comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ qd̾ cuta aras idoloꝵ nefarias p̾eesemittins
& funesta sacrificia offerẽ hisq celebritatib
demonũ responsa accipiunt. Aruspices nun¬
cupati sc̃. qͣsi horarũ inspectores. Dies enĩ &s
horas in agendis negotiis oꝑib q custodiunt¬
& qͥd ꝑ singła tẽpora obseruare debeat ho in

Expanded text:
 circa aras idolorum nefarias preces emittunt et funesta sacrificia offerunt, hisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Aruspices nuncupati sunt, quasi horarum inspectores. Dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt: quo per singula tempora observare debeat homo in
Abbreviated transcription (Latin):
uoces intendt̃ aliaq signa rerũ ł obseruatiões
łouisas hoĩb occurrentes fert. Idẽ e auspices.
Nã auspicia st̃. q̃ it̃ facientes obseruant. Dicͥs
aũ st̃ auspicia. qͣsiantũ aspicia. & augaria qͣsi
aunũ garria. hoc ẽ auiũ uoces & iingte Item
auguriũ qͣsi aingeriũ. qd̾ aues gert̃. Duo aũ
st̃ gen̾a auspicioꝵ. unũ ad oculos. alt̾m ad au¬
res ꝑcinens. Ad ocłos scilicet uolatꝰ. ad aures
uox auĩ. Phiconisse apitio apolline dicte.
qđ is auctor fiu̾t diuinandi. Astrologidicti
st. eo qd̾ in astris auguriant᷑ Genechliaci
appessati st̃ ꝓpt̾ natalitioꝵ ꝯsiderationes die¬
ru Geneses enĩ hominũ ꝑ .xii. celi signa deseͥ¬
bunt siderũq cursus. nascentiũ mores. at &
euentꝰ p̃ticare conant᷑ id ẽ qͥs qualisigno fu¬
erit natꝰ aut quẽ effectũ habeat uite qͥ na¬
scit it̾pretant᷑. Hist̃ qͥ uulgo machemati¬

Expanded text:
voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes improvisas hominibus occurrentes ferunt. Iidem et auspices. Nam auspicia sunt quae iter facientes observant; dicta autem sunt auspicia quasi avium aspicia; et auguria quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo autem sunt genera auspiciorum, unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus, ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor fuerit divinandi. Astrologi dicti sunt eo quod in astris augurantur. Genethliaci appellati sunt propter natalitiorum considerationes dierum; geneses enim hominum per duodecim coeli signa describunt, siderumque cursus, nascentium mores, actus et eventus praedicere conantur, id est quis quali signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur interpretantur. Hi sunt qui vulgo mathemati
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes fideles popłos. ut nouerint
magicas artes incantationesq quib libet
infirmitatib hominũ nichil posse reme¬
dii ꝯferre: ñ animalib languentib claudi¬
cantibꝰue: uł etiã moribundis. qͥcꝙͣ mederi.
s hec ẽẽ laq̃os & insidias antiqͥ hostis. quib
ille ꝑfidus genꝰ humanũ deciꝑe nitit᷑. Et
si quis hec exercuerit. cdericꝰ degradet᷑. laicus

Expanded text:
sacerdotes fideles populos, ut noverint magicas artes, incantationesque quibuslibet infirmitatibus hominum nihil posse remedii conferre, non animalibus languentibus claudicantibusve, vel etiam moribundis quidquam mederi, sed haec esse laqueos et insidias antiqui hostis, quibus ille perfidus genus humanum decipere nititur. Et si quis haec exercuerit, clericus degradetur, laicus
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ bonis. & scã pietate p̃ditis hõibꝰ: Que id̾o
cõmemoraumꝰ. ut qͥħ sine ꝑuicatia & sine
uana resistendi aĩositate ꝯsiderat. simul
cogitet. side subiacenti crassiore materia.
ł sui quisq corꝑis. ł t̃re & aque. lapidũ atq
lignoꝵ. metalloꝵq uarioꝵ. tanta qͥdẽ hões
possunt. ut eos illi qͥ hec ñ posst̃. plerũq
stuipendo in sui cõꝑatione diuinos uocent.
cũ quidã illoꝵ sint artib potentiores. qͥdã
istoꝵ morib meliores. qͣnto meliora & ma¬
iora ꝓ subtilissimi corpis hoc ẽ aerh facul
euidenti malicia sp̃c ĩmundi atq ꝑu̾si.
Quantũ aũ ualeat aeris elem̃tũ. quo eoꝵ cor¬
pora p̃ualent ad multa uisibilia muisibi

Expanded text:
sunt bonis et sancta pietate praeditis hominibus? quae ideo sunt bonis et sancta pietate praeditis hominibus? quae ideo commemoraui, ut qui haec sine peruicacia et sine uana resistendi animositate considerat, simul cogitet, si de subiacenti crassiore materia uel sui quisque corporis uel terrae et aquae, lapidum atque lignorum metallorumque uariorum tanta quidam homines possunt, ut eos illi, qui haec non possunt, plerumque stupendo in sui comparatione diuinos uocent, cum quidam illorum sint artibus potentiores, quidam istorum moribus meliores. quanto maiora et mirabiliora pro subtilissimi corporis, hoc est aerii facultinuidentiae malitia spiritus inmundi atque peruersi! quantum autem ualeat aeris elementum, quo eorum corpora praeualent, ad multa uisibilia inuisibi
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. qd̾ cliurna rer̃ exꝑientia quẽ admodũ p̃¬
noscant atq p̾mntient multa didicert̃.
ita ꝯtẽnunt qͥ ħ uigilant̾ curant a uerissi¬
me licis ueritate discern̾e̾ ut nec malos se¬
nes plitra exꝑtos. & obhoc qͣsi doctiores: id̾o
ꝓbi adolescentes sibi antetelłe etistiment.¬
ut nec medicos. nec nautas. nec agricolas qͦs
pͣue uoluntatis & iiqͥs morib uiderint.
idõ putent sibi ẽe p̃ferendos. qd̾ de illi de
ualitudinib. illi de tẽpestatib. illi de ar
harũ rerũ mnexꝑto ddminare uideant᷑. Qd̃
lentia. cur ñ ꝯtẽpnat᷑ a prudñtib cũ pleriq
iniqui ac ꝑditi hõies ita exerceant corꝑa sua:
tantaq diu̾sis artib possint ut eaqͥ hec
nescrant nec aliq̃n uidert̃ etiã narrata uix
credant. Quã multa funãbuli. cet̾iq theatͥ
artifices. quãmulta opifices. maximeq me¬
chanici miranda fecert̃: Nũ id̾o meliores

Expanded text:
tiam, quod diuturna rerum experientia quemadmodum praetiam, quod diuturna rerum experientia quemadmodum praenoscant atque praenuntient multa didicerunt, ita contemnunt, qui haec uigilanter curant a uerissimae lucis ueritate discernere, ut nec malos senes plura expertos et ob hoc quasi doctiores ideo probi adulescentes sibi antecellere existiment nec medicos nec nautas nec agricolas,, quos prauae uoluntatis et iniquis moribus uiderint, ideo putent sibi esse praeferendos, quod illi de ualitudinibus, illi de tempestatibus, illi de arbharum rerum inexperto diuinare uideantur. Quolentia, cur non contemnatur a prudentibus, cum plerique iniqui ac perditi homines ita exerceant corpora sua tantaque diuersis artibus possint, ut ea qui haec nesciunt nec aliquando uiderunt, etiam narrata ut credant? quam multa funiambuli ceterique theatrici artifices, quam multa opifices maximeque mechanici miranda fecerunt? num ideo meliores
Abbreviated transcription (Latin):
pedib atq unguib raꝑe. nec alia multa
animantiũ genera q̃ int̾ herbas saluti sue
noxias pascendo circũerrant. nec aliqͥd eaꝵ
qͦ ledant᷑ atting̃t̃. cũ eas hõ uix exꝑiendo ca¬
uere didicerit. & multa mnoxia qd̃ fint
in exꝑta formidet. Uñ conc̾e facile ẽ: qͣn¬
tũ posset inaeriis corꝑibꝰ sensꝰ eẽ acrior. nec
id̾̃o tñ demones qͥ eo p̃diti st̃ bonis hõib
p̃ponendos prudens qͥsq censucrit. Hoc &
de corpoꝵ celeritate dicimꝰ. Et hac cnĩ p̾stan¬
tia ñ solu a uolucrib hõies uerũ amultis
etiã qͥtrupedib ita suꝑant᷑. ut in eoꝵ cõꝑa¬
tione plũbei deputandi sint. nͨ tñ id̾o sibi ħ
aĩantiũ gn̾a existimant p̃ponenda. qͥb capi¬
encdis & mansuefaciendis atq in sue uolun¬
tatis usũ cõmodũq redigendis: ñ ui corꝑis
s rõnis imꝑitant. Illã u̾ t̃ciã demonũ pot̾n¬

Expanded text:
pedibus atque unguibus rapere; nec alia multa pedibus atque unguibus rapere; nec alia multa animantium genera, quae inter herbas saluti suae noxias pascendo circumerrant nec aliquid earum, quo laedantur, adtingunt, cum eas homo uix experiendo cauere didicerit et multa innoxia, quod sint inexperta, formidet. unde conicere facile est, quanto possit in aeriis corporibus sensus esse acrior. nec ideo tamen daemones, qui eo praediti sunt, bonis hominibus praeponendos prudens quisque censuerit. hoc et de corporum celeritate dixerim. et hac enim praestantia non solum a uolucribus homines, uerum etiam a multis quadrupedibus ita superantur, ut in eorum conparatione plumbei deputandi sint; nec tamen ideo sibi haec animantium genera existimant praeponenda, quibus capiendis, mansuefaciendis atque in suae uoluntatis usum commodumque redigendis non ui corporis, sed rationis imperant. Illam uero tertiam daemonum poten
Abbreviated transcription (Latin):
has efficatias qͣs aerii corꝑis natura sortita
ẽ ñ solũ multa futura p̃dic̃t demones: uerũ
etiã mira multa factunt. Que qm̃ hoĩes di¬
cere ac fac̾e ñ posst̃. eos dignos qͥdã qͥb serui¬
ant & qͥb honores diuinos deferant arbit᷑nt᷑.
instigante maxime uicio curiositatis. ꝓpcer
amoiẽ felicitatis false atq t̃̾renȩ. & excelien¬
dant. nec eis se feriendos rapiendosq ꝑmittũt.
id̾o fibi p̃ponendos ẽe demones qd̃ acriore sen¬
su corꝑis p̃ualent aeris scilicet. hoc ẽ subtili¬
oris elem̃ti. qr nec ipsis t̾renis corꝑib bestias
sibi p̃ponendas putant. q̃ acrius multa ꝑseti¬
tuunt. ueluti sagacẽ canẽ. qr latentẽ ferã ol¬
factu acerrimo sic inuenit. ut ad eã capien¬
dam ducatũ q̃ndã hõi p̾beat ñ utiq prudñ¬
tiore intellectri animi. s acutiore corꝑis sen¬
longinqͥtate aduolat. nec aqͥlã: qr fublimit̃¬
uolans. de tanto int̾uallo natantẽ sub fluc

Expanded text:
has efficacias quas aerii corporis natura sortita est, non solum multa futura praedicunt daemones, verum etiam mira multa faciunt: quae quoniam homines dicere ac facere non possant et quibus honores divinos deferant arbitrantur instigante maxime vitio curiositatis propter amorem felicitatis false atque terrene et excellendant, nec eis se feriendos rapiendosque fallendoideo sibi praeponendos esse daemones, quod acriore sensu corporis praevalent aeris aerei scilicet, hoc est subtilioris elementi: quia nec ipsis terrenis corporibus bestias sibi praeponendas putant, quae acrius multa persentiunt: veluti sagacem canem, quia latentem feram olfactu acerrimo sic invenit, ut ad eam capiendam ducatum quemdam homini praebeat: non utique prudentiore intellectu animi, sed acutiore corporis senlonginquolans de tanto interuallo natantem sub fluct
Abbreviated transcription (Latin):
tro apło in egiptũ directus. u̾bũ ueritatis
p̃dicauit & głosũ ꝯsũmauit martyriũ.
Tercia uͦ sedes apd̃ antiochiam eidẽ beatis¬
simi petri noĩe habet᷑ honorabił. eo qd̾ illic
priꝰquã romã uenisset habitauit. & illic pͥ¬
mũ nom̃ xp̃ianoꝵ nouelle gentis exortũ ẽ:
& quãuis aliud fundam̃tũ nemo possit po¬
post illas uet̾is uł noui testam̃ti quas regła
rit̾ suscepimꝰ. etiã has suscipi ñ ꝓhibet scrip¬
patrũ mediante maximo ꝯstantino aug̃. in
qͣ arrius hereticꝰ ꝯdemnatꝰ ẽ. Sc̃am smodũ
ꝯstantinopolitañ. mediante theͦdosio semore
aug̃. in qͣ macedoniꝰ hereticꝰ debitã dãnatio¬
nẽ excepit. Sc̃am sinodũ ephesinã. in qͣ ne¬

Expanded text:
bum veritatis praedicavit, et gloriosum consummavit martyrium. Tertia vero sedes apud Antiochiam ejusdem beatissimi Petri nomine habetur honorabilis, eo quod illic, priusquam Romam venisset, habitavit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Et quamvis aliud fundamentum nemo possit ponostriter suscipimus, etiam has suscipi non prohibet ScripPatrum, mediante maximo Constantino Augusto, in qua Arius haereticus damnatus est. Sanctam synodum Constantinopolitanam, mediante Theodosio seniore Augusto, in qua Macedonius haereticus debitam damnationem excepit. Sanctam synodum Ephesina
Abbreviated transcription (Latin):
culo ineternũ ꝯfitem᷑ eẽ dãpnata. Quando¬
N septuagesima ponunt eptaticũ. usq in qͥn¬
tã decimã diẽ ante pascha. Quinta decima
die ante pascha ponunt iheremiã usq in ce¬
nã dñi. Incena dm̃ leg̾t tres lectiones de lanĩ¬
tatione ih̾emie: quom sedet sola ciuitas. & c̃
& tres de tractatu sc̃ĩ augꝰtini. in psalmo lxiii.
Exaudi ds̃ or̃onem meã cũ dep̃cor. & tres de
apło ubi ait. ad corinthios. ꝯuenientib uob̃
in unũ. Scd̾a lectio sic incipit. Similit̃ post¬
quã cenauit. Tercia. de spiritalib aũ nolu ccexii¬
mꝰ uos ignorare fr̃es. In parasceue tres lecti¬
ones de lam̾tatione ihennie. & tres de trac-¬
tatu scĩ augustimi. in psalmo lxiii. & tres de
apło ubi ait. in epła ad hebreos. fẽstinemus
ingredi in illã requiẽ. Scd̾a lectio. Om̃is nã
pontifex. T̃cia. de qͦ grandis nob̾ sermo est.

Expanded text:
culo in aeternum confitemur esse damnata. CAculo in aeternum confitemur esse damnata. CA Septuagesima ponunt Eptaticum usque ad quintum decimum diem ante Pascha. Quinta decima die ante Pascha, ponunt Jeremiam usque in Coenam Domini. In Coena Domini legunt tres lectiones de Lamentatione Jeremiae: Quomodo sedetres de tractatu sancti Augustini in Psalmo LXIII: Exaudi, Deus, orationem meam cum deprecor. Et tres de Apostolo, ubi ait ad Corinthios: Convenientibus vobis in unum. Secunda lectio sic incipit: Similiter postquam coenavit. Tertia: De spiritalibus autem, nolumus vos ignorare, fratres. In Parasceve tres lectiones de Lamentatione Hieremiae. Et tres de tractatu sancti Augustini in Psalmo LXIII. Et tres de Apostolo, ubi ait in epistola ad Hebraeos: Festinemus ingredi in illam requiem. Secunda lectio: Omnis namque pontifex. Tertia: De quo grandis nobis sermo est.
Abbreviated transcription (Latin):
rini pictauiensis. apocͥf. Opꝰcula fausti regi¬
ad iħm apocͥf. Passio quirice & uilite apocͥt.
ñ angłoꝵ ut illi ꝯfing̃t. s demonũ magis
tion. basilides. ebion. paulꝰ etiã samosatenꝰ. fo¬
tinꝰ. & bonosus. qͥ simili errore defecert̃. mon¬
tanꝰ qͦ cũ suis obsenissimis seqͣcib. apollenari᷑.
ualentinꝰ. siue manicheꝰ. faustꝰ. sabelliꝰ. arriꝰ. ma¬
cedoniꝰ. eunomiꝰ. nouatꝰ. sabbatiꝰ. galistꝰ. donatꝰ¬
celestius. maximianꝰ. priscillianꝰ ab hispania.
lampediꝰ dioscorꝰ. euticiꝰ. petrꝰ & aliꝰ petrꝰ. e qͥb
unus alexandriã. aliꝰ antiochiã maculauit.
achacius ꝯstantinopolitanꝰ. cũ ꝯsortib suis.
necñ & om̃s hereses quas ipsi eoꝵq discipłi.
siue scismatici docuert ł ꝯscripsert̃. quoꝵ no¬
mina minime retinemꝰ. ñ solũ repudiata
uerũetiã ab om̃i catholica romana eccłia
eliminata. atq cũ suis auctorib auctoꝵq
sequacib sub anathematis indissolubili uin¬

Expanded text:
rini Pictaad Jesum, apocrypha. Passio Quiricae et Julitae, apocrypha. non angelorum, ut illi confingunt, sed daemonum magis cion, Basilides, Ebion, Paulus etiam Samosatenus, Fotinus et Bonosus, qui simili errore defecerunt, Montanus quoque cum suis obscoenissimis sequacibus, Apollinaris, Valentinus sive Manichaeus, Faustus, Sabellius, Arius, Macedonius, Eunomius, NovatCoelestinus, Maximinus, Priscianus ab Hispania, Lampedius, Dioscorus, Eutyches, Petrus, et alius Petrus, e quibus unus Alexandriam, alius Antiochiam maculavit, Achatius Constantinopolitanus cum consortibus suis, necnon et omnes haereses, quas ipsi eorumque discipuli, sive schismatici docuerunt vel scripserunt: quorum nomina minime retinemus, non solum repudiata, verum etiam ab omni catholica et Romana Ecclesia eliminata, atque cum suis auctoribus, auctorumque sequacibus sub anathematis indissolubili vin
Abbreviated transcription (Latin):
sue libro depuerit. & post in laudib atq
excusatione origenis scismatici unũ ꝯscrip
serit librũ. ꝓpt̾ rerũ tñ singularẽ noticiã
q̃ ad instructionẽ ꝑtinet usq quaq ñ dici¬
mꝰ renuendos. Itẽ orosiũ uirũ eruditissi-
mũ collaudamꝰ. qi ualde necessariã nob̃ ad
u̾sus paganoꝵ calũnas ordinauit historiã.
miraq breuitate ꝯtexuit. Itẽ uenerabilis
uiri sedulii paschale opus. qd̾ heroicis descͥp¬
sit u̾sib insigni laude p̃ferimꝰ. Itẽ uiuen¬
mur. Cet̾a q̃ ab hereticis & scismaticis ꝯscͥp¬
ta ł p̾dicta sunt: nullatenꝰ recipit catholi¬
ca & apłica romana eccłia. Equib pauca q̃
ad memoriã uenerint. & a catholitis uitan¬
sinodũ a ꝯstantino cesare ꝯstantini filio
ꝯgregatã. mediante tauro p̾fecto: ex t̃c &¬

Expanded text:
suae libro texuerit, et post in laudibus atque suae libro texuerit, et post in laudibus atque excusatione Orserit librum: propter rerum tamen singularum notitiam, q. ad instructionem pertenent, usquequaque non dicimus renuendos. Idem Orosium virum eruditissimum, quem conlaudamus, qui versus paganorum calumnias ordinavit historiam, miraque brevitate contexuit. § 25. Item venerabilis viri Sedulii paschale opus, quod heroicis descripsit versibus, insigni laude proferimus. § 26. Item Juvenmur. Caetera, quae ab haereticis sive schismaticis conscripta vel praedicta sunt, nullatenus recipit catholica et apostolica Romana Ecclesia, e quibus pauca, quae ad memoriam venerunt et a catholicis vitanodum a Constantio Caesare Constantini filio congregatam, mediante Tauro praefecto, ex t
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ actꝰ b̾i siluestri apłice sedis p̃sulis. licet
eiꝰ qui scripsit nom̃ ignoret᷑. a multis tñ in
urbe roma catholicis legi cognouimꝰ. & ꝓ
antiqͦ usu multe hec unitant᷑ eccłie. Item
scͥptura de inuentione dñice crucis. & alia
tistȩ. nouelle quidẽ relationes st̃. & ñnulli
eas catholici legunt. S cũ bec ad catholicoꝵ
manꝰ aduenerint: b̃i pauli apłi p̃cedat
sententia. omĩa ꝓbate. qd̃ bonũ est tenete.
Itẽ rufinꝰ uir religiosus płimos eccłiastici
oꝑis edidit libros. ñnullas etiã scripturas
in aliquib eũ de arbitrii lib̾tate notauit.
tire cognoscimꝰ. Et ñ solũ de rufino. s etiã
ficdłi religione rep̃hendit. Itẽ origenis non
repudiat. legenda suscipimꝰ. Reliq̃ aũ oĩa
cũ auctore suo dicimꝰ ẽẽ renuenda. Itẽ cro¬
nica eusebii cesariensis atq eiꝰdẽ historie ec¬
cdiasticȩ libros. quãuis in pͥmo narrationis

Expanded text:
Item actus B. Silvestri, apostolicae sedis praesulis, licet Item actus B. Silvestri, apostolicae sedis praesulis, licet ejus, qui conscripsit, nomen ignoremus, a multis tamen in urbe Roma catholicis legi cognovimus, et pro antiquo usu multae hoc imitantur Ecclesiae. Item, scriptura de inventione Dominicae crucis, et alia tistae, nonnullae quidem revelationes sunt, et nonnulli eas catholici legunt, sed cum haec ad catholicorum manus pervenerint, beati Pauli apostoli praecedat sententia: Omnia probate, quod bonum est tenete . Item, Rufinus vir religiosus, plurimos ecclesiastici operis edidit libros, nonnullas autem scripturas in aliquibus eum de arbitrii tire cognoscimus. Et non solum de Rufino, sed et fidei religione reprehendit. Item, Origenis nonnrepudiat, legenda suscipimus. Reliqua autem omnia cum auctore suo dicimus esse renuenda. Item, Chronica Eusebii Caesariensis atque ejusdem historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatib & mirabilib ꝯfessionũ tͥũphis
irradiant. Quis ista catholicoꝵ dubitet. &
maiora eos in agonib fuisse ꝑpessos. nec su¬
is uirib s di gr̃a & adiutorio uniu̾sa toleras¬
se: S id̾o scd̃m antiquã ꝯsuetudinẽ sin¬
głari cautela in scã romana eccłia ñ legun¬
tur. qi & eoꝵ qͥ scͥpsere noĩa penitꝰ ignoran¬
tur. & ab infidelib aut dictis suꝑflua. aut
minꝰ apta ꝙͣ rei ordo fuerit scͥpta ẽẽ puten¬
tur. sic̃ cuiꝰdã cyrici. & uilite: sic̃ georgii. ali¬
oꝵq huiꝰmodi passiones. q̃ ab hereticis ꝑhi¬
subsannandi oriret᷑ occasio in sc̃a romana
eccłia ñ legunt᷑. Nos tñ cũ p̃dicta eccłia om̃s
mnr̃es & eoꝵ głosos agones quid̃o magis qͣm
hominib noti st̃. om̃i deuotione ueneram᷑.
Itẽ uitas patrũ. pauli. antonii. hilarionis.
&e om̃iũ heremitarũ. qͣs t̃n uir beatissimꝰ
scͥpsit iheronimꝰ. cũ om̃ honore suscipimꝰ.

Expanded text:
cruciatibus et mirabilibus confessionum triumphis irradiant, quis ista catholicorum dubitet, et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis viribus, sed Dei gratia et adjutorio universa tolerasse? Sed ideo secundum antiquam consuetudinem singulari cautela in sancta Romana Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui scripsere nomina penitus ignorantur, et ab infidelibus aut dictis superflua, aut minus apta, quam rei ordo fuerit, scripta esse putantur: sicut cujusdam Cyrici, et Julittae, sicut Georgii, aliorumque hujusmodi passiones, quae ab haeriticis perhisubsanandi orreretur occasio, in sca Romana Ecclesia non leguntur. Nos tamen cum praedicta Ecclesia omnes martires, et eorum gloriosos agones, qui Domino magis quam hominibus noti sunt, omni devotione veneramur. Item Vitas Patrum, Pauli, Antoni, Hilarionivir beatissimus scripsit Hieronymus, cum omni honore suscipimus. § 19.
Abbreviated transcription (Latin):
It aũ inom̃b obseruantia nr̃a ꝯcordet. il¬
lud qͦ uolumꝰ custodiri. ut cũ sollẽmor
xerit. & ad eandẽ fideliũ multitudo ꝯuene¬
rit. quã reciꝑe bafilica una ñ possit. sacͥfi¬
cii oblatio indubitant̃ iteret᷑. ne his tm̃ ad¬
missis ad hanc deuotionẽ qui pꝰ aouenerint:
uideant᷑ hi qui postio dũ ꝯftaxerint. ñ re¬
cepti. cũ plenũ pietatis atq r̃onis sit. ut qꝯͦci¬
ens basilicam ad quã itur p̃sentia noue ple¬
bis impleuerit. tociens sacrificiũ subseq̃ns
offerat᷑. Necesse ẽ aũ ut quedã popłi pars¬
sua deuotione pͥuet᷑. si uniꝰ tm̃ misse more
seruato sacrificiũ offerre ñ possint. nͥ pͥma
prbr apd̃ semorẽ scłarẽ nulla p̃tatione
ł aliꝗͦ xenio eccłiam illã obtineat. qi titulus
ꝑ se ꝯstans antea extitit. s neq capellã sine
ꝯfusttu epi. Qd̾ si fecerit definitã sententiã
sibi ꝓlatã suscipiat. Sicuti de ep̃o canonica
decreuit auctoritas. ut si ꝑ ambitionẽ ma¬

Expanded text:
t autem in omnibus observantia nostra concordet, illud quoque volumus custodiri, ut cum solemnior xerit, et. ea fidelium multitudo convenerit, quam recipere basilica simul una non possit, sacrificii oblatio indubitanter iteretur; ne his tantum admissis ad hanc devotionem, qui primi advenerint, videantur hi, qui postmodum confluxerint, non recepti, cum plenum pietatis atque rationis sit, ut quoties basilicam, in qua agitur, praesentia novae plebis impleverit, toties sacrificium subsequens offeratur. Necesse est autem ut quaedam psua devotione privetur, si unius tantum missae more servato, sacrificium offerre non possint, nisi prima r apud seniorem saecularem nulla precatione, vel aliquo xenio ecclesiam illam obtineat, quia titulus per se constans antea exstitit, sed neque capellam sine consultu episcopi. Quod si fecerit, definitam sententiam sibi prolatam suscipiat, sicuti de episcopo canonica decrevit auctoritas, ut si per ambitionem ma
Abbreviated transcription (Latin):
In dñica prima septebͥs. poñt iob. tobiã. hesf̾.
& exra. usq in kł. octobͥs. In dm̃ca pͥma m̃sis
nunt esaiam ꝓpħam. usq in natalẽ dñi.
Inuigilia natał dm̃ legunt pͥmũ de ysaia
tres lectiones. Prima lectio. Primo tp̃r alleui
ge ꝯsurge. Deinde legunt᷑ sermones ł ome¬
ne ad ipsũ diem ꝑtinentes. In nacł. sc̃i stepħi
omelias de ipso die: In natł. sci ioħis similit̃.
In natł. innocentũ similit̃. In octatis dña. o¬
melia de ipsa die: In dm̃ca pͥma post natł.¬
dñi ponunt᷑ epłe pauli. usq in septuagesi¬
mã. In epiphania lect̃. iii. de ysaia. Prma lec¬
tio sic incipit. Om̃s sicientes. Scd̾a. Surge
illuminare: Tcia. Gaudens gaudebo. Demde
legunt᷑ sermones ł omelie ad ipsũ diẽ ꝑti¬

Expanded text:
ca prima Septembris ponunt Job, Tobiam, Hester, et Ezra, usque in Calend. Octobris. In Dominica prima mensis nunt Esaiam prophetam usque in Natalem Domini. In vigilia Natalis Domini legunt primum de Esaia tres lectiones. Prima lectio: Primo tempore allege, consurge. Deinde leguntur Sermones vel Homiliae ad ipsum diem pertinentes. In Natali sancti Stephani Homiliae de ipso die. In natali sancti Joannis similiter. In natali Innocentum similiter. In octavas Domini Homiliae de ipso die. In Dni, ponunt epistolas Pauli usque in Septuagesimam. In Epiphania lectiones tres de Isaia. Prima lectio sic incipit: Omnes sitientes. Secunda: Surge, illuminare. Tertia: Gaudens gaudebo; deinde leguntur sermones vel homiliae ad ipsum diem perti
Abbreviated transcription (Latin):
apocrif᷑. Lib̃ qui appellat᷑ pastoris apocrif᷑.
Libri om̃s quos fecit leutius discipłs diaboli
apocrit᷑. Lib̃ qͥ appellat᷑ fundamentũ apocͥt᷑.
gilianis cõpaginatũ u̾sib apocrif᷑. Lib̾ qui
appellat᷑ actus tecle & pauli. apocͥf᷑. Lib̾ qͥ ap¬
pellat᷑ nepotis apocrif. Lib ꝓuerbioꝵ ab here¬
ticis ꝯscriptus. & scĩ sixti nomine. signatꝰ apocͥ.
pellat᷑ stephani apocͥf᷑. Lib qui appellat᷑ tͣn¬
sitꝰ sc̃ẽ mariȩ. apocͥt᷑. Lib̃ qͥ appellat᷑ peni¬
tentia adam. apocrif̃. Lib̾ deogie noĩe gi-¬
gantis qui post diluuiũ cũ dracone ab he-¬
reticis pugnasse ꝑhibet᷑. apocf. Lib qͥ ap¬
pellat᷑ testamentũ iob. apocrif᷑. Lib̾ qui ap¬
pellat᷑ penitentia origenis. apocͥf. Lib̃ qui
appellat᷑ penitentia sc̃i cypͥani. apocͥf. Lib̾
qͥ appellat᷑ iãne & mãbre. apocf̃. Lib̃ qͥ ap¬

Expanded text:
r qui appellatur Pastoris apocriphus. Libri omnes quos fecit Lentitius discipulus diaboli apocriphi. Liber qui appellatur fundamentum apocriphus. gilianis compaginatum versibus apocr. Liber qui appellatur Actus Teclae et Pauli apoc. Liber qui appellatur Nepotis apocr. Liber Proverbiorum ab haereticis conscriptus, et sancti Sixti nomine signatus apocr. pellatur Stephani apoc. Liber qui appellatur transitus sanctae Mariae apoc. Liber qui appellatur poenitentia Adam apocriphus. Liber Diogenes nomine gigantis, qui post diluvium cum dracone ab haereticis pugnasse perhibetur, apoc. Liber qui appellatur Testamentum Job apoc. Liber qui appellatur poenitentia Origenis apocriphus. Liber qui appellatur poenitentia Cypriani apocriphus. Liber qui appellatur Jamne et Mambre apoc
Abbreviated transcription (Latin):
ubiait in epła ad hebreos. Xp̃c assistens
pontifex. Scd̃a lectio ybi eñ testam̃tũ. Ter¬
tia. Umibrã enĩ habens lex bonoꝵ futuroꝵ.
In pascha dñi omelias ad ipsam diẽ ꝑtinen¬
tes. infra ebdomadã omelias. In octauis pa¬
In octauis pentecosten. ponunt regũ. & pa¬

Expanded text:
istola ad Hebraeos: Christus assistens pontifex. Secunda lectio: Ubi enim Testamentum. Tertia: Umbram enim habens, lex bonorum futurorum. In Pascha Domini, Homilias de ipsa die pertinentes. Infra hebdomadam, Homilias. In octavas paIn octavis Pentecostes ponunt Regum et Pa
Abbreviated transcription (Latin):
stantinopolitam ep̃i. Itẽ opꝰcula b̃ĩ cheophili a¬
lexandrimi ep̃i. Itẽ opꝰcula b̃i cyrilli alexandri¬
ni ep̃i. Itẽ opꝰcula bĩ hilarii. pictauiensis ep̃i.
Itẽ opꝰcula beati ãbrosii mediolañsis ep̃i. Itẽ opꝰ¬
cula b̃i aug̃tim ipponeregiensis ep̃i. Itẽ opꝰcu¬
religiosissimi. Itẽ epła bi leonis p̃p. ad flauia¬
nũ ꝯstantinopolitanũ ep̃m. destinata. cuiꝰ
cextũ quispiã siusq ad unũ iota disputa¬
uerit. & ñ eã in om̃ib uenerabiliẽ receꝑit.
anathema sit. Itẽ op̾cala atq tractatus

Expanded text:
stantinopolitani episcopi. Item, opuscula Theophili Alexandrini episcopi Item, opuscula beati Cyrilli Alexandrini episcopi. Item, opuscula beati Hilarii Pictaviensis episcopi. Item, opuscula beati Ambrosii Mediolanensis episcopi. Item, opuscula beati Augustini Hipponereligiosissimi Item epistola papae Leonis ad Flavianum Constantinopolitanum episcopum destinata, de cujus textu quispiam si usque ad unum iota disputaverit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. Item o
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃. & anatholio ꝯstantinopolitano ep̃o.
in qua nestoriana & euticiana heresis simł
cũ dioscoro eiꝰq cõplicib dãnatȩ st̃. S & si
enda decreuimꝰ. Iã ñc subiciendũ de opuscłis
sc̃oꝵ patrũ q̃ in eccłia catholica recipiuntyr
Opuscula b̃i cypͥani m̃ris & carchagiñs̃. ep̃i.¬

Expanded text:
Augusto, et Anatholio Constantinopolitano episcopo, in qua Nestoriana et Eutychiana haeresis simul cum Dioscoro ejusque complicibus damnatae sunt. Sed et si enda decrevimus. Jam nunc subjiciendum est de opusculis sanctorum Patrum quae in Ecclesia Catholica recipiuntur: Opuscula beati Cypriani martyris et Carthaginensis epi
Abbreviated transcription (Latin):
dis qͥb dã cͥminib implicatos. tota discre¬
tione sũmota. ñ solũ de factis atrocibꝰ necessa¬
riam penitudinẽ ñ hab̾e. s nec aliqͣ correcti¬
one penitꝰ succedente: ad diuinũ minist̾iũ ho
ꝯstitutoᷤ.ᷤ g̃uib delinq̃ntes fatinorib ñ re¬
pelli. c̃ & apłs clamet neminicito manꝰ ĩ poñ¬
das. neq cõmunicandũ pecc̾is alienis. & maioꝵ
ueneranda statuta. ꝓnuntient huiꝰmodi etiã¬
si forte subrepserint. tã qͥante peccauer̃t deiec¬
tos oport̾e depelli. quã sacre ꝓfessionis oblitos
p̃uaricatoresq sc̃ĩ ꝓpositi ꝓculdubio submouẽ

Expanded text:
ibusdam criminibus implicatos, tota discreibusdam criminibus implicatos, tota discretione summota, non solum de factis atrocibus necessariam poenitudinem non habere, sed nec aliqua correptione penitus succedente, ad divinum ministconstitutos gravibus delinquentes facinoribus non repelli; cum et Apostolus clamet nemini cito manus imponendas, neque communicandum peccatis alienis; et majorum veneranda constituta pronuntient, hujusmodi, etiamsi forte subrepserint, tam qui ante peccaverint, detectos oportere depelli, quam sacrae professionis oblitos praevaricatoresque sancti propositi procul dubio submove
Abbreviated transcription (Latin):
ualit̾ rogo de miscd̃ia dm̃ possumꝰ desꝑare.
qͥ etiã pharaonẽ arguit. quare nequaꝙͣ pe¬
nit̾e dignatꝰ sit dicens. Brachia pharaonis
regis egipti ꝯtriui. & ñẽ dep̃catus ut daret᷑
in eo sanitas. & redd̾et ei uirtꝰ ad cõprehendñ¬
dũ gladiũ. Salomon ille mirabił qͥ meruit
assistricid̃i hoc ẽ sapientie di copulari in ali¬
enigenaꝵ incurrit amplexꝰ. & uincło libidi¬
nis laqueatꝰ etiã sacrilegii horrore se polluit.
qr simulachrũ cathinõ moabitico idolo fabͥca
nũꝙͣ miscõie celestis extorrisẽ. Ac forsitandicaᷤᷤ
In neutro testam̃to lego. neq eũ penituisse. neq
llud qͦ nos par fuit p̾̃uid̾e. ut sic̃ penitentiã
ag̾e cuiꝗͣ ñ ꝯcedit᷑ clericoꝵ. itace pꝰ penitudinẽ
ac reꝯciliationẽ milli imnꝙ̃ laico liceat honorẽ¬
clericatꝰ ad ipisci. qr ꝙͣuis fint om̃iũ peccõꝵ ꝯta¬
gione mundati. nulla tñ debñt gerendoꝵ sa¬
cram̃toꝵ instrum̃ta susciꝑe: qui dudũ fui̾t¬

Expanded text:
Qualiter, rogo, de misericordia Domini possumus desperare, qui etiam Pharaonem arguit, quare nequaquam poenitere dignatus sit, dicens: Brachia Pharaonis regis Aegypti contrivi, et non est deprecatus ut daretur in eo sanitas, et redderetur ei virtus ad comprehendendum gladium. Salomon ille mirabilis, qui meruit astitrici Dei, hoc est sapientiae Dei copulari, in alienigenarum incurrit amplexus, et vinculis libidinis laqueatus, etiam sacrilegii horrore se polluit: quia simulacrum Cathmos Moabitico idolo fabricanumquam misericordiae coelestis extorris est. At forsitan dicas: In neutro Testamento lego neque eum poenituisse, neque sicut poenitentiam agere cuiquam non conceditur clericorum, ita et post poenitudinem ac reconciliationem nulli unquam laico liceat honoreclericatus adipisci, quia, quamvis sint omnium peccatorum contagione mundati, nulla tamen debent gerendorum sacramentorum instrumenta suscipere, qui dudum fu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs synochias patiꝑũ ãministrat ł decimas
ꝓopłi susceꝑit. & si guis exinde ł fitis scłari¬
b lucris sectandũ aliqͥd subtraxerit. qͣsi rerũ
abienarũ inuasor reus damnũ restituat. et
sub canonco nidicio reformet᷑ & agat peni¬
tñtiã annis tͥb Scriptũ ẽ enĩ. Talẽ dispen¬
satorẽ dñs querit. qͥ sibi de suis ncħ usurpet.
moniales. nec laicȩ. Si p̾sũpserint .iii. ebdo¬

Expanded text:
s xenodochias pauperum administrat, vel decimas populi susceperit, et si quis exinde vel suis saecularibus lucris sectandum aliquid subtraxerit, quasi rerum alienarum invasor: reus damnum restituat, et sub canonico judicio reformetur, et agat poenitentiam tribus annis. Scriptum est enim: Talem dispensatorem Dominus quaerit, qui sibi de suis nihil usurpetmoniales, nec laicae. Si praesumpserint, tres hebdo
Abbreviated transcription (Latin):
picũq se ꝓpͥa uoluntate aut in aqͣm iacta¬
uerit. aut coltã ligau̾it. aut de arbore p̃¬
cipitai̾t. auc ferro ꝑcusserit aut cuilibet
uoluntarie se morti tradiderit: istiꝰ oblatio
sũpserit. placuit eñ a cõmunione absti¬
neri. ut debeat em̃dari. De ił qͥ apostatant¬

Expanded text:
icunque se propria voluntate, aut in aquam jactaverit, aut collum ligaverit, aut de arbore praecipitaverit, aut ferro percusserit aut cuilibet voluntarie se morti tradiderit, istius oblatio sumpserit, placuit eum a communione abstneri, ut debeat emundari. » Item in
Abbreviated transcription (Latin):
quosclã xp̃ianos ad apostasiã qd̾ dici ne¬
fas ẽ transeuntes. & idoloꝵ cultu. ac sacͥficioꝵ
ꝯtaminatione ꝓfanatos. qͦs a xp̃i corꝑe & san¬
guine qͦ dudũ redẽpti fuerant renascendo
iubenꝰ abscidi. &e si resipiscentes forte aliq̃n
fuerart ad lam̃ta ꝯueri. his quãdiu urauirte
agenda penitentia ẽ. & in ultimo fine fuo re¬
ꝯciliationis gr̃a tribuenda. dicente dño. nolo
ad eccłiam rep̃sentant. nec quidẽ penit̾̃n¬
tiã agere querunt. & pꝰea in infirmitate ar¬
repti petunt cõmunionẽ: placuit ñ dandã
eis cõmunionẽ. nͥ reuelauerint eoꝵ rectã
fidẽ. & egerint fructꝰ dignos penitñtiȩ. de¬
illis qͥ xp̃rana mancipia captiuauerint.
cremauerit. sublata ł incensa omĩa restitu¬
dinose obtrectatierint puellã ant muliereo.
i quis obtrectauerit puelle aut mulieris pec
laicꝰ. iii. dies penit̃. Monachꝰ ł sacerdos a mini¬
st̾io diuino suspensi. si aliqͥd tale fecerint. xx. di c¬

Expanded text:
quosdam Christianos ad apostasiam, quod dici nefas est, transeuntes, et idolorum cultu, ac sacrificiorum contaminatione profanatos, quos a Christi corpore et sanguine, quo dudum redempti fuerant renascendo, jubemus abscindi: et si resipiscentes forte aliquando fuerint ad lamenta conversi, his quandiu vivunt agenda poenitentia est: et in ultimo fine suo reconciliationis gratia tribuenda, dicente Domino: Nolo mcclesiam repraesentant, nec quidem poenitentiam agere quaerunt, et postea in infirmitate arrepti petunt communionem, placuit non dandam eis communionem, nisi revelaverint eorum rectam fidem, et egerint fructus dignos poenitentiae. illis qui Christiana mancipia captivaverint. cremaverit, sublata vel incensa omnia restitudinose obtrectaverint puellam aut mulierem. Si quis obtrectaverit puellae aut mulieris pectlaicus, tres dies poeniteat. Monachus vel sacerdos, a ministerio divino suspensi, si aliquid tale fecerint, viginti d
Abbreviated transcription (Latin):
cognitas ꝑsonas ostendens. ꝑ deuia queq de¬
ducit. E cũ solus sp̃c hoc patit᷑: infidelis
mens. hec ñ ammo s in corꝑe euenire opi¬
nat᷑. Quis enĩ ñ in sõnis & nocturnis tiisio¬
nib extra se ipsũ educit᷑. & multa uidet dor¬
miendo. q̃ nũquã uicderat uigilando: Quis
uͦ tã stuitꝰ & hebes sit: qui hec om̃ia q̃ in solo
sp̃u fiunt. etiã in corꝑe accid̾e arbitret᷑: Cũ
iherechiel ꝓpheta uisiones dm̃i in sp̃u ñ in cor¬
ta inspũ ñ in corꝑe uidit. & audiuit sic̃ ipse
dicit. statĩ inqͥt fui in sp̃u. łt paulꝰ ñ audet
se dic̾e raptũ in corꝑe. Om̃ib itaq publice
annuntiandũ ẽ: qd̃ qͥ talia & hissimilia cre¬
dit. fidẽ ꝑdit. & qͥ fidẽ rectã in d̾oñ ħt. hic
ñ ẽ enis. s alꝰ in quẽ credit. id cdiaboli. Nã¬
Quisqͥs gͦ aliqͥd creddit posse fieri. aut aliꝙͣ
creaturã in meliꝰ aut indeceriꝰ ĩmutari. aut

Expanded text:
cognitas personas ostendens, per quedam devia decognitas personas ostendens, per quedam devia deducit et cum mens haec non in animo, sed in corpore evenire opinatur. Quis enim non in somnis et nocturnis visionibus extra seipsum educitur, et multa videt dormiendo, quae nunquam viderat vigilando? Quis vero tam stultus et hebes sit, qui haec omnia quae in solo spiritu fiunt, etiam in corpore accidere arbitretur, cum Ezechiel propheta visiones Domini in spiritu non in cornta in spiritu, non in corpore, vidit et audivit, sicut ipse dicit: Statim fui in spiritu . Et Paulus non audet se dicere raptum in corpore. Omnibus itaque publice annuntiandum est quod qui talia et his similia credit, fidem perdidit, et qui fidem rectam in Deo non habet, hic non est ejus, sed illius in quem credit, id est diaboli. NaQuisquis ergo aliquid credit posse fieri, aut aliquam creaturam in melius aut in deterius immutari aut
Abbreviated transcription (Latin):
b uelut dñe obedire. & certis noctib ad eni̾
seruitiũ euocari. S utinã he sole in ꝑfidia
fua ꝑissent. & ñ multos secũ in infidelitatĩ
interctũ ꝑtraxissent. Nã innumera mul¬
titudo hac falsa opinone decepta. hec uera
ẽe credit. & credendo a recta fide deuiat. &¬
in errore paganoꝵ reuoluttẽ. cũ aliqͥd diumi¬
tatis aut numinis extra unũ dm arbitrat᷑.
Quappt̃ sacerdotes ꝑ eccłias sibi cõmisfas
popło om̃i instantia p̃dicare debent. ut no¬
uerint hec om̃imodis falsa ẽẽ. & ñ ã diuino¬
s a maligno sp̃u talia fantasmata m̃tib in¬
fideltũ irrogari. Siqͥdẽ ipse sachanas qͥ tͣns¬
figurat se in angłm lucis. cũ mentẽ cuiꝰcũq
muliercule ceꝑit & hanc sibi ꝑ infidelitatẽ
& incredulitatẽ subiugau̾t: ilico tͣnsformat
se in diu̾sarũ ꝑsonarũ sp̃es atq similitudi.¬
nes. & mentẽ quã captiuã tenet. in sõnis de¬
ludens. mͦ leta. mͦ tristia. mͦ cognitas. mͦ in¬

Expanded text:
 velut domine et certis noctibus ad eius servitium evocari. Sed utinam he sole in perfidia sua periissent et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam et innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, hec vera esse credunt et credendo a recta fide deviant et errore paganorum involvuntur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum deum arbitrantur. Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo dei omni instantia predicare debent, ut noverint hec omsed a maligno spiritu talia phantasmata mentibus infidelium irrogari. Siquidem ipse Satanas, qui transfigurat se in angelum lucis, cum mentem cujuscunque mulieris ceperit et hanc per infidelitatem sibi subiugaverit, illico transformat se in diversarum personarum species atque similitudines et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo leta, modo tristia, modo cognitas, modo in
Abbreviated transcription (Latin):
ecesse enĩ est ut rectores a subditis tme¬
ant᷑. ab ipsisq corrigant᷑. ut humana
formidine peccare metuant qui ditina
iudicia ñ formidant. Deteriores quippe
dẽ eaque extra nos licet ñra sint aufert.
nr̃i qͦ detractores & moꝵ corruptores no¬
stroꝵ. siue qui aduersũ nos armant᷑. ꝓprie
nos ipsi deciptunt. & id̾o tuste infames
sunt & merito ab eccłia extorres fiunt.
arecta fide exorbitauerit debent. nec
ullatenus accusare possunt. qr facta pa

Expanded text:
Necesse enim est ut rectores a subditis timeantur, ab ipsisque corrigantur, ut humana formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Deteriores quippe idem ea quae extra nos, licet nostra sint, auferunt; nostri quoque detractores, et morum corruptores nostrorum, sive qui adversum nos armantur, proprie nos ipsi decipiunt, et ideo juste infames sunt, et merito ab Ecclesia extorres fiunt. a recta fide exorbitaverit, debent, nec ullatenus accusare possunt: quia facta pa
Abbreviated transcription (Latin):
i qͥs ꝑ capillũ di ł caput uratierit. ł alio
m blasphemia contͣ dm̃ usus fuerit. si
ẽ ex eccłiastico ordine deponat᷑. si laucꝰ ana¬
thematiret᷑. Et si qͥs ꝑ creaturas iurauerit.
acerrime castiget᷑. & iuxta id qd̾ synodꝰ di¬
ndicauerit. peniteat. Si quis aũ talẽ ho¬
minẽ ñ manifestauerit. ñ ẽ. dubtũ qd̃ diui¬
na ꝯdẽpnatione similit̃ coherceat᷑. Et si ep̃c
ista eĩdare neglexerit: a synodo corripiat᷑
stulasset ab eo. Si ob nisuirandũ fecisse se
dicte si patris matrisq int̾itũ postulasset
facturꝰ ett anñ: Qd̾ in suis gͦ repudiaturꝰ
fuit ꝯteminere debuit & in ꝓpħa. De illis¬
qui ocdũ sẽpit̾nũ int̾ se iuram̃to firmauerĩt.
Ipi sacram̃to se obligauerit ut litiget cũ
quolibet ne ad pacẽ ullo mͦ redeat ꝓ ꝑui¬
rio uno anno a corꝑe & sanguine dm̃ segre¬
get᷑. & reatũ suũ ieiuniis & elemosinis absol¬
uat. Ad caritatẽ uͦ que oꝑit multitudinẽ¬

Expanded text:
i quis per capillum Dei, vel per caput juraverit, vel alio modo blasphemia contra Deum usus fuerit: si est ex ecclesiastico ordine, deponatur: si laicus, anathematizetur. Et si quis per creaturas juraverit, acerrime castigetur, et juxta id quod synodus dijudicaverit, poeniteat. Si quis talem hominem non manifestaverit, non est dubium quod divina condemnatione similiter coerceatur. Et si episcopus ista emendare neglexerit, a synodo corripiaturstulasset ab eo. Si ob jusjurandum fecisse se dicit, si patris matrisque interitum postulasset, facturus erat, ac non? Quod in suis ergo repudiaturus fuit, contemnere debuit et in prophequi odium sempiternum inter se juramento firmaverint. Qui sacramento se obligaverit, ut litiget cum quolibet, ne ad pacem ullo modo redeat, pro perjurio, uno anno a corpore et sanguine Domini segregetur, et reatum suum jejuniis et eleemosynis absolvat: ad charitatem ve
Abbreviated transcription (Latin):
ũ patrũ huic narrationi citrauimꝰ innec¬
tenda. Sic enĩ ꝑ iherentiã dixit. Repente
loquar adu̾sus gentẽ. & adu̾sus regnũ. ut
eradicẽ & disꝑdam uid̃. Si penitentiã ege¬
rit gens illa a malo suo qd̃ locutꝰ sũ adu̾s

Expanded text:
um Patrum huic narrationi curavimus innecum Patrum huic narrationi curavimus innectenda. Sic enim per Jeremiam dixit: « Repente loquar adversus gentem, adversus regnum, ut eradicem et disperdam illud. Si poenitentiam egerit gens il
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcessa licentia. miserationis ipsiꝰ opus in głosi
pͥncipis potestatẽ redigimꝰ. ut qr d̾s illi mise¬
randi aditũ patefecit. remedia pietatis ipse
qͦ ñ deneget. Que ita principali discretione
moderata ꝑsistant. ut & illis ita sit miscdia
ꝯtributa. ut nusqͣm gens aut patria. ꝑ eosdẽ
aut ꝑiculũ qd̾cũq ꝑferat. aut iacturã. hec
miserationis obtentu tẽperasse sufficiat. ce¬
terũq turam̃ta ꝓ regiȩ potestatis salute ł
ꝯstitutione gentis & patriȩ. q̃ hactenꝰ st̃ exac¬
ta. ł deiceps extiterint exigenda om̃i custo¬
dia. om̃iq uigilantia indissolubilit̃ decerni¬
mus obseruanda m̃broꝵ truncatione mor¬
tisq sententia religione penitꝰ absoluta.
S ne pͣuarũ mentiũ u̾suta neqͥtia nosmet
ad ꝑuirii aliq̃n ꝓuocet culpã. nec a sce fid̾i
regula hanc asserat uenire sententiã. tã
diune auctoritatis oracula quã p̃cedenti¬

Expanded text:
concessa licentia, miserationis ipsius opus in gloriosi concessa licentia, miserationis ipsius opus in gloriosi principis potestatem redigimus: ut, quia Deus illi miserandi aditum patefecit, remedia pietatis ipse quoque non deneget. Quae ita principali discretione moderata persistant, ut et illis ita sit misericordia contributa, ut nusquam gens, aut patria, per eosdem, aut periculum quodcunque perferat, aut jacturam. Haec miserationis obtentu temperasse sufficiat, caeterumque juramenta pro regiae potestatis salute, vel constitutione gentis et patriae, vel hactenus sunt exacta, vel deinceps exstiterunt exigenda, omni custodia omnique vigilantia indissolubiliter decernimus observanda, membrorum truncatione mortisque sententia, religione penitus absoluta. Sed ne pravarum mentium versuta nequitia nosmet ad perjurii aliquando provocet culpam, neve a sanctae fidei regula hanc asserat venire sententiam, tam divinae auctoritatis oracula, quam praecedenti
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ definitio incauta soluenda sit. iherommi.¬
i puella sita in puerili etate in do Id¬
mo patris. illo nesciente se uiram̃ito ꝯstrinxe cap̃ .iii.
rit. & si pat̾ statĩ ut audierit ꝯtradixerit
uota eiꝰ & turam̃ta irrita ert̃ & faciliꝰ em̃dabit᷑.¬
sitate in m̃datiũ. Cauendũ nãq ẽ om̃ib
modis m̃datiũ. siue ꝓ malo. siue etiã ꝓ bo¬
no ꝓferri uideat᷑. qr om̃e m̃datiũ ñ ẽ ex d̃o.
dẽ offendimꝰ. s nos tantũmͦ maculamꝰ. toletano.
Cũ uͦ noxia ꝓmissa cõplemus & di tussa suꝑbe
contẽpnimus. ut ꝓximis impia crudelitate.
noceamus. & nos ipsos crudeliore mortis gla¬
dio trucidamꝰ. Illic enĩ duplici culparũ telo
ꝑcutimur. hic criplicit̃ nigulam᷑. Restat gͦ
ut eonr̃a ꝑgat sententia. qͦ miscd̃ie patuerit
uia. Que ita dño ꝓbat᷑ accepta. ut plus eã cu¬
piat ꝙͣ sacrificia ueneranda. dicente ipso mi¬
sccłiam uolo & ñ sacrificiũ. Hac indulgentie

Expanded text:
Quod definitio incauta solvenda sit. Dem re. Si puella sita in puerili aetate in domo patris, illo nesciente se juramento constrinxerit: et si pater statim, ut audierit, contradixerit, vota ejus et juramenta irrita erunt, et facilius emendabitlitate in mendacidacium, sive pro malo, sive etiam pro bono proferri videatur: quia omne mendacium non est ex Deo, dem offendimus, sed nos tantummodo maculamus, cum vero noxia promissa complemus, et Dei jussa superbe contemnimus, ut proximis impia crudelitate noceamus, et nosipsos crudeliore mortis gladio trucidamus. Illic enim duplici culparum telo percutimur, hic tripliciter jugulamur. Restat ergo, ut eo nostra pergat sententia, quo misericordiae patuerit via. Quae ita Domino probatur accepta, ut plus eam cupiat quam sacrificia veneranda, dicente ipso: Misericordiam volo, et non sacrificium. Hac indulgentiae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fuert̃. Hec ꝓpħe & reliqͥ sc̃i doctores ꝑ uniu̾¬
sũ mundũ disꝑsi ad p̃dicandũ uiram̃ta fie¬
riuetant. Quoꝵ nos exempla siceꝑimꝰ enu¬
merare: aut in scedula hac inserere:ante
deficeret diei hora. quã eoꝵ exempla de hac
causa ꝓhibita. Que nos sequentes scõꝵ
oñs in tabulis lapideis quas moysidedit ꝓ¬
pͥa manu scͥpsit dicens. Uide ne assumas
nom̃ dĩ tui in uanũ. & reliqͣ. Unꝰquisq enĩ
ꝓpriã ꝯscientiã mundã debet seruare d̾o.
& in memoria retin̾e. os qd̃ m̾tit᷑ occidit
aiãm. Et apłs ait. Loquimini ueritatẽ u¬
& alibi. Nolite m̃tiri in iuicẽ: Hec p̃cep¬

Expanded text:
e, et reliqui sancti doctores per universum mundum dispersi ad praedicandum, juramenta fieri vetant. Quorum nos exempla, si coeperimus numerare, aut in schedula hac inserere, ante deficeret diei hora, quam eorum exempla, de hac causa prohibita. Quae nos sequentes sanctoDominus in tabulis lapideis quas Moysi dedit, propria manu scripsit, dicens: Vide, ne assumas nomen Domini Dei tui in vanum, et reliqua. Unusquisque enim propriam conscientiam mundam debet servare Deo, et in memanimam . Et Apostolus ait: Loquimini veritatem ut alibi: Nolite mentiri invicem . Haec praecep
Abbreviated transcription (Latin):
Ii aliqͥd forte nos incautiꝰ ii Iiurauerint.¬
rasse ꝯtigerit. qd̾ obseruatũ peiorẽ uer¬
gat in exitũ. illud ꝯsiliũ salubriori mutan
ut ex auctoritate sedis apłice tuis deb̾emus
ꝯsultis responde. Qd̃ licet ñ ꝓlixe s succincte
ag̾e festinaremꝰ. ꝓpt̃ quasdã ĩportunitates
q̃ nr̃is p̃pedientib peccatis in nos suꝑuen̾e.
tiuis tam̃ ꝑ reliqͣ sc̃oꝵ patrũ instituta studiis
ꝑ quirere latus & inuestigare cõmittimꝰ.
Non enĩ potest mens attrita. & onerib atq
ĩportuntatib gͣuata tantũ boni ꝑagere.
qͣntũ delectata & opp̾ssionib soluta. Nongͦ

Expanded text:
i aliquid forte nos incautius iurasse contigerit, quod observatum peiorem vergat in exitum, illud consilio salubriori mutandut ex auctoritate sedis apostolicae tuis deberemus consultis respondere. Quod licet non prolixe, sed succincte agere festinaremus propter quasdam importunitates, quae nostris praepedientibus peccatis in nos supervenere, tuis tamen perreliqua sanctorum Patrum instituta studiis perquirere latius et investigare committimus. Non enim potest mens attrita, et oneribus atque importunitatibus gravata, tantum boni peragere, quantum delectata et oppressionibus solut
Abbreviated transcription (Latin):
&e ab hoc sũmoꝑe. abstineant. sçientes hoc
dere hoc scelus. & leuẽ quodãmͦ ꝑuiris peni¬
tentiȩ modũ ĩponere. Qui etiã nosse de
bent. talẽ de ꝑuirio penitentiã ĩpon̾e de¬
bere qualẽ &e de adulterio. de forncatione.
quolibet criminali pectato. timens penitñ¬
tiã longã ad ꝯfessionẽ uenire noluerit. ab
eccłia repellendus ẽ. siue a cõmunione & cõ¬
sortio fideliũ. ut nullus cũ eo comedat neq
bibat. neq oret. neq in sua domo eũ reci¬

Expanded text:
 ab hoc summopere abstineant, scientes hoc dere hoc scelus, et levem quodammodo perjuris poenitentiae modum imponere. Qui etiam nosbent, talem perjurio poenitentiam imponi debere, qualem et de adulterio, et de fornicatione, et quolibet criminali pectiam longam ad confessionem venire noluerit, ab ecclesia repellendus est, sive a communione et consortio fidelium, ut nullus cum eo comedat, neque bibat, neque oret, neque in sua domo eum reci
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ ꝯgregati st̃ ep̃i. numero. uiii. Herimã¬
nus agrippmensis archiep̃c. Herigerꝰ oagõ¬
tiensis archiep̃c. Thiedo Wirceburgensis
ep̃s. Liutharius mindanensis ep̃c. Doto. os¬
neburgensis ep̃c. Rihgou uuno yuorma¬
ciensis ep̃c. Rihuuinꝰ strarburgensis ep̃c.
Unuuanꝰ padebrunensis ep̃c cũ abb̃ib alix̃¬
q sacriordiis uiris quãplurimis. Cap̃ .i. qͥ
tractantes ꝯsilio. int̾ cetera q̃statuert̃. hoc ma¬
rime necessariũ & instanti ꝓdolor tẽpore ꝑ
abusionẽ freq̃ntissimũ cognationis ince¬
stũ sũma cautela uitandũ firmauer̾̃t. hoc
ẽ ne ullus xp̃iantis infra yi. generationẽ
nuptias copulare p̾sumat. Erplicit liber¬

Expanded text:
egati sunt episcopi numero VIII: Hermannus Agrippinensis archiepiscopus, Herigerus Moguntiensis archiepiscopus, Thiedo Wirceburgensis episcopus, Luittharius Mindanensis episcopus, Doto Osneburgensis episcopus, Richgouwo Wormaciensis episcopus, Richwinus Strazburgensis episcopus, Unwano Padebrunensis episcopus, cum abbatibus aliisque sacri ordinis viris quamplurimis. Cap. 1. Qui,tractantes consilio inter caetera quae statuerunt, hoc maxime necessarium et instanti pro dolor! tempore per abusionem frequentissimum, cognationis incestum summa cautela vitandum firmaverunt; hoc est, ne ullus christianus infra quintam generationem nuptias copulare praesumat. 2. Ite