comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ lacrimarũ. & plorabo die ae nocte interfectos
popłi meiꝰ Tamquã ꝓpria igit᷑ delicta plebis pec¬
cata sacerdos flerẽ debet: sed affectu conpaciendi
ñ actione cõmissi Nonnulli p̃sules gregis quos dã
ꝓpeccato a cõmunione eieiunt ut pentteant: s qua¬
li sorte uiuere debeant. ad melius exortando ñ insi¬
tant. Quib congruit sermo diminꝰ increpans com
płm meũ. Uos disꝑsistis gregẽ meũ. eiecistis & ñ uisi¬
tastis eos Ecce ego uisitabo suꝑ uos maliciã studioꝵ
ũroꝵ Bonoꝵ studia sacerdotum mnulta diligentia
etiã parua plebiũ facta ꝑquir̾. ut dũ inminimis sub¬
ditoꝵ peccatis se acerrimos prestant. maiores malos
cautos sibi subditosq ac sollicitos faciant Sic̃ medi¬
ci morbos inminentes curandos suscipiunt. futuros
uͦ ne in repant medicine obiectu quadam p̃scienta
ante cedunt: ita & doctores boni. sic ea que male ac

Expanded text:
tem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos tem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue increpans sermo pulum meum, vos dispersistis gregem meum: ejecistis, et non visitastis eos. Ecce ego visitabo super vos mal Bonorum studia sacerdotum multa diligentia etiam parva plebis facta perquirunt, ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi, subjectosque, ac sollicitos faciant. 335 10. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia antecedunt, ita et doctores boni, sic ea quae male acta
Abbreviated transcription (Latin):
cit̃ arguunt᷑ qui decipiendo peccantes ñsolum non
arguunt ꝓpeccato. s etã adulant̾ decipiunt: dicente
ꝓpħa. Et erunt qͥ beatificant popłm istũ seducentes.
& quibeatificantur p̾cipitati Atrocit̾ iterũ arguun¬
tur qui peccantẽ ñ recipiunt s despiciunt & sꝑnunt.
nec alterius delictum tãquã ꝓpriũ ingenuscunt.
detalib ꝑysaiã dr̃is cõminans dicit: quidicunt rece¬
de ame non ad ꝓpinques mͥ. qͥa in mundus es Isti fumꝰ
er̃ infurore meo: ignis ardens totadie Inde est qd̃
& apłs omĩb omia factꝰ ẽ: ñ imitacione erroris s com¬
passionis miseracione: scilicet ut ita uicia aliena fle¬
ret quẽ ad modũ sitali & ipse iplicaret᷑ errore Bo¬
ni pastores popłi debent delicta deflere & totos se
planctib tradere: imitantes hieremiã ꝓphetã dicen¬
tẽ Quis dabit capiti meo aquã. & oculis meis fon¬

Expanded text:
citer arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non citer arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, praecipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus comminans, dicit: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt in furore meo, ignis ardens totastolus omnibus omnia factus est , non imitatione erroris, sed compassionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fon
Abbreviated transcription (Latin):
acerdotes popłoꝵ iniqͥtate dãpnant᷑: sieos aut
ignorantes ñ erudiant. aut peccantes ñ argu¬
ant. testante dño ad ꝓphetã Speculatorẽ te deddi
domui isrł. Si ñ fueris locutꝰ ut se custodiat impius
auia sua: ille in iniqͥtate sua moriet᷑. sanguinẽ aut̃
nuit. sed tam̃ ñ ut oportebat redarguit: Sacerdo¬
tes ex quirere debent peccata populoꝵ. & sagaci
sollicitudine unũ quemq ꝓbare: iuxta testimoniũ
dñi adhicremiã loquentis Probatorẽ inqͥt dedite
popło meo robustũ: & scies & ꝓbabis uias eoꝵ Sacer¬
dotes studio corrigendi facta ꝑscrutare debent sub¬
iectoꝵ: ut emendatos lucri facere possint: Sic̾ aut̃
peccatorẽ conuenit argui:ita iustum ñ exulcerari:
Sacerdotes curã debent̾ habere de is quipereunt.:
ut eoꝵ redargucione. aut cor rigant᷑ apeccatis. aut
si incorregt biles existunt abeccła separent᷑ Atro¬

Expanded text:
1. Sacerdotes pro populorum iniquitate damnantur, si eos aut 1. Sacerdotes pro populorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non arguant, testante Domino per prophetam: Speculatorem deddomui Israel. Si non fueris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ille in iniquitate sua morietur, sanguinem autem nuit, sed tamen non ut oportebat redarguit . Sacerdotes exquirere debent peccata populorum, et sagaci sollicitudine unumquemque probare juxta testimonium Domini ad Jeremiam loquentis: Probatorem, inquit, dedi te in populo meo robustum: et scies, et probabis vias eorum . Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut sacerdotali redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab ecclesia separentur. Atro
Abbreviated transcription (Latin):
percantes ñ arguunt & corriꝑe pͥauꝑum oppressores
uerentur: necͦ ꝑtimescunt de se ueritate reddende
racionis ꝓ eo qd̾ conticescunt. de plebib sibi cõmissis.
94
Quando apotentib pauꝑes obprymunt᷑. ad eripien¬
dos eos boni sacerdotes ꝓtectionis auxiliũ fer̃: nec
uerent᷑ cuiꝰ quã inimic̾iciarũ molestias. sed oppresso¬
res pauperũ palã arguunt: increpant & ex cõmuni¬
cant. minusq metuunt eoꝵ nocendi insidias. etiam
pouib. Siẽ ꝑuigil pastor contra bestias oues custodi¬
re solet.ita & dei sacerdos suꝑ gregẽ xp̃i sollicitus
ẽẽ deb&: ne inimicus uastet. neͦ ꝑse̾cutor infestet.
ne potencioris cuiꝰq cupiditas uitã pauꝑũ inquietet.
Praui aut̃ pastores: ñ habent curã deou̾ib .s sicut
legit᷑ in euangłio de mercennariis: uident lupum
uenientẽ & fugiunt Iunc enĩ fugiunt. quando
potentib tacent: & malis resistere metuunti. xliut

Expanded text:
peccantes non arguunt, et corripere pauperum oppressores peccantes non arguunt, et corripere pauperum oppressores verentur; nec pertimescunt de severitate reddendae rationis, pro eo quod conticescunt de plebibus sibi commissis. 4. Quando a potentibus pauperes opprimuntur, ad eripiendos eos boni sacerdotes protectionis auxilium ferunt; nec verentur cujusquam inimicitiarum molestias, sed oppressores pauperum palam arguunt, increpant, excommunicant; minusque metuunt eorum nocendi insidias, etiamsro ovibus . 5. Sicut pervigil pastor contra bestias oves custodire solet, ita et Dei sacerdos super gregem Christi sollicitus esse debet, ne inimicus vastet, ne persecutor infestet, ne potentioris cujusque cupiditas vitam pauperum inquietet. Pravi autem pastores non habent curam de ovibus, sed, sicut legitur in Evangelio de mercenariis, vident lupum venientem, et fugiunt. Tunc enim fugiunt, quando potentibus tacent, et malis resistere metuunt; de quib
Abbreviated transcription (Latin):
luerini: dũ ꝓpħa doctorẽ eccłe instruat ad sũmum
usq iusticie̾ ꝑuenire cũ dicit. suꝑ montẽ ex celsũ
ascende tu quieuangelizas sion. scilic& ut tra pre¬
Umineat merito sic & gradu. consequent᷑ ne forte de¬
beat. adocendi timore restringi. audr̃ Exalta infor¬
emudiue uocẽ tuã: & noli timere Unde & hieremi¬
enita dñs ait. A ecinge lumbos tuos. & surge lo¬
quere ad eos Ne formides a facie eoꝵ: nec cͥnĩ tie¬
rete faciã uultũ eoꝵ. Unde &e apparet: qͥa & ñ
timere dei donũ eit Qui ꝑsonã poteptis accipit.
u ueritatẽ loqui pauescit. graui mutat᷑ culpe
scirtencia Multi enim sacerdotes metu potestatis
ueritare occultant. & abouo oꝑe. uł iusticie p̃dica¬
cione rei alicuius formidine aut potestate terren¬
der auerturat. Sed heu̾ ꝓdolor inde mecuunt: qͥa uel
amore rerũ secularisim implicant᷑ uł qͥa facinoris

Expanded text:
luerint; dum propheta doctorem Ecclesiae instruat ad summum luerint; dum propheta doctorem Ecclesiae instruat ad summum usque justitiae pervenire, cum dicit: Super montem excelsum ascende, qui evangelizas Sion ; scilicet, ut ita praeemineat merito, sicut et gradu. Sequenter, ne forte debeat a docendo timore restringi, audiat: Exalta in fortitudine vocem tuam, et noli timere. Unde et Jeremiae ita Dominus ait: Accinge lumbos tuos, et surge; loquere ad eos; ne formides a facie eorum, nec enim timere te faciam vultum eorum ; unde apparet quia et non timere Dei donum est. 2. Qui personam potentis accipit, et veritatem loqui pavescit, gravi multatur culpae sententia. Multi enim sacerdotes metu potestatis veritatem occultant, et a bono opere, vel a justitiae praedicatione, rei alicujus formidine aut potestate terrente avertuntur. Sed heu, proh dolor! inde metuunt, quia vel amore rerum saecularium implicantur, vel quia
Abbreviated transcription (Latin):
congruunt doctrine: scqͣm salomonis sentenciã dieen¬
tis: tẽpus tacendi & tẽpꝰ loquendi: ñ quidẽ ꝑtimore.
sed discrecionẽ & ꝓpt̾ maloꝵ in corrigibilẽ miqͥtatẽ
nonnũquã electos oportet adoctrina cessare: Lic̃eit
doctores eccłe calore caritatis ardentes contice scunt
adocendo qͥa ñ ẽ qͥaudiat: testante ꝓpħa. Siutadẽs
austri clause st̃: & non ẽ. qui aperiat᷑. Di docenqhiae¬
cipit officiũ. int̾dũ ad tẽpus facta ꝓximii tacea. que
statĩ corrigere nequaquã existim̾at. Nãsi corrigere
potest & dissimulat: uerũ ẽ qd̾ consensũt erroris alie¬
ni habeat. Pleriq sc̃i doctores ꝓmali ꝑtinacia qͥa
iniquos em̃dare nequeunt. his tacere disponunt.:
sed calore sp̃s quo agunt᷑. ferre ñ sustinentes. iterũ
imincrepacione. ꝓfiliunt iniquoꝵ Xlniii. de pre¬
benda sacerdotali protectione inplebe:
uibus docendi forma cõmissaẽ multũ subeus
piculi. si contradicentib ueritati resistere no¬

Expanded text:
dicentis: Tempus tacendi et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrigibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes, conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . Qui docendi accipit officium, interduim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. 6. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt; sed calorem spiritus, quo aguntur, ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt iniquorum. CAPUT XLV. De praebenda sacerdotali protectione in plebe. 1. Quibus docendi forma commissa est, multum subeunt periculi si contradicentibus veritati resistere no
Abbreviated transcription (Latin):
edificare insibile tẽplũ: qͥa sanguinũ uir belli fre¬
ẽ eccłam docereꝰ p̃sumant Non deb& honoris duca¬
tũ susciꝑe: qͥnescit sub iectos tramite uite melioris
cerdocii contendit appetere: ante inse discuciat si
uita honori sit congrua Quod si ñdiscrepat humi¬
liter ad id qd uocatur accedat. Reatũ qͥppe culpe ge¬
minat: siqͥs cũ culpa ad sacerdotale culm̃ aspirat.
Unius cuiꝰq casus tanto maioris ẽ crimins: quanto
priꝰquã caderet maioris erat uirtutis P recedeneiũ
nãq magnitudo uirtutũ: crescit ad cuinulũ sequen
nodis astrictu: Sienĩ suscepto regimine ecclesiastiei
deterior sit culpa: & susceptũ gregẽ relinquere ãpli
reformido Undiq miser metuo: & intanto rei dis¬
erimine quid sequar ignoro Pleriq sacerdotes sue

Expanded text:
aedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli freaedificare visibile templum, quia sanguinum vir belli freest, Ecclesiam docere praesumant. 2. Non debet honoris ducatum suscipere, qui nescit subjectos tramite vitae melioris cerdotii contendit appetere, ante in se discutiat, si vita honori sit congrua. Quod si non discrepat, humiliter ad id ad quod vocatur accedat. Reatum quippe culpae geminat, si quis cum culpa ad sacerdotale culmen aspirat. Uniuscujusque casus tanto majoris est criminis, quanto, priusquam caderet, majoris erat virtutis. Praecedentium namque magnitudo virtutum crescit ad cumulum nodis astrictum; si enim susceptum regimen ecclesiastici  deseram, ne deterior sit culpa susceptum gregem relinquere, amplius reformido: undique miser metuo, et in tanto rei discrimine quid sequar ignoro. 323 4. Uniuscujusque
Abbreviated transcription (Latin):
rũ insistere Qd̃ tam̃ decepti agunt ꝑ argunientũ
diaboli. fallentis eos ꝑspeciem boni: ut dũ illos
apastorali officio retrahit. nequaquã ꝓficiant qͥ
eoꝵ uerbis atq exemplis instrui poterant: Sc̃i
uiri nequaquam occupacionũ seculariũ curas
appetunt: sed occulto ordine sibi suꝑ impositas
gemunt Et quã uis illas ꝑmeliorẽ intencionẽ
fugiant : tam̃ ꝑsubd̾itã mentẽ portant. Quas quidem
sũmoꝑe siliceat uitare festinant: sed timentes
occultã dispensacionẽ dei suscipiunt qd̾ fugiunt.
exercent qđ uitare noscunt᷑: Intrant enĩ ad cor
& ibi consulunt qͥd uelit occulta uoliuitas dei. se¬
seq subditos debere ẽȩ̃ sũmis ordinacionib cog¬
noscentes. humiliant ceruicẽ cordis iugo diuine
Idispensacionis. xXXIiii. de uidignis p̃positis.
on sunt ꝓmouendi ad regimen excłȩ. qui ad huc
uiciis subiacent Hinc ẽ. qd̾ p̃ceptũ ẽ dauid non

Expanded text:
rum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum rum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli fallentis eos per speciem boni, ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant, qui eorum verbis atque exemplis instrui poterant. 3. Sancti viri nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam 322 mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis. CAPUT XXXIV. De indignis praepositis. Non sunt promovendi ad regimen Ecclesiae, qui adhuc vitiis subjacent. Hinc est quod praeceptum est David non
Abbreviated transcription (Latin):
rerint. qd̾ ad infamiã bonoꝵ obiciant. sic̾ ẽ illud
ex salomone: Bona in malũ conuertit impis : &
melectis inponit maculã Ue aut̃ illi qui & suã
renuit uitã corrigere: & bonoꝵ ñdesinit detrac¬
tare: Pleriq mali similes sibi inmalũ defendunt.
& patrocimo suo prauos contra correctonẽ bonoꝵ
suscipiunt. ne unde displicent. emendent᷑. adici-¬
entes inse alia delicta: ut ñtantũ de suis malis. s
etiã & alioꝵ facinorib puniant᷑ quoꝵ peccata xuxi¬
& crucifigi mundo ꝑmortificacionẽ ꝓprie
carnis deb&: & dispensacionẽ ecclesiasticiꝰ or dinis
si ex dei uoluntate ꝓuenerit. nolens quidẽ sedhi¬
milis gubernandam suscipiat: Multis int̾cipit
satanas fraudib eos qͥ uite & sensus utilitate pres¬
tantes. pre esse & ꝓdesse aliis nolunt: & dũ eis re¬
gim̃ animarũ inponitur rennuunt. consulcius ar¬
bitrantes ociosam uitã degere. quãlucris anima¬

Expanded text:
rerint quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud rerint quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum convertit impius, et in electis imponit maculam . 321 Vae autem illi qui et suam renuit vitam corrigere, et bonorum non desinit detrectare. 12. Plerique mali similes sibi in malum defendunt, et patrocinio suo pravos contra correptionem bonorum suscipiunt, ne, unde displicent emendentur: adjicientes in se aliena delicta, ut non tantum de suis malis, sed etiam de aliorum facinoribus puniantur, quorum peccata t crucifigi mundo per mortificationem propriae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis gubernandam suscipiat. 2. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes, praeesse et prodesse aliis nolunt; et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam agere, quam lucris anima
Abbreviated transcription (Latin):
iusti: quociẽs de suis excessib arguunt᷑. Suꝑ flua
aut̃ ẽ humilitas eoꝵ: qͥ se gessisse accusant quȩ non
ad miserunt. Quiuero sine arrogantia bona facta sua
seruantes se diuino iudicio quo puniendi sunt du¬
rius. dũ tẽporaliter contẽpnunt iudicari se abho¬
minib: Iniqͥs molesta est ueritas. & amara discipli¬
ua iusticie: nec delectant᷑ nisi placencia ꝓprie in¬
berillitatis In iusticie fecundi: & steriles ueritati:
Ceci ad contuendã lucẽ: & oculati ad tenebrarũ aspici-¬
endũ errorem: Corda reꝓboꝵ lubrica ft̃ ad male con¬
senciendũ & fluxa: ad be̾ne consenciendũ durissima
Probat salomon. & iusti emendacionẽ correpti. et
stulti obstinacionẽ ammoniti dicens Doce iustum:
& festinabit accipere De stulto aut̃ ait Qͥ erudit
glegunt. correctoꝵ falsa criminacione detractant.¬
& ad sui sceleris solaciũ usurpant. si uel falsũ cõpe¬

Expanded text:
justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua servantes se divino judicio, quo puniendi sunt durius, dum temporaliter contemnunt judicari se ab hominibus. 8. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur, nisi placentia propriae imbecillitatis: injustitiae fecundi, et steriles veritati; caeci ad contuendam lucem, et oculati ad tenebrarum aspiciendum errorem. 9. Corda reproborum lubrica sunt ad male consentiendum, et fluxa; ad bene consentiendum, durissima. 10. Probat Salomon et justi emendationem correpti, et stulti obstinationem admoniti, dicens: Doce justum, et festinabit accipere. De stulto autem ait: Qui erudit gligunt, correctorum vitam falsa criminatione detrectant; et ad sui sceleris solatium usurpant, si vel falso compe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓt̾ui delinquentib deridendo insultant. & quantũ
in ipsis ẽ. eos insanabiles putant Nec declinant cor
ad conpaciendi miscđiam. sed suꝑ uenientes detestant᷑
atq blasphemant: Non nũquam accidit ut int̾ amicos
aliqua redargucionis enutrita discordia: maiorẽ postea
caritatẽ parturiat: ut pote cũ corrigunt᷑ ea que dis¬
plicere in amico uident᷑ Et hoc quidẽ primũ ñ sine
quadã emulacione ãmõnitꝰ suscipit: s correctꝰ post¬
modũ gr̃as agit At contra multi ꝓparua lesione iĩ
caritatis rescindunt: & abamoreᷤᷤ dilectionis sese ꝑ¬
hennit̾ retrahunt. Pleriq correpcionẽ suã officiũ
caritatis existimant: pleriq uͦ hoc ipsũ qd̾ ex caritate
corripiunt᷑. ad iniurie contumeliã trahunt. Unde
occurrit & euenit: ut ex eo deteriores efficiantur.
ꝑ qd̃ emĩdari obediendo potuer̾ Salubrit̾ accipius

Expanded text:
protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum protervi delinquentibus deridendo insultant, et, quantum in ipsis est, eos insanabiles putant; nec declinant cor ad compatiendi misericordiam, sed superbientes detestantur atque blasphemant. 4. Nonnunquam accidit ut inter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea quae displicere in amico videntur, et hoc quidem primum non sine quadam aemulatione admonitus suscipit, sed correptus postmodum gratias agit. At contra multi pro parva laesione vim charitatis rescindunt, et ab amore dilectionis sese perenniter retrahunt. 5. Plerique correptionem suam officium charitatis existimant. Plerique vero hoc ipsum, quod ex charitate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nã quiea in malo utunt᷑ ñsibi amei. s inimici
exĩstunt: Concordia maloꝵ: contraria ẽ. bonoꝵ Et
sic̃ optandũ ẽ. ut boni pacẽ habeant inuicẽ: sic op¬
tandũ ut mali inuicẽ sint discordes. Unanimitatẽ
quippe maloꝵ. bonoꝵ ẽẽ contrariã. paulus apłs
ad ꝓͥbat. qͥ malos ẽtra se diuidit: quos innecẽ suã¬
concordasse conspexit: Inde & in lege mare rubrum.
uia tendens ad beatitudinẽ ñ impediat᷑. Inpedit᷑ aut̃
iter bonoꝵ: simare hoc ẽ unitas ñdiuidit᷑ iniquoꝵ¬
Inp̃bũ. ẽ enĩ arguere quẽquã in alio: qd̾ ad huc rep̃¬
hendit insem& ipso Qui ueracit᷑ fraternã uult corri¬
pere acsanare infirmitatẽ. talẽ se p̾stare frat᷑ne uti¬
litati studeat: ut eũ quẽ corriꝑe cupit. humili corde
ad moneat & hoc faciens ex c̃passione quasi cõmunis
pericłi: ne forte & ipse subiciat᷑ tẽptacioni Sic̃ uiri
sp̃ales alieni peccati emendacionem expectant: ita

Expanded text:
n sibi amici, sed inimici existunt. 2. Concordiam malorum contrariam esse bonorum. Et sicut optandum est ut boni pacem habeant in invicem, sic optandum est ut mali invicem sint discordes. Unanimitatem quippe malorum bonorum esse contrariam, Paulus apostolus approbat, qui malos contra se dividit, quos in necem suaconcordasse conspexit . Inde et in Lege mare Rubrum, ctorum via tendens ad beatitudinem non impediatur. Impeditur autem iter bonorum, si mare, hoc est, unitas non dividatur iniquImprobum est enim arguere quemquam in alio quod adhuc reprehendit in semetipso. 2. Qui veraciter fraternam vult corripere, ac sanare infirmitatem, talem se praestare fraternae utilitati studeat, ut eum quem corripere cupit humili corde admoneat, et hoc faciens ex compassione quasi communis periculi, ne forte et ipse subjiciatur tentationi. 3. Sicut viri spirituales alieni peccati emendationem exspectant, ita
Abbreviated transcription (Latin):
nec ut ꝓsint p̾sules fieri cupiunt. s magis ut diuites
fiant & honorent᷑ Suscipiunt enĩ sublimitatis culm̃
ñ ꝓpastorali regimine. s ꝓsolius honoris ambicione: atq
ab iecto oꝑe dignitatis. sõlã nominis ad petunt digni¬
tatẽ: Dũ mali sacerdotes dõ ignorante ñfiant: tamen
ignorant᷑ adeo. ipso ꝑꝓpħam testante: Principes extiter̃.¬
& imperiti atali officio retrahunt᷑. Illi enĩ exemplis
corrigere nesciunt. Quid enĩ docere poter̃. qd ipsi
ñdidicer̃. Desinat locũ docendi susciꝑe: qͥ nescit do¬
cere Ignorancia quippe p̃sulũ: uite ñ congruit sub¬
iectoꝵ Cecus enĩ siceco ducatũ p̃beat: ambo infoueã
cadunt Sacerdotes indoctos: ꝑisaiã ꝓpħam. ita dñs
inꝑbat: Ipsi inqͥd pastores. ignorauerunt intelligen¬
ep̃i Nescier̾ inqͥd. uniuersi canes muti ñualentes la

Expanded text:
magis ut divites fiant et honorentur. Suscipiunt enim sublimitatis culmen, non pro pastorali regimine, sed pro solius honoris ambitione, atque abjecto opere dignitatis, solam nominis appetunt dignitatem. 6. Dum mali sacerdotes, Deo ignorante, non fiant, tamen ignorantur a Deo, ipso pet imperiti a tali officio retrahuntur. Illi enim exemplis corrigere nesciunt. Qui Quid enim docere poterunt, quod ipsi non didicerunt? Desinat locum ducendi suscipere, qui nescit docere. Ignorantia quippe praesulum vitae non congruit subjectorum. Caecus enim si caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Sacerdotes indoctos per Isaiam prophetam ita Dominus improbat: Ipsi, inquit, pastores ignoraverunt intelligene
Abbreviated transcription (Latin):
scłi huiꝰ renunciantib. Illis enĩ dr ut sua omĩa bene
erogent: istis ut sua om̃ia derelinquant. Iuli: pre¬
ceptis generalib adstringunt᷑: isti p̃cepta generalia
ꝑfectius uiuendo transcendunt. Adꝑfectun aua
ficit: nisi abnegatis omib suis. etiã se uꝑsũ qͥsd. ca¬
neget: Sed qͥd.ẽ. se ipsũ ab negare. nisi uolunta: qui
poriis renunciare ut qͥ suꝑbꝰ erat sit humilis qui
pracundus ẽ ene studeat mansuetꝰ a eranee¬

Expanded text:
saeculo huic renuntiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficit, nisi ut, abnegatis omnibus suis, etiam seipsum quisque abneget; sed quid est seipsum abnegare, nisi voluptatibus propriis renuntiare? Ut qui superbus erat sit humilis; qui iracundus esse studeat mansuetus. Na
Abbreviated transcription (Latin):
collit: & erga ꝑcussionẽ ꝓxum crudelis existit. ueluti
dulentus detegit᷑. statĩq despicit. quẽ se diligere
simulat. Amicicia certa: uulla ui excludit᷑. nullo tẽ¬
pore abolet᷑ Ubicũq enĩ se uerterit tẽpus: illa fir
lib& actionis auertit Sepe ꝑhonorẽ quoꝵ dã mittan¬
tur & mores: & quos ante conglutinatos caritate habu¬
er̃. post quã ad culmen honoris ueneruit. amicos
habere despiciunt: xxx. de amicicia munere orta
Nter ueros amicicia exbeniuolencia orit᷑: inter
fictos. beneficio ad iungit᷑ Nonft̃ fideles in amicici¬
a: quos munꝰ ñ gr̃a copulat: Nã eito deser̾: nisi semꝑ
acceperint: Dilectio enĩ que munere glutinat᷑ eo¬
dẽ suspenso dissoluitur Illa uera ẽ amcicia: que ui¬
chil querit exreb amici nisi solã beniuolenciã scili¬
cet ut gratis amet amantẽ Plerũq amicitia ex ne¬

Expanded text:
tollit, et erga percussionem proximi crudelis existit: veluti tollit, et erga percussionem proximi crudelis existit: veluti dulentus detegitur, statimque despicit quem se diligere simulavit. 4. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur, ubicunque enim se verterit tempus, illa firmlibet actionis avertit. 6. Saepe per honorem quorumdam mutantur et mores; et quos ante conglutinatos charitate habuerunt, postquam ad culmen honoris venerint, amicos habere despiciunt. CAPUT XXX. De amicitia ex munere orta. 1. Inter veros amicos amicitia ex benevolentia oritur, inter fictos beneficio adjungitur. 2. Non sunt fideles in amicitia, quos munus, non gratia copulat. Nam cito deserunt, nisi semper acceperint. Dilectio enim quae munere glutinatur eodem suspenso dissolvitur. Illa vera est amicitia, quae nihil quaerit ex rebus amici, nisi solam benevolentiam, scilicet ut gratis amet amantem. 3. Plerumque amicitia ex ne
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ ꝓse amicũ diligit: insipiẽnt̃ eũ amplectit᷑. Multũ
interra dimersus ẽ: qͥ carnaliter hominẽ moriturũ
plus diligit quã oportet: Qͥ enĩ intẽꝑanter amicũ
amat. ꝓse magis illũ ñ ꝓdeo amat Quantũ gͦ bonũ
ẽ. ei quiꝑdõ fratrẽ diligit: tantũ ꝑniciosũ qui eũ
ꝓse ipso̾ amplectit᷑. Plerũq diligit᷑ in aliũ homo q
odit inse. ut pote in infantib: Amamꝰ enĩ quandã
eoꝵ ignauiã: & tam̃ odimꝰ qͥa ignaui eẽ. uolumus:
Sic lapides. equos. & cetera que lic&e diligimꝰ. s tañ xxu
Nã inꝓsperitate. incerta ẽ. amicicia: nec scitur
utͣrũ ꝑsona an felicitas diligat᷑. Sepe ꝑsimulacionẽ
a micicia colit᷑: ut qͥ ñ potuit᷑ aꝑte deciꝑe. decipiat
fraudulent Tunc quisq magis fit pietati usticieq
diuine contrarius: quando despicit amicũ aliqua ad¬
uersitate ꝑcussũ Qua inire & sibi occasionẽ mercedis

Expanded text:
vero pro se amicum diligit, insipienter eum amplectitur. Multum vero pro se amicum diligit, insipienter eum amplectitur. Multum in terra demersus est, qui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam oportet. Qui enim intemperanter amicum amat, pro se magis illum quam pro Deo amat. Quantum ergo bonus est, qui pro Deo fratrem diligit, tanto perniciosus, qui eum pro seipso amplectitur. 6. Plerumque diligit in alio homo, quod odit in se, utpote in infantibus. Amamus enim quamdam eorum ignaviam, et tamen odimus, quia ignavi esse nolumus. Sic lapides, equos et caetera, quae licet diligimus, sed tamen nam in prosperitate incerta est amicitia, nec scitur utrum persona an felicitas diligatur. 2. Saepe per simulationem amicitia colitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. 318 3. Tunc quisque magis fit pietati justitiaeque divinae contrarius, quando despicit amicum aliqua adversitate percussum. Qua in re et sibi occasionem mercedis
Abbreviated transcription (Latin):
delicta Qͥ fratrẽ sibi tardis reconciliat: dm̃ sibi
tardiꝰ placat Frustra enĩ ꝓpiciari sibi dm̃ quęrit.
qͥcito placari imꝓximũ negligit.: xxuiii. de dilectio
uost̃ erga dilectionẽ ꝓͦximi conseruanda Ne.
Unũ ne malũ qͥs infe̾rat: alterũ ut bonũ iupẽ¬
dat. Primũ ut caueat ledere: sequent̃ ut discat
prestare: Amicicia: est animoꝵ societas: Hec qͥppe
aduob incipit Nã minꝰ. quã int̾ duos dilectio esse
ñ poterit Antiqui dixer̃. de societate duoꝵ unã ẽẽ
animã induo corpora: ꝓpt̾ uim scilic& amoris. sic̃
inactib apłoꝵ legimus E rat illis corunũ & animi
sine dissensione sapiebant: amicicia & ꝓsꝑas res
dulciores facit: & ad uersiones cõmunione tẽꝑat.¬
leuioresq reddit: qͥa dũ intribulacione amici conso¬
lacio adiungit᷑. nec frangit᷑ animꝰ: nec cadere patitͣ.

Expanded text:
delicta. 7. Qui fratrem sibi tardius reconciliat, Deum sibi delicta. 7. Qui fratrem sibi tardius reconciliat, Deum sibi tardius placat. Frustra enim propitiari sibi Deum quaerit, qui cito placari in proximum negligit. CAPUT XXVIII. De dilectione. 1. Duo sunt erga dilectionem proximi conservanda; unum, ne 317 malum quis inferat; alterum, ut bonum impendat. Primum, ut caveat laedere; sequenter, ut discat praestare. 2. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. 3. Antiqui dixerunt de societate duorum, unam esse animam in duobus corporibus, propter vim scilicet amoris, sicut in Actibus apostolorum legimus: Erat illis cor unum, et anima sine dissensione sapiebant. 4. Amicitia et prosperas res dulciores facit, et adversas communione temperlevioresque reddit. Quia dum in tribulatione amici consolatio adjungitur, nec frangitur animus, nec cadere patitur. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
deplorandi s̃. qͥodio infratre tabescunt: econtra
mat̃ eccła praue ab om nib hereticis p̃mit᷑. s tam̃
eos adse uenientes benigna caritate amplectit᷑: ita &
singuli nr̃m quoscũq inimicos sustinemꝰ reuerten¬
tes materna imitacione amplecti statĩ debemus: Cito
ẽ ignoscendũ cinquã: dũ ueniã postulat: Non enim
posst̃ peccata dimitti ei: qͥ inse peccanti debita ũdunit¬
tit. Formã enĩ nob̾ indulgencie ds exmerito condi¬
cionis nr̃e inposuit: dũ ita orare nos p̃cepit. dimitte
nob̾ debita nr̃a. sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is:
Iustũ ẽ enĩ dei iudiciũ: tantũq peccatori a se indul¬
giꝰ ostendit. quantũ alteri unus qͥsq inse offenden¬
ti indulget. Qͥ dã desuis fidentes meritis pigre uise
delinquentib ueniã prestant: s nichil ꝓficit ẽẽ in¬
libatum aculpa. qͥñ ẽ. paratꝰ adueniã. dũ pociꝰ hec
magna sit culpa: quando tardius relaxant᷑ frat᷑na

Expanded text:
deplorandi sunt qui odio in fratre tabescunt, et contrmater Ecclesia grave hominibus haereticis premitur, sed tamen eos ad se venientes benigna charitate amplectitur, ita et singuli nimirum quoscunque inimicos sustinemus, revertentes materna imitatione amplecti statim debemus. Cito est ignoscendum cuique, dum veniam postulat. Non enim possunt peccata dimitti ei, qui in se peccanti debita non dimittit. Formam enim nobis indulgentiae Deus ex merito conditionis nostrae imposuit, dum ita nos orare praecepit: « Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Justum est enim Dei judicium, tantumque peccatori a se indulgeri ostendit, quantum alterutrum unusquisque in se offenso indulget. 6. Quidam de suis fidentes meritis pigre in se delinquentibus veniam praestant, sed nihil proficit esse illibatum a culpa, qui non est paratus ad veniam; dum potius haec magna sit culpa, quando tardius relaxantur fraterna
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ cogincionẽ uenire: nedũ boni uichoaeio huma¬
nis occłis reserat᷑. a uircute ꝑfectionis manescat incep¬
cio sẽitatis: Ante maturitatis enĩ tẽpus messes fioren
tes etto pereunt germinaq inutilia fiuntioirtates

Expanded text:
hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humahominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante mattes cito pereunt, germinaque eorum inutilia fiunt. 9. Virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
diũ dare Circũ iuspiee tem& ipsũ homo: nichilq tͥ
adroges que inte ft̃. p̃ter peccatũ Non declinat ad
dexterã: qui ñsibi. s dõ tribuit bona que agit. Neq
ad sinistrã se uertit: qͥ de diuina in dulgeneia peccan¬
di licenciã ñ p̃sumit hoc ẽ qd̾ ꝓpħa ait̾ hec uia am¬
bulate inea: neq ad dexterã. nͥeq adsinistrã. Uerũẽ
qd̾ natura expectat. delectari in laudib: s tuue recte
siindeo ñ inse quisq laudet᷑. sic̃ scriptũ ẽ. In dño lau¬
dabit᷑ anima mea Sepe uanã głam contẽpuendo. in
tantũ bene agere: & fructũ boni oꝑis ñ habere. qd̾ ipse
sibi aufert̃: ꝑstudiũ humane iactancie Semꝑ sua as
pieiant feditatẽ. qͥuane głe fauores diligunt: & ꝑdi¬
disse bonũ opꝰ doleant. qđ ꝓhumana ostentacione fes¬
cer elmator uane głe unde possit semꝑ laudari age¬
re ñqͥescit: & subinde ille uanitatis prauos appeti¬

Expanded text:
 homo, nihilque tibi arroges, quae in te sunt praeter peccatum. Non declinat ad dexteram, qui non sibi, sed Deo tribuit bona quae agit; neque ad sinistram se vertit, qui de divina indulgentia peccandi licentiam non praesumit. Hoc est, quod Propheta ait: Haec via, ambulate in ea, neque ad dexteram, neque ad sinid natura expetit delectari in laudibus; sed 311 tunc recte, si in Deo, non in se quisque laudetur, sicut scriptum est: In Domino laudabitur anima mea . 4. Saepe vanam gloriam contemnendo, in tantumdem bene agere, et fructum boni operis non habere, quod ipsi sibipiciant foeditatem qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum se opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. Amator vanae gloriae unde possit semper laudari agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appeti
Abbreviated transcription (Latin):
Quã ius enĩ quisq inhac uita sit iustus. tam̃ dũ¬
egredit᷑ ecorpore isto ꝑtimescit: nedignus suppli-¬
cio sit Nullus ẽ enĩ homo absq peccato: nec quis¬
quã potest de dei securus esse iudicio. cũ etiã de
ociosis uerbis reddenda sit racio Rinẽ iustoꝵ obti¬
nũ uocacio tranquilla cõmendat. ut ex eo intel¬
ligant᷑ sc̃oꝵ habere consorciũ angłoꝵ. ex quo ab
hoc corpore dura sine uexacionẽ tolluntur:
Prauos aut̃ homines apostate angłi excipient
morientes: ut eis sint ipsi tortores inpenis. qͥfue¬
rint suasores inuiciis Et si pietas ꝓdefunctis fi¬
delib flere iubeat. fides tamen ꝓeis lugere ue¬
tat. Illi enĩ deplorandi st̃ inmortẽ. quos miseros
infernus ex hac uita recipit. Non quos celestis
aula letificandos includit.

Expanded text:
Quamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen duQuamvis enim quis in hac vita sit justus, tamen duegreditur, pertimescit ne dignus supplicio sit. Nullus enim homo absque peccato; nec aliquis potest de Dei esse securus judicio, cum etiam et de otiosis verbis reddenda sit ratio. 10. Finem justorum optimum vocatio tranquilla commendat, ut ex eo intelligantur sanctorum habere consortium angelorum, ex quo ab hoc corpore sine vexatione dura tolluntur. 11. Pravos autem homines apostatae angeli excipiunt morientes, ut eis sint ipsi tortores in poenis, qui fuerunt suasores in vitiis. 362 12. Etsi pietas pro defunctis fidelibus flere jubeat, fides tamen pro eis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetificandos includit.
Abbreviated transcription (Latin):
puiso exitu rapiuntur: atq obsorbente ꝓfndor:
eruciandi eternis gehenne incendii deputanie
dequib bene ꝑpropħam dr̃ ducunt inbonis dies
suos. &. inpuncto ad inferna descendunt: Iniquus
moriens quumitacione sua multos ad culpã eo¬
rerat delectacione peceati multos aculpacte: uo
re tormenti: qd etiã psalmista testatur dicens. Ae¬
tabitur iustus cũ iderit iundictã impioꝵ. manꝰ
suas lauabit insanguine peccatoꝵ In peecatoꝵ
qͥa dũ eoꝵ pena conspicit᷑ conspicientis ita mun¬
ddatur Cuius enĩ dum tã crudelis exitus cernit᷑
ñ solũ qui uiderit refugit: sed alios etiã abinipe¬
cione illius quanta ualuerit exortacioner c̃o pet¬
cit: Inexitu uite anime electoꝵ namuo texrent᷑
metu incerti utrũ adp̃mium an ad supplicium
transeant: Quidã aut̃ electi infine suo purgant᷑
aleuib quibus dã peccatis. quidã uero impso suo
fine hilarescunt. eternoꝵ contẽplacione bonoꝵ.

Expanded text:
roviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, roviso exitu rapiuntur, atque absorbente profundo, cruciandi aeternis gehennae incendiis deputantur. De quibus per Prophetam dicitur: Ducunt in bonis dies suos, et in puncto ad inferna descendunt . 6. Iniquus moriens, qui imitatione sui multos ad culpam traxerat delectatione peccati, multos a culpa revocat terrore tormenti. Quod etiam Psalmista testatur dicens: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum, manus suas lavabquia dum eorum poena conspicitur, conspicientis vita mundatur. Cujus enim talis crudelis exitus cernitur, non solum qui viderit, refugit, sed alios etiam ab imitatione illius, quanta valuerit exhortatione, compescit. 7. In exitu vitae animae electorum nimio terrentur metu, incerti, utrum ad praemium an ad supplicium transeant. 8. Quidam autem electi in fine suo purgantur a levibus quibusdam peccatis; quidam vero in ipso suo fine hilarescunt aeternorum contemplatione bonorum. 9.
Abbreviated transcription (Latin):
uis sc̃i hunis uite erumnis liberari se cupianti¬
cito uolentes exire decorpore dei tam̃ disposi¬
cione plerumq diu inhae uita uersantur: ut
ꝑlongũ tolerancie experinentũ solidius ẽoꝵ
paciencia roboretur. Multi itã odio habent.
gram̃ mori timent: qd̾ plerumq inangustia
cotingere solet. sicq contrario affectu & inuendis¬
mundi habent tediũ. & moriendi metum. Sol¬
licite debet unꝰ quisq uiuere. & semꝑ
teriinũ uite sue considerare. & de contẽpla¬
est eiũ. Inomĩb operib guis qenioiate nao¬
nouissima tua: & ineternũ ñ peccabis Uenturi
exitus ignorantia incerta ẽ: & dũ mori quisq ñ
existimat tollitur Unde unus quisq festinet.
ne mniniquitatib suis moriatur: snnulq fimat᷑
uiuentes accendit ad uicia: subito morientes
ꝑtrabere nititur ad tormenta Sepe diuites in¬
hac fallaci uita dũ depotencie gła uelrerũ abun¬
dancia gestiunt: repente hora quanesciunt. imn¬

Expanded text:
is sancti ab hujus vitae aerumnis liberari se cupiacito volentes exire de corpore, Dei tamen dispositione plerumque diu in hac vita versantur, ut per longa tolerantiae experimenta solidius eorum patientia roboretur. 2. Multi odio vitam habent, et tamen mori timent; quod plerisque in angustia contingere solet, sicque contrario affectu et vivendi habent taedium, et moriendi metum. 3. Sollicite debet unusquisque vivere et semper terminum vitae suae considerare, ut de contemplaest enim: «In omnibus operibus tuis memorare novissima tua et in eternum non peccabis. Venturi exitus ignorancia incerta est. Et dum mori quisque non existimat tollitur unde unusquisque festinet ne in iniquitatibus rapiatur simula finiatur viventes accendit ad vitia, subito morientes pertrahere nititur ad tormenta, et hac fallaci vita, dum de potentiae gloria rerum abundantiam gestiunt, repentina hora quam nesciunt, imp
Abbreviated transcription (Latin):
mo. qd̾ prestat᷑ extraneo: ut noueris ũ ꝓhiberi pie̾tatis
officiũ. s negari carnalitatis affectũ. Parentib enim
carnalit̾ pͣstat᷑: qd̾ extraneis pie inpendit᷑ Siẽ nr̃a nob
habere: ita necparentes odio a nob̾ habendi ft̃. s eoꝵ
inpedim̃ta que nob̃̾ abitinere recto p̃pediunt. dum
signasie allo filoꝵ. arcã dĩ gestantes Nã sic̃ ille pig¬
norũ affectib arecto itinere. minime digresse sunt᷑.
tta & uir mundo renuncians. parentłle obtentu
non debet abono p̃pediri proposito: xx .ii. de his
qui mundi amore prepediuntur::
ati cupiunt conuolare ad gĩam der. sed tine es
carere oblectam̃tiᷤ mundi: Prouocat quide eos
amor xp̃i: sed reuocat eupiditas seli. Q ꝓ mde obietus¬
euiit᷑ uoti qͥa capumt᷑ in lecebris uanitatis. oi seeniao
mens ꝑcellis mundi huiꝰ inuolueris. lignũ consceride
eerueis: it amari. id. ẽ. atẽpestate huiꝰ seli libereri

Expanded text:
mo quod praestatur extraneo, ut noveris, non prohiberi pietatis mo quod praestatur extraneo, ut noveris, non prohiberi pietatis officium, sed negari carnalitatis affectum. Proximis enim carnaliter praestatur, quod extraneis pie impenditur. 6. Sicut nosthabere, ita nec parentes odio a nobis habendi sunt, sed eorum impedimenta, quae nos ab itinere recto praepediunt, dum signasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepediri proposito. 309 CAPUT XXII. De his qui a Deo mundi amore praepediuntur. 1. Multi cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed revocat cupiditas saeculi. Qui proinde obliviscuntur voti, quia capiuntur illecebris vanitatis. 2. Quaecunque mens procellis mundi hujus involveris, lignum conscende crucis, ut a mari, id est, tempestate hujus saeculi libereris.
Abbreviated transcription (Latin):
Si qui ꝓdei timore scło renunciant. sȩ tam curi¬
t reru familiar ĩ implicant᷑. quanto se xprũ ftca¬
cere student istruq conplecti simul ẽ ueostt & auo
quas curas parit inee pectori humano ũposse & duo¬
puses curat o ominis uni placere eifficile ẽe. nisi
prius a secreciorib cordis expellat᷑. in portuna se¬
culariũ multitudo eurarũ: anima que intrinsecꝰ
iacet. nequaquã resurget: Nã dũse ꝑ innumeras
scłi cogitaciones asꝑđrgit : ad consideracionẽ sui
se nullatenus colligit Arguit᷑ eoꝵ tepor: quidõ
uacare uolentes. & mundo renunciant. & curas ꝓpͥas¬
asꝑnant᷑. Sed dũ ꝓpͥnquoꝰ rũ utilitates ꝓcurant : adei
amore se separaͬnt. Uir spiritalis ita ꝓ̃dẽe debet sue
re parentũ. ñsolũ t̾renis curis. s eqã forensib iur
giis inuoluunt᷑. & ꝓsuoꝵ tẽporali salute. suas animas
ꝑdunt: Interdũ ordinata discrecio ẽ. dũ negat᷑ ꝓxi¬

Expanded text:
 Dei timore saeculo renuntiant, et tamen curis rerum familiarium implicantur, quanto se rerum studceri student, utrumque complecti simul non valent. Nam duas curas pariter inesse pectori humano non posse; et duobus servientem dominis, utrique placere difficile est. 2. Nisi prius a secretioribus cordis expellatur importuna saecularium multitudo curarum, anima, quae intrinsecus jacet, nequaquam resurget. Nam dum se per innumeras saeculi cogitationes spargit, ad considerationem sui se nullatenus colligit. 3. Arguitur eorum tepor qui, Deo vacare aspernantur, sed dum propinquorum utilitates procurant, a Dei amore se separant. Vir spiritualis prodesse debet suae re parentum non solum tergiis involuti, et pro suorum temporali salute suas animasdunt. 5. Interdum ordinata discretio est, dum negatur proxi
Abbreviated transcription (Latin):
añi neglegent᷑. Nã ueracit᷑ condẽpnam̃: siꝑtorporem
ca que bona s̃ aginiꝰ: Dei seruũ sine intermissione
legere. orare. & oꝑari oportet: nȩforte m̃te ocio dedi¬
tã. sp̃s fornicati ons subripiat Cedit enĩ labori uoe¬
luptas:. Animũ aut̃ uacantẽ: cito p̃occupat. Sontue¬
rersalomone ꝑociũ mutts fornicacionib inuolitũ¬

Expanded text:
i negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fornicationibus involutu
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. Qia & si cõmunes ft̃ c̃õuersacione: discreti tam̃
ft corde. uel oꝑe Et lic& sepe in medio carnaliũ ui¬
tã dĩ ꝓtegat. electoꝵ: tam̃ satis rarũ ẽ. ut qͥsq uiter
scłi uoluptates positꝰ. auiciis maneat inlibatus In
quib & si ñcito inplicet᷑: aliquando tam̃ ad trahit᷑

Expanded text:
dunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen dunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito implicetur, aliquando tamen attrahitur.
Abbreviated transcription (Latin):
inquib cecidit. ex ipsa laboris sui difficultate cog¬
noseit Qͥd enĩ inhac uita laboriosius. quã t̃renis
desideriis estuare : Aut qͥd hic securius. quã huius
scłi nichil adpętere Qͥ enĩ hunc mundũ diligunt.
turbulentis eiꝰ curis & sollicitu dinib contur bautͣ
Qͥ aut̃ cũ odiunt. nec secuntur. int̾ne qͥetis tran¬
quillitate fruentes. future pacis requiẽ quã illuc
ut soli deo uiuere delectent᷑. Quantoq ab huiꝰ scłir
c̃uersacione se subtrabunt: tanto int̾ne ñitis acie p̃¬
sentiã dei & angłice societatis frequentiã contẽplau¬
tur. Maloꝵ tãpraua st̃ oꝑa manifesta: ut hi qͥsuꝑnã
patriã desiderant. ñ solũ mores eoꝵ. s & consorcia.
fugiant Q dã etiã corporalit̾ separari desiderant.
abinqͥs: ut eoꝵ ñ inuoluant᷑ delictis Nonnulli & si
ñ corporali discessu: sp̃ali tam̃ abeis intentione rece¬

Expanded text:
in quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cogin quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requiem, quam illi o vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et consortia fugiant. Quidam etiam corporaliter separari desiderant ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali discessu, spirituali tamen ab eorum intentione rece
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ mundus odit diligat᷑ adõ Sc̃os uiros in hoc scło:
tabernacłm in monte fieri cogitauit: qͥa scis in hoc mun
ni t̾reua possessione mortificant. ut dõ uiuant: Ideoq
scłi huiꝰ blandicias calcant: ut ualidiores ad uitã illã
de huiꝰ uite mortificacione consurgant: Cuncta qͥppe
tẽporalia quasi herbe uirentes arescunt. & transeunt.
ideoq peternis reb que nũquã arescunt. recte ista dĩ
seruus contẽpnit. qͥa ineis stabilitatẽ ñ aspicit Qͥ post
renunciacionẽ mundi. adsuꝑnã patriã scĩs desideriisu
hiat: ab hac t̾rena intentione quasi quib dã penuis
subleuatꝰ erigit᷑. & in quo lapsus erat ꝑgemitũ ẽspicit.
& ubi ꝑuenerit. cũ gaudio magno intendit: Q uero
a cotẽplacionis reqͥeꝰ reflexus incuris huiꝰ scli incidit.
si ad memoriã sui reuertat᷑ ꝓtinꝰ inge miscit. Quan¬
tũq fuer̾ tranquilla que ꝑdidit. & quã confusa suit

Expanded text:
quem mundus odit diligatur a Deo. 4. Sanctos viros in hoc saeculquem mundus odit diligatur a Deo. 4. Sanctos viros in hoc saecultabernaculum in monte figere cogitavit , quia sanctis in hoc mundni terrena possessione mortificant, ut Deo vivant; ideoque saeculi hujus blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis stabilitatem non aspicit. 304 7. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, cum gaudio magno intendit. Qui vero, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque fuerint tranquilla quae perdidit, et quam confusa sint