comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saluatoris usi sunt quando dixerunt
benedictus qui uenit in noĩe dm̃. osãna
in excelsis sumpsit de centesimo septimo
decimo psalmo. qui manifeste de aduen¬
tu dm̃ scriptus est. Et quod dicit. hoc
nult intelligi. Nisi penitentiam egeri¬
tis et confessi fueritis ip̃m ẽe me de qͦ
Habent iudei datum sibi temp̃ pemi¬
tentie. confiteant᷑ benedictum qui ue¬
nit in nomine dr̃i: et xp̃i ora conspici¬
iligebat autem eum ih̃e: non
exceptis ceteris singularit̾ solũ.
sed pre ceteris quos diligebat familia¬
rius unum: quem specialis p̾rogatiua
castitatis ampliori dilectione fecerat
dignũ. Omnes quippe se diligere. ꝓbat
quib ante passionem loquitur. sient
dilexit me pater et ego lilexi uos: ma¬
nete in dilectione mea. s hunc p̃ om¬
ni bns cliligit qui uirgo electus ab
ip̃o uirgo in euum ꝑmansit. Tracdñt
namqz hystorie quod eum de nuptiis
uolentem nubere uocauerit. et ꝓpterea
quem a carnali uoluptate retraxerat:

Expanded text:
Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in nomine Domini, et Christi ora conspiciiligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit qui, virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerit,
Abbreviated transcription (Latin):
noliusti. Iherusalem non sara et edlifi¬
cia ciuitatis. s habitatores nocat. Qmͣ
patris plangit affectu sicut ĩ alio loco
es autem quod licit quotiens uoliu
congregare filios tuos. om̃s retro pro¬
phetas a se missos esse testatur. Galli¬
ne quoq similitudinem congregan-¬
tis sub alas suas pullos suos. ĩ cantico
deuteronomii legimꝰ. Sicut aquila pro¬
tegit nidũ suũ et suꝑ pullos suos desi¬
derat expandens alas suas suscepit¬
eos. et tulit suꝑ pennas suas. Ecce relĩ¬
quetur nobis domus ur̃a deserta. Hoc
ip̃m. et ex ꝑsona iheremie ante iam
dixerat. Reliqui domũ meam dimisi
hereditatem meam. Fta est michi here¬
ditas mea quasi spelunca hiene. Deser
xp̃m ꝑdidit: et hereditatem p̾ripere ges¬
tiens occidit heredem. Dico enim uobis.
Non me uidebitis amodo. donec dicatis.
Benedictus qui uenit ĩ nomine dñi.
Ad iherł̾m loquit᷑. et ad ppłm iudeorũ.
uersiculũ autem istum quo et paruili
atq lactentes in ingressu iherłm dm̃

Expanded text:
sunt. Hierusalem, non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam patris plangit affectu, sicut et in alio loco eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus ipsum ex persona Jeremiae ante jam dixerat: Reliqui meam domum, dimisi haereditatem meam: facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . DesChristum perdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem. Dico enim vobis: non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem loquitur, et ad populum Judaeorum. Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtos tenet. uigilat. qui seruat oꝑando
quod credit. Uigilat. qui a se torporis et
negligentie tenebras repellit. Hinc et¬
enim paulus dicit. Euigilate iusti.
et nolite peccare. Hinc rursus ait. Ho¬
ra est iam nos de sompno surgere.

Expanded text:
net. Vigilat qui servat operando quod credidit. Vigilat qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc etenim Paulus dicit: Evigilate justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait: Hora est jam nos de somno surgere
Abbreviated transcription (Latin):
tes sequerem᷑ ad gaudia. Patͥam
quoq nr̃am ꝑacdisum cõputemꝰ pa¬
rentes patriarchas iam habere cepimꝰ.
Quid non ꝓperamꝰ et currimus. ut pa¬
triam nr̃am uidere. et parentes salu¬
tare possimus: Magnus illic caroꝵ
numerus expectat. parentũ fratrũ fi¬
lioꝵ frequens nos et copiosa turba
desiderat: iam de sua in columitate se¬
cura sz ad huc de nr̃a salute sollicita
nad eorum complexũ et conspectum
uenire. Quanta et illis et nobis ĩ cõ
mune leticia est: qualis illic celestiũ
uoluntas conseruoꝵ societatẽ expectã¬
tiũ. qm sũma et perpetua felicitas:
rũ exultantiũ numerꝰ insignis. illic
martytũ populus ĩnumerabilis ob
certaminũ uictoriam coronatus. Illic
S et illoꝵ remuneratio censetur. qui
precepta dñca seruantes ad celestes
thesauros t̾rena patrimonia transtu¬
lerunt. Ad hos dilectissimi auila cu-¬
piditate ꝓperemus. ut cũ hiis cito
esse cito ad xp̃m uenire nos contingat

Expanded text:
i? patriam nos nostram paradisum conputamus, parentes patriarchas habere iam coepimus: quid non properamus et currimus, ut patriam nostram uidere, ut parentes salutare possimus? magnus illic nos carorum numerus expectat, parentum, fratrum, filiorum frequens nos et copiosa turba desiderat iam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. ad horum conspectum et conplexum uenire quanta et mune laetitia est! Qualis illic coelestium voluptas conservorum societatem exspectantium! quam summa et perpetua felicitas! rum exsultantium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabilis ob certaminum victoriam coronatur; illic Ibi et illorum remuneratio censetur, qui praecepta dominica servantes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Ad hos, dilectissimi, avida cupiditate properemus; ut cum his cito esse, et cito ad Christum venire contingat,
Abbreviated transcription (Latin):
rit nusqͣm dñs meritis ad p̾miũ deerit
remunerator. Qui coronam in ꝑsequu¬
tione purpuream pro passione dona¬
uit. et ipse ĩ pace uincentib pro iusti¬
cie meritis dabit et candidã. Nam nͨ
abraham nec ysaac nec iacob occisi
sunt et tamẽ fidei et iusticie meritis ho-¬
norati. inter patriarchas pͥmi ẽẽ me¬
uenitur. Memores ẽẽ debemus uolun
tatem non nr̃am s dei facere debere. qͥ a
qui fecerit eiꝰ uoluntatẽ manet ĩeternũ:
ꝓpt̾ km̃i mente integra fide furma uir¬
tute robusta caritate ꝑfecta ꝑati ad
omnẽ uoluntatẽ dei simus conseruã¬
tes fortiter dñica mandata. insim¬
plicitate in nocentiã in caritate con¬
cordiam modestiam ĩhumilitate:
diligentiã in amministratione u¬
gilantiam in adiuuandis laboran¬
tib. miscd̃iam in fouendis pauꝑib,
ĩ defendenda ueritate constantiam
ĩ discipline seueritate censurai: ne
aliquid ad exemplũ bonoꝵ fc̃oꝵ desit

Expanded text:
rit, nusquam Dominus meritis nostris deerit remunerator. Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donabit, ipse in pace vincentibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt, et tamen fidei et justitiae meritis honorati, inter patriarchas primi esse mevenitur. Memores esse debemus volutatem non nostram, sed Dei facere debere: quia qui fecerit ejus voluntatem, manet in aeternum. rissimi, mente integra, fide firma, virtute robusta, charitate perfecta, parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes firmiter dominica mandata, in simplicitate innocentiam, in caritate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in administratione, uigilantiam in adiuuandis laborantibus, misericordiam in fouendis pauperibus, in defendenda ueritate constantiam, in disciplinae seueritate censuram. ac ne aliquid ad exemplum bonorum factorum deesset
Abbreviated transcription (Latin):
qsua ergo ac nr̃a festiuitate ange¬
lus albis uestitus apparuit. quia dũ
nos ꝑ resurrectionẽ dñicam ad suꝑ-¬
na reducimur: celestis patrie clamp-¬
na reparant᷑.S quid uenientes femi¬
nas affatur audiamꝰ. Nolite expa-¬
uescere. Ac si aꝑte dicat. Paneant illi.
qui non amant aduentũ suꝑnorũ
ciuiũ. ꝑtimescant illi. qui carnalib
desideriis pressi ad eorum se societatẽ
ptingere posse desperant.Uos autem cur
ꝑtimescitis. qui ur̃os conciues uidetis:
unde et matheus angelum apparuisse
describens ait. Erat aspectus eiꝰ sicut
fulgur. et nestimenta eins sient nyx
In fulgure etenim terror timors est.
in niue autem blandimentũ cando¬
ris. Quia uero omp̃s deus et terribilis¬
est peccatorib et blandus nstis. recte
testis resurrectionis eius angelus et
in fulgure uultus et incanclore ha¬
bitus demonstratur: ut de ipsa sua
specie et terreret reprobos. et mulceret
pios. Unde recte quoq ppłm ꝑ deserta
gradientem columpna ignis ĩ nocte

Expanded text:
ac nostra festivitate angelus in albis vestibus apparuit, quia dum nos per resurrectionem Dominicam ad superna reducimur, coelestis patriae damna reparantur. 3. Sed quid advenientes feminas affatur audiamus: 1527 Nolite expavescere. Ac si aperte dicat: Paveant illi qui non amant adventum supernorum civium; pertimescant qui, carnalibus desideriis pressi, ad eorum se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis peccatoribus, et blandus est justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte
Abbreviated transcription (Latin):
t porte inferi non p̃ualebunt ad¬
u̾sus eam. Ego portas inferi u¬
tia reor atq peccata nel certe hereticoꝵ
doctrinas. ꝑ qͣs illecti homines ducũt᷑
ad tartarum. Nemo itaq de morte dici¬
subiecti non fuerint. quoꝵ martyria
iudeat choruscare. Et tibi dabo clanes
regni celoꝵ. et quodcũq ligaueris suꝑ
terram erit ligatum et in celis: ⁊ quod¬
cũq solueris suꝑ terram erit solutũ et
non intelligentes aliquid sibi de ph̾iseo-¬
rum assumunt suꝑcilio. ut uel damp¬
nent innocentes. uel soluere noxios ar¬
bitrent: cum apud deum non sententia
sacerdotum s eoꝵ ita querat᷑. Legimꝰ
ĩ leuitico de leprosis ubi uibent᷑ ut ostẽ¬
dant se sacerdotibz. et si lepram habue¬
rint tũc a sacerdote mimũdi fiant: nõ
quod sacerdotes leprosos faciant et im-¬
mundos. s quod habeant noticiam le-¬
prosi et non leprosi: et possint cliscernere
quis mũdus quis ne ĩmundus sit. Qͦ

Expanded text:
t portae inferi non praevalebunt adversus eam. Ego portas inferi vitia reor, atque peccata, vel certe haereticorum doctrinas, per quas illecti homines ducuntur ad tartarum. Nemo itaque putet de morte dicsubjecti non fuerint, quorum martyria videt coruscare. Et tibi dabo claves regni coelorum, et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis, et quodcunque snon intelligentes, aliquid sibi de pharisaeorum assumunt supercilio, ut vel dampnent innocentes, vel solvere se noxios arbitrentur, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis ubi jubetur ut ostendant se sacerdotibus: « Et si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi fiant . » non quod sacerdotes immundos faciant leprosos, sed quod habeant notitiam leprosi et non leprosi, et possint discernere, qui mundus vel qui immundus sit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ni ergo deum uere diligit qui
eius mandata custodit in eius
corde et dñs uenit et mansionẽ facit
quia sic eum diuinitatis amor pene¬
trat: ut ab hoc amore temptationis
tempore non receclat. Ille ergo uere amat.
cuiꝰ nidelicet mentem delectatio pra¬
ua ex consensu non suꝑat. Nam tanto
quisq a suꝑno amore disiungit᷑. qͣn¬
to inferiꝰ delectat᷑. Unde et adhuc sub¬
ditur. Qui non diligit me: sermones
meos non seruat. Ad uosmetip̃os ergo
amatis exquirite: nec tamen sibi ali¬
quis credat. quicquid sibi animus si¬
ne oꝑis attestatione responderit. De di¬
lectione conditoris. lingua mens. et
uita requirat᷑. Numqͣm est dei amor o¬
ciosus. Operatur etenim magna si est:
si uero operari rennuit. amor non ẽ.
Et sermonẽ quem audistis nõ est m̃s
sed eius qui misit me patris.¬

Expanded text:
ui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore disjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ad vosmetipsos ergo,amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
cut misit me uiuens pa¬
ter. et ego uiuo propter
patrem. Et qui manducat me:
et ipse uint propter me. Ac si
trem. Idest ut ad illum tanqͣm
ad maiorem referam uitã meã
exinanitio mea fecit in qua
me msit. Ut antem quilqz uiuat
propter me: participationc fa
q humiliatus. uiuo propter pa¬
qua semper est equalis patri
sed ea in qua minor factus est
patre. Oe qua etiam superius
dixit. Sicut pater habet uitã
in semctiplo. sic dedit filio uitã
habere in semctipso: idest ge¬
nuit filium habentem uitam¬

Expanded text:
cut misit me vivens Pater, et ego vivo propter Patrem, et qui manducat me, et ipse vivit propter me; ac si trem, id est, ut ad illum tanquam ad majorem referam vitam meam, exinanitio mea fecit, in qua me misit; ut autem quisque vivat propter me, participatio facitque humiliatus vivo propter Paqua semper est aequalsed de ea in qua minor factus est Patre; de qua etiam superius dixit: « Sicut Pater habet vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semetipso , » id est genuit Filium
Abbreviated transcription (Latin):
oculi. quia ꝑ ip̃os anima respicit qd̃
exterius concupiscit. Columba uͭ sim¬
plex est animal. atq a malicia fellis
alienũ. Quasi columbe gͦ ad fenestras
suas sunt: qui nichil in hoc muncdo
concupiscunt. qui om̃ia simplicit̾ as¬
piciñt: et ĩ his que uident rapacitatis
studio non trahunt᷑. At contra miluus
et non columba ad fenestras suas est:
qui ad ea que oculis cõsiderat. rapine
desiderio anhelat. Quia ergo fratres

Expanded text:
oculi, quia per ipsos anima respicit quod oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat. Quia ergo, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
uid ergo isto holocausto locuple¬
tius. quando ꝑ hoc quod do ĩmo¬
lat in ara cordis anima semetip̃nm
mactat. S hoc bone uoluntatis sacri-¬
ficiũ nũquam plene ꝑsoluitur. nisi
mundi huiꝰ cupiditas ꝑfecte deserat᷑.
Nam quicquid in eo cõcupiscimꝰ. hoe
ꝓculdubio ꝓximis inuidemus. Uidet᷑
enim quia nobis desit. qd̃ alt̾ assequit᷑
Et quia semꝑ muidia a bona uolun¬
tate discordat. mox ut hec mentẽ ceꝑit
illa discedit. Unde et p̃dicatores sc̃ĩ ut possẽt
ꝓximos ꝑfecte diligere studuerunt ĩ
hoc sclo nichil amare nichil umqͣm
appetere: nichilq cũ appetitu possidere.
Quos bene ysaias intuens ait. Qui
sunt isti qui ut nubes uolant. et qua¬
si columte ad fenestras suas: uicdit
quippe eos terrena despicere. mente ce¬
lestibz ꝓpinquare: uerbis pluere. mira¬
culis coruschare. Et quos a terrenis cõ¬
tagiis et sc̃a preditatio et sublimis in¬
ta suspenlerat. hos uolãtes pariter ⁊
nubes appellat. fenestre autem nr̃e ft̃

Expanded text:
uid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mus. debemꝰ imitari qd̃ colimꝰ. Osten¬
dat nr̃e obsequiũ deuotiõis. ĩmiutate
sollempnitas mentis. Despiciamꝰ que
t̾rena sũt: relictis temporalib mercem᷑
eterna. Si autem neclũ possumꝰ relin¬
quere. ꝓpria. saltẽ nõ cõcupiscamꝰ aliena.
Si nec dũ mens nr̃a accendit᷑ igne ca-¬
ritatis. ĩ ambitiõe sua habeat frenũ ti¬
moris: ut ꝓfectus sui passib uegetata
dũ ab alienoꝵ appetit cõpescit᷑. qͣndoq
ad ꝓpria contempnenda ꝑducatur:¬

Expanded text:
. Ostendat nostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur
Abbreviated transcription (Latin):
ret sua quasi ingratus tacuisse que
acceperat beneficia iuderet᷑. que agnos¬
cebat in filio. S fortasse aliqui qͣi irra¬
tionabilẽ mentis excessum putent.
qd̃ octo dierum alloquit᷑ infantem
uerum si teneamus intelligiꝰ ꝓfecto
qd̃ potuit uocem patris natus audire.
qui marie salutationẽ anteqͣm nas¬
reserantur. habebat intelligendi sen-¬
sum: qui exultandi habebat affectũ.
Simul illud aduerte. quam paucis ely¬
z abeth qͣm mulus ⁊ acharias ꝓphetet. Et
uterq sc̃õ repletus sp̃u loquebat᷑. s disci¬
plina seruat᷑ ut mulier discere magis
que diuina sunt studeat qͣm docere. Nec
facile ullum ꝓphetasse uberiꝰ. qͣm ma
qͣmcito cantici uerba conclusit. eadem¬
ꝙ ubi ꝓlirius est locuta cum fr̃e: ne¬
quaqͣm sin penam sermonis euasit.

Expanded text:
ret sua quasi ingratus tacuisse quae ret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filio. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuit uocem patris natus audire, qui Mariae salutationem, antequam nasreserantur, habebat intellegendi sensum, qui exsultandi habebat adfectum. simul illud aduerte quam paucis Elisabet, quam multis Zaccharias prophetet. et uterque sancto inpletus spiritu loquebatur, sed disciplina seruatur, ut mulier discere magis quae diuina sunt studeat quam docere. nec facile ullam prophetasse uberius quam maquam cito cantici uerba conclusit eademque, ubi prolixius est locuta cum fratre, nequaquam sui poenam sermonis euasit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut lingua nr̃a que incredulita¬
tis est uinculis ligata: rationis uoce
soluat᷑. S cribamꝰ sp̃u mysteria si uo¬
lumus loqui. scribamus p̃nuntiũ
xp̃i non in tabulis lapideis: s in ta-¬
bulis cordis carnalib. Etenim qui
iohem loquit᷑ xp̃m ꝓphetat. Loqua¬
mur iohem loquamur et xp̃m. ut no
strum quoq os possit aperiri: quod ĩ
sacerdote tanto irrationabilis modo
petudis frena nutantis fidei coercebãt
et facilis indulgere peccatis. Non so-¬
lum ablata restituit. sed etiam in
sperata concedit. Ille dudum mutꝰ
ꝓphetat. hec enim gr̃a dei maxima.
quod eum qui negauerant confitẽ¬
tur. Nemo ergo diffidat. nemo ue¬
terum conscius delictoꝵ p̾mia diui¬
na desperet. Nourt d̾s mutare senten-¬
tiam. si tu noueris emenclare delic-¬
tum. Et tu puer ꝓph̾a altissimi uo¬
caberis. Pulchre cum de domino pro-¬
phetaret ad ꝓpham sua uerba con-¬
uertit ut hoc quoq beneficiũ ẽẽ dñi
designaret ne cun publice numera¬

Expanded text:
ut lingua nostra, quae incredulitatis uinculis est ligata, rationis uoce soluatur. Scribamus spiritu mysteria, si uolumus loqui, scribamus praenuntium Christi non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. etenim qui Iohannem loquitur Christum prophetat. loquamur Iohstrum quoque os possit aperiri, quod in sacerdote tanto irrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei coercebant.et facilis indulgere peccatis: non solum ablata restsperata concedit. ille dudum mutus prophetat; haec enim gratia dei maxima, quod eum qui negauerant confitentur. nemo ergo diffidat, nemo ueterum conscius delictorum praemia diuina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberis. pulchre cum de domino prophetaret, ad prophetam sua uerba conuertit, ut hoc quoque beneficium esse domini designaret, ne cum publice numera
Abbreviated transcription (Latin):
simi palmam libenter ac prompte cer¬
temus om̃s ĩ agone iusticie deo ⁊ xp̃o
spectante curramꝰ. et qui scl̃o ⁊ mundo
maiores ẽẽ iam cepimꝰ: cursũ nr̃m nlła
scłi et mundi cupiditate tardemus.
Si expeditos si celeres ĩ hoc oꝑis agone
currentes dies nos ultimus inuene

Expanded text:
t nos pervenire palmam. Libenter ac prompte cert nos pervenire palmam. Libenter ac prompte certemus omnes in agone justitiae, Deo et Christo spectante curramus, et qui saeculo et mundo majores esse jam coepimus, cursum nostrum nulla saeculi cupiditate tardemus. Si expeditos, si celeres in hoc operis agone currentes dies nos ultimus invene
Abbreviated transcription (Latin):
ri. nõne lignum erat pati om̃e quod
triste est ut tanti boni tanteq glorie
sc̃oꝵ leticia. cum una queq facies ful¬
gebit ut sol cum ordinib distinctis
celestia pro temporalib sempiterna ꝓ
modicis magna prestare. adducere sc̃õs
ĩ uisionẽ paterne glorie et facere ĩ cele¬
nis uiuificatione reparauit: denuo ad
paraclysũ reducere. ⁊ regna celorum
fide ⁊ lieritate sue pollicitatioĩs aꝑire:
hec hereant firmit̾ sensib nr̃is. hec in¬
telligantur plena fide hec corde toto di¬
ligantur: hec indesmentiũ oꝑũ mag¬
nanimitate acquirant᷑. Res posita est
in potestate facientis. quia regnũ celoꝵ¬
nisi teip̃m. Tanti ualet. qͣntum es. Tu
te da: ⁊ habebis illam. Quid turbaris
de precio: xp̃c semetip̃m tracdidit ut
acquireret te regnũ dõ pr̃i. ita et tu te¬
ip̃m da ut sis regnum eius: ac non
regnet peceatum in tuo mortali cor¬
pore. s sp̃e in acquisitionẽ uite. Ad

Expanded text:
ri; nonne erat dignum pati omne quod ri; nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae sanctorum laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol , cum ordinibus distinctis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem paternae gloriae, et facere in coelesui vivificatione reparavit; denuo ad paradisum reducere, regnum coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire. Haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquirantur. Res posita est in potestate facientis, quia regnum coelonisi te ipsum; tantum valet, quantum es tu; te da, et habebis illam. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te regnum Deo Patri, ita et tu teipsum da, ut sis regnum ejus, ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
cetib. thionis et dominationib pͥn¬
cipatib et potestatib: omniũq cele¬
stium suꝑnaꝵq uirtutũ contuberniis
ꝑfrui. et intueri agmina sc̃oꝵ splen¬
didius syderib micantia: patriar¬
chaꝵ fide fulgentia ꝓph̾aꝵ spe letan¬
tia. apłoꝵ in duodecim trib isrł or¬
bem iudicantia: martyrũ purpureiᷤ
uictorie coronis lucentia. iurginũ
quoq choros candentia serta gestan¬
tes inspicere. De rege autem qui hoꝵ
medius residet. dicere uox nulla suf¬
ficiet. Effugit enim omnẽ sermonẽ.
atq omnẽ sensum humane mentis
excedit decus illud: illa pulchritudo
illa uxtus illa gloria illa magni¬
ficentia. illa maiestas. Ultra omnẽ
enim sc̃oꝵ est gl̾am ip̃ius mestima¬
lem adipisci conspectum. et splendo¬
re maiestatis ens irradiari. Si enĩ
cotidie oporteret nos tormenta ꝑfer¬
re si ip̃am gehennã ꝑuo temꝑe tole-¬
rare ut xp̃m uidere possemus ĩ gloria
uenientem et sc̃oꝵ enis numero socia¬

Expanded text:
is etiam et Dominationibus, Principatibus et Potestatibus, omniumque coelestium supernarumque Virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideribus micantia, Patriarcharum fide fulgentia, Prophetarum spe laetantia, Apostolorum in duodecim tribubus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa majestas. Ultra enim omnem sanctorum est gloriam, ipsius inaestimabilem aspicere conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possemus in gloria venientem, et sanctorum ejus numero socia
Abbreviated transcription (Latin):
rũ et longitudine temporũ apud gre-¬
cos latinosqz confusum est. Iacob
autem genuit ioseph. Hoc loco obi-¬
cit nobis iulianus augustus dissonã¬
tiam enuãgelistaꝵ. cur euuangelista
matheus ioseph filium dixerit iacob:
et lucas filium eũ appellauerit hely.
non intelligens consuetudinẽ scrip¬
turaꝵ. quod alter scd̃m naturam alt̾
scd̃m legem ei pater sit. Scimꝰ enim hoc
ꝑ moysen do uibente preceptum. ut si
frater aut ꝓpinquus absq liberis mor¬
tuis mortuus fuerit aliꝰ eius accppi¬
at uxorẽ: ad suscitandũ semẽ fr̃is uel
ꝓpinqui sui. Suꝑ hoc et affricanus
temporũ scriptor et eusebius cesariensis
tibi non subeat nuptiaꝵ. s recordare
consuetudinis scripturaꝵ qd̃ sponsi in¬
ri et sponse nocentur uxores. Et a trans¬
migratione babylonis.usq ad xp̃m
generationes quatuordecim. Numera
a iechonia usq ad ioseph: et inuenies
generationes trescdecim. Uerum quar¬
ta decima generatio. ĩ ip̃m xp̃m repu¬
tabit᷑¬

Expanded text:
 et longitudine temporum, apud Graecos Latinosque confusum est. Jacob autem genuit Joseph. Hoc loco objecit nobis Julianus Augustus dissonantiam Evangelistarum, cur evangelista Matthaeus Joseph dixerint filium Jacob: et Lucas eum filium appellarit Heli; non intelligens consuetudinem Scripturarum, quod alter secundum naturam, alter secundum Legem ei pater sit. Scimus enim hoc per Moysen Deo jubente praeceptum, ut si frater aut propinquus absque liberis mortuus fuerit, alius ejus accipiat uxorem ad suscitandum semen fratris vel propinqui sui . Super hoc et Africanus temporum scriptor et Eusebius Caesariensis tibi non subeat nuptiarum; sed recordare consuetudinis Scripturarum, quod sponsi viri, et sponsae vocentur uxores. Et a transmigratione Babylonis usque ad Christum, generationes quatuordecim. Numera a Jechonia usque ad Joseph, et invenies generationes tredecim. Quarta decima ergo generatio in ipsum Christum reputabit
Abbreviated transcription (Latin):
lupos. Multi autem cum regiminis
iura suscipiunt. ad lacerandos subdi-¬
tos in ardescunt. Terrorem potestatis
exhibent. et quibz prodesse debuerant
nocent. Et quia caritatis iuscera nõ
habent dñi uideri appetunt: pres se
esse minimine recognoscũt.o¬

Expanded text:
lupos. Multi autem cum regiminis lupos. Multi autem cum regiminis jura suscipiunt, ad lacerandos subditos inardescunt, terrorem potestatis exhibent, et quibus prodesse debuerant, nocent. Et quia charitatis viscera non habent, domini videri appetunt, patres se esse minime recognoscunt
Abbreviated transcription (Latin):
epe emiim pro sua nequitia precli¬
ro ex subiestoꝵ culpa agit᷑ ut eis qui
presunt p̾dicationis sermo subtrahat᷑
Ex sua quippe nequitia p̃licantis lin¬
gua restringitur. sicut psalmista ait.
peccatori autẽ dixit deus. quare tu enar-¬
ras iusticias meas: Et rursum ex intio
subiectoꝵ uox predicantiũ ꝓhibitur
sicut ad iherechielem dñs dicit. Linguã
tuã adherere faciam palato tuo. et
eris mutus nec qͣi uir obiurgans: qͥa
domus exasꝑans est.Ac si aꝑte clicat.
Idcirco tibi predicationis sermo tollit᷑.
quia dũ me in suis actib plebs exas¬
perat: non est digna cui exhortatio
ueritatis fiat. Ex cuiꝰ ergo uitio pre¬
dicatori sermo subtrahat᷑. non facile
agnoscit᷑. Quia uero pastoris tacitur¬
nitass aliquando sibi semꝑ autem
subiectis noceat. certissime scitur. S
utinam si ad p̾dicationũ uirtutem
non sufficimus. loci nr̃i officiũ ĩ inno¬
centia uite teneamus. Nam subditur.
Ecce ego mitto uos: sicut agnos int̾

Expanded text:
epe enim pro sua nequitia praedicantiro ex subjectorum culpa agitur ut eis qui praesunt, praedicationis sermo subtrahatur. Ex sua quippe nequitia praedicantium lingua restringitur, sicut Psalmista ait: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias meas? Et rursum ex vitio subjectorum, vox praedicantium prohibetur sicut ad Ezechielem Dominus dicit: Linguam tuam adhaerescere faciam palato tuo, et eris mutus, nec quasi vir objurgans, quia domus exasperans est . Ac si aperte dicat: Idcirco tibi praedicationis sermo tollitur, quia dum me in suis actibus plebs exasperat, non est digna cui exhortatio veritatis fiat. Ex cujus ergo vitio praedicatori sermo subtrahatur, non facile cognoscitur. Quia vero Pastoris taciturnitas aliquando sibi, semper autem subjectis noceat, certissime scitur. 4. Sed utinam si ad praedicationis virtutem non sufficimus, loci nostri officium in innocentia vitae teneamus. Nam subditur: Ecce ego mitto vos sicut agnos inter
Abbreviated transcription (Latin):
ioatham. In quarto regum uolumi¬
ne leginius de ioram ochoriã fuisse
generatũ. Quo mortuo. iosabeth filia
regis ioram soror ochorie tulit ioas fi¬
liũ fris sui: et eum internitioni que
exercebatur ab atholia subtraxit. Cin
successit in regnum filius eiꝰ amasias
post quem regnauit filius eius azari-
ioatham filius eiꝰ. Cernis gͦ qd̃ scd̃m
fidem hystorie tres reges in mecdio fue¬
rint. quos hic euuangeliũ p̃termisit.
Ioram quippe nõ genuit oriam s ocho¬
ziam. et reliquos quos enumerauimꝰ.
uerum quia euuangeliste ꝓpositum
erat tres tesseres cedecades in du̾so tẽ¬
porum statu ponere et ioram generi
se miscuerat impiissime tribz iezabelis.¬
idcirco usq ad t̾ciam generationem
eiꝰ memoria tollitur. ne in sc̃e natiui¬
tatis ordine poneretur. Et post trans
migrationẽ babylonis. iechonias
genuit salathiel. Si uoluerimꝰ iecho¬
niam in fine prime tesseres decadis
ponere. in sequenti non erunt qua¬
tuordecim s tresclecim. Sciamus gͦ hic

Expanded text:
is. In quarto Regum volumine legimus de Joram Ochoziam fuisse generatum, quo mortuo, Josabeth filia regis Joram, soror Ochoziae tulit Joas filium fratris sui, et eum internecioni, quae exercebatur ab Athalia  Al. Atholia, subtraxit. Cui successit in regnum filius ejus Amasias, post quem regnavit filius ejus AzariasJoathan filius ejus. Cernis ergo quod secundum fidem historiae tres reges in medio fuerint, quos hic Evangelista praetermisit: Joram quippe non genuit Oziam, sed Ochoziam: et reliquos quos enumeravimus. Verum quia Evangelistae propositum erat tres tessarescedecades in diverso temporum statu ponere, et Joram generi se miscuerat impiissimae Jezidcirco usque ad tertiam generationem, ejus memoria tollitur, ne in sanctae nativitatis ordine poneretmigrationem Babylonis, Jechonias genuit Salathiel. Si voluerimus Jechoniam in fine primae tessaradecadis ponere, in sequenti non erunt quatuordecim, sed tredecim. Sciamus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ysaia legimus. generationem
euis quis enarrabit: Non ergo prte¬
mus euuangeliũ ꝓphe ẽẽ contrariũ.
ut quod ille impossibile cdixit affatu
hic narrare icipiat: quia ibi de gene
ratione diuinitatis. hic de incarnatio¬
ne est dictũ. Acarnalib autem cepit.
ut ꝑ hominẽ deum discere incipiamꝰ.
filii dauid: filii abraham. Ordo p̃poste
rus. s necessarie cõmutatus. Si enim
primũ posuisset abraham et postea
dauid: rursus ei repetendus fuerat
abraham ut generationis series texe¬
retur. Ideo autem ceteris pretermissis
hoꝵ filiũ nuncupauit. quia ad hos
tantum est fc̃a de xp̃o repromissio. Ad
abraham: in semine inquit tuo bene¬
daiuid: de frnctu uentris tui ponam
suꝑ sedem tuam. Iulas autẽ genuit
phares et zaram de thamar. Notandũ
in genealogia saluatoris nullam sc̃aꝵ
assumi mulierũ s eas qͣs scriptura re¬
prehendit. ut qui ꝓpter peccatores ue¬
nerat de pecratoribz nascens omnium
peccata deleret. Unde et in consequenti¬

Expanded text:
quit, legimus: Generationem eius quis enarrabit? Non ergo putemus euangelium prophetae esse contrarium, ut quod ille impossibile dixit, effatu hic narrare inciratione divinitatis, hic de incarnatione est dictum. A carnalibus autem coepit, ut per hominem Deum dicere incipiamus. Filii David, filirus, sed necessarie commutatus. Si enim primum posuisset Abraham, et postea David, rursus ei repetendus foret Abraham, ut generationis series retexeretur. Ideo autem caeteris praetermissis, horum filium nuncupavit, quia ad hos tantum facta est de Christo repromissio: ad Abraham: In semine, inquit, tuo benevero ait: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam . APhares et Laram de Thamar. Notandum in genealogia Salvatoris, nullam sanctarum assumi mulierum, sed eas quas Scriptura reprehendit, ut qui propter peccatores venerat, de peccatricibus nascens, omnium, peccata deleret. Unde et in consequenti
Abbreviated transcription (Latin):
dnupnas quippe dñs abiit. quia
gelorũ nouus homo copulauit. Qui
tunc reuertit᷑ tũ nobis iam ꝑ iudiciũ
manifestatur. Bene autem de seruis
expestantib subdit᷑. ut cum uenerit et
pulsauerit: confestim aperiant ei. uenit
quippe. cũ ad iudiciũ ꝓperat. Pullat
uero. cum iam ꝑ egritudinis molesti¬
as ẽẽ mortem uicinam designat. Cui
confestim aꝑimꝰ. si hunc cũ amore sus¬
cipimꝰ. Aꝑire enim iudici pulsanti nõ
uult qui exire de corpore trepilat. et
uidere eum quem contempsisse se me¬
minit iudicem formidat. Qui autẽ
de sua spe et oꝑatiõe securus est pulsã¬
ti confestim aꝑit. quia letus iudicem
sustinet: et cum tempꝰ ꝓpinque mor¬
tis agnouerit. de gloria retributionis
hilarescit. Unde et protinus subdit᷑. Sĩ
sunt serui illi. quos cum uenerit dñs
inuenerit iugilantes. Uigilat. qui ad

Expanded text:
nuptias quippe Dominus abiit, quia tudinem novus homo copulavit. Qui tunc revertitur cum nobis jam per judicium manifestatur. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe cum ad judicium properat, pulsat vero cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire etenim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat; et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati servi illi quos cum venerit Dominus, invenerit vigilantes.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoris. noli cessare. quia inle tibi
ꝓmittit᷑ uenia: unde et om̃ib ut lau-¬
des. Alioquin nisi iuxta modulum in¬
genii nr̃i deum lauclare in sanctis su¬
is stucleamus. quomodo eum scd̃m qd
canimus iuxta multitudinẽ magni¬
tudinis enis laucdare poterimus: Om¬
nino qd̃ p̾termittendũ non est quod
imple turi sumꝰ quandoq scd̃m quod
dicit᷑ beati qui habitant in domo tua
dñe in secula seculorũ laudabunt te.
interdum uero quia ĩmensus est qd̃
uoce non possumus nec facunclia na¬
lemus exequamͣ uotis et medullis cor¬
dis. quia magnus et bonus est atq im¬
mensus: tantus ac talis quantũ ⁊ qͣlẽ
ip̃e se nouit. ore ac sp̃u confiteam᷑ ad

Expanded text:
peccatoris, noli cessare a laude, quia inde tibi peccatoris, noli cessare a laude, quia inde tibi promittitur venia, unde et omnibus, ut laudes. Alioqui nisi juxta modulum ingenii nostri Deum laudare in Sanctis suis studeamus: quomodo eum, secundum quod canimus, juxta multitudinem magnitudinis ejus, laudare poterimus? omnino quippe praetermittendum non est, quod impleturi sumus quandoque, secundum quod dicitur: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te . Interdum vero quia immensus est, quod voce non possumus, nec facundia valemus, exsequamur votis et medullis cordis: quia magnus et bonus est atque immensus, tantus ac talis quantum ac qualem ipse se novit, ore ac spiritu confiteamur ad
Abbreviated transcription (Latin):
Tamen et si ad hec nemo ydoneus inue¬
nitͣ uotis omnib cessare non debet qͥ¬
libet etiam peccator a laudib: quam¬
uis explere non queat quod sentitur.
Unde sermo diuinus cum de peccatore
ageret ĩ psalmis. sacrificiũ inquit lau
dicat. Illic iter est laudis ad eternam
laudem sine fine mansuram. sz nemo
apprehendet illud: nisi ego p̃monstra
est in laudibz saluatoris. hortor uos et
commoneo ĩ hac sacra sollempnitate
genitricis dei marie: nolite cessare a l au¬
dibz. Quod si uirgo es gaude. quia me¬
riusti esse et tu quod laulas: tantũ
cura ut sis que ligne laucdare possis.
Quod si continens et casta uenerare
et laula. quia nõ aliunde constat ut
possis ẽe casta qͣm ex gr̃a xp̃i: que fuit
plenissime in maria qͣm lauclas. Qd̃
si coniugata certe aut peccatrix nichil¬
ominꝰ confitere ⁊ lauda. qm̃ inde miseri¬
cordia om̃ib profluxit et gr̃a ut laudẽt.
Et qͣmuis non sit speciosa laus ĩ ore

Expanded text:
Tamenetsi ad haec nemo idoneus inveTamenetsi ad haec nemo idoneus invenitur, votis tamen omnibus cessare non debet quilibet etiam peccator a laudibus, quamvis explere non queat quod sentitur. Unde sermo divinus cum de peccatore ageret in Psalmis: Sacrificium, inquit, laudicat: illic iter est laudis ad aeternam laudem sine finapprehendet illud, nisi ego praemonstrrae in laudibus est Salvatoris, hortor vos et commoneo in hac sacra solemnitate genitricis Dei Mariae, nolite cessare a laudibus. Quod si virgo es, gaude, quia meruisti esse et tu quod laudas: tantum cura ut sis, quae digne laudare possis. Quod si continens et casta es, venerare et lauda, quia non aliunde constat, ut possis esse casta, quam ex gratia Christi, quae fuit plenissime in Maria quam laudas. Quod si conjugata certe aut peccatrix, nihilominus confitere et lauda, quoniam inde misericordia omnibus profluxit et gratia ut laudent. Et quamvis non sit speciosa laus in ore
Abbreviated transcription (Latin):
on enim simplex fateor aut con-¬
sueta fuit ista salutatio. s om̃i
admiratione digna. Siquidem uene¬
rationis fuit delatio oblatio muneris
famulatus obsequii. quia et si ĩ scĩs
prib et ꝓpħ̃is gr̃a fuisse creditur: non
tamen catenus plena. In mariam ne-¬
ro totꝰ gratie que in xp̃o est plenitudo
nenit. quamqͣm alit̾. Et ideo inquit
benedicta inter mulieres. id est plus
benedicta qͣm om̃s mulieres. Ac ꝑ hoc
quicquid maledictionis infusum est
ꝑ euam totum abstulit benedictio
marie insuꝑ et gr̃am refulsit xp̃i ortꝰ.
qͣm non habuit prius om̃is mundus.
Igitur quod natura nõ habuit usus
nesciuit. ignorauit ratio mens non
capit humana: pauet celum, stupet
t̾ra. creatura om̃is celestis miratur: hoc
totum est quod ꝑ gabrielem marie di¬
uinitꝰ nuntiatur. et ꝑ xp̃m ad imple¬
tur. Qua de causa. de tali tantaq loqui
me indignum fateor. S et puto quod
nemo qui presumat. nisi qui quanta
sint que pandunt penitus ignorat.

Expanded text:
on enim simplex, fateor, vel consueta fuit illa salutatio, sed omni admiratione digna. Si quidem venerationis fuit delatio, oblatio muneris, famulatus obsequii: quia et si in sanctis Patribus et prophetis gratia fuisse creditur, non tamen eatenus plena. In Mariam vero totius gratiae quae in Christo est, plenitudo venit, quanquam aliter. Et ideo, inquit, benedicta tu inter mulieres, id est, plus benedicta quam omnes mulieres. Ac per hoc quidquid maledictionis infusum est per Evam, totum abstulit benedictio Mariae. Insuper et gratiam refudit Christi ortus, quam non habuit prius omnis mundus. Igitur quod natura non habuit, usus nescivit, ignoravit ratio, mens non cepit humana, pavet coelum, stupet terra, creatura omnis etiam coelestis miratur. Hoc totum est quod per Gabrielem Mariae divinitus nuntiatur, et per Christum adimpletur. Qua de causa, de tali tantoque loqui me indignum fateor. Sed et puto quod nemo praesumat, nisi qui quanta sint quae panduntur, penitus ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
in ñtio uiarũ suaꝵ: anteqͣm quicqͣm
faceret a principio. Petrus filius sp̃c scĩ
ex eo tempore quo ab ip̃o illuminatus.
gr̃am diuine cognitionis accepit. Et qͥa
una uoluntas eadem est oꝑatio sc̃e tri¬
nitatis. reste cum dixisset beatus es sy¬
mon bariona idest filius gratie sprri¬
talis: ꝓtinus adiunxit quia caro et
sanguis non reuelauit tibi. sz pat̾ meus
qui in celis est. Pater quippe filio columbe
sc̃i. eadem quoq et filii: qd̃ facillimis
sacre scripture probabit᷑ exemplis. Di¬
cit namq de pre apls̃. misit d̾s sp̃m fi-¬
lii sui in corda nr̃a. Dicit ip̃e filius de

Expanded text:
ab initio viarum suarum antequam quidquam ab initio viarum suarum antequam quidquam faceret a principio . Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo, ab ipso illuminatus, gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas, eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset: Beatus es, Simon Bar Jona, id est, filius gratiae spiritualis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus, qui in coelis est. Pater quippe filio columbae piritus sancti, eadem quoque et Filii, quod facillimis sacrae Scripturae probabitur exemplis. Dicit namque de Patre Apostolus: Misit Deus Spiritum Filii sui in corda nostra . Dicit ipse Filius de
Abbreviated transcription (Latin):
syriace. latine dicit᷑ filius columbe. fi¬
lius autem columbe recte uocatur
apl̃s petrus. quia uidelicet columba-
multũ simplex est animal: ⁊ ip̃e pru¬
denti ac pia simplicitate dñm seque¬
bat᷑. memor illius precepti quod cum
sius condiscipulis ab eodem magist᷑
simplicitatis ac ueritatis accepit. Esto¬
te prudentes sieut serpentes. et simpli¬
ces sicut columbe. Uel certe quia sp̃c sc̃s
ritali gr̃a plemus extitisse monstrat᷑.
Et iusta satis laude dilectorem con¬
fessoremq suũ dñs remunerat. cum
eum sci sp̃c filiũ ẽẽ testatur a quo ip̃e
dei uiui filius asserit᷑. qͣmuis hoc ip̃m
multum dissimilit̾ fieti nullus fide¬
liũ dubitat. Dñs enim xp̃c filius dei ꝑ
naturam. petrus sicnt et ceteri electi filĩ
ip̃o natus est: petrus filius sp̃c sancti
quia de ip̃o renatus est. xp̃c filius der
ante tempora. ip̃e est emim dei uirtus ⁊
dei sapientia que dicit dñs posselit me

Expanded text:
Syriace, Latine dicitur filius columbae. FiSyriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simplex est animal, et ipse prudenti ac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis ac veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Vel certe quia Spiritus ritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium esse testatur, a quo ipse Dei vivi Filius asseveratur, quamvis hoc ipsum multum dissimiliter fieri nullus fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus sicut et caeteri electi filiusipso natus est, Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me
Abbreviated transcription (Latin):
iquet fr̃es quod illicitis actib
prius mulier intenta. ungen¬
tum sibi pro odore sue carnis adhibu¬
it. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat.
hoc iam d̾o laudabiliter offerebat. Ocu¬
lis terrena concupierat.s hoc iam ꝑ
penitentiã conterẽs flebat. Capillos
ad cõpositionem nultus exhibuerat.
s iam capillis lacrimas tergebat. Ore
suꝑba dixerat. s pedes ddm̃i osculans.
hoc in redemptoris sui uestigia fige¬
bat. Quot ergo ĩ se habuit oblectamẽ¬
ta. tot de se inuenit holocausta. Conu̾¬
tit ad uirtutum numerũ crimina.
ut totũ seruiret do in penitentia: quic¬
quid ex se deum contempserat ĩ culpa-
S hoc phariseus inriens despicit. et
non solum uenientẽ peccatricem mu¬
lierem: s etiam suscipientẽ dñm rep̃¬
ed intueam᷑ attenti quale qͣntũ¬
ne sit nomen illud quo ꝑfectũ
sui nominis confessorem glorificat. ut
huius etam nos ueraciter eum confi¬
tendo mereamur ẽẽ consortes. Beatꝰ¬
es inquid symon bariona. Bariona

Expanded text:
iquet, fratres, quod illicitis actibus prius mulier intenta unguentum sibi pro odore suae carnis adhibuit. Quod ergo sibi turpiter exhibuerat, hoc jam Deo laudabiliter offerebat. Oculis terrena concupierat, sed hos jam per poenitentiam conterens flebat. Capillos ad compositionem vultus exhibuerat, sed jam capillis lacrymas tergebat. Ore superba dixerat, sed pedes Domini osculans, hoc in Redemptoris sui vestigia figebat. Quot ergo in se habuit oblectamenta, tot de se invenit holocausta. Convertit ad virtutum numerum criminum, ut totum serviret Deo in poenitentia, quidquid ex se Deum contempserat in culpa. 3. Sed hoc Pharisaeus intuens despicit, et non solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum repred intueamur intenti quale quantumve sit nomen illud quo perfectum sui nominis confessorem glorificat, ut hujus etiam nos, veraciter eum confitendo, mereamur esse consortes. Beatus, inquit, es Simon Bar Jona. Bar Jona
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerunt. qui a p̃cognitũ habebãt
esse uenturũ. Principes autẽ scl̃i non
cognonisse: quo maioie possumus qͣm
aplice sententie. ꝓbare documento: Si
enim cognouissent. numqͣm dñm
maiestatis crucifixissent. Demonũ eñi
malicia. facile etiam occulta deprehen-¬
dit. At uero qui secularib uanitatibus
occupant᷑. scire diuina non possunt. Be¬
ne autem sibi diuiserunt euuangeliste.
ut sc̃s matheus ioseph ab angelo mo-¬
neri indicaret ne dimitteret mariã:
lucas illi enuangelista testimoniũ re¬
ferret. quod non cõuenissent. Hinc ipla
maria fatetur. cum dicit angelo. Quo¬
modo fiet istud. q̃m iurũ non cognosco:
S et ip̃e sc̃s lucas uirginem declarauit
dicens. Et nomen uirginis maria. Et
ꝓpheta manifestauit qui ait. Ecce uirgo

Expanded text:
cognouerunt, quia praecognitum habebant cognouerunt, quia praecognitum habebant esse uenturum. principes autem saeculi non cognouisse, quo maiore possumus quam apostolicae sententiae probare documento: si enim cognouissent, numquam dominum maiestatis crucifixissent? daemonum enim malitia facile etiam occulta deprehendit, at uero qui saecularibus uanitatibus occupantur scire diuina non possunt. Bene autem sibi diuiserunt euangelistae, ut sanctus Matthaeus Ioseph ab angelo moneri induceret ne dimitteret Mariam, Lucas illic euangelista testimonium ferret quod non conuenissent, hic ipsa Maria fateretur, cum dicit angelo: quomodo fiet istud, quoniam uirum non cognoui? sed et ipse sanctus Lucas uirginem declarauit dicens: et nomen uirginis Maria, et propheta edocuit, qui ait: ecce uirgo