comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
demptoris. Ostendit in ma¬
tre uirginitatis eternȩ mi¬
raculũ: demonstrairit in
martyre inuictȩ caritatis
indiciũ. Integritas quippe
intemerata ꝑmansit in
uirgine: dilectionis uestis
inuicta ꝑseuerauit in mar¬
dyre. Et sicut in matre dñi
ñ potuit uirginitas uiola¬
ri:sic in martyris mente ñ
potuit xp̃i caritas tanto se¬
uientiũ agmine superati.
Stephanus gͦ ut nominis
sui coronam meruisset ac¬
cipere. caritatem ꝓ armis
habebat: & ꝑ ipsam ubiq
uincebat. ⁊ caritatem dei
seuientib iudeis ñ cessit:
ꝑ caritadem ꝓximi. ꝓ lapi¬
dantib int̾cessit. ł caritatẽ
arguebat errantes ut corri¬
gerentur: ꝑ caritatem pro
lapidantib orabat ne pu¬
nirentur. Caritatis uirtu¬
te subnixus uicit saulum

Expanded text:
demptoris! Ostendit in mademptoris! Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum
Abbreviated transcription (Latin):
exoraret. Qd̃ est gͦ tam mag¬
nũ atq insuperabile genꝰ
armoꝵ.quo munitus se
superaretꝰ insuꝑ & occisuᷤ
aulam celestis regni uiuus
& coronatus intraret: Pro¬
culdubio munimine re¬
gio septus: nullatenus ẽ
ab aduersariis suꝑatus.
Qm̃ rex ñr cũ sit altissimꝰ
ꝓ nobis humilis uenit: s
mnanis uenire ñ potuit.
Magnũ quippe donatiuũ
suis militib atculit:quo
eos ñ solũ copiose ditauit:
sed etiam ad certandũ in¬
uictissime confortauit. At¬
tulit namq donũ carita¬
tis: que ꝑduceret homineᷤ
ad consortiũ deitatis. Qd̃
gͦ attulit erogauit. nec si¬
bi aliquid minuit: sed mi¬
rabiliter & suoꝵ fidelium
pauꝑiem ditauit: & in¬
deficientib thesauris ple¬
nus ipse ꝑmansit. Caritã
gͦ que de cȩlo ad t̾ram de-¬
posuit xp̃m: ipsa stepħm¬
de terris eleuauit ad cęlũ.
Caritas que p̃cessit in rege:
ipsa subsequent̃ refulsit in
milite. O admiranda ubiq
potentia saluatoris: o p̃di¬
cancda indesinenter gr̃a re.¬

Expanded text:
exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus saesuperaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas ergo quae de coelo ad terras deposuit Christum, ipsa Stepde terris elevavit ad celum. Charitas que precessit in Domino: ipsa subsequenter remilite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Re
Abbreviated transcription (Latin):
monioꝵ:eicit demonia.
Non hec aliqui de turba.
sed pharisei calũpniantes.
alii euͣgłistȩ destantur.
Curbis quippe que minꝰ
eruditȩ uidebant᷑. dñi
semꝑ facta mirantib illi
contra uel negare hec: uł
que negare nequiuerant.
sinstra int̃pretatione ꝑ

Expanded text:
moniorum ejicit daemonia. Non haec aliqui de turba, sed pharisaei calumniabantur alii Evangelistae testantur. Turbis quippe, quae minus eruditae videbantur, Dei semper facta mirantibus, illi contra, vel negare haec, vel quae negare nequiverant, sinistra interpretatione
Abbreviated transcription (Latin):
corda mitcit. que ad ꝑen¬
nis uitȩ desideria erigi ñ
ꝑmictit. De qualibꝰ psal¬
mista. in circuitu inquit
impii ambulant: Sed abe¬
untem trans mare gali¬
leȩ iħm multitudo maxi¬
ma sequebatur:que doc¬
trinȩ sanationis. & refecti¬
onis celestis ab eo munera
sũma ꝑciperet: quia priꝰ¬
qͣm dñs in carne appare¬
ret. sola illũ gens rudea
sequebatur credendo.Post
uitȩ corruptibilis adiit. cal¬
caiut transiit. maxima
mox eũ multitudo creden¬
diũ secuta est nationũ:
sp̃ualiter instrui. sanari.
ac satiari desiderans: &
cũ psalmista dep̃cans.
Dñe ad de confugi: doce
me facere uoluntatẽ tuã.

Expanded text:
corda mittit, quae ad perennis vitae desideria erigi non permittit. De quibus Psalmista: In circuitu, inquit, impii ambulant . Sed abeuntem trans mare Galilaeae Jesum multitudo maxima sequebatur, quae doctrinae sanationis et refectionis ab eo coelestis summa munera perciperet, quia priusquam Dominus in carne appareret, sola illum gens Judaea sequebatur, credendo; postvitae corruptibilis adiit, calcavit et transiit, maxima mox eum multitudo credentium secuta est nationum, spiritualiter instrui, sanari ac satiari desiderans, et cum Psalmista deprecans: Domine, ad te confugi, doce me facere voluntatem tua
Abbreviated transcription (Latin):
sit addidit: & nemo ex uio¬
bis interrogat me quo
uadis. Suꝑrus namq cũ
de sua passione ꝓtestaret᷑
dicens.quo ego uado uos
ñ potestis uenire: interro¬
gauit eũ petrus &ait. Do¬
mine quo uadis: Respon¬
sũq est ei. Quo ego uado
ñ potes me modo sequi:
sequeris autẽ postea. quia
nimirũ passionis mortisꝙ
eius misterrũ necdũ intel¬
ligere. necdũ poterant imi¬
tari: maiestatem autẽ. ascen¬
sionis statim ut uidere
cognouerunt:dotisq ani¬
mi uotis ut sequi mereren¬
tur optabant. xi

Expanded text:
it, addidit: Et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Superius namque cum de sua passione protestaretur, dicens: Quo ego vado, vos non potestis venire, interrogavit eum Petrus, et ait: Domine, quo vadis? Responsumque est ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Quia nimirum passionis mortisque ejus mysterium necdum intelligere, necdum poterant imitari; majestatem vero ascensionis statim ut videre cognoverunt, totisque animi votis ut sequi mererentur, optabant.
Abbreviated transcription (Latin):
no: ubi est insultatio iu¬
deoꝵ: Nbi est tipus & su¬
ꝑbia. caput ante crucem
agitantiũ. & dicentrũ. si
filius dei es descende de
cruce:Ecce plus fecit:qͣo
illi insultando exigebãt.
Nus est enim de sepulcro

Expanded text:
no? Ubi est insultatio Judaeorum? Ubi est typhus et superbia caput ante crucem agitantium et dicentium, Si filius Dei est, descendat de cruce ? Et plus fecit, quam illi insultando exigebant. Plus enim est de sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
quenitur autẽ in descͥp¬
tionib iheremiȩ ꝓphetȩ:
qd̾ iussit ignem accipere
eos qui transmigrabant᷑
ut significatũ est: & ut
mandauit transmigͣtis.
Et dedit illis legem ne
obliuiscerent᷑ p̃cepta dr̃a:
& ut ñ exerrarent m̃tibꝰ:
uidentes simulachra au¬
rea. & argentea: & orna¬
m̃ita eoꝵ. Et alia huiusce¬
modi dicens. hortabatur:
ne legem amouerent a
corde suo. Erat autẽ in
ipsa scriptura. quom ta¬
bernaculũ & archam ius¬
ad se facto. comitari secũ:
usq quo exiit in montẽ.
in quo moyses ascendit:
Et ueniens ibi iheremi¬
as inuenit locũ speluncȩ.

Expanded text:
nvenitur autem in descriptionibus Hieremiae prophetae quod iussit accipere ignem eos qui transmigrabantur ut significatum est et ut mandavit transmigratis et dedit illis legem ne obliviscerentur praecepta Domini et ut non exerrarent mentibus videntes simulacra aurea et argentea et ornamenta eorum et alia huiuscemodi dicens hortabatur ne legem amoverent a corde suo erat autem in ipsa scriptura quomodo tabernaculum et arcam iusad se facto, comitari secum, usquequo exiit in montem in quem Moyses ascendit et veniens ibi Jeremias invenit locum spe
Abbreviated transcription (Latin):
regis & sponsi celestis do¬
mũ immaculatã. Ita gͦ
ioseph fili dauid ne timu¬
eris accipere eam tibi com¬
mendatam. tuȩ religiosi¬
tati creditam: serua. fer
curam. atcende huic fu-¬
giens ab herode. duc in
egiptũ. iterũ remeans post
herodis mortẽ. dedue in t̃¬
ram ifrł. Ne dimueris ac¬
cipere mariã. coniugem
tuam. Coniugem audi-¬
ens ñ expauescas. ñ contur¬
beris. nec tu nec quisq se¬
quentiũ: usq in consũma¬
tionem scł̃i. Coniugem
dico eam. ꝓpterea ut̃ dia¬
bolo uirginitatem eius
occultem. lit iudeoꝵ pra¬
uitatem excludam atq
oẽiciam. ut legis institu¬
ta ñ destruam. Et in con¬
sequentib demonstrabo.
qd̾ ista nec tua conunx
scđm consuetudinem con¬
iugii habeatur. nec iste
qui generatur: tuus filiuᷤ
esse credatur. Qd̃ enim ex¬

Expanded text:
regis sponsi coelestis domum immaculatam. Ita ergo, Joseph, fili David, ne timueris accipere eam tibi commendatam, tuae religiositati creditam serva, fer curam, attende fugiens ab Herode, duc in Aegyptum, iterum remeans post Herodis mortem, deduc in terram. Israel. Ne timueris accipere Mariam conjugem tuam. Conjugem audiens, non expavescas, nec conturberis, nec tu nec quisque sequentium usque in consummationem saeculi. Conjugem eam dico propterea ut diabolo virginitatem ejus occultem, et Judaeorum pravitatem excludam atque dejiciam, ut legis instituta non destruam, et in sequentibus demonstrabo quod ista nec tua conjux secundum consuetudinem conjugii habeatur, nec iste qui generatur, tuus filius esse credatur. Quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
icet nobis⁊ pape.¬
uilectissimi. ppropinqͣnde
festiuitate paschali. qua¬
dragesimale iciunũ. ipse
legitimi temporis cursus
indicat. cohortatio tamen
etiam nr̃i sermonis adhi¬
benda est: que auxiliante
oño nec inutilis sit pigris.
nec onerosa deuotis. Nã
cũ omnem obseruantiã
nrãm ratio istoꝵ dierũ
poscat augeri. nemo est
ut confido de uobis: qui
se ad opus hoꝵ ñ gaude

Expanded text:
icet nobis, dilectissimi, appropinquante festivitate paschali jejunium quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaude
Abbreviated transcription (Latin):
bant. Sepe namq dum
conuerti ad dm̃ post ꝓpe¬
trata uitia uolumus: dũ
contra hec eadem exorare
uitia que ꝑpetrauimus
conamur. occurrunt cor¬
di fantasmata untioꝵ que
fecimus: mentis ñrȩ aciẽ
reuerberant. confundunt
animũ: & uocem nr̃ȩ dep̃¬
cationis p̃munt. Qui p̃i¬
bant gͦ increpabant eũ
ut taceret. quia priusqͣm
iħc ad cor ueniat. mala qͦ
fecimus cogitatiomi nr̃e
siris imagiril illisa. in
ipsa nos nr̃a oratione con¬

Expanded text:
bant? Saepe namque dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione con
Abbreviated transcription (Latin):
ricatoris consortio inuenis
ga hominẽ quem tanto ho¬
nore condiderat. antiqͣm
mutasse sententiam: opuᷤ
fuit dilectissimi secreti dis¬
pensatione consilii: ut in¬
cõmutabilis ds cuiꝰ uolun¬
tas ñ potest sua benignita
ret: & homo diabolicȩ ini¬
quitatis uersutia actus in
culpam. contra dei ꝓposi¬
tum ñ periret.iii.

Expanded text:
ricatoris consortio invenissga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus, cujus voluntas non potest sua benignitat et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam, contra Dei propositum non periret.
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. nisi humanã sapi¬
entiam designat: Iuxta
hoc: qd ꝑ salomonem sub
hereticoꝵ uoce dicit᷑. Nque

Expanded text:
aqua nisi humanam scientiam designat? Juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aqu
Abbreviated transcription (Latin):
uenit primũ. Sicut ille p̃¬
cursor uenturus est iudiciᷤ.
ita iste p̾cursor factus est¬
redemptori¬
ohannes gͦ in sp̃u helias
erat:in ꝑsona helias non
erat. Quod gͦ dñs fatetur
de sp̃u. hoc ioħes denegat¬
de ꝑsona quia & iustũ sic
erat. ut & discipłis dñs sp̃u¬
alem de ioħe sententiam
diceret: & ioħes isdem tur¬
bis carnalib ñ de suo sp̃u.
sed de corpore responderet.
Contrariũ gͦ ueritati ui¬
detur esse quod ioh̃es so¬
nuit. sed tam̃ a ueritatis
tramite ñ recessit. Qui cũ
se etiam ꝓpħam negauit.
qui uidelicet ñ solum re
demptorem poterat p̃di-¬
care. sed etiam demonstra¬
re:quisnam sit continuo
exprimit. dũ fubiungit.
Ego uox clamantis in de¬
serco.

Expanded text:
lle praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus RedemptoriJoannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Quod ergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Jode persona, quia et justum sic erat ut discipulis Dominus spiritualem de Joanne sententiam diceret, et Joannes eisdem turbis carnalibus non de suo spiritu, sed de corpore responderet. Contrarium ergo veritati videtur esse quod Joannes sonuit, sed tamen a veritatis tramite non recessit. 2. Qui cum se etiam prophetam negat, quia videlicet non solum poterat Redemptorem praedicare, sed etiam demonstrare, quisnam sit continuo exprimit, dum subjungit: Ego vox clamantis in deserto.
Abbreviated transcription (Latin):
cubuisse ꝑhibetur. Sed
ꝑ hoc tipice docetur. quia
celestis haustũ sapientiȩ
ceteris excellentius de scis¬
simo eiusdem pectoris fon

Expanded text:
cubuisse perhibetur ; sed per hoc typice docetur, quia coelestis haustum sapientiae caeteris excellentius de sanctissimo ejusdem pectoris fon
Abbreviated transcription (Latin):
de curru cadere: & graui
corporis collisione m̃bra
uexare. Isq qui sibi uide¬
batur etiã fluctib maris
imperare. supra humanũ
modũ suꝑbia repletus. et
montiũ altitudines in sta¬
tera appendere:ñc humili¬
atus ad t̾ram in gestatorio
manifestam di uirtutem
in semet ipso contestans:
ita ut de corpore impii uer¬
mes scaturirent: ac uiuen¬
tis in dolorib carnes eius
effluerent: odore etiã illiꝰ

Expanded text:
rru cadere et gravi corporis conlisione membra vexare isque qui sibi videbatur etiam fluctibus maris imperare supra humanum modum superbia repletus et montium altitudines in statera adpendere nunc humiliatus ad terram in gestatorio manifestam Dei virtutem in semet ipso contestans ita ut de corpore impii vermes scaturrirent ac viventes in doloribus carnes eius effluerent odore etiam illi
Abbreviated transcription (Latin):
discedat. Hec bonũ hominẽ
p̃sumptio iusticiȩ faciat
negligentem. nec malũ ini
sed ille bonũ fortiter teneat.
iste malũ celeriter deserat.
Bonus timeat ne cadat: ma¬
lus conetur ut surgat. Quiᷤᷤ¬
quis gͦ malus est cũ paulo
ꝓsternatur in maloͬ ut cũ
eo erigatur in bono: qm̃ &
ille cecidit malus. & surre¬
xit bonus. Prostratus est
corporis impius ꝑdidit:
surgens lumen cordis iusti¬
ficatus accepit. Coniunctꝰ
est itaq stephano: factus
ouis ex lupo. Et ecce nunc
paulus cũ stephano letat᷑.
cũ stephano xp̃i claritate
ꝑfruitur: cũ stephano exul¬
tat: cũ stephano regnat.
Quo enim p̃cessit stepħs
trucidatus lapidib pauli:
illic secutus est paulus ad¬
iutus orationib stephani.

Expanded text:
discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniqsed ille bonum fortiter teneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, factus est ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani.
Abbreviated transcription (Latin):
me tibi librũ grandẽ:
& scribe in eo stilo hominis.
Uelociter spolia detrahe:
cito p̃dare. Et adhibui mi¬
chi testes fideles. uriam sa¬
cerdotem: & zachariam filiũ
barachiȩ. Ee accessi ad ꝓphe¬
tissam ce concepit: & peꝑit
filiũ. Et dixit dñs ad me.¬

Expanded text:
me tibi librum grandem, et scribe in eo stylo hominis: Velociter spolia detrahe, cito praedare. Et adhibui mihi testes fideles, Uriam sacerdotem, Zachariam filium Barachiae; et accessi ad prophetissam, et concepit, et peperit filium. Et dixit m
Abbreviated transcription (Latin):
ad discipłos suos
haud dubiũ quin para¬
bolam: sicut prius ad scri¬
bas & phariseos.Qua pa¬
rabola ad clementiam
discipłos hortabatur: et
mittite & dimittet᷑ uobiꝰ.¬

Expanded text:
ad discipulos suos , haud dubium, quin parabolam, sicut prius ad Scribas, et Pharisaeos: qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur, et mitte, et dimittetur vobi
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃putii. p̃dicatores esse
oestinandos. Uel certe mi¬
tores doctrina simul & oꝑa¬
tione ꝑfectos esse moneret:
ne uelerroris uerba indoc¬
ti ueritati miscerent uel

Expanded text:
atores esse destinandos. Vel certe dutores doctrina simul et operatione perfectos esse moneret: ne vel erroris verba indocti veritati miscerent, vel
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate. Accepit animã
iustam. ꝑ qͣm nr̃is animabꝰ
iusticiam redderet. Carnẽ
uͦ ꝓpterea dignatus est ha-¬
bere mortalem. ut scđm ip¬
sam moriens mortẽ uince¬
ret: scđm ipsam etiã resur-¬
suscitaret. Magnũ miste¬
riũ dilectissimi frẽs: mag¬
nũ diuinȩ dilectionis indi¬
ciũ. Homo dm̃ contẽpnens
a deo discessit: ds̾ hominẽ
diligens. ad homines uenit.
Dilexit impiũ: ut faceret
iustũ. Dilexit infirmũ: ut
faceret sanũ. Dilexit ꝑuer¬
sũ ut faceret rectũ. Dilexit
mortuũ: ut faceret uiuũ.
Et quid amplius dicam:
qͣndoquidem di unigenitꝰ
humanã naturam tantũ
dilexit. ut eam ñ solũ ã po¬
testate maligni angłi libe¬
raret: uerũ etiam in se ipso
suꝑ om̃s bonos angłos in pa¬
tris dextera collocaret: Na¬
tura enĩ que in primo ho¬
mine amalo angło cap

Expanded text:
mortalitate; accepit animam mortalitate; accepit animam justam, per quam nostris animabus justitiam redderet, carnem vero propterea dignatus est habere mortalem, ut secundum ipsam moriens mortem vinceret, secundum ipsam etiam resurtaret. 6. Magnum mysterium, dilectissimi fratres, magnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo cap
Abbreviated transcription (Latin):
Quam bonus panis. qui
& angłos pascit ꝑ speciem.
ut de ipso satientur in pa¬
tria: & nos pascit ꝑ fidem.
ne deficiamus in uia. Ille
panis qui semet ipsũ dat
angłis ad gaudiũ stabili¬
tatis: se ipsũ dedit homi¬
nib ad remediũ sanitatis
& qui est angłoꝵ esca: nob̃
factus est medicina. Ue
rũtamen hic dilectissimi
fr̃es attendite magnitu¬
dinem gr̃ȩ. & agnoscite qͥd
d̃s homini dignatus est
p̃rogare. Ep̃c enim d̃ĩ filiꝰ
de uero deo d̾s uerus. & unꝰ
cũ patre naturalit̃ ds̃: sẽꝑ
ex se ipso sc̃os angłos pascit
sed tamen angłicam natu¬
ram d̃i filius ñ accepit.
At autẽ suam caritatem
õs cõmendaret in nobis.
filius erus naturã nr̃am
suscepit ex nobis. Et dei
unigenitus qui panis est
angeloꝵ: ut etiam homini
se ipsũi faceret panẽ: simul
hominis & animã susce¬
pit ce carnem. Accepit utrã
ueram. utramq scãm: u¬
tramq mundã. Accepit a¬
nimã nr̃am sine iniquita¬
te. accepit carnem nr̃ãm cũ

Expanded text:
Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5. Verumtamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus est praerogare. Christus enim Dei Filius, de vero Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semper ex seipso sanctos angelos pascit; sed tamen angelicam naturam Dei Filius non accepit. Ut autem suam caritatem Deus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unigenitus, qui panis est angelorum, ut etiam hominum seipsum faceret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam nostram sine iniquitate, accepit carnem nostram cum
Abbreviated transcription (Latin):
onis uestigia repetamus.
Hoc est enim qd̃ illi magi:
non qua uenerunt redie¬
runt uia. Mutata uia.
uita mutata est: & nobis

Expanded text:
onis vestigia repetamus. Hoc est enim quod et illi Magi non qua venerant redierunt. Via mutata, vita mutata est. Et nobis
Abbreviated transcription (Latin):
dñm crucifixi sunt: Nũ¬
quid om̃s uirgines que
iuxta apocalipsin secunt᷑
agnũ dei. crucifixe sunt
ut sequantur: Nũquid
paulus apłs crucifixus
Hoc autẽ dicit ut intelli¬
gas crucem ñ ligni esse
patibulũ: sed uite uirtu¬
tisq ꝓpositũ. Tota igitur
uita xp̃iami hominis si se¬
cundũ euͣgłm uiuat: crux
est atq martyriũ. S hoc
est qd in nobis difficile
crucem saluatoris amit¬
uocienscũq uolupta¬
tib uolutamur:
cruoem saluatoris amitti¬
mus:. Xp̃c enim est castitas:
pax. ueritas. mansuetudo.
Quomodo gͦ potest casti¬
tati destimoniũ ꝑhibere
corruptus: aut quom po
dest pacem p̃dicare cuius
animus in lite est.quo
pacto etiam ueritatem¬
mansuetudinem quomͦ
seruabit inconstans: Quo¬
marcyrii głam ꝑuenire:
Cũ dicat dñs. nolite pos¬
dere aurũ. Hoc au¬
rũ habentib dicit. Ande
si habentib aurũ posside¬
re ꝓhibet. non habentiũ
cupiditatem qua pena
condẽpnat: Et si qui ꝓpͥa
retinent amittere iubent᷑:

Expanded text:
num, crucifixi sunt? Nunquid omnes virgines, qui juxta Apocalypsim sequuntur Agnum Dei, crucifixi sunt, ut sequantur? Nunquid Paulus apostolus crucifixus Hoc autem dicit, ut intelligas crucem non ligni esse patibulum, sed vitae virtutisque propositum. Tota igitur vita Christiani hominis, si secundum Evangelium vivat, crux est atque martyrium. Sed hoc est, quod in nobis difficile crucem Salvatoris amituotiescunque voluptatibus volutamur, crucem Salvatoris amittimus. Christus enim est castitas, pax, veritas, mansuetudo. Quomodo ergo potest castitati testimonium perhibere corruptus? Aut quomodo potest pacem praedicare, cujus animus semper in lite est? Quo pacto etiam veritatemansuetudinem qualiter servabit inconstans? Quortyrii gloriam pervenire, cum dicat Dominus: Nolite posdere aurum . Hoc autem habentibus dicit; unde si habentibus aurum possidere prohibet, non habentium cupiditatem quae poena condemnat? Et si qui propria retinent amittere jubentur,
Abbreviated transcription (Latin):
na que desiderauerunt
oculi mei. ñ negaui eis: nec
ꝓhibui cor meũ quin om̃i
uoluptade frueretur: et.
oblectaret se mhis que pa¬
raueram. & hanc ratus sũ
partem meã. si uterer la¬
bore meo.Cumq me con¬
uertissem ad uniu̾sa oꝑa
que fecerant manus meȩ.
& ad labores in quib fru¬
stra sudaueram: uidi in
om̃ib uanitatem & af¬
flictionem animĩ. & ni¬
chil ꝑmanere sub sole.
Transiui ad contemplan¬
dam sapientiam: erroresq
& stulticiam. Quid est
inqͣm homo ut sequi pos¬
sit regem factorem suuor:
Et uidi quia tantũ p̃ce-¬
deret sapientia stulticiã:
quantũ differt lux a tenebͥs.

Expanded text:
nia, quae desideravunt oculi mei, non negavi eis: Nec prohibui cor meum quin omni voluptate frueretur. et oblectaret se in his, quae praeparaveram: Et hanc ratus sum partem meam, si uterer labore meo. Cumque me convertissem ad universa opera, quae fecerant manus meae, et ad labores, in quibus frustra sudaveram, Vidi in omnibus vanitatem et afflictionem animi, et nihil permanere sub sole. Transivi ad contemplandum sapientiam, erroresque et stultitiam. Quid est, inquam, homo, ut sequi possit regem Factorem suum? Et vidi quia tantum praecederet sapientia stultitiam, quantum differt lux a tenebris.
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc autẽ fidem ñ terre¬
na sapientia reperit. nec
opinio humana ꝑsuasit:
sed ipse unigentus docu¬
it: ipse sp̃c sc̃s instituit:
de quo nichil est alit̾ qͣm
de patre & filio sentiendũ:
quia licet ñ sit pater. non
sit filius: ñ tamen est a
patre filioq diuisus. Et
sicut ꝓpriam habet intri¬
nitate ꝑsonam: ita unã
habet in patris & filii dei¬
tate substantiã. om̃ia im¬
plentem: om̃ia continen¬
tem. & cũ patre & filio om¬
nia moderantem in scła

Expanded text:
Hanc autem fidem non terrena sapientia reperit, nec opinio humana persuasit; sed ipse unigenitus Filius docuit, ipse Spiritus sanctus instituit: de quo nihil est aliter, quam de Patre et de Filio sentiendum: quia licet non sit Pater, non sit Filius, non tamen est a Patre, Filioque divisus. Et sicut propriam habet in Trinitate personam, ita unam habet in Patris, et Filii Deitate substantiam, omnia implentem, omnia continentem, et cum Patre, et Filio universa moderantem in sa
Abbreviated transcription (Latin):
tũ.Iuxta historiam notat᷑
hora: ruxta intellectũ uͦ
misticũ. requirentis sig-¬
natur intelligentia. Ma-¬
ria enim auctorem om̃ũ
quem carne uiderat: mor¬
duũ querebat in monum̃¬
to. Et quia hunc minime
iuenit: furatũ credidit.
Adhuc gͦ erant tenebrȩ:
cũ uenit ad monumentũ.
Cucurrit citius. discipłis
nuntiauit: sed illi p̃ceteriꝰ
cucurrerunt. qui p̃ ceteris
amauerunt: uidelicet
petrus & ioħes. Currebãt
duo simul. sed iohes p̃cu
currit citius petro: & ue¬
nit prior ad monumen¬
tũ: & ingredi ñ presũpsit.
Uenit ergo posterior pe¬
trus: & intrauit.iii.¬
uid fr̃es. quid cursus
iste significat: Nũ¬
quidnam hec tam subti¬
lis euͣgłistȩ descriptio. a

Expanded text:
t, juxta historiam narratur hora, juxta intellectum vero mysticum, requirentis signatur intelligentia. Maria enim auctorem omnium, quem carne viderat mortuum, quaerebat in monumento, et quia hunc minime invenit, furatum credidit. Adhuc ergo erant tenebrae, cum venit ad monumentum. Cucurrit citius, discipulis nuntiavit, sed illi prae caeteris cucurrerunt, qui prae caeteris amaverunt, videlicet, Petrus et Joannes. Currebant autem duo simul, scurrit citius Petro, et venit prior ad monumentum, sed ingredi non praesumpsit. Venit vero posterior Petrus, Et intravit. Quid, fratres, quid cursus iste significat? Nunquid haec tam subtilis evangelistae descriptio a
Abbreviated transcription (Latin):
ync̃tos igitur pene
homines agitat
auaritia: nullũ de his qͥe¬
tũ esse ꝑmitcit. Hii enim
qui nichil habent:cupi¬
ditate dorquentur: illi qͥ
oiuitias possident: solli¬
citudine cruciant᷑. Nec ip¬
sis enim bene est qui re¬
condito auro incubant.
inimo ipsis est grauius.
Semꝑ enĩ sunt anxii. me¬
sti solliciti: ne hoc seruus
auferat. ne fur effodiat.
Atq ideo retrudentes illud
tenebris ita abscondunt.
ut omnũ subterfugiat
notionem. Nichil ex eo ꝓ¬
ferentes aliqͣndo ad usũ:
ne aꝑtio latebrarũ sit cau¬
sa ꝓdendi. Seruant autẽ
illud: & ñ utuntur. Ser¬
uant inqͣm. Custodes.
ergo dixerim istos esse
ñ dños: & alienũ atten¬
dere diligent̃: non ꝓpri-¬
um conuenient̃ expen-

Expanded text:
nctos igitur pene homines agitat avaritia, nullum de his quietum esse permittit. Hi enim qui niditate torquentur, illi qui divitias possident sollicitudine cruciantur. Nec ipsis enim bene est, qui recondito auro incubant, imo ipsis est gravius. Semper enim sunt anxii, moesti, solliciti ne hoc servus auferat, ne fur effodiat; atque ideo retrudentes illud tenebris ita abscondunt, ut omnium subterfugiat notionem, nihil ex eo proferentes aliquando ad usum, ne apertio latebrarum sit causa prodendi. Servant autem illud et non utuntur, servant, inquam; custodes ergo dixerim istos esse, non dominos, et alienum attendere diligenter, non proprium convenienter expen
Abbreviated transcription (Latin):
ueri coloris obducat.Cor¬
nelius etiam cũ elemosi¬
nȩ eius acceptȩ & p̃ces eiꝰ
audite illi ab angło nun-

Expanded text:
eri coloris obducat. Cornelius etiam cum et eleemosynae ejus acceptae, et preces ejus auditae illi ab angelo nun
Abbreviated transcription (Latin):
mat animã suam: ꝑdet
eam. Qd̃ nisi de hac acce¬
perimus: qͣm oportet ꝓ
regno dei ꝑdere.qd̃ potu¬
isse martyres claruit:con¬
trariũ hoc p̃ceptũ erit illi
sententiȩ qua dictũ est.
Quid ꝓdest homini si to¬
tũ mundũ lucreturͥ ani¬
mȩ autẽ suȩ decrimentũ

Expanded text:
mat animam suam, perdet illam . Quod nisi de hac vita acceperimus, quam oportet pro regno Dei perdere, quod potuisse martyres claruit, contrarium hoc praeceptum erit illi sententiae, qua dictum est: Quid prodest homini si totum mundum lucretur, animae autem suae detrimentu
Abbreviated transcription (Latin):
celoꝵ credentes & male ui¬
uentes.contra hos succen¬
sus & sp̃uali caritate quo¬
dãmodo stomachans iaco
dis enĩ multos impios esti¬
mare multos esse deos: &
tu tibi gaudes credendo
qd̃ unus est ds̾. bene facis.
Et demones crectunt:&
contremiscunt.Nũquid

Expanded text:
elorum credentes et male viventes; contra hos succensus et spirituali charitate quodammodo stomachans Jacobdis enim multos impios aestimare multos esse deos, et tu tibi gaudes credendo quia unus est Deus. Bene facis. Et daemones credunt, et contremiscunt . Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ampliora suꝑnȩ dis-¬
pensationis miracula re¬
plicat: ut que dñm uirgo
erat paritura: p̾cursorem
qͦ dñi de anu ac diu steri¬
li parente cognosceret esse
nasciturũ. Nec mirandũ
iuxta historiam. qd helisa¬
bech cognata dicatur bea-¬
tȩ marie cũ suꝑius hec de
oomo dauid: illa de filiab
aaron orta esse narratur.
Legimus namq qd̃ aaron¬
ipse de tribu iuda. de qua
dauid ortus est uxorem
acceperit. uidelicet helisa¬
beth filiam aminadab. so¬
rorem naason: qui fuit
dux tribus iuda in deserto.
cũ egrederent᷑ ex egipto.
Rursusq regnantib da-¬
uid posteris. legimus qd̃
ioiada pontifex maximus
uxorem habuerit de tri¬
bu regali: hoc est iosabech
filiam regis ioram. Ipse ẽ
ioiada. cuus filiũ ⁊acha¬
riam uirũ eque sc̃issimũ

Expanded text:
rat, ampliora supernae dispensationis miracula replicat, ut quae Dominum virgo erat paritura, praecursorem quoque Domini de anu ac diu sterili parente cognosceret esse nasciturum. Nec mirandum juxta historiam, quod Elizabeth cognata dicatur Mariae, cum superius haec de domo David, illa de filiabus Aaron orta esse narratur. Legimus namque quod ipse Aaron de tribu Juda, de qua David ortus est, uxorem acceperit, videlicet Elizabeth filiam Amminadab, sororem Naason, qui fuit dux tribus Juda in deserto, cum egrederentur ex Aegypto. Rursusque regnantibus David posteris legimus, quod Joiada pontifex maximus uxorem habuerit de tribu regali, hoc est, Josabeth, filiam regis Joram. Ipse est Joiada, cujus filium Zachariam virum aeque sanctiss
Abbreviated transcription (Latin):
Qui autẽ diligie me: di¬
ligetur a patre meo.& e
go diligam eũ: & mani¬
festabo ei meipsũ. Meip¬
sum inquit manifesta¬
bo. id est non qualem me
om̃s conspicere. qualem
etiam infideles uidere pos¬
sunt & crucifigere: sed
qualem in decore suo re¬
gem scłoꝵ soli uidere pos¬
sunt oculi mundi sc̃oꝵ.
talem me ad rependendã

Expanded text:
iligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei meipsum . Meipsum, inquit, manifestabo, id est, non qualem me omnes conspicere, qualem etiam infideles videre possunt et crucifigere, sed qualem in decore suo regem saeculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependenda
Abbreviated transcription (Latin):
fessa diuinitate dñi sal¬
uatoris. qua patri & sp̃ui
sc̃o consubstantialis semꝑ
& coeterns ꝑseuerat: spe¬
remus nos ꝑhumanita¬
tis eius sacramenta quibꝰ
imbuti sumus. usq ad
contemplandã diuinita¬
tis eiusdem głam posse ꝑ¬

Expanded text:
fessa divinitate Domini Salvatoris, qua Patri et Spiritui sancto consubstantialis semper et coaeternus perseverat, speremus nos per humanitatis ejus sacramenta quibus imbuti sumus, usque ad contemplandam divinitatis ejusdem gloriam posse p
Abbreviated transcription (Latin):
Iniquitates .ni: aggrauate
sunt suꝑ me. Icerte eos qui
iugo legis grasimo preme¬
bantur: ad eunigelii inuitat
gratiam.
ygum enim mpi suaue ef:
et onus meum le. Quomoio
leuius est lege ergłium: cĩ
in lege homicidm. in eui¬
gelio ira dampnur: Qua
ratione euͣngeliir̃a facilio
cum in lege adultiũ. in eiu¬
gelio concupiscen puniat᷑
In lege multa prepta sunt
que apłi non posse /mpleri l¬
uissime cdocent. In he oꝑa rt
uiuet in eis. In enangelio
uoluntas queritur: que si etiam
effectum non habuerit. tamen
prer ami non amittit. Enuange¬
an ea precipit que possimus: ñe
scilicet concupiscannis. Hoc in ar¬
bitrio nostro est. Lex cum uolim¬
tateni non puniat. purit effectũ:
ne adulterium facias. Finge in
persecutione aliquam uirginem
prostitutam. Hec apũd eunan¬
gelium. quia uoluntate non pec¬
cauit uirgo suscipitur in lege
qpꝑasi corrupta uirgd repcdi¬

Expanded text:
Iniquitates meae aggravatae sunt super . Vel certe eos qui jugo legis gravibantur, ad Evangelii invitat gratiam. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve est. Quomodo levius Lege Evangelium, cum in Lege homicidium, in Evangelio ira damnetur? Qua ratione Evangelii gratia facilior, cum in Lege adulterium, in Evangelio concupiscentia puniatur? In Lege multa praecepta sunt, quae Apostolus non posse compleri plenissime docet . In Lege opera vivet in eis. In Evangelio voluntas quaeritur: quae si etiam effectum non habuerit, tamen praemium non amittit. Evangelium ea praecipit quae possumus: ne scilicet concupiscamus; hoc in arbitrio nostro est. Lex, cum voluntatem non puniat, punit effectum: ne adulterium facias. Finge in persecutione aliquam virginem prostitutam: haec apud Evangelium, quia voluntate non peccavit, virgo suscipitur: in lege quasi corrupta repudi
Abbreviated transcription (Latin):
pecit flesse.cũ aut flere ñ
debuit que consolari contẽp¬
sit. aut consolari debuit qͤ¬
ñ flere ñ potuit: cũ mani¬
festũ sit fletus consolatione
tergi: Uel certe cur indigu¬
it flere: que ñ indiguit con¬
solationis sermone::Sed
noluit inquit scriptura
consolari quia ñ sunt: ⁊d
est noluit consolari quia
sunt. Si idcirco noluit con¬
solari quia funt: quomͦ uo¬
luit flere quasi illos qui ñ
sunt: Sed ut compendio
iam diuersitatũ causa red¬
datur. conditio a matre de¬
fletur: sed spe głȩ consola¬
tio humana contẽpnitur.
Pietatis affectus in fletib de¬
claratur: sed occisoꝵ gła re¬
pudiũ consolationis indi¬
citur. Pugnant enĩ in ma¬
tre affectus & fides: huma¬
nitas cũ deuotione decer¬
tat. Nangit affectus: sed fi¬
Deflet humanitas: sed de

Expanded text:
petit flesse? Cur autem flere non petit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non indiguit consolationis sermone? Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus et fides, humanitas cum devotione concertat; plangit affectus, sed fideflet humanitas, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Occisi p̃dicant: qd̃ ui¬
ui ñ poterant. Nec nouũ
qd̃ dicitur. ut innocens san¬
guis aut deo referat lau¬
des: aut suas indicet passi¬
ones.cũ abel sanguis cla-¬
ruet ad celũ. & occisoꝵ ani¬
mȩ ab altari uociferant᷑
ad deum. uii.¬
ontulit martyrrum
laudem: quib nega¬
uerat natura sermonem.
Licuit sanguine clamare:
quib naturȩ ñ licebat uo¬
ce.Licuit sanguine loqui:
quib lingua ñ licuit. Mi¬
scent cũ eo collo quia: quibꝰ
humana negata sunt uer¬
ba. Sed enim occisis inno¬
centib istis. impleta sunt
ꝓphetiȩ uerba dicentis.Ulor
in rama audita est. flecus
& plorationis. rachelis flen¬
tis filios suos: & nolirit con¬
solari quia ñ sunt. Rache
nemo qui aliud contra ue¬
ritatem defendat. Sed duo
tus. & consolationis contẽp¬
tus. Si enim fleuit. cur con¬
solari contẽpsit Fut si con¬
solari contempsit.cur fle¬
uit : Aut quomͦ competit
consolari noluisse.cui com¬

Expanded text:
runt, occisi praedicant quod virunt, occisi praedicant quod vivi non poterant. Nec novum quid dicitur, ut innocens sanguis aut Deo referat laudes, aut suas indicet passiones, cum Abel sanguis clamet ad coelum, aut occisorum animae ab altari vociferentur ad Deum. Contulit martyrium laudem, quibus negaverat natura sermonem. Licuit sanguine clamare, quibus narrare non licebat voce: licuit sanguine loqui, quibus lingua loqui non licuit. Miscent cum Domino colloquia, quibus humana negata sunt verba. Sed enim occisis innocentibus istis, impleta sunt prophetiae verba dicentis: Vox in Rama audita est fletus et plorationis, Rachelis flentis filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachelnemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo tus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui com
Abbreviated transcription (Latin):
cũ celestia p̾dicantur. Na¬
turalia silere:cũ uirtutẽ
loquunt᷑. Erigitur itaq
infantiũ etas in laudẽ:
que delictoꝵ ñ nouerat
i. dignus a dignis
laudatur: & innocens in¬
nocentũ testimonio p̃di¬
catur. Accipiunt enĩ axp̃o:
& reddunt consequenter
& referunt. Uno enĩ dem¬
pore & qui dederat reci¬
pit: &e qui acceperat rẽd¬
dit. Uno inqͣm dempore
sua xp̃o reddunt᷑: dũ eiu
laudes illis ab infantib
referunt᷑. Diximus de lau¬
de infantrũ. Quid de lac¬
tentiũ laudib ꝓfrremus:
Quoꝵ laudem inuenrre
ñ possumus: nisi eos ip¬
sos qui laudauerint no¬
uerimus. Qui sint ubi
sint qͣm laudem intule¬
rint quero: qui loqui ñ
norant.Neq enim etas il¬
la poterat nosse qd̃ natu¬
ra ñ dederat. aut celebra¬
ri a talib poterat: qd̾ in¬
stitutio denegabat. Diẽt
namq dño laudes trucida¬
ti ab herode lactentes: lo¬
cuntur sanguine: qd̃ lin¬
gua ñ possunt. Passione
canunt: qd̃ sermone ñ no¬

Expanded text:
cum coelestia praedicantur; naturalia silere, cum virtutes loquuntur. Erigitur itaque infantium aetas in laudem, quae delictorum non noverat crimen. Dignus a dignis laudatur, et innocens innocentium testimonio praedicatur. Accipiunt enim a Christo et reddunt: consequuntur et referunt. Uno enim tempore et qui dederat recipit, et qui acceperat reddit; uno inquam tempore sua Christo redduntur, dum ejus laudes illi ab infantibus referuntur. Diximus de laude infantium, quod de lactentium laudibus, proferemus? quorum laudem invenire non possumus, nisi eos ipsos qui laudaverint noverimus. Qui sint, ubi sint, quam laudem intulerint, quaero, qui loqui non norant. Neque enim aetas illa poterat posse quod natura non dederat, aut celebrari a talibus poterat, quod institutio denegabat. Dicunt namque Domino laudes trucidati ab Herode lactentes, loquuntur sanguine quod lingua non possunt. Passione canunt quod sermone non no
Abbreviated transcription (Latin):
meũ qđ egredietur de ore
meo. Non reuertetur ad
me uacuũ. sed faciet que¬
inhis ad que misi illud:
quia in leticia egrediemi¬
niꝰ & in pace deducemin.
Montes && colles cantab̃t
coram uobis laudem: et
om̃ia ligna regionis plau¬
dent manu. Pro saliunca
ascendet abies: & ꝓ urtica
crescet mirtus. Et erit
oñs nominatus in signũ
eternũ: qd̃ non auferetur

Expanded text:
e ore meo. Non revertetur ad me vacuum: sed faciet: quoin his ad que misi illud. Quia in leticia egrediemini: et in pace deducemini. Montes et colles cantabunt coram Deo laudem: et omnia ligna regionis plaudent manu. Pro saliunca ascendet abies: et pro urtica crescet myrthus. Et erit Dominus nominatus in signum eternum: quod non aufere
Abbreviated transcription (Latin):
aius enim
miracubũ est gu-¬
bernatio totius muncti:
qͣm saturatio quinq mi¬
liũ hominũ de quinq
panib: & tam̃ hec nemo
miratur. Illud mirant᷑
homines. non quia maiꝰ
est: sed quia rarũ est. Quiꝰ
enim & nẽ pascit uniuer¬
sum mundũ: nisi ille qui
de paucis granis segetes
creat: fecit ergo quomͦ
õs. Unde enĩ multiplicat
de paucis granis segetes:
inde in manib suis mul¬
diplicauit quinq: panes.
Potestas enim erat in ma¬
nib xp̃i. Panes autẽ illi
quinq quasi semina erãt.:
ñ guidem t̾rȩ mandata
sed ab eo qui t̃ram fecit
multiplicata. xi.

Expanded text:
ajus enim miraculum est gubernatio totius mundi quam saturatio quinque millium hominum de quinque panibus, et tamen haec nemo miratur. Illud mirantur homines, non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit quinque panes. Potestas enim erat in manibus Christi: panes autem illi quinque quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata.
Abbreviated transcription (Latin):
cognouissent se esse nu¬
oos. cõsuerunt folia ficus
& fecerunt fibi ꝑizomata.
Et cũ audissent uocem
dñi dei deambulantis in
paradiso ad auram post
meridiem: absconderunt
se adam & uxor eius a fa-¬
cie dñi dei. in medio ligni
para disi: Uocauitq dñs
d̃s Ladam: & dixit ei.
fdam ubi es: Qui ait.

Expanded text:
cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi peripzomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam et mulier ejus a facie Domini Dei in medio ligni paradisi. Vocavitque Dominus Deus Adam, et dixit ei: Adam, Ubi es? Qui ait
Abbreviated transcription (Latin):
t non inuenientes
Aqua parte illũ infer¬
rent p̃ turba: ascenderunt
suꝑ tectũ ꝑ degulas. Deside¬
rant paraliticũ deo offer¬
re.sed turba int̃posita ab
om̃i parte recluduntur:
quia sepe anima post in¬
fimi torporis desidiam ad
om̃ resipiscens. suꝑneq

Expanded text:
t non invenientes qua parte illum inferrent prae turba, ascenderunt supra tectum per tegulas. Desiderant paralyticum Christo offerre, sed turba interposita ab omni parte recluduntur, quia saepe anima post infirmi corporis desidiam ad Deum resipiscens, supe
Abbreviated transcription (Latin):
edicamentũ qd
ad uulnus ponit᷑:
si sanauerit iam ñ dolet.
Qd̾ autẽ ponitur contra
famẽ hoc est esca. ita po¬
nitur ut ad modicũ re¬
leuet. transacta saturi¬
tate redit fames. Accedit
quidem cotidie remediũ
saturitatis : sed ñ est sa¬
natũ uulnus infirmita¬
tis. Esuriamus gͦ sitia¬
musq iusticiam: ut ipsa
iusticia saturemur. qͣm ñc
esurimus & sicimus. Inde
enim saturabimur: qd̃
esurimus & sitimꝰ. Interior¬
gͦ homo ñr esuriat & si¬
tiat: habet enĩ cibũ suũ.
habes panem esurientis:
desidera potũ sitientis:
q̃m apud te est fonsuitȩ.

Expanded text:
edicamentum quod ad vulnus ponitur, si sanaverit, jam non dolet: quod autem ponitur contra famem, hoc est, esca, ita ponitur ut ad modicum relevet. Transacta enim saturitate, redit fames. Accedit quidem quotidie remedium saturitatis, sed non est sanatum vulnus infirmitatis. Esuriamus ergo sitiamusque justitiam, ut ipsa justitia saturemur, quam nunc esurimus et sitimus. Inde enim saturabimur, quod esurimus et sitimus. Interior homo noster esuriat et sitiat: habet enim cibum suum, Habes panem esurientis, desidera et potum sitientis: Quoniam apud te est fons vitae .
Abbreviated transcription (Latin):
andam qͦ ueritatem dñi¬
ce resurrectionis notan¬
dũ nobis est: quid lucas
referat dicens. Conuescenᷤ.
p̃cepit eis ab iherosolimis
ne discederent. Et post
pauica. Uidentib illis ele

Expanded text:
andam quoque veritatem Dominicae Resurrectionis notandum nobis est quid Lucas referat dicens: Convescens praecepit eis ab Jerosolymis ne discederent . Et post pauca: Viden
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝑ multa argumenta
monstrata srͤet. Que dũ
nos legentes agnoscimus:
quid aliud qͣm de illoꝵ du¬
bitatione solidamur: Mi¬
nus enim michi maria mag¬
ualene contulit. que citius
credidit: qͣm chomas qui
diu dubitauit. Iue etenĩ
oubitando uulnerũ cica¬
trices detigit: & de ñro pec¬

Expanded text:
ta argumenta monstrata est, quae dum nos legentes agnoscimus, quid aliud quam de illorum dubitatione solidamur? Minus enim mihi Maria Magdalene praestitit, quae citius credidit, quam Thomas, qui diu dubitavit. Ille etenim dubitando vulnerum cicatrices tetigit, et de no
Abbreviated transcription (Latin):
obrem mirabatur & pãt.
sic enim appellatus est
ioseph: quia nutritius
fuit Mirabatur & mat̾.
suꝑ om̃ib que dicebant᷑
de eo. Quenam gͦ sunt. qͦ
de paruulo iħu fama dis¬
ꝑserat. Pastoreserant in
regione illa uigilantes.
& obseruantes custodias
noctis: supra gregem suũ.
Uenit angłs sub ipsa ho¬
ra natruitatis iħu: & ait
ad eos. Annuntio uobis
gaudium magnũ. Ite. &
inuenietis infantem in¬
uolutũ in pannis: & posi¬
tum in p̃sepe. x.

Expanded text:
obrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa, vigilantes et observantes custodias noctis supra gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum. Ite, et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio.
Abbreviated transcription (Latin):
ter dñi iħu mirantes suꝑ
ongregemus insniᷤ.
unum ea que in
orcu iħu dicta scriptaq
sunt de eo. & tunc scire
poderimus singła queq
digna esse miraculo. Quã

Expanded text:
ter admirantes super ongregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et nunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
pax nr̃a. qui fecit utrac
unũ: id est qui de angłis
& hominib unam dei do¬
mũ pius mediator & re-¬
conciliator instituit. Lacis
tia dicebat. Multiplicabi¬
tur eius imꝑrũ: & pacis¬
eius non erit finis. Unde
bene idem ꝓpħa alias cũ
incarnationis illius ac no¬
strȩ redemptionis sacram̃¬
ta mistico sermone descri¬
beret dicens. Et erit in
nouissimis dieb p̃paratꝰ
mons domus dñi in uerti¬
ce montrũi. & eleuabitur
suꝑ colles: & fluent ad eũ
om̃s gentes. serenitatẽ qͦ
pacis que nc̃ esset futura:
manifeste designauit di-¬
cens. Et conflabunt gla-¬
dios suos in uomeres: et
lanceas suas in falces. Non
leuabit gens contra gen¬
dem gladiũ: nec exerte

Expanded text:
pax nostra, qui fecit utraque unum , id est, qui de angelis et hominibus unam Dei domum pius mediator et reconciliator instituit. Pacistia dicebat: Multiplicabitur ejus imperium, et pacis non erit finis. Unde bene idem propheta alias cum incarnationem illius ac nostrae redemptionis sacramenta mystico sermone descripsisset, dicens: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes: serenitatem quoque pacis, quae tunc esset futura, manifeste designavit, subjiciens: Et conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladiu
Abbreviated transcription (Latin):
bet fidutiam qđ influat
iordanis in os erus. In ocu¬
lis eius quasi hamo capi¬
et eũ: & in sudib ꝑfora¬
bit nares eius. An extrahe¬
re poteris leuiachan ha¬
mo. & fune ligabis linguã
eius: Nũquid pones cir¬
culũ in narib eius. & ar¬
milla ꝑforabis maxillam
erus: Nũquid multiplica¬
bit ad de preces. aut loque
tur tibi mollia: Nũquid
feriet tecũ pactũ. & accipi¬
es eũ seruũ sempiternũ :
Nũquid illudes ei quasi
aui. aut ligabis eũ ancil¬
lis tiuis: Concident eum
amici: diuident illũ ne¬
gotiatores. Pũquid imple¬
bis sagenas pelle illius:
& gurgustiũ piscrũ capi¬
te illius: Pone suꝑ eum
matum tuao.

Expanded text:
bet fiduciam quod influat Jordanis in os ejus. In oculis ejus quasi hamo capiet eum, et in sudibus perforabit nares ejus. An extrahere poteris Leviathan hamo, et fune ligabis linguam ejus? Numquid pones circulum in naribus ejus, et armilla perforabis maxillam ejus? Numquid multiplicabit ad te preces, aut loqtur tibi mollia? Nunquid feriet pactum tecum, et accipies eum servum sempiternum? Nunquid illudes ei quasi avi, et ligabis eum ancillis tuis concident eum amici divident illum negotiatores numquid implebis sagenas pelle eius et gurgustium piscium capite illius pone super eum manum tua