comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illustratur. Pluuias ꝑcipit. quia ueritatis
eloquio pinguescit. Uentis concutit᷑. quia
temptationib exercetur. Et secũ crescen¬
tes paleas portat. quia nequiorẽ contra se
cotidie uitã peccantiũ tolerat. atq ad areã
deductũ triturationis pondere prȩmitur.
ut a palearũ conexione soluatur. quia mens
nr̃a cȩlesti disciplinȩ supposita. dũ correcti-¬
onis flagella pcipit. a societate carnalium
mundior recedit. Et relictis paleis ad hor¬
reum ducitur. quia foris remanentib repro-¬
bis. electa anima ad suꝑnȩ mansionis gau¬
iusti prȩmia patriȩ cęlestis inueniunt. quasi
post pressurã ad horreũ grana deferuntur.
& in alieno quidẽ tempore ꝑcussiones sen¬
tiunt. sed in suo a ꝑcussione. requiescunt.
Hiectis quippe tempus alienũ est. uita p̃sens.
Unde & quib dam adhuc infidelib ueritas
dicit. tempus meũ nundũ uenit. tempus
autẽ ur̃m semꝑ est paratũ. Et rursum.

Expanded text:
illustratur. Pluvias percipit, quia veritatis illustratur. Pluvias percipit, quia veritatis eloquio pinguescit. Ventis concutitur, quia tempestatibus exercetur; et secum crescentes paleas portat, quia nequiorem contra se quotidie vitam peccantium tolerat; atque ad aream deductum triturationis pondere premitur, ut a palearum connexione solvatur. Quia mens nostra coelesti disciplinae supposita, dum correctionis flagella percipit, a societate carnalium mundior recedit, et relictis paleis, ad horreum ducitur: quia foris remanentibus reprobis, electa anima ad supernae mansionis gaujusti praemia patriae coelestis inveniunt, quasi post pressuras ad horreum grana deferuntur; et in alieno quidem tempore percussiones sentiunt, sed in suo a percussione requiescunt. Electis quippe tempus alienum est vita praesens, unde et quibusdam adhuc infidelibus Veritas dicit: Tempus meum nondum venit, tempus autem vestrum semper est paratum . Et rursum:
Abbreviated transcription (Latin):
animaliũ nisi contemplationes possumus
sentire scõꝵ. quib ad summa transuolant.
& terrena deserentes sese in celestib librant:
Quid ꝑmanꝰ. nisi opationes accipimꝰ: Quia
cum in ꝓxini amore se dilatant. bona quȩ
preualent. etiã corporaliter ammistrant:
Sed manꝰ eoꝵ sub pennis sunt. quia actio¬
nis suȩ oꝑa uirtute contemplationis uincunt.
retributionis intelligi. in qua tanto ueriꝰ
quiescitur. qnͣto in nobis corruptionis uita
ꝑfectius necatur. In abundantia gͦ sepul¬
crum ingreditur. qui post congesta uitȩ
p̃sentis oꝑa. mutabilitatis suȩ plene mor¬
tuos. in secreto ueri luminis occultatur.
Unde & ꝑ psalmistã dicitur. abscondes eos
in abdito uultus tui. a conturbatione
hominũ. Qđ bene etiã comꝑatio adiuncta
commendat cũ subditur. sicut infertur
aceruus in tempore suo. Frumentũ quippe
in segete sole tangitur. quia in hac uita
humana anima respectu suꝑni luminis

Expanded text:
animalium, nisi contemplationes possumus animalium, nisi contemplationes possumus sentire sanctorum, quibus ad summa transvolant, et terrena deserentes, sese in coelestibus librant? Quid per manus, nisi operationes accipimus? Quia cum in proximi amore se dilatant, bona quae praevalent etiam corporaliter administrant. Sed manus eorum sub pennis sunt, quia actionis suae opera virtute contemplationis vincunt. retributionis intelligi; in qua tanto verius quiescitur, quanto in nobis corruptionis vita perfectius necatur. In abundantia ergo sepulcrum 211 ingreditur, qui post congesta vitae praesentis opera, mutabilitati suae plene mortuus, in secreto veri luminis occultatur. Unde et per Psalmistam dicitur: Abscondes eos in abdito vultus tui, a conturbatione hominum . Quod bene etiam comparatio adjuncta commendat, cum subditur: Sicut infertur acervus tritici in tempore suo. Frumentum qin segete sole tangitur, quia in hac vita humana, anima respectu superni luminis
Abbreviated transcription (Latin):
demptoris nr̃i audiens ad pedes illiꝰ residebat.
oartha autẽ corporalib ministeriis insistebut
ũq contra mariȩ otiũ martha quȩreret᷑
audliuit. marcha mrartha sollicita es & turba¬
ris erga plurima. porro unũ est necessariũ.
oraria optimã partẽ elegit. quȩ ñ auferetur
ab ea. Quid enĩ ꝑ mariam quȩ uerba dñi
residens audiebat. nisi contemplatiua uita
exprimitur: Quid ꝑ martham exteriorib
obsequiis occupatã. nisi actiua uita signat᷑.
Sed marthȩ cura ñ reprehenditur. mariȩ uͦ
etiam laudatur. quia magna sunt actiuȩ uitȩ
merita. sed contemplatiuȩ potiora: Unde
nec auferri uinquã mariȩ pars dicit᷑. quia
actiuȩ uitȩ oꝑa cum corpore transeunt.
contemplatiuȩ autẽ gaudia meliꝰ ex fine
conualescunt. Qd̾ bene ac breuit᷑ ierechiel
ꝓpheta exprimit. cum uolantia animalia
contemplatꝰ ait. similitudo manꝰ hominis
subtus pennas eoꝵ erant. Quid enĩ ꝑ pennas

Expanded text:
demptoris nostri verba audiens, ad pedes illius residebat; demptoris nostri verba audiens, ad pedes illius residebat; Martha autem corporalibus ministeriis insistebat. Cumque contra Mariae otium Martha quereretur, audivit: Martha, Martha, sollicita es, et turbaris erga plurima. Porro unum est necessarium. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea . Quid enim per Mariam, quae verba Domini residens audiebat, nisi contemplativa vita exprimitur? Quid per Martham exterioribus obsequiis occupatam, nisi activa vita signatur? Sed Marthae cura non reprehenditur, Mariae vero etiam laudatur, quia magna sunt activae vitae merita, sed contemplativae potiora. Unde nec auferri unquam Mariae pars dicitur, quia activae vitae opera cum corpore transeunt, contemplativae autem gaudia melius ex fine convalescunt. Quod bene ac breviter Ezechiel propheta exprimit, cum volantia animalia contemplatus ait: Et similitudo manus hominis subtus pennas eorum erat . Quid enim per pennas
Abbreviated transcription (Latin):
tradamꝰ ad nuptias quã maiores. Rachel
namq uisũ principiũ. lia autẽ laboriosa
dicitur. Et quid ꝑ rachelem nisi contẽplati-¬
ua uita. quid ꝑliam nisi actiua uita signat᷑:
Incontemplatione quippe principiũ qđł dõ
est quȩritur. in oꝑatione autẽ sub graui ne¬
cessitatũ fasce laboratur. Unde & rachel pul¬
cra sed sterilis. lia autẽ lippa est sed fȩcunda:
quia nimirũ mens quȩ contẽplandi otia ap¬
petit. plus uidet. sed minꝰ dõ filios generat.
cum uͦ ad laborẽ se p̃dicationis dirigit minꝰ
uidet. sed ampliꝰ parit. Post liȩ gͦ complexus
ad rachelẽ iacob puenit. quia ꝑfectꝰ quisq
ante actiuȩ uitȩ ad fecunditatẽ iungitur. &
post contemplatiuȩ ad requiẽ copulat᷑. quia
enĩ contẽplatiua minor quidẽ tempore. sea
merito maior est quã actiua. sacris eugłii
uerbis ostenditur. in quo duȩ mulieres di¬
uersa egisse referuntur. Maria qppeuerba re¬

Expanded text:
tradamus ad nuptias quam majores . Rachel tradamus ad nuptias quam majores . Rachel namque, visum principium; Lia autem laboriosa dicitur. Et quid per Rachelem, nisi contemplativa; quid per Liam, nisi activa vita designatur? In contemplatione quippe principium, quod Deus est, quaeritur; in operatione autem sub gravi necessitatum fasce laboratur. Unde et Rachel pulchra, sed sterilis; Lia autem lippa est, sed fecunda, quia nimirum mens cum contemplandi otia appetit, plus videt, sed minus Deo filios generat; cum vero ad laborem se praedicationis dirigit, minus videt, sed amplius parit. Post Liae ergo complexus ad Rachelem Jacob pervenit, quia perfectus quisque ante activae vitae ad fecunditatem jungitur, et post contemplativae ad requiem copulatur. Quia enim contemplativa vita minor quidem tempore, sed merito major est quam activa, sacri Evangelii verbis ostenditur, in quo duae mulieres diversa egisse referuntur. Maria quippe Re
Abbreviated transcription (Latin):
namq tempꝰ primũ est. contemplationis
extremũ. Unde necesse ẽ. ut ꝑfectus quisq
priꝰ uirtutib mentẽ exerceat. atq hanc
post modũ in horreũ quietis condat. Hinc
est enĩ qd̃ is quẽ legio demonũ dño iubente
dereliquit. ad saluatoris sui pedes residet.
uerba doctrinȩ ꝑcipit. & de regione stra si¬
mul discedere. cum salutis auctore concupi¬
scit. sed tam̃ ei ipsa quȩ salutẽ contulit ueri¬
tas dicit: reuertere primũ in domũ tuã. &
narra quanta tibi fecerit dñis. Cum enm
qualibet parũ de diuina cognitione ꝑcipimꝰ.
redire ad humana iam nolumꝰ. & proximoꝵ
necessitatib onerari recusamꝰ. quietẽ con¬
plationis querimꝰ. nilq aliud nsi hoc qdđ
sine. labore reficit amamiꝰ. sed sanatos nos
ueritas ad domũ mittit. narrare quȩ nob̾cum
acta sunt p̾cipit. ut uidelicet priꝰ mens
exsudet in oꝑe & post modũ refici debeat
seruit. & liam accipit. eiq dicitur: non est
consuetudinis in tͣra nr̃a. ut minores ante

Expanded text:
empus primum est, contemplationis extremum. Unde necesse est ut perfectus quisque prius virtutibus mentem exerceat, atque hanc postmodum in horreum quietis condat . Hinc est enim quod is quem legio daemonum Domino jubente dereliquit, ad Salvatoris sui pedes residet, verba doctrinae percipit, et de regione sua simul discedere cum salutis auctore concupiscit; sed tamen ei ipsa quae salutem contulit Veritas dicit: Revertere primum in domum 210 tuam, et narra quanta tibi fecerit Dominus. Cum enim quamlibet parum de divina cognitione percipimus, redire ad humana jam nolumus, et proximorum necessitatibus onerari recusamus; quietem contemplationis quaerimus, nihilque aliud, nisi hoc quod sine labore reficit, amamus. Sed sanatos nos Veritas ad domum mittit, narrare quae nobiscum acta sunt praecipit, ut videlicet prius mens exsudet in opere, et postmodum refici debeat servit, et Liam accipit, eique dicitur Non est consuetudinis in terra nostra ut minores ante
Abbreviated transcription (Latin):
bene humanis usib uiuerent. gladio suę
quietis extincti sunt. Hinc namq est. qđ
ñnulli inquieti sp̃s dum plus exquirunt
contẽplando quã capiunt. usq ad peruersa
doginata erumpunt. & dũ ueritatis discipłi
esse humilit᷑ negligunt. magistri erroꝵ ⁊

Expanded text:
bene humanis usibus viverent, gladio suae bene humanis usibus viverent, gladio suae quietis exstincti sunt. Hinc namque est quod nonnulli inquieti spiritus dum plus exquirunt contemplando quam capiunt, usque ad perversa dogmata erumpunt, et dum veritatis discipuli esse humiliter negligunt, magistri errorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ amore ꝓximi occupationi inseruiat. ut
quietẽ funditꝰ deserens. igne̾ in se suꝑni
amoris extinguat. Quisquis gͦ semetipsũ
do iam sacrificiũ optulit. si ꝑfecte desiderat
curet necesse est. ut ñ solũ ad oꝑationis se
latitudinẽ uerũ etiam ad culm̃ contẽplatio¬
nis extendat. Sed inter magnope sciendũ ẽ.
quia ualde inter se diuersȩ sunt consparsiones
animoꝵ. Nonnulli namq hominũ ita otiosȩ
mentis sunt. ut si eos labor occupationis exci-¬
piat. in ipsa oꝑis inchoatione succumbant.
& ñnulli ita inquieti sunt. ut si uacationẽ
laboris habuerint. grauiꝰ laborent. qͥa tanto
deteriores cordis tumultꝰ tolerant. qnͣto eis
licentiꝰ ad cogitationes uacant. Unde necesse
est. ut nec quieta mens ad exercitationem se
immoderati oꝑis dilatet. nec inquieta ad
studiũ contemplationis angustet: Sepe enĩ
qui contẽplari dm̃ quieti poterant. occupatio¬
nib pressi ceciderunt. & sepe qui occupati

Expanded text:
pro amore proximi occupationi inserviat, ut pro amore proximi occupationi inserviat, ut quietem funditus deserens, ignem in se superni amoris exstinguat. Quisquis ergo semetipsum Deo jam sacrificium obtulit, si perfecta desiderat, curet necesse est ut non solum ad operationis se latitudinem, verum etiam ad culmina contemplationis extendat. Sed inter haec magnopere sciendum est, quia valde inter se diversae sunt conspersiones animorum. Nonnulli namque hominum ita otiosae mentis sunt, ut si eos labor occupationis excipiat, in ipsa operis inchoatione succumbant, et nonnulli ita inquieti sunt, ut si vacationem laboris habuerint, gravius laborent, quia tanto deteriores cordis tumultus tolerant, quanto eis licentius ad cogitationes vacat. Unde necesse est, ut nec quieta mens ad exercitationem se immoderati operis dilatet, nec inquieta ad studium contemplationis angustet. Saepe enim qui contemplari Deum quieti poterant, occupationibus pressi ceciderunt. Et saepe qui occupati
Abbreviated transcription (Latin):
a lasciuia suȩ uoluptatis extinguimꝰ. quam
cũ ysopo lignos cedrino. ac cocco offerimus.
quia cũ maceratione carnis. sacrificiũ fidei
spei & caritatis adolemꝰ. Ysopus qͥpe int̾na
nr̃a mundare consueuit. Et ꝑpetrũ dicit᷑.
fide mundans corda eoꝵ. Lignũ cedrinum
nulla putredine deficit. quia spem cȩlestiũ
terminꝰ ñ consumit. Unde & ꝑ petrũ dicit᷑.¬
regenerauit nos in spem uiuã. ꝑ resurrectio¬
nem uiu xp̃i ex mortuis. in hereditatẽ incor¬
ruptibilem. & incontaminatã & inmarcessi¬
bilem. Coccus rubeo colore flammascit. qͥa
quẽ implet caritas incendit. Unde in eugłio
leritas dicit. ignẽ ueni mittere in terram.
Dea bis tinctus coccus offerri p̃cipitur. ut
uidelicet ante interni iudicis oculos caritas
nr̃a dĩ & ꝓximi dilectione coloret᷑. qͣtinꝰ conuersa
mens nec sic ꝓ amore dĩ quietẽ diligat. ut
curã ꝓximi utilitatẽq postponat. nec sic

Expanded text:
a lascivia suae voluptatis exstinguimus. Quam a lascivia suae voluptatis exstinguimus. Quam cum hyssopo lignoque cedrino ac cocco offerimus; quia cum maceratione carnis, sacrificium fidei, spei et charitatis adolemus. Hyssopus quippe interna nostra mundare consuevit. Et per Petrum dicitur: Fide mundans corda eorum . Lignum cedrinum nulla putterminus non consumit. Unde et per pri resurrectionem Jesu Christi ex mortuis, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem. Coccus rubro calore flammescit, quia quem implet charitas, incendit. Unde et in Evangelio Veritas dicit: Ignem veni mittere in terram . Sed bis tinctus coccus offerri praecipitur, ut videlicet ante interni judicis oculos, charitas nostra, Dei et proximi dilectione coloretur, quatenus conversa mens nec sic pro amore Dei quietem diligat, ut curam proximi utilitatemque postponat; nec sic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus quisq pͣdicator. extinctã a p̃sentis
uitȩ desideriis animã suã sub bonȩ oꝑationiᷤᷤ
teginine. & contemplationis abscondit. ut
a carnali concupiscentia sub actiua contem¬
platiuaq uita quasi insensibilis lateat. quȩ
priꝰ mundi desideria sentiens mortaliter
uiuebat : Einc est qd̃ humanigeneris redem¬
ptor. ꝑ diem miracula in urbib exhibet. &
ad orationis studĩ in monte ꝑnoctat. ut ꝑfe¬
ctis uidelicet p̃dicatorib innuat. quatinꝰ
nec actiuam uitã amore speculationis funditꝰ
deserant. nec contẽplationis gaudia penitus
opationis nimietate contemnant. sed quien
contemplantes sorbeant. qđ occupati erga
ꝓrimos loquentes refundant. Speculando
quippe in di amorẽ surgitur. sed p̃dican do
ad primi utilitatẽ reditur. unde ap̃ moysen
dum in sacrificio uacca mactatur. offerri cũ
ẏsopo lignoq cedrino bistinctus coccus p̾ci¬
pitur. Uaccam quippe mactamꝰ. cum carnẽ

Expanded text:
perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis perfectus quisque praedicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter vivebat. Hinc est quod humani generis Redemptor per diem miracula in urbibus exhibet, et ad orationis studium in monte pernoctat, ut perfectis videlicet praedicatoribus innuat quatenus nec activam vitam amore speculationis funditus deserant, nec contemplationis gaudia penitus operationis nimietate contemnant; sed quieti contemplantes sorbeant, quod occupati erga proximos loquentes refundant. Speculando quippe in Dei amorem surgitur, sed praedicando ad proximi utilitatem reditur. Unde apud Moysen, dum in sacrificio vacca mactatur , offerri cum hyssopo lignoque cedrino bis tinctus coccus praecipitur. Vaccam quippe mactamus, cum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
in tẽpore suo. Quid enĩ sepuleri nomine. n
contemplatiua uita signatur. quȩ nos quasi
ab hoc mundo mortuos sepelit. dũ a terremis
desideriis susceptos in intimis abscondit:
Ab exteriori quippe uita mortui & iã seprelu
ꝑ contemplationẽ fuerant. qͥb paulꝰ dicebat
mortui enĩ estis & uita ur̃a abscondita est
quia a prauis nos opib mortuos degit. sed
contemplatiua ꝑfectiꝰ sepelit. quia a cun¬
clis mundi actionib funditꝰ diuidit. Quiꝰ¬
quis gͦ iam in se contumelias carnis edomu-¬
it. suꝑest ut mentẽ ꝑ studia scę oꝑationis
exerceat. & quisqͥs iam mentẽ ꝑ scã opera
dilatat. supest ut hanc usq ad secreta inti.¬
mȩ contemplationis extendat. Neq enim
ꝑfectus p̾dicator est. qui uel ꝓpter conteni¬
plationis studiũ opanda negligit. uel ꝓpter
oꝑationis instantiam contẽplanda postponit
hinc est enĩ qd abraham coniugẽ mortuam
in sepulcro duplici sepelit. quia nimirum

Expanded text:
i operam dat. --Quid enim sepulcri nomine, nisi contemplativa vita signatur, quae nos quasi ab hoc mundo mortuos sepelit, dum a terrenis desideriis susceptos in intimis abscondit? Ab exteriori quippe vita mortui etiam sepulti per contemplationem fuerant, quibus Paulus dicebat: Mortui enim equia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat. Et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator est qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel propter operationis instantiam contemplanda postponit. Hinc est enim quod Abraham conjugem mortuam in sepulcro duplici sepelit ; quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
oculos aderat. & tam̃ in cordis sui tenebras
offendentes. adhuc requirendo palpabant
Quoꝵ nimirũ cęcitas ad crudelitatẽ. cru¬
delitas etiã usq ad aꝑta oꝑa ꝑsecutionis
exarsit. sed redemptor humani generis
ꝑsecutoꝵ suoꝵ manib diu teneri ñ potuit.
Unde & ꝓtinus subditur. Porro saluum¬

Expanded text:
oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecutorum suorum manibus diu teneri non potuit. Unde et protinus subditur: CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
lucẽ habetis. ne uos tenebrȩ comp̃hendant.
Hinc est qđ de iudea dicitur. occidit ei sol.
cũ adhuc esset dies: Hinc est qđ uocẽ pemi-¬
tentiũ in se ꝓpheta iterũ sumpsit dicens.
impegimꝰ meridie quasi in tenebris. in
caligosis quasi mortui. Hinc iterũ dicit.
custos quid de nocte. custos quid de nocte:
Dixit custos. uenit mane & nox. De nocte.
& enĩ custos uenit. quia humani generis
ꝓtector & manifestus in carne apparuit.
& tam̃ hunc pressa ꝑfidiȩ suȩ tenebris iu¬
dea minime agnouit. Tbi bene. ex uoce
custodis additur. uenit mane & nox. quia
ꝑeiꝰ presentiã & noua lux mundo inclarui¬
it. & tam̃ in corde infideliũ uetusta cecitas
do exquirimꝰ. qđ oculis ñ uidemꝰ. Iudei
autẽ aꝑta eiꝰ miracula uiderant. & adhuc
eũ qͣsi palpantes inquirebant cum dicerent.
quousq animã nrãm tollis. si tu esxp̃c. dic
nobis palam: Ecce miraculoꝵ lux ante

Expanded text:
lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . lucem habetis, ne vos tenebrae comprehendant . Hinc est quod de Judaea dicitur: Occidit ei sol, cum adhuc esset dies . Hinc est quod vocem poenitentium in se propheta iterum sumpsit, dicens: Impegimus meridie quasi in tenebris, in caliginosis quasi mortui . Hinc iterum dicit: Custos quid de nocte? custos quid de nocte? Dixit custos: Venit mane et nox . De nocte etenim custos venit, quia humani generis protector et manifestus in 197 carne apparuit, et tamen hunc pressa perfidiae suae tenebris Judaea minime agnovit. Ubi bene ex voce custodis additur, Venit mane et nox, quia per ejus praesentiam et nova lux mundo inclaruit, et tamen in corde infidelium vetusta caecitas do exquirimus, quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantes quaerebant, cum dicerent: Quo usque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ecce miraculorum lux ante
Abbreviated transcription (Latin):
ducem sui itineris ꝑsequi. ne ei etiã nolens
seruiat. si hanc suꝑbiens declinat: Uitari
enĩ uis suꝑni consilii nequaꝗͣ potest. sed
magna sibi uirtute hanc temperat. qui se
sub eiꝰ nutib refrenat: eiꝰq sibi pondera
leuigat. qui hȩc subiecto cordis humero
uolens portat. Sed quia ꝑsecutoꝵ suꝑitis
memoriã fecimꝰ. qualiter etiã ea quȩ sub¬
iuncta sunt. eoꝵ cȩcitati congruant osten¬
damꝰ. Sequitur. Per diem incurrunt
tenebras. & quasi in nocte sic palpabunt
in meridie. Per diem tenebras incurrerunt.
qui in ipsa ueritatis p̃sentia ꝑfidiȩ errore
cȩcati sunt. Clare quippe ꝑ diem cernitur.
ꝑ noctem uͦ nr̃a acies obscuratur. Persecuto¬
res gͥ redemptoris nr̃i. dum diuinȩ uirtutis
miracula cernerent. & tamen de erꝰ diuinitate
dubitarent. in die tenebras passi sunt. quia
uisum in luce ꝑdiderunt. Hinc est qđ̃ eos
ipsa lux am̃monet dicens. ambulate dum

Expanded text:
ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat; ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat. Sed quia persecutorum superius memoriam fecimus, qualiter etiam ea quae subjuncta sunt, eorum caecitati congruant, ostendamus. Sequtenebras, et quasi in nocte, sic palpabunt in meridie . » Per diem tenebquia in ipsa veritatis praesentia perfidiae errore caecati sunt. Clare quippe per diem cernitur, per noctem vero nostra acies obscuratur. Persecutores igitur Redemptoris nostri dum divinae virtutis miracula cernerent, et tamen de ejus divinitate dubitarent, in die tenebras passi sunt, quia visum in luce perdiderunt. Hinc est quod eos ipsa Lux admonet dicens: Ambulate dum
Abbreviated transcription (Latin):
& hoc ad pietatis suȩ obsequiũ redigit. qđ
contra illũ humana crudelitas exarsit. Iustꝰ
alia concedit ꝓpitiꝰ. alia ꝑmittit iratus. atq
ea quȩ ꝑmittit sic tolerat. ut hȩc in sui consilii
sine uoluntate dĩ agitur. uoluntati di contra-¬
riũ ñ sit. quia dũ in bonũ usum malafacta
uertunt᷑. eiꝰ consilio militant. etiã quȩ eiꝰ
consilio repugnant. Hinc enĩ ꝑ psalmistã
dicit᷑. magna oꝑa dni exquisita in om̃s uolun-¬
tates eiꝰ. Sic quippe eiꝰ oꝑa magna sunt.
ut ꝑ om̃e qd̃ ab hominib agitur. eiꝰ uolun¬
tas exquiratur. nam sepe inde ꝑficitur. unde
repelli putabatur. Hinc rursũ dicit: omĩa
quȩcũq uoluit dñs. fecit in cęlo & in terra:
hinc salomon ait. ñ est sapientia. non est
prudentia. ñ est consiliũ. contra dñm¬
uoluntatis inquiramꝰ. Cui uidelicet cogni¬
tȩ debet nr̃a actio deuote. famulari. & quasi

Expanded text:
uando et hoc ad pietatis suae obsequium redigit, quod uando et hoc ad pietatis suae obsequium redigit, quod contra illum humana crudelitas exarsit. 33. Dealia concedit propitius, alia permittit iratus; atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contrarium non sit, quia dum in bonum usum mala facta vertuntur, ejus consilio militant etiam quae ejus consilio repugnant. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Domvoluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. expedit ut nnꝰ homo moriatur. &
ñ tota gens peat. Sed redemptoris mors ad
coniunctionẽ sui corporis. idest ȩccłiȩ ualuit.
ñ ad sepationem. Unde & ꝑ legem turturi uel
columbȩ. in figura nr̃i sacrificii secari guitur
p̾cipitur. & ñ penitꝰ abscidi. ut & post mortẽ
corpon caput inhereat. quia uidelicet media
tor di & hominũ idest caput omniũ nr̃m.
& uerȩ emundationis hostia. unde pro nobis
mortẽ ꝑtulit. inde nobis ueriꝰ mhesit. Post
sectionẽ gͦ caput turturis suo corpori inhȩret.
quia xp̃m ab ȩccłia nec mors interueniens
diuidit. Persecutores gͥ pegerunt hoc qđ
ꝑuitiose moliti sunt. intulerunt mortẽ. ut
ab eo absciderent fideliũ deuotionẽ. sed inde
fides creuit. unde hanc extinguere infidelĩ
crudelitas credidit. Cumq se estimant eiꝰ
miracula ꝑsequendo abscidere. hȩc nimirũ
compulsi sunt nesciendo dilatare. Compre-

Expanded text:
dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat . Sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae, valuit, non ad separationem. Unde et per legem turturi vel columbae, in figura nostri sacrificii, secari guttur praecipitur, et non penitus abscidi, ut et post mortem corpori caput inhaereat ; quia videlicet media Dei et hominum, id est caput omnium nostrum, et vera emundationis hostia, unde pro nobis mortem pertulit, inde nobis verius inhaesit. Post sectionem ergo caput turturis suo corpori inhaeret, quia Christum ab Ecclesia nec mors interveniens dividit. Persecutores igitur peregerunt hoc quod perniciose moliti sunt. Intulerunt mortem, ab eo absciderent fidelium devotionem; sed inde fides crevit, unde hanc se exstinguere infidelium crudelitas credidit. Cumque se aestimant ejus miracula persequendo abscidere, haec nimirum compulsi sunt nesciendo dilatare. Comprehe
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ mare culpa turbetur. Ionas inculpa dep̃¬
henditur. in ꝓfundũ mergit᷑. cȩte sorbente
deuoratur. atq illic gestante belua ꝑ̃uenit.
quo ire sponte contemnit. Ecce fugitiuum
di tempestas inuenit. sors ligat. mare suscipit.
belua. includit. & qui auctoris uoci obȩdire
renititur. ad locũ quo missus fuerat. suo reus
carcere portat᷑. Iubente dõ ministrare homo
ꝓphetiam noluit. aspirante dõ belua ꝓphetam
redigit. ꝑ qd̃ sibi uoluntas humana contͣdicit.
Perscrutemur adhuc ebreori sapientiam. ut
uideamꝰ quid ꝓuidendo ꝓhibuit. quid ꝓhi¬
bendo ꝓuocauit. Certe cum ad redẽptoris
nr̃i miracula credentiũ turba conflueret.
cũ sacerdotes popłi iuidiȩ facib accensi. mun¬
dum post eũ ire ꝓclamarent dicentes. uidetis
quia nichil ꝓficimꝰ. ecce mundus totꝰ post eũ
abiit. ut ab illo uim tantȩ concursionis ab sci¬
derent. finire eiꝰ potentiã morte conati sunt

Expanded text:
cujus culpa mare turbetur. Jonas in culpa deprcujus culpa mare turbetur. Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire sponte contemnit. Ecce fugitivum Dei tempestas invenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctori suo obedire renititur, ad locum quo missus fuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bellua prophetredigit, per quod sibi voluntas humana contradicit. 32. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, ut videamus quid providendo prohibuit, quid prohibendo provocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi, invidiae facibus accensi, mundum post eum ire proclamarent dicentes: Videtis quia nihil proficimus, ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis absciderent, finire ejus potentiam morte conati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
stinoꝵ. ut fiat ultio de inimicis Porro saul
cogitabat tradere dauid in manib philistinoꝵ.
sed dauid dispositionis intimȩ fauore robo¬
ratus. centũ se dare phibuit. & ducenta p̃pu¬
tia reportauit: Cuiꝰ nimirũ oꝑis saulargu¬
mento suꝑatus. supna ꝓuidentia in sapientiȩ
suȩ est consilio comp̃hensus. quia unde suc¬
crescentis militis uitã se extinguere credidit.
uirtutis eiꝰ głam inde cumulauit. Sed quia
ñ nunquã astute aliquid sapere etiam electi
moliuntur. libet ad mediũ alium sapientẽ
deducere. & quo sinu interm consilii astutia
mortaliũ comp̃henditur demonstrare. Pru-¬
denter quippe ionas sapere uoluit. cum ad
prȩdicandã niniuitarũ penitentiã missꝰ. qui
electib gentib udeã deseri timuit. p̾dicatio¬
nis officiũ implere recusauit. nauim petut.
fugere tharsis elegit. Sed ꝓtinus tempestas
exoritur. sors mittit᷑. ut uidelicet cognoscat᷑

Expanded text:
sthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul sthinorum, ut fiat ultio de inimicis regis . Porro Saul cogitabat tradere David in manus Philisthinorum, sed David dispositionis intimae favore roboratus, centum se dare perhibuit, et ducenta praeputia reportavit. Cujus nimirum operis. Saul argumento superatus, superna providentia in sapientiae suae est consilio comprehensus, quia unde succrescentis militis vitam se exstinguere credidit, virtutis ejus gloriam inde cumulavit. Sed quia nonnunquam astute se aliquid sapere etiam electi moliuntur, libet ad medium alium sapientem deducere, et quo sinu interni consilii astutia mortalium comprehenditur, demonstrare. Prudenter quippe Jonas sapere voluit, cum ad praedicandam Ninivitarum poenitentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit . Navim petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet cognoscatur
Abbreviated transcription (Latin):
ut dĩ consiliũ mutaretur. sed diuino iudicio
qđ declinare conati sunt renitendo seruiert̃
Inde quippe coacti st̃ dĩ uoluntatẽ pagere.
unde hanc moliti sunt astute commutare.
Sicsic diuinũ consiliũ dũ deuitat᷑ impletur.
sic humana sapientia dum reluctatur comp̃¬
henditur: Timuerunt fratres ne ioseph suꝑ
eos excresceret. sed hoc qd diuinitꝰ dispositum
fuerat cauendo actum ẽ ut ueniret. Humana
gͦ sapientia in seipsa comphensa est. quȩ uo-¬
luntati dĩ unde ꝑ intentionẽ restitit. inde eiꝰ
impletioni militauit. Sic saul dum dauid
subiectũ cotidiano succrescere uirtutũ successu
conspiceret. suã ei in coniugio filiam spondit.
atq in eiꝰ dote centũ dari ab eo philistinoꝵ
pͣputia petiit. ut cũ ꝓuocatus miles ultra se exere¬
scere quȩreret. inimicoꝵ gladiis traditꝰ uitã
siniret. sicut scriptũ est: non habet necesse
rex sponsalia. nisi tantũ centũ p̃putia phili¬

Expanded text:
ut Dei consilium mutaretur: sed divino judicio, ut Dei consilium mutaretur: sed divino judicio, quod declinare conati sunt, renitendo servierunt. Inde quippe coacti sunt Dei voluntatem peragere, unde hanc moliti sunt astute commutare. Sic sic divinum consilium dum devitatur, impletur; sic humana sapientia dum reluctatur, comprehenditur. Timuerunt fratres ne Joseph super eos excresceret: sed hoc quod divinitus dispositum fuerat, cavendo actum est ut eveniret. Humana ergo sapientia in seipsa comprehensa est, quae voluntati Dei unde per intentionem restitit, inde ejus impletioni militavit. Sic Saul dum David subjectum quotidiano succrescere virtutum successu conspiceret, suam ei in conjugium filiam spopondit, atque in ejus dotem centum dari ab eo Philisthinorum praeputia petiit, ut cum provocatus miles, ultra se excrescere quaereret, inimicorum gladiis traditus vitam finiret, sicut scriptum est: Non habet necesse rex sponsalia, nisi tantum centum praeputia Phili
Abbreviated transcription (Latin):
seuiente dixerunt: ecce somniator ille
uenit. uenite occidamꝰ eũ. & uideamꝰ quid
illi ꝓderunt somnia sua Cumq se eiꝰ domi¬
nio subici metuunt. somniatorẽ in puteu̾
deponunt. eũq hismahelitis transeuntib
uendunt. Qui in egyptũ ductus. seruituti
subditus. luxuriȩ accusatione damnatus.
castitatis merito adiutꝰ ꝓphetiȩ iudicio ere¬
ptus. om̃i egypto prȩlatus ẽ: ꝑ suꝑnam uͦ
sapientiã ꝓuidus frumenta congessit. & fu¬
turo ꝑiculo necessitatis obuiauit. Cumq
in orbem fames in horruit. de alimentoꝵ
pͣparatione sollicitꝰ. iacob filios in egẏptum
misit. Qui frumentoꝵ dispensatione p̃posi¬
tum ioseph nescientes inueniunt. atq ut
mererentur alimenta ꝑcipere eoꝵ dispen-¬
satorẽ compulsi sunt ꝓnis in terrã ceruicib
comp̃hendat. Ideo ab eis ioseph uenditꝰ suerat.
ne adoraretur. sed idõ est adoratus quia uen¬
ditus. Astute. naniq aliquid agere ausi sunt

Expanded text:
saevientes dixerunt: Ecce somniator ille saevientes dixerunt: Ecce somniator ille venit; venite, occidamus eum, et videamus quid illi proderunt somnia sua. Cumque se ejus dominio subjici metuunt, somniatorem in puteum deponunt, eumque Ismaelitis transeuntibus vendunt. Qui in Aegypto ductus servituti subditus, luxuriae accusatione damnatus, castitatis merito adjutus, prophetiae judicio ereptus, omni Aegypto praelatus est: per supernam vero sapientiam providus, frumenta congessit, et futuro periculo necessitatis obviavit. Cumque in orbem fames inhorruit, de alimentorum praeparatione sollicitus, Jacob filios in Aegyptum misit, qui frumentorum dispensationi praepositum Joseph nescientes inveniunt, atque ut mererentur alimenta percipere, ejus dispensatorem compulsi sunt, pronis in terram cervicibus hendat. Ideo ab eis Joseph venditus fuerat, ne adoraretur, sed ideo est adoratus, quia venditus. Astute namque aliquid agere ausi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
dissipat. Sepe ñnulli humana sapientia
inflati. dum desideriis suis diuina iudicia
contͣire conspiciunt. astutis eiꝰ reluctari
machinationib conantur. & qͦ ad uotũ suũ
uim suꝑnȩ dispositionis intorqueant. cal¬
lidis cogitationib insistunt. subtiliora con-¬
silia exquirunt. sed inde uoluntatẽ dĩ ꝑa-¬
gunt. unde hanc immutari contendunt.
atq omĩpotentis consilio dum resistere
initunt᷑ obsequuntur. Quia sepe & hoc eiꝰ
dispositioni apte militat. qd ei ꝑ humanũ
studiũ fruole resultat. Sapientes gͦ dñs in
ipsa eoꝵ astutia comp̃hendit. qnͣdo eiꝰ consi-¬
liis humana facta. etiã tunc congrue serui-¬
unt cũ resistunt. Qd meliꝰ ostendimus. si
pulo fratũ ei se manipuli prosternebant.¬
Somniũ uiderat. qđ sol ac luna se cũ reli¬
quis stellis adorabant. Quȩ quia pure fr̃ib
retulit. eoꝵ corda ꝓtinus futurȩ domina¬
tionis inuidia pauorq ꝑcussit. Cumq
ad se hunc uenire conspicerent. malicia

Expanded text:
Saepe nonnulli humana sapientia inflati, dum desideriis suis divina judicia contraire conspiciunt, astutis eis reluctari machinationibus conantur, et quo ad votum suum vim supernae dispositionis intorqueant, callidis cogitationibus insistunt, subtiliora consilia exquirunt. Sed inde voluntatem Dei peragunt, unde hanc immutare contendunt, atque omnipotentis Dei consilio, dum resistere nituntur, obsequuntur, quia saepe et hoc ejus dispositioni apte militat, quod ei per humanum studium frivole resultat. Sapientes ergo Dominus in ipsa eorum astutia comprehendit, quando ejus consiliis humana facta etiam tunc congrue serviunt, cum resistunt. Quod melius ostendimus, si pulo fratrum esomnium viderat quod sol ac luna se cum reliquis stellis adorabant. Quae quia pure fratribus retulit, eorum corda protinus futurae damnationis invidia pavorque percussit. Cumque ad se hunc venire conspicerent, malitia
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutauit. sed condescendendo appropin¬
quauit infidelib ñ cadendo. ut uidelicet
singulos in se suscipiens. & se in singulis
transsigurans compatiendo colligeret. si ita
ipse ut illi esset. quid impendi sibi ab aliis
recte uoluisset. & tanto ueriꝰ unicuiq erranti
concurreret. qnͣto salutis eiꝰ modũ ex propria
consideratione didicisset. Bene gͦ dicitur. &
uisitans speciẽ tuã ñ peocabis. quia tunc pec¬
catũ plene uincitur. cũ ex sua similitudine
unꝰquisq ꝑpendit. quomͦ in ꝓximi dilectione
dilatet᷑. Cum uͦ a uitiis caro restringitur. cũ
mens uirtutib exercetur. restat ut loquendo
quisq doceat uitã. quã morib seruat: Iile

Expanded text:
commutavit; sed condescendendo appropincommutavit; sed condescendendo appropinquavit infidelibus, non cadendo; ut videlicet singulos in se suscipiens, et se in singulos transfigurans, compatiendo colligeret, si ita 206 ipse, ut illi, esset quid impendi sibi ab aliis recte voluisset; et tanto verius unicuique erranti concurreret, quanto salutis ejus modum ex propria consideratione didicisset. Bene ergo dicitur: Et visitans speciem tuam non peccabis, quia tunc peccatum plene vincitur, cum ex sua similitudine unusquisque perpendit, quomodo in proximi dilectione dilatetur. Cum vero a vitiis caro restringitur, cum mens virtutibus exercetur, restat ut loquendo quisque doceat vitam quam moribus servat.  Ve
Abbreviated transcription (Latin):
colligit. & recti oꝑis germen parit. Huic
quidam sapiens dicit. qđ tibi ñ uis fieri. alii
ne feceris. Ninc in eugłio dñs dicit. quȩ uul¬
tis ut faciant uobis homines. & uos eadem
facite illis.: Ac si apte diceret: speciem ur̃am
in altero uisitate. atq ex uobismetipsis agno¬
scite. quid uos oporteat aliis exhibere. Ame
paulus ait. factus sum iudeis tanꝙͣ iudeus.
ut iudeos lucrarer. & his qui sunt sub lege.
quasi sub lege essem. cũ ipse ñ essẽ sub lege. ut
eos qͥ sub lege erant lucri facerem. & his qui
sine lege sunt quasi sine lege essem. cũ sine
lege dĩ ñessem: sed in lege essem xpͣi. Et paulo
post. omnib om̃ia factus sum. ut omnes
facerẽ saluos. Neq enĩ egregiꝰ predicator
ut quasi iudeus fieret ad ꝑsidiam erũpit.
neq ut quasi sub lege esset ad carnale sacrisi-¬
cium rediit. neq ut omnib omnia fieret
simplicitatẽ mentis in erroris uarietate

Expanded text:
colligit, et recti operis germen parit. Hinc colligit, et recti operis germen parit. Hinc quidam sapiens dicit: Quod tibi non vis fieri, alii ne feceris . Hinc in Evangelio Dominus dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Ac si aperte diceret: Speciem vestram in altero visitate, atque ex vobismetipsis cognoscite, quid vos oporteat aliis exhibere. Hinc Paulus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus, ut Judaeos lucrarer; et his qui sub lege sunt, quasi sub lege essem, cum ipse non essem sub lege, ut eos qui sub lege erant lucrifacerem; et his qui sine lege sunt quasi sine lege essem, cum sine lege Dei non essem, sed in lege essem Christi. . Et paulo post: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos . Neque enim egregius praedicator, ut quasi Judaeus fieret, ad perfidiam erupit; neque ut quasi sub lege esset, ad carnale sacrificium rediit; neque ut omnibus omnia fieret, simplicitatem mentis in erroris varietatem
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat in ꝓrimi amore dilatare: Nulla
namq est castitas carnis. quã ñ commendat
suauitas mentis. Unde post pacẽ tabernaculi.
peccabis Species quippe hominis est. alter
homo. Recte enĩ species nr̃a dicit᷑ ꝓximus
nrͣ. quia in illo cernimꝰ quid ipsi sumus.
Corporali enĩ uisitatione ad ꝓximũ gressuũ
accessu imus. spiritali uͦ ñ gressu sed affectu
ducimur. Speciem gͦ suã uisitat. quisquis
ad eũ quẽ sibi similem ꝑ naturã conspicit.
passib amoris tendit. ut in altero sua con-¬
siderans. ex seipso colligat. qualit̾ infirman¬
ti alteri condescendat: Speciẽ suã uisitat.
qui ut in se alterũ reficiat. se in alterũ pensat
hinc namq ꝑ moỹsen ueritas cum gesta
describeret. gerenda signabat dicens. ꝓtulit
terra herbam uirentẽ & afferentẽ semen
iuxta genus suñ. lignumq faciens fructũ¬
Lignũ quippe sc̃m suã speciem sem̃ ꝓducte.
cum mens nr̃a ex se considerationẽ in alterũ

Expanded text:
nesciat in proximi amore dilatare? Nulla nesciat in proximi amore dilatare? Nulla namque est castitas carnis quam non commendat suavitas mentis. Unde post pacem tabernaculi  Species quippe hominis est alter homo. Recte enim species nostra dicitur proximus noster, quia in illo cernimus quid ipsi sumus. Corporali enim visitatione ad proximum gressuum accessu imus; spiritali vero, non gressu, sed affectu ducimur. Speciem ergo suam visitat, quisquis ad eum, quem sibi similem per naturam conspicit, passibus amoris tendit; ut in altero sua considerans, ex se ipso colligat, qualiter infirmanti alteri condescendat. Speciem suam visitat, qui ut in se alterum reficiat, se in altero pensat. Hinc namque per Moysen Veritas cum gesta describeret, gerenda signabat, dicens: Protulit terra herbam virentem et afferentem semen juxta genus suum, lignumque faciens fructuLignum secundum suam speciem semen producit, cum mens nostra ex se considerationem in alterum
Abbreviated transcription (Latin):
carnis dum nos temptando lacessiunt. ad
amorẽ quietis intimȩ impellunt: Bene
tabernaculũ tuum. In scriptura sacra alit̃
pax plena dicitur.atq alit̾ inchoata: Inchoa¬
tam quippe ueritas discipłis dederat cum
dicebat. pacem relin quo uob̾. pacem ineã
do uobis. Et plenã sẏmeon desiderauerat
cũ exoraret dicens. nunc dimitte seruum
tuũ dñe. scđ̾m uerbũ tuũ in pace. Pax enĩ
nr̃a ex desiderio conditoris inchoatur. ex
manifesta autẽ uisione ꝑficit᷑. Plena qͥppe
tunc erit. cũ mens nr̃a nec ignorantia cecat᷑.
nec carnis suȩ impugnatione concutitur.
Sed quia eiꝰ exordia tangimꝰ. cũ uel mentẽ
do uel carne̾ mentib subiugamꝰ. taberna¬
culũ iusti habere pacem dicitur. quia uideli-¬
cet eiꝰ corpus qđ mente inhabitat. a ꝑuersis
desideriori motib sub iusticiȩ dispositione.
refrenatur. Sed quid ꝓdest ꝑ continentiã
carne̾ restringere. si mens se ꝑ compassionẽ

Expanded text:
carnis, dum nos tentando lacessunt, ad carnis, dum nos tentando lacessunt, ad amorem quietis intimae impellunt. Bene pax inchoata. --In Scriptura sacra aliter pax plena dicitur, atque aliter inchoata. Inchoatam quippe pacem Veritas discipulis dederat, cum dicebat: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis , et plenam Simeon desideraverat, cum exoraret dicens: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace . Pax enim nostra ex desiderio conditoris inchoatur, ex manifesta autem visione perficitur. Plena quippe tunc erit, cum mens nostra nec ignorantia caecatur, nec carnis suae impugnatione concutitur. Sed quia ejus exordia tangimus, cum vel mentem Deo, vel carnem menti subjugamus, tabernaculum justi habere pacem dicitur, quia videlicet ejus corpus, quod mente inhabitat, a perversis desideriorum motibus sub justitiae dispositione refrenatur. Sed quid prodest per continentiam carnem restringere, si mens se per compassionem
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ qd pacificȩ dicuntur etiã id qđ de ma¬
ignis spiritib diximꝰ ñ in conuenienter
ccipitur. Motus & enĩ carnis pacem nobis
sũ do faciunt. cum temptando contalicunt.
Nam iusti mens in eo qd ad suꝑna dirigit᷑.
ex corruptibili corpore graui bello fatigat᷑.
quȩ & si quando a desideriis cȩlestib huiꝰ
mundi qualibet minima delectatione tarda¬
tur. ipso bello suȩ temptationis impellitur.
ut illud toto corde diligat. qđ contradictio
nulla ꝑturbat. Vnde fie. ut quietẽ intimã
ad memoriã reuocet. & carnis suȩ illecebraᷤᷤ
fugiens. ad illam pleno amore suspiret
Considerare enĩ ex temptatione quisq com¬
pellitur. unde quo cecidit. qui postꝙͣ pacẽ
dĩ deseruit. rixam sibi contra se exurgere.
semetipsũ sentit. & tunc ueriꝰ uidet secura
dĩ delectatione quid ꝑdidit. qui ad se
delapsus suã se contumeliã inuenit. Facẽ
gͦ nobis terrȩ bestiȩ faciunt. quia motus

Expanded text:
ipsum quod pacificae dicuntur, etiam id quod de maipsum quod pacificae dicuntur, etiam id quod de malignis spiritibus diximus, non inconvenienter accipitur. Motus etenim carnis pacem nobis cum Deo faciunt, cum tentando contradicunt. Nam justi mens in eo quod ad superna dirigitur, ex corruptibili corpore gravi bello fatigatur. Quae si quando a desideriis coelestibus, hujus mundi quamlibet minima delectatione tardatur, ipso bello suae tentationis impellitur, ut illud toto corde diligat, quod contradictio nulla perturbat. Unde fit, ut quietem intimam ad memoriam revocet, et carnis suae illecebras fugiens, ad illam pleno amore suspiret. Considerare enim ex tentatione unusquisque compellitur, unde quo cecidit, qui postquam pacem Dei deseruit, rixam sibi contra se exsurgere ex semetipso sentit, et tunc verius videt de secura Dei dilectione quid perdidit, qui ad se dilapsus, suam in se contumeliam invenit. Pacem ergo nobis terrae bestiae faciunt, quia motus
Abbreviated transcription (Latin):
suadendo lacessiunt. contra nos bestialiter
insurgunt. Sed cũ cor sub diuina lege
deprimitur. etiã carnis incentiua detume.¬
seunt. ut & si temptando submurmurant.
nequaꝙͣ tam̃ usq ad effectũ oꝑum quasi ad
apti morsus rabiem exurgant. Quis enim
in hac adhuc corruptibili carne stibsistens.
has tͣrȩ bestias plene edomat. cũ ile ad terciũ
celũ raptus egregiꝰ p̾dicator dicat. uideo
aliam legẽ in menbris meis repugnantem
legi mentis meȩ & capti uum me
ducentẽ in lege peccati quȩ ẽ in menbris
meis.: Sed aliud est has bestias in campo opis
seuientes aspicere. aliud intra cordis caueã
frementes tenere. Redactȩ namq intra
claustra continentiȩ & si adhuc tẽptando
rugiunt. usq ad morsũ tam̃ ut diximus
actionis illicitȩ ñ excedunt. Pacificȩ itaq
suut terrȩ bestiȩ. qͥa motus carnis & si ꝑ
desideria palpitant. apta nos tam̃ contradi¬
edione oꝑis ñ impugnant. qua̾uis ꝑ hoc

Expanded text:
suadendo lacessunt, contra nos bestialiter suadendo lacessunt, contra nos bestialiter insurgunt. Sed cum cor sub divina lege deprimitur, etiam carnis incentiva detumescunt; ut etsi tentando submurmurant, nequaquam tamen usque ad effectum operum, quasi ad aperti morsus rabiem exsurgant. Quis enim in hac adhuc corruptibili carne subsistens, has terrae bestias plene edomat, cum ille ad tertium coelum raptus egregius praedicator dicat: Video aliam legem in membris meis repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis ? Sed alius est has bestias in campo operis saevientes aspicere, aliud intra cordis caveam frementes tenere. Redactae namque intra claustra continentiae, etsi adhuc tentando rugiunt, usque ad morsum tamen, ut diximus, actionis illicitae non excedunt. Pacificae itaque sunt terrae bestiae, quia motus carnis etsi per desideria palpitant, aperta nos tamen contradictione operis non impugnant. Quamvis per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ligat: Sed cũ mundi actione disiungitur.
malignoꝵ spirituũ impugnationes crescũs.
quȩ tam̃ quo magis in merore quẽq attert̃.
eo conditori humiliꝰ subdunt. Unde & sub¬
tibi: Notandũ priꝰ est qd ñ ait pacatȩ sed
pacificȩ. uidelicet ñ quia pacem habent.
sed quia pacẽ faciunt. Hostes quippe callidi
dum insidiantur affligunt. sed afflicta mens
tantomagis ad ȩternã patriam reditũ diligit.
quanto in hoc erumnoso exilio laboriosius
uiuit. & ueriꝰ se gr̃ȩ sui adiutoris humiliat.
cũ contra se insidias hostiũ acriores pensat.
Terrȩ gͦ bestiȩ pacisicȩ electis fiunt. quia ma-¬
ligni sp̃s cũ bonoꝵ corda aduersantes depri¬
munt. hȩc nolentes ad amorẽ dñi impellunt.
Inde gͦ cum do pax robustior oritur. unde
nobis ab aduersariis durior pugna generat᷑.¬
Possunt etiã ꝑ terrȩ bestias motus carnis intel.¬
ligi. qui dum mentẽ nr̃am irrationabilia

Expanded text:
ligat. Sed cum a mundi actione disjungitur, ligat. Sed cum a mundi actione disjungitur, malignorum spirituum impugnationes crescunt: quae tamen quo magis in moerore quemquam atterunt, eo conditori humilius subdunt. Unde et subt. --Notandum prius est quod non ait pacatae, sed pacificae, videlicet, non quia pacem habent, sed quia pacem faciunt. Hostes quippe callidi dum insidiantur, affligunt; sed afflicta mens tanto magis ad aeternam patriam reditum diligit, quanto in hoc aerumnoso exsilio laboriosius vivit; et verius se gratiae sui adjutoris humiliat, cum contra se insidias hostium acriores pensat. Terrae ergo bestiae pacificae electis fiunt, quia maligni spiritus, cum bonorum corda adversantes deprimunt, haec nolentes ad amorem Domini impellunt. Inde ergo cum Deo pax robustior oritur, unde nobis ab adversariis durior pugna generatPossunt etiam per terrae bestias motus carnis intelligi, qui dum mentem nostram irrationabilia