comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ltare dr thimiamatis: qđ erat ante
oracłm. De qͦ paulopꝰ subinfert᷑. S a
totũ altare oracłi tęrit auro. Unde ⁊ intelli¬
gi dat᷑. qd ide altare delapide qͥđe fuerit
factũ. icedro uestitũ: ac de inde auro coo¬
ꝑtũ Significat autẽ typice ꝑfector uitã
iustoꝵ: qͥ qͣsi inuicinia oracłi st̃ positi. qͥa
desertis infimis delectationib de solo regni
celestis ingressu curã ominẽ impendunt.
Unde bene inł altari ñ carnes uictimar.
s sola incendebant᷑ chumamata: qͥa tales
ñ ad huc peccata carnis ⁊ illecebras cogi¬
tationũ inse mactare opꝰ habent.s
tancũ orationũ sp̃ualiuĩ ⁊ celestiũ desi¬
derioꝵ odoram̃ta ꝑignẽ int̾ni amoris
inconspectu sui conditoris offerunt.
teuere diximꝰ: ubi ita redẽptoris
nr̃i amore flagramꝰ. ut nec dũ ipsũ uidẽ
facie ualeaniꝰ adfaciẽ. Unde apte domꝰ hec
auro qͥde purissimo cooꝑta: si int̾posito
erat medio pariete ab oracło secreta. Ora¬

Expanded text:
ltare dicitur thymiamatis, quod erat ante oraculum, de quo paulo post subinfertur: « Sed totum altare oraculi texit auro. » Unde intelligi datur quod idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum. Significat autem typice perfectorum vitam justorum, qui quasi in vicinia oraculi sunt positi, quia, desertis infimis delectationibus, de solo regni coelestis ingressu curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari, non carnes victimarum, sed sola incendebantur thymiamata, quia tales non adhuc peccata carnis et illecebras cogitationum in se mactare opus habent; sed tantum orationum spiritalium et coelestium desideriorum odoramenta, per ignem amoris in conspectu sui Conditoris offerunt. tenere diximus: ubi ita Redemptoris nostri amore flagramus, ut tamen necdum ipsum videre facie valeamus ad faciem. Unde apte domus haec auro quidem purissimo cooperta, sed interposita erat medio pariete ab oraculo secreta. Ora
Abbreviated transcription (Latin):
Ertendebant autẽ alas suas cherubim &
tangebat ala una parietẽ: & cherub scđ̃i
tangebat parietẽ alterũ. Ale autẽ altere
unmedio parietũ templi se inuicẽ c̃tingebãt.
anifestũ ẽ ex his que p̃dictast̃ quare
cherubu inmedio tẽpli int̾ioris sint
positi: quoꝵ habitatio ẽ semꝑ incelis. Ex¬
tendebant autẽ alas cherubini quasi aduo¬

Expanded text:
s cherubin, et tangebat ala una parietem, et ala cherub secundi tangebat parietem alterum. Alae autem alterae in medio pariete templi se invicem contingebant. Manifestum est ex his, quae praedicta sunt, quare cherubin in medio templi interioris sint positi, quorum habitatio semper est in coelis. Extendebant autem alas cherubin quasi ad vo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ secutis estis me. in regeneratione cũ sed̾it
filĩ hominis insede maiestatis sue. sedebi
lapide factũ. illi figuralit᷑ ad cedrina ꝑti¬
nent tabulata: utriq p̾mia a dño ꝑpetue
lucis quasi auri laminas qͥb decorentur
expectant. St̃ in aditis lapides p̃ciosi st̃
tabule ligni aromatici. utraq auro coo¬
perta: qͥa ulli in lege dñi inmaculati
ambulauerant : ⁊ qͥ grãm eugłii ꝑ fecte
susceꝑant. pariter eterna uita ꝑfruunt᷑.
raculũ autẽ in medio domꝰ inint̾iori
parte fecerat: ut poneret ibi archã fedis
delicet interior domꝰ secreta patͥe celestis.
archa fedis dñm saluatorẽ. inqͦ solo fedꝰ

Expanded text:
qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit qui secuti estis me, in regeneratione cum sederit filius hominilapide factum, illi figuraliter ad cedrina pertinent tabulata: utrique praemia a Domino perpetuae lucis, quasi auri laminas quibus decorentur exspectant. Sunt in aditis lapides pretiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque auro cooperta, quia et illi qui in lege Domini immaculati ambulaverant, et qui gratiam Evangelii perfecte susceperant, pariter aeterna vita perfruuntur. « Oraculum autem in medio domus in interiori parte fecerat, ut poneret ibi arcam foederidelicet interior domus secreta patriae coelestis, arca foederis Dominum salvatorem, in quo solo foed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinebant. fuerunt alii qͥ maiori ꝑfeclo¬
one relictis mundi negociis: ⁊ assumpta
& carceres. lapidati st̃. secti st̃. temptatist̃
uoccisione gladii mortui st̃. cͥciuer unt
iumelotis. pellib capͥnis egentes angilli¬
ati. aflicti. qͥb dignꝰ ñ erat mundꝰ. hn qͥ
ante manifestata tẽpora eugłii uitã duxe¬
rt engłicam: qͥd nͥ ante ingressũ templi
cabulata cedrina inporticu fulgebant.
Qs utrosq qͥa idẽ regnũ celeste cõmunit
quãuis ininansionib discretis recipit. qͣsi
porticꝰ templi post lapides ⁊ cedrũ intͥnse¬
res. qͥ legalib contenti p̃ceptis. que supra
cõme morauimꝰ sufficere sͥ credunt: tantũ
si aduitã uenire mereant᷑. St̃ alii qͥ ad¬
ꝑfectionẽ ueniunt ñ defide uenditis
res ꝓmissi illiꝰ qđ talib in resurrectione
ñ solũ uitã s ispecialẽ p̃dixit honorem
esse tͥbuendũ. Amen am̃ dico uob̾. qđ uos

Expanded text:
pertinebant. Fuerunt alii, qui majori perfectipertinebant. Fuerunt alii, qui majori perfectione relictis mundi negotiis, et assumpta et carceres, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in occisione gladiiin melotis, in pellibus caprinis, egentes, angustiati, afflicti, quibus dignus non erat mundus . Hi qui ante manifestata tempora Evangelii, vitam duxere evangelicam, quid nisi ante ingressum templi tabulata cedrina in porticu fulgebant? Quos utrosque, quia idem regnum coeleste communiter, quamvis in mansionibus discretis recipit, quasi porticus templi, post lapides et cedrum, intrinseres, qui legalibus contenti praeceptis, quae supra commemoravimus, sufficere sibi credunt tantum, si ad vitam venire mereantur. Sunt alii ad perfectionem nitentes, venditis res promissi illius quo talibus in resurrectione non solum vitam, sed et specialem praedixit honorem esse tribuendum, Amen dico vobis, quod vos
Abbreviated transcription (Latin):
gant semet ipsos. ⁊ sũpta cruce sua cot
die secuntur illũ. Et qm̃ utriꝰq tempo¬
ris iustos cõmunis gła suꝑne manet
retͥbutionis: lapidib ac lignis p̃ciosis ter¬
cia ẽ speties aurearũ ad uincta laminarũ
Nec contrariũ debet uideri qd sup̃diximꝰ
porticũ que ante templũ antiquoꝵ fig̾am
gestare fideliũ: ipsũ uͦ templũ eoꝵ qͥ pos
ucarnationis dñce templũ inmundum
uenerunt. porro domũ interiorẽ regu
celestis gaudia que utriꝰq iustis dantur
figurare : nc̃ autẽ dicamꝰ. parietes lapi¬
deos antiquũ di ppłm. tabulata cedrina
nouũ. aureas laminas utriꝰq incelis p̃¬
mia designare: cũ idẽ parietes templi &
inporticu ⁊ ipso templo ⁊ inscĩs sc̃õꝵ
pari fuerint modo delapidib ⁊ lignis ⁊ auro
cõpacti. Multiplȩx nãq ẽ indiuersis reb
earũdẽ repetitio figurarũ. S & ħ dicendũ
qͥa fuerunt unlege & ante legẽ scͥptam

Expanded text:
gant gant idie sequuntur illum . Et quoniam utriusque temporis justos communis gloria supernae manet retributionis, lapidibus ac lignis pretiosis tertia species est aurearum adjuncta laminarum. Nec contrarium debet videri quod supradiximus: porticum, quae erat ante templum, antiquorum figuram gestare fidelium; ipsum autem templum eorum qui post Incarnationis Dominicae tempus in mundum venerunt; porro domum interiorem regni coelestis gaudia, quae utriusque justis dantur, figurare; nunc autem dicamus parietes lapideos antiquum Dei populum, tabulata cedrina novum, aureas laminas utriusque in coelis praemia designare, cum iidem parietes templi et in porticu, et in ipso templo, et in sanctis sanctorum pari fuerint modo. « De lapidibus et lignis et auro compacti. » Multiplex namque est in diversis rebus eorumdem repetitio figurarum. Sed et hoc dicendum, quia fuerunt et in lege et ante scriptam
Abbreviated transcription (Latin):
ne st̃ scĩ: latitudine uariarũ uirtutũ
scđm donationes sp̃c sc̃i. in una eadẽq soci
societate sibunet alterumtrũ conexi. Au
ino ad inuicẽ se congregantes. Que tria
beatus apłs una sententia cõplexꝰ ẽ dicens.
Nam in xp̃o iħu neq circũcisio aliqͥd
ualet neq p̃putiũ: s fides que ꝑdilecti¬
onẽ oꝑat᷑. fidei nãq inuicte lapis figãm¬
tenuit: cedrus actionis odorifere. aurũ
transcendentis om̃a dilectionis. Nestit᷑q
lapideus paries tabulis cedrinis: cũ ꝓfes¬
sio fidei bonis ornat᷑ oꝑib. ne ociosa ui¬
dicetur ẽẽ aut mortua. Uerũ qͥa lex in
ille lapide circũcidebat᷑ iup̃putiũ nos
signo crucis consccram᷑ inforonte: pos¬
sunt ũ incongrue parietes templi lapi¬
dei. siue paumĩtũ p̃ciosisimo marmore
stratum. eor qͥ ulege fidelit̾ ac ꝑfecte
uirerunt typũ tenere: tabule cedrine¬
uͦ siue ab iegne noui testam̃ti iustos in¬
dicare : qͥ uolentes pꝰ dñm uenire abue¬

Expanded text:
ne variarum virtutum secundum donationes Spiritus sancti, in una eademque fide sibimet alterutrum connexi. Aurimo ad invicem congaudentes. Quae tria beatus Apostolus una sententia complexus est, dicens: « Nam in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, sed fides, quae per dilectionem operatur. » Fidei tenuit: cedrus actionis odoriferae: aurum, transcendentis omne dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne otiosa judicetur esse, aut mortua. Verum quia lex in ille lapide circumcidebatur in praeputio, nos signo crucis consecramur in fronte. Possunt non incongrue parietes templi lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stratum, eorum qui in lege fideliter ac perfecte vixerunt, typum tenere; tabulae vero cedrinae sive abiegnae, Novi Testamenti justos indicare, qui volentes post Dominum venire, abne
Abbreviated transcription (Latin):
tanqͣ. se ipsos. Plenitudo enĩ legis: caritas ẽ.
ꝓrimi autẽ eoꝵ ⁊ ipsi adiniuicẽ st̃ angłici
sp̃c: & homines electi eoꝵ que coucues
cherubin. Unde utraq ala eiꝰde mensure
ẽẽ ꝑhibet᷑: qͥa uidelicet eade ipsa deuo¬
diligunt. nr̃am quoq ad se ascendentiũ
societatẽ desid̾ant. Sicq simul ale decẽ
cubitos cõplent: cũ ingemina caritatis
ex hibitione angłi de conditoris su
presentia letantur.
Decem qͦ cubitoꝵ erat cherub scđ̾m ñ
sura pari: & opꝰ uiiuĩ erat induob cherubin.
uo erant facta cherubĩ ꝓpt̾ consor¬
ciũ eiꝰdẽ dequa loqͥm̃ caritatis sig¬
ñ poterit. Unde ⁊ saluator binos ad p̃¬
dicandũ discipłos mittere curauit:
ut tacite doceret ab eis qͥ uerbũ fidei
p̃dicarent uirtutẽ dilectionis aute om̃a
esse tenenda. Uniꝰq nĩsure loꝑis erãt¬

Expanded text:
ipsos. Plenitudo enim legis est charitas. Proximi autem eorum, et ipsi adinvicem sunt angelici spiritus, et homines electi eorum aeque concives. Unde utraque ala ejusdem esse mensurae perhibetur, quia videlicet eadem ipsa devodiligunt, nostram quoque ad se ascendentium societatem desiderant. Sicque simul alae decem cubitos complent cum iexhibitione angeli de conditoris sui praesentia laetantur. Decem quoque cubitorum erat ala cherub secundi, mensura pari, et opus unum erat in duobus cherubim. Duo erant facta cherubim propter consortium ejusdem, de quo loquimur, charitatis signon potest. Unde et Salvator binos ad praedicandum discipulos mittere curavit, ut tacite doceret eis qui verbum fidei praedicarent virtutem dilectionis ante omnia esse tenendam. Uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfectionẽ ꝑuenientes. illecebras uicior
carnalesq uoluptates mortificant: illi ui¬
delicet sermones ueritatis quoꝵ. institu¬
tione carnẽ nr̃am crucifige cũ uiciss &
concupiscentiis docem᷑. Qs hab̾e desida¬
bat ꝓpħa cũ ait. Confige clauis atunore
tuo carnes meas: auidicus enũ tius tunu
Qui rursũ ad ꝑfectiora ꝑueniens: dicit
de claiuis dilectionis. M autẽ ad herere
deo bonũ ẽ.¬

Expanded text:
illecebras vitiorum carnaliumque voluptatum mortificant. Illi videlicet sermones veritatis, quorum institutione carnem nostram crucifigere cum vitiis et concupiscentiis docemur: quas habere desidbat Propheta, cum ait: Confige clavis a timore tuo carnes meas; a judiciis enim tuis timui . Qui rursum ad perfectiora perveniens dicit de clavo dilectionis: Mihi autem adhaerere Deo bonum e
Abbreviated transcription (Latin):
continem᷑. Vnde bene deisde clauis in libͦ
paralipomenon scͥptũ ẽ. S ⁊ clauos fe¬
cit aureos: ita ut singłi claui cielos qͥn¬
quagenos appendent. Quinquagenario
figurari. Et qͥnquagenarioꝵ erant sicloꝵ
claui singłi quib lamine auri affige¬
bantur inparietib domꝰ dñi: qͥa num¬
rum uerba celestia quib in amore
uonoꝵ oꝑum ꝓficimꝰ ⁊ conserua mur

Expanded text:
clavis in libro Paralipomenon scriptum est: « Sed et clavos fecit aureos, ita ut singuli clavi siclos quinquagenos appenderent . » Quinquagenario figurari. « Et quinquagenorum erant siclorum clavi singuli, quibus lamina auri affigebantur in parietibus domus Domini. » Quia nimirum verba coelestia, quibus in amore bonorum operum proficimus et conservamu
Abbreviated transcription (Latin):
tes oꝑib dño sacͥficia laudis offerim̃
Interior u domꝰ que ad posteriorẽ
partẽ templi erat facta: ipsa c̃ ꝓmi¬
sa nob̾ uita inceł. Interior qͥde ẽ con¬
de ea bene merito seruo dicitur.
intra ingaudiũ dni tui: s posteri¬
or tempore. qͥa pꝰ huiꝰ scłi labores
ad illiꝰ ingressũ ꝑducim. Tabulata
autem que utramq domũ abiniucem
diuidunt. ipsa sunt claustra celi: quor
nob̾ aꝑtionẽ cotidie suspiramꝰ. qͣ quantũ
dũs donauerit pia semꝑ iustantia do¬
uec apiantur ⁊ intrare liceat pulsamꝰ.
Ibi a si nec dũ ante solutionẽ corpor

Expanded text:
tes operibus, Domino sacrificia laudis offerimus. tes operibus, Domino sacrificia laudis offerimus. Interior vero domus, quae ad posteriorem partem templi erat facta, ipsa est promissa nobis vita in coelis. Interior quidem, quoad conde ea bene merito servo dicitur, Intra in gaudium Domini tui . Sed posterior, tempus quo post hujus saeculi labores ad illius ingressum perducimur. Tabulata autem, quae utramque domum ab invicem dividunt, ipsa sunt claustra coeli, quorum nobis apertionem quotidie suspiramus, et quantum Dominus donaverit, pia semper instantia, donec aperiantur, ut intrare liceat, pulsamus. Ubi, etsi necdum ante solutionem corporum
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit quoq uiginiti cubi¬
toꝵ ad posteriorẽ partẽ templi
tabulata cedrina. apauim̃to
usq ad suꝑiora: et fecit interiorẽ
lem dicit. Ab ortu enĩ solis ingressum
habebat templũ: .&. ab occasu domũ
riore separabant. apauim̃to usq ad
suꝑiora esse diciuit᷑ edificata. ñ usq
ad laquearia significat que triginta
cubitis erant insublime a pauim̃to
suspensa ut supra dictũ ẽ: s tantũ
usq ad cubitos iuguiti altituduus¬
ut insequentib aꝑte legitur. Reli
alticudinis & cubitoꝵ uiguiti longiti¬
diuis: uxta latitudinẽ domꝰ. E quam
nimirũ ianuã fumꝰ ince nsor dealta
ri chumamatis solebat inscã scoꝵ as¬
cendere: atq ad archã dñi oꝑienda
penetrare. In qua distinctione doni̾
dñi: pacet figura mysterii. Et apło
exponente luce clarior ẽ: quia pͥor
domꝰ inqua semꝑ introibant sacer¬
doces sacrificioꝵ officia cõsĩmantes.
p̃sens ẽ eccła: ubi cotidie pus isisten¬

Expanded text:
ficavit quoque viginti cubitorum ad posteriorem partem templi tabulata cedrina a pavimento usque ad superiora; et fecit interiorem lem dicit. Ab ortu enim solis ingressum habebat templum, et ab occasu domum riore separabant, a pavimento usque ad superiora esse dicuntur aedificata, non usque ad laquearia significat, quae triginta cubitis erant in sublime a pavimento suspensa, ut supra dictum est, sed tantum usque ad cubitos viginti altitudinis, in sequentibus aperte legitur. Relicaltitudinis, et cubitorum viginti longitudinis, juxta latitudinem domus: per quam nimirum januari thymiamatis solebat in Sancta sanctorum ascendere atque ad arcam Domini operiendam penetrare. In qua distinctione domus Domini patet figura mysterii: et Apostolo exponente luce clarior est, quia prior domus in quam semper introibant sacerdotes sacrificiorum officia consummantes, praesens est Ecclesia, ubi quotidie piis insisten
Abbreviated transcription (Latin):
ante oracłm auro tecta ẽ: qͥa ꝑfecti qͥq
iusti in hac uita ubi nec dũ palã depa¬
tre audire idẽ nec dũ palam patrẽ uidẽ
queunt. fidem & opꝰ iusticie diuino ornant
amore: ꝑ quẽ di pleuam cognitionẽ me¬
reantur acciꝑe. Lamine auri quib oꝑta
ẽ domꝰ. oꝑationes sunt multipharie pie¬
tatis: quas inobseqͥuũ uł sui creatoris
uł fr̃ne necessitatis amor castꝰ erhibet.
Claui aurei qͥb erant affire lamine ip¬
sa sunt p̾cepta caritatis siue ꝓmissa et̃¬
ne claritatis ꝑ que inexercitio studioq

Expanded text:
ante oraculum auro tecta est, quia perfecti quique justi in hac vita, ubi necdum de Patre palam audire, id est, necdum palam videre queunt, fidem et opus justitiae divino ornant amore, per quem et plenam Dei cognitionem mereamur. Laminae aureae, quibus operta est domus, operationes sunt multifariae pietatis, quas in obsequium sui Creatoris vel fraternae necessitatis amor castus exhibet. Clavi aurei quibus erant affixae laminae aureae, sunt praecepta charitatis, sive promissa aeternae cl
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinis & uginti cubitos latituduus:¬
rod dđr axͣ cubitos altitudinis. parietẽ
Oracłm uͦ ubi erat archa habebat uicenos
cubitos in longitudine ⁊ latitudine ⁊ altitudi¬
ne. idẽ ꝑquadrũ: qͥa insuꝑna illa patͥa
ubi regẽ indecore suo uident ocłi sc̃or sola

Expanded text:
latitudinis, et viginti cubitos altitudinist, viginti cubitos altitudinis, parietem Oraculum vero, ubi erat arca, habebat vicenos cubitos in longitudine, et latitudine et altitudine, id est, per quadrum, quia in superna illa patria, ubi Regem C
Abbreviated transcription (Latin):
occulta tegunt. s manifesta expressione
foris omnib quales sint ipsi. qͥd agant.¬
inexemplum uiuendi proferunt.
Oña cedrinis tabulis uestiebant᷑: nec omĩ¬
no lapis apparere poterat inpariere.
t lapides parictis siue paiumenti &

Expanded text:
occulta tegunt, sed manifesta expressione occulta tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus, quales sint ipsi, qin exemplum vivendi proferunt. « Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. Et lapides parietis sive pavimenti et
Abbreviated transcription (Latin):
lium laboris: quomͦ qͥnquagnarius
insignificatione future qͥetis .⁊ pacis.
Denario nãq numero continentur
p̃cepta: quoꝵ obseruatione adiutam
ꝑ uenitur. Deuario eque significatur
ipsa quã de sidamus. i pro qua labora
Unde psalmista congreganda eccłam¬
uestiebatur: habens tornaturas
uestiebatur: cũ corda iustoꝵ. solo bonoꝵ¬
oꝑum splendore iuitescunt. habetq
domꝰ intabulis cedrinis tornaturas suas
& iuiucturas fabrefactas: cũ ide electi
sese ad inuicẽ pulcherrima caritatis
copula conectunt ita ut cũ inumera.
sit mulcitudo fideliũ. unũ tam̃ cor u¬
nã hab̾e ammiã ꝓcõmuns fidei ac di¬
lectionis societate merito dicantur.
Namq tornature que iuncturis ta¬
bularũ apponebantur. ut unũ exom¬
nib fieret cabulatũ: ipsa st̃ officia
caritatis qͥb adinuicẽ frñitas sc̃a copulat᷑.
atq inunã xp̃i domũ toto terrar̾ orbe
eminentes: cũ oꝑa uirtutũ scĩ nequaquã

Expanded text:
lium laboris, quomodo quinquagenarius lium laboris, quomodo quinquagenarius in significatione futurae quietis et pacis. Denario namque numero continentur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsa, quam desideramus, et pro qua laboramUnde vestiebatur, habens tornaturas vestiebatur, cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt. Habetque domus in tabulis cedrinis tornaturas suas et juncturas fabrefactas, cum iidem electi sese ad invicem pulcherrima charitatis copula connectuntur: ita ut cum innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam, pro communis fidei ac dilectionis societate, merito dicantur. Namque tornaturae, quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, ipsa sunt officia charitatis, quibus adinvicem fraternitas sancta copulatur, aeminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi dñi aꝑti sunt suꝑ domũ eiꝰ uocte
acdie : iaures eiꝰ inorationes seruor
suor intendentes. ⁊ hoc ꝑtotũ latitu¬
dinem diffuse ꝑ orbẽ eccłe. Altare uãq
tbunianiatis qd indomo quidẽ exterio¬
ri s ꝓpe ostiũ stabat domꝰ interioris.
tẏpus fuit ꝑfector: qͥ incarne quidẽ
adhuc mundo retenti. s onũ desidio
sunt ad celestia suspensi. Et uelut incen¬
so chure fumũ ascendentẽ insc̃a scoꝵ
enuitunt: qͥa suꝑno amore flagran¬
tes crebris orationũ uocib aures sui
to mundiores qͥq interris. ⁊ quasi uicun¬
ores celesti patͥe cõmorant᷑. tanto citius¬
idño cuncta que poscunt accipuut. Be¬
ne autẽ interior domꝰ uiguti cubitos
longa facta ẽ: ꝓpt̃ mysteriũ scilicet ge¬
mine dilectionis. de qͣ ⁊ supͣ diximꝰ.: que
illhac interun uita ex parte maxima
alar iurtutũ oꝑib sola ꝑpetuo regnat.
te quadraginta fuit cubitor. Qui numer̃
sepe insignificatione ponit᷑. p̃sentis fide¬

Expanded text:
unt super domum ejus nocte ac die, et aures ejus in orationes servorum suorum intendentes, et hoc per totam latitudinem diffusae per orbem. Ecclesiae altare namque thymiamatis, quod in domo quidem exteriori, sed prope ostium stabat domus interioris, typus fuit perfectorum, qui carne quidem adhuc in mundo retenti, sed omni desiderio sunt ad coelestia suspensi: et velut incenso thure, fumum ascendentem in Sancta sanctorum emittunt, quia superno amore flagrantes, crebris orationum vocibus, aures sui  quia quanto mundiores quique in terris, et quasi viciniores coelesti patriae commorantur, tanto citius cuncta quae poscunt, accipiunt. Bene autem interior domus viginti cubitis longa facta est, propter mysterium scilicet geminae dilectionis de quo et supra diximus, quae in hac interim vita ex parte maxima aliarum virtutum operibus, sola perpetuo regnat. te fuit XL cubitorum: qui numerus saepe in significationem ponitur praesentis fide
Abbreviated transcription (Latin):
Sec ancilla quasi lauandi grã cũ pan¬
iuis ad fontẽ rogel ierat: ut penitus
res ñ dep̃bendẽtur. Puer aut̃ qͥ rem
indicait ab salon. filiꝰ eiusde ancille par¬
uulus dicit᷑ fuisse. Priꝰ enĩ paulatim
hystoriã continuando hic tangere de¬
creunꝰ: ut p̾modũ qͥd mystice conti¬
ueant in dagarido propalemus.
ed qͥa de absalon hystoria p̃tergredit᷑.

Expanded text:
ec ancilla, quasi lavandi gratia, cum pannis ad fontem Rogel ierat, ut penitus res non deprehenderetur. Puer autem, qui rem indicavit Absalom, filius ejusdem ancillae parvulus dicitur fuisse. David autemhistoriam continuando hic tangere decrevimus, ut postmodum quid mystice continuat, indagando propalemus. Sed quia de Absalom historia praetergredit
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ quã ponerent᷑ panes ꝓpositionis au
Iltare aureũ corda significat reã.¬
ꝑ fector uistoꝵ: int̾ne caritatis
& castititis luce corusca. Quoꝵ sublimi¬
tati sigdificande. etiã locus conuenit
eiꝰdem altaris. Stabat enĩ ante ostiũ sc̃i
gunꝰ: in qͦ uidelicet altari ñ hostiarum
sangͥs neq libamina s. thuniamata tͤntũ
incendebant᷑. quoꝵ fumꝰ ad suꝑiora ascen¬
dens oꝑiebat archã. atq oraculũ odore
suauitatis implebat. Inqͦ figura expͥmebat᷑
scõꝵ. qͥ dũ neglectis temporaliũ rerũ cu¬
pit̾itatib totai intentione celestia quert̃.
uelud intꝰ inuiciuia oraculi sunt positi.
nec longe sunt remoti a uelo qͦ uelum
& sc̃a scõr dirimunt᷑: qͥa corpore tantũ
terrã incolunt: ceterũ scd̃m int̾oiorẽ
hominẽ totã habent conuersationẽ
incelis. Ascenditq ab huiꝰmodi altari
fumꝰ incensoꝵ intra sc̃a scoꝵ ubi archa

Expanded text:
anes propositionis auream. anes propositionis auream. » Altare aureum corda significat perfectorum justorum, internae charitatis et castitatis luce corusca, quorum sublimitati significandae etiam locus convenit ejusdem altaris. Stabat enim ante ostium Sanctgimus. In quo videlicet altari non hostiarum sanguis neque libamina, sed thymiamata tantum incendebantur, quorum fumus ad superiora ascendens operiebat arcam atque oraculum, et odore suavitatis implebat. In quo figuram exprimebat sanctorum, qui dum, neglectis temporalium rerum cupiditatibus, tota intentione coelestia quaerunt, velut intus in vicinia oraculi sunt positi; nec longe sunt remoti a velo quo templum et sancta sanctorum dirimuntur, quia corpore tantum terram incolunt, caeterum secundum interiorehominem totam habent conversationem in coelis. Ascenditque ab hujusmodi altari fumus incensorum intra sancta sanctorum, ubi arca
Abbreviated transcription (Latin):
facta dicunt᷑ eade uasa: significans mul
tiplicationẽ fideliũ. que ñ solũ inuid̾a
s. & in omuiũ nationũ erat latitudo fu¬
tura ex pleta ꝓpħia qua dicit᷑. Gaudebt̃
campi ⁊ onĩa que ineis sunt. Argillosa
autẽ terra dequa facte st̃ forme ad fun¬
denda uasa domꝰ dñi: que meliꝰ quã
scͥpt᷑a sacra dequa regulã bene uiuendi
accipimꝰ ualet intelligi. Quasi enĩ argil¬
la igiib durata formã uasis dñi qͣnta
& qualia fieri debeant exhibet: cũ nob̾
iequam᷑ ostendit: scõꝵq nob̃ exempla
tarunt inomnib scquenda p̃monsttat.
Si uasa indomo dñi electa ac p̃ciosa
tũ qd̾ argille formas ingredit᷑. qͣ uas
possit aptũ ministeriis celestib effici:
ita ⁊ ipsi salubrit̾ humiliati ⁊ flamina
diune caritatis siue etia humane ad¬
uersitatis emolliti. uiam patrũ bene
oꝑando intramus. ut ad premia patrũ
bene iuuendo ꝑueniamꝰ.
ecitq salomon om̃a uasa indo¬
modm̃i. Altare aureũ ⁊ mensam

Expanded text:
Apte in regione Jordanis fusa sunt vasa tiplicationem fidelium, quae non solum in Judaea, sed et in omnium nationum erat latitudine futura, expleta prophetia qua dicitur, « Gaudebunt campi et omnia quae in eis sunt . » Argillosa autem terra, de qua factae sunt formae ad fundenda vasa Domini, quid melius quam Scriptura sacra, de qua regulam bene vivendi accipimus, valet intelligi? Quasi enim argilla ignibus durata formam vasis Domini, quanta et qualia fieri debeant, exhibet, cum nobis sequamur ostendit, sanctorumque nobis exempla, rarunt, in omnibus sequenda praemonstrat. Sed vasa in domo Domini electa ac pretiosa tum quod argillae formas ingredimur, qua vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, cum ipsi salubriter humiliati, et flamma sive divinae claritatis, sive etiam humanae adversitatis emolliti, viam patrum bene operando intramus, ut ad praemia patrum bene vivendo perveniamus. « Fecitque Salomon omnia vasa in Domo Domini: Altare aureum et mensam
Abbreviated transcription (Latin):
causti. contra mediũ atru. De inde
porticus templi suie uestibulũ. inqͦ erant
colũpne eree circa ostiũ templi. Qd̃ gͦ mare
posuuit ad dexterã partẽ templi: significa uo
ꝑ lauacrũ baptisii ad regnũ celeste qd̃
iure uocabulo dextere figurat᷑ deb̾e ꝑuem¬
bono accipiunt᷑. uł uideã ⁊ gentilitatẽ
ut in ex positione basiũ supͣ diximꝰ uł pre¬
uł aliqͣ designat huiꝰmodi. Ubi uͦ ab solute
inbono ponit dextra: et̃na sepi gaudia
demonstrat. Qd̃ uͦ contra orientẽ posuit
mare. ad eand̾e ꝓpe significationẽ respi¬
cit: qd̃ udelicet ꝑ lauacrũ sacri fontis
splendor nob̾ int̾ne claritatis aꝑitur
Es meridianũ latꝰ atru significat fideles
ꝑ acceptionẽ sc̃i sp̃c ad flagrantiã solere
uere caritatis accendi. feruor etenĩ me¬
ridiani solis consueuit inscͥpturis ardo
incordibus electoꝵ.¬

Expanded text:
causti contra medium atrium. Deinde causti contra medium atrium. Deinde porticus templi sive vestibulum, in quo erant columnae aereae circa ostium templi. Quod ergo mare posuit ad dexteram partem templi, significat nos per lavacrum baptismi ad regnum coeleste, quod jure bono accipiuntur, vel Judaeam et gentilitatem, ut in expositione basium supradiximus, vel praeel aliqua designat hujusmodi. Ubi vero absolute in bono ponitur dextera, aeterna saepius gaudia demonstrat. Quod vero contra orientem posuit mare, ad eamdem prope significationem respicit, quod videlicet per lavacrum sacri fontis, splendor nobis internae claritatis aperitur: Quod ad meridianum latus atrii, significat fideles perceptione sancti Spiritus ad flagrantiam solere verae charitatis accendi: fervor et enim meridiani solis consuevit in Scripturis ardorin cordibus electoru
Abbreviated transcription (Latin):
lebãt : ⁊ qͥnq adsinistrã ꝓpt̾ nos qͥ ceco
diutiꝰ corde seruituti ad herebamꝰ eiꝰ qͥ
ait. Ponã sedem meã ad aqͥlonẽ. Qd̃ ẽ aꝑ¬
te dicere. Illis incordib reqͥescere de¬
sibero: que aluce ueritatis ⁊ flãma diui¬
ne caritatis aliena esse considero.
are autẽ posuit ad dexterã partem
templi contra orientẽ ad meridiem.
ł hoc un eodẽ atͥo positũ ẽ ad orientẽ.
Qũ autẽ ait ad dexterã partẽ tẽpli.
hoc ẽ qd̃ repetit dicens. admeridiẽ. Ingre
dientib enĩ atͥum ab oriente pͥmo diu̾¬
tendũ erat ad meridiem: ubi mare in
ipso angło stabat ad lauandũ sacerdo¬
tib ꝑatũ. De inde ꝓgredientib intro
occurrebant luteres ad lauandas hos¬
tias ab utraq parte positi. Intra hos
basis erat enea. qnͥq cubitor longitu¬
dinis. & qͥnq cubitor latitudinis: ⁊tͥũ
cubitoꝵ altitud inis: inqua stabat sa¬
lonion & dedicab.it tẽplũ. Deinde ultͣ
ꝓgredientib occurrebat altare holo¬

Expanded text:
nos, qui caeco diutius corde servituti adhaerebamus ejus qui ait: « Ponam sedem meam in Aquilonem . » Quod est aperte dicere: Illis in cordibus requiescere desidero, quae a luce veritatis et flamine divinae charitatis aliena esse considero. « Mare autem posuit ad dextram partem templi contra Orientem ad Meridiem. » Et hoc in eodem atrio positum est ad Orientem. Quod autem ait ad dexteram partem templi, hoc est, quod repetit, ddientibus enim atrium ab Oriente primo divertendum erat ad meridiem, ubi mare in ipso angulo stabat ad lavandum sacerdotibus paratum. Deinde progredientibus intro occurrebant luteres ad lavandas hostias, ab utraque parte positi. Intra hos basis erat aenea, quinque cubitorum longitudinis, et trium cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis, in qua stans Salomon dedicabat templum. Deinde ultra progredientibus occurrebat altare holo
Abbreviated transcription (Latin):
ccteris angustiꝰ: qͥa ninurũ altior ꝓfes¬
sio uirtutis. artiorẽ debet uitã tenere
iuendi. Singła autẽ tabulata babe¬
bant incͥautu latera idẽ luriculas: ne
facile qͥs ineisd̾e tabulatis consistens siue
residens posset ad iuferiora decidere.
Quod o chorie regi contigisse insama¬
ria legunꝰ. Que nimirũ latera ũ incon¬
grue cotidiana diuine ꝓtectionis erga
uos munimina designant. Dequib:
cendit qͥde incenaculũ ochorias rer
samarie. qͥ se adomo dauid seꝑ auerat.
s ꝑcancellos decidit: qͥa ⁊ si beretici
siue scismatici aliquã boue actionis
arcem conscende uidentur. qͥa tc̃ com¬
pagem eccłastice unitatis ñ habent.
quasi patentib & ñ solidis laterũ p̃si¬
diis. semꝑ ad uicior infima relabunt᷑.
dũ diumo destituti auxilio sue perti¬
natie fastu intereunt. Qua autem
arte p̾fata tabulata parietb st̃ affixa.
declaratur cum subditur.
Irabes autẽ posuit indomio ꝑcͥcuitũ

Expanded text:
altior professio virtutis arctiorem debet vitam tenere vivendi. Singula autem tabulata habebant in circuitu latera, id est turriculas, ne facile quis in eisdem tabulatis consistens sive residens, posset ad inferiora decidere: quod Ochoziae regi contigisse in Samaria legimus. Quae nimirum latera non incongrue quotidiana divinae protectionis erga nos munimina designant. De quibucendit quidem in coenaculum Ochozias rex Samariae, qui se a domo David separaverat, sed per cancellos decidit. Quia et si haeretici, sive schismatici, aliquam bonae actionis arcem conscendere videntur, quia tunc compagem Ecclesiasticae unitatis non habent, quasi patentibus et non solitis laterum praesidiis, semper ad vitiorum infima relabuntur, dum divino destituti auxilio, suae pertinaciae fastu intereunt. Qua autem arte praefata tabulata parietibus templi sunt affixa, declaratur cum subditur: « Trabes autem posuit in domo per circuitu
Abbreviated transcription (Latin):
Ntrũ autẽ moris fuerit doctorib ut
his sedentes tabulati ad circumstantẽ
inferĩ turbam fecerint sermonem:
sacram̃ti: qͥa tabulata ħ tͥa totidem
fideliũ gradus. conuigatoꝵ udelicet
continentiũ ⁊ uirginũ designant.
distinctos qͥdem altitudinẽ ꝓfessionis.
s societate fidei ⁊ ueritate eiusdem
om̃s ad domũ dñi ꝑtinentes. eiq fira
mente inherentes. Nbi pulcbre dicitur:
qͥa tabulatũ qd̾ suꝑerat qnq cubitos
babebat latituduns: mediũ sex t̾ciũ

Expanded text:
Utrum autem moris fuerit doctoribus, ut Utrum autem moris fuerit doctoribus, ut his sedentes tabulatis ad circumstantem inferius turbam fecerint sermonem, sacramenti, quia tabulata haec tria totidem fidelium gradus, conjugatorum videlicet, continentium et virginum designant, distinctos quidem altitudine professionis, sed societate fidei et veritatis ejusdem, omnes ad domum Domini pertinentes, eique fixa mente inhaerentes. Ubi pulchre dicitur, quia tabulatum quod subter erat quinque cubitos habebat latit
Abbreviated transcription (Latin):
enestre cempli doctores scĩ sunt
excedentib deo archana secretoꝵ celes¬
tium specialiꝰ ceteris uidere conceditur.
Qui dum ea que in oculto uident. pu¬
blice fidelib pandunt: quasi suscepto
lunune solis fenestre cuncta templi
penetralia replent. Unde bene eede
stnestre oblique idest intus latiores
fuisse ꝑhubẽtur. quia nimir ũ necesse
est. ut qͥsqͥs iubar suꝑne contẽplationis
uel admomientũ ꝑceꝑit: mox sinu cor¬
dis ampliꝰ castigando dilatet. atq ad
maiora capessenda sollerti exercitatio¬
ne se preƿaret.
t edificauit suꝑ parietẽ templi tabi¬
lata ꝑ gyrũ inparietib doniꝰ ꝑcircuitũ
templi & oraculi: & fecit latera icͥcui¬
tu. labulatũ qd suꝑerat qnq cubitos
habebat latitudiuis: ⁊ mediũ tabula¬
tum sex cubitoꝵ erat latitudinis: &
meaiũ tabulatũ septem habebat cu¬
bitos latitudinis.
ec tabulata ineugłio ubi dñs
temptatur a diabolo yinnaculũ
contionaretur leuatũ esse legimus.

Expanded text:
e templi doctores sancti sunt excedentibus, Deo arcana secretorum coelestium specialius caeteris videre conceditur. Qui, dum ea quae in occulto vident, publice fidelibus pandunt: quasi suscepto lumine solis, fenestrae juncta templi penetralia replent. Unde bene caedem fenestrae obliquae, id est intus latiores fuisse perhibentur: quia nimirum necesse est ut quisquis jubar supernae contemplationis vel ad momentum percepit, mox sinum cordis amplius castigando, dilatet, atque ad majora capessenda solerti exercitatione praeparet. Et aedificavit super parietem templi tabulata per gyrum, et in parietibus domus per circuituraculi, et fecit latera in circuitu. Tabulatum quod supererat quinque cubitos habebat latitudinis, et medium tabulatum sex cubitorum latitudinis, et tertium tabulatum septem habens cubitos latitudinis . Haec tabulata in Evangelio, ubi Dominus tentabatur a diabolo, pinnacula templi concionaretur, levatum esse legimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et suꝑ leones ⁊ boues quasi lora ex
aere dependentia.
yper leones qͥppe & boues lora de¬
endent: quando sc̃i doctores &
inseueritate districtionis qua peccan¬
tes uidicant. & in mansuetudine leni¬
tatis qua penitentib remittunt udi¬
cuini sui tunent auctoris. ne inforte
inuste ligando aut soluendo quẽpiã.
iam iuste ligari ipsi abeo cuiꝰ uidici¬
um errare nequit mereantur.
Et quatuor rote ꝑbases singłas &
axes erei: & ꝑ quatuor partes quasi hu
qͥa sicut uolubilitas rote citissimo cursu
quocumq ducitur currit. ita sermo
inbreui mundi plagas impleuit. Sic ut
rota suꝑ mnpositũ sͥ currũ a terra sub¬
leuat. ⁊ subleuatũ qͦ auriga dirigit.
portat: ita eugłica p̾dicatio mentes
clectoꝵ a terrenis cupiditatib ince¬
lestia desidrria suspendit. ac suspensas
ad ꝓfectũ bone actionis siue. sdiuiniᷤ¬
teriũ p̃dicationis qͦcũq aduuians gr̃a
sp̃c uoluerit ducit. Nãq insequentib

Expanded text:
Et super leones et boves quasi lora ex Et super leones et boves quasi lora ex aere dependentia. » Super leones et boves lora dependent, quando sancti doctores, et in severitate districtionis qua peccantes judicant, et in mansuetudine lenitatis, qua poenitentibus remittunt, judicium sui tenent auctoris, ne forte injuste ligando aut solvendo quempiam, jam juste ligari ipsi ab eo cujus judicium errare nequit mereantur. « Et quatuor rotae per bases singulas et axes aerei. Et per quatuor partes quasi humquia sicut volubilitas rotquocunque ducitur, currit, ita sermo in brevi mundi plagas implevit. Sicut tota super impositum sibi currum terra sublevat, et sublevatum quo auriga dirigit portat: ita evangelica praedicatio mentes electorum a terrenis cupiditatibus in coelestia desideria suspendit, ac suspensas ad profectum bonae actionis sive ad ministerium praedicationis quocunque adjuvans gratia spiritus voluerit, ducit: Namque in sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa eoꝵ conuersatio iurtutum
inomub grãm p̃tendit. neq aliqua
illos hora uianis ⁊ uacua p̃terit: inqͣ
pus uacare oꝑib uł sermonib uelcer¬
te cogitationib desistunt. Coronulas
qͥppe inse sculptas habent: cũ ad in¬
gressũ uite ꝑ henuis infatigabili desi¬
derio anbelant. Piectas habent cũ in¬
ter desid̾ia uite celestis que sursũ ẽ. ñꝙͣ
fr̃terne societatis que uirta ẽ uincła
dissoluunt. Habet int̾ coronulas & plec¬
tas leones: cũ ita adsꝑanda celestia nĩtẽ
erigunt. ita addiligendos ꝓrimos dila¬
tant. ut inpeccantes qͦsq qͥ s cominissi
sunt feruorẽ asꝑe inuectionis exercere
ñ tardent. habent cũ leonib boues:
quando ipsã inuectionẽ corripiendi
cũ sp̃u mansuetudinis exhibent: quã
inferuore arguendi nunꝙͣ fissam hab̾e
uugulam discrete actionis ac loquele
nunquã uerba diuine lectionis uelud
rununando inore uoluere cessant.

Expanded text:
universa eorum conversatio virtutum universa eorum conversatio virtutum in omnibus gratiam praetendit; neque aliqua illos hora inanis et vacua praeterit, in qua piis vacare operibus vel sermonibus vel certe cogitationibus desistant. Coronulas quippe in se sculptas habent, cum ad ingressum vitae perennis infatigabili desiderio anhelant. Plectas habent, cum inter desifraternae societatis, quae juxta est, vincula dissolvunt. Habent inter coronulas et plectas leones, cum ita ad speranda coelestia mentem erigunt, ita ad diligendos proximos dilatant, ut in peccantes quosque, qui sibi commissi sunt, fervorem asperae inventionis exercere non tardent. Habent cum leonibus boves, quando ipsam invectionem corripiendi cum spiritu mansuetudinis exhibent, quando in fervore arguendi nunquam fissam habere ungulam discretae actionis ac loquelae, nunquam verba divinae lectionis velut ruminando in ore volvere cessant: «
Abbreviated transcription (Latin):
terna exultatione dilatent. semꝑ oꝑani
dare urtutib curant. prudenter uide¬
licet & inter bona & mala discernentes:
fortiter aduersa sustinentes. cor ab appe¬
citu uoluptatũ temꝑantes: iusticiam
moꝑatione tenentes. Triũ uͦ cubitor fit
altitudo basiũ: cũ ꝑ exercitiũ uirtutũ
quas cũ patientia maloꝵ & dilectione
bonor ȩxercent. continua intentione
ad iusionẽ sce tͥnitatis ꝑ uenire satagt̃.
Et ipsũ opus basium interrasile erat:
& sculpture inter iuncturas.
ncturas dicere iudet᷑ eas. qͥb ipse lu¬
terũ tabule sibimet inuicẽ couere sunt.
ut scilicet quatuor siue qͥnq tabulis u¬
na fieret basis. Quales autẽ scuͥpturas
bases inter has iuncturas. idẽ inipsis su¬
is laterib ante ⁊ retro dextra ⁊ simstra
& supra qͦ haberent: subdendo aꝑicur
on gͦ plana erat ulla ex parte suꝑ¬
ficies basiũ: s undiq uersũ mysticis
sculpta figuris: qͥa scõꝵ mentes inmo

Expanded text:
terna exsultatione dilatent, semper operam terna exsultatione dilatent, semper operam dare virtutibus curant: prudenter videlicet inter bona et mala discernentes, fortiter adversa sustinentes, cor ab appetitu voluptatum temperantes, justitiam in operatione tenentes. Trium vero cubitorum fit altitudo basium, cum per exercitium virtutum, quas cum patientia malorum, et dilectione bonorum exercent, continua intentione ad visionem sanctae Trinitatis pervenire satagunt. « Et ipsum opus basium interrasile erat, et sculpturae inter juncturas. » Juncturas dicere videtur eas quibus ipse luterum tabulae sibimet invicem connexae sunt, ut scilicet quatuor sive quinque tabulis una fieret basis. Quales sculpturas bases inter has juncturas, id est, in ipsis suis lateribus ante et retro, dextra et sinistra, et supra quoque habuerint, subdendo aperitu» Non ergo plana erat ulla ex parte superficies basium; sed undique versum mysticis sculpta figuris, quia sanctorum mentes, imo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lauacbrũ baptismatis ẽẽ remittenda.
Sicut gͦ inuno mari duodecim bob
suꝑposito uiitas ex pͥmit᷑ baptismatis.
que ꝑ apłos toti erat orbi p̃dicanda: ita
ctiam ꝑ duos ordines luterũ mystice
ostendit᷑. qͥa gentilitas cũ uidea inu¬
num fidei consortiũ ꝑ baptismatis era
unda colligenda. Qõ autẽ quatuor
cubitor longitudinis ⁊ quatuor cu¬
titudinis bases singłe fuere: facile¬
inintellectu ẽ. Longitudo et enĩ ad
patientiã longanimitatis. lacitu do
ad dilatationẽ dilectionis. altitudo
ꝑtinet ad spem suꝑne retͥbutionis.
Quatuor autẽ st̃ pͥncipales uirtutes
quib cetera uirtutũ structura in¬
minet: prudentia scilioet ⁊ fortitu¬
do. temꝑantia. iusticia. Et id̾o quat᷑¬
tudo basiũ: qͥa sc̃i p̃dic. itores siue adu̾¬
sa mundi & longitudinẽ exitii ac labor.
psentiũ foris tolerent. seu cor uidilectio¬
ne sui conditoris suoꝵq ꝓximoꝵ ut ini¬

Expanded text:
per lavacrum baptismatis esse remittenda. per lavacrum baptismatis esse remittenda. Sicut ergo in uno mari duodecim bobus super posito unitas exprimitur baptismatis, quae per apostolos toto erat orbi praedicanda, ita etiam per duos ordines luterum mystice ostenditur, quia gentilitas cum Judaea in unum fidei consortium per baptismatis erat undam colligenda. Quod autem quatuor cubitorum longitudinis, et quatuor cutitudinis bases singulae fuere, intelligendum est: longitudo etenim ad patientiam longanimitatis, latitudo ad dilatationem dilectionis, altitudo pertinet ad spem supernae retributionis. Quatuor autem sunt principales virtutes, quibus tota virtutum structura imminet, prudentia scilicet, fortitudo, temperantia, justitia; et ideo quattudo basium, quia sancti praedicatores sive adversa mundi, et longitudinem exercitii ac laborum praesentium foris tolerent, seu cor in dilectione sui Conditoris, suorumque proximorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a sc̃i sp̃c implent᷑. lauat᷑ nãq inlu¬
tere hostia : cũ qͥs fideliũ aqua baptis¬
mi ꝑfunditur. Offert᷑ uͦ in holo caustũ:
cũ inpositione manꝰ ep̃i donũ sp̃c sc̃i
accipiunt. Qd uͦ ad portandos luteres de¬
cem sunt bases facte: poterat mystice inter¬
p̃tari qͥa ministri lauachri uitalis ad eter¬
ne gaudia beatitudinis que denarioso¬
lent numero figurari. cos qͦs inbuunt
uocent. Uerũ qa derisde luterib distĩc¬
te insequentib scͥptũ ẽ. qd udelicet qͥnq
ex his positi sint ad dexterã partẽ templi
& qͥnq adsinistrã: magis meis qͥmiaru
numeri sunt intueroa mẏsteria. Iiuit᷑q
& enĩ parte templi sunt bases luterum:
ut utͥq dĩ ppło sacri fontis gr̃a designa¬
ret᷑ eẽ pandenda. Et qͥnq st̃ inutraq
parte: ut sicut in expositione maris qd̃
qͥnq cubitis altũ ẽ iã diximꝰ. demon¬
straretur tẏpice uniuersa fedelibus
que ꝑqͥnq sensus corporis deliquerant.

Expanded text:
ancti implentur. Lavatur namque in lutere hostia, cum quis fidelium aqua baptismi perfunditur. Offertur vero in holocaustum, cum per impositionem manus episcopi donum Spiaccipiunt. Quod vero ad portandos luteres dcem sunt bases factae, poterat mystice interpretari, quia ministri lavacri vitalis ad aeternae gaudia beatitudinis quae denario solent numero figurari eos quos imbuunt, vocent. Verum quia de eisdem luteribus distincte insequentibus scriptum est, quod videlicet quinque ex his positi sint ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram, magis in eis quinarii numeri sunt intuenda mysteria. In utraque etenim parte templi sunt bases luterum, ut utrique Dei populo sacri fontis gratiam designarent esse pandendam. Et quinque sunt in utraque parte: ut sicut in expositione maris, quod quinque cubitis altum est, jam diximus demonstraretur typice, universa fidelibus quae per quinque sensus corporis deliquerant,
Abbreviated transcription (Latin):
milia letantiũ. Si gͦ bases luterũ sc̃i
sunt doctores. qͥ lauacrũ uite nobis
ministrant. & rote quaterne basnu
quatuor. sunt libri cugłior: qͥd ares
rotarum qͥbases gestant. nͥ ipsa cord̾c
sunt. corda doctor. Que dũ p̃ceptis
eugłicis sedulo intendentia eos ab in¬
fioꝵ appetitu dissoluunt: uelut
uimissi rotis axes. altiꝰ basem aterra
subleuant. Porro humeruli qͥ rotis
ante positi ne ab axib delabi possent
obsistebant: p̃conia sunt ꝓpħarũ
quib eugłica ⁊ apłolica seͥptura ne
cui legentiũ indubiũ forte ueniat
confirmatur. Bene autẽ dicit᷑ quod
humeruli qͥ ꝑ quatuor partes subter
luteres erant positi. contra se muicẽ
fuerunt respectantes: qͥa nuirũ
omnis scͥptura ꝓpħica sibimet iniueẽ
consentanea ẽ. ut pote uno dĩ sp̃u
condita. Quatuor autẽ fuere ꝑbases
singulas humeruli. uidelicet uirta
numerũ rotarũ : ñ qͥa quatuor st̃
tantũ libri ꝓpħici. si qͥa inomnib
que locuti sunt ꝓpħe & moyses. dic

Expanded text:
Si ergo bases luterum sancti sunt doctores, qui lavacrum vitae nobis ministrant, et rotae quaternae basium, quatuor sunt libri Evangeliorum: quid axes rotarum qui bases gestant, nisi ipsa eorumdem sunt corda doctorum, quae dum in praeceptis evangelicis sedulo intendentia, eos ab infimorum appetitu dissolvunt, velut immissi rotis axes, altius basim a terra sublevant. Porro humeruli qui rotis antepositi ne ab axibus delabi possent obsistebant, praeconia sunt prophetarum, quibus evangelica et apostolica Scriptura, ne cui legentium in dubium forte veniat, confirmatur. Bene autem dicitur, quod humeruli qui per quatuor partes subter luterem erant positi, contra se invicem fuerunt respectantes, quia nimirum omnis Scripturae prophetia sibimet invicem consentanea est: ut pote uno Dei spiritu condita. Quatuor fuere per bases singulas humeruli videlicet juxta numerum rotarum. Non quia quatuor sunt tantum libri prophetici; sed quia in omnibus quae loc
Abbreviated transcription (Latin):
cubitor longitudinis bases singu¬
las: & quatuor cubitor latitudi¬
us. & trium cubitor altitudius.
tantes designati sunt. designant᷑ etiã ꝑ
bases. que portandis erant luterib ỹꝑate:
mare typũ gerebant. Siqͥde ⁊ uerba die¬
rum narrant: qd̃ om̃a ineis que in bo¬
laocaustũ offerenda erant. lauabantur.
holocaustũ autẽ dñi generalit̾ omĩs
electoꝵ multitudo potest intelligi: que
uixta uocem p̾cursoris baptizata ẽ ab
ipso inspũ sc̃o ⁊ igni. Sicut gͦ sacerdo¬
tes qͥ in mari lauabant᷑ formã expͥmunt
eoꝵ. qͥ ꝑbaptisina. efficiunt᷑ sũmi sonsor¬
tes sacerdotii. qd ẽ in dño iħu xp̃o: ita¬

Expanded text:
nis bases singulas, et quatuor cubitorum latitudinis, et tres cubitorum altitudinis. tantes designati sunt, designantur etiam per bases, quae portandis erant luteribus praeparmare, typum gerebant: siquidem, ut Verba dierum narrant, omnia in eis quae in holocaustum oblaturi erant, lavabant. Holoelectorum multitudo potest intelligi, quae juxta vocem praecursoris baptizata est ab ipso in Spiritu sancto et igni. Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavabant, formam exprimunt eorum qui per baptisma efficiuntur summi consortes sacerdotii quod est in Domino
Abbreviated transcription (Latin):
& palmas ⁊ picturas uarias quasi ꝓminen¬
tes depariete & egredientes.
nerubum nãq inparietib tẽpli
fecit salomon: cũ electos suos do
Cherubim facit cũ eos in hoc mundo
castitate angłice conuersationis ꝓ modu¬
lo suo docet inutari. Quod marime iu¬
giliis ac laudib diuinis. dilectione sen¬
cera conditoris & ꝓ.ximi gerit᷑. P almas
facit cũ memoriã et̃ne retͥbutionis eoꝵ
mentib: infigit: ut eo muꝰ ab arche uis¬
ticie semꝑ an quo mercedẽ usticie sẽꝑ
ante ocłos habent. fecit picturas uari¬
as quasi ꝓminentes de pariete & egre¬
dientes: cũ multipharias uirtutũ oꝑa¬

Expanded text:
as, quasi prominentes de pariete et egredientes. Cherub namque in parietibus templi facit Salomon, cum electos suos DomCherubin facit, cum castitatem angelicae conversationis, pro modulo suo docet imitari: quod maxime vigiliis ac laudibus divinis, dilectione sincera Conditoris et proximi geritur. Palmas facit, cum memoriam aeternae retributionis eorum mentibus infigit: ut eo minus ab arce justitiae labi queant, quo mercedem justitiae semper ante oculos habeant. Facit picturas varias quasi prominentes de pariete et egredientes