comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facta est: ut dilectus locutꝰ
est. Mens hominis conditoris sui
sp̾ẽm ñ querentis male dura ẽ:
qͣm in se ipsa remanet frigida.
At dũ occulte locutionis aspira¬
tione tangitur: ab statu suȩ for¬
titudinis infirmata. ipso quo
absorbetur desiderio liquatur
Et cũ ardere iam ex desiderio cepe¬
rit. ad sequendũ quem diligit li¬
quefacta ꝑignem amoris currit:

Expanded text:
facta est, ut dilectus locutus est. Mens hominis Conditoris sui speciem non quaerentis male dura est, quoniam in seipsa remanet frigida. At dum occultae locutionis aspiratione tangitur, a statu suae fortitudinis infirmata, ipso quo absorbetur desiderio liquatur; et cum ardere jam ex desiderio coeperit ad sequendum quem diligit, liquefacta per ignem amoris currit
Abbreviated transcription (Latin):
curandũ sũmoꝑe est ne hec eadẽ
que instrum̃to uirtutis assumi¬
tur menti tra dñetur: ne quasi
oña p̾eat. s uelut ancilla ad obse¬
quiũ parata a rationis tergo nũ¬
qͣm recẽdat. Tunc enĩ robustius

Expanded text:
curandum summopere est ne haec eadem quae instrumento virtutis assumitur, menti ira dominetur, ne quasi domina praecedat, sed velut ancilla ad obsequium parata a rationis tergo nunquam recedat. Tunc enim cont
Abbreviated transcription (Latin):
cutimur: ea que nisi tranquillo
corde ꝑcipi ñ potest contemplatio
bata conspicere. ad qd̾ uix tranquil¬
la ualet inhiare: quia nec turbatꝰ
qͣm tranquillus ꝓprie ostendit. q
quo eius unda palpitat. in se spe¬
ciem similitudinis obscurat. Sed

Expanded text:
cutitur, ea quae nisi tranquillo corde percipi non potest, contemplatio bata conspicere, ad quod vis tranquilla valet inhiare, quia nec solis raquam tranquillus proprie ostendit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similitudinis obscurat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Alia est ira qͣm impacien¬
tia excitat: alia quam zelus for¬
mat. Illa ex uicio: hec ex uirtut
generatur. Si enim nulla ira e
uirtute surgeret: diuinȩ anmã¬
u̾sionis impetũ phinees ꝑ gładiũ
ñ placasset. Hanc iram quia heli
ñ habuit. motũ contra se impla¬
cabiliter suꝑnȩ ultionis excitauit.
Nam quo contra subditoꝵ uicta
tepuit: eo contra illũ districtio et̃¬
tũmͦ ñ etiam ꝓximis delinquen¬
tib uolunt. Si enĩ sic ꝓximos ut
nos amare p̃cipimur: restat ut
sic eoꝵ erratib sicut nr̃is uiciis ira-¬
scamur. De hac quippe ira ꝑ salo¬
monẽ dr. Melior est ira risu: quia
ꝑtristiciam uultus. corrigit᷑ ani¬
mus delinquentis. Sciendũ est eti

Expanded text:
alia est ira, quam impatientia excitat, alia quam zelus format. Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex virtute surgeret, divinae animadversionis impetum Phinees per gladium non placasset. Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se implacabiliter supernae ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum districtio aetetummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus sicut nostris vitiis irascamur. De hac per Salomonem dicitur: Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis . De hac i
Abbreviated transcription (Latin):
xxix. Qyid hic aliud cȩlum:
nisi sublimis debet intelligi uita
tionabili creaturȩ moyses loque¬
batur. De hoc cȩlo d̃nsait. Cȩlũ
mͥ sedes est. De qua sede alibi scͥp¬
tum est.Anima tusti:sedes sapi¬
entiȩ. Quia gͦ sapientia ẽ ds̃: si se¬
des dei celũ est. & anima tusti sedes
est sapientiȩ: celũ utiq ẽ anima ui¬

Expanded text:
it? Quid hic aliud coelum, nisi sublimis debet intelligi vita tionabili creaturae loquebatur. De hoc coelo Dominus ait: Coelum mihi sedes est . De qua sede alias scriptum est : Anima justi sedes sapientiae est. Quia ergo sapientia est Deus, si sedes Dei coelum est, et anima justi sedes est sapientiae, coelum est utique anima ju
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem ꝑ uicos & plateas: querã
quem diligit anima mea. Que¬
Cme uigiles qui custodiunt duita¬
tem. Sub uniuscuiꝰq animȩ specie
hoc loquitur sponsa. sc̃is desideris
animata: & occultis stimulis sc̃i
amoris excitata. Sciendũ est autẽ
qd̃ in sacro eloqiuio. lectus. cubile.
uel stratum: secretũ cordis solet in¬
telligi. In lectulo gͥ & ꝑ noctem di¬
lectus queritur quia nimirũ in¬
uisibilis conditoris sp̃es rep̃ssa om̃i
corporeȩ uisionis imagine: in cu¬
bili cordis inuenitur: quia intra
secreta cordis cubilia in tribulatio¬
ne sp̃c desideratur. Dilectũ in lec¬
tulo querimus: qͣndo in p̃sentis

Expanded text:
quaeram quem diligit anima mea. Quaeme vigiles qui custodiunt civitatem. Sub uniuscujusque animae specie hoc loquitur sponsa, sanctis desideriis animata et occultis stimulis sancti amoris excitata. Sciendum est autem quod in sacro eloquio lectus, cubile, vel stratum secretum solet cordis intelligi. In lectulo igitur et per noctem dilectus quaeritur, quia nimirum invisibilis Conditoris species expressa omni corporeae visionis imagine in cubili cordis invenitur, quia intra secreta cordis cubilia, in tribulatione Spiritus desideratur. Dilectum in lectulo quaerimus, quando in praesentis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentis uitȩ torpor abscedit. Ym¬
ber qͦ abiit & recedit: quia cũ ad
contemplandũ in sua substan¬
tia om̃ipotentem dm̃ educit᷑. iam
uerboꝵ guttȩ necessariȩ ñ erunt.
ut pluuia p̃dicationis debeat in¬
fundi. Transeunte quippe hieme
ymber recedit: qr cũ uita p̾sens
pagitur inqua nos ignorantiȩ
nubilo carnis corruptibilis torpor
astrinxerat. om̃e ministeriũ p̃di¬
cationis cessat. Clarius quippe &
amplius ꝑ nos tc̃ uidebimꝰ: hoc qd̃
scõꝵ nunc uocib obscurius & minꝰ
audimus. Tunc apparent flores
in terra: qr cũ de eterna beatitudi¬
ne quedam suauitatis pͥmordia
p̃gustare anima ceꝑit. quasi iam
in florib odoratur exiens. Postqͣm
egressa fuerit: fructũ uberius ha¬
bebit. Unde & subditur. Tempus
putationis aduenit. In putatione.
quippe sarmenta sterilia recidunt᷑.
ut ea que p̃ualent uberius fructũ
ferant. Nr̃ȩ itaq putationis tẽpꝰ
tunc aduenit. qͣndo infructuosam

Expanded text:
praesentis vitae torpor abscedit. Impraesentis vitae torpor abscedit. Imber quoque abit et recedit, quia cum ad contemplandum in sua substantia omnipotentem Deum educitur, jam verborum guttae necessarut pluvia praedicationis debeat infundi. Transeunte quippe hieme, imber recedit, quia cum vita praesens peragitur, in qua nos ignorantiae nubilo carnis corruptibilis torpor astrinxerat, omne ministerium praedicationis cessat. Clarius quippe et amplius per nos tunc videbimus, hoc quod sanctorum nunc vocibus obscurius et minus audimus. Tunc apparent flores in terra, quia cum de aeterna beatitudine quaedam suavitatis primordia gustare anima coeperit, quasi jam in floribus odoratur exiens. Postquam egressa fuerit, fructum uberius habebit. Unde et subditur, tempus putationis advenit. In putatione quippe sarmenta sterilia reciduntur, ut ea quae praevalent, uberius fructum ferant. Nostrae itaque putationis tempus nunc advenit, quando infructuosam
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝑ moysen dr. Expectetur sicut
pluuia eloquiũ meũ: & descendãt
sicut ros uerba mea. Hii nimirũ
ymbres hiemi congruunt. estate
cessabunt: qi ñc cũ carnaliũ oculiᷤᷤ
uita celestis absconditur. necesse ẽ
ut scõꝵ nobis p̃dicationib irro¬
retur. Cũ uero eterni iudicii estus
incanduerit: nullus u̾ba p̃dican¬
tium necessaria t̃c habebit. Quia
autẽ p̃dicationes sc̃ȩ cũ uita p̃sen¬
ti. id ymbres cũ hieme cessabunt.
recte sc̃ȩ eccł̃iȩ uelanimȩ exeunti
atq ad eterna estiua ꝓperanti. &
ueri luminis diem quasi tempus
uernale p̃stolanti. sponsi uoce su¬
adentis đr. Surge ꝓpera amica
mea.columba mea.formosa mea
& lieni: iam enĩ hiems transiit.
ymber abiit & recessit. Siue enĩ
scã eccłia. siue unaqueq electa ani¬
ma celestis sponsi est amicaꝑ amo¬
rem. columba ꝑ sp̃m: formosa ꝑ
morũ pulchritudinẽ. Que cum
iam de corruptione carnis educit᷑.
ei ꝓculdubio hiems transiit: quia

Expanded text:
Moysen dicitur: Exspectetur sicut pluvia eloquium tuum, et descendant sicut ros verba mea . Hi nimirum imbres hiemi conveniunt, aestate cessabunt, quia nunc cum carnalium oculis vita coelestis absconditur, necesse est ut sanctorum nobis praedicationibus irroretur. Cum vero aeterni judicii aestus incanduerit, nullus verba praedicantium necessaria tunc habebit. Quia autem praedicationes sanctae cum vita praesenti, id est imbres cum hieme cessabunt, recte sanctae Ecclesiae vel animae exeunti atque ad aeterna aestiva properanti, et veri luminis diem quasi tempus vernale praestolanti, sponsi voce suadentis dicitur: Surge, propera, amica mea, columba mea, formosa mea, et veni. Jam enim hiems transiit, imber abiit a Ecclesia, sive unaquaeque electa anima coelesti Sponso est amica per amorem, columba per spiritum, formosa per morum pulchritudinem. Quae cum jam de corruptione carnis educitur, ei proculdubio hiems transit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
iam enĩ hiens transiit ymberabiit
& recessit. flores apparuerunt in
terra nr̃a: tempus putationis ad¬
uenit. Hiems quippe est uita pre¬
sens. in qua nos & si iam spes ad su¬
ꝑna erigit. ad huc tam̃ mortalita¬
tis nr̃e frigidus corpor astringit:
quia scriptũ est. Corpus qd̃ corrum¬
pitur aggrauat animã: & depri¬
mit t̾rena inhabitatio sensu̾ mul¬
ta cogitantem. Habet autẽ hec hi

Expanded text:
enim hiems transiit, imber abiit, et recessit, flores apparuerunt in terra, tempus putationis advenit. Hiems quippe est vita praesens, in qua nos etsi jam spes ad superna erigit, adhuc tamen mortalitatis nostrae frigidus torpor astringit, quia scriptum est: Corpus quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa
Abbreviated transcription (Latin):
ris cũ patrib tuis: suscitabo semen
tuũ post te: qd̃ egredietur de utero
tuo. & firmabo regnũ eius:. & ipse
edificabit domũ nomini meo. Ecce
nathan ꝓpħa qui prius regi dixerat
uade & fac: ipse postmodũ ꝑ ꝓphe
tiȩ sp̃m edoctus. hoc fieri ñ posse de¬
nuntians. & regis consiliis & suis ser¬
monib contradixit: qr qd̃ ex suo sp̃u
oixerat. falsum fuisse rep̃hendit.
Qua in re inter ꝓphas ueros & fal¬
sos ista distantia est: quia ꝓphetȩ
ueri si quid aliquando ꝑ suũ sp̃m
dicunt hoc ab auditoꝵ mentibus
ꝓphetȩ uͦ falsi & falsa denuntiant.

Expanded text:
o semen tuum post te, quod egredietur de utero tuo, et firmabo regnum ejus; ipse aedificabit domum nomini meo . Ecce Nathan propheta qui prius regi dixerat: Vade et fac, ipse postmodum per prophetiae spiritum edoctus, hoc fieri non posse denuntians, et regis consiliis et suis sermonibus contradixit, quia quod ex suo spiritu dixerat, falsum fuisse deprehendit. 17. Qua in re inter prophetas veros ac falsos ista distantia est, quia prophetae veri si quid aliquando per suum spiritum dicunt, hoc ab auditorum mentibuProphetae autem falsi et falsa denuntiant
Abbreviated transcription (Latin):
consuluntur. ex magno ꝓpħandi
usu quedam ex suo sp̃u ꝓferunt:
& se hec ex ꝓphetiȩ sp̃u dicere suspi
citius correpti. ab eo que uera sunt
audiunt: & semet ipsos quia fal¬
sa dixerint rep̃hendunt. Nathan
etenĩ ꝓpħam. sc̃m uirũ fuisse quis
nesciat: Qui dauid regem & de
culpa aꝑte rep̃hendit: & que ei ꝓ
culpa essent uentura nuntiauit.¬
Quem tam̃ dũ idem dauid quia
templũ deo uellet construere reqͥ¬
sisset: ilico respondit. Om̃e qd̾ est
in corde tuo uade & fac: quia dñs
tecũ est. De quo illic subditur.

Expanded text:
consuluntur, ex magno usu prophetandi quaedam ex suo spiritu proferunt, et se haec ex prophetiae spiritu dicere suspic Spiritum citius correcti, ab eo quae vera sunt audiunt, et semetipsos quia falsa dixerint reprehendunt. Nathan etenim prophetam sanctum virum fuisse quis nesciat? Qui David regem et de culpa aperte reprehendit, et quae ei pro culpa eadem essent ventura nuntiavitquem tamen dum idem David, quia templum Deo vellet construere, requisisset, ilico respondit: Omne quod est in corde tuo, vade et fac, quia Dominus tecum est. De quo illic statim subditur:
Abbreviated transcription (Latin):
in sc̃a eccłia uidendo sp̃ualia ꝓfi¬
cit: oportet ut hec loquendo eͥtrã
aliis ꝓpinet. Uidet quippe ut an¬
etiam p̃dicando de ꝓfectu ꝓximi
curam gerit. Ynde & alibi scriptũ
est. Qui audit: dicat ueni. Cin
enim iam uox uocantis di efficit᷑
in corde:. necesse est ut ꝓximo ꝑ p̾¬
dicationis officiũ erumpat in uo

Expanded text:
in sancta Ecclesia videndo spiritualia profiin sancta Ecclesia videndo spiritualia proficit, oportet ut haec loquendo etiam aliis propinet. Videt quippe ut anetiam praedicando de profectu proximi curam gerit. Unde et alibi scriptum est: Qui audit, dicat: Veni . Cui enim jam vox vocantis Dei efficitur in corde, necesse est ut proximo per praedicationis officium erumpat in vo
Abbreviated transcription (Latin):
ue habitas in hortis amici
auscultant: fac me audire
uocem tuam. Eccłia quippe cui ħ
sponsi colloquio dicunt᷑ in hortis
habitat: que ad iuriditatem in¬
timã exculta plantaria uirtutũ
seruat. In hortis est sc̃a eccłia: in
hortis unaqueq anima habitat
que iam uiriditate spei. & bonoꝵ¬
ca quippe spes est huiꝰ scłi: quia
omĩa que hic amantur cũ festi¬
natione marcescunt. Et petrus
nos apłs festinare ammonet di¬
cens: in hereditatem incorrupti¬
bilem. incontaminatã & ĩmar¬
cescibilem. Que gͦ iam in hor¬
tis habitat. oportet ut sponsũ
suũ uocem suam audire faciat.
id est in cantũ bonȩ p̃dicationiᷤᷤ
emittat: in qua ille delectetur
quem desiderat. Quam indeli¬
cet uocem sponsus audire desi¬
derat: qr ad p̾dicationem eius
ꝑelectoꝵ suoꝵ animas anhelat.
Quia amici auscuiltant: uide¬
licet om̃s electi. qui ut ad celestẽ
patriam reiuiscant. uerbũ uite
abea uerbũ predicationis illius
audire desiderant. Quisquis gͥ

Expanded text:
e habitas in hortis, amici auscultant: fac me audire vocem tuam. Ecclesia quippe cui haec sponsi colloquio dicuntur, in hortis habitat, quae ad viriditatem intimam exculta, plantaria virtutum servat. In hortis est sancta Ecclesia, in hortis unaquaeque aniquae jam viriditate spei est et bonoca quippe spes est hujus saeculi, quia omnia quae hic amantur cum festinatione marcescunt; et Petrus nos apostolus festinare admonet, dicens: In haereditatem incorruptibilem, incontaminatam, immarcescibilem . Quae ergo jam in hortisuum vocem suam audire faciat, id est in tantum bonum praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat. Quam videlicet vocem sponsus audire desiderat, quia ad praedicationem ejus per electorum suorum animas anhelat. Quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui ut ad coelestem patriam reviviscant, verbum vitae ab ea, verbum praedicationis illius audire desiderant. Quisquis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ut mors dilectio. Fortitudo
caritatis uera sc̃ȩ eccłiȩ uoce lau¬
datur. & uirtuti mortis dilectio
comꝑatur: quia uidelicet sicut
mors corpus interimit. sic ab amo¬
re rerũ corporaliũ & a dilectione
mundi mentem qͣm semel ceꝑit
et̃nȩ uitȩ caritas funditus occidit.
Nam quem ꝑfecte. absorbuerit.
ad terrena foris desideria uelut
insensibilem reddit: & tanto hc
ualentius in auctoritatẽ erigit.
qͣnto & insensibilem contra ter¬
rorem reddit. Quisquis enĩ in so¬
lo eternitatis desiderio figitur:
nec ꝓsꝑitate attollitur. nec adu̾¬
sitate quassatur. Dũ nũ habet
in mundo qd̾ appetat: nichil est
de mundo qd̾ ꝑtimescat. An non
paulus igne huius dilectionis
ardebat. qui dicebat. certus sum
enim. quia neq mors neq uita.
neq angłi neq principatus. neq
instantia neq futura. neq forti

Expanded text:
ut mors dilectio. Fortitudo charitatis vera sanctae Ecclesiae voce laudatur, et virtuti mortis dilectio comparatur, quia videlicet sicut mors corpus interimit, sic ab amore rerum corporalium, et a dilectione mundi mentem, quam semel coeperit, aeternae vitae charitas funditus occidit. Nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit, et tanto huic violentius in auctoritatem erigit, quanto et insensibilem contra terrores reddit. Quisquis enim in solo aeternitatis desiderio figitur, nec prosperitate attollitur, nec adversitate quassatur; dum nihil habet in mundo quod appetat, nihil est de mundo quod pertimescat. An non Paulus igne hujus dilectionis ardebat, qui dicebat: Certus sum enim quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque instantia, neque futura, neque f
Abbreviated transcription (Latin):
& ubera ñ habet. Sicut umiꝰ¬
cuiꝰq hominis: sic sc̃ȩ eccłiȩ etas
describitur. Paruula quippe tc̃
erat. cũ a natiuitate recens uitȩ
uerbũ p̃dicare ñ poterat: quia¬

Expanded text:
t ubera non habet. Sicut uniuscujusque hominis, sic sanctae Ecclesiae aetas describitur: parvula quippe tunc erat, cum a nativitate recens verbum vitae praedicare non poterat. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
subditoꝵ disponunt᷑ acta rectoꝵ:
ut sepe ꝓ malo grege etiam uere
boni delinquat uita pastoris. Ille
enim do attestante laudatus. ille
suꝑnoꝵ misterioꝵ conscius dauid
ꝓpheta tumore repentinȩ elationiᷤᷤ
inflatus. popłm numerando pec¬
cauit: & tam̃ uindictam popłs da¬
ud peccante suscepit. Cur hoc :
Quia uidelicet sic merito plebiũ
disponunt᷑ corda rectoꝵ. Iustus uͦ
iudex peccantis uictũ ex ipsoꝵ ani
madu̾sione corripit: ex quoꝵ causa
peccauit. Sed quia ipse fua scilicet
uoluntate suꝑbiens a culpa alienꝰ
ñ fuit: uindictam culpȩ etiã iꝑse
suscepit. Nam ira seuiens que cor¬
poraliter popłm ꝑculit: rectorem
quoq popłimtimo cordis dolore ꝓ¬

Expanded text:
subditorum, disponuntur acta regentium: ut saepe pro malo grege, etiam vere boni delinquat vita pastoris. Ille enim, Deo attestante, laudatur; ille supernorum mysteriorum conscius David propheta tumore repentinae elationis elatus populum numerando peccavit: Dei tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc: quia videlicet secundum meritum plebium, disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipmadversione corripuit ex quorum causa peccavit. Sed quia ipse sua scilicet voluntate superbiens a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum perculit, rectorem quoque populi intimo cordis dolore p
Abbreviated transcription (Latin):
conuersa est: quia culpam concu¬
piscentiȩ mactauit ꝑ penitentiã
rep̃hensionis suȩ. Qui gͦ quondã
concupiscere alienam coniugẽ neqͤ¬
qm timuit: post etiam qr aqm con¬
cupisset expauit. Quia enĩ se illici¬
ta ꝑpetrasse meminerat: contͣ se¬
met ipsũ iam rigidus etiã a licitis
abstinebat. Sic sic penitentiã aga¬
mus: ut ea que cõmisimus ꝑfecte
deploremus.xix. De Pastorib¬

Expanded text:
conversa est, quia culpam concuconversa est, quia culpam concupiscentię mactavit per paenitentiam reprehensionis suę. Qui ergo quondam concupiscere alienam coniugem nequaquam timuit, post etiam, quia aquam concupisset, expavit. Quia enim se inlicita perpetrasse meminerat, contra semetipsum iam rigidus etiam a licitis abstinebat. Sic sic agimus paenitentiam, si ea, quę commisimus, perfecte deploremus. II. 2. Almo
Abbreviated transcription (Latin):
nere: quatmnꝰ ꝑhoc conditori suo¬
possit satisfacere: ut qui cõmisit
ꝓhibita. sibimet ipsi abscidere debe¬
at etiam concessa: & se rep̃hendat
in minimis. qui se meminit deli
stam̃ti alienam uxorem concupisci
ꝓhibet: a rege uͦ fortia iuberi mili¬
tib uel desiderari aqͣm ñ penalit̃
uetat. Et cuncti nouimus. qd̾ da¬
uid concupiscentiȩ mucrone trans¬
fixus alienam coniugem concupi¬
uit. & abstulit: cuiꝰ culpam digna
uerbera sunt secuta. & malũ qd̾ ꝑ¬
petrauit: ꝑ penitentiȩ lamenta
correxit. Quicũ longe post contra
hostiũ cuneos sederet: aqͣm bibere
de bethleemitica cisterna ex deside¬
rio uoluit. Cuiꝰ electi milites inter
cateruas aduersantiũ medias erũ¬
pentes. aqͣm qͣm rex desiderauerat
iliesi detulerunt. Sed uir flagellis
eruditus. semet ipsũ ꝓtinus cũ pe¬
riculo militũ aqͣm desiderasse rep̃¬
hendit: eamq dño fundens libauit
sicut scriptũ est. Libauit eam dño.
Insacrificio quippe dñi effusa aqua

Expanded text:
e: quatinus per hoc conditori suo satisfaciat: ut qui commisit prohibita, a semetipso abscindere debeat etiam concessa, et se reprehendat in minimis, qui se meminit in mais testamenti alienam uxorem concupisci prohibet, Regem vero fortia jubere militibus, vel desiderare aquam, non poenaliter vetat. Et cuncti novimus, quod David concupiscentiae mucrone tranfixus, alienam conjugem, et appetivit, et abstulit, cujus culpam digna vulnera sunt secuta: et malum quod perpetravit, per poenitentiae lamenta correxit. Qui cum longe post, contra hostium cuneos sederet, aquam bibere de Bethleemis cisterna ex desiderio voluit, cujus electi milites inter catervas adversantium medias erumpentes, aquam quam rex desideraverat, illaesi detulerunt. Sed vir flagellis eruditus, semetipsum protinus cum periculo militum aquam desiderasse reprehendit, eamque Domino fundens, libavit: sicut scriptum est: libavit eam Domino. In sacrificio quippe D
Abbreviated transcription (Latin):
secuturis infidelib quasi ꝑ cali¬
Nebula impleuit domũ dm̃i: & ñ
poterant sacerdotes ministrare
ꝓpter nebulam. Exigentib enim
meritis. dũ suꝑbi iudeoꝵ pontifi¬
ces diuina ministeria ꝑ parabo¬
las audiunt: sacerdotes indomũ
om̃ quasi ꝓpter nebulã ministra¬
re nequiuerunt. Qui & in testa¬
m̃to ueteri dũ sensus misticos ue¬
ras allegoriarũ caligies muesti¬
gare despiciunt: debitũ fidei suȩ
ministeriũ ꝓpter nebulã ꝑdide.¬

Expanded text:
secuturis infidelibus quasi per caliNebula implevit domum Domini, et non poterant sacerdotes ministrare propter nebulam . Exigentibus enim meritis, dum superbi Judaeorum pontifices divina mysteria per parabolas audiunt, sacerdotes in domo Domini quasi propter nebulam ministrare nequiverunt. Qui et in Testamento Veteri dum sensus mysticos liras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdide
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Panes occultos libent̃ edite:
uel sicut in nr̃a translatione scͥp¬
tum est. aquȩ furtiuȩ dulciores st̃.
& panis absconditus suauior. St̃
enĩ ñ nullȩ hereses que aꝑte metu
unt p̃dicare qd̾ sentiunt: & apud
infirmoꝵ mentes uerba sua tanto
magis condiunt. quanto quasi
amplius reuerenter abscondunt.
Unde ñ immerito dr. Panes occul¬
tos libenter edite: Miseris enĩ cor¬
dib occulta hereticoꝵ uerba eo ma¬
gis sapiunt quo cũ reliquis cõmu¬

Expanded text:
dicit: Panes occultos libenter edite . Vel, sicut in nostra translatione scriptum est: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior. Sunt eniunt praedicare quod sentiunt, et apud infirmorum mentes verba sua tanto magis condiunt, quanto quasi amplius reverenter abscondunt. Unde non immerito dicitur: Panes occultos libenter edite. Miseris enim cordibus occulta haereticorum verba eo magis sapiunt, quo cum reliquis commu
Abbreviated transcription (Latin):
aggreditur. Cin prius similitu¬
otnem ꝑpetratȩ p̾uaricationis
obiciens. eũq reũ ꝑ ꝓprii iudicti
uocem tenens: ꝓtimis adtunxit
dicens. Tu es uir ille: qui fecisti
hanc rem. Hinc est qd ahab suꝑ¬
b idoloꝵ seruitio fubactus. cũ in¬
crepare heliam p̃fumeret dicenᷤ.
tu ne es ille qui conturbas isrł:he
lias ꝓtinus suꝑbi regis stulticiã
obiurgationis libere auctoritate
ꝑcussit dicens. Non ego turbauri
ifrł. s tu &e domus patris tui: qui
religuistis mandata dñi. & secuti
estis baalim. Hinc est qd̾ heliseus
ueram magistri celsitudinẽ seqͤns.
ioram filiũ eiusdem ahab ad se cũ
iosaphat rege uenientẽ ex reatu
ꝑfidie confudit dicens. Quid mͥ &
tibi est: Uade ad ꝓpħas patris tui:
& matris tuȩ. Et. Uiuit dñs exerci¬

Expanded text:
aggreditur, cui prius similitudinem perpetratae praevaricationis objiciens, eumque reum per proprii judicii vocem tenens, protinus subjunxit, dicens: Tu es ille vir qui fecisti hanc rem . Hinc est querbus, idolorum servitio subactus, cum increpare Eliam praesumeret, dicens: Tune es ille vir, qui conturbas Israel ? Elias protinus superbi regis stultitiam, objurgationis liberae auctoritate percussit, dicens: Non ego turbavi Israel, sed tu et domus patris tui, qui dereliquistis 237 mandata Domini, et secuti estis Baalim. Hinc est quod Elisaeus, veram magistri celsitudinem sequens, Joram filium Achab ad se cum Josaphat rege venientem ex reatu perfidiae confudit, dicens: Quid mihi et tibi est? Vade ad prophetas patris tui et matris tuae . Et: Vivit Dominus exerci
Abbreviated transcription (Latin):
uoris alienus. Et in de intra se su¬
ꝑnȩ exauditioni iungit᷑: unde ex¬
tra se abhumana laude seꝑatur.
diuinis aurib exaudibiles ñ sunt.

Expanded text:
us accingit, inde intra se supernae exauditioni jungitur. Unde extra se ab humana laude separaturdivinis auribus exaudibiles non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tas quippe nathan cont᷑ peccantẽ
regem in auctoritatẽ liberȩ incre¬
pationis sustulit: & cũ regis culpa
uit. Quomͦ helias suꝑbo regi in¬
crepationis uerba ꝑtumorẽ in¬
tulit: qui ante enus currũ humilit̃
cucurrit: Sicut scriptũ est. Accĩe¬
tisq lumbis: currebat ante ahab¬
Sc̃i gͦ uiri nec ex elatione sunt lib̾i.
nec ex timore submissi: s cũ recti¬
tudo eos ad libertatem uociserigis
consideratio infirmitatis ꝓpriȩ in
humilitate custodit. Culpas quip¬
pe delinquentiũ & si ex alto incre¬
pantes ferrunt. semet ipsos tamen
apud se fubtilius iudicantes quasi
in abiectis puniunt: & quo praua
in alios ꝑsequunt᷑. eo ad repͥmendos
se atrociores redeunt. Rursũq quo
sibimet meliora agentib nequa¬
qͣm parcunt: eo uigilantius alie¬
na factarẽp̃hendunt. Quid enĩ
de humana potentia mirari exte¬
rius poterunt: qui semet ipsos qͦ
despiciunt. etiã cũ intimȩ penȩ iã
arcem sublimitatis app̃hendunt:

Expanded text:
tas Nathan et contra peccantem regem in auctoritatem liberae increpationis sustulit, et cum regis culpa . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba propter tumorem intulit, qui ante illius currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctusque lumbis currebat ante Achabim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quippe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ix.Ribet oculos mentis attollere:¬
& electos dĩ exterius opp̃ssos. quan¬
tȩ intrinsecus arci p̃sideant uid̾e.
Cuncta quippe que foris eminent.
occultis eoꝵ obtutib ꝑ despectũ ia¬
cent. Nam suꝑ se interius rapti in
alto animũ figunt: & in eoꝵ ꝓfec¬

Expanded text:
ec oculos mentis attollere,t electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et
Abbreviated transcription (Latin):
respexissem. Sẽd quia sc̃i uiri ad t̾¬
ba tante altitudinis zelo ueritatis
ñ autẽ uicio elationis exiliunt: ip¬
si patient̃ indicant. qui factis dic¬
tisq aliis & quanta humilitate
polleant. & erga eos quos redargu¬
unt quanta caritate ferueant ma¬

Expanded text:
et vos . Sed quia sancti viri ad verba tantae altitudinis zelo veritatis, non autem vitio elationis exiliunt, ipsi patenter indicant qui, factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant ma
Abbreviated transcription (Latin):
celsitudinem transcendentes. sub¬
iecti sibimet intus uident queq
ꝑcarnalem głiam foris tument.
Unde & nulliscontͣ ueritatẽ po¬
testatib parcunt: s quos attolli

Expanded text:
celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeque per carnalem gloriam foris tumenUnde nullis contra veritatem potestatibus parcunt, sed quos attolli
Abbreviated transcription (Latin):
fortiter dicant: s tam̃ tuxta ea q̃
dicunt uiuere nesciant. ynde be¬
ne quidam sapiens dixit. Michi aũ
det d̃s hec dicere ex sententia. Sen¬
tentia quippe: a senfu uocata est.
Et recta que intelligit ñ ex sola sci¬
entia s etiã ex sententia dicere ap¬
petit: quia nequaqͣm tantũmodo
sciendũ dicere. s sentiendo deside¬
rat exꝑiri qd̾ dicit. Sẽd mens ar¬
rogantiũ dictoꝵ suoꝵ sensũ non
penetrat: quia ab int̾no gustu
recto iũdicio in eos fauores relidit᷑.
quos foris amat. Qui & siqͣndo sci¬
quõdam rerũ cortice: & ñ discretȩ
dulcedinis medulla pascunt᷑: mi¬
cantibq ingeniis sepe exteriora
tantũmodo attingunt. Sed int̃¬
nigustũ saporis nesciunt: neq de

Expanded text:
rtiter dicant, sed tamen juxta ea quae dicunt vivere nesciant. Unde bene quidam sapiens dixit: Mihi autem det Deus haec dicere ex sententia . Sententia quippe a sensu vocata est. Et recta quae intelligit, non ex sola scientia, sed etiam ex sententia dicere appetit, qui nequaquam tantummodo sciendo dicere, sed sentiendo desiderat experiri quod dicit. Sed mens arrogantium dictorum suorum sensum non penetrat, quia ab interno gustu, recto judicio in eos favores reliditur, quos foris amat. Vera autem sciquadam rerum cortice, et non de secretae dulcedinis medulla pascuntur; micantibusque ingeniis saepe exteriora tantummodo attingunt, sed interni gustum saporis ignorant, vide
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura sententiȩ nominant᷑.
nisi etiam male dicant᷑ male sen¬
tiri ñ possunt. In bono enĩ senten
tias semꝑ accipimus: que sine re¬
ꝓbationis adiectione ponunt᷑.
sicut scriptũ est. Sapientior sibi

Expanded text:
cum sententiae nominantur, nisi etiam malae dicantur, malae sentiri non possunt. In bono enim semper sententias accipimus quae sine reprobationis adjectione ponuntur, sicut scriptum est: Sapi
Abbreviated transcription (Latin):
oculos.: semet ipsos certe fugere
ñ posfunt. Quia enĩ malũ qd̵ fa¬
ciunt nouerunt: habent testem
conscientiam. habent iudicem ra¬
tionem suam. In peccato gͥ qd̾ cõ¬
mitcunt. prius contra se iudiciũ
suȩ rationis inueniunt: & post
ad districtionem et̃ni examinis
ꝑducuntur. Et hoc est fortasse qd̃ ꝑ
psalmistam d̃r. Abissus abissum
inuocat. in uoce catharactarũ tu¬
arũ: quia dũ miro ordine dispo¬
sitionis occultȩ malũ ñ ꝑmittit᷑
nesciri qd̃ agitur. & suo se iam iu¬
dicio peccator in conscientia condẽp
nat. & post condemnationẽ ꝓpriã
ad et̃ni iudicis sententiã ꝓperat.
Ab abisso gͦ abissum iuocari ẽ.
de iudicio ad iudiciũ ꝑuenire. Eant
gͦ p̃dicatores sc̃i. redarguant facta
peccantiũ: auditores autẽ praui
contẽpnant u̾ba iustoꝵ: defendãt
quantũ uoluerint prauitates suaᷤ.
atq impudent̃ gestas impuden¬
tius defendendo multiplicent: cet¬
te ipsi sibi inconscientia testes st̃.

Expanded text:
oculos, semetipsos certe fugere non possunt. Quia enim malum quod faciunt noverunt, habent testem conscientiam, habent judicem rationem suam. In peccato igitur quod committunt prius contra se judicium suae rationis inveniunt, et post ad districtionem aeterni examinis perducuntur. Et hoc est fortasse quod per Psalmistam dicitur: Abyssus abyssum invocat in voce cataractarum tuarum . Quia dum miro ordine dispositionis occultae malum non permittitur nesciri quod agitur, et suo se jam judicio peccator in conscientia condemnat, et post condemnationem propriam ad aeterni judicis sententiam properat.  Abysso enim abyssū inuocare, est de iudicio ad iudicium peruenire. Eant igitur prædicatores sancti, redarguant facta peccantium, auditores autē praui contemnant verba istorum, defendant quātum voluerint prauitates suas, atque impudenter gestas impudētius defendendo multiplicent. Certe ipsi sibi in conscie
Abbreviated transcription (Latin):
manant. Hinc est qd̃ uir di ad de¬
struendam idolatriã samariã mis¬
sus. iheroboam regẽ suꝑ altare thui¬
ra iacientem. ñ regem ueretur: ñ
formidine mortis p̃ssus. contͣ alta¬
re intrepidus auctoritatẽ liberȩ
uocis exercuit dicens. Altare altare:
hec dicit dñs. Ecce filius nascetur
domui dauid iosias nomine: & imi¬
molabit suꝑ te sacerdotes excelsoꝵ.
p̃sentiam ex elatione despexit: qͥ
arentem eiꝰ dexterã saluti pristine
ꝓtimis ex pietate reparauit. sicut
scriptũ est. Cumq audisset rex ser¬
monẽ hominis di. quem inclama¬
uerat contͣ altare in bethel:exten¬
dit manũ suam de altari dicens.
App̃hendite eum. Et aruit manꝰ
erus. &e paulopost.Orauit uir dei
faciem dñi: & reuersa est manus
erus regis ad eũ: & facta ẽ sicut priꝰ

Expanded text:
m . Hinc est quod vir Dei, ad destruendam idololatriam Samariam missus, Jeroboam rege super altare thura jaciente, non regem veritus, non formidine mortis pressus, contra altare intrepidus auctoritatem liberae vocis exercuit, dicens: Altare, altare, haec dicit Dominus Deus: Ecce filius nascetur domui David, Josias nomine, et immolabit super te sacerdopraesentiam ex elatione despexit, qui arentem dextram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit, sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem clamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite eum, et exaruit manus ejus? Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini, et reversa est manus ejus ad eum, et facta est sicut prius
Abbreviated transcription (Latin):
ciamus qͣm subito casu deflipxit
Qui dũ in solariũ deambulans ali¬
enam comugem concupiure. abstu¬
lit: eiusq iurũ cũ dampno sui ex¬
ertitus int̾emit. Repentino casu
mons cecidit: cũ mens illa celestib
misteriis asfueta. inopinata ẽ tẽp¬
tatione deuicta: tamq ĩmanissi¬
mȩ turpitudimi subacta. Saxum
etiam de loco suo trans latũ fuit:
cũ ꝓpħe animus a ꝓphetiȩ miste¬
riis exclusus. ad cogitandas turpi¬
tudines uenit. Uideamus qͦ quali¬
ter lapides excauant aquȩ. & paui¬

Expanded text:
ciamus quam subito casu defluxit, qui dum, in solario deambulans, alienam conjugem concupivit et abstulit, ejusque virum cum damno sui exercitus interemit , repentino casu mons cecidit, cum mens illa mysteriis coelestibus assueta, inopinata tentatione devicta est, tamque immanissimae turpitudini subacta. Saxum itaque de loco suo translatum est, cum prophetae animus, a prophetiae mysteriis exclusus, ad cogitandas turpitudines venit. Videamus etiam qualiter lapides excavant aquae, et a
Abbreviated transcription (Latin):
atq assiduitate mulierũ ad hoͤ usq
ꝑductus est. ut templũ idolis fabri¬
caret: & qui prius do templũ con¬
struxerat. assiduitate libidinis eti¬
am ꝑfidiȩ substratus. idolis con¬
struere templa ñ timuit.Sicq
factũ est ut ab assidua carnis pe¬
tulantia usq ad mentis ꝑfidiam
lapidem. & alluuione paulatim
terra consũpta est: quia subripi¬
ente paulisꝑ infusione peccati.
cerra cordis iłluis ad consũptionẽ¬
dũ autẽ qd̵ ipse salomon qui post
tantam sapientiã usq ad idolatri¬
am cecidisse describitur: nilin hoc
mundo prius qͣm caderet adu̾sita¬
tis habuisse memorat᷑. Sed conu̾sa
sapientia funditus cor deseruit: qd
nulla uel minima tribulationis
disciplina custodiuit. Aduersitas¬

Expanded text:
atque assiduitate mulierum ad hoc usque perductus est, ut templum idolis fabricaret ; et qui prius Deo templum construxerat, assiduitate libidinis, etiam perfidiae substratus, idolis construere templa non timuit. Sicque factum est ut ab assidua carnis petulantia usque ad mentis perfidiam lapidem, et alluvione paulatim terra consumpta est, quia subripiente paulisper infusione peccati, terra cordis illius ad consumptiont quia Salomon qui post tantam sapientiam usque ad idololatriam cecidisse describitur, nihil in hoc mundo priusquam caderet, adversitatis habuisse memoratur; sed concessa sapientia funditus cor deseruit, quod nulla vel minima tribulationis disciplina custodivit . 79 CA
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ. Unũ qd̃ in mente etiã iu¬
sti hominis ꝑ repentinũ euentum
agitur. quatinꝰ sic subito temptet᷑
ut hunc mopinato ꝓuentu concu¬
tiat & ꝓsternat: casumq suũ non¬
nisi postqͣm ceciderit uideat: ali¬
ud uero qd̾ paulatim uenit in m̃¬
tem. & resistentem antmũ lenib
suggestionib inficit: & om̃s in eo

Expanded text:
tationum? Unum quod in mente etiam justi hominis per repentinum eventum agitur, quatenus sic subito tentetur, ut hunc inopinato eventu concutiat et prosternat, casumque suum nonnisi, postquam ceciderit, videat. Aliud vero quod paulatim venit in mentem, et resistentem animum lenibus suggest
Abbreviated transcription (Latin):
nomine cortuosa ac plena uiciis gen¬
tilitas designatur: sicut ꝑ moysen
d̃r. qd inclinata iam die egressũ in
agro ysaac in camelo sedens rebec¬
ca conspexit. & ꝓtinus de camelo
descendit ac sese pallio uisionem il¬
lius uerecundata cooꝑuit. Quem
enĩ ysaac aliũ in eo qd inclinata iã
die in agro egressus fuerat desig¬
nauit: nisi eũ qui extremo huius
mundi tempore: uelut in diei fine
ueniens. quasi mnagrũ foras exiit.
quia cũ sit inuisibilis. in hoc mun
uo uisibilem se demonstrauit: Re¬
becca autẽ ad ysaac ueniens. dorso
cameli deducitur: quia ad xp̃m ex
gentilitate eccłia ꝓperans. in tortis
uiciosisq uitȩ ueteris conu̾sationib
ex gentib ueniens. dũ adhuc uiciis
esset innixa. & necdũ spiritalib sed
animalib motib inhereret. atcen¬
dit. Sed uiso ysaac de camelo descen¬
bus prius fuerat suꝑbe elata gen¬

Expanded text:
nomine tortuosa ac plena vitiis gentilitas designatur, sicut per Moysen dicitur quod inclinata jam die egressum in agro Isaac in camelo sedens Rebecca conspexerit, ac protinus de camelo descendit, et sese pallio ad visionem illius verecundata cooperuit . Quem enim Isaac alium, in eo quod inclinata jam die in agro egressus fuerat, designabat, nisi eum qui extremo hujus mundi tempore, velut in diei fine veniens, quasi in agrum foras exiit? quia cum sit invisibilis, in hoc mundo se visibilem demonstravit. becca ad Isaac veniens , dorso cameli deducitur; quia ad Christum ex gentilitate Ecclesia properans, in tortis vitiosisque vitae veteris conversationibus ex gentibus veniens, dum adhuc vitiis esset innixa, et necdum spiritualibus, sed animalibus motibus inhaereret, attendit. Sed protinus de camelo descenbus prius fuerat superbe e
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ actionis erubuit. & illa que priꝰ
in camelo libere gestabatur. descen¬
dens postmodũ uerecundia tegitur.
Unde eidem eccłiȩ a priore elatio
rebeccȩ de camelo descendenti. sibiq
palliũ suꝑducenti dr. Quem enĩ
fructũ habuistis tc̃ in illis: in quib
nunc erubescitis: Lxiii. De xp̃o &¬

Expanded text:
suae actionis erubuit, et illa quae prius in camelo libere gestabatur, descendens postmodum, verecundia tegitur. Unde eidem Ecclesiae a priore elationRebeccae de camelo descendenti, sibique pallium superducenti, dicitur: Quem enim fructum habuistis tunc in illis, in quibus tunc erubescitis?
Abbreviated transcription (Latin):
Abhominationes egiptioꝵ: ĩmola¬
ab hominantur egiptii. hoc isrłite
oño offerunt: quia simplicitatẽ.
conscientiȩ qm iusti quiq uelut
infirmã abiectamq despiciunt.
hanc iusti inuirtutis sacrificiũ u̾¬
tunt. Et excolentes recti puritatẽ
ac mansuetudinẽ do ĩmolant:
qͣm ab hominantes reꝓbi faturta¬
enĩ sunt abhominationes maloꝵ
oꝑm quas destantur boni: ita bo¬
noꝵ oꝑmi cause abhominationes
sunt reꝓbis. Unde scriptũ est.
Abhominant᷑ iusti utrũ imprũ:
& ab hominant᷑ impii eos qui in

Expanded text:
ptiorum immolaabominantur Aegyptii, hoc Israelitae Deo offerunt, quia simplicitatem conscientiae, quam injusti quique velut infimam abjestamque despiciunt, hanc justi in virtutis sacrificium vertunt, et excolentes recti puritatem ac mansuetudinem Deo immolant, quam abominantes reprobi fatuitaergo sunt abominationes malorum operum quas detestantur boni, ita bonorum operum causae abominationes sunt reprobis. Unde scriptum est: Abominantur justi virum impium, et abominantur impii eos qui in
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ammaliũ mactationẽ retinu¬
it. sed idoloꝵ cultũ uitauit. ut dũ
de usu suo aliquid amitceret. con¬
solaretur eius infirmitas ꝑ hoc
qd̃ de usu suo aliquid haberet.
Miri autẽ dispensatione consilis¬
qd̾ ei dñs de consuctudine carnali
retinuit: hoc in figuram sp̃c poten¬
tius uertit. Quid enĩ sacrificia illoꝵ
animaliũ ͥ nisi unigeniti mortẽ
designant: Quid sacrificia illoꝵ
animaliũ: nisi extinctionẽ carna¬
lis nr̃ȩ uitȩ significat: Unde gͦ
imbecillitati rudis popłi condescen

Expanded text:
dum animalium mactationem retinudum animalium mactationem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consiliieis Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium, nisi Unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illorum animalium, nisi exstinctiones carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati
Abbreviated transcription (Latin):
Mentes usui uitȩ carnalis uite in¬
herentes. euelli ab infimis ñ posst̃
nisi gradatim ducte ꝑp̃dicationẽ
ꝓficiant. Hinc quippe ẽ qd in egip¬
to positis. pio iustoq moderami¬
ne latenti eoꝵ concupiscentiȩ: con¬
sis aureis argenteisq sublatis. di¬
scedere iubentur. Quiad syna
montẽ ducti accepta lege mox au¬
diunt: ñ concupisces rem ꝓximi
tui. Hinc est qd̾ in eadem lege o¬
culũ ꝓ oculo. dentem ꝓdente p̃ci¬
piuntur exigere: & quandoq ta¬
men reuelata gr̃a. ꝑcussi maxillã
alteram rubent᷑ p̃bere. Quia enĩ
plus semꝑ ira in uindictã exigit
qͣm inuriȩ accepit: dũ discunt
mala ñ multiplicius reddere: qͣn¬
doq discerent ea & multiplicata
sponte tolerare. Hinc est qd̾ eun¬
dem rudem popłm a quib dam ꝓ¬
hibuit. quedã uͦ ei in usu pristino
seruauit: s hec ipsa tamen in me¬
lioris uite figura composuit. Oru¬
ta namq animalia idolis in egip¬
to mactabat. eiq in usũ postmo¬

Expanded text:
Mentes usui vitae carnalis inhaerentes, evelli ab infimis non possunt, nisi gradatim ducta praedicatione proficiant. Hinc quippe est quod in Aegypto positis, pio justoque moderamine, latenti eorum concupiscentiae consis aureis argenteisque sublatis, discedere jubentur. Qui ad Sinam montem ducti, accepta lege mox audiunt: Non concupisces rem proximi tui . Hinc est quod in eadem lege, oculum pro oculo, dentem pro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen revelata gratia, percussa maxilla alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira in vindicta exigit, quam injuria accepit, ut dum discunt mala non multiplicius reddere, quandoque discerent ea et multiplicata sponte tolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usum pristinum servavit. Sed haec ipsa tamen in melioris vitae figura composuit. Bruta namque animalia idolis in Aegypto mactabant, eisque in usum postmo
Abbreviated transcription (Latin):
minant: dũ adulantes linguȩ ad
appetendas laudes transitorias cor
oꝑantis inclinant. Herbam uͦ lo¬
custȩ comedunt: qͣndo adulatores
quiq uerba loquentiũ fauorib ex¬
tollunt. Poma qͦ arboꝵ deuorant:
qͣndo uanis laudib quoꝵdã iam
quasi fortiũ & oꝑa eneruant.

Expanded text:
minant, dum adulantes linguae ad minant, dum adulantes linguae ad appetendas laudes transitorias cor operantis inclinant. Herbam vero locustae comedunt, quando adulatores quique verba loquentium favoribus extollunt. Poma quoque arborum devorant, quando vanis laudibus quorumdam jam quasi fortium et opera enervant.
Abbreviated transcription (Latin):
Moꝵ.ł.xxxi. Exhibite celitus egip¬
ti plagȩ que exigentib meritis
corporalit̾ semel illate sunt: que
mala prauas mentes cotidie feri¬
ant. sp̃ualiter signauer̃t. Scriptũ¬
namq est. Uentus urens leuauit
locustas. que ascenderunt suptr
uniu̾sam t̾ram egipti: operuert̃q
uniu̾sam faciem t̾rȩ: uastantes
omĩa. Deuorata est igitur herba
t̃rȩ: & quicquid pomoꝵ in arborib
fuit. Eis enĩ egiptus plagis affecta
est. in quib exteriore ꝑcussione cõ¬
mota. dolensq ꝑpenderet que de¬
uastationis dampna interius ne-¬
gligens toleraret: ut dũ foras peri¬
re minima sed amplius dilecta cer¬
neret. ꝑ eoꝵ speciem & que intꝰ ꝑtu¬
lerat grauiora sentiret. Quid au
animantia humanis frugib no¬
cent: nisi linguas adulantiũ. que
t̃renoꝵ hominũ mentes. siqͣndo bo¬
na aliqua ꝓferre conspiciunt. hec
ĩmoderatius laudando corrũpũt:
fructus quippe egiptioꝵ ẽ: oꝑatio
cenodoxoꝵ. Quam locuste exter¬

Expanded text:
. Exhibitae coelitus Aegypti plagae, quae exigentibus meritis corporaliter semel illatae sunt, quae mala pravas mentes quotidie feriant, spiritualiter signaverunt. Eis enamque est: Ventus urens levabat locustas, quae ascenderunt super universam terram Aegypti, operueruntque universam faciem terrae, vastantes omnia. Devorata est igitur herba terrae, et quidquid pomorum in arboribus fuit . His enim Aegyptus plagis affecta est, in quibus, exteriori percussione commota, dolensque, perpenderet quae devastationis damna interius negligens toleraret, ut dum foris perire minima, sed amplius dilecta cerneret, per eorum speciem quae intus pertulerat graviora sentiret. Quid autinima quaeque animantia humanis frugibus nocent, nisi linguas adulantium, quae terrenorum hominum mentes, si quando bona aliqua proferre conspiciunt, haec immoderatius laudando corrumpunt? Fructus quippe Aegyptiorum est operatio cenodoxorum ; quam locustae exter
Abbreviated transcription (Latin):
Hil in hac uita laboriosius qͣm t̾re¬
nis desideriis estuare: & nichil hic
quiecrus qͣm huiꝰ scłi nichil appete¬
re. Hinc est qd̃ isrłiticus popłs cu¬
stodiam sabb̃i accepit in munere.
Hinc e contra est egiptus muscaꝵ
multitudine ꝑcussa. Popłs namq
qui dm̃ sequitur accepit sabbatũ
id est requiem m̃tis: ut nullo in
hac uita desiderioꝵ carnaliũ ap¬
petitu fatigetur. Egiptus uͦ que
huiꝰ mundi speciem tenet: muscis
ꝑcutitur. Musca enĩ: nimis inso-¬
lens & in quietũ animal est. In qͣ
quid alrud qͣm in solentes cure de¬
siderioꝵ carnaliũ designant᷑ Un¬
de alias dr. Muscȩ morientes ꝑdũt

Expanded text:
 in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? aut quid hic quietius quam hujus saeculi nihil appetere? Hinc est quod Israeliticus populus custodiam Sabbati accepit in munere; hinc e contra est Aegyptus muscarum multitudine percussa. Populus namque, qui Deum sequitur, accepit Sabbatum, id est requiem mentis, ut nullo in hac vita desideriorum carnalium appetitu fatigetur. Aegyptus vero, quae hujus mundi speciem tenet, muscis percutitur. Musca enim nimis insolens et inquietum animal est. In qua quid aliud quam insolentes curae desideriorum carnalium designantur? Unde alias dicitur: Muscae morien
Abbreviated transcription (Latin):
Nec in his om̃ib sitam s auctoris
głiam querit: atq omnẽ sapien¬
tiȩ grãm qm ut loqueretur acte¬
pit. ñ suis se estimat meritis. sed
eoꝵ int̾̃cessionib ꝓ quib loquit᷑
accepisse: Sicq dum se infradei¬
cit. suꝑest: quia suȩ minirũ ma¬
gis mercedi ꝓficit. qd̃ bona que
exercere p̃ualet. alienis meritis
reddit. Indignũ se om̃ib iudicat:
etiam cũ dignius cunctis uiuat.
possunt. Et qͣmuis sapientẽ esse
se sentiat. uellet ẽe tamen sapi¬
ens nec uideri. atq hoc sibi om̃im
qd̾ loquendo ꝓditur ꝑtimescit. &¬
si liceat tacere appetit. dũ ẽẽ mul¬
feliciores putat. quos intͣ scãm
eccłiam locus inferior ꝑ silentiũ
occultat. Et tam̃ ut sc̃a eccłia de¬
fendatur. quia ad loquendũ ui
caritatis impellitur. ex necessita¬
te quidem officiũ locutionis su¬
scipit. ex magno desiderio ociũ
taciturnitatis querit. Hoc seruat
Hanc autẽ dicendi formulã: ar¬
rogantes ignorant. Neq enĩ lo

Expanded text:
suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi proficit, quod bona quae exercere praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus judicat, etiam cum dignius cunctis vivat. e se sentiat, vellet tamen esse sapiens nec videri, atque hoc sibi omnimodo quod loquendo proditur pertimescit, et si liceat tacere appetit, dum esse mulfeliciores putat, quos intra sanctam Ecclesiam locus inferior per silentium occultat. Et tamen ut sancta Ecclesia defendatur, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit, hoc servat Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant, neque enim lo