comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis &̾ incolumitatis .i. pro salute & incolumita tur.¬
te sꝑata. Spe namq salui facti sumus. Pro salute m̃¬
tis a incolumitate corporis. ⁊am utraq sanitas est
ab illo qui dicit. Salus popłi ego sum. Uerum utraq
sanitas ꝓuenit ex redemptione anime .i. de remissi¬
one pettati. Sicut econtra de reatu percati ꝓcedit in¬
firmittis utriusq uixta sententiam ueritatis. Ette sa¬
nis inquit factus es. iam noli pettare. ne deterius
tibi aliquid cortingat. Porro tria sunt hominis bo¬
na. sorporalia dp̃ualia.& fterna. uidelicet infima

Expanded text:
tis et incolumitatis, id est pro salute vel incolumitate sperata, spe namque salvi facti sumus, pro salute mentis et incolumitate corporis. Namque utraque sanitas est ab illo. Qui dicit: Salus populi ego sum Isa. LI. Verum utraque sanitas provenit ex redemptione animae, id est remissione peccati, sicut econtra, de reatu peccati procedit infirmitas utriusque. Juxta sententiam Veritatis: Ecce sanus, inquit, factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat Joan. V. Porro tria sunt hominis bona, corporalia, spiritualia et aeterna, videlicet infima,
Abbreviated transcription (Latin):
Binaluce solet catulus dormire leonis.
Postq duos surgit euigilatq dies.
S ic et t̾cia lux de sompno suscitat illũ.
Qui stẏrpis iude dicitur ẽe leo.
Cum ppłm xp̃e iunxit utrũq sibi.

Expanded text:
Bina luce solet catulus dormire leonis, Postque duos surgit evigilatque dies. Sic et tertia lux de somno suscitat illum. Qui stirpis Judae dicitur esse leo. c
Abbreviated transcription (Latin):
cum dñs egyptioꝵ ꝑcuteret primogenita. domos hebre¬
oꝵ absꝙ lesione transcendet. eo quod sanguinem in suꝑ¬
liminari. & in utroq poste uidisset. Dum manꝰ tenebat
impendit. Discerait a perfidis. Lib̾at a ꝑicłis. Hostes
expellit. uictores constituit. Crux myst̾ium fidei firma¬
m̃tum sꝑei. Clauis scię. forma iusticię. Magnificentia
regum. Gła sacerdotum. In opuni sustentatio. Paupe¬
rum consolat̾o. secoꝵ dux. claudoꝵ baculus. spes desꝑ

Expanded text:
cum Dominus Aegyptiorum percuteret primogenita, domos Hebraeorum absque laesione transcendit, eo quod sanguinem in superliminari, et in utroque poste vidisset Exod. XII. impendit, discernit a perfidis, liberat a periculis, hostes expellit, victores constituit. Crux mysterium fidei, firmamentum spei, clavis scientiae, forma justitiae, magnificentia regum, gloria sacerdotum, inopum sustentatio, pauperum consolatio, caecorum dux, claudorum baculus, spes despe
Abbreviated transcription (Latin):
crucis mysterium: quam
arduum sacratñtum: L egitur enim quod moyses
ad mandatũ dñi serpentẽ eneum erexit pro signo
quem asꝑicientes qui ꝑcussi fu̾ant a serpentib: sa
quit. Sicut moyses exaltauit serpentem in deserto.
ita exaltari oportet filium hoĩs. ut om̃is qui credit
in ip̃o non pereat. Legitur etiam quod cũ ioseph
applicuisset manassen & effraim ad iatob. statuens
maiorẽ ad dexteram. & minorẽ ad sinistram⁊ ut eis
scdm ordinem bñdic̾e̾t. Iacob manus cominutans.
.i. in modum crucis cantellans: dextram posuit suꝑ
capud effraim uimoris. & sinistram super capud
autẽ auduit dñm dicentem ad uirũ uestitũ lineis
habentẽ atraintarium scͥptoris ad renes. Transi per
mediam ciuitatẽ. & signa thau in frontib uiroꝵ
quoꝙ uidit angłm ascendentẽ ab ortu solis habentem
signum dei uiui. & damauit uoce magna quatuor

Expanded text:
crucis mysterium! quam arduum est sacramentum! Legitur enim quod Moyses ad mandatum Domini serpentem erexit aeneum pro signo, quem aspicientes qui percussi fuerant a serpentibus, saquit: Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in iapplicuisset Manassen et Ephraim ad Jacob, statuens majorem ad dexteram, et minorem ad sinistram, ut eis secundum ordinem benediceret, Jacob manus commutans, id est in modum crucis cancellans, dextram posuit super caput Ephraim minoris, et sinistram super caput autem audivit Dominum dicentem ad virum vestitum lineis, habentem atramentarium scriptoris ad renes: « Transi per mediam civitatem, et signa Thau in frontibus virorquoque vidit « angelum ascendentem ab ortu solis, habentem signum Dei vivi, et clam
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos uitisset oremus. ñ statim or̃onem sub¬
iuntit. sed antequam ad altare procedat manus ablui
quatinus lotis manib obłoner accipiat. intensum
offerat. ⁊ or̃onem effundat. Scriptum est enim in ex¬
odo. facies labłum eneum. ad lauandũ ponesq illno
in tabernało testimonii ad altare & missa aqua la¬
uabunt in ea aaron &e filii eius manus suas & perles
qñ ingressuri sunt ad tab̃nałm testimonii & qñ
accessuri sunt ad altare. Cuni gͦ manus suas iam la
nus abluit. cum accessurus est ad altare. ut magis ma¬
gisq mundatus offa̾t hostiam umacłataui. scãm.
deo placentem. Uude psalmista. cum eẽt mundatus
petebat amplius emundari. Amplius inquit laua

Expanded text:
sacerdos dixisset, Oremus, non statim orationem subjungit, sed antequam ad altare procedat, manus abluit, quatenus lotis manibus oblationem accipiat, incensum offerat et orationem effundat. Scriptum est enim in Exodo: Facies et labrum aeneum, ponesque illud in tabernaculum testimonii ad altare, et missa aqua lavabunt in ea Aaron et filii ejus manus suas et pedes, quando ingressuri sunt tabernaculum testimonii, et quando accessuri sunt ad altare Exod. XXX. Cum ergo jam mannus abluit, cum accessurus est ad altare, ut magis magisque mundatus offerat hostiam immaculatam, sanctam, Deo placentem Rom. XII. Unde Psalmista, cum esset mundatus, petebat amplius emundari. Amplius, inquit, lav
Abbreviated transcription (Latin):
uulia. Ustrãq specum dominus det̾ruinat dicens
tto latriam. pertiuent. templa. altaria. Sacerdo¬
cia. sacrificia. & huiusmodi. que soli deo sunt exbi¬
benda. qui glificatur in consilio sr̃or. Hagnus &
Ne forte si secus agatur. non thesebia sed ydolat̾a
tutem adorationis impendes. Diesq nr̃os &̾ cet̾. Beatꝰ
bregorius. Has tres peticiones in canone dicitur ad¬
didisse. Uideł̃. dies nr̃os in tua pace disponi. per eũ
qui pro nobis traditus est in manus eoꝵ qui patẽ
oderunt. Ab eterna dampnatione nos xripi. per eũ
qui pro nobis temꝑali morte dampnatus est. Et
in electoꝵ grege numerari. per eũ qui ꝓ nobis est
cum iniquis deputatus. Est autẽ pax pecc̃oꝵ & pax
iustoꝵ. pax temporis. & pax eternitatis. Porro pax
temporis interdum conceditur bonis & malis. Sed
pax eternitatis numquã dabitur nisi bonis. quia ñ

Expanded text:
dulia. Utramque speciem determinat Dominus, dicens: Deo Matth. XXII. Ad latriam pertinent templa, altaria, sacerdotia, sacrificia, et hujusmodi quae sunt soli Deo exhibenda, qui glorificatur in consilio sanctorum magnus et ne forte si secus agatur, non theosebia, sed idololatutem adorationis impendes. Diesque nostros in tua pace disponas. Beatus Gregorius has tres orationes in canone dicitur addidisse, videlicet: Dies nostros in tua pace dispone, per eum qui pro nobis est traditus in manus eorum qui pacem oderunt. Ab aeterna damnatione nos eripi, per eum qui pro nobis morte temporali damnatus est, et in electorum grege numerari, per eum qui pro nobis deputatus est cum iniquis. Est autem pax peccatorum, et pax justorum, pax temporis et pax aeternitatis. Porro pax temporis interdum conceditur bonis et malis. Sed pax aeternitatis nunquam dabitur nisi bonis, quia non
Abbreviated transcription (Latin):
do uobis. Hec est scd̃m ꝓpħam par super pacem. De
qua dicit psalmista. In pace in id ip̃m dormiam a
requiescam. Propter hanc triplicem pacem ter ora¬
mus in missa. Dies nr̃os in tua pace dispenas. Da
propitius patem in dieb nr̃is. Dona nobis patẽ.
Ut de pace temporis per patẽ pectoris transeamus
at pacem eternitatis. Ob hoc etiam sacerdos in
missa ter oscłatur altare. In pͥnci

Expanded text:
 XIV. Haec secundum Prophetam, pax super pacem, de qua dicit Psalmista: In pace in idipsum dormiam et requiescam Psal. IV. Propter hanc triplicem pacem ter oramus in missa: Dies nostros in tua pace disponas; da propitius pacem in diebus nostris; dona nobis pacem, ut de pace temporis, per pacem pectoris transeamus ad pacem aeternitatis. Ob hoc etiam sacerdos ter in missa osculatur altare, in princi
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑ̃c sc̃s super me proꝑter quod iuxxit me. ewangłi zare
pauperib nsit me. Hoc gͦ desiderrum antiquoꝵ. intro¬
itus representat. non semper intellectu litere: sed iubi¬
lo cantilene. Pelestinus ppͣ constituit quod psalmi cdauid
centũ & qͥnqͣginta. ante satrificium canerentur antipho¬
uatim ex om̃ib quod antea non fiebat. Sen epła tan¬
tum & ewrangłium legebantur. Excerpti sł gͦ de psal¬
mis predictis. Introitus. Gradualia ꝯͦ. ac offertoria. nec¬
non communiones que cum modulatione ceperunt
ad missam in eccła romana cantari. Antiphona grete.¬
latine dicitur uox retiproca. quia duo chori retiprocan¬
do uicissim melediaꝵ cantus alternantes. De kyriee

Expanded text:
 super me, propter quod unxit me, ad evangelizandum pauperibus misit me . Hoc ergo desiderium antiquorum introitus repraesentat, non secundum intellectum litterae, sed jubilo cantilenae. Coelestinus papa constituit, ut psalmi David CL ante sacrificium canerentur antiphonatim ex omnibus, quod antea non fiebat, sed epistola tantum et evangelium legebantur. Excepti sunt ergo de psalmis introitus, gradualia quoque ac offertoria, necnon communiones, quae cum modulatione coeperunt ad missam in Ecclesia Romana cantari. Antiphona Graece, dicitur vox reciproca, quia duo chori reciprocando vicissim melodiarum cantus alternant. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea chorus continit antiphonam ad introitum
quam repetit interposita gła trintatis. Porro situt
introitus sacerdotis aduentum xp̃i significat. sic &
antiphona que dititur ad introitum: desiderium eus¬
aduentus insiniat. De quo dñs itquit apłis. Multi
reges & ꝓpħe uoluerunt uidere que uos uidetis. & si
uiderunt. ⁊ audire que audistis. & non audierunt.
Chorus g dilatat animam suam. & in iubilo cantat in¬
troitum. qm̃ propħe. patriarthe. reges. & sacerdotes. om¬
nesqꝙ fideles aduentum xp̃i cum magno desiderio expecta¬
bant. clamantes & implorantes. Emitte agnum dñe
dñatorem terre. de petra deserti. ad montem filie syon.¬

Expanded text:
nterea chorus concinit antiphonam ad introitum, quam repetit interposita gloria Trinitatis. Porro, sicut introitus sacerdotis adventum Christi signat, sic et antiphona quae dicitur ad introitum, desiderium adventus ejus signat. De quo Dominus inquit apostolis: Multi reges et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt Chorus autem dilatat animam suam, et in jubilo cantat introitum; quoniam prophetae, patriarchae, reges et sacerdotes, omnesque fideles adventum Christi cum magno desiderio exspectabant, clamantes et implorantes: Emitte Agnum, Domine, dominatorem terrae, de petra deserti ad montem filiae Sion
Abbreviated transcription (Latin):
Huic extimplo ueniet ꝑditio sua. ⁊ fubito condetur. nͦ
habebit ultra medicina. Ioħs apłs. Si qͥs adorau̾it be¬
stiam. ⁊ ymagiuẽ eius: hic bibet de uino iredei &e cru¬
ciabitur igne ⁊ sulphure. ⁊ fumꝰ torif̾tox eiꝰ ascendet
in scła scłoꝵ. nec habebit reqͥem die ac nocte qͥ adora¬
uerit bestiam ⁊ ymaginẽ eiꝰ. Confiriat hoc ułitas q̃

Expanded text:
sua et subito conteretur, nec habebit ultra medicinam. «Si quis adoraverit bestiam et ymaginem eius, hic bibet de vino ire Dei et cruciabitur igne et sulphure: et fumus tormentorum ascendet in secula seculorum, nec habebit requiem die ac nocte qui adoraverit bestiam et ymaginem eius». Confirmat hec veritas, que
Abbreviated transcription (Latin):
Prouideat gͦ diligenter ep̃c. uel attendat studiose sacer¬
dos. ut signum sine significato nonferat. ut uestem
sine urtute non portet. ne forte similis sit sepulchro
deforis dealbato. intus auten omni pleno spurcitia.
stis morib non iuduitur: quanto uenerabłior apparet
homiub: tanto indignior apud deum. Ponificalem
itaq głam non iam honor commendat uestium. send
splendor animaꝵ. quia & illa que quondam carnali¬
b blandiebantur obtutib. ea potius que in ip̃is untel¬
ligenda poscebant. ut quicquid illa uelamina in fulgo¬
te auri. & nitore geminaꝵ. & in młtimodi operis uari¬
erate signabant. hoc iam in morib actibq cdarescat.
cum & apud ueteres reuerentiam ip̃a sigruficationum
sp̃es optineret: & apud nos certiora sunt experimenta
rerun quam enigmata sigurax. Tunc conualles ha¬
bundabunt stumento. cum arietes ouium sunt in

Expanded text:
Provideat ergo diligenter episcopus, et attendat sacerdos studiose, ut signum sine significato non ferat, ut vestem sine virtute non portet, ne forte similis sit sepulcro deforis dealbato, intus autem omni pleno spurcitia Mstis moribus non induitur, quanto venerabilior apparet hominibus, tanto indignior redditur apud Deum. Pontificalem itaque gloriam jam honor non commendat vestium, sed splendor animarum. Quoniam et illa quae quondam carnalibus blandiebantur obtutibus, ea potius quae in ipsis erant intelligenda poscebant: ut quidquid illa velamina in fulgore auri et in nitore gemmarum, et in multimodi operis varietate signabant, hoc jam in moribus actibusque clarescat. Quod et apud veteres reverentiam ipsae significationum species obtinent, et apud nos certiora sunt experimenta rerum, quam aenigmata figurarum. Tunc enim valles abundant frumento, cum arietes ovium sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem. & locum quo erat ip̃e uenturus. Preferen¬
tes choruschationes mirałoꝵ.⁊ odorem uirtutu̾. Unde
reuersi dixerunt. Dñe in nomine tuo etiã demonia
subiciuntur nobis. Facies enim xp̃i conuementer hic
intelligunt᷑ apłi qui formam doctrine sue popłis osten¬
debant. ꝓpter quod ip̃is aiebat. Qui uos recipit. me
retiꝑit. Uel ideo librñ ewangłicũ precedunt thuribłm
⁊ candelabrum quia doctrinam xp̃i uirtus & fama pre¬
ibant. ewangłista testante. Exiuit iħc in uirtute sp̃c
u galileam & fama exiuit in unuersam regionẽ de
illo. Et ip̃e docebat in sinagogas eo

Expanded text:
venturus, praeferentes coruscationes miraculorum et odorem virtutum; unde reversi dixerunt: Domine, in nomine tuo etiam daemonia subjiciuntur nobis Luc. X. Facies enim Christi convenienter hic intelliguntur apostoli, qui formam doctrinae suae populis ostendebant. Propter quod ipsis aiebat: Qui vos recipit, me recipit Matth. X. Vel ideo librum evangelicum praecedunt thuribulum et candelabrum, quia doctrinam Christi virtus et fama praeibant, evangelista testante: Exivit Jesus in virtute spiritus in Galilaeam, et fama exivit in universam regionem de illo, et ipse docebat in
Abbreviated transcription (Latin):
fratris tui. Debet etiam desiderium & gaudium in
cordib auditoꝵ accend̾e quatinus & libent aucliant¬
& gratanter obediant. Quis autem non desideret bo¬
num nuntium: & quis de bono nuntio ñ gaudeat:
Ewangłm autem bonum nuntiũ ip̃a sui nominis inter¬
pretatione signifitat. hel per hoc quod ep̃c duos premit¬
tit duos atolitos ante dyaconũ qui lectutꝰ est ewangłm.
portantes rercum & incensum. notatur quod xp̃c pre

Expanded text:
Matth. VII. Debet etiam desiderium et gaudium in cordibus auditorum accendere, quatenus et libenter audiantt gratanter obediant. Quis autem non desideret bonum nuntium, et de bono nuntio quis non gaudeat? Evangelium enim bonum nuntium, ipsa sui nominis interpretatione signat. Vel per hoc, quod episcopus duos praemittit acolytos ante diaconem, qui lecturus est Evangelium, portantes cereos et incens
Abbreviated transcription (Latin):
Nteri uͦ dyaconus corꝑales pallas super altare
disponit. que significant lirthearaina quib in¬
uolutum fuit corpus iħu. Pars autem illa que pli¬
cata ponitur suꝑ calicẽ: significar sudarium quod
su̾at super capul iħu seꝑatim inuolutsi in unĩ
locum. De hiiste cautum reperit᷑ i canone.
Consulto om̃ium constituumus ut sacͥfitium alta¬
ns ñ in serico panno aut uitincto qͥsquam celebra¬
Potest tñ u hiis & aliud sigurari. Duꝑlex ersi pal¬
la que dicitur corꝑalis. una quam dẏaconius suꝑ
altare totam extendit. altera quam suꝑ calicen
plicatam imponit. Pars extensa significat fideni.
pars plicata significat intellectum. Hor enĩ myst̾i̾¬
um creli debet. sed cõptehendi si ualet. Unde fides
habet m̾itum cui humana rõ fi pbet experiu̾tum.
Eretlamus gͦ de coide puro. & conscĩa bona qe fide

Expanded text:
nterim vero diaconus corporales pallas super altare disponit, quae significant linteamina, quibus involutum fuit corpus Jesu. Pars autem quae plicata ponitur super calicem signat sudarium, quod fuerat super caput ejus separatim involutum in unum locum. De his itaque tantum reperitur in canone: « Consulto omnium constituimus, ut sacrificium altaris non in serico panno, aut intincto quisquam celebraPotest tamen in his et aliud figurari. Duplex est enim palla, quae dicitur corporale: una quam diaconus super altare totam extendit, altera quam super calicem plicatam imponit. Pars extensa, signat fidem, pars plicata signat intellectum. Hic enim mysterium credi debet, sed comprehendi non valet, ut fides habeat meritum, cui humana ratio non praebet experimentum. Credamus ergo de c
Abbreviated transcription (Latin):
ptum enim est in ꝓpħa. Quia tu scĩam reppulisti: ego te
repellam. ne sacerdotio fungaris initbi.
suam sanctam eccl̃am subarrauit. ut ip̃a de se dicere
anulum dedit pater filio reuertenti. scd̾m illud. Date
anulum in manu eius.¬

Expanded text:
ptum est enim in Propheta: Quia tu scientiam repulisti, ego te repellam, ne sacerdotio fungaris mihi Osesuam sanctam Ecclesiam subarrhavit, ut ipsa de se dicere  V. Hunc annulum dedit pater filio revertenti, secundum illud: Date annulum in manum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
eterum quia mentib bene compositis. & diuino
cultui mancipatis. sepe surrepit accidia. que quo¬
dam torpore reddit animam dormientem. dicente
manu q̃dã apponit ᷑ manipła. q̃ manipulus uel su¬
darium appellatur. quo ludorem mentis abstergat. &¬
soporem cordis ȩxtutiat. ut depulso tedio uł torpore: boni
operib diligenter unugilet. Per mampłm gͦ uigilantia
uesignatur. De qua dominus ait. Uigilate quia nescitis
testamenti significat. Ham duo corna. duo sunt
testamenta. Due fimbrie. sp̃c & littera. Cirtulus aureus
qui posteriorem & anteriorem parten conplectitur: indi¬
cat quod omnis scriba doctus in regno celoꝵ de thesau¬

Expanded text:
eterum quia mentibus bene compositis et divino cultui mancipatis saepe subrepit accidia, quae quodam torpore reddit animum dormientem, dicente manu quaedam apponitur mappula, quae manipulus vel sudarium appellatur, qua sudorem mentis abstergat, et soporem cordis excutiat, ut, depulso taedio vel torpore, bonis operibus diligenter invigilet. Per manipulum ergo vigilantia designatur, de qua Dominus ait: Vigilate, quia nescitisTestamenti significat; nam duo cornua duo sunt Testamenta, duae fimbriae spiritus et littera. Circulus aureus, qui anteriorem et posteriorem partem complectitur, indicat quod omnis scriba doctus in regno coelorum de thesau
Abbreviated transcription (Latin):
S unt duo uectores botri. gentilis hebrens
hic pͥor ille sequens. cecus hic ille uidens
Qui prior est dorsum curuans cecat᷑ hebreus
Ne uideat xp̃m credere durus ei.
S et plebs que sequitur geutilis lumine recto.
heret in hũc xp̃m mente fideq uidens.¬
Sabbata contempnens. homo ligna legẽs notat illos
Qui mala multiplicant ⁊ sine pace manent. de excidio¬
Lti thuribulis abyron dathan ⁊ chore tẽptant chore¬
Contra iussadei scismaticosq notant.

Expanded text:
Sunt duo vectores botri gentilis Hebraeus: Hic prior; ille sequens: caecus hic, ille videns. Qui prior est dorsum curvans caecatur Hebraeus, Ne videat Christum credere durus ei. Sed plebs quae sequitur gentilis lumine recto Haeret in hunc Christum mente fidequSabbata contemnens homo ligna legens notat illos, Qui mala multiplicant et sine pace manent. Uti thuribulis Abyron Dathan et Chore tentant Contra jussa Dei, schismaticosque nota
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia nouit adam pͥmũ cdlixisse futurũ
Iudicium duplex. scilicet ignis aque.
Ingeminis artẽ scͥpsit posuitq colũpnis
Extitit ħ laterum. marmous illa fuit.
Ut ñ ħ ꝑ aquam pereat. ñ illa ꝑ ignem.
Si sit deficiens una. sit una mauens.
Ut nobis iosephi declarant scͥpta. colũpnã
Marmoream tellus sirica seruat al hue¬

Expanded text:
Et quasi novit Adam primum dixisse: futurum Judicium duplex: scilicet ignis, aquae, In geminis artem scripsit, posuitque, columnis. Exstitit haec laterum. Marmoris illa fuit Ut non haec per aquam pereat; non illa per ignem Si sit deficiens una sit una manens. Ut nobis Josephi declarant scripta: columnam Marmoream tellus Syrica servat adhu
Abbreviated transcription (Latin):
mnis cupious ⁊ auarus contra naturã tdine di¬
ititur & molitur. Hatura namiq pauꝑe ui ciant¬
adducit in mundũ. natura pauperẽ reducit a mũdo.
Nuroũ enira t̾ra suscepit : ⁊ uudũ t̾ra suscipiet. Cupidus
antẽ cupit. & curat sĩ diues in mundo. Destruam inquit
horrea mea & maiora faciam. ⁊ illic congregabo om̃ia
que uata st̃ mͥ. ⁊ onĩia bona mea. Sed o stulte hac nocte
repecent anima tuam a te. Que autẽ parasti cuiꝰ eruut:
Thesaurizas ⁊ ignoras cui congreges. Dormierunt som¬
puũ suũ ⁊ nichil inuenerunt om̃s uiri diuitiaꝵ in

Expanded text:
mnis cupidus et avarus contra naturam nititur et molitur. Natura enim pauperem adducit in mundum, Nudum enim eum terra suscepit et nudum suscipiet. Cupidus autem cupit et curat fieri dives in mundo. «Destruam, inquit, horrea mea, et maiora horum faciam et illuc congregabo omnia que nata sunt michi et omnia bona mea». Sed: «O stulte, hac nocte repetent animam tuam a te, que autem parasti cuius erunt?». «Thesaurizas, et ignoras cui congregabis ea». «Dormierunt sompnum suum et nichil i
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit homo. ⁊ cũ młtiplicata fuerit głe domꝰ eius.
Non enĩ cũ morietur accipiet hec om̃ia. neq descendet
sapiens attestatur. Qui aceruat ex animo suo iniu¬
ste aliis congregat. & in bonis suis aliis luxuri abie.
Prohdolor. Quẽ habebat hostem dimittit heredem.
cum stare non possit ille: qui con ti¬
gregat ⁊am quasi flos egreditur. & content᷑. doꝵ¬
a fugit uelud umbra. & nũquã in eodẽ statu ꝑnra¬
net. sur multa desideret. cum pauca sufficiant. haben¬
tes in quic uictũ &̾ uestitum hiis contenti sitis. Cur
necessaria cũ mł̃ta sollicitirdire querat cũ ip̃a sine
magna difficultate se offerãt᷑. Audi quid suꝑ hoc ueni¬
tas dicat. Nolite solliciti ẽẽ dicentes. Quid manduca¬
bimus aut quid bibemus. aut quo operiem᷑. fecit
erum pater ur̃ quia hiis om̃ib indigetis. Querite gͦ¬

Expanded text:
ata fuerit gloria domus eius; non enim cum morietur accipiet hec omnia, neque simul descendet sapiens attestatur: «Qui acervat ex animo iniuste, aliis congregat, et in bonis suis alius luxuriabitur». Proh dolor, quem habet hostem dimittit heredem. cum stare non possit ille qui congregat? Nam «quasi flos egreditur et conteritur et fugit velut umbra, et nunquam in eodem statu permanet». Cur multa desideret cum pauca sufficiant? «Habentes, inquit, victum et vestitum, his contenti sitis». Cur necessaria cum multa sollicitudine querat, cum ipsa sine magna difficultate se offerant? 2 Audi quid super hoc veritas dicat: «Nolite solliciti esse dicentes: ‘Quid manducabimus aut quid bibemus aut quo operiemur’. Scit enim Pater
Abbreviated transcription (Latin):
pler & iustus ac timens deuin. & recedens a male. De
dauid autẽ quia dñs inuenerit uirũ scł̃m cor suũ.
At isti fuerunt quasi nichil habentes. om̃ia possiden¬
tes. Scdm illud ꝓpħe. Diuitie si affluant: nolite cor
apponere. Nos autẽ sumꝰ om̃ia possidentes. quasi
nichil habertes. sccłi illud psalmiste. Diuites egu¬
erunt & esurierunt. facilius enĩ inuemes quidili¬
gat diuitias.⁊ ñ habeat. quã qui habeat diuitias &e¬
non diligat. Qaua difficile est eẽ in igne ⁊ nĩ ardere.
Difficilius. possidere diuitias. ⁊ ũ amare. Audi ꝓpb̃am.¬

Expanded text:
tus ac timens Deum et recedens a malo»; de David autem quia Dominus invenerit virum secundum cor suum. At isti fuerunt «quasi nichil habentes, et omnia possidentes», secundum illud prophete: «Divitie si affluant, nolite cor apponere». Nos autem sumus omnia possidentes quasi nihil habentes, secundum illud Psalmistae: « Divites eguerunt et esurierunt ; » facilius enim invenies, qui diligit divitias, et non habeat, quam qui habeat et non diligat; quia difficile est esse in igne et non ardere, difficilius est possidere divitias, et non diligere. Audi p
Abbreviated transcription (Latin):
antalus sicit in undis. & auarꝰ eget in oꝑib.
cui tantsi est quod habet quantũ est quod ñ ba¬
bet. quia nũquã utitur acquisitis. Sed semꝑ nix
acquirendis. Salomoti. est quasi diues cũ ruchil habeat.
& est quasi pauper cũ in multis diuitiis sit. duarꝰ ⁊ in¬
fernus ut̾q comedit. ⁊ ñ digerit. recipit: & non reddit.
duarus nec patientib compatit᷑: nec miseris misere¬
tur. sed offendit deu̾̃. offendit & ꝓtimũ. offendit se ip̃m.
Nara deo detinet debita. ꝓximo denegat necessaria.
sibi subsitabit oportuna. deo iugratus. ꝓximo impnis.
sibi crudelis. Uro cupido & tenaci sine ratione est
sub̃a. ⁊ homim liuido ad quid aurũ: Qui sibi neqͣm
est. cui alii bonus erit ÷ & non iocuntabitur in bonis¬

Expanded text:
Tantalus sitit in undis, avarus eget in opibus, cui tantum est quod habet, quantum est quod non habet, quia nunquam utitur acquisitis, sed semper inhiat acquirendis. Salomon: « Est quasi dives cum nihil habeat, et est quasi pauper cum in multis divitiis sit Prov. XIII. » Avarus et infernus uterque comedit et non digerit, recipit et non reddit. Avarus nec patientibus compatitur, nec miseris subvenit vel miseretur, sed offendit Deum, offendit seipsum, offendit proximum. Nam Deo retinet debita, proximo denegat necessaria, sibi subtrahit opportuna. Deo ingratus, proximo impius, sibi crudelis. « Viro cupido et tenacissimo sine ratione est substantia, et homini livido ad quid aurum? Qui sibi nequam est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ymaginib sigurata sacram scripturam significat. que
multis est mysteriis insignita. Hec quatuor baculis
super pontisicem portatur extensa. quia sacra scriptum
quatuor modis super xp̃iti fertur exposita. Scłm hy
pita diuisus progrelitur. Hec est mensa propositionis
tificim extensa portatur. ut is uenisse monstretur quem
lex scripserat & prophe.Dam ip̃emet xp̃c incipiens a¬

Expanded text:
imaginibus est figurata, sacram Scripturam signat, quae imaginibus est figurata, sacram Scripturam signat, quae multis mysteriis est insignita. Haec quatuor baculis super pontificem portatur extensa, quia sacra Scriptura quatuor modis super Christum fertur exposita, secundumpita divisus progreditur Gen. II. Haec est mensa propositionis, autem super pontificem extensa portatur, ut is venisse monstretur, quem lex scripserat et prophetae. Nam ipsemet incipiens
Abbreviated transcription (Latin):
romanus pontifex cum sex prefatis ordinib a secretario
cessionis ordo. generationis xp̃i seriem representat.
quam mathius eiranglista describit. In qua sex inue¬
niuntur ordines personaꝵ a quib scdm carnem xp̃c¬
uidelicet &̾ ꝓpħe. Reges & Principes. Pastores ce̾. Duces.
Abeaham. patriarcha. Dauid. proph̃a. Salomon. rex.
ualmon. princeps. Iudas pastor. Sorobabel. dux. Duo¬
diatoni qui deducunt pontificem designant abrabam
Nam illi ꝓmissum est. In semine tuo benedicentur om
hos duos in generatione xp̃i premisit. Liber inquit ge¬
nerationis iħu xp̃i filii dauid filii abraham. Iste sunt
due columpne. quas uerus ille pacificus in uestibulo tem¬
pli posuit ante ostium. qͦs ambit fu nidus. duodetun
cubitoꝵ .i. quos fides duodecim apłoꝵ amplectitur. De
autem ministri suꝑ pontificem ferunt ma ppłam.
quatuor baculis colligatam. ꝓpter quod ip̃i ministri ma¬
mpsarii nuntupantur. Ma ppła que diuersis est¬

Expanded text:
omanus pontifex cum sex praefatis ordinibus a secretario cessionis ordo generationis Christi seriem repraesentat, quam Matthaeus evangelista describit Cap. I, in qua sex inveniuntur ordines personarum, a quibus Chrvidelicet et prophetae, reges et principes, pastores et duces. Abraham patriarcha, David propheta, Salomon rex, Salomon princeps, Judas pastor, Zorobabel dux. diaconi qui ducunt pontificem, designant Abraham Nam illi promissum est: In semine tuo benedicentur omnhos duos in generatione Christi praemisit: Liber, inquit, generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham Matth. I. Isti sunt duae columnae, quas verus pacificus in vestibulo templi posuit ante ostium II Par. III, quas ambit funiculus duodecim cubitorum, id est quos fides duodecim apostolorum complectitur, de autem ministri super pontificem ferunt mappulam quatuor baculis colligatam, propter quod ipsi ministri mappularii nuncupantur. Mappula quae diversis
Abbreviated transcription (Latin):
nam. Diuinam. quasi latentem in pectore. Humanam:¬
magi mystice figurartuit. Osculum enim signum est re¬
uerentie iuxta quod hester summitatem uirge regis
custodes exercitus: preueniunt & setuntur. Minores¬
autem quasi clebiliores colliguntur an medio. Preceduis¬
Colliguntur in medio subdiacomi &̃ acoliti. Cantores
autem quasi tubicines. precelunt ȩxercitum. ut eum
ad prelium contra demones excitent & inuitent. De qui
prelio inquit apłs. Non est nobis colluctatio aduersus
carnem ã sanguinem. sed aduersus sp̃itales neqͥtias¬

Expanded text:
nam: divinam quasi latentem in pectore, nam: divinam quasi latentem in pectore, Magi mystice figurarunt. Osculum enim est signum reverentiae; juxta quod Esther summitatem virgae regis custodes exercitus praeveniunt et sequuntur; minores quasi debiliores colliguntur in medio. Praeceducolliguntur in medio subdiaconi et acolyti. Cantores autem quasi tubicines praecedunt exercitum, ut eum ad praelium contra daemones excitent et invitent; de quo praelio inquit Apostolus: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et
Abbreviated transcription (Latin):
arta medium chou maiupło stu̾pe suꝑ columpnam
appenditur. cui pontifex ignem apponit. ut in conspe¬
ctu popłi subito combriratur. perhoc. secundum ad¬
uentum commemorans. in quo xp̃c iudicabit uiuos &
mortuos & seculum per ignem. Nam ignis in conspectu
quis gͦ male securus existat. qm qui per primum blan¬
ditur. per scł̃m exterret. quia qui iudicandus uenit
in primo: uidicaturus ueniet in secundo. Uel potins
ne forte qui glosus incedit in temporali gła delectetur.
Nam omnis caro fenum. & omnis gloria eius quasi
inicerins scole cantoꝵ atredens dextrum ip̃ius hume¬
rura coram astantib osculatur. quia cum xp̃i nasreret᷑
in mundo: angl̃s ille cum quo facta est celestis milicie
multitudo laudantium deumi. natiuitatem eus pa-¬
per humerum eius. Tres sacerdotes qui pontifici uenienti
coram altari reuerenter occurrunt. & inclinantes os eius
osculantur &e pestus: tres illos magos signifitant. qui ue¬
nerunt ierosolimam dicentes. Ubi est qui natus rex iude

Expanded text:
circa medium chori manipulus stuppae super columnam appenditur, cui pontifex ignem apponit, ut in conspectu populi subito comburatur. Per hoc secundum adventum commemorans, in quo Christus judicabit vivos et mortuos et saeculum per ignem. Nam ignis in conspectu al. XLIX. Ne quis ergo male securus existat, qui per primum blanditur, per secundum exterret. Quia qui judicandus venit in primo, judicaturus veniet in secundo. Vel potius,ne forte, qui gloriosus incedit, in temporali gloria delectetur. Nam omnis caro fenum, et omnis gloria ejus quasi imicerius scholae cantorum accedens, dextrum ipsius humerum coram astantibus osculatur. Quia cum Christus nasceretur in mundo, angelus ille cum quo facta est coelestis militiae multitudo laudantium Deum, nativitatem ejus paosculantes. Tres sacerdotes qui pontifici venienti coram altari reverenter occurrunt, et inclinantes os ejus osculantur et pectus, tres illos Magos signant, qui venerunt Hierosolymam, dicentes: Ubi est qui natus est re
Abbreviated transcription (Latin):
Et ideo preferuntur duo luminaria tum incenso.
quia lex & prophe cum psalmis. xp̃i prenuntiauerunt
canddelabra coram pontifice deferuntur. Per quod
illud oftenditur. quod ioħs in apotalipsi describit.
Gonuersus inquit uidi septem candelabia aurea. &
in medio septem candelabroꝵ aureoꝵ similẽ filio
hominis uestitum podere. ut ille per hoc aduenisse mon¬
stretur: super quem requietit sp̃c gre septiformis se¬
cundum uaticinium ysaie. E gredietur iurga inquit
de radice iesse & flos de radite euis ascender. & requie

Expanded text:
Et ideo praeferuntur duo lumina cum incenso, quia lex et prophetae cum psalmis Christi praenuntiaverunt tatibus septem candelabra coram pontifice deferuntur, per quod illud ostenditur, quod Joannes in Apocalypsi describit: Conversus, inquit, vidi septem candelabra aurea, et in medio candelabrorum aureorum similem filio hominis vestitum podere Apoc. I, ut ille per hoc advenire monstretur, super quem requievit Spiritus gratiae septiformis, secundum vaticinium Isaiae: Egredietur, inquit, virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet,
Abbreviated transcription (Latin):
ante pontificem portat codicem eruingłii. quia ioħes
nec pontifex ad altare perueniat. & tunc aperitur. illud
insinuat qđ in apocalypsi describitur. Qm̃ nemo di¬
gnus inuentus est aperire librum qui scriptus erat intꝰ
& foris. signatus sigillis septem. nisi leo de tribu iuda
radix dauid qui librum aperuit. & septem qus signa
dñs inquit in exodo. Si altare lapideum feceris michi:
non edificabis illud de sectis lapidib. Quisectionem
lapidum ꝓhibet in altari: diuisionem reprobat ui
ubi xp̃c primitiuam apłoꝵ congregauit eccłam: docenꝰ
& precdicans scripture mysteria reuelauit. Uobis inquit
parabolis. Unde post resurrectionem aperuit illis sensũ

Expanded text:
ante pontificem portat codicem Evangelii, quia Joannenec pontifex ad altare perveniat, et tunc aperitur, hoc insinuat quod in Apocalypsi describitur: Quoniam nemo inventus est dignus aperire librum, qui scriptus erat intus et foris, signatus sigillis septem, nisi leo de tribu Juda, radix David: qui librum aperuit et septem ejus sigilDominus dixit in Exodo: Si altare lapideum feceris mihi, non aedificabis illud de sectis lapidibus Exod. XX. Quod sectionem lapidum prohibet in altari, divisionem fidelium reprobat, ne us primitivam apostolorum congregavit Ecclesiam, docens et praedicans, Scripturae mysteria revelavit: Vobis, inquit, parabolis Luc. VIII. Unde post resurrectionem aperuit illis sensum
Abbreviated transcription (Latin):
ctu dignissimi sacratñti. Non quod qͥequam neti¬
ĩmuudum ex contactu sacram̃ti contraxerit : sed ut
suam potius indignitatem cõmemoret. qui se iudicat
tantis sacram̃tis celebrandis indignũ. scđm illud qđ¬
dñs ait. Cum om̃ia benefec̾itis. dicite seriu mutiles
sumus Idignum quidem existeret: ut manus que
pus contingant. donec studiose lauentur. Ablutionis
ut altitudo sacram̃ti reuerentius honoretur. Erma
uero sacerdotis ablut̾o que ste in pͥncipio. in medio. &¬
in fine. designat mundationẽ cogutitionis. locutionis.
gligentiam. & industriam. ad quoꝵ mundatione̾ of¬
fertur sacrificium salutare. Hec tam̃ abło potest refer¬
ri ad ablutionem baptismi. Euius formam xp̃c post
resurrectionem iustituit. Puntes inquit docete om̃s
gentes. baptizantes eos ui nomiue patris. & filii. & sp̾c¬

Expanded text:
ctu divinissimi sacramenti, non quod quidquam immundum ex contactu sacramenti contraxerit, sed ut suam potius indignitatem commemoret, qui se judicavit tantis sacramentis celebrandis indignum; secundum quod Dominus ait: Cum omnia bona feceritis, dicite: Servi inutiles sumus . Indignum quidem existeret, ut manus, quae ile contingant, donec studiose laventur. Ablutionis ut altitudo sacramenti reverentius honoretur. Trina vero sacerdotis ablutio, quae fit in principio, in medio, in fine, designat mundationem cogitationis, locutionis gligentiam et industriam, ad quorum emundationem offertur sacrificium salutare. Haec tamen ablutio potest referri ad ablutionem baptismi, cujus formam Christus post resurrectionem instituit. Euntes, inquit, docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
officio. & ei cet̾e partes intellectuali tõne consentiun
Hoc est uerbum tibi. Sermo sermonis. Sapĩa sap̃ie.
uerbum uerbi quod erat in principio apud deum. Oĩa
per ip̃m facta st̃. &̾ sine ip̃o factum est nichil. Sermo
sermonis. qui uenit a regalib sedib. insimulatum

Expanded text:
et ei caeterae partes intellectuali ratione consentiunt. Hoc est verbum Verbi, sermo sermonis, sapientia Sapientiae. Verbum Verbi quod erat in principio apud Deum, omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil Joan. I. Sermo sermonis,
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ. mensa proposi tõis. quaduga aminadab. Turris
qłd̃. Garophilatium templi. thesaurus patrisfamilias.
hio est fons ortoꝵ. puttꝰ aquaꝵ uiuentium que fluunt
impetu de lybano. Quo circa dẏaconus. corde purum.
ore mundum ã oꝑe castũ se stisdeat exhibere. quatinus
sacrosc̾m ewangłm possit digne proferre. quia puteus a¬
quaꝵ uiuentium .i. ewangłica predicatõ. non fluit ira¬
petu .i. libere. nisi de lỹbario.i. de corde rasto. & ore can¬
dido. Non enim est speciosa laus in ore pecc̾oris. Seil
eloquens. sẽd impeditõris & tardioris lungue factus est
ex quo dñm sibi loquentem audiuit. Hio nor loquitur
ysaias qui de sedicit. ueh mͥ quia tatui. quia uir pollu¬
tus labiis ego sum. Hic ñ loquitur ieremias qui dicit
a.a .a. dñe deus nescio loqui quia puer ego sum. Sed hu
loquitur pater in filio quem constitu it heredem uniũ¬

Expanded text:
 mensa propositionis, quadriga Aminadab, turris David, gazophylacium templi, thesaurus patrisfamilias. Hic est fons hortorum, puteus aquarum viventium, quae fluunt impetu de Libano Cant. IV. Quocirca diaconus corde purum, ore mundum, opere castum se studeat exhibere, quatenus sacrosanctum Evangelium possit digne proferre, quia puteus aquarum viventium, id est evangelica praedicatio, non fluit impetu, id est libere, nisi de Libano, id est de corde casto et ore candido. Non enim est speciosa laus in ore peccatoris Ecclieloquens est, sed impeditioris et tardioris linguae factus est, ex quo Dominum loquentem sibi audivit. Hic non loquitur Isaias, qui de se dicit: Vae mihi, quia tacui, quia vir pollutus labiis ego sum Isa. VI. Hic non loquitur Jeremias, qui dicit: A, a, a, Domine Deus, nescio loqui, quia puer ego sum Jer. I. Sed hic loquitur Pater in Filio, quem constituit haeredem uni
Abbreviated transcription (Latin):
uro turpius est ebrioso cui fecor in ore. tremor
in coopore. Qui promit stulta. prodit occulta.
cui mens alienatur. facies tnͣsformatur. Hullũ enĩ
secretũ ubi regnat ebnetas. feciuidi calices quẽ non
fecere disertum. Porro ñ sufficit uinũ. ñ sitera. non
ceruisiai sed studiose conficit᷑ mulsũ. sỹ ropiis. cdaretũ.
labore multo. sollicituditie magna. sumptũ ñ modico.
Sed inde contentiones. & rite. lites & uirgia. uinũ
enĩ multũ pocatum ut ait sapiens. irritationẽ & irã
& ruinas multas facit. ⁊ osee formcatio ⁊ uinil ⁊ ebri

Expanded text:
uid turpius ebrioso? Cui fetor est in ore, tremor in corpore; qui promit stulta, prodit occulta; cui mens alienatur, facies transformatur. «Nullum enim secretum, ubi regnat ebrietas»: Fecundi calices quem non fecere disertum? 2 Porro non sufficit vinum, non sicera, non cervisia, sed studiose conficitur mulsum, siropus, claretum, labore multo, sollicitudine magna, sumptu non modico. Sed inde contemptiones et rixe, lites et iurgia. «Vinum enim multum potatum, ut ait sapiens, irritationem et iram et ruinas multas facit». Et Osee: «Fornicatio et vinum et ebri
Abbreviated transcription (Latin):
bibere uinũ. Comedamꝰ & bibamꝰ. cras enĩ moriemur.
&̾ reuelata est in aurib meis uox dñi exercituum.
Si dimittetur hec iniquitas uobis donec moriamini.
ueh corone suꝑbie effraim. Sacerdos ⁊ ꝓpħa nescierunt
ignorauerunt iudiciũ. Prohpudor. Cum ad ꝓuuntian¬
dum ewangłicam lectionẽ a quodã patre benedictõ pe¬
teretur: hesternam crapłam. ⁊ nocturnam ebrietatẽ
eructuans fertur alta uoce dixisse. Potũ seruoꝵ suoꝵ
benedicat rex angłoꝵ

Expanded text:
bibere vinum. Comedamus et bibamus, cras enim moriemur. Et revelata est in auribus vestris vox Domini exercituum: si dimittetur hec iniquitas vobis donec moriamini». Ve corone superbie Ephraim. Sacerdos et propheta nescieruntignoraverunt iudicium. 2 Proh pudor, cum ad pronundiandam evangelicam lectionem a quodam patre benedictio peteretur, hesternam crapulam et nocturnam ebrietatem eructans fertur alta voce dixisse: «Potum servorum suorum, benedicat rex angelor
Abbreviated transcription (Latin):
tur. lupꝰ ⁊ ursus. Pardꝰ & leo. Tigris conagͥ. cocode illus.
& griphes. serpens ⁊ colub. dasilliscus. ⁊ aspes. cemstes &
diaco. Scorpiones. ⁊ inꝑe. Sed ⁊ lendes ̃ pulices. punice̾
⁊ pedicłi. scimphes ⁊ musce. Scrubones ⁊ uespe. pisces

Expanded text:
m». Lupus et ursus, pardus et leo, tigris et onager, cocodrillus m». Lupus et ursus, pardus et leo, tigris et onager, cocodrillus et griphes, serpens et coluber, basiliscus et aspis, cerastes et draco, scorpiones et vipere; sed etiam lendes et pulices, cimices et pediculi, sciniphes et musce, scarabones et vespe, pisces
Abbreviated transcription (Latin):
iliciaᷤ est uita hominis suꝑ t̾ram
an ñ uere milicia cũ młtiplices hostes undiq
insidientur ut capiant. ꝑ sequant᷑ ut ꝑuuant: Demon
ce homo. mudꝰ &̾ caro. Demon cũ uitiis. homo c̃ besti¬
is. muudꝰ cũ elem̃tis. caro c̃ sensib. Caro nãq concupi¬
luctatio tantũ adu̾sus carnẽ &̾ sanguinẽ. sed adu̾sus
sp̃uales nequitias in celestib. aduersus rectores tenebraꝵ
har cłduersariꝰ enĩ noster dỹabolus tanꝗͣ leo rugiens.
circuit q̃rens quẽ deuoret. accendinit᷑ ignea tela neqͥssi¬
mi. Mors ingreditur ꝑ fenestras. Dełs aniniã dep̃dat᷑.
Pugnat orb terraꝵ contra insensatos. Gens cont᷑ gentẽ.
& regnũ adu̾sus regnũ. t̾remotꝰ magni erunt ꝑloca
ꝑe & fa. t̃ ꝙ de .c. ⁊ tẽ. Terra producit spinas & tribłor.
aqua ꝓcellas & fluctus. Aer tempestates ⁊ conitrua.
opere tuo. spinas ⁊ tͥbłos g̾minabretͥ. In sudore ułtus tus
uesceris pane tuo. donͤ rel̾itaris in t̾rã. quia t̾ra es. & in

Expanded text:
ia ergo est vita hominis super terram». An nonne vere militia est, cum multiplices hostes semper undique insidientur ut capiant, persequantur ut perimant, demon et homo, mundus et caro? Demon cum vitiis, homo cum bestiis, mundus cum elementis, caro cum sensibus. «Caro namque concupiuinem, sed adversus spiritualia nequitie in celestibus, adversus rectores tenebrarum harum». «Adversarius enim noster dyabolus tanquam leo rugiens circuit querens quem devoret». 2 Accenduntur ignea tela nequissimi. Mors ingreditur per fenestras. Oculus animam depredatur. Pugnat orbis terrarum contra insensatos. Gens contra gentem, et regnum adversus regnum et terremotus magni per locaelo et tempestates. Terra producit spinas et tribulos, aqua procellas et fluctus, aer tempestates et tonitrua, opere tuo, spinas et tribulos germinabit tibi. In sudore vultus tui vesceris pane tuo, donec revertaris in terram, quia ter
Abbreviated transcription (Latin):
orgaui. Duct̾ ĩ bonis dies suos & in puncto ad infernũ
descendunt. De inopinato dolore.
succedit. & quod incipit a gaudio. desint in merore.
Mundana quippe felicitas młtis amaritudinib est
respersa. Nouerat hoc ille qui dixerat. Risus dolore
miscebit᷑: & extrema gaudii luctꝰ occupat. Experti sunt¬
& liberi iob quitũ comrederent & bib̾ent uinũ in do¬
mo fratris sui prunogeuiti. repente uentus uehem̃s
irruit a regione deserti & concussit. quatuor angłos

Expanded text:
organi. Ducunt in bonis dies suos et in puncto ad inferna organi. Ducunt in bonis dies suos et in puncto ad inferna . De inopinato dolore. succedit. Et quod incipit a gaudio, desinMundana quippe felicitas multis amaritudinibus est respersa. Noverat hoc qui dixerat: «Risus dolore miscebitur et extrema gaudii luctus occupat». Experti sunt et liberi Iob, qui cum comederent et biberent vinum in domo fratris sui primogeniti, repente ventus vehemens irruit a
Abbreviated transcription (Latin):
.De cartere ansine.
Estelix ego hono quis meliberabit de corpore mortis
hunis. Cerce ñ uult educi de carcere. qui n ułt exire de
corpore. Nam career anime corpꝰ est. de qͦdicit psalmi¬
Nusquã ẽ quies ⁊ tranquillitas. Nusꝗͣ pax. & secaritas.
ybiꝙ tunor & tremor. Ubiꝙ: labor & dolor Caro dil ut¬
oit dolebit. & aĩa super semet ipam lugebit. de bre
in sua delectatione iocundã. quẽ in aliqͣ parte
diei rratus conscie. uel impetꝰ ire. uel motus contupi¬
scentie ñ turbauerit: quẽ liuor inuidie uel ardor aua
riae. uel tumor suꝑbie ñ uexauerit. quẽ aliꝗͣ iactura
uel offensa. uel passio ñ cõmouent. quẽ deniq: iosus uł
auditus. uel actus aliquis non offonderit. Rara aunis
in t̾ra ingroq simillima cigno. Andi suꝑ hoc sententi¬
am sapientis. A mane usq ad uesperũ nutabit᷑ tẽpꝰ
Cogitatones uane sibi succedunt. & raens rapit᷑ in diũ¬
sa. tenent tympanũ ⁊ chitaram & gaudent ad sonitũ

Expanded text:
 carcer anime. 1 «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius?». Certe non vult educi de carcere qui non vult exire de corpore, nam carcer anime corpus est. De quo dicit psalmiNusquam est quies et tranquillitas, nusquam pax et securitas; ubique timor et tremor, ubique labor et dolor. Caro dum vivit dolebit et anima super semetipsam lugebit. XXI De m totam duxit in sua delectatione iucundam, quem in aliqua parte diei reatus conscientie vel impetus ire vel motus concupiscentie non turbaverit? Quem livor invidie vel ardvexaverit? Quem aliqua iactura vel offensa vel passio non commoverit? Quem denique visus vel auditus vel actus aliquis non offenderit? Rara avis in terris nigroque simillima cigno. Audi super hoc sententiam sapientis: «A mane usque ad vesperam immutabitur tempus». Cogitationes vane sibi succedunt et mens rapitur in diversa. «Tenent tympanum et citharam, et gaudent ad sonitum
Abbreviated transcription (Latin):
magis mortuos quã uiuentes. & utq feliciorẽ iudi¬
caui qui necdum natus est. Uita uelocit̾ fugit & re¬
tiueri ũ potest. Mors autẽ in stant̾e occurrit. ⁊ impe¬
din non ualet. hoc est illud mirabile. quod quan¬
to pluscrescit. tanto magis decrescit. quia quanito

Expanded text:
uam viventes et utroque feliciorem iudicavi qui necdum natus est». Vita velociter fugit et retineri non potest: mors autem instanter occurrit, et impediri non valet. Hoc est illud mirabile, quod quanto plus crescit tanto magis decrescit, quare quanto
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑ ultimus dies primꝰ ⁊ nũquã pͥmꝰ dies ulti¬
mus reputatur. Cũ tam̃ ita semper uiuere de¬
ceat. tanquã inori semꝑ opoiteat. Scriptũ est eni. Me¬
mor esto quia mors ñ tardat tempus preterit. oo
mors appropinquat. Mille aumante ocłos moren¬
tis. sicut dies hestetna que preteriit. semꝑ enĩ fcitura
nascuntur. semꝑ p̃sentia moriuntur. & quieqͥd est
p̃teritum. totũ est mortuũ. Morimꝰ gͦ semꝑ dũ ui¬
uimus: ⁊ tunc desinumis mor : cũ desinimꝰ uiuere.
Melius est gͦ mori uite. quã uiuere morti. quia nich̾

Expanded text:
er ultimus dies primus et nunquam primus dies ultimus reputatur. Cum tamen ita semper vivere deceat, tanquam mori semper oporteat. Scriptum est enim: «Memor esto, quia mors non tardat». Tempus preterit, et mors appropinquat. Mille anni ante oculos morientis sicut dies hesterna, que preteriit. Semper enim futura nascuntur, semper presentia moriuntur et quidquid est preteritum totum est mortuum. Morimur ergo semper dum vivimus, et tunc tantum desinimus mori cum desinimus vivere. Melius est
Abbreviated transcription (Latin):
ex gñtib. ꝑicłis ĩ ciuitate. ꝑicłis ĩ falsis frĩb. In labore &
crũꝑna. in iugłis multis ĩ fame & siti. In ieuniis młtiᷤ.
iu frigore & nudita te. in angustiis młtis. Iustꝰ eiũ ab ne¬
gat semetip̃m crucifigens m̃nbiᷤa ꝰ cũ uitis & concupiscen¬
tiis. ut sibi mundꝰ erucifixus sit et ip̃e mundo. Non hab
hic manentẽ qiuitatẽ. sed futurã inquirit. Sustinet scłm
tanquã exiliũ: clausus in corpore tanqͣ in cartere. Incola
anquit ego sum in t̾ra ⁊ peregriuns sicut om̃s patres mes
Remitte mͥi ut restigerer priusquã abeam & amplus
ñ ero. Heu me quia incolatus meꝰ ꝓlongatus ẽ habitaui

Expanded text:
alsis fratribus. In labore et erumpna, in vigiliis multis, in fame et siti, in ieiunis multis, in frigore et nuditate», in angustiis multis. 5 Iustus enim «abnegat semetipsum», crucifigens membra sua cum vitiis et concupiscentiis, ut sibi mundus crucifixus sit et ipse mundo. Non habet hic manentem civitatem, sed futuram inquirit. Sustinet seculum tanquam exilium, clausus in corpore tanquam in carcere. «Incola, inquit, ego sum in terra, et peregrinus sicut omnes patres mei». «Remitte michi ut refrigerer, priusquam abeam, et amplius non ero