cultis et uariis passionib¬
aeris accedisse. Nam qui
calumpniaris ea q̃ oculis
uides. mamitenes utilita¬
te sentis. quid fcurꝰ es de his
q̃ de celo uenerint.Scin¬

Expanded text:
Sic signum postulant, quasi quae viderant, signa non fuerint. Sed in alio Evangelista quid petant plenius explicatur: Volumus 83 a te signum videre de coelo . Vel in morem Eliae ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis, tempore aestivo contra naturam loci mugire tonitrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non possint et illa calumniari, et dicere ex occultis et variis aeris passionibus accidisse. Nam qui calumniaris ea quae oculis vides, manu tenes, utilitate sentis: quid facturus es de his quae de coelo venerint
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine contendas me¬
tuui ne magnitudinis tue
⁊ calamitas ꝙͣ patior instatera.
U̾ Quasi harena maris hec
gramor appareret unde ⁊ u̾ba
mea dolore sunt plena. Et cala¬
mitas R Quare de traxisti
sermonib ueritatis ad in cre¬
pandum uerba componitis et
subuertere nicimiui amicum
ur̃m uerũptamen que cogita¬
tis explete. Umilicia est uita
hominis suꝑ terram ⁊ sicut di¬

Expanded text:
fortitudine contendas mecum, aut magnitudinis tuae calamitas quam patior, in statera! Vers. Quasi arena maris haec gravior appareret; unde et verba mea dolore sunt plena. Et calamitas. Resp. Quare detraxistis sermonibus veritatis? ad increpandum verba componitis, et subvertere nitimini amicum vestrum. Verumtamen quae cogitastis explete. Vers. Militia est vita hominis su
Abbreviated transcription (Latin):
Nocte os meũ perforatur dols¬
ribus ⁊ qui me comedũt uon
dormiunt a multitudine eoꝵ
consuimitur uestimentũ meũ
comparatus sum luco ⁊ assini¬
latus sum fauille ⁊ cinen¬

Expanded text:
Nocte os meum perforatur doloribus, et qui me comedumt non dormiunt. A multitudine eorum consumitur vestimentum. Comparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cine
Abbreviated transcription (Latin):
te os suum omnes inmi¬
ci tui: sibilauerũt ⁊ fren¬
duerunt dentib et dixe¬
runt denorabimus eam.
Au ista est dies crũa expͤ¬
tauimꝰ. inuenimus ui¬
mea electa egote plantaui
quomodo ꝯnersa es in ama¬
ritudine ut me crucifigeres
et barrabam dimitteres.
Ego ciuidem plantaui te ui¬
nea mea electa omne senĩ
uerum. Quomͦ.¬

Expanded text:
te os suum omnes inimici tui; sibilaverunt, et fremuerunt dentibus, et dixerunt: Devorabimus eam: en ista est dies, quam exspectabamus: invenimus, vimea electa, ego te plantavi; quomodo conversa es in amaritudinem ut me crucifigeres, et Barabbam dimitteres? Vers. Ego quidem plantavi te vinea mea electa, omne semen verum. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
Prophe tui uder̃t
tibi stulta et falsa: nec
aperierunt tibi iniqui¬
tatem tuam: ut te ad
penitentiam ꝑnocarẽt.
uiderunt autem tibi-
assũptiones falsas. et

Expanded text:
Prophetae tui viderunt tibi falsa, et stulta, nec aperiebant iniquitatem tuam, ut te ad poenitentiam provocarent: viderunt autem tibi assumptiones falsas, et
Abbreviated transcription (Latin):
qui faciat bonum nõ est
usq ad mũi Gonne sciẽt
omnes qui operantur im¬
qnitatem: qui deuorant
plebem meam ut cybum
panis Deum non inuoca¬
uerunt illic trepidauerũt
timore: ubi non fuit timor
noniam deus dissipaurt
ossa corum qui hominib
placent confusi sunt: qmi
deus sprenit cos Ouis dab
ex syon salutare israel: cũ

Expanded text:
 non est usque ad unum. Nonne scient omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant plebem meam ut cibum panis? Deum non invocaverunt, illic trepidaverunt timore, ubi non fuit timor. Quoniam Deus dissipavit ossa eorum qui hominibus placent, confusi sunt, quoniam Deus sprevit eos. Quis debit ex Sion salutar
Abbreviated transcription (Latin):
algores ⁊iugilias pro xp̃i amo¬
re deliçias compucabat.ꝟba¬
mea. a Affectus inuirus ⁊
grauiter sauciatus affligẽ¬
tibus se deprecabatiur ueniã.

Expanded text:
algores et vigilias, pro Christi amore delicias computabat. Affectus injuriis, et graviter sauciatus, affligentibus se deprecabatur veniam.
Abbreviated transcription (Latin):
senpiterne deus forcicu¬
do çertancium ⁊ martirum
palma. solempnitatem ho¬
diernie diei propicius intue¬
re ⁊ eccłam tuam contimia
faic celebritate letari. ut i¬
tercessione beati prisci mar¬

Expanded text:
sempiterne Deus, fortitudo certandum, et martyrum palma, solemnitatem hodierni diei propitius intuere, et Ecclesiam tuam continua fac celebritate laetari, et intercessione beati
Abbreviated transcription (Latin):
ut palma florebit: sicut
cedrus libani multiplica¬
bitur Clantati in domodo¬
mini. in atrus domus dei
nostri florebunt Adhuc
multiplicabuntur in se¬
necta uberi. et benepatien¬
tes ermit ut annincient.
uoniam rectus domiius
deus noster: et non est miqͥ¬
tas i eo. oo¬

Expanded text:
palma florebit, sicut cedrus Libani multiplicabitur. Plantati in domo Domini, in atriis domus Dei nostri florebunt. Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi, et bene patientes erunt, ut annuntient. Quoniam rectus Dominus Deus noster, et non est iniquitas in eo. CO
Abbreviated transcription (Latin):
Ectio
sancti enurͣagelii que
lecta est fr̃es mei questio¬
ne aninũi pulsat. sẽd
pulsacione sua nim discre¬
cionis indicat. Queri et¬
enim potest cur petrus
qui piscator ante ꝯu̾sio¬
nem fuit: post ꝯuersio¬
nẽ ad piscacionem rediit .
Et cum ueritas dicat. Ne¬
mo mittens manum̃ ad
aratrum et aspiciens
retro:aptus est regno dei.

Expanded text:
Lectio sancti Evangelii quae lecta est, fratres mei, quaestione animum pulsat, sed pulsatione sua vim discretionis indicat. Quaeri etenim potest cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem rediit; et cum Veritas dicat: Nemo mittens manum suam ad aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ram autem et furor̃e
domini dei. nõ ꝑ tur¬
bationẽ mentis oportet
intelligi: sed nim qͣ iustis¬
sime uindicat subiectã
sibi ad ministerium uni¬
uersam creaturam. ł una

Expanded text:
ram autem et furorem Domini Dei non perturbationem mentis oportet intelligi, sed vim qua justissime vindicat, subjecta sibi ad ministerium universa creatura. Pra
Abbreviated transcription (Latin):
ante portain latin̾a rome
qui abepheso iussu domi¬
ciam frĩs tyci. secunda ꝑse¬
cucione gũa ip̃e post uero¬
nem ex̾cuit. ad ur.bẽ romĩa
ꝑductus p̾sente senatu au
porta latinam in ferñens
olei dolium missus est age¬
te hoc imꝑio principe qͥ xp̃i¬
anornu infestissimus ꝑ¬
secutor erat.  Hurtute

Expanded text:
ante portam Latinam Romae, qui ab Epheso, jussu Domitiani fratris Titi, secunda persecutione, quam ipse post Neronem exercuit, ad urbem Romam perductus, praesente senatu, ante portam Latinam in ferventis olei dolio missus est, agente hoc impio principe qui Christianorum infestissimus persecutor erat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
in pathinos insula uele¬
gatur exilio ubi apocalip¬
ergo ip̃nis digña me¬
moriam et pro fide apłica
censtanciam xp̃iaui eccle¬
siam ueneracionem ens
contursum predie nonas
mau. usq hodie faciunt.
C Candidi facti sirit naza¬
rei eis au̾a splendorem deo de¬

Expanded text:
in Pathmum insulam relegatur exsilio, ubi Apocalypgo ipsius dignam memoriam, et pro fide apostolicam constantiam, Christiani ecclesiam, venerationem ejus concursum undecimo. Non Maii usque hodie faciunt. candidi facti sint Nazaraei ejus , splendorem Deo de
Abbreviated transcription (Latin):
mrilituco aute
hic dicta est quia sic̃¬
lec terra uisibilis exfiore
hominẽ nutrit et ꝯtinet
ita illa t̾rã nisibilis int̾i¬
orem hoĩem a cuius t̾re
facie ꝓicit uentus impi¬
uiri. id est suꝑbia que in¬
nam cauens ille
qui mebriatur ab ub¬
tate domus dei et torrente

Expanded text:
militudo autem hinc ducta est; quia ut haec terra visibilis exteriorem hominem nutrit et continet, ita illa terra invisibilis interiorem hominem. A cujus terrae facie projicit ventus impium, id est superbia, quia incavens ille qui inebriabatur ab ubertate domu
Abbreviated transcription (Latin):
¶rebro loc ip̃m biscipu¬
lis dixerat. s qria in
multis ĩ medio disputa¬
tis. poterat labi a memo¬
ria quod audierant. itu¬
rus iherosolimam. et se¬
cum ducturus apłos ad
temptationem eos parat.
ne cum uenerit ꝑsetucis¬
lus ad iacob dimitte me au¬
rora est respondit ei. non di¬
mittam te nisi benedixeris
michi et benedixit eum in
eodem loco .L. Heuedicens
beneditam tibi et multipli¬
cabo te. Et bened̾. Gloria¬

Expanded text:
rebro hoc ipsum discipulis dixerat; sed quia, multis in medio disputatis, poterat labi de memoria quod audierant, iturus Hierosolymam et secum ducturus apostolos ad tentationem eos parat, ne cum venerit persecutilus ad Jacob: Dimitte me, aurora est. Respondit ei: Non dimittam te, nisi benedixeris mihi. Et benedixit eum in eodem loco. Vers. Benedicens benedicam tibi, et multiplicabo te. Et benedi
Abbreviated transcription (Latin):
terram filioꝵ israelsẽt
dans pacem omnibria
um ciuitatis ¶ Ex inde quib¬
dam in partes necessarias.
pro ut ei uisum fuerat des¬
tinatis. idem macharius
dyonisius qui sedis aposto¬
lite priuilegio tradente sibi
beato clemente petri apłi
successore. uerbi diuini se¬
ganda susceꝑat. beatissimi
principis a postoloꝵ ⁊ ma¬
gistri sui informatus ex¬
emplo qui romane crude¬
litati se ꝓpter ih̃u xp̃i nom̃
imerserant. quo ampliꝰ
apud galłias gentilitatis
feruere cognouit errorem:
illue increpidus ⁊ calore fi¬
dei armatus accessit. ac lu

Expanded text:
terram filiorum Israel. Et terram filiorum Israel. Et dans pacem omnibus, um civitatis. Et exinde quibusdam in partes necessarias, prout ei visum fuerat, destinatis, idem Macarius Dionysius, qui sedis apostolicae privilegio, tradente sibi beato Clemente Petri apostoli successore, verbi divini seganda susceperat, beatissimi principis apostolorum et Magistri sui informatus exemplo, qui Romanae crudelitati se propter Jesu Christi nomen immerserant, quo amplius apud Gallias gentilitatis fervere cognovit errorem, illuc intrepidus et calore fidei armatus a
Abbreviated transcription (Latin):
ego sancte hereditatis iure
suscepit. ut inligandi sol¬
uendi q̃ auctoritate tibi sẽꝑ
presto sit diuiua potestas.
nostris orationib comita¬
tus. ⁊ sanctoꝵ apłorum
intertessionib roboratus
intui apłatus sorte apłica
nr̃a auctoritate omnem
suscipiens galliam. opus
fac eunangłiste mimiste¬
rium tuum imple. ut xͥ
a domino indie retribucõ¬
nis mereatis audire Fuge
serne bone ⁊ fidelis quia
suꝑ pauca fiusti fidelis. supͣ
multa te constituam: intra
ingaudium domimi tur
¶Et neuerearis multitudi¬
nem et atrocitatem gen¬
tis barbarite. pro certo sci-¬
ens. qr qui plus laborat:
plus mer cedis accipiet.¬
¶ Hocios quoq ei et cõmimis¬
tros uerbi plures ⁊ ꝓbatos
uiros adhibuit. illiꝙ dixit
Sicut fuit dominus cum
Ac magistris apostolis sius
petro ⁊ paulo. ita sit tecum
in omnibus quo tumꝙ to
ieris¶ Esto robustus. Tuem
maximam ⁊ innuim̾abilẽ
ppłi multitudinẽ introdi¬
ces in ueram promissionis

Expanded text:
ego sanctae haereditatis jure ego sanctae haereditatis jure suscepi, ut in ligandi solvendique auctoritate tibi semper praesto sit divina potestas, nostris orationibus comitatus, et sanctorum apostolorum intercessionibus roboratus, in tui apostolatus sorte, apostolica nostra auctoritate, omnem suscipiens Galliam, opus fac evangelistae, ministerium tuum imple, ut Chra Domino in diebus retributionis merearis audire: Euge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam, intra in gaudium Domini tui; et ne verearis multitudinem et atrocitatem gentis barbaricae, pro certo sciens quia qui plus laborat, plus mercedis accipiet. Socios quoque ei et comministros verbi plures et probatos viros adhibuit, illique dixit: Sicut fuit Dominus cum et magistris nostris apostolis suis Petro et Paulo, ita sit tecum in omnibus, quocunque te verteris. Esto robustus: tu enim maximam et innumerabilem populi multitudinem introduces in veram repromissionis
Abbreviated transcription (Latin):
resiosus demq dyonisiꝰ
cum artis romane me¬
iis sui auspice xp̃o p̾senciã
intulit. q̃m fidei nessescitas.
⁊ ad suscipiendũ dei uerbum
euidentis ingentibz quas ꝑ¬
transierat ostii a ꝑtii moro¬
sui eum decinuit. beatum cle
suini arthiep̃e dyonisius. mox¬
ut se potuerunt inuitem sa¬
lutare. digno est cum honore
receptus: et sanctitatis ac
erudicionis sue reuerentia
seu anterioris fraternitans
coniunctione. loco maxime
uenerationis est habitus.
¶Cum quo etiam pro nuitua
collocutione aplicarũ sancti¬
onim. ⁊ dulcedine spiritalis
dilectionis. aliquam diu fa¬
miliarissime conuer satus
immodici amoris uinculo
sese uterq construxerant.
sii quanta est messis domini¬
ce sationiis. ⁊ ꝙͣ pauci sunt
operarii. Q ergo de omĩbus
catholice pietatis es suffici¬
enter edoctus eo omni xp̃ia¬
na uirtute ac religione ad¬
modum roboratus: perge
uni nomine domini. partes
aggrediens occidentis: et
ut bonus miles xpisti pre¬
liare prelia domini dei tui.

Expanded text:
retiosus denique Dionysius, cum arcis Romanae moenibus sui auspice Christo praesentiam intulit, quoniam fidei necessitas, et ad suscipiendum Dei verbum, evidentis in gentibus, quas pertransierat, ostii apertio eum morosius detinuit, beatum Clemsium archiepiscopus Dionysius moxut se potuerunt invicem salutare, digno est cum honore susceptus, ac pro sanctitatis ac eruditionis suae reverentia seu anterioris fraternitatis conjunctione loco maximae venerationis est habitus. Cum quo etiam pro mutua collocutione apostolicarum sanctionum, et dulcedine spiritualis dilectionis, aliquandiu familiarissime conversatus, immodici amoris uterque vinculis sese constrinxerunt. si, quanta est messis Dominicae sationis, et quam pauci sunt operarii, quia ergo de omnibus catholicae pietatis es sufficienter edoctus, et omni Christiana virtute ac religione admodum roboratus, perge in nomine Domini, partes aggrediens Occidentis, et ut bonus miles Christi praeliare praelia Domini Dei tui;
Abbreviated transcription (Latin):
nostrun mynisterium re¬
nascantur g ⁊̃ de eius pre¬
tiõ captiuorum est sepultu¬
ra comparata¶oropterea
racionabile iudicatur ut p̾¬
tio sumã agrum ud̃i illi quã
in ꝯmercio sanguinis illiꝰ
morte intercedente de capti¬
uitate dyaboli ⁊ mortis per¬
petue baptizati fuerint re¬
dimantin. ¶Cũmutationẽ
uero precii tuxpisti paupib
largieris. quite illi de uotis¬
sime obtulist. ¶His ita ex¬
pletis eccłam illic dei õmiꝑo¬
tentis semꝑ in omnib ⁊ ubi¬
q comitante auxilio iuxta
facultatem suarum uirium
ut ꝙ nonus ad huc adue¬
na poterat in honore dñi nr̃i
ihu xpisti que nec dum lo¬
tis illis ⁊ ppłis nota erat
construrit: ac officia deo ser
ampliauit.¬

Expanded text:
nostrum ministerium renostrum ministerium renascantur. Sed et de ejus pretio captivorum est sepultura comparata. Propterea rationabile judicatur, ut pretio sumam locum, ubi illi, qui in commercio sanguinis illius, morte intercedente, de captivitate diaboli et mortis perpetuae baptizati fuerint, redimantur. Commutationem vero pretii tu Christi pauperibus largieris, qui te illi devotissime obtulisti. CAPUT XXII. His ita expletis, ecclesiam illic, Dei se omnipotentis semper in omnibus et ubique comitante auxilio, juxta facultatem virium suarum, utque novus adhuc advena poterat, in honorem Domini nostri Jesu Christi, quae necdum locis illis et populis nota erat, construxit, ac officia devote Dampliavit
Abbreviated transcription (Latin):
locum. dei famulus elegit
expetendum. Ad quem cũ
primo fide armatus ⁊ cõ¬
fessionis constantia robor¬
atus acessess intrepidus.¬
rat: et ilłi feliciter ad here¬
bat: alloquutus est dicens
uir illustrissime qr iam oꝑ¬
ante gratia ih̾u xp̃i donui¬
ni nostri płima ppłi muł¬
titudo incredulitate ⁊ con¬
fessione sui sancti nominis
benedictione baptismatis
consecratur ⁊ cotidie fide¬
lium numerus agmenta¬
tur: uisum est mͥ agrum
secretarii tui precio a tua
fraternitate susciꝑe. ⁊ do¬
mũ baptissatum ibi cons¬
ad laudes diuinas sacram̃¬
torum ministris celebran¬
tibus popłs deo dignus pos¬
ta diuina ꝑcipere. Cui lisbiꝰ.
¶Gratis in quit eum p̃r bea¬
tissime offeram ꝑ sanctita¬
ait beatus dyonisius ita
in huius modi negono est
agendum. Quia deus et
iurgine. cum ip̃e fecerit¬
mũdum. in locato est diuer¬
sorio natus. Qua ꝓꝓpter non
indetur equum ut grãtis
accepto agro preparem domũ
in qua ei filii a daptionis per

Expanded text:
locum Dei famulus elegit expetendum. Ad quem cum primo fide armatus et confessionis constantia roboratus accessisset intrepidus,rat, et illi fideliter adhaerebat, allocutus est, dicens: Vir illustrissime, quia jam operante gratia Jesu Christi Domini nostri plurima populi multitudo in credulitate et confessione sui sancti nominis, benedictione baptismatis consecratur, et quotidie fidelium numerus augmentatur, visum est mihi secretarii tui agrum pretio a tua fraternitate suscipere, et domum baptismatis ibi consad laudes divinas sacramentorum ministris celebrantibus, populus Deo dignus posta divina percipere. Cui Lisbius: Gratis, inquit, eum, pater beatissime, offero per sanctitaait, beatus Dionysius, ita nobis in hujusmodi negotio est agendum, quia Deus et virgine, cum ipse feceritmundum, in locato est diversorio natus. Quapropter non videtur aequum, ut gratis accepto agro, praeparem domum, in qua ei filii adoptionis per
Abbreviated transcription (Latin):
Eatus uir qui non
abiit inconsilio mm¬
piorum. De domino no
dominico accipiendũ
est beatus uir qui ño
abiit in ꝯsilio impioꝵ:
sicut homo t̾renus qui
nxori consentrit decepte
a serpente ut dei precep
preteriret¬

Expanded text:
eatus vir qui non abiit in consilio impiorum: de Domino nosmine Dominico, accipiendum est. Beatus vir qui non abiit in consilio impiorum: sicut homo terrenus qui uxori consensit deceptae a serpente, ut Dei praecepta praeteriret
Abbreviated transcription (Latin):
leticie ⁊ gaudii adest p̃¬
cipue nr̃e urbi sũma deuo¬
tione celebranda. quaueñ¬
andus xp̃i confessor elodo¬
aldus inculis corporee fra¬
gilitatis exritus: adire me¬
ruit gaudiũ beatitudinis¬
eterne. angelicis spiritib
sociatus: ut quoꝵ mũdi¬
ciam tempore sue mortali¬
tatis studuit habere in terriᷤᷤ
de morte natalis. Cui ini¬
cium uiuendi. dedit finis
uite. Cui ut ait paulus in¬
cui sine xp̃o uita nõ fuit.
Traxit aute genus ab alto
sanguine regum.
¶uns ans clodouens re¬
gnum francor nobiliter
gerens. pulchredisponens
⁊ ordinans: cũ parisius i¬
te sue cursu expleto finem
iuendi fecisset: reliquit
in regno cõingem uocabło
elochildem cum trib filus
clotario iudel ⁊ ch ildeb̾to
atq clodomero: quib dispo¬
sitis portõib. diuisit mo¬
narchiam sui pͥncipatus.
genitor huius sancticon¬
Ressoris clodoaldi cui sorte
successent burgundia nõ
multo post defunctus. ⁊ ppe
tres reliquit filios quoꝵ un
uocabatur theobaldus. alter

Expanded text:
letitiae et gaudii adest precipue vestrae urbi summa devotione celebranda, qua venerandus Christi confessor Clodoaldus vinculis corporeae fragilitatis exutus, adire meruit gaudium aeternae beatitudinis, angelicis spiritibus sociatus, ut quorum mundiciam tempore suae mortalitatis studuit habere in terris, de morte natalis, cui initium vivendi dedit finis vitae, cui, ut ait Paulus, vicui sine Christo vita non fuit. Traxit autem genus ab alto sanguine regum. Cujus avus Clodoveus regnum Francorum nobiliter regens, pulchre disponens et ordinans, cum Parisius cursu vitae suae expleto finem vivendi fecisset, reliquit in regno conjugem vocabulo Clotildem, cum tribus filiis Clothario videlicet, Childeberto, atque Clodomero, quibus dispositis portionibus divisit monarchiam sui principatus. genitor hujus sancti confessoris Clodoaldi, cui sorte cesserat Burgundia, non multo post defunctus, et ipse tres reliquit filios. Quorum unus vocabatur Theobaldus, alter