comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
odorem portat ructus. quando¬
q bonum quandoq malum: pro
uasorum e quib ascendit contͣ¬
ris qualitatib. Deniq bonus ho¬
mo de bono thesauro suo profert
bonum: et malus de malo ma
lum. Bonum uas sponsa domini
mei: et bonus mchi odor exilla.
dignatus es ad mittere. saltem ad
odorandum. Ita domine: nam et
catelli edunt demicis que cadũt
de mensa dominoꝵ suoꝵ. Michi
fateor bene redolet ructus di¬
lecte tue. et de plenitudine eius
quamus modicum quid: gratã¬
ter accipio. Memoriam habundã¬
tie suauitatis tue eructat michi
et nescio quid ineffabile tue dig¬
nationis ⁊ amoris. odoratus sũ
inuoce ista: dilectus meus in
et ego illi. Ipsa ut dignum est.
epuletur et exultet inconspec¬
tu tuo: et delectetur in letitia.
Uerutamen sic t excedat: ut so¬
bria sit nobis. Ipsa ergo repleat᷑
in bonis domus tue. et torrente
uoluptatis tue potetur: s queso
ꝓueniat ad me peccorem uel te¬
nuis odor: eructante illa tum sa¬

Expanded text:
odorem portat ructus, quandoodorem portat ructus, quandoque bonum, quandoque malum, pro vasorum, e quibus ascendit, contrariis qualitatibus. Denique bonus homo de bono thesauro suo profert bonum, et malus malum . Bonum vas sponsa Domini mei, et bonus mihi odor ex illa.dignatus es admittere saltem ad odorandum. Ita, Domine, nam et catelli edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum . Mihi, fateor, bene redolet ructus dilectae tuae, et de plenitudine ejus, quamvis modicum quid, gratanter accipio. Memoriam abundantiae suavitatis tuae eructat mihi, et nescio quid ineffabile tuae dignationis et amoris odoratus sum in voce ista: Dilectus meus mihi, et ego illi. Ipsa, ut dignum est, epuletur et exsultet in conspectu tuo, et delectetur in laetitia: verumtamen sic tibi excedat, ut sobria sit nobis. Ipsa ergo repleatur in bonis domus tuae, et torrente voluptatis tuae potetur: sed, quaeso, perveniat ad me pauperem vel tenuis odor eructante illa, cum sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ huc: et uide sitanta uspiam illi qͣn¬
ta hac uice. incunctis iusitationib et
alͥoquutionib sponsi copia eius in¬
dulta fuerit. et si unqͣm ex ore ip̃iꝰ
non modo tam multos: s et tam
iocundos sermones accuꝑit. Que gͥ
replenerat in bonis desiderium suũ.
quid mirum si ructum potius qmͣ
uerbum fecit: Et si uerbum tͥ fe¬
cisse uidetur: eructatum puta: et
Nec enim sponsa rapinam arbitratur
sibi aptare prophe lictum. eructauit
cor meum u̾bum bonum: quippe eodẽ
repleta spũ. Dilectus meus michi: et
ego illi. sil consequentie habet: de ẽ
orationi. Quid i. Ructus est: Quid
tu in ructu queris osonum uincturas.
sollempnia dictionum: Quas tu
tuo ructui leges imponis. uel re¬
gulas: Non recipit tuam modera¬
tionem. non ate compositionemr
expectat: non commnoditatem.
non oportunitatem requirit. ꝑse
ex intimis non modo cum non nis:
s etiam cum nescis erumpit : eiuil¬
sus potius quam emissus. Tamẽ

Expanded text:
que huc, et vide si tanta uspiam illi, quanque huc, et vide si tanta uspiam illi, quanta hac vice in cunctis visitationibus et allocutionibus sponsi copia ejus indulta fuerit; et si unquam ex ore ipsius, non modo tam multos, sed et tam jucundos sermones acceperit. Quae ergo repleverat in bonis desiderium suum, quid mirum si ructum potius quam verbum fecit? Et si verbum fecisse tibi videtur, eructatum puta et Nec enim sponsa rapinam arbitratur sibi aptare Prophetae dictum: Eructavit cor meum verbum , quippe eodem repleta spiritu. Dilectus meus mihi, et ego illi. Nihil consequentiae habet, deest orationi. Quid inde? Ructus est. Quid tu in ructu quaeris orationum juncturas, solemnia dictionum? Quas tu tuo ructui leges imponis vel regulas? Non recipit tuam moderationem, non a te compositionem exspectat, non commoditatem, non opportunitatem requirit. Per se ex intimis, non modo cum non vis, sed et cum nescis, erumpit, evulsus potius quam emissus. Tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tus. uel gemitus ꝑcussorum: itemq
pauentium subitas et efferatas cla¬
mitationes seu etiam saturatoꝵ
ructus: aut usus creat. aut ratio.
excitat. aut deliberatio ordinat. aut
premeditatio formatur: Eiusmodi
certum est non iitu prodire animi: s
erumꝑe motri. Sic flagrans ac uehemeᷤ
amor presertim diuuius. cum se iitra
se cohibere non ualet non attendit. qͦ
ordine. qua lege. qua ue serie seu pau¬
citate u̾borum ebulliat: dum modo ex
hoc nullum sui sentiat detrimentum.
Interdum nec uerba requirit: interdũ
nec uoces ommno ullas: solis ad hoc
contentus suspirus. Inde est quod spõ¬
sa scõ amore flagrans. ⁊dq incredibi¬
li modo: sane ꝓcaptanda quantula¬
cumq euaporatione ardoris quem pa¬
titur. non considerat quid qualiter
eloquatur: s quicquid imbuctam ue¬
nerit. Amore urgente non eminciat.
s eructuat. Quid in eructuet. si re¬
fecta et sic repleta: Reuolue textũ
epithalami huius. ab ip̃o exordio us¬

Expanded text:
tus vel gemitus, percussorum, itemque tus vel gemitus, percussorum, itemque paventium subitas et efferatas clamitationes, seu etiam saturatorum ructus, aut usus creat, aut ratio excitat, aut deliberatio ordinat, aut praemeditatio format? Ejusmodi certum est, non nutu prodire animi, sed erumpere motu. Sic flagrans ac vehemens amor, praesertim divinus, cum se intra se cohibere non valet, non attendit, quo ordine, qua lege, quave serie seu paucitate verborum ebulliat, dummodo ex hoc nullum sui sentiat detrimentum. Interdum nec verba requirit, interdum nec voces omnino ullas, solis ad hoc contentus suspiriis. Inde est quod sponsa sancto amore flagrans, idque incredibili modo, sane pro captanda quantulacunque evaporatione ardoris quem patitur, non considerat quid, qualiter eloquatur: sed quidquid in buccam venerit, amore urgente non enuntiat, sed eructat. Quidni eructet sic refecta, et sic repleta? 4. Revolve textum epithalamii hujus ab ipso exordio us
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ille łͥ. quid illi tu: Quenam que¬
so hec inter uos. tam familiariter fa¬
uorabiliterq discurrens exhibitio
et redibitio: Tibi ille tuq uicissim il¬
li. s quid: Id ipsum ei tu quod tͥ ille:
an aluidͤ si nob̃. si ad nrãm loque¬
ris intelligentiam: euidenter quod
sentis eclicito. Quousꝙ animas no¬
stras tollis: An scd̾m ꝓpħ̾am secretũ
tuum tͥ: Ita est. Affectus loquitus
est non intellectus: et ideo non ad
intellectum. Ad quid gͦ: Ad nichil.
nͥ quod mirabiliter delectata. et af¬
fecta uehementer ad desideratos af¬
fatus finem illo faciente. nec tacere
omnino quiuit: nec tamen quod sen¬
sit exprimere. Nec enim ut exprimerer
sic loquuta est. s ne taceret. Ex ha¬
bundantia cordis os loquictum est:
s non pro habundantia. Habent
suas uoces affectus. ꝑquas se etiã
tum nolunt produnt: timor uerbi
causa meticulosas: dolor gemebun¬
das: amor iocundas. Nunquid dolẽ¬
tium planctus. merentium uesingul¬

Expanded text:
tuus ille tibi, quid tu illi? Quaenam, quaetuus ille tibi, quid tu illi? Quaenam, quaeso, haec inter vos tam familiariter favorabiliterque discurrens exhibitio, et redhibitio? Tibi ille, tuque vicissim illi. Sed quid? Id ipsum ei tu, quod tibi ille, an aliud? Si nobis, si ad nostram loqueris intelligentiam, evidenter quod sentis edicito, Quousque animas nostras tollis? An secundum prophetam secretum tuum tibi? Ita est: affectus locutus est, non intellectus, et ideo non ad intellectum. Ad quid ergo? Ad 1501 nihil, nisi quod mirabiliter delectata, et affecta vehementer ad desideratos affatus, finem illo faciente nec tacere omnino quivit, nec tamen quod sensit exprimere. Neque enim ut exprimeret sic locuta est, sed ne taceret. Ex abundantia cordis os locutum est, sed non pro abundantia. Habent suas voces affectus, per quas se, etiam cum nolunt, produnt: timor, verbi causa, meticulosas, dolor gemebundas, amor jucundas. Nunquid dolentium planctus, moerentiumve singul
Abbreviated transcription (Latin):
est sͥ. Ita est. In ore retinuit eum. qͥ¬
non recedebat a corde: nec quando
recedebat. Quod de ore exit. de cor¬
de uenit: et ex habundantia cor¬
dis os loquitur. Ergo loquitur de
dilecto ut uere dilecta: et uere di¬
ligenda. qm̃ diligit multum. Que¬
rimus cum quo. nam de quo noui¬
mus. et non occurrit. nͥ forte cum
adolescentulis que amatre ab ẽẽ fi
possunt: ubi discesserit sponsus. s
melus ut opinor sentimur. secum
potius et non cum altero sic loqu¬
utam: presertim quod trunca et
minus continens inueniatur ip̃ã lo¬
quutio: insufficiens plant ad dandã
intelligentiam auditori: ob quam
uel maxime inuicem loquimur. Du¬
lectus meus michi inquit: et ego illi.
Non plus: pendet oratio: immo nõ
pendet: s deficit. suspenditur auditor:¬
s deficit nec eruditur. s erigitur. Qͥd
est hoc quod dicit. ille michi et ego
illi: Nescimus quid loquitur. quia nõ
sentimus quod sentit. Oscã aninia qͥd

Expanded text:
est sibi. Ita est: in ore retinuit, qui est sibi. Ita est: in ore retinuit, qui non recedebat a corde, nec quando recedebat. Quod de ore exit, de corde venit et ex abundantia cordis os loquitur . Ergo loquitur de dilecto, ut vere dilecta et vere diligenda, quoniam diligit multum. Quaerimus cum quo: nam de quo, novimus. Et non occurrit, nisi forte cum adolescentulis, quae a matre abesse non possunt, ubi discesserit sponsus. Sed melius, ut opinor, sentimus secum potius, et non cum altero sic locutam, praesertim quod trunca et minus continens inveniatur ipsa locutio, insufficiens plane ad dandam intelligentiam auditori, ob quam vel maxime invicem loquimur. Dilectus meus mihi, inquit, et ego illi. Non plus? Pendet oratio; imo non pendet, sed deficit. Suspenditur auditor, neceruditur, sed erigitur. 3. Quid est hoc quod dicit, ille mihi, et ego illi? Nescimus quid loquitur, quia non sentimus quod sentit. O sancta anima, quid
Abbreviated transcription (Latin):
digi incaptinitatem omnem intel¬
lectum ꝑsenserit. non ne humiliatus
ad illam uocem compelletur ut dicat
mirabilis fc̃a est scientia tua ex me.
confortata est et non potero ad eam:
Et nunc quidem principium uerboꝵ
eus. quante suauitatis insigne p̾fert:
slam uide qͣle principium dedecit. Di¬
lectus inquit meus michi: et ego
illi. simplex uox indetur qm̃ suani¬
ter sonat:s de hoc udebitur postea.
slunc uero a dilectione incipit. de cli¬
lecto prosequitur: nichil se aliud sci¬
re iudicans nͥ dilectum. Patet decͦ
sermo: cum quo non ita. Non enim
ut cum ip̃o eodem fuerit sentire ꝑ¬
mittitur: cum ip̃e iam non affuerit.
Neq id dubium: nempe mox eum
reuocare uidebitur: et qͣsi post ter¬
gum clamare: reu̾tere inquiens di¬
lecte mi. Unde adducimur non alind
sane conicere: nͥ quod finitis uerbis
sius iterum suo more se absentau̾it
et illa remanserit nichilominus de
eo loquens. qui numquam absẽs

Expanded text:
digi in captivitatem omnem inteldigi in captivitatem omnem intellectum persenserit, nonne humiliatus ad illam vocem compelletur, ut dicat: Mirabilis facta est scientia tua ex me, confortata est, et non potero ad eam? Et nunc quidem principium verborum ejus quantae suavitatis insigne praefert? Nam vide quale principium dederit. Dilectus, inquit, meus mihi, et ego illi. Simplex vox videtur, quoniam suaviter sonat; sed de hoc videbitur postea. 2. Nunc vero a dilectione incipit, de dilecto prosequitur, nihil aliud se scire indicans nisi dilectum. Patet de quo sermo: cum quo non ita. Non enim ut cum ipso eodem fuerit sentire permittitur, cum ipse jam non adfuerit. Neque id dubium: nempe mox eum revocare videtur, et quasi post tergum clamare: Revertere, inquiens, dilecte mi. Unde adducimur non aliud sane conjicere, nisi quod finitis verbis suis ille iterum suo more se absentaverit, et illa remanserit nihilominus de eo loquens, qui nunquam absens
Abbreviated transcription (Latin):
ilectus meus michi: et egoilli
Hactenus uerba sponsi. Ad sit
ipẽ ut digne ad gloriam ipsius. et
ntͣm iporum salutem : sponse eius pos¬
simus uestigare sermones. Neq
enim tales sunt qui a nob̾ conside¬
rari et discuti prout clignum fu¬
erit ualeant: nͥ ip̃e fuerit clux u̾¬
bi. Sunt enim quam suaues ad
grãm.tan fecundi ad sensus: tã
etiam profundi admisteria. Cui
summilabo eos: uni int̾im alicui e¬
pularum. que triplici quadam
emineat grã: deliciosa ad sapo¬
rem. solida ad nurimentum: ef¬
ficax ad meclicinam. si inquam
sic singulus quisq sponse sermo.
et ex eo quod suauiter sonat affec¬
tum. mulcet et desensuum ubta¬
te mentem inpinguat et mitrit :
et de altitucline mmnisteriorum.
dum intellectum quo plus exer¬
cet. plus terret miro modo tumorẽ
sanat inflantis scientie. Et enim si
unus quispiam ex his forte quiscio¬
li sibi inderentur euriosius sese in¬
diderit scrtinio horum qcũ iuderit
ingeni sui succumbere nires. et re¬

Expanded text:
ilectus meus mihi, et ego illi . Hactenus verba sponsi. Adsit ipse, ut digne ad gloriam ipsius et nostram ipsorum salutem, sponsae ejus possimus investigare sermones. Neque enim tales sunt, qui a nobis considerari et discuti, prout dignum fuerit, valeant, nisi ipse fuerit dux verbi. Sunt enim quam suaves ad gratiam, tam fecundi ad sensus, tam etiam profundi ad mysteria. Cui similabo eos? Uni interim alicui epularum, quae triplici quadam emineat gratia; deliciosa ad saporem, solida ad nutrimentum, efficax ad medicinam. Sic, inquam, sic singulus quisque sponsae sermo, et ex eo quod suaviter sonat, affectum mulcet; et de sensuum ubertate mentem impinguat et nutrit; et de altitudine mysteriorum, dum intellectum quo plus exercet, plus terret, miro modo tumorem sanat inflantis scientiae. Etenim si unus quispiam ex his forte, qui sibi scioli videntur, curiosius sese dederit scrutinio horum, cum viderit ingenii sui succumbere vires, et re
Abbreviated transcription (Latin):
plena confessio gr̃e: ip̃ius gr̃e plenitu¬
dinem signat in anima confitentis.
Nam si quid de ꝓprio in est: inquar¬
tum est. gram cedere illi necesse est. De¬
est gr̃e: quicquid meritis deputas. No¬
lo meritum. quod grãm excludat. Hor¬
reo quicquid demeo est ut sim meus nͥ
quod illud magis forsitam meum ẽ.
quod me meum facit. Grã reddit me
michi. iustificatum gratis: ⁊ sic libe¬
ratum a seruitute peccati. Deniq ubi
sp̃s domini: ibi libertas. O fatuam spõ¬
sam synagogam. que contempnens
dei iusticiam. ⁊d est gram sponsi sui.
⁊ suam uolens constituere: usticie
dei non est subiecta. Ob hoc misera

Expanded text:
jam plena confessio gratiae, ipsius gratiae plenitujam plena confessio gratiae, ipsius gratiae plenitudinem signat in anima confitentis. Nam si quid de proprio inest, in quantum est, gratiam cedere illi necesse est. Deest gratiae, quidquid meritis deputas. Nolo meritum, quod gratiam excludat. Horreo quidquid de meo est, ut sim meus, nisi quod illud magis forsitan meum est, quod me meum facit. Gratia reddit me mihi justificatum gratis, et sic liberatum a servitute peccati. Denique ubi spiritus, ibi libertas. 11. O fatuam sponsam Synagogam, quae contemnens Dei justitiam, id est gratiam sponsi sui, et suam volens constituere, justitiae Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
senserit. In hoc est caritas inquit.
non qͣsi nos clilex̾imus deum: s¬
qm̃ ip̃e prior dilexit nos. ꝓph̾a
tamen gr̃e p̾uentionem ⁊ si tatu¬
it non negauit: subsequutionẽ
plane non tacuit. Sz accipe ⁊ alio
loco cerciorem de re ista ip̃ius con¬
fessionem. Et miscd̾ia tua inquit.
domino loquebatur subsequetur
me: omnib dieb uite mee. Audi
⁊ dep̾uentione. identidem ipsius
non minus certam manifestam ue
sententiam. Deus meus inquit: mi¬
sericordia eius p̾ueniet me. Item
pulchre sponsa posterius nifallor.
hec eadem u̾ba non eodem ordine
ponit⁊ s sequitur ⁊ ip̃a proph̾e or¬
dinem: Loquens hoc modo. Ego di¬
lecto meo: et clilectus meus michi.
Cur ita:. Nempe ut tunc magis gr̃ã
plenam se ꝓbet. cum totum grẽ ded̾it:
⁊ pͥmas scilicet illi partes ascribens
et ultimas. Alioqum quomodo grã
plena ⁊ si quid habuerit quod nõ
sit ex gr̃a: Non est quo gb̃a intret:
ubi iam m̾ttum occupauit. Ergo

Expanded text:
senserit. In hoc est charitas, inquit, senserit. In hoc est charitas, inquit, non quasi nos dilexerimus Deum, sed ipse prior dilexit nos . Propheta tamen gratiae praeventionem etsi tacuit, non negavit subsecutionem: plane non tacuit. Sed accipe et alio loco certiorem de re ista ipsius confessionem. Et misericordia tua, inquit Domino loquebatur, subsequetur me omnibus diebus vitae meae . Audi et de praeventione identidem ipsius non minus certam manifestamve scientiam. Deus meus, inquit, misericordia ejus praeveniet me ; item Pulchre sponsa posterius, ni fallor, haec eadem verba non eodem ordine ponit, sed sequitur et ipsa Prophetae ordinem, loquens hoc modo: Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi. Cur ita? Nempe ut tunc magis gratia plenam se probet, cum totum gratiae dederit, et primas scilicet illi partes ascribens, et ultimas. Alioquin quomodo gratia plena, si quid habuerit, quod non sit ex gratia? Non est quo gratia intret, ubi jam meritum occupavit. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dere. presertim talib qͣles. nos su¬
mus. apponendum sane aliquid no¬
bis. eo accommodatius ad cominu¬
nem sensun quo usitatiũs: quod
et u̾bis conseqñtiam. ⁊ intellectũ
det paruulis. Et quidem michi
iudetur satis ẽe. ad nrãm grossam
⁊ qͦdam modo ppłarem intelligen¬
tiam. si dicendo clilectus meus mͥ
nec ego solus id sensenm. nec pri¬
mus: cum ꝓpħa ante me clixerit.
Ex pectans expectaui dominum: ⁊
intendit michi. Habes aꝑte inten
pectans expectaui. Nam qui expec¬
tat intendit: et expectare inten¬
dere est. Idem omnino: eadem pene
uerba apud ꝓpħam que apud spõ¬
sam s a ꝓpha transposita. prius si¬
quidem ĩs. quod illa post̾ius posuit:
⁊ econu̾so. Ceterum sponsa rectius
loquuta est. non p̾tendens meri¬
tum. s p̾mittens beneficium: et
se p̾uentam dilecti gr̃a confitens
Recte omnino. Nam quis pͥor dedit
illi ⁊ retribuetur el: Demq audi
ioh̃em: quid in epła sua suꝑ hoc

Expanded text:
dere, praesertim talibus quales nos sudere, praesertim talibus quales nos sumus; apponendum sane aliquid nobis, eo accomodatius ad communem sensum, quo usitatius, quod et verbis consequentiam et intellectum det parvulis. Et mihi quidem videtur satis esse ad nostram grossam et quodammodo popularem intelligentiam, si dicendo: Dilectus meus mihnec solus ego id senserim, nec primus, cum Propheta ante me dixerit: Exspectans exspectavi Dominum, et intendit mihi. Habes aperte intentspectans exspectavi. Nam qui exspectat intendit, et exspectare intendere est. Idem omnino sensus, eadem pene verba apud Prophetam quae apud sponsam; sed a Propheta transposita. Prius siquidem is quod illa posterius posuit, et e converso. 10. Caeterum sponsa rectius locuta est, et non praetendens meritum, sed praemittens beneficium, et se praeventam dilecti gratia confitens. Recte omnino. Nam quis prior dedit illi et retribuetur ei? Denique audi Joannem, quid in Epistola sua super hoc
Abbreviated transcription (Latin):
inclignitatem nram. siue propt̾ incapa¬
citatem. Silectus meus michi : ⁊ ego
illi. Quod non est dubium. duorumqͥ¬
dem hoc loco amor mutuus flagrat
s in amore unius summa profecto fe¬
licitas: alterus mira dignatio. Neq
enim inter pares est consensio seu
complexio hec. Oeterum quid ista
ex hac prerogatiua amoris gloriet᷑
impensum sibi repensumq uicissim
ase. quis se liquido nosse p̃sumat.
nͥ qui precipua puritate mentis ac
corporis sc̃itate. insemet ip̃o metue¬
rit tale aliquid exꝑui: Res est in
affectib: nec ratione ad eam ꝑtin¬
gitur: s conformitate. Quam uero
pauci qui dicant. Nos autem reue¬
lata facie speculantes głiam dei:
meandem imaginem tranfforma¬
mur de claritate inclaritatem. tan¬
qͣm a domini spũ. Uetum ut suba¬
liqͦ qualicumq intelligentie for¬
ma. quod legitur redigatur: sal¬
uo quidem sponse suo singulari se¬
creto. ad quod it̾im non datur acce¬

Expanded text:
indignitatem nostram, sive propter incapaindignitatem nostram, sive propter incapacitatem. 8. Dilectus meus mihi, et ego illi. Quod non est dubium, duorum quidem hoc loco amor mutuus flagrat; sed in amore summa unius profecto felicitas, alterius 1503 mira dignatio. Neque enim inter pares est consensio seu complexio haec. Caeterum quid ista ex hac praerogativa amoris glorietur impensum sibi repensumque vicissim a se, quis se liquido nosse praesumat, nisi qui praecipua puritate mentis et corporis sanctitate, in semetipso meruerit tale aliquid experiri? Res est in affectibus; nec ratione ad eam pertingitur, sed conformitate. Quam pauci vero qui dicant: Nos autem revelata facie speculantes gloriam Domini, in eamdem imaginem transformamur de claritate in claritatem, tanquam a Domini Spiritu . 9. Verum ut sub aliqua qualicunque intelligentiae forma quod legitur, redigatur: salvo quidem sponsae suo singulari secreto, ad quod interim non datur acce
Abbreviated transcription (Latin):
midium iuxta illud. s cripture factũ
est silentium in celo quasi media hori.
ergo in illa hora replebitur gaudio os
meum.⁊ lingua mea exultatione: dũ
singulos non clico psalmos. s etiam¬
u̾sus. singulos sentiam ructus: et
quidem odoriferos. suꝑ omnia aroma¬
ta. Quid iohannis ructu fraglantiꝰ.
qui uerbi michi redolet eternitatem
generationem diuinitatem: Quid de
pauli ructib loquar: qͣnta orbem sua¬
uitate repleu̾int: Deniq xp̃i bonus o¬
dor erat iomni loco. Uerba certe ineffa¬
bilia ⁊ si non profert ut audiam. of¬
fert tamen ut cupiam: et libeat odo¬
rare que aucdire non licet. Nescio enim
quo pacto. quo plus latent plus pla¬
cent: et auidius in hiamus negatis.
S iam adu̾te apud sponsam similem
rem: quomodo instar pauli inpresenti
capło. et secretum non aꝑit. nec p̾te¬
rit tamen intactum. aliquid qͣsi olfac¬
tui nr̃o inclulgens. quod gustui forte in¬
t̃im non competere indicaret: siue ꝓpt̾

Expanded text:
midium, juxta illud Scripturae: Factum midium, juxta illud Scripturae: Factum est silentium in coelo quasi media hora : ergo in illa hora replebitur gaudio os meum, et lingua mea exsultatione, dum singulos, non dico psalmos, sed versus singulos sentiam ructus, et quidem odoriferos super omnia aromata. Quid Joannis ructu fragrantius, qui Verbi mihi redolet aeternitatem, generationem, divinitatem? Quid de Pauli ructibus loquar, quanta orbem suavitate repleverint? Denique Christi bonus odor erat in omni loco . Verba certe ineffabilia etsi non profert ut audiam, offert tamen ut cupiam, et libeat odorare quae audire non licet . Nescio enim quo pacto quo plus latent, plus placent, et avidius inhiamus negatis. Sed jam adverte apud sponsam similem rem: quomodo instar Pauli, in praesenti capitulo, et secretum non aperit, nec praeterit tamen intactum, aliquid quasi olfactui nostro indulgens, quod gustui forte interim non competere judicarit, sive propter
Abbreviated transcription (Latin):
expectantib dominum suum. Quid¬
ni iustus dauid. et quando aiebat:
expectans expectauit dũmꝰ. Ip̃e est
quartus de numero p̾nominatoꝵ
ructatorum meorum: quem pene
p̃tieram. Non expedit quidem. Iste
os suum a ꝑuit et attraxit sp̃m. ⁊
saturatus non modo eructauit: s ⁊
cantauit. Ihu bone qͣntam meis na¬
rib ⁊ aurib iste infundit suauita¬
tem inructu et cantu suo. de oleo
leticie quo unxit te deus preconsor¬
tib tuis ⁊ ex mirra et gutta et casi&
auestimentis tuis a domib eburneis:
ex quib delectauerunt te filie regum
in honore tuo. Utinam me digneris oc¬
cursu tanti uatis et amici tui. indie
sollempnitatis et leticie. quando egre¬
lictur de thalamo tuo. eprthalamium
suum canens inpsalt̾io iocundo cum
cythara: affluens deliciis ⁊ resꝑsus et
resꝑgens uniuersa istiusmodi puluere
pigmentario. In illa die. uel potius in
illa hora:. nam hora est. si quando est.
⁊ fortassis ne hora quidem. s hore di¬

Expanded text:
exspectantibus dominum suum . 7. Quidni justus et David, quando aiebat: Exspectans exspectavi Dominum? Ipse est quartus de numero praenominatorum ructatorum meorum, quem pene praeterieram. Non expedit quidem. Iste os suum aperuit et attraxit spiritum , et saturatus non modo eructavit, sed et cantavit. Jesu bone! quantam meis naribus et auribus iste infudit suavitatem in ructu et cantu suo de oleo laetitiae quo unxit te Deus, Deusrha, et gutta, et casia a vestimentis tuis, a domibus eburneis, ex quibus delectaverunt te filiae regum in honore tuo! Utinam me digneris occursu tanti vatis et amici tui in die solemnitatis et laetitiae, quando egredietur de thalamo tuo, epithalamium suum canens in psalterio jucundo cum cithara, affluens deliciis, respersus et respergens universa istiusmodi pulvere pigmentario! In illa die, vel potius in illa hora: nam bora est si quando est, et fortassis ne hora quidem, sed horae di
Abbreviated transcription (Latin):
nem purgatorium restare post
mortemr. s statim animam solu¬
tam a corpore uel ad requiem trã¬
sire: uel ad dãpnationem. Que¬
rant gͦ ab eo qui dixit quoddam
peccatum ẽẽ quod neq inhoc se¬
culo neq infuturo remitteretur.
cur hoc cdixerit: si nullum infutu¬
ro manet remissio: purgatione
peccatorum. Iam uero qui eccłi¬
am nori agnoscunt. non est mirũ
si ordinib eccłie detrabunt. si m¬
stituta non recipiunt si sacramẽ¬
ta contempnunt: si mandatis
non obeduint. Pecc̃ores sunt in

Expanded text:
nem purgatorium restare post nem purgatorium restare post mortem; sed statim animam solutam a corpore, vel ad requiem transire, vel ad damnationem. Quaerant ergo ab eo, qui dixit quoddam peccatum esse, quod neque in hoc saeculo, neque in futuro remitteretur , cur hoc dixerit, si nulla manet in futuro remissio purgatiove peccati. Jam vero qui Ecclesiam non agnoscunt, non est mirum si ordinibus Ecclesiae detrahunt, si instituta non recipiunt, si Sacramenta contemnunt, si mandatis non obediunt. « Peccatores, » in
Abbreviated transcription (Latin):
uto eccłiam p̾sumere. non solum par̾¬
uulis baptizatis insua fide. salutem. s
etiam interfectis pro xp̃o infantib co¬
ronam martyrii. Que cum ita sint: nal¬
lum p̾iudicium sustinebunt regene¬
rati de eo quod dictum est. sine fide un¬
possibile est placere deo. cum sine fide nõ
sint: quiintestimonium fidei baptismi
grãm ꝑceperunt. s neq de eo quodi¬
tem clictum est: qui uero non crecliderit
condempnabitur. Quid enim est cred̾e̾.
nͥ fidem habere: Itaq et mulier salua¬
bitur ꝑgenerationem filiorum si ꝑmã¬
serit infide cum liberis. ⁊ infantib ꝑ
lauacri regenerationem succurret᷑:¬
⁊ ad ulti qui continere non potert̃.
coniugu tricesimo fructu se reclimẽt
uiuentium quoq p̾ces ⁊ hostias. mor¬
huc nequaqͣm solatia deerunt ꝑ
surrexit: ut uiuorum dominaret᷑¬
⁊ mortuorum. Propter hoc quoc
⁊ infans natus est. et ꝑsingulos
nulli de eẽt etati. son creclunt ig¬

Expanded text:
rito Ecclesiam praesumere, non solum parrito Ecclesiam praesumere, non solum parvulis baptizatis in sua fide salutem, sed etiam interfectis pro Christo infantibus coronam martyrii. Quae cum ita sint, nullum praejudicium sustinebunt regenerati de eo quod dictum est: Sine fide impossibile est placere Deo , cum sine fide non sint, qui in testimonium fidei baptismi gratiam perceperunt. Sed neque de eo quod item dictum est: Qui vero non crediderit, condemnabitur . Quid enim credere est, nisi fidem habere? Itaque et mulier salvabitur per generationem filiorum, si permanserit in fide cum lenitate ; et infantibus per lavacri regenerationem succurretur; et adulti qui continere non poterunt, conjugii tricesimo fructu se rediment; viventium quoque preces et hostias morhuc nequaquam solatia deerunt per surrexit, ut vivorum dominaretur et mortuorum . Propter hoc quoque et infans natus est, et per singulos nulli deesset aetati. 11. Non credunt ig
Abbreviated transcription (Latin):
domine ium patior responde prome: fla¬
gutat auxilium gr̃e. quia nim patitur
mat ignorantia pariuili: clamat ad dic¬
ti infirmitas. Ita gͦ clamant pomima e
sanguis fũs. fides matris destitutio mise¬
ri:⁊ miseria destituti. Et clamatur ad
prẽm. Porro pater se ip̃m negare non po¬
test. Pater enim est. Nemo michi clicat.
quia non habet fidem cui mater impertit
suam. inuoluens illi insacramento: quo¬
possit ambos cooperire: Magna est ec¬
cłie fides. Numquid mior fide cana¬
nee mulieres. quam constat ⁊ filie
sufficere potuisse ⁊ sͥ: Ideo auclit. O
mulier magna est fides tua ⁊ fiat t̾ si¬
cut petisti. Numquid minor fide illorum
qui paraliticum ꝑtegulas demittentes:
auime illi simul ⁊ corpori obtinuere sa¬
lutem: Deuiq habes. Quorum fidem ut
uidit: ait paralitico. Confide fili: remit¬
tuntur tͥ peccata tua. Et paulo post.
Tolle grabbatum tuum. ⁊ ambula. Q
hec credit. facile huic ꝑsuadebitur me¬

Expanded text:
Domine, vim patior, responde pro me? FlaDomine, vim patior, responde pro me? Flagitat auxilium gratiae, quia vim patitur mat ignorantia parvuli, clamat addicti infirmitas. Ita ergo clamant haec omnia, sanguis fratris, fides matris, destitutio miseri, et miseria destituti: et clamatur ad Patrem. Porro Pater se ipsum negare non potest: pater enim est. 10. Nemo mihi dicat quia non habet fidem, cui mater impertit suam, involvens illi in Sacramento, quopossit ambos cooperire? Magna est Ecclesiae fides. Nunquid minor fide Chananaeae mulieris, quam constat et filiae sufficere potuisse, et sibi? Ideo audivit: O mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut petisti . Nunquid minor fide illorum, qui paralyticum per tegulas demittentes, animae illi simul et corporis obtinuere salutem? Denique habes: Quorum fidem ut vidit, ait paralytico: Confide, fili, remittuntur 1498 tibi peccata; et paulo post: Tolle grabatum tuum, et ambula . Qui haec credit, facile huic persuadebitur me
Abbreviated transcription (Latin):
tur detrabere. Uidete detractores:uide¬
te canes. Irrident nos quod baptizamus
infantes. quod oramus promortuis:
quod sc̃orum  suffragia postulamus.
In omni genere hominum atq inutro¬
cr sexu. festinant proseͬ ubere xp̃m in
adultis ⁊ paruulis: inuiuis ⁊ mor¬
tus. Hinc quidem infantibus ex impos¬
sibilitate nature: inde uero adultis
exlifficultate continentie p̾scribentes
Porro mortuos uiuentium fraudantes
aucilus uiuentes nichilominus sc̃oꝵ
qui decesserunt suffraguis spoliantes.
Absit. Non relinquet dominus plebem
suam. que est sicut harena maris: nec
contentus erit paucitate hereticorum
numerus istorum: ad magnitudinem
precii: Se magis p̾cio fraudent: qui ip¬
sum enacuare conantur. Quid enim si
iufans prose loqui non potest. ꝓ qͦ uox
sanguiis fũs sui. ⁊ talis frĩs elamat
ad deum deterra: Ad stat ⁊ clamat ni¬
chilominus mater eccłia. Quid tamẽ
ad deum. ⁊ suis uagitibus clamitare

Expanded text:
tur detrahere. 9. Videte detractores, videtur detrahere. 9. Videte detractores, videte canes. Irrident nos, quod baptizamus infantes; quod oramus pro mortuis; quod sanctorum suffragia postulamus. In omni genere hominum atque in utroque sexu festinant proscribere Christum, in adultis et parvulis, in vivis et mortuis; hinc quidem infantibus ex impossibilitate naturae, inde vero adultis ex difficultate continentiae praescribentes. Porro mortuos viventium fraudantes auxiliis, viventes nihilominus sanctorum, qui decesserunt, suffragiis spoliantes. Absit! Non relinquet Dominus plebem suam, quae est sicut arena maris, nec contentus erit paucitate haereticorum, numerus istorum ad magnitudinem pretii? Se magis pretio fraudant, qui ipsum evacuare conantur. Quid enim si infans pro se loqui non potest, pro quo vox sanguinis fratris sui, et talis fratris, clamat ad Deum de terra? Astat et clamat nihilominus mater Ecclesia. Quid tamen ad Deum, suisque vagitibus clamitare:
Abbreviated transcription (Latin):
adeant qui illud quoq persuasum
habent potestatem se habere cotidie
in mensa sua corpl xp̃i et sanguiẽ
consecrandi. ad nituendum se in xp̃i
ccessores apostolorum.⁊ aplicos se no¬
minant: nullum tamen apostolatꝰ
sui signum ualentes oftendere. Quo¬
usq lucernas submodio. uos estis
lux mundi dictum est apostolis: ⁊
ideo apłi super candelabrum: ut to¬
to luceant mundo. Pudeat successoreᷤ
apłorum lucem non ẽẽ inuncli. s mo¬
dii: mundi autem tenebras. Dicamꝰ
eis. uos estis tenebre muncli: ⁊ tran¬
seamus ad alia. se dicunt eccłiam:
s contradicunt ei qui clicit. non po¬
test ciuitas abscondi suꝑ montem
posita. Ita ne lapidem demonte absci¬
sum sine manib. montem magnum¬
factum ⁊ implentem mundum. ur̃is
creditis inclusum antris: Et ue hic qͥ dẽ
iminorandum. Ip̃a opinio refugit pu¬
blicari: suo contenta susurrio. Habet
nos terre. Se potius subtrahunt huic
magne hereditati: qui xp̃o illam conã¬

Expanded text:
adeant qui illud quoque persuasum adeant qui illud quoque persuasum habent, potestatem se habere quotidie in mensa sua corpus Christi et sanguinem consecrandi ad nutriendum se in corpus successores apostolorum, et apostolicos nominant, nullum tamen apostolatus sui signum valentes ostendere. Quousque lucerna sub modio? Vos estis lux mundi, dictum est apostolis: et ideo apostoli super candelabrum, ut toto luceant mundo. Pudeat successores apostolorum lucem non esse mundi, sed modii, mundi autem tenebras. Dicamus eis: Vos estis tenebrae mundi: et transeamus ad alia. Se dicunt Ecclesiam. Sed contradicunt ei qui dicit: Non potest civitas abscondi supra montem composita . Itane lapidem de monte abscissum sine manibus, montem factum, et implentem mundum , vestris creditis inclusum antris? Et ne hic quidem immorandum. Ipsa opinio refugit publicari suo contenta susurrio. Habet,nos terrae. Se potius subtrahunt huic magnae haereditati, qui Christo illam conan
Abbreviated transcription (Latin):
medicorum hoc profes nobis. nõ
reprehendimus curam carnis ⁊ qͣm
Si de disciplina abstinentium id ẽ
sp̃alium medicorum scola. etiam
uintutem approbamus qua car¬
nem domas: frenas libidinem. At
si deinsama manichei prescribis
beneficientie dei ut quod ille crea¬
uit ⁊ donauit ad percipiendum cũ
grarum actione. tu non modo ingra¬
tus s et censor temerarius in mundũ
dec̾nas: ⁊ tanquam amalo abstineas.
non plane abstinentiam collaudabo:
s execrabor blasphemiam. teq ma¬
gis inmundum dixerim. qui in mun¬
clum quid putas. Omnia mnuida man¬
dis. at ille rerum optimus estunator:
⁊ nichil in mundum nͥ ei qui in mir¬
dum quid putat. In mundis autem
⁊ infidelib nichẽ munclum: s polluta
est eorum ⁊ mens ⁊ conscientia. Ue
qui respuitis cibos quos deus crea¬
uit: iudicantes in mundos ⁊ indig¬
nos. quos traiciatis incorpora ur̃a:
cum ꝓpterea uos corpus xp̃i quod ẽ
eccłia tanquam pollutos ⁊ inmundos

Expanded text:
medicorum hoc profers nobis, non medicorum hoc profers nobis, non reprehendimus curam carnis, quam Si de disciplina abstinentium, id est spiritualium medicorum schola; etiam virtutem approbamus, qua carnem domas, frenas libidinem. At si de insania Manichaei praescribis beneficentiae Dei, ut quod ille creavit et donavit ad percipiendum cum gratiarum actione, tu non modo ingratus, sed et censor temerarius immundum decernas, et tanquam a malo abstineas; non plane abstinentiam collaudabo, sed exsecrabor blasphemiam: te magis immundum dixerim, qui immundum quid putas. Omnia munda mundis, ait ille rerum optimus aestimator: et nihil 1497 immundum, nisi ei qui immundum quid putat: Immundis autem, et infidelibus nihil est mundum, sed polluta est eorum mens et conscientia . Vae qui respuitis cibos, quos Deus creavit, judicantes immundos et indignos, quos trajiciatis in corpora vestra: cum propterea vos corpus Christi, quod est Ecclesia, tanquam pollutos et immundos
Abbreviated transcription (Latin):
dum abstineo: s abstinentia in ea
satisfatio est. pro peccatis: non suꝑ¬
stitio impietatis. Nlum redarguimꝰ
paulum. quod castigat corpus suũ
et inseruitutem redigit: Abstinebo
aumo÷ quia inuino luxuria est:
aut si infirmus sum: modico utar
uixta consilium apostoli. Astinebo
a carnib : ne dum nimis nutriunt
carnem: simul ⁊ carnis nutriant
uicia. Panem ipsum cum mensura
stridebo sumere. ne onerato uentre
stare ad orandum tedeat: et ne
improperet etiam michi ꝓph̃a:
quod panem meum comederim in
saturitate. S ne simplici quidem
a qͣ ingurgitare me assuescam:
ne distensio sane uentris usc ad
titillationem ꝑtingat libidims.
hereticus aliter. Nempe horret lac:
⁊ quiequid ex eo conficitiir. Postre¬
mo omne quod excoitu ꝓcͤat᷑ recte ⁊ xͥa¬
uult. quod ita generaliter omne
quod excoitu generatur uitatur:
suspitionem generat michi obser¬
uatio ista ciborum: tam signant᷑
expressa. Uerumptamen si de regła

Expanded text:
dum abstineo; sed abstinentia mea dum abstineo; sed abstinentia mea satisfactio est pro peccatis, non superstitio pro impietate. Num redarguimus Paulum, quod castigat corpus suum, et in servitutem redigit? Abstinebo a vino, quia in vino luxuria est ; aut si infirmus sum, modico utar, juxta consilium Pauli . Abstinebo a carnibus, ne dum nimis nutriunt carnem, simul et carnis nutriant vitia. Panem ipsum cum mensura studebo sumere, ne onerato ventre stare ad orandum taedeat, et ne improperet etiam mihi propheta, quia panem meum comederim in saturitate . Sed ne simplici quidem aqua ingurgitare me assuescam, ne distensio sane ventris usque ad titillationem pertingat libidinis. Haereticus aliter. Nempe horret lac, et quidquid ex eo conficitur: postremo omne quod ex coitu concreatur. vult, quod ita generaliter omne quod ex coitu generatur, vitatur? Suspicionem generat mihi observatio ista ciborum tam signanter expressa. Verumtamen si de regula
Abbreviated transcription (Latin):
tempore uir eius uiuit: alligata est
uiro. sin autem dormierit uir eius. so
nulla p̾ter uirginem nubat. ⁊ hoc nͥ
uirgrni. ut nori eui uult nubat uel ip̃a:
Quid manilm dei adbreuias: Quid lar¬
gam beneclictionem nptiarum res¬
tringis: Quid ꝓprium uendicas uirgi¬
ni ciiod indultum est sexui: Non con¬
cederet hoc paulus: nͥ liceret. At patũ
dico concederet: uult qͦ uolo inquit
a dolescentiores nubere : nec clubium
quin uiduas dicat. Q uid manifestius:
Ergo quod concedit quia licet: etiã
uult quia expedit. Quod licet ⁊ ex¬
peclit. hereticus prohibet: Nichil ex
hac ꝓhibitione persuadebit: nͥ quod
hereticus est. suꝑ est ut et de residuo
apłice ꝓphetie. istos aliquantulum
exagrtemus. Abstinent namq hii ut
predixit ille. acibis quos deus creauit
ad percipiendum cum grãrum actio¬
ne. hinc qͦ hereticos se probantes:
non sane quia abstinent: s quia he¬
retice abstinent. Nam et ego inter¬

Expanded text:
tempore vir ejus vivit, alligata est tempore vir ejus vivit, alligata est viro; si autem dormierit vir ejus, solNulla praeter virginem nubat, et hoc nonnisi virgini, ut non cui vult, nubat vel ipsa. Quid manum Dei abbrevias? quid largam benedictionem nuptiarum restringis? quid proprium vindicas virgini, quod indultum est sexui? Non concederet hoc Paulus, nisi liceret. At parum dico, concedit: vult quoque. Volo, inquit, adolescentiores nubere : nec dubium quin viduas dicat. Quid manifestius? Ergo quod concedit, quia licet; etiam vult, quia expedit. Quod licet et expedit, haereticus prohibet? Nihil ex hac prohibitione persuadebit, nisi quod haereticus est. 6. Superest ut et de residuo apostolicae prophetiae istos aliquantulum exagitemus. Abstinent namque hi, ut praedixit ille, a cibis, quos creavit Deus ad percipiendum cum gratiarum actione : hinc quoque haereticos se probantes, non sane quia abstinent, sed quia haeretice abstinent. Nam et ego inter
Abbreviated transcription (Latin):
nec dedit occasionem uenancli uerbũ
insidrosis uulpeculis. Quodutiq li¬
benter fecissent quamuis id quoc fcu¬
stra. Quid enim si cdixiss. iuigines
treauit illos: non ꝓpterea continuo ob¬
tinuiss. solos uirgines lic̾e coniungi:
Et tamen quomodo exultass exsola
uerbi occasione. quomodo ex suffiass
scd̾as ⁊ t̾cias nuptias: quomodo insultas¬
set catholice scorta leonesq ad inuicẽ
tanto liͥentius coniungenti: quanto
ꝑinde eos deturpi ad honestum tran¬
sire non clubrtat. fortassis ⁊ reprehendẽs
clm̃: ꝓphete p̾cipientem fornicariam du¬
cere. N unc autem ⁊ occasio de est:⁊ li¬
bet gratis hereticum eẽ. slam et testi¬
monium quod usurpasti ad astiuendsi
errorem tuum. plus ad destruenclum
ualere inuentum est: pro te facere nichil
contra te plurimum. Nunc autem audi
quod te extoto aut confundit. aut cor¬
rigit: ⁊ heresim ur̃am prorsus conte¬
rit ⁊ comminuit. Mulier quanto

Expanded text:
nec dedit occasionem venandi verbum nec dedit occasionem venandi verbum insidiosis vulpeculis. Quod utique libenter fecissent; quamvis id quoque frustra. Quid enim si dixisset: Virgines creavit illos? Num propterea continuo obtinuisses, solos virgines licere conjungi? Et tamen quomodo exsultasses ex sola verbi occasione? quomodo exsufflasses secundas et tertias nuptias? quomodo insultasses catholicae, scorta lenonesque ad invicem tanto libentius conjungenti, quanto proinde eos de turpi ad honestum transire non dubitat? Fortassis et reprehenderes Deum prophetae praecipientem fornicariam ducere : nunc autem et occasio deest, et libet gratis haereticum esse. Nam testimonium quod usurpasti ad astruendum errorem tuum, plus ad destruendum valere inventum est; pro te facere nihil, contra te plurimum. 5. Nunc autem audi, quod te ex toto aut confundit, aut corrigit, et haeresim tuam prorsus conterit et comminuit. Mulier quanto
Abbreviated transcription (Latin):
credo. quia cum dominus p̾misiss testr¬
monium degenesi. ⁊ creautt hominemd̾s
ad imaginem ⁊ similitudinem suam. mas¬
culum ⁊ feminam fecit illos. portea intulit:
gͥ quod deus comunxit homo non sepa¬
ret. hołinquiunt comunxit deus. curia
uirgines erant ambo: ⁊ iam non licuit
separari. Non erit autem ex deo: copula¬
tio secus p̾sumpta. Quis tͥ arcit. ꝓpt̃ca
adeo coniunctos quia uirgines erat : llã
scriptura hoc non loquitur. Annon uir¬
gines inquit erant᷑ Erant s non est
id ipsum copulatos uirgines. ⁊ copula¬
tos quia uirgines. Quainqͣm ne hoc qͥdẽ
nominatun dictum reperies. quod iur¬
gines eent. quamuis eeñt. sexinum pla¬
ne expͥssa cliuersitas est non uugiutas.
cum dictum est: masculum ⁊ feminã
creauit illos. Merito quidem. Non enum
maritalis copula corporum requirit
integritatem: s sexuum aꝑtitudinẽ.
Sene proinde ipsam instituens sp̃s sc̃s
sexum expressit ⁊ nirgraitatem tacuit.

Expanded text:
credo, quod Dominus cum praemisisset testicredo, quod Dominus cum praemisisset testimonium de Genosi: Et creavit hominem Deus ad imaginem et similitudinem suam, masculum et feminam creavit illos; postea intulit: Ergo quod Deus conjunxit, homo non separet . Hos, inquiunt, conjunxit Deus, quia virgines ambo erant, et jam non licuit separari: non erit autem ex Deo copulatio secus praesumpta. Quis tibi dixit propterea a Deo conjunctos, quia virgines erant? Nam Scriptura hoc non loquitur. An non virgines erant, inquit? Erant; sed non est id ipsum, copulatos virgines, et copulatos quia virgines. Quanquam ne hoc quidem nominatim dictum reperies, quod virgines essent, quamvis essent. Sexuum sane expressa diversitas est, non virginitas, cum dictum est: Masculum et feminam creavit illos. Merito quidem. Non enim maritalis copula corporum requirit integritatem, sed sexuum aptitudinem. Bene proinde ipsam instituens Spiritus sanctus, sexum expressit, 1496 et virginitatem tacuit,
Abbreviated transcription (Latin):
rum quo exeat. Nam sueuit ita. Ui¬
de gͦ quomodo utrobiq. illi interclu¬
sus sit exttus. si solos incelestib
collocat continentes : ꝑit exmaxi¬
ma parte salus. si omnem spurci¬
tiam pariter cum continentib col¬
locat: ꝑit honestum. siiustius ꝑit
ip̃a neq hac exitura neq illao: re¬
clusa perpetuo ⁊ capta infoueam
quam fecit. Quidam tamen cliscen¬
tientes abaliis: inter solos uirgi¬
nes matrimonium com trahi pos¬
se fatentur. Uerum quid in hac dis¬
tinctione rationis afferre possint
non uideo: nͥ quod prolibitu qͥs¬
ꝙ suo sacramento eccłie tanqmͣ
matris uiscera. dente iuꝑeo certa¬
tim iuter se clilacerare contencdunt. Nã
quod dicunt᷑ pretendere. de primis cõ¬
iugib quia uirgines erant. quid istius
queso matrimonii p̾iudicat libertati.
quo minus et inter non uirgines con¬
trahi liceat: s nescio quid se i eiugłi¬
o inuenisse su surrant quod sue mep¬
tie frustra existimant suffragari. Illud

Expanded text:
rum quo exeat. Nam consuevit ita. Virum quo exeat. Nam consuevit ita. Vide ergo quomodo utrobique illi interclusus sit exitus. Si solos in coelestibus collocat continentes, perit ex maxima parte salus; si omnem spurcitiam pariter cum continentibus collocat, perit honestum. Sed justius perit ipsa, neque hac exitura, neque illac, reclusa perpetuo, et capta in fovea quam fecit. 4. Quidam tamen dissentientes ab aliis, inter solos virgines matrimonium contrahi posse fatentur. Verum quid in hac distinctione rationis afferre possint, non video: nisi quod pro libitu quisque suo sacramenta Ecclesiae, tanquam matris viscera, dente vipereo certatim inter se dilacerare contendunt. Nam quod dicuntur praetendere de primis conjugibus, quia virgines erant; quid istud, quaeso, matrimonii praejudicat libertati, quominus et inter non virgines contrahi liceat? Sed nescio quid se in Evangelio invenisse susurrant, quod suae ineptiae frustra existimant suffragari. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
ggus mnaltero. Neutrum horum cõ¬
petit s aluatori. Quid: Corona¬
bitur turpitudo; Nichil minus
decet honestatis auctorem. Damp¬
nabitur unin̾sitas preter paucu¬
los continentes: Non est hoc ẽẽ sal¬
uatorem. Rara auis interris conti¬
nentia: neq protantillo questu.
ad terras plenitudo illa semet ipsã
exinaniuit. Et quo modo de illa om̃s
accepimus. si solis inlulsit continẽ¬
tib participium sui: slon est quod
ad hec respondeant. S neq ad illud
credo. si honestatis incelis est locus.
non sit autem bonesto ⁊ turpi con¬
sortium sicut non est societas luci
ad tenebras : profecto neminem in¬
mundorum locus in loco salutis ma¬
net. Si quis aliter sapit. arguet il¬
lum apłica uox: absq omm ambi¬
guo asserens. qm̃ qui talia a gunt
regnum dei non possidebunt. Qua
iam exiet decauerna hac. insicdiosa
uulpecula: Puta infoueam depre¬
hensam. inqua sibi duo quasi fora¬
mina fecerit unum quo intret. alte¬

Expanded text:
gus in altero! Neutrum horum comgus in altero! Neutrum horum competit Salvatori. Quid? coronabitur turpitudo? Nihil minus decet honestatis auctorem. Damnabitur universitas praeter pauculos continentes? Non est hoc esse Salvatorem. Rara in terris continentia, neque pro tantillo quaestu ad terras plenitudo illa semetipsam exinanivit. Et quomodo de illa omnes accepimus, si solis indulsit continentibus participium sui? Non est quod ad hoc respondeant. Sed neque ad illud credo. Si honestati in coelis est locus, non sit autem honesto et turpi consortium, sicut non est societas luci ad tenebras: profecto neminem immundorum locus in loco salutis manet. Si quis aliter sapit, arguet illum apostolica vox, absque omni ambiguo asserens: Quoniam, qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt . Qua jam exiet de caverna haec insidiosa vulpecula? Puto in fovea deprehensam, in qua sibi duo quasi foramina fecerit, unum quo intret, alte
Abbreviated transcription (Latin):
predicit. perimmissionem ⁊ frau¬
dem demoniorum. in ypocrisi loqñ¬
tium mendatium. ꝓhibentium nub̾e.
Inypocrisi plane hoe. ⁊ uulpina dolo¬
sitate loquuntur: fingentes se amo¬
re id dice castititatis: quod magis
causa turpituduns confouende ⁊
multiplicande ad inuenerunt. Res
tamen tam inaꝑto est. ut mirer
quomodo unquam homini xp̃iano
ꝑsuaderi potuerit: nͥ quod hii a deo
bestiales sunt. ut non aduertant
qͣliter omni inmunclicie laxat ha¬
benas qui nuptias dampuat: aut
certe ita plem nequitia et diabo¬
lica malignitate ab sorti. ut ad¬
u̾tentes dissimulent: ⁊ letentur
imperlitione hominum. Tolle de
eccłia honorabile comnubium
⁊ thorum immaculatum: nonne
reples eam concubinariis inces¬
tuosis. semims fluis mollib mas¬
culorum concubitorib: ⁊ omni
denics genere inmundorum: Elige
gͦ utrumlibet. aut saluari uniu̾¬
Ca monstra hec hominum: aut
numerum s aluandorum ad con¬
tinentium recligi paucitatem.
Quam partus muno. quam lar¬

Expanded text:
edixit, per immisionem 1495 et fraudem daemoniorum, in hypocrisi loquentium mendacium, prohibentium nubere! 3. In hypocrisi plane hoc et vulpina dolositate loquuntur, fingentes se amore id dicere castitatis, quod magis causa turpitudinis fovendae et multiplicandae adinvenerunt. Res tamen tam in aperto est, ut mirer quomodo unquam homini Christiano persuaderi potuerit, nisi quod hi adeo aut bestiales sunt, ut non advertant, qualiter omni immunditiae laxat habenas, qui nuptias damnat; aut certe ita pleni nequitia, et diabolica malignitate absorpti, ut advertentes dissimulent, et laetentur in perditione hominum. Tolle de Ecclesia honorabile connubium et torum immaculatum ; nonne reples cam concubinariis, incestuosis, seminifluis, mollibus, masculorum concubitoribus, et omni denique genere immundorum? Elige ergo utrumlibet, aut salvari universa monstra haec hominum, aut numerum salvandorum ad continentium redigi paucitatem. Quam parcus in uno! quam lar