comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cans lupanar omnis uie. eũ querit qui pͥmũ
eccłiã ingredit᷑. qͥ fidei elem̃ta suscepit: qͥ rudis
ẽ ui sacmtis. eũ qͥ in ȩxordio fidei constitutꝰ est
uult introducere ĩ lupanar suũ. edificans me
sam. Eccłastic⁊ qͥ in eccłia st̃ magistri. mores
purgant tam suos quã suoꝵ: & ex hac diligen¬
tia edificant domũ dũ eccłia & opus eoꝵ edi¬
ficatio di ẽ. heretici edificant lupanar ĩ om̃i
uia: ut puta magister de officina ualentim.
magister de cetu basilidis. magister de tab̾na¬
cło maitionis & cet̾oꝵ hereticoꝵ elificant me¬
retriciã domũ. Congregatio enĩ omniũ mali¬
gnoꝵ: lupanar ẽ. S qͥd dĩc scͥptuta: Fili nem
tendas in malã mulierẽ: mel enĩ distillat
de labus mulieris meretricis. Unde ei mel di¬
stillat: Distillat eñi mel de labus mulieris
meretricis. Ingressa ẽ ad moysen ad isaĩa. ad ie¬
temiã: & de sc̃ptis eoꝵ sͥ mella collegit. Uade ail

Expanded text:
eum quaerit, qui primum Ecclesiam ingreditur, qui fidei elementa suscipit, qui rudis est in sacramentis, eum, qui in exordio fidei constitutus est, vult introducere in lupanar suum, aedificans mersam. Ecclesiastici, qui in Ecclesia sunt magistri, mores purgant tam suos quam suorum, et ex hac diligentia aedificavit domum Dei Ecclesiam, et opus eorum aedificatio Dei est. Haeretici aedificant lupanar in omni via: ut puta magister de officina Valentini, magister de coetu Basil dis, magister de tabernaculo Marcionis et caeterorum haereticorum, aedificant meretrici domum. Congregatio enim omnium malignorum lupanar est. Sed quid dicit Scriptura? Fili, ne intendas in malam mulierem; mel enim distillat de labiis mulieris meretricis . Unde ei mel distillat? Distillat enim mel de labiis mulieris meretricis. Ingressa est ad Mosen, ad Isaiam, ad Jeremiam, et de Scripturis eorum sibi mella collegit. 957 Vade ad
Abbreviated transcription (Latin):
& dicunt. Abstuli ei decẽnalẽ castitatẽ: er ipu
ab ea qͥtiquentiii iustitiã: uindicaui mͥ fortitu¬
dines ei: oblitꝰ est ouirũ bonorũ eiꝰ ds. que ali
quando fẽc̃: qm̃ cõprehensa ẽ in peccato & oblitꝰ
ẽ eiꝰ. qͥa confessa ẽ nob̾ amica nr̃a secreta quȩ audie¬
rat: & tradidit omnia bona nob̾ amatorib suis.
Aue discentes om̃i custodia seruemꝰ cor nr̃m. &
attendamꝰ ne qͣndo ea que uiri st̃ tradant᷑ amato¬
rib malis: quin potius inuitemꝰ sponsũ sermo¬
nẽ & ueritatẽ ut nob̾ faciat ornam̃ta aurea
uarus exp̃ssa signis ꝑ uaria p̃cepta. & ornati ef¬

Expanded text:
et dicunt: Abstuli ei decennalem castitatem, eripui et dicunt: Abstuli ei decennalem castitatem, eripui ab ea quinquennii justitiam, vindicavi mihi fortitudines ejus: oblitus est oquando fecit, quoniam comprehensa est in peccato, et oblitus es ejus, quia confessa est nobis amica nostra secreta, quae audierat, et tradidit omnia bona nobis amatoribus suis. Quae discentes omni custodia servemus cor nostrum, et attendamus, ne quando ea quae viri sunt tradantur amatoribus suis: quin potius invitemus sponsum sermonem et veritatem, ut nobis faciat ornamenta aurea variis expressa signis, per varia praecepta, et ornati ef
Abbreviated transcription (Latin):
faciens id ẽ fornicans mercedes ultro tribuens.
Et tu dedisti mercedes om̃ib amatorib tuis.
Non nunꝗͣ aĩa diuites facit amatores suos:. le¬
tantes in eo qͥa acceꝑint mercedes ab ea. S dic̃
des tribuens de reb uiri sui. Sic enĩ ait & in
p̾senti & ĩ aliis frequent̾ locis sermo diuinꝰ. qͥa
sustulerit ea que fc̃ uiri & dederit meretrix
ierłm amatorib suis. Qd ẽ hoc qđ largit᷑ ẽ ei
uit suus: que postea facta adultera. om̃e qđ
accepit donat amatorib suis. Uir aĩe setmod̾i
ẽ sponsꝰ amator uerꝰ : qͥ dedit ei castitatẽ. dedit
iustitiã. dedit cet̾a bona. Quando gͦ uoluerit
aĩa seqͥ fortitudines contrarias. id ẽ ut plamꝰ ditã
decẽ annis pudice uiuens ad extreniũ fuerit form¬
cata: accipit. bona uiri sui que multo tẽpore cũ
labore quesierat. & dat ea amatorib suis. Q san¬
guinarii amatores rapiunt ad se uirtutes mi¬
sere aĩe ⁊ & incedunt iactabundi suꝑ diuitus eiꝰ

Expanded text:
faciens, id est, fornicariis mercedes ultro tribuens. Et tu dedisti mercedes omnibus amatoribus tuis. Nonnumquam anima divites facit amatores suos, laetantes in eo, quod acceperint mercedes ab ea. Sed dicides tribuens de rebus viri sui. Sic enim ait et in praesenti, et in aliis frequenter locis sermo divinus, quia sustulerit ea, quae sunt viri, et dederit meretrix Jerusalem amatoribus suis. Quid est hoc, quod largitus est ei vir suus, quae postea facta adultera, omne quod accepit, donat amatoribus suis? Vir animae sermo Dei est, sponsus amator verus, qui dedit ei castitatem, dedit justitiam, dedit caetera bona. Quando ergo voluerit anima sequi fortitudines contrarias, id est ut planius dicam decem annis pudice vivens ad extremum fuerit fornicata, accipit bona viri sui, quae multo tempore cum labore quaesierat, et dat ea amatoribus suis. Qui sanguinarii amatores rapiunt ad se virtutes miserae animae, et incedunt jactabundi super divitiis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
herent. Quanti & hodie pisces st̃ quoꝵ rex ẽ
dracone. qͥa ipse sit rex omniũ que st̃ in aiͥs.
Uerũ tu ñ es in aqͥs. s in ea t̾ra que tͥ reꝓmitti¬
t᷑. & hec dicta st̃. ut diligentiꝰ uentilatemꝰ qd
sit signacłm similitudinis. Quã beatꝰ fuit in
illo tẽpore qd signacłm similituoinis erat. Tiu
adhuc deest. ut similitudo signacłi fias. & pio¬
cul es ab eiꝰmodi munere. Dix̃ qͥdẽ dͥs. faciamꝰ
hommẽ ad imaginẽ & similitudinẽ nãm. ab¬
tam̃ necdũ consecutꝰ es sumilitudinẽ. Fẽc qͥpꝑe dłs ho
minẽ. ad imaginẽ di fec̃. Ubi ẽ similitudo: Cũ
apparuerit similesei etinꝰ: q̃m̃ uidebimꝰ cũ sicuti
dispensatot. sicuti & hoc siem̃ apparuerit si¬
miles ei etimꝰ. &s ẽ qͥ assimilet᷑ ei : Pauci admo¬

Expanded text:
haerent. Quanti et hodie pisces sunt quorum rex haerent. Quanti et hodie pisces sunt quorum rex dracone, quia ipse rex sit omnium qui sunt in aquis; verum tu non es in aquis, sed in ea terra, quae tibi repromittitur. Et haec dicta sunt, ut diligentius ventilaremus, quod sit signaculum similitudinis. Quam beatus fuit in illo tempore quo signaculum similitudinis erat. Tibi adhuc deest ut similitudo signaculi fias, et procul es ab ejusmodi munere. Dixit quidem Deus: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram : attamen necdum consecutus es similitd imaginem Dei fecit: ubi Dei est similitudo. Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti dispensator? sicut et hoc: Cum enim apparuerit, similes ei erimus. Q
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ. Signat autẽ singłoꝵ corda consiłans. & in¬
pͥmit in eis figurã t̾reni. ꝑ peccata. ꝑ uicia.
ut portent imaginẽ t̾restris. Audi iħmqͥ
respondeat. quando imaginẽ & inscͥptionẽ
cesatis postulat᷑. Qui habet aures audiendi
audiat. Nam qͥa ñ habebat eã imaginiẽ quã
petebat᷑ neq ipse neq discipłs suus. docet uͥ
ualeat reꝑiri unago que querit᷑. Uade iqͥt¬
derit tolle. & apies os eiꝰ. & cũ inueneris sta¬
terẽ tolle illũ & dabis ꝓ me & te. Neq ego
habeo hanc imaginẽ & suꝑscͥptionẽ. neq tu:.si
tam̃ uere discipłs ms es: si porte inferoꝵ ñ p̾ia¬
lent adu̾sũ te. Sͦ ibc alit̾ dat ꝓ se imaginẽ de
mari illã accipiens. que ĩ pisce fuerat inclusa
simili his piscib de qͥb hodie lectũ ẽ: qͥ alie¬
rent ĩ squamis draconis. qui sedet suꝑ stumi¬
na egipti. Uere qͥppe istiꝰmodi pisces ibi ad¬

Expanded text:
sibi. Signat autem singulorum corda considerans, et imsibi. Signat autem singulorum corda considerans, et imprimit in eis figuram terreni per peccata, per vitia, ut portent imaginem terrestris. Audi Jesum quid respondeat, quando imaginem et inscriptionem Caesaris postulatur: Qui habet aures audiendi audiat ; Nam quia non habebat eam imaginem quam petebatur, neque ipse, neque discipulus suus, docet ubi valeat reperiderit, tolle, et aperies os ejus: et cum inveneris staterem, tolle illum, et dabis pro me et te . Neque ego habeo hanc imaginem, et superscriptionem, neque tu, si tamen vere discipulus meus es, si portae inferorum non praevalent adversum te. Ergo Jesus aliter dat pro se imaginem 997 de mari illam accipiens, quae in pisce fuerat inclusa, similis his piscibus, de quibus hodie lectum est, qui adhaerent in squamis draconis, qui sedet super flumina Aegypti. Vere quippe istiusmodi pisces ibi ad
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. Uide qͥppe qͥd dicas ad pͥncipẽ tẏri. Tusi¬
gnacłm similitudinis. Uolo noscere qͥd fue¬
tit. ut signadm similitudinis nuncupatꝰ sit.
pat̃ quẽ signauit & misit. & ideo sẽꝑ credentes
signant᷑ a dño. Iã aut̃ & in cõmune ꝓu̾biũ ue¬
nit. ut dicamꝰ ille & ille ñ accepit signacłm¬
ille & ille signacłm habet. Quis habet signadine
Ille quẽ signauit d̾s. audebo aliqͥd dicere. qͥa
signacło isto ille signatꝰ ẽ qͥ baptitat in sp̃u
scõ & igne: ille qͥ largit᷑ imaginẽ celestis. qͥ for¬
mat tẽ ad suꝑiora. ut ultͣ ñ portes imaginẽ
t̃restris. Caue homo ne scłm istud egrediens.
signacło diaboli sis ĩpressus. Habet qͥppe ille
signadm. Sicuti portauimꝰ imaginẽ teriestris.
Unde. uł qͣndo uł qͥ signauit hoc signo. ut porta¬
uerimꝰ imaginẽ terrestris: Circuit diabolus
& lustrat oĩa. uolens & ipse signare subiectos

Expanded text:
tuum. Vide quippe quid dicat ad principem Tyri: Tu situum. Vide quippe quid dicat ad principem Tyri: Tu signaculum similitudinis. Volo nosse quid fuerit, ut signaculum similitudinis nuncupatus sit. pater quem signavit, et misit, et ideo semper credentes signantur a Domino. Jam autem et commune proverbium venit, ut dicamus: ille, et ille non accepit signaculum, et ille signaculum habet. Quis habet signaculum? Ille quem signavit Deus. Audebo aliquid dicere, quia signaculo isto ille signatus est, qui baptizat in Spiritu sancto, et igne, ille qui largitur imaginem coelestis, qui format te ad superiora, ut ultra non portes imaginem terrestris. Cave, homo, ne saeculum istud egrediens, signaculo diaboli sis impressus. Habet quippe ille signaculum. Sicuti portavimus imaginem terrestris, unde, vel quando, vel qui significavit, hoc signo portaverimus imaginem terrestris. Circuit diabolus, et lustrat omnia, volens et ipse signare subjectos
Abbreviated transcription (Latin):
de qua ille cecidit. Peccato isrł: salus gen¬
tib subintrauit. Audebo aliqͥd sacͣtiꝰ dice¬
re. in locũ angłoꝵ qͥ ruert̃ tu ascensutꝰ es:
lis erat lucifer qui de celo ruit. & tu si tam̃
de semine es abrahã int̾ stellas celi cõputa¬
beris. Edux̃ cnĩ abrahã foras: & dix̃ ei ds.
Respice. sic erit sem̃ tuũ. Hoc autẽ tc̃ erit.
quando stelle cadent ut folia de celo. &
erit alia gła solis. & alia gła lune. alia gła
stellarũ. stella enĩ ab stella differt in cdarita¬
te. sic & resurrectio mortuoꝵ. Uerũ noli gła¬
ri adũsũ istiꝰmodi ramos qͥ infidelitate ceti¬
derc̃ & fracti st̃ : tu qͥa fide stas. fide & ascen¬
des. Et ꝑ hoc qđ plangis pͥncipẽ tiri. & ea
cũ lam̃tatione deploras quã suꝑiꝰ int̾posuimꝰ.
edocere ne forte in his bonis reꝑt que pͥnceps
tyri habuit. etiã tu incipias ruere si paululũ
fueris głatꝰ. & ñ custodieris om̃i custodia cor

Expanded text:
de qua ille cecidit. Peccato Israel, salus gende qua ille cecidit. Peccato Israel, salus gentibus subintravit. Audebo aliquid sacratius dicere, in locum angelorum, qui ruerunt, tu ascensurus es,lis erat Lucifer, qui de coelo ruit, et tu si tamen de semine es Abraham, inter stellas coeli computaberis. Eduxit enim 996 Abraham foras, et dixit ei Deus: Respice, sic erit semen tuum . Hoc autem tunc erit, quando stellae cadent ut folia de coelo, et erit alia gloria solis, et alia gloria lunae, alia gloria stellarum. Stella enim ab stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum . Verum noli gloriari adversum istiusmodi ramos, qui in infidelitate ceciderunt, et fracti sunt : tu quia in fide stas, fide et ascendes. Et per hoc quod plangis principem Tyri, et ea cum lamentatione deploras, quae superius interposuimus, edocere, ne forte in his bonis repertos, quae princeps Tyri habuit, etiam tu incipias ruere, si paululum fueris gloriatus, et non custodieris omni custodia cor
Abbreviated transcription (Latin):
um hominis. Uidebis enĩ celũ aꝑtũ. & angłos
di ascendentes & descendentes suꝑ filiũ hominus.
Et tu expecta ascensionẽ tuã. Tantũ a ruina con¬
surge & audi. exurge ierłm a ruina tua: sꝑa
qͥa sis ascensurꝰ in celũ. & caue ne tͥ qͦq dicat᷑.
Nunqͥd qͥ cadit ñ resurget. aut aũsꝰ ñ conu̾tet᷑:
Ue qͥ conũtunt᷑ c̃uersatione pessima dic̃ dñs.
Et iste itaq de his unus ẽ qͥ ruerunt. & plan¬
git᷑ ab hoĩe pͥnceps. cũ pͥnceps hominẽ fie¬
Accipe & tu lam̃tationẽ tuã suꝑ rege̾ babi-¬
lonis & dices. qͦmͦ qͥcuit qͥ repetebat: & reliqͣ.
Consideta in quantã spẽ uocatꝰ sis o homo. qͥ
carne circũdatꝰ es dicis. qͣsi lac me emulsisti.
coagulasti aũ me ad similitudinẽ casei. cu¬
te ut carnib me uestisti: ossib & neruis
me contexisti. Tu gͦ qͥ de conditione tua ista¬
cebas. ecce plangis: & ille qͥ carne ñ ẽ indu¬
tus a te plangit᷑. Uocatꝰ es enĩ in eã spem

Expanded text:
minis . Videbis enim coelum apertum, et angelos Dei ascendentes et descendentes super filium hominis. Et tu exspecta ascensionem tuam. Tantum a ruina consurge, et audi: Exsurge, Jerusalem, a ruina tua. Spera quia scis ascensurus in coelum, et cave ne tibi quoque dicatur: Numquid qui cadit, non resurget? aut aversus non convertetur ? Vae qui convertuntur conversione pessima, dicit Dominus. Et iste itaque de his unus est, qui ruerunt, et plangitur ab homine princeps, cum princeps hominem fleAccipe et tu lamentationem tuam super regem Babylonis, et dices: Quomodo quievit qui repetebat? et reliqua. Considera in quantam spem vocatus sis, o homo, qui carne circumdatus dicis: Quasi lac me emulsisti, coagulasti autem me ad similitudinem casei, cute et carnibus me vestisti, ossibus et nervis me contexisti . Tu ergo, qui de conditione tua dolebas, ecce plangis, et ille qui carne non est circumdatus, a te plangitur: vocatus es enim in eam spem,
Abbreviated transcription (Latin):
uenire uestigia. Est aut̃ qͥdã fluuiꝰ quẽ drai
fec̃. dic̃ qͥppe draco. & cõminat᷑ ds tã draconi
quã fluiis ĩ qͥb ẽ draco. mea st̃ flumina &e
ego feci illa. Audi hereticũ cũ om̃i u̾sutia
& ingenio p̃dicantẽ. necdũ uenisse iħm xp̃m.
Ista st̃ flumina ĩ qͥb u̾sat᷑ draco. & ipse fec̃¬
ea. & dic̃ draco mea st̃ flumina & ea ego feci
Id circo diligent̃ attende cũ aquã biberis. ne
forte de illo fluio bibas in qͦ sedit draco
s bibe exaqua uiua. & de eo fluino in qͦ est

Expanded text:
nvenire vestigia. Est autem quidam fluvius, quem draco fecit, dicit quippe draco, et comminatur Deus tam draconi, quam fluviis in quibus est draco: Mea sunt flumina, et ego feci illa. Audi haereticum cum omni versutia et ingenio praedicantem, necdum venisse Jesum Christum. Ista sunt flumina, in qea, et dicit draco: Mea sunt flumina, et ego feci illa. Idcirco diligenter attende, cum aquam biberis, ne forte de illo fluvio bibas, in quo sedit draco: sed bibe ex aqua viva, et de eo fluvio, in quo est
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃ti more ꝑstringenda sc̃ breuit̃. Cõmina¬
tio ẽ ĩ sidonẽ. que int̃pretat᷑ uenatores. Aĩa
nr̃a sic̃ passer crepta ẽ de laqueo uenantium.
Si hebraice legis. habes de laqueo sidonioꝵ. Igit᷑
sidonii uenatores st̃: & cõminatio que fit in
eos ꝓpt̃̾ te fit: qm̃ uolunt te caꝑe & diligen
qͦmͦ auditores scͥpturarũ de eccłia auellant.
qͥmͦ de finib iudee ad fines sidonis transte¬
rant. Uerũ tu om̃i custodia serua cortuũ
& diset qͥa cõminatio in uenatores tui causa
fit. De pharao uͦ iã aliqua sermo memora¬
uit. affirmans eũ draconẽ sedentẽ in me¬
dio fluminũ atq dicentẽ. mea sunt fiumi¬
na & ego feti illa. Nouiego differentias
fluminũ. & scio flumina in qͥb draco se¬
deat: suꝑque flumina hii qͥ de ifrł capti fue¬
rant sedentes. cũ carm̃ syon canere ñ possen
flebant scłm id qđ in psalmis scͥptũ ẽ. si

Expanded text:
. Comminatio est in Sidonem, quae interpretatur venatores. Anima nostra sicut passer erepta est de laqueo venantium . Si Hebraice legis, habes, de laqueo Sidoniorum. Igitur Sidonii venatores sunt, et comminatio, quae fit in eos, propter te fit, quoniam volunt te capere, et dilimodo auditores Scripturarum de Ecclesia avellant, quomodo de finibus Judaeae ad fines Sidonis transferant: verum tu omni custodia serva cor tuum, et disce quia comminatio in venatores tui causa sit. De Pharaone vero jam aliqua sermo memoravit, affirmans eum draconem sedentem in medio fluminum atque dicentem: Mea sunt flumina, et ego feci illa . Novi ego differentias fluminum, et scio flumina in quibus draco sedeat, super quae flumina hi, qui de Israel capti fuerant, sedentes, cum carmen Sion canere non possent, flebant, secundum id quod in Psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
nere. & descͥbere siue colorẽ siue uim cꝰ. ut sic
ualeat repꝑite quare lapides isti assũpti st̃:
At tam̃ licet ñ simꝰ tales qͥ cuncta intelligere
indutꝰ fuerit. sic̃ diuine litt̾e cure st̃. Ad quã
rẽ sepe exhortam᷑ adolescentes. s ut indeo ni¬
chil ꝓficimꝰ. tantũ mͦ tẽpora consum̃tes. Non
enim potuimꝰ aliquos eoꝵ ad id ꝑducere.
ut sacͥs uoluminib insisterent. Et duodecĩ
istos lapides & cet̾a reqͥrant ĩ scͥpt᷑is. inueni¬
ent & ĩ apocalipsy eodẽ mͦ atq ordine nun

Expanded text:
nere, et describere sive colorem, sive vim ejus, ut sic nere, et describere sive colorem, sive vim ejus, ut sic valeat reperire, quare lapides isti assumpti sint? Attamen licet non simus tales, qui cuncta intelligere indutus fuerit. Si cui divinae litterae curae sunt ad quam rem saepe exhortamur adolescentes, sed ut video, nihil proficimus, tantummodo tempora consumentes: non enim potuimus aliquos eorum ad id perducere, ut sacris voluminibus insisterent et duodecim illos lapides, et caetera requirat in Scripturis, inveniet et in Apocalypsi eodem modo, atque ordine nu
Abbreviated transcription (Latin):
di fuerit ñ tam̃ ñ sit ĩ paradiso deliciarũ. sic̃
lat᷑ ille pͥma hora cũ iħu ingressus ẽ paradisũ.
Siate rogẽ. putasne in paradisũ intͦgressus ẽ an ñ:
ũ clubiũ qͥn cũ respondeas intͦgressũ. Deinde si
rursũ a te querã. qͥd gͦ. intͦgressus paradisũ. sta¬
tine deliciarũ loco exceptꝰ ẽ : dicas forsitan qͥa
t̃dixit ds. ita ut de om̃i ligno paradisi uescen¬
tẽ. si aspexeris eũ & illiꝰ ligni & omniũ que tc̃
ꝓhibita ñ sint cibũ edete. & ate togẽ. putasne
iste ñ solũ in paradiso factꝰ ẽ. uerũetiã in pa¬
radiso deliciatũ di. qͥd mͥ aliud responsurꝰ es. nͥ
eũ in paradisi delicis constitutũ: Adhanc bea¬
titudinẽ tu festinas qͥ uideris plangere. Iste
si qͥ plangit᷑. fuit qͦndã in delicis di. Omnẽ
lapidẽ bonũ indutꝰ ẽ÷ sardiũ & carbuncłm.
naturãq huiꝰ loci se expositio sustollit. Qs
eiũ potest naturã uniuscuiꝰq lapidis expo¬

Expanded text:
 sit in paradiso deliciarum: sicut latro ille prima hora cum Jesu ingressus est paradisum: si a te rogem putasne, in paradisum introgressus est, an non? non dubium quin eum respondeas introgressum. Deinde si rursum a te quaeram, quid ergo introgressus paradisum, statimne deliciarum loco exceptus est? dicas forsitan quia terdixit Deus, ita ut de omni ligno paradisi vescentem: si aspexeris eum et illius ligni, et omnium quae nunc prohibita non sint, cibum edere: et a te rogem, putasne, iste non solum in paradiso factus est, verum etiam in paradiso deliciarum Dei? quid mihi aliud responsurus es, nisi eum in paradisi deliciis constitutum? Ad hanc beatitudinem tu festinas, qui videris plangere. Iste vero, qui plangitur, fuit quondam in deliciis Dei: omnem lapidem bonum indutus est, sardinum et carbunculum, nostras naturamque hujus loci se expositio sustollit. Quis enim potest naturam uniuscujusque lapidis expo
Abbreviated transcription (Latin):
pulchrã animã. qͥs tantũ possidet decorẽ. qͥs
ita ab om̃i extraneus ẽ feditate. ut possit ei di¬
ci.concupunt rex decorẽ tuũ : Et tu qͥdem ad¬
huc iustũ qͣris decorẽ. & niterᷤᷤ ad placendũ: iste uͦ
ad decorẽ quẽ habuit in tͣpitudine concidit. Et qͦmͦ
in corporibꝰ sepe uidemꝰ accid̾ẽ. ut mulier speciosa et
pulchra facie ab egrotatione decorẽ suũ ꝑdat. s ꝑse-
nectutẽ splendorẽ uultꝰ amittat. eou̾ẽ in &
aĩa que pulcbra erat ꝑ infirmitatẽ amit¬
tit decorẽ. & ꝑ seneccutẽ deformis efficit᷑. Cũ
enĩ susceꝑit ueterẽ hominẽ cũ actib suis.
senectute eiꝰ pͥstinũ ꝑdit decotẽ. Uenit iħc
ut tͣnsferat nos a uet̾i homine. & senectutis
insignib. ruga qͥppe senectutis indiciũ ẽ: ut
apłs ait. Ut exibeat sͥ głosã eccłiã non haben¬
tẽ macłam neq rugã aut aliqͥd istiꝰmodi: ue¬

Expanded text:
pulchram animam, quis tantum possidet decorem, quis pulchram animam, quis tantum possidet decorem, quis ita est extraneus ab omni foeditate, ut possit ei dici: Concupivi rex decorem tuum? Et tu quidem adhuc istum quaeris decorem, et niteris ad placendum: iste vero a decore, quem habuit, in turpitudinem concidit. Et quomodo in corporibus saepe videmus accidere, ut mulier speciosa, et pulchra facie ab aegrotatione decorem suum perdat, et per senectutem splendorem vultus amittat, eodem modo et anima, quae pulchra erat, per infirmitatem amittit decorem, et per senectutem deformis efficitur. Cum enim susceperit veterem hominem cum actibus suis, senectute ejus pristinum perdit decorem. Venit Jesus ut transferat nos a vetere homine, et senectutis insignibus: ruga quippe, senectutis indicium est: ut ait Apostolus: Ut exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam non habentem maculam, aut rugam, aut aliquid isti
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ ad imaginẽ & similitudinẽ nr̃am. Iste
g dͥ nc̃ plangit᷑ signacłm erat & plenꝰ sapien¬
tia. quẽ & tu planges si faccꝰ fueris erechiel.
N escio aũ si & tu sapientia plenꝰ fueris. Interĩ iste
qͥ plangit᷑ plenꝰ erat sapientia. & erat decoris
corona. Consicła quał fuerit qͥ fuit corona
aecoris. Non sĩplicit̾ decor nec gła erat ĩ eo.s
corona głe. Hunc aũ decorẽ noli extͣte que¬
rete. s cica aĩe religionẽ. uͥ cogitatoriũ. uͥ in
Qđ si uolueris ibi querere decorẽ uͥ ẽ caro & san¬
guis. humor & uene. uͥ materia corpotalis: ñ
poteris muenire. Si qͥdẽ uetꝰ decor in salua¬
tore ẽ: & ita ab illo iuxta largitionẽ & mi
diũ tuũ circa fem᷑ podentissime. sp̃e tua & de
ꝑtingat humanã ꝓpħes te doceat dicens. Au¬
di filia & uide & inclina aurẽ tuã. & obliui¬
scere ppłi & domꝰ patris tui. quia concupi¬
uit rex decorẽ tuũ id ẽ sponsꝰ. Qͥs ita habet

Expanded text:
ad imaginem et similitudinem nostram. Iste ergo, qui nunc plangitur, signaculum erat, et plenus sapientia, quem et tu planges, si factus fueris Ezechiel. Nescio autem si et tu sapientia plenus fueris: interim iste, qui plangitur, plenus erat sapientia, et erat decoris corona. Considera qualis fuerit, qui fuit corona decoris. Non simpliciter decor, nec gloria erat in eo, sed corona gloriae. Hunc autem decorem noli extra te quaerere, sed circa animae religionem, cogitatorium, ubi  Quod si volueris ibi quaerere decorem, ubi caro est et sanguis, humor et venae, ubi materia corporalis, non poteris invenire. Siquidem verus decor in Salvatore est, et ita ab illo juxta largitudinem et mdium tuum circa femur tuum, potentissime, specie tua, et decpertingat humanam, 998 prophetes te doceat dicens: Audi, filia, et vide, et inclina aurem, tuam, et obliviscere populi, et domus patris tui, quia concupivit rex decorem tuum , id est, sponsus. Quis ita habet
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ adolescentiã tͣnsmutat᷑. Iaciroo etiã si ext̾ior
homo nr̃ corrũpitur. s interior renouat᷑ de die
indiẽ. Oportuit te nosse decorẽ quẽ rex con¬
cupiscit. oportuit te scire eũ qͥ aliqͥuando fu¬
it decotis corona. & tu cũ fueris consecutꝰ
hanc głam caue ne corruas. Siqͥdẽ & iste qui
corruit signacłm erat similituduns plenꝰ sapi¬
entia. & decoris corona. In delicus paradisidi
tu inqͥnatꝰ es. Hon ait simplicit in paradiso
s in paradiso deliciarũ. Quero utrũ sint que

Expanded text:
iam transmittitur. Idcirco etiamsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem. Oportuit te nosse decorem, quem rex concupiscit; oportuit te scire eum, qui aliquando fuit decoris corona: et tu cum fueris consecutus hanc gloriam, cave ne corruas. Siquidem et iste qui corruit, signaculum erat similitudinis, plenus sapientia, et decoris corona. In deliciis paradisi Dei tui inquinatus es. Non ait simpliciter in paradiso, sed in paradiso deliciarum. Quaero utru
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Unde & alibi in psalmis scͥbit᷑. Ego diti
du estis. & filui excelsi om̃s: uos aut̃ ut ho¬
mines moriemini. & tanꝗͣ unꝰ de pͥncipib
cadetis. Et ẽ ibi sermo de nullo penitꝰ ptinai¬
pe corporali. Si gͥ ẽ qͥdã pͥnceps regni ꝑsarũ.
si ẽ pͥnceps isrłitarũ michael: consequent᷑ &
tyti pͥnceps ẽ. & de his nc̃ pͥncipib ꝓpħicus
polliciti sumꝰ. ausculta qđ seqͥtur. Quando
diuidebat altissimꝰ gentes. cũ disseminauit
filios adam. statuit fines gentiũ scđm nume
tũ angłoꝵ dĩ. siue ut meliꝰ habet scłm nu¬
merũ filioꝵ isrł: & facta ẽ pars dñi ppłs
ciꝰ iacob. alia pͥncipi facta ẽ pars tẏtus alla
babilon: alie nationes. atq ita in hunc modũ pͥnci¬
pes possedert̃ om̃s fines gentiũ. Siquis autẽ pu¬
tat legens in scͥpt᷑is quasi de hominib dictũ: in.¬
telligat altius sp̃italis. & anullo diudicatꝰ.
Oinoscit᷑ enĩ quedã de nabugodonosor rege assi¬

Expanded text:
 Ego dixi, dii estis et filii Excelsi omnes: vos autem ut homines moriemini, et tamquam unus de principibus cadetis . Et est ibi sermo de nullo penitus principe corporali. Si igitur est quidam princeps regni Persarum, si est princeps Israelitarum Michael, consequenter et Tyri princeps est: et de his nunc principibus propheticus polliciti sumus, ausculta quod sequitur: Quando dividebat Altissimus gentes, cum disseminavit filios Dei, sive, ut melius habet  secundum numerum filiorum Israel et facta est pars Domini populus ejus Jacob . Alii principi facta est pars Tyrus, alii Babylon, aliis aliae nationes: atque ita in hunc modum principes possederunt omnes fines gentium. Si quis autem putat legens in Scripturis quasi de hominibus dictum, intelligat altius spiritalis, et a nullo judicatus. Dignoscuntur enim quaedam de Nabuchodonosor rege Assy
Abbreviated transcription (Latin):
orbẽ t̾rarũ omnẽ cõp̃hendã. & ascendã suꝑ sideta
celi & nubes & teliqua: & ero similis altissimo.
h ec nabugodonosor. Sic & pͥnceps tyri & pharao.
N eq enĩ in tantũ agitatꝰ ẽ furiis uerꝰ & corporeus
pharao. ut diceret. mea st̃ flumina & ego feciea.
Hoc aũ ante lectũ ẽ ĩ ꝓpħia. que ẽ adu̾̃sũ pharao¬
rẽ. Neq ũquã pͥncipẽ illũ id ẽ corporeũ pharao¬

Expanded text:
mnem comprehendam, et ascendam super sidera coeli, et nubes, et reliqua, et ero similis altissimo . Haec Nabuchodonosor. Sic et princeps Tyri et Pharao. Neque enim intantum agitatus est furiis verus et corporeus Pharao, ut diceret: Mea sunt flumina, et ego feci ea. Hoc autem ante lectum est in prophetia, quae est adversum Pharaonem. Neque umquam principem illum, id est, corporeu
Abbreviated transcription (Latin):
tanti adu̾satii coutͣ humanã animã dinican¬
tes. & dicamꝰ. nͥ qͥa dñs erat ĩ nob̾. in eo cũ exur¬
gerent hoĩes in nos forsitan inuos deglutissent
nos. Igit᷑ ẽ qͥdã pͥnceps tyri: & ꝓpħia ñ de hirã
nos docet: hoc qͥppe nom̃ in t̾cio regnoꝵ libro
scͥptũ ẽ. ñ de alio pͥncipe tiri. neq a qͦquã ho¬
mine. ñ nos humana docent eloqͥa diuina. s
quedã meffabilia & sacͣta sub ꝑsonis hominũ
Pharao homo ẽ. aliud quiddã erudior intelli¬
gere pharaonẽ. Et nabal carmeliꝰ homo ẽ: &
hyrã homo: s aliud sub eoꝵ doceor effigie.
Q ui ẽ tantꝰ & talis qͥ a corporalibꝰ conscendat qͥ a ui¬
ceps iste discamꝰ: ut cognoscentes lam̃tationẽ

Expanded text:
ii contra humanam animam dimicantes, et dicamus: Nisi quia Dominus erat in nobis, in eo cum exsurgerent homines in nos, forsitan vivos deglutissent nos. Igitur est quidam princeps Tyri, et prophetia non de Hyram nos docet; hoc quippe nomen in tertio Regnorum libro scriptum est , non de alio principe Tyri, neque de quoquam homine; non nos humana docent eloquia, sed divina, et quaedam ineffabilia, et sacrata sub personis hominum. Pharao homo est: aliud quiddam erudior intelligere Pharaonem. Et Nabal Carmeli homo est, et Hyram homo : sed aliud sub eorum doceor effigie. Quis est tantus et talis, qui a corporalibus conscendat, qui a viceps iste, discamus, ut cognoscentes lamentationem,
Abbreviated transcription (Latin):
nas. Non ẽ enĩ nob̃ pugna adu̾sũ carnem &
sanguinẽ. licet uideant᷑ & carne & sanguine
qͥ nos ꝑsequunt᷑. Non eos oderimꝰ qͥn potiꝰ oi¬
ligamꝰ. licet inimici nob̾ uelint ꝑmanere mi¬
seteam᷑ eoꝵ. demoniũ habent. patiunt᷑ insa¬
mã. Non tam hu fc̃ adu̾sũ nos qui nos ꝑsequun¬
t᷑. quã illi qͥ coida eoꝵ repleuert̃. Uerũ dñi

Expanded text:
est enim nobis pugna adversus carnem et sanguinem, licet videantur ex carne et sanguine qui nos persequuntur. Non eos oderimus, quin potius diligamus, licet inimici nobis velint permanere; misereamur eorum, daemonium habent, patiuntur insaniam. Non tam hi sunt adversum nos, qui nos persequuntur, quam illi, qui corda eorum repleverunt. Veru
Abbreviated transcription (Latin):
scds. qͥ teitiꝰ t̾tius. qͥ qͣrtꝰ quartꝰ. atq ita usq
ad duodecimũ lapidẽ ordo seruatꝰ ẽ. Cur gͦ
& suꝑ qͦ lapides isti in apocalipsi nuncupati
sunt: Utiq suꝑ portas ierłm celestis. Ibiq
cłr. qͥa pͥma porta topariũ sit. scła smarag¬
dus. t̾cia carbuncłs. quarta saphytꝰ. atq
ita in hunc modũ in singłas portas singłi
lapides distribunt᷑. Si incellexeris portas
ierłm. & portas filie syon . uͥ oportet &¬
te canere đo. cantabo qͥppe ait om̃s laudes
tuas in portis filie syon: si aĩadũteris qͣmͦ
indutꝰ sit aliqͥs duodecĩ lapidib. & ingres¬
sus ierłm. & ꝑ alias portas ingressus con¬
spicies uirgines .xii. in libro pastoris in qͦ
angłs penitentiã docet. Duodscĩ uirgines
habent nomina sua. fides. continentia. & cet̾a.
potestis qͥppe legere si uultis. deinde quan¬
do turris edificatur cũ assũpseris fortitudi¬
nes uirginũ. parit accipies & id qđ de portis

Expanded text:
 tertius, qui quartus quartus, atque ita usque ad duodecimum lapidem, ordo servatus est. Cur ergo, et super quo lapides isti in Apocalypsi nuncupati sunt? Utique super portas Jerusalem coelestis, ibique dicitur, quia prima porta topazium sit, secunda smaragdus, tertia carbunculus, quarta sapphirus, atque ita in hunc modum in singulas portas singuli lapides distribuuntur. Si intellexeris portas Jerusalem, et portas filiae Sion, ubi et oportet te canere Deo. Cantabo quippe, ait, omnes laudes tuas in portis 1000 filiae Sion : si animadverteris quomodo indutus sit aliquis duodecim lapidibus, et ingressus Jerusalem, et per alias portas ingressus, conspicies virgines duodecim. In libro Pastoris, in quo angelus poenitentiam docet, duodecim virgines habent nomina sua, Fides, Continentia, et caetera: potestis quippe legere, si vultis. Deinde quando turris aedificatur, cum assumpseris fortitudines virginum, pariter accipies et id quod de portis
Abbreviated transcription (Latin):
deflet: & hoc uenit ex amoris affectu. Nemo
quppe plangit quẽ odit. & qͥ plangit᷑ plan¬
gitur qͥdẽ ut mortirus. uerũ quasi ad huc
querat᷑. quasi uiuis desiderio sit diligit᷑. Et
ierłm quando plangit᷑ scͥptũ ẽ. Et factũ ẽ post¬
quã captꝰ ẽ isrł & desolata ẽ ierłm sedit iere
tiplicata erat in nationib. pͥnceps in regio¬
nib facta ẽ in tributũ. Plangit᷑ & nabu¬
godonosor. U bi st̃ hereses. uͥ st̃ qͥ arunt istos
in ꝑditionẽ creatos ẽẽ: Criminant᷑ cteato¬
rẽ eẽ ut se cͥminib absoluant. Accipe lam̃ta¬
tationẽ istã suꝑ regẽ babilonis. & dices. Quomͦ
cessauit qͥ repetebat. qmͦ qͥeuit qͥ exigebat:

Expanded text:
ex amoris affectu. Nemo quippe plangit quem odit: et qui plangitur, plangitur quidem ut mortuus: verum quasi adhuc quaeratur, quasi vivis desiderio sit, diligitur. Et Jerusalem quando plangitur, scriptum est: Et factum est postquam captus est Israel, et desolata est Jerusalem, sedit Jeremidua quae multiplicata erat in nationibus: princeps in regionibus facta est in tributum . Plangitur et Nabuchodonosor. Ubi sunt haereses, ubi sunt qui aiunt istos in perditionem creatos esse? Criminantur 995 Creatorem, ut se criminibus absolvant. Accipe lamentationem istam super regem Babylonis, et dices: Quomodo cessavit qui repetebat? quomodo quievit qui exige
Abbreviated transcription (Latin):
atq nutritꝰ. Es ẽ iste pͥnceps tỹri: Heniamꝰ
ad damelẽ. & occasionẽ intelligentie reꝑientes:
dicamꝰ ñ ẽẽ pͥncipes corpoteos de qͥb nc̃ quet¬
tur. Post danielẽ ab apło petamꝰ exẽplũ. dem¬
de tutsũ ꝓpharũ testimonia uocemꝰ. his oĩb
etiã ille cõpulandus ẽ locꝰ. qui a moyse in
deuteronomio ñ tacet᷑. age nc̃ replicemꝰ exẽ¬
pla. incipientes ad ambele. Princens ait ur̃ im
chael. Ibiq rursũ pͥncepꝰ. srł. et in c̃seq̃nti michae

Expanded text:
s est iste princeps Tyri? Veniamus ad Danielem, et occasionem intelligentiae reperientes, dicamus non esse principes corporeos, de quibus nunc quaeritur. Post Danielem ab Apostolo petamus exemplum. Deinde rursum prophetarum testimonia vocemus. His omnibus etiam ille copulandus est locus, qui a Moyse in Deuteronomio non tacetur. Age nunc replicemus exempla, incipientes a Daniele. Princeps, ait, videtur Michael. Ibique rursum, princeps Israel : et in consequenti: Michael
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo teseruet᷑. qđ nc̃ iccirco assumsimꝰ. ut ꝑ no¬
tionẽ scͥpt᷑arũ manifestꝰ fieret id qd̃ indebat᷑
occultũ. Aduersũ hos pͥncipes ẽ nob̾ pugna.
Et beati apłi qui missi fuerant ad p̾dicandũ.
quando ab his qui fines gentiũ possederant
hoĩes abducebant. patiebant᷑ insidias. Uerbi
gr̃a dictũ sit. Ingressi st̃ apłi tyrũ. ꝑsecutꝰ ẽ
eos pͥnceps tiri. Ascendert̃ antiochiã. impugna

Expanded text:
ut per notionem Scripturarum manifestius fieret id quod videbatur occultum. Adversum hos principes est nobis pugna. Et beati apostoli qui missi fuerant ad praedicandum, quando ab his, qui fines gentium possederant, homines abducebant, patiebantur insidias. Verbi gratia dictum sit: Ingressi sunt apostoli Tyrum, persecutus est eos princeps Tyri: asce
Abbreviated transcription (Latin):
recipit᷑ nobis ab ep̃is. discutere ser¬
monẽ pͥncipis tyri. ut laudes eiꝰ
culpasq dicamꝰ. nec ñ iussũ ẽ de
pharao rege ȩgẏpti aliqͣ retͣctemꝰ.
Plangit᷑ itaq pͥnceps tẏri. Nec putandũ
ẽ ħc hoĩem ẽẽ. In medio qͥtpe cherubĩ nulłꝰ hõiũ ẽ
creatꝰ: & in paradiso di si simplicit litterã seqͥ

Expanded text:
ecipitur nobis ab episcopis discutere sermonem principis Tyri, ut laudes ejus culpasque dicamus: nec non jussum est, ut de Pharaone rege Aegypti aliqua retractemus. Plangitur itaque princeps Tyri: nec putandum est hunc hominem esse. In medio quippe Cherubim nullus hominum est creatus, et in paradiso Dei, si simplic
Abbreviated transcription (Latin):
& seruitutis. & debiti fit remissio. & qͥnqua¬
gesimꝰ dies pꝰ pasca. festꝰ tradit᷑ in lege. S et
dñs in euangłio cum parabolã remissionis do¬
ceret & indulgentie. debitores quos introdu¬
cit. unum in quinquaginta aliũ in qͥngen¬
tis denariis fuisse dicit obnorios. Qnqua¬
ginta autẽ & qͥngenti cognatꝰ ẽ numerus.
Decades enĩ qͥnqͣginta. faciunt qͥngentos. S ex
alia parte numerꝰ iste sacratꝰ sit. Septẽ enĩ
septimanis si addat᷑ umiꝰ numeri ꝑfectio.
qͥnqͥginta faciuut dies. Similit̾ & septuagin¬
ta septiianis si saddat᷑ uniꝰ decade cõsum¬
matio. faciunt qͥngentos. Quod & si abun¬
dantiꝰ adhuc sacͣm̃ta qͥnqͥginta & qͥngentoꝵ
numeri placet colligi. habemꝰ & in hoc ipso
qͥ ni manib ẽ numeroꝵ libro. uͥ de hostiũ
spoliis qͥdã qͥdẽ offert̃ in dona di qͥnqͥgesi

Expanded text:
et servitutis et debiti fit remissio; et quinquagesimus dies post Pascha, festus traditur in lege . Sed Dominus in Evangelio cum parabolam repromissionis doceret et indulgentiae, debitores quos introducit, unum in quinquaginta, et alium quingentis denariis fuisse dicit obnoxium. Quinquaginta autem et quingenti, cognatus est numerus. Decade enim quinquaginta faciunt quingentos. Sed alia parte numerus iste sacratus est. Septem enim septimanae si addatur unius numeri perfectio, quinquaginta faciunt dies. Similiter et septuaginta septimanis, si addatur unius decadis consummatio, faciunt quingentos. Quod si abundantius adhuc sacramenta quinquaginta et quingentorum numeri placet colligi, habemus et in hoc ipso qui in manibus est Numerorum libro, ubi de hostium spoliis quidam quidem offerunt in domo D
Abbreviated transcription (Latin):
angłis indigebat. ut ñ offendẽt ad lapi¬
dem pedẽ suũ. Calũmat᷑ diabolus scͥptutã
diuinã. qͥ hec de saluatore ꝓtulerit. Non de¬
illo s de om̃ib scĩs hoc dr. qͥa angłis suis
mandauit d̾s ꝓ ppło suo. ut ñ offendant
ad lapidẽ pedẽ suũ. S oĩa que in hoc psal¬
mo scͥpta st̃ : iustis qͥbq magis quã saluato¬
ri conueniunt. Liberat enĩ dñs a ruma &
demonio meridiano. ñ saluatorẽ qd̾ absit a
nobis ita intelligere. s omnẽ iustũ. Iusti
enĩ st̃ qͥ indigent adiutorio angłoꝵ dĩ. uti
ne a demonib obruant᷑. & ne corda coꝵ sa

Expanded text:
angelis indigebat, ut non offenderet ad lapiangelis indigebat, ut non offenderet ad lapidem pedem suum. Calumniatur diabolus Scripturam divinam, qui haec de Salvatore r: Quia angelis suis mandavit Deus populo, ut non offendat ad lapidem pedem suum. Sed et omnia quae in hoc psalmo scripta sunt, justis quibusque magis quam Salvatori conveniunt. Liberat enim Deus a ruina, et daemonio meridiano non Salvatorem Absit a nobis ita intelligere, sed omnem justum. Justi enim sunt qui indigent adjutorio angelorum Dei, ut non a daemonibus subrua
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi possunt. Cherubin nãq in lingua
nr̃a multitudo sciendie int̾pretatur. S hos
om̃s qͥ ꝑ hec singła que supͣ enumerata st̃
designant᷑ portari necesse ẽ: & portari in hu¬
meris. Unde fortassis tit ego opinor angłi
qͥ ordinati st̃ ꝓpt̾ eos qͥ hereditatẽ capiunt
salutis. ipsi sint qͥ singłos eoꝵ quos supra
diximꝰ portant. Cũ enĩ solutũ fuerit taber¬
nacłm hoc. & ceꝑimꝰ ingredi ad illa scã. & ꝑ
gere ad locũ repmissionis. hii qͥ uere scĩ st̃. &
in sc̃is scõꝵ habent᷑. angłis sine dubio subue¬
ctantib incedunt. & usq qͦ requiescat taberna¬
cłm dĩ portant᷑ in humeris. extollunt᷑ in ma¬
angłis sins manoauit de te. ut in manib
tollant te. ne forte offendas ad lapictẽ pedem
tuũ. Qđ qͥdẽ dictũ putauit diabolus de salua¬
tore accipiendũ. s excecatꝰ malicia. ñ intelle¬
xit eloquia mistica. Neq enĩ saluator m̃s̃

Expanded text:
intelligi possunt. Cherubin quoque in lingua intelligi possunt. Cherubin quoque in lingua nostra multitudo scientiae interpretatur. Sed hos omnes qui per haec singula quae supra enumerata sunt designantur, portari necesse est, et portari in humeris. Unde fortassis, ut ego opinor, angeli qui ordinati sunt propter eos qui haereditatem capiunt salutis, ipsi sunt qui singulos eorum quos supra diximus, portant. Cum enim solutum fuerit tabernaculum hoc, et coeperimus ingredi ad illa sancta, et pergere ad locum repromissionis, hi qui vere sancti sunt, et in Sanctis sanctorum habentur, angelis sine dubio subvectantibus incedunt, et usquequo requiescat tabernaculum deportantur in humeris, extolluntur in maangelis suis mandavit de te, ut in manibus tollant te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum . Quod dictum quidem putavit diabolus de Salvatore accipiendum; sed excaecatus malitia, non intellexit eloquia mystica. Neque enim Salvator noster
Abbreviated transcription (Latin):
re tẽptabimꝰ. Intelligamꝰ gͦ tab̾nacłm testi¬
monii om̃s scos. qͥ sub testam̃to dĩ censen¬
tur. & in hoc tabernacło eẽ quoscdã celsiores
meritis. & gr̃a suꝑiores. ex his aliqͦs qͥdẽ can¬
delabrũ dici. ipsos forte apłos. qͥ illuminãt
accedentes ad diñ. S & siqui alii sunt qͥ in
hoc tabernacło di om̃ib ingredientib sci¬
entie & doctͥne lum̃ ostendunt. om̃s isti can¬
delabrũ mysticũ nominent᷑. Alii sunt m̃sa
sacra. qͥcũq habent panes dĩ. & reficiunt ac
pascunt animas esurientes iustitiã. Alii st̃
altare incensi. quic̃q orationib & ieiuuntis die
ac nocte uacant in tẽplo di. orantes ñ solum
archana misteria credidit deus. & occultoꝵ
om̃i fiducia ꝑ hostias p̾cũ supplicationũq
uictimas dm̃ hominib teppitiant. & ꝓ delic
tis ppłi int̾ueniunt. ꝓpitiatoriũ nominent᷑
At qͥ meruert̃ multitudinẽ scientie & ab un¬
dantes diuitias in agnitione di. cherubin

Expanded text:
tabernaculum testimonii omnes sanctos, qui sub testamento Dei censentur; et in hoc tabernaculo esse quosdam celsiores meritis et gratia superiores, et ex his aliquos quidem candelabrum dici, ipsos forte apostolos qui illuminant accedentes ad Deum. Sed et si qui alii sunt qui in hoc tabernaculo Dei, omnibus ingredientibus scientiae et doctrinae lumen ostendunt, omnes isti candelabrum mysticum nominentur. Alii sunt mensa sacra qui cum habent panes Dei, reficiunt ac pascunt animas esurientes justitiam. Alii sunt altare incensi, quicunque orationibus et jejuniis die ac nocte vacant in templo orantes Dei, non solum arcana mysteria credidit Deus, et occultoromni fiducia per hostias precum supplicationumque victimas Deum hominibus repropitiant, et pro delictis populi interveniunt, propitiatorium nominentur. At qui meruerunt multitudinem scientiae, et abundantes divitias in agnitione Dei, cherubin
Abbreviated transcription (Latin):
tur gͦ ab angłis hii. qͥ penitꝰ purgati & leues
effecti sunt a delictis. portant᷑ uͦ hii. qͥ aliqͥ¬
b adhuc reliqͥis p̃grauant᷑. Portant᷑ gͦ & colũ
uitis scdm hunc sensũ quẽ in transcursum
uidemͣ breuit᷑ contigisse. relinquentes sensib
auditoꝵ. ut siqͥ de his maiore desiderio fiagͥ¬
uerit accendat sͥ lum̃ scientie. & maiora hoꝵ

Expanded text:
tur ergo ab angelis hi qui penitus purgati et leves effecti sunt a delictis. Portantur vero hi qui aliquibus adhuc reliquiis praegravantur. Portantur ergo vitis, secundum hunc sensum quem in transcursu videbimur breviter contigisse, relinquentes sensibus auditorum. Et si quis de his majore desiderio flagraverit, accendat sibi lumen scientiae, et majora horum
Abbreviated transcription (Latin):
gentesimã. Et utiq ñ inanit etiã hic qͥnqͥgesi¬
in genesi uͥ ds tractabat de indulgentia so¬
domoꝵ si forte possent ad ueniã ꝑtiuere.
Huiꝰcemodi misterioꝵ conscius patriarcha
abrahã. a qͥnqͥgesimo numero incipit ꝓ in¬
dulgentia sodomoꝵ dño supplicare. & dicit.
Si inuenti fuerint qͥnquaginta in ciuitate.
ñ saluabis ꝓpt̾ qͥnquaginta ciuitatẽ: S ad
ꝓpositũ redeamꝰ. Oportet gͦ leuitas oꝑari in

Expanded text:
. Et utique non inaniter etiam hic quinquagesiin Genesi ubi Dominus tractabat de indulgentia Sodomorum, si forte possent ad veniam pertinere, hujusmodi mysteriorum conscius patriarcha Abraham, a quinquagesimo numero incipit pro indulgentia Sodomorum Domino supplicare et dicit: Si inventi fuerint quinquaginta in civitate, non salvabis propter quinquaginta civitatem? Sed ad propositum revertamur. Oportet ergo operari
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualib officus deseruire & introire in scã
re filus caath portanda humeris & mani
cautela desꝑationẽ quandã & mestitiã gene¬
ret auditorib pauca aliqua que & nobis pan¬
dere tutũ sit: & uobis fas sit aspicere. qm̃

Expanded text:
spiritalibus officiis deservire, et introire in Sancta re filiis Caath portanda humeris et manicautela desperationem quamdam et moestitiam generet auditoribus, pauca aliqua quae et pandere nobis tutum sit, et vob
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥb interior inẽẽt alia mistica & occulta
intelligentia. hec ñ solũ oꝑa. s oꝑa oꝑũ dixerit.
cis sub occultis p̃cipit᷑ misterus. & ꝓ parte in
p̃senti. ꝓ parte uͦ explendis in futurũ. Que ta¬
solis tradenda mnaudant᷑. Et int̾ leuitas ipsoᷤ
ñ pͥus ad hec oꝑa qͥsquã uocat᷑. nͥ uicesimo
de eoꝵ qͥnto anno uite sue usq ad qͥnquage

Expanded text:
set interior alia mystica et occulta intelligentia, haec non solum opera, sed opera operum dixerit. cis sub occultis praecipitur mysteriis; et pro parte in praesenti, pro parte vero explendis in futurum: quae tasolis tradenda mandantur; et inter Levitas ipsos non prius ad haec opera quisquam vocatur, nisi vicesimo demum et quinto anno
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ que gecunt᷑ in baptismo u̾boꝵ gestoꝵq &
facile explicet rationẽ: Et tam̃ oĩa hec oꝑta
licet & uelata portamꝰ suꝑ humeros nr̃os cũ
ita implemꝰ ea & exequimͣ ut a magno pon¬
tifice atq eiꝰ filiis tradita & cõmendata susce¬
pimꝰ. Cuncta gͦ hec & hoꝵ similia congerimꝰ.
nec tam̃ eoꝵ asseqͥm᷑ rationẽ. leuamꝰ hume¬
ris nr̃is & portamꝰ adoꝑta & obtecta diuina

Expanded text:
m quae geruntur in baptismo verborum gestorumque, et facile explicet rationem? Et tamen omnia haec opera licet et velata portamus super humeros nostros, cum ita implemus ea et exsequimur, ut a magno pontifice atque ejus filiis tradita et commendata suscepimus. Cuncta ergo haec et horum similia cum gerimus, nec tamen eorum assequimur rationem, levamus humeris nos
Abbreviated transcription (Latin):
titati&e utritatiᷤ. tam̃ de farre ar iiᷤ p̃cipiebat. hec
gͥ & huꝰmodi erant sc̃a scõꝵ. que cũ moyses
portanda cet̾is traderet. id ẽ reb & oꝑib im¬
plenda. cooꝑta tam̃ & uelata. cõmum ser¬
monũ tradebat eloquio. Humeri autem
qd oꝑũ indiciũ teneant. in multis sepe¬

Expanded text:
ritatis et veritatis, tamen de farinae azymis praecipiebat. Haec ritatis et veritatis, tamen de farinae azymis praecipiebat. Haec ergo et hujusmodi erant Sancta sanctorum. Quae cum Moyses portanda caeteris traderet, id est, rebus et operibus implenda, cooperta tamen ea et velata communi sermonum tradebat eloquio. Humeri autem quod operum indicium teneant, in multis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑire & pandere qͥb ñ licet pandi. s oꝑire de¬
bet singła. & oꝑta cet̾is minꝰ capacib tradere
portanda in humeris. & ceruicib imponen¬
da. Cũ enĩ & u̾bis mysticis eruditi & ꝑfectiqͥq
doctores oꝑã ppłis iniungunt. & plebs agit qͥ¬
dẽ & implet que mandant᷑. ñ tam̃ eoꝵ que ge¬
runt᷑ intelligit rationẽ. qͥd aliud gerit᷑ nͥ oꝑta
ad huc manifestiꝰ que dicunt᷑ adu̾tas. exem¬
plis te ex diuinis uoluminib adhibitis in¬
formabimꝰ. Moyses intelligebat sine dubio
que ẽẽt uera circũcisio. intelligebat qđ eẽt
uerũ pasca. sciebat que ẽent uere neomenie.
& que uera sabbata. Et cũ hec oĩa intellexis¬
set in sp̃u. u̾bis tam̃ ea ꝑ terũ corporaliũ
sp̃es adũbrationesq uelabat. Et cũ sciret ue¬
rũ pascha ĩmolandũ ẽẽ xp̃m. ouẽ corpotalẽ ĩmolari
mãdat ĩ pascha. Cũq sciret diẽ festũ agi deb̾e ĩ arumiꝰ aince.

Expanded text:
et pandere quibus non licet pandi, sed operire debet singula, et operta caeteris minus capacibus tradere portanda humeris et cervicibus imponenda. Cum enim ex verbis mysticis eruditi et perfecti quique doctores opera populis injungunt, et plebs agit quidem et implet quae mandantur, non tamen eorum quae geruntur intelligit rationem, quid aliud geritur, nisi o ut manifestius quae dicuntur advertas, exemplis te ex divinis voluminibus adhibitis informabimus. Moyses intelligebat sine dubio quae esset vera circumcisio, intelligebat quod esset verum pascha; sciebat quae essent verae neomeniae, et quae vera sabbata. Et cum haec omnia intellexisset in spiritu, verbis tamen et per rerum corporalium species adumbrationesque velabat. Et cum sciret verum pascha immolandum esse Christum, corporale immolari mandat pascha. Cumque sci
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. & ita p̃stante dño ab intellectu littere as cẽ¬
demꝰ ad intellectũ sp̃c. Indellige gͦ priꝰ ipsam
collationẽ tabernacłi testimonii. intellige
& sc̃a scõꝵ. Que int̾iecto a scĩs uelamine diri¬
munt᷑. que inspici ñ licet ab ullo hominũ.
nͥ a sacerdotib solis. Post hec intellige quo¬
mͦ uͥ uentũ fuerit ut castra moueant filii
quentes in eodẽ quo fuerant loco. introducunt
filios caach qͥ ad istud officiũ deputati st̃: & fa¬
ciunt eos eleuare humeris suis omina illa
quasi in eo ext̃minandi eẽnt si scã scõꝵ nuda &
patentia contigissent. que ñ solũ contingere s
ne intueri qͥdẽ fas erat ñ reuelata. Intellexisti
qͥd hystorie ordo contineat. ascende nc̃ ad splen
nistrant diuina caꝑe & uidere misteria. ad
que contuenda minꝰ capaces st̃: hic aaron uł fi¬
lius aaron ẽẽ intelligat᷑. qͥ ingredi potest ad ea
soli reuelata patet archa testam̃ti. hic ui¬
det urnã habentẽ manna. hic considerat

Expanded text:
llectu litterae ascendamus ad intelligentiam spiritus. Intellige ergo prius ipsam collocationem tabernaculi testimonii, intellige et Sancta sanctorum, quae interjecto a sanctis velamine dirimuntur, quae inspici non licet ab ullo hominum nisi a sacerdotibus solis. Post haec intellige, quomodo ubi ventum fuerit, ut castra moveant filii quentes, in eodem quo fuerant loco introducunt filios Caath, qui ad istud officium deputati sunt, et faciunt elevare humeris suis omnia illa quasi in eo exterminandi essent, si Sancta sanctorum nuda et patientia contigissent: quae non solum non contingere, sed nec intueri quidem fas erat non velata. Si intellexisti quid historiae ordo contineat, ascende nunc ad splendonistrant, divina capere et videre mysteria, ad quae contuenda caeteri minus capaces sunt, hic Aaron vel filius Aaron esse intelligatur, qui ingredi potest ad ea soli revelata patet arca testamenti: hic videt urnam habentem manna, hic considerat