comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do sibi acͥquirit᷑. ¶Si numos in¬
cos tuo nõie dedõ. uelut tuos ab¬
sente te. et ignoranteᷤ̾ a risto se¬
ribit acquiri tibi cõditone ¶Iu¬
liauus quoꝵ de hoc int̾rogatus
l. e scribit. u̾am eẽ aristonis sen¬
tentias nec dubitari qui si mea
pecumã tuonõre uolũtate tua
cocidie credituri mutua pecu¬
niã ab alio poscamus. et nro
noie creditor nuimeret futuro¬
nr̃o debitori. deposiu apud te

Expanded text:
do sibi adquirit. Si nummos meos tuo nomine dedero uelut tuos absente te et ignorante, Aristo scribit adquiri tibi condictionem: Iulianus quoque de hoc interrogatus libro decimo scribit ueram esse Aristonis sententiam nec dubitari, quin, si meam pecuniam tuo nomine uoluntate tua cottidie credituri pecuniam mutuam ab alio poscamus, ut nostro nomine creditor numeret futuro debitori nostro. Deposui apud te
Abbreviated transcription (Latin):
in cõmodatũ erit aut depoitu si
id̃ genus. nam si alud genus
ueluti ut ꝓcritico untũ recipiã
nerit mutuũ. ¶ Mutui datio cõ¬
sistit in luis rebrque ponde miu̾o
mensura ue cosistut. qm earu
rerũ dat̃oe possuus in creditũ¬

Expanded text:
in commodatum erit aut depositum, sed idem genus: nam si aliud genus, ueluti ut pro tritico uinum recipiamus, non erit mutuum. Mutui datio consistit in his rebus, quae pondere numero mensura consistunt, quoniam eorum datione possumus in creditu
Abbreviated transcription (Latin):
dem maritus solus socero h̃es excitit q̃i
nona douatio᷑ pot̃ seruariattatitũ costa¬
ta ut ilła sinita sit alca ceperit sin iͦt
filius hẽs pẽi ñ est fiuita erit donatõ
ratiorenoua Si soc̃ iitĩ nũtiũ ml¬
sent donacio eret utita qians iatm

Expanded text:
dem maritus solus socero heres exstitit, quasi noua donatio potest seruari in maritum collata, ut illa finita sit, alia coeperit: sin uero filius heres patri non est, finita erit donatio ratione noua.Si socer nurui nuntium miserit, donatio erit irrita, quamuis m
Abbreviated transcription (Latin):
i erat ł .u. Si gxtaneus iẽ uri iguor¬
ans ei eẽ ignoranti iyori a tͣne uito qͥdẽ
sciente eam sitã ẽẽ donau̾̃it mulier recte
eam uslicapiet iemq nitis erit sus qui
in potestate utrieuit sredeus se ptẽm fa¬
miiis ẽẽ uxori prĩs auaĩtit sec si uir

Expanded text:
ranarum.Si extraneus rem uiri ignorans eius esse ignoranti uxori, ac ne uiro quidem sciente eam suam esse, donauerit, mulier recte eam usucapiet. idemque iuris erit, si is, qui in potestate uiri erat, credens se patrem familias esse uxori patris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipeditati poretut s qi cãm possidẽ.¬
didonatio p̾̃sccat nͥ reddan̾it res estim¬
acto facieuda ẽ ipsto p̃cio cãmq pos.¬
sus alienũ amiliiui spõse ium̃s u¬
sit ⁊ post nupcias ꝓ eo suũ dedit qͥdã
⁊ iterua pͥutant fĩ eum maulieris qr
cẽ ftãm donationẽ ⁊ firurare uidet᷑

Expanded text:
indicari poterunt: sed quia causam possidendi donatio praestitit, nisi reddatur res, aestimatio facienda est iusto pretio cauerique possus alienum anulum sponsae muneri misit et post nuptias pro eo suum dedit: quidam et Nerua putant fieri eum mulieris, quia tunc factam donationem confirmare uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
berta se miserit cũ alio ꝯnubiũ ht̃¬
demĩ ait lex iranto pactono Inntũ
acripere deltnꝰ eum qui ñ ꝯsentit ad
diuoettũ idcirto nͨ afurioso diu̾tẽdo
uiis captus ẽẽ ꝓponatur uercor ne pos¬

Expanded text:
rta si miserit, cum alio conubium habet.Deinde ait lex 'inuito patrono': inuitum accipere debemus eum, qui non consentit ad diuortium: idcirco nec a furioso diuertendo onus captus esse proponatur, uereor ne pos
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis nomtne uelitus ẽ pot̃ uogat᷑
ame ixqri mee reliãre ⁊ñ ideaur ei
ẽẽ douatto qrunch̃ ex bouis ieis demi¬
puttur tuquo utatime maiores dorã¬
ti sitccuitisse ꝓtilus ait us amore al¬
ne alt̾ Eꝯcuplector fieret.¶ Si iur u¬
tori muñ in modit̃t kał marttas aut

Expanded text:
gatus a me uxori meae relinquere et non uidetur ea esse donatio, quia nihil ex bonis meis deminuitur: in quo maxime maiores donanti succurrisse Proculus ait, ne amore alne alter locupletior fieret.Si uir uxori munus immodicum calendis Martiis aut
Abbreviated transcription (Latin):
possat st mminoris iaent ipã debe¬
at st pacta sit multer. ⁊dsine pluris
sius marotis sundus euret᷑ ueni¬
ccio p̃cium quanto rei ianerit in
dote sit stati eo patto eportet s si

Expanded text:
possit, ut, si minoris uenierit, ipsa debeat.Si pacta sit mulier, ut, siue pluris siue minoris fundus aestimatus uenierit, pretium quanto res uenierit in dote sit, stari eo pacto oportet: sed si
Abbreviated transcription (Latin):
sppponas eam ħidem insticutã.Si
quis togatus sit ꝑcepta certa quãtita¬
ce iecori sue hẽditatẽ restitũe ⁊ is ñ¬
staude suctũ maritũ h̃m dorasse
ideri ⁊ rectã racõem huit sũe tel¬

Expanded text:
nstitutam.Si quis rogatus sit praecepta certa quantitate uxor‹i› suae hereditatem restituere et is siaestandae functum maritum quam donass‹e› uideri: et rectam rationem huic sente
Abbreviated transcription (Latin):
ues tp̃uis statim fcã ẽ ⁊ si ante mortẽ
matiti cradid̾it ⁊ decesserit traditio eiꝰ
deret dq defmicta inuitis ħedibe eiꝰ
tutus itatuo ddit int̃est uttum a
mult̾ae sit int̃positus cuais an uerd
amanto cui donabitur si amulrecs
int̃posit᷑ ẽ obligat seꝯducione si ma¬
tito cradrd̾ctꝭ su aũt amarito sit ntt̃¬
pofitus mortita mitliere dbesta fũ¬
⁊atcõem ip̃e matitus cum eo habebit¬
¶Si ugcor tan qͣra auerito suo mor
timũ ute cp̃s milieris suit plarie m
quib casib placeat uetro agi dociatõ¬

Expanded text:
res ipsius statim facta est et, si ante mortem mariti tradiderit et decesserit, traditio eiusderet eaque defuncta inuitis heredibus eius Titius marito dederit, interest, utrum a muliere sit interpositus Titius an uero a marito cui donabatur: si a muliere interpositus est, obligabit se condictione, si marito tradiderit, si autem a marito sit interpositus, mortua muliere confestim fuactionem ipse maritus cum eo habebit.Si uxor rem, quam a marito suo morttimum uitae tempus mulieris fuit. plane in quibus casibus placeat retro agi donatio
Abbreviated transcription (Latin):
s el qui accepit dñio gͥ peres se itina¬
nente nequa qͣm esfectũ habebit con¬
stitutio¶ m dminnssims cã donatio
frã upalet licet ñ hoc agatur ut statĩ
ad lib̾tatem s quondoq ꝓducatur ꝓtñ
ut si post certum temnis manurat

Expanded text:
 ei qui accepit: dominio igitur penes se remanente nequaquam effectum habebit constitutio.Manumissionis causa donatio facta ualet, licet non hoc agatur, ut statim ad libertatem, sed quandoque perducatur. proinde si, ut post certum tempus manumit
Abbreviated transcription (Latin):
ũsa post nirgium ꝑ dissimulacõem
mulier ueluti uenali ꝯcordta ie dots¬
ta sit ꝯueniat ⁊uencto sed̃or duert¬
auł .ł. ¶uens si pacta sit mulier uł
añ nupttas uł post nuptias ut exfũ¬

Expanded text:
rsa post iurgium per dissimulationem mulier ueluti uenali concordio ne dotata sit conueniat, conuentio secunduum.Quaeris, si pacta sit mulier uel ante nuptias uel post nuptias, ut ex fu
Abbreviated transcription (Latin):
neo quiũ erat reducta quarta ro¬
gatus uatitũe ⁊tm̃ integtã fidẽ p̃stit¬
it omiso senatus ⁊ sulti ⁊modo hic
em̃i urece fiem exsoluit uolipatatẽ ce¬
startoris obsimit ᷑ hecita siñ errorẽ cal¬
culi feat cẽtum indebiti fidei cõmus
eẽ tepetitionẽ nulla dubitatio ẽstũ
gͥ uitħ de bonis derogatut recce dicit᷑

Expanded text:
in eo, qui non erat deducta quarta rogatus restituere et tamen integram fidem praestitit omisso senatus consulti commodo: hic enim uere fidem exsoluit uoluntatem testatoris obsecutus. hoc ita, si non per errorem calculi fecit: ceterum indebiti fideicommissi esse repetitionem nulla dubitatio est.Cum igitur nihil de bonis erogatur, recte dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ uraritus sit inparris pͭꝓte ab u to¬
ris mirusue parte ꝓhibitũ donare ut¬
ro uł gño s ihis qui sunt iutoꝵ po¬
testate si fũit donatũ uł inquoꝵ sũt
porestate ñ utalẽoi doitatio sc mi urr
⁊ socer meidem sunt pocectate uł

Expanded text:
maritus sit in patris potestate.Ab uxoris nurusue parte prohibitum est donari uiro uel genero. sed et his, qui sunt in eorum potestate si fuerit donatum, uel in quorum sunt potestate, non ualebit donatio, si modo uir et socer in eiusdem sunt potestate
Abbreviated transcription (Latin):
xbit. dig̃ sctibit plane simͥ ꝓponal ti¬
cto accepto latum ip̃e ħ libãbicur in¬
ulitr ũo manebat obligata. ¶ Ocũ ałe
tentudum ẽ qd̃ int̃ ip̃os aut qui ad
eos ꝑtinent aut ꝑ int̾positas ꝑsonas do¬
itactonis cã agatur ñ ualere qd sialra¬
ta sit si separari ñ pot̾ uͥẽt donacõem
inpediri si sepatari pat cet̃a utałe id qd̃
dostatum sit rĩ uale. ¶Si dẽbitor uiri
pecumã iussu matiti ricori ꝓmiserit¬

Expanded text:
gestorum scribit. plane si mihi proponas Titio accepto latum, ipse quidem liberabitur, mulier uero manebit obligata.Generaliter tenendum est, quod inter ipsos aut qui ad eos pertinent aut per interpositas personas donationis causa agatur, non ualere: quod si aliata sit, si separari non potest, nec donationem impediri, si separari possit, cetera ualere, id quod donatum sit non ualere.Si debitor uiri pecuniam iussu mariti uxori
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ amuliete qr nes necc̃ta ea impẽ¬
to fund̃ dct̾iodẽ ẽẽ si tales sũt laꝑadi¬
ciie inquib laꝑas crestece possit.
ꝑmuliae mora ficret quo muł
exstimacõuẽ pactis funda inco solũ

Expanded text:
e a muliere, quia nec necessaria ea impento fundum deteriorem esse, si tales sunt lapidicinae, in quibus lapis crescere possit.Si per mulierem mora fieret, quo minus aestimationem partis f
Abbreviated transcription (Latin):
lferus. ł .A. Uir infundo dotali uxo¬
ris rogatu oliuetũ suitid̾at ad ħ ut
noueslũ repoñet posteauir mortuus
erat ⁊ uxoris dotẽ legauerat ligna q̃
exoliutto etisa ẽẽnt oport̾e inuliens
rẽddt respondit

Expanded text:
rum.Uir in fundo dotali uxoris rogatu oliuetum succiderat ‹ad› hoc, ‹ut› nouellum reponeret: postea uir mortuus erat et uxori dotem relegauerat. ligna, quae ex oliueto excisa essent, oportere mulieri reddi respondit
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃ ut ꝑ frandẽ in eũ tellata boram
pr̃s up̃ tutelam renocari oporceat¬
demio dubitari pot̃ si aius tutelã ge¬
sit neptis ex filio emaricpato nate.
an inepoti ex alt̾o filto eam collocare
possit siue emantipato siũi mrauẽtũ
Ipotatate qr par affeccionis cã suspacõ¬
nẽ ftaudas amoiet s ⁊ si seuatꝰ ꝯsultã¬

Expanded text:
dem in eum collocata bona patris propter tutelam reuocari oporteat.De uno dubitari potest, si auus tutelam gessit neptis ex filio emancipato natae, an nepoti ex altero filio eam collocare possit siue emancipato siue manenti in potestate, quia par affectionis causa suspicionem fraudis amouet. sed etsi senat
Abbreviated transcription (Latin):
antuyctumq sexus ⁊ltionisq sit¬
s si imptie secute ñ fũnit exstipislata
agi ñ pat̃ magis enim res qͣm uba in¬
tuenda sunt.  atccptilacõem gutor
dos ⁊stituitur c̃ echitori maritõ arcepto
ferat᷑ doitis ꝯstitieze cãci. Sr ⁊fi a de¬
batore multetis sub ꝯditone dos ꝓuiit¬

Expanded text:
uscumque sexus condicionisque sint.Sed si nuptiae secutae non fuerint, ex stipulatu agi non potest: magis enim res quam uerba intuenda sunt.Accepti quoque latione dos constituitur, cum debitori marito acceptum feratur dotis constituendae causa.Si a debitore mulieris sub condicione dos promit
Abbreviated transcription (Latin):
spxctare qͣm teliq̃te ap̾ intantim nis
adse trauslatum licere et cĩule ẽ. ¶ xͣc¬
mautarte matmionto eidem fund̃ uẽ¬
didit q̃fitum ẽ diortio fcõ quid dꝑtł
ntdnto uecipete debeat dixi refate qu¬

Expanded text:
s ad se translatum licere ei ciuile est.Uxmanente matrimonio eidem fundum uendidit: quaesitum est, diuortio facto quid dotis iudicio reciperare debeat. dixi referre, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qui pẽ ciͦute patermitente actẽ lũdit¬
rami fecit uł fec̾t sponsa nupta ue scĩts
dolo malo esto neue quis eoꝵ dolonzalo.
faciẽs spousã ietorẽne eam habeto. Hoc
capite ꝓ hĩbecur fenator lib̾tirã auc̃e eã¬
ue citus ꝑat̃nt mat̾ue artẽ ludictã fecit.

Expanded text:
qui ipse cuiusue pater materue artem ludicram facit fecerit, sponsa nuptaue sciens dolo malo esto neue quis eorum dolo malo sciens sponsam uxoremue eam habeto'.Hoc capite prohibetur senator libertinam ducere eamue, cuius pater materue artem ludicram fecerit:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdan pacta seiuanda sunt tie obres
donatas uł amotas ag̃etur ꝙ alt̃o pas.¬
to adfurand missteres mutantur alt̾o
iris cimile inpagnatur ⁊ sicõieãit te
ob imperisas necc̃ias ag̃ctur tale ꝑat.¬

Expanded text:
quidem pacta seruanda sunt, ne ob res donatas uel amotas ageretur, quia altero pacto ad furandum mulieres inuitantur, altero ius ciuile impugnatur.Et si conuenerit, ne ob impensas necessarias ageretur, pa
Abbreviated transcription (Latin):
iplati pãt logẽ em̃ sue teditit pͥost¬
qra ueto dederit pacisti ⁊sentiente
milere debet. stut̃nt ne armuli¬
ece uene ꝓpatie dos petatut hr̃es nõ
hãbebat ecceptõem. S siduenttur¬

Expanded text:
lari potest: legem enim suae rei dicit: postquam uero dederit, pacisci consentiente muliere debet.Si conuenerit, ne a muliere neue a patre dos petatur, heres non habebit exceptionem. sed si con
Abbreviated transcription (Latin):
ti in auditorio illã sulam cẽ dotalen
Si matito dotis nomine stipulante
ꝓmisit ꝑerrorẽ is qui exceꝑcone tut᷑
fũit rtec soluat cogetur ei scͥtũe ⁊ habe¬
bait ddrettoitẽ adusus mulierẽ ant
perm ut̃ ede delegauit ob so qd̾ ind̃¬
bitum marito ꝓmisit aut soluit de

Expanded text:
lam dotalem esse.Si marito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui exceptione tutus erat ne soluat, cogetur ei soluere et habebit condictionem aduersus mulierem aut patrem, uter eorum delegauit, ob id quod indebitum marito promisit aut soluit. 79
Abbreviated transcription (Latin):
ut solet intabita cauꝑdita u̾łq̃ alra pridori
pͣmmns ac passim hoc est sine delectu r̃
palam corpore q̃stũ fac̾e ottauens cũ rec¬
tissimũ ait ⁊̃ ea q̃ sine ũstu palam se dati¬
tuit debuisse hus dũsatĩ r̃i solum autẽ

Expanded text:
ut adsolet in taberna cauponia uel qua alia pudori ipimus passim, hoc est sine dilectu: non palam corpore quaestum facere.Octauenus tamen rectissime ait etiam eam, quae sine quaestu palam se pr‹o›stituerit, debuisse his connumerari.Non solum autem
Abbreviated transcription (Latin):
t̃a defa aut de cem̃tis aus dẽ arena cais¬
end̃ ẽ irtnditori qͣm de tet̾is q̃ sũt p̃¬
tiosiora. labeo geñałre scͥbit ea q̃ pe¬
etui usus cã medifitus funt ẜdific̾i
teoꝵ epuitonea fistuł appłubata aũ q̃
terra ⁊turẽtur ħmius ñ sint affixa
odtum ẽe dstat item cõstat sigilla
detracta sunt ut teponãt ᷑ edificu sũt
¶ atip patata sũt ut imponãtur ñ st̃
edificit pali qui nince cã ꝑati sũt añ

Expanded text:
caesa aut de caementis aut de harena cauendum est uenditori quam de ceteris quae sunt pretiosiora.Labeo generaliter scribit ea, quae perpetui usus causa in aedificiis sunt, aedificii m, epitonia fistulis adplumbata aut quae terra continentur quamuis non sint adfixa aedium esse constat.Item constat sigilla,detracta sunt ut reponantur, aedificii sunt: at quae parata sunt ut imponantur, non sunt aedificii.Pali, qui uineae ca
Abbreviated transcription (Latin):
fuit p̃dium utridiatia uł gestacion¬
es uł deambulaciones actorib infrut¬
cuosis apatas atq. amaias hñs ñ debebit
deicece ut foete hortos oliorios faciatł
alrud quid. qd̃ ad redditum spectat soe̾
ẽ q̃itum an lapiditias uł crecifodntas

Expanded text:
ium, uirdiaria uel gestationes uel deambulationes arboribus infructuosis opacas atque amoenas habens, non debebit de‹i›cere, ut forte hortos olitorios faciat uel aliud quid, quod ad reditum spectat.Inde est quaesitum, an lapidicinas uel cretifodinas
Abbreviated transcription (Latin):
gatus ẽ solẽbat pater famibas uti uł sa¬
lite uł harundine palto frutiarius hac¬
tenus uti posse ne ex eo uendat nͥ forte
salitti eiꝰ iłł silue palatis itl hatundine¬
ti ususccuttus sit leganis tunt ẽ ⁊ rẽ¬
d̾e pot̃ itam ⁊ tcebatius scͥbit siluam ce¬
dium ⁊ hatundiretũ posse fiuiratuma

Expanded text:
t, solebat pater familias uti, uel salice uel harundine, puto fructuarium hactenus uti posse, ne ex eo uendat, nisi forte salicti ei uel siluae palaris uel harundineti usus fructus sit legatus: tunc enim et uendere potest. nam et Trebatius scribit siluam caeduam et harundinetum posse fructua
Abbreviated transcription (Latin):
ticius decessit. q̃itum ẽ qui m h̾edes eiꝰ
p̾stare oportet. Re reserte qua mĩte usus
fructus excepus sit nam siquidẽ hoc ac¬
cum ẽ ut in cuiuilibet ꝑlona usustrut¬
cus dstitueretur solam ꝓpͥetatẽ hodem
debiturum. ¶ Sm aũt id actitm sit si ꝓ¬

Expanded text:
Titius decessit: quaesitum est, quid mihi heredem eius praestare oportet. respondit referre, qua mente usus fructus exceptus sit: nam si quidem hoc actum est, ut in cuiuslibet persona usus fructus constitueretur, solam proprietatem heredem debiturum: sin autem id actum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
portio petatur ⁊abseluctorie secuta pꝰ ca
pars alc̃a q̃ accrenit uendicetur ulitẽ
quidan ꝓpͥecatis iudicate ra exceptioitẽ
legatur ita ut alt̾uis amuis ittantur fi¬
uantur siquid̃ ita legatus fu̾it. citio ⁊¬

Expanded text:
e secuta postea pars altera quae adcreuit uindicetur, in lite quidem proprietatis iudicatae rei exceptionem legatur ita, ut alternis annis utantur fruantur, si quidem ita legatus fuerit 'Titio
Abbreviated transcription (Latin):
dpeat si forte bona fide mͥ cradita est¬
nmo hona fide em̃o ¶Si res cał sit ut
eam lex aut ⁊stitutio altertari ꝓhibe¬
at co casu publitiana ñ ꝯpetit qr hus
casib neminẽ p̃cor cuctur ne cͣc legẽ
Factat. publittana attione ⁊̃ de enfã¬

Expanded text:
competit, si forte bona fide mihi tradita estmino bona fide emero.Si res talis sit, ut eam lex aut constitutio alienari prohibeat, eo casu Publiciana non competit, quia his casibus neminem praetor tuetur, ne contra leges faciat.Publiciana actione e
Abbreviated transcription (Latin):
m̃atiouem p̃cũ declaraturã tꝰ st Nãsi
ex re fuictuatu tecte ftustuarii fuisse soc̃¬
ꝙ est ⁊ sit focte stipulatꝰ sit sctuus m̃t᷑.¬
us perumã rtã nũacio declarabit cui sit
acquisita strpulatio gͦ ostendimus ĩ pẽ¬

Expanded text:
erationem pretii declaraturam, cuius sit: nam si ex re fructuarii, retro fructuarii fuisse. idemque est et si forte stipulatus sit seruus numeraturus pecuniam: nam numeratio declarabit, cui sit adquisita stipulatio. ergo ostendimus in pen
Abbreviated transcription (Latin):
tuctuario seq̃rtiũ ĩto scipulatio ad̃ pͥ¬
etanũ cansit semel acansita fructitar¬
io ħͣmus quãuis ũ sobeat stigulacio
semel cuuꝑ q̃sita ad altum cransire nͥ
ad ħ edem uł artogatorẽ ꝓĩ si forte

Expanded text:
uctuario, sequentium uero stipulatio ad proprietarium transit semel adquisita fructuario, quamuis non soleat stipulatio semel cui quaesita ad alium transire nisi ad
Abbreviated transcription (Latin):
tutum ⁊ licet testaton cõmodite ũ lo¬
care flu̾t solutus tñ ip̃m fruttuatum
locaturum cam stentã qͣm fimebetm
uestẽ ꝓpͥetatis dñs ñ debebit impedi¬
ix stumnarium ita ntentẽ ne det̾irẽ
el ꝯdictonẽ fatiat de quib dami plane
dubitatur si eum uti ꝓhibeat an nire
scrus ⁊ intuppis ⁊ m tadis ⁊ in anpho¬

Expanded text:
turum, et licet testator commodare, non locare fuerit solitus, tamen ipsum fructuarium locaturum tam scaenicam quam funebrem uestem.Proprietatis dominus non debebit impedire fructuarium ita utentem, ne deteriorem eius condicionem faciat. de quibusdam plane dubitatur, si eum uti prohibeat, an iure seriis et in cuppis et in cadis et ampho
Abbreviated transcription (Latin):
a nre suituario ⁊ ducat me ũ obliga¬
uit ⁊ regulatit̾ deflint ꝙ quis abalio
stipulando mͥ atquirit id amit stipulã¬
do nich̃ agit uisi forte inquit notãtĩ
dnõ suo stipuletur ameiss adutat.¬
¶Si duos fructuarios ꝓportas ⁊ ex alt̾aus
re secmus sit stipulatis q̃ttur uirũ id¬
totũ anꝓ parte qͣm ht̃ usumfructũ¬

Expanded text:
a me fructuario conducat, me non obligabit. et regulariter definiit: quod quis ab alio stipulando mihi adquirit, id a me stipulando nihil agit: nisi forte, inquit, nominatim domino suo stipuletur a me uel conducat.Si duos fructuarios proponas et ex alterius re seruus sit stipulatus, quaeritur, utrum totum an pro parte, qua h
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ .ł. ui. P totraus putat insulam
posse ita legati ut ei setuitꝰ imponat᷑
que alt̾i insule h̾editatie debeatur l
modo si ille hedi uteo ꝓmisent ꝑ se
ñ fore qͦ ala ea edificta collantur tũt
et edifictoꝵ eoꝵ nsumftuctũ do lego ł¬

Expanded text:
o ad Sabinum.Proculus putat insulam posse ita legari, ut ei seruitus imponatur, quae alteri insulae hereditariae debeatur, hoc modo: 'Si ille heredi meo promiserit per se non fore, quo altius e‹a› aedificia tollantur, tum ei eorum aedificiorum usum fructum do
Abbreviated transcription (Latin):
nitħ agit siñ ex re frutiatu iter oꝑ
is sins fructuario stipuletut. ¶ Setius
fruttuatius sinsuinfuttit̃ in se dari sti¬
puletur aut siue uounine aut nomm¬
actim ip̃i ꝓͥetario ad quirit exemplo ser¬
in cõmims quiscipulando rem alt̾i ex

Expanded text:
agit, si non ex re fructuarii nec ex operis suis fructuario stipuletur.Seruus fructuarius si usum fructum in se dari stipuletur aut sine nomine aut nominatim proprietario, ipsi adquirit exemplo serui communis, qui stipulando rem alteri ex
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ si postea frutus istos nactus fu̾t
frintuatr faatassis fiant eiꝰ nã si funit qͣ
tatione hoc eucuit nisi eant int̾im¬
tbi fierent ꝓpͥetariiꝰ mox ad pihensi frc¬
tuara efficumtur exemplo rei sub tõdi¬
cione lagatesq̃ nitim h̾edis ẽ exsbente
aut̃ ⁊ dictona ad legatarum transit ũ

Expanded text:
, quod, si postea fructus istos nactus fuerit fructuarius, fortassis fiant eius: nam si fiunt, qua ratione hoc euenit? nisi ea, ut interim fierent proprietarii, mox adprehensi fructuarii efficientur, exemplo rei sub condicione legatae, quae interim heredis est, existente autem condicione ad legatarium transit.
Abbreviated transcription (Latin):
cessat aquilit acciõ ⁊ iece indicẽ datiũ
eiꝰ arbictatu utatir stam qui agrim
ũ ꝓscindit quintces ñ subserit itẽ qui¬
ature ductus cortutipi patitur lege a¬
quilia ñ genetur eadẽ ⁊ itrusuario dicc̃¬
da sut sct᷑ si int̃ duos stuctuatios sit

Expanded text:
essat Aquiliae actio, ideo iudicem dari, ut eius arbitratu utatur: nam qui agrum non proscindit, qui uites non subserit, item aquarum ductus conrumpi patitur, lege Aquilia non tenetur. eadem et in usuario dicenda sunt.Sed si inter duos fructuarios sit
Abbreviated transcription (Latin):
hac loge tit quimi du ꝓ huis uetiga
sis qui cõdicunt neq huis qui m lo¬
cum ipoꝵ suctessecunt auferi eos li¬
ceat ñ uertigales sunt qui ita tolẽ¬
dare solemus. ¶ Qd inꝑpetum fũ¬

Expanded text:
igal sis, qui conduxerint, neque his, qui in locum eorum successerunt, auferri eos liceat: non uectigales sunt, qui ita colendare solemus.Qui in perpetuum fu
Abbreviated transcription (Latin):
derectis usq. ad ufit fuũ ⁊ uille passe u¬
sumfructinũ fare. labeo ait iret nta¬
t̾ra enmi. ꝓ ligno ufurum si bãt mĩ uta¬
tur ligno qͣm smãm puto ĩram aliogn
⁊ si totus ager sit hunc casũ passus di
ariores auferret sinctiatius utat̾iam cm̃
ipm̃ suttid̃e quaricũ ad uille refecrion¬
em puitat posse q̃madarod̾ caldẽ inqͥt
cot̃te uł arenam fod̾e aluit ue quide¬
to licet naustagłi ꝑutulũ ĩmineatina:¬
uis ⁊ enm ad hoc paratur ut mautgtt᷑¬
¶ Usuftutuati uł ipe fcui ea tesus alii
fricidam ⁊ ced̾e uł locate uł uende pot̃¬

Expanded text:
 suum et uillae posse usufructuarium ferre Labeo ait: nec materia eum pro ligno usurum, si habeat unde utatur ligno. quam sententiam puto ueram: alioquin et si totus ager sit hunc casum passus, omnes arbores auferret fructuarius: materiam tamen ipsum succidere quantum ad uillae refectionem putat posse: quemadmodum calcem, inquit, coquere uel harenam fodere aliudue quid aeto, licet naufragii periculum immineat: nauis etenim ad hoc paratur, ut nauiget.Usufructuarius uel ipse frui ea re uel alii fruendam concedere uel locare uel uendere pot
Abbreviated transcription (Latin):
eo cum ũ plus coles ht̃ sita parte u¬
trum a solo excraneo an ũo ⁊ acoh̃e¬
de deb̾em pet̾e heditatẽ qͣitur ⁊ pega¬
sus feitur eximnmnasse a solo excrango
nit pcc̾e deb̾e eumq restituturum qͥc¬
quid possidet ⁊ fortassis hoc officto ui¬
ditis dẽbet si. tet̾um tacio facit ut adu¬
ob petã hẽditatem hoc ẽ ⁊ ucoh̃ede
meo ⁊ ille qͦr dirigat actionẽ adu̾fus et¬
ẽ. Ĩtẽm sicum me ex parte dumid̃
beo scͥbit utiq partem dimnõtã mepe¬
d̃e deb̾e a singlis sic fĩ ut asingłis sex

Expanded text:
eo, cum non plus coheres haberet sua parte, utrum a solo extraneo an uero et a coherede deberem petere hereditatem, quaeritur. et Pegasus fertur existimasse a solo extraneo me petere debere eumque restituturum quidquid possidet, et fortassis hoc officio iudicis debeat fieri: ceterum ratio facit, ut a duobus petam hereditatem, hoc est et a coherede meo, et ille quoque dirigat actionem aduersus e. Item si, cum me ex parte dimidiabeo scribit utique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singulis
Abbreviated transcription (Latin):
se ⁊ reddat impensã ut fird̾ recipat
usq eo dumtaxat quo p̃ciosioe factꝰ
s̃ et si plus p̃ito fundo aciessit solum
qd̃ impensu ẽ finge pauꝑem qd
si redd̃e id cogatur lanb sepillͥs au¬
tis carend̾ hãt sufficit tͥ ꝑmutti colłe
exhus teb q̃ possis ita ne dector sit fũ¬
dus qͣm si iumitõ ñ foret edificatũ cõ¬
pacturas q cortad̃e uelis intħ laturus
uͥ ut offitias finge eam ꝑsoram ẽẽ
dañ q̃ teccptũ fimid̃ mox irenditura
sit nͥ reddat quanitũ pͥma parte reddi
opoet̾e dixim̃ eo deduito ddc̃pnãdꝰ es¬

Expanded text:
se: reddat impensam, ut fundum recipiat, usque eo dumtaxat, quo pretiosior factus est, et si plus pretio fundi accessit, solum quod impensum est. finge pauperem, qui, si reddere id cogatur, laribus sepulchris auitis carendum habeat: sufficit tibi permitti tollere ex his rebus quae possis, dum ita ne deterior sit fundus, quam si initio non foret aedificatum. conpicturasque corradere uelis, nihil laturus nisi ut officias. finge eam personam esse domini, quae receptum fundum mox uenditura sit: nisi reddit, quantum prima parte reddi oportere diximus, eo deducto tu conde
Abbreviated transcription (Latin):
canda dicta sit eadẽ ⁊ de parte itel¬
ligcuda sunt officio q iuditis atine¬
simitl cũ ipã parte restitui debent.¬
pp̃ intertã dectatcionẽ ex legatis. q̃
nix ap̃ uidicẽ examintabit ᷑ iustã e
hũt igporantiam legatꝰ an hõ le¬

Expanded text:
canda dicta sunt, eadem et de parte intellegenda sunt, officioque iudicis continesimul cum ipsa parte restitui debent.propter incertam detractionem ex legatis, quae uix apud iudicem examinatur: iustam enim habet ignorantiam legatarius, cui homo le
Abbreviated transcription (Latin):
simt mpbc mn desid̾at pecitor fiuitꝰ
etistnuari qui ex artificio eiꝰ ꝑcipa potu¬
erunt ꝙ arcificium sumptib posidrs
didicit. o Modestin.ł .uiii.¬
eiꝰ qui artificium ⁊senitus ẽ impense fac

Expanded text:
tamen desiderabit petitor fructus aestimari, qui ex artificio eius percipi potuerunt, quod artificium sumptibus possessoris didicit. 32 Modestinus liod si artificem
Abbreviated transcription (Latin):
ea solu̾it aut uendicabit aut si fu̾it
nĩumi ꝯsumpti ad cõdicõem ꝑtinẽt si
uosimul in satulo soluit uitħ fecit
acripientis ⁊ ideo ñ dñ accrinsisse cuits
dm̃um uidetur q cũ plus p̃cio soluit¬

Expanded text:
ea soluerit, aut uindicabit aut, si fuerint nummi consumpti, ad condictionem pertinent: si uero simul in sacculo soluit, nihil fecit accipientis et ideo nondum adquisisse cuiquam dominium uidetur, quia cum plus p
Abbreviated transcription (Latin):
.   iiuis ꝓhibuit uł denũtauit
extã itenditionis craditem q̃ ip̃is uo¬
litutate aꝓturatore fuerat distracta ⁊
let ꝙ iudicio empti ꝓtitrator empto
ab eo qui uenite mandaut qr ꝑ igir
orantiã ñ ẽ usus exceptione qmi dehu¬
it oppoñe ueluti siñ auctor m̃s exuo

Expanded text:
 quis prohibuit uel denuntiauit ex causa uenditionis tradi rem, quae ipsius uoluntate a procuratore fuerat distracta, esed quod iudicio empti procurator emptorab eo, qui uenire mandauit, quia per ignorantiam non est usus exceptione, quam debuit oppo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbaũo om̃tinodo ⁊ dampnand ẽ po
stanonis tpẽe postedit cũ aũ resndi¬
car sire dolo malo amisit possõitẽ
absolutudꝰ ẽ possessor Itẽ si litis̃ ⁊ te¬
exquo cepit possid̃e dampnãeitut.¬
Si hõ pocitns doło possõas det̾ior sit¬

Expanded text:
o tionis tempore possedit, cum autem res iudicatur sine dolo malo amisit possessionem, absoluendus est possessor. item si litis conteex quo coepit possidere damnabitur.Si homo petitus dolo possessoris deterior
Abbreviated transcription (Latin):
did̾it itradid̾it equius ẽ ut tu potior
sis uã ⁊ si ip̃e uenditor eam rem ate
pec̾et exceptione eum sĩmou̾es sec ⁊
si ip̃e possid̾et ⁊cupet̃es adu̾sus ꝯtep¬
cionem dĩui replitacione uoctis
cogitur possessor dic̾e ꝓ qua parte
eiꝰ sit. hoc cm petitioris munus ẽ

Expanded text:
it et tradiderit, aequius est, ut tu potior sis. nam et si ipse uenditor eam rem a te peteret, exceptione eum summoueres. sed et si ipse possideret et tu peteres, aduersus exceptionem dominii replicacogitur possessor dicere, pro qua parte eius sit: hoc enim petitoris munus est,
Abbreviated transcription (Latin):
dir absolietidꝰ ẽ possessor ut cm̃ si
int̾ea enm usu ceꝑit accionib sins ce¬
dot petitori ⁊ fructus eiꝰ cemporis quo
ꝑseq̃nda ea re quo manus eñ peti
fu̾it ⁊̃ ip̃tus nomine dampitari debe¬
bit ut cñ si usu eum ñ cepit actor ei
actiomib sius codit Iulianꝰ aũt ĩ huᷤ
casib ubi pp̃ sugam senri possessor
absoluitur ⁊ si ñ cogrtut cañt de ꝑst¬
qͣnda ea re cm̃ cautre debet possesor
si tem uactus fu̾̃it ut eam restiarat

Expanded text:
endus est possessor, ut tamen, si interea eum usuceperat, actionibus suis cedat petitori et fructus eius temporis quo persequenda ea re: quo minus enim petifuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum non cepit, actor ei actionibus suis cedat.Iulianus autem in his casibus, ubi propter fugam serui possessor absoluitur, etsi non cogitur cauere de persequenda re, tamen cauere debere possessorem, si rem nanctus fuerit, ut eam
Abbreviated transcription (Latin):
.c. tedenlit totideni capita alien ab eo
qui dm̃um eoꝵ he̾bat uł ał̃teta.ab eo
qui boua fide ea posssacbat ⁊ hec utiq grc¬
gis inquit uenditatione ꝯtuitbuntur set
⁊ si ea sola ir̃sint capata q̃ redompta sũt¬

Expanded text:
 redemit totidem capita aliena ab eo, qui dominium eorum habebat uel aliena ab eo, qui bona fide ea possidebat: et haec utique gregis, inquit, uindicatione continebuntur. sed et si ea sola supersint capita, quae red
Abbreviated transcription (Latin):
ciude ⁊ comuni drinidundo siudex alii ꝓͥ¬
etatẽ adiuditam̃t. Aln usũfructũ ad qui
quas it aluto subiectas hẽmus nitħi
ant̃ uetat sciuo meo hcee mscituto
soli. utputa edium ustftuctu legato / qͥ¬
cumq iei redtus ẽ ad usu̾ftuauanũ ꝑ¬
tinet queq obututionis sunt ex edifici¬
is ex atcis ⁊ cic̃is quetumq edium sũt
edium tã dampni ifecti platuit ⁊ in¬
re dñu possessutum eas eces fr̃seiti¬

Expanded text:
cundae et communi diuidundo, si iudex alii proprietatem adiudicauerit, alii usum fructum.Adquirquas iur‹i› nostro subiectas habemus.Nihil autem uetat seruo meo herede instituto soli, ut puta aedium, usu fructu legato quicumque reditus est, ad usufructuarium pertinet quaeque obuentiones sunt ex aedificiis, ex areis et ceteris, quaecumque aedium sunt. aedium causa damni infecti placuit, et iure dominii possessurum eas aedes, si
Abbreviated transcription (Latin):
fidei emptorẽ fuisle quãuis ñ ad nõ etãi
litet ille callido ⁊ silio ueudidit ueq eͥ
dolus irenditoris mͥ nocebit. ¶In hac ac¬
cione ñ oberitm si suctessor sum ⁊ dolo
feti cũ is in tuiꝰ lot̃ suctessi bona fide e¬
nuss nͨ ꝓd̾it si dolo cateo c̃ emꝑtor cui
successi dolo fetisset s eͥ si ꝑeseriꝰ meus
etuit dolus eiꝰ erit spͨtandꝰ ñ m̃s: pu

Expanded text:
fidei emptorem fuisse, quamuis non a domino emerim, licet ille callido consilio uendiderit: neque enim dolus uenditoris mihi nocebit.In hac actione non oberit mihi, si successor sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset.Sed enim si seruus meus emit, dolus eius erit spectandus, non meus, u
Abbreviated transcription (Latin):
dm ł.xxui. Que reltigiosis adecaͤnt
teligiosa sunt ⁊ id cuto nec lapides
medificati post quam uenoti sunt nẽ¬
dicari possinit ꝑ ifactũ aũ accionẽ ꝑe¬
titori extia ordinẽ subuentur ut is ꝙ
ħ fecit restime eos cõpeslatur set siali¬
em sine uoluntato dm̃ in edificati fir

Expanded text:
dictum.Quae religiosis adhaerent, religiosa sunt et idcirco nec lapides inaedificati postquam remoti sunt uindicari possunt: in factum autem actione petitori extra ordinem subuenitur, ut is, qui hoc fecit, restituere eos compellatur. sed si alieni sine uoluntate domini inaed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ alienũ ẽẽ apparuit a borte fuei pos¬
stlłore facti u ab eo qͥ p̃dimnũ don¬
auit neq adnõ peti possunt uer̃ ex¬
cepctone doli oppisita ꝑ officiũ ipdi¬
cis equitatis ractone cetuantur fuit¬

Expanded text:
 alienum esse apparuit, a bona fide possessore facti neque ab eo qui praedium donauit neque a domino peti possunt, uerum exceptione doli posita per officium iudicis aequitatis ratione seruantur, sci
Abbreviated transcription (Latin):
bus cassius nec eium debet possessor
aut mortalitatẽ pr̃ate aut pp̃ me¬
cũ hꝰuĩ ꝑiculi cep̃re indestrsũ ins
fatit ser au gent h̾rditatẽ ideo ẽoꝵ
quo fiuitus p̃stabit n bont fidei añt

Expanded text:
bus Cassius. nec enim debet possessor aut mortalitatem praestare, aut propter metum huius periculi temere indefensum ius facit, sed augent hereditatem: ideoque eorum quoque fructus praestabit. in bonae fide
Abbreviated transcription (Latin):
uum a se paitũ in barena ẽẽ ꝯcessit ⁊s
rrorrtitus sit sec ⁊ qui fugitiuũ seruu
ase petitũ ñ custodit si is fugo ⁊ qui
nauẽ a se pecitam adit̃so tempore naui¬
gatam nusit si ea naufragio ꝑompti ẽ¬

Expanded text:
uum a se petitum in harena esse concessit, et is mortuus sit: sed et qui fugitiuum a se petitum non custodit, si is fugit, et qui nauem a se petitam aduerso tempore nauigatum misit, si ea naufragio perempta e
Abbreviated transcription (Latin):
no itidecur. ¶Uonam aũt fidem soluis
emptoris ꝯturit ut gͥ publitiã ꝯpetat
ħ debentua. ⁊currere ut ⁊ dona fide quis e¬
m̃it ⁊ et res empta eo nourare sit tradi enũt¬
ta cet̾um añ craditionẽ qͣmitis bonc fi.¬
dei quis emꝑtor sit cxpcii publitana ñ¬

Expanded text:
detur.Bonam autem fidem solius emptoris continet.Ut igitur Publiciana competat, haec debent concurrere, ut et bona fide quis emerit et ei res empta eo nomine sit tradita: ceterum ante traditionem, quamuis bonae fidei quis emptor sit, experiri Publiciana n
Abbreviated transcription (Latin):
qui añ litẽ ⁊testitã dolo delut rẽ poͦ¬
sid̾e teutarr mrem accione idq ex se¬
natus ꝯsblto colligi pot̾ quo cartũ est
ut dicimus ut dolus p̃tcritus in h̾e¬
ditats pecictonẽ ueurat tum eͥ in h̾e¬

Expanded text:
qui ante litem contestatam dolo desiit rem possidere, tenetur in rem actione: idque ex senatus consulto colligi potest, quo cautum est, ut diximus, ut dolus praeteritus in hereditatis petitionem ueniat: cum enim in here
Abbreviated transcription (Latin):
ũ domino em̃tit potior sit cui pͥori reᷤ
itadita ẽ qd̃ si adiu̾sis ñ dm̃s melior
sã sit possidentis quam pettatis q̃ sut̃a
ũ possunt ꝑuta furciuis uł ĩ seruo fu¬
gitiuo loc̃ u lit̃. Si setuus h̾editariꝰ¬

Expanded text:
non domino emerint, potior sit cui priori res tradita est, quod si a diuersis non dominis, melior causa sit possidentis quam petentis. quae sennon possunt, puta furtiuis uel in seruo fugitiuo, locum non habet.Si seruus hereditari
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł.xui. fficium aũt iuditis in
hac accione hoc enit ut idex inspit¬
ut an reus possideat uec ad rẽ ꝑcute¬
bit exqua cã possideat ubi eͥ ꝓbaui
rem meã ẽẽ necc̃e hebit poccessor re¬
sticũe quiũ obiecit aliquã excepcõcm
quidam truĩ ut pegasus art eã solir¬

Expanded text:
um.Officium autem iudicis in hac actione in hoc erit, ut iudex inspiciat, an reus possideat: nec ad rem pertinebit, ex qua causa possideat: ubi enim probaui rem meam esse, necesse habebit possessor restituere, qui non obiecit aliquam exceptionem. quidam tamen, ut Pegasus, eam sol
Abbreviated transcription (Latin):
utum sit redite ad pͥorem dmñ nõ
posle ñ ddẽ meo ꝙ ad plumbatũ sit
q ferruminaclo ꝑ eand̃ mat̾ram facu
ꝯfusiont̃ plumibatura ñ idem efficit
iõq in om̃ib huis casibr inipitib i.¬

Expanded text:
uptum sit, redire ad priorem dominum non posse. non idem in eo quod adplumbatum sit, quia ferruminatio per eandem materiam facit confusionem, plumbatura non idem efficit. ideoque in omnibus his casibus, in quib
Abbreviated transcription (Latin):
expccilio eiꝰ soluͥ pot̾. S ĩ flliofami¬
uas pcti hoditatem posse ñ ẽ didbrũ qr res¬
cielidi facultat̃ ht̃ sit̃ ad exibend̃ mul¬
tomagis dicimꝰ passe peti k̾cditatẽ a si¬
lio familias qui cum pat̾ fanulias eẽt fn¬
⁊ possid̾et ħeditatẽ ad artogand̾ sep̃¬
stauit ¶Si possessor heditatrũ seruum
ocrid̾it. so quor in h̾editat ᷤ pecitione iien¬
iet set pomponius ait actorẽ deb̾e elig̃e

Expanded text:
lio familias peti hereditatem posse non est dubium, quia restituendi facultatem habet, sicut ad exhibendum. multo magis dicimus posse peti hereditatem a filio familias, qui, cum pater familias esset et possideret hereditatem, adrogandum se praestauit.Si possessor hereditarium seruum occiderit, id quoque in hereditatis petitione ueniet: sed Pomponius ait actorem debere elige
Abbreviated transcription (Latin):
totum ñ extit locũ ħcbit ħ clansuli
uñ sisit alint possessor abuitoq ħed¬
tas pcti passit ⁊ s⁊ ꝑ multes auibutñ¬
it possellio cañs tentutur. Uttum is
solus qut possidet fructus p̃staoit au
⁊ is qui dolo fecit quomimis possĩdet
bos tem. ¶ Hec ũta scratus ⁊ sũti ⁊̃ ad¬

Expanded text:
totum non extet, locum habebit haec clausula. unde si sit alius possessor, ab utroque hereditas peti possit: et si per multos ambulauerit possessio, omnes tenebuntur.Sed utrum is solus qui possidet fructus praestabit an etiam is qui dolo fecit quo minus possideret? bo te
Abbreviated transcription (Latin):
dũ restitiis ⁊ p̾ea scd̃ alt̾um petitotẽ res
iuditaretur q̃madmod̾ ñ duplec dãp¬
num crah̾et respondi utipͥori index ui¬
dicaret eum oport̾e ita fud̃ petitori
uastim iub̾e ut possõa cau̾et uł satidar¬
et si alt̃ fund̃ euitisset eũ p̃ctare

Expanded text:
 et postea secundum alterum petitorem res iudicaretur, quemadmodum non duplex damnum traheret. respondi, uter prior iudex iudicaret, eum oportere ita fundum petitori restitui iubere, ut possessori caveret vel satisdaret, si alter fundum evicisset, eum prae
Abbreviated transcription (Latin):
qr hu om̃s ñ possident ireriditarei ñ po¬
se ptito aut ab om̃ibi qui cenent et
restum debcat scilicet si p̃scus ñ sit ⁊ nĩ
malum ẽ si bone fidei possesor sit is c̃
quo agͥ aut ibi restitui ube res sit¬
aut ubi agitur set sumptib petitoeis
qui extra cibarta utiñe uł iauigati

Expanded text:
hi omnes non possident, vindicari non posse. puto autem ab omnibus, qui tenent et restitui debeat, scilicet si praesens non sit? et non malum est, si bonae fidei possessor sit is cum quo agaut ubi agitur: sed sumptibus petitoris, qui extra cibaria in iter uel nauigati
Abbreviated transcription (Latin):
auł.ł .xci. ¶i ũo mals fidei sit pos¬
sessor qmi in alio loco eam rem nact̃
sit idem statut debet. si ũo ab eo loco
silis ꝯcestata ẽ. eam subtractam alie
transtulit illi itstitũe debet unde sub

Expanded text:
um.Si uero malae fidei sit possessor, qui in alio loco eam rem nactus sit, idem statui debet: si uero ab eo loco, ubi lis contestata est, eam subtractam alio transtulerit, illic restituere debet, unde sub
Abbreviated transcription (Latin):
uł ⁊ quotam petat appllo eͥ rei ñge¬
nus s sꝑẽm significat octauenͣ ita
diffcuit ꝙ infecte quid̃ mat̾ie pond̃
sigiate ũo mĩni facte auc spem̃ dici
opoetet set ⁊ mensura dicenda erit c̃
res mensira ꝯtinebitir ⁊ si uestim̃ta

Expanded text:
 quotam petat. Appellatio enim rei non genus, sed speciem significat. Octavenus ita diffinivit: quod infecte quidem materie pondus, signate vero numerum, facte autem speciem dici oportet. Mensura vero dicenda erit, cum res men
Abbreviated transcription (Latin):
q lacunis sit quola̾et ⁊ alio possidẽte
milla capatione ad firctur ipõ qitoꝙ
qui licis estimacõem ꝑcoꝑit possidẽte
debet adiunati uec facile audiendꝰ
restituere.dẽ .Rxxli.¬

Expanded text:
olibet alio possidente, nulla captione adficietur. ipso quoque, qui litis aestimationem perceperit, possidente debet adiuuari: nec facile audiendusrestituere. 64 Idem lib
Abbreviated transcription (Latin):
litem ⁊cesdatã dolo malo fund̃ passid̾e
suscipere cogendi ñ snt set infcm̃
actio adũsus cos reddi debebit ꝑ qͣm
excolutiset scuisset q ⁊ postea fundus
eimitatur cõsita talłenõ pot̃.¬

Expanded text:
litem contestatam dolo malo fundum possidere suscipere cogendi non sunt, sed in factum actio aduersus eos reddi debebit, per quam excoluisset seuissetue et postea fundus euincatur, consita tollere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
uiacamꝰ tñ ue altt̃ petitor heditatis le¬
ganim resticũe debeat quam ut ei cau¬
eatur sicr eundẽ heditate uiditatũ fu̾it¬
teddi ei legatitm cum sit nntrnũ eo casu
possõemi heditatis legatum ꝙ solũit re¬
ꝑ ertorẽ hedicatem pecitrit adu̾sattus¬

Expanded text:
us tamen ne non aliter petitor hereditatis legatum restituere debeat, quam ut ei caueatur, si contra eum de hereditate iudicatum fueddi ei legatum: cum sit iniquum eo casu possessorem hereditatis legatum, quod soluerit, reper errorem hereditatem pet
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ unti emptores reu̾suri sunt ad
ne fidei possõram hñt quid cñ si is
qui urendidit paratus sit ita defend̾e
heditatẽ ut ꝑr̃ atis si possid̾et duc¬
matur incipit exceꝑtio lot̃ hr̃e ex
ꝑsona emptoꝵ. ¶Si miiori p̃cto

Expanded text:
m victi emptores reversuri sunt ad nae fidei possessorem habent. Quid tamen si is qui vendidit paratus sit ita defendere hereditatem, ut perinde atque si possideret conveniatur? incipit exceptio locum habere ex persona emptorum. certe si minori pretio
Abbreviated transcription (Latin):
co si ipẽ cencbor ad restictucionẽ sex¬
tantis extriente qͣm possidebam ⁊ iõ of¬
ficio iudicis iluicem ꝯpensacio erit
admitterda ei ꝙ poslideo si forte co¬
hedes sut aquib heditatẽ peto. In

Expanded text:
 sed ipse tenebor ad restitutionem sextantis ex triente quem possidebam. et ideo officio iudicis inuicem compensatio erit admittenda eius quod possideo, si forte coheredes sint a quibus hereditatem peto.In
Abbreviated transcription (Latin):
utitur ut fabulis ad mun̾entur. Nã tra¬
ditum ẽ ⁊ iiii. pariter puellas a matre
tam peloponensem mruitas egiꝑti uno
ut̾o septamos set ⁊ ur grmminos scitato¬
res tinctos uiditinis oratios set ⁊ oltus scͥ¬
bit se indisse in palarto multerẽ lib̾am
q̃ ab alccand̾a ꝑduita ẽ ut adano ostẽ¬
d̾emr cum quinq libis ex quilii . tĩfi. ex.¬

Expanded text:
untur, ut fabulis adnumerentur. nam traditum est et quattuor pariter puellas a matre xam Peloponensi, multas Aegypti uno utero septenos. sed et tregeminos sena- tores cinctos uidimus Horatios. sed et Laelius scribit se uidisse in Palatio mulierem liberam, quae ab Alexandria perducta est, ut Hadriano ostenderetur, cum quinque liberis, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾it ꝙ iuditio atutus restitũt an q po᷑¬
sit ⁊ scd̃ alt̾um iudiciti ñ alit̾ restitũe de¬
beit qͣm si cautum ei fu̾it ꝙ adũsus ali¬
um eandem heditatẽ defendit si meliꝰ ÷
cũ offõ tuditis cauciorit uł satisdatione
uitto med̾i cum ⁊ res salua sit ei qui in

Expanded text:
d iudicio reuictus restituerit: an quia possit et secundum alium iudicari, non aliter restituere debeat quam si cautum ei fuerit, quod aduersus alium eandem hereditatem defendit. sed melius est officio iudicis cautione uel satisdatione uicto mederi, cum et res salua sit ei, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. iii. Heres furiosi substituto uł
seq̃utis gradus cognato finctꝰ medii tem¬
pris quib ꝑcitratorem furiosus locup¬
lccior factiis uidetur p̃rabit exͣcqutis ui¬
delicet impensis q̃ euta eandem substar¬
ciam tam nec̃tie quã utilit᷑ ftẽ sunt s¬

Expanded text:
m.Heres furiosi substituto uel sequentis gradus cognato fructus medii temporis, quibus per curatorem furiosus locupletior factus uidetur, praestabit: exceptis uidelicet impensis, quae circa eandem substantiam tam necessarie quam utiliter factae sunt. s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iudex smãm declarauit neũ eẽ debe
⁊̃ defructib possõrem ⁊ dampnare eod̃
ñ deb̾e emim lucro possoris. ed̃e fructꝰ
cũ utctus sit alioquin ut mauricianꝰ
ait uec rem arbitrabitur index mͥ re¬
us possessor si statim possõiteni resti¬
tuiiet. ¶petitor poslõa de euicctone
eaũc ũ cogitar rei nomne t̾ existim

Expanded text:
um esse, debet etiam de fructibus possessorem condemnare: eodem non debere enim lucro possessoris cedere fructus, cum uictus sit: alioquin, ut Mauricianus ait, nec rem arbitrabitur iudex mihi reus possessor, si statim possessionem restituisset?Petitor possessori de euictione cauere non cogitur rei nomine, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
et hẽditate ertogauit utrũ totum
decedat an ũo ꝓ tata patͥuronis eiꝰ ut
puta penũ ħeditarium ebibit utrũ
tot̃ heditati epensum ferat᷑ an ali¬
quid ex pat̾monio ciꝰ ut in hus facł
locuplesor iudeatur ꝙ solebat ipẽ¬

Expanded text:
hereditate erogauit, utrum totum decedat an uero pro rata patrimonii eius? ut puta penum hereditarium ebibit: utrum totum hereditati expensum feratur an aliquid et patrimonio eius? ut in id factus locupletior uideatur,
Abbreviated transcription (Latin):
peticienem uelut si uitanit defungꝰ
pecicoris rẽ ñ eẽ ⁊ decesserit debẽt hee
quor restitui. immo ⁊ si possessor sua cũl¬
pa eas amisecit cenebitur hoc nomine
iaemq erit ⁊ inp̃done licet hic pp̾ cul¬
pam ñcneatitr qr nec hic alet has res
dicats ñ uenire ego diditi

Expanded text:
petitionem: ueluti si iurauerat defunctus petitoris rem non esse et decesserit, debent hae quoque restitui. immo et si possessor sua culpa eas amiserit, tenebitur hoc nomine. idemque erit et in praedone, licet hic propter culpam non teneatur: quia nec hic debet has res ditatis non uen
Abbreviated transcription (Latin):
aliud demortũ sit. sine dolo mtalo
pletiq auint s ẽ u̾ius si forte distr¬
acturs erat petitor si atcepisset uorã
passo deb̾e p̃stati nã si ei restitunsset
distratifs ⁊ p̃tiũ eẽt lutrat᷑us

Expanded text:
demortuum sit sine dolo malo plerique aiunt: sed est uerius, si forte distracturus erat petitor si accepisset, moram passo debere praestari: nam si ei restituisset, distraxisset et pretium esset lucratus
Abbreviated transcription (Latin):
luti siquis statite fue beachiũ aut ꝑe¬
dem aligiũ adiet̾itlant tipho ansã
uł fund uł candelabro sigilloũ ant
q statirã suã dittoꝵ itiphum ple¬
ta mea st̃bitur auti tabiti pni¬
set nec̃ce ẽ ei tei cedi ꝙ sine illa ẽẽ
ñ pot̃ Iñ om̃ib gͥ istis inquibus

Expanded text:
luti si quis statuae suae bracchium aut pedem alienum adiecerit, aut scypho ansam uel fundum, uel candelabro sigillum, aut  scyphum pleta mea scribitur aut in tabula pinsed necesse est ei rei cedi, quod sine illa esse non potest.In omnibus igitur istis, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uidice que elctio loc̃ ht̃. sc añ aditã
heditatẽ occisus sit seruus. Nam si p̾ca
ip̃ius accio ꝓpͥa effata ẽ nec uturet in
heditatis petittonem.Si p̃do dolo des
bum quin ñ debeat melioris eẽ ⁊di
cuplicior ẽẽ debeat bone fidi possessor
dubitatur set mag̃s ẽ ta cuditate ip̃s
spectand̃ eẽ. Fnictus intelliguntur
ne fidei possõrib uatutał tactio expostul

Expanded text:
udice. quae electio locum habet, si ante aditam hereditatem occisus sit seruus: nam si postea, ipsius actio propria effecta est nec ueniet in hereditatis petitionem.Si praedo dolo desibium, quin non debeat melioris esse concupletior esse debeat bonae fidei possessor, dubitatur: sed magis est rei iudicatae tempus spectandum esse.Fructus intellegunturne fidei possessoribus naturalis ratio expostula