comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tͥa u orandi locꝰ nullꝰ erit: s tantum
laudandi. Oare orandi locus nullꝰ erit:
Quia nichil de est. Eto hic creditur:
ibi uidet᷑. Qd hic sꝑatur. ibi tenetur.
Od hic petitur. ibi accipitur. E n¬
qͥntacũq temporali felicitate u̾sem̃.
penitere tam̃ nos debet huius uitȩ: ut
ad illam ĩ corruptionẽ tota auiditate
curramus. Inde enĩ qd̾ etiã apłs ait.¬

Expanded text:
 orandi locus erit, sed tantum laudandi. Quare orandi locus nullus erit? Quia nihil deest. Quod hic creditur, ibi videtur; quod hic speratur, ibi tenetur; quod hic petitur, ibi accipitur. quacumque temporali felicitate versemur, poenitere tamen nos debere hujus vitae, ut ad illam incorruptionem tota aviditate curramus? Inde est enim quod etiam Apost
Abbreviated transcription (Latin):
uangłi inista carne ꝙͣ diu ꝑgͥnam᷑ a domino
ad angłos scõs qͥ hȩc uident infantes
sums: lacꝰtandi fide. pascendi specie.
Sic enĩ dic̃ apłs. Qxã diu sumꝰ ĩ eorpore.
ꝑegͥnamur a dño. ꝑ fidẽ enĩ abulamꝰ.
ñ ꝑ speciẽ. Uenturi sumꝰ ad speciem:

Expanded text:
in ista carne; quamdiu peregrinamur a Domino, ad Angelos sanctos, qui haec vident, infantes sumus, lactandi fide, pascendi specie. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, non per speciem . Vent
Abbreviated transcription (Latin):
uetustate sunt. ꝙͣ uis iã baptrati.
ex hoc etiã ad huc sunt filii seculi.
ex hoc autẽ qd̾ ĩ nouitate sunt. hoc
ẽ. ex plena ⁊ ꝑfecta remissione
ritalit᷑ sapiunt. eiq congruos mores
agunt: filii di st̃. In tͥnsecꝰ enĩ exiumꝰ
uetem hominẽ & induimꝰ nouũ: qm̃¬
⁊cet̾a qͥb apłs explicat qͥd sit exui ue¬
t̃em hominẽ & indui nouũ qͥ scđm d̾m
creatꝰ ẽ in iusticia & scitate ueritatis.:
& hoc ut faciant ia baptizatos fidelesq
adhortatur: qd̃ ad huc monendi non¬
Ex libͦ de essent. si hoc ĩ baptismo iã ꝑfecte factũ¬

Expanded text:
uetustate sunt, quamuis iam baptizati, ex hoc etiam adhuc sunt filii saeculi; ex hoc autem, quod in nouitate sunt, hoc est ex plena et perfecta remissione ritaliter sapiunt eique congruos mores agunt, filii dei sunt. intrinsecus enim exuimus ueterem hominem et induimus nouum, qd sit exui veterem hominem, et indui novum, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis . Et hoc ut faciant, jam baptizatos fidelesque adhortatur: quod adhuc monendi non essent, si hoc in Baptismo jam perfecte factu
Abbreviated transcription (Latin):
fidentiorẽ. ⁊ carnalẽ appetitũ. rationis
robore irritantẽ. gaudenteq intͥnsecꝰ
in qͣdã dulcedine conuigali: cũ aĩa
m̃ti copulatur. & uelamͣto pudoris ob¬
nubit᷑: ut iã recte uiuere ñ cogatur:
s etiã si om̃s concedant peccare. ñ
libeat. Quartã ia id ipsũ multo firmiꝰ
ordinatiusq facientẽ. & emicante̾ in
urrũ ꝑfectũ: atq aptã ⁊ idoneã õĩbꝰ
& ꝑsecutionib ⁊ mundi huiꝰ flucꝰtibꝰ¬
gendis. Qntã. pacatã. atq ex om̃i par-¬
te tranqͥllam. uiuentẽ in opibꝰ ⁊ ha¬
bundantia ĩ cõmutabił regni. summȩ
atq in effabił sapientiȩ. S extã. oimode

Expanded text:
ppetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur, et velamento pudoris obnubitur, ut jam recte vivere non cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus, et mundi hugendis. Quintam pacatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis regni summae atque ineffabilis sapientiae. S
Abbreviated transcription (Latin):
tas nr̃e infirmitati ⁊ mortalitati con-¬
temꝑata. de nr̃o nob̃ in se atq ad se
face̾t uitã. cũ magne spei leticia fide¬
lit᷑ teneat: ne peccet a rege xͦ regat᷑.
si forte peccauerit ab eodẽ sacerdote
xp̃o expietur: atq ita ĩ actione bone
conu̾sationis ⁊ uite. nutritis penns
gemine dilecꝰtionis tanꝙͣ duabꝰ alis ua-¬
lidis. euecta t̾̃ris. ab eodẽ ipso xͦ uerbo
illuminet᷑. u̾bo qd in pͥncipio erat: &

Expanded text:
talitati contemperata de nostro nobis in se adque ad se faceret uiam, cum magnae spei laetitia fideliter teneat. ne peccet, a rege Christo regatur; si forte peccauerit, ab eodem sacerdote Christo expietur adque ita in actione bonae conuersationis et uitae nutritis pinnis geminae dilectionis tamquam duabus alis ualidis euectus a terris ab eodem ipso Christo uerbo inluminetur, uerbo, quod in principio erat et
Abbreviated transcription (Latin):
ueniamur. Nã pͥma mors spoliatura ẽ
te carne: interĩ seponenda. & suo tpre
recipienda. Cũ gr̾am uberius in¬
mret indum̃tũ iusticiȩ fidi. qͦ induti ñ
nudi inueniamur: & ꝓpt᷑ hoc inquit¬
ingemiscimus mortaliter pregrauati.
habitaculũ nr̃m qd̃ de cęlo ÷ suꝑ ĩdui
cupientes. ut absorbeat᷑ mortale a uita:
Uide qͥd adiungit. Qi aut̃ oꝑatꝰ ẽ nos
inquit in hoc ip̾sum. d̾s: qͥ dedit nob̃
sp̃e. ⁊ certandi ⁊ uincendi uires: ibi
autẽ sine hoste ullo extͣno ⁊ interno.
in esfabili ac sempit̾na pace ꝑfruemꝰ
Qis qͥs gͦ omĩa que ibi habenda sunt
hic uult habere: fidẽ se indicat ñ

Expanded text:
veniamur . Nam prima mors spoliatura est veniamur . Nam prima mors spoliatura est te carne, interim seponenda, et suo tempore recipienda. Hoc niret indumentum justitiae fidei, quo induti non nudi inveniamur, et propter hoc ingemiscimus mortalitate praegravati, habitaculum nostrum quod de coelo est superindui cupientes, ut absorbeatur mortale a vita, vide quid adjungat: Qui autem operatus est nos, inquit, in hoc ipsum Deus qui dedit nobis s, et certandi et vincendi vires: ibi autem, sine hoste ullo externo et interno, ineffabili hac sempiterna pace perfruemur. Quisquis ergo omnia quae ibi habenda sunt, hic vult habere, fidem se indicat non
Abbreviated transcription (Latin):
de hac uita. ĩ aliã uitã sic transire uel¬
les. ut ñ mortuus resurgeres.: s uiuus
ĩ melius mutareris. Hoc uelles. hoc
habes humanus affectꝰ: hoc ipsa aĩa
nescio qͦmͦ ħt ĩ uoluntate ⁊ cupidita¬
te: qm̃ diligendo uitã odit mortẽ. Ex libro¬
n ꝗm̃ carnẽ suã ñ odit: nec ipsi uult d̾ consens¬
accidere qd̾ odit. Nemo enĩ umqͣm eũ głistar
carne̾ suam odio habet. Hc̃ affec̾tũ .iiiͦi.¬
ostendit apłs. ubi ait. Habitationẽ
habemꝰ ex d̾o. domũ ñ manu fac̾tã
et̾nã in celis. Et enĩ in hoc ĩgemiscimꝰ
habitaculũ nr̃m qd̾ decelo ÷ suꝑ ĩdui¬
cupientes: in qͦ nolumꝰ inqͥt exspoli¬
ari s suꝑ uestiri: ut absorbeat᷑ mortale
a uita. Nuis spoliari: s spoliandꝰ es.
Hoc tam̃ agas oportet: ut spoliatꝰ
ꝑ mortẽ carneã tunicã. inueniaris
indutꝰ loricã fidei. Hoc enĩ secutus
adiungit. Si tam̃ ⁊ induti. ñ nudimn¬

Expanded text:
de hac vita in aliam vitam sic transire velde hac vita in aliam vitam sic transire velles, ut non mortuus resurgeres, sed vivus in melius mutareris. Hoc velles, hoc habet humanus affectus; hoc ipsa anima nescio quo modo habet in voluntate et cupiditate. Quoniam diligendo vitam, odit mortem: et quoniam carnem suam non odit, nec ipsi vult accidere quod odit. Nemo enim unquam carnem suam odio habuit . Hunc affectum ostendit Apostolus, ubi ait: Habitationem habemus ex Deo, domum non manu factam, aeternam in coelis. Etenim in hoc ingemiscimus, habitaculuexspoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita. Non vis spoliari: sed spoliandus es. Hoc tamen agas oportet, ut spoliatus per mortem carnea tunica, inveniaris indutus lorica fidei. Hoc enim secutus adjungit: Si tamen et induti, non nudi in
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ affuturũ sciunt. & eũ tam̃ õs. aut
pene om̃s differre conant᷑: etiã qui pꝰ
mortẽ beatiꝰ se credunt ẽẽ uicturos.
Tantã habet uim carnis ⁊ animȩ dulce
consortiũ. Nemo enĩ umꝙͣ carnẽ suam
odio habuit: & ꝓpterea ñ uult anima
ład tẽpꝰ ab eiꝰ etiã ĩsirmitate discecẽ.
qͥmuis eã sine infirmtate ĩ ȩt̃nũ re¬
cepturũ esse confidat. Pinde m̃te ser¬
uiens legi dei. carne autẽ trahens de Ex libͦ d¬
sideria peccati. qͥb obȩdiri uetat apłs baptisn
m̃teͥs qͥdẽ ratione concupiscit ħo piꝰ paridiloꝵr
dissolui ⁊ e̾e cũ xͦ : s id sensu carnis
recusat ⁊ refugit. ⁊ si fieri possit. non
mitate ad immortalitatẽ etiã ipsũ cor-¬
crmS pꝰ sine morte media transferatur
ma mors om̃ib p̃parata ẽ: scd̃a soł
mał. impiis. infidelibꝰ. blasphemis.
⁊ qͥcquid aliud sane doct᷑ne adu̾sat᷑.
Si fieri potest: ambas ñuis pati.
Scio: uiuere amas: mori nonuis. Et

Expanded text:
rum sciunt et eum tamen omnes aut paene omnes differre conantur, etiam qui post mortem se beatius credunt esse uicturos; tantam habet uim carnis et animae dulce consortium. nemo enim umquam carnem suam. odio habuit et propterea non uult anima uel ad tempus ab eius etiam infirmitate discedere, quamuis eam se sine infirmitate in aeternum recepturam esse confidat. proinde mente seruiens legi dei carne autem trahens desideria peccati, quibus oboedire uetat apostolus, mentis quidem ratione concupiscit homo pius dissolui recusat et refugit, et si fieri possit, non est, ut ab infirmitate ad immortalitatem etiam ipsum corpus sine morte media transferaturma mors omnibus praeparata est: secunda solis malis, impiis, infidelibus, blasphemis, et quidquid aliud sanae doctrinae adversatur. Si fieri potest, ambas non vis pati. Scio, vivere amas, mori non vis; et
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ. Si autẽ ipse cũ informa di ẽẽt. e¬
accepit. ñ suã uoluntatẽ s patris se fa
ad illuo cõmune lum̃ ut illuminemur
& uultꝰ nr̃i n erubescant debemꝰ acce¬
dere. qd̃ illuminat om̃em hominẽ ue¬
mentẽ in hc̃ mundũ: ut aĩa nr̃a ipsi

Expanded text:
ipse, cum in forma dei aequalis eaccepit, non suam uoluntatem sed patris se facad illud commune lumen, ut inluminemur et uultus nostri non erubescant, debemus accedere, quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, ut anima nostra ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
iide: uiuunt iã ñ sibi uiuant. s ei qͥ ꝓ ipsis
ptdĩ moituus ẽ. ⁊ resurrexit. Om̃s itaq
mortui st ĩ peccatis. nemine ꝓrsꝰ excep¬
to: siue originalib siue etiã uoluntate
additis: ł ignorando. ł sciendo. nec fa¬
ciendo qd̾ iustũ ẽ. Et ꝓ oĩb mortuis ui¬
uus mortuus ÷ unꝰ. id nullũ habens
om̃ino peccatũ: uc qͥ ꝑ remissionẽ pec¬
catoꝵ uiuunt. iã ñ sibi uiuant. s ei

Expanded text:
iuunt iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro ipsis mortuus est et resurrexit. Omnes itaque mortui sunt in peccatis, nemine prorsus excepto, siue originalibus siue etiam uoluntate additis, uel ignorando uel sciendo nec faciendo quod iustum est; et pro omnibus mortuis uiuus mortuus est unus, id est nullum habens omnino peccatum; ut, qui per remissionem peccatorum uiuunt, iam non sib
Abbreviated transcription (Latin):
cipe. istã nolo ponere: in qͦ nolumus tamenti¬
expoliari. s suꝑ uestiri. Ergo paule
intelligã te. Qio dicis: fiet ĩuria
tibi suꝑ hos pannos mortalitatis ⁊ cor¬
ruptionis. ut hoc sit inferius. illud
suꝑius: hoc int̾ius. illud ext̾us: Absit ĩqͥt
Non sic dico: n sic dico. Nolo spoliari sed
suꝑuestiri: ñ tam̃ ut sub incorruptione
maneat corruptio: s ut absorbeatur mor¬
tale a uita. Bene exclamasti: qͥ scͥpturas
nosti.S ne aliquis ignarꝰ scͥpturaꝵ u̾ba
mea putet subsecuta : pauli u̾ba st̃ om̃ia
ista: apłica u̾ba sunt. Ingemiscimꝰ gͣuati
in qͦ nolumus expoliari. s suꝑuestiri: ut
absorbeat᷑ mortale a uita. Bene dicis. qõ¬

Expanded text:
re, istam nolo ponere. In quo nolumus re, istam nolo ponere. In quo nolumus spoliari, sed supervestiri. Ergo, Paule, intelligam te, quid dicis? Fiet injuria tibi super hos pannos mortalitatis et corruptionis, ut hoc sit inferius, illud superius; hoc interius, illud exterius? Absit, inquit: non sic dico. Nolo spoliari, sed supervestiri. Non tamen ut sub incorruptione lateat corruptio, sed ut absorbeatur mortale a vita. Bene exclamasti, qui Scripturas nosti. Sed ne aliquis ignarus Scripturarum verba mea putet subsecuta, Pauli sunt verba, omnia ista apostolica verba sunt: Ingemiscimus gravati, in quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatur mortale a vita . Bene tenes, q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ peccati pͥmi ẽ causa s pena: nec caro
corruptibił aĩam peccatricẽ. s anima
peccatͥx fec̃ ẽe̾ corruptibilẽ carnem:
ex qͣ corruptione carnis licet exsstant
quedã incitam̃ta uitioꝵ. & ipsa destoe¬
ria uitiosa: nͣ tam̃ om̃ia uite iniq ui¬
cia tͥbuenda sunt carni: neab his om¬
nib his purgemus diabolũ qͥ ñ habet¬
Sub sarcina scilicet corruptibił carmꝰ.
ingemiscimus grauati. Si ĩgemiscis:
libent᷑ pone sarcinã istam. Certe in¬
gemiscere se dix sub hoc onere: gra¬
carnis. Uide utrũ uelit hoc onere psalmi¬
spoliari. sub qͦ grauat᷑: sub qͦ ĩ gemiscit. xxx.¬
Non hoc sequitur.S qͥd ait. In quo
nolumus expoliari. Ouoce̾ natũre.
confessionẽ pene. Oraue corpꝰ est.
onerosũ corpꝰ ẽ: corruptibile corpꝰ
remansurꝰ es gemens: Et si ingemiᷤ¬
cis grauatus: qre spoliari ñ uisN
liari. ẜ suꝑuestiri. Sub terrena tunica d gr̾a¬
gemo: ad celestẽ. festmo. Illã uolo ac noui tes¬

Expanded text:
aro corruptibilis animam peccatricem, sed anima peccatrix fecit esse corruptibilem carnem. Ex qua corruptione carnis licet existant quaedam incitamenta uitiorum et ipsa desideria uitiosa, non tamen omnia uitae iniquae uitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habetsub sarcina scilicet corruptibilis corporis. Ingemiscimus gravati. Si ingemiscis, libenter pone sarcinam istam. Certe ingemiscere se dixit sub hoc onere, graporis: vide utrum velit hoc onere spoliari, sub quo gravatur, sub quo ingemiscit. Non hoc sequitur: sed quid ait? In quo nolumus exspoliari. O vocem naturae, confessionem poenae! Grave corpus est, onerosum corpus est, corruptibile corpus remansurus es gemens? Et si ingemiscis gravatus, quare spoliari non vis? Non, liari, sed supervestiri. Sub terrena tunica gemo, ad coelestem festino: illam volo accipe
Abbreviated transcription (Latin):
llii sermo scientie. scđm eunde̾ sp̃m. alius
diẽ dño sapit. alius de pectore dm̃i liqͥ diꝰ
aliqͥd bibit: alius leuatꝰ usq ad t̃ciũ celum
in effabilia u̾ba audit : om̃s tam̃ ꝙͣ diui st̃
in corpore ꝑegͥnantur a domino: ⁊ om̃ibꝰ
bone spei fidelib ĩ libro uitȩ scͥptis seruat᷑¬
ꝑegrinamur a domino. ꝑ fidẽ enĩ ambulamꝰ
nͣ ꝑ speciem. Contemplatio quippe merces ẽ
fidei. cui mercedi ꝑfidẽ corda mundantur.
sic scͥptũ ẽ. Mundans fide corda eoꝵ. ꝓ
bat᷑ autẽ qd̃ illi contemplationi. corda mun-¬
dentur. illa maximȩ sententia. b eati mun-¬
do corde. qmͣ ipsi dm̃ uidebunt. Et quia
hec ẽ uita et̃na: dic̃ d̾s in psalmis. Longi¬
tudine dierũ replebo eũ. & ostendã uli

Expanded text:
alii sermo scientiae secundum eundem spiritum; alius diem domino sapit, alius de pectore domini liquidius aliquid bibit, alius leuatus usque ad tertium caelum ineffabilia uerba audit, omnes tamen, quamdiu sunt in corpore, peregrinantur a domino et omnibus bonae spei fidelibus in libro uitae scriptis seruatuperegrinamur a Domino: per fidem enim ambulamus, non per speciem. Contemplatio quippe merces est fidei, cui mercedi per fidem corda mundantur, sicut scriptum est: Mundans fide corda eorum. Probatur autem quod illi contemplationi corda mundentur, illa maxime sententia: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Et quia haec est vita aeterna, dicit Dominus in psalmis: Longitudine dierum replebo eum, et ostendam illi
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitã ęt̾nam : qͥs uellet mori : Naturã
quippe nrãm. id÷ consortiũ qͦddã aĩȩ &
corporis. & qͣnda ĩ his duobꝰ familiaritatẽ con¬
glutinationis atq compaginis. exponens
quod̾a loco apł̃s. ait habere nos domũ
cũ resurrexerimꝰ a mortuis: ⁊ ait. In qͦ
nolumꝰ expoliari s suꝑuestiri: ut absor-¬
beat᷑ mortale a uita. Si fieri posset sic¬
uellemꝰ fieri ĩ mortales. ut ĩa ueniret
nos: ut mortale hoc nrͣm auita absor¬
beret᷑: nͣ ꝑ mortẽ corpꝰ poneret᷑. ut in
fine iterum reciꝑetur. Qua uis gͦa mat
ad bona transeamꝰ: tam̃ ipse transit:

Expanded text:
ram quippe nostram, id est consortium quoddam animae et corporis, et quamdam in his duobus familiaritatem conglutinationis atque compaginis exponens quodam loco Apostolus, ait habere nos domum cum resurrexerimus a mortuis; et ait: In quo nolumus spoliari, sed supervestiri, ut absorbeatvellemus fieri immortales ut jam veniret nos ut mortale hoc nostrum absorberetur, non per mortem corpus puniretur, ut in fine iterum reciperetur. Quamvis ergo a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus
Abbreviated transcription (Latin):
ditatẽ ñ dm̃ s scłi. ñnullã multi amant. Ex libi
ardor in spe currit. rẽ ñdũ tenet U̾bi
gr̃a. amas pecuniã: ñ amares. si ñ sꝑares.
Amas uxorẽ ñ ductam. s ad huc ducen¬
dã. Et forte ducenda amat᷑: duc ta
odio habet᷑. Qyare hoc : Qyia ñ talis
apparuit ducꝰta: qͣł ab animo pinge¬
bat᷑ ducenda. Ds aut̃ nͣ uilescit p̃sens.
amatꝰ absens. Quantũcũq enĩ smens
humana ex aggerauerit bonũ qd̃ d̾s ẽ
minꝰ agit᷑.⁊ ualde infra eͣ. Et necesse :
plus inueniat adeptio: ꝙͣ. formabat co¬
gitatio. Plꝰ gͦ amabimꝰ cũ uiderimꝰ: si
potuimꝰ amare. ⁊ anteqͣm uideremus.

Expanded text:
nnulli multa amant, et ad ardor in spe currit, rem nondum tenet. Verbi gratia, amas pecuniam; non amares, si non sperares: amas uxorem, non ductam, sed adhuc ducendam; et forte ducenda amatur, ducta odio habebitur. Quare hoc? Quia talis non apparuit ducta, qualis ab animo pingebatur ducenda. Deus autem non vilescit praesens, amatur absens. Quantumcumque enim sibi humana mens exaggeraverit bonum quod Deus est, minus agit, et valde infra est; et necesse est plus inveniat adeptio, quam formabat cogitatio. Plus ergo amabimus cum viderimus, si potuerimus amare et antequam videremus.
Abbreviated transcription (Latin):
cia. ⁊ sc̃ĩtate ueritatis. qͥ de die in diem
ꝓficiendo renouatur. transfert amorẽ
a temporalib ad ȩtͣna. a uisibilibus ad
intelligibilia. a carnalibꝰ ad spiritalu
atq ab istis cupiditate frenare ł minuer
illis se caritate alligare diligent̃ insistit
Tantũ autẽ fac̃: quantũ diumitus ad¬
iuiuatur. Di quippe sententia ẽ: sine me
nichil potestis face̾. In qͦ ꝓfectu ⁊ accessu

Expanded text:
tiaque et sanctitate veritatis, qui de die in diem proficiendo renovatur, transfert amorem a temporalibus ad aeterna, a visibilibus ad intelligibilia, a carnalibus ad spiritualia; atque ab istis cupiditatem frenare atque minuere, illisque se charitate alligare diligenter insistit. Tantum autem facit, quantum divinitus adjuvatur. Dei quippe sententia est: Sine me nihil potestis facere
Abbreviated transcription (Latin):
ante illã. qr ⁊ creaturã temporis ante¬
cedit q̃ pͥor om̃ium creata ẽ: ante
ilłã tam᷑. ipsius creatoris eternitas.
a qͦ facta sumpsit ex ordium : ꝙͣ uis
ñ tpris. qr nͣdũ erat tempꝰ: ipsiuᷤ
tamͣ conditionis suȩ. Unde ita est
abste d̾o nr̃o. ut aluro sit plane ꝙͣ
tu: ⁊ ñ soipsũ. Et si nͣ solũ ante
illã. s nec in illa inuenimꝰ tẽpus:
qr est idonea faciẽ tuã semꝑ uidere:
nec uspiam deflectit᷑ ab ea. qͦ fit ut
nulla temptatione uariet᷑: in ẽ tam̃¬
ei ipsa mutabilitas unde tenebresc̾e̾t
& frigesceret. nͥ amore grandi tibi
herens. tanqͣm semꝑ meridies luc̾et. Ex lib¬
& ferueret exte. Odomꝰ luminosa d̾ciuitati¬
&e speciosa. dilexi decorẽ tuuͣ: & locũ dei xiiii.¬
habitationis głȩ dñi mei: fabricatoriᷤᷤ
& possessoris tui. Tibi suspiret pere¬
grinatio mea: & dicã ei qui fec̃ te
ut possid eat ⁊ me inte : qr fec̾ ⁊ me
Erraui sic̃ ouis ꝑdita: s ihumeris

Expanded text:
a et creaturam temporis antecedit quae prior omnium creata est, ante illam tamen est ipsius creatoris aeternitas, a quo facta sumpsit exordium, quamuis non temporis, quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. Vnde ita est abs te, deo nostro, ut aliud sit plane quam tu et non id ipsum, et non solum ante illam, sed nec in illa inuenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper uidere nec uspiam deflectitur ab ea; quo fit, ut nulla mutatione uarietur. inest ei tamen ipsa mutabilitas, unde tenebresceret et frigesceret, nisi amore grandi tibi cohaerens tamquam semper meridies luceret et ferueret ex te. o domus luminosa et speciosa, dilexi decorem tuum et locum habitationis gloriae domini mei, fabricatoris et possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio mea, et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. erraui sicut ouis perdita,
Abbreviated transcription (Latin):
requies sempit᷑na. Sine fine erit requiẽ isa
sine fine erit gaudium hoc: sine fine erit
leticia ista: sine fine erit ĩ corruptio uita et̃a
habebis reqͥem: q̃ nͣ ht̃ finẽ. Ibant᷑o labore
digna ẽ requies : q̃ ñ ht finẽ. Si uerũ uiscõ¬
parare. & uerũ indicare: ȩtna requies. ȩ¬
t̾no labore recte emitur. Uerũ hoc est:
s noli timere. Misericors ẽ d̾s. Si eñĩ ha¬
beres et̾nũ laborẽ: nũꝙͣ ꝑuenires ad ȩtnã

Expanded text:
requies sempiterna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam pervenires ad aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
rali emat᷑. Mecies centena milia annoꝵ in
labore qͥd ualent: Decies centena milia
annoꝵ habent finẽ : qd̾ tͥ dabo dicit ds
ñ habebit finẽ. Qyał miscłia di. Non dic̃
decies centena milia annoꝵ labora: ñ dic̃
ł mille annos labora: ñ dic̃ quingentos
annos labora: cũ uiuis labora: in paucis
annis. Inde requies erit: & finẽ ñ habebit

Expanded text:
iterna. Decies centena millia annorum in labore quid valent? Decies centena millia annorum habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labora; non dicit, vel mille annos labora; non dicit, quingentos annos labora: cum vivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem non habebit
Abbreviated transcription (Latin):
hominis uitã gerens. seruili qͣdã iusti¬
tia : euiꝰ historiã uetꝰ testam̃tũ uo¬
cant. qͣsi tͣrenũ pollicens regnum: q̃
& noui testam̃ti pollicentis regnũ cȩloꝵ:
cuiꝰ populi uita int̾im temporał ĩcip̃
a dni aduentu ĩ humilitate. usq ad
diẽ iudicii qñ ĩ claritate uenturꝰ e̾.

Expanded text:
hominis vitam gerentis servili quadam justihominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae et Novi Testamenti pollicentis regnum coelorum. Cujus populi vita interim temporalis incipit a Domini adventu in humilitate, usque ad diem judici
Abbreviated transcription (Latin):
fecta forma. q̃ facta ẽ ad imagmẽ ⁊ si¬
militudinẽ di. Septima emꝰ ia quies
et̃na ẽ. ⁊ nullis etatibꝰ diftinguenda
beatitudo ꝑpetua. Ut enim finis uet̃is
hominis mors ẽ: sic finis noui hominis
uita ȩt̾na. Ille nãq homo peccati est.
dubitante ita st̃. ut unũ eoꝵ. id÷ ue
terẽ atq tͣrenum possit ĩ hac tota uita
unꝰ homo agere: nouu uͦ ⁊ cęlestẽ ne-¬
mo iꝰ hac uita possit nͥ cũ uetere. nã &
ab ipso incipiat necesse eͣ. & usq ad
uisibiłẽ mortẽ cũ illo ꝙͣ uis eo deficien¬
te. se ꝓficiente ꝑduret. sic ꝓportione
uniu̾sum genus humanũ cuiꝰ tanqͣm
uniꝰ hominis uita ẽ. ab adã usq adfinẽ
huiꝰ scłi. ita sub diuine ꝓuidentiȩ le¬
gibꝰ ãministrat᷑. ut in duo genera dis¬
tributum appareat: quoꝵ in uno ẽ tur¬
ba impioꝵ. terreni bominis imaginẽ
ab initio scłi usq ad finẽ gerentium:
in alt̾o series popłi uni dõ dediti. S
ab adã usq ad ioħ em baptistã t̃ren

Expanded text:
rmam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati est, dubitante ita sunt, ut unum eorum, id est veterem atque terrenum, possit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab Adam usque ad finem hujus saeculi, ita sub divinae providentiae legibus administratur, ut in duo genera distributum appareat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni
Abbreviated transcription (Latin):
uisionẽ. In baptismo quamuis co¬
ta ⁊ plena fiat remissio peccatoꝵ.
tam̃ si continuo tota ⁊ plena etiã
hominis ĩ ȩtͣnã nouitatẽ mutatio
fieret. ñ dico ⁊ ĩ corpore. qd̃ certe
manifestũ ẽ adhuc ĩ ueterẽ corrup¬
tionẽ atq ĩmortẽ tendere. in fine
postea renouandũ: qñ uere tota no¬
uitas erit: s excepto corpore. si in
tismo nouitas fieret: ñ dicẽt apłs.

Expanded text:
nam in baptismo quamuis tota et plena fiat remissio peccatorum, tamen, si continuo tota et plena etiam hominis in aeternam nouitatem mutatio fieret—non dico et in corpore, quod certe manifestum est adhuc in ueterem corruptionem atque in mortem tendere in fine postea renouandum, quando uere tota nouitas erit, sed excepto corpore si in itismo nouitas fieret -, non diceret apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatem redit. uiuente desiderio
qͦ rursꝰ erigatur. nec sufficiente mun-¬
ditia qͣ figatur: & quanto hoc quisq
magis potest tanto maior ẽ: quanto
autẽ minꝰ tanto minor. Si autẽ ni Eetr̃c¬
chil adhuc tale mens hominis exꝑta ẽ. euũgłi
debet minuendis finiendisq cupidi.lxuiii.¬
tatibꝰ huius scłi. morał uirtutis ac̾t¬

Expanded text:
infirmitatem redit uiuente desiderio, infirmitatem redit uiuente desiderio, quo rursus erigatur, nec sufficiente munditia, qua figatur; et quanto quisque hoc magis potest, tanto maior est, quanto autem minus, tanto minor. si autem nihil adhuc tale mens hominis experta est, debet minuendis finiendisque cupiditatibus huius saeculi moralis uirtutis act
Abbreviated transcription (Latin):
uis quis arbitratur homini uitã
istã mortalẽ adhuc agenti posse con-¬
tingere. ut dimoto atq discusso om̃i¬
nubilo phanthasiaꝵ corporaliũ atq
carnaliũ. serenissima in cõmutabilis
ueritatis luce potiat᷑. ⁊ m̃te pęnitus
a consuctudine uitȩ huiꝰ alienata
potiꝰ sublum auctoritatiꝰ. minimeq
fallaci. ꝙͣ diu sumꝰ ĩ corpore ꝑ egͥnari
nondũ ꝑ spetiẽ ac sic ꝑseueranter
retinens atq custodiens. fidẽ. sp̃e. et
caritatẽ. intendat inspeciẽ. expignore
sp̃ͣc sc̃i qd̾̃ accepimus. qui nos docebit om¬
nẽ ucritatẽ : cũ d̾s qͥ suscitauit dñm¬
lia corpora nr̃a ꝑ inhabitantẽ sp̃m eiꝰ in
nob̃. Priꝰ aut̃ ꝙͣ uiuificet᷑ hoc qõ mor¬
tuũ ÷ ꝓpt̾ peccatum. ꝓculdubio corrup Ex libro qd̾¬
tibile est. ⁊ aggrauat animã: & si qͣndod trinitat
om̃is terra. to : hanc carnale caliginẽ.
qͣ tegit᷑ om̃is uita terrena. tanqͣm rapi¬
da choruschatione ꝑstringitur. & ĩ suã

Expanded text:
uisquis arbitratur homini vitam istam mortalem adhuc agenti posse contingere, scilicet ut dimoto atque discusso omnubilo phantasiarum corporalium atque carnalium, serenissima incommutabilis veritatis luce potiatur, et mente penitus a consuetudine vitae hujus alienata,potius sublimi auctoritati minimeque 115 fallaci, quandiu sumus in corpore peregrinari non per speciem ; ac sic perseveranter retinens atque custodiens fidem, spem et charitatem, intendat in speciem, ex pignore Spiritus sancti, quod accepimus; qui nos docebit omnem veritatem, cum Deus qui suscitavit Domr inhabitantem spiritum eius in nobis. prius autem quam uiuificetur hoc quod mortuum est propter peccatum, procul dubio corruptibile est et aggrauat animam; et si quando adiuta omnis terra, id est hanc carnalem caliginem, qua tegitur omnis uita terrena, tamquam rapida coruscatione perstringitur et in suam
Abbreviated transcription (Latin):
tuerit: ex qͦ dolorẽ penitentiȩ. etiam
uox illa miserabił erumpit ⁊ sonat
heu me. qm̃ ꝑ egͥnatio mea longinꝗͣ
facta ẽ: Et ne putes ñdũ fidelem
ista loqui: uide qͥd sequatur. In habi¬
taui cũ tab̾na cuł cedar : cũ his qͥ odert̃
pace̾ erã pacificus: cũ loquebar eis
expugnabant me ualde:. Non solum
hõĩs fieł. s etiã euuangłistȩ firmissimi
⁊ marty̧ris fortissimi. hec u̾ba sunt.¬
Tunc gͦ magna ⁊ ꝑfecta iocunditas. Gelibrod¬
tẽ plenũ gaudium: uͥ ñ ia spes lac̾tat. ciuitate¬
s res nucͥt. Tamͣ etiã nunc anteqͣ res di .xuii.¬
ipsa ueniat nob: anteꝙͣ nos ad r̃e ipsã

Expanded text:
tuerit? Ex quo dolore poenitentis, etiam vox illa miserabilis erumpit et sonat: Heu me! quoniam peregrinatio mea longinqua facta est. Et ne putes nondum fidelem ista loqui, vide quid sequitur: Inhabitavi in tabernaculis Cedar: cum his qui oderunt pacem, eram pacificus; cum loquerer eis, impugnabant me valde . Non solum hominis fidelis, sed etiam evangelistae firmissimi et martyris fortissimi haec Tunc ergo magna et perfecta jucunditas: tunc plenum gaudium: ubi jam non spes lactat, sed res nutrit. Tamen etiam nunc antequam res ipsa veniat nobis: antequam nos ad rem i
Abbreviated transcription (Latin):
incorruptionẽ. & mortale hoc in duere
immortalitatẽ. Tc̃ fiet sermo qͥ scͥptus est.
Absorta ẽ mors ĩ uictoriã. Qod alio loco
ait. ut absorbeat᷑ mortale a uita: hoc iłto
loco. absorta ẽ mors in uictoriã. Nusqͣm
mors: ñ infra ñ supra. ñ intra. ñ extra:
absorta÷ enĩ mors inuicꝰtoriam. Ubi est
necessitate ipsius mortalitatis: Mori
Dura necessitas: nolle qo̾ ñ potes uitare.
Nã si sic fieri posset. nollemus utiq mor
&e effici qd̾ angeli uellemus. s cõmutatioẽ

Expanded text:
le hoc induerit incorruptionem, tunc fiet sermo qui scriptus est, Absorpta est mors in victoriam. Quod illo loco ait, ut absorbeatur mortale a vita; hoc isto loco, Absorpta est mors in victoriam. Nusquam mors: non infra, non supra; non intra, non extra. Absorpta est enim mors in victoriam. Ubi est, necessitatibus ipsius mortalitatis? Mori Dura necessitas nolle quod non potest evitari. Nam si fieri posset, nollemus utique mori; et effici quod Angeli vellemus, sed commutatione
Abbreviated transcription (Latin):
nare languore. qd̾ fit paulatim ꝓficien¬
do in renouatione huiꝰ imaginis. Que
duo demonstrantur in psalmo uͥ legitur.
Qͥ ꝓpitius fit om̃ib miquitatib tuis
sanat om̃s languores tuos: qd̾ fit cotidi

Expanded text:
nare languorem, quod fit paulatim proficiendo in renovatione hujus imaginis. Quae duo demonstrantur in psalmo, ubi canitur: « Qui propitiatur omnibus iniquitatibus tuis san
Abbreviated transcription (Latin):
bere labore: s attende qͥlẽ ille reqͥẽ
pollicet᷑. Nũquid cogitaro pote:
Si illã posses eogitare: uidereste nichil
laborare ad cõpensationẽ. Audi eũ qͥillud
ex parte cernebat. qͥ dix̃ nẽ scio ex parte:
qd̾ ait apłs. Et enĩ qđ ad ẽ ad p̃sens tempo¬
rale ⁊ leue tribulationis nr̃e. iuxta ĩ credi¬
bilẽ modum. ȩtͣnũ głȩ pondꝰ oꝑat᷑ nobis

Expanded text:
 laborem; sed attende qualem ille requiem pollicetur. Numquid cogitare, potes? Si illam posses cogitare, videres te nihil laborare ad compensationem. Audi eum qui illud ex parte cernebat, qui dixit, «Nunc scio ex parte» : quid ait Apostolus? «Etenim quod est ad praesens temporale et leve tribulationis nostrae, juxta incredibil
Abbreviated transcription (Latin):
fidei. s sꝑm fidci : qd̃ ꝓpterea dixit
ut intelligeremus. qr fides ⁊ nͣ petita
conceditur : ut ei petenti alia con¬
cedant᷑. Qo mͦ enĩ inuocabunt inqͥt:
in que ñ crediderunt: Ergo sp̃c
gr̃e fac̾ ut habeamus fidẽ: ut ꝑ
fioe impetremus orando. ut possimꝰ
facere quȩ iubemur. Ea fid es

Expanded text:
iritum fidei: quod propterea dixit, ut intelligeremus, quia fides et non petita conceditur, ut ei petenti alia concedantur. Quomodo enim invocabunt, inquit, in quem non crediderunt ? Ergo spiritus gratiae facit ut habeamus fidem, ut per fidem impetremus orando, ut possimus facere quae jubemur. Ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt qd̃ ⁊ loquimur. Non dicẽt eundẽ
sꝑm fidei : nͥ ad monens etiã antiquos
testam̃ti reuelatur. põo eiꝰ sacram̃ta uariata
st̃: ut alia essent ĩuet̃i testam̃to. alia ĩnouos
cũ fides ipsa uaria ñ sit. Eadẽ fides¬

Expanded text:
t loquimur. non diceret \'eundem spiritum fidei nisi admonens etiam antiquos testamenti reuelatur, ideo eius sacramenta uariata sunt, ut alia essent in uetere testamento alia in nouo, cum fides ipsa uaria non sit et ue
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ admodũ ⁊ illi. Hoc uos ñ uultis. ini¬
facti credantur antiqui: s distribuitis tyra
scđm pelagiũ. in cuius lib̾s hoc legitur
& ante legẽ dicitis saluos factos dicitis ẽẽ
natura. deinde ꝑlegẽ. postremo ꝑ xp̃m:¬
qͣsi hominib duoꝵ suꝑioꝵ tempoꝵ. ante
lege̾ scilicet. ⁊ sub lege. sanguis xͥ ñ fuerit
necessaris: euacuantes qd̾ dictũ ẽ. unꝰ eñ¬

Expanded text:
u in et illi. hoc uos non uultis. inifacti credantur antiqui, sed distribuitis tempora secundum Pelagium, in cuius libris hoc legitur, et ante legem dicitis saluos factos esse natura, deinde per legem, postremo psi hominibus duorum superiorum temporum, ante legem scilicet et in lege, sanguis Christi non fuerit necessarius, euacuantes quod dictum est: unus en
Abbreviated transcription (Latin):
quantulũcũq remanet qd ñ remittatur.
s quẽ admodũ aliud ẽ care febribꝰ aluo
ab infirmitate quȩ febribꝰ facta ẽ reua-¬
lescere: itẽq aliud̃. infixũ celũ de corpos
demere. aliud uulnꝰ qd̃ ĩ eo factum est
scdã curatione sanare: ita pͥma curatioẽ
causã remouere languoris. qd ꝑ om̃ium
fit indulgentiã peccatoꝵ: scda ipsum sa

Expanded text:
d non remittatur. Sed quemadmodum aliud est carere febribus, aliud ab infirmitate, quae febribus facta est, revalescere; itemque aliud est infixum telum de corpore demere, aliud vulnus quod eo factum est secunda curatione sanare: ita prima curatio est causam removere languoris, quod per omnium fit indulgentiam peccatorum; secunda ipsum sa
Abbreviated transcription (Latin):
ad imaginẽ suam : s qr hoc utrũq ĩ¬
teriꝰ ⁊ ext̃iꝰ simul unꝰ homo ẽ: hc
unũ hominẽ ad ẏmaginẽ suã fecit:
ñ scđm id qd̾ habet corpꝰ. corpora¬
lemq uitã. s scđ̾m id qd̾ habet rati¬
onalẽ mͣtẽ qͣ cognoscat dm: ⁊ om̃ibꝰ
irrationabilibꝰ eadẽ rationis excellen-¬
tia p̃ponatur. In corpore ad huc
mortali renouatio uite inchoatur a
fide. qͣ credit᷑ in eũ qͥ iustificat ĩpiũ
bonisq morib auget᷑. ⁊ roborat᷑ de
die indiẽ. cũ magis magisq renouat᷑ꝰ
int̾ior homo: corpꝰ uͦ tanꝙͣ homo ex¬
terior quanto ẽ hȩc uita diut̾nior
magis magisq corrumpitur. ł etate
ł morbo. ł uariis afflictationibus:
qͥonec ueniat ad ultimã q̃ ab om̃ibꝰ
mors uocatur. Eiuis aut̃ resurrectio
differtur in finẽ : cũ ⁊ ipsa iustificatio
nr̃a ꝑficiet᷑ in effabiliter. Tc̃ enĩ si¬
miles ei crimꝰ. qm̃ uidebimꝰ eũ sicu¬
pit aggrauat aminã. ⁊ uta humla

Expanded text:
c utrumque interius et exterius simul unus homo est, hunc unum hominem ad imaginem suam fecit, non secundum id quod habet corpus corporalemque vitam; sed secundum id quod habet rationalem mentem, qua cognoscat Deum, et omnibus irrationalibus eadem rationis excellentiam et in corpore adhuc mortali renouatio uitae inchoatur a fide, qua creditur in eum qui iustificat impium, bonisque moribus augetur et roboratur de die in diem, cum magis magisque renouatur interior homo. corpus uero tamquam homo exterior, quanto est haec uita diuturnior, magis magisque corrumpitur uel aetate uel morbo uel uariis afflictionibus, donec ueniat ad ultimam quae ab hominibus mors uocatur. eius autem resurrectio differtur in finem, cum et ipsa iustificatio nostra perficietur ineffabiliter. tunc enim similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicupitur adgrauat animam et uita humana
Abbreviated transcription (Latin):
credidi. Non enim ꝑfec̾te credunt: qͥ qd
credunt loqͥ nolunt. Ad ipsã enim fide per¬
tinet etiã illud credere qd̾ dictũ ẽ. Qͥ
me confessꝰ fuerit corã hominibꝰ: confi
tebor eũ corã angłis d̾i. Ex hoc enĩ est
appellatꝰ fid eł. ille seruus: ñ tantũ ꝙr
accepit. s q impendit atq lucratꝰ e
ta & hoc loco ñ ait. credidi ⁊ locutꝰ
sum: s ꝓpt̾ hoc dic̃ se locutum: quia
credidit. Simul cni credidit. ⁊ qd̾ pͣ¬
miũ loquendo sꝑaret: & qͣm ꝑenam¬
̃ tacendo timere deberet. H eatꝰ paulꝰ¬

Expanded text:
credidi. Non enim perfecte credunt qui, quod credunt, loqui nolunt. Ad ipsam enim fidem pertinet etiam illud credere quod dictum est: « Qui me confessus fuerit coram hominibus, cor eum coram Angelis Dei» . Ex hoc enim est appellatus fidelis ille servus, non tantum quia accepit, sed quia impendit atque lucratus est. Ita et hoc loco non ait, Credidi, et locutus sum; sed propter hoc dicit se locutum esse, quia credidit. Simul enim credidit, et quod praemium loquendo sperare, et quam poenam tacendo timere deberet.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ spiritalib excelsa erigendꝰ ẽ: non
elatione suꝑbiȩ. s pietate iusticie. Pos¬
sensꝰ extͥnsecꝰ corporalia: & ea me-¬
morie fixa remmisci: atq ineis appe¬
tere conducibilia: fugere incõmoda.
Uerũ ea notare ñ solũ naturaliter apta:
s etiã de inaustria memoriȩ cõmen¬
data retinere. ⁊ in obliuionẽ iãiamq
labentia. recordando atq cogitando
ꝙͣuis insensibilib atq in eis quȩ inde
anims ꝑsensũ corporis trax̃. agantur
atq u̾sentur: ñ sunt tam̃ racionis ex¬
s sublimioris rationis ẽ iudicare de istis
corporalibꝰ. scđm rationes ĩ corporales
⁊ sempitnas: quȩ nͥ supra mentẽ huma-¬
na essent. incõmutabiles ꝓfecto ñ e̾e̾nt.
atq his nͥ subiungeretur aliqͥd nr̃im

Expanded text:
in spiritualibus excelsa erigendus est, non in spiritualibus excelsa erigendus est, non elatione superbiae, sed pietate justitiae. CAsensus extrinsecus corporalia, et ea memoriae fixa reminisci, atque in eis appetere conducibilia, fugere incommoda: verum ea notare, ac non solum naturaliter rapta, sed etiam de industria memoriae commendata retinere, et in oblivionem jamjamque labentia recordando atque cogitando quamvis in sensibilibus, atque in eis quae inde animus per sensum corporis traxit agantur atque versentur, non sunt tamen rationis exSed sublimioris rationis est judicare de istis corporalibus secundum rationes incorporales et sempiternas: quae nisi supra mentem humanam essent, incommutabiles profecto non essent; atque his nisi subjungeretur aliquid nostr
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus ubi sit qͣsi quodda homini ᷤᷤ
ext̾ioris int̾iorisq confinium. Q cqͥd
eni habemꝰ in animo cõmune cũ pe¬
core: recte adhuc d̾r ad ext̃iorem
hominẽ ꝑtinere. Non enĩ solũ corpꝰ
homo ext̾ior deputabit᷑. s adiuncꝰta
qͣdã uita sua qͣ compages corporis ⁊ om̃s
sensꝰ uigent. quib instructꝰ ẽ ad ex¬
t̾iora sentienda : quoꝵ sensuui imagines
infixe in memoria. cũ recordando re¬
minscuntur. res ad huc agit᷑ ad ext̾iorẽ
hominẽ ꝑtinens: atq inhis om̃ib non
distams a pecore: nͥ qõ figura corporis
ñ ꝓni s erecti sumꝰ. Qra inre admo¬
nemur ab eo qui nos fec̃. ne meliore
nr̃i parte. td÷ anima. similes pecorib
simꝰ. a quib corporis erectione distamꝰ.
ñ ut in ea q̃ sublimia sunt ĩ corporib
animũ ꝓiciamꝰ: ña uł intalib qͥetẽ uoluntatis¬
corporis appetere. ꝓff̾nere ẽ animũ.
ad celestia naturalit̃ erectũ ẽ: sic animꝰ
qui substantia spiritał ẽ. ad ea quȩ st̃

Expanded text:
videamus ubi sit quasi quoddam hominis exterioris interiorisque confinium. Quidquid enim habemus in animo commune cum pecore, recte adhuc dicitur ad exteriorem hominem pertinere. Non enim solum corpus homo exterior deputabitur, sed adjuncta quadam vita sua, qua compages corporis et omnes sensus vigent, quibus instructus est ad exteriora sentienda: quorum sensorum imagines infixae in memoria, cum recordando revisuntur, res adhuc agitur ad exteriorem hominem pertinens. Atque in his omnibus non distamus a pecore, nisi quod figura corporis non proni, sed erecti sumus. Qua in re admonemur ab eo qui nos fecit, ne meliore nostri parte, id est animo, similes pecoribus simus, a quibus corporis erectione distamus. Non ut in ea quae sublimia sunt in corporibus animum projiciamus; nam vel in talibus quietem voluntatis appetere, prosternere est animuad coelestia naturaliter erectum est; sic animus, qui substantia spiritualis est, ad ea quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ scͥptũ ẽ inquit᷑. credidi ꝓpt̃ qd̾ lo¬
cutꝰ sũ. & noscredimus. ꝓpt̾ qd̾ et¬
loquimur. Si eĩ tantũmͦ credidis-¬
sent ⁊ ñ loquerent᷑: ñ paterentur.
Credendo apprehenderunt uitã. ⁊ lo¬
quendo inuenerunt mortẽ: s moitem
in qͦ corpꝰ corruptibile seminaretur.
& incorruptio meteretur. Istum sensũ.
loco idẽ apłs sic explicauit. Corde
ereditur ad iusticiam: ore autẽ confes¬

Expanded text:
quod scriptum est, inquit, Credidi propter quod locutus sum. Et nos credimus, propter quod elloquimur . Si enim tantummodo credidissent, et non loquerentur, non paterentur. Credendo apprehenderunt vitam, et loquendo invenerunt mortem; sed mortem, in qua corpus corruptibile seminaretur, et incorruptio meteretur. Istum sensum, loco idem apostolus sic explicavit: Corde creditur ad justitiam, ore autem confes
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicat. qͥ scͥbens ad fideles ait. Fuistis
aliqnͣdo tenebre: ncͣ auteͣ lux in dño. Qs
autẽ hoc fec̃: nͥ ille qͥ cũ tenebre essent suꝑ
abyssum. dixit fiat lux: & facta ẽ lux.:¬
Hȩc ẽ scientia głȩ eiꝰ. qͣ scimus ipsum ẽẽ
lumen: qͦ tenebre nr̃ȩ illuminantur.
Et idipsũ attende quẽad modũ ĩculcet.
Habemus inquit thesaurũ istũ ĩuasis
fictilibꝰ : ut sublimitas sit uirtutis dĩ

Expanded text:
ostolus loquens ad fideles ait: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Ille hoc fecit, qui cum tenebrae essent super abyssum, dixit: Fiat lux: et facta est luxhaec est scientia gloriae eius, qua scimus ipsum esse lumen, quo tenebrae nostrae inluminantur. et id ipsum adtendo quemadmodum inculcet: habemus autem, inquit, thesaurum istum in uasis fictilibus, ut eminentiauirtutis sit
Abbreviated transcription (Latin):
itłm natũ ex uirgine. uenisse ĩ carne.
passũ ẽẽ. resurrexisse: incelũ ascen¬
disse. Totũ hoc sic̃ u̾ba audistis p̃te¬
riti tẽporis. impletũ esse ia credimus.
In eiꝰ st̃ fidei societate nobiscũ. & illi
patres qͥ crediderunt de uirgine nasci¬
turũ. passurũ. resurrecturum. ĩ cęlũ
ascensurum. Illos enĩ ostendit apłe:
ubi ait. Habentes autẽ eundẽ sꝑm fi-¬
dci. sicͥ scͥptũ ẽ. credidi ꝓpt᷑ qd̾ locut:
sũ: & nos credimꝰ. ꝓptͣ qd̾ ⁊ loquimur.
ꝓpħa dixit. credidi ꝓpt̃ qd̾ locutꝰ sũ:
quimur. Ut scias autẽ qd̃ una sit fides psalmi.
audi dicentẽ. habentes eunde̾ sp̃m fid̃i xu.¬
& nos credimus. N abentes autem¬

Expanded text:
tum natum ex Virgine, venisse in carne, passum esse, resurrexisse, in coelum ascendisse: totum hoc, sicut verba auditis praeteriti temporis, impletum esse jam credimus. In ejus sunt fidei societate nobiscum et illi patres, qui crediderunt de Virgine nasciturum, passurum, resurrecturum, in coelum ascensurum: illos enim ostendit Apostolus ubi ait, Habentes autem eumdem spiritum fidei, sicut scriptum est, Credidi, propter quod locutus sum; et nos credimus, propter quod et loquimur . Propheta dixit, Credidi, propter quod locutus sum : quimur. Ut scias autem quod una sit fides, audi dicentem, Habentes eumdem spiritum fidei, et nos credimus. Sic et a
Abbreviated transcription (Latin):
a nob̃ dici peccata sua: ut głificet᷑¬
ille qui talẽ morbum sanauit.
Magnitudine̾ enĩ uulneris. manꝰ
medici secuit & sanauit. Uox illa

Expanded text:
a nobis peccata sua, ut glorificeille qui talem morbum sanavit. Magnitudinem enim vulneris manus medici secuit, et sanavit. Vox illa
Abbreviated transcription (Latin):
& bibit eiꝰ sangume̾. habet uitã. Ad utrĩq
aut᷑ respondet. qo̾ dixit et̃nã. Non ita ẽ
in hac esca: ꝙͣ sustentande huiꝰ tẽporał ulł
causa sumimꝰ. Nã qͥ eã ñ sumpserit ñ urut
nec tam̃ qͥ eã sumpserit uiuet. Fieri enim
potest ut semo ł morbo. ł aliquo casir
plurimi & qͥ eã sumpserint moriantur.

Expanded text:
d utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut senio, vel morbo, vel aliquo casu, plorimi et qui eam sumpserint moriantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uictor qr uictima. ꝓ nob̾ tͥ sacerdos et
sacrificium. n id̾o sacerdos qr sacrificiũ:
faciens nos tͥ de seruis filios dete nascen¬
do. nob̃ seruiendo. Quando ħ dñs
com̃dauit. de carne sua locutꝰ fuerat¬

Expanded text:
uictor, quia uictima; pro nobis tibi sacerdos et sacrificium, et ideo sacerdos, quia sacrificium, faciens nos tibi de seruis filios de te nascendo, nobis seruiendo. merito mihi sille in mortuis liber, potestatem habens po
Abbreviated transcription (Latin):
ad iunxit. Qͥ manducat carne̾ meã. &
bibit sanguinẽ meũ: hab et uitam et̃nã
Hanc gͦ nͣ habet qͥ istũ panẽ ñ manducat:
nec istũ sanguinẽ bibit. Nã temporalem
uitã sine illo homines habere possunt:
cat eiꝰ carne̾. nec bibit eiꝰ sanguinẽ. ñ¬

Expanded text:
ducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, habet vitam aeternam . Hanc ergo non habet qui istum panem non manducat, nec istum sanguinem bibit. Nam temporalem vitam sine illo homines habere possunt. cat carnem, nec bibit ejus sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ait. Nũqͥd domos ñ habctis ad man .s. lohanñ¬
ducandũ ⁊ bibendũ: aut eccłam di con .xx ii.¬
tempnitis: Et hoc cotidianus usꝰ loqͤn
di optinuit: ut in eccłam ꝓdire. aut ad
eccłam confugere ñdicat᷑. nͥ qͥ ad locũ
ipsũ parietesq ꝓdierit ł confugerit.
qͥb eccłȩ congregatio continet᷑. Ego¬

Expanded text:
ait: numquid domus non habetis ad manducandum et bibendum? an ecclesiam dei contemnitis? et hoc cotidianus loquendi usus obtinuit, ut in ecclesiam prodire aut ad ecclesiam confugere non dicatur, nisi qui ad locum ipsum parietesque prodierit uel confugerit, quibus ecclesiae congregatio continetur.
Abbreviated transcription (Latin):
potestate habemꝰ ñ peccare. sine ad¬
ad dm̃ ne qͥd faciatis mali : Attendistis.
audistis. accepistis. & qͥa manifestissimũ ẽ
sine dubio intellexistis. qͥd orauit apłs.
Oramꝰ inqͥt ad dm : ne qͥd faciatis mali.
uobis. Qd qͥde si diceret. certũ diceret:
qͥa ⁊ uoluntas nr̃a agit aliquro. N enĩ
uoluntas nr̃a nichil agit: s sola ñ sufficit.
Naluit tamͣ dicere oramꝰ. ut ipsã grãm
cõmendaret: ut intelligerent illi. quan¬
do nͥ faciunt aliqͥd mali. ñ sola sua uo¬
luntate se uitare malum: s adiutorio
di implere qõ iussum ẽ. Ergo fr̃s qͣndo
p̃cipit᷑. agnoscite uoluntatis arbit̾um.
qnͣdo oratur qd̾ pͣcipitur. agnoscite
gr̃ẽ beneficium. Utrumq ẽnim: in
scripturis haber. EXPLIC¬

Expanded text:
potestate habemus non peccare sine adpotestate habemus non peccare sine adad deum, ne quid faciatis mali. attendistis, audistis, accepistis et, quia manifestissimum est, sine dubio intellexistis quid orauit apostolus. oramus, inquit, ad deum, ne quid faciatis mali. uobis. quod quidem si diceret, certum diceret, quia et uoluntas nostra agit aliquid; non enim uoluntas nostra nihil agit. sola non sufficit. maluit tamen dicere: oramus, ut ipsam gratiam commendaret, ut intellegerent illi, quando non faciunt aliquid mali, non sola sua uoluntate se uitare malum, sed adiutorio dei implere quod iussum est. Ergo, fratres, quando praecipitur, agnoscite uoluntatis arbitrium, quando oratur quod praecipitur, agnoscite gratiae beneficium. utrumque enim in scripturis habes: et prae
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ isti dicunt nos ñ debere petere
a sempit̃na maiestate. s habere in
potestate benedictiones fr̃s mei:
Audistis me credo fr̾s mei. qͣndo dico.
conu̾si ad dñm. benedicamꝰ nom̃ eiꝰ:
det nob̃ ꝑseuerare in mandatis siuis.
ambulare inuia recta eruditiomᷤ suȩ:
placere illi in om̃i oꝑe bono. ⁊ cetera
talia. ꝓrsꝰ inquiunt hoc totuͣ ĩ po¬
testate nr̃a ẽ constitutũ. Ergo nos
inanit̃ talia uob̾ obtamꝰ. Deferidamꝰ¬
& nos. ⁊ uos: ut & nos ñ sine causa
benedicamꝰ : & uos ñ sine causa am̃
subscͥbatis. trͣs mei. am̃ ur̃m subscͥptio
ur̾a ẽ: consensio ur̃a ẽ: astipulatio: ur̃a.
ne forte aliqͥs ipsoꝵ & nos condempnet¬
& uos. Defendamꝰ nos de apło paulo:
uidcamus si talia optauit plebisue qͣlia¬
loco. Rẽ breuẽ dico. Ꝙd dicis o noue
heretice: qͥcũq audis si pͣsens es. qͥd dicis.
qr ñ peccare ĩ potestate sic habemꝰ: ut
hoc sine adiutorio diuine gr̃e implere
possimꝰ. hoc dicis. H oc inqͥt. Prgo in

Expanded text:
d isti dicunt, nos non debere rogare a sempiterna majestate, sed habere in potestate. Benedau-i distis me, credo, fratres mei, quando dico: conuersi ad dominum benedicamus nomen eius, det nobis perseuerare in mandatis suis, ambulare in uia recta eruditionis suae, placere illi in omni opere bono et cetera talia. prorsus, inquiunt, hoc\' totum in potestate nostra est constitutum. ergo nos inaniter talia uobis optamus. defendamus nos et uos, ne et nos sine causa benedicamus et uos sine causa amen suscribatis. fratres mei, amen uestrum suscriptio uestra est, consensio uestra est, adstipulatio uestra est. ne forte aliqui ipsorum et nos condemnent et uos, defendamus nos de apostolo Paulo, uideamus, si talia optauit plebi sualoco. rem breuem dico. quid dicis, o noue haeretice, quicumque me audis, si praesens es? quid dicis? quia non peccare in potestate sic habemus, ut hoc sine adiutorio diuinae gratiae implere possimus? hoc dicis? "hoc" inquit. ergo in