comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est culpȩ qđ deficit. ñ tamen hoc ipsũ culpa
est. qđ a uita pcurrit. Uana sunt itaq quȩ
transeunt. Unde & ꝑ salomonem dicitur.
ꝓtinꝰ iniquitas subinfertur. quia dum ꝑ
quȩdã transitorie ducim᷑. in quib dã noxie
ligamur. Cumq mens incõmutabilitatis
statũ ñ tenet. a semetipsa defluens ad uicia
ꝓrumpit. Uanitate gͦ ad iniquitatẽ labit᷑.
quȩ assueta reb mutabilib. dũ ex aliis ad
alia semꝑ impellitur. suborientib culpis
intelligi. & iniquitatis nomine reatꝰ gra¬
uior demonstͣri. Si enĩ alignͣdo uanitas
culpa ñ esset. psalmista ñ diceret: quã qua
in imagine di ambulet homo. tam̃ uane
conturbabitur. Thesaurizat & ignorat cui
congregabit ea. quia quãuis trinitatis ima¬
delinquimꝰ. ut modis nos semꝑ alternantib
cupido concutiat. metꝰ frangat. lȩticia mul¬
ceat. dolor affligat. Ex uanitate gͦ ut &
suꝑiꝰ dictũ est ad iniquitatem ducimur.

Expanded text:
est culpae quod deficit, non tamen hoc ipsum culpa est culpae quod deficit, non tamen hoc ipsum culpa est, quod a vita percurrit. Vana sunt itaque, quae transeunt. Unde et per Salomonem dicitur: protinus iniquitas subinfertur, quia dum per quaedam transitoria ducimur, in quibusdam noxie ligamur; cumque mens incommutabilitatis statum non tenet, a semetipsa defluens, ad vitia prorumpit. Vanitate ergo ad iniquitatem labitur, quae assueta rebus mutabilibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborientibus culpis intelligi, et iniquia is nomine reatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trinitatis imadelinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmitti: Sepe namq in elationẽ cor tollitur.
cũ lȩtis successib in uirtute roborat᷑. sed dũ
latentes motꝰ audaciȩ in cogitatione c̃ditor
conspicit. se sibi hominẽ ostendendo derelin¬
quit. ut eiꝰ mens relicta quid sit inueniat.
quȩ male in se secura gaudebat. Unde cum
subuerti om̃ĩa. uel in unũ coartari dicerent᷑.
si p̃missa patefaciendo subiungeret dicens:
qͥa tolerando succrescere uicia conspicit. iu¬
dicando dona confundit. Rectus uͦ in descri¬
ptione ordo seruat᷑. cũ priꝰ nosci uanitas. & post
considerari iniquitas ꝑhibetur. Omis qͥppe
iniquitas uanitas. ñ tam̃ om̃is uanitas esse
iniquitas solet. Uana nãq agimꝰ. quotiens
transitoria cogitamꝰ. Unde & euanescere
dicit᷑. qd repente ab intuentiũ oculis aufert᷑.
Hinc psalmista ait. uniuersa uanitas omnis
tũ tendit. recte quidẽ uanitas dicit᷑. s nequaꝗͣ.
recte etiã miquitas appellat᷑. quia & si depęna

Expanded text:
permittit. Saepe namque in elationem cor tollitur permittit. Saepe namque in elationem cor tollitur cum laetis successibus in virtute roboratur, sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi hominem ostendendo derelinquit, ut ejus mens derelicta quid sit inveniat, quae male in se secura gaudebat. Unde cum subverti omnia, vel in unum coarctari, dicerentur, si praemissa patefaciendo subjungeret, dicens: Quia tolerando succrescere vitia conspicit, judicando dona confundit. Rectus vero in descriptione ordo servatur, cum prius nosci vanitas, et post considerari iniquitas perhibetur. Omnis quippe iniquitas, vanitas, non tamen omnis vanitas esse iniquitas solet. Vana namque agimus quoties transitoria cogitamus. Unde et evanescere dicitur quod repente ab intuentium oculis aufertur. Hinc Psalmista ait: Universa vanitas omnis d interitum tendit, recte quidem vanitas dicitur, sed nequaquam recte etiam iniquitas appellatur, quia etsi de poena
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ infidelitatẽ fluctuans dicebat: credo
dñe. adiuua incredulitatẽ meã. Iuid itaq
est qd se & credere asserit. & adiuuari in sẽ
incredulitatẽ quęrit. nisi qđ coartari in
suis cogitationib terrã cũ mari dep̾hende¬
rat. qui & exorare certus iam ꝑ fidẽ cȩperat.
& adhuc incertus undas ꝑfidię ex incredu.
spensatione ꝑmittitur. ut cũ mens iam sur.¬
gere ad rectitudinẽ cȩperit. prauitatis suę
reliquiis impugnet᷑. quatinꝰ ipsa hȩc impu¬
gnatio aut resistentẽ exerceat. aut delecta¬
tionib seductã frangat. Recte itaq nunc
dicitur. Si subuerterit omĩa. uel in unũ
coartauerit. quis contradicet ei. Uel quis
dicere ei potest. cur ita facis: Quia nimirũ
diuinũ iudiciũ nec aduersitate ualet immi¬
nui. nec inquisitione cognosci. cũ uel uirtu¬
tes quas tribuerat subtrahit. uel has om̃mo
ñ adimens. uitioꝵ concuti impugnatione

Expanded text:
et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, quod et se credere asserit, et adjuvari in se incredulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulispensatione permittitur, ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione
Abbreviated transcription (Latin):
tanti p̃dicatoris pectore. nisi celum ds in¬
fernũq coartauerat: Qui & uisionis in.¬
timȩ iam lum̃ acceperat. & tamen adhue
tenebras de carne tolerabat: Suꝑ se uiderat
qdꝰ lȩtus appeteret. in se cernebat qđ metu.¬
ens doleret. Iam cȩlestis patriȩ lux irradia¬
uerat. adhuc temptationis obscuritas anis.¬
mũ confundebat. Cum celo gͦ infernum
ptulit. quia & illuminatũ securitas erexit.
& temptatũ gemitꝰ strauit. Et sepe contin¬
git. ut fides in mente. iam uigeat. s tam̃
ex parte aliquantula in dubietate contabe¬
scat. quatinꝰ & certa se a uisibilib eleuet.
& ex quibdam ex se incerta ꝑturbet. Nam
plerũq ad ȩterna appetenda se erigit. &
subortis cogitationũ stimulis agitata sibi¬
coartatur. cũ unã eandemq mentẽ & cer-¬
titudo solidȩ fidei roborat. & tam̃ aliquan.¬
tula mutabilitate ꝑfidiȩ aura dubietatis
uersat. & ñ in suo pectore coartari terram
mareq cognouerat. qui & ꝑ fidem sperans.

Expanded text:
nisi coelum Deus infernumque coarctaverat, qui et visionis intimae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum gemitus stravit. 18. git ut fides in mente jam vigeat, sed tamen ex parte aliquantula in dubietate contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis agitata, sibicoarctatur cum unam eamdemque mentem, et certitudo solidae fidei roborat, et tamen ex aliquantula 348 mutabilitate perfidiae aura dubietatis versat. An non in suo pectore coarctari terram mareque cognoverat, qui et per fidem sperans,
Abbreviated transcription (Latin):
ingłs indicans ait. hi sunt qui uenerunt
de tribulatione magna. & lauerunt stolas
suas. & candidas eas fecerunt in sanguine
agni. Quia gͥ nunc ꝑ tribulationẽ seritur.
ut post gaudii fructus metatur. tanto ma¬
iori fiducia mens roboratur. qnͣto hanc
fortior ꝓ ueritate afflictio angustat. Ubi¬
dormies. Sicut enim malis p̾sens securitas
laborẽ. ita bonis p̾sens labor ꝑpetuam secu¬
ritatẽ parit. Unde & defossum se securum
dormire posse iam nouerat qui dicebat:
ego enĩ iam delibor. & tempꝰ meȩ resolutio¬
nis instat. bonũ certamen certaui. cursũ

Expanded text:
am Joanni angelus indicans, ait: Hi sunt qui venerunt de tribulatione magna, et laverunt stolas suas, et candidas eas fecerunt in sanguine Agni . Quia igitur nunc per tribulationem seritur, ut post gaudii fructus metatur, tanto major fiducia mentem roborat, qfortior pro veritate afflictio angustat. dormies. - Siclaborem, ita bonis praesens labor perpetuam securitatem parit. Unde et defossum se securum dormire jam noverat, qui dicebat: Ego enim jam delibor, et tempus meae resolutionis instat; bonum cer
Abbreviated transcription (Latin):
tionis aciem & ab hac se eadem actiua uita
suspendunt. eunt & redeunt. quia ꝑ hoc
qd diu ꝑsistere minime in contẽplatione
sufficiunt. se se iterũ ad oꝑationẽ fundunt.
ut in his quȩ sibi iuxta sunt se exercendo
refoueant. & suꝑ se rursũ surgere contem¬
plando conualescant: Sed dum hȩc eadem
contẽplatio more debito ꝑ tempoꝵ int̾ual¬
la repetitur. indeficient᷑ ꝓculdubio & in
eiꝰ soliditate ꝑsistitur. quia & si infirmi¬
tatis suȩ pondere suꝑata mens deficit.
hanc tam̃ iterũ continuis conatib reꝑata
comp̃hendit. nec stabilitatẽ suã in ea ꝑdi¬
disse dicenda est. a qua & si semꝑ deficit.
hanc & cũ ꝑdiderit semꝑ inquirit. Sequit᷑.¬

Expanded text:
tionis aciem ab hac se eadem activa vita tionis aciem ab hac se eadem activa vita suspendunt, eunt et redeunt, quia per hoc quod diu persistere minime in contemplatione sufficiunt, sese iterum ad operationem fundunt; ut in his quae sibi juxta sunt se exercendo refoveant, et super se rursum surgere contemplando convalescant. Sed dum haec eadem contemplatio more debito per temporum intervalla repetitur, indeficienter procul dubio et in ejus soliditate persistitur, quia etsi infirmitatis suae pondere superata mens deficit, hanc tamen iterum continuis conatibus reparata comprehendit. Nec stabilitatem suam in ea perdidisse dicenda est, a qua etsi semper deficit, hanc et cum perdiderit semper inquirit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
entes labimur. atq ad hȩc magnis conatib
templatiua autẽ infirmitatis suȩ pondere
uicta lassatur. Iula quippe tanto firmiꝰ durat.
qnͣto ad uicina se erga utilitatẽ ꝓximi dila¬
tat. hȩc tanto celeriꝰ labitur. qnͣto & carnis
claustra transgrediens suꝑ semetipsã ire co-¬
natur. Iila ꝑ plana se dirigit. & iccirco pedẽ
oꝑis robustiꝰ figit. hȩc autẽ quo suꝑ se alta
appetit. ad se citiꝰ fessa descendit. Qđ bene
ac breuit᷑ iezechiel insinuat. cũ eoꝵ quȩ ui¬
derat motus animaliũ narrat dicens. non
reuertebant᷑ cũ incederent. Ac paulopost
subicit adiungens: & animalia ibant &
reuertebant᷑. Scã quippe animalia aliqnͣdo
uadunt & minime redeunt. aliqnͣdo uaduñs
& ꝓtinus reuertuntur. quia electoꝵ mentes
cũ ꝑ collatã sibi actiuȩ uitȩ grãm erroris
uias deserunt. redire ad mala mundi nesci-¬
unt quȩ reliquerunt. Cum uͦ ꝑ contẽpla-¬

Expanded text:
entes labimur, atque ad haec magnis conatibusentes labimur, atque ad haec magnis conatibustemplativa autem infirmitatis suae pondere victa lassatur. Illa quippe tanto firmius durat, quanto ad vicina se erga utilitatem proximi dilatat; haec tanto celerius labitur, quanto et carnis claustra transgrediens, super semetipsam ire conatur. Illa per plana se dirigit, et idcirco pedem operis robustius figit; haec autem quo super se alta appetit, ad se citius fessa descendit. Quod bene ac breviter Ezechiel insinuat, cum eorum quae viderat motus animalium narrat, dicens: Non revertebantur cum incederent. Et paulo post subjicit, adjungens: Et animalia ibant, et revertebantur . Sancta quippe animalia aliquando vadunt, et minime redeunt; aliquando vadunt, et protinus revertuntur, quia electorum mentes cum per collatam sibi activae vitae gratiam erroris vias deserunt, redire ad mala mundi nesciunt quae reliquerunt; cum vero per contempla
Abbreviated transcription (Latin):
debitorib nr̃is. ut ꝓfecto bonũ qđ a dõ com-¬
puncti petimꝰ. hoc primũ cũ ꝓrimo conuer-¬
si faciamꝰ. Tunc gͦuere sine macula faciẽ leua¬
mus. cũ nec nos ꝓhibita mala committimꝰ.
nec ea quȩ in nobis cõmissa sunt ex ꝓprio ⁊elo
retinemꝰ. Graui namq mens nr̃a orationis
suȩ tempore confusione deprimit᷑. si hanc
aut sua oꝑatio inquinat. aut alienȩ nequitiȩ
siruatꝰ dolor accusat: quȩ duo quisq dum
terserit. ad ea quȩ subnexa sunt. ꝓtinꝰ liber
exurgit. Et eris stabilis & ñ timebis. quia
nimirũ tanto minꝰ ad iudicẽ trepidat.
qnͣto in bonis actib solidiꝰ stat. Timorem
quippe suꝑat qui stabilitatẽ seruat. qͥa dum
sollicitꝰ studet ꝑagere. qđ mansuete conditor.
imperat. securꝰ cogitat. etiã qd terribiliter
intentat. Sciendum pͣterea est. qđ ñnulla
bona sunt ad quȩ indefessi ꝑsistimus. &
rursũ ñnulla sunt a quib continue defici¬

Expanded text:
debitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo comdebitoribus nostris ; ut profecto bonum quod a Deo compuncti petimus, hoc primum cum proximo conversi faciamus. Tunc igitur vere sine macula faciem levamus, cum nec nos prohibita mala committimus, nec ea quae in nos commissa sunt ex proprio zelo retinemus. Gravi namque mens nostra orationis suae tempore confusione deprimitur, si hanc aut sua adhuc operatio inquinat, aut alienae malitiae servatus dolor accusat. Quae duo quisque dum terserit, ad ea quae subnexa sunt protinus liber exsurgit. Et eris stabilis, et non timebis; quia nimirum tanto minus judicem trepidat, qquippe superat, qui stabilitatem servat, quia dum sollicitus studet peragere quod mansuete conditor imperat, securus cogitat etiam quod terribiliter censeatur. --Sciendum praeterea est quod nonnulla bona sunt ad quae indefessi persistimus, et rursum nonnulla sunt a quibus continue defici
Abbreviated transcription (Latin):
delinquitur ab horrescit. Unde sit. ut in
ueniatur quisq tardus ad ueniã quo ꝓficien¬
do factꝰ est cautus ad culpã. & quo ip̃se exce¬
dere in alterũ metuit. hoc qđ in se excedit᷑.
punire duriꝰ exquirit. Sed quid hac doloris
macula repperiri deteriꝰ potest: Quȩ in con-¬
spectu iudicis caritatẽ ñ inquinat. s necat
Uitã qͥppe animȩ quęlibet culpa polluit. ser¬
uatus uͦ contͣ ꝓrimũ dolor occidit. Menti
nãq ut gladiꝰ figitur. & mucrone illiꝰ ipsa
uiscerũ occulta ꝑforantur. qui scilicet a traus¬
menbris imponi salutis medi camina neque-¬
unt. nisi ferrũ a uulnere ante subtrahatur.
Hinc est enĩ qđ ꝑ semetipsã ueritas dicit. nisi
remiseritis hominib. nec pater uester quiẽ
ait. date & dabitur uobis. dimitute. & dimit.¬
tetur uobis. Hinc constitutioni postulatio¬
nis conditionẽ posuit pietatis dicens. dimit.¬
te nobis debita nr̃a sicut & nos dimittimus

Expanded text:
delinquitur abhorrescit. Unde fit ut eo delinquitur abhorrescit. Unde fit ut eo inveniatur quisque tardus ad veniam, quo proficiendo factus est cautus ad culpam; et quo ipse excedere in alterum metuit, hoc quod in se exceditur punire durius exquirit. Sed quid hac doloris macula reperiri deterius potest, quae in conspectu judicis charitatem non inquinat, sed necat? Vitam quippe animae quaelibet culpa polluit, servatus vero contra proximum dolor occidit. Menti namque ut gladius figitur, et mucrone illius ipsa viscerum occulta perforantur. Qui scilicet a tramembris imponi salutis medicamina nequeunt, nisi ferrum a vulnere ante subtrahatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: Nisi remiseritis hominibus peccata eorum, ait: Date, et dabitur vobis: dimittite, et dimittetur vobis . Hinc constitutioni postulationis conditionem posuit pietatis, dicens: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus
Abbreviated transcription (Latin):
ex hibere festinet. qualis apparere. iudici in
ipso orationis tempore exoptat: Sepe nãq
immunda quędam uel illicita in anmo
uertimꝰ. quotiens a precib uacamꝰ. s cũ se
mens ad studia orationis erexerit. earũ rerũ
imagines reuerberata patitur. quib libent
priꝰ ociosa prȩmebat᷑. & quasi iam faciẽ am¬
ma ad dm̃ leuare ñ sufficit. quia in senimirũ
inquinata mente maculas pollutȩ cognati¬
onis erubescit. Sepe curis mundi libenter
occupamur. cũq post hȩc studio orationis
intendimꝰ. nequaꝗͣ. se mens ad cȩlestia erigit.
quia pondus hanc terrenȩ sollicitudinis in
ꝓfundum mersit. & in prece facies munda
ñ ostenditur. quia cogitationis infimȩ luto
excutimꝰ & illicitis motib etiã cũ a prece
uacat obuiamꝰ. sed tam̃ quia nos culpas
rariꝰ cõmittimus aliena pigriꝰ delicta laxa¬
mus. & quo peccare nrͣ animꝰ sollicitius
metuit. eo districtiꝰ hoc qđ in se ab alio

Expanded text:
exhibere festinet, qualis apparere judici in exhibere festinet, qualis apparere judici in ipso orationis tempore exoptat. Saepe namque immunda quaedam vel illicita in animo versamus, quoties a precibus vacamus. Sed cum se mens ad studia orationis erexerit, earum rerum imagines reverberata patitur, quibus libenter prius otiosa premebatur; et quasi jam faciem anima ad Deum levare non sufficit, quia in se nimirum inquinata mente maculas pollutae cogitationis erubescit. Saepe curis mundi libenter occupamur. Cumque post haec studio orationis intendimus, nequaquam se mens ad coelestia erigit, quia pondus hanc terrenae sollicitudinis in profundum mersit; et in prece facies munda non ostenditur, quia cogitationis infimae luto excutimus, et illicitis motibus etiam cum a prece vacat obviamus; sed tamen quia culpas rarius committimus, aliena pigrius delicta laxamus, et quo peccare noster animus sometuit, eo districtius hoc quod in se ab alio
Abbreviated transcription (Latin):
quia dignũ ꝓfecto est. ut ab eiꝰ beneficiis
sit quisq extraneus. cuiꝰ nimirũ iussionib
nͣ uult esse subiectꝰ. Qua in re hoc ẽ salubre
remediũ. ut cũ se mens ex memoria culpȩ
rep̾hendit. hoc priꝰ in oratione defleat qđ̃
errauit. quatinꝰ erroris macula cũ fletibus
tergit᷑. in peticione cordis facies ab auctore.
ne ad hoc rursus ꝓruat qđ se mundasse
fletib exultat. nedũ deplorata iterũ culpa
cõmittitur. in conspectu iusti iudicis ipsa
etiã lamenta leuigentur. Sollerter quippe
debemꝰ meminisse qđ dicitur. ne iteres uer¬
bum in tua oratione. quo uidelicet dicto.
uir sapiens nequaꝗͣ nos ꝓhibet sepe ueniã
petere. sed culpas iterare. Ac si aperte dicat.
cum male gesta defleueris. nequaꝗͣ rursũ
facias. qđ in precib iterũ plangas. Ut gͦ
orationis semꝑ tempora debet sollicite c̃spi¬
ci. quicqͥd potest in oratione reprobari:
talemq se mens & cũ ab oratione cessat

Expanded text:
quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis quia dignum profecto est ut ab ejus beneficiis sit quisquenon vult esse subiectus. Qua in re hoc est salubre remedium, ut, cum se mens ex memoria culpe reprehendit, hoc prius in oratione defleat quod erravit; quatinus erroris macula cum fletibus tergitur, in petitione sua cordis facies ab Auctore ne ad hoc rursus proruat, quod se mundasse fletibus exultat; ne dum committitur, in conspectu justi judicis ipsa etiam lamenta levigentur. Solerter quippe debemus meminisse quod dicitur: Ne iteres verbum in oratione tua . Quo videlicet dicto vir sapiens nequaquam nos prohibet saepe veniam petere, sed culpas iterare. Ac si aperte dicat: Cum male gesta defleveris, nequaquam rursus facias, quod in precibus iterum plangas. 29. orationis semper tempora debet sollicite conspici quidquid potest in oratione reprobari; talemque se mens et cum ab oratione cessat
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑfecte duo hȩc tergimꝰ. ad dm̃ statĩ sine
macula faciem leuamus. Interna quippe
facies hominis mens est. in qua nimirum
recognoscimur. ut ab auctore nr̃o diligam᷑.
Quam scilicet faciem leuare est. in dõ ani¬
mũ ꝑ studiũ orationis attollere: Sed eleua¬
tam faciem macula inquinat. si intenden.¬
tem mentẽ reatus sui conscientia accusat:
Quȩ ab spei fiducia ꝓtinus frangitur. si
intenta precib necdũ deuictȩ culpȩ memo¬
ria mordetur. Diffidit nainq accipere se
posse qđ appetit. quȩ ꝓfecto reminiscitur
nolle. se adhuc facere qđ diuinitus audiuit
Hinc ꝑ iohannẽ dicit᷑. si cor nr̃m ñ rep̃hen.¬
derit nos. fiduciã habemꝰ apud dm̃̃. & quicqͥd
petierimꝰ ab eo accipiemus. Ninc salomon
ait. qui auertit aurẽ suã ne audiat legem.
oratio eiꝰ erit execrabilis: Cor quippe nos
in petitione rep̃hendit cũ resistere se prȩ¬
ceptis eiꝰ quẽ postulat meminit: & oratio
fit execrabilis cũ a censura auertit᷑ legis.

Expanded text:
si perfecte duo haec tergimus, ad Deum statim sine macula faciem levamus. Interna quippe facies hominis mens est, in qua nimirum recognoscimur, ut ab auctore nostro dirigamur. Quam scilicet faciem levare est in Deo animum per studia orationis attollere. Sed elevatam faciem macula inquinat, si intendentem mentem reatus sui conscientia accusat, quia a spei fiducia protinus frangitur, si intenta precibus necdum devictae culpae memoria mordetur. Diffidit namque accipere se posse quod appetit, quae profecto reminiscitur nolle se adhuc facere quod divinitus audivit. 352 Hinc per Joannem dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus apu ab eo, accipiemus . Hinc Salomon ait: Qui avertit aurem suam, ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Cor quippe nos in petitione reprehendit, cum resistere se praeceptis ejus quem postulat meminit, et oratio fit exsecrabilis, cum a censura avertitur legis,
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait: sed licet is qui foris est nr̃ homo
corrumpit᷑. tamen is qui intꝰ est renouatur
de die indiem. Ia enĩ qđ in p̃senti est. mo¬
mentaneũ est & leue tribulationis nr̃ȩ.
supra modũ in sublimitate ȩternum glȩ
pondus opatur in nobis. Et notandũ qđ
nequaꝗͣ cũ consumptus fueris. sed cum te
consumptũ putaueris dicit. quia & qđ ui¬
demus in dubietate est. & qđ speramꝰ in
certitudine. Unde & isdem paulus non se
consumptũ nouerat s putabat. qui & in
aduersa tribulationũ corruens. ite lucifer
resplendebat dicens: quasi morientes. & ecce
uiuimꝰ. quasi tristes. semꝑ autẽ gaudentes.
sient egentes. multos autẽ locupletantes.
Sciendũ qͦ est. qđ bonoꝵ mens qͦ duriora
ꝓ ueritate tolerat. eo ȩternitatis prȩmia
Et habebis fiduciã. ꝓposita tibi spe Tanto
namq spes in dm̃ solidior surgit. quanto
retributionis gaudiũ de et̾nitate colligitur.

Expanded text:
qui ait: Sed licet is qui foris est noster homo qui ait: Sed licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem. Id enim qmentaneum et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Et notandum quod nequaquam cum consumptus fueris, sed cum te consumptum putaveris dicit, quia et quod videmus in dubietate est, et quod speramus in certitudine. Unde et isdem Paulus non se consumptum noverat, sed putabat, qui et in adversa tribulationum corruens ut lucifer resplendebat, divivimus, quasi tristes, semper autem gaudentes; sicut egentes, multos autem locupletantes . Sciendum vero est quod bonorum mens, quae duriora pro veritate tolerat, aeternitatis praemia Et habebis fiduciam, proposita tibi spe. - Tanto namque spes in Deum solidior surgit, quanto retributionis gaudium de aeternitate colligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uiri quia sũma medullitꝰ diligunt. in infi¬
mis dura patiunt᷑. sed in fine gaudii lum̃
inueniunt. qđ habere in hoc spacio ꝑcur¬
rentis uitȩ contemnunt. Ynde nunc ꝑ
sophar dicitur. Et quasi meridanꝰ fulgor
consurget tibi ad uesꝑum. Peccatoris enun
lum̃ inꝰ die est. obscuritas in uespere. quia
in p̾senti uita felicitate attollitur. s aduer¬
sitatis tenebris in fine deuoratur. Iusto aut̃
meridianꝰ fulgor ad uesꝑum surgit. quia
qnͣta sibi claritas maneat. cũ iamꝰ occũbere
ceperit agnoscit. Hinc namq scriptũ est :
timenti dm̃ bene erit in extremis. Amc
ꝑ psalmistã dicit᷑: cum dederit dilectis
suis somnũ. hȩc est hereditas dñi. Qui in
huiꝰ qͦ uite adhuc certamine positus. cũ
se consumptũ putauerit ut lucifer oritur.
quia foras cadens intꝰ innouatur. & qͦ magiᷤᷤ
exteriꝰ aduersa tolerat. eo uberiꝰ uirtutum
lumine interiꝰ choruscat. paulo attestante

Expanded text:
viri quia summa medullitus diligunt, in infiviri quia summa medullitus diligunt, in infimis dura patiuntur; sed in fine gaudii lumen inveniunt, quod habere in hoc spatio percurrentis vitae contemnunt. Unde nunc per Sophar dicitur: Et quasi meridianus fulgor consurget tibi ad vesperum. Peccatoris enim lumen in die est obscuritas in vespere, quia in praesenti vita felicitate attollitur, sed adversitatis tenebris in fine devoratur. Justo autem meridianus fulgor ad vesperum surgit, quia quanta sibi claritas maneat cum jam occumbere coeperit agnoscit. Hinc namque scriptum est: Timenti Deum bene erit in extremis . Hinc per Psalmistam dicitur: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini . Qui in hujus quoque vitae adhuc certamine positus, cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia foris cadens, intus innovatur; et quo magis exterius adversa tolerat, eo uberius virtutum lumine interius coruscat, Paulo attestante,
Abbreviated transcription (Latin):
ex desperatione cogebat᷑. Sine cogitationiᷤ
certamine p̾sentia despicit. sine dubitati-¬
onis obstaculo de uentura retributione
confidit. Iustus gͦ cũ se consumptũ pu-¬
tauerit. ut lurifer orit᷑. qui mox ut tene¬
brescere temptationũ caligine cȩperit.
ad lucẽ gr̃ę reformatur: & in se ipsõ monstrat
diem iusticiȩ. qui casurus paulo ante timuit
diem nuntiat. Et quid nobis scõꝵ innocentia
nisi sequentis iudicis claritatem clamat.
In eoꝵ namq ammiratione conspicimus.
qͥd de maiestate ueri luminis estimemuis.
nec dũ redemptoris nr̃i potentiã uidemꝰ. s tam
uirtutẽ illiꝰ in electoꝵ suoꝵ morib ammi¬
ramur. Quia gͥ bonoꝵ uita in consideratio¬
ne sua oculis nr̃is uim ueritatis obicit. cla¬
rus ad nos lucifer ante solẽ uenit. Sciendũ¬
uero est qd hȩc quȩ ex temptationũ spiri¬
taliũ aduersitate discussimꝰ. uixta exterio¬
ra qͦ mala nil obstat intelligi. Scĩ & enim

Expanded text:
ex desperatione cogebatur. Sine cogitationis ex desperatione cogebatur. Sine cogitationis certamine praesentia despicit, sine dubitationis obstaculo de ventura retributione confidit. Justus ergo cum se consumptum putaverit, ut lucifer oritur, quia mox ut tenebrescere tentationum caligine coeperit, ad lucem gratiae reformatur, et in se ipso monstrat diem justitiae, qui casurus paulo ante timuit diem nuntiat. Et quid nobis sanctorum innocentia nisi sequentis judicis claritatem clamat? In eorum namque admiratione conspicimus quid de majestate veri luminis aestimemus. Necdum Redemptoris nostri potentiam videmus, sed tamen virtutem illius in electorum suorum moribus admiramur. Quia igitur bonorum vita in consideratione sua oculis nostris vim veritatis objicit, clarus ad nos lucifer ante solem venit. 35. Juvero est quod haec quae ex tentationum spiritalium adversitate discussimus, juxta exteriora quoque mala nil obstat intelligi. Sancti etenim
Abbreviated transcription (Latin):
merositas pene ad lapsũ desperationis incli¬
net. Ande plerũq mens in tedium uertit᷑.
uix ipsa uirtutis suȩ damna considerat. & tota
dolens. s qͣsi iam & a sensu doloris aliena
frangitur. & enumerare ñ ualet qnͣto cogi-¬
tationũ tumultu uastatur. ruiturã se pꝰ
momenta conspicit. eiq ne arma repugna¬
tionis arripiat. grauiꝰ meror ipse contradi¬
cit. Circũ ductos quoliber oculos obscuritaᷤᷤ
obsidet. & cũ uisũ tenebrȩ semp impediant.
mesta mens nil aliud quã tenebras uidet.
sed apud miscdem iudicẽ sepe hȩc ipsa quȩ
ad nisũ qͦ orationis aggrauat. ꝓ nob̾ supti¬
lius tristicia exorat. Nam meroris nr̃i caligi.¬
nem conditor conspicit. & subtracti lumi¬
nis radios refundit. ita ut erecta protinꝰ
ꝑ dona mens uigeat. quã pauloante decer-¬
tanti a suꝑbiȩ calce deprimebant. Mox
torporis pondus decurit. atq ad contem¬
plationis lum̃ post pturbationis suȩ tene-¬
bras erumpit. mox in gaudio ꝓuectꝰ attol-

Expanded text:
esperationis inclinet. Unde plerumque cum mens in taedium vertitur, vix ipsa virtutis suae damna considerat; et tota dolens, sed quasi jam et a sensu doloris aliena, frangitur, et enumerare non valet quanto cogitationum tumultu vastatur. Ruituram se per momenta conspicit, eique ne arma repugnationis arripiat gravius moeror ipse contradicit. Circumductos quolibet oculos obscuritas obsidet, et cum visum tenebrae semper impediant, moesta mens nihil aliud quam tenebras videt. Sed apud misericordem judicem saepe haec ipsa, quae adnisum quoque orationis aggravat, pro nobis subtilius tristitia exorat. Nam tunc moeroris nostri caliginem conditor conspicit, et subtracti luminis radios refundit, ita ut erecta protinus per dona mens vigeat, quam paulo ante decertantia vitia superbiae calce deprimebant. Mox torporis pondus discutit, atque ad contemplationis lumen post turbationis suae tenebras erumpit. Mox in gaudium profectus 355
Abbreviated transcription (Latin):
increpauit. Unde & eoꝵ audaciã ueritas
iuste redarguit s benigne. ad grãm reducit.
quia apud miscde̾m iudicẽ nequaꝗͣ sine ue-¬
nia culpa relinquit᷑. cũ ꝑ feruorem ⁊eli ex
ciꝰ amore peccatur. Sepe namq magnis
hoc doctorib mirandisq contingit. ut quo
alta caritate feruent. modũ correptionis
exaggerent. & lingua aliquid qd̾ ñ debet
dicat᷑. quia mentẽ dilectio quantum debet
inflaminat. s uerbo ꝓlatȩ contumeliȩ tanto
citiꝰ parcitur. qnͣto & ex qua ꝓdeat radice
pensatur. Unde bene ꝑ moysen dñs p̾cipit
dicens. siquis abierit cũ amico suo simplicit̃
in siluã ad ligna cedenda. & lignũ securis

Expanded text:
increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur, quanto et ex qua radice prodeat pensatur. Unde bene per Moysen Dominus praecepit dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caede
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ munimine occurrit. ut qͥa antiquus
hostis uaria circũ fusione. nos obsidet. ipsa
hunc de nobis multipliciter expugnet
Quã nimirũ legem si sollicita consideratio¬
ne pensamꝰ. auctori nr̃o quantũ cotidie
delinquamꝰ agnoscimus: si autẽ culpas ꝓpen¬
dimus. ꝓfecto ȩquaniminit᷑ flagella toleramꝰ
ne ex dolore ad impatientiã ꝓruit. cum suo
se iudicio conscientia addicit. Unde sophar
quid diceret sciens. s cui diceret nesciens.
postquã p̾misit dicens. ut ostenderet tibi
secreta sapientiȩ. & qdđ multiplex sit lex eiꝰ.
minora exigaris a do. quã meret᷑ iniquiras
ratur. cũ culpa cognoscitur. quia & tanto
quisq patientiꝰ ferramentũ medici tolerat.
qnͣto putridũ conspicit esse qd̾ secat. Nui gͥ
multiplicitatẽ legis intelligit. cuncta quȩ
patitur. quã sint minora ppendit. quia ꝑ hoc
qđ culpȩ pondus agnoscitur. afflictionis
uirũ iustũ usq ad obiectionẽ iniquitatis

Expanded text:
suae munimine occurrit, ut quia antiquus suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, minora exigaris a Deo quam meretur iniquitasratur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis virum justum usque ad objectionem iniquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
quo ardenter intꝰ ad sua satagit. foris nulla-¬
tenus aliena concupiscit. Non quȩrit quȩ
sua sunt. quia cuncta quȩ hic transitorie
possidet. uelut aliena negligit. cũ nichil
sibi esse ꝓprium. nisi qđ secũ ꝑmaneat agno¬
scit. Non irritatur. qͥa & iniuriis lascessita
ad nullos se ultionis suȩ motꝰ excitat. dũ
ꝓ magnis laborib maiora post p̾mia expectat.
Non cogitat malũ. quia in amore munditiȩ
mentẽ solidans. dũ om̃e odiũ radicitꝰ eruit.
uersare inanimo qdđ inquinat nescit. Non
gaudet suꝑ iniquitatẽ. quia quo sola dilecli¬
one erga om̃s inhiat. nec de ꝑditione aduer-¬
santium exultat: Congaudet autẽ ueritati.
quia ut se cȩteros diligens. ꝑ hoc qđ rectum
in aliis conspicit. qͣsi de augmento proprii
ꝓuectus hilarescit. Multiplex gͦ ista lex dĩ
est. quȩ contra uniꝰcuiꝰq culpȩ iaculum. qđ
punendam mentẽ impetit instructionis

Expanded text:
quo ardenter intus ad sua satagit, foras nullaquo ardenter intus ad sua satagit, foras nullatenus aliena concupiscit. Non quaerit quae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogitat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis
Abbreviated transcription (Latin):
ris prioris sensũ audenter increpauit
Multiplex gͦ ista lex dĩ est. quȩ singulis
rerũ articulis ñ ꝑmutata congruit. & cau¬
sis se uariantib ñ uariata coniungit.
cuiꝰ nimirũ legis multiplicitatẽ bene pau¬
lus enumerat dicens: Caritas patiens est.
ñ agit ꝑperam. ñ est ambitiosa. ñ quęrit
quȩ sua sunt. ñ irritatur. ñ cogitat malũ.
ñ gaudet suꝑ iniquitatẽ. congaudet autẽ
ueritati. Patiens quippe est caritas. quia
illata. mala ȩquanuniter tolerat. Beni¬
gna uͦ est. quia ꝓ malis bona largiter mi¬
nistrat. Non emulatur. quia ꝑ hoc qđ in
p̾senti mundo nil appetit. inuidere terrenis
successib nescit. Non inflatur. quia cum
p̃mium ȩternȩ retributionis anxia deside¬
rat. de bonis se exteriorib ñ exaltat. Non
agit ꝑperam. quia quo se in solũ dĩ ac proxi¬
mi amorẽ dilatat. quicquida rectitudine
discrepat ignorat. Non est ambitiosa. qͥa

Expanded text:
ris prioris sensum audenter increpavit . ris prioris sensum audenter increpavit . Multiplex ergo ista lex Dei est, quae singulis rerum articulis nsis se variantibus non variata conjungit. Cujus nimirum legis multiplicitatem bene Paulus ostendit, dicens: Charitas patiens est, quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
feruentiori zelo uiuere spiritalit̾ docurt.
ad uitã qͦ & corporalit̾ abstraxit. Hȩc
heliseũ quia magistrũ diligere simplicit᷑
instituit: magistri spũ duplicit̾ impleuit.
Per hane ieremnias ne in egỹptum populꝰ
descenderet restitit. s tamen & in obedienteᷤ.
diligens. quo descendi ꝓhibuit & ipse descen¬
dit. Hȩc iezechielem quia priꝰ a terrenis
desideriis sustulit. post ꝑ cincinnũ capitis
in aere librauit. Nȩc in damhele qͥa a regiis
dapib gulam compescuit. ei & esurientiuͣ
ora leonũ clausit. Hȩc trib pueris quia
in tranquillitate positis incendia uitioꝵ
subdidit. tribulationis tempore & flãmas
in fornace temperauit. Nȩc in petro & mi¬
nis terrentium principũ fortiter restitit.
& in circumcisione submouenda. minoꝵi
uerba humiliter audiuit:. Hȩc in paulo
& manꝰ ꝑsequentiũ hũmiliter ꝑtulit. &
tam̃ in circũcisionis negocio longe se imnpa-¬

Expanded text:
fervoris zelo vivere spiritaliter docuit fervoris zelo vivere spiritaliter docuit ad vitam quoque et corporaliter abstraxit . Haec Eliseum, quia magistrum diligere simpliciter instituit, magistri spiritu dupliciter implevit . Per hanc Jeremias ne in Aegyptum populus descenderet restitit, sed tamen et inobedientes diligens quo descendere prohibuit et ipse descendit . Haec Ezechielem, quem prius e terrenis desideriis sustulit post per cincinnum capitis in aere libravit . Haec in Daniele quia a regiis dapibus gulam compescuit, ei et esurientium ora leonum clausit . Haec tribus pueris, quia in tranquillitate positis incendia vitiorum subdidit, tribulationis tempore et flammas in fornace temperavit . Haec in Petro et minis terrentium principum fortiter restitit, et in circumcisione submovenda minorum verba humiliter audivit. Haec in Paulo et manus persequentium humiliter pertulit, et tamen in circumcisionis negotio longe se impa
Abbreviated transcription (Latin):
coeuntes transfigeret. & irã dñi iratꝰ placa¬
ret. Nȩc iuu̾ exploratorẽ docuit. ut & priꝰ
contra falsiloquos ciues ueritatẽ uerbo de-¬
fenderet. & hanc post modũ gladio contra
hostes alligaret. Hȩc samuhel & in principa¬
tu humilem p̾buit. & integrũ in deiectione
seruauit. qui cũ ꝑsequentem se plebem di¬
ligeret. ipse sibi testimonio extitit. quia
culmen ex quo deiectꝰ est non amauit
Plȩc dauid ante iniquum regẽ & humilitãte
cominouit ad fugã. & pietate repleuit ad
ueniã. qui ꝑsecutorem suũ & timendo fugit
ut dnm. & tam̃ cum potestatẽ feriendi repe¬
rit ñ agnouit inimicũ. Hȩc nathan & contͣ
peccantẽ regẽ in auctoritatẽ liberȩ increpa
tionis sustalit. & cũ regis culpa deesset
inpetitionẽ humiliter strauit. Nec per
ẏsaiam nuditatẽ carnis in p̾dicatione ñ
erubuit. & subdito carnali uelamine mỹ¬
steria suꝑna penetrauit: Hȩc heliam quia

Expanded text:
coeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placacoeuntes transfigeret, et iram Domini iratus placaret . Haec Jesum exploratorem docuit, ut et prius contra falsiloquos cives veritatem verbo defenderet, et hanc postmodum gladio contra hostes allegaret . Haec Samuel et in principatu humilem praebuit, et integrum in dejectione servavit, qui cum persequentem se plebem diligeret, ipse sibi testimonio exstitit, quia culmen ex quo dejectus est non amavit . Haec David ante iniquum regem et humilitate commovit ad fugam, et pietate replevit ad veniam; qui persecutorem suum et timendo fugit ut dominum, et tamen cum potestatem feriendi reperit, non agnovit inimicum . Haec Nathan et contra peccantem retionis sustulit, et cum regis culpa deesset in petitionem humiliter stravit . Haec per Isaiam nuditatem carnis in praedicatione non erubuit, et subducto carnali velamine mysteria superna penetravit. Haec Eliam, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uerecunda patris erubuit. & suꝑiecto
dorsis pallio. quȩ ñ uidebat abscondit
Hȩc abrahȩ dexterã quia ad mortẽ filii
obediendo extulit. hunc ꝓlis innumerȩ
gentiũ patrẽ fecit: Hȩc ysaac mentẽ quia
semꝑ ad mundiciã tenuit. caligantib eta¬
te oculis. ad uidenda longe post̾ uentura
dilatauit. Hȩc iacob compulit. & amissũ
bonũ filiũ medullitꝰ gemere. & prauoꝵ
filioꝵ prȩsentiã sub ȩquamimitate tolerare:
hȩc ioseph docuit a fratrib uenundatũ. &
libertate animi infracta seruitium ꝑpeti.
& eisdem post fratrib mente ñ elata prin¬
cipari. Hȩc moysen delinquente populo
& usq ad petitionẽ mortis in p̃cib strauit.
& usq ad interfectionẽ popłi ꝑ zeli studiũ
erexit. ut & ꝓ pereunte plebe sese morti
obiceret. & contra peccantẽ ꝓtinꝰ uice dni
irascentis seuiret. Hȩc finees brachiũ in
ultionẽ peccantiũ erexit. ut arepto gladio

Expanded text:
verecunda patris erubuit, et superjecto verecunda patris erubuit, et superjecto dorsis pallio, quae non videbat abscondit . Haec Abrahae dextram qui ad mortem filii obediendo extulit, hunc prolis innumerae gentium patrem fecit . Haec Isaac mentem quia semper ad munditiam tenuit, caligantibus aetate oculis, ad videnda longe post ventura dilatavit . Haec Jacob compulit, et amissum bonum filium medullitus gemere et pravorum filiorum praesentiam sub aequanimitate tolerare . Haec Joseph docuit a fratribus venundatum, et libertate animi infracta servitium perpeti, et eisdem post fratribus mente non elata principari . Het usque ad petitionem mortis in precibus stravit, et usque ad interfectionem populi per zeli studium erexit, ut et pro pereunte plebe sese morti objiceret, et contra peccantem protinus vice Domini irascentis saeviret . Haec Phinees brachium in ultionem peccantium erexit, ut arrepto gladio,
Abbreviated transcription (Latin):
exercitio torpescat. ut sic quȩ possidet tri¬
buat. quatinꝰ qnͣta sit largitas remune¬
rantis attendat. ne cũ terrena largit᷑. suã
plus quã necesse est inopiam cogitet. & in
oblatione muneris. hilaritatiꝰ lum̃ tristicia
obscuret. Bene gͦ lex dĩ multiplex dicit᷑.
quia nimirũ cum una eademq sit caritas.
si mente̾ plene cȩperit. hanc ad innumera
oꝑa multi formiter accendit: Cuiꝰ diuer¬
sitatẽ breuiter exprimimꝰ. si in electis sin¬
gulis bona illiꝰ ꝑstringendo numeremus.
Hȩc namq ꝑ abel & electa d̾o munera optu¬
lit. & frĩs gladios ñ reluctando tolerauit.
Hȩc enoc & int̾ homines uiuere spiritalit̾
docuit. & ad sublimem uitã ab hominib
etiã corporalit̾ abstraxit. Hȩc noe despectiᷤᷤ
omnib solũ dõ placibilem ostendit. atq
in arcȩ fabrica studio longi laboris exercu¬
it. & mundo suꝑstitem pio oꝑe exercendo
seruauit. Nȩc ꝑ sem & iafech humiliter

Expanded text:
exercitio torpescat; ut sic quae possidet triexercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat, nec cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristitia obscuret. Bene ergo lex Dei multiplex dicitur, quia nimirum cum una eademque sit charitas, si mentem plena coeperit, hanc ad innumera opera multiformiter accendit, cujus diversitatem breviter exprimimus, si in electis singulis bona illius perstringendo numeremus. Haec namque per Abel et electa Deo munera obtulit, et fratris gladium non reluctando toleravit . Haec Enoch et inter homines vivere spiritaliter docuit, et ad sublimem vitam ab hominibus etiam corporaliter abstraxit. Haec Noe despectis omnibus solum Deo placabilem ostendit, atque in arcae fabrica studio longi laboris exercuit, et mundo superstitem pio opere exercendo servavit . Haec per Sem et Japhet humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
natione mitiget. ut oppressoꝵ angustias
qnͣta p̃ualet. ope leuet. ut foris resistentib
opponat patientiã. ut intꝰ supbientib ex hi-¬
beat cum patientia disciplinã. ut erga errata
subditoꝵ sic mansuetudo zelum temperet.
quatinꝰ a iusticiȩ studio ñ eneruet. Sic ad
ultionẽ ⁊elus ferueat. ne tamen pietatis li
mitẽ feruendo transcendat. ut ingratos
beneficiis ad amorẽ ꝓuocet. ut gratos quosq
ministeriis in amorẽ seruet. ut ꝓximoꝵ
mala cũ corrigere ñ ualet taceat. ut quȩ
cũ corrigi loquendo possunt. silentium
consensum esse ꝑtimescat. ut sic ea quȩ
tacet toleret. ne tam̃ in animo uirus dolo¬
ris occultet. ut sic maliuolis munꝰ beni¬
gnitatis exhibeat. ne tam̃ ꝑ grãm a iure
rectitudinis excedat. ut cuncta ꝓximis
quȩ p̾ualet. impendat. sed hȩc impenden
do ñ tumeat. ut sic in bonis quȩ exhibet
tumoris prȩcipiciũ paueat. ne tam̃ a boni

Expanded text:
natione mitiget, ut oppressorum angustias natione mitiget, ut oppressorum angustias quanta praevaleat ope levet, ut foris resistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam, ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet quatenus a justitiae studio non enervet, sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamemitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat; utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, nec tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis, quae praevalet, impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni
Abbreviated transcription (Latin):
luxuria polluat. & subiectũ desideniis per
illicita corrumpat. ne ira exasperet. &usq
ad ꝓferendam contumeliã inflammet.
ne inuidia mordeat. & alienis felicitatib
emula su se face consumat: ne immoderate.
linguã loquacitas ꝑtrahat eamq usq ad
lascuuã obtrectationis extendat. ne odiũ
malicia excitet. & os usq ad iaculũ male¬
dictionis irritet. Rursũ cũ cogitat ut ea
alteri faciat. quȩ ipsa sibi fieri ab altero ex-¬
pectat. pensat nimirũ ut malis bona. ut
bonis meliora respondeat. ut erga ꝓcaces
mansuetudinẽ longanimitatis exhibeat.
ut maliciȩ peste languentib grãm benigni¬
tatis impendat. ut discordes pace uniat᷑.
ut concordes ad concupiscentiã uerȩ pacis
accingat. ut indigentib necessaria tribuat.
ut errantib uiã rectitudinis ostendat. ut
afflictos uerbo & cõpassione mulceat. ut
accensos in huiꝰ mundi desideriis increpati-¬
one restinguat. ut minas potentiũ ratioci-¬

Expanded text:
luxuria polluat, et subjectum desideriis per luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Et rursum, cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ex altero exspectat, pensat nimirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat, ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat, ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat, ut indigentibus necessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restringat, ut minas potentium ratioci
Abbreviated transcription (Latin):
facias. Et ꝑ semetipsam ueritas dicit. quȩ
uultis ut faciant uobis homines. ita & uos
facite illis. Quib duob scilicet utriusq¬
testam̃ti mandatis ꝑ unũ malitia cõpescit᷑.
ꝑ aliud benignitas progatur. ut malũ qđ
pati ñ uult quisq ñ faciens. cesset a nocen¬
di oꝑe. & rursũ bonũ qđ sibi fieri appetit
impendens. erga utilitatẽ se ꝓximi exerce¬
at ex benignitate. Sed hȩc nimirum duo
dum sollicita intentione cogitantur cor
ad innumera uirtutũ ministeria tendit᷑.
ne uel ad inferenda quȩ ñ debet. desideriis
inquietata mens ferueat. uel erga exhiben-¬
da quȩ debet. ocio resoluta torpescat. Nam
cũ cauet alteri facere. qđ nequaꝗͣ uult ab
altero ipsa tolerare. sollicita se intentione
circũspicit. ne suꝑbia eleuet & usq ad
despectũ ꝓximi animũ deiciens exaltet.
ne ambitio cogitationẽ laniet. cũq hanc
ad appetenda aliena dilatat angustet. necor

Expanded text:
facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae facias . Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . QuibTestamenti mandatis, per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum quod pati non vult, quisque non faciens, cesset a nocendi opere. Et rursum bonum quod sibi fieri appetit impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur; ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat, vel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipsa tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet; cumque hanc ad aliena appetenda dilatat, angustet; ne cor