comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Maluum me fac deus: quoniã intrauert̃
aquȩ. usq ad animã meam: Granum
llud ẽ contemptum mundo: quod ui-¬
detur humiles dare uoces: In orto ob¬
ruitur᷑ miraturo mundo holeris magnitudinem:
cuiꝰholeris semencontemptum ẽ auideis: Re-¬
uera enim considerate semen synapis. minutum.
fuscum. asꝑnabile prorsus: ut impleatur quod dic¬
tum ẽ. uidimus eum et non habebat speciem neq
decorem: Aquas autem intrasse usq ad animani
suam dicit: quia potuerunt illȩ turbȩ quas aqua¬
rum nomine significauit. huc usq preualire ut
occiderent xp̃m Preualuerunt ad contempnendũ:
ad tenendum. adligandum. ad insultandum. ad
colaphitandum. ad conspuendum: Ad huc quousq
Usq ad mortem: Ergo introierunt aquȩ: usq ad
animam meam: Hanc quippe uitam dixit animã
suam: quousq illi accedere seuuiendo potuerũt.
S nunquid hoc possent: nisi ab ipso ꝑ mitterent᷑:
llnde gͦ tanquam inuitus aliquid patiatur. sic cla-¬

Expanded text:
alvum me fac, Deus, quoniam introierunt aquae usque ad animam meam. Granum illud est contemptum modo, quod videtur humiles dare voces. In horto obruitur, miraturo mundo oleris magnitudinem, cujus oleris semen contemptum est a Judaeis. Revera enim considerate semen sinapis minutum, fuscum, aspernabile prorsus; ut ibi impleatur quod dictum est: Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem . Aquas autem intrasse usque ad animam suam dicit; quia potuerunt illae turbae, quas aquarum nomine significavit, huc usque praevalere, ut occiderent Christum. Praevaluerunt ad contemnendum, ad tenendum, ad ligandum, ad insultandum, ad colaphizandum, ad conspuendum. Adhuc quousque? Usque ad mortem. Ergo introierunt aquae usque ad animam meam. Hanc quippe vitam dixit animam suam, quousque illi accedere saeviendo potuerunt. Sed numquid hoc possent, nisi ab ipso permitterentur? Unde ergo tanquam aliquid invitus patiatur sic cla
Abbreviated transcription (Latin):
os suum: Quare clausit os suum: Quia clausit
os illius. ꝑdidit enim confessionem: uere mortu¬
us ẽ Impletumq meo est: quod alibi dicitur:
Amortuo uelut qui non sit perit confessio: Metu
quitatem: mersus ẽ inputeum: Quando autẽ
illi dixeris iniquitatem ipsuis. et dixerit uere pec¬
caui. fateor: non suꝑ eum clausit puteus os suũ:
Cum autem uideris eum dicere quid enim malife¬
ci᷑ factus ẽ defensor peccati sui. clausit super eum
puteus os suum: qua eruatur non habet: Amissa
confessione: non erit locus miscdiȩ: Tu factus es
peccati tui de fensor: quomͦ erit deus liberator:
Ut ergosit ille liberator: tuesto accusator:¬

Expanded text:
os suum. Quare clausit os suum? Quia clausit os suum. Quare clausit os suum? Quia clausit os illius. Perdidit enim confessionem; vere mortuus est, impletumque in eo est quod alibi dicitur: A mortuo, velut qui non sit, perit confessio . Metum fecisse iniquitatem, mersus est in puteum: quando autem illi dixeris iniquitatem ipsius, et dixerit, Vere peccavi, fateor; non super eum clausit puteus os suum: cum autem videris eum dicere, Quid enim mali feci? factus est defensor peccati sui; clausit super eum puteus os suum, qua eruatur non habet. Amissa confessione, non erit locus misericordiae. Tu factus es peccati tui defensor; quomodo erit Deus liberator? Ut ergo sit ille liberator, tu esto accusator
Abbreviated transcription (Latin):
hoc eis dictumẽ. ut nec carne hererent. nec sp̃u:
on enim appetendum ẽ ut hereamus uel carne:
s quantum. possumus uitare debemus: Siuero
heserimus & in manus peccatorum uenerimus :
iam corpore hesinius: fixi sumus inlimo ꝓfundi:
Restat pro anima deprecari: ut non hereamus.
idẽ non consentiamus: non nos demergat tem¬
pestas aquȩ. ut eamus in ꝑfundum limi: Neq
absorbeat me ꝓfundum: neq cohartet suꝑ me
puteus os suum Quid ẽ hoc frͣs: Quid deprecatꝰ
est: Magnus est puteus. profunditas iniquitatiᷤᷤ
humane: Illuc quisq si ceciderit: in altum cadet:
Sed tamen ibi positus si confitetur peccata sua deo
suo. non suꝑ eum claudit puteus os suum: ut est
in alio quodam psalmo scriptum. Deprofundis cla-¬
maui adte domine: domine exaudi uocem meam:
Si autem factum in illo fuerit quod alia sententia
scripturȩ dicit. peccator cumuenerit in ꝓfundũ
malorum contempnet: clausit suꝑ eum puteuᷤ

Expanded text:
hoc eis dictum est, ut nec carne haererent, nec spiritu. hoc eis dictum est, ut nec carne haererent, nec spiritu. Non enim appetendum est ut haereamus vel carne; sed quantum possumus, vitare debemus. Si vero haeserimus, et in manus peccatorum venerimus, jam corpore haesimus; fixi sumus in limo profundi: restat pro anima deprecari ut non inhaereamus, id est non consentiamus; non nos demergat tempestas aquae, ut eamus in profundum limi. Neque absorbeat me profundum, neque coarctet super me puteus os suum. Quid est hoc, fratres? quid deprecatus est? Magnus est puteus profunditas iniquitatis humanae: illuc quisque si ceciderit, in altum cadet. Sed tamen ibi positus, si confitetur peccata Deo suo, non super eum claudet puteus os suum: ut est in alio quodam psalmo scriptum, De profundis clamavi ad te, Domine; Domine, exaudi vocem meam . Si autem factum in illo fuerit quod alia sententia Scripturae dicit, Peccator, cum venerit in profundum malorum, contemnet ; clausit super eum puteus
Abbreviated transcription (Latin):
se: E ruar ex his qui oderunt me Ipsi ergo sunt
lutum: cuiheseram: D hoc forte suggeritur: Pau¬
lo ante dixerat infixus sum modo dicit saluum me
fac deluto ut non inheream: cum scd̾m sententiã
priorem deberet dicere. saluum me fac deluto ubi
heseram eruendo me: non agendo ut non hereã.
Ergo heserat carne: s nonheserat sp̃u Dicit hoc ex
infirmitate menbrorum suorum: Quando for¬
te caꝑis abeo quite p̃mit adiniquitatem: tene¬
tur quidem corpus tium: scd̾m corpus infixus es
inliũ ꝓfundi.S: ꝗͣdui non consentis. ñ besisti. diaut c̃sen¬
tis hesisti Oratio ergo tua ibi sit: ut qm iam te¬
netur corpus tuum. non teneatur anima tua :
sis liber inuinculis Eruar ex his qui oderunt me:
altitudinem maris. tu dixisti: et tempestas demer.¬
sit me. tu dixisti: De mersit scđm carnem: non de¬
mergat scd̃m sp̃m Quib autem dictumẽ. siuos
ꝑsecuti fuerint inciuitate una. fugite in aliam:

Expanded text:
se: Eruar ex iis qui oderunt me. Ipsi ergo sunt se: Eruar ex iis qui oderunt me. Ipsi ergo sunt lutum ubi haeseram. Sed hoc forte suggeritur. Paulo ante dixerat, Infixus sum; modo dicit, Salvum me fac de luto, ut non inhaeream; cum secundum sententiam priorem deberet dicere: Salvum me fac de luto ubi haeseram, eruendo me, non agendo ut non inhaeream. Ergo haeserat carne, sed non haeserat spiritu. Dicit hoc ex infirmitate membrorum suorum. Quando forte caperis ab eo qui te premit ad iniquitatem, tenetur quidem corpus tuum; secundum corpus infixus es in limo profundi: sed quamdiu non consentis, non haesisti; si autem consentis, haesisti. Oratio ergo tua ibi sit, ut quomodo jam tenetur corpus tuum, non teneatur et anima tua, sis liber in vinculis. Eruar ex his qui oderunt me, altitudinem maris, tu dixisti; et tempestas demersit me, tu dixisti. Demersit secundum carnem, non demergat secundum spiritum. Quibus dictum est, Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam ;
Abbreviated transcription (Latin):
beneplaciti deus De hoc temꝑe et ꝓpħȩ dixerunt:
quod cõmemorat apłs: Ecce nunc tempus accepta¬
bile: ecce nunc dies salutis: Tempus beneplacitid̃s
nmultitudine miscdiȩ tuȩ: hoc est tempus be¬
neplaciti inmultitudine miscdiȩ tuȩ: Nam si
non eẽt multitudo miscdiȩ tuȩ: quid nos face¬
remus de multitudine iniquitatis nr̃e: lnmul¬
titudine miscd̃iȩ tuȩ: exaudime inueritate salu¬
tis tuȩ: Quia dixit mĩscdiȩ subiunxit et uerita
tem: quia miscłia et ueritas uniuersȩ uiȩ dñi:
Quare miscłia c Dimittendo peccata: Quare
ueritas: Reddendo promissa: Exaudime inue
non inheream: De illo luto de quo supra dixerat:
infixus sum inlimo profundi. et non est substantia:
Ptoinde quia illud expositum bene accepistis: quid
hic audiatis expressius non est: Hinc se dicit li¬
berandum: ubi se ante dixit infixum: Saluum
me fac deluto ut noninheream Exponit hoc ip¬

Expanded text:
beneplaciti, Deus. De hoc tempore et Prophetae dixerunt beneplaciti, Deus. De hoc tempore et Prophetae dixerunt quod commemorat Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Tempus beneplaciti, Deus. In multitutudine misericordiae tuae. Hoc est tempus beneplaciti, In multitudine misericordiae tuae. Nam si non esset multitudo misericordiae tuae, quid nos faceremus de multitudine iniquitatis nostrae? In multitudine misericordiae tuae. Exaudi me in veritate salutis tuae. Quia dtem; quia misericordia et veritas universae viae Domini . Quare misericordia? Dimittendo peccata. Quare veritas? Reddendo promissa. Exaudi me in vfac de luto, ut non inhaeream. De illo de quo supra dixerat: infixus sum in limo profundi, et non est substantia. Proinde quia illud expositum bene accepistis, quod hic audiatis expressius non est. Hinc se dicit liberandum, ubi se ante dixit infixum: Salvum me fac de luto, ut non inhaeream. Et exponit hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ ille: Parabola est : idẽ comꝑatio et similitudo
maledicti: factus ergo sum illis inparabolam:
ta: Inporta nichil aliud: quam inpublico Et in
me psallebant quibibebant uinum: Putatis hoc
inmenbris eius contingit. Quando forte ne¬
cesse erit seruo dei ꝓhibere ebrietates. et luxu¬
rias in aliquo. uel fundo uel oppido ubi non au¬
ditum fuerit u̾bum domini: parum ẽ quia can¬
tant: in suꝑ et in ipsum incipient cantare a quo
ꝓhibentur cantare: Comꝑate nc̃ illius ieiunum:
et illorum uinum: & in me psallebant quibibe¬
bant uinum: Uinum erroris. uinum impietatis:
te orando: Quando enim malediceris et quid
agas non habes: quando tibi iactantur obprobria.
et quomͦ corrigas eum a quo iactantur non in¬
uenis: nichil restat tibi nisi orare: D mem̃to et
proipso orare: Ego autem orationem meã ad te
domine Tempus beneplaciti deus: Ecce enim
sepelitur granum: ex surget fructus Tempus

Expanded text:
modo ille, parabola est; id est comparatio et similitudo modo ille, parabola est; id est comparatio et similitudo maledicti. Factus ergo sum illis in parabolam.ta. In porta, nihil aliud quam in publico. Et in me psallebant qui bibebant vinum. Putatis hoc,in membris ejus contingit: quando forte necesse erit servo Dei prohibere ebrietates et luxurias in aliquo vel fundo vel oppido, ubi non auditum fuerit verbum Dei, parum est quia cantant, insuper et in ipsum incipiunt cantare, a quo prohibentur cantare. Comparate nunc illius jejunium, et illorum vinum. Et in me psallebant qui bibebant vinum: vinum erroris, vinum impietatis, te orando. Quando enim malediceris, et quid agas non habes; quando tibi jactantur opprobria, et quomodo corrigas eum a quo jactantur non invenis, nihil tibi restat nisi orare. Sed memento et pro ipso orare. Ego autem oratione mea ad te, Domine. Tempus beneplaciti, Deus. Ecce enim sepelitur granum; exsurget fructus. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
cant: non exaltentur insemet ipsis: Ergo oꝑui
in ieiunio animani meam: et factum ẽ michuin
obprobrium: Hoc ipsum michi in obꝓbrium fac̃¬
tumẽ: quia non illis consensi. hoc est᷑ ab illis ieui¬
naui: Quia enim non consentit male suadentibꝰ.
ieiunat abipsis ꝑhoc ieiunium meretur obꝑ¬
brium: ut ideo illi insultetur quia non consentit᷑
Iam et de sacco aliquid diximus: Unde est illud: Ego
autem cum nichi molesti eẽnt. induebar cilicio: &
humiliabam in ieiunio animam meam:. Posui ues-¬
timentum meum saccum: idẽ opposui illis in qu̾ã
seuirent carnem meam: occultaui diumitatem me-¬
am: Saccum. quia mortalis caro erat: ut de pecca¬
to condempnaret peccatum in carne. E posui uesti¬
mentum meum saccum Et factus sum illis ilł̾
inꝑabolam: idẽ in irrisionem Parabola autem¬
dicitur. quando trahitur similitudo dealiquo: qn
de illo maledicitur: Dic ille uerbi gr̃a pereat: quo¬

Expanded text:
cant, non exaltentur in semetipsis . Ergo, operui cant, non exaltentur in semetipsis . Ergo, operui in jejunio animam meam; et factum est mihi in opprobrium. Hoc ipsum mihi in opprobrium factum est, quia non illis consensi, hoc est, ab illis jejunavi. Qui enim non consentit male suadentibus, jejunat ab ipsis; et per hoc jejunium meretur opprobrium, ut ideo illi insultetur, quia non consentit am meum saccum. Jam et de sacco aliquid diximus, unde illud est, Ego autem cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jejunio animam meam. Posui vestimentum meum saccum: id est, opposui illis, in quam saevirent, carnem meam; occultavi divinitatem meam. Saccum, quia mortalis caro erat, ut de peccato condemnaret peccatum in carne . Et posui vestimentum meum saccum; et factus sum illis in parabolam; id est in irrisionem. Parabola dicitur, quando datur similitudo de aliquo, quando de illo male dicitur. Sic ille, verbi gratia, pereat quo
Abbreviated transcription (Latin):
et factum estͣ michi in obprobrium Ieiuinium xͥ
spiritalit᷑ iam in alio psalmo cõmendauimus cari¬
tati ur̃e: Ieiunium ipsius erat quando defecerunt
omnes qui ineum crediderant: quia et esuries
ipsierat. ut ineum crederetur ⁊ quia et sitis ipsius
erat. quando dixit mulieri sitio. da michi bibete:
fidem quippe illius sitiebat: E de cruce cum dice¬
ret sitio. fidem illorum querebat: proquib dixe¬
rat pater ignosce illis. quia nesciunt quid faciũt:
D illi homines quid propinauerunt sicienti: Acetũ.
Acetum etiam uetus dicitur: Merito de uetere
homine propinauerunt: quia noui esse noluert᷑:
Quare noui esse noluerunt: Quia ad titulum huiꝰ¬
psalmi ubiscriptum est prohis qui cõmutabunt᷑
non ꝑtinuerunt: Ergo oꝑui in ieiunio animam
meam: Beniq respuit etiam fel: quod illi obtule¬
runt Ie uinare elegit: quam amaritudinem acci-¬
pere: Non enim intrant incorpꝰ eius amarican¬
tes: dequibus alio loco psalmus dicit. Qui amari¬

Expanded text:
hi in opprobrium. Jejunium Christi spiritualiter jam in alio psalmo commendavimus Charitati Vestrae. Jejunium ipsius erat, quando defecerunt omnes qui in eum crediderant; quia et esuries ipsius erat ut in eum crederetur: quia et sitis ipsius erat, quando dixit mulieri, Sitio, da mihi bibere ; fidem quippe ipsius sitiebat. Et de cruce cum diceret, Sitio , fidem illorum quaerebat, pro quibus dixerat: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Sed illi homines quid propinarunt sitienti? Acetum. Acetum etiam vetus dicitur. Merito de vetere homine propinarunt, quia novi esse noluerunt. Quare novi esse noluerunt? Quia ad titulum psalmi hujus ubi scriptum est, Pro iis qui commutabuntur, non pertinuerunt. Ergo, operui in jejunio animam meam. Denique respuit etiam fel quod illi obtulerunt: jejunare elegit, quam amaritudinem accipere. Non enim intrant in corpus ejus amaricantes, de quibus alio loco psalmus dicit: Qui amari
Abbreviated transcription (Latin):
lectio: Ait enĩm: Quȩtumq ante scripta sunt. ut
nos doceremut scripta sunt: ut ꝑconsolationem
scripturarum spem habeamus: Sixit gͦ istam fuis¬
se xp̃i uocem: obprobria ex probrantium tibi cecide¬
runt suꝑme: Quare tibi e Nunquid patri ex pro¬
bratur: et non ipsixp̃o: Quare obprobria expro¬
brantium tibi ceciderunt suꝑme: Qura qui me
cognouit: cognouit et patrem: Quia nemo exꝑ¬
brauit xp̃o nisi deo exprobrans: quia nemo bon̾o¬
rat ꝑatrem. nisi quihonorat et filium: Obprobriũ
exprobrantium tibi cecidit suꝑme: quia me inue

Expanded text:
lectio, et ait: Quaecumque ante scripta sunt, ut lectio, et ait: Quaecumque ante scripta sunt, ut nos doceremur scripta sunt; ut per consolationem Scripturarum spem habeamus . Dixit ergo Christi fuisse istam vocem: Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me. Quare, tibi? Numquid Patri exprobratur, et non ipsi Christo? Quare, opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me? Quia qui me cognovit, cognovit et Patrem : quia nemo exprobravit Christo, nisi Deo exprobrans: quia nemo honorat Patrem, nisi qui honorat et Filium . Opprobria exprobrantium tibi ceciderunt super me, quia me inve
Abbreviated transcription (Latin):
pes. filiis matris meȩ: Nescierunt unde sim: de
quib erat caro mea: Nonne sciebant me defemo.¬
re abraham natum unde caro mea occulta erat:
quando sub ipso femore manum seruus ponens.
iurauit ꝑdeum cęli : Hospes factus sum filiis ma¬
tris meȩ Quare hoce Quare nonagnouerunt:⁊
re alienum dixerunt: Quare ausisunt dicere: nes¬
cimus unde sit: Qm̃ zelus domus tuȩ comedit
me: id̾e quia persecutus in illis sum iniquitates
ipsorum: quia non pacient̃ tuli quos sic corripui:
quia quȩsiui głam tuam indomo tua: quia fla¬
gellaui intemplo male uersantes: Ebi etiam posi¬
tum est telus domus tuȩ comedit me: Hinc alienꝰ:
hinc hospes: huic nescimus unde sit: Agnoscerent
unde sim: si agnoscerent quod mandasti Si enim in¬
uenirem illos seruantes mandata tua: relus domꝰ
tuȩ non comederet me Et obprobria obprobran.¬
tium tibi: ceciderunt suꝑme: Hoc testimonio
usus ẽ et paulus apostolus: Lecta est modo ipsa

Expanded text:
pes filiis matris meae. Non scierunt unde sim, de pes filiis matris meae. Non scierunt unde sim, de quibus erat caro mea: non me sciebant de femore Abraham natum; unde caro mea occulta erat, quando sub ipso femore manum servus ponens, juravit per Deum coeli . Hospes factus sum filiis matris meae. Quare hoc? quare non agnoverunt? quare alienum dixerunt? quare ausi sunt dicere: Nescimus unde sit? Quoniam zelus domus tuae comedit me: id est, quia persecutus sum in illis iniquitates ipsorum, quia non patienter tuli quos corripui, quia quaesivi gloriam tuam in domo tua, quia flagellavi in templo male versantes ; ubi etiam positum est, Zelus domus tuae comedit me. Hinc alienus, hinc hospes; hinc, Nescimus unde sit. Agnoscerent unde sim, si agnoscerent quod mandasti. Si enim invenirem illos servantes mandata tua, zelus domus tuae non comederet me. Et opprobria exprobrantium tibi super me. Hoc testimonio usus est et Paulus apostolus lecta est modo ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ut habeas ir reuerentiam quando tibi dexp̃o in¬
sultatur: quando dicitur. cultor crucifixi: ad ora¬
tor male mortui. uenerator occisi: Hic si erIbueris:
mortuus es: Sententiam quippe illius uide: qͥ
neminem fallit Quime erubuerit coram ho-¬
minibꝰ: et ego erubescam eum coram angelis d̃i:
Obserua gͦ tu : sit inte ir reuerentia: Frontosus es-¬
to: quando audis obprobrium dexp̃o: Ptorsus
esto frontosus: Quid times fronti tuȩ: quam sig¬
no crucis xp̃i armasti: Hoc est enim propt̃ te sus¬
tinui exprobrationem : oꝑuit in reuerentia faciẽ
meam: Propt᷑ te sustinui ex probrationem: ee qͥa
non de te erubui quando michi propt᷑ te insulta¬
natus factus sum fratrib meis: et hospes filiis ma-¬
tris meȩ: filiis synagoge hospes factus est. Inpatͥa
quidem ipsius dicebatur: Nonne nos scimus eũ
filium esse mariȩ et ioseph : de unde alio loco: Hc̃
autem nescimus unde sit: factus sum ergo hos¬

Expanded text:
ut habeas irreverentiam, quando tibi de Christo inut habeas irreverentiam, quando tibi de Christo insultatur; quando dicitur, Cultor crucifixi, adorator male mortui, venerator occisi: hic si erubueris, mortuus es. Sententiam quippe ipsius vide, qui neminem fallit: Qui me erubuerit coram hominibus, et ego erubescam eum coram Angelis Dei . Observa ergo tu; sit in te irreverentia, frontosus esto quando audis opprobrium de Christo; prorsus esto frontosus. Quid times fronti tuae, quam signo crucis armasti? Hoc est enim, Propter te sustinui exprobrationem, operuit irreverentia faciem meam. Propter te sustinui exprobrationem: et quia non de te erubui, quando mihi propter te insultanatus factus sum fratribus meis, et hospes filiis matris meae. Filiis Synagogae hospes factus est. In patria quippe ipsius dicebatur: Nonne nos scimus eum esse filium Mariae et Joseph ? Et unde alio loco: Hunc autem nescimus unde sit ? Factus ergo sum hos
Abbreviated transcription (Latin):
peccator. dictus ẽ iniquus: dictus ẽ beekebub. dic¬
tus est insanus : tu digneris serue audire ꝑme-
ritis tuis. quod dominus audiuit nullis meri¬
tis sius: Ille uenit ut tibi p̾beret exemplum: qua¬
si gratis hoc fecerit. si tunon ꝑficis: Quare enim
ille audiuit : nisi ut tartum audires non defi¬
ceres ⁊ Ecce tu audis et deficis: frustra gͦ ille au¬
diuit: Nonenim propt̃ se : sed ꝓppt̃ te audiuit:
Qmͣ propt̾ te sustinui ex probrationem: oꝑuit
irreuerentia faciem meam. Irreuerentia inquit
oꝑuit faciem mẽã: Ir reuerentia quidẽ: Noncon-¬
fundi Beniq quasi uicium uidetur. cũ dr̾. ir. re¬
uerens homo ẽ Magna in reuerentia hominis:
non illum erubescere: Ergo ir reuerentia quasi
ĩpudentia ẽ. Oportet ut habeat xp̃ĩanus irre¬
uerentiam istam: quando uenerit int̾ homines
quib displicet deus: Sieribuerit de xp̃o: dele¬
bitut delebiturt delibro uiuentium: Opus ẽ gͦ

Expanded text:
peccator , dictus est iniquus, dictus est Beelzebub , dicpeccator , dictus est iniquus, dictus est Beelzebub , dictus est insanus; tu dedignaris, serve, audire pro meritis tuis, quod Dominus audivit nullis meritis suis? Ille venit ut tibi praeberet exemplum. Quasi gratis hoc fecerit, sic tu non proficis. Quare enim ille audivit, nisi ut tu cum audires non deficeres? Ecce tu audis, et deficis: frustra ergo ille audivit; non enim propter se, sed propter te audivit. Quoniam proper te sustinui exprobrationem, operuit irreverentia faciem meam. Irreverentia, inquit, operuit faciem meam. Irreverentia quid est? Non confundi. Denique quasi vitium videtur, cum dicitur: Irreverens homo est. Magna irreverentia hominis, non illum erubescere. Ergo irreverentia quasi impudentia est. Oportet ut habeat christianus irreverentiam istam, quando venerit inter homines quibus displicet Christus. Si erubuerit de Christo, delebitur de libro viventium. Opus est ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Quoniam propt᷑ te sustinui exprobrationem: ope¬
ruit in reuerentia faciem meam Nichil manũ
ẽ quod dr sustinui: sed quod dicitur propt̃ te
sustinui: Si enim sustines quia peccasti: propt̃
te sustines. non propt̃ dm̃: Quȩ enim uobis gła
est ait petrus: si peccantes punimini et suffer¬
tis : Siautem sustines quia mandatum dei ser-¬
uasti. uere propt̾ dm̃ sustines: et merces tua
manet inȩternum: quia propt̾ dm̃ sustinuist
obprobria: Ideo enim prior ille sustinuit: ut
nos sustinere disceremus: e si ille quinon ha¬
bebat quod ei obiciebatur: quanto magis nos:
Qui et si non habemus peccatum quod nobis obi¬
cit inimicus : habemus tamen alterum quod
digne in nobis flagelletur: Nescio quis te furẽ
dicit: et non es fur: Audis obprobrium: Non
tamen sic nones fur: ut non sis aliquid quod dõ
displicet: Porro si ille qui omnino nichil rapue¬
rat qui uerissime dixerat ecce uenit princeps
mundi huius et inme nichil inueniet. dictus est

Expanded text:
Quoniam propter te sustinui exprobrationem, operuit irreverentia faciem meam. Nihil magnum est quod dicitur, sustinui; sed quod dicitur, propter te sustinui. Si enim sustines, quia peccasti; propter te sustines, non propter Deum. Quae enim vobis gloria est, ait Petrus, si peccantes punimini, et suffertis ? Si autem sustines quia mandatum Dei servasti, vere propter Deum sustines; et merces tua manet in aeternum, quia propter Deum sustinuisti opprobria. Ideo enim prior ille sustinuit, ut nos sustinere disceremus. Et si ille, qui non habebat quod illi objiciebatur; quanto magis nos qui, etsi non habemus peccatum quod nobis objicit inimicus, habemus tamen alterum quod digne in nobis flagelletur? Nescio quis te furem dicit, et non es fur: audis opprobrium; non tamen sic non es fur, ut non sis aliquid quod Deo displicet. Porro si ille qui omnino nihil rapuerat, qui verissime dixerat, Ecce venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet, dictus est
Abbreviated transcription (Latin):
me discernatur. ne granum aliquod tran¬
seat in aceruũ paleȩ conburendum: nec u¬
na stipula t̾ranseat ad massam inhorreo re-¬
condendam. Quam diu ergo nunc per-¬
mixtum ẽ audiamus hine uocem ur̃ãm:

Expanded text:
me discernatur, ne granum aliquod transeat in acervum paleae comburendum, ne una stipula transeat ad massam in horreo recondendam . Quamdiu ergo nunc permixtum est, audiamus hinc vocem
Abbreviated transcription (Latin):
andeis. et qui pot̾at ñ mori mortuns eͣ. qͥa & qui
pot̾at non nasci natus c̃. Tuemim conditione natꝰ
es: ille uoluntate. Tu conditione moretis: ille
miscdia. Qnomͦ gͦ illi incł nocuerunt iudci. sic
nec tͥ quisꝙͣ ꝑsecutor inimitꝰ. si tu elegeris ce men¬
brum capitis illius. E cce intelleximus ignẽ añ
eum p̃cuntem: id c̃ hoc temꝑe intelligendum

Expanded text:
mortuus est, quia et qui poterat non nasci, natus est. Tu enim conditione natus es, ille voluntate; tu conditione moreris, ille misericordia. Quomodo ergo illi nihil nocuerunt Judaei; sic nec tibi quisquam persecutor inimicus, si tu elegeris esse membrum capitis illius. 7. Ecce intelleximus ignem ante eum praeeuntem, id est, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ditate ÷ alibidine insensata turbat᷑ ẽ oculꝰ tuus: ñ
potes uidere illam lucem. Crede anteꝙͣ uideas: sa¬
naberis et uidebis. Lux orta ẽ t̾co: et rectis corde
iocundita. Iocundamini ait iusti indomino: Et
conficemini memoriȩ sc̃itatis eiꝰ. Iam iocundami¬
m in domino⁊ iam gaudentes indomiino. illi con-

Expanded text:
ditate, a libidine insensata; turbatus est oculus tuus, non ditate, a libidine insensata; turbatus est oculus tuus, non potest videre illam lucem. Crede, antequam videas: sanaberis, et videbis. «Lux orta est justo, et rectis corde jucunditas.» 20. «Jucundamini,» ait, «justi in Domino: et confitemini memoriae sanctitatis ejus.» Jam jucundati in Domino, jam gaudentes in
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽ gaudere impnis dicit dns. Si hoc non ẽ gau¬
dere ÷ quale gaudium uidebat. in cinius compatione
non erat hoc gandium : Tanꝗͣ. si tunosses solem: &
alicui laudanti lucernam diceres. ñ ẽ ista lux. Qr
lux noneͣe Ille ꝓ magno habet ÷ gaudet. exultat.
et tu dicis. nonc̃ istalux: Aut siquis simiam mi¬
raretur: diceres ñ ẽ ista pulebritudo. Et si forte
ille occupatꝰ eẽt circa compositionẽ membroꝵ in
illa bestia. et omnes illas congruentias miraret᷑:
tu qui noueras aliam pulchritudinẽ negares ista :
et diceres non ẽ. Qͣr: Quia aliam nosti. S dicis.
Elgo illam ꝙͣ uidebat ysaias. non uideo. Crede: et
uidebis. forte enim non habes unde uideas. Est
emmocuł ĩn ula pulchritudo uideat᷑. Ham q̃mͦ
ẽ ocułꝰ carnis. unde lux ista uideat᷑ : sic ẽ oculꝰ cordis.
unde illa iocunditas uideat᷑. forte ille oculꝰ sauciꝰ
c̃. sordidatꝰ ẽ: turbatꝰ ẽ abira. ab auaricia. a cupi¬

Expanded text:
«Non est gaudere impiis, dicit Dominus.» Si hoc non est gau«Non est gaudere impiis, dicit Dominus.» Si hoc non est gaudere, quale gaudium videbat, in cujus comparatione non erat hoc gaudium? Tanquam si tu nosses solem, et alicui laudanti lucernam diceres: Non est ista lux. Quare lux non est? Ille pro magno habet, gaudet, exsultat; et tu dicis: Non est ista lux. Aut si quis simiam miraretur, diceres: Non est ista pulchritudo. Et si forte ille occupatus esset circa compositionem membrorum in illa bestia, et omnes illas congruentias miraretur; tu qui noveras aliam pulchritudinem, negares istam, et diceres: Non est. Quare? Quia aliam nosti. Sed dicis: Ego illam quam videbat Isaias, non video. Crede, et videbis. Forte enim non habes unde videas; est enim oculus unde illa pulchritudo videatur. Nam quomodo est oculus carnis, unde lux ista videatur; sic est oculus cordis, unde illa jucunditas videatur: forte ille oculus saucius est, sordidatus est, turbatus est ab ira, ab avaritia, a cupi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ẽ scd̾m scłm: uera iocunditas ẽ. Audi ꝓpħam ysa¬
iam. Non c̃ gaudere impiis dic̃ dñs. Gaude qd̾ uo¬
cant impii: non ẽ gaudẽ. Quale gaudium nou̾at ⁊¬
qui hoc gaudium imꝓbabate Credamus illi fr̃s:
homo erat: s ambo gaudia nouerat. Homo erat¬
utiq: nouerat gaudia calicis. Quia homo erat. no¬
uerat gaudium mensei nou̾at gaudium lecti: nou̾at
gaudia ista scłaria et luxuriosa. Ille qͥ nou̾at illa
ait p̾sumens: noñ gaudẽ impiis dic̃ dñs. S ñdic̃
piis. Nam illi s uident᷑ gaudere. Honẽ autẽ gaudere
impiis. dic̃ non homo: s dominꝰ. Tude ille ipsum
gaudium uidens: ait. Et diem hominũ ñ concupi.¬
ui: tu scis. Qui mͥ alium diẽ ostendis. qui me aliam
lucem doces: qui me alia iocunditate ꝑfundis. qͥ
aliud mͥ intꝰ insinuas: fecisti me nͣ concupiscere diẽ
hominũ. Utiq uidebat ysaias homines inpotati¬
one. inluxuria intheatris. et expectacuł : totum
mundum luxuriari uariis nugi: et tam̃ clamabat.

Expanded text:
eculum, vera jucunditas est. Audi prophetam Isaiam: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus» . Gaudere quod vocant impii, non est gaudere. Quale gaudium noverat qui hoc gaudium improbabat? Credamus illi, fratres. Homo erat, sed ambo gaudia noverat. Utique noverat gaudia calicis, quia homo erat, noverat gaudium mensae, noverat gaudium lecti, noverat gaudia ista saecularia et luxuriosa. Ille qui noverat illa, ait praesumens: «Non est gaudere impiis, dicit Dominus.» Sed piis.» Nam illi sibi videntur gaudere: «Non est» autem «gaudere impiis, dicit,» non homo, sed «Dominus.» Unde ille ipsum gaudium videns, ait: «Et diem hominum non concupivi, tu scis» . Qui mihi alium diem ostendis, qui me aliam lucem doces, qui me alia jucunditate perfundis, qui aliud mihi intus insinuas, fecisti me non concupiscere diem hominum. Utique videbat Isaias homines in potatione, in luxuria, in theatris, et spectaculis, totum mundum luxuriari variis nugis; et tamen clamabat,
Abbreviated transcription (Latin):
nolite uob ꝓmitt̾e. Qd dicat ȩugłm scitis: xͥanis
loqͥmur: fidi p̃uaricatores cẽ non debcinus. Eugłor
hoc dic̃: qr in nouissimis temꝑibꝰ multa mala. mul¬
ta scandala: multȩ p̾ssurȩ. multȩ miquitates a¬
bundant. S qͥ ꝑseucrauerit usq infinẽ hic saluuꝰ
ent letiora temꝑa: et facio illud. et emo illud. Bo¬
numẽ tͥ ut attendas illum qui ñ fallitur. nec fal¬
lit aliquẽ: qui tͥ ꝓmisit non bic leticiam. s in se.
Et cum transierint ista. sꝑes qr cum illo regnabis
inȩtͣnum: ne cum hic uis regnare. neq hic habeaᷤ
iocunditatẽ. neq illic inuenias. Explicͦ de psal

Expanded text:
istianis loquimur; fidei praevaricatores esse non debemus. Evangelium hoc dicit, quia in novissimis temporibus multa mala, multa scandala, multae pressurae, multae iniquitates abundabunt: sed qui perseveraverit usque in finem, hic salvus etiora tempora, et facio illud, et emo illud. Bonum est tibi ut attendas illum qui non fallitur, nec fefellit aliquem, qui tibi promisit non hic laetitiam, sed in se; et cum transierint ista, speres quia cum illo regnabis in aeternum; ne cum hic vis regnare, neque hic habeas jucunditatem, neque illic invenias. IN PSAL
Abbreviated transcription (Latin):
Amas illum: debes ode̾sse qͦd odit. Homo ẽ ini.¬
micꝰ tuus: hoc ẽ qđ tu. Creati estis ab uno creato¬
re inuna conditione: et tam̃ si filius tuus loqͣt᷑¬
cum mimico tuo. et ueniat ad domũ inimicitu.
et assiduas locutiones habeat cum illo⁊ exhere¬
dare illum uis. qr loquit᷑ cum inmico tuo. Et
quomͦ: Quã tustam uocem uidis hab̾e tͥ: Amicꝰ es
iiici mei ⁊ ec queris aliquid de rẽ mear Atten¬
de gͦ. Diligis xp̃m: inmica xp̃i ẽ auaricia. Qr cũ
illa loqueris : Nondico loqueris cum illa. ¶ r illi
ipsa et facis. Iubet xp̃c ut uestias pauꝑem os ñ
facis: iubet auaricia ut facias fraudẽ. et hoc po.¬
dominũ. oditt malignum. Hinc apparet te dili¬
gere qđ bonum eͣ. si inucntꝰ fueris odisse qd̾ ma
nes. Odimꝰ malignum ⁊ dicit nob̾ aliqͥs ꝑsecutor
fac fratidẽ. dicit nob̃ adora idolum: dicit nobis
thus pone demoniis: s nos audiuimus. qͥ dili¬

Expanded text:
Amas illum; debes odisse quod odit. Homo est iniAmas illum; debes odisse quod odit. Homo est inimicus tuus, hoc est quod tu; creati estis ab uno Creatore, in una conditione: et tamen si filius tuus loquatur inimico tuo, et veniat ad domum inimici tui, et assiduas collocutiones habeat cum illo, exhaeredare illum vis; quia loquitur cum inimico tuo. Et quomodo? Quia justam vocem videris tibi habere: Amicus es inimici mei, et quaeris aliquid de re mea! Ergo attende. Diligis Christum, inimica Christi est avaritia; quare cum illa loqueris? Non dico, loqueris cum illa; quare illipsa, et facis. Jubet Christus ut vestias pauperem, et non facis; jubet avaritia ut facias fraudem, et hoc poDominum, odite malignum.» Hinc apparet te diligere quod bonum est, si inventus fueris odisse quod manes. Odimus malignum; dicit nobis aliquis persecutor, Fac fraudem; dicit nobis, Adora idolum, dicit nobis, Thus pone daemoniis: sed nos audivimus, «Qui dili
Abbreviated transcription (Latin):
altiss imus. super omnem cerramN on super
iudicia dĩ uigerunt: ut undiq ppłos conuo¬
caret. quibꝰ non communicant qui se p̾cide¬
runt ÷ nec audiunt pͣdictum. nec uident ii¬
plecum: qͣm tues d̾ns altissimꝰ suꝑ omnẽ t̾rã.
Nimis exaltatꝰ es suꝑ omnesdeos. Qͥd ẽ nimis:
intelligatur ȩquał patͥe Quidẽ suꝑ omnes deoᷤe
Quid sunt idolas Non habent sensum: ñ ha¬
bent uitam. Demonia habent sensum. habe̾t
uitam: s mala sunt. Quid magnum ẽ qͥa ex
nia:. S nec hoc ualde magnum ẽ. Demonia
quidem dii gentium: s ille nimis exaltatꝰ ẽ
suꝑ omnes ddeos. Et homines dicti sunt dii.
Ego dixi dii estis: et filii altissimi omnes. Itẽ
scriptum e. D̾s stecit insy nagoga deoꝵ: inme¬
dio autem deos discernens. Suꝑ om̃s hoĩes
nec tantũ suꝑ demonia: s suꝑ om̃s homines
altatus ẽ fuꝑ om̃s deos : Breue p̃ceptũ nob̃ de¬
dit Qui diligitis dominũ odite malignum:
Nonẽ dignꝰ xp̃c: cum quo diligas auariciam:

Expanded text:
altissimus super omnem terram.» Non supejudicia Dei viguerunt, ut undique populos convocaret: quibus non communicant, qui se praeciderunt; nec audiunt praedictum, nec vident impletum, «Quoniam tu es Dominus altissimus super omnem terram. Nimis exaltatus es super omneintelligaris aequalis Patri? Quid est, «super omnes deos?» qui sunt? Idola non habent sensum, non habent vitam: daemonia habent sensum, habent vitam; sed mala sunt. Quid magnum est quia enia; sed nec hoc valde magnum est: daemonia quidem dii Gentium , sed ille nimis exaltatus est super omnes deos. Et homines dicti sunt dii, «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes:» item scriptum est, «Deus stetit in synagoga deorum; in medio autem deos discernens» . Super omnes exnec tantum super daemonia; sed super omnes homines altatus est super omnes deos? Breve praeceptum nobis dedit. «Qui diligitis Dominum, odite malignum.» Non est dignus Christus cum quo diligas avaritiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia non e ꝑsonarum acceptor ds. Namq ipse
petrus cum udisset cornelium centurionẽ. &
eos qui cum illo erant adimpletos sp̃u sc̃o: ex¬
clamauit & ait. In ueritate comp̾hendo: qͥa
non ẽ ꝑsonarum acceptor as. Ergo exultauert̃

Expanded text:
Quia non est personarum acceptor Deus. Namque ipse Quia non est personarum acceptor Deus. Namque ipse Petrus cum vidisset Cornelium centurionem, et eos qui cum illo erant, adimpletos Spiritu sancto, exclamavit, et ait, «In veritate comprehendo quia non est personarum acceptor Deus.» Ergo, «Exsultaver
Abbreviated transcription (Latin):
Audiuit et iocundata ẽ syon: et exultauert̃
filiȩ iuidȩ. Postea quidẽ de cirtumcitis ca:¬
lumpniari uoluerunt petro: et dicerunt illi. Qtte
intrasti ad gentiles et młumcisos ⁊ et mauducas.¬
ti cum eis: Ille autẽ redidit eis ratione᷑: quomͦ
cum oraret demonstratꝰ ẽ. illi dĩtuspendens qͣt¬
tuoi lineis: Discus ille qui habebat omnia am¬
malia. et significabat omnes gentes. ido quat.
tuor lineis pendebat: quia quattuor parces st̃
orbis. unde futuri ipłi erant. Et ido quattuor
ȩugłia p̾dicant xp̃m: ut gr̃a ipsius adomnes
qͣttuor partes orbis ꝑtinere. intelligatur. Qͥa gͦ
tale uisum demonstratum fuerat petro: indica¬
uit. aꝑuit illis omnia quomͦ credidit cornelius:
quia priusquã baptitaretur homo gentił. ue.
runt: et magnificauerunt d̾m dicentes. Utiq
et gentib ds penitentiã aduitam dedit. Eccẽ
audiuit et iocundata ẽ syon: et exultauert᷑
filiȩ uidȩ. Propt̃̾ iudicratua dñe. Quȩ iudicia:

Expanded text:
it, et jucundata est Sion; et exsultaverunt filiae Judaeae.» Postea quidam de circumcisis calumniari voluerunt Petro, et dixerunt illi: «Quare intrasti ad Gentiles incircumcisos, et manducasti cum eis?» Ille autem reddidit eis rationem, quomodo cum oraret demonstratus est illi discus pendens quatuor lineis. Discus ille qui habebat omnia animalia, significabat omnes Gentes. Ideo autem quatuor lineis pendebat, quia quatuor partes sunt orbis, unde futuri populi erant: et ideo quatuor Evangelia praedicant Christum, ut gratia ipsius ad omnes quatuor partes orbis pertinere intelligatur. Quia ergo tale visum demonstratum fuerat Petro, indicavit, aperuit illis omnia, quomodo credidit Cornelius, quia priusquam baptizaretur homo gentilis, verunt, et magnificaverunt Deum, dicentes: «Utique et Gentibus Deus poenitentiam ad vitam dedit» . Ecce, «Audivit, et jucundata est Sion; et exsultaverunt filiae Judaeae, propter judicia tua, Domine.» Quae judicia?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittitur Nam et iob temptare uoluit ÷ et
non nisi potestatẽ questunt: et nicħ facers.
nͥ potestatẽ accepissec ¶re nͣ gͦ securus
adoras đm. quo nolente nemotͥ nocet et qͦ
ꝑmittente em̃dari non eu̾teris: Si enim pla¬
cuerit dommo dõ tuo ꝑmitc̾e ut aliqͥs homo
tͥ neceat ÷ aut aliquis sp̃ctibi noceat: em̃dauit
te ut clamas adcum. emendans em̃dauit
me dominꝰ. s morti ntradidit mne. Ergo con¬
sundantur omnes qui adorãt sculptilia: qͥ
głantur insimulachris suis. Adorate eum
omnes angłi¶ Discant pagan adorare deum.
Angłos uolunt adorare: angłoimi tentur:
et illum adorant qui ab angłis adoratuur. Ad¬
orate cum om̃s angłi eiꝰ. Adoret angłs ille qͥ

Expanded text:
permittitur. Nam et Job tentare voluit, et permittitur. Nam et Job tentare voluit, et nonnisi potestatem quaesivit ; et nihil faceret, nisi potestatem accepisset. Quare non ergo securus Deum adoras, quo nolente nemo tibi nocet, et quo permittente emendaris, non everteris? Si enim placuerit Domino Deo tuo permittere ut aliquis homo tibi noceat, aut aliquis spiritus tibi noceat; emendabit te, ut clames ad eum: «Emendans emendavit me Dominus, sed morti non tradidit me» . Ergo, «Confundantur omnes qui adorant sculptilia, qui gloriantur in simulacris suis. Adorate» «eum omnes Angeli ejus.» Discant Pagani adorare Deum. Angelos volunt adorare; Angelos imitentur, et illum adorent qui ab Angelis adoratur. «Adorate eum omnes Angeli ejus.» Adoret angelus ille qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicat timeo ne trascat᷑ mͥ angłs : siñ illum co¬
lo ꝓ ło meo. Tunc tͥ irascatur: qͣn ipsum cõle¬
re uolueris. B omis ẽ enim: & ̃m amat. Emͦ
demones irascunt᷑ si non colunt᷑: sic angłi in¬
dignantur si ꝑ do colant᷑. S ne forte dicats
cor infirmum᷑. cor trepidum ÷ gͦ ira̾cunt᷑ de¬
monia qr noncoluntur. timeo offendere de¬
moniar qͥd tͥ facturꝰ ẽ uł pͥnceps ipsox diabo¬
uꝰ: Si posset aliquid: nullꝰ ur̃m remanent.
Nonne cotidie tanta millo dicunt᷑ ore xp̃ia.¬
norum ÷ et crescit seges xpͣianorum: Qndo
irasceris nequissimo seruo tuo. hoc nom̃ illi
imponis: sachanas. diabole: hoc illi dicis.
forte in hoc erras: quia homini hoc dicis:
it iminoͥrata ira rapis. Ad conuitiandã ina¬
ginem dĩ. Et tam̃ hoc eligis qđ ei dicas. qd
ualde decestaris. Si poss illẽ. ñ se uindica¬
ret e S ñ ꝑmitcitur ÷ et tantum facit qͣntum

Expanded text:
dicat: Timeo ne irascatur mihi angelus, si non illum codicat: Timeo ne irascatur mihi angelus, si non illum colo pro deo meo. Tunc tibi irascitur, quando ipsum colere volueris: bonus est enim, et Deum amat; quomodo daemones irascuntur, si non colantur, sic angeli indignantur, si pro Deo colantur. Sed ne forte dicat sibi cor infirmum, cor trepidum: Ergo si irascuntur daemonia quia non coluntur, timeo offendere daemonia. Quid tibi facturus est vel princeps ipsorum diabolus? Si posset aliquid, nullus nostrum remaneret. Nonne quotidie tanta in illum dicuntur ore Christianorum, et crescit seges Christianorum? Quando irasceris nequissimo servo tuo, hoc nomen illi imponis: Satanas, diabole; hoc illi dicis. Fortasse in hoc erras, quia homini hoc dicis, et immoderata ira raperis ad conviciandam imaginem Dei: et tamen hoc eligis quod ei dicas, quod valde detestaris. Si posset ille, non se vindicaret? Sed non permittitur: et tantum facit, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
norunt głam quer̾e nisi imꝑatoris sui. Si autem
runt głam suam quesierint: tyranni damnaut᷑
Tał excitit diabolꝰ et demonia. id̾ angłi eiꝰ: arro.¬
gauit sͥ honorẽ diuinũ et omnibꝰ demoniis ⁊ ob
impleuit templa paganoꝵ: et ꝑsuasit simulac᷑.
ꝑsuasit illa sacrificia offerris. Nonne meliuis
erat ut angłos scõs ꝙͣ ut demones colerent:
Respondent. Non colmꝰ mala demonia: anglos
quos dicitis ipsos et nos colimus turtures dei
magni: et minist̾ia dĩ magni. Itinã ipsos
colece uelletis: facile ab ipsis dsceretis ñ illos
colere. Audite angłm doctorem. Docebat qͣn.¬
dam discipulum xp̃i: ec ostendebat illi multa
intracula mapocalypsi ioħis. Iue autẽ qͦdã
sͥ demonstrato miraculo uisionis expauit:
et misit se ad pedes angłi. Et ile angłs qͥ nͣ
querebat uisi głam dominisui: suge qͥd faciᷤ
inquit: Illum adora. Nam ego conseruus
tuus sum: & fr̾m tuoꝵ. Quid ergo fr̃s mer: Nemo

Expanded text:
norunt gloriam quaerere nisi Imperatoris sui; si autem suam gloriam quaesierint, ut tyranni damnantur. Talis exstitit diabolus et daemonia, id est angeli ejus: arrogavit sibi honorem divinum et omnibus daemoniis; et implevit templa Paganorum, et persuasit simulacra, et persuasit illa sacrificia offerri sibi. Nonne melius erat ut Angelos sanctos, quam ut daemones colerent? Respondent: Non colimus mala daemonia; Angelos quos dicitis, ipsos et nos colimus, virtutes Dei magni et ministeria Dei magni. Utinam ipsos colere velletis: facile ab ipsis disceretis non illos colere. Audite angelum doctorem. Docebat quemdam discipulum Christi, et ostendebat illi multa miracula in Apocalypsi Joannis: ille autem quodam sibi demonstrato miraculo visionis expavit, et misit se ad pedes Angeli; et ille angelus qui non quaerebat nisi gloriam Domini sui, «Surge, quid facis?» inquit, «illum adora; nam et ego conservus tuus sum, et fratrum tuorum» . Quid ergo, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
morc̃ns ẽ. ille quilancea ꝓculsusẽ. ille qui
seputtus ẽ. ipse surrexit. Dominꝰ regnauit:
Seuiant qͣntum possunt regna. Quid sunt
factura regi regnoꝵ ÷ domino omnũ regũi
crtatori omnium scłorum e En ideo contẽp¬
intur ÷ quiatam summissus. et tam bumilis
apparuite Miscłia ẽ dion impotentia. Ille
enim bumił apꝑaruit: ut cum caꝑenus. S
iam indeamus. Dominus regnauit. Exul¬
det t̾rai iocundẽtur insulȩ inulte: n. Est qͥdẽ

Expanded text:
mortuus est; ille qui lancea percussus est, ille qui mortuus est; ille qui lancea percussus est, ille qui sepultus est, ipse resurrexit. «Dominus regnavit.» Saeviant quantum possunt regna; quid sunt factura Regi regnorum, Domino omnium regum, Creatori omnium saeculorum? An ideo contemnitur, quia tam submissus, et tam humilis apparuit? Misericordia est, non impotentia: ille enim humilis apparuit, ut eum caperemus. Sed jam videamus: «Dominus regnavit; exsultet terra, jucundentur in
Abbreviated transcription (Latin):
de gentibꝰ ⁊ quib dnobꝰ parictibꝰ de diuerso
uenientib eẽt ipse lapis angularis : ubi ãbo
copularentur. It̾um quomͣ accipimus ⁊ cum
t̾ra eiꝰ restituereture Cum caro eiꝰ reff̾titaret᷑.
Aliꝰ enim intelleccus tamen ãxp̃o ñ recedens:
sic pot̾ nob̾ occurrere. Terra restituta. caro re¬
suscitata. Post resurrectionẽ enim ipsuis. fac¬
ta sunt ista omnia: quȩ cantantur ĩ psalmo.
Audiamus iamde t̾rȩ restitutione psalmũ ple¬
num gaudio. Excitet nob̃ ipse dominꝰ ds ñr
dignam tante rei expectationẽ. et iocundita¬
tem ⁊ ipse sermonem nr̃m moderetur aptum
cordib ut̃is: ut quicqͥd ut ꝗbic exultat cor
nr̃m intalib spectaculis ꝑducat adlinguã:
et inde maures uras. deinde incorur̃m: inde
ille qui flagellatus ẽ ille
qui consputus ẽ. ille qui
spinis coronatus. ille qui
colaphis cesus ẽ. ille qui
inligno suspensus ẽ. ille
ci pendenti insultatum ẽ. ille qui meruos.

Expanded text:
de Gentibus; quibus duobus parietibus de diverso de Gentibus; quibus duobus parietibus de diverso venientibus esset ipse lapis angularis, ubi ambo copularentur . 3. Iterum quomodo accipimus, «Cum terra ejus restitueretur?» Cum caro ejus resuscitaretur. Alius enim intellectus, tamen a Christo non recedens, sic potest nobis occurrere: terra restituta, caro resuscitata. Post resurrectionem enim ipsius facta sunt ista omnia quae cantantur in Psalmo. Audiamus jam de terrae restitutione Psalmum plenum gaudio. Excitet nobis ipse Dominus Deus noster dignam tantae rei exspectationem et jucunditatem; ipse sermonem nostrum moderetur aptum cordibus vestris, ut quidquid hic exsultat cor nostrum in talibus spectaculis, perducat ad linguam, et inde in aures vestras, deinde in cor vestrum, inde ille qui flagellatus est, ille qui consputus est, ille qui spinis coronatus est, ille qui colaphis caesus est, ille qui in ligno suspensus est, ille cui pendenti in ligno insultatum est, ille qui in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
ubi xp̃m ꝓmiserant. S quẽ ꝓmissum audierãt:
p̃sentem non cognouerunt. Ilł autẽ ymissũ ncħ
erat: s tam̃ in ꝓpłis eciã de fide ipsoꝵ dictũ crat
Non dictum erat ipsis: s dictum erat de ipsis.
Missum c̃ et add illos: et audistis ex dispensatione
di. Ipsa enim lectio mͦ a uob lecta eͣ mactibus
apłorum: quomͦ centurio corneliꝰ credidit. Cor¬
nelitis enim centurio: nonerat degente iudoꝵ.
Orabat. ieiunabat: elemosinas faciebat. Non
illum deseruit łs: ꝗͣuis ingentibꝰ constitutũ.
Et missus eͣ ei angłs qͥ illi nuntiaret: qd elemo¬
sinȩ et orõnes ipsus acceptȩ fuerunt apud
dm. Credidit aduocato ad se petro. Nunquid
nͣ illum poterat docere angłs: Olisit illum ad
pecrum. ut magis ꝑ homine̾ illi fides fieret :
quia homines dignatus erat uisitare. Nec de¬
dignabatur docere ꝑhomine̾: qui dignatꝰ ẽ etͣ
homo. Sic gͦ restituta ẽ t̾ra euis. uno parĩete
uemiente de iudeis. altero pariete uemente

Expanded text:
um promiserant; sed quem promissum audierant, praesentem non cognoverant: illis autem promissum nihil erat; sed tamen in Prophetis etiam de fide ipsorum dictum erat. Non dictum erat ipsis, sed dictum erat de ipsis. Missum est et ad illos: et audistis ex dispensatione Dei; ipsa enim lectio modo vobis lecta est in Actibus Apostolorum, quomodo centurio Cornelius credidit. Cornelius enim centurio non erat de gente Judaeorum. Orabat, jejunabat, eleemosynas faciebat. Non illum deseruit Deus quamvis in Gentibus constitutum; et missus est ei angelus, qui illi nuntiaret quod eleemosynae et orationes ipsius acceptae fuerint apud Deum: credidit, advocato ad se Petro . Numquid non illum poterat docere angelus? Misit illum ad Petrum, ut magis per hominem illi fides fieret; quia homines dignatus erat Dominus visitare: nec dedignabatur docere per hominem, qui dignatus est esse homo. Sic ergo «restituta est terra ejus,» uno pariete veniente de Judaeis, altero pariete veniente
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ iudȩ. Sic scͥptum ẽ. Aũdierunt apłi. et
quierant iniudea fr̃s. Uidete syon exulta¬
uerunt filiȩ uidȩ. Quid audierunt: Quia et
gentes recȩꝑunt u̾bum dĩ. Ubi illuddixit
iste psalmus: Admntiauerunt cęli iusticiã
eiꝰ : et uid̾unt omnes ppłi głam eiꝰ. Et qr gen¬
tes credid̾unt. a quib colebantur idola: se¬

Expanded text:
e.» Sic scriptum est: «Audierunt Apostoli, et qui erant in Judaea fratres.» Videte si non «exsultaverunt filiae Judaeae.» Quid audierunt? «Quia et Gentes receperunt verbum Dei.» Ubi illud dixit iste psalmus? «Annuntiaverunt coeli justitiam ejus, et viderunt omnes populi gloriam ejus.» Et quia Gentes credid
Abbreviated transcription (Latin):
hiberi hom̃ĩb horruer̾t uerba ipsoꝵ indicant:
ñ suspicant᷑. Sequit᷑ enim lectio libri eiꝰdem: &
dic̃ qͦmͦ moti sunt. Tunc paulꝰ et barnabas con¬
sciderunt uestim̾̃ta sua: & dixerunt. Tiri fr̃es
quid facitis : Et nos boĩcisumꝰ passibiles: similes
uob̃. Intende gͦ qͦmodo homines boni ꝓhibent eõ
qui se uoluerant colere tanꝗͣ deos ÷ et uolunt po¬
tius ut ds unꝰ colat᷑. ds unꝰ adoret᷑: dõ um sacͥfictũ
offerat᷑. nonsͥ. Sic et om̃s sc̾i uł angłi. glłam illiꝰ¬

Expanded text:
hiberi hominibus horruerunt. Verba ipsorum indicant, hiberi hominibus horruerunt. Verba ipsorum indicant, non suspicamur. Sequitur enim lectio libri ejusdem, et dicit quomodo moti sunt: «Tunc Paulus et Barnabas consciderunt vestimenta sua, et dixerunt, Viri» «fratres, quid facitis? Et nos homines sumus passibiles, similes vobis» . Intendite. Quomodo ergo homines boni prohibent eos qui illos voluerant colere tanquam deos, et volunt potius ut Deus unus colatur, Deus unus adoretur, Deo uni sacrificium offeratur, non sibi: sic et omnes sancti Angeli, il