comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Are Si fũdus ypothete dtꝰ
sit dem alliunone maior fos
E totus obugabitur. ¶Sine¬
sciente dñores eus ypothe¬
cedata sit dem̃ postea dñs rat

Expanded text:
am. Si fundus hypothecae datus sit, deinde alluuione maior factus est, totus obligabitur. Si nesciente domino res eius hypothecae data sit, deinde postea dominus rat
Abbreviated transcription (Latin):
siue dñs sundi quem̃t autde
usuf: aut de hns quinascut᷑
siueis quiusum fructũ ħt.
sicut uirscribit. ¶Ꝙ dicitur
diẽ cditorẽ ꝓbare debe cũ cõ¬
uemebat remin bonis debi¬
ypotheçe nõie datis ceta ⁊̃bo
na teneãtur debitoris q̃ ṅc¬

Expanded text:
siue dominus fundi conuenerit aut de usu fructu aut de his quae nascuntur siue is, qui usum fructum habet, sicut Iulianus scribit. Quod dicitur creditorem probare debere, cum conueniebat, rem in bonis debihypothecae nomine datis cetera etiam bona teneantur debitoris,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cumpliũ uxoruiro donass
idq p̃dium iurpignori de¬
diss post diuorciũ mulierĩ
posscem p̃dii su recuꝑauit.
⁊ id p̃dium obdebitũuiri ĩ
dedit in ea dũtaxat pecum a
recte pignꝰ amuuere cͣctu
apparuit qm offr̾e iuro debu
res sumptꝰ feciss ꝙ̃ fructus
fuissẽt quos uir ex p̃dio ꝑcep̃
et enĩ inea qnͣtitate ꝓprium
inuir negm gessissenõ auen¬
um suscepure uidetuir.
ut ypothecas suscepitatq
pecumas soluit simãdati ag̾¬
at uł c̃ eo agat᷑ exẽplo c̃dito¬
ris ⁊̃ cuipã estimari o. cet̾m¬

Expanded text:
donasset idque praedium uir pignori dedisset, post diuortium mulier possessionem praedii sui reciperauit et idem praedium ob debitum uiri pignori dedit. in ea dumtaxat pecunia recte pignus a muliere contractum apparuit, quam offerre uiro debuires sumptus quam fructus fuissent, quos uir ex praedio percepit: etenim in ea quantitate proprium mulier negotium gessisse, non alienum suscepisse uidetur. uel hypothecas suscepit atque ita pecunias soluit, si mandati agat uel cum eo agatur, exemplo creditoris etiam culpam aestimari oportet
Abbreviated transcription (Latin):
debitori obicietrexcepcõ ¶Iu¬
ra p̃dior urbanoꝵdari pigno¬
ri dari ñ posst̃. igit nec ꝯuemre
possunt ut ypothece sint.
Qulꝰ SEo anuieitmñis acto
aq̃ductꝰ pignoris ꝯũntio lo¬
cum heat udend̃ ẽ. pomp̃.ait. u̾
cuna souita nõ sit hus ẜuitu¬
uicino liceat q̃ siña pp̾utilita

Expanded text:
debitori obicietur exceptio. Iura praediorum urbanorum pignori dari non possunt: igitur nec conuenire possunt, ut hypothecae sium. Sed an uiae itineris actus aquae ductus pignoris conuentio locum habeat uidendum esse Pomponius ait, ut cunia soluta non sit, eis seruituuicino liceat: quae sententia
Abbreviated transcription (Latin):
do conoruz
sitoꝵ recep¬
taest. inspẽ
ã aliene rei
cione sinõ
fuit ei quipigno dabat debitapꝰ¬
ea debitor dno q̃sito difficilio
coitoriquiñ ignorauit auen¬
umutił actio dabitur. s faci¬
liorerit possidẽti retencio ¶S¬
uopignoridato peculiũ eius
sr̃ eo ꝯceptã. frust̾ distrahit
pignori dareturnõiaturrĩ
fruitont quopignorieẽnt
ꝯuent eos e sũptos bonafide
eptor utiu serma restituereñ

Expanded text:
do bonorum sitorum recepta est: in speciem autem alienae rei tione, si non fuit ei qui pignus dabat debita, postea debitori dominio quaesito difficilius creditori, qui non ignoravit alienum, utilis actio dabitur, sed facilior erit possidenti retentio. Servo pignori dato peculium eius super eo conceptam frustra distrahit,pignori daretur, nominatim, ut fructus quoque pignori essent, convenit. eos consumptos bona fide emptor utili Serviana restituere non
Abbreviated transcription (Latin):
gerendi adm̃stñdi ue cã di ge¬
sut uelutisimutuã sit pecũia
ut fiumtum cõparet ad fami¬
uam alendã ue ad uestiendã
siuepetuliarit̃ mutuat pꝰ ean̾
mrẽ dñi ũtit. ¶Hoc enĩuiren
timur ut ĩ siprius in petinuũ

Expanded text:
gerendi administrandiue causa quid gessit ueluti si mut‹u›atus sit pecuniam, ut frumentum compararet ad familiam alendam uel si ad uestiendam siue peculiariter mutuatus postea in rem domini uertit: hoc enim iure utimur
Abbreviated transcription (Latin):
s̾ expedirenoñi debitoris hre
cedat coitori acc̃ces ꝓturato¬
rem eũq faciat. ¶Net nõ il
ait ꝙmutuatus ẜuus dnĩoe¬
mit uolenti adiuxurie matĩ¬
amunguenta forteuł siquid
addelicias ui sid ad turpes ⁊¬
sũptus sb̃m̃st̾uit. ¶Ne em̃¬

Expanded text:
sibi expedire nomen debitoris habere, cedat creditori actionibus procuratoremque eum faciat. Nec non ilait, quod mutuatus seruus domino emit uolenti ad luxuriae materiam, unguenta forte, uel si quid ad delicias uel si quid ad turpes sumptus sumministrauit: neque
Abbreviated transcription (Latin):
cetilius tem quia pccłiumpen¬
eseum sit qui tradẽto idlega¬
tanio se lib̾auit. ¶Pegasus ⁊
caũih̃rdi debe ait ab eo ciupetu¬
uum legatũ sit. qr ad eũuẽuĩt
c̃ditores. gͦ sit̾didit sũ caucõe e¬
rit ꝯuemendus. GSipcepto ser¬
uo ⁊ petłio irito sit hrs restit¬
uere h̾rditatẽ si de pecłio ꝯuẽi¬
atur trebelliam extepcoe ñ ute¬
tur ut marcellꝰ tc̃cans adiit¬
tit. is ã cui restituta ẽ Ũrditas
nõ tenetur sceuola ait c̃pecui¬
ium ñ heat nec dolo fec̾it quo

Expanded text:
aecilius teneri, quia peculium penes eum sit, qui tradendo id legatario se liberauit. Pegasus autem caueri heredi debere ait ab eo, cui peculium legatum sit, quia ad eum ueniunt creditores: ergo si tradiderit sine cautione, erit conueniendus. Si praecepto seruo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatem, si de peculio conueniatur, Trebelliani exceptione non utetur, ut Marcellus tractans admittit: is autem cui restituta est hereditas non tenetur, ut Scaeuola ait, cum peculium non h
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ditoris dño obee̾t uł calroit¬
as serui dño nocet quid tñsi
is fuit ẜnus qui souituscrat
accipiẽs ũtere adhuc ñ puto
ncc̾e dño si alia mente ẜuus
accepit aut si c̃ heͣ mẽte accepi¬
ss postea. alio ũtit curigus igit᷑¬
u̾tit d ẽẽ c̾ditor quo u̾tatur. ⁊̃¬
Si mutuatus sit penã ẜuus ad
rum cditor anunditor puto

Expanded text:
oris domino obesset uel calliditas serui noceret. quid tamen, si is fuit seruus, qui solitus erat accipiens uertere? adhuc non puto nocere domino, si alia mente seruus accepit aut si, cum hac mente accepisset, postea alio uertit: curiosus igitur debet esse creditor, quo uertatur. Si mutuatus sit pecuniam seruus ad rum creditor an uenditor? puto
Abbreviated transcription (Latin):
o rei sint aut credendi aut de¬
titus ẽpet̾eaut ne ab eo petat᷑
uidẽd̾ ẽ ansi auiꝰ petatur ab
aliopetatur pena ꝯmittat. Idẽ
induob argentarirs quoꝵ
nõia simulerunt ⁊ fortasse ⁊̃¬
potimus fideussorib eiũge
si scciisunt. alias nec ate petit᷑
nec xego peto. necmneo nõie pe
putodicinec ãplius posse cõ

Expanded text:
o rei sunt aut ‹c›redendi aut detitus sit petere aut ne ab eo petatur: uidendum est, an si alius petat uel ab alio petatur, poena committatur: idem in duobus argentariis quorum nomina simul eunt. et fortasse poterimus ita fideiussoribus coniungere, si socii sunt: alias nec a te petitur, nec ego peto, nec meo nomine pesum rectius puto dici nec amplius posse comm
Abbreviated transcription (Latin):
mortuusẽ de quo erat cõꝓ¬
missum. nisi postiore cãu aliq
litiganciũ int̃sit ¶Iuł indist¬
ncte scribit. si perrorẽ defax̃¬
moo delicto ad arbitrũ itũ ẽ
missum ꝯstitutũ ẽ ueluti si de
adultus de siccariis ⁊ sĩib.¬

Expanded text:
mortuus est de quo erat compromissum: nisi si posteriore casu aliquid litigantium intersit.Iulianus indistincte scribit: si per ‹er›rorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, m sit constitutum, ueluti de adulteriis sicariis
Abbreviated transcription (Latin):
imutigatoris abit̾ punuł
potit petumã eum adu̾sario
dare iubendo quo in num̃o ha¬
ueri nõ o si testium nõiaex
sm̃a arbitri exhibiti ñ sunt.¬
¶Cumarbit᷑ diẽ cõꝓmissi pro¬
ferriusfit cum h̾ ei ꝑmissũ
est.Altiꝰ mora arti ad penaz

Expanded text:
am litigatoris arbiter punire poterit pecuniam eum aduersario dar‹e› iubendo: quo in numero haberi non oportet, si testium nomina ex sententia arbitri exhibita non sunt.Cum arbiter diem compromissi proferr‹i› iussit, cum hoc ei permissum es
Abbreviated transcription (Latin):
petit. ¶Ꝙ si ego ex eadẽ h̾r¬
ditate possicem tuq cepis
iriurardi. ¶Piane siauiꝰ
a me hrditate̾ pet̾e ceperit
dibiũ nõ erit ut. nur scri

Expanded text:
petit. quod si ego ex eadem hereditate possiderem tuque coepissiurisiurandi. plane si alius a me hereditatem petere coeperit, dubium non erit, ut et Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
operis uisiuranõ defri pot̾
nec dennuria q̃ri adũsariꝰ
pot̾ c̃possit uisiurand̃ refr̾e.
rat putat decessisĩe ñ erit
putat m̃rcello. ⁊ recte aut re¬
mittend̃ ei iꝰuntmnd̃ aut spa¬
ciũ dand̃ ut c̃tõretur ⁊ siciu¬
ret. ¶Defensor muncipuz
ut cuiusl corpdris iꝰuirãd̃
deferre pot̾ sisr h mãdatu
hẽat. ¶Pupillo ñ defẽtur
pellit᷑ iunre nec defẽsor⁊ it

Expanded text:
iusiurandum deferri potest. nec de iniuria queri aduersarius potest, cum possit iusiurandum referre. rat, putat decessisse? non erit putat Marcellus, et recte, aut remittendum ei iusiurandum aut spatium dandum, ut certioretur et sic iuret. Defensor municipum uel cuiusuis corporis iusiurandum deferre potest, si super hoc mandatum habeat. Pupillo non defertur pellitur iurare nec defensor, et
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ possid̾et ⁊ defẽnte petitore
re suã iuraũit cẽ eseqnt̃
si is qui detuut iisiurand̃
nactussit possc̃em accõe
infc̾m ei dandã. ⁊ fructus
ꝑceptos ex re ꝙͣ meã eẽiu¬
raui restitin m placuit.
S ⁊ ꝑtũ editũ fetoq peco¬
rum restituẽ des estat port
iusiurand̃ delat̃. ¶It̾ suu¬

Expanded text:
cum possider‹et›, deferente petitore rem suam iurauit, consequenter si is qui detulit iusiurandum nanctus sit possessionem, actionem in factum ei dandam. et fructus perceptos ex re, quam meam esse iuraui, restitui mihi placuit: sed et partum editum fetusque pecorum restituendos constat post iusiurandum delatum. Item si iu
Abbreviated transcription (Latin):
tui ñ pot̾ iurau̾it usũf. se
here uł s̾ͥ deb̃i effectũiuris¬
iurandi sec d̃ arbitror.io¬
q tc̃ quo uidi eũ recte in¬
rasse puto ⁊ exeo iure iurã¬
do possepetẽ usuf. caucõe¬

Expanded text:
tui non potest, iurauerit usum fructum se habere uel sibi deberi, effectum iurisiurandi sequendum arbitror ideoque tunc quoque uideri eum recte iurasse puto et ex eo iureiurando posse petere usum fruc
Abbreviated transcription (Latin):
auit se p̾gnantẽ uł ꝯtͣ eãui¬
ratũ ẽ nam sup̃a ibit inpos¬
sess cem sñmetu si ꝯt̃ eã ñ ib¬
q inquit marcellꝰ młnui
rantiuisiurand̃ ne ꝯueĩat᷑

Expanded text:
auit se praegnatem uel contra eam iuratum est: nam si ipsa, ibit in possessionem sine metu, si contra eam, non ibque, inquit Marcellus, mulieri iuranti iusiurandum, ne conueniatur
Abbreviated transcription (Latin):
mi scrib̾ Iõ gͦ dicend̃ erit.⁊
si datus ad petẽd̃ ꝓturator
iirau̾it possõre defẽnterẽ
suã eẽ actori dabitur acc̃o
qui usurrand̾ detulit eos¬
q quim eius iocũ successit.¬
rogatiua uir̃iuradi utinch̾¬

Expanded text:
 scribit. idem ergo dicendum erit et si datus ad petendum procurator iurauit possessore deferente rem suam esse, actori dabitur actio, qui iusiurandum detulit eosque qui in eius locum successeruaerogatiua iurisiurandi uti, ni
Abbreviated transcription (Latin):
¶Q si ñ suscepit iusuirãd̾. i
posteaꝑito iurareactorno¬
ut deferit nõ indebitur remi¬
ssumnã ꝙ ẽ susceptũ remit¬
tinet acccem dabo. ¶Circi
sic er̃accipiend̃ sũ de tota
re sũ departe sit iiratũ.
Nam de eoꝙ iuratũ ẽ polli

Expanded text:
 si non suscepit iusiurandum, licet postea parato iurare actor nolit deferre, non uidebitur remissum: nam quod susceptum ertinet actionem dabo.' eius rei sic erit accipiendum, siue de tota re siue de parte sit iuratum: nam de eo quod iuratum est pollic
Abbreviated transcription (Latin):
uli tͥ iusiurand ⁊ iurastite
inpottate mea nõ ẽt tuend
ent iusiurad̃. ¶Eñ mrcel¬
lus scribit ⁊̃ de eo uirari posse
an p̃grians sit mulieruł nõ
sit ⁊ iuruurãdi stand̃ ¶De¬
mqz ait si depossõe crat q̃o¬

Expanded text:
iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit iusiurandum. Unde Marcellus scribit etiam de eo iurari posse, an praegnas sit mulier uel non sit, et iuriiurando standum: denique ait, si de possessione erat q
Abbreviated transcription (Latin):
ranit exea accc̃e q̃ infitiãdo
pedius aithabunde enĩ su¬
fficẽt exoñare petitorẽ ꝓbã¬
di ncc̃itatẽcũ omissa hac p¬
te etc̃i dupli acc̃o integ̃ ma¬

Expanded text:
rauit ex ea actione quae infitiando Pedius ait: abunde enim sufficere exonerare petitorem probandi necessitate, cum omissa hac parte edicti dupli actio integra ma
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ ESde int̾pretatt̃e legis que¬
raturin primis inspiciendũẽ
quonurrcuntas retro inhiꝰ ca¬
sib uasa fiusset optima enim
est legum interpres ꝯsuctudo
legibꝓficiscuntur ꝯsuetudi¬
nem aut rerumꝓpetuo similr

Expanded text:
 de interpretatione legis quaeratur, in primis inspiciendum est, quo iure ciuitas retro in eiusmodi casibus usa fuisset: optima enim est legum interpres consuetudlegibus proficiscuntur consuetudinem aut rerum perpetuo similiter
Abbreviated transcription (Latin):
tenebũt omnes.nam quidĩ¬
t̃est suffragio ppĩs uolunta¬
tem suam declaret. anrebzip
⁊̃ illud receptum ẽ ut leges
nõ solum suffragio legisla¬
toris s ⁊̃ tacito ꝯsensu omĩ

Expanded text:
tenebunt omnes. Nam quid interest, suffragio populus voluntatem suam declaret an rebus ieciam illud receptum est, ut leges non solum suffragio legislatoris, sed eciam tacito consensu omnium
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝯtendant unusquisq souĩ
qui depõitum suscepit.ꝙ si ⁊̃
neut᷑ Ioc oms suscipiat: co¬
incclissime diciait ñ ẽe cogẽõ
ap̃toreidicium suscipeopte
igitur rem depomiinede auqͣ
dopec de h̾rditate iudicetur.
Siquis tabuias testamẽti
ap̾se depõitas płrib p̃rentibꝰ
legit. ait labeo depõiti acẽte
recte de tabui agi posse. ego
arbitror ⁊ in iuriar agi posse
si ħ ammorecitatũ testam̃tũ
est quibꝯdã prentibꝰ ut iudi¬
cia secreta eius qui testatus
ẽ diuulgarẽtur. ¶Si p̃do ui
.ui. dig̾.putat recte depõitri
antur. ¶Si quis argẽtum ui
aurũpetat depõi tumpetatu
trum sp̃eman⁊ pondus cõp¬
recti debeat ⁊ mag̾ẽut utrũ¬
qis cõꝑ lectatur. cyphunrĩ¬
dicendo ⁊ matiam ⁊ pondus
ad dẽdo. sisi p̾purasit in fe¬
te ponderis inc̾tũ ẽ iurantĩ
succurrat. Gi cistasignata
depõita si t utrũ cista tipetat᷑
dam. nõ singłarum reꝵ depo¬
siti agend. qrisi res ostẽse sit¬

Expanded text:
contendant unusquisque solum qui depositum suscepit: quod si neuter hoc onus suscipiat, commodissime dici ait non esse cogendum a praetore iudicium suscipere: oportere igitur rem deponi in aede aliqua, donec de hereditate iudicetur. Si quis tabulas testamenti apud se depositas pluribus praesentibus legit, ait Labeo depositi actione recte de tabulis agi posse. ego arbitror et iniuriarum agi posse, si hoc animo recitatum testamentum est quibusdam praesentibus, ut iudicia secreta eius qui testatus est diuulgarentur. Si praedo uel exto digestorum putat recte depositi antur. Si quis argentum uel aurum depositum petat, utrum speciem an et pondus complecti debeat? et magis est, ut utrumque complectatur, scyphudicendo et materiam et pondus addendo. sed et si purpura sit infete ponderis incertum est, iuranti succurratur. Si cista signata deposita sit, utrum cista tantum pendam, non singularum rerum depositi agendum: quod et si res ostensa
Abbreviated transcription (Latin):
.¶Dcius ticius cum ẜeret
titulo depoĩti in cancce ꝯtulit
⁊ posteanulla demiciatċea do¬
mino fcã p̃r decessit. mox ⁊ pãp¬
hilus ẜuus. Quero q̃ accoe

Expanded text:
Lucius Titius cum haberet titulo depositi in cautionem contulit, et postea nulla denuntiatione a domino facta pater decessit, mox et Pamphilus seruus:
Abbreviated transcription (Latin):
nsure quoq a ccc̃e depõiti peti
utem hereme anosꝰ anripon¬
doplus minus .x. ⁊ discos duos¬
⁊ saccum signatumex qmib
deletis michi.x. quos ap̃ tici¬
um depoguistis. Itẽques tripho¬

Expanded text:
surae quoque actione depositi peti utem. Habere me a uobis auri pondo plus minus decem et discos duos, saccum signatum: ex quibus debetis mihi decem, quos apud Titium deposuistis: item quos Trophi
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃. ¶Sciꝰ ticiꝰ sẽpnio salu¬
dem .c. ñmes quos hac die
sticho actore ẽẽ ap̃ meutno¬
tum hres hac epia mamrĩ
mea scripta tͥ notũ facio qͥs¬

Expanded text:
. 'Lucius Titius Sempronio salutem. Centum nummos, quos hac die Sticho actore, esse apud me ut notum haberes, hac epistula manu mea scripta tibi notum facio: q
Abbreviated transcription (Latin):
depõitaueluti sihõ uestito
deponatur. uestisem̃ nẽ de¬
poita necꝰ equus cũ capi¬
stronã solus equus depõi¬
tus ẽ. ¶ Si cõueniat ut ĩ
depoito ⁊ in culpa pretur.
legẽ ex ꝯũcc̃e accipu̾it.¬

Expanded text:
deposita, ut puta si homo uestitus deponatur, uestis enim non est deposita: nec si equus cum capistro, nam solus equus depositus est. Si conuenit, ut in deposito et culpa praestetur, legem ex
Abbreviated transcription (Latin):
quirẽ depõitam petebat uex
ꝓcuratorẽ ñ putaret aut eni
qui depguisset Hrdem. nich̾
dolo malo fecit. postea aũt
si cognou̾it cumeo agi potĩt.
q̃m tunc incipit dolo maio
fate si redde eam nõuult.
Cõpetit ĩ gontõ depõrte remo

Expanded text:
qui rem depositam petebat uerum procuratorem non putaret aut eius qui deposuisset heredem, nihil dolo malo fecit: postea autem si cognouerit, cum eo agi poterit, quoniam nunc incipit dolo malo facere, si reddere eam non uult. Comp
Abbreviated transcription (Latin):
Si depocũo ap̾ te ut post mor¬
tem tuam reddas ⁊ tecũa c̃ h̾r¬
de tuo possum depõiti ag̾e. pos¬
sumemmmutareuoluntate.
⁊ añ̾mortẽ tuam depõitumre¬
petere ꝓ indeisi sic depoũo ut
post mortemmeã reddatur.
poto ⁊ ego ⁊ h̾rs meus a gete
põiti ego mutata uoluntate.

Expanded text:
Si deposuero apud te, ut post mortem tuam reddas, et tecum et cum herede tuo possum depositi agere: possum enim mutare uoluntatem et ante mortem tuam depositum repetere. Proinde et si sic deposuero, ut post mortem meam reddatur, potero et ego et heres meus agere depositi, ego mutata uoluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
fructũ inẜuo Heam sud qd̃
deposunit ex eo pecłio fuit. qd
ad meꝑtine bat uł res mea
fuit. ead̾ accc̃e ag̾e poto Itẽ
hrdipostea ademiti cõpetit
uedecesẜit utilit᷑ dñs hac acti¬
one expietur. Ip̃eã ẜnus ma¬
mumissus nõ potitag̾e. s¬

Expanded text:
fructum in seruo habeam, si id quod deposuit ex eo peculio fuit quod ad me pertinebat uel res mea fuit, eadem actione agere potero. Item heredi postea adeunti competit ue decesserit, utiliter dominus hac actione experietur. ipse autem seruus manumissus non poterit agere: s
Abbreviated transcription (Latin):
dñdum ẽ nemidares ueni¬
at ¶Sirẽ depõitam undidi¬
sti eam q postea redemisti in
cã n depo̾itrisi sn dolo malo
postea pierit tem̃ te depõiti.
qr semel dolo fetisti c̃unt̾es.
Indepõiti ̃ accc̃e in litẽ iurat.
feo souum siẜiurs meus s

Expanded text:
ndum est, ne nuda res ueniat. Si rem depositam uendidisti eamque postea redemisti in causam depositi, etiamsi sine dolo malo postea perierit, teneri te depositi, quia semel dolo fecisti, cum uenderes. In depositi quoque actione in litem iuratur. Non solum si seruus meus,
Abbreviated transcription (Latin):
giposse sidolum ꝯmisit. Nã
nenit ¶Sires depõita det̾ior
reddatim: qĩ nõ reddeturagi
depõiti pot. c̾ emĩ detior reddir
pot dici doio maio iedditãñ
ẽẽ. ¶Si ẜuus meus deposũit.
manumisso agã. marcellus
ait nectene acccem. ꝙ̃uis sole
adauas aecc̃es cõpetẽtes de¬
currend. ¶ec acc̃o bonoꝵ pͦ¬
sessorib cet̾is q sucressoribͦ
⁊ ei ciu extrebelliao senatꝰ ⁊¬
sulto restituta ẽ hroitas cõ

Expanded text:
agi posse, si dolum commisit: nam ruenit. Si res deposita deterior reddatur, quasi non reddita agi depositi potest: cum enim deterior redditur, potest dici dolo malo redditam non esse. Si seruus meus deposuerit, manumisso agam, Marcellus ait nec tenere actionem, quamuis solemad alias actiones competentes decurrendum. Haec actio bonorum possessoribus ceterisque successoribus et ei, cui ex Trebelliano senatus consulto restitu
Abbreviated transcription (Latin):
um depõitidatur. in quouid¬
itio m̃ito inlitẽ ñ uratur. R
enim de fide rupta agitur. s
deintẽpintate eius quidepo¬
sirum suscepit. ¶In seq̃strur
depõiti acc̃o copetit. si tri c̃ se¬
questro ⁊uenit ut etoiccorẽ
depõitam exhibetnec ibi ex

Expanded text:
um depositi datur, in quo iudicio merito in litem non iuratur: non enim de fide rupta agitur, sed de indemnitate eius qui depositum suscepit. In sequestrem depositi actio competit. si tamen cum sequestre conuenit, ut certo loco rem depositam exhiberet, nec ib
Abbreviated transcription (Latin):
singuias quoq res iuderi de¬
ponere. ergo ⁊ dereb. ⁊grree¬
um oportere. quid ergosug
norauit is qui depõitum sus¬
crpiebatres ibi ẽe nõ muitu
facere cum suscepit depõctu
ego ⁊ rerum depõmi agi posse
existimo qm̃uis signatacis
diuntaxat depecuno. Id. ⁊ si
seruonam cum dũo agere¬
tur plane⁊ uir. scripcitet
nob uidetursi eor nomine
qui suntinpot̾tate a gatur
ueniat iniudiciũ ⁊ si quidp
eum incuius iure sunt capt̃
depõitares adũsus unumꝙ̃¬
q eoꝵ agipotit nec lib̃abitn
aiter si cum aitero agatuiz.¬

Expanded text:
es uideri deponere: ergo et de rebus agere eum oportet. quid ergo si ignorauerit is, qui depositum suscipiebat, res ibi esse? non multum facere, cum suscepit depositum. ergo et rerum depositi agi posse existimo, quamuis signata cisdumtaxat de peculio. idem et in seruo: nam cum domino agetur. plane et Iulianus scripsit et nobis uidetur, si eorum nomine qui sunt in potestate agatur, ueniat in iudicium et si quid per eum in cuius iure sunt captusdeposita res, aduersus unumquemque eorum agi poterit nec liberabitur alter, si cum altero agatu
Abbreviated transcription (Latin):
ñt dũmostiamꝰ ⁊ si q fu̾it
p̃criptũ doiũ tneos pratur¬
os qui recepũt quisolus in
depõitũ uenit. ¶Site rogau¬
ero ut rẽ meã ꝑfrtas adticiũ
ut iseã ẜuet qua acec̃e tetũ
expir pofsũ ap̃ pomp̃. qrit.¬

Expanded text:
 dummodo sciamus et si quid fuit proscriptum, dolum tamen eos praestaturos qui receperunt, qui solus in depositum uenit. Si te rogauero, ut rem meam perferas ad Titium, ut is eam seruet, qua actione tecum experiri possum, apud Pomponi
Abbreviated transcription (Latin):
agio crearent refert. S sicun
stores fuisse c̃tum ẽ ⁊ sane cre¬
brior ap̃ ueteres opp̃ĩo ⁊ tului¬
um hostilium primũmrẽ. pb̃.
induxisse questores ⁊a gen¬
ere querendi questores ideo
dictos ⁊iumꝰ ⁊ trebatius ⁊ fen¬
etella scribunt. ¶Ox questo¬
rib quidã solebant. ꝓm̃tias
sortiri. ex senatus ꝯsuito qd̃
factum est detimo drisio eti
omnes questores ꝓuinciaᷤᷤ¬
ti erant cãdidati principis. ĩ¬
hi ⁊ emisous libris princi¬
palib in senatu legendisir
cabant helieq opt̾inuit in

Expanded text:
agio crearent, refert. sed sicuti stores fuisse certum est: et sane crebrior apud ueteres opinio est Tu‹ll›um Hostilium primum in rem publicam induxisse quaestores. Et a genere quaerendi quaestores initio dictos et Iunius et Trebatius et Faenestella scribunt. Ex quaestoribus quidam solebant prouincias sortiri ex senatus consulto, quod factum est Decimo Druso et omnes quaestores prouinciati erant candidati principis: hi etenim solis libris principalibus in senatu legendis uacant. Hodieque optinuit ind
Abbreviated transcription (Latin):
icio cuisdẽ eple itascriptum
estͥtum urbemnramfiditue
ꝯmiserimus quicquid igitur
intraurdem admminiturad p̃¬
fectum urb̃ uidetur ꝑtinere. ⁊̃
S si quid intra cẽtesimumĩ
miuarium admissumsit ad
p̃fecumurbis ptinet sultͣ
p̃fectumurbis erit audiẽdus¬

Expanded text:
itio eiusdem epistulae ita scriptum est: 'cum urbem nostram fidei tuae commiserimus': quidquid igitur intra urbem admittitur, ad praefectum urbi uidetur pertinere. sed et si quid intra centensimum miliarium admissum sit, ad praefectum urbi pertinet: si ultra praefectum urbi erit audiendus
Abbreviated transcription (Latin):
ad fabiñtylonem p̃fectumur¬
bis missadeclaratur. CSeruc
qui adstatuas ꝯfugerint ui
sua pecuna ẽptos ut manu¬
nnttãtur de dĩs qrentes au¬
diet. s ⁊ patronos egentes de

Expanded text:
ad Fabium Cilonem praefectum urbi missa declaratur. Seruos qui ad statuas confugerint, uel sua pecunia emptos ut manumittantur, de dominis querentes audiet. Sed et patronos egentes de
Abbreviated transcription (Latin):
dispoitos mintes milites st¬
ationarioshread tuedami
ppłarium quietẽiad refend̾
sibi quid ubiq agatur nir
bem int̾ dicere p̾fectus urbis

Expanded text:
dispositos milites stationarios habere ad tuendam popularium quietem et ad referendum sibi quid ubi agatur. Et urbe interdicere praefectus urbi
Abbreviated transcription (Latin):
negocium suuut tẽpent lns q̃
sunt ph̃ita. ¶ Cumpronus
in ꝯuicium se ab eo passumu
heros q suos uł uxorẽ uł ꝗd
shiuc simile obicit p̾fectoirb̾
adir soiet ⁊ꝑm̾o querele cor¬
rigeeum aut ꝯmmari aut fus¬
tuma lib̃touł ꝯspirsse eum
contͣ se cumiminicis deceat ĩ
metalli penameum statuid.
Turacaris omns ut iusto

Expanded text:
negotium suum et temperent his, quae sunt prohibita. Cum patronus ratur uel conuicium se ab eo passum liberosque suos uel uxorem uel quid huic simile obicit: praefectus urbi adiri solet et pro modo querellae corrigere eum. aut comminari aut fustum a liberto uel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli poena in eum statui debet. Cura carnis omnis ut iusto
Abbreviated transcription (Latin):
tenebitur ¶S̾ ĩ eos institoreᷤᷤ
dicẽtis piacuit quib uestia¬
ri uł unthearuidant uestẽcir¬
ꝯfe̾ndanri distrabendã quos
iugo curitores appellamos
⁊ miliones quis ꝓprie ĩstitoreᷤᷤ
appellet. ¶It fullom̃⁊ sartina

Expanded text:
tenebitur. sed etiam eos institores dicendos placuit, quibus uestiarii uel lintearii dant uestem circumferendam et distrahendam, quos uolgo circitores appellamus.Sed et muliones quis proprie institores appe
Abbreviated transcription (Latin):
fideuissoriqͥ ꝓinstitorie int¬
uerit insticoria cõpetit eiꝰ enĩ
reiseq̃la ẽ ¶Si abauo ĩstitor
sit p̃põitus is tñ decesserit qui
posuit. ⁊ hr̃s ei extrfit qui eod̾ in¬
stitorie utatur sñ dubio teñ
rantidari institoriã acc̃dem.¬
S ⁊ si ꝓcurator meus ur tutor¬
uł curator institorẽ p̃pouit⁊̃

Expanded text:
fideiussori, qui pro institore interuenerit, institoria competit: eius enim rei sequella est.Si ab alio institor sit praepositus, is tamen decesserit qui praeposuit et heres ei extiterit, qui eodem institore utatur, sine dubio teneri ranti dari institoriam actionem.Sed et si procurator meus, tutor, curator institorem praeposuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
te ndumerit⁊ cũ institorect᷑¬
here s siquis nolit cͣchiphib¬
eal. cet̾m qui p̃p̃eciũt tenebit̃
utrũ g̾tis amiatinis putose¬
cund icci ꝯdictt̃em ne quis cãri
possit ignorãciã ltt̃aꝵ ¶¶er¬
tesiquis dicat ignorasseli
titras uł nõ obseruasse cyp̃
põitum erat c̃ men leg̃entar.
cumq palã eẽtꝓpõitum ñau¬

Expanded text:
tendum erit cum institore contrahere, sed si quis nolit contrahi, prohibeat: ceterum qui praeposuit tenebitur utrum Graecis an Latinis? puto secundum loci condicionem, ne quis causari possit ignorantiam litterarum. certe si quis dicat ignorasse se litteras uel non obseruasse quod propositum erat, cum multi legerent cumque palam esset propositum, n
Abbreviated transcription (Latin):
rem gerens p̃poũit ⁊ ratũ hũe¬
ꝙͣ sit institor masculꝰ an femi¬
na. lib̃ an seruus ꝓprioui ali¬
enus. Itẽ quis uł que p̃pouit.
nã ⁊ simulier p̃porun cõpetit ĩ¬
stitoria exẽpio excitorieaccõis
⁊ simulrsit p̃põita tenebitur.

Expanded text:
rem gerens praeposuerit et ratum habuequis sit institor, masculus an femina, liber an seruus proprius uel alienus. item quisquis praeposuit: nam et si mulier praeposuit, competet institoria exemplo exercitoriae actionis et si mulier sit praeposita, tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
hũit lib̾tum p̃portumis gaio
seio cauit in hxcũba octauenꝰ
criminał rẽ agens octamife¬
licis dominitio felicio saui¬
tem. habes m̃sam pr̃oni
mei denarios mille quos

Expanded text:
habuit libertum praepositum: is Gaio Seio cavit in haec verba: "Octavius Terminalis rem agens Octavii Felicis Domitio Felici salutem. habes penes mensam patroni mei denarios mille, quos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝙ ex legibꝰ plebiscitis sena¬
tus consultis. discretis princip¬
um auctoritate prudentum ue¬
res intricluxunt adinuandis
supplendi uł corngendiuinꝰ¬
⁊ ꝙ honorariumdicitur abho¬
nore pretoris sic nõiatum.
gib ⁊ morib reguntur ꝑti
um hominũ ureutuntur.
sibi ꝯstituit. id ip̃ius est ꝓpr¬
ciuile qĩ ius ꝓprium ip̃ius
cuutatis ¶Ꝙ ũo naturalis
rõ int̾ homines omnes ⁊st

Expanded text:
 ex legibus, plebis scitis, senatus consultis, decretis principum, auctoritate prudentium ueres introduxerunt adiuuandi uel supplendi uel corrigendi iQuod et honorarium dicitur, ab honore pretorum sic nominatum.gibus et moribus reguntur, partim um hominum iure utuntur: ius constituit, id ipsius proprcivile, quasi ius proprium civitatis; quod vero naturalis r
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. dñs inseruo seruient
it ad impurditiciamturpẽq
uolationem compellat q̃ sĩt
partes p̃sidis ex rescriptodi¬
iupuantonii. ad eliũ marti¬
manifestabitur cuius ixptrũ¬

Expanded text:
nus in seruos saeuierit uel ad impudicitiam turpemque uiolationem compellat, quae sint partes praesidis, ex rescripto diui Pii ad Aelium Marcimanifestabitur. cuius r
Abbreviated transcription (Latin):
int̾est. ne auxilium cc̃ seuiti¬
inumam denegetur. husqiꝰ
te dep̃cantu: so q cognosce de
milia uili sabimadstatua
ꝯfugerunt. ut ⁊ si uł durius
h̃itos qm equum est uł infa¬
mi ur inuiria affectos cogn¬
exeturum. ¶Ouius ĩadria¬
nus umbritiam qidam ma¬
tronaminqui ĩqũmũ releg¬
auit ꝙ ex leuissinis cãis an¬
tillas suas. ntrecissime tract

Expanded text:
interest, ne auxilium contra saevitiiniuriam denegetur his, qui iuste deprecantur. Ideoque cognosce de milia Iuli Sabini ad statuam confugerunt, et si vel durius habitos, quam aequum est, vel infami iniuria adfectos cognexecuturum’. Divus etiam Hadrianus Vmbram quandam matronam in quinquennium relegavit, quod ex levissimis causis ancillas atrocissime tract
Abbreviated transcription (Latin):
qui ex uiro ⁊uxore eius nascr¬
tur. s si fingamus ab fuisse
maritum. U̾bi grã. ꝑ decemi¬
ium reũsum annitulũ inue¬
nissein domo sua piacet no¬
bis uani sĩa hunc nõ ẽẽ
maritifilumnotamen ferẽ¬
dum. iui ait cum qui cumux

Expanded text:
qui ex viro et uxore eius nascitur. sed si fingamus afuisse maritum verbi gratia per decennium, reversum anniculum invenisse in domo sua, placet nobis Iuliani sententia hunc non esse mariti filium. non tamen ferendum Iulianus ait eum, qui cum ux
Abbreviated transcription (Latin):
funoso uberunchominus ĩ
patris suipotestate sunt. idi
in omnib parentibꝰ est qui
ghnt liberos inpotrate. nam
cum ius potestatis moribo
sit receptum. nec possit desm¬
ere quis hre inpottate isicx¬
rorem genuit. ueruur ⁊ si q
añfurorẽ ꝯceptinifurore ed¬
iti sunt. s si infurore agente
eouxor ꝯcipiat. intendumẽ
anin potestate eius nascat᷑
fiuu̾s n am furigu̾s licetuxoꝰ¬
rem duc̃e nõ possit retiñe tĩrĩ
inde⁊ sifurosa sit uxor ex ca
anꝯceptus in pottate nastit᷑
s ⁊ siifurore eius ꝯceptus
um qĩ uouitatis reliquis in
furoremanentibo. nam cum
ꝯsistat. m̃m. altõ furente esta

Expanded text:
furioso liberi nihilominus in patris sui potestate sunt: idem et in omnibus est parentibus, qui habent liberos in potestate. nam cum ius potestatis moribus sit receptum nec possit desinere quis habere in potestate, nisi exrorem genuit, uerum et si qui ante furorem concepti in furore editi sunt. sed et si in furore agente eo uxor concipiat, uidendum an in potestate eius nascatur filius: nam furiosus licet uxorem ducere non possit, retinere tamen inde et si furiosa sit uxor, ex ea ante conceptus in potestate nascetur: sed et in furore eius conceptus uoluntatis reliquiis in furiosis manentibus: nam cum consistat
Abbreviated transcription (Latin):
fa. sunt quisunt sue potestat¬
is. sine pus̾es siue impuberes.
nam quiex me ⁊ uxore mer ĩa
nascitur inpot̾tatemea est. ¶¬
tem qui exfilio meo⁊uxore
eius nascitur .i. nepos meus
mneptis eque in mea sunt po¬

Expanded text:
rum sunt, qui sunt suae potestatis siue puberes siue impuberes: nam qui ex me et uxore mea nascitur, in mea potestate est: item qui ex filio meo et uxore eius nascitur, id est nepos meus et neptis, aeque in mea sunt po
Abbreviated transcription (Latin):
platiut iegis habet¬
uigoremut pote cu
lege regia que deun¬
peno eius lata ẽ. ppłs
onem statuit ul cognoscens de¬
creuit. uł de planoutlocutusẽ.
uł edicto p̃cepent iegemẽe st¬
at. hee sunt quas iugo ꝯstões
appellamus. ¶Giane exhus
quedam sunt personales que

Expanded text:
placuit, legis habetuigorem: utpote cum lege regia, quae de imperio eius lata est, popuonem statuit uel cognoscens decreuit uel de plano interlocutus est uel edicto praecepit, legem esse constat. haec sunt quas uolgo consappellantur. plane ex his quaedam sunt personales, qua
Abbreviated transcription (Latin):
qr in duob bonefrd̃i ẽptorib
erit dĩtõ. s in marito melius
nomine ali quid p̃stititan ao¬
ũsus muli erẽ.⁊ gentẽ dotisno¬
mine deduce ro possit:⁊ ait si
io ꝙ c̃ditori p̾stitum ẽ ad utri¬
usq gem̃ns peculum ptinebit.
ꝓratautrimq peculio deietere
debere ex quo intelligi pot. sias
xd alterumpecunũ cc̃tus ꝑtin¬
ebit m eo soli uxori dethi debe
fructuario adiisus dñndatur
actio depeculio ut puta siapd̾¬

Expanded text:
et in duobus bonae fidei emptoribus erit dicendum. sed in marito melius nomine aliquid praestiterit, an aduersus mulierem agentem dotis nomine deducere id possit? et ait, si id quod creditori praestitum est ad utriusque generis peculium pertinebit, pro rata utrique peculio decedere debere. ex quo intellegi potest, si ad alterum peculium contractus pertinebit, modo soli uxori detrahi, fructuario adversus dominum datur actio de peculio, ut puta si ap
Abbreviated transcription (Latin):
nich̃ sit inpecuuo siue acces¬
serit alid p̾sens status pecłu
spectandꝰ ẽ. q̃re circa undito¬
m̃nͦ ꝙ accessit pecuuã posse ⁊̃¬
nos ad ẽptore ⁊sequinecre
sit. ¶enditor ẜui sicũ pecłi
um necitt annũquidẽ de pe

Expanded text:
nihil sit in peculio siue accesserit aliquid, praesens status peculii spectandus est. quare circa uendito accessit peculio posse nos ab emptore consequi, nec retsit.Uenditor serui si cum peculio um, ne intra annum quidem de
Abbreviated transcription (Latin):
q uiuano uitetur. qͣmiuset
deduce ip̃e pot̾ adũsus auũag
to pecuro uniditus sit. ꝓccoit
ut unditor ⁊ deductõe uti pos¬
sit. ⁊ si post undicc̃em cepit a¬
lid unditoriẜuus debere ñ
gñe dñnimimitatũ sit ut le¬
gato dotis donacione. qr q̃l
pr̃imoniũ lib̾i hõis pecłium
seruntelligitur ubiꝵ ẽẽt.¬

Expanded text:
iano videtur, quamvis et deducere ipse potest adversus alium ageto peculio venditus sit, procedit, ut venditor et deductione uti possit, et, si post venditionem coeperit aliquid venditogenere dominium mutatum sit, ut legato, dotis datione, quia quasi patrimonium liberi hominis peculium serui intellegitur, ubicumque
Abbreviated transcription (Latin):
uat quis uiuuat anmortuus
sit. ¶Empeculu adiistt̃io da
tnẽ delegare debitorẽ suũ pot᷑.
sset passurus erat ẽẽmpecłio.
Eugnorante meẜuusmeus
negamea adm̃st̾uit tãtide
debitor mͥintelligitur q̃nti¬

Expanded text:
at quis, uiuat an mortuus sit.Cui peculi administratio data est, delegare debitorem suum potestsset, passurus erat esse in peculio.Si ignorante me seruus meus negotia mea administrauerit, tantidem debitor mihi intellegetur, q
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃are nõ ẽẽ peculiũ. Itagͥ
nascitur peculiũ. crescit cu
riimoriũtur. Ẽres int̾tidt̃
moriũtur cum ad ẽptũsit.
ip̃. Nec ẜuus quicꝙ debẽ
pot̾. necseruo pot̾ deberi. s
cum eoũbo abutimurfae¬
tum magis demonstͣmus
E qm adius cuulerefamus obu¬
gationẽitaq ꝙ seruo debetur
Ab er̃neis dñs recce petet ꝙ ser¬
uus ip̃e debet eo noĩe in peculiũ¬

Expanded text:
are, non esse peculium. ita igitur nascitur peculium: crescit, cum rii moriuntur, res intercidunt: moritur, cum ademptum sit.num.Nec seruus quicquam debere potest nec seruo potest deberi, sed cum eo uerbo abutimur, factum magis demonstramus quam ad ius ciuile referimus obligationem. itaque quod seruo debetur, ab extraneis dominus recte petet, quod seruus ipse debet, eo nomine in peculiu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si pecuuil lccuplex sit ¶Is
quisemł depecsio egit. rurss
aucto pecłio de resiouo debi¬
tiagẽpot̃. ¶Si annua excep¬
cione sit repuisꝰ aunditore
ẽditor sõ ueniri ei adũsꝰ ẽp¬
torẽ d. s si auaexcepcõe acte¬
ns sõuenirid. ut deducta
ea qñtitate ꝙͣ aũnoitores
sequi potuiss ab ẽptore re¬
siduum ⁊seq̃tur. Ondolo
obiciendo tp̃risrõ łxtur for¬
tassis enim post tp̃ de doio a¬
cionis non patictur dolum

Expanded text:
 si peculium locuples sit.Is, qui semel de peculio egit, rursus aucto peculio de residuo debiti agere potest.Si annua exceptione sit repulsus a uenditore creditor, subueniri ei aduersus emptorem debet: sed si alia exceptione, hactenus subueniri, ut deducta ea quantitate, quam a uenditore consequi potuisset, ab emptore residuum consequatur. In dolo obiciendo temporis ratio habetur: fortassis enim post tempus de dolo actionis non patietur dolum
Abbreviated transcription (Latin):
debita spectamꝰ in petulii de
deduxit c̃ ꝯuemret᷑. rursꝰ si ꝯu¬
ematꝰ de pecłio eximere debeat.
anuouintisoluitũ ei uideatur
semel frã deductõe. ⁊ neratiꝰ et
sit si q̃ abstunt ħ de pecłio nõ
deb̾e deduci. siu̾o eand̃ possõ¬
nẽ peculu reliquit debe eũ de¬

Expanded text:
debita spectamus in peculii deddeduxit cum conveniretur, rursus si conveniatur, de peculio eximere debeat, an vero veluti solutum ei videatur semel facta deductione. et Neratius et si quidem abstulit hoc de peculio, non debere deduci, si uero eandem positionem peculii reliquit, debere eum de
Abbreviated transcription (Latin):
accõem fiuiefa. noĩemid qd̃
ad pr̃em ꝑuenit cõpetit acc̃o
de pecł̃io. ¶S i fiui fa. duuuir
pupillo rẽ saluã fore cam̃ ñ
nec quicꝙͣ mutare arbitror
an uolu̾tate pr̃is decurio ft̃s
sit qm̃ rem pb̃litã saluã fore

Expanded text:
id quod ad patrem peruenit competit actio de peculio.Si filius familias duumuir pupillo rem saluam fore caueri non nec quicquam mutare arbitror, an uoluntate patris decurio factus sit, quoniam rem publicam saluam fore
Abbreviated transcription (Latin):
repudiãtibꝰ eis ip̃elib̾ heros¬
q extit̾it posse dicide pecũo
aũtrest siseruus quismas¬
culi anmusris fũit nã depe¬
cuuo ⁊ muuer ꝯnemetunr.¬
pedius. ⁊̃ ĩpubes dños depec¬
furiosi quo curatores dicimꝰ¬

Expanded text:
repudiantibus eis ipse liber heresque exstiterit, posse dici de peculio autem refert, seruus quis masculi an mulieris fuerit: nam de peculio et mulier conuenietur.Pedius etiam impuberes dominos de pecfuriosi quoque curatorem dicim
Abbreviated transcription (Latin):
qñta pecũia exh̃roitatead
te puentteneb̾is de pecłio.¬
seris uicariũ em̃e aureis .uiii.
ille .x. err̾nt ⁊ tͥ scripgerit. se oc¬
to einisse. tuq ei ꝑiiẜ iscos.
.uiii. ex tua pecuna soluere

Expanded text:
nta pecunia ex hereditate ad te peruenerit' teneberis de peculio.seris uicarium emere aureis octo, ille decem emerit et tibi scripserit se octo emisse tuque ei permiseris eos octo ex tua pecunia soluere
Abbreviated transcription (Latin):
gatorq eoꝵ ⁊ ad eos qui ĩꝓ¬
res neprĩcipum qui in ꝓuĩ¬
cus tenentur ꝑtin. ⁊ adtribu¬
nos miutũ ⁊ p̃fectis ⁊ comit¬
es legatoꝵ qui.ad errariuz¬

Expanded text:
gatosque eorum et ad eos, qui proresue principum, qui in prouinciis tenentur, pertinet, et ad tribunos militum et praefectos et comites legatorum, qui ad aerariu
Abbreviated transcription (Latin):
des magrãto iis ñ dix̾it ⁊ hec
pars litũ hebit nec ñ ⁊ suꝑior
secũ ue agẽdi pot̾tatẽ ñ fati¬
at. nã idegit utigator nese¬
cum agatur dũ iudicẽ corr¬
uperit. ¶Actio exẽpt ⁊ sic er̃
accipiẽda si desut ag̾e possit

Expanded text:
n dixerit: et haec pars locum habebit, nec non ‹et› superior 'secumue agendi potestatem non faciat': nam id egit litigator, ne secum agatur, dum iudicem corrumpit. Actio exempta sic erit accipienda, si desiit agere posse.
Abbreviated transcription (Latin):
fũuit in defẽdant. aut sinẽo sit
qui int̾rogaripossit pot̃. itaemn
alxẽs defendi ñ uidetur. Siactor
ultro int̾peliat nec quisꝙͣ deft̃sõi
se offerat eaq testricc̃e cõplecti

Expanded text:
fuerint, an defendant, aut si nemo sit, qui interrogari potest. ita enim absens defendi non uidetur, si actor ultro interpellat nec quisquam defensioni se offerat: eaque testatione complecti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ adiuuetur ueluti si altiꝰ
grandis ⁊modi captadigͣ¬
cia id egerit ut rei ꝑb̾lce cã
ab eẽt etiã renccatur abisto¬
uit uł quimaturiꝰ ꝓfectus
ẽ. uł litis gr̃a cepit rei .p. cau
sa ab ẽe. s ħ adiectio doli.

Expanded text:
non adiuuetur: ueluti si alterius grandis commodi captandi gratia id egerit, ut rei publicae causa abesset, et reuocatur ab istoit: uel qui maturius profectus est: uel litis gratia coepit rei publicae causa abesse. sed haec adiectio doli ma
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ã ab hostib captoꝙ̃
iͥ nato qui pꝰimimũ ht su¬
ccursumiũ. ¶Si dãpni ĩ fcĩ
missꝰ sit in edes militis sid̃
p̾gente eo uissit p̃tor pofsid̃i
ñ restituitur. si u̾o algẽteeo.
dñd̃ ẽ sb̾uenirieidebẽ. ¶S¬

Expanded text:
m ab hostibus capto quam ibi nato, qui postliminium habet, succursum uidetur. Si damni infecti missus sit in aedes militis, si quidem praesente eo iussit praetor possideri, non restituitur, sin uero absente eo, dicendum subueniri ei debere. S
Abbreviated transcription (Latin):
damut hu dies restituãt quꝰ
actor age̾ uolint ⁊ int̾uẽtu
ab senciã quis ñ toto tp̃reali¬
ꝙ̃ exclusit. ut putarẽ tuã p̾re¬
di unominꝰ diestatuto in
musucapionis tp̃re. deinde

Expanded text:
us actor agere uoluit et interuentu absentiam quis non toto tempore aliquem exclusit, ut puta rem tuam possedi uno minus die statuto in usucapionibus tempore, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ueniris dabit pianc actio ĩ
eos ad quos uona puenert
tum uesit capite diminu¬
ti diminute ue ẽe dicenti
in eos cas ue. ꝑinde qiidfa¬
ctumnõ sit iudicium daro.¬
Hii qui capite minuũnir exĩ
Hus cãis q̃ capitis dimimicoẽ

Expanded text:
 plane actio in eos, ad quos bona peruenerunt tumue sit, capit‹e› deminuti deminutae esse dicentur, in eos easue perinde, quasi id factum non sit, iudicium dabo'.Hi qui capite minuuntur ex his causis, quae capitis deminutionem
Abbreviated transcription (Latin):
lp. rSseruum incad cau¬
sa sistere quidẽ ꝓmiscrit ⁊i li¬
ber fẽs sistatur side iṗortro¬
uersia ẽ caprtaliũ actonu
iiunaꝵq nõie nõ recte sis¬
titur. quia alt̾ de seruo suꝑ¬
sanxit satisfit. alit iundrade

Expanded text:
Si seruum in eadem causa sistere quidam promiserit et liber factus sistatur: si de ipso controuersia est capitalium actionum iniuriarumque nomine, non recte sistitur: quia aliter de seruo supiniuria satisfit, aliter de
Abbreviated transcription (Latin):
de quonoxal actio.
est iuidicio sistipro¬
miserit p̃toraitin
ead̃ cã eum ex hibe
in qua tuc tunc est donecid¬
itium accipiatur.anead cau¬
cio ꝯmissasit nõ uideri in ea¬
dem causa statum iabeo ait
si quis ei qui inforo ꝓmisso¬
ris ꝯuenu nõ pot᷑. Uenditꝰ
aut potencori datus sit ma¬
uideatur. ¶ S si noxe dedit᷑
sit offiliꝰ non pirtat in ead
ca sisti. cum noxe deditõe ce¬
pud sequitur at siuenss.
Siabsens sit seruus ꝓ quo
noxaus actio alicui comp¬
etit siquid̾ dñis nõ negat
inpotestate sua ẽẽ cõpellẽd̃
um ꝓmittere aut si nolit ĩ¬
defende eum cauturũ cum
primũ potit se exhibituni.
Siuo falso neget in sua pot¬
estate ẽe suscepturũ iudici¬
um sñnoxe dedic̾e. idq uił¬

Expanded text:
de quo noxalis actio est, iudicio sisti promisit, praetor ait in eadem causa eum exhibere, in qua tunc est, donec iudicium accipiatur. 'In eadem cautio amissa sit, non uideri in eadem causa statum Labeo ait:si quis ei qui in foro promissoris conueniri non potest uenditus aut potentiori datus sit, masisti. sed et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione ceput sequitur, ac si venisset. Si absens sit servus, pro quo noxalis actio alicui competit: si quidem dominus non negat in sua potestate esse, compellendum um accipere, aut, si nolit defendere, cauturum, cum primum potuerit, se exhibiturum: sin uero falso neget in sua potestate esse, suscepturum iudicium sine noxae deditione. idqu
Abbreviated transcription (Latin):
furiosa iepudium mitt̃t uel
repudiari possit ⁊ scripxit furi¬
osamrepudiari posse. quiaig¬
norantis icco ħetur. iepudia¬
reau̾t non posse n ip̃am ꝓpt̃
dem̃cicun n curatore̾ eiuis pa¬
trem tñ eius nuncium mitrepꝰ¬

Expanded text:
furiosa repudium mittere uel repudiari possit. et scribit furiosam repudiari posse, quia ignorantis loco habetur: repudiare autem non posse neque ipsam propter dementiam neque curatorem eius, patrem t
Abbreviated transcription (Latin):
habuit ad iidiciumñ ueni¬
reteneatur exha edito qua¬
iꝑutare quiciedulus fuit.¬
Sireus dolo actoris ñstet̾it
non hebit reus aduer suseuz

Expanded text:
habuerit ad iudicium non uenire, teneatur ‹ex› hoc edicto: quaimputare, qui credulus fuit.Si reus dolo actoris non steterit, non habebit reus aduersus eum
Abbreviated transcription (Latin):
tiactoris int̾fuit eunsistim
quo iudicio deducitur. Sidpĩ
amiserit actor ob eam remue¬
uiti sireus tp̃re rei dñium inte¬
rim sibi acquirataut actõne
dolo fecit quominus muid̃o
sistatur soluendo nõ fũit eqũ
eritadũsus eum reum actc̃enĩ¬
ium auienum reus lutrum fa¬
ciat i actor dampno afficiat¬
S i sistipulator doloticiriꝓ
missor dolo meui impeditus
fũit quominus iniuditio sis¬
tatur ut̃q adũsus eum ciꝰ
dolo impeditus fuit actone
in factum experietur.¶Eszi srĩ

Expanded text:
it eum sisti. in quo iudicio deducitur si quid amiserit actor ob eam rem: ueluti si reus tempore dominium rei interim sibi adquirat aut actione dolo fecerit, quo minus in iudicio sistatur, soluendo non fuerit, aequum erit aduersus ipsu‹m› reum lum alienum reus lucrum faciat et actor damno adficiatur.Si et stipulator dolo Titii et promissor dolo Maeui impeditus fuerit, quo minus in iudicio sistatur: uterque aduersus eum, cuius dolo impeditus fuerit, actione in factum ex
Abbreviated transcription (Latin):
lum eius colcere
quumpedit aliq
indicio sisti. fecisse aũt dol¬
⁊omalo nõ tm̃ is putatur̃
qui suis manib uł ꝑsuos
retmũtt. Uerum qui aliosi
quoq regauit ut eum deti¬
nent ui arducent ne uito
sistat siuescientes siueis¬

Expanded text:
lum eius coercere, qui impedit aliquem iudicio sisti.Fecisse autem dolo malo non tantum is putatur, qui suis manibus uel per suos retinuerit, uerum qui alios quoque rogauit ut eum detinerent uel abducerent, ne iudicio sistat, siue scientes siue
Abbreviated transcription (Latin):
itus nam actionẽꝓpõitam ÷¬
adũsus eum extebitssipirce
dolo fec̾int omnes tenentui
S si unus prestitit penam ce¬
deri lb̾antur. cumnich̃int̃sit¬
seruinomine ex hac c̾a noxa¬
liurditio agendum omnes
ꝯsenciut. ¶Et heredi h acto¬
daturs: nõ ultra annum. ad

Expanded text:
tam aduersus eum exercebit.Si plures dolo fecerint, omnes tenentur: sed si unus praestiterit poenam, ceteri liberantur, cum nihil intersit.Serui nomine ex hac causa noxali iudicio agendum omnes consentiunt.Et heredi datur, sed non ultra annum. ad
Abbreviated transcription (Latin):
rem ur adanos qui urrisoir¬
ciomi ĩ presũt inius uccato
uenire d ut hoc ip̃m sciatur
anurdictio eius sit ¶ Siꝗs
hõĩs ꝑcend̾ erit it sinich̃ in¬
tersit actoris eo tp̃re in ius
adũsarium uensseremit¬
tit penam p̃tor puta qui afe
p̃.RUm Eriatus dies fũit.

Expanded text:
rem uel alios, qui iurisdictioni praesunt, in ius uocatus uenire debet, ut hoc ipsum sciatur, an iurisdictio eius sit.Si quishominis parcendum erit: item si nihil intersit actoris eo tempore in ius aduersarium uenisse, remittit praetor poenam, puta quia feriatus dies fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
erit excepõncc̃ria. ¶Si totus
ageritiniaut actuiseruit. do¬
minus in eo agronich̃ facere
pot quo seruitus impediatur
queita diffusa est ut omnes
glebe seruiant aut siteractꝰ¬
uesme uua det̾minacõe lega¬
tus est modus detminabitu
re d. ¶Latitudo actus itmm̃s
legittima debetur. ¶ Sugus
nõ adiecta iatitudĩe noiatoe̾¬

Expanded text:
erit necessaria.Si totus ager itineri aut actui seruit, dominus in eo agro nihil facere potest, quo seruitus impediatur, quae ita diffusa est, ut omnes glaebae seruiant, aut si iter actusue sine ulla determinatione legatus est: modo determinabitur re debet. Latitudo actus itinerilegitima debetur. Si locus non adiecta latitudine nominat