comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minib iussit. ut eiudẽ ep̃m sub õĩ
asꝑitate cõstruig̾e̾nt: eũꝙ eius ex¬
amini seruarent. Quẽ dũ feroces
gothi ministri scilicet crudelitati
illius tenuissent: circundantes eũ
iuio iu locostare p̾ceperunt: eiq
iut̾ra circulũ designauerũt. extra
quẽ pedem tenoere uullo mͦ aude¬
ret. Cumq uir d̾i in sole nimio estu¬
aret. ab eisdẽ gothis circũdatus et
de signatõne cirtuli inclusus: repẽ
uis pluuie erupit: ut hii qui eum
custodiendũ acceꝑant. inmẽsitatẽ
pluue ferre nõ possent. Et dũ mag¬
na nimis inundatio fieret: int̾ ean¬
dẽ designatõnẽ circuli in qua uir d̃i
fulgentiꝰ stetit. neuna quidẽ plu¬
mie gutta descendit. Quod dũ regi
crudelissimo nũtiatũ fuisset. illa
mens effera admagña eius reu̾e̾nti¬
ain uersa est: Cuins penam prius
insaciabili furore sitiebat. Sic omp̃s
d̾s. contra elatas carnaliũ mentes
potentie sue nuracula ꝑ despectos

Expanded text:
minibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni minibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt, eique in terra circulum designaue- runt, extra quem pedem tendere nullo modo auderet. Cumque uir Dei in sole nimio intraret, ab eisdem Gothis circumdatus, et designa- tione circuli inclusus, repentuis pluuiae erupit, ut hi, qui eum custodiendum acceperant, immensitatem pluuiae ferre non possent. Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluiae gutta descendit Quod dum regi crudelissimo nuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam eius reuerentiam uersa est, cuius penam prius insatia- bili furore sitiebat. Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes potentiae suae miracula per despectos
Abbreviated transcription (Latin):
milib distat. circa utraꝙ uauis lata
ꝓ cellosa ualde pluuia descendit. et
et sepulture tradiderũt corpꝰ sac̾do¬
tis sui. Cuiꝰ p̾cepta seruantes: adna¬
uẽ sub festinatõne reu̾si sunt. Quã
mox ut intrare potuerũt: in eodẽ
loco ubi uir diũ sepultus fuerat lã¬
gobardoꝵ dux crudelissimꝰ gũmarꝰ
aduenit: ex cuiꝰ aduentu uirũ dei
ministros suos a sepulture sue loco
sub festinatõne disced̾e p̾cepit. hoc¬
aũ qd̃ de diuisa pluuia factũ narra¬
ui miracłi: etiã in alt̾ius ep̃i uene¬
am quidã clicus senex qͥ adhuc
suꝑẽ: eidem rei p̾sto sefuisse
testat᷑. dicens. fulgentiꝰ ep̃c qͥ utricu¬
leusi eccłe p̾erat: regem cruoelissi¬
mũ totilã infensũ om̃tinodo hẽbat.
Cumꝙ ad eadẽ partes cum ex̾citu
ad ꝓpinquass: cure fuit ep̃o ꝑcle
ricos suos insauiã si posser mune¬
ribus mitigare. Queille ut uidit.
ꝓtinus spreuit: atꝙ iratus. siuis ho¬

Expanded text:
millibus distat, circa utraque navis latera millibus distat, circa utraque navis latera procellosa valde pluvia descendit, et et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cujus praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eumdem locum ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gummarith advenit. Ex cujus adventu virum Dei ministros suos a sepulturae suae loco sub festinatione discedere praecepit. narravi miraculum etiam in alterius episcopi veneam quidam clericus senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: 'Fulgentius episcopus, qui Utriculensi ecclesiae praeerat, regem crudelissimum Totilam offensum omnimodo habebat. Cumque ad easdem partes cum exercitu propinquasset, curis insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis ho
Abbreviated transcription (Latin):
Cui rei hii qui tunc p̾sentes fuerãt
ad huc nõuulli suꝑsũt: eaꝙ cũ om̃i
illic pło seuidisse testant. Deqͦ etiã
uiro: aliud quoq miracłin. uenan¬
tio lunensi ep̃o narrante cognoui.
Inea nãꝙ populonii eccłia cui p̾erat.
sepulchrũ sibi p̾parauit. S cũ lan¬
gobardoꝵ gens initaliã ueniens cũc¬
ta uastasset: ad helbã in sulã recessit.
Qui irruente egritudine. ad mortẽ ue¬
niens: clericis suis sibiq obseqñtib
p̾cepit dicens. In sepulcro meo quod
mͥ populonii paraui: me ponite
Cui illi cũ dicẽnt corpꝰ tuũ illuc re¬
dos tenere loca eadẽ. et ubiq eos illic¬
discurre scimꝰ ip̃e respondit. Eedu¬
cite me securi. nolite metuere: s fe¬
stine me sepelire curate. Mox aũt
loco eodem sub om̃i festinatõne dis¬
cedite. Defũcti gͥ corpus imposue¬
rũt naui: Cumq populoniũ tende¬
rent: collecto iunubib aere ĩmen¬
sa nimis pluuia erupit. S ut cunc
ad helba in sula usq populoniũ .xii.

Expanded text:
nc praesentes fuerunt, adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo se vidisse testantur. De quo etiam viro aliud quoque miraculum Venantio Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia, cui praeerat, sepulchrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Helbam insolam recessit. Qui inruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii paravi, me ponite'. Cui illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc redis teneri loca eadem et ubiqdiscurrere scimus? Ipse respondit: Reducite me securi, nolite metuere, sed festine sepelire me curate; mox autem loco sub omni festinatione recedite. Defuncti igitur corpus imposuerunt navi; cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, immensa nimis pluvia erupit. Sed ut pateab Ilva insula usque Populonium duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓice. Quofcõ. scĩuiri p̾ceptũ susci¬
piens. statim se at̾ris eccłie flumi̾s
aq̃ cõpescuit: atꝙ ad ꝓpͥum alucum
reu̾sa. exire ulteriꝰ in loca eadẽ non
p̃sup̃sit. Q ua iure petre qͥd aliuo
qu̾a iuobedientiũ hominũ duritia
cõfundit᷑: quando inuirtute chu

Expanded text:
projice. Quo facto, sancti viri praeceptum susciprojice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando i
Abbreviated transcription (Latin):
centina urbe ꝑhibet gestũ: qͦd iuir
qͣꝙ ueracissimꝰ ioħes iu hac mͦ roma¬
naciuitate  locum p̾fectoꝵ
seruans qui in eadẽ placentina ur¬
be est ortus et nutrit᷑. ita ut ep̃s
memorat quia gestũ fuerit ad testa¬
tur. In ea uãq ciuitate: sabuiũ uo¬
tis ep̃m. Cui dũ die quadã siꝰ dĩ¬
aconꝰ nũtiasset. quod cursus sui paꝰ¬
dꝰ alueuni egressus eccł̃ie agros
occupasset. totaq illic loca uutͥ¬
endis seminib ꝓfuta aqua eiuisdẽ
fluminis teneret: uenerabilis
uite sabinꝰ ep̃s respondit diceus.
uade et dic eiꝰ Mandauit tibi ep̃s.
uͭ te compescas: et ad ꝓpriũ alue¬
um redeas. Qͦd diaconus eiꝰ audi¬
ens: despexit et irrisit. Cũc uir
dñi accersito notario: dictauit di¬
uus: cõmonitoriũ pado p̾cipio
tuo in loca ista ulteriꝰ nõ exeas:
nec t̾ras eccłie ledere p̾sumas iat¬
ꝙ eidẽ notario subiuux̃ dicens. ua¬
de. hoc scribe: ⁊ in aꝙͣ eiꝰdẽ flumi̾s

Expanded text:
centina urbe perhibet gestum; quod vir quoque veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum notis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dictavit, diservus, commonitorium Pado: Praecipio locis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis
Abbreviated transcription (Latin):
pulchrũ: effosa t̾ra inuenerũt cor¬
pus pueri parit humati it poteiã
die quadrageluno tabe corruptũ et
eodẽ eẽt sepultũ. et quod ẽ adhnc ma-¬
gua ad miratõne uenerandũ. qr ita
caput eiꝰ unitũ fuerat corꝑt ac sine¬
qͣ quã fuiss abscisũ: sic udelic ut
nulla uestigia sectionis apparerẽt.
Cumq hoc et int̾ga u̾terent. ex qͥrẽ¬
tes si qͦd signũ uel de alia monstrart
iucisione potusset. ita sanũ atq in¬
temeratũ omne corpꝰ inuentũ ẽ: acsi
nulla hoc incisio ferri tetigiss. petrꝰ
Quis nõ obstupescat talia signa mor¬
tuoꝵ. que fuint ꝓ exercitatõne ui¬
uentium:¬

Expanded text:
pulcrum, effossa terra, invenerunt corpulcrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humati, utpote jam die quadragesimo, tabe corruptum, eteodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita caput ejus unitum fuerat corpori, ac si nequaquam fuisset abscissum, sic videlicet, ut nulla vestigia sectionis apparerent. Cumque hoc et in terga verterent, exquirentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia signa mortuorum, quae fiunt pro exercitatione viventium
Abbreviated transcription (Latin):
calcaneũ corrigiã tolle. ⁊ tũc caput
illiꝰ amputa omnẽ uͦppłm qui illic
inuentꝰ ẽ. gladio extingue. Tc̃ isdẽ
comes uenerabilem uirũ hercula¬
nũ ep̃m suꝑ urbis murũ deductũ.
capite truncauit. eiusq cutẽ iã
mortui auertice usq ad calcaueũ
uicioit. ut eius corꝑe corrigia sub¬
lata uideret᷑. mox ꝙ corpꝰ illiꝰ extͣ
nurũ proiecit. Tñ quidã humani¬
tatis pietate cõpulsi abscisũ capͭ
ceruici ad ponentes: cum uno par¬
uulo infante qui illic extinctus
inuentꝰ ẽ. iuxta murũ corpꝰ ep̃i
sepultẽ tradiderũt. Cumq pꝰ eandẽ
cedẽ die quadragesimo. rex thotila
iussiss ut ciues urbis illiꝰ qͥ quolib
disꝑsi eẽnt. ad eam sine aliqͣ trepida¬
tõne remearent. hii qui pͥus famẽ
fugerant uiuendi licentia accepta
reu̾si sunt. S cuius uite eoꝵ. ep̃s
fuerat memores. ubi sepultũ eẽt
corpus illiꝰ quesierunt: ut hoc iuxta
humarent. Cumq itum eẽt adse¬

Expanded text:
calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadrjussisset ut cives urbis illius qui quolibet dispersi essent ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hi qui prius famem fugerant, vivendi licentia accepta reversi sunt. Sed, cujus vitae eorum episcopus fuerat memores, ubi sepultum esset corpus illius quaesierunt, ut hoc juxta apostoli humarent. Cumque itum esset ad se
Abbreviated transcription (Latin):
bñdicto. studierũt celerit̾ cũ graut luc¬
tunũtiare. Tũcisdẽ pat̾ ad se dilacera¬
tũ puerũ deferri iubet: quẽ portare
ñ uuisi insago potuerũt: quia collapsi
tta uocat᷑ in quo orare cõsueuerat ꝑici.
missisq foras fr̃ib cellã clausit. qui
orationi instantiue quã solebat incu¬
buit. Mirares: hora eadem hc̃ inco¬
lumematꝙ ut prius ualentẽ ad eũ dẽ
iterũ laborem misit: ut ip̃e quoꝙ pa
antiquus hostis benedicto insultare

Expanded text:
cum gravi luctu nuntiare. Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi tta vocatur, in quo orare consueverat, projici, missisque foras fratribus cellam clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque pantiquus hostis Benedicto insultare
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ut quotiens ad responsũ ali sipserũt.¬
auod egredẽtur fr̃s. cybum potũ ꝙ ex¬
tra cellam minime sumerent. Cũq
hoc de usu regule sollicite seruaret᷑
quadã die ad responsũ frẽs egressi sũt.
in quo tardiore cõpulsi sũt hora de¬
morari. Qui manere iuxta religiosã
feniuã nouerant. cuiꝰ ingresi hĩta¬
culũ cybũ sũpserũt. Cumꝙ iam tar¬
dius ad cellam redissent. bũdictõnẽ
patris ex more petierũt. Q uoc ille ꝓ¬
tiuus ꝑcontatꝰ ẽ dicens. ubi comedi¬
stis: Qui responderũt dicentes. Aus¬
q̃a & uib ille ait. & uare ita menti
intrastis: Nũquid hos atq illos cybos
nõ accepistis: Nũquid tot calices nõ bi¬
bistis: Cumq eis uenerabilis pat̾ et
hospiciũ mulieris et genera cyborũ.
et iumerũ potionũ diceret. recogno¬
scentes cuncta que egerant. ad euis
pedes tremes acti ceciderunt et se de
tia ultra nõ face̾nt que p̾sentẽ sibi

Expanded text:
fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimintrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi
Abbreviated transcription (Latin):
resita exigebat. paulo altiꝰ edificarent
uir dei morationis studio. intra cellule
sue claustra morabatur Cui antiquus
hostis insultans apparuit. ⁊ qr ad labo¬
rantes fr̃s ꝑgeret indicauit. Q uod
uir di ꝑmintiũ celerrime indicauit

Expanded text:
res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime frat
Abbreviated transcription (Latin):
ceditur libent. que gladiis inseq¬
bat᷑ quod apostolatꝰ honore subli¬
mis ẽ. s tam̃ sponte fit ꝑuulꝰ ĩme¬
dio discipłoꝵ. Qd̃ ad celi t̾cii secreta
ducit᷑. et tam̃ mentis oculũ ꝑcõpas¬
sionẽ reflecti᷑ ad disponendũ cu¬
bile cõugatoꝵ dicens. uxori uit
debitũ reddat. similit̾ et uxoruiro
Quod admiscetur incõtẽplatõne
cetib angłoꝵ: et tam̃ nõ asꝑnat᷑
cogitare atq dispon̾e facta car¬
ualiũ. Quod gaudet infirmitatt¬
b sibiꝙ incõtueliis placet: quod
qd̃ uiuit in carne: ecce qualit̾ ui¬
uit: qui ab inferno m̃tis ad uitã
pietatis rediit Minꝰ est gͦ ꝙͣ piam
incarne suscitari: nͥ forte cũ ꝑuiui¬
ficationẽ carnis adiutã reducitur
mentis: ut hoc ei agat᷑ ꝑ ext̾ius
muracłm. quatinꝰ conu̾sus iuteriꝰ
uinificet᷑ petrꝰ. Ualde infra cre¬
didi hoc: qͣuom᷑ qͣm sit incõꝑabilit̾
re: ut dum tempꝰ uacat. sine edifica¬

Expanded text:
editur, quem gladiis insequebatur ; quod Apostolatus honore sublimis est, sed tamen sponte fit parvulus in medio discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatibus, sibique in contumeliis placet ; quodquod vivit in carne . Ecce qualiter vivit, qui ab inferno mentis ad vitam pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis; ut ei hoc agatur per exterius miraculum, quatenus conversus interius vivificetur. PETR. Valde infra credidi hoc, quod modo quam sit incomparabiliter re, ut dum tempus vacat, sine aedifica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ intanto se spatio sinecathena co¬
ertuit. inqnͣto et ante ligatus man¬
sit. Qui dũ se post modũ ĩ eiusdem
loci specu conclusit. cepit etiam dis¬
cipulos hẽre. qui ab eius specuseor sũ
hĩtantes. ad usũ uite a quã de puteo
haurire consuenerant: S funis inqͦ
ad hauriendã a quam situla pendebas.
crebro rũpebat: unde fcm̃ est ut can¬
dem cathenam quam expede suouir
dñi soluerat eiꝰ discipłi peterent. eãꝙ
funi adiungerent: atq ĩ illa situlã
ligarent. Ex quo iam temꝑe cõtigit.
ut isdẽ funis ⁊ cotidie tingueret aqͣ:
et uullo mͣ rũꝑetur. e uia eñi cathe¬
nã uiri d̃i finis ille contigit. ip̃e qͦ
ad tolerandã a quã . ferri inse forti¬
tudinẽ traxit. petiꝰ acta hec pla¬
cent. quia mira: ⁊ multũ qr recentia

Expanded text:
tque in tanto se spatio sine catena cotque in tanto se spatio sine catena coercuit, in quanto et antea ligatis mansit. Qui dum se postmodum in ejusdem loci specu conclusisset, coepit etiam discipulos habere, qui ab ejus specu seorsum habitantes, ad usum vitae aquam de puteo haurire consueverant. Sed funis in quo ad hauriendum aquam situla dependebat crebro rumpebatur. Unde factum est ut eamdem catenam quam ex pede suo vir Domini solverat ejus discipuli peterent, eamque funi adjungerent, atque in illa situlam ligarent. Ex quo jam tempore contigit ut idem funis et quotidie tingeretur aqua, et nullo modo rumperetur. Quia enim catenam viri Dei funis ille contigit, ipse quoque ad tolerandam aquam, ferri in se fortitudinem traxit. PETR. Facta haec placent, quia mira; et multum, quia recentia
Abbreviated transcription (Latin):
uir di neqͣquã ad quiesc̾et. ei qͦd pos¬
set ut face̾t p̾cepit: et ip̃e incelle
sue remotiori parte se cõtulit. Sita
men moles rueret. dubiũ nõ erat ꝙ
simulet specum destrueret. ⁊ mar¬
tinũ necaret:. Itaq dũ ea queuenerat
buerat saxum leuare: cunctis uiden¬
tib repente res ualde admirabil
contigit: quia moles ip̃a quã cona¬
bantur euellere subito ab eisdẽ labo¬
rantib auulsa. ne spelũce martini
tectum tangeret saltum dedit: et
quasi serui di lesionẽ fugiens longi̾
cecidit. Qͦd adiussũ oĩpotentis oĩ
anglico ministi̾o actũ intelligit:
qui diuina ꝓuidentia disponi oĩa
monte se contulit. nec dum clauso
specu habitans cathena sibi ferrea
pedẽ ligauit. eamꝙ saxo exparte
altera ad fixit. ne sibi ultra liceret
progredi ꝙͣ catene eiusdẽ qnͣtitas
tendebatur: Quod uir uite uenera
teneat cathena ferrea: s cathena
solutũ tetendit pedem ultra locum

Expanded text:
vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posvir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse in cellae suae remotiori se parte contulit. Si tamen ingens moles rueret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat buerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum intelligit, qui divina providentia dimonte se contulit, necdum clauso specu babitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit; ne ultra ei liceret progredi quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerateneat catena ferrea, sed catena solutum tetendit pedem ultra locum
Abbreviated transcription (Latin):
cura quesitũ est. sicubi corpꝰ elapsi
pueri po lset inueniri. Quis enĩ
aliud nͥ extinctũ cred̾et: Quis uel
corpꝰ ad t̾ram in tegrũ ꝑuenisse sus¬
picaret᷑. Dum in t̾positis ubiq sco¬
pulis inpartib discerpi potuisset:
S requisitus puer in ualle inuentꝰ
ẽ: nõ solum unuis s etiã uicolumi
Tum cũctis patent̾ innotuit. quod
id̾o ledi nõ potuit: quia h̃c incasu su¬
o martini oratio portauit. Inspecu
uͦ illiꝰ magna desuꝑ rupis emiuebat.
Que cũ ex parte exigua monti uid̾e¬
tur ad fixa: martini celle ꝓminens.
casũ suũ cotidie. et illiꝰ int̾itũ ruitã
minabat᷑:. Ad h̾c mascator illustris
uiri armentarii nepos cũ magna ru¬
sticoꝵ. multitudine ueniens p̾cabat᷑
ut uir d̾i despecu eodẽ dignaret᷑ exi¬
re: quatinꝰ ip̃e ruiturã rupẽ ex mon¬
te potuisset euelłe: atiꝑ in specu suo
d̾i famulꝰ iam secur hĩtaret. Cũq ħ

Expanded text:
cura quaesitum est sicubi corpus elapsi cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ebria uestim̃ta conspiciens: se se mo
rationẽ dedit. int̾ra faciẽ dep̾ssit: ⁊
eo usq ꝓstratꝰ iacuit. qͦ inpudensmu¬
lier a fenestracellule illiꝰ fatigata
recedet. Que die eodẽ mox ut de
monte descendit uitã finiuit: ut
ex mortis euis sententia daret᷑ intel¬
ligi. quia ualde omnipotenti d̾o dis¬
plicuit: qd̃ eius famulũ ausu ĩꝑbo
concrstauit. Alio quoq tẽꝑore
dũ multi ad hũc religiosa deuotõ¬
ne cõcurrerent. atq arta eẽt semi¬
ta q̃ ĩdeuero montis lat̾e̾ ad euis
cellã ꝓꝑantes ducebat. puer ꝑuulꝰ
incaute gradiens ex eodẽ montece¬
cidit. et usq ad uallẽ corruit. q̃ sub
monte eodẽ sita quasi inprofunoo
cõspicit᷑ In loco quippe eodẽ tanta
mons altituoine ip̃e excreuit: ut
arbusta iugentia que ex eadem ual¬
le ꝓdeunt. ex monte aspicientib qͣsi
fructecta eẽ uideantur. ꝑturbati ita¬
q st̃ cuncti qͥ uenie bant: sũmaq

Expanded text:
ebria indumenta conspiciens, sese in ebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu improbo contristavit. Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque
Abbreviated transcription (Latin):
cã uenire soł cũ solo: eoq orante se
ante illũ steru̾e̾: et coͣncubante pa¬
cus ori manũ ł pedẽ extendebat
diceus. Si licentiã accepistit feriaᷤ:
hostis tauta hac eus fortituoine
uictus infremuit. seꝙ ꝑ deuexum
montis latͦiup̾cipitiũ serpens dedit.
oĩaꝙ arbusta loci illiꝰ. flãma ex se
eũte cõcremauit. Q ui in eo quod m̃õ¬
tis latꝰ om̃e cõbussit. cegente om̃i¬
potente dño monstrare copulsus
ẽ. qͣnte uirtutis fuerat: qͥ uictus ab¬
scedebat. ꝑpende q̃so iste nir dñiĩqͦ
montis u̾tice stetit. qui cũ serpente
sionis suc temꝑe pͥmo. decreuerat.
ut ultra mulierẽ ñ id̾et. Nonqr asꝑ¬
nabat᷑ sexũ. s ex cõtẽplata specie
tẽp̃tatõnis incurr̾e̾ metuebat uitiũ.
Qͦd q̃ dam mulier andiens. audact̾
ascendit montẽ. atq ad eiꝰ specun
ĩpnident᷑ ꝓrupit. at ille paulo lou¬
guis intuens. ⁊uenientis ad se muli¬

Expanded text:
cam venire solus cum solo, eoque orante se cam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante paejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ut feriashostis tanta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente sionis suae tempore primo, decreverat ut ultra mulierem non videret, non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muli
Abbreviated transcription (Latin):
cãpanie. uir ualde uenerabilis
martinꝰ noĩe. iumonte marsico so¬
litariã uitã duxit. multisꝙ anuis
inspecu angustissimo inclusꝰ fuit.
quẽ multi ex nr̃is nouerũt. etͦꝙ ac¬
tib p̾sentes extiterũt. De quomulta
ip̃e . et bẽ memorie papa pelagio
predecessore meo. et aliis religiosissls
uiris uarrantib cognoui cuiꝰ hoc
miracłin pͥmũ fuit. qͦd mox ut se in
p̾dicti montis foramine cõtulit ex
que martino d̃i famulo ĩusu coti¬
diauo suffic̾et: ⁊ nec plus ad eẽt. nec
necessitati deeẽt. Qua inre ostẽdit
omp̃s d̾s qũatũ sui famuli curam
gereret: cui uetꝰto miracło potũ ĩ
solitudine ex petre durͣstia minist᷑¬
ret. s antiqꝰ hostis humani geni̾s.
eiꝰ uirib inuidens. h̾c usitata arte.
pellere ex eo specu molitꝰ ẽ. Nã ami¬
cã sibi bestiã serpentẽ scilicz ĩgͥssus.
hc̃ ab eadẽ hĩtatõne eice̾ facto t̾rore
couatꝰ ẽ. Cepit ⁊ eñĩ serpens inspelũ¬

Expanded text:
Campaniae vir valde venerabilis Martinus nomine in monte Marsico solitariam vitam duxit, multisque annis in specu angustissimo inclusus fuit, quem multi ex nostris noverunt, ejusque actibus praesentes exstiterunt. De quo multa ipse et beatae memoriae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris narrantibus agnovi. Cujus hoc miraculum primum fuit, quod mox ut se in praedicti montis foramine contulit, ex quae Martino Dei famulo in usu quotidiano sufficeret, et nec plus adesset, nec necessitati deesset. Qua in re ostendit omnipotens Deus quantam sui famuli curam gereret, cui vetusto miraculo potum in solitudine ex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis, ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habitatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in spelun
Abbreviated transcription (Latin):
atq orationis solatio peccatorẽ cõu¬
te̾. qͣm carne mortinĩ resuscitareIn
isto et enim resuscitat᷑ caro iterum
moritura: in illo uo anima inet̾nũ
uictura. Cum enĩ propono ouos:
inquo horun existimas maiori fac¬
tum uirtute miraculũ: Lazarũ qͥ p¬
carne dñs suscitanit. saulũ uͭ resus¬
citauit mente. Et quidẽ pꝰ resurrec¬
tõnem carnis delarari uirtutib ta¬
cet᷑. uam post resurrectionẽ aĩeca¬
ꝑe ur̃a infirmitas nõualet. qnͣt
in sacro eloquio de pauli uirtutib
dicunt᷑. Qͦd illiꝰ p̾dicatõne. cruoelis¬
sime nationes ad pietatis mollia
conu̾se sũt uiscera: qd̃ mori cupit
ꝓfr̃ib in quoꝵ. pͥus morte gaude¬
bat. el uod plenꝰ om̃i scriptura scĩe.
nichil se scire iudicat. nͥ xp̃m ih̾m:¬

Expanded text:
atque orationis solatio peccatorem convatque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quipcarne Dominus suscitavit, Saulum vero resuscitavit mente. Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur; nam post resurrectionem animae capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Pauli virtutibus dicuntur. Quod illius praedicatione crudelissimae nationes ad pietatis mollia conversae sunt viscera. Quod mori cupit pro fratribus, in quorum prius morte gaudebat. Quod plenus omnis Scripturae scientia, nihil se scire judicat nisi Ch
Abbreviated transcription (Latin):
simus noĩe. buxentine eccłie subdi¬
aconꝰ fuit. qui ouiũ suarũ gregem
pascere in eiusdẽ aurelian e ꝑtib so¬
lebatz Cuius ualde ueracis uiri nar¬
ratione. res mira innotuit. quesecre¬
to fuerat gesta. Is nãq ut p̾diximꝰ
dũ gregis sui in aurelia curã gereret.
in diebz eiuisde uir fuit emonte qͥ ar¬
gentarius uocabat᷑ uenerabilis ui¬
te: qui hĩtum monachi quẽ p̾tende¬
bat specie. morib implebat. Hic itaꝙ
eodem monte argentario annis sin¬
gulis uenire consueuerat: atq ad hc̃
quẽ p̾dixi quadragesimũ subdiacoñ.
sicut ip̃e narrauit. hospitalitatis grã
declinabat. Q uadã uͦ die dum eiꝰdem
hospiciũ qͦd uõ longe ab eccłia hẽbat
intrasset: cuiꝰdam pauꝑcule mulie¬
ris maritꝰ iuxta defunctꝰ ẽ. Qũẽ ex
more locũ. uestim̃tis indutũ ⁊ sab̾no

Expanded text:
simus nomine, Buxentinae Ecclesiae subdiaconus fuit qui ovium suarum gregem pascere in ejusdem Aureliae partibus solebat. Cujus valde veracis viri narratione res mira innotuit, quae secreto fuerat gesta. Is namque, ut praediximus, dum gregis sui in Aurelia curam gereret, in diebus ejusdem vir fuit e monte, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, quem praetendebat specie, moribus explebat. Hic itaqueodem monte Argentario annis singulis venire consueverat, atque ad hunc, quem praedixi, Quadragesimum subdiaconum, sicut ipse narravit, hospitalitatis gratia declinabat. Quadam vero die, dum ejus hospitium, quod non longe ab Ecclesia aberat, intrasset, cujusdam pauperculae mulieris maritus juxta defunctus est: quem ex more lotum, vestimentis indutum, et saban
Abbreviated transcription (Latin):
ualent adiuuart. De ualeriani pa¬
p̾fectorium seruans cuius granita¬
tis atq ueritatis sit nouimꝰ qui
mͥtestatus ẽ ualerianũ patrici¬
um inciuitate que brixa dicitur
fuisse defunctũ. Cui eiusdem ci¬
uitatis ep̃s accepto precio locũ ĩ
eccł̃ia prebicit in quo sepeliri de¬
buisset. Qui uidelicet ualerianꝰ
usꝙ ad etatem decrepitã leuis ac
lubricus extitit: mõdũq suis pra¬
uitatib ponere contẽpsit: Eadẽ
uͦ nocte qua sepultꝰ ẽ. beatꝰ faustinꝰ
martir in cuiꝰ ecclia corpꝰilliꝰ fuerat
humatũ. custodi suo apparuit di¬
censꝰ uade et dic ep̃õ. ut ꝓiciat hĩc
fetentes carnes quas hic posuit.
Que si nõ fecerit: die tricesimo ipe
moriet᷑. Quã uisionẽ custos ep̃o
timuit cõfiteri: et rursus ad mo
hora sanus atq incolumis ad lec¬
tum redisset. subita et inopina¬
ta morte defunctus ẽ. de corꝑe ua¬

Expanded text:
valeant adjuvari. valeant adjuvari. praefectorum servans, cujus gravitatis atque veritatis sit novimus: qui mihi testatus est Valerianum patricium in civitate quae Brixa dicitur fuisse defunctum. Cui ejusdem civitatis episcopus, accepto pretio, locum in ecclesia praebuit, in quo sepeliri debuisset. Qui videlicet Valerianus usque ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus Ecclesia corpus illius fuerat humatum, custodi suo apparuit, dicens. Vade, et dic episcopo ut projiciat hinc has fetentes carnes quas hic posuit; quod si non fecerit, die trigesimo ipse morietur. Quam visionem custos episcopo timuit confiteri, et rursus admonihora sanus atque incolumis ad lectum redisset, subita et inopinata morte defunctus est. ΚΕΦΑΛ.
Abbreviated transcription (Latin):
na ĩ eccłia bĩ laurẽtii mr̃is sepulta q̃
dumdia apparuit in cendi. Gg.¬
ir nãꝙ uenerabilis uite felix
portuensis ep̃s insabinensi ꝓ¬
uincia ortus atq enutritꝰ ẽ. quiquã¬
dã scĩmonialẽ feminam in locõ
eodẽ fuisse testat᷑. quecarnis quid̃ẽ
continentiam habuit: s lingue pro
cacitatẽ atꝙ stultiloquiũ nõ decli¬
nauit. Hec igit᷑ defuncta. atꝙ in
eccł̾ia sepulta ẽ. Nocte aũt media
eadẽ eius eccłie custos ꝑreuelationẽ
iuidit. quia educta ante sacrum al¬
tare ꝑmedium secabatur: et pars
una illius igni cremabatur. pars
autẽ altera intacta remanebat.
Cumꝙ hoc surgens mane frĩb
narraret. et locũ uellet ostend̾e
in quo fuerat igni cõsũpta. ipsa
flãme cõb̾utio ita ante altare
in marmorib apparuit: ac su illic
eadem femina corꝑeo fuisset igne¬
cremata. Ex quare aperte datur
intelligi. quia hii quib dimissa
pecc̃a nõ fu̾int. ad euitandũ iudi¬
cium sacrislocis post mortẽ nõ

Expanded text:
na in Ecclesia sancti Laurentii sepulta, quae dimidia apparuit incensa. Vir namque vitae venerabilis Felix, Portuensis episcopus, in Sabinensi provincia ortus atque nutritus est. Qui quamdam sanctimonialem feminam in loco eodem fuisse testatur, quae carnis quidem ccacitatem atque stultiloquium non declinavit. Haec igitur defuncta atque in ecclesia posita est. Nocte autem eadem ecclesiae custos per revelationem vidit, quia deducta ante sacrum altare, per medium secabatur, et pars una illius igne cremabatur, pars autem altera intacta remanebat. Cumque haec surgens mane fratribus narraret, et locum vellet ostendere in quo fuerat igne consumpta, ipsa flammae combustio ita ante altare in marmoribus apparuit, ac si illic eadem femina corporeo igne fuisset concremata. Ex qua re aperte datur intelligi quia hi quibus peccata dimissa non fuerint, ad evitandum judicium sacris locis post mortem non
Abbreviated transcription (Latin):
tur ei rei quã narrant nuꝑ inge¬
nuensi ur be cõtigisse. Ibi nãq
ut dicũt ualentinꝰ noĩe mediola¬
uensis eccłie defensor defũctus uir
bĩ mrͣis syri sepultũ ẽ. Nocte aũt
media in eadem eccłia facte sunt
uoces: ac si si quis uiolent ab ea
repelleret᷑ atq traheret᷑ forasad
quas nimirũ uoces currũt custo¬
des: ⁊ uiderũt duosquosdã tet̾rimos
sp̃s qui eiusdẽ ualentini pedesqͣdã
ligatura strinxerũt. et eũ ab eccł̃ia
clamantẽ ac nimiũ uociferantẽ fo¬
ras trahebant. Qui uidelicet ext̾ri¬
ti ad suastrata reu̾si sũt. Mane aũt
facto aperientes sepulchrũ inquo
isdem ualentinꝰ positus fuerat. eiꝰ cor¬
pus nõ inuenerũt. Cumq extra ec¬
cł̾ian q̃rerent ubi proiectũ eẽt. inue¬
uerunt hoc in sepulchro alio posi¬
tum ligatis adhuc peoibns. sicnt de
eccłia fuerat abstratũ. Ex quare
petre collige quia quos pecc̃a gra¬
uia deprimũt siinsacro loco sepe¬
liri se faciant. restat ut etiamde

Expanded text:
tur ei rei, quam narrant nuper in Genuensi urbe contigisse. Ibi namque, ut dicunt, Valentinus nomine Mediolanensis Ecclesiae defensor defunctus est, vir sia beati martyris Syri sepultum est. Nocte autem media in eadem ecclesia factae sunt voces, ac si quis violenter ex ea repelleretur ac traheretur foras. Ad quas nimirum voces currebant custodes, et viderunt duos quosdam teterrimos spiritus, qui ejusdem Valentini pedes quadam ligatura strinxerant, et eum ab ecclesia clamantem ac nimium vociferantem foras trahebant. Qui videlicet territi, ad sua strata reversi sunt. Mane autem facto, aperuerunt sepulcrum in quo idem Valentinus positus fuerat, ejus corpus non invenerunt. Cumque extra ecclesiam quaererent ubi projectum esset, invenerunt hoc in sepulcro alio positum, ligatis adhuc pedibus, sicut ab ecclesia fuerat abstractum. Ex qua re, Petre, collige quia hi quos peccata gravia deprimunt, si in sacro loco sepeliri se faciant, restat ut etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
antur: quod eoꝵ proximi quociens
ad eadem sacra loca cõueniũt. suoꝵ
quoꝵ sepulcra aspiciũt recordant᷑:
et pro eis dño preces effundũt. Nã
quos pcc̃a grauia depͥmũt. ñ ad ab¬
solutõne pocius quã admaiorẽ dã¬
natõnis cumulũ eoꝵ. corpora in ee¬
cłiis ponũt᷑. Quod melius ostẽdem᷑

Expanded text:
t quod eorum proximi, quoties ad eadem sacra loca conveniunt, suorum quorum sepulcra aspiciunt, recordantur, et pro eis Domino preces fundunt. Nam quos peccata gravia deprimunt, non ad absolutionem, sed potius ad majorem damnationis cumulum eorum corpora in ecclesiis ponuntur. Quod melius os
Abbreviated transcription (Latin):
di bñoictꝰ libentissime suscepit &uadĩ
uͦ die ei dari ferram̃tũ iussit. qͦd ad fal¬
cis similitudinẽ. falcastrũ uocat᷑ ut de
loco qͦdam uepres abscide̾t. qͣtmꝰ illic fi¬
m̃dandũ gothus susceꝑat. suꝑ ipãm
laci ripã iacebat. Cũꝙ: gothus isdẽ dẽ¬
sitatẽ uepͥum tociꝰ uirtutis ad nisusnc¬
cid̾et. ferrũ demanubrio ꝓsiliens ĩ la¬
cum cecidit: ubiscilicet tanta erat a¬
qͣrum ꝓfunditas ut spes requirẽdi f̾¬
ram̃ti nullaiã eẽt. Itaꝙ ferro ꝑdito.
tremebundꝰ ad maurũ monachũ cu¬
currit gothus. dãnũ qd̃ fecerat nũti¬
auit. ⁊ reatꝰ sui egit penitentiã. Qͦd
maur quoꝙ monachꝰ. mox bñdicto dĩ¬
famulo curauit ĩdicare. uir gͥ dñi bñ¬
dictꝰ hec audiens accessit ad lacũ. tulit
demanu gothi manubriũ ⁊ misit in
lacum:. ⁊ mox ferrũ deꝑfundo rediit:
atꝙ manubriũ intrauit. Q in statim
ferramentũ gotho reddidit dicens. Et

Expanded text:
vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic houndandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit iictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: E
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ positas petras inueneritis ĩ
c̾e̾: ut uobis laborẽ tanti itineris dig¬
net᷑ auferre. Qui euntes rupẽ mõtis
ꝙͣ bñdictus p̾dixerat. iam sudantẽ
ĩuenerũt. Cumq ic̾tauũ lotũ fecis¬
sent. statun a qua repletꝰ est: que tã¬

Expanded text:
invicem positas petras inveneritis, ininvicem positas petras inveneritis, incere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim a
Abbreviated transcription (Latin):
monast̾iis que in eodẽ loco ce depet᷑ ꝓdueit¬
construxerat tria sursum ĩ rupib
montis erant. et ualde erat frĩbus
laboriosũ semꝑ ad lacum descend̾e
ut aquam haurire debuissent. maxi¬
me quia ex deuexo montis latere
erat graue descendentib intimore
ꝑiculũ. ẽũc collecti frẽs exisdẽ trib
iuonastłis: ad de famulũ bñdictũue¬
nerũt dicentes. Laboriosũ nob̃ ẽ ꝓpt̾
aquã cotidie usq ad lacũ descend̾e: ⁊
id circo necesse ẽ ex eodẽ loco monaste¬
ria mutari. Quos blande cõsolatꝰ di¬
misit. et nocte eadẽ cum ꝑuo puerulo
noĩe placido cuiꝰ suꝑnuss menoriã fe¬
ci. eiusdẽ montis ascendit rupẽ. ibi¬
q diutiꝰ orauit. Et oratõne cõpleta tres
petras in eodẽ loco ꝓsigno posuit: at¬
q ad suũ cunctis illic uescientib mo¬
uast̾ium rediit. Cũq die alio ad eum
ꝓnecessitate aque. p̾dicti fr̃s redissẽt.
dixit. Ite. ⁊ rupẽ illã inquatres suꝑ

Expanded text:
monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑ nocturnas uisiones ostendit᷑
mũ imagines somnioꝵ. Aliqͦndonã¬
q somnia uentris plenitudine uł
inanitate: aliquãdo uͦ illusione ali¬
qnͣdo cogitatõne simul et illusione.
aliquãdo reuelatione. aliquãdo aũ
cogitatione simul et reuelatione
gen̾ant᷑. Sed duo que prima diximiꝰ.
om̃s exꝑĩto cognoscimꝰ. Subiũcta
aũt quatuor. insacre scripture pagi¬
uis iuuencinꝰ. Somnia et eñ nisi
plerũq ab occulto hoste ꝑillusionẽ
fierent: nequaquã hocuir sapiens
indicaret dicens. Multos eñĩ erra¬
re fecerũt sompnia. et exciderunt
sꝑantes in illis. Uelcerte nõ augura¬
bimini. nec obseruabitis somnia. Qi¬

Expanded text:
quod per nocturnas visiones ostenditurmum imagines somniorum: aliquando namque somnia ventris plenitudine vel inanitate, aliquando illusione, aliquando cogitatione simul et illusione, aliquando revelatione, aliquando autem cogitatione simul et revelatione generantur. Sed duo quae prima diximus, omnes experimento cognoscimus; subjuncta autem quatuor, in sacrae Scripturae paginis invenimus. Somnia etenim, nisi plerumque ab occulto hoste per illusionem fierent, nequaquam hoc vir sapiens indicaret, dicens: Multos enim errare fecerunt somnia, et exciderunt sperantes in illis . Vel certe, Non augurabimini, nec observabitis somnia
Abbreviated transcription (Latin):
aũt uiri int̾ elusiones atq reuela¬
tiones ipsasuisionũ uoces. autima¬
gines quodam intimo sapore disc̃¬
nunt. ut sciant uł quid ab ono spm̃
tur. Nam si erga hec mens cauta ñ
fuerit. ꝑ deceptorẽ sp̃m. multisseua¬
nitatib inmergit. Q ui nõ ũquã so¬
let multa p̾dicere uera ut ad extre¬
mũ ualeat animã ex una aliqua
falsitate laqueare. De eo cui ꝑ sõp̃ni
cõtigisse: qui dũ somnia uehem̃t bͦu
ad tend̾et. ei ꝑsomniũ longa spacia
huiꝰ uite ꝓmissa sunt. Cumq mul¬
tas pecunias ꝑ longioris uite stipẽ¬
diis collegisset: ita repente defũc¬
tus ẽ ut intactas om̃s relinq̃ret.
et ip̃esecũ nil ex bono oꝑe porta¬
ret. petrus. Quis ille sit meni¬
ni s quesote ea que cepimꝰ ex eq̃¬
mur. Putamꝰ ne animab aliquid

Expanded text:
ancti viri inter illusiones atque revelaancti viri inter illusiones atque revelationes ipsas visionum voces aut imagines quodam intimo sapore discernunt, ut sciant, vel quid a bono spiritu tur . 244 4. Si erga somnia mens cauta non fuerit, per deceptorem spiritum multis se vanitatibus immergit; qui nonnunquam solet multa vera praedicere, ut ad extremum valeat animam ex una aliqua falsitate laqueare. Saepe malignus spicontigisse, qui dum somnia vehementer attenderet, ei per somnium longa spatia hujus vitae promissa sunt. Cumque multas pecunias pro longioris vitae stipendiis collegisset, ita repente defunctus est, ut intactas omnes relinqueret, et ipse secum nihil ex bono opere portaret. ni: sed, quaeso te, ea quae coepimus, exsequamur. Putamusne animabus aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
testationis ostenditur: que anguris
coniũgunt᷑. Rursus nisi aliquãdo
excogitatione simul et illusione ꝑ¬
ced̾ent. uir sapiens minime dixisset.
multascuras secuntur somnia. Et
nisi aliquãdo somnia exmist̾io re¬
marie sponsum ut ablato puero
in egyptũ fugeret. ꝑsomniũ an¬
gelus admoneret. Rursũ nͥ aliq̃n¬
do somnia cogitatione simul ⁊ re
disserens a radicecogitationis in¬
choasset dicens. Tu rex cogitare ce¬
pisti instratu tuo quiꝰ eẽt. futurũ
pꝰ hec. Et qui reuelat mysteria ostẽ
dis statua illa magna et statura sb̾¬
limis stabat contrate. ⁊ cet̾a. Dant¬
helitaꝙ dum somniũ ad implendũ
reuerent̾ insinuat. et ex qua ortũ
at cogitatione manifestat. patent̾¬
ostendit᷑ quia hoc plerumq excogita¬
tione simul ⁊ reuelatione generet᷑¬
d nimirũ cum somnia tot rerum
qualitatib alternent. tanto eis dif¬
ficilius credi dẽbet: quanto exquoĩ¬
pulsu ueniant faciliꝰ nõ elucet. Sc̃i¬

Expanded text:
ditur, quae auguriis conjunguntur. Rursum nisi aliquando ex cogitatione simul et illusione procederent, vir sapiens minime dixisset: « Multas curas sequuntur somnia: » et nisi aliquando somnia ex mysterio reMariae sin Aegyptum fugeret, per somnium Veritas admoneret . Rursum, nisi aliquando somnia cogitatione simul et reionem disserens, a radice cogitationis inchoasset, dicens: Tu rex cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec . Quare qui revelat mysteria ostendndis; statua illa magna, et statura sublimis stabat contra te, et caetera. Daniel itaque dum somnium et implendum reverenter insinuat, et ex qua ortum sit cogitatione manifestat, patentostendit quia hoc plerumque ex cogitatione simul et revelatione generetur. Cum somnia tot rerum qualitatibus alternent, tanto eis credi difficilius debet, quanto et ex quo impulsu veniant facilius non elucet. S
Abbreviated transcription (Latin):
dio p̾dictis refe̾ntib agnoui. Quidã
uir grauissima adu̾sarii sui emula¬
tione laborabat. Cuiꝰ ad hoc usꝙ odi¬
ũ ꝓrupit. ut eidẽ nescienti inpotu
uenenũ daret. qͦd qͣmuis uitã aufer¬
re nõ ualuit. cutis tam̃ colorẽ nutauit.
ita ut diffusa incorꝑe eiꝰ uarietas. lepre
morẽ imitari uid̾etur:. s ad d̾i hoĩem
deductꝰ salutẽ pͥstinã citiꝰ recepit. Nã
mox ut eũ cõtigit: omnẽ cutis illiꝰ ua¬

Expanded text:
idam idam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eu
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe narrare consueuerat. qr tis
die qͣdã fidelis uir qͣdã necessitate
debiti cõpulsꝰ. unũ sibi fore remediũ
credidit. si addi uirũ ꝑgeret. et que
eũ urgeret debiti necessitas indicaret.
uenit itaꝙ ad monast̾iũ. om̃ipotẽtis
d̾ifamulũ repꝑit. qͦdq acreditore
suo ꝓduodecĩ solidis grauit̾ afflig̾e̾
tur intimauit. Cui uenerabilis pat̾
neqͣꝙͣ se he̾re .xii. solidos rẽpondit.
s tam̃ eius inopiam blanda locutio¬
ne consolatꝰ ait uade. ⁊ post biduũ re¬
u̾tere . qr deẽ hodie qͥd tibi debeã da¬
re. Inip̃o aũt biduo: inore suo ĩ oratõ¬
ne fuit occupatꝰ. Cũ die t̾ciois qui ne¬
cessitate debiti affligebat᷑ rediit: suꝑ
archã: monastii q̃ erat frum̃to ple¬
na subito tredecĩ solidi słit ĩuenti. ¶ ꝓ
uir di deferriiꝰsit ⁊ afflicto petito ri
tribuit dicenẜ ut duodec̃t redd̾et. ⁊
unũ in expansis ꝓpͥis hab̾et. s ad ea nc̃
redcã. que eiꝰ discipłis inlibri huiꝰ exor

Expanded text:
nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suotur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus disc
Abbreviated transcription (Latin):
ed neꝙ hoc silendũ puto. qͦdillust̾
iuro ã tonio narrante cognoui.
qui aiebat patris su ⟦ds pu¬
Ggꝰ. erũ morbo elefantino fuisse correptũ.
ita ut iã pilis cadentib cutis intumẽ¬
ceret: atꝙ increscentẽ saniẽ occulta¬
re nõ posset. Qui aduirũ d̾ĩ apr̃e eiꝰdẽ¬

Expanded text:
ed neque hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eode