comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uulgꝰ usq ad atͥum sac̾dotum hostias
suas adusq hutꝰ ianuã deferebat. suscep¬
tas a sac̾dotib atq in altario oblatas.
ocłis ꝓsequebat᷑ in ipm etiã templum
cum apiebatur. intuitũ suũ alonge di¬
rigebat. nec tñ atͥum sac̾dotum intrandi
facultatẽ habebat. uerũ de inferiorib
clamabat ad dñm. qͥa nec carnaliũ in
eccł̃ia simpliitas. a dño despictt᷑. qñ fide¬
lit̃ illi que ualent ea uota pietatis offert̃.
Dirigunt enĩ uisus alonge in templũ
di. qͥ uitã sublumũ discere & ainira¬
ri sedulo gaudent. & qͦs uͥtutis imitati¬
one seqͥ nequeunt. piȩ uenerationis cõ¬
plectunt᷑ affectu. Uident hostias sac̾do¬
tum in altari igni sacro consumi. quia
hostias ad atͥum sacdotum offerendas
dño ꝑ illos. dum bona quȩ p̃ualent
oꝑantes maioꝵ ac doctoꝵ & ꝯfirmant᷑
exhortatione. & int̾cessione dño com¬

Expanded text:
vulgus usque ad atrium sacerdotum, hostias suas ad usque hujus januam deferebat, susceptas a sacerdotibus, atque in altari oblatas, oculis prosequebatur. In ipsum etiam templum cum aperiebatur intuitum suum a longe dirigebat, nec tamen atrium sacerdotum intrandi facultatem habebat. Verum de inferioribus clamabat ad Dominum, quia nec carnalium in Ecclesia simplicitas a Domino despicitur, quando fideliter ea quae valent illi voto pietatis offerunt. Dirigunt enim visus a longe in templo Dei, cum vitam sublimium discere, et admirari sedulo gaudent: et quos virtutis imitatione sequi nequeunt, piae venerationis complectuntur affectu. Vident hostias sacerdotum in altari igne sacro sanctoque consumi: quia hostias ad atrium sacerdotum offerendas Domino pro illis, dum bona quae praevalent operantes, majorum ac doctorum, et confirmantur exhortatione et int
Abbreviated transcription (Latin):
plationi semꝑ utentam. uͥture qͦ pacien¬
tie singłariter excellentẽ ñ incongrue
demonstrat. Auri autẽ lammmine que
marmori ac tabuł abiegnis sunt. suꝑpo¬
site. ipsa ẽ latitudo caritatis. de corde
puro & conscientia bona. & fide ñ ficta.
q̃ fic̃ aurũ aliis p̃ciosus ẽ metallis. ita
cet̾is extimor uͥtutib in templo dĩ sin¬

Expanded text:
plationi intentam, virtute quoque patientiae singulariter excellentem, non incongrue demonstrat. Auri autem laminae quae marmori ac tabulis sunt abiegnis superpositae, ipsa est latitudo charitatis de corde puro et conscientia bona, et fide non ficta: quae sicut aurum aliis pretiosius est metallis, ita caeteris eximior virtutibus in templo Dei sin
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sura pari.& opꝰ unũ erat in duob
cherubii. Duo erant facta cherubin ꝓp¬
ter ꝯsortiũ eiusde de qͣ loquimitr cari¬
tatis significandũ. qͥa minꝰ qmͣ inter
duos caritas stare ñ potit. Uñ & sal¬
uator brnos ad p̃dicandum discipłos
mittere curauit. ut tatite doceret ab¬
eis qͥ uerbũ fidĩ p̃dicarent. uͥtutem di¬
lectionis ante omia ẽẽ tenendã. Uniꝰq
m̃sitre & oꝑis erant duo cherubin. qͥa
disparilitas uoluntatũ siue togitatio¬
num in suꝑna pat̾a nulli ẽ. ubi una om¬
nes eademq p̃sentis di isione & głã
illustrantur. Posuitq cherubm in medio
tempłi intioris ⁊ cͥ. Mani festum ẽ ex his
que p̃scͥpͥta sunt. qͣre cherubin in medio
tempłi nti̾oris sint positi. quoꝵ habita¬
tio ẽ semꝑ in celis. Extendebant autẽ
alas suas cherubm qͣsi ad uolandũ. quia

Expanded text:
mensura pari, et opus unumensura pari, et opus unucherubim, propter consortium ejusdem de qua loquimur charitatis significandum, quia minus quam inter duos charitas stare non potest. Unde et Salvator binos ad praedicandum discipulos mittere curavit, ut tacite doceret eos qui verbum fidei praedicarent, virtutem dilectionis ante omnia esse tenendam. Uniusque mensurae et operis erant duo cherubim, quia disparilitas voluntatum sive cogitatuum in superna patria nulla est: ubi una omnes eademque Dei praesentis visione et gloria illustrantur. « Posuitque cherubim in medio cem contingebant. Manifestum est ex his, quae praedicta sunt, quare cherubin in medio templi interioris sint positi, quorum habitatio semper est in coelis. Extendebant autem alas cherubin quasi ad volandum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ qui in celestib semꝑ in minist̾io
sit ꝑsistunt auctoris: Uel terte quia
leuitate sp̃uał natre sunt p̃diti. ita ut
uͥtumq uoluerint statim qͣsi uolando
ꝑueniant. & hic tũ alis figurati. & ꝓpħiᷤ
sunt cũ alis ostensi. Bñ autẽ dr. quod
qnq cubitoꝵ ala cherub alta. qm̃ nͥtutes
angłicȩ legem dĩ que in quinq libris
descͥpta ẽ. indefessa deuotione custodi
ex omnib uirib suis. & diligendo ꝓoci¬
mos tamqmͣ seipsos. Plenitudo emin
legis caritas ẽ. Pxim autẽ eoꝵ & ipsi
ad iuitẽ sunt angłici sp̃c. & homines
electi eoꝵ eque concuies cherubm. Uñ
utraq ala eiusdẽ m̃sitre ẽẽ ꝑhibetur.
qͥa udeł eadẽ ipsa deuotione. neq so¬
lum sese alterutrũ in dõ diligunt:
nrãm qͦ ad se ascendentiũ societatem
defiderant. Sicq simul ale decẽ cubitoᷤᷤ
complent. cũ in gemina caritatis exhibi¬
tione angłi de conditoris sui p̃sentia le¬
tant᷑. Decẽ qͦ cubitoꝵ erat cherub scd̾s.

Expanded text:
 in coelestibus in ministerio sui persistunt auctoris? Vel certe quia levitate spiritalis naturae sunt praediti: ita ut ubicunque voluerint statim quasi volando perveniant, et hic cum alis figurati, et prophetis sunt cum alis ostensi. Bene autem dicitur quinque cubitorum ala Cherub altera: quia virtutes angelicae legem Dei, quae in quinque libris descripta est, indefessa devotione custodiuex omnibus viribus suis, diligendo et proximos tamquam seipsos: plenitudo enim legis est charitas. Proximi autem eorum, et ipsi ad invicem sunt angelici spiritus et homines electi, eoutraque ala, ejusdem mensurae perhibetur: quia videlicet eadem ipsa devotione qua sese alterutrum in Deo diligunt, nostram quoque ad se ascendentium societatem desiderant. Sicque simul alae decem cubitos complent, cum in geminae charitatis exhibitione, angeli de Conditoris sui praesentia laetantur. « Decem quoque cubitorum erat cherub secundus
Abbreviated transcription (Latin):
cando amiserant recipiunt. Quinq
cubitoꝵ ala cherub una. & quinq
cubitoꝵ ala cherub altera .i. decem
cubitos hñtes a summitate. ale usq ad
ale altius summitatẽ. Alȩ cum in sc̃õꝵ
hominũ figurã ponunt᷑. uͥtutes signi¬
ficant eoꝵ quib ad celestia semꝑ uola¬
re.atq in his conu̾sationẽ delectantur

Expanded text:
cando amiserant recipiunt. « Quinque cando amiserant recipiunt. « Quinque cubitorum ala cherub una et quinque cubitorum ala cherub altera, id est decem cubitos habentes a summitate alae usque ad alae alterius summitatem. » Alae cum in sanctorum hominum figura ponuntur, virtutes significant eorum, quibus ad coelestia semper volare, atque in his conversationem delectantur
Abbreviated transcription (Latin):
in oraculo duo cherubin de lignis
oliuaꝵ. decẽ cubitoꝵ altitudinis. Che¬
rubin sicut ꝓpħa ierechiel aꝑte delarat.
angłice dignitatis uocabulum ẽ. Nu¬
mero qͦ singłari cherub dr. plitrali
cherubii. Uñ apte in figuris cherubmi
que erant in oraculo facte. angłica
miuistia q̃ ꝯditori suo in celis semꝑ as¬
sistunt. possunt intelligi. Que recte
de lignis oluiaꝵ facta ẽẽ ꝑhibentur.
qͥa minirũ uͥtutes angłice. gr̃a scĩ sp̃c¬
s ninoier ab amore di arescant rande
sunt. Decem autẽ cubitoꝵ altitudmis
qͥa denario uitȩ ȩt̾ne fruunt᷑. hñtes
tnuolatam in se sui conditoris una¬
ginẽ seruata ꝑpetuo. sc̃itate & iusticia
& ueritate. quã pͥma conditione ꝑce¬
ꝑunt. Denarius namq decem obolis
constat. & continere in se nomen regis
& imaginẽ consueuit. Quappt̃ & fi¬
gurȩ regni celestis aptissime congruit.
uͥ & angłi scĩ in imagine sui condito¬
ris ad quã facti sunt semꝑ manent.¬
& electi homines imagniem quã pec¬

Expanded text:
in oraculo duo Cherubin de lignis olivarum decem cubitos altitudinis. Cherubin, sicut propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est; numeroque singulari Cherub dicitcherubim. Unde aperte in figuris, cherubim qui erant in oraculo facti angelica ministeria quae Conditori suo in coelis semper assistunt, possunt intelligi. Qui recte de lignis olivarum facti esse perhibentur, quia nimirum virtutes angelicae gratia Sp unquam ab amore Dei arescant, unctae sunt. Decem autem sunt cubitorum altitudinis: quia denario vitae aeternae struuntur, habentes inviolatam in se sui Conditoris imaginem servatam, perpetuae sanctitatis ex justitia et veritate, quam prima in conditione perceperunt. Denarius namque decem obolis constat, et continere in se nomen regis et imaginem consuevit. Quapropter et figurae regni coelestis aptissime congruit, ubi et angeli sancti ad imaginem sui Conditoris ad quam facti sunt semper manent, et electi homines imaginem quam pec
Abbreviated transcription (Latin):
do fidelium. unũ tñ cor. unã hr̃e animã
ꝓ commnunis fidĩ ac dilectionis societare
mĩto dicant᷑. Namq tornaturȩ que iunc¬
turis tabulaꝵ apponebant᷑. uł unũ ex oĩb
fieret tabulatũ. ipsa sunt officia cariratis
qͥb ad iuicẽ fr̃nitas scã copulat᷑. atq in
unã xͥ domũ toto t̾rarum orbe componi¬
tur. Quȩ etiã domꝰ ht̃ celaturas eminen¬
tes. cũ oꝑa uͥtutum scĩ neqͣqmͣ occulta te¬
gunt .s. manifesta exp̃ssione foris omnib
qͣles sint ipsi. quid agant in exemplum
iuuendi ꝓferunt. Omnia cedrinis tabu

Expanded text:
do fidelium, unum tamen cor, unam habere animam do fidelium, unum tamen cor, unam habere animam pro communis fidei ac dilectionis societate merito dicantur. Namque tornaturae quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, ipsa sunt officia charitatis, quibus ad invicem fraternitas sancta copulatur, atque in unam Christi domum toto ttur. Quae etiam domus habet caelaturas eminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulta tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus, quales sint ipsi, quid agant, in exemplum vivendi proferunt. « Omnia cedrinis tabul
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur p̃sentis fidelium laboris. qͦmͦ
gnͥq̃ genariꝰ in significatione future qͥetis
& patis. Denario namq numero conti¬
nentur p̃tepra: quoꝵ obseruatione ad ir¬
tam ꝑueniuir̃. Denario eque significat᷑
ipsa quã desideramꝰ & ꝓ qua laboramꝰ
uita ꝑheminis. Quadratus uͦ ẽ inundus.
in quo ꝓ querenda eadẽ uita certaimis.
Uñ psalmista congregandam eccłiam¬
de gentib p̃uidens aiebat. de regionibus
congͥgauit eos. a soł ortu & occasu ab aqui¬
lone & mari & cedro omnis domꝰ uestiebat᷑¬
intͥnsetus. ⁊ c. Diximꝰ de cedro. qd̃ insuꝑa¬
bilem uͥtutum uenustatẽ signaret. Quo
nimirũ ligno omnis domꝰ dñi int̾nsetus
uestiebat᷑. cum corda uistoꝵ solo bonoꝵ¬
oꝑum splendore nitescunt. Habebatq do¬
mus in tabuł cedrins tornaturas suas. &
uincturas fabrefactas. cũ idẽ electi sese ad
inuicẽ pulcherrima caritatis copula con¬
nectunt: ita ut cũ sit innumera multitu¬

Expanded text:
ponitur praesentis fidelium laboris, quomodo ponitur praesentis fidelium laboris, quomodo quinquagenarius, in significationem futurae quietis et pacis. Denario namque numero continentur praecepta, quorum observatione ad vitam pervenitur. Denario aeque significatur ipsvita perennis. Quadratus vero est mundus, in quo pro adquirenda eadem vita certamus. Unde Psalmista, congregandam Ecclde gentibus praevidens, aiebat: « De regionibus congregabit eos, a solis ortu et occasu, ab aquilone et mari . » « Et cedro omnis domus inttur, etc. Diximus de cedro, quod insuperabilem virtutum venustatem signaret. Quo nimirum ligno, omnis domus Domini intrinsecus vestitur, cum corda justorum solo bonorum operum amore nitescunt. Habet domus Domini in tabulis cedrinis tornaturas suas et conjuncturas fabrefactas, cum electi quique sese ad invicem pulcherrima charitatis copula connectunt; ita ut cum innumera sit multitu
Abbreviated transcription (Latin):
quia oculi dni aꝑti sunt suꝑ domũ eiꝰ
die ac nocte. & aures etus in orationes
seruoꝵ suoꝵ intendentes. & hoc ꝑ totam
latitudinẽ diffuse ꝑ orbem eccłiȩ. Altare
namq thiimiamatis qd in domo quidẽ
ext̾iori. s ꝓpe ostium stabat domꝰ int̾ioris.
tẏpus fuit ꝑfectoꝵ. qui in carne quide
adhtc in mundo retenti. s omni defidĩo
sunt ad celestia suspenfi. & uelut incenso
thitre fumum ascendentẽ. in sc̃a scõtum
emiitunt. qͥa suꝑno amore. flagrantes.
crebris orationũ uocib autres sui pulsant
res giiq in t̾ris & qͣsi uiciniores celesti pa¬
triȩ commnorant᷑: tanto citius a dño cunc¬
ta quȩ poscunt accipiunt. Bene autem
int̾ior domꝰ uigniti cubitos longa facta
ẽ. ꝓpt̃ imisti̾um . s. gemine diledionis. de
quo & supͣdiximꝰ que in hac interrm
uita ex parte maxima electoꝵ illustrat.¬
s: in illa patͥa cessantib aliaꝵ uͥtutũ oꝑib
templum ꝓfarib oracłi. p̃sentis eccłie ty¬

Expanded text:
ni aperti sunt super domum ejus nocte ac die, et aures ejus in orationes servorum suorum intendentes ; » et hoc per totam latitudinem diffusae per orbem Ecclesiae. Altare namque thymiamatis, quod in domo quidem exteriori, sed prope ostium stabat domus interioris, typus fuit perfectorum, qui carne quidem adhuc in mundo retenti, sed omni desiderio sunt ad coelestia suspensi, et, velut incenso thure, fumum ascendentem in Sancta sanctorum emittunt, quia superno amore flagrantes, crebris orationum vocibus aures sui pulsavitres quique in terris et quasi viciniores coelesti patriae commorantur, tanto citius a Domino cuncta, quae poscunt, accipiunt. Beinterior domus viginti cubitos longa facta est, propter mysterium geminae dilectionis, de quo supra diximus, quae in hac interim vita ex parte maxima electorum illustratsed in illa patria cessantibus aliarum virtutum operibus, templum pro foribus oraculi praesentis Ecclesiae ty
Abbreviated transcription (Latin):
in seteri posse indicauit. Tunc eñ illata
conuitia bene toleramꝰ titm in secreto
mentis ad mala ꝑpetrata returrimꝰ. Leue
quippe uidebit᷑ qͣd inirria ꝑcutimur. dũ
in actione nr̃a conspicimꝰ qͥa peuis ẽ. qͦd¬
meremur. Sicq fit ut contum eliis gr̃a
magis qm̃ ira debeat᷑. quaꝵ int̾uentu
d̃o iudice pena grauior declmari. posse
illustratione componit᷑. sc̃õ defiderio.
de tinis ad sumina uehi suꝑne contẽpla¬
tionis penna festinat. scoꝵ p̃cedentum
ocłos ponat. atq in eoꝵ se tmitatione
exercendo ꝓficiat. & quod in p̃senti titil¬
lat ex ittio. uł p̃teritoꝵ maloꝵ memo¬
ria repͥmat. uł donoꝵ p̃cedentium conso¬
latione restringat. utł etiã mitatione

Expanded text:
misereri posse judicavit. Tunc enim illata misereri posse judicavit. Tunc enim illata convicia bene toleramus, cum in secreto mentis ad mala perpetrata recurrimus. Leve quippe videbitur quod injuria percutimur, dum in actione nostra conspicimus qmeremur. Sicque fit ut contumeliis gratia magis quam ira debeatur, qua rum interventu, Deo judice, poena gravior declinari posse illustratione componitur, sancto desiderio de imis ad summa evehi supernae contemplationis penna festinet, sanctorum praecedentium oculos ponat, atque in eis se imitatione exercendo proficiat, et quod praesenti titillat ex vitio, vel praeteritorum malorum memoria reprimat, vel donorum praecedentium consolatione restringat, vel et
Abbreviated transcription (Latin):
hunc int̾ficere. sicut int̾fecistis abnea:
&ͦ quis ẽ qui dicat qͣre sic fecerit. Sub
dixit dauid. ipse ẽ ut hebrei dicitnt na¬
bath. pater ⁊eroboam. qui filius semei
dr̃. &. in zelo domus saul maledicebat d̃a¬
uid. nomen uero aui eius iemini fuit.¬
& ipse semei ex tͥbu ephraim filii ioseph
fuit. Uñ & idem semei ad dauid postea¬
dicit. Primus qͦ ueni hodie de om̃i tͥbu
ta p̃ceptum dñi. ꝑfecta pacientia illa est
cũ libenter sustinere. tui facile qͥd red
blasphemantẽ semei. magis studint pa¬
uenter ferre. qmͣ uilcisci. Quisqͥs ꝯtu
seruare ñ sufficit. dauid factum ad memo¬
riam reducat: quẽ tũ semei tot conutiiis
urgeret. & armati ꝓceres ultisci ꝯtende¬
rent. ait. Quid mͥ & uob̃ filii sarmȩ:
ꝓfecto uerb̃ indicat. qͥa ꝑpetrato bersa¬
bee scelere. exsurgentẽ contra se filurm
fugiens. reduxit ad anium malum
diuit. & contumeliosa uerba ñ tam ꝯuitia
qmͣ acduitoeia credidit. qͥb se purgari. sibiq

Expanded text:
 interficere istum, sicut interfecistis Abner? Et quis est qdixit David, ipse est, ut Hebraei dicunt, Nabath, pater Jeroboam, qui filius Jemini dicitur, et in zelo domus Saul maledicebat David. Nomen vero avi ejus Semei fuit, et ipse Semei ex tribu Ephraim filii Joseph exstitit. Unde et idem Semei ad David dixit: « Primus quoque veni hodie de omni tribu te eum. » Perfecta patientia illa est eum libenter sustinere, cui facile quis redblasphemantem se Semei magis studuit patienter ferre quam ulcisci: cum eum tot servare non sufficit, David factum ad memoriam reducat, quem cum Semei tot conviciis urgeret, et armati proceres ulcisci contenderent, ait: « Quid mihi et vobis, filii Sarviae? profecto verbis indicat, quia perpetrato Bersabee scelere, exsurgentem contra se filium fugiens, reduxit ad animum, malum, divit, et contumeliosa verba non tam convicia quam adjutoria credit, quibus se purgari sibique
Abbreviated transcription (Latin):
dei sociantur. Hos gͦ salomon nr̃ in
ophyr. quȩ interpr infirmans imttit.
ut sumptũ inde aurum ad se defe
ta sumina quadringentoꝵ uigniti
talentoꝵ auri ad se deferunt. cũ sen¬
sum p̃ciosum hystorie. allegorie. tͦpo

Expanded text:
dei sociantur. Hos ergo Salomon noster in dei sociantur. Hos ergo Salomon noster in Ophir, quae interpretatur infirmans, mittit, ut sumptum inde aurum ad se deferta summa quadringentorum viginti talentorum auri ad regem deferunt, cum sensum pretiosum historiae allegorice
Abbreviated transcription (Latin):
pura conscientia orare comꝓbat᷑. Clas¬
sem qͦ: fecit rex salomon in asion gaber.
que ẽ iuxta ailam in litore mari ᷤᷤ rubri
in t̾ra idumee.⁊ t̾. Asion gaber fertur
ẽẽ insula haut ꝓtul ab aila in rubro
mari. uͥ classis iosaphat ui tempestatiᷤ
attͥta ẽ. Ophyr autẽ nomen ẽ ꝓuintiȩ
ex ophyr uno de postis eber nomina¬
ta: ex tuius stirpe uenientes a fluuio
coene. usq ad regionẽ in die que uoca¬
tur ieria habitasse feruntur. ut iose¬
phus narrat. Classis itaq quam fecit
salomon in asiongaber. que festinan¬
tes. aut. fortes. siue uiriliter interp̃r.
ñ aliam ẽẽ puto. qmͣ ęccłiam fidelium
quȩ in mari istius mundi posita. stu
dium impendit thesauros sapientie
& scientiȩ opesq uͥtutum acquirere.
Ibi sunt serui hẏram nautici. & gnari
maris cum seruis salomonis. dum gen¬
tiles sapientia scł̃ari eruditi. cũ his qͥ
m lege moysi ꝑiti sunt in unitate fi¬

Expanded text:
pura conscientia orare comprobatur. « Claspura conscientia orare comprobatur. « Classem quoque fecit Salomon in Asiongaber, quae est juxta Ailath in littore maris Rubri iesse insula, haud procul ab Aila in Rubro mari, ubi classis Josaphat hujus tempestatis attrita est. Ophir autem nomen est provinciae, ex Ophir, uno de posteris Eber, nominata, de cujus stirpe venientes, a fluvio Rosnae, usque ad regionem Judae, quae vocatur Hieria, habitasse referuntur, ut Josephus narrat. Classem itaque, quam fecit Salomon in Asiongaber quae, festinantes, aut fortes, sive viriliter interpretatur non aliam esse puto, quam Ecclesiam fidelium, qudium impendit thesauros sapientiae et scientiae, opesque virtutum acquirere, ubi sunt servi Hiram nautici et gnari maris cum servis Salomonis, dum gentiles saeculari sapientia eruditi, cum his qui in lege Moysi periti sunt in unitate fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ annos singłos holo causta dño in m̃briͤ
suis. tũ sc̃e tͥnitatis fide hostĩa accepta¬
bilem exhibet do. Offert enĩ unusqͥsq
fideł holocausta dño. tum corpꝰ suitm
castigando macerat. & tota desideria
carnis igne sp̃c sc̃i consumere festinat.
Offert pacificas hostias. cũ bonoꝵ oꝑitmn
munꝰ exhibet. O ffert uictimas: cũ uota
labioꝵ suoꝵ in laudẽ dm̃ expendit.I hoc
omma suꝑ altare qͦd edificauerat. dño
offerre debet: quia in ara cordis ubi
decet ignẽ ducinũ semꝑ ardere. hoc ẽ¬
in flamma caritatis semꝑ feruere. qͥc¬
qͥd in abstinentia. qͥcqͥd in bona oꝑatiõe
qͥcqͥd in gr̃aꝵ actione elaborat. uistũ ẽ
ut totũ in suauirate. sp̃c sc̃i offerat. d̾o.
Sicq ad olebit thimiama coram dño:
gñdo orationẽ puram in cordis secreto
p̃parat d̃o: & ea que sunt digna. & dõ pla¬
cita postulat. Cet̾m qui tͣnsitoria possit.
& quȩ ad licum scłi ꝑtinent. ñ corã do¬
mino adolere thumama đr. quia ñ in

Expanded text:
 annos singulos holocausta Domino, cum in membris suis per sanctae Trinitatis fidem « hostiam acceptabilem » exhibet Deo . Offert enim unusquisque fidelis holocausta Domino, cum corpus castigando macerat, et tota desideria carnis igne Spiritus sancti consumere festinat. Offert pacificas hostias, cum bonorum operum munus exhibet. Offert victimas, cum vota labiorum suorum in laude Domini expendit. Et haec omnia super altare quod aedificaverat Domino offerre debet, quia in ara cordis, ubi decet ignem divinum semper ardere, hoc est, flammam charitatis semper fervere, quidquid in abstinentia, quidquid in bona operatione, quidquid in gratiarum actione elaborat, justum est ut totum in suavitate Spiritus sancti offerat Deo. Sicque adolebit thymiama coram Domino, quando orationem puram in cordis secreto praeparat Deo, et ea quae sunt digna et Deo placita postulat. Caeterum qui transitoria poscit, et quae ad luxum saeculi pertinent, non coram Domino adolere thymiama dicitur, quia non in
Abbreviated transcription (Latin):
uideł de salsis amarisq fluctib huiꝰ
scł̃i. ad salomonẽ nr̃m deferitntur.
Tharsis. exploratio gaudii d̃r. Magni¬
ficatus ẽ gͦ rex salomon suꝑ om̃s re¬
ges terrȩ. diuitiis & sapientia. & uni¬
tum ẽ. qͦd magnificatus sit rex salom̃
suꝑ om̃s reges t̾re: qͥa pacificus nr̃. su¬
ꝑ omnẽ celsitudinẽ scõꝵ qͥ uere reges
dicunt᷑. exaltat᷑. & nullus ei coequari
potest: qm̃ qͥs in nubib equabit᷑ dño.
aut qͥs simił erit dño. inter filios d̾i

Expanded text:
icet de salsis amarisque fluctibus hujus saeculi ad Salomonem nostrum deferuntur. Tharsis exploratio gaudii dicitur: « Magnificatus est rex Salomon super omnes reges terrae divitiis et sapientia, et unitum est quod magnificatus sit rex Salomon super reges terrae, quia Pacificus noster super omnem celsitudinem sanctorum, qui vere reges dicuntur, exaltatur, et nullus ei coaequari potest. « Quoniam quis in nubibus aequabitur Domino, aut quis similis erit
Abbreviated transcription (Latin):
tendunt. recte isrł nomine censent᷑. s for¬
tissimi inquit in eis funt. utiq illi. qui
siue. cęlestis dono spetulationis sublimant᷑.
seu p̃dicationis ministi̾um rite ꝑagendũ
suscipiunt. Qui & apte sexagenario suñ
numero designati. quia rales miirum
gladios. & ad bella doctissimi. illos tenen¬
tes gladios. de quib dicit apłc̃. & galeam
salutis assumite. & gladium sp̃c quod est
uerbum dm̃i. Ed illa bella doctissimi. de
qͥb idem ammonet dicens. induite uos ar¬
matura dĩ. ut possitis stare adu̾sus insidi¬
as diaboli. quia ñ ẽ nob̾ colludatio adu̾sꝰ

Expanded text:
tendunt, recte Israel nomine censentur. Sed fortendunt, recte Israel nomine censentur. Sed fortissimi, inquit, in eis sunt, utique illi qui sive coelestis dono speculationis sublimantur, seu praedicationis ministerium rite peragendum suscipiunt. Qui et apte sexagenario sunt numero designati, quia tales nimirum gladios, et ad bella doctissimi. » Illos tenentes gladios, de quibus dicit Apostolus: « Et galeam salutis assumite et gladium Spiritus, quod est verbum Dei . » Ad illa bella doctissimi, de quibus idem admonet, dicens: « Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidia
Abbreviated transcription (Latin):
puro ⁊c̾. In uerb̃ quoq dierum ita
aureas. de summa sexcentoꝵ aureoꝵ. qͥ
in hastis singłis expendebant᷑. Trecenta
quoꝵ scuta aurea trescentoꝵ aureoꝵ. qͥb:
tegebant᷑ scuta singła. Posuitq ea rex in ar-¬
mentario. quod erat confitum nemore.
Scura gͦ simul & haste aureȩ qͥb utebant᷑
sicut in sequentib ostenditur duces qui
excubabant ante ostium domꝰ regis. qͥd
significant nisi armaturã spiritalem.
quam hñt p̃dicatores sc̃i. qui custodiunt
domũ dñi. & extubant ad ostia eiꝰ. ut calli¬
dis insidiatorib intercludant aditum. ne
decipiant nin ocentes: De quib in cantico
canticoꝵ scͥptum ẽ. Lectulum salomonis sexa¬
gnita fortes ambiunt. ex fortissimis isrł.
qͥa & p̃sentem eccł̃iȩ quietẽ. ad pacẽ p̃dica¬
tores sc̃i contra hereticoꝵ tuentur incursꝰ.
& int̾nam celestis patͥȩ requiem ꝑfectiores
quiq fixa intentione. speculantur. Bñ
Omnes qui ad diuinȩ uisionis gaudia

Expanded text:
 » In Verbis quoque dierum ita aureas de summa sexcentorum aureorum, qui in hastis singulis expendebantur. Trecenta quoque scuta aurea trecentorum aureorum, quibus tegebantur scuta singula. Posuitque ea rex in armentarium quod erat consitum nemore. » Scuta ergo simul et hastae aureae quibus utebantur, sicut in sequentibus ostenditur, duces qui excubabant ante ostium domus regis, quid significant nisi armaturam spiritalem, quam habent praedicatores sancti, qui custodiunt domum Domini, et excubant ad ostia ejus, ut callidis insidiatoribus intercludant aditum, ne decipiant innocentes, de quibus in Cantico canticorum scriptum est: « Lectulum Salomonis sexaginta fortes ambiunt ex fortissimispraesentem Ecclesiae quietem ac pacem praedicatores sancti contra haereticorum tuentur incursus, et internam coelestis patriae requiem perfectiores quique fixa intentione speculantur. Bene omnes qui ad divinae visionis gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ .ui. gradus hinc atq inde. Quid ꝑ
duodecim leunculos. nͥ p̃dicatoꝵ ordo.
qͥ apłicam doctnam sequit᷑. significatur:
suis doctnis atq exemplis munire cer¬
tant. ne puis labor bñ incipientiũ in oꝑe¬
rando uacillet. s rectitudinẽ in ꝓgressu
uͥtutum fortiter seruet. Quod aũ subdit᷑
ñ ẽ factum tale opꝰ in uniu̾sis regnis. ap¬
te scẽ eccł̃iȩ conuenit. de qͣ scpͥtum ẽ. for¬
titudo & decor indtim̃tum eiꝰ. & ridebit
in die nouissimo. Surrexerunt filii eiꝰ¬
dabit eam. Multe filie cong̾gauerunt
diuitias. tu suꝑgͥssa es uniu̾sas. Sequit᷑.¬

Expanded text:
super sex gradus, hinc atque inde. Quid per duodecim leunculos nisi praedicatorum ordo, qui apostolicam doctrinam sequitur, significatur. suis doctrinis atque exemplis munire certant, ne pius labor bene incipientium in operando vacillet, sed rectitudinem in progressu virtutum fortiter conservet. Quod autem subditur: « Non est factum tale opus in universis regnis, » apte sanctae Ecclesiae convenit, de qua scriptum est: « Fortitudo et decor indumentum ejus; et ridebit in die nodabit eam. Multae filiae congregaverunt divitias, tu supergressa es universas . » Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
& singłi deferunt ei munera.dũ uns¬
qͥsq scđm id qͦd iures sibi suppetunt
in u̾bo seu factis. obsequium student

Expanded text:
 singuli deferunt ei munera, dum unusquisque secundum id quod vires sibi suppetunt, in verbo seu factis, obsequium student
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̾. Omnia uasa que pacifici nri fun
ammȩ scõꝵ quȩ sunt uasa dĩ ut uolun¬
tati seruiant diuinȩ splendore. sapi¬
entie &. dilectionis intentes continent.
entis in uitam eternam. Nec alicuius
p̃cii argentum putabatur in dieb sa¬

Expanded text:
 » Omnia vasa quae Pacifici nostri manimae sanctorum, quae sunt vasa Dei, ut voluntati deserviant divinae, splendore sapientiae et dilectientis in vitam aeternam. Nec alicujus pretii argentum putabatur in diebus Sa
Abbreviated transcription (Latin):
.u. &ͦ hoc reclinatoriũ fecit aureũ. qͥa
requiem nob̾ ȩt̾nam diuinȩ suȩ uisiomᷤͤᷤ
gła coruscham p̃parauit. Iñ nͥ purpu¬
reus ad hoc ferculum ascensus inuenit᷑.
qͥa nullus eccł̃iam nͥ satram̃tis dñĩcę
passionis imbutus ingͥditur. Uñ iꝑse
ait . nͥ manducaueritis carnẽ filii ho¬

Expanded text:
. » Et hoc reclinatorium fecit aureum, quia requiem nobis aeternam divinae suae visionis gloria coruscam praeparavit. Et non nisi purpureus ad hoc ferculum ascensus invenitur, quia nullus Ecclesiam, nisi sacramentis Dominicae passionis imbutus, ingreditur. Unde ipse ait: « Nisi manducaveritis carnem Filii ho
Abbreviated transcription (Latin):
anmas celestium desiderio flagrantes
nob̃ patiendo comm̃dauit: tanto plu¬
res ad se reclinandum ac ꝓ se patien¬
dum accendit. &ͦ duȩ manus hinc atq
inde tenentes sedile. Quid gͦ due manꝰ
tenentes sedile salomonis signifitant.
ñ solatia diumȩ gr̃ȩ. que scãm ȩccliam
ad cȩleste regnum ꝓuehunt: c ͤ hoc aꝑte
ꝑbinariũ numerũ descpͥta sunt: qͥa in
utꝰq testam̃to hoc p̃dicatur. hoc maxime
um aliqͥd bon ꝑfici potest. Uñ ip̃a ue¬
ritas dicit. sine me potestis incħ facere.
głas. Quid ꝑ leones. nͥ patres utͥusq testa

Expanded text:
animas coelestium desiderio flagrantes.nobis pro nobis patiendo commendavit, tanto plures ad se redamandum ac pro se patiendum accendit. « Et duae manus hinc atque inde tenentes sedile. » Quid ergo duae manus tenentes sedile Salomonis significant, nisi solatia divinae gratiae, quae sanctam Ecclesiam ad coeleste regnum provehunt? Et haec apte per binarium numerum descripta sunt, quia in utroque testamento hoc praedicatur, hoc maxime um aliquid boni perfici potest . » Unde ipsa Veritas dicit: « Sine me nihil potestis facere . gulas. » Quid per leones nisi patres u
Abbreviated transcription (Latin):
imputͥbilib mentib ẽ construita Ꝙuȩ
fertulo columne argenteȩ facte sunt:
qͥa p̃dicatores scĩ eloquii luce resplendea.
E st autẽ columnis argenteis. redinatori¬
um aureũ: qͥa ꝑ hoc quod a sc̃is p̃dicato¬
rib lucide dr̃. mentes audientiũ fulgo¬
rem claritatis intimȩ in qua reclment᷑
inueniunt. Item recdinatoriũ in ferculo
fecit: cum spem ꝑpetue quietis fidelib
ꝓmmisit. Gollite inqͥt uigum meũ suꝑ¬

Expanded text:
imputribilibus mentibus est constructa. Quae ferculo columnae argenteae factae sunt, quia praedicatores sancti eloquii luce resplendent. Est autem columnis argenteis reclinatorium aureum, quia per hoc quod a sanctis praedicatoribus lucide dicitur, mentes audientium fulgore claritatis intimae, in qua reclinentur, inveniunt. Item reclinatorium in ferculo fecit, cum spem perpetuae quietis fidelibus promisit: « Tollite, inquit, jugum meum su
Abbreviated transcription (Latin):
enim rotunditas throm in parte posti¬
ori. nͥ quietẽ et̾nam. quȩ post hanc i¬
tam scĩs futura ẽ. significat: Ubi quis¬
qͥs hic bñ laborat. mercede oꝑis sunit
muneratus. ꝑhenni quiete ꝑfruetut.
Uñ & in cantico cantieoꝵ de hoc tp̃o thro¬
no sub alio exemplo cõmemorat᷑ uͥ dt̃.

Expanded text:
m rotunditas throni in parte posteriore nisi requiem aeternam, quae post hanc vitam futura est sanctis, significat, ubi quisquis his bene laborat, mercede operis sui remuneratur, perenni quiete perfruetur? Unde et in Cantico canticorum de hoc ipso throno sub alio exemplo commemoratur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi cythare. & lyre. ad laudandum dnm̃
fabricati dicunt᷑. qͥa omma quecũq fece¬
& ꝓsꝑa. corde. & ore. simul & oꝑe ꝓnunti¬
are ñ cessant. Hii scdm apłm quitquid in¬
u̾bo agunt aut in oꝑe. omnia in gła dĩ
faciunt. De quib ex ꝑsona dm̃ ꝑ ꝓpħam¬

Expanded text:
quasi citharae et lyrae ad laudandum Dominum quasi citharae et lyrae ad laudandum Dominum fabricati dicuntur, quia omnia quaecunque feceet prospera corde, ore simul et opere pronuntiare non cessant. Hi secundum Apostolum, quidquid agunt aut in opere, omnia in gloriam Dei faciunt. De quibus ex persona Domini p
Abbreviated transcription (Latin):
chritudinẽ p̃cellebant. Nullus gͥ arbitre¬
tur qͥa ligna ꝑinea que nunt ꝓpt p̃cum
uendentiũ sic appellant᷑. illis uicina sĩ.
lla siqͥd̾e uisiõe. rotunda q̃si ꝑmea sunt. sed
multo candidiora. & ualde fulgentia.
hoc autẽ dixi: ut nullus naturam uere
pinus ignoraret. Sunt enĩ sicut in citiꝰ¬
dam uolitimne legi impitt̾bilia. & spi¬
nosa. in fimilitudine albe sꝑmnȩ. & usq
hodie udeis incognita. Bñ autẽ dicit᷑
qͣd rex salomon de lignis p̃ciosissimis
feterit fulchra domꝰ dm̃i. & domꝰ regie
& cytharas lyrasq cantorib: qͥa ꝯditor
rum utror num qm̃ arescit fiłi. nec fo¬
lia uerboꝵ decidunt. s qͥ fructũ bonoꝵ
opum reddunt temꝑib suis. ad munimen
domꝰ dĩ. & domus regie. hoc ẽ ad confirma¬
tionẽ eccłiȩ suȩ ponit. ut eorum undiq
uallata doctrinis. atq exemplis. ruinam
eoꝵ scelerum ñ sentiat. talesq utri merito

Expanded text:
chritudinem praecellebant. Nullus igitur arbitrechritudinem praecellebant. Nullus igitur arbitretur, quia ligna thyina quae nunc propter pretium vendentium sic appellantur, illis vicina sint. Illa siquidem visione rotunda quasi pinea sunt, sed multo candidiora et valde fulgentia. Hoc autem dixi, ut nullus naturam verae pignus ignoraret. Sunt enim, sicut in cujusdam volumine legi, imputribilia et spinosa, in similitudinem albae spinae, et usque hodie Judaeis incognita. Bene autem dicitur quod rex Salomon de lignis pretiosis nimis fecerit fulcra domus Domini et domus regiae, et citharas lyrasque cantoribus; quia conditor rum viror fidei nunquam arescit, nec folia verborum decidunt, sed qui fructum bonorum operum reddunt temporibus suis, ad munimen domus Domini, et domus regiae, hoc est, ad confirmationem Ecclesiae suae ponit, ut eorum undique vallata doctrinis atque exemplis, ruinam errorum et scelerum non sentiat. Talesque viri merito
Abbreviated transcription (Latin):
patre. & spũ sc̃o conspicere. & sapien¬
tiam ꝑ quam mundis corde ipse dig¬
natur se ostendere ꝑpetualiter ꝑtiꝑe
letantur: sicq ꝓbabunt uerum eẽ hoc
quod scͥpͥtum ẽ. quia nec otulus indi.
nec auris audiuit .n. in .t. hominis ascen¬
salonion dedit regine saba omnia quȩ
uoluit & petiit ab eo. exceptis his quȩ
ultro optulerat ei munere regio: qͥa nr
nomine.m.d.ui. Non solum autem ea
quȩ petimꝰ. immo etiã illa quȩ humana
fragilitas aut nescit aut p̃sumit petere
gratuito munere. largitur. Fecitq rex
delignis thinis fulchra domus dñi: &
neq uisa usq in p̃sentem diem. De qͦ
iosephus ipse narrat. Eodem uͦ temꝑe
delati sunt regi a terra quȩ uocat᷑ aurea
lapides p̃ciosi. & ligna pinea quib usus
lium. ad instrum̃ta musicoꝵ. fecitq ꝙy¬
tharas. & nablas. ut dicerent ymnum
dõ leuite. Omniũ uͦ uero rerũ que fuie¬
runt quocũq temꝑe regi delate. ea qͣ
illo die delata sint. magnitudinẽ & pul¬

Expanded text:
Patre et Spiritu sancto conspicere et sapientiam per quam ipse mundus corde dignatur se ostendere perpetualiter percipere laetantur. Sicque probabunt verum esse hoc quod scriptum est, quia nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenSalomon dedit reginae Saba omnia quae voluit, et petivit ab eo, exceptis his quae ultro obtulerat ei munere regio. » Quia obis . » Non solum autem ea, quae petimus, imo etiam illa, quae humana fragilitas aut nescit, aut praesumit petere, gratuito munere largitur. « Fecit rex de lignis thinis fulchra domus Domini, neque visa usque in praeJosephus ita narrat. Eodem vero tempore delata sunt regi a terra, quae vocatur aurea, lapides pretiosi et ligna pinea, quibus usus lium et ad instrumenta musicorum, fecitque citharas et nablas, ut dicerent hymnum Deo levitae. Omnium vero rerum quae fuerunt quocunque tempore regi delata, ea quae illo die delata sunt, magnitudinem et pul
Abbreviated transcription (Latin):
& recte doctissimi. qͥa magna bellandi arte
indigent. qui carne inclusi. in terris positi.
contͣ spũalia nequitie in cęlestib certant.
Magna arte. inmo magna dĩ gr̃a indigeđd.
cum contͣ archangłm tot milib: annorum
ad bella exercitatũ carnis fragilitaᷤᷤ pugnat.
Recte gͦ ducentȩ haste de summa sexcen¬
toꝵ sicdoꝵ facte sunt. quia patres ittͥusq
testam̃ti. doctna & oꝑatione ꝑfecti ẽẽ nos¬
tuntur. cum qͥcquid sermone. docuerunt
bonis exemplis ꝓbauerunt. Necnon & du¬
centa suita. quoꝵ singła trecenti aurei ue¬
stiebant ꝑfectam sidẽ eoꝵ significant.
quã in scẽ tͥniratis confessionẽ habebant.
Bñ gͦ custodes domꝰ dĩ. hastas & scuta au¬
splendentes. & uerboꝵ iaculis inimicos con¬
ignea repellentes extingunt. Quod autem
adiungit᷑. posuit ea rex in domo siluȩ liba¬
ni: apte huic misti̾o congruit. Quid gͦ sil¬
ua libani. nͥ gentiũ eccłiam significat. q̃
de fastu suꝑbie abscisa. in fabrica domꝰ

Expanded text:
 recte, doctissimi, quia magna bellandi arte indigent, qui carne inclusi, in terris positi, contra spiritualia nequitiae in coelestibus certant; magna arte imo magna Dei gratia indigent, cum contra archangelum, tot millibus annorum ad bella exercitatum, carnis fragilitas pugnat. Recte ergo ducentae hastae de summa sexcentorum siclorum factae sunt, quia patres utriusque testamenti doctrina et operatione perfecti esse noscunbonis exemplis probaverunt. Necnon et ducenta scuta quorum singula trecenti aures vestiebant, perfectam fidem eorum significant, quam in sanctae Trinitatis confessione habebant. Bene ergo custodes domus Dei hastas et scuta ausplendentes, et verborum jaculis inimicos conignea repellentes exstinguunt. Quod autem adjungitur: « Posuit ea rex in domo silvae Libani, » apte huic mysterio congruit. Quid ergo silva Libani, nisi gentium Ecclesiam significat, quae de fastu superbiae abscisa, in fabrica domus
Abbreviated transcription (Latin):
bant gͦ salomoni aurũ de tharsis. &
argentũ .&. dentes elephaninos. &. summ¬
as. & pauos. Quid aurũ argentũ ue sig¬
inficent. notum ẽ. Cȩterũ dentes ele-¬
phantoꝵ possunt doctores fortes ꝓpter
nitorẽ sapientiȩ designari. de quib
sponsȩ dr. collum tuũ sicut turres ebur¬
neȩ. ꝑsimias uͦ qui adtis humanos um¬
tari uident᷑. s bestialit̾ uiunt. eos qͥ ad
fidem ex gentib ueniunt. qͥ fidẽ tene¬
re uidentur. & oꝑib fidem negant. ꝑ
pauos qͥppe. quoꝵ caro si siccata fuerit
imputͥbił ꝑmanere d̾r. qͥ pennaꝵ pul¬
chritudine uestunt᷑. ꝑfectos igne tͥbula¬
tionis decoctos adeo ut uariis uͥtutib
decorent᷑. & incorruptionẽ sidĩ ac m̃tiᷤ

Expanded text:
bant ergo Salomoni aurum de Tharsis et argentum, dentes elephantorum, et simias, et pavos. » Quid aurum argentumve significet, notum est. Caeterum dentes elephantorum possunt doctores, fortes propter nitorem sapientiae, designari. De quibus sponsae dicitur: « Collum tuum sicut turris eburnea; » per simias vero qui actus humanos imitari videntur, sed bestialiter vivunt, eos qui ad fidem ex gentibus veniunt, qui fidem tenere videntur, et operibus fidem negant. Per pavos quippe quorum caro si siccata fuerit, imputribilis permanere dicitur, qui pennarum pulchritudine vestiuntur, perfectos igne tribulationis decoctos, adeo ut variis virtutibus decorentur, et incorruptionem fidei ac mentis
Abbreviated transcription (Latin):
mens salomonis audire sapientiam.
tate uestitu deaurato. & ppłi sin. & pat̾¬
nȩ domꝰ oblita currebat barbara gente
ñ anmo. quȩ in aꝑto ꝑegͥna fuit. s in
occulto scõꝵ fieri citis optabat. Uñ ñ
solum celesti p̃mino resurretionis be¬
ata. s etã potestate apłica de uideis ad¬
ulteris uidicandis. ipsus ore uiditis
digna censetur. que xpm̃ in salomone
mirata. uerũ reginȩ celestis affectum
imagine mistita ȩccl̃iȩ ꝓuidentis imple¬
uerat. Hinc ipsa regina uiso salomone
Uerus ẽ sermo quẽ audiui in terra mea

Expanded text:
niens, Salomonis audire sapientiam ctate in vestitu deaurato, et populi sui et paternae domus oblita , » currebat barbara gente, non animo. Quae in aperto peregrina fuit, sed in occulto sanctorum fieri civis optabat. Unde non solum coelesti praemio resurrectionis beata, sed etiam potestate apostolica, de Judaeis adulteris judicandis, ipsius ore Judicis digna censetur, quia Christum in Salomone mirata, verum reginae coelestis affectum imagine mystica Ecclesiae providentis impleverat. Hinc ipsa regina Saba in Salomone Verus est sermo, quem audivi in terra mea
Abbreviated transcription (Latin):
rendum eum S postqmͣ ad ipsum ꝑ¬
uenit. ꝑ baptifmum & fidẽ. ꝯsiderats
sc̃e scͥture testimoniis. dumitatis eiꝰ
potentiã agnoscens parum ei uidetur
ẽẽ omne qͦd sibi antea narratũ ẽ. in cõ¬
ꝑatione ꝑcepte gr̃e. Uñ &. ammiran¬
do m laude euis erumpit. dicens. Beati
serui tui. & beati uiri tui qui stant co¬
ram te semꝑ. & audiunt sapientiam
tuam.⁊ c̾. his qͦ similia & psalmista
in desiderio regni cȩlestis exardescens

Expanded text:
d ipsum pervenit per baptismum et fidem, consideratis sanctae Scripturae testimoniis, divinitatis ejus potentiam agnoscens, parum ei videbatur esse omne quod sibi antea de eo narratum est, in comparatione perceptae gratiae. Unde et admirando in laudem ejus erumpit dicens, Beati viri tui, et beati servi tui, qui stant coram te semper, et audiunt sapientiam tuam, etc. His quoque similia et Psalmista in desiderio regni coelestis exardescens,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i & semeitp̃os. & alios bñ regere pos¬
sunt:Quin quagesimo gͥ die pt pascha.
in ueti testam̃to. lex in monte sẏna tͥbuta ẽ. .
in nouo suꝑ apłos. & eos qui cum ipsis
erant. sp̃c paraditus uenit. xiiii.¬
aimos fingłos holocausta & paci¬
ficas uictimas suꝑ altare qͦd edificaue

Expanded text:
ur, et semetipsos et alios bene regere possunt. Quinquagesimo ergo die post pascha in Veteri Testamento, lex in monte Sina tributa est. Et in Novo super apostolos, et eos qui cum ipsis erant, Spiritus paracletus venit. « Oannos singulos holocausta et pacific
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ fuerunt de filiis ifrł. fecit pacificꝰ
nr̃ tͥbutarios: cum eos qui ñ sunt in fi¬
lioꝵ munero. s in seruili conditione
positi. in potestate sua comtinet. & sin¬
głis utit᷑ ad ꝓpͥum seruitiũ. Siue enm
uidei. siue gentiles. siue heretici. in eiꝰ

Expanded text:
n fuerunt de filiis Israel, fecit Pacificus noster tributarios, cum eos, qui non sunt in filiorum numero, sed in servili conditione positi, in potestate sua continet, et singulis utitur ad proprium servitium. Sive enim Judaei, sive gentiles, sive haeret
Abbreviated transcription (Latin):
redonauit. mittens ei ꝑ annos fingl̃s
tͥticum. uinũ. & oleũ. quib maxime
ꝓcul a tyro positas condonauit. Quaᷤ
dũ circuiss atq ꝯsiderass:. displicuissentq
ei. demũ miitens ad salomonẽ dp̃e se
tiuitatib ñ egere: & ex tunc hee appel¬
late sunt t̾ra gabalon. &ͦ em̃ interp̃ta¬
tum lingua phemea displicere signi¬
ficat. S cabul qͣsi germ̃ interpͣr. ut

Expanded text:
tens ei per annos singulos triticum, vinum et oleum, quibus maxime ero, non procul a Tyro positas condonavit. Quas dum circuisset atque considerasset, displicuissetque ei donum, mittens ad Salomonem, dixit se civitatibus non egere; et ex tunc hae appellatae sunt terra Gabalon; etenim interpretatum lingua phoenicia, displicere, significat. » Sed chabul, quasi germen, interpretatum
Abbreviated transcription (Latin):
quod rex salomon fecit. bene eccł̃ia scã intel¬
ligitur. in qͣ pacificus nr̃ regnans iudicia
sua facere dmoscitur. quia anrma iusti se¬
des ẽ sapientiȩ. Qͦ bñ de ebore illud fac¬
tum ẽẽ memoratur. qͦd ñ ad solas diui¬
itas intelligamꝰ aptatũ: s qm̃ elephas.
cuius hȩc ossa sunt nimiȩ castitatis asse¬
ritur. Qui int̾ quadrupedia. & sensu
plurimũ ualet ualet. & temꝑanter mis¬
cetur feminȩ suȩ. & comuge scd̃a ñ unt
hoc pudicis ammab decent᷑ aptatum ẽ
qͥa ille ebur suisse noscunt᷑. quȩ ꝑ tasti¬
tatem xͥ dñi p̃cepra secute sunt. Hanc
uestiuit auro suluo minis. qͥa splendare̾
głe sue in ea clarescere fetit. cũ ꝑ signa
& miracula. maiestatis sue potentiam
ostendit. Habebat autẽ thronꝰ iste. u
gradus. Quid ꝑ senariũ numerum. nͥ
bonoꝵ oꝑum ꝑfectio designatur: Sex
partẽ duo. sextam unum. Unum uͦ duo.
& tͥa. sex faciunt. Igitur quia & sex era¬
tib mundus constat. in quib licet oꝑa¬

Expanded text:
quod rex Salomon fecit bene Ecclesia sancta esse intelligitur, in qua Pacificus noster regnans judicia sua facere dignoscitur. Quia anima justi sedes est sapientiae. Et bene de ebore illud factum esse memoratur, quod non ad solas divitias intelligamus aptatum, sed quoniam elephas, cujus haec ossa sunt, nimiae castitatis asseritur, qui inter quadrupedia et sensu plurimum valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur. Hoc pudicis animabus decenter aptatum est, quia illae ebur fuisse noscuntur, quae per castiDomini praecepta secutae sunt. Hanc vestivit auro fulvo nimis, quia splendorem gloriae suae in ea clarescere fecit, cum per signa et miracula majestatis suae potentiam ostendit. Habebat autem thronus iste sex gradus. Quid per senarium numerum, nisi bonorum operum perfectio designatur? Sex partem duorum, sextam unius. Unum vero, duo et tria sex efficiunt. Igitur quia sex aetatibus mundus constat, in quibus licet opera
Abbreviated transcription (Latin):
Tales licet n multis adu̾sentur. tñ fre¬
quent̃ usib seruiunt eccł̃iȩ cũ in pre¬
senti temꝑe necessaria tͥbuunt. & de
reb suis solatia p̃bent. De filiis autẽ
ñ constituit salomon nr̃ seruire quẽqmͣ.
quia neminem eogit ritu gentili serut¬
re. neminem certmonias ueteris legis tem¬
ꝑib noui testam̃ti seruare. s utros bella¬
tores ẽẽ. qui cont᷑ spũales nequitias. scu¬
to fidi. & gladio sp̃e drmnicent. & minisis
suos fieri. hoc ẽ spũale obseguiũ in ho¬
doment. siue ut subditos sibi bene re¬
gant. & in semitam iustitiȩ duucant.
Quod autẽ sequitur erant pͥncipes
suꝑ omma oꝑa salomonis. p̃pofiti głi¬
genti. qnͥ quagnita. qͥ habebant subiec¬

Expanded text:
sentur, tamen frequenter usibus serviunt Ecclesiae, cum in praesenti tempore necessaria tribuunt, et de rebus suis solatia praebent. De filiis autem non constituit Salomon noster servire quemquam, quod neminem cogit ritu gentilium vivere, neminem caeremonias veteris legis temporibus Novi Testamenti servare; sed viros bellatores esse, qui contra spirituales nequitias scuto fidei et gladio Spiritus dimicent, et ministros suos fieri, hoc est, speciale obsequium in bodoment, sive ut subditos sibi bene regant, et in semita justitiae ducant. Quod autem sequitur: « Erant principes super omnia opera Salomonis praepositi quingenti quinquaginta, qui habebant subjec
Abbreviated transcription (Latin):
mirã in t̾ra solitudinis. & om̃s uicos
qͥ ad se ꝑtinebant .&. quȩ erant absq
muro munuit. ⁊ c̾. Urbes uͦ qͣs edifi¬
casse salomon dr. hoc ẽ mello & mu¬
rum ierłm .& erer. & mageddo. & ga¬
zer. bethoron. baalath. &. palmmra. scẽ
eccłiȩ decorem significant. quã uerus
salomon in iocunditate sui regni ad
laudem & sempit̾nam lȩticiã sibi p̃parauit.
Interpr mello. adimpletio. erer. seꝑatus
uł sc̃ificatus. mageddon cenacłm eiꝰ. garer.
p̃cisio. uł dutisio. bechoron. domꝰ monti¬
cotidie dĩ uoluntas: hec seꝑata ab om̃i
errore infideliũ. scificata ẽ in fide & bo¬
nis oꝑib ibi refectio uͥtutum ẽ. Hec diᷤ¬
cernit mundum ab immundo. uͥtutes
a uitiis . & domꝰ ẽ montiũ .i. habitatio
scõrum .& fructu iusticiȩ sicut palma
florens ascendit de uͥtute in uͥtutem.
ut uideat dm̃ deoꝵ in syon. Omnes iti¬
cos qͥ ad se ꝑtinebant. & qui erant absq
muro munuit salomon. qͥa xp̃c cetus

Expanded text:
solitudinis, et omnes vicos qui ad se pertinebant, et quae erant absque muro, munivit, etc. » Urbes vero, quas aedificasse Salomon dicitur, hoc est, Mello et murum Jerusalem, Ezer, Mageddo, et Gaser, Bethoron, Baalath, et Palmiram, sanctae Ecclesiae decorem significant, quam verus Salomon in jucunditate regni sui ad laudem et sempiternam laetitiam sibi praeparavittem Mello adimpletio; Ezer separatus et sanctificatus; Mageddo coena culum ejus; Gazer praecisio vel divisio; Bethoron domus montiquotidie Dei voluntas. Haec separata ab omni errore infidelium, sanctificata est in fide et bonis operibus. Ibi refectio virtutum est; haec discernit mundum ab immundo, virtutes a vitiis; et domus est montium, id est, habitatio sanctorum, et fructu justitiae sicut palma florens ascendit de virtute in virtutem, ut videat Deum deorum in Sion. Omnes vicos qui ad se pertinebant et qui erant absque muro munivit Salomon, quia Christus coetus
Abbreviated transcription (Latin):
festinans. siue diffimens.
mysterioꝵ
indicat sa¬
cramenta
Post iosue enim succedunt uidices.
res. ad regendos fideles. qͦs ipse ad
spem ꝓmissionis et̾ne ꝑducit. Per
omĩa autẽ in hoc uolumine iudaiti
lib̾ati sunt. qͥa peccata nr̃a u̾ites ho¬
stib p̃bent: & qnͣdo malum facrmꝰ
in conspectu dnĩ. confortant᷑ adu̾sa¬
rii nr̃i .i. demones. Cum autẽ con-¬
mittit in auxilium eoꝵ. qui toto
corde cdamant ad eum. Augustinꝰ.¬
In fine libri iñu naue. breuiter nar¬
rator porrexit hẏstoriã. quousq fi¬
lii ifrł ad colendos dos alienos dedli¬
nauerunt. In hoc autẽ libro ad or¬
diñe reditur. qͦmͦ consequentia ge¬
sta fuerant pt mortẽ rñu naue.
Ĩon gͦ ab illo temꝑe incipit lib quo
ppłs ad colenda simulachra deflic̃e.
s a pͥorib int̾positis temꝑib. qͥb
ea gesta sunt. postq ad illa ꝑuenit.

Expanded text:
festinans, sive deficiens. mysteriorum indicat sacramenta. Post Josue enim succedunt Judices, res ad regendos fideles, quos ipse ad spem promissionis aeternae perducit. Per omnia autem in hoc volumine Judaici liberati sunt: quia peccata nostra vires hostibus praebent; et quando malum facimus in conspectu Domini, confortantur adversarii nostri, id est daemones. Cum autem convmittit in auxilium eorum qui toto corde clamant ad Deum. In fine libri Jesu Nave breviter narrator porrexit historiam quousque filii Israel ad colendos deos alienos declinaverunt. In hoc autem libro ad ordinem reditur, quomodo consequentia gesta fuerint post mortem Jesu Nave. Non ergo ab illo tempore incipit liber, quo populus ad colenda simulacra defluxit: sed a prioribus, interpositis temporibus, quibus ea gesta sunt, postquam ad illa pervenit.