comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃s amultiloquio. & ab otiosis ser¬
odibiles sumus. Dicit enĩ scrip¬
tura diuina: ꝑ multilo quit̃ non
essugies peccatũ. Hȩc enĩ infir¬
ma & uacuã efficiunt mentẽ:
uit quidã uir in palatio subli¬
mis sub theodosio imperatore uo¬
mine ar senius: cuiꝰ filios dest
archadiũ & honoriũ augustos
de baptismo suscepit: hic itaq
arsenius de siderio diuini amo¬
ris accensus. relinquens omnẽ
adheremũ scuhiȩ: ut int̾ scõi ba¬
tres secretã & quietã ab om̃i stre

Expanded text:
fratres, a multiloquio, et ab otiosis serfratres, a multiloquio, et ab otiosis serodibiles sumus. Dicit enim Scriptura: Per multiloquium non effugies peccatum . Haec enim infirmam et vacuam efficiunt mentem Fuit quidam vir in palatio sublimis, sub Theodosio imperatore, nomine Arsenius, cujus filios, id est Arcadium et Honorium Augustus de baptismo suscepit . Hic itaque Arsenius desiderio divini amoris accensus, relinquens omnem ad eremum Scythi, ut inter sanctos Patres secretam et q
Abbreviated transcription (Latin):
res essent uerbi dĩ in salute ani¬
marũ suarũ. Post modũ uͦ disce¬
debant unusquisq fr̃um in cellas
suas. operantes manib suis: & me¬
ditantes quȩ de sc̃is scripturis di¬
dicerant. Impossibile ẽ enĩ aliquẽ
apð̾ eos uerbo otioso loqui: sedea
tantũ quȩ de scĩs scripturis didi¬
cerant. erant int̃ se c̃ferentes: &
exponentes de capitulis scãrum¬
scripturarũ. quȩ ad timorẽ dñi
c̃firmarent. & illuminarent ani
set qd̾ alii ñ uidebant Refere¬
quand quã plurimi sedentes frs
simul loquebant᷑ int̾ se: & c̃fere¬
bant de sc̃is scripturis. quȩ adsa¬
lutẽ ꝑtinent animarũ. Stabant
autẽ circa eos scĩ angłi lȩtantes
in hilari uultu: & c̃siderantes
longius indignantes contͣ eos
Uemebant autẽ porci sordidissi¬
mi & morbo pleni: & uolutaban
se int̾ cos Demones enĩ inspecie
lã suã: & ꝑ totã noctẽ eũ grand
fletu & ululatu gem̃do deflebat
miserias nr̃as. Exhortabotur gͦ
scõpatres ꝑ monasteria: & com¬

Expanded text:
res essent verbi Dei, in salutem animarum suarum. Postmodum vero discedebat unusquisque fratrum in cellulas suas, operantes manibus suis, et meditantes quae de sacris Scripturis didicerant. Impossibile est enim aliquem apud eos verbum otiosum loqui, sed ea tantum quae de sanctis Scripturis didicerant erant inter se conferentes, et exponentes de capitulis Scripturarum, quae ad timorem Domini confirmarent et illuminarent animquod alii non videbant . Referequando quamplurimi sedebant fratres, et simul loquebantur inter se, et conferebant de sanctis Scripturis quae ad salutem pertinent animarum. Stabant autem circa eos sancti angeli laetantes in hilari vultu, considerantes,longius, indignantes contra eos; veniebant autem porci sordidissimi et morbo pleni, et volutabant se inter eos; daemones enim in specie lam suam, et per totam noctem cum grandi fletu et ululatu gemendo deflebat miserias nostras. Exhortabatur ergo sanctos Patres per monasteria, et com
Abbreviated transcription (Latin):
athleta ueritatis. tanquã & beatꝰ
antonius. Demq intentissimis p̃cibꝰ
exorauit dñm. ut sõnum ñ caꝑet
nee ꝓsterueret & luꝑaret cos sicut
dicit inpsalmo ⁊ nõ cõuertat doues
deficiant. Prestitit gͦ. et c̃cessit ei
dñs petitionẽ eius: impossibiles
nr̃m ex tota fide. & ex tota inten
rio. & adiuuante nos uirtute sal
beatissimo patre Pachomo. qui fu
oꝵ in regione tabennensiotarũ
ritꝰ demonũ loquentes int̾ se: diũ¬
sasq ac uarias artes suas quã con¬
tra seruientes o. maxune c̃tramo¬
nachos habent. Quidã enĩ ex eis
git: & ꝓsternit se in orationẽ. cũ
gemitu orans adesse sibi diuinũ
auxiliũ. Ego autẽ minime illo
exurgente cũ grandi c̃fusione
egredior It̾e alius demon dici¬
bar. Ego ad illũ que obseruo cũi
c̃sentit & suscipit. & facit eas. Sepe
enĩ exardescere eũ in iracundia
facio. & in eͣtentionis rixa. & pigri¬
tia orationis. & doriuitatione in
psalmodia: & ñ contͣdicit michi

Expanded text:
s, tanquam et beatus Antouius . Dentque intentissimis precibus exoravit Dominum ut somnum non caperet nec prosterneret et superaret eos, sicut dicitur in psalmo: Et non convertar, donec deficiant . Praestitit ergo, et concessit ei Dominus petitionem ejus. Impossibiles  quis nostrum ex tota fide et ex tota intentio, et adjuvante nos virtute Salvbeatissimo Patre Pachomio, qui fuiultorum in regione Tabennensiotarum ritus daemonum loquentes inter se diversas ac varias artes suas, quas contra servientes Deo, maximeque contra monachos habent. Quidam enim dicebangit, et prosternit se in oratione, cum gemitu orans a desse sibi divinum auxilium. Ego autem minime illo exurgente cum grandi confusione egredior. Item alius daemon dicebat: Ego ad illum quem observo, cum consentit, et suscipit, et facit eas. Saepe enim exardescere eum in iracundia facio, et in contentiones rixae, et pigritam orationis, et dormitionem in psalmodia, et non contradicit mihi.
Abbreviated transcription (Latin):
re debeo tãquã patri & dño. ido
ii audebã tibi respondere aliqid:
quando mittebas me ad eu. Uerũ¬
tam nichil eoꝵ dixi: quȩ manda¬
bas adeũ Hȩc audiens senior. sta¬
tĩ ꝓstrauit se in tͣram ad pedes
discipuli sui dicens Ex hodier¬
na die tu mĩs esto pat̾. & ego disci¬
płs tuus: qm̃ te festinante & mo¬
agente: & meã & illius fr̃is am¬
mã de peccati laqueo xp̃s dñs
tudine. & intentione discipłi. qui
ꝑfecte incaritate: xp̃i diligebat
abbatẽ suũ. & anxius timebat ne
ꝑmaidiȩ & iracundiȩ uitiũ aliqd̃
tale ageret pat̾ eius spiritalis. ut
ꝑderet om̃s scos labores qͦs ab in

Expanded text:
no, ideo non audebam respondere tibi aliquid quando me mittebas ad eum; verumtamen nihil eorum dixi ei quae mandabas ad eum. Haec audiens senior, statim prostravit se ad pedes 502 ejus dicens: Ex hodierna die tu meus pater esto, et ego discipulus tuus; quoniam te festinante et moagente, et meam et illius fratris animam de peccati laquetudine et intentione discipuli, qui perfecte in charitate Christi diligebat abbatem suum, et anxie timebat, ne per invidiae et iracundiae vitium, aliquid tale ageret pater suus spiritualis, ut perderet omnes labores san
Abbreviated transcription (Latin):
dedert̃ ei epłas. ad sup̾dictũ scm
Pachorniũ patrẽ monasterio. ꝓ
filio eiꝰ Cũq uenisset. applicuit
inmonasterio famularũ dĩ: & di¬
rexit epłas ad patrẽ monasteri
obsecrans ut uideret filiũ suum
Beatus autẽ Pachomius uocaun fi
Audiui fili qri mat̾ tua aduenit

Expanded text:
dederunt ei epistolas ad supradictum sanctum Pachomium Patrem monasteriorum pro filio ejus . Cumque venisset, applicuit in monasterio famularum Dei, et direxit epistolam ad Patrem monasterii, obsecrans ut videret filium suum. Beatus autem Pachomius vocavit Audivi, fili, quia mater tua advenit
Abbreviated transcription (Latin):
monasteriũ Dũ autẽ retardar&
iitinere: abbas eiꝰ nimis sollicit
ꝓeo rristabat᷑ grauit᷑. Et ecce su¬
puenit subito discipłs eiꝰ tenens
ligatã leena Qđ cũ uidisser sẽ¬
nior ammiratꝰ ualde gr̃as agebat
saluatori nr̃o dño Dixit autẽ
discipłs eius. Scce dñe sieut p̃ec¬
pisti adduxi ligatã leenã Uolens
autẽ senior humiliare sensũ etꝰ
ne extolleret se in cogitationib
sibilis es: ita etiã & istã insensibi¬
le bestiã adduxis Solue gͦ: &
dimitte eã. ut ꝑgat adlocũ suũ
seniorib nusit discipułu suũ ad
hauriendã aquã. ꝓlongius autẽ
erat puteus a cella senioris
Ublitꝰ ẽ autẽ tollere funẽ disci¬
płs eius: de quo hauriret aquam
Cũq ꝑuenisset ad puteũ: c̃irista¬
tus ẽ ualde. qr longe erat tella
coꝵ Qiđ ageret. quo se uerter&
nesciebat. Dubitabat enĩ ad cel

Expanded text:
monasterium. Dum autem retardaret monasterium. Dum autem retardaret in itinere, abbas nimis sollicitus pro eo, tristabatur graviter; et ecce subito supervenit discipulus ejus tenens ligatam leaenam. Quod cum vidisset senior, admiratus valde, gratias agebat Salvatori nostro Domino. Dicit autem discipulus ejus: Ecce, domine, sicut praecepisti, adduxi leaenam ligatam. Volens autem humiliare sensum ejus senior, ne extolleret se in cogitationibus sibilis es, ita etiam et istam insensibilem bestiam adduxisti; solve ergo, et dimitte eam, ut pergat ad locum suum. 28. senioribus misit discipulum suum ad hauriendam aquam . Prolongius autem erat puteus a cella senioris. Oblitus est autem secum tollere funem discipulus ejus, de quo hauriret aquam. Cumque pervenisset ad puteum, contristatus est valde, quia longe erat cellula eorum; quid ageret, quo se verteret, nesciebat, dubitabat enim ad cel
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ne p̃uius laborauerat idõ dus
donauit᷑ gram suã: ut in pace xp̃i
Sicruant sci seniores de discipio
abbatis pauli nomine iohe. qĩi
magnã haberet humilitatẽ. &
uirtutẽ obȩdientię: ut etiã diffi¬
ciles causas imꝑante ei abbate: in
nullo pentrus contͣdiceret. sed nec
leuit̃ in aliquo mursauraret.
Cũ autẽ necessaruis essex̧ mona¬
steru utensilib fimꝰ boũ cũ cele¬
Erat autẽ in illo loco mala bestia
bati suo Dñe pat̾ audiui qua plu¬
rimos dicentes:qr in illo loco ma¬
la bestia leena sit. Tu nc senior
quasi iocularit dixit er Siuene¬
rit suꝑte: tene & aliga eã: & ad¬
duces eã tecur Cũ autẽ ꝑuenisset
ad locũ iam uesꝑe. stati egressa
leena irruit suꝑeuͬ. Ille aute com¬
p̃hendens tenere eã uoluit. Illa
uͦ excutiens se de manib euis aufu¬
git. Sequebat᷑ autẽ ille dicens. qr
abbus m̃s p̾cepit. ut alligatã ꝑducã
te adeũ Continuo autẽ stetit be¬
stia: & tenens eã reuertebat᷑ ad

Expanded text:
is laboraverat. Ideoque Dominus donavit gratiam suam, ut in pace Christi Dicebant sancti seniores de discipulo abbatis Pauli, nomine Joannes, quoniam magnam haberet humilitatem, et virtutem obedientiae, ut etiam difficiles causas imperante ei abbate, in nullo penitus contradiceret , sed nec leviter in aliquo murmuraret. Cum autem necessarius esset in monasterii utensilibus fimus boum, bestia bati suo: Domine pater, audivi quamplurimos dicentes quia in illo loco mala bestia leaena sit. Tunc senior, quasi joculariter dicit ei: Si venerit super te, tene, et alliga eam, et adduces eam tecum. Cum autem venisset ad locum jam vespere, statim egressa leaena irruit super eum, et ille comprehendens tenere eam voluit, illa vero excutiens se, de manibus ejus aufugit. Sequebatur autem ille dicens; Quia abbas meus praecepit ut alligatam te perducam ad eum. Continuo autem stetit bestia, et tenens eam, revertebatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtestans. nec ultra sibi spem salutis
ꝓtinus ꝑrexit in aliã longius ciuitatẽ.
atq se instabulo quodã mutato pͥstino
uisio beato uiro ostendit᷑ ꝑsoporem:
uidit nãq draconẽ terribilẽ atq im¬
mañe. aspectu qͦq in ipso fetidissimũ
& infortitudine sibilanta. quasi exeun¬
tẽ de quodã loco & usq ad suã cellam
ueniente: & reperisse ibi coluba atq
glutisse eã. & rursu in suam foueam
remeasse. Ex ꝑge factus aut. contristatq
uehement᷑. fleuit amare: existimans
satane ꝑsecutionẽ aduersus ȩccłam¬
dñm dicens: Tuquies p̃scius uniuersor
amator hominũ ds̃. tu nosti qͥd sibi uult
hȩc uisio Rursũ pt duosdies uidit eun¬
dẽ draconẽ simili mͦ ad cellã suã uenisse.
ꝙ posuisse caput subpedib eius fuisseq
diruptũ: colubã quoq illã quã deuoraueras

Expanded text:
sim, nec ultra mihi spes salutis otinus perrexit in aliam civitatem, atque in stabulo se quodam, mutato pristino visio beato viro ostenditur per soporem. Vidit namque draconem terribilem atque immanem, aspectuque ipso foetidissimum, et in fortitudine sibilantem, quasi exeuntem de quodam loco, et usque ad cellulam suam venientem, et reperisse ibi columbam, atque glutisse eam, et rursus in suam foveam remeasse. Expergefactus autem, contristatusque vehementer, flevit amare; existi mans Satanae persecutionem adversus Dei EccleDominum, dicens: Tu qui es praescius universorum Deus, amator hominum, tu nosti quid sibi velit hoc secretum, post duos dies uidit eundem draconem ad cellam suam uenientem et posuisse caput sub pedibus eius fuisseque diruptum, columbam quoque quam deuorauerat
Abbreviated transcription (Latin):
etiã circa me seruent᷑ obsequia
Huius enĩ rei gr̃a: maxime huc
sũ reuersus. Uos gͥ humo regite.
uos patris operite corpusculum:
Et illud quoq senis uri custo¬
dite mandatũ: ut nemo preter
ur̃am dilectione̾: locũ tumuli
nouerit.Confido in dño. qr ne¬
cessario resurrectionis tẽpore:
hoc corpusculũ resiliet incor¬
sit ista diuisio Melotem& pal¬
ac melotem. uos cilicinũ habe
& osculantib se discipłis. exten¬
dens paululũ pedes mortẽ lȩtꝰ
aspexit: ita ut hilaritate uultꝰ eiꝰ¬

Expanded text:
etiam circa me serventur obsequia. etiam circa me serventur obsequia. Hujus enim rei gratia maxime huc sum regressus. Vos igitur humo tegite, vos patris operite corpusculum, et illud quoque senis vestri custodite mandatum, ut nemo praeter vestram dilectionem locum tumuli mei noverit. Confido in Domino, quia necessario resurrectionis tempore hoc corpusculum resurget incorsit ista divisio: Melotem et palat melotem; vos cilicinum habet osculantibus se discipulis, extendens paululum pedes, mortem laetus aspexit; ita ut ex hilaritate vultus e
Abbreviated transcription (Latin):
Uarias dȩ monũ insidias Vidistis
eoẜ &impetus feroces & iures effe¬
minatas Ad iħ̾m suspirate: credu¬
litate̾ nominis eius ur̃is infigite
mentib. & certa fide uniuersi
inimici fugabunt᷑. Memͣtote
etiã ammonitionũ mearũ . incertȩ
cͣditionis Uitã cotdie anciptt̃e.
retractate. & cęleste uob̃ prȩ¬
miũ sine cunctatione tribuet᷑
Schismaticoꝵ quoq & hereticoꝵ
uenena uitate: meu̾ circa eos
Scitis ipsi qđ nullus mͥ nec pa¬
cificus qͥdẽ sermo cũ eis aliqͣndo
fuerit. ꝓpt̾ prauã eoꝵ uolun¬
In hoc magis estote solliciti. ut
dñi p̃cepta seruetis: ut pt mor¬
tẽ ur̃am scĩ quiq quasi amicos
& notos in ętͣna uos recipiant
sapite: hȩc retexite: Et si qua
mei in uob cura. si qua patris
memoria ẽ: si mͥ uicariũ repre¬
sentatis affectũ: nullus ad egyp¬
tũ meas ꝑferat reliquias: ne ua¬
no corpus honore seruet᷑: ne
uituperati ut nostis ame ritꝰ

Expanded text:
Varias daemonum nostis insidias, vidistis Varias daemonum nostis insidias, vidistis eorum et impetus feroces, et vires effeminatas. Jesum suspirate, et credulitatem nominis ejus vestris figite mentibus, et a certa fide universi daemones fugabuntur. Mementote etiam admonitionum mearum et incertae conditionieleste vobis praemium sine cunctamine tribuetur. Schismaticorum quoque et haereticorum venena vitate, meumque circa eos Scitis ipsi quod nullus mihi nec pacificus quidem sermo cum eis aliquando fuerit, propter pravam eorum volunIn hoc autem magis estote solliciti, ut Domini praecepta servetis, ut post mortem vestram sancti quique, quasi amicos et notos, in aeterna vos recipiant sapite, haec retexite; et si qua mei vobis cura, si qua patris memoria est, si mihi vicarium repraestatis affectum, nullus ad Aegyptum meas perferat reliquias, ne vano corpus honore servetur, ne vituperati, ut nostis, a me ritus
Abbreviated transcription (Latin):
plũ oportere intueri iubebat.
qđ in sepulch̃ro positũ sublapi¬
de usq ad resurrectionis diem
t̃cium clausũ fuerit: atq his mo¬
dis uitiũ circa defunctos egypti
etiã si sc̃a essent corpora eoargu¬
ebat dicens Quid mauis quid
sanctius corpore potest esse dnͣi
magisterio retulert. Metuers
gͥ c̃suetudinẽ supradictã. ne
codẽ circa se laberent errore:
celerit̃ ualedicens monachis ꝗͥ
c̃fluxerant. ad amicũ uirtutis
habitaculũ repedauit. Post
cre incðmodũ senilia membra
turbasset. uocatis ad se duobus
monachis quos ibidẽ ante qͥnde¬
cĩ annos modico int̾uallo seiun¬
ctos instituerat: quiq ei iã sent
ceperant ministrare.ait. Ego
quidẽ filioli scdm eloquia seri¬
pturarũ: patrũ gradior uiam
pio uidere cȩlestia: Sed uos o
uiscera mea ammoneo: ne tan¬
ti tẽporis labore repente ꝑdatiᷤ
Hodie uos religiosũ studium
arripuisse arbitramini: & ceptȩ
uoluntatis fortitudo subcrescet

Expanded text:
plum oportere intueri jubebat, plum oportere intueri jubebat, quod in sepulcro positum, lapide usque ad resurrectionis diem tertium clausum fuerit . Atque his modis vitium circa defunctos Aegypti, etiamsi sancta essent corpora, coarguebat, dicens: Quid majus aut sanctius corpore potest esse Dominmagisterio retulerunt. Metuens ergo consuetudinem supradictam, ne eodem etiam circa se laberentur errore, celeriter valedicens monachis, qui confluxerant, ad amicum virtutis habitaculum repedavit. CAP. cre incommodum senilia membra turbasset, vocatis ad se duobus fratribus, quos ibidem ante quindecim annos modico intervallo sejunctos instituerat, quique etiam ei jam seni coeperant ministrare, ait: Ego quidem, filioli, secundum eloquia Scripturarum , patrum gradior viam; pio videre coelestia. Sed vos, o viscera mea, admoneo, ne tanti temporis laborem repente perdatis. Hodie vos religiosum studium arripuisse arbitremini, et quasi coeptae voluntatis fortitudo succrescet.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: qr impietas eoꝵ iã omib ma¬
nifesta est. His etiã illud ad de
mortaliũ illã esse defensionem.
nec du fallacẽ ꝑmanere posse
fantasiã. Quappt aiebat. custodi¬
enda est pia fides in xp̃o. & patrũ
religiosa traditio: qua & scriptu
uitatis didicistis ammonitur Eii
rari. Sed multas ob causas quas
& silentio demonstrabat. p̃cipue
tamͣ ob pͣsumpta egypti c̃suetu¬
dinẽ c̃tradixit. Mos enĩ ȩgyptus
ẽ. nobiliũ. & p̾cipue beatoꝵ mar¬
tyrũ corpora linteamine qͥdem
obuoluere. & studiũ funeri solitũ
ñ negare: tra uͦ non abscondere.
sed suꝑlectulos domi posita reser¬
uare Hunc honorẽ quiescentib
reddi inueterate c̃suetudinis ua¬
nitas tradidit. De hoc Antonius
sȩpe ep̃os dep̾catus est: ut popłos
dius ipse c̃uenit. dicens nec legiti¬
mũ hoc ẽẽ. nec dõ placitũ. quippe
cũ patriarcharũ & ꝓphetarum
sepulchra. quȩ ad nos usq ꝑdurant.
hȩc facta c̃uincerent Dñici q̃q cor por exẽ¬

Expanded text:
 impietas eorum jam omnibus manifesta est. His etiam illud addebamortalium illam esse defensionem, nec diu fallacem permanere posse phantasiam. Quapropter, aiebat, custodienda est pia fides in Christo, et patrum religiosa traditio, quam ex Scriptvitatis didicistis admonitu. CAP.rari. Sed multas ob causas, quas et silentio demonstrabat, praecipue tamen ob praesumptam Aegypti consuetudinem contradixit. Mos etenim Aegyptiis est, nobilium et praecipue beatorum martyrum corpora linteamine quidem obvolvere, et studium funeri solitum non negare; terra vero non abscondere, sed super lectulos domi posita reservare. Hunc honorem quiescentibus reddi, inveteratae consuetudinis vanitas tradidit. De hoc Antonius saepe et episcopos deprecatus est, ut populosdius ipse convenit, dicens, nec licitum hoc esse, nec Deo placitum; quippe cum patriarcharum et prophetarum sepulcra, quae ad nos usque perdurant, haec facta convincerent. Dominici quoque corporis exem
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ sibi aliquã. aut imagine mn
fingat in corde. corporee alicuiꝰ
imaginus similitudinẽ. Nulla
forma in deo. nulla circũscrip¬
tio: sed sensus & mens que sen¬
tire quidẽ possit & ꝑ stringe¬
re mentis affectũ: ñ tam̃ com¬
phendi. aut describi. aut enar¬
rari: Et ideo dportet cũ om̃i
reuerentia & metu accedere
ad oleũ. & ita in eũ librare m̃tis
intuitũ: ut om̃e quic qͥd potest
splendoris. claritatis.fulgoris.
maiestatis. mens humana conci¬
pe. suꝑ hȩc om̃ia esse eũ sentiat
sẽp. Et hoc sicut diximꝰ.si pura
mens fuerit: nec ullius prauȩ
uoluptatis sordib occupata. Et
ideo in hoc maxime oportet
possibile est: tũ demũ etiã reli¬
quoꝵ que sunt scientiã capiet.
& misteria di agnoscet. Et quan¬
to purior in eo fuerti mens tan¬
to plura ei reuelat deus. & osten¬
dit ei secreta sua Amicꝰ enĩ iam
efficit᷑ dĩ. sicut illi qͥb dicit sal¬
uator. Iã ñ dicã uos seruos. sed

Expanded text:
ciem sibi aliquam aut imaginem ciem sibi aliquam aut imaginem fingat in corde corporeae alicujus imaginis similem. Nulla forma in Deo cogitetur, nulla circumscriptio, sed sensus, et mens quae sentiri quidem possit, et perstringere mentis affectum, non tamen comprehendi, aut describi, aut enarrari valet. Et ideo oportet cum omni reverentia et metu accedere ad Dominum, et ita in eum librare mentis intuitum, ut omne quidquid potest splendoris, claritatis, fulgoris, majestatis mens humana concipere, super haec omnia esse eum sentiat semper; et hoc diximus, si pura mens fuerit, nec ullis pravae voluntatis sordibus occupata. Et ideo in hoc maxime oportet possibile est, tunc demum etiam reliquorum quae sunt, scientiam capiet, et mysteria Dei agnoscet, et quanto purior in eo fuerit mens, tanto plura ei revelat Deus, et ostendit ei secreta sua. Amicus enim jam efficitur Dei, sicut illi, de quibus dicebat Salvator: Jam non dico vos servos, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pellant᷑. & uirtutes animȩ con¬
qrant᷑. Dei aut̃ iudicio relinquen¬
dũ est quẽ uelit: & si uelit assu¬
mere sibi ad ministeriũ uł ad
sacerdotiũ. Non enĩ eͥ seipsũ in¬
gesserit . s.r quẽ d̾s assũpserit il¬
le ꝓbatus est. Monachi autẽ
illud opus est p̃cipuum. ut ora¬
tiouẽ purã offerat deo nichil
habens in conscientia rep̃hensi
ritis ad orationẽ: remittite fr̃ib
uris si quid habetis contra eos
ex cordib ur̃is. Nisi enĩ remiseri¬
tis fr̃ib ur̃is. nec uob̾ remittet
pat᷑ ur̃ qui in cęlis est. Si autẽ
mundo ut supra dixim corde
astiterimꝰ ante dm. & liberi ab
om̃ib his uitus & passionib qͦ
supra memorauimꝰ: poterimus
in quantũ possibile est etiam
dm̃ uidere. & orantes oculum
cordis nr̃i in ipsũ dirigere: &
uidere in uisibilẽ mente ñ cor¬
pore. intellectu scientiȩ. ñ car¬
nis aspectu. Nemo enĩ putet
posse ipsam sicut est diuinam
substantiã contueri: ita ut spe¬

Expanded text:
pellantur, et virtutes animae conquirantur. Dei autem judicio relinquendum est, quem velit, et si velit assumere sibi ad ministerium vel sacerdotium. Non enim qui seipsum ingesserit, sed quem Dominus assumserit, ille probatus est . Monachi autem illud opus est praecipuum, ut orationem puram offerat Deo, nihil habens in conscientia reprehensiritis ad orationem, remittite fratribus vestris, si quid habetis contra eos, ex cordibus vestris: nisi enim remiseritis fratribus vestris, nec vobis remittet Pater vester, qui in coelis est . Si emundo ut supra diximus corde astiterimus ante Deum, 128 et liberi ab omnibus his vitiis et passionibus quae supra memoravimus; poterimus, inquantum possibile est, etiam Deum videre, et orantes, oculum cordis nostri in ipsum dirigere, et videre invisibilem mente, non corpore: intellectu scientiae, non carnis aspectu. Nemo enim se putet posse ipsam sicut est divinam substantiam contueri, ita ut spe
Abbreviated transcription (Latin):
ENSDIGTUS DS
uuli saluos ficri &
ad agnitionem ue¬
Iritatis uenire
Qui etiam nostrum
it̃ direxit ad egyptum: &
ostendit nob mirabilia magna
iposteritatis memoriã ꝓfutura.
ex quibus non solu nob̾ cau¬
sa salutis oriretur. uerum &
atq doctrinã pietatis aptissima
conderet᷑: quȩ uirtutis iter age¬
re uolentibus. gestoꝵ p̃cedenti¬
um fide. amplissimũ tramitem
pandat. Quamuis ad tantarũ
rerũ narrationẽ minus ido¬
nei simus. nec dignũ ui deatur
ingentiũ rerũ exiguos ac par¬
uos fieri auctores. prȩcelsasq
uirtutes humili narrare ser¬
mone: tam̃ qm fratrũi karitaᷤ.
eoꝵ qui in monte sc̃o oliueti
cõmanent hoc a nob̃ frequent¬

Expanded text:
enedictus, Deus,  salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire : qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non solum nobis caussa salutis oriretur, verum ex atque doctrina pietatis aptissima conderetur, quae virtutis iter agere volentibus, gestorum praecedentium fide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nob
Abbreviated transcription (Latin):
suo satis fecerit. angusta uͦ est:
cũ uoluptatib suis repugnat
Multũ tam̃ ꝓdest ad hȩc op¬
tinenda. secretior habitatio. &
conuersatio solitaria: quia
interdũ ꝑ occasionẽ ad uenientiũ
fratrũ. & euntiũ uł redeuntiũ
frcquentiã. abstinentię & parsi

Expanded text:
suo satisfecerit: angusta vero est, suo satisfecerit: angusta vero est, cum voluptatibus suis repugnat. Multum tamen prodest ad haec obtinenda secretior habitatio, et conversatio solitaria, quia interdum per occasionem adventantium fratrum, et euntium ac redeuntium frequentiam, abstinentiae et par
Abbreviated transcription (Latin):
quandoqdẽ hoc elegistis ut d̾o
placeatis. & ad caritatẽ eius ꝑ¬
ueniatis: date oꝑam alieni effici
ab om̃i iactantia . ab om̃i uitio
animi. ab om̃ib delitus corpo¬
ralib Delicias aut̃ corporales.
ñ solũ illas putetis qͥb homines
scłi fruunt᷑: sed abstinenti deli¬
ciȩ credende sunt: om̃e quic qͥd
cũ cupiditate sũpserit. etiã si
uile illud sit. & qd in usu esse
abstinentib soleat Aqua deni¬
q ipsa uł panis. si cũ cupidita¬
te sumat᷑: id est ñ ut necessita¬
ti corporis. sed ut animi desi¬
derio satis faciat: hoc eti¬
ã abstinenti in deliciar ũ uiciũ
ducit᷑. Oport& enĩ in om̃ib¬
uirtutib consuescere animam
uitio carere. Et ideo demq
dñs docere uolens animã desi¬
derus & uoluptatib suis resis¬
tere. dicebat Iutrate ꝑ angustã
porta: quia lata est & spatiosa
uia quȩ ducit ad mortẽ. Au¬
gusta aut̃ & arta uia est: quae
ducit ad uitã. Lata gͦst uia
anime. cũ qualicũq desiderio

Expanded text:
quandoquidem hoc elegistis, ut Deo placeatis, et ad caritatem ejus perveniatis, date operam alieni effici ab omni jactantia, ab omni vitio animi, ab omnibus deliciis corporalibus. Delicias autem corporales non solum illas putetis, quibus homines saeculi fruuntur; sed abstinenti deliciae credendae sunt, omne quidquid cum cupiditate sumserit, etiamsi vile illud sit, et quod in usu esse abstinentibus solet. 129 Aqua denique ipsa vel panis, si cum cupiditate sumatur, id est, non ut necessitati corporis, sed ut animi desiderio satisfaciat, hoc etiam abstinenti deliciarum vitio ducitur. Oportet enim in omnibus consuescere, animam vitio carere. Ideo denique Dominus docere volens animam desideriis et voluptatibus suis resistere, dicebat: Intrate per angustam portam, quia lata est et spatiosa via, quae ducit ad mortem ; angusta autem et arcta via est, quae ducit ad vitam. Lata est ergo via animae, cum qualicumque desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
lassabundã sȩ simulans ac fatiga¬
tã. uitrinsecꝰ sem& ipsã piecit᷑.
atq ad uoluta genib uiri. ut
titantẽ comp̃hendit. iube me¬
gͦ reqͥescere in angulo cellulȩ
tuȩ: ne forte efficiar noctur¬
nis bestus p̃da At ille pͥmũ mi¬
serationis obtentu. recepit eã
intra speluncã: reqͥrens quȩ ei
causa errandi ꝑ heremũ fuerit.
At illa fingit causa satis accu¬
rate: & interĩ uenena blandi¬
mñtoꝵ atq illecebrarũ uirus
pom̃em textũ narrationis in¬
t̾serit. Et nunc se miseranda.
nunc etiã defensione indignam
oftendens cligantia & suauita¬
te sermonis inclinat animum
honnnis: & in affectũ sui illece¬
broso amore deflectit. Hinc
iã blandiora colloqͥa: iocꝰ risisq¬

Expanded text:
lassabundam simulans ac fatigalassabundam simulans ac fatigatam, intrinsecus semetipsam projecit, atque advoluta genibus viri, ut titantem comprehendit: jube me requiescere in angulo cellulae tuae, ne forte efficiar nocturnis bestiis praeda. At ille primo miserationis obtentu, recepit eam intra speluncam, requirens quae 130 ei caussa errandi per eremum fuerit? Illa caussam fingit satis accurate, et interim venena blandimentorum, atque illecebrae virus, per omnem textum narrationis interserit, nunc se miserandam, nunc etiam defensione dignam ostendens: elegantia et suavitate sermonis inclinat animum hominis, et in affectum sui illecebroso amore deflectit. Hinc jam inter blandiora colloquia, jocus risusq
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. Ecce elongaui fugien.
tabã eũ qui saltiũ me faceret
apusillo animo & tẽpestate.
Post quã aut̃ multa nob̃ sẽs
iohannes de iactantię uitio. aliisq
quã plurimis utilit disseruit.
ad ultimũ intulit dicens. Re¬
te rã aut̃ uob̃. quid etiã nuper
cuidã ex fratrib nr̃is acciderit.
ut cautiores uos p̃cedentia erẽ¬
pla constituant
rat ouidã apod nos mona¬
chus. in hac uicina heremo
commanens.cui habitaculum
spelunca fuit: uir sũmȩ absti¬
nentiȩ̨. cotidianũ uictũ labore
manuũ querens: in orationib
die noctuq psistens.cunctisq
animi uirtutib florens. Sed
hic lȩtis successib elatus. con¬
fidere quasi in ꝓuectib suis
coepit & ñ deo totũ. sed sibim&¬
ipsi quod ꝓfecerat deputare
Hanc utuens eius anirai
accedit: & laqueos parat. Quadũ
nãq die ad uesperã. fingit spe¬
ciẽ decore mulieris oberrantis
ꝑ heremũ. Quȩ uelud fessa
post nuniuim laborẽ accedens
ad hostiũ speluncȩ monaclii.

Expanded text:
erat: Ecce! elongavi fugiens tabam eum, qui salvum me fecit a pusillo animo et tempePostquam autem multa nobis sanctus Joannes de jactantiae vitio, aliisque quamplurimis utiliter disseruit, ad ultimum intulit dicens: Retexam autem vobis, quid etiam nuper cuidam ex fratribus nostris acciderit, ut cautiores vos praecedentia exempla constituant. Erat quidam apud nos monachus in hac vicina eremo commanens, cui habitaculum spelunca erat: vir summae abstinentiae, quotidianum victum labore manuum quaerens, in orationibus diu noctuque persistens, cunctisque animi virtutibus florens. Sed hic laetis successibus elatus, confidere quasi in profectibus suis coepit, et non Deo totum, sed sibimetipsi quod profecerat, deputare. Hanc autem intuens animi accedit, et laqueos parat. Quadam namque die ad vesperam, fingit speciem decorae mulieris oberrantis per eremum, quae velut fessa post nimium laborem, accedens ad ostium speluncae monachi,
Abbreviated transcription (Latin):
utili tristitia deprimuntur
Habent enĩ intra se habitaioie
pessimũ: cui introeundi ad se locũ
ꝑ passiones suas & uitia fecerunt.
E contra uͦ mens est: quȩ uere
renuntiauit mundo. Hec est¬
enĩ quȩ abscidit & ãputauit a se
om̃e uiciũ: & nullũ introeundi
ad se diabolo aditũ dereliquit:
quȩ iracundiã cohib&. furorem
repͥmit: mendaciũ fugat. exe¬
crat᷑ in uidiã: & ñ solũ ñ detra¬
here. sed nec male quidẽ sentire
aut suspicari se de ꝓximo suo
patit᷑. quȩ fr̃is gaudia sua dicit.
& tristitiã eius suã dẽputat.¬

Expanded text:
utili tristitia deprimuntur: utili tristitia deprimuntur: habent enim intra se habitatorem pessimum, cui introeundi ad se locum per passiones suas et vitia fecerunt. Econtra vero mens, quae vere renuntiavit mundo, hoc est, quae abscidit et amputavit a se omne vitium, et nullum introeundi ad se diabolo aditum dereliquit: quae iracundiam cohibet, furorem reprimit, mendacium fugat, exsecratur invidiam, et non solum 127 non detrahere, sed nec male quidem sentire aut suspicari se de proximo suo patitur, quae fratris gaudia sua ducit, et tristitiam ejus, suam tristit
Abbreviated transcription (Latin):
oratione: sensu & cogitatione
euagam᷑. & abducim᷑ ꝑ diuersa.
Siqͥs gͦ est qui se putat renun¬
tiasse mundo. & oꝑib diaboli.
ñ sufficit in eo renuntiasse. ut
possessiones & p̃dia cȩteraq scłi
negotia reliquerit: nisi etiam
ꝓprus uitus renuntiauerit. &
in utiles ac uanas abiecerit uo¬
luptates. Hȩc enĩ sunt de quib
apłs dicit. Desideria uana sunt¬
& nociuia: que mergunt homi¬
nes in interitũ. Hoc est gͦ uere
renuntiasse diabolo & oꝑib ei
Diabolus enĩ ꝑ alicuius uitu
occasionẽ & prauȩ uoluptates
aditũ irrepit in cor nr̃m: qͥa
uitia ex ipsius parte sunt. sicut
uirtutes ex deo. Si gͦ sunt
uitia in corde nr̃o: cũ uenerit
pͥnceps eoꝵ diabolus. quasi ꝓpͥo
autori dant locũ: & introducu
eũ uelud ad possessionẽ suam.
Et inde est quod nunquã huiꝰ¬
modi corda pacẽ habere pos¬
sunt. nũquã quietem: sed sẽꝑ
conturbant᷑. semper terrent᷑
& nunc uana lȩtitia. nutie in¬

Expanded text:
oratione, sensu et cogitatione oratione, sensu et cogitatione evagamur et abducimur per diversa. Si quis ergo est, qui se putat renuntiasse mundo et operibus diaboli, non sufficit in ore renuntiasse, ut possessiones et praedia, ceteraque saeculi negotia dereliquerit, nisi etiam propriis vitiis renuntiaverit, et inutiles ac vanas abjecerit voluptates. Haec enim sunt de quibus Apostolus dicit: Desideria vana et nociva, quae mergunt hominem in interitum . Hoc est ergo renuntiasse diabolo et operibus ejus. Diabolus enim per alicujus vitii occasionem, et pravae voluntatis aditum irrepit in cor nostrum, quia vitia ex parte ipsius sunt, sicut virtutes ex Deo sunt. Si ergo sunt vitia in corde nostro, cum venerit princeps eorum diabolus, quasi proprio auctori dant locum, et introducunt eum velut ad possessionem suam. Et inde est quod numquam hujusmodi corda pacem habere possunt, numquam quietem; sed semper conturbantur, semper tenentur, et nunc vana laetitia, nunc in
Abbreviated transcription (Latin):
sentire debeant. quasi qđ impe¬
diret abiecerint. ita agunt. ꝙ
ita sentiunt. quasi eminentiorẽ
sint illis. quib aliquid largiti
sunt. Aua uͦ est iactantiȩ speciẽ:
cũ quis ad sũmã uirtutẽ ꝑueni¬
ens. ñ totũ do.sed suis laborib
ac studiis deputat. Et dum ab
hominib głam querit. ꝑdit eã
quȩ a dõ est. Propt̃ quod filioli.
om̃i genere fugiam iactantiȩ ui¬
tiũ: ne forte incurramus eum¬
lapsũ. quẽ diabolus incurrit
Tunc p̃terea cordi nr̃o. & cogita¬
tionib nr̃is. p̃cipue ad hibenda
est diligentia. Obseruandũ naq
est: ne qua cupiditas. ne qua
uoluntas praua. ne quod desi¬
deriũ uanũ. & quod ñ est seđm
đin radices in corde nr̃o defigat
Ex huimodi enĩ radicib conti
molestȩ sunt. ut nec orantib:
nob̾ cessent. neq in conspectu
d̾i consistentib nob̃ & pces ꝓ¬
salute. fferentib eruibescanit.
sed rapiunt a nob̵ captiuã mtem.
Et cũ corpore stare uideam᷑ in

Expanded text:
sentire debeant, quasi quod impesentire debeant, quasi quod impediret abjecerint, ita agunt et ita sentiunt, quasi eminentiores sint illis, quibus aliquid largiti sunt. Alia vero 126 est jactantiae species, cum quis ad summam virtutem perveniens, non totum Deo, sed suis laboribus ac studiis deputat: et dum ab hominibus gloriam quaerit, perdit eam quae a Deo est. Propter quod, filioli, omni genere fugiamus jactantiae vitium, ne forte incurramus lapsum, quem diabolus incurrit. Tunc praeterea cordi nostro et cogitationibus praecipua adhibenda est diligentia. Observandum namque est, ne qua cupiditas, ne qua voluntas prava, ne quod desiderium vanum, et quod non est secundum Deum, radices in corde nostro defigat. Ex hujusmodi enim radicibus continmolestae sunt, ut nec orantibus nobis cessent, nec in conspectu Dei consistentibus nobis, et stra offerentibus, erubescant; sed rapiant a nobis captivam mentem, et cum corpore stare videamur in
Abbreviated transcription (Latin):
Unde plurimũ miror inten¬
tionẽ ur̃i laboris ac ftudium.
quod ꝓfectus animȩ ur̃ȩ cauła.
tantas suꝑare regiones. tantisq
labores ad ire uoluistis: cũ nos
eo usq pigritia desidiaq con¬
stringat: ut nec cellulas nr̃as
pͥmũ uoł indicandũ est. ut
hoc ipsũ qd uenistis ad nos.
& tantũ laborẽ uidendi nos
suscepistis. ne iactantiȩ alicuiꝰ
habeat ꝓfectũ: ut ñ tam ꝓfice¬
re ad animi uirtutẽ. quã p̾̃ferre
& iactare se unusquisq urͣ in
uelit. ꝓ eo quod uiderit eos qͥ
apud alios ex auditu solo cogniti
uideant᷑. Graue est iactantiȩ
uitiũ & periculosũ nimis: & qd̾
de ipso etiã ꝑfectionis fastigio
deicit animas: & ideo hoc uos
pͥmo om̃ium cauere uolo. Est
aut̃ species mali huiꝰ duplex
quedam.¬
.d
Nen nullis enĩ accidit in ipsis
statĩ initus conuersionis suȩ. cũ
parũ aliquid uel abstinentiae
impenderint. uł pecuniȩ in pau¬
peres p̃rogauerint: & cũ de eo ita

Expanded text:
Unde plurimum miror intenUnde plurimum miror intentionem vestri laboris ac studii, quod profectus animae vestrae caussa tantas superare regiones, tantosque labores adire voluistis, cum nos eousque pigritia desidiaque constringat, ut nec cellulas nostras primum vobis indicandum est, ut hoc ipsum quod venistis ad nos, et tantum laborem videndi nos, suscepistis, ne jactantiae alicujus habeat prospectum, ut non tam proficere ad animi virtutem, quam praeferre se et jactare unusquisque vestrum velit, pro eo quod viderit eos, qui apud alios ex auditu solo cogniti videantur. Grave est jactantiae vitium, et periculosum nimis, et quod de ipso etiam perfectionis fastigio dejiciat animas; et ideo hoc vos primo omnium cavere volo. Est autem species mali hujus duplex quaedam. Nonnullis enim accidit in ipsis statim initiis conversionis suae, cum parum aliquid vel abstinentiae impenderint, vel pecuniae in pauperes pie erogaverint; et cum de ea ita
Abbreviated transcription (Latin):
pos suscepisset. Cũq respondis¬
sem. quod de hierosolimis ad eũ
utilitatis & ꝓfectus animȩ nr̃ȩ
causa uenerim: ut ea quae olim
ad auditũ nr̃m fama ꝑtulerat.
ipsi nunc oculis cerneremꝰ. qmqͥdẽ
tenacius solent inherere memo¬
riȩ ea que oculus uiderit. quã q̃
auris audierit. tunc beat̾ iołis
uultu placidissimo. & quasi sub¬
ridens ex habundantia letitis.
hoc modo respondit ad nos:
Miror uiquit ad modũ dul¬
cissimi pueri. laborẽ uos tanti
itineris suscepisse: cũ nichil
ad hȩc dignũ in nob uidere
possitis. Nomines enĩ sumus
humiles & exigui: nichil haben¬
tes ui nob̃ qđ uel expeti debe¬
at. uł nurari. Et tam̃ ȩtiam¬
si e̾et aliquid in nob̾ scð̾m opi¬
nionẽ urãm: nũ quid tale est
quale legitis in ꝓphetis dei &
apłis: Qui utiq ob hoc in om̃ib:
di eccłuis recitant᷑: ut exempla
uite hominib: ñ de longinquis
& pegrinis locis quęrant᷑: sed
domi unusquisq & apud se ha¬
beat quod debeat imitari

Expanded text:
 cumque respondissemus quod de Jerosolymis ad eum utilitatis et profectus animae nostrae caussa venerimus, ut ea quae olim ad auditum nostrum fama pertulerat, ipsi nunc oculis cerneremus quoniam quidem tenacius solent inhaerere memoriae ea quae oculus viderit, quam quae auris audierit, tunc beatus Joannes vultu placidissimo, et quasi subridens, ex abundantia laetitiae hoc modo respondit ad nos: Miror, inquit, admodum, dulcissimi filii, laborem vos tanti itineris suscepisse, cum nihil ad haec dignum in nobis videre possitis: homines enim sumus humiles et exigui, nihil habentes in nobis quod vel expeti debeat vel mirari. Et tamen etiamsi esset aliquid in nobis secundum opinionem vestram, numquid tale, quale legitis in prophetis Dei et Apostolis? Qui utique ob hoc in omnibus Dei Ecclesiis recitantur, ut exempla vitae hominibus, non de longinquis et peregrinis locis quaerantur, sed domi unusquisque et apud se habeat quod debeat imitari.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudia. sẽꝑ letitia. sẽꝑ caritas.
patientia. longanimitas. bonita.
& om̃s qͥ sunt fructus sꝑc sc̃i
oriunt᷑. Et hoc erat qđ dicebat
dñs in euuangelio. Non potest
arbor bona fructus malos fa¬
cere: neq arbor mala fructus
bonos facere. Ex fructu ei ã
arbor cognoscit᷑. Sunt aut̃ ñ¬
nulli qͥ uident᷑ scło renuntiasse:
& curã ñ adhibent ad munditiã
cordis. neq ut uitia & passioneᷤ
resecent ex anima sua.moresc
cõponant: sed hoc student tantũ.
ut uideant aliquos scõꝵ patrum.
a audiant ab eis aliqua uerba.
que narrantes aliis glorient se
ab illo uł illo didicisse. Et sic¬
ubi forte uel audiendo uł legen¬
do parũ aliquid scientiȩ ad qͦ¬
sieruit: continuo doctores fie¬
ri uolunt. & docere. ñ ea quȩ
gesserint. sed quȩ audierint &
uiderint. Despicientes cȩteros
affectant ipsi saeerdotium. atq
immergere conant᷑ ad cleriea¬
tũ: nescierites quia minoris con¬
dẽpnationis est. siqͥs ipse uir¬

Expanded text:
 laetitia, semper caritas, patientia, longanimitas, bonitas , et omnes qui sunt fructus Spiritus, oriuntur. Et hoc erat quod dicebat Dominus in Evangelio: Non potest arbor bona malos fructus facere, neque arbor mala fructus bonos facere . Ex fructibus enim arbor cognoscitur. Sunt autem nonnulli, qui videntur saeculo renuntiasse, et curam non habent ad munditiam cordis, neque ut vitia et passiones resecent ex anima sua, moresque componant: sed hoc tantum student ut videant aliquem sanctorum Patrum, et audiant ab eis aliqua verba, quae narrantes aliis glorientur se ab illo vel illo didicisse, et sicubi forte vel audiendo vel discendo parum aliquid scientiae conquisierint, continuo doctores fieri volunt, et docere non ea quae egerint, sed ea quae audierint et viderint, et despiciunt ceteros. Affectant ipsi ad sacerdotium, atque immergere se conantur ad clerum, nescientes quia minoris condemnationis est, si quis ipse vir
Abbreviated transcription (Latin):
terat: & hunc exiguũ. Erai
aut̃ attenuati & aridi corporis.
pabstinentia. Capilli eius
& barba. quasi ex languore
nimio rari & tenues: ut pote
quia nullis sufficient̃ cibis
nutrierat: nec laetiore aliquo
humore infuderat. Obserualut
eni tunc cũ ia nonagenarĩa ut
supra diximꝰ ager& etatẽ: ut nul¬

Expanded text:
terat, et hunc exiguum: erat terat, et hunc exiguum: erat enim attenuatus, et aridi corporis, prae abstinentia: capilli ejus et barba quasi ex languore nimio rara et tenuis, utpote quam nullus sufficiens cibus enutriret, nec laetior aliquis humor infunderet. Observabat enim etiam tunc, cum jam nonagenariam, ut supra diximus, ageret aetate
Abbreviated transcription (Latin):
quia om̃e mendaciũ ñ est ex
ueritate: sed sicut saluator dic̃.
a malo est. At ille his aulitis
quieuit: blandãq eilia
correptionẽ ę̧quanimit tulit.
Et cũ orationẽ dño optulissemꝰ
post finẽ unus ex fr̃ibus nr̃is.
tertiano typho grauissime ue¬
rabat᷑. & rogabat hominẽ đi. ut
abeo curaret᷑. Qui ait ad eum.
Re̾ tibi necessariã cupis abice¬
re. Ut enĩ corpora nitro uel
aluis huimodi liniamentis
abluunt᷑ a sordib: ita animę¬
a languoribus alusq: hu iuscemo¬
di castigatiotub purificantuꝵ
Et postea quã de his nob mul¬
ta ꝑdoctrinã mẏstic̃a disseruit:
benedicens tam̃ oleũ dedit
Quo ꝑ unctus eger. omẽm
continuo habundantiã fellis
euomuit: & sanissimus redditꝰ.
pedib suis ad diuersoriũ rediit
Post hȩc iub& officia erga nos
humanitatis atq hospitalitatis
expleri. & corporis curã geri
ipse uͦ sui uegligens. nr̃i solli¬
usu. & iugi consuetudine. nec¬

Expanded text:
quia omne mendacium non est a quia omne mendacium non est a Deo, sed sicut Salvator dicit, a malo est . At ille his auditis acquievit, blandamque ejus correptionem aequanimiter tulit: et cum orationem Domino obtulissemus, post finem unus ex fratribus nostris tertiano typo gravissime vexabatur, et rogabat hominem Dei, ut ab eo curaretur; qui ait ad eum: Rem tibi necessariam cupis abjicere; ut enim corpora nitro vel aliis hujusmodi lenimentis abluuntur a sordibus: ita animae languoribus, aliisque hujusmodi castigationibus purificantur. Et posteaquam de his nobis multa per doctrinam mysticam disseruit, benedicens tamen oleum dedit ei, quo perunctus aeger omnem continuo abundantiam fellis evomuit, et sanissimus redditus, pedibus suis ad diversorium rediit. Post haec jubet officia erga nos humanitatis atque hospitalitatis expleri, et corporis curam geri: et ipse vero sui negligens, nostri solliusu et jugi consuetudine rec
Abbreviated transcription (Latin):
monachos: ut ubi aduenerint
fr̃s. statim ꝑ orationẽ sibi inuicẽ
confederent᷑. Interrogabat gͦ. si
quis ex nob esset clericꝰ Et ut
om̃s negauimꝰ. respiciens in sin¬
gulos. intellexit eẽ uit̃ nos qn¬
da qui huiꝰ erat ordinis. sed lat̾e
re cupiebat. Erat enĩ diaconus
Et hoc p̃ter unũ solũ qui ei fid
erat: etiã ipsi it ineris comites
ignorabant. Cisurꝰ enĩ tales ac
tantos uiros. humilitatis gr̃ã
celare uoluit gradus sui hono.¬
rẽ ut inferior haberet᷑ in ordi¬
ne his quibus se longe inferio¬
rẽ &e meritis iudicabat. Sc̃s
gͦ iohannes ut eũ uidit: & qͥdẽ
cũ esset ad olescentior ceteris.
digito ostendens eũ hic inqͥt
diaconꝰ est. Et cũ ad huc negare
tẽptaret. app̃hendens eũ manu
sua ex osculat᷑. & dicit. Noli fili
negare grãm ði: ne in curras
ꝓbono malũ: ꝓ humilitate men¬
dacium. Cauendũ nãq ẽ. om̃ib¬
modis mendatiũ. siue ꝓmalo
siue etiã ꝓ bono ꝓferri uideat᷑:

Expanded text:
ubi advenerint fratres, statim per orationem sibi invicem confoederentur. Interrogabat ergo, si quis in nobis esset clericus? Et ut omnes negavimus, respiciens ad singulos, intellexit esse inter nos quemdam, qui hujus erat ordinis, sed latere 124 cupiebat; erat enim diaconus: et hoc praeter unum solum qui ei fidus erat, etiam ipsi itineris comites ignorabant. Visurus enim tales ac tantos viros humilitatis gratia celare voluit gradus sui honorem, ut inferior inveniretur in ordine his, quibus se inferiorem esse meritis judicabat. Sanctus ergo Joannes ut eum vidit, et quidem cum esset adolescentior ceteris, digito ostendens eum: Hic, inquit, diaconus est. Et cum adhuc negare tentaret, apprehendens eum manu sua osculatur, et dixit: Noli, fili, negare gratiam Dei, ne incurras pro bono malum, pro humilitate mendacium. Cavendum namque est omnimodis mendacium, sive pro malo, sive etiam pro bono proferri videatur;
Abbreviated transcription (Latin):
cii a do uob̃ collati. & timete
d̾nm sẽꝑ: nec ãplius quã stipen¬
dus ur̃is debet᷑ aliquid requi¬
ratis. Sufficiat gͦ tibi hoc qd
requiras E uigilans aut mu¬
lier. indicauit uiro suo quae
habitũ uiri & uultũ atq om̃ia
signa eius ex posuit. Suꝑ quo
miratꝰ uir eius. regressus ad
hominẽ di. grͣas refert deo:
& accepta abeo benedictio¬
ne ꝑrexit in pace.
Alo quoq tẽpore p̃positus
quidã militũ uenit ad eum.
cui uxor grauida abeo relicta
est in domo sua: atq: illa ipsa die
qua ille ad beatũ iohannẽ uene¬
rat. partũ edens periclitabatuꝵ.
res donũ d̾i. & quia tibi hodie nat̾
est filius: ageres do grãs. Sed
scito matre̾ pueri periclitatam:
ad erit tam̃ dñs. & inuenies eã
sanã. Festina gͦ & redr& in uenie

Expanded text:
cii a Deo vobis collati, et timete cii a Deo vobis collati, et timete Dominum semper, nec amplius quam stipendiis vestris debetur, aliquid requiratis. Sufficiat ergo tibi hoc, quod requiras. Evigilans autem mulier, indicavit viro suo quae et habitum viri et vultum, atque omnia signa ejus exposuit. Super quo miratus vir ejus, regressus ad hominem Dei, gratias refert Deo; et accepta ab eo benedictione, perrexit in pace. Alio quoque tempore praepositus quidam militum venit ad eum, cujus uxor gravida, ab eo relicta est in domo sua. At illa ipsa die qua ille ad beatum Joannem venerat, partum edens, periclitabatur. uit, donum Dei, quia tibi hodie natus est filius, ageres Domino gratias. Sed scito matrem pueri periclitatam; aderit tamen Dominus, et invenies eam sanam: festina ergo, et redi, et inve
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua & correptio a dño ĩmine¬
sȩ esset ꝓ qua introducebat᷑ casti¬
gatio designabat. Sanitates
quoq & curas corporum ita
poscentib conferebat: ut om̃em
ex hoc iactantiã fugeret. Non
enĩ ꝑ mittebat ad se in cõmo
oleũ dabat. Ex quo ꝑ uncti sani
fiebant: aquacũq infirmitate
cenerent᷑
Senatoris cuiusdã aliquando
uxor excecata est. Haec dep̃ca¬
bat᷑ uir ũ suũ: ut eã ꝑduceret
responderet uir suus ñ ẽẽ ei

Expanded text:
aliqua et correptio a Deo imminessae esset, pro qua introduceretur castigatio, designabat. Sanitates quoque et curas corporum, ita deposcentibus conferebat, ut omnem ex hoc jactantiam fugeret. Non enim permittebat ad se incommodaoleum dabat, ex quo peruncti, sani fierent a quacumque infirmitate tenerentur. Senatoris cujusdam aliquando uxor excaecata est: haec deprecabatur virum suum, ut eam perduceret responderet vir suus, non e
Abbreviated transcription (Latin):
domo tua. absq ulla contaminla¬
tione gentili: septẽ annis. Quibꝰ
pactis: trade eũ monachis erudi¬
endũ. scĩs & cęlestib discipliuis
Multis p̾terea uenientib ad¬
se. siue ꝓ uincialib. siue peregri¬
nis. cũ res poposcisset. & occulta
cordis eoꝵ indicabat. & si quid
forte peccati ab eis in occulto
fuisser ad missũ. secretius corri¬
piens arguebat : & ad emendatio¬
nẽ ac pęnitentiã ꝓ uocabat.
Nili quoq: fluminis. siue habun¬
dantiã aquarũ. siue pęnuriã¬

Expanded text:
domo tua absque ulla contaminatione gentili septem annis; quibus peractis, trade eum monachis erudiendum sanctis et caelestibus disciplinis. Multis praeterea ad se venientibus , sive provincialibus, sive peregrinis, cum res poposcisset, occulta cordis eorum indicabat, et si quid forte peccati ab eis in occulto fuisset admissum, secretius corripiens arguebat, et ad emendationem ac poenitentiam provocabat. Nili quoque fluminis sive abundantiam aquarum, sive penuri
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͦ dei munere donatũ mͥ
est. & uidere eos. & int̃ eẽ con¬
uersationi eor: de singulis iã
nunc quae ad memoriã dñs re¬
duxerit enarrare tẽptabo.
ut hi qui non uiderunt eos
in corpore. oꝑa eor discentes.
uitãq ꝑfectã lectionis indicio
colligentes. ad ȩmulationem sc̃ĩ
oꝑis inrtentur: & perfecte
patientiae palmã requirant.¬

Expanded text:
Quia ergo Dei munere donatum mihi Quia ergo Dei munere donatum mihi est, ut viderem eos, et interessem conversationi eorum, de singulis jam nunc, quae ad memoriam Dominus reduxerit, enarrare tentabo; ut hi, qui non viderunt eos in corpore, opera eorum discentes, vitamque perfectam lectionis indicio colligentes, ad imitationem sancti operis invitentur, et perfectae sapientiae palmam vel pat