comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isto adhuc mundo et carne cõstituti mundi et tarine ĩcom¬
moda uobiscum paciter ĩcuxrimus. Nam quom ĩ sensu dolo¬
ris sit. om̃e quod peemit. maifestũ est eum non esse parti¬
cipem pene tue quem iuudeas tecũ non dolere. Uiget apd nos
spei robur: et firmitas fidei: et inter ip̃as seculi labentes rui¬
nas: erecta mens est: et ĩmobilis uirtus: et numnꝙͣ nisi leta
pacientia: et deo suo semꝑ anima secura. Sicut ꝑ propham
spũs sanctus loquitur. et hortatur: spei ac fidei nostre firmita¬
tem: celesti noce corroborans. ficus inquit non affert feuctu
et non exunt nascentia ĩ uineis. Mentietur opus oliue: et cãpi
non prestabunt cibum. Deficient a stabulo oues: et nõ ecunt
in presepibus boues. Ego autẽ in dño exultabo et gaudebo ĩ
deo salutari meo. Dei hominem et cultorem christi subnixũ
spei ueritate: et fidei stabilitate fundatum negat mũdi huius

Expanded text:
isto adhuc mundo et carne hac constituti mundi et carnis incomisto adhuc mundo et carne hac constituti mundi et carnis incommoda uobiscum pariter incurrimus. nam cum in sensu doloris sit omne quod punit, manifestum est eum non esse participem poenae tuae quem uideas tecum non dolere. Viget aput nos spei robur et firmitas fidei et inter ipsas saeculi labentis ruinas erecta mens est et inmobilis uirtus et numquam non laeta patientia et de Deo suo semper anima secura, sicut per prophetam Spiritus sanctus loquitur et hortatur spei ac fidei nostrae firmitatem caelesti uoce corroborans. ficus, inquit, non adferet fructum et non erunt nascentia in uineis. mentietur opus oliuae et campi non praestabunt cibum. deficient a pabulo oues et non erunt in praesepibus boues. ego autem in Domino exultabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dei hominem et cultorem Dei subnixum spei ueritate et fidei stabilitate fundatum negat mundi huius
Abbreviated transcription (Latin):
dimus. Putatis nos aduersa uobiscum. equaliter perpeti: qũ
eadem aduersa indeatis. a nobis et a uobis. non equaliter su¬
stineri. Apud uos impacientia clamosa semꝑ et querula est:
Apud nos fortis et religiosa pacientia. quieta semꝑ: et sẽꝑ
i deum grata est. Nec quicꝙͣ istic letum: aut prosperim
sibi iundicat. sed mitis et lenis et contra om̃es fluctuantes
mundi turbines: stabili diuine pollititationis tempus expectar.
Quandiu .ii. corpus hoc remanet cõmune cũ teteris sit ne¬
tesse est: et corporalio conditio cõmunis. Nec separari generi hũano
abinuicem datur: insi istine de seculo recedatur. Intra unã domus
boni et mali interim continentur. Quicquid intra domũ uene¬
rit pari sorte perpetimur donec ciui temporalis fine completo
ad cterne ul mortis uł ĩmortalitatis hospitia diuidamur. Nõ
ergo idarco compares nobis. et equales sumus: quia nim in

Expanded text:
dimus. Putatis nos aduersa uobiscum aequaliter perpeti, quando dimus. Putatis nos aduersa uobiscum aequaliter perpeti, quando eadem aduersa uideatis a nobis et uobis non aequaliter sustineri? aput uos inpatientia clamosa semper et querula est, aput nos fortis et religiosa patientia quieta semper et semper in Deum grata est, nec quicquam istic laetum aut prosperum sibi uindicat, sed mitis et lenis et contra omnes fluctuantis mundi turbines stabilis diuinae pollicitationis tempus expectat. quamdiu enim corpus hoc permanet commune cum ceteris, sit necesse est et corporalis condicio communis nec separari generi humano ab inuicem datur, nisi istinc de saeculo recedatur. intra unam domum boni et mali interim continemur. quicquid intra domum uenerit pari sorte perpetimur, donec aeui temporalis fine completo ad aeternae uel mortis uel inmortalitatis hospitia diuidamur. non ergo idcirco compares uobis et aequales sumus, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
quis putet chriscianos his que accidunt: non uendicari: qđ et
iudeantur accidentiũ incuesione ꝑstrigi. Poenam de aduersis
mũdi. ille sentit. au et letitia et gloriã omĩs ĩ mundo est.¬
lle moeret. et deflet. si sibi male sit in seculo. cui bene non põt
esse post seculum. Cuius uiuendi fructus omnis hic capitur.
Cuius hic solatium omne finitur. Ciuus caduca et breuis iuta
hic aliquam dulcedinem computet/ et uoluptatem. Qñ istie
excefserit pena iam sola. superest ad dolorem. Ceteꝵ nullus
hic dolor est. De incursione maloꝵ pñtiu quibus fidutia ẽ
futuroꝵ bonoꝵ. Demq neq consternimue aduersis omnino:
nec frangimur: nec dolemus: neq in ulla reꝵ clade. aut cor¬
por uali tudine musitamus. spũ magis ꝙͣ carne uiuentes
irmitate animi: infirmitatẽ corporis uincimus: ꝑ ea que uos
cruciant. et fatigũt probari. et comprobati nos scimus et fi¬

Expanded text:
quis putet christianos his quae accidunt non uindicari, quod et quis putet christianos his quae accidunt non uindicari, quod et ipsi uideantur accidentium incursione perstringi. poenam de aduersis muille moeret et deflet, si sibi male sit in saeculo, cui bene non potest esse post saeculum, cujus vivendi fructus omnis hic capitur, cujus hic solatium omne finitur, cujus caduca et brevis vita hic aliquam dulcedinem computat et voluptatem, quando istinc excesserit, poena jam sola superest ad dolorem. Caeterum nullus iis dolor est de incursione malorum praesentium quibus fiducia est futurorum bonorum. Denique nec consternimur adversis, nec nec frangimur nec dolemus neque in ulla aut rerum clade aut corporum ualitudine mussitamus. spiritu magis quam carne uiuentes firmitate animi infirmitatem corporis uincimus. per ipsa quae uos cruciant et fatigant probari et corroborari nos scimus et fi
Abbreviated transcription (Latin):
at quodcũq ꝑpetimue. Quantoq maior fuerit ꝓsequutionis
miuria: tanto et ĩiuscior fiat etiam grauior pro psequutõe
iundicta. Nec unqͣ impioꝵ scelere ĩ nosteum nomen exurgi¬
tur. ut nõ statim diuinitus uindicta comitetur ut memorias
tacramus antiquas. et ultioneo pro cultoribus dei sepe repe¬
titas. nullo uocis precomo reuoluamus. A documentis retentis rei
sitis est ꝙ sic celeriter ꝙq in tanta celeritate sic granditer
nup sequuta defensione ruinis ceꝵ: iacturis opum dispendio
militum diminutione castroꝵ. Nec hoc casu actidisse aliquis
&istimet: aut fuisse fortuitũ putet. quom iãpridem scciptura
diuma posuerit et dixerit. Mihi uindictam et ego retribua
Ultistat me de ĩmico meo. sed expecta dũm ut tibi auxilio
sit. unde clarum atq manifestum ẽ qr non ꝑ nos: s ꝓ nobis
actidunt tuncta ista. que de dei indignatione descendũt. Nec iõ

Expanded text:
at quodcumque perpetimur quantoque maior fuerit persecutionis at quodcumque perpetimur quantoque maior fuerit persecutionis iniuria tanto iustior fiat et grauior pro persecutione uindicta. nec umquam impiorum scelere in nostrum nomen exurgitur, ut non statim diuinitus uindicta comitetur. ut memorias taceamus antiquas et ultiones pro cultoribus Dei saepe repetitas nullo uocis praeconio reuoluamus, documentum recentis rei satis est quod sic celeriter quodque in tanta celeritate sic granditer nuper secuta defensio est ruinis rerum, iacturis opum, dispendio militum, deminutione castrorum. nec hoc casu accidisse aliquis existimet aut fuisse fortuitum putet, cum iam pridem scriptura diuina posuerit et dixerit: mihi uindictam, ego retribuam, dulciscar me de inimico meo, sed expecta Dominum ut tibi auxilio sit. unde clarum est adque manifestum quia non per nos sed pro nobis accidunt cuncta ista quae de Dei indignatione descendunt. Nec ideo
Abbreviated transcription (Latin):
suspectum pectus attolle. Quid te in lapsu mortis cũ serpẽte
quem tolis sterius: quid in euinam dyaboli ꝑ ip̃m et cũ ip̃o
cadis: Sublimitatem serua qua natus est. Perseuera talis qͣlis
a deo factus es: Cum statu oris et corporis aium tuũ statue
ut cognostere deum possis te ante cognosce. Relinque idola
que humanus error ĩuenit. Ad deũ conuertere: quen si implo¬
raueris: subucint Christo crede quem Uiuificandis et reparã¬
dia nobis pater misit. Ledere seruos dei et christi. ꝑsecutio¬
nbus tius desine. quos lesos ultio diuina defendit. Inde est
eniz ꝙ et nemo nostrũ qn deprchenditur reluctatur ne se ad¬
uersus ĩiustam molentiam uestram: ꝙͣuis nimius et copiosius
noster pplus ulciscitur: patientes facit. d secutura ultione se¬
curitas. Innocentes nocentibus cedunt. Insontes poenis/ ⁊ cui¬
tiatibus acquiestunt. Certi et fidentes: ꝙ inultũ non remane¬

Expanded text:
suspensum pectus adtolle. quid te in lapsum mortis cum serpente suspensum pectus adtolle. quid te in lapsum mortis cum serpente quem colis sternis ? quid in ruinam diaboli per ipsum et cum ipso cadis? sublimitatem serua qua natus es. perseuera talis qualis a Deo factus es. cum statu oris et corporis animum tuum statue. ut cognoscere Deum possis, te ante cognosce. relinque idola quae humanus error inuenit. ad Deum conuertere: quem si inploraueris, subuenit. Christo crede quem uiuificandis ac reparandis nobis pater misit. laedere seruos Dei et Christi persecutionibus tuis desine quos laesos ultio diuina defendit. Inde est enim quod nemo nostrum quando adprehenditur reluctatur nec se aduersus iniustam uiolentiam uestram quamuis nimius et copiosus noster populus ulciscitur. patientes facit de secutura ultione securitas. innocentes nocentibus cedunt, insontes poenis et cruciatibus acquiescunt certi et fidentes quod inultum non remane
Abbreviated transcription (Latin):
sint interrogutione nostra itatim prodere. et presentib licet
Uobis. prestigias illas et fallacias suas/ nõ posse celare. Que ergo
nientis ignauia est: inmo que disipientiũ ceca et stulta demẽtia.
ad lucem de tenebris non uenire. et mortis eterre laq̃is unctos
spem nolle ĩmortalitatis accipere. Non metuers deũ cõminantem
et dicentẽs. satrificans diis eradicabitur nisi dũo soli. Et iteꝵ.
adorauerũt eos: quos digiti eoꝵ fecerũt. Et curuatus ẽ hõ
et humiliatus ẽ ie: et non laxabo illis. Quid te ad falsos
deoa humilias et indinas: Quid ante inepta simulacra et
fignienta terrena captiuũ corpus incueuatur: Rectum te deus
fecit. Et quom cetera aĩalia prona. et ad terram situ uergẽte
depressa sint. tibi sublimis status et ad coelum atq ad deum
tuũ uultus erectus est. Illuc intuere. illuc oculos tuos erige
n supnis deũ quere: ut cacere inferra possis ad alta. et celestia

Expanded text:
sint interrogatione nostra statim prodere et praesentibus licet sint interrogatione nostra statim prodere et praesentibus licet uobis praestigias illas et fallacias suas non posse celare. Quae ergo mentis ignauia est, immo quae desipientium caeca et stulta dementia ad lucem de tenebris non uenire et mortis aeternae laqueis uinctos spem nolle inmortalitatis excipere, non metuere Deum conminantem et dicentem: sacrificans diis eradicabitur nisi Domino soli. et iterum: adorauerunt eos quos fecerunt digiti eorum, et curuatus est homo et humiliatus est uir, et non laxabo illis? quid te ad falsos deos humilias et inclinas, quid ante inepta simulacra et figmenta terrena captiuum corpus incuruas? rectum te Deus fecit et cum cetera animalia prona et ad terram situ uergente depressa sint, tibi sublimis status et ad caelum adque ad Dominum susum uultus erectus est. illuc intuere, illuc oculos tuos dirige, in supernis Deum quaere. ut carere inferis possis, ad alta et caelestia
Abbreviated transcription (Latin):
Si illos lesos ultio uestra custodit. quomodo et dausos ne peant
tutela uestra custodit: Pudeat te cos colere. quos ip̃e defendis.
Pudeat te tutelam de eis sperare quos tu tueris O si audire eos
uelis. et iudere qñ a nobis udurrantue torquentib spicitualib
flagris et uerbor tormentis. De obsessis corporibus eiciũtur
qũ cuilantes et gementes uoce humana: et potestate diuina. fla
gella et uerbera sentientes uentuꝵ iuditiũ contremiscũt. Ueni et
ignosce uera ẽẽ que dicimus. Et quia sic deos colę te dicis
uel ip̃is quos tolis crede. Aut si uolueris et tibi credexe: de te
ip̃o loquentur audiente te. qui nune tuum pectus obsedit qui
nunc mentem tuam ignorantie nocte cecauit. Uidebis nos ro¬
griri ab eis: quos tu rõgas. Timeri ab eis quos tu adoras.
Uidebis sub manu nostra stare uinctos: et tremere captiuos
quos tu suscipis et ueneraris ut dños certe uel sic cõfundi

Expanded text:
Sic illos laesos ultio vestra defendit, quomodo et clausos, ne pereant, Sic illos laesos ultio vestra defendit, quomodo et clausos, ne pereant, tutela vestra custodit. Pudeat te eos colere quos ipse defendis, pudeat tutelam de iis sperare quos tu ipse tueris. XV. O si audire eos velles et videre quando a nobis adjurantur et torquentur spiritalibus flagris, et verborum tormentis de obsessis corporibus ejiciuntur, quando ejulantes et gementes voce humana, et potestate divina fgella et uerbera sentientes uenturum iudicium confitentur. ueni et cognosce uera esse quae dicimus: et quia sic deos colere te dicis, uel ipsis crede quos colis. aut si uolueris et tibi credere, de te ipso loquetur audiente te qui nunc tuum pectus obsedit, qui nunc mentem tuam ignorantiae nocte caecauit. uidebis nos rogari ab eis quos tu rogas, timeri ab eis quos tu adoras: uidebis sub manu nostra stare uinctos et tremere captiuos quos tu suspicis et ueneraris ut dominos. certe uel sic confundi
Abbreviated transcription (Latin):
tibus et presidibus audientib destruenti: ut et si paꝵ fuerat
quod ĩ me prius criminabaris. treuerit. quod et odisse et pũce
plus debeas ꝙ dum me cheistianum cęlebri loco et populo tircũstã¬
te pronuntio et uos et deos ur̃os clara et publica precomzatioe
confiuido. Quid te id infirmitatem corporis uertis: quid cum ter¬
rene carns imbecillitate contendis: Cum aĩ ugore cõgredire. Uix¬
tutem mentis infringe. Fidem destrue. disceptationem si potes
uince: Uince ratione uel si quid diis turo numinis et potestatisẽ.
ip̃i in ultionem suam suegunt. Ipsi se sua maiestate defendant:
aut quid prestare colentib se possunt. qui se de non colentibus
uindicare non pñt. Nam si eo quo indicatur pluris est ille qui
uiudicat. Tu diis tuis maior es: Si autem his quos colis maior
es non tu illos colere sed ab illis coli debes et timeri ut dus.

Expanded text:
tibus et praesidibus audientibus, destruenti; ut, etsi parum fuerat tibus et praesidibus audientibus, destruenti; ut, etsi parum fuerat quod in me prius criminabaris, creverit quod et odisse et punire plus debeas, quod, dum me Christianum celebri loco et populo circumstante pronuntio, et vos et deos vestros clara et publica praedicatione confundo? XIV. Quid te ad infirmitatem corporis vertis? quid cum terrenae carnis imbecillitate contendis? Cum animi vigore congredere, virtutem mentis infringe, fidem destrue, disceptatione, si potes, vince, vince ratione: vel si quid diis tuis numinis et potestatis est, ipsi in ultionem suam surgant, 221 ipsi se sua majestate defendant; aut quid praestare se colentibus possunt qui se de non colentibus vindicare non possunt. Nam si eo qui vindicatur pluris est ille qui vindicat, tu diis tuis major es. Si autem iis quos colis major es, non tu illos colere, sed ab ipsis potius coli debes et timeri ut dominus.
Abbreviated transcription (Latin):
nficina rabies que est mexplebilis. libido seuitię. Qum potius
elige tibi alteꝵ de duobus. christianum esse: aut crimen est.¬
aut non est. Si crimen est. cur non intersicis confitentem: Si
trimen non est: cur ꝑsequeris ĩnotentem: Torqueri .n. debui:
si negarem: si penam tuam metuens. id quod prus fueram.
et ꝙ deos tuos non colueram mendatio fallente cęlarem. Tũc
torquendus fuissem tunc ad confessionẽ criminis ui doloris
adigendus sicut in questionibus cȩteris torquentur rei: qui
se negant: crimine quo accusantur teneri: ut fatinoris xitas.
que iuolite uoce nõ premitur. dolore corporis exprimatur.
Nune uero: quom sponte confitear/ et clamem. et teebris ac
repetitis identidem Uocibus. christianũ me esse confiteor. Quid
tormenta admones confitenti. et deos tuos. non ĩ abditis. et
secretis locis sed palam. sed publice. sed in foro ipso magistra¬

Expanded text:
nificinae rabies, quae inexplebilis libido saeuitiae? quin potius nificinae rabies, quae inexplebilis libido saeuitiae? quin potius elege tibi alteaut non est; si crimen est, quid non interficis confitentem? si crimen non est, quid persequeris innocentem? Torqueri enim debui, si negarem. Si, poenam tuam metuens, id quod prius fueram et quod deos tuos non colueram, mendacio fallente celarem, tunc torquendus fuissem, tunc ad confessionem criminis vi doloris adigendus; sicut in caeteris quaestionibus torquentur rei qui se negant crimine quo accusantur teneri, ut facinoris veritas, quae indice voce non promitur, dolore corporis exprimatur. Nunc vero, cum sponte confitear et clamem et crebris ac repetitis identidem vocibus Christianum me esse contester, quid tormenta admoves confitenti et deos tuos, non in abditis et secretis locis, sed palam, sed publice, sed in foro ipso, magistra
Abbreviated transcription (Latin):
ista inepta idola et manu hominis facta simulacra: Sed et
portenta quedam et monstra uenerantur tibi placeant. Solus
displicet dei cultor. Fumant ubiq in templis uestris hostiarũ
busta: et rogi petoꝵ: et dei altaria: uel nulla sunt uel occulta.
orcodrilli. et cynocephali. et lapides/ et lapide serpentes a uo¬
bis coluntur. Et deus solus in terris: aut non colitur aut nõ
est impune quod colitur. Innoxios. Iustos: deo caros. domo
priuas: patrimonio spolias: Cathenis premis: cartere includis
bestiis. gladio ignibus: punis. Nec saltem contentus es doloꝵ
nostroꝵ compendio. et simplia/ ac ueloti grauitate poenaru.
A dmoues lamandis corporibus lougiora tormenta multiplicas
lacerandis iusteribus numerosa supplitia. Nec feritas: atq im¬
manitas tua. Usitatis potest ẽe contenta tormentis. Excogitas
ouas penas ingenosa cendelitas que est insatiabilis: Car¬

Expanded text:
ista inepta idola et manu hominis facta simulacra sed et ista inepta idola et manu hominis facta simulacra sed et portenta quaedam et monstra uenerantur tibi placeant, solus displicet Dei cultor. fumant ubique in templis uestris hostiarum busta et rogi pecorum, et Dei altaria uel nulla sunt uel occulta. crocodili et cynocephali et lapides et serpentes coluntur, et Deus solus in terris aut non colitur aut non est inpune quod colitur. innoxios, iustos, Deo caros domo priuas, patrimonio spolias, catenis premis carcere includis, bestiis, gladio, ignibus punis. nec saltim contentus es dolorum nostrorum conpendio et simplici ac ueloci breuitate poenarum: admoues laniandis corporibus longa tormenta, multiplicas lacerandis uisceribus numerosa supplicia, nec feritas adque immanitas tua usitatis potest contenta esse tormentis: excogitat nouas poenas ingeniosa crudelitas. Quae haec est insatiabilis car
Abbreviated transcription (Latin):
auertit fuciem suam a uobis: ne misercatur. Pectuata itaq et
delicta reputentur. Conscientie uulnera cogitentur. Et desmat
Unusquisq de deo uel de nobis conqueri: sed qđ patitur intelli¬
gat se mereri. Certe id ip̃m quale est. unde nobiscũ maxĩe sermo
est: ꝙ nos infestatis ĩnoxios: ꝙ in contumeliam dei impugnat
atꝰ opprimitis dei seruos. Parũ est ꝙ furientiũ uarietate intioꝵ.
ꝙ imquitate feralium criminũ. ꝙ truentaꝵ compendio rapinarum
Uita uestra matulatur. Quod supstitionibus ad huc falsis reli¬
gio uera subuertitur. ꝙ dens omio non queritur nec timetur.
Adhuc insuꝑ dei seruos: et marestati: ac noĩ eris ditatos inuistis
psecutionibus flagellatis. Satis non est: ꝙ ip̃e tu. deũ non colis.
Ad huc insuꝑ eos qui colunt. sacrilega infestatione ꝑ sequeris.
Deũ non colis. neç coli oĩo ꝑmuttis: Et quom teteri qui nõ tm̃

Expanded text:
auertit faciem a uobis ne misereatur. peccata itaque et auertit faciem a uobis ne misereatur. peccata itaque et delicta reputentur, conscientiae uulnera cogitentur, et desinat unusquisque de Deo uel de nobis conqueri, si quod patitur intellegat se mereri. Et ecce id ipsum quale est unde nobis cum maxime sermo est, quod nos infestatis innoxios, quod in contumeliam Dei inpugnatis adque opprimitis Dei seruos? parum est quod furentium uarietate uitiorum, quod iniquitate feralium criminum, quod cruentarum conpendio rapinarum uita uestra maculatur, quod superstitionibus falsis religio uera subuertitur, quod Deus omnino nec quaeritur nec timetur: adhuc insuper Dei seruos et maiestati ac numini eius dicatos iniustis persecutionibus flagitatis. satis non est quod ipse tu Deum non colis: adhuc insuper eos qui colunt sacrilega infestatione persequeris. Deum nec colis nec coli omnino permittis, et cum ceteri qui non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
leꝵ ueretũdia: auas sentes et desertas solitudines diligũt.
et sic illie delinquitur. Ut tñ delinquentiũ facinus tenebeis. et
nocte ueletur. Auaritia palam seuit: et ip̃e audatia sua tuta:
m fori luce abrute cupiditatis arma prostituit. Inde falsaeni ue¬
nefici: Inde in media cuutate sictarii. tam ad pectandũ precipi¬
tes: ꝙͣ impune peccantes. A nocente crimen admittitur: nec ĩno¬
cens qui uindicet inuenitur. De accusatore uł iudice metus
nullus. Impunitatem consequũtur mali dum modesti tacent.
conscii ueniũt iudicaturi. Et idtirco ꝑ prophetam diuino spũ
et instinctu rei ueritas promtur certa et manifesta rõ mon¬
stratur: deum posse aduersa peohibere. Sed ne ille subueniat
merita pettantiũ facere nunquid ait. Non ualet manus di
ut saluos faciat: aut grauauit aurem/ ut nõ exaudiat s
pectata uestra int̾ uos et deũ separant et ꝑꝑ delicta uestra

Expanded text:
lerum uerecundia, auias fauces et desertas solitudines diligunt, lerum uerecundia, auias fauces et desertas solitudines diligunt, et sic illic delinquitur, ut tamen delinquentium facinus tenebris et nocte ueletur. auaritia palam saeuit et ipsa audacia sua tuta in fori luce abruptae cupiditatis arma prostituit. inde falsarii, uenefici inde, inde in media ciuitate sicarii tam ad peccandum praecipites quam inpune peccantes. a nocente crimen admittitur, nec innocens qui uindicet inuenitur. de accusatore uel iudice metus nullus: inpunitatem consecuntur mali, dum modesti tacent, timent conscii, ueneunt iudicaturi. et idcirco per prophetam diuino spiritu et instinctu rei ueritas promitur, certa et manifesta ratio monstratur Dominum posse aduersa prohibere sed ne ille subueniat merita peccantium facere. numquid, ait, non ualet manus Dei, ut saluos faciat, aut grauabit aurem ut non exaudiat? sed peccata uestra inter uos et Deum separant, et propter delicta uestra
Abbreviated transcription (Latin):
que nata sunt indigentibus prebeantur: Pesten et luem
terminaris: et cum p̃este ipsa et lue ul detecea sũt uł aucta
crimina singuloꝵ dum nec infirmis exhibetur misericordia: et de¬
functis auaritia inbiat ac rapina iidem ad pietatis obsequm
tumidi ad impia lucra temerarii. fugientes morientiũ funera: et
appetentes spolia mortuoꝵ. ut appareat in egritudine sua miẜos
ad hoc forsitan derelictos ẽẽ ne possint dum curantur eua¬
dere. Nam ꝑire egrum uoluit. qui censum peceuntis inuadit¬
antus cladium terror date non põt ĩnocentiȩ disciplinã: et int̾
populum frequenti strage inorientem. nemo considerat se ẽẽ
mortalem. Passim discueritur: rapitur: occupatur: Predãdi
dissimulatio nulla nulla ꝯctatio. Quasi licrat. quasi oporteat:
quasi ille qui non tapit. damnũ et dispendium ꝓpͥu sentiat
ic unusquisq rapere festinat. In latronib est. Utrunq alia sce¬

Expanded text:
quae nata sunt indigentibus praebeantur: pestem et luem quae nata sunt indigentibus praebeantur: pestem et luem criminaris, cum peste ipsa et lue uel detecta sint uel aucta crimina singulorum, dum nec infirmis exhibetur misericordia et defunctis auaritia inhiat ac rapina. idem ad pietatis obsequium timidi, ad impia lucra temerarii, fugientes morientium funera et adpetentes spolia mortuorum, ut appareat in aegritudine sua miseros ad hoc forsitan et derelictos esse ne possent dum curantur euadere: nam perire aegrum uoluit qui censum pereuntis inuadit. Tantus cladium terror dare non potest innocentiae disciplinam et inter populum frequenti strage morientem nemo considerat et se esse mortalem. passim discurritur, rapitur, occupatur: praedandi dissimulatio nulla, nulla cunctatio: quasi liceat, quasi oporteat, quasi ille qui non rapit damnum et dispendium proprium sentiat, sic unusquisque rapere festinat. in latronibus est utcumque aliqua sce
Abbreviated transcription (Latin):
nullus iam delinquendi. uel pudor est et sic pectatur quasi
magis per ipsa peccata placeatur. Qui ꝑspicuus et nudus a
cunctis iideris: et ipse te respice. Aut .ni. suꝑbia inflatus es.
A ut auaritia rupax es. aut iracundia sęuus: aut alea ꝓdigus.
aut innolentia temulentus. Aut liuore mindus. Aut libidie
nicestus aut ceudelitate iolentus. et miraris in pęna generis
hũam iram dei crestere: cum crestat quotidie quod pumatur
Lostem quereris exurgece: quasi nõ et si externa de barbaris ar
ma et pericula comprimantur ferocius intus. et grauius
de calumniis/ et ĩuiriis potentiũ ciiũ domestice im̃pugna¬
tionis tela crassentur. De sterilitate et fume quereris: quasi fa¬
mem maiorem siccitas. ꝙͣ rapacitas faciat. quasi & non de
captatis annonaꝵ mocementis/ et pretioꝵ cumulis flagran¬
tior mopie ardor excrescat. Quereris claudi imbribus celum.
quom horrea cdaudantur in terris. Quereris minus nasci: qͣi

Expanded text:
nullus iam delinquendi uel pudor est et sic peccatur quasi nullus iam delinquendi uel pudor est et sic peccatur quasi magis per ipsa peccata placeatur, qui perspicuus et nudus a cunctis uideris et ipse te respice. aut enim superbia inflatus es aut auaritia rapax es aut iracundia saeuus aut alea prodigus aut uinolentia temulentus aut liuore inuidus aut libidine incestus aut crudelitate uiolentus: et miraris in poenas generis humani iram Dei crescere, cum crescat cottidie quod puniatur? hostem quereris exurgere, quasi ma et pericula conprimantur, ferocius intus et grauius de calumniis et iniuriis potentium ciuium domesticae inpugnationis tela grassentur: de sterilitate ac fame quereris, quasi famem maiorem siccitas quam rapacitas faciat, quasi non de captatis annonarum incrementis et pretiorum cumulis flagrantius inopiae ardor excrescat: quereris cludi imbribus caelum, cum sic horrea eludantur in terris: quereris minus nasci, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
lus sius: cum bestiis agri. cum serpentibus terre. cũ uolucrib
celi et oleficient pisces maris: ut nemo udicet nemo reuincat. In¬
dignari se deus dicit ec irasci ꝙ agnitio dei nõ sit ĩ terris. et ds
non agnostitur nec timetur. Delicta mandatioꝵ: libidinum
fraudum crudelitatis. blasfemiaꝵ impietatis et furoris: deus
in crepat: et inculat: et ad ĩnocentiam nemo conuertitur fuĩt
ecte que uerbis᷑ dei ante predictu sunt. nec quisꝙͣ fide pñtui
ut in futuꝵ consulat admonetur Inter ip̃a aduersa quibus
uix cohartata: et condusa anima respirat. Uaçat malos esse
et in periculis tantis: non de se magis: sed de altero iudicae
Indignamim indignari deum. quasi aliquid honi: male uiuẽ¬
do mereamim: quasi non omma ista que accidunt minora
adhuc sunt et leuiora pettatis uestris. Qui alios iuditas alñ
esto et tiu uidex. Conscientię tue latebras intuere. Immo qr

Expanded text:
lis suis, cum bestiis agri, cum serpentibus terrae, cum uolucribus lis suis, cum bestiis agri, cum serpentibus terrae, cum uolucribus caeli, et deficient pisces maris, ut nemo iudicet, nemo reuincat. indignari se Deus dicit quod agnitio Dei non sit in terris, et Deus non agnoscitur nec timetur. delicta mendaciorum, libidinum, fraudium, crudelitatis, impietatis, furoris Deus increpat et incusat, et ad innocentiam nemo conuertitur. fiunt ecce quae uerbis Dei ante praedicta sunt, nec quisquam fide praesentium ut in futurum consulat admonetur. inter ipsa aduersa quibus uix coartata et conclusa anima respirat uacat malos esse et in periculis tantis non de se magis sed de altero iudicare. indignamini indignari Deum, quasi aliquid boni male uiuendo mereamini, quasi non omnia ista quae accidunt minora adhuc sint et leuiora peccatis uestris. Qni alios iudicas aliquando esto et tui iudex, conscientiae tuae latebras intuere, immo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
post modu recedatur: tñ nisi tibi pro aibitrio tuo seruiatur:
insi ad uolũtatis obsequiũ pareatur: imperiosus et nimius
serututis exactor: flagellas uerberas: fame: siti: nuditate: et
ferro frequenter/ et carcere affligis. et ceucias. et non agnoscis
dnm deum: cum sic exerteas ip̃e dñatum. Merito ego incursan¬
tibus plagis: non desinunt dei flagella: nec uerbera. Que quom
nihil istic promoueant: nec ad deum singulos tanto cladium
terrore conuertant: Manet post modũ carcer eternus: et ingis
flãma et pena perpetua. Nec auditur illic rogantiũ gemitus
quia nee hi dei indignantis terror auditus ẽ: qui ꝑ pephetam
ad uersus incolas terrę. ꝙ neq misericordia: neq ueritis. neq agͥ¬
tio dei sit super terram. Sed execratio: et mendatiũ et tedes
et furtum et adulteriũ distusum ẽ suꝑ tertam. Sangiũe san¬
guini semper miscent Idcieto terra lugebit. tum uinuersis in co¬

Expanded text:
postmodum recedatur, tamen nisi tibi pro arbitrio tuo seruiatur, postmodum recedatur, tamen nisi tibi pro arbitrio tuo seruiatur, nisi ad uoluntatis obsequium pareatur, inperiosus et nimius seruitutis exactor flagellas, uerberas, fame, siti, nuditate et ferro frequenter et carcere adfligis et crucias. et non agnoscis Dominum Deum tuum, cum sic exerceas ipse dominatum? Merito ergo incursantibus plagis non desunt Dei flagella nec uerbera. quae cum nihil istic promoueant nec ad Deum singulos tanto cladium terrore conuertant, manet postmodum carcer aeternus et iugis flamma et poena perpetua, nec audietur illic rogantium gemitus, quia nec hic Dei indignantis terror auditus est qui per prophetam cium est Domini aduersus incolas terrae, quod neque misericordia neque ueritas neque agnitio Dei sit super terram: execratio et mendacium et caedes et furtum et adulterium diffusum est super terram, sanguinem sanguini supermiscent. idcirco terra lugebit cum uniuersis inco
Abbreviated transcription (Latin):
disciplinã. Ecte irrogantur dumitus plage et nullus dei me¬
tus est. Ette uerbepa desuꝑ et flagella nõ desinũt. et teepi¬
datio nulla formido ẽ. Quod si non intercederet humanis
rebus. uel ista censura: ꝙͣto adhuc maior ĩ hominibus eẽt
audatia: facinoꝵ impunitate secura: Queretis ꝙ minus nc̃
tibi uberes fontes: et aure salubres. et frequens pluiia. et fer¬
tilis terra obsequiu prebeant. Quod nõ ita utilitatib tuis
et uoluptatibus elementa deseriuant. Tu enĩ deo non seruis
ꝑ quem tibi cuncta deseruiũt. Famularis illi: cuius nutu tͥ
uniuersa famulantur. Ipse de seruo e tuo exigis ẜuitute
et homo hominem pacere tibi: et obedire compellis. Et cum
sit nobis cadem sors nascendi: conditio una moriendi cor¬
porum materia consilis: aĩaꝵ ratio cõmunis equali uixe
et pari lege. uel uematur ĩ istum mũdum uel de mundo

Expanded text:
disciplinam. ecce inrogantur diuinitus plagae et nullus Dei medisciplinam. ecce inrogantur diuinitus plagae et nullus Dei metus est: ecce uerbera desuper et flagella non desunt et trepidatio nulla, nulla formido est. quid si non intercederet rebus humanis uel ista censura ? quanto adhuc maior in hominibus esset audacia facinorum inpunitate secura? Quereris quod minus nunc tibi uberes fontes et aurae salubres et frequens pluuia et fertilis terra obsequium praebeant, quod non ita utilitatibus tuis et uoluptatibus elementa deseruiant. tu enim Deo semis per quem tibi cuncta deseruiunt: famularis illi cuius nutu tibi uniuersa famulantur. ipse de seruo tuo exigis seruitutem et homo hominem parere tibi et oboedire compellis, et cum sit uobis eadem sors nascendi, condicio una moriendi, corporum materia consimilis, animarum ratio communis, aequali iure et pari lege uel ueniatur in istum mundum uel de mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ecte dominus: et irascitur. et ꝙ ad eũ non conuertimini com¬
minatur. Et tu miraris: aut queris ĩ hac obstinatione: et
contemptu uestro. si rara desuꝑ pliuua descendat. Si terra
situ pulueris squaleat. Si iux ieuinas/ et pallidas herbas ste¬
rilis gleba producat. Si uineam debilitet gxando cedens. Si
oleam detruncet turbo subuertens. Si fontem siccitus scateat.
Aerem pestilens aura corrũpat. hoĩem morbida ualitudo consu¬
mat: cum omĩa ista peccatis prouocantib ueniãt. Et plus
execeibatur deus qñ nihil talia. et tanta proficiantur. Fieri
c̃ĩ ista uel ad disciplinã contumacis animi. uel ad poenam
naloꝵ. declarat in scripturis sanctis idem dñs dicens: Sine
causa ꝑcussi filios uestros disciplinã non recepunt. et prophã
deuotus ac dicatus deo ad hec cadem respondet. et dicit uer¬
berasti cos nec doluerũt. flagellasti eos et noluerũt accipẽ

Expanded text:
ecce Dominus et irascitur et quod ad eum non conuertamini comecce Dominus et irascitur et quod ad eum non conuertamini comminatur: et tu miraris aut quereris in hac obstinatione et contemptu uestro, si rara desuper pluuia descendat, si terra situ pulueris squaleat, si uix ieiunas et pallidas herbas sterilis gleba producat, si uineam debilitet grando caedens, si oleam detruncet turbo subuertens, si fontem siccitas statuat, aerem pestilens aura corrumpat, hominem morbida ualitudo consumat, cum omnia ista peccatis prouocantibus ueniant et plus exacerbetur Deus quando nihil talia et tanta proficiant. fieri enim ista uel ad disciplinam contumacium uel ad poenam malorum, declarat in scripturis sanctis idem Deus dicens: sine causa percussi filios uestros, disciplinam non exceperunt. et propheta deuotus ac dicatus Deo ad haec eadem respondit et dicit: uerberasti eos nec doluerunt: flagellasti eos nec uoluerunt accipere
Abbreviated transcription (Latin):
nentem. Dominũ deum tuum adorabis inquit Et ipsi soli ser¬
iues. Et iteꝵ non erunt tibi dii alii absq me. Et iteꝵ. Nolite
ambulare post deos alienos: ut seruiatis. et ne adoraueritis eor
et ne matetis me ⁊̃ oꝑibus manuũ uestraꝵ ad disperdẽdos uos.
dei dicens hec dicit dñs omnipotens. Eo ꝙ domus mea desta
est uos autem sectamini unusquisq ĩ doniu suã. Propterea
abstinebit celum axore. et terra subtrahet protreatioẽs suas
Et inducam gladium suꝑ terram: et suꝑ frumentũ. et suꝑ uinũ
et suꝑ oleum et suꝑ homines. et super pettora: et suꝑ om̃es
labores manuũ eoꝵ. Item propheta alius repetit. et odicit. Et pluã
suꝑ unã ciuitatem: et suꝑ aliam non pluã. Pars una cõpluetur.
et pars suꝑ quã non pluero acescet. Et congregabuntur due
et tres ciuitates ĩ unam. Cintutes potunde aque canã. nec sa
saciabuntur. Et non conuertimim ad me dicit dñs Indignatur

Expanded text:
nentem: Dominum Deum tuum inquit adorabis et illi soli sernentem: Dominum Deum tuum inquit adorabis et illi soli seruies, et iterum: non erunt tibi dii alii absque me, et iterum: nolite ambulare post deos alienos ut seruiatis eis et ne adoraueritis eos: et ne incitetis me in operibus manuum uestrarum ad disperdendos uos. Dei dicens: haec dicit dominus omnipotens: eo quod domus mea deserta est, uos autem sectamini unusquisque in domum suam, propterea abstinebit caelum a rore et terra subtrahet procreationes suas, et inducam gladium super terram et super frumentum et super uinum et super oleum et super homines et super pecora et super omnes labores manuum eorum. item propheta alius repetit et dicit: et pluam super unam ciuitatem et super unam non pluam. pars una compluetur et pars super quam non pluero arefiet. et congregabuntur duae et tres ciuitates in unam ciuitatem potandae aquae causa nec sic satiabuntur: et non conuertimini ad me, dicit Dominus. Indignatur
Abbreviated transcription (Latin):
predictum ĩ nouissimis temporibus multiplicari mala: et ad¬
uersa uariari. Et appropinquante iã uiditii die magis: acma¬
gis ⁊̃ plagus generis humami. censuram dei indignantis accedi.
Ion eniz sicut tua falsa querimonia. et imperitia ueritatis ignara
iactat. et clamitat ista actidunt. ꝙ dii uestri a nobis nõ colã¬
tur. sed quod a uobis non colatue deus. Nam quom ip̃e sit
mundi dñs et rector. et cuncta arbitrio eius: ac nutu gerãt᷑.
Nec quicꝙ fieri possit uisi quod aut fecerit. aut fieri ip̃e ꝓmiserit.
utq quando ea fuuit. que iram dei indignantis ostendunt: non
ꝓp nos fiunt. a quibus deus colitur Sed delictis et meritis Urĩs
irrogatur: a quibus deus omnino nec quexitur nec tuimetur.
nec relictis uanis suꝑstitionibus religio uera cognoscitur. ut qui
deus unus est om̃ibus. unus colatur̾ ab omnib et rogetur. ip̃
deniq andi loquentem Ip̃m uoce diuina insteuente nos et mo¬

Expanded text:
praedictum in nouissimis temporibus multiplicari mala et adpraedictum in nouissimis temporibus multiplicari mala et aduersa uariari et adpropinquante iam iudicii die magis ac magis in plagas generis humani censuram Dei indignantis accendi. non enim, sicut tua falsa querimonia et inperitia ueritatis ignara iactat et clamitat, ista accidunt, quod dii uestri a nobis non colantur, sed quod a uobis non colatur Deus. nam cum ipse sit mundi dominus et rector et cuncta arbitrio eius et nutu gerantur nec quicquam fieri possit nisi quod aut fecerit aut fieri ipse permiserit, utique quando ea fiunt quae iram Dei indignantis ostendunt non propter nos fiunt a quibus Deus colitur, sed delictis et meritis uestris inrogantur, a quibus Deus omnino nec quaeritur nec timetur nec relictis uanis superstitionibus religio uera cognoscitur, ut qui Deus unus est omnibus unus colatur ab omnibus et rogetur. Ipsum denique audi loquentem, ipsum uoce diuina instruentem nos et mo
Abbreviated transcription (Latin):
fimantue Hec cheistianis imputas ꝙ minuantue. Singula mũ¬
do senescente. Quod et si senes imputent cheiscianis. ꝙ minꝰ
ualeant in senectute: ꝙ non perinde ut peius uigeant: auditu
aucium: tirsu pedum. oculoꝵ acie. uirium robore: sucto ui¬
ta hominũ longeua proceteret. uix nũc possit ad tentenariu
numeꝵ ꝑuenire. Canos uidemus. In pueris cupilli deficiunt
uñ ꝙͣ crescant. Hec etas in senectutem desinit sed incipit ĩ sene¬
ctute. Sic in ortu adhuc suo. ad finem natiuitas properat. Sic
quodcunq nunc nascitur: mundi ip̃ius senectute degenerat ut
nemo minari debeat: singula ĩ mundo cepisse deficere. quãdo
totus ipse iam mundus in defectione sit et in fine. Qđ aũt
crebrius bella continuant. quod sterilitas et fames solititudi¬
nem cumulant: quod seiuentib morbis ualitudo frangitur ꝙ
humanũ genus luis populatione uastatur. Et hoc scias esse

Expanded text:
finiantur. Christianis inputas quod minuantur singula munfiniantur. Christianis inputas quod minuantur singula mundo senescente. quid si et senes inputent christianis quod minus ualeant in senectute, quod non perinde ut prius uigeant auditu aurium, cursu pedum, oculorum acie, uirium robore, suco uita hominum longaeua procederet, uix nunc possit ad centenarium numerum peruenire. canos uantequam crescant; nec aetas in senectute desinit, sed incipit a senectute. Sic in ortu adhuc suo ad finem nativitas properat; sic quodcumque nunc nascitur, mundi ipsius senectute degenerat: ut nemo mirari debeat singula in mundo coepisse deficere, quando totus ipse jam mundus in defeccrebrius bella continuant, quod sterilitas et fames sollicitudinem cumulant, quod saeuientibus morbis ualitudo frangitur , quod humanum genus luis populatione uastatur, et hoc scias esse
Abbreviated transcription (Latin):
ficit in agris agricola. In mari naute Miles ĩ castris. Innocẽ¬
tia ĩ foro. Iusticia ĩ iuditio. In anuatiis concordia. In artibus
peritia In morib disciplina. Putas ne tu tantã posse substã¬
tiam rei senescentis existere. quantũ prius potuit nouella
adhuc. et uegeta muenta pollere. Minuatur necesse ẽ. quicꝗd fine
iam proximo in ottidua et extrema deuergit. Sic sol i octasu
suo radios minurs daros et igneo splendore iaculetur. Sic dedi¬
nante iam cuesi exoletis cornibus luna tenuatue. Et arbor que
fuerat. ante uiridis. et fertilis acescentibus ramis. fit postmo¬
dum sterilis senectute deformis. Et fons qui exundantibus
prius uenis largiter profluebat. senectute deficiẽs uixmodi¬
co sudore distilłat. Hec sententia mundo dãta est hec lexdi
est ut orta occidant. et aucta senestant: et infiementur fortia
et magna minuantus. Ut cum ĩfirmata. et diminuta fuerint

Expanded text:
ficit in aruis agricola, in mari nauta, miles in castris, innocenficit in aruis agricola, in mari nauta, miles in castris, innocentia in foro, iustitia in iudicio, in amicitiis concordia, in artibus peritia, in moribus disciplina. putasne tu tantam posse substantiam rei senescentis existere, quantum prius potuit nouella adhuc et uegeta iuuenta pollere? minuatur necesse est quicquid fine iam proximo in occidua et extrema deuergit. sic sol in occasu suo radios minus claro et igneo splendore iaculatur, sic declinante iam cursu exoletis cornibus luna tenuatur, et arbor quae fuerat ante uiridis et fertilis arescentibus ramis fit postmodum sterilis, senectute deformis, et fons qui exundantibus prius uenis largiter profluebat senectute deficiens uix modico sudore destillat. haec sententia mundo data est, haec Dei lex est ut omnia orta occidant et aucta senescant et infirmentur fortia et magna minuantur et cum infirmata et deminuta fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
nobis debeant imputari: omĩa ista quibus mũdus iste quatit
t urrgetur ꝙ dni uestri a nobis non colantur. Qua in parte
quia ignarua diuine cognitionis. et ueritatis alienus es.
llud pͥmo in loco scire debes senusse iam mundum. nõ illis
uiribus stare quibus pͥus steterat. Nec iugore et robore ip̃o
ualere quo ante preualebat. Hec nobis tatentibus: et nulla
de scripturis sanctis predicationibusq diuinis documenta
promentibus. mũdus ipse iam loquitur. et octasum suireꝵ
labentiũ probatione testatur. Nam hieme nutriendis semi¬
nibus tanta mibriũ copia est. Non frugibus estate torrendis.
solita flagrantia est Nec sic uerna de temperie sata lȩta sũt.
Lec adeo arboreis fetibus autumo fecunda sunt. Amus de
effossis. et fatigatis montibus eruuntur marinoꝵ cruste. Ni¬
nus argenti et auri opes suggerunt exhausta iam metalla
et pauperes uene: breiatur ĩ dies singulos. et decrescit ac de¬

Expanded text:
nobis debeant imputari omnobis debeant imputari omet urguetur, quod dii uestri a nobis non colantur. qua in parte qui ignarus diuinae cognitionis et ueritatis alienus es illud primo in loco scire debes senuisse iam saeculum, non illis uiribus stare quibus prius steterat nec uigore et robore ipso ualere quo antea praeualebat. hoc etiam nobis tacentibus et nulla de scripturis sanctis praedicationibusque diuinis documenta promentibus mundus ipse iam loquitur et occasum sui rerum labentium probatione testatur. non hieme nutriendis seminibus tanta imbrium copia est, non frugibus aestate torrendis solita flagrantia est nec sic uerna de temperie sua laeta sunt nec adeo arboreis fetibus autumna fecunda sunt. minus de ecfossis et fatigatis montibus eruuntur marmorum crustae, minus argenti et auri opes suggerunt exhausta iam metalla et pauperes uenae breuiantur in dies singulos. et decrescit ac de
Abbreviated transcription (Latin):
sentire brutus possit: nec cecus lumens dimutteͬ: nec surdꝰ
audire. Hec considerans sepe conticui: et impaaẽtiam: pa¬
cientia uici. Cum nec dotere indocilem possem Nlec impiũ religione
comprimere. nec furentem lenitate cohibere Sed .ii. quom dicas
plurimos conqueri. et ꝙ bella trebro surgant ꝙ lues ꝙ fames
seuiant: ꝙq imbres et pluiuas: serena longa suspendant: nobis
imputari ultra tatere non oportet ne iam nõ uerecundie sed
diffidentie ẽẽ incipiat quod tacemus et duni criminationes
falsas contemnimus refutare. Uideamur crimen agnosce̾. Re¬
spondeo et tibi demetriane pariter. et cęteris quos tu forsitan
concitasti et aduersum nos odia tiuis maledictis uocib se¬
minando. comiteo tib plures / indicis aqsorigis tue pulula¬
am qui ad malum motus ẽ mendatio fallente/ multo magis ad
bonum mouebitur ueritate cogente. Dixisti ꝑ nos fieri. et ꝙ

Expanded text:
sentire brutus possit, nec caecus lumen admittere, nec surdus sentire brutus possit, nec caecus lumen admittere, nec surdus audire. II. Haec considerans, saepe conticui, et impatientem patientia vici, cum nec docere indocilem possem, nec impium religione comprimere, nec furentem lenitate cohibere. Sed enim, cum dicas plurimos conqueri quod bella crebrius surgant, quod lues, quod fames saeviant, quodque imbres et pluvias serena longa suspendant nobis imputari, tacere ultra non oportet; ne jam non verecundiae sed diffidentiae esse incipiat quod tacemus, et dum criminationes falsas contemnimus refutare, videamur crimen agnoscere. Respondeo igitur et tibi, Demetriane, pariter et caeteris quos tu forsitan concitasti, et adversum nos odia tuis maledicis vocibus seminando, comites tibi plures radicis atque originis tuae pullulaionem: nam qui ad malum motus est mendacio fallente, multo magis ad bonum movebitur veritate cogente. III. Dixisti per nos fieri et quod
Abbreviated transcription (Latin):
noli quicꝙ dicere: ne quando audierit ixrideat sensatos ẜmo¬
nes tuos. Et iteꝵ. noli eñdere imprudenti ad iprudentia
eius: ne siłis fias illi. Et scũm quoq iubemur intra ꝯsciãm
nostram tenere: nec incultandum poras et tambus exponeͬ
oquente dño et dicente: Ne dederitis sanctum canib. neq
miseritis margaritas uestras ante porcos. ne inculcent
cas pedibus suis et conuersi elidant uos. Nam quom se
pe ad studiũ magis contradicẽdi. ꝙͣ uoto discendi uenires:
et clamosis uocibus personans. malles tua imprudenter ĩgerẽ:
ꝙͣ nostra patienter audire. Inepte uidebatur congredi tetu.
qñ facilius esset. et leuius: turbulenti maris: cõnatos flu¬
ctus. clamoribus retundere: ꝙͣ tuam rabiem txactatibus co¬
hercere. Certe/ et labor e irritus: et nullus esfẽctus offectus
offerre lumẽ teco: sermonẽ surdo: sapientiã bruto. Cũ nec

Expanded text:
noli quicquam dicere, ne quando audierit inrideat sensatos sermonoli quicquam dicere, ne quando audierit inrideat sensatos sermones tuos, et iterum: noli respondere inprudenti ad inprudentiam eius ne similis fias illi, et sanctum quoque iubeamur intra conscientiam nostram tenere nec inculcandum porcis et canibus exponere loquente Domino et dicente: ne dederitis sanctum canibus neque miseritis margaritas uestras anteas pedibus, et conversi elidant vos . Nam, cum ad me saepe, studio magis contradicendi quam voto discendi, venires, et, clamosis vocibus personans, malles tua impudenter ingerere quam nostra patienter audire, ineptum videbatur congredi tecum, quando facilius esset et levius turbulenti maris concitos fluctus clamoribus retundere quam tuam rabiem tractatibus coercere. Certe et labor irritus et nullus effectus, offerre lumen caeco, sermonem surdo, sapientiam bruto; cum nec
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. Si eius iram. si indignantis offensam iusta deprecatione
placauerit Dat ille et atma rursus. quibus uiclus armetur re¬
parat: et torroborat uires. quibus fides instaurata uegetetur
Repetit certamen suũ miles iteruit aciem. prouocauit hostem
r quidem iam factus ad preliũ fortior ꝑ dolorem. Qui sic deo
satisfecerit. qui pententiam facti sun: qui pudore delicti plus
et uirtutis: et fidei de ipso lapsus sui dolore conceperit exau¬
ditus et aduitus a dño. quam conteistauerat iper letam fa¬
ciet ecdesiam. Nec iam solam dei uenia merebitur s coronã.
et uerus ẽ ore sacrilego. et uerbis impiis obstrepere
trequenter demetriane contempseram Uerecundius: et
melius existimans errantis imperitiam silentio sꝑnere ꝙͣ̃ loq̃n¬
do dementis insaniam prouocare. Nec hoc sine magisterio diui¬
ne auctoritutis faciebam. cũ scciptũ sit In aures ĩprudeitis.

Expanded text:
uerit, si eius iram, si indignationis offensam iusta deprecatione uerit, si eius iram, si indignationis offensam iusta deprecatione placauerit, dat ille et arma rursum quibus uictus armetur, reparat et conroborat uires quibus fides instaurata uegetetur. repetet certamen suum miles, iterabit aciem, prouocabit hostem et quidem factus ad proelium fortior per dolorem. qui sic Deo satisfecerit, qui paenitentia facti sui, qui pudore delicti plus et uirtutis et fidei de ipso lapsus sui dolore conceperit, exauditus et adiutus a Domino, quam contristauerat nuper laetam faciet ecclesiam nec solam iam Dei ueniam merebitur sed coronam.et uerus est ore sacrilego et uerbis impiis obstrepentem frequenter, Demetriane, contempseram uerecundius et melius existimans errantis inperitiam silentio spernere quam loquendo dementis insaniam prouocare. nec hoc sine magisterii diuini auctoritate faciebam, cum scriptum sit: in aures inprudentis