comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multa ꝓ duritia illius ppłi ꝓhibute. Hoc dic̃ qr licebat
sumptus ei acciꝑe. unde pt᷑ aucturꝰ ẽ s noluit qr ñ expedit
unde subdit. s ñ omĩa expediunt. sic̃ ñ exped̃ sumptꝰ acci¬
ꝑe. Si enim ab his acciꝑet quos in tanus uiciis arguebat
auctoritatẽ magistii inclinaret. ñ enim potest iustant᷑ ar-¬
gui a quo accipitur. maxime cum ille ꝓmptꝰ ad dandũ sit. ut¬
s humiliet p̾positũ unde ce dic̃ s ego sub milluis redigar pote¬
state minuendo lib̾tatẽ meã. in rep̃hendendo qd̃ face̾m. si
sũptꝰ ab eis acciꝑem. Pseudoaũ apli qui ñ causa religioĩs
s q̃stus p̃dicant. nolunt amari eẽ peccantib. Esca ⁊ c̾ Qiͣ.
uere licet mͥ acciꝑe necessarios sumptꝰ. qi esca debet᷑ uentͥ.
& uent̾ escis. s tñ ñ accipiam qi ds hãc & illum destruet.
tanda sunt. qr cẽ si lic̾ent. fugienda eẽnt. Ponat᷑ enĩ qd̾ oĩa
liceant .i. ponat aliquis licere omĩa. ñ qr illi liceant. s qr

Expanded text:
uritia illius populi prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei sumptus accipere, unde post acturus est; sed noluit quia non expedit. Unde subdit, sed non omnia expediunt, sicut non expedit accitus. Si enim ab his acciperet quos in tantis vitiis arguebat, auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad dandum ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit: Sed ego sub nullius redigar potestate, minuendo libertatem meam, reprehendendo quod facerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo autem apostoli qui non causa religionis, sed quaestus praedicant, nolunt amari esse peccantibus. Esca, etc. Vere licet mihi accipere necessarios sumptus, quia esca debetur ventri, et venter escis; sed non tamen accipiam, quia Deus et hoc et illud destruet. tanda sunt, quia etiam si licerent, fugienda essent. Ponatur enim quod omnia licent, id est ponat aliquis licere omnia, non quia illi liceant, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
put c̃ nob̾ qui ex corpore ce aĩa constamꝰ. ꝓfecto illiꝰ m̃bra st̃
corpora nrã. Ꝙa enim &e corpꝰ accepit.: &e corpoꝵ caput ẽ. Si
gͦ aliquis cupiens formeari uilescat sͥ. ⁊ in seipõ ꝯtẽpnat
scipm̃ ñ in se contẽpnat. xp̃m. ñ dicat faciam hoc neħ sũ.
tricis. ut eius scruiã uoluntati⁊¬
Ita ne uiluit dignitas ista. q̃ tã be¬
nigne p̾stita ẽAbsit ut hoc fiat.¬

Expanded text:
nstamus, profecto illius membra sunt corpora nostra, quia enim corpus accepit et corporum caput est. Si ergo aliquis cupiens fornicari vilescat sibi, et in seipso contemnat seipsum, non in se contemnat Christum. Non dicat: Faciam hoc, nihil sum, tricis? Ut ejus serviam voluntatiitane viluit dignitas ista quae tam benigne praestita est? Absit, ut hoc fiat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnos dnium
i ħt. cũ amorem eiꝰ amori ꝓrimi p̃¬
a cec̃. Qĩ. Propt̾ hoc quod dixi ñ st̃
repecenda. tñ ꝓpt̾ hoc licet repecere
qr esca debet᷑ uent̾ ꝓ quo creata est.¬
Reficimꝰ enim cotidianas rumas
corporis edendo & bibendo ꝑ escam.
Nota necessaria nature. Q uent̾ de¬
ce hunc & HaS bet̾ escis. qi aut ñ potest sustentari
&e idolicet nra repetere. Ds̃ aũ. Qĩ. E sca de

Expanded text:
nos dominium habet, cum amorem ejus amori proximi p dicat: Propter hoc quod dixi non repetenda, tamen propter hoc licet repetere, quia esca debetur ventri, pro quo creata estReficimus enim quotidianas ruinas corporis edendo et bibendo. Per escam, nota necessaria naturae; et venter debetur escis, quia aliter non potest sustentari; et ideo licet nostra repete
Abbreviated transcription (Latin):
dare sententie. Seqͥt᷑.
.S quis putet sua nullom᷑ re¬
petenda supponit omĩa.
cum frẽ. tñ omĩa iea licent .i. licita st̃ repeti .i. omĩa mea
licet repecere mͥ. s tñ ñ repetam. qr ñ omĩa expediunt ad
cursum meũ. s impediunt. Item ꝑ aliam causam idem os¬
stendit subdens

Expanded text:
dare sententiae. ne quis putet sua ullo modo repetenda supponit. Omnia, cum fratre, tamen omnia mea licent, id est licita sunt repeti, id est omnia mea licet repetere mihi, sed tamen non repetam, quia non omnia expediunt ad cursum meum, sed impediunt. Item per aliam causam idem ostendit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tide passi sunt. alii
scił distenti sunt in
tis non suscipientes¬
redemptionem idẽ.
euasionem p̃seutem
uenirent redemptionem tanto meliorem. qͣnto magis
patiebantur. Qntomagis enim quis patitur. tanto gło¬
suns coronabitur. Alii uero ludibria exptisunt insuꝑ¬
& untula ce carce¬
res. ꝑ hoc qͣd dicit

Expanded text:
ide passi sunt: alii scilicet distenti sunt in tis, non suscipientesedemptionem, id est evasionem praesentemvenirent resurrectionem, tanto meliorem, quanto magis patiebantur. Chrysost. Quanto magis enim quis patitur, tanto gloriosius coronabitur. Alii vero ludibria et verbt vincula et carceres. Per hoc quod dici
Abbreviated transcription (Latin):
angłi satine nuncii uocant᷑. ita grece apłi latins missi uł lega
tia. ⁊ p̾uilegio noĩs. sic̃ excellent̃ cũ dr urbs. intelligitꝰ roma¬
nagoge. ubi locũ doctoris habebat utpote phariseꝰ. separatus in
eũgłm cłi p̃dicandu. Et łr hoc ot᷑ iudeos a quoꝵ legedissimula¬
uit ut. xp̃m p̃dicaret. qui qd̾ lex ñ potuit credentes iustificaret.
lonĩi nunciũ. uł bona annunciatio: ea uͦ ẽ de his q̃ ad fidẽ
catholic̃a ⁊ bonos mores ꝑtinent. Euãgłm dico di qͣi ñ ab ho

Expanded text:
angeli, Latine nuntii vocantur, ita Graece apostoli, Latine missi vel legattia et privilegio nominis, sicut excellenter, cum dicitur Urbs, intelligitur Romanagogae ubi locum doctoris habebat, utpote Pharisaeus separatus in Evangelio Dei, praedicandum. Et dicitur hoc contra Judaeos a quorum lege dissimulavit, ut Christum praedicaret, qui quod lex non potuit credentes justificaret. bonum nuntium, vel bona annuntiatio. Ea vero est de his quae ad fidem Cat
Abbreviated transcription (Latin):
d̾io. qñdo uidemus homines ꝓficere in u̾bis li. Tunc enim
cumgaudio laborat oꝑaruis magro. qͣndo attendit arborẽ
cnfrutumuidet. qͣnas atendit segetem. & udet ub̾tatẽ
cunt untelligit q uod ñ sine causa laborautt. ñ sine cansa dor¬
sum curuauit. ñ sine rausa manꝰ attuit. ñ sine causa frigus
estuscꝑ tolerauit. Idoatt. at eum gaudio hec fatiant & nge
mentes. hocenim sciłut gementes sinte. expeelit nõb quiia
tunc ũ ꝓderti uobistu

Expanded text:
dio, quando videmus homines proficere in verbis Dei. Tunc enim cum gaudio laborat operarius in agris, quando attendit arbores, et fructum videt; quando attendit segetem, et videt ubertatem. Tunc intelligit quod non sine causa laboravit, non sine casum curvavit, non sine causa manus attrivit, non sine causa frigus aestusque toleravit. Ideo ait, ut cum gaudio hoc faciant et non gementes. Hoc enim. scilicet ut gementes, non expedit vobis, quia tunc non proderit vobis
Abbreviated transcription (Latin):
nos dico portantes patienter ut ip̃e ĩppium enis id ẽ passionem
crunis. que uidetur eẽ ĩpꝑiũ. infidelib nobis autẽ sanctificatio
c& redemptio. & debemisexire extra castra. Non enim habenꝰ¬
manens corpus sed fu¬
turam inquirimꝰidẽ¬

Expanded text:
ssionem crucis quae videtur esse improperium infidelibus, nobis autem sanctificatio et redemptio. Et debemus exire extra castra. Non enim habemanens corpus; sed futura inquirim
Abbreviated transcription (Latin):
ausarectitudinis deuiau̾me. ñ faciamiis qualia agurtt. sed
qualia dicunt. nforte c indocͥna aberrent. Uñdĩsait
Que dicuut facie. que aũ faciuntt nolite facere: habent ii¬
dem digntratem. licet uite siit ꝑdite. & ideo ñ aduttam
coia scaaserinones intendite. Ipe enira. Auasi adeoile¬

Expanded text:
a via rectitudinis deviaverint, non faciamus qualia agunt, sed a via rectitudinis deviaverint, non faciamus qualia agunt, sed qualia dicunt, nisi forte et in doctrina aberrent. Unde Dominus: Quae dicunt facite; quae autem faciunt nolite facere . Habent quidem dignitatem, licet vitae sint perditae, et ideo non ad vitam eorum, sed ad sermonem intendite. Ipsi enim. Quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
aliiꝑhoc ad fidem trahuntur. Ergo qmi
amatis. Tim̃tes enim eum homines netis testam̃ti ꝑter lict̃am t̃ren¬
tem & octidentem ñ dum habentes sp̃m unitficaritem. turrebãt
cum sacrtfitiis ad templum. & infigura sanguinis xp̃i quo redẽpti
sumus. qͣmius nescientes quid p̃figuraretꝰ cruentãs uictimas im¬
molabarit. ñc uͦ ingr̃a nouitestam̃ti sp̾uale sacͥfiuum laudis offer¬
tur. quo deus honorificat᷑ cuiꝰ inuisibił sacrficii illud uisibile sa¬
crum sigmimerat. b̾ eneficientie autem & cetera P uatuata sen¬
la. redit adbonosmo¬
res ꝑsuadendos. Quasi.¬
sed etiam nolite obli¬
uisci beneficientie idẽ
largitatis in alios. Bñ¬
ficus enim dr̃ largus.
ex his que habetiselemosin asdate. ħ est qͦd supͣdix̃. ñ deserentes
collectionem ur̃am. Talib enim & cet̾a. Quasi. Icleo nolite obli¬
insci quia talib hostiis scił munerib elemosmarum ꝓmeretur
inqͣuͣtum docͥna & moresillorumscẽ e pieeristmnt. Si autẽ

Expanded text:
hoc ad fidem trahuntur. Ergo qui amatis. Timentes enim eum homines vetus testamentum propter litteram terrentem et occidentem, non habentes spiritum vivificantem, currebant cum sacrificiis ad templum, et in figura sanguinis Christi quo redempti sumus, quamvis nescientes quid praefiguraretur, cruentas victimas immolabant. Nunc vero in gratia novi testamenti speciale sacrificium laudis offertur, quo Deus honorificatur, cujus invisibilis sacrificii illud visibile sacrum signum erat. Beneficentiae autem. Evacuata sia, redit ad bonospersuadendos. Quasised etiam nolite oblivisci Beneficentiae, largitatis in alios. Beneficus enim dicitur largus ex his quae habetis, eleemosynas date: Hoc est quod supradixit, non deserentes collectionem vestram. Talibus enim. Quasi dicat: Ideo nolite oblivisci, quia talibus hostiis, scilicet muneribus eleemosynarum, promeretur in quantum doctrina et mores illorum, et pietas existant; si autem
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. ẽ. enimagnꝰ scd̾m mansuetudinem & in noentiam hẏrcꝰ
ꝓ similitudine carnis pecti. qͥa caro eiꝰ passibilis & mortałis. ari¬
es qͥauicia ꝓtulit gemino cornu caritatis. Taurꝰ. ꝓptec fornitu¬
dinem resurrectionis. Qdcremat᷑. cinis efficit᷑. Ocmerem me¬
moria rei p̃terite accipit᷑. Extracastraeẽ. est uoluptates corꝑis
exire. his gͦ quisunt extra castra idẽ extracorꝑis delicias creman¬
ficatum ꝑcorꝑa illorum aĩalium que tranabantur. Si qͥs enĩ¬

Expanded text:
catur. Est enim agnus secundum mansuetudinem et innocentiam; hircus, pro similitudine carnis peccati, quia caro ejus passibilis et mortalis; aries, qui vitia propulit, gemino cornu charitatis; taurus, fortitudine resurrectionis: quod crematur, cinis efficitur. Per cinerem, memoria rei praeteritae accipitur; extra castra esse est voluptates carnis exire. His ergo qui sunt extra castra, id est extra corporis delicias, cremanficatum per corpora illorum animalium quae cr
Abbreviated transcription (Latin):
& agens scdm elementa mundi idẽ. scłm litt̃alem sensum
xp̃ohabitat omnis plenitudo diuinitãtis idest omnimodo
in habitandi ut etiam ꝑsonaliter sit erunita. qͦd ñ est mali¬
qua creatura. Dẽus quidem ubiq p̃sens est & ubiq totus pre¬
sens. nec tamen ubiq habitans. s ĩ tẽplo suotm̃: ⁊capit᷑ habitãt
abaliis ampliꝰ ⁊ ab aliis minꝰ. S de solo capite tr̃o dr̃. quia¬
est. quia intemplo manu facto olim ñ corꝑalit̾ sedumbrati¬
liter habitant. id est p̾figurantib signis: om̃s enim ille ob¬
seruantie umbre fueruite futurorum. Nongͦ quia diuini¬

Expanded text:
et agens secundum elementa mundi, id est secundum litteralem sensum, et agens secundum elementa mundi, id est secundum litteralem sensum, habitat plenitudo divinitatis omnis id est omnino inhabitandi, ut etiam personaliter sit ei unitus quod non est in aliqua creatura. Deus quidem ubique praesens est, et ubique totus praesens, nec tamen ubique habitans, sed in templo suo tantum et capitur habitans ab aliis amplius ab aliis minus, sed de solo capite nostrest quia in templo manufacto olim non corporaliter, sed umbratiliter habitavit, id est praefigurantibus signis. Omnes autem illae observantiae umbrae fuerunt futurorum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
dinatam. sed abunbe
tiam dei intra consci¬
tat. ñ aliter credens¬
facere uł posse quam¬
tauit illumamQ carualis ratio suadet¬
AE que omnino cauenda est quia mundiculte¬
Tlii. est ũ dei. & axp̃oretrahit inquo ꝑfectio di¬
uinitatis est quia omnia habet que pater. Uł dum ait sccłm
elementa. illos tangit. qui quasi prudentiꝰ ydola exponunt
dicentes: Iuno est aer: neptunus est mare. Ideo cum dic̃et.
scdmphilosophiam. &e inanem fallaniam. addidit scd̾m ele¬
m̃ta mundi. quasi ammonens ñ qualescumq adoratores
simulacrorum. sed quasi doctiores interp̃tatores signorum
cauendos eẽ. Gł fallatiam appellat quod delege dicunt.
psendo prelicatores. & illa dicitur mnanis. quia in hacfalsita¬
te nulla est utilitas: quod solet ẽe aliq̃n infalsis. Philoso¬
tantias. ꝑphilosophiam. idẽ perrationes conquisitas adꝓ
agens scłm traditionem hminum idẽ legalia: post exibi¬
tam enim ueritatem lex non est traditio dei sed hominum:

Expanded text:
dinatam, sed ab imbeae potentiam Dei intra conscitat, non aliter credensfacere vel posse quam carnalis ratio suadet, quae omnino cavenda est, quia mundi cultrix est non Dei, et a Christo retrahit in quo perfectio divinitatis est, quia omnia habet quae Pater. Vel dum ait, secundum elementa, illos tangit, qui quasi prudentius exponunt idola dicentes: Juno est aer, Neptunus est mare. Ideo cum diceret, secundum philosophiam, et inanem fallaciam, addit, secundum elementa mundi, quasi admonens non qualescunque adoratores simulacrorum, sed quasi doctiores interpretatores signorum, cavendos esse. Vel fallaciam appellat quod de lege dicunt pseudopraedicatores, et illa dicitur inanis, quia in hac falsitate nulla est utilitas; quod solet esse aliquando in falsis. Philosovantias, per prophetiam, id est per rationes conquisitas ad agens secundum traditiones hominum, id est legalia; post exhibitam 192 enim veritatem, lex non est traditio Dei sed hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ sit corpus &e impletio umbrarum legis. idẽ significationũ
illarum sit ip̃e u̾itas. Situt gͦ ip̃e figure transiatiuie ũ ꝓptie
nales obsernantias necessarias. dicit xp̃m non ẽẽ corpꝰ umbra¬
rum. nec dm̃ ad omnia sufficientem. Ułcerte id eo dic̃ corꝑa¬
liter. quia in xp̃i corpore quod sumpsit de uirgine. tanqͣm
intemplo habitat dens. Quid gͦ inter est inter capud & mem¬
bra ceta. que etiam templum sunt eiꝰ : quia in capite nr̃o ha¬
bitat omnis plenitudo diuinitatis. ita quod om̃i gr̃a plenus
est. sed non ita habitat in sc̃is. sicut ce in nr̾o corꝑe inest sensus
singulis menbris. sed ñ qͣntum incapite: ibi enim &e uisus ẽ.
& auditas. & olfactus. & gustus. & tactus. incet̾is autem so¬
lus est tactus. Ita ce inrp̃o habitat omnis plenitudo diuinita¬
aliud quod inter sit plane iter illud caput & cuiꝰ libet menbri
excellentiam. quia singulari quadam susceptione hominis fa¬
cdus est homo: ille una ꝑsonacum ũbo. De nullꝯ enim scõrum

Expanded text:
nificationum illarum ipse sit veritas. Sicut ergo ipsae figurae translative non proprie nales observantias necessarias, dicit Christum non esse corpus umbrarum, nec Deum ad omnia sufficientem. Vel certe ideo dicit, corporaliter, quia in Christi corpore quod sumpsit de Virgine tanquam in templo habitat Deus. Quid ergo interest inter caput et membra caetera, quae etiam templum ejus sunt, quia in capite nostro habitat omnis plenitudo divinitatis, ita quod omni gratia plenus est, sed non ita habitat in sanctis, sicut et in nostro corpore inest sensus singulis membris, sed non quantum in cacapite. Ibi enim auditus, visus est, et olfactus, et gustus, et tactus, in caeteris autem solus est tactus. Ita in Christo habitat omnis plenitudo divinitaaliud quo intersit plane inter illud caput, et cujuslibet membri excellentiam, quia singulari quadam susceptione hominis factus est homo ille una persona cum Verbo. De nullo enim sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi littera nt̃a sic ñ manu factaĩ expoliatione corꝑis car¬
nis. id est corꝑis quod est caro. Nongͥ duasres intelligi uoluit.
quasi aliud sit caro aliud corpꝰ carnis. sed quia corpꝰ multarũ
rerum nomen est qͣrum nlła caro est qmañ omne corpꝰ caro
est. Non inqͣm tali cirtumcisione circumcisi estis. sed incurũ
ta sunt quod solus xp̃c facit. Consepulti. Item hoc inxp̃o ꝯ
sepulti estis. quia estis ei consepulti inbaptismo. idẽ ad simili¬
tudinem sepulture eiꝰ baptirati. scił ut iamũ indeantur qł fue

Expanded text:
legi littera nostra sic, non manufacta; in exspoliatione corporis carlegi littera nostra sic, non manufacta; in exspoliatione corporis carnis, id est corporis quod est caro. Non igitur duas res intelligi voluit, quasi aliud sit caro, aliud corpus carnis; sed quia corpus multarum rerum nomen est, quarum nulla caro est, quia non omne corpus caro est. Non inquam tali circumcisione circumcisi estis, sed in circuta sunt, quia solus Christus facit. Consepulti. Item; hoc in Christo consecuti estis, quia estis consepulti in baptismo, id est ad similitudinem sepulturae
Abbreviated transcription (Latin):
qui ita plenus est uos estis repletidonis sp̃c sc̃i. qdꝰ ñ sunt ip̃a
poreum habitare insubstantia uisibili &e insensibili. Audiãt
estis qui creditis inxp̃o omnem plenitudinem habitare. qł
negantes contra xp̃m sunt. Qui xp̃c est capud ñ mͦ hominĩ
sed etiam omnis pͥncipatus & potestatis angłice. Et uos gͦ
replere potest. qui suꝑ noscines replet. Inquo. Monuit ne
sedncti ceremonias legis recipiant. Quasi. Estis repleti in illo.
inquo ñ solum donis repleti estis. sedetiam estis. cͥcumtisi id est
puriticati aberrore & mundo: cirenincisi dicõ circumcisione
non manirfacta idest corꝑe humano: uos dico manerites inexpo¬
liatione corꝑis carnis id est expoliati a corpore. scđ̾m quod erat
seruientes ñ incarne: a t̾̃renis ad celestia ab humanis ad dimna
aberrort. adũitatem conũsi. Uł ita: estis circumcisi cͥcumcisiõe
ñ manufacta. sicut fiebat legalis circumcisio. scił ñ facta inex¬

Expanded text:
qui ita plenus est, vos estis repleti, donis Spiritus sancti, poreum habitare in substantia visibili et invisibili. Audiant estis, qui creditis in Christo omnem plenitudinem habitare: quod negantes contra Christum sunt. Qui Christus est caput, non modo hominum, sed etiam principatus et potestatis angelicae. Et vos ergo replere potest, qui supernos cives replet. In quo. Monuit ne seducti caeremonias legis recipiant. Quasi dicat, Estis repleti in illo, in quo, non solum donis repleti estis, sed etiam estis circumcisi, id est purificati ab errore et mundo. Circumcisi, dico, circumcisione non manufacta, id est opere humano: vos dico manentes, in exspoliatione corporis carnis id est exspoliati a corpore secundum quod erat spiritu estis servientes non in carne, a terrenis ad coelestia, ab humanis ad divina, ab errore ad divinitatem conversi. Vel ita: Estis circumcisi, circumcisione non manufacta, sicut fiebat legalis circumcisio scilicet non facta, in ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquam solent seduci
qui cupiunt pruden¬
tes iudicari in munido.
Et eandem significa¬
tionem subdit: & ꝑ
inanem fallatiam
Terrena eniphilo¬
sophia argumentis
&e subtilitate inimici¬
tiarum componitar.
&e decipit. dum ueri¬
similib causis &e cõ¬

Expanded text:
per quam solent seduci, qui cupiunt prudentes judicari in mundo. Et eamdem significationem subdens, per inanem fallaciam. Terrena enim philosophia argutiis et subtilitate minutiarum componitur, et decipit, dum verisimilibus causis et com
Abbreviated transcription (Latin):
aenis oꝑatur meis uł ꝑfidem oꝑationis der idest ꝑfidemdei de
qno credunt quod exemplo xp̃i suscitabit illos. Uñ subdit. Qui
suscttarit illum id est xp̃m amortins. hoc p̃mitit ad ꝓban¬
dum quod resugent illi etiam immortales. Gñsubditꝰ. Et per
hoc etiam uos ctiam gentiles. cominficatit iam certitudine spei

Expanded text:
eis. Vel, per fidem operationis Dei, id est per fidem Dei, de quo credunt quod exemplo Christi, suscitabit illos. Unde subdit, qui suscitavit illum, id est Christum, a mortuis. Hoc praemittit ad probandum quod resurgent illi etiam immortales. Unde subdit: Et, per hoc vos etiam Gentiles, jam certitudine spei
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m inaliqua parte.
idest ñ est adeo ordi¬
nata sed abhominib
tradita. Traditerunt
en mm philosophi quos
homines uocat. dm̃
non posse fieri. creata.¬

Expanded text:
 in aliqua parte, id est non est a Deo ordinata, sed ab omnibus tradita. Tradiderunt enim philosophi, quos homines vocat, Deum non posse fieri creat
Abbreviated transcription (Latin):
eorum c& ficdĩ stabilitate. ut scieutes uñ placcatur deo. in eo fie¬
t firmiores. Et qñqnidem bñ statis. sicut gͦ fidli fundam̃¬
to accepistis: bona enĩ
fuit acceptio: accepistis
te i est ꝑficite. ñ extͣ
eum. sed inip̃oambu¬
late dicouos minores
radicati in ac̾iuaiita
ut arbor ad frutifi¬
candum. & uosina¬
iores qui ncontempla¬
tione estis suꝑalios
ed ificati. & hoc inip̃o
idẽ intemplum dei
nũ scił aliisloquatur.
& ambulate mactio¬
nẽ gr̃arum confirma¬
tinfide. ambulate

Expanded text:
orum et fidei stabilitate, ut scientes unde placeatur Deo, in eo fierent firmiores. Et quandoquidem bene statis, sicut ergo fidei fundamto accepistis, bona enim fuit acceptio, accepistis,te, id est proficite non extra eum, sed in ipso ambulate, dico, vos minores, radicati in activa vita, ut arborum ad fructificandum, et vos majores qui in contemplatione estis, super alios, aedificati et hoc in ipso, id est in templo Dei. Unde, scilicet aliis loquatur, et ambulate in actione gratiarum confirmati in fide, ambulate
Abbreviated transcription (Latin):
nitate. monet eos
ne malorum collo¬
tatis sensus eorum re
lout sitis instructi. hoc autem¬
sermonum. dico. ut ñ solum adea tendatis
que ñ dum habetis. sed ut nemo qnͣtum cumꝙ sapiens uos de¬
tas ñ est nͥ seemonum idẽ nͥmũbis. quia sapientes mundi arce
quadam & minutiis disputationum irretire gestunt ani¬
mas simpliciumut intione mundanarũ rerum abstrahãt
recte: uideo enim sp̃u¬
quod apnd nos geri¬
ait: nam si auobis cor

Expanded text:
nitate, monet eos ne malorum collotatis sensus eorum reclo ut sitis instructi, hoc autem dico ut non solum tendatis ad ea quae nondum habetis, sed ut nemo, quantumcunque sapiens id est nisi in verbis. Quia sapientes mundi arte quadam, minutiis disputationum irretire gestiunt animas simplicium, ut traditione mundanarum rerum abstrahant recte: video enim spquod apud vos geriait Nam etsi, a vobis, co
Abbreviated transcription (Latin):
tiuiii elegis. ip̃e dico. factus idẽ reputatus ꝓ
tum E. nobis non solum maledictus sed etiam
maledictum quo uerbo scđ̃m nsum loquendi plusqͣm si
dicetur maleditus intelligitur. idẽ ualde peccator. Aũ ut
reus ocaditur. & dum in eius contumeliam dicitur ceco alu¬
minato. tudiscipłs illius sis. uos discipsi moysi erimus.
Qa stͥptum est. Quasi. Ideo reputatꝰ est malẽdictum. quia
suspensus est incruce. quia scriptum est indeutero nomio.
maled ictus omnis quipendet inligno. ꝓsins uidelicet sce¬

Expanded text:
to legis. Ipse dico factus, id est reputatus, pro nobis, non solum maledictus, sed etiam maledictum. Quo verbo secundum usum loquendi plus quam si diceretur maledictus, intelligitur, id est valde peccator, dum ut reus occiditur, et dum in ejus contumelia dicitur caeco illuminato: Tu discipulus illius sis, nos discipuli Moysi erimus . Quia scriptum; quasi dicat: Ideo reputatus est maledictum, quia suspensus est in cruce, quia scriptum est in Deuteronomio: Maledictus omnis qui pendet in ligno, pro suis videlicet sce
Abbreviated transcription (Latin):
Quass. Bene noui
quales estis & inde
non uos sed deuni
laudo qui hoc fec̃:
ei enm qui fecit a¬
noncesso ꝓuobis
de habitis bonis: ego
memoriam ur̃i in
oro dm̃. ulteriora
uob̾ implorans. Uñ
congrue ꝓiam datiᷤ.
p̃mittitur gͣtiarum
actio. Qui enim oran¬
dus est ut taciat. illi
est gr̃arum act̾io red¬
denda cum fecĩt. Hoc
autem mor̃onib
meis peto. ut deus

Expanded text:
icat: Bene novi quales estis. Et inde non vos, sed Deum laudo qui hoc fecit. Ei enim qui fecit aNon cesso pro vobis de habitis bonis: ego memoriam vestri in oro Deum ulteriora vobis implorans. Unde congrue pro jam datis praemittitur gratiarum actio. Qui enim orandus est ut faciat, illi est gratiarum actio reddenda cum fecerit. Hoc autem in orationibus meis peto, ut Deus
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ip̃e dicit pater nolo ut uͥ ego fuero. & hñ mecum
sint. quia corpꝰ xp̃i quod est eccłia. imp̃a dextera. idest
in ip̃a beatitudine erit. Qmͣuis enim corpꝰ nr̃m ñ dum ibi
ram. hedos ad sinstrã ẽẽ postt᷑ũ. uł ita ꝯstituẽs .i. stabilit̃ sta¬
ens illum scił hominẽ xp̃m addext̾am suam. id est insede iu¬
ditiatia. inpotestate iudicandi. Quia enim om̃e iudiciũ
pater dedit filio. ideo ad dext̾am dei sedere dr᷑. qi index.
Uñ ait iudis : amͦ uidebitis filium homuns sedentem add
dext̃am uirtutis dei & cet̾a. Et constituens illum incele
nim angłicorum. & ñ solum suꝑ hos quattuor sed etiã
suꝑ omne nomen quod nominatur ñ solum in hoc scło
sed etiam infuturo id est suꝑ omne nominabile quod
iam uł scitur uł infrturo scietur. Hoc dictait ꝓpter in¬
carnationem filii dei. ut etiam homo factus suꝑ om̃s celos
ẽẽ dicatur. &e super omnem creaturam. habens uomea dĩ

Expanded text:
sicut ipse dicit: Pater, volo ut ubi ego fuero, et hi mecum sicut ipse dicit: Pater, volo ut ubi ego fuero, et hi mecum sint . Quia et corpus ejus, quod est Ecclesia, in ipsa dextera, id est in ipsa beatitudine, erit. Qtabiliter statuens, illum hominem, Christum, ad dexteram suam, id est in sede judiciaria, in potestate judicandi. Quia enim omne judicium Pater dedit Filio , ideo ad dexteram Dei sedere dicitur quasi judex. Unde ait Judaeis: Amodo videbitis Filium hominis sedere ad dexteram Dei, etc. . Et constituens illum in coelnum angelicorum, et non solum super hos quatuor, sed etiam super omne nomen quod nominatur non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro, id est super omne nominabile quod vel jam scitur vel in futuro scietur. Hoc dicit propter incarnationem Filii Dei, ut etiam homo factus super omnes coelos esse dicatur, et super omnem creaturam, habens nomen Dei
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ quicredimus de illa beatitudine scd̾m oꝑationem
potentie uirtutis eius qmͣ oꝑatus est in xp̃o. id est scd̾m
quod potenter oꝑatus est inxp̃o. cuiꝰ menbra sumus. &
ideo eadem cum illo. nos hab̾ituros credimuis. Oꝑatus in
Non eos audiamus qui negant addexteram patris sede¬
re filium dicentes. Numquid deus pater ht̃ latus der¬
trum uł sinistrum. sicut corpora: Nec nos hoc de deo
sentimus. nulla enim forma corporis deus funtur & con¬
duditur. Sed dextera dei est beatitudo eterna que sc̃ĩs
clatur. sicut sinistra eiꝰ dicitur miseria ꝑpetua que impiis
datur. Et est: constituens illum ad dext̾am suam. id est
ostendens hominẽ xp̃m et̾naliter beatum incelestib idẽ.
incelo. Exemplum antem głie sc̃orum consistit in resurre¬
ctione saluatoris. ut inea cogno seant fideles quid eis ꝓ¬
missum est. Siili enim mͦ extollentur suꝑ celos cum xͣp̃o

Expanded text:
nobis, qui credidimus de illa beatitudine secundum operationem nobis, qui credidimus de illa beatitudine secundum operationem potentiae virtutis ejus, quam operatus est in Christo, id est secundum quod potenter operatus est in Christo cujus membra sumus, et ideo eadem cum illo nos habituros credimus. Operatus, ieatitudine. Non eos audiamus qui negant ad dexteram Patris sedere Filium, dicentes: Nunquid Deus Pater habet latus dexterum, vel sinistrum, sicut corpora? Nec nos hoc de Deo sentimus. Nulla enim forma corporis Deus finitur et concluditur. Sed dextera Dei est beatitudo aeterna quae sanctis datur, sicut sinistra ejus dicitur miseria perpetua quae impiis datur. Et est, constituens illum ad dexteram suam, id est ostendens hominem Christum aeternaliter beatum, in coelestibus, id est in coelo. Exemplum autem gloriae sanctorum consistit in resurrectione Salvatoris, ut in ea cognoscant fideles quid eis promissum est. Simili enim modo extollentur supra coelos cum Christo;
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ħ editatis idest głose hereditatis scił et̃ne beatitudinis
que dicit᷑ hereditas que firiiter habebitur. que erit in
ad illud mauis quod habebimꝰ. Qđdam enim increm̃tum
głe habebunt sumim doctores. ultra illud qđ cõmunit̃
ot̃s habebunt. Habebunt enim om̃s eutidem denarnum.
sed differet stella astella inclaritate. & erunt diuerse man¬
siones indomo patris. & inter alios claruis fulgentes apłi.
m̃sam. & suꝑ eam altera corona aureoła. ꝑcoronam alt̾a
digitis .iiiͦi. que m̃sam oꝑiebat gła uite eterne significat᷑.
quaom̃s electi fruentur. que in quatuor libris eungłii di¬
gito dei id est sp̃u sc̃o scͥptis annuntiatur. & erat interrasi¬
lis: ꝑdiu̾sitate m̃itorum. Corona aureola suꝑ illam est ꝑ¬
fectio remunationis eorum. qui indoc̾torib excellunt.
Ideo apłs ait. que sit suꝑ eminens magnitũdo głie tan
que magnitudo est uirtutis eiꝰ uł est inuirtute dei danda

Expanded text:
ereditatis, id est gloriosae haereditatis, scilicet aeternae beatitudinis, quae dicitur haereditas, quia firmiter habebitur quae erit in ad illud majus quod habebimus. Quoddam enim incrementum gloriae habebunt summi doctores ultra illud quod communiter omnes habebunt. Habebunt enim omnes eumdem denarium, sed differet stella a stella in claritate, et erunt diversae mansiones in domo Patris: et inter alios clarius fulgentes, apostoli ensam, et super eam altera corona aureola. Per coronam altam digitis quatuor quae mensam operiebat, gloria vitae aeternae signatur, qua omnes electi fruentur, quae in quatuor libris Evangelii digito Dei, id est Spiritu sancto, scriptis annuntiatur: et erat in terra simul pro diversitate meritorum. Corona aureola, super illam, est perfectio remunerationis eorum qui in doctoribus excellunt. Ideo Apostolus ait, quae sit supereminens magnitudo gloriae in nos. Quae magnitudo est virtutis ejus, id est in virtute Dei danda
Abbreviated transcription (Latin):
nis in agnitionem eius id est sp̃m sc̃m qui det uobis sapien¬
tiam de celestib plemus qͣmmi habeatis. ita ut non odscure
sed clare & sine uelo eum agnoscatis: sed aet idẽ faciat illu¬
minatos oculos cordis ur̃i. id est rationis que est imago dĩ.
inqua renouaris inagnitione dei. Imagine gͦ sua agnosce
auctorem eiꝰ. qui corporali sensu non attingitur. N e gͦ pui¬
tetis corporeo sensu am̃ attingi. sel oculis mentis ip̃m cognos¬
audite. In corpore uͥ diuersa sunt menbra. alibi andis. ali¬
bi uides. incoꝵꝑe autem tuo uͥ diñsa m̃bra ñ inuenumt᷑.
ibi audis uͥ indes. Ad hoc illuminet oeulosu̾scianᷤ plemꝰ
qͣm mͦ que id est qͣnta sit spes uocationis eis idest res spera¬
ta. ad qmuocat eredentes. Hoc dicit ut ꝓpensiores sint quia
cum plene scieruit quis fenctus est credentium. ꝓpensiores
fient cirea ex colendam religionem. Dem̃ quid nomie sper¬

Expanded text:
nis in agnitione ejus, id est Spiritum sanctum qui det vobis sapientiam de coelestibus plenius quam modo habeatis; ita ut non obscure, sed clare et sine velo eum agnoscatis, scilicet det, id est faciat, illuminatos oculos cordis vestri, id est rationis, quae est imago Dei, in qua renovatis in agnitione Dei. In imagine ergo sua cognosce auctorem ejus qui corporali sensu non attingitur. Ne ergo putetis corporeo sensu Deum attingi, sed oculis mentis ipsum cognosaudite. In corpore enim diversa membra sunt. Alibi audis, alibi vides; in corde autem tuo, ubi diversa membra non inveniuntur, ibi audis ubi vides. Ad hoc illuminet oculos, ut sciatis, plenius quam modo, quae, id est quanta, sit spes vocationis ejus, id est res sperata ad quam vocat credentes. Hoc dicit ut propensiores sint, quia, cum plene scierint quis fructus credentium, propensiores fient circa excolendam religionem. Ambrosius
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i est ce pater: sed
deus xp̃i est scd̃m hu¬
ex femina unde in
psalmo dinit. denen¬
tte matris mẽe deus

Expanded text:
Christi est et Pater. Sed Deus Christi secundum huex femina. « Unde in psalmis dicitur: De ventre matris meae Deus
Abbreviated transcription (Latin):
meus estu. õstñdẽs
patrem ẽẽ dm̃ suũ.¬
quia homo factus
uentre matris natus
deuirgine natus est
d̾s. ut ñ solum pater¬
illi ẽet qui eum de
se ip̃o genuit: sed¬
etiam eiꝰ deus eẽt.
quem deuentre ma¬
tris hominem crea¬
uit. Quigͦ pater ẽ¬
filio exutero suo de
uentre matris l eus
eiꝰ est. ñ de suo. im̃
ip̃e dñs ait: ascendo

Expanded text:
meus es tu . Ostendens Patrem esse Deum suuquia homo factus ventre matris natus, virgine natus est Deus, ut non solum Pateilli esset qui eum de seipso genuit, sedtiam ejus Deus esset quem de ventre tris hominem creavit. Qui ergo Pater eFilio ex utero suo, de ventre matris Deus est, non de suo. Unde ipse Dominus ait: Ascendo
Abbreviated transcription (Latin):
collatis quid debe¬
neficiis ephesiis da¬
tis sentiat apłs sub¬
dit. scił qd gr̃as agit
& rogat suꝑ addi
ne illi suꝑbiant. sea
ultra tendant. Qiͦ.
propt̾ea ego andiens¬

Expanded text:
collatis, quid de beneficiis Ephesiis datis sentiat Apostolus subdit, scilicet quod gratias agit, et rogat superaddi, ne illi superbiant, sed ultra tendant; quasiPropterea ego audiens
Abbreviated transcription (Latin):
dlatus est nobis. Si diffusa est caritas. ecce iam ex qͣntulo¬
cumq pignore deambulabat ds innob̾. &e sic pignus ac
tam̃ aliquid inloquendi usu inter arram &e ꝑignus.
est auferendum sed complendum. Si gͦ caritatem mͦ ds
ta auferendum est pignus anob̾: Absit. S hoc quod de¬
dit implebit: & ideo melius habetur arra qͣm piguus.
Dedit nobis sp̃m. adhoc utiq scił in redemptione acqui¬
sitionis. id est ad hoc ut sanguine xp̃i redempti aiure mi¬
mici. ut ultra ũ dominet᷑ nobis inumitus. a cquiramꝰ dm̃
uł acquiram᷑ deo: ad hoc enim redeunt ut habeat. non ut
Propterea & ego
audiens fidem ue¬
stram que est inxͦ¬

Expanded text:
d est enim, si diffusa est charitas? Ecce jam ex quantulocunque pignore deambulat Deus in nobis, et sic pignus acctamen aliquid in loquendi usu inter arrham et pignus.est auferendum, sed complendum. Si ergo charitatem modta, auferendum est a nobis pignus? Absit! sed hoc quod dedit implebit Ideo melius habetur arrha quam pignus. Dedit nobis spiritum, ad hoc utique, scilicet in redemptionem acquisitionis, id est ad hoc ut sanguine ejus redempti a jure inimici, et ultra non dominetur nobis inimicus. Acquiramus Deum, vel acquiramur a Deo. Ad hoc enim redemit ut habeat, non ut Propterea et ego audiens fidem vestram quae est in
Abbreviated transcription (Latin):
stamentum habuit. eaque numerata sunt. & huiꝰmo¬
ꝑsingula quia pauciora sufficiurit. ad executioner nr̃e
demonstrationis. Hisuero. Quasi. De illis non est di
Hiis uero ita com¬
positis. inpriori
quidem tab̾nacu¬
lo semꝑ introibãt
sacerdotes sacriti¬
ciorum officiacon¬
summantes: in
scdo autem semel
ianno solus pon¬
tifex non sine san¬
gume. que mof¬
ferret prosua et
popliignorantia
hoc significante
sp̃u sancto. non¬
dum propalatã
esse sanctorum
uiam ad huc pri¬
ore tabernaculo
habente statum.
que parabola est
temporis instan

Expanded text:
stamentum habuit ea quae numerata sunt, et hujusmostamentum habuit ea quae numerata sunt, et hujusmomodo dicendum per singula, quia pauciora sufficiunt ad exsecutionem nostrae demonstrationis. His vero. Quasi dicat: De illis non est diita compositis, in priori quidem tabernaculo semper introibant sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes; in secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine sanguine, quem offert pro sua et populi ignorantia, hoc significante Spiritu sancto nondum propalatam esse sanctorum viam, adhuc priore tabernaculo habente statum. Quae parabola est temporis instan
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nͥcũ gr̃a non est potestas faciendi precepta. Nerũ
quia lex aquouis ꝓficiente. non ex omni parte implet᷑.
desuꝑ est ꝓpinatornum. adhoc enim opus est ut deussit
propitius. & ideo suꝑponitur. quia suꝑ eraltat misccłiã
indicio. Duo cherubim ꝓpitiatorum pẽnis obumbrant
idest uelando honorant. qm̃ misteria ista sunt. &e in¬
uicem se attendunt quia consonant. hec enim duo ft̃
testamenta. quia cherubim interp̃tatur plentiudo sei¬
entie. quam continent duotestamenta que obumbrãt
interpretatione multitudinem scientie habent ratio¬
nalis creatura significatur. scił angłita. Ideo sunt duo
ut societatem caritatis commendent. Ideo pennis ꝓpitia¬
torium obumbrant. quia deo uon sibi tribuunt pennas
id est deum honorant uirtutib quib p̃stant: &e uultꝰ
eorum non surit nͥ inꝓpitiatorium. quia non est eis speᷤᷤ
nͥ indeimiscłia. Sequitur. De quib. Quasi. Netus te¬

Expanded text:
 cum gratia potestas est faciendi praecepta. Verum  cum gratia potestas est faciendi praecepta. Verum quia lex a quovis proficiente non ex omni parte impletur, desuper est propitiatorium. Ad hoc enim opus est ut Deus sit propitius, et ideo superponitur, quia superexaltat misericordia judicio . Duo cherubim propitiatorium pennis obumbrant, id est velando honorant, quoniam mysteria ista sunt, et invicem se attendunt, quia consonant. Haec enim sunt duo Testamenta, quia cherubim in tempore, plenitudo scientiae, quam continent duo Testamenta quae obumbrant interpretatione multitudinem scientiae habent, rationalis creatura significatur, scilicet angelica. Ideo duo sunt ut societatem charitatis commendent, ideo pennis propitiatorium obumbrant, quia Deo non sibi tribuunt pennas, id est Deum honorant virtutibus quibus praeibant, et vultus eorum non sunt nisi in propitiatorium, quia non est eis spes, nisi in Dei misericordia. De quibus. Quasi dicat: Vetus Te
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. quib significatur quod xp̃c dator est legis. Uł per
archam ip̃a xp̃i caro intelligitur. in qua est manna di
uinitatis. & tabule duorum testamentorum. quorum
in quoest xp̃c panis qui decelo descendit. Solus emm¬
ille popłs pane celipascitur. qui inxp̃o continetur. su¬
per q cam archam erant cherubiñ glorie id est gloriose
decorata. scił duo angłi głosi &e decori. obumbrantia alis
connexis ꝓpitiatorium id est tabulam que suꝑ archam
erat. Duo chertibim angelos celi significant. qui carita¬
te connexi sunt &e scientia pleni.Cherubimeniminter¬
pretatũr plenitudo scientie. Propitiatorium suꝑ archã
xp̃c est. quia ip̃i rp̃o spenaliter adco patre datum est ut
esset ꝓpitiatio propectatis nr̃is. Potest & aliter hoc in tel¬
ligi. magnumenim hic sacram̃tum est aurum quippe
signifitat sapientiam. archa significat secretum dei.
In archa iussa sunt ponilex &e mannace uirga aaron.
Inlege precepta sunt. inuͣga significat᷑ potestas. ĩ mannagr̃a

Expanded text:
. Vel per arcam ipsa caro Christi intelligitur, in qua manna est divinitatis, et tabulae duorum Testamentorum, quorum in quo est Christus, panis qui de coelo descendit. Solus enim populus pane coeli pascitur, qui in Christo continetur. Super que eam, arcam, erant Cherubim gloriae, id est gloriose decorata, scilicet duo angeli gloriosi et decori. Obumbrantia, alis connexis, propitiatorium, id est tabulam quae super arcam erat. Duo cherubim angelos coeli significat, qui charitate connexi sunt et scientia pleni. Ambrosius Cherubim enim interpretatur plenitudo scientiae. Propitiatorium super arcam Christus est, quia ipsi Christo specialiter a Deo Patre datum est, ut esset propitiatio pro peccatis nostris. Potest et aliter hoc intelligi. Magnum etenim hic sacramentum est; aurum quippe significat sapientiam, arca significat secretum Dei. In arca jussa sunt poni lex, et manna, et virga Aaron. In lege, praecepta sunt; in virga, potestas significa
Abbreviated transcription (Latin):
fides oꝑans ꝑdilectio¬
sli o irs E fuit inuobis. quia olim currebatis ꝑ¬
obeciE : oꝑa fidei ꝑfinendo. & hocbene: quia
rum inopera fidei bonum finsse testatur. scd nequicia ma¬
loruim impeditos ne cursum suum efficatia ꝑseuerante con¬
summarent. unde ut nulli corum cralant hortatur. siibdc̃s

Expanded text:
Fides operans per dilectiolim fuit in vobis, quia olim currebatis per opera fidei proficiendo, et hoc bene; quia rum in opera fidei bonum fuisse testatur, sed nequitia malorum impeditos, ne cursum suum efficacia perseverante consummarent. Unde ut nulli eorum credant hortatur, subdens,
Abbreviated transcription (Latin):
mouebo. qđ potest qr
fecit ea. Uñ subdit. tan¬
qͣm fc̃orum. Qiͣ. potest
eamouere tanqͦm sua¬
notar se illa sic mouere

Expanded text:
movebo: quod potest, quia fecit. Unde subdit: Tactorum. Quasi dicat: Potest ea movere, tanquam suanotat se illa sic movere
Abbreviated transcription (Latin):
scił acierłm celestem
idẽ. adnisionemce te¬
lestis pacis. & ad fre¬
quentiam multorim¬
quoꝵ sotiifuturi estĩ.

Expanded text:
salem coelestem, id est ad visionem lestis panis: et, ad frequentiam multorquorum socii futuri estis.
Abbreviated transcription (Latin):
adocłm seruientes
quasihominib pla¬
centes. sed insimpli¬
citate cordis ur̃itim̃¬
facitis exanimo ope¬
ramini. sicut dño
& ñ hominib. sci¬
entes qͦd adño acci¬
pietis retͥbutionem
equitas. sed duplicatum peccatum. in quo est iniquitas &
simulatio. Oꝑamni dico. scientes quod ꝓhac humiliatio¬
ne recipietis a dño retͥbutionemetne hereditatis. & preter
rigorem dominii
emollit. ut potesta¬
te que p̾ualet quis
indñatu uxoris. nõ
nimis seuẽre utat᷑.
Et uos filii obedite

Expanded text:
m seruientes quasi hominibus placentes, sed in simplicitate cordis timefacitis, ex animo operamini, sicut domino et non hominibus, scientes quod a domino accipietis retributionem aequitas: sed duplicatum peccatum, in quo est et iniquitas et simulatio. Operamini, dico, scientes quod pro hac humiliatione recipietis a Domino retributionem haereditatis aeterrigorem dominii emollit, ut potestate qua praevalet quis in dominatu uxoris, non nimis severe utatur. Et vos filii, obedite
Abbreviated transcription (Latin):
oculis &e inamplexib
aut stultiloquium ut
blanda ũba: aut scu¬
rilitas que astultis
curialitas dicit᷑. id est
iocuralitas que risum
solet mouere que ad
rem idẽ adutililitatẽ
no labore agatur. sed
magis nominetur in
uobis actio gr̃arum¬
nec debent nominari¬
illa. Hoc enim scitote
mentis ratione. & eti¬
am intelligentes qđ
scͥpture inde dicunt:
quod om̃s fornicator
aut imminidus aut
auarus ñ habet he

Expanded text:
osculis et in amplexibus, aut stultiloquium, ut plana verba, aut scurrilitas, quae a stultis curialitas dicitur, id est jocularitas quae solet risum movere, quae ad rem, id est ad utilitatem, no labore agatur. Sed magis nominetur in vobis actio grNec debent illa nominari. Hoc enim scitote mentis ratione, et etiam intelligentes quod Scripturae inde dicuntur, quod omnis fornicator, aut immundus, aut avaru
Abbreviated transcription (Latin):
immundicia.
aut auaritia. nͥ
nominetur in uo¬
bis. sicut decet sa¬
nctos. aut turpi¬
tudo. aut stulti¬
loquium. aut sc¬
urilitas. que ad
rem ñ ꝑtinet. sed
magis gr̃arum
actio H oc enim
scitote intelligen¬
tes qͦd omnis for¬
nicator aut im¬
mundus aut aua¬
rus qͦd est ydolo¬
rum seruitus. ñ¬

Expanded text:
immunditia, aut avaritia nec nominetur in vobis, sicut decet sanctos, aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas quae ad rem non pertinet, sed magis gratiarum actio. Hoc enim scitote intelligentes, quod omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, quod est idolorum servitus
Abbreviated transcription (Latin):
tutib instent. & sitis ugilantes in obsecratione facta pro
tribulatio non obtundat. Detur inqͣm in aꝑcione oris mei
idẽ nerbi mei idẽ ut aꝑte possim reserare mist̾ium eiͣngłii
idẽ secreta incarnationis & passionis ne p̃ssura tͥbulationũ
ip̃a formidine acumen doctne obtundat. ita ut cum fiducia
incathena quia nec pro cathenis cesso alegatione. Dico pos¬
sim cum fiditia notum facere eimgłium & ita cum fiducia
ut in ip̃o enngłio p̾dicando audeam loqui inter omnia ma¬
la ꝓ ut oportet me loqui. Et ne auditis tͥbulationib moue¬
retur. dictt titicum omnia eis notificare. subdens. Ut autẽ
&x uossciatis ea que circa me sunt. hoc dicit quia multe ei
crant tͥbulationes.
que quasi eum cͥtũ¬
dabant uł ideo dic̃¬

Expanded text:
tutibus instent, et sitis vigilantes in obsecratione facta pro tutibus instent, et sitis vigilantes in obsecratione facta pro tribulatio non obtundat. Detur, inquam, in apertione oris mei, id est verbi mei, id est ut aperte valeam reserare mysterium Evangelii, id est secreta incarnationis et passionis, ne pressura tribulationum ipsa formidine acumen doctrinae obtundat, ita, ut cum fiducia, positus, quia non pro catenis cesso a legatione. Dico possim cum fiducia notum facere Evangelium, et cum fiducia, ut in ipso Evangelio praedicando, audeam loqui, inter mala omnia, prout oportet me loqui. Et ne auditis tribulationibus moverentur, dicit Tychicum omnia eis notificare, subdens: Ut autem et vos sciatis ea quae circa me sunt. Hoc, quia multae ei erant tribulationes quae quasi eum circumdabant, vel ideo dic
Abbreviated transcription (Latin):
libus armati hosti
non coditis. Ad ip̃m
uͦ hostem feriendum
uerbum dei gladins
bis accutus docens de
temꝑalib &e de et̾nis
illorum tonsolatio¬
nem inuea̾. istorum
ꝑfectionem in nouo
testam̃to ꝓmitens.
Quod enimtemꝑa¬
liter nob̾ ꝓmissam
est. ad unam partẽ
gladii. qͦd uero in
sempit̾num ad alte¬
ram partem gladii
ꝑtinet. Namꝰ & ido
duo testamenta di¬
cuntur. quia uetus
terrena ꝓmitait. no¬
uum eterua. De hoc
gladio dominꝰ ait:
non ueui mittere
pacem sed gladium.
Iste gladius uere a¬
cutus est. quia eum
quem ferit amundo
diuidit. Et quia hec¬
armatura ñ est nͥ a
gr᷑a. subdit ꝑ omnẽ.
uiratione petenda sunt orantes dico non horarie. salori
orat. qui munda conscientia & integia fide orat. In carne
orat. qui polluta mente precatur. it̾um peccaturꝰ non casu uł
subregtione. sedde ꝓposito. Et in ip̃o spũ sitis ugilantes. idẽ
solliciti & ñ remissẽ. sed inomni in stantia ut scił om̃ib uir¬

Expanded text:
bilibus armari, hosti non ceditis. Ad ipsum enim hostem feriendum verbum Dei gladius bis acutus, docens de temporalibus et de aeternis: Illorum consolationem in Veteri, istorum perfectionem in Novo Testamento promittens. Quod enim temporaliter nobis promissum est, ad unam partem gladii: quod vero in sempitram partem gladii pertinet. Nam et ideo duo testamenta dicuntur, quia vetus terrena promittit, novum aeterna. De hoc gladio Dominus ait: Non veni mittere pacem, sed gladium . Iste gladius vere acutus est, quia eum quem ferit a mundo dividit. Et quia armatura haec non est nisi a gratia, subdit: Per omnem, juratione petenda sunt. Orantes dico, non horarie, sed omni orat, qui munda conscientia et integra fide orat. In carne enim orat qui polluta mente precatur, iterum peccaturus non casu, non subreptione, sed de proposito. Et in ipso spiritu sitis vigilantes, id est solliciti, et non remisse, sed in omni instantia, ut scilicet omnibus vir
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi. Quia tales ho¬
stes habemꝰ. & de tan¬
ta re ꝓpterea accipite
contrã eos armaturã
suos armat. Ideo acci¬
pite. ut possitis resiste¬
re malis &e sp̃alibus¬
nequitiis indie malo
id est in hac uita ubi¬
est temptatio. Aliter¬
enim non possetis resistere. nisi habita ari
aduersis. & quia armatura dei necessaria est. State gͦ i¬
riliter quotiens ꝓuo¬
camini. succucti lũ¬
bos ur̃os id est carna¬
les concupiscñtias
cingulo castitatis
frenantes. & hoc ñ
simulatorie. sed in
intate ut uere ꝓpter
xp̃m luxuriam re¬
frenctis que in lũbis
maxime uiget. Uł¬
incaritate hoc faci¬
Et estote indut. lori¬
cam iusticie id est¬
iusticia sit uobis lo¬
faciendo. ne pateat
locus hosti. Et esto¬
te calciati pedes idẽ
affectiones ur̃e sint¬
munite uͥtutib ne

Expanded text:
at: Quia tales hostes habemus et de tanpropterea accipite contra eos armaturam suos armat, et ideo accte, ut possitis resistere malis et spirituanequitiis, in die malo, id est in hac vita, ubest tentatio. Aliteenim non possetis resistere, nisi habita armaadversis, et quia armatura Dei necessaria est. State ergo viriliter, quoties camini, succincti lumbos vestros, id est carnales concupiscentias, cingulo castitatis, frenantes, et hoc non in simulatione, sed in itate, ut vere propter Christum luxuriam rfrenetis, quae in lumbis maxime viget.charitate, hoc faciEt estote induti lorica justitiae, id estjustitia sit vobis lofaciendo, ne pateat locus hosti; et estocalceati pedes, id est affectiones vestmunitae virtutibus, ne
Abbreviated transcription (Latin):
incedunt. Et assumite galeam salutis spe suꝑne salutis.¬
est uerbum dei.
ꝑomnem oratio¬
nem & obsecrati¬
onem orantes om¬
ni temꝑe. in sp̃u
& in ipso uigilan¬
tes inomni instã¬
tia et obsecratio¬
ce ꝓme ut detur
in sermo in aꝑci¬
one oris mei cum
fiducia notum fa¬
cere misterium e¬

Expanded text:
incendunt. Et assumite galeam salutis, spe supernae salutisincendunt. Et assumite galeam salutis, spe supernae salutisest uerbum dei, per omnem orationem et obsecrationem orantes omni tempore in spiritu, et in ipso uigilantes in omni instantia et obsecratioet pro me, ut detur mihi sermo in apertione oris mei cum fiducia notum facere mysterium e