comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrant᷑ dĩ cognitionẽ tradere. ut ꝑfecti simꝰã
cũ ꝑfectoꝵ ipsa sit p̃miui. Qͥd gͥ agendũ s̃ qd quȩ¬
so. nisi ut eũ ipsũ quẽ cognoscere uolumꝰ. ppius
plena karitate diligamꝰ: Unde illud exorit᷑. qd
ab inicio sategimꝰ: nchil in ȩccłia catholica sa¬
lubrius fieri. quã ut rationẽ pͣcedat auctoritas.
S cetera uideamꝰ. Hidet᷑ enĩ de homine ipso id:
de amatore ipso nichil actũ: sed parũ dilucide
qͥ hoc arbitrat᷑ intelligit. Non enĩ fieri potest
uͦ solũ se nouit. diligere. qui dm̃ diligit. Siqͥ¬
dẽ ille se satis diligit: qͥ sedulo agit ut sumo
ipsos hõĩnes. nullũne ẽẽ uinculũ amoris debet: Im
mo uͦ ita debet. ut nullus certior gradus ad amorẽ
d̃i fieri posse credat᷑: quã hominis erga hominem
uno: qͥ sciret aliud dm ẽẽ aliud homine̾: atq inte¬
ẽe tantũt. quantũ inter eũ qͥ creauit. ⁊ id qđ ad
creatoris similitudinẽ creatũ ẽ. Dicit gͦ scdm pͣ¬

Expanded text:
antur Dei cognitionem tradere, ut perfecti simus, cum perfectorum ipsa sit praemium. Quid ergo agendum est, quid quaeso, nisi ut eum ipsum quem cognoscere volumus, prius plena charitate diligamus? Unde illud exoritur, quod ab initio satagimus, nihil in Ecclesia catholica salubrius fieri, quam ut rationem praecedat auctoritas. caetera videamus: videtur enim de homine ipso, id est, de amatore ipso nihil actum; sed parum dilucide qui hoc arbitratur intelligit. Non enim fieri potest solus se novit diligere, qui Deum diligit. Siquidem ille se satis diligit, qui sedulo agit, ut summipsos homines nullumne esse amoris vinculum debet? Imo vero ita debet, ut nullus certior gradus ad amorem Dei fieri posse credatur, quam hominis erga hominem uno, qui sciret aliud Deum esse, aliud hominem; atque interesse tantum, quantum inter eum qui creavit, et id quod ad Creatoris similitudinem creatum est. Dicit ergo secundum pr
Abbreviated transcription (Latin):
te. atq in tuo gremio minime suꝑbi ⁊ bene
pacati uenerarent᷑. Alerito apd̃ te diuina pre.¬
cepta late diffuseq seruant᷑: merito apđ̃ te bene
intelligit᷑ quã sit grauius cognita quã in cognita
lege peccare: acculeus enĩ mortis peccatũ uirtꝰ uͦ
peccati lex: quã grauius feriat ⁊ int̾imat ꝯtẽpti
p̃cepti conscientia. Merito apđ̃ te uisũ ẽꝙͣ. sit
sub lege oꝑatio uana cũ libido animũ uastat.
& cohibet᷑ penȩ metu: ñ amore uirtutis obruit᷑.
Alerito tͥ ta multi hospitales. multi misericordes.
multi officiosi. młti docti. multi casti. multi sc̃i.
multi usq ad eo dĩ amore flagrantes: ut eos in
sũma continentia. atq mundi incredibili con-¬

Expanded text:
te atque in tuo gremio, minime superbi et bene te atque in tuo gremio, minime superbi et bene pacati venerarentur. Merito apud te divina praecepta late diffuseque servantur. Merito apud te bene intelligitur, quam sit gravius cognita, quam incognita lege peccare. Aculeus enim mortis peccatum, virtus autem peccati lex , qua gravius feriat et interimat contempti praecepti conscientia. Merito apud te visum est, quam sit sub lege operatio vana, cum libido animum vastat, et cohibetur poenae metu, non amore virtutis obruitur. Merito tibi tam multi hospitales, multi officiosi, multi misericordes, multi docti, multi casti, multi sancti, multi usque adeo Dei amore flagrantes, ut eos in summa continentia atque mundi hujus incredibili con
Abbreviated transcription (Latin):
quib reuerentia. qͥb timor. qͥb: ꝯsolatio. qͥb
admonitio. qͥb cohortatio. qͥb disciplina. quib
obrurgatio. quib suppliciũ. sedulo doces: osten¬
dens quẽadmodũ ⁊ ñ omib omĩa. ⁊ oĩb karita.
dilectio inherente uberib tuis nutriuerit &
roborauerit animũ: sequendo dõ factꝰ idone¬
us. ubi eiꝰ maiestas ex tanta parte quanto ho-¬
mini dũ t̾rȩ huius in habitator ẽ sitfficit aꝑi¬
re se ceꝑit: tantꝰ caritatis ardor innascitur. &
tantũ diuini amoris consurgit incendiũ: ut
exutis om̃ib uicis. ⁊ hõine purgato atq sc̃ifi¬
cato satis appareat quã diuinȩ dictũ sit. ego sũ
ignis consum̃s. &. ignẽ ueni mittere inmundũ.
Quȩ duȩ uoces unius dĩ in duob testam̃tis sig¬
nate. sc̃ĩficationẽ animȩ concordi attestatione
declarant: ut fiat aliquando illud qđ ite in
nouã scripturã de ueteri assumptũ ẽ: absor

Expanded text:
quibus reverentia, quibus timor, quibus consolatio, quibus quibus reverentia, quibus timor, quibus consolatio, quibus admonitio, quibus cohortatio, quibus disciplina, quibus objurgatio, quibus supplicium, sedulo doces; ostendens quemadmodum et non omnibus omnia, et omnibus charitas, dilectio inhaerentem uberibus tuis nutriverit, et roboraverit animum, sequendo Deo factum idoneum; ubi ejus majestas ex tanta parte quanta homini, dum terrae hujus inhabitator est, sufficit, aperire se coeperit; tantus charitatis ardor innascitur, et tantum divini amoris consurgit incendium, ut exustis omnibus vitiis, et homine purgato atque sanctificato, satis appareat quam divine dictum sit: Ego sum ignis consumens ; et, Ignem veni mittere in mundum . Quae duae voces unius Dei in duobus Testamentis signatae, sanctificationem animae concordi attestatione declarant, ut fiat aliquando illud quod item in Novam Scripturam de Veteri assumptum est, Absor
Abbreviated transcription (Latin):
obedientia subicis: tu uiros conuigib ñ ad
illudendũ ĩbecilliorẽ sexũ sinceri amoris le¬
gib p̾ficis. tu parentib filios libera quadam
seruitute subiungis. parentes filiis pia dnati¬
one p̃ponis. tu fr̃ib fr̃es religionis uinculo
firmiore atq artiore quã sanguinis nectis.
tu omne̾ generis ꝓpinquitatem ⁊ affinitatis
nec essitudines seruatis naturȩ uoluntatisq
nexib mutua karitate constringis: tu dñis
seruos ñ tã conditiõis necessitate quã officii
delectatiõe doces adherere: tu dnos seruis
sũmi dĩ cõmunis dni considatiõe placabi¬
les. ⁊ ad consulendũ quã cohercendũ ꝓpen¬
siores facis: tu citus ciues ciuib gentes gen¬
tib ⁊ ꝓrsus hoĩnes pͥmoꝵ parentum recorda¬
tiõe ñ societate tantũ. s qͣdã etiã frat̃nitate con¬
iungis: doces reges ꝓspicere pͦpłis. mones p̃płos se
subđe regibus: quib honor debeat᷑. qͥb affectꝰ.

Expanded text:
obedientia subjicis. Tu viros conjugibus, non ad obedientia subjicis. Tu viros conjugibus, non ad illudendum imbecilliorem sexum, sed sinceri amoris legibus praeficis. Tu parentibus filios libera quadam servitute subjungis, parentes filiis pia dominatione praeponis. Tu fratribus fratres religionis vinculo firmiore atque arctiore quam sanguinis nectis. Tu omnem generis propinquitatem et affinitatis necessitudinem, servatis naturae voluntatisque nexibus, mutua charitate constringis. Tu dominis servos, non tam conditionis necessitate, quam officii delectatione doces adhaerere. Tu dominos servis, summi Dei communis Domini consideratione placabiles, et ad consulendum quam coercendum propensiores facis. Tu cives civibus, gentes gentibus, et prorsus homines primorum parentum recordatione, non societate tantum, sed quadam etiam fraternitate conjungis. Doces reges prospicere populis; mones populos se subdere regibus. Quibus honor debeatur, quibus affectus,
Abbreviated transcription (Latin):
Merito  eccłia catholica mat̾ xp̃ianoꝵ uerissima. ñ
solũ ipsũ cuius ad eptio uita beatissima ẽ. puris¬
sime atq castissime colendũ p̃dicãs nullam no¬
bis adorandã creaturã inducens cui seruire iu¬
beam. & ab illa incorrupta ⁊ inuiolabili ęt̾nita¬
te cui soli homo subiciendus ẽ. cui sola rationa¬
lis anima coherendo ñ misera. ẽ excludens ome
qđ factũ ẽ qđ obnaxiũ eͣ ꝯmutationi qđ subditũ
tpri. neq confundens qđ ȩtͣnitas qđ ueritas. qđ de¬
niq pax ipsa distinguit. nec rursũ separans qđ
maiestas una coniungit. sed etiã ꝓximi dilectio¬
nẽ atq karitatẽ ita complecteris. ut uarioꝵ mor
te medicina ppolleat: tu puerilit᷑ pueros. fortit᷑
uiuenes. qͥete senes. ꝓut cuiusq ñ corporis tantũ
s nanimi ȩtas ẽ ex erces ⁊ doces: tu feminas
uiris suis non ad ĩplendã libidine̾ s ad ꝓpagan¬
dã ꝓlẽ. ⁊ ad rei familiaris societatẽ casta fides

Expanded text:
erito, Ecclesia catholica mater Christianorum verissima, non solum ipsum Deum, cujus adeptio vita est beatissima, purissime atque castissime co endum praedicas; nullam nobis aderandam creaturam inducens, cui servire jubeamur; et ab illa incorrupta et inviolabili aeternitate, cui soli homo subjiciendus est, cui soli rationalis anima cohaerendo non misera est, excludens omne quod factum est, quod obnoxium commutationi, quod subditum tempori; neque confundens quod aeternitas, quod veritas, quod denique pax ipsa distinguit, nec rursum separans quod majestas una conjungit: sed etiam proximi dilectionem atque charitatem ita complecteris, ut variorum mote medicina praepolleat. 63. Tu pueriliter pueros, fortiter juvenes, quiete senes, prout cujusque non corporis tantum, sed et animi aetas est, exerces ac doces. Tu feminas viris suis, non ad explendam libidinem, sed ad propagandam prolem, et ad rei familiaris societatem, casta et fideli
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiȩ: ugilet in discernendis reb ne fallatia
paulatĩ dolusue subrepat. qđ ẽ prudentiȩ.
Hec ẽ hoĩnis una ꝑfectio. qua sola ĩpetrat ut
ueritatis sinceritate ꝑfruat᷑. Nec nob̾ testam̃to
utroq concinit᷑: hȩc nob̾ hinc atq inde suadet᷑¬
Eo adhuc scripturis qͦs ignoratis caluniamini:
Nescitis quanta ĩꝑitia lacessitis libros. qͦs ⁊ soli
rephendunt qͥ non intelligunt: ⁊ soli intelli¬
gere nequeunt qͥ rep̃hendunt: Non enĩ eos
aut ullus inimicus cognoscere sinit᷑: aut ẽẽ¬

Expanded text:
iustitiae, uigilet in discernendis rebus, ne fallacia iustitiae, uigilet in discernendis rebus, ne fallacia paulatim dolusue subrepat, quod est prudentiae. haec est una perfectio, qua sola impetrat ut ueritatis sinceritate perfruatur. haec nobis testamento utroque concinitur, haec nobis hinc atque inde suadet adhuc Scripturis, quas ignoratis, calumniamini? Nescitis quanta imperitia lacessatis Libros, quos et soli reprehendunt qui non intelligunt, et soli intelligere nequeunt qui reprehendunt? Non enim eos aut ullus inimicus cognoscere sinitur, aut es
Abbreviated transcription (Latin):
te paulatĩ mala suasiõe fallam᷑. Ende sepe dñs
ferm̃tũ totã massã corrũpit: Qͥd autẽ ꝓferri
manifestiꝰ de ueteri testam̃to contͣ istã dormi¬
tationẽ animi potest. ꝑ quã fit ut ñ sentiamꝰ
quasi minutati serpentẽ ꝑniciem. quã illud qđ
a ꝓpb̾a dictũ ẽ. qͥ spernit modica paulatĩ dẽcidit:
De qua sententia si oportunũ ẽẽt festinantib copi¬
osissime disputare. atq̃ id a nob̾ nc̃ susceptũ munꝰ
flagitaret: fortasse demonstraremꝰ quã sint alta
mysteria. quȩ ĩꝑitissimi ⁊ sacrilegi hoĩnes deri¬
dendo ñ illi qͥdẽ palatim iã decidunt: s magno
Si eñ ds ẽ sũmũ hoĩnis bonũ qđ negare ñ potes
toto corde tota anima tota m̃te diligere dm. a qͦ
ex istit: ut incorruptꝰ in eo amor atq integer cus¬
todiat᷑. qđ ẽ temperantiȩ ut nullis frangat᷑ in cõ¬
modis qd̾ ẽ forcitudinis: nulli alii seruiat qđ ẽ

Expanded text:
te paulatim mala suasione fallamur: unde saepe Dominus, te paulatim mala suasione fallamur: unde saepe Dominus, fermentum totam massam corrumpit? Quid autem proferri manifestius de Veteri Testamento contra istam dormitationem animi potest, per quam fit ut non sentiamus quasi minutatim serpentem perniciem, quam illud quod a propheta dictum est: Qui spernit modica, paulatim decidet? De qua sententia, si opportunum esset festinantibus, copiosissime disputarem; atque id si a nobis nunc susceptum munus flagitaret, fortasse demonstraremus quam sint alta mysteria, quae imperitissimi et sacrilegi homines deridendo, non illi quidem paulatim jam decidunt, sed magno Si enim Deus est summum hominis bonum, quod negare non potesttoto corde, tota anima, tota mente Deum diligere: a quo existit, ut incorruptus in eo amor atqtodiatur, quod est temperantiae, nullis frangatur incommodis, quod est fortitudinis, nulli alii seruiat, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
Nonne cũ ⁊ dñs dicat ñ potestis duob dñis seruire.
⁊ apłs redarguat eos qͥ creaturȩ potiꝰ ꝙ creatori serui¬
unt. in ueteri testam̃to pͥus dictũ eͣ d̾nm d̾m tuũ
adorab̾ ⁊ illi soli seruies. S qͥd opꝰ ẽ hinc plura di¬
cere. cũ sententiis talib ibi plena st̃ om̃ia: Hane
gͦ iusticia uite regulã dabit huic amatori de qͦ
sermo ẽ: ut do quẽ diligit id ÷ sũmo bono sũmȩ
sapientiȩ sũmȩ paci libentissime seruiat: ceteraq
om̃ia partĩ subiecta sibi regat: partĩ subicienda
p̃sumat. Quȩ norma uiuendi ut docuimꝰ: utriꝰq
testam̃ti auctoritate roborat᷑. Nec de prudentia
diutius disserendũ ẽ: ad quã dinoscentia ꝑtinet
appetendoꝵ ⁊ uitandoꝵ. Quȩ si desit: nichil eoꝵ
de qͥb iã dictũ ẽ effici potest. Huius autẽ st̃ excu¬
biȩ atq diligentissima uigilantia: ne subrepen¬

Expanded text:
Nonne, cum et Dominus dicat, Non potestis duobus dominis servire , Nonne, cum et Dominus dicat, Non potestis duobus dominis servire , et Apostolus redarguat eos qui creaturae potius quam Creatori serviunt ; in Veteri Testamento prius dictum est, Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies? Sed quid opus est hinc plura dicere, cum sententiis talibus ibi plena sint omnia? Hanc ergo justitia vitae regulam dabit huic amatori de quo sermo est, ut Deo quem diligit, id est summo bono, summae sapientiae, summae paci, libentissime serviat; caeteraque omnia partim subjecta sibi regat, partim subjicienda praesumat. Quae norma vivendi, ut docuimus, utriusque Testamenti auctoritate roboratur. 45. Nec de prudentia diutius disserendum est, ad quam dignoscentia pertinet appetendorum et vitandorum. Quae si desit, nihil eorum de quibus jam dictum est, effici potest. Hujus autem sunt excubiae atque diligentissima vigilantia, ne subrepen
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ illȩ stupende fortitudinis feminã: & ad eam
transire iã me. cõpellunt. q̃ cũ septẽ liberis tyran
no carnifici pͥus uiscera om̃ia quã unũ uerbũ sa¬
crilegũ ĩpendit. cũ eiꝰ hortatione filii roboraren ⁊
munere qđ eos ferre p̃ceꝑat. Qͥd ad tantã patientiã
queso addi poterit Ed tam̃ mirũ. si omĩb medul¬
lis conceptꝰ dei amor. ⁊ tyranno ⁊ carnifici. ⁊
dolori ⁊ corpori. ⁊ sexui ⁊ affectui resistebat: An
ñ audierat. p̃ciosa in conspectu dñi mors sc̃oꝵ etu:
Non audierat. melior uir patiens fortissimo: Non
audierat. om̃e qđ tͥ applicitũ fuerit accipe. ⁊ in do¬
lore sustine ⁊ in humilitate tua habe patientiam.
q̃m in igne. ꝓbat᷑ aurũ ⁊ argentũ: Non audierat.
uasĩ figuli ꝓbat fornax. & hotmines iustos tẽpta.
perat: quȩ uno sc̃o di sp̃u ut in istis noui testam̃ti sic
in illis qͥ soli adhuc erant libris diuina fortitudinis¬

Expanded text:
turae illae stupendae fortitudinis feminam, et ad eam turae illae stupendae fortitudinis feminam, et ad eam jam me transire compellunt. Quae cum septem liberis tyranno atque carnifici prius viscera omnia, quam unum verbum sacrilegum impendit: cum ejus hortatione filii roborarentur, munere, quod eos ferre praeceperat . Quid ad tantam patientiam, quaeso, addi potest? Quid tamen mirum si omnibus medullis conceptus Dei amor, et tyranno, et carnifici, et dolori, et corpori, et sexui, et affectui resistebat? An non audierat: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus ? non audierat: Melior vir patiens fortissimo ? non audierat: Omne quod tibi applicitum fuerit, accipe; et in dolore sustine; et in humilitate tua habe patientiam: quoniam in igne probatur aurum et argentum ? non audierat: Vasa figuli probat fornax, et homines justos perat, quae uno sancto Dei Spiritu, ut in istis Novi Testamenti, sic in illis, qui soli adhuc erant, Libris divina pr
Abbreviated transcription (Latin):
spem: E ñ solũ dictũ: sed etiã exẽplis eoꝵ qui
exemplũ patientie. Neq illũ memorabo
uirii: a qͦ in inagnis cruciatib. corporis ⁊ horri¬
ista. quȩ cũ uolunt hoĩnes ꝑ dnationẽ tenere.
ab his ipsis potiꝰ ꝑ cupiditatẽ tenent᷑. ꝙ rerũ tp̃ra¬
liu serui fuint. dũ ĩꝑiti dñi ẽẽ desiderant.
Amisit nãq ille. am̃s diuitias: s factꝰ repente
pauꝑrimꝰ. tã in concussũ animũ tenuit ⁊ infixĩt doa
ut satis demonstraret ñ illas sibi fuisse magnas. sea
se illis. sibi autẽ dm̃. Quo animo si ee possent mriãe¬
poris hoĩnes: non magnoꝑe in nouo testam̃to ab istoꝵ
possessione ꝓhiberem ut ꝑfecti eẽ possemꝰ. Aulto ẽ dnĩ
mirabiliꝰ ñ inherere istis quãuis possideas. quã omĩ
no ea ñ possidere. I qm de dolore atq cruciatibus
corporis tolerandis nc̃ agit᷑: relinqͦ istã uirũ. licet
magnũ. licet inuictũ. uirũ tam̃: offert̃ enĩ mͥ scrip.¬

Expanded text:
dictum, sed etiam exemplis eorum quexemplum patientiae. Neque illum memorabo virum, a quo in magnis cruciatibus corporis et horriista, quae cum volunt homines per dominationem tenere, ab his ipsis potius per cupiditatem tenentur, et rerum mortalium servi fiunt, dum imperite domini esse desiderant. Amisit namque ille omnes divitias, et factus repente pauperrimus, tam inconcussum animum tenuit et infixum Deo, ut satis demonstraret, non illas sibi fuisse magnas, sed se illis, sibi autem Deum . Quo animo si esse possent nostri temporis homines, non magnopere in Novo Testamento ab istorum possessione prohiberemur, ut perfecti esse possemus. Multo enim mirabilius est non inhaerere istis, quamvis possideas, quam omnino ea non possidere. 43. Sed quoniam de dolore atque cruciatibus corporis tolerandis nunc agitur, relinquo istum virum, licet magnum, licet invictum, virum tamen. Offerunt enim mihi Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nemini dubiũ ẽ. nec auersi uos ita estis a uero
ut ñ intelligatis si diligere dm̃ ⁊ ꝓximũ bonũ ẽ.
qđ negare nemo potest: quicqd in his duob pre¬
ceptis pendet. uituꝑari uire ñ potuit. Qͥd gͦ in
his pendet: Ridiculũ ẽ si a me querendũ putas

Expanded text:
enim nemini dubium est, nec aversi vos ita estis a vero, enim nemini dubium est, nec aversi vos ita estis a vero, ut non intelligatis, si diligere Deum et proximum, bonum est, quod negare nemo potest; quidquid in his duobus praeceptis pendet, vituperari jure non posse. Quid ergo in iis pendeat, ridiculum est si a me quaerendum esse putas;
Abbreviated transcription (Latin):
nefaria lacessere atq pͥꝓpbare ñ desinunt: An il¬
lud dicturi st̃ ñ ẽẽ consequens ut om̃ia ibi bonã
sint ubi hec inuenire potuimꝰ: Rã hoc solent dicẽ.
Cui ego t̃giuersationi qͥd respondeã. quẽad modum
occurrã : ñ facile uideo. Discutiãne uerba singła
ueteris testam̃ti: ut in his sũmã cũ eũgłio esse
concordiã ꝑuicacib indoctisq demonstrẽ: Sed
qͣndo istud erit: Quando aut ego sufficiã.
aut ipsi patient᷑. ͥd gͦ faciã: Deserãne causã:
⁊ eos in sententia quãuis imꝓba ⁊ falsa tam̃ difficili
ad soluendũ delitescere sinã: Non faciã. Aderit de
ꝓorimo ds̃ ipse cuiꝰ illa pcepta st̃. non me in tantis
angustiis in ope ac desertum ẽẽ patiet᷑. Quã obrẽ
ita tenemini ut euadere aliquando possitis.
destote inquã. & sine ꝑtinatia sine studio resistñ¬
di. Nãq alit̾ uob̾ ꝑniciosissimũ ẽ iudicare. Certe

Expanded text:
nefaria lacessere atque improbare non desinunt? 58. An ilnefaria lacessere atque improbare non desinunt? 58. An illud dicturi sunt, non esse consequens ut omnia ibi, bona sint, ubi haec invenire potuimus? nam hoc solent dicere. Cui ego tergiversationi quid respondeam, et quemadmodum occurram, non facile video. Discutiamne verba singula Veteris Testamenti, ut in his summam cum Evangelio esse concordiam pervicacibus indoctisque demonstrem? Sed quando istud erit? quando aut ego sufficiam, aut ipsi patientur? Quid ergo faciam? Deseramne causam, et eos in sententia quamvis improba et falsa, tamen difficili ad dissolvendum delitescere sinam? Non faciam: aderit de proximo Deus ipse, cujus illa praecepta sunt; nec me in tantis angustiis inopem ac desertum esse patietur. CAPUT XXIXita tenemini, ut evadere aliquando possitis. Adestote, inquam, sine pertinacia, sine studio resistendi: nam aliter vobis perniciosissimum est judicare. Certe
Abbreviated transcription (Latin):
apparet ex his qͣs suꝑuis ꝓtulimꝰ de utroq sententiis.
Uerũtam̃ ut breue aliqͥd dicã.s tale eui resistere sit
mirȩ demĩtiȩ : nonne anĩaduertunt hȩc ipsa duo
q̃ laudare cogunt᷑. quãꝙ̃ oportunissime a dño itꝰ
eũgłio. de uet̾i testam̃to ẽẽ plata negent. ubi ẽ seͥptũ
diliges dñm dm̃ tuũ ex toto corde tuo ⁊ ex tota aĩa
tua ⁊ ex tota m̃te tua. ł illud alterũ diliges ꝓximũ
tuũ tanꝗͣ te ipsũ. aut si hȩc negare ñ audent pre¬
munt᷑ enĩ luce ueritatis. illud negare audeant:
salubria ẽẽ ista p̃cepta his mores optimoᷤᷤ ꝯtineri:
legent si possunt. & dicant ñ oportere dm̃ di¬
ligi. ñ oportere ꝓximũ diligi: neq diligentib
me humana uita disponit᷑. Quȩ si dicunt. ñ so¬
lũ illis cũ xp̃ianis. s nec cũ om̃ib qͥdem ratio ẽ.
Sin hȩc dicere ñ audent cogunt᷑q confiteri esse
diuina: qͥd hos libros unde ista ꝓlata st̃ ĩpietate

Expanded text:
paret ex iis, quas superius protulimus, de utroque sententiis. Verumtamen ut breve aliquid dicam, sed tale cui resistere sit merae dementiae, nonne animadvertunt haec ipsa duo, quae laudare coguntur, quam importunissime a Domino in Evangelio de Vetere Testamento esse prolata negent, ubi scriptum est, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua; vel illud alterum, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum? Aut si haec negare non audent; premuntur enim luce veritatis; illud negare audeant, salubria esse ista praecepta, his mores optimos contineri negent si possunt, et dicant non oportere Deum diligi, non oportere proximum diligi; neque diligentibus me humana vita disponitur. Quae si dicunt, non solum illis cum Christianis, sed nec cum hominibus quidem ratio est. Sin haec dicere non audent, cogunturque confiteri esse divina; quid eos Libros unde ista prolata sunt impietate
Abbreviated transcription (Latin):
rate. At qr int̾ hec nemo urget᷑ in asꝑa quȩ̃
ferre ñ potest. nulli qđ recusat ĩponit᷑ : nec
ido condẽpnat᷑ a ceteris. qđ in eis imitandis se¬
fatet᷑ inualidũ. Meminert̃ enĩ qͣntoꝑe scrip.
turis omĩb cõmͣdata sit caritas. Meminer̃t
oĩa munda mundis: ⁊ ñ qđ intrat in os urm
uos coinqͥnat s qđ exit Itaq ñ reiciendis ge¬
nerib eyboꝵ qͣsi pollutis. s ꝯcupiscentiȩ ꝑ¬
domande.⁊ dilectioĩ fr̃um retinendẽ se inui¬
gilat omĩs industria. Meminer̾t esca uentri
Neq si manducauerimꝰ habundabimꝰ: neq si
ñ manducauerimꝰ egebimꝰ. & illud p̃ceteris. Bonũ
ẽ fr̃s ñ manducare carnes neq bibere uinũ: neq in
qͦ fr̾ tuus offendat᷑. Iic eiũ oftendit ꝙͣ sint ad finẽ
caritatis hȩc oĩa dirigenda. Alius enĩ credit mandu¬
care oĩa: qui autẽ infirmꝰ ẽ holus inqͥt manducet.
Qͥ manducat ñ manducantẽ ñ spernat: s qͥ ñ man¬

Expanded text:
ratae. 71. Atque inter haec nemo urgetur in aspera quae ferre non potest, nulli quod recusat imponitur, nec ideo condemnatur a caeteris, quod in eis se imitandis fatetur invalidum: memiritas; meminerunt, Omnia munda mundis ; et, Non quod intrat in os vestrum vos coinquinat, sed quod exit . Itaque non rejiciendis generibus ciborum quasi pollutis, sed concupiscentiae perdomandae, et dilectioni fratrum retinendae invigilat omnis industria. Meminerunt: Esca ventri, Neque si manducaverimus, abundabimus; neque si non manducaverimus, egebimus ; et illud prae caeteris, Bonum est, fratres, non manducare carnes, neque bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur. Hic enim ostendit quam sint ad finem charitatis haec omnia dirigenda. Alius enim credit manducare omnia; qui autem infirmus est, olus, inquit, manducet. Qui manducat, non manducantem non spernat: et qui non man
Abbreviated transcription (Latin):
tes in orationib in lectioĩb in disputatioĩb
nulla suꝑbia tumidi. nulla ꝑuicatia turbu¬
lenti. nulla inuidentia liuidi. sed modesti. uere¬
cundi. pacati. concordissimã uitã ⁊ intentissimã
in dm̃. gratissimũ munꝰ ipsi offert̃. a qͦ ista posse
meruerunt. Nemo qcꝗͣ possiget ꝓpͥũ. nemo
cuiqͣ. onerosus ẽ. Oꝑant᷑ manib ea quib ⁊ corpꝰ
pasci passit. & a do mens ĩpediri nͥ possit. Opꝰ aut̃

Expanded text:
tes in orationibus, in lectionibus, in disputationibus; tes in orationibus, in lectionibus, in disputationibus; nulla superbia tumidi, nulla pervicacia turbulenti, nulla invidentia lividi: sed modesti, verecundi, pacati, concordissimam vitam et intentissimam in Deum, gratissimum munus ipsi offerunt, a quo ista posse meruerunt? Nemo quidquam possidet proprium, nemo cuiquam onerosus est. Operantur manibus ea quibus et corpus pasci possit, et a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
isse. ñ intelligentib qͣntũ nob̾ eoꝵ anim in ora-¬
tioĩb ꝓsit. ⁊ uita ad exemplũ: quoꝵ corpora
uide ñ sinim᷑. S hinc disputare: longũ ⁊ suꝑ¬
uacaneũ puto. Na hoc tã excellens fastigium
sc̃itatis. eui ñ sua sponte mirandũ ⁊ honoran.¬
dũ uidet᷑ oratione nra uidĩ ñ potest. Tantũ
isti ãmonendi st̃ qͥ sese inaniter iactant. in
tantã ꝓcessisse tẽperantiã. continentiã scĩssi¬
moꝵ catholice fidi ap̃ianoꝵ. ut restringñda
non nullis. ⁊ qͣsi ad humanos fines reuocan
da uideat᷑. usq ad eo supͣ hoĩnes illoꝵ anumos
euasisse. ab his etiã qͥb id displicet. iudicat.
S si hoc excedit nr̃am tolerantiã: qͥs nͣ illos
miret᷑ ⁊ p̃dicet. qͥ contẽptis atq desertis mundi
huius illecebris. in cõmunẽ uitã sc̃issimã ⁊ ca¬
stissimã congregati simul ȩtatẽ agunt. uiuen¬

Expanded text:
isse, non intelligentibus quantum nobis eorum animus in oraisse, non intelligentibus quantum nobis eorum animus in orationibus prosit, et vita ad exemplum, quorum corpora videre non sinimur. Sed hinc disputare longum et supervacaneum puto: nam hoc tam excellens fastigium sanctitatis, cui non sua sponte mirandum et honorandum videtur, oratione nostra videri qui potest? Tantum isti admonendi sunt, qui sese inaniter jactant, in tantum processisse temperantiam et continentiam sanctissimorum catholicae fidei christianorum, ut restringenda nonideatur: usque adeo supra homines illorum animos evasisse, ab iis etiam quibus id displicet, judicatur. 67. Sed si hoc excedit nostram tolerantiam, quis non illos miretur et praedicet, qui contemptis atque desertis mundi hujus illecebris, in communem vitam castissimam sanctissimamque congregati, simul aetatem agunt, viven
Abbreviated transcription (Latin):
humanis : cuiꝰ contẽplatione potest hõ sine ho¬
s etiã capessenda uisa ẽ. mores:⁊ continentiã sin¬
gularẽ.: ne uos ĩpudent᷑ iactare apd̃ animos im¬
ꝑitoꝵ. qͣsi difficillima rerũ abstinentia siquid
in uob̃ pudoris ẽ audeatis. Nec ea dicã q̃ uos ig¬
noratis  sed q̃ nob̾ occultatis. Quis enĩ nescit sũ¬
mȩ continentiȩ hoĩnũ xp̃ianoꝵ multitudinẽ
ꝑ totũ orbẽ in dies magis magisq diffundi ꝙ
in oriente maxime atq egipto qđ uos nullomͦ
potest latere: Nichil de his dicã qͦs paulo ante
comemoraui. qͥ secretissimi penitꝰ ab om̃i hoĩnũ
conspectu pane solo qđ eis ꝑ digesta intͣualla
tẽpoꝵ affert᷑ ⁊ aqua contenti desertissimas ter.¬
ras incolunt. ꝑfruentes colloqo di cui puris
m̃tib inhesert̃. & eiꝰ pulchritudinis contẽpla¬
tioẽ beatissimi quȩ nisi scͥoꝵ intellectu ꝑcipi po
test: nichil inꝗͣ de his loquar: uident᷑ enĩ ñ nul¬
lis res humanas plus quã oporteret deseru.¬

Expanded text:
humanis, cujus contemplatione potest homo sine hosed etiam capessenda visa est, mores et continentiam singularem; ne vos impudenter jactare apud animos imperitorum, quasi difficillima rerum abstinentia, si quid in vobis pudoris est, audeatis. Nec ea dicam quae vos ignoratis, sed quae nobis occultatis. Quis enim nescit summae continentiae hominum christianorum multitudinem per totum orbem in dies magis magisque diffundi, et in Oriente maxime atque Aegypto, quod vos nullo modo potest latere? 66. Nihil de iis dicam quos paulo ante commemoravi, qui secretissimi penitus ab omni hominum conspectu, pane solo, qui eis per certa intervalla temporum affertur, et aqua contenti, desertissimas terras incolunt; perfruentes colloquio Dei, cui puris mentibus inhaeserunt, et ejus pulchritudinis contemplatione beatissimi, quae nisi sanctorum intellectu percipi non potest. Nihil, inquam, de his loquar: videntur enim nonnullis res humanas plus quam oporteret deseru
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. ñ herecici. Intelligunt scripturã scđm apłicã
Non manducantẽ nemo spernit. manducantem
nemo iudicat : qͥ infirmꝰ ẽ holus manducat.
Multi tam̃ firmi. ꝑꝑ infirmos idẽ faciunt. Aultis
ñ ẽ causa ista faciendi s qđ uiliore uictu uiuere
placet minimeq suptuoso corporis sustentaculo
s ego ñ redigar sub potestate ullius. Ita multi ne¬
q uescunt᷑ carnib neq tam eas inmundas suꝑ¬
sticiose putant. Itaq idẽ ipsi qͥ salui tẽꝑant. si ra¬
rio ualitudinis cogat. egroti sine ulla formidine
accipiunt. Multi uinũ ñ bibunt: nec tam eos com¬
sus oĩb qͥ sine illo nequeunt sabutẽ corporis op¬
tinere: humanissime ac modestissime p̾beri fa¬
ciunt. & stulte nnullos recusantes frat᷑ne admo¬
nent ne uana suꝑsticione debiliores cicius quã
sanctiores fiant. Legunt eis apłm discipło p̃cipi
tates suas. Ita pietatẽ sedulo exercent corporis
uͦ exercitationẽ ut ait idẽ apłs ad exiguũ tempꝰ

Expanded text:
gunt Scripturas secundum apostolicam Non manducantem nemo spernit, manducantem nemo judicat: qui infirmus est, olus manducat. Multi tamen firmi propter infirmos idem faciunt: multis non est causa ista faciendi, sed quod viliore victu vivere placet, minimeque sumptuoso corporis sustentaculo nt, inquit, sed ego non redigar sub potestate ullius . Ita multi neque vescuntur carnibus, neque tamen eas immundas superstitiose putant. Itaque iidem ipsi qui sani temperant, si ratio valetudinis cogat, aegroti sine ulla formidine accipiunt. Multi vinum non bibunt, nec tamen eo se coirorsus omnibus qui sine illo nequeunt salutem corporis obtinere, humanissime ac modestissime praeberi faciunt. Et stulte nonnullos recusantes, fraterne admonent, ne vana superstitione debiliores citius quam sanctiores fiant. Legunt eis Apostolum discipulo prequentes infirmitates suas . Ita pietatem sedulo exercent: corporis vero exercitationem, ut ait idem Apostolus, ad exiguum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ritas p̃cipue custodit᷑. caritati uictꝰ. caritati sermo.
caritati habitꝰ. caritati uultꝰ aptat᷑: coitur in unũ
conspirat᷑q caritate. hanc uiolare tanꝙͣ dm nefas
ducit᷑. huic siꝗͥo resistit: expugnat᷑ atq eicit. hanc
obsistite: istos intuemini: istos sine m̃datio si audetiᷤᷤ
⁊ cũ contumelia nominate. Istoꝵ ieiuniis ur̃a ie-¬
uinia. castitati castitate. uestitũ uestitui. ep ulas
epulis. modestiã modestiȩ. caritatẽ deniq caritati.
⁊ qđ res maxime postulat p̾ceptis p̾cepta conferre:
iã uidebitis qͥd inter ostentationẽ ⁊ sinceritatẽ. int̾
uiã rectã ⁊ errorẽ. int̾ fidẽ atq fallatiã. int̾ robur
⁊ tumorẽ. int̾ beatitatẽ ⁊⁊ miseriã. it̾ unitatẽ ⁊¬

Expanded text:
ritas praecipue custoditur; charitati victus, charitati sermo, charitati habitus, charitati vultus aptatur; coitur in unam conspiraturque charitatem: hanc violare tanquam Deum nefas ducitur; huic si quid resistit, expugnatur atque ejicitur; hanc obsistite; istos intuemini, istos sine mendacio, si audetis, et cum contumelia nominate: istorum jejuniis vestra jejunia, castitati castitatem, vestitum vestitui, epulas epulis, modestiam modestiae, charitatem denique charitati, et, quod res maxime postulat, praeceptis praecepta conferte. Jam videbitis quid inter ostentationem et sinceritatem, inter viam rectam et errorem, inter fidem atque fallaciam, inter robur et tumore
Abbreviated transcription (Latin):
uł scandalũ. Scio iͦ ꝯfido in dno iħu. quia
nichil cõmune ꝑ ipsũ. nͥ ei qͥ existimat quid
ꝯmune eẽ. illi cõmune ẽ. Potuitne magis ost̾n¬
đe. ñ in ipsis reb qͥb uescimꝰ. s in animo ẽẽ ui
qͣndã q̃ ad eũ ualeat maculandũꝰ & ꝓpterea his
etiã qͥ ad hȩc contẽpnenda st̃ idonei certoq
sciunt ñ se pollui siqͥd ciboꝵ sine tͦpi cupidita¬
te altitudine m̃tis assũpseruit. caritatẽ tam̃ ẽẽ
intuendã : Uide qͥd sequat᷑. Nã si ꝑꝑ escã fr̃ tuus¬

Expanded text:
fido in Domino Jesu, quia nihil commune per ipsum, nisi ei qui existimat quid commune esse, illi commune est. Potuitne magis ostendere, non in ipsis rebus quibus vescimur, sed in animo esse vim quamdam, quae ad eum valeat maculandum; et propterea iis etiam qui ad haec contemnenda sunt idonei, certoque sciunt non se pollui, si quid ciborum sine turpi cupiditate altitudine mentis assumpserint, charitatem tamen esse intuendam? Vide quid sequatur: Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
tendis aliã ꝓferas incorruptã: uel alium codicẽ
potius in qͣ eiusdẽ apłi eadẽ epła sincera ⁊ incor¬
rupta conscripta sit. Non faciã inqͥs: ne ipse cor¬
rupisse credar. Hoc enĩ soletis dicere : & uerum di¬
citis. Nichil prorsus aliud suspicabunt᷑ uel
mediocrit᷑ cordati hoĩnes. si hoc feceris. W̾ide
gͦ tu ipse qͥd de auctoritate tua iudicaueris: ⁊ in¬
tellige utrũ tius uerb̾ contͣ illas scripturas cre¬
dere debeant. si codici ob hoc solũ qđ abste pro¬
fert magnȩ temeritatis ẽ credẽ. S qͥd hinc plu¬
ra: Quis enĩ ñ uideat eos qͥ contͣ scripturas xp̃i¬
anas hȩc audent dicere. ut illud ñ sint qđ hõt¬
nes suspicant᷑. certe tam̃ ñ ẽẽ xp̃ianos. Nã xp̃i¬
anis hec data ẽ forma uiuendi. ut diligamus

Expanded text:
tendis, aliam proferas incorruptam, vel alium codicem tendis, aliam proferas incorruptam, vel alium codicem potius, in quo ejusdem Apostoli eadem Epistola sincera et incorrupta conscripta sit. Non faciam, inquis, ne ipse corrupisse credar: hoc enim soletis dicere; et verum dicitis: nihil prorsus aliud suspicabuntur vel mediocriter cordati homines, si hoc feceris. Vide ergo tu ipse quid de auctoritate tua judicaveris; et intellige utrum tuis verbis contra illas Scripturas credere debeant, si codici, ob hoc solum quod abs te profertur, magnae temeritatis est credere. ra? Quis enim non videat eos qui contra Scripturas christianas haec audent dicere, ut illud non sint quod homines suspicantur, certe tamen non esse christianos? Nam Christianis haec data est forma vive
Abbreviated transcription (Latin):
istã obdis inuito ⁊ auctoritatis ratione cogis exige¬
re infinẽ. Egone de illa quã constanter latissi¬
me diuulgatã uideõ eccłiarũ ꝑ totũ orbẽ disꝑsa¬
rũ contestatione munitã. dubitabo miser. ⁊ qđ
ẽ miserius te auctore dubitabo: cũ si exẽplaria
ꝓferres altera tenere ñ deberẽ nͥ ea q̃ plurimoꝵ
consensione cõm̃darent᷑. Nunc nichil te ꝓferen¬
te qd conferas p̃ter inanissimã uocẽ temeritatis¬
q plenissimã. putabis usq ad eo genus humanũ
esse ꝑuersũ ⁊ diuine ꝓuidentie ope desertũ: ut
illis scripturis ñ a te ꝓlatas alias quib redargu¬
antur.s tua tantũ uerba p̃ponat.ꝑferendus
nãq hic ẽ alius codex eadem continiens s tam̃
incorruptꝰ ⁊ uerior ubi sola desint ea quȩ hic
inmissa ẽẽ criminaris: ut si uerbi causa pauli
epłam quȩ ad romanos scripta ẽ corruptã ẽẽ con¬

Expanded text:
istam obdis invito, et auctoritatis exaggeratione cogis iistam obdis invito, et auctoritatis exaggeratione cogis in fidem; egone de illa, quam constanter latissime divulgatam video, et Ecclesiarum per totum orbem dispersarum contestatione munitam, dubitabo miser, et, quod est miserius, te auctore dubitabo? Cum si exemplaria proferres altera, tenere non deberem, nisi ea quae plurium consensione commendarentur; nunc nihil te proferente quod conferas, praeter inanissimam vocem temeritatisque plenissimam, putabis usque adeo genus humanum esse perversum, et divinae providentiae ope desertum, ut illis Scripturis, non a te prolatas alias quibus redarguantur, sed tua tantum verba praeponat? Proferendus est namque tibi alius codex eadem continens, sed tamen incorruptus et verior, ubi sola desint ea quae hic immissa esse criminaris. Ut si, verbi causa, Pauli Epistolam, quae ad Romanos scripta est, corruptam esse con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphȩ. Ed hoc loco potes dicere ĩpudentissima ꝑti¬
natia : Non hoc xp̃m dixisse In eũgłio uerba
eius ita conscripta st̃ falsũ ẽẽ scriptũ: Ed hoc
sacrilegio magis impiũ repperiri potest: Quid
ista uoce ĩpudentius : qͥd audatiꝰ. quid sceleratiͦ.
Simulachroꝵ cultores qͥ xp̃i etiã nom̃ oderunt.
nunꝗͣ. hoc aduersus scripturãs ausi st̃ dicere. Conse¬
quetur nãq omniũ litterarũ sũma ꝑuersio. &
omniũ qͥ memoriȩ nacti sunt libroꝵ abolitio: si
qđ tanta pͦpłoꝵ religioẽ roboratũ ẽ. tanta homi¬
nũ ⁊ tẽpoꝵ consensione firmatũ: in hanc dubi¬
tationẽ adducitur. ut ne historiȩ qͥdẽ uulgaris
ꝓferre poteris ubi michi uti hac uoce ñ liceat:
omniũ libris constitutis crede uetant. & his q̃ ipsi
ꝓferunt ĩperant ut credamꝰ : Si de scriptura du¬
bitandũ ẽ. de qua magis quã quȩ diffamari nomeruit.
Quȩ uere potuit sub nomine alio tota m̃tiri: si

Expanded text:
ma pertinacia? Non hoc Christum dixisse? At in Evangelio verba ejus ista conscripta sunt. Falsum esse scriptum? Quid hoc sacrilegio magis impium reperiri potest? quid ista voce impudentius? quid audacius? quid sceleratius? Simulacrorum cultores, qui Christi etiam nomen oderunt, nunquam hoc adversus Scripturas illas ausi sunt dicere. Consequetur namque omnium litterarum summa perversio, et omnium qui memoriae mandati sunt librorum abolitio, si quod tanta populorum religione roboratum est, tanta hominum et temporum consensione firmatum, in hanc dubitationem adducitur, ut ne historiae quidem vulgarisproferre poteris, ubi mihi uti hac voce non liceat, omnium Libris constitutis credere vetant, et iis quae ipsi proferunt, imperant ut credamus? Si de scriptura dubitandum est, de qua magis quam quae diffamari non meruit, quaeve potuit sub nomine alio tota mentiri? Si
Abbreviated transcription (Latin):
pollentes. cȩteris secũ habitantib p̾sunt. xp̃iana
caritate. scĩtate. lib̾tate uiuentib Ne ipsi qͥdẽ cuiq
onerosi st̃. sed orientis more. ⁊ pauli apłi aucto¬
ritate manib suisse transigunt. Ieuinia uͦ ꝓris
incredibilia multos exercere didici: ñ cotidie
semel sub noctẽ reficiendo corpꝰ qđ ẽ usqqͣq
me sine eybo ac potu ducere: neq hoc in uiri
tantũ s etiã in feminis. qͥb itẽ multis uiduiꝰ
⁊ uirginib simł habitantib ⁊ lana ac tela ui

Expanded text:
cum habitantibus praesunt, christiana charitate, sanctitate et libertate viventibus: ne ipsi quidem cuiquam onerosi sunt, sed Orientis more, et Pauli apostoli auctoritate manibus suis se transigunt. Jejunia etiam prorsus incredibilia multos exercere didici, non quotidie semel sub noctem reficiendo corpus, quod est usqume sine cibo ac potu ducere. Neque hoc in viris tantum, sed etiam in feminis; quibus item multis viduis et virginibus simul habitantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ mͥ suscepi uos docere recta.s dedocere praua
si potero: id÷ si d̾s annuerit ꝓposito in uos ies.
Dicit gͦ paulus radicẽ omniũ maloꝵ ẽẽ cupidita¬
tẽ ꝑ quã etiã lex uetus pmũ homine lapsũ sigui¬
ficat. Monet paulus ut exuamꝰ nos ueterẽ hoiuẽ.
⁊ induamꝰ nouũ. Uult autẽ intelligi. adam qͥ pec¬
cauit. ueterẽ hominẽ: illũ aut̃ quẽ suscepit in sa¬
cram̃to dĩ filius ad nos lib̾andos. nouil dic Nãq

Expanded text:
enim modo suscepi docere vos recta, sed dedocere prava, enim modo suscepi docere vos recta, sed dedocere prava, si potero, id est, si Deus annuerit proposito in vos meo. 36. Dicit ergo Paulus radicem omnium malorum esse cupiditatem, per quam etiam Lex vetus primum hominem lapsum esse significat. Monet Paulus ut exuamus nos veterem hominem, et induamus novum . Vult autem intelligi, Adam qui peccavit, veterem hominem; illum autem quem suscepit in sacramento Dei Filius ad nos liberandos, novum. Dicit namque
Abbreviated transcription (Latin):
eruere ac ducere uiuendi modũ. Itaq pͥus tempe¬
rantiã uideamꝰ: quȩ nob̾ amoris illiꝰ qͦ innectimur
do integritatẽ quandã ⁊ incorruptionẽ pollicetur
Munꝰ enĩ ẽ eiꝰ in cohercendis sedandisq cupidita¬
tibus. quib in hiamꝰ in ea quȩ nos auertunt a le-¬
gib dĩ ⁊ a fructu bonitatis eius. qđ ẽ ut breui
explicẽ beata uita. Ibi enĩ ẽ fides ueri: cuiuis con-¬
rentes peul dubiobeati sumus inde aut̃¬
decidentes. magnis errorib doloribꝙ implicant᷑
Sãq ut ait apłs radix ẽ omniũ maloꝵ cupiclietos.
quã qͥdã sequentes naufragauert. a fide: ⁊inserue
rt se dolorib multis. Qđ peccatũ animę in ueteri
testam̃to satis aꝑte bene intelligentib in ipsius ho¬
minis q erat in paradyso p̃uaricatione signatur.
In adam quippe om̃s morim᷑. ut ait idem: ⁊ inacpo
om̃s resurgemꝰ.S. alta mẏsteria. S repͥma me. Non

Expanded text:
eruere ac ducere vivendi modum. Itaque prius tempeeruere ac ducere vivendi modum. Itaque prius temperantiam videamus, quae nobis amoris illius quo innectimur Deo, integritatem quamdam et incorruptionem pollicetur. Munus enim ejus est in coercendis sedandisque cupiditatibus, quibus inhiamus in ea quae nos avertunt a legibus Dei et a fructu bonitatis ejus: quod est, ut brevi explicem, beata vita. Ibi enim est sedes veritatis, cujus conrentes, procul dubio beati sumus: inde auecidentes, magnis erroribus doloribusque implicantur. Namque, ut ait Apostolus, radix omnium malorum cupiditas, quam quidam sequerunt se doloribus multis . Quod peccatum animae in Veteri Testamento satis aperte, bene intelligentibus, in ipsius hominis qui erat in paradiso, praevaricatione signatur. In Adam quippe omnes morimur, ut ait idem, et in Christo omnes resurgemus . O alta mysteria! Sed reprimam me: non
Abbreviated transcription (Latin):
einiuentẽ scientiȩ karitate xp̃i. ut ipleamins in om¬
nẽ plenitudiuẽ di: Potestne
quicqua dici manifestꝰ Obsecro¬
Obsecro uigila¬
te paululũ. uidete testamenti utriusq concordiã. qͥ
sit in morib uitȩ modus ⁊ qͥsint referenda oĩa satis
in caritate radicati ⁊ fundati possitis comp̃hendere:
concitat etiã ꝓpħa cũ dicit facile sapientiã ab his
qͥ eã diligunt quęr̃t concupiscunt. uigilant cogitant
curant. posse cognosci. Salus animi ⁊ iua benignitatis
utrarũq scripturarũ pace mo nstrat᷑. & uos lat᷑re
potius aduersus hȩc quã his obtemꝑare diligitis.
Breue dicã qđ sentio. Audite doctos ȩccłiȩ catholi¬
cȩ uiros tanta pace animi.⁊ eo uoto qͦ ego eõs audi¬
ui nichil opus erit nouẽ annis quib me ludifica¬
stis: longe omĩno. longe breuiori tpr̃e qͥd int̾ sit
inter ueritatẽ uanitatẽq cernetis. S tempꝰ ẽ ad¬
illas uirtutes quattuor reuerti. & ex his singulis

Expanded text:
omnem plenitudinem Dei? Potestne quidquam dici manifestObsecro, vigilate paululum, videte Testamenti utriusque concordiam, qui sit in moribus vitae modus, et quo sint referenda omnia, satiin charitate radicati et fundati possitis comprehendere : concitat etiam propheta, cum dicit, facile sapientiam ab iis qui eam diligunt, quaerunt, concupiscunt, vigilant, cogitant, curant, posse cognosci. Salus animi et via beatitudinis utrarumque Scripturarum pace monstratur, et vos latrare potius adversus haec, quam his obtemperare diligitis. Brevi dicam quod sentio: audite doctos Ecclesiae catholicae viros tanta pace animi, et eo voto quo vos ego audivi; nihil opus erit novem annis quibus me ludificastis. Longe omnino, longe breviore tempore, quid intersit inter veritatem vanitatemque cernetis. CAPUT illas virtutes quatuor reverti, et ex his singulis
Abbreviated transcription (Latin):
uerit ad illã: nͣ laborabit. Assidenti eni illã inue¬
niet forib suis. Oogitare enĩ deullat sensus ẽ con¬
sũmatꝰ. ¶ qͥ uigilauerit ꝓptͣ. illã dito erit securꝰ.
qr dignos se ipsa circuit quęrens. ⁊ in uiis ostend̾ se

Expanded text:
verit ad illam, non laborabit: assidentem enim illam inveverit ad illam, non laborabit: assidentem enim illam inveniet foribus suis. summatus, et qui uigilauerit pro illa, cito erit securus. quoniam dignos se ipsa circuit quaerens et in uiis ostendit se
Abbreviated transcription (Latin):
pat̃ ipse cognoscit᷑. lã si sapientia ⁊ ueritas ñ toti
animi uirtutib ꝯcupiscat᷑. inueniri nullo pacto
potest. At si ita querat᷑ ut dignũ ẽ: subtrahere
sese atq abscondere a suis dilectorib ñ potest.
hinc ẽ illud qđ in ore habere etiã uos soletis qđ ait:
petite ⁊ accipietis querite ⁊ inuenietis. pulsate ⁊
aꝑiet᷑ uob̾. Nichil ẽ occultũ. qđ ñ reuelabit᷑ Amore
petit᷑. amore querit᷑. amore pulsat᷑. ainore reuelat᷑.
amore deniq in eo qđ reuelatũ fuerit ꝑmanet᷑.
Ab hoc amore sapientiȩ diligentiaq quȩrendi
nͨ deterrem᷑ ueteri testam̃to qđ semꝑ mͣdacissi¬
me dicitis: sed ad hȩc uehemͣtissime concitam᷑.
Audite itaq aliquando ⁊ aduertite quȩso sine
marcescit sapientia: ⁊ facile uidet᷑ ab his qͥdiligut̃
illã: & inuenit᷑ ab his qͥ quert illã. Preoccupat qͥ
se concupiscunt. ut illis se ostendat. Qui ugila¬

Expanded text:
Pater ipse cognoscitur. Nam si sapientia et veritas non totis Pater ipse cognoscitur. Nam si sapientia et veritas non totis animi viribus concupiscatur, inveniri nullo pacto potest. At si ita quaeratur, ut dignum est, subtrahere sese atque abscondere a suis dilectoribus non potest. Hinc est illud, quod in ore habere etiam vos soletis, quod ait: Petite, et accipietis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis . Nil est occultum, quod non revelabitur . Amore petitur, amore quaeritur, amore pulsatur, amore revelatur, amore denique in eo quod revelatum fuerit permanetur. Ab hoc amore sapientiae diligentiaque quaerendi, non deterremur Veteri Testamento, quod semper mendacissime dicitis, sed ad haec vehementissime concitamur. 32. Audite itaque aliquando, et advertite, quaeso, sine le videtur ab iis qui diligunt illam, et invenitur ab iis qui quaerunt illam: praeoccupat qui se concupiscunt, ut illis se ostendat. Qui vigila
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ ẽ. Qͥd uultis ãplius: Ed imꝑite atq ĩpie sȩui¬
tis: Ed indoctas animas noxia suasioẽ ꝑuertitis:
Utriusq testam̃ti d̾s unꝰ ẽ. Nã ut ista sibi congru.¬
unt quȩ de utroq posuimꝰ: ita etiã cetera si dili¬
gent̾ ⁊ equo iudicio uelitis attendere. S ꝙr multa
dicunt᷑ submissius ⁊ humi repentib animis accomo¬
datius: ut per humana in diuina consurgant. multa
etiã figuratȩ ut studiosa mens ⁊ quȩsitis exerceatur
utilius. ⁊ uberius lȩtet᷑ inuentis: uos mirifica dis¬
positione sp̃s sc̃i ad decipiendos ur̃os auditores ĩlla¬
queandosq abutimini. Qđ ipsũ cur duina ꝓiu¬
dentia uos facere sinat. naq uerissime apłs dix̾at
oportet multas hereses ee ut ꝓbati manifesti fians
int̃ uos longũ ẽ disputare: ⁊ qđ dicendũ uere est¬
ñ ẽ ur̃m intelligere. Non parũ mͥ cogniti estis.
erassas omĩno m̃tes ⁊ corporeoꝵ simula chroꝵ pesti¬
fero pastu morbidas ad diuina iudicanda defertĩs.

Expanded text:
 30. Quid vultis amplius? quid imperite atque impie saevitis? quid indoctas animas noxia suasione pervertitis? Utriusque Testamenti Deus unus est. Nam ut ista sibi congruunt, quae de utroque posuimus; ita etiam caetera, si diligenter et aequo judicio velitis attendere. Sed quia multa dicuntur submissius, et humi repentibus animis accommodatius, ut per humana in divina consurgant; multa etiam figurate ut studiosa mens, et quaesitis exerceatur utilius, et uberius laetetur inventis; vos mirifica dispositione Spiritus sancti, ad decipiendos vestros auditores et illaqueandos abutimini. Quod ipsum cur divina providentia vos facere sinat, quamque verissime Apostolus dixerit, Oportet multas haereses esse, ut probati manifesti fiant inter vos ; et longum est disputare, et,  ista intelligere. Non parum mihi cogniti estis. Crassas omnino mentes et corporeorum simulacrorum pestifero pastu morbidas ad divina judicanda defertis,
Abbreviated transcription (Latin):
nes corporeas cogitare ñ possit: ⁊ tale aliqͥd ẽẽ credere
quale fallax corporis sensus infligit. Ad hoc etiã ua¬
let. qđ p̾cipit᷑ cauendũ ẽẽ a simulachris. Iouic gͦ
auctoritati noui testam̃ti qua iubem nichil mun¬
di huiꝰ diligere. illa maxime sententia qͣ dictũ eͣ
nolite conformari huic scło. simul enĩ demons¬
trandũ ẽ ei rei quẽq conformari quã diligit: hu¬
ic gͦ auctoritati si de ueteri testamͣto queram qd
cõparẽ: plura qdẽ inuenio: sed unꝰ salomonis li̾

Expanded text:
nes corporeas cogitare non possit, et tale aliquid esse credere, quale fallax corporis sensus infligit. Ad hoc etiam valet quod praecipitur cavendum esse a simulacris. 39. Huic ergo auctoritati Novi Testamenti, qua jubemur nihil mundi hujus diligere , illa maxime sententia qua dictum est, Nolite conformari huic mundo : simul enim demonstrandum est ei rei quemque conformari quam diligit: huic ergo auctoritati, si de Veteri Testamento quaeram quid comparem, plura quidem invenio: sed unus Salomonis