comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
patrem uallis artificum. Ibi quippe
artifices erant. Pilii uͦ chaleb filii
iephone. hir & hela. & nahẽm. Tilii
hela. cenez. Cilui quoq iabelel ⁊iph
& zepha. & thiria. & asrahel. Et filii
ezra. iether. & mered & epher. & ialon
Genuitq mariam & sãmai. & iesba
patrem esthamo. Uxor quoq eius
iudaia peperit iared patrem gedor
et heber patrẽ soccho. & hicuthihel
patrẽ zanon. Nii autem filii betthiȩ
filii pharaonis quam accepit mered
et filii uxoris odaie sororis nathan pa¬
tris ceila garmi et esthamo qui fuit
de machathi Pilii quoq symon.
amnon & renã. Filius anam. ethilon.
E filii iesi. roech. et benroeih. Filii
sela filii uida. her pater lecha: et
daada pater maresa et cognationes
domus operantium byssum in domo
iuramenti. & qui stare fecit solem.
iuriq mendatii. et securus. & in¬
cendens qui principes fuerunt in
moab. & qui reuersi st̃ in leem.
Hec autẽ uerba uetera. Nii sunt
figuli habitantes in plantationibus

Expanded text:
patrem vallis Artificum ibi quippe patrem vallis Artificum ibi quippe artifices erant filii vero Chaleb filii Iephonne Hir et Hela et Nahem filiique Hela et Cenez filii quoque Iallelel Ziph et Zipha Thiria et Asrahel et filii Ezra Iether et Mered et Epher et Ialon genuitque Mariam et Sammai et Iesba patrem Esthamo uxor quoque eius Iudaia peperit Iared patrem Gedor et Heber patrem Soccho et Hicuthihel patrem Zano hii autem filii Beththiae filiae Pharaonis quam acEt filii uxoris Odaiae sororis Naham patris Ceila, et Garmi, et Esthamo, qui fuit de Machathi. Filii quoque Simon, Amnon et Renna filius An n, et Thilon. Et filii Jesi, Zoeth, et Benzoeth. Filii Sela, filii Juda: Her pater Lecha, et Laada pater Maresa, et cognationes domus operantium byssum in domo juramenti. Et qui stare fecit Solem, virique Mendacii, et Securus, et Incendens, qui principes fuerunt in Moab, et qui reversi sunt in Leem. Haec autem verba vetera. Hi sunt figuli habitantes in Plantationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
osaa. Isti sunt fisii ur. primogeniti
epbrata. patris bethlehẽ. Assur uͦ
patris thecuȩ̃. erant duȩ uxores.
halaa. & naara. Peperit autem ei
naarã ooram et epher. & tthemanĩ
& asthari. Isti sunt filii naara. Por¬
ro filii halaa: ser. & hisaar. & hethnan.
Cos autem genuit a nob. & soboba. &
cognationẽ aral. filii arum. Tuit
autẽ iabes inclitus pre frĩb suis. &
mater eius uocauit nomen illius iabẽs
dicens. quia peperi cũ in dolore. In¬
uocauit uero iabes d̾m isrł dicens.
Si benedicens bñdixeris michi. et
dilataueris terminos meos & fuerit
manus tua mecum: & feceris me ã
malitia non op̃primi. Et p̃stitit ei¬
đs quȩ p̃catus ẽ. Chaleb autẽ frat̃
suaa. genuit machir. qui fuit pat̃
esthon. Porro esthon geñ betrapha.
& phesse. & thena patrẽ urbis naas.
Hii sunt uiri rechã. Pilii autem ce¬
nez. othonibel & saraia. Porro filii
othonihel athath. & maonãthi genuit
ophra. Saraias autem geruit ioab.

Expanded text:
Hosa. Isti sunt filii Hur primogeniti Hosa. Isti sunt filii Hur primogeniti Ephratha patris Beth-Leem. Assur vero patri Thecue erant duae uxores, Hala, et Naara. Peperit autem ei Naara, Oozam, et Hepher, et Themani, et Ahasthari. Isti sunt filii Naara. Porro filii Halaa, Sereth, Isaar, et Ethnan. Cos autem genuit Anob, et Soboba, et cognationem Haral filii Arum. Fuit autem Jabes inclytus prae fratribus suis, et mater ejus vocavit nomen illius Jabes, dicens: Quia peperi eum in dolore. Invocavit vero Jabes Deum Israel, dicens: Si benedicens benedixeris mihi, et dilataveris terminos meos, et fuerit manus tua mecum et feceris me a malitia non opprimi et praestitit Deus quae precatus est Chaleb autem frater Suaa genuit Machir qui fuit pater Esthon porro Esthon genuit Bethrapha t Phesse et Thena patrem urbis Naas hii sunt viri Recha filii autem Cenez Othonihel et Saraia porro filii Othonihel Athath et Maonathi genuit Ophra Saraias autem genuit Ioab
Abbreviated transcription (Latin):
quartus sellum. De ioachĩ. natus ẽ iecho¬
nias et sedechias. Tilii iechoniȩ fuerunt
asir. salathihel mahel. chiram. phadaiã.
sennaser et iecemia. sama. & nadabia.
De phadaia. orti sunt rorobabel & semei.
Lorobabel genuit mosollã. ananiã. & salo¬
barachiam. et asadiam. iosab. hesẽd qͥnq
Filius autem ananiȩ phaltias. pat̃ ieseiȩ.
curus filius raphaia Hunus quoq filius
arnan. de quo natus ẽ obdia. cuius filius
fuit sechenia. Pilius secheniȩ: semeia.
Iuius filii. attus & iegal & baria. & naa¬
ria. & saphat. sex numero. Eihꝰnaariȩ
helioenai. & ezechias. & ezricam tres.
Tilii helioenai. odua. & eliasub. et
pheleia. & accub. & iohanan. & delaiã
Reaia uͦ filius subal genuit geth: de qͦ
natisunt achimai & ded H ee cogna¬
tiones sarathi. Ista quoq stirps hechã¬
& iehzrahel et iesema. & iedebos. no¬
menq sororis eoꝵ a sahelphuni. Phu¬
nibel autẽ pater gedor:. & ezer pat̃

Expanded text:
quartus Sellum. De Joiacim natus est Jechoquartus Sellum. De Joiacim natus est Jechonias, et Sedecias. Filii Jechoniae fuerunt, Asir, Salathiel, Melchiram, Phadaia, Sennaser, et Jecemia, Sama, et Nadabia. De Phadaia orti sunt Zorobabel et Semei. Zorobabel genuit Mosollam, Ananiam, et SaloBarachian, et Asadiam, Josabesed, quinque: Filius autem Ananiae, Phaltias pater Jeseiae, cujus filius Raphaia. Hujus quoque filius, Arnan, de quo natus est Obdia, cujus filius fuit Sechenia. Filius Secheniae, Semeia: cujus filii, Attus, et Jegal, et Baria et Naaria, et Saphat, numero sex. Filius Naariae, Elioenai, et Ezechias, et Ezricam, tres. Filii Elioenai, Odvia, et Eliasub, et Pheleia, et Accub, et Johanan, et Dalaia, Reaia vero filius Subal genuit Jeth de quo nati sunt Ahimai et Led. Hae cognationes Sarathi. Ista quoque stirps Etam: Jezrael, et Jesema, et Jedebos. Nomen quoque sororis eorum, Asalelphuni. Phanuel autem pater Gedor, et Ezer pater
Abbreviated transcription (Latin):
quartũ adonĩam filium aggĩth. quintũ
saphathiã. ex abithal. sextum iethraã. de
egla uxore sua. Sexgͦ nati sunt ei in hebron
ubi regnauit septẽ annis. & sex mensibus:
Triginta autem & trib annis regnauit in
samaa & sobub & nathan. et salomon. quatu¬
or de bethsabee. filia amihel. Iebaar quoꝙ
et elisamã. et eliphalẽth. & nogẽ. & napheg
& iaphiẽ: nec non elisama. & eliade & elipha¬
leth: nouem om̃s hii filii dauid. absq filiis
concubinarũ. habuerunt sororẽ thamar
Tilius autẽ salomonis roboam: cuius abia
filiꝰ genuit asa. De hoc quoq natus est
iosaphat: pat̃ iorã. Qui ioram genuit
ohoriã. ex quo ortus ẽ ioas: & huius
amasias filius genuit azariã Porro ara¬
riȩ filius ioathan. ꝓcreauit achaꝵ: patr̃ẽ
ez echiȩ. de quo natus ẽ manasses. Sed
et manasses genuit amõn: patre iosie.
Tilii autẽ iosiȩ fuerunt primogenitus
iohanan: scds ioachim. t̃cius sedechias:

Expanded text:
quartum Adoniam filium Aggith quintum quartum Adoniam filium Aggith quintum Saphatiam ex Abital sextum Iethraam de Egla uxore sua sex ergo nati sunt ei in Hebron ubi regnavit septem annis et sex mensibus triginta autem et tribus annis regnavit in Samaa, et Sobab, et Nathan, et Salomon, quatuor de Bethsabee filia Amiel: Jebaar, quoque, et Elisama, et Eliphaleth, et Noge, et Nepheg, et Japhie, necnon Elisama, et Eliade, et Eliphaleth, novem: Omnes filii David, absque filiis concubinarum, habuerunt sororem Thamar; Filius autem Salomonis, Roboam: cujus Abia filius genuit Asa. De hoc quoque natus est Josaphat, pater Joram: Qui Joram genuit Ohoziam, ex quo ortus est Joas: et hujus Amasias filius genuit Azariam. Porro Azariae filius Joatham procreavit Ahaz patrem Ezechiae, de quo natus est Manasses. Sed et Manasses genuit Amon patrem Josiae. Filii autem Josiae fuerunt, primogenitus Johanan, secundus Joiacim, tertius Sedecias,
Abbreviated transcription (Latin):
saber & tharana. Genuit autẽ saaph
pater madmenã. sue patr̃e magbena.
& patrẽ gabaa. Filia uͦ c̾alẽb. fuit axsa
Hii erant filii chaleb. filii ur. primogeni¬
ti ephrata. subal pater cariathiarim.
salma pater betblehem. ariph pater
betͥgader. Tuerunt autẽ filii subal pa¬
tris cariathiarim. qui uidebat diidiũ
requietionũ & de cognatione cariathia¬
rim. iethrȩi. & aphuthei & semathei. &
maserei. Ex his egressi sunt serahithȩ.
& esthahaolite. Tilii salma bethlehem.
& nethophati. coronȩ domus ioab: et
dimidium requietionis sarai Cogna¬
tiones quoq scribarum habitantium in ia¬
bes. canentes atq resonantes. et intaber
naculis commorantes: hii st̃ cinei qui ue¬
nerunt de calore patris domus rechab.
Daid uͦ hos habuit filios. qui nati st̃ ei
in hebron. Primogenitum am non ex
achinoen iez rahelitide: scđm danihel.
de abigail carmelitide. t̃cium absalon
filiũ maacha filiȩ ptholmẽi regisgesuri.

Expanded text:
Saber, et Tharana. Genuit autem Saaph Saber, et Tharana. Genuit autem Saaph pater Madmena, Sue patrem Machbena, et patrem Gabaa. Filia vero Chaleb, fuit Achsa. Hi erant filii Chaleb, filii Hur primogeniti Ephrata, Sobal pater Cariath-Jarim, Salma pater Beth-Leem, Hariph pater Beth-Gader. Fuerunt autem filii Sobal patris Cariath-Jarim, qui videbat dimidium requietionum. Et de cognatione Cariath-Jarim, Jethrei, et Aphuthei, et Semathei, et Maserei. Ex his egressi sunt Saraitae, et Esthaolitae. Filii Salma, Beth-Leem, et Netophathi, Coronae domus Joab, et dimidium requietionis Sarai. Cognationes quoque scribarum habitantium in Jabes, Canentes atque Resonantes, et in tabernaculis commorantes hii sunt Cinei qui venerunt de calore patris domus Rechab David vero hos habuit filios qui ei nati sunt in Hebron primogenitum Amnon ex Achinaam Iezrahelitide secundum Danihel de Abigail Carmelitide tertium Absalom filium Maacha filiae Tholmei regis Gessur
Abbreviated transcription (Latin):
Porro ionathan. genuit phaled & riza
Isti fuerunt fihii ieramehel. Sesan autẽ
non habuit filios. s filias: & seruũ egyp¬
tiũ nomine ieraa deditq ei filiam suam
uxorẽ: quȩ peperit ei eththei Eththei aũ
genuit nathan: & nathan genuit ⁊adab.
Tadab quoꝙ genuit ophal: & ophal gen̾
obeti O bed genuit hieir: hieũ genuit
azariam. Azarias genuit helles: hel¬
les genuit elesa. E lesa genuit sisamoi:
sisamoi genuit sellum. Sellum genu¬
it ichamihan: ichamihangenuit elisa¬
ma. Tili autẽ chalẽb fr̃is ieramebeb:
mosa primogenitus eius. ipse ẽ pat̃ riph.
et filii maresa patris hebron. Porro filii
hebron. chore & aphipbũ. & recem et
samnia. Samniã autem genuit raam.
patrem ierchaam & recemgenuit semei
Filius semei maon: & maon pat bechsur.
Epha autem concubina chaleb: yẽperit
arran & musa. & tezez. Porro arran
genuit gezem Pilii iadai. regõm&e io¬
aph. Concubina chaleb maacha: pẽꝑit

Expanded text:
Porro Jonathan genuit Phaleth, et Ziza. Porro Jonathan genuit Phaleth, et Ziza. Isti fuerunt filii Jerameel. Sesan autem non habuit filios, sed filias, et servum Aegyptium nomine Jeraa. Deditque ei filiam suam uxorem: quae peperit ei Etthei. Etthei autem genuit Nathan, et Nathan genuit Zabad. Zabad quoque genuit Ophlal, et Ophlal genuit Obed: Obed genuit Jeu, Jeu genuit Azariam, Azarias genuit Helles, Helles genuit Elasa, Elasa genuit Sisamoi, Sisamoi genuit Sellum, Sellum genuit Icamiam, Icamia autem genuit Elisama. Filii autem Chaleb fratris Jerameel: Mosa primogenitus ejus, ipse est pater Ziph, et filii Maresa patris Hebron. Porro filii Hebron, Core, et Thaphphu, et Recem, et Samma. Samma autem genuit Raham, patrem Jercaam, et Recem genuit Sammai, Filius Sammai, Maon: et Maon pater Bethsur. Epha autem concubina Chaleb peperit Aran, et Musa, et Gezez. Porro Aran genuit Gezez. Filii Jadai, Regom, et Joaph. Concubina Chaleb Maacha, peperit
Abbreviated transcription (Latin):
ti tres ciuitates in terra galaad. Cẽ¬
pitq gesur & aram oppida iair: et
caath. & uiculos eius .lx. ciuitatum.
Omnes isti filii machir. patris galaad.
Cum autem mortuus esset esrom.
ingressus ẽ chaleb. ad ephrata. Ha¬
buit quoq esrom uxorem abia. quȩ
peperit ei assur patrẽ thecuȩ. Hati
sunt autem filii ieramehel. primo¬
geniti esrom. ram primogenitꝰ eiꝰ:
Duxit quoq uxorem alterã ierame¬
hel nomine atharã: quȩ fuit mat᷑
onam S ed & filii ram primogeni¬
ti ieramehel. fuert moos. & iamin
& achãr. O nã autem habuit filios:
semmei & iada. Filii autem iemmei.
nadab & abisũr. Homen uͦ uxoris
abisur abiail: quȩ peperit ahobban
& molid. Tilii autem nadãb fuerunt
saleph & apphaim. Nortuus ẽ autẽ
saleph: absq liberis. Tilius uͦ apphaĩ.
iesi. Qui iesi. genuit sesan. Porro
sesan. genuit ooli. Pilii autẽ iada
fr̃ĩs semmei: iether & ionathãn
Sed & iether mortuus ẽ absꝙ liberis.

Expanded text:
ti tres civitates in terra Galaad ceti tres civitates in terra Galaad cepitque Gessur et Aram oppida Iair et Canath et viculos eius sexaginta civitatum omnes isti filii Machir patris Galaad cum autem mortuus esset Esrom ingressus est Chaleb ad Ephrata habuit quoque Esrom uxorem Abia quae peperit ei Assur patrem Thecue nati sunt autem filii Hieramehel primogeniti Esrom Ram primogenitus eius duxit quoque uxorem alteram Hieramehel nomine Atara quae fuit mater Onam sed et filii Ram primogeniti Hieramehel fuerunt Moos et Iamin et Achar Onam autem habuit filios Semmei et Iada filii autem Semmei Nadab et Abisur nomen vero uxoris Abisur Abiail quae peperit Ahobban et Molid filii autem Nadab fuerunt Saled et Apphaim mortuus est autem Saled absque liberis filius vero Apphaim Iesi qui Iesi genuit Sesan porrSesan genuit Oholi. Filii autem Jada fratris Semei: Jether, et Jonathan. Sed et Jether mortuus est absque liberis.
Abbreviated transcription (Latin):
ararias. Tilii autem esrom quinati st̃
et: ieremahel. & ram. & chalubi. Porro
ram genuit aminadab. Aminadabaũ
genuit naason: principẽ filioꝵ iũda
Haason autẽ genuit salma. de quo ortꝰ
ẽ boõz. Booz uͦ genuit obẽt. qui & ip¬
samã. quartum nathanahel. quintũ
radai. sextum asõm. septimũ dauid.
quoꝵ sorores fuerunt saruia & abi¬
gail. Tilii saruie. abisai. ioab. asahel
tres. Abigail autẽ. genuit amasa: cus¬
pater fuit iether ismahelites. Chaleb
uero filius esrom. accepit uxorem no¬
mine aruba: de qͣgenuit ieriõth. Tue¬
runt quoq filii eius iesar. & sobab. &
ardõn. Cumq mortua fuiss& az ubã.
accepit uxorem chaleb ephat: quȩ pe¬
perit ei ur. Porro ur genuit uri: &
uri genuit beselehel. Post hȩc ingres¬
sus est esrom ad filiam machir patris
galaad: et accepit eã cum ess& annoꝵs
sexaginta: quȩ peperit ei segũr Sed
et segur genuit iair: & possedit uigin¬

Expanded text:
Azarias filii autem Esrom qui nati sunt Azarias filii autem Esrom qui nati sunt ei Ieremahel et Ram et Chalubi porro Ram genuit Aminadab Aminadab autem genuit Naasson principem filiorum Iuda Naasson quoque genuit Salma de quo ortus est Boez Boez vero genuit Obed qui et ipum Samaa quartum Nathanahel quintum Raddai sextum Asom septimum David quorum sorores fuerunt Sarvia et Abigail filii Sarviae Abisai Ioab et Asahel tres Abigail autem genuit Amasa cupater fuit Iether Ismahelites Chaleb vero filius Esrom accepit uxorem nomine Azuba de qua genuit Ierioth fueruntque filii eius Iesar et Sobab et Ardon cumque mortua fuisset Azuba accepit uxorem Chaleb Ephrath quae peperit ei Ur porro Ur genuit Uri et Uri genuit Beselehel post haec ingressus est Esrom ad filiam Machir patris Galaad et accepit eam cum esset annorum sexaginta quae peperit ei Segub sed et Segub genuit Iair et possedit vigin
Abbreviated transcription (Latin):
sita ẽ. Mortuo quoq sauil. regnauit ꝓ
eo baalanam: filius achobõr. Sed et hic
mortuus ẽ. & regnauit pro eo adad:
cuius urbis nomen fuit phoũ. Et ap¬
pellata ẽ uxor eius meezabel. filia
matred: filiȩ mizaab. Adad autem
mortuo: duces pro regib in edom ẽẽ
ceperunt. D ux thamnã. dux aluã.
dux iethẽth dux oolibama. dux ela dux
phinon. dux cenez. dux theman. dux
mabsar. dux mabdihel. dux hirã. Hii
duces edom. Filn autẽ israhel. ruben
symeon. leui. uida. ysachar. ⁊abulon.
dan. ioseph. & beniamin & neptalim
gad. aser. Tilii uida. her. onã sela.
I resnatisunt ei de filia suẽ chana¬
nithidis. Tuit autem her primogeni¬
tus iuda malus coram dño: & occidit eũ.
Thamar autẽ nurus eius: peperit ei
phares & zarã. Om̃s gͦ filii uida. quinq
Tilii autẽ phares: esrom & hamul. Pilis
chalchal. qͦꝙ & dardã. simul quinꝙ.
Filii charmi. achar qui turbauit isrł: &
peccauit in furto anathẽmatis. Filii eth̃a.

Expanded text:
sita est mortuo quoque Saul regnavit pro eo Baalanan filius Achobor sed et hic mortuus est et regnavit pro eo Adad cuius urbis fuit nomen Phou et appellata est uxor eius Mehetabel filia Matred filiae Mezaab Adad autem mortuo duces pro regibus in Edom esse coeperunt dux Thamna dux Alva dux Ietheth dux Oolibama dux Hela dux Phinon dux Cenez dux Theman dux Mabsar dux Magdihel dux Iram hii duces Edom filii autem Israhel Ruben Symeon Levi Iuda Isachar et Zabulon Dan Ioseph Beniamin Nepthali Gad Aser filii Iuda Her Aunan Sela tres nati sunt ei de filia Sue Chananitidis fuit autem Her primogenitus Iuda malus coram Domino et occidit eum Thamar autem nurus eius peperit ei Phares et Zara omnes ergo filii Iuda quinque filii autem Phares Esrom et Hamul filii Chalchal quoque, et Dara, simul quinque. Filii Charmi: Achar, qui turbavit Israel, et peccavit in furto anat
Abbreviated transcription (Latin):
umiuersa prouintia babilõnis. & popłs
offerre uoluerit. & de sacerdotib qui
sponte obtulerint domui dei sui quȩ
ẽ in ierłm libere accipe: & studiose
eme de hac pecitnia uitulos. arietes.
agnos. et sacrificia. & libamina eoꝵ:
& offer ea suꝑ altare tẽplidi urĩ qͦd ẽ
in ierłm. Sed et si quid tibi et fratri¬
b tuis placuerit de reliquo argento
et auro ut faciatis nixta uoluntatem
deiur̃i. facite. Uasa quoꝙ quȩ dantur
tibi in ministerium domus dei tui.
trade inconspectu deim ierłm: s et
cȩtera quib opus fuerit in domo dei
tui quantumcumq necesse ẽ ut ex¬
pendas: dabis de thesauro & de fisco
regis. et a me. Ego artarxersis rex sta¬
tui atq decreui omnibus custodibus
arcȩ publicȩ qui sunt transflumen: ut
quodcumq petierit a uobis ez rãs sa¬
cerdos scriba legis dĩ celi. absq mora
detis usq ad argenti talentacentũ.

Expanded text:
universa provincia Babilonis et populus universa provincia Babilonis et populus offerre voluerit, et de sacerdotibus qui sponte optulerint domui Dei sui, quae est in Ierusalem, libere accipe, et studiose eme de hac pecunia vitulos, arietes, agnos et sacrificia et libamina eorum et offer ea super altare templi Dei vestri, quod est in Ierusalem. Sed et si quid tibi et fratribus tuis placuerit, de reliquo argento et auro ut faciatis, iuxta voluntatem Dei vestri facite. Vasa quoque, quae dantur tibi in ministerium domus Dei tui, trade in conspectu Dei Ierusalem. Sed et caetera, quibus opus fuerit in domo Dei tui, quantumcumque necesse est ut expendas, dabis de thesauro et de fisco regis et a me. Ego Artarxersis rex statui atque decrevi omnibus custodibus archae publicae, qui sunt trans flumen, ut quodcumque petierit a vobis Ezdras sacerdos, scriba legis Dei coeli, absque mora detis usque ad argenti tal
Abbreviated transcription (Latin):
de babilone: et in primo die mensis quinti
uenit in ierłm: iuxta manum ani di su bonã
suꝑse. Ezras enim parauit corsuum ut in¬
uestigaret legem dni: et faceret et doceret
in isrł p̃ceptum et iudiciũ. Hoc ẽ autẽ exẽ¬
plar epłe edicti. quod dedit rex artarxersis
ezrẽ sacerdoti scribȩ eruditissimo: inser¬
monib et in p̃ceptis dñi. & ceximoniis eius
misrł Artarxersis rex regũ. errȩ sa¬
cerdoti scribe legis dei geli doctissimo: sa¬
lutem. A me decretum ẽ. ut cuicumq
placuerit in regno meo de popło isrł. &
de sacerdotib ens. et de leuitis ire m
ierłm: tecum uadat. Afacie enĩ regis &
septem consiliatorum eius missus es: ut
uisites iudeam et ierłm in lege dei tui
quȩ ẽ inmanu tua: et ut feras argentũ
et aurum quod rex & consiliatores eius
sponte obtulerunt deo isrł cuius in ie¬
rusalem tab̃naculum ẽ. & om̃e argen¬
tum et aurum quodcumq inueneris in

Expanded text:
de Babilone et in primo mensis quinti de Babilone et in primo mensis quinti venit in Ierusalem iuxta manum Dei sui bonam super se. Ezdras enim paravit cor suum, ut investigaret legem Domini et faceret et doceret in Israel preceptum et iudicium. Hoc est autem exemplar epistolae edicti, quod dedit rex Artarxersis Ezdrae sacerdoti, scribae erudito in sermonibus et preceptis Domini et ceremoniis eius in Israel: 'Artaxersis rex regum Ezdrae sacerdoti' scribae legis Dei coeli doctissimo salutem. A me decretum est, ut, cuicumque placuerit in regno meo de populo Israel et de sacerdotibus eius et de levitis, ire in Ierusalem, tecum vadat. A facie enim regis et septem consiliatorum eius missus es, ut visites Iudeam et Ierusalem in lege Dei tui, quae est in manu tua, et ut feras argentum et aurum, quod rex et consiliatores eius sponte optulerunt Deo Israel, cuius in Ierusalem tabernaculum est. Et omne argentum et aurum, quodcumque inveneris in
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos: ut quererent dñ dm isrł. Et
fecerunt sollempnitatem azimiorum sep¬
tem dieb in leticia: qm̃ letificauerat eos
dommnus: et conuerterat cor regisassuir ad
ẽos: ut adiuuaret manus eorum moyere
uerba in regno artarxersis regis ꝑsarum:
et ras filius faraiȩ. filii azariȩ. filii helchiȩ.
filii sellum. fili sadoch. filii ahitob. filii
amariȩ. filii atarĩe. filii maraioth. filii
zaralȩ. filii orĩ filii boccĩ. filii abisue. filii
finees. filii eleazar. filii aaron sacerdotis
ab mitio: ipse ezras ascendit de babilõ
ne. et ipse scriba uelox in lege moysi: quã
dedit dñs ds isrł. Et dedit eirex scđm
manum dñidei eius suꝑ eum
omnem peticionem eius: ut ascenderent de
filiis isrł et de filiis sacerdotum. et de filiis
leuitarum. & de cantorib. et de ianttorib
& de nathinneis in ierłm. A nno septimo
artarxersis regis. uenerunt in ierłm men¬
se quinto. ipse ẽ annus septimus regis: qͥa
in primo die mensis primi cepit ascendere

Expanded text:
quaererent Dominum Deum Israel. Et fecerunt solemnitatem azymorum septem diebus in laetitia, quoniam laetificaverat eos Dominus, et converterat cor regis Assur ad eos, ut adjuvaret manus eorum in opere ost haec autem verba, in regno Artaxerxis regis Persarum, Ezras filius Saraiae, filii Azariae, filii Helciae, filii Sellum, filii Sadoc, filii Ahitob, filii Amariae, filii Azariae, filii Maraioth, filii Zaraiae, filii Ozi, filii Bocci, filii Abisue, filii Phinees, filii Eleazar, filii Aaron sacerdotis ab initio. Ipse Ezras ascendit de Bane et ipse scriba velox in lege Moysi, quam dedit dominus Deus Israel. Et dedit ei rex secundum manum domini Dei eius super eum omnem peticionem eius. Et ascenderunt de filiis Israel et de filiis sacerdotum et de filiis levitarum et de cantoribus et de ianitoribus et de Nathinneis in Ierusalem anno septimo Artarxersis regis. Et venerunt in Ierusalem mense quinto, ipse est annus septimus regis; quia in primo die mensis primi cepit ascendere
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ transtulit: et posuit ea in tẽplo suoke¬
liqua autẽ uerboꝵ ioachim. & ab hominatio¬
num eius qͣs operatus ẽ. & quȩ inuentast̃ in
eo: continent᷑ in libro regum isrł & iuda Reg¬
nauit gͦ ioachin filius eiꝰ ꝓ eo Octo annoꝵ erat

Expanded text:
ni transtulit et posuit ea in templo suo reliqua autem verborum Ioacim et abominationum eius quas operatus est et quae inventa sunt in eo continentur in libro regum Israhel et Iuda regnavitque Ioach
Abbreviated transcription (Latin):
uidam ac blasphemantes. & loquentes
quȩ fas non ẽ. Machabeus autem in¬
uocato magno mundi principe. qͥ sine
arietib et machinis temporib iesu p̃¬
cipitauit iericho: irruit ferocit᷑ mu¬
ris: et capta ciuitate ꝑ dñi uoluntatẽ.
inumerabiles cedes fecit: ita ut adia¬
cens stagnum stadioꝵs duo latitudi¬
nis. sanguine infectum fluere uide¬
retur. Inde discessert̾ stadia septin¬
genta quin quaginta: et uenerunt ĩ
caracha. ad eos qui dicunt᷑ tubianẽi
iudei. Sed timotheũ quidẽ in illis
locis non comprehenderunt: nulloq
negotio ꝑfecto regressus ẽ: relicto in
quodam loco firmissimo prȩsidio
Dositheus autẽ & sosipater qui erant
duces cum machabȩo. ꝑemerunt a ti¬
mothȩo relictos in p̃sidio: decem milia

Expanded text:
Iudam ac blasphemantes et loquentes Iudam ac blasphemantes et loquentes quae fas non est Macchabeus autem invocato magno mundi principe qui sine arietibus et machinis temporibus Iesu praecipitavit Hiericho inruit ferociter muris et capta civitate per Domini voluntatem inenarrabiles caedes fecit ita ut adiacens stagnum stadiorum duo latitudinis sanguine infectum fluere videretur inde discesserunt stadia septingenta quinquaginta et venerunt in Characa ad eos qui dicuntur Tubianei Iudaeos et Timotheum quidem in illis locis conprehenderunt nulloque negotio perfecto regressus est relicto in quodam loco firmissimo praesidio Dositheus autem et Sosipater qui erant duces cum Macchabeo peremerunt a Timotheo relictos in praesidio decem milia
Abbreviated transcription (Latin):
qui erant iamniȩ. uelle parimodo
facere habitantib secum udȩis: iam¬
nĩtis quoq nocte suꝑuenit: & por¬
tũ cum nauibus succendit: ita ut lu¬
men ignis pareret ierosolimis: ab
ftadus ducentis quadraginta.
nde cũ iam abesent nouẽ stadiis a
iter facerent ad timotheum: cõmiser̃t
cum eo arabes quinq milia uiri: & eqͥ¬
tes quingenti. Cumq pugna ualida
fieret et auxilio dei. ꝓspere cessisset.
residui uicti arabes petebant a iuda
dextras sibi dari. promittentes pascua
daturos: et in cȩteris profuturos:
Iudas autem arbitratus uere in multis
eos utiles. promisit pacẽ: dextrisq accep¬
tis discessere a tabnaculo suo. Aa gress
ẽ autem et cuutatem quandã firmam.
pontibus murisq circumsept̃a: que a
turbis habitabatur gentium promiscu¬
arum: cui nom̃ casphin. Hii uero qui
intus erãt confidentes instabilitate mu¬
rorum. et apparatu alimoniarũ. remis¬
sius agebant: maledictis lacessientes

Expanded text:
qui erant Iamniae velle pari modo qui erant Iamniae velle pari modo facere habitantibus secum Iudaeis Iamnitis quoque nocte supervenit et portum cum navibus succendit ita ut lumen ignis pareret Hierosolymis ab stadiis ducentis quadraginta inde cum abissent novem stadiis et iter facerent ad Timotheum commiserunt cum eo Arabes quinque milia viri et equites quingenti cumque pugna valida fieret et auxilio Dei prospere cessisset residui victi Arabes petebant a Iuda dextras sibi dari promittentes pascua daturos et in ceteris profuturos Iudas autem arbitratus vere in multis eos utiles promisit pacem dextrisque acceptis discessere ad tabernacula sua adgressus est autem et civitatem quandam firmam pontibus murisque circumseptam quae a turbis habitabatur gentium promiscuarum cui nomen Caspin hii vero qui intus erant confidentes in stabilitate murorum et adparatu alimoniarum remissius agebant maledictis lacessentes
Abbreviated transcription (Latin):
lonius gennȩi filius. sed et ieronimus
et demofon. suꝑ hos et nicanor eypri¬
arces: ñsinebant eos insilentio agere
et quiete. xxxui.¬
oppitȩ uͦ tale quoddam flagitium
ꝑpetrarunt. Rogauerunt iudeos
cum quib habitabant ascendere
scaphas quas parauerant cum filiis et
uxorib:. quasi nullis inimicitiis inter
eos subiacentib Secundũ commune
itaq decretum ciuitatis: & ipsis ad¬
quiescentib. pacisq causa nichil sus¬
pectum habentibus. cum maltum
processissent: submersert ñ minus
ducentos. Quam crudelitatẽ iudas
in suȩ gentis homines factã ut cog¬
nouit: prȩcepit uiris qui erant cũ ipso.
et inuocato iusto uidice dõ. uenit aduer¬
sum interfectores fratrum. Et por¬
tum quidem nocte succendit: scaphas
exussit: eos autẽ qui ab igne refũge¬
rant gladio ꝑẽmit. Et cum hȩc it̾a
egisset. discessit quasi iterum reuer¬
surus: et uniuersos ioppitas eradica¬
turus. S ed cum cognouisset & eos

Expanded text:
lonius gehennae filius sed et Hieronimus lonius gehennae filius sed et Hieronimus et Demofon super hos et Nicanor cypriarches non sinebant eos in silentio agere et quiete Ioppitae vero tale quoddam flagitium perpetrarunt rogaverunt Iudaeos cum quibus habitabant ascendere scaphas quas paraverant cum uxoribus et filiis quasi nullis inimicitiis inter eos subiacentibus secundum communem itaque decretum civitatis et ipsis adquiescentibus pacisque causa nihil suspectum habentibus cum in altum processissent submerserunt non minus ducentos quam crudelitatem Iudas in suae gentis homines factam ut cognovit praecepit viris qui erant cum ipso et invocato iusto iudice Deo venit adversus interfectores fratrum et portum quidem noctu succendit scaphas exusit eos autem qui ab igne refugerant gladio peremit et cum haec ita egisset discessit quasi iterum reversurus et universos Ioppitas eradicaturus sed cum cognovisset et eos
Abbreviated transcription (Latin):
tur cibis et legib suis sicut et prius: &
nemo illorũ ullomodo molestiam patiat᷑
de his quȩ ꝑ ignorantiam gesta sunt:
Nisi autẽ & mẽnelaum: qui uos alloquat᷑
Ualece. A mio autem centesimo quadra¬
gesimo octauo xandici mensis qͥnta deci¬
ma: miserunt ẽtiam romani epłam ita se
habentem. Quintus mẽmmius & titus
manilius legati romanorũ: popło uidoꝵ
salutem. De his quȩ lysias cognatus re¬
gis concessit uobis: & nos concessimus
De quib autem iudicauit referendũ.
confestim aliquem mittite diligentius
int̃ uos conferentes: ut decernamꝰ sicut
congruit uobis. Hos entm antiochiam
accẽdimꝰ: ideoꝙ festinate rescribere: ut
nos qͥq sciamus cuius estis uoluntatis Bene
ualete Anno centesimo quadra¬
gesimo octauo quinta decima die
mensis xandici. his factis pactioni¬
bus lysias ꝑgebat ad regẽ: iudȩi aũt
agri culturȩ operam dabant. Sedhii
qui residui erant. timotheus et apol¬

Expanded text:
tur cibis et legibus suis sicut et prius et tur cibis et legibus suis sicut et prius et nemo eorum ullo modo molestiam patiatur de his quae per ignorantiam gesta sunt misi autem et Menelaum qui vos adloquatur valete anno centesimo quadragesimo octavo xandici mensis quintadecima miserunt autem etiam Romani epistulam ita se habentem Quintus Memmius et Titus Manilius legati Romanorum populo Iudaeorum salutem de his quae Lysias cognatus regis concessit vobis et nos concessimus de quibus autem iudicavit referendum confestim aliquem mittite diligentius inter vos conferentes ut decernamus sicut congruit vobis nos enim Antiochiam accedimus ideoque festinate scribere ut nos quoque sciamus cuius estis voluntatis bene valete anno centesimo quadragesimo octavo quintadecima die mensis xandici his factis pactionibus Lysias pergebat ad regem Iudaei autem agriculturae operam dabant sed hii qui resederant Timotheus et Apol
Abbreviated transcription (Latin):
Patre nr̃o inter deos translato: o hos
uolentes eos qui sunt in regno nr̃o sine
tumultu agere. et rebus suis adhibere
diligentiam: audiuimus uideos non con¬
sensisse parri. ut tranfferrentur adritũ
grȩcorum. ẜ tenere uelle suũ institutum.
ac propterea postulare a nobis concẽdi sibi
legitima sua. Uolentes igitur hanc qͦꝙ
gentem quietam esse: statuentes iudica¬
uimus templum rest̾itui illis: ut agerent
secundum maiorum suorum consuetudmẽ.
Bene igitur feceris si miseris ad eos. & dex¬
tram dederis: ut cognita nr̃a uoluntate
bono ammo sint: & utilitatib propruis
ddeseruiant. A uideos autẽ: regis epł̃a
talis erat. R ex antiochus senatuii iudȩoꝵ.
& cȩteris uidȩis salutem. Si ualetis. si sic̃
estis ut uolumꝰ: s et ipsi bene ualemꝰ. Adut
nos menelaus dicens. uelle uos descendere
acdurõs: qͥ sunt apud nos. Nis gͥ qui cõme¬
ant usq ad diem tricesimum m̃sis xandi¬
ci damus dextras securitatis: & iudȩiutan¬

Expanded text:
patre nostro inter deos translato nos volentes eos qui sunt in regno nostro sine tumultu agere et rebus suis adhibere diligentiam audivimus Iudaeos non consensisse patri ut transferrentur ad ritum Graecorum sed tenere velle suum institutum ac propterea postulare concedi sibi legitima sua volentes igitur hanc quoque gentem quietam esse statuentes iudicavimus templum restitui illis ut agerent secundum maiorum suorum consuetudinem bene igitur feceris si miseris ad eos et dextram dederis ut cognita nostra voluntate bono animo sint et utilitatibus propriis deserviant ad Iudaeos autem regis epistula talis erat rex Antiochus senatui Iudaeorum et ceteris Iudaeis salutem si valetis sic estis ut volumus sed et ipsi bene valemus adiit nos Menelaus dicens velle vos descendere ad vestros qui sunt apud nos his igitur qui commeant usque ad diem tricesimum mensis xandici damus dextras securitatis ut Iudaei utan
Abbreviated transcription (Latin):
deo suo. Contra hunc ascendit nabu¬
chodonosor rex chaldeoꝵ: & uinctum
catenis duxit ibabilonẽ: ad quã et uasa
dnĩ transtulit: et posuit ea in teplosuo R ẽ¬
liqua autẽ uerboꝵ ioachim. & abhominatio¬
num eius qͣs operatus ẽ. & quȩ inuenta st̃ in
eo: continent᷑ in libro regum isrł & uidaReg¬
nauit gͦ ioachin filius eiꝰ ꝓ eo Octo annoꝵ erat
Sachin cũ regnare cepiss&: & trib m̃sibus
ac decẽ dieb regnauit in ierłm: fecitq malũ
inconspectu dñi Cũq anni circulus uolue¬
retur: misit nabuchodonosor rex nuntios:¬
qͥ &e adduxerunt eũ in babilonẽ: asportatis
simul p̃ciosissimis uasis domus dni. Regem

Expanded text:
cendit Nabuchodonosor rex Chaldeorum et vinctum catenis duxit in Babylonem ad quam et vasa Domini transtulit et posuit ea in templo suo reliqua autem verborum Ioacim et abominationum eius quas operatus est et quae inventa sunt in eo continentur in libro regum Israhel et Iuda regnavitque Ioachin filius eius pro eo octo annorum erat Ioachin cum regnare coepisset et tribus mensibus ac decem diebus regnavit in Hierusalem fecitque malum in conspectu Domini cumque anni circulus volveretur misit Nabuchodonosor rex qui et adduxerunt eum in Babylonem asportatis simul pretiosissimis vasis domus
Abbreviated transcription (Latin):
rũ et uniuersus uda & ierłm luxert̃
eũ. Hieremias maxime: cuius om̃scan¬
tores atꝙ cantatrices usq in p̃sentem
diem lamentationes suꝑ iosiã replicãt.
&e qͣsi lex obtinuit in isrł. Hcce scr iptũ
fertur in lam̃tationib Reliqͣ̃ aut̃ẽ ser¬
monũ iosiȩ & miscdiarũ eiꝰ quȩ lege prȩ

Expanded text:
niversus Iuda et Hierusalem luxerunt eum Hieremias maxime cuius omnes cantores atque cantrices usque in praesentem diem lamentationes super Iosia replicant et quasi lex obtinuit in Israhel ecce scriptum fertur in Lamentationibus reliqua autem sermonum Iosiae et misericordiarum eius quae le
Abbreviated transcription (Latin):
chiascum regnare gpisset: & undecĩ annis
regnauit in ierłm: fecitq malum inoculis
dni dei sur nec erubuit faciem ieremĩȩ pro¬
pħȩ: loquentis ad se ex ore dni. A rege qͦq
nabuchodonosor recessit. qͥ adiurauerat eũ
ꝑ dm̃. Et mdurauit ceruicẽ suã & cor ut
ñ reuerteret᷑ ad dnm̃ dm̃nisrł. Sed & uniuer¬
si pͥncipes sacerdotũ e popłs p̃uaricati sunt
mique iuxta uniuersas abhominationes
gentiũ: et polluerunt domũ dnĩ qͣm sc̃ĩfica¬
uerat sibi in ierłm. Nittebat autẽ añs ds̃
patrũ suoꝵ adillos ꝑ manũ nuntioꝵ suoꝵ: de
nocte consurgens. & cotidie cõmonens: eõqͦa
parceret popło. & habitaculo suo At illisub¬
sannabant nuntios di: & paruipendebant
semones eiꝰ illudebantq ꝓpħis. donec ascen¬
deret furor adnĩ i popłm eiꝰ. & esset nulla
curatio. A diluxit enĩ suꝑ eos regẽ chalde¬
oꝑs & int̾fecit iuuenes eõꝵ gladio: indomo
scũarii sui. Honẽ misertus adolescentis. ce

Expanded text:
is regnavit in Hierusalem fecitque malum in oculis Domini Dei sui nec erubuit faciem Hieremiae prophetae loquentis ad se ex ore Domini a rege quoque Nabuchodonosor recessit qui adiuraverat eum per Deum et induravit cervicem suam et cor ut non reverteretur ad Dominum Deum Israhel sed et universi principes sacerdotum et populus praevaricati sunt inique iuxta universas abominationes gentium et polluerunt domum Domini quam sanctificaverat sibi in Hierusalem mittebat autem Dominus Deus patrum suorum ad illos per manum nuntiorum suorum de nocte consurgens et cotidie commonens eo quod parceret populo et habitaculo suo at illi subsannabant nuntios Dei et parvipendebant sermones eius inludebantque prophetis donec ascenderet furor Domini in populum eius et esset nulla curatio adduxit enim super eos regem Chaldeorum et interfecit iuvenes eorum gladio in domo sanctuarii su
Abbreviated transcription (Latin):
ad maximũ. Quib audientib indomodm̃.
legit rex omnia uerba uoluminis. Et stans
intribimali suo. ꝑcussit fedus corã dño. ut
ãbularet post eum: & custodiret p̃cepta et
testimonia et iustificationes eius in toto
corde suo. et in tota anima sua: faceretq
quȩ scͥpta sunt in uolumine illo quẽ lege¬
rat. Adiurauit qͦꝙ suꝑ hoc om̃sqͥ reꝑti fue¬
tores iuxta pactũ dnĩ di patrũ suoꝵ Abstu¬
lit gͦ iosias cunctas abhominationes de uni¬
uersis regionib filioꝵ isrł: & fecitom̃s qui
residui erant in isrł. seruire dño dõ suo.
Cunctis dieb suis: ñ recessert̃ ad nõdo patrũ
suors. Tecit autẽ iosias in ierłm phase dño

Expanded text:
ad maximum quibus audientibus in domo Domini ad maximum quibus audientibus in domo Domini legit rex omnia verba voluminis et stans in tribunali suo percussit foedus coram Domino ut ambularet post eum et custodiret praecepta et testimonia et iustificationes eius in toto corde suo et in tota anima sua faceretque quae scripta sunt in volumine illo quem legerat adiuravit quoque super hoc omnes qui repperti fueem iuxta pactum Domini Dei patrum suorum abstulit ergo Iosias cunctas abominationes de universis regionibus filiorum Israhel et fecit omnes qui residui erant in Israhel servire Domino Deo suo cunctis diebus eius non recesserunt a Domino Deo patrum suorum fecit autem
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scripta st̃ in libro hoc quẽ legerunt corã
rege uuida: qͥa dereliquerunt me. & sacͥficaue¬
runt diis alienis ut me ad iracundiã ꝓuoca¬
rent: in cunctis operib manuũ suarũ. Iãcir¬
co stillabit furor meus suꝑ locũ istũ & ñ ex¬
isrł. Qm̃ audisti uerba uoluminis. atq emol¬
litũ ẽ cortuũ et humiliatus es in conspecꝰtu
dnĩ. suꝑ his quȩ dicta sunt contra locũ hunc.
& habitatores ierłm: reueritusq faciem meã
scidisti uestimenta tua. & fleuisti corãme: ego
qͦꝙ exaudiui te dicit dñs. Iam enim colligã te
ad patres tuos: et infereris in sepulcrũ tuũ in
pace: nec uidebt̃ oculi tui omne malũ qͦd ego
inducturus sũ suꝑ locũ istũ: & suꝑ habitatores
euis. Netulert̃ itaq regi cuncta quȩ dixerat.
At ille conuocatis uniuersis maiorib natu
uida & ierłm. ascendit domũ dñi unaq om̃s
uiri uida et habitatores ierłm: sacerdotes
et leuitȩ. & cunctus popłs ã minimo usq

Expanded text:
erunt coram rege Juda, quia dereliquerunt me, et sacrificaverunt diis alienis, ut me ad iracundiam provocarent in cunctis operibus manuum suarum. Idcirco stillabit furor meus super locum istum, et non exQuoniam audisti verba voluminis, atque emollitum est cor tuum, et humiliatus es in conspectu Dei, super his quae dicta sunt contra locum hunc, et habitatores Jerusalem, reveritusque faciem meam, scidisti vestimenta tua et flevisti coram me ego quoque exaudivi te dicit Dominus iam enim colligam te ad patres tuos et infereris in sepulchrum tuum in pace nec videbunt oculi tui omne malum quod ego inducturus sum super locum istum et super habitatores eius rettulerunt itaque regi cuncta quae dixerat at ille convocatis universis maioribus natu Iuda et Hierusalem ascendit domum Domini unaque omnes viri Iuda et habitatores Hierusalem sacerdotes et Levitae et cunctus populus a minimo usque
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiauit ei dicens. O mĩa quȩ dedisti
in manꝰ seruorũ tuoꝵ: ecce cõplent᷑ Argen¬
tũ quod reꝑtũ ẽ indomo dñi conflauert̃.
datũq ẽ p̃fectis artificũ: & diuersa opera
fabricantiũ. Pretẽrea tradidit michi hel¬
chĩas sacerdos hunc librũ. Quẽ cũ rege
p̃sente recitasset. audiss&eꝙ ille uerba
legis: scidit uestimenta sua: & p̃cẽpit
helchiȩ & ahicãm filio saphan. & abdon
filio micha: saphan qͦq scribȩ: & isaiȩ
seruo regis dicens. Ite et orate dnm̃ ꝓ
Magnus enĩ furor dnĩ stillabit suꝑ nos:
eõquodñ custodierint patres nr̃i uerba
dm̃i: ut facerent omĩa quȩ scͥptast̃ in
isto uolumine. Abiit igitur helchias
& hii qui simul a rege missi fuerãt ad
holdan ꝓpheten uxorẽ sellum. filii the¬
cuãth. filii hasrã custodis uestiũ. quȩ
habitabat ierłn. inscd̾a: et locuti sunt
ei uerba quȩ supra narrauimꝰ. At illa
respondit eis. Hec dicit dñs ds israhel.

Expanded text:
nuntiavit ei dicens omnia quae dedisti nuntiavit ei dicens omnia quae dedisti in manu servorum tuorum ecce conplentur argentum quod reppertum est in domo Domini conflaverunt datumque est praefectis artificum et diversa opera fabricantium praeterea tradidit mihi Helcias sacerdos hunc librum quem cum rege praesente recitasset audissetque ille verba legis scidit vestimenta sua et praecepit Helciae et Ahicam filio Saphan et Abdon filio Micha Saphan quoque scribae et Asaiae servo regis dicens ite et orate Dominummagnus enim furor Domini stillavit super nos eo quod non custodierint patres nostri verba Domini ut facerent omnia quae scripta sunt in isto volumine abiit igitur Helcias et hii qui simul a rege missi fuerant ad Holdan propheten uxorem Sellum filii Thecuath filii Hasra custodis vestium quae habitabat Hierusalem in secunda et locuti sunt ei verba quae supra narravimus at illa respondit eis haec dicit Dominus Deus Israhel
Abbreviated transcription (Latin):
& uniuersis reliquiis istł: ab omĩ qͦq iuda
& beniamin. & habitatorib ierłm: tradi¬
derũt in manibꝰ coꝵ qͥ prȩ̃erant operarus
in domo dñi. ut instaurarẽt tẽplũ: & in¬
firma quȩque sarcirent. At illi dedert̃
eã artificib et gmentariis. ut ẽmerẽt
lapides de lapidicinis: & ligna ad com¬
missuras edificii: & ad contignationem
domoꝵ quas destruxerant reges uida:
qͥ fidelit̃ cuncta faciebant Erãt autem
prȩpositi operantiũ. lahath. & abdias.
de filiis merari zacharias & mosollam
de filiis caath: qui urgebant opus: om̃s
leuite scientes organis cãnere. Suꝑ eos
uero qui ad uarios usus onera portabãt.
erant scribȩ et magistri de leuitis iani¬
tores. Cũq efferrent pecuniam quȩ il¬
lãta fuerat intemplum dñi: rẽpperit
helchias sacerdos librũ legis dñi. ꝑmanũ
moysi: et ait ad saphãn scribã Librum
legis. muemi in domũ dñi. Et tradidit
ei. At ille intulit uolumen ad regẽ: et

Expanded text:
quiis Israhel ab omni quoque Iuda et Beniamin et habitatoribus Hierusalem tradiderunt in manibus eorum qui praeerant operariis in domo Domini ut instaurarent templum et infirma quaeque sarcirent at illi dederunt eam artificibus et cementariis ut emerent lapides de lapidicinis et ligna ad commissuras aedificii et ad contignationem domorum quas destruxerant reges Iuda qui fideliter cuncta faciebant erant autem praepositi operantium Iaath et Abdias de filiis Merari Zaccharias et Mosollam de filiis Caath qui urguebant opus omnes Levitae scientes organis canere super eos vero qui ad varios usus onera portabant erant scribae et magistri de Levitis ianitores cumque efferrent pecuniam quae inlata fuerat in templum Domini repperit Helcias sacerdos librum legis Domini per manum Mosi et ait ad Saphan scribam librum legis inveni in domo Domini et tradidit ei at ille intulit volumen ad regem et
Abbreviated transcription (Latin):
tram. O ctauo autem anno regni sui cũ
adbuc esset puci: icpit querere dm da¬
uid patris sui: et duodecimo anno
postquã cȩperat mundauit iudã & ieru¬
salẽ ab excelsis & lucis. simulacrisq & sculp¬
tilib D estruxeruntq coram eo. aras baa¬
lim: et simulacra quȩ suꝑpõsita fuerant
demoliti sunt. Lucos etiam & sculptilia.
succĩdit atq comminuit: et suꝑtumu¬
los eorum qui eis immolare consueuerãt:
fragmenta disꝑsit. Ossa pretẽrea sacer¬
dotũ cõbussit in altarib idoloꝵ: munda¬
nasse & epbraim. & symeon. usq neptha¬
lim: cuncta subuertit. Cũq altaria dis¬
sipasset. & lucos. & sculptilia contriuis¬
set infrusta: cunctaq dẽlubra demo¬
litus ess& de uniuersa terra isrł. reuersus
ẽ in ierłm. Igit᷑ anno octauo decimo reg¬
ni sui. mundata iam terra et tẽplodñi
misit saphan filiũ eseliȩ. & maasiã pͥnci¬
pẽ ciuitatis. & iohã filiũ ioahar. ã cõm̃¬
tariis: ut instaurarent domũ dnĩ di sui.

Expanded text:
nno regni sui, cum adhuc esset puer, coepit quaerere Deum patris sui David: Et duodecimo anno, postquam coeperat, mundavit Judam et Jerusalem ab excelsis, et lucis, simulacrisque et sculptilibus. Destruxeruntque coram eo aras Baalim: et simulacra, quae superposita fuerant, demoliti sunt: Lucos etiam, et sculptilia succidit atque comminuit: Et super tumulos eorum, qui eis immolare consueverant, fragmenta dispersit. Ossa praeterea sacerdotum combussit in altaribus idolorum, mundanasse et Ephraim et Symeon usque Nepthalim cuncta subvertit cumque altaria dissipasset et lucos et sculptilia contrivisset in frusta cunctaque delubra demolitus esset de universa terra Israhel reversus est Hierusalem igitur anno octavodecimo regni sui mundata iam terra et templo Domini misit Saphan filium Eseliae et Maasiam principem civitatis et Ioha filium Ioachaz a commentariis ut instaurarent domum Domini Dei sui
Abbreviated transcription (Latin):
labat i excelsis dnõ dõ suo. Reliqua autem
gestoꝵ manassẽ. & obsecratio etus ad dm̃ suũ
uerba qͦq uidentiũ qͥ loquebant᷑ ad cũ in no¬
mine dñi di isrł: continent᷑ in sermonibus
regum isrł. Oratio qͦq eius & exauditio: &
cuncta peccata atq contẽptus: loca ẽtiã in
quib edificauit excelsa. & fecit lucos & statu¬
as. antequã ageret penitentiã scͥpta st̃ in ser¬
monib orai. Pormiuit gͦ manassescũ patͥb
suis: et sepelierunt cum indomo sua: reg

Expanded text:
labat in excelsis Dominolabat in excelsis Dominous ad Deum suum verba quoque videntium qui loquebantur ad eum in nomine Domini Dei Israhel continentur in sermonibus regum Israhel oratio quoque eius et exauditio et cuncta peccata atque contemptus loca etiam in quibus aedificavit excelsa et fecit lucos et statuas antequam ageret paenitentiam scripta sunt in sermonibus Ozai dormivit ergo Manasses cum patribus suis et sepe
Abbreviated transcription (Latin):
a facie filioꝵ isrł. Locutusq ẽ dñs ad eum
&& ad popłm illius: & attendere noluẽrunt.
Idcirco suꝑinduxit eis pͥncipesexercitus
regis assyrioꝵ: cperuntq manassen: &
uinctum catenis atꝙ cõpedib duxerunt
babilonẽ. Qui postqͣm coangustiatus est.
orauit dnm̃ dm̃ suũ: & egit penitentiam
ualde corã do patrũ suoꝵ. Dep̃catusq ẽ
eũ. & obsecrauit intente: & exaudiuit ora¬
tionem eius: reduxitq eũ ierłm ĩ regnũ
suũ & cognouit manasses quod dñs ipse
est ds. Post hec edificauit murũ extra
ciuitatẽ dauid ad occidentẽ gyon in con¬
ualle ab introitu portȩ pisciũ. ꝑ circuitũ
usq ad ophel: et exaltauit illũ uehement̃
Constituitq pͥncipes exercitus in cunctis
ciuitatib iuda miitis. & abstulit deos ali¬
enos. & simulacra de domo dñi. Aras quoq
altare dni. & immolauit suꝑ illud uictimas.
& pacifica. et laudẽ. Precepitq udȩ: ut ser¬
uiret dño deo isrł. At̃tam̃ adhuc popłs ĩmo¬

Expanded text:
facie filiorum Israhel locutusque est Dominus ad eum et ad populum illius et adtendere noluerunt idcirco superinduxit eis principes exercitus regis Assyriorum ceperuntque Manassen et vinctum catenis atque conpedibus duxerunt Babylonem qui postquam coangustatus est oravit Dominum Deum suum et egit paenitentiam valde coram Deo patrum suorum deprecatusque est eum et obsecravit intente et exaudivit orationem eius reduxitque eum Hierusalem in regnum suum et cognovit Manasses quod Dominus ipse esset Deus post haec aedificavit murum extra civitatem David ad occidentem Gion in convalle ab introitu portae Piscium per circuitum usque ad Ophel et exaltavit illum vehementer constituitque principes exercitus in cunctis civitatibus Iuda munitis et abstulit deos alienos et simulacrum de domo Domini aras quoque altare Domini et immolavit super illud victimas et pacifica et laudem praecepitque Iudae ut serviret Domino Deo Israhel attamen adhuc populus immo
Abbreviated transcription (Latin):
& duobus annis regnauit inierłm: fecitq
malum in conspectu dñi sicut fecerat ma¬
nasses pater eius: et cunctis idolis quȩ ma¬
nasses fuerat fabricatus. iimolauit atq
seruiuit: & ñ ẽ reuẽritus faciem dñi. sicut
reueritus ẽ manasses pater eiꝰ: & multo ma¬
iora deliquit. Cumq coniurassent aduer¬
sus eũ serui sur: int̾fecerunt eũ in domosua.
Porro reliqua popłi multitudo cȩsis his qͥ
amõn ꝑcusserãt: constituit iosiam filiũ eius

Expanded text:
duobus annis regnavit in Jerusalem. Fecitque malum in conspectu Domini, sicut fecerat Manasses pater ejus: Et cunctis idolis, quae Manasses fuerat fabricatus, immolavit atque servivit. Et non est reveritus faciem Domini, sicut reveritus est Manasses pater ejus: et multo majora deliquit. Cumque conjurassent adversus eum servi sui, interfecerunt eum in domo sua. Porro reliqua populi multitudo, caesis iis, qui Amon percusserant, constituit regem Josiam filium ejus