comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inherentẽ.si amor ad
regnũ non trahit. timor
minet: Ecce enĩ de ge¬
henne ex pressione di¬
citur. ibi erit fletus &
stridor dentium Sed
quia prȩsentia gaudia
mĩdatis Nemo & enim
potest & hic gaudere
cum seculo: & illic re¬
gnare cum dõ Tempo¬
r̾alis itaq letitiȩ fluxa
restringite. earnis uo-¬
luptatẽs edomate. quie¬
ȩterni ignis amarescat:
Quicquidꝰ in mente pue¬
riliter hilarescit. hoc di¬
scipline iuuemlis sensus⁊
coherceat: ut dum sponte
temporalia fugitis. eter¬
na gaudia sinẽ labore
capĩatis:¬

Expanded text:
inhaerentem, si amor ad regnum non trahit, vel timor minet. Ecce enim de gehennae expressione dicitur: Ibi erit fletus et stridor dentium. Sed quia praesentia gaudia midatis. Nemo etenim potest et hic gaudere cum saeculo, et illic regnare cum Domino. Temporalis itaque laetitiae fluxa restringite, carnis voluptates edomate. Quideratione aeterni ignis amarescat. Quidquid in mente pueriliter hilarescit, hoc disciplinae juvenilis censura coerceat, ut dum sponte temporalia fugitis, aeterna gaudia sine labore capiatis
Abbreviated transcription (Latin):
dõ sunt: solliciti seruare
unitatẽ sp̃c in uinculo
pacis nunquã ab ęterna
lege dissentiunt. fideli
oratione dicentes Fiat
uoluntas tua: sicut in cęlo
& in terra Hi sunt pacifi¬
ci: hi bene unanimes.
sc̃eq concordes uocandi:
ȩterno nomine filii dĩ.
dilectio ꝓximi. ut nullaᷤ
iam aduersitates sentiat.
Nulla scandala ꝑtimescat.
sed finito omnium tẽta¬
tionũ certamine. in tran¬
quillissima dĩ pace re¬
quiescat: ꝑ dñm nr̃m
iħm xp̃m qui cũ patre
in scła scłorum. AMEN.

Expanded text:
Deo mente sunt solliciti servare Deo mente sunt solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis , 372 numquam ab aeterna lege dissentiunt, fideli oratione dicentes: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Hi sunt pacifici, hi bene unanimes, sancteque concordes, vocandi aeterno nomine filii Dei, dilectio proximi, ut nullas jam adversitates sentiat, nulla scandala pertimescat; sed finito omnium tentationum certamine, in tranquillissima Dei pace requiescat, per Dominum nostrum, qui cum Patre in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uit : Nec in cor hominis
ascendit: ꝑ in effabile gau¬
dium ȩt̃nȩ contẽplationiᷤ
obtineat: Merito hȩc bea .Uiiii¬
titudo. cordis ꝓmittitur
puritati Splendorẽ enĩ
uidere Non poterit : & qđ
erit iocunditas mentihus
nitidis: hoc erit poena
maculosis: Declinentur
gͦ terrenarũ caligines ua¬
nitatũ: & ab om̃i squalore
pascatur. Ad hoc enĩ pro¬
ista dilectissimi. non cuiuiᷤ.¬
lib& consensionis: nec qua¬
liscumq concordie est
sed illius de qua apłs
dicit Pacẽ habete ad dm̃:
Et de qua dicit ꝓpheta
dauid Pax multa dili
uincula. & indiscretę si¬
militudines animorum
Non ueracit̾ sibi ułndicant:
si non cũ dĩ uoluntate con¬
cordant: Extra dignita
tẽ pacis sunt improbarũ
parilitates cupiditatum:
ftedera scelerũ. & pacta
uitiorũ: Amor mundi.
cũ dĩ amore non congruit:
nec ad societatẽ filiorũ
dĩ ꝑuenit. qui se a carna¬
li generatione ñ diuidit:
Qui autẽ semꝑ mente cũ

Expanded text:
vit, nec in cor hominis vit, nec in cor hominis ascendit , per ineffabile gaudium aeternae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalore pascatur. Ad hoc enim proista, dilectissimi, non cujuslibet consensionis, nec qualiscumque concordiae est, sed illius de qua dicit Apostolus: Pacem habete ad Deum : et de qua dicit propheta David: Pax multa diligvincula, et indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnali generatione non dividit. Qui autem semper cum
Abbreviated transcription (Latin):
sciplinarũ artibusfad
quȩ prȩ̨mia uocẽris i¬
dellige: Misericordem
te miscdia. iustũ uult
ẽẽ iustitia: ut in creatu¬
ra sua creator appareat.
& in speculo cordis huma¬
ni.ꝑ lineas imitationis
expressa : dĩ imago resplen¬
deat: Secura esto operan¬
tiũ fides. aderunt ibi desi¬
deria tua : & his quȩ amaᷤ
sine fine potieris: Et qm̃¬
tibi ꝑ elemosynã omnia
munda sunt: ad eã quoq
beatitudinẽ quȩ consequen¬
ter est ꝓmissa ꝑuenies.
bunt: Magna felicitas di¬
lectissimi: cui tantũ praę¬
miũ prȩparat᷑. Quid ergo
est habere cor mundum.
Nisi eis quȩ supra dictȩ ft̃
studere uirtutib Uider
autẽ dm̃ quante sit beati¬
tudinis. quȩ mens conci¬
pere. quȩ lingua ualeat
explicare e Et tam̃ hoc
consequet᷑. cũ transforma¬
bitur humana natura:
ut non iam per speculũ
Neq in enigmate. sed fa¬
cie ad faciem. ipsã quam
Nullus hominũ udere
potuit: sicuti est uideat
ditatẽ. & quod oculus
non uidit nec auris audi¬

Expanded text:
sciplinarum artibus ad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani per lineas imitationis expressa Dei imago resplendeat. Secura est operantium fides, aderunt tibi desideria tua, et iis quae amas sine fine potieris. Et qtibi per eleemosynam omnia munda sunt, ad eam quoque beatitudinem, quae consequenter est promissa, pervenies, bunt . Magna felicitas, dilectissimi, cui tantum praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur humana natura, ut non jam per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem , ipsam quam nullus hominum videre potuit , sicuti est, videat Deitatem: et quod oculus non vidit, nec auris audi
Abbreviated transcription (Latin):
dño optat impleri:
Felix mens: que hunc con¬
cupiscit cibũ: & ad talẽ
estuat potũ: Quẽ utiq
Non expeteret. Si nichil
de eius suauitate gustas¬
sset: Audiendo autẽ
dicentẽ sibi ꝓpheticum
sp̃m. gustatẽ & uidete¬
qm̃ suauis est dñs: accepit
quandã suꝑnȩ dulcedinis
portionẽ. & in amorem
castissimȩ uoluntatis ex¬
arsit: ut spretis omnib¬
tẽporalib. ad edendam
bibendãq iustitiã toto
accenderet᷑ affectu: & illiꝰ
primi mandati appre¬
henderet ueritatem di¬
centis Diliges dñm dm̃
tuũ ex toto corde tuo. &
ex tota mente tuaf &
ex iot uirtute tua: qm̃

Expanded text:
no optat impleri. Felix mens quae hunc concupiscit cibum, et ad talem aestuat potum; quem utique non expeteret, si nihil de ejus suavitate gustasset. Audiens autem dicentem sibi propheticum spiritum: Gustate et videtequoniam suavis est Dominus , accepit quamdam supernae dulcedinis portionem, et in amorem castissimae voluptatis exarsit, ut spretis omnibtemporalibus, ad edendam bibendamque justitiam toto accenderetur affectu, et illius primi mandati apprehenderet veritatem dicentis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex tot
Abbreviated transcription (Latin):
tulit dignitatẽ Quem
uenerabilis syxtus romane
urbis antistes. cũ impictatẽ
sȩuientis mundi ꝑ torm̃ta
superaret : & regnis esset
cȩlestib iam uicinus. uide¬
retq eum paterna de mor¬
te tristissimũ: ita illũ sp̃u
prȩscientiȩ compellasse

Expanded text:
em. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae compellasse
Abbreviated transcription (Latin):
uanis. in aniter plorant. &¬
qui rident de reb uanis.
malo suo rident Ille ubi¬
q plorat: Plus ergo ipse
manipulos suos Uides g
hominẽ iustũ. cũ facit
opus bonũ: hilarem esse.
ita plane hilarescit Hila¬
rem enĩ datorẽ: diligit ds̃
Quando ergo plorat &
Quando bona opera sua
orando commendat.
Orationes scõrũ uoluit cõ¬
mendare psalmus. oratio¬
ues peregrinantiũ : oratio¬
nes in hacꝰ uia laborantiũ.
orationes amantiũ. oratio¬
nes gementiũ. orationes
ȩternȩ patriȩ suspirantiũ.
donec ea uisa satientur. qͥ
nunc in merore sunt con¬
stituti Et enĩ fr̃s mei quã¬
diu sumꝰ in corpore: pere¬
grinamur a dño Non de¬
Nderat patriam peregri¬
inatio: sine lacrima Si¬
desideras qđ non habes:
funde lacrimas Nam
unde dicturus sis dõ. po

Expanded text:
anis, inaniter plorant; et qui rident de rebus vanis, malo suo rident. Ille ubique plorat, plus ergo ipse manipulos suos. Vides ergo hominem justum, cum facit opus bonum, hilarem esse? Ita plane hilarescit. Hilarem enim datorem diligit Deus . Quando ergo plorat? Quando bona opera sua orando commendat. Orationes sanctorum voluit commendare Psalmus, orationes peregrinantium, orationes in hac via laborantium, orationes amantium, orationes gementium, orationes aeternae patriae suspirantium, donec ea visa satientur qui nunc in moerore sunt constituti. Etenim, fratres mei, quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino . Non desiderat patriam peregrinatio sine lacryma. Sdesideras quod non habes, funde lacrymas. Nam unde dicturus es Deo: Po
Abbreviated transcription (Latin):
nec filiũ:. Dumq factorẽ
omniũ facturã esse con¬
tendit. & intẽporali dõ
tẽporalia conatur asscri¬
bere : prȩsumptionis suȩ
furore confusus. utriusq
in xp̃o naturȩ.⁊ salutare
perdidit sacramentum:
It uenerandus iste pater.
qui legerat dixisse dñm:
ego in patre & pater
in me est sciens in hac
doctrina ꝑsonarũ eẽ
distinctionẽ. non naturȩ
distantiã : patris filiiq
eius. qui non unus sed
unũ sunt : in dissociabilẽ
tenuit & docuit unitatẽ.
asserens parit̾ in xp̃o dño¬
nr̃o. & passibilẽ carnem :¬
& impassibilẽ dĩtatem:¬

Expanded text:
nec Filium; dumque factorem omnium facturam esse contendit, et intemporali Deo temporalia conatur ascribere, praesumptionis suae furore confusus, utriusque in Christo naturae salutare perdidit sacramentum. At venerandus iste pater, qui legerat dixisse Dominum: Ego in Patre, et Pater in me est : sciens in hac doctrina personarum esse distinctionem, non naturae distantiam, Patris Filiique ejus, qui non unus, sed unum sunt, indissociabilem tenuit, et edocuit unitatem, asserens pariter in Christo Domino et passibilem carnem, et impassibilem deitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tribus isrł. tribus leui quȩ
tertia decima est ab eis
iudicanda non erit: aut
solũ illũ populũ. non etiã
gentes ceteras iudicabun
Quod autẽ ait in regenera¬
tione : ꝓcul dubio mortuoꝵ
resurrectionẽ nomine
uoluit regenerationis in¬
telligi Sic enĩ caro nr̃a

Expanded text:
tribus Israhel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit aut solum illum populum, non etiam gentes ceteras iudicabunt. quod autem ait: in regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine noluit regenerationis intellegi. sio enim caro n
Abbreviated transcription (Latin):
sententiȩ auctoritate dẽ¬
prehenditur: Ita qui saccu¬
lum uult auro parare
condendo neuum repre¬
hensionis incurrit: Non
perã neq calciamenta:
Vtrumq de corio mortis
animantis confici solet:
Nichil autẽ in nobis dñs
ħc mortale uult esse:
Deniq ad moysen dicit:
Solue calciamenta pedum
tuorũ: locus enĩ in quo
stas: terra scã ẽ: Mortale
itaq & terrenũ calciam̃¬
tum iubetur soluere: cũ
mitteretur ad populum
liberandũ Huius enĩ mi¬
nister muneris timẽre
Nichil deb&: nec a suscep¬
to officio mortis periculo
retardari Ipse enĩ cũ de¬
fensionẽ fratrũ hoc est
iudȩorũ. uoluntarius re¬
cepisset: calũpniȩ terrore
reuocatus c̃ ab incepto. &
fugit ex ȩgypto: Et ideo
cum dñs affectũ eius pro¬
basset. conditionẽ autẽ ui¬
diss& in firmã: animi eius
mentisq uestigium mor

Expanded text:
sententiae auctoritate reprehenditur, ita E qui sacculum uult auro parare condendo naeuum reprehensionis incurrit. Non peram neque calciamenta. utrumque de corio mortui animantis confici solet; nihil autem in nobis dominus Iesus mortale uult esse. denique ad Moysen dicit: solue calciamentum pedum tuorum; locus enim in quo stas terra sancta. est. mortale igitur atque terrenum calciamentum iubetur soluere, cum mitteretur ad populum liberandum; huius enim minister muneris timere nihil debet nec a suscepto officio mortis periculo retardari. ipse etenim cum defensionem fratrum, hoc est Iudaeorum, uoluntarius recepisset, calumniae terrore reuocatus est ab incepto et fugit ex Aegypto. et ideo cum dominus adfectum eius probasset, condicionem autem uidisset infirmam, animi eius mentisque uestigium mor
Abbreviated transcription (Latin):
terrenos: hȩc humanũ
genus mersit in infernũ.
Hȩc uitã abstulit mundo:
ꝓpt̃ unius arboris pomũ:
Hoc malũ: quod homines
ducit ad mortẽ: Noc ma¬
lũ. fugit helias ꝓpheta :
& cuius lingua clauis facta
est cęli: tanquã reus fugit
a facie mulieris. Hȩc inue¬
nit uerũ laborẽ &̾ pressu¬
rã: que nũc occidit Iohan¬
nem paptiitam: De icit
pueritiã. ꝑdit iuuentutẽ.
illicit. et inquietat emortuã
senectutẽ Prȩmonita inqͥt¬
a matre sua: Da michi inqͥt
in disco. caput lohannis bap¬
tistȩ . Libidine estuans misce̾

Expanded text:
terrenos, haec humanum genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueritiam, perdit juventutem, illicit et inquietat emortuam senectutem. Praemonita a matre sua, Da mihi, inquit, in disco caput Joannis Baptistae.
Abbreviated transcription (Latin):
eliachim. Eliachim uero
arur. Azur genuit sadoch.
Sadoch aut̃ achim. Achim
genuit eliud. Eliud autẽ
eleazar: Eleazar uero ma¬
than. Mathan genuto.
lacob. Iacob autem genuit

Expanded text:
Eliachim, Eliachim genuit Azor, Azor genuit Sadoc, Sadoc genuit Achim, Achim genuit Eliud, Eliud genuit Eleazar, Eleazar genuit Mathan, Mathan genuit Jacob, Jacob genuit
Abbreviated transcription (Latin):
non qualitates aut actus
eorũ iuxta moralitatem
expressimꝰ. sed interpretio¬
nes tantum eorundem
nominũ. sp̃ualib sp̃ualia
comparantes. Nam quo

Expanded text:
tates aut actus eorum juxta mortalitatem expressimus, sed per interpretationes tantum eorumdem nomina, spiritalibus spiritalia comparantes, pro
Abbreviated transcription (Latin):
rapere fugiebat: Tumultꝰ
deuitabat hominũ: cre¬
bris ac ꝓlixiorib oratio¬
nib intentus erat. Uirt̾
tamen patientiȩ in eo ue¬
hementer excreuerat: ita
ut eũ sibi amicũ erederet.
qui sibi molestie aliquid
irro gasset Reddebat
contumeliis gr̃as. si quod
in ipsa sua inopia damꝑs
nũ fuiss& illatũ: hoc
maximũ lucrũ putabat:
Om̃s suos aduersarios nil
aliud quã adiutores esti¬
mabat: Hunc cum dies
mortis egredi de corpore
urgueret. conuenerun
multi: ut tã sc̃ȩ anime¬

Expanded text:
 fugiebat; tumultus devitabat hominum, crebris ac prolixioribus orationibus intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae anim
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute singularis. & suꝑ¬
sunt multi qui illũ noue¬
runt: eiusq uel uitã uel
obitũ narrant Erat aut̃
huius lingua rustica: sed
docta uita Hic ꝓ amore
cȩlestis patriȩ cuncta de¬
spexerat: possidere aliqͥd
in hoc mundo fugiebat.¬

Expanded text:
iae singularis. Et supersunt multi qui illum noverunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid in hoc mundo fugiebat
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ aculeis arbores: illorũ
corda designant: qui uel
luxuriȩ. inuidiȩ. concupis¬
centiȩ stimulis ipsi fedant᷑.
uel certe iracundiȩ. detra¬
ctionis. odii. superbiȩ &
a maritudinis asperitatib:
intractabiles existunt:
Fleus autẽ. dulcẽ regni cȩ¬
lestis memoriam. uua fra¬
grantiã dñicȩ dilectionis
Significat: Non ergo de
spͥinis colligunt ficus: neq
de rubo uindemiant uuã.
quia quicũq adhuc uitioꝵ
aculeis sordent: exempla
digne prȩualent : Bonus
homo de bono thesauro cor¬
dis sui ꝓfert bonũ : & ma¬
lus homo de malo ꝓfert¬
intentio est cogitationis:
ex qua ꝓuentũ operis int̾nus
arbiter iudicat Unde fit

Expanded text:
nae aculeis arbores, illorum nae aculeis arbores, illorum corda designant qui vel luxuriae, invidiae, concupiscentiae, stimulis ipsi foedantur, vel certe iracundiae, detractionis, odii, superbiae, et amaritudinis asperitatibus intractabiles existunt. Ficus autem dulcem regni coelestis memoriam, uva fragrantiam dominicae dilectionis significat. Non ergo de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam, quia quicunque adhuc vitiorum aculeis sordent, exempla digne praevalent. Bonus homo de bono thesauro cordis sui profert bonum, et malus homo de malo tintentio est cogitationis, ex qua proventum operis internus arbiter judicat. Unde fit
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit bonũ. sed habitabit
in deserto in siccitate: int̾ra
salsuginis & inhabitabili:
Nemo ergo sibi fr̃s mei male
in occulto uiuens de fauore
uulgi quasi bonꝰ sit blandi¬
tur: quia & si folia uerboꝵ
ꝑ pulchra.si florẽ fame gi¬
gnit odoriferũ. non est ar¬
bor bona quȩ facit fructꝰ
malos Nemo cũ recto cor¬
de bona quȩ ualet operatur
de sua salute desperet. quia
non est arbor mala quãe
facit fructũ bonũ Vna¬
queq enĩ arbor: de fructi
suo cognoscitur. Hȩc cogni¬
tio de apertis solum modo
uitiis siue uirtutibs acci¬
pienda est: qualia superiꝰ
ex apłi sententia cõmemo¬
rauimꝰ: Namqs sunt non¬
nulla quȩ quo animo ge¬
rant᷑ : ignorat᷑ a proximis:
Unde & in utramqs partẽ
possunt interpretari Sed
ambigua queqs iustius ab
his qui bona diligunt inter¬
pretantur in bonũ: ut im¬
pleatur illud apłi Nolite
ante tẽpus iudicarẽ: Neq
enĩ de spinis colligunt ficꝰ:
neq de rubo uindemiant
uuam: Spinȩ & rubus ple¬

Expanded text:
enerit bonum, sed habitabit in deserto in siccitate, in terra salsuginis et inhabitabili . Nemo ergo sibi, fratres mei, in occulto male vivens, de favore vulgi quasi bonus sit, blandiatur, quia etsi folia verborum perpulchra, si florem fame gignit odoriferum, non est arbor bona, quae facit fructus malos. Nemo, cum recto corde bona quae valet operatur, de sua salute desperet, quia non est arbor mala, quae facit fructum bonum. Unaquaeque enim arbor de fructu suo cognoscitur. Haec cognitio de apertis solummodo vitiis sive virtutibus accipienda est, qualia superius ex Apostoli sententia commemoravimus. Namque sunt nonnulla quae quo animo gerantur, ignoratur a proximis, unde et in utramque partem possunt interpretari. Sed ambigua quaeque justius ab his qui bona diligunt interpretantur in bonum, ut impleatur illud Apostoli: Nolite ante tempus judicare . Neque enim de spinis colligunt ficus, neque de rubo vindemiant uvam. Spinae et rubus, ple
Abbreviated transcription (Latin):
in mortẽ. ds̃ in suo homine
cũ sit immortalis : ꝓpter
unitatẽ subsistentiȩ mortuu̾
p̾dicatur. ac ꝑhoc non alius
qui tẽplũ. alius qͥ uerbũ :
sed uerbũ & tẽplũ unus. ẽ.
nec in passione diuidi po¬
test scđm subsĩstentiã: nec
inmaiestate. Sed & dĩ geni¬
trix speciosa p̃dicat᷑ uelut
columba: pulchra ut luna.
immerito formositate
urtutũ speciosa laudatur.
silchra ut luna. quinim¬
llo pulchrior quam luna :
qua in eius specie genus
onniũ eccłarũ resplend&̃.
quȩ sole iustitię illustrat᷑
ut caliginẽ p̾sentis uitȩ
destruere possit: & ad ea
ꝑtinere nos om̃s faciat.
quo beata uirgo ꝑuenit :
ibi pullo iamꝰ patitur
defecti luminis quia la¬
borũ eius & gr̃ȩ gloriosus ẽ.

Expanded text:
in mortem, Deus in suo homine, cum sit immortalis, propter unitatem subsistentiae mortuus praedicatur; ac per hoc non alius qui templum, alius qui Verbum, sed Verbum et templum unus est nec in passione dividi potest secundum substantiam, nec in majestate. Sic et Dei genitrix speciosa praedicatur, velut columba, pulchra ut luna, immerito formositate virtutum speciosa laudatur. Pulchra ut luna; quinimo pulchrior quam luna, quia in ejus specie gens omnium Ecclesiarum resplendet, quae sole justitiae illustratur, ut caliginem praesentis vitae destruere possit, et ad ea pertinere nos omnes faciat, quo beata Virgo pervenit, ubi nullum jam patitur defectum luminis, quia laborum ejus et gratiae gloriosus e
Abbreviated transcription (Latin):
iudemꝰ speramꝰ. ꝑ patien¬
tiam expectamꝰ: Unde
etiã eo ãpostolus petrus
inquẽ modo inquit non
uidentes creditis. quem
cũ uderitis exultabitis
gaudio in enarrabili &
honorato. ꝑcipientes
mercedẽ fidei: salutem
animarum uestrarum:
Slergo nunc tempus est
fidei. salus autẽ animarũ
merces est fidei: quis du¬
bitet in fide quȩ ꝑdile¬
ctionẽ operatur ꝑ agen¬
dũ diẽ atq in finem fi¬
dei recipiendã ẽẽ mer¬
cedẽ. Non solũ redẽptionẽ

Expanded text:
speramus, per patientiam exspectamus . Unde etiam ejus coapostolus Petrus: In quem modo, inquit, non videntes creditis; quem cum videritis, exsultabitis gaudio inenarrabili et honorato, percipientes mercedem fidei, salutem animarum vestrarum . Si ergo nunc tempus est fidei, salus autem animarum merces est fidei; quis dubitet in fide, quae per dilectionem operatur , peragendum diem, atque in fine dici recipiendam esse mercedem, non s
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. uos aut̃ dixi amicos:
qr om̃ia quȩcumq audiii
a patre meo nota feci uob̾
Quis enĩ audeat affirmare
uel credere ullũ hominũ
scire om̃a. quȩcumque
a patre audiuit unigenit
filius. Quando nec hoc
quidem quisquã capit
quomodo audiat a patre
ullũ uerbũ: cũ ipse sit pa¬
tris unicũ uerbũ: Quid
quod aliquanto post in
hoc ipso tam̃ sermone
quẽ post cęnã ante pas¬
sionem ad discipłos habuit.
Multa inquit habeo uob̾
dicere. sed non potestis illa
portare modoꝰ Quogͥ
pacto intellecturi sumꝰ
om̃a eũ nota fecisse disci¬
pulis quecũq audiuit a
patre cũ ꝓpterea quȩdã
multa non dicat. quia set
eos modo portare non
posse Sed nimirũ que
facturus ẽ : fecisse se di
quia ea quȩ futura sunt
suri sunt. uelut ꝑterta
dicens: & ea tam̃ futura
prȩdĩcens. ita & hoc laes
ait : om̃a se nota fecisse
discipłis. quȩ se nouit no¬
ta esse facturũ in illa
plenitudine scientiȩ. de
qua dicit apłs: Cũ aid̃

Expanded text:
autem dixi amicos; quia omnia quaecumque audivi a Patre meo, nota feci vobis. Quis enim audeat affirmare vel credere ullum hominum scire omnia quaecumque a Patre audivit unigenitus Filius; quando ne hoc quidem quisquam capit, quomodo a Patre audiat ullum verbum, cum ipse sit Patris unicum Verbum? Quid, quod aliquanto post, in hoc ipso tamen sermone, quem post coenam ante passionem ad discipulos habuit, Multa, inquit, habeo vobis dicere; sed non potestis illa portare modo ? Quo igitur pacto intellecturi sumus omnia eum nota fecisse discipulis, quaecumque audivit a Patre, cum propterea quaedam multa non dicat, quia scit eos modo portare non posse? Sed nimirum quod facturus est, fecisse se dicit, qui ea quae futura sunt suri sunt; velut praeterita dicens, et ea tamen futura praedicens: ita et hoc loco ait omnia se nota fecisse discipulis, quae se novit nota esse facturum in illa plenitudine scientiae, de qua dicit Apostolus, Cum autem
Abbreviated transcription (Latin):
Fit enĩ: ut iudicio suo ipse
se dam net. & quodam
stimulo sui compungatur
affectus : qui relatã sibi
sedulitatẽ. ꝓ in iuria quã
fecit aduerterit: Habet
tamen. quos & cũ uirga
apłos miserit. sicut pauli
testificatur dicens Quid
uultis in uirga ueniam
ad uos. an in caritate sp̃uq
mansuetudinis: Hanc
uirgã. etiam timotheo de¬
dit apłs dicens: Argue. o¬
secra. increpa Nut fortase
ante passionem dñi quȩ
nutantiũ populorũ corda
firmauit: Necessaria sola
fuerit mansuetudo. post
passionẽ correptio Certe
mulceat dñs. increpet
paulus: suadeat qui potest¬
etiam pectora dura molli¬
re. arguat. qui non potest

Expanded text:
fit enim ut iudicio suo ipse se damnet et quodam stimulo sui conpungatur affectus qui relatam sibi sedulitatem pro iniuria quam fecit aduerterit. habet tamen quos et cum uirga apostolos miserit, sicut Paulus testificatur dicens: quid uultis? in uirga ueniam ad uos an in caritate spirituque mansuetudinis? hanc uirgam etiam Timotheo dedit apostolus dicens: argue obsecra increpa. aut fortasse ante passionem domini, quae nutantium populorum corda firmauit necessaria sola fuerit mansuetudo, post passionem correptio. certe mulceat dominus, increpet Paulus; suadeat qui potestetiam pectora dura mollire, arguat qui non potest
Abbreviated transcription (Latin):
commemorantur frequen¬
ter auditi laudes cecinisse.
interea. & quod perspica¬
cius est. multo nonnun¬
quam lumine eosdem
resplenduisse : insuper &

Expanded text:
commemorantur frequenter auditi, laudesque cecinisse, interea et quod perspicacius est, multo nonnunquam lumine eosdem resplenduisse, insuper
Abbreviated transcription (Latin):
apło. aliarũ adhuc ȩccła¬
rum ordinationibus oceu¬
pato. siluã istã frementiũ
bestiarũ. & turbulentissi¬
me ꝓfunditatis oceanum.
constantior quam cũ suꝑ
mare gradereris ingre¬
deris: Nec mundi domi-
nam times Romam:
qui in cayphẽ domo ex¬
paueras sacerdotis ancillã:
Nunquid aut iudicio pilati.
aut seuitia iudȩoꝵ minor
est uel inclaudio potestas.
uel in Nerone crudelitas::
Uncebat ergo materiam
formidinis. uis amoris:
consulis. quoᷤ susceperas
dirigenõos Hunc autẽ
intrepide caritatis affec¬
tum Iam tunc profecto
conceperas: quando pro¬
fessio tui amoris in dm̃.

Expanded text:
adhuc Ecclesiarum ordinationibus occupato, silvam istam frementium bestiarum et turbulentissimae profunditatis oceanum, constantior quam cum supra mare gradereris, ingrederis . Nec mundi dominam 324 times Romam, qui in Caiphae domo expaveras sacerdotis ancillam . Numquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; os quos susceperas diligendos. Hunc autem intrepidae charitatis affectum jam tunc profecto conceperas quando professio tui amoris in D
Abbreviated transcription (Latin):
uerbo. aliud est sonus
transiens: aliud uirtus
manens: Hoc est uerbũ
fidei quod prȩdicamus
ait apłs. quia si confessus

Expanded text:
erbo aliud est sonus transiens, aliud virtus manens, hoc est verbum fidei, quod praedicamus, ait Apostolus: « Quia si confessus
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta carnẽ ẽ quãquã
& ipsa ex parte in enarra¬
bilis sit dño fauente ueni¬
amus Filii dd. filii abrahã
Non abre factũ creditur
quur ex om̃i ꝓsapiȩ ue

Expanded text:
uxta carnem est, quanquam et ipsa ex parte inenarrabilis sit, Domino favente, veniamus. Filii David, filii Abraham. Non abs re factum creditur cur, ex omni prosapia Ve
Abbreviated transcription (Latin):
est nox salutationis tue in
auribus meis. exultaiit in¬
gaudio infans in utero inco-
et beata que credidisti. Uides
non dubitasse mariã sed cre¬
didisse. et ideo fructum dei con

Expanded text:
t uox salutationis tuae in auribus meis, exsultauit gaudio infans in utero meo. et beata quae credidisti. uides non dubitasse Mariam. sed credidisse et ideo fructum fidei con
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ dĩ / qui natus est ex
ea. Haec est namq adi¬
lectissimi MARTA urgo¬
sepe filiũ hominis testa
ex euangłio ubi aufilis
hominis uenturus ests
regno patris sui: fe
& cũ diceret beato pta¬
apło. unãcum ceteris q
dicunt homines esse filil
hominis: ac deinde subils
esse dicitis. Ait petrusꝙ
uii: Non quod eũ negaret
monstraret unũ eundemq
sliũ hominis eẽ filiũ dĩ:
quã fidẽ. tã in petro quam¬
& in ceteris apłis require¬
remur sicut matrẽ dñi &

Expanded text:
Filium Dei, qui natus est ex Filium Dei, qui natus est ex ea? Haec est namque, dilectissimi, Maria virgoepe Filium hominis testatur ex Evangelio, ubi ait: Filius hominis venturus est in regno Patris sui . Necnon et cum diceret beato Petro una cum caeteris: Quem dicunt homines esse Filium hominis ? ac demum ab eis esse dicitis ? ait Petrus pro vivi; non quod eum negaret monstraret unum eumdemque Filium hominis esse Filium Dei: quam fidem tam in Petro quam in caeteris apostolis requireremur sicut matrem Domini et
Abbreviated transcription (Latin):
plorandus etiã ipse eius¬
unigenitus ds̃ dĩ filius: ut
ꝓ modulo infirmitatis nr̃ȩ
suscipere dignetur laudes
ut cumq ꝓ ipsa quas offe¬
rimus: quia nemo morta¬
lium est. qui digne possit
huius sacratissime uirginis
laudes dicere neq qui pos¬
sit mysteria quȩ in illa
completa sunt. uerbis ex¬
plicare: Iamen ad modũ
Gabrihel angelus ad eam
missus : uenerabilit᷑ dũ eam
prior salutat ex officio de¬
bitȩ uenerationis. & collau¬
dat gr̃a plenã: quã bene¬
dictam prȩdicat inter om̃s
mulieres. moxq matr̃
Nisi ess& Non tantũ ul
mulieres. uerũ etiã mes
ultra homines. tantus a¬
changelus Non tantam n
exhiberet salutations e¬
tiam. Neq tales tantas
inferret laudes: Quon
adhuc in carne morte
etiam ante completa n¬
steriis sacram̃ta. archangl
dĩ tantã ei exhibuit reu̾e¬
rentiã. & attulit laudis
prȩconia: quid putatis lem̃
hodie in cęlo quantas def¬
runt laudes. & glorificant

Expanded text:
plorandus etiam ipse plorandus etiam ipse unigenitus Deus, Dei Filius, ut pro modulo infirmitatis nostrae suscipere dignetur laudes utcunque pro ipsa quas offerimus, quia nemo mortalium est qui digne possit hujus sacratissimae Virginis laudes dicere, neque possit mysteria quae in illa completa sunt verbis explicare. Tamen admodum Gabriel archangelus ad eam missus venerabiliter , dum eam prior salutat ex officio debitae venerationis, et collaudat gratia plenam, quam benedictam praedicat inter omnes mulieres, moxque matrem nisi esset non tantum ultra mulieres, verum etiam meritis ultra homines, tantus archangelus non tantam ei exhiberet salutationis gratiam, nec tales tantasque inferret laudes. Quod si adhuc in carne mortali, etiam ante completa mysterii sacramenta, archangelus Dei tantam et exhibuit reverentiam, et attulit laudis praeconia; quid putatis, charissimi, hodie in coelo quantas deferunt laudes, et glorificant
Abbreviated transcription (Latin):
guine agni: fuchilominus
hȩc beata & uenerabilis uirgo
candidior digne prȩdicatur
eoquod & si corpora martyrũ
ꝓ dño supplicia ꝑtulerunt.
Nichilominus hec admira¬
bilis uirgo. in anima passa
teste dño comprobatur.
gladius usq ad animam
ꝑuenit. quando ad crucẽ
stecit fugientib apostolis.
cũ uideret dñm pendentẽ.
etiam plusquã martyr
fuit: quia in animo Non
minus amoris quã meroris
est intus gladio uulnerata:
si non deess& manus per¬
cussoris: Heata dĩ genitrix
iure plusquã martyr est:
quȩ nimio amore uulne¬
rata. testis extitit saluatoris.
& ꝓ merore in animo cru¬
ciatũ sustinuit passionis
Propterea igit᷑ quia hec
iurgo & mãter in esfabilib
est donis in prȩsentiarũ
munerata. priuilegiis sub¬
limata diuinis: credere
oportet. qđ hodie omni¬
moda cęlesti ita illustrat᷑
gła: ut nullis in terris pos¬
sit digne laudib uenerari
est sp̃c scs. qui eã repleuit
& ornauit immensis lar¬
gitatis suȩ munerib sim¬

Expanded text:
guine Agni , nihilominus haec beata et venerabilis Virgo candidior digne praedicatur, eo quod etsi corpora martyrum pro Domino supplicia pertulerunt, nihilominus haec admirabilis Virgo in anima passa, teste Domino, comprobatur. gladius usque ad animam pervenit, quando ad crucem stetit, fugientibus apostolis, cum videret Dominum pendentem , etiam plusquam martyr fuit, quia in animo non minus amoris quam moeroris est intus gladio vulnerata. si non deesset manus percussoris. Beata Dei genitrix jure plusquam mater est; quae nimio amore vulnerata testis exstitit Salvatoris, et pro moerore in animo cruciatum sustinuit passionis. Propterea igitur quia haec virgo et mater ineffabilibus est donis in praesentiarum munerata, privilegiis sublimata divinis, credere oportet quod hodie omnimoda coelesti ita illustratur gloria, ut nullus in terris possit digne laudibus venerari. est Spiritus sanctus, qui eam replevit et ornavit immensis largitatis suae muneribus, im
Abbreviated transcription (Latin):
& perpetuã uirginẽ: quȩ
hodie ꝑuenit ad thalamũ
g̃ni regis. ad eascdẽ nuptias
quȩ in utero eius sunt de¬
diatȩ. ꝓ quib arras acce¬
pt sponsa xp̃i indotis ti
nysterus. redeamꝰ ad ipsius
urba beatȩ uirginis. ad
ipsus rudim̃ta uirtutum:
quamꝰ ex eius dyrocinio
bamilitatis melius ediscere
aitȩ ꝑuenerit celsitudinis
laritatẽ: Ait enĩ inter
stera Quia respex humi¬
aiẽ ancillȩ suȩ ecce enĩ
hoc beatã me dicent
om̃s generationes: Hinc
quȩso fr̃s mei. audite mecũ
ꝓphecissã dĩ Prophetissã
dico: immo ut ita dicam
euangłistã: Audite quȩso

Expanded text:
 perpetuam virginem, quae hodie pervenit ad thalamum aeterni regis, ad easdem nuptias quae in utero ejus sunt dedicatae, et pro quibus arrhas accepit sponsa Christi in dotis titmysteriis, redeamus ad ipsius verba beatae Virginis, ad ipsius rudimenta virtutum, quatenus ex ejus tirocinio humilitatis melius disserere tantae pervenerit celsitudinem claritatis. Ait enim inter caetera: Quia respexit humilitatem ancillae suae, ecce enim ex hoc beatam me dicent omnes generationes . Hinc, quaeso, fratres mei, audite matrem prophetissam Dei. Prophetissam dico, imo, ut ita dicam, evangelistam. Audite, quaeso
Abbreviated transcription (Latin):
foris quęrunt Aesi a
sua fiducia deceptę ꝓxi¬
mis dicant: Quia nõs qua¬
si sine opere repelli con-¬
spicitis: dicite de nr̃is
operibs quid iudistis
Sed prudentes uirgines.
respondent dicentes:
Ne forte non sufficiat nobiᷤ
& uobis: In illo enĩ die.
quod tamen de quibdã
in pace eccłȩ quiescentib
subdunt: Ide potius ad
uendentes & emite uob̾
Uenditores quippe olei:
adulatores sunt Qui
enĩ accepta qualibet
gr̃a. uanis suis laudib
futorẽ głȩ offerunt.
quasi oleũ uendunt:
De quo ꝓfecto oleo psal¬
mista ait Oleum aut̃
peccatoris non impin

Expanded text:
foris quaerunt? Ac si a sua fiducia deceptae proximis dicant: Quia nos quasi sine opere repelli conspicitis, dicite de nostris operibus quid vidistis. Sed prudentes virgines respondent, dicentes: Ne forte non sufficiat nobis et vobis. In illo enim die quod tamen de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus subdunt: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Venditores quippe olei adulatores sunt. Qui enim accepta qualibet gratia, vanis suis laudibus nitorem gloriae offerunt, quasi oleum vendunt. De quo profecto oleo Psalmista dicit: Oleum autem peccatoris non impin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacrã beati petri sedem
caput orbis effecta. latius
prȩsidẽres religione diui¬
na : quã dominatione ter¬
rena: Quamuis enĩ mul¬
tis aucta uictoriis ius
imperii tui terra mari¬
q ꝓtuleris: minus tam̃
est quod tibi bellicus la¬
bor subdidit. quam quod
humano generi nunquã
negauit. omnesq in com¬
mune mortales. ad cogni¬
tionẽ sui abundantissimis sẽꝑ
beneficiis erudiuit. Uolun¬
tariam errantiũ cectratẽ
& procliuem indeteriora
nequitiam. secretiore con¬
silio. & altiore pierate
miseratus est : mittendo
uerbũ suũ ęquale sibi atq.
coet̾nũ: Quod caro factũ
ita diuinam naturã natu¬
rȩ uniuit humanȩ: ut
illius ad infimã inclinatio.
Nr̃a fieret ad sumina pro¬
uectio. Ut autẽ huius in¬
enarrabilis gr̃ȩ. ꝑ totum
mundũ diffunderetur

Expanded text:
per sacram beati Petri sedem per sacram beati Petri sedem caput orbis effecta, latius praesideres religione divina quam dominatione terrena. Quamvis enim multis aucta victoriis jus imperii tui terra marique protuleris, minus tamen est quod tibi bellicus labor subdidit quam quod humano generi numquam negavit, omnesque in commune mortales ad cognitionem sui abundantissimis semper beneficiis erudivit, voluntariam errantium caecitatem t proclivem in deteriora nequitiam secretiori consilio et altiori pietate miseratus est, mittendo Verbum suum aequale sibi atque coaeternum. Quod caro factum ita divinam naturam naturae univit humanae, ut illius ad infima inclinatio, nostra fieret ad summa provectio. Ut autem hujus inenarrabilis gratiae per totum mundum diffunderetur
Abbreviated transcription (Latin):
II
DEM
RUM
NI¬
DUECTISSIMꝰ TOTUS
mundus est particeps &
unius fidei pietas exigit:
ut quicquid ꝓ salute uni¬
uersorũ gestũ recõlitur.
communibus ubiq gau¬
diis celebretur: Uerum:¬
tamen hodierna festiui¬
tasi preter illã reueren¬
tiam: quã toto terrarũ
orbe ꝓmeruit. speciali
& ꝓpria nr̃e urbis exul¬
tatione ueneranda est:
ut ubi precipuorũ apłoꝵ
glorificatus est exitus. ibi iii¬
in die martyrii eorũ sit
lȩtitiȩ principatus: Isti
enĩ  sunt uiri: ꝑ quos
tibi euangłium xp̃i roma
resplenduit . Et que eras
magistra erroris. facta
es discipula ueritatis:
sti sunt scĩ patres tui
ueriq pastores. qui te
regnis cęlestib inserendã
multo melius multõque
felicius condiderunt: quã
illi quorũ prima studio
moeniorũ tuorũ funda¬
menta locata sunt: Equib
is qui tibi nomen dedit:
fraterna te cede fedauit:
Isti sunt : qui te ad hanc
głam ꝓuexerunt: ut gens
scã populus electus ciui¬
tas sacerdotalis & regia.

Expanded text:
I. dem rum nidilectissimi, totus mundus est particeps, et unius fidei pietas exigit ut quidquid pro salute universorum gestum recolitur, communibus ubique gaudiis celebretur. Verumtamen hodierna festivitas, praeter illam reverentiam quam toto terrarum orbe promeruit, speciali et propria nostrae urbis exsultatione veneranda est: ut ubi praecipuorum apostolorum glorificatus est exitus, ibi in die martyrii eorum sit laetitiae principatus. Isti enim sunt viri per quos tibi Evangelium Christi, Roma, resplenduit; et quae eras magistra erroris, facta es discipula veritatis. Isti sunt sancti patres tui verique pastores, qui te regnis coelestibus inserendam multo melius multoque felicius condiderunt, quam illi quorum studio prima moenium tuorum fundamenta locata sunt: ex quibus is qui tibi nomen dedit fraterna te caede foedavit. Isti sunt qui te ad hanc gloriam provexerunt, 322 ut gens sancta, populus electus, civitas sacerdotalis et regia,
Abbreviated transcription (Latin):
quia semꝑ angelis est
cognata uirginitas
rofecto in carne prȩter
carnẽ uiuere: non terre¬
na uita est sed cęlestis:
Unae in carne angelicãm
gloriã ad quirereꝰ: maius
est meriti quam habere

Expanded text:
quia semper angelis est cognata virginitas; profecto in carne praeter carnem vivere, non terrena vita est, sed coelestis; unde in carne angelicam gloriam acquirere, majus est meritum quam habere
Abbreviated transcription (Latin):
uirginis & matris eius.
oportet. cũ ymnis & can¬
ticis diligentius extollere.
& dignis dõ iubilare prȩ¬
conus: ac mysticis honora¬
re muneribus: Nulli du
bium quin tõtũ ad gło¬
riam laudis eius perti¬
neat: quicquid digne
genitrici suȩ impensum
fuerit ac sollempniter
attribitũ: Ex quo tima
satis. & ualde pertimesco
dum ur̃is cupio pare̾re
profectibus. neforte sicit
improbus. ita & ut indi¬
gnus laudator inueniar.
ꝓfecto cũ nec scĩtas uel
facundia suppeditet. ut
beatam & gloriosam uir¬
ginẽ digne laudare qua
qm ut uerum fatear. qll¬
quid humanis dici pota
uerbis. minus est a laude
eeli. qua diuinis est &
angelicis excellentius prę¬
dicata & laudata prȩco¬
nus: A prophetis quidem
pręnuntiata. a patriarchis
figuris & enigmatib prȩ¬
signata: ab euangelistis ex¬
hibita & monstrata: ab
angelo uenerabiliter atq
officiosissimȩ salutata:
Prȩterea qualis & quanta
ess&. ab eodem diuinitus
declaratur. cum ait:¬
tecum: benedicta tu in

Expanded text:
tris ejus oportet cum hymnis et canticis diligentius extollere, et dignis Deo jubilare praeconiis, ac mysticis honorare muneribus. Nulli enim dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, atque solemniter attributum. Ex quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitas vel facundia suppeditet, ut beatam et gloriosam Virginem Mariam digne laudare queam: quoniam ut verum fatear quidquid humanis dici potest verbis, minus est a laude coeli: quia divinis est et angelicis excellentius praedicata et laudata praeconiis. A prophetis quidem praenuntiata: a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata: ab evangelistis exhibita et monstrata: ab angelo venerabiliter atque officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, ab eodem divinitus declaratur, cum dicitecum: benedicta tu in
Abbreviated transcription (Latin):
lus enĩ tuus & hereditas
tua quos eduxisti de tra
egypti. de medio fornacis
ferreȩ : ut sint oculi tui
aperti ad deprecationem
serui tui & populi tui
israhel : & exaudies eos
in uniuersis ꝓ quib inuo¬
cauerint te: Tu enĩ separa¬
sti eos tibi in hereditatem
de uniuersis põpulis tuis.
sicut loquutus es ꝑ moysen
seruum tuum: quando

Expanded text:
us enim tuus est, et haereditas tua, quos eduxisti de terra Aegypti, de medio fornacis ferreae, ut sint oculi tui aperti ad deprecationem servi tui, et populi tui Israel, et exaudies eos in universis pro quibus invocaverint te. Tu enim separasti eos tibi in haereditatem de universis populis terrae, sicut locutus es per Moysen servum tuum, quando
Abbreviated transcription (Latin):
ruit: ita & ille quo thesau¬
rum in cęlis ad quireret.
bona suã pauperib partien¬
qͥa reliquerat: Et pulchre

Expanded text:
ruit , ita et ille, quo thesaurum in coelis acquireret, bona sua pauperibus partienda relinqueret. Et pulchre
Abbreviated transcription (Latin):
& rł. Porro radix iesse :¬
de dauid styrpe generata.
de cuius nimirũ radice
se in canticis sponsȩ loquit᷑.
Ego flos campi & liliũ con¬

Expanded text:
r. Porro radix Jesse de David stirpe generata, de cujus nimirum radice se in Canticis sponsae loquitur: Ego flos campi, et lilium con
Abbreviated transcription (Latin):
re quando lucerna extintxxuii¬
guitur: non tales tene.¬
bras habebis ubi gaudebã.
ubi lȩteris. ubi te uolup¬
tatib carnis oblectes
Non sic erunt ipsȩ tenebrȩ :
sed quomodo erunt a Ibi
erit fletꝰ: & stridor dentiũ.
ortor sine defectu: tort̃
sine defectu: Nec qui tor¬
quet fatigatur. Nec qui
torquetur moritur
qui sic uixerint: erunt
et̃na gaudia scõrũ. quan¬
do uenientes uenient.

Expanded text:
re quando lucerna exstinguitur: non tales tenebras habebis ubi gaudeas, ubi laeteris, ubi te voluptatibus carnis oblectes, non sic erunt ipsae tenebrae. Sed quomodo erunt? Ibi erit fletus et stridor dentium . Tortor sine defectu, tortus sine defectu. Nec qui torquet, fatigatur; nec qui torquetur, moritur. qui sic vixerunt, erunt aeterna gaudia sanctorum, quando venientes
Abbreviated transcription (Latin):
nominis dĩ: ut & religio
conseruetur pro famulatu:
& deuotio augeatur pro
affectu Et qm̃ hȩc est
uirgo quȩ sola interemit
uniuersam hereticã pra-¬
uitatẽ. sola sit post dm̃.
quȩ nos confirmet in om̃i
ueritate. suisq cõmendet.
meritis & precib auxiliet᷑:
ut & ipsi digni inueniam
in eius laudibus: Quod uͦ¬
UI
queritur. post ascensionẽ
dñi quid egerit. unum
profecto. ẽ: quia uirgo
s̃ corpore ac mente ꝑ¬
manst: quã sane angelus
Gabritiei. ac si celestis
paranimphus in tactam
cuftodiuit: & Iohannes
ipls atq euangelista. cui

Expanded text:
nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur, ut et ipsi digni inveniamur in ejus laudibus. Quod si quaeritur post ascensionem Domini quid egerit, unum pro certo est, quia Virgo sancta corpore ac mente permansit: quam sane angelus Gabriel, ac si coelestis paranymphus, intactam custodivit. Et Joannes apostolus, atque evangelista, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ego
micto
uos:
sicut
agnos
inter
lupos:
Contraria sunt ista sibi
animalia: ut alia ab alis
deuorentur Sed bonus
pastor. lupos gregi suo
timere non nouit: ideoq
isti discipłi: Non in predã
sed ad gr̃am diriguntur.
Sollicitudo enĩ pastoris
boni efficit: ut lupi in
agnos auders nichil
possint Lupi quid signi
ficare uidentur. debem᷑
aduertere: Bestiȩ nẽpe
sunt: que insidiantur.
ouilibus Circa pastora¬
les uersantur casas: habi

Expanded text:
ego mitto uos sicut agnos inter lupos. contraria sunt ista sibi animalia, ut alia ab aliis deuorentur. sed bonus pastor lupos gregi suo timere non nouit, ideoque isti discipuli non in praedam, sed ad gratiam diriguntur; sollicitudo enim pastoris boni efficit, ut lupi in agnos audere nihil possinficare uideantur debemus aduertere. bestiae nempe sunt quae insidiantur ouilibus, circa pastorales uersantur casas, habi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia cernimꝰ animũ
nr̃m ab eius dilectione
disiungere. Sed hoc illo
in tẽpõre difficillimum
fuit. quo tunc prȩdicare
cęloꝵ regnũ. inuisibile
mittebantur : cũ longe
lateq om̃s cernerent
florere regna tarum:
Unde & adiuncta sunt
predicatorib scĩs mira¬
cula. ut fidẽ uerbis da¬
ret uirtus oftensa : Et
noua facerent qͥ noua
prȩdicarent Sicut in
hac eadẽ lectione sub¬
iungitur: Infirmos cu¬
ratẽ. mortuos suscitate.
leprosos mundate. dȩ¬
monia eicite: Florente
mundo.crescente hu-¬
mano genere. diu in
hac uita subsistente
carne. ÷ exuberante re-¬
rũ opulentia: quis cũ
audiret uitã esse aliã
crederet. quis inuisibi¬
lia uisibilib pręferret:
Sed ad salutẽ redeuntib
infirmis. ad uitã resurgen.¬
tib mortuis. carnis m̃un¬
ditiã recipientib lepross

Expanded text:
omnia cernimus animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo tunc praedicare coelorum regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. 3. Unde et adjuncta sunt praedicatoribus sanctis miracula, ut fidem verbis daret virtus ostensa, et nova facerent qui nova praedicarent, sicut in hac eadem lectione subjungitur: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemones ejicite. Florente mundo, crescente humano genere, diu in hac vita subsistente carne, exuberante rerum opulentia, quis cum audiret vitam esse aliam crederet? Quis invisibilia visibilibus praeferret? Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus lepros
Abbreviated transcription (Latin):
non pertinet : Petrusigit᷑
a firma petra. iudelicet
xp̃o quem ardenter a ma¬
uit: nomen accepit:
inexpugnabile ad se con¬
fugientib prȩsidium tri¬
buit: quia sperantes in se:
abantiqui hostis insidiis
munt̾tos reddit & tutos:
Nec preter eundũ. quod
obhoc quoq dñs ꝓetra
uocatur: quia sp̃ualium
nobis charismatũ fluen¬
ta ministrat : quia sacro¬
sã posi sui sanguinis com¬
munione purificat:
Quod facilius intelligitur
& iocundius forte retine¬
bitur: si ad memoriã reuo¬
cetur. quȩ sit iuxta hysto

Expanded text:
non pertinet. Petrus igitur non pertinet. Petrus igitur a firma petra, videlicet Christo, quem ardenter amavit, nomen accepit. inexpugnabile ad se confugientibus praesidium tribuit, quoniam sperantes in se ab antiqui hostis insidiis munitos reddit et tutos. Nec praetereundum est quod ob hoc quoque Dominus petra vocatur, quia spiritualium nobis charismatum fluenta ministrat, quia sacrosancta nos sui sanguinis communione purificat. Quod facilius intelligitur, et jucundius forte retinebitur, si ad memoriam revocetur, quae sit juxta histo