comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tristicia: et substantia inopis se¬
cundũ cor eius. Non dederis in
trifticia cortuũ. sed repelle eã ate:
et mem̃to nouissimoꝵ. noli obli¬
uisci. Neq enim ẽ conũsio. & huic
nichil procderis: et te ip̃m pessima¬
bis. Memor esto iuditii mer: sic e¬
nim erit et tuũ. Michi heri: et tͥ
hodie. In reqͥem mortui reqͥescere
fac memoriã eius. et consolare il¬
lum in exitu sp̃s siri. Sapĩam scri¬
be in temꝑe uacuitatis. et qui mi¬
noratur actu sap̃iam ꝑcipiet. qr
sapĩa replebitur. Qui tenet ara¬
trum. et qui głabitur in iaculo:
stimulo bones agitat. ꝙ conu̾̃sat᷑
in oꝑib eoꝵ: ꝙ narratio eiꝰ in filus
tauroꝵ. Cor suũ dabit aclũsandos
sulcos: et uigilia eius in sagina ua¬
Sic oĩs faber et architectꝰ qui noc¬
tẽ tanquã diem transigit. qui scul¬
pit signacła scuptilia: et assidui¬
tas eius uariat picturam. cor suũ
dabit in similitudinẽ picture: ꝙ

Expanded text:
tristitia: et substantia inopis setristitia: et substantia inopis secundum ctristitia cor tuum sed repelle eam a te et memento novissimorum noli oblivisci neque enim est conversio et huic nihil proderis et te ipsum pessimabis memor esto iudicii mei sic enim erit et tuum mihi heri et tibi hodie in requie mortui requiescere fac memoriam eius et consolare illum in exitu spiritus sui sapientiam scribe in tempore vacuitatis et qui minoratur actu sapientiam percipiet qua sapientia replebitur qui tenet aratrum et non gloriatur in iaculo stimulo boves agit et conversatur in operibus eorum et narratio eius in filiis taurorum cor suum dabit ad versandos sulcos et vigilia eius in sagina vaomnis faber et architectus qui noctem tamquam diem transigit qui sculpit signacula sculptilia et adsiduitas eius variat picturam cor suum dabit in similitudinem picturae et
Abbreviated transcription (Latin):
tua infirmitate ñ despitias te ip¬
sũ. secl ora clñm: et ipse curabit te.
Aũte a clelicto: et dirige manꝰ. et
ab õi clelicto munda cor tuũ. Da
nis: ꝙ ĩpingua oblationẽ. xda lo¬
cũ meclico. Ꝙ enĩ illũ dñs creauit.
et ñ liscedat a te. qr oꝑa eius sutĩ
necessaria. Est enim tempꝰ qͣndo
in manib eoꝵ incurras. Ipsi ue¬
ro dñm dep̃cabunt᷑: ut dirigat
reqiuiẽ eoꝵ et sanitatẽ ꝓpt̃ conũ¬
sationẽ eoꝵ. Qui delinquit in
conspectu eius qui fecit eũ: incidet
Fili. in mortuũ ꝓduc lacri si8¬
mas: et quasi dira passus incipe
plorare. et scłm uditiũ contege
corpꝰ illius: et ñ despitias sepultu¬
ram illiꝰ. Ppter delaturã autem
amare fer luctũ illius uno die. et
consolare ꝓpter cristiciam: et fac
luctũ scłm meritũ illius. uno die
uel duob ꝓpt̃ detractionẽ. A tri¬
fticia enĩ festinat mors: et cooꝑi¬
et iurtutẽ. et tristicia cordis flectit
ceruicẽ. In abductione permanet

Expanded text:
tua infirmitate non desperes, sed ora dominum, et ipse curabit te. auerte a delicto et dirige manus et ab omni delicto munda cor tuum. Et Et inpingua oblationem et da locum medico, etenim illum dominus creauit: et non discedat a te, quoniam opera eius sunt necessaria. est enim quando in manus illorum incurras: ipsi uero dominum deprecabuntur, ut dirigat requiem eorum et sanitatem propter conversationem illorum qui delinquit in conspectu eius qui fecit eum incidat fili in mortuum produc lacrimas et quasi dira passus incipe plorare et secundum iudicium contine corpus illius et non despicias sepulturam illius pamare fer luctum illius, uno die, et consolare propter tristitiam: et fac luctum secundum meritum ejus uno die, vel duobus propter detractionem. A tristitia enim festinat mors, et cooperit virtutem, et tristitia cordis flectit cervicem. In abductione permanet
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cũ uiro sc̃o assiduus esto. quẽ¬
cumq cognoĩus obseruantẽ timo¬
rẽ dei: cuius aĩa est sccłm aĩam tu¬
am. Quicũq titubau̾it in tenebs:
ñ condolebit tibi. ꝙ cor boni con¬
silii ftatue tecũ: ñ est enĩ tͥ aliucd̃
plus illo.c. Anima uiri sc̃i enũ¬
tiat aliquando uera. qͣm septem
circunspectores sedentes ad specu¬
landũ. & in hus omnib dep̃care
altissimum: ut dirigat in u̾itate
uiã tuã. Ante omnia oꝑa uerbũ
uerax p̃cedat te. et ante õem accũ
consilium stabile. Uerbũ nequã
ĩmutabit cor. Quatuor ꝑtes oriũ¬
tur. bonũ et malũ. utta et mors:
et dñatrix illoꝵ est assiclua lingͣ
Hir ꝑctus multos erudiũ: et aĩe
sue suauis est . ci. De sofistica ꝙ¬

Expanded text:
um viro sancto adsiduus esto quemcumque cognoveris observantem timorem Dei cuius anima est secundum animam tuam quicumque titubaverit in tenebris non condolebit tibi et cor boni consilii statue non est enim tibi aliud pluris illo anima viri sancti enuntiat aliquando vera quam septem circumspectores sedentes ad speculandum et in his omnibus deprecare Altissimum ut dirigat in veritate viam tuam ante omnem operam verbum verax praecedat te et ante omnem actum consilium stabile verbum nequa inmutabit cor quattuor partes oriuntur bonum et malum vita et mors et dominatrix illorum est adsidua lingua vir peritus multos erudivit et animae suae suavis est qui sofistice
Abbreviated transcription (Latin):
sariũ: et afflige inimicũ. festina tẽ¬
pus: et mem̃ito finis. ut enarrent
mirabilia tua. In ira flãme deuoret᷑
qui saluatur. et qui pessimãt ple¬
bẽ tuã: inueniant ꝑclitionẽ. Cont̾ẽ
caput principũ inimicoꝵ: dicenti¬
ũ. ñ est alius pret̾ nos. Congrega õs
trib iacob: et cognoscant qr ñ est
d̾s nisi tu. ut enarrent magnalia
tua: et hereditabis eos sicut ab ini
tio.xcui. Miserere plebi tue super
quã inuocatũ est nomen tuũ & isrl̃
quẽ coequasti primogentto tuo.
Miser̃e ciuitati sc̃ificationis tue:
iherłm ciuttati reqͥei tue. Reple sy¬
on inenarrabilib uerb tius: ꝙ gła¬
cationes. qͣs locitti ft̃ in nõie tuo
ꝓphẽ priores. Da mercedẽ suftinen¬
tib te: ut ꝓphẽ tui fideles inueniã¬
tur. et exaudi orationes seruoꝵ tuoꝵ.
Scł̾m bñdictionẽ aaron da ppło
tuo: et dirige nos in uiã iusticie.
et sciant os qui in habitant terrã.¬
qr tu es ałs conspector scłoꝵ. Omnẽ

Expanded text:
cum festina tempus et memento finis ut enarrent mirabilia tua in ira flammae devoretur qui salvatur et qui pessimant plebem tuam inveniant perditionem contere caput principum inimicorum dicentium non est alius praeter nos congrega omnes tribus Iacob et cognoscant quia non est Deus nisi tu ut enarrent magnalia tua et hereditatio. Miserere plebi tue super quam invocatum est nomen tuum: et Srahel quem quoequasti primogenito tuo. Miserere civitati sanctificationis tue: Iherusalem civitati requiei tue. Reple Syon inenarrabilibus virtutibus ecationes quas locuti sunt in nomine tuo prophetae priores da mercedem sustinentibus te ut prophetae tui fideles inveniantur et exaudi orationes servorum tuorum secundum benedictionem Aaron de populo tuo et dirige nos in via iustitiae et sciant omnes qui inhabitant terraia tu es Deus conspector saeculorum omnem
Abbreviated transcription (Latin):
cundatur. in oblectatione: et in
tẽꝑe tribulatõnis adu̾satiꝰ erit.
Sõdalis amico condolet causa uẽ¬
tris: et contra hostẽ accipiet scu¬
tum. Nlon obliuiscaris amici tui
in animo tuo: et non ĩmemor sis
illius in oꝑib tuis. Noli consilia¬
ri cum socero tuo. et a zelantib te
absconde consiliũ. Omnis consil¬
arius prodit consiliũ. secl est con¬
siliarius in semet ip̃o. A consilia¬
rio serua aiãm tuam. prius scito
que sit illius necessitas: et ip̃e eñ
aĩo suo cogitabit. ne forte mittat
sudem in terram: et clicat tibi. bo¬
na est utta tua: et ftet e contrario
uicłe quid tibi eueniat. xcuiii. Cũ
tate: ꝙ cum iniusto cle iufticia. et
cũ muliere dehus que emulat᷑. Cũ
timido de bello: cũ negotiatore cle
traiectione. cũ emptore cle uenditi¬
one. cum uiro liuido le gratuis agẽ¬
dis. cum impio de pietate: cũ inho¬
nesto de honestate. cũ oꝑario agra¬
rio cle omni oꝑe. cũ oꝑario annua¬

Expanded text:
cundatur in oblectatione et in cundatur in oblectatione et in tempore tribulationis adversarius erit sodalis amico condolet causa ventris et contra hostem accipiet scutum non obliviscaris amici tui in animo tuo et non inmemor sis illius in operibus tuis noli consiliari cum socero tuo et a zelantibus te absconde consilium omnis consiliarius prodit consilium sed est consiliarius in semet ipso a consiliario serva animam tuam prius scito quae sit illius necessitas et ipse enim animo suo cogitabit ne forte mittat sudem in terram et dicat tibi bona est via tua et stet e contrario videre quid tibi eveniat cum viro et cum iniusto de iustitia et cum muliere de ea quae aemulatur cum timido de bello cum negotiatore de traiectione, cum viro livido de gratiis agendis, cum impio de pietate, cum inhonesto de honestate, cum operario agrario de omni opere, cum operario annua
Abbreviated transcription (Latin):
Cor prauũ dabit tristiciã: et homo
ꝑttus resistet illi. Omnẽ mascłm
excipiet mulier: et ẽ filia melior
filie. Species muueris exhũarat
fatiẽ uiri sui: ꝙ suꝑ oẽm concupis¬
centiam hõis suꝑducet desidium.
Sic est lingua curationis: et intti¬
gationis et misccł̃ie. Non est uir il¬
lius scłm filios hominũ. Qui pos¬
siclet mulierẽ bonã: inchoat posses¬
sionẽ. Aduitorium scl̃m illũ est:
et columna ut requies: Ubi ñ est
sepis: diripietur possessio. et ubi
ñ est mulier: gemiscit egens. Cui
credit qui ñ habet nidum: & de¬
flectens ubicumq obscurau̾it: qͣ¬
si succinctus latro. exsiliens de ciu¬
tate in ciuitatem .xcuii. Omnis
amnicus clicet. & ego amiciciã co¬
pulaui: sed est amicus solo noĩe
amicus. Nonne tristicia inest us¬
q ad mortẽ: Sodalis aut̃ẽ & ami¬
cus ad inimiciciã conũtet᷑. O pre¬
sumptio neqͥssima unde creata
es: Cooꝑire aridã maliciã: & dolo¬
sitatẽ illius. Sodał̃ amico conio¬

Expanded text:
dabit tristitiam et homo peritus resistet illi omnem masculum excipiet mulier et est filia melior filiae species mulieris exhilarat faciem viri sui et super omnem concupiscentiam hominis superducit desiderium si est lingua curationis et mitigationis misericordiae non est vir illius contra filios hominum qui possidet mulierem inchoat possessionem adiutorium contra illum est et columna ut requies ubi non est sepis diripietur possessio et ubi non est mulier gemescit egens cui credit qui non habet nidum et deflectens ubicumque obscuraverit quasi succinctus latro exiliens de civitate in civitatem omnis amicus dicet et ego amicitiam copulavi sed est amicus solo nomine amicus nonne tristitia inest usque ad mortem sodalis autem et amicus ad inimicitiam convertentur o praesumptio nequissima unde creata es cooperire aridam malitiam et dolositatem illius sodalis amico coniu
Abbreviated transcription (Latin):
uineas. uideamꝰ si floruit uinea:
si flores fructus parturiunt. si flo¬
ruerunt mala punica. Ibi clabo
tibi ubera mea. Mandragore cde¬
clerunt oclore in portis nris: om¬
nia pora noua et uetera dilecte
cle xp̃o. Quis michi det te fratrẽ
meum. sugentẽ ub̃a matris mee.
ut inueniam te foris et deosculer:
Etiã me neno despitiat: Apprehen¬
dam te: et lucam in domũ matͥs
mee. ibi me docebis: et dabo tibi
poculũ ex uino condito. et mus¬
tũ maloꝵ granatoꝵ meoꝵ. Leua
eius sub capite meo: et dext̃a il¬
Aduiro uos filie iherł̃m: ne susci

Expanded text:
s, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt, si floruerunt mala punica: ibi dabo tibi ubera mea. Mandragorae dederunt odorem in portis nostris: omnia poma nova et vetera, dilecte p. VIII. Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae, ut inveniam te foris, et deosculer te, et jam me nemo despiciat? Apprehendam te, et ducam in domum matris meae: Ibi me docebis, et dabo tibi poculum ex vino condito, et mustum malorum granatorum meorum. Laeva ejus sub capite meo, et dextera ilAd
Abbreviated transcription (Latin):
grinari in feruore.qui acl temp¬
tationẽ uobis fit: quasi noui ali¬
quid uobis contingat. sed cõmu¬
nicantes xp̃i passionib gaudete:
ut ꝙ ĩ reuelatione głe eius gaude¬
atis exultantes. Si exꝓbramini ĩ

Expanded text:
regrinari in fervore, qui ad tentationem vobis fit, quasi novi aliquid vobis contingat: sed communicantes Christi passionibus gaudete, ut et in revelatione gloriae ejus gaudeatis exsultantes. Si expr
Abbreviated transcription (Latin):
aerẽ. cõmotis alis transuolauit: et
post hoc nullũ signũ inuenit᷑ iti¬
neris illius. aut tanqũa sagtita
emissa in locũ destinatũ. diuisus
aer continuo in se reclusꝰ est. ut ig¬
noret᷑ transitꝰ illius. Sic et nos na¬
ti continuo desiuimꝰ ẽẽ: et uirtutis
in malignitate autẽ nr̃a consũpti¬
sumꝰ. Talia dixert̃ in inferno hi qͥ
peccauert̃: qm̃ spes impii tanquã
lanugo est que a uento tollit᷑ et tã¬
qͣm spuma gracilis q̃ a ꝓcella disꝑ¬
gitur: et tanqͣm fumꝰ qui a uento

Expanded text:
aerem: commotis alis transvolavit et post hoc nullum signum invenitur itineris illius; aut tanquam sagitta emissa in locum destinatum: divisus aer continuo in se reclusus est, ut ignoretur transitus illius: sic et nos nati continuo desivimus esse, et virtutis in malignitate autem nsumus. Talia dixerunt in inferno hi qui peccaverunt, quoniam spes impii tamquam lanugo est que a vento tollitur, et tamquam spuma gracilis que a procella dispergitur, et tamquam fumus qui a vento
Abbreviated transcription (Latin):
scittũ in expugnabile eqͥtatẽ.: acuet
autẽ durã ir̃a in lanceã. et pugna¬
bit cũ illo orbis terraꝵ contra insen¬
satos. Ibunt directe emissiones ful¬
gurũ: et tanqͣm habene curuato ar¬
cu nubiũ. ext̾minabunt᷑: et ad cer¬
tũ locum insilient. et a petrosa ira
plene mittent᷑ grandines: et scan¬
descet in illos aqͣ maris. et flumina

Expanded text:
ilem aequitatem acuet autem duram iram in lanceam et pugnabit cum illo orbis terrarum contra insensatos ibunt directae emissiones fulgorum et tamquam a bene curvato arcu nubium exterminabuntur et ad certum locum insilient et a petrosa ira plenae mittentur grandines et scandescet in illos aqua maris et flumina
Abbreviated transcription (Latin):
pionib. E ñ adquieuit rex ppło:
q̃m auersatus fuerat eũ dñs. ut
suscitaret uerbũ suũ qd̃ locutus
fuerat in manu achie silonite ad
iheroboam filiũ nabath. uidens
itaq ppłs qł noluisset eos audi¬
re rex: responlit ei dicens. Que
nobis pars in dauid. uel q̃ heredi¬
tas in filio ysai: Uade in taber

Expanded text:
. Et non acquievit rex populo: quoniam adversatus fuerat eum Dominus, ut suscitaret verbum suum, quod locutus fuerat in manu Abiae Silonitae ad Hieroboam filium Nabath. Videns itaque populus, quod noluisset eos audire rex, respondit ei dicens: Quae nobis pars in David? vel quae hereditas in filio Isai? Vade in taber
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. ut respondeã ppło: Qui clixer̃t
ei. Si hodie obedieris ppłohiue ꝙ
seruieris: & peticioni eoꝵ cesseris. lo¬
citusq fueris ad eos uerba lenia:
erunt tibi serui cunctis dieb. Qui
dereliquit consilium senũ qd̃ de¬
dant ei:ꝙ adhibuit adolescentes
qui nutriti fuerãt cũ eo. ꝙ assiste¬
bant illi:dix̃q ad eos. Qd̃ mͥ datis
consiliũ. ut respondeã ppło huie
qui dixert̃ mͥ. leuius fac iugũ qd̃
ĩposuit pat̾ tuus suꝑ nos: ꝙ clyxe¬
runt ei iuuenes qui nutͥti fuerãt
cũ eo. Sic loquere ppło huic: qͥ lo¬
citti st̃ ad te dicentes. pat̾ tuus ag¬
grauauit iugũ nr̃m: tu reuela noᷤ.
Sic loqueris ad eos. Minimꝰ digi

Expanded text:
t ei si hodie oboedieris populo huic et servieris et petitioni eorum cesseris locutusque fueris ad eos verba lenia erunt tibi servi cunctis diebus qui dereliquit consilium senum quod dederant ei et adhibuit adulescentes qui nutriti fuerant cum eo et adsistebant illi dixitque ad eos quod mihi datis consilium ut respondeam populo huic qui dixerunt mihi levius fac iugum quod inposuit pater tuus super nos et dixerunt ei iuvenes qui nutriti fuerant cum eo sic loquere populo huic qui locuti sunt ad te dicentes pater tuus adgravavit iugum nostrum tu releva nos sic loq
Abbreviated transcription (Latin):
tecum. & eclificabo tͥ domũ fide¬
dã tibi urł: ꝙ affligã sem̃ dd̾ suꝑ
hoc. uerũtam̃ non cunctis dieb.
Uoluit gͥ salomon int̾ficere .xxii.¬
iheroboam: qui surrex̃ et aufugit
in egyptũ ad susach regẽ egypti:
et fuit in egypto usq ad mortẽ sa¬
lomonis. Reliquũ autẽ uerboꝵ sa¬
lomonis & oĩa que fecit ꝙ sapĩa
eius: ecce uniu̾sa scͥpta st̃ in libro u̾¬
boꝵ salomonis. Dies autẽ qͦs regna¬
uit salomon in iherłm suꝑ omñe

Expanded text:
um fidedam tibi Israel: et affligam semen David super hoc, verumtamen non cunctis diebus. Voluit ergo Salomon interficere Hieroboam: qui surrexit, et aufugit in Aegyptum ad Sesac regem Aegypti, et fuit in Aegypto usque ad mortem Salomonis reliquum autem verborum Salomonis et omnia quae fecit et sapientia eius ecce universa scripta sunt in libro verborum Salomonis dies autem quos regnavit Salomon in Hierusalem super omne
Abbreviated transcription (Latin):
zom filium eliadam. qui fugerat
adadezer regẽ soba dũm suũ: et
congregauit contra eũ uiros. ꝙ
factus est princeps latͦnum. cum
interficeret eos dd̾. abiert̃ q damaᷤᷤ¬
cum. & habitauert̃ ibi. et conslitu¬
ert eum regẽ in damasco: erato¬
adũsarius isrł cunctis dieb salo¬
monis. ꝙ hoc est malũ addai&
oliũ contra isrł. regnauitq ĩ sy¬
ria. Iheroboam qͥq filius nabath
ephrateus de sareda. cuius mat̾
erat noĩe serua mulier uidua.
seruus salomonis. leuauit maur
contra regẽ. & hec causa rebelliomiͤ
adũsus eum: qr salomon eclifica¬
uit mello. et coequauit uoragi¬
nem cuutatis dauid pr̃is sui. E¬
rat autem iheroboã uir fortis ꝙ
potens. uidensq salomon adoles¬

Expanded text:
zon filium Eliada, qui fugerat Adadezer regem Soba dominum suum, et congregavit contra eum viros, et factus est princeps latronum cum interficeret eos David: abieruntque Damascum, et habitaverunt ibi, et constituerunt eum regem in Damascoiebus Salomonis et hoc est malum Adad et odium contra Israhel regnavitque in Syria Hieroboam quoque filius Nabath Ephratheus de Sareda cuius mater erat nomine Sarva mulier vidua servus Salomonis levavit manum contra regem et haec causa rebellionis adversus eum quia Salomon aedificavit Mello et coaequavit voraginem civitatis David patris sui erat autem Hieroboam vir fortis et potens vidensq
Abbreviated transcription (Latin):
sue. ꝓpt̾ dd̃ seruũ meũ que elegi:
qui custodiuit mandata mea.
ꝙ p̾cepta mea. Auferã autẽ reg¬
nũ de manu filii eius: ꝙ dabo tͥ
.x. tribus. filio autẽ eus: dabo tri¬
bũ unã. ut remaneat lucerna dd̃
seruo meo cunctis dieb corã me
in iherłm. ciuitatẽ qũa elegi. ut

Expanded text:
d servum meum quem elegi qui custodivit mandata mea et praecepta mea auferam autem regnum de manu filii eius et dabo tibi decem tribus filio autem eius dabo tribum unam ut remaneat lucerna David servo meo cunctis diebus coram me in Hierusalem civitatem quam elegi
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs isrł ad constituendũ eũ regẽ.
It iheroboã filius nabath cũ xxiii.¬
adhuc ẽet in egypto ꝓfugus a fa-¬
tie regis salomonis. audita morte
eius reu̾sus est de egypto. misert̃¬
q et uocauer̃t eũ. Uenit gͦ iherobo¬
am & oĩs multitudo isrł: ꝙ locuti
ft̃ ad roboã dicentes. Pat̾ tuus clu-

Expanded text:
s Israel ad constituendum eum regem. At vero Hieroboam filius Nabath, cum adhuc esset in Aegypto profugus a facie regis Salomonis, audita morte ejus, reversus est de Aegypto. Miseruntque et vocaverunt eum: venit ergo Hieroboam, et omnis multitudo Israel, et locuti sunt ad Roboam, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
magnificaui. et decimũ dic̃a in
lingua hõib. Homo qui iocũdat᷑
in filus uiuens: et uidens subu̾¬
sionẽ inimicoꝵ. Beatus qui habi¬
tat cum muliere sensata: et qͥ lin
gua sua ñ est lapsus. et qui ñ ser¬
uiuit indignis se. Beatus qui ĩ¬
uenit amicum uerũ: et qui enar¬
rat iusticiã auri audienti. Qũa
magnꝰ qui inuenit sap̃iam & sci¬
entiam: sed ñ est suꝑ timentẽ do

Expanded text:
in lingua hominibus homo qui iucundatur in filiis vivens et videns subversionem inimicorum beatus qui inhabitat cum muliere sensata et qui in lingua sua non est lapsus et qui non servivit indignis se beatus qui invenit amicum verum et qui enarrat iustitiam auri audienti quam magnus qui invenit sapientiam et scientiam sed non est super timentem D
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum mͥ laboraui: sel õib ex¬
quirentib ueritatẽ. lxix. In tͥb
placitum est sp̃ui meo: q̃ st̃ pro¬
bata coram deo et hõib. Concor¬
clia fratrũ: ꝙ amor ꝓximoꝵ ꝙ iur
et mulier bene sibi consentientes.
Tres species oduut aĩa mea: et ad¬
grauor ualde aĩe illoꝵ. Pauꝑem
suꝑbum: et cluiitẽ m̃dacẽ. et senẽ
fatuũ. et insensatũ. In iuuentute¬

Expanded text:
oli mihi laboravi sed omnibus exquirentibus veritatem in tribus placitum est spiritui meo quae sunt probata coram Deo et hominibus concordia fratrum et amor proximorum et vir et mulier sibi consentientes tres species odivit anima mea et adgravor valde animae illorum pauperem superbum et divitem mendacem et senem fatuum et insensatum in iu
Abbreviated transcription (Latin):
uenit locũ spelunce. & tab̾nacłm
ꝙ archã. et altare incensi intulit
illuc: ꝙ oftium instruxit. R acces¬
serunt quidã simul qui seq̃bant᷑
ut notarent sͥ locum: ꝙ ñ potue¬
rt̃ inuenire. Ut autẽ cognouit
iheremias: culpans illos lix̃. qd̃
ignotus erit locus:donec congre¬
get d̾s congregationẽ ppłi & ꝓpi¬
tius fiat. ꝙ tunc dñs oftendet hec:
q apparebit maiestas dñi. & nu¬
bes erit sicut moysi manifestaba¬
tur. et sicut cũ salonion petiit ut¬
locꝰ sc̃ificaretur magno dõ. Mani¬
festabat hec: et ut sap̃iam habẽs
obtulit sacrifitium dedicationis
q consũ Sinationis templi. si¬
cut ꝙ moyses orabat ad dñm.

Expanded text:
tabernaculum et arcam et altare incensi intulit illuc et ostium obstruxit et accesserunt quidam simul qui sequebantur ut notarent sibi locum et non potuerunt invenire ut autem cognovit Hieremias culpans illos dixit quod ignotus erit locus donec congreget Deus congregationem populi et propitius fiat et tunc Dominus ostendet haec et apparebit maiestas Domini et nubes erit sicut et Mosi manifestabaturlocus sanctificaretur magno Deo. Manifestabat haec, et ut sapientiam habens, obtulit sacrificium dedicationis et consummationis templi, sicut et Moyses orabat a
Abbreviated transcription (Latin):
rit uobis .xiiii. Sum quidem et
ego mortalis homo: similis om̃ib
et ex gen̾e terreno illiꝰ. qui prior
factus est: et in uentre matris fi¬
guratus sũ caro. Decẽ mensiũ tẽ¬
pore coagulatus sũ in sangne: ex
semine hominis. et delectamẽto
somnis conuenientis. E ego natꝰ
accepi cõmunẽ aerẽ: et insimiłr¬
factã decidi terr̃ã. et primã uocẽ
similẽ om̃ib emisi plorans. In in¬
uolum̃tis nutritꝰ sum. et curis mag¬
nis. nemo eñi ex regib aliucl ha¬
buit natiuitatis initiũ. Unꝰ ergo¬

Expanded text:
diues ait: sum quidem et ego mortalis homo similis omnibus et ex genere terreno illius qui prior factus est: et in uentre matris figuratus sum caro decem mensum tempore, coagulatus in sanguine ex semine hominis et delectamento somni conueniente; et ego natus hausi communem aerem et simifactam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans, in involumentis nutritus sum et curis magnis. Nemo enim ex regibus aliud habuit nativitatis inicium. Ubi e
Abbreviated transcription (Latin):
por est enim uirtutis di. et enia¬
uatio quedã est claritatis omni¬
potentis cłi sincera. et ideo nicħ
inqͥnatũ in illa incurrit. Can¬
cdor est enĩ lucis eterne: et specu¬
lũ sine macula cłi maiestatis.
et ymago bonitatis illiꝰ. ꝙ cũ¬
sit una omnia potest: et ꝑma¬
nens in se omnia innouat. et ꝑ
nationes in animas scas se tr̃as¬
fert: amicos cłi et ꝓphetas confti¬
tuet. Neminẽ eñi cliligit cłs: insi
eũ qui cũ sap̃ia habitat. Est eni
hec spetiosior sole: et suꝑ omñe
ftellaꝵ dispositionẽ. Luci comꝑa¬
ta inuenttur prior. illi enĩ succe¬
dit nox: sapĩam autẽ non uin¬
cit malitia. xuii. Attingit ergo
a fine usq ad fin̾e fortiter: ꝙ dis

Expanded text:
por est enim virtutis Dei et emanatio quaedam est claritatis omnipotentis Dei sincera et ideo nihil inquinatum in illa incurrit candor est enim lucis aeternae et speculum sine macula Dei maiestatis et imago bonitatis illisit una, omnia potest, et permanens in se omnia innovat, ac per nationes in animas sanctas se transfert amicos Dei et prophetas constituit neminem enim diligit Deus nisi eum qui cum sapientia inhabitat est enim haec speciosior sole et super omnem stellarum dispositionem luci conparata invenitur prior illi enim succedit nox sapientiam autem non vincit malitia adtingit enim a fine usque ad finem fort
Abbreviated transcription (Latin):
dant᷑. q̃m ipse sap̃ie clux est: et
sapientiũ emendator. In manu
enĩ illius et nos et sermones ñri:
et om̃is sapĩa. et oꝑum scientie dis¬
ciplina. Ipse enim cdedit mͥ hoꝵ
que sunt scientiam uer̃a: ut sc̃iã
dispositionẽ orbis terraꝵ. et iur¬
tutes elem̃toꝵ. initiũ et consum¬
mationẽ. et meclietatẽ temporũ.
uicissitudiñ ꝑ mittationes: et
sus: et stellaꝵ dispositiones. na¬
turas animaliũ: et iras bestiarũ.
ium uentoꝵ: et cogitationes ho¬
minĩi. differentias nirgultoꝵ:
et uirtictes radicũ. et quecuq st̃
absconsa et improuisa clidici. Sĩ¬
um eni artifex. docuit me sap̃ia.
certus. suauis. amans bonũ: acu
securꝰ. omnẽ habens uirtittẽ. om¬
nia ꝓspitiens. et qui capiat om̃¬

Expanded text:
am ipse sapientiae dux est et sapientium emendator. In manu enim illius sunt et nos, et sermones nostri, et omnis sapientia, et operum scientia et disciplina. Ipse enim mihi dedit horum quae sunt scientiam veram, ut sciam dispositionem orbis terrarum, et virtutem elemmacionem et medietatem temporum, vicissitudinum permutaciones et sus et stellarum disposiciones, naturas animalium et iras bestiarum, im ventorum et cogitaciones hominum, differencias virgultorum et virtutes radicum et quecumque sunt absconsa et improvisa didici. Omnium enim artifex docuit me sapiencia. certus, suavis, amans bonum, securus, omnem habens virtutem, omnia prospiciens, et qui capiat
Abbreviated transcription (Latin):
relinquã. Disponã ppłos: et natio
nes michi er̃t subiecte. Timebunt
me auclientes reges horrendi: ĩ mł
titudine uidebor bonꝰ. et in bello
escam cũ illa. non enĩ habet amari¬
tudin̾e conũsatio illius: nec tediũt
conuictus ipsius. sed leticiã et gau¬
diũ. Hec cogitans apucd me: ꝙ cõ¬
memorans in corcde meo. qm ĩmor¬
talis est in cogitatione sapĩa: et
in amicicia illius delectatio bona.
et in oꝑib manuũ illius honestaᷤᷤ

Expanded text:
relinquam disponam populos relinquam disponam populos nes mihi erunt subditae. Timebunt me audientes reges horrendi, et in multitudine videbor bonus, et in bello iescam cum illa non enim habet amaritudinem conversatio illius nec taedium convictus ipsius sed laetitiam et gaudium haec cogitans apud me et commemorans in corde meo quoniam inmortalitas est in cogitatione sapientiae et in amicitia illius delectatio bona et in operibus manuum illius honesta
Abbreviated transcription (Latin):
ta. qͥd sapĩa locupletius. que om̃ia
oꝑatur: Si autẽ sensus oꝑat᷑. qͥs
hoꝵ que sunt magis qũa illa est
artifex: E si iufticia quis diligit:
labores huius magnas habent uir¬
tutes. Sobrietatẽ eñĩ et sap̃ĩam do¬
cet: et iufticiã. et uirtutẽ. quib uti¬
lius nichil est in uita hõib. et si
militudiñe scientie desicłat. Qͥs
scit p̃terita et de fict᷑is estimat. scit
uersutias sermonũ: et dispositio¬
nes argumentoꝵ. signa et monst
clucere michi acd conuiuendũ: sci¬
ens q̃m cõmunicabit mecũ de bo¬
nis. et erit allocutio cogitationis
et teclii mei. Habebo ꝓpter hanc
claritatẽ ad turbas: et honorẽ apõ
seniores. Iuuenis et acutꝰ inueniar
i uditio: et in conspectu potenti¬
ũ amabilis ero. et faties pͥncipũ
mrabunt᷑ me. Tacentẽ me sustine¬
bunt: et loquentẽ me respitient.
et sermocinantẽ me plura manus
ori suo ĩponent. Opterea habebo
ꝑ hanc ĩmortalitatẽ: et memoriã
eternã his qui post me futuri sũt

Expanded text:
ta quid sapientiae locupletius quae omnia operatur si autem sensus operatur quis horum quae sunt magis quam illa est artifex et si iustitiam quis diligit labores huius magnas habent virtutes sobrietatem enim et sapientiam docet et iustitiam et virtutem quibus utilius nihil est in vita hominibus et si multitudinem scientiae desiderat quis scit praeterita et de futuris aestimat scit versutias sermonum et dissolutiones argumentorum signa et monstrdducere mihi ad convivendum sciens quoniam communicabit mecum de bonis et erit adlocutio cogitationis et taedii mei habebo propter hanc claritatem ad turbas et honorem apud seniores iuvenis acutus inveniar in iudicio et in conspectu potentium admirabilis ero et facies principum mirabuntur me tacentem me sustinebunt et loquentem me respicient et sermocinante plura manus ori suo inponent propterea habebo per hanc inmortalitatem et memoriam aeternam his qui post me futuri sunt
Abbreviated transcription (Latin):
primũ quicde pudica est. Deinde
pacifica. modesta. suadibilis. bo¬
fructib bonis non iudicans: sine
simulatione. Fructus autẽ iuftici¬
e in pace seminat᷑: fatientib pac̾e.
Unde bella et lites in uobis: uiii.¬
slonne huic ex concupiscentiis ur̃is.
que militant in mebris ur̃is: Con¬
cupiscitis. et non habetis. occiditis
et zelatis: et non potestis adipisci.
litigatis et belligeratis. non habetis.
ꝓpter qd̃ non postulastis. Pecitis &
non accipitis: eoqd̃ male petatis.
ut in concupiscentiis ur̃is insuma¬
tis. Adulteri. nescitis qr amicitia

Expanded text:
dem pudica est deinde pacifica modesta suadibilis plfructibus bonis non iudicans sine simulatione fructus autem iustitiae in pace seminatur facientibus pacem unde bella et lites in vobis nonne hinc ex concupiscentiis vestris quae militant in membris vestris concupiscitis et non habetis ocet zelatis: et non potestis adipisci. Litigatis et belligeratis: et non habetis: propter quod non postulastis. Petitis: et non accipitis: eo quod male petatis: et in concupiscentiis vestris consummamini. Adulteri: nesci
Abbreviated transcription (Latin):
bis resistit: humilib aittẽ dat gͣra¬
ciam. Subditi igitur estote lo: re¬
sistite autẽ diabolo. et fugiet a uo¬
propinquabit uobis. Emundate
manus pec̃cores: et purificate cor
tatur. et gaudiũ in merorẽ. Humi¬
liamini in conspectu dñi: et exal¬
tabit uos .ix. Holite detrahe alt̾¬
utrũ fratres. Qui detrahit fr̃i. aut
qui iudicat fratr̃e suũ: detrahit le¬
gi. et udicat legẽ. Si autẽ uidicas
legem: non es factor legis sed ui¬
clex. Unus est enim legis lator et
uidex: qui potest perlere et libe¬
rare. Tu autẽ quis es qui uidicas
ꝓximũ: Ecce nunc qui dicitis ho¬
clie aut crastino ibimꝰ in illam ci¬
et mercabim. et lucrũ fatiemꝰ. qui
ignoratis quid sit in crastinum.
Que enĩ est uita ur̃a: Uapor est
ad modicum parens: et deinceps

Expanded text:
erbis resistit, humilibus autem dat gratiam. subditi igitur estote deo: resistite autem diabolo, et fugiet a uopropinquabit uobis. emundate manus, peccatores, et purificate cordtatur et gaudium in maerorem. humiliamini in conspectu domini, et exaltabit uos. nolite detraherutrum, fratres. Qui detrahit fratri, aut qui judicat fratrem suum, detrahit legi, et judicat legem. Si autem judicas legem, non es factor legis, sed judex. Unus est legislator et judex, qui potest perdere, et liberare. Tu autem quis es, qui judicas proximum? Ecce nunc qui dicitis: Hodie, aut crastino ibimus in illam ciet mercabimur, et lucrum faciemus: qui ignoratis quid erit in crastino. Quae est enim vita vestra? vapor est ad modi
Abbreviated transcription (Latin):
ignis. Thesaurizastis uob̃ iram in
nouissimis diebz. Eoce merces oꝑa¬
rioꝵ qui messuert̃ regiones ur̃as.
que fraudata est a uobis clamat:
et clamor eoꝵ in aures dñi sabaoth.
introiit. Epulati eftis suꝑ terram:
et in luxuriis enutͥstis corda ur̃a. In
die occisionis adduxistis. occidistis
uirũ. et non resticit uob̃. Patientes

Expanded text:
tis uobis iram in nouissimis diebus. Ecce merces operariorum, qui messuerunt regiones uestras, quę fraudata est a uobis, clamat, et clamor eorum in aures Domini Sabaoth introiuit. Epulati estis super terram, et in luxuriis enutristis corda uestra, in die occisionis. Addixistis et occidistis iustum, et non restitit uobis.
Abbreviated transcription (Latin):
liftum dixert̃. Non ascendet no¬
b̾cum in p̾lĩ. Igitur consurge
mane tu et serui dñi tui qui uene¬
rt̃ tecũ. et cũde nocte surrexeritis.
et ceꝑit dilucesc̃e: ꝑgite. Surrexit
itaq de nocte dd ipse et uiri eiꝰ. ut
ꝓficiscerent᷑ mane. & reũterent᷑ ad
terrã phylistum. Phyliftum autẽ
ascencłunt in iezrahel. xluii. Cũ¬
q uenissent dcł et uiri eius in syce¬
leg die tercia: amalechite impetũ
fecerant ex parte australi in siceleg.
et ꝑcusserant syceleg: et succende¬
rant eã igni. et captiuas luxerãt
mulieres ex ea:& a minimo usq
acd magnum ñ int̃fecerant queqͣ
sed secum duxerant: et ꝑgebanti
tin̾e suo. Cũ gͦ uenisset cͥd̃ ꝙ uiri
eius acl ciuitatẽ: et inuenissẽt eã
succensã igni: et uxores suas ꝙ fili¬
os suos et filias cluctas ẽe captiuaᷤ.
leuauert̃ dd̃ et ppłs qui erant cũ
eo uoces suas: et planxer̃t don defi¬
cerent in eis lacrime. Siquide et
due uxores dd̾ captiue ducte fuerãt

Expanded text:
listhinorum dixerunt: Non ascendat nobiscum in praelium. Igitur consurge mane tu, et servi domini tui, qui venerunt tecum: et cum de nocte surrexeritis, et coeperit illucescere, pergite. Surrexit itaque David de nocte, ipse et viri ejus, ut proficiscerentur mane et reverterentur ad terram Philisthim Philisthim autem ascenderunt in Iezrahel cumque venissent David et viri eius in Siceleg die tertia Amalechitae impetum fecerant ex parte australi in Siceleg et percusserant Siceleg et succenderant eam igni et captivas duxerant mulieres ex ea et a minimo usque ad magnum et non interfecerant quemquam sed secum duxerant et pergebant in itinere suo cum ergo venisset David et viri eius ad civitatem et invenissent eam succensam igni et uxores suas et filios suos et filias ductas esse captivas levaverunt David et populus qui erat cum eo voces suas et planxerunt donec deficerent in eis lacrimae siquidem et duae uxores David captivae ductae fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ feci. aut quid inueni¬
fti in me seruotuo. a die qua fui
in conspectu tuo usq ad cliem
hanc: ut ñ ueniã et pugne con¬
tra inimicos dñi mei regis: Res¬
pondens autẽ achis. locutus ẽ¬

Expanded text:
Quid enim feci? aut quid invenisti in me servo tuo, a die qua fui in conspectu tuo, usque in diem hanc, ut non veniam, et pugnem contra inimicos domini mei regis? Respondens autem Achis, locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ ignem consũmati. Qd̃ enim
mirabile erat:in aqua que om̃ia
extinguit plus ignis ualebat
Llindex est enim orbis iustoꝵ. Qͦ¬
dam enim temꝑe mansuetabat᷑
ignis: ne comburerentur que acd
impios missa erant anmalia.
sed ut ipsi uicdentes scirent: q̃m
dei iuditio.÷ patiuntur ꝑsecuti¬
ont̃. ꝙ quodam temꝑe in aqua
suꝑ uirtutem ignis exardescebat¬
undiq. ut iniq terre nationem

Expanded text:
er ignem consummati quod enim mirabile erat in aqua quae omnia extinguit plus ignis valebat vindex est enim orbis iustorum quodam enim tempore mansuetabatur ignis ne conburerentur quae ad impios missa erant animalia sed ut ipsi videntes scirent quoniam Dei iudicio patiuntur persecutionem et quodam tempore in aqua super virtutem ignis ardebat ut iniquae terrae nat
Abbreviated transcription (Latin):
bat illos. In memoria eñi sermonũ
tuoꝵ examinabant᷑ et saluabant᷑.
ne in altã incidentes obliuionem:
non possent tuo uti adiutorio. x¬
eui neq herba. neq malagnia sa¬
nauit illos: sed tiuis dñe sermo qͥ
uite et mortis habes potestatem:
et deducis ad portas mortis ꝙ re¬
ducis. Homo autẽ occidit quidẽ
ꝑ malitiam animã suã: et cũ exi¬
erit sp̃s non reuertet᷑. nec reuocabit
animã que recepta est:sed tuã ma¬
nũ effugere impossibile est .xxxuii.¬
Hegantes enim posse te impii.ꝑ
fortitudinẽ brachii tui flagellatĩ

Expanded text:
oria enim sermonum tuorum examinabantur et salvabantur ne in altam incidentes oblivionem non possent tuo uti adiutorio etenim neque herba neque malagma sanavit illos sed tuus Domine sermo qui vitae et mortis habes potestatem et deducis ad portas mortis et reducis homo autem occidit quidem per malitiam animam suam et cum exibit spiritus non revertetur nec revocabit animam quae recepta est sed tuam manum effugere inpossibile est negantes enim nosse te impii per fortitudinem brachii tui
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt hebrei isti: Ꝙait achis
acd principes phylistinoꝵ. Nũ ig¬
noratis dd qui fuit serius saul
regis ifrł. et est apud me młtis di¬
eb uel annis: & ñ inueni ĩ eo qͥe¬
quã ex lie qua transfugit ad me
usq ad diẽ hanc. Irati st̃ autẽ ad¬
uersꝰ eum principes phylistũ: et
dixert̃ ei. Reu̾tatur uir et secdeat
in loco suo: in qͦ constituisti eum.
et ñ descendat nobcũ in plium:
ne fiat nob̃ adũsarius. cũ p̃lia¬
ri ceꝑinꝰ. Quomͦ enim aliter pla¬
care pot̾it dñm suũ. nisi in capi¬
tib nr̃is: Nonne ifte est dd̃ cii
cantabant in choris dicentes. ꝑ¬
cussit saul in milib sius. et dd̾ in
.x. milib suis: Nocauit gͦ achis
dd̾: et ait ei: uiuit dñs qr rectꝰ es
tu: et bonus in conspectu meo. ꝙ
exitꝰ tuus ꝙ intitus tuus mec̃ ẽ
in castris. et ñ inuemi in te quicͣ
mali ex die qua uenisti ad mne
usq ad diem hanc: sed satrapis
ñ places. Rel̾itere g̃ͥ et uade ĩ pa¬
ce: et ñ offendes ocłos satrapum

Expanded text:
braei isti et ait Achis ad principes Philisthim num ignoratis David qui fuit servus Saul regis Israhel et est apud me multis diebus vel annis et non inveni in eo quicquam ex die qua transfugit ad me usque ad diem hanc irati sunt autem adversus eum principes Philisthim et dixerunt ei revertatur vir et sedeat in loco suo iet non descendat nobiscum in praelium, ne fiat nobis adversarius, cum praeliari coeperimus: quomodo enim aliter placare poterit Dominum suum: nisi in capitibus nostris? Nonne iste est David, cui cantabant in choris dicentes: Percussit Saul in millibus suis, et David in decem milibus suis vocavit ergo Achis David et ait ei vivit Dominus quia rectus es tu et bonus in conspectu meo et exitus tuus et introitus tuus mecum est in castris et non inveni in te quicquam mali ex die qua venisti ad me usque ad diem hanc sed satrapis non places revertere ergo et vade in pace et non offendes oculos satraparum
Abbreviated transcription (Latin):
no:ꝙ septena retiacła in capitel¬
lo alt̃o. E ꝑfecit colũnas. duos or¬
dines ꝑ circuttũ retiacłoꝵ. singłoꝵ.
ut tegerent capitella q̃ erant su¬
ꝑ sũmitatẽ malogranatoꝵ. Co¬
dẽ modo fecit & capitello secũdo.
Capitella autẽ que erant suꝑ ca¬
pita columnaꝵ quasi opere lilii
fabricata erant in porticu .uii. cu¬
bitoꝵ. E rursũ alia capitella in
sũmitate colũnaꝵ desuꝑ: iuixta
m̃surã colũne contra retiacła. Ma¬
logͣnatoꝵ autẽ ducenti ordines
erant in circuitu capitelli secũdi.
ꝙ ftatuit cluas colũnas in por¬
ticu tẽpli. Cũq statusset colũ¬
nã dext̃am: uocauit eã noĩe ia¬
hin. Simiłr erexit colũnã scdãm:
& uocauit nomen eiꝰ booꝵ. & suꝑ
capita colunaꝵ opus in modum
lilii posuit. ꝑfectumq est opus
columnaꝵ.: fecit quoq mare fu¬
sile.x. cubitoꝵ a labio usc ad la¬
bium rotundum in circuttu. Qnͥ¬
q cubitoꝵ altitudo eius. & resti¬
cula .xxx. cubitoꝵ cingebat illl̃

Expanded text:
ena retiacula in capitello altero. Et perfecit columnas, et duos ordines per circuitum retiaculorum singulorum, ut tegerent capitella, quae erant super summitatem malogranatorum: eodem modo fecit et capitello secundo. Capitella autem quae erant super capita columnarum, quasi opere lilii fabricata erant in porticu quatuor cubitorum. Et rursum alia capitella in summitate columnarum desuper juxta mensuram columnae contra retiacula: malogranatorum autem ducenti ordines erant in circuitu capitelli secundi. Et statuit duas columnas in porticu templi: cumque statuisset columnam dexteram, vocavit eam nomine Jachin: similiter erexit columnam secundam, et vocavit nomen ejus Booz. Et super capita columnarum opus in modum lilii posuit: perfectumque est-opus columnarum. Fecit quoque mare fusile decem cubitorum a labio usque ad labium, rotundum in circuitu: quinque cubitorum altitudo ejus, et resticula triginta cubitorum cingebat ill
Abbreviated transcription (Latin):
on.Apparuit q dñs salomoni ꝑ
sõnium nocte dicens. Postula qͥd̃
uis: ut dẽ tibi. Ꝙ ait salomon. Tu
fecisti cũ seruo tuo dd̃ pr̃e meo mi¬
sccłiam magnã: sicut ambulaũ
in conspectu tuo in ueritate ꝙ iu¬
fticia & recto corde tecũ: custodis¬
ti ei misccłiam tuã grandẽ. & de¬
difti ei filium secdentẽ suꝑ thro.¬
num eius: sicut est hodie. Ꝙ nc̃
dñe ds tu regnare fecisti seruum
tuum pro dd̃ patre meo. ego autẽ
sum puer pariuilus: & ignoranᷤ
egressum & introitũ meum & ser¬
uus tuus in medio ppłi est q̃. ele-¬
gisti: ppłi infiniti. qui numerari
& supputari ñ potest p̃ multitu¬
dine. Dab̾ gͦ seruo tuo cor docibi¬
le: ut iudicare possit ppłm tuum.
ꝙ discerñe inter malum ꝙ bonũ
Qͥs enim potest iudicare ppłm is¬
tum. ppłm tuũ hunc multũ. pla¬
cuit ergo sermo corã dño: qd̃ salo¬
mon rẽ huiꝰcemodi postulasset.
q clix̃ ds salomoni. Qͥa postula¬
fti uerbũ hoc:q ñ petifti tͥ dies¬

Expanded text:
Apparuit Dominus Salomoni per somnium nocte, dicens: Postula quod vis ut dem tibi. Et ait Salomon: Tu fecisti cum servo tuo David patre meo misericordiam magnam, sicut ambulavit in conspectu tuo in veritate, et justitia, et recto corde tecum: custodisti ei misericordiam tuam grandem, et dedisti ei filium sedentem super thronum, sicut est hodie. Et nunc Domine Deus tu regnare fecisti servum tuum pro David patre meo: ego autem sum puer parvulus, et ignorans egressum et introitum meum et servus tuus in medio est populi quem elegisti populi infiniti qui numerari et supputari non potest prae multitudine dabis ergo servo tuo cor docile ut iudicare possit populum tuum et discernere inter malum et bonum quis enim potest iudicare populum istum populum tuum hunc multum placuit ergo sermo coram Domino quod Salomon rem huiuscemodi postulasset et dixit Deus Salomoni quia postulasti verbum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
intiuit uagao ad iudith. & dixit.
Non uereatur bona puella intͤire
ad dñm meũ. ut honorificet᷑ ante
fatiem euis: & manducet cũ eo. et
bibat uinũ in iocunditate. Cui iu¬
clith respondit. Que ego sũ ut cõ¬
tradicam dño meo: Om̃e qd̃ erit
ante ocłos eius bonũ et optimũ
fatiã. Quicqͥd autẽ illi placuerit:
hoc mͥ erit ꝯptimũ omnib clieb
utte mee. Ꝙ surrexit ꝙ ornaũ se
uestim̃to suo. & ingressa stecit ãn¬

Expanded text:
introivit Bagao ad Iudith et dixit introivit Bagao ad Iudith et dixit non vereatur bona puella introire ad dominum meum ut honorificetur ante faciem eius et manducet cum eo et bibat vinum in iucunditate cui Iudith respondit quae ego sum ut contradicam domino meo omne quod erit ante oculos eius bonum et optimum faciam quicquid autem illi placuerit hoc mihi erit optimum omnibus diebus vitae meae et surrexit et ornavit se vestimento suo et ingressa stetit a
Abbreviated transcription (Latin):
potero manducare ex hiis q̃ mͥ p̃ci¬
pis tribui: ne ueniat suꝑ me offen¬
sio. Exhiis autẽ que mͥ detuli man¬
ducabo. Cui holofernis ait. Si de¬
fecerint tͥ ista que tecũ detulisti. qͥd
hec ancilla tua: donec fatiat ds ĩ
manu mea hec q̃ cogitaui. E indu¬
xerunt illã serui eius in tab̾nacło
quo p̾ceꝑat: & petiit dũ intiret
ut daretur ei copia nocte ꝙ ante
lucẽ egrediendi foras ad oration̾e:
& dep̃candidũm. E precepit cu¬
biculariis suis. ut sicut placeret il¬
li exiret & introiret ad adorandũ
deũ suũ ꝑ triduũ. Ꝙ exibat nocti¬
b in uallem bethulie: & baptiza
sui. E introiens munda mane¬
bat in tab̾nacło suo: usq dũ acci¬
ꝑet escam suã in uespeꝵ. & factũ
est qͣrto die. holofernis fecit cenã
seruis suis. & dix̃ ad uagao eu¬
nuchii: uacle ꝙ suacle hebream
illã: itt sponte consentiat habi¬
uare mecum. fedũ est cnũi apd̃ assy¬
rios si femina itricleat uirum. agẽ¬
do ut ĩmunis transeat ab eo. Tunc

Expanded text:
potero manducare ex his quae mihi praecipis tribui, ne veniat super me offensio. Ex his autem quae mihi detuli, manducabo”. 2 Cui Holofernis ait: “Si defecerint tibi ista quae tecum detulisti, quid haec ancilla tua donec faciat Deus in manu mea haec quae cogitavi et induxerunt illam servi eius in tabernaculo quo praeceperat et petiit dum introiret ut daretur ei copia nocte et ante lucem egrediendi foras ad orationem et deprecandi Dominum et praecepit cubiculariis suis ut sicut placeret illi exiret et introiret ad orandum Deum suum per triduum et exiebat noctibus in vallem Bethuliae et baptizabsui et introiens munda manebat in tabernaculum usque dum acciperet escam suam in vesperam et factum est quarto die Holofernis fecit cenam servis suis et dixit ad Bagao eunuchum vade et suade Hebraeam illam ut sponte consentiat habtare mecum foedum est enim apud Assyrios si femina inrideat virum agendo ut inmunis transeat ab eo tunc
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Bibe ñc. et accumbe in iocun¬
ditate: qm̃ gr̃am inuenisti corã
me. & dixit iudith. Bibã dñe. t̃m
magnificata ẽ aĩa mea hodie. p̃
omnib dieb meis. E accepit ꝙ m̾a¬
ducauit ꝙ bibit corã ipso. ea que
parauerat illi ancilla euis. & iocũ¬
dus factus est holoferns acd illã
nunquã biberat in uita sua. ut
autẽ sero factũ est:festinai ierũt
serui illiꝰ ad hospitia sua. & coclu¬
sit uagao oftia cubicłi & abiit.E¬
rant autẽ õs fatigati a uine. erat¬
q iudith sola incubicło. Porro ho¬
lofernis iacebat in lecto:nuia ebͥ¬
etate sopitus. Dixit q iudith pu¬
elle sue:ut ftaret foras ante cubi¬
cłm. et obseruaret. Stetitq iudith

Expanded text:
nis: “Bibe nunc et accumbe in iucunditate, quoniam gratiam invenisti coram me”. Et dixit Iudith: “Bibam, doma est anima mea hodie prae omnibus diebus meis et accepit et manducavit et bibit coram ipso ea quae paraverat illi ancilla eius et iucundus factus est Holofernis ad illam numquam biberat in vita sua ut autem sero factum est festinaverunt servi illius ad hospitia sua et conclusit Bagao ostia cubiculi et abiit erant autem omnes fatigati a vino eratque Iudith sola in cubiculo porro Holofernis iacebat in lecto nimia ebrietate sopitus dixitque Iudith puellae suae ut staret foras ante cubiculum et observaret stetitque Iudith
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs mei si fidẽ qͥs dicat se h̃ab̾e.
oꝑa autẽ non habeat: slunquid
poterit fides saluare eũ: Si autẽ
frater aut soror nudi sint. et indi¬
geant uictu cotidiano. clicat au¬
tem aliqͥs de uobis illis. tte in pa-¬
ce. caleficamini et satͣamini. non
decleritis autẽ eis que necessaria
sunt corꝑi. quid ꝓclerit: Sic ꝙ fi¬
cles si non habeat oꝑa: mortua ẽ

Expanded text:
dicat se habere, opera autem non habeat? Numquid poterit fides salvare eum? Si autem frater et soror nudi sint, et indigeant victu quotidiano, dicat autem aliquis ex vobis illis: Ite in pace, calefacimini, et saturamini: non dederitis autem eis, quae necessaria sunt corpori, quid proderit? Sic et fides, si non habeat opera, mort
Abbreviated transcription (Latin):
ã. Tu credis q̃m unus est cłs. bene¬
facis. E demones credunt: ꝙ con¬
tremiscunt. Uis autẽ scire o homo
sa est: Abrahã pat̾ nofter nonne
ex oꝑib uistificatꝰ est. offerens isa¬

Expanded text:
 tu credis, quoniam unus est deus, benefacis, nam et daemones credunt et contremiscunt. uis autem scire, o homo ua est? Abraham pater noster nonne ex operibus iustificatus est? et ne s
Abbreviated transcription (Latin):
sidile suo partẽ iecoris. posuitq eã
suꝑ carbones uiuos. Tunc rapha¬
hel angłs apprehendit demoni¬
ũ: et religauit eũ in deserto suꝑi¬
oris egypti. Tunc hortatus ẽ ur¬
ginem tobias: dic̃q ei. Sarra ex¬
urge. dep̃cemur dm̃ hodie et cra.
et sccłm cras: qr istis trib noctib
deo iungim᷑. Tercia autẽ transac¬
ta nocte. in nr̃o erimꝰ coniugio:
tilii quippe sc̃oꝵ sumꝰ: et ñ possu¬
mus ita coniungi sicut gentes q̃
ignorant d̃m. Surgentẽs autem
parit̃. instant̃ orabant ãbo simul:
ut sanitas daret᷑ eis. Dix̃q tobias.

Expanded text:
sidile suo partem iecoris posuitque eam sidile suo partem iecoris posuitque eam super carbones viel angelus apprehendit daemonium, et religavit illud in deserto superioris Aegypti. Tunc hortatus est virginem Tobias, dixitque ei: Sara, exsurge, et deprecemur Deum hodie, et cras, et secundum cras: quia his tribus noctibus Deo jungimur: tertia autem transacta nocte, in nostro erimus conjugio. Filii quippe sanctorum sumus, non possumus ita conjungi, sicut gentes quae ignorant Deum. Surgentes autem pariter, instanter orabant ambo simul, ut sanitas daretur eis. Dixitque Tobias: