comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter taedium quod mihi facit ista uidua.
uindicabo eam: Si audiuit iudex ma¬
lus uiduam netaedium pater&ur. dr̃
Nonaudit ecclesiam quamhostatur
ut deprecetur. Item pauperes eius
satunebo pambus. Quid .ẽ. fratres.
simus pauperes. & tunc saturabimut
Multi p̃sumentes desaeculo. & suꝑ
christiani sunt. Ad orent xp̃m. sed
non saturentur: Satuneti enim sunti
& abundant in superbia sua: De talib¬
enim dicitur: obproprium eis quia¬
bundant: & despectio superbis: Isti
abundant. &ideo manducant : sed
non satunentur : Et quid deillis dic¬
tum .ẽ. in psalino : Manducauer̃
& ad orruerunt omnes diuites tentre:
Supplicant xp̃o. sed non satunentur
sapientia &iustitia ipsius: Quare: quia
non sunt pauperes: Pauperes autem
id .ẽ. humiles corde : quanto plus esuri¬
unt. tanto plus manducant: Tanto
autem plus esuriunt: quanto asae¬
culo in anes sunt quiplenus est quic¬
quid illi daturus es respuit: quia ple¬

Expanded text:
ter taedium quod mihi facit ista vidua, ter taedium quod mihi facit ista vidua, vindicabo eam.» Si audivit judex malus viduam, ne taedium pateretur; Deus non audit Ecclesiam, quam hortatur ut deprecetur ? 24. Item, «Pauperes ejus saturabo panibus:» quid est, fratres? Simus pauperes, et tunc saturabimur. Multi praesumentes de saeculo et superbi, christiani sunt; adorant Christum, sed non saturantur: saturati enim sunt, et abundant in superbia sua. De talibus dicitur, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis» : isti abundant; et ideo manducant, sed non saturantur. Et quid de illis dictum est in psalmo? «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites tesupplicant Christo; sed non saturantur sapientia et justitia ipsius. Quare? Quia non sunt pauperes. Pauperes autem, id est humiles corde, quanto plus esuriunt, tanto plus manducant; tanto autem plus esuriunt, quanto a saeculo inanes sunt. Qui plenus est, quidquid illi daturus es, respuit; quia ple
Abbreviated transcription (Latin):
unde : Nisi solius dĩ Illae quaehaben
uiros : quasi superbiunt deauxilio ui¬
rorum. De serte uidentur uiduae.
& robustius. ẽ. auxilium earum:
Ergo tota ecclesia una uidua est.
siue inuiris. siue infeminis : siue in con¬
iugatis : siue in maritatis feminis:
siue in adulescentibus : siue in senibus :
siue in uirginibus. Omnis ecdesia una
uidua est: Desesta in hoc saeculo.
si sentit illud. sinouit uiduitatẽsuam.
em̃ tunc auxilium procesto. ẽ. illi Non¬
ne agnoscitis istam uiduã in euangelio
fr̃s mei : cumdicer& dñs. opostere
semꝑ ortere & nondeficere. Epet
quidẽ iudex inciuitate dixit Nec dm̃
timebat nec homines uerebatur & in¬
terpellabat eum quaedam uidua co¬
tidie. Dicebat uindica me deaduer¬
sariomeo. Et interpellando cotidie
uidua fregit illum. Ait enimipse iu¬
dex apud se. qui nec dm̃timeat Nec
homines reuerebatur. Et sidm̃ non
timeo nec hominib erubesco. uel ꝓp¬

Expanded text:
unde, nisi solius Dei. Illae quae habent unde, nisi solius Dei. Illae quae habent viros, quasi superbiunt de auxilio virorum: desertae videntur viduae, et robustius est auxilium earum. Ergo tota Ecclesia una vidua est, sive in viris, sive in feminis, sive in conjugatis, sive in maritatis feminis, sive in adolescentibus, sive in senibus, sive in virginibus: omnis Ecclesia una vidua est, deserta in hoc saeculo, si sentit illud, si novit viduitatem suam; tunc enim auxilium praesto est illi. Nonne agnoscitis istam viduam in Evangelio, fratres mei, cum diceret Dominus oportere semper orare, et non deficere? «Erat quidam judex in civitate,» dixit, «qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur; et interpellabat eum quaedam vidua quotidie, et dicebat, Vindica me de adversario meo.» Et interpellando quotidie vidua, fregit illum. «Ait enim ipse judex apud se, qui nec Deum timebat, nec hominem reverebatur: Etsi Deum, non timeo, nec hominem erubesco, vel prop
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ redituram Vnde nobis littenre ue¬
nerunt. quae cotidiae recitantur:
IN SAECULA SAECULORŨ
Iam di uerba sunt. requies mea. ibi
requies co: Quantum nos amat ds̃ froe¬
tres. utquia nos requiescimus. se dicat
requiescere. Nonenim ipse aliquan¬
do turbatur. aut sic requiescit. Sed
ibi sedicit requiescere. quia nos in il
lo requiem habebimus: HIC HA¬
EAM. UIDUAM CIUSBE¬
NEDICENS BENEDIC¬
ET PAUPERES EIUS SAIU¬
RABO PANIBUS
Omnis anima quae intellegit se
desestam omni auxilio nisi solius dĩ
ANgebat autem deistis uiduis quas om¬
nes dicimus in ecclesia. Dixeret autẽ
quae indelitus agit. uiuens mostua. ẽ.
& non illam numerauit inter uiduas
Describens autem uiduas & scãs quid
ait. Quae autem uere uidua est & de¬
solata spenxuit indño. & persistit in pre¬
cibus & obsecixtionibus Nocte ac die
Ibi subiecit. Quae autem iNdelitus
agit : uiuens mostua est : Vnde ergo
uidua: quia non hab& auxilium ali¬

Expanded text:
tem redituram; unde nobis Litterae vetem redituram; unde nobis Litterae venerunt, quae quotidie recitantur. in saecula saeculorum.» Jam Dei verba sunt. «Requies mea;» ibi requiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus, se dicat requiescere! Non enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit; sed ibi se dicit requiescelo requiem habemus. Hic haeam. Viduam eius benedicens benedicam, pauperes eius saturabo panibus. Omnis anima <quae intellegit> se desertam omni auxilio nisi solius Dei, minum.» Agebat autem de istis viduis quas omnes dicimus in Ecclesia. Dixerat autem, «Quae in deliciis agit; vivens mortua est;» et non illam numeravit inter viduas. Describens autem viduas sanctas, quid ait? «Quae autem vere vidua est et desolata, speravit in Dominum,» «et persistit in precibus et obsecrationibus nocte ac die.» Ibi subjecit, «Quae autem in deliciis agit, vivens mortua est» . Unde ergo vidua est? Quia non habet auxilium ali
Abbreviated transcription (Latin):
filius dauid si custodieris. si autem non.
Noneris filius dauid. Filius dauid
promisit dr̃. Noli dicere filius sum
sidegenenrs : Si iud aei illud nondi¬
cunt qui de ipsa stirpe natisunt. immo
dicunt illud. sed deliraent: Apeste
gauit filios. quia facta non faciebant:
de stirpe nonsumus secundum car¬
nem : restat ut filii nonsimus. Nisi
imitando fidem. Nisi colendo dm̃
sicut ille coluit: Siergo tibi perstir¬
pem nonspertes perfacta nonuis ad¬
sequi : quomodo inte complebitur
quia sedebis suꝑsedem dauid. & sinon
inte complebitur putas quia non com¬
plebitur: Et quomodo inuenit ea
in campis saltuum. Et quomodoste¬
terunt pedes eius. qualis cumq ergo
fueris. illa domus stabit QNM U¬
LECIT ONSSION PRE CLE¬
GIT EA IN HABI IAIIONESIUI:
Sion ipsa . ẽ. ecclesia: ipsa est &illa hie¬
rusalem ad cuius pacem currimus. quȩ
non inangelis sed in nobis peregrinat᷑
Quae expaste meliore. expectat par¬

Expanded text:
filius David, si custodieris; si autem non, filius David, si custodieris; si autem non, non eris filius David. Filiis David promisit Deus. Noli dicere, Filius sum David, si degeneras. Si Judaei illud non dicunt, qui de ipsa stirpe nati sunt imo dicunt illud, sed delirant. Aperte gavit filios, quia facta non faciebant; d, qui de ejus stirpe non sumus secundum carnem? Restat ut filii non simus, nisi imitando fidem, nisi colendo Deum, sicut ille coluit. Si ergo quod tibi per stirpem non speras, per facta non vis assequi; quomodo in te complebitur quia sedebis super sedem David? et si non in te complebitur, putas quia non complebitur? Et quomodo invenit eam in campis saltuum? et quomodo steterunt pedes ejus? Qualiscumque ergo fueris, illa domus stabit. legit Dominus Sion; praeelegit eam in habitationem sibi.» Sion ipsa est Ecclesia, ipsa est et illa Jerusalem ad cujus pacem currimus, quae non in Angelis, sed in nobis peregrinatur, quae ex parte meliore exspectat par
Abbreviated transcription (Latin):
soent. filii sunt : quia illud quod adi¬
piscuntur pepererunt. & genereue¬
runt in operibus bonis. Et hoc illis
seruatur in posterum. quia &ipsa
posteritas infilus appellari sol&:
Aut si filios ipsos homines accipis: IN¬
te sit sensus. Si custodierint filiitu
testamentum meum & testimonia mea
haec quaedocebo illos. & filii eorum
id .ẽ. sicustodierint. ut hic subdiston¬
guas. & deinde inferas. sed ebunt in ae¬
ternum super sedemtuam Id ẽ. & fi¬
lutui & filii eorum. sed omnes sicus¬
todierint: Quid ergo si non custodie¬
rint. peruten promisso dĩ : Non:
Sedideo dictũ .ẽ. &ideo p̃missum est.
quia prcedicauit dr̃ Quid: Nusi credi¬
turos: Sedne aliquis quasiminan¬
promissis dĩ &inpotes tate sua uell&e.
ponere quod promisit ds̃ utimpler&cur.
ł deo & iunruit dixit. in quo ostendit
quia sine dubio uenturum est. Quo¬
modo ergo posuit ibi sicustodierint.
ne iam glorieris de promissis & di¬
mit tas te non custodire. lunc eris

Expanded text:
rant, filii sunt; quia illud quod adirant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, inte sit sensus: «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id est, si custodierint; ut hic subdistinguas, et deinde inferas, «sedebunt in aeternum super sedem tuam,» id est, et filii tui et filii eorum, sed omnes si custodierint. Quid ergo si non custodierint? periit promissio Dei? Non: sed ideo dictum est, et ideo promissum est, quia praevidit Deus; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minarpromissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: in quo ostendit quia sine dubio venturum est. Quomodo ergo posuit ibi, «Si custodierint?» Ne jam glorieris de promissis, et dimittas te non custodire. Tunc eris
Abbreviated transcription (Latin):
quo impleamus quod iub& Nũquid
iam sedemus in illis sedibus beatitudi¬
nis quae nobis promittuntur : NoÑ
Sed mandata tenentes speroemus hoc
futurum: Ipsa spes tamquam infiliis
dicta est : quia homines in hacuita ui¬
uentes spes filii sunt: fructus filu sunt
Propterea & homines excusantes aua¬
ritim suam : dicunt filus suis seruare
quod seruant : & nolentes dare in opi
Pietatis nomine se excusent. quia
filii eoram spes eorum sunt: Omnes
homines enim qui secundum saeculũ¬
hoc uiuunt: spemsuam dicunt filios ge¬
nenere &relinquere: Ideo nomine
filiorum: spem ipsamposuit. & ait : Si
custodierint filiitui testamentũ me¬
eum & testimonia mea. haec quae
docebo illos : Et filii eorum sedebt̃
in aeternũ suꝑ sedemtuam: id .ẽ. ta¬
les fructus habebunt. ut spes eos non
fallat: Vt illuc ueniant quosperant
seuenturos: Modo ergo tamquam
patres sunt. homines spei futunce :
Cum autem ad epti fuerint quod spe¬

Expanded text:
quo impleamus quod jubet; numquid quo impleamus quod jubet; numquid jam sedemus in illis sedibus beatitudinis, quae nobis promittuntur? Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii sunt, fructus filii sunt. Propterea et homines excusantes avaritiam suam, dicunt se filiis suis servare quod servant; et nolentes dare inopi, pietatis nomine se excusant, quia filii eorum spes eorum sunt. Omnes homines enim qui secundum hoc saeculum vivunt, spem suam dicunt, filios generare et relinquere. Ideo nomine filiorum spem ipsam posuit, et ait, «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in aeternum super sedem tuam:» id est, tales fructus habebunt, ut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam patres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod spe
Abbreviated transcription (Latin):
LINIUITES TAMENIŨ
MEU ET TESTI MONIA
MEA HAEC QUAE DOU¬
BO EOS ET FILII CORU
SUPER SEDEM IUAM:
Sifilii tui custodierint & filii eorũ
sedebunt in aeternum: merito: filus
parentes faciunt: Quid si filii ipsius
custodierint. & filii eorum non custo¬
dirent : quare ad meritum patrum
promittitur beatitudo filiorũ: Quid
enĩ ait . Sicustodierint filittui & fi¬
lui eorũ sedebt̃ in aeenum. Nonait.
sicustodierint filiitui sed ebunt super
sedemtuã. & si custodierint filueorũ
& ipsi sedebunt supersedemtuam: Sed
ait si filuitui custodierint & filu eorũ
sedebunt suꝑsedemtuam: Nisi quia
filios hic uoluit intelligi fructusipso¬
rum Si filii tui inquit castodierint
legemmneam & mandatamea haecquȩ
docebo eos seruauerint filiitui. & filu
eorũ sedebt̃ super sedemtuam: Mo
do enim fuxtres omnes quilabo nem:
inxp̃o: omnes qui contremescimus uer¬
ba ipsius. Qui quomodo quamque co¬
namur facere uoluntatem ipsius. &
ingemescimus petentes ut adiuuetnos

Expanded text:
amentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum super sedem tuam.» Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt in aeternum. Meritum filiis parentes faciunt. Quid si filii ipsius custodirent, et filii eorum non custodirent? Quare ad meritum patrum promittitur beatitudo filiorum? Quid enim ait, «Si custodierint filii tui, et filii eorum sedebunt in aeternum» non ait, Si custodierint filii tui, sedebunt super sedem tuam; et si custodierint filii eorum, et ipsi sedebunt super sedem tuam: sed ait, «Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt super sedem tuam», nisi quia filios hic voluit intelligi fructus ipsorum? «Si filii tui,» inquit, «custodierint legem meam, et mandata mea haec quae docebo eos» servaverint filii tui; «et filii eorum sedebunt super do enim, fratres, omnes qui laboramus in Christo, omnes qui contremiscimus verba ipsius, qui quomodocumque conamur facere voluntatem ipsius, et ingemiscimus petentes ut adjuvet nos,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ificatio in baptismo unde flor& &da¬
n. unde cessac mundus huic pulchritu¬
dini. quia in xp̃o flon& Nam pone
illam in hominis potestate. quomodo
flor& quando omnis caro foenum. &
omnis claritas carnis ut flos foeni

Expanded text:
sanctificatio in Baptismo; inde florsanctificatio in Baptismo; inde floret mundus huic pulchritudini? Quia in Christo floret: nam pone illam in hominis potestate; quomodo floret, quando oomnis gloria ejus quasi flos foeni.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: uiduam eius benedicens benedic̃ :
& pauperes eius satunaebo panibus : Sa¬
cerdotes eius induam salutari : & sci eus
exultatione exultabunt: Quidicit ibi
suscitabo cornudauid : ds̃ est : Ipse di¬
cit pasrui lucernam xp̃omeo : quia &
noster .ẽ cum saluatnos & regit nos
quomodo & dñs nr̃. filius autempatris:
Ap̃s autem & noster: & patris : Nam
si patris xp̃s noness& : Non dicerxur
superius. propter dauid seruum tuum
ne auestas faciem xp̃itui: Superip¬
sum autem efflorebit scĩficatiomea :
super xp̃m flon&: Nemohominũ illã
sibi sumat: quia ipse scificat: Alio quin
nonerit uerum super ipsum autem flo.¬
rebit scificatiomea Gloria scĩficatio¬
nis florebit: scĩficatio ergo xp̃i. in ipso
xp̃o. Potestas sc̃ificationis dĩ. inxp̃o.
Hlorebit enim quod dixit: ad gloriã
uult pestinere : Quando enim florent
arbores : tunc pulchrae sunt: Ergo

Expanded text:
dicit, «Viduam ejus benedicens benedicam, dicit, «Viduam ejus benedicens benedicam, et pauperes ejus saturabo panibus. Sacerdotes ejus induam salutari, et sancti ejus exsultatione exsultabunt.» Qui dicit, «Ibi suscitabo cornu David,» Deus est. Ipse dicit, «Paravi lucernam Christo meo,» quia et noster est, cum salvat nos et regit nos, quomodo et Dominus noster, Filius autem Patris; Christus autem et noster et Patris. Nam si Patris Christus non esset, non diceretur superius, «Propter David servum tuum, ne avertas faciem Christi tui. Super ipsum autem florebit sanctificatio mea.» Super Christum floret. Nemo hominum illam sibi assumat, quia ipse sanctificat; alioquin non erit verum, «Super ipsum autem florebit sanctificatio mea.» Gloria sanctificationis florebit. Sanctificatio ergo Christi in ipso Christo, potestas sanctificationis Dei in Christo. «Florebit» enim quod dixit, ad gloriam vult pertinere: quando enim florent arbores, tunc pulchrae sunt. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ultatione :: quia indutisunt salutari:
Noninse lux enim facti. sed indño: Nã
esert ante tenebire. &ideo subiecit:
IBI SUSCITABO CORUU
Vt de xp̃o pice sumatur: ipsa erit alti¬
tudo dauid Cornu enim significat
altitudinem: & qualem altitudinem non
carnalem Ideo omnia ossa. carne in¬
uoluta sunt᷑: Cornu excedit carnẽ:
altitudo spitalis: cornu est: Quae autẽ
baptito: sed hic ẽ quibaptirat ꝰ Ibi
ẽ cornu dauid. ut noueris quia ibi ẽ
cornudauid: adtendite quid sequat᷑:
Quae e lucerna: lam nostis dñi uer¬
ba de iohanne. ille enet lucerna ardens
&lucens : Et quid ait iohannes: hic ẽ
quibaptitat: IN hoc ergo exultabunt
sc̃i: in hoc exultabunt sacerdates :
qui omne quodipsorum bonum ẽ. Non
.ẽ. ipsorum : sed illius &ille quihab& po¬
testatem baptitandi: Securus ergo
accedit ad templum eius omnis quiac¬
cepit baptismum : Non hominis sed illus
.ẽ. iNquo excitatum est cornu dauid:
enim meo cumdicit : uox ẽ. patris qui

Expanded text:
ultatione?» Quia induti sunt salutari: non in se. Lux enim facti, sed in Domino; nam erant ante tenebrae . Et ideo subjecit, «Ibi suscitabo cornu ut de Christo praesumatur, ipsa erit altitudo David. Cornu enim significat altitudinem: et qualem altitudinem? Non carnalem. Ideo omnia ossa carne involuta sunt: cornu excedit carnem. Altitudo spiritualis, cornu est. Quae autem baptizo; sed, «Hic est qui baptizat» ? Ibi est cornu David. Et ut noveritis quia ibi est cornu David, attendite quid sequatur: Quae est lucerna? Jam nostis Domini verba de Joanne: «Ille erat lucerna ardens et lucens» . Et quid ait Joannes? «Hic est qui baptizat.» In hoc ergo exsultabunt sancti, in hoc exsultabunt sacerdotes; quia omne quod ipsorum bonum est, non est ipsorum, sed illius qui habet potestatem baptizandi. Securus ergo accedit ad templum ejus omnis qui accepit Baptismum; quia non hominis, sed illius est in quo suscitatum est cornu David. enim «meo» cum dicit, vox est Patris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tributint communicent. & uide quia
hic pauperes sunt. Thesauritent in¬
quit sibi fundamentum bonum infutu¬
rum : ut ad prehendant uenem uitam:
Cum ad prehenderint: tunc erunt diui¬
tes: Quando autem noneam adhuc ha¬
bent. Nouerunt se pauperes. Ita fit
u tomnes humiles corde. & in caritate
germana constitutos. Quicquid habu¬
erunt in hoc saeculo. inter pauperes
suos numena dĩ. quos satunet panibus:¬

Expanded text:
tribuant, communicent.» Et vide quia tribuant, communicent.» Et vide quia hic pauperes sunt: «Thesaurizent,» inquit, «sibi fundamentum bonum in futurum, ut apprehendant veram vitam» . Cum apprehenderint, tunc erunt divites; quando autem non eam adhuc habent, noverint se pauperes. Ita fit ut omnes humiles corde, et in charitate gemina constitutos, quidquid habuerint in hoc saeculo, inter pauperes suos numeret Deus, quos saturat panibus
Abbreviated transcription (Latin):
sedtunc superbum unde uides Quis eẽt
si aliquid haber& ergo pauperdĩ in
animo ẽ. non in saeculo : Procedit ali¬
quando homo habens plenam domum:
uberes terstes : multa p̃dia : multũ auri
& argenti Nouit quia in ipsis ñ .ẽ. pre¬
sumendũ : humiliat sedõ. facit indebe¬
ne : Ita cor ipsius erigatur ad dm̃. ut no¬
uerit quia nonsolum nihil illi prosunt
diuitiae ipsae. sed &impediunt pedes
ipsius. Nisi ille regat &ille subueniat:
Et numerantur inter pauperes: qui
satusuentur panibus: Inuenis alium
medicum inflatum : aut ideo non in¬
flatum quia nihil hab&: quaerentem
tamen unde inflecur : Non ad tendit
ds̃ facultatem. sed cupiditatẽ : &iudi¬
cat eum secundum cupiditatem quam
in hut rebus temposelibus : Non secun¬
dũ facultatẽ quamnonei contigit adi¬
pisci: Vnde diuitibus dicit apostolus:
Diuitibus huius saeculi precipe. Nonsuꝑ
faciunt dediuitus suis: sequitur & dic̃:
Diuites sint in operibus bonis. facile

Expanded text:
sed et tunc superbum; unde vides quis esset, sed et tunc superbum; unde vides quis esset, si aliquid haberet. Ergo pauper Dei in animo est, non in sacculo. Procedit aliquande homo habens plenam domum, uberes terras, multa praedia, multum auri et argenti, novit quia in ipsis non est praesumendum, humiliat se Deo, facit inde bene; ita cor ipsius erigitur ad Deum, ut noverit quia non solum nihil illi prosunt divitiae ipsae, sed et impediunt pedes ipsius, nisi ille regat et ille subveniat: et numeratur inter pauperes qui saturantur panibus. Invenis alium mendicum inflatum, aut ideo non inflatum, quia nihil habet, quaerentem tamen unde infletur. Non attendit Deus facultatem, sed cupiditatem: et judicat eum secundum cupiditatem qua inhiat rebus temporalibus, non secundum facultatem, quam non ei contingit adipisci. Unde de divitibus dicit Apostolus: Divitibus huius seculi precipe non sublt de divitiis suis? Sequitur et dicit: «Divites sint in operibus bonis; facile
Abbreviated transcription (Latin):
quibus procesum serunt. & in uoluer̃t
eos quide se procesumserunt: Res¬
picite exempla generis humani. quid
magnum . ẽ. quiduobis dicitur : Non
solum dehis scripturis ea loquimur.
legite ea in orbe teroerum. adtendi¬
te non p̃sumere depecunu. deamico
homine. dehonore &uctantia scłi:
Tolle ista om̃a. sed habes illa : Age dõ¬
dõ gnetias si contemnis illa : si autẽ in¬
flaris inde. Noli adtendere : Quando
eris preceda hominum. iamdiabolo
pioceda es: Si autem dehis rebus non
picesumseris : eris in membris illius
uiduae quae . ẽ. ecclesia: dequa dictum
.ẽ Viduam eius: benenedicens. bene¬
dicam : Eris & pauper dequalibus dic¬
tum est. & pauperes eius satumbo pa¬
nibus: Aliquando autem quod non. ẽ.
p̃t̃ mit tendum dicere. inuenis paupe¬
rem superbum. &diuitem humilem :
Cottidie. patimur tales : Audis pau¬
perem: quasi gementem subdiuite:
Et quando potentior p̃mit diues: tunc
illum humilem uides : Aliquando ñ tẽ

Expanded text:
quibus praesumpserunt et involverunt quibus praesumpserunt et involverunt eos qui de se praesumpserunt. Respicite exempla generis humani. Quid magnum est quod vobis dicitur? Non solum de his Scripturis ea loquimur; legite ea in orbe terrarum. Attendite non praesumere de pecunia, de amico homine, de honore et jactantia saeculi. Tolle ista omnia: sed si habes illa, age Deo gratias si contemnis illa. Si autem inflaris inde, noli attendere quando eris praeda hominum; jam diabolo praeda es. Si autem de his rebus non praesumpseris, eris in membris illius viduae, quae est Ecclesia, de qua dictum est, «Viduam ejus benedicens benedicam:» eris et pauper, de qualibus dictum est, «Et pauperes ejus saturabo panibus.» 26. Aliquando autem, quod non est praetermittendum dicere, invenis pauperem superbum, et divitem humilem: quotidie patimur tales. Audis pauperem quasi gementem sub divite, et quando potentior premit dives, tunc illum humilem vides: aliquando nec tunc,
Abbreviated transcription (Latin):
edent pauperes & saturebuntur: & lauda¬
bunt dnm quirequirunt eum: Vbi dic¬
tum .e. manducauer̃ & adortuerunt
omnes diuites tertce: Ibi dictum est
edent pauperes & satumbuntur : Qua¬
re quando diuites dieti sunt adorasse sa¬
tureti nondicti sunt. Quando autem
puuperes dictisunt: satuiei dicti sunt.
Et unde saturati: Haec saturitas
fioctres qualis est: Ds̃ ipse .ẽ. panis.
ut lac fier& descendit ad tenbem. & ait
suis: Ego sum panis uiuus quidecae¬
lo descendi: Ideo illic inpsalmo. edent
pauperes & saturebuntur: Dequosa¬
turaebuntur. Audi quodsequitur. &
laudabunt dnm quirequirunt eum:
Estote ergo pauperes. estote inmem¬
bris illius uiduae. Nonsit auxilium
ur̃m: Nisi in uno do: Pecunia nihil
.ẽ. Noninde auxilium habebitis: Mul¬
ti propter pecuniam p̃cipitati sunt:
multi propt̃ pecuniam perierunt: mul
ta quae sitisunt asteptoribus : Tuti
essent sinonhaberent quare quaere¬
rentur. multi deamicis potentiorib
piresum serunt : Ceciderunt illi de

Expanded text:
udabunt Dominum qui requirunt eum» . Ubi dictum est, «Manducaverunt et adoraverunt omnes divites terrae;» ibi dictum est, «Edent pauperes, et saturabuntur.» Quare quando divites dicti sunt adorasse, saturati non dicti sunt; quando autem pauperes dicti sunt, saturati dicti sunt? Et unde saturati? haec saturitas, fratres, qualis est? Deus ipse est panis. Panis, ut lac nobis fieret, descendit ad terram; et ait suis: «Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi» . Ideo illic in psalmo, «Edent pauperes, et saturabuntur.» De quo satiabuntur? Audi quod sequitur: «Et laudabunt Dominum qui requirunt eum.» 25. Estote ergo pauperes, estote in membris illius viduae, non sit auxilium vestrum nisi in uno Deo. Pecunia nihil est; non inde auxilium habebitis. Multi propter pecuniam praecipitati sunt, multi propter pecuniam perierunt: multam quaesiti sunt a raptoribus; tuti essent, si non haberent quare quaererentur. Multi de amicis potentioribus praesumpserunt: ceciderunt illi de
Abbreviated transcription (Latin):
docuit humilis. nomina scripta sunt
incaelo Cuiusuis contemptibilis in
scriptum est in caelo: cuius libet quem
contempnis: Et quiꝰd simile. ipse&
a postoliꝰ quitanta miracula fecerunt.:
& tamen a postoli reprimuntur. ex
eo quod debono proprio gaudebant.
&iubentur hinc gaudere. undegau
merito fratresmei. cumista humili¬
itate dicit: Drienonest exaltatum
cormeum: Neque in altum elatisunt
oculimei: Neque ingressus sum in

Expanded text:
docuit humilis, nomina scripta sunt docuit humilis, nomina scripta sunt in coelo. Cujusvis contemptibilis in scriptum est in coelo; cujuslibet quem contemnis. Et quid simile ipsi et Apostolis, qui tanta miracula fecerunt? Et tamen Apostoli reprimuntur ex eo quod de bono proprio gaudebant, et jubentur hinc gaudere unde gauders.» 2. Non immerito, fratres mei, cum ista humilitate dicit, «Domine, non est exaltatum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum
Abbreviated transcription (Latin):
exfidemundatur coreius: & munda¬
tione cordis uidebit illam faciem
dequa dictum est: Beatimundo corde:
qñm ipsidm̃ uidebunt: Et quifecit mi¬
racula. & qui non fecit miracula in cor¬
porexp̃i. Nondebet gaudere nisi defa¬
ciedĩ Pedierunt a postoli & dixerunt
dño: cum missi essent ad ño: Eccedñe¬
subiecta sunt. uiditdns quod temptaret
eos superbia. expotentia miraculorum:
& ille qui medicus uenerat sanare tumo¬
res nostros. & ferre infirmitates nostras:
continuo ait: Nolite in hoc gaudere. selgai lete
lo: Nonomnes xp̃ianibonidaemones T¬
eiciunt: Omnium tamen nominascrip¬
ta sunt in caelo: Noneos uoluit gaude¬
re. ex eoquod proprium habebant. sed
ex eo quod cumceteris salutem tenebaNT:
INde uoluit gaudere a postolos. unde
gaudes &tu: INtendat caritas uestra :
Nullus fidelis habet spem : si nomenei
Nonest scriptum in caelo: Omnium fi¬
delium quidiligunt xp̃m. qui ambu¬
lant uiameius humiliter quam ipse

Expanded text:
ex fide mundatur cor ejus , ex mundaex fide mundatur cor ejus , ex mundatione cordis videbit illam faciem de qua dictum est, «Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt» . Et qui fecit miracula, et qui non fecit miracula in corpore Christi, non debet gaudere nisi de facie Dei. Redierunt Apostoli, et dixerunt Domino, cum missi essent a Domino: «Eccesubjecta sunt.» Vidit Dominus quod tentaret eos superbia ex potentia miraculorum; et ille qui medicus venerat sanare tumores nostros, et ferre infirmitates nostras, continuo ait: «Nolite in hoc gaudere, quia daemonilo» . Non omnes christiani boni daemones ejiciunt; omnium tamen nomina scripta sunt in coelo. Non eos voluit gaudere ex eo quod proprium habebant, sed ex eo quod cum caeteris salutem tenebant: inde voluit gaudere Apostolos, unde gaudes et tu. Intendat Charitas vestra. Nullus fidelis habet spem, si nomen ejus non est scriptum in coelo. Omnium fidelium qui diligunt Christum, qui ambulant viam ejus humiliter, quam ipse
Abbreviated transcription (Latin):
lar : datus est mihi stimulus carnis
meae. Angelus satanae quime cola¬
fizet: Propter quod terdñm rogaui
aiti utauferret eum ame : Hoc estdi¬
cere. rogaui medicum utauferret
a me molestum aepithema: quod mihi
ap̃posuerat : Sed audi uocem medici:
& dixitmihi : Sufficit tibi gratiam ea.
Namuistus in infirmitate perficitur:
ne reuelationum. Nisi acciperet an¬
gelum satanaequise colafizaret :
quis desepossit essesecurus. utiuste
uideatur ambulare quiminus accepitc
sed si non peruersae qu erat quod recte
nonaccepit. qu erat sine quo non po¬
test esse in corporexp̃i. Autsinequo
maleest illi : Tutior estenim incorpo¬
redigitus sanus. quam lipiens oculus:
Digitus exigua quaedam resest: Ocu¬
lus magnifice multum potest : Etta¬
menmelius est digitum esse & sanum
esse : quamoculum esse & pesturbari :
lippire excecari: Nnergoqu erat
quisque in corporexp̃i : Nisi sanitatem:
Secundum sanitatem habeat fidem:

Expanded text:
lar, datus est mihi stimulus carnis lar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi,» ait, «ut auferret eum a me.» Hoc est dicere, Rogavi medicum, ut auferret a me molestum epithema quod mihi apposuerat. Sed audi vocem medici: «Et dixit mihi, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur» ne revelationum, nisi acciperet angelum satanae qui se colaphizaret; quis de se possit esse securus? Tutius videtur ambulare qui minus accepit, sed si non perverse quaerat quod recte non accepit: quaerat sine quo non potest esse in corpore Christi, aut sine quo male est illic. Tutior est enim in corpore digitus sanus, quam lippiens oculus. Digitus exigua quaedam res est; oculus magnifica, multum potest: et tamen melius est digitum esse et sanum esse, quam oculum esse et perturbari, lippire, excaecari. Non ergo quaerat quisque in corpore Christi nisi sanitatem. Secundum sanitatem habeat fidem;
Abbreviated transcription (Latin):
Eccesa euitia diaboli. diabolo obfuit:
Nobis autem profuit: Saeuiendo enĩ
quostenebat amisit. redemptos san¬
guinedñi : Quem cum saeuiret. effu¬
dit sisciret tantum damnum sepas¬
surum. funderet interram precium.
quoredemptum estgenus humanum :
Sic ergo angelus ille satanae quasi
libenter permissus est colafizare
apostolum : sed tamen apostolus cura¬
batur : Etquia illud quod medicus
apposuerat. molestum errt infirmo.
rogauit medicum ut auferret: quo¬
modo cummedicus apponit uisceri¬
bus aliquod forte epithema moles¬
tum & ardens. Inide tamen curan¬
dus est ille cuius uiscera tumebant:
Cumille ardere coeperit &cruciari
medicamento. rogat medicum ut au¬
ferat: medicus autem consolatur.
monet cumpatientia. qui anouit
quam sit utile quod apposuit : Ita&
apostolus sequitur &dicit : Cum
dixisset datus est mihi stimulus car¬
nis meae angelus satanae qui mecola¬
fizet : Praedixit autem quare Ne
magnitudine reuelationum extol¬

Expanded text:
Ecce saevitia diaboli diabolo obfuit, Ecce saevitia diaboli diabolo obfuit, nobis autem profuit. Saeviendo enim, quos tenebat amisit, redemptos sanguine Domini, quem cum saeviret effudit. Si sciret tantum damnum se passurum, non funderet in terram pretium quo redemptum est genus humanum. Sic ergo ille angelus satanae quasi libenter permissus est colaphizare Apostolum; sed tamen Apostolus curabatur. Et quia illud quod medicus apposuerat, molestum erat infirmo; rogavit medicum ut auferret. Quomodo cum medicus apponit visceribus aliquod forte epithema molestum et ardens, unde tamen curandus est ille cujus viscera tumebant; cum ille ardere coeperit et cruciari medicamento, rogat medicum ut auferat: medicus autem consolatur, monet eum patientiam, quia novit quam utile sit quod apposuit. Ita et Apostolus sequitur et dicit, cum dixisset, «Datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Praedixit autem quare: «Ne magnitudine revelationum extol
Abbreviated transcription (Latin):
dona meruisset ado: quid dicit quodã
loco Propter magnitudinem autem¬
reuelationum. neextollar: Intendite :
rem tremendam uobisdico: Propter
magnitudinem inquit reuelationum
ne extollar : datus e st mihi stimulus
carnis meae. Angelus sata naequime
colafizet : Quid est hoc fratres: Neex¬
tolleretur tamquam iuuenis. colafiza¬
batur tamquam puer: & aquo aban¬
gelo satanae : Quidest hoce dolore quo¬
dam corporis traditur : exagitatur
uehementer: Dolores autem corpo¬
rum : plerum que inmittuntur ab an¬
gelis satanae : Sed hoc non possunt nisi
permissi : Nam &iobsc̃s sic probatus
est : Permissus est ad eum probandum
satanas : & percussit eum uulnere : ut
uermibus putresceret: Inmundus
enim permit tebatur. sed sc̃s probaba¬
tur: Nescit diabolus quantabonade
illo fiat: &iam cum saeuit: Seuiens
intrauit in cor iudae : seuiens tradidit
xp̃m seuiens crucifixit. & cruci fixo
xp̃o. redemptus est orbif terrarum:

Expanded text:
dona meruisset a Deo, quid dicit quodam dona meruisset a Deo, quid dicit quodam loco? «Propter magnitudinem revelationum ne extollar.» Intendite, rem tremendam vobis dico: «Propter magnitudinem,» inquit, «revelationum ne extollar, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet.» Quid est hoc, fratres? Ne extolleretur tanquam juvenis, colaphizabatur tanquam puer. Et a quo? Ab angelo satanae. Quid est hoc? Dolore quodam corporis traditur exagitatus vehementer: dolores autem corporum plerumque immittuntur ab angelis satanae; sed hoc non possunt nisi permissi. Nam et Job sanctus sic probatus est. Permissus est ad eum probandum satanas, et percussit eum vulnere, ut vermibus putresceret. Immundus enim permittebatur, sed sanctus probabatur . Nescit diabolus quanta bona de illo fiant, etiam cum saevit. Saeviens intravit in cor Judae , saeviens tradidit Christum, saeviens crucifixit; et crucifixo Christo, redemptus est orbis terrarum.
Abbreviated transcription (Latin):
Maxime quia psalmus breuissimus
permittit nos loqui: Paulus aposto¬
lus quamuis expersecutore factussit
praedicator. Abundantiorem grati¬
am consecutus est in omni labore a pos¬
tolico quamceteri a postoli. ut magis
ds̃ ostenderet suum esse quoddat . Non
hominis: Quomodo solent medicipo¬
tentiam artis suae in desperatis osten
siae fuit. ostendit magnitudinem artis
suae. ut non solum eum xp̃ianum face¬
ret. sed & a postolum: Nec tantum apos¬
tolum: sed sicut ipsedicit plusomnib
illis laboraret: excellentissimaeergo
gratiae fuit : Etuidetis fratres quia.
modo in ecclesia pauli apostoli episto¬
laeuigent : magis quam coapostolo¬
rum eius : Alii enim nonscripserunt:
sed tantum locuti sunt in eclesia: Nam
quae proferuntur aberrantibus sub no¬
mine ipsorum. quia non sunt ipsorum
in probantur. Nec acceptantur ab ecde¬
sia : Alii autem quiscripserunt. Nectan¬
tum. Nectanta gratia scripserunt: Cum
ergo esset magnae gratiae. & magna

Expanded text:
maxime quia Psalmus brevissimus maxime quia Psalmus brevissimus permittit nos loqui. Paulus apostolus quamvis ex persecutore factus sit praedicator, abundantiorem gratiam consecutus est in omni labore apostolico, quam caeteri apostoli, ut magis Deus ostenderet suum esse quod dat, non hominis. Quomodo solent medici potentiam suae artis in desperatis ostendsiae fuit, ostendit magnitudinem artis suae, ut non solum eum christianum faceret, sed et apostolum; nec tantum apostolum, sed sicut ipse dicit, plus omnibus illis laboraret . Excellentissimae ergo gratiae fuit. Et videtis, fratres, quia modo in Ecclesia Pauli apostoli Epistolae vigent, magis quam coapostolorum ejus. Alii enim non scripserunt, sed tantum locuti sunt in Ecclesia: nam quae proferuntur ab errantibus sub nomine ipsorum, quia non sunt ipsorum, improbantur, nec acceptantur ab Ecclesia. Alii autem qui scripserunt, nec tantum, nec tanta gratia scripserunt. Cum ergo esset magnae gratiae, et magna
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsedñs desuper clamauit procor¬
poresuo : saule saule quid me per¬
sequeris : Etipsum nemo tange¬
bat. sed procorpore interra labo¬
raente caput decaelo clamabat: Si
ergo fratres unus quisque quod po¬
test iuste egerit. &ineo quod alius
plus potest non in uiderit. sed congra¬
tulatus fuerit tam quam inuno cor¬
pore cum eo constitutus. pestinet
ad eum uox ista psalmi: Dr̃ie non est
exaltatum cormeum: Neque in altum
elati sunt oculimei . Neque ingressus
sum in magnis. Neque inmirtrbilibus
superme : Quod enim excessit uires
meas ait. Non quaesiui : Non ibi meex¬
tendi: Nolui ibi magnificari : Namista
exaltatio deabundantia gratiarum
quam sit timenda . Nequis dedonodĩ
superbiat : sed magis seruec humilita¬
tem: & faciat quod scriptum est
Quanto magnuses. tanto humiliate
in omnibus : & coram dõ inuenies gra¬
tiam: Quamergosit timenda super¬
bia dedonodi. &iam atque &iam com¬
mendandum est caritatiuestrae

Expanded text:
Ipse Dominus desuper clamavit pro corIpse Dominus desuper clamavit pro corpore suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum nemo tangebat, sed pro corpore in terra laborante caput de coelo clamabat. 7. Si ergo, fratres, unusquisque quod potest juste egerit, et in eo quod alius plus potest non inviderit, sed congratulatus fuerit tanquam in uno corpore cum eo constitutus, pertinet ad eum vox ista Psalmi, «Domine, non est exaltatum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Quod enim excessit vires meas, ait, non quaesivi, non ibi me extendi, nolui ibi magnificari. Nam ista exaltatio de abundantia gratiarum quam sit timenda, ne quis de dono Dei superbiat, sed magis servet humilitatem, et faciat quod scriptum est, «Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» : quam ergo timenda sit superbia de dono Dei, etiam atque etiam commendandum est Charitati vestrae,
Abbreviated transcription (Latin):
fecisse apostoli: quam ipsedñs: sed
unde fieri potest.: ut plus ualeant
sarmenta quam radixo quomodo au¬
tem quasi maiora uidentur fecisse
illiquamille Aduocem dñi surrex¬
erunt mostui : Adumbra transeun¬
tis petri surrexit mostuus: Maius
hoc uidetur quamillud: Sedxp̃s
facere sine petro poterat. petrus
nisi inxp̃o non poterat. Quiasmne
me inquit nihil potestis facere : Cum
ergo hoc audierit homo. quipro ficit.
quiobiectam calumniam abignaris
paganis. Ab omnibus nescientibus quid
loquantur inconpage corporisxp̃i.
respondeat &dicat. quid dicis nones
iustus quia non facis miraculum: pos¬
ses &auri dicere. Nones incorpore
quia nonuides : Faceres inquit &tu :
sicut & petrus fecit: Sed petrus & mi¬
hi fecit: quiaineo corpore sum in quo
petrus fecit: Iruillo inquit potest
possum: A quo diuisus non sum: Quod
minus possum. conpatitur mihi:
& quod plus potest. congaudeo illi:

Expanded text:
fecisse Apostoli, quam ipse Dominus . Sed fecisse Apostoli, quam ipse Dominus . Sed unde fieri potest ut plus valeant sarmenta, quam radix? Quomodo autem quasi majora videntur fecisse illi, quam ille? Ad vocem Domini surrexerunt mortui, ad umbram transeuntis Petri surrexit mortuus . Majus hoc videtur, quam illud. Sed Christus facere sine Petro poterat, Petrus nisi in Christo non poterat: «Quia me,» inquit, «nihil potestis facere» . Cum ergo hoc audierit homo qui proficit, quasi objectam calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat et dicat: Qui dicis, Non es justus, quia non facis miracula; posses et auri dicere, Non es in corpore, quia non vides. Faceres, inquit, et tu, sicut et Petrus fecit. Sed Petrus et mihi fecit, quia in eo corpore sum, in quo Petrus fecit: in illo quod potest possum, a quo divisus non sum; quod minus possum, compatitur mihi, et quod plus potest, congaudeo illi .
Abbreviated transcription (Latin):
lant : Omnia in uno corpore cum
opetantur. si sit ibi sanitas & con¬
cordent mẽbra gaudent & congau¬
dent sibi: Etsialiquid molestiaesit
in aliquo membro : Nonse deserunt
sed conpatiuntur sibi: Num quid quia
in corpore pes quasi longe uidetur
aboculis Illi sunt enim locati in sub¬
limitate . Illi autem in fra positi Quan¬
do foste pes spinam calcauerit. de¬
sicut serunt oculi: & non uidemus totum
corpus contrahitur: sed & homocur¬
uatur spina dorsi : ut quaeratur spina
quaehesit in planta: Omnia membra
quicquid possunt faciunt: ut deinfimo
exiguo loco spina quaem haeserat edu
catur : Sicergo fratres quis quis in
corporexp̃i non potest resuscitare
mostuum: Non illud quaerat nedis¬
cordet in corpore. Quomodo siauris
quaerat uidere. discordare potest:
Nam quod non accepit: Non potest
facere : Sedsiei obiettum fuerit &
dictum. suustus esses resuscita res
mostuum. quomodo resuscita uit pe¬
trus: It ixp̃o enim maiora uidentur

Expanded text:
lant: omnia in uno corpore cum lant: omnia in uno corpore cum operantur, si sit ibi sanitas et concordent membra, gaudent et congaudent sibi. Et si aliquid molestiae sit in aliquo membro, non se deserunt, sed compatiuntur sibi. Numquid, quia in corpore pes quasi longe videtur ab oculis illi enim sunt locati in sublimitate, illi autem infra positi, quando forte pes spinam calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, totum corpus contrahitur, et sedet homo, curvatur spina dorsi, ut quaeratur spina quae haesit in planta? Omnia membra quidquid possunt faciunt, ut de infimo ecatur. Sic ergo, fratres, quisquis in corpore Christi non potest resuscitare mortuum, non illud quaerat, sed quaerat ne discordet in corpore; quomodo si auris quaerat videre, discordare potest. Nam quod non accepit, non potest facere. Sed si ei objectum fuerit et dictum: Si justus esses, resuscitares mortuum, quomodo resuscitavit Petrus. In Christo enim majora videntur
Abbreviated transcription (Latin):
bis Non habeo : Sitotum corpus ocu¬
lus : ubi auditus & sitotum auditus:
ubi odoractus e ergo in membris nos¬
tris uidetis fratres: quomodo singu¬
la officium suum habeant membra:
Oculus uidet & non audit: Auris au¬
dit & non iudit. manus operatur
Necaudit necuidet: Pes ambulat
Nec audit necuidet. Nec facit quod
manus: sed inuno corpore sit sanitas.
& non aduersums litigent membra:
Auris uidet in oculo: oculus audit
mnaure: Nec obici potest auri quia
nonuidet : ut dicaturei. nihiles: minor
es : Num quid uidere & discernere
colores potes. quod facit oculus o re¬
spondit enim auris depace corporis:
& dicit: Ibi sum ubiest oculus: in eo
corporesum Itime non uideo: In
illo cum quo sum uideo: Ita cum au¬
ris dicit oculus mihi uidet: oculus
dicit. Auris mihi audit. oculi & au¬
resdicunt. manus nobis operantur :
manus dicunt. oculi & aures nobis
uident &audiunt: oculi &aures
& manus dicunt: pedes nobis ambu¬

Expanded text:
bis non habeo. Si totum corpus ocubis non habeo. Si totum corpus oculus, ubi auditus? si totum corpus auditus, ubi odoratus?» Ergo in membris nostris videtis, fratres, quomodo singula officium suum habeant membra. Oculus videt, et non audit; auris audit, et non videt; manus operatur, nec audit, nec videt; pes ambulat, nec audit, nec videt, nec facit quod manus. Sed in uno corpore si sit sanitas, et non adversum se litigent membra, auris videt in oculo, oculus audit in aure; nec objici potest auri quod non videt, ut dicatur ei: Nihil es, minor es; numquid videre et discernere colores potes, quod facit oculus? Respondet enim auris de pace corporis, et dicit: Ibi sum ubi est oculus, in eo corpore sum; in me non video, in illo cum quo sum video. Ita cum auris dicit, Oculus mihi videt; oculus dicit, Auris mihi audit; oculi et aures dicunt, Manus nobis operantur; manus dicunt, Oculi et aures nobis vident et audiunt: oculi et aures et manus dicunt, Pedes nobis ambu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uideret symon: uoluit talia face¬
re : Nontalis esse : Et nostis. qui a
&iam pecunia putauit conparandũ
sp̃m scm Erat ergo detalibus. qui
intemplo intrant ad emendum &
uendendum: Emere uolebat: quod iiͦI¬
uendere disponebat: Etuere fra¬
tresmei quiatalis illeerat & sic in¬
trauerat: idõ dñs illos expulit de
templo qui columbas uendebant:
Columba autem sp̃msc̃m signifi¬
cat. Volebat ergo symon e mere
columbam &uendere columbam:
in petro: & flagello resticule expu¬
lit foras malum mercatorem: Ergo
sunt homines quos delectat mint cu¬
lum facere : & abeis qui profecerunt
inecclesia miracculum exigunt: &¬
ipsi qui quasi profecisse sibi uidentur
talia facere uolunt: & putant se
addm̃ non pestinere si non fecerint:
DNs autem ds̃ noster qui nouit quid
cui tribuat : &ut seruetur compago
corporis inpace alloquitur ecclesiã
perapostolum. Non potest dicere
oculus manui opuste non habeo:
Autiterum caput pedibus opusuo¬

Expanded text:
hoc videret Simon, voluit talia facere, non talis esse; et nostis quia etiam pecunia putavit comparandum Spiritum sanctum. Erat ergo de talibus qui in templum intrant ad emendum et vendendum; emere volebat quod vendere disponebat: et vere, fratres mei, quia talis ille erat, et sic intraverat ad eos. Dominus illos expulit de templo qui columbas vendebant; columba autem Spiritum sanctum significat: volebat ergo Simon emere columbam, et vendere columbam; in Petro, et flagello resticulae expulit foras malum mercatorem . 6. Ergo sunt homines quos delectat miraculum facere, et ab eis qui profecerunt in Ecclesia miraculum exigunt; et ipsi qui quasi profecisse sibi videntur, talia volunt facere, et putant se ad Deum non pertinere si non fecerint. Dominus autem Deus noster, qui novit quid cui tribuat, et ut servetur compago corporis in pace, alloquitur Ecclesiam per Apostolum: «Non potest dicere oculus manui, Opus te non habeo; aut iterum caput pedibus, Opus vo
Abbreviated transcription (Latin):
quid & peccata linguae. Num quid
& peccata cordis & scriptum est:
Peccatum. iniquitas est: Quis ergo
sus tinebit: situ iniquitates obserua¬
beris & sin obiscum seuerus iudex a¬
gere uolueris. non misericors pater:
quis stabit ante oculostuos o sed est
apudte propitiatio. propter legem
tuam sustinuite dñe Qualis lex
est ista. Inuicem onera uestra por¬
tate. & sic̃ implebitis legem xp̃i

Expanded text:
quid et peccata linguae? numquid quid et peccata linguae? numquid et peccata cordis? Scriptum est: «Peccatum iniquitas est» . «Quis» ergo «sustinebit, si tu iniquitates observaveris?» si nobiscum severus judex agere volueris, non misericors pater, quis stabit ante oculos tuos? Sed «est apud te propitiatio; propter legem tuam sustinui te, Domine.» Qualis est lex ista? «Invicem onera vestra portat
Abbreviated transcription (Latin):
uum tibi uidetur aut modicum. fra¬
tri dicere fatue: uel gehennaignis
uideatur tibi magna: Si contempne¬
bas minus peccatum: uel poene mag¬
nitudine de terrere: Sed dicis. mi¬
nora sunt : minuta sunt : sin e quibus
non potest ista uita: Congere minu¬
ta & faciunt ingentem aceruum:
Nam & grana minuta sunt. & tam̃
massam faciunt: Etguttae minu¬
taesunt. & flumina implent: & mo
les trahunt: Ideo &ille considerans
quam multa minuta peccata cotidi¬
ana committat homo Sinihil ali¬
ud uel percogitationes & linguam
Adtendit quam multa sunt: & siad¬
tendit quamminuta sunt Uidit
permulta minuta fieri aceruum
magnum: & non quasi peccata sua
pristina cogitans. sed ipsam fragi¬
litatem humanam iam ascendens
clamat. De profundis clamaui ad
Tiant aurestuae intendentes. In
uocem deprecationis meae: Siini¬
quitatem obseruabieris dñe: dñe
quis sustinebito uitare possum
homicidia. Adulteria. rapinas. per¬
iuria. meleficia. Ido latriã : Num¬

Expanded text:
vum tibi videbatur aut modicum, fravum tibi videbatur aut modicum, fratri dicere, «Fatue,» vel gehenna ignis videatur tibi magna: si contemnebas minus peccatum, vel poenae magnitudine deterrere. Sed dicis: Minora sunt, minuta sunt, sine quibus non potest esse ista vita. Congere minuta, et faciunt ingentem acervum. Nam et grana minuta sunt, et tamen massam faciunt: et guttae minutae sunles trahunt. Ideo et ille considerans quam multa minuta peccata quotidiana committat homo, si nihil aliud, vel per cogitationes et linguam, attendit quam multa sint; et si attendit quam minuta sint, videt per multa minuta fieri acervum magnum; et non quasi peccata sua pristina cogitans, sed ipsam fragilitatem humanam, jam ascendens clamat: «De profundis clamavi ad Fiant aures tuae intendentes in vocem deprecationis meae. Si iniquitates observaveris Domine; Domine, quis sustinebit?» Vitare possum homicidia, adulteria, rapinas, perjuria, maleficia, idololatriam; num