comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi eicietur foras. Intrare quippe
in m̃te bonoꝵ potest. s in eis morari ñ pot̾:
qͥa cor iusti. huiꝰ bestiȩ antrũ ñ est. Huic ni¬
mirũ bestiȩ impulsu subitȩ formidinis ui-¬
ctus ianuã cordis negando petrais aꝑuit:
s citiꝰ cognoscendo restitit. flendo clausit.
Iudeoꝵ autẽ ꝑsequentiũ corda ñ solum in¬
trando hȩc bestia tenuit. s etiam tenendo
& immorando possedit: q̃a & pͥus in eis co¬
gitationes usq ad iniqua desidia. &e post
namq in eoꝵ mentib demorata sit diseimꝰ:
cum illoꝵ consilia attestatione narrationeͤ
eugłicȩ audimꝰ. In illa namq describit᷑ cũ
redemptorẽ nr̃m uiuificare mortuos cerne-¬
rent. in eiꝰ morte quanta crudelitatis anxie¬
tate insanirent: qͦd explere contͣ illũ praua
desidia ardenter uellent. s ppłm timerent:
qͦd occasiones occidendi quererent. & inue¬
nire ñ possent: qͦd ad uotum suȩ nequitiȩ

Expanded text:
hujus mundi ejicietur foras . Intrare quippe hujus mundi ejicietur foras . Intrare quippe in mentes bonorum potest, sed in eis morari non potest, quia cor justi hujus bestiae antrum non est. Huic nimirum bestiae impulsu subitae formidinis victus, januam cordis negando Petrus aperuit, sed citius cognoscendo restitit, flendo clausit. Judaeorum autem persequentium corda non solum intrando haec bestia tenuit, sed etiam tenendo et immorando possedit, quia et prius in eis cogitationes usque ad iniqua desideria, et posnamque in eorum mentibus demorata sit discimus, cum illorum consilia attestatione narrationis Evangelicae audimus. In illa namque describitur, cum Redemptorem nostrum vivificare mortuos cernerent, in ejus morte crudelitatis anxietate insanirent: quot explere contra illum prava desideria ardenter vellent, sed populum timerent; quot occasiones occidendi quaererent, et invenire non possent; quot ad votum suae nequitiae
Abbreviated transcription (Latin):
dducunt gͦ ih̾m a caipha. in p̃to .xlix.¬
rium ad pilatum.
antiquũ hostem ꝓpħe uocib de sc̃a eccłia in
antiquo statu restauranda: ꝓmittit᷑. Et ma-¬
la bestia ñ ascendet ꝑ eam. Antiquus qͥppe
hostis nomine bestiȩ accipit᷑: qͥ deceptionẽ
pͥmi hominis seuus impetiit &e integritatẽ
uitȩ illiꝰ male suadendo laniauit. Hec besti¬
a omniũ repboꝵ corda possidet eaq ꝑ occul¬
tam maliciã qͣsi ꝓpͥum antrũ tenet. & ad õe
qͦd nocere bonis appetit. in eoꝵ se obscuris
m̃tib abscondit. An udeoꝵ ꝑsequentium
corda antrũ huiꝰ bestiȩ ñ fuerunt:. in quoꝵ
du consiliis latuit. s repente uocib erupit
clamantiũ crucifige crucifige: Et qm̃ ad la¬
cerationẽ mentis ꝑtin gere temptando ñ po¬
tuit: in redemptore nr̃o ad mort̾e carnis
anhelauit. Hȩc nimirũ bestia & electoꝵ cor¬
da tenuit: s hanc ab illis moriens agnꝰ ex¬
cussit. Unde & in eugłio dicit. Nc̃ pͥnceps

Expanded text:
dducunt ergo Jesum a Caipha in praetorium ad Pilatum antiquum hostem prophetae vocibus de sancta Ecclesia in antiquo statu restauranda promittitur: Et mala bestia non ascendet per eam . Antiquus quippe hostis nomine bestiae accipitur, qui deceptionem primi hominis saevus impetiit, et integritatem vitae illius male suadendo laniavit. Haec bestia omnium reproborum corda possidet, ea per occultam malitiam quasi proprium antrum tenet, et ad omne quod nocere bonis appetiit, in eorum se obscuris mentibus abscondit. An Judaeorum persequentium corda antrum hujus bestiae non fuerunt, in quorum diu consiliis latuit, sed repente vocibus erupit clamantium: Crucifige, crucifige ? Et quia ad lacerationem mentis pertingere tentando non potuit, in Redemptore nostro ad mortem anhelavit. Haec nimirum bestia et electorum corda tenuit, sed hanc ab illis moriens Agnus excussit. Unde et in Evangelio dicit: Nunc princeps
Abbreviated transcription (Latin):
plina uł miscdia multũ in pastorib desti¬
tiut᷑. si una sine altera teneat᷑. S circa sub¬
ditos suos messe rectorib debet &e iuste con¬
sulens miscłia. & pie seuiens disciplina.
hinc ẽ qͦd semuuui illiꝰ uulnerib qͥa samari¬
tano in stabulum ductus est. & uinũ adhi¬
bet᷑ & oleũ: ut ꝑuinũ mordeant᷑ uulnera. ꝑ
oleum foueant᷑. qͣtinus unusqͥsq qͥ sanandiᷤ
uulnerib p̾est. in uino morsum districtio¬
nis adhibeat. in oleo molliciem pietatis. ut
ꝑuinũ mundent᷑ putͥda: ꝑ oleum foueant᷑
sananda. Miscenda ẽ gͦ lenitas cũ seueritate:
faciendum qͦddã temꝑamentũ ex utroq:
ut neq multa asꝑitate subditi exulcerent᷑:

Expanded text:
a vel misericordia multum in pastoribus destituitur, si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoribus debet, et juste consulens misericordia, et pie corrigens disciplina. Hinc est quod semivivi illius vulneribus, qui a Samaritano in stabulum ductus est, et vinum adhibetur et oleum: ut per vinum mordeantur vulnera, per oleum foveantur; quatenus unusquisque qui sanandis vulneribus praeest in vino morsum districtionis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, ut per vinum mundentur putrida, per oleum foveantur sananda. Miscenda est ergo lenitas cum severitate, faciendum quoddam temperamentum ex utroque, ut neque multa asperitate subdi
Abbreviated transcription (Latin):
dum ad penitendum tempꝰ accipit᷑ &e ad
peccandum exhibet᷑. ipsum remedium
gr̃ẽ uertit in augmentũ culpȩ. Unde &
ompc d̃s quia collata remedia conspicit
ad augnienta culpȩ trahi: ipsam benig-¬
nitatem qͣm contulit. in uidicii districti¬
onem uertit: ut inde postampliꝰ feriat:
unde mͦ amplus expectat. Et quia homo
deserere malum ñ uult ut uiuat: aiigeat.

Expanded text:
dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad dum ad poenitendum tempus accipitur, et ad peccandum exhibetur, ipsum remedium gratiae vertit in augmentum culpae. Unde et omnipotens Deus, quia collata remedia conspicit ad augmentum culpae trahi, ipsam benignitatem quam contulit in judicii districtionem vertit; ut inde post amplius feriat unde modo amplius exspectat. Et quia homo deserere malum non vult, ut vivat, augeat
Abbreviated transcription (Latin):
niã benignitas di ad penitentiã te ad iii.¬
euenit. ut dum suꝑna peccatores expectat
clementia. in maiore cordis ꝓsiliant cȩcita¬
te. Quos tanto districtior sequit᷑ sententia:
quanto peccantib eis maior ẽ prerogata pa¬
tientia: quia diuina seueritas eo iniquum
acriꝰ punit: quo diutrus ꝑtulit. Misericors
quippe ds ad penitentiã tempꝰ nob relaxat
peccantibꝰ. S cum eiꝰ gr̃ȩ pacientĩa nos ad
augmentũ uertimꝰ culpȩ. hoc ipsum tempꝰ
q̃d ad parcendłu pie disposuit. districtius
ad feriendum uertit: ut cũ reuerti quis
etiam spacio temporis accepto noluerit. ꝑ
hoc mala sua ad reatũ suum augeat: ꝑ
qͦd ea diluere potuit si conu̾ti uoluisset.
Unde scͥptum ẽ. Ignoras qm̃ benignitas di
ad penitentiã te adducit: Scd̾m duriciã
autẽ tuam & cor impenitens. thesauriras
tͥ iram in die ire & reuelationis iusti iu¬
dicii di. De benignitate gͦ omĩpotentis dĩ
iram sibi in die irȩ reꝓb thesaurirat: quia

Expanded text:
niam benignitas Dei ad poenitentiam te adadvenit ut dum superna peccatores exspectat clementia, in majorem cordis prosiliant caecitatem. Quos tanto districtior sequitur sententia, quanto peccantibus eis magna est praerogata patientia, quia divina severitas eo iniquum acrius punit, quo diutius pertulit. Misericors quippe Deus ad poenitentiam tempus nobis relaxat peccantibus; sed cum ejus gratiae patientiam nos ad augmentum vertimus culpae, hoc ipsum tempus quod ad parcendum pie disposuit, districtius ad feriendum vertit; ut cum reverti quis etiam spatio temporis accepto noluerit, per hoc mala sua ad reatum augeat, per quod ea diluere potuit, si converti voluisset. Unde scriptum est: Ignoras, quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Secundum duritiam autem tuam, et cor imtibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Dei benignitate ergo omnipotentis Dei iram sibi in die irae reprobus thesaurizat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt usum naturalem: in eũ usum
q̃ est contra naturam. mͦ ł xxiii. Omẽ qͦd
dicitur. qͣdriꝑtita potest qualitate distin¬
gui: si aut mala male. aut bona bene. aut
mala bene. aut bona male dicant᷑. Male
enim malũ dicitur. cũ res ꝑu̾sa suadet᷑. sic̃
scͥptum ẽ. Benedic dõ &e morere. Beue
bonũ dicit᷑. cum recte recta p̾dicant᷑. sicut
ioħes ait. Agite penitentiã: appropin qua¬
bit enim regnũ celoꝵ. Malum bene dicit᷑
quando ꝑ os dicentis idcirco uiciũ expri¬
mit᷑ ut reꝓbet᷑. sicut paulus ait. feminȩ
eoꝵ immutauerunt naturałe usum: in eũ¬
usum qui ẽ contra naturã. Quo loco exe¬
cranda qͦꝙ uiroꝵ facinora subdidit:s ho¬
neste inhonesta narrauit: ut multos ad
honestatis formam inhonesta narrando
reuocaret. Male autẽ bonũ dicit᷑. cum re¬
ctum aliquid recto studio ñ ꝓfert᷑. sicut il¬
luminato ceco pharisei dixisse ꝑhibent᷑ tu
sis discipłs eiꝰ qͦd maledicentis utiq dixert᷑

Expanded text:
erunt naturalem usum in eum usum qui est contra naturam . Omne quod dicitur quadripartita potest qualitate distingui: si aut mala male, aut bona bene, aut mala bene, aut bona male dicantur. Male enim malum dicitur, cum res perversa suadetur, sicut scriptum est: Benedic Deo, et morere . Bonum bene dicitur, cum recte recta praedicantur, sicut Joannes ait: Agite poenitentiam, appropinquavit enim regnum coelorum . Malum bene dicitur, quando per os dicentis idcirco vitium exprimitur, ut reprobetur, sicut Peorum immutaverunt naturalem usum in eum, qui est contra naturam. quo loco execranda quoque vitiorum facinora subdidit: sed honeste inhonesta narravit, ut multos ad honestatis formam inhonesta narrando revocaret. Male autem bonum dicitur, cum rectum aliquid recto studio non profertur: sicut illuminato caeco pharisaei dixisse perhibentur, Tu sis discipulus ejus . Quod maledictionis utique dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. mͦł xxxiii. Sicut aliqua fabrica
colũpniꝰᷤ columne uͦ basib innitunt᷑: ita
uita nr̃a in uirtutib. uirtutes aut̾e in in¬
tima intentione subsistunt. Bases quippe
uniuscuiꝰq sunt animȩ: intentiones suȩ
Et qͥa scͥptum ẽ. fundam̃tum aliud nemo
potest ponere. p̾ter id qͦd positum ẽ qͦd est
si intentiones cordiũ nr̃oꝵ p̾mia uerȩ uite
quȩ in xp̃o ẽ ñ reqͥrunt. Unde cũ districtũ
uidicem paulus describeret. & actionũ bo¬
na narraret dicens. qͥ reddet unicuiq se¬
cundu oꝑa eiꝰ. his qͥdem qͥ scd̾m patientiã
boni oꝑis głam & incorruptionẽ: qͥa nõia
cte fabricam dixerat: subtiliter ilico uͥ base
eiꝰdem fabricȩ consisterent. exquisiuit di¬
cens. Głam & honorem &e incorruptionẽ.
querentib uitã et̾nam. Ac si aꝑte diceret.
Et si qͥdam patientiã boni oꝑis ostendut:
głam &e incorruptionẽ ñ recipiunt. si in¬
tentiones cordis id est bases fabricȩ in fun¬

Expanded text:
ejus . Sicut aliqua fabrica columnis, columnae vero basibus innituntur, ita vita nostra in virtutibus, virtutes autem in intima intentione subsistunt. Bases quippe uniuscujusque animae sunt intentiones suae. Et quia scriptum est: Fundamentum aliud nemo potest ponesi intentiones cordium nostrorum praemia verae vitae quae in Christo est non requirunt. Unde cum districtum judicem Paulus describeret, et actionum bona narraret, dicens: Qui reddet unicuique secundum opera ejus, his quidem qui secundum patientiam boni operis, gloriam, et incorruptio fabricam dixerat, subtiliter illico ubi bases ejusdem fabricae consisterent exquisivit, dicens: Gloriam et honorem, et incorruptionem quaerentibus vitam aeternam. Ac si aperte diceret: Et si quidam patientiam boni operis ostendunt, gloriam et incorruptionem non recipiunt, si intentiones cordis, id est bases fabricae, in fun
Abbreviated transcription (Latin):
corporis configurata. Quȩ &e si equalitatẽ
gle eiꝰ ñ habent ꝑ naturam:. similitudinẽ ta¬
men configurationiᷤᷤ eiꝰ habebunt ꝑ grãm: qͥa
utiq similitudo uitȩ eiꝰ. nc̃ in morib trahit᷑
et̾nitatis in mente: qm̃ uidebimꝰ eũ sicuti
ẽ. Ad hoc qͥppe scĩ om̃s ad illa gaudia et̾na
ꝑuenient: ut eẽ do similes possint. Et tam̃
seͥptum ẽ. Dñe quis similis tͥ: Et iterũ. Aut
qͥs similis erit do int̾ filios di: Uñ gͦ similes &

Expanded text:
corporis configurata, quae etsi aequalitatem corporis configurata, quae etsi aequalitatem gloriae ejus non habent per naturam, similitudinem tamen configurationis ejus habebunt per gratiam. Quia itaque similitudo vitae ejus nunc in moribus trahitur aeternitatis in mente, quoniam videbimus eum sicuti est. Ad hoc quippe sancti omnes ad illa gaudia aeterna pervenient, ut esse Deo similes possint; et tamen scriptum est: Domine, quis similis tibi ? Et iterum: Aut quis similis erit Deo inter filios Dei? Unde ergo sim
Abbreviated transcription (Latin):
etenim di est: et̾̃num hunc atq incõmutabi¬
lem ꝑmanere. Nam om̃e qͦd mutat᷑ desunt
eẽ qͦd fuit: & incipit eẽ qͦd ñ fuit. Dei uͦ eẽ ẽs
dissimilit̾ nunquã ẽe. Unde ad moy sen dr.
Ego sum qui sum. E dices filiis isrł:. qui ẽ
misit me aduos. Iacob qͦq ait. Apud quẽ
ñ ẽ transmutatio. nec uicissitudinis obũ¬
bratio. Itaꝙ ꝑ ioħ̾em dicit᷑. similes ei ermꝰ¬
mꝰ eiꝰ essentiã naturȩ. a mutabilitate. nr̃a
liberati figim in ȩt̾nitate. Immutabimur
qͥppe in ip̃so quẽ uidebimꝰ: qͥa morte carebi¬
mꝰ uidendo uitã. Mutabilitatẽ nr̃am tranᷤ¬
cendemꝰ uidendo ĩmutabilitatẽ. corruptiõe
nulla tenebim᷑ uidendo incorruptionẽ. Enit
aũ tc̃ similitudo hominis etiã in corporib
nr̃is. Hinc enĩ ꝑ paulũ dicit᷑. Nr̃a conu̾satio
minũ nr̃m iħm xp̃m. qͥ reformabit corpꝰ hu¬
militatis nr̃e configuratũ corpori claritatiᷤᷤ
suȩ. Er̃t gͦ tẽ electoꝵ corpora claritati dñici

Expanded text:
etenim Dei est aeternum hunc atque incommutabilem permanere. Nam omne quod mutatur desinit esse quod fuit, et incipit esse quod non fuit; Dei vero esse, est dissimiliter nunquam esse. Unde ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Jacobus quoque ait: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Itaque per Joannem dicitur: Similes ei ermus ejus essentiam naturae, a mutabilitate nostra liberati figimur in aeternitatem. Immutabimur quippe in ipso quem videbimus, quia morte carebimus videndo vitam: mutabilitatem nostram transcendemus, videndo immutabilitatem; corruptione nulla tenebimur, videndo incorruptionem. Erit autem tunc similitudo hominis etiam in corporibus nostris. Hinc enim per Paulum dicitur: Nostra conversatio m, qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Erunt ergo tunc electorum corpora claritati dominici
Abbreviated transcription (Latin):
uident. Et similes gͦ sunt qͥa beati fiunt:
& tam̃ creatori similes ñ sunt. qͥa creatura ft̃.
Et habent itaq quandam similitudinem
d̃i qͥa ñ habent finẽ: & tam̃ incircũ scͥpti eqͣ¬
litatẽ ñ habent. qͥa circũ scͥptionẽ habent.

Expanded text:
mitantur quod vident. Et similes ergo sunt quia beati fiunt, et tamen Creatori similes non sunt, quia creatura sunt. Et habent itaque quamdam Dei similitudinem, quia non habent finem, et tamen incircumscripti aequalitatem non habent, quia circumscriptionem habent.
Abbreviated transcription (Latin):
discedite a me om̃s oꝑarii iniquitatiᷤ. Sci¬
re clĩ approbare. ẽ: nescire uͦ reꝓbare. Ac si
aꝑte diĩs dicat. Ego arrogantes nescio. id
est eoꝵ uitam in sapientiȩ meȩ uirtute ñ
approbo: qͥa dum laudib inflant᷑ humaniᷤ:
iniquum qͥa cognoscendo iudicat. neq
enim iniquũ quẽpiam iudicaret. si neqͣ¬
quam cognosceret: & tam̃ iniquũ nescit.
qm̃ eiꝰ facta ñ approbat. Et nouit gͦ quia
dep̾hendit: &e ñ nouit qm̃ hunc in sapi
entiȩ suȩ speciȩ ñ recognoscit. sicut de qͦli
bet ueraci uiro dicitur. qͥa falsitatẽ nesciat:
ñ quia cum ab aliis falsum dicit᷑ hoc re-¬
p̾hendere ignorat: s eande ipsam fallaci-¬
am &e scit in examine. & nescit in amore:
ut uidelieet hanc ipse ñ agat. qͣm actam
ab aliis dampnat:¬

Expanded text:
scedite a me, omnes operarii iniquitatis . Scire Dei approbare est, nescire vero reprobare. Ac si aperte Dominus dicat: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus inflantur humanis, iniquum, quia cognoscendo judicat, neque enim iniquum quempiam judicaret, si nequaquam cognosceret; et tamen iniquum nescit, quoniam ejus facta non approbat. Et novit ergo quia deprehendit, et non novit quoniam hunc in suae sapientiae specie non recognoscit; sicut deci quolibet viro dicitur quia falsitatem nesciat, non quia cum vel ab aliis falsum dicitur, hoc reprehendere ignorat, sed eamdem ipsam fallaciam et scit in examine, et nescit in amore, ut videlicet ipse hanc non agat quam actam ab aliis damnat
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliquib magnis oꝑib pollent. atq
ꝑ hȩc dona placere hominib appetunt.
&e in uirtutib qͣs accipiunt laudes ab
bandi uenienti uidici dona sua ad eiꝰ¬
dem memoriam reuocabunt: e q̃ in eiꝰ fece¬
rint noĩe replicabt̃ cũ dicent. Dñe dñe ñne
in noĩe tuo ꝓphauimꝰ: & in tuo noĩe demonia

Expanded text:
 aliquibus magnis operibus pollent, atque per haec dona placere hominibus appetunt, et in virtutibus quas accipiunt laudes ab obandi venienti judici dona sua ad ejusdem memoriam revocabunt, et quae in ejus fecerint nomine replicabunt, cum dicent: Domine, Domine, nonne in
Abbreviated transcription (Latin):
rib carnẽ sine peccato assumens de cȩlis
ad tras descendit: & ꝓhumano genere qͦd ꝓ
culpa pͥmi parentis morti ꝑpetuȩ fuerat ob¬
noxiũ qͥ morti nichil debebat occubuit In
tidie ad uitam post culpas reu̾tim᷑ qm ad
penam nrãm conditor sine culpa descendit.
Ecce iam antiquus hostis ea quȩ de huma¬
p̾sumpsit. Cotidie peccatores ad uita reuer¬
tunt᷑: & post ꝑpetratas culpas ad innocenti
fontẽ uellet obstruere dicebat. Hic si eẽt
ꝓpha: sciret utiq quȩ &e qualis ẽ mulier quȩ
tangit eum. qͥa peccatͥx ẽ. S lauit lacͥmis¬

Expanded text:
ribus carnem sine peccato assumens, de coelis ad terras descendit, et pro humano genere, quod pro culpa primi parentis morti perpetuae fuerat obnoxium, qui morti nihil debebat occubuit. tidie ad vitam post culpas revertimur, quoniam ad poenam nostram Conditor sine culpa descendit. Ecce jam antiquus hostis ea quae de humapraesumpsit. Quotidie peccatores ad vitam revertuntur, et post perpetratas culpas ad innofontem vellet obstruere, dicebat: Hic si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est . Sed lavit lac
Abbreviated transcription (Latin):
sideremꝰ qͥd nos in futurũ seqͥ possit ex p̾sen
tiꝑpendamꝰ. Pensemꝰ si sco sp̃u pleni sumꝰ &e
sic noscimus si ad et̾nȩ pascua resurrectioĩs.
si ad illud ultimũ comuiuũ ꝑuenire ualeamꝰ.
Quisqͥs enĩ ille ẽ quẽ nc̃ sp̃c iste ñ reparat. ꝓ¬
fecto ab illa ȩt̾ni conuiiii refectione. i eiui¬
nat. Meminisse. debemꝰ qͥd de eodẽ sp̃u dicat
cuiꝰ mentẽ odia dissipant: elatio inflat. ira
usq ad diuisionẽ mentis exasꝑat: auaricia
cruciat. luxuria eneruat: Pensare debemꝰ.
immicos diligi: terrena despici: ꝓ cȩlestib
estuari: carnẽ ꝓpter uitia conteri: mentẽ a
concupiscentiis frenari. Si gͦ uolumꝰ ius co¬
gnoscere possessionis di: ꝑsonam ꝑpendamꝰ
possessoris nr̃i. Ecce enĩ qͦd diximus uoce ue

Expanded text:
sideremus, quid nos in futurum sequi possit ex praesenti perpendamus. Pensemus si sancto Spiritu pleni sumus, et sic noscimus si ad aeternae pascua refectionis, si ad illud ultimum convivium pervenire valeamus. Quisquis enim ille est quem nunc Spiritus iste non reparat, profecto ab illa aeterni convivii refectione jejunat. Meminisse debemus quid de eodem Spiritu dicat cujus mentem odia dissipant, elatio inflat, ira usque ad divisionem mentis exasperat, avaritia cruciat, luxuria enervat? Pensate quis sitinimicos diligi, terrena despici, pro coelestibus aestuari, carnem propter vitia conteri, mentem a concupiscentiis frenari. Si ergo vultis cognoscere jus possessionis Dei, personam perpendite possessoris vestri. Ecce enim quod dixim
Abbreviated transcription (Latin):
hic ñ ẽ eiꝰ. Ac si aꝑte dicat. Qui nc̃ cdõ inha¬
bitante ñ regit᷑. de diuinȩ claritatis specie
postiodũ ñ letat᷑. S nos tam̃ ad hec que di¬
cta sunt infirmam᷑. necdum culm̃ ꝑfectioniᷤᷤ
attingimꝰ. In uia di cotidie sci desiderii gͦs¬
sus ponamꝰ. Consolat᷑ nos ueritas. quȩ ꝑ¬
psalmistam dicit. Imꝑfectũ meũ uidert̃
ocłi tui. Non omĩno erit nob̾ noxia imꝑfe¬
ctio nr̃a. si in di itinere constituti. & ad tnͣs¬
acta ñ respicnmus: & ad ea quȩ restant tnͣsi

Expanded text:
hic non est ejus . Ac si aperte dicat: Qui nunc Deo inhabitante non regitur de divinae claritatis specie postmodum non laetatur. Sed nos tamen ad haec quae dicta sunt infirmamur, necdum culmen perfectionis attingimus, in via Dei quotidie sancti desiderii gressus ponamus. Consolatur nos Veritas quPsalmistam dicit: Imperfectum meum viderunt oculi tui . Non omnino erit nobis noxia imperfectio nostra, si in Dei itinere constituti, et ad transacta non respicimus, et ad ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
tari debeamꝰ obicit: ubiq exempla suȩ mi-¬
ad innocentiã. Inquinati gͥ post aqͣs salu¬
tis: renascam᷑ ex lacrimis. Itaq iuxta pͥmi
pastoris uocem: sicut mͦ geniti infantes lac
concupiscite. Redite pariuili filii ad sinum¬
ur̃e matris ȩt̾nȩ sapientiȩ sugite. largaube¬
ra pietatis di. Et si transacta plangitis. im
os fletus ur̃os ȩt̾no gaudio consolabitur.
hanns amas me:¬

Expanded text:
tari debeamus objicit, ubique exempla suae mitari debeamus objicit, ubique exempla suae miad innocentiam deputare. Inquinati post aquas salutis renascamur ex lacrymis. Itaque juxta primi pastoris vocem: Sicut modo geniti infantes lac concupiscite . Redite, parvunostrae matris aeternae sapientiae, sugite larga ubera pietatis Dei; et si transacta plangitis, immos fletus nostros aeterno consolabitur Joannis, amas me
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit. Tantũq apud eũ locũ gr̃ȩ inuenit:
ut ħc ipsis qͦq apłis eius uidelicet nuncũs.
ipsa nunciaret. Qd itaq fr̃s qͥd in hac re de¬
bemus aspicere. nͥ inm̃sam miscdiam con¬
ditoris nr̃i: qui ꝓ nob̾ uelut in signo exem¬
plum penitentiȩ posuit eos qͦs ꝑpenitentiã
uiuere post lapsum fecit: Ppendo enĩ petiũ.
considero latronẽ. aspicio racheum. intue¬
or mariam: & nichil in his aliud uideo. nͥ
ante ocłos nr̃os posita spei & penitentiȩ ex¬
empla. fortasse enĩ in fide lapsus ẽ aliquis:
aspiciat petrũ qͥ amare fleuit qͦd timide nega¬
uerat. Aliꝰ contͣ ꝑximũ suũ in malicia cru¬
delitatis exarsit: aspiciat latronẽ. qͥ & in ip¬
so mortis articło ad uitȩ p̾mia penitendo
ꝑuenit. Aliꝰ auariciȩ estib anhelanᷤ aliena
census. carnis mundiciã ꝑdidit: aspiciat mariã.
qͣ in se amorẽ carnis igne diuini amoris ex¬
coxit. Ecce ompc d̾s ubiq nr̃is ocłis qͦs imi¬

Expanded text:
locum gratiae invenit, ut hunc ipsis quoque apostolis, ejus videlicet nuntiis, ipsa nuntiaret. Quid itaque, fratres, quid in hac re debemus aspicere, nisi immensam misericordiam conditoris nostri, qui nobis velut in signo ad exemplum poenitentiae posuit eos quos per poenitentiam vivere post lapsum fecit? Perpendo enim Petrum, considero latronem, aspicio Zacchaeum, intueor Mariam et nihil in his aliud video, nisi ante oculos nostros posita spei et poenitentiae exempla. Fortasse enim in fide lapsus est aliquis; aspiciat Petrum, qui amare flevit, quod timide negaverat . Alius contra proximum suum in malitia crudelitatis exarsit; aspiciat latronem, qui et in ipso mortis articulo ad vitae praemia poenitendo pervenit . Alius avaritiae aestibus anhelans alcensus, carnis munditiam perdidit, aspiciat Mariam quae in se amorem carnis igne divini amoris excoxit. Ecce Omnipotens ubique oculis nostris quod imi
Abbreviated transcription (Latin):
foriᷤᷤ audiunt. Unde fit plerumq ut ad suꝑ¬
nũ q̃q iudiciũ cũ fiducia ueniant: qͥa tales se¬
apud ȩternum iudicem credunt: qͣles
ab hominib foris habebant᷑. S cum in
terrore districti examinis omĩs anteactȩ
fidutia scĩtatis cecidit: & cum alieni oris
testimonia sͥ deesse cognouerint: ad sua
se oꝑa enumeranda conu̾tent in udicio
dicentes. Dñe dne. nonne in nomine tuo
iecimꝰ. & in tuo nomine uirtutes multaᷤ
recipiunt retributionis: quia eis reꝓba-¬
tis in iudicio ꝓtinus iudex dicit. Nun-¬
qͣm noui uos: discedite a me qͥ oꝑamini
iniqͥtatem. Inde gͦ eos tunc eo districtior
sententia ꝑcutit: qͦ nunc suꝑna bonitas
etiam ingͣtis sua dona largius infundit:
fitq eis amplitudo muneris increm̃tum
dampnationis: qͥa ꝑ accepta bona in sua
laude se nunc eleuantes inde contͣ dan¬
tem suꝑbiunt: unde ei ampliꝰ humiles
eẽ debuerunt:¬

Expanded text:
plerumque ut ad supernum quoque judicem cum fiducia veniant, quia tales seapud aeternum judicem credunt, quales ab hominibus foris habebantur. Sed cum in terrore districti examinis omnis anteactae fiducia sanctitatis ceciderit, et cum alieni oris testimonia sibi deesse cognoverint, ad sua se opera enumeranda convertent in judicio, dicentes: Domine, Domine, nonne in nomine tuo jecimus, et in nomine tuo virtutes multas recipiunt retributionis, quia eis reprobatis in judicio protinus judex dicit: Nunquam novi vos. Discedite a me qui operamini iniquitatem. Inde ergo eos tunc eo districtior sententia percutit, quo nunc superna bonitas etiam ingratis sua dona largius infundit, fitque eis amplitudo muneris incrementum damnationis, quia per accepta bona in sua laude se nunc elevantes, inde contra dantem superbiunt unde ei jam amplius humiles esse debuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
soliditas caritatis: sicut scͥptum ẽ. In hoc
sciet᷑ quia mei estis discipłi. si dilectionem
habueritis ad inuicem. Hȩc aũ miracłã
cum electi faciant. longe dissimiliter a
reꝓbis faciunt: qͥa qͦd electi ex caritate.

Expanded text:
« In hoc scietur quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . » Haec autem miracula cum electi faciant, longe dissimiliter a reprobis faciunt. Quia quod electi ex charitate,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc deuotũ quẽq exhibere patͥ mortuo ex
affectu carnali ꝓpter dñm ñ licet: qͦd ꝓpter
dnm̃ etiam exteris debet. Hinc rursũ ueri¬
tas dicit. Si quis uenit ad me ce ñ odit patr̃e
suũ &e matrẽ. & uxorem. & filios &e fñs. & so

Expanded text:
hoc devotum quemque exhibere patri mortuo ex hoc devotum quemque exhibere patri mortuo ex affectu carnali propter Dominum non licet, quod propter Dominum etiam exteris debet. Hinc rursum Veritas dicit: Si quis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et filios, et f
Abbreviated transcription (Latin):
iqͥs uenit ad meͥ & ñ odit patr̃e suũ &
matrẽ. Mͦ ł rii. Sepe uidemꝰ qͦsdam pre¬
sentis uitȩ desidia ñ habere. mundu & oꝑe
uarũ rerum uirgiis uacarẽ. lib̾tatẽ intimȩ
quietis relinquere: &e mundi in se studia
iam dudũ destructa reparare. Hos a pre-¬
senti scło inchoata iam uitȩ ꝑfectio solue¬
rat:s in ordinatꝰ amor t̾renȩ cognationis
ligat. Qui uͦ districto studio sponsionis
et̾nȩ sequunt᷑ p̾miũ: sicut semetipsos ꝓ di-¬
uino amore despiciunt: sic cuncta qͥb se sen¬
tiunt p̾pediri postponunt. Et cum ꝓ do ne-¬
cesse ẽ. ut quib ualent cunctis inseruiant:
ꝓ do pͥuata obsequia etiam ꝓpinquis negat̃
hinc est enĩ qͦd qͥdam cũ diceret. ꝑmitte mͥ
priꝰ ire &e sepelire patre meũ: ueritatis ore
ꝓtinꝰ audiuit. Sine ut mortui sepeliant
mortuos suos: tu aũ uade annuntia reg-¬
num dĩ. Qua in re notandum ẽ:qͥa electꝰ
discipłs dum a parentis sepultura cõpescit᷑:

Expanded text:
venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, etc. . Saepe videmus quosdam praesentis vitae desideria non habere, mundum et opere narum rerum jurgiis vacare, libertatem intimae quietis relinquere, et mundi in se studia jamdudum destructa reparare. Hos a praesenti saeculo inchoata jam vitae perfectio solverat, sed inordinatus amor terrenae cognationis ligat. Qui vero districto studio sponsionis a ternae sequuntur praemium, sicut semetipsos pro divino amore despiciunt, sic cuncta quibus se sentiunt praepediri postponunt, et cum pro Deo necesse est ut quibus valent cunctis inserviant, pro Deo privata obsequia etiam propinquis negant. Hinc est enim quod quidam cum diceret: Permitte mihi prius ire, et sepelire patrem meum , Veritatis ore protinus audivit: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos: tu autem vade, annuntia regnum Dei. Qua in re notandum est quia electus discipulus dum a parentis sepultura compescitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dum. propinquoꝵ odio animȩ q̃q nr̃e
odiũ it subinfert᷑. patenter ostendit᷑. qͥa sic
ꝓpinqͦs sicut nosmetipsos odio habere p̾ci¬
pim̾: ut hos ad ȩt̾na rapientes. eoꝵq carna¬
lem grãm cũ p̃pedit postponentes. discamꝰ
temperata eos discretionis arte &e conueni¬
enter diligere. & salubrit᷑ odio habere: qͣti¬
nus sic sciat ꝑ amorẽ odiũ surgere. ut ua¬
leamꝰ eos ueriꝰ ꝑ odium amare. De¬

Expanded text:
propinquorum odio animae quoque nostrae odium subinfertur, patenter ostenditur quia sic propinquos sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam, cum praepedit, postponentes, discamus temperata eos discretionis arte, et convenienter diligere et salubriter odio habere, quatenus sic sciat per amorem odium surgere, ut valeamus eos verius per odium amare.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ ante pharises domũ hy dropicũ curat:
ut contͣ auariciã disputaret. Scriptũ est.
Audiebant autẽ hȩc om̃ia pharisei qͥ erant
auari: & deridebant illum. Quid ẽ gͦ qͦd
ante pharisei domũ hydropicꝰ curatur:
nͥ qͦd ꝑ alteriꝰ egritudinẽ corporis. in altero
expͥmit᷑ egritudo cordis: Hy dropicꝰ qͥppe
qͦ ampliꝰ biberit. amplius sitit: qͥa & om̃is
auarus ex potu sitim multiplicat.: qͥ cũ
ea quȩ appetit adeptꝰ fuerit. ad apper. tenda
alia ampliꝰ anhelat. Qui enĩ adipiscendo
plus appetit. huic sitis ex potu crescit. De¬

Expanded text:
noster ante Pharisaei domum hydropicum curat, ut contra avaritiam disputaret. Scriptum est: Audiebant autem omnia haec Pharisaei, qui erant avari, et deridebant illum . Quid est ergo quod ante Pharisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe quo amplius bibit, amplius sitit, sic et omnis avarus ex potu sitim multiplicat, quia cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit huic sitis ex potu crescit.
Abbreviated transcription (Latin):
onem ueritatis emicat s tam̃ hoc uitȩ carna¬
lis oꝑatio praua obscurat. sensũ natura exa¬
cuit᷑. s conu̾sationis prauitas confundit.
Cui bene ꝑ angłm dicitur. Collirio munge
ocłos tuos: ut uideas. Collirio qͥppe ut ui¬
deamꝰ ocłos mungum᷑: cũ ad cognoscendam¬

Expanded text:
onem veritatis emicat, sed tamen hoc vitae carnais operatio prava obscurat: sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos, ut videas. Collyrio quippe ut videamus oculos inungim
Abbreviated transcription (Latin):
eis finiatur uita cum culpa. Flagellũ nãꝙ
tunc diluet culpam cũ mutauerit uitã. sĩ
cuiꝰ mores ñ mutat. ñ expiat actiones. Desõ¬
s meo.mͦ l.xxui. Sc̃ĩ uiri qui nunc iuste ce ir¬
reprehensibilit̾ uiuunt: in futuro iudicandi
potentiam nanciscunt᷑. Hinc laodicensi ȩccl̃iȩ
dñs dicit. Qui uicerit dabo ei sedere mecũ in
throno meo: sicut & ego uici & sedi cũ patre ma

Expanded text:
eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namque eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpam, cum mutaverit vitam; nam cujus mores non mutat, non expiat actiones. CA mecum . Sancti viri qui nunc juste et irreprehensibiliter vivunt, in futuro judicandi potentiam nanciscuntur. Hinc Laodicensi Ecclesiae Dominus dicit: Qui vicerit, dabo ei sedere mecum in throno meo: sicut et ego vici, et sedi cum Patr
Abbreviated transcription (Latin):
nem apte mox subditur. &e ardebit usq ad
inferos deorsum: licet a quib dam dici sole¬
at illud qͦd uixta septuaginta int̾pretes in
naum ꝓpħa scͥptum ẽ. ñ undicabit ds bis in
idipsum. Qui tam̃ hoc qͦd ꝑiheremiã ꝓpħam
de iniquis dicit᷑. ñ attendunt: &e duplici contͥ¬
tione contere eos. Et id qͦd alibi scͥptum est.
Ihe ppłm de t̾ra egypti saluans. scd̃o eos qͥñ
crediderunt. ꝑdidit. Quib tam̃ si consensum
p̾bemꝰ quamlibet culpam bis feriri ñ posse.
illic ꝑficit᷑. ut incorrectis unũ flagellum sit
qͦd temporalit̾ incipit. s in et̾nis suppliciis
consummat᷑: quatinꝰ eis qui omĩno corrigi
rennũt. iam p̾sentiũ flagelloꝵ ꝑcussio. se¬
quentiũ sit initiũ torm̃toꝵ. Unde hoc sem¬
ꝑ eleti preuident. ut ante ad iusticiam rede¬
ant. quã sese ira uidicis in extinguibilit̾ ac¬
cendat. ne ultimo flagello depͥhensi. simul

Expanded text:
nem, apte mox subditur: Et ardebit usque ad nem, apte mox subditur: Et ardebit usque ad inferos deorsum; licet a quibusdam dici soleat illud quod, juxta septuaginta Interpretes, in Naum propheta scriptum est: Non vindicabit Deus bis in idipsum . Qui tamen hoc quod per Jeremiam prophetam de iniquis dicitur non attendunt: Et duplici contritione contere eos , et id quod alibi scriptum est: Jesus populum de terra Aegypti salvans: secundo eos qui non crediderunt perdidit . Quibus tamen si consensum praebemus, quamlibet culpam bis feriri non posse, illic perficitur; ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt jam praesentium flagellorum percussio sequentium sit initium tormentorum. Unde hoc semper electi praevident, ut ante ad justitiam redeant quam sese ira Judicis inexstinguibiliter accendat; ne ultimo flagello deprehensi, simul
Abbreviated transcription (Latin):
go quos amo arguo &e castigo. mͦ ł xuiii.
Omĩs diuina ꝑcussio: aut purgatio in nob̾
ẽ uitȩ p̾sentis. aut initiũ penȩ sequentiᷤ. De
his qui ex flagello ꝓficiunt: dñs ipse uoce an¬
gli ad ioħem ait. Ego qͦs amo arguo & casti¬
go. Sicut alibi dicit᷑. Quem diligit ds̃ casti¬
gat. flagellat omnẽ filium quẽ recipit. E
contra de flagello dampnationis ꝑ iheremi-¬
am ꝓpħam dñs dicit. dũ incorrigibilit̾ delin-¬
quentes popłos uidit. qͦs ñ iam sub discipli¬
na filios. s sub districta ꝑcussione hostes in-¬
tuet᷑. Plaga inimici ꝑcussi te:. castigatione cru-¬
deli. hos enim dampnant flagella & ñ libe-¬
rant. his flagella ab hac uita inchoant. & in
et̾na ꝑcussione ꝑdurant. Unde ꝑ moysen dñs
dicit. Ignis exarsit ab ira mea: & ardebit usq
ad inferos deorsum. Quantũ ad p̾sentẽ etenĩ
ꝑcussionẽ spectat. recte dicit᷑. ignis exarsit
ab ira mea:̃ quantũ uͦ ad et̾nam d̾apnatio¬

Expanded text:
go quos amo arguo et castigo . Omnis divina percussio, aut purgatio in nobis est vitae praesentis, aut initium poenae sequentis. De his qui ex flagello proficiunt Dominus ipse voce angeli ad Joannem ait: Ego quos amo redarguo et castigo, sicut alibi dicitur: Quem diligit Deus, castigat: flagellat autem omnem filium quem recipit . E contra de flagello damnationis per Jeremiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filios, sed sub districta percussione hostes intuetur: Plaga inimici percussi te, castigatione crudeli . Hos enim damnant flagella, et non liberant: his flagella, ab hac vita inchoant, et in aeterna percussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: Ignis exarcit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . Quantum ad praesentem etenim percussionem spectat, recte dicitur: ignis exarsit ab ira mea; quantum ad aeternam damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
animalia d esignari: qͥa aliꝰ cuncta rationabi¬
lit̾ agendo fit homo: aliꝰ in passionib for¬
tis adu̾sa mundi ñ timendo fit leo: alius ꝑ
abstinentiam semet ipsum uiuam hostiam
offerendo fit uitulus: aliꝰ se in alta rapien¬
do contemplationiᷤ uolatu fit aquila. De cõ
t quatuor animalia pu¬

Expanded text:
animalia designari, quoniam alius cuncta rationabianimalia designari, quoniam alius cuncta rationabiliter agendo fit homo: alius in passionibus fortis, adversa mundi non timendo fit leo; alius per abstinentiam, semetipsum vivam hostiam offerendo fit vitulus: alius se in alta rapiendo contemplationis volatu fit aquila. CAP. XVI.-- Et quatuor animalia
Abbreviated transcription (Latin):
intelligentia. & subtilis eoꝵ contemplatio fi¬
gurat᷑. uł incarnatꝰ dñs ima celerit̾ tnͣsuolan ᷤ.
& mox summa repetens designat᷑. ꝑ quartũ gͥ
animal. id est aqͥlam. quȩ cunctaꝵ auium
uisum acie suꝑat. ita ut solis radiꝰ fixos inse
eiꝰ ocłos nulla lucis suȩ choruscatione reu̾be¬
rans claudat᷑ ioħes significat᷑. qͥ uolando ter¬
ram deseruit: qͥa ꝑ subtilem intelligentiã-
interna minist̾ia u̾bum uidendo penetra¬
uit. P ossunt p̃terea hȩc quatuor animalia. ip¬
sum suum caput cuiꝰ sunt membra signare.
Ipsenamq homo ẽ qͥa naturam nr̃am uera¬
cit̾ suscepit: & uitulus. qͥa ꝓ nob̾ patienter
occubuit: & leo. qͥa ꝑ diuinitatis fortitudi¬
nem susceptȩ mortis uincłm rupit: & ad ex¬
tremum aquila. qm̃ ad celum de qͦ uenerat
rediit. Homo gͥ nascendo: uitulus moriendo:
leo resurgendo: aquila ad cȩlos ascendendo
uocatus ẽ.oͦ ł. xxx. Possunt etiam scĩ ꝑ hȩc

Expanded text:
intelligentia, et sublimis eorum contemplatio fiintelligentia, et sublimis eorum contemplatio figuratur, vel incarnatus Dominus ima celeriter transvolans, et mox summa repetens designatur; per quartum igitur animal, id est aquilam, quae cunctarum avium visum acie superat, ita ut solis radius fixos in se ejus oculos nulla lucis suae coruscatione reverberans, claudat, Joannes significatur, qui volando terram deseruit, quia per subtilem intelligentiam interna mysteria Verbi videndo penetravit. Possunt praeterea haec quatuor animalia ipsum suum caput cujus sunt membra signare. Ipse namque et homo est, quia naturam nostram veraciter suscepit; et vitulus, quia pro nobis patienter occubuit; et leo, quia per divinitatis fortitudinem susceptae mortis vinculum rupit; et ad extremum aquila, quoniam ad coelum, de quo venerat, rediit. Homo igitur nascendo, vitulus moriendo, leo resurgendo, aquila ad coelos ascendendo vocatus est. Possunt etiam sancti per haec
Abbreviated transcription (Latin):
sedens. Et in medio sedis &e in circuituse¬
dis quatuor animalia. plena oclis ante &e retͦ.¬
mͦ ł.xxxi. I ezechiel ꝓpħa dum sub anima¬
liũ specie quatuor euangłistas se uidisse descͥ¬
beret: in eis sibi hominis. leonis. bouis & aqͥ¬
le faciem apparuisse testat᷑. Cui minirũ ꝓpħi¬
cȩ sententiȩ. ipse ioħ̾es qͦq in hac reuelatioẽ
sua ñ dissonat dicens. Animal pͥmũ. simile
leoni. Scdm ammabͥsimile uitulo. Tercium
animal:. habens faciem qͣsi hominis. Quar-¬
tum ammal: simile aquilȩ uolanti. Hȩc qͣ¬
tuor animalia singula ad unumqũẽq euã¬
glistam recte conueniunt. dũ aliꝰ humanȩ
natiuitatis ordinẽ. aliꝰ ꝑ mundi sacrificii ma-¬
ctationẽ qͣsi uituli mortẽ. aliꝰ potestatis forti-¬
tudinem quasi leonis clamorem insinuat: a¬
lius natiuitatẽ u̾bi intuens. qͣsi solem ortum
aquila aspectat. In scͥptura qͥppe sacra ali¬
quando uocabulo aquilȩ. uł subtilis sc̃oꝵ

Expanded text:
dio sedis, et in circuitu sedis quatuor animalia plena oculis ante et retro . Ezechiel propheta, dum sub animalium specie quatuor evangelistas se vidisse describeret, in eis sibi hominis, leonis, bovis et aquilae faciem apparuisse testatur. Cui nimirum propheticae sententiae ipse Joannes quoque in hac revelatione sua non dissonat, dicens: Animal primum simile leoni, secundum animal simile vitulo, tertium animal habens faciem hominis, quartum animal simile aquilae volanti . Haec quatuor animalia singula ad unumquemque evangelistam recte conveniunt, dum alius humanae nativitatis ordinem, alius per mundi sacrificii mactationem, quasi vituli mortem, alius potestatis fortitudinem quasi leonis clamorem insinuat, alius nativitatem verbi intuens, quasi solem ortum aquila aspectat. In Scriptura sacra aliquando vocabulo aquilae, vel subtilis sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectioniᷤ palmã clariꝰ se omnib qͦd potesti¬
tipatͥs eẽt eqͣlis indicauit: eiq se ñ disparẽ cal¬
cato mortis aculeo innotuit. Unde &e marie
necdum se credenti patͥ similẽ. dicit. Noli me
tangere: ñdum enim ascendi ad patr̃ẽ meum.
Nob̾ enim in throno filii sedere ẽ.: ex eiꝰdem fili
potestate iudicare. Quia enĩ uidicii pͥncipatũ
ex eiꝰ uirtute ꝑcipimꝰ. uelut in eiꝰ throno residemꝰ.
Nec abhorret a uͭ. qͦd alibi suꝑ duo decim thio¬
nos sessuroᷤ testatur eẽ discipłos: hic autẽ in
throno suo ꝑhibet eẽ sessuros. ꝑthronos qͥp¬
pe duodecim uniu̾sale uidiciũ. ꝑ thronũ uͦ
filii singulare culmen uidiciariȩ potestatiͤ
ostenditur. Hoc gͦ duodecĩ thronis qͦd uno
throno filii designat᷑: qͥa uidelicet uniũsale
iudiciũ ex nr̃i mediatoris int̾uentione ꝑci-¬
pitur.

Expanded text:
surrectionis palmam, clarius se omnibus quod potestati Patris esset aequalis indicavit, eique se non disparem calcato mortis aculeo innotuit. Unde et Mariae necdum se credenti se Patris similem dicit: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Nobis in throno Filii sedere est ejusdem Filii potestate judicare. Quia enim judicii principatum ex ejus virtute percipimus, velut in ejus throno residemus. Nec abhorret a vero quod alibi super duodecim thronos sessuros testatur esse discipulos: hic autem in throno suo perhibet esse sessuros. Per thronos quippe duodecim, universale judicium; per thronum vero filii, singulare culmen judiciariae potestatis ostenditur. Hoc ergo duodecim thronis quod uno throno filii designatur, quia videlicet universale judicium ex nostri Mediatoris interventione percipitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mur: ut cum ꝓpħa dicamꝰ. Ecce eñĩ in iniqui¬
tatibꝰ ꝯceptꝰ sum: & in delictis peꝑit me mat̾
mea. Ille autẽ ueraciter solus sc̃s natus ẽ qͥ
ut ipsam conditionẽ naturȩ corruptibiliᷤ
uinceret: ex cõmixtione carnalis cõpulȩ ꝯ¬
ceptꝰ ñ ẽ. huic qͥdã se heresiarches ȩquare
uoluit: cum dixit. Non inuideo xp̃o fac
legatione astruens eum purũ hominẽ natũ:
s ut ds eet̾ ꝑ meritũ ꝓfecisse: atq ob hoc e¬
stimans &e se & quoslibet alios ei posse coȩqͣ¬
ri qui filii dĩ ꝑ grãm fiunt᷑. ñ intelligens
nec attendens quia nemo potest ei coeqͣ¬
ri. Aliud ẽ natos homines grãm adoptioĩs
ꝑciꝑe: aliud unũ singularit᷑ ꝑ diuinitatiᷤ
potentiam d̾m ex ipso conceptu ꝓdisse.
Nec ȩquari potest glȩ unigeniti habitȩ ꝑ
naturam: alioꝵ accepta ꝑ gr̃am. Mediator
iste hereticꝰ desipit. alt̾ in humanitate alter
post ꝑ meritũ ut ds eet̃ accepits: nuntian-¬
te angło & adueniente sp̃u mox uerbum

Expanded text:
a dicamus: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis peperit me mater mea . Ille autem veraciter solus sanctus natus est qui ut ipsam conditionem naturae corruptibilis vinceret, ex commixtione carnalis copulae conceptus non est. Huic se quidam haeresiarches aequare voluit, cum dixit: Non invideo Christo flegatione astruens eum purum hominem natum, sed ut Deus esset per meritum profecisse, atque ob hoc aestimans et se et quoslibet alios ei posse coaequari, qui filii Dei per gratiam fiunt, non intelligens nec attendens quia nemo potest ei coaequ. Aliud est enim natos homines gratiam adoptionis accipere, aliud unum singulariter per divinitatis potentiam Deum ex ipso conceptu prodiisse. Nec aequari potest gloriae Unigeniti habitae per naturam alia accepta per gratiam; Mediator iste haereticus desipit, alter in humanitate, alterpost per meritum ut Deus esset accepit, sed nuntiante angelo, et adveniente Spiritu, mox Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
le sacramentũ conceptu sc̃o & partu inuio-¬
labili scđ̾m ueritatẽ utͥusq natuix eadem
iurgo & ancilla dñi eẽt & mater. Sic quippe
ei ab eliabeth dicit᷑. Vnde hoc mͥ ut ueni-¬
at mat̾ dñi mei ad me: Et ipsa uirgo con¬
cipiens: dicit. Ecce ancilla dñi fiat mͥ scd̾m
uerbum tuũ. Et quamuiᷤᷤ ipse ẽ aliud ex
patre aliud ex uirgine: ñ tam̃ aliꝰ ex patre
aliꝰ ex uirgine: s ipse ẽ ȩternꝰ ex patre. ipse
temporalis ex matre: ipse qui fecit. ipse qͥ
factus ẽ ipse speciosus forma p̃ filiis homi¬
num ꝑ diuinitat̾e: & ipse de qͦ dictum ẽ
uidimus eum & ñ erat aspectꝰ. & ñ ẽ species¬
ei neq decor. ꝑ humanitatẽ. ipse ante scła
de patre sine matre: ipse in fine scłoꝵ. de ma
templi: ipse auctor oꝑis. ipse opꝰ auctoris.
Manens itaq unꝰ ex utraq & in utraq na¬
tura: nec naturarũ ẽ copulatione confu¬
sus nec naturarũ ẽ distindione geminatꝰ.¬

Expanded text:
ntum conceptu sancto et partu inviolabili, secundum veritatem utriusque naturae, eadem Virgo et ancilla Domini esset et mater. Sic quippe e ab Elisabeth dicitur: Unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me ? Et ipsa Virgo concipiens, dicit: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Quamvis Christus aliud ex Patre, aliud ex Virgine, non tamen alius est ex Patre, alius ex Virgine; sed ipse est aeternus ex Patre, ipse temporalis ex matre. Ipse qui fecit, ipse qui factus est. Ipse speciosus forma prae filiis hominum per divinitatem, et ipse de quo dictum est: Vidimus eum, et non erat aspectus, ei neque decor, per humanitatem ipse ante saecula de Patre sine matre, ipse in fine saeculorum detempli, ipse auctor operis, ipse opus auctoris. Manens itaque unus ex utraque et in utraque natura, nec naturarum est copulatione confusus, nec naturarum distinctione est geminat
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑmanentẽ suam nos fortitudinẽ ele¬
uaret. In altitudine enĩ sua diuinitas a
nob̾ intpote pariuilis app̾hendi ñ pote¬
rat:s strauit se hominib ꝑ humilitatẽ:
& qͣsi in iacentẽ ascendimꝰ surrexit & leua¬
ti sumꝰ.¬

Expanded text:
ad permanentem nos suam fortitudinem elead permanentem nos suam fortitudinem elevaret. In altitudine enim sua divinitas a nobis utpote parvulis apprehendi non potuerat, sed stravit se hominibus per humanitatem, et quasi in jacentem ascendimus; surrexit, et levati sum
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant᷑ d̾m eiꝰ myst̾iis contradicunt:
& humilitate putant si ueritat̾e dene¬
gant. St̃ namq ñ nulli qͥ dõ se in uiriam
irrogare existimant. si eũ ueram carne̾
assumpsisse fateant᷑: aut si hunc uera¬
cit̾ ꝓ nob̾ carne mori potusse credid̾int
Cumq do plus honoris conant᷑ tͥbiere:
cogunt᷑ laudes ueras bonitatis illius
negare. Quid enĩ ei ẽ in caritatis suȩ lau¬
de potentiꝰ: quã ut illa sͥ ꝓ nob̾ digna ad
susceptionẽ faceret. que ei uident᷑ indigna:
Sc̃a autẽ eccłia ueram carne̾: uerã mortẽ
illius confitet᷑. mͦ ł xui. Si enĩ diuinitatiᷤᷤ
fortitu dine sicunigenitꝰ filiꝰ inuisibiliᷤ
maneret. ut nil de nr̃a infirmitate. susci¬
pet: infirmꝰ homo ad eũ inuenire acces¬
sum graciȩ quando potuisset: Conside¬
ratum quippe pondus eiꝰ magnitudinis:
oppͥmeret potiꝰ qͣm iuuaret. S fortis suꝑ
om̃ia. apparuit infirmꝰ int̾ om̃ia: ut dum
nob̾ ex assumpta infirmitate congruer&e:

Expanded text:
iis contradicunt, et humilitatem putant si veritatem denegant. Sunt namque nonnulli qui Deo se injuriam irrogare existimant si eum veram carnem assumpsisse fateantur, aut si hunc veraciter pro nobis carne mori potuisse crediderint. Cumque Deo quasi plus honoris conantur tribuere, coguntur laudes veras bonitatis illius negare. Quid enim est in charitatis suae laude potentius quam ut illa sibi pro nobis digna ad susceptionem faceret, quae ei videntur indigna? Sancta autem Ecclesia veram carnem, veram mortem illius confitfortitudine sic unigenitus Dei Filius invisibilis maneret, ut nil de nostra infirmitate susciperet, infirmus homo ad eum invenire accessum gratiae quando potuisset? Consideratum quippe pondus ejus magnitudinis opprimeret potius quam juvaret. Sed fortis super omnia apparuit infirmus inter omnia, ut dum nobis ex assumpta infirmitate congrueret,
Abbreviated transcription (Latin):
tur uariis linguis: qͥdam de udeis ir¬
ridentes dicebant. quia musto pleni st̃ isti.
In musto sp̃c scĩ feruor accipit᷑. de quo in eũgł
dñs dicit. Uinũ nouũ in utres nouos. Ex quo
dum repente replent᷑ apłi. dum linguis õi¬
b loquerent᷑. a iudeis nescientib s tam̃ uere
attestantib dictum ẽ. hi musto pleni sunt.¬

Expanded text:
tur variis linguis, quidam de Judaeis irridentes dicebant: Quia musto pleni sunt isti. In musto sancti Spiritus fervor accipitur, de quo in Evangelio Dominus dicit: Vinum novum mittunt in utres novos. Ex quo dum repente replerentur apostoli, dum linguis omnibus loquerentur, a Judaeis nescientibus, sed tamen vere attestantibus, dictum est: Hi musto pleni sunt