comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rebant: sed etiã semet ipsos per errorem
ydolatrie in potestatẽ demonũ tradider̃t:
qui iusto dei iudicio simul cũ altari quod
ydolis fabricauerãt dissipandi erãt: Mistice
autẽ significat om̃s qui diaboli seruicio mã¬
cipati. uitã sacrilegam tẽporalit sincerãt
eternis cruciatib consum̃dos: deo illis retri¬
buente scd̾m propria merita oꝑum illorũ
euersusq est iosias ihrłm:
et p̃cepit om̃i populo dicẽs. Facite
p̃dictus rex eiectis ydolis de terra necnon
phitonib ⁊ ariolis. ⁊ omĩb ĩmundiciis
atq ab hominacionib ab latis. ĩ octauo¬
decimo anno regni sui dño phase celeberri-¬
mum fecisse legitur: moraliter docet nos
ut purgemus primũ terrã cordis nr̃i ab
om̃ibus uiciis. et mundemꝰ actus nrõs ab
om̃i inquinam̃to peccatorũ. ⁊ ab operib
mortuis. ut seruire possimꝰ deo uiuenti:
sicq gratũ dño celebremꝰ pascha: non utiq

Expanded text:
rebant, sed etiam semetipsos per errorem rebant, sed etiam semetipsos per errorem idololatriae in potestatem daemonum tradiderunt, qui justo Dei judicio simul cum altare, quod idolis fabricaverant, dissipandi erant. Mystice autem significat omnes, qui diaboli servitio mancipati vitam sacrilegam temporaliter finierant, aeternis cruciatibus consumendos, Deo illis retribuente secundum propria merita operum illorum. « Reversusque est Josias Jerusalem, et praecepit omni populo, dicens: Facite praedictus rex ejectis idolis de terra, nec non phitonibus et ariolis et omnibus immunditiis atque abominationibus ablatis, in octavo anno regni sui Domino Phase celeberrimum fecissut purgemus primum terram cordis nostri ab omnibus vitiis et mundemus actus nostros ab omni inquinamento peccatorum, et ab operibus mortuis, ut servire possimus Deo viventi. Sicque gratum Domino celebramus pascha « non utique
Abbreviated transcription (Latin):
manasses cũ regnare cepisset: ⁊ qͥnqua¬
ginta quinq annis regnauit in ihrłm:¬
et ceta. Post mortẽ quoq etechie: nar¬
rat scriptura manassen filiũ eiꝰ regnasse
in ihrłm. Qͥ cũ ad ydola colenda.⁊ abo¬
minationes faciendas se conuerteret. re¬
linquẽs dm̃ patrũ suorũ. ⁊ bona exẽpla
que in genitore suo etechia ꝯspexerat:
locutus ẽ dñs ad eũ. ⁊ ad popłm eius. ⁊
attendere noluerũt. Idcirco suꝑ induxit
eis principes exercitus regis assiriorum:
ceꝑuntq manassen: ⁊ uinctũ cathenis

Expanded text:
 regnare coepisset, et quinquaginta quinque annis regnavit in Hierusalem, etc. » Post mortem ergo Ezechiae, narrat Scriptura Manassem filium ejus regnasse in Hierusalem; qui cum ad idola colenda, et abominationes faciendas se converteret, relinquens Deum patrum suorum et bona exempla, quae in genitore suo Ezechia conspexerat. Locutusque est Dominus ad eum et ad populum ejus, et attendere noluerunt. Idcirco superinduxit eis principes exercitus regis Assyriorum, ceperuntque Manassen, et vinctum catenis
Abbreviated transcription (Latin):
ergo iosias ñr uerũ phase. in octauo decimo
annio regni sui: quando in octaua eterte
generali resurrõne perpetrata. scõs suos
cũ ꝑfectione bonorũ oꝑum ꝑducit ad
eterne beatitudinis denariũ accipiendũ:
eiectis prius om̃ibus scandalis de regno
eius. De quo predictus propħa ait. Ecce
enim dies ueniet succensa quasi caminꝰ:
et erũt om̃s suꝑbi. ⁊ om̃s facientes un¬
pietatẽ stipula. et inflãmabit eos dies
ueniens dicit dñs exercituũ: que non
relinquet eis radicem et germen: ⁊ oriet᷑
uobis tim̃tib nom̃ meũ sol iusticie ⁊ sami¬
tas in pennis eius. ⁊ egrediemini ⁊ salie¬
tis sicut uituli de arm̃to. ⁊ calcabitis im¬
pios cũ fuerint cinis sub planta pedum

Expanded text:
ergo Josias noster verum Pascha in octavo decimo anno regni sui, quando in octava aetate generali resurrectione perpetrata sanctos suos cum perfectione bonorum operum perducit ad aeternae beatitudinis denarium accipiendum, ejectis prius omnibus scandalis de regno ejus, de quo praedictus propheta ait: Ecce enim dies veniet succensa quasi caminus, et erunt omnes superbi et omnes facientes impietatem stipula, et inflammabit eos dies ueniens, dicit dominus exercituum, quae non relinquet eis radicem et germen. orietur uobis timentibus nomen meum sol iustitiae et sanitas in pennis eius: et egredimini et salietis sicut uituli de armento: et calcabitis impios, cum fuerint cinis sub planta pedum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃figurat᷑. Septimꝰ ꝓinde modus. qui ge¬
minã p̃ceptorũ retinet qualitatẽ. ille ẽ
uite agende: ut exempli gr̃a. Diliges
ꝓrcimũ tuũ: sicut te ipsũ. Q eñ diligit
ꝓrimũ: legem adimpleuit. Qd̃ dauid
non solũ in ionatha adimpleuit. uerũ

Expanded text:
praefiguratur. Septimus proinde modus, qui gepraefiguratur. Septimus proinde modus, qui geminam praeceptorum retinet qualitatem, ille est vitae agendae, ut exempli gratia: « Diliges proximum tuum tanquam teipsum: Qui enim diligit proximum, legem adimplevit: » Quod David no
Abbreviated transcription (Latin):
et in terra deorsũ. Et. Ego sum deus
abrahã. ⁊ deus ysaac. ⁊ deus iacob: tro¬
pice. iuxta qd̾ micheas uidit dñm se¬
dentẽ. ⁊ omnẽ miliciã celi assistentẽ ei:
et cet̾a talia. que de deo tͣnslate ñ ꝓprie
accipi solent. Quintus parabolaris: cũ
aliud dicit᷑: aliud in sacris paginis inue¬
nitur. Hoc est qd in titulo psalmi trice¬
simi tercii dicitur. psalmus dauid. qñ
cõmutauit uultũ suũ corã abimelech.
et dimisit eũ: cũ in hoc libro coram
achis rege hoc fecisse narrat᷑. Cũ ergo
pro achis abimelech posuit: legentem
monuit ex ipsius int̃p̃taciõe nominis
latẽs altius penetrare misteriũ. De quo
inferius suo in loco digessimꝰ. Cui etiam
conuenit illud. Carduus qui ẽ ĩ libano
misit ad cedrũ que ẽ in libano: ut daret
ei filiã suã. ⁊ reliqͣ. De sexto uero ubi ge¬
minus aduentꝰ xp̃i continet᷑: cũctis patet
qui sit primꝰ. qui sit scd̾s. Qͥ uterq hic

Expanded text:
et in terra deorsum. » Et: « Ego sum Deus et in terra deorsum. » Et: « Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. » Tropice, juxta quod Michaeas: « Vidi Dominum sedentem, et omnem militiam coeli assistentem ei, » et caetera talia, quae de Deo translate non proprie accipi solent. Quintus parabolaris, quo cum aliud dicitur, aliud in sacris paginis invenitur. Hoc est quod in titulo psalmi XXXIV dicitur: « Psalmus ipsi David, quando commutavit vultum suum coram Abimelech et dimisit eum » , cum in hoc libro coram Achis rege hoc fecisse narratur. Cum ergo pro Achis Abimelech posuit, legentem monuit, ex ipsius inter pretatione nominis, latens altius penetrare mysterium, de quo inferius suo in loco digessimus. Cui etiam convenit illud: « Carduus qui est in Libano misit ad cedrum, quae est in Libano, ut daret ei filiam suam, » et reliqua. De sexto vero, ubi geminus adventus Christi continetur, cunctis patet qui sit primus, quis erit futurus, qui uterque hic
Abbreviated transcription (Latin):
ille est. ubi nichil sp̃uale continet᷑ : sicut
ait samuhel. Melior est obedientia ꝗͣ
iuictime: ⁊ mille talia. Scd̾s allegoria¬
lis: ubi ait qđ in om̃ib finib isrł pu¬
ella speciosa requiritur. in cuius sinu
dormiat. ⁊ calefiat: tam casta. ut cale¬
factũ ad libidinẽ non ꝓuocet. que sapi¬
encia figurat᷑. que etiam in senib non
senescit: sed frigescentib m̃bris. dilecto¬
res suos igne ampliore succendit. Terciꝰ
uterq est sicut in dauid ostendit᷑. ubi
bersabee uxorẽ urie incaute respexisse
dicit᷑ ⁊ peccasse : ut demõstret᷑ qd̾ nullus
debeat iuxta historiã mulierẽ incaute
respicere. In quo facto. allegorica etiam
significatio continet᷑: sicut in suo loco
habunde descripsimꝰ. Quartꝰ modus ubi
nobis aliqñ proprie. aliquando tropice
diuinitas sacris eloquiis intimat᷑: proprie
sicut helias ait. uiuit dñs in cuiꝰ ꝯspectu
sto. Et illud. Tu es enĩ deus in celo sursũ

Expanded text:
ille est, ubi nihil spiritale continetur, sicut ille est, ubi nihil spiritale continetur, sicut ait Samuel: « Melior est obedientia quam victimae, » et mille talia. Secundus allegorialis, ubi ait quod in omnibus finibus Israel puella speciosa regi David requiritur, in cujus sinu dormiat et calefiat: tam casta, ut calefactum ad libidinem non provocet; quae sapientiam figurat, quae etiam in senibus non senescit, sed frigescentibus membris dilectores suos igne ampliore succendit. Tertius, uterque modus sicut in David ostenditur, ubi Betsabee uxorem Uriae incaute respexisse dicitur, et peccasse: ut demonstretur quod nullus debeat juxta historiam mulierem incaute respicere. In quo facto allegorica etiam significatio continetur, sicut in suo loco abunde descripsimus. Quartus modus, ubi nobis aliquando proprie, aliquando tropice Divinitas sacris eloquiis intimatur: Proprie, sicut Elias ait: « Vivit Dominus in cujus conspectu sto. » Et illud: « Tu es enim Deus in coelo sursum,
Abbreviated transcription (Latin):
inscribit᷑. Atq utinã inquit d̾s loquere¬
tur tecũ. ⁊ ostenderet tibi secreta sapien¬
tie sue: et qd̾ multiplex esset lex eius¬
Qͥ doctorũ sollercia attestante : septem¬
fore dinoscunt᷑. Ipsa sũt enĩ septẽ sigil¬
la quib iste liber scđm apocalipsim b̾i¬
io hannis signatus esse ꝓclamatur: quẽ
nemo potest soluere. ⁊ aꝑire signacula
eius. nisi leo de tribu uda qͥ habet cla¬
uem dauid: qui hũc ⁊ signacula eiꝰ aꝑuit.
Sũt enĩ primꝰ historialis. scd̃s allegoria¬
lis. tercius utriusq rei modus. quartus
de in ꝯmutabili diuine trinitatis essencia:
quando uidelicet proprie. q̃n tropice
sacris insinuet᷑ oraculis. quintꝰ parabola
uetoris aduenaune aut prius p̃ro ldo
aut scd̃s pro primo intelligatur: septimꝰ
iam exemplis ex hoc uolumine ꝯuenit
edocere: ut his primũ edocti. sciãt mul¬
ta misteria in eo contegi. Primꝰ historicꝰ

Expanded text:
inscribitur. Atque utinam, inquit, Deus loquereinscribitur. Atque utinam, inquit, Deus loqueretur tecum, et ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex ejus esset lex. Quod doctorum solertia attestante septemforme dignoscuntur. Ipsi sunt enim septem sigilli, quibus iste liber, secundum Apocalypsim Joannis, signatus esse proclamatur, quem nemo potuit solvere, et aperire signacula ejus, nisi leo de tribu Juda, qui habet clavem David, qui hunc et signacula ejus aperuit. Sunt enim primus historialis, secundus allegorialis, tertius utriusque rei modus; quartus, de incommutabili divinae Trinitatis essentia: quando videlicet proprie, quando tropice sacris insinuetur oraculis. Quintus parabolavatoris adventu, ne aut primus pro secundo, aut secundus pro primo intelligatur. Septimusjam exemplis ex hoc volumine convenit edocere, ut his primum edocti sciant multa mysteria in eo contegi. Primus historicus
Abbreviated transcription (Latin):
in libelli modũ. xp̃o duce finire decreui.
In quo ñ ꝑsona attendenda ẽ scribentis.
sed qualitas consio eranda ẽ dictionis: ⁊ ni¬
tatus niq iã multos strenuos etiã doctorũ
NIdernos. qui multa quoq posteris de¬
reliquerũt ex dictis. colligendo monim̃¬
ta scõrũ. Non ideo dico qd̾ eorũ gressib
me coequare ualeã: p̃sertim cũ illi rore
celestis nectaris cãpos maduerũt. diuina¬
rum scripturarũ multimodos: ⁊ futuris
seculis dimisere ꝓficua legentib. Ego uix
egreq saltẽ possũ eorũ ex dictis decerꝑe
ꝑmodica. ⁊ tandem intelligere uel mini¬
ma: s ne uiderer ingratus largitori.
licet ꝯpulsus contuli mediocrit̃ q̃ potui
p̃cipientib. Simul etiã notandũ est illis
qui in hoc libro parũ sp̃uale contineri
contendũt. qd̾ hic scriptura sicut ĩ multis
descripsi tripliciter. uerũ etiã multipli¬
citer contineri: scd̾m qd̾ in libro b̃i iob

Expanded text:
in libelli modum Christo duce finire decrevi. in libelli modum Christo duce finire decrevi. In quo non persona est attendenda scribentis, sed qualitas consideranda est dictionis. In quam multos strenuos etiam doctorum modernos, qui multa quoque posteris dereliquerunt, ex dictis colligendo monumenta sanctorum. Non ideo dico ut eorum gressibus me coaequare valeam, praesertim cum illi rore coelestis nectaris campos maduerunt divinarum Scripturarum multimodos, et futuris saeculis dimisere proficua legentibus: ego vix aegreque saltem possum ex eorum dictis decerpere permodica et tandem intelligere vel minima: sed ne videret ingratus largitori, licet compulsus, contuli mediocriter qui potui praecipientibus. Simul etiam notandum est illis qui in hoc libro parum spiritale contineri contendant, quod hic Scriptura sicut in multis descripsi eam tripliciter: verumetiam multipliciter contineri, secundum quod in libro beati Job
Abbreviated transcription (Latin):
p̃conis nullatenꝰ resistere ualui: uerum
nec tante auctoritati renuere presũpsi:
non solũ quidẽ qr filius erat p̾stantissimi
karoli cesaris. ĩmo fr̃ mitissimi lugdoui¬
ci principis: uerũ etiã quia preclarꝰ erat
pontifex. et abbas meus egregius. His enĩ
necessitatib adactus. p̃conusq multimo¬
dis ꝯpulsus. sed potius ut ita dicam. xp̃i
auxxilio fretus. qui p̃stat infirmis confi¬
dentiã ⁊ mutis locutionẽ: tẽptatũ opus
enucleare p̃sũpsi. S sciendũ est qr quib¬
dam in locis. totã sentenciã pro ut a doc¬
torib est exposita digessi. quib dã uer o
eorũ sensũ sequẽs. ꝯpendioso sermone mul¬
ta inserui. ⁊ ex multis ad unũ ꝑduxi: qui¬
busdam uero qd̾ in libris tractatorũ non
repperi. sicut a magistro aure accõmodan¬
te didici. propriis intuli uerbis. Nonnulla
quippe licet pauca que legenti patẽt stipu¬
lata exemplis. ꝓpria inserere p̃sũpsi: et

Expanded text:
praeconiis nullatenus resistere valui, verum praeconiis nullatenus resistere valui, verum nec tantae auctoritati renuere praesumpsi, non solum quidem quia filius erat praestantissimi Caroli Caesaris, imo frater mitissimi Ludovici principis, verum etiam quia erat praeclarus pontifex et abbas meus egregius. His enim necessitatibus adactus, praeconiisque multimodis compulsus, sed potius, ut ita dicam, Christi auxiliis fretus, qui praestat infirmis confidentiam et mutis locutionem, tentatum opus enucleare praesumpsi. Sed sciendum est quia quibusdam in locis totam sententiam, prout a doctoribus est exposita, digessi; quibusdam enim vero eorum sensum sequens, compendioso sermone multa inserui, et ex multis ad unum perduxi: quibusdam quoque quod in libris tractatorum non reperi, sicut a magistro aure accommodante didici, propriis intuli verbis. Nonnulla quippe, licet pauca, quae legenti patent, stipulata exemplis propria inserere praesumpsi, et
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. ⁊ ingenioli mei capacitatẽ. scd̃m
quod a didascalo inculcata fuerãt. des¬
cribere nullatenꝰ abnuerẽ. S cũ nega¬
re non ualerẽ. tandẽ asseusũ prebere
decreui: ⁊ aliqua licet temere ⁊ formi¬
dolose digerenda sũ aggressus. eo uide¬
licet iure. ut intra domesticos parietes
secretius retinerẽt. nec alicui ad legen¬
dum traderẽt: ⁊ tũc mea imꝑicia uerũ
et temeritas legentib detecta. manis ta
foret. et oblocutionib occasio panderet᷑
reprehendentiũ. Nam stilũ cũ ad primũ
librũ describendo appulissem. ut abdite
abdita auctore deo congererẽ: extimplo
mea impudentia est detecta. et sacris au¬
rib magnifici drogonis egregii scilicet
pontificis. quo nichil nobilius. nichilq
sanctius ẽreuelata nugacitas. Quo cõꝑto:
cepit ingenue libera auctoritate imꝑare
ut darem oꝑam. ⁊ ceptũ opus non sinerẽ:
sed sagaciter calcetenus ꝑducerẽ. Cuiꝰ qͦ

Expanded text:
sensus, et ingenioli mei capacitatem, secundum sensus, et ingenioli mei capacitatem, secundum quod a didascalo inculcata fuerant, describere nullatenus abnuerem. Sed cum negare non valerem, tandem assensum praebere decrevi, et ad aliqua, licet temere et formidolose, digerenda sum aggressus, eo videlicet jure ut intra domesticos parietes secretius retinerent, nec alicui ad legendum traderent, et ne mea imperitia, verum et temeritas, legentibus detecta, manifesta foret, et oblocutionibus occasio panderetur reprehendentium. Nam stylum cum ad primum librum describendo appulissem, ut abdite abdita auctore Deo congererem, exemplo mea impudentia est detecta, et sacris auribus magnifici Drogonis, egregii scilicet pontificis, quo nihil nobilius nihilque prudentius, est revelata nugacitas. Quo comperto, coepit ingenue libera auctoritate imperare ut darem operam, et coeptum opus non finirem, sed sagaciter ad calcem tenus perducerem. Cujus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
am a nonnullis prudenab ⁊ nobili¬
bus uiris rogarer. ut scd̾m sollerciã
doctorũ. ⁊ traditionẽ magistri. uiri
disertissimi aliqd̃ opusculũ in uoluĩe
regũ digererẽ. eoqd̃ a nullo docto¬
rum per omĩa expositũ apud nos
haberet᷑ antiquorũ: ob memoriam
uidelicet frequentata lectione recreandã:
et p̃sertim ꝓpter illos qui auint sicut
in exordio huiuscemodi uoluminis notã¬
do detigi. non alia contineri. nisi prelia
regũ. actusq multorũ. ego diu multũ¬
q delitescendo facere distuli: maxime
cũ parua sciencia preditus. nec elucubra¬
tione artis secularis sapientia fretus: ⁊
ut ita dicã. indoctus eloquio. paruus
ingenio. Nec dicere poterã illud psal¬
miste: a mandatis tuis intellexi. Nec
dignus erã inquã ut angelus carbone
torrente de altari spurca purgaret la¬
bella: ut ualerẽ xp̃i digne enucleare
misteria. S rursus his excusationib
reluctantẽ. ceperũt me suasoriis affa¬
pellere : ut aliquid iuxta fragilitatem

Expanded text:
nullis prudentibus et nobilibus viris, rogarer ut secundum solertiam doctorum et traditionem magistri viri disertissimi, aliquod opusculum in volumina Regum digererem, ego quod a nullo doctorum per omnia expositum apud nos haberetur antiquorum, ob memoriam videlicet frequentata lectione recreandam, et praesertim propter illos qui aiunt, sicut in exordio hujusce voluminis notando tetigi, non alia contineri nisi praelia regum actusque multorum: quod ego diu multumque delitescendo facere distuli, maxime cum parva forem scientia praeditus, nec elucubratione artis saecularis sapientia fretus, et, ut ita dicam, indoctus eloquio, parvus ingenio, nec dicere poteram illud Psalmistae: « A mandatis tuis intellexi. » Nec dignus eram, inquam, ut angelus carbone torrente de altari spurca purgaret labella, ut valerem Christi digne enucleare mysteria. Sed rursus his excusationibus reluctantem coeperunt me suasoris affapellere ut aliquid juxta frugalitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Istic inuenies thesaura recondita patrũ:
Norũ multiplices hic retinent᷑ opes.
Abdita nã reserat ⁊ tandẽ mistica pandit.
In mediũ ꝓfert intima quicquid habet.
randia celestis ꝓmittit praemia uite.
Uiuere cũ dño regna tenendo poli.
Istius ergo celer calles discurre libenter.
Discute paginulas mel tibi portat apes.

Expanded text:
Istic invenies thesaura recondita Patrum, Istic invenies thesaura recondita Patrum, Horum et multiplices hic retinentur opes. Abdita nam reserat, et tandem mystica pandit, In medium profert intima quidquid habent. Grandia coelestis promittit praemia vitae, Vivere cum Domino regna tenendo poli. Istius ergo celer calles discurre libenter, Discute paginulas, mel tibi portat apis.
Abbreviated transcription (Latin):
Si mauis lector tipicos dinoscere sensus:
Que tenet ingredere floridus iste liber.
Bis retinet bina ensacrata uoluĩa regũ:
Que patuere patres ore canente sopho.
Hunc studuit calamꝰ nr̃ ꝯiungere fretus.
Et uoluit tandẽ texere nr̃a manꝰ.
Fercula fert animis nimiũ pulcherrima claris.
Unde fames anime pellitur hincq ꝓcul.
Lilia cũ uiolis redolẽt ꝑcandida rubris.
Et parit̾ flagrãt cinnama. rutha. rosa.
Continet hic xp̃i nuniũ carismata sacra.
Quȩ latuere prius littera tecta diu.
LAicq propħarũ pandit scĩssima gesta.
Plurima multorũ psalmica uerba canit.
Que. dd̾ gessit cecinit qͦ ⁊ inclita proles.
Hec tipice lector iste libellus habet.
Lic cuuangłicã quadrigam ꝯcrepat almã.
Hic ⁊ apłicum lumen habere probat.
Scilicet ingrediẽs cãpos ⁊ prata piorũ:
C arperet ut flores celsitonantis ope :
Ex quib accipias diuine stipis odores:
t ualeas fructus tollere rite bonos.

Expanded text:
Si mavis, lector, typicos dignoscere sensus, Si mavis, lector, typicos dignoscere sensus, Quae tenet, ingredere, floridus iste liber. Bis retinet bina en sacrata volumina Regum, Quae patuere prius ore tonante sopho. Hunc studuit calamus noster conjungere fretus, Et voluit tandem texere nostra manus. Fercula fert animis nimium pulcherrima claris, Unde fames animae pellitur acta procul. Lilia cum violis redolent percandida rubris, Et pariter fragrant cinnama, rosa, ruta. Continet hic Christi nimium charismata sacra, Quae latuere prius cortice tecta diu. Hicque prophetarum pangit sanctissima gesta, Plurima multorum mystica verba canit. Quae David gessit, cecinit quoque et inclyta proles, Hoc typice, lector, iste libellus habet. Hic evangelicam quadriga concrepat aulam, Sic et apostolicum lumen habere probat. Scilicet ingrediens campos et prata piorum, Carperet ut flores Celsitonantis ope. Ex quibus accipias divinae stirpis odores. Et valeas fructus tollere rite bonos.
Abbreviated transcription (Latin):
n suꝑ filiũ eiꝰ: ⁊ cet᷑a. Ipse ẽ ⁊ figurande
uite: carnaliũ uidelicet uictimarũ. ⁊ ua¬
sorũ ꝯpositiõe. Uictime enĩ hoc p̃figura¬
bant qd hortatur apłs : ut exhibeatis
corpora ur̃a hostiã uiuã. scãm. do pla¬
centẽ. Uasa uero similiter electos desig¬
nabant: diuinis officiis occupatos. Qui
modus cũ scd̃o similis uideatur: illa tñ
raciõe discernit᷑. qd̾ hic ad mores tantũ.
ille etiã redigendus ẽ ad fidẽ. uerũ licet
isti modi multiplicit̃ istic inueniantur:
tam̃ iuxcta iugitatẽ triplicis diuisionis
studuimꝰ primũ historicã que gesta deꝓ¬
mit tangere: deinde allegoricã signifi-¬
cationẽ que fidem edificat pandere :
ad extremũ quoq moralitatẽ que uitã hones¬
tam ꝯponit subnectere. ne pondere solius
unius intelligencie pressus. aut historie ⁊⁊
allegorie mole grauatus. desidiosus lector
occasionẽ possit inuenire excusatioĩs: sed
re ualeat ꝓuocatus cãpos ouans latissimos

Expanded text:
urandae vitae, carnalium videlicet victimarum et vasorum compositione. Victimae enim hoc praefigurabant quod hortatur Apostolus, ut « exhibeatis corpora vestra hostiam vivam, sanctam, Deo placentem. » Vasa vero similiter electos designabant, divinis officiis occupatos. Qui modus cum secundo similis videatur, illa tamen ratione discernitur quod hic ad mores tantum, ille etiam redigendus est ad fidem. Verum licet isti modi multi pliciter istic inveniantur, tamen juxta jugitatem triplicis divisionis, studuimus primum historicam, quae gesta depromit, tangere: deinde allegoricam significationem, quae fidem aedificat pandere, ad extremum quoque moralitatem, quae vitam honestam componit subnectere, ne pondere solius et unius intelligentiae pressus, aut historiae et allegoriae mole gravatus desidiosus lector occasionem possit invenire excusationis, sed re valeat provocatus per campos ovans latissimos
Abbreviated transcription (Latin):
ascensionẽ suã incelos. per ergłicã p̃dica¬
cionẽ ꝑuirtutũ miracła & ad extremũ
ꝑinartirii triumphũ głosior effectus
est iungentib: multo magis quam in
passione sua uideis uisus fuerat.
gitur michol non est natus filius.

Expanded text:
nem suam in coelis, per evangelicam praedicationem, per virtutum miracula, et ad extremum per martyrii triumphum gloriosior effectus est in gentibus multo magis quam in passione sua Judaeis visus fuerat. « Michol non est natus filius.
Abbreviated transcription (Latin):
testamentũ dĩ ineccłam suã transferre
uoluisset. hoc ẽ ex ueteri cestaniento euan¬
glica p̾cepta uelut noua condere: aplebe
iudaica comphensut atq incrtice suspen¬
sus. ludibriũ eis fuit. In qua cruce uelut
iuuidus eis apparuit: dum potentiã duu¬
nitatis sue illis abscondens. infirinitatẽ
tantũ caruis ostendit. ancillas uͦ seruor

Expanded text:
 transferre voluit, hoc est, ex Veteri Testamento evangelica praecepta, velut qui nova conderet, a plebe Judaica comprehensus, atque in cruce suspensus, ludibrium eis fuerit. In qua cruce velut nudus eis apparuit, dum potentiam divinitatis suae illis abscondens, infirmitatem tantum carnis ostendit. Ancillas vero servorum
Abbreviated transcription (Latin):
t qͥs in hoc melius significatur quã
ortu usq ad occasũ inditione sua habet.
& dñatur scͥptura teste amari usq ad
mare & aflumine usq ad terminos or¬
bis terre. Ipsi seruiunt om̃s ppłi & tribus
& lingue. offerentes ei scilicet munera
recte fidei & bonorũ oꝑum. Reges inqͥt
tharsis & insule munera offerent: re¬
ges arabum & saba dono adducent & ad.¬
rabunt eũ om̃s reges terre. om̃s gentes
seruient ei. Quod autẽ subditur cunctĩs
anni non deficient.
rat aucẽ cib salomonis ꝑsingulos

Expanded text:
t quis in hoc melius significatur quam ortu usque ad occasum, in ditione sua habet, et dominatur Scriptura teste « a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos orbis terrae . » Ipsi serviunt omnes populi, et tribus et linguae, offerentes ei scilicet munera rectae fidei et bonorum operum. « Reges, inquit, Tharsis et insulae munera offerent: reges Arabum et Saba dona adducent. Et adorabunt eum omnes terrae, omnes gentes servient ei . » Quod autem subditur « cunctisanni non deficient. « Erat autem cibus Salomonis per singulos
Abbreviated transcription (Latin):
Dñs iolus duxcius fuit. quia fllis uistutiserat : sic̃ glorifice populumsuum educere : quod nullus aliorũ deorũ facereualut:
Constituit cum suꝑ excelam terram ⁊rłq terraenim rȩꝓmissionis. uertex mundieẽ dr̃: unde & hieronimus : um
bilicus ter ete uid&ur: serunt autem sapientes munditerram globosimilem undiq conuexam: nr̃a autem terra
rum demoñstrat. nam & terrabasan festilissima adalendãs gregeserat: underubenitis & gaditis quiplurima
derium spiritale qđ inadipe signat᷑: basan intepe pinguedo: quia idem scĩ pinguenẽ caritatis ostendunt:¬
r hireo poenitentium exempla intellegimus Scienim sicuiuunt inmundo qñ semꝑ peccata defleant.
qualis est heremitarum & uerorum uitamonachorum: Medullatritiei & sanguisuue: corpus& sangu

Expanded text:
nus solus: quia solum ejus virtutis erat, sic glorifice populum suum educere, quod nullus aliorum deorum facere valuit. 18 Constituit eum super excelsam terram: bilicus terrae esse videtur. Ferunt autem sapientes mundi, terram globo similem, undique convexam, nostra autem terrarerum demonstrat, nam et terra Basan fertilissima ad alendos greges erat; unde Rubenitis et Gadditis, qui plurima derium spiritale, quod in adipe signatur, praestatur. Basan interpretatur pinguedo, quia sancti pinguedinem charitatis ostenduntr hircos poenitentiarum exempla intelligimus; sancti enim sic vivunt in mundo, quasi semper peccata defleant. Qualis est eremitarum et verorum monachorum vita. Medulla tritici et sanguis uvae: corpus et sangu
Abbreviated transcription (Latin):
irł id ÷ omniũ operũ ꝑfectio hño consecr&ur : ESi quis redimere uoluerit decimas suas. ⁊rł .i. bonaopera sibi
firmare : Iusto hitellectueorũ fructũ dñ ore conpers& : Omniũ deciman irł omniũ ordinũ qui subdisciplinaꝓpist̃:¬
uc qđd de cinĩu uenertt irł .id : Quicũq legis iustã hab& itellegentiã dño sine ulla mutatione e debito i hostiã offert: s&rr
in sup̃: pi&at̃ẽ aũtuã dhs omni porens obnixe dep̃cor it mefacias tibi sõꝑ placitũ saerificiũ laudutuarũ offerre ut& quae

Expanded text:
id est, omnium operum perfectio Domino consecretur. « Si quis redimere voluerit decimas suas, » etc., id est bona opera sibi id est, omnium operum perfectio Domino consecretur. « Si quis redimere voluerit decimas suas, » etc., id est bona opera sibi confirmare justo intellectu, eorum fructum Domino recompenset. « Omnium decimarum, » etc., omnium ordinum qui sub disciplina Christino sine ulla commutatione ex debito hostia offertur: caetera ut supra. Pietatem autem tuam, Deus omnipotens, obnixe deprecor ut me facias tibi semper placitum sacrificium laudum tuarum offerre, ut et quae
Abbreviated transcription (Latin):
semi& ipsũ constrinxerit in aliquouoto sic÷ uirginitatis ꝓmissio & rursus in aliquo aliquouitiosus fuerit
in eo qđ ex sua ꝓmissione seruauit abalioñ pot᷑ dño offeri: In alios quominus ꝑfectũ : redimuuxta conside¬
tio nẽ necessitatis opus hab&: Siredimere noluerit uend&ur altaͣri siunus eũaũt ñ redemerit. aliucum
suostudio poterit restaurare : Omne qđ d̃o consecratur siue homo irł siuerationalis & sapiens siue subietus
siue meditauo. dñ o offerenda consecratur : ñ commut&ur alio ut supradictũ ÷ : Necredimi poterit id÷ commnu¬
tatione alterius. Morte moriatur Quicquid dño ꝓmittitur nullo modo p̃termittatur sedusque ad mortẽ
seruaur dicit&iđ̃ a poftolus defidebus cdñg cirnẽsuã crucifixer̃ cũuitiis & concupiscentis : Om̃s decimȩ terre¬

Expanded text:
semetipsum constrinxerit in aliquo voto, sicut est virginitatis promissio, et rursus in aliquo vitiosus fuerit, semetipsum constrinxerit in aliquo voto, sicut est virginitatis promissio, et rursus in aliquo vitiosus fuerit, in eo quod ex sua promissione servavit, ab alio non potest Deo offerri; in alio vero, quo minus perfectum est redimi, juxta considerationem necessitatis opus habet. « Si redimere noluerit, vendetur alteri. » Si unus eum non redemerit, alius eum suo studio poterit restaurare. « Omne quod Domino consecratur, sive homo, » etc., sive rationalis et sapiens, sive subjectus, sive meditatio Domino offeranda consecratur, non commutetur alio, ut supra dictum est; « nec redimi poterit, » id est commutatione alterius. « Morte moriatur. » Quidquid Domino promittitur nullo modo praetermittatur, sed usque ad mortem servetur. Dicit etiam Apostolus de fidelibus Domini: « Carnem suam crucifixerunt cum vitiis et concupiscentiis . » « Omnes decimae terr
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sit̃ descolatua: supputa quantũ in eo possise laborere. & studiũ adhibe lucrandicũ: In iubeleo aũ reuert&ur
ad porẽ dominũ .i. ei oiui primũ in eolaboruit merces laboris impend&: tẽ fluditui suscipiente remumeratio
Omnis aestimatio siclo scũarii ponderabitur: omnisiuditu & negotiorũ diuersitas iuxtadoc trina ecclesiasticapen¬
ł quia duo pcepta contin& carnatis ł quia historialit̃ & alle gorice÷ obseruandus: Primogenita quae adđm ꝑ
tinent arł hi qui in primordio conuersationis sem& ipsosđo dedicant n possuntineis alii consecrationis sibiu¬
surpare effectũ: Siuebos siueouis ut sup̃ Qđ siinmundũ ÷ animal mł. debilitatis inmundiiã ałt. Si quis

Expanded text:
non sit de schola tua, supputa quantum in eo possis elaborare, et studium adhibe lucrandi eum. « In jubilaeo autem revertetur non sit de schola tua, supputa quantum in eo possis elaborare, et studium adhibe lucrandi eum. « In jubilaeo autem revertetur ad priorem Dominum, » id est, ei qui primum laboravit in eo merces laboris impendet, te studii tui suscipiente remunerationem. « Omnis aestimatio siclo sanctuarii ponderabitur, » omnis judicii et negotiorum diversitas juxta doctrinam ecclesiasticam penvel quia duo praecepta continet charitatis, vel quia et historialiter et allegorice est observandus. « Primogenita quae ad Deum pertinent, » etc. Hi qui in primordio conversationis semetipsos Deo dedicant, non possunt in eis alii conversationis sibi usurpare effectum. « Sive bos, sive ovis, » ut supra. « Quod si immundum est animal, » etc. Debilitatis immunditiam dicit. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
arł. Si ꝑtriniatis fidem sensus legis in littera latentis capit ad sp̃s sc̃ĩ gratiã ꝑcipiendã me dit&ur Siftat̃i
abanno incipientis iubele uouerit irł. si inintio suersitionis meditationẽ suã ad diuinã legescriiandũ
oria &ate ad hoc agendũ conuolauerit : sic̃ minus la capere poterit. Sic minorẽ recipit mercedem
Siuoluerit redimere agrũ qui uouerat ireł .I. simeditationẽ suã utsem uipsũ inscripturis instruat reuo¬
care uoluerit nonut semꝑ alterũ audiens: numquã sibiipsi prrebeat refecuonẽ : iuxta intellectũ uercatis
eampciput. ut eius fructum recompens et dpõ cuuillã ꝓmisit. sibi fructũ indedulcedins m&at : Si ait̃ noluerit
seidimere sedalteri cuilib& fuerituenũ ditusirł .i. simeditationem suã ut ꝑselegat & incello it adseredi¬
cere tardauerit : & altar semꝑ hiniti uoluerit: pot÷ contingere ut illiadhereat de quoerrore capiat unden facile

Expanded text:
r Trinitatis fidem sensus legis in littera latentis capit, ad Spiritus sancti gratiam percipiendam meditetur. « Si statim ab anno incipientis jubilaei voverit, » etc. Si in initio id est si in provectiori aetate ad hoc agendum convolaverit, sicut minus jam capere poterit, sic minorem recipit mercedem. « Si voluerit redimere agrum qui voverat, » etc. Id est si meditationem suam ut semetipsum in Scripturis instruat revocare voluerit, non ut semper alterum audiens, nunquam sibi ipsi praebeat refectionem, juxta intellectum veritatis eam percipiat, ut ejus fructum recompenset Domino cui illam promisit, et sibi fructum inde dulcedinis metat. « Si autem noluerit redimere, sed alteris civilibus fuerit venundatus, » etc. Si meditationem suam, ut per se legat et intelligat, ad se reducere tardaverit, et alteri semper inniti voluerit, potest contingere ut illi adhaereat, de quo errorem capiat, unde non facile
Abbreviated transcription (Latin):
scilic&i apuanicationib unitati ee desi asticaet communicationis reddatur Vtmaneat extratab naculusuu

Expanded text:
scilicet a praevaricationibus, unitati ecclesiasticae communicationis reddatur. « Ut maneat extra tabernaculum suuscilicet a praevaricationibus, unitati ecclesiasticae communicationis reddatur. « Ut maneat extra tabernaculum suu
Abbreviated transcription (Latin):
sus ecastris irł a p̃sacerdos uerusuenit in mundum egressui futre non relinquens patrem: ꝓcuius redem ptionẽ
emundatur peccator: itamen infiderecta obtulerit quae p̃cipiuntur. duos passeresuniuos dua suidedicat
 lnx p̃onaturas. sine conta gione peccath lignum ce drinum. crucemoius designat : Uerm̃iculus sanguinem passionis:
hxopus boniodoris pulmonem purgans p̃sici uitutem qui peccata purgat : Vnum gͣ nasiđrib: immolabit quase
fictili suꝑ iquasuiua s humanita temoius passam firmitererẽdit. in carne mortali postibaptis mis secrationen
liũ aũ uiuu cũ big noce drino &coceo &hysopo tingu& in sanguine immolati passeris : quosparg& illum quimuor¬
datus est septies ut iure purg&ur : &dimitt& passerem uiuumut in agrum a uol&: Passeruiuus diumitatẽ

Expanded text:
 Christus sacerdos verus venit in mundum egressus a Patre, non relinquens Patrem, per cujus redemptionem  Christus sacerdos verus venit in mundum egressus a Patre, non relinquens Patrem, per cujus redemptionem emundatur peccator, si tamen in fide recta obtulerit quae praecipiuntur: « duos passeres vivos, » duas videlicet in Christo naturas, sine contagione peccati. « Lignum cedrinum, » crucem ejus designat. Vermiculus sanguinem passionis. Hyssopus, boni odoris, pulmonem purgans, Spiritus sancti virtutem, qui peccata purgat. Unum ex passeribus immolabit in vase fictili super aquas vivas. Humanitatem ejus passam firmiter credat in carne mortali, post baptismi consecrationem. « Alium autem vivum cum ligno cedrino, et cocco et hyssopo tinget in sanguine immolati passeris, quo asperget illum qui mundatus est, septies, ut jure purgetur: et dimittet passerem vivum ut in agrum avolet. » Passer vivens Divinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uigilis &alis cceretatiomb: nob̵ ingerimus sin hi suirtutib salba & rusa fuerit macula ÷ subreptio superbice
Fuctantiae : Neclud& eam sacerdos .uii. dieb it sup̃ siueropost examinationis dibgentiam. uitiũuir euti hihe¬
sissenepenatur. conburatur flanimis i ex communi cationis condemnatione : condeimatione ł poene
dedum nabis terror eibeatur : Siuero inpeius non ꝓfecerit . lacrimis poenitue abluatur & maoricutat ÷¬
berur uitrum in supbia psistat quas .uii. alis dieb includatur Siaũ hominẽ in quo est inmaiori actentia ñelcuar
suiuipecaen soe ameninad quisito prius fauore gloriar quasi lictate damnabilem iudi cabit Sidũ ab scurior
fuer it̃ erł hoc ÷̃ ali qđ si gnum peccati : ipsuma conuerstione eius ab scidat unde suꝑbia ieopulu lassodecernit
sosdsiultra apparuerit inlis locis derł ÷. quȩ recupeniuerit priftinum facrnus maiori periculo sub iac& : Quiegris

Expanded text:
vigiliis et aliis exercitationibus nobis ingerimus. In iis virtutibus, « si alba et rufa fuerit macula, » id est subreptio superbiae vel jactantiae, « recludet eam sacerdos septem diebus » ut supra; si vero post examinationis diligentiam vitium virtuti inhaesisse reperiatur, « comburatur flammis, » id est excommunicationis condemnatione, vel poenae gehennalis terror exhibeatur: si vero in poenis non profecerit, lacrymis poenitentiae abluatur et majori cautela probetur utrum in superbia persistat, quasi septem diebus aliis includatur. Si autem hominem in quo est, in majori jactantia elevari conspexerit, tantam in acquisito prius favore gloriari quasi licite, damnabilem judicabit. « Sin autem obscurior fuerit. » Hoc est aliquod signum peccati, ipsum a conversatione ejus abscindat unde superbiam in eo pullulasse decernitur. « Quod si ultra apparuerit in his locis
Abbreviated transcription (Latin):
S icut ꝓphaa dt̃. quisseit si conuertatur & ignoscatds̃. &rł. Tradit sacerdoti similãdũ confidentiã ipsã xp̃o com¬
mdat: ammonens ut ꝗd ipse discipulis suis iussitdicens: quotiens pec cauerit inte fr̃tuus & dixerit penit&
medimitte &itemparo Non dicotibi septies sed. septuagies septies sua largitate ꝑficiat: qui plenum pugillũ
meo cremabit: dum suȩ ꝓmisionis memor suam prestat pi&atem: Nam quia pugillo litterȩ formantur
frmitas pmisnonis ꝓcum figunatur: Reliquam parcem ipsehabebit inmune re quiatotam cominen¬
datur ciusdementi&: Anima sipuaricans corimonias ꝑerrorem. inbus ques̃ scificata pec cauerit anł

Expanded text:
sicut propheta dicit: « Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, » etc. Tradit sacerdoti similam, dum confidentiam ipsam Christo comsicut propheta dicit: « Quis scit si convertatur et ignoscat Deus, » etc. Tradit sacerdoti similam, dum confidentiam ipsam Christo commendat, admonens ut quod ipse discipulis suis jussit dicens: Quoties peccaverit in te frater tuus et dixerit: Poenitet me, dimitte; et item Petro: « Non dico tibi septies, sed septuagesies septies, » , sua largitate perficiat. « Qui plenum pugillum ex ea cremabit, » dum suae promissionis memor suam praestat pietatem. Nam quia pugillo litterae formantur, firmitas promissionis per eum figuratur. « Reliquam partem ipse habebit in manere, » quia totum commendatur ejus clementiae. « Anima si praevaricans caeremonias, per errorem in his qu
Abbreviated transcription (Latin):
copulari ut curam carnis necessariam ñ omittat. ut supra diximus: Aspergit pari&ẽ altaris sanguine.
dumurtãsuã xp̃ioffert᷑ miseratio: Reliqũu sanguinem fundit adbasim altaris. dumquiꝰquid inuita sua
hostiã lauddis : Quodhci ani seculum non potest relinquere Neceaquae diximus adimplere : offeratsimilam.
deamam partem ophoq ephe treshab& modios angnificat scientiã scaẽ trinitatis: offestdeea decimã partem
dum in humanitatem xp̃iqu̾a sibi scãtrinitas ad sociauit ꝑfecte confidit. denarius enim perfectionis ⁊ index:
Nonmittit in camoleum necturis aliquid qui enintam infirmus÷ ut ꝑfecte poenitere ñ norit spiritali la&a
fidu cialiter ut i ñ potest nec in oratione sua confidere : quia nescit qualiterdm̃mni sori cordi aer gaillum patescat:

Expanded text:
copulari ut curam carnis necessariam non omittat, ut supra diximus. Aspergit parietem altaris sanguine, copulari ut curam carnis necessariam non omittat, ut supra diximus. Aspergit parietem altaris sanguine, dum vitam suam Christi offert miserationi. Reliquum sanguinem fundit ad basim altaris, dum quidquid in vita sua hostiam laudis. Quod si etiam saeculum non potest relinquere, nec ea quae diximus adimplere, offerat similam decimam partem ephi. Ephi tres habet modios et significat scientiam sanctae Trinitatis. Offert de ea decimam partem dum in humanitatem Christi, quam sibi sancta Trinitas associavit, perfecte confidit. Denarius enim perfectionis est index. Non mittit in eam oleum nec thuris aliquid. Qui enim tam infirmus est ut perfecte poenitere non norit, spirituali laetitia fiducialiter uti non potest, nec in oratione sua confidere, quia nescit qualiter Domini misericordia erga illum patescat,
Abbreviated transcription (Latin):
Q uienim seminis fluxum patiebat. cumomnib: quib: ut ebat. pollitusiudicabatur. si c& demenstruo mibieris inoͥrũ
tactu ꝓhi b&nos alicuius communi care peccatis: Postea cognouerit. siue instinctur diuino. seuaminontuone alẽnus
subia cebit delicto : idẽ ũ ꝓdelicto poenitentiam agat: Animaquae iurauerit. & ꝓtulerit labiis arł .i. simalqͥm quidse
facturũ iurauerit. ł sibonum cumiuram̃to de uouerit. & non ꝑfecerit rea÷ delicu: Ix hoc herodes deceptus estꝰ
ui ute ł capram offerat idẽstrictam poenitentiã agat. ut xp̃suerus sacerdos illiꝓptuatio fiat: Siaut̃ pecus
offerre non poterit. id ÷ fortem poenitentiae castigationem inieiunus inuigilus & indurnto cilicu. &c&era
& custicatem sect&ur & in monas terio ł heremo simpliat̃ uiuere contendat: Gemitum habens ꝓcantu sic̃

Expanded text:
quibus utebatur pollutus judicabatur, sic et de menstruo mulieris. In horum quibus utebatur pollutus judicabatur, sic et de menstruo mulieris. In horum tactu prohibet nos alicujus communicare peccatis. « Postea cognoverit, » sive instinctu divino, seu admonitione alterius, « subjacebit delicto, » id est ut pro delicto poenitentiam agat. « Anima quae juraverit et protulerit labiis, » et reliqua, id est si malum quid se facturum juraverit, vel si bonum cum juramento devoverit, et non perfecerit, rea est delicti. In hoc Herodes deceptus est qvivat. Vel capram offerat, id est strictam poenitentiam agat, ut Christus verus sacerdos illi propitiatio fiat. Si autem pecus offerre non poterit, id est fortem poenitentiae castigationem in jejuniis, in vigiliis et indumento cilicii, et caetera, et castitatem sectetur, et in monasterio vel eremo simpliciter vivere contendat, gemitum pro cantu habens sicut
Abbreviated transcription (Latin):
supaltare incensum dñi : om̃a in me moria incarnationis apassionis xp̃ifiant : &t taerit dño accepta bilemunu si
fefientib reiudicant: anima quae tetigerit in mundũ aliquid &rł. Prures spocier habuere iudei in quibus ho¬
nẽ contaminari putabant. ut sunt animalia ñ ruminantia. ł ungulã ñ diuidentia: Funum eduobus ñ ambo facientia
uus supstitionis eosarguit dñs erratis inquiens. nescientes uirtutẽ d : Nynim qđ intrat inos coinqui nat homiin
&rł. ꝙ: ab estia occisum eẽ. siue ab ipso homine sumant originem diabulo incentore: U: libido & gula &rł đ ẽ
persemortuum ẽẽ : Reptile &iã peccatum terrenis sordib inȩrens uocat : Oblita dr̃anima ł negle gentia ł ntemptu
quienim parua neglegit. paulatim defluit & ad maiora delabit. Sitetigerit quic quam deinmunditia hominiso

Expanded text:
super altare incensum Domini. Omnia in memoria incarnationis et passionis Christi fiant, et ita erit Domino acceptabile munus. Csuper altare incensum Domini. Omnia in memoria incarnationis et passionis Christi fiant, et ita erit Domino acceptabile munus. Cnt facientibus digni sunt morte. « Anima quae tetigerit immundum aliquid, etc. » Plures species habuere Judaei in quibus hominem contaminari putabant, ut sunt animalia non ruminantia, vel ungulam non dividentia, vel unum e duobus non ambo facientia. Cujus superstitionis eos arguit Dominus: Erratis, inquiens, nescientes virtutem Dei . Non enim quod intrat in os coinquinat hominem, perbia, etc., quod est a bestia occisum esse, sive ab ipso homine sumant originem, diabolo incentore, ut est libido et gula, et reliqua, quod est, per se mortuum esse. Reptile etiam peccatum terrenis sordibus inhaerens vocat. Obluta dicitur anima vel negligentia vel contemptu: Qui enim parva negligit, paulatim defl
Abbreviated transcription (Latin):
dño deferatur: Rogat sacerdos ꝓprincipe : xp̃srogat secundum humanitate quia patri ostendit porma qua pnobis iusceprt¬
& est cotidie ꝓpitiatio ꝓ nobis : siue me conimice dictũ c̃rogat: quasi rogarifacit : illoenĩ donante ꝓ nobpa catori:
orant scĩ. qđ & cotidie imploram:. Sianima de populo t raepeccauerit. id÷ uilior ꝑsona & scientia minore faciliori poe¬
nitentia solurtur: Cognoscit peccatũ suum. si ue instinctu diuino siue doctorũ monitu: c&eraom̃a ut sũpra iouem aũ
depecorib offert : quisimplicitatẽ uitȩ dño immolat: omnes haehostiae inmaculatȩ cẽ iubentur : ut nibilficte sue
in poenitentia siueinaliis operibus exhibeatur.: ut sic p̃terita deflecantur. nedeflenda commitantur: cremabit

Expanded text:
Domino offeratur. Rogat sacerdos pro principe. Christus rogat secundum humanitatem, quia Patri ostendit formam quam pro nobis suscepitDomino offeratur. Rogat sacerdos pro principe. Christus rogat secundum humanitatem, quia Patri ostendit formam quam pro nobis suscepit, et quotidie propitiatio pro nobis. Sive metonymice dictum est, rogat quasi rogari facit. Illo enim donante pro nobis peccatoribus rogant sancti, quod et quotidie imploramus. Si anima de populo terrae peccaverit, id est persona et scientia minor faciliori poenitentia solvitur. Cognoscit peccatum suum, sive instinctu divino sive doctorum monitu. Caetera omnia ut supra. Ovem de pecoribus offert, qui simplicitatem vitae Domino immolat. Omnes hae hostiae immaculatae esse jubentur ut nihil fictum sive in poenitentia sive in operibus exhibeatur, ut sic praeterita defleantur ne deflenda committantur. Cremabat
Abbreviated transcription (Latin):
dñ sui den factt uapulabit mulra quiueroneseti uapulabit pauea porent esspotenter tornit a patiuntur
t ocestenm facere frucius dignos poenuetiae ut uxia quali aiem cul parum poentientia exiendaur: Pontma¬
num suam supercaput eius cumintuum poenuentiae operis exerciuo ornat Inlo coubimaetaiur holo caustũ
ibi & hostia ꝓpeccato maciatur : quia ipsodño cui sum maopera offeruntur poenitenia placi&r : Tingiut sacer dos digitũ
infangune : & tangitcornua altaris : quia xp̃soblationem penitenti e redemptione quam in crucis cormib focit suscoipte
Dicitenim discipulis hiccalix ꝓuobis oꝓmultis effund&ur in remissionem peccatorum. Altareipsiur passionis signat
me moriã : cornuaei. cornuacrucis. inquanr̃a redemptio ꝑactat: Sanguis funditur adbasimaltaris: quia ininitio
euan gelicae p̃dicationis p̃dicauit dñs poenitentiã. sicut in euangelio legitur: de intestinis ut supra. ut omne desderiũ

Expanded text:
bit multa; qui vero nescit, vapulabit pauca . » « Potentes potenter tormenta patiuntur c est enim facere fructus dignos poenitentiae , ut juxta qualitatem culparum poenitentia extendatur. « Ponit manum suam super caput ejus, » cum initium poenitentiae operis exercitio ornat. In loco ubi mactatur holocaustum, ibi et hostia pro peccato mactatur, quia ipso Domino, cui summa opera offeruntur poenitentia placet. Tingit sacerdos digitum in sanguine et tangit cornua altaris, quia Christus oblationem poenitentiae redemptionem quam in crucis cornibus fecit suscipit: Dicit enim discipulis: Hic calix pro vobis et pro multis effundetur in remissionem peccatorum . Altare ipsius signat passionis memoriam; cornua ejus, cornua crucis in qua nostra redemptio peracta est. Sanguis funditur ad basim altaris, quia in initio evangelicae praedicationis praedicavit Dominus poenitentiam, sicut in Evangelio legitur. De intestinis ut supra, ut omne desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud autemdare pecuniam nũmularus ut cũusura referatur: Suphabundantia frugũ. oboaedientiam
sionẽ peccatorũ: Dt̃n paulus. si poccupatus fuerit homo in aliquo delicto: uos qui spĩtales estis irł Operabitur¬

Expanded text:
Aliud autem dare pecuniam nummulariis, ut cum usura referatur. Superabundantia frugum obedientiam immAliud autem dare pecuniam nummulariis, ut cum usura referatur. Superabundantia frugum obedientiam immsionem peccatorum; d