comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. quȩ p̃̾parauit ds̃ diligentib se.
lectus ad litteram & hic quoq uitandus
est. Nam cum plures scĩssimos uiros
uxores & filios ꝑspicias ñ habere. & ittrũ
sceleratos hȩc om̃ia possidere. quomͦ in istã
partem beatitudinis applicabis. quȩ subtrac̃¬
ta plerumq bonis & iniquis potius attri¬
buta cognoscis: Uxor enum dicta est qͥsi
ut soror. Quaꝓpt᷑ uxorem hic beati uiri
sapientiam debemꝰ accipere. sicut salo¬
mon dicit: Qui uoluerit sapientiam
ducere sibi sponsam. Et alibi: Ama illã
& amplexabitur te. et circiuumda illam &
seruabit te. Ipsa gͦ uxor est iustoꝵ. quȩ
casto amplexu complectitur maritum.
Uitis uͦ mater est uuarum. quȩ dulcia
una ꝓfundens corda nr̃a recreat. Sie &
ista uxor id ẽ sapientia. fructus inferens
iocundos suaui nos delectatione letificat.
Domus autem nr̃a recte dicitur ꝓpria cogi¬
tatio. quando in eadem defixi. quasi in

Expanded text:
ascendit, quae praeparavit Deus dilascendit, quae praeparavit Deus dillectus ad litteram et hic quoque vitandus est. Nam cum plures sanctissimos viros uxores et filios perspicias non habere, et iterum sceleratos haec omnia possidere, quomodo in istam partem beatitudinis applicabis, quae subtracta plerumque bonis, et iniquis potius attributa cognoscis? Uxor enim dicta est, quasi ut soror. Quapropter uxorem hic beati viri sapientiam debemus accipere, sicut Salomon dicit: Qui voluerit sapientiam ducere sibi sponsam ; et alibi: Ama illam, et amplexabitur te; et circumda illam, et servabit te . Ipsa ergo uxor est justorum, quae casto amplexu complectitur maritum. Vitis vero mater est uvarum, quae dulcia vina profundens, corda nostra recreat: sic et ista uxor, id est sapientia, fructus inferens jucundos, suavi nos delectatione laetificat. Domus autem nostra recte dicitur propria cogitatio, quando in eadem defixi, quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc mundo ita fiunt. ut epuluꝰ suaue.
in futura retributione concedant. Man¬
ducare est cium aliqua esca refici. & de ipsa
sicietate gaudere. Isti gͦ labores qui sunt
bonoꝵ oꝑum ꝑcipiuntur in illa resurrecti¬
one. quando auditum fuerit. uenite be¬
nedicti patris mei ꝑcipite regnum quod
uobis paratum est ab initio mundi. Felix
comestio. quȩ nͣ uentre digeritur. s in con¬
sumptibili ꝑhennitate seruatur. Nam
& animas habere pabulum suum. psalmꝰ
alter ostendit dicens: Gustate & uidete
qmͣ suauis est dñs. Et ue istud pabulum
cirneum putares addidit beatus ẽ. Nemo
enuim de carnali comestione beatus efficit᷑.
nisi qui ꝑ spiricalia dona saginatur. Et
ne istum beatum medioerem fructum cre¬
deres possidere. subiunxit & bene tibi erit.
Ubi bene est. om̃ia bona confluunt. &
ad gaudium suauitatis adducunt. Sig¬
nificat enim illa pmia. quȩ nec ocłs uidit.
nec auris audiuit. nec in cor hominis

Expanded text:
in hoc mundo ita fiunt, ut epulum suave in hoc mundo ita fiunt, ut epulum suave in futura retributione concedant. Manducare est enim aliqua esca refici, et de ipsa satietate gaudere. Isti ergo labores qui sunt bonorum operum, percipiuntur in illa resurrectione, quando auditum fuerit: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Felix comestio quae non ventre digeritur, sed inconsumptibili perennitate servatur. Nam et animas habere pabulum suum psalmus alter ostendit, dicens: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus . Et ne istud pabulum carneum putares, addidit: Beatus es. Nemo enim de carnali comestione beatus efficitur, nisi qui per spiritualia dona saginatur. Et ne istum beatum mediocrem fructum crederes possidere, subjunxit, et bene tibi erit. Ubi bene est, omnia bona confluunt, et ad gaudium suavitatis adducunt. Significat enim illa praemia, quae nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
Ego sum uia ueritas & uita. Et iterum
Nemo enim potest ad patrem uenire.
ꝑ me. Cum uias plurimas dicit. aplo
uam. id est ad dnm̃ utiq saluatorem. Od
utrumq iheremias testatur dicens. State
in uiis dñi & interrogate semitas dĩ ȩter¬
nales. & uidete quia uia ẽ bona. & ambulate
in ea. Hoc iam & alio loco sic intelligendũ
isto & duob aliis uersib qui sequuntur.
enumerat bona timentium dnm̃. S pͥmũ
considandum est cur suꝑus plurali nu-¬
mero posuerit beatos. & nunc singularit̾
dixerit manducabis. Usus iste scripturȩ
diuine ꝓprius est. ad singularem numerũ
redigere. quod pluraliter uidetur. eẽ. p̃posi¬
tum. scilicet quia mat̾ ȩccłia sicut sepe dic̃¬
tum est. quamuis pluruos beatos conti¬
neat. sc̃a unitate letatur. Deinde ꝑscrute¬
mur quid uellet dicere. Labores fructuũ
tuoꝵ. cum nͨ de fructib labores. s de labori¬
bus fructus sine dubitatione nascantur.
S labores significare uoluit oꝑa bona. quȩ

Expanded text:
Ego sum via, veritas et vita; et iterum: Nemo enim potest ad Patrem venire, nisi per me . Cum vias plurimas dicit, apostolos viam, id est, ad Dominum utique Salvatorem. Quod utrumque Jeremias testatur dicens: State in viis Domini, et interrogate semitas Dei aeternales, et videte quae est via bona, et ambulate in ea . Hoc etiam et in alio loco sic intelligendum isto et duobus aliis versibus qui sequuntur, enumerat bona timentium 444 Deum. Sed primum considerandum est cur superius plurali numero posuerit, beatos, et nunc singulariter dixerit, munducabis. Usus iste Scripturae divinae proprius est ad singularem numerum redigere, quod pluraliter videtur esse propositum; scilicet quia mater Ecclesia sicut saepe dictum est, quamvis plurimos beatos contineat, sancta unitate laetatur. Deinde perscrutemur quid velit dicere, labores fructuum tuorum, cum non de fructibus labores, sed de laboribus fructus sine dubitatione nascantur. Sed labores significare voluit opera bona, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ bona sunt in ierłm. Ista cnuim pax ẽ
quam om̃is desiderat deuotus. cui inspirat.
cui gemuit. ꝓ qua ipsam animam libent᷑
sint ꝓmissa. quos fructus recipiat. qui
dnm̃ sincera mente formidat. Studio gͦ
marimo depͣcemur. ut istum timorem
accipere mereamur. qui nͨ ad penam petit᷑.
s ad salutem. Unde talia ꝓueniunt. qualia
numquam de mundi oblectatione nascun-¬
tur. Decet enuim peti nunia supplicatione.
quod summnum est. Quaꝓpt̾ ut dictum ẽ
dnm iugiter expetamus. ut ipsius largitate
mereamur ad talia munera ꝑuenire. Nã
qui peccatores oportune &. importune pre¬
cepit supplicare ꝓmisit quod etiam & nos

Expanded text:
quae bona sunt in Jerusalem. Ista enim pax est quae bona sunt in Jerusalem. Ista enim pax est quam omnis desiderat devotus, cui suspirat, cui gemit, pro qua ipsam animam libentersint promissa, quos fructus recipiat qui Dominum sincera mente formidat. Studio ergo maximo deprecemur, ut istum timorem accipere mereamur, qui non ad poenam petitur, sed ad salutem; unde talia proveniunt, qualia nunquam de mundi oblectatione nascuntur. Decet enim peti nimia supplicatione quod summum est. Quapropter ut dictum est Dominum jugiter expetamus, ut ipsius largitate mereamur ad talia munera pervenire. Nam qui peccatores opportune et importune praecipit supplicare, promisit quod etiam et nos
Abbreviated transcription (Latin):
Aadidit & hunc uersum benedictionib
siuis. ut ille qui hic timet dñm uideat
in illa beatitudine filios filioꝵ suoꝵ Qd
etiam & spadonib accidere posse nͨ aubil
est. Filii sunt sicut iam dictum est qui
spiritali doctrina generantur. s muis
gaudĩ fuerat filios adquisisse spiriala
nisi etiam & ipsi qui docti sunt alios sl¬
os generasse uiderentur. Filios cumis¬
orum significat nepotes. quod utiꝙ les
uiris contingere potest. qui predicasl¬
buis acis ppłos instruere consucrunt s
intuere quod inter summa gaudia memo¬
rat hoc uidendum. Necessẽ est enim ut
adquisiti fideles magnum gaudiũ pariant
adquirenti. quia magna inde ꝓbatur mer¬
cede cumulandꝰ. ad quos illud talentum
respicit. quod pater familias duplicatum
letus inuenit. Sequitur sententia. quȩ bea¬
titudinis illius culmen suauitatemq decla¬
rat. ut supra illam beatam icrłm pax idẽ
quecumq maiestatis suȩ uirtute complec̃¬
titur. Hoc est quod suꝑius dixit. uideas

Expanded text:
Adjecit et hunc versum benedictionibus suis; ut ille qui hic timet Dominum videat in illa beatitudine filios filiorum suorum; quod etiam et spadonibus accidere posse non dubium est. Filii sunt sicut jam dictum est qui spirituali doctrina generantur. Sed minus gaudii fuerat filios acquisiisse spirituales, nisi etiam et ipsi qui docti sunt, alios filios generasse viderentur. Filios enim filiorum significat nepotes, quod utique beatis viris contingere potest, qui praedicationibus sanctis populos instruere consuerunt. Et intuere quod inter summa gaudia 445 memorat hoc videndum. Necesse est enim ut acquisitus fidelis magnum gaudium pariat acquirenti, quia magna inde probatur mercede cumulandus. Ad quos illud talentum respicit, quod paterfamilias duplicatum laetus invenit. Sequitur sententia quae beatitudinis illius culmen suavitatemque declarat; ut supra illam beatam Jerusalem pax, quaecunque majestatis suae virtute complectitur. Hoc est quod superius dixit: Videas
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qualis disciplina. quȩ dulcib donati
isrł quid diĩs ds̃ tuus postulat ate. nisi ir
timeas dum dm̃ tuum ex toto corde tuo a
ambules in om̃ib uiis eiꝰ. & diligas eum
custodias p̾cepta eiꝰ ex toto corde tuo & erm
anima tua ut bene sit tͥ. MDictum est qͥ
putares dnm cum tonat. cũ choruscat a
terras tremore concutit. cum criminoss
minatur interitum. addidit qui ambilis
in uiis eiꝰ. ut nͨ solum suspendamur abas
prauis. uerumetia in fide. ꝓbemur anbil¬
re rectissima. Illi autem timent dñm qu
ambulant in uiis eius. & mandata ipsus
deuora mente ꝑficiunt. S uideamus a
alibi singulari numero ponatur ui.

Expanded text:
entur: qualis disciplina, quae dulcibus donatuentur: qualis disciplina, quae dulcibus donatuIsrael, quid Dominus Deus tuus postulat a te, nisi ut timeas Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ambules in omnibus viis ejus, et diligas eum, et custodias praecepta ejus ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, ut bene sit tibi ? Dictum est quoque putares Dominum cum tonat, cum coruscat, cum terras tremore concutit, cum criminosis minatur interitum, addidit, qui ambulant in viis ejus, ut non solum suspendamur ab actibus pravis, verum etiam in fide probemur ambulare rectissima. Illi autem timent Dominum, qui ambulant in viis ejus, et mandata ipsius devota mente perficiunt. Sed videamus cur alibi singulari
Abbreviated transcription (Latin):
allusionib enumerat bona timenti¬
um dm̃. ut animos deuotoꝵ cęlestis pre¬
mii calore suecendat. Scclo benedicit eos
ut gaudia eterna recipiant. ne qͥs hunc
timore᷑ suauissimũ ꝑtimescat.
Rati om̃s qui timent dñm. qui
ambulant in uiis eiꝰ Primo ser¬
mone. timorem dñi ab huiꝰ scłi terrore
diusit. Dicendo enim beati om̃s qui ti¬
ment dnm̃. ostendit ñ. eẽ. beatos. qui inui¬
di huiꝰ pericula in amissione temporalis
rerum sollicita mente formidant. Illa an
miseros efficiunt. cum homines inani pa¬
uore discrutiant. Prouectum ñ habent. si
imminutionem. Ascensum nesciunt. sa
riunam. Contra. timor dĩi ex amore as¬
cendit. ex caritate nascitur. ex dulcedine ꝓ¬
ereatur. Deuotꝰ timor. tumentẽ consolans
afflictum reficiens. nesciens gaudio cartri
nisi tali fructu deposito. De quo scriptũ:
Uenite filii audite me. timorem dñi dom
uos. Quam ꝓficuus tunor ẽ. quo filuĩ dam¬

Expanded text:
allusionibus enumerat bona timentiallusionibus enumerat bona timentium, ut animas devotorum coelestis praemii calore succendat. Secundo benedicit eos, ut gaudia aeterna recipiant ne quis hunc timorem suavissimum pertimescat.ati omnes qui timent Dominum, qui ambulant in viis ejus. Primo sermone timorem Domini ab hujus saeculi terrore divisit. Dicendo enim, Beati omnes qui timent Dominum, ostendit non esse beatos qui mundi hujus pericula in amissione temporalium rerum sollicita mente formidant. Illa enim miseros efficiunt, cum homines inani pavore discruciant; provectum non habent, sed immutationem; ascensum nesciunt, sed ruinam. Contra timor Domini ex amore descendit, ex charitate nascitur, ex dulcedine procreatur. Devotus timor timentem consolans, afflictumque reficiens: nesciens carere gaudio, nisi tali fructu deposito; de quo scriptum est: Venite, filii, audite me, timorem Domini docebo vos . Quam proficuus timor est, quo filii doc
Abbreviated transcription (Latin):
uam sit magnificus nonus gradꝰ
numerus ipse declarat. qui trina
triplicatione ꝓtentus. scm nobis trini¬
tatis culmen ostendit. S cum tuorem
dñi legerimus initium sapientiȩ. que¬
rendum est cur ꝓpła in tali loco eum
indicauerit. eẽ. memorandum. Duo ti¬
mores sunt. qui corda nr̃a compungt᷑.
Unus humanus. ꝑ quem timemus aut
pericula carnis pati. aut mundi bona
deserere. S iste cognoscitur temporalis.
qm tamdiu hȩc metiumnus. quam diu
in huiꝰ scłi conuersatione uersamur.
Diuinus autem timor ꝑ om̃s ꝓuectus
in hac uita semꝑ nobiscum ascendit.
Nain cum illa huiꝰ scłi formido in pͥmo
gradu cum mundo deseratur. iste semꝑ
nobiscum manet. & in om̃i ascensu quasi
fidelissimꝰ comes assumitur. sicut in
centesimo octauodecimo psalmo iam dic̃¬
tum est: Infige timori tuo carnes meas.
a iuidicũs enim tius timui. Merito gͦ &
in tali gradu & ubiq tuor dinͦ debere
necessarius approbatur. Diuisio.¬
Rimo membro ꝓpħa sub quib dam

Expanded text:
uam sit magnificus nonus gradus, numerus ipse declarat, qui trina triplicatione protentus, sanctum nobis Trinitatis culmen ostendit. Sed cum timorem Domini legerimus initium sapientiae , perquirendum est cur propheta in tali loco eum judicaverit esse memorandum. Duo timores sunt qui corda nostra compungunt: unus humanus, per quem timemus aut pericula carnis pati, aut mundi bona deserere. Sed iste cognoscitur temporalis, quoniam tandiu haec metuimus, quandiu in hujus saeculi conversatione versamur. Divinus autem timor per omnes provectus in hac vita nobiscum semper ascendit. Nam cum illa hujus saeculi formido in primo gradu cum mundo deseratur, iste semper nobiscum manet, et in omni ascensu quasi fidelissimus comes assumitur; sicut in centesimo decimo octavo psalmo jam dictum est: Infige timore tuo carnes meas: a judiciis enim tuis timui . Merito ergo et in tali gradu et ubique timor Domini denecessarius approbatur. Primo membro propheta sub quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
reseruant. quia se credunt posse distrin
gere. qd̾ deberent a uidice postulare:
at consolatum. Sic enim tͥ locutus es.
ut nobis diceres. Sic tͥ ꝓfuisti. ut & nos
sine dubitatione saluares. N otas fecit
uias suas moysi. filiis isrł uoluntates
suas. Suꝑiꝰ dixerat quas retributiones
in illo scło plebs beata mereretur. nc̃
autẽ ueniens ad scdam narrationem. ꝑ
uniꝰ exemplum ꝓbat. quanta & hic pre¬
stiterit seruis suis. ne qͥs de futura retribu¬
tione dubitare potuisset. S intende quẽ¬
admodum moyses & isrł indicatus es ł
distinctione uerboꝵ. Notas fecit moysi
tis aperuit. ut legem conscriberet. mo¬
gradib ambularet Sequitur. Filiis
ĩsrł uoluntates suas. Hic uoluntates po¬
suit nͨ uias. quia ñ om̃is isrł suscepto
uerbo dñi. in eiꝰ iussionib ambulauit.
Scimus enĩ quas sediciones ppłs ille fece¬
rit. ut uoce iudicis mereretur audire:
Popłs hic. dura ceruice est. Lłoq ergo

Expanded text:
reservant, quia se credunt posse distringreservant, quia se credunt posse distringere, quod deberent a Judice postulare at consolatum; sic enim tibi locutus es, ut nobis diceres; sic tibi profuisti, ut et nos sine dubitatione salvares. Vers. 7. Notas fecit vias suas Moysi, filiis Israel voluntates suas. Superius dixerat quas retributiones in illo saeculo plebs beata mereretur; nunc autem veniens ad secundam narrationem, per unius exemplum probat quanta et hic praestiterit servis suis ne quis de futura retributione dubitare potuisset. Sed intende quemadmodum Moyses et Israel indicatus est distinctione verborum. Notas fetis aperuit, ut legem conscriberet, mogradibus ambularet. Sequitur, filiis Israel voluntates suas. Hic voluntates posuit, non vias, quia non omnis Israel, suscepto verbo Domini, in ejus jussionibus ambulavit. Scimus enim quas seditiones populus ille fecerit, ut voce judicis mereretur audire: Populus 344 hic dura cervice est . Ideoque ergo
Abbreviated transcription (Latin):
butiones dñi. quas hic conuersis in illo
seculo ueracit᷑ creditur posse pr̃are. nunc
dicit breuiter quia dñs miscd̾ias faciat
sꝑantib. & uindictam prestet pacien¬
tib cunctis iniuriam. ut nullus in eis
possit dubitare quȩ dicta sunt: quando
ipsum dñm tali definitione monstra¬
tum. eẽ. cognosceret. Hic enĩ uersus ꝑ
modum definitionis edictus est. qͣndo
ꝑ illud quod singularit᷑ efficit. aliquis
indicatur. Nam interroganti tͥ quid
sit dñs: respondes. faciens miscłias &
iudicium om̃ib iniuriam pacientib.
Quappt̾ abunde designatꝰ ẽ dñs ds. cũ
nulli alteri possit conuenire qd̾ dictũ ẽ.
Illis autẽ misccłias facit. qui miserti
fuerint. sicut dicit in euugło:. Beati mi¬
sericordes. qm̃ ipsi miscdiam consequent᷑.
Sequitur. Et iudicium om̃ib inuiriã
pacientib. Hoc illis ꝓmittitur. qui pa¬
roremq suum inimici ꝑsecutione saci¬
are contendunt. uindictam dño nou

Expanded text:
butiones Domini, quas hic conversis in illo butiones Domini, quas hic conversis in illo saeculo veraciter creditur posse praestare, nunc dicit breviter, quia Dominus misericordias faciat sperantibus, et vindictam praestet patientibus cunctis injuriam; ut nullus in eis possit dubitare quae dicta sunt, quando ipsum Dominum tali definitione monstratum esse cognosceret. Hic enim versus per modum definitionis edictus est, quando per illud quod singulariter efficit, aliquis indicatur. Nam interroganti tibi quid sit Dominus? respondes: Faciens misericordias et judicium omnibus injuriam patientibus. Quapropter abunde designatus est Dominus Deus, cum nulli alteri possit convenire quod dictum est. Illis autem misericordias facit qui miserti fuerint, sicut in Evangelio dicit: Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur . Sequitur, et judicium omnibus injuriam patientibus. Hoc illis promittitur qui paroremque suum inimici persecutione satiare contendunt, vindictam Domino non
Abbreviated transcription (Latin):
digna restituit. sicut dicit apłs. De
cetero suꝑẽ mͥ corona iusticie. quã red¬
det mͥ dñs in illa die iustꝰ uidex. Hoc
forte significant quinq panes. unde
ppłi longa ieiunia saciauit: Qm hȩc
& his similia in magnũ mysterium
p̃cessisse noscunt᷑. S ꝑscrutandum est
cur aquilȩ introducatur exemplum.
Nuic aui iam etate ꝓuecte suꝑnum
labium cornea inflexione nasutum.
tantum udetur excrescerere. ut ei non
sit liberũ escas solita libertate decerꝑe.
Que intelligens unde ei ꝑiculũ uitȩ
possit accidere. os suum in saxo dicitur
expoliare. usq qͦ om̃a sibi eiꝰ impedim᷑ta
subinoueat. Quo facto. in antiquam
ualitudinem cd̾rꝑis sui. escarũ solita
ꝑceptione reuocatur. Sic anima in pͥsti¬
nam sanitatem reuertitur. si peccata
desinat . R.euertitur ad cibos salutares.
quando delicta quȩ sunt impedimta
eternę uite dño pr̃ante respuerit.
aciens miscd̃ias dñs. & iudicium om̃ib
iniuiriã pacientib. Postquã dixit retri¬

Expanded text:
uet, sicut dicit Apostolus: De caetero superest mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex . Hoc forte significant quinque panes, unde populi longa jejunia satiavit: quoniam haec et his similia in magnum mysterium praecessisse noscuntur. Sed perscrutandum est cur aquilae introducatur exemplum. Huic avi jam aetate provectae, supernum labium cornea inflexione nasutum, tantum fertur excrescere, ut ei non sit liberum escas solita libertate decerpere, quae intelligens unde sibi periculum vitae possit accidere, os suum in saxo  ed., in saxum dicitur expolire, usquequo omnia sibi ejus impedimenta submoveat. Quo facto in antiquam valetudinem corporis sui, escarum solita perceptione revocatur. Sic anima in pristinam sanitatem revertitur, si peccata desinat. Revertitur enim ad cibos salutares, quando delicta, quae sunt impedimenta aeternae vitae, Domino praestante, respuerit.aciens misericordias Dominus, et judicium omnibus injuriam patientibus. Postquam dixit retri
Abbreviated transcription (Latin):
debebatur hominũ delictis. aliud retri
quod obluusci nulli fas est. ut qui erat
obnoxiꝰ pena. dignus fieret mox honore.
S que iste sint retributiones dñi. conse¬
quent̃ enarrat. Quas si homo cogitat.
beneficia ipsiꝰ totã mente collaudat.

Expanded text:
debebatur hominum delictis, aliud retribdebebatur hominum delictis, aliud retribquod oblivisci nulli fas est, ut qui erat obnoxius poenae, dignus fieret mox honore. Sed quae istae sint retributiones Domini consequenter enarrat, quas si homo cogitat, beneficia ipsius tota mente collaudat.
Abbreviated transcription (Latin):
noseitur dedisse consilium. Sequitur.
Et om̃ia interiora mea nom̃ sc̃m eiꝰ.
Interiora sunt anime. cogitatio multi¬
plex. uirtꝰq rationis. Ipĩam quippe
uoluit cum anima conuenire. ut
armonia fideli. laus dñi adunatis
uirib assonaret. Sepe enim anima
uult aliquid agere. & ꝑ fantasticas una¬
ginationes eluditur. S uir sc̃s in dñi
laude nichil a se uoluit deuiare. s om̃ia
uno concentu canere. quȩ culpabiliter
sibi poterant discrepare. Benedic
anima mea dñm. & noli obliuisci om̃s
retributiones eiꝰ. Primu uersum repe¬
tit decora replicatione uerboꝵ. ut studi¬
um maximuꝰ concitaret geminata
sententia. ne ad opꝰ tale anima dissimu¬
latione noxia segnior. ẽẽ. uideretur.
ante om̃ia monens. ut se cuncta ab eodẽ
meminerit accepisse. Ille enim laudare
numquã desinit. qui collata beneficia
non potest obliuisci. Intuere p̾terea
qd̾ dictum est retributiones. qmͣ aliud

Expanded text:
noscitur dedisse consilium. Sequitur, noscitur dedisse consilium. Sequitur, et omnia interiora mea nomen sanctum ejus. Interiora sunt animae, cogitatio multiplex, virtusque rationis. Ipsam quippe voluit cum anima convenire, ut harmonia fideli laus Domini adunatis viribus assonaret. Saepe enim anima vult aliquid agere, et per phantasticas imaginationes eluditur. Sed vir sanctus in Domini laude nihil a se voluit deviare, sed omnia uno concentu canere, quae culpabiliter sibi poterant discrepare. Vers. 2. Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Primum versum repetit decora replicatione verborum, ut studium maximum concitaret geminata sententia: ne ad opus tale anima dissimulatione noxia segnior esse videretur: ante omnia monens, ut se cuncta ab eodem meminerit accepisse. Ille enim laudare nunquam desinit, qui collata beneficia non potest oblivisci. Intuere praeterea quod dictum est, retributiones: quoniam aliud
Abbreviated transcription (Latin):
er totum quidẽ psalmum ꝓpheta
loquitur. Pruna narratione ad ani-¬
man suã uerba facit ut benedicat dñm.
& benesicia eiꝰ nullatenus debeat obliuis¬
ci. Sccda narratione dicit qualia moysi
pͣstiterit. & reliquis fidelib suis. ut ipse
intelligatur a seculis semꝑ fuisse muni¬
ficus. Tercio loco ad angłos uerba conuer¬
tit. uirtutes suꝑnas alloquit᷑. & reliqͣs
rationales creaturas inuitat. ut dm̃ ui
giter laudib occupentur.
enedic anima mea dñm. & om̃ia
interiora mea nom scm̃ cius.
Sciens ꝓpħa mentes hominum
uariis illusionib subiacere. nec semꝑ
in uera contemplatione defixas. anima
suam uir sc̃s alloquitur. ut cũ fuerit
diuersis cladib liberata. beneficiorum
om̃ium recordetur auctorem. ne sibi
aut alteri cuiquã putet esse tribuendũ.
quod a solo dño constat. ẽẽ. concessum.
Est enim gratum & honestissimum
dicendi genus. cum anima loqͥ. ut
uniuersi intelligant om̃imodis appe¬
tendum. qd̾ sibi saluberrimũ ꝓpħa

Expanded text:
er totum quidem psalmum propheta loquitur. Prima narratione ad animam suam verba facit, ut benedicat Dominum, et beneficia ejus nullatenus debeat oblivisci. Secunda narratione dicit qualia Moysi praestiterit, et reliquis fidelibus suis, ut ipse intelligatur a saeculis semper fuisse munificus. Tertio loco ad angelos verba convertit, virtutes supernas alloquitur, et reliquas rationales creaturas invitat, ut Domini jugiter laudibus occupentur.enedic, anima mea, Dominum, et, omnia interiora mea, nomen sanctum ejus. Sciens propheta mentes hominum variis illusionibus subjacere, nec semper in vera contemplatione defixas, animam suam vir sanctus alloquitur, ut cum fuerit diversis cladibus liberata, beneficiorum omnium recordetur auctorem: ne sibi aut alteri cuiquam putet esse tribuendum, quod a solo Domino constat esse concessum. Est enim gratum et honestissimum dicendi genus cum anima loqui, ut universi intelligant omnimodis appetendum, quod sibi saluberrimum propheta
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimũ fecit initiuꝰ. S qm̃ in
scripturis diuinis om̃ia sacramentoꝵ
ubertate pinguescunt. hec similitudo
sicut iam dictum est in octauo psalmo
illos indicat ut opinor. qui atria fidei
sinceris mentib ingressi sunt. & iurã
suam głoso sine dño prestante seludt̃.
Digna commonitio. ꝑ quã se fidelis
anua consoletur. que contra omnes
casus tamquã clipeus inexpugnabilis
assumatur. Nam si eum sem̃ꝑ benedi
cimus. ab eo iugit̃̾ custodimur.

Expanded text:
pulcherrimum fecit initium. Sed quoniam in pulcherrimum fecit initium. Sed quoniam in Scripturis divinis omnia sacramentorum ubertate pinguescunt, haec similitudo sicut jam dictum est in octavo psalmo illos indicat, ut opinor, qui atria fidei sinceris mentibus ingressi sunt, et vitam suam glorioso fine Domino praestante concludunt. Digna commonitio, per quam se fidelis anima consoletur, quae contra omnes casus tanquam clypeus inexpugnabilis assumatur. cimus, ab eo jugiter custodimur.
Abbreviated transcription (Latin):
postquã regni etͦni fuerint p̾mia con-
gura dicitur epembasis. decoruꝰ schema.
siue in laudib siue in uituperationib
ad animos erigendos. uerbum sepius
iterare qd̾ dictum est. Dixit autem
prius illos benedicere debere. qui dñi
uissiones efficiunt. nc̃ ammonet ipsa
oꝑa dñi auctorem suum debere lauda¬
re. ut terrena celestiaq concluderet.
Nam cum totum opꝰ eiꝰ sit. om̃ia de¬
Sequitur. In om̃i loco dominationis
eiꝰ. Sicut nulla creatura a laudib dñi
uibetur excipi. ita nec locus quisquam
relinquitur. qui atali munere segreget᷑.
Nã cum dicitur in om̃i loco dominati¬
onis eiꝰ. nichil excipitur. quia ubiq do¬
minat᷑. significans forte ȩccłiam catho¬
licam. quȩ ꝑ totum mundũ erat dño
p̃stante creditura. Ipsa enim dñm ubiq
benedicit. ubiq collaudat. & gr̃as maxi¬
mas hẏmnica exultatione concelebrat.
Aadidit. Benedic anima mea dñm.
Ipsa sententia ꝯclusit psalmum. quȩ

Expanded text:
postquam regni aeterni fuerint praemia conpostquam regni aeterni fuerint praemia congura dicitur epembasis, decorum schema sive in laudibus, sive in vituperationibus ad animos erigendos verbum saepius iterare, quod dictum est. Dixit autem prius illos debere benedicere, qui Domini jussiones efficiunt; nunc admonet ipsam operam Domini auctorem suum debere laudare, ut terrena coelestiaque concluderet. Nam cum totum opus ejus sit, omnia deSequitur, in omni loco dominationis ejus. Sicut nulla creatura a laudibus Domini jubetur excipi, ita nec locus quisquam relinquitur, qui a tali munere segregetur. Nam cum dicitur, in omni loco dominationis ejus, nihil excipitur, quia ubique dominatur. Significans forte Ecclesiam catholicam, quae per totum mundum erat Domino praestante creditura; ipsa enim ubique Dominum benedicit, ubique collaudat, et gratias maximas hymnidica exsultatione concelebrat. Addidit, Benedic, anima mea, Dominum. Ipsa sententia conclusit psalmum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sermonum eiꝰ. scilicet ut sint humiles.
nͦ suꝑbi. Ipsi sunt enim digni benedi¬
cere. qui suũ & cognoscunt. & uenerant᷑
uirtutes eiꝰ. ministri eiꝰ qui facitis uo¬
luntatem eiꝰ. Nem magnã. rẽ om̃ino
sublimem iterata uidicarit inuitatio¬
ne solidandam. ut infirmitas huma¬
na cognosceret. quam saluberrimum
esset obelire dño. quando ipsiꝰ uolun¬
tati celoꝵ militat fortitudo. Et in¬
tende ꝓprietates enuicare uerboꝵ. pͥus
dixit qui faciunt uerbum eiꝰ. Et ne
uerbum intelligeres qd uerberato aere
faciunt uoluntẽ eiꝰ. Angelis eniꝰ uer̾¬
bum dñi est uoluntas eiꝰ. qm illa sub¬
limis spiritalisq substantia beatorũ
angłoꝵ cum dñm contuetur. ibi ueri¬
tatem eiꝰ uoluntatis agnoscit: nec opꝰ ẽ
loqui. quib se diuinitas ꝓpiciata pate¬
facit. Non enĩ eis ds uerberato aere
loquitur. s inspiramine suo uolunta¬
tes eoꝵ ad suum uelle conuertit. Sic
erunt ut credinꝰ & beati homines.

Expanded text:
sermonum ejus, scilicet ut sint humiles, sermonum ejus, scilicet ut sint humiles, non superbi. Ipsi sunt enim digni benedicere, qui suum et cognoscunt, et venerantur virtutes ejus, ministri ejus, qui facitis voluntatem ejus. Rem magnam, rem omnino sublimem iterata judicavit invitatione solidandam, ut infirmitas humana cognosceret quam saluberrimum esset obedire Domino, quando ipsius voluntati coelorum militat fortitudo. Et intende proprietates emicare verborum. Prius dixit, qui faciunt verbum ejus. Et ne verbum intelligeres, quod verfacitis voluntatem ejus. Angelis enim verbum Domini est voluntas ejus: quoniam illa sublimis spiritualisque substantia beatorum angelorum, cum Dominum contuetur, ibi veritatem ejus voluntatis agnoscit. Nec opus est loqui, quibus se Divinitas propitiata patefacit; non enim eis Deus verberato aere loquitur, sed inspiramine suo voluntates eorum ad suum velle convertit. Sic erunt, ut credimus, et beati homines
Abbreviated transcription (Latin):
uocem sermonum eiꝰ. Cum suꝑiꝰ de
hominib ꝓpħa loqueretur. uenit ad
terciam narrationem. ubi cęlestes crea¬
turas alloquitur. ut dñi laudes debe¬
ant celebrare. Et qm̃ int̾ ipsos angłos
est magna discretio. illos tantũ dicit
p̾conio dñi dignos existere. qui eiꝰ pro¬
bantur uissionib obedire. ostendens
neq homines. neq spiritales substan¬
tias ad ministerium tante maiestatis
accedere. nͥ qui eiꝰ uoluntatib obsecun¬
dant Sic enim commonet. Om̃s an¬
geli eiꝰ Euis. quippe de illis dicitur.
qui ab ipsiꝰ imꝑio nequaꝗͣ. recedere
uoluerunt. Sequitur aliquid expressiꝰ.
potentes uirtute qͥ facitis uerbũ eius.
Ipsi enĩ uirtute possunt. qui eiꝰ ussis
obediunt. Potest autẽ diabolꝰ nͨ uirtu¬
te. s prauitate. Non honore. s p̾sump¬
tione. Potentes siquidẽ illi uere dicendi
sunt. qui uerbo dñi parere contenduii.
Et ne aliquid relinqueretur ambiguũ.
calcatiꝰ insinuat. ad audiendã uocem

Expanded text:
sermonum ejus. Cum superius de hominibus propheta loqueretur, venit ad tertiam narrationem, ubi coelestes creaturas alloquitur, ut Domini laudes debeant celebrare. Et quoniam inter ipsos angelos est magna discretio, illos tantum dicit praeconio Domini dignos existere, qui ejus probantur jussionibus obedire: ostendens neque homines, neque spirituales substantias ad ministerium tantae majestatis accedere, nisi qui ejus voluntatibus obsecundant. Sic enim commonet, omnes angeli ejus. Ejus quippe de illis dicitur qui ab ipsius imperio nequaquam recedere voluerunt. Sequitur aliquid expressius, potentes virtute, qui facitis verbum ejus. Ipsi enim virtute 346 possunt, qui ejus jussis obediunt. Potest autem et diabolus non virtute, sed pravitate; non honore, sed praesumptione. Potentes siquidem illi vere dicendi sunt, qui verbo Domini parere contendunt. Et ne aliquid relinqueretur ambiguum, calcatius insinuat, ad audiendam vocem
Abbreviated transcription (Latin):
flagellat. sicut salomon ait. Si diligis
adhuc tener ẽ. & cet̾a. Ipsi enim paren¬
tes uere diligunt filios suos. qui eis sub
pietate districti sunt. Sic & dñs nrͣ fla¬
gellat omĩem filium quem recipit. &
timentes se ad studium bonȩ uolunta
nrͣm. mem̃to dñe qd̾ puluis sumus.
Hoc comina. ad suꝑiora iungendum ẽ.
Causa eniꝰ redditur cur misereatur ut
pat̾. scilicet qm nosmetipsos ab illa natu¬
rali dignitate deiecimꝰ. & a factura creato¬
ris repulsi. figmientũ. eẽ. monstramur.
Merito gͦ subuenire sibi postulat. qui
spem in uirib ꝓpriis nͨ habebat.: Seqͥt᷑.
Mem̃to dñe qd̾ puluis sumꝰ. Dicit eniͦ
memor esto dñe. nͨ quia nos ex limo cre
fecisti. ñ qd̾ ad unaginẽ & similitudinẽ
tuam plasmare dignatꝰ es. quia ista oĩa
inuidiam magis excitare poterant pec¬
catori. s quia in puluerem nc̃ redacti
sumus ariditate peccati. miserere eis qͥ
se infeliciter ꝑculerunt. subueni. qui

Expanded text:
flagellat, sicut Salomon ait: Si diligis flagellat, sicut Salomon ait: Si diligis adhuc tener est , etc. Ipsi enim parentes vere diligunt filios suos qui eis sub pietate districti sunt. Sic et Dominus noster flagellat omnem filium quem recipit, et timentes se ad studium bonae voluntatnostrum. Memento, Domine, quod pulvis sumus. Hoc comma ad superiora jungendum est. Causa enim redditur cur misereatur ut pater: scilicet quoniam nosmetipsos ab illa naturali dignitate dejecimus, et a factura Creatoris repulsi, figmentum esse monstramur. Merito ergo subveniri sibi postulat, qui spem in viribus propriis non habebat. Sequitur, Memento, Domine, quod pulvis sumus. Dicit enim, Memor esto, Domine, non quia nos ex limo creafecisti, non quod ad imaginem et similitudinem tuam plasmare dignatus es, quia ista omnia invidiam magis excitare poterant peccatori; sed quia in pulverem nunc redacti sumus ariditate peccati. Miserere eis qui se infeliciter perculerunt: subveni qui
Abbreviated transcription (Latin):
est: initium bonȩ uitȩ nr̃ȩ. Occasus:
male conuersationis affectꝰ. In occasu
enim cramꝰ. cum peccati uinculo tene¬
bamur astricti. In oriente autẽ sumꝰ.
quando ꝑ aquam regenerationis nos
sol uerus iiusitat. & tenebras facit
peccata nr̃a donantur. quantũ potest
clara dies a tenebrosa nocte distare. Si
ue orientem significat regnũ di. occasũ
uͦ gehennã. Quȩ tantũ a beatoꝵ sede
dissociata est. qͣuantũ dicit ille pauꝑ
dñs timentib se. Ecce iam ñ extraneis
neq longinquis comparationib agitur.
s ad ipsã uiscera pietatis. uocabulã so¬
ciantur Sic enim miseretur ut pat̾.
S quib ipse pat̾ est sic corripit ut fili¬
os. s qui eiꝰ regni heredes. ẽẽ. meruerit.
Sequitur. Ita misertꝰ ẽ dñs tim̃tib se.
Dum dicit ita. designat nob̾ pat̾ne
correctionis affectum. Pater enĩ carna¬
lis. qͥ uult filium suũ bonis actib eru¬
dire. frequenter eum corripit. freqͣnt̾

Expanded text:
est initium bonae vitae nostrae, occasus est initium bonae vitae nostrae, occasus malae conversationis affectus. In occasu enim eramus, cum peccati vinculo tenebamur astricti; in oriente autem sumus, quando per aquam regenerationis nos Sol verus invisitat, et tenebras facit peccata nostra donantur, quantum potest clara dies a tenebrosa nocte distare. Sive per orientem significat regnum Dei; per occasum vero gehennam, quae tantum a beatorum sede dissociata est, quantum dicit ille paupeminus timentibus se. Ecce jam non extraneis neque longinquis comparationibus agitur; sed ad ipsa viscera pietatis vocabula sociantur. Sic enim miseretur ut pater, sed quibus ipse pater est; sic corripit ut filios, sed qui regni ejus haeredes esse meruerint. Sequitur, ita misertus est Dominus timentibus se. Dum dicit, ita, designat nobis paternae correctionis affectum. Pater enim carnalis qui vult filium suum bonis actibus erudire, frequenter eum corripit, frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
gis eum dignetur absoluere. quando se
sccłiam suam suꝑ timentes eum. Dili¬
gentius ꝑscrutenur quid sibi uelit
ista comparatio. Ianto maiorẽ dicit a
buit fidelib suis. quantum potest a
terra celi sumnutas eleuari. Qua cõ¬
paratione illud quoq significatur. quia
sicut celum terras cooꝑit. & competentia
beneficia temporib suis homini tribu¬
it. mͦ pluuias influendo. mͦ pr̃ando se¬
rena. m ipsum aerem uentis saluber¬
rimis temperando: ita & miscłm dñi
Sustinet enĩ ut corrigat. flagellat ut
erudiat. ꝓbat ut p̃stet᷑. & ꝑ dĩuersas
oꝑas beneficioꝵ. una uoluntas c̃ subue¬
nire peccantib S ut tociꝰ sententie uͥtꝰ
possit intelligi. breuit̾ dicendum esł.
Si fas c̃ ut celum ñ cooꝑiat terras. potest
fieri ut dñs ñ ꝓtegat sibi purissime
ab occasu: elongauit a nob̾ iniquitates
nr̃as. Dedit aliam pulcherrimã com¬
parationem beneficio diuino. Oriens

Expanded text:
gis eum dignetur absolvere, quando se gis eum dignetur absolvere, quando se sericordiam suam super timentes eum. Diligentius perscrutemur quid sibi velit ista comparatio. Tanto majorem dicit a buit fidelibus suis, quantum potest a terra coeli summitas elevari. Qua comparatione illud quoque significatur, quia sicut coelum terras operit, et competentia beneficia temporibus suis homini tribuit, modo pluvias influendo, modo praestando serena, modo ipsum aerem ventis saluberrimis temperando: ita et misericordisustinet enim ut corrigat, flagellat ut erudiat, probat ut praestet, et per diversas operas beneficiorum una voluntas est subvenire peccantibus. Sed ut totius sententiae virtus possit intelligi, breviter dicendum est: Si fas est ut coelum non cooperiat terras, potest fieri ut Dominus non protegat sibi purissime ab occasu, elongavit a nobis iniquitates nostras. Dedit aliam pulcherrimam comparationem beneficio divino. Oriens
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtͣnum indignabitur. Illis scilicet. qui
deuota satisfactione cognoscunt. qui ad
eum redire diligunt. qui illecebras scłi
cum suo auctore contempnunt. Cont᷑
illos in finem irascetur. quib dicturꝰ ẽ:
lte in ignem et̾num. Magna infelicitas
sub pio dño perire. ut tardes illi satisfa¬
cere. cui te cognoscis errasse. maxime cũ
supplicationẽ tuam uacuã non sentias. si
noseas. Potest hoc & de ppło uidaico senti¬
ri. quẽ conuertendum constat in fine
scłi. De quo & apłs dicit: Cecitas ex
parte isrł contigit. ut plenitudo gentiũ
intraret. & sic om̃is isrł saluus fieret.
Sententia generalis ẽ. quia nemo ẽ qui
eiꝰ grãm gratis non habeat. dum lex sub
pec̾eato cuncta concludat. sicut testatur
munit̾ bonis malisq sp̃m donat. salutẽ
tribuit. indigentias adimit. & generalit᷑
bonus est. Aadidit. Neq scd̃m iniquita¬
tes  nr̃as retribuit nobis. scilicet qm̃
supplicantib ita pius est: ut tunc ma¬

Expanded text:
aeternum indignabitur. Illis scilicet qui aeternum indignabitur. Illis scilicet qui devota satisfactione cognoscunt, qui ad eum redire diligunt, qui illecebras saeculi cum suo auctore contemnunt. Contra, illis in finem irascetur, quibus dicturus est: Ite in ignem aeternum . Magna infelicitas perire sub pio Domino, ut tardes illi satisfacere cui te cognoscis errasse; maxime cum supplicationem tuam vacuam non sentias, si noscas. Potest hoc et de populo Judaico sentiri, quem convertendum constat in fine saeculi. De quo et Apostolus dicit: « Caecitas ex parte in Israel contigit, ut plenitudo gentium introiret, et sic omnis Israel salvus fieret sententia generalis est, quia nemo est qui ejus gratiam gratis non habeat, dum lex sub peccato cuncta concludat, sicut testatur muniter bonis malisque spiritum donat, salutem tribuit, indigentias adimit, et generaliter bonus est. Addidit, neque secundum iniquitates nostras retribuit nobis; scilicet quoniam supplicantibus ita pius est, ut tunc ma
Abbreviated transcription (Latin):
Liscricors & miserator dñs. paciens &.
multum nuisericors. Misericors ẽ. qui
natura sua clementissimus approbat᷑.
Miserator. quando miscđiȩ sue dona
largitur. Potest enĩ aliquis inisericors
& miserator. ẽẽ. in una duabq causis.
Misericors autẽ & miserator naturalit᷑:
preter dñm nullꝰ poterit inueniri.
S hic ido misericors p̾missũ ẽ. ut mi¬
seratorem dñm. nͨ ad tempꝰ s iugiter
approbares. Hec figura dicitur parano¬
masia. id ẽ denominatio. quȩ similitudi¬
ne sermonis concitat audientis affectũ.
Adiecit paciens. qd̃ necesse est consequi
misericordẽ. Nullus eniꝰ miscricors. nͥ
qui & paciens. Sic enim & apls dicit:
An diuicias bonitatis eiꝰ & longanimita¬
tas dĩ ad penitentiam te adducit. Ipse
autem de se dicit: Hec fecisti & tacui:
Existimasti iniquitatem. qd̾ ero tibi
similis. Sequitur: Et multũ misericors
Multum reuera misericors. qui audicus
om̃ino blasphemas uoces. solem suum

Expanded text:
isericors et miserator Dominus, patiens et multum misericors. Misericors est qui natura sua clementissimus approbatur. Miserator, quando misericordiae suae dona largitur. Potest enim aliquis misericors et miserator esse in una duabusque causis; misericors autem et miserator naturaliter praeter Dominum nullus poterit inveniri. Sed hic ideo misericors praemissum est, ut miseratorem Dominum non ad tempus, sed jugiter approbares. Haec figura dicitur paronomasia, id est denominatio, quae similitudine sermonis concitat audientis affectum. Adjecit, patiens, quod necesse est consequi misericordem; nullus enim misericors, nisi qui et patiens. Sic enim et Apostolus dicit: An divitias bonitatis etas Dei ad poenitentiam te adducit ? Ipse autem de se dicit: Haec fecisti, et tacui. Existimasti iniquitatem, quod ero tibi similis . Sequitur, et multum misericors. Multum revera misericors, qui audiens omnino blasphemas voces, Solem suum
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hanc similitudinẽ comꝑatio suꝑioris
uersꝰ expressa est. Describit enĩ quid
scilicet p̾sentem. in qͦ diutissime non
potest ꝑmanere. Audiant qui suꝑbi¬
unt. & se gaudent mundana felicitate
subuectos. sic sp̃c relinquere nr̃a cor¬
puscula. quemadmodum solent flumi¬
na loca inundata transire. Illa enim
spacia quȩ plena uidentur. ẽẽ. torren¬
tib. quã sunt uacua cum recedunt.
Non ẽ gͥ de fugitiuo flatu p̾sum̃dum.
s hic pocius agendum. qd̃ ꝓdesse noui¬
mus in futurum. Et ne forsitan ali¬
quis ꝑ metamsychosin crederet ad hẽ
mundũ animas. eẽ. redituras. sic̃ nͨnulli
putauere dementium: addidit. & non
cognoscet ampliꝰ locum suũ. hoc ẽ in ħ
scłm ñ potest redire. ubi suã uitã possit
iterare. Conuicta ẽ imbecillitatis suȩ
humana fragilitas. Audisti homo quid
sis. audi quid eris: si dñm minime ti¬
mere despexeris. Quȩ figura dicitur
parison. idẽ equatio sententie. quociens

Expanded text:
Ad hanc similitudinem comparatio superioris Ad hanc similitudinem comparatio superioris versus expressa est. Describit enim quid scilicet praesentem, in quo diutissime non potest permanere. Audiant qui superbiunt et se gaudent mundana felicitate subvectos, sic spiritus relinquere nostra corpuscula, quemadmodum solent flumina loca inundata transire. Illa enim spatia quae plena videntur esse torrentibus, quam sunt vacua cum recedunt. Non est ergo de fugitivo flatu praesumendum, sed hic potius agendum, quod prodesse novimus in futurum. Et ne forsitan aliquis per metempsychosim crederet ad hunc mundum animas esse redituras sicut nonnulli putaverunt dementium, addidit, et non cognoscet amplius locum suum, hoc est in hoc saeculum non potest redire, ubi suam vitam possit iterare. Convicta est imbecillitate sua humana fragilitas. Audisti, homo, quid sis, audi quid eris, si Dominum minime timere despexeris. Quae figura dicitur parison, id est aequatio sententiae, quoties
Abbreviated transcription (Latin):
plicantur. ut eꝰ illud. Ego sum uia ueri¬
tas. & uita. Sic & in hoc & in subsequenti
uersu constat. ẽẽ. formatũ. quemadino¬
dum si interroges. quid ẽ homo. respon¬
detur. fenum dies eiꝰ. Quod summa
hilaritate pullulat. s celerrima ueloci¬
tate desiccatur. Henum ẽ. qd̾ pliuuiis
uelocit᷑ in auras caput erigit. s in ardo¬
rib colla deponit. Et ne forsitan aliqͥd
soliditatis hanc comparationẽ putares
habere. addidit. Et sicut flos agri. ita
floriet. Elos agri multo celeriꝰ transit.
quã feni uiriditas ꝑmanere monstrat᷑.
S quamuis pulcherrimũ uideatur. ẽẽ.
dum pubet. multũ fugitiuũ cernit᷑
ẽẽ. dum corruit. Ita enim & imbecilli¬
tas humana pulchrescit. ita scłi hono¬
res duuicieq gratissime sunt. s nͨ ad
finem longissimũ ꝑducunt᷑. Ueracit̾
gͦ his reb transitoriis humanitas com¬
paratur. quia robustis uirib destituta.
& ñ erit. & ñ cognoscet amplrꝰ locũ suu̾.

Expanded text:
Ego sum via, veritas et vita . Sic et in hoc et in subsequenti versu constat esse formatum. Quemadmodum si interroges, quid est homo? respondetur, fenum dies ejus, quod summa hilaritate pullulat, sed celerrima velocitate desiccatur. Fenum est quod pluviis velociter in auras caput erigit, sed in ardoribus colla deponit. Et ne forsitan aliquid soliditatis hanc comparationem putares habere, addidit, et sicut flos agri ita floriet. Flos agri multo celerius transit quam feni viriditas permanere monstratur. Sed quamvis pulcherrimum videatur esse dum pubet, multum fugitivum cernitur esse dum corruit. Ita enim et imbecillitas humana pulchre crescit, ita saeculi honores divi tiaeque gratissimae sunt, sed non ad finem longissimum perducuntur. Veraciter ergo his rebus transitoriis humanitas comparatur, quia robustis viribus destituta, et non erit; et non cognoscet amplius locum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad futuri uidicũ formidabilem p̾dica¬
tionem. ne peccantiũ mentes insoles¬
cerent. cum ultionẽ uenturam maloꝵ
actuum ñ timerent. Dicit enim.
parauit sedem suam. Hoc ad illud ꝑti¬
net. quando dñs ũc ascendit in celum.
sedet ad dexterã patris. inde uenturus
iudicare uiuos & mortuos. Et ne aliqͥ
inpotentia dñi mordereris. ipsũ dicit
parasse sedem suã. qui udicaturꝰ ẽ mun¬
dum. Addidit. Et regnũ eiꝰ om̃ium
dñabitur. Ne putarent pagani demo¬
nes suos quoqͦ mͦ regnaturos. ipsum
dicit dominaturũ. qui parauit sedem

Expanded text:
ad futuri judicii formidabilem praedicaad futuri judicii formidabilem praedicationem: ne peccantium mentes insolescerent, cum ultionem venturam malorum actuum non timerent. Dicit enim, paravit sedem suam. Hoc ad illud pertinet, quando Dominus Jesus ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris, inde venturus judicare vivos et mortuos. Et ne aliqua impotentia Domini mordereris, ipsum dicit parasse sedem suam, qui judicaturus est mundum. Addidit, et regnum ejus omnium dominabitur. Ne putarent pagani daemones suos quoquo modo regnaturos, ipsum dicit dominaturum, qui paravit sedem
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc unusqͥsq iustꝰ recipiat. cum in
et᷑na fuerit beatitudine collocatus.
Nulti enim fidelium filios ñ habue.¬
runt. aut sterilitatis euentui: aut uir¬
ginitatis studio. Quod si ad litteram
uelis aduertere. qͦd absit: plurimi scõꝵ
ista ꝓmissione fraudantur. Nam &
dixit. qui dñi p̾cepta custodiunt. qui
mandata eiꝰ operib sunt memores.
non studio cantilenȩ. Ham & si quis
psalteriũ uoce reddat. memor eiꝰ ñ ẽ.
nisi quȩ precipiunt᷑ effecerit. Ido enĩ
dicta sunt ut fiant. nͨ ut sola uocifera¬
tione cantent᷑. Unde doctissimꝰ pat̾
augustinꝰ in hoc psalmo disputans.
psalteriũ se nͨ tenere ꝓfessus ẽ: nec
tocius legis dicta recolere. scilicet ut
ñ solum᷑ ad audiendũ. s maxime ad
faciendum cunctoꝵ studiũ concitaret:
Nemnoria ẽ enim. ꝑ quã animꝰ repe¬
tit que audita. uisa. factaq cognoscit.¬
N̾s in celo parauit sedem suam. & reg¬
num ipsiꝰ om̃ium dominabit᷑. Uen̾it

Expanded text:
Hanc unusquisque justus recipiet, cum in Hanc unusquisque justus recipiet, cum in aeterna fuerit beatitudine collocatus. Multi enim fidelium filios non habuerunt, aut sterilitatis eventu, aut virginitatis studio. Quod si ad litteram velis advertere quod absit plurimi sanctorum ista promissione fraudantur. Nam etdixit, qui praecepta Domini custodiunt, qui mandatorum ejus operibus sunt memores, non studio cantilenae. Nam et si quis Psalterium voce reddat, memor ejus non est, nisi quae praecipiuntur effecerit. Ideo enim dicta sunt, ut fiant, non ut sola vociferatione cantentur. Unde doctissimus Pater Augustinus in hoc psalmo disputans, Psalterium se non tenere professus est, nec totius legis dicta recolere; scilicet ut non solum ad audiendum, sed maxime ad faciendum cunctorum studium concitaret. Memoria est enim per quam animus repetitnus in coelo paravit sedem suam: et regnum ejus omnium dominabitur. Venit