comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laborans. ut de ñ ex tantibꝰ nas¬
ceret᷑: idest ñ ad̾o patre in d̾m fi¬
liũ. uera &. ꝑfecta natiuitate
natꝰ ee̾t .&. inipsa tocius exposi¬
cionis conclusione: adultigiu&
ꝓfanissimũ irreligiosi furdris
sui ꝓrupit ardorẽ dicens. Si eñi
qͦd ex ipso .&. qͦd ex utero & qͦd ex
patre exiuii &. ueni. uelut partẽ¬

Expanded text:
 de non exstantibus nasceretur, id est, non a Deo patre in Deum filium vera et perfecta nativitate natus esset, in ipsa totius expositionis conclusione ad ultimum et profanissimum irreligiosi furoris sui prorupit ardorem, dicens: « Si enim quod ex ipso, et quod ex utero, et quod ex Patre exivi et veni
Abbreviated transcription (Latin):
subsistit ex uno: neq nouum
inse ẽ.qͦd uiuit ex uiuo. neq
ab est a se. qͦd uiuus genuit
in uiuu. Ae sic in generacioe
rim. sequit᷑ incorporalis atq
in demutabilis đs̃. in corpora¬
lẽ atq indemutabilẽ đm gig¬
nens: nec naturã suã deserit
ex incorporali atq inde mu¬
tabili d̾o Incor poralis & inde¬
mutabilis dei ꝑfecta natiui¬
tas. ꝑ hoc itaq subsistentis ex
deo dei sacram̃tũ hȩc ita uni
ñ ẽ ds prȩt̃ me. Non est enĩ na¬
tura diuinitatis alia: ut prȩt̃
se ullus ds sit. Nã cũ ipse ds sit.
tam̃ etiã ꝑ naturȩ uirtut̾e in

Expanded text:
subsistit ex uno: neque novum subsistit ex uno: neque novum in se est, quod vivit ex vivo: neque abest a se, quod vivus genuit in vivum. Ac sic in generatione m sequitur incorporalis atque indemutabilis Deus, incorporalem atque indemutabilem Deum gignens: nec naturam suam deserit ex incorporali atque indemutabili Deo incorporalis atque indemutabilis Dei perfecta nativitas, per hoc utique subsistentis ex Deo Dei sacramentum. Haec ita unignon est Deus praeter me . Non est enim natura divinitatis alia, ut praeter se Deus ullus sit. Nam cum ipse Deus sit, tamen etiam per naturae virtutem in
Abbreviated transcription (Latin):
telligi. Uerũ & ab solutũ &
ꝑfectũ fid̾i nr̃ȩ sacram̃tũ ẽ. đm
ex deo .& d̾m in deo ẽfiteri: ñ cor¬
poralibꝰ modis. sed diuinis uir¬
tutibꝰ: nec naturȩ innaturam
transfusione. s mysterio &. pote¬
astate naturȩ. Non eñi ꝑ desecti¬
onẽ. aut ꝓtensionẽ. aut de riua¬
cionẽ. ex d̾o ds ẽ. sed ex uirtu¬
te naturȩ in naturã eand̃e. na¬
tiuitate subsistit. Res ipsas pla¬
nius c̃sequens liber. euange
pres loquȩt᷑. s interim ex le¬
ge & ꝓphetis hoc qͦd &. loquim᷑
& credimꝰ. ẽ docendũ. Natiui¬
tas gͥ di. ñ potest ñ eã ex qua
ꝓfecta ẽ tenere naturã: neq
eñi aliud quã d̾s subsistit. qͦd
ñ aliunde quã ex d̾o subsistit:
eandẽ au̾naturã. ita. ut ñ natꝰ
sit ipse qͥ genuit. Nã qͦmͦ erit
ipse. eũ genitꝰ sit : Sed in his
ipsis subsistat ille qͥgenitus ẽ
quȩ totꝰ ẽ ipse qͥ genuit: qͥa ñ
ẽ aliunde qͦd genitꝰ ẽ. C ꝑ hoc
ñ refert᷑ ad aliud qͦd in uno

Expanded text:
 absolutum et perfectum fidei nostrae sacramentum est, Deum ex Deo, et Deum in Deo confiteri; non corporalibus modis, sed divinis virtutibus; nec naturae in naturam transfusione, sed mysterio et potestate naturae. Non enim per desectionem aut protensionem aut derivationem ex Deo Deus est, sed ex virtute naturae in naturam eamdem nativitate subsistit. Res ipsas planius consequens liber evangelipres loquetur: sed interim ex lege et prophetis hoc, quod et loquimur et credimus, est docendum. Nativitas igitur Dei non potest non eam, ex qua profecta est, tenere naturam. Neque enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam ex Deo subsistit. Eamdem autem naturam ita, non ut natus sit ipse qui genuit nam quomodo erit ipse, cum genitus sit?, sed in his ipsis subsistat ille qui genitus est, quae totus est ipse qui genuit: quia non est aliunde quod genitus est. Et per hoc non refertur ad aliud, quod in unum
Abbreviated transcription (Latin):
&. qͣntũ in ipsis ẽ. c̃se quencia cor¬
poris sustinens. sine corpore d̾s.
Eł qͥa nobis ex integro aduersus
hanc impiissimȩ doctrinȩ expo¬
sicionẽ. euangelicꝰ ne̾ erit ser¬
mo: cͣsequens ex istimauimꝰ om¬
nẽ iaͣ in qͣrto licet libro edicionẽ
huiꝰ hereseos c̃scriptã. nẽ quoq
huic sexto inserere: ut recens
lectio & responsionis ad singła
subiecta collacio. ꝑ euangelicas
atq apłicas instituciones. inui¬
tis licet & c̃tradicentibꝰ. sensũ
ueritatis eliciat. Dicunt ergo.

Expanded text:
 in ipsis est, consequentia corporis sustinens sine corpore Deus. » Et quia nobis ex integro adversum hanc impiissimae doctrinae expositionem evangelicus nunc erit sermo; consequens existimavimus omnem jam in primo licet libro editionem hujus haereseos conscriptam, nunc quoque huic sexto inserere: ut recens lectio, et responsionis ad singula subjecta collatio, per evangelicas atque apostolicas institutiones invitis licet et contradicentibus sensum veritatis eliciat. Dicunt ergo.
Abbreviated transcription (Latin):
demonstratũ fuisse. ut qͥ loq̃¬
ret᷑ & qͥ intͣfecturus e̾e̾t. ñ a¬
liud intelligeret᷑ ẽe̾ quã dñs.
qͥ &. postea sibi seriuentes no¬
uo e̾et nomine muneraturus:
& ñ ignoraret᷑ & in ꝓpħis locutꝰ
ee̾ .ꝙ. pioꝵ atq impior uidex
futurus: Eystẽriũ naq sermo
reliquus euangelici sacramenti:
ne qͥd in dño dicente .&. in dño in¬
tͣficiente ambigi posset. ex p̾li¬
cuit. Seriuentib uͦ mͥ uocabit᷑
nom̃ nouii: qͦd benedicet᷑ super
terrã. Om̃is hic futuri tẽporis
sermo ẽ.e. qͦd ẽ hoc nouũi nomͣ
religionis: quod benedicet᷑ suꝑ
tęrrã : Si asecłis xꝑian uocã¬
buli antea beatitudo unꝗͣ. fuit.
nc̃ noui ñ est. Siuͦ hoc sc̃ĩfica¬
tũ pietatis nr̃e ind̾m. nouu no.¬

Expanded text:
tum fuisse, ut qui loqueretur, et qui interfecturus esset, non aliud intelligeretur esse quam Dominus; qui et postea sibi servientes novo esset nomine muneraturus, et non ignoraretur et in prophetis locutus esse, et piorum atque impiorum judex futurus? Mysterium itaque sermo reliquus evangelici sacramenti, ne quid in Domino dicente et in Domino interficiente ambigi possit, explicuit: Servientibus vero mihi vocabitur nomen novum, quod benedicetur super terram. Omnis hic futuri temporis sermo est. Et quod est hoc novum nomen religionis, quod benedicetur super terram? Si a saeculis Christiani vocabuli antea beatitudo umquam fuit, nunc novum non est. Sin vero hoc sanctificatum pietatis nostrae in Deum novum nom
Abbreviated transcription (Latin):
ex se pocius quã ex d̾o sapiunt.
Sed qͥa uere fidi ꝓfessio ẽ. ita
Id̾m ex d̾o natũ ut lum̃ ex lumi¬
ne qͥd sine detrim̃to suo nati¬
rã suã prȩstat ex sese. ut det qͦd
habet.&. qͦd dederit habeat. na¬
scat᷑q qͦd sit cũ ñ aliud quã qͦd
ẽ natũ sit .&. natiuitas acceꝑ it
quod erat. nec ademerit qͦd acce¬
pit. sitq utrũq unũ dũ ex eo
qͦd est nascit᷑ . & qͦd nascit᷑ neq a¬
liunde. neq aliud ẽ. est eñi lu¬
men ex lumine: ut gͦ fidi huiꝰ
intelligeneia auerteret᷑ .&. ierar¬
chę lampas uel lucerna. adcri-¬
men ẽfitendi ex lumine lumi¬
nis obiecta est: ne dici religiose
ex istimet᷑. qͦd impie dictũ. & nẽ
& antea dampnatũ ẽ. Ab siste.
absiste mnanissime tumor here¬
ticor.: nec patroc iniũ eccłasti¬
cȩ fidi falsa sollicite assercionis
opinione mentire. Nichil corpo¬
rale scđm nos: nichil mnane in
dei rebꝰ ẽ. Quod d̾s ẽ: totũ est.¬

Expanded text:
ex se potius quam ex Deo sapiunt. ex se potius quam ex Deo sapiunt. Sed quia verae fidei professio est, ita Deum ex Deo natum ut lumen ex lumine, quod sine detrimento suo naturam suam praestat ex sese, ut det quod habet, et quod dederit habeat, nascaturque quod sit; cum non aliud, quam quod est, natum sit; nativitas acceperit quod erat; nec ademerit quod accepit; sitque utrumque unum, dum ox eo quod est nascitur, et quod nascitur, neque aliunde, neque aliud est; est enim lumen ex lumine: ut ergo fidei hujus intelligentia averteretur, Hieracae lampas vel lucerna ad crimen confitendi ex lumine luminis objecta est; ne dici religiose existimetur, quod impie dictum et nunc et ante damnatum est. Absiste, absiste inanissime timor haereticorum, nec patrocinium ecclesiasticae fidei falsa sollicitae assertionis opinione mentire. Nihil corporale 141 secundum nos, nihil inanimum in Dei rebus est: quod Deus est
Abbreviated transcription (Latin):
Persequar deinde &. cȩt̾a. hȩre¬
ticungenii artificia. ne forte
suspiciosis magis quã ueris sol¬
licitudinibꝰ. maliuolus in ter¬
pres alienȩ simplicitatis ex isti¬
mer: ostensurꝰ toc ius. ꝓfessionis
conclusione. inque se ex itu ꝓ¬
nussio tam subdoli sermonis
cit de lucerna. uel lampad̾e in
duas partes. nec qͥ fuit ante. post¬
modũ natũ uel suꝑ creatũ in
filiũ. Ierachas nesciens unigeni¬
ti natiuitatẽ. nec euangelicoꝵ
sacram̃toꝵ uirtut᷑ẽ adeptꝰ. uni¬
us lucernȩ duo lumina pͣdica¬
uit: ut lignoꝵ biꝑtita diuisio
substanciã patris .&. filii emula¬
ret᷑. quȩ ex unius uascłi ungui¬
ne accenderet᷑ inlumͣ. tanquã
ee̾t substancia ex terior. ut olei
in lucerna continens luminis
utriusq natura: uel certe ut
lãpas papyro eode intexta. u¬
troq capite luceretꝰ essetq me¬
dia materies lum ex se utrũq
ꝓtedens. Hȩc stulticiȩ humanȩ
error inuexit: dũ qͦd sapiunt.

Expanded text:
Persequar deinde et caetera haerePersequar deinde et caetera haeretici ingenii artificia, ne forte suspiciosis magis quam veris sollicitudinibus, malevolus interpres alienae simplicitatis existimer: ostensurus totius professionis conclusione, in quem se exitum praemissio tam subdoli sermonis el lampadem in duas partes. Nec qui fuit ante, postmodum natum vel supercreatum in filium. » Hieracas nesciens Unigeniti nativitatem, nec evangelicorum sacramentorum virtutem adeptus, unius lucernae duo lumina praedicavit, ut lychnorum bipertita divisio substantiam Patris et Filii aemularetur, quae ex unius vasculi unguine accenderetur in lumen: tamquam esset substantia exterior, ut olei in lucerna, continens luminis utriusque naturam; vel certe ut lampas papyro eodem intexta, utroque capite luceret, essetque media materies lumen ex se utrumque protendens. Haec stultitiae humanae error invexit, dum quod sapiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Nãq id seqͥt᷑. Nec sicut sabellius
qͥ unionẽ diuidit: ipsũ dixͣ fili¬
ũ. quẽ & patr̃e. Ignorat euan¬
gelica atq apłica sacramenta:
sic credens sabellius. Sed hoc
ñ simplicit᷑ ab hereticis: in he¬
retico dãpnat᷑. Uolentes enim
nichil inter patrẽ & filiũ ẽe̾.
unũ duiisȩ a sabellio unionis
crimen exꝓbrant: cui unionis
diuisio. ñ natiuitatẽ intulit.
s eunde diuisit in uirginem.
Nobis aũ incͣfessione natuitas¬
ẽ . & unionẽ detestantes. uni¬
tatẽ diuinitatis tenemꝰꝰ scili¬
cet ut d̾s ex deo unũ sint inge¬
nere naturȩ: dũ qͦd ꝑ natiuita¬
tis ueritatẽ ex d̾o ind̾m exti¬
tt. ñ aliunde quã ex deo esse
substiterit. Quod au ñ aliunde
quã ex d̾o manet: maneat ne¬
cesse est in ea ueritate qua ds
est. Ac ꝑ hoc unũ st̾: cũ qͥ exdo
ds est. neq aliud ipse ẽ. neq
aliunde qͦd d̾s est. Iecirco aũ
unionis in sabellio impietas
prȩtendit᷑: ut eccłasticȩ fidĩ
unitatis religio auferatur.

Expanded text:
abellius, qui unionem dividit, ipsum dixit Filium quem et Patrem. » Ignorat evangelica atque apostolica sacramenta sic credens Sabellius. Sed hoc non simpliciter ab haereticis in haeretico damnatur. Volentes enim nihil inter Patrem et Filium esse unum, divisae a Sabellio unionis crimen exprobrant: cujus unionis divisio non nativitatem intulit, sed eumdem divisit in Virgine. Nobis autem inest: et unionem detestantes, unitatem divinitatis tenemus; scilicet ut Deus ex Deo unum sint in genere naturae, dum quod per nativitatis veritatem ex Deo in Deum exstitit, non aliunde quam ex Deo esse substiterit. Quod autem non aliunde quam ex Deo manet, maneat necesse est in ea veritate qua Deus est: ac per hoc unum sunt, cum qui ex Deo Deus est, neque aliud ipse est, neque aliunde quod Deus est. Idcirco autem unionis in Sabellio impietas praetenditur, ut Ecclesiae fidei unitatis religio 140 auferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ita ut p̃seneiũ impietatẽ
future fitis ac famis pena con-¬
ficiat. Ueinde subiecit Ecce
qͥ seruiunt mͥ. erultabunt in
lȩticia: uos aũ clamabitis ꝓpt̃
dolorẽ cordis ur̃i. & a contri¬
cione sꝑs ululabitis. Scd̾m su¬
ꝑ iorẽ sensũ. etiã nẽ futuri &
p̃sentis tẽporis demonstracio
ẽ: ut qͥ seruiunt exultaturi
sint in lȩticia: qͥ uͦ ñ serunint.
in clamore atq ululatu ꝑ dolo¬
re̾ cordis &. c̃tricionẽ sꝑs. man¬
suri sint. Ne hinc subiecit. Re¬
linq̃tis enĩ uos nom̃ ur̃m in lę¬
ticia electis meis: uos aũ intͣ¬
ficiet dñs. Sermo ad carnalẽ
isrł est. cũ futuri tẽporis sig¬
nificacione: eui ex ꝓbrat᷑ qͦd
nom̃ suũ electis dei relicturꝰ
sit. Quero qͦd hoc nom̃ sit. Nẽ¬
pe ifrł ad quẽ tum erat sermo.
Ne hine int̾rogo: qͥ sit hodie

Expanded text:
tur: ita ut praesentium impietatem tur: ita ut praesentium impietatem futurae sitis ac famis poena conficiat. Deinde adjecit, Ecce qui serlaetitia; vos autem clamabitis propter dolorem cordis vestri, et a contritione spiritus ululabitis . Secundum superiorem sensum etiam nunc futuri et praesentis temporis demonstratio est: ut qui serviunt, exultaturi sint in laetitia; qui vero non serviunt, in clamore atque in ululatu per dolorem cordis et contritionem spiritus mansuri sint. Dehinc subjecit, Relinquetis enim vos nomen vestrum in laetitia electis meis, vos autem interficiet Dominus . Sermo ad carnalem Israel est cum futuri temporis significatione, cui exprobratur quod nomen suum electis Dei relicturus sit. Quaero, quod hoc nomen sit? Nempe Israel, ad quem tum erat sermo. Dehinc interrogo, qui sit hodie
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qͥ tum scd̾m opinionẽ u¬
dȩor &. benedicebat᷑ .&. iura¬
bat᷑. Iudei nãq sacram̃tũ my¬
sterii dei nescientes. &. ꝑ hoc
đm fil iũ ignorantes: đm tantũ
ñ &. patrẽ uenerabant᷑. Nam u¬
tiq uenerantes patrẽ: uene¬
rarent᷑ & filiũ. Hi gͦ d̾m bene¬
dicebant. & itrabant ꝑ eum.
Sea ꝓpheta benedicendũ d̾m
uerũ testat᷑ uerũ d̾m iceireo
ꝓnuncians. qͥa ꝑ mysteriũ as-¬
sũpti corporis. ñ ab om̃ibꝰ e̾e̾t
in eo dei ueritas intelligenda:
& opꝰ fuit ueri c̃firmacione.
ubi falsa ꝓruptura ee̾t asser¬
cio .&. singłas dictoꝵ eordem
sentencias : recenseamꝰ. Propte
rea sic dieit dñs. Ecce qͥ seruiuns
mͥ manducabunt: uos uͦ esurie¬
tis. Ecce qͥ seruiunt mͥ bibent:
uos uͦsicietis. Cognosce sub eo¬
dẽ dicto. utriusq tẽporis signi¬
ficacionẽ: ut sacram̃tũ assequa¬
ris etatis. Q enĩ seruiunt: man¬
ducabunt. Religionẽ scilicet
p̃sentẽ. futuris p̃miis munera¬

Expanded text:
sit, qui tum secundum opinionem Judaeorum et benedicebatur et jurabatur. Judaei namque sacramentum mysterii Dei nescientes, et per hoc Dei filium ignorantes, Deum tantum, non et Patrem venerabantur . Nam utique venerantes Patrem, venerarentur et Filium. Hi ergo Deum benedicebant, et jurabant per eum. Sed propheta benedicendum Deum verum testatur: verum Deum idcirco pronuntians, quia per mysterium assumpti corporis non ab omnibus esset in eo Dei veritas intelligenda. Et opus fuit veri confirmatione, ubi falsi proruptura esset assertio. Et singulas dictorum eorumdem sententias recenseamus. 28. Propheicit Dominus: Ecce qui serviunt mihi, manducabunt; vos vero esurietis: ecce qui serviunt mihi, bibent; vos vero sitietis . Cognosce sub eodem dicto utriusque temporis significationem, ut sacramentum assequaris aetatis. Qui enim serviunt mihi, manducabunt. Religionem scilicet praesentem 122 futuris praemiis munera
Abbreviated transcription (Latin):
ñ inuocauert̃ nom̃ meũ: ex¬
tendi manꝰ meas totadie ad
popłm diffidentẽ & contradi¬
cent̾ẽ. An ne impia furtiuȩ prȩ¬
di cacionis falsitas in obscuro
eiꝰ &. qͥs die tota. manꝰ ad dif¬
fidentẽ & c̃tradicentẽ popłm
extendit : Confer cũ his sacrũ
illud & diuinũ de uteronomii
canticũ: in qͦ suꝑ ñ deos deus
ex acerbatꝰ. suꝑ ñ gentẽ & gen¬
tẽ stu. tã inxelũ incitat infi-¬
deles.& intellige qͥs manifestꝰ
sit ignorantib .&. quis. ꝓprnus
usurpat᷑ alienis.&. qͥs manꝰ fu¬
as ante diffidentẽ c̃tradicen¬
tẽq popłm. ẽfigens cruci. cy¬
rograp hũ edict anterioris
ne conexũq sermonẽ. Serui¬
qͦd benedicet᷑ suꝑ tęrrã.es. be¬
nedicent d̾m uerũ . & qͥ uirant

Expanded text:
non invocaverunt nomen meum. Extendi manus meas tota die ad populum diffidentem et contradicentem . Anne impia furtivae praedicationis falsitas in obscuro ejus? Et quis die tota manus ad diffidentem et contradicentem populum extendit? Confer cum his sacrum illud et divinum Deuteronomii Canticum , in quo super non deos Deus exacerbatus, super non gentem et gentem stultam in zelum incitat infideles: et intellige quis manifestus fit ignorantibus, et quis proprius usurpatur alienis, et quis manus suas ante diffidentem contradicentemque populum, configens cruci chirographum edicti anterioris ne connexumque sermonem, Serviquod benedicetur super terram, et ben
Abbreviated transcription (Latin):
fidi nr̃ȩ c̾sciene iã: sequens ser¬
mo c̃firmat dicens .&ł. benedi¬
cent d̾m uerũ: & qͥ uirant suꝑ
tȩrrã. iurabunt ind̾m uerum.
Hi certe benedicent d̾m uerũ:
quoꝵ indei seruitute nom̃i no¬
m̃ est .Tunc deinde qͥ uirandus
erit d̾s: ds uerus est. An ne am¬
bigit᷑ qͥs iuret᷑. qͥs benedicat᷑:
ꝑ quẽ nouũ ipsi seruientibꝰ. be¬
nedictũq nom̃ sit : Consistit
mec ũ aduersũ impiã tuã here¬
ticȩ p̃dicacionẽ. ab soluta ser¬
monis eccłastici fides: noui ꝑ
te xꝑe nominis & ꝑ seruitutis
ꝓ fessionẽ. benedicte ex te suꝑ
tertã nuncupacionis. te uerũ

Expanded text:
sequens sermo confirmat, dicens, Et benedicent Deum verum, et qui jurant super terram, jurabunt in Deum verum. Hi certe benedicent Deum verum, quorum in Dei servitute novum nomen est: tum deinde qui jurandus erit Deus, Deus verus est. Anne ambigitur quis juretur, quis benedicatur, per quem novum ipsi servientibus benedictumque nomen sit? Consistit mecum adversus impiam tuam, haeretice, praedicationem absoluta sermonis ecclesiastici fides, novi per te Christe nominis, et per servitutis professionem benedictae ex te super terram nuncupationis, te veru
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ suꝑius dicta st̃. aut ñ intel¬
ligerent᷑ aut intellecta cũ ee̾nt.
tacerent᷑. Tum deinde ad quã
se fraudẽ sẏllabe adiectio quȩ
in libris ñ exstat. instruxit. aul¬
tieiȩ suȩ in eo usa mendacio.
tamꝗͣ. dictis suis eo usq adhi¬
benda fides ẽẽt. ut requirendã
ee̾ ipsã dictoꝵ ꝓpheticoꝵ aue¬
Toritatẽ ñ putaret. Non eñi
ita scͥptũ ẽ. benedicent. te. d̾m
uerũ: s benedicent d̾m uerũ.
Nã ñ exiguũ ambiguitatis mo¬
m̃tũ est. inter. te. d̾m uerũ . &.
dm uerũ. ꝑ. sone enĩ alterius
uidet᷑ e̾e̾ ꝓ nom̃: ubi. te. est. Cȩ¬
terũ ubi ꝓ nominis syllaba ñ

Expanded text:
erius dicta sunt, aut non intelligerentur; aut intellecta cum essent, tacerentur. Tum deinde ad quam se fraudem syllabae adjectione, quae in libris non exstat, instruxit: stultitiae suae in eo usa mendacio, tamquam dictis suis eo usque adhibenda fides esset, ut requirendam esse ipsam dictorum propheticorum auctoritatem non putaret. Non enim ita scriptum est, Benedicent te Deum verum : sed Benedicent Deum verum. Nam non exiguum ambiguitatis momentum est inter te Deum verum, et Deum verum. Personae enim alterius videtur esse pronomen, ubi te est: caeterum ubi
Abbreviated transcription (Latin):
sionis exordiũ quo ait. unũ d̾m.
&. solũ infectũ .&. solũ sine inicio:
ut ꝑ hec quȩ religiosȩ uerbiso¬
stentaret᷑. cet̾a impiȩ subderent᷑.
Nã post multa alia quę de filio
pari qͦq simulate religionis ꝓfes¬
sione ꝓtulerat: subiecit. creatu¬
rã i ꝑfectã. s ñ ficuti unã de

Expanded text:
nis exordium, quo ait: « Unum Deum, et solum infectum, et solum sine initio: » ut per haec, quae religiose verbis ostentarentur, caetera impie subderentur. Nam post multa alia, quae de Filio pari quoque simulatae religionis 134 professione protulerat, subjecit: « Creaturam Dei perfectam, sed non sicuti unum de
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ .&. nom̃. Eẜ. ut absoluta intel¬
ligendȩ ueritatis racio sit: ipsa
illa ex solido ꝓphetę dicta sub¬
dent᷑. Proptea sic dicit dñs. Ec¬
ce qͥ seruiunt mͥ manducabunt:
uos uͦ esurietis. Eece qͥ seruiut̃s
mͥ bibent: uos aũ sicietis. Ecce

Expanded text:
t. --Et ut absoluta intelligendae veritatis ratio sit, ipsa illa ex solido prophetae dicta subdentur. Propterea sic dicit Dominus: Ecce qui serviunt mihi, manducabunt; vos vero esurietis: ecce qui serviunt m
Abbreviated transcription (Latin):
c̃fitendo. s nomine.Sinatiuitas
eiꝰ nominis pocius ẽ. quã uerita¬
tis: potes auferre nomini ueri¬
tatẽ.Si aũ uere d̾s natꝰ ẽ.: quęro
qͦmꝰ possit ñ uere ee̾ qͦd natꝰ ẽ. Aut
nega e̾e̾ ne sit. aut si ẽ. qͦmͦ qͦdest
ñ erit: cũ qͦd est. ñ possit ẽẽ ne
nͣ sit : Ac de natiuitate qͥd̃e mox
erit sermo. Interim tam̃ de ue¬
ritate dei naturȩ. impietate men-¬
dacii tui. ꝓphetica ꝓfessione ẽ¬
uincã: ita tam̃. ut unũ &. uerum
đm pͣdicari a nobis. neq sab ellii
dei unũ tantũ uerũ d̾m pͣdicãs
menciaris. Nichii plane in se ha
bet sapienciȩ impietas: &. dei
timor qͥ sapiencie iniciũ ẽ. ubi
de est. aufert secũ omne eror¬
diũ prudenciȩ. Ad infirmandã
eñi di ueri in filio fid̾e̾. ꝓphetieꝰ
sermo ꝓfert᷑. qͦ dictũ ẽ .&. be¬

Expanded text:
confitendo, sed nomine. Si nativitas confitendo, sed nomine. Si nativitas ejus, nominis potius est quam veritatis, potes auferre nomini veritatem: si autem vere Deus natus est, quaero quomodo possit non vere esse quod natus est? Aut nega esse, ne sit; aut si est, quomodo quod est non erit, cum quod est non possit esse, ut non sit? Ac de nativitate quidem mox erit sermo. Interim tamen de veritate naturae Dei impietatem mendacii tui prophetica confessione convincam; ita tamen, ut unum et verum Deum praedicari a nobis, neque Sabellii Dei unum tantum Deum verum praedicans mentiaris. 26. bet sapientiae impietas: et Dei timor, qui sapientiae initium est, ubi deest, aufert secum omne exordium prudentiae. Ad infirmandam enim Dei veri in Filio fidem propheticus sermo profertur, q
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. uno tantũ uero deo
intelligendo . C. forte ẽtradi¬
cere nos dictis tuis ostulte ar¬
bitiaris: ut negemꝰ unũ deum
uerũ. Non plane negamꝰ scđ̾m
hec c̃sciencia. hic sermo ẽ. Sed intel¬
ligimꝰ d̾m unũ. &. eund̃e d̾m uerũ.
Nec cͣfessio nr̃a ꝑiclitat᷑ in nomine:
quȩ in natura filii unũ &. uerum
łm pͣdicat. Disce cͣfessionis tuȩ
intelligene iã: & unũ ac uerũ d̾m
agnosce: ut unũ ac uerũ dm pie
p̃dices. Rapis eñi ad impietatẽ
tuã religionis nr̃e ꝓfessionẽ.: &.
qͦd ẽ negas. dũ qͦd ẽ ñ negas. Sic
stultã mundi sapienciã fallis:
ut ueritatẽ ꝑimas. specie uerita¬
tis. Unũ uerũ d̾m ẽfiteris: ut
unũ uerũ d̾m de neges. Profes¬
sio enĩ tua sic putat᷑ pia. qͦ magis
impia ẽ: sic uera. qͦ falsa ẽ. Sic a te
unꝰ &. uerꝰ ds pͣdicat᷑. ut ñ sit. Ne¬
gas eñĩ dĩ filiũ d̾m uerũ. cũ tamͣ
d̾m ñ neges: qm tantũ ñ natura

Expanded text:
veritas, uno tantum vero Deo veritas, uno tantum vero Deo intelligendo. Et forte contradicere nos dictis tuis, o stulte, arbitraris, ut negemus unum Deum verum. Non plane negamus sermo est. Sed intelligimus Deum unum, et eumdem Deum verum. Nec confessio nostra periclitatur in nomine, quae in natura Filii unum et verum Deum praedicat. Disce confessionis tuae intelligentiam, et unum ac verum Deum cognosce, ut unum ac verum Deum pie praedices. Rapis enim ad impietatem tuam religionis nostrae professionem: et quod est negas, dum quod est non negas. Sic stultam sapientiam fallis, ut veritatem perimas specie veritatis. Unum 120 verum Deum confiteris, ut unum verum Deum deneges. Professio enim tua sic putatur pia, quod magis impia est; sic vera quod falsa est. Sic a te unus et verus Deus praedicatur, ut non sit. Negas enim Dei filium Deum verum, cum tamen Deum non neges; Deum tamen non natura
Abbreviated transcription (Latin):
đm. &. infigurando homine cõ¬
munis secũ & di imaginis d̾m
creatorẽ .&. in uidicandis sodo¬
mitis iudicẽ dñm a dño .&. in lar¬
giendis benedictionibꝰ. &. inde¬
cernendis misteriis legis. angelũ
dĩ d̾m. ut ad salutarẽ ẽfessionẽ
in patre d̾o .&. in filio deo. ds sẽꝑ
ostensus. naturȩ ueritatẽ ipso
nature nomine edoceret. cũ lex
d̾m utrũq significans. ambigu¬
itatẽ ñ relinq̃ret ueritatis: tẽpꝰ¬
ĩã nc̃ est. ut qͦd pie & religiosȩ
lex docuit. ñ impie furto here¬
ticȩ stulticiȩ pͣdicari sinamꝰ.
quȩ dei filiũ. d̾m negatura. sic
cepit. Audi ifrł. dñs d̾s tuus
unꝰ est. Q. qͥa impietas eiꝰ ꝑ icli¬
taret᷑ in nomine. cũ d̾m &. d̾m
lex e̾e̾t locuta: ut natitrã no¬
minis ꝑ auctoritatẽ dicꝰti ꝓphe¬
tici negaret. adiecit benedi¬
cent te d̾m uerũ: ut ꝑ id unũ
dm locuta lex ee̾t: essetq in
filio dĩ d̾o. nom̃ pocius quam

Expanded text:
Deum, et in figurando homine comDeum, et in figurando homine communis secum et Dei imaginis Deum creatorem, et in judicandis Sodomitis judicem Dominum a Domino, et in largiendis benedictionibus et in decernendis mysteriis legis angelum Dei Deum: ut ad salutarem confessionem in patre Deo et in filio Deo Deus semper ostensus, naturae veritatem ipso naturae nomine edoceret, cum lex Deum utrumque significans, ambiguitatem non relinqueret veritatis. nc est, ut quod pie et religiose lex docuit, non impie furto haereticae stultitiae praedicari sinamus, quae Dei filium negatura sic coepit: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est . Et quia impietas ejus periclitaretur in nomine, cum Deum et Deum lex esset locuta; ut naturam nominis per auctoritatem dicti prophetici negaret, adjecit, Benedicent te Deum verum : ut per id unum Deum locuta lex esset, essetque in filio Dei Deo nomen potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
& cȩlestiũ sacram̃toꝵ. cognici¬
onẽ. quadraginta dierũ &. noe¬
tũ tẽpore adeptꝰ ẽ. Omnia se¬
cundũ speciem ostensȩ sibi in
monte ueritatis instituit. ꝑ fa¬
miliaritatẽ loquentis ad se di.
głam claritatis in conspieabi¬
lis sumpsit . & corruptũã uul¬
tꝰ sui speciem. lux intolerabihs
uicinȩ maiestatis impleuit. De¬
ũ testat᷑. de d̾o loqͥt᷑. Ad hune
adorandũ cũ lȩtieia geneiũ
angelos d̃i aduocat: huiꝰ placi¬
tas benedicꝰtiones ioseph uer¬
tiei impͣcat᷑. e. post hȩc solo
concesso ei nomine. audet qͥsꝗͣ.
stratũ existimamꝰ. nulłã intͣ¬
posit᷑a intelligeneiȩ racionẽ
fiusse. ut ds uerꝰ & ds falsus in
sensũ humane mͣtis incideret.
sit intelligi cũ uirtꝰ dei. pote¬
stas dei. res dei. nom̃ d̾i in eo
ee̾t. quẽ d̾m lex p̃dicabat᷑. quȩ
scd̾m sacramͣti euangelici di¬
strib ucionẽ. ad ꝑsonȩ signifi¬
cacionẽ de monstraret & inere¬
ando mundo obȩdientẽ dictis di

Expanded text:
lestium sacramentorum cognitionem quadraginta dierum ac noctium tempore adeptus est, omnia secundum speciem ostensae sibi in monte veritatis instituit, per familiaritatem loquentis ad se Dei, gloriam claritatis inconspicabilis sumpsit, et corruptivam vultus sui speciem lux intolerabilis vicinae majestatis implevit, Deum testatur, de Deo loquitur, ad hunc adorandum cum laetitia gentium angelos Dei advocat, hujus placitas benedictiones Joseph vertici imprecatur : et post haec solo concesso ei nomine, audet quisquam stratum existimamus, nullam interpositam intelligentiae rationem fuisse, ut Deus verus et Deus falsus in sensum humanae mentis incideret, set intelligi; cum virtus Dei, potestas Dei, res Dei, nomen Dei in eo esset, quem Deum lex praedicabat: quae secundum sacramenti evangelici distributionem, ad personae significationem, demonstraret et in creando mundo obedientem dictis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
dei sermo est: ut sacram̃tũ
intelligat᷑ humanȩ salutis
infilio. Idem ds abrahȩ. ds ysa¬
ach .&. ds iacob est: ut ei natu¬
re suȩ nom̃ sit. Mittit deinde
ad isrł d̾s qͥ est. ut uere intel¬
hȩc in efficax hereticȩ impie¬
tatis stulticia. uesano sꝑumen¬
tris: & c̃tra tantoꝵ patriar¬
charũ sentenciã generosi
seminis
tritico. urenda
ziraniã sator nocturnꝰ intͣseris:
Sed si moysi credes. crederes &.
deo dei filio: nͥ forte negabis qͦd
de eo moyses locutꝰ sit. O uod
cũ negare uoles. audies uerbis
dei. Si enĩ credetis moysi: cre¬
deretis forsitan &. michi. De me
enĩ ille seripsit. Arguet te pla¬
ne arguet ille toto legis uolu¬
mine: quã manu mediatoris
ꝑ angelos dispositã suscepit. ꝙ.
quȩro an qͥ legẽ dederit. deus
uerus sit: cũ utiq mediator
sit. ille qͥ dederit. Aut numqͥd
ñ obuiã deo moyses popłm
Intellige ꝑsonantes tubas . &.
lampadũ flãmas .&. e monte

Expanded text:
Dei sermo est; ut sacramentum intelligatur humanae salutis in Filio: idem Deus Abrahae, et Deus Isaac, et Deus Jacob est; ut ei naturae suae nomen sit: mittit deinde ad Israel Deus, qui est; ut vere intelicax haereticae impietatis stultitia vesano spiritu mentiris, et contra tantorum patriarcharum scientiam 118 generosi seminis tritico urendam zizaniam sator nocturnus interseris? Sed si Moysi crederes, crederes et Deo Dei filio: nisi forte negabis quod de eo Moyses locutus sit. Quod cum negare voles, audies verbis Dei: Si enim crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi; de me enim ille scripsit . Arguet te plane, arguet ille toto legis volumine, quam manu Mediatoris per angelos dispositam suscepit. Et quaere an qui legem dederit, Deus verus est, cum utique Mediator sit ille qui dederit. Aut numquid non obviam Deo Moyses populum Intellige personantes tubas, et lampadum flammas
Abbreviated transcription (Latin):
assit uitȩ inoceneia: hȩc qͥdẽ
ꝓficient ad ẽscienciȩ gratula¬
cionẽ ñ tam̃ cognicionẽ dei ẽ¬
sequent᷑. Moyses in regine fili¬
ũ ad optatꝰ. & om̃ibꝰ egypcioꝵ
doctrinis eruditꝰ. cũ utiq ex
nature affectu hebrei in iuriã.
morte ȩgypeii ultus e̾e̾t: dm ta¬

Expanded text:
 innocentia: haec quidem proficient ad conscientiae gratulationem, non tamen cognitionem Dei consequentur. Moyses in reginae filium adoptatus, et omnibus Aegyptiorum doctrinis eruditus , cum utique ex naturae affectu Hebraei injuriam morte Aegyptii ultus esset
Abbreviated transcription (Latin):
terra madian ouiũ pastor esset.
ignẽ in rubo sine coneremacio¬
ne rubi contuens. Qm audiiit.
.&. nom̃ int̾rogauit: &. naturam
cognouit. Neq cserm eñ hȩc de
deo: nͥ ꝑ d̾m cognita ee̾ potuis¬
sent. Loquendũ gͦ ñ alit̾ de do ẽ:
quã ut ipse ad intelligenciam
it . & de rubo in igne d̾s loqͥtur.
Habes dispensacionẽ in angelo:
qͥa in angelo officiũ ẽ. ñ natu¬
ra. ħ abes innaturȩ nomine d̾mꝰ
qͥa angelus di. d̾s ẽ Sed forte
ñ uerꝰ ẽ.Nũqͥd ñ uerus est ds
cob: Noꝵ eiiĩ. angelus de ru¬
bo loquens. d̾s metͣnũ ẽ . ꝙ
ne ad optiui nominis fureris
occasionẽ: loquit᷑ ad moysen.
d̾s ille qͥ est. Ita eni scriptũ ẽ

Expanded text:
terra Madian ovium pastor esset, ignem in rubo sine concrematione rubi contuens, Deum audivit, et nomen interrogavit, et naturam cognovit . Neque enim haec de Deo, nisi per Deum, cognita esse potuissent. Loquendum ergo non aliter de Deo est, quam ut ipse ad intelligentiam et de rubo in igne Deus loquitur. Habes dispensationem in angelo, quia in angelo officium est, non natura: habes in naturae nomine Deum, quia Angelus Dei Deus est. Sed forte non verus est. Numquid non verus est Deus cob? Horum enim angelus de rubo loquens Deus in aeternum est. Et ne adoptivi nominis fureris occasionem, loquitur ad Moysen Deus ille, qui est. Ita enim scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
tieis. ñ ex ꝓphecie sꝑu usur¬
patis : temerariis alieni ser
ysaiȩ nouit. In exordio enim
sermonis eiꝰ in qͦ d̾s uerꝰ a ser¬
iientibꝰ sibi benedicendꝰ atq
iurandꝰ ẽ. hȩc ꝓphetȩ oracio
legitur. A secło ñ audnumꝰ.
te :.&. oꝑa tua quȩ facies ex¬
spect antibꝰ miscdiã tuam.
Loquit᷑ ysaias. pret̾ hime se
neminem dm uidisse. Uidit
ciauerat mysteriũ corporaci¬
onis ex uirgine. Ac si tu here¬
tice ignoras. qͦd in ea gła uni¬
genitũ d̾m uderit. audi io¬
hanne̾ euangelistã dicentẽ.¬
hinc ꝓpheticis dictis impie
heretice concluderis. Ysaias
eñi d̾m uidit. e eũ scriptu
sit. d̾m nemo uidit. nͥuinge¬

Expanded text:
ticis non ex prophetiae spiritu usurticis non ex prophetiae spiritu usurpatis, temerarius alieni sermipsius novit. In exordio enim sermonis ejus, in quo Deus verus a servientibus sibi benedicendus atque jurandus est, haec prophetae oratio legitur: A saeculo non audivimus, te, et opera tua quae facies exspectantibus misericordiam tuam . Loquitur Esaias, praeter hunc se neminem Deum vidisse. Vidit tiaverat mysterium corporationis ex virgine. Ac si tu haeretice ignoras, quod in ea gloria unigenitum Deum viderit; audi Joannem evangelistam dicentehinc propheticis dictis, impie haeretice, concluderis. Esaias enim Deum vidit; et cum scriptum sit: Deum nemo vidit u
Abbreviated transcription (Latin):
in omñe terrã exiuit sonꝰ eoꝵ:
ꝙ ad tͣminos orbis uerba illoꝵ
Sed dico. Nũqͥd isrł ñ seuiit
Primꝰ moyses dicit. Ego incita¬
bo uos in ñ gente̾: ingent̾e in¬
sensatã ex acerbabo uos Ysaias
aũ audet. & dieit. Apparui his qͥ
me nͣ quȩrt: inuentꝰ sũ his qͥ
me nͣ intͣrogabãt. dd isrł autẽ
qͥd dicit Totadie expandi ma¬
nꝰ meas ad popłm ñ audientẽ:¬
.& cȩtera. Quis cęli circ̃ulos. in¬
certũ in corporeus ancorpore¬
us egressus. fidelior. paulo die¬
⁊ oꝵ ꝓpheticor. intͣpres exti¬
tisti . Quis in enarranda cęle¬
stiũ mysterioꝵ. audiens sa-¬
cram̃ta .&. tacens : maiore hȩc
fiducia reuelatȩ tͥ a deo sci-¬
encie p̃dicasti : Quis ad ple¬
nitudinẽ dncȩ passionis cru¬
ci reseruandꝰ antea in paradi¬
sũ raptꝰ euadens. melius de
diuinis scͥpturis electionis
uase docuisti: hec nesciens
dicta gestaq ẽe̾ a deo uero:
&. ad intelligenciã dei ueri.
ta: ⁊ nsi forte apłs dictis ꝓphe

Expanded text:
erram exivit sonus eorum, et ad terminos orbis verba eorum. Sed dico: Numquid Israel non scivit? Primus Moyses dicit, Ego incitabo vos in non gentem, in gentem insensatam exacerbabo vos. Esaias autem audet et dicit, Apparui autem his qui me non quaerunt, inventus sum iis qui me non interrogabant . Ad Israel autem quid dicit? Tota die extendi manus meas ad 125 populum non audientem . Quis coeli circulos, incertum incorporeus an corporegressus, fidelior Paulo dictorum propheticorum interpres exstitisti ? Quis inenarranda coelestium mysteriorum audiens sacramenta et tacens, majore haec fiducia revelatae tibi a Deo scientiae praedicasti? Quis ad plenitudinem dominicae passionis cruci reservandus, antea in paradisum raptus evadens, melius de divinis Scripturis electionis vase docuisti, haec nesciens dicta gestaque esse a Deo vero, et ad intelligentiam Dei veri ta?
Abbreviated transcription (Latin):
dei tum cũ angelus dei dictꝰ
ẽ dõeuit: in inferioris adhue¬
formȩ ab angelo nature nomi¬
ne intellige: an exse dei pres¬
tterit ueritatẽ. Namq ad
abralĩa homo loeutꝰ ẽ: s abra¬
ham đm adorauit. e o pesti¬
fer heretice: deũ abraham
c̃fessus ẽ: quẽ tu đm denegas.
Quas ꝓmissas abrahȩ benedie¬
tiones impie exspectas: Non
ẽ ł ille ut est genciũ pater:
neq in familiã seminis sui ꝑ
benedicł  ones fid̾i suȩ renatꝰ.
euadis. Non de lapidibꝰ abrahȩ
filius excitaris: s nacio iꝑarũ
c̃fessionis suȩ hostis ex istis
Non es ifrł dei: ñ es ab rahȩ
successio. ñ iustificatꝰ ex fide:
ñ enĩ deo credidisti.ꝑ eã nãq
fidẽ iustificatꝰ ẽ .&. c̃stitutꝰ est
ab raha̾ pat̾ genciũ ꝑ quã dm
eui credid̾at. adorauit. Adora¬
uit &. eñi beatꝰ ille & fidelis
patriarcha: đm. Et accipe quã
đm uerũ: cui ut ipse de se a¬
it. ñ impossibile ẽ omne uer¬

Expanded text:
Dei tum, cum angelus Dei dictus Dei tum, cum angelus Dei dictus est, docuit; in inferioris adhuc ab angelo naturae nomine intellige, an ex se Dei praestiterit veritatem. Namque ad Abraham homo locutus est; sed Abraham Deum adoravit. Sed o pestifer haeretice, Deum Abraham confessus est, quem tu Deum denegas. Quas promissas Abrahae benedictiones impie exspectas? Non est tibi ille, ut est, gentium 112 pater: neque in familiam seminis sui per benedictiones fidei suae renatus evadis. Non de lapidibus Abrahae filius excitaris; sed natio viperarum confessionis suae hostis exsistis. Non es Israel Dei, non es Abrahae successio, non justificatus ex fide es: non enim Deo credidisti. Per eam namque fidAbraham pater gentium, per quam Deum cui crediderat adoravit. Adoravit etenim beatus ille et fidelis patriarcha Deum ; et accipe quam Deum verum, cui, ut ipse de se ait, non impossibile est omne ver
Abbreviated transcription (Latin):
nͣ d̾s uerꝰ. Non eñi uerbi huiꝰ
apprehendo racionẽ. sidicatur¬
michi ignis ẽ. s ñ est uerus ig¬
nis: aut aqua ẽ. s ñ est uera a¬
qua.es. quęro in qͦ eiuisd̃e ge¬
neris ueritas ageneris eiꝰdem
ueritate disse neiat. Quod eñi
ignis ẽ ñ potest ee̾ neuerus
sit: nec natura manens in eo.
potest carere qͦd uera ẽ.Peri¬
me aquȩ qͦd aqua ẽ.&. ꝑ id po¬
teris abolere. ne uera sit. Cȩte¬
rũ fiaqua maneat: etiã in eo
necesse ẽ ꝑfistat ut uera sit.
Potest ita demũ natura ꝑire
si ñsit: uerũ ñ potest ñ uera
e̾ẽ si maneat. Aut d̾s uerꝰ ẽ fili¬
us dei ut ds sit. aut si ñ est uerꝰ
as. ñ potest etiã id esse qͦd đ̾s
est: qͥa si natura ñ sit. nature ñ
cõpetit nom̃. Si aũ naturȩ ineo
nom̃ est. ñ potest ab eo ueritas
ab esse naturȩ. Sed forte in eo
cũ angelus dĩ ds dicit᷑. ad opei¬
onis nom̃ indulgeat᷑. &. sit in
eo mineupacio di pocius. quã
ueritas. Si p̾arũ natura in se

Expanded text:
verbi hujus apprehendo rationem, si dicatuIgnis est, sed non est verus ignis; aut aqua est, sed non est vera aqua: et quaero, in quo ejusdem generis veritas a generis ejusdem veritate dissentiat? Quod enim ignis est, non potest esse ne verus sit: nec natura manens eo potest carere quod vera est. Perime aquae, quod aqua est: et per id poteris abolere ne vera sit. Caeterum si aqua maneat, etiam in eo necesse est persistat ut vera sit. Potest ita demum natura perire, si non sit: verum non potest non vera esse, si maneat. Aut Deus verus est filius Dei, ut Deus sit; aut si non est verus Deus, non potest etiam id esse quod Deus est: quia si natura non sit, naturae non competit nomen; si autem naturae in eo nomen est, non potest ab eo veritas abesse natcum angelus Dei Deus dicitur, adoptionis nomen indulgeatur, et sit in eo nuncupatio Dei potius quam veritas. Si parum naturam in se
Abbreviated transcription (Latin):
in loeũ bethel .&. habita ibi.&.
fac ibi sacrificiũ deo. qͥ uisus
ẽtͥ. cũ recederes a facie esai.
Si euangelica fides ꝑd̾m filiũ
ad d̾m patrẽ habet adituͣ . &.
ñ potest d̾s nͥ ꝑ d̾m intelligiꝰ
nẽ d̾s qͥ honorẽ d̾o ineũbenti
in seala cęli postulat. doce. un¬
de ñ uerus sit: aut quȩ in u¬
troq naturȩ diuersitas ẽ. ubi
eiꝰdẽ naturȩ unũ atq idem
nom̃ ẽ. Deus uisus ẽ. d̾s de ui¬
so d̾o loquit᷑ : ñ potest d̾s nisi ꝑ
dm intelligi. sicut nec honõ¬
re a nobis ds. nͥ ꝑ d̾m accipit. Nam
honorandꝰ ẽẽ ñ intelligit᷑. nͥ iste
docuerit honorandũ: nec ds sci¬
et᷑. nͥ hic d̾s seitꝰ sit. Habet dispen¬
sacio sacram̃tor. suũ ordinẽ: ad
dei honorẽ. ꝑ dm docem᷑ . Tenet
natura suũ nomͣ: ñ aliud uterq
quã d̾s ẽ. eł int̾ patris & filii na¬
turȩ unius. nom̃ unũ: quȩro qͦmͦ¬

Expanded text:
in locum Bethel, et habita ibi, et in locum Bethel, et habita ibi, et fac ibi sacrificium Deo, qui visus est tibi cum recederes a facie Esau . Si evangelica fides per Deum filium ad Deum patrem habet aditum, et non potest Deus nisi per Deum intelligi; nunc Deus, qui honorem Deo incumbenti in scalam coeli postulat, doce unde non verus sit. Aut quae in utroque naturae diversitas est, ubi ejusdem naturae unum atque idem nomen est? Deus visus eso Deo loquitur. Non potest Deus nisi per Deum intelligi, sicuti nec honorem a nobis Deus nisi per Deum accipit. Namque honorandus esse non intelligetur, nisi iste docuerit honorandum: nec Deus scietur, nisi hic Deus scitus sit. Habet dispensatio sacramentorum suum ordinem. Ad Dei honorem per Deum docemur. Tenet natura suum nomen: non aliud uterque quam Deus est. Et inter Patris et Filii naturae unius nomen 117 unum, quaero q
Abbreviated transcription (Latin):
ad misteriũ passionis incarne
đm in carnis infirmitate nͣ
nescis. Ad sacram̃tũ benedicti¬
ons insꝑu. nec aspecꝰtꝰ impe¬
dit. quin fides maneat: nec
infirmitas auocat. quin bene¬
dic ho postulet᷑ nec homo ef¬
ficit. quin qͥ homo ẽ. deussit:
potest ñ ds uerus e̾e̾. qͥ deus
ad huc sacramͣ̃ti euangelici
ordinẽ legis umbra: &. apłicȩ
doctrinȩ ueritatẽ. misteriis
suis ueri emula pͣfigurat. In
uisu somnii beatꝰ iacob d̾m ui¬
derat. In somnio. sacram̃ti re¬
uelacio ẽ. ñ corꝑalis contẽpla¬
cio. Nã &. ꝑ scalã descensus
& ascensus angeloꝵ ad cęlum
de monstrat᷑. .. suꝑ scalã incũ¬
bens d̾s ostenditur. &. intͣpre¬
tacio uisionis. reuelacionem
somnii ꝓpħauit. Nã patriar.¬
chȩ dictis. & domꝰ dĩ .&. porta
cȩli locus ee̾ hic uisionis osten¬
dit᷑ . & post multã gestoꝵ eius
enarracione̾. seqͥt᷑. Dixit autẽ
d̾s ad iacob.Surge & descende

Expanded text:
ad mysterium passionis in carne: ad mysterium passionis in carne: Deum in carnis infirmitate non nescis, ad sacramentum benedictionis in Spiritu. Nec adspectus impedit quin fides maneat; nec infirmitas avocat quin benedictio postuletur. Nec homo efficit, quin qui homo est, Deus sit: potest non Deus verus esse, qui Deus adhuc sacramenti evangelici ordinem legis umbra, et apostolicae doctrinae veritatem mysteriis suis veri aemula praefigurat. In visu somnii beatus Jacob Deum viderat : in somnio sacramenti revelatio est, non corporalis contemplatio. Nam et per scalam descensus et adscensus angelorum ad coelum demonstratur, et super scalam incumbens Deus ostenditur, et interpretatio visionis, revelationem somnii prophetavit. Nam patriarchae dictis, et domus Dei et porta coeli locus esse hic visionis ostenditur . enarrationem sequitur: Dixit autem Deus ad Jacob, surge et adscende
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ꝑ assumpt̾a infirmitatẽ ñ
amittat ds e̾ẽ qͥ deus est. Saera¬
adesto nẽ mecũ fid̾i tuȩ sꝑu.
aduersus uenenata in fidelita¬
tis sibila. sc̃ẽ & beate patriar¬
cha iacob &. in lucta hominis
inualescens. benedici te ab
eo forcior dep̃care. Quid istud
ẽ qͦd inbecillũ oras: qͦd ab infir¬
mo exspectas: Nunc cuiꝰ bene¬
dictiones rogas. cõplexu tuo
ualidior elidis. Agestis corꝑis tu¬
i: mentis tuȩ opꝰ dissidet. Aliud
eni quã agis sentis. Tenes in
gestu luc te tuȩ. hominẽ infir¬
mũ: sed hic tͥ homo. d̾s uerus ẽ:
ñ ex nuncupacione. s ex natu¬
ra.Non eñi adoptiis bene¬
die tionibꝰ benedici te postu¬
las patriarcha: sed ueris. Cũ
homine luctaris: s d̾m facie
ad faciem uides. Non eñi hoc¬
uisu fidi tuȩ sentis. Infirmus
scđ̾m te homo ẽ. s anima tua
scd̾m uisũ d̾m saluata ẽ. Iacob
in lucta es. s post fide postu¬
late benedictionis. israhel es
Subdit᷑ tͥ scd̾m carn̾e̾ homo.

Expanded text:
ptam infirmitatem non amittat Deus esse, qui Deus est. Sacraadesto nunc mecum fidei tuae spiritu adversus venenata infidelitatis sibila, sancte et beate patriarcha Jacob, et in lucta hominis invalescens, benedici te ab eo fortior deprecare . Quid istud est, quod imbecillum oras, quod ab infirmo exspectas? Hunc cujus benedictiones rogas, complexu tuo validior elidis. A gestis corporis tui, mentis tuae opus dissidet: aliud enim quam agis sentis. Tenes in gestu luctae tuae hominem infirmum: sed hic tibi homo Deus verus est, non ex nuncupatione, sed ex natura. Non enim adoptivis benedictionibus benedici te postulas, patriarcha, sed veris. Cum homine luctaris: sed Deum facie ad faciem vides . Non hoc ocvisu fidei tuae sentis. Infirmus secundum te homo est: sed anima tua secundum visum Deum salvata est. Jacob in lucta es: post fidem postulatae benedictionis Israel es . Subditur tibi secundum carnem homo,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgamꝰ etiã ñc eo p̃dicaciõis nr̃e
itinere: qͦd lex sc̃ã de do docuit.
ferioris eñi nature uidet᷑ hoc
nom̃: & ubi nuncupacio ẽ gene¬
ris alieni: ibi existimat᷑ ueritas
suꝑior liber: in anitatẽ huiꝰ que¬
stionis ostendit. In angelo enim
officii pocnis quã nature intel¬

Expanded text:
gamus etiam nunc eo praedicationis nostrae itinere, quo lex sancta de Deo docuit.  est. Inferioris enim naturae videtur hoc nomen: et ubi nuncupatio est generis alieni, ibi existimatur veritas superior liber inanitatem hujus quaestionis ostendit. In angelo enim officii potius quam naturae intel
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ natũ in homine fuisse. nũc
uisũ interim patriarchis in spe¬
cie hominis dei filiũ. deu uerũ
doceamꝰ ex lege. Nãq cũ ab ra¬
hȩ homo uisus ẽ & ds ad oratꝰ. &.¬
udex pͣdicatꝰ .&. cũ pluit dnͣs a
dñs: ñ ambigit᷑ quin qͦd pluit
dñs a dño. ad significacionẽ pa¬
tris & filii. lex loquat᷑. Neq rur¬
sũ existimandũ ẽ. qͦd patriar¬
cha nescierit quin d̾m uerũ ad¬
oraret. quẽ d̾m intelligens ad¬

Expanded text:
filium natum in homine fuisse, nunc filium natum in homine fuisse, nunc visum interim patriarchis in specie hominis Dei filium Deum verum docemus ex lege. Namque cum Abrahae homo visus, est et Deus adoratudex praedicatus: et cum pluit Dominus a Domino, non ambigitur quin quod pluit Dominus a Domino, ad significationem Patris et Filii lex loquatur: neque rursum existimandum est, quod patriarcha nescierit quin Deum verum adoraret, quem Deum intelligens ad
Abbreviated transcription (Latin):
poris ũbre species expressit:
& đs in homine &. uidet᷑. .&. cre¬
dit᷑ .&. ad orat᷑ : qͥ scđ̾m plenitu¬
dine̾ tẽporis e̾e̾t in homine gig¬
nendꝰ. Nãq ad uisũ species prȩ¬
figuratȩ ueritatis assumit᷑. Ui¬
ne: ñ natꝰ ẽ. Mox etiã hoc qͦd
ẽ uisus: & natꝰ ẽ. Ad ueritatẽ
uͦ nascendi: familiaritas ꝓfe¬
cit assumpte. ad conte plandu
formã speciei. Illic homo ꝑ d̾m
scd̾m naturȩ nrȩ in firmitatẽ
uidendꝰ assumit᷑. hic ꝓ natu¬
rȩ nr̃ȩ infirmitate nascit᷑. qͦd
erat uisũ. Accipit umbra. cor
natur̃a. Non tam̃ d̾s a se demu¬
tat᷑. cũ in homine nobis aut
uidet᷑. aut nascit᷑. familiari
int se ꝓprietate &. natiuitatis.
&. uisus: ut qͦd natũ ẽ uisum¬
sit . &. qͦd uisũ ẽ nasceret᷑. ꝙ
qͥa ñdũ nobis collacionis e¬
uangelicȩ ac ꝓpheticȩ locus ẽ:
institutũ interim ex lege or-¬
diñe. ꝓsequam᷑. Probaturi eñ
postea ex euangeliis uerũ dei

Expanded text:
poris umbrae species expressit. poris umbrae species expressit. Et Deus in homine et videtur et creditur et adoratur, qui secundum plenitudinem temporis esset in homine gignendus. Namque ad visum species praefiguratae veritatis assumitur. Vine, non natus est: mox etiam hoc, quod est visus, et natus est. Ad veritatem vero nascendi familiaritas proficit assumptae ad contemplandum formam speciei. Illic homo per Deum secundum naturae nostrae infirmitatem videndus assumitur: hic pro naturae nostrae infirmitate nascitur quod erat visum. Accipit umbra corpunaturam. Non tamen Deus a se demutatur, cum in homine nobis aut videtur, aut nascitur, familiari inter se proprietate et nativitatis et visus: ut quod natum eisum est, nasceretur. Et quia nondum nobis collationis evangelicae ac propheticae locus est, institutum interim ex lege ordinem persequamur. Probaturi enim postea ex Evangeliis verum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iudicas tęrra facies hoc iudi¬
ciũ. Hunc gͦ d̾m iustũ iudicẽ:
necesse ẽ &. uerũ d̾m e̾e̾. Tuo
te impie teneo mendacio. N¬
dũ ex euangeliis d̾m iudicem
ꝓfero: lex mͥ uidicẽ d̾m locu¬
ta ẽ Adime filio qͦd iudex est:
ut auferas qͦd ds uerus ẽ. Eum
eñi solũ uerũ d̾m quẽ solum
udicẽ iustũ ꝓfessus es . &. quẽ
iustũ iudicẽ doces. hunc ñ po
omne uerbũ ẽ: benedictionũ
ȩtͣnarũ sponsor est: p ioꝵ im¬
pioꝵq uidex ẽ: abrahe d̾s est.
ab eo adoratꝰ est. Ementire
saltẽ aliqͥd ꝑ hanc impiã &. stul¬
tã uerbi tu impudenc iã: unde
ñ uerus ẽ. Non ꝑimunt naturȩ
ueritatẽ. cȩ lestis misedie sacra¬
m̃ta. s nec sc̃oꝵ fide̾ species quȩ
ad fidi uisionẽ coaptant᷑ elu¬
dunt. Sacram̃ta enĩ legis. myste¬
riũ dispensacionis euangelicȩ
prȩfigurant: ut patriarcha ui¬
deat &. credat. qͦd apl̃s contem¬
plet᷑ & p̃dicet. Nãq cũ lexum¬
bra sit futuroꝵ: ueritate cor¬

Expanded text:
judicas terram, facies hoc judicium . Hunc ergo Deum justum judicem, necesse est et verum Deum esse. Tuo te, impie, teneo mendacio. Nondum ex Evangeliis Deum judicem profero: lex mihi judicem Deum locuta est. Adime Filio quod judex est, ut auferas quod Deus verus est. Eum enim solum verum Deum, quem solum judicem justum, professus es: et quem justum judicem doces, hunc non poomne verbum est, benedictionum aeternarum sponsor est, piorum impiorumque judex est, Abrahae Deus est, ab eo adoratus est: ementire saltem aliquid per hanc impiam et stultam verbi tui impudentiam, unde non verus est. eritatem coelestis misericordiae sacramenta: sed nec sanctorum fidem species, quae ad fidei visionem coaptantur, eludunt. Sacramenta enim legis mysterium dispensationis evangelicae praefigurant: ut patriarcha videat et credat, quod Apostolus contemplatur et praedicat. Namque cum lex umbra sit futurorum, veritatem cor
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. Hȩc si stulticia atq impie¬
tas heretica. ad fallendũ ig¬
norantes simplicioresq dicta
ee̾ ex ꝑsona di patris menci¬
et᷑. ne in dei filiũ dicti huiꝰ in¬
telligeneia suscipi possit.
audiat m̃dacii sui ab apło &. doc¬
łore genciũ reatũ. omnia hȩc
ad saeram̃tũ passionis dñicȩ &
euangelicȩ fidi tẽpora p̃diean

Expanded text:
r. --Haec si stultitia atque impietas haeretica, ad fallendum ignorantes simplicioresque, dicta esse ex persona Dei patris mentietur, ne in Deum fillium dicti hujus intelligentia suscipi possit: audiat mendacii sui ab apostolo et doctore gentium reatum; omnia haec ad sacramentum passionis dominicae et evangelicae fidei temp