comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trenge postea inite licebit ꝓp̃ĩanis
eos furari: ⁊ͦ si treuga uͥta est ita
generalit̾ qi non lice̾t alt̾itͥs nec per
molentiã nec alio mͦ sibi ĩuicẽ auf̃¬
re aut subripere aliquid pecm̃ est t̃c̃
ꝯuenit ce sola uiolentia non ĩfẽnda:
credo ꝙ licite p̾sunt furari noti dm̃ m̃
hiꝰ xp̃ianos sed etiam munitc̃es et
castra que cicupauñt de t̾ra xpĩanoꝵ
possunt latent̾ intrare et sñuiolentia cccupare. nec te¬
munitcẽm uel castr̃ recccupand̃ reuertant᷑ sarraceni
et ꝑ uolentiã repellant᷑ ĩme indebunt᷑ tunc de iecti. cũ
uenientes ñ admittant᷑ et ita fracta uidebit᷑ treuga. i¬

Expanded text:
treuge postea licebit christianis eos furari? Respondeo: si treuga inita est ita generaliter, quod non liceat alterutris nec per violentiam nec alio modo sibi invicem auferre aut surripere aliquid, tunc peccatum convenit de sola violentia non inferenda credo quod licite possunt furari non tantum huiusmodi christianos, sed etiam munitiones et castra, que occupaverunt de terra christianorum. Possunt enim latenter intrare et sine violentia occupare, nec temunitionem vel castrum occupandum revertantur sarraceni et per violentiam repellantur: nonne videbuntur tunc deiecti, cum venientes non admittantur et ita fracta videbitur treuga?
Abbreviated transcription (Latin):
quid filius istus¬
interfectoris pri¬
uabitur feudo
eccãstico si ulud
erat de materna
hereditate datũ
patri indotem:
Rͦ. pocest dici in
ꝑdium penarũ
quod non nsi pr̃
ex pacto lucri fe¬
cerit dotem audein¬

Expanded text:
quid filius interfectoris privabitur feudo ecclesiastico, si illud erat de materna hereditate, datum patri in dotem? Respondeo: potest dici in odium penarum quod non, nisi pater ex pacto lucri fecerit dotem au
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo ꝙ fcm̃ secret̾ teneat. po
consulere ut ingrediatur re
at de bonis illius quem crede¬
bat ẽe prẽm suum ea que at̃
que consumpsit debonis pre

Expanded text:
ab illo quod factum secretum teneat. Potconsulere ut ingrediatur relat de bonis illius quem credebat esse patrem suum. Ea autem que consumpsit de bonis pre
Abbreviated transcription (Latin):
quid dexp̃ianis qui accedẽtes
ad ciuitates paganorum
subtrahunt paganis hiꝰ pe¬
dagium uel theloneumad
hec dico siuadunt illuc tp̃r
treuge et non portant m̾ces
raceni tenent eis fidem deffen¬
dendo eos in suo territorio uł
maritima a latronibus uel
pyratis debent ip̃i xp̃iani fide¬
liter ip̃is. persoluere. ẜ statut̃
uel pact̾. al tenentur eis ad
restitutionẽ si possunt uel¬
si sit non possunt erogare.

Expanded text:
Quid de christianis, qui accedentes ad civitates paganorum, subtrahunt paganis huiusmodi pedagium vel teloneum. Ad hoc dico: si vadunt illuc tempore treuge et non portant merces raceni tenent eis fidem, defendendo eos in suo territorio vel maritima, a latronibus vel piratis, debent christiani fideliter ipsis persolvere secundum statutum vel pactum, alias tenentur eis ad restitutionem si possunt, vel si non possunt, erogare
Abbreviated transcription (Latin):
Publicus latro. ille est qui agros mi¬
litum uel priuatorum de necte pplłat᷑
et itinã frequentata .s. stratas publicaᷤ
que quast lcca sacca hñtur insidiis ag¬
gresslonibus obsid et talem potest qͥ¬
libet aucte sua de eccã extrahere et pu¬

Expanded text:
Publicus autem latro ille est qui agros militum vel privatorum de nocte populatur et itinera frequentata, scilicet stratas publicas, que quasi loca sacra habentur, insidiis aggressionis obsidet et talem potest quilibet auctoritate sua de ecclesia extrahere et pu
Abbreviated transcription (Latin):
industria occiderit proximũ
sum et per insidias ab alta¬
ri meo. euelles eum ut mo¬
riatur. Item si in ip̃a ecc̃a ꝯ
misit homicidiũ uel aliud
maleficiũ. tunc enim non

Expanded text:
industria occiderit proximum suum per insidias, ab altari meo euelles eum, ut moriatur. commisit homicidium vel aliud maleficium, tunc enim non
Abbreviated transcription (Latin):
mraret aliquid alitui qd̃ ip̃a posset facere ꝯtͣoicente mario.
non posset isle tale uiram̃tum irritare alias credo ꝙ posset.¬
¶ Quid si uoueat młr uel uiret qd̾ non ibit ad ꝯuiuiũ. uł
ad aliquid aluid exͣ dom̃ ꝓpriam cũ uiro suo. R ͦ credo qd̃ hiꝰ
ta uxoris abstinẽcie rencrare por que ip̃a implere non põt.
sme scandalo uiri ut de ieiuniis. de surgende ad matutias.
de iacendo de neocte in camisia. alia aut̾ que põt implere smne
scandalo uiri reuocare non pͥossait nec uxor tenetur ei obedi¬
te in reuccatione. ut si uou̾it qd daret aliquid̃ de proprio ubi
consuetudo est quod mulieres bona¬

Expanded text:
raret aliquid alicui quod ipsa posset facere, non contradicente marito, non posset ille tale iuramentum irritare; alias credo quod posset. Quid si voveat mulier vel iuret quod non ibit ad convivium vel ad aliquid aliud extra domum propriam cum viro suo. Respondeo: ta uxoris abstinentie revocare potest, que ipsa implere non potest sine scandalo viri, ut de ieiuniis, de surgendo ad matutinas, de iacendo de nocte in camisia. Alia, que potest implere sine scandalo viri, revocare non potest nec uxor tenetur ei obedire in revocatione, ut si voverit quod daret aliquid de proprio. Ubi consuetudo est quod mulieres
Abbreviated transcription (Latin):
pena. ¶Raptor dicitur duob modis. est enĩ¬
raptor rerum et raptor hoĩm et precipue fe
rapine. cum .s. per uiolentiã ui. et aperte res
alienas quis rapit. ubicumq excepto sacro
loco uel re ecc̃astica qr tunc conicitur sacri
raptus dupͣ. uidelicet cum ip̃a puella uio
ꝯmittitur raptus eum ip̃e raptor non cespõ¬
sauerat primo ipãm puellam.xxui.q .i. ex il¬

Expanded text:
. Raptor dicitur duobus modis. Est enim raptor hominum et precipue femrapine proprie, cum per violentiam, vi et aperte res alienas quis rapit undecumque, excepto loco sacro, vel re ecclesiastica, quia tunc committitur sacriraptus dupliciter, videlicet cum ipsa puella violcommittitur raptus, cum ipse raptor non desponsaverit primo ipsam puellam. Item
Abbreviated transcription (Latin):
uir̾iut. exadmĩstratõĩs. debitores. Qiuid si
uirauit ꝙ solueret usurã et non repeceret:
indirecte bene repecet .s. denunciando ecc̃e cͥm-¬
illius. ut compellatur ad pnĩam quam nõ
potest agere nisi restituat si uero iurauit¬
etiam qd̃ non denũciaret non tñ in hac ꝑte¬

Expanded text:
e. Quid si quod solveret usuras et non peteret? indirecte bene repetet, scilicet denunciando ecclillius, ut compellatur ad penitentiam, quam non potest agere nisi restituat. Si vero iuraetiam quod non denunciaret, non tenet in hac
Abbreviated transcription (Latin):
quis extorqueat a me uirament᷑ ꝑ mo¬
lenciã ꝙ ego p̾stare non teneor et ille
poceat ex tor quendo. si alitem elig̾endam
eius maliciãutor u̾bis dupplicibus ĩ

Expanded text:
quis extorqueat a me iuramentum per violentiam quod ego prestare non teneor et ille peccat extorquendo, si ad elidendam eius malitiam utor verbis duplicibus, i
Abbreviated transcription (Latin):
pars inpeanciũ transgressũ fuert iu¬
ramentũ in quo cauqͥi iam non exis¬
tente ꝯdcõne sub qua mrat est teli qui
non sunt obligati ex illo uiramento.
cognitlssem et aͥifuslem millo mͦ iunis¬
sem non teneor illo uiram̃to. It ab¬

Expanded text:
pars iurantium transgressa fuerit iuramentum. In quo casu, quasi iam non existente conditione sua qua iuratum est, reliqui non sunt obligati ex illo iuramento. cogitassem et advertissem, nullo modo iurassem, non teneor illo iuramento. It
Abbreviated transcription (Latin):
gamur deo. Nulli prosit. asue iusticie
conseruationẽ quod dico quia fłs tes¬
tis incã crim inali siue contra reuinsũ
pro reo oicat testm̃ prodest iro ad eua¬
dendam penam debitam uel accaͦtoni
ad euadendũ penam calumpnie.

Expanded text:
ge, quod nulli prosit ad sue iustitie conservationem, quod dico, quia falsus testis in causa criminali sive contra reum sive pro reo dicat testimonium, prodest reo ad edendum penam debitam vel accusatori ad evadendum penam calumnie.
Abbreviated transcription (Latin):
.s. mamone. ut fiat diues. uel ssłia faciat mĩquid incur¬
gium. uel baptizat ymagines rendet cum talia urdeant᷑¬
non. unde in hec dubio consulend̾
est talibus quodpectant dispentionẽ
non tñ precise. dd̾. est eis quod ał non
sit eis soͣlus et absoluiendi sunt de pͥ¬
cato si peniteant. si aut̃ hĩ peccata
notoria sunt sed̾momnes indigẽt
dispensatione. s delpe plenius .iI. de.
lapsis et dispensationibus. Forte.¬

Expanded text:
scilicet Mammone, ut fiat dives vel similia faciat, nunquid incurgium vel baptizat imagines ? Respondeo: cum talia videantnon. Unde in hoc dubio consulendum est talibus, quod petant dispensationem. Non tamen precise dicendum est eis, quod alias non sit eis salus et absolvendi sunt de peccato si peniteant. Si autem huiusmodi peccata notoria sint, secundum omnes indigent dispensatione, sed hoc plenius infra, de lapsis et dispensationibus. Quod au
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc dico. quod si aliquod predc̃orum fiat pp̃
odium priuatum grauissime peccat qui facit
et nisi per limam pniãm se purgauerit debet
contaminatiem sacrorum ordinum uel sub¬
uersionem fidei. uel hostilitatem suffert itł ob¬
sidionem uel diuinorum iudiciorum snãm
metuit et ideo tale quid fecit non dicitur pecra¬
re qi sĩtali fc̃o plus hũilitas qua deus placat᷑
tenet consuetudo ecc̃e. Unde solet cantare deus
uenerunt gentes. et in signum tristicie ĩ die
ueneris sc̃i altaria spoliare ħ

Expanded text:
distinguo quod si aliquod predictorum fiat propter odium privatum, gravissime peccat qui facit et, nisi per plurimam penitentiam se purgaverit, debet contaminationem sacrorum ordinum vel subversionem fidei vel hostilitatem suffert vel obsidionem vel divinorum iudiciorum sententiam meruit, et ideo tale quid fecerit non dicitur peccare, quia in tali facto plus humilitas, qua deus placaturtenet consuetudo ecclesie, unde solet cantare, deus venerunt gentes et in signum tristitie in die veneris sancta altaria spoliare. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
s. esto. et hoc totum intlłigo¬
qus nisi ip̃euel aliis de antecesso¬
ribus suis uendidit uel do¬
nauit eis illud quod ibt in
subiectõnis signũ ꝯsueuit
percipere tunc enim non põt
aliquid pecere in om̃i damẽ
cãu credo ꝙ debeat hr̃e in me¬
moria tamqmͣ inseparabiłr¬
redditus autem prouentus iusti te: t¬
nentur ad intereẽ illas qui illis qui per
hiꝰ prepositos taliter sunt spoliati.
hoc autem intelligo de illis prepoĩtis
qui reddunt iura ce bedelł. aut mi¬
noribus quoꝵ est offm tm̃ citare
uel ex equi indicata uel m̃data mandata
maiorum teuendum est qd̃ dicit᷑

Expanded text:
. Et hoc totum intelligo, nisi ipse vel aliquis de antecessoribus suis vendidit vel donavit eis illud, quod ibi in subiectionis signum consuevit percipere. Tunc enim non potest aliquid petere. In omni tamen casu credo quod debeant habere in memoria, tamquam inseparabiredditus aut proventus iusti et tenentur ad interesse illis qui per huiusmodi prepositos taliter sunt spoliati. Hoc autem intelligo de illis prepositis qui reddunt iura. De bedellis aut minoribus, quorum est officium tantum citare vel exequi iudicata vel mandata maiorum
Abbreviated transcription (Latin):
endꝰ ier pridem de illis autem qͥ
mouent arma contra tales
propter obedientiam iusti¬
tiam et zelum fidei certum
est quod merentur immo
peccarent aliter possent cegi

Expanded text:
endus. De illis autem qui movent arma contra tales propter obedientiam, iustitiam et zelum fidei, certum est quod merentur, immo peccarent aliter. Et possent cogi
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃e fur. non sibi. sed dño
esset restituenda. uel illi cui
primus fur subripuerat. si
sua intererat ut dictum est
ex cã honestarem non subri
am religiosam personam
suppresso noĩe furis. de hiis
omnibus et de modo restitu¬
endi.R. persi .sͥ. de. rapinis.¬

Expanded text:
et fur, non sibi, sed domino esset restituenda vel illi cui prius fur surripuerat, si sua intererat, ut dictum est, ex causa honesta rem non surripam religiosam personam, suppresso nomine furis, de his omnibus et de modo restituendi, rescripsi supra de rapinis.
Abbreviated transcription (Latin):
codie ꝯm̃data participans autẽ
id solũ tenetur testituereꝙ huĩt.
tenẽtur nͦec insolidũ ubens et cõ¬
sulens. et etiam palpe. si pp̃ uisllo¬
nem ꝯsiliũ uel adulatc̃ẽm fintũ
fecit fur. al non fcũrus. sicut ois¬
tinctum est. dͣ. ce. raptorib .s. qui¬
coadiuuando te᷑ insolid̾. licet nͥ
de furto penes eã remanserit in
quo tam̃ casu de quadã equitate
tołari posset ꝙ non ten̾eatur ad
restitutcẽm. cũ socius eius etiã sũ
euis ad iuitorio furtũ esset fcũrus.

Expanded text:
todie commendata. Participans autem id solum tenetur restituere quod habuit. Tenentur vero in solidum iubens et consulens et etiam palpo, si propter iussionem, consilium vel adulationem furtum fecit fur; alias non facturus, sicut distinctum est supra de raptoribus. Concoadiuvando, tenetur in solidum, licet nihil de furto penes eum remanserit. In quo tamen casu quadam equitate tolerari posset, quod non teneretur ad restitutionem cum socius eius etiam sine eius adiutorio furtum esset facturus.
Abbreviated transcription (Latin):
de forma. ¶Ex premissis
liquet quod qui accepit e¬
tam usq ad certũ locum et
ip̃e ultra locum illũ ꝓcedat
ratũ furari et solo uerbo possee ĩ¬
pedire sine ꝑiculo suo. nĩ obstans.
qui resistie fc̃o cum sine periculo pꝰ¬
set ñ ꝗm manifestãs est qui scit res liͥ sit

Expanded text:
 rei. Ex premissis liquet, quod qui accepit etam usque ad certum locum et ipse ultra locum illum procedat ratum furari et solo verbo posset impedire sine periculo suo. Non obstans, qui non resistit facto, cum sine periculo posset. Non manifestans est, qui scit
Abbreviated transcription (Latin):
possidens ignorat citulum uł
dubitat utrum ip̃e uel anteceᷤᷤ¬
sores sui huñt poterit forma¬
re sibi in conscientia titulum¬
dat quod creds dño placere. ex qͦ.

Expanded text:
possidens ignorat titulum vel dubitat utrum ipse vel antecessores sui habuerunt, potest formari sibi in conscientia talem, quod credat domino placere, ex q
Abbreviated transcription (Latin):
uidelicet ut fustigetur. uele¬
xuletaruel alio moco prout
iudici uideatur. et ħ insĩplici
fure.sienim plus sit qmͣ fur.

Expanded text:
idelicet ut fustigetur vel exulet vel alio modo, prout iudici videatur et hoc in simplici fure. Si enim plus sit quam fur
Abbreviated transcription (Latin):
sus rei. ueletiam usus eius possõnis ue. F.e. l .i. contractio appõ¬
indiffinitc̃e qr sine ea non est ꝓprie furcũ. licet int̾ueniat uo¬
luntas uerbum uel scriptura alias si ꝯcupiscat rem alienam
sllicite ac sine contrectatõe est tnͣsgressor alt̾ius precepti. ñ concu¬
pisces et c̾ rei aliene: ideo apponitur qr ñ ꝯmittitur furtũ in re
plenissiẽ ꝓpria plenissĩe dico q si alius heret in re illa iusputa
creditor cuires est pignort obligata. uel ꝯmodatarius. uel scciꝰ¬

Expanded text:
sius rei uel etiam usus eius possessionisue. quod lege naturali proin diffinitione, quia sine ea non est proprie furtum, licet interveniat voluntas, verbum vel scriptura. Alias si concupiscat rem alienam illicite ac sine contrectatione, est transgressor alterius precepti, non concupisces et cetera. Rei aliene ideo apponitur, quia non committitur furtum in re plenissime propriam. Plenissime dico, quia si alius haberet in re illa ius, puta creditor, cui res est pignori obligata, vel commodatarius vel soci
Abbreviated transcription (Latin):
nifestum .i. c̾. quo f᷑. deprehenditur prius qmͣ ueniat ad locũ
destinatũ. aliud ñ manifm̃ .i. cum quo fur. non rep̾henditur.
.E.e. l .ii. iii. It furcorũ quedam remanent in noie generali
quedam cadunt in mom̃ spãle. ueluti sacrilegiũ ꝙ dicitur
quod et dicitur furtũ g̾gis sic et plagium ꝙ dicitur
furcum hoĩs. cum quis liberũ hoĩem scienter
uendit. uel emit. donat. uel accepit. uł ꝑmtat¬
tinutat.

Expanded text:
nifestum, cum quo fur deprehenditur priusquam veniat ad locum destinatum. Aliud non manifestum, id est cum quo fur non deprehenditur. Item furtorum, quedam remanent in nomine generali, quedam cadunt in nomine speciali, veluti sacrilegium, quod dicitur quod dicitur furtum gregis. Sic et plagium, quod dicitur furtum hominis, cum quis liberum hominem scienter vendit vel emit, donat vel accipit, vel permutat.
Abbreviated transcription (Latin):
mine emptionis et uenditõ¬
nis intelligas omnem con¬
tractum non gratuitum.
preter contractum permuta¬
tionis. de qua sit teneas. Qͥa
permutatio dignitatum uł¬
beneficiorũ eccãsticorum ñĩ
potest fieri auctoritate par¬
cium absq periculo symo¬
nie. sicut nec transactio. exͣ

Expanded text:
mine emptionis et venditionis intelligas omnem contractum non gratuitum, preter contractum permutationis. De qua sic teneas quod permutatio dignitatum beneficiorum ecclesiasticorum non potest fieri auctoritate partium, absque periculo simonie, sicut nec transactio. E
Abbreviated transcription (Latin):
nich̾ super ħ ꝯuenit int̾eos.
inpͥmo cau d creditor priꝰ
notificare debitoriet postea
añ trinam denuntiationẽ uenderet furti te¬
sufficit una denũciatio. et postea elapso biẽ¬
nio poterit fieti uenditio. probalitur h.E.de.

Expanded text:
nihil super hoc convenit inter eos. In primo casu debet creditor prius notificare debitori et posteaante trinam denunciationem venderet, furti tesufficit una denunciatio et postea elapso biennio poterit fieri venditio. Potest etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nota ꝙ prescriptio non incipit currere ĩ acc̃ce
reali uel personali. nisi ex quo quis agere põt
uire non impediente. Unde filio familis non
currit prescriptio in rebus. aduenticiis. nisi ex
quo liberatus fuerita pat̾cia potestate. nec mu¬
lieri. currit in dote nisi soluto mͣmĩo. uel mati¬
to uergente. adinopiam. nec creditori. nec exis-¬
tente debiti. condicione. uel adueniente. die.¬

Expanded text:
nota quod prescriptio non incipit currere in actione reali vel personali, nisi ex quo quis agere potest, iure non impediente. Unde filio familias non currit prescriptio in rebus adventitiis, nisi ex quo liberatus fuerit a paterna potestate nec mulieri currit in dote, nisi soluto matrimonio vel marito vergente ad inopiam, nec creditori, nisi ei existente debiti condictione vel adveniente die.
Abbreviated transcription (Latin):
quod aliud est fornicatõ aliud stuprũ aliud
adult̾ium aliud incestus aliud raptus. forni
coitus qui fit ex̃uxorem limam tamen spalit̾
intelligitur in usuuiduatũ uel meretricum
uel concubinatũ stuprũ autẽ est ꝓprie uirgin¬
um sllicita defloratio qñ qñ iudelicet non p̃¬
cedente coniugali pactione utriusq uolun¬
alient thori iuolatio. unde adult̾ium quast
ad alt̾ius thorum accessio. Incestus est. consã¬
guinearũ. uel affinium. abtisus. raptus ꝯ
puelle solũ modo. sũ ꝑentib tm̃ modo sii ut̾s
punitur inquadruplũ post ãnũin simplũ.¬
ꝯ eumsi u̾o. criminaliter:
ꝓpter uim priuatam .i. sine

Expanded text:
ud enim est fornicatio, aliud stuprum, aliud adulterium, aliud incestus, aliud raptus. § 1. Fcoitus, qui fit extra uxorem legitimam, tamen specialiter intelligitur in usu viduarum, vel meretricum, vel concubinarum. § 2. Stuprum autem proprie virginum est illicita defloratio, quando videlicet non praecedente conjugali pactione utriusque volunalieni tori violatio. Unde adulterium dicitur quasi ad alterius torum accessio. § 4. Incestus est consanguinearum vel affinium abusus. Unde puelle solummodo sive parentibus tantum sive utrisque d infra annum punitur in quadruplum, post annum in simplua eum. Si vero criminaliter, propter vim pri
Abbreviated transcription (Latin):
uidet. et non contradicit eum
exposset. Item potest: ab alio. si
ab antecessoribus suis incep᷑
prescriptio. presumere d et
cresere quod illi hũñt triulũ.
maxime si fuerunt uiri hcẽs
lsufficit enim hr̃e titulũ uer̾.

Expanded text:
idet et non contradicit cum posset. Item potest ex alio si ab antecessoribus suis incepit prescriptio presumere debet et credere, quod illi habuerunt titulum, maxime si fuerint viri honesti. Sufficit enim habere titulum verum
Abbreviated transcription (Latin):
non sed̾m tempus presens ĩ
quo forte res młtum meliora¬
ta est presertim si per industͥ¬
am. emptoris. sed scd̾m dempꝰ
in quo uendicio fcã fuit. ex̃

Expanded text:
non secundum tempus presens, in quo forte res multum meliorata est, presertim si per industriam emptoris, sed secundum tempus in quo venditio facta fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
nich̾ penitus percipit quod
uit est credibile quinad mi¬
nus recipiat ibiiusticias et
sequantur eum in bello iꝰto
nosi tamen ita uerum sit
quod nich̾ percipit c̃do sal¬
uo meliori iudicio quod de¬
bent inter sealiquid statue
reꝙ dent sibunsignum sb̾¬
iectionis. ne ał. inutiliter.
uideatur cẽ penes eum dñt¬

Expanded text:
nihil penitus percipit, quod vix est credibile, quin ad minus recipiat ibi iustitias et sequantur eum in exercitu in bello iusto. Si tamen ita verum sit quod nihil percipit, credo salvo meliori iudicio quod debent inter se aliquid statuere, quod dent sibi in signum subiectionis, ne aliter inutiliter videatur esse penes eum domi
Abbreviated transcription (Latin):
Offenint se et sua. credo ꝙ licet exprimere noĩa et quanticatem
dabo singłis ãnis pro expensis meis .s. soł. uel .ui. libras ꝙͣ du
ixero non est illicitũ qñ non sufficit monastium. ¶ S tuĩꝙͥ
l dare in cali caũ posscẽm uel redditũ imperpetuũ qui tñ non
tuitatis obligant se ad ꝓuidendũ ei in expensis pacisci ⁊̃ in
talibus cũ mona steriũ indiget non est symonia dũ non fiat
pro spũalib ꝯferendis uel recipiendis. s pro expensis faciendis
uel ꝯpensandis ¶Quid de pbendis q̃uid de nouo ꝯstituuntur.
in artiĩs secularib ubi cdici seculares assignant perpetuo ceitos
redditus pro p̾bendis tel hx modo ꝙ liceat eis qm̃ diu iuxerint
illos hrẽ pro prebendis et qd̃ sic admitiint᷑ ad eanonicatũ. Eͥ d
etiam retinent potatem ꝯferendi illam p̾bendã alii persone si
ꝯtingat eoscrecere. uel decedere. nũquio est symonia. ͦ cqi pre¬
uel imperpetuũ uel ad tp̃ de assignatẽe aut̾ reddituũ ꝓ p̾benda

Expanded text:
edo etiam quod licet exprimere nomina et quantitatem dabo singulis annis pro expensis meis C solidos vel VI libras quamdiu vixero, non est illicitum, quando non sufficit monasterium. Sed nunquid licet dare in tali casu possessionem vel redditum in perpetuum, qui tamen ntuitatis, obligent se ad providendum ei in expensis. Pacisci ergo in talibus, cum monasterium indiget, non est simonia, dum non fiat pro spiritualibus conferendis vel recipiendis, sed expensis faciendis vel compensandis. DE HIS QUIin ecclesiis secularibus, ubi clerici assignant perpetuo certos redditus pro prebendis, hoc modo quod liceat eis quamdiu vixerint illos habere pro prebendis et sic admittantur ad canonicatum? Quidam etiam retinent potestatem conferendi illam prebendam alii persone, si contingat eos cedere vel decedere, nunquid est symonia? Respondeo: qui prevel in perpetuum vel ad tempus. De assignatione autem reddituum pro prebenda
Abbreviated transcription (Latin):
.u petypecrisimꝰ similationẽ siue
ãbitionem dum pretenderẽt spẽm
scĩtatis. ꝓmoti sunt nulla tamẽ
interposita. condictione uel pacto.
ad ordines beneficia uel honores

Expanded text:
 hypocrisim, simulationem sive ambitionem, dum pretenderent speciem sanctitatis, promoti sunt, nulla tamen interposita conditione vel pacto, ad ordines beneficia vel honores
Abbreviated transcription (Latin):
culart  gere in precipuis etiam festiuitatib credo quod si non sit ꝓhitum¬
us ui uel consuetudini lcci ꝯͣium liceat aliquid operari. cirea edificatõ¬
cartum ad ferendos lapides uel in quadrigis afferri ligna que alias cõmoce fri
sentant quietem eterne prie ee delectatõnem non credo quod debo¬
at. in eis laborari per totam diem uelusq ad nimiam fatigatio
debent dimittere id ad ꝙ tenent᷑ pp̾io ad quod non tenentur. Merrtꝰ.¬
die duĩca uel aliis festis maxĩe precipuis. R ͦ si aliquis ħ faciat
pio sua nccicate aliqñ non ꝯsuecudinarie non credo ꝙ peccet mor¬
caliter. si aut̃ hoc ducat in ꝯsuetudiẽm aut ħ faciat ex improba
cupiditate lucrandi sicut faciũt mercatores qui pp̃ freqñtenda
micata ec nũdinas uix aut nũquam intrant eccãs suas credo ce
peccant mortalit̾. in lctis aut̃ illis ꝗili spãuit̾ inhĩta sunt ab ep̃o

Expanded text:
gere. In precipuis etiam festivitatibus, quod si non sit prohigere. In precipuis etiam festivitatibus, quod si non sit prohibitum vel consuetudini loci contrarium, liceat aliquid operari ad edificatiocarrum ad ferendos lapides vel in quadrigis afferri ligna, que alias commode ferri sta representant quietem eterne patrie et delectationem, non credo quod debeat in eis laborari per totum vel usque ad nimiam fatigationdebent dimittere id ad quod tenentur, propter id ad quod non tenentur. DEdie dominica, vel aliis festis, maxime precipuis? Respondeo: si aliquis hoc faciat pro sua necessitate aliquando, non consuetudinarie, non credo quod peccet mortaliter. Si autem hoc ducat in consuetudinem, aut hoc faciat ex improba cupiditate lucrandi, sicut faciunt mercatores, qui propter frequentanda mercata et nundinas vix aut nunquam intrant ecclesias suas, credo quod peccent mortaliter. In locis autem illis ubi specialiter inhibita sunt ab episc
Abbreviated transcription (Latin):
de illis qui dieb festis cui pro deo ar̃t. agros pauperũ uel ad laborãt alias¬
ad opus eoꝵ uel quadrigando uel alio mͦ nũquid peccant. ncͦ non
credo uel quod dñicis diebus uel precipua et maioribus sollemp
nitatib.s. festis xp̃i. ⁊ beate uirginis aũ die passõnis aũ apłoꝵ
petri et pauli talia liceat fieri de ceteris ã festiuitatibus et dieb
feriarũ pasche et pentecostes qͦ ad hoc credo ꝙ liceat sequi consue¬
tudinem regionis qͣuem sait ep̃t loci et non reprobat. si autem
dubitetur utrũ ep̃t calia sciat et sustinãt recurrere d sacerdos
icci ad ep̃m ut super hxc certificetur ab eo ad ħ aut̃ ꝙ talia licite
ab. agͥ ab audiendis diuiuis que tenentur audire et quod principa¬
liter calia fiant ꝓpter dm̃ non ꝓpter afftm̃ carnalem aut spẽ
remuneratõnis terrene siue in pastu hoim laborantiũ aut aiãle¬
um et quod ncc̃itas paupertatis illius cui hx fiunt hxc uideͣtur exi¬

Expanded text:
de illis qui in diebus festis tantum pro deo arant agros pauperum vel alias laborant ad opus eorum, vel quadrigando vel alio modo; nunquid peccant? Respondeo: non credo quod vel dominicis diebus vel precipuis et maioribus solicet festis Christi et beate Virginis, aut die passionis apostolorum Petri et Pauli, talia liceat fieri. De ceteris autem festivitatibus et diebus feriatorum Pasche et Penthecostes quoad hoc credo quod liceat sequi consuetudinem regionis, quam scit episcopus loci et non reprobat. Si autem dubitetur utrum episcopus talia sciat et sustineat, recurrere debet sacerdos loci ad episcopum, ut super hoc certificetur ab eo. Ad hoc autem quod talia licite  ab audiendis divinis, que tenentur audire et quod principaliter talia fiant propter deum, non propter affectum carnalem aut spem remunerationis terrene, sive in pastum hominum laborantium aut animalium et quod necessitas paupertatis illius cui hec fiunt, hoc videatur exi
Abbreviated transcription (Latin):
agendum. cum isto. qmͣ cũ
illo qui dolo fecit ¶Quid si
accepit uidex peccuniam ut
iniq̃ua aut ut iudicaret bñ.
aut simpliciter ut iudicaret.
illo qui dolo malo. s peccuni

Expanded text:
agendum cum illo, quam cum illo qui dolo fecit. Quid si accepit iudex pecuniam, ut inique, aut ut bene iudicaret, aut simpliciter ut iudicaret: illo qui dolo malo. Si pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
uit. nisi iterũ uoueat aũ iuret. Idem dñt deuxox que adm̃¬
datum uiri frangit uotũ ꝙ eo mortuo non tẽ illud ĩplere.
Idem dicant de seruo qui i trauit mona st̾ium et reuccatus a
dño postea efficitur liber ꝙ non tẽ redire ad moa̾st̾i̾um. Idẽ
de uiro qui i̾uita uel nesciente uxoe mt᷑uit moã stium et pp̃ ħ
reuecatus fuit abuxore ꝙ mortua uxore non te re intrare mo¬
nast̾ium l teneatur ꝯtinere s in om̃ib cãibus istis dicit. H.
ꝯͣrium. et dicit ꝙ in nullo ca suũ preccorum uel prcedenciũ ab¬
soluitur impubes. aũ seruus. aũ uir ab hiꝰ uotis. siꝰ i mpeditur¬
ne possit adimplere ꝙ ꝓmiserit. Unde remoto obstaculo quod
impediebat d fieri ꝙ impediebat᷑ .i. uotũ seruari.ar.xu.q.ui.

Expanded text:
t pater revocavit, nisi iterum voveat aut iuret. Idem dicunt de uxore, que ad mandatum viri frangit votum, quod eo mortuo non tenetur illud implere. Idem dicunt de servo, qui intravit monasterium et revocatur a domino et postea efficitur liber, quod non tenetur redire ad monastetium. Idem de viro, qui invita vel nesciente uxore intravit monasterium et propter hoc revocatus fuit ab uxore, quod mortua uxore non tenetur reintrare monasterium, licet teneatur continere. Sed in omnibus casibus istis dicit H Hugutio contrarium et dicit quod in nullo casuum predictorum absolvitur impubes aut servus aut vir ab huiusmodi votis, sed impeditur adimplere quod promisit. Unde remoto obstaculo quod impediebat, debet fieri quod impediebatur, id est votum servari.
Abbreviated transcription (Latin):
tem et tñ uidicare talem cam. presumpsit. et
idem si erat sufficiens quo ad suffscientiam si uo-¬
luisset libros reuoluere et studere s quia fu

Expanded text:
tem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, si voluisset libros revolvere et studere, sed quia fu
Abbreviated transcription (Latin):
ram eo uel coram udice suo si est uidex medius inter hiꝰ prĩci¬
pem et u̾uriantẽ. si autẽ non põt eum iusticare si ille ñ uult
stare iuri potest ñ soł princeps hiꝰ sed etiam ille princeps qui h̃t̃
mouendi ccͣ eum arma. si ã ĩiurians non sube̾ mediate uel ĩ¬
mediate princpi hñti suꝑ se suꝑiorẽ. princeps ille non pͭ dare

Expanded text:
ce suo, si est iudex medius inter huiusmodipem et iniuriantem. Si autem non potest eum iustificare, si ille non stare iuri, potest non solum princeps huiusmodi, sed etiam ille princeps qui habetmovendi circa eum arma. Si autem iniurians non subest mediate vel mediate principi habenti super se superiorem, princeps ille non potest dare
Abbreviated transcription (Latin):
subditi comitis uel ducis hñt
guerram ꝯͣ eum aũ comes ꝯtra
regem simũ uel eꝯͦ cuius principis
potest etia m subditis suis dare.
auctem mouendi bellum tã ꝯtra principẽ extraneũ contra fub:. Am
ditos eis si cã subsit et inderit expedire s non ꝯͣ subditos ꝓpͥos.¬

Expanded text:
subditi comitis vel ducis habent guerram contra eum, aut comes contra regem suum vel econverso, cuius principis Potest etiam subditis suis dare atem movendi bellum, tam circa principem extraneum, quam bditos eius, si causa subsit et viderit expedire. S
Abbreviated transcription (Latin):
redibus. aut̾ raptorũ licet ẜ
leges aliter. distinguatur. di¬
co iuire canonico eos teneri ad
omĩa. debita. defunctorũ in
quorũ locum succedunt ut ã¬
trum taptoris. uel alt̾ius. tẽ
uire canonico ad omnia de¬
bita defuncti persoiuenda sũ
fuerint. ex ꝯtractu uel quasi.
siue ex maleficio. uel quasi.

Expanded text:
redibus autem raptorum, licet secundum leges aliter distinguatur, dico iure canonico eos teneri ad omnia debita defunctorum, in quorum locum succedunt. trum raptoris vel alterius, tenetur iure canonico ad debita defuncti persolvenda sive fuerint ex contractu vel quasi, sive ex maleficio vel quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpetere laico ut iuis prõnatus. sit uis percipiendi decimais uł
obsones non ꝯpetit ei. s illi soli qui hr̃ ordiẽm eccãsticum.

Expanded text:
mpetere laico, ut ius patronatus; sed ius percipiendi decimas vel oblationes non competit ei, sed illi soli qui habet ordinem ecclesiasticum,
Abbreviated transcription (Latin):
quod uilla ista non graue-¬
tur uel si diuerse sunt con¬
suetudines ea que minus
soluit eligatur exͣ. de consit

Expanded text:
quod villa ista non gravetur, vel si diverse sunt consuetudines, ea que minus solvit eligatur. Et hoc t
Abbreviated transcription (Latin):
padpibus
¶Quid de regib et principib qui a uideis multa reci¬
piunt cum tñ sciant cos mfrhr̃e uisi de usura. et ꝙ bõa
que possident non suffiq̃ent ad restitutoẽm usurarũ:¬
ryᷤ. tenentur ad restituitẽm talit̾̃ perteptoꝵ. si d̾ecã lu¬
cratiua ea perteper̃t si aut̃ non ex lucratiua possũt
acciꝑe ꝙ sibi debetur sicur et alii creditores. desuienti¬
bus aut̃ usurarioꝵ creco quod possunt accipere m̾̃ce¬
dem suam derebus hiꝰ si seruiant eis in licitis et ho
mercede qmͣ dant seruientib illis. nec possunt dici
panperiores. pp̃ mercedẽ datam. tũ lcto mñcedis heãnt
comodũ operarũ. si aut̃ lshonestis aut illicitis nom
credo ꝙ debeant recipere mercedẽ dereb hi. Idem. etã
et ce aliis mercennariis eorumdẽ. Collegiũ. ¶Nũ
re quod collegium hiĩt ex usura: n ͦ. licet usura
rii ut dicit magister illi quorum auctoritate et
consensu talia fiũe. non credo tñ quod teneat᷑ ad.

Expanded text:
ncipibus Quid de regibus et principibus, qui a Iudeis multa recipiunt, cum tamen sciant eos nihil habere nisi de usura et quod bona que possident non sufficerent ad restitutionem? Respondeo: tenentur ad restitutionem taliter perceptorum, si ex causa lucrativa ea perceperunt. Si autem non ex lucrativa, possunt accipere quod sibi debetur sicut et alii creditores. De servientibus autem usurariorum, credo quod possunt accipere mercedem suam de rebus huiusmodi, si serviant eis in licitis et honmercede quam dant servientibus illis, nec possunt dici pauperiores propter mercedem datam, cum loco mercedis habeant commodum operarum. Si autem in inhonestis aut illicitis, non credo quod debeant recipere mercedem de rebus huiusmodi. Idet de aliis mercenariis eorundem. ADHUC DE re, quod collegium habuit ex usura? Respondeo: Licet usurarii sint, ut dicit magister, illi quorum auctoritate et consensu talia fiunt, non credo tamen quod tenentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
potest etiam cogi per eccł̃iam
supradcis modis. si est de fo¬
ro suo uel quicumq. sit in
modum denuntiatõnis.
uit. uel in modum. recõuen¬

Expanded text:
Potest etiam cogi per ecclesiam supradictis modis, si est de foro suo vel quicumque sit, in modum denunciationis, vel in modum reconven
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuitam aũ per
dolũ ind̾tam ad
ꝯsensũ in foro
est ei ꝙ ei satisfa¬
ciat uel cum ea
ꝯponat. ad penã
cores epomunt
eam de raptore
qui se ducit .i.
seorsũ dut̃ a do¬
mopr̃is et exͣhit
uirginẽ per uio¬

Expanded text:
itam aut per dolum inductam ad consensum, in foro est ei quod ei satisfaciat vel cum ea componat. Ad penam tores exponunt eam de raptore qui seducit, id est seorsum ducit a domo patris et extrahit virginem per vio
Abbreviated transcription (Latin):
uel segetem. uelrem siłem.
malo studio siue pro odto sũ¬
si autẽ faceret uissu eius qͥ
habet potãtem indicendi bel¬
lum ñ iudicarẽ eũ ĩcendiariũ¬

Expanded text:
el segetem vel rem similem malo studio sive pro odio sSi autem faceret iussu eius qui habet potestatem indicendi bellum, non iudicarem eum incendiariu
Abbreviated transcription (Latin):
recipiẽs credat tradentẽ ẽẽ dñm¬
bona fides emptoris ⁊ ꝯtinua
nͥis ⁊uenditor sit bone fider ⁊¬
Et uerus dñs. sciat sibi rẽ ꝯpetere.¬
esẽ aut alienatã. estaut. ut spon¬
iuris ignorantia. non facit.
aliquem bone fidei. E. de usuc.¬

Expanded text:
recipiens credat tradentem esse domibona fides emptoris et continua, nisi et venditor sit bone fidei et verus dominus sciat sibi rem competere aut alienatam esse aut ut sponiuris ignorantia non facit aliquem bone fidei. Si au
Abbreviated transcription (Latin):
functiones .i. possessiones agrorum non pres¬
missis aliis sunt due alia est enim longi tẽ¬
poris. ut .x. an. inter presentes. uel .xx. inter.
absences. alia longissimi. ut .xxx. uł .xl. an¬
criptio.xl. an. siue priuata persona. prescri¬

Expanded text:
functiones, id est possessiones agrorum non presmissis aliis, sunt due. Alia est enim longi temporis, ut decem annorum inter presentes vel XX inter absentes. Alia longissimi, ut tringinta vel criptio XL annorum, sive privata persona prescri
Abbreviated transcription (Latin):
todientes laborante in extremis de
consilio alicuius transũterunt ł¬
uerterũt ip̃m super aliud latus ut
cicius moreretur nũ quid sũt irre¬
gulares: Rͦ si ex tali transsone uel
uersione cius morit᷑ qi forte p̾clu¬
ditur uia hanelitus. uel rũpitur

Expanded text:
stodientes laborantem in extremis, de consilio alicuius transvertant ipsum super aliud latus, ut citius moreretur, numquid sunt irregulares? Respondeo: si ex tali translatione vel versione citius moritur, quia forte precluditur via anhelitus vel rumpitur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt illi qui acceperũt pignora hiis qui hñt ꝑsonales
accõnes tm̃. peclatõres in quam uͤͭel soluã eis quantũ u¬
usq pignus inter ypochetarios aut̃ creditores qui p̃ͥor
est tp̃r peceator est in iure. insi in quibusdã cãibus spã¬
inter eos aut̃ qui hñt accõnes personales tm̃ estimã¬
iur priuiłia non ex tp̃r s ex cã. ex cã uidelicet qr fistus
uel mulier in dote p̾ferendi sunt ceteris priułm nõ
hñtibus. It̾ ex cã qr accio tutele et accio depoĩti et
siłes priuili̾ate sunt ut pꝰ soluatur ꝙ debetur ex eis ꝙ̃
ꝙ cebetur ex aliis actionibus non priuiliatis. ubi at̾
qualit̾ concurrẽt in fac̾fafione facienda nisi de aliqͦ
illorum ꝓhibetur. ꝙ sit alteri p̾ferend̾ ẜ legẽ. ꝙ aut̃¬

Expanded text:
sunt illi qui acceperunt pignora, his qui habent personales actiones tantum. Potiores, inquam, ut solvatur eis quantum valet pignus. Inter hypothecarios autem creditores, qui prior est tempore, potior est et iure, nisi in quibusdam casibus speciaInter eos autem qui habent personales actiidelicet, quia fiscus vel mulier in dote preferendi sunt ceteris privilegium non habentibus. Item ex causa, quia actio tutele et actio depositi et similes privilegiate sunt, ut prius quod debetur ex eis, quam quod debetur ex aliis actionibus non privilegiatis persolvequaliter concurrunt in satisfactione facienda, nisi de aliquo illorum probetur quod sit alteri preferendum secu
Abbreviated transcription (Latin):
festituendo eam illis aquib ille in¬
deus uel usurarius accepit usuras.
distinguend̾ tamen est caca hiꝰ pec
cuniam furtiuam. aut rem aliã
fuito sbreptam qr si ad huc extãt
apud furẽ in ip̃a spetie pocius faci¬
enda est resticutio indeo uel usura¬
no. ne fiat alii soluendo hiꝰ rem ad¬
huc perseueraret in culpa furti rem
contractando alienam. sed̾m illos
qui dicunt quod in usura transf̃¬
tur dñium. si aut̃ fur consumpta
peccunia uel re hĩ fuitiua uelit
postea satisfacere soluendo rem
aliam rͣans lẽõ habet quod dcm̃
est quod possit se liberare soluendo¬
huĩt usuras. sed̾m illam etiam op¬
pinionẽ que tenet ꝙ in usura non
quod inuenisti set non reddidisti rapuisti quantũ potiusti fecisti.
qr non plus inuenistiqͥ alienum negat si posset tolleret¬
uel uestimentũ ꝓpt̾ncc̃itatẽ famif sitis. uel frigoris. nũquid
posse euadere mortem non ꝯmitut furtum nec peccat. dum

Expanded text:
restituendo cum illis, a quibus ille iudeus vel usurarius accepit usuras. Distinguendum tamen est circa huiusmodi pecuniam furtivam aut rem aliam furto surreptam, quia si adhuc extat apud furem in ipsa specie, potius facienda est restitutio iudeo vel usurario, ne fur alii solvendo huiusmodi rem, adhuc perseveraret in culpam furti, rem contrectando alienam, secundum illos qui dicunt quod in usura transfertur dominum. Si autem fur consumpta pecunia vel re huiusmodi furtiva velit postea satisfacere solvendo rem aliam, tunc locum habet quod dictum est, quod possit se liberare solvendouit usuras, secundum etiam illam opinionem que tenet, quod in usura non quid invenisti et non reddidisti, rapuisti: quantum potuisti fecisti, quia plus non invenisti. Qui alienum negat, si posset, tolleretid posse evadere mortem, non committit furtum nec peccatum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpecit repetitõ q
debitor pot̾ repetẽ
ab usurario. eccͣ
uero in cuiꝰ iniu¬
riam ꝯmissa est
a symoniaco. Ineo.¬

Expanded text:
competit repetitio, quia debitor potest repetere ab usurario. Ecclesia vero, in cuius iniuriam commissa est a symoniaco.
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec. Soło. decimarũ. alie personales alie pre-¬
diales Inpersonalibus distin. qr aut est tnͣs¬
latum dñium peccunie decimande ĩ accipien¬
tem et ñ apetit repetitiout ĩ metrice ⁊ hystrio
rio. inprimo cau isle tenetur dare s eccã ñ d
ꝓbare delictũ eius sicut et qñ respuit ecc̃a ob¬
lationes aliquoꝵ ob destitatoẽm crimĩs in qͦ
lacent.ut puta notorie dissidenciũ. It̾ eoꝵ qui¬

Expanded text:
 Solutio: decimarum alie personales, alie prediales. In personalibus distinguitur, quia aut est translatum dominium pecunie decimande in accipientem et non competit repetitio, ut in meretrice et histriorio. In primo casu ille tenetur dare, sed ecclesia nprobare delictum eius. Sicut et quandoque respuit ecclesia oblationes aliquorum ob detestationem criminis in quo iacent, utputa notorie diffidentium, raptoru
Abbreviated transcription (Latin):
primo loco leco d ei succedere ab in¬
telam hiꝰ. It datiua que dacur a
udice qñ nullo tutore dato in tes¬
tamento et millis existentib cõ¬
iudex ex officio suo. dat tu¬

Expanded text:
ei succedere ab intelam huius. Item dativa, que datur a iudice, quando nullo tutore dato in testamento et nullis existentibus conde officio suo dat tu
Abbreviated transcription (Latin):
Luii. per totum et in ħ est pri¬
uiłm cłicorum quod possũt
alicui succedere. ab ĩtestato.
cuius tutelam uelcuram sꝰ¬
cipere non tenentur.lxxui.¬
.d. peruenit. in laicis ã sec̃ est.
monachi. uidetur quod non
possint etiam si uelint suscipe¬
re legutimam tutelam auten
deregatur per canonem illum
uel datiuam nullo mͦ reciꝑe

Expanded text:
lium personarum et hoc est privilegium clericorum, quod possunt alicui succedere ab intestato, cuius tutelam vel curam suscipere non tenentur. In laicis autem secus est.monachi videtur quod non possunt, etiam si velint, suscipere legitimam tutelam. Authederogatur per canonem illum,vel dativam
Abbreviated transcription (Latin):
cialibus uero executoribus et
ceteris subditis credo saluo me¬
liori consilio quod in hoc cau
non deberant. obedire si procer¬
to sciunt secus si dubitant. tc̃
enim. excusantur. pp̃ bonum

Expanded text:
cialibus vero executoribus et ceteris subditis, credo salvo meliori consilio quod in hoc casu non debent obedire, si pro certo sciunt secus si dubitant, tunc enim excusantur propter bonum
Abbreviated transcription (Latin):
queriturutrum necc̃itas ĩ iu¬
ramento ꝓmissorio excuset a
se soluturũ incerto t̾mino ĩ¬
peditus non potest soluere.
ad hoc dicas qđ̃ si tunc qñ iu¬
rabat credebat se non posse
reddere uel credebat ꝙ posset s
fatue qr non hebat cam̃ credã¬
di tunc inutreq casu peierabat

Expanded text:
Queritur utrum necessitas in iuramento promissorio excuset a se soluturum in certo termino, impeditus non potest solvere. Ad hoc dicas, quod si tunc quando iurabat credebat se non posse reddere vel credebat quod posset, sed fatue, quia non habebat causam credendi, tunc in utroque casu peierabat
Abbreviated transcription (Latin):
iuratũ est deputare sunt custodie slli
a quo recipitur uel exigitur hiꝰ sacra¬
mentum. sine peccato potest prestari ⁊
obseruari d puta si quis uiderit furẽ
asportantẽ tes caliter eius custodie ꝯ¬
mendatas licet lxc solus uiderat potest
clamare et talem furem manifestare
et ꝑ sequi rem farcinã ne si m ħ tie¬
gligens fuierit teueatur dampnum
restituere nec reputabitur criminis
proditor sicut non reputatur qui ĩ

Expanded text:
iuratum est, deputate sunt custodie illius a quo recipitur vel exigitur huiusmodi sacramentum, sine peccato potest prestari et observari debet: puta si quis viderit furem asportantem res taliter eius custodie commendatas, licet solus hoc videat, potest clamare et talem furem manifestare et prosequi rem furtivam, ne, si in hoc negligens fuerit, teneatur damnum restituere nec reputabitur talis criminis proditor, sicut non reputatur qui i
Abbreviated transcription (Latin):
casti alii dicunt q ante elec¬
tionem nulla cautio sine pac¬
tio. peti potest. et si prestat sy
monia est qr uidetur facere pp̃
Idem est siꝓm̾tat añ electionẽ

Expanded text:
 Unde dicunt, quod ante electionem nulla cautio sive pactio peti potest et si prestatur, simonia est quia videtur facere propter dem est si promittat, ante el
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui dissenciunt in pri¬
mo articulo. dñtes. ꝙ licite p᷑
quis petere pro se exemplopetͥ
dñtis dñe ecce nos reliquimꝰ
erit nobis: ego distinguo.
saluo meliori iuditio. ꝙ ĩt
potest pro se. petere. eccliam
uel dignitatem uel aliub̃be¬
neficium hñs curam aĩat̃

Expanded text:
sunt qui dissentiunt in primo articulo, dicentes quod licite potest quis petere pro se, exemplo Petri dicentis Domino: Ecce nos relinquimus Et ego distinguo, salvo meliori iudicio, quod non potest pro se petere ecclesiam vel dignitatem vel aliud beneficium habens curam animarum
Abbreviated transcription (Latin):
non potest petere. ħ opĩo uidetur du¬
ra. et multociens fit contearium.
Unde credo. quod benesitium hñs curã
animarum annexam potest aliquis
petere pro se si dignus sit exͦ ỹ sai. qui
dicit ecce ego mitte me. Heneficium
iterum durum est et creto quod ex qͦ¬
aliquis promotus est ad sacros ordĩes
ducit ad probandum contrarium lo¬
quintur scd̾m stat̾ primitiue eccłie.
qũ exiles redditus erant et distribue¬
batur de facultatibus ecc̃e prout cuiz¬

Expanded text:
o se petere, hec opinio videtur dura et multoties contrarium fit. Unde credo quod beneficium habens curam animarum annexam, potest aliquis petere pro se, si dignus sit exemplo Esaie qui dicit: Ecce ego, mitte me. Item iterum durum est et credo quod ex quo quis promotus est ad sacros ordines,ducit ad probandum contrarium loquuntur secundum statum primitive ecclesie, quando exiles redditus erant et distribuebatur de facultatibus ecclesie, prout cui
Abbreviated transcription (Latin):
mariti nuĩ quid peccat. i ͦ. si bore fide
hec fatiat ut de reb illis sibi et uiro
loco ec tp̃r prouideat quieas male
ꝯsumẽt si eas hẽret. non credo qd̃
peccet. necte᷑ obedire uiro p̾cipienti

Expanded text:
mariti; numquid peccat? Respondeo: Si bona fide hoc faciat, ut de rebus illis sibi et viro, loco et tempore provideat, qui eas male consumeret si eas haberet, non credo quod peccet. Nec tenetur obedire viro precipienti
Abbreviated transcription (Latin):
et thelonsa. dist̾ qr sunt antiqͣ aut noua in pͦ cau si fuit impõit̾
ab hiis qui potunt impon̾e uidel pͥncipib uel regib p̾sertim
in t̾ra et ꝯͣ pyratas in aqua uel prodefensicẽ fideiet pr̃ie. ctͦ. paga¬
nos ⁊ heticos et pro alia silĩ cã et recipiens facit illd̃ pp̃ ꝙ fuit
impõitum libere ⁊ sñ scrupulo ꝯscĩe potest recipere. si aut̃ nelcit
a quibus fuerit institutũ credit tñ quod ab illis qui pocͥerunt
⁊ ex predc̃is caĩs credo idẽ. Idem credo suste talis. non laborabat mͦ
nec facit expẽsas qr ñ est ncce cum t̾ra sit bene purgata et ĩ pace
paratus est. tñ et labores et expensas ĩpendere si eẽt necc̃e ita ⁊̃ ꝙ

Expanded text:
e quia aut sunt antiqua aut nova. In primo casu si fuit impositum ab his qui potuerunt imponere, videlicet principibus vel regibus et presertim in terra et contra pyratas in aqua vel pro defensione fidei et patrie contra paganos vel hereticos vel pro alia simili causa et recipiens facit illud propter quod fuit impositum, libere et sine scrupulo conscientie potest recipere. Si autem nescit a quibus fuerit institutum, credit tamen quod ab illis qui potuerunt et ex predictis causis, credo idem. Idem credo, si iste talis non laborat modo nec facit expensas, quia non est necesse, cum terra sit bene purgata et in pace, paratus est tamen et labores et expensas impendere, si esset necesse: ita e
Abbreviated transcription (Latin):
que pauperũ sunt ⁊ siłibus. nam cũ calisꝓ
sittul pabił ⁊ uiciosa restituenda est. ñ dico illi.
qui amisit eĩ in ludo stutori. curatori dño.
mõacho patri. matito. et ecclesie.

Expanded text:
 sunt et similibus. Nam cum talis sit culpabilis et vitiosa, restituenda est, non dico illi qui amisit eam in ludo, sed tutori, curatori, domino, monasterio, patri, marito et ecclesie.
Abbreviated transcription (Latin):
in alea ut furiosi ꝓdigi. mi¬
nores .xu. ãnis ⁊ maxie pu¬
pilli. It meute captisurdi.
mun ceciet qͥ morbo perpetuo
laborant qr tales reb luis.
supereẽ. non p̾sunt pp̃ quod
dandi sũt eis. cutores. uel cu¬

Expanded text:
in alea, ut furiosi, prodigi, minores XXV annis et maxime pupilli. Item mente capti, surdi, muti, ceci et qui morbo perpetuo laborant, quia tales rebus suis superesse non possunt, propter quod dandi sunt eis tutores vel cu
Abbreviated transcription (Latin):
tibus mulieribus que credunt se et ꝓfitentur
cum diana. deci nocturnis horis paganorum
uelcum herodiade et in mumera multitudĩe
mulierum equitare super quasdam bestias ⁊
multas dertͤar. non spacia intempestiue nedis
silencio pertransire. euisq iussionib obedire

Expanded text:
tibus seducte, credunt se et profitentur cum Diana nocturnis horis dea paganorum vel cum Herodiade et innumera multitudine mulierum equitare super quasdam bestias et multa terrarum spatia intempeste noctis silentio pertransire, eius iussionibus o