comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscũ hostẽ deducimus: quẽ cũ labore suꝑamͦ.
Ipsa gͦ hominis uita tẽptatio est: cui ex semet ipsa
nascit᷑ unde ꝑimat᷑. Que ⁊ si semꝑ ex uirtute suc-¬
cidit qd̃ ex infirmitate. generat: semꝑ tam̃ ex in¬
firmitate generat. qd ex uirtute succidat. Sic
itaq humana uita tẽptatio ẽ : ut & si iã ab iniqͥta¬
tis ꝑpetratione cõpescit᷑: in ipsis tam̃ bonis oꝑib
mͦ maloꝵ memoria. mͦ seductionis caligine. mͦ
intentionis suȩ interruptione fuscetur. Aliꝰ
nãq a luxuria iam carnẽ refrenat: sed tam̃ adhuc
luxuriȩ fantasinata tolerat: quia quȩ uolens fecit
hoꝵ inuitus meminit: & pęnã sustinet qđ uolup¬
tatẽ putauit. Quia uͦ ad deuictam culpã retrahi
meruiti uentrẽ mirȩ abstiuentiȩ ugore restringit:
uultusq ex abstinentia pallescit. Cũq in facie pallor
aspicit᷑: reuerenda ab om̃ib uita laudat᷑. Moxq ina-¬

Expanded text:
nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superemus. nobiscum hostem deducimus, quem cum labore superemus. Ipsa ergo hominis vita tentatio est, cui ex semetipsa nascitur unde perimatur; quae etsi semper ex virtute succiderit quod ex infirmitate generat, semper tamen ex infirmitate generat quod ex virtute succidat; sic itaque humana vita tentatio est, ut etsi jam ab iniquitatis perpetratione compescitur, in ipsis tamen bon malorum memoria, modo seductionis caligine, modo intentionis suae interruptione fuscetur. Alius namque a luxuria carnem jam refrenat, sed tamen adhuc luxuriae phantasmata tolerat, quia quae volens fecit, horum invitus meminit, et poenam sustinet, quod voluptatem putavit. Quia vero ad devictam culpam retrahi metuit, ventrem mirae abstinentiae vigore restringit, vultusque ex abstinentia pallescit; cumque in facie pallor aspicitur, reverenda ab hominibus vita laudatur; moxque ina
Abbreviated transcription (Latin):
temptatio eẽ ꝑhibet᷑. Sponte quippe ab statu condi-¬
tionis lapsa. & corruptionis suę putredini subdita.
dũ sibi ex semet ipsa molestias gignit. hoc ẽ iã fac¬
ta qd tolerat. Quia enĩ statũ mentis inclinata de¬
seruit : qͥd in se nisi motũ uarietatis inuenit: Un¬
de nc̃ & si ad sũma appetenda se erigit: mutabili¬
tatis lubricȩ impulsu. ꝓtinus ad semet ipsã cadit.
U ult in contẽplatione stare. sed ñ ualet. cogitationis
gressũ figere nitit᷑. sed infirmitatis suȩ lapsib ener-¬
uat᷑. Quȩ nimirũ mutabilitatis sue onera: que uo-¬
lens expetiit nolens portat. Quietus homo pos-
sidere carnẽ potuit: si bene ab auctore conditus
possideri uoluisset. Cũq se erigere contra condito¬
rẽ studuit : in sem& ipso ꝓtinus carnis contumeliã
imienit. S qi cũ culpa simul ab origine etiã pęna
ꝓpagat᷑: itserto infirmitatis uitio nascim᷑. & quasi

Expanded text:
tentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditentatio esse perhibetur. Sponte quippe a statu conditionis lapsa, et corruptionis suae putredini subdita, dum sibi ex semetipsa molestias gignit, hoc est jam facta quod tolerat. Quia enim statum mentis inclinata deseruit, quid in se nisi motum varietatis invenit? Unde nunc etsi ad summa appetenda se erigit, mutabilitatis lubricae impulsu protinus ad semetipsam cadit. Vult in contemplatione stare, sed non valet. Cogitationis gressum figere nititur, sed infirmitatis suae lapsibus enervatur. Quae nimirum mutabilitatis suae onera quia volens expetiit, nolens portat. sidere carnem potuit, si bene ab auctore conditus possidere voluisset; cumque se erigere contra conditorem studuit, in semetipso protinus carnis contumeliam invenit; sed quia cum culpa simul ab origine etiam poena propagatur, incerto infirmitatis vitio nascimur, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
gũa p̃dicationis seminat: hoc ꝑ fauces tacite expec-¬
tationis degustat. Sed beatus iob unũ scił mẽbrum
uniuersalis ȩccłiȩ. sua insinuans. atq electoꝵ om̃ium
corda manifestans. om̃e qđ sentit aꝑiat: ut mentis
eius rectitudinẽ ad testatio locutionis innotescat.
loco translatione ueteri. nequaꝗͣ militia uita ho¬
minis. sed tẽptatio uocat᷑. Sed si utriusq uerbi sen-¬
sus aspicit᷑: diu̾sũ qͥdẽ ẽ qd exterius resonat᷑. s unũ
eundemq concorditer intellectũ format. Quid enĩ
nͥ pugna contra malignos sp̃s nomine tẽptationis ex¬
primit᷑. & quid appellatione militiȩ nͥ contra hostes
exercitium designat᷑ : Temptatio itaq ipsa militia ẽ:
qr dũ contra malignoꝵ sp̃uũ insidias uigilat᷑: ĩ bel¬
loꝵ ꝓcinctu ꝓcul dubio exsudat. Notandũ uͦ qđ hȩc
eade uita hominis ñ tẽp̾tationẽ habere dr̃: sed ipsa

Expanded text:
guam praedicationis emanat, hoc per fauces tacitae exspecguam praedicationis emanat, hoc per fauces tacitae exspectationis degustat. Sed beatus Job unum scilicet membrum universalis Ecclesiae, sua insinuans, atque electorum omnium corda manifestans, omne quod sentit aperiat, ut mentis ejus rectitudinem attestatio locutionis innotescat. loco translatione veteri nequaquam militia vita hominis, sed tentatio vocatur. Sed si utriusque verbi sensus aspicitur, diversum quidem est quod exterius resonat, sed unum eumdemque concorditer intellectum format. Quid enim nisi pugna contra malignos spiritus, nomine tentationis exprimitur? Et quid appellatione militiae, nisi contra hostes exercitium designatur? Tentatio itaque ipsa militia est, quia dum contra malignorum spirituum insidias vigilat, in bellorum procinctu procul dubio exsudat. Notandum vero, quod haec eadem vita hominis non tentationem habere dicitur, sed ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
recta quę audiunt contumaciter impugnant.
Ante gͦ necesse ẽ ut errorem suũ heretici sentiant.
ne auditȩ ueritati contradicant: quia & cãpoꝵ
sentes si arator uomeris scissione ñ eruit: terra
accepta semina in segetẽ non ꝓducit. & cũ pu¬
tredinẽ medicus uulneris aꝑtione non eicit: ne¬
quaꝗͣ in loco. putredinis sana caro coalescit. Pri¬
us gͦ ꝑuersa destrueus dicat. loquentes id qđ
uistum ẽ iudicate: post aũ recta insinuans ad¬
iungat. et non inuenietis in lingua mea iniqͥta
heretici alia aꝑte dicere: alia in occultis tenere. Per
linguã quippe aꝑta locutio: ꝑ fauces uͦ occulta tracta
stulticia in faucib resonat: qr ea quę ꝑ publicã locu-¬
tionẽ prȩdicat: etiã ꝑ intimã fidẽ seruat. Nec in aꝑ-¬
to aliud docet. atq in occultis aliud retinet: sed
qđ sentit loquendo eicit. & qđ loquit᷑ uiuendo cus¬
todit. Ac de sapientiȩ suꝑnȩ comuuio quicqͥd ꝑ lin¬

Expanded text:
recta quae audiunt contumaciter impugnant. recta quae audiunt contumaciter impugnant. Ante ergo necesse est ut errorem suum haeretici sentiant, ne auditae veritati contradicant, quia et camporum sentes si arator vomeris scissione non eruit, terra accepta semina in segetem non producit; et cum putredinem medicus vulneris apertione non ejicit, nequaquam in loco putredinis sana caro coalescit. Prius ergo perversa destruens, dicat: Loquentes id quod justum est judicate; post autem recta insinuans, adjungat: Et non invenietis in lingua mea ihaeretici alia aperte dicere, alia in occultis tenere. Per linguam quippe aperta locutio, per fauces vero occulta tractatstultitia in faucibus resonat, quia ea quae per publicam locutionem praedicat, etiam per intimam fidem servat; nec in aperto aliud docet, atque in occultis aliud retinet, sed et quod sentit 244 loquendo ejicit, et quod loquitur vivendo custodit; ac de sapientiae supernae convivio quidquid per lin
Abbreviated transcription (Latin):
nuntians. p̃cipitationẽ loquentiũ reprehendat:
atq ad eoꝵ mentẽ uerba recolligat dicens. Lo¬
quentes id qđ iustum ẽ iudicate. Ac si aꝑte dice¬
ret. Si in eo qđ ad nos ꝑ egressũ locutionis exitis
reprehendi ñ uultis: intus iusticiȩ libram tenete:
ut tanto foris qđ dr ex ueritatis pondere placeat:
quanto hoc interius trutina discretionis pensat.¬
& quia hi erga aliena dicta rectũ iudiciũ exert̃.
qui uidicare prius ꝓpria sciunt : postquã dixit
loquentes id qd iustum ẽ uditate. apte mox sub
dicer&. Si subtilius ura ꝑpenditis: uerius aliena
pensatis. & cũ rectum ceꝑit ẽẽ qđ dicitis: iustũ
cognoscetis qđ auditis. Nequaꝗͣ quppe a mea uob̾
lingua stulticia resonat: si a ur̃a conscientia non
ꝓcedat. Sic sic scã ȩccłia studet. prius assertiones
hostium falsas ostendere. & tunc p̃dicamenta
ueritatis aperire: quia cũ recta se tenere ȩstumnan:

Expanded text:
nuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, nuntians, praecipitationem loquentium reprehendat, atque ad eorum mentem verba colligat, dicens: Loquentes id quod justum est, judicate. Ac si aperte diceret: Si in eo quod ad nos egressum locutionis exitis, reprehendi non vultis, intus justitiae libram tenete, ut tanto foris quod dicitur ex veritatis pondere placeat, quanto hoc interius trutina discretionis pensat. Et quia hi erga aliena dicta rectum judicium exerunt, qui judicare prius propria sciunt, postquam dixit, Loquentes id quod justum est, judicate, apte mox subdiceret: Si subtilius vestra perpenditis, verius aliena pensatis, et cum rectum coeperit esse quod dicitis, justum cognoscetis quod auditis. Nequaquam quippe mea vobis lingua stultitiam resonat, si a vestra conscientia non procedat. Sic sancta Ecclesia studet prius assertiones hostium falsas ostendere, et tunc praedicamenta veritatis aperire, quia cum recta se tenere aestimant,
Abbreviated transcription (Latin):
nib sius ueritatẽ conant᷑ assequi: sea uictores ui¬
deri. Cuinq foris ostendi sapientes appetunt.
uitus ꝑ stulticiã ęlationis suȩ uinculis ligantur.
Unde fit. ut contentionũ certamina ex qͥrant:
& de dõ qui pax ur̃a est loqui pacifice nesciant:
atq ex pacis negotio rixę uiuentores fiant. Quib
bene ꝑ paulũ dr. Si qͥs aũ uidet᷑ contentiosus eẽ :
nos talem consuetudinẽ ñ habemus. neq ȩccłia¬
ẽ iudicate. Is namq qui loquit᷑. dũ de uerbis
suis auditoris sententiã expectat: quasi eiꝰ iuditio
supponit᷑ ã quo audit᷑. Qui gͥ in dictis suis reꝓba¬
ri metuit. ipse prius debet examinare qđ dicit:
quatinus inter cor & linguam ęquus quidã dis¬
cretusq arbiter sedeat᷑. subtiliter pensans si sic
recta uerba cor offerat: quȩ utiliter suscipiens ad
auditoꝵ iudicium lingua ꝑducat. Beatus gͥ iob sua
contra amicos agens. sed contra hereticos nr̃a de¬

Expanded text:
nibus suis non veritatem conantur assequi, sed victores vinibus suis non veritatem conantur assequi, sed victores videri: cumque foris ostendi sapientes appetunt, intus per stultitiam elationis suae vinculis ligantur. Unde fit ut contentionum certamina exquirant, et de Deo, qui pax nostra est, loqui pacifice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant. Quibus bene per Paulum dicitur: Si quis autem videtur contentiosus esse, nos talem consuetudinem non habemus, neqest, judicate. - Is namque qui loquitur, dum vel in sui auditoris sententiam exspectat quasi ejus judicio supponitur, a quo auditur. Qui igitur in dictis suis reri metuit, ipse prius debet examinare quod dicit, quatenus inter cor et linguam aequus quidam discretusque arbiter sedeat, subtiliter pensans, si recta verba cor offerat, quae, utiliter suscipiens, ad auditorum judicium lingua perducat. Beatus igitur Job sua contra amicos agens, sed contra haereticos nostra de
Abbreviated transcription (Latin):
& rursũ pacientiȩ benignitas suffraget᷑: Ut mag
nũ qđdã in corde nr̃o edificium construens. &
benignitatis arcẽ pacientia solidet: & pacientię
fundata ędificia benignitas exorn&. Seatus gͥ
iob promptus ad pacientiã dicat: uerũtam̃ qđ
cȩpistis explete. Benignitate preditꝰ adiungat.
P̾rebete aurẽ: & uidete air mentiar. Quia uͦ scã¬
eccłia ex magisterio humilitatis instituta. recta¬
quȩ errantib dicit. ñ quasi ex auctoritate p̾cipit.
sed ex ratione ꝑsuadet: bene nc̃ dr̃. Uidete an¬
mentiar. Ac si aꝑte dicat. Ea quȩ assero. nequaꝗͣ
mͥ ex auctoritate credite: seo an uera sint ex rati¬
one pensate. Quȩ & si quando dicit. qđ ratio¬
ne cõprehendi non ualet: ne de occultis hu¬
mana ratio quȩri debeat. racionabiliter suad&.
Sed sepe heretici dũ occasionẽ raciocinationis
accipiunt: ad uirgia contentionis effrenant᷑.

Expanded text:
et rursuet rursunum quoddam in corde nostro aedificium construens, et benignitatis arcem patientia solidet, et patientiae fundata aedificia benignitas exornet. Beatus igitur Job promptus ad patientiam dicat: Verumtamen quod coepistis, explete; benignitate praeditus adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. 3. Eccquae errantibus dicit, quasi ex auctoritate praecipit, sed ex ratione mentiar. Ac si aperte dicat: Ea quae assero nequaquam mihi ex auctoritate credite, sed an vera sint ex ratione pensate. Quae et si quando dicit quod ratione comprehendi non valet, ne de occultis humana ratio quaeri debeat, rationabiliter suadet. Sed saepe haeretici, dum occasionem ratiocinationis accipiunt, ad jurgia contentionis effrenantur.
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ in hoc tẽptationũ p̃lio. & munita pacientiȩ
clyppeo. & gladiis amoris accincta: ad ꝑferenda
mala sumit fortitudinẽ. & ad repend enda bo
na exerit benignitatẽ: quatinus & odioꝵ tela
potenter excipiat: & amoris iacula ualent̃ red¬
dat. Nequaꝙͣ quippe ad bella armatus ꝑgit: qͥ
aut dyppeũ sumens gladiis ñ utit᷑: aut utens
gladiis. chỹppeo non munit᷑. Unde & miles dĩ
aduersitatis bello deprehensus. & scutũ pacien¬
tiȩ debet anteferre ne pereat: & ad p̃dicandũ
promptus amoris inferreiacula. ut uincat.
Cuius armaturȩ sũ mã: breuiter paulus uisinu¬
at dicens. Caritas paciens ẽ: benigna ẽ. Cũ
uͦ unũ ex utroq defuerit. caritas ñ est: Si uideł
malos aut absq benignitate tolerans ñ amat: aut
rursũ sẽse sine pacientia exhibens. negligit tole¬
rare quoᷤ amat. Ut gͦ ã nobis caritas uera tene¬
at᷑. necesse ẽ quatinus & benignitati pacientia.

Expanded text:
sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae sanctorum in hoc tentationum praelio et munita patientiae clypeo, et gladiis amoris accincta, ad perferenda mala sumit fortitudinem, et ad rna erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Non enim ad bella armatus pergit, qui aut clypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypadversitatis bello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, ne pereat; et ad praedicandum promptus amoris inferre jacula, ut vincat. Cujus armaturae summam Paulus breviter insinuat, dicens: Charitas patievero unum ex utroque defuerit, charitas non est: si videlicet malos, aut absque benignitate tolerans non amat, aut rursum sese sine patientia exhibens, negligit tolerare quos amat. Ut ergo a nobis charitas vera teneatur, necesse est quatenus et benignitati patientia,
Abbreviated transcription (Latin):
grue dr. Cuius resurgentis uitã iã quidẽ ꝑ fidẽ
sequit᷑. sed nec dũ ꝑ speciem contẽplat᷑. Suꝑ pupil¬
lũ uͦ heretici irruunt: cũ humilitatẽ fidelis ppłi
importunis falsis q allegationib affligunt. & ta¬
m̃ ainicus ẽ quẽ nitunt᷑ euertere: quia fidelis dĩ
ppłs. ipsos quoq q ꝑsequentes tolerat. amando ũ
desinit ad ueritatẽ uocare. Sed int̾ hȩc sciendũ ẽ:
quia scĩ uiri ner sustinere falsa ꝑ infirmitatẽ me¬
tuunt: nec lesi umquã a ueritate conticescunt.
enĩ aduersa ꝑpeti ñ timet dicat: uerũtam̃ quȩ
cepistis explete. Quia uͦ ipsis suis ꝑsecutorib ue¬
ritatis p̃dicamenta ñ subtrahit: adiungat. Prebe¬
te aurẽ: & uidete an mentiar. Ac si aꝑte diceret.
Nec ante illatas molestias trepido: nec ingratis
auditorib correptionis ad iutoria abscondo: qr
& malis pressus exerceor. & ipsis meis ꝑsecutt¬
rib benigne impensus cresco. Mens quippe

Expanded text:
resurgentis vitam jam quidem per fidem sequitur, sed necdum per speciem contemplatur. Super pupillum vero haeretici irruunt, cum humilitatem fidelis populi importunis falsisque allegationibus affligunt. Et tamen amicus est quem nituntur evertere, quia fidelis Dei populus ipsos quoque quos persequentes tolerat amando non desinit ad veritatem vocare. Sed inter haec sciendum est sancti viri nec sustinere falsa per infirmitatem metuunt, nec laesi unquam a veritate conticescunt. enim adversa perpeti non timet, dicat: Verumtamen quod coepistis, explete. Quia vero ipsis suis persecutoribus veritatis praedicamenta non subtrahit, adjungat: Praebete aurem, et videte an mentiar. Ac si aperte diceret: Nec ante illatas molestias trepido, nec ingratis auditoribus correptionis adjutoria abscondo, quia et malis pressus exerceor, et ipsis meis persecutoribus 242 benigne impensus cresco. Mens quippe
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ꝯsumit᷑ nube e ꝑtͣnsit: sic qͥ desc̾ñdit ad infero ñ asc̾ndet.
gubes qͥppe ad altiora suspendit᷑. s. densata uento impellit᷑.
ut currat.: calore aũ solis dissipat᷑ ut euanescat. Sic nimirũ
corda st̃ hoĩum: q̃ ꝑ accepte rationis ingeniũ ad alta emi¬
cãt. impulsa aũ maligni sp̃c flatu. pͣuis desił̾ioꝵ suor mo-¬
tib huc illucq ꝑthunt᷑. S distcto uꝑͣni iudicis. qͦsi solis

Expanded text:
consumitur nubes et pertransit, sic qui descendit ad inferos, non ascendet . Nubes quippe ad altiora suspenditur, sed densata vento impellitur ut currat; calore autem solis dissipatur, ut evanescat. Sic nimirum corda sunt hominum quae per acceptae rationis ingenium ad alta emigrant; impulsa autem maligni spiritus flatu, pravis desideriorum suorum motibus huc illucque pertrahuntur, sed districta dis
Abbreviated transcription (Latin):
torẽ suũ ammon& dicens. Surge qui dormis. &
exurge a mortuis: & illuminabit te xp̃c. & rursũ.
Hora est iam nos de somno surgere. Unde & salo¬
mon peccantẽ increpat dicens. Usqueqͦ piger dor¬
mis: Electus gͥ quisq cũ peccati somno p̾mitur:
ad iusticiȩ uigilias exurgere conat᷑. Sed sepe cum
surrexerit: ipsa se extolli magnitudine uirtutum
sentit. Unde & temptari se p̃sentis uitȩ aduersi¬
tatib post uirtutes desiderat: ne peius ex confi-¬
dentia uirtutũ cadat. Si enim seruari se melius
ꝑ temptationẽ non cognoscer&e: nequaꝗͣ psalmista
dixisset. Proba me dñe & tempta me. Bene gͦ nẽ¬

Expanded text:
torem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et torem suum admonet, dicens: Surge qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Et rursum: Hora est jam nos de somno surgere . Unde et Salomon peccantem increpat, dicens: Usquequo, piger, dormis ? Electus igitur quisque cum peccati somno premitur, ad justitiae vigilias exsurgere conatur. Sed saepe cum surrexerit, ipsa se extolli magnitudine virtutum sentit. Unde et tentari se praesentis vitae adversitatibus post virtutes desiderat, ne pejus ex confidentia virtutum cadat. Si enim servari se melius per tentationem non cognosceret, nequaquam Psalmista diceret: Proba me, Domine, et tenta me . Bene e
Abbreviated transcription (Latin):
derii motu uariat᷑. ut & quietus actionẽ desi¬
der&: & occupatus ad ocium anhel&. Quia enĩ
fixa mens stare cũ potuit noluit: stare iam ñ ual&e
etiam cũ uelit. Conditoris quippe sui contẽpla¬
tionẽ deserens. salutis suȩ fortitudinẽ ꝑdidit. &
quolib& posita semꝑ egra aliũ locũ quęxit. Uari-¬
etatẽ gͦ humanȩ mentis exprimens. dicat. Si dor¬
miero dicam quando surgam: et rursus expecta¬
bo uesꝑam. Ac si aꝑte dicera. Nil ꝑceptũ menti
sufficit: quia ipsũ qui uere sufficere potuit amisit.
In somno nãq surrectionẽ desidero: in surrectione
uesꝑam expecto: quia & quietus exercitium acti¬
onis appeto: & exercitatus ocium quietis quero.
Qđ tam̃ intelligi & aliter potest. Dormire nãq
est: in peccatis iacere. Si enim somni appellatio cul¬
pa non esset: nequaꝗͣ paulus discipulis diceret.
Euigilate iusti: & nolite peccare. Unde & audi¬

Expanded text:
derii motu variatur, ut et quietus actionem desiderii motu variatur, ut et quietus actionem desideret, et occupatus ad otium anhelet. Quia enim fixa mens stare cum potuit noluit, stare jam non valet etiam cum volet. Conditoris quippe sui contemplationem deserens, salutis suae fortitudinem perdidit, et quolibet posita, semper aegra alium locum quaerit. Varietatem ergo humanae mentis exprimens, dicat: Si dormiero, dicam: Quando surgam? et rursum exspectabo vesperam. Ac si aperte diceret: Nihil perceptum menti sufficit, quia ipsum qui vere sufficere potuit amisit. In somno namque surrectionem desidero, in surrectione vesperam exspecto, quia et quietus exercitium actionis appeto, et exercitatus otium quietis quaero.d tamen intelligi et aliter potest. Dormire namque est in peccatis jacere. Si enim somni appellatio culpa non esset, nequaquam Paulus discipulis diceret: Evigilate, justi, et nolite peccare . Unde et audi
Abbreviated transcription (Latin):
aruit & contracta est. Sed hȩc subtilius congruen¬
tiusq disserimus: si ad p̃missũ expositionis ordinẽ
redeamus. Somno nãq torpor otii: surrectione aũ
exercitatio actionis exprimit᷑. Uesꝑȩ quoq noĩe
quia somno congruit: rursus ocii desideriũ figurat᷑.
Scã uͦ eccłia quousq uitã corruptionis ducit: flere
mutabilitatis suȩ dãpna non desinit. Adhoc nãq
homo conditus fuerat. ut ꝯstanti mente in arce se
contẽplationis eriger&: & nulla hunc corruptio
a conditoris sui amore declinar&. Sed in eo qđ
ab ingenita standi soliditate. uoluntatis pedẽ ad
culpam mouit: a dilectione conditoris in seniae ipsũ
ꝓtinus cecidit. Amorẽ uͦ dĩ uerã scił stacionis arcẽ
deserens. nec in se consistere potuit: quia lubricȩ
mutabilitatis impulsu infra se ꝑ corruptionẽ ꝓ¬
ruens. etiã ã sem&e ipso dissensit. Qui nunc quia
ꝯditionis suȩ soliditate ñ figit᷑. alteruantis sẽꝑ desi¬

Expanded text:
apsi instabilitas. --Sed haec subtilius congruentiusque disserimus, si ad praemissae expositionis ordinem redeamus. Somno namque torpor otii, surrectione autem exercitatio actionis exprimitur. Vesperae quoque nomine, quia somno congruit, rursus otii desiderium figuratur. Sancta vero Ecclesia quousque vitam corruptionis ducit, flere mutabilitatis suae damna non desinit. Ad hoc namque homo conditus fuerat, ut, stante mente, in arcem se contemplationis erigeret, et nulla hunc corruptio a conditoris sui amore declinaret. Sed in eo quod ab ingenita standi soliditate voluntatis pedem ad culpam movit, a dilectione conditoris in semetipsum protinus cecidit. Amorem vero Dei, veram scilicet stationis arcem deserens, nec in se consistere potuit, quia, lubricae mutabilitatis impulsu, infra se per corruptionem proruens, etiam a semetipso dissensit. Qui nunc, quia conditionis suae soliditate non figitur, alternantis semper desi
Abbreviated transcription (Latin):
sconsi. quasi amenissimũ secretũ petunt. Sed
in eo sepe temptationis aculeos sentiunt:. carnis
incentiua paciunt᷑: & ibi grauissimos labores
inueniunt. ubi magnã requiem a labore quȩsi¬
erunt. Undesc̃s uir post insinuatũ corruptionis
suȩ carterẽ: ad quieta cordis spacia redire festi¬
nans: quia eandẽ rixam & in intimis inuenit. ꝗͣ
ab exteriorib fugit: ꝓtinus subdit dicens. Si¬

Expanded text:
sconsi, quasi amoenissimum secretum petunt. Sed sconsi, quasi amoenissimum secretum petunt. Sed in eo saepe tentationis aculeos sentiunt, carnis incentiva patiuntur; et ibi gravissimos labores inveniunt, ubi magnam requiem a labore quaesierant. Unde sanctus vir post insinuatum 261 corruptionis suae carcerem, ad quieta cordis spatia redire festinans, quia eamdem rixam et in intimis invenit quam ab exterioribus fugit, protinus subdit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
incertis motib subditi. corruptionis se carcere
clausos dolent. Ait gͦ. Nũquio mare sũ ego
aut cȩtus. quia circũdedisti me carcere. Ac si
aꝑte dicer&. Mare uel cȩtus iniqui uideł. eoꝵq
auctor malignus sp̃s. quia effrenari ad solã ꝑpe¬
trande iniquitatis licentiã appetunt: recte pene
suȩ carcere constringunt᷑. Ego aũ qui iã ęterui¬
tatis tuȩ libertatẽ desidero: cur adhuc meȩ car-¬
cere corruptionis premor: Qđ tam̃ nec a iustis
suꝑbe requirit᷑. quia amore ueritatis accensi.
unifirmitatis suȩ angustias tnsgͣdi ꝑfecte ꝯcupis¬
cunt: nec ab auctore iustoꝵ iniuste disponit᷑.
qr electoꝵ suoꝵ uota differens cruciat. cruciats
purgat: ut ad ꝑcipiendũ qđ desiderant. quan¬
doq melius ex dilatione conualescant. E lecti
aũ quousq ab intima quiete differunt᷑. ad cor
suũ redeunt: ibiq ã carnis suȩ tumultib ab¬

Expanded text:
incertis motibus subditi, se corruptionis carcere incertis motibus subditi, se corruptionis carcere clausos dolent. Ait ergo: « Nunquid mare sum ego, aut cetus, quia circumdedisti me carcere. » Ac si aperte diceret: Mare, cetus, iniqui videlicet, eorumque actor malignus spiritus, quia effrenati solam perpetrandae iniquitatis licentiam appetunt, recte carcere suae poenae constringuntur. Ego autem, qui jam aeternitatis tuae libertatem desidero, cur adhuc carcere corruptsuperbe requiritur, quia, amore veritatis accensi, infirmitatis suae angustias transgredi perfecte concupiscunt; nec ab auctore justorum injuste disponitur, quia electorum suorum vota differens cruciat, crucians purgat, ut ad percipiendum quod desiderant quandoque melius ex dilatione convalescant. Electi autem quousque ab intima quiete differuntur, ad cor suum redeunt; ibique, a carnis suae tumultibus ab
Abbreviated transcription (Latin):
in utre st̃: cũ lubrica eoꝵ desideria quia oꝑis ef¬
fectum ñ inueniunt: sub carnali corde deprimun¬
t᷑. Cȩtus g ac mare circũdatione carceris p̃mit᷑.
quia uel malignus sp̃s uł sequaces illius iniquoꝵ
se mentib colligũt. atq in eis undas tumentium
cogitationũ uoluũt: ut implere inala quȩ appetunt
nequeant. suꝑna eos districtio angustat. Scĩ autẽ¬
uiri cum mundiori corde cȩlestiũ archana consi-¬
derant. auctis ad hȩc cotidie ardoribanhelant:
ibi iam plene saciari desiderant. unde adhuc
parũ aliquid ore contẽplationis degustant. Per¬
fecte cupiunt carnis stimulũ subdere: nil in co-¬
gitatõne illicitũ de cuiꝰlibet iã corruptione tolerare.
Sed quia scriptũ est. corpus qđ corrũpit᷑ adgͣ¬
uat animã. & deprunit terrena in habitatio sen¬
sũ multa cogitantẽ: uitentione iã quidẽ ultra se¬
m&e. ipsos eminent: s tam̃ adhuc infirmitatis suȩ

Expanded text:
in utre sunt cum lubrica eorum desideria, quia operis efin utre sunt cum lubrica eorum desideria, quia operis effectum non inveniunt, sub carnali corde deprimuntur. Cetus ergo ac mare circumdatione premitur carceris, quia vel malignus spiritus, vel sequaces illius, in quorum se mentibus colligit, atque in eis undas tumentium cogitationum volvit, ut implere mala quae appetunt nequeant, suviri, quo mundiori corde coelestium arcana considerant, auctis ad haec quotidie ardoribus anhelant: ibique jam plene satiari desiderant, unde adhuc parum aliquid ore contemplationis degustant. Perfecte cupiunt carnis stimulum subdere, nihil in cogitatione illicitum, de ejus jam corruptione tolerare. Sed quia scriptum est: « Corpus, quod corrumpitur, aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; » intentione jam quidem ultra semetipsos eminent, sed tamen adhuc infirmitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s in inferiorib deiectus. ne ad cȩlestia euolare
p̃ualeat. penȩ suȩ pondere coartat᷑: petro ad¬
testante qui ait. Ds̃ angłis peccantib ñ peꝑcit: s
rudentib inferni detractos. in tartarũ tradidit.
in udiciũ cruciandos reseruari. Cȩtus carcere
astringit᷑: quia tẽptare bonos quantũ desiderat
ꝓhibetur. Carcere quoq mare circũdat᷑: qr car¬
nalium mentiũ tumida insanaq desideria. ad
ꝑagenda mala quȩ appetunt. inpossibilitatis
suȩ angustia grauant᷑. Sepe enĩ dominari melio¬
rib concupiscunt. s tam̃ eis diuino uidicio cun¬
cta mirabiliter disponente substrati st̃. Nocere
bonis elati desiderant: & tam̃ subiecti ab eis¬
solatia sperant. Pro explendis uoluptatib carnis.
longeuitatẽ uitȩ p̃sentis cupiunt: s tam̃ ab ea
sub celeritate rapiunt᷑. De quib bene ꝑ psalmistã
dr. Statuit aquas quasi in utre. Aquȩ quippe

Expanded text:
spiritus in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare spiritus in inferioribus dejectus, ne ad coelestia evolare praevaleat, poenae suae pondere coarctatur, Petro attestante, qui ait: « Deus angelis perudentibus inferni detractos in tartarum tradidit in judicium cruciandos reservari . Cetus carcere astringitur, quia tentare bonos quantum desiderat prohibetur. Carcere quoque mare circumdatur, quia carnalium mentium tumida insanaque desideria ad peragenda mala quae appetunt impossibilitatis suae angustia gravantur. Saepe enim dominari melioribus concupiscunt; sed tamen eis, divino judicio cuncta mirabiliter disponente, substrati sunt. Nocere bonis elati desiderant, et tamen subjecti ab eissolatia sperant. Pro explendis voluptatibus carnis longaevitatem vitae praesentis cupiunt, sed tamen ab ea sub celeritate rapiuntur. De quibus bene per Psalmistam dicitur: Statuit aquas quasi in utre . Aquae quippe
Abbreviated transcription (Latin):
meȩ: ac si aꝑtius insinu& dicens. Intus contͣ me
cũ cordis inei dolore colloquar: & foris me ã uerbe¬
re uidicis abscondam. Sed inens pęnitentiȩ dolori¬
b pressaau sein& ipsa constringit᷑: atq a cunctis de¬
lectationib caruis forti cogitatione separat᷑. Ad sũ¬
ina ꝓficere appetit: & tamen adhuc de corruptione
corporis contradictionẽ sentit. Unde apte mox sub-
& uirtutũ ꝓuectib ad alta exurgere uitit᷑: & tam̃
caruis suȩ corruptione p̃pedit᷑. Qua bene exui psal-¬
mista dep̾cat᷑ dicens. Etluc de carcere anunã meã:
Sad confitendũ nomini tuo. Quid uͦ appellatione
maris. nͥ corda carnaliũ tumidis cogitationib flu¬
ctuosa : Quid aũ cęti nomine. nͥ antiquus hostis
exprimit᷑ : Qui dũ mentes seculariũ possidendo
penetrat: quasi in eoꝵ lubricas cogitationes na¬
tat. Sed cetus carcere stringit᷑. quia malignus

Expanded text:
meae. Ac si apertius insinuet, dicens: Intus contra me meae. Ac si apertius insinuet, dicens: Intus contra me cum cordis mei dolore colloquor, et foris me a verbere judicis abscondo. Sed mens poenitentiae doloribus pressa in semetipsa constringitur, atque a cunctis delectationibus carnis forti cogitatione separatur, ad summa proficere appetit, et tamen acarnis contradictionem sentit. VERS. 12.-- et virtutum provectibus ad alta exsurgere nititur, et tamen carnis suae corruptione praepeditur. Qua bene exui Psalmista deprecatur, dicens: Educ de carcere animam meam, ad confitendum nomini tuo . Quid vero appellatione maris, nisi corda carnalium tumidis cogitationibus fluctuosa; 260 quid autem ceti nomine, nisi antiquus exprimitur, qui dum mentem saecularium possidendo penetrat, quasi in eorum lubricas cogitationes natat? Sed cetus carcere stringitur, quia malignus
Abbreviated transcription (Latin):
qd a cecitatis suȩ errorib paternȩ sollicitudinis
flagellis expiatus: qđ ã flagelloꝵ dolorib ad sa-¬
luts gaudia miscdĩȩ medicamentis reductus ẽ:
qđ quibusdã culpis & si non grauib subditus.
peccare tam̃ & inter flagella ũ desinit. qđ pec¬
catorẽ suũ suꝑna gr̃a nec contempta dereliquit.
crepat: hab& in corde iustoꝵ amaritudo animȩ
linguã suã: quȩ tanto eis subtilius loquit᷑: quanto
& interius audit᷑. Unde & nequaꝗͣ dr fabulabor
in amaritudine anunȩ meȩ: s confabulabor cum
amaritudine antinȩ meȩ. Quia uis doloris quȩ
peccata singula reputans. torpentẽ animũ ad la-¬
menta excitat᷑: quasi ad eũ uerba confabulationis
forinat. in quib sem&e ipsũ correctus inueniat. &
ad sui iã custodiã sollicitior ex urgat. Dicat itaq
uir iustus ex uoce sua:. & sc̃ȩ ȩccłiȩ typũ tenens
dicat ex nr̃a. confabulabor cũ amaritudine aĩȩ

Expanded text:
quod caecitatis suae erroribus paternae sollicitudinis quod caecitatis suae erroribus paternae sollicitudinis flagellis expiatus, quod a flagellorum doloribus ad salutis gaudia misericordiae medicamento reductus est, quod quibusdam culpis, etsi non gravibus subditus, peccare tamen et inter flagella non desinit, quod peccatorem suum superna gratia nec contempta dereliquit. crepat, habet in corde justorum amaritudo animae linguam suam, quae tanto eis subtilius loquitur, quanto et interius auditur. Unde et nequaquam dicitur: Fabulabor in amaritudine animae meae, sed, Confabulabor cum amaritudine animae meae, quia vis doloris, quae peccata singula reputans, torpentem animum ad lamenta excitat, quasi ad eum verba confabulationis format, in quibus semetipsum correctus inveniat, et ad sui jam custodiam sollicitior exsurgat. Dicat itaque vir justus ex voce sua, et sanctae Ecclesiae typum tenens, dicat ex nostra: Confabulabor cum amaritudine animae
Abbreviated transcription (Latin):
latuit. flentib subtilius inuotescit: & afflicta
mens cercius iuuenit malũ qđ fecerat. & nescie¬
bat. Eiq rixa sua uerius aꝑit. quantũ ã uerita¬
tis pace deuiauit: quia reatũ suũ cuiꝰ secura ñ
meminit᷑. hunc ui se cõmota dep̃hendit. Succres-¬
cens quippe amaritudo penitentiȩ. uerecondanti
cordi importune ingerit illicita quȩ cõmisit:
districtũ contra hȩc iudicẽ ostendit. supplicioꝵ
minas incutit: pauore auimũ ferit: pudore con
fundit᷑. motus illicitos increpat: quietẽ uoxiȩ se-¬
curitatis turbat. Quȩ ei conditor bona contu¬
lit. quȩ ipse bonis illius mala respondit enuie¬
rat: qđ mire ab eo conditus. qđ gratuito nutritus.
qđ rationis substantia in conditione ditatus est.
tus noluit᷑:. qđ uocantis miscđia nec surdũ hẽ
reuitentẽq despexit᷑. qđ illuminatus donis. qđ
sua sponte prauis actib etiã post dona cecatus ÷:

Expanded text:
latuit, flentibus subtilius innotescit; et afflicta latuit, flentibus subtilius innotescit; et afflicta mens certius invenit malum quod fecerat et nesciebat, eique rixa sua verius aperit, quantum a veritatis pace deviavit, quia reatum suum, cujus secura non meminit, hunc in se commota deprehendit. Succrescens quippe amaritudo poenitentiae, verecundanti cordi importune ingerit illicita quae commisit, districtum contra haec judicem ostendit, suppliciorum minas incutit, pavore animum ferit, pudore cfundit, motus illicitos increpat, quietem noxiae securitatis turbat. Quae ei Conditor bona contulit, quae ipse bonis illius mala rependit, enumerat: quod mire ab eo conditus, quod gratuito nutritus, quod rationis substantia in dictione ditatus, quodocatus noluit, quod vocantis misericordiam, nec surdum hunc renitentemque despexit, quod illuminatus donis, quod sua sponte pravis actibus, etiam post dona caecatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
mala qͥdẽ q̃ ꝑpetͣuit insinuat.s flere q̃ insinuauerat recu¬
sat qͣi subducta ueste rulnꝰ detegit: s torpenti m̃te medica¬
ñtũ uulni ñ apponit. Confessioĩs gͥ uocẽ soł necesse ẽ ut me¬
detex̾at. s detecte ꝙ̃ medicam̃tũ meroriᷤ adhibebat dicẽs Iniqͥ¬
tatẽ meã ego ꝓñtõ:÷ cogitabo ꝓ pecc̃o meo. Pñtiando enum
occultũ uulnus detegit᷑. cogitando aũ qͥd aliuo ꝙͣ.
medicamentũ uulneri apponit: Sed afflicte m̃ti
& sollicite dampna sua cogitanti: rixa ꝓ seice ipsa
orit᷑ contra semet ipsam. Nam cũ se ad lamenta
pęnitentie instigat. occulta se increpatione dilami-¬
at. Unde & apte mox subdit᷑. Confabulabor cũ
a maritudine animȩ ieȩ. ꝑauore nainq diuini
iudicii afflicti. dũ quedã mal& gesta plangunus:
ipsa ui nr̃ȩ amaritudins ad discutiendos nos uigi
lantius excitati. alia in nobis etiã quȩ amplius
defleamus inueniius. Nam sepe qđ torpentes

Expanded text:
lere, quae insinuavit, recusat, quasi subducta veste vulnus detegit, sed torpenti mente medicamentum vulneri non apponit. Confessionis igitur vocem solus necesse est, ut medetexerat, sed detectę etiam medicamentum męroris adhibebat, dicens: Iniquitatem meam ego pronuntio et cogitabo pro peccato meo. Pronuntiando enim occultum vulnus detegit, cogitando autem, quid aliud quam medicamentum vulneri apponit? Sed afflictae menti et sua sollicite damna coritur contra semetipsam. Nam cum se ad lamenta poenitentiae instigat, occulta se increpatione dilaniat. Unde beatus Job apte mox subdit: « Confabulabor cum amaritudine animae meae. » Pavore namque divini judicii afflicti, dum quaedam male gesta plangimus, ipsa vis nostrae amaritudinis, ad discutiendos nos viglantius excitati, alia in nobis etiam quae amplius defleamus, invenimus. Nam saepe quod torpentes
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑. Magna carnis salute utit᷑: nec tam̃ eius fidutia
animnus retardat᷑. Nullũ adhuc mortis articulũ
erumpit: & quasi presentẽ hanc cotidie conspicit.
Quia enim uita indesinenter labitur: spes ei iuuen¬
di funditus amputat᷑. Bene gͦ de dieb p̃tereuntib dr̃.
Consũpti sunt absq ulla spe. Ac si aꝑte diceret᷑. Men¬
tis fiduciã in p̃senti uita ñ posui: quia om̃e qđ p̃terit
calcando desperaui. Unde & apte mox subdit᷑. Me-¬

Expanded text:
ttanimus retardatur. Nullum adhuc mortis articulum erumpit, et quasi praesentem hanc quotidie conspicit. Quia enim vita indesinenter labitur, spes ei vivendi funditus amputatur. Bene ergo de diebus praetereuntibus dicitur: Consumpti sunt absque ulla spe. Ac si aperte diceretur: Mentis fiduciam in praesenti vita non posui, quia omne quod praeterit calcando despera
Abbreviated transcription (Latin):
uitalis sp̃s incidat: nec tam̃ curare quȩ mundi
sunt desinant. Iamq eos ultor ad iudiciũ ꝑtra-¬
hit: & tam̃ ipsi ordinatione sollicita reb transe¬
untib occupati. nil aliud cogitatit: nͥ in hoc mun¬
do adhuc qualiter uiuant. Relinquenda omĩa
quasi possidenda disponunt: quia spes uiuendi
ñ frangit᷑. etiã cũ uita terminat᷑. Iam ad iuditiũ
trahunt᷑ ꝑ sententiã: & tam̃ adhuc habendis re¬
b inherent ꝑ curã. dura & enĩ mente abesse morᷤ
longe credit᷑: etiã cũ sentit᷑. Sicq a carne anima
soluit᷑: ut erga presentia in moderato amore se reti-¬
nens. cũ ad eternũ suppliciũ ducit᷑. hoc ipsũ quoq
nesciat quo ducat᷑. Et deserens quȩ amare cũ ter¬
inino noluit:. repente sine t̾mino iuuenit quȩ nũꝙ̃
p̃uidit. At contra rectoꝵ meus. ad ȩteruitatis inten¬
tionẽ extendit᷑etiã cũ preseus eaui felicit̾ uita comi-¬

Expanded text:
vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mundi vitalis spiritus incidat, nec tamen curare quae mundi sunt desinant. Jamque eos ultor ad judicium pertrahit; et tamen ipsi, ordinatione sollicita rebus transeuntibus occupati, nihil aliud cogitant nisi in hoc mundo adhuc qualiter vivant. Relinquendo omnia quasi possidendo disponunt, quia spes vivendi non frangitur, etiam cum vita terminatur. Jam ad judicium trahuntur per sententiam, et tamen adhuc habendis rebus inhaerent per curam. Dura etenim mente abesse mors longe creditur, etiam cum sentitur. Sicque a carne anima solvitur, ut erga praesentia immoderato amore se retinens, dum ad aeternum supplicium ducitur, hoc ipsum quoque nesciat quo ducitur; et deserens quae amare cum termino noluit, repente sine termino invenit quae nunquam praevidit. At contra rectorum mens ad aeternitatis intentionem tenditur, etiam cum praesens eam feliciter vita comi
Abbreviated transcription (Latin):
sinens indesiuenter consumimus. ad finẽ nr̃i itine-¬
ris etiã quiescendo ꝑuenimus: & ꝑ cursũ nr̃i tran¬
situs etiã dormientes imus. Electi gͥ quia p̃sentis
uitȩ momenta decurrere sub festinatione conspi-¬
ciunt: nequaꝗͣ. in hoc tantȩ mobilitatis itinere.
cordis intentionẽ figunt. U nde & apte ꝓtinus
subdit᷑. Et consũpti sunt absq ulla spe. Reꝓboꝵ
mens erga dies uitȩ p̃sentis tanto amore constrin¬
git᷑. ut sic semꝑ hic appetant uiuere: quatinus si
ualeant uiuendi cursũ desiderent nũquã finire.
Cogitare quippe uentura despiciunt᷑. spem totã
in reb transeuntib ponunt: habere nulla nͥ quȩ
pretereunt concupiscunt. Cũq nimis transeun-¬
tia cogitant. & mansura nullatenus sperant: sic
cecitate insensibili cordis oculus claudit᷑. ut ȩt̾uȩ
luci nullatenus intendat᷑. Unde fit. ut sepe iã
corpus molestia quatiat. & uicina mors uirtutẽ

Expanded text:
sinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itinesinens indesinenter consumimus, ad finem nostri itineris etiam quiescendo pervenimus, et per cursum nostri transitus etiam dormientes imus. Electi igitur, quia praesentis vitae momenta decurrere sub festinatione conspiciunt, nequaquam in hoc tantae mobilitatis itinere cordis intentionem figunt. Unde et apte protinus subditur: IBID.-- Et consumpti sunt absque ulla spe. 27. mens erga dies vitae praesentis tanto amore constringitur, ut sic semper hic appetant vivere, quatenus, si valeant, vivendi cursum desiderent nunquam finire. Cogitare quippe ventura despiciunt, spem totam in rebus transeuntibus ponunt, habere nulla nisi quae praetereunt concupiscunt. Cumque nimis transeuntia cogitant, et mansura nullatenus sperant, sic caecitate 254 insensibili cordis oculus clauditur, ut aeternae luci nullatenus intendatur. Unde fit ut saepe jam corpus molestia quatiat, et vicina mors virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
augmentũ ꝑcipit: ad incisionẽ tendit. Quia sic̃
& suꝑius diximꝰ. cũ tempora ꝑcepta pretereunt:
uentura breuiant᷑. Et de uniuerso uitȩ spacio
eo fiunt pauciora quȩ ueniunt: quo multa sunt
quȩ transierunt. Tela quippe infra supraq reli
cat᷑. & unde se ad augmentũ multiplicat: inde
fit minus qđ restat. Sic nimirũ uitȩ nr̃ȩ tẽpora
& transacta quasi inferius inuoluimus. & uent᷑a
a suꝑiori deplicamus: quia quo plus fiunt p̃teri¬
ta. minus eẽ incipiunt futura. Seo quia nec tela
ad expressionẽ ur̃i temporis sufficit: nã eiꝰ quoq
festinationẽ uitȩ nr̃ȩ uelocitas transit: recte nunc
dr. Dies mei uelocius transierunt: quã a texen¬
te tela succidit᷑. Tela quippe tarditatẽ ꝓuectus ha¬
b&: uita aũ p̃sens moram defectus non hab&. In
illa namq cũ laborantis manus figit᷑. aduentus
terminus elongat᷑: in ista uͦ quia tempus semꝑ de¬

Expanded text:
augmentum proficit, eo ad incisionem tendit, quia, sicut augmentum proficit, eo ad incisionem tendit, quia, sicut et superius diximus , cum tempora percepta praetereunt, ventura breviantur, et de universo vitae spatio eo fiunt pauciora quae veniunt, quo multa sunt quae transierunt. Tela quippe icafit minus quod restat. Sic nimirum vitae nostrae tempora et transacta quasi inferius involvimus, et ventura a superiori deplicamus, quia quo plus fiunt praeterita, minus esse incipiunt futura. Sed quia nec tela ad expressionem nostri temporis sufficit, nam ejus quoque festinationem vitae nostrae velocitas transit, recte nunc dicitur: Dies mei velocius transierunt, quam a texente tela succiditur. Tela quippe tarditatem provectus habet, vita autem praesens moram defectus non habet. In illa namque cum laborantis manus figitur, adventus terminus elongatur; in ista vero, quia tempus semper de
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. ut attrahant᷑ arefiunt: quia si eoꝵ corda
desperatio ñ siccar&. nequaꝗͣ. ęstus hȩc pusillanimi¬
tatis attraher&. Hanc namq attractionẽ psalmi-¬
sta formiclauerat. cũ siccitatẽ mentis ietuens di¬
cebat: sic̃ adipe pinguedinis repleat᷑ anima mea.
Adeps quippe pinguedinis animã replet: cũ hanc
contra p̃sentiũ desiderioꝵ estũ. suꝑnę spei infusio
refouet. Cutis gͦ arescens attrahit᷑. cũ cor reb
exteriorib deditũ. atq ex desperatione siccatum.
diligunt: quia uita carnis ꝗͣ fugitiua sit mimine
ꝑpendunt. Nam si uelocitatẽ transitus eius aspi-¬
cerent: hauc etiã ꝓsperantẽ minime amarent.
Scã aũ ęccłia in ȩlectis suis cotidie quantꝰ sit reb
exteriorib cursus conspicit: et idcirco in
uitimis pedem sollicitȩ uitentionis figit. Unde &¬
ne tempus carnis telȩ cõparatur: quia sic̃ tela fi¬
lis:. sic uita mortalis dieb singulis ꝓficit. Sed quo

Expanded text:
gunt, ut attrahantur arefiunt, quia si eorum corda gunt, ut attrahantur arefiunt, quia si eorum corda desperatio non siccaret, nequaquam aestus haec pusillanimitatis attraheret. Hanc namque attractionem Psalmista formidaverat, cum siccitatem metcebat: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea . Adeps quippe pinguedinis animam replet, cum hanc contra praesentium desideriorum aestum supernae spei infusio refovet. Cutis ergo arescens attrahitur cum cor rebus exterioribus deditum, atque ex desperatione siccatum, diligunt, quia vita carnis quam fugitiva sit minime perpendunt. Nam si velocitatem transitus ejus aspicerent, hanc etiam prosperantem minime amarent. Sancta autem Ecclesia in electis suis quotidie quantus sit rebus exterioribus cursus conspicit, et idcirco in intimis pedem sollicitae intentionis figit. Unde ne tempus carnis telae comparatur, quia sicut tela filis, sic vita mortalis diebus singulis proficit; sed quo ad
Abbreviated transcription (Latin):
qui a uoluptate quidẽ carnis abstinent. seo ta¬
men tota mente in terrenis actib iacent. Dicat
ꝓ scã ȩccłia unius mẽbri sui uocib. dicat quid
de utroq genere hominũ tolerat. Induta ẽ ca
mẽbra sunt. s tam̃ sana uł munda ꝑ actionẽ ñ st̃:
quia aut uicti desideriis tͣpib. ad corruptionis
putredinẽ defluunt: aut terrenis actib dediti
puluere conspergunt᷑. In illis enĩ quos lubricos
tolero: caruẽ uideł putrescentẽ gemo. In istis aũ
quos t̾rena querentes patiorꝰ quio aliud ꝗͣ fȩdata
subiungit᷑. Cutis mea aruit: & contracta ẽ. In
sc̃ȩ quippe eccłiȩ corpore. hi qui solis exteriorib
curis inseruiunt: congrue cutis uocant᷑. Quȩ
nimirũ cutis arescendo attrahit᷑: quia mentes
carnaliũ dũ p̃sentia diligunt. & quasi iuxta posi¬
ta concupiscunt: ad futura tendi ꝑ longanimita
tẽ nolunt. Qui dũ internȩ spei pinguedinẽ negli¬

Expanded text:
qui a voluptate quidem carnis abstinent, squi a voluptate quidem carnis abstinent, smen tota mente in terrenis actibus jacent. Dicat ergo sancta Ecclesia unius membri sui vocibus, dicat quid de utroque genere hominum tolerat: Induta est camembra sunt, sed tamen sana vel munda per actionem non sunt, quia aut, victi desideriis turpibus, ad corruptionis putredinem defluunt, aut, terrenis actibus dediti, pulvere consperguntur. In illis enim quos lubricos tolero carnem videlicet putrescentem gemo, in istis autem quos terram quaerentes patior quid aliud quam foedatam subjungitur: Cutis mea aruit, et contracta est. In sanctae quippe Ecclesiae corpore hi qui solis exterioribus curis inserviunt, congrue cutis vocantur. Quae nimirum cutis arescendo attrahitur, quia mentes carnalium, dum praesentia diligunt, et quasi juxta posita concutem nolunt. Qui dum internae spei pinguedinem negli
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes illicitas fedat᷑. Ut enĩ ita dixerim.
culpȩ suȩ pęnaliter subdita: ipsa iam natura nr̃a
facta est extra naturã. Et remissa usq ad ꝑuersa
cogitatione fuscat᷑. ꝑ expletionẽ gͦ actionis illicitȩ
carnẽ putredo afficit. ꝑ leuitatẽ uͦ cogitationis im¬
ꝓbȩ. quasi ante oculos puluis surgit. Consentiendo
uitiis putredine atterim᷑: uitioꝵ uͦ imagines in cor¬
de tolerando. sordib pulueris fȩdamur. Ait gͦ.
Induta est caro mea putredine: & sordib pulue¬
ris. Ac si aꝑte dicer&. Carnalem uitã ꝗͣ pacior.
aut tabes lubricȩ oꝑationis polluit:. aut ex uitioꝵ
memoria caligo miserȩ cogitationis p̾mit. Qđ¬
tam̃ si ex uoce ęccłiȩ uniuersalis accipimꝰ: aliquan-¬
do hanc ꝓculdubio carnis putredine: aliquando
aũ grauari sordib pulueris inuenimus. Multi
qͥppe in ea sunt qui dũ amori carnis inseruiunt:
fetore luxuriȩ cõputrescunt. & sunt nonuulli

Expanded text:
cogitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, cogitationes illicitas foedatur. Ut enim ita dixerim, culpae suae poenaliter subdita, ipsa jam natura nostra facta est extra naturam; et remissa usque ad perversa ortuna cogitatione fuscatur. Per expletionem ergo actionis illicitae carnem putredo afficit, per levitatem vero cogitationis improbae quasi ante oculos pulvis surgit. Consentiendo vitiis putredine atterimur, vitiorum vero imagines in corde tolerando sordibus pulveris foedamur. Ait ergo: Induta est caro mea putredine et sordibus pulveris. Ac si aperte diceret: Carnalem vitam, quam patior, aut tabes lubricae operationis polluit, aut ex vitiorum memoria caligo miserae cogitationis premit. tamen si ex voce Ecclesiae universalis accipimus, aliquando hanc procul dubio carnis putredine, aliquando autem gravari sordibus pulveris invenimus. Multi quippe in ea sunt qui, dum amori carnis inserviunt, fetore luxuriae computrescunt. Et sunt nonnulli