comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onmino tanquam sepultum ignorabatur.
iudicaturus actus humanas. s ami uenis.
tum satis. ¶ Apparuit ssamissu s cum ho¬
mines nati peccatores sine mandato uiue̾nt.
tanquam morium latebat. sequelat q cõ¬
tupiscentias carnis sine cognitione qr sine
cohibitione s datalege peccatum in notici¬
am nati hominis reuꝑxit in notitiam pri
tuum quia nidit se reum ẽẽ apisd deum
ex hiĩs qne peccabat. Ante enim̃ erat sibi
ignoratus peccator. s modo fc̃s ẽ manife¬
stus sibi p̃maricator ⁊ ita iuentum est
alicui bñ axtendenti mandatum legis ꝙ
erat ad uitam obedienti ⁊ obẜuanti. Uł
erat aduitam. intentione dantis quia
bonum erat hoc idem non aliud esse ad
mortem et̾nam michi. non obseruanti
⁊ pecc̃ati ad mortẽm antem est nõ exsui
uitio s ratione p̃dic̃te occasionis. Sequiͦ¬
am peccatum qr dꝑxa̾t peceatum esse

Expanded text:
omnino tanquam sepultum ignorabatur. judicaturus actus humanos. Sed cum venisstum satis apparebat admissum; sed cum homines nati peccatores sine mandato viverent, tanquam mortuum latebat, sequebaturque concupiscentias carnis sine cognitione, quia sine cohibitione; sed, data lege, peccatum in notitiam nati hominis revixit quod in notitiam primtuum, quia vidit se reum esse apud Deum ex his quae peccabat. Ambrosius Ante enim erat sibi ignotus peccator, sed modo factus est sibi manifestus praevaricator. Et ita inventum est alicui bene attendenti, mandatum legis, quod erat ad vitam obedienti vel observanti, vel erat ad vitam intentione dantis, quia bonum erat, hoc idem non aliud esse, ad mortem aeternam, mihi non observanti, et peccanti. Ad mortem autem non est ex sui vitio, sed ratione praedictae occasionis. Nam p
Abbreviated transcription (Latin):
homo. s tomes pͥeccati renixit .i. cepar appa s¬
rere ⁊ rebellare. Ego aut̃ iñtior homo mor¬
tuns sum muicto peccato ⁊ addita p̃naricati¬
one.eł ita ab illo loco. sine lege ⁊ agit
de pcc̃o concupĩe ⁊ de aliis que ꝑ legẽ nota
fuorunt. ⁊ respicit ad illud ꝙ dixit᷑ .s. pͦ¬

Expanded text:
homo, scilicet fomes peccati, revixit, id est coepit apparere et rebellare. Ego autem interior homo mortuus sum aucto peccato et addita praevaricatione; vel ita ab illo loco, sine lege, et agit de peccato concupiscentiae, et de aliis quae per legem nota fuerunt, et respicit ad illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
t det uobis secundim di¬
dum copiam maie¬
statis sue. uirtutẽ
.i. constantiam .i. dei¬
uobis ut non defici¬
atis. iñ enim .i. ex¬
uirtute erit non
deficere. s det uob̾
corroborari m int̾i¬
ori homine .i. det¬
uobis uirtutem qͣ
sitis roborati in in¬
in interiori¬
teriori homine qui
ab hostib non pot̃¬
contiñgi ⁊ hoc per

Expanded text:
t det vobis secundum didum copiam mastatis suae, virtutem, id est constantiam, id evobis ut non deficiatis. Inde enim, id evirtute erit non deficere, scilicet det corroborari in interiori homine, id evobis virtutem qua sitis roborati in interiori homine, qui ab hostibus non potcontingi. Et hoc per
Abbreviated transcription (Latin):
spũi plene subdetur corpus noniam re¬
pugnabit ⁊ qr spũi simile erit quia ñ
aliquam corruptionem paciet᷑ ñ ali¬
mentis egebit ut homo ante pecca¬
tum eguit. Et nota ꝙ corpus crmi di
cit transiturum ad incorruptionem cor

Expanded text:
ui plene subdetur corpus, non jam repugnabit. Et quia spiritui simile erit, quia nec aliquam corruptionem patietur, nec alimentis egebit, ut homo ante peccatum non eguit. Nota quod cum dicit corpus transiturum ad incorruptionem, cor
Abbreviated transcription (Latin):
tͣ corpus animale.
.i. tͣale ꝙ cibis sustñ¬
tetur ut uiuat. ⁊ ꝙ nichil habet al
anima nisi ꝙ sensificatur ꝑ eam sicut¬
cetã animalia. surgot corpus spũale .l.
tale ꝙ iam cibis non egeat. tͣnsiens in
bns non egens. ⁊ nota ꝙ ait. surget corpꝰ
tatur. ut quidam putant. Sicut enim
animale corpꝰ nou ẽ de anima s corpus
ita ⁊ spũase corpus. ñ spm̃ dcbemus pu¬
tare si corpus. Uñ ⁊ dominus taseno¬
panionem discipalorum desto corpare
refellens dixit. palpate ⁊ iundete qm̃ sp̃c¬

Expanded text:
 corpus animale, id est tale quod cibis sustentetur ut vivat, et cum nihil habet ab anima, nisi quod sensificatur per eam sicut animalia. Surget corpus spirituale, id est tale quod jam cibis non egeat, transiens in bis non egens. Et nota quod ait: Surget corpusin spiritum vertatur, ut quidam putant. Sicut enim animale corpus non est anima, sed corpus, ita spirituale corpus non spiritum debemus putare, sed corpus. Unde et Dominus, talem opinionem discipulorum de suo corpore refellens, dixit: Palpate et videte,
Abbreviated transcription (Latin):
tias celebrare quasi¬
diceret eẽ institutas
a malo atctore ⁊ p̃¬
cipientinm abstine̾
non cansa castigati¬
oms corporum sed¬
ut uideantur absti¬
nentes ⁊ boni auos
cibos non ut illi mẽ¬
trantur prmñcipes¬
tenebrarum creaue¬
runt. s deus c̾auit.
hec doctrina dei est.
illa demonsornm ẽ¬
creauit dico ad ꝑ¬
ciꝑiendum cum gͭ¬
tiarum actione.i.
ut homo pp̃ quem
ꝑcipet ⁊ inde gr̃as ageret creauit ad ꝑ¬
cipiendum dico fidelibus ⁊ hiis qui noue¬
runt uitatom .a. hiis qui bñ credunt de
actione gr̃arum ⁊ estamento ueteri ubi
cibi carnium prohibent᷑ ñ ẽ contraria
ista sententia. ibienim quedam auĩma¬
lia dicta fuerunt immunda. non natura
s fignificatione. ut u̾bi gr̃a si de porco et
agno requiratar.atrumq natura mim¬
dum est. quiã omns ereatura dei bo¬
na est. omnia quippe aue naturalit᷑
sunt in ordine suo bona sunt. quiadam
tamen significatione agnus mundus
diabolus ꝑeum noceat .i. sanctus fit cib

Expanded text:
tias celebrare, quasesse institutas a malo auctore, cipientium abstinere, non causa castigationis corporum, sedut videantur abstinentes et boni. cibos, non ut illi mentiuntur principestenebrarum cavere, sed Deus creavit. ec doctrina Dei est, illa daemoniorum Creavit, dico, ad percipiendum cum gtiarum actione, id est ut homet inde gratias ageret. Creavit ad ipiendum, dico, fidelibus, et his qui noverunt veritatem, id est, his qui bene credunt de actione gratiarum. Testamento Veteri ubi cibi quidam carnium prohibentur, non est contraria ista sententia. Ibi enim quaedam animalia dicta fuerunt immunda, non natura, sed significatione, ut verbi gratia, si de porco et agno requiratur, utrumque natura mundum est, quia omnis creatura Dei bona est. Omnia quippe quae naturalia sunt in ordine suo bona sunt; quadam tamen significatione agnus mundus,diabolus per eum noceat, id est sanctus sit cibus
Abbreviated transcription (Latin):
cunis exemplo hor¬
tatur illos. hancĩ
in sua maiestate.¬
ꝑ quem ⁊ omnra
facta sunt. factus¬
est pp̃ nos egenus
in mundo. Nõta:¬
ꝙ ñ ait: panꝑ fa¬
etus est cumdines¬
fuisset᷑. s cum di¬
nes esset. panper¬
tatem enim assũ¬
psit: ⁊ diuitias nõ
amisit. intus. dines foris pauꝑ. latens
deus. in dinitus apparens homo ĩ pau¬
ꝑtate. ut inoꝑia illius nos eẽtis dinites
in sꝑñalibris ꝑ illius enim pouꝑtatem:
abicans pannos iniqnitatis. ut indue¬
remur stola iniquitatis. Omnes gͦ di¬
intes fcĩ funt᷑. in pauꝑem xp̃m credentẽ.
Nemo igitur se contempnat. paup m̃
cella: diues in conscientia. Becuriõꝵ dor¬
mit iñ terra: quam auro diues in pur¬
pura non gͦ expanescas cum tua mendi¬
citate ad Illum accedere qui indutus est¬
nr̃a panꝑtate ubi se panꝑanit. nos dita

Expanded text:
cujus exemplo hortatur illos. Hanc, iin sua majestate,r quem et omnia facta sunt, factusopter nos egenus in mundo. Notanon ait pauper factus est, cum divefuisset, sed cum dives esset. Paupertatem enim assumpsit, et divitias non amisit, intus dives, foris pauper; latens Deus in divitiis, apparens homo in paupertate, ut inopia illius vos essetis divites in spiritualibus. Per illius enim paupertatem abjecimus pannos iniquitatis, ut indueremus stolam immortalitatis. Omnes ergo divites facti sunt, in pauperem Christum credentes. Nemo ergo se contemnat pauper in cella, dives in conscientia. Securior dormit in terra, quam auro dives in purpura. Non ergo expavescas cum-tua mendicitate ad illum accedere qui indutus nostra paupertate, ubi se pauperavit, nos dita
Abbreviated transcription (Latin):
cum illis qui nos
precessunt ad re¬
quiem in nubib¬
quia nubes suscipe
int̾pres dicit. rapi¬
emurbauilis nu¬
bibus rapiemur
dico obuiam xp̃o¬
m̃aera iñ ipso aũ
raptu mors eorumm
eri ⁊ resurrectõ.
ut qͣi anima per¬
soporem egͥssa de
corꝑe eidem in mo¬
mento reddatir

Expanded text:
cum illis, Haimo praecesserunt ad requiem, in nubibquia nubes suscipieinterpres dicit, rapiemur bajulis nbibus. Rapiemur, dico, obviam aera, in ipso autem raptu mors erit et resurrectio, ut quasi anima persoporem egressa de corpore, eidem in mmento reddatur.
Abbreviated transcription (Latin):
buit. cuienim an¬
gelorum utiq nͥ
etiam maioribus
mens .i. consubstã¬
tians ñ adoptimis
es tuͦ ⁊ uere quia

Expanded text:
buit, cui enim angelorum, utique nec etiam majoribus,meus, id est consubstantialis non adoptivus, es tu, et vere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fratres qui mecum sunt dolentes de
ur̃a seductione testes ueritatis meo qͥ¬
bus oꝑtet nos credere et non pauci. s
omnes. Ideo hoc dicit quia facile m¬
telligit seerrasse qui a multis rep̃hen¬
ditur. hũ gͦ omnes .s. mecum man¬
dant ecclesiis galathie hoo .s. G ratia¬

Expanded text:
fratres qui mecum sunt, dolentes de vestra seductione. Testes veritatis meae, quibus oportet vos credere. Et non pauci, sed omnes. Hoc ideo dicit, quia facile intelligit se errasse, qui a multis reprehenditur. Hi ergo omnes mecum mandant, Ecclesiae Galatiae, hoc sci
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝑuenturi simins. caritas nõ ange¬
bitur potius nec ei aliquia fuccedet. destru¬
ctur tamen in quantum est imperfecta.
quia desmet eẽ imꝑfecta. s nec ip̃a nece¬
tus actus destruetur. Omne gͦ ꝙ exꝑteẽ:
dus destrnetur. ⁊ caritatis ctiam mõdus
quidani modus tolletur. s non ip̃a nec
enis actus nonͭ quidam modus. hoc aut̃
ꝙ dixit ꝑ similitudinem ostendit subdẽs
um essem

Expanded text:
quam perventuri sumus. Charitas vero augebitur potius, nec ei aliquid succedet. Destruetur tamen in quantum ex parte est, quia desinet esse ex parte, sed nec ipsa, nec ejus actus destruetur. Omne ergo quod ex pdus destruetur, et charitas, cujus quidam modus tolletur, sed non ipsa, nec ejus actus, nec quidam modus. Hoc autem quod dixit per similitudinem ostendit, subdens; Cum essem
Abbreviated transcription (Latin):
frm̃ ẽ impletur. ue¬
a quibusdam qd̾
ead̾ ratione caritaᷤᷤ
debeat dici enacuari quia medo ex ꝑte
est .i. imꝑfecta comꝑatione futuri statꝰ.
ad ꝙ quidam dicunt non ip̃am scienti
am .i. ipsum donum scientie enacuari. s
modum. quia nunc cognoscumis e ni¬
scure. tunc antem ꝑ spociem .i. elarissiẽ
s ad hoc inquiunt illi. sic ⁊ modo imper¬
feste diligimus. timc aurem ꝑ fectissime.
EEgo modus diligen. ⁊ eitaera u᷑ Sic
ergo caritas pot̃ dici enocuano:: ut scien¬
tia. ad ꝙ illi. um̾ quidem est ꝙs decaritare
sicut doscientia omnis iñꝑfẽctio tou̾et᷑
S sicut duo sunt dĩagenda .i. denis ⁊ pro¬
anmis. ita ⁊ duo principales modi dili
euacuabunt᷑. s madis imꝑfetioniftos¬
letur. Seiandi anem modr enũgina¬
ticus ⁊ specnlaris printus toller. abi di¬
e int non solum modum scientie. s ei rã
actum. sine ip̃am scientiran que nane
ẽ in futuro enacuari de actu quicem ⁊
usu ipsnis scientie ꝑbabule est ꝙ enacne¬

Expanded text:
m est, implebitur in vea quibusdam quod eadem ratione charitas debeat dici evacuari, quia modo ex parte est, id est imperfecta, comparatione futuri status. Ad quod quidam dicunt non ipsam scientiam, id est ipsum donum scientiae evacuari, sed modum, quia nunc cognoscimus aeniscure, tunc autem per speciem, id est clarissime. Sed ad hoc inquiunt illi: Sic et modo imperfecte diligimus, tunc autem perfectissime. Ergo modus diligendi evacuabitur. Sic ergo charitas 105 potest dici evacuanda ut scientia. Ad quod illi: Verum quidem est quod de charitate sicut de scientia omnis imperfectio tolletur, sed sicut duo sunt diligenda, id est Deus et proximus, ita et duo sunt principales modi diligevacuabuntur, sed modus imperfectionis tolletur. Sciendi autem modus aenigmaticus, et specularis penitus tolletur. Alii dicunt non solum modum scientiae, sed etiam actum, sive ipsam scientiam quae nunc est, in futuro evacuari. De actu quidem et usu ipsius scientiae, probabile est quod evacue
Abbreviated transcription (Latin):
spectantia p̃p̃ nos
scͥpta sunt. ut hoo
ipsum uerum es.:
cator qui corda aꝑit
ad fiꝰem. deb ara¬
re in spe stipendiaꝵ¬

Expanded text:
spectantia, propter nos scripta sunt, ut hoc ipsum verum est. cator qui corda aperit ad fidem, debet arare in spe stipendi
Abbreviated transcription (Latin):
a psebe p̃positis dat᷑.
tum coapłos suos
si sient dominus con¬
stituit ex enuangłio
uinentes panemgͣ¬
tuitum mandrica.¬
bant ab eis sumpt̃:
quib gͣtuitam gra¬
tiam p̃dicabant. hec
quidem secimdum
humane consuetu¬
dinis licentiã dca st̃.¬

Expanded text:
a plebe praepositis datur.tum coapostolos suos; sed sicut Dominus constituit, ex Evangelio viventes panem gratuitum manducabant, ab eis sumptum quibus gratuitam gratiam praedicabant. Haec quidem secundum humanae consuetudinis licentiam dicta s
Abbreviated transcription (Latin):
iuriam faci
⁊ fraudem q ñ fa¬
citis s potins nos
facitis. inluriam
dum contenditis ⁊
fraudatis. dum ĩũ¬
dices corrumpins

Expanded text:
uriam pati et fraudem quod non facitis, sed potius vos facitis injuriam, dum contenditis; et fraudatis, dum judices corrumpi
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sas mansiones habebunt in eterna
donio pro diu̾sitate mi̾torum. uñ in do¬
mo pr̃is m̃i mansionesmulte sunt. lib̾
lite o phẏppenses grauit̾ ferre quod
omes nos in epła mea sigillatim r̃ĩ
nominaui quia ⁊ si mea non estis
scripti. in libro tamen uite ꝯtinemini.

Expanded text:
terna domo pro diversitate meritorum. Unde: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Liber lite, o Philippenses, graviter ferre quod omnes vos in Epistola singulatim non nominavi, quia etsi in ea non estis scripti, in libro tamen vitae continemini.
Abbreviated transcription (Latin):
gentiles ram .s. a
tempore fidei nor
estis hospites. indi¬
gniores in fide usde¬
is sicut olim recep¬
ti m̃ lege. ⁊aduene
.i. extraneia deo. s
estis qies sanctoꝵ
non carnalis israhel
.i. eiusdem uiris et
dignitatis in domo
dei cum sanctis ⁊
domestici .i. famili¬
ares dei quibus
quasi debabyloni¬
a translatiestis ad
icrusalem. u¬
as quippe cmitates
in toto mundo fa¬
cũit duo amores.
Ierusalem facita¬
mor dei babyloni¬
am amor seculi.
quid amet ⁊ mue

Expanded text:
gentiles, jam, id est a tempore fidei, non estis hospites, id est indigniores in fide Judaeis, sicut olim recepti in lege, et advenae, id est extranei a Deo. Sed estis cives sanctorum, non carnalis Israel, id est ejusdem juris et dignitatis in domo Dei cum sanctis, et domestici, id est familiares, Dei, quibus quasi de Babylonia translati estis ad Jerusalem. Duas quippe civitates in toto mundo faciunt duo amores, Jerusalem facit amor Dei, Babylonia amor saeculi. quid amet, e
Abbreviated transcription (Latin):
udolatre et sine le¬
ge erant. non enim
regione a deo longe
est quisq. s affeũ
amas deum. pro
pacem annuntia
deum colebant et
legem a deo accepe

Expanded text:
idololatrae et sine lege erant. Non enim regione a Deo longe est quisque, sed affectu. Amas Deum, proppacem annuntiavDeum colebant, et legem a Deo accepe
Abbreviated transcription (Latin):
entibus prins ꝓpo¬
ꝑfectionis est edi¬
ficatur. hoc autem
fundamentum di
fides. baptismus.¬
manuum ⁊ resur¬
rectio. atq iuditiũ¬

Expanded text:
entibus prius propoperfectionis est aedificatur. Hoc autem fundamentum divfides, baptismumanuum, et resurrectio, et judiciu
Abbreviated transcription (Latin):
cibus nos amodo ĩ¬
mittentes .i. dim̃¬
tentes eum iam a¬
licuid sumus ⁊ si nondum ꝑfecti. ẜmo¬
at eẽ in nobis .s. de mitio fidei quo indes
funt cathezi zandi ut est symbolum fidĩ
⁊ dominica oratio feramiir nos docẽdo
to. feramur dico ad ꝑfectionem xp̃i se¬
crdum intelligentiam ⁊ oꝑam bonam.
on rursum iacientes. ⁊ c̾. qͣ feramur¬

Expanded text:
cibus, nos a modo inittentes, id est dimittentes cum jam aliquid sumus, etsi nondum perfecti, sermoat esse in nobis, scilicet de initio fidei, quo rudes catechizandi sunt, ut est symbolum fidei, et Dominica oratio, feramur, nos docendo, to. Feramur, dico, ad perfectionem Christi, secundum intelligentiam et opera bona. Non rursum jacientes, etc. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nob̾. qui ex anima ⁊ corꝑe constamus. ꝓ¬
fecto illius membra sunt corꝑanr̃a. qͣr
enim corpus accepit: ⁊ corporum caput ẽ.
Si gͦ aͥs cupiens fornicari uilescat sibi. ⁊
in se ip̃o contempnat se ip̃m. ñ in se con¬
tempnat xp̃m ñ dicat faciam hoc. nichil
sum. quia corpus eisis menibrum xp̃i est.
⁊ cum xp̃i membra sint corpora nostra.

Expanded text:
 nobis, qui ex anima et corpore constamus, profecto illius membra sunt corpora nostra, quia enim corpus accepit et corporum caput est. Si ergo aliquis cupiens fornicari vilescat sibi, et in seipso contemnat seipsum, non in se contemnat Christum. Non dicat: Faciam hoc, nihil sum, quia corpus ejus membrum Christi est. Et cum Christi membra sint corpora nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ. in omĩni statuue¬
stro halmidetis in
simꝑlicitatem .s. lar̾¬
gitionem simplici
animo fcãm. sim¬
plicitatem dico om¬
facienda est .i. ipsa
largitio est cansa:
tur deo tinus lar¬
gitionis nos sumns
ministri. Quomi¬
aguntar grane dõ:
de dono largitionie:
q̧imã multa in hoo
bona sunt.⁊ hoc ÷:
ꝙ ait quoniã mi¬
nist̾ium nrm huiͣ
officn nr̃i nõ solũ
suppleat ea que de¬
simt sauctis. s eti¬
amn habundet in
actione gr̃arum.
q̃ne fit ꝑ multos
quia multi inde:
agunt gratias dõ.
⁊ hoc in domino
.i. in opatione dñi.
qui eos mouit ad
agendas gratias.
dico ꝙ ꝑ multos

Expanded text:
 in omni statu vestro, abundetis in simplicitatem, id est largitionem simplici animo factam. Simplicitatem, dico, omfacienda est, id est ipsa largitio est causa iae Deo, cujus largitionis nos sumus ministri. Quoniagentur gratiae Deo de dono largitionis, quia multa in hoc bona sunt. Et hoc est quod ait: Quoniam ministerium nostrum hujus officii vestri non solum supplet ea quae desunt sanctis, sed etiam abundat in actione gratiarum, quae fit per multos, quia multi agunt inde gratias Deo. Et hoc in Domino, id est operatione Domini, qui eos movit ad agendas gratias, dico quod per multos
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝓphanus iste blasphemat ⁊ indõs
habere suas traditiones a libris ꝓpħicis
⁊ legitruns alienas quas appeliasse a¬
płm fabulas ꝓphanas ⁊ genealogias
iñt̾minatas non he̾ticus s catholicꝰ
lestor intelligit que fabule magis p̃.¬
stant questiones .i. lites quam edificatio

Expanded text:
quam profanus iste blasphemat, et Judaeos habere suas traditiones a libris propheticis et legitimis alienas, quas appellasse Apostolum fabulas profanas et genealogias interminatas non haereticus, sed Catholicus lector intelligit. Quae fabulae, magis parant quaestiones, id est lites, quam aedific
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ dicit fabulas .i. finctiones ⁊ excogita¬
tiones adquas etiam ꝑtinebant ille de
quibus domnins ait. Irritum fecistis pre
suos. Moyses enim dicit honora pr̃em tu¬
um ⁊ nirẽm tuam. uos aut̃ dicitis. Si di¬
xit homo pr̃i uel mr̃a corban ꝙ ẽ domĩ¬

Expanded text:
autem dicit fabulas, id est fictiones et excogitaautem dicit fabulas, id est fictiones et excogitationes, ad quas etiam pertinebant illa de quibus Dominus ait: Irritum fecistis praesuos. Moses autem dicit: Honora patrem tuum, et matrem tuam. Vos autem dicitis: Si dixerit homo patri vel matri corban, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ex qua dicunt mł
illorum qui legem cum grã p̃dicant esse
ncc̃iam ꝙ enim dicunt de lege fabula
pum siumi ne pateretur iudeos uĩda¬
i zantes alit᷑ docere ppłm quam ip̃e tͣ¬
diderat nec subditos intendere fabulis
earum ⁊ genealogiis quib narrant
salus debebatur uel quib narrant cri¬
stum non ẽẽ de dauid genealogiis dico
int̾minatis .i. que sine t̾mino sunt uł
⁊ alibi. cum ait. ꝓphanas ⁊ aniles fa¬
bulas deuita. Quris ita nisi h̾eticus mł¬
tum cecus erraret: Cur gͦ ip̃e sdẽ fetͣ
si ħ ẽẽ amiles fabulas iudicanit. Cur
dicit abraham duos filios habuit et
huiũsmodi alia: s melius dicit᷑ quod
idei p̃t̾ legittimas scripturas habẽt¬
suas traditiones non scxipturas quas
memorit᷑ tenent. ⁊ alt̾ in alterum lo¬
quendo transsundit quas dentosin no¬
cant ubi dicunt ⁊ credunt duas uxo¬
res deum primo homini creasse. exqui¬
bus texunt genealogias infinitas pari¬
entes infructuosissimas questiones. illas

Expanded text:
ex qua dicunt mulillorum qui legem cum gratia praedicant esse necessariam. Quod enim dicunt de lege fabula  ne pateretur Judaeos judaizantes aliter docere populum quam ipse tradiderat: nec subditos, intendere fabulis eorum et genealogiis, quibus narrantsalus debeatur; vel quibus narrant Christum non esse de David. Genealogiis dico, interminatis, id est quae sine termino sunt, vel et alibi cum ait: Profanas et aniles fabulas devita . Quis ita nisi haereticus multum caecus erraret? Cur ergo ipse idem fecit, si haec esse aniles fabulas indicavit? Cur dicit: Abraham duos filios habuit , et alia hujusmodi? Sed melius dicitur quod Judaei, praeter legitimas Scripturas, habent traditiones suas non scriptas, quas memoriter tenent, et alter in alterum loquendo transfundit, quas Deuterosin vocant, ubi dicunt duas uxores Deum primo homini creasse, ex quibus texunt genealogias infinitas, parientes infructuosissimas quaestiones. Haimo Illas
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. ⁊ ut for
cito. quid rogani
ut remanes ephe¬
miacedoniam sdeo
rogani te ibi rema
fide tam doctorib
quam minoribus
ne doctores aliter
docerent quã nos
neq subditi intẽ¬
derent fabulis in¬
deorum qui dicmnt
duas mulieres fais
se primohomin.¬
.s. euam ⁊ alterã

Expanded text:
aritatis, et ut formcito. Quid rogavi? ut remaneres EpheMacedoniam, ideo rogavi te ibi remanfide, tam doctoribus quam minoribus ne doctores aliter docerent quam nos: neque subditi intenderent fabulis Judaeorum, qui dicunt duas mulieres fuisse 209 primo homini, Evam et alteram
Abbreviated transcription (Latin):
destinationem in quo sola apꝑet gratia.
Non enim homo quinon erat. ꝑ merint
ut eẽt. uel ut bonus eẽt. nelbeatus. Si
enim ꝑmu̾it: iam erat s ñdum erat:
gͦ non mu̾it. s elecnonis gr̃a habuit
ut totum corpais xp̃i dicat. gr̃a dei sum
gꝰ io ꝙ sum. Comiinus est enim natura
s non gr̃a: quia gratis concessa est. Ne¬
cepta gͦ illa gr̃a. de qua modo non agittir
tua condita est humana natura .s. qua ho¬
mines suuis que xp̃ianis paganisq cõ¬
munis est ħ est maior gr̃a ⁊ solis electis
concessa. non ꝙ ꝑ u̾bum homines c̾ati
sumus.: s ꝙ ꝑ uerbum carnem factam
fideles beatiq facti siminis. nel uocat .i. cog

Expanded text:
destinationem: in quo sola apparet gratia. Aug. destinationem: in quo sola apparet gratia. Aug. Non enim homo qui non erat, promeruit ut esset, vel ut bonus esset, vel beatus. Si enim promeruit, jam erat, sed nondum erat, ergo non promeruit; sed electionis gratiam habuit, ut totum corpus Christi dicat: Gratia Dei sum, id quod sum . Communis enim est natura sed non gracepta ergo illa gratia, de qua modo non agitur qua condita est humana natura, scilicet qua homines sumus, quae Christianis paganisque communis est; haec est major gratia, et solis electis concessa, non quod per Verbum homines creati sumus, sed quod per Verbum carnem factum fideles beatique facti sumus. Vel vocat, id
Abbreviated transcription (Latin):
tumcisis gentibus
fidem abrahe imi¬
tantib te dico qͥ es
tuos tiiuificat. ⁊ nocat ꝑ gr̃am ea que
non sunt .i. gentiles qui nichil eẽ uideban¬
tur. tancͥnam. ea que sunt .i. uideos qui
aliquid eẽ uidobantur. Qui enim̃ adh̾ent
ei ꝑ fidem ⁊ dilectinem esse dicunt᷑ qui
uo̾ͥ in peccatis morrui sunt sicut erant gẽ
sint. quia predestinata funt sic ⁊ dispõi¬
ta. ea enim que futura sunt iam apud
deum sunt. apud deum quppo iara fc̃m
est ty eus dispositione uel p̃destinati¬
one futurum est. unide alibi. Qui fecit
tuc futura sunt. ⁊ alibi. Qui elegit nos
ante minidi constitationem. Quis suffi¬
cit hec explanare. Eliguntar qui non
sunt. nec errat qui eligit nec nane elegͣ
Eligit tamẽt ⁊ habet electos quos cre¬
aturus eligendos quos apud semet ip̃m¬
habet. nec in nattira sua s in p̃sentia
tiam instificationis ⁊ głificationis appo¬
nendam in temp̃r tanquam sint .i. tan¬
quam illis qui iam sum apd̾ deum ꝑ pre¬

Expanded text:
umcisis gentibus, fidem Abrahae imitantibus. Te, dico, qui tuos justificat. Et vocat, per gratiam, ea quae non sunt, id est gentiles qui nil videbantur esse, tanquam ea quae sunt, id est Judaeos qui aliquid esse videbantur. Qui enim adhaerent ei per fidem et dilectionem, esse dicuntur; qui vero in peccatis mortui sunt, sicut erant gentsint, quia praedestinata sunt, et disposita. Sic enim ea quae futura sunt, jam apud Deum sunt; apud Deum quippe jam factum est, quod ejus dispositione, vel praedestinatione futurum est. Unde alibi: Qui fecit quae futura sunt; et alibi: Qui elegit nos ante mundi constitutionem . Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt, nec errat qui eligit, nec vane eligit. Eligit tamen, et habet electos quos creaturus est eligendos, quos habet apud semetipsum, non in natura sua, sed in praesentia atiam justificationis et glorificationis, apponendam in tempore tanquam sint, id est tanquam illis qui jam sunt apud Deum per prae
Abbreviated transcription (Latin):
Nota ꝙ non ait. nͥ
non est lex. non est
iniciuitas. s ait ñ
est p̃uaricatio. Om̃¬
nis enim legem pre¬
teriens miquus est.¬
tatori. solis enim initatorib firma ẽ ꝓmissio.
ciam fidei non secundum oꝑm ĩegalium iłi¬
ta seu quorumlib fidem precedentium. fir arabͥ¬
ma enim ꝓmissio ẽẽ non potest omni semi

Expanded text:
Nota quod non ait ubi non est lex, non est iniquitas; sed ait, non est praevaricatio. Omnis enim legem praeteriens iniquus esttatori. Solis enim imitantibus firma est promissiatiam fidei, non secundum merita legalium operum, seu quorumlibet fidem praecedentium. Firma enim promissio esse non potest omni semi
Abbreviated transcription (Latin):
ni nisi ex fide quia origo ꝓmissionis ex fi¬
de est ꝑ quam purificandi sunt ut digni
non solum ei qui ex loge est .i. non tantã
ei cpui ex ueteri lege uenit ad nonam .i.
⁊ non tantumei qui solummꝰ est ex lego.
.i. qui de oꝑib legis p̃sumit quia hic talis
a gr̃a dei excidit. sed ei solumm qui est ex
fide abralx .i. qui tmitatar fidem Abrahe: ⁊
i deo causa fidei a lege recedendum est ut sit
firma promissio. lex enim sine gr̃a promis¬
siomim non solum ñ anf̾t. uerum etiam
anget peccatum ñ ꝙ sit efficiens causa pc̃ti
trana ea data augmentum peccati accessit
cꝓ sine en non acce ssisset. Multa enm sist
que dicuntar effice̾ aliqua. ñ ꝙ ip̃a efficiãt
s quiã sine ip̃is non fierent ea que funt¬
Quia posui te o abraham .i. constitui ꝑa¬
secundum fidem. ñ
multarum gentiũ
qui gloriantur de

Expanded text:
ni, nisi ex fide, quia origo promissionis ex fide est, per quam purgandi sunt ut digni non solum ei qui ex lege est, id est non tantum ei qui ex veteri lege venit ad novam, id est et non tantum ei, qui solus est ex lege, est qui de operibus legis praesumit, quia hic talis a gratia Dei excidit; sed ei solummodo qui est ex fide Abrahae, id est qui imitatur fidem Abrahae. Et ideo causa fidei a lege recedendum est, ut firma promissio. Lex enim sine gratia promissionis non solum non aufert, verum etiam auget peccatum; non quia fit efficiens causa peccati, quia ea data, augmentum peccati accessit, quod sine ea non accessisset. Multa enim sunt quae dicuntur efficere aliqua, non quod ipsa efficiant, sed quia sine ipsis non fierent illa quae fiuntQuia posui te, o Abraham, id est constitui tesecundum fidem, nonmultarum gentium,qui gloriantur de
Abbreviated transcription (Latin):
numgino ꝑ aliquem illoꝵ eircumue¬
nit illos ut fem̃ esset si dicent si multis
paccatum hr̃e apłm qui parua respant̃
digna date. ꝙ compositum apłi astutia

Expanded text:
nunquid per aliquem illorum circumveni illos, ut factum esset si dicerent, si vultis paratum habere Apostolum, qui parva respuit, digna date: quod compositum Apostoli, astutia
Abbreviated transcription (Latin):
tum in se est uita
uitam ꝑditłit. si em̃
hoc ita esset: lute
fons arnisset. sensitigͣ mortem ꝑticipati¬
one humani affectns quem spaonte stsceꝑat.
noy natare fuc ꝑlichit potentiam ꝑ qͣm cnicta
niuificat. sic in sepalcro carnem suam commo¬
riendo ñ desernit. sicar in utoꝰ rarginis comias¬
cendo formanit. Mortuus ẽ gͥ ñ discedente
nita. sic passus ẽ ñ ꝑounte potentia. Nemo
anf̾t animam ens ab eo qui potestatem ht
ponendi. ⁊ potestatem sumendi. Ecce habes
auctorom oꝑis ponetanmam suam: ecce ħs
opus anctoris ⁊ nt gn̾alit᷑ conclisdam. Quoci¬
ens iñ carne xp̃c aliquso patit᷑ opus auctoris ẽ.

Expanded text:
tum in se est vita, vitam perdiderit. Si enim hoc ita esset, vitae fons aruisset. Sensit igitur mortem participatione humani affectus, quem sponte susceperat; non naturae suae perdidit potentiam, per quam cuncta vivificat. Sic in sepulcro carnem suam commoriendo non deseruit, sicut in utero virginis cum nascendo formavit. Mortuus est ergo non discedente vita, sicut passus est non pereunte potentia. Nemo aufert animam ejus ab eo, quia potestatem habet ponendi, et potestatem sumendi. Ecce habes auctorem operis, ponet animam suam; ecce habes opus auctoritatis, et ut generaliter concludam, quoties in carne Christus aliquid patitur, opus auctoris
Abbreviated transcription (Latin):
quo ⁊ mortem susceptio mortalitatis excepir.
⁊ nĩtam diuinitas ñ ꝑdilit. Moetem gͥ dei
filins ⁊ in anima non ꝑtulit ⁊ in maiestate
non sensit. S tm̃ ꝑticipatione infirmitatis
rex głe erucisixus est. Si enim demones de¬
enim ip̃m eẽ qui ꝓ millus erat in lege s tͣn
sciebant sacͣmentum incarpations passio¬
nis ⁊ redemptionis. Ꝙ gͦ mennangelio cla

Expanded text:
alitatis excepit, et vitam divinitas non perdidit. Mortem igitur Dei Filius, et in anima non pertulit, et in majestate non sensit, sed tantum participatione infirmitatis rex gloriae crucifixus est. VERS. enim ipsum esse qui promissus erat in lege, non sciebant sacramentum incarnationis, passionis et redemptionis. Quod ergo in Evangelio clam
Abbreviated transcription (Latin):
iracundum
non uinolẽ¬
cussorem. ñ¬
turpis lucri¬
eupidum. s
hospitalem.
benignum
stum. sanct.
continentẽ.
tem eum qͥ
secundum

Expanded text:
iracundum, non uinolenrcussorem, nonturpislucricnpidum, sed hospitalem, beniuolum, stum, sanctum, continentem, tem eum, qui secundum
Abbreviated transcription (Latin):
uictor quiẽsce ⁊ in¬
qualis uictori filio¬
confessus offertur
tur hoc ⁊ si paulatĩ¬
agit᷑. in desmenter
tamen agit᷑. scabel.¬

Expanded text:
ictor quiesce et juqualis. Ecce victori Filconsessus offertur tur. Hoc et si paulatiagitur, indesinenter tamen agitur, scabel
Abbreviated transcription (Latin):
pertingendi
cessa est abancto¬
re nec mensuram
uel modum egredimur ⁊ sumus com
uobis quia secindum quod officium
nostrum exigit faciiis ꝙ illi non fa¬
ciunt. hoc aut̃ nos agentes non glori¬
abunur .i. non excebinins potestatem
in immensum .i. ultͣ mensuram nr̃am
D illi faciunt qui usurpando gloriant᷑
mensuram regule .i. secidum meñsũ¬
ratum a deo populum cunis ego sum re¬
guia ad dirigendum sub qua mensura¬
⁊ nos estis. Unde subdit. mensuram di¬
co ꝑtingendi monitu dei usq aduos.
zare monitus est partitum emin erat
unicuiq ad quos in predicatione diri¬
gentur ut singuli aliquos populos ħrent
proprios de qnorum fide gloriarentur ad
regulam auteni apostoli illi omnes ꝑtine¬
bant quos in fide mundana̾t qui ad om¬
nes missus erat ãdeo. Unde addit.
auam mensurammensus est nobis dr̃s.
Am̃n gͦ eis resistit domino mittenti re¬

Expanded text:
pertingendi ta concessa est abre; nec mensuram nec modum egredimur. Et sumus compam nosmetipsos nobis, quia secundum quod officium nostrum exigit, facimus quod illi non faciunt. Haec autem nos agentes, non gloriabimur, id est non exercebimus potestatem in immensum, id est ultra mensuram nostram, quod illi faciunt qui mensuram regulae, id est secundum mensuratum mihi a Deo populum, cujus ego sum regula ad dirigendum, sub qua mensura vos estis. Unde subdit: Mensuram, dico, pertingendi monitu Dei usque ad voszare monitus est. Paratum enim erat unicuique ad quos in praedicatione dirigeretur, ut singuli aliquos populos haberent proprios, de quorum fide gloriarentur. Ad regulam autem Apostoli illi omnes pertinebant, quos in fide fundaverat, qui ad omnes missus erat a Deo. Unde addit quam mensuram mensus est nobis Deus. Qui ergo ei resistit, Deo mittenti re
Abbreviated transcription (Latin):
prouobis non so¬
lnm orando sed e¬
tiam aliis modis
nobis solliciti et
non solum prouo¬
bis s etiam ꝑ hiis
qui sunt laoditie
⁊ quisunt ierapo¬
lym. Salutat
nos lucas euuan¬
gelista medicus

Expanded text:
pro vobis, non solum orando, sed etiam aliis modis. nobis solliciti, et non solum pro nobis, sed etiam pro his qui sunt Laodiciae, et qui sunt Hierapoli. Salutat vos Lucas, evangel
Abbreviated transcription (Latin):
habeatis quid possitis dicere. ad eosare¬
primendos. qui gloriantur in fatie .i. in
ext̾ioribus. ut in circuncisione ⁊ aliis le¬
galibus. non in corde .i. in spũalib. uel
głantur in fatie .i. in conspectu hominũ.
nͣt ypocrite faciunt: non in corde. ut suꝑ
biam reprimant ꝑ cordis humilitatem.
mus in quo putannur in sensati. deo est.
.i. ad honorem dei est. qui nos sic exaltait
uł deo est dimittendum. non ab honue
iudicandum. Si enim suꝑbe putat᷑ lo¬
quutus ꝙ est quasi insania dum se lan¬
dat uerum dicens dimittendum dea est
Omins enim suꝑbia uel ut insania habr̃.
sine sobrii sumns ut non alta dicamus de
nobis. nobis est .i. sd utilitatem urãm qr
si non iactant᷑. s ad głam andientium in¬
tesligit᷑ locnutas. chorinthis ꝓficit. ułita.¬

Expanded text:
habeatis, quid possitis dicere, ad eos reprimendos qui gloriantur in facie, id est in exterioribus, ut in circumcisione et aliis legalibus; non in corde, id est spiritualibus. Vel, gloriantur in facie, id est in conspectu hominum, ut hypocritae faciunt; non in cordibus suis, ut superbiam reprimant per cordis humilitatem.mus, in quo putamur insensati, Deo est, id est ad honorem Dei est, qui nos sic exaltavit. Vel, Deo est dimittendum, non ab homine judicandum. Si enim superbe putatur locutus quod est quasi insania, dum se laudat verum dicens, dimittendum est Deo. Omnis enim superbia velut insania habetur. Sive sobrii sumus, ut non alta dicamus de nobis, vobis est, id est ad utilitatem vestram, quia si non jactanter, sed ad gloriam audientium intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
tis i t sim nobis lenis. ⁊ cum modo pu¬
lenem animum osteisdit. ⁊ in correctiõi¬
bus ⁊ iodum non excessit. obsecro ego
panlus qui infacie quidem .i. externis ut
dicitur humilissum int̾ nos .s. dum p̃¬

Expanded text:
tis ut sim vobis lenis, et cum modo pulenem animum ostendit, et in correctionibus modum non excessit. Obsecro ego Paulus qui in facie quidem, id est exterius ut dicitis, humilis sum inter vos, scili
Abbreviated transcription (Latin):
uenunt subdit di¬
cens In quam fĩdẽ
sicut gratis elegit
nos ab et̾no ita et
gratis uocauit uoᷤͤ
gelium nr̃m uo¬
cauit dico in acqͥ¬
sitionem głe do .n.¬

Expanded text:
venerint, subdit dicens: In quam fidem, sicut gratis elegit nos ab aeterno, ita et gratis, vocavit, nos gelium nostrum. Vocavit dico, in acquisitionem Domin
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq q quia hec
bona sunc uobis ⁊
non iustat dies dñi
Itaq fr̃es state mi¬
mobiles in fide. et
ut stetis tenete tra¬
ditiones qinas a no¬
bis didicistis usq
ad intellectum si
sentem sine ꝑ epy¬
stolam nr̃am. Ip̃e

Expanded text:
icat: Quia haec bona sunt nobis, et non instat dies Domini, itaque fratres, state immobiles in fide. Et ut stetis tenete traditiones quas a nobis didicistis usque ad intellectum, sive sentem, sive per epistolam nostram. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nebant u̾ba quos
prefe̾bant chorĩ¬
thũ causa accurati ẜmone cum in religi¬
dne uis ẜmonis nccͣia sit non somis uo¬
cis. Imꝑitus enim ẜmone non est reus a¬
pnddenm. s qui non habet scientiam dĩ
maxime que ꝑtinet ad salutem. In om¬
nib autem predictis manifestus sum
nobis quia exꝑti estis que ꝑmefiunt.
Ideo horum omnsum p̃dictorum uos mͥ
testes oẽ potestis ⁊ debetis ⁊ iõ penis est ꝙ
hoc scientes me postponitis illis. Aut ñ

Expanded text:
nebant verba quos praeferebant Corinthii causa accurati sermonis, cum in religione vis sermonis necessaria sit, non sonus vocis. Imperitus enim sermone non est reus apud Deum, sed qui non habet scientiam Dei maxime quae pertinet ad salutem. In omnibus autem praedictis manifestus sum vobis, quia experti estis quae per me fiunt. Ideo horum omnium praedicatorum vos mihi testes esse potestis et debetis. Et ideo pejus est quod hoc scientes me praeponitis illis. Aut n
Abbreviated transcription (Latin):
sdem testatus est
guis ppharum ex¬
cellentissimus ẽt .s.
dd in quodam .s.¬
noto ñ abscondito
loco scͥpturo sac in¬
dicens. Quid ẽ hõ¬
cum despectu legẽ¬

Expanded text:
em testatus est egius, prophetarum excellentissimus, scilicet David, in quodam, scnobis non abscondito, loco Scripturae sacradicens: Quid est hocum despectu legen
Abbreviated transcription (Latin):
inaliena regula fimilitet autem qui
głatur .i. potestatem nult exercere glo¬
rietur in domino .i. potestatem exer¬
ceat in menstra sibi a deo data ꝙ debet.
Non enimille probatus est a deo uel ab
hominub am se ip̃m commendat .⁊ qi¬
ramus gloriari
in aliquã abenã
regula nec illi qui
ultra cõssunt de
alieno regimine
sunt dem̃de expo¬
nĩt quid dixerit
iñ auena regula
ta sunt ab aliis p̃¬
dicatoribris quia
hiĩs predicabat qͥ¬
bus nonerat am̃¬
predictis ⁊ in aliiͣs
⁊ hoc totum unde
gloriandum est
a deo est et ideo
m̃ino attribuat
non habet a deopo
testatem qr
est probatus a deo
nel ab hominib
qui cominendãt
predicat non missiis qui non est ydone¬
us s presumptor ⁊ reprobus. s ꝙ deus cõ¬
mendat .i. ydoneum ⁊ dignum ostendit
miraeulis ⁊ uirtutibus. Utinam ⁊ cͥ. ql¬

Expanded text:
in aliena regula, similiter autem, qui gloriatur, id est potestatem vult exercere, glorietur in Domino, id est potestatem exerceat in mensura sibi a Deo data, quod debet. Non enim ille probatus est a Deo vel ab hominibus, qui seipsum commendat, qramus gloriari in aliqua aliena regula. Nec illi qui ultra eos sunt, de alieno regimine sunt. Deinde exponit quid dixerit in aliena regula, rata sunt ab aliis praedicatoribus, quia his praedicabat, quibus non erat annpraedictis et in aliis, sed hoc totum unde gloriandum est, a Deo est. Et ideo:mino attribuat non habet a Deo potestatem, quest probatus a Deo, vel ab hominibus, qui commendat edicat non missus, qui non est idoneus, sed praesumptor et reprobus: sed quem Deus commendat, id est idoneum et dignum ostendit miraculis et virtutibus. CAPUT XI.
Abbreviated transcription (Latin):
am salutis. spe su¬
ꝑne salutis gandẽ¬
tes. Galea enimẽ
salus et̾na cuius
memoria et spes
mentem oboluit
ne deficiat ⁊ ta¬
libus armis splen
bus armati hosti
non ceditis ad ip̃m
no̾ hostem ferien.¬
dum ⁊ fugandum
assinite etiam
gladium sꝑiritus
gladius bisacutas
docens de temꝑalib
⁊ de et̾nis. illorum
consolationem in
test̾. promittens.

Expanded text:
am salutis, spe supernae salutis gaudentes. Galea enim est salus aeterna, cujus memoria et species mentem obvolvit, ne deficiat, et talibus armis splendbus armari, hosti non ceditis. Ad ipsum enim hostem feriendum et fugandum assumite etiam gladium spiritus,gladius bis acutus, docens de temporalibus et de aeternis: illorum consolationem in Testamento promittens
Abbreviated transcription (Latin):
Non neni mitte¬
Iste gladinis uerea¬
cutus est quia euni quem ferit am̃ido
diuidit. ⁊ quia hec armatura non est
nisi a gr̃a subdit ꝑ omnem ⁊ cͥ. quasi
state in bello et in ebftis. orantes ꝑ om¬
nem orationem ⁊ obsetrationem .i. ꝑ
omnia que oranda sunt sine adi urati¬
one. ⁊ ꝑ omnia que cum adiuratione
petenda sunt ceantes dico non horarie:
enim orat qui polluta mente p̃catur
iterum peccaturuis. non casti uel subre¬
ptione. s de ꝓposito ⁊ in ipso spũ sus
uigilantes .i. soaliciti et non remisse:
s in ommi instantia ut .s. omnib uir¬
tatibus instent et sitis nigilantes in ob

Expanded text:
Non veni mitt. Iste gladius vere acutus est, quia eum quem ferit a mundo dividit. Et quia armatura haec non est nisi a gratia, subdit: Per omnem, etc. Quasi dicat: State in bello, et in eo sitis orantes per omnem orationem et obsecrationem, id est per omnia quae oranda sunt, sine adjuratione, et per omnia quae cum adjuratione petenda sunt. Orantes dico, non horarie, enim orat qui polluta mente precatur, iterum peccaturus non casu, non subreptione, sed de proposito. Et in ipso spiritu sitis vigilantes, id est solliciti, et non remisse, sed in omni instantia, ut scilicet omnibus virtutibus instent, et sitis vigilantes in ob
Abbreviated transcription (Latin):
tempore ⁊ maxi¬
mus dignitate.xͤ
est qui pͥor refurrexit ut fidem face̾t᷑
⁊ fremam daret credentibus. ¶ Demnde
dunt. qui mimis eo digni funt refurgẽt.¬

Expanded text:
tempore, et maximus dignitate Christus est, qui prior resurrexit ut fidem faceret, et formam daret credentibus. Haimo Ddunt, qui minus eo digni sunt, resurgent
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ xp̃c enacuare: qr suos omnes in regno¬
exaltabit. qui hic fuerunt humiles sic̃
ip̃e ex humilitate regnat quam habnit.
ini̾racula faciunt. uł fortes homines. S ha
tunc cessabit omnis cͥature p̃latio m an
gelis ⁊ hominib. Cessabit timor. regu¬
bat caritas. non erit int̾ p̃sidentes ⁊ sub¬

Expanded text:
ristus evacuare, quia suos omnes in regnoexaltabit, qui hic humiles fuerunt, sicut ipse ex humilitate regnat, quam habuit. miracula faciunt, vel fortes homines. Haimo Sed tunc cessabit omnis creaturae praelatio in gelis et hominibus; cessabit timor, regnabit charitas, non erit inter praesidentes et sub
Abbreviated transcription (Latin):
deo ⁊ pr̃i .i. cum pr̃em regnare monstra¬
nifestationemq clarescet. Sequit᷑. ⁊¬
tunc erit finis. Cum enacaaui̾t oẽm
dus angeli ange¬
lis p̃sunt. demo¬
nes domomibus.
homines homimib¬

Expanded text:
cum Patrem regnare monstranifestationemque clarescet, et tunc erit finis, cum evacuaverit omnedus, angeli angelis praesunt, dnes daemonibus, homines hominib
Abbreviated transcription (Latin):
consumatio ⁊ ħ
panit ad cominen¬
dationem rruis.¬
Qua impleta et
finis erit mundi:
⁊ consummatio
rexit deo c̾atori suo iñ quantum ẽ ħ̃o.
⁊ pr̃i suo in qͣntam est deus. iõ aũ dr̃

Expanded text:
consummatio, hoc ponit ad commendationem resuqua impleta et finis erit mundi, consummatio rexit, Deo creatori suo, in quantum est homo, et Patri suo, in quantum est Deus. Ideo autem
Abbreviated transcription (Latin):
deus nobis nel qd̾
de deo agit currat
ut multi uelocit̾
netur dens doctri¬
nam suam infati¬
gabili cursu d̾ige̾
⁊ tranffundere ꝑ
ora apłorum in
da ut compesce̾t ⁊

Expanded text:
Deus nobis, vel quod de Deo agit, curratut multi velociternetur Deus doctrinam suam infatigabili cursu dirigere et transfundere per ora apostolorum in da ut compesceret et
Abbreviated transcription (Latin):
tiam quam dedit
hec omnia de dit ñ
merito nr̃o s ingͣ¬
tia sua ipse inqͣm
qui iam tot fecit
paignationes in oĩ

Expanded text:
tiam, quam dedit, aec omnia dedit non merito nostro, sed in gratia sua. Ipse inquam qui jam tot fecit,pugnatores, in omni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quare hoc dixi̾t
pandit subdens ⁊
sic millam occasio¬
nem maledicti .i.
maledicendi dare¬
li ꝙ ẽ es in gram¬
est. ei enii gratũ

Expanded text:
 quare hoc dixerit, pandit, subdens: et sic nullam occasinem maledicti, id est maledicendi, darli, quod est ei in graest. Ei en
Abbreviated transcription (Latin):
sint et si sapientes.
go infidelium qͥ¬
bus uidentur suꝑi¬
ores. arbitrentin
nos omnihonore
bene seruiendo eis
sciendum est quos¬
dam p̃dicasse com¬
munem omnib
te utiq uerumẽ
non de carnan ut illi intelugebant.

Expanded text:
sti, et si sapientes jugo infidelium, quibus videntur sures, arbitrentur nos omni honore, bene serviendo eis. Sciendum est quosdam praedicasse communem omnibus te utique verum est, non de carnali, ut illi intelligebant:
Abbreviated transcription (Latin):
a bona sua faciat
tatum enim p̃cep¬
tum est ut p̃dicato¬
ri uerbi dei p̃beat
nicc̃ia ille cui p̃dica

Expanded text:
a bona sua faciat tatum enim praeceptum est, ut prari verbi Dei praebeat necessaria ille cui praedica
Abbreviated transcription (Latin):
equidem ꝙ poss hominib dici ⁊ tenuit ap̃
se ꝙ non posset dici gͣ ⁊ andiatur adꝙ pos¬
suis attiñge̾ ⁊ credatur ad ꝙ ñ possmmꝰ
s dr̃emus illi rogamus te explica magni¬
nobis: Non ẽ ualde magnus quem uideo si
nem iñ se commendansait. Pro hi uisio¬
gloriabor nisi forte iñ infirmiatib meis
.i. de tͥbulanonib quas patior. Nam qͣi¬

Expanded text:
equidem quod posset hominibus dici, et tenuit apud se quod non posset dici. Ergo et audiatur ad quod possumus attingere, et credatur ad quod non possumus. Si diceremus illi, rogamus te, explica magninobis: Non est valde magnus quem video, si nem in se commendans, ait: VERS. gloriabor, nisi forte in infirmitatibus meis, id est de tribulationibus quas patior. Nam, q
Abbreviated transcription (Latin):
iam ex ꝑte absortus in finuro penitus ab
sit xp̃m innadendo in quo nichil habebat
demq ex ꝑsona instornm qui minc sunt.
⁊ in resutrͦ᷑ne erunt insultat dicens. ubi
niis humamim. ułut gͥgem post te tͣ hebas:
fecit non a quo fr̃s est. uelita. morte ar¬
bitror hic significari delectatianem p̾candi.
⁊ carnalem consuetadinem que aninram
mortificat que ex acm peccatifit quo in
adam petcanimus. hanc enim mortem
pcc̃o merniius ꝙ pcc̃m ominino erat in
lib̾o arbitrio cum iñ ꝑadyso nullus dolor
denegato delectationis uoluntati boneho¬
minis resistebat. ut u̾bi gr̃a siquis existat
ꝙ̃ minqͣm uenatio delectanit. omnmo li¬
ber est utramuenari nolir uł uelit. nece¬
um cruciat qui hoc ꝑ hibet. Ac si istalib̾¬
tate male usus uenatus fui̾t ccͣ ꝑ hibẽta
imꝑium paulatim subrepens delectatio
mortificat amimam ut sise ab suinere uelit
adn̾sus carnem nec cessabit concentio do¬
nes ꝑfca sc̃itas totum hominem reꝑaue¬

Expanded text:
jam ex parte absorptus; in futuro penitus abssit Christum invadendo, in quo nihil habebat. Deinde ex persona justorum qui nunc sunt, et in resurrectione erunt, insultat eis dicens: Ubi nus humanum velut gregem post te trahebas? fecit, non a quo factus est. Vel ita, per mortem arbitror hic significari delectationem peccandi, et carnalem consuetudinem quae animam mortificat, quae ex actu peccati sit, quo in Adam peccavimus. Hanc enim mortem peccato meruimus, quod peccatum omnino erat in libero arbitrio, cum in paradiso nullus dolor denegatae delectationis voluntati bonae hominis resistebat, ut verbi gratia, si quis existat quem nunquam venatio delectavit, omnino liber est utrum venari velit vel nolit, nec eum cruciat qui hoc prohibet. At si ista libertate male usus, venatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat animam, ut si se abstinere velit, adversus carnem . Nec cessabit contentio donec perfecta sanctitas totum hominem reparave
Abbreviated transcription (Latin):
canĩmis omines ut morcremur in unio õs
quo puncti ⁊ nenenari suis de quo mors
exiit. ut ip̃e exponit dicens. Stimulus aũ
mor. pec. est sic̃ enira pcc̃m stumilus mor
peccato enim morimur. non morte peccamꝰ
sic dictum ẽ lignum inte ñ ꝙ hominis ui¬
ta face̾t. s quo hominis uita fieret sic ⁊
lignum scĩe bom ⁊ mali ꝑ ꝙ scĩa fiet̾ ho¬

Expanded text:
ccavimus omnes, ut moreremur in uno omnes, quo puncti et venenati sumus, de quo mors exiit, ut ipse exponit subdens: Stimulus autem mortis peccatum est. Sicut enim peccatum stimulus mortpeccato enim morimur, non morte peccamus: sic dictum est lignum vitae, non quod hominis vita faceret, sed quo vita hominis fieret: sic et lignum sci
Abbreviated transcription (Latin):
tentio ut modo est. primo concupiscentia
carnis sociuentes duxit nos postea renitẽ
de̾ nobiscum post contentionem erit uic
tio tua: Uhi est mors sti. nel aculens mus:
delectatio. peccatimi enim qiͣ scorpins est
cuius punctione fc̃a ẽ mors. s absorbebr̃
in faturo. cum dabr̃ scĩs. ut peccare non
uelint nec possint. uartus u̾o .i. anginen¬
tum peccati ẽ lex. hoc iõ addidit ne quis
dicat qne qͣm a lege iiuari. s a deo tantũ.
data enim loge ⁊ cͣnalis concupiscentia
inualuit. ⁊ p̃uaricatio accessit. Lex̃ enim ꝓ¬
hihendo auget peccati capiditatem uisi dif¬
fundat spẽ caritatem ꝓ hiis ant̃ omnibus
apostolus agit gras deodicens. Deo ant̃

Expanded text:
tentio ut modo est. Primo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea renitentadhuc nobiscum. Post contentionem erit victtio tua? Ubi est mors stimulus vel aculeus tuus? delectatio. Peccatum enim quasi scorpius est, cujus punctione facta est mors; sed absorbebitur in futuro, cum dabitur sanctis ut peccare non velint, nec possint. Virtus vero, id est augmentum peccati est lex. Hoc ideo addidit, ne quis dicat quemquam a lege juvari; sed a Deo tantum. Data enim lege et carnalis concupiscentia invaluit, et praevaricatio accessit. Lex enim prohibendo auget peccati cupiditatem, nisi diffundat spiritus charitatem. Pro his autem omnibus Apostolus agit gratias Deo dicens: Deo autem