comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caruer̃. non mĩã sͥ thesaurrantes s irã.
Non gͦ mortuis noua nũta conparant᷑ c̃ ꝓ
eis aliquid boni oꝑantur sui. s eoꝵ p̃ceden¬
tid consegnentia ista redduntur. Nlam istã
terit hr̃e pꝰ eam. Ecce̾ qͥb et qualit ꝓsint
illa q̃ ꝓ defunctis frequentat eccłia. Mediocͥ¬
ter malis suffragantur ad pene mittigatõnẽ
Medio cͥt botus adplenam absolut̃onẽ qͥ ñ
hsit tante ꝑfectionis mĩta ut ñ ĩdigeant iu¬
uari ꝑ pauꝑes qͦr̃ est regñ celoꝵ qͦs s. fecer̃t
amicos demãmona iniqͥtatis. quoꝵ tantaẽ
ꝑfecta est ꝑfectio ut his adiutoriis ñ indigeãt.
quales sunt apłi ⁊ martires.u. ii. ait augꝰ In¬

Expanded text:
ordiam sibi thesaurizantes, sed iram. Non ergo mortuis nova merita comparantur, cum pro eis aliquid boni operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Nam istam qterit habere post eam. Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mitigationem; mediocriter bonis ad plenam absolutionem; qui non habent tantae perfectionis merita, ut non indigeant juvari per pauperes quorum est regnum coelorum, quos sibi fecerunt amicos de mammona iniquitatis; quorum tanta est perfectio, ut his adjutoriis non indigeant: quales sunt apostoli et martyres. Ut enim ait August.: In
Abbreviated transcription (Latin):
dens ilł qͥ reꝓboꝵ sipliciafinem habittra cõ¬
tendunt. ita illoꝵ repellit oppinionẽ asseren᷑
reꝓbos ꝑpetuo puniendos. ut eoꝵ supplicia
ñ nłłi et̾nã dampnandoꝵ penam et cruqatꝰ
sine int̾missione ꝑpetuos huitano misereant᷑
affectu. Atq ita futur̾ eẽ non chedũt. ⁊ Ion
motu dura q̃ moliendo et inleniorem flectẽ¬
do sentenciam q̃ putant i neis t̾ribiliꝰ eẽ dc̃a

Expanded text:
dens illis qui reproborum supplicia finem habitura contendunt, ita illorum repellit opinionem, asserens reprobos perpetuo puniendos, ut eorum supplicia nonnulli aeternam damnandorum poenam et crusine intermissione perpetuos humano miserantur affectu, atque ita futurum esse non credunt; non motu dura quaeque molliendo, et in leniorem flectendo sententiam, quae putant in eis terribilius esse dicta,
Abbreviated transcription (Latin):
e ponpis uͦ ex quiarum id̾ augꝰ ita dicit.
osa diligentia sepulture. iuuorum sunt qͣlac̃¬
q solatia: non adnitorra mortuoꝵ. Si aliqͥd
mactuoꝵ ꝓdest impio sepulta᷑ p̃ciosa. oberre pio
itił uł nulla. p̃claras exequias inconspectuho¬
miũ. pͣpurato illi diuiti exibuit tͣba fanruloꝵ.
S multo clar iores in conspectu domini ulceroso
illi panꝑiminist̾immexibuit angłoꝵ qͥ eran
extulerunt ñ ĩ marmoreum tranulũ seili abrae
gremium. Sit tñcura mortuos seꝑeliendi et
sepulera construendi q h inscͥpturis scĩs m̃t
bona oꝑa deputatasiuit non solum ĩ corꝑibꝰ
erga suos officia extremi munĩs ⁊ sui humani
lemm̃ta meroris. Uerum illa q̃ adinuant sp̃c¬

Expanded text:
ita dicit: osa diligentia sepulturae, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortuorum. Quia si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit pio vilis, vel nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt; nec solum in corporibus erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant sp
Abbreviated transcription (Latin):
cum uiueret: De suffragiis defunctoꝵ.
uentium releuari. ẽ ꝓilł sacͥficium mediatori
offerrtur. ł elemohne fiunt ineccłia s ħ eis
ꝓsiuit qͥ cum niuerent. ħ sibiut pꝰea possent
ꝓdesse merner̃t. Est enĩ quidam uinendi
modꝰ nec tam bonꝰ ut nͣ requirat ista post
mortem. nec tam malꝰ ut ei non ẜsint ista pꝰ
mortem. Est uͦ talis ĩ bono uͦ ista notreqͥrat.
Et est rusus tał inmalo ut nͨhis ualeat
tum conꝑatur. qͦ possit post hanc nitã qͥspiã¬

Expanded text:
dum viveret. 2. De suffragiis defunctorum. entium relevari, cum pro illis sacrificium Mediatoris offertur, vel eleemosynae fiunt in Ecclesia. Sea possent prodesse meruerunt. § 1. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem, nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut ista non requirat, et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, tum comparatur, q
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ male tormenta. s cũ frã fui̾t mortẽ.
resurrectio ⁊ bonoꝵ gaudium ampłierit et
malorum torm̃ta grauiora qñ cum corꝑe torq̃¬
buntur. Ex his ostenditur ꝙ maiꝰerit gau¬
dium sanctoꝵ inresurrectione et pꝰꝙͣ fuĩt añ.¬

Expanded text:
gaudium, malae vero tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. Ex his ostenditur quod majus erit gaudium sanctorum in resurrectione et post, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nib gͦ sce̾ eccłie et sacͥficiao salutai et elemos¬
nis q̃ ꝑcoꝵ spiritib offerumtur: nonest du¬
bium mortuos ad uiuari ut cum eis miseri¬
hoc enĩ apatͥb traditũ tota obsuat eccłia uͭ
ꝓeis qͥ incommunione corꝑis et sanguinis de
funcd sunt cum ad ip̃m sacͥficium loco suo
definctis:. S talib qui ita uixerunt. ante
mort̾e. ut possint eis ħ utilia eẽ pꝰ mort̾e. Nam¬

Expanded text:
nctae Ecclesiae, et sacrificio salutari, et eleemosynis quae pro eorum spiritibus offeruntur, non est dubium mortuos adjuvari, ut cum eis miseriHoc enim traditum tota observat Ecclesia, ut pro eis qui in communione corporis et sanguinis Domini defuncti sunt, cum ad ipsum sacrificium loco suo defunctis, sed talibus qui ita vixerunt ante mortem, ut possint eis haec utilia esse post morte
Abbreviated transcription (Latin):
altud iusticia. Qñ ii. sapĩa dr᷑. disciplinis te
diuinar̾ humanar̾ q rer̃ instituere ĩ celligit᷑
qͣn uisticia. distributor ł index mũtoꝵ ĩsinua¬
tur. Ita et prudentia ẽ dr᷑ doctor. et demonstra¬
q̃dam iusticie. q̃dam bonitati q̃dã ĩticie. alia¬

Expanded text:
inis te divinarum humanarumque rerum instruere intelligitur; quando justitia, distributor vel judex meritorum insinuatur. Ita et prudentia cum dicitur, doctor et demonstraquaedam justiti
Abbreviated transcription (Latin):
qr. ⁊ ip̃i nõ ꝓ meritis suis s d̾omiserante demi¬
seria lib̾antur. Aut si hoc ad om̃is extĩmant
ꝑtinere. non iõ neccẽe est ut dampnatõnẽ
finem felicitas illoꝵ dequibꝰ ecc̃rio dictũ est.
Iusti autem inuitam et̾nam. S penãdampna¬
ut inirasua .i. manente irasua non conti¬
neat miseratones suas non et̾no supplicio
psalmꝰ ait adfiniendam iram suam. ł post
iram suam s inirasua. qͥsi sola eẽt alienari
aregno d̃i carere magna multitridine dul Intelł.¬
cedinis dĩ. tñ tangrandis est pena ut ei
si illa sit et̾na. ista aũ sit qmͣlib młtis scłis
bit coninunit̾ om̃iũ uita et̾na scõꝵ. Escre
ita asserit h penas reꝓboꝵ non eẽ finiendas
ꝙ ñ imꝓbat si dicatur eoꝵ supplicio aliqd̾
leuamem ad hiberi. Uñ ñ ĩ congrne dicipͥ
dm̃ ⁊ si iuste id possit non omnino tm̃puni¬

Expanded text:
 ipsi non pro meritis suis, sed Deo miserante de miseria liberantur. Aut si hoc ad omnes existimant pertinere, non ideo necesse est ut damnationem finem felicitas eorum de quibus e contrario dictum est: Justi autem in vitam aeternam. Sed poenas damnaut in ira sua, hoc est manente ira sua, non tamen contineat miserationes suas; non aeterno supplicio psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulin se , tam grandis est poena, ut ei si illa sit aeterna, ista autem sint quamlibet multis saeculis bit communiter omnium vita aeterna sanctorum. Ecce ita asserit hic poenas reproborum non esse finiendas, quod non improbat, si dicatur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, non omnino tantum puni
Abbreviated transcription (Latin):
pellatio tũi relatina. Similitudo nͦ ⁊ indif¬
ferentia. Uñ quibusdam ñ indocte uidet᷑
nõie eqͣlitatis ł similitudĩs ñ ad aliquid
poni. s remou̾i. ut ea rõe dicat᷑ filiꝰ eqͣlis
pr̃i. quia nec maior ⁊ eo. nec minor ⁊ h
ꝓpt̃ unitatẽ ẽẽntie. Ita ⁊ simul dr̃. quia nͦ
diu̾sus. nec alienꝰ. nec in aliqͦ dissimił. ⁊ ħ¬

Expanded text:
litudo vero indifferens essentia. Unde quibusdam non indocte videtur nomine aequalitatis vel similitudinis non aliquid poni, sed removeri ut ea ratione dicatur Filius aequalis Patri, quia nec major est eo, nec minor, et hoc propter unitatem essentiae. Ita et similis dicitur, quia nec diversus, nec alienus, nec in aliquo dissimilis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ret̾ea consicd̾ari oportet cum
tres ꝑsone coeqͣles sibi sint. utrũ
relatiue. hoc dicatur. an scd̃m sub̾am. Et si
relatiue utrũ. ẜ relationem an ẜ eẽntiam
ꝯsidanda sit eqͣlitas. De iñ quid s ĩpa eqͣli¬
tas. ad ꝙ dñis quia sic̃ simile nicħ sͥ: Si
mile ita & eqͣle relatine dr̃. Dr̃ gͦ relati

Expanded text:
erea considerari oportet, cum tres personae coaequales sibi sint, utrum relative hoc dicatur, an secundum substantiam; et si relative, utrum secundum relationem, an secundumsideranda sit aequalitas; deinde, quid sit ipsa aequalitas: Ad quod dicimus quia sicut simile nihil sibi est mile, ita et aequale relative dicitur. Di
Abbreviated transcription (Latin):
dumi. ꝙ quidã ꝑu̾si sensus holes ĩ
tantam ꝓsilłerunt insaniã. ut dic̾ent ñ
id̾ eẽ nat᷑am dĩ ⁊ ꝑsonã. siue᷑ ypostasim.
dicentes eand̾ eẽntiã ñ posse eẽ prẽm & fi¬
lium. sñ ꝑsonaꝵ ꝯfusione. Si enĩ inqͥuit

Expanded text:
quod quidam perversi sensus homines in tantam prosiluerunt insaniam, ut dicerent non idem esse naturam Dei et personam sive hypostasim; dicentes eamdem essentiam non posse esse Patrem et Filium sine personarum confusione. Si enim, inquiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentes ĩ his p̃missis u̾b̾ hylarii ꝑ
rem nate᷑ ꝑsonam. & noĩe nat᷑e. diuinã
natam. & iõ dnt̃t hylarium int̾rogasse be¬
ticum. utrum ꝑ spm̃ dĩ putaret signifi¬
catam ẽẽ nat᷑am an rem nate᷑. ut sic osten¬
det distinguend̾ eẽ int̾ nãta᷑m & rem

Expanded text:
is Hilarii per rem naturae personam, et nomine naturae divinam naturam. Et ideo dicunt Hilarium interrogasse haereticum utrum per Spiritum Dei putaret significatam esse naturam, an rem naturae; ut sic ostenderet distinguendum esse inter naturam et rem
Abbreviated transcription (Latin):
po suluta ÷ & corrupta. totusq hõ supplitiis¬
u sinetnu ꝓ t̃ obligatꝰ ꝑpetuis. nec uiqͣm ÷ in aliquo
peccm̃actu p̃tͥ originale quin sit etiam reatu.

Expanded text:
polluta est et corrupta, totusque homo suppliciis obligatur perpetuis. Nec unquam est in aliquo praeter originale, quin sit etiam reatu;
Abbreviated transcription (Latin):
tario. neq rursum solitudo solita¬
rũ recpit faciamꝰ. neq quisꝗͣ alie
dẽq ñ patit᷑. ita neq diu̾sũ a se. alie¬
nuniq significat. solitario ouenit
faciam & meã. ñ solitario uͦ adm̃¬
sermo ut ñ solitariũ tm̃. ita neꝙͣ
differentẽ ẽẽ. uł diu̾sum eẽ sig̾cat
Nob̃ quoq nec solitariꝰ. nec diu̾sꝰ
ẽ. ꝯfitendus. Ita gͦ as ad cõmunẽ
sͥ scum dõsimaginẽ eaudẽq simi¬
litudinẽ hoĩem repꝑit᷑ oꝑari. ut
nec significatio efficientis admit

Expanded text:
 neque rursum solitudo solitarii recipit faciamus; neque quisquam aliendemque non patitur, ita neque diversum a se, alienumque significat; solitario convenit faciam et meam; non solitario vero cosermo ut non solitarium tantum, ita neque differentem esse, vel diversum esse significat. Nobis quoque nec solitarius nec diversus est confitendus; ita ergo Deus ad communem sibi cum Deo imaginem, eamdemque similitudinem reperitur operari, ut nec significatio efficientis admit
Abbreviated transcription (Latin):
significari. ꝙ in tͥnitate nec diu̾si¬
tas ẽ. nec singłaritas uel solitudo.
s similitudo & pluralitas siue disti¬
nctio. ait enĩ sicꝰ qui dixit. Faciamꝰ s
hominẽ ad iuaginẽq similitudinẽ
nr̃am. inͥtucẽ. eẽ. su similes. in eo

Expanded text:
significari quod in Trinitate nec diversitas est, nec singularitas vel solitudo; sed similitudo, et pluralitas sive distinctio; ait enim sic: Qui dixit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, invicem esse sui similes, in eo
Abbreviated transcription (Latin):
.s. dum fec̃ oꝑa inqͥb artificis aliqͣte¬
nus relucet indiciũ. Nam sic̃ ait
opificẽ insibilitate sui manifesta¬
tut. ut ꝑ certũ inc̾cum poss sciri. &
ille ds̃ om̃iũ ẽẽ credetur qui hoc
fec̃ ꝙ ab hoĩe impossibile ẽ. fi̾. Potri¬
erunt gͦ cognosee. siue cognouert̃¬
tilt᷑ om̃em c̾atam ẽẽ illum. qui ea
fec̃ que nulla creat᷑arũ fac̾e̾ uł des¬
struere ualet. Accedat q̃cũq uis cͤa¬
tura. & faciat tale celũ :⁊ talem t̾rã.
& dicã qr ds̃ ẽ. S quia nulla c̾ata
talia fac̾e̾ ualet. ꝯstat supͣ om̃ẽ ca¬

Expanded text:
 dum fecit opera in quibus artificis aliquatenus relucet indicium. Nam sicut aitopificem visibilitate sui manifestavit: ut per certum incertum posset sciri, et ille Deus omnium esse crederetur, qui hoc fecit, quod ab homine impossibile esset fieri. Potuerunt cognoscere sive cognoverunt ultra omnem creaturam esse illum, qui ea fecit, que nulla creatura facere au t destruere valet. Accedat quecumque vis creatura et faciat tale celum et talem terram et dico, quia deus est. Sed quia nulla creatura talia facere potest, constat super omnem c
Abbreviated transcription (Latin):
Si gͦ cogitare bonum ñ ÷ ex nob̾ ut
hic apłs tͣait. nec cͥdere. quãqͣm ⁊ ip̃m
cd̾e nicħ ⁊ aliud qͣm cum asseñsiõe
m̃tis cogitare. hic uidr̃ insinuare ꝙ
cogitatõ bona p̃cedat fidem. ⁊ ita bõa
uoluntas p̃ueniat fidem ñ p̃ueniat᷑.¬

Expanded text:
cogitare bonum non est ex nobis, ut hic Apostolus tradit, nec credere; quanquam et ipsum credere nihil est aliud, quam cum assensione mentis cogitare. Hic videtur insinuare quod cogitatio bona praecedat fidem, et ita bona voluntas praeveniat fidem, non praeveniat
Abbreviated transcription (Latin):
ũbum apłi. siõ ꝙ suffitientes sumꝰ co¬
gitare aliqͥd anob̾ qͣi ex nob̾. At̾tendãt
inqͥd hic & u̾ba ista ꝑpendant qui pu¬
tant ex nob̾ ẽẽ fidĩ ceptum. & ex dõ eẽ
ficli supplem̃tum. Comm̃dans enim

Expanded text:
 quod sufficientes simus cogitare aliquid quasi ex nobis. Attendant, inquit, hic, et verba ista perpendant, qui putant ex nobis esse fidei coeptum, et ex Deo esse fidei supplementum. Commendans enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ grãm. hoc enĩ iõ dixit ne fides ipãel¬
suꝑba sit. ne dicat sibi si ex fide isti¬
ficati quomꝰ gͣtis: Qd̾ enm fides met᷑.
cur ñ potiꝰ reddit qͣm donatͦ. Nõ di¬
dem ut mẽar iustificõnem. respõdet᷑
ei. Quid habes ꝙ ñ accepisti:. Fides .ii.
qͣ iustificatus es. gͣtis tͥ data ÷. hĩc aꝑ¬
te ostñdit᷑ ꝙ fides ẽ causa iustificõnis.
⁊ ip̃a ÷ grã & benefitium quo hoĩs p̃ue

Expanded text:
 gratis : Hoc enim ideo dixit, ne fides ipba sit, ne dicat sibi: Si ex fide ficati, quomodo gratis? Quod enim fides meretur, cur non potius redditur quam donatur? Non didem ut merear justificationem, respondetur ei: Quid habes, quod non accepisti Fides enim qua justificatus es, gratis tibi data est. Hic aperte ostenditur quod fides est causa justificationis, et ipsa est gratia et beneficium q
Abbreviated transcription (Latin):
trii sit & illa qͣ quis ÷ lib̾ ad faciẽd̾
malum.⁊ illa qua qͥs lib̾ ÷ ad boñ
faciend̾. Ex causis .A. uariis sortit᷑
diu̾sa uocabula: dr̃ enĩ lib̾tas ad
malum faciend̾ añqͣm ꝑ gr̃ãm sit re¬
lib̃tas ad bonũ faciend̃. quia ante
gr̃am lib̃a ÷ uoluntas ad malum.
ꝑ gr̃am uͦ lib̃a fit ad bonum. Semꝑ
semꝑ bona ÷. Non enĩ ÷ bona nisi
a peccõ lib̾ata ⁊ tñ a neccĩtate lib̾a.¬
tunc est bona. de lib̾tate amiseria.
st it̾m lib̃tas ãmiseria de qͣ¬

Expanded text:
sit, et illa qua quis liber est ad malum, et alia qua quis liber est ad bonum faciendum. Ex causis enim variis sortitur diversa vocabula. Dicitur enim libertas ad malum faciendum, antequam per gratiam sit relibertas ad bonum faciendum, quia ante gratiam libera est voluntas ad malum, per gratiam vero libera fit ad bonum. Semper semper bona est. Non enim est bona, nisi a peccato liberata; est tamen a necessitate libera.tunc est bona. 14. De libertate a miseria. Est iterum libertas a miseria, de q
Abbreviated transcription (Latin):
mecum. Nõ io dic̃ quia nicħ. boni age ẜis¬
bat. s quia nicħ bom age̾t si illa ñ ai¬
uoluntas. Quid sit uoluutas
oluntatẽ ipãm augustinus in li¬
bro de duab aĩab ita diffinit.¬

Expanded text:
mecum. Non ideo dicit, quia nihil boni agebat, sed quia nihil boni ageret, si illa non avoluntas. 2. Quid sit voluntas. Voluntatem ipsam August., tom. 6, in lib. de duab
Abbreviated transcription (Latin):
pena peccĩ ñ caret. Repetit de corrup¬
Tone lib̾i arbitrii ut addat alia.
x p̃dictis iam apparet in qͦ ꝑ pec¬
catum sit ĩminutũ ł corruptum
lib̾um arbitriũ. qr aũ pecc̃m nulla
erat hoĩ difficultas. nullũq impedim̃¬
tum de lege m̃broꝵ ad bonũ. nulla im¬
pulsio ł instigatio ad malum. Nunc
ad malum instigat᷑. ut ñ possit uelle

Expanded text:
poena peccati non caret. 15. Repetit de corruptione liberi arbitrii, ut addat alia. Ex praedictis jam apparet in quo per peccatum sit imminutum vel corruptum liberum arbitrium, quia ante peccatum nulla erat homini difficultas nullumque impedimentum de lege membrorum ad bonum, nulla impulsio vel instigatio ad malum. Nunc r, et ad malum instigatur, ut non possit velle
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce aꝑte ostñdit lib̃um arbitrium
quis. Iõq dñt illam lib̾tatẽ t̾iam
q̃ ÷ ad bñ faciend̃. cuiꝰ supͣ miminit
trii grã dĩ libatam & ad iutam.
Alii uͦ putant ñ ẽẽ ip̃am arbitrii
lib̾tatem. s aliam qͣndam q̃ ex gr̃a

Expanded text:
Ecce aperte ostendit liberum arbitrium quis; ideoque dicunt illam libertatem veram, quae est ad bene faciendum, cujus supra meminit trii gratia Dei liberatam et adjutam. Alii vero putant non esse ipsam arbitrii libertatem, sed aliam quamdam, quae ex g
Abbreviated transcription (Latin):
ic queri pot̃ utrum ħ an alia.
lib̾tas qua quis lib̾ ⁊ ad malũ.
sit lib̾tas arbitrii. Si enim lib̾tas
arbitrii ÷ bonum qͥd̃ ÷. quia lib̾tas
arbitrii bonũ nat᷑ale ẽ. Quibdam

Expanded text:
ic quaeri potest utrum haec libertas qua quis liber est ad malum, sit libertas arbitrii. Si enim libertas arbitrii est, bonum quidem est, quia libertas arbitrii bonum naturale est. Quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
obẽ qd̾ nułli obest & ꝓdest alicui. ut
siquis penacuniã alicuiꝰ inuiste tol¬
lendam sciens. uͥ sit nescire se m̃tiat᷑.
Septim̃. qd̾ & nulli ob est & ꝓdẽ alicui.
ut siquis nolens hoiẽm ad mortẽ q̃sĩt̃¬
ꝓd̾e m̃tiat᷑. Octauũ qd̾ nulli obẽ. & ad ħ
ꝓdest ut abĩmunditia corꝑali aliquẽ
tueat᷑. In his aũ tantominus peccat
quisq cum m̃tit᷑. qͣntomag̃ apͥmo re¬
cedit. Quis quis uͦ aliqd̾ genus eẽ m̃¬
dacii ꝙ peccm̃ ñ sit putau̾it. decipiet
seip̃m turpit̾: cum honestum eẽ de

Expanded text:
od et nulli obest et prodest alicui, velut si quispiam pecuniam alicujus injuste tollendam sciens ubi sit, nescire se mentitur. Septimum, quod nulli obest et prodest alicui, velut si nolens hominem ad mortem quaesitmentiatur; octavum, quod nulli obest, et ad hoc prodest, ut ab immunditia corporis aliquem tueatur. In his autem tanto minus peccat quisque dum mentitur, quanto magis a primo recedit. Quisquis vero aliquod genus esse mendacii quod peccatum non sit putaverit, decipit seipsum turpiter, cum honestum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ diligent̾ notauda sunt. ut appareat
qd̾ iũdatium sit ueniale. & qd̃ dampna¬
bile. ẜ mum capitale ÷ m̃datium lõgeq
fugiend̾ ꝙ fit in doctͥna religionis. ad
qdꝰ nulla cã quisꝗͣ debet adduci. Sd̾cor:¬

Expanded text:
 diligenter notanda sunt, ut appareat quod mendacium sit veniale, et quod damnabile. Primum capitale est mendacium longeque fugiendum, quod fit in doctrina religionis, ad quod nulla causa quisquam debet adduci; s
Abbreviated transcription (Latin):
bet alia face̾. ñ gͦ fac̃ ome ꝙ de¬
bet. Si uͦ fac̃ om̃e ꝙ debet. nͨ pot̾
fac̾e nisi qd̃ debet. nõ gͦ pot̾ fac̾e
nisi ꝙ fac̃. It̾. Aut debet dimitt̾e
ꝙ dimittit ne faciat. aut ñ debet.
Si ñ debet. ñ recte dimittit. Si uͦ
debet dimitt̾e. gͦ ñ debet face̾. Si
aũ ñ debet. fi decet nec oportet.
eum face. ⁊ si ñ decet. nec oportet

Expanded text:
debet; si vero facit omne quod debet, nec potest facere nisi quod debet, non ergo potest facere nisi quod facit. Item, aut debet dimittere quod dimittit ne faciat, aut non debet: si non debet, non recte dimittit; si vero debet dimittere, ergo non debet facere. Si autem non debet nec decet, non oportet eum facere: et si n
Abbreviated transcription (Latin):
corporales modos ut in ead̾ serie subdit. ac¬
cipienda sunt ħ que de dõ dñr. uͥ euacuan
opinionem eoꝵ qui ita putant aliud
⁊ rem nat᷑e. ut ÷ in reb c̾at᷑is. aꝑte docet
ñ aliud eẽ dm̃. ⁊ que sua sunt. ita ut in¬
sint illi. sic dicens. hõ aut aliquid ei si¬
mule cum alicubi erit. alibi ñ erit. qi
ds̃ aũ imm̃se uirtutis uiuens potesta
q̃ nusqͣm ñ assit. nec desit usnqͣm. se
omnẽ ꝑ sua edocet. ⁊ sua nͣ aliud qͣm¬
ipmñ igi se ẽẽ significat. ita ut uͥ sua insint. ip̃e
ẽẽ ꝑsua intelligat᷑. Nõ aũ corꝑali mͦ cũ
alicubi sit. ñ etam ubiq eẽ credat᷑
cum ꝑ suã in omib eẽ ñ desinat. Nõ¬

Expanded text:
corporales modos, ut in eadem subdit serie, accipienda sunt haec quae de Deo dicuntur; ubi evacuans opinionem eorum qui ita putant aliud t rem naturae, ut est in creaturis, aperte docetnaturam Dei et quae sua sunt, ita ut insint illi, sic dicens: Homo aut aliquid ei simile cum alicubi erit, alibi non erit, quDeus autem immensae virtutis, vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, quae se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat; ut ubi sua insint, ipse esse per sua intelligatur. Non autem corporali modo cum alicubi sit, non etiam ubique esse credatur; cum per sua in omnibus esse non desinat: no
Abbreviated transcription (Latin):
uidens dissimilitudinẽ qͣm similitudinẽ sipple q̃m smuitidmẽ m̃t¬
int̃ res p̃dictas. ab excellentia tͥnitatis pre¬
dicta noĩa remouit Ex quo sensu dix̾it ꝑ¬
dic̃ ypostases differre nu̾o mero.
ñ nat᷑a. in eo ꝙͣ differre nat᷑a ait. u̾issime
& sine ullo scrupulo loquit᷑. Qd̃ uͦ dicit
differre num̾o. cauend̾ ÷ quomͦ intelligat᷑
Diu̾sis enĩ modis dñr aliqͣ differre num̾o.

Expanded text:
videns dissimilitudinem quam similitudinem inter res praedictas, ab excellentia Trinitatis praedicta nomina removit. 15. Ex quo sensu dixerit dicit hypostases differre numero, non natura; in eo quod non differre natura ait, verissime et sine scrupulo loquitur. Quod vero dicit differre numero, cavendum est quomodo intelligatur. Diversis enim modis dicuntur aliqua differre
Abbreviated transcription (Latin):
augꝰ. tͣdidit suꝑiꝰ sine om̃i hesitatione
suꝑficie aliquid afide alienũ resonare
uideant᷑. sane tñ intelligi q̃unt. piũq¬
lectorẽ ac intellectorẽ plurimũ efflagi¬
tant in quoꝵ explanatione mallẽ silẽs
alios audire. qͣm loquendo maliuolis
detͣhendi occasionẽ pr̃are. Uidet᷑ tñ mͥ
ita posse accipi. Cum ait sub̾a ÷ ꝯmune.¬

Expanded text:
Aug. tradidit superius, sine omni haesitatione erficie aliquid a fide alienum resonare videantur, sane tamen intelligi queunt, qlectorem atque intellectorem plurimum efflagitant. In quorum explanatione mallem silens alios audire quam loquendo malevolis detrahendi occasionem praestare. Videtur tamen mihi ita posse accipi, cum ait: Substan
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: dĩ. Nõ gͦ ꝓꝑt̾ fidem ł aliqͣ m̾ta
eleg̃ ds̃ aliquos ab et̾no. ł apposuit
gram iustificõnis in temꝑe. s gͣtuita
bonitate sua eleg̃ ut boni eẽnt. Uñ
augustinꝰ. in libro de p̾destinatione

Expanded text:
venit. Non ergo propter fidem vel aliqua merita elegit Deus aliquos ab aeterno, vel apposuit gratiam justificationis in tempore, sed gratuita bonitate sua elegit, ut boni essent. Unde Aug., in lib. 1 de Praedestinatione
Abbreviated transcription (Latin):
nullatenꝰ concedi oportet. Nõ enĩ reꝓba¬
tio ita cã ÷ mali. sicut p̃destinatõ catisa
nboni. neq obduratio ita fac̃ hõĩem
consid̾ari oportet. utrũ earit.
omĩa que semel scit ⁊ p̾scit ds̃ semꝑ
sciat & scierit. & p̾sciat ac p̃scierit anolim:
scierit ł p̃scierit qd̾ mͦ ñ scit ł p̾scit. De p̃scĩa pͥmo¬
sse respõdemꝰ dicentes multa eum p̾scisse
que mͦ ñ p̃scit. Cum enĩ eius p̾scĩa ñ
sit nisi de futis. ex quo illa que futa
erant. neq p̃scire desinit. nͥ cum fut᷑a
ẽẽ desintuit. neq cum p̾scire desinit.

Expanded text:
nullatenus concedi oportet. Non enim reprobatio ita est causa mali, sicut praedestinatio est causa boni; neque obduratio ita facit hominem iderari oportet utrum ea omnia quae semel scit vel praescit Deus semper scit et scierit, ac praesciat et praescierit, an olim scierit vel praescierit quod modo non scit vel praescit. De praescientia primo respondemus, dicentes multa eum praescisse quae modo non praescit, cum enim ejus praescientia non sit nisi de futuris, ex quo illa quae futura erant, neque praescire desinit, nisi cum futura esse desinunt. Neque cum praescire desinit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃a ñ ÷ motus ł affectꝰ aĩ. s eͥa lib̾m
arbitriũ iuuat᷑ ut ad bonum mouea¬
t᷑ e erigat᷑ & ita ex uirtute & lib̾o ar¬
simit bitrio nascit᷑ bonus motus ł affectus aĩ.
⁊ exiñ bonum opꝰ ꝓcedit ext̾iiis. sic̃
pluuia rigat᷑ t̾ra ut g̾minet & fructũ
faciat. Nec pluuia ⁊ t̾rd nec g̾m̃ nec
fnuciꝰ fructus. nec t̾ra gͥm̃ uec fructs ¶ta gͣtis¬

Expanded text:
et ipsa non est motus vel affectus animi, sed ea liberum arbitrium juvatur, ut ad bonum moveatur et erigatur; et ita ex virtute et libero arbitrio nascitur bonus motus vel affectus animi, et exinde bonum opus procedit exterius; sicut pluvia rigatur terra, ut germinet et fructum faciat; nec pluvia est terra, nec germen, nec fructus; nec terra germen vel fructus, nec g
Abbreviated transcription (Latin):
caritas & donum pr̃is & filii & meffai¬
bili caritate dĩ u̾bum dĩ caro fcm̃ ÷
& inestimabilidĩ dono filius dĩ sͥ uniũ
formam serui. Nõ gͥ frequens denoĩa¬
tio sp̃c scĩ. ab illo oꝑe prẽm ł filium
se cludit: S potiꝰ ip̃o noĩato tres in¬
telliguit᷑ sic̃ fit sepe in aliis oꝑib. uñ
august̾. suꝑ hoc mouens quõnẽ in hc̃
mod̾ eaud̾ det̾minat in encherid̃ in¬
Dum illã c̾at᷑uram in qͣm uirgo
ꝯcep̃ & peꝑit. qͣmuis ad solam ꝑ¬
Isonam filii ꝑtinentem tota trinttaᷤᷤ
fec̾it. Neq em̃ seꝑabilia sunt oꝑa tͥm¬
tatis. cur inea facienda solus spc̃ .s̾.

Expanded text:
charitas et donum Patris et Filii; et ineffabili Dei charitate Verbum caro factum est, et ineffabili Dei dono Filius Dei sibi univit formam servi. Non ergo frequens denominatio. Spiritus sancti, ab illo opere Patrem vel Filium secludit; sed potius uno nominato tres intelliguntur, sicut fit saepe in aliis operibus. Unde August., super hoc movens quaestionem, in hunc modum eamdem determinat in Enchir., ita inum illam creaturam quam Virgo concepit et peperit, quamvis ad solam personam Filii pertinentem, tota Trinitas fecerit, neque enim separabilia sunt opera Trinitatis, cur in ea facienda solus Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ eiꝰ de matre uirgine genuisset:
Quis hoc dr̃e audebit. cum hoc ita
sit absurdum ut mille fidelium
aures id ualeant sustin̾e: P m̃ cum
fateamͦ xp̃m natum de spũ sc̃o ex
maria uirgine. quomͦ ñ sit filius
spc̃ sc̃ĩ. ⁊ sit filiꝰ turginis. cum et
de illo & do illa sit natus explicare
difficile ÷ Proculdubio ñ sir de illo ut
de pr̃e. sic aũ de illa ut de matre natꝰ:.
re nascit᷑ ꝯtinuo eisd̾ rei filium nũ¬
cupand̾. Ut enĩ obmntã ł tante rei de

Expanded text:
r ejus de matre Virgine genuisset? Quis hoc dicere audebit, cum hoc ita sit absurdum, ut nullae fidelium aures id valeant sustinere? Proinde cum fateamur Christum natum de Spiritu sancto ex Maria Virgine, quomodo non sit Filius Spiritus sancti, et sit Filius Virginis, cum etde illo et de illa sit natus, explicare difficile est. Procul dubio non sic de illo, ut de Patre; sic autem de illa, ut de matre natus ere nascitur, continuo ejusdem rei filium nuncupandum. Ut enim omittam aliter de
Abbreviated transcription (Latin):
spc̃ sc̃i. sic̃ econu̾so ñ om̃s qui dñr
alicuiꝰ filii osequens ÷ ut de illo etiã
nati dim ẽẽ. Ut illi qui adoptant᷑:
dicunt᷑ ã filiĩ gehenne. ñ ex illa nati
s in illã p̾ꝑati. Cum itaq de alio nas¬
filiꝰ. insinuat nob̾ grã dĩ qͣ hõ nullis
m̃itis p̃cedñtib in ip̃o exordio nat᷑e
sue quo eẽ cepͣ. u̾bo dĩ copłat᷑ intan

Expanded text:
sancti. Sicut e converso non omnes qui dicuntur alicujus filii, consequens est ut de illo etiam nati esse dicantur, ut illi qui adoptantur. Dicuntur etiam filii gehennae, non ex illa nati, sed in illam praeparati. Cum itaque de aliquo nasfilius, insinuat nobis gratiam Dei, qua homo nullis meritis praecedentibus in ipso exordio naturae suae quo esse c
Abbreviated transcription (Latin):
reuelare noluit. quid facturus ł passu¬
rus ẽẽt. cet̾is uero reuelare uoluit qd̾
in u̾itate mansuri eẽnt. his u̾b̾ uide¬
t᷑. augꝰ. significare ꝙ angłi qui corrue¬
runt ñ fuerunt p̾scii sui casus. iõq
beati ñ fuerunt. & qd̾ angłi qui ꝑsti¬
terunt b̃itudinem sibi affut᷑am p̾sciert̃
atq de ea c̾ci spe extiterunt. Uñ quodã¬
mͦ iam beati erant. Et reuera si ita fuiᷤᷤ¬
set. poss dici illos aliquo mͦ fuisse bea¬
tos. alios uero ñ. qͥ nescierunt euenen¬
tum suum. Qd̃ opinando hõe dixerit
ñ asserendo .s. qd̾ angłi qui ꝑsitt̾unt p̾scũ
& querendo dic̃ augustinus qͣm as¬
serendo. uñ & huic opinioni opponens ꝯse¬
quent̾ subd̃. S querit᷑ quare disc̾nebant᷑ illi
a cet̾is ut cdeus istis que ad ip̃os ꝑtiu̾ent ñ renclart
aliis uͦ reuelaret. cum ñ pͥus fit ip̃e ultor qͣm
aliquis peccõr: Non enim dãpnat ipse
turum malũ peccat᷑is. nec ꝑmansuris

Expanded text:
 noluit quid facturus vel passurus esset; caeteris vero revelare voluit quod in veritate mansuri essent. His verbis videtur Augustinus significare quod angeli qui corruerunt non fuerunt praescii sui casus, ideoque beati non fuerunt. Et quod angeli qui perstiterunt beatitudinem sibi affuturam praesciverunt, atque de ea certi in spe extiterunt, unde quodammodo jam beati erant. Et revera si ita fuisset, posset illos dici modo fuisse beatos, alios vero non, qui nesciverunt eventum suum. 2. Quod opinando Aug. haec dixit, non asserendo, quod angeli t quaerendo dicit Augustinus quam asserendo. Unde et huic opinioni opponens consequenter subdit: Sed quare discernebantur illi a caeteris, ut Deus istis quae ad ipsos pertinerent non revelaret, aliis vero revelaret, cum non prius sit ipse ultor quam aliquis peccator? non enim damnat ipse turum malum, nec permansuris
Abbreviated transcription (Latin):
ost ħ uidendum ÷ utrũ & in ꝑfectos.
ĩ quia ex peccõ miseria ÷. Beati quoq
numqͣm fuerunt illi qui ceciderunt.
quia sui euentꝰ ignari fuerunt .i. pec¬
cati & suppliciĩ futi. Si enĩ lapsum
suum p̃scierunt aut uitare uoluert̃.
s ñ potuerunt: & ita erant miseri. aut
potuerunt. s noluerunt: & ita erant
eoꝵ que fut᷑a erant suꝑ eos. Poni uero &
qui ꝑstit̾unt. forte sue bĩtudinis p̾scũ¬

Expanded text:
ost haec videndum, utrum perfectos lla esset miseria. Beati quoque nunquam fuerunt illi qui ceciderunt, quia sui eventus ignari fuerunt, id est, peccati et supplicii futuri. Si enim lapsum suum praesciverunt, aut vitare voluerunt, sed non potuerunt, et ita erant miseri; aut potuerunt, sed noluerunt, et ita erant eorum quae futura erant super eos. Boni vero et qui perstiterunt, forte beatitudinis p
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽntia. an ita sint in ꝑsonis. ut ñ suit ꝑsõẽ.
ac ꝑ hoc nec diuina eẽntia. Qd̃ enĩ in ꝑ¬
sonis sint ꝓpͥetates nemo inficiari audet.
simꝰ uocabuł. Cum gͦ propͥetates tp̃e ab
etͥno fu̾nt quib ip̃e ꝑsone det̾minant᷑
⁊ differt̃. quomͦ ñ eẽnt si ineis ñ eẽnt:
quin ĩbi eẽt multiplicitas: Quo cͥca sic̃ ꝓ¬
confitemͦ. sic̃ supͣ auccoritate ieronimi.

Expanded text:
an ita sint in personis, ut non sint personae, ac per hoc nec divina essentia. Quod enim in personis sint proprietates, nemo inficiari audet, ocabulis. Cum ergo proprietates ipsae ab aeterno fuerint, quibus ipsae personae determinantur et differunt, quomodo essent si in eis non essent? quin ibi esset multiplicitas? Quocirca sicut pconfitemur, sicut supra auctoritate Hieron
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ alt̃ alt̾m dilig̃. cum iõ pr̃ neget᷑ saꝑe
fateor questionẽ. p̃cipue cum ex dic
qͣm afferrẽ. Optimꝰ enĩ lector ÷ inqͥd hy¬
lariꝰ in .i. ł. de tͥnitate qui dictoꝵ intelligẽ¬
tiam expeccet ex dictis potiꝰ qͣm imponat.
⁊ retuli̾t mag̃ qͣm attulerit. neq cogati

Expanded text:
qua alter alterum diligit, cum ideo Pater negetur sapere fateor hanc quaestionem, praecipue cum ex quam afferre. Optimus enim lector est, inquit Hilar. in medio lib. 1 de Trin., qui dictorum intelligentiam expectat ex dictis potius quam imponat; et retulerit magis quam attulerit; neque cogat
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝙͣ ea dilectõne pr̃ sit ł filiꝰ. S
sic ea pr̃ dilig̃ filium. ⁊ filiꝰ urẽm. ut
etiam pat̾ ꝑ se. ea que ͣpe ẽ. dilectõe
diligat. Sic &e filius. ĩl aũ sic ut ꝓr̃ ꝑ se  n
ñ diligat ⁊ filius. s ꝑ eã tm̃. Quis ħ in illa ͤ¬
tͥnitate inquid augꝰ. opinari ł affirmare p̃

Expanded text:
am ea dilectione Pater sit vel Filius. Sed sic ea Pater diligit Filium et Filius Patrem, ut etiam Pater per se ea quae ipse est dilectione diligat, sic et Filius; non autem sic ut Pater per se non diligat, et Filius, sed per eam tantum. Quis haec in illa Trinitate
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum dnĩs quia q̃dam punit̾̃o pecq̃ ẽ
sicut satiffactõ oꝑis. ꝑ confessionẽ etiam in¬
telligit saẽ dos qualiter debeat uidicare¬
de crimine ꝑen quoq per eam quoq pecra

Expanded text:
um, dicimus quia quaedam punitio peccati est, sicut satisfactio operis. Per confessionem etiam intelligit sacerdos qualiter debeat judicarede crimine. Per eam quoque pecca
Abbreviated transcription (Latin):
deum timentis. Qui enĩ timet iudiciũ dĩ
peccatum non erubescit confiteri. ꝑfectus
timor soluit omnem timorem. Confessio
pecc̃i pudorem habet. Et ip̃a erubescentia ẽ
granis penã. Iõq inbem᷑ consiteri peccata
ut erubescenciam paciam᷑ ꝓ pena. ⁊Iam
hoc ip̃m paro est diuini iudicii: ad qͥd ualeat¬
Sigͦ queritur ad quid confessio confessio.¬

Expanded text:
Deum timentis. Qui enim timet judicium Dei, Deum timentis. Qui enim timet judicium Dei, peccatum non erubescit confiteri. Perfectus timor solvit omnem pudorem; confessio peccati pudorem habet, et ipsa erubescentia est gravis poena. Ideoque jubemur confiteri peccata, ut erubescentiam patiamur pro poena, nam hoc ipsum pars est divini judicii. Si ergo quaeritur an
Abbreviated transcription (Latin):
publice te confitere reum. et emenda. Si uͦ
occulte deliquisti. etiam si non taceas. nͨ tñ
dico ut publices. Taciturnitas enimpecẽi
ex suꝑbia nascitur cordis. iõ enĩ peccatũ suũ
celat quis. ne reputetur foris. qualem se iã
diuino conspectui exibuit. ꝙ exfonte suꝑ¬
bie nascitur: Sp̃eenim suꝑbie est se uelle
iustum uideri. qui pecc̃or est. atq ypocͥta
conuincitur qui ad instar pͥmor parentum
uł t̾gi u̾satõne uerborum pecc̃a sua leuiga¬
re contendit. uel sicut caim peccatũ suũre¬
ticendo suppͥm̾e querit. yͥ nͦ suꝑbia regnat
uel ypocͥsis huimilitas locum non habet.
Sine humilitaȩ uͦ alicui ueniam sꝑare
nonlicet. Ubi gͦ est taciturnitas confess¬
onis. non est sꝑanda uenia cͥminis Iam c̃tiᷤᷤ¬
sine liquet ꝙͣ fit de testabile peccati silenti¬
um. Et e comĩiso ꝙͣ sit neccessaria confessio.
Est enim confessio testimonium conscĩe

Expanded text:
publice confitere te reum, et emenda. Si vero publice confitere te reum, et emenda. Si vero occulte deliquisti, etiam sic non taceas, nec tamen dico ut publices. Taciturnitas enim peccati ex superbia nascitur cordis. Ideo enim peccatum suum quis celat, ne reputetur foris qualem se jam divino conspectui exhibuit, quod ex fonte superbiae nascitur. Species enim superbiae est se velle justum videri qui peccator est; atque hypocrita convincitur qui instar primorum parentum vel tergiversatione verborum peccata sua levigare contendit, vel sicut Cain peccata sua reticendo supprimere quaerit. Ubi ergo superbia regnat et hypocrisis, humilitas locum non habet. Sine humilitate vero alicui veniam sperare non licet. Ubi est ergo taciturnitas confessionis, non est speranda venia criminis. Jam certissime liquet quam sit detestabile peccati silentium, et e converso quam sit necessaria confessio. Est enim confessio testimonium conscientiae
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ꝙ noce pudorest confiter: ad publicã
penitenciã refeñdum est. Ibienim nͥtutem la¬
cͥmarum et confessionis astendens significare
uoluit ꝙ lacͥme occulte et confessio secretasic̃
q̃ sit soli sac̾doti lauant delictum ꝙ pudet aliꝙ̃¬
dudit illa. Multa emĩ fcã sunt q̃ scͥpͥta nonst᷑.
ł forte nondum fr̃a erat institutio ꝯfessionis
que modo est. Smiliter et ilłd ꝓsꝑi si sfui
sudices fiant mutabunt et̾na suppliciã i llud
facilius dm̃ placabunt sibi qͥ ant ꝓͥis con¬
fessionib cͥmen ꝓdunt aut nescientibus
alis mse sentenciam exconmunicatonis
ferunt. adpublicam confessionem et satis¬
factionem referri oporter. Nonenĩ solis
sac̃dotibus ius ligandi et soluendi datum :
si cuiq suo arbitͥo se pena uelexconmnuni¬
cat̃onis sentencia ligare et absq sac̃dotali
indicio se ip̃m deo uł altari reconciliare licet.
qd̃ eccłiastice institutioni et constietudim pe¬
intus repugnat. Pocius gͥ si publice peccast.

Expanded text:
tum quod voce pudor est confiteri, ad publicam poenitentiam referendum est. Ibi enim virtutem lacrymarum et confessionis ostendens, significare voluit quod lacrymae occultae et confessio secreta, sicut quae fit soli sacerdoti, lavant delictum quod pudet alicludit illa: multa enim facta sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis, quae modo Similiter et illud Prosperi: Si sui judices fiant, mutabunt aeterna supplicia; et illud: Facilius Deum placabunt sibi, qui aut propriis confessionibus crimen produnt, aut nescientibus aliis in se sententiam excommunicationis ferunt, ad publicam confessionem et satisfactionem referri oportet. Non enim solis sacerdotibus jus ligandi atque solvendi datum est, si cuique suo arbitrio se poena vel excommunicationis sententia ligare, et absque sacerdotali judicio seipsum Deo vel altari reconciliare licet, quod ecclesiasticae institutioni et consuetudini penitus repugnat. Potius ergo si publice peccasti,
Abbreviated transcription (Latin):
sac̃dos: tucĩ est tñ et ꝑfectiꝰ utrĩq genens
pecc̃a sac̃dotibꝰ pandere. et consilim medici¬
ne abeis querere quib concessa est potes¬
tas ligandi et soluendi hic aꝑit qualit̃¬
fiat et in dubiltabiliter constat pect̾a gende fĩt¬
bͥmum deo deinde sac̾doti ẽẽ confitenda et si
ipse defuerit: etiam socio. Illud iohannis cͥsos¬
ut liceat alicui si tempꝰ habeat. sac̃doti non
confiteri. S quia sufficit ubi cͥmen occultun
est. soli deo ꝑsacerdotem dicere et semel. Nlec
oportet publicari coram multis ꝙ occultum
est. Qd̾ notauit dicens. Nontibi dico ut te ꝓ¬
das inpublicum. Sicut enĩpublica noxa
publico eget remedio. ita occulta secreta con¬
fessione. et occulta satiffactõne purgatur.
Nec neccẽe est ut ꝙ sacerdoti semel confessi fu¬
mus iterum confitemur. s fingna cordis non
carnis apuduerum iudicem idiugiter confi¬
teri debentus. Unde idem iohannes. Nunc aũ¬

Expanded text:
sacerdos. Tutius est tamen et perfectius utriusque generis sacerdos. Tutius est tamen et perfectius utriusque generis peccata sacerdotibus pandere, et consilium medicinae ab eis quaerere, quibus concessa est potestas ligandi et solvendi. 6. Hic aperit qualitfiat et indubitabiliter constet peccata primum Deo, deinde sacerdoti esse confitenda, et, si ipse defuerit, etiam socio, illud Joan. Chrysut liceat alicui, si tempus habeat, sacerdoti non confiteri; sed quia sufficit ubi crimen occultum est, soli Deo per sacerdotem dicere, et semel. Nec oportet publicari coram multis, quod occultum est. Quod notavit dicens: Non tibi dico ut te prodas in publicum. Sicut enim publica noxa publico eget remedio, ita et occulta secreta confessione et occulta satisfactione purgatur. Nec necesse est ut quod sacerdoti semel confessi sumus, iterum confiteamur; sed lingua cordis, non carnis, apud verum judicem id jugiter confiteri debemus. Unde idem Joan.,
Abbreviated transcription (Latin):
deẽ peccõri sua orõne conpleat. demanib ini¬
mic non eripietur anima mortui. Credend̾
centi mortem suam. ad conu̾sionẽ. Ideoq ne¬
mo digne potest penitere quem non susti
neat unitas eccłie. Iõq nõpetat sac̃dotes ꝑ
aliquam culpam abunita te eccłie diuisos.
Ex his satis aꝑitur et ab soluitur p̃misse q̃onis
articłs. Querendus est enim sac̃dos sapiens
et discretus qui cumpotestate sintul habeat
et mortalium distinguit suꝑillum locũ. Con¬
fitemini alt̾utrum peccã ur̃a. Ait enĩcoeqͣ¬
lib cotidiana et leuia. grauiora uͦ sac̃doti pan¬
damus. et qnͣto uissi̾t temꝑe purgar e curemꝰ ꝙ
sine confessione emendatõnis pecc̃a neq̃ũt
dimitti & et grauiora coequalib pandenda
sunt. cum deest sac̃dos et urget ꝑicłm. ue¬
nialia uͦ etiam sac̃dotis oblata copia. licet
confiteri coequali et sufficit ut quib dam
placet. si tñ excontemptu non p̃t̾ mittatur¬

Expanded text:
deest peccatori sua oratione compleat, de manibus inideest peccatori sua oratione compleat, de manibus inimici non eripietur anima mortui. Credendumcenti mortem suam ad conversionem suam. Ideoque nemo digne poenitere potest, quem non susneat unitas Ecclesiae. Ideoque nemo petat sacerdotes per aliquam culpam ab unitate Ecclesiae divisos. Ex his satis aperitur et absolvitur praemissae quaestionis articulus. Quaerendus est sacerdos sapiens et discretus, qui cum potestate simul habeat et mortalium distinguit super illum locum: Confitemini alterutrum peccata vestra. Ait enim: Coaequalibus quotidiana et levia, graviora vero sacerdoti pandamus, et quanto jusserit tempore purgare curemus, quia sine confedimitti; sed et gravia coaequalibus pandenda sunt, cum deest sacnialia vero, etiam sacerdotum oblata copia, licet confiteri coaequali, et sufficit, ut quibusdam placet, si tamen ex contemptu non p
Abbreviated transcription (Latin):
nec locus nec tempus offert. et si ille cuicon¬
fitebitur potestatem soluendi non habeat
fit tam dignuis uenia ex sac̃dotis defid̾io qui
cͥ men confitetur socio. Mundati em̃ sunt le¬
ꝓsi dum ibant monstrare orał se sac̃dotib
anteꝙͣ ad eos ꝑuenirent. Unde patet dm̃ad
cor respicere. dum ex neccĩtate ꝓhibenttr
ad sac̾dotes ꝑuenire. Sepe quidem eos que¬
runt sam etleti. sed dum q̃runt añꝙͣ in¬
catum occultum̃ est sufficiat referre in noti¬
archismagogi ꝑauci int̾suerut. quiuident. Nondum enĩ
Nondum extra domum innoticiã portata.¬
Intus resuscitauit ꝗͣ intꝰ inuenit. Relictis
solis petro et iacobo et iohanne et patre et
matre ꝑuelle. In quib figuralit̾ continent᷑
sac̃dotes eccłie. Quos autem extra inuenit ad
supplicantes ꝓfrẽ. fieb̾at et turba mariam se¬
cuta. In quo docemur: publice peccantib
dere: nisi enim unitas eccłie succurrat. nł qd̾

Expanded text:
nec tempus nec locus offert, et si ille cui connec tempus nec locus offert, et si ille cui confitebitur potestatem solvendi non habeat, sit tamen dignus venia ex sacerdotis desiderio, qui crimen confitetur socio. Mundati enim sunt leprosi, dum irent ostendere ora vel se sacerdotibus, antequam ad eos pervenirent. Unde patet Deum ad cor respicere, dum ex necessitate prohibentur ad sacerdotes pervenire. Saepe quidem eos quaerunt sani etcatum occultum est, sufficiat referre in notiprincipis pauci interfuerunt, qui viderent. Nondum enim nondum extra domum in notitiam Intus resuscitavit quam intus invenit, relictis solis Petro et Jacobo et Joanne, et patre et matre puellae, in quibus figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Quos autem extra invenit, adsupplicantes pro fratre; flebat et turba Mariam secuta. In quo docemur, publice peccantibusdere. Nisi enim unitas Ecclesiae succurrat, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
expeditum est ⁊ c̾cificatum p̃missis testi¬
monis. qd̾ non sufficit confiteri ds̃ sine
sac̾dote nec uere humilis et penitens̃ si non
desidãt penitens et requirit sac̃dotis iudici¬
um. Sednumquid eq̃ualet alicui confite¬
risocio nel ꝓximosuo : Saltem cum de est
sac̃dos: Sane ad hoc potest dici ꝙ sac̃dotis
examen requirendum est studiose. quiasac̃.¬
dotib concessit deus potestatem ligandi et
soluendi. et iõ quibus dimittunt cet deꝰ
q̃rẽ quisciat ligare et soluere: talem iꝑnose¬
eẽ oꝑtet qui alioꝵ cͥmina iudicat. Uñ augꝰ.
Qui uult confiteri peccata ut inneniat gr̃am:
querat sac̃dotem quisciat soluere et ligare
ne cum negligens circa se extit̃it. negligatur
abillo qui eum miser icorditer monet. ⁊ pe¬
tit ne ambo inforieam cadant quam stultus
euitare noluit: Tanta itaq iis confessionis
est. ut si deẽ sacerdos. confiteatur ꝓximo.
Sepe enĩ contingit ꝙ penitens non potest
uerecondari coram sac̃dote quem desid̾anti:¬

Expanded text:
icatum praemissis testimoniis, quod non sufficit confiteri Deo sine sacerdote, nec est vere humilis et poenitens, si non desiderat et requirit sacerdotis judicium. Sed numquid aeque valet alicui confiteri socio vel proximo suo, saltem cum deest sacerdos? Sane ad hoc potest dici quod sacerdotis examen requirendum est studiose, quia sacerdotibus concessit Deus potestatem ligandi atque solvendi; et ideo quibus ipsi dimittunt, et Deus ere, qui sciat ligare et solvere. Talem enim esse oportet, qui aliorum crimina dijudicat. Unde Aug.Qui vult confiteri peccata ut inveniat gratiam, quaerat sacerdotem qui sciat ligare et solvere, ne cum negligens circa se extiterit, negligatur ab eo, qui eum misericorditer monet et petit; ne ambo in foveam cadant, quam stultus evitare noluit. Tanta itaque vis confessionis est, ut si deest sacerdos, confiteatur proximo. Saepe enim contingit quod poenitens non potest verecundari coram sac
Abbreviated transcription (Latin):
mens paciendo erubenscenciam. et quoniam
uereconcondia magna est pena. quierubescit
ꝓ xp̃o. fit dignus nĩa. Unde patet quia qnͣto
plurib confitebit᷑ inspeuenie t᷑pitudinem
cͥminis: tantofacilius consequitur grãm remis¬
sionis Ip̃ĩ enĩ sac̃dotes plus iam possunt ꝓficere.¬
plꝰ confitentib parcere. Item leo ppͣ. Quamuis
ant plublicare remoueatur in ꝓbabilis con¬
suetudo. ne multi apenitencie remediis arce¬
antur. dum aut erubescunt aut timent
inimicis suafcã reserare quib posfunt le¬
gum ꝑcelli constitutõne. Sufficit ix ꝯfessio
q̃ pͥmũ d̾o offert᷑. tc̃ etiam sac̃doti qͥ ꝓ de¬
lictis penitenciũ p̾cator accedit. Cunc is płes
ad penitenciam poterunt ꝓuocari. si ppłi au¬
rib publicetur conscĩa confitentis. Exhis
alii ¶plurib indubitant̃ ostenditur oꝑtẽ
dõ pͥmum et dem̃ sac̃doti offerre confessio¬
nem. nec aliter posse ꝑueniri ad ingͤssumꝑa¬

Expanded text:
mens patiendo erubescentiam. Et quoniam mens patiendo erubescentiam. Et quoniam verecundia magna est poena, qui erubescit pro Christo fit dignus misericordia. Unde patet quia quanto pluribus confitebitur in spe veniae turpitudinem criminis, tanto facilius consequetur gratiam remissionis. Ipsi enim sacerdotes plus possunt proficerlus confitentibus parcere. Item Leo papa, de Poenant publicari, removeatur improbabilis consuetudo, ne multi a poenitentiae remediis arceantur, dum aut erubescunt, aut timent inimicis sua facta reserare, quibus possunt legum percelli constitutione. Sufficit enim confessio, quae primum Deo offertur, et tunc etiam sacerdoti, qui pro delictis poenitentium precator accedit. Tunc enim plures ad poenitentiam poterunt provocari, si populi auribus non publicetur conscientia confitentis. Ex his aliisque pluribus indubitanter ostenditur oportere Deo primum, et deinde sacerdoti offerri confessionem; nec aliter posse perveniri ad ingressum pa