comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hodie ordinantur. id hnit cure. non quõ septuraꝵ inedullis ebibãt.
sed quo aurem pplĩ declam̃toꝵ flostulis mulceant. Accedit ad hoc.
riuos de aristotelis fontibus mutuat. Iguur paruuloꝵ inter secer¬
tantium ritu. ꝗeꝗd dixcĩs dicam. Affirmabis affirmo. Negabi
negabo. Arriaus baptiat.ergo ep̃a est. Non baptizat turefuta
laicuz. & ego nõ recipio sacerdotem. Sequir te quocũq ieris. Aut
puer in lucto hesitabimur. aut piter expediemut. luciferi anuo
arrimi. Aut si iã bn ipe credehat. & sciẽs ab hẽticis baptiritus est
erroĩs uei̾am non meretur. Uerum hoc penitus absurdũ est ut di

Expanded text:
ordinantur, id habent curae, non quomodo Scripturarum medullas ebibant, sed quomodo aures populi declamatorum flosculis mulceant. Accedit ad hoc, rivos de Aristotelis fontibus mutuatur. Igitur parvulorum inter se certantium ritu, quidquid dixeris, dicam: affirmabis, affirmabo: negabis, negabo. Arianus baptizat, ergo episcopus est: non baptizat, tu refuta laicum, et ego non recipio sacerdotem. Sequar te quocumque ieris, aut pariter in luto haesitabimus, aut pariter expediemur. 12. Solemnis iAriani. Aut si jam ipse bene credebat, et sciens ab haereticis baptizatus est, erroris
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Ecce impleta est ꝓphetia. Parauit m foueam. & ipẽ in eim ĩcidit
Satũ recipis. Lucifedix̃. Recipio sed penitentem. Orthoͬ dix̃. Procsu
quid dicas non intelligis. Quisꝙͣ̃ ne gentilem recipit penitẽtem.
Lucife dix̃. Ego simpliciter in exordio sermõis. om̃s hẽticos gentiles
esse rndi. Uerũ qr captiozi interrogatio fuit. pͥme qonis tibi palmi
tradens. Ad secundam ueĩo. Inqͣ aio laicũ ab arrianis uenientẽ debẽ
suscipi penitentẽ. clericum uo̾ non debere. Ditho ͬ dix. Atqui ĩpmni

Expanded text:
. Ecce impleta est prophetia: Paravit mihi foveam, et ipse incidit zatum recipis? L. Recipio, sed poenitentem. O. Prorsus quid dicas, non intelligis. Quisquamne gentilem recipit poenitentem? L. Ego simpliciter in exordio sermonis omnes haereticos gentiles esse respondi. Verum quia captiosa interrogatio fuit, primae quaestionis tibi palmam tradens, 173 ad secundam veniam in qua aio laicum ab Arianis venientem recipi debere poenitentem, cle
Abbreviated transcription (Latin):
res partes. deuenit ephesum Et cim inuenisset quosdam descendẽ
decũt. In iohãnis baptismate. Dix̃ aũt paulus lohãnes quidem bap¬
tizauit baptismate pͥnĩe plebem dicens. In adueniente post cum¬

Expanded text:
res partes Asiae, devenit Ephesum, et cum invenisset quosdam discentes,res partes Asiae, devenit Ephesum, et cum invenisset quosdam discentes,derunt in Joannis baptismate. Dixit autem Paulus: Joannes quidem baptizavit baptismo poenite
Abbreviated transcription (Latin):
tione x est. Non potest dici. Itaq tu ꝑuersus. in religiosus. dicc̃te ip̃o
iohanne. illũ opportet cresce̾.me aũt minui. Dum serui baptismo pl
ꝙͣ huit tribius. dnĩcũ destrius.cui amplius nichil relinquis. Quor¬
sum ista tendit assertio. Uidelicet ut nõ tibi mirũ uideatur. Si hi
cutura fide reꝓmissionẽ consecutos. Iu uero qui ab arrianis recipis
baptizatũ. & ei tribius baptisma quod ꝑfectum est. & quo pacto qͣi
modicũ quid ei deffuerit spm sanctũ aduocas.cũ baptisma xsine¬
spũ nullũ sit. Uerum longe excessi. & cũ equa fronte aduersarii potu¬
erim impetum submouere. leuiora minus tela direxi. lohannis aũt
baptisma intantũ inꝑfectum fuit. ut constet posteaᷤ baptismate bap¬¬
tizatos. qui ab eo fuerant baptizati.lta enim hystoria reffert. Factũ est
autem dum appollo eẽt chorinthi.& cum paulus ꝑtransisset suꝑio¬

Expanded text:
tione Christi est, non potest dici. Ita tu in perversum religiosus, dicente ipso tione Christi est, non potest dici. Ita tu in perversum religiosus, dicente ipso Joanne: Illum oportet crescere, me autem minui; dum servi baptismo plus quam habuit tribuis, Dominicum destruis, cui amplius nihil relinquis. Quorsum ista tendit assertio? Videlicet, ut non tibi mirum videatur, si hi cutura fide remissionem consecutos. Tu vero qui ab Arianis recipis baptizatum, et ei tribuis baptisma, quod perfectum est, quo pacto quasi modicum quid ei defuerit, sanctum advocas Spiri nullum sit? Verum longius excessi, et cum aequa fronte adversarii potuerim impetum submovere, leviora eminus  Mss. minus tela direxi. Joannis enim baptisma intantum imperfectum fuit, ut constet postea Christi baptismate baptizatos, qui ab eo fuerant baptizati. Ita enim historia refert: Factum est autem, cum Apollo esset Corinthi, et cum Paulus pertransiret superio
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt postea planctificationẽ xͥ lublecutura.Seͥptũ ẽ ei.Fuit iohannes
baptizans & pdicans euangeliũ penĩe in remissionẽ peccatoꝵ. & poꝰ
modicum. Et baptizabantur ab eo in iordane confitentes peccata sua.
Ut eĩs ipe antecursor dñi.sic & baptisma eius p̾uium dnĩci bapusma¬
tis fuit. Qui de terra elt aiebat terrena loꝗtur.ꝗde supnis ueit suꝑ
oẽs est. Et iterum. Ego baptizo uos in aquã. Ille bapti uit uos ĩ sp̃ũ.
Si aut̃ iohannes ut confessus est ip̃e non baptizauit uos in sp̃u. Cõ¬
sequenaer neq peccata dimisit. Quia nulli hominũ sine spũ scło pec¬
cita dimitiũiur. Nut si contẽtiose argumẽtaĩs. Ideo iohio baptisii
consequamur. ꝙ ꝑcc̃ã dimitit. liberat ne agehenna. Quod agehẽna
liberat ꝑfcm est.Pecfectũ aũt baptisma. nͥ quod in cruce & in resurroc¬

Expanded text:
esset postea per sanctificationem Christi subsecutura. Scriptum est enim: Fuit Joannes esset postea per sanctificationem Christi subsecutura. Scriptum est enim: Fuit Joannes baptizans, et praedicans Evangelium poenitentiae in remissionem peccatorum. Et post modicum: Et baptizabantur ab eo in Jordane confitentes peccata sua. Ut enim ipse ante Praecursor Domini: sic et baptisma ejus praevium Dominici baptismatis fuit. Qui de terra est, aiebat, terrena loquitur; qui de supernis venit, super omnes est . Et iterum: Ego baptizo vos in aqua, ille baptizabit in spiritu . Si autem Joannes, ut confessus est ipse, non baptizavit in spiritu, consequenter neque peccata dimisit, quia nulli hominum sine Spiritu sancto peccata dimittuntur. Aut si contentiose argumentaris, ideo Joannis baptisma consequamur. Quod peccata dimittit, liberat a gehenna. Quod a gehenna liberat, perfectum est. Perfectum autem baptisma, nisi quod in cruce et in resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. quanta scͥpturiꝵ turbatio oriatur. Qđ ẽ hoc. Iohannes in baptis¬
iohes. Uox claimantis in deserto. parate uias dñi. rectas facite semitas
dei ur̃i. Ille ꝗdicebat. ecce agnius dei. qtollit peccita mũdi minus dico
quẽ ananias paulo dedit. Audacter forsitam uideor iohannẽ pferre
cunctis. Audi dñs loquentem. Non est in natis mulierum maior io¬
todemonstrare Et quid me necesse est in talis uiri laudibus
pentibus lusit. qui occulis expectantibus xp̃m. nichilaliud dignatus¬
est aspicere. Qͥ cum eloqi dnĩ que melle & fauo dułtiora sunt. dignã
deo uocem audiuit. Et ne qõnem morer. sic descebit crescere p̾cutsorẽ
dñi. Iste gͦ talis tantusq spm sctm non dedit. quẽ cornelius centurio . añ¬
ꝙ bapti arctur accepit.Rñde queso curnõdederit. Ignoras. Audi ꝗd
tisma fuit. In peccatoꝵ remissionem. Idest infuturĩ remissionẽ que

Expanded text:
tuum, quanta Scripturarum turbatio oriatur. Quid est hoc, quod Joannes in baptistuum, quanta Scripturarum turbatio oriatur. Quid est hoc, quod Joannes in baptisJoannes? Vox clamantis in deserto, parate viam Domini: rectas facite semitas Dei nostri . Ille qui dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccatum mundi . Minus dico, quem Ananias Paulo dedit ? Audacter forsitan videar Joannem praeferre cunctis. Audi Dominum loquentem: Non est in natis mulierum major Joistum, et digito demonstrare. Et quid mihi necesse est in talis viri laudibus pentibus lusit; qui oculis 179 spectantibus Christum, nihil aliud est dignatus aspicere; qui eloquiis Domini, quae melle ursorem Domini. Iste ergo talis tantusque Spiritum sanctum non dedit, quem Cornelius centurio antequam baptizaretur, accepit? Responde, quaeso, cur non dederit? ignoras? Audi quitisma fuit in peccatorum remissionem, id est, in futuram remissionem; quae
Abbreviated transcription (Latin):
tum angeli debilitita corporaliter ienbra sanare nõ poterat. Et tumͥ
nuersas aquas mundauit. statim ut ciput exuilit defluento spm̃
sanco natus ẽ. sed ut nobis mõstraretur illud uerũ eẽbaptismna. qͦ sps̃
lanctus adueniat. lgitur si arrianus sp̾m sanctũ nõ pot est dare. nec
cum debes. quia sine spu leto nõ potiit baptizari. Aut si ẽbaptizitꝰ¬
IX
ferimꝰ dix. Obsecro ie nõ ne legisti in actibus apłoꝵ cosqui iam a iohã¬
ne baptizati fuerant. Cum ad int̾rogationẽ apłoꝵ rñdissent.se nec au¬
dictu quidem compisse.quid eẽt sp̃s sanctꝰ. postea fuisse spm̃ sctm̃ cõ¬
secutos. Uñ manifestũ est posse aliquem baptizatͣ. & tũ non habere sp̃
sanctũ. Orthodoxꝰ dix. Non tam ĩpitos diinoꝵ uoluminũ cosqui au¬
duut eẽ puto. Ut ad hanc questiũculam dissoluendam longo mͥ ser¬
mone opus su. Et pͥus ꝙͣ quid in ca sc̃tũ loquar. Ausculta ux̃ sensũ

Expanded text:
, nisi per adventum Angeli, debilitata corporaliter membra sanare non poterat: et tu niversas aquas mundavit, statim ut caput extulit de fluento, Spiritum straretur verum esse baptisma, quo Spiritus sanctus adveniat. Igitur si Arianus Spiritum sanctum non potest dare, ne eum debes, quia sine Spiritu sancto non potuit baptizari: aut si est baptizatuin ma.--L. Obsecro te, nonne legisti in Actibus Apostolorum, eos qui jam a Joanne baptizati fuerant, cum ad interrogationem Apostoli respondissent, se nec auditu quidem comperisse quid esset Spiritus sanctus, postea fuisse Spiritum sanctum consecutos? Unde manifestum est posse aliquem baptizari, et tamen non habere Spiritum sanctum. O. Non tam imperitos divinorum Voluminum eos qui audiunt puto, ut ad hanc quaestiunculam dissolvendam longo sermone opus sit. Verum prius quam quid in eam sententiam loquar, ausculta, juxta sensum
Abbreviated transcription (Latin):
scripturuꝵ consolintur exemplio. Sed & qe muliercule misere. & non miba¬
biles. preceptoris sui uerba cnitantes. Quia enim nͥ semen requirit deuo.No
tutos habeo faeoo in p̃sidiia gassoa comptos. nitidos clamatorea
qui ti pugnis cile q deffendant. libi cedunt de uia nobiles. tibi osculi¬
cur atuites capur eetm ta uenisses diuites & ebrii atq ructantes paradi¬
sum inteare nõ poremir acte uirtute nnouitiis habeo in castrio tuis &
adpugnam libidiriũ ꝓuocantes. Et quia opulentus pater familias es ĩ ap¬
ariis tuis non tureures. Ded upupe irutruintur que tota fetida uoluptatio lu¬
stra crrcũuolent. M e carpe. me diffice. obice crimina que uolucrio. Argue lu¬
xurie & delitiirum magis meamabis si talis fucro ero enuim de armento

Expanded text:
emplis. Sed et ipsae mulierculae miserae et non miserabiles, praeceptoris sui verba cantantes, Quid enim nisi semen requirit Deus? non t velites in praesidiis, crassos, comptos, nitidos, clamatores, qui te pugnis calcibusque defendant. Tibi cedunt de via nobiles, tibi osculantur divites caput. Nisi enim tu venisses, ebrii atque ructantes paradisum intrare non poterant. Macte virtute, immo vitiis, habes in castris tuis et ad pugnam libidinum provocantes. Et quia opulentus paterfamilias es, in aviariis tuis non turtures, sed upupae nutriuntur, quae tota foetidae voluptatis lustra circumvolent. Me carpe, me disjice, objice crimina quae volueris, argue luxuriae et deliciarum. Magis me amabis, si talis fuero, ero enim de armento
Abbreviated transcription (Latin):
agnificum udeatur intecioris tamen aditus mirantur ornamenta uit¬
oꝵ sed interioris scieutie aditus reserare nom possunt. Qua in teorinda est
duuna dignatio ut pulsantbus nobis intelligentie pateseat ingressus lube¬
collores pleniori consideratione ilepprehendere acoloribus enim lepra reffe¬
uir posse cognosci. Quos tanien ad peccatum magis anime ꝙͣ ad morbum cot¬
porio manifeseum est ꝑtinere. Diuerli & enim collores diuerlas anime u¬
dicant maculat. Cum gpallida lepra conspititut latigues & erga fideo
inime denotatur. Cum autem rubicunda deprehenditur mens attira
hẽticoꝵ fucata & malemunda conscienta condẽnatur. Sed alia lepra in
cipite.Alia oriri phaibeturin barba. Dunt enim beretici quidcum parem
iustum & penitentem aliquid interesse. & humiliorem gradum dire quaidẽ
uenum sed coronam tollere Uni est retributio. Qui ad dexteram stenrit in¬

Expanded text:
agnificum videatur, interior tamen aditus non omnibus reseratur. Multi enim mirantur ornamenta vitiorum: sed interioris scientiae aditus reserare non possunt. III. Quare oranda est divina dignatio, ut pulsantibus nobis, intelligentiae patescat ingressus. Jubeum habitus, vel colores, pleniori consideratione deprehendere. A coloribus enim lepra refertur posse agnosci, quos tamen ad peccatum magis animae, quam ad morbum corporis manifestum est pertinere. Diversi etenim colores, diversas animi indicant maculas. Cum igitur pallida lepra conspicitur: languens et aegra fides animae denotatur. Cum autem rubicunda deprehenditur, mens furorehaereticorum fucata et male munda conscientia condemnatur. IV. Sed alia lepra in capite, alia oriri perhibetur in barba. Sunt enim haeretici qui Deum Patremjustum et poenitentem aliquid interesse, et humiliorem gradum dare quidem veniam, sed coronam tollere. Una est enim retributio. Qui ad dexteram steterit, in
Abbreviated transcription (Latin):
us designauie. Aliacrum lepra in parietihus demonstratur. Alia humano
uetatir in corpore. Ali in uasculis. Alu inueslt. alia designatur in stamine.
Deinde que in huiuo mulieris loro crebi harha pellicula deputatut. Quid
cius dicam. Iot sunt genera quot collores Alia pallida Alia tetra Alia ru¬
bicunda. Deinde si homines lepra quod ist insitum nature uitio polluane
quid hii fatiunt qua grauioribia morbia corpoꝵ p̃grauantur. Ded age iam
ud camuo genera le praqut medelaꝵ causio agtioscete atq probare possumꝰ
Si fuerit inquit lepra alba uel rubicunda siue terra uel pallida uel si florẽs
noc est toto corpore decurrens. Nam est detestibilis lepra que omnino mũ¬
dati non possit est & que facilera habeat mundationem. Alia quoq adduc̃¬
tacra. Alia innata dephnitur. Que omnia nͥ spualiter fercantur rationẽ

Expanded text:
riis designavit. Alia enim lepra in parietibus demonstratur, alia humano riis designavit. Alia enim lepra in parietibus demonstratur, alia humano notatur in corpore, alia in vasculis, alia in veste, alia designatur in stamine. Deinde quae in hujusmodi vulneris loco, crebra ac varia pellicula deputantur. Quid enim dicam? Tot sunt genera quot colores, alia pallida, alia tetra, alia rubicunda. Deinde si homines lepra, quod est insitum naturae vitio, polluantur, quid hi faciunt, qui gravioribus morbis corporum praegravantur? II. Sed age jam videamus genera leprarum, ut medelarum causas agnoscere atque probare possimus. Si fuerit, inquit, lepra alba vel rubicunda, sive tetra, vel pallida, vel si florens, ait, hoc est toto corpore decurrens. Nam est detestabilis lepra, quae omnino mundari non possit. Est et quae facilem habeat mundationem. Alia quoque adventitia: alia innata deprehenditur: quae omnia nisi spiritualiter sentiantur: rationem
Abbreviated transcription (Latin):
MAURABILE DMNE DISPOSI¬
tionis examen que exiberi sibi deus uoluit inagno cõ
it p̃ceptorum sententiis gubernari. Aliis enim yma¬
ginarum legie opuo qi subueritatio colore depinxit¬
Alii corpuo ipius ueritatia declirauit. Quos enim obuolutos ad huc
mundi uiligine ad camprehendenda ea que a germ ina ennt ac salida ꝑ¬
endit cis obseruantie ordinem suspenso subtili quod am modo sustitrauit
deue ꝑfectam armoniam solide uote intouit. Inde est ꝙfigurio. & enig¬
matibun lex p̾sta depingitur.qm̃dum infirma iudeoꝵ accieo habetur. can¬
ditum sceritie clatitatio iugorem inspiuendilumen non hñt necesse:
ex in uarip figuriofiguraꝵ coloribus aahbeatut.Nlam illio est urtutur
ua subposita spem pmittuntur. & pecenor nocte muruntur in corporeł li
nimi confirmantur alii quibus alii transsercutur. Pnõ lectio exigit huius moi
ferte serinonem que diuersa lepraꝵ geneci depphendendi in diuersis mate¬

Expanded text:
mirabile divinae dispositionis examen: quae exhiberi sibi Deus ac deferri voluit,it praeceptorum sententiis gubernari. Aliis enim imaginarium legis opus, quasi sub veritatis colore depinxitAliis corpus ipsius veritatis declaravit. Quos enim obvolutos adhuc mundi caligine, ad comprehendenda ea quae germana erant ac solida, perpendit: eis observantiae ordine suspenso, subtili quodammodo examine susurrDeus perfectam harmoniam solidae vocis intonuit. Inde est quod figuris et aenigmatibus lex prisca depingitur, quoniam dum infirma Judaeorum acies hebetatur, et candidum scientiae claritatis vigorem inspiciendi lumen non habent, necesse est ut in variis figuris figurarum color adhibeatur. Nam illis et virtutum praemia, supposita spe, promittuntur; et peccatorum notae inuruntur in corpore. His enim confirmantur alii, quibus alii transferuntur. Praesens lectio exigit hujusmodi ferre sermonem: quae diversa leprarum genera deprehendenda in diversis mate
Abbreviated transcription (Latin):
timeo. Dic̃ se adno suo fiusse dimissũ. Et si uobis placet. Ecce hic e̾ trãsmit¬
quod uissist Rogaui carissimũ mͥ euagriũ ut tãtui ꝙ̃ mei tam ĩ sctas ne¬

Expanded text:
timeo\'. dicit se a domino suo fuisse dimissum et, si uobis placet, ecce hic est; transmittimeo\'. dicit se a domino suo fuisse dimissum et, si uobis placet, ecce hic est; transmitquod iussisti, rogaui carissimum mihi Euagrium, ut tam tui quam mei causa instan
Abbreviated transcription (Latin):
uchemẽter reposat. Et ex hoc quelo ut cos libros qͦs me nõ hẽre brcus
subditus edocebit. librarii manu in carta scribi iubeas. Int̾p̃tationẽ qͦ
psalmoꝵ dauiticoꝵ q̃tuor & ꝓlixũ uilde de synodis librũ sctĩ yllarii. ques
teros hospitio recipis. solatio foues sumptibus uiuas.Plichi sirogata
p̃stiteris multa largitus es. Et qm̃ tribuẽte dño multis sacre bibliothe¬
ce codicibus habundamus. Imꝑa uicissim quẽcũq us mittam. Hlec
putes mͥ graue et̃ si uibcas. Habco alumpnos. ꝗ antiquarie arti ferui¬
mͥ te multa deseͥpturis querere nec sic ĩuenire. Aut si oĩa hẽs. ĩcipiet
sibi caritas uendicare. plus petere. Magrm̃ aũt puer̾ tui de qͦ dignatus
⁊eo rescribere: quẽ plagiatorẽ ec̃ eius noest dubium. sepe euagrius p̃sbr̃
dũ adhuc antioche eem. mepñte corripuit. Cui illerñditꝰ. Ego nichil

Expanded text:
uehementer repoposcit. et ex hoc quaeso, ut eos libros, quos non habere me breuis uehementer repoposcit. et ex hoc quaeso, ut eos libros, quos non habere me breuis subditus edocebit, librarii manu in charta scribi iubeas. interpretationein quoque psalmorum Dauiticorum et prolixum ualde de synodis librum sancti Hilarii, quae teros hospitio recipis, solacio foues, sumptibus iuuas; mihi si rogata praestiteris, multa largitus es. et quoniam tribuente domino multis sacrae bibliothecae codicibus abundamus, impera uicissim: quodcumque uis, mittam. nec putes mihi graue esse, si iubeas: habeo alumnos, qui antiquariae arti seruindicauit te multa de scripturis quaerere nec sic inuenire; aut si omnia habes, incipiet sibi caritas uindicare plus petere. Magistrum autem pueri tui, de quo dignatus es rescribere, quem plagiatorem esse eius non dubium est, saepe Euagrius presbyter, dum adhuc Antiochiae essem, me praesente corripuit. cui ille respondit: \'ego nihil
Abbreviated transcription (Latin):
N EA NICHI PARTEHEREIMI CMMO¬
ranti que uix̃ syriam sarracenis iungitur. Tue dilectionis
scripta ꝑlata sũt. Qbus lectis.ita reaccensus est animus
ierosolimam ꝓficisci. ut pene notueĩt ꝓpolito qa pluerit
re & spũ ucĩo impẽdio exposcens ne nascentes amititias q̃x glutino co
cis reciprocis ꝙlĩs. Ille inter nos currant. Ille se obuient.Ille nobiscũ loꝙ̃t.
Nõ multũ ꝑditura erit caritas. s talr̃ secũ sermone fabulet᷑. Rufinus aũt
lam uisurꝰ nõsim Ita cĩ & illelongo ame interuallo separatus ẽ. ut huc
nõ possit currẽ. & ego arrepte solitudinis terminis arccor. ut ceꝑit mͥ iam
nõ licere quod uolui. Ob hoc & ego obsecro. & ut tupetas plurimũ quero.
ut tibi bti reticii augustudineñ ep̃i cõmẽtarios adestribendum largiat᷑.
inqbꝰ ãticũ canticoꝵ sublimiori sensu disseruit. Seͥpsit mͥ eꝗdẽ depatria
supradicti frĩs rufimi paulus senex terculiai suũ codicẽ apd eũ essequẽ

Expanded text:
n ea mihi parte heremi commoranti, quae iuxta Syriam Sarracenis iungitur, tuae dilectionis scripta sunt perlata, quibus lectis ita reaccensus est animus Hierosolymam proficiscendi, ut paene nocuerit proposito, quod profuerit ritu 15 venio: impedio exposcens, ne nascentes amicitias, quae Christi geas reciprocis epistolis. Illae inter nos currant, illae sibi obvient, illae nobiscum loquantur. Non multum perditura erit caritas, si tali secum sermone fabuletur. iam uisurus non sim. ita enim et ille longo a me interuallo separatus est, ut huc non possit currere, et ego arreptae solitudinis terminis arceor, ut coeperit mihi iam non licere, quod nolui. ob hoc et ego obsecro et, ut tu petas, plurimum quaeso, ut tibi beati Reticii Augustodunensis episcopi commentarios ad describendum largiatur, in quibus Canticum Canticorum sublimi ore disseruit. scripsit mihi et quidam de patria supra dicti fratris Rufini Paulus senex Tertulliani suum codicem apud eum esse, quem
Abbreviated transcription (Latin):
lid credentium scandalum innouarent.s
asserat pꝑ ueneraculum lingue unius cuiusq ꝓpͥetatt̃ & idioma nõ¬
posseita apud alios sonareut apud suos dicta sunt. & multo cẽme¬
lius nõ interp̃tata ponẽ ꝙ iuim interp̃tationũ tenuare. Igitur allã ex¬
pͥmitur laudate dñs. Ia ꝗꝓpe apud hebreos. unũ de decẽ nominibus

Expanded text:
d credentium scandalum innovarent: seadserat, propter uernaculum linguae uniuscuiusque idioma nposse ita apud alios sonare, ut apud suos dicta sunt, et multo esse melius ininterpretata ponere, quam uim interpretatione tenuare. Igitur alleprimitur, Laudate Dominum, JA quippe apud hebraeos unum de decem Dei nominibus
Abbreviated transcription (Latin):
NPER CM PARITER ESSENNUS
quid ea uerba que ex hebreo in litinũ non
habemus exp̃ssa aput suos sonarent. Cum
sine interp̃titione sint posita ut ẽ illud. Allã
amen maranatha. ephod. & cetera que ĩscͥp¬
turis resꝑsa memorasti. Ad qͦd qr dictandi
angustia coartamur.breuiter rñdemus. siue
pͥma ecclĩa exiudeis fuerat cõgregata nichil

Expanded text:
per, cum pariter essemus, quid ea uerba. quae ex Hebraeo in Latinum non habemus expressa, apud suos sonarent curque sine interpretatione sint posita, ut est illud: alleluia, amen, maran atha, ephod et cetera, quae in scripturis conspersa memorasti. Ad quod nos, quia dictandi angustia coartamur, breuiter respondemus siue seprima ecclesia ex ludaeis fuerat congregata, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde antiochie rexit eclĩm & aduersum arrianũ dogma mul¬
ta compones. sub constantino pͥncipe pulsus est in exilium traianoꝑolim
tͥratiaꝵ. ubi & usq hodie conditus est. Extãt eius uolumina de aĩã. de

Expanded text:
deinde Antiochiae rexit Ecclesiam, et adversum Arianorum dogmdeinde Antiochiae rexit Ecclesiam, et adversum Arianorum dogma componens multa sub Constantino principe pulsus est in exsilium Trajanopolim Thraciarum, ubi usque hodie conditus est. Exstant ejus volumina de Anima, de
Abbreviated transcription (Latin):
TICN Sheduoꝵ i. iugustudunensis ep̃s. sub constantino celeber¬
nne fame habitus est in gallia. Leguntur eius comentarii in canticis
cinticoꝵ. Et aliud uolumen grande aduersum nouatianum. uec p̃ter hec. quic¬
ET ODI Solimpe litie & postea tiri epus. nitidi compositiq sermo¬
nis. aduersum porphirium confecit libros. Et syphosium decem uir¬
ginum. De resurrectione opus egregium contra origenem. Et aduersũ eũdẽ
In genesim quoq & in canticũ
canticoꝵ cõmentarios. Et multa alia que uulgo lectitantur. Ad extreinu
nouissime plecutionis. siue ut alii affirmãt. sub decio & ualeriano in calci¬
de gretie martirio coronatus est.:
UUETICUS nobilissimi geneis hyspanus p̃sbiter. Quituor cuã¬
gelia eximetris uersibus pene ad uerbum transferens. Quatuor li¬
bros composuit. & nõ nulla codem metro ad sacramentoꝵ ordinem ꝑtinẽ¬
ia. Floruit sub constantino principe. LXXxu.¬
U STACFIUS genere pamphilus sidetes. Primum berie sirie

Expanded text:
id est, Augustodunensis Episcopus, sub Constantino celeberrimae famae habitus est in Galliis. Leguntur ejus Commentarii in Cantica canticorum, et aliud grande volumen adversus Novatianum, nec praeter haec quiethodius, Olympi Lyciae, et postea Tyri episcopus, nitidi compositique sermonis, adversum Porphyrium confecit libros, et Syginum, et de Resurrectione opus egregium contra Adamantium, et adversus eumdem in Genesim quoque, et in Canticum canticorum commentarios, et multa alia quae vulgo lectitantur. Ad extremum novissimae persecutionis, sive, ut alii affirmant, sub Decio et Valeriano in Calcde Graeciae martyrio coronatus est. Juvencus nobilissimi generis Hispanus presbyter, quatuor Evangelia hexametris versibus pene ad verbum transferens, quatuor libros composuit, et nonnulla eodem metro ad sacramentorum ordinem pertinentia. Floruit sub Constantino principe. Eustatius, genere Pamphilus, primum Beree Syriae,
Abbreviated transcription (Latin):
ued ingeuentinue morl uel dorinicune sctẽ acuenerabnlis filie mãe
enim luco hasiai & exceptis uerbis tumulis atq emendicatis nichil a¬
lud loquinir. tamen multũ egimus. utdum eplẽ mee iñdere conatur.¬
serabeli illa simerda diospolitana dixisse sederiegat in hoc oꝑe prosttet᷑. nec
orinde est i rptssimia neniie. respondere. Di autem dñs uitam tribueĩt
& notario huir imua copiam.pauuis lucubracumculis respondebimua
non ut cimutncanus hetesim emoruunn. Sed ut impitum atq blasse
mam uru sermonibus confuteinus.Meliuoq hoc faceret sanctiti
tua ne copellatir ꝯ hẽticum nestia laulare. Siatict filii cõmuries albi¬
na punantit a melania plurimum uos salutant. Hlas lictetulas de scta
beri hleem sanct ꝓresbr̃o innocrntio tradide pferendas. Nleptis urã pau¬
la miserabiliter depcatur ut memores ciua sicio. o multũ uoo salutat

Expanded text:
uel ingruentibus morbis uel dormitione sanctae et uenerabilis filiae uel ingruentibus morbis uel dormitione sanctae et uenerabilis filiae enim luto haesitat et exceptis uerbis tinnulis atque emendicatis nihil aliud loquitur. tamen multum egimus, ut, dum epistulae meae respondermiserabili synodo Diospolitana dixisse se denegat, in hoc opere profitetur; nec grande est ineptissimis naeniis respondere. Si autem Dominus vitam tribuerit, et notariorum habuerimus copiam, paucis lucubratiunculis respondebimus: non ut convincamus haeresim emort sanctitas tua. ne compellamur contra haereticum nostra laudare. sancti filii communes. Albina. Pinianus et Melania, plurimum uos salutant. has litterulas de sancta Bethleem sancto presbytero Innocentio tradidi perferendas. neptis uestra Paula miserabiliter deprecatur. ut memores eius sitis, et multum uos salutat.
Abbreviated transcription (Latin):
OMINUSUERE SANCTIS
atq omini affectione ac uite uenerindia
quam affricin reueesurus in ea ad dignatio¬
nẽ urãm septa non sumpsit. lamen deo grao
gratissima elł ꝑ quã sccibo ur̃e reuerentiete¬
stem ĩuocans dñs.quod si posset ficri assuptio
alis columbe ur̃m amplexibus implicarer.semꝑ quidem prometito iux¬
tutũ ur̃aꝵ. sed nũc mxeime: quia cooꝑatoribus & auctoribus nobis he¬
sis eelestina ingulara est. Que ita ĩfecit corla multoꝵ ait cum supatos
damnatorq esse se seraiat. tñ uenena mentiũ non obmitant & quod so¬
lum possũt nos oderuit. ꝓ ques putant se libertatem doceride hẽ seor
ꝑdidisse. Quod ante queciti utrum resipserira amitra libror animam
pscudo diaconi celedensim qui eopiosissime pascitur uel aliene blasfernie
uerba friuola sulmunislitt. sciatis me ipõs libror in sedulis missos a sco
fr̃e nr̃o cusebio presbũ suscepisse Mon ante multum tempotio ex exĩde

Expanded text:
ominis vere sanctis atque omni affectione ac jure venerandis aquam in Africam reversurus, mea ad dignationem vestram scripta non sumpsit. Tamen Deo gratigratissima est, per quam scribo vestrae reverentiae; testem invocans Deum, quod si posset fieri, assumptis alis columbae, vestris amplexibus implicarer: semper quidem pro merito virtutum vestrarum; sed nunc maxime, quia cooperatoribus et auctoribus vobis, haeresis Caelestina iugulata est, quae ita infecit corda multorum, ut, cum superatos damnatosque esse se sentiant, tamen uenena mentium non omittant et, quod solum possunt, nos oderint, per quos putant se libertatem docendi hereseos perdidisse. Quod autem quaeritis, utrum rescripserim contra libros -Anniani, pseudodiaconi Celedensis, qui copiosissime pascitur, ut alienae blasphemiae uerba friuola subministret, sciatis me ipsos libros in schedulis missos a sancto fratre nostro Eusebio presbytero suscepisse non ante multum temporis et exinde
Abbreviated transcription (Latin):
auerimus & ꝑpeccati uniam ingressus fuerit diabolus ꝓtinus xp̃o re
u qum pectando pdliderat. Qui dicit se nosse eum & mandata cius non
udit mendix est. & in hoc ueritas non est xp̃s ueritas appelliturĩ mo¬
indata non facius. Delenti bonum & nono non fatienti illud pecca¬
ii tit. Quomiodo corpus sinespũ mortuum est. Sic efides sine oꝑibꝰ
ortuad Nec gtaride puternus unũ deum noste. Cum & demonee ete¬
it e intremiscani. Qui ditie se in xp̃o manere debet sicut ille ambu

Expanded text:
averimus, et per peccati januam ingressus fuerit diabolus, protinus Chriscet quam peccando amiserat. Qui dicit se nosse eum, et mandata ejusdit, mendax est, et in hoc veritas non est . Christus veritas appellatur: mandata non facimus. Scienti bonum, et non facienti illud, peccatum est. Quomodo corpus sine spiritu mortuum est, sic et fides sine operibus mortua est. Nec grande putemus unum Deum nosse, cum et daemones credant et contremiscan
Abbreviated transcription (Latin):
Di autem temerariũ est sinulitudinem ututum dni polliceri. non
uonet in xp̃o. quia non ingreditur ut xp̃s. Ille pectatum non fecit nec ĩ ue
est dolus in ore eius quĩ ciaiti malediceretur.non maledixit᷑ & tamꝙͣa
uo crem tondente se sio nor aperiut os suum Ad quem uenit pͥncepa
nandi stius. & inuerat er en rchi Qui cum pectirum non fecisset. pro nob
atum eum secit deua hlos autem iuxta qłam ia cobi multa peccamu
mem redimit & ornat pulerim Bene merctur de maioribus. quoꝵ san¬
guine futura soboles ni uiuit. Bene delibrio quibus nec de inatre crube¬
scendum nec de patreduintandum est. Bene in pͥmis de se.quã a contume¬
lia externi corporis uendicit Capeiuitatis nuilla maior calamitas est. quã
ad ibienam libidinem trihi. Uiros consulatus illustrat. Eloquentim no
men eteritum effrit milicarie głia. triumphosq noue gentis cimsecrat.
Multa suna ꝑ que persocdata ingenia nobiliterit. Muliebrio quippe uire

Expanded text:
i autem temerarium est similitudinem uirtutum domini polliceri, non manet in Christo, quia non ingreditur ut Christus. ille peccatum non fecit neque inuentus est dolus in ore eius; qui cum malediceretur, non remaledixit et tamquam agnus coram tondente sic non aperuit os suum; ad quem uenit princeps mundi istius et inuenit in eo nihil; qui cum peccatum non fecisset, pro nobis peccatum eum fecit deus. nos autem iuxta epistolam Iacobi\'multa peccamumem redimit, exornat pulchram: bene meretur de majoribus, quorum sanguinem furtiva sobole non vitiat: bene de liberis, quibus nec de 320 matre erubescendum, nec de patre dubitandum est: bene in primis de se, quam a contumelia externi corporis vindicat. Captivitatis nulla major calamitas est, quam ad alienam libidinem trahi. Viros consulatus illustrat: eloquentia in nomen aeternum effert: militaris gloria triumphusque novae gentis consecrat. Multa sunt, quae praeclara ingenia nobilitent. Mulieris virtus proprie
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui fuerint baptizati a diabolo non posse
temptari. Et ne hoc stulte dicere uideretur ad
stendit eos a qua tantum & non sp̃u baptiza¬
tos quod in simone mago legimus unde & io¬
hannes dicat. Omnis quinatus est deo. peccatũ
non facit qm̃ semen ip̃ius in eomanet & non po

Expanded text:
eos qui fuerint baptizati, a diabolo non posse tentari. Et ne hoc stulte dicere videretur, adostendi  Al. ostendit  eos aqua tantum, et non spiritu baptizatos, quod in Simone Mago legimus. Unde et Joannes dicit: Omnis qui natus est ex Deo, peccatum non facit: quoniam semen ipsius in eo manet:
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO UERE SANCTOET
beatissimo papa Augustino. leronimus ĩ xp̃o
salutem. Anno p̃terito ꝑ frc̾m nr̃m asteriũ yppo¬
reddens salutationis offitium quam tibi arbri¬
tor redditam. Nunc quoq ꝑsanctum frẽm
meum presidium diaconum. Obsecro pͥmum
ut memineris mei. Deinde ut baulum litera¬
rum hc̃as cõmẽdatum. & michi scias germanis¬
simum. & inquibuscũq uecessitas expostulaĩt.
foueas atq sustentes. nõ quo aliqua rexpotri¬
buente indigeat. Ded quod bonoꝵ amicitias auidissime expectit. & se in hip
conuigẽdis maximum putet bñfitium consecutum.Cur autem ad octiden¬
tem nauigauerit.ip̃o poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio con¬
stituti. uariis hinc inde fluctibus quatimur & ꝑegrinationis molestias su¬
stiuemus. Sed credimus in cõqui dixit. Confidite ego uici mundũ.qr ip̃o
tribuente & p̾sule.ꝯͣ hostem diabolum uictoriam consequamur. Danctum
& uenerabilem fratrem nr̃m papam alippium ut mõ obsequiosalutes obsecro.

Expanded text:
omino uere sancto et beatissimo papae Augustino Hieronymus in Christo salutem. Anno praeterito per fratrem nostrum Asterium hypoiseram promptum reddens salutationis officium, quam tibi arbitror redditam. nunc quoque per sanctum fratrem meum Praesidium diaconum obsecro primum, ut memineris mei, dein, ut baiulum litterarum habeas commendatum et mihi scias germanissimum et, in quibuscumque necessitas postularit, foueas atque sustentes, non quo aliqua re Christo tribuente indigeat, sed quod bonorum amicitias auidissime expetat et se in his coniungendis maximum putet beneficium consecutum. cur autem ad occidentem nauigauerit, ipso poteris narrante cognoscere. Nos in monasterio constituti uariis hinc inde fluctibus qua-. timur et peregrinationis molestias sustinemus. sed credimus in eo, qui dixit: confidite e, ego uici mundum, quod ipso tribuente et praesule contra hostem diabolum uictoriam consequamur. sanctum et uenerabilem fratrem nostrum papam Alypium ut meo obsequio salutes, obsecro.
Abbreviated transcription (Latin):
erat recorditus sum. Plagisq demus operam ut ꝑnitiosissima he̾sis de eccͣã
auferatur. que semꝑ simulat pnĩam ut docendi in ecclesiis heat facultate̾.
spalĩq salutant btĩtudinem tumi.omnis quoq fraternitas que nobis cum
dño saluatori seruire conantur. Sdm̃ presbm firmum anno p̃terito obre
cirum rauernam. & inde in affricam siciliamq direximus. quẽ putamus
iam in affrice partibus cõmorari. Danctos tuo adherentes literi.ut meo obse¬
quio salutes pͣcor. lras quoq meas ad sanctũ p̃sbrm firmũ direxi. que si ad
te uenerint ei dirigere non graueris. Hcolumem te & mei memorem x do¬
minus custodiat. Domine uere sete & beitissime papa. Et subter. Urandes
latini sermonis in ista ꝓuintia notarioꝵ patimur penuriam. & id cuco p̃cep¬
tis tuis ꝑere non possumus. maxime in editione.lxx. que asteristis ueribusq

Expanded text:
erat, recordatus sum magisque demus operam, ut perniciosissima haeresis de ecclesiis erat, recordatus sum magisque demus operam, ut perniciosissima haeresis de ecclesiis auferatur. quae semper simulat paenitentiam, ut docendi in ecclesiis habeat facultatem, specialiterque salutant beatitudinem tuam, omnis quoque fraternitas, quae nobiscum domino saluatori seruire conantur. sanctum presbyterum Firmum anno praeterito ob rem earum Rauennam et inde Africam Siciliamque direximus, quem putamus iam in Africae partibus commorari. sanctos tuo adhaerentes lateri ut meo obsequio salutes, precor. litteras quoque meas ad sanctum presbyterum Firmum direxi; quae si ad te uenerint, ei dirigere non graueris. incolumem te et mei memorem Christus dominus custodiat, domine uere sancte et beatissime papa. Grandem latini sermonis in ista prouincia notariorum patimur penuriam et idcirco praeceptis tuis parere non possumus maxime in editione Septuaginta, quae asteriscis ueribusque
Abbreviated transcription (Latin):
leronimus inxp̃o salutem. Uirũ uenerabilem fre̾m meuta
filium dignationis tue orosium p̃sbr̃m. & sui merito & te
uibente suscepi. Sed incidit in tempus difficillimũ. qno mͥ
tace̾ meliuo fuit ꝙ̃ loqui.ita ut nr̃i studia cessarent. & uirxta
apium canina exerceretur facũdia. Itaq duobus libellio tius quos mo no¬
non potui. non ꝙ quicꝙ in illis reprehendendum putem. S quia iuxta be¬
atum apłm. Unusquisq in suo sensu habundet. Alius quidem sic. Alius aũt
tibus a te positum atq disertum est Sed queso reuerẽtiam tuã parũꝑ pati¬
aris me tuũ laudare ingenium. Nlos enim inter nos cruditionis caula
disserimus. Ceterum emuli & maxime hẽtici si diuersas inter nos senten¬
cus internos uiderint de auium calũpniabuntur rancore descendere. Mi¬
chi autem statutum est te amare. suscipere. colere. mnrari. tuaq deta qiͣ mea
deffendere. Certe & in dialogo quẽ nuꝑ edidi tue bti̾tudinis ut dignũ fu¬

Expanded text:
ERONVMUS IN CHRISTO SALUTEM. Virum honorabilem fratrem meum filium dignationis tuae Orosium presbyterum et sui merito et te iubente suscepi. sed incidit tempus difficillimum, quando mihi tacere melius fuit quam loqui, ita ut nostra studia cessarent et iuxta pium canina exerceretur facundia. itaque duobus libellis tuis. quos meo noempus respondere non potui, non quo quicquam in illis reprehendendum putem, sed quia iuxta beatum apostolum unusquisque in suo sensu abundet alius quidem sic alius autem tibus, a te positum atque dissertum est. sed quaeso reuerentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uiderint, de animi calumniabuntur rancore descendere. mihi autem decretum est te amare, suscipere, colere, mirari tuaque dicta quasi mea defendere. certe et in dialogo, quem nuper edidi, beatitudinis tuae, ut dignum fu
Abbreviated transcription (Latin):
gistros p̾sertĩ ꝑ duca priciurtino libros. Augustinũ udelicet &cieroni¬
inum assistentes untea urtra leuaq cindelabro instar duoꝵ celi lumi¬
liqus utluti psent alternis uicibus feci. Quid tamꝰ rectũ quid tam
uerum quid tan cathulicum quid sole clariue ad instructionẽ õiuo
agie utidemel conira hẽticos certe qui inimica aduersũ nos mẽte de¬
serutunt quad tam itephensibile. Uon gͦ catholicoꝵ uiroꝵ p̃cepta teni¬
utr assiundo iusti heredes sed & necessarii inueniemin qui latioi
eiloquis pollenie sapientioribus p̃feraĩ. & non magio stillantis liqͦ¬
tis sicut in pfactume comp̃hendi. quã mũditiam fluuioꝵ ubertate ri¬
gati redũdetis fluents scõꝵ.¬

Expanded text:
gistros, praesertim per duos pinguedinis libros, Augustinum videlicet et Hierongistros, praesertim per duos pinguedinis libros, Augustinum videlicet et Hieronymum assistentes, aureo dextera laevaque candelabro, instar duorum coeli lumiloqui veluti praesentes alternis vicibus feci. Quid tam rectum, quid tam verum, quid tam catholicum, quid sole clarius, ad instructionem omnium magis utile, vel contra haereticos certe, qui inimica adversum nos mente desaeviunt, quid tam irreprehensibile? Vos ergo catholicorum virorum praecepta tenaciter assequendo, justi haeredes, sed et necessarii inveniemini: qui Latiali eloquio pollentes, sapientioribus praeferamini: et non magis stillantis liquoris, sicut praefatione comprehendi, quam inundantium fluviorum ubertate rigati, redundetis fluentis S
Abbreviated transcription (Latin):
diceretur minori seruiturum eẽ maiorẽ. Hliis ioctur firmissime constetuitio
stem reconditum: atq abditum est in occultis oꝑibus dei. ut nec septur
diuinaꝵ manifesto eloquio ded arctur uttum ppea nichil beni uel muli
nũdum niti egisse credendi sunt.qr non ex aliis propagatas. Sed moꝵoe
nichnilo creatas auin singuli acciput an qi cum uenit otiginalt in puielibꝰ
ahuc ipĩs nichil erant᷑ qui sun & ꝓpͥio uita aperent. ali tũ sit sidea
& nt̃a tandem finiatur oro. Eote fauente deo feci quod fligitastio ĩ mo
quod potui rões aĩe ux̃ exemplũ pͥmi hominis & uerbum saluatorio
ad ño deo cotidie fiei̾ lim fuemato corpori dari. Totũq cursum eiue
brcinter licet saltibua patus si dici fas est ꝙ̃ passibus. profestiãtior̃ ad fe¬
nem usq deduxi atq pntruiuitate ingemoli mei ꝑ cunctos ecclesie ma¬

Expanded text:
diceretur minori seruiturum esse maiorem. His igitur firmissime constitutis diceretur minori seruiturum esse maiorem. His igitur firmissime constitutis si tam reconditum atque abditum est in occultis operibus dei. ut nec scripturarum diuinarum manifesto eloquio declaretur, utrum propterea nihil boni uel mali nondum nati egisse credendi sint, quia non ex aliis propagatas sed mox ex nihilo creatas animas singuli accipiunt, an quia, cum essent originaliter in parentibus. adhuc ipsi nulli erant. qui suas et pronostra tandem finiatur oratio. Ecce, Deo favente, feci quod flagitasti, immo quod potui: rationem animae juxta exemplum primi hominis, et verbum Salvatoris a Domino Deo quotidie fieri jamque formato corpsi dici fas est, quam passibus pro festinatione ad finem usque perduxi: atque pro tenuitate ingenioli mei per cunctos Ecclesiae ma
Abbreviated transcription (Latin):
ciuerunt. & qđ uiditium quidem exuno inanidempnationem grati
iustificatione uite & siqua alia tastimoniia dedarant ncinine nscie
adam nͥuinculo delicti & damtiatuis abstructum rirmineq: t li¬
rari nͥ renascendo ꝑ xp̃m .tam ĩ cõcusse tenẽ debemus uescianua qui
renascamur. qͦ mõcunq n suerimue. Hlactenus autẽ dicimꝰ sinepicu¬
lo latere aĩc originem.ii non tamen cam partem dei oẽ credamus. De cre¬
ituram. nec de deo natam sed ab illo factam atq in eius genus adeptan¬
dim mirabili dignatione gt̃e. non parili digtate nature. nec corpua esse
sed spm nec creutorem utus stil creatum. Her ĩo uenisse in hoc aerpna
serruptibile quod grauatut. qđ illuc eã uile in celestibue. uel inꝗbus libs
aliis mundi partibus antra male geste meriia cõpulerint. Pundũ cĩs na¬
tos apłs cum de rebece genuo loqueretur. nidul episse dicit boni uel mali. ut
uullis ex oꝑibus quibuo non alter distinguelunt ab altero sed ex uocante

Expanded text:
mnationem et iustificationem uitae et si qua alia testimonia declarant neminem nasci ex Adam nisi uinculo delicti et damnationis obstrictum neminemque inde liberari nisi renascendo per Christum, tam inconcusse tenere debemus. ut sciamus eum, qui renascamur. quomodocumque nati fuerimus. Hactenus autem dicimus sine periculo latere animae originem. ut non tamen eam partem dei esse credamus sed creaturam nec de deo natam sed ab illo factam atque in eius genus adoptandam mirabili dignatione gratiae, non parili dignitate naturae; nec eam corpus esse sed spiritum, non creatorem utique sed creaturam: nec ideo uenisse in hoc corpus uel in quibuslibet aliis mundi partibus antea male gestae merita compulerunt; nondum enim natos apostolus. cum de Rebeccae geminis loqueretur, nihil egisse dicit boni uel mali, ut non ex operibus, quibus nullis alter distinguebatur ab altero, sed ex uocante
Abbreviated transcription (Latin):
denter resserre in brma. alioo informandos. qđ apud me non suetit expłi¬
citum. Quoꝵ autẽ repatq ciusarum amsideratione ꝑmoueit. ut in nea¬
tram atsertionem meuo uilinctur asserisus. Sed ad huc intet uerãq di¬
sceptem. nimis longũ est hane epłam exproinere. nec tamen necessatius
us hoc misso non possit de huc questione quod satio est disputaĩ. & si non
ud auferendam cũctationem cerie ad cauendm temeritatem Illud eĩ
ue u uel maxime sideo xͥana consistit qđ ꝑ hominẽ mora & ꝑ hominem

Expanded text:
apud me non fuerit explicatum. quarum autem rerum atque causarum consideratione permouear, ut in neutram assertionem mens inclinetur adsensus. sed adhuc inter utramque disceptem. nimis longum est hac epistula expromere nec tam necessarium. at boc omisso non possit de hac quaestione, quod satis est. disputari etsi non ad auferendam cunctationem certe ad cauendam temeritatem. Illud enim. ubi uel maxime fides Christiana consistit. quod per homine
Abbreviated transcription (Latin):
OMINO BEATISSIMO ET
sincera dilectione desiderabili frĩ & coep̃o
optato. Augustꝰ in dño salutem. Quãuis
tue sanctitatis nullas ad me ip̃m ditas ac
cesariensem missisti. me apud cessaream p̃sẽ¬
te uenerunt.quo nos iniuncta nobis a ue¬
sti et̃ ipẽ ꝑlegerem. tradente mͥ eandem eplãs
karissimo. Quo petente.&mͥ licet aliis occupato uehementer instate.
ad cam sum respondere cõpulsus. Accessit ac etiam alterius & debito cũ
honore nominandi frĩs nr̃i. & quãtũ ab illo comperi necessarii tui mureẜ.
cũ in sup̃dicto opido remoramur aduentus. qui mͥ retulit etiam sibi
missas de hac relrãs uenerationis tue:& me de hac ip̃a questione con¬
suluit. ut quid inde sentirem uel meis uel suis lrĩs ad te faceret ꝑuei¬
re.utrũ scil aĩe ut corpora ꝓpagatione nascantur. sintip ex illa una que¬
pmo homini crtata est aut trcator oĩpotena qui utiq usq meno opitue siẽ

Expanded text:
MU ET SINCEHA DILECTIOXE DESIDERABJLI FRATRI ET COEPISCOPO OPTATO AUGUSTINUS IN DOMINO SALUTEM. Qnamuis tuae sanctitatis nullas ad me ipsum datas acCaesariensem misisti, me apud Caesaream praesente uenerunt, quo nos iniuncta nobis a uesti, etiam ipse perlegerem tradente mihi eandem epistulam  fratre carissimo, quo petente et mihi licet aliis occupato uehe. menter instante ad ea sum respondere compulsus. accessit hac etiam alterius sancti et debito cum honore nominandi fratris nostri et, quantum ab illo comperi. necessarii tui Muresis, cum in supra dicto oppido remoraremur, aduentus. qui mihi rettulit etiam sibi missas de hac re litteras uenerationis tuae et me de hac ipsa quaestione consuluit, ut, quid inde sentirem, uel meis uel suis rescriptis ad te faceret peruenire. utrum scilicet animae ut corpora propagatione nascantur sintque ex illa una. qumo homini creata est, an creator omnipotens, qui utique usque nunc operatur. sine
Abbreviated transcription (Latin):
ui id dixeris quod ctiam si falsum sit ad liudem dei maxime ꝑtinet.Non¬
ne huius detestans insamam quibus posset uerbia o significitionibus in lucẽ
penetralia sui cordio apiret. climano non minori uut funtisse etiam iuori sce

Expanded text:
cum id dixeris, quod etiam si falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet\\ noncum id dixeris, quod etiam si falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet\\ nonne huius detestatus insaniam quibus posset uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore sce
Abbreviated transcription (Latin):
ire. & recte illi uidebatur petrum ferisse quem non recte fecisse &dixit & scͥo¬
sit ut qͣĩ inimos tumultuantium deliniret. quid respondebimus cũ exurrexe¬
rint torum illud quod idem apło de matrimonioꝵ uire firm ando locutus est
op homines qui dilectione coniugum tumultuari poterant fuisse meatitus.
ilios non ꝙ hoc senserit. Sed ut illoꝵ placaretur aduersitas. Non opus c̃miu¬
latia ait apud homines pigrioros dilectio ciuo ardescat. Atq ita nusꝙͣ cecta
sit in sanctis luteris atq libria caste ueritatio auctoritas. Non ne attendi¬
nus cũ dem apłm cum ingenti cura ueritatis commetid inde dicẽ. Si autc̃ xp̃o¬
uon resurrexit inanis ẽ p̃dicitio nr̃a in anio esł fidea nr̃a inueninur autem &
As testes dei. quia testimonium diximus iduersus deum. ꝙ suscitauerit xp̃m
quem non suscitauit. Si quis huic diceret quid ui h& mendatio ꝑ horrestis.

Expanded text:
aizare? et recte illi uidebatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scriaizare? et recte illi uidebatur Petrus fecisse, quem non recte fecisse et dixit et scripsit, ut quasi animos tumultuantium deleniret, quid respondebimus, cum exsurrexrint totum illud, quod idem apostolus de matrimoniorum iure firmando locutus est, propter homines, qui dilectione coniugum tumultuari poterant, fuisse mentitum, scilicet non quod hoc senserit, sed ut illodacia, ut apud homines pigriores dilectio ejus ardescat: atque ita nusquam certa erit in sanctis literis castae veritatis auctoritas. Nonne attendimus eumdem Apostolum, cum ingenti cura veritatis commendandae, dicere » ; Si autem on resurrexit, inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides uestra. inuenimur autem et falsi testes dei, quia testimonium diximus aduersus deum, quod suscitauerit Christum, quem non suscitauit? si quis huic diceret: Quid in hoc mendacio perhorrescis,