comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat. intrepidis sermonib exercebat.
Confunditur autem ille. cuiꝰ ꝑ ratio¬
cinationem dicta uincuntur. Ad uere¬
cundiam enim uenire ñ potest. qui
ueritatis ipsiꝰ testimonio roboratur.
Non enuim ille sub qualibet necessitate
tate meditationis ardorem. Meditari
enim mandata ñ potest. nisi qui ea
assidua lectione cucurrerit. Et ut
hanc frequentiam euidentiꝰ declarares
addidit. euȩ dilexi. Negligere enim
numquam potest homo quȩ diligit
S ne hanc quoq dilectionem tepidam
forsitan estimares. addidit uehement̃.
supra quam nulla potest dilectio reppe¬
riri. Non enim ut alia: dilectio manda
toꝵ mediocris. eẽ. potest. nisi uehemerg̃¬
hic quod expetitur diligatur. Quaꝓpt̾
mandata dñi uire uehementer dilexit.
ꝑ quȩ in cordis latitudine fiducialiter
dixit meditabar in mandatis tius. qd̃
ad uirtutem respicit inspectiuam. mͦ
autem dicit leuabo manus meas. quod
ad partrm ꝑtinet actualem. Leuare

Expanded text:
rat, intrepidis sermonibus exercebat. rat, intrepidis sermonibus exercebat. Confunditur autem ille, cujus per ratiocinationem dicta vincuntur. Ad verecundiam enim venire non potest, qui veritatis ipsius testimonio roboratur. Non enim ille sub qualibet necessitate tatae meditationis ardorem. Meditari enim mandata non potest nisi qui ea assidua lectione cucurrerit. Et ut hanc frequentiam evidentius declararet, addidit, quae dilexi. Negligere enim nunquam potest homo quae diligit. Sed ne hanc quoque dilectionem tepidam forsitan aestimares, addidit, vehementer, supra quam nulla potest dilectio reperiri. Non enim ut alia dilectio mandatorum Domini mediocris esse potest, nisi vehementer quod hic expetitur diligatur. Quapropter mandata Domini jure vehementer dilexit, per quae in cordis latitudine fiducialiter dixit: Meditobar in mandatis tuis, quod ad virtutem respicit inspectivam; modo autem dicit: Lavabo manus meas, quod ad partem pertinet actualem. Levare
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ beatitudinis. eẽ. sollempnitatem
iugit̾ dñm contueri. Scit deniq fide¬
lium ibi. eẽ. leges. quas se ꝓfessus est
siuui. Ipsa est latitudo quam in quarta
littera dixit. uiam mandatoꝵ tuorũ
cucurri cum dilatares cor meum.
scientia scilicet multiplex atq saluta¬
ris. quam ideo meruit. quia mandatoꝵ
intelligentiam requisiuit. Quã me¬
rito dicimus. eẽ. caritatem. de qua scͥp
Contra peccatoꝵ corda in bonitate co¬
angusta sunt. quod tangit apłs cum
dicit: Non angustamini in nobis. an¬
gustamini autem in uiscerib ur̃is.
quia dm̃ mens coͣngustata id est pollu¬
ta non recipit. s in latitudine mentis
suscipitur. a quo cęlum. terra complet.
Ratulum enim domicilium debet. &̃
ut tantam mereatur reciꝑe maiestat᷑
tib sibi uerbum. Qua firmitate robo¬
ratus. ante reges scłi qui poterant dati
potestate terrere. ñ se dicit fuisse confi¬
sum. s ueritatem quam mente concept¬

Expanded text:
mae beatitudinis esse solemnitatem mae beatitudinis esse solemnitatem jugiter Dominum contueri; scit denique fidelium ibi esse leges, quas se professus est tua exquisivi. Ipsa est latitudo, quam in quarta littera dixit: Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatares cor meum; scientia scilicet multiplex atque salutaris, quam ideo meruit, quia mandatorum intelligentiam requisivit; quam merito dicimus esse charitatem, de qua scripContra peccatorum corda in bonitate coangusta sunt, quod tangit Apostolus cum dicit: Non angustiamini in nobis, angustiamini autem in visceribus vestris ; quia Deum mens coangusta, id est polluta non recipit; sed in latitudine mentis suscipitur, a quo coelum terraque completur. Patulum enim domicilium debet esse, ut tantam mereatur recipere majestattibus sibi verbum. Qua firmitate roboratus ante reges saeculi, qui poterant elata potestate terrere, non se dicit fuisse confusum, sed veritatem, quam mente concepe
Abbreviated transcription (Latin):
& in scłm scłi. Iste & alii uersus usq
ad finem litterȩ ñ habent dep̾cationẽ.
s narrationem. Suꝑius enim peciit
ut acciperet. hic iam de ꝑceptis bene¬
ficiis gras agit. Custodire se legem
dñi semꝑ affirmat. quia in ipsa uari
ari nefandum est. Sic enim custodire
potest. si qd̾ suꝑius dixit nͣ auferat de
ore ipsius ueritatis uerbum. Interdũ
semꝑ ponitur. usq ad finem huius
seculi. S hic cum dicit in scłm scłi. illã
ꝑhennitatem significat. quȩ ñ habet
finem. S cum suꝑius dixerimꝰ legem
umbram fuisse futuroꝵ. id est unmo¬
lare agnum immaculatum octauo die
ritum circumcisionis adhiberi. uel his
legem se custodire dicit. cum ñ solum
post resurrectionem futurã necessaria
non sint ista. s hic quoq iam uideant᷑
abolita. ES ibi alia lex erit dni. quam
se ꝓmittit ppłs custodire sanctissimꝰ.
Scit enim ꝑ hanc umbram legis ad
mysterium eternȩ legis ascendi. nouit
etiam consuetudinem angłoꝵ & potesta

Expanded text:
i. Iste et alii versus usque ad finem litterae non habent deprecationem, sed narrationem. Superius enim petiit ut acciperet, hic jam de perceptis beneficiis gratias agit. Custodire se legem Domini semper affirmat, quia in ipsa variari  ed., variare nefandum est. Sic enim custodire potest, si quod superius dixit non auferat de ore ipsius veritatis verbum. Interdum semper ponitur usque ad finem hujus saeculi. Sed hic cum dicit in saeculum saeculi, illam perennitatem significat quae non habet finem. Sed cum superius dixerimus legem umbram fuisse futurorum, id est, immolare agnum immaculatum, octavo die ritum circumcisionis adhibere  ed., adlegem se custodire dicit, cum non solum post resurrectionem futuram necessaria non sint ista, sed hic quoque jam videantur abolita. Sed ibi alia lex erit Domini, quam se promittit populus custodire sanctissimus; scit enim per hanc umbram legis ad mysterium aeternae legis ascendi; novit etiam consuetudinem angelorum et pote
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑaui. Rogat ut confessionem uerita¬
tis de eiꝰ ore. nullȩ penȩ. nullus error
extorqueat. s quelibet tormenta fue¬
rint inflicta. in una uoce constantiȩ
ꝑseueret. quia nͦ in nisib humanis
s in diuinis cognoscitur sperasse uidi¬
ciis. S cum dicit usq quaq. significat
uerbum ueritatis ad tempꝰ aliquibꝰ
fuisse sublatum. ut petro apło conti¬
git. qui ante gallicantũ ter dñm de¬
negauit. S non usq quaq ablatum
est uerbum ueritatis de ore ipsius.
quando culpam suam & fletib diluit.
& sanguinis effusione mundauit.
Sequitur quare non debeat de ore ip¬
sius ueritas confessionis auferri. quia
in iudiciis tius sꝑaui. Iudicia erant
dñi. qd̾ turbȩ martyrũ diuersis cru¬
ciatib agebantur. S in his se magis
spem gerere ꝓfitetur. quia scriptum
est. Hlagellat om̃em filium quem re¬
cipit. Iniqui enim cum molestant᷑.
desperant. Sc̃i uiri si affligantur. spem
magis suȩ dilectionis accipiunt. Hacte¬

Expanded text:
avi . Rogat ut confessionem veritatis de ejus ore nullae poenae, nullus terror extorqueat; sed quaelibet tormenta fuerint inflicta in una voce constantiae perseveret: quia non in viribus humanis, sed in divinis cognoscitur sperasse judiciis. Sed cum dicit, usquequaque, significat verbum veritatis ad tempus aliquibus fuisse sublatum, ut Petro apostolo contigit, qui ante galli cantum ter Dominum denegavit . Sed non usquequaque ablatum est verbum veritatis de ore ipsius, quando culpam suam et fletibus diluit, et sanguinis effusione mundavit. Sequitur quare non debeat de ore ipsius veritas confessionis auferri, quia in judiciis tuis speravi. Judicia erant Domini, quod turbae martyrum diversis cruciatibus agebantur. Sed in his se magis spem gerere profitetur, quia 405 scriptum est: Flagellat omnem filium quem recipit . Iniqui enim cum molestantur desperant; sancti viri, si affligantur, spem magis suae dilectionis accipiunt. Hacte
Abbreviated transcription (Latin):
remuneratione confundat. & in lege
dñi assidua meditatione ꝓficiat. Preca¬
tur gͦ ut supra eam dñs saluator adue¬
niat. qui est miscdia peccatorum. &
uita fidelium. Et ut hanc miscđiam
spccialiter ipsum debuisses aduertere.
secutum est salutare tuum . R. euera ꝑ
quem salus gentib uenit. qͥ mundo
egrotanti medicinam suę pietatis ad¬
tribuit. Scd̃m eloquium tuũ dixit.
id ẽ scłm ꝓmissionem tuam. quam ꝑ¬

Expanded text:
remuneratione confundat, et in lege remuneratione confundat, et in lege Domini assidua meditatione proficiat. Precatur ergo ut supra eam Dominus Salvator adveniat, qui est misericordia peccatorum, et vita fidelium. Et ut hanc misericordiam specialiter ipsum debuisses advertere, secutum est, salutare tuum; revera per quem salus gentibus venit, qui mundo aegrotanti medicinam suae pietatis attribuit. Secundum eloquium tuum, dixit, id est secundum promissionem tuam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
certaui. cursum consummaui. fidem
seruaui. De reliquo reposita est michi
corona iusticiȩ. Ecce concupiui
mandata tua. in equitate tua uiuisi¬
ca me. Diuersa beneficia suꝑiꝰ sibi
choors sc̃a tribui postulauit. S in
hoc uersu consecutam se dicit pleniti¬
dinem gr̃arum. quia concupiuerat
mandata dñi. quȩ ueram prudentũ
conferunt & salutem. Petit autem in
equitate dñi se uiuificari. qui adhus
suꝑstes. ec̃. uidebatur. ut intelligamꝰ
non. eẽ. ueracissimam uitam. nisi quã
Squitas autem patris. uerbum caro
factum est. cui om̃e iudicium dedit.
ut orbis terrarum in eiꝰ examine iui¬
dicandꝰ assistat. sicut apłs dicit: Qui
fictus est sapientia nobis a dõ & iusticia.
& sanctificatio. & redempti
t ueniat suꝑ me miscdia tua dñe. salu¬
tare tuum scđ̾m eloquium tuũ. Ad sex¬
tam litteram congregatio sc̃a ꝑuenit.
in qua sibi postulat salutarem dnĩn
debere concedi. ut inimicos de tanta

Expanded text:
certavi, cursum consummavi, fidem certavi, cursum consummavi, fidem servavi; de reliquo reposita est mihi corona justitiae .mandata tua; in aequitate tua vivifica me. Diversa beneficia superius sibi cohors sancta tribui postulavit; sed in hoc versu consecutam se dicit plenitudinem gratiarum, quia concupiverat mandata Domini, quae veram prudentiam conferunt et salutem. Petit autem in aequitate Domini se vivificari, qui adhuc superstes esse videbatur, ut intelligamus non esse veracissimam, vitam, nisi quam gnatus. Aequitas autem Patris Verbum caro factum est, cui omne judicium dedit, ut orbis terrarum in ejus examine judicandus assistat; sicut Apostolus dicit: Qui factus est sapientia nobis a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptit veniat super me misericordia tua, Domine; salutare tuum secundum eloquium tuum. Ad sextam litteram congregatio sancta pervenit: in qua sibi postulat salutarem Dominum debere concedi, ut inimicos de tanta
Abbreviated transcription (Latin):
inutiles audire declinant. merito
addidit in timore tuo. ubi nec culp
conquiritur. nec ad desidiȩ discrimin
maximũ uitium humanitatis expo¬
nitur. Multi enim in obꝓbrium
cadunt aliter. quam habeat ueritas
suspicando. Quam culpam a se deside¬
rat amputari. Pro multis enim mi¬
lis sepe bonum testimonium damꝰ
atq iterũ de bonis male dicimus ns¬
cientes. Et necesse est uerecundiam
incurrat. qui ignorans aliquid asseu¬
rat. Suspicio enim sepissime ꝓbatur
incerta. quȩ uiro non conuenit. xp̃n¬
no. Hec gͦ suspicio ducit ad obꝓbrũ.
qd̃ ex peccato nascitur. Iure gͦ sibi que¬
rebat amputari. unde reus poterat
inueniri. Primo confessus est infir
mitatem suam. nunc dñi cognoscit᷑
laudare uidicia. cuiꝰ uerbum uerume
firmaq sententia. Quappt̾ amator
ueritatis merito sibĩ iocundum dñi
dicebat. eẽ. decretum. ꝑ quem se & re¬
quiem repperire nouerat & coronam.
sicut apłs dicit.: Bonum certamen

Expanded text:
inutiles audire declinant, merito inutiles audire declinant, merito addidit, in timore tuo, ubi nec culpa conquiritur, nec ad desidiae discriminamaximum vitium humanitatis exponitur. Multi enim in opprobrium cadunt aliter quam habeat veritas suspicando; quam culpam a se desiderat amputari. Pro multis enim malis saepe bonum testimonium damus, atque iterum de bonis mala dicimus nescientes; et necesse est verecundiam incurrat, qui ignorans aliquid asseverat. Suspicio enim saepissime probatur incerta, quae viro non convenit Christiano; haec ergo suspicio ducit ad opprobrium, quod ex peccato nascitur. Jure ergo sibi quaerebat amputari, unde reus poterat inveniri. mitatem suam, nunc Domini laudat judicia, cujus verbum verum est veraque sententia. Ideo amator veritatis merito sibi jucundum didicebat esse decretum, per quem se et requiem reperire noverat et coronam; sicut Apostolus dicit: Bonum certamen
Abbreviated transcription (Latin):
bat inde maximum uenire peccatũ.
Hinc notantur & illi. qui diuersis
expectaculis occupantur. Hic qͥ muli¬
erum fedo amore rapiuntur. Hic qͥ
alienarum rerum possessionem im¬
ꝓbe concupiscunt. S huic peticioni
additur & illa ꝑfectio. ut in uia sua
id est in dño xp̃o eum uiuificare dig¬
netur. in quo uere uiuificatur. quiã
mors eiꝰ uirtute superatur. O tatue
seruo tuo eloquium tuu in timore tuo.
Statue dicit. stare fac. idẽ infige. conso¬
lida. atq confirma. ne scmn eloquium
fugaci obliuione dilabatur. quod in
nr̃is semꝑ debet sensib stabiliter per¬
manere. Eui rei bene addidit timo¬
rem. ut semꝑ oremus. ne suscepta mu¬
nera possimus amittere. & grauius
sit dulcedinem didicisse que pereat.
Subiunxit tuo. qui ab humano timo¬
re longe discretus ẽ Iste enim sic for¬
midat ut diligat. sic querit ut num¬
quam desinat amare quẽ metuit.
Et quia plurimi eloquia dñi suscipi¬
unt negligenter. & tamquã fabulas

Expanded text:
bat inde maximum venire peccatum. bat inde maximum venire peccatum. Hinc notantur et illi qui diversis spectaculis occupantur; hinc qui mulierum foedo amore rapiuntur; hinc qui alienarum rerum possessionem improbe concupiscunt. Sed huic petitioni additur et illa perfectio; ut in via sua, id est in Domino Christo eum vivificare dignetur, in quo vere vivificatur, quia mors ejus virtute superatur. Vers. 38. Statue servo tuo eloquium tuum in timore tuo. Statue, dicit, stare fac, id est, infige, consolida atque confirma: ne sanctum eloquium fugaci oblivione dilabatur; quod in nostris semper debet sensibus stabiliter permanere. Cui rei bene addidit, timorem, ut semper oremus ne suscepta munera possimus amittere, et gravius sit dulcedinem didicisse quae pereat. Subjunxit, tuo, qui ab humano timore longe discretus est. Iste enim sic formidat, ut diligat; sic quaerit, ut nunquam desinat amare quem metuit. Et quia plurimi eloquia Domini suscipiunt negligenter, et tanquam fabulas
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. & sius posteris uitia incentiua
dercliquid. Hinc & diabolus accusauit
iob. dicens ꝓpt̾ diuicias quas illi dede¬
rat ñ ꝓpt̾ ipsam contemplationem
qua bonus est ab eo dñm fuisse dilectũ.
Quod sequens impugnauit euentus.
qͥuando uir ec̃s in om̃ib aduersis dño
grãs actitauit. Petit gͦ ppłs beatus
ut hanc auariciam dẽ corde eiꝰ ammo¬
ueat. & ad testimonia dñi solo ꝓbitatis
prudentes continentiȩ se lege modera¬
ti sunt. ut hominum magis quam
dñi uidicio complacerent. S isti oꝑa
sua uano studio ꝑdiderunt. qm̃ scrip¬
tum est. Ne faciatis iusticiam ur̃am
coram hominib. Unde nunc plebs
beata deprecatur. ut ocłos cordis eius
a tali ꝓposito dñs dignetur aduertere.
ne ꝑuersa consuetudine mundanis
possit delectationib implicare. quia
nos & ꝑ oculos peccare nͨ dubium ẽ.
dum conspectarum rerum ambitio¬
ne traducimur. Ab hac enim se uani¬
tate fieri dep̾catur alienum. qm scie¬

Expanded text:
cavit, et suis posteris vitia incentiva cavit, et suis posteris vitia incentiva dereliquit. Hinc et diabolus accusavit Job, dicens : Propter divitias quas illi dederat, non propter ipsam contemplationem qua bonus est, ab eo Dominum fuisse dilectum. Quod sequens impugnavit eventus, quando vir sanctus in omnibus adversis Domino gratias actitavit. Petit ergo populus beatus ut hanc avaritiam de corde ejus amoveat, et ad testimonia Domini solo probitatis prudentes continentiae se lege moderati sunt, ut hominum magis quam Domini judicio 404 complacerent. Sed isti operam suam vano studio perdiderunt; quoniam scriptum est: Ne faciatis justitiam vestram coram hominibus . Unde nunc plebs beata deprecatur ut oculos cordis ejus a tali proposito Dominus dignetur avertere: ne perversa consuetudine mundanis possit delectationibus implicari: quia nos et per oculos peccare non dubium est, dum conspectarum rerum ambitione traducimur. Ab hac enim se vanitate fieri deprecatur alienum, quoniam scie
Abbreviated transcription (Latin):
ut & fidi compleatur desid̾ata ꝑfectio.
& sc̃a scriptura nichil sibi contrarium
dixisse uideatur. Nam cum dicit ipsã
uolui. noui testamenti spiritale̾ grãm
ꝓbatur expetere. ꝑ quam se ad cȩlorũ
regna nouerat ꝑuenire. Inelina cor
meum in testimonia tua. non in aua¬
ricia. Diligent̃ uerba ista tractanda st̃.
Inclinari cor suum petit in testimo¬
nia dñi. ubi nͨ ꝑ rapacem auaritiam
s ꝑ laudabilem humilitatem prante
dño ꝑuenitur. Inclinati enim meliꝰ
conspicimus. quȩ ante nr̃os oculos. eẽ.
monstrantur. Nam illi qui erecti &
uanitati supini sunt. nequaquã pos¬
sunt subiecta ocłis intueri. Addidit. &
non in auaricia. Sciens cohors illa scõꝵ
auariciam capacem. eẽ. uitiorũ. hanc
a se petit ammoueri. ut potuisset
toto corde ad scripturas sacratissimas
silubriter inclinari. Auaritia enim ẽ
temporalium rerũ flagrans omĩno
desiderium. unde & primꝰ homo pec¬

Expanded text:
ut et fidei compleatur desiderata perfectio, ut et fidei compleatur desiderata perfectio, et sancta Scriptura nihil sibi contrarium dixisse videatur. Nam cum dicit: Ipsam volui, Novi Testamenti spiritualem gratiam probatur expetere, per quam se ad coelorum regna noverat pervenire. Vermeum in testimonia tua, et non in avaritiam. Diligenter verba ista tractanda sunt. Inclinari cor suum petit in testimonia Domini, ubi non per rapacem avaritiam, sed per laudabilem humilitatem praestante Domino pervenitur. Inclinati enim melius conspicimus quae ante oculos nostros esse monstrantur; nam illi qui erecti et vanitate supini sunt, nequaquam possunt subjecta oculis intueri. Addidit, et non in avaritiam. Sciens illa cohors sanctorum avaritiam capacem esse vitiorum, hanc a se expetit amoveri, ut potuisset toto corde ad Scripturas sacratissimas salubriter inclinari. Avaritia enim est temporalium rerum flagrans omnino desiderium, unde et primus homo pec
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑ enim prestat qui donata conser¬
uat. & ꝓbabili desiderio continue peti¬
mus. quod in nobis ꝑmanere iugit᷑
postulamus. Ipse enim ꝑscrutatũr
hanc legem. cui intellectus prestatur
a dño. Et ut constantiam pie ꝑfectio¬
nis ostenderet. eam se dicit in toto cor¬
de suo diuinitatis munere custodire.
declarans ꝑ uniuersas subtilesq minu¬
tias om̃e bonum & adño tribui. & ꝑ
ipsum seruari. & eiꝰ gr̃a semꝑ augeri
Et uide quam pulchro ordine cuncta
descendant. Pruis peciit ut lex ei po¬
neretur id ẽ noui testamenti. quia
ueteris iam tenebat. Deinde. ut legis
ipsiꝰ intentionem cognoscere meruiss.
quatinꝰ eam cordis integritate serua
torum tuoꝵ. quia ipsam uolui. Quͣ
in quarta littera cucurrisse se dicat
uiam mandatoꝵ. hic se in eandem de¬
duci iterum postulauit. S mandata
ista noui testamenti debemus accipere.
ubi se ꝑduci magnoꝑe precibatur. qm
ueteris testamenti cucurrerat. Ita fit.

Expanded text:
Semper enim praestat qui donata conserSemper enim praestat qui donata conservat; et probabili desiderio continue petimus, quod in nobis permanere jugiter postulamus. Ipse enim perscrutatur hanc legem, cui intellectus praestatur a Domino. Et ut constantiam piae perfectionis ostenderet, eam se dicit in toto corde suo Divinitatis munere custodire: declarans per universas subtilesque minutias omne bonum et a Domino tribui, et per ipsum servari, et ejus gratia semper augeri. Et vide quam pulchro ordine cuncta descendant. Prius petit, ut lex ei poneretur, id est Novi Testamenti, quia Veteris jam tenebat; deinde, ut legis ipsius intentionem cognoscere meruisset, quatenus eam cordis integritate servartorum tuorum, quia ipsam volui. Cum in quarta littera cucurrisse se dicat viam mandatorum, hic se in eamdem deduci iterum postulavit. Sed mandata ista Novi Testamenti debemus accipere, ubi se perduci magnopere precabatur, quoniam Veteris Testamenti cucurrerat. Ita fit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenisse. Cucurrit enim uiam iustus.
donec sicut dicit apłs ꝑueniat ad palmiꝰ
supernȩ uocationis
egem pone mͥ dñe uiam iustificationũ
tuarum. & exquirã eam semꝑ. Ad quinti
litteram plebs beata ꝓcessit. multis mo¬
dis expetens. ut in lege dñi eiꝰ debeat
munere custodiri. Inquirendũ plane
quam sibi legem petat ppłs iste constitui.
qui suꝑiꝰ dixit. & in lege tua miserere ma
Illud dictum est de ueteri testamento.
nunc autem nouã legem postulat sibi
debere poni. ueniente scilicet dño xp̃o.
ut illo aduentu sc̃ę incarnationis ex¬
maretur. sicut dictum est: De syon
exiuit lex. & uerbum dñi de ierłm.
Oeniq iugiter se eam dicit exquirere.
Illud enim desid̾io inardescente semꝑ
exquiritur. quod uenire magnis p̃cib
est quid sibi uelit qd̃ iterum petit.
quȩ priꝰ se accepisse memorauit. id ẽ
uiam mandatoꝵ tuoꝵ cucurri. scilicet
quia dona dñi continue sunt petenda.

Expanded text:
pervenisse. Cucurrit enim viam justus, pervenisse. Cucurrit enim viam justus, donec sicut dicit Apostolus perveniat ad palmam supernae vocationisegem pone mihi, Domine, viam justificationum tuarum, et exquiram eam semper. Ad quintam litteram plebs beata processit, multis modis expetens ut in lege Domini ejus debeat munere custodiri. Inquirendum plane quam sibi legem petat populus iste constitui, qui superius dixit, et in lege miserere mei. Illud dictum est de Veteri Testamento; nunc autem novam legem postulat sibi debere poni, veniente scilicet Domino Christo; ut illo adventu sanctae incarnationis exmaretur; sicut dictum est: De Sion exibit lex, et verbum Domini de Jerusalem . Denique jugiter se eam dicit exquirere. Illud enim desiderio inardescente semper exquiritur, quod venire magnis precibuest quid sibi velit quod iterum petit, quae prius se accepisse memoravit, id est, Viam mandatorum tuorum cucurri; scilicet quia dona Domini continue sunt petenda.
Abbreviated transcription (Latin):
iam mandatoꝵ tuoꝵ cucurri. cum di¬
latares cor meum. Ua ista. quã multi¬
fariȩ dicitur. quam diuersa qualitate
tractatur. Dixit enĩ suꝑiris uias meas
enuntiaui. deinde uam iustificationĩ
instrue me. Et iterum. Uiam iniqui¬
tatis amoue a me. Repetit. uiam ueri¬
tatis elegi. Ad postremum uiam man¬
datoꝵ tuoꝵ cucurri. ut siue bonȩ siue
malȩ uitȩ. uiam dici om̃imodis instri¬
amur. Ueritatis ordinem seruans. cu¬
currisse se dicit uiam mandatoꝵ. qmͣ
cor suum adño asserit. eẽ. dilatatum.
Non enim potuisset uel ambulare uel
currere. nisi cor eiꝰ in latitudine scientis
fuisset extensum. Nam cum uia man¬
datorum eiꝰ legatur angusta. nisi dilata¬
to corde non curritur. Anuna enim
quando lumen ueritatis acceperit. in
multifarias agnitiones aperitur. &
latior redditur uirtutib cognitis. quȩ
prius fuerat angustata peccatis. Bene
autem dixit cucurri. ut ostenderet se
ad fidem rectam uelociter dñi munere

Expanded text:
tuorum cucurri, cum dituorum cucurri, cum dilatares cor meum. Via ista quam multifarie dicitur, quam diversa qualitate tractatur! Dixit enim superius: Vias meas enuntiavi; deinde, Viam justificationum tuarum instrue me; et iterum, Viam iniquitatis amove a me; repetit, Viam veritatis elegi; ad postremum, Viam mandatorum tuorum cucurri; ut sive bonae, sive malae vitae viam dici omnimodis instruamur. Veritatis ordinem servans, cucurrisse se dicit viam mandatorum, quoniam cor suum a Domino asserit esse dilatatum. Non enim potuisset vel ambulare vel currere, nisi cor ejus in latitudine scientiae fuisset extensum; nam cum via mandatorum ejus legatur angusta, nisi dilatato corde non curritur. Anima enim quando lumen veritatis acceperit, in multifarias agnitiones aperitur; et latior redditur virtutibus cognitis, quae prius fuerat angustata peccatis. Bene autem dixit, cucurri, ut ostenderet se ad fidem rectam velociter Domini munere
Abbreviated transcription (Latin):
Elegisse se dicebat scĩssimꝰ chorus cul¬
turam dñi saluatoris. inter diuersas
mundi suꝑsticiones. quib insipienter
mundani ppłi seruiebant. Eligere
enim ñ est. nisi de multis unũ legere.
S uideamus quare se dicit elegissẽ. cum
legatur in euu̾gło: Non uos me elegistis.
s ego elegi uos. Iure gͥ ppłs beatus ista
dicẽbat. qui iam electus fuerat. ut elige¬
re potuisset: sicut & in alio loco dicit:
Elegi abiectus. eẽ. in domo dñi. Meri¬
to g se oblitum dñi non dicebat uidi
cia esse. qui tali electione gaudebat.
adhesisse dixerat. nunc se dñi testimo¬
niis adhesisse commemorat. ut osten¬
dat ꝓuectum se uitȩ diuino munere
ꝑcepisse. S qm̃ totum in diuina tuiti¬
one consistit. rogat ut de muneribus
collatis non cadat. ne ad uerecundiȩ
confusa ꝑueniat. Non enim se sc̃a con¬
scientia negligenti securitate remise¬
rat. s magis quod acceperat humilis
amittere formidabat. Sic enim con¬
fundi poterat. si ꝑderet quod tenebat.

Expanded text:
Elegisse se dicebat sanctissimus chorus culturam Domini Salvatoris inter diversas mundi superstitiones, quibus insipienter mundani populi serviebant. Eligere enim non est, nisi de multis unum legere. Sed videamus quare se dicit elegisse, cum dicatur in Evangelio: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Jure igitur populus beatus ista dicebat, qui jam electus fuerat, ut eligere potuisset; sicut in alio loco dicit: Elegi abjectus esse in domo Domini . Merito ergo se oblitum Domini nondicebat esse judicia, qui tali-electione gaudebat. adhaesisse dixerat, nunc se Domini testimoniis adhaesisse commemorat; ut ostendat provectum se vitae divino munere percepisse. Sed quoniam totum in divina tuitione consistit, rogat ut de muneribus collatis non cadat, ne ad verecundiae confusa perveniat. Non enim se sancta conscientia negligenti securitate remiserat, sed magis quod acceperat humilis amittere formidabat. Sic enim confundi poterat, si perderet quod tenebat.
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbis tuis. quatinus si adhuc expecꝰ¬
tatio differenda erat. in uerbis dñi fixa
atq immutabilis anima ꝑmaneret.
Cognoscimus enim tali remedio qͥsius
moras. queius tedia. quoslibet labores.
om̃iodis consolandos. si legem dñi
frequenti iteratione meditemur. Hanc
autem animȩ dormnitationem. cassianꝰ
scruorũ ai optimus institutor accidiã
uocat. quam magno studio monachis
re mei. Ad illam contemplationem ue¬
ritatis euectus. petit qd in isto scło ne¬
cessarium fuit. ut uia iniquitatis. hoc
est diabolus ab eiꝰ infestationib tollere¬
tur. & in lege dñi optatam miscłiam
repperiret. Per legem siquidem ne¬
mo iustificabitur. sicut apłs dicit:
Scientes quia nemo iustificabitur ex
oꝑib legis. s ex fide ut̾u xp̃i. Et iterũ:
Per legem enim cognitio peccati. Iuste

Expanded text:
in verbis tuis: quatenus si adhuc exspecin verbis tuis: quatenus si adhuc exspectatio differenda erat, in verbis Domini fixa atque immutabilis anima permaneret. Cognoscimus enim tali remedio quasvis moras, quaevis taedia, quoslibet labores omnimodis consolandos, si legem Domini frequenti iteratione meditemur. Hanc autem animae dormitationem Cassianus servorum Dei optimus institutor accidiam ocat , quam magno studio monachis re mei. Ad illam contemplationem veritatis evectus, petit quod in isto saeculo necessarium fuit, ut via iniquitatis, hoc est diabolus ab ejus infestationibus tolleretur, et in lege Domini optatam misericordiam reperiret. Per legem siquidem nemo justificabitur, sicut Apostolus dicit: Scientes quia nemo justificabitur ex operibus legis, sed ex fide Jesu Christi . Et iterum, Per legem enim cognitio peccati Ibide
Abbreviated transcription (Latin):
Mirabilia uͦ ipsa uocat. quȩ suꝑiꝰ dixit
iustificationes. Prebent enim intellecta
miraculũ. quando sic in presenti sunt
posita. ut longe futura significare ui
Post illam peticionem scãm cognoscimꝰ
eum fuisse dilatum. quando animã
suam dicit dormitasse pre tedio. Quod
accidere solet eis qui longis expectationi¬
b differuntur. ut intelligeremus per
pacientiȩ bonum diuinum nobis ue¬
nire presidium. Dormitat gͦ anima
quando a sua intentione flaccescit. &¬
in otium fessa remittitur. dum ad illd̾
quod intendebat minime ꝑuenire
monstratur. Et uide quia dormita¬
uit posuit. ñ dormiuit. Dormire enĩ
obliuosi atq socordis est. dormitare
fessi & expectantis. Quod uerbum &
alter psalmus edicit. Si dedero sompnũ
oculis meis. aut palpebris meis dormi¬
tationem. Et alibi: Ecce ñ dormitauit
neq dormiet. qui custodit isrł. S ut
hunc quoq defectum ab anima farigata
remoueret. sequitur: Confirma me

Expanded text:
mirabilia vero ipsa vocat, quae superius dicit mirabilia vero ipsa vocat, quae superius dicit justificationes. Praebent enim intellecta miraculum, quando sic in praesenti sunt posita, ut longe futura significare vidrbis tuis. Post illam petitionem sanctam cognoscimus eum fuisse dilatum, quando animam suam dicit dormitasse prae taedio, quod accidere solet eis qui longis exspectationibus differuntur; ut intelligeremus per patientiae bonum, divinum nobis venire praesidium. Dormitat ergo anima, quando a sua intentione flaccescit, et in otium fessa remittitur, dum ad illud quod intendebat minime pervenire monstratur. Et vide quia dormitavit posuit, non dormivit; dormire enim obliviosi atque socordis est, dormitare fessi et exspectantis. Quod verbum et alter psalmus edicit: Si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem . Et alibi, Ecce non dormitabit neque dormiet qui custodit Israel . Sed ut hunc quoque defectum ab anima fatigata removeret, sequitur, confirma me
Abbreviated transcription (Latin):
dita fecissẽ monstratur. Siuie petit ut
illas iustificationes aduerteret. quȩ pre¬
cepte figuraliter. cẽ. uidebantur. Uiã¬
uistificationum tuarũ instrue me. &
exercebor in mirabilib tiuus. Merito
cohors scã iustificationum uiam intel¬
ligere querebat. quȩ suas uias id ẽ pec¬
eata ꝓdiderat. quia nisi illas dampne¬
mus. ad istas ꝑuenire ñ possumꝰ. In¬
struere ad intellectum ꝑtinet. ut adu̾
terio post sex annos seruus relaxaretur
hebreus. septimꝰ terrȩ fructꝰ pecorib
egentibq donaretur. quod pꝰ annum
quinquagesimũ quodlibet illud priori
reddi dño iubebatur. & his similia quȩ
iustificationib dñi conuenire monstran¬
tur. Hec enim merito desiderabat agnos¬
eere. quȩ futurȩ spei nr̃e pantur myste¬
ria continere. Sequitur. & exercebor in
mirabilib tius. Utiq exercetur sensu
& prudentia singulari. qui dicta dñi
ad spiritalem significantiam trahit.

Expanded text:
dita fecisse monstratur. Sive petit ut dita fecisse monstratur. Sive petit ut illas justificationes adverteret, quae praeceptae figuraliter esse videbantur. iustificationum tuarum instrue me, et exercebor in mirabilibus tuis. Merito cohors sancta iustificationum viam intellegere quaerebat, quae vias suas, id est peccata, prodiderat: quia nisi illas damnemus, ad istam pervenire non possumus. Instrue me ad intellectum, id est, terio post sex annos servus relaxaretur Hebraeus; septimus terrae fructus pecoribus egentibusque donaretur; quod post annum quinquagesimum quodlibet illud priori reddi Domino jubebatur, et his similia quae justificationibus Domini convenire monstrantur. Haec enim merito desiderabat agnoscere, quae futurae spei nostrae probantur mysteria continere. Sequitur, et exercebor in mirabilibus tuis. Utique exercetur sensu et prudentia singulari, qui dicta Domini ad spiritualem significantiam trahit.
Abbreviated transcription (Latin):
b. Quappt̃ merito se petebat ꝑ uerbũ
sensum carnis se noscebat extingurs
ꝑscrutandum est quare illud conciliũ
beatoꝵ qd̾ suꝑius dixerat seruuis autẽ
tuus exercebatur in tius iustificationi¬
taq uirtutũ uarietate colluceant.
quanidu sunt in hac carne mortal
esse tam̃ unde se dep̾centur absolui.
sicut in exiugło magister optumꝰ dicit.:
Postquam om̃ia feceritis dicite. serui
inutiles sumus. quod debuimꝰ facere
uimento adhesisse ꝓfessi sunt. inerito
in consequentib sua peccata ꝓdiderun.
Et iło sequitur. exaudisti me. Mira cõ¬
pensatio. stupenda uicissitudo. dño suo
ꝓpria mala dicere. & ab eodem premia
salutis accipere. Quis ñ bonis talibus
meitetur illi ad p̾mium confiteri. cui
non possis negare quod feceris. Per¬
scrutandum quoq qd̃ dixit doce me
iustificationes tuas. nͨ ad audiendum
s ad faciendum. Ille enim diuinarum
rerum doctus ostenditur. qui sibi cre¬

Expanded text:
ibus. Quapropter merito se petebat per verbuibus. Quapropter merito se petebat per verbusensum carnis se noscebat exstingui. Sed perscrutandum est quare illud concilium beatorum, quod superius dixerat: Servus autem tuus exercebatur in tuis justificationitaque virtutum varietate colluceant, quandiu sunt in hac carne mortali, esse tamen unde se deprecentur absolvi, sicut in Evangelio Magister optimus dicit: Postquam omnia feceritis, dicite: Servi inutiles sumus, quod debuimus facere vimento adhaesisse professi sunt, merito in consequentibus sua peccata prodiderunt; et ideo sequitur, exaudisti me. Mira compensatio, stupenda vicissitudo, Domino suo propria mala dicere, et ab eodem praemia salutis accipere. Quis non bonis talibus incitetur illi ad praemium confiteri, cui non possis negare quod feceris? Perscrutandum quoque quod dixit: Doce me justificationes tuas, non ad audiendum, sed ad faciendum. Ille enim divinarum rerum doctus ostenditur, qui sibi cre
Abbreviated transcription (Latin):
res dñi testimonia meditata sufficeros
Eorum quippe cogitatio quoslibet inos¬
gat dolores. nec timori relinquit locũ
qui in ꝓmissionib dñi uigiter occupe
sicut dicit apłs: Timor non est in car¬
tate. s ꝑfecta dilectio foras mittit timo¬
rem. Consolationem uͦ suam. eẽ. ꝓfess
est dñi iustificationes. quas suis mars¬
rib pollicetur. Consolamur enim in
litteram uenit fidele concilium. inqͥ
se dicit corporali quidem necessitare con¬
strictum.s sola dñi pietate siluandum
petens ut ab eo uias iniquitatis amon¬
at. qm̃ uiam ueritatis elegerat. Pul¬
cherrimis autẽ allusionib exponitur
humana condicio. Pauunentum est
soli alicuius in lenitatem maximam
constructa soliditas. Quę merito nr̃o
corpori comparatur. qͥm & ipsum sini¬
li iitore leuigatur. Adhesisse se gͥ dict
carm suȩ. quod uiciosum. eẽ. ñ dubiu̾t
Anima enim si adhereat corpori. deli¬
lis fauet. si uoluntate sit diuisa uirtun¬

Expanded text:
res Domini testimonia meditata sufficerent. res Domini testimonia meditata sufficerent. Eorum quippe cogitatio quoslibet mitigat dolores, nec timori relinquit locum qui in promissionibus Domini jugiter occupatur; sicut dicit Apostolus: Timor non est in charitate, sed perfecta dilectio foras mittit timorem . Consolationem vero suam esse professus est Domini justificationes, quas suis martyribus pollicetur. Consolantur enim in litteram venit fidele concilium, in qua se dicit corporali quidem necessitate constrictum, sed sola Domini pietate salvandum, petens ut ab eo vias iniquitatis amoveat, quoniam viam veritatis elegerat. Pulcherrimis autem allusionibus exponitur humana conditio. Pavimentum est soli alicujus in lenitate maxima constructa soliditas, quae merito nostro corpori comparatur, quoniam et ipsum simili nitore levigatur. Adhaesisse se ergo dicit carni suae, quod vitiosum esse non dubium est. Anima enim si adhaereat corpori, delictis favet; si voluntate sit divisa, virtut
Abbreviated transcription (Latin):
S diligentius intuendum est quare
a se petant martyres obꝓbria remoueri.
unde se nouerant dñi munere corona¬
ri. S hec oratio ꝓ ꝑsecutorib funditur.
ut dum conuersi fuerint ad dñm:
martyrib tollatur obꝓbrium. quando
& illi ipsam religionem coluerint. quã
in aliis ꝑsequendam. eẽ. putauerunt.
Quod pr̃ante dño frequent̃ factum. ẽẽ.
cognouimus. Etenim sederunt pͥn
cipes & aduersum me loquebantur. ser¬
uus autem tuus exercebatur in tius us¬
tificationib. Auditum se a pͥncipib
martyrum chorus exponit. qui uidi¬
uius terrere potuisset. ipsi erant accu¬
satores & iudices. Se uͦ merito dicit
seruum dñi. qui inter uitę pericula
de eiꝰ iustificatione cogitabat. quid ixi
illa uita recepturus esset. qui in ista
temporalit̾ grauissima sustinebat.
Exercebatur enim ad ꝓfectum suum.
non cruciabatur ad penam. Iales ani¬
mȩ mundum uicerunt. quȩ sensum
doloris sui eterni premii cogitationib
concilium. ut aduersum imꝓbos furo.¬

Expanded text:
 diligentius intuendum est quare a se petant martyres opprobria removeri, unde se noverant Domini munere coronari. Sed haec oratio pro persecutoribus funditur; ut dum conversi fuerint ad Dominum, martyribus tollatur opprobrium, quando et illi ipsam religionem coluerint, quam in aliis persequendam esse putaverunt. Quod, praestante Domino, frequenter factum esse cognovicipes, et adversum me loquebantur, servus autem tuus exercebatur in tuis justificationibus. Auditum se a principibus martyrum chorus exponit, qui judied., Et quod gravius terrere potuissent, ipsi erant accusatores et judices. Se vero merito dicit servum Domini, qui inter vitae pericula de ejus justificatione cogitabat quid in illa vita recepturus esset qui in ista temporaliter gravissima sustinebat. Exercebatur enim ad provectum suum, non cruciabatur ad poenam. Tales animae mundum vicerunt, quae sensum doloris sui aeterni praemii cogitationibusconcilium, ut adversum improbos furo
Abbreviated transcription (Latin):
t respondebo exprobrantib mͥ uerbũ.
quia sꝑaui in sermonib tuis. Hȩc nob̾
santium fuerit obiecta uersutia. qui
tanen possunt recipere rationem Nͦ
nobis tacendum. s respondendum. ẽẽ.
uirilit̾. ne sibi malignantiũ presũp¬
tio suꝑior. eẽ. uideatur. Exꝓbrant gͦ
uerbo. qui filium dicunt. eẽ. minore̾.
uel qui eum carne passum minime
crediderunt. sicut dicit apłs. Si cni᷑
cognouissent. numquã dñm głȩ cru¬
cifixissent. Horum p̾sumptioni a dño
respondendum est. qui doctrinam
salutarem ñ ad reuerentiam audiuns.
s ad inuiriam pocius exprobrationis
adducunt. Sequitur. quia sꝑaui iN

Expanded text:
t respondebo exprobrantibus mini verbum, quia speravi in sermonibus tuis. Haec nobis santium fuerit objecta versutia; qui tamen possunt recipere rationem, non nobis tacendum, sed respondendum esse viriliter: ne sibi malignantium praesumptio superior esse videatur. Exprobrant enim verbo, qui Filium dicunt esse minorem, vel qui eum carne passum minime crediderunt; sicut dicit Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . His praesumptione Domini respondendum est, qui doctrinam salutarem non ad reverentiam audiunt, sed ad injuriam potius exprobrationis adducunt. Sequitur, quia speravi in
Abbreviated transcription (Latin):
Sequitur generalis & absoluta sententia.
maledictos. eẽ. qui eiꝰ temptant mandata
declinare. Nam ut p̾cepta dñi non cõ¬
pleat humana fragilitas. leuius malũ ẽ.
Istud uͦ nefarium est ꝑ suꝑbiam decli-¬
nare. unde animã suam a peccatorum
nexib possit eripere. Nam & illũ adam
qui declinauit mandata dñi constat. ẽẽ.
maledictum. & hodie maledicti sunt qͥ
simili scelere polluuntur. Mandata
enim quȩ sint: iam sunt dicta suꝑius.
quia testimonia tua exquisiui. Ecce
tas auferatur. Quod & in alio psalmo
legitur. ubi ait: Quia multum repleti
sumus contemptione. & multum re¬
pleta est anima nr̃a obꝓbrium habun¬

Expanded text:
Sequitur generalis et absoluta sententia, Sequitur generalis et absoluta sententia, maledictos esse qui ejus tentant mandata declinare. Nam ut praecepta Domini non compleat humana fragilitas, levius malum est; istud vero nefarium est per superbiam declinare, unde animam suam a peccatorum nexibus possit eripere. Nam et illum Adam qui declinavit mandata Domini constat esse maledictum, hodieque maledicti sunt qui simili scelere polluuntur. Mandata enim quae sint, jam sunt dicta superiusquia testimonia tua exquisivi. Ecce tas auferatur. Quod et in alio psalmo legitur, ubi ait: Quia multum repleti sumus contemptione, et, multum repleta est anima nostra opprobrium abun
Abbreviated transcription (Latin):
lum tempus ualuisset obsistere. Potest
enim & infidelis ad tempꝰ rem bonã
concupiscere. s hoc ꝑfectis desideriis
ppłs scs̃ adtribuit. quod om̃i tempore
concupiuit. Hoc est enim concupis¬
cere. quod desidare. Nemo enim deside¬
rat. nisi qui concupiscit. nec iterum
concupiscit nisi qui desid̾at. Quaꝓpt̃
plenissimam uoluntatem indicat ge
tius. Cum sint hominum innuine¬
rabilia crimina. suꝑbos hic asserit in¬
crepatos. qui dõ semꝑ ꝓbantur odibiles.
Suꝑbia est enim ꝑ quam angłs cecidit.
ꝑ quam adam de naturȩ suȩ dignitate
deiectus est. Nam sicut humilitas om̃i¬
um pax ꝓbatur. eẽ. uirtutum. ita suꝑbra
uicioꝵ mater. eẽ. dinoscitur. De ipsis enĩ
scriptum est. Suꝑbis d̾s resistit. humi¬
lib autem dat gr̃am. Increpare cium
dicimus. quasi de taciturnitate crepare.
& in mordacia dicta ꝓsilire. qd̾ ds per
scripturas diuinas frequenter facit. cũ
terrorem eis suȩ indignationis ostendit

Expanded text:
lum tempus valuisset obsistere. Potest lum tempus valuisset obsistere. Potest enim et infidelis ad tempus rem bonam concupiscere, sed hoc perfectis desideriis populus sanctus attribuit, quod omni tempore concupivit. Hoc est enim concupiscere, quod desiderare: nemo enim desiderat, nisi qui concupiscit; nec iterum concupiscit, nisi qui desiderat. Quapropter plenissimam voluntatem indicat gemt a mandatis tuis. Cum sint hominum innumerabilia crimina, superbos hic asserit increpatos, qui Deo semper probantur odibiles. Superbia est enim per quam angelus cecidit, per quam Adam de naturae suae dignitate dejectus est. Nam sicut humilitas omnium pax probatur esse virtutum, ita superbia vitiorum mater esse dignoscitur. De ipsis enim scriptum est: Superbis Deus resistit, humilibus autem dat gratiam . Increpare enim dicimus, quasi de taciturnitate crepare, et in mordacia dicta prosilire, quod Deus per Scripturas divinas frequenter facit, cum terrorem eis suae indignationis ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
enim potest scire quisq uotum. cui &
famulari uelle cognoscitur. Mandata
cium. ẽẽ. diximus. diliges dñm tuum
ex toto corde tuo. & ex tota ania tua.
& cet̾a. Hec petit non a se abscondi. idẽ
subtrahi atq denegari. unde salutem
anumȩ suȩ nouerat. ẽẽ. uenturam. R.o¬
gat gͦ ut ei nullatenus celentur quȩ pec¬
catorib ꝓbantur absconsa. quamuis ge¬
neraliter ꝓnuntiata. eẽ. uideantur.
oncupuut anima mea desiderare iustifi¬
cationes tuas in om̃i tempore. Concupis¬
centia in malo & in bono ponitur. In
malo. ñ concupisces rem ꝓximi tur. In
bono. concupiscentia sapientiȩ ꝑducit
ad regnum. Ita & hic positum ẽ. Concu¬
piuit anima mea desid̾are iustificatio¬
nes tuas. Uiolenta res. & in utraq par¬
te fortissima. Non enim facile labitur.
quod concupiscentiȩ radicib alligatur.
Nam ut ipsam uim sermonis potuisset
ostendere. adiecit in om̃i tempore. ut
huic desiderio nulla intermissio. nul¬

Expanded text:
enim potest scire quisque votum, cui et enim potest scire quisque votum, cui et famulari velle cognoscitur. Mandata enim esse diximus: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua , etc. Haec petit non a se abscondi, id est subtrahi atque denegari, unde salutem animae suae noverat esse venturam. Rogat ergo ut ei nullatenus celentur, quae peccatoribus probantur absconsa, quamvis generaliter pronuntiata esse videantur.oncupivit anima mea desiderare justificationes tuas, in omni tempore. Concupiscentia in malo et in bono ponitur: in malo: Non concupisces rem proximi tui ; in bono: Concupiscentia sapientiae perducit ad regnum ; ita et hic positum est: Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas. Violenta res, et in utraque parte fortissima; non enim facile labitur, quod concupiscentiae radicibus alligatur. Nam ut ipsam vim sermonis potuisset ostendere, adjecit, in omni tempore, ut huic desiderio nulla intermissio, nul
Abbreviated transcription (Latin):
ut isrłiticus ppłs in terram ꝑduceretur
fluentem lac & mel. Quod ad illum
futurum scłm ꝑtinere ñ dubium est
ubi summȩ beatitudinis gaudia copio¬
sa dulcescunt . R. ogat gͦ ppłs ille sc̃orũ
ut reuelato corde ista consideret. quȩ
suꝑducto uelamine non poterat inul
hac terra iusti sunt incolȩ. qui ꝓpriam
in mundo non habent mansionem.
corpore siquidẽ in terra positi sunt.
in cȩlis autem ꝓbabili conuersations
consistunt. sicut apłs dicit: Conuersi¬
tio autem nr̃a in cęlis est. Et merito
dicuntur incolȩ. quib in aliena patria
nullꝰ affectus est. s ad tempꝰ terram
sui corꝑis colunt. Non enuim erat ille
diues incola. qui horrea construebat.
& longeuitatem uitȩ suȩ in multa con¬
gregatione posuerat. S isti sunt uere
incolȩ. qui thesiuirum suũ in cęlo repo¬
nunt. ut cor eoꝵ futuram patriam sẽꝑ
affectet. Petit gͦ fidelis ppls mandatoꝵ
dñi conscium se fieri. quia ñ dep̾hendi

Expanded text:
ut Israeliticus populus in terram perduceretur ut Israeliticus populus in terram perduceretur fluentem lac et mel, quod ad illud futurum saeculum pertinere non dubium est, ubi summae beatitudinis gaudia copiosa dulcescunt. Rogat ergo populus ille sanctorum, ut revelato corde ista consideret, quae superducto velamine non poterat intuehac terra justi sunt incolae, qui propriam in mundo non habent mansionem; corpore siquidem in terra positi sunt, in coelis autem probabili conversatione consistunt, sicut Apostolus dicit: Conversatio autem nostra in coelis est . Et merito hic dicuntur incolae, quibus in aliena patria nullus affectus est, sed ad tempus terram sui corporis colunt. Non enim erat ille dives incola, qui horrea construebat, et longaevitatem vitae suae in multa congregatione posuerat. Sed isti sunt vere incolae, qui thesaurum suum in coelo reponunt, ut cor eorum futuram patriam semper affectet. Petit ergo fidelis populus mandatorum Domini conscium se fieri, quia non deprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
ei non dominabitur. quȩ in impioꝵ
depopulatione grassatur. H̾ euela
oculos meos. & considabo mirabilia de
lege tua. In hoc uersu infirmitas hu¬
manitatis & beneficium suꝑnȩ maies¬
tatis exponitur. Reuelare erum dicti
est remouere uelum. Quodam enin
oꝑimento ignorantiȩ interior aspectꝰ
obducitur. & nisi miscdia ipsiꝰ fuerit
hoc uelam̃ ablatum. scripturas scãs
lumine cordis ñ possumꝰ intueri Pi¬
tit gͦ auferri sibi impericiȩ cecitatem.
ut illuminatus gr̃a diuina queat dñi
uidere miracula: Quȩ sunt autem ist
miracula. ipse testatur dicens: De lat
tua. Suꝑius diximus legem umbram
fuisse futurorum. quȩ significantiam
uenture plenitudinis continebat.: In¬
molabatur quippe paschali festiuitati
agnus inmaculatus. qd̾ xp̃m dnm̃
significabat occidi. Sacerdos ueste pulch¬
errima & choruscabili tegebatur. ut
futuri pontificis & cęlestis regis indici
nuntiaret. Promissiones qͦ dñi fuerĩ

Expanded text:
ei non dominabitur, quae in impiorum ei non dominabitur, quae in impiorum depopulatione grassatur. Vers. 18. Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua. In hoc versu infirmitas humanitatis, et beneficium supernae majestatis exponitur. Revelare enim dictum est, removere velum. Quodam enim operimento ignorantiae interior aspectus obducitur; et nisi misericordia ipsius fuerit hoc velamen ablatum, Scripturas sanctas lumine cordis non possumus intueri. Petit ergo auferri sibi imperitiae caecitatem, ut illuminatus gratia divina queat Domini videre miracula. Quae sunt autem ista miracula ipse testatur dicens, de lege tua. Superius diximus legem umbram fuisse futurorum, quae significantiam venturae plenitudinis continebat. Immolabatur quippe paschali festivitate agnus immaculatus, qui Christum Dominum significabat occidi. Sacerdos veste pulcherrima et coruscabili tegebatur, ut futuri Pontificis et coelestis Regis indicia nuntiaret. Promissiones quoque Domini fuerunt,