comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit initium scandali domui eiꝰ. Quod
autẽ post ꝑpetratũ scelus exosam eam
habuisse legit᷑. eoꝵ ꝑsonã exp̃ssit. qͥ post
adinissum qͦd libet facinus. maiꝰ odium
hñt. qmͣ ante ꝑpetrationẽ illud dilexe¬
rant. & ob hoc citrus uenĩa consetuntur.
qmͣ illi qui faciunt & diligunt. si tñ in
aluid uitium ñ denuo offendunt. ficut
amon qui post admissum stuprũ in soro¬
re sua ob hoc mortẽ ñ euasit. qͥa ebrieta¬
tem quȩ fomes ẽ luxuriȩ ñ uitauit.
Moraliter gͦ monemur hoc facto. ut sẽꝑ
caute & prudent̃ agamꝰ ne forte dnẽn¬
tur in nob̵ uitia. & pͥnceps peccati. qͥ fal¬
sam pacem ꝑiclitantib spondet. ne nos
imparatos tnueniens. atq imꝑitisos tru¬
ue patͥs pax interpr. amon. donans &
thamar amaritudo. Qui em̃ menbra
sua donat libidim. & semetipsutm tͣdit
seruire trriguitati. ad imquitatẽ. in pec¬
cati amaritudine cadit. licet immicus
se qͣsi patrem pacis ostendat. & ꝓsꝑa ꝓ

Expanded text:
fuit initium scandali domui ejus. Quod autem post perpetrato scelere exosam eam habuisse legitur, eorum personam expressit, qui post admissum quodlibet facinus majus odio habent quam ante perpetrationem illud dilexerant, et ob hoc citius veniam consequuntur, quam illi qui faciunt et diligunt, si tamen in aliud malum denuo non offendunt. Sicut Amnon, qui post admissum stuprum in sorore sua, ob hoc mortem non evasit, quia ebrletatem, quae fomes est luxuriae, non vitavit. Moraliter vero monemur hoc facto, ut semper caute ac prudenter agamus, ne forte dominentur in nobis vitia et princeps peccati, qui falsam pacem periclitantibus spondet, nos imparatos inveniens, atque improvisos truve patris pax interpretatur: Amnon donans, et Thamar amaritudo; qui enim membra sua donat libidini, et semetipsum tradidit servire iniquitati ad iniquitatem, in peccati amaritudinem cadit: licet inimicus se quasi patrem pacis ostentet, et prospe
Abbreviated transcription (Latin):
tem garram ad benedictiones. alios
in montem ebal ad maledictiones. ñ
ut maledictiones accipiant. s ut in¬
tuentes p̃scͥptas maledictiones & pe¬
nas peccatorib institutas caueant¬

Expanded text:
tem Garizim ad benedicendum; alios vero in montem Ebal statuere ad maledictionem: non ut maledictiones accipiant, sed ut, metuentes, praescriptas maledictiones et poenas peccatoribus constitutas
Abbreviated transcription (Latin):
tulit illum de medio. affigens cruci
sue. exuens pͥncipatus & potestates
tͣduxit libere tͥumphans eos in lig¬
no crucis. qmͣuis in aliis exemplarib
habeat᷑. tͥum phans eos in semetipso:
ra. quia crux illa tͦpheum fuit diaboli.
in qͦ crucifixus ẽ & tͥumphatus. Unde

Expanded text:
tulit illum e medio, affigens cruci suae, exuens principatus et potestates traduxit libere, triumphans eos in ligno crucis . » Licet et in aliis exemplaribus habeatur, « triumphans eos in semetipso. haec secunda crux illa tropaeum de diabolo fuit, in quo crucifixus est et triumphatus. Ide
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm t̾ribiliter oportebat querere qͦd
factum eiꝰ nnitari. qnͣto humana hor¬
reret infirmitas in tam magnũ. & in¬
ad spem ꝓpagandi generis se relicturũ
putabat᷑. peccato suo secũ consũptiᷤ mori.¬

Expanded text:
m terribiliter oportebat quaerere quofactum eius imitari, quanto magis humana exhorret infirmitas, et in tam magnum tamad spem propagandi generis se relicturum putabat peccato suo secum consumtis sui
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib utrũ aꝑta pugna. uł infidiis
bello petenda ẽ. uł umndicare neglexe¬
rit qͦd a suis imꝓbe factum ẽ. uł red¬
dere qͦd ꝑ imurias ablatũ est. S & hoc
cuiq fieri debeat. In qͦ bello ductor
excititus. uł ipse ppłs. ñ tam auctor
belli qmͣ iinister iudicandus est.
lendi uoluntas ꝓ mendatio putanda
sit. & fi ita sit. utrũ possit ẽẽ
iustummendatiũ. qͦ ille fallitur
tas nũc fugiens significat: Uideamꝰ¬

Expanded text:
utrum aperte pugnet, an ex insidiis ectenda, vel bello petenda est, que vindicare neglexerit quod a suis improbe factum est, vel reddere quod per iniurias ablatum est. Sed et hoc cuique fieri debeat. In quo bello, ductor exercitus vel ipse populus non tam auctor belli, quam minister iudicandus est. lendi voluntas pro mendacio putanda sit, et si ita est, utrum possit esse justum mendacium, quo ille fallitur tas, Jesus fugiens significet? e
Abbreviated transcription (Latin):
sunt intelligi. que cũ illo dixit ẽẽ tre
erit. Si huiꝰ peccatũ ita intelligendũ
ẽ. ut etiam et̾no igne pumat᷑. filios eiꝰ
dib obruit. ñ tam̃ hoc iudicio huma
ut nec filios censeret exceptos. lapida
eiꝰ quȩ ptꝰ mortẽ eius in illo fuerat cre¬
maturus. ñ solum ꝑ cęt̾a quȩ illi erant.
credendum ẽ eos ꝓ peccato patͥs a quo
ninocentes erant. post mortẽ igne in¬

Expanded text:
sunt intellegi, quae cum illo dixit esse concerit", si huius peccatum ita intellegendum est, ut etiam aeterno igne puniatur. filios ergo eius dibus obruit; non tamen hoc iudicio humanut nec filios censeret exceptos lapidatieius quae post mortem deus in illo fuerat crematurus non solum per cetera quae illi erant credendum est eos pro peccato patris, a quo innocentes erant, etiam post mortem suppli
Abbreviated transcription (Latin):
ticoꝵ . s. dogmata. uł suꝑsticiosa scl̃a¬
riũ luteraꝵ studia. Hȩc enm ẽ lin-¬
gua aitrea. luculento sermone aptata.
Hanc furati sunt heretici de iuerico.
quasi auream regłam. qui philosophoꝵ
sectam conati sunt inducere in eccłiam.
quoꝵ anathemate multi ꝑditnt᷑. &
qͣsi aceruo lapidũ multitudiñe pecco̾ꝵ extm¬
gunt᷑. quoꝵ ductor diabolꝰ. qͥ ꝑ illoꝵ
impietatẽ fideliũ qͦ sdã uicerat. rursꝰ
suꝑatus uincit᷑. & a ppło dĩ suspensus
co. mundũ significat. De anathema
tu di manens. sollemntates scłi uel
spectacda diligit. qͥ sortilogos. aruspi¬
ces. & augires inquirit. uł cęt̾a facit.

Expanded text:
icet dogmata, vel superstitiosa saecularium litterarum studia. Haec enim est lingua aurea, luculento sermone aptata. Hanc furati sunt haeretici de Jericho, quasi auream regulam, qui philosophorum sectam conati sunt inducere in Ecclesiam: quorum anathemate multi perduntur, et quasi acervo lapidum multitudine peccatorum exstinguuntur: quorum ductor diabolus, qui per illorum impietatem fidelium quosdam vicerat, rursus superatus vincitur, et a populo Dei suspensus, cho mundum significat: de anathemattu Dei manens, solemnitates saeculi vel spectacula diligit; qui sortilegos aruspices et augures inquirit, vel caetera facit
Abbreviated transcription (Latin):
cedit. nec ẽ longe ab ea. Leuite uͦ &
sacerdotes etiã in humeris suis eã por¬
tant. Quicũq em̃ sacerdotali religio¬
ne & scĩtate uiuunt. ñ solum hii qui
terdotalit᷑ agunt. quoꝵ pars ẽ dñs:¬

Expanded text:
cedit, non enim longe ab ea. Levitae vero et sacerdotes etiam in humeris suis eam portant. Etenim quicunque sacerdotali religione et sanctitate vivunt, non solum hi qui cerdotali,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oscłatum ẽ eum Notat modum tienera¬
tionis. ineuruatione genuũ. ⁊ osculo oris
mĩa ꝓpt̾ q̃d insisti ad me.ix
seruũ tuũ iinitio faciam hanc aũrem
facere ñ possum. Sic ẽ qͣi diceret. Ouod in
imitio fuit petitionis tue de argento &
auro tbuendo faciam Hanc autẽ rem. hoc
ẽ ut etiã uxores ⁊ filios tͥbuam fatere ñ possim
Quis ncipiet pliari: &̾ ait. Tii. Ne uidenut

Expanded text:
n osculatum est eum. Notat modum venerationis in curvatione genuum et osculo oris. Omnia propter quae misisti ad me servum tuum in initio faciam; hanc autem rem facere non possum. Sic est quasi diceret quod in initio petitionis tuae fuit de argento et auro tribuendo faciam; hanc autem rem, hoc est, ut etiam uxores et filios tribuam, facere non possum. Quis incipiet praeliari? Et
Abbreviated transcription (Latin):
nem. cũ sanguis naboth in iettael effusus
sit. sanguinẽ uͦ achab iuxta pisem̃a sama¬
rie canes linxerunt: S in hoc loco dictũ
ẽ .i. tali loco qͣi. ita uiliter effusum. ficur ui
sanguinem naboth effudisti:
.T. torrentis huiꝰ qͥ mͦ exficeatus ẽ. Alueum
arentẽ fodite altiꝰ fiue ꝓfundius. immul¬
tis locis. ut aquas suꝑuenientes ⁊ habun

Expanded text:
nem; cum sanguis Naboth in Jezrael effusus sit, sanguinem vero Achab juxta piscinam Samariae canes linxerint? Sed in hoc loco dictum est, id est tali loco, quasi ita viliter effusum, sicut tu sanguinem Naboth effudisti. est torrentis hujus, qui modo exsiccatus est, alveum arentem fodit altius sive profundius et in multis loc
Abbreviated transcription (Latin):
ix̃q naaman. ut uis fiat .s. uoluntas ua
Ecce ñ cogo ampliꝰ ut mea accipias s ñ
obsetro ut tua concedas. Contede mͥ seruo
tuo ut de hac t̾ra sc̃a in q̃tierus ds̃ adorat᷑.
colam ⁊ feram mecũ. onis duoꝵ burdonũ.
Sonem̃ faciet seruus tuus ult̃ holocatistũ
aut uictima dns aliems. nͥ dño. Ad hoc gͥ
tram ferre uolebat: ut ex ea in t̾ra sua ala¬
te fateret dño in qͦ immolaret. Abin e ab
eo electo tre temꝑe Ambiguitate dictionis

Expanded text:
itque Naaman, ut vis. Fiat, scilicet voluntas tua. Ecce non rogo amplius ut mea accipias; sed tamen obsecro ut tua concedas. Concede mihi servo tuo, ut de hac terra sancta in qua Deus verus adoratur, tollam et feram mecum onus duorum burdonum. Non enim faciet servus tuus ultra holocaustum aut victimam diis alienis, nisi Domino. Adhuc igitur terram ferre volebat. Ut ex ea in terra sua altare faciat Domino, in quo immolaret. Abiit ergo ab eo electo tempore. Ambiguitate dictionis
Abbreviated transcription (Latin):
et totũ exercitũ ꝓducens. Deide pedisi
pͥncipum ꝓurntiaꝵ uictoriã optinebum
hoc ẽ qͦd seqͥtur. Egressi funt autẽ puen
pͥma fronte. Incipiente gͥ rege p̃ltum tun
umuersis. isti p̃euntes utictoriã optinuerit.
dicate ieiunũ ⁊ sedẽ facite
aboth. Religiose uult inchoari opus¬

Expanded text:
 deinde pedissequi principum provinciarum victoriam obtinebunt. Hoc est quod sequitur: Egressi sunt autem pueri prima fronte. Incipiente igitur rege praelium cum universis, isti praeeuntes victoriam obtinuerunt. Praedicate jejunium et sedere facite Naboth, etc. Religiose inchoari vu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ aꝑte reuelatus sum domui patͥs tui. cũ
eẽt in egypto. Domũ patͥs eiꝰ aaron di¬
cit. de cuius stirpe successit in sacerdoti¬
um. cui se reuelatũ dñs dicit. qñ ait.¬
moysi. in egypto. uade in occur sum mo¬
Isi in desertum hic pͥmum reuelatus
fuit ei dñs. & ad obedientiã eum desti¬
nauit. & postea ñ solum ipse. s etiam

Expanded text:
non aperte revelatus sum domui patris tui, cum esset in Aegypto? » Domum principis sui Aaron dicit de cujus stirpe successit in sacerdotium. Cui se revelatum Dominus dicit quando ait in Aegypto: « Vade in occursum Moysi in desertum . Hic primum revelatus fuit ei Dominus, atque ad obedientiam destinavit, et postea non solum ipse, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
adulterio intelligi ueliit. ut iosephus qui
dicit. qͦd cum mulierib religionis causa
uenientib contumelias inferebant: aliis
quide iuolentias facientes. aliis uero do
nide pessima differebat: qͦd & nr̃i docto¬
res asserunt. tñ dormiuisse eos dicunt
hebrei cum mulierib quȩ obseruabant
ad ostium tab̃naculi: eo qͦd post menstriti
tempus aut. partus. ñ impleto scdm legis
p̃ceptum sacͥficio. suadebant eis ad uiros
suos redire. eisq cominisceri. Idormire
idõ dicuntur. quia eas dormire cum uiris
faciatis ppłm dñi. Gransgressionẽ gͦ ppłs
faciebat. qͥa sacͥficio ñ rite ꝑacto. uxorib
suis uingebant᷑. Sicut enm extorque¬
bant carnes ab iimolante. ita etiã extor¬
quebant sacͥficium ab offerente. &ͦ idcir¬
co sicut in auferendis carnib faciebant
homines detrahere satͥficio dm̃. ita quoq
nichilomniꝰ in comungendis uxorib
tñsgredi faciebant ppłm. Quam intelli¬
gentiam si quis sequi uoluerit. suo ui¬

Expanded text:
ligi velint, ut Josephus quoque dicit, mulieribus religionis causa convenientibus contumelias inferebant. aliis quidem violentias facientes, aliis vero pernide pessima differebat, quod et nostri doctores asserunt: tamen dormisse eos dicunt Hebraei cum mulieribus quae observabant ad ostium tabernaculi eo quod post menstrui tempus aut partus, non impleto secundum legis praeceptum sacrificio, suadebant eis ad viros suos redire eisque adcommisceri. Et dormire ideo dicuntur, quia eas dormire cum viris faciatis populum Domini. » Transgressionem ergo populus faciebat, quia sacrificio non rite peracto uxoribus suis jungebatur. Sicut enim extorquebant carnes ab immolante, ita etiam extorquebant sacrificium ab offerente. Et idcirco sicut in offerendis carnibus faciebant homines detrahere sacrificio Domini, ita quoque nihilominus in conjungen is uxoribus transgredi faciebant populum. Quam intelligentiam si quis sequi voluerit, suo ju
Abbreviated transcription (Latin):
cabunt᷑ a t̾ra uiuentium.S hee gͥnq
ciuitates munera aurea offeritiit. qͣndo
auro spũał. intelligentiȩ instructi. ab his
uitiis ꝑ penitentiã decdinantes. quȩ gͥnq
sensib: corꝑis admitunt᷑. diuinis testam̃¬
t̾mino ifrł. Abel magnũ idttrco uocatir.
tũ antea bethsamis uocitata sit. siue ꝓpt̾
luctum suꝑ utris bethsamitib ibi factũ
siuie ꝓpt̾ distinctionẽ ciuitatis. abel beth¬
macam: de qua clamauit mulier sapi¬
ens ad ioab dicens. gui int̾rogant inter¬
rogent in abela. Sic iraq intelligendũ
ẽ. qͦd ab urbe mnurata usq ad uillam quȩ
ẽ fine muro. & usq ad abel magnũ dede
posuerunt archam dm̃. quȩ erat usq
m illum diem in agͦ iosue bechsamitis.
& fuit ibi donec in chariathiarim duc¬
ta ẽ: & ꝑtussit de ppło septuagita uiros.
sus. qͥa de optimatib ppłi septuagnita
sint ꝑcussi: de ipsa autẽ uulgari turba
homines quinqͣgnita milia. Hos septu¬

Expanded text:
cabuntur a terra viventium. Sed hae quinque civitates munera aurea offerunt, quando auro spiritalis intelligentiae instructi, ab his vitiis per poenitentiam declinantes, quae in quinque sensibus corporis admittuntur divinis Testametermino Israel. Abel magnum idcirco vocatur, cum antea Bethsamis vocitata sit, sive propter luctum super viris Bethsamitibus ibi factum, sive propter distinctionem civitatis Abel Bethmaca, de qua exclamavit mulier sapiens ad Joab, dicens: Qui interrogant, interrogent in Abela. Sic itaque intelligendum est, quod ab urbe murata usque ad villam quae erat absque muro, et usque ad Abel magn« posuerunt arcam Domini, quae erat usque in illam diem in agro Josue Bethsamitis, et fuit ibi donec in Cariathiarim ducta est. Et percussit de populo septuaginta viros, sus, quia de optimatibus populi septuaginta sunt percussi; de ipsa autem turba vulgari homines quinquaginta millia. Quod ne
Abbreviated transcription (Latin):
eccł̃iam ex multitudine gentuuĩ collectam.
in qͣ postqm̃ testam̃tum mansit. multi¬
plicati sunt iusti: qui ab ipso uelut di¬
es illuminati sunt. Baalim. qui hñtes.
uł ascendentes. aut suꝑiores interpre¬

Expanded text:
Ecclesiam, ex multitudine gentium collectam. In qua postquam Testamentum mansit, multiplicati sunt justi, qui ab ipso velut dies illuminati sunt. Baalim habentes, sive ascendentes, aut superiores interpre
Abbreviated transcription (Latin):
rate sententiȩ: quia ex qͣ die mansit ar¬
cha in cariathiarim. erat annꝰ uugefimꝰ.
cũ eam inde tñsferri. temꝑib saul causa
belli contingeret. Demq uigesiino ꝑac¬
to anno tnͣslata ẽ a samuele in masphat.¬
& de masphat tnͣstulerunt eam samuel
& saul in galgala .i. tñslata ẽ a saul m
nobe. de nobe in gabaa. de gabaa a da
uid in domũ obed edom. inde tñstulit eam¬
in syon. de syon tnͣstulit eam salomon in
scã scõꝵ. Uel certe uigesimꝰ erat aimus cũ
adhuc omĩs domus isrł requieuit post
certo temꝑe p̃sulatus samueł. qͥ iosepho
teste duodetĩ annis completus ẽ. & pͥmo
temꝑe regni saul. qͦd eode hystorico asfir¬
mante uigniti annis tenuit. nullus scẽ
hystoriȩ curiosꝰ ignorat. Namq postio
taret eum sp̃c neqm̃. maxime ad ꝑsequen¬
dum dauid: inmoxiũ & ustum: necesse

Expanded text:
ratae sententiae, quia ex qua die mansit arca in Cariathiarim, erat annus vicesimus, cum eam inde transferri temporibus Saul causa belli contingeret. Denique, vicesimo peracto anno, translata est a Samuele in Masphat. Et de Masphat transtulerunt eam, Samuel et Saul, in Galgala. Inde translata est a Saul in Nobee, de Nobee in Gabaa, de Gabaa ad Aiud domum Obededon. Inde transtulit in Sion. De Sion transtulit eam Salomon in Sancta sanctorum, vel certe vicesimus erat annus, cum adhuc omnis domus Israel quievisset post toto tempore praesulatus Samuelis, qui Josepho teste, duodecim annis completus est; et primo tempore regni Saul, quod, eodem historiographo affirmante, viginti annis tenuit, nullus sanctae historiae curiosus ignorat. Namque postmotaret eum spiritus nequam, maxime ad persequendum David innoxium et justum, necesse
Abbreviated transcription (Latin):
aquã. Tradunt. hebrei qͦd coram dño
in eadem aqua maledicta congesta fint
& sicut in lege mulier zelotipa hausta aqͣ
ꝓbabatur: ita & hic idolatre hac aq̃ ꝓbati
sunt. hii uideł qui se idola coluisse pem¬
tus denegabant. Gradunt etiam quod
quicũq idolatra hanc aquã gustasset.
labia eius ita sibi adhererent. ut neqͣ¬
quam ab iuicem ea seꝑare posset. Hoc
inditio idolatra dep̃hendebat᷑. ⁊ interfi¬
tiebatur. Uñ. Iudicauit samuel filios¬
morti tradidit. Dicunt etiã qͦd hoc mͦ
moyses idolatras qui uitulum fecerant
ꝓbauerit. qnͣdo arripuit uitulum ⁊ com¬
bussit. contͥuito usq ad puluerẽ. & spar¬
fit in aquã. & dedit ex eo potum filiis
isrł. Nos enim illoꝵ deliramenta omit¬
tentes. qͥa utrũ uerũ sit ignoramꝰ. fim-¬
pliciter intellignmis. qͦd tam scõ uiro
conueniebat. ut plebem sibi commissam
in iusticia & ueritate iudicaret. pruden¬

Expanded text:
us. Tradunt enim quod coram Domino in eadem aqua maledicta congesta sint, et sicut in lege mulier zelotypa hausta aqua probabatur, ita et hic idololatrae hac aqua probati sunt. Hi videlicet, qui se idola coluisse penitus denegabant. Tradunt etiam, quod quicunque idololatra hanc aquam gustasset, labia ejus ita sibi adhaererent, ut nequaquam ea ab invicem separare posset. Hoc indicio idololatria deprehendebatur, et interficiebatur. Quod morti tradere dicit. Dicunt etiam quod hoc modo Moyses idololatras, qui vitulum fecerant, probaverit, quando arripuit vitulum et combussit, contrivitque usque ad pulverem, et sparsit in aquam, et dedit ex eo potum filiis Israel. Nos jam illorum deliramenta omittentes, quia utrum verum sit ignoramus, simpliciter intelligimus, quod tam sancto viro conveniebat ut plebem sibi commissam, in justitia et veritate, et summa pruden
Abbreviated transcription (Latin):
debis emulum tuũ. Emulus domus
heli. sadoch extitit. qui eiecto abiathar
a salomone sacerdotiũ accepit. qmqmͣ
de samuele uelint intelligi. situt in ma¬
lachim legitur. Proietit salomon abia¬
thar. ne eẽt sacerdos dni. ut impleret᷑
uerbum dm̃ qͦd lotutus ẽ suꝑ domũ
ex te ab altari meo. s. ut semꝑ de domo
heli eẽt in domo dñi uir. qui in dignita¬
te sacerdotii alium substitutũ uideret.¬
& se eadẽ dignitate pͥuatum uidens. tius
oculi deficerent. & ammina tabesceret pre
mimetate metoris. Mystie autẽ hec ꝓpħia
de mutatione sac̾dotii ñ ẽ in samuele com
nere aaron. sicut sadoch & abiathar. re¬
gnante dauid̃. & alii deiceps ante tem¬
pus ueniret. ex quo ista de sacdotio mu¬

Expanded text:
emulum tuum. » Aemulus domus Heli Sadoch exstitit, qui ejecto Abiatha r a Salomone sacerdotium suscepit: quanquam de Samuel velint intelligi, sicut in Malachim legitur: « Projecitque Salomon Abiathar ne esset sacerdos Domini, ut impleretur verbum Domini quod locutus est super domum eli ab altari suo, dicit ut semper de domo Heli esset in domo Domini vir qui in dignitate sacerdotii alium substitutum et se eadem dignitate privatum videns, ejus oculi deficerent et anima tabesceret prae nimietate moeroris. Mystice haec prophetia de mutatione sacerdotii, non est in Samuele compes fuerunt de genere Aaron, sicut Sadoch et Abiathar, regnante David, et alii deinceps: antequam tempus veniret ex quo ista de sacerdotio mu
Abbreviated transcription (Latin):
philistinoꝵ septem mensib. Hoc enim
tempus ꝓpter uniu̾sitatem tempoꝵ que
septenario mimero dierum discurrit.
significat testam̃tum dm̃ usq ad con¬
sirmmationẽ scłi ingentib ꝑmansu¬
rum. Deinde sequitur. qualit̾ mito

Expanded text:
hilisthinorum septem mensibus. » Hoc enim tempus propter universitatem temporum quae septenario numero discurrit significat Testamentum Domini usque ad consummationem saeculi in gentibus permansurum. Deinde sequitur qualiter inito
Abbreviated transcription (Latin):
remansuri. ꝑeunte sacerdotio heli. necesse
ẽ ad eccłiam tonfugiant. & ꝓ se sacerdoti
p̃cipuam. Nummo argenteo. claritas uer¬
bi celestis. sicut splendor sapientie auro
Dicatq dimite obsecro me ad un̾a partẽ

Expanded text:
Pereunte sacerdotio Heli, necesse est ad ecclesiam offerat pro se sacerdoti praecipuam. Constat argento claritatem verbi coelestis, sicut splendorem sapientiae spdicatque: « Dimitte me, obsecro, ad unam partem
Abbreviated transcription (Latin):
consistebat: quia aduentus archȩ dĩ in
arotum incendium erat. diaboli. patris
om̃um imquoꝵ. Dagon interp̃r piscis
tristicie. Significat hostem antiquum.
qui in mari istius mundi positus. de¬

Expanded text:
consistebat: quia adventus arcae Dei in Azotum, incendium erat diaboli, patris omnium iniquorum. Dagon interpretatur piscis tristitiae, significans hostem antiquum, qui in mare istius mundi positus, de
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs exhibuit. Coram heli. quia sacerdo¬
tium uideoꝵ mox noluit destruere. ante¬
qmͣ uerum sacerdotium appareret. Ser
delib amabilis. & p̃ciosa erat: infidelib uͦ
culi eus caligauerant. nec poterat uidere
lucernam di. tum arderet in tab̃naculo.
anteqmͣ lux diurna fieret. qnͣdo eadẽ ex¬
tinguenda erat lucerna. siuuit ꝑ moysen
in exodo p̃cipitur. ut eadẽ lucerna luceret
tate sua ipse heli ꝑmaneret. donec fundi¬
tus cum ꝓle sua extingueret᷑ .i. uita care¬

Expanded text:
agitur, « coram Heli, » quia sacerdotium Judaeorum mox noluit destruere, antequam verum sacerdotium appareret; undedelibus amabilis atque pretiosa erat, infidelibus vero culi ejus caligaverant, nec poterat videre lucernam Dei, cum arderet in tabernaculo antequam lux diurna fieret, quando eadem exstinguenda erat lucerna, sicut per Moysen praecipitur, ut eadem lucerna luceret icat, quod in caecitate sua ipse Heli permaneret, donec funditus cum prole sua exstingueretur, hoc est, vita care
Abbreviated transcription (Latin):
nat ponderata. uł ignis homicida. mali¬
tie pondus. quo depͥmunt᷑ reꝓbi. de qua
di. Imquitas in talento plumbi sedet.
qͥa iniqui auaritia succensi. ut diuitiis
habundent homicidia ꝑpetrant. Uñ geth
utre sequit᷑: que toreular inter pͣr. tͥ bu

Expanded text:
nderata sonat, vel ignis homicida, malitiae pondus, quo deprimuntur reprobi. De qua dicitur: Iniquitas in talento plumbi sedet, quia iniquitate succensi, ut divitiis abundare possint, homicidia perpetrant. Unde Geth jure sequitur, quae torcular interpretatu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd nato samuele. mortuus fit pͥmogenit:
filiꝰ fenenne. & singłis anne filiis nas¬
centib. fingłi fenenne filii mortui sunt.¬
Ii greco ut auint ita legit᷑. Sterilis pe¬
ꝑit septẽ. & multa in filtis infirmata ẽ.

Expanded text:
quod nato Samuele mortuus sit filius primogenitus Fenennae, et singulis Annae filiis nascentibus, singuli Fenennae mortui sintin Graeco, ut aiunt, ita legitur: « Sterilis peperit septem, et multa in filiis infirmata est. »
Abbreviated transcription (Latin):
uersitatem plebis pariter comp̃hendit.
Dan uiculus ẽ in qrto miliario a panea¬
de cuntib tyrum. qͥ usq hodie t̾minus ẽ
uidee ꝓuiitie contͣ septemtͥonem. de qͦ ⁊
iordanis flumen crumpens. a loco sortitus
ẽ nomen. Bersabee fimilit̾ uicus ẽ intͥbu
ude in uigesimo a chebron miliario. uer¬
gens ad austrum. Sermo em̃ eiꝰ fuit ad¬

Expanded text:
iversitatem plebis pariter comprehendit. Dan viculus est in quarto milliario a Paneade euntibus Tyrum, qui usque hodie terminus est Judaeae provinciae contra septentrionem. De quo et Jordanis flumen erumpens a loco sortitus est nomen. Bersabee similiter vicus est in tribu Judae in tricesimo ab Hebron milliario, vergens ad austrum. « Et evenit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitur. ut mense pͥmo offerant simile
oleo consꝑse tres decimas ꝑ singl̃os uitulos
duas detimas ꝑ arietem. unã decinĩa per
agnum. Hȩc uͦ detima. decima pars erat eph̃
Uñ datur intelligi. qͦd ñ potuerit tres
modios farme tũ tͥb uitulis offerre. s
nouẽ detimas. qͥb scd̾m hebraicã uertta¬
tem. unus efficitur ephi. Moꝵ. Mater

Expanded text:
cipitur, ut mense primo offerrent similae oleo conspersae tres decimas per singulos vitulos, duas decimas per arietem, unam decimam per agnum. Haec vero decima, decima pars erat ephi: unde datur intelligi, quod non potuerit tres modios farinae cum tribus vitulis offerre, sed novem decimas, quibus secundum Hebraicam mensuram unus efficitur ephi. Caeter
Abbreviated transcription (Latin):
uersa uagabundus. uł mobił. atq insta¬
bilis. s firmus atq inconcussus ꝑsistens
uir unus erat. Iñ solum uir unus dr
ille. qui firmiter ꝑseuerat. s om̃s com¬
petentes unus ditinitur. unã sapientiã
om̃s hñtes. qui unũ xp̃m rãm consiten¬
tur. & uno spũ replentur. Aramathatm.¬

Expanded text:
versa vagabundus, vel mobilis atque instabilis, sed firmus atque inconcussus persistens vir unus erat. Et non solum vir unus dicitur ille, qui firmus perseverat, sed omnes competentes unus dicuntur, unam sapientiam omnes habentes, qui unum Christum Jesum confitentur, in uno Spiritu Dei replentur. Unu
Abbreviated transcription (Latin):
illius ñ sunt ampluis in diu̾sa mutati.
uotionis gr̃a quam ꝑcepit. Certũ gnͣ¬
ex fide credens adipisti ñ dubitauit. fi¬
ue quia in ipso affectu compunctiones
ꝑmansit: usq dum adepta eẽt qͦd postu¬
lauit. hic etiam datur exemplum oran

Expanded text:
e ejus non sunt amplius in diversa mutati. votionis gratia quam percepit. Caeterum quaex fide credens, adipisci se non dubitavit: sive quia in vero affectu compunctionis permansit, usque dum adepta esset quod postulavit. Hic enim datur exemplum orand
Abbreviated transcription (Latin):
multam in filiis sinagogam. & uutifi
cat. sterilem eccł̃iam gentium. qmͣuis
possit commodus intelligi. eosde uuiifi¬
care qͦs mortificauerit. Idem repetit
dicendo. deducit ad inferos & reducit.
hoc ẽ de quib apłs ait. Mortui em̃ estis.
& uita ura abscondita ẽ cum xp̃o in do.

Expanded text:
multam in filiis Synagogam scilicet, vivificat sterilem, Ecclesiam gentium. Quamvis possit commodius intelligi eosdem vivificare, quos mortificaverit, idem repetit dicendo: « Deducit ad inferos et reducit. » Hoc est quod Apostolus ait: « Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo
Abbreviated transcription (Latin):
absq iugo. Nota qͦd hii qui ebrietatem
sectant᷑: filii belial uocant᷑. uocauitq no
men eius samuel: qͦd interp̃r postulatio
dĩ. siue nomen eius ds̃. qͥa auctor natuin¬
tatis eiꝰ ds̃ erat. qui a sterili exoratus con¬
cessit habere filium. qͥ dignus erat in
templo dĩ cunctis dieb assistere ad ser¬

Expanded text:
absque jugo. Nota quod hi qui ebrietatem sectantur, filii Belial vocitentur: homuel. Samuel qui interpretatur postulatio Dei, sive nomen ejus Deus, quia auctor nativitatis ejus Deus erat, qui ab sterili exoratus concessit habere filium, qui dignus haberetur in templo Dei cunctis diebus assistere ad ser
Abbreviated transcription (Latin):
nitur re¬
gum. uide¬
nunt sunt
p̃sules eccłiȩ. s postinodum regnum:
seu quia post iudicium. deinde se¬
quetur sempiternum imꝑium fit
emm satra descriptio.

Expanded text:
nitur Regum, videnunc sunt praesules Ecclesiae, sed postmodum regnum: seu quia prius erit judicium, deinde sequetur sempiternum imperium. Ait enim sacra descriptio.
Abbreviated transcription (Latin):
bunc offert eum in tͥb uitulis. & moduis
farinȩ. & amphoram umi. Hoc ẽ in sacͥ¬
ficio pie confessionis. in exercitio bone
oꝑationis. & gr̃ã sacre eruditionis. & fi¬
de sc̃ẽ tͥnitatis. pleniter instructum. ut¬

Expanded text:
 Offert eum in tribus vitulis, et modio farinae, et amphora vini, hoc est in sacrificio piae confessionis, in exercitio bonae operationis, et gratia sacrae eruditionis, et fide sanctae Trinitatis pleniter instructum.
Abbreviated transcription (Latin):
cͥficaret dño exercituũ in sylo. Sylo
tiuitas ẽ in tͥbu effram. in quo loco
archa testamenti mansit. & tab̃nacł̃m
gentes. quȩ t̾ram ꝓmissionis possederant.
usq ad temꝑa samuelis. Narratur enim
in libro iñu naue. qͦd p̃dictus dux sorte
ibi mnissa coram dño. terram repinissionis
singłis tͥbub distribueret. E st aũ sylo
i nonagesimo miliario neapoleos. in re
gione atrabitena.S & iude pat̾arche
filiũ selon appellatũ leginus. Sylo intͥ¬

Expanded text:
crificaret Domino exercituum in Silo, » etc. Silo civitas est in tribu Ephraim, in quo loco arca testamenti mansit et tabernaculugentes quae terram repromissionis possederant, usque ad tempora Samuelis. Narratur enim in libro Jesu Nave, quod praedictus dux sorte ibi missa coram Domino, terram repromissionis singulis tribubus distribuerit. Est autem Silo in nonagesimo migione Atrapitena. Sed et inde patriarchae filium Selon appellatum legimus. Selo aut
Abbreviated transcription (Latin):
da & leui: ex quib extitit pater euis &
mater. Sophim. fpełatores interp̃tatur.
S pedatores hic fortassis ꝓph̃ȩ intelligun¬
tur. quoꝵ filius helcana fuit. Anne
sterilitas commemorat᷑: cuiꝰ partus ce¬
lebrior futurus erat. tnstar pͥoꝵ pagũ
ut maiꝰ gaudiũ post longũ merorem.
de ꝑcepta fecunditate insinuet᷑. Iascen

Expanded text:
Juda et Levi, ex quibus exstitit pater ejus et mater. Sophim, Speculator dicitur: speculatores hic fortassis prophetae intelliguntur, quorum filius Elcana fuerit. « Esterilitas commemoratur, cujus partus celebrior futurus erat instar priorum patrum, ut majus gaudium post longum moerorem de percepta fecunditate parentum insin
Abbreviated transcription (Latin):
ienta ponere. & postinodum cul¬
men allegorie. atq ubi gratum
fuerit moralitatis armoniam
tramur de generatione scĩ sa¬
iuelis ꝓpħe hystoriam p̃dicere:
ut postmodum continuatim allegoriam
eius. ualeamꝰ dño fauente digerere. Hel¬
cana namq pater ipsuis. ñ de genere¬
generationis. usq ad leui ꝑductt᷑. Dicit᷑
enim filius fuisse ieroam. silii helui. filii
tau. filii suph. filii elcana. filii maath
filii amasie. filii helcana. filii iohel. filii
ararie. filii suphonie. filii taath. filii le¬
etiam generatio. hic concordare comyba¬
tur. Quam generationẽ in sequentib:
spũali intellectui concinere conabimur.
Matrem qͦ eius de łbu iuda fuisse mon¬
stratur. in eo qͦd effrateus dr. ñ ab effra¬
ii. s ab ephrata uxore caleph. quã con¬
liquido patet eumd̾e ysai patrẽ dauid
ñ de effraim. s de tͥbu uida extitisse. &
ꝓbat eumdem helcanam effrateum ab
ephrata. ñ ab effram dici. Hic int̾ medi¬
os cues fortis effrem existens. ramathatm

Expanded text:
e ponere, et postmodum culmen allegoriae, atque ubi gratum fuerit, moralitatis harmoniam tramur de generatione sancti Samuelis prophetae historiam praedicere, ut postmodum continuatim allegoriam ejus valeamus, Domino favente, dirigere. Elcana namque pater ipsius de stirgenerationis usque ad Levi perducitur. Dicitur enim filius fuisse « Jeroham, filii Eliu, filii Thau, filii Sophoniae, filii Elcana, filii Maath, filii Amasai, filii Elcanae, filii Joel, filii Azariae, filii Sophoniae, filii Thiqui. Cujus generatio hic concordare comprobatur. Quam generationem in sequentibus spiritali intellectui concinnere conabimur. Matrem quoque ejus de tribu Juda fuisse monstratur, in eo quod Ephrataeus vocatur. Ephrataeus ab Ephrata uxore Chaleb, quam conteat eumdem Isai patrem David, non de Ephraim, sed de tribu Juda exstitisse: et probet eumdem Elcanam Ephrataeum ab Ephrata, non ab Ephraim dici. Hic inter medios cives Ephrem sortis exsistens, Ramathaim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eodem modo. ¶ Ruminandum. ñ tra facile
potandum quam ille pͥus potans aliis porrex
Uen .d. Sccł̃ia uidens qͦd net
ad̃ bñ oꝑandum. ł eg̾diendũ
ꝑ se sufficit. nec in bono ꝑsiste¬
re. ł auditores qnͣtum ꝓfecert̃
disceruere. implorat auxilium.

Expanded text:
o meo. Ad ruminandum. Non ita facile ad potandum, quod ille prius orans aliis porrexVeni. Ecclesia videns quod nec ad bene operandum, vel egrediendum per se sufficit, nec in bono persistere, vel auditores quantum profecerint discernere, implorat auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
ubera tua erunt ficiit botrus
cypͥ. qͥa illi qͥ parua norunt si
beniuole nuntiant. potiore sa¬
pientia debriantur.
Dixi. Quasi. insistenctum est ad̃
coni̾isionem uideoꝵ. quia tam
guria eos saluandos ꝓuideram

Expanded text:
ubera tua erunt sicut botrus cypri, quia illi, qui parva norunt, si benivole nuntiant interdum potiore sapientia debriabuntur. Dixi. Quasi, insistendum est ad conversionem Judaeorum, quia tam quia eos salvandos provideram
Abbreviated transcription (Latin):
Respondebat dñs ꝑ somnia. sicut idem he¬
brei asserunt: eoqͣd ieunando & orando
portabat. Neq ꝑ ꝓpħas. quia illis confulen¬
tib. dñs nequaqmͣ refpondebat. Hii ꝓpħe
dicunt᷑. fuisse discipłi samuelis. qͥb ꝓpħan¬
tib. iunxit se saul. &. ꝓpħauit.¬

Expanded text:
Respondebat Dominus per somnia, sicut idem Hebraei asserunt, eo quod jejunando et orando,gestabat. Neque per prophetas, quia illis consulentibus Dominus nequaquam respondebat. Hi prophetae dicuntur fuisse discipuli Samuelis: quibus prophetantibus junxit se Saul et p
Abbreviated transcription (Latin):
m. p̃dicatores significat. Redemptor et¬
enim nrͣ. simplicitatẽ & pacientiã ꝑͣdi¬
tantium sue manu uͥtutis tenens. aui¬
tiis carnales int̾fecit. & maxilla in ter¬
ram ꝓiecta. postmoditm aqtiã fudit.
qͥa tradita morti p̃dicatoꝵ torꝑa. mag¬
na apłis monstrauere miracła. xxxiii.¬

Expanded text:
ni praedicatores significat. Redemptor enim noster simplicitatem et patientiam praedicantium, suae manu virtutis tenens, a vitiis carnales interfecit, et maxilla in terram projecta, postmodum aquas fudit: quia tradita morti praedicatorum corpora magna populis monstravere miracula.
Abbreviated transcription (Latin):
ugustmnꝰ. Quid est qd ait
samson uiris uida. Iurate mͥ ne
interficiatis me uos. & tradite me eis.
ne forte occurratis in me uos: Quam
locutionẽ ita quidã interpͣtati sunit.
ne forte ueniatis aduersum me uos.
sepͥtum ẽ iubente salomone. ut homo
octideret᷑. & dicente. Uade occurre illi.
& ido ñ intelligit᷑: quia ñ ẽ consuetudi¬
nis. sic apud nos dici. Sic enĩ qd̾ milita¬
res potestates dicunt. Uade alleua illũ.
& significat octide illum. qͥs intelligat.
nͥ qͥ illiꝰ locutionis consuetudines no¬
uit. Solet uulgo apđ̃ nos dici. compe
diauit illi .i. occidit illuͣ. & hoc nemo
intelligit. nͥ qͥ audire consueute. Hec
ẽ enĩ uis gñalis om̃ium locutionum.
ut quẽadmodũ ipse lingue ñ intelli¬
gant᷑. nͥ audiendo uł legendo discant᷑.
iacebat arripiens. manu uͥiutis¬

Expanded text:
st. Quid est quod ait Samson uiris Juda: iurate mihi ne interficiatis me uos: et tradite me eis, ne forte occurratis in me uos? quam locutionem ita nonnulli interpretati sunt: ne forte ueniatis aduersum me uos. o scriptum est iubente Salomone ut homo occideretur et dicente: uade, occurre illi. quod ideo non intellegitur, quia non est consuetudinis apud nos ita dici. sic enim quod militares potestates dicunt: uade, alleua illum, et significat "occide illum", quis intellegat, nisi qui illius locutionis consuetudinem nouit? solet et uulgo apud ndiabit illi, quod est, occidet illum, et hoc nemo intelligit nisi qui audire consuevit. Haec est enim vis generalis omnium locutionum, ut quemadmodum ipsae linguae, non intelligantur, nisi audiendo vel legendo discantur.jacebat, arripiens int
Abbreviated transcription (Latin):
intellectus obtundit᷑. & postea captus am¬
ducit᷑ nesciat. & carnis illecebris se li¬
benter subdat. Aliqñ uͦ pͥus defideria
carnis ebulliunt. & post longum usũ
illiciti oꝑis. ocłm cordis claudunt. Nã
sepe mens recta cernit. nec tnͣ audacdie
cans. carnis delectatione suꝑat᷑. quod
em̃ plitrimũq pͥus ocłs contemplati¬
onis amutit᷑. & post carnis ꝑ defid̾ia
huiꝰ mundi laborib animꝰ subuigat.
testat᷑ sainson  ab alophilis captus.
qui postqm̃ oculos ꝑdit. ad molam de
templationis effodiunt. foris in eirtu¬

Expanded text:
captus anducitur nesciat, et carnis suae illecebris sese libenter subdat. Aliquando vero prius desideria carnis ebulliunt, et post longum usum illiciti operis oculum cordis claudunt. Nam saepe mens recta cernit, nec tamen audenter cans, carnis suae delectatione superatur. Quia enim plerumque prius oculus contemplationis amittitur, et post carnis desideria hujus mundi laboribus animus subjugatur, testatur Samson ab allophylis captus, qui postquam oculos perdidit, ad molam deptemplationis effoderint, foris in labo
Abbreviated transcription (Latin):
teris legis. ⁊ ex philosophie instructione. mo¬
ralis discipline multiplicatas oꝑes. ad xp̃m
uemens attulit eccłia. Uñ patilus se. ad pedes
gamalielis nutͥtum głatur. ⁊ moyses omni
sapientia egiptioꝵ eruditus legitur. arm̃tis

Expanded text:
teris legis et ex philosophiae instructione, moralisque disciplinae, multiplices opes ad Christum veniens attulit Ecclesia; unde et Paulus se ad pedes Gamaliel nutritum gloriatur, et Moyses omni sapientia Aegyptiorum eruditus legitur. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutoꝵ deos suos contͣ eccł̃iam poscentes
auxiliũ: inueniunt eos ꝓpͥa feditate spur¬
cissimos: ⁊ omĩ uͥtute destitutos. Uñ fuge se
comm̃dantes. reliquunt ea in qͥb temꝑali¬
ter ꝯfidebant. Non ẽ enĩ prudentia. ñ ẽ sa¬
ꝑientia. ñ ẽ ꝯfilium cont᷑ dñm. Uñ ieremi¬
asait. Non effugiet. uelox. ñ saluabit᷑ for¬

Expanded text:
persecutorum deos suos contra Ecclesiam poscentes auxilium, inveniunt eos propria foeditate spurcissimos et omni virtute destitutos, unde fugae se commendantes relinquunt ea in quibus temporaliter confidebant. « Non est enim prudentia, non est sapientia nec consilium contra Deum; » unde Hieremias ait: « Non fugiet
Abbreviated transcription (Latin):
hodie nomen tuũ. ⁊ c̾. Laus eccłie ñ recedet
de ore. hominũ. qͥ memores sunt sttidii &
oꝑum eius. que ꝑ dilectionẽ dĩ ⁊ ꝓocini p̃sen¬
tes tͥbulationes secura sustinet. fide plena
i spe firma. attendens eminentiam celestiã
p̃moꝵ uͥ sociabit᷑ beatitudim angłoram.
Uidens aũ achior. ⁊ c̾. Per achior ducẽ am¬
monitaꝵ. pagani ł ħetici designant᷑. qͥ u¬
dentes eccłie fidẽ hostiũ suꝑasse ferocitatẽ.
mimo pariore concutiunt᷑. ⁊ suꝑbiã fuã
humiliantes eccłiam tenerant᷑. ⁊ sequaces
suos errorẽ relinquere: ⁊ fidelib sese soci¬
are hortant᷑. Uñ ysaias. uement. ad te cur¬
in filii eoꝵ qͥ te humiliauerunt. ⁊ adora¬
bunt uestigia pedũ tuoꝵ om̃s qͥ detrahe.¬

Expanded text:
hodie nomen tuum, » etc. Laus Ecclesiae non recedet de ore hominum, qui memores sunt studii et operum ejus, quae per dilectionem Dei et proximi praesentes tribulationes secura sustinet, fide plena et spe firma, attendens eminentiam coelestium praemiorum, ubi sociabitur beatitudini angelorum.» Per Achior principem Ammonitarum pagani vel haeretici designantur, qui videntes Ecclesiae fidem hostium superasse ferocitatem, nimio pavore concutiuntur et superbiam suam humiliantes Ecclesiam venerantur; et sequaces suos errorem relinquere et fide liberi sese sociare hortantur; unde Isaias: « Venient ad te curvi filii eorum qui te humiliaverunt, et adorabunt vestigia pedum tuo
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ mali pisces boniq usq ad litus futuri
iudicii. qͥ p̃sentis uite in commoda grauiter
ferentes. malunt p̃sentib uti delitiis. quã cele¬
stia bona in futitro reseruari. qͥ magistros sudͤ
importums querimomis assligunt. ⁊ sͥ ad scł̃i
luxũ assentire cogunt. Uñ seqͥtur. Icũ fatigati

Expanded text:
 mali pisces usque ad littus futuri judicii, qui praesentis vitae incommoda graviter ferentes, eligunt praesentibus uti deliciis magis quam coelestia bona in futuro sibi reservari, qui magistros suos importunis querimoniis affligunt, et sibi ad luxum saeculi assentire c
Abbreviated transcription (Latin):
sus. bñ manasses d̾r. qͥa nos fac obliinsti ca¬
lamitatis pͥstine. ꝑ consolationẽ uite future.
hic in dieb messis ordearie .i. collectionis
plebis tudaice. cũ imtteret apłos fuos p̃di¬
care:⁊ mampulos credentiũ cong̾gare. uenit

Expanded text:
oblivisci calamitatis pristinae per consolationem vitae futurae. Hic in tempore messis hordeaceae, id est collectionis plebis Judaicae, cum mitteret apostolos suos praedicare et manipulos credentium congregare: venit
Abbreviated transcription (Latin):
terim sine pͥncipib res agebat᷑. usq ad deuo¬
cum regem medoꝵ. qͥ igbathanam condidit
ciuitatẽ In medio autẽ temꝑe chaldei p̃ua-¬
lebant. Demq tegladphalassar. ⁊ salma¬
nassar. ⁊ sennacherib. reges assirioꝵ hisdẽ¬

Expanded text:
terim sine principibus res agebatur usque ad Deiocum regem Medorum, qui Ecbathanam condidit civitatem. In medio autem tempore, Chaldaei peruntur. Denique Thegladphalasar et Salmanasar et Senacherib reges Assyriorum te
Abbreviated transcription (Latin):
cus dĩ constitinꝰt. In his enĩ sollicitudo hunis
scłi. ⁊ fallatia diuitiaꝵ suffocat uerbũ. ⁊ fruc¬
arum. suꝑbia extollunt᷑ uanitatẽ secuntur.
t̾ram duab inis ing̾diunt᷑. ⁊ cetui lugentĩ
ł luxurie sue penas luentiũ in inferno soci¬
abunt᷑. uͥ ad calorem nimiũ tranfibunt ab

Expanded text:
icus Dei constituitur . In his enim sollicitudo hujus saeculi et fallacia divitiarum suffocat verbum, et frucarum, qui superbia extolluntur et vanitatem sequuntur. Terram duabus viis ingrediuntur, et coetui lugentium, vel luxuriae suae poenas luentium in inferno sociabuntur, ubi ad calorem nimium, transferentur ab
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ. fatis teip̃m dm̃.⁊ alibi auia filium di
se fecto. Passus ẽ gͦ iħe in gente sua:⁊ septil¬
tus in orto. Huuis sponsa. ablato sponso. ie.¬
iumo ⁊ oratiom oꝑam dat. usq ad consum¬
mationẽ scł̃i. nec errorib ħeticis dignat᷑ pol¬
lui. cin uir suus reliquit diuitias. spũał sa¬
pientie ⁊ uͥtutis. ⁊ familiam .i. gentnũ multi
tuus ẽ. ⁊ c̾. Manasses interp̃r oblunosus.
ł necessiras cui rudith comugio copłata. qͣi
do. om̃is illa obseruantia cesfit. ⁊ qͣsi uilis
Ubi uenit fides. iam ñ sumꝰ sub pedagogo.¬

Expanded text:
eum . » Et alibi: « Quia Filium Dei se fecit . » Passus est Jesus in gente sua, et sepultus in horto. Hujus sponsa ablato sponso, jejunio, et orationi operam dat, usque ad consummationem saeculi, nec erroribus haereticis dignatur pollui. Cui vir suus reliquit divitias spiritualis sapientiae et virtutis: et familiam, id est gentium mult» etc. Manasses interpretatur obliviosus vel necessitas, cui Judith conjugio copulata quasi do, omnis illa observantia cessit, et quasi vilis « Ubi venit fides, jam n
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit igbathans. que medie ꝓuinaie
metropoł ẽ. quam deiocus rex medoꝵ con¬
didit. s arphaxat mirabilit̃ amplisuauit
rege in eadem ciuitate. medie mausoleum
intur eade constructum uidet᷑: sic ⁊ pulcͥ¬
tudo noua ⁊ materia solidat. ibi usq hõdie
reges ꝑsaꝵ atq medoꝵ sepeliunt᷑. ⁊ turi hec
cura commnitut᷑. sacerdos uideus ẽ. ex lapidi¬

Expanded text:
appellavit. » Quae Mediae provinciae metropolis est, quam Deiocus Medorum rex condidit, sed Arphaxat mirabiliter amplificavirege in eadem civitate Mediae mausolaeum nitur eadem constructum putatur, quia sic pulchritudo nova et materia solida. Ibi usque hodie reges Persarum atque Medorum sepeliuntur et cui haec cura committetur sacerdos Judaeus est. « I
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ t̾. Diabolus ꝑ diu̾sas ꝓumitias legatos mito
tũ turbam malignoꝵ fp̃uum ad seducenãs
gentes ꝑ totũ orbem disꝑgit. nec parcit ãig¬
nitati. nec honori. om̃s ad gehennã trahere
cup̃.⁊ facere socios ꝑditiomiᷤ. fideles qͦ secins
ficant᷑. nec satis ẽ ethuicos absorb̾e. nͥ etiã rel¬

Expanded text:
. Diabolus per diversas provincias legatos mittit, cum turbas malignorum spirituum ad seducendas gentes per totum orbem dispergit; nec parcit dignitati, nec honori: omnes enim ad gehennam trahere cupit et facere socios perditionis. Fideles quoque securos ificantur. Nec satis e
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł descendentes de bethulia uenerunt ad¬
arborem ligatũ soluunt. cũ catecuminos
docent. qͣsi ab arbore ligatũ soluunt. cũ a
formidine crucis mentẽ pauidã eruunt.
⁊ ad patiendũ instruunt. Hoc aũ meliꝰ fit.
si exemplo orie. ⁊ charmi qͥ confortantes achi¬
or. p̃tes deuoras cũ om̃i ppło dño effuderunt.
magist᷑ eccł̃ie. cũ cet̾is fidelib auditores suos
dño comm̃dauerint deuotis p̃cib. ut eiꝰ dono
habeat᷑. qͦd humana infirmitas ñ meretur.

Expanded text:
lia veneruntarborem ligatum solvunt, cum catechumenos docent. Quasi ad arborem ligatum solvunt, cum a formidine crucis mentem pavidam eruunt, et ad patiendum instruunt, hoc autem melius fit, si exemplo Oziae et Carmin qui confortantes Achior, preces devotas cum omni populo Domino effuderunt magistri Ecclesiae cum caeteris fidelibus auditores suos Domino commendaverint devotis precibus, ut ejus dono ha
Abbreviated transcription (Latin):
quiq dierum inducias mers doctor expecit.
qͥ corꝑale solatium auditorib suis indiscrete
ꝓmitut. qͣsi in potestate sua sit summi datoriᷤᷤ
munificentia. cũ mag̃ quidẽ iͥbuendi modꝰ
in dantis qmͣ accipientis potestate. consistat.
Si aut̃ẽ p̃sentis uite negatur solatiũ. subditoᷤᷤ
deserunt. ut cedentes ꝑsecutorib corꝑale de¬
uitent supplictum. hanc conuentionẽ nram.
uidith .i. eccłia. respuit. ⁊ contempnit. & cum¬

Expanded text:
quinque dierum inducias iners doctor expetit: qui corporale solatium auditoribus suis indiscrete promittit, quasi in potestate sua sit summi datoris munificentia, cum magis quidem tribuendi modus in dantis, quam in accipientis potestate consistat. Si autem praesentis vitae negatur solatium, subditos deserunt, ut credentes persecutoribus, corporale devitent supplicium. Hanc conventionem, Judith, id est Ecclesia respuit , et contemnit.
Abbreviated transcription (Latin):
multa uera p̃dicant. que nr̃e fit̾i ꝯcordant.
hii contͣ. eccł̃iam catholicam ptignant. s rati¬
one suꝑati ueritatẽ omĩno ñ celant. Hetici
enim bona mał ꝑmiscent. qͥa si semꝑ mala
duerent. latere ñ possent: sicut qui ueneni
poculũ porrigit. labrum calitis melle tang̃.
ut qͦd dulce ẽ pͥmo sentiat᷑. ne qͦd mortiferũ
ẽ timeatur. Aliqñ tñ correcti saluant᷑. sicut.
achior uidens uictoriã udith. associatꝰ ppło
di. cirtuncidit carnẽ p̃putii sui. Leꝑsi qͦ
inserunt. qͣsi colorem sanũ macłis asꝑgunt.

Expanded text:
quae nostrae fidei concordant. Hi contra Ecclesiam catholicam pugnant, sed ratione superati veritatem omnino non celant, haeretici enim bona malis permiscent; quia si semper mala dicerent, latere non possent; sicut qui veneni poculum porrigit, labrum calicis melle tangit, ut quod dulce est, primo sentiatur, ne quod mortiferum est timeatur. Aliquando tamen corre ti salvantur, sicut Achior videns victoriam Judith, consociatus populo Dei circumcidit carnem praeputii sui: leprosi qinserunt, quasi colorem sanum maculis aspergunt.
Abbreviated transcription (Latin):
listum fabros ferrarios auferunt. ne sara
hebreis aut lanceam aut gladium.: ⁊oesctidi
omĩs ppłs ad philistim. ut exacueret uor¬
rem. aut ligonem: ⁊ securim ⁊ sartulum.
stuenta. ⁊ uiriũ arma auferat. ut sic neqi¬
am suã in int̾itu seruoꝵ di tielocit̃. impleu
hinc pncipes gentiũ. ⁊ iulianus apostatañ s

Expanded text:
listhiim fabros ferrarios auferunt, ne faciant Hebraeis aut lanceam, aut gladium. Et descendit omnis Israel ad Philisthiim, ut exacueret vomerem, et ligonem et securim, et sarculum. fluenta et virtutum arma auferat, et sic nequitiam suam in interitum servorum Dei velociter expleat: hinc principes gentium et Julianus apos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtͣnssiss fines asfirioꝵ. ⁊ cͥ.R. Per diu̾sas pro¬
uintias ⁊ nomina locoꝵ que in historia conti-¬
nent᷑. ꝑsonax distinctiones gͣduum ⁊ dignita¬
tum designant᷑. ex qͥb om̃ib diabolus sͥ uen¬
dicat aliqmͣ parte. nec pugne formidat. dif¬
ficultatẽ. s gñdis potentie. gñdem certat. effi¬
melithi: ⁊ cͥ. scientie .s. utilitatẽ auferens. &¬
cũ qͥb dõ seruire debuerant. ⁊ in usum ser¬
intii sui conu̾tens. refistentes occidit morte.¬

Expanded text:
er diversas provincias, et nomina locorum, quae in historia continentur, personarum distinctiones et graduum, et dignitatum, designantur, ex quibus diabolus vindicat sibi aliquam partem, nec pugnae formidat difficultatem, sed grandis potentiae grandem certat effiue omnes. » Scientiae utilitatem auferensuibus servire debuerant Deo: et in usum servitii sui convertens: resistentes occidit in ore
Abbreviated transcription (Latin):
fidem catholicam docent. & plebem dĩ
uerbo uerntatis illuminant. sunt lu¬
cernȩ ardentes. Qui uͦ heretica dog-
sertionib utuntur. ñ sunt lucerne.
s quasi lucerne. Mifit etiã ad campos.

Expanded text:
fidem catholicam docent, et plebem Dei verbo veritatis illuminant, lucernae ardentes; hi vero qui haeretica dogmasertionibus utuntur, non sunt lucernae, sed quasi lucernae. Misit etiam ad campos: