comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt beatissimi martyres
in conspectu maximiam:
putrefactis ita iam carmi¬
bus eorũ pre acerbitate
tormentorũ. ut uermes
de ulceribus eorũ scatu¬
rirent. Matalia uero ap¬
plicans se beato adriano¬
uiro suo dicebat. Uide
dñe mi: ut solũmodo ad
deum fiat mens tua: ne
tuũ cor in aliquo trepidet:
dũ uideris tormenta tibi
proposita. Labor quidẽ
nunc modicus: sed in se¬
cula seculorũ eterna repau¬
Aximianus respi¬
tiens adrianum
ait. Adhuc tu permanes
in in sama. Beatus mar¬
tyr respondit. Pro hac a¬
mentia et insania paratꝰ
sum hanc uitã finire. Ira¬
tus post piam cõfessionẽ
ip̃ius tyrãnus: iussit eũ
tam crudeliter inuicem
sibi succedentibus flagel¬
latoribus cedi: donec aꝑ¬
tis costis uiscera pate fiẽ¬
rent. Iterum constrictus
ferro in carcerem mittit᷑
Et cum aliquibus die¬
bus cum reliquis sãctis
dei clausus ibi fuisset : tã¬
dem reductus simul ⁊ cũ
eo alii quos immẽsitas

Expanded text:
ti sunt beatissimi martyres ti sunt beatissimi martyres in conspectu Maximiani, putrefactis ita jam carnibus eorum prae acerbitate tormentorum, ut vermes de ulceribus eorum scaturirent. Natalia vero applicans se beato Adriano, dicebat: Vide, domine meus, ut solummodo ad Deum fiat mens tua; nec tuum cor in aliquo trepidet, dum videbis tormenta tibi proposita. Labor quidem nunc modicus, sed in saecula saeculorum aeterna repauaximianus respiciens Adrianum, ait: Adhuc tu permanes in insania! Beatus martyr respondit: Pro hac amentia et insania paratus sum hanc vitam finire. Iratus post piam confessionem ipsius tyrannus, jussit eum tam crudeliter invicem sibi succedentibus flagellatoribus caedi, donec apertis costis viscera patefierent. Iterum constrictus ferro in carcerem mittitur. Et cum aliquibus diebus cum reliquis sanctis Dei clausus ibi fuisset, tandem reductus, simul et cum eo alii, quos immensitas
Abbreviated transcription (Latin):
mas effugi martyrium.
Den autem propterea qr
instat tempus questionis
nostre: ut sicut promisi
presens fias. At illa non
credens: uide ĩquit: quo¬
modo me seducit trãs gres¬
sor:. Ecce quomodo men¬
titur alter iudas: Rece¬
de a me homo: nam ante
meip̃am interficiã: ꝙͣ ti¬
bi socier. Cunq beatissi¬
mus martyr de zelotipi¬
a cõiugis letus sermoni¬
bus suis ei satisfecisset.
et msi citius aperiret mo¬
ras se facere nõ posse asse¬
reret: tandem illa ei aperi¬
ens prouoluitur ad pedes
euntes properabant add
fessionem: ut in numero
coronatorum adrianus
Omq adhuc essẽt
in uia. dixit beatꝰ
adrianus. Soror mea:
dic quomodo ordinasti
substantiam tuam: Cui
morari iam que sunt mũ.¬
di huius: ne attrahãt ani¬
mũ tuũ. Auferantur ab
animo tuo omnia corru¬
ptibilia: solũmodo illa fe¬
stina uidere que reposita
sunt tibi: et sanctis cum
quibus ambulas in uia
dei. Completa itaq die
ut producerentur exhibi¬

Expanded text:
mas effugi martyrium. mas effugi martyrium. Veni autem propterea, quia instat tempus quaestionis nostrae, ut sicut promisi praesens fias. At illa non credens: Vide, inquit, quomodo me seducit transgressor? Ecce quomodo mentitur alter Judas? Recedas a me, homo; nam ante me ipsam interficiam, quam tibi socier. Cumque beatissimus martyr de zelo piae conjugis laetus, sermonibus suis ei satisfaceret, et nisi citius aperiret, moras se facere non posse assereret, tandem ei illa aperiens, provolvitur pedibus euntes, properabant ad confessionem, ut in numero coronatorum Adrianus mque adhuc essent in via, dixit beatus Adrianus: Soror mea, dic quomodo ordinasti substantiam tuam? Cui morare quae sunt mundi hujus, ne attrahant animum tuum: auferantur ab animo tuo omnia corruptibilia, solummodo illa festina videre, quae reposita sunt tibi et sanctis, cum quibus ambulas in via Dei. Completa itaque die ut produceretur, exhibi
Abbreviated transcription (Latin):
nibus : et accurrens clau¬
sit hostiũ domus clamãs
et dicens. Longe efficia.¬
tur a me hic qui corruit:
et mentitus est dño deo
suo. Non loquatur mͥ:
nec audiam linguam do
lose egit in conspectu cre¬
atoris sui. Et conuersa
dicit in eũ. O sine deo
pre omnibus hominib.
Quis te coegit apprehẽ¬
dere opus quod non po¬
tiusti perficere: Quis te
separauit a sanctis: Aut
quis te seduxit ut rece¬
deres a conuentu pacis
uel pausationis: Dic mͣ.
quare in fuga̾ conu̾sus
es anteꝙͣ fieret pugna
Quare proiecisti arma¬
tua anteꝙͣ uideres hostẽ
tibi repugnantem: Quo¬
modo uulneratus es nec¬
dum emissa sagitta. Quid
faciam infelicisima que
coniuncta sum ĩpio: Mõ
est michi concessũ ut uo¬
carer uxor martyris: sed
ut dicerer uxor trãs gresso¬
ris. Ad horã fuit exulta¬
tio mea: et ecce per secula
erit opprobrium meum.
adrianus pre fori¬
bus stans dicebat. Aperi
michi soror mea natalia:
quia non sicut tu existi¬

Expanded text:
nibus, et accurrens claunibus, et accurrens clausit ostium domus, clamans et dicens: Longe efficiatur a me hic qui corruit, et mentitus est Domino Deo suo. Non loquatur mihi, nec audiam linguam, quae dolose egit in conspectu Factoris sui. Et conversa dicit in eum: O sine Deo prae omnibus hominibus, quis te coegit apprehendere opus, quod non potuisti perficere; quis te separavit a sanctis, aut quis te seduxit, ut recederes a conventu pacis vel repausationis? Dic mihi, quare in fugam conversus es antequam fieret pugna? quare projecisti arma, antequam videres hostem tibi repugnantem? Quomodo vulneratus es, necdum emissa sagitta? Quid faciam infelicissima, quae conjuncta sum impio? Non est mihi concessum ut vocarer uxor martyris, sed ut dicerer conjux transgressoris. Ad horam fuit exsultatio mea, et ecce per saecula erit opprobrium meum. Adrianus pro foribus stans dicebat: Aperi mihi, soror mea Natalia, quia non sicut tu aesti
Abbreviated transcription (Latin):
gloriosissima femi¬
na prosecuta ẽ: singuloꝵ
lans dixit. Rogo uos in¬
quit serui xp̃i cõfortate
hunc adrianũ beatissimis
facite aĩam eius xpristo.
Uos sitis ei patres: ut per
uos nascatur et̾ne uite. Ad
quã adrianus dixit. Per¬
ge nunc soror mea in do¬
mũ tuã: et cum agnou̾o
fieri interrogationẽ nos¬
tram: accersiã te ut uide.¬
as finem rei. Post ali qͦt
dies cũ questio immine¬
ret: beatus adrianus da¬
to pretio custodibus. et
datis fideiussoribus: per¬
rexit ad domũ suã uocare
beatam nataliam. Cũꝙ¬
pergeret uidit eũ quidã
ciauit natalie eũ uenire.¬
non credidit. Quis in¬
quit potuit eum absolu̾e
de uinculis illis. Nõ mi¬
chi contingat ut absolua¬
tur : nequando separetur
a sanctis illis. Lectio. u̾¬
Tcũ puer domesti¬
cus superueniens
affirmaret cũ dimissum.
suspicata illa ꝙ marty¬
riũ fugisset: contristata
flebat amarissime. Et cũ
iam uidere adrianũ ĩcipet
proiecit que erant in ma¬

Expanded text:
gloriosissima femina prosecuta est, singulorum lans: Rogo vos, inquit, servi Christi, confortate hunc Adrianum beatissimis facite animam ejus in Christo: vos sitis ei patres, per vos nascatur aeternae vitae. Ad quam beatus Adrianus dixit: Perge nunc, soror mea, in domum tuam, et cum agnovero fieri interrogationem nostram, accersam te, ut videas finem rei. Post aliquot dies cum quaestio immineret, beatus Adrianus dato pretio custodibus, et datis fidejussoribus, perrexit ad domum suam vocare beatam Nataliam. Cuper| geret . uidit eum quidam ciauit . nataliae coninon credidit. Quis, inquit, potuit eum absolvere de vinculis illis? Non mihi contingat, ut absolvatur, nequando separetur a sanctis illis et cum puer domesticus superveniens affirmaret eum dimissum, suspicata illa, quod martyrium refugisset, contristata flebat amarissime. Et cum jam videre Adrianum inciperet, projecit quae erant in ma
Abbreviated transcription (Latin):
sistitur maximiano. Qͦ
ille iam uidens irreuoca¬
biles: iussit ut uecte ma¬
gno ferreo confringerẽ¬
tur tibie eorũ. Cõfractis
itaq eorũ crurib ac pe¬
dibus incisis: in fuper
ruscationes ⁊ tonitrua
et pluuia: et extinctus ẽ
ignis. Plurimiq de ap¬
paritoribus fulminib
percussi: pauci fuga uir
euaserunt. Accurrentes
interea xp̃iani: rapuerũt
ex igne iam extincto reli¬
quias martyrũ. Et ascẽ¬
sis nauibus fugerũt: per¬
ueneruntq bizantium:
et reuerenti honore sepe¬
lierunt eas ibi. Non lon¬
go post tempore: beati a¬
driam corpus romã etiã
translatũ honorabili in
templo exornatũ est. Ma¬
talia uero et ip̃a de nicho¬
media sanctoꝵ martyrũ
amore bizantiũ enauigas.
post paucos dies aduẽtus
sui dormitionem accipit
in dño: et iuxta sanctoꝵ
corpora: sepulta ẽ kalen¬
dis decembris. Passio
horũ martyrũ agitur sex¬
to ydus septembris: ad¬

Expanded text:
sistitur Maximiano. Quos ille jam videns irrevocabiles, jussit ut vecte magno ferreo confringerentur tibiae ipsorum. Confractis itaque cruribus, ac pedibus incisis, insuper bruscationes, tonitrua, ac pluviae, et exstinctus est ignis. Plurimique de apparitoribus fulminibus percussi, pauci fuga vix evaserunt. Accurrentes interea Christiani, rapuerunt ex igne jam exstincto reliquias martyrum, et ascensis navibus fugerunt, perveneruntque Byzantium, et reverenti honore sepelierunt eas ibi. Non longo post tempore beati Adriani corpus Romam etiam translatum honorabili quoque templo exornatum est. Natalia vero ipsa de Nicomedia sanctorum martyrum amore Byzantium enavigans, post paucos dies adventus sui, dormitionem accepit in Domino, et juxta sanctorum corpora sepulta est Kalendis Decembris. Passio horum martyrum sexto Idus Septembris
Abbreviated transcription (Latin):
introiuit in domũ: et im¬
ponens ei manum dixit
Saule frater dñs ihesus
misit me: qui apparuit
tibi in uia qua ueniebas.
ut uideas et implearis spi¬
ritusancto. Et confestim
ceciderunt ab oculis eius
tanꝙͣ squame: et uisum
recepit. Et surgens bap¬
tizatus est. Et cum acce

Expanded text:
introivit in domum, et imponens ei manus, dixit: Saule frater, Dominus Jesus misit me, qui apparuit tibi in via qua veniebas, ut videas et implearis spiritu sancto». Et confestim ceciderunt ab oculis eius tamquam squame et uisum recepit. Et surgens baptizatus est et comedit;
Abbreviated transcription (Latin):
do dato tempore pareret.
Quando parturiebat:¬
Quando peperit filiam:¬
Trex ille qui sanc¬
tum uirum hẽbat
iohannem: qui eum pro¬
pter deum timebat. ⁊ si ei
non obediebat: postꝙͣ ab
illo petitũ est caput iobã¬
nis in disco: contristatus
est. Sed propter iurati¬
onem et propter recũben¬
tes: misit spiculatorem:
et impleuit quod iurauit
charissimi : ut propter ui¬
tain et mores nostros ali¬
quid de iuramento tracte¬
mus. Falsa iuratio non
est leue peccatum. Immo
tam magnũ est peccatum
falsum iuirare: ut propter
reatum false iurationis:
dñs prohibuerit omnem
iurationem. Ait enim.
Scriptum est nõ periu¬
rabis: reddes autem dño
iusiurandũ tuũ. Ego au

Expanded text:
do dato tempore pareret. do dato tempore pareret. Quando parturiebat, peperit filiam,t rex ille qui sanctum virum habebat Joannem, qui eum propter Dominum timebat, etsi ei non obediebat, posteaquam ab illo petitum est caput Joannis in disco, contristatus est. Sed propter jurationem et propter conrecumbentes, misit spiculatorem, et implevit quod juravit.charissimi, ut propter vitam et mores vestros aliquid vobis de juramento tractemus. Falsa juratio non est leve peccatum: imo tam magnum peccatum est, falsum jurare, ut propter reatum falsae jurationis Dominus prohibuerit omnem jurationem. Ait enim: Dictum est, Non perjurabis, reddes autem Domino jusjurandum tuum: ego au
Abbreviated transcription (Latin):
Um euangelium
legeretur: crudele
spectaculum ante oculos
nostros constitutum est.
Caput sancti iohannis ĩ
disco feralis misit crudeli¬
tas: propter odiũ uerita¬
tis. Puella saltat. ⁊ seuit
mater: et inter delicias et
lasciuias cõuiuantium te¬
mere iuratur: et impie qd̃
iuratur impletur. Factũ
autem minui. Iste minu¬
tus est in capite: ille cre¬
uit in cruce. Odiũ peꝑit
ueritas. Non potuit equo
animo tolerari: quod ho¬
mo dei sanctus monebat:
qui utiq salutem eorum
querebat : quos sic mone¬
bat. Responderũt illi ma¬
la pro bonis:Quid enim
ille diceret. nisi quo plenꝰ
erat: Et quid illi respõde¬
rent nisi quo pleni erant:
In triticũ seminabat : sed
spinas inuenit. Dicebat
regi. Mon licet tibi habere
uxorem fratris tui. Uince¬
bat regem libido: tenebat
apud se prohibitam uxo¬
rem fratris sui. Sed eum
tamen sic habebat : ut nõ
seuiret. Honorabat eũ: a
quo uerũ audiebat. Sed
detestabilis mulier odium
concipiebat : qd aliquan¬

Expanded text:
um Evangelium legeretur, crudele spectaculum ante oculos nostros constitutum est, caput sancti Joannis in disco, feralis missus crudelitatis, propter odium veritatis. Puella saltat, et saevit mater: et inter delicias et lascivias convivantium temere juratur, et impie quod juratur, impletur. Factum autem minui . Iste minutus est in capite, ille crevit in cruce. Odium peperit veritas. Non potuit aequo animo tolerari, quod homo Dei sanctus monebat: qui utique salutem eorum quaerebat, quos sic monebat. Responderunt illi mala pro bonis. Quid enim ille diceret, nisi quo plenus erat? Et quid illi responderent, nisi quo pleni erant? Ille triticum seminavit, sed spinas invenit. Dicebat regi, Non licet tibi habere uxorem fratris tui . Vincebat enim regem libido: tenebat apud se prohibitam uxorem fratris sui. Sed eum tamen sic libebat, ut non saeviret. Honorabat eum a quo verum audiebat. Sed mulier detestabilis odium concipiebat, quod aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
tes iussit dari: misitq spi¬
hannem. Et allatum est
caput eius in disco: et da¬
tum est puelle: puella au¬
tem dedit matri sue. Au¬
distis fratres ꝙͣta sit na¬
ta de uoluptate crudelitas:
de libidine ĩpietas. Alla¬
tũ est caput iohannis in
sa migrat in caueam: in¬
fũit de pransoribus spec
in ortu exhibetur occasus
personant seculorũ. In.¬
trat bestia non puella: q̃¬
rit caput amputare non
saltare. Discurrit fera nõ
femina: aspergit iubas
per ceruices nõ capillos.
bra: seuitia crescit augniẽ¬
tis: fit grandis crudelita¬
te non corpore. Et singu¬
laris fera usq dũ capiat
predam : fremit ore: denti¬
bus frendit: ferrũ nõ sus¬
cipit sed producit. Premo
De matris peccato dans
ta corporis preda: caput
ip̃m truncatura ꝑsuasit.

Expanded text:
tes jussit dari, misitqannem, et allatum est caput ejus in disco, et datum est puellae, et puella dedit matri suae. Audistis, fratres, quanta sit nata de voluptate crudelitas, de libidine impietas. Et allatum est caput ejus in sa migrat in caveamunt de pransoribus spectin ortu exhibetur occasus, personant saecularem; intrat bestia, non puella; quaerit amputare, non saltare; discurrit fera, non femina; spargit jubas per cervicem, non capillos; ractibus, saevitiae crescit augmentis; fit grandis crudelitate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed producit. Verum De matris pectore dans ta corporis praeda, caput ipsum truncatura pervadit.
Abbreviated transcription (Latin):
aufertur uoluntas. Unde
etiam quos suspendit a
crimine auidiores reddit
ad crimen: et estuat am¬
mo quousq ꝑficiat qd̾
cogitat malũ. Solus em̃
deĩ est timor qui nocẽtes
corrigit fugat crimina: ĩ¬
nocentiam seruat: perpe¬
tem tribuit facultatem.
Sed audiamus ipsam io¬
hannis baptiste passionẽ
Die inquit natalis hero¬
rodiadis in medio triclim¬
o et placuit herodi et om¬
reiurando pollicitus ẽ da¬
re ei quodcũq postulas¬
set abeo. At illa premo¬
nita a matre: da michi ĩ¬
quit in disco caput iohã¬
nis baptiste. Lectio .uiͣ.

Expanded text:
potest voluntatem: unde etiam quos suspenderit a crimine, avidiores reddit ad crimen, et aestuat animo quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herofilia in medio triclinio, et placuit Herodi: rejurando pollicitus est dare ei quodcumque postulasset ab eo. At illa praemonita a matre sua, da mihi, inquit, hic in disco caput Joannis Bapti
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iurauerit: quare do¬
minus xpũs suos iurare
prohibuit: Dico quare.
non ꝙ peccatũ sit uerũ
iurare: sed quia grande
peccatum est falsum iu¬
rare. Longe est a pecca.¬
to falsum iuirandi qui
omnino non iurat: pro¬
pinquat autẽ false iura¬
tioni : qui uel uerũ iurat.
hibuit: supra ripam no
luit te ambulare: ne pes
tuus in augusto labatur
et cadas. Sed dominus
iurat: qui mentiri nescit.

Expanded text:
Dominus juraverit, quare Dominus Christus suos jurare prohibuit? Dico quare. Non est peccatum, verum jurare. Sed quia grande peccatum est falsum jurare, longe est a peccato falsum jurandi qui omnino non jurat: propinquat falsae jurationi, qui vel verum jurat. jurare, supra ripam te noluit ambulare, ne pes tuus in angusto labatur, et cadas. Sed Dominus jurat qui mentiri nescit.
Abbreviated transcription (Latin):
ducit homines ad mortẽ.
Hoc malũ fugit helyas pro¬
pheta. Et cuius lĩgua cla¬
uis facta est celi: tanquã
reus fugit a facie muliens.
Hec inuenit uerũ laborẽ
et pressuram : que nũc o¬
cidit iohannem baptistã.¬
Hec deiecit pueritiã. per¬
didit iuuentutem: illicit
et inquietat emortuam
senectutem. Premonita
a matre sua: da michi in¬
quit in disco caput iohã.¬
nis baptiste. Libidine

Expanded text:
quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueritiam, perdit juventutem, illicit et inquietat emortuam senectutem. Praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, in disco caput Joannis Baptistae. De
Abbreviated transcription (Latin):
Muenimus autem
in sanctis scripturis
ip̃m dominum iurasse :
quando ei usqz ad ĩmo¬
lationem dilecti filii obe¬
diuit abraham: locutus
est ei angelus de celo di¬
cens. Per memetipsum
disti uoci mee et non pe¬
percisti filio tuo unigeni¬
to propter me: nisi bene¬
dicens benedicam te: et
implens implebo semen
centur in semine tuo om¬
nes gentes. Item q in

Expanded text:
enimus autem in Scripturis sanctis Dominum jurasse, quando ei usque ad immolationem dilecti filii obedivit Abraham. Locutus est ei angelus de coelo dicens: Per memetipsum disti vocem meam, et non pepercisti filio tuo unico propter me, nisi benedicens benedicam te, et implendo implebo semen centur in semine tuo omnes gentes» . Et semen
Abbreviated transcription (Latin):
Abianus natione
romanus: ex patre
fabio sedit annos quatu¬
or decim. menses undecim.
dies undecim. martyrio
coronatur. Fuit autem tẽ¬
poribus maximiani et af¬
fricani: usq ad decium se¬
cundum et quadratum:
kalendarũ februariũ. Hic
regiones diuisit dyacom¬
bus: et fecit septem dya¬
cones: qui septem nota.¬
riis ĩminerent: et gesta¬
martyrũ fideliter in inte¬
gro colligerent. Et mul
tas fabricas per cimiteria
fieri precepit. Et post pas¬
sionem eus moyses ⁊ ma¬
ximus presbyteri ⁊ nicho¬
stratus dyacomus cõpre¬
hensi sunt et in carcerem
missi. Eodem tempore
uenit nouatus ex africa
et separauit de ecclesia no¬
uatianũ et quosdam con¬
fessores: postqͣm moyses
in carcere defunctus est:

Expanded text:
avianus, natione Romanus, ex patre Favio sedit annos quatuordecim, menses decem, dies undecim. Martyrio coronatur. Fuit autem temporibus Maximini et Africani usque ad Decium secundum et Quadratum, Kalend. Februarias. Hic regiones divisit diaconibus, et fecit septem subdiaconos, qui septem notariis imartyrum veraciter in integro colligerent |tas fabricas per cimiteria fieri iussit. post passionem eius Moyses et Maximus presbyteri et Nicostratus diaconus comprehensi sunt et in carcerem sunt missi. eo tempore supervenit Novatus ex Africa et separavit de ecclesia Novatianum et quosdam confessores, postquam Moises in carcere defunctus est,
Abbreviated transcription (Latin):
corpus eius. Factus est
incredulos: et crediderũt
uiuersi atq baptizati
sunt presbiteris quos or¬
dinauerat beatus bartho¬

Expanded text:
mortui. Et factus est incredulos, et crediderunt universi, ac baptizati sunt a presbyteris, quos ordinavit sanctus Bartho
Abbreviated transcription (Latin):
E beato uero aga¬
pito renũciatum
est imperatori: qui beatũ
biici. Sed fere mansue¬
te facte: pedibus marty¬
ris ad lambendũ se incli¬
nauerunt. Bidentes au¬
tem sceleris ministri: tu¬
lerunt de medio sanctũ
martyrem. Et uenerũt
contra ciuitatem prene¬
stinam ubi sunt due co¬
lũne: et ibi eũ cum gla¬
dio percusserunt: sub die
rũ septembriũ. Corpus
eius nocte sublatum est
a xp̃ianis: et positũ mili

Expanded text:
e beato vero Agapito renuntiatum est imperatori, qui beatum bjici; sed mansuetae factae ferae, pedibus martyris ad lambendum se inclinaverunt. Hoc videntes sceleris ministri, tulerunt de medio sanctum martyrem, et venerunt contra civitatem Praenestinam, ubi sunt duae columnae, et ibi eum gladio percusserunt, sub die s Septembris. Corpus ejus noctu sublatum est a Christianis, et positum m
Abbreviated transcription (Latin):
cti tymothei.
Qui abantiochia ueni¬
ens romam: sub melchi¬
Qui cum annũ totum ⁊
aliquot menses ibi pre¬
dicans. multos ad xp̃m
conuertisset: tentus a
tarquinio urbis prefec¬
to. et longa carceris cus¬
todia maceratus: cũ sa¬
crificare noluisset : fertio
cesus. et grauissimis suꝑ¬
pliciis attrectatus: ad ul¬
timũ decollatus. et iuxta
pultus est. Scriptũ esti¬
in hystoria setĩ siluerii.¬
Artholomeus a¬
postolus nomen¬
ex syra lingua¬
Lycaoniam in sortẽ pre¬
dicationis accepit: ato
euangeliũ iuxta matheũ
apud iudos ĩ eoꝵ lĩguã
conuertit. Ad ultimum
in albano maioris arme¬
me urbe uiuens a barba¬
ris decoriatus: atq ꝑ ius¬
sum regis astriagis decol¬
latus est: sicq terre cõ¬

Expanded text:
cti Timothei, qui ab Antiochia veniens Romam sub Miltiqui cum annum totum et aliquot menses ibi praedicans multos ad Christum convertisset, tentus a Tarquinio Urbis praefecto, et longa carceris custodia maceratus cum sacrificare idolis noluisset, tertio caesus, ac gravissimis suppliciis attrectatus, ad ultimum decollatus et juxta pultus est. Scriptum in historia sBartholomaeus apostolus, nomex Syra linguaLycaoniam in sorte praedicationis accepit, atque Evangelium juxta Matthaeum apud Indos in eorum linguam convertit. Ad in Albano majore Armenie urbis vivens a Barbaris decoriatus, atque per jussum regis Astragis decollatus, sicque terrae con
Abbreviated transcription (Latin):
moriuntur et uitã timẽt.
Unde et huic seruo proti¬
nus respon detur. Serue
male et piger: sciebas ꝙ
meto ubi non semĩo et cõ¬
grego ubi non spargo.
Oportuit ergo te dare pe¬
cumam meam nuimula.¬
riis : et ego ueniens rece¬
pissem quod meum est
cum usuris. Ex uerbis e¬
gitur: cum domimꝰ dicit.
Meto ubi non semino:
et congrego ubi nõ spar¬
si. Ac si aꝑte dicat. Si
iuxta tuam sententiam.
et illud exquiro qd̃ non
dedi: quanto magis a te
exquiro quod ad erogȧ¬
dum dedi.¬

Expanded text:
moriuntur, et vitam timent. moriuntur, et vitam timent. Unde et huic servo protinus respondetur: Serve malmeto ubi non semino: et congrego ubi non sparsi: oportuit ergo te dare pecuniam meam nummulariis, et ego veniens exegissem utique quod meum est cum usuris ? Sic egitur cum dominus dicit: Meto ubi non semino, et congrego ubi non sparsi. Ac si aperte dicat: Si juxta tuam sententiam et illud exquiro quod non dedi, quanto magis a te exquiro quod ad erogandum dedi
Abbreviated transcription (Latin):
et congregas ybi nõ spar¬
sisti:. et timens abii.⁊ abs¬
condi talentum tuum in
terra. Ecce habes quod
tuum est. Notandũ ꝙ ĩ
utilis seruus durũ dñm
uocat. cui tamen deserui
et tuuisse se dicit in lu¬
crum talentum expẽdere:
qui hoc solum timere de
ecclesiam quorũ iste ser¬
uus ymaginem tenet:
qui melioris uite uias
aggredi metuunt: ⁊ ta¬
men iacere in sui torporis
ignauia non formidant.
Cũq se peccatores consi¬
derant sanctitatis uias ar¬
ripere trepidant ⁊ reman̾e
in suis iniquitatib non
ne petrus adhuc in infir¬
mitate positus speciem te¬
net: cum uiso miraculo pi¬
sciũ dixit. Exi a me dñe:
quia homo peccator sum.
Immo si te peccatorẽ con¬
sideras oportet ut a te dñm
Ed qui idcirco me¬
lioris habitus uias
et rectioris uite apprehẽ¬
dere arcem nolunt quia ĩ¬
firmos se esse conspiciunt:
quasi et peccatores se fatẽ¬
tur et dominũ refugiunt.
eumq in quo sanctificari
lut in perturbatione con¬
silium non habent: dum

Expanded text:
et congregas ubi non sparsisti; et timens abii et abscondi talentum tuum in terra, ecce habes quod tuum est. Notandum quod inutilis servus durum dominum vocat, cui tamen ad lucrum et timuisse se dicit in lucrum talentum expendere, qui hoc solum timere debtam Ecclesiam, quorum iste servus imaginem tenet, qui melioris vitae vias aggredi metuunt, et tamen jacere in sui torporis ignavia non pertimescunt; cumque se peccatores considerant, sanctitatis vias arripere trepidant, et remanere in suis iniquitatibus non ne Petrus adhuc in infirmitate positus speciem tenet cum, viso miraculo piscium, dixit: Exi a me, Domine, quia homo peccator sum . Imo si te peccatorem consideras, oportet ut a te Dominum ed qui idcirco melioris habitus vias, et rectioris vitae apprehendere arcem nolunt, quia infirmos se esse conspiciunt, quasi et peccatores se fatentur, et Dominum repellunt, eumque quem in se sanctificare lut in perturbatione consilium non habent, dum
Abbreviated transcription (Latin):
silio usa cum uigilio di¬
acono misit epistolam
romam ad silueriũ pa¬
pam rogans ⁊ obsecrans.
Me pigriteris ad nos ue¬
Modo scio quia hec cau¬
sa finẽ uite mee adducit.

Expanded text:
silio cum Vigilio diacono misit epistolam Romam ad Silverium papam, rogans et obsecrans: Ne pigriteris ad nos Modo scio, quod haec causa finem vitae meae adduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
eleuatus est a theodato ty¬
ranno sine deliberatione
corruptus pecunia: talẽ
tymorem indixit clero:
ut qui non consentiret
in cius electionẽ gladio
puniretur. Quidã uero
sacerdotes non subscrip¬
serunt in eum secundũ
morem antiquũ uel decre¬
tum: confirmauerunt au¬
tem ordinationẽ. Ltõ . ii.¬

Expanded text:
levatus est a tyranno Theodato sine deliberatione corruptus pecunia talem timorem induxit clero, ut qui non consentiret in hujus ordinatione gladio puniretur. Quocirca sacerdotes non subscripserunt in eum secundum morem antiquum vel decretum confirmaverunt ante ordinacionem. Post
Abbreviated transcription (Latin):
dus autem gaudebit uos ue¬
ro contristabimin sed tris¬
ticia uestra. Conuertetur.¬
philo dissertissimꝰ
iudeorum uidens alexan¬
drie primam ecclesiã ad¬
huc iudaizantem: quasi
in laudem gentis sue li¬
brum super eorũ conuer¬
satione scripsit. Et quo¬
modo lucas narrat ihero¬
solime credentes omnia
habuisse cõmunia: sic illee
quod alexandrie sb̃ mar¬
co fieri doctore cernebat:
memorie tradidit. Deni¬
q amputasse sibi pollicẽ
dicitur: ut sacerdotio repro¬
bus haberetur. Sed tan¬
tum consentiens fidei p̾¬
destinata potuit electio:
ut nec sic in opere uerbi
perderet: quod prius me¬
ruerat in genere. Nam et
alexandrie episcopꝰ fuit.
Cuius per singula opus¬
fuit scribere : et euangelii
in se dicta disponere: et
disciplinam in se legis a¬
gnoscere et diuinã m car¬
ne dñ naturam ĩtelligere:¬

Expanded text:
dus inquit gaudebit, uos uero contristabimini | sed tristicia uestra conuerteturPhilo, disertissimus Judaeorum, videns Alexandriae primam Ecclesiam adhuc Judaizantem, quasi in laudem gentis suae librum super eorum conversatione scripsit. Et quomodo Lucas enarrat Jerosolymae credentes omnia habuisse communia, sic et ille quod Alexandriae sub Marco fieri doctore cernebat, memoriae tradidit.  amputasse sibi pollicem dicitur, ut sacerdotio reprobus haberetur. Sed tantum consentiens fidei praedestinata potuit electio, ut nec sic in opere Verbi perderet, quod prius meruerat in genere. Nam primus Alexandriae episcopus fuit, cum per singula opera sciret et Evangelii in se dicta disponere, et disciplinam legis agnoscere, et divinam in carne Domini naturam intelligere
Abbreviated transcription (Latin):
Arcus discipulus ⁊
interpres petri iux¬
ta quod petrũ referentem
audierat : rogatus rome a
fratribus breue scripsit euã¬
geliũ. Quod cum petrus
audisset probauit: et eccle¬
sie legendum sua auctori¬
politanus episcopus me¬
minit huius marci. Et pe¬
nomine babylonis figura¬
liter romam significans.
Salutat uos inquit eccle¬
sia que est in babylone
collecta: et marcus filius
meus. Assumpto itaq
cuangelio quod ipse con¬
fecerat perrexit in egyptũ.
et primus alexandrie chri¬
stum anũcians: cõstituit
ecclesiam. Tante autem¬
doctrine et uite continen¬
tie fuit. ut omnes secta¬
tores xp̃i ad exemplum

Expanded text:
arcus discipulus et interpres Petri, juxta quod Petrum referentem audierat, rogatus Romae a fratribus, breve scripsit Evangelium. Quod cum Petrus audisset, probavit, et Ecclesiis legendum sua auctoripolitanus episcopus. Meminit hujus Marci, et Penomine Babylonis figuraliter Romam significans: Salutat sia quae est in Babylone collecta, et Marcus fimeus. Assumpto itaque Evangelio quod ipse confecerat, perrexit ad Egyptum et primus Alexandrie Christum annuncians constituit ecclesiam, tante doctrine et vite continentia, ut omnes sectatores Christi ad exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
tem : miserunt funem in
collo eius: et trahebãt eũ
ad loca baculi que erant
iuxta mare sub rupibus:
ubi erat ecclesia cõstruc¬
ta. Et fluebant carnes
serunt eum in carcerem:
ybi circa mediam noctẽ
primo angelica cõforta.¬
sibi apparente. ad celesti¬
a regna uocatur. At ma¬
ne cum traheretur ad loca
baculi: gratias agens et
dicens: dñe in manus tu¬
as commendo spiritum
meũ: defunctus est: et a
uiris religiosis placida¬

Expanded text:
tem, miserunt funem in collo ejus, et trahebant eum ad loca buculi, quae erant juxta mare sub rupibus, ubi erat ecclesia constructa, et defluebant carnes serunt eum in carcerem, ubi circa mediam noctem primo angelica visitasibi apparente ad coelestia regna vocatus, ac mane cum traheretur ad loca buculi, gratias agens, et dicens: Domine, in manus tuas commendo spiritum meum, defunctus est, et a viris religiosis
Abbreviated transcription (Latin):
Um ergo uidit tho.¬
mas du palpauit:
cur ei dicitur. Quia uidi¬
sti me credidisti: Sed a¬
liud uidit : aliud credi.¬
dit. A mortali quippe ho¬
mine diuinitas uideri ñ
potuit. Hominẽ igitur
uidit et deum confessus
est dicens. Dñs meus ⁊
deus meus. Uidẽdo ergo
credidit: qui consideran¬
do uerum hominẽ hunc
deum: quem uidere non
poterat exclamauit. Teti¬
tificat ualde quod sequit᷑
Beati qui non uiderunt
et crediderunt. In qua
nimirum sententia nos
specialiter signati sumus:
qui eum quem carne non
Mos signati sumus. sed si fi¬
dem nostram operibus se
quimur. Ille etemĩ uere
credit quĩ exercet operan¬
do quod credit. Quo cõ¬
tra de hiis qui fidem no¬
mine tenus tenẽt paulus
dicit. Confitentur se nos¬
se deum factis autem ne¬
gant. Hinc iacobus ait.
fides sine operibus mor¬

Expanded text:
um ergo vidit Thomas, dum palpavit, cur ei dicitur: Quia vidisti me, credidisti? Sed aliud vidit, aliud credidit. A mortali quippe homine divinitas videri non potuit. Hominem ergo vidit, et Deum confessus est, dicens: Dominus meus, et Deus meus. Videndo ergo credidit, qui considerando verum hominem, hunc Deum, quem videre non poterat, exclamavit 9. Laetificat valde quod sequitur: Beati qui non viderunt, et crediderunt. In qua nimirum sententia nos specialiter signati sumus, qui eum quem carne non Nos signati sumus, sed si fidem nostram operibus operando sequimur. Ille etenim vere credit qui exercet operando quod credit. Quod contra de his qui fidem nomine tenus retinent, Paulus dicit: Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Jacobus ait: Fides sine operibus mor
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur domo ciui¬
tate et consangui¬
ncis derelictis: ad sãctã
mariã de angelis festina¬
uit: ubi fratres qui ĩ au¬

Expanded text:
gitur domo, civitate et consanguineis derelictis, ad sanctam Mariam de Portiuncula festinavit: ubi fratres, qui in aru
Abbreviated transcription (Latin):
cuit alibi florigere uirgi¬
nitatis ordinem ad uespe¬
ram temporũ excitari ꝙͣ ĩ
eius thalamo: que pͥma
omniũ atq dignissima
sola extitit mater et uir

Expanded text:
cuit alibi florigere virginitatis Ordinem ad vesperam temporum excitari, quam in eius aula, quae prima omnium atque dignissima, sola extitit mater et vir
Abbreviated transcription (Latin):
Agne deuocioĩs
et fidei ostenditur h mu¬
lier. Que phariseis blas¬
phemantibus dominũ
tanta sinceritate eius in¬
carnationẽ confitetur:
ut et presentiũ et futuro¬
rũ confundat perfidiã.
Si enĩ caro uerbi dei a¬
I carne uirginis matris
esset extranea ut multi
heretici dixerunt: sñ cau¬
sa uenter qui eum por¬
tauit: et ubera que eum
lactauerunt beatificarẽ¬
tur. Unde dicit aposto¬
lus contra hereticos.Qa
misit deus filiũ suũ fac¬
tũ ex muliere factũ sub
Ec audiendi sũt

Expanded text:
agnae devotionis et fidei ostenditur haec mulier, quae Pharisaeis blasphemantibus Dominum, tanta sinceritate ejus incarnationem confitetur, ut et praesentium et futurorum confundat perfidiam. Si enim caro Verbi Dei a carne Virginis matris esset extranea, ut multi haeretici dixerunt, sine causa venter, qui eum portavit, et ubera quae eum lactaverunt beatificarentur. Unde dicit Apostolus contra haereticos, quia misit Deus Filium suum factum ex muliere factum sub ec audiendi
Abbreviated transcription (Latin):
Uis ergo fratres
carissimi nõ ado¬
ret: primum ⁊ n ouissimũ
initiũ et finem alpha⁊ o:
Quis inꝙͣ non adoret.
per quen aspirauit dies:
et fugate sunt umbre:¬
Hatus est imperator ut
absolueretur ꝓctor. Sic
eñ scriptũ est. In firma
mundi el egit deus: ut cõ¬
magnam spem : ꝑ carnẽ
noueramus: lactatus ẽ
a matre: suxit quod no¬
ueramus. ¶ercatus est
a nobis quod hic habũ¬
dat nasci et mori: Resur¬
gere et ineternũ uiuere
non hic erat: inuenit hu
miles merces terrenas:
et terrestribus attulit ꝑe¬
grinas et celestes. Si ex¬
pauescis o quisquis es
auditor mortis xpristi:
ama xp̃i resurrectionem.
Iulti quidem contemp¬
serunt humilem xpristũ:
et non peruenerunt usq
ad altitudinem xpristi.
Qui autem adorauerũt
humilem inuenerunt ex¬

Expanded text:
itur, fratres charissimi, non adoret primum et novissimum, initium et finem, α et ω ? quis, inquam, non adoret per quem aspiravit dies, effugatae sunt umbratus est imperator, ut absolveretur peccator. Sic enim scriptum est: Infirma mundi elegit Deus, ut conmagnam spem, magnam noveramus: lactatus est a matre, suxit quod noveramus. Mercatus est a nobis quod hic abundat, nasci et mori. Resurgere, et in aeternum vivere, non hic erat. Invenit hic viles merces terrenas, et terrestribus attulit peregrinas et coelestes. Si expavescis, o quisquis es auditor, mortem Christi; ama resurrectionem Christi. Multi quidem contempserunt humilem Christum, et non pervenerunt usque ad altitudinem Christi. Qui autem adoraverunt humilem, invenerunt ex
Abbreviated transcription (Latin):
psalmos die noctuq ca
ros triginta duos. diaconeᷤᷤ
uersa loca sexagintaduos.¬
ta matrem suã et germa¬
nam: et cessauit episcopa¬

Expanded text:
Psalmos die noctuque inros quadraginta duos, diaconos vper diversa loca sexaginta quinta matrem suam, et germanam, et cessavit pontifica
Abbreviated transcription (Latin):
Idens autem nico.
re celebrata: cepit pedib
eius aduolui: et indul¬
gentiam petere: pro hoc ꝙ
imperiali et prefectorio
iussu sanctos dei habuis¬
set in uinculis. Et aufe¬
rens de manibus eorum
ferreos nexus: genua eoꝵ
dignarentur abscedere di¬
cens. O ꝙ beatus essem
ri salute cõstringi: forsitã
sanguinis mei effusione
abluerer: ut mortem illaz
penarũ eternarũ euaderem:
et ad illam uitã pertingerẽ.
quam nobis per os dñ
mei sebastiam manifesta¬
suggessit de eo prefectus
Quem dyoclecianus ad
tra salutem meã: tu in cõ¬
temptũ deorũ hactenus
latuisti. Sanctus sebas¬
tianus dixit. Pro salute
tua semper xpristũ colui:
ne illum qui in celis est
semper adoraui: conside¬
rans a lapidib auxiliuz
petere : insani capitis esse
et uani. Tunc iratus dio¬
clecianus iussit eũ duci ĩ
mediũ campũ et ligari ad¬
scipitẽ quasi signũ ad sa¬
gittam et iussit ut sagittis
relicta martyris ca¬
stuli cetarii nonnĩe yrene
abiit nocte ut corpus tol¬

Expanded text:
idens autem Nicostre celebrata, coepit pedibus ejus advolvi, et indulgentiam petere, pro hoc quod imperiali et praefectorio jussu Sanctos Dei habuisset in vinculis: et auferens ex manibus eorum ferreos nexus genua eorum dignarentur abscedere, dicens: O quam beatus essem em salute constringi! Forsitan sanguinis mei effusione abluerer, ut mortem illam poenarum aeternarum evaderem, et ad illam vitam pertingerem, quam nobis Deus per os domini mei Sebastiasuggessit de eo praefectus Quem Diocletianus ad tra salutem meam in injuriam deorum hactenus latuisti. S. Sebastianus dixit: Pro salute ua semper Christum colui, is illum, qui in coelis est, semper adoravi, considerans a lapidibus auxilium petere insani capitis esse et vani. Tunc iratus Diocletianus jussit eum duci in medium campum, et ligari quasi signum ad sagittam, et jussit ut sagittarirelicta martyris Castuli zetarii, nomine Irene, abiit nocte, ut corpus ejus tol
Abbreviated transcription (Latin):
populo iniuste persecuti¬
seruos ebullire. Tũc ius¬
ypodromiũ palacii duci.
et tamdiu fustigari: do¬
nec spiritũ exalaret. Tũc
tulerunt corpus eius noc¬
te et incloacã maximam
miserunt: dicentes: ne for¬
te xp̃iam eum sibi marty¬
tyrem faciant. Quod in

Expanded text:
persecutifamulos ebullisse. 88. Tunc jusppodromo palatii duci, et tam diu fustigari, quamdiu spiritum exhalaret. Tunc tulerunt corpus ejus nocte, et in cloacam Maximam miserunt dicentes: ne forte Christiani eum sibi martyrem faciant. Tun
Abbreviated transcription (Latin):
Ibiq intra paucos dies:
salutem integerrimã recu¬
perauit. ĩ omnib mẽbris.
Cũq omnes xp̾ian ad eũ
uenirent: hortabantur eũ
oratione facta: descendit
et stetit supra gradus elio¬
gabali uenientibusq ĩꝑa¬
toribus dixit. Inquis sur
de xp̃ianis falsa cõmẽta.
Dicentes eos reipublice
sant. Cum hec et alia di¬
ceret ait dyoclecians. Tu¬
ne es sebastianus quẽ nos
dixit. Ad hoc me dominꝰ¬

Expanded text:
ibi intra paucos dies salutem integerrimam recuperavit in omnibus membris. 87. Cumque omnes Christiani ad eum convenirent, hortabantur eum oratione facta descendit, et stans super gradus Heliogabali, venientibus imperatoribus dixit: Iniquis subde Christianis falsa commenta, dicentes eos Reipubl. essant. Cum haec et talia diceret, Diocletianus ait: Tune es Sebastianus, quem nosdixit: Ad hoc me Domin
Abbreviated transcription (Latin):
habet tertus euan¬
gelice lectionis: ꝙ quidã
fecerit nuptias filio suo:
et intrauit ut uideret si¬
mul discumbentes. Et
uidens ibi hominem nõ
habentem uestem nuptia¬
lem: dixit ad cum. Ami¬
ce. quomodo huc intra¬
sti non habens uestẽ nup¬
tialem: Et illo obtumes¬
cente dixit ministris. Li¬
gate illi manus ⁊ pedes:
et proiicite eum in tene¬
bras exteriores ibi erit
fletus et stridor dentiũ.
Ecce qualem sentenciã¬
merebitur au dire : qui
ad conuiuiũ nuptiale:
id est ad altare domimi:
aut ebriosus: aut adul¬
ter: aut odiũ in corde re¬
tinens presumit accede.
Auertat hoc a nobis deus
fratres charissimi: ⁊ con¬
cedat: ut mala ista aut
nũꝙ̃ uelimus admittere:
aut si ad missa fuerint.
sine ulla mora per penitẽ¬
ciam uel pacem studeamꝰ¬
sanare:⁊ largioribus ele¬
mosims festinemus a¬
bluere. Ne forte si cum
peccatorũ uulnerib an¬
te tribunal cterni iudicis
uenerimus: ab illa et̾na
eccdesia: ⁊ ab illa celesti
iherusalem perpetua ex¬

Expanded text:
habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul discumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum: Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente dixit ministris: Ligate illi manus et projicite eum in tenebras exteriores; ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiamad convivium nuptiale, id est ad altare Domini, 62 aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumet accedere. Avertat hoc a nobis Deus, fratres carissimi, et concedat ut mala ista aut nunquam velimus admittere, aut si admissa fuerint, sine ulla mora per poenitentiam vel pacem sanare studeamus, et largioribus eleemosynis festinemus abluere, ne forte si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua ex
Abbreviated transcription (Latin):
Tideo fratres cha¬
rissimi unusquisq
consideret conscientiã suã:
et quando se aliquo cri¬
mine uulneratũ esse cog¬
nouerit prius orationib
ieiuniis et elemosinis stu¬
deat mundare conscienti
am et sic eucharistiã pre¬
sumat accipere. Si enim
cognoscens reatum suũ
se a diuino altari fubdu¬
xerit: cito ad intelligen¬
ciam diuine misericordie
perueniet: quia sicut qui
se exaltat humiliabitur:
ita econtrario qui se hu¬
miliat exaltabitur. Qui
eñ sicut diximus agnos¬
cens reatũ suũ ip̃e se hu¬
militer ab altari ecclesie
per emendationem uite
remouere uoluerit: ab
illo eterno et celesti con¬
uiuio excõmuni cari peni¬
tus nõ timebit. Rogo uos
fratres: diligenter atten¬
dite. Si ad mensã cuius¬
cũq potentis nemo pre¬
sumit cum uestibus con¬
scissis et inquinatis acce¬
dere: quanto magis a cõ¬
uiuio eterni regis: id est
ab altari domimi debet se
unusquisq ĩuidie uel o¬
dii ueneno percussus: ira¬
cundie furore repletus :¬

Expanded text:
ideo, fratres charissimi, unusquisque consideret conscientiam suam: et quando se aliquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius orationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam; et sic Eucharistiam praesumat accipere. Si enim agnoscens reatum suum, ipse se a divino altari subduxerit, cito ad indulgentiam divinae misericordiae perveniet: quia sicut qui se exaltat humiliabitur; ita e contrario qui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere voluerit, ab aeterno illo et coelesti convivio excommunicari penitus non fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, aut iracundiae furore repletus
Abbreviated transcription (Latin):
Docienscũq fratres
charissimi altaris
uel templi festiuitatẽ coli¬
mus si fideliter et diligen¬
ter attendimus: et sancte
ac iuste uiuimus: quic¬
quid in templis manu¬
factis agitur: totũ in no¬
bis spirituali edificati õe
completur. Non em̃i mẽ¬
titus est ille qui dixit. Tẽ¬
plũ enim dei sanctũ est:
quod estis uos. Et iterũ.
Mescitis quia corpora ue¬
stra templum sunt spũs
sancti. Quibus meritis¬
nisi per gratiam dei me¬
ruimus fieri templũ dei.¬
Et ideo quantum possu¬
mus cum ipsius a diuto¬
rio laboremus : ne deus
noster in templo suo: hoc
est in nobisipĩs inueĩat
quod oculos sue maiesta¬
tis offendat. Sed habi¬
taculum cordis nr̃i eua¬
cuetur uitiis: et uirtutib
repleatur. Claudatur dy¬
abolo: et apperiatur xp̃o.
Et ita laboremus : ut no¬
bis bonorũ operũ clauibꝰ
ianuã regni celestis aꝑire
possimus. Sicut enĩ ma¬
lis operibus quasi qͥbus¬
dam seris ac uectibus ui¬
te nobis ianua claudit᷑:

Expanded text:
otiescumque, fratres charissimi, altaris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qui dixit, Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos ; et iterum, Nescitis quia corpora vesraecedentibus meritis, sed per gratiam Dei meruimus fieri templum Dei; quantum possumus, cum ipsius adjutorio laboremus, ne Dominus noster in templo suo, hoc est, in nobis ipsis, inveniat quod oculos suae majestatis offendat: sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Christo; et ita laboremus, ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur;
Abbreviated transcription (Latin):
li dicitur propter facta
Ideo malã habuisti penã:
quia prius malã habui¬
sti causam. Si de passioe
gloriandũ est: potest et
ip̃e dyabolus gloriari. Ui¬
dete ꝙͣta patitur : cuius
ubiq templa euertuntur:
cuius ubiq ydola frangũ¬
tur: cuius ubiq sacerdo¬
tes et arrepticii cedũtur.
Nũ quiel potest dicere ⁊
ego martyr sum: quia tã¬
Rgo homo dei pri
sibi eligat causã:
et securus accedat ad pe
piet et coronam. Ergo
in memoria eterna erit
iustus: et ab auditu ma¬
lo non timebit. Ueniet
enim idex omniũ uiuo¬
rum et mortuorũ: sicut ĩ
euangelio legimus. Et
uerum est : quoniã ista
que modo uidemus non
erant: quando uentura
dicebantur. E uidetis
modo predicari nomen
xp̃i per omnes gentes:
conuerti homines ad unũ
deum: dimitti ydola: di¬
mitti demona: euerti te¬
pla: frangi simulacra.
ommna ista nondũ erãt.
tamẽ dicebãt᷑ ⁊ modo ui¬

Expanded text:
citur illi: Propter facta citur illi: Propter facta ideo malam habuisti poenam, quia prius malam habuisti causam. Si de passione gloriandum est; potest et ipse diabolus gloriari. Videte quanta patitur, cujus ubique templa evertuntur, cujus ubique idola franguntur, cujus ubique sacerdotes et arreptitii caeduntur. Numquid potest dicere: Et ego martyr sum, quia tanrgo homo Dei prius sibi eligat causam, et securus accedat ad poepiet et coronain memoria aeterna erit justus, et ab auditu malo non timebit . Venit enim judex omnium vivorum et mortuorum, sicut in Evangelio legimus. Et verum est, quoniam ista quae modo videmus, non erant quando futura dicebantur. Quod videtis modo praedicari nomen Christi per omnes gentes, converti homines ad unum Deum, dimitti idola, dimitti daemonia, everti templa, frangi simulacra; omnia ista nondum erant, tamen dicebantur, et modo vi
Abbreviated transcription (Latin):
mendax. et dedit marty¬
ribus spiritum suũ. ut¬
non ipsi loquerẽtur: sed
spiritus eius: ut non es¬
sent mendaces sed ut es¬
sent ueraces. Ecce quare
ueraces fuerunt: qr nõ
ip̃i loquebantur s spi¬
ritus eius. Et modo qd̾
uobis loquimur si de
nostro loquimur: men¬
datiũ dicimus. Si autez
sunt spiritus dei q̃ uobis
dicimus: ideo uera sunt
et uos proficite. Nolite de
uestro uelle loqui. si uultis
uera loqui: ut non rema¬
neatis homines mẽdaces:
sed sitis filii dei ueraces.
omnes heretici etiam pro
falsitate patiuntur : non
pro ueritate: quia menti¬
untur contra ip̃m xp̃m.
Omnes pagani ĩpii que¬
cũq patiuntur: pro fal¬
sitate patiuntur. Lectio.¬
Emo ergo se extol¬
lat et glorietur de
passione : sed prius ostẽ¬
dat lingue sue ueritatem
Tu ostendis penam: ego
quero causam. Tu dicis
sum passus: ego dico qͣre
sis passus. Nam si atten¬
damus solas passiones:
coronantur et latrones.
Munquid audet dicẽ ille:
tanta et tanta passus sũ.¬

Expanded text:
mendax, et dedit martyribus Spiritum suum; utn ipsi loquerentur, sed Spiritus ejus: ut non essent mendaces, sed ut essent veraces. Ecce quare veraces fuerunt; quia non ipsi loquebantur, sed Spiritus ejus. Et modo quod vobis loquimur, si de nostro loquimur, mendacium dicimus. Si autem sunt Spiritus Dei, quae vobis dicimus, ideo vera sunt. Et vos proficite: nolite de vestro velle loqui, si vultis vera loqui; ut non remaneatis homines mendaces, sed sitis filii Dei veraces.Omnes haeretici etiam pro falsitate patiuntur, non pro veritate: quia mentiuntur contra ipsum Christum. Omnes Pagani, impii quaecumque patiuntur, pro falsitate patiuntur. Nemo ergo se extollat et glorietur de passione, sed prius ostendat linguae suae veritatem. Tu ostendis poenam, ego quaero causam. Tu dicis, Sum passus: ego dico quare sis passus. Nam si attendamus solas passiones, coronantur et latrones. Numquid audet dicere ille: Tanta et tanta passus su
Abbreviated transcription (Latin):
Ginius natioe gre¬
cus ex philosopho
de athenis : cuius genea¬
logiam non inueni: sedit
annos decem. mẽses tres.
dies octo. Fuit autem tẽ¬
poribus seueri et marci:
a consulatu magni et ca
it clerũ et distribuit gra¬
dus. Hic fecit ordinatio
nes tres per mensem decẽ¬
briũ. Presbiteros quinde
scopos per diuersa loca nu¬

Expanded text:
ginus, natione Gracus, ex philosopho de Athenis, cujus genealogiam non inveni, sedit annos quatuor, menses tres, dies octo. Fuit autem temporibus Severi Veri et Marci, a consulatu Magni et Camit Clerum, et distribuit gradunes duas per mensem Decembrium, presbyteros viginti scopos per diversa loca nu