comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na natuntate posterior iohanne: sed cȩ¬
iestis regni eẽt apice prestantior. Nec
uacat amisterio quod iohannis natiuitas
cum dies decresceret: dñi autẽ cum dies
crescere inchoat facta memoratur. huiꝰ
& enim secretum distantiȩ reuelat ip¬
se iohannes: qui cum p̃ magnitudine
uirtucum xp̃c crederetur a turbis. añs
autem prȩ infirmitate carnis ã quib d̃a
innotuit. Decreuit ac minoratus ẽ iohan¬
nes: quia qui xp̃c estimabatur. quod non
iure nato iohanne lux diurna minorari
incipit: euius fama diuinitatis desitura
dies ad crementũ luminis rediit: quia
te habebat cunctis gentib apperiret:
suȩ calorem dilectionis in totam mũdi
latitudinẽ diffunderet. Notandũ autẽ
quod hȩc eadem beati iohannis natiui-¬
tas nonnullam habet similitudinem
aduentus dominici &. gr̃ę: qũa p̃dicare
ueniebat. Nam & congruum ualde est
ut cui om̃s ꝓphe priores & patriarche
uel nascendo uel moriendo uel uiuendo

Expanded text:
na nativitate posterior Joanne, sed coena nativitate posterior Joanne, sed coelestis regni esset apice praestantior. Nec vacat a mysterio quod Joannis nativitas cum dies decrescere, Domini autem cum dies crescere inchoant  Al., inchoat, facta memoratur. Hujus etenim secretum distantiae revelat ipse Joannes, qui cum prae magnitudine virtutum Christus crederetur a turbis, Dominus autem prae infirmitate carnis a quibusdam ninnotuit. Decrevit ac minoratus est Joannes, quia qui Christus aestimabatur, quod non jure nato Joanne lux diurna minorari incipit, cujus fama divinitatis desitura,dies ad incrementum luminis redit  Al., rediit, quia te habebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare eniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo,
Abbreviated transcription (Latin):
baptirans. ad uidendam faciem patris sui¬
donatam eẽ ꝑfectam. Iohanne nato congra¬
tidlabantur uicini & cognati genitricis illiꝰ:
quia magnificauit dñs miscdiam suã cum
illa: dño autẽ nato. congratulabantur ec¬
desiȩ: quia uenit tempus miserendi eiꝰ.
sp̃c angłici qui sunt uicini eius & cogna¬
ti. ciues uidelicet eiusdem patriȩ celestis.
d̾o acanendo. quid illa ꝑ orbem eẽt ac¬
tura. priores ipsi de cęlis ammonebant.
Recte igitur natiuitas cęlebratur illius: qͥ
talis pocentia magnitudinis dominicis
propinquabat oꝑib. Recte ortus illius
sollempnitas colitur. cuius tanta ẽ uite
sublimitas. ut quicqͥd illo sublimius ẽ.
hoc iam hominis naturam transcendere
dubium non sit. Siquidem dñs cum ma-¬
iorem eo neminẽ in natis mulierũ esse
dixisset. mox subddidit dicens. Qui autẽ
minor ẽ: in regno cȩlorum maior ẽ illo.
seipsum uidelicet insinuans. qui huma¬

Expanded text:
baptizans ad baptizans ad donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit Dominus misericordiam suam cum illa; Domino autem nato congratulabantur Ecclesiae, quia venit tempus miserandi ejus, spiritus angelici qui sunt vicini ejus et cognati, cives videlicet ejusdem patriae coelestis, gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui huma
Abbreviated transcription (Latin):
&. erit inquit tibi gaudium & exultatio
& multi in natiuitate euis gaudebunt.
Ent enim magnus coram año. Iure igit᷑
utriusq natiuitas festa deuotione celebra¬
tur: sed in illius tanqu̾a in xp̃i dñi. can¬
quam in saluatoris mũdi. tanquã in filii
d̃i ommpotentis. tanquã in solis iusticiȩ
natiuitate. omni ppło gaudium euuan¬
geliratur. In huius autẽ tanquã in prę¬
cursoris dm̃. in serui di eximii. in lucet¬
ne ardentis &. lucentis exortu: multi ga
torum consortia declinans. ab om̃i quod
catores conuersatus. peccati omĩs inmnunis
ꝑmansit. Hic adhuc ex utero matris spũ
sp̃c sedem sibi uteri uirginalis. in quo car¬
nẽ susciperet ipse consecrauit. Iste multos.
filiorum isrł ad dñm suo tempore p̃di¬
cando conuertit: ille multos cotidie de
uniuersis ꝑ orbem nationib ad suã fide
& caritatent interius illustrando conuer¬
tere non desistit. Hic in spu & uirtute heliȩ
precessit ante illum: ut plebem eius aqua

Expanded text:
ultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed in illius tanquam in Christi Domini, tanquam in Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucentis exortu multi gavitorum consortia declinans, ab omni quod catores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero matris SpiriSpiritus sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ciemus iuirtutes. qui de tenebris nos uocauit
in admirabile lumen suum. Eus conti¬
nuo flagitemus auxilium: ut lucem scien¬
tiȩ quam contulit in nobis ipse conseruet.
atq ad ꝑfectum usq diem ꝑducat. Ẽ ut
digni simus exaudiri prȩcantes: abiciamꝰ
ipsi oꝑa tenebrarum. & induamur nos ar¬
ma lucis. Sic & enim supplicantes concitȩ
quȩ desideramus accipimus: quia nimirũ
uerba deuotȩ orationis. adiuuant manus
piȩ oꝑationis. ⁊ quia beati p̾cursoris ho¬
die natalicia cȩlebramus: oportet ut qu̾e
salutis et̃ne p̾conem suscepimus. hunc
etiam nr̃ȩ orationis adiutorem quȩramꝰ
Ipsum itaq int̾cedendo rogemus impetra¬
re: ut ad eam cui testimonium ꝑhibuit
lucem. uitam. & ueritatem ꝑuenire me¬

Expanded text:
ejus, qui de tenebris nos vocavit in admirabile lumen suum. Ejus continue flagitemus auxilium, ut lucem scientiae quam contulit in nobis ipse conservet, atque ad perfectum usque diem perducat. Et ut digni simus exaudiri precantes, abjiciamus ipsi opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis. Sic etenim supplicantes concite quae desideramus accipimus, quia nimirum verba divinae orationis adjuvat manus piae operationis. Et quia beati praecursoris hodie natalitia celebramus, oportet ut quem salutis aeternae praeconem suscepimus, hunc etiam nostrae orationis adjutorem quaeramus; ipsum itaque intercedendo rogemus impetrare, ut ad eum cui testimonium perhibuit, lucem, vitam et veritatem pervenire me
Abbreviated transcription (Latin):
recursoris dm̃ nati¬
uitas sicut sacratissi¬
ma lectionis eiuan¬
gelice prodit histo¬
ria. multa miraculoꝵ sublimitate re¬
fulget: quia nimirũ decebat. ut ille
quo inter natos mulierũ nemo surrex¬
it maior. pre ceteris scĩs in ipso mox or¬
tu uirtutum iuibare claresceret. Senes
ac diui infecundi parentes. dono nobilis¬
sime prolis exultant. Ipsi patri quem in¬
credulitas mutum reddiderat. ad salu¬
candum noue preconẽ gr̃ȩ os & lingua
reseratur. Nec solum facultas dm̃ bene¬
aicendi restituitur: sed de eo etiam pro¬
pħandi uirtus augetur. Excitati fama
facti om̃s uicini admiratione ac metu ꝑ¬
celluntur. omnũ qui audiere cirtũ quaq
ad aduentum noui ꝓpħȩ corda p̃ꝑantur.
Unde merito scã ꝑ orbem ȩccłia quȩ tot
beatorum martirũ uictorias quib in¬
gressum regni cȩlestis meruere frequentat:
huius tantũ modo post dnm̃ etiam nati¬
uitatis diem cęlebrare consueuit. Quod
nullateniis sine euuangelica auctoritate

Expanded text:
ecursoris Domini nativitas sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine eva
Abbreviated transcription (Latin):
eris antiqua malicia: quȩ eiecit adam de para¬
dy si delicuis. Hec cȩlestes homines facit t̾renos.
hȩc humanũ genus mersit in infernũ. Hec
uitam abstulit mundo: ꝓpt̾ unius arboris
pomũ. hoc malũ qͦd ducit homines ad mor-¬
tem. hoc malũ fugit helias ꝓpħa: & cuius lin¬
gua facta ẽ clauis cęli. tanquã reus fugit a fa-¬
cie mulieris. Hec intienit ueterem laborem
& pressuram. quȩ nunc occidit ioħem baptis¬
cam. Deicit puericiam. ꝑdit iuiuentutẽ: ilhcit

Expanded text:
radisi deliciis ; haec coelestes homines fecit esse terrenos, haec humanum genus misit in infernum, haec vitam abstulit mundo propter unius arboris pomum. Hoc malum quod homines ducit ad mortem, hoc malum fugit Elias propheta ; et cujus lingua clavis facta est coeli, tamquam reus fugit a facie mulieris; haec invenit verum laborem et pressuram, quae nunc occidit Joannem Baptistam, dejicit pueri
Abbreviated transcription (Latin):
sorib spectatores. Mutatur furore conuiuiũ:
fit cib cedes. uinũ transit in sanguinẽ. finis
apponitur in natali: in ortu exibetur occasus.
trat bestia ñ puella: quęxit caput amputare
F it grandis crudelitate ñ corpore. & sĩgula¬
ris fera usq dũ capit prȩdam. fremit ore:
dentib ftendit. ferrum ñ suscipit sed ꝓdu¬

Expanded text:
soribus spectatores, furore mutatur convivium; fit cibus caedes, vinum transit in sanguinem, finis apponitur natali; in ortu exhibetur occasus, trat bestia, non puella; quaerit amputare, fit grandis crudelitate, non corpore; et singularis fera usque dum capiat praedam, fremit ore, dentibus frendit; ferrum non suscipit, sed produ
Abbreviated transcription (Latin):
unde iohannes offendit. ecce unde herodes
furit. Malos qui monet offendit: incurrit
odium. qui arguit criminosos. Dicebat
ioħs qͦd erat legis qͦd iusticiȩ: qͦd erat salu¬
tis. certe qͦd ñ erat odii sed amoris. Ecce
qualem consecutꝰ ẽ ab impio ꝓ pietate mer¬
cedem. Uolens inqͥt occidere eum: timuit
ppłm. F acile deuiat a iusticia: qui in causis
quousq ꝑficiat qͦd cogitat malũ. Solus eñ dĩ¬
ẽ timor. qui nocentes cotrigit. fugat crimina.
iuocentiã seruat. ꝑpetem tribuit facultatem.
Sed audiamus ipsam iohannis beatissimi pas-¬
sionẽ. Die inqͥt natalis herodis. saltauit hero¬
diadis filia in medio criclinio. & placiit he-¬
licitus ẽ dare ri: quodcũq postulasset ab eo.

Expanded text:
unde Joannes offendit, ecce unde Herodes unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Joannes quod erat legis, quod justitiae, quod salutis; certe quod erat non odii, sed amoris: ecce qualem consecutus est ab impio pro pietate mercedem. Volens, inquit, occidere eum, timuit populum. Facile deviat a justitia, qui in causis quousque perficiat, quod cogitat malum. Solus est Dei timor, qui mentes corrigit, fugat crimina, innocentiam servat, perpetem tribuit facultatem. Sed audiamus ipsam Joannis beatissimi passionem. Die natalis Herodis saltavit Herodiadis filia in medio triclinio, et placuit Helicitus est dare ei quod
Abbreviated transcription (Latin):
Simul sunt omĩa herodes te agente te iudi¬
cante. te uiuente confusa. Tenuit inquit io¬
suinẽ: & alligans posuit eũ in carcerẽ. Hero¬
des te petit causa. te arguunt uincla. te car¬
codie requiret. inte inuenit qͦd puniat. &
in iohanne quod doleat. Ioħs orbi notus. fa¬
ma & uirtute cognitus. celebratissimꝰ sc̃ĩtate
dum attrahit ad se inquisitores imuriȩ:
facit ut tuus cunctis innotescat incestus.
⁊git ut te babeat confusio publica: quẽ corri¬
gere non ualuit secreta correptio & priuata.
Herodem iohannes monitis ñ accusatione pul-¬
re uoluit ñ perire. Sed herodes facib libidi¬
nis ardens. perire maluit qua redire: & uxo¬
rem fr̃is illicite possidere. & placere captiuis
criminũ. innocentiȩ immicis. Odiosa fit
semꝑ libertas. Nam uirtus contraria uicio¬
sis sacrilegis exosa scĩtas. inimica castitas in¬
pudicis. corruptis integritas pena. luxurio¬
sis aduersa frugalitas. crudelitas dura semꝑ

Expanded text:
Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judiSimul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcere. Herodes, te causa petit, te arguunt vincula, te cartodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusatione pulre voluit, non perire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adversa frugalitas, crudelibus misericord
Abbreviated transcription (Latin):
cio. apłoꝵ uox. silentium ꝓph̃arũ. lucerna
datur incestui: traditur adultere: addicitur
saltatrici. Merito gͦ concussa sunt uiscera:
corda tremuerunt. At uero herodes ꝓfanauit
temerauit regnũ. corrupit quicqͥd erat religi¬
qͦd discipline. ꝑdidit & confudit. Herodes
sicarius in ciues. in nobiles latro. in socios po
ꝓprios parricida. inhebrians t̾ram cruore.
insiti sanguinis ꝑmanebat. Hinc ẽ quod
iohannis sanguinẽ pium. in poculo crude¬
litatis absoluit. Sed ista lectio iam loquat᷑.
Herodes inquit tenuit iohannẽ: & alligauit eũ.
culis alligatur: ut uncta uenia. locũ uemiȩ
ñ relinquat. Alligauit eum. & posuit in
carcerem. Herodes tu adulteriũ facis: & ili
carcerem uac̾it iohannis: Sic iuidicat sedens
in loco iudicis reus. in loco undicis in no¬
centie ꝑsecutor. Rogo ubi rerũ facies: Ubi
forma: Ubi pudor: Ubi existimatio pub¬
lici cognitoris: Ubi ds: U bi homo: Uui
fas: Ubi lex: Ubi ipsus uira nature:

Expanded text:
orum vox, silentium prophetarum, lucerna datur incestae, traditur adulterae, addicitur saltatrici. Merito ergo concussa sunt viscera, corda tremuerunt. At Herodes ipse est qui ptemeravit regnum, corrupit quidquid erat religiquod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius in cives, in nobiles latro, populator in proprios parricida, inebrians cruore terram, in siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum. culis alligatur, ut vincta venia locum veniae non relinquat. Alligavit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in loco vindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae?
Abbreviated transcription (Latin):
in facie prandeatur auctoris. Honestate con-¬
utiuum: natura ipsa quȩ nos ꝓducit hono¬
retur. Lȩticia mense ur̃ȩ ꝑtingat ad pau¬
peres xp̃i. familia ur̃a: innocentiȩ tripudi¬
Fugetur effusio. saltatricum pestis. lenoci¬
nia cantoꝵ uoluptatũ fom̃ta. uentris onera.
naufragiũ mentis.Ecũ herodiadis
conuiuio abscidantur. ut p̃sens gaudium
ur̃m ad leticiã ueniat sempit̾nam. Fr̃s ho¬
die sermonẽ tulimꝰ in herodem. quia satis
auditor intelligit quanta sit gła marciris
quando maseriam ꝑsecutoris audierit.
de morte sua natus ẽ : &. de natali suo herodes¬
mortuus ẽ.¬

Expanded text:
in facie prandeatur auctoris; honestate convivii natura ipsa, quae vos produxit, honoretur; laetitia mensae vestrae pertingat ad pauperes, familia vestra innocentiae tripudifugetur effusio; saltatricum pestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta, ventris onera, naufragia mentium cum Herodiadis conviviis abscindantur; ut praesens gaudium vestrum ad laetitiam perveniat sempit sed etiam in Herodiadem; quia satis auditor intelligit quanta sit felicitas martyris, quando miseriam persecutoris audierit: de morte sua natus est, et de natali suo mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
refertur: concussa sunt
uiscera. corda tremuer̃t:
do ꝑdidit uitutũ magnitudine̾. criminũ
magnnitudo: Herodes inqͥt tenuit iohannẽ
& alligans posuit eum in carcerem. Iohannes

Expanded text:
ncussa sunt viscera, corda tremuerunt,do perdidit virtutum magnitudinem criminum magnitudo? Herodes, inquit, tenuit Joannem et alligavit eum, et posuit in carcere . Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
& uos uuietis. Ego uiuo p̾sentis tem¬
poris uerbo posuit: & uos uiuetis fim¬
ri. quia nimirum in proximo adesse
cernebant. ideoq quasi presentẽ nomi¬
nabat horam. in qua ipse morte destruc¬
ta. ineternam resurgeret uitam. Iiloꝵ
uero uitam in futurum nouerat eẽ dis¬
ferendam. quos & usq ad prefinitum
mortis suȩ tempus singulos pro iugres¬
su uite ꝑhenins agonizari &. usq ad
finem seculi resurrectionẽ exspectare fu
corporis oportebat. Ait ergo. Adhue
modicum: & mundus iam me non ui¬
det. Uos autem uidetis me: quia ego
uiuo. & uos uiuetis. Acsi aꝑte chieal.
Aohuc modicum. & mundi amatores
me mortalem ultra uidere desistunt. re¬
surgentem uero amortuis cernere neque¬
uit. quia illam nesciunt uitam cuius
soli amatores głam meȩ resurrectionis
merentur intueri. Uos autem ido me
post hȩc uidere ualetis: quia & ego ui¬
uo resuscitatus amortius. & uos digni
estis mee resurrectionis exemplo confor-

Expanded text:
et vos vivetis. Ego vivo praesentis temet vos vivetis. Ego vivo praesentis temporis verbo posuit, et vos vivetis futuri, quia nimirum in proximo esse cernebat: ideoque quasi praesentem nominabat horam, in qua ipse, morte destructa, in aeternam resurgeret vitam: illorum vero vitam in futurum noverat esse differendam, quos et usque ad praefinitum mortis suae tempus singulos pro ingressu vitae perennis agonizari, et usque ad finem saeculi resurrectionem sui corporis exspectare oportebat. Ait ergo: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt: vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Ac si aperte dicat: Adhuc modicum, et mundi amatores me mortalem ultra videre desistunt, resurgentem vero a mortuis cernere nequeunt: quia illam nesciunt vitam, cujus soli amatores gloriam meae resurrectionis merentur intueri. Vos autem ideo me post haec videre valetis, quia et ego vivo resuscitatus a mortuis, et vos digni estis meae resurrectionis exemplo conforta
Abbreviated transcription (Latin):
dominus discipulos relinqueret orphanos:
sed non reliquit orphanos. quibus & p̃¬
buit seipsum unium post passionẽ fuã
in multis argum̃tis ꝑ dies quadraginta.
Spost dies decem assumptionis sue hoc ẽ
donauit. ubi ipsum xp̃m ad eos uenisse
nullus ambigit: qui inseparabilem sc̃e tr¬
nitatis naturam uirtutem & oꝑationem
ẽẽ cognouit. quod ipsis latius exequens
quantum causa illorum. agente ñ scã
sit discreta denuntiat. Adhuc modicũ.
& mundus iam me non uidet. Uos au¬
tem uidetis me: quia ego uiuo. & uos
uiuetis. Nam quia hec ad passionem
iturus loquebatur. modicum erat usq
ad tempus explete passionis. ex quo ilũ
Soli etenim iusti qui morte illuis erant
contristati. gaudium resurrectionis eiꝰ¬
uidere meruerunt. At qui uisa morte
eius exultabant nequaquam ipsi uisa
eius resurrectione letari. sed audita con¬
turbari ac dolere prout decebat habelunt.
U os uidetis me inguit: quia ego inuo

Expanded text:
Dominus discipulos relinqueret orphanos, Dominus discipulos relinqueret orphanos, sed non reliquit orphanos quibus et praebuit se ipsum vivum post passionem suam in multis argumentis per dies quadraginta et post dies decem assumptionis suae. donavit, ubi ipsum Christum ad eos venisse nullus ambigit, qui inseparabilem sanctae Trinitatis naturam, virtutem et operationem esse cognovit. Quod ipsum latius exsequens, quantum causa illorum de gente non sancta sit discreta denuntiat. Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Vos autem videtis me, quia ego vivo, et vos vivetis. Nam quia haec ad passionem iturus loquebatur, modicum erat usque ad tempus expletae passionis, ex quo illum Soli etenim justi qui morte illius erant contristati, gaudium resurrectionis videre meruerunt. At qui visa morte ejus exsultabant, nequaquam ipsi visa ejus resurrectione laetari, sed audita conturbari ac dolere prout decebat, habebant. Vos autem videtis me, inquit, quia ego vivo,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem operari conspicit. aduentus sui
luce reficit. Unde bene cum diceret
quem minidus non potest accipere. mox
addidit diceus. quia non uidet eum:
nec scit eum. Uos autem cognoscetis eũ
quia apud uos manebit & in uobis erit.
Dominum namq saluatorem & infideles
ante passionem in carne uiderunt. sea
quia dĩ filius ẽẽt quia paraclitus a do
missus in mundum non nisi fideles sci¬
re potuerunt. Spm autem scm̃ neq oculis
uidere infideles. neq anuno ualebant
cognoscere: quia non indutus humani¬
tate discipulis apparinit. sed ita ad eos
uenire ita apud eos maluit manere. ut
in ipsis eorum cordibus gratissimã sibi
sedẽ consecraret. Hoc ẽ enim quod ait.
uos autem cognoscetis eum quia apud
uos manebit. & in uobis erit. Qui au¬
tem inuisibiliter in hac uita manet cum
electis. inusibiliter utiq eis gr̃am sue
cogintionis exhibet. Non relinquam
uos orphanos: ueniam ad uos. Uideba¬
tur infidelibus quia moriens in cruce

Expanded text:
tionem operari conspicit, adventus sui tionem operari conspicit, adventus sui luce reficit. Unde bene cum diceret, Quem mundus non potest accipere, mox addidit dicens: Quia non vidit eum, nec scit eum. Vos autem cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Dominum namque salvatorem et infideles ante passionem in carne viderunt: sed quia Filius Dei esset, quia paraclitus a Deo missus in mundum, non nisi fideles scire potuerunt. Spiritum autem sanctum neque oculis videre infideles, neque animo valebant cognoscere; quia non indutus humanitate discipulis apparuit, sed ita ad eos venire, ita apud eos maluit manere, ut in ipsis eorum cordibus gratissimam sibi sedem consecraret. Hoc est, quod ait, vos autem cognoscetis eum, qui apud vos manebit et in vobis erit. Qui autem invisibiliter in hac vita manet cum electis, visibiliter utique eis gratiam suae cognitionis exhibet. Non relinquam vos orphanos: veniam ad vos. Videbatur infidelibus, quod moriens in cruce
Abbreviated transcription (Latin):
dicere. scđm multitudinem doloꝵ meoꝵ.
in corde meo. paradisis id est consolatio¬
nes tuȩ domine letificauerunt ammam
meam. Alium ergo inquit paraclitum
dabit uobis uobis. ut maneat uobiscũ
inet̾num: & addidit sp̃m ueritatis.
quem mundus non potest accipere.
Mundum appellat homines. mundi huiꝰ
amori deditos. sicut ẽcontra. sc̃i qui celesti¬
um desiderio flagrant. celi recte uocantur
dicente psalmista. Et amiunciabunt
celi iusticiam euis: populo qui nascetur.
Q uod ẽ aꝑte dicere. Annunciabunt excelsi
mente. uoce. actiones doctores. iusticiam
cus populo: qui ad fidem ueniendo nuꝑ
in illo nasci desiderat. Quisquis igitur
consolationem foris in mundi rebus inqͥrit
nic diuine consolationis munere intus
reformari non ualet. Quisquis infimis
delectationibus inhiat. non potest sp̃m¬
accipere ueritatis. Fugit emm sp̃c ueri¬
tatis cor quod uanitati subditum ceruit:
solosq cos quos mandata ueritatis ꝑ dilec¬

Expanded text:
dicere: Secundum multitudinem dolorum meorum dicere: Secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo paracleses id est consolationes tuae, Domine, laetificaverunt animam meam . Alium ergo, inquit, Paracletum dabit vobis, ut maneat vobiscum in aeternum. Et addidit: Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere. Mundum autem appellat homines mundi hujus amori deditos, sicut e contra sancti qui coelesti desiderio flagrant coeli recte vocantur, dicente Psalmista: Et annuntiabunt coeli justitiam ejus populo qui nascetur , quod est dicere: Et annuntiabunt excelsi mente, voce, actione, doctores justitiam ejus populo, qui ad fidem veniendo nuper in illo nasci desiderat. Quisquis igitur consolationem foris in mundi rebus inquirit, hic divinae consolationis munere intus reformari non valet. Quisquis infimis delectationibus inhiat, non potest accipere Spiritum veritatis. Fugit enim Spiritus veritatis cor quod vanitati subditum cernit, solosque hos quos mandata veritatis per dilec
Abbreviated transcription (Latin):
ne probemus: rogabit etiam pro nobis pa¬
trem. & alium paraclitum dabit nobis pa¬
ter. Rogabit patrem ꝑ humanitatem: qͥ
dabit cum patre ꝑ diuinitatem. Neq
enim putandum ẽ quia ante passionem
suam tantummodo pro ȩccłia rogauerit:
& non etiam nunc post ascensionẽ roget.
cum dicat de illo apso: qui ẽ ad dexteram
dĩ. qui etiam interpellat pro nobis. ha
pore gessit & docuit: in euuangeliis
scripta tenemus. E. si his audiendis. le¬
gendis. iuicem conferendis. corde &
opere conseruandis curam inpendimus :
constat nimirum quod crumpnas scłi
facillime quasi domino nobiscum ꝑpe¬
tuo commorante ac nos consolante iun¬
camus. Si ergo hunc paraclitum diligi¬
mus. eiusq mandata seruamus: roga¬
bit pacrem: & alium paraclitum dabit
nobis. id est sp̃c sui grãm nr̃is cordibus
clementer infundet. quȩ nos inter ad uer-¬
sa presentis exilii. patrie celestis exspecta¬
tione letificet. ita ut cum ꝓpb̃a possimus

Expanded text:
ne probemus, rogabit etiam pro nobis Pane probemus, rogabit etiam pro nobis Patrem, et alium Paracletum dabit nobis Pater. Rogabit Patrem per humanitatem, qui dabit cum Patre per divinitatem. Neque enim putandum est quia ante passionem suam tantummodo pro Ecclesia rogaverit, et non etiam nunc post ascensionem roget, cum dicat de illo Apostolus: Qui est ad dexteram Dei, qui etiam interpellat pro nobis . Hapore gessit et docuit, in Evangeliis scripta tenemus. Et si his audiendis, legendis, invicem conferendis, corde et opere conservandis curam impendimus, constat nimirum quod aerumnas saeculi facillime, quasi Domino nobiscum perpetuo commorante ac nos consolante, vincamus. Si ergo hunc Paracletum diligimus, ejusque mandata servamus, rogabit Patrem, et alium Paracletum dabit nobis, id est, Spiritus sui gratiam nostris cordibus clementer infundet, quae nos inter adversa praesentis exsilii, patriae coelestis exspectatione laetificet, ita ut cum Propheta possimus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo ait si diligitis me mandata mea se¬
uate. & ego rogabo patrem & alium pa¬
raclitum dabit uobis: in ipsis quidem
discipulis qui eum uere dilexisse. uere
hochierna die completum ẽ. quando illis
in cenaculo orantibus. repente sp̃e sc̃s in
igneis lingius apparuit: eosq & in ore
ꝑ diuersitatem linguarum docuit. & in
corde ꝑ amoris sui consolationem roborauit.
h abebant autem &. prius paraditum. ip¬
sum uidelicet dnm̃. secum in carne com¬
morantem: cuius a miraculoꝵ dulcedi-¬
ne & ope predicationis. ne infidelium ꝑ¬
secutione scandalirari possent: erigi &
confortari solebant. Uerum quia ille post
resurrectionem ascendens in celum. eos
corporaliter deseruit: aquib tamen
diuine presentia maiestatis numgnam
abfuit: recte de hoc paraclito. id est spũ
scõ subiunxit. ut maneat uobiscum inet̾¬
num. In et̾num namiq manet cum scis
quos & in hac uita semꝑ inuisibiliter
intus illustrat. &. in futuro ad contem¬
pland̃am ꝑpetuo speciem suȩ maiestatis

Expanded text:
a servate. Et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, in ipsis quidem discipulis, quos eum vere dilexisse, vere hodierna die completum est, quando illis in coenaculo orantibus, repente Spiritus sanctus in igneis linguis apparuit, eosque et in ore per diversitatem linguarum docuit, et in corde per amoris sui consolationem roboravit. Habebant autem et prius Paracletum, ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cujus et miraculorum dulcedine, et ope praedicationis, ne infidelium persecutione scandalizari possent, erigi et confortari solebant. Verum quia ille post resurrectionem ascendens in coelum eos corporaliter deseruit, quibus tamen divinae praesentia majestatis nunquam abfuit, recte de hoc Paracleto, id est, Spiritu sancto subjunxit: Ut maneat vobiscum in aeternum. In aeternum namque manet cum sanctis, quos et in hac vita semper invisibiliter intus illustrat, et in futuro ad contemplandum perpetuo speciem suae majestatis
Abbreviated transcription (Latin):
celebramus aduentum:
debemus ipsi congruere
sollempnitati quam colimus. Hoc etem̃
gaudia cȩlebramus. si nos quoq dño opi¬
tulante aptos reddiderimus. ad quos sp̃c
ses aduenire & in quibus habitare dig¬
netur. Ea autem soluminodo ratione
aduentu & illustratione sci sp̃c apti exi¬
stimus si & corda nr̃a diuino amore re¬
pleta: & corpora siit dominicis mancip¬
ta preceptis. Unde & in exordio lections
huuis euuangelicȩ discipulis ueritas att.¬
dabit uobis. Paraclitus quippe: consolator
interpretatur. Et sp̃c sc̃s recte paraclitis
uocatur. quia corda fidelium ne inter
huius scl̃i aduersa deficiant. celestis uite
desideriis subleuat ac reficit. Unde in¬

Expanded text:
celebramus adventum, debemus ipsi congruere solemnitati quam colimus. Hoc etenim ogaudia celebramus, si nos quoque Domino opitulante aptos reddiderimus, ad quos Spiritus sanctus advenire, et in quibus habitare dignetur. Ea autem solummodo ratione adventu et illustratione sancti Spiritus apti existimus, si et corda nostra divino amore repleta, et corpora sint Dominicis mancipata praeceptis. Unde in exordio lectionis hujus Evangelicae discipulis Salvatgat? « Paraclitus quippe consolator interpretatur, et Spiritus sanctus recte Paraclitus vocatur, quia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis sublevat ac reficit. »
Abbreviated transcription (Latin):
creti. uultum sui conditoris semꝑ remi¬
nisci gaudent. atq ad ꝑfectam eus con¬
templationem se ꝑtingere sciunt. dicen¬
tes sibi cum apło iohanne. Scinus quia
cum apparuerit similes ei crunus. uide¬
bimus enum eum sicuti ẽ. Ad cuius p̃miũ
uisionis si ꝑuenire desideramus. oportet
ꝑpetuo memores. amundi nos illecebris
iminunes exhibeamus. quatinus ad ꝑci
non potest accipere digni existere ualeamꝰ.
Diligamus. xp̃m euisq mandata quȩ habe¬
mus incipiendo. seruemus ꝑseuerando.
Fit enim iusta mercede. ut illum diligen¬
do. diligi amplius mereainur apatre.
sed & ipse maiorem dilectionis sue nobis¬
grãm prestare dignetur in futurũ. Dat
enim nunc diligendo nos ut credentes
speremus in eum: tunc autem ut uidea¬
mus eum facie ad faciem. manifestatq
seipsum nobis. hoc est in claritate quam
habuit priusquam mundis eẽt apud
patrem: cum quo uiuit & regnat ds
in unitate sp̃ec sci ꝑ omnia secula scłoꝵ am̃.¬

Expanded text:
creti, vultum sui conditoris semper remicreti, vultum sui conditoris semper reminisci gaudent, atque ad perfectam ejus contemplationem pertingere sitiunt, dicentes sibi cum apostolo Joanne: Scimus quia cum apparuerit, similes ei erimus, videbimus enim eum sicuti est . Ad cujus praemium visionis si pervenire desideramus, oportet,lectionis perpetuo memores, a mundi nos illecebris immunes exhibeamus, quatenus ad percnon potest accipere, digni existere valeamus. Diligamus Christum, ejusque mandata quae habemus incipiendo, servemus perseverando. Fit enim justa mercede, ut illum diligendo diligi amplius mereamur a Patre, sed et ipse majorem dilectionis suae gratiam praestare dignabitur in futurum. Dat enim nunc diligendo nos, ut credentes speremus in eum: tunc autem ut videamus eum facie ad faciem; manifestabitque seipsum nobis, hoc est in claritate quam habuit priusquam mundus esset apud Patrem, cum quo vivit et regnat Deus in unitate Sp
Abbreviated transcription (Latin):
qui datus ẽ nobis. Et hec ẽ uera immo
hec ẽ sola in hac uita requies animarum
dinina dilectione repleri. spe suꝑuȩ re¬
tributionis prospera mundi simul &.
aduersa contempnere. terrena ase deside¬
na fundicus exstir pare: concupiscentis
renunciare secularibus illatis ꝓ xp̃o con¬
tumeliis & ꝑsecutionibus gaudere. &
cum apło dicere posse. Et glamur in spe
gle filiorum di : non solum autem. sed &.
głamur in tribulationib. Nam qui in
mundanarum rerum delectationib. &
opulentia se requiescere posse confidit falli¬
tur. E enim & creberrimis eiusdem mũ¬
di ꝑturbationib & ipso fine conuincitur:
quia suꝑ arenam fundamentum suȩ qͥe¬
tis posuerit. At quicuiq scõ asflati sp̃u.
suauissimum illud dominice dilectionis
iugum suꝑ se leuaueruit. atq exemplo
illnis mites eẽ & humiles corde didicerĩt.
uonnulla etiam in p̃senti future quietis
imagine fruuntur. dum a conturbatio¬
ne hominum secularium tota mente se¬

Expanded text:
qui datus est nobis . Et haec est vera, imo haec est sola in hac vita requies animarum, divina dilectione repleri, spe supernae retributionis prospera mundi simul et adversa contemnere, terrena a se desideria funditus exstirpare, concupiscentiis renuntiare saecularibus, illatis pro Christo contumeliis et persecutionibus gaudere, et cum Apostolo dicere posse: Et gloriamur in spe gloriae filiorum Dei; non solum autem, sed et gloriamur in tribulationibus. Nam qui in rerum mundanarum delectationibus et opulentia se requiescere posse confidit, fallitur, etenim et creberrimis ejusdem mundi perturbationibus, et ipso fine convincitur quia super arenam fundamentum suae quietis posuerit. At quicunque sancto afflati Spiritu, suavissimum illud Dominicae dilectionis jugum super se levaverint, atque exemplo illius mites esse et humiles corde didicerint, nonnulla etiam in praesenti futurae quietis imagine fruuntur, dum a conturbatione hominum saecularium tota mente se
Abbreviated transcription (Latin):
sio celebretur. Nouum in ea sacrificium
dño ipsi quoq apłi mox accepto dono
sp̃c̃ obtulerunt: eum euuangelirantes
his qui conuenerant plurimos conuerte¬
runt ad fidem. & hos fonte baptismatis
dominici altaris obtulerunt. Bene an¬
tem duo primitiarum panes de nouis
frugibus iubebantur offerri: quia min¬
rum eccłia de utroq populo iudȩorum
scilicet & gentilium colligit: quos in no¬
uam suo redemptori familiam consecret.
Inter hec uero sollerter intuendũ ẽ. quod
non sine magno misterio quinquage
uarius numerus. in datione uel gr̃e uel
legis obseruatus ẽ. Nam quinquagesi¬
ma die paschȩ . &. illa in monte populo da
Sed hoc minirum numero ꝑpetuitas futu¬
rȩ quietis ostenditur. in quo recte uel le¬
gis decalogus mandatur. uel sp̃c scĩ grã¬

Expanded text:
sio celebretur. Novum in ea sacrificium sio celebretur. Novum in ea sacrificium Domino ipsi quoque apostoli, mox accepto dono Spiritus obtulerunt, cum evangelizantes his qui convenerant, plurimos converterunt ad fidem, et hos fonte baptismatis Dominici altaris obtulerunt. Bene autem duo panes primitiarum de novis frugibus jubebantur offerri, quia nimirum Ecclesia de utroque populo, Judaeorum scilicet et gentium colligit, quos in novam sui Redemptoris familiam consecret. Inter haec vero solerter intuendum est quod non sine magnarius numerus in datione vel gratiae vel legis observatus est. Nam quinquagesima die paschae, et lex in monte populo datSed hoc nimirum numero perpetuitas futurae quietis ostenditur, in quo recte vel legis decalogus mandatur, vel Spir
Abbreviated transcription (Latin):
lingius d̃i magnalia loquebatur: certe
utiq discretionis grã. quia legis obserua¬
tio uni tautum genti uidee data sit: uer¬
bum uero euuangelii cunctis ꝑ orbem
gentibus prȩdicandum. cunctorum lin¬
guis discipulorum xp̃iane fidei cẽnt p̃co¬
na dicenda impleta prophetia quȩ dic̃.
Asolis ortu usq ad occasuim laudate nom̃
dm̃: excelsus suꝑ oũis gentes dñs. Sed
&. hoc quod iuuenerationem accepte le¬
gis. om̃ib annis sacrificium nouum
domino die pentecostes offerri uissum ẽ.
in nr̃a quoq festiuitate spũaliter agi:
ex accepte gr̃e tempore nunquã desiit.
Nouum quippe in ea sacrificium offert ȩe¬
desia: cum sabbato incipientis scẽ pente¬
costes. nouum ad optionis ppłm ꝑ baptis¬
ma dño conseerat. ritu scilicet decentissi¬
mo sicut & supra monuimus: ut non so¬
lum populus. xp̃ianus ueteris facti me¬
moria innouetur. sed & in nouam renato¬
rum sobolem noua paracliti a patre mis¬

Expanded text:
linguis Dei magnalia loquebatur, certe linguis Dei magnalia loquebatur, certe utique discretionis gratia: quia legis observatio uni tantum genti Judaeae data sit, verbum vero Evangelii cunctis per orbem gentibus praedicandum, cunctorum linguis populorum Christianae fidei essent praeconia dicenda, impleta prophetia quae dicit: A solis ortu usDomini, excelsus super omnes gentes Dominus . Sed et hoc quod in venerationem acceptae legis omnibus annis sacrificium novum Domino Dei Pentecostes offerri jussum est, in nostra quoque festivitate spiritualiter agi ex acceptae gratiae tempore nunquam desiit. Novum quippe in ea sacrificium offert Ecclesia, cum sabbato incipientis sanctae Pentecostes, novum adoptionis populum per baptisma Domino consecrat ritu vere decentissimo, sicut et supra monuimus, ut non solum populis Christianis veteris facti memoria innovetur, sed et in novam renatorum sobolem, nova Paracleti a Patre mis
Abbreviated transcription (Latin):
rum altiora & intima legis archana ꝑfec¬
tiores solum capere & seruare nouerunt.
populus uero carnalis luterȩ suꝑficie con¬
centus. quasi exterius & infra positus uer-¬
bi celestis astabat auditui. At minc da
limius. sumul & implenda ꝑfectius. scĩ
cuuangelii diecta fidelium corda subleuan¬
tar. Ioi inter famimnas ignium & mican¬
tia fulgura fragor quoq conitruorum
& clangor sonabat bucine. hic cum ig¬
nearum usione linguarum sonitus pari¬
ter de cȩlo tanquam sp̃e uehementis adue¬
uit. Sed cum in utraq tatione legis uide¬
licet & gr̃e foris audiretur sonitus. hic ta¬
men ampliori mniraculo cum auditu sonit᷑.
adfuit uirtus doni cȩlestis: quȩ intus sine
sonitu discipulorum corda doceret. Ibi
auditis legalibus edictis. respondit omnis
populus una uoce dicens. Omĩa uerba
quȩ locutus est dominus. & audiemus
& faciemus. Hic accepta illustratione sp̃ẽ
nascentis eccl̃iȩ cetus omnium nationũ

Expanded text:
rum, altiora et intima legis arcana perfecrum, altiora et intima legis arcana perfectiores solum capere et servare noverunt: populus vero carnalis litterae superficie contentus, quasi exterius et infra positus verbi coelestis astabant auditui; at nunc datlimius simul et implenda perfectius sancti Evangelii dicta fidelium corda sublevantur. Ibi inter flammas ignium et micantia fulgura, fragor quoque tonitruorum, et clangor sonabat buccinae, hic cum ignearum visione linguarum sonitus pariter de coelo tanquam spiritus vehementis advenit. Sed cum in utraque datione, et legis videlicet et gratiae, foris audiretur sonitus, hic tamen ampliori miraculo cum auditu sonitus adfuit virtus doni coelestis, quae intus sine sonitu discipulorum corda doceret. Ibi, auditis legalibus edictis, respondet omnis populus una voce, dicentes: Omnia verba quae locutus est Dominus, et audiemus et faciemus . Hic accepta illustratione spiritus nascentis Ecclesiae, coetus omnium nationum
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ libertatis ostendit. Quinquagesima
uero die post occisionem data ẽ lex: des¬
cendente dño super montem in igne:
.& quinquagesima equȩ die post resur¬
rectionem nr̃i redemptoris quȩ ẽ hodie
constitutis. Quȩ apparente igne uisibili¬
foris. inusibiliter corum pectora luce
scientiȩ radiauit. & in extinguibili cari¬
tatis ardore succendit. E hic autem al¬
citudo cęnaculi: & ibi cacumen montis
sublunitatem p̃ceptorum & donorum
indicat celestium. & quia nemo adhuc¬
infimis desideriis inherens: uel diuinis
obtemperare mandatis. uel suꝑnis possit
dignus existere donis. Sed hic in maioris
signum ꝓfectionis om̃s qui accipiebant
spm̃ in cęnaculo erant positi: illic ad sig¬
nanda infirmorum corda auditorum. po¬
pulus quidem omnis infra montem stabat.
&. pauci semorum montis partem conscen¬
derant: solus autem moyses in ipsum eus
uerticem ubi in igne & caligine diuina
mmaiestas prefulgebat ascendit: quia nim¬

Expanded text:
rpetuae libertatis ostendit. Quinquagesimo rpetuae libertatis ostendit. Quinquagesimo vero die post occisionem agni data est lex, descendente Domino super montem in igne, et quinquagesima aeque die post resurrectionem nostri Redemptoris, quae est hodie,constitutis, quae, apparente foris igne visibili, invisibiliter eorum pectora luce scientiae irradiavit, ac inexstinguibili charitatis ardore succendit. Et hic autem altitudo coenaculi, et itatem praeceptorum et donorum indicat coelestium; et quia nemo infimis adhuc desideriis inhaerens, vel divinis obtemperare mandatis, vel supernis possit dignus existere donis, sed hic in majoris signum perfectionis omnes qui accipiebant Spiritum, in coenaculo erant positi; illic ad designanda infirmorum corda auditorum, populus quidem omnis infra montem stabat, at pauci seniorum montis partem conscenderant. Solus autem Moyses in ipsum ejus verticem, ubi in igne et caligine divina majestas praefulgebat, ascendit; quia, nimi
Abbreviated transcription (Latin):
caritas ur̃a fr̃s mei: qualiter huic nr̃ȩ fes¬
tiuitati. legalis festi tipus & figura conci¬
ifrł̃ ꝑ immolationem agni paschalis. exie¬
runt in desertum ut uenirent ad terram
repromissionis. ꝑueneruntq ad montem
synas. Et descendens dñs in igne suꝑ m
tem. comitante sointu bucine cum toni¬
truis ac fulgoribus. quinquagesimo de
ꝑacti pasche. legis decalogum eis aperta
uoce disposuit: atq in memoria datȩ le¬
gis. statuit eo die ꝑ annos singulos sacri¬
ficium sibi nouum. de frugibus eiusdem
anni panes udelicet primitiarum duos
ad altare deferri. Que autem sit agni pa¬
schalis immolatio. quȩ egyptiȩ seruitiuas
ab solutio. cunctis legentibus liquet: qua
udelicet pascha nr̃m̃ umolatus est. xp̃e.
& ipse uerus est agnus qui abstulit peca¬
ta mundi: qui sin sanguinis prȩcio nos
pacitorum seruitute redemit: suȩ resur¬
rectionis exemplo nobis spem uite ꝑpe¬

Expanded text:
charitas vestra, fratres mei, qualiter huic nostrae fescharitas vestra, fratres mei, qualiter huic nostrae festiIsrael, post immolationem agni paschalis, exierunt per desertum ut venirent ad terram repromissionis, perveneruntque ad mortem Sinai; et descendens Dominus in igne super montem, comitante sonitu buccinae, tonitruis ac fulguribus, quinquagesimo die peracti Paschae, legis decalogum eis aperta voce disposuit : atque in memoriam datae legis statuit eo die, per annos singulos, sibi sacrificium novum de frugibus ejusdem anni, panes videlad altare deferri. Quae autem sit agni paschalis immolatio, quae Aegyptiacae servitutis absolutio, cunctis legentibus liquet, quia videlicet Pascha nostrum immolatus est Christus, et ipse verus est agnus, qui abstulit peccata mundi, qui sui sanguinis pretio nos a peccatorum servitute redemit, suae resurrectionis exemplo nobis spem vitae et pe
Abbreviated transcription (Latin):
positis in cęnaculo discipulis. factus ẽ re
ignis apparens scientiam illis omnium lin¬
guarum tradidit. Facta autem hac uoce
conuenere uiri religiosi. qui de diuersis
nationibus iherosolimam pascbalis festi¬
uitatis grã confluxerant. stupebantq
mirantes. qm̃ audiebant unusqͥsq lin-¬
gua sua illos loquentes magnalia dei.
Exponentibus autem discipulis quia sp̃c
uoce ꝓpħarum promissa. tunc autem
xp̃i munere missa: crediderunt ex eis
huius annua celebritas: hec gr̃e celestis
semꝑ grata festuntas. Ob huius memon¬
am fidelium cordibus artius in primen¬
dam pulcherrimus sc̃ẽ eccłiȩ mos mole¬
uit: ut annis singulis in ea baptismatis
misteria celebrentur. ablutisq fonte sa¬
lutari credentibus suꝑuemienti sp̃mi scõ
templum uenerabile paretur. ac ꝑ hoc ñ
solum ueteris facti recordatio. uerum etiã
in nouos adoptionis filios nouus in ea sp̃c
sc̃i celebratur aduentus. Attendat ergo

Expanded text:
positis in coenaculo discipulis, factus est repositis in coenaculo discipulis, factus est reignis apparens, scientiam illis omnium linguarum tradidit . Facta autem hac voce, convenere viri religiosi qui de diversis nationibus Hierosolymam paschalis festivitatis gratia confluxerant, stupebantque mirantes, quoniam audiebat unusquisque lingua sua illos loquentes magnalia Dei. Exponentibus autem discipulis quia Spirivoce prophetarum promissa, tunc autem Christi munere missa, crediderunt ex eis est diei hujus annua celebritas, haec gratiae coelestis semper grata festivitas. Ob hujus memoriam fidelium cordibus arctius imprimendam pulcherrimus sanctae Ecclesiae mos inolevit, ut annis singulis in ea baptismatis mysteria celebrentur, ablutisque fonte salutari credentibus, supervenienti Spiritu sancto templum venerabile paretur. Ac per hoc non solum veteris facti recordatio, verum etiam in novos adoptionis filios novus in ea Spiritus sancti celebretur adventus. Attendat ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tur a patre meo: & ego diligam eum.
& manifestabo ei meipsum. Diligit nãq
etiam nunc dilectores suos cum patre filius
sed nunc diligit ad hoc ut rite uiuant ex
hoc diliget. ut ꝑueniant ad uisionem ueri¬
tatis. quam ꝑ fid̾em gustauerunt. & pro
qua ad mortem usq certauerunt. Non
autem frustra cum additamento ait. &.
manifestabo ei meipsum. Si enim cunctis
hominibus: seipsum uero solis manifestabit
electis. Nam & reprobi in uidicio xp̃m ui
debunt: sed sicut scriptum ẽ. uidebunt
in quem transfixerunt. soli autem regem
in decore suo uidebunt oculi iustorum.
Beati enim mundo corde: qmͣ ipsi dm̃ ui¬
debunt. Hȩc de lectione euuangelica fra
nendo diximus. Uidetur autem oportu¬
num de sollempnitate adhuc hodierna
cuuangelicis tantum consecrata carisina¬
tibus. uerum etiam legalibus iam olim
est presignata misteriis. domino iuben-
te ꝑ om̃s annos sacris obseruata cerimo¬
niis. hodierna & enim die ut nouimus

Expanded text:
tur a Patre meo; et ego diligam eum, tur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum. Diligit namque etiam nunc dilectores suos cum Patre Filius, sed nunc diligit ad hoc ut recte vivant pehoc diligit ut perveniant ad visionem veritatis, quam per fidem gustaverant, et pro qua ad mortem usque certaverant. Non autem frustra cum additamento ait: Et manifestabo ei meipsum. Se enim cunctis hominibus, seipsum vero solis manifestabit electis. Nam et reprobi in judicio Christum videbunt, sed, sicut scriptum est, videbunt in quem transfixerunt , soli autem regem in decore suo videbunt oculi justorum. Beati enim mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Haec de lectione evangelica, franendo diximus. Videtur autem opportunum de solemnitate adhuc hodierna nitas non evangelicis tantum consecrata charismatibus, veruest praesignata mysteriis, ac Domino jubente, per omnes annos sacris observata caeremoniis. Hodierna etenim die, ut novimus,