comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ta. dici int̾ cetera. filie
tyri in muneribꝰ. uultũ tuũ dep̃cabun¬
tur diuites terrȩ. Et ipse rursus ad
sponsam tyriã loqͥt᷑. Audi filia &
uide & inclina aurẽ tuã. & oblrus¬
cere p̾płm tuũ & domũ patris tui:
quia concupiscet rex decorẽ tuũ.
Uñ & in descriptiõe pulchritudi¬
nis eiꝰ infert᷑. Astitit regina adex¬
tris eius in uestitu deaurato cir-¬
cuamicta uarietate. W iterum.
Omis gła eiꝰ filiȩ regis intrinsecus.
Si aũ concupiuit rex pulchritu¬
dinẽ tyriȩ penitentis. ⁊ uariarũ
habentis ornam̃ta uͥtutũ: qͣnto
postquã egerint penitentiã. au-¬
dient a dño saluatore. comedite
amici mei ⁊ bibite. & in ebriamins
carissimi.: Qd sit aũ comedere &
bibere & saturari omium collati¬
one uirtutũ: fideł lector intellig̃.
Septuaginta annis desolatũ fu¬
isse tẽplũ ⁊ hicremias ⁊ daniel. &
racharias docent. In hiezechiele
de sodoma legimꝰ quod restituat᷑
in antiquũ. & de egrpto. quod pꝰ

Expanded text:
sacramenta, dici inter caetera: Filiae Tyri in muneribus, faciem tuam precabuntur divites plebis . Et ipse rursum sponsus ad sponsam Tyriam loquitur: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam; et obliviscere populi tui, et domum patris tui, quia concupiscet rex decorem tuum . Unde et in descriptione pulchritudinis ejus infertur: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumdata varietate . Et iterum: Omnis gloria filiae regis intrinsecus . Si autem concupivit rex pulchritudinem Tyriae poenitentis, et variarum habentis ornamenta virtutum, quanto postquam egerint poenitentiam, audient a Domino Salvatore: Comedite, amici mei, et bibite, et inebriamini, charissimi . Quid sit autem comedere et bibere, et saturari omnium collatione virtutum, fidelis lector intelligit. Septuaginta annis desolatum fuisse templum, et Jeremias et Daniel et Zacharias docent. Et in Ezechiele de Sodoma legimus, quod restituatur in antiquum, et de Aegypto, quod post
Abbreviated transcription (Latin):
tur ascensus eoꝵ. siue ȩlamite ut
lex transtulerunt. qͦs in contẽptu¬
reuerti legimꝰ. sũpserunt phare¬
tras ut sagittent in obscuro rectos
corde. qͥ st̃ in currui equites homi¬
nũ. ut parietẽ sion ȩccłȩ fundam̃¬
tum suo clipeo & impugnatione
lis syon. plene quadrigarũ quas
dñs cũ pharaone submersit. quaꝵ
equites ⁊ ascensores ponent inpor¬
tis tuis sedes suas. ut obsessos in te

Expanded text:
tur ascensus eorum, sive Elamitae, ut tur ascensus eorum, sive Elamitae, ut LXX transtulerunt, quos in contemptores vertimus, sumpserunt pharetram, ut agitent in obscuro rectos corde, qui sunt in curru equites hominum, ut parietem Sion et Ecclesiae firmamenta suo clypeo et impugnatione lis Sion, plenae quadrigarum, quas Dominus cum Pharaone submersit, quarum equites et ascensores ponent sedes suas in portis tuis, ut obsessos in te
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ consistere głant᷑ : de qͦ alibi
legimꝰ. Uenite ascendamꝰ in montẽ
bit nobis uiã suã. Porro quod laca
transtulert errant aminimo usq
ad maximũ errant suꝑ montes.
hoc sentire debemꝰ in maiori scele¬
re esse eos qui maiores st̃: & tam̃
aminimo usq ad maximũ erra¬
re cunctos. ⁊ errare suꝑ montes
errant in montibꝰ. Et haelam
sũpsit pharetrã currũ hõĩs eqͥtis:
& parietẽ nudauit clypeus. Et e¬
runt electe ualles tue plene qua¬
drigarũ. & eqͥtes ponent sedes su¬
as in porta. & reuelabit᷑ oꝑim̃tũ¬
tariũ domꝰ saltꝰ & scissuraᷤᷤ ciuitatis
dđ uidebitis qr multiplicate st̃.
lax. Haelamite aũ tulerunt
pharetras. ascensores homines suꝑ
eqͦs ⁊ congregatio pugnantium.
frunt electe ualles tue. & implebunt᷑
quadrigis. & equites stipabunt por¬
tas suas & reuelabunt portas ude.
Et aspicient die illo in domibꝰ ciui
morũ archas dauid uidebunt qm̃
plures st̃. Haelam quod int̾preta¬

Expanded text:
alibi legimus: Venite, ascendamus in montem bit nobis viam suam . Porro quod LXX transtulerunt, errant a minimo usque ad maximum, errant super montes, hoc sentire debemus, in majori scelere esse eos, qui majores sunt, et tamen a minimo usque ad maximum errare cunctos, et errare super montes: in modum errant in montibus: Et Aelam sumpsit pharetram, currum hominis equitis, et parietem nudavit clypeus. Et erunt electae valles tuae plenae quadrigorum: Et equites ponent sedes suas in porta. Et revelabitntarium domus saltus: et scissuras civitatis David videbitis, quia multiplicatae sunt. LXX: Elamitae autem tulerunt pharetras: ascensores: homines super equos: et congregatio pugnantium: et erunt electae valles tuae, implebuntur quadrigis, et equites stipabunt portas tuas: et revelabunt portas Judae: et aspicient die illo in domus electamorum arcis David, et videbunt quoniam plures sunt. Aelam, quod interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
nã questorẽ. ⁊ dices ei. Ed tu hic
aut quid tͥ ẽ hic. Im̃ excidisti t
sepulchrũ. ꝯ fecisti t̾ in ercelso me¬
moriã. & descripsisti tͥ in t̾ra taber¬
naculũ. Ecce dñs sabaoth eitiet &
conteret te. Uerũ ⁊ auferet stolã
tuã ⁊ coronã tuã głosã. ⁊ proiciet
te in regionẽ magnã ⁊ absq men¬
sura. & ibi morieris. ⁊ ponet cur¬
rũ tuũ optimũ ignominiã. & do¬
mũ pͥncipis tui in conculcationẽ.
S& aufereris a dispensatiõe tua . &
de gradu tuo. Et erit in die illa
uocabo puerũ meũ heliachim
filiũ helchiȩ. & induã illũ stolã

Expanded text:
d tu hic? aut quid tibi est hic? quoniam excidisti tibi sepulcrum, et fecisti tibi in excelso memoriam: et descripsisti tibi in terra tabernaculum? Ecce Dominus Sabaoth ejiciet, et conteret virum, et auferet stolam et coronam tuam gloriosam, et projiciet te in regionem magnam, et absque mensura, et ibi morieris: et ponet currum tuum optimum in ignominiam, et domum principis tui in conculcationem. Et aufereris a dispensatione tua, et de gradu tuo. Et erit in die illa, vocabo puerum meum Eliacim filium Helciae, et i
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce peccores intendert̃ arcũ ꝑa¬
uert̾ sagittas suas in pharetra
ut sagittent in obscuro reclos cor¬
de: & mittant ignita diaboli ia¬
cula que uulnerent parit̃ ⁊ ligẽt.
Idoq dure ligati st̃: quia obtu¬
rauerunt aures suas sic̃ aspides
surde obturantes aures suas. q̃¬
ñ eraudient uocẽ incantantiũ
& uenefici incantantis sapienter.
relinquendũ. quia ꝑu̾sus ẽ. & ꝓpͥo

Expanded text:
ores intenderunt arcum, paraverunt sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde , et mittant ignita diaboli jacula quae vulnerent pariter, et ligent. Ideoque dure ligati sunt, quia obturaverunt aures suas sicut aspides surdae, et obturantes aures, quae non exaudient voces incantantium, nec venefici incantantis sapienter. relinquendum , quia perversus est, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
seon diu̾sa esse. ⁊ spacia fugientiũ.
cũ scriptura scã dicat. om̃s qͥ ab he¬
reticis reꝑti st̃ parit̾ colligatos
Appropinquabat solus moy ses
ad dm̃: ceteri uͦ ñ appropinquabãt
Ds̃ enĩ sc̃is suis ds appropinquas

Expanded text:
spatia fugientium, cum Scriptura sancta dicat : omnes qui ab haereticis sunt reperti pariter colligatos, appropinquabat Moyses solus ad Deum, caeteri vero non appropinquabant. Deus enim sanctis suis, Deus approp
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretationẽ secuti sumꝰ: quia
ñ multũ ab hebraico distat in
sensu. Ceterũ ut uerbũ ex u̾bo
de hebrȩo transferã. ita ut apud
eos legit᷑. Oñis pͥmates tui migͣ¬
uert̃ simul: ab arcu ligati sunt.
Quã int̾̃pretationẽ ⁊ alii int̾pre¬
tes secuti st̃. Migrauert̃ enĩ õs
hereticoꝵ pͥncipes ad sinagogã

Expanded text:
interpretationem secuti sumus, quia non multum ab Hebraico distat in sensu. Caeterum ut verbum ex verbo de Hebraeo transferam, ita apud eos legitur: Omnes primates tui migraverunt simul, ab arcu ligati sunt: quam editionem, et alii interpretes secuti sunt. Migraverunt enim omnes haereticorum principes ad synagogam
Abbreviated transcription (Latin):
tiuoꝵ erat ille pͥnceps. quẽ idem
isaias nominat draconẽ fugientẽ.
colubrũ tortuosũ: qͥ cũ u̾ba morti¬
fera in aures miserit deceptoꝵ du¬
re eos ligat. ⁊ de uincłis suis exire
in psalmo. Anima nr̃a sic̃ passer
erepta ẽ de laqueo uenantiũ. Et
in alio loco gaudens qͦd euaserit
loquit᷑. Susceptor m̃s estu. & refu¬
giũ meũ ds meus sꝑabo in eũ: q̃m
ipse eruet me de laqueo uenantiũ

Expanded text:
rum ille princeps est, quem idem Isaias vocat draconem fugientem, colubrum tortuosum, qui cum verba mortifera in aures miserit deceptorum, dure eos ligat, et de vinculis suis exire tulabatur in Psalmo: Anima mea sicut passer erepta est de laqueo venantium . Et in alio loco gaudens quod evaserit, loquitur; Susceptor meus es tu, et refugium meum. Deus meus, sperabo in eum. Quoniam ipse eruit me
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ secretiora se inuenisse głant᷑.
Interfecti tui ñ interfecti gla¬
dio. nec mortui in bello. Laxx.
Uulnerati tui ñ uulnerati. nec
mortui tui in bello. Maxrima
pars absq ullo certamine &
disceptatiõe hereticoꝵ. decep¬
tionibꝰ supplantat᷑: & hec est.
turba quã plurima. Int̾fecti tui

Expanded text:
et sacratiora se invenisse gloriantur. Interfecti tui non interfecti gladio, nec mortui in bello. LXX: Vulnerati tui non vulnerati gladio, nec mortui tui mortui in bello. Maxima pars absque ullo certamine et disceptatione, haereticorum deceptionibus supplantatur, et haec est turba quamplurima. Interfecti igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sabaoth cogitauit dissoluere
omnẽ contumeliã gloriantium.
& dehonestare om̃e qͦd inclitum
ẽ suꝑ terrã Uerbũ chanaan de
theo dotiõis ȩditiõe additũ ẽ: ꝓqͦ
aqͥla negotiatores transtulit. Int̾¬

Expanded text:
avit dissolvere omnem contumeliam gloriantium, et dehonestare omne quod inclytum est super terram. Verbum Chanaan, de Theodotionis editione additum est, pro quo Aquila, negotiatores transtulit. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
a sinistris et
inmundis
uolucribus qͥ
referuntur
ad contͣrias
fortitudines.
nec possunt ustiꝰ modi dicere
leuaui ocłos meosad montes. im
ueniet auxiliũ mͥ: sed in modũ
brutoꝵ animantiũ ad terrena

Expanded text:
a tetris et immundis volucribus, quae referuntur ad contrarias fortitudines. Nec possunt istiusmodi dicere: Levavi oculos meos in montes, unde veniat auxilium mihi : sed in modum brutorum anim
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s qͥ inuenti st̃ in te. uincti st̃
parit᷑. ꝓcul fugerunt. Lacr. Et for¬
tes in te longe fugerunt. Adhuc
sermo ꝓphe ẽ cont᷑ uallẽ syon. cuiꝰ
habitatores ascendert̃ in tecta ua¬
na: & clamauert̃ clamore con¬
fuso. ⁊ uulnerati st̃ absq p̃lio
cuiꝰ pͥncipes om̃s fugert̃. ⁊⁊ dure
ligati st̃: & qͥ fortes int̾ eos erat
longius aufugert̃. Quanto enĩ
qͥs: heretica ꝑuersitate prudentior.
ẽ: tanto longiꝰ recedit a dño. Quod
aũ dicit uirta hebraicũ. om̃s qui
inuenti st̃ inte: hoc notare debe¬
mus. qͦd heretici eos qͦs deceperĩt
inuenisse se dicant: s inuentio eoꝵ.
ꝑditio ẽ. Deniq parit̃ colligant᷑.

Expanded text:
Omnes qui inventi sunt in te, vincti sunt pariter, procul fugerunt. LXX: Et fortes in te longe fugerunt. Adhuc sermo Prophetae contra vallem Sion, cujus habitatores ascenderunt in tecta vana, et clamaverunt clamore confuso, et vulnerati sunt absque praelio, cujus principes omnes fugerunt, et dure ligati sunt, et qui fortes inter eos erant, longius aufugerunt. Quanto enim quis in haeretica perversitate prudentior est, tanto longius recedit a Domino. Quod autem dicit juxta Hebraicum: Omnes inventi sunt in te, hoc notare debemus, quod et haeretici eos quos deceperint, invenisse se dicant: sed inventio eorum, perditio est. Denique pariter colligantur,
Abbreviated transcription (Latin):
nis & conculcationis nequaquam
erit hierłm q̃ interp̃tat᷑ usio pacis.
sed antiqͥ nominis iebus q̃ int̾pretat᷑
conculcatio. fletuũ quoq siue er̃¬
roris ut laer transtulerunt a dño
eis erroris occasio qͥ posst̃ dicere.
Quare nos errare fecisti a uia tua:
& in alio loco. Dñs eis dedit ⁊ mis¬
cuit sp̃m erroris: ut ñ in uisionis
monte. s in syon ualle consisterẽt.
Hȩc aũ ipsa dies q̃ adño exrercituũ
in ualle orit᷑ iusionis ut singłoꝵ
oꝑa demonstret scrutat᷑ murum
hereticoꝵ quẽ aduersus ȩccłam
quasi firmissimũ ꝓpugnacłm con¬
struxert̃: & magnificũ głosũq¬

Expanded text:
nis, et conculcationis, nequaquam nis, et conculcationis, nequaquam erit Jerusalem, quae interpretatur visio pacis: sed antiqui nominis Jebus, quae interpretatur conculcatio: fletuum quoque sive erroris, ut Septuaginta transtulerunt a Domino Sur erroris occasio, qui possunt dicere: Quare nos errare fecisti a via tua ? Et in alio loco: Dominus eis miscuit spiritum erroris : ut non in Visionis monte, sed in Sion valle consisterent. Haec autem ipsa dies, quae a Domino exercituum in valle oritur Visionis, ut singulorum opera demonstret, scrutatur murum haereticorum, quem adversum Ecclesiam quasi firmissimum propugnaculum construxerunt; et magnificum glo
Abbreviated transcription (Latin):
ds. Ecce ego mittã in fundam̃tis
syon lapide. lapide ꝓbatũ. angu¬
larẽ p̾ciosũ. in fundam̃to funda¬
mentũ. Qͥ crediderit ñ festinet.
Et ponã iuditiũ in pondere ⁊ ui
E sticiã in mensura. Et subuertet
grando spem m̃datii. ⁊ ꝓtectionẽ
aque inundabunt .& delebit᷑
fedus urm cũ morte ⁊ pactũ
urm cũ inferno ñ stabit. Flagel

Expanded text:
undamentis Sion lapidem probatum, angularem, pretiosum, fundatum fundamine: qui crediderit, non festinet. Et ponam judicium in pondere, et justitiam in mensura: et subvertet grando spem mendacii, et protectionem aquae inundabunt. Et delebitur foedus vestrum cum morte, et pactum vestrum cum infern
Abbreviated transcription (Latin):
que ducit ad uitã. Illis ħ p̾dican¬
tibus audire impii noluerunt.
Uñ hoc qͦd ad dĩ pͦpłm dicebat᷑.
tribulationẽ sustine. tͥbulationẽ
sustine. expecta spem expecta
spem adhuc modicũ. ad huc mo¬
dicũ. illis uertit᷑ in penã qͥ au¬
dire sermonẽ dñi noluert ut
currant. & absq ullo fine mise¬
riarũ capiant᷑. Quod aũ uerbũ
hebraicũ. dea. quod om̃s uertert̃¬

Expanded text:
quae ducit ad vitam. Illis haec praedicantibus, audire impii noluerunt. Unde hoc quod ad Dei populum dicebatur: Tribulationem sustine, tribulationem sustine; exspecta spem, exspecta spem: adhuc modicum, adhuc modicum, illis vertetur in poenam, qui audire sermonem Domini noluerunt, ut currant, et absque ullo miseriarum fine capiantur. Quod autem verbum Hebraicum DEA, quod omnes verter
Abbreviated transcription (Latin):
scenderunt: dñs erit corona głȩ
his qͥ in ȩccła cõmorantur. & ad
multitudinẽ plurimoꝵ erran¬
tiũ cõꝑati paruo st̃ numero: e¬
rit aut in sꝑu uiditii suꝑ iudi¬
ciũ. qr lauabit dñs sordes filior
⁊ filiarũ syon in sꝑu iudicii. Si
qͥs aũt sanguinẽ habuerit. ne¬
quaq̃ sꝑu iuditii. sed cõbustiõis
ab his qͥuino draconũ inebriati
st̃ u errauert̃ ꝓpt̾ sycerã. Sepe
fit: sycerã aut omnẽ potionẽ

Expanded text:
erit corona gloriae, his qui in Ecclesia commorantur, et ad multitudinem plurimorum errantium comparati, parvi sunt numero. Erit autem in spiritu judicii super judicium: quia lavabit Dominus sordes filiorum et filiarum Sion spiritu judicii. Si quis autem sanguinem habuerit, nequaquam spiritu judicii, sed combustionis ab his qui vino draconum inebriati sunt, et erraverunt propter siceram. Saepe fit. Siceram autem omn
Abbreviated transcription (Latin):
dagi supplicior meoꝵ grando
subuertet: ⁊ ꝓtectionẽ sub qua
do delebit: ita ut amicicia ⁊ fedꝰ
quod habebatis cũ morte ⁊ cũ
inferno hoc ẽ cũ diabolo ꝑeat
in et̾̃nũ: & flagellũ siue tẽpes¬
tas de qua dixeratis. Flagellũ
inundans cũ transierit ñ ueni
animo nequaꝙ̃ esse passuros.
sẽꝑ enĩ irruet uob̾: s tã in ꝓsꝑis
quã in aduersis irã dñi sentie¬
tis. ⁊ mors nos seua populabit᷑.
¶d dicã de penis penarũ : Sola
formido ⁊ torm̃toꝵ metꝰ uos cor¬
riget ad salutẽ: & mala ur̃a in¬
tellige̾ faciet. Cũq uerati fue¬
uera dixisse. Q uodq sequitur.
coangustatũ ẽ stratũ ita ut alt̾
decidat. ꝙ palliũ breue utrũq
oꝑire ñ pot̃: illũ habet sensũ
quẽ in apło legimꝰ. Non potes

Expanded text:
grando subvertet. Et protectionem, sub qua do delebit, ita ut amicitia et foedus quod habebatis cum morte et cum inferno, hoc est, cum diabolo, pereat in aeternum. Et flagellum sive tempestas, de quo dixeratis: Flagellum inundans cum transierit, non venanimo nequaquam esse passuros. Semper enim irruet vobis, et tam in prosperis quam in adversis iram Domini sentietis, et mors vos saeva populabitur. Quid dicam de poenis? Poenarum sola formido et tormentorum metus vos corriget ad salutem, et mala vestra intelligere faciet. Cumque vexati fuevera dixisse. Quodque sequitur: Coangustatum est enim stratum, ita ut alter decidat, et pallium breve utrumque operire non potest, illum habet sensum que
Abbreviated transcription (Latin):
sub ꝑsona uroris loqͥt᷑ fornicantis
tũ & adulterã. siuis meis cõpleri¬
bus copulari. abice idola: si uo¬
lueris seruire idolis me habere
ñ poteris. Hoc iuxta hebraicũ.
ꝓͥ quo in ber legit᷑. Discite au¬
dire qͥ tͥbulati estis. ñ possumus
pugnare: ipsi aũ infirmi sumꝰ¬
ut ñ congregem᷑. ¶sͦ quẽ sensũ
penitꝰ ignoro: nͥ forte ad pͥncipes
ppłi loquat᷑ sermo diuinꝰ. ⁊ hor¬
tet᷑ eos ut spem habeãt in do &
illiq respondeant se p̃ infirmi-¬
tate uiriũ adu̾sus contrarias po¬
testates pugnare ñ posse: nec int̾
dĩ pͦpłm congregari. Sicut
enĩ in monte diuisionũ stabit
irascet᷑ ut faciat opus suũ. opꝰ¬
nũ ẽ opus ab eo. Et nc̃ nolite il¬
ludere. ne forte conftingantur
iuncła ur̃a. Consũmationẽ ens
⁊ adbreuiationẽ audiui a dño do

Expanded text:
uxoris loquitur fornicantis at et adulteram , si vis meis complexibus copulari, abjice idola: si servieris idolis, me habere non poteris. Hoc juxta Hebraicum. Porro quod in LXX legitur: Discite audire qui tribulati estis: non possumus pugnare, ipsi autem infirmi sumus ut congregemur, quem sensum penitus ignoro. Nisi forte ad principes populi loquatur sermo divinus, et hortetur eos, ut spem habeant in Deo, illique respondeant se pro infirmitate virium adversus contrarias potestates pugnare non posse, nec inter Dei populum congregari. Sicut enim in monte divisionum stabit irascetur, ut faciat opus suum, inum est opus ab eo. Et nunc nolite illudere, ne forte constringantur vincula vestra. Consummationem enim et abbreviationem au
Abbreviated transcription (Latin):
cantes: sed ꝑegͥnũ & alienũ ab co
ut puniat qͥ saluator ẽ. Qm̃ igit᷑
de pacientia sua resurrecturꝰ est
dñs. & nequaꝙͣ. parciturus : sicut
ñ peꝑcit in monte pharasym &
in ualle gabaon: moneo uos oui¬
ri illusores. ut nequaqͣ rideatis
de ꝓpħis meis ⁊ ñ putetis ñ uen¬
tura q̃ nuntiãt: ne si ꝑmanseri¬
tis in illudendo. constringant᷑
siue captiuitatis uob tẽpus adue¬

Expanded text:
cantes, sed peregrinum, et alienum ab eo, cantes, sed peregrinum, et alienum ab eo, ut puniat qui Salvator est. Quoniam igitur de patientia sua resurrecturus est Dominus, et nequaquam parciturus: sicut non pepercit in monte Pharasim, et in valle Gabaon: moneo vos, o viri illusores, ut nequaquam rideatis de prophetis meis, et non putetis ventura quae nuntiant, ne si permanseritis in illudendo, constringantur ive captivitatis vob
Abbreviated transcription (Latin):
faciet. Amaritudinis opusẽ fu-¬
ror eiꝰ. quasi alienis abutet᷑. & ali¬
ena amaritudo eiꝰ. ⁊ uos nolite
letari. ne confortent᷑ uincła ura
quia consũmatas ⁊ adbreuiatas
res audiui a dño do sabaoth. qͣs
facturꝰ ẽ suꝑ omnẽ terrã. Lapidẽ
p̃ciosũ in fundam̃tis syon posi¬
turũ se dñs reꝓmisit: ut subuer¬
teret grando m̃datiũ ⁊ impioꝵ
spem fedusq cũ morte ꝙ pactũ
cũ inferno tẽpestas ualida dele¬
ret: quẽ quia susciꝑe illusores
pͥncipes noluert̃: sic̃ quondã contͣ
allophylos regnante dauid in
os suos: Uñ & locus nom̃ accepit.
n sic̃ in ualle gabaon sub iħu pͥn¬
cipe qñ fiduciã habens mse di.
locutꝰ ẽ. stet sol in gabaon ⁊ luna
⁊ illusores irascet᷑ dñs ut faciat
ꝑdere quos creauit: s facere opꝰ
alienũ. qͦd ad crudelitatẽ mag̃
quã ad clem̃tiã ꝑtinet. Rursusq
iipsũ aliis uerb̾ repetit. Ut oꝑet᷑
opꝰ suũ: ñ est opus eiꝰ punire pec¬

Expanded text:
a, amaritudinis opus et furor ejus quasi alienis abutetur: et aliena amaritudo ejus. Et vos nolite laetari, ne confortentur vincula vestra, quia consummatas et abbreviatas res audivi a Domino Deo Sabaoth, quas facturus est super omnem terram. Lapidem pretiosum in fundamentis Sion positurum se Dominus repromisit, ut subverteret grando mendacium et impiorum spem; foedusque cum morte et pactum cum inferno tempestas valida deleret. Quem quia suscipere illusores principes noluerunt, sicut quondam contra Allophylos, regnante David, inos suos, unde et locus nomen accepit. Et sicut in valle Gabaon, sub Jesu principe, quando fiducia habitantis in se Dei locutus est: Stet sol in Gabaon, et lunet illusores irascetur Dominus, ut faciat perdere quos creavit; sed facere opus alienum, quod ad crudelitatem magis quam ad clementiam pertinet. Rursumque id ipsum aliis verbis repetit, ut operetur opus suum. Non est opus ejus punire pec
Abbreviated transcription (Latin):
erigunt᷑ in superbia. Gabaon
eñ collis int̃pretat᷑. ut faciat
oꝑa sua: que st̃ oꝑa amaritu¬
dinis. qñ cogit᷑ mutare clemen¬
tiã. ⁊ ꝓ dulci amarus efficit᷑.
Igit᷑ uos qͥ ħ estis aliqn passuri.
nc̃ nolite letari illa leticia qͣ
gaudebat & diues in conuiuio
purpuratus. ⁊ lazarũ paupe¬
rẽ negligens: ne forte fiant ur̃a¬

Expanded text:
n superbiam. Gabaon enim, collis interpretatur: ut faciat opera sua quae sunt opera amaritudinis; quando cogitur mutare clementiam, et pro dulci, amarus efficitur. Igitur vos qui haec estis aliquando passuri, nunc nolite laetari illa laetitia qua gaudebat et dives in convivio purpuratus, et Lazarum pauperem negligens : ne forte fiant
Abbreviated transcription (Latin):
sit de monte sine manibꝰ ⁊ imple¬
uit uniuersũ orbẽ: eoqͦd diuis
germinis dispensatio humanũ
corpus assũpserit: & habitauerit
in eo plenitudo diuinitatis cor¬
poralit̃. Suꝑ hunc lapide qui
alio nomine appellat᷑ petra. axp̃c
ȩdificauit ȩccła. ⁊ firmo uirta
hebraicũ fundamine fundauit:
in qͦ qui crediderit ñ confundet᷑.
siue uixta hebraicũ ñ festinet:
nec uidelicet tardus ei ap̃i uide¬
atur aduentꝰ. Si enĩ tardaue¬
rit iuxta abacuc. nemo despe¬
ret: qr ueniens ueniet. & sua ꝓ¬
missa cõplebit. Promittit qͦq
d̾s pone̾ se in eo iuditiũ pon¬
quã. sed om̃e iuditiũ tradidit
filio: &̃ iusticiã siue miscdiã in
mensura. ut reddat unicuiq
scãm oꝑ̃a sua: & iusticiã ac mi¬
scłiã alterutro tẽperet. iuxta
ulud qͦd in psalmis legimus.
Miscdia ⁊ ueritas obuiauerũt
qͥ iusticia ⁊ pax osculate st̃.¬

Expanded text:
sit de monte sine manibus, et impleverit universum orbem : eo quod divini germinis dispensatio humanum corpus assumpserit, et habitaverit in eo plenitudo Divinitatis corporaliter. Super hunc lapidem, qui afirmo, juxta Hebraicum, fundavit fundamine, in quo qui crediderit, non confundetur, sive, juxta Hebraicum, non festinet: ne videlicet tardus ei Christi videatur adventus. Si enim tardaverit juxta Abacuc, nemo desperet: quia veniens veniet, et sua promissa complebit . Promittit quoque Deus ponere se in eo judicium ponquam, sed omne judicium tradidit Filio . Et justitiam sive misericordiam in mensura, ut reddat unicuique secundum opera sua, et justitiam ac misericordiam alterutro temperet, juxta illud quod et in psalmis legimus: Misericordia et veritas obviaverunt sibi: justitia et pax deosculat
Abbreviated transcription (Latin):
potente futura cognoui super
uniu̾sã terrã. ħ uob̾ nuntio: ut
imminentẽ irã penitentia pre¬
ueniatis. Iuxta lacx. ipse dñs qͣsi
mons impior. dicit᷑ surrecturꝰ.
n futurus in ualle gabaon. ut
faciat oꝑa: que omĩa unu opꝰ
ẽ amaritudinis. Qͦs nequaquã
uideat᷑ esse blasphemũ. Non
enĩ dixit dnm futurũ esse mon¬

Expanded text:
potente futura cognovi super universam terram, haec vobis nuntio, ut imminentem iram poenitentia praeveniatis. Juxta LXX ipse Dominus quasi mons impiorum dicitur surrecturus et futurus in valle Gabaon, ut faciat opera sua, quae omnia unum opus est amaritudinis: quod nequaquam videatur esse blasphemum. Non enim dicit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ estis in tͥbulatiõe ñ possumꝰ pug¬
nare. Ipsi aũ infirmi sumꝰ ut con¬
gregem᷑. Dixerã inqͥt uob̾. audi¬
te uerbũ dñi uiri illusores. siue
tͥbulati o pͥncipes p̃pħ mei: & no¬
lite fedus habere cũ morte. nec
pactũ cũ inferno: qͥ contẽpnenteᷤᷤ
p̃cepta mea. posuistis mendatiũ
spem ur̃am. ⁊ gloriantes immo
desꝑantes dicitis m̃datio ꝓtegem.
Idcirco misericors ⁊ miserator dñs
paciens ⁊ multũ misericors. nolen¬
tibꝰ uob̾ in fundam̃ta syon lapide
larẽ missurũ se esse dicit. de quo

Expanded text:
ssumus pugnare, ipsi autem infirmi sumus ut congregemur. Dixeram, inquit, vobis: Audite verbum Domini, viri illusores, sive tribulati principes populi mei, et nolite foedus habere cum morte, nec pactum cum inferno, qui contemnentes praecepta mea, posuistis mendacium spem vestram, et gloriantes, immo desperantes dicitis: mendacio protegemur. Idcirco misericors et miserator Dominus, patiens et multum misericors , nolentibus vobis, in fundamenta Sion lapidem larem missurum esse se dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
te captiuitas longuo pꝰ tp̃r uen¬
tura ẽ.: dicentibꝰ uob̾. adhuc mo¬
dicũ adhuc modicũ. expecta
ꝓrsus expecta. Ergo cũ mor¬
tui fuerimꝰ. hoc flagellii cap¬
tiuitatis ⁊ hanc tẽpestatẽ ñ
sentiunt. Semel enĩ mendatio
credidimꝰ. hoc ẽ frustra spem
habuimꝰ ido ⁊ in lege eiꝰ. ⁊ ido¬
a m̃datio ꝓtect sumꝰ: qui a
mortui imminentẽ captiui¬
tatẽ declinabimꝰ. Uerbũ he¬
braicũ. soth. aquila ⁊ symma¬
cus flagellũ. laxx. tẽpestatẽ

Expanded text:
ptivitas longo post tempore ventura est, dicentibus vobis: Adhuc modicum, adhuc modicum: exspecta, rursus exspecta. Ergo cum mortui fuerimus, hoc flagellum captivitatis et hanc tempestatem non sentiemus. Semel enim mendacio credidimus, hoc est, frustra spem habuimus in Deo et in Lege ejus. Et ideo mendacio protecti sumus, quia mortui imminentem captivitatem declinavimus. Verbum Hebraicum SOT , Aquila et Symmachus, flagellum, LXX tempest
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. error ẽ ꝑspicuus. Prima enĩ
litera deleth. ł res. paruo apice
distinguit᷑. Si gͦ legat᷑. dea. scien¬
tiã sonat. si. rea. maliciciã ñ a
malo quod contrariũ bono ẽ.
s ab angustia. P ropt̃ hoc au¬
dite uerbũ dñi uiri illusores
hierłm. Dixistis enĩ. Percussimꝰ¬

Expanded text:
t, error perspicuus est. Prima enim littera DALETH, vel RES parvo apice distinguuntur. Si ergo legatur DEA , scientiam sonat; si REA , malitiam; non a malo, quod contrarium bono est, sed ab angustia. Propter hoc audite verbum Domini, viri illusores, Jerusalem. Dixistis eni
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ auulsi st̃ ab ubere: haud du¬
biũ qum apłos significet. Tri
ut cũ tribulatꝰ fuerit atq dep̃s¬
sus. rursũ speret. & spem super
spem habeat: qͦd si paululũ far¬
dauerit q̃ ꝓmissa st̃. ñ erit incre¬
dulus: modicũ enĩ paululũq &
uenient q̃ ꝓmissa st̃. Et enĩ tͥbu¬
latio pacientiã oꝑat᷑. pacientia
ꝓbationẽ. ꝓbatio spem: spes aut

Expanded text:
qui avulsi sunt ab ubere, haud duqui avulsi sunt ab ubere, haud dubium quin apostolos significet: Tribut cum tribulatus fuerit atque depressus, rursum speret, et spem super spem habeat. Quod si paululum tarda verint quae promissa sunt, non sit incredulus: Modicum enim parvulumque et venient quae promissa sunt. Etenim tribulatio patientiam operatur; patientia probation
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd scilicet qͥ hec uerba cognoue¬
absq ulla dubitatiõe transeat
ad regna cȩloꝵ. Legimꝰ in apło.
In aliis linguis ⁊ in labiis aliis
loquar ad ppłm hunc. ⁊ nec sic¬
quidẽ exaudiẽt me dicit dñs.
de p̾senti capitulo sũptũ. Et hoc
inueteri obseruaumiꝰ testam̃to
absq paucis testimoniis qͥbꝰ lu¬
cas solus abutit᷑. qͥ mag̃ grece lin¬
gue habuit scientiã: ubicumq
de ueteri instrum̃to qͥd dr neos¬
nere. nulliꝰ sequentes int̃preta-¬
tionẽ s sensũ hebraicũ suo ser¬
mone uertentes. Syminachus¬
⁊ theodotio ⁊ larr de hoc loco
diuersa sensert̃. Et qr longum
ẽ de om̃ibꝰ dic̾e laac int̃pretes
qui legunt᷑ in eccliis breuit̃ trans¬
sẏcera ⁊ errauert̃. & maledictio
comedit consiliũ eoꝵ qͦd iniert̃
ꝓpt̾ auaritiã. cui annuntiabimꝰ
futuras ꝓ xp̃o tͥbulationes. cui
mala ꝓ qͥbus ꝑat᷑ corona uͥtutũ:
Utiq his qͥ ablactati st̃ a lacte.

Expanded text:
quod scilicet qui hquod scilicet qui habsque ulla dubitatione transeat ad regna coelorum. Legimus in Apostolo: In aliis linguis, et in labiis aliis loquar populo huic, et nec sic exaudient me, dicit Dominus . de praesenti sumptum capitulo; et hoc in veteri observavimus Testamento absque paucis testimoniis, quibus Lucas solus abutitur qui magis Graecae linguae habuit scientiam, ubicumque de veteri instrumento quid nere, nullius sequentes interpretationem, sed sensum Hebraicum eum suo sermone vertentes, Symmachus, Theodotio et LXX de hoc loco diversa senserunt, et quia longum est de omnibus dicere, LXX Interpretes, qui leguntur in Ecclesiis, breviter transsicera, et erraverunt et maledictio comedit consilium eorum, quod inierunt propter avaritiam, cui annuntiabimus futuras pro Christo tribulationes? cui mala pro quibus paratur corona virtutum? Utique his qui ablactati sunt a lacte,
Abbreviated transcription (Latin):
minis ñ habet ubi caput suum
reclinet: ꝙ hoc meũ refrigeriũ
ut in uob̾ aliqñ requiescã qͥ no¬
luerunt audieruntmea moni¬
ta contẽpserunt. Quã obrẽ hoc¬
qͦd solebant ludentes dicere ꝓphe¬
tis. manda remanda manda
remanda erpecta reexpecꝰta
expecta reexpecta modicũ ibi
modicũ ib ⁊ irridere pacientiã
meã. Dũ me arbitrant᷑ mini¬
tari que nunꝗͣ facturus sim
sentient rebus expleri: ut ua¬
dant in interitũ ⁊ cadant re¬
cũ apło dicere. p̃teritoꝵ. obliti
ad ea q̃ priora st̃ extendimur:
sed conterant᷑ ⁊ illaqueentur
⁊ uel a babylonio ł a romano ca¬
piant᷑ erercitui. P eo qͦd nos diximꝰ
manda remanda manda reman¬
da. expecta reexpecta. expecta re¬
expecta. modicũ ibi modicũ ibi.
in hebrȩo scriptũ ẽ sau. lasau.
Sau lasau. cau lacau. cau la cau.
uersã zersam. Hisq uerb abuti
solet immundissima heresis ap̃
simplices qͦsq atq deceptos
ut errorẽ faciat nouitas sermon

Expanded text:
ubi caput suum reclinet . Et hoc est meum refrigerium, ut in vobis aliquando requiescam. Qui noluerunt audire, et mea monita contempserunt; quamobrem quod solebant ludentes dicere prophetis: Manda, remanda; manda, remanda: exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta: modicum ibi, modicum ibi, et irridere patientiam meam, cum me arbitrantur minitari, quae numquam facturus sim: sentiant rebus expleri, ut vadant in interitum, et cadant recum Apostolo dicere: Praeteritorum obliti, ad ea quae priora sunt extendimur ; sed conterantur et illaqueentur, et vel a Babylonio, vel a Romano capiantur exercitu. Pro eo quod nos diximus: Manda, remanda; manda, remanda: exspecta, reexspecta; exspecta, reexspecta; modicum ibi, modicum ibi, in Hebraeo sic scriptum est: SAU LASAU, SAU LASAU; CAU LACAU, CAU LACAU: ZER SAM, ZER SAM; hisque verbis abuti solet immundissima haeresis apud simplices quosque atque deceptos, ut terrorem faciat novitate sermonum,
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe faciunt esse uitales. sed in¬
maturos ⁊ fetentes egerunt. ita¬
ut ut nullũ d̾s in eis reppiat lo¬
cũ. Miror aũ quod uoluerit theo¬
dotio. ut ꝓ uerbo hebraico qͦd dr
tũ uomitũ. ille diceret. emetoy¬
disana. id÷ uomitũ. disalie. qͦd
uerbũ ubi ap̃ grecos lectũ sit in¬
uenire ñ potui: nͥ forte noue rei
nouu finxerit nom̃. Si quidẽ
docebit scientia & quẽ in tellige
faciet auditũ: Ablactatos a lac¬
te auulsis ab uberibꝰ. quia man¬
da remanda. manda remanda

Expanded text:
corpori faciunt esse vitales; sed imcorpori faciunt esse vitales; sed immaturos et fetentes egerunt, ita ut nullum in eis Deus reperiat locum. Miror autem quid voluerit Theodotio, ut pro verbo Hebraico quod ditum vomitum, ille diceret,  vomitum dysaliae, quod verbum ubi apud Graecos lectum sit, invenire non potui, nisi forte novae rei novum finxerit nomen. Siquidem docebit scientiam, et quem intelligere faciet auditum? Ablactatos a lacte, avulsos ab uberibus: quia mand
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs ad p̃dicationẽ eu̾głii reser
de quibꝰ supͣ diximꝰ in ebriati
st̃. tã sacerdotes quã seudo ꝓpħe.
sed tendicula eoꝵ atq insidie
fuere ꝓ nichilo: quia ⁊ uidas
ipse qui ꝓcdidit fecit ꝓpt̾ pecuniã
⁊ sacerdotes qͥ ꝓditore pecunia
corrupert̃ ꝓpt̾ necẽ obiectionis
suȩ. Ipse enĩ flagellũ de funicłis
faciens. eiecit de tẽplo eos qͥuen-¬
debant oues ⁊ boues ⁊ cathedras
uendentiũ colubas ⁊ numularior
mensas sua auctorita te subu¬
tit dicẽs ad eos. Scriptũ ẽ. Domꝰ¬
mea domꝰ orationis uocabit᷑: uos
aũ fecistis eã domũ negotiatioĩs
siue spelũcã latronũ. Iuxta ana¬
gogen illud hebraicũ in qͦ diximꝰ.
oms enĩ mense eoꝵ replete st̃ uo¬
mitu sordiũq ita ut ñ sit ultra
locus. ad hereticos ⁊ ad scribas.
ac phariseos. sic referri pot̾ ut
uniu̾sã doctrinã eoꝵ cunctaq
⁊ sordiũ. dũ scripturarũ sc̃arũ¬
fructus ñ digerunt. nec uniu̾so

Expanded text:
ii reservde quibus supra diximus, inebriati sunt, tam sacerdotes quam pseudoprophetae. Sed tendiculae eorum atque insidiae fuere pro nihilo, quia et Judas ipse qui prodidit, fecit propter pecuniam, et sacerdotes qui proditorem pecunia corruperunt propter metum abjectionis suae. Ipse enim flagellum de funiculis faciens, ejecit de templo eos qui vendebant boves et oves, et cathedras vendentium columbas, et nummulariorum mensas sua auctoritate subvertit, dicens ad eos: Scriptum est: Domdomus orationis vocabitur, vos autem fecistis eam domum negotiationis, sive speluncam latronum . Juxta anagogen illud Hebraicum, in quo diximus: Omnes enim mensae eorum repletae sunt vomitu sordiumque, ita ut non sit ultra locus, ad haereticos, et Scribas, ac Pharisaeos sic referri potest, ut universam doctrinam eorum et cuncta et sordium, dum scripturarum sanctarum non digerunt cibos, nec universo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ: quia om̃s mense eoꝵ reple¬
te st̃ uomitu sordiũq qͥ ꝓphe¬
tis uentura annuntiantibus.
⁊ nͥ fecissẽt que p̾cepta erant
torm̃ta minitantibꝰ solebant
dic̾e. subsamniantes. Manda re-¬
manda manda remanda. id ẽ
p̃cipe p̃cipe. impera q̃ facere
debeamꝰ. Cũq ab uterentur
di pacientia. qui differt irã ut

Expanded text:
s mensae eorum repletae sunt vomitu sordiumque, qui prophetis ventura annuntiantibus, et nisi fecissent quae praecepta erant, tormenta minitantibus, solebant dicere subsannantes: Manda, remanda; manda, remanda, id est, praecipe, praecipe, impera quae facere debeamus. Cumque abuterentur Dei patientia, qui differt iram, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lare spem suꝑ spem. ad huc par¬
uu adhuc paruũ ꝓpt̾ irrisione
labioꝵ. ꝓpt̾ lingua alterã. qr
loquent᷑ ppło huic dicentes eiꝰ.
eis sermo dñi tͥbulationẽ suꝑ
tribulationẽ. expecta expecta.
huc parũ. ut uadant ꝙ cadãt¬

Expanded text:
pem super spem; adhuc parum, adhuc parum: propter irrisionem labiorum, propter linguam alteram qua loquentur populo huic dicentes eis: eis sermo Domini: Tribulatio super tribulationem: exspecta, exspecta; huc parum,
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ ⁊ capiant᷑. Qͥs in qͥd dignꝰ est
doctrina dñi. qͥs uerbis saluato¬
ris dicentis. qui habet aures au¬
diendi audiat. ut qͦd auribus
hauserit. corde intelligat: Q:¬
nã illi suit. sequens uersus osten¬
dit. Ablactati a lacte. auulsi
ab ubere. qui nequaꝙͣ lacte nu¬
triunt᷑ infantiȩ. sed solido ues¬
cunt᷑ cibo. qͥ appulsi st̃ ab ubere
cũ ysaac. ꝓpt̃quã leticiã fecit
abrahã grande conuiuiũ: hi
merent᷑ audire dñi mysteria
⁊ intelligere que sacerdos ⁊ ꝓpħa

Expanded text:
piantur. Quis, inquit, dignus est doctrina Domini, qui verbis Salvatoris dicentis: Qui habet aures audiendi audiat : ut quod auribus hauserit, corde intelligat? Quinam illi sint, sequens versus ostendit: Ablactati a lacte, avulsi ab ubere, qui nequaquam lacte nutriuntur infantiae, sed solido vescuntur cibo; qui avulsi sunt ab ubere cum Isaac: propter quam laetitiam fecit Abraham grande convivium ; hi merentur Domini audire mysteria, et int
Abbreviated transcription (Latin):
iude ⁊ beniamin. Ipse dũs erit
corona uictoriȩ. & sp̃c uiditii se¬
dentis suꝑ iuditiũ. haud dubiũ
quin ezechie regis uida ⁊ for¬
titudo eoꝵ qͥ cuncta regione po¬
pulata de p̾lio reuertentes se
urbe clauserunt: quod in hoc
eodẽ ꝓpħa lecturi sumus. qñ¬
assirio angło ꝑcutiente deleta
st̃. Uerũ hi qͦq id ẽ iudas. ⁊ ben¬
iamin in ebriati st̃ uino idola¬
trie. & contẽpta religione tẽph.
demonu simulacra uenerati st̃.¬
⁊ nescierunt uidentẽ dñm qͥ
omia considerat. Om̃s enĩ men¬
se eoꝵ ⁊ uniu̾sa religio replete
st̃ uomitu sordiũq: ut ñ solũ
in tẽplo. sed & in uertice mon¬
tiũ ⁊ in nemorosis locis idolatͥe
sordibꝰ cuncta cõplerent. ⁊ dñs
in eis ñ haberet habitationis
locũ. Hoc iurta litterã dictũ ẽ
Porro iuxta tropologiã pͥorẽ se¬
quam᷑ intelligentiã. nec intactos¬

Expanded text:
udae et Benjamin, ipse Dominus erit corona victoriae; et spiritus judicii sedenti super judicium, haud dubium quin Ezechiae regi Judae; et fortitudo eorum, qui cuncta regione populata, de praelio revertentes, se urbe clauserunt. Quod in hoc eodem propheta lecturi sumus Angelo percutiente deleta sunt. Verum hi quoque, id est, Judas et Benjamin, inebriati sunt vino idololatriae, et contempta religione templi, daemonum simulacra venerati, et nescierunt vida considerat. Omnes enim mensae eorum, et universa religio repletae sunt vomitu sordiumque, ut non solum in templo, sed in vertice montium, et nemorosis locis idololatriae sordibus cuncta complerent, et Dominus in eis non haberet habitationis locum. Hoc juxta litteram dictum sit. Porro juxta tropologiam, priorem sequamur intelligentia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uocat eos coronã suꝑbie. quia
cõparati duabus tribubus que
apellant᷑ uida sublimiores erãt
⁊ numero ⁊ robore. ebriosq ȩphra¬
im dicit eos qͥ suũ non intelli¬
gunt creatorẽ. sed pro dño ado¬
rant uitulos aureos indan &¬
in bethel. Isti quondã in flore

Expanded text:
Et vocat eos coronam superbiae: quia Et vocat eos coronam superbiae: quia comparati duabus tribubus, quae appellabantur Juda, sublimiores erant et numero et robore. Ebriosque eos dicit Ephraim, qui suum non intelligant Creatorem, sed pro Domino adorent vitulos aureos in Dan et Bethel. Isti quondam in flore
Abbreviated transcription (Latin):
ticẽ uallis pinguiũ quasi tẽꝑa¬
neũ añ maturitatẽ autunni:
quod cũ aspexerit uidens. statĩ
ut manu tenuerit deuorabit il¬
lud. Laix. Ue corone inuuirie mer¬
cennarii ephraim flos cadens
de gła suꝑ uerticẽ montis pin¬
guis. qͥ ebrii estis absq umo.
Ecce fortis ⁊ durus furor dñi sic̃
grando que fert᷑ in preceps ñ ha-¬
bens umbracłm & que uiolent̃
decidit. sic̃ aquarũ multitudo
trahens humũ ⁊ faciens sibispa¬
ciũ. Manibꝰ ⁊ pedibꝰ conculcabit᷑
corona in iurie mercennarii ȩphra¬
im: erit flos qͥ cecidit de spe głe
suꝑ sũmitatẽ montis excelsi sic̃
p̃matura ficus: qua qͥ uiderit añ¬
quã sumat manu cupiet eã de¬
uorare. Dicamꝰ pͥmo uixta hys¬
toriã. de in iuxta tͦpologiã: ad
extremũ iuxta uaticiniũ ꝓpħa¬
le. Loquit᷑ sermo diuinꝰ ad u̾sũ
decẽ tribꝰ que regnabant in sama¬
riaꝰ. ⁊ ꝓpt̾ hieroboã qui de tribu
ephrami fuit appellant᷑ ephraim:

Expanded text:
 quasi temporaneum ante maturitatem autumni, quod cum aspexerit videns, statim ut manu tenuerit, devorabit illud. LXX: Vae coronae injuriae mercenarii Ephraim: flos cadens de gloria super verticem montis pinguis, qui ebrii estis absque vino. Ecce fortis et durus furor Domini, sicut grando quae fertur in pronum, non habens umbraculum, quae violenter decidit sicut aquarum multitudo trahens humum, et faciens sibi spatium: manibus et pedibus conculcabitur corona injuriae mercenarii Ephraim. Et erit flos qui decidit de spe gloriae in summitate montis excelsi, sicut praematura ficus, quam qui viderit, antequam sumat manu, cupiet eam devorare. Dicamus primum juxta historiam, deinde juxta tropologiam, et ad extremum juxta vaticinium prophetale. Loquitur sermo divinus adversum decem tribus quae regnabant in Samaria, et propter Jeroboam, qui de tribu Ephraim fuit, appellabantur Ephraim.
Abbreviated transcription (Latin):
cauit ⁊ bibit iacob ⁊ saturatꝰ ẽ
⁊ impinguatꝰ: & recalettrauit
dilectꝰ. Siue iuxta hebraicum
suꝑ uallẽ pinguiũ id⁊ ietsema¬
nim. in qua etiã nom̃ loci sig¬
nificat᷑ in qͦ iudas dñm tradidit.
Uallis aũ pinguis siue pingui¬
scribas .⁊ phariseos qͥ ibi dñm
cõprebendert̃. De quibꝰ in psal¬
mo scriptũ ẽ. Tauri pingues
obsederunt me. Hȩc uallis pin¬
guiũ. idẽ getsemanim in hoc
capitulo scđo. appellat᷑. Et
miror quomodo lax pͥmo eã
dixerint ualle pinguẽ ⁊ pꝰ ea
montẽ excelsũ. Ebrius aũ fuit
rore aspidũ insanabil ⁊ dia¬
bol cibus qͥ pꝰ bucellã intrauit
in eũ. & penitꝰ deuoratꝰ ẽ: quia
it. Uerbũ hebraicũ seccore am¬
biguũ ẽ: & uel ebrios. ł mercenna¬
rios sonat. Uñ ⁊ isachar interp̃
soli loex mercennarios transtu¬
lerunt. In die illa erit dñs exer¬
cituũ corona głe. & sertũ exul¬
tationis residuo pͦpħ sui. & sp̃c¬

Expanded text:
saturatus est, et impinguatus, et recalcitravit dilectus . Sive juxta Hebraicum: super vallem pinguium, id est, Gessemanim: in qua etiam nomen loci significatur, in quo Judas Dominum tradidit. Vallis autem pinguis, sive pinguiScribas et Pharisaeos qui ibi Dominum comprehenderunt: de quibus in psalmo scriptum est: Tauri pingues obsederunt me . Haec vallis pinguium, id est, Gessemanim, in hoc capitulo secundo appellatur; et miror quomodo LXX primum eam dixerint montem pinguem, et postea montem excelsum. Ebrius autem fuit rore aspidum insanabili, et diaboli cibo, qui post buccellam intravit in eum , et penitus devoratus est, quia it. Verbum Hebraicum SACCHORE ambiguum est, et vel ebrios, vel mercenarios sonat. Unde et Issachar interpresoli LXX mercenarios transtulerunt. In die illa erit Dominus exercituum, corona gloriae, et sertum exsultationis residuo populi sui, et sp
Abbreviated transcription (Latin):
ati st̃ uino erroris ⁊ amentiȩ qͦt
penã illis dni cõminat᷑. quod sic̃
grandinis turbo uniuersa con-¬
fringit. & impetꝰ aquarũ inun-¬
dantiũ qͥcqͥd ouiũ inuenerit ra¬
pit. sic ab assyrior deleat᷑ exer¬
citu : & quod reliquũ fuerit in
montis siue urbis medio trans¬
feratur. Cõparat aũ głam .x.
tribuũ corone uarioꝵ. florũ:
que tantã habuerit pulchritu¬
dinẽ. ut qͦmͦ si quis añꝙͣ estas
cũ uidens in arbore statĩ ut ma¬
nu tenuerit deuorat: sic ⁊ decẽ
tribus cũ assyrius uiderit uas¬
tet ac deuoret: & nichilomĩno

Expanded text:
no erroris et amentiae, quod poenam illis Dominus comminatur, quod sicut grandinis turbo universa confringit, et impetus aquarum inundantium quidquid obvium invenerit, rapit: sic ab Assyriorum deleantur exercitu, et quod reliquum fuerit, in montes sive urbes Mediae transferatur. Comparat autem gloriam decem tribuum coronae variorum florum, quae tantam habuerit pulchritudinem, ut quomodo si quis antequam aestas cum videns in arbore, statim ut manu tenuerit, devorat: sic et decem tribus cum Assyrius viderit, vastet et devoret, et nihil om
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃s enĩ mense replete st̃ uomi¬
tu sordiũq: ita ut ñesset ultͣ
locus. Lax. In die illo erit dñs
sabaoth. corona speciei que cõ¬
pacta ẽ głe reliquis p̾płi qui
relinquentur. in sꝑu iudicii su¬
per iuditiũ ⁊ fortitudine uetãs
int̃fice̾. Isti enĩ uino decepti st̃:
lerrant ꝓpt̾ sicerã: sacerdos &
ledictio comedet hoc consilium.
Siquidẽ hoc consiliũ ꝓpt̾ auari¬
tiam ẽ. Postꝗͣ om̃is terra sama-¬
rie. idest x tribuũ assyrio fue¬
rit mundante deleta. & concul¬
cata pedibꝰ corona suꝑbie ȩbri-¬
orũ ephraim. & in modũ ficus
tẽporanee deuorata. tc̃ residius

Expanded text:
s enim mensae repletae sunt vomitu, sordiumque, ita ut non esset ultra locus. LXX: In die illa erit Dominus Sabaoth corona spei, quae compacta est gloriae reliquiis populi. Relinquentur in spiritu judicii super judicium, et fortitudinem vetans interficere. Isti enim vino decepti sunt: errant pledictio comedet hoc consilium: siquidem istud consilium propter avaritiam est. Postquam omnis terra Samariae, id est, decem tribuum Assyrio fuerit inundante deleta, et conculcata pedibus corona superbiae ebriorum Ephraim, et in modum ficus temporaneae devorata: t
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ excidert mente ꝓpt̾ sicerã
⁊ absorti st̃ ꝓpt̾ uinũ: quales
fuert̃ pͥsca ⁊ maximilla earuq
pͥnceps montanꝰ. qͥ qͥd dicerent
nesciebant. Uino mebriantur
qn scripturas scãs male intelli¬
scłari abutunt᷑ sapientia. & di¬
mata. id÷ umbre quedã ⁊ ima¬
gines que cito pereunt atq
soluunt᷑. Istiꝰ modi consiliũ ma¬
ledictio possidebit. qui questũ
putant esse pietatẽ: & cuncta
faciunt ꝓpt̃ auaritiã. De hoc
fantasmate ⁊ apłs loquebatur.

Expanded text:
corum exciderunt mente propter siceram, et absorpti sunt propter vinum, quales fuerunt Prisca et Maximilla earumque princeps Montanus: et quid dicerent, nesciebant. Vino inebriantur, quando Scripturas sanctas male intellisaeculari abutuntur sapientia et dimata, id est, umbrae quaedam et imagines, quae cito pereunt atque solvuntur. Istius modi consilium maledictio possidebit, qui quaestum putant esse pietatem, et cuncta faciunt propter avaritiam. De hoc phasmate et Apostolus loquebatur
Abbreviated transcription (Latin):
uere uixta lra ȩditionẽ corona
inurie st̃. dnm blaspheman¬
tes. & omĩa mercedis causa faci¬
unt: & de gła dñi conciderunt
nec sequunt᷑ tenuitatẽ anne
humilitatẽ ȩccłasticã: sed in
monte pinguissimo uersantur
ebrii absq uino. ꝓptẽa fortis
⁊ durus furor dñi. qui eos pu¬
niturus ẽ grandine p̃cipiti: q̃
ñ intecta s in capita mortaliũ
Hec corona iniurie mercenna¬
rii appellant᷑ ephraim. qͥ iuxta
apłm turpis lucri gra apͥstina¬

Expanded text:
uaginta editionem, corona injuriae sunt, Dominum blasphemantes, et omnia mercedis causa faciunt, et de gloria Domini conciderunt: nec sequuntur tenuitatem mannae, et humilitatem Ecclesiasticam; sed in monte pinguissimo versantur ebrii absque vino. Propterea fortis et durus furor Domini, qui eos puniturus est, grandini praecipiti, quae non in tecta, sed in capita mortalium Haec corona injuriae, mercenarii appellantur Ephraim, qui juxta Apostolum turpis lucri gratia
Abbreviated transcription (Latin):
ide elemosinis tantũ dictũ intelligamus: inplerisq
pauperibus hoc stare ñporest: sed & diuites si semper dede¬
rint: semperdare ñ poterunt. Post bonũ gͦ elemosine. aplis
idest doctorib precepta tribuuntus: ut que gratis acce¬
perunt: gratis tribuant Istiismodi pecunia nũquã deficit
Sedquãtoplus data fuerit: tanto amplius duplicatur
Et cũ subiecta sibi arua rig&e. nũquã fontis unda sic¬
catur: EGOAUTẼ DICOUOBIS DILIOITE INIODICOS UROS.
SENEfACITE his QUIOΡEROUOS¬
putant esse impossibilia que p̃cepta sunt: & dicust sufficere
uirtutib ñ odisse inimicos : ceterũ diligere plus pͥcepit: qũa
humana natura patiatur. Sciendũe gͦ xpistũ ñ in possibilia
p̃cipere. sed ꝑfecta quȩ fecit dauid insaul: & absalon. stepha¬
nus cͦq martor ꝓ inimicis lapidantib dep̃catis ẽ: & paulus
anathemi cupit esse ꝓpersec ittoribus suis Hec autẽ iħs.
& docuit & fecit dicens. Iater ignosce illis: quod enim

Expanded text:
de eleemosyna tantum dictum intelligimus, in plerisque pauperibus hoc stare non potest. Sed et divites si semper dederint, semper dare non poterunt. Post bonum ergo eleemosynae apostolis, id est, doctoribus praecepta tribuuntur, ut qui gratis acceperunt, gratis tribuant . Istius modi pecunia numquam deficit; sed quanto plus data fuerit, tanto amplius duplicatur. Et cum subjecta sibi arva riget, numquam fontis unda siccatur. Ego autem dico vobis, diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderuputant esse impossibilia quae praecepta sunt, et dicunt sufficere virtutibus, non odisse inimicos: caeterum diligere plus praecipi, quam humana natura patiatur. Sciendum est ergo Christum non impossibilia praecipere, sed perfecta: quae fecit David in Saul et in Absalon . Stephanus quoque martyr pro inimicis lapidantibus deprecatus est . Et Paulus anathema cupit esse pro persecutoribus suis . Haec autem Jesus et docuit et fecit, dicens: Pater, ignosce illis: quod enim