comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ iustitiã. Hȩc enĩ causa discreta ẽ: nã pę¬
na similis ẽ bonis & malis. Itaq martyrem.
non facit pęna:. sed causa. Nam si pena mar¬
tyres faceret. omĩa metalla martyrib plena
essentꝰ om̃s catene martyres traherent: om̃s
qui gladio feriunt᷑ coronarent᷑. Ergo discer¬
natur causa. Neno dicat quia patior iustus
sum: quia ipse qͥ primo passus ẽ iło mag
patiunt᷑ ꝓpt̃ iustitiã Nam multi habentes bo¬
nam causã. faciunt ꝑsecutionẽ: & habentes ma-¬
lã causã. patiunt᷑ ꝑsecutionẽ Si enĩ ꝑsecutio
non poss& fieri bene. ñ diceret᷑ in psalmo. & de¬
trahentẽ ꝓximo suo occulte. hunc ꝑsequebar.
Deinde fr̃s. pat̃ bonus & iustꝰ. nonne ꝑsequitur
filiũ luxuriosũ : ꝑsequit᷑ uitia eiꝰ. non ipsum
N qđ genuit: s qđ ille addidit Medicus nẽpe
qui ad salutẽ adhibet᷑. ñne ferro plerũq ar¬
mat᷑ : sed contra uulnꝰ. non contra hominẽ. Se¬
cat ut sanet. & tam̃ cũ secat egrotũ dol&. ille

Expanded text:
. Haec enim causa discreta est. Nam poena similis est bonis et malis. Itaque martyres non facit poena, sed causa. Nam si poena martyres faceret, omnia metalla martyribus plena essent, omnes catenae martyres traherent, omnes qui gladio feriuntur coronarentur. Ergo discernatur causa. Nemo dicat: Quia patior justus sum. Quia ipse qui primo passus est, pro jupatiuntur propter justitiam. Nam multi habentes bonam causam faciunt persecutionem; et habentes malam causam patiuntur persecutionem. Si enim persecutio non posset fieri bene, non diceretur in psalmo: Detrahentem proximo suo occulte, hunc persequebar . Deinde, fratres, pater bonus et justus nonne persequitur filium luxuriosum? Persequitur vitia ejus, non ipsum; non quod genuit, sed quod ille addidit. Medicus nempe qui ad salutem adhibetur, nonne ferro plerumque armatur? Sed contra vulnus, non contra hominem. Secat, ut sanet: et tamen cum secat aegrotum, dolet ille,
Abbreviated transcription (Latin):
ne deficias. Possidebit te totũ integrũ. totus
integer. Angustias ibi nẽ patieris cũ eo cum
quo possides: totũ habebis. totũ habebit: quia
tu & ille unũ eritis. Quod unũ totũ. & ille
habebit qui uos possidet. Hȩc sunt reliquie
homini pacifico Hoc cantauimus. Qui uersus lon¬
ge quidem ẽ in isto psalmo: ab his tractatis uer¬
sibus. S quia ipsũ cantabimꝰ: ad ipsũ claude¬
re debemus. Tu tantũ securus estoͬ custodi in¬
nocentiã. Preciosa res est. Furari uis aliquid.
credo ut adquiras. iuide quo manũ mittis. &
unde tollis. hac uis adquirere. hac ꝑdis. Adqui¬
ris pecuniã: ꝑdis innocentiã. Cuigilet potius
cor tuũ. qui uolebas adquirere pecuniã. & ꝑde¬
re innocentiã ꝑ de potius pecuniã. custodi in¬
nocentiã: & uide directionẽ. quia diriget te
ds: ut omnia quecũq uult. uelis & tu Ipsa ẽ
enĩ directio. Nam si tu nolis qđ ds uult. cur¬

Expanded text:
ne deficias; possidebit te totum integrum, totus ne deficias; possidebit te totum integrum, totus integer. Angustias non ibi patieris cum eo cum quo totum possides: totum habebis, totum et ille habebit; quia tu et ille unum eritis, quod unum totum et ille habebit qui vos possidet. Hae sunt reliquiae homini pacifico. Hoc cantavimus: qui versus longe quidem est in isto psalmo ab his tractatis versibus. Sed quia ipsum cantavimus, ad ipsum claudere debemus. Tu tantum securus esto; custodi innocentiam, pretiosa res est. Furari vis aliquid, credo, ut acquiras: vide quo manum mittis, et unde tollis. Hac vis acquirere, hac perdis: acquiris pecuniam, perdis innocentiam. Evigilet potius cor tuum: qui volebas acquirere pecuniam et perdis innocentiam, perde potius pecuniam: Custodi innocentiam, et vide directionem, quia diriget te Deus, ut omnia quaecumque vult, velis et tu: ipsa enim est directio. Nam si tu nolis quod Deus vult, cur
Abbreviated transcription (Latin):
istaꝰ. & in eternũ uiuet cũ đo. & de do Ergo
hereditate possidebunt t̾ram. Quȩ erunt diui.¬
tiȩ ipsoꝵ : & delectabunt᷑ in multitudine pa-¬
cis. delectetur hic impius ille in multitudine
auri . in multitudine argenti. in multitudi¬
ne mancipioꝵ: in multitudine postremo oli-¬
uarũ. rosarum᷑. uinolentiȩ laͬtissimoꝵ & luxu.¬
riosoꝵ conuiuioꝵ. Hȩc ẽ potentia cui inuides:
iste flos est qui te delectat: nonne & si semꝑ
sic ess&. plangendus ess&: Quȩ erunt aut̃ deliciȩ
tuȩ s & delectabunt᷑ in multitudine pacis. Au¬
rum tuũ pax. argentũ tuũ pax. prȩdia tua pax.
uita tua pax: ds tuus pax. Quicqͥd desideras
pax tibi erit: quia hic aurũ qđ tibi est. non
tibi potest esse argentũ. Quod uinũ est. non
potest tibi esse panis. quod tibi lux est. non po¬
test tibi ẽẽ potus. Ds tuus. totũ tibi erit. Man¬
ducabis eũ. ne esurias. Bibes eum ne sitias. li¬
luminaberis ab eo. ne sis cȩcus. Fulcieris ab eo.

Expanded text:
 de Deo. Ergo haereditate possidebunt terram. Quae erunt deliciae ipsorum? Et delectabuntur in multitudine pacis. Delectetur hic impius ille in multitudine auri, in multitudine argenti, in multitudine mancipiorum, in multitudine postremo baiarum, rosarum, vinolentiae, lautissimorum et luxuriosorum conviviorum. Haec est potentia cui invides, iste flos est qui te delectat? Nonne etsi semper sic esset plangendus esset? Quae erunt autem deliciae tuae? Et delectabuntur in multitudine pacis. Aurum tuum pax, argentum tuum pax, praedia tua pax, vita tua pax, Deus tuus pax. Quidquid desideras, pax tibi erit. Quia hic aurum quod est, non potest tibi esse argentum; quod vinum est, non potest tibi esse panis; quod tibi lux est, non potest esse potus: Deus tuus totum tibi erit. Manducabis eum, ne esurias; bibes eum, ne sitias; illuminaberis ab eo, ne sis caecus; fulcieris ab eo,
Abbreviated transcription (Latin):
in cruce. ñ potentiã ꝑdiderat: sed patientiã
demonstrabat. Quid enĩ illi erat magnũ de
cruce descendere: qͥ potuit postea de sepulchro
resurgere : S cęssisse uideret᷑ insultantibus.
Et hoc oportebat ut resurgens suis se ostende¬
ctio ipsius. uitã nouam significabat. Uita aũ
noua: amicis nota ẽ non inimicis. Uidisti dñe

Expanded text:
In cruce non potentiam perdiderat, sed patientiam demonstrabat. Quid enim illi erat magnum de cruce descendere, qui potuit postea de sepulchro resurgere? Sed cessisse videretur insultantibus. Et hoc oportebat, ut resurgens suis se ostendectio ipsius vitam novam significabat, vita autem nova amicis nota est, non inimicis. 12. ve
Abbreviated transcription (Latin):
& ãmonem᷑ in omni tͥbulatione nr̃a. ñ cogitare
quẽad modũ respondeamꝰ inimicis. s quẽ ad modũ
orando dm ꝓpitiemꝰ: & maxime ne tentatione
uincamur. Deinde ut etiam illi qͥ nos ꝑsecunt᷑.
ad sanitatẽ iustitiȩ ꝯuertant᷑. Nullũ maius. nul¬
lum melius negociũ est in tͥbulatione. quã rece¬
dere ab eo strepitu qͥ foris ẽ. & ire in interiora
m̃tis secretaria: ibi dm inuocare ubi nemo ui¬
det gem̃tẽ. & subuenientẽ. Iuiꝰ cubiculi adũsus
omnẽ extrinsecus illatã molestĩa ostiũ claudere ᷤ
humiliare seipsum in ꝯfessione peccati: magnifi¬
care & laudare dm̃. & corripientẽ & consulentẽ.
Prorsus hoc omnimͦ tenendũ ẽ. Uerũtam̃ in cor¬
& diligentissime ꝑscrutato: ñ inuenimus dñm
in aliqua passione & tͥbulatione sua induisse se
cilicio Ieiunasse quidẽ eũ legimꝰ. postea quã
baptizatus ẽ: ciliciũ ibi nullũ audiuimꝰ. nul.

Expanded text:
latione nostra, non cogitare quemadmodum respondeamus inimicis, sed quemadmodum orando Deum propitiemus, et maxime ne tentatione vincamur; deinde, ut etiam illi qui nos persequuntur, ad sanitatem justitiae convertantur. Nullum majus, nullum melius negotium est in tribulatione, quam recedere ab eo strepitu, qui foris est, et ire in interiora mentis secretaria ; ibi Deum invocare, ubi nemo videt gementem et subvenientem; illius cubiculi adversus omnem extrinsecus illatam molestiam ostium claudere, humiliare seipsum in confessione peccati, magnificare et laudare Deum, et corripientem et consolantem: prorsus hoc omni modo tenendum est. Verumtamen in coret diligentissime perscrutato, non invenimus Dominum in aliqua passione et tribulatione sua induisse se cilicio. Jejunasse quidem eum legimus postea quam baptizatus est: cilicium ibi nullum audivimus, nu
Abbreviated transcription (Latin):
ra. S forte & hic dicit᷑ mͥ. angelos cole. angelos ado¬
ra: & hic dicã. dñe qͥs similis tibi : & ipsos angelos
tu creasti. Nichil sunt angeli: nisi uidendo te.
Melius ẽ cũ ipsis possidere te: quã ipsos adorando.
cadere ate. Oĩa ossa mea dicent. dñe qͥssimilis ł:¬

Expanded text:
ra. Sed forte et hic dicitur mihi: Angelos cole, Angelos adora. Sed forte et hic dicitur mihi: Angelos cole, Angelos adora. Et hic dicam: Domine, quis similis tibi? Et ipsos Angelos tu creasti. Nihil sunt Angeli, nisi videndo te. Melius est cum ipsis possidere te, quam ipsos adorando cadere a te. 14. Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis
Abbreviated transcription (Latin):
similis tibi : Quis digne de his uerbis aliquid
dicat : Ego puto tantũ ꝓnuncianda ẽẽ. non
exponenda Quid quęris. illud aut illud: eͥd
simile dño tuo: Ipsum habes ante te. Omĩa
ossa mea dicent. dñe quis similis tibi: Nar.
Adora saturnũ. adora mercuriũ N colo in¬
quit idola. dñe qͥs similis tibi : Illi oculos
habent & ñ uident. aures habent & ñ audi-¬
unt. dñe qͥs similis tibi: Qui fecisti oculum
ad uidendũ. aures ad audiendu: sed non
inqͥt idola quia faber fecit. Cole arborẽ & mon¬
tẽ: & hoc nũqͥd faber fecit : & hic dñe qͥs similis
tibi ÷ t̾rena michi ostendunt᷑: tu t̾rȩ creatores
Et hinc forte auertert̃ ad suꝑiorẽ creaturane
& dict̃ mͥ. cole lunã. cole istum solem. quia lu¬
ce sua tãquã magna. lucerna de cęlo efficit
diem. Et hic plane dico. dñe qͥs similis tibi: lu¬
nã & stellas tu fecistiꝰ: Solem diei tu accendisti. ee¬
lum tu cõposuisti. Sunt multa inuisibilia melio¬

Expanded text:
similis tibi? Quis digne de his verbis aliquid dicat? Ego puto tantum pronuntianda esse, non exponenda. Quid quaeris illud aut illud? Quid simile Domino tuo? Ipsum habes ante te. Omnia ossa mea dicent: Domine, quis similis tibi? NarraAdora Saturnum, adora Mercurium. Non colo, inquit, idola. Domine, quis similis tibi? Illi oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt . Domine, quis similis tibi, qui fecisti oculum ad videndum, aurem ad audiendum? Sed non colo, inquit, idola, quia faber fecit. Cole arborem et montem: et hoc numquid faber fecit? Et hic: Domine, quis similis tibi? Terrena mihi ostenduntur, tu terrae creator es. Et hinc forte advertunt ad superiorem creaturam, et dicunt mihi: Cole lunam, cole istum solem, qui luce sua, tanquam magna lucerna, de coelo efficit diem. Et hic plane dico: Domine, quis similis tibi? Lunam et stellas tu fecisti, solem dici tu accendisti, coelum tu composuisti. Sunt multa invisibilia melio
Abbreviated transcription (Latin):
tam ebriũ quã non agnoscere uxorẽ flentẽͥ ñ
filios. ñ parentes : Non agnoscebant ͥ ñ eos ante
oculos ẽẽ arbitrabant᷑. Nolitȩ mirari. ebrii
erant. Unde ebru erant: Uidete. Accepe¬
runt calicẽ: unde inebriarent᷑ Unde & ille
grãs do agit dicens. Quid retribuã dño. ꝓ om¬
nib quȩ retribuit mͥ: calicẽ salutaris accipiam.

Expanded text:
tam ebrium, quam non agnoscere uxorem flentem, non tam ebrium, quam non agnoscere uxorem flentem, non filios, non parentes? Non agnoscebant, non eos ante oculos esse arbitrabantur. Nolite mirari; ebrii erant. Unde ebrii erant? Videte: acceperunt calicem unde inebriarentur. Unde et ille gratias Deo agit, dicens: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam,
Abbreviated transcription (Latin):
magna ẽ & ineffabilis. & ipsi exc parte in enigma¬
te uidert̃. Sic dicit apłs. uidemꝰ nunc exc parte
in enigmate: tunc aut̃ facie ad faciem: Ecce in
eniginate uidentes sic eructabant᷑: quales eri¬
mus cũ uiderimus facie ad faciem. Qͦd ipsi par¬
turiebant corde. & lingua parere ñ poterant
qđ caꝑent homines: Quȩ enĩ necessitas fuerat
ut diceret. inebriabunt᷑ ab ubertate domꝰ tuȩ :
quesiuit uerbũ unde loquebat᷑ de reb huma-¬
nis. quod diceret. Et quia uidit homines in¬
gurgitantes se in ebrietate. acciꝑe aut̃ uinum
inmoderate & m̃tẽ ꝑdereͥ. uidit qui dicebat.
Quia cũ accepta fuerit illa ineffabilis lȩtitia.
perit quođ amodo humana mens & fit diuina:
& inebriat᷑ ab ubertate domꝰ dĩ. Unde & in alio
psalmo dicit᷑. Calix tuus in ebrians quã p̃clarus
est. Hoc iam calice inebriati erant martyres:
qͣndo ad passionẽ euntes. suos ñ agnoscebant. Qͥd

Expanded text:
magna est et ineffabilis: et ipsi ex parte in aenigmamagna est et ineffabilis: et ipsi ex parte in aenigmate viderunt, sicut dicit Apostolus: Videmus nunc ex parte in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Ecce in aenigmate videntes sic eructabant. Quales erimus, cum viderimus facie ad faciem quod ipsi parturiebant corde, et lingua parere non poterant ut caperent homines? Quae enim necessitas fuerat ut diceret: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae? Quaesivit verbum unde loqueretur de rebus humanis, quod diceret: et quia vidit homines ingurgitantes se in ebrietate, accipere autem vinum immoderate, et mentem perdere; vidit quid diceret, quia cum accepta fuerit illa ineffabilis laetitia, perit quodammodo humana mens, et fit divina, et inebriatur ab ubertate domus Dei. Unde et in alio psalmo dicitur: Calix tuus inebrians quam praeclarus est ! Hoc jam calice inebriati erant Martyres, quando ad passionem euntes, suos non agnoscebant. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
domũ tuã. Enumqͥd dabis mercedẽ ante.
nisi ꝑfecerit Uoꝑa sua: Nam ꝑuersum
eũ existimabis. sidixerit. prius accipiam
mercede. & tunc oꝑabor Irasceris. Quare
ritati : Qđ tibi ꝓmisit. daturꝰ ẽ. ñ fallit. quia
ueritas ÷ qui ꝓmisit S times ne forte ñ habeat
qđ det : Omp̃s ẽ : noli timere. ne ñ sit quiꝰ det
Immortalis ẽ. ñ timeas ne succedit᷑ ei ꝑpetu¬
us est. securus esto. Siuis in te p̃sumere tota
die oꝑariũ tuũ. crede & tu dõ tota uita tua. qr
uita tua mom̃tũ tẽporis ẽ ad dm & eris. qͥd:
filii aut̃ hominũ. sub tegmnine alarũ tuarum
sꝑabunt. Inebriabunt᷑ ab ubertate domꝰ tuȩ
Nescio qͥd nobis magnũ ꝓmittit. Uult illud di¬
cere & non dicit . non potest animꝰ. non capimꝰ.
Audeo dicere fr̃s mei etiam de scis linguis & cor¬
dibus. ꝑ quas nobis ueritas nunciata ẽ: nec dici
potest qđ adnunciabant. nec cogitari: Resenĩ

Expanded text:
domum tuam, numquid dabis mercedem ante, domum tuam, numquid dabis mercedem ante, nisi perfecerit opera sua? Nam perversum eum existimabis, si dixerit: Prius accipiam mercedem, et tunc operabor. Irasceris. Quare ritati? Quod tibi promisit, daturus est: non fallit, quia veritas est qui promisit. Sed times ne forte non habeat quod det? Omnipotens est. Noli timere, ne non sit qui det; immortalis est. Non timeas, ne succedatur ei; perpetuus est: securus esto. Si vis in te praesumere tota die operarium tuum, crede et tu Deo tota vita tua; quia vita tua momentum temporis est ad Deum. Et eris, quid? Fis. 9. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae. Nescio quid nobis magnum promittit. Vult illud dicere, et non dicit: non potest, an nos non capimus? Audeo dicere, fratres mei, etiam de sanctis linguis et cordibus, per quas nobis veritas nuntiata est, nec dici potest quod annuntiabant, nec cogitari. Res enim
Abbreviated transcription (Latin):
a do bona quȩ dat & ium̃tis. quia nondum
ad illos uenerat filiꝰ hominis. ut essent filii ho¬
minũ ł tam̃ iam habebant nubes ad nuncian
bant. & spem futurã habebant: ut acciperent
miscđiam quȩ in cęlo est. Erant ibi qui non¬
nisi carnalia desiderarent & t̾rena: tẽporalẽq
felicitatẽ Ipsis labebant᷑ pedes. ad facienda uł
adoranda idola. Quando enĩ illos ammonebat
& flagellabat. in his omnib quib delectaban¬
tur. & auferebat ea. patiebant᷑ famẽ. bella. pe¬
stilentias. morbos. & conuertebant᷑ ad idola
talia bona quȩ ꝓ magno ado desiderare de¬
bebant. ab idolis desiderabant: & dimittebant
dm Attendebant enĩ ipsa bona quȩ querebant.
abundare impiis & sceleratis. & putabant se
frustra dm̃ colere. quia ñ dabat mercedem
terrenã O homo oꝑarius es di ͥ postea ẽ tempꝰ
mercedẽ accipiendi. Quid iam flagitas merce¬
dem. antequã oꝑeris: Si uenerit oꝑarus ad

Expanded text:
a Deo bona, quae dat et jumentis, quia nondum a Deo bona, quae dat et jumentis, quia nondum ad illos venerat Filius hominis, ut essent Filii hominum: tamen jam habebant nubes annuntiantbant, et spem futuram habebant, ut acciperent misericordiam, quae in coelo est. Erant ibi qui nonnisi carnalia desiderarent et terrenam ac temporalem felicitatem. Ipsis labebantur pedes ad facienda vel adoranda idola. Quando enim illos admonebat, et flagellabat in his omnibus quibus delectabantur, et auferebat ea, patiebantur famem, bella, pestilentias, morbos, et convertebantur ad idola. Talia bona quae pro magno a Deo desiderare debebant, ab idolis desiderabant, et dimittebant Deum. Attendebant enim ipsa bona, quae quaerebant, abundare impiis et sceleratis, et putabant se frustra Deum colere, quia non dabat mercedem terrenam. O homo! operarius es Dei; postea est tempus mercedem accipiendi: quid jam flagitas mercedem antequam opereris? Si venerit operarius ad
Abbreviated transcription (Latin):
hominis est: & dicit᷑ ei. filui aut̃ hominũ sub
tegmine alarũ tuarũ sꝑabunt. Et si uultis
discernere ista duo genera hominũ: duos ho.¬
mines primo attendite adam & xp̃m. Audi¬
hominis. homines sumꝰ: quando portamꝰ ima¬
ginẽ cȩlestis hominis. filii hominũ sumꝰ: quia xp̃s
filiꝰ hominis dictus est. Et eñi adam homo erat:
sed filius hominis non erat. lđo illi ꝑtinent ad
adam qui desiderant carnalia bona: & salutẽ¬
sericordiã illã desiderant quȩ in cęlo est & quȩ
adnunciata ẽ ꝑ nubes. Sed non possunt. interĩ ut¬
uel temporalia bona non desiderent. nisi ab
uno do. Sic in ueteri testam̃to seruant᷑. ut ad
nouũ ꝑueniant. Nam & populus ille terrena
bona desiderauit: regnũ ierłm. subiectionem
inimicoꝵ suoꝵ. abundantiã fructuũ. salutẽ
ꝓpriam. salutẽ filioꝵ suoꝵ. Talia desiderabant.¬
& talia accipiebant: custodiebant᷑. desiderabant

Expanded text:
hominis est; et dicitur ei: Filii autem hominum sub hominis est; et dicitur ei: Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Et si vultis discernere ista duo genera hominum, duos homines primo attendite, Adam et Chrihominis, homines sumus, quando portamus imaginem coelestis hominis, filii hominis sumus, quia Christus filius hominis dictus est. Etenim Adam homo erat, sed filius hominis non erat. Ideo illi pertinent ad Adam, qui desiderant carnalia bona. H desiderent, quae in coelo est, et quae annuntiata est per nubes. Sed si non possunt adhuc, interim vel temporalia bona non desiderent, nisi ab uno Deo: sic et in Veteri Testamento serviant, ut ad Novum perveniant. 13. Nam et populus ille terrena bona desideravit, et regnum Jerusalem, subjectionem inimicorum suorum, abundantiam fructuum, salutem propriam, salutem filiorum suorum. Talia desiderabant, et talia accipiebant, sub Lege custodiebantur. Desiderabant
Abbreviated transcription (Latin):
qui salutẽ ium̃toꝵ quert̃ a doꝰ & pro magno
hoc desiderant. Qui sunt gͦ filu hominũ: Qui
sub tegmune alarũ eiꝰ sꝑant. Iili enĩ homines
cũ ium̃tis gaudent in re: filii aut̃ hominũ
gaudent in spe. lili p̃sentia bona sectant᷑ cum
ium̃tis: illi futura bona sꝑant cũ angelis. Qua¬
re ergo cũ distinctione illi uocant᷑ homines.
& illi uocant᷑ filui hominũ : Nam & quoda lo¬
co sic ait scriptura. Qͥd est homo qm̃ memor
eius es. aut filius hominũ qm̃ uisitas eũ: Qͥd
est homo qm̃ memor eius es: Memor es quasi
absentis: filiũ aut̃ hominis uisitas presentẽ
Quid est memor es hominis: homines & ium̃ta
saluos facies dne ͥ quia & ipsis malis das salutẽ:
& ipsis qui desiderant regnũ cęloꝵ. Tuet᷑ enĩ
illos. & non illos deserit scdm modu suũ tam¬
quã pecora sua. & non illos deserit᷑ : tam̃ tãquã
absentum memor estat uero quẽ uisitas filiꝰ

Expanded text:
qui salutem jumentorum quaerunt a Deo, et pro magno qui salutem jumentorum quaerunt a Deo, et pro magno hoc desiderant. Qui sunt ergo filii hominum? Qui sub tegmine alarum ejus sperant. Illi enim homines cum jumentis gaudent in re, filii autem hominum gaudent in spe: illi praesentia bona sectantur cum jumentis, isti futura bona sperant cum Angelis. Quare ergo cum distinctione illi vocantur homines, et isti vocantur filii hominum? Nam et quodam loco sic ait Scriptura: Quid est homo quod memor es ejus, aut filius hominis quoniam visitas eum ? Quid est homo quod memor es ejus? Memor ejus es, quasi absentis; filium autem hominis visitas praesentem. Quid est, memor es hominis? Homines et jumenta salvos facies, Domine: quia et ipsis malis das salutem, et ipsis qui non desiderant regnum coelorum. Tuetur enim illos, et non illos deserit secundum modum suum, tanquam pecora sua: et non illos deisitat, filius
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓ magno hoc petunt a dõ: quod dedit u¬
mentis. Multiplicata ẽ miscđia tua ds. ut non
solũ hominibus. sed & ium̃tis dareturͥ quae
homines ñ habent aliquid apud dm exceptũ
qd ium̃ta non mereant᷑. & quo ium̃ta non
ꝑueniant : habent plane. Et ubi est qđ ha¬
bent : filui aut̃ hominũ sub tegmine alarum
tuarũ sꝑabunt. Attendat caritas ur̃a. dulcissi¬
mã sententiã Homines & ium̃ta saluos facies.
hominũ: quasi alii sint homines. alii aũ filu
hominũ. Aliqndo inscripturis filu hominũ di¬
cunt᷑ generalit᷑ homines: aliq̃ndo ꝓprio quo¬
dammͦ dicunt᷑ filii hominũ ꝓpria quadã signi¬
ficatione. ut ñ om̃s homines intelligant᷑: maxi¬
me quando habet distinctionẽ. Non aũt sine
causa ibi positũ est. homines & ium̃ta saluos fa¬
cies dñe Filii aut̃ hominũꝰ quasi hos sequestra¬
tos eustodit. se iunctos filios hominũ. Se iunctos
a quibus : t̃i solum a ium̃tis. sed & ab hominib

Expanded text:
Deo quod dedit jumentis. Multiplicata est misericordia tua, Deus, ut non solum hominibus, sed et jumentis detur, quae homines non habent aliquid apud Deum exceptum, quod jumenta non mereantur, et quo jumenta non perveniant? Habent plane. Et ubi est quod habent? Filii autem hominum sub tegmine alarum tuarum sperabunt. Attendat Charitas Vestra dulcissimam sententiam: Homines et jumenta salvos facies. hominum: quasi alii sint homines, alii autem filii hominum. Aliquando in Scripturis filii hominum dicuntur generaliter homines, aliquando proprie quodam modo dicuntur filii hominum, propria quadam significatione, ut non omnes homines intelligantur: maxime quando habet distinctionem. Non enim sine causa ibi positum est, Homines et jumenta salvos facies, Domine: filii autem hominum: quasi his sequestratis, custodit sejunctos filios hominum. Sejunctos a quibus? Non solum a jumentis, sed et ab hominibus,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut multiplicata ẽ miscdĩa tua ds. Magna
ẽ miscđia tua: & multiplex miscđia tua ds̃
Et hanc das. & hominib & ium̃tis. Salus enim
hominũ a quo: adõ Numqͥd salus ium̃torũ
a dõ non est : Qui enĩ fecit hominẽ: ipse fe¬
cit & ium̃ta. Qui utrũq fecit: utrũq saluat¬

Expanded text:
sicut multiplicata est misericordia tua, Deus. Magna est misericordia tua, et multiplex misericordia tua, Deus: et hanc das et hominibus et jumentis. Salus enim hominum a quo? A Deo. Numquid salus jumentorum a Deo non est? Qui enim fecit hominem, ipse fecit et jum
Abbreviated transcription (Latin):
le uiuentes ab ira di. quia sic egerunt ut trade¬
rentur in concupiscentias cordis sui. ut iam de¬
fendant peccata sua & non confiteant᷑. sed dicat
Quare: Quid feci : & ille illud fecit: & ille hoc
fecit. lam etiam defendere uolunt. qđ arguit
sermo diuinus. abyssus est. lđo quođa loco ait
scriptura. Audi abyssum. Peccator inquit. cum
uenerit in ꝓfundũ maloꝵ contẽpnit. Ecce u¬
dicia tua sicut abyssus multa. S nondum es
mons. nondu abyssus: fuge abyssũ. attende in
montes: sed nec remaneas in montibꝰ. Auxiliũ
enĩ tuũ a dño. qui fecit cęlum & terrã. Homi¬

Expanded text:
le viventes ab ira Dei, quia sic egerunt ut tradele viventes ab ira Dei, quia sic egerunt ut traderentur in concupiscentias cordis sui, ut jam defendant peccata sua, et non confiteantur, sed dicant: Quare? quid feci? Et ille illud fecit; et ille hoc fecit. Jam etiam defendere volunt quod arguit sermo divinus: abyssus est. Ideo quodam loco ait Scriptura, audi abyssum: Peccator, inquit, cum venerit in profundum malorum, contemnit . Ecce judicia tua sicut abyssus multa. Sed nondum es mons, nondum es abyssus: fuge abyssum, attende in montes; sed nec remaneas in montibus. Auxilium enim tuum a Domino, qui fecit coelum et terram.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes. stulti facti sunt. Inde iam sequit᷑:
tradidit illos ds in concupiscentiaᷤ cordis illoꝵ
Qui ergo fuerunt suꝑbi & ingrati. digni ha¬
biti sunt qui traderentur in concupiscenti¬
as cordis sui. & facti sunt abyssus multa: ut
non solum peccarent sed etiam dolose agerent:
ne intelligerent iniquitatẽ suã. & odissent
lsta ꝓfunditas. est malitiȩ: ut nollent inue¬
nire & odisse. S ad istam ꝓfunditatẽ quomͦ¬
quisq ꝑuenit: Inde iudicia di abyssus multa dic̃
montes dĩ iusticia eiꝰ. qui ꝑ grãm ipsius fiunt
magni. sic & ꝑ iudicia ipsius fiunt in ꝓfundo.
qui mergunt᷑ in ultima. Ac ergo delectent te
montes: ac auertere ab abysso. & conuertere ad
illud qđ dicit᷑. auxiliũ meũ a dño.S unde : Ca
leuaui oculos meos in montes. Quid ẽ hoc  lati¬
ne dicam. In eccła xp̃i inuenis abyssum. inuenis
& montes: Inuenis ibi pauciores bonos. quia mon¬
tes pauci sunt: abyssus lata est. idest multos ma¬

Expanded text:
pientes, stulti facti sunt. Inde jam sequitur, Tradidit illos Deus in concupiscentias cordis eorum . Quia ergo fuerunt superbi et ingrati, digni habiti sunt qui traderentur in concupiscentias cordis sui, et facti sunt abyssus multa, ut non solum peccarent, sed etiam dolose agerent, ne intelligerent iniquitatem suam, et odissent. Ista profunditas est malitiae, ut nollent invenire et odisse. Sed ad istam quisque pervenit, vide: Judicia Dei abyssus multa. Sicut montes Dei justitia ejus, qui per gratiam ipsius fiunt magni: sic et per judicia ipsius fiunt in profundo, qui merguntur in ultima. Hac ergo delectent te montes, hac avertere ab abysso, et convertere ad id quod dicitur: Auxilium meum a Domino. Sed unde? Quia levavi oculos meos in montes. Quid est hoc? Latine dicam: In Ecclesia Christi invenis abyssum, invenis et montes; invenis ibi pauciores bonos, quia montes pauci sunt, abyssus lata est, id est, multos ma
Abbreviated transcription (Latin):
pati iniquitatẽ. ñ facias iniquitatẽ: Quia
non uis pati dolum & insidias: non insidieris
alteri: Hoc aut̃ cũ non uis intelligere. uo¬
luntati tuȩ tribuit᷑. id̾o dix̃ iniustus. ut
delinquat in sema ipso Proposuit delinque¬
re. S numqͥd qui ꝓponit delinquere. publice
hoc dicit. & ñ in semetipso: Quare in sem& ipso:
Quia homo illũ ñ uidet. Qͥd ergo: Qͥa homo ñ
uidet in ipso corde ubi sibi dicit ut delinquat.
ds ibi ñ uidet : Uidet ibi ds. S qͥd sequit᷑: Non
ẽ timor dĩ ante oculos eiꝰ. Ante oculos timor ho¬
minũ ẽ. Non audet eñi publice ꝓfiteri iniqui¬
tatem: ne uel rep̃hendat᷑. uel daninet᷑ ab homi¬
nibus. Discedit aut̃ a conspectu hominũ quo ad
sem&e ipsũ ducit se intro. & nemo illum uidet
ubi meditabit᷑ dolos & insidias. & delicta nemo
uidet. Poss& ne ibi apud se meditari: si cogi¬
taret quia ds illum uidet: S qͥa non est ti¬

Expanded text:
pati iniquitatem; non facias iniquitatem; quia pati iniquitatem; non facias iniquitatem; quia non vis pati dolum et insidias, non insidieris alteri? Hoc autem cum non vis intelligere, voluntati tuae tribuitur. Ideo dixit injustus, ut delinquat in semetipso: proposuit delinquere. 2. Sed numquid qui proponit delinquere, publice hoc dicit, et non in semetipso? Quare in semetipso? Quia homo illum non videt. Quid ergo, quia homo non videt, in ipso corde, ubi sibi dicit ut delinquat, Deus ibi non videt? Videt ibi Deus. Sed quid sequitur? Non est timor Dei ante oculos ejus. Ante oculos timor hominum est. Non audet enim publice profiteri iniquitatem, ne vel reprehendatur, vel damnetur ab hominibus. Discedit autem a conspectu hominum: quo? Ad semetipsum: ducit se intro, et nemo illum videt: ubi meditatur dolos et insidias et delicta, nemo videt. Posset nec ibi apud se meditari, si cogitaret quia Deus illum videt: sed quia non est ti
Abbreviated transcription (Latin):
iungis te sermonisdĩ: & eritis duo aduersus illã
ꝑimendã. tu & sermo dĩ. Tu enĩ ꝑ te ex uirib
tiuis nichil potes: adiuuat te ille qui tibi ser¬
monẽ misit: & uincit᷑ iniquitas. Si tu illam
odisti. & ds dimisitł & eris liber. Si aut̃ ipsam
diligas: contrariũ est tibi intelligere. quicqͥd
contra illam dicit᷑. fac hominẽ querere quo¬
modo sit ȩqualis filiꝰ patriͥ credidit. querit
intelligere: nondu potest. Magna enĩ res ẽ.
& uires maiores desiderat ut possit capiͣ &
est iniciũ fidei quod custodit animã donec
roboretur. Lacte nutritur. ut ꝑueniat ad
habitudinẽ & firmitatẽ cibi solidioris: ut
possit intelligere in pͥncipio erat uerbum.
& uerbũ erat apud dm̃: & ds erat uerbum
Antequã hoc possit. nutritur in fide & conat᷑
intelligere: ut intelligat quã ds dederit.
Nũqͥd & hoc cũ conatu intelligit. quod tibi
fieri ñ uis. alii ne feceris: ut quia non uis

Expanded text:
jungis te sermoni Dei; et critis duo adversus illam jungis te sermoni Dei; et critis duo adversus illam perimendam, tu et sermo Dei. Tu enim per te ex viribus tuis nihil potes: adjuvat te ille qui tibi sermonem misit, et vincitur iniquitas. Si tu illam odisti; et Deus dimisit, et eris liber: si autem ipsam diligas; contrarium est tibi intelligere quidquid contra illam dicitur. Fac hominem quaerere quomodo sit aequalis Filius Patri; credidit, quaerit intelligere, nondum potest. Magna enim res est, et vires majores desiderat ut possit capi; et est initium fidei quod custodit animam donec roboretur. Lacte nutritur ut perveniat ad habitudinem et firmitatem cibi solidioris; ut possit intelligere, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Antequam hoc possit, nutritur in fide: et conatur intelligere, ut intelligat quantum Deus dederit. Numquid et hoc cum conatu intelligit: Quod tibi fieri non vis, alii ne feceris ; ut quia non vis
Abbreviated transcription (Latin):
ix̃ miustꝰ ut delinquat in semetipso non
ẽ timor dĩ ante oculos eiꝰ Fi unũ hominẽ.
sed genus iniquoꝵ hominũ dicit᷑. qui sibi aduer¬
santur. ñ intelligendo ut bene uiuant: ñ quia
ñ possunt. s qͥa nolunt. Aliud ẽ enĩ quando qͥsq
conat᷑ aliqͥd intelligere. & ꝑ infirmitatẽ carnis
ñ potest. sic̃ dic̃ quodã loco scriptura. qͥa corpus
qđ corrũpit᷑ aggrauat animã. & depͥmit t̾rena
inhabitatio sensum multa cogitantẽ : Aliud aut̃
quando ꝑniciosius agit adũsus seipsum cor hu¬
manũ. ut possit intelligere si bona uoluntas
acciderit. non intelligat: non qͥa difficile est.
s qͥa uoluntas aduersa ẽ. Hoc aut̃ fit dũ amant
peccata sua. & oderunt p̃cepta dĩ Sermo enim
dĩ aduersarius tuus ẽ : si tu amicus sis iniqui.¬
tatis tuȩ. Si aut̃ tu aduersarius sis iniqͥtatis
tuȩ  sermo di amicus tuus est: & aduersarius
iniquitatis tuȩ. Si gͦ odisti iniquitatẽ tuam

Expanded text:
Dixit injustus ut delinquat in semetipso: non Dixit injustus ut delinquat in semetipso: non st timor Dei ante oculos ejus. Non unum hominem, sed genus hominum iniquorum dicit, qui sibi adversantur, non intelligendo ut bene vivant; non quia non possunt, sed quia nolunt. Aliud est enim quando quisque conatur aliquid intelligere, et per infirmitatem carnis non potest, sicut dicit quodarrumpitur aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem : aliud autem quando perniciosius agit adversum seipsum cor humanum, ut quod possit intelligere, si bona voluntas accederet, non intelligat, non quia difficile est, sed quia voluntas adversa est. Hoc autem fit dum amant peccata sua, et oderunt praecepta Dei. Sermo enim Dei adversarius tuus est, si tu amicus sis iniquitatis tuae: si autem tu adversarius sis iniquitatis tuae, sermo Dei amicus tuus est, et adversarius iniquitatis tuae. Si ergo odisti iniquitatem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
qui uolunt pacẽ serui eiꝰ. Et lingua mea me¬
ditabit᷑ iustitiã tuã: tota die laude tuã. Et cu¬
ius lingua durat meditari tota die laudẽ dĩ:
Ecce modo paulo longior sermo factus est: Fati¬
gamini: tota die dm̃ laudare. Qͥs durat: Sugge¬
ro remediũ. unde tota die laudes dm̃ siuis. Qͥe¬
quid egeris bene age: & laudasti dm̃. Quando
cantas ymnũ. laudas dm̃. Lingua tua qͥd agit
nisi laudem: & quotiens tu cessasti ab ymno can¬
tando: discedis ut reficiaris: noli in ebriari. &
laudasti dm̃. Discedis ut dormias: nolisurgere
ad malefaciendũ. & laudasti dm̃. Negociũ agis.
noli fraudem facere. & laudasti dm Agrũ colis.
noli litem mouere. & laudasti dm̃. In innocen¬
tia operũ tuoꝵ p̃para te.: ad laudandũ dm̃ tota
ntendat caritas ur̃a paululum textũ & myste¬
ria psalmi huius & curramꝰ eũꝰͥ qͥa in multis lo¬
cis aꝑtꝰ est. Ubi aut̃ obscuritatis necessitas nos
immorari coegerit: tolerabitis fructꝰ discendi

Expanded text:
qui volunt pacem servi ejus. Et lingua mea meditabitur justitiam tuam, tota die laudem tuam. Et cujus lingua durat meditari tota die laudem Dei? Ecce modo paulo longior sermo factus est, fatigamini. Tota die Deum laudare quis durat? Suggero remedium, unde tota die laudes Deum, si vis. Quidquid egeris, bene age, et laudasti Deum. Quando cantas hymnum, laudas Deum: lingua tua quid agit, nisi laudet et conscientia tua? Cessasti ab hymno cantando, discedis ut reficiaris? Noli inebriari, et laudasti Deum. Discedis ut dormias? Noli surgere ad malefaciendum, et laudasti Deum. Negotium agis? noli fraudem facere, et laudasti Deum. Agrum colis? Noli litem movere, et laudasti Deum. In innocentia operum tuorum praepara te ad laudandum Deum tota ntendat Charitas Vestra paululum textum et mysteria psalmi hujus; et curramus eum, quia in multis locis apertus est: ubi autem obscuritatis necessitas nos immorari coegerit, tolerabitis fructu discendi.
Abbreviated transcription (Latin):
& esse in pace uera atq ꝑpetua. aliud pug¬
nare & uincere᷑: aliud pugnare & uinci:
aliud nec pugnare. sed trahi. Sunt enĩ ho¬
mines prorsus qui ñ pugnant : qualis ẽ iste
de quo loquitur. Cũ enĩ diccit malitiã non
odio habuit:ͥ quomͦ pugnat contra eã quã
non odit: Iste a malicia trahit᷑: nec pugnat. St̃
aut̃ qui pugnare incipiunt. sed quia de ui¬
ribus suis p̃sumunt. ut ostendat illis ds. quia
ipse uincit. si se homo subiungit do: & pugnan¬
tes uncunt᷑. cum quasi cȩꝑint tenere iustitiã.
fiunt suꝑbi & elidunt᷑ Isti pugnant. s uincun¬

Expanded text:
et esse in pace vera atque perpetua, aliud puget esse in pace vera atque perpetua, aliud pugnare et vincere; aliud pugnare et vinci; aliud nec pugnare, sed trahi. Sunt enim homines prorsus qui non pugnant, qualis est iste de quo loquitur: cum enim dicit, Malitiam non odio habuit; quomodo pugnat contra eam quam non odit? Iste a malitia trahitur, nec pugnat. Sunt autem qui pugnare incipiunt; sed quia de viribus suis praesumunt, ut ostendat illis Deus quia ipse vincit, si se homo subjungit Deo, et pugnantes vincuntur, et cum quasi coeperint tenere justitiam, fiunt superbi, et elidunt
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. Ibi ẽ finis. ibi fructus: si non potest
non habere malitiã. uel oderit illã Cũ enĩ
odisti illam: uix tibi subrepit. ut aliqͥd mali
facias. Est enĩ peccatũ. in mortali corpore
Sed quid dicit apłs: non regnet peccatum
in ur̃o mortali corpore: ad obȩdiendũ deside¬
riis euis. Quando incipit ñ esse: Quando cõ
plebitur in nobis qđ ait: cũ corruptibile hoc
induerit incorruptionẽ: & mortale hoc in¬
duerit immortalitatẽ. Antequã hoc fiat. est
delectatio iniquitatis in corpore: sed maior
est delectatio uoluptatis uerbi sapientiȩ prȩ¬
cepti dĩ. Uince peccatũ & uoluptatẽ eiꝰ: pecca¬
tũ & iniquitatẽ oderis. ut iungas te dõ: qui
tecũ illud oderit. lam coniunctus mente le¬
gi dĩ ͥ mente serui legi dĩ Et si carne ꝓpterea
seruis legi peccati. quia sunt in te delectati¬
ones quȩda carnales: tunc nullȩ erunt qͣndo
iam non pugnabis. Aliud est non pugnare

Expanded text:
habuit. Ibi est finis, ibi fructus: si non potest habuit. Ibi est finis, ibi fructus: si non potest non habere malitiam? vel oderis illam. Cum enim odisti illam, vix tibi subrepit, ut aliquid mfacias. Est enim peccatum in mortali corpore: sed quid dicit Apostolus? Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, ad obediendum desideriis ejus . Quando ait: Cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Antequam hoc fiat, est delectatio iniquitatis in corpore; sed major est delectatio voluptatis verbi sapientiae, praecepti Dei. Vince peccatum et voluntatem ejus. Peccatum et iniquitatem oderis, ut jungas te Deo qui tecum illud oderit. Jam conjunctus mente legi Dei, mente servis legi Dei. Et si carne propterea servis legi peccati , quia sunt in te delectationes quaedam carnales, tunc nullae erunt quando jam non pugnabis. Aliud est non pugnare,
Abbreviated transcription (Latin):
quiem habeat. Si aut̃ patiat᷑ foris inimicos.
intus forte malã uxorem: procedit in pub¬
licum. Cũ uult requiescere ab his qui foris
sunt: intrat in domũ Quando nec ibi re¬
quiescit nec foris requiescit: ubi erit requies:
Saltem in cubiculo cordis: ut tollas te ad in¬
teriora conscientiȩ tuȩ. Si tibi inuenisti forte
coniugem. quȩ tibi non faciat amaritudinẽ.
sapientiã dĩ. cũ ipsa coniungere. Quiesce
intus in cubiculo tuoͬ non inde te eiciat fu¬
mus malȩ conscientiȩ. At ille ut meditaretur
dolos. illuc se tollebat. de quo loquit᷑ ista scrip¬
tura ubi homines ñ uidentꝰ & talia ibi medi¬
tabat᷑: ut nec in ipso corde requiesceret. Iniqͥ¬
tatẽ meditatꝰ est in cubili suo: asstitit omni
uiȩ non bonȩ. Quid est asstitit : ꝑseueranter
peccauit Unde & de quoda pio & bono dicitur
& in uia peccatoꝵ non stetit. Quomͦ ille non
stetit: sic iste astitit. Malitiã aut̃ non odio

Expanded text:
quiem habeat. Si autem patitur foris inimicos, quiem habeat. Si autem patitur foris inimicos, intus forte malam uxorem; procedit in publicum: cum vult requiescere ab his quae foris sunt, intrat in domum: quando vero nec ibi requiescit, nec foris requiescit, ubi erit requies? Saltem in cubiculo cordis, ut tollas te ad interiora conscientiae tuae. Si ibi invenisti forte conjugem, quae tibi non faciat amaritudinem, sapientiam Dei; cum ipsa conjungere, quiesce intus in cubiculo tuo, non inde te ejiciat fumus malae conscientiae. At ille ut meditaretur dolos, illuc se tollebat, de quo loquitur ista Scriptura, ubi homines non vident; et talia ibi meditabatur, ut nec in ipso corde requiesceret. Iniquitatem meditatus est in cubili suo. 6. Astitit omni viae non bonae. Quid est, astitit? Perseveranter peccavit. Unde et de quodam pio et bono dicitur: Et in via peccatorum non stetit . Quomodo ille non stetit, sic iste astitit. Malitiam autem non odio
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m querit: ut in conspectu eiꝰ placeamus: &
ñ nos quasi de iustitia nr̃a ante hõies iactemus
Iui enĩ de iustitia sua uult placere hominibꝰ
ñ eo fine ut homines qui eũ uident dm̃ lau¬
dent: sed ea intentione ut ipse laudet᷑. non
claudit ostiũ contra strepitũ: quia patae ostiũ¬
in illo strepitu. & ñ audit ds quomͦ audire
uult. in cubili gͦ cor nr̃m laboremꝰ munda¬
re ͥ ubi possit nobis bene esse. Nouit caritas ur̃a
quã multi multa patiunt᷑ in publico. inforo
in iurgiis. in contentionibꝰ. & molestiis negocioꝵͥ
Quom᷑ quisq fatigatus negociis foris. currit
ad domũ suã. ut ibi requiescat: & dat operã
cito finire negocia que foris sunt. & tollere
se ad requiẽ in domũ suã ldo eñĩ unꝰquisq
domũ suã hab&: quia ibi requiescit. Si uero
& ibi molestias patiatur: ubi potest reqͥesce¬
re: Qͥd gͦ bonũ est: ut uel in domo sua re¬

Expanded text:
nostrum quaerit, ut in conspectu ejus placeamus, et nostrum quaerit, ut in conspectu ejus placeamus, et non nos quasi de justitia nostra ante homines jactemus. Qui enim de justitia sua placere vult hominibus, non eo fine ut homines qui eum vident Deum laudent, sed ea intentione ut ipse laudetur, non claudit ostium contra strepitum: quia patet ostium illo strepitu, et non audit Deus quomodo audire vult. Cubile ergo cor nostrum laboremus mundare, ubi possit nobis bene esse. Novit Charitas Vestra quam multa multi patiuntur in publico, in foro, in jurgiis, in contentionibus, in molestiis negotiorum: quomodo quisque fatigatus negotiis foris, currit ad domum suam ut ibi requiescat, et dat operam cito finire negotia quae foris sunt, et tollere se ad requiem in domum suam. Ideo enim unusquisque domum suam habet, quia ibi requiescit. Si vero et ibi molestias patiatur, ubi potest requiescere? Quid ergo? Bonum est ut vel in domo sua re
Abbreviated transcription (Latin):
cubile tuũ. idest in cor tuũ: sed ds nouit qͥd
ł daturus est. Quando aut̃ erit: quando re-¬
uelabit᷑ dñs: quando apparebit iudea. Quid
eñi manifestius quã quod dicturꝰ est ad dece¬
terã positis: uenite benedicti patris mei. ꝑcipi¬
te regnũ qđ uobis paratũ ẽ ab origine mundi:
Audient hȩc illi qui ad sinistrã erunt: & ge¬
ment infructuosa pęnitentia: qͥa cum ita ui¬
uerent. eam fructuose noluert̃ agere. Quo¬
modo gement: Quia ñ est illis locus correc¬
tionis. Audient aut̃ & ipsi : ite in ignẽ ȩt̃nũ
qui paratus ẽ diabolo & angelis eiꝰ Iste ẽ au¬
ditus malus. Nam iusti ad auditũ bonum
gaudebt̃. Sic enĩ scriptũ est. In memoria e¬
terna erit iustus: ab auditu malo ñ timebit.
A quo auditu malo: quẽ audituri sunt illi: ite
in ignẽ ȩternũ Ds̃ eñi qui potest supra quã pe¬
timus aut intelligimus facere. occultũ gemitũ

Expanded text:
cubile tuum, id est in cor tuum. Sed Deus novit quid cubile tuum, id est in cor tuum. Sed Deus novit quid tibi daturus est. Quando autem erit? Quando revelabitur Dominus, quando apparebit judex. Quid enim manifestius quam quod dicturus est ad dexteram positis? Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi . Audient haec illi qui ad sinistram erunt, et gement infructuosa poenitentia ; quia cum ita viverent, eam fructuose noluerunt agere. Quomodo gement? Quia non est illis locus correctionis. Audient autem et ipsi: Ite in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus . Iste est auditus malus. Nam justi ad auditum bonum gaudebunt; sic enim scriptum est: In memoria aeterna erit justus, ab auditu malo non timebit . A quo auditu malo? Quem audituri sunt illi, Ite in ignem aeternum. Deus ergo qui potest supra quam petimus aut intelligimus facere , occultum gemitum
Abbreviated transcription (Latin):
quia sunt homines qui uolunt intelligere &
non possunt Sunt aũ homines qͥ nolunt in¬
telligere: ido non intelligunt. Noluit intel.
iniustus ut delinquat in semae ipso. Qđ dicit
suꝑuis in sem& ipso. Hoc dix̃ in cubili suo. Cubi
conscientia ẽ. Qui amat cubile cordis sui: ali¬
quid boni ibĩ agat. Ibi est cubile. ubi nos dñs
claude ostium tuũ. Qͥd ẽ claude ostiũ tuũ:
Noli talia expectare de dõ quȩ forinsecꝰ sunt.
sed ea quȩ intrinsecus sunt : & pat̾ tis qui ui¬
det in abscondito. reddet tibi. Quis ẽ qui non
claudit ostiũ : Qui talia petit a dõ ꝓmagno.
& ibi constituit om̃s p̃ces suas: ut accipiat ea quȩ
sunt huiꝰ scłi bona. Patae ostiũ tuũ: turba uid&
cũ oras. Qd est claudere ostiũ : ut hoc petas a
dõ: quod solus ds nouit. quomͦ tibi det. Quid
est hoc propt̃ quod claudis ostiũ. & petis quod
oculus ñ uidit. & auris ñ audiuit. nec in cor
hominis ascendit. & forte ñ ascendit in ipsum

Expanded text:
t homines qui volunt intelligere, et non possunt; sunt autem homines qui nolunt intelligere, ideo non intelligunt. Noluit intelliinjustus, ut delinquat in semetipso: quod dixit superius, in semetipso; hoc hic dixit, in cubili suo. Cubilconscientia est. Qui amat cubile cordis sui, aliquid boni ibi agat. Ibi est cubile, ubi nos Dominclaude ostium tuum. Quid est, claude ostium tuum? Noli talia exspectare de Deo, quae forinsecus sunt; sed ea quae intrinsecus sunt: Et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi . Quis est qui non claudit ostium? Qui talia petit a Deo pro magno et ibi constituit omnes preces suas, ut accipiat ea quae sunt hujus saeculi bona. Patet ostium tuum, turba videt cum oras. Quid est claudere ostium tuum? Ut hoc petas a Deo, quod solus Deus novit quomodo tibi det. Quid est hoc propter quod claudis ostium, et petis? Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Et forte non ascendit in ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
te oculis annuentes: linmo agnoscebã. Iđo ait
qd me tẽptatis hypocrite: Postea dilatauert̃
in me ossuum. clamantes. crucifige. crucifige
Dixerunt. euge euge: uidert̃ oculi nr̃i. hoc
tabant de nũmoͬ sio iam insultatoria laus
eoꝵ. digxert̃ euge euge. uidert̃ oculi nr̃i: id
est facta tua mirabilia tua hic ẽ xp̃cͫ. si ipse
est ap̃c. descendat de cruce. & credimus ei. Ali¬
os saluos fecit. seipsũ saluũ facere ñ potest:

Expanded text:
te oculis annuentes? Imo agnoscebat; ideo ait: te oculis annuentes? Imo agnoscebat; ideo ait: Quid me tentatis, hypocritae ? Postea dilataverunt in me os suum, clamantes: Crucifige, crucifige! Dixerunt: Euge, euge, viderunt oculi nostri. Hoc tabant de nummo, sic jam insultatoria laus eorum. Dixerunt: Euge, euge, viderunt oculi nostri: id est, facta tua, mirabilia tua. Hic est Christus Si ipse est Christus, descendat de cruce, et credimus ei. Alios salvos fecit, seipsum salvu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uos blasphemat᷑ in gentibꝰ. Inique. inuide.
aream inspicis. qui totus in palea es non tibi
facile grana occurrt̃: quere & inuenies ppłm
grauẽ: In quo dñm laudesllis inuenire: ẽsto
talis. Nam si ñ fueris talis. difficile ẽ ut non
om̃s tales tibi uideant᷑ qualis es & cõparantes
palea mea. Qui odert̃ me gratis: Hoc est qͥb
nichil nocui & annuentes oculis. id est hypo¬
crite simulati. Qm̃ mͥ quidẽ pacifice loque¬
bant᷑. Qͥd ẽ annuentes oculis: ꝓnunciantes
uultu: quod in corde ñ gestant & annuen¬
leones illi: querentes rapere & deuorare. Pri¬
mo blandientes pacifica loquebant᷑: & suꝑ irã
dolose cogitabant. Que pacifica loquebant᷑:
Magister scimꝰ qͥa nulliꝰ ꝑsonã accipis. & in ueri¬
tate uiã di doces. Licet dare tributũ cesari
annon licet: Michi quidẽ pacifica loquebant᷑.
Quid ergo . eos tu ñ agnoscebas: &e fallebant

Expanded text:
per vos blasphematur in Gentibus . Inique, invide, per vos blasphematur in Gentibus . Inique, invide, aream inspicis, qui totus in palea es, non tibi facile grana occurrunt: quaere et invenies populum gravem, in quo Dominum laudes. Vis invenire? Esto talis. Nam si non fueris talis, difficile est ut non omnes tales tibi videantur qualis es: Et comparantes, palea mea. Qui oderunt me gratis: hoc est, quibus nihil nocui. Et annuentes oculis: hoc est, hypocritae simulati. Quoniam mihi quidem pacifice loquebantur. Quid est, annuentes oculis? Pronuntiantes vultu quod in corde non gestant. Et annuenleones illi quaerentes rapere et devorare, primo blandientes pacifica loquebantur, et super iram dolose cogitabant. Quae pacifica loquebantur? Magister, scimus quia nullius personam accipis, et in veritate viam Dei doces: Licet dare tributum Caesari, an non licet? Mihi quidem pacifica loquebantur. Quid ergo? Eos tu non agnoscebas, et fallebant
Abbreviated transcription (Latin):
exx desiderio qͥd dicimꝰ: Dñe qͣndo respicies:
Restitue animã meã ab astutus eoꝵ : a leonib
unicã meã: idest ȩccłam meã. a sȩuientibus
potestatibus. Deniq uis nosse qͥd sit illa uni-¬
ca : Lege sequentia Confitebor tibi dñe in
eccła multa: in populo graui laudabo te.
Plane in eccła multa confitebor tͥͥ in ppło
graui laudabo te. Fit enĩ ꝯfessio in om̃i mul¬
titudine: s ñ in om̃ib ds laudat᷑. Tota mul¬
titudo audit confessionẽ nr̃am: s ñ in omni
multitudine laus di ẽ. In ista eñi tota mul¬
diffusa: est palea. est & frum̃tũ. Palea uolat:
frum̃tũ manet. lđo in ppło graui laudabo
te in graui ppło quẽ uentus tẽptationis non au¬
fert: in his ds laudat᷑. Nã in palea blasphema¬
tur semꝑ. Qndo palea nr̃a attendit᷑. qͥd dicit᷑:
fcce quomͦ uiuunt xp̃ianiͥ ecce qͥd faciunt
xp̃iani. Et fit quod scriptũ ẽ. qͣ̃m nom̃ meũ

Expanded text:
ex desiderio quid dicimus? Domine, quando respicies? ex desiderio quid dicimus? Domine, quando respicies? Restitue animam meam ab astutiis eorum, a leonibus unics. 18. Denique vis nosse quid sit illa unica? Lege sequentia: Confitebor tibi, Domine, in Ecclesia multa, in populo gravi laudabo te. Plane in Ecclesia multa, confitebor tibi, in populo gravi laudabo te. Fit enim confessio in omni multitudine, sed non in omnibus Deus laudatur: tota multitudo audit confessionem nostram, sed non in omni multitudine laus Dei est. In ista enim omni mul terrarum diffusa est, palea est et frumentum: palea volat, frumentum manet; ideo in populo gravi laudabo  In gravi populo, quem ventus tentationis non aufert, in his Deus laudatur. Nam in palea blasphematur semper. Quando palea nostra attenditur, quid dicitur? Ecce quomodo vivunt Christiani, ecce quid faciunt Christiani; et fit quod scriptum est: Quoniam nomen meum