comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laix. Uia iustor recta facta est:
uia iustor. p̃parata. Uia enĩ dñi
iuditiũ. Sperauimꝰ in nomine tuo:
⁊ inmemoria q̃ desiderat anima
de quo supͣ dixerat. conculcabit
eã pes pedes pauꝑis. Huiꝰ gͦ iusti
semita recta ẽ: siue ut uerbum
nouũ fingã rectitudines quas
repperiunt᷑: & ꝓpt̾ea eã suo calca¬
uit & triuit pede: ut quicũq ꝑ
eã uoluerint ambulare cursu
ambulent in offenso. In hac semi¬
ta uiditior dñi sustinuerunt
eũ scĩ. & sꝑauerunt in eo. quia
spes ñ confundit. ⁊ nom̃eiꝰ ⁊ me¬
moriale habuerunt in desidio
anime dicentes. Concupiuit aĩa
mea desiderare iustificationes tuas in

Expanded text:
cta est via justorum, et praeparata. Via enim Domini judicium, speravimus in nomine tuo: et in memoria quam desiderat anima de quo supra dixerat: Conculcabit eam pes, pedes pauperis. Hujus ergo justi semita recta est, sive, ut verbum novum fingam, rectitudines, quasreperiuntur, et propterea eam suo calcavit et trivit pede, ut quicumque per eam voluerit ambulare, cursu ambulet inoffenso. In hac semita judiciorum Domini, sustinuerunt eum sancti, et speraverunt in eo, quia spes non confundit. Et nomen illius et memoriale habuerunt in desiderio animae, dicentes: Concupivit anima mea desiderare judicia tua in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ psalmista loqͥtur confident̃.
Lauabo per singłas noctes lectũ
meũ in lacrimis meis stratũ me¬
ũ rigabo. Potest nax ⁊ tenebre ꝓ
tͥbulatiõe ⁊ angustiis accipi. Unde
⁊ in alio psalmo suꝑ iusti securi¬
tate ꝓpħa decantat. ꝑ diem solñ
uret te: neq luna per noctẽ: id:
nec in ꝓsperis nec in adu̾sis uniꝗͣ

Expanded text:
Psalmista loquitur confidenter: Lavabo per singulas noctes lectum meum, in lacrymis stratum meum rigabo . Potest nox et tenebrae, pro tribulatione et angustiis accipi. Unde et in alio psalmo super justi securitate Propheta decantat: Per diem sol non uret te, neque luna per noctem , id est, nec in prosperis, nec in adversis u
Abbreviated transcription (Latin):
detrahet eã usq ad pulucrẽ. Con¬
culcabit eã pes. pedes pauperum.
gressus egenorũ. Lxx. Ds̃ magne
ȩternȩ qͥ humiliasti & detraxisti
eos qͥ habitant in excelsis. ciuita¬
tes robustas destrues & deduces
usq ad pauum̃tũ. & conculcabt̃
eas pedes mansuetoꝵ. & humiliũ.
Et hec ꝓpħa loquit᷑. qͥ ab eo respon¬
dit loco in qͦ supͣ dixerat. sꝑastis
in dño in scłis ȩt̾nis. & iungit ei
quod nc̃ ꝓposuimꝰ in dño d̾o forti
in perpetuũ. ⁊ reliqua. ꝑ dño do
forti in hebraico tria habentur
quoꝵ aliud inuisibiłe. aliud inef¬
fabilem. aliud robustũ sonat: quor
primũ in alła extrema sillaba
ponit᷑. Et hoc diligens lector obser¬
uet. quod int̾dũ textũ in ꝓpositi¬
one testimonii diuidamꝰ. qm̃ ali¬
um larr ȩditio. & aliũ ex hebreo

Expanded text:
. Conculcabit eam pes, pedes pauperis gressus egenorum. LXX: Deus magne aeterne, qui humiliasti, et detraxisti eos qui habitant in excelsis, civitates robustas destrues, et deduces usque ad pavimentum, et conculcabunt eas pedes mansuetorum et humilium. Et haec Propheta loquitur, qui ab eo respondit loco in quo supra dixerat: Sperate in Domino in saeculis aeternis; et jungit ei quod nunc proposuimus: In Domino Deo forti in perpetuum, et reliqua. Pro Domino Deo forti, in Hebraico tria habet quod aliud invisibilem, aliud ineffabilem, aliud robustum sonat, quorum primum in ALLELUIA extrema syllaba ponitur. Et hoc diligens lector observet, quod interdum textum in propositione testimonii dividamus: quoniam alium LXX editio, et alium ex H
Abbreviated transcription (Latin):
hoymen. ac terrã multa diu̾sitas
sit. Sic cadent gͦ quic̃q habitationi
terre se dederint & in t̾renis oꝑibus¬
escunt in ȩccła q̃ habitacłm patͥs
giscimini & laudate. qͥ habitatis
in pulue̾. quia ros lucis ros tuus.
⁊ terrã gygantũ detrahes in ruinã
lxx. Resurgent mortui. & resurgẽt
de sepulchris. & letabunt᷑ qͥ st̃ int̾ra.
Ros enĩ tuus sanitas eoꝵ: terra
aũ impior cadet. Sc̃ĩs parturien¬
tibꝰ ⁊ parientibꝰ sp̃m. & habitato¬
ribꝰ t̾rȩ corruentibꝰ quia salutes
ñ fecert̃ in t̾ra: hi qͦs in ap̃o mortu¬

Expanded text:
sitas sit. Cadent ergo quicumque habitationi terrae se dederunt, et in terrenis oescunt in Ecclesia, quae habitaculum Patris, giscimini et laudate qui habitatis in pulvere quia ros lucis ros tuus et terram gigantum detrahes in ruinam LXX: Resurgent mortui, et resurgent de sepulcris, et laetabuntur qui sunt in terra. Ros enim tuus sanitas eorum, terra autem impiorum cadet. Sanctis parturientibus et parientibus spiritum, et habitatoribus terrae corruentibus, quia salutes non fecerunt in terra, hi quos in Christo mortu
Abbreviated transcription (Latin):
dño in scłis et̾nis. in dño do forti
in perpetuũ: cuiꝰ aucciliũ sempi¬
ternũ. Et enĩ inouruabit habitan¬
tes in excelso: quia om̃is qͥ se exal¬
tat humiliabit᷑ : qͥ patrẽ habrahã
se habere iactabant. & in suggilla¬
tionẽ dni loquebant᷑. Nos de for¬
nicatiõe nati ñ sumus. Ipse ciui¬
tatẽ sublimẽ humiliabit: ut ui¬

Expanded text:
nis: in Domino Deo forti in perpetuum, cujus auxilium sempiternum est. Ipse enim incurvabit habitantes in excelso, quia omnis qui se exaltat humiliabitur; qui patrem Abraham se habere jactabant, et in suggillationem Domini loquebantur: Nos de fornicatione nati non sumus . Ipse civitatem sublimem humiliabit, ut Jud
Abbreviated transcription (Latin):
portas iusticiȩ. & ingressus in eas
confitebor dño. Has aũ portas
nullus poterit ingredi nisi qui de
portis mortis fuerit liberatꝰ. & cum
psalmista dixerit. Qͥ exaltas me
de portis: ut annuntiẽ omnes lau¬
dationes tuas in portis filie syon.
Cũ enĩ de portis mortis fuerimꝰ erep
de qͥbꝰ ad petrũ dr̃. porte inferi ñ
p̃ualebunt aduersũ te: sic portas
iusticiȩ omĩa oꝑa uirtutũ: quas
qͥ fuerit ingressus inueniet portã¬
unã de qua dr̃. Hec porta dñi iusti
intrabunt per cã. Et quomͦ ꝑplu¬
res margaritas ad unũ pergitur
margaritũ: sic ꝑ multas uias &
cit uiã. & portã ꝑ quã ingredimꝰ
ad patrẽ. Post sermonẽ dñi. respon

Expanded text:
portas justitiae, ingressus in eas confitebor Domino . Has autem portas nullus poterit ingredi, nisi qui de portis mortis fuerit liberatus; et cum Psalmista dixerit: Qui exaltas me de portis mortis, ut annuntiem omnes laudationes tuas in portis filiae Sion . Cum enim de portis mortis fuerimus erepde quibus ad Petrum dicitur: Portae inferni non praevalebunt adversum te : sic portas justitiae, omnia opera virtutum, quas qui fuerit ingressus, unam inveniet portam, de qua dicitur: Haec porta Domini, justi intrabunt in eam . Et quomodo per plures margaritas ad unum pergitur margaritum: sic per multas vias et se viam et portam, per quam ingredimur ad P
Abbreviated transcription (Latin):
liex. Aperite portas ingrediat᷑
ppłs custodiens iuditiũ. custodi¬
ens ueritatẽ. app̃hendens iusticiã.
custodiens pacẽ: pacẽ qr inte sꝑa
hoc canticũ quod in terra confes¬
sionis. ⁊ laudis scĩ cantaturi st̃.
mo p̃cepit ñ eis qͥ hoc dixerant.
⁊ ingrediat᷑ ꝑ ea gens iusta. custo¬
diens ueritatẽ: suie ut in hebreo

Expanded text:
erite portas, ingrediatur populus custodiens justitiam, et custodiens veritatem, apprehendens veritatem, et custodiens pacem: pacem, quoniam in hoc canticum quod in terra confessionis et laudis sancti cantaturi sunt, mo praecepit non eis qui hoc dixerant, et ingrediatur per eas gens justa, custodiens veritatem, sive ut in Hebraico
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ error nr̃ ablatꝰ est. siue co¬
gitatio nr̃a firmata ẽ que priꝰ
int̃ te ⁊ idola fluctuabat: ut ne¬
quaꝗͣ circũferam᷑ omi uento doc̃¬
trine. s in te dñm saluatorem
tota mente credamꝰ: ꝓ qͦ nos t̃nstu

Expanded text:
hoc est, error noster ablatus est, sive cogitatio nostra firmata est, quae prius inter te et idola fluctuabat, ut nequaquam circumferamur omni vento doctrinae, sed in te Dominum Salvatorem tota mente credamus. Pro quo nos u
Abbreviated transcription (Latin):
rientes ñ uiuant. gygantes ñ resur¬
gant. Proptẽa uisitasti & contͥuisti
eos: & ꝑdidisti omnẽ memoriã eoꝵ
lax. Mortui enĩ uitã ñ uidebunt:
neq medici suscitabunt. Idcirco
induxristi ⁊ perdidisti. & tulisti

Expanded text:
Morientes non vivant: gigantes non resurgant. Propterea visitasti et contrivisti eos, et perdidisti omnem memoriam eorum. LXX: Mortui enim vitam non videbunt: neque medici suscitabunt. Idcirco induxisti, et perdidisti, et tulisti
Abbreviated transcription (Latin):
monte oliueti consũmandus est.
qͦd in danihelis ultima uisione
diccimꝰ. Iuxta lrx om̃ibꝰ gentibus
inmonte sion conuiuiũ leticiȩ p̃pa¬
rat᷑. in quo bibent uinũ qͦd se dñs¬

Expanded text:
nte Oliveti consumendus sit, quod et in Danielis ultima diximus visione. Juxta LXX omnibus gentibus in monte Sion convivium laetitiae praeparatur, in quo bibent vinum, quod se Dom
Abbreviated transcription (Latin):
uiri que uident᷑ recte. nouissima
aũ earũ respiciunt in ꝓfundũ in¬
ferni. Unde debemꝰ iusticiã disc̃e̾:
nec confidere in ꝓpͥo uiditio. fst
eñ sensus quiꝑeat in iusticia
sua. ñ quod iustꝰ sit. sed quod sͥ
iustꝰ esse uideat᷑. Sin. aũ axp̃c nob̾

Expanded text:
viri, quae videntur rectae; novissima autem earum respiciunt in profundum inferni . Unde debemus justitiam discere, nec confidere in proprio judicio. Est enim justus qui pereat in justitia sua ; non quo justus sit, sed quo sibi justus ess
Abbreviated transcription (Latin):
De qua in epła scribit᷑ ad hebre¬
os: & in conspectu senũ suorũ
glorificabit᷑ qualis sener fuit
abrahã qͥ mortuus ẽ in senectu¬
te bona. & appositꝰ ad patres suos
quos scit esse prb̃ros. Cani enĩ sunt¬
pientia eiꝰ : qͥ imitat᷑ uetustũ dierũ
cuiꝰ cȩsaries describit᷑ candida. ut
ȩtatis longitudo monstret᷑. Potest
hoc & de ȩccłastico gͣdu intelligi: si
tam̃ ñ destruãt oꝑibꝰ dignitatem.

Expanded text:
de qua et in Epistola scribitur ad Hebraeos: Et in conspectu senum suorum gloriabitur . Qualis senex fuit Abraham, qui mortuus est in senectute bona, et appositus est ad patres suos quos scit esse presbyteros : cani enipientia ejus , qui imitantur vetustum dierum, cujus caesaries describitur candida, ut aetatis longitudo monstretur . Potest hoc et de ecclesiastico gradu intelligi, si tamen non destruant operibus dignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ solem suũ oriri facit suꝑ iustos
⁊ iniustos: quomͦ si doleat dispen¬
sator ⁊ uillicus ueniente dño. cer¬
nens familiã uariis subici cruci¬
atibus. & nequaꝗ sua implesse p̃¬
cepta. De hoc eod̾e loco plenius
qͥt obscurabit᷑. & luna ñ dabit lu¬
men suũ .⁊ stelle cadent de cȩlo.¬

Expanded text:
stos et injustos . Quomodo si dispensator et villicus, veniente Domino, cernat familiam variis subjici cruciatibus, et nequaquam sua implesse praecepta. De hoc eodem loco plenius Sol obscurabitur, et luna non dabit lumen suu
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Pacẽ meã do uob̾. pacẽ meã re¬
linquo uob̾. W ñ solũ semel s & scđo.
Hoc aũ ille conseqͥt᷑. de qͦ in leuitico
uir. pacẽ duplicẽ consequat᷑. Mere
mur inquiunt pace̾: quia inte tota
mente confidimꝰ. Post pͦpłi uerba
⁊ responsionẽ di. & rursũ uocẽ pͦpłi
ꝓpħa loquit᷑ ad credentes. S ꝑastis

Expanded text:
dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis ; et non solum semel, sed secundo, . Hoc autem ille consequitur, de quo in Levitico vir, pacem duplicem consequantur. Meremur autem, inquiunt, pacem, quia in te tota mente confidimus. Post populi verba et responsionem Domini, et rursum vocem populi Propheta loquitur ad credentes:
Abbreviated transcription (Latin):
transtuler̃t liquefieri laterẽ n
cadere murũ. Que aũ erroris
causa sit: subsequentia uerba
monstrabunt. Sol lingua hebrea
soli luneq cõmune ẽ. Rursum
alba ł candida. In p̃senti gͥ loco
ti st̃ laterẽ. qͥ hebraice appellat᷑
labana. uerbi ambiguitate decep¬
ti. Rursũ ꝓ hania. id÷ calore per
quod intelligit᷑ sol. posuerunt mu¬
rũ. qͥ hebraice dr nema. Est aũ hic
sensus totiꝰ capituli. fenestre cȩli
aꝑte st̃: ut ꝑspiciente dño t̾rena
pecca. om̃is figura terrenorũ pre
teriret & corrueret. & nequaquã
ult᷑ in pͥstinũ statũ resurgeret. In
illa die hoc ẽ in die iuditii. uisita¬
bit dñs suꝑ militiã siue sr ornatũ
Caue ne suspiciens cȩlũ & uidens
solem ꝙ lunã & stellas. & omnẽ or¬
natũ cęli decipiaris & adores ea.
turȩ quasi egrotantẽ militiã. &
exercitũ cȩli. & ferro & cautheriis
indigentẽ scđm illud. Uisitabo
in uirga pecca eoꝵ. & in flagellis
iniquitates eoꝵ. Nã in sequentib

Expanded text:
transtulerunt, liquefieri laterem, et cadere murum: quae autem erroris causa sit, sequentia verba monstrabunt. Sol lingua Hebraicsoli lunaeque commune est. Rursum alba vel candida. In praesenti igitur locoti sunt laterem, qui Hebraice appellatur LEBENA, verbi ambiguitate decepti. Rursum pro HAMMA, id est, calore, per quem intelligitur, sol, posuerunt murum, qui Hebraice dicitur HOMA . Est autem hic sensus totius capituli: Fenestrae coeli apertae sunt, ut prospiciente Domino terrena peccata, omnis figura terrenorum operum praeteriret, et corrueret, et nequaquam ultra in pristinum statum resurgeret. In die illa, hoc est, in die judicii visitabit Dominus super militiam, sive super ornatum Cave ne suspiciens coelum, et videns solem, et lunam. stellas et omnem ornatum coeli, deturarum, quasi aegrotantem militiam, et exercitum coeli, et ferro et cauteriis indigentem, secundum illud: Visitabo in virga peccata eorum, et in flagellis iniquitates eorum . Nam et in sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ de quibꝰ supͣ dictũ ẽ leuabũt
uocẽ suã atq laudabunt. cũ
hynuerit de mari. & in doct᷑¬
nis glorificauerint dñm. & ui¬
derint in insulis maris lauda¬
ri nom̃ dñi dĩ isrł. tẽ consona
uoce cantabunt & dicent. Ab alis
na festinant. laude eiꝰ audiuimꝰ
sit irrita: s rebꝰ omĩa cõpleant᷑.

Expanded text:
Levabunt vocem suam atque laudabunt, cum hinnierint de mari, et in doctrinis glorificaverint Dominum, et viderint in insulis maris laudari nomen Domini Dei Israel, tunc consona voce cantabunt, et dicent: Ab aliisna festinant, laudes ejus audivimus sit irrita, sed rebus omnia compleantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ꝓpħicus licet de consumati¬
nino negligere. nominat moab
qͥ fuit inimicus isrł in tantum
ut faceret eos fornicari cũ madi¬
anitis & consecrari. idolo beelphe-¬
gor. qͥ int̾pretat᷑ pͥapus. Cont᷑ quẽ¬
& hieremias loquit᷑. Egredietur
chamos in captiuitatẽ. sacerdo¬
tes eiꝰ & pͥncipes eiꝰ simul. & iterũ.
Confundet᷑ moab in chamos. sic̃
confusa ẽ domꝰ isrł in bethel: &
reliqua his similia: atq ex ino
idolo om̃s indicat contrarias for¬
titudines humiliandas ⁊ dedu-¬
cendas in tartarũ: & instar pul-¬
ueris conterendas. Sin aũ ita e
tabunt canticũ istud suꝑ terrã
iudeam. Et ciuitas fortis saluta¬
re nr̃m. ponet murũ & cirtũmu¬
rale. Cũ humiliatꝰ fuerit moab
u detractus in terrã usq ad pul¬
uerẽ. & om̃s inimici substrati pe¬
istud in terra uida ł iudea qͦd

Expanded text:
icus licet de consummatieatur negligere, nominat Moab, qui fuit inimicus Israel, in tantum ut faceret eos fornicari cum Madianitis, et consecrari idolo Beelphegor, qui interpretatur Priapus, contra quem Jeremias loquitur: Egredietur Chamos in captivitatem, sacerdotes illius et principes ejus simul ; Et iterum: Confundetur Moab in Chamos, sicut confusa est domus Israel in Bethel , et reliqua his similia: atque ex uno omnes indicat contrarias fortitudines humiliandas et deducendas in tartarum, et instar pulveris conterendas. Si autem hoc ita ertabunt canticum istud super terram Judaeam: Ecce civitas fortis, et salutare nostrum ponet murum et circummurale. Cum humiliatus fuerit Moab, et detractus ad terram usque ad pulverem, et omnes inimici substrati Chistud in terra Juda sive Jud
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ in monte syon ⁊ in hierłm: &ͥ
in conspectu senũ suoꝵ fuerit glo¬
rificatꝰ. Noab aũ qͦd int̾pretatur
de patre: ita conteret᷑. ut solent
plaustro palee conteri. Hoc iuxta
ritũ loquit᷑ palestinȩ. ⁊ multarũ
orientis ꝓuinciarũ que ob pratoꝵ
⁊ fȩni penuriã paleas p̃parant ĩ¬
esu animantiũ. Sunt aũ carpen¬
serrarũ mͦ se uoluentibꝰ. que stipu¬
lam conterunt  cõminuunt in
paleas. Quomͦ gͥ plaustris serratis
palee conterunt᷑. sic conteret᷑ mo¬
ab sub eo: siue sub di potentia. si¬
ue in semetipso: ut nichil in eo
qui natat totũ corpus extendere:
ita ille de sua potentia allidetur
in terrã: & ruens sonitũ faciet.
Omĩa qͦq munimenta sublimiũ
uiroꝵ. illiꝰ siue murorũ ut in he

Expanded text:
 in monte Sion, et in Jerusalem, et in conspectu senum suorum fuerit glorificatus . Moab autem, quod interpretatur de patre, ita conteretur, ut solent plaustro paleae conteri. Hoc juxta ritum loquitur Palaestinae et multarum Orientis provinciarum, quae ob pratorum et feni penuriam, paleas praeparant esui animantium. Sunt autem carpenserrarum modum se volventibus, quae stipulam conterunt, et comminuunt in paleas. Quomodo igitur plaustris ferratis paleae conteruntur, sic conteretur Moab sub eo, sive sub Dei potentia, sive in semetipso, ut nihil in eo qui natat totum corpus extendere: ita ille de sua potentia allidetur in terram, et ruens sonitum faciet. Omnia quoque munimenta sublimium virorum illius, sive murorum, ut in He
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis ꝓuintiis. p̾sidentibꝰ. Et in
danihele scriptũ ẽ. Exiit in occursũ
mͥ pͥnceps regni ꝑsarũ ⁊ pͥnceps reg¬
ni medoꝵ. ⁊ pͥnceps regni grecorũ.
Hos gͥ pͥncipes qͥ suũ ñ seruauerĩt
gdũ congregabit dñs in die iudicii.
quasi in uno fasce parit̾ colligatos
⁊mittet in lacũ inferni. ut in illis
quoq impleat᷑ quod de impio scrip¬
tũ ẽ. Lacũ apperuit & effodit eũ:
& incidit in foueã quã fecit. Et in¬
cludent᷑ in carcere.: iuxta illud qͦd
ẽ diabolo ⁊ angłis eiꝰ. Eͦs aũ seqͥt᷑.
& pꝰ multos dies uisitabunt᷑. uide¬
tur applaudere amicis suis. qͥ dia¬
bolo & demonibus dant peniten¬

Expanded text:
diversis provinciis praesidentibus et in Daniele scriptum est: Exiit in occursum mihi princeps regni Persarum, et princeps regni Medorum, et princeps regni Graecorum . Hos igitur principes, qui suum non servaverunt gradum, congregabit Dominus in die judicii, quasi in uno fasce pariter colligatos, et mittet in lacum inferni, ut in illis quoque impleatur quod de impiis scriptum est: Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . Et includentur in carcere, juxta illud quod est diabolo et Angelis multos dies visitabuntur, videtur applaudere amicis meis, qui diabolo et daemonibus dant poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
tris uidit oꝑa cuncta morta¬
liũ concussa st̃ fundamenta t̾rȩ.:
uicta illud qͦd in alio loco de di
intuitu scriptũ ẽ. Q respicit t̾rã
⁊ facit eã tremere. Tunc confrm¬
getur ⁊ conteret᷑ & cõmouebit᷑
& agitabit᷑ t̾ra in similitudinẽ
ebrii. ñ qͦ ipsa terra redigat᷑ in

Expanded text:
tris vidit cuncta opera mortalium, concussa sunt fundamenta terrae, juxta illud quod in alio loco de Dei intuitu scriptum est: Qui respicit terram, et faciet eam tremere ; tunc confringetur et conteretur, et commovebitur atque agitabitur terra in similitudinem ebrii: non quod ipsa terra redig
Abbreviated transcription (Latin):
inarta ⁊ angusta uia que du¬
cit ad uitã. s in lata ⁊ spacio¬
sa que ducit ad mortẽ. super
uino ⁊ ebrietate erroris eoꝵ
berrima solitudo: & portas uia¬
rũ frequentiũ ꝑ quas pͦpłoꝵ in¬
fluebant agmina oppͥmet habi¬
tatorũ calamitas. Et ut sciremꝰ
terrȩ: inmedio gentiũ siue ppłoꝵ.
Quom si pauce oliue que reman.¬
serunt excutiant᷑ ex olea. & ra¬
cemi cũ fuerit finita uindemia.

Expanded text:
in arcta et angusta via quae duin arcta et angusta via quae ducit ad vitam: sed in lata et spatiosa, quae ducit ad mortem . Super vino et ebrietate erroris eoruberrima solitudo, et portas viarum frequentium per quas populorum influebant agmina, opprimet habitatorum calamitas. Et ut sciremusrrae: in medio gentium sive populorum. Quomodo si paucae olivae, quae remanserunt, excutiantur ex olea, et racemi cum fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
gilare ñ patit᷑. ĩ amaritudinẽ ꝯmuta¬
bit᷑. q̃ ad tẽpꝰ uenientibꝰ ad se mella
m̃tit᷑. ⁊ ĩ nouissimo amarior felle
om̃is dulcedo letantiũ. & tympa¬
norũ. & exthare sonitꝰ in planctũ
uertet᷑ ac gemitũ. Ingeramus hoc
testimoniũ his qͥ in coniuiuis ñ
sed ⁊ auribꝰ luxuriant᷑. qͦ per
om̃s sensus anime fortitudo mol¬
lescat. Atteret᷑ om̃is ciuitas uani¬
tatis. siue omis ciuitas. ł sꝑualis
babylon que sedet in septẽ mon¬
tibus purpurata: cuiꝰ suꝑbiȩ sup-¬
plicia. in apochalipsi legimꝰ ioħis.
Si enĩ de cȩlo ⁊ terra. ⁊ de om̃ibꝰ
que terrena st̃. dr. uanitas uani¬
de una urbe dicendũ ẽ. quȩ to¬
tius orbis pars modica est. Tc̃
domꝰ quarũ nc̃ st̃ aurata laque¬
aria. ⁊ pauꝑibꝰ absq tecto ⁊ tu¬
gurio frigore morientibꝰ: pari¬
etes earũ uestiunt᷑ marmoꝵ cru¬
stis. ⁊ secti eboris nitore resplen¬
dent: remanebunt uacuȩ. Ela¬
mor erit ĩ plateis suꝑ uino: ñ

Expanded text:
gilare non patitur, amaritudine commutabitur, quae ad tempus utentibus se mella mentitur, et in novissimo amarior felle omnis dulcedo laetantium et tympanorum ac citharae sonitus in planctum vertetur ac gemitum. Ingeramus hoc testimonium his qui in conviviis non sed et auribus luxuriant, ut per omnes sensus animae fortitudo mollescat. Atteretur civitas vanitatis, sive omnis civitas, vel spiritualis Babylon, quae sedet in septem montibus purpurata, cujus supplicia in Apocalypsi Joannis nim de coelo et terra, et de omnibus quae terrena sunt dicitur: Vanitas vanide una urbe dicendum est, quae totius orbis pars modica est! Tunc domus quarum nunc sunt aurata laquearia, et pauperibus absque tecto et tugurio frigore morientibus, parietes earum vestiuntur marmorum crustis, et secti eboris nitore resplendent, remanebunt vacuae. Clamor erit in plateis super vino, non
Abbreviated transcription (Latin):
in uita sua. eleuans ocłos de in¬
ferno lazarũ cernit in requiȩ.
⁊ dñs increpans suꝑbos diuites.
& luxuriosos atq ridentes lo
uram. Ue uobis qͥ nc̃ saturati
estis. qm̃ esurietis. Ue uob̾ qui
nc̃ ridetis : qm̃ lugebitis & flebi¬
tis. Qñ gͥ fuerit resurrectio mor

Expanded text:
in vita sua, elevans oculos suos de inferno, Lazarum cernit in requie . Et Dominus increpans divites et luxuriosos atque ridentes, lovestram. Vae vobis qui nunc saturati estis, quoniam esurietis. Vae vobis qui nunc ridetis, quia lugebitis et flebitis . Quando igitur fuerit resurrect
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃m in mille annis explenda. ħ¬
memorantes. Nec mirũ si ista con¬
fingant: qui spreta ueritate xp̃i
organũ diaboli antixp̃m st̃ recep
de mille annoꝵ beatitudine hec
dicta contendant. Ego autẽ qͦmͦ
in uisione babylonis sub typo eu̾si¬
onis eiꝰ consũmationis tẽpus in¬
telligo. ⁊ egypti destructis idolis
refero. ⁊ in uisione moab thronũ
saluatoris in t̾ra eiꝰ positũ recog¬
nosco: & in damasci ceterisq ui¬

Expanded text:
christum in mille annis haec explenda christum in mille annis haec explenda memorantes. Nec mirum si ista confingant, qui spreta veritate Christi, organum diaboli Antichristum receptde mille annorum beatitudine haec dicta contendant. Ego autem quomodo in visione Babylonis sub typo eversionis ejus, consummationis tempus intelligo, et in Aegypto destructis idolis refero, et in visione Moab, thronum Salvatoris in terra ejus positum recognosco, et in Damasci caeterisque vi
Abbreviated transcription (Latin):
ta esse consonis grecoꝵ ⁊ phenicũ
litteris indicat᷑: qͦd post. latr. an¬
nos instaurata ⁊ ad potentiam
pͥstinã sit reuersa. ⁊ negociatio
uniuersarũ gentiũ fuerit. que
ego puto fornicationes appella
dem stupri tribuit: sic & institor
de toto orbe concurrens. pulchri¬
tudinẽ urbis quasi meretricis im¬
pleuerit. Et erunt negotiatio
Non condent᷑ neq reponent᷑. qr
nis qͥ habitauerint corã dño. erit.
negotiatio eiꝰ ut manducẽt in sa¬
turitatẽ. & uestiant᷑ usq ad uetusta.¬
tẽ. Hȩc scđm historiã necdũ facta
cõperimꝰ : nͥ forte putandũ ẽ quod
post ȩdificationẽ hierłm ⁊ restau¬
rationẽ tyri. amice int̾ se fuerĩt
ciuitates. & ad tẽplũ di crebro
tyrii dona transmiserint: sicut
in ezra legimꝰ quod tyrios qui pis¬
ces uendebant in sabbato abegerit.
ex uno mercimonio etiã de cȩte¬
ris estimandũ sit. Iudei cassa in
futurũ uota deferunt: post anti¬

Expanded text:
ta esse, consonis Graecorum, et Phoenicum ta esse, consonis Graecorum, et Phoenicum litteris indicatur, quod post LXX annos instaurata, ad potentiam pristinam sit reversa, et negotiatio universarum gentium fuerit, quas ego puto fornicationes appellardem stupri tribuit: sic et instator, de toto orbe concurrens, pulchritudinem urbis quasi meretricis impleverit. Et erit negotiatio non condentur, neque reponentur. Quia his qui habitaverint coram Domino, erit negotiatio ejus, ut manducent in saturitate, et vestiantur usque ad vetustatem. Haec secundum historiam, ned post aedificationem Jerusalem, et instaurationem Tyri, amicae inter se fuerint civitates, et ad templum Dei crebro Tyri dona transmiserint: sicut et in Ezra legimus , quod Tyrios qui pisces vendebant, in sabbato abegerit, ex uno mercimonio, etiam de caeteris aestimandum sit. Judaei cassa in futurum vota differunt, post Anti
Abbreviated transcription (Latin):
nius. Ab hoc loco usq ad finẽ
quod debeat agere penitentiã.
quod iterũ struenda sit. qͦd. laxx.
neat: ut cuiꝰ rumis insultabat.
⁊ ruinarũ eiꝰ tẽpus imitet᷑. Sep¬
tuaginta aũ annos uniꝰ regis
multi putant nabugodonosor
dici. quibꝰ regnũ gentis assy riȩ
in hierłm ꝑmanserit. alii gene¬
ralit̾ ꝓnuntiatũ. qͦd qͥ longũ reg¬
nandi tẽpis habuerit. latr. an
cũ meretricis. Sume eytharã
circui ciuitatẽ meretrix obliuio¬
ni tradita. Bene cane. frequenta
canticũ ut memoria tui sit. Qa
cũ plurimis gentibus fornicata
res pͥstini contẽpserunt: assume
nc̃ cytharã. congemina carmina.
circui ciuitatẽ. plange lupanar
pristinũ. & antiqͥ erroris uestigia
misericordiã ꝓuocare. Et e¬
rit. post lacr. annos uisitabit
dñs tyrũ. & reducet eã ad mer¬
cedes suas. Et rursũ fornicabit᷑
cũ uniuersis regnis suꝑ faciẽ t̾rȩ.
Hec omĩa uxta hẏstoriã imple¬

Expanded text:
nius. Ab hoc loco usque in finemnius. Ab hoc loco usque in finem nuntiantur, quod debeat agere poenitentiam, quod iterum exstruenda sit, quod septuaneat: ut cujus ruinis insultabat, et ruinarum ejus tempus imitetur. Septuaginta autem annos unius regis, multi putant Nabuchodonosor dici, quibus regnum gentis Assyriae in Jerusalem permanserit. Alii generaliter pronuntiatum, quod qui longum regnandi tempus habuerit, septuaginta anncum meretricis. Sume citharam, circumi civitatem, meretrix oblivioni tradita, bene cane, frequenta canticum, ut memoria tui sit. Quia cum plurimis gentibus fornicata atores pristini contempserunt, assume nunc citharam, congemina carmina, circumi civitatem, plange lupanar pristinum, et antiqui erroris vestigia misericordiam provocare. Et erit, post septuaginta annos visitabit Dominus Tyrum, et reducet eam ad merces suas, et rursum fornicabitur cuHaec omnia juxta historiam exple
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ. transi terrã tuã quasi
flum̃. duplex q fuit p̾płs tyri
eor qͥ fugerant ⁊ transfretaue¬
rant in cethym. & eoꝵ qͥm urbe
remanserat: ad utrũq loquit᷑.¬
De his qͥ fugerant supra ait. in
cethim consurgens transfreta. i¬
bi quoq ñ erit tͥ requies: de his
qui remanserant & ducti st̃ in
captiuitatẽ. ecce inquit accole
terrȩ chaldeoꝵ cuiꝰ potentiã
nulli ante habuerunt. ⁊ que ab
assyrio fundata ÷. transduxert
robustos eiꝰ. suffoderunt ñ solũ
muros. s cuncta habitacła ciui¬
tatis. posuert̃q eã in ruinã. Quia.
gͥ alii fugerunt. alii capti st̃: ulu¬
thaginis. Negociatio enĩ ur̃a &¬
colonia ur̃a deleta ẽ. Simulq
considera qͦmͦ laudauerit chal¬
deos. Non dixit. talis pͦ̾płs ultra
ñ erit: potentius qͥppe ⁊ durius¬
ẽ regnũ romanoꝵ.: s antea ñ
fuit. Qͥ priora negauit: conces¬
sit sequentia. Et erit. in die
Silla in obliuione eris o tire sep¬
tuaginta annis. sic̃ dies regis u¬

Expanded text:
iterum, Transi terram tuam quasi flumen, duplexque fuit populus Tyri, eorum qui fugerant, et transfretaverant in Cethim, et eorum qui in urbe remanserant, ad utrumque loquitDe his qui fugerant, supra ait: In Cethim consurgens transfreta, ibi quoque non erit requies tibi. De his qui remanserant, et ducti sunt in captivitatem: Ecce, inquit, accolae terrae Chaldaeorum, cujus potentiam nulli populi ante habuerunt, et quae ab Assyrio fundata est, transduxerunt robustos Tyri. Suffoderunt non solum muros, sed et cuncta habitacula civitatis, posueruntque eam in ruinam. Quia igitur alii fugerunt, alii capti sunt, uluthaginis; negotiatio enim, et colonia vestra deleta est. Simulque considera, quomodo laudaverit Chaldaeos. Non dixit, talis populus ultra non erit: potentius quippe, et durius regnum est Romanorum; sed, ante non fuit. Qui priora negavit, concessit sequentia. Et erit in die illa, in oblivione eris, o Tyre, septuaginta annis, sicut dies regis u
Abbreviated transcription (Latin):
naam. Lege scripturas. maximeq
eugłm. ubi sy rophȩnissa int̃pellãs
ꝓ filia egredit᷑ de t̾ra chanaam i
dicit᷑ mulier chananea. Simulq
quia dixerat. exrtendit manũ suã.
ne oꝑantẽ menbris ⁊ offitio cor¬
porali crederes dm̃. adiecit man¬
dauit. S d̃i fecisse uississe ẽ. E t
dirit. Non adicies ultra ut glori.¬
eris calũmã sustinens. uirgo fi¬
lia sydonis. In cȩthim consurgẽs
trausfreta. ibi quoq ñ erit re¬
quies tibi. Ds̃ quia cogitauit
detrahere suꝑbiã om̃is głȩ qͥ
mandauit aduersii chanaam
ut contereret fortes eiꝰ. ipse dicit.
Nequaꝗͣ ultra gloriaberis in tua
confidens potentia o uirgo filia
sydonis. ior colonia sydonioꝵ.
Fugies quide naiubꝰ ad insulas
occidentis. seu in cyprũ ⁊ cȩteras
macedonie grecieq terras: sed

Expanded text:
est. Lege Scripturas, maximeque Evangelium , ubi Syrophoenissa interpellans pro filia, egreditur de terra Chanaan, quae dicitur mulier Chananaea. Simulque quia dixerat: Extendit manum suam, ne operantem membris, et officio corporali crederes Dominum, adjecit, mandavit, ut Dei fecisse, jussisse sit. Et dixit: Non adjicies ultra ut glorieris, calumniam sustinens, virgo filia Sidonis, in Cethim consurgens transfreta: ibi quoque non erit requies tibi. Deus, qui cogitavit detrahere superbiam omnis gloriae, qui mandavit adversus Chanaan, ut contereret fortes ejus, ipse dicit, Nequaquam ultra gloriaberis, et in tua confides potentia. O virgo filia Sidonis, id est, colonia Sidoniorum, fugies quidem navibus ad insulas Occidentis, seu in Cyprum, et caeteras Macedoniae Graeciaeque terras, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dunt eñ hẏstorie qͦd tyrus sido¬
nis colonia sit. Transfretantes
mare repleuerunt te in aquis
multis: semen nili. messis flumi¬
nis fruges eiꝰ & facta ẽ negotiatio..¬
re. ⁊ totiꝰ orbis esse emporion. &
p̃sentia tp̃ra ꝓbant. & hierechi¬
el lato sermone describit. Quod
aũ negotiatores in subuehendis
mercibusi transfretent maria.
nemo qui dubitet. Nec tantas
habet opes ipsa urbs de terrare¬
gionis suȩ quȩ ualde angustari
r galileȩ damasciq finibus p̃mit᷑
quantas de subuectiõe nauium.
Alilus ⁊ om̃is egypti fertilitas ẽ
uicino infundit tyro. Pro nilo
quod apud hebreos legimꝰ syor.
laax & theodotio negotiatores in¬
terpretati st̃: quod uerbũ turbi¬
dum ẽ: & ꝑ hoc nili aquas signi¬
ficat. hieremia testante. Qd tͥ:

Expanded text:
dunt enim historiae, quod Tyrudunt enim historiae, quod Tyrus colonia Sidonis sit. Transfretantes mare repleverunt te, in aquis multis semen Nili, messis fluminis fruges ejus. Tyrum negotiatiore, et totius orbis esse emporion, et praesentia tempora probant, et Ezechiel lato sermone describit. Quod autem negotiatores in subvehendis mercibus transfretent maria, nemo est qui dubitet; nec tantas habet opes ipsa urbs de terra regionis suae, quae valde angusta est, et Galilaeae, Damascique finibus premitur, quantas de subvectione navium. Nilus omnis, et Aegypti fertilitas e vicino infunditur Tyro. Pro Nilo, quod apud Hebraeos legimus SIOR , LXX et Theodotio negotiatores interpretati sunt; quod verbum, turbidum, et per hoc Nili aquas significat, Jeremia testante, quid ti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ tyrũ meretrice uenisse: que
hic sub spetie scorti. in hie zechi¬
ele sub nauis translatiõe descri¬
bit᷑. Ululate inquit naues maris:
pro quo in.lxcx. legimꝰ. naues char¬
taginis. ⁊ habet᷑ in hebrȩo tharsis.
stola disputaui. Possumꝰ aũ quia
chartago tyrioꝵ colonia ẽ in pre¬
senti loco tharsis ñ mare genera¬
lit̃. s chartaginẽ accipere: quod
nequaquam naues de affri
ca tyrũ ueniant. s de terra cethym
quã cyprũ quidã int̾pretant᷑ Usq
hodie enĩ apud eos urbs cȩthym.
de qua ⁊ gnostice secte heresiar¬
italie macedonieq insulas ar¬
bitrent᷑. Hoc enĩ scriptura cõmemo¬
rat. quod alexander rex macȩdo¬
nũ egressus sit de t̾ra cȩthim. Insu¬
lani quoq nominans ñ mentitur.
bostea enĩ a nabugodonosor uel¬
ab alexandro terra continens.
ui freto aggeribꝰ cõportatis. Ne¬
gotiationẽ quoq sydonis appel¬
lat. iuaxta sequentẽ uersiculum
in quo ait. Frubesce sydon. Tra¬

Expanded text:
 quae hic sub specie scorti, in Ezechiel sub navis translatione describitur . Ululate, inquit, naves maris. Pro quo in LXX legimus Carthaginis: et habetur in Hebraeo THARSIS :stola disputavi. Possumus autem, quia Carthago Tyriorum colonia est, in praesenti loco Tharsis, non mare generaliter, sed et Carthaginem accipere: quod nequaquam de Africa naves Tyrum veniant, nec de terra Cethim, quam Cyprum quidam interpretantur: usque hodie enim est apud eos urbs Citium, de qua et Zeno Stoicae sectae HaeresiarItaliae Macedoniaeque insulas arbitrentur. Hoc enim Scriptura commemorat, quod Alexander rex Macedonum egressus sit de terra Cethim. Insulam quoque nominans, non mentitur: postea enim a Nabuchodonosor, vel Alexandro terrae continens fultis in brevi freto aggeribus comportatis. Negotiationem quoque Sidonis appellat, juxta sequentem versiculum, in quo ait: Erubesce, Sidon. Tra
Abbreviated transcription (Latin):
ad suꝑiorẽ munitionẽ transtule
rint. destructisq domibꝰ muros
ȩdificauerĩt. ⁊ ꝑ singulas cogna¬
tiones queq domꝰ quantũ habe¬
ret acceperint. denuoq cisternã
int̾ duos muros ⁊ piscinã ueterẽ
instaurarĩt ad seruandas aquas.
⁊ ñ mag̃ di inuocarint auxiliũ.
qui conditor urbis piscinȩq dñs¬
erat. Quasi aliis uerbis dixerit.
fiduciã habuistis in homine:
ñ in đo qͥ conditor ẽ hominis.
Qͥdã iuata mysticos intellectus
piscinã ueterẽ. legis umbram
intelligunt. & int̾ duos muros uetꝰ
uidelicet ꝙ nouũ testamentũ lacũ¬
factũ phariseoꝵ traditionibꝰ atq
continere ñ possunt. ⁊ ñ respearis¬
se eos ad filiũ di. ⁊ illius p̃sentiã¬
ñ credidisse quẽ olim ñ uiderint.
quia sẽꝑ di p̃ceptis increduli fuerĩt.
Et uocabit dñs ds exercituũ in
die illa ad fletũ ⁊ ad planctũ & ad
caluitiũ & ad cingulũ sacci. Et ec

Expanded text:
ad superiorem munitionem tranrint destructisque domibus muros aedificaverint, et per singulas cognationis domus quantum haberent acceperint, denuoque cisternam inter duos muros et piscinam veterem instaurarint ad servandas aquas, et non magis Dei invocarent auxilium, qui conditor est urbis piscinaeque Dom quasi aliis verbis dixerit: Fiduciam habuistis in homine, et non in Deo, qui factor est hominis. Quidam juxta mysticos intellectus piscinam veterem, Legis umbram intelligunt, et inter duos muros, novum videlicet et vetus Testamentum, aacum Pharisaeorum traditionibus atque continere non possit: et non respexisse eos ad Filium Dei, nec illius praesentiam credidisse quem olim non viderint, quia semper Dei praeceptis increduli fuerint. Et vocabit Dominus Deus exercituum in die illaad fletum, et ad planctum, et ad calvitium, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
pͦpħ eiꝰ: ita ⁊ nc̃ aduersũ tyrũ ini¬
micã ÷ insultatͥcẽ subuersionis hie¬
rusałe ꝓphetia terit᷑. quod ⁊ ipsa
ab eodẽ hoste sit destruenda. Legi
ibiq repperimꝰ post captiuitatẽ
hierusalem palestinos. ⁊ arabas.
⁊ damascenos & deinceps egypti¬
os fuisse subuersos. Quod autẽ
sẽꝑ he gentes p̃cipueq tyrus im¬
pugnauerit ifrł. ⁊ in illiꝰ subuer¬
sione letata sit: amos ꝓpħa in ex¬
ordio sui uoluminis explicatꝰ &
breuit᷑ laudes dõ canens psalmis¬
ta declarat. D̾s quis similis tui

Expanded text:
iam nunc adversum Tyrum inimicam, et insultatricem subversionis Jerusalem prophetia texitur, quod etiam ipsa ab eodem hoste sit destruenda. Legimibique reperimus post captivitatem Jerusalem, Palaestinos, et Arabas, et Damascenos, ac deinceps Aegyptios fuisse subversos. Quod autem semper hae gentes, et praecipue Tyrus impugnaverit Israel, et in illius subversione laetata sit, Amos propheta in exordio sui voluminis explicat , et breviter laudes Deo canens Psalmista declarat: Deus, quis similis eri
Abbreviated transcription (Latin):
ȩugłio uiuant. Seruire autẽ dño
⁊ habitare cũ eo. ñ ẽ loci. s meriti.
Huc usq uisiones isaie siue one¬
ra quȩ ceteris gentibꝰ imposuit
ut iussisti. ⁊ ut nos quiuimꝰ hysto¬
rica interp̃tatiõe disseruimꝰ. he¬
braice ueritatis p̃mentes uesti¬
gia: que sequut᷑ ad om̃s ꝑtinẽt
nationes: & generalit̾ ad totius
mundi consũmationẽ. de quibꝰ
nec tu petisti ut scriberẽ. nec

Expanded text:
Evangelio . Servire autem Domino, et habitare coram eo, non est loci, sed meriti. Hucusque visiones Isaiae, sive onera quae certis gentibus imposuit, ut jussisti, et ut nos quivimus, historica interpretatione disseruimus, Hebraicae tantum veritatis prementes vestigia. Quae sequuntur, ad omnes pertinent nationes, et generaliter ad totius mundi consummationem. De quibus nec tu petisti, ut scriberem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
gladio. ⁊ circũdabit te munitioni¬
bus ⁊ cõportabit aggerẽ in grro.
⁊ eleuabit contra te clipeũ. & ii¬
neas ⁊ arietes tẽperabit in mu¬
ros tuos. ⁊ turres tuas destruet
in armatura sua: & cetera quȩ
usq ad finẽ uisionis sequuntur.
Nã ⁊ alia ꝓphetia quȩ aduersus
egyptios cernit᷑. eadẽ scriptura
contexit᷑. fili hominis nabugodo¬
nosor rex babylonis seruire fecit
exercitũ suũ seruitute magna. ad¬
uersũ tyrũ. Om̃e caput decalua¬
tũ . & om̃is humerus depilatꝰ. &
merces ñ ÷ reddita ei ⁊ exercitui
eiꝰ de tyro. Per que omĩa signifi¬
cat multo tp̃r ab exercitu babylo¬
nis aggerẽ cõportandũ. ut quod
postea fecit alexrander. insulam
continenti terre sotians. ille ante
facere sit conatꝰ. Quomͦ gͦ aduer¬
sum babylonẽ ⁊ phylistiim ⁊ mo¬
ab & egyptũ & idumeos ⁊ ismahe¬
litas sup di cõminationẽ legiinus.¬

Expanded text:
munitionibus: et comportabit aggerem in gyro, et elevabit contra te clypeum, et vineas atque arietes temperabit in muros tuos, et turres tuas destruet in armatura sua, et caetera quae usque ad finem visionis sequuntur. Nam et in alia prophetia, quae adversum Aegyptios cernitur, eadem Scriptura contexit: Fili hominis, Nabuchodonosor rex Babylonis servire fecit exercitum suum servitute magna adversum Tyrum: omne caput decalvatum, et omnis humerus depilatus, et merces non est reddita ei, neque exercitui ejus de Tyro . Per quae significat multo tempore ab exercitu Babylonis aggerem comportatum, ut quod postea fecit Alexander, insulam continenti terrae socians, ille ante facere sit conatus . Quomodo ergo adversus Babylonem et Philistiim, et Moab, et Aegyptum, et Idumaeos et Ismaelitas, supra Dei co
Abbreviated transcription (Latin):
consideramꝰ opes om̃iũ quod ñ re¬
ponant᷑. nec thesaurrent᷑. s dent᷑
his qͥ habitant corã dño. qͥ seruen¬
tes altari participant cũ altari.
Ministrant aũ tyrii: cũ ad diuiti¬
as. nec ad cumulandas sacerdotũ
opes. sed ad uictui necessaria sup¬
peditanda: ut iuxta apłm haben¬
tes uictũ ⁊ uestitũ his contenti si¬
mus. Et nota qͦd ñ dixerit negoti¬
aciones ⁊ m̃cedes tyri sc̃ificatas

Expanded text:
 opes omnium, quod non reponantur, nec thesaurizentur, sed dentur his qui habitant coram Domino, qui servientes altari participant cum altari . Ministrant autem Tyrii non ad divitias, nec ad cumulandas sacerdotum opes, sed ad victus necessaria suppetenda: ut, juxta Apostolum, habentes victum atque vestitum, his contenti simus . Et nota quod non dixerit negotiationes, et merces Tyri sanctificatas
Abbreviated transcription (Latin):
ris. quia uastata ẽ domꝰ unde ue:¬
nire consuerat. de terra ꝙthim:
reuelatũ ẽ eis. Tacete qͥ habitatis
in insula: negotiatio sidonis. Ma¬
nifestiꝰ ⁊ pleniꝰ hiezechiel ꝓpħa sub¬
uersionẽ tyri. ⁊ causas subuersi¬
onis exponit dicens. fili hominis
ꝓ eo quod diã tyrus de hierłm. eu¬
ge confracte st̃ porte pͦpłoꝵ conu̾sa
ẽ ad me. implebor deserta ẽ. Prop¬
terea hȩo dicit dñs. Ecce ego super
te tyre: & ascendere faciã ad te
gentes multas. sicut ascendit ma¬
re fluctuans: & dissipabo muros
tyri. ⁊ destruent᷑ turres eiꝰ. i radã
puluerẽ eiꝰ de ea. Quȩ aũ sint
gentes iste multe quȩ mundabũt¬
suꝑ tyrũ sicut mare fluctuans.
nominatim in consequentibus
docet. Ecce ego adducã ad tyrũ
nabugodonosor regẽ babylonis
ab aqͥlone. regẽ regũ cũ equis &

Expanded text:
vastata est domus, unde venire consueverant: de terra Cethim revelata est eis. Tacete qui habitatis in insula negotiatio Sidonis. Manifestius et plenius Ezechiel propheta et subversionem Tyri, et causas subversionis exponit, dicens: Fili hominis, pro eo quod dixit Tyrus de Jerusalem: Euge, confractae sunt portae populorum, conversa est ad me, implebor, deserta est. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego super te, Tyre, et ascendere faciam ad te gentes multas, sicut ascendit mare fluctuans, et dissipabo muros Tyri, et destruam turres ejus, et radam pulverem ejus de ea Quae autem istae sint gentes multae, quae inundabunt Tyrum sicut mare fluctuans, nominatim in consequentibus docet: Ecce ego adducam ad Tyrum Nabuchodonosor regem Babylonis ab Aquilone, regem regum, cum equis, et
Abbreviated transcription (Latin):
parillus qui fixus fuerat in loco fi¬
deli. ⁊ franget᷑ & cadet. ⁊ ꝑibit quod
pependerat in eo. quia dñs locutꝰ ẽ.
multi ad sobnã referunt. quod he¬
liachim in frco parillo. prior paxil¬
lus qͥ infirus fuerat curuet᷑. Sed
quia sequit᷑. & peribit qͦd pepende¬
rat in eo. quod de subiecto sobna
nequaꝗͣ. factũ ẽ. intelligamꝰ hoc di¬
ci. quod deposito sobna pontificatũ
acceperit heliachim. cuiꝰ sacerdotii
dignitatẽ subuertit. extrema capti¬
uitas. Qͥ uixta anagogen cuncta
accipiunt. uolunt in sobine pontifi¬
catu uideoꝵ sacerdotiũ cadere. &
insuccessiõe hęliachim qͥ int̾preta¬
tur ds resurgens. euangłici cultꝰ

Expanded text:
xus fuerat in loco fideli, et frangetur, et cadet, et peribit quod pependerat in eo, quia Dominus locutus est, multi ad Sobnam referunt, quod Eliacim infixa paxillo, prior paxillus qui infixus fuerat, corruat. Sed quia sequitur: Et peribit quod pependerat in eo: quod dejecto Sobna, nequaquam factum est, intelligimus hoc dici, quod deposito Sobna, Pontificatum acceperit Eliacim, cujus sacerdotii dignitatem subvertit extrema captivitas. Qui juxta ἀναγωγὴν cuncta accipiunt, volunt in Sobnae Pontificatu Judaeorum sacerdotium cadere, et in successione Eliacim, qui interpretatur Deus resurge
Abbreviated transcription (Latin):
aut babyloniȩ cãpos intelligimus:
ibiq morieris. & ibi erunt currus
głe tuȩ. om̃is potentia ⁊ opes quibꝰ
nc̃ fultus incedis: ibi senties igno¬
miniã domꝰ dñi tui: quia ꝓpt̾ oꝑa
mala ⁊ iuolatũ tẽplũ di tui. ista pa¬
cieris. Detraham te de gradu tuo.
& a pontificatꝰ officio ꝓiciam. & ꝓ
te helyachim seruũ meũ filium
helchiȩ induã uestimentis tuis. ⁊
cingło tuo decorabo: sicut eleazar
uestimentis aaron patris indutꝰ ẽ.
Ipsi dabo potestatẽ tẽpli. qͥ habitabit si¬
ppłm ñ subiectũ sibi quasi seruũ:
sed amorẽ sui quasi filiũ. Ipse acci¬
piet claium domꝰ meȩ. ⁊ in suo por¬
tabit humero: ⁊ ipse habebit ceri¬
moniarũ om̃ĩum potestatẽ. Et qͦmͦ¬
si parillus figat᷑ in pariete tẽpli.
⁊ in loco fortissimo collocet᷑. omĩa¬

Expanded text:
aut Babyloniae campos intelligamus, aut Babyloniae campos intelligamus, ibique morieris: et ibi erunt currus gloriae tuae, omnes potentiae et opes, quibus nunc fultus incedis. Ibi senties ignominiam domus Domini tui: quia propter opera mala, et violatum Templum Dei tui ista patieris. Detraham te de gradu tuo, et de pontificatus officio projiciam, et pro te Eliacim servum meum filium Helciae induam vestimentis tuis, et cingulo tuo decorabo: sicut Eleazar vestimentis Aaron patris indutus est. Ipsi dabo potestatem Templi, qui habeat populum non subjectum sibi quasi servum, sed amatorem sui quasi filium. Ipse accipiet clavem domus meae, et in suo portabit humero, ipse habebit caeremoniarum omnium potestatem. Et quomodo paxillus si figatur in pariete Templi, et in loco f
Abbreviated transcription (Latin):
tabat iuata. lacr. in pastophorio.
unta aquilã in tabernacło. & the¬
odotio ꝓloquens hebraicã uerita
tẽ ait. Ingredere ad ioachim istũ.
qui interp̃tari potest equũ ⁊ rec̾¬
iniquus intelligat᷑. ⁊ prauus. ad pon¬
tificẽ tẽpli. ⁊ dices ei. Qs habitas
in domo dĩ.: cuiꝰ scelera in tota cius¬
tate bachant᷑ : Cur securuis in oꝑibꝰ
tuis quasi ñ uerearis captiuitatẽ.
excidisti tͥ in petra sepulchrũ: &¬
tam suꝑbe ȩdificasti. ut ambitio
te in morte sequeret᷑ : Audi quȩ
sit inte sententia dñi. Q uomodo
gallus gallinatiꝰ humero portan¬
tis aufert᷑. & singłi hominũ leuãt
in scapulã palliũ suũ sic tua fac¬
lis erit in captiuitatẽ translatio.
Habebis coronã. ñ lammine aureȩ
⁊ sc̃ificatiõis dñi. sed tͥbulationis:
angustiȩ. Sicut enĩ pila simittat᷑
in ꝓcliui. stare ñ potest. sed ueloq
cursu uoluit᷑: ita & tu ad terrã la¬
tissimã deduceris: quã aut egrptũ

Expanded text:
tabat, juxta LXX, in pastophorio; juxta Aquilam, in tabernaculo: pro quo sequens Hebraicam veritaIngredere ad Socen istum, quod interpretari potest, aequum et reciniquus intelligatur et pravus , ad pontificem templi, et dices ei: Qui habitas in domo Dei, cutate bacchantur, cur securus es in operibus tuis, quasi non verearis captivitatem: excidisti ttam superbe aedificasti, ut ambitio te et in morte sequeretur? Audi quae sit in te Domini sententia: quomodo gallus gallinaceus humero portantis aufertur, et singuli hominum levant in scapula pallium suum: sic tua facilis erit in captivitatem translatio. Habebis coronam non laminae aureae, et sanctificationis Domini, sed tribulationis et angustiae. Sicut enim pila si mittatur in proclive, stare non potest, sed veloci cursu volvitur: ita et tu ad terram latissimam deduceris, quam aut Aegyptum,
Abbreviated transcription (Latin):
xxillus qͥ fixus fuerat in loco fideli:
⁊ franget᷑ i cadet: & peribit quod
pependerat in eo. quia dñs locutꝰ:
Supra diximꝰ sobnã fuisse ponti¬
ficẽ qui assyriis ꝓdidit ciuitatẽ:
sed quia hoc traditionis ẽ hebraicȩ
⁊ scriptura ñ loquit᷑. intelligamꝰ
eũ suꝑbũ. tumidũ. uoluptuosum.
suisq pedibꝰ p̾płos conculcantẽ. &s
quia fecerit cuncta quȩ ꝓpħa descri¬
bit: sacerdotiũ eiꝰ ad heliachim
filium helchiȩ fuisse translatũ.
ut illo eiecto nouus pontifer fieret
Ex qͦ intelligimꝰ om̃i studio suꝑbiam

Expanded text:
fideli, et frangetur et cadet, et peribit quod pependerat in eo, quia Dominus locutus est. Supra diximus Sobnam fuisse pontificem, qui Assyriis prodidit civitatem. Sed quia hoc traditionis est Hebraicae, et Scriptura non loquitur, intelligamus eum superbum, tumidum, et voluptuosum, suisque pedibus populos conculcantem: et quia fecerit cuncta quae Propheta describit, sacerdotium ejus ad Eliacim filium Helciae fuisse translatum, ut illo ejecto, novus Pontifex fieret. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
uobis donec moriamini. dicit dñs
d̾s exercituũ. Captiuitate p̾̃sente.
⁊ obsessa hierłm. cũ ferrũ. fames.
sitis. urgeret urbẽ. hieremias ad
rio reges ac pͥncipes ⁊ uulgus mi¬
serabile desperatiõe pereuntiũ
se tradebant epulis. Nichil autẽ
sic offendit dm̃. quã post pecc̃a
erecta ceriuix. & ex desperatiõe
contẽptꝰ: quod ⁊ ꝑ amos loqͥtur.
Suꝑ tres ⁊ quatuor impietates
riamini. Putant allegoricȩ inter¬
crucẽ dñi saluatoris infelicẽ p̾płm
ad penitentiã: & nichilominus illi
se desperationi tradiderint ⁊ uo¬
luptati: pͥncipiũ q istiꝰ uisionis in
quo ait. clamoris plena urbs fre¬
quens. ciuitas excultans. ad illud tẽpꝰ
referunt. qñ a phariseis ppłs inci¬
tatus pari contra dñm sħm uoce
resonabant. crucifige crucifige ta¬
lem: non habemꝰ regẽ nisi cȩsarẽ.
Huiꝰ testimonii exxẽplo etiã apłs

Expanded text:
is donec moriamini, dicit Dominus Deus exercituum. Captivitate praesente et obsessa Jerusalem, cum ferrum, fames, sitis urgeret urbem, Jeremias ad rio reges ac principes, et vulgus miserabile desperatione pereuntium se tradebat epulis. Nihil autem sic offendit Deum quam post peccata erecta cervix, et ex desperatione contemptus. Quod et per Amos loquitur: Super tres et quatuor impietates riamini . Putant allegorici Intercrucem Domini Salvatoris infelicem populum ad poenitentiam, et nihilominus ille se desperationi tradiderit, et voluptati. Principium quippe istius visionis, in quo ait: Clamoris plena, urbs frequens, civitas exsultans, ad illud tempus referunt, quando a Pharisaeis populus incitatus, pari contra Jesum voce resonabat: Crucifige, crucifige talem: non habemus regem nisi Caesarem . Hujus testimo