comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudcm testamcuto uł codicilł.i
iti logaint aurcos quidringẽ¬
tes pamphilc duri uolo. ita uł .i.
scriptimiẽ. auilio auctore. ui¬
roos tot. et incastris quos hc̃oi
demonstrare porius ħrdib uo¬
liusse. unde aurcos quidra gin¬
tos.si non in commodo reifa¬
nuluris contiahe possint qmͣ
condicõnem fidcitonimisso
in iecisse quod inicõ peͣ datu
eẽt et ĩo quad ingenti pamp¬
hile debebuntur. ¶quoc̃. lege
uł boni icancia ad fiscumꝰ
ꝑtincnt et legata et fideicom¬
missum pͥstantur que p̾stare
res us ad pcium ẜui deite ser¬
uus detesẜit nich ficcicomissi
¶Siscriptus et ꝑte hrs rogatus
sit ꝑciꝑe petumam et eis quib
testamento legatum erat distri¬
buert io quod sub condicõne
logatum ẽ. nnc ꝑciꝑe debebit.
cum condicõ extit̾it. int̾n u̾o
caudem pecunum adiendi hab

Expanded text:
idam testamento uel codi cillis ita legauit: 'Aureos quadri‹n›gentos Pamphilae dari uolo ita ut infra scriptum est: ab Iulio actore aureos tot et in castris quos habeo demonstrare potius heredibus uoluisse, unde aureos quadri‹n›gentos sine incommodo rei familiaris contrahere possint, quam condicionem fideicommisso iniecisse, quod initio pure datum esset, et ideo quadringenti Pamphilae debebuntur.Quotiens lege Iulia bona uacantia ad fiscum pertinent, et legata et fideicommissa praestantur, quae praestare res usque ad pretium serui, deinde seruus decesserit, nihil fideicommissi Si scriptus ex parte heres rogatus sit praecipere pecuniam et eis quibus testamento legatum erat distribuere, id quod sub condicione legatum est tunc praecipere debebit, cum condicio exstiterit: interim au
Abbreviated transcription (Latin):
bnit fuisserit non cebi qu nõ
reoditis hus dies ligati non ces¬
sit iul notit. si testar̃ti t̾aciendi
temꝑe tabule nulle fuerut:
iͥu ione dici põt. legatum titõ

Expanded text:
 fuissent, non deberi, quia non redditis his dies legati non cessit.Iulianus notat: si testamenti faciendi tempore tabulae nullae fuerunt, una ratione dici potest legatum Titio
Abbreviated transcription (Latin):
Iratue sit. uł fundum sinon ce¬
dissi .r. cocom egoaccepi et penũ
legatam et tnͣslitamẽe in .x. su
noluit penu dare ħrs. et tunc
pecuum cebi. cum int̾ pellatꝰ
fundum nou dediss et si int̾ea ge¬
cesẜit logatarius: tunc h̾rdi clꝰ
non nͥ fundum debi. rmq cũ
dictum c̃ ita publius fundum
dato ꝑfectum ẽ logatum. etcũ
dicit si non dedit .c. dato subcon¬
dicõnc fundi logatum ad emp¬
int quorumq condicõ inuo le¬
gatario non extitit. forte qura ĩ¬

Expanded text:
mnatus sit uel fundum et, si non dedisset, decem, ego acc‹e›pi et penum legatam et translatam esse in decem, si noluerit penum heres dare, et tunc pecuniam deberi, cum interpellat‹u›s fundum non dedisset, et, si interea decesserit legatarius, tunc heredi eius non nisi fundum deberi. namque cum dictum est: "at Publicius fundum dato", perfectum est legatum et cum dicit: "si non dederit, centum dato", sub condicione fundi legatum adempint. quorum quia condicio vivo legatario non exstiterit, forte quia i
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e ficciconimissum. abħrdib pt¬
tendum qui petumam dan stip¬
ulmi debuerunt. s: fiterssores
ib eo non petendos cuiis fitem
mu tot erfructu bonorumque
urxorilegunt. iccessim filii pri¬

Expanded text:
dere" fideicommissum ab heredibus petendum, qui pecuniam dari stipulari debuerunt: sed fideiussores ab eo non petendos, cuius fidem nua tot ex fructu bonorum, quem uxori legavit, accessura filii p
Abbreviated transcription (Latin):
um corum sticosut. ⁊ cum hoc hoddie
iure utimur. ut intotum tñseat. ⁊i
eim qui agit consequens erte dic̾e
qͣrte retenconem amisisse cum qui
namus fidei cormniss. rium nouiti
coegise. ut tota ħrditas iise tnͣsfer¬
itur cum cepcruit crt̾i desidire si
restitui hrditatem diccudum est¬
fucictia cim uti posse. recte gͥ meci¬
anus ait inultum int̾cẽ utrurato¬
tam restitiu hrdit.atem sibi fid̾eicõ¬
uussariue desid̾auit. in suar tm̃¬
modo partem. nanisi sola ꝑs tns¬
fret iure sidno falcidie erit locussi
tota h̾rditas tr̃slati sit. cessat hirꝰ
legis bñficium. ¶ si rũo auoru
rogatus quis sit restituere hrdita¬
trui. ⁊ att̃ cog̾e uelit suspectam alt̾¬

Expanded text:
 cum hodie hoc iure utimur, ut totum transeat ad eum qui coegit, consequens erit dicere quartae retentionem amisisse eum qui nas fideicommissarium non ita coegisse, ut tota hereditas in se transferatur: cum coeperint ceteri desiderare sibi restitui hereditatem, dicendum Falcidia eum uti posse. recte igitur Maecianus ait multum interesse, utrum totam restitui hereditatem sibi fideicommissarius de‹side›rauerit an suam tantummodo partem. nam si sola pars transfertur, in residuo Falcidiae erit locus: si tota hereditas translata sit, cessat huius legis beneficium.Si seruo duorum rogatus quis sit restituere hereditatem et alter cogere uelit suspectam
Abbreviated transcription (Latin):
missorum qua rõne er certa re uu¬
ies hrdem institũe põt. accõnesq
erdabutur pari rõneeciam extre¬
uis placcat cum quis h̾rditateni
ulqueq in aliqͣ regione ħt restiti

Expanded text:
missorum ait, qua ratione ex ce‹r›ta re miles heredem instituere potest actionesque ei dabuntur, pari ratione etiam ex Treuis placeat, cum quis hereditatem l quae in aliqua regio
Abbreviated transcription (Latin):
suspectam dicit cogi possit siuc i¬
sponte alut et trebellimo iruuse¬
antactõnes. Qmnte queritur. si
quis h̾rditatem rogatus sit resti¬
tuere deducto ere alieno. uł tedu¬
ctis legatis. ansuspectam dicens
cogi possit adire et restituere here¬
ditatem. qui uł in ip̃a magis id
quod superest exhrditate quam
ip̃am ħrditatem restitu̾e sit rogatꝰ
et sunt qui putant. ut inccimus

Expanded text:
 cogi possit, siue sponte adit, ex Trebelliano transeant actiones.Inde quaeritur, si quis hereditatem rogatus sit restituere deducto aere alieno uel deductis legatis, an suspectam dicens cogi possit adire et restituere hereditatem, quia ui ipsa magis id, quod superest ex hereditate, quam ipsam hereditatem restituere sit rogatus. et sunt qui putent, ut Maecianus
Abbreviated transcription (Latin):
crit. ⁊ ab huspecient siue ut̾q siue
ait̾ ħre cet. ut hrditas suaex pirte
diundi arestituetur alicui post dͥn¬
atem censuit senatus. ambo hrdes
alt̾raue cogi alire hrdiatitem et fi¬
dricomunissario restiturrecnn. ita
ut fidei cominiss.ario et. aluersus e¬
um accones competant qier treb¬
elliano restituta h̾rditate. meci. mꝰ
scribit. cum quidauuer fideicomi¬

Expanded text:
erit et ab his petierit, siue uterque siue alter heres esset, ut hereditas sua ex parte dimidia restitueretur alicui post quinatem: censuit senatus ambos heredes alterumue cogi adire hereditatem et fideicommissario eam restituere ita, ut fideicommissario et aduersus eum actiones competant quasi ex Trebelliano restituta hereditate.Maecianus scribit: cum quis ex fideicom
Abbreviated transcription (Latin):
consequẽtur .ait. uec qͣrtam enm qͥ¬
coegit retenturum. Alũsus fidei coni¬
missario suos. qui a nec hic potuit.¬
idem meciamis quent. an is ouidu¬
ob. uł plurib rogatue ẽ restrũe ħ̾r¬
xlititem cogente iliquo. nue pessit.
comb falcdie bnficõ uti sine ip̃i qͦ¬

Expanded text:
quenter ait nec quartam eum retenturum aduersus fideicommissarios suos, quia nec heres potuit.Idem Maecianus quaerit, an is, qui duobus uel pluribus rogatus est restituere hereditatem, cogente aliquo adire possit tionibus Falcidiae beneficio uti, siue ipsi q
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃m funt legnto. noncetͥealii.
et has ced̾e ue nccͣc si mllince¬
dere cumomnes ad huc discͥe
possint. et omne artificium in¬
crementimi rccipit. ꝙ magis

Expanded text:
runt, legato non cedere, alii et has cedere, ne necesse sit nullam cedere, cum omnes adhuc discere possint et omne artificium incrementum recipit: quod magis
Abbreviated transcription (Latin):
Ituttle agat is cuius tuttla
ad minissrata c̃ dicendum ẽ
non miriquam dicin credi¬
it pecune ex pectandam. si fo¬
rit tutor pecumas cord̾it pu¬
pilli nonime quirum cxigẽ¬
darum dies nondimmi uenit.
¶Cane ꝙ ad petumas attinet ita

Expanded text:
tutelae agat is, cuius tutela administrata est, dicendum est nonnumquam diem creditae pecuniae exspectandam, si forte tutor pecunias crediderit pupilli nomine, quarum exigendarum dies nondum uenit. sane quod ad pecunias attinet, ita
Abbreviated transcription (Latin):
pupillires usure indendue.
et apparet hinc c̃e formam
peccuit quini quis inusus
suos comitit limar usura
p̾scet. ¶ d et si negauit apd̾
depõnifctit p̾tor irrogant
aliqm quͣtitatem penes seeẽ
pupillis ad hona sua ex pedi¬
enda imposuit ucħͣtatem in¬
ntuam pecumam limis us¬
uris accipiendi tenebatur ĩ
ras aut quincutes ant triẽ¬

Expanded text:
pupillares usurae, uidendum est. pupillares usurae, uidendum est. et apparet hanc esse formam pecuniae, quam quis in usus suos conuertit, legitimam usuram praestet. sed et si negauit apud ecit et praetor irrogauit aliquam quantitatem penes se esse, pupillis ad onera sua expedienda imposuit necessitatem mutuam pecuniam legitimis usuris accipiendi, tenebitur in ras aut quincunces aut trien
Abbreviated transcription (Latin):
scũus decreuit. doc̾ugitur d in
usus suos peccumam utisse.¬
utisse inusus suos non accipi¬
uius: cum qui tebitor pr̃is pu¬
pilli fuit dem̃ ip̃e sinonsoluit.
Hic crim cas usuras p̾stabit qsͣ
p̃ri ꝓmiẜat. ¶situtor peccm¬
ami pupillarem suo nomie
usuras quas ꝑcepit pͥstare. si
susciput pupillus cctorum
nominum ꝑiculum. ¶Side¬
pom oꝑteat pectumas ad p̾di¬
orum comꝑacõm si quitem
fcm̃ e uire non current. si uont
fcm̃ non ẽ siquidem non p̾cep¬
upilliros p̾stabuntur si p̾cep¬
tum ẽ neglcctum. ¶ dem̃o us¬
urarum indendum ẽ solent
p̾tores cõminiari. ut sinonfrãt
ił legittime usure pͥstantur.
dugitur comnurcõ int̾cess¬
it. inder qui qn cognoscet dect¬
um p̾toris se quetur. ¶itcm
solent fice p̾tores eciam cͥtar
cos tutores qui negant h̾re
adalentos pupillos pcncs
scaliquid ut quicquid con¬
stititit penes cos ẽc eius gra
cõnem tesiduarum autemi
sinumarum pripillares usu¬
ras pendi or. ¶ que antera st̃

Expanded text:
gitur debet in usus suos pecuniam uertisse.Uertisse in suos usus non accipimus eum, qui debitor patris pupilli fuit, deinde ipse sibi non soluit: hic enim eas usuras praestabit, quas patri promiserat.Si tutor pecuniam pupillarem suo nomine usuras quas percepit praestare, si suscipiat pupillus ceterorum nominum periculum.Si deponi oporteat pecunias ad praediorum comparationem, si quidem factum est, usurae non current: sin uero factum non est, si quidem nec praecepupillares praestabuntur, si praeceptum est et neglectum, de modo usurarum uidendum est. et solent praetores comminari, ut, si non fiat at, legitimae usurae praestentur: si igitur comminatio intercessit, iudex qui quandoque cognoscet, decretum praetoris sequetur.Idem solent facere praetores etiam circa eos tutores, qui negant habere ad alendos pupillos penes se aliquid, ut quidquid constiterit penes eos esse, eius graone.Residuarum autem summarum pupillares usuras pendi oportet.Quae autem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
scipulac̃om eẽ conceptani
qũi. nius mat̾nus ciscipula¬
tus ꝓponitur. quod curi ẽ ita
posse dotem solui. quamnus
actõ cidireito non compe¬
tit. ac si sibi. ant ccimm illi diri
anus scipulatus cẽt. s ꝑunit¬
endu ẽ nepti exhac auita

Expanded text:
stipulationem esse conceptam, quoniam auus maternus ei stipulatus proponitur: quod cum ita est, posse dotem solui quamuis actio ei directo non competat, ac si sibi aut illi dari auus stipulatus esset. sed permittendum est nepti ex hac auita
Abbreviated transcription (Latin):
samantansi que in pellib tegũt᷑.
anstocciã actiua uesti cedere ait. et tegui¬
ic̃ta subselliorum hiuc icgato cede¬
ait unice mrgaritarum. item fibule
orum̃torum mag̃ qmͣ uestis sunt.
mlonici que oquis inst̾ra soitut. ũ
puto uestos cẽ factit curales. pedn¬
uentut. siquis ad did̾it uestem me
am apparit de eacum scusisse ꝙͣ
ip̃t in usus suos hunt. culcite eci¬
am uestes erunt. item pellos capͥ¬
ue et aguine nestes erunit. ¶ mui¬

Expanded text:
Sarmatarum, quae pellibus teguntur. Aristo etiam coactilia uesti cedere ait et tegimenta supselliorum huic legato cedere. Uittae margaritarum, item fibulae ornamentorum magis quam uestis sunt. ylonica, quae equis insterni solent, non puto uestis esse. Fasciae crurales pedunentur. Sam", apparet de ea eum sensisse, quam ipse in usus suos habuit. Culcitae etiam vestis erunt. Item pelles caprinae et agninae vestis erunt. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
met iuscula possit seꝑnre. et scri¬
psit iuscula no seꝑaturum. l ei
ant. ut sic appendantin: et ꝓtulus
et celsuc auint excepto plubo
appendi deb̾e. numi et emptorib
res plumbate assignantur. et ni
rõnes argenti pondus sic tefert᷑.
iuscula argentea ut puta lances
bum quo continentur cum sc¬
quetur. ¶ smmulimo queritur si
̃ fti legctur. in no argentum
scm̃n sictum pondusͦ non con

Expanded text:
an et vascula possit separare: et scripsit vascula non separaturum, licet ei ant, ut sic appendantur. et Proculus et Celsus aiunt exempto plumbo appendi debere: nam et emptoribus replumbatae adsignantur et in rationes argenti pondus sic defertur:ane si cui vascula argentea, ut puta lances bum, quo continentur, eum sequetur. Simili modo quaeritur, sifacti legetur an vero argentum factum: si pondus, non cont
Abbreviated transcription (Latin):
iuis ł.x. adedictuni scribit contuti
icctum plic argenteum uł Si
qui ibu suppllet argentea fuit ꝑ¬
genti ippllone nou continetur.
siuo num̾o argenti hĩti nonẽ ut
inuinctura argentea scio medir
repdĩta sumt ⁊̃ rmigies argerate
argenti appłłonc contincduntur
si mo non margenti muno h̃i¬
tasiumt. ¶argento scolegato.
quintus mueisait msa argen¬
tea contim. ueluti pacipsices et¬
tinentur ea que aliqiid ise roci¬
print edendi bibendi q cĩ pitum¬
c̃. s ecum que aliquid mse susti¬
contmnebuntm. nim insori
applło gn̾lis ẽ. dicimus nsaniu
aria et mnalu. ¶ infocti.antem
argenti applło rudem matͥum
contin .i. non fcm̃. ¶quid trgo
siceptum sit. iigemum fabrica¬
ri non dum ꝑfectum. utrum.
facti. uł infecti apꝑlłone contine¬
atur: dubitari pot. s puto muiẽ

Expanded text:
imo ad edictum scribit contineri. Lectum plane argenteum vel si qua alia supellex argentea fuit, argenti appellatione non continetur, si numero argenti habita non est, ut in iunctura argentea scio me dixreposita sunt, vel imagines argenteae argenti appellatione continebuntur, si modo non in argenti numero habita sunt. Argento facto legato Quintus Mucius ait uasa argentea contineri, ueluti parapsidas actinentur, quae aliquid in se recipiant edendi bibendique causa paratum, sed et quae aliquid susticontinebuntur: nam uasorum appellatio generalis est, dicimus uasa uaria et navalia. Infecti autem argenti appellatio rudem materiam continet, id est non factam. quid ergo si coeptum sit argentum fabricari? nondum perfectum utrum facti an infecti appellatione contineatur, dubitari potest: sed puto magis
Abbreviated transcription (Latin):
estis ant uestimenta iogcutur
uich refert. nestimentorum sunt
bom bicim que inducadi pͥcmi¬
gendi q amiciendi inst̾riendin
et que hus accessionis ince cedũt
que sunt insite picture clamq
qui nestib insũtur uestim̃ta
omini. nit uirilia sunt ut puperi¬
li. aut mulicbria aut comnum

Expanded text:
estis an uestimenta legentur, nihil refert. Uestimentorum sunt bombycina, quae induendi praecingendi amiciendi insternendi et quae his accessionis uice cedunt, quae sunt insitae picturae clauique qui uestibus insuuntur. Uestimenta omnia aut uirilia sunt aut puerilia aut muliebria aut comm
Abbreviated transcription (Latin):
escim paratur. ite sicacibos ngͥta¬
tcum. n sartagmem. iii aliud ou¬
as alꝗ cequendum dubitit pot¬
ceat. anoscario contincantur et mi
g concuratorii instr̃i sunt.
cua cedat. illud spectanus quid
cuns rei ormindi ca ad hibetu ut
accessio cedrit pͥncipali. cedent gͥ cip
margartis quor et auro idemi ẽ.
nansi mꝑgarite auri oruandi
gta alhite sunt auro cedunt. Si
contͣ aurum margaritis cecet. itẽ¬
ẽ. et ingeminis anulis nclusic.
getimie autem sunt ꝑlucide init̾ic.
quis ut refert. sib̾. libric al incelli¬

Expanded text:
paratur. certe si caccabos argenteum vel sartaginem vel aliud vas ad coquendum, dubitari poterit, an escario contineatur. et haec magis cocinatorii instrumenti sunt. id cui cedat, illud spectamus, quid cuius rei ornandae causa adhibetur, ut accessio cedat principali. cedent igitur margaritis quoque et auro idem est: nam si margaritae auri ornandi gratia adhibitae sunt, auro cedunt, si contra, aurum margaritis cedet. Idem et in gemmis anulis inclusis. Gemmae autem sunt perlucidae materiae, quas, ut refert Sab
Abbreviated transcription (Latin):
diores miguntur femme. s et
de. aiquiminmo cassius aił. consu¬
itum sc i udisse cum alti argen¬
tum potorium alti argentarium
estarum logatim eẽt escario cecͥe

Expanded text:
diores, unguuntur feminae. Sed de aquiminario Cassius ait consultum se respondisse, cum alteri argentum potorium, alteri escarium legatum esset, escario cede
Abbreviated transcription (Latin):
si ppric finssent non dee neg¬
to acquirtrentur dełe. ¶ mułr
testnnento. et postea codicillis
multas spes uestis argenti qe r
ip̃a se confetisse. uł hr̃c signific

Expanded text:
si propriae fuissent, non debere, si legato adquirerentur, debere. Mulier testamento et postea codicillis multas species uestis argenti, quas uel ipsa se confecisse uel habere signific
Abbreviated transcription (Latin):
uon utile queritur si libri iogiti
sunt in non contineantur non¬
dum pͥscripti. ei non puto conti¬
in uon magic quam uestis applło¬
ne non dum deterta continctur.
s libri pͥscripti non dum malle¬
gati uł oruiti continebuntur
pm̃ et non dum conglutiniti
ul cincuditi continebunti. set¬

Expanded text:
non male quaeritur, si libri legati sint, an contineantur nondum perscripti. et non puto contineri, non magis quam uestis appellatione nondum detexta continetur. sed perscripti libri nondum malleati uel ornati continebuntur: proinde et nondum conglutinati uel emendati continebuntur: se
Abbreviated transcription (Latin):
libri conduntur debͥi. ¶ ꝙ tu cassi
de membrams puric scripsit u̾ni
c̃. num nec carte pure debebunt᷑.
meas uinu̾sis qui nich̾ alio qmͣ
libros hxbat studiosus studioso
icino cium dubitalut hbros
debi. ium et usu pluriq ubros
cartas legnint appłłant. ¶ quid eͦ¬

Expanded text:
untur, deberi.Quod tamen Cassius de membranis puris scripsit, uerum est: nam nec chartae purae debentur meas uniuersas', qui nihil aliud quam libros habebat, studiosus studioso: nemo enim dubitabit libros deberi: nam et in usu plerique libros chartas appellant. quid e
Abbreviated transcription (Latin):
antut udemius et gnus et cassius
libris logitie consequent igiur ccti
quor debebuntur si non adusctur
uoluntas testatoris. ¶Sicui .c. lib̾
non .c. que quis ingemo suo me¬
titus ẽ que ad libri scripturam i¬
sufficent. ut puta cumhret homi¬
libro accipiendum ẽ. ¶ S si bom¬
en corpus sit legatimi. el non sit
autem legatum bibliothetas nõ
contim̾ sib sirpsit idem et cissius
ait cumi membrams que scripte
siit contimi demnce adiccit n. a:

Expanded text:
et Gaius Cassius libris legatis: consequenter igitur cetera quoque debebuntur, si non aduersetur uoluntas testatoris.Si cui centum libri non centum, quae quis ingenio suo metitus est, qui ad libri scripturam sufficerent: ut puta cum haberet Homelibro accipiendum est.Si Homeri corpus sit legatum et non sit autem legatis bibliothecas non contineri Sabinus scribit: idem et Cassius: ait enim membranas quae scriptae sint cont
Abbreviated transcription (Latin):
um filio sti. ita legatur cum is iu
tutelam sium ꝑuen̾it pub̾tatis
tempus significitur. et sane mi
pubi filiota. italogatum sit pler¬
umq sciendum est q uod sabuiꝰ

Expanded text:
legatur: 'cum is in tutelam suam peruenerit', pubertatis tempus significatur. et sane si impuberi filio familias legatum sit, plerumque sentiendum est, quod Sabinus
Abbreviated transcription (Latin):
modmi possit. dubititur. et
si post tatenti et m u̾nto po
anͣctem posse accõmodare.
¶subcondicõne ip̾sidib pu¬
incuru non posse daritu¬
torem placet. et sidatus sit

Expanded text:
modari possit, dubitatur. et si potest tacenti, et muto potauctoritatem posse accommodare. Sub condicione a praesidibus prouinciarum non posse dari tutorem placet et, si datus sit
Abbreviated transcription (Latin):
fanti non põt dari. ¶Idem
cassius ait. sipupillus cux¬
atorem possc̾e non umilt qͦ
minuscimi co agatur cogi
eum apͥtore debuisse. quo¬
libet loco et temꝑe huuc cur¬
atorcm diriposse. pomp̃.ł.¬

Expanded text:
fanti non potest dari. idem Cassius ait, si pupillus curatorem poscere non uult, quo minus cum eo agatur, cogi eum a praetore debuisse. Quolibet loco et tempore hunc curatorem dari posse Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
sit talis curator quam diu
iscurator mancat alnusme¬
andem litem curator peti nõ
põt. etsi ticius ubi gra adisis
scrum curator petitus sit.i¬
dem ticins ad nͥsus alnum tu¬
torem dari pot̾it curator ut
et duu̾sis cãis unus dnorn
curatorii locum optineat.

Expanded text:
sit talis curator, quamdiu is curator maneat, alius in eandem litem curator peti non potest. Etsi Titius uerbi gratia aduersus Seium curator petitus sit, idem Titius aduersus alium tutorem dari poterit, ut ex diuersis causis unus duorum curatorum locum
Abbreviated transcription (Latin):
illus uł pupilla sifurere ce¬
uicii fuit. et aiulino ꝓba¬
am non redigintur. sine
nonhañt et furor ci acccss¬
it uicłommus tutores ac¬
uł ad pupillas non ꝑtine

Expanded text:
illus uel pupilla si furere coeMucii fuit et a Iuliano probaam non rediguntur, sive non habent et furor eis accesserit, nihilo minus tutores acvel pupillas non pertine
Abbreviated transcription (Latin):
do. uit funum regundorũ
actõeẽt cum tritoꝵe. et si in¬
distincte datus eẽt. nonso¬
lum eo nomine curator cẽt
ꝙ aget pupillus pupillaue
s muicem quo q̃ cum̃ hiis
agetut. ¶ possunt antem

Expanded text:
do aut finium regundorum actio esset cum tutore, et si indistincte datus esset, non solum eo nomine curator esset, quod ageret pupillus pupillaue, sed inuicem quoque quod cum his ageretur. Possunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
uo nicħ deb̾e potuisse. et ego pu¬
to ẜm mẽtẽ testatoris iuturale
nug̃ ꝙͣ curde debitũ. spectandũ
cẽ. etco uirc utim᷑ ¶ quidotalem
fũdum nullũ bebat. ita legu̾nt
fumdũ corneliam̃ quem mͥ illi
dotidedit. ci hrs mens dato labo
offilius trebatnis i ndunt fini¬

Expanded text:
et: ego puto secundum mentem testatoris naturale magis quam civile debitum spectandum esse, et eo iure utimur. Qui dotalem fundum nullum habebat, ita legaverat: "fundum Cornelianum, quem illa mihi doti dedit, ei heres dato". Labeo Ofilius Trebatius responderunt fun
Abbreviated transcription (Latin):
sit sub condicõne dudi non por
se ꝑ ꝑtos condicõm parere quido
nunt. scł se semel dandim pecu¬
nu. set ego contei puto. ¶Sĩ
pars cilegitt nsucipta sit an ni
solidum pirendum sit dubito
ethrdib fundiun legauit. si.c.
b̾rdibus dedisset deduc̾et sium p¬
temb̾r ditariam et reliquam si mi¬
mam ħrdib ꝓ porcõne corum
dubit ac si hrs er ꝑte cta insitu¬
tus qĩt. sibrdibus .x. dedisser¬

Expanded text:
ne dandi, non posse per partes condicioni pareri quidam aiunt, sed semel dandam pecuniam: sed ego contra puto. Si pars rei legatae usucapta sit, an in solidum parendum sit, dubito.ex heredibus fundum legavi, si centum heredibus dedisset: deducet suam partem hereditariam et reliquam summam heredibus pro portione eorum dabit. at si heres ex parte ita institutus esset, si heredibus
Abbreviated transcription (French):
dubititur. anci anfercudum sit
et uñgnius ẽ et inhoc casu nicħ
ci aufcrri. Si autem hice me insti¬
tuto controusia nuchi fut ħrdita¬
tis. sicuiet logitatinc cuicta hdi¬
dite reddi leg̾atum ctip̃t cauen¬
dum est redeliq. cedit. s si ussirc
tatrm. et ersenatus consul. tibice

Expanded text:
dubitabatur, an ei auferendum sit: et benignius est et in hoc casu nihil ei auferri. Si autem me herede instituto controversia mihi fiet hereditatis, si cavet legatarius evicta hereditate reddi legatum, et ipsi cavendum est reddi quod dedit. Sed si iussus tatem ex
Abbreviated transcription (Latin):
staret quo minus agendo obca¬
dies cõdicõi ñ ĩ putabuntur.¬
¶ quidmmi it ligunt. si publius
cornelius ĩpẽsim qͣ ĩ finidũ scrm̃
fccihrdi meo dedit. tñhes meus
publio corncho fu̾dũ scrmũ dato

Expanded text:
uo minus agendo ob cadies condicioni non imputabuntur. Quidam ita legaverat: "si Publius Cornelius impensam, quam in fundum Seianum feci, heredi meo dederit, tum heres meus Publio Cornelio fundum Seianum dato".
Abbreviated transcription (Latin):
quia que fc̃i sunt: non transeunt
id dominum. quem admodimi
si nichi. aut scruõ ticu scipuutus
sim nontico. s ẜ uo enisdmi potest.
ctħ uera sunt. s cumb̾rdi dare iuc¬
sus c̃. indeamus ne domino dmi¬
dum sit. et touscquens ẽ et hic scr
qui dominno d dure non impiet

Expanded text:
quia quae facti sunt, non transeunt ad dominum, quemadmodum, si mihi aut servo Titii stipulatus sim, non Titio, sed servo eius dari potest: et haec vera sunt. Sed cum heredi dare iussus est, videamus, ne domino dandum sit: et consequens est et hic servo quin domino dare
Abbreviated transcription (Latin):
ctis ꝑsonis acc̃omodita fint ea
refcrre debemꝰ al eum dñ taxał g̃¬
dum: quo hec ꝑsone institute
fiuiut. ¶cum̃ ita intestõ scriptũ
dum. in quo is qui testm̃ fec̾it nu

Expanded text:
sonas accommodata fuerit, eam referre debemus ad eum dumtaxat gradum, quo hae personae institutae fuerunt. Cum ita in testamento scriptum dum, in quo is qui testamentu
Abbreviated transcription (Latin):
daquamquam cumdimi¬
tarat dolum cinoc̾e putẽ si
reddet non ꝓp̃ quenilibet
autem aicbat. si dolo mrin
res dotiles iut isseut ctalio¬
quin solucuto non ec̃t qmͣ¬

Expanded text:
da. Quamquam eum dumtaxat dolum ei nocere putem, siret, non propter quemlibet autem aiebat, si dolo mariti res dotalis interisset et alioquin soluendo non esset, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ti anpossit ex delicus tutele sus¬
pectus postulari. et cum poss
pecti accusacõm. quia tutelo
agi possunt depõito officõ
cł alio sumpto. item erit que¬
rendum et si ꝓponas aliquez
desisse cẽ tutorem. ctruisus
cepisse utputans ad tempꝰ
uład condiconem crat datus.
demde itium.ul suꝑuemen¬
te condicõne testrm̃taria. ul
et quudue tutelesunt sic̃ qui
cum tutcle iudicium conne¬
uiat. equissiuum crit dic̾e ces¬
sare crimen suspecti. ¶Siañt
ip̃e tutoreẽsolus.ꝗ uumquid
q tutele cesset remouendus
sit ab hac ad ministracõne qiͣ
curatorsolus post ftuitam tute¬
lam confirmatus ẽ. idem dici
põt ¶ꝙ siquis iti tutor datus
sit quo ad mytilam erit tutor
esto. ini quo ad tnͣsmire non ie¬
rit. au possit suspectus postiaa¬
riexco gestri quem ad iuuusfu¬

Expanded text:
ti, an possit ex delictis tutelae suspectus postulari. et cum possiessare suspecti accusationem, quia tutelae agi possit deposito officio et alio sumpto.Idem erit quaerendum et si proponas aliquem desisse esse tutorem et rursum coepisse ut puta usque ad tempus uel ad condicionem erat datus, deinde iterum uel superueniente condicione testamentaria uel et quia duae tutelae sunt, si est, qui eum tutelae iudicio conveniat, aequissimum erit dicere cessare crimen suspecti. Si autem ipse tutor est solus, numquid, quia tutelae cessat, removendus sit ab hac administratione, quasi qui curator solus post finitam tutelam confirmatus est, idem dici potest.Quod si quis ita tutor datus sit: 'quoad in Italia erit, tutor esto' uel 'quoad trans mare non ierit', an possit suspectus postulari ex eo gestu, quem administrau
Abbreviated transcription (Latin):
uo rꝑsit possit tutorem sus¬
pectum aemotim contutor¬
es suos suspectos face. ¶lib̾ti
eorum male gentes reni pr̃o¬
norum uł liborum pronor
suspectos fec̾nt. s si prõmim
suum ut suspectum in tutela
fate nelint. melius ẽ lib̾tos
ab accusacõne repelli. uc ĩ ip̃a
cognicõne gͣnins aliquid cm̃¬
dit. cum hoc aliis omnb pa¬
digi ut suspectus remom pot
gerat. uoncrrebit hunus crim¬
an sũ actrisacone possit suspͤ
tus repelli: et mag ẽ utreplsi
debeit. si p̾torͥliqueat exaꝑtis.¬
simis rerim argum̃tis suspec¬
orum accipiendumẽ. ¶ mĩc.
iutemins ex quib cãis suspee¬
ti remoneantur. et suicud um
ẽ aut obdolum intutela adi¬
nussum suspectum lice postu¬
bire si forte crissatus sit uitute
la. aut sordide egit: int ꝑuicõ¬
sc pupillo uł sialiquid int̾coꝑ¬
it ex reb pupillarib iamtut¬
or ¶ꝙ siquid auusit. aũ tñi¬

Expanded text:
sit posse tutorem suspectum remotum contutores suos suspectos facere. Liberteorum male gerentes rem patronorum vel liberorum patronorum suspectos fecerint: sed si patronum suum ut suspectum in tutela facere velint, melius est libertos ab accusatione repelli, ne in ipsa cognitione gravius aliquid emergat, cum hoc aliis omnibus padigi ut suspectus removeri pt, non carebit huius crima ctus repelli. et magis est, ut repelli debeat, si praetori liqueat ex apertissimis rerum argumentis suspeclorum accipiendum est. Nunc videamus, ex quibus causis suspecti removeantur. et sciendum est aut ob dolum in tutela admissum suspectum licere postulare, si forte grassatus in tutela est aut sordide egit vel perniciose pupillo vel aliquid intercepit ex rebus pupillaribus iam tutor. quod si quid admisit, a
Abbreviated transcription (Latin):
osce. ¶ ostendimus qui possñt
desuspecto cognosce. nunc inde¬
amus qui suspectifi possunt.
eł quidem omnes tatores poss¬
unt sũ testamentarii sint sine
non sint. s alt̾ius gcinus tutor¬
es qͣre et silegittimus tutor sit
accusan potͥit. quid si pr̃omus¬
c̃ ad huc idem erit dicendiun
ꝑcendum. ¶consequens c̾ ut
intemius qui possunt suspͤ¬
tos postuilare. et sciendimm est
qͣi publicam c̃ hanc actõm. hoc
mulieres ad mittuntur. s hec
sole que pictate nc̃rtudims
ducte ad hoc ꝓcconnt. ut pu¬
ta m̃r nutrit quor etuna pos

Expanded text:
oscere.Ostendimus, qui possunt de suspecto cognoscere: nunc uideamus, qui suspecti fieri possunt. et quidem omnes tutores possunt, siue testamentarii sint, siue non sint, sed alterius generis tutores. quare et si legitimus sit tutor, accusari poterit. quid si pdicendum, parcendum.Consequens est, ut uideamus, qui possunt suspectos postulare: et sciendum est quasi publicam esse hanc actionem, hoc mulieres admittuntur, sed hae solae, quae pietate necessitudinis ductae ad hoc procedunt, ut puta mater. nutrix quoque et auia pos
Abbreviated transcription (Latin):
e eiim suspecti tutores postu¬
lantur. ¶primum igitur ccͣte¬
inus. uñ descentut suspectieͥ¬
men. et ap̾ quos postulariq
possit suspectus tutor. uł cur¬
ator quis deide et. aquo et ex
tib cescende. ¶ damus antez
nis remonendi suspectos tu¬
tores rome p̾torib inꝓimi¬
autem apud legitum ꝓcon¬
sule si suspectus postulari pos¬
sit. dubum fuit. si imꝑr into

Expanded text:
e enim suspecti tutores postulantur. Primum igitur tractemus, unde descendat suspecti crimen et apud quos postulari quis possit suspectus tutor uel curator, deinde quis et a quo et ex arum descendere.Damus autem ius remouendi suspectos tutores Romae praetoribus, in prouiautem apud legatum proconsulis suspectus postulari possit, dubium fuit: sed imperato
Abbreviated transcription (Latin):
risto scribit nonsolum ẽdi¬
torib. s ecum h̾rdi institu¬
to p̾torem sub uenire deb̾e
Hiis quo copiam instrumẽ¬
itatem. ¶Si inpor sit h̾rditas
et tclib̾at ħrs. et ressunt mł
ditatt que ex cͣctu temꝑis detio¬
res sunt adito priore pot̾it his
qui dclib̾it siue pͥiuidicõ cas
nistis pͥcus uend̾e qui possit

Expanded text:
risto scribit non solum creditoribus, sed et heredi instituto praetorem subuenire debere hisque copiam instrumenitatem. Si maior sit hereditas et deliberat heres et res sunt in hereditate, quae ex tractu temporis deteriores fiunt, adito praetore potest is qui deliberat sine praeiudicio eas iustis pretiis uendere: qui possit
Abbreviated transcription (Latin):
ualet q mĩa fecit. nec idq
postea fecit bonaquoque
que tunc hint cim ꝯ demy¬
naretur public abuntir
aut si nõ iudeantur lucros¬
acreditorib cõ cedentur. in
insulam deportati uieadẽ
cuirs a sunt relegati mmi¬
sulam ⁊ quibt enͦ ytalica

Expanded text:
ualet quod ante fecit nec id quod postea fecerit: bona quoque, quae tunc habuit cum damnaretur, publicabuntur aut, si non uideantur lucrosa, creditoribus concedentur. In insulam deportati in eadem causa sunt: Sed relegati in insulam et quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ibc. s et si numcupat pilam
nonutiq inpublicum. set
ut eraudiri possit. craudi¬
n iutem non ab omnib
s atestib .uii. et siplures
sunt testes abhibiti sufficit
to. uł mimcupat. uł scribit
anpost sollempina cr pliu¬
ari possit. queritur. ut pu¬
tistichi legnut cum plu¬
res brẽt. nec declaranit teqͦ
sentiret ticõ logunt cum i

Expanded text:
si nuncupat, palam non utique in publicum, sed ut exaudiri possit: exaudiri autem non ab omnibus, sed a testibus: et si plures fuerint testes adhibiti, sufficit nto uel nuncupat uel scribit, an post sollemnia explanare possit, quaeritur: ut puta Stichum legauerat, cum plures haberet, nec declarauit de quo se
Abbreviated transcription (Latin):
ad optiuus. ¶illno notandum
c̃.quod et si adicrit h̾rditatem ĩ
ad opcõm datus contra tibulas
alias autem siquis legatum.
si quis porcõnem sibi daitam ag¬
nou̾it contra tabulas bouoru

Expanded text:
adoptiuus. Illud notandum est, quod et si adierit hereditatem in adoptionem datus, contra tabulas alias autem si quis legatum si quis portionem sibi datam adgn
Abbreviated transcription (Latin):
furore aut dementia tõ¬
non puto uale tutorez.
sit. nec furore ei magratũ
erit momenti. ¶daritut¬
or omniui die pot̾it
furioso ei futiose. et uuu¬
to eł surdo tuto. ur cura¬
tor apͥtore. ur pͥsite dari

Expanded text:
furore aut dementia connon puto valere: sit nec furor ei magistratum erit momenti. Dari tutor omni die poterit. Furioso et furiosae et muto et surdo tutor vel curator a praetore vel praeside dari
Abbreviated transcription (Latin):
utor ad utilititem pupilli. q
nouire et remmuidicium te¬
fc̃t pupillo non nocent. ¶lp̃
sit. cquinn ẽ adu̾sarnm non

Expanded text:
utor ad utilitatem pupilli et nouare et rem in iudicium defactae pupillo non nocent. 23 Ulsit? aequum est aduersarium non
Abbreviated transcription (Latin):
upillus obligar tutori co
auctore non põt splanc si pꝰ¬
lures sint tutores quormi
uinis auͣctas sufficit dicen.¬
dumẽ alto anctore pupilli¬
uni ei posse obligari. sine m¬
citet. siue stipuletur ab co.
s et cum solus sit tutorsim¬
utuam pecuam pupilloi.
dedit. uł ab co scipuletur non
ezit obligatus tutoriiiałr.
uplicor ses c̃. nam inpupill¬
actõm in qnͣtim locupletõr
fcñs ẽ dandam dius pus r¬
psit. ¶ pupillus uendento si

Expanded text:
upillus obligari tutori eo auctore non potest. plane si plures sint tutores, quorum unius auctoritas sufficit, dicendum est altero auctore pupillum ei posse obligari, sive mdet sive stipuletur ab eo. sed et cum solus sit tutor mutuam pecuniam pupillo dederit vel ab eo stipuletur, non erit obligatus tutori: naturupletior factus est: nam in pupillactionem in quantum locupletior factus est dandam divus Pius rescripsit. Pupillus ve
Abbreviated transcription (Latin):
at tutoris auͣctem is quitum
pupillo ccͣhat. scriptis tũ bot ap¬
ꝓbaretur. recte negocium ger
locem ct is tutor ic aucte consẽ¬

Expanded text:
at tutoris auctoritatem is qui cum pupillo contrahit, scriptis tamen hoc adprobetur, recte negotium gerilocem et is tutoris aucto
Abbreviated transcription (Latin):
bligxi ex omn cc̃tu pupillus
sinc̾ intoris auͣcte non põt acqu¬
dendo obligare sibinon põt.
quia siuc tutoris aucte nicħ a
alicurre põt. ex hoc autem qd
pupillus nullam rem sinc
tutoris anͣ̾cte nicħ̾ alienare p
apparet uec manimntt̾e cumsi¬
ne tutoris aucͣte posse. hc im¬
plius l tutoris auͣcte manum

Expanded text:
bligari ex omni contractu pupillus sine tutoris auctoritate non potest: adqudendo obligare sibi non potest, quia sine tutoris auctoritate nihil alienare potest. Ex hoc autem, quod pupillus nullam rem sine tutoris auctoritate alienare potest, apparet nec manumittere eum sine tutoris auctoritate posse. hoc ampli
Abbreviated transcription (Latin):
accet̾e iissit. cum urori maud¬
atum cẽt ut moriens fiue cõmu¬
in tocies restituct. non subcond¬
icõne tutores indebuntur diti.
nec siquid aliud int̾ea puella q̃s¬
ucõ u̾o fideicomimissi mri rcinis¬
sa ꝯuocumq udicõ uolinitat¬
is caucõ logatorum. uł ficeicom¬
inissorum reuniti pot. itaq sica¬
utõnis non petende condicõ leg¬
ato. ui fiteiconimisso pͥscrib cõ¬
dicõnem cares non facit. no eñi
teficiet siquis cam cami tesiderau¬
um pupiius aut tutor enis cõ¬
latam impedit. tam legatiquam
lbtatis uire cominum condicõ
impleta indetur eẽ. ¶ drsiuncti¬
uo mo condiconib aseriptis alte¬
iam tefccisse uon ob erit alta po
stea impleta. noc inter cẽ inpott¬
stite fuic nnt accipientis condico¬
nes. in uicuentum collt. ¶ dẽ.

Expanded text:
accedere iussit, cum uxori mandatum esset, ut moriens filiae communi decies restitueret. non sub condicione tutores videbuntur dati nec, si quid aliud interea puella quaesutio vero fideicommissi matri remissa. quocumque indicio voluntatis cautio legatorum vel fideicommissorum remitti potest. itaque si cautionis non petendae condicio legato vel fideicommisso praescribatur, condicionem ea res non faciet: non enim deficiet, si quis caveri desideraum pupillus aut tutor eius conlatam impedit, tam legati quam libertatis iure communi condicio impleta esse uidetur. Disiunctiuo modo condicionibus adscriptis alteram defecisse non oberit altera uel postea impleta, nec interest, in potestate fuerint accipientis condiciones an in euentum collatae.
Abbreviated transcription (Latin):
pt tudem mat̾iam demonstrat¬
ura iuteri posse. cuius hec rõ ir¬
adatur. quippe eaque talis na¬
ture sint ut sepiuus in sua posfĩt
effugiant. ¶ coctum ꝙ cumi
nomine ꝓprio applłatur¬
p̾dia. quin nersicolorib ce
cumei d̾et nemo dubitait

Expanded text:
 rudem materiam demonstratum uideri posse‹t›. cuius haec ratio traditur, quippe ea, quae talis naturae sint, ut saepius in sua redigi effugiant.Coccum quod proprio nomine appellatur quin uersicoloribus cederet, nemo dubitauit.
Abbreviated transcription (Latin):
que indotem data eẽnt. nisi miri¬
tus eas its poster quam ip̃iris st̃e
cent in ireoris usum comitisset.¬
reb que in fundo simit legatis
accedunt ccrm tuns ea que nõ¬
ẽ qi singuli homines legati sint¬
hus uͥbis que ibi mobilia erunt¬
tos ut mitin darentur noneẽ
logatos. ꝓculus ait. at cos quos
pdii ca repõitos hãt. ut quibda:
bellis ciilib accitass cos legato
ues ita dicentes. pecumam sũ
pecuhio fragilem ͤ ccam pecrirũ
applłintes quod p̾sioi cã repo¬
u̾etur. arcalegata si medificata

Expanded text:
quae in dotem data essent, nisi si maritus eas res, posteaquam ipsius factae essent, in uxoris usum conuertisset.Rebus quae in fundo sunt legatis accedunt etiam ea, quae quasi singuli homines legati sint.His uerbis: 'quae ibi mobilia mea erunttos, ut mutui darentur, non esse legatos Proculus ait, at eos quos praesidii causa sepositos habet, ut quibusdam bellis civilibus factitassent, eos legato nes ita dicentes pecuniam sine peculio fragilem esse, peculium appellantes, quod praesidii causa seponeretur.Area legata si inaedificata
Abbreviated transcription (Latin):
is alus datos dimimuisse filii
legͣtum. de argẽto et suppelsctili
que alibi cẽt euncuiꝰ nocio ẽ estia¬
turum. ut idoptineat ꝙ tesfõri
placuisse alegatano approbabi¬
tur. ¶ p̾diaquidem reliquit ad¬
iectus hus u̾bis uti a me pooesa
sunt. et quecũque ibi enint cum

Expanded text:
is aliis datos deminuisse filii legatum. de argento et suppellectili quae alibi esset eum cuius notio est aestimaturum, ut id optineat, quod testatori placuisse a legatario adprobabitur.Praedia quidam reliquit adiectis uerbis: 'uti a me possessa sunt et quaecumque ibi
Abbreviated transcription (Latin):
iur italegass que uxoris cĩ pata
sunt cido. icgo ego aput p̾torẽ
ficctommissarim petebum cci¬
am res estimitas quirum pͥciu.
uidotem erat. nec optimrit qua¬
si testator non sensiss dehus re¬
b at quin sim usum cuis drcte
suit. nicħ̾ int̾ẽ ib ip̃a an abalio
comꝑatt sint. postta apud ab irta¬
num milertem inuem ita relif.
nuiner res estratis indotem de

Expanded text:
ata sunt, ei do lego', ego apud praetorem fideicommissarium petebam etiam res aestimatas, quarum pretium in dotem er‹a›t, nec optinui, quasi testator non sensisset de his rebus. atquin si in usum eius datae sint, nihil interest, ab ipsa an ab alio comparatae sunt. postea apud Aburnium Ualentem inueni ita relatum: mulier res aestimatas in dotem de
Abbreviated transcription (Latin):
eruos autem suos uł ancillac
eos accipuue qui sunt pleno
iire testantis int̾ quos fruct¬
uarii non continebuntut. q
bona fide testatori ẜinunt su¬
orum applłone uiag̃ ẽ ut con¬
tineantim. si m̃o ẜuorum apꝑ¬
ellacõne cos suos suorum nu¬
mo huit. uoluit contin̾i cos
uo quos quis pignori ypo¬
thete ue dedit siue dubio int̾
suos iegasse indebitur debitor

Expanded text:
uos autem seruos uel ancillas eos accipimus, qui sunt pleno iure testantis: inter quos fructuarii non continebuntur.Sed qui bona fide testatori seruiunt, suorum appellatione magis est ut contineantur, si modo suorum appellatione eos quos suorum numero habuit uoluit contineri.Eos uero, qu‹o›s quis pignori hypothecaeue dedit, sine dubio inter suos legasse uidebitur debitor
Abbreviated transcription (Latin):
rerctur legata uderi. ¶peto ut fu¬
dum meum cãpaniamim gen¬
este. alũpne mec asscĩpbatis n¬
ducẽtorum aurcorum itauti
ẽqͣr. an fudus et relqͣ colonoꝵ
mãcipia. si qua mortis tp̃r men
iti fu̾nt debeantur. re. reliqua qu¬
idem colonoru non legata.
cctera u̾o inderi hus u̾bis itanti
est data. Iillud fortasse q̃situ¬
rus sit aliquis curargẽti applł¬

Expanded text:
reretur, legata uideri. 'Peto, ut fundum meum Campanianum Genesiae alumnae meae adscribatis ducentorum aureorum ita utiet reliqua colonorum et mancipia, si qua mortis tempore in eo fuerint, debeantur. respondit reliqua quidem colonorum non legata: cetera vero videri illis verbis "ita uti est" data. Illud fortasse quaesiturus sit aliquis, cur argenti app
Abbreviated transcription (Latin):
di mancipia. insi euidens uolũ¬
tas fint.ccum dehiis sencicutis
num quos quis io comꝑauit.
ut illud distraħ̾et. mi̾cis magis
locd quam suorum hũisse cre¬
dendum ẽ.incarios autem ẜ¬
uorum snorum mim̾o noncõ¬

Expanded text:
di mancipia, nisi euidens uoluntas fuit etiam de his sentientis: nam quos quis ideo comparauit, ut ilico distraheret, mercis magis loco quam suorum habuisse credendus est.Uicarios autem seruorum suorum numero non con
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt. ꝓinte quentur ari pu¬
ipure applłone u̾sicolorum
contmertur. et ego arbitror
caque tincta non sut u̾sico¬
lorib non anminari. et iõ n
album. n nituralit̾ ingrum
contum. nec alt̾ͥius coloris uãli.¬

Expanded text:
ta sunt. proinde quaeritur, an purpura appellatione uersicolorum contineatur. et ego arbitror ea, quae tincta non sunt, uersicoloribus non adnumerari et ideo neque album neque naturaliter nigrum contineri nec alterius coloris
Abbreviated transcription (Latin):
cinus siña utimur. lane applło¬
utm citenus extendi ꝑlacet qͦ
ad telam ꝑ nenss et sciendum¬
c̃ succidam quor contim. et lot¬
am si m̃o tuicta nonc̃. lanc app¬
ellacõne tomentum nonconti¬
nebitur. s nec ca lini ex qua qs
q̃i nestimentum fecͥit ualitu¬
dinis. uł delicurum gra contine
bitur. nec ei quidem qui fomẽ¬
tacõnic gr̃a parata sunt. uł me¬
dicine linarum applłone conti¬
nentur. s et pelles lanate conti¬
nentur ctħ lane cecͥc manifes¬
tumẽ. ¶lanc logata etam lepo¬
rnum lanam cł inserinam et
ciprinim credo contim. et delig¬
llant. linum auttm autem la¬
na legata utiq non contmebi

Expanded text:
a utimur. Lanae appellationem eatenus extendi placet, quoad ad telam pervenisset. Et sciendum sucidam quoque contiam, si modo tincta non sit.Lanae appellatione tomentum non continebitur.Sed nec ea lana, ex qua quis quasi uestimentum fecerit ualetudinis uel deliciarum grati.Ne ea quidem, quae fomentationis gratia parata sunt uel medicinae, lanarum appellatione continentur.Sed et pelles lanatae contineantur? et hoc lanae cedere manifestum est.Lana legata etiam leporinam lanam et anserinam et caprinam credo contineri et de ligllant.Linum autem lana legata utique non continebi
Abbreviated transcription (Latin):
se quam exca pignoris nactus
ẽ. saluo .s. ire cebitoris. ¶Cchis
u̾bis curate agros actende. et
ita fict ut filius meus filios
cum moriar non debi si moto
hoc sensit testatrix ut ita tebe¬
rentur si ꝑi solidum emc fui¬
sscut. ¶ꝑdiis cum hiis emph¬
relictis. macipia quo p̾dio
temꝑe fuerunt cedunt. s et que
posita accesẜum si mõ hoc testa¬
tor manifeste exp̾sẜit. Martelł.¬

Expanded text:
se, quam ex causa pignoris nactus est, saluo scilicet iure debitoris.Ex his uerbi‹s›: 'curate agros attendere, et ita fiet, ut filius meus filios cum moriar' non deberi, si modo hoc sensit testatrix, ut ita deberentur, si in solidum eius fuissent.Praediis cum his erelicre fuerunt, cedent: sed et quae postea accesserunt, si modo hoc testator manifeste expressit. 69 Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
deccdendum c̃. cum plurum:
abusiuc loquintur. ncc ꝓprue
nominibz ac uocabulis semp
utantur. cct̾um estimari pos¬
set unuienis is qui abolescents
excessit ctatem quo ad inciꝑi¬
at int̾ semores niuiuri.U ip̃.

Expanded text:
descendendum est, cum plerumque abusiue loquantur nec propriis nominibus ac uocabulis semper utantur. ceterum existimari posset iuuenis is, qui adulescentis excessit aetatem, quoad incipiat inter seniores numerari.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si quis telyrder ita istitint
aut quid sibi logasses nicħ in¬
t᷑ est quo graduis ate hes in¬
stitutus Sit. uł quid ei legit¬
iu sit dum moaliquo glu
id te fecisse ꝓbes. Celsus.¬

Expanded text:
Si quis te heredem ita instituit, aut quid sibi legasses, nihil interest, quo gradu is a te heres institutus uel quid ei legatum sit, dummodo aliquo gradu id te fecisse probes. 21 Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
ptai̾e aꝙ̃ augm̃tum non ꝑtin.
etan ałsuppiendum inquit ꝙ tũ¬
gm̃tum ad tum ꝑtinebit. hoc ẽ
ut us rlsumnum qͣdringento¬
rum dãmet fructꝰ cõꝑutetur quo
co uoluit p̃r restituere si simul
fratres dicinsim obissent ad¬
spinquũ et si nõ ostenderit quis
brditatis non ad mitti. s matrẽ
ertculliano senatus cõsulto ad
utͥusq ħrditatem admitticõsta.¬

Expanded text:
augmentum non pertinet: et an ad supplendum, inquit, quodcumgmentum ad eum pertinebit, hoc est ut usque ad summam quadringentorum damni et fructus computentur: quoquo uoluit pater restitui et simul fratres diem suum obissent: ‹pr›opinquum, si non ostenderit quis m hereditatis non admitti, sed matrem ex Tertulliano senatus consulto ad utriusque hereditatem admitti consta
Abbreviated transcription (Latin):
num.siquis quiorigenta l bo¬
ins h̾ebat petit ab h̾rde suo. ut si
sñ libis moreretur qnͣta petun
incuio restituetur siexfructib
medio tempore q̃oringenta ꝑ¬
ceꝑit et sũ libis decesẜit hrdem
tius incino q̃dringenta cebitu¬
rum. etcum dui multum q tc̃

Expanded text:
um, si qui quadri‹n›genta in bonis habebat petit ab herede suo, ut, si sine liberis moreretur, quanta pecunia Maeuio restitueretur: si ex fructibus medio tempore quadringenta perceperit, et sine liberis decesserit, heredem eius Maeuio quadringenta debituru
Abbreviated transcription (Latin):
pulatus fu̾it exog̾it tutele
idicõ eum suo nomine¬
temi. nim cum ꝑimitatur
adusus hrdemei ꝓprio co¬
lo urrare mlitem apparet
ras pͥstare debeat exbono et¬

Expanded text:
t exegerit, tutelae iudicio eum teneri suo nomine: nam cum permittatur aduersus heredem ex proprio dolo iurari in litem, apparet raestare debet
Abbreviated transcription (Latin):
et consaugͦ uineis. item pa¬
tronus. Item is qui adłimã
hrditatem ad miti possunt
ħ sumina ꝓindentia ut qui
unica pupilio. namhrdiͦt¬
as quidem adagnitam ꝑ¬
tuiz tutela anttm ad agr¬
tam. itemq in libtrmne si

Expanded text:
et consanguineis, item patronis, id est his qui ad legitimam hereditatem admitti possint: hoc summa providentia, ut qui uinea pupillo: nam hereditas quidem ad adgnatam pertinet, tutela autem ad adgnatum. item in l
Abbreviated transcription (Latin):
som lougedistat abb̃ patroni si¬
lius quelui lig̾tus andgaut.⁊ ex
ininore ꝑte hrtemscp̃sit. cũ neuio
ex familia patromi alius ẽct.quã¬
quam enun ħ ip̃o pure qui ppe su¬
ns hrs dephendatur. si tamẽ seno
in miscuit hrditas ut ꝑatris.si ab¬

Expanded text:
 Longe distat ab hoc patroni filius, quem libertus adrogavit et ex minore parte heredem scripsit, cum nemo ex familia patroni alius esset: quamquam enim hic ipso iure, quippe suus, heres deprehendatur, si tamen se non immiscuit hereditati ut patris, sed ab