comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sanos aũ & iustos appellat eos qͥ ig¬
norantes di iusticiã. & suã uolen¬
tes constituere: iusticie dĩ ñ sunt
subiecti. Qui ex lege p̾sum̃tes: eu¬
głii gram ñ quert̃. Porro male ha¬
bentes & peccatores uocat eos. qui
suȩ fragilitatis conscientia deuie¬
ti. nec ꝑ legẽ iustificari posse uidẽ¬
tes . xp̃i se grẽ penitendo submittũt.
U bisimul ostendit᷑. qͦd ñ in pͥstinis
uiciis ꝑmanentes. ut pharisei ꝙ scͥ¬
bȩ murmurabant. s penitentiã
agentes publicani uenerunt ad ie¬
sũ. ꝙ ipse qͦq iħc conuiuia peccatoꝵ
ut occasionẽ haberet docendi. et
beret. a dire dignatꝰ est. Deniq cũ
frequent̃ ꝑgere ad conmiuiũ de¬
scͥbat᷑: nichil refert᷑ aliud nͥ qͥd ibi
fecerit. qͥd docuerit. ut & humilitaᷤᷤ
dñi eundo ad peccatores. & poten¬
Quare discipłi ioħis ieiunant fre¬
quent̃. & obsecrationes faciut̃. simi¬
lit̃ ꝙ phariseoꝵ: tui aũ edũt ꝙ bi¬
bunt. Uatħs refert ipsos ioħis dis¬

Expanded text:
os appellat eos qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti , qui ex lege praesumentes Evangelii gratiam non quaerunt. Porro male habentes, et peccatores vocat eos, qui suae fragilitatis conscientia devicti, nec per legem justificari posse videntes, Christi se gratiae poenitendo submittunt. Ubi simul ostenditur quod non in pristinis vitiis permanentes, ut pharisaei et scribae murmurabant, sed poenitentiam agentes publicani venerint ad Jesum: et ipse quoque Jesus convivia peccatorum ut occasionem haberet docendi, et cibos, adire dignatus sit. Denique cum frequenter pergere ad convivia describatur, nihil refertur aliud, nisi quid ibi fecerit, quid docuerit, ut et humilitas Domini eundo ad peccatores, et potenQuare discipuli Joannis jejunant frequenter, et obsecrationes faciunt, similiter et pharisaeorum, tui autem edunt et bibunt? Matthaeus refert, ipsos Joannis dis
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ẽ. quia musto pleni st̃ isti.
N ouũ enĩ uinũ iã nouis utͥb uene¬
rat: hoc ẽ sp̃c scĩ feruor sp̃ualiũ cor¬
da repleuerat. Aliter. Cauendũ doc¬
tori. ne aĩȩ ñdũ renouatȩ s in uetus-¬
tate maliciȩ ꝑduranti. nouoꝵ mys¬
terioꝵ secreta cõmittat. Et nemo
bibens uetꝰ statĩ uult nouũ: dicit
enĩ uetꝰ meliꝰ ẽ. Iudeos significat.
qͥb uitȩ ueteris saliua imbutis nouȩ
grẽ p̾cepta sorduerat: qͥa ꝓfecto ma¬
ioꝵ traditionib cõmaculati. dulce¬
diuẽ sp̃ualiũ uerboꝵ ꝑcipere nequa¬
quam ualebant:.

Expanded text:
 isti. Novum enim vinum jam novis utribus noverat, hoc est Spiritus sancti fervor spiritalium corda repleverat. Aliter. Cavendum doctori, ne animae nondum renovatae, sed in vetustate malitiae perduranti, novorum mysteriorum secreta committat. Et nemo bibens vetus, statim vult novum, Dicit enim, Vetus melius est. Judaeos significat, quibus vitae veteris saliva imbutis, novae gratiae praecepta sorduerant. Quia profecto majorum traditionibus commaculati, dulcedinem spiritalium verborum percipere nequaquam valebant.
Abbreviated transcription (Latin):
gatꝰ eet̃ dñs cur discipli eiꝰ ñ ieuina¬
rent. respondit carnales qͥsq ꝙ nec
de solidatos. ñ posse seueriora ieiu¬
nia & continentiȩ sustine̾ p̃cepta:
ne ꝑ austeritatẽ nimiã etiã credu¬
uetera uestim̃ta dicit: qͥb inconue¬
mient̃ nouus pannꝰ assuit᷑. id ẽ aliqͣ
particula doctͥnȩ quȩ ad nouȩ uitȩ
temꝑantiã ꝑtinet: qͥa si hoc fiat. ꝙ ip¬
sa doctrina qͦdãmodo scindit᷑ cuiꝰ par¬
ticula quȩ ad ieuiniũ ciboꝵ ualet.
importune tradit᷑. cũ illa doceat
generale ieiunũ ñ a concupiscentia
ciboꝵ tantũ. s ab omĩ leticia tẽpora¬
liũ delectationũ. Cuiꝰ quasi pannũ
id ẽ partẽ aliquã q̃ ad cibos ꝑtinet.
dicit ñ oportẽ hõĩb adhuc ueteri ẽ¬
suetudini deditis imꝑtirr. qͥa & illĩc
quasi conscissio uidet᷑ fieri. & ipsi ue¬
tustati ñ conuenit. Et nemo mitrit¬

Expanded text:
gatus esset Dominus, cur discipuli ejus non jejunarent, respondit carnales adhuc quosqude solidatos non posse severiora jejunia et continentiae sustinere praecepta, ne per austeritatem nimiam etiam creduuetera uestimenta, quibus inconuenienter nouus pannus assuitur, id est aliqua particula doctrinae, quae ad nonae uitae temperantiam pertinet; quia, si hoc fiat, et ipsa doctrina quodam modo scinditur, cuius particula., quae ad ieiunium ciborum ualet, inopportune traditur, cum illa doceat generale ieiunium, non a concupiscentia ciborum tantum, sed ab omni laetitia temporalium delectationum. cuius quasi pannum, id est partem aliquam, dicit non oportere hominibus adhuc veteri consuetudini deditis impertiri, quia et illinc quasi conscissio videtur fieri, et ipsi vetustati non convenit. Et nemo mittit
Abbreviated transcription (Latin):
noluert̃ nom̃ ponẽ uulgatũ. Ipse aũ
accusator sui ẽ inpͥmordio sermo¬
nis. Matħm se & publica nũ noĩat.
ut ostendat legentib nullũ debẽ
conu̾sũ de salute diffidẽ: cũ ipse de
publicano in apłm. de thelonerrio
in eugłistã sit repente mutatꝰ.⁊
relictis om̃ib. surgens secutꝰ est eũ.
seqͥ: relictis om̃ib sequit᷑. Seqͥ enim:
iss. reliqͥt ꝓpͥa. qͥ raꝑe solebat aliena:
ꝑfectãq nobis abrenũtiationis scłi
formã tribuens. ñ solũ luera reliqͥt
uectigaliũ. s & ꝑiculũ contẽpsit qdͦ

Expanded text:
nomen ponere vulgatum. Ipse autem accusator sui est , in primordio sermonis Matthaeum se et publicanum nominat, ut ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in Apostolum, de teloniario in Evangelistam sit repente mutatus. Et relictis omnibus, surgens secutus estsequi, relictis omnibus sequitur. Sequi enim isset, reliquit propria, qui rapere solebat aliena. Perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectigalium, sed periculum contempsit,
Abbreviated transcription (Latin):
tes ad discipłõs eiꝰ Quare cũ publica¬
nis & peccatorib manducatis & bi¬
bitis: Conuniantib cũ dño publica¬
nis: pharisei murmurantes de ieiu¬
nio głant᷑. Ubi pͥmo legis & grẽ qnͣ¬
ta sit distantia declarat᷑: qͥa qͥ legẽ
consequũt᷑ iciunȩ m̃tis famẽ patiã¬
receꝑunt. alim̃ti cȩlestis & fontis u¬
bertate recreati. esurire & sitire ñ poᷤ¬
AAsut̃. Deinde retributionis futurȩ
species p̃figurat᷑. qnͣdo epulantib
na torquebat᷑: qͥb dicit᷑. Meretͥces ꝙs
publicani p̃cedũt uos in regnũ dĩ.
Quod si ꝑ mathei electionẽ fides gen¬
tiũ qͥ pͥus mundi lucris inhiabat
s nc̃ corpꝰ xpi sedula deuotione refi¬
ciut̃ expͥmit᷑: ꝓfecto suꝑciliũ phari-¬
seoꝵ uideoꝵ inuidiã qua de gentiũ
salute torquent᷑ insinuat. Et respõs¬
dens ihc: dirit ad illos. Non egent
qͥ sani st̃ medico: s qͥ male habent.
Non ueni uocare iustos: s peccatores
in pęnitentiã. Suggillat scͥbas &

Expanded text:
tes ad discipulos ejus: Quare cum publicanis et peccatoribus manducatis et bibitis? Convivantibus cum Domino publicanis, Pharisaei murmurantes de jejunio gloriantur. Ubi primo legis et gratiae quanta sit distantia declaratur, quia qui legem sequuntur, jejunae mentis famem patianreceperunt alimenti coelestis, et fontis ubertate recreati, esurire et sitire non possint. Deinde retributionis futurae species praefiguratur, quando epulantibus na torquebitur, quibus dicitur: Meretrices et publicani praecedent vos in regnum Dei . Quod sit per Matthaei electionem fides gentium, quae prius mundi lucris inhiabant, sed nunc corpus Christi sedula devotione reficiuntur, exprimitur, profecto supercilium Pharisaeorum, Judaeorum invidiam, qua degentium salute torquentur, insinuat. Et respondens Jesus, dixit ad illos: Non egent qui sani sunt medico, sed qui male habent. Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Suggillat Scribas et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ spũalib p̃ceptis faciliꝰ dirũpi. ꝗͣ¬
id posse contine̾ dicit. Erant aũt
iã urres noui: cũ pt ascensũ dñi
desiderio consolationis eiꝰ orando
& sꝑando innouant᷑. Tunc enĩ acce

Expanded text:
est spiritalibus praeceptis, facilius dirrumpi qid posse continere dicit. erunt autem iam utres noui, cum post ascensum domini desiderio consolationis eius orando et sperando innouantur. tunc enim acce
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa. De hoc sco spũaliq cõnu-¬
bio apłi st̃ creati. Unde bene mar¬
cꝰ eugłista filios eos appellat nup¬
tiarũ: ñ tantũ sponsi. s etiã spon¬
sȩ uolens intelligi: qͥa ꝑ lauacri rege¬
nerationẽ in ius dunȩ regeneratio¬
nis assũpti sunt. Ieiunare aclugẽre
ñ posst̃ quã dui sponsũ in thala-¬
mũ uident: & ipsũ sciut̃ eẽ cũ spõ¬
sa.Quando uͦ transierint nuptiȩ ꝙ
passionis ac resurrectionis tempꝰad¬
uenerit: tc̃ sponsi filii ieiunabũt.¬
R. Quod aũ lucas ñ ait ut ceteri. nũqͥd
possũt filii sponsi aut nuptiarũ ie¬
iunare uł lugẽ. s nũqͥd potestis fi¬
lios fponsi face̾ ieiuinare. elegant̃ in¬
timauit eosdẽ ipsos qͥ loquebant᷑
fuisse facturos. ut lugentes ieumarẽt
filii sponsi. qũ ipsi eẽnt sponsũ occi-¬
suri. Notandũ uͦ. hc̃ luctũ absentię
sponsi. ñ nc̃ tantũ id ẽ post mortẽ
resurrectionẽq eiꝰdẽ sponsi. s ꝙ ante¬

Expanded text:
st. De hoc sancto spiritalique connubio, apostoli sunt creati. Unde bene Marcus evangelista filios eos appellat nuptiarum, non tantum sponsi, sed etiam spone, volens intelligi quia per lavacri regenerationem, in jus divinae generationis assumpti sunt. Qui jejunare ac lugere non possunt quandiu sponsum in thalamo vident, et ipsum sciunt esse cum sponsa. Quando vero transierint nuptiae, et passionis ac resurrectionis tempus advenerit, tunc sponsi filii jejunabunt. Quod autem Lucas non ait ut caeteri: Nunquid possunt filii sponsi aut nuptiarum jejunare vel lugere, sed nunquid potestis filios sponsi facere jejunare ? eleganter intimavit eosdem ipsos qui loquebantur fuisse facturos, ut lugentes jejunarent filii sponsi, quoniam ipsi essent sponsum occisuri. Notandum vero hunc luctum absentiae sponsi, non nunc tantum, id est, post mortem resurrectionemque ejusdem sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
satꝰ ẽ. Iuxta leges aũ t᷑pologie scien¬
dũ. ꝗd quã dui sponsꝰ nobiscũ ẽ. &
in leticia sumꝰ: nec ieunare possumꝰ
nec lugere. Cũ aũ ille ꝓpt̾ peccata
a nob̾ recesserit ꝙ auolauerit. tc̃ in¬

Expanded text:
t. Juxta leges autem tropologiae sciendum quod quandiu sponsus nobiscum est et in laetitia sumus, nec jejunare possumus, nec lugere. Cum autem ille propter peccata a nobis recesserit et avolaverit, tunc in
Abbreviated transcription (Latin):
ut in nullo prorsꝰ huiꝰ uitȩ respec¬
tũ uł cogitationẽ ͥmet reseruauĩt.
Propt̃ qͦdͦ iusta mercede dũ humana
sedulꝰ negotia deserit. dm̃coꝵ fideł
dispensator meruit eẽ talentoꝵ. Et
fecit ei magnũ conunuũ leui in do¬
mo sua. Qui domicilio xp̃m recip̃
int̾no: marimis delectationib ex¬
uberantiũ pascit᷑ uoluptatũ. Itaq
dñs libent̃ ingredit᷑. & meiꝰ qui cre

Expanded text:
ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservaverit, propter quod justa mercede, dum humana sedulus negotia deserit, dominicorum fidelis dispensator meruit esse talentorum. Et fecit ei convivium magnum Levi in domo sua. Qui domicilio Christum interno, maximis delectationibus exuberantium pascitur voluptatum. Itaque Dominus liben
Abbreviated transcription (Latin):
Dum legis ꝑito respondit. ꝑfectum
nob̾ saluator it̾ uite celestis osten¬
dit: cui pͥmo de dilectione dĩ &¬
ꝓximi legis scͥpta ꝓponenti dicit.
rectȩ respondisti. Hoc fac ꝙ uiues:
deinde post inductã parabolam
respondenti illũ fuisse ꝓximũ uul¬
nerato qui fecit miscd̃iam in illũ
adiecit. uade & tu fac similit̃. id ẽ¬
tali miscdĩȩ stucdio ꝑximũ tuũ narẽ¬

Expanded text:
isperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit, cui primo de dilectione Dei, proximi, Legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti; hoc fac et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjecit: Vade et tu fac similiter; id etali misericordiae studio
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ descendens de cęlo: uitȩ p̃sen¬
tis iter arripuit. Et uenit secꝰ eũ qui
uulnerib tabescebat inflictis. id est
insimilitudine m hoĩnũ factꝰ & ha¬
bitu inuentꝰ ut homo: cõ passionis
nr̃e susceptione finitimꝰ. & miscdiȩ

Expanded text:
lutem descendens de coelo vitae praesenlutem descendens de coelo vitae praesentis iter arripuit, et venit secus eum qui vulneribus tabescebat inflictis, id est, in similitudinem hominum factus et habitu inventus ut homo, compassionis nostrae susceptione, finitimus et mis
Abbreviated transcription (Latin):
occultando. Semiuiuũ reliquerũt:
quia beatitudinẽ uitȩ immortalis
exuere. s ñ sensũ rationis abolere ua¬
luerũt. Ex qua enĩ parte saꝑe & cog¬
noscere dm̃ potest: uiuus est homo.
Ex qua uͦ peccatis contabescit & mise¬
ria deficit: mortuus idẽ letiferoq
est uulnere fedatꝰ. Accidit aũ ut
sacerdos quida descenderet eadem.
transũt. Sacerdos & leuita qͥ uiso
sautio transierũt. sac̾dotiũ & miniᷤ¬
teriũ ueteris testam̃ti est: ubi per
legis decreta mundi languentis uul¬
uera monstrari tantũ. ñ aũ curari
poterant: quia impossibile erat ut
s hẏrcoꝵ auferri peccata. S amarita¬
nꝰ aũ quidam iter faciens: uenit
secꝰ eũ: & uidens eum misccłia motꝰ
est. S amaritanꝰ qͥ intp̃tat᷑ custos
dnm significat. cui rectissime ꝓpħa
ne hos latrones incurrere possit
supplicat. custodi me inquiens a
laqueo quẽ statuerũt mͥ. & ab
scandalis oꝑantiũ iniquitatẽ. Qui

Expanded text:
occultando. Semivivum reliquerunt, occultando. Semivivum reliquerunt, quia beatitudinem vitae immortalis exuere, sed non sensum rationis abolere valuerunt. Ex qua enim parte sapere et cognoscere Deum potest, vivus est homo; ex qua vero peccatis contabescit et miseria deficit, mortuus idem lethiferoque est vulnere foedatus. Accidit autem ut sacerdos quidam descenderet eadem transiit. Sacerdos et Levita, qui, viso saucio, transierunt sacerdotium et ministerium Veteris Testamenti est, ubi per legis decreta mundi languentis vulnera monstrari tantum, non autem curari poterant, quia impossibile erat ut et hircorum auferri peccata . Samaritanus autem quidam iter transiens, venit secus eum, et videns eum misericordia motus est. Samaritanus, qui intDominum significat cui rectissime Propheta, ne hos latrones possit incurrere, supplicat: Custodi me, inquiens, a laqueo quem statuerunt mihi et a scandalis operantium iniquitatem; qui
Abbreviated transcription (Latin):
deuenit. Quam bene iericho que lu¬
na int̃p̃tat᷑. significat: uarns uideli¬
nes ddiabolũ & angłos eiꝰ intellige.
in qͥs qͥa descendebat incidit. Nam
nͥ priꝰ intꝰ intumescet. foris tẽptatꝰ.
tam facile ñ caderet. Uera est enĩ sa¬
tis sententia quȩ dicit. Ante rum̃ã
er̃ exaltat᷑ cor. Qui etiã depoliaue¬
rũt eũ: gła uidelicet immortalitats
& innocentie ueste pͥnatũt. Hȩc est
enĩ pͥma stola qua uixta aliã parabo¬
lam luxuriosꝰ filiꝰ ꝑ penitentiã redi¬
ens oruat᷑. & qua ꝓtoplasti ainissa. cog¬
nouerũt se ẽe̾ nudos tunicasq pellicraᷤ
uaturȩ mortalis induti st̃. Et plagis
impositis: abierũt semuiuio relicto.
Plagę peccata sunt: quib naturȩ hu¬
manȩ integritatẽ uiolando. semina¬
riũ qͦddam ut ita dicam augendȩ
mortis fessis indidere uiscerib. Abi¬
erũt aũ: ñ ab insidiis aliquatenꝰ ces¬
sando. s earũdẽ insidiarũ fraudes

Expanded text:
devenit. Quam bene Jericho, quae ludevenit. Quam bene Jericho, quae luna interpretatur, significat, variis, videlines diabolum et angelos ejus intellige, in quos, quia descendebat, incidit. Nam nisi prius intus intumesceret, foris tentatus tam facile non caderet. Vera est enim satis sententia, quae dicit: Ante ruinam enim exaltatur cor . Qui etiam despoliaverunt eum. Gloria videlicet immortalitatis et innocentiae veste privarunt. Haec est enim plam, luxuriosus filius per poenitentiam annulis ornatur, et qua protoplasti amissa cognoverunt esse se nudos, tunicasque pelliceas naturae mortalis induti sunt. Et plagis impositis abierunt semivivo relicto. Plagae peccata sunt, quibus naturae humanae integritatem violando, seminarium quoddam, ut ita dicam, augendae mortis fessis indidere visceribus. Abierunt autem, non ab insidiis aliquatenus cessando, sed earumdem insidiarum fraudes
Abbreviated transcription (Latin):
gle dem̃tia. legis ꝑitis obuulgi fa¬
uorẽ captandũ. quasi sapient̃ respo¬
disse iactaret᷑. pͥmũ selegis tatetur
ignorare mandatũ. uere uixta salua¬
toris sententiã sapiens & prudens
in lege: s̃ quia ñ humiliari cũ paru¬
ulis xp̃i. s se ipsũ iustificare desiderat:
beatos oclõs colũbarũ innocentiȩ lac¬
te lotarũ. quib xp̃i archana uielere
poss acciꝑe recusans. Cui ꝓfecto dñs
ita responsũ temꝑauit suũ. ut et¬
ominẽ qui misccłiam facẽt cuilibet
ꝓrimũ doceret: & tnͣ hȩc eadẽ parabola
spetialit̾ ipsum dĩ filiũ qui nob̃ ꝑ hu¬
manitatẽ ꝓximꝰ fieri dignatꝰ ẽ. desig
fr̃nitatis instituta sub allegoriȩ uĩ¬
culis extenuare & auferre conem᷑.
Suspicienᷤ autẽ ihc: dixit. Homoqͥ¬
dam descendebat ab ierłm in ieri¬
cho. Homo iste adam intelligit᷑
in genere humano ierłm cuntas
pax illa cęlestis a ciniꝰ beatitudine
lapsꝰ in hanc mortałe miserãq uitã

Expanded text:
tia! Legisperitus ob vulgi favorem captandum, quo sapienter respondisse jactaretur, primum se legis fatetur ignorare mandatum, vere juxta Salvatoris sententiam, sapiens et prudens in lege, sed quia non humiliari cum parvulis Christi, sed seipsum justificare desiderat, beatos oculos columbarum innocentiae lacte lotarum, quibus Christi arcana videre posset, accipere recusans. Cui profecto Dominus ita responsum temperavit suum, ut omnem qui misericordiam faceret cuilibet proximum docerespecialiter ipsum Dei Filium, qui nobis per humanitatem proximus fieri dignatus est, designfraternitatis instituta sub allegoriae regulis extenuare et auferre conemur. Suspiciens autem Jesus dixit: Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Jericho. Homo iste Adam intelligitur in genere humano: Hierusalem civitas pacis illa coelestis, a cujus beatitudine lapsus in hanc mortalem miseramque vitam
Abbreviated transcription (Latin):
Una gͦ & sola est theoria. id ẽ contẽpla¬
tio di: cui merito omĩa iustificatio¬
nũ merita. unuersa uirtutũ studi¬
a postponunt᷑. Maria optimã par¬
pars mathȩ ñ reprehendit᷑. s mariȩ
laudat᷑. Neq eñ bonã partẽ elegis-¬
se mariã dicit s optimã: ut etiã mar
the iudicaret᷑ bona. Quare aũ pars
mariȩ sit optima: subinfert᷑ cũ dici¬
tur. Quȩ ñ auferet᷑ ab ea. Actiua ete¬
nĩ uita: cũ corpore deficit. Quis enĩ
in ȩterna patria panẽ esurienti por¬
rigat: ubi nemo esurit: Quis potũ
Quis mortinĩ sepeliat: ubi nemo mo¬
rit᷑. Cum p̃senti gͦ scło. uita aufert᷑
actiua. Contẽplatiua aũ hic mcipi¬
t᷑. ut in cȩlestia ꝑficiat᷑. quia amo¬
ris ignis qui hic arclere inchoat
cũ ip̃sũ quẽ amat uiderit. in amo
re ampliꝰ ignescit. Contẽplatiua gͦ
uita minime aufert᷑: qͥa subtracto

Expanded text:
Una et sola est theoria, id est, contemplatio Dei, cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Quanto magis prpars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur, neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae judicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima subinfertur cum dicitur quae non auferetur ab ea. Activa etenim vita cum corpore deficit: quis enim in rigat, ubi nemo esurit? Quis potum Quis mortuum sepeliat, ubi nemo moritur? Cum praesenti ergo saeculo vita aufertur activa; contemplativa autem hic incipitur, ut in coelesti patria proficiat; quia amoris ignis qui hic ardere inchoat, cum ipsum quem amat viderit, in amore ipsius amplius ignescit; contemplativa vero vita minime aufertur, quia subtracta
Abbreviated transcription (Latin):
sit: qͥa ꝓculdubio in discipło magist̃
audit᷑ & in filio pat̾ honorat᷑. Potest
& ita intelligi. Qui uos sꝑuit me sꝑ¬
nit: qui ñ facit miscdĩam uni de frĩ¬
b meis minimis nec mͥ facit: qͥa & ip¬
fuscepi. Qui aũ me sꝑnit nolens cre¬
dere cdm̃. & filiũ lĩ conculcans. sꝑnit
eũ qui me misit: qͥa ego & pat̾ unũ
sumꝰ. Reu̾si st̃ aũ septuaginta duo
cum gaudio licentes. Dñe: etiã de

Expanded text:
sit. Quia procul dubio in discipulo magister sit. Quia procul dubio in discipulo magister auditur, et in filio pater honoratur. Potest et ita intelligi: Qui vos spernit me spernit. Qui non facit misericordiam uni de fratribus meis minimis, nec mihi facit, quia et ipsuscepi. Qui autem me spernit, nolens credere Deum, et filium Dei conculcans, spernit eum qui me misit, quia ego et Pater unum sumus. Reversi sunt autem septuaginta duo cum gaudio, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
qũa sederitis. Quod ẽ dicẽ. Humilia¬
mnini sub potenti manudĩ. ut uos
exaltet in tempore uisitationis. Et
tu capharnaũ usq in cȩlũ exaltata:
isq ad infernũ dimergeris. Duplexs
in hac sententia sensꝰ ẽ. Ꝙ el icdeo ad in¬
fernũ dimergeris qͥa contra p̃licatio¬
nẽ meam suꝑbissime restitisti. ul
ido quia exaltata es usq ad cȩlũ me¬
ohospitio. ex ineis signis atq uirtuti¬
b tantũ habens pͥuilegiũ. maiorib
plecteris suppliciis. qͦd his qͦꝙ creclẽ
noluisti. E ne quis putaret hanc in¬
crepationẽ illis tantũmͦ ciuitatib uł
per somiᷤᷤ q̃ dum̃ in carne uidentes sper¬
ba despiciũt̃ conuenire. consequent̃
adungit dicens. Qui uos audit
me audit. & qͥ uos spernit me sꝑnit
ut in audiendo qͥsq uł sꝑnendo eugłis
p̃dicatore ñ uiles quasq ꝑsonas s dnm̃
saluatorẽ immo ipsum patrem sꝑnẽ
aũ me sꝑuit sꝑuit eũ qui me mi¬

Expanded text:
tquam sederitis , quod est dicere: Humiliatquam sederitis , quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore visitationis . Et tu Capharnaum usque in coelum exaltata, usque ad infernum demergeris. Duplex in hac sententia sensus est. Vel ideo ad infernum demergeris, quia contra praedicationem meam superbissime restitisti; vel ideo, quia exaltata es usque ad coelum meo hospitio, ex meis signis atque virtutibus tantum habens privilegium, majoribus plecteris suppliciis, quam his quoque credere noluisti. Et ne quis putaret hanc increpationem illis tantummodo civitatibus vel personis, quae Dominum in carne videntes sperverba despiciunt, convenire, consequenter adjunxit dicens: Qui vos audit, me audit, et qui vos spernit, me spernit. Ut in audiendo quisque vel spernendo Evangelii praedicatore, non viles quasque personas, sed Dominum salvatorem, imo ipsum Patrem sperneautem me spernit, spernit eum qui me mi
Abbreviated transcription (Latin):
Ntyto & sydone facte fuissẽt u̾ͥtutes qͣ i
liob factȩ sunt: olim in cilicio & cuiẽ
sedentes peniteret᷑. Impletũ indeniꝰ
hodie dictũ saluatoris. qͥa scilicet co¬
roraini & bethsaida p̃sente dño credẽ
clauid ac salomoni amice fuerũt. & ptꝰ
euglizantib xp̃i credidere discipłis.
tantaq fidem deuotione susceꝑunt.
ut paulũ apłm tẏro abeuntẽ. euncti
ciues cũ uxorib & filiis usq foras ciui¬
tatẽ ꝓsequerent᷑. pulcherrunoq specta¬
culo tanta hominũ multitudo pau¬
mos. ad naues ualefactura deduce̾t.
S quare ñ oli his qui crede̾ potuert̃.
uerũ udeis qui credẽ noluerũt sit
contexit᷑. asꝑam peccati pungentis
memoriã qua in die iuidicii sinistra
pars est induenda significat: in cinẽ
aũ mortis considerationẽ ꝑquã tota
humani generis massa in pulue̾m est
redigenda demonstrat: porro insessi¬
one humiliationẽ ppͥe conscientiȩ cde¬
signat. de qua psalmista surgite pt᷑¬

Expanded text:
ssent virtutes, quae in vobis factae sunt, olim in cilicio et cinere sedentes poeniterent. Impletum videmus hodie dictum Salvatoris, quia scilicet Corozaim et Bethsaida praesente Domino credere David ac Salomoni amicae fuere, et post evangelizantibus Christi credidere discipulis. Tantaque fidem devotione susceperunt, ut Paulum apostolum Tyro abeuntem cuncti cives cum uxoribus et filiis usque foras civitatem prosequerentur, pulcherrimoque spectaculo tanta hominum multitudo paumos, ad naves usque valefactura deduceret. Sed quare non olim his qui credere potuerunt, verum Judaeis, qui credere noluerunt, sit eram peccati pungentis memoriam, qua in die judicii sinistra pars est induenda, significat; in cinere autem mortis considerationem, per quam tota humani generis massa in pulverem est redigenda, demonstrat. Porro in sessione, humiliationem propriae conscientiae designat. De qua Psalmista: Surgite pos
Abbreviated transcription (Latin):
ita intelligendũ est. quasi filius
a nullo possit sciri nisi a patre solo.
pater autem ñ solũ a filio. s ab eis
etiam qͥb reuelauerit filiꝰ. s ad utrũ¬
q refereudũ est qͦd ait. & cui uolue¬
rit filiꝰ reuelare. ut & patrẽ intelli

Expanded text:
ita intelligendum est, quasi Filius ita intelligendum est, quasi Filius a nullo possit sciri, nisi a Patre solo, Pater autem non solum a Filio, sed ab eis etiam quibus revelaverit Filius, sed ad utrumque referendum est quod ait: Et cui voluerit Filius revelare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑarios inȩquales in oꝑe. ȩquaret
in p̃mio. & plus in mercede quererit.
qͥlabori ampliꝰ insudass. ait. Non¬
ne ex denario conuenisti mecum:
Uolo aũ & huic nouissimo dare. sicut
& tibi. Aut ñ licet mͥ qͦd uolo facẽ:
In cunctis gͦ quȩ exteriꝰ disponunt᷑. ã.¬
aꝑta causa rationis. ẽ occultȩ ius¬
titia uoluntatis. Omĩa mnͥ tra¬
dita st̃ a patre meo. Cum om̃ia ãs¬
legis. om̃ipotentẽ agnoscis: ñ deco¬
lorẽ ñ degenerẽ patͥ. Cũ tradita le¬
gis. filiũ confiteris. cui om̃ia ꝑ na
ñ cdono collata ꝑ grãm. Omĩa aũ o
quiȩ sibi tradita chicit ñ mundi ele¬
menta quȩ ipse creauit intelligen¬
da st̃: s hi quib paruulis sp̃u. sacra¬
menta filii pat̾ reuelauit: & de quoꝵ
salute idem filiꝰ cũ hȩc loque retur
spũ sc̃o exultauit. De quib om̃ib N.
alias clicit. Om̃e qͦd dat mͥ pat̾̃
ad me ueniet. Et nemo scit qͥsit
cui uoluerit filiꝰ reuelare. Non

Expanded text:
operarios inaequales in opere aequaret operarios inaequales in opere aequaret in praemio, et plus in mercede quaereret qui labori amplius insudasset, ait: Nonne ex denario convenisti mecum? volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi. Aut non licet mihi, quod volo facere ? In cunctis ergo quae exterius disponuntur aperta causa rationis est occultae justitia voluntatis. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Cum omnia legis, omnipotentem agnoscis, non decolorem, non degenerem Patris. Cum tradita legis, Filium confiteris, cui per naturam non dono collata per gratiam. Omnia autem quae sibi tradita dicit, non mundi elementa, quae ipse creavit, intelligenda sunt, sed hi quibus parvulis spiritu sacramenta filii Pater revelavit, et de quorum salute idem Filius, cum haec loqueretur, Spiritu sancto exsultavit. De quibus omnibus alias dicit: Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet . Et nemo scit qui sit cui voluerit Filius revelare. Non
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd apłis aouentꝰ sui aꝑuerit saeram̃¬
ta: quȩ ignorauerint scͥbe & pharisei.
qͥ sͥ sapientes uident᷑. & in conspectu
suo prudentes: iustificata sapĩa a fili¬
is suis. Ulbi pulchrȩ sapientib &
prudentib ñ insipientes & hebetes
s paruulos id est humiles opposuit:
ut ꝓbaret se tumorẽ dãpnasse ñ
acum̃: quia hȩx est clauis de qua
alibi dicit. Tulistis clauẽ scientiȩ.
hoc est humilitatẽ fid̃i xp̃i: qua ad
diumitatis eiꝰ agnitionẽ ꝑuenire
poteratis. sꝑnentes abicere maliustiᷤ.
Etiam pater: qͥa sic fuit placitũ añ te.
Hs cñi u̾ibis exempla humilitatis ac¬
cipimꝰ. ne temere discutere suꝑna
consilia de alioꝵ uocatione: alioꝵ uͦ
repulsione p̃sumamꝰ. Cũ enĩ intuliss
utrũq. ñ mox rationẽ reddidit. s
sic do placitũ dixit: hoc uidelicet os¬
tendens qͥa inustũ eẽ ñ potest qͦd
placuit iusto. Unde & in uinea mer
cecłẽ laborantib reddens. eũ qͦscda

Expanded text:
entus sui aperuerit sacramenta, quae ignoraverint scribae et Pharisaei, qui sibi sapientes videntur, et in conspectu suo prudentes justificata sapientia a filiis suis . Ubi pulchre sapientibus et prudentibus non insipientes et hebetes, sed parvulos, id est, humiles opposuit, ut probaret se tumorem damnasse, non acumen. Quia haec est clavis, de qua alibi dicit: Tulistis clavem scientiae, hoc est, humilitatem fidei Christi, qua ad divinitatis ejus agnitionem pervenire poteratis, spernentes abjicere maluistis. Etiam, Pater, quia sic placuit ante te. His Domini verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione, aliorum vero repulsione praesumamus. Cum enim intulisset utrumque, non mox rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit. Hoc, videlicet, ostendens, quia injustum esse non potest quod placuicedem laborantibus reddens, cum quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ apud illosst̃. S i pax nr̃a recipit᷑. dig¬
nũ est ut in eacłe clomo maneamꝰ. eclẽ¬
tes & bibentes quȩ apud illos sunt:
ut ab eis t̾rena stipendia conseqͣm᷑.
quib p̃mia patͥȩ cȩlestis offerimꝰ. Uñ
etiam paulꝰ hȩc ipsa ꝓminimo susci¬
piens dicit. Si nos uobis sp̃ualia
seminauimꝰ: magnũ est si ur̃a car¬
nalia metamꝰ: Et notancłu qͦd subdi¬
tur cdignꝰ est enĩ oprrariꝰ mnercede sua:
qͥa iam de mercede st̃ oꝑis ipsa alim̃¬
ta sustentatioĩs. ut hic merces de la¬
bore p̾dicationis incoet᷑. quȩ illic
ueritatis uisione ꝑficit᷑. Qua in re
considerandũ ẽ. qͦd uni nr̃o oꝑi duȩ

Expanded text:
sua. Si pax nostra recipitur, dignum est ut in eadem domo maneamus edentes et bibentes quae apud illos sunt, ut ab eis terrena stipendia consequamur, quibus praemia patriae coelestis offerimus. Unde etiam Paulus haec ipsa pro minimo suscipiens, dicit: Si nos vobis spiritalia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus? Et notandum q Dignus est operarius mercede sua, quia jam de mercede sunt operis ipsa alimenta sustentationis, ut hic merces de labore praedicationis inchoetur, quae illic de veritatis visione perficitur. Qua in re considerandum, quod uni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxuni tota mente retinere. s ab
exteriori actione quiescere: soli
desiderio conditoris in herere: ut
il iam agere libeat. s calcatis om̃ib
curis ad uidendam faciem sui cre¬
atoris animꝰ marclescat. ita ut iam
nouerit carnis corruptibilis pon¬
dus cũ merore portare. totisq de¬
sideriis appetere illis ymnidicis an¬
głoꝵ choris intereẽ. ãmisceri cȩles¬
tib cirib de ętͣna in conspectudĩ
incorruptione gaudere. Quȩ etiã
sedens secꝰ pedes dñi: audiebat uer¬
bũ illiꝰ. Martha aũ: satagebat circa
frequẽs ministeriũ. H ȩc utriq ui¬
tȩ congruere: nemo qͥ dubitet. E
contemplatiuȩ qͥdem uniformis
ꝑfectio est. exutã mentẽ a cunctis
habere terreis: eamq quantũ hu¬
mana imbecillitas sinit unire cũ
xp̃o. Actiuȩ uͦ quã frequẽs sit mi¬
insteriũ. gentiũ magist̾ edocet:
qͥ creb̾rimis epłarũ dictis suos ꝓ

Expanded text:
tota mente retinere, sed ab exteriori actione quiescere, soli desiderio Conditoris inhaerere, ut nil jam agere libeat, sed, calcatis curis bus, ad videndam faciem sui Creatoris animus inardescat, ita ut jam noverit carnis corruptibilis pondus cum moerore portare, totisque desideriis appetere illis hymnidicis angelorum choris interesse, admisceri coelestibus civibus, de aeterna in conspectu Dei incorrupni, audiebat verbum illius; Martha autem satagebat circa frequens ministerium. Haec utrique vitae congruere nemo qui dubitet, et contemplativae quidem uniformis perfectio est, exutam mentem a cunctis habere terrenis eamque quantum humana imbecillitas sinit unire cum Christo, activae vero quam frequens sit ministerium, gentium magister edocet, qui creberrimis epistolarum d
Abbreviated transcription (Latin):
nes elanculo insidiantes: uł hoiẽs uł
demones significent. Serpentes qͥ in¬
choanclis uirtutib uenena praue
ꝑsuasionis obiciunt: scorpiones.
qui consũpmatas uirtutes ad finẽ
tutiare contendunt. Uerũptam̃
untur uobis. D esubiectione sp̃uum
cũ caro sint gauclere ꝓhibent᷑: quia
sp̃c eicere sicut ꝙ uirtutes alias face̾.
int̾dũ ñ eius est meriti qui oꝑat᷑.
s inuocatio noĩs xp̃i hoc agit ad cõ¬
tilitatẽ eoꝵ qͥuident & auditĩt conce¬
dit᷑: ut licet hoĩes clespiciant signa
facientes tanĩ dm̃ honorent. ad cuiꝰ
inuocationẽ fuit tanta miracła. Nã¬

Expanded text:
nes clanculo insidiantes, vel homines, vel nes clanculo insidiantes, vel homines, vel daemones, significent; serpentes qui inchoandis virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt, scorpiones qui consummatas virtutes ad finem vitiare contendunt. Verumtamen untur. De subjectione spirituum, cum caro sint, gaudere prohibentur, quia spiritus ejicere, sicut et virtutes alias facere, interdum non est ejus meriti qui operatur, sed invocatio nominis Christi hoc agit, ad contilitatem eorum qui vident et audiunt, ut licet homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus invocationem fiant tanta miracula
Abbreviated transcription (Latin):
fide gaudebant in uirtutib. uide
quid audiunt Et ait illis. Ulide¬
bam sathanan sicut fulgur de ce¬
lo cadentem. Non mͦ uideo: s pꝰ
uidebam quancdo corruit. Quod
aũait sicut fulgur. uł p̃cipitẽ cle
suꝑnis ad umna lapsũ significat:
uł qua cleiectus adhuc transfigu¬
rat se in angłm lucis. Quia gͦ diᷤ¬
cipłos de signoꝵ oꝑatione uidit
elatos. exemplo eos t̾ret. atq ad hu¬
militatẽ reuocat eiꝰ. qͥ pͥmꝰ suꝑbi¬
enlo cecidit: ut qͥ hũc ob suꝑbiã
cȩlo recordarent᷑ eiectũ. multõ
magis se de tra editos si su¬
ꝑbirent. humiliandos agnoscat̃.
Ecce dedi uobis potestatẽ calcandi
supra serpentes & scorpiones. & su¬
p᷑ omnẽ uirtutẽ inimici. ꝙ nichil
uob̾ nocebit: hoc ẽ omẽ genꝰ im¬
mundoꝵ sp̃uũ de obsessis corporib
eiciendi: quaius & ad litterã rectissime
Hoc sane int̾ serpentes qͥ dente. & scorpi¬
ones qͥ cauda nocent distare arbitror:
qͦd serpentes aꝑte seiuientes. scorpio¬

Expanded text:
fide gaudebant in virtutibus, vide quid audiunt. Et ait illis: Videbam Satanam, sicut fulgur de coelo cadentem. Non modo video, sed prius videbam, quando corruit. Quod autem ait: Sicut fulgur, vel praecipitem de supernis ad ima lapsum significat, vel quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis. Quia ergo discipulos de signorum operatione vidit elatos, exemplo eos terret, atque ad humanitatem revocat ejus qui primus superbiendo cecidit, ut qui hunc ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint humiliandos agnoscant. Ecce, dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones, et supra omnem virtutem inimibit. Hoc est omne genus immundorum spirituum de obsessis corporibus ejiciendi. Quamvis et ad litteram rectissime Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓditoris multa signa uit᷑ ceteros
apłos fecisse narrat᷑. O aude¬
te aũ: qͦd noĩa ur̃a scripta st̃ in celis.
Si sathanas inquit ꝑsuꝑbiã cȩli secłẽ
cũ sotiis amisit: ñ oportet uos de
illoꝵ humiliarione s cde urã subli¬
matione gaudere: quatinꝰ unde
illi ruere subleuati. uos humiles as¬
cendatis. Non aũ puerilit̃ sapiendũ.
quasi ds ad remediũ obluuonis bo¬
nos in cęlis. malos sẽbat in terris.
dicente iereuna. uniũsi qͥ te dereli¬
quunt confunclant᷑ recedeutes a te
interra seͥbant᷑. s salubrit intelligen¬
dũ qͦd siue celestia. siue t̃restria qͥs
oꝑa gesserit. ꝑ hȩc quasi litteris an¬
notatꝰ. apud dei memoriã sit et̾̃nali¬
ter affixus:
N ipsa hora exultauit in spũ sc̃o. &
dixit. Confiteor tibi pat̃ dñe celi &
terre. Confessio ñ semꝑ pęnitentiã.

Expanded text:
igna inter caeteros apostolos fecisse narratur. Gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Si Satanas inquit per superbiam, coeli sedem cum sociis amisit, non oportet vos de illorum humiliatione, sed de vestra sublimatione gaudere, quatenus unde illi ruere sublevati, vos humiles ascendatis. Non autem pueriliter sapiendum, quasi Deus ad remedium oblivionis bonos in coelis, malos scribat in terris, dicente Jeremia: Universi qui derelinquunt te, confundantur; recedentes, in terra scribantur . Sed salubriter intelligendum, quod sive coelestia, seu terrestria, quis opera gesserit, per haec quasi litteris adnotatus, apud Dei memoriam sit aeternaliter affixus. n ipsa hora exsultavit Spiritu sancto, et dixit: Confiteor tibi, Pater domine coeli et terrae. Confessi
Abbreviated transcription (Latin):
saluatorẽ narrant᷑ abluti. O leo aũ
uob̾: qͥa sodomitis in die illa remissiꝰ
erit qũã illi ciuitati. Sodomitȩ qͥ¬
dẽ int̾ tot carnis annneq flagitia
quib insatiabilit̾ ardebant. inhos¬
pitales qͦq ierechiele attestante fue¬
runt s nulli apud eos tales hospites
quales apud uideos ꝓpħȩ. quales
& asspectu iustꝰ erat ñ aliqcͥ tamen
dociusse. nulla ibi fecisse signa ꝑhi¬
bet᷑. atq ideo cuimultũ datũ ẽ. inultũ¬
naũ. tyberias qͦq quã ioħ̃es nominat
ciuitates sũt galileȩ sitȩ in littore lacis
generareth. qui iordane fluente ef¬
uł mare tẏberiadis appellatur. Plan¬
git gͦ dñs ciuitates. quȩ pt tanta
miracła atq uirtutes ñ penituert̃.
prioresq gentilib qui naturale solum

Expanded text:
Salvatorem narrantur abluti. Dico autem vobis quia Sodomis in die illa remissius erit quam illi civitati. Sodomitae quidem inter tot carnis animaeque flagitia, quibus insatiabiliter ardebant, inhospitales quoque, Ezechiele attestante, fuerunt, sed nulli apud eos tales hospites, quales apud Judaeos prophetae, quales et auditu justus erat, non aliquid tamen docuisse, nulla ibi fecisse signa betur. Atque ideo, cui multum datum est, multunaum, Tiberias quoque, quam Joannes nominat, civitates sunt Galilaeae, sitae in littore laci Genesareth, qui Jordane fluente efvel mare Tiberiadis appellatur. Plangit ergo Dominus civitates quae post tanta miracula atque virtutes non poenituerint. Pejoresque gen
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ est collatione uicinꝰ Et appro¬
pians alligauit uulnera ei: infimdẽs
oleũ & uinũ. P eccata quȩ in hõĩb
inuenit. redarguendo cohibuit.
spem uenie penitentib. t̾rorẽ penȩ
peccantib mcutiens. Alligat enĩ uul¬
nera: dũ p̃cipit pęnitentiã agite. In¬
fundit oleũ: dũ adicit. appropinqͣ¬
uit enun regnũ cȩloꝵ. Infundit &¬
uinũ. dũ dicit. Omĩs arbor que ñ

Expanded text:
ne vicinus. Et appropians alligavit vulnera ejus, infunaens oleum et vinum. Peccata quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens: alligat enim vulnera dum praecipit: Poenitentiam agite; infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum; infundit vinum dum dicit: Omnis arbor qu
Abbreviated transcription (Latin):
manducate quȩ apponunt᷑ uob̾¬
tio. quid in ciuitatib agere debe¬
ant docet. piis uidelicet in omĩb
cõmunicare: ab impioꝵ uͦ ꝑ omĩa
societate secerni. nquãcũq ciuita¬
tẽ intraueritis & ñ receꝑint uos: exe¬
untes in plateas eiꝰ dicite. Etiã pul¬
uẽm qͥ adhesit nob̾ de ciuitate ur̃a
extergimꝰ in uos. Aut ad contesta¬
tionẽ laboris tr̃eni quẽ ꝓ illis mauit̾
suscepiscent. aut ut ostenddent usq
adeo se ab ipsis nichil t̾̃renũ querere.
ut etiã pulue̾m de terra eoꝵ ñ sͥ pate¬
rent᷑ adherere. Alit̃. Pedes discipłoꝵ
ipsũ opꝰ incessũq p̃dicationis signi
ficant: puluis uͦ qͦ asꝑgunt᷑ terrenȩ
leuitas est cogitationis. a qua etiam
ipsi sũmi doctores ĩmunes ee̾ neqͣ̃¬
ut̃. cũ ꝓ auclitorib solliciti salubrib
curis incessant᷑ intencdũt. & quasi per
itinera mundi imo uix calcaneo tr̃ȩ
puluem legut. Qui gͦ receꝑint ũbũ:
ipsi afflictiones curasq doctoꝵ qs pro

Expanded text:
anducate quae apponuntur vobitio, quod etiam in civitatibus agere debeant, docet, piis videlicet in omnibus communicare, ab impiorum vero per omnia societate secerni. In quamcunque civitatem intraveritis, et non receperint vos, exeuntes in plateas ejus, dicite: Etiam pulverem, qui adhaesit nobis de civitate vestra, extergimus in vos. Aut ad contestationem laboris terreni, quem pro illis inaniter suscepissent, aut ut ostenderent usque adeo se ab ipsis nihil terrenum quaerere, ut etiam pulverem de terra eorum non sibi paterentur adhaerere. Aliter: Pedes discipulorum ipsum opus incessumque praedicationis sigficant. Pulvis vero quo asperguntur, terrenae levitas est cogitationis, a qua etiam ipsi summi doctores immunes esse nequeunt, cum pro auditoribus solliciti, salubribus curis incessanter intendunt, et quasi per itinera mundi, uno vix calcaneo terrae pulverem legunt. Qui ergo receperint verbum, ipsi afflictiones curasque doctorum, quas pro
Abbreviated transcription (Latin):
icut duodecĩ apłos formã ep̃oꝵ¬
exhibere sunul & p̃m̃onstrare ne
moqui dubitet. sie & hos septuagin¬
ta duos. fig̾am p̃sbiteroꝵ. id est scdĩ
ordinis sacerclotũ gessisse sciendũ
est: tam & si pͥmis eccłie tempori¬
b ut apłica scͥptura testis ẽ utriq¬

Expanded text:
icut duodecim apostolos formam epicut duodecim apostolos formam epexhibere simul et praemonstrare nemo est qui dubitet, sic et hos septuaginta duos figuram presbyterorum, id est, secundi ordinis sacerdotum gessisse sciendum est: tametsi primis Ecclesiae temporibus, ut apostolica Scriptura testis est
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ geminã intelligas mortẽ. unã
naturȩ altãm culpȩ: unã qua aĩa
a carne. alterã qua cłs separat᷑ ab
anima: Siue mortuos ñ eredentes
dicit: mortuos suos aũ. qͥ nichillomi¬
nꝰ sine ficle de corpore exirent. Et
ait alt̾. Sequar te dñe: s pͥmũ ꝑmit¬
te mͥ renũtiare hes qui domi st̃.
Si secuturꝰ dñm discipłs. qͥa uł hoc
domi renũtiare uelit arguit᷑: qͥd
fiet illis. qͥ nulla utilitatis. nulla
fidei ȩdificande gr̃a. sepiꝰ suoꝵ qͦs
in mundo reliquere. domꝰ inuise¬
re ñtiment: Et ait ad illũ iħc.
Nemomittens manũ suã in aratrũ.
& aspiciens retro: aptꝰ ẽ regno dĩ.
Manũ cuilibet in aratrũ mittẽ est.
qͣsi qͦdã cõpunctioĩs instrum̃to
ligno & ferro dñicȩ passionis duri¬
ciam sui cordis atterere. atq ad ꝓfe¬
rendos oꝑm bonoꝵ fructꝰ aꝑire: qͣ
siquis excolere incipiens. cũ uxo¬
respicere delectet᷑: futuri iam regni¬

Expanded text:
nisi geminam intelligas mortem? Unam nisi geminam intelligas mortem? Unam naturae, alteram culpae; unam qua anima a carne, alteram qua Deus separatur ab anima. Sive mortuos, non credentes dicit. Mortuos suos autem, qui nihilominus sine fide de corpore exirent. Et ait alter: Sequar te, Domine, sed primum permitte mihi renuntiare iis qui domi sunt. Si secuturus Dominum discipulus, quia vel hoc domi renuntiare velit, arguitur, quid fiet illis qui nulla utilitatis, nulla fidei aedificandae gratia, saepius suorum quos in mundo reliquere domus revisere non timent? Et ait ad illum Jesus: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei. Manum cquasi quodam compunctionis instrumento, ligno et ferro Dominicae passionis duritiam sui cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Quod si quis excolere incipiens, cum uxorespicere delectetur , futuri
Abbreviated transcription (Latin):
tũ respuit. s expleta pͥmũ pat̾ui fune¬
ris pietate. liberior hũc asseqͥ desiderat:
dignꝰ ꝑ om̃ia in qͦfiliꝰ hoĩs caput recli¬
net. hoc ẽ in cuiꝰ hunuli pectore diui¬
nitas familiari quada mansione qͥ es¬
cat Dixitq erħe. Sine ut mortui se¬
peliant mortuos suos: tuaũ uade
annũtia regnũ cłĩ. Notandũ aũ in
hac sententia. qͥa aliquando in acti
onib nrĩs minora bona p̃t̃mittencla
st̃: ꝓ utilitate maiorũ. Nam quis ig¬
noret eẽ boni oꝑis meritũ. moituũ
sepelire: ¶ tam̃ ei qͥd ad sepeliendũ
patrẽ se limitti poposcerat dictũ
est. Sine ut mortui sepeliant mor¬
tuos suos:. tuaũ uade & annũtia reg¬
nũ cłĩ. Postponendũ namq erat ob¬
sequiũ huiꝰ ministerii officio p̃di¬
cationis: qͥa illos carne mortuos
in terrã conderet. istos aũ aĩa mor¬
tuos ad uitã resuscitaret. Quomͦ
aũ mortui mortuos sepelire q̃unt.

Expanded text:
tum respuit, sed expleta primum paterni funetum respuit, sed expleta primum paterni funeris pietate, liberior hunc assequi desiderat, dignus per omnia, in quo Filius hominis caput reclinet, hoc est, in cujus humili pectore divinitas familiari quadam mansione quiescat. Dixitque ei Jesus: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Notandum in honibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum mortuum sepelire, et tamen ei qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat, dictum est, Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis. Quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam suscitaret. Quomodo autem mortui mortuos sepelire queunt,
Abbreviated transcription (Latin):
incõp̃hensibilia st̃ iudicia eiꝰ: & in¬
uestigabiles uiȩ eiꝰ: E cũ samuele.
Homo uidet ea q̃ parent: dñs aute i
intuet᷑ cor Et ait illi iħ̾c. Uulpes
foueas habent. & uolucres cȩli nidoᷤ.¬
N filiꝰ aũ hoĩs ñ ht̃ uͥ caput reclinet. Ex
tit ob hoc repudiatũ. qͦd signoꝵ ui¬
dens magnitudinẽ seqͥ uoluerit
saluatorẽ. ut lucra ex oꝑin mira¬
cłis quereret: hoc idem desid erans
qͦcd & symon maguẽ a petro emere uo¬
luerat. Talis gͦ fides iuste sententia
dñi condẽpnat᷑: & dicit᷑ ei. Quid me
ꝓpt̃ diuitias & scłi lucra cupis seqͥ:
cũ tante sim pauꝑtatis ut ne hos¬
utar tecto: Alt̃ intelligit᷑ miracłis
dñi cõmotꝰ ꝓpter manẽ iactantiã
eũ seqͥ uoluisse qũã significãt aues:
fuixisse aũ cliscipli obsequiũ. quȩ fictio
uulpiũ noĩe siguificata est. Recliuatiõe
uͦ capitis. huimilitatẽ suã siguificauit.
quȩ in illo simulatore ac suꝑbo ñ habe¬

Expanded text:
incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Et cum Samuele: Homo videt ea quae patent, Dominus autem intuetur cor . Et ait illis Jesus: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet. Ex tit ob hoc repudiatum, quod signorum videns magnitudinem, sequi voluerit Salvatorem, ut lucra ex operum miraculis quaereret, hoc idem desiderans, quod et Simon Magus a Petro emere voluerat. Talis ergo fides juste sententia Domini condemnatur, et dicitur ei: Quid me propter divitias et saeculi lucra cupis sequi cum tantae sim paupertatis, ut ne hosutar tecto? Aliter, intelligitur miraculis Domini commotus propter inanem jactantiam eum sequi voluisse, quam significant afinxisse autem discipuli obsequium, quae fictio vulpium nomine significata est. Reclinatione vero capitis humilitatem suam significavit, quae in illo simulatore ac superbo non habe
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas in mente suscipit᷑. Et dicebat
illis. Oessis qͥdẽ multa: operarii aũ pau¬
ci. Rogate gͦ dnm̃ messis: ut mittat
Noperarios in messem suam Messis mus¬
ta ppsoꝵ significat multitudinẽ: oꝑa¬
rii pauci pęnuriã magistroꝵ. Istist̃ oꝑa¬
rii. de qͥb psalmista loqͥtur. Qui semi¬
nant in lacͥmis: in gaudio metent.
Cuntes ibant & flebant portantes semi¬
na sua: uenientes aũ uenient in exul¬
tatione portantes mampulos suos.
E ut aꝑtius loquar. messis multa om̃is
turba credentiũ est: oꝑarii pauela
sem. Ite. Ecce ego mitto uos: sieut ag¬
nos int̾ lupos. Lupos sẽbas & pha¬
riseos uocat: qͥs t̃ clerici uideoꝵ No¬
lite portare sacculũ neq perã. neq
caltiam̃ta: & neminẽ ꝑ inã salutaue

Expanded text:
bat illis: Messis quidem multa, operarii autem pauci. Rogate ergo dominum messis, ut mittat operarios in messem suam. Messis multa populorum significat multitudinem. Operarii pauci penuriam magistrorum. Isti sunt operarii, de quibus Psalmista loquitur: Qui seminant in lacrymis in gaudio metent. Euntes ibant et flebant portantes semina sua. Venientes autem veniet in exsultatione portantes manipulos suos . Et ut apertius loquar, messis multa omnis turba credentium est. Operarii paucisem. Ite, ecce ego mitto vos sicut agnos inter lupos. Lupos scribas et Pharisaeos vocat, qui sunt clerici Judaeorum. Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceam
Abbreviated transcription (Latin):
dicite. Pax huic domui. E si ibi fuerit.
filiꝰ pacis: reqͥescet suꝑ illã pax ur̃a.
Sin aũ ad uos reuertetur. Pax quȩ ab
ore p̃dicatoris offert᷑. aut reqͥescit in
domo sim ea fuerit filiꝰ pacis. aut
ad euncdẽ p̃dicatorẽ reũtit᷑: qͥa aut
erit qͥsq p̃destinatꝰ ad uitã & cȩleste
u̾bũ seqͥt᷑ qͦd audit. aut si nullus
audire uoluerit. ipse p̾clicator sine
fructu ñ erit. quia ad eũ pax reu̾̃tet᷑.
qm̃ ei a dño ꝓ labore sui oꝑis merces
recõpensat᷑. Ecce aũ qͥ perã & sacculũ
portari ꝓhibuit: sũptꝰ & alim̃ta ex
eałe p̃dicatiõe cõcedit. sła seqͥt᷑. In ead̾e¬

Expanded text:
cite: Pax huic domui. Et si ibi fuerit filius pacis, requiescet super illum pax vestra. Sin autem, ad vos revertetur. Pax quae ab ore praedicatoris offertur, aut requiescit in domo, si in ea fuerit filius pacis, aut ad eumdem praedicatorem revertitur; quia aut erit quisque praedestinatus ad vitam, et coeleste verbum sequitur quod audit; aut si nullus audire voluerit, ipse praedicator sine fructu non erit, quia ad eum pax revertitur, niam ei a Domino pro abore sui operis merces recompensatur. 7. Ecce autem qui peram et sacculum portare prohibuit sumptus et alimenta ex eadem praedicatione