comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mm̾m int̾liccõm erpost̾iore ca¬
sures mec remͣnebunt. Gi
tis eius totis efficiantur ⁊ añn
upcias decesẜoan secutis nupci¬
is dotis ẽc̃ incipianc ⁊ u̾corne
ñ possunt in dinño etus effici cu¬
idace sunc qr post mortem in¬
cipiat dñtum discełe ab eo q

Expanded text:
 interdictionem, ex posteriore casu res meae remanebunt. Si iis secutis dotis efficiantur, et ante nuptias decessero, an secutis nuptiis dotis esse incipiant? et uereor, ne non possint in dominio eius effici cui datae sunt, quia post mortem incipiat dominium discedere ab eo q
Abbreviated transcription (Latin):
postea ⁊ sian utõrdotem abe
o ꝑftãm potuit .nnuncium re¬
mict̃ndo sou̾e dotem ꝙ sĩpost
missa solaciloco ei occłet si rectl¬
ereturectos ab ip̃o ꝓfc̃ã nefili
camisse ⁊ peccume dampnu¬

Expanded text:
postea: si ante, uideri dotem ab eo profectum potuit enim nuntium remittendo resoluere dotem, quod si post missa solacii loco cederet, si redderetur ei dos ab ipso profecta, ne et filiae amissae et pecuniae damnu
Abbreviated transcription (Latin):
cius scripsime accepisse apub
tus ⁊ pubuus meuiꝰ spospon¬
di ego uicius ticius. ¶Si die
sũprascripta suma puplio ax¬
data solũta satis ueco nõie
fc̃m .n. noerit. tunc eo ampliꝰ¬

Expanded text:
tius scripsi me accepisse a Pubtus est Publius Maevius, spopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio Maedata soluta satisve eo nomine factum non erit, tunc eo ampli
Abbreviated transcription (Latin):
et si nondum pater dotem
num dotis: ¶Lp̃.¬
cra cius querit sus qui dote
ecdat pro mulicre scipula¬
tus ⁊ duas partes dotis red
maritus infunꝯ o ferrz an
fuñaria maritꝰ tencat᷑ ⁊ art

Expanded text:
ed si nondum pater dotem num dotis ratius quaerit, si is, qui dotem dederat pro muliere, stipulatus est duas partes dotis reddmaritus in funus conferret, an funeraria maritus teneatur. et
Abbreviated transcription (Latin):
non oz. si pot̾ indempns
ab hrde prestari. ꝙ si non
pot̃. melius ⁊ legarium nͥ
lucrari ꝙͣ emptorem dam¬
pnum affici ¶Si tui fu¬
neris sui curam testator
mandaint ⁊ ille accepta
peccuma filius non dirxe¬
rit dedolo accõm in cum
dandam mela scripsit. cre¬
do camen ⁊ ertra oromem
a pretore ꝯpeslendum fun
duc̃c. ¶Funeris cã sump¬

Expanded text:
non oportet, si potest indemnis ab herede praestari: quod si non potest, melius est legatarium non lucrari, quam emptorem damno adfici. Si cui funeris sui curam testator mandauerit et ille accepta pecunia funus non duxerit, de dolo actionem in eum dandam Mela scripsit: credo tamen et extra ordinem eum a praetore compellendum funus ducere. Funeris causa sump
Abbreviated transcription (Latin):
cius prohibinit huis ꝯtradi¬
ci pot̾. ergo piecͣtis gr̃a fum̾asti
set pone mecestm̃ hicurum.
m e funariam accom de suo.n.
ego tamen nchomiinꝰ fun¬
ari nonneequm ⁊ michif¬
tus cꝯtatem sequi cum ⁊ hoc
ci ⁊ accõms nacura indulg
diuus autem marcus resĩt
cum brdem qui prohibet fu¬
ñari.ab coquem cestator cle¬
git non recte fac̾e penam tñ
incum statutam non cẽ¶Q
mandato alc̾ius fim̾auitñ
scilicet is qui mandauit fu¬
ñandum siue solu̾it ei cuim¬
andaut suicdr. ¶O si pu¬
pillus mandauat smctuto¬
re auctoris ucilem fun̾ariã
dandam adu̾sus hrdem ci
pupillus fums ad se ꝑtin¬
ens sinetucoris auctoricͣte
mandaut dandam in cũ
acconem arbitror. si ⁊ hr̃s

Expanded text:
radici potest: 'ergo pietatis gratia funerasti'. sed pone me testatum: habiturum me funerariam actionem: de suo enim ego tamen nihilo minus funeraui? nonne aequum est mihi ftius aequitatem sequi, cum hoc ei et actionis natura indulget. Diuus autem Marcus rescripsit eum heredem, qui prohibet funerari ab eo quem testator elegit, non recte facere: poenam tamen in eum statutam non esse. Qui mandatu alterius funerauit. non scilicet, qui mandauit funerandum, siue soluit ei cui mandauit siue debet. quod si pupillus mandauit sine tutore auctore, utilem funerariam dandam aduersus heredem ei pupillus funus ad se pertinens sine tutoris auctoritate mandauit, dandam in eum actionem arbitror, si et heres
Abbreviated transcription (Latin):
colonus ur in quilinus sit
is qui mortuꝰ ⁊ nec sicun
fim̾ctur er inuectis ⁊ illatiꝰ
cum funandum pomp̃ scri¬
bit ⁊ si quio orfluum rem̃a¬
fit hoc pro debita pͥnsione
teñis et ⁊ sires legatesint
acestatore decinus fuñe a¬
gicur. nec sit un funeretur
ad eas quoq manus mit¬

Expanded text:
sit is qui mortuus est nec sit unde funeretur, ex inuectis illatis eum funerandum Pomponius scribit et si quid superfluum remanserit, hoc pro debita pensione teneri. sed et si res legatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in socõ quim fundum
ꝯmuncmm uito sic̃o mor¬
tuum infr̃e uult¶Nam p̃p
publicam utilitatem nem
scpulta cadau̾a iac̾ent stric¬
tam rõm insuphem⁊ queñ¬

Expanded text:
sunt in socio, qui in fundum communem inuito socio mortuum inferre uult. nam propter publicam utilitatem, ne insepulta cadauera iacerent, strictam rationem insuper
Abbreviated transcription (Latin):
sumptus ꝯscq̃tur que non
donandi ammo fecit. Cu¬
ticate ꝯgnoscit int̾dum sum¬
ptum omnino non d adm¬
itt̃c modicum fc̃m si forcem
ꝯtum̾eliam defuncti homini
ꝗsse uideat᷑ ita cum fim̾ando.
¶Siquis dum se h̃rdem putat

Expanded text:
sumptus consequetur, quem non donandi animo fecit. Iuuitate cognoscit, interdum sumptum omnino non debere admittere modicum factum, si forte in contumeliam defuncti hominiscisse uideatur ita eum funerando. Si quis, dum se heredem putat,
Abbreviated transcription (Latin):
rem .xxu. anis in udo defudit.
se conuenin. nec cius ꝙ̃ defr̃idit
ettem. ad restitom impetnͣda
eipdec. cum cam iudicti recus a¬
re npõssit er quo appr nec euz
cui nonsie condmpatus ⁊ au¬

Expanded text:
annis in iudicio defendit sse conueniri nec eius quem defendit aetatem ad restitutionem impetrandam ei prodesse, cum causam iudicati recusare non possit. ex quo apparet nec eum, cuius nomine condemnatus est, au
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt ego nonosñcoset p¬
orconem meam posside ma¬
lo cum uniũsicͣtem em̃enon
possum et uclim promeo arbi¬
trio crequi ius religionis q̃ro
an recte arbitrium ꝯmum di¬
dunto adhunc fundum po¬
endum petͣm aneciam is arb¬
possõnem erceptis cctis corꝑ¬
ibi brditriis pro iure cumope¬
tñte nobis ꝑciatur hrminus
biter offm̃ ouum eciam in co
duci eorum ius singulis he¬
redib in solidum ⁊pec̾e/ xp̃.¬
i fuus pignori oblig̃tus lu¬
atur abuno erhroib q̃muiᷤᷤ
unit. sufficit enimo munis
causa que p̃cessit queqz hodie
durarzeires non int̾tidissec.
uusonis ad singulos prohr¬
dit̾ria porcõne ꝑtinent modo

Expanded text:
uolunt: ego non consentio, sed portionem meam possidere malo, cum uniuersitatem emere non possim et uelim pro meo arbitrio exsequi ius religionis. quaero, an recte arbitrum communi diuidundo ad hunc fundum partiendum petam anpossessionem exemptis ceteris corporibus hereditariis pro iure cuique nobis partiatur. Herennius biter officium suum etiam in eius duci eorumque ius singulis heredibus in solidum compus pignori obligatus luatur ab uno ex heredibus, quamvis urat: sufficit enim communionis causa quae praecessit quaeque hodie duraret, si res non intercidisset.ivisionis, ad singulos pro hereditaria portione pertinent, modo
Abbreviated transcription (Latin):
tum fecit. namm. alt̾ius pmi¬
uim utiauenum metum no
tum ieus sit constitutus. ⁊ fi¬
deuissorem uointemdedit. ⁊
ipc ⁊ fiduissorliberatur. si so¬
ius fiduissor metu accersit:
non ⁊̃ reus solus fionssorli¬
babr. ¶E drupiaturautio¬
⁊om̃i causasiꝗs ꝑ uimsisti
panitendo postea fiderassor

Expanded text:
tum fecit. Nam in alterius pum uerti alienum metum non metum reus sit constitutus et fideiussorem uolentem dederit, et ipse et fideiussor liberatur: si solus fideiussor metu accessit, non etiam reus, solus fideiussor liberabitur.Quadruplatur autet omni causa.Si quis per uim sisti promittendo postea fideiussore
Abbreviated transcription (Latin):
maut quis itaspado Paur¬
⁊ ut tam nccia ps corporis ei
inqtait .n. hunc uidi nẽc sa¬
utum morrosum ec̃ sab. ait.
morbum ec̃ .n. si sñ uoce ẽẽ. app¬

Expanded text:
m quis ita spado est, ut tam necessaria pars corporis et in equo: ait enim hunc uideri utum morbosum esse Sabinus ait: morbum enim esse sine uoce esse app
Abbreviated transcription (Latin):
sit abscisus m̃bri ne quid iace¬
cam rem cominus uti possit
ñuidi sanum ee catonem quo¬
qr scrire lego curdigitus dem̃¬
nu aut de pede pcisus sit eum
tam distinctoms siquis płes
digitos hat sũ inma̾ibo sump
edibo si nich impecliturnumo¬

Expanded text:
sit abscisus membriue quid laceeam rem eo minus uti possit, non uideri sanum esse. Catonem quoque scribere lego, cui digitus de manu aut de pede praecisus sit, eum tam distinctionem. Sed si quis plures digitos habeat siue in manibus siue in pedibus, si nihil impeditur num
Abbreviated transcription (Latin):
poñ. ut. nil ẽi ibi agitur de ea
dibicomi ut putͣ leuis lippitu¬
do aut leiuis dentis aunciuie ux
dosor aut mecdictre ulcus ñde¬
nz febriculam qͣntulamlz ad
c̃am hui edicti ꝑtine ꝑaue

Expanded text:
mponius ait: nihil enim ibi agitur de ea dhibitioni, ut puta leuis lippitudo aut leuis dentis auriculaeue dolor aut mediocre ulcus: non denique febriculam quantulamlibet ad causam huius edicti pertinere
Abbreviated transcription (Latin):
ad corꝑra. ¶Animir uiciur̃
it̃ dem̃ prabit uñditor sl pro¬
misit siminꝰ .ñ. ⁊ id̾o noĩati
de errore ⁊ fugitiuo excipitus
uñ dꝑium̃ta pauida. ⁊ calcitro¬
sa morbosis nẽc. inuanda dix¬

Expanded text:
ra: animi autem uitium ita demum praestabit uenditor, si promisit, si minus, non. et ideo nominatim de errone et fugitiuo excipitur: unde quidam iumenta pauida et calcitrosa morbosis non esse adnumeranda dix
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ m̃ce aniñces tantum ⁊ ait
mela intec utrumempco iam
erat ui̾ta anfutura ut si fca p̾ci¬
um pettu ⁊ sifuturͣ m̾ces peta
s ñ exprimit de attombꝰputo

Expanded text:
et merces an merces tantum. et ait Mela interesse, utrum emptio iam erat contracta an futura, ut si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto
Abbreviated transcription (Latin):
cos miolarrsicut legti gͥcoꝵ
funt ea que uocant cc̾cia¶ In
municipus quo muros esse
sc̃os sabinum recte rendissc
cassius reft̃ ꝓhibi qr oportere
rinceps eum dedicaitur de¬
dicandidedit potatemallud
nõndum alud ẽe sacrumlo
⁊ locus in quo sacra reponũt᷑¬

Expanded text:
eos uiolaret, sicut legati Graecorum ferunt ea quae uocantur cerycia.In municipiis quoque muros esse sanctos Sabinum recte respondisse Cassius refert, prohiberique oportere rinceps eum dedicauit uel dedicandi dedit potestatem.Illud notandum est aliud esse sacrum est locus, in quo sacra reponunt
Abbreviated transcription (Latin):
ropossoris cede fructus cur
euittus sit alicqnut maun¬
essomrestitiums. GPetitor
possori decuictone caueñto
ñpossuntptem pete possedstt̃¬

Expanded text:
possessoris cedere fructus, cum uictus sit: alioquin, ut Mauressionem restituisset? Petitor possessori de euictione cauere non non possunt, partem petere posse
Abbreviated transcription (Latin):
itoris michinocebit¶In hẽ
dum ⁊ dolo feci cumis in cur
ioum successi bõa fide emisset.
necpdit si dolocarro cum ep̃¬
er spettandusñ meus urct̃.¬

Expanded text:
itoris mihi nocebit. In hac sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emperit spectandus, non meus, u
Abbreviated transcription (Latin):
tores cos restituunt ut rurso
admittatur licito. ¶ Id facĩt
⁊ inhus rebo quefuai eis debe¬
rent. qtłi cirtumspecte erunt
rerum nec sibonafide distra¬
hantur. ⁊oist̾cteꝓhandum e

Expanded text:
os restituunt, ut rursum admittatur licitatio. idem faciunt et in his rebus, quae servari eis debent. quod circumspecte erit pupillarium, nec si bona fide distrahantur. et destricte probandum e
Abbreviated transcription (Latin):
riendum uͥant sordes. aut
eiudñs gr̃a tutorum si cur¬
torum. doceatur. Eestitutꝰ
aũt cum scirditti misceat.
urcam adeat ꝙ̃ iepudiauit.
rursus restitiupotĩt ut se. ab

Expanded text:
rendum, nisi aut sordes aut euidens gratia tutorum siue curatorum doceatur.Restitutus autem cum se hereditati misceat uel eam adeat quam repudiauit, rursus restitui poterit, ut se ab
Abbreviated transcription (Latin):
t si sinedoio cuidam leg̃tu
repudiauit. uł in opcionisle¬
gto captus sit̾cumelegit de¬
tiorem.ux siduas res ꝓmis¬
it illam aut illam.⁊ yciosior¬
emdedit debx subuemi ⁊ sub¬
ueniendumz. Quitumz

Expanded text:
t si sine dolo cuiusquam legatum repudiaverit, vel in optionis legato captus sit dum elegit deteriorem, vel si duas res promiserit illam aut illam et pretiosiorem dederit, debere subveniri: et subveniendum est. Quaesitum
Abbreviated transcription (Latin):
aut obrem datur
aut obcam ⁊ ob
iem aut obturpem aut hones¬
tam. turpemi aut autndantis
sit turpitudo ⁊ n accipientis
aut accipientis dumtaxat ñ
⁊̃ dantis aut utrius. ¶Obre¬

Expanded text:
aut ob rem datur aut ob causam, et ob rem aut turpem aut honestam; turpem autem, aut ut dantis sit turpitudo, non accipientis, aut ut accipientis dumtaxat, non etiam dantis, aut utriusque.Ob re
Abbreviated transcription (Latin):
biaut ⁊dantis ⁊ accipientis
urpitudo u̾satur ñ posse irpe¬
ti dicimus usuti sipo̾cia detur
ut male iudicctur.Alp̾
siquis maduitio dep̃hns
redemit se. cessat .n. repẽticio
idem sab ⁊ pegasusrndut.¬
repeti posse ułuti si tibidedo ne
michi musiam facias s ꝙ m̃e¬
tricidatur repeti n p̃ot. ut labõ
⁊ marcelł scribunt s nouat¬

Expanded text:
t dantis et accipientis turpitudo uersatur, non posse repeti dicimus: ueluti si pecunia detur, ut male iudicetur. 4 Ulsi quis in adulterio deprehensus redemerit se: cessat enim repetitio, idque Sabinus et Pegasusrepeti posse: ueluti si tibi dedero, ne mihi iniuriam facias.Sed quod meretrici datur, repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed noua
Abbreviated transcription (Latin):
minem quo cãuaderibnidum
age te n posses: situus mansis¬
set ⁊ furti te actũrum cum co
qui ie auiena itadit uslis ut s¬
cuit se inuito dno uti au do¬

Expanded text:
minem, quo casu ad exhibendum agere te non posse: sed si tuus mansisset, etiam furti te acturum cum eo, quia re aliena ita sit usus, ut sciret se inuito domino uti aut do
Abbreviated transcription (Latin):
io decrim̃tum fcm sic hex i¬
p̾m sarcirior. ¶Eum in ea¬
d naue uariam̃cium gnac
ples m̾cicores coegisse̾nt p̾¬
q inca naigͣrent cempest̃¬
te gͣmorta necͣtio iactura f¬
act᷑a erat qita dein sunt hec
anomes prare iacturam op

Expanded text:
id detrimentum factum sit, hoc ipsum sarciri oportet. Cum in eadem naue uaria mercium genera complures mercatores coegissent prque in ea nauigarent, tempestate graui orta necessario iactura facta erat: quaesita deinde sunt haec: an omnes iacturam p
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siomis fuus uoluncͣte do¬
istrumnaris p̃posuit is pe¬
curiam mutuatus cauit se
in refeccõm nams cam acte¬
ticius ex̃cicoria ceñeturꝙͣ

Expanded text:
is seruus uoluntate doistrum nauis praeposuit: is pecuniam mutuatus cauit se in refectionem nauis eam acceTitius exercitoria teneretur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
rib m̃cibd ũoluncͣcem ex¬
tnt̾e ad solidi obligom ⁊ iͣ
sisit in aliena pot̾ate sigõm
uolunc̃ce gat in solio eum
obligͣri si mĩnus in pecͥcul¬

Expanded text:
ribus mercibus voluntatem extendere ad solidi obligationem.si sit in aliena potestate, si quidem voluntate gerat, in solidum eum obligari, si minus, in pecul
Abbreviated transcription (Latin):
dum ppuctilitͣtem ꝗd t̾nsisic
mag̾rm p̾posint ne alium ei
licet᷑ p̃ponean adhuc iulian¬
rinam sũ fludalem sũ mali¬
quo stͣngno naig sũ sime¬

Expanded text:
 utilitatem. quid tamen si sic magistrum praeposuit, ne alium ei liceret praeponere? an adhuc Iulianrinam siue fluuiatilem siue in aliquo stagno nauiget siue sche
Abbreviated transcription (Latin):
amissas res alioꝵ ꝯsecutist̃
rit m̃ces suas saluas hrent
Sic fuatis m̃cib det̾ior fc̃a
sic nams aũ siqͥd exarmau̾¬
at nsla faciendaz collaco

Expanded text:
amissas res aliorum consecuti sunt, ut merces suas saluas haberent. Si conseruatis mercibus deterior facta sit nauis aut si quid exarmauerit, nulla facienda est co
Abbreviated transcription (Latin):
cumam solutam md ꝙin
terest cum crecditoreͥ agi.
¶ticius mutuam pecumama
accepitagaioscio subpigo¬
recuuẽorumistos cullcos ẽ
scius in horieo haberet. mis¬
sus ex officio. innonecent¬
urio cullcos adannonan
sustrrt. ac postea mñstama
gan sen croditoris recup̃ti
sunt. ¶queromtertritur¬
amque exõpͥeris facta est u¬
trum ticius debitor.an sei
crechitor agnoscere debcat᷑o¬

Expanded text:
cuniam solutam in id quod interest cum creditore agi. Titius cum pecuniam mutuam accepit a Gaio Seio sub pignore culleorum: istos culleos cum Seius in horreo haberet, missus ex officio annonae centurio culleos ad annonam sustulit ac postea instantia Gaii Seii creditoris reciperati sunt: quaero, intertrituram, quae ex operis facta est, utrum Titius debitor an Seius creditor adgnosecere debeat
Abbreviated transcription (Latin):
uectoꝵ m̾ces retineat donͣ
mo ⁊ sin retineat inces ma¬
com cum uectoribo.qd .n.
si uectores sint ꝗ nsłas sarci¬
nas heant plane omodius
⁊ sisint retin̾e cas nͥ siñ sinc

Expanded text:
ces retineat, donec immo etsi retineat merces mationem cum uectoribus: quid enim si uectores sint, qui nullas sarcinas habeant? plane commodius est, si sint, retinere eas. at si non
Abbreviated transcription (Latin):
hndi cum magro ꝙ cum in¬
sticore aꝓperes patitur ut ḋ
alicone qs insticutoris dis¬
piciat ⁊ sictrahat. ¶Inna¬
ins magro nonita int̾dum
iocus qpt non pacitur plemꝰ¬

Expanded text:
hendi cum magistro quam institore. quippe res patitur, ut de condicione quis institoris dispiciat et sic contrahat: in navis magistro non ita, nam interdum locus tempus non patitur ple
Abbreviated transcription (French):
⁊.rsiqd naute opaꝵ nomĩe
pet̾nt. ¶Quid si mutriam pe¬
ccinam sumpfit aneiꝰ rein¬
omieuideaturgestum ⁊ pegͣ¬
sus existimat si adusus cnis¬

Expanded text:
id nautae operarum nomine petent. Quid si mutuam pecuniam sumpserit, an eius rei nomine videatur gestum? et Pegasus existimat, si ad usum ei
Abbreviated transcription (Latin):
anmercicorem deturacco.
⁊ait si hc̃ lege accepit.q. in
nauem in p̾nsurus morin¬
ntͣuit noluntͣcem tem ercit¬
um cepit fraroandi cclitoriᷤᷤ¬

Expanded text:
an in exercitorem detur actio. et ait, si hac lege accepit quasi in navem impensurus, mox mutavit voluntatem, teneri exercitum cepit fraudandi creditori
Abbreviated transcription (Latin):
lebat prohus reb alter.altiꝯ
dempnandꝰ et intelligebut qͥ¬
tum ⁊ an possit opñsacone utro
citroz. ꝯdempnacone fc̃a eum
dumtͬrat summe que ita erte¬
det dampnarz ⁊ placuit posse i¬
d arbitrum facc̃. ¶Gum fam.¬

Expanded text:
lebat, pro his rebus alterum alteri condemnandos esse intellegebat: quaesitum est, an possit pensatione ultro citroque condemnationis facta eum dumtaxat summae, quae ita excederet, damnare, et placuit posse id arbitrum facere.Cum fam
Abbreviated transcription (Latin):
scpulcrum unicuiz in solro
umꝯpetit locum autem pur¬
um alter non pot fac̾creligi¬
osum. ¶Trebacrus aucez

Expanded text:
sepulchrum unicuique in solidum competit, locum autem purum alter non potest facere religiosum.Trebatius autem
Abbreviated transcription (Latin):
sẜ eaque ꝓponentur inempt̃
idisemptor p̾lioꝵ cum susp¬
ic̃retur muuam ⁊ simphoria
eidtrouisiam moturas pactuis
⁊ cumunditoreut ex pcio. aliqͣ
suma apsemanet. donecemp¬
torifrduissordatur aundito

Expanded text:
um ea quae proponerentur inemptam uideri.Emptor praediorum cum suspicaretur Numeriam et Semproniam controuersiam moturas, pactus est cum uenditore, ut ex pretio aliqua summa apud se maneret, donec emptori fideiussor daretur a uendito
Abbreviated transcription (Latin):
ri.⁊.at celsus. si alt̾ comenia¬
tur ꝗ furtinegit. ⁊ patus sitpi¬
agñdolucrum sensit exre cor¬
modata dele cum audiri⁊ ab¬
solm. ¶S sllegis aquir ad
usus socium eius qꝯueitur
huit ꝯmodator accomruiden¬
dumeritne cede debat. si forte

Expanded text:
it Celsus, si alter conueniatur qui furti non egit, et paratus sit perii furti agendo lucrum sensit ex re commodata, debere eum audiri et absolui. Sed si legis Aquiliae aduersus socium eius habuit commodator actionem, uidendum erit, ne cedere debeat, si forte
Abbreviated transcription (Latin):
filus cxh̾rdatus potit queri
⁊ it̃ iungetur auo suo ⁊ simil
cumco urdittem optinebit.
¶Si hardutem. ab hrdib instit¬
utis exhordaticmunturres sig¬
ulas scientes eos h̃ ⁊des ee aut

Expanded text:
filius emancipatus, poterit queri et ita iungetur filio suo et simul cum eo hereditatem optinebit. Si hereditatem ab heredibus institutis exheredati emerunt vel res singulas scientes eos heredes esse: aut
Abbreviated transcription (Latin):
tutum ẜuum prius ꝙͣ adire
hrditͣtem iubet mãumiẜit
ut ille suo arbitrio adeat hrd¬
ittem id fũdiunto ꝯcilio fece¬
rit suroucb̃r. abhc̃ accone᷑ si
empͣtum legͣtu instituit pe¬
te subotus⁊ repetita moffõsi

Expanded text:
tutum servum priusquam adire hereditatem iuberet manumiserit, ut ille suo arbitrio adeat hereditatem, idque fraudulento consilio fecerit, summovebitur ab actione. Si emptum legatum instituerit petere, summotus repetat inoffi
Abbreviated transcription (Latin):
cemus si leguerit michi eam
remqͣ quis ex eo testo accepat.
nam si cam cognostam repeli¬
arab accusõne. d ergosi alias
uolunttes testͣtoris ꝓbaĩum:

Expanded text:
si legauerit mihi eam rem, quam quis ex eo testamento acceperat: nam si eam adgnoscam, repellar ab accusatione. quid ergo si alias uoluntatem testatoris probauerim?
Abbreviated transcription (Latin):
obłocifiat eius ꝙ reuctum eit
qiecuolunttetestatoris obla
semissecumeiser̃us ex su ba¬
mito dñdum est nułm iud̃m⁊
mou̾e cum debitam por com
⁊ eius fructus h̾re possit ¶fr¬
uctus .N. sole in faicidĩams
putaren incognitum. ergo
⁊ si abĩnco ee semissehrs inst¬
itutus rogetur post decim̃ restit
porcom eius q fructus medio
tp̃r coiugr̃ ¶Siquis. tirritum¬
ẽe dicat testĩn ur ruptum. ⁊ ino¬
frõsum condicõei defsi deb̾at u¬
trum prius mouc uol ¶ Sifi¬
lus exhrdatus inpossõne ditỹ¬
reditts scriptus ꝙ h̃rs petip̾r

Expanded text:
o ei fiat eius quod relictum est, quasi ex voluntate testatoris oblatsemisse, cum ei sextans ex subito dicendum est nullum iudicium movere, cum debitam portionem et eius fructus habere possit: fructus enim solere in Falcidiam imputari non est incognitum. ergo et si ab initio ex semisse heres institutus rogetur post decennium restportionem eiusque fructus medio tempore cogere. Si quis et irritum dicat testamentum vel ruptum et inofficiosum, condicio ei deferri debet, utrum prius movere volet. Si filius exheredatus in possessione sit hereditatis, scriptus quidem her
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpte prio rescissum tuncenĩ
pupilliare ualet. ¶Siquis mor¬
tis ca filio donaiit qrtampt¬
cmeius ꝙ ad eum ẽe puentu¬
rum si itestatus pr̃f. decessis¬
set puto seciur cum testãi ¶Si
quis inpub̃i firo substituits¬
ecundas tabulas faciendon
obs admittimus ip̃m impu¬

Expanded text:
te patris rescissum est: tunc enim pupillare ualet. Si quis mortis causa filio donauerit quartam partem eius quod ad eum esset peruenturum, si intestatus pateset, puto secure eum testari. Si quis impuberi filio substituit secundas tabulas faciendo, non ob hoc admittemus ipsum impu
Abbreviated transcription (Latin):
ita git uount̃te dominigͥe¬
Ie ita intlligndus ⁊.⁊ magis
ħ appebit: si aut deinstitori¬
a acc̃one queraturaut si ꝓpo¬
naturmaiorem .xxu. anion

Expanded text:
ita gerit, uoluntate domini gerere intellegendus est. et magis hoc apparebit, si aut de institoria actione quaeratur, aut si proponatur maiorem ann
Abbreviated transcription (Latin):
curatores. ¶Od tn si ptore
dec̾nat sosuendam petiam
minori sũ curatoribo ⁊ soli¬
it anpossit ee securus dubit¬
ri pot̾ putoant̾ si allegañs
minorem ce compulsus sit
¶S credo pretorem hunc m̃io
auditurum nõ e̾e. ¶Non so¬
lum & in hus eis succurrtt᷑.¬

Expanded text:
curatores. quid tamen: si praetor decernat soluendam pecuniam minori sine curatoribus et soluerit, an possit esse securus? dubitari potest: puto autem, si allegans minorem esse compulsus sit sed credo praetorem hunc minorauditurum non esse.Non solum autem in his ei succurrit
Abbreviated transcription (Latin):
futum. si igitur fułus conre¬
matur postulz aurilumes pa¬
trem conueniat ẽditoraux¬
iłum cessat excepta mutuid̾
nonerit restituendus. si fur
conueniatur potit restĩtu.
tet. itputa sipris cius uona
a fisco ppdebita cccupata st̃.
nam pecuium eius ex consti¬
am dum p̾riconsensit scip¬
tuendam q̃m dos ip̃ius fui̾e
ꝓprium priomium. ¶Siꝗs

Expanded text:
rofuturum. si igitur filius conueniatur, postulet auxilium: si patrem conueniat creditor, auxilium cessat: excepta mutui danon erit restituendus: si filius conueniatur, poterit restitui. tet: ut puta si patris eius bona a fisco propter debitum occupata sunt: nam peculium ei ex constiam, dum patri consentit stiptuendam, quoniam dos ipsius filiae proprium patrimonium est.S
Abbreviated transcription (Latin):
sibi debebit cur ccxerit qntu
post capitis dimiucomdã¬
da est acto. ⁊ siquidsi arirgͣto
sit sinullus laporz. nam per
delictis cruitur qͣiuis muitus̃¬

Expanded text:
sibi debebit cur contraxerit, qpost capitis deminutionem, danda est actio: et quidem si adrogatus sit, nullus labor: nam peridelictis exuitur, quamvis capite m
Abbreviated transcription (Latin):
ertinz h edictum adeas cap¬
itis diminucos que salua ci¬
intͣte contingunt. cetum sũ
Samissione cuuttis su lib̾tatis
amissione contingͣt capitis
diminuco: cessabit s̃ edittum.

Expanded text:
ertinet hoc edictum ad eas capitis deminutiones, quae salva civitate contingunt. ceterum sive amissione civitatis sive libertatis amissione contingat capitis deminutio, cessabit edictum
Abbreviated transcription (Latin):
statim at ꝯmissalee statuc
unditorem dereutrum ꝯpete¬
sissoria uelit ex̃cͥe. an pocius petere
p̃cium nec posse si ꝯmissoriar
elegit postea uariare.¶In om
uñditor eundm fundum un¬

Expanded text:
atim atque commissa lex est statuere uenditorem debere, utrum commissoriam uelit exercere an potius pretium petere, nec posse, si commissoriam elegit, postea uariare. In comuenditor eundem fundum u
Abbreviated transcription (Latin):
um unoitor fundi inlegeit̃ ca¬
sut si addiem pctia souit᷑ nosit
ut fundus memptus sitit ac¬
ciprmemptus ec fundus si re¬
ditor memptum eeuelit qr iou
oitoris ca cauetur. nam si aliter
actipeturexusta uiua inpotate
emptoris affutuꝵ ut nondan.¬
sit ersolutum meptus fiet urõ¬
amus ꝙͣad̾m usditor agt tam
defundo ꝙͣ dehus queer funto

Expanded text:
um uenditor fundi in lege ita cauerit: 'si ad diem pecunia soluta non sit, ut fundus inemptus sit', ita accipitur inemptus esse fundus, si uenditor inemptum eum esse uitoris causa caueretur: nam si aliter acciperetur, exusta uilla in potestate emptoris futurum, ut non dandSimodum uenditor agat tam de fundo quam de his, quae ex fundo
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝙ actessuꝵ dictum⁊ emptori
debĩ. CPost diem legem ꝯmis
diem renque pccieuirditori eg̃e
dictͣm ñ excuiss ⁊ ꝑtem reliqui
debiti accepiss uidi recessuma¬

Expanded text:
od accessurum dictum est, emptori deberi. Post diem lege commisdiem reliquae pecuniae uendito‹r› legem dictam non exercuisset et partem reliqui debiti accepisset, uideri recessum
Abbreviated transcription (Latin):
or intim eos sibi suo quo iure
pcipet. o sifundus reuerss aristo
eristiabat usiditoridehus urd¬
cium in emptorem darrdum ẽẽ
qr in spenes eum resideo eerr

Expanded text:
or interim eos sibi suo quoque iure perciperet: sed si fundus revenisset, Aristo existimabat venditori de his iudicium in emptorem dandum esse, quia nihil penes eum residere opor
Abbreviated transcription (Latin):
um indiem duob sccus fundo
sit addittus. imo exhus pcium
undoidiem aoduto. Daur¬
si postea pcio adiettum ⁊ uenõ¬
souit᷑ ro.n. solum intuendum
ulonis int̾̃poitamage n pͣot¬

Expanded text:
um in diem duobus sociis fundus sit addictus, uno ex his pretium undo in diem addicto si postea pretium adiectum est et uendist: id enim solum intuendum ulationis interpositam agere no
Abbreviated transcription (Latin):
ec martifõ suffic̾ igitui talẽ
ẽẽ qͣlesułgo artifices dntur.¬
¶Dem auit ecdiles emptori õibꝰ¬
que ad quos eares ꝑtinz. uidm
dabimus polucutinemptori

Expanded text:
icium: sufficiet igitur talem esse, quales uolgo artifices dicuntur.Deinde aiunt aediles: 'emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus'. pollicentur emptori
Abbreviated transcription (Latin):
Magitur iubus noxͣlib ¶ De¬
nu sp̃alit cau̾tur infra de cap̃¬
talib fũdibꝰ ex pͥuatis  no¬
xiis oritur dapm pcciarium. si
ꝗs forte noxe decłe nolu̾it si ui¬
tis estĩom suffr̃e. Eo si ꝗs ta¬
lis sit fuus ꝗ om̃mo maum̃t¬

Expanded text:
agitur iudiciis noxalibus: denique specialiter cauetur infra de capitalibus fraudibus. ex priuatis autem noxiis oritur damnum pecuniarium, si quis forte noxae dedere noluerit, sed litis aestimationem sufferre.Si quis talis sit s
Abbreviated transcription (Latin):
tem aũ iatrom incñdum rum¬
amue fuget ꝙͣuis fugisseuer̃
plĩam t̃clitus erat. aufugiss fu¬
gitiuum ẽẽ.. ⁊ si forte ido fugit
qr inmodate eo utebatur. rõmi
ꝓbrrt ⁊ si ab eo fugit cuierat c̃o¬
modatus. si p̾p eamd c̾am fu¬
cũcoagebat. ħ̾ it si eos fugis¬
ominu ñ uẽiss sñ ulla dubit᷑¬
cone fugitiuuz uidi ait ¶Ider
ait int̾rogtus ꝓcur de co ꝗ domi

Expanded text:
tem aut latronem, incendium ruinamue fugeret, quamuis fugisse ueruplinam traditus erat aufugit, esse fugitiuum, si forte ideo fugit, quia immoderate eo utebatur. idemque probat et si ab eo fugerit cui erat commodatus, si propter eandem causam fucum eo agebat. haec ita, si eos fugisdominum non uenisset, sine ulla dubitatione fugitiuum uideri ait.Idem ait interrogatus Proculus de eo, qui domi
Abbreviated transcription (French):
Iouirait si a magro pu reces¬
sit ⁊ rursus. aomrem ꝑueit cũ
queretur num fugitiuus ẽẽt
tur fugiss fugitiuum ẽc̃ sin io
ut ꝑ mĩem faciuorem dep̃cacõ¬
nem hret deluti aucuio nẽe fu

Expanded text:
us ait, si a magistro puer recessit et rursus ad matrem peruenit, cum quaereretur, num fugitiuus esset: tur, fugisset, fugitiuum esse: sin uero ut per matrem faciliorem deprecationem haberet delicti alicuiu
Abbreviated transcription (Latin):
itũe n restituit ꝓmdesi tibi
mandemut homiem emesi
tuq emisti tsicbis michuit
restituas. ¶S ⁊ sitoloem¬
ere neglexistiforte .n. pct̃ia a¬
ttepta au cessisti ut emet au̾¬

Expanded text:
ituere non restituit: proinde si tibi mandavi, ut hominem emeres, tuque emisti, teneberis mihi, ut restituas. sed et si dolo emere neglexisti forte enim pecunia accepta alii cessisti ut emeret au
Abbreviated transcription (Latin):
eram ⁊ tsiũtilem uam m̃nda¬
ti atrom ułuti cum debitormnꝰs
piculo suo debitorem suum mͥ
deleg̃t aut cum rogͣtu fidiussorie
cum reo expiarnam ꝙ̃ius deb̾¬

Expanded text:
amen utilem habeam mandati actionem: veluti cum debitor meus periculo suo debitorem suum mihi delegat aut cum rogatu fideiussoris cum reo experior: nam quamvis deb
Abbreviated transcription (Latin):
lus nonintueitnec cuipan
tneberis nisi ad ẜut caueas
si inpost̾itt̃em tuam ꝑuene¬
ritte restitutum s si rẽstit¬
uas ⁊ trade debes ⁊ sicantu¬

Expanded text:
lus non interuenit nec culpa, non teneberis nisi ad hoc, ut caueas, si in potestatem tuam peruenerit, te restituturum. sed et si restituas, et tradere debes. et si cautu
Abbreviated transcription (Latin):
mm̃dassemtibi ut fũ Paur
dumemes postea scripsissem
isseemissesm̃ndatitibi oblig̃¬
Ctus eronedampoafficiaturis
Q suscepit mndatu Alp¬

Expanded text:
mandassem tibi, ut fundum emeres, postea scripsissem,isse, emisses, mandati tibi obligatus ero, ne damno adficiatur is qui suscipit mandatu
Abbreviated transcription (French):
debitorem souusse debitor e¬
nim debuit uõtum face frs¬
nissoriiam sesouisse. ne for¬
te clitor obrepat. ⁊ igorna
eius ctumuẽiat ⁊ excuciat eis
sũmamin qua frduussithidm¬

Expanded text:
debitorem solvisse: debitor enim debuit notum facere fideiussori iam se solvisse, ne forte creditor obrepat et ignorantiam eius circumveniat et excutiat ei summam, in quam fideiussit
Abbreviated transcription (Latin):
dauout a ticdstipletur poto
tum eo cui mandaui age m̃n¬
datut eum acteptoubet si hoc
agmut eum deleg michiur
si cui alii uolũo ⁊ pap eodm

Expanded text:
a Titio stipuletur, potero cum eo cui mandaui agere mandati, ut eum accepto liberet, si hoc agam, ut eum deleget mihi uel si cui alii uoluero. et
Abbreviated transcription (Latin):
recam dns potest.necullae.¬
rcepcone sumoiunisi indp̃¬
nitas cĩ pretur. ¶lelior au¬
tem causamandantis fi potꝰ
sicum tibi mandassemutsti¬

Expanded text:
re eam dominus potest nec ulla exceptione summoveri, nisi indemnitas ei praestetur. Melior autem causa mandantis fieri potest, si, cum tibi mandassem, ut Sti
Abbreviated transcription (Latin):
es auxilum appllomis omiser¬
unt potis mandatiagsitib
hus ex equit᷑te iudicis tsu te
igitur sigoraunt excuataiꝓ
ignoram a est iscieruntm
cumbebat eis ncr̃itas ꝓ̃u̾o¬
candi cet̾m dolonsatisunt

Expanded text:
es auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te'. igitur si ignorauerunt, excusata ignorantia est: si scierunt, incumbebat eis necessitas prouocandi, ceterum dolo uersati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
stu qud̃nd pupillo suoul cu¬
rtoricius ¶Simndasio exig
ꝙ extinttum : mñdatum fin
puto age mndati. Si snt̃ e m¬
andatum⁊ ut sua pctia fac̾er
monm̃ĩtum. potuit nagere¬

Expanded text:
t quondam pupillo suo uel curatori eius.Si mandauero exigequia extinctum est mandatum finiputo agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret monumentum. potuit enim agere
Abbreviated transcription (Latin):
imttendum agere. ioꝙ ait.⁊
si possit ueditor ticio fuitute
uendere. eq̃ age ꝑmittend̃. s
itadem si recipiende ẜuttutẽ
gr̃a id in tͣditoe exp̾ssum. ce

Expanded text:
ermittendum agere. idemque ait et si possit uenditor Titio seruitutem uendere, aeque agere permittendum. haec ita demum, si recipiendae seruitutis gratia id in traditione expressum e
Abbreviated transcription (Latin):
ligantꝰ siꝯstat intuo agro
lapicidinas eẽ temuto nec
in ilł iapidicims sitat ut sia
uqs uoluit ex hiis cede ñ alit̾
roc faciat. insi prius solutum
salarium ꝓ hac dño pr̃et. ita

Expanded text:
ligantur.Si constat in tuo agro lapidicinas esse, inuito te nec in illis lapidicinis consistat, ut si quis uoluerit ex his caedere, non aliter hoc faciat, nisi prius solitum solacium
Abbreviated transcription (Latin):
loca q̃ non ẜmant. facultaᷤ¬
tributa his quib ẜuitus
debetur. qua tñ accedere eis
ncc̃e sit nisi incessione ẜui¬
tutis noĩatim pfinitum sit
q̃ accedet᷑. ⁊ ideo nec ẜriuum¬

Expanded text:
loca, quae non seruiant, faculest his, quibus seruitus debetur, qua tamen accedere eis sit necesse, nisi in cessione seruitutis nominatim praefinitum sit, qua accederetur: et ideo nec secu
Abbreviated transcription (Latin):
pergat ad iudicningorem.¬
aret altordicat eum ui possrõc
non debe hoc iudicium uarinc
cpost ãmiid̃ quia placuit ⁊̃ p
annum in cum qui indciccit
inquid cumdicat possid̾e ad¬
huccessabit hoc iudm ⁊ de p̾ca

Expanded text:
pergat ad iudicii uigorem.ocet, alter dicat eum ui possidere, non debere hoc iudicium dari nec post annum quidem, quia placuit etiam post annum in eum qui ui deiecit inquit, dicat eum possidere, adhuc cessabit hoc iudicium, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ommunr droundo iud̃m locũ
prestaco uectigalis ꝯfimrdetir.¬
¶eracius scribit. arbitium si
inrem publicianam hant ⁊̃
uendicaco cessat si tamen u¬
dundo iud̃mo petit ut putasi

Expanded text:
ommuni diuidundo iudicium locum praestatio uectigalis confundetur.Neratius scribit arbitrum, siin rem Publicianam habent, uindicatio cessat, si tamen iudundo competit, ut puta si
Abbreviated transcription (Latin):
drcrempto agi non possen
si totam rem suscipere fũnt pa
cum cmptorem ut rccipiat co¬
tum solum illud spectĩou
crit nũ forte fras aliqua uen¬
dicoris int̾ucnit. set ⁊ si dist¬
cta ꝑte decessit uictus lucͥtacõ

Expanded text:
empto agi non posse, nisi totam rem suscipere fuerit paeniri emptorem, ut recipiat totum: solum illud spectandum erit, num forte fraus aliqua uenditoris interuenit. sed et si distracta parte cesserit uictus lic
Abbreviated transcription (Latin):
¶Od ergo sino appeat de quo
loco actum sit melus dicetur
gas.admittit ualc uissum. qd
puto itaum ee si ⁊ eius sit au¬
tt̃is arbit ut insecessibꝯ soleat
age ⁊ litigtores facue coloco re¬
nur possint. Ez sim aliqui
locum in honestum. adec us¬

Expanded text:
quid ergo, si non appareat, de quo loco actum sit? melius dicetur gasus admittit ualere iussum. quod puto ita uerum esse, si et eius sit auctoritatis arbiter, ut in secessibus soleat agere, et litigatores facile eo loci uenire possint.Sed si in aliquem locum inhonestum adesse ius
Abbreviated transcription (Latin):
stipłom duple ñ ꝯmicti qr nec
tõq unditor h̃t uc ab emptore
litis estima cdm ꝯseq̃tu cum igi¬
turn corpus n peccuma empto
litis estimacõm sustuliss place¬

Expanded text:
tionem duplae non committi, quia nec idemque uenditor habet, ut ab emptore litis aestimationem consequatur: cum igitur neque corpus neque pecunia emptorlitis aestimationem sustulisset, place
Abbreviated transcription (Latin):
ta fisci ⁊̃ nom̃ĩe actorem laudau̾¬
at ⁊ cuiccõe secuca fundus ablatꝰ
⁊ fisco adiurdictus ⁊ m̾irditore p̾sẽ¬
te q̃riturcum emptrix ñ ꝓuoca¬
u̾at an ũndicorem pot̾it ꝯuem¬

Expanded text:
ta fisci nomine auctorem laudauerat et euictione secuta fundus ablatus et fisco adiudicatus est uenditore praesente: quaeritur, cum emptrix non prouocauerat, an uenditorem poterit
Abbreviated transcription (Latin):
cuicto honnie ucilrͣ de peccłio ag̾e¬
ñ pot̾it sin ce suus decessat tunc
bessem fundi eñus ⁊ atico trien
ciuis ñ teneb̾r siu̾o triens qm ty¬
cius ibi ccliõit ⁊ sert̃ns erbesse
ꝙ̃ a me accepas. peticus fũnt tici¬

Expanded text:
to homine utiliter de peculio agere poterit: sin autem seruus decesserit, tunc bessem fundi emeris, a Titio trienttius non tenebitur, si uero triens quem Titius tibi tradiderat et sextans ex besse quem a me accep
Abbreviated transcription (Latin):
iusz nomne duplam ꝓmiẜit ⁊
cu aurditore sinstiplatus funs
.siticiis fuum pecierit ⁊ deͥeo eu¬
ictus sic ꝙ suus tuus inc̃cłndo
sineuoluntte cua ppricc̃tem ho¬
m̃is tnsfre nͥ potuiss srer̾it pub¬

Expanded text:
it et tu a uenditore serui stipulatus fueris: si Titius seruum petierit et ideo uictus sit, quod seruus tuus in tradendo sine uoluntate tua proprietatem hominis transferre non potuisset, supererit Pub
Abbreviated transcription (Latin):
Fui nomieactum sic depeccu¬
lio an agi possit ⁊ucrioꝵ. ⁊
puco ñ posse s fiactum sicte
peccłio incͬrii agi pot̾it ⁊ depe¬
ccłio ordinari ¶ Pot n ap̃

Expanded text:
erui nomine actum sit de peculio, an agi possit et uicariorum: et puto non posse. sed si actum sit de peculio uicarii, agi poterit et de peculio ordinarii.Po
Abbreviated transcription (Latin):
nedfocit muliebria. ⁊ uestim̃ta
prari ncħ debe s utrinomie
uestimta ꝯft̃a uirilia uiri ẽẽ.
ut islaneurori pret p̾cium
s sinuiriliauestim̃ta suo nõi¬
nemłr ꝯfecit s eauiro donau̾

Expanded text:
confecit muliebria, et uestimenta are nihil debere: sed uiri nomine uestimenta confecta uirilia uiri esse, ut is lanae uxori praestet pretium: sed si non uirilia uestim‹ent›a suo nomine mulier confecit, sed ea uiro donauit
Abbreviated transcription (Latin):
ig̃tur curdoñtum ⁊ crtincta
erit donaco. ¶Sim̃ricus u¬
uoridoñint ⁊ mortem sibio
ins ea q̃aliis doñint ualeant
sin̾ mortis cadonau̾it. ¶Si
miles urorroonau̾it decastre¬

Expanded text:
igatur cui donatum est, extincta erit donatio.Si maritus uxori donauerit et mortem sibi ouis ea quae aliis donauerit ualeant, si non mortis causa donauit.Si miles uxori donauerit de castre
Abbreviated transcription (Latin):
conis sue subuenit ut met᷑¬
te obfuatur. siquis decepto
putut huncinfamia eximi¬
mus. It adiccit p̾tor lib̾isues
gno. nuru. uttrico nou̾ca. pri

Expanded text:
onis suae subvenerunt: ut in aetate observatur, si quis deceptus putat hunc infamia eximiimus. Item adicit: 'liberisue genero nuru, uitrico nouerca
Abbreviated transcription (Latin):
ruentem auiems causis seĩmi¬
ceant neuirilib offlis fung¬
anturmłres. ¶Origo aut
introduita a calphurina mi¬
ꝓbissima młie que iecunde
postulans ⁊ magratum inq¬
etans cam dedit editto ¶Ea¬
sum dum cecum utrisq liũi¬
iborbatum p̃tor repeuit.¬
uidiz ꝙ msignia magr̃atus
labõ publium cecum asper¬
nat moniprem. adusa sel¬
⁊ iudicandi ofto fungitur.
nuncod ergo ⁊ magratus ge¬
retine deiam ceptum magr̃a¬
tum posseaspue aut̃ adno¬
tis compbatur exemplis ¶Re
passus:siquis tĩnupdonuz
uł hostium stup̃tus⁊ndi nori
postulare ꝓhib̃tur calump̃ie
qui oꝑas suas cum bestus de¬
pugͣr. locauit. bestias aut ac¬
cipe debemus ex feritte mag̾
leo sit s mansuctus urali
abestia dentata mansuet⁊g
depugnau̾it cumnocass oꝑ¬

Expanded text:
ruentem alienis causis se immisceant, ne uirilibus officiis fungantur mulieres: origo uero introducta est a Carfania improbissima femina, quae inuerecunde postulans et magistratum inquietans causam dedit edicto. casum: dum caecum utrisque luminibus orbatum praetor repellitinsignia magistratus Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni patrem aversa selet iudicandi officio fungitur. numquid ergo et magistratus geretinere quidem iam coeptum magistratum posse, adspirare autem ad noultis comprobatur exemplis. Rempassus est. si quis tamen ui postulare prohibetur calumniae qui operas suas, ut cum bestiis depugnaret, locauerit. bestias autem accipere debemus ex feritate magileo sit, sed mansuetus, uel alia dentata mansueta? ergo depugnauerit, cum non locasset op
Abbreviated transcription (Latin):
quam quis possit eilcnire ut
dum pars cedatur amittat ac¬
pot̾it cum socõ suo noxali er¬
piri fortassis nec ꝯmuni du¬
dundo ag̾e pot̾ eius maleficii
nõme quod ante ꝯmĩonem

Expanded text:
quam quis possit dicere evenire, ut, dum pars eive data amittat acpotest cum socio noxali experiri. fortassis nec communi dividundo agere possit eius maleficii nomine, quod ante com
Abbreviated transcription (Latin):
si ap̾ me suus eit. ⁊ si ap̾ me
sit licet eo tempe non fuit ꝙ de¬
unquebat tenebor ⁊ hrs meuᷤᷤ
tenctur si norius uiuat. ¶Põ¬
p̾ait si emptor sui norali u¬
doꝯuentus ait uendicorem¬
uis er diñis in solidum noxa¬
li uidõ tenetur eo uire utimur
cu ded̾e pati non fũnt in soli¬
dum non fuit ꝯdempnatur
mum diuidundo uł familie
łciscunde indo adu̾sus eos er

Expanded text:
sit seruus: et si apud me sit, licet eo tempore non fuit, quo deli‹n›quebat, teneor, et heres meus tenetur, si noxius uiuat. Pomponius ait, si emptor serui noxali conuentus sit, uenditoremuivis ex dominis in solidum noxali iudicio tenetur: eoque iure utimur. cii dedere parati non fuerint, in solidum fuerit condemnatus, communi dividundo vel familiae erciscundae iudicio ad
Abbreviated transcription (Latin):
actum sit qui ñ erat ꝯscius ab¬
sołone fc̃a ⁊ finito uidõ amp¬
lius agñdo cum nore dedõne
crcepcõ rei udicate sb̃moueb¬
itur. quia res insrius ius did¬

Expanded text:
actum sit, qui non erat conscius: absolutione facta et finito iudicio amplius agendo cum noxae deditione exceptione rei iudicatae summovebitur, quia res in superius iudi
Abbreviated transcription (Latin):
be ñ potu̾it. qd .n. si ad lib̾ti¬
tem ꝓclamans dño sciente
faciataũ qdͥ ꝯtempnat dom¬
mum e cum tͣnsflum̃ sit fu¬
dño noram noceat rectiꝰ itͣ¬

Expanded text:
e non potuerit? quid enim si ad libertatem proclamans domino sciente faciat aut qui contemnat dominum? vel cum trans flumen sit sedomino noxiam noceat? rectius ita
Abbreviated transcription (Latin):
spica aut feno ceso ant una
adempta aut excussa olea
ꝙͣuis ñdum tritũ frum̃tũ
aut oleum fem riundemia
lea excussa scripsit ita alit̾

Expanded text:
spica aut faeno caeso aut uva adempta aut excussa olea, quamvis nondum tritum frumentum aut oleum factum vel vindemia lea excussa scripsit, ita aliter
Abbreviated transcription (Latin):
os cognatos ur affines alto
ee condicoms nec alit audi
noporte qͣm sieruolũntte.to¬
olescritis postulent. aut cuis
nite sit iste adolescens utm̃¬
ito ⁊ bonis cideb̾at mtdici
Sipctiam ꝙ̃ mutuam mio
acccpdissi pauit. de negredͣ
ꝑconsui citori adusus ac¬

Expanded text:
os cognatos uel adfines alterius esse condicionis, nec aliter audiri oportere, quam si ex uoluntate adulescentis postulent aut eius uitae sit iste adulescens, ut merito etiam bonis ei debeat interdici. Si pecuniam, quam mutuam minor accepit, dissipauit, denegare debet proconsul creditori aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
egit restituitur ñio tutori cc̃¬
rium tutele uidin restituend
tore auctore pupillus captꝰ
ꝓoni possit curatorem postea
cidatum nomic ip̃ius mint᷑.¬

Expanded text:
egit, restituitur, non ideo tutori contrarium tutelae iudicium restituendtore auctore pupillus captus probari possit, curatorem postea ei datum nomine ipsius in
Abbreviated transcription (Latin):
orio. ergo net unde m̃cesh¬
ic pot̾it᷑ nec mͥgdicum qd c¬
cte actum ⁊ tributoria ipo
ce dñca qr si n fuit insticor
diñce m̾cis triputoria sr̃r

Expanded text:
oris: ergo nec uendere mercem hic poterit nec modicum qcte actum est, tributoria ipsorce dominica. quod si non fuit institor dominicae mercis, tributoria superest
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ĩ um puto nisĩ ꝓh̾itus fũ¬
it mutuari. ¶Si ei q adundẽ¬
dum emenrd ueoleum p̾posu¬
it mucuum oicum datum si¬
t dndum erit institoriami
ocum pre. Itm simstitor cũ
olcum undroissz anuium a¬
rre nomie acceꝑit ncum re¬

Expanded text:
quod ita verum puto, nisi prohibitus fuit mutuari. Si ei, quem ad vendendum emendumve oleum praeposui, mutuum oleum datum sit, dicendum erit institoriam locum habere. Item si institor, cum oleum vendidisset, anulum arrae nomine acceperit n
Abbreviated transcription (Latin):
annatis iniurus uexentur
presos prouincie prouideb¬
it. Nequid sub nomine
muitum quod adutuittes
eorum in commune non p¬
tinz aquibodam ꝓpriasibi
commoda iniq medicami¬
nib committatur preses ꝓ¬
umcic ꝓuid̾at. si cuti medico
impiitari euentus mõruta¬
tis non drita quod impiciã
commisit impucan eid pre¬
tertu humane fraguitatisd̃¬
cuctum decipientis inꝑicuo
tallum  dandi potas eis ꝑm¬
issaz. ¶Preses ꝓuincie sim¬
ulctam ꝙ̃ irrogunit expresent¬
ibꝯ facultatib eorum quib
eam indixit recdigin posse de¬
prehenderit.ncc̃itatem soło¬
nis modetur reprehensa ex¬
actoru uucita auaricia.re:¬
missappmopiam mlta aprol¬
uincias regntib eriginon d¬
reses prouincie inspec Id¬
tis eclificus dominos eorui
tem hc̃ rescripcõne eum quiꝓ
ponincc̃itatem ꝓconsulruei

Expanded text:
anslatis, iniuriis uexentur, praeses prouinciae prouidebit. Ne quid sub nomine militum, quod ad utilitates eorum in commune non pertinet, a quibusdam propria sibi commoda inique uindicantibus committatur, praeses prouinciae prouideat. Sicuti medico imputari euentus mortalitatis non debet, ita quod per imperitiam commisit, imputari ei debet: praetextu humanae fragilitatis delictum decipientis in perictallum dandi potestas eis permissa est. Praeses prouinciae si multam quam irrogauit ex praesentibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur repraehensa exactorum illicita auaritia. remissa propter inopiam multa a prouincias regentibus exigi non dPraeses prouinciae inspectis aedificiis dominos eorum tem hac rescriptione: 'eum qui poni necessitatem proconsuli
Abbreviated transcription (Latin):
petũtib debebit indiugepim
Sinemo sit qui petat uitioe¬
is dair derebits. si quis ppo
tĩnam adusaru non inuenire
se aducctum dicat eque oꝑ¬
tebit ei.duecatum dare. ¶Ee¬
terum opprimi aliq̃m padi
pre spettat siquis tam po¬
tent se gerat ut omnesme

Expanded text:
petentibus debebit indulgere, si nemo sit qui petat, ultro eis dare debebit. Si quis per potentiam adversarii non invenire se advocatum dicat, eque optebit ei aduocatum dare. ceterum opprimi aliquem per praeest spectat, si quis tam impotenter se gerat, ut omnes me