comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui eorũ presentiã la&antiũ a mauerunt.
& futura supplicia non crediderunt: quia
ergo recti sunt corde. & non declinant quȩ
habebunt. Iam ueniamus ad ipsã hereditatẽ
quae ẽ. illa hereditas pax suꝑ isrł: quȩ pax :
illa quae exsuperat omnem sensũ :
salmus iste graduũ redemptionis nraẽ
laudẽ decantat. quomodo liberati sumus
decaptiuitate diabolicȩ potestatis. peccatorũ
nrõrum uinculis : cantat enim iste amator
libestatis nraẽ
In conuestendo dns captiuitatem sion:
facti sumus sicut consolati. Id ẽ gaudem¬
tes: sion in angelis a cerna in hominibus
captiua : unde captiua : quia uenundati
subpeccato: unde uenundatinisi consenti¬
entes peccato liberi factisumus sed nos m&¬
ipsos uendidimus peccato consentiendo
omnes illius ciuitatis ciues captiui sunt.
sed qui inde peregrinantur captiui sunt:
consolatio uero miserorum .ẽ & gementiũ
sed modo haec consolatio ẽ inspe : tunc

Expanded text:
quia eorum praesentes laetitias amaverunt, quia eorum praesentes laetitias amaverunt, et futura supplicia non crediderunt. Qui ergo recti sunt corde et non declinant, quid habebunt? Iam veniamus ad ipsam hereditatem. Quae est illa hereditas? Pax super Israel. Quae pax? Illa quae exsuperat omnem sensum. ‹PSALMUS CXXV› Psalmus iste graduum redemptionis nostrae laudem decantat, quomodo liberati sumus de captivitate diabolicae potestatis et peccatorum nostrorum vinculis. Cantat enim iste amator libertatis nostrae: In convertendo Dominus captivitatem Sion, facti sumus sicut consolati, id est gaudentes. Sion in angelis aeterna, in hominibus captiva. Unde captiva? Quia venumdati sub peccato. Unde venumdati, nisi consentientes peccato? Liberi facti sumus, sed nosmetipsos vendidimus peccato, scilicet conomnes illius civitatis cives captivi sunt, sed qui inde peregrinantur captivi sunt: consolatio vero miserorum est et gementium; sed modo haec consolatio est in spe, tunc
Abbreviated transcription (Latin):
est stare addexteram dĩ in die iudicii suꝑ
sostem uero illorũ id ẽ suꝑ congregationẽ
illorũ. nonuenit uirga impiorũ id ẽ senten¬
tia illa terribilis. ite maledicti in ignem
a &ernũ : ut non extendant iusti ad iniquitatẽ
manus suas : quare hoc ut nontendant ad
iniquitatẽ manus suas : ut ad tempus ferant
iusti iniquos dominantes & intellegant
non eẽ sempiternũ. sed prepararent se
ad possidendam hereditatem sempiternã
tuncenim destruitur omnis potestas in iqui¬
tatis ut sit dns̃ omnia inomnib: hoc cogitent
qui recto sunt corde. quod non semꝑ dominant᷑
in iusti sed aufer&ur potestas illorum ab eis
& regnabit dñs solus suꝑ scos suos & bene faciaet
bonis & rectis corde. hic ut infide & bono
opere ꝑmaneant stabiles & in futuro gloriã
accipiant sempiternã: Declinantes autem
in obligationẽ ad duc& dns cumoperantibus
iniquitatẽ. pax suꝑ isrł: qui operantur
iniquitatẽ id ẽ quorũ facta imitati sunt

Expanded text:
ad dexteram Dei in die iudicii; super sortem vero illorum, id est super congregationem illorum, non venit virga impiorum, id est sententia illa terribilis: ‘Ite, maledicti, in ignem aeternum’. Ut non extendant iusti ad iniquitatem manus suas. Quare hoc? Ut non extendant iusti ad iniquitatem manus suas. Ut ad tempus ferant iusti iniquos dominantes, et intellegant non esse sempiternum, sed praeparent se ad possidendam hereditatem sempiternam. Tunc enim destruetur omnis potestas iniquitatis, ut sit Dominus omnia in omnibus. Hoc cogitent qui recto sunt corde, quod non semper dominantur iniusti, sed auferetur potestas illorum ab eis et regnabit Dominus solus super sanctos suos. Et benefaciat bonis et rectis corde. Hic ut in fide et bono opere permaneant stabiles, et in futuro gloriam accipiant sempiternam. Declinantes autem in obligationem, adducet Dominus cum operantibus iniquitatem; pax super Israel. Cum operantibus iniquitatem, id est quorum facta imitati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fideles ꝑuenit: ideo adiunxit: quod descen¬
dit in ora uestimenti eius huius uestimentũ
sacerdotis scã ecclesia. quae infine mundi
eius sanguine consecrata. & in uestem sibi ẽ¬
contexta. ideo dixit in ora uestimenti: sub¬
uingenꝰsq ait aliam similitudinẽ sub eadẽ
significatione sicut ros hermon: hermon
dicitur interpr&atũ nomen exaltatum.
quod ẽ xpc̃ incruce ex altatus & postea incelũ
eleuatus: fuius gratia idẽ ros illius descen¬
dit inmontemsion. id ẽ. scõs& ꝑfectos in
ecclesia xp̃i: quodenim barba uel ora uesti¬
menti signfi. hoc &iam mons sion signifi¬
care uid&ur: sequitur. qm̃ ibi mandauit
dñs benedictionem & uitam usq insaeculũ.
Albi mandauit: infratrib uidelic&: qui habi

Expanded text:
fideles pervenit. Ideo adiunxit: Quod descenfideles pervenit. Ideo adiunxit: Quod descendit in ora vestimenti eius. Huius vestimentum sacerdotis sancta ecclesia, quae in fine mundi eius sanguine consecrata et in vestem sibi contexta. Ideo dixit in ora vestimenti subiungensque ait aliam similitudinem sub eadem significatione: Sicut ros Hermon. Hermon dicitur interpretatum ‘nomen exaltatum’, quod est Christus in cruce exaltatus et postea in caelum elevatus; cuius gratia, id est ros illius, descendit in montem Sion, id est sanctos et perfectos in ecclesia Christi. Quod enim barba vel ora vestimenti significat, hoc etiam mons Sion significare videtur. Sequitur: Quoniam ibi mandavit Dominus benedictionem et vitam usque in saeculum. Ubi mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
ad testante hic ẽ qui baptizat in spũ scõ
& egouidi & testimoniũ ꝑhiburquia hic. ẽ
filius dĩ¬
eruenit enim adpsalmũ quarti decimi
gradus. in quo unitatẽ scõrum laudat iste
ascensionis amator: gaud& se adunitatem
fraterne caritatis peruenine. &ait:
Icce quam bonum & quam iocundũ habitare
frs inunum: Quid pulchrius. ẽ. quid
iocundius . ẽ : immo quid melius quam unitas
& caritas in xpĩ membris que frr̃ nominare
placuit: & cui rei similissit haec unitas.
sequente para digmate exposuit dicens
sicut unguentũ incapite. quod descendeta
in barbam barbam a aron q uiis. ẽ. iste a aron
&iam xp̃s. qui solus intrabat in scã scõrum
insanguine non alieno sed proprio inter¬
cessurus pronobis apud dm̃ patrem: sicut
unguentũ incapite: unguentum hoc sp̃s sc̃s ẽ
biles pugnatores proxpĩ nomine. a postolos
primum & scĩficatos mastyres. & sic in omnes

Expanded text:
attestante: ‘Hic est qui baptizat in spiritu sancto, attestante: ‘Hic est qui baptizat in spiritu sancto, et ego vidi et testimonium perhibui, quia hic est filius Dervenit enim ad psalmum quarti decimi gradus, in quo unitatem sanctorum laudat. Iste ascensionis amator gaudet se ad unitatem fraternae caritatis pervenire, et Ecce quam bonum et quam iucundum habitare ratres in unum. Quid pulchrius est, quid iucundius est, immo quid melius, quam unitas et caritas in Christi membris, quae fratres nominare placuit? Et cui rei similis sit haec unitas, sequenti paradigmate exposuit dicens: Sicut unguentum in capite quod descendit in barbam, barbam Aaron. Quis est iste Aaron? Etiam Christus, qui solus intrabat in sancta sanctorum in sanguine non alieno sed proprio, intercessurus pro nobis apud Deum Patrem. Sicut unguentum in capite. Unguentum hoc spiritus sancbiles pugnatores pro Christi nomine, apostolos primum et sanctificatos martyres, et sic in omnes
Abbreviated transcription (Latin):
incaritatedĩ & proximi: haec .ẽ saturitas
scõrum. non saeculi diuitiae: Sacerdotes
eius induam salutare & scĩ eius exultatione
exultabunt : Qui sunt sacerdotes: qui se ipsos
ostenderunt dõ hostiam uiuã dõ placentẽ
omniũ credentiũ . apłis ait : Quod quod bapti¬
⁊ atiestis xpm̃ induistis: & scĩ eius exultatione
exultabunt: in quo exultabunt: id ẽ. ut in¬
duantur xpõ: ideo subiecit Illuc producã
cornũ dauid paraui lucernam xpõ meo:
euangelio de iohanne dicit: illeerat lucerna
ardens & lucens: ille paratus fuit adõpatre
ut p̃ i r& faciem xp̃ĩ sui sicut dictum ẽ: ecce
mitto angelummeũ : qui preparabit uiã tuã
ante te: suꝑ ipsum autẽ efflorebit scĩficatio:
suꝑ ipsum id .ẽ. xpm̃. efflorebit scĩficanomea:
in ipsius uero baptis mate remissio peccatorũ
ẽ : & scificatio & scĩ sp̃s donum: ipso iohanne

Expanded text:
in caritate Dei et proximi, haec est saturitas in caritate Dei et proximi, haec est saturitas sanctorum, non saeculi divitiae. Sacerdotes eius induant salutare, et sancti eius exultatione exultabunt. Qui sunt sacerdotes? Qui seipsos offerunt Deo hostiam vivam Deo placentem. nium credentium. Apostolus ait: ‘Quotquot baptizati estis, Christum induistis’. Et sancti eius exultatione exultabunt. In quo exultabunt? Id est ut induantur Christo. Ideo subiecit: Illuc producam cornu David, paravi lucernam Christo meo, meo. Ipsa veritas in evangelio de Iohanne dicit: ‘Ille erat lucerna ardens et lucens’. Ille paratus fuit a Deo patre, ut praeiret faciem Christi sui, sicut dictum est: ‘Ecce mitto angelum meum, qui praeparabit viam tuam ante te’. Super ipsum autem efflorebit sanctificatio. Super ipsum, id est Christum, efflorebit sanctificatio mea. In ipsius vero baptismate remissio peccatorum est et sanctificatio et sancti spiritus donum, ipso Iohanne
Abbreviated transcription (Latin):
in xpõ dr̃ preelegit. id.ẽ. predistinauit ante
constitutionẽ saeculi. iuxta apostolũ : quos
uocauit: hos & predistinauit: Haec requies
mea insaeculum saeculi. hic habitabo qm̃
elegi eam: lam dĩ uerba sunt: requies mea.
ibi requiescã : quantum nos amat dr̃ fr̃s..
ut quianos requiescimus. sedicat requi¬
escere : Non enim ipse aliquando turbatur
et sic requiescit. sed ibi sedicit requiescere
quia nos in illo requiem habemus: hic in ha¬
bito quõ elegi eam: uiduam eius benedicens
benedicam: pauperes eius saturabo panib:
eam deserit. non tamen exinde uidua. ẽ
qua ex pm̃ hab& uirũ : idcirco scã ecclesia in
omnib: membris suis uidua ẽ : saeculo dere¬
licta atq contempta axpõ autem electa
& sponsata : & pauperes eius saturabõ panib::
Pauperes xpĩsunt qui non amant hoc sȩcudũ
in illis ponere. nec sati&atem millis habene :
sed in nomine xpĩ confidere & iniustitia &

Expanded text:
in Christo, Deus praeelegit, id est praedestinavit ante in Christo, Deus praeelegit, id est praedestinavit ante constitutionem saeculi, iuxta apostolum: ‘Quos vocavit, hos et praedestinavit’. Haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo quoniam elegi eam. Iam Dei verba sunt. Requies mea: ibi requiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus se dicat requiescere. Non enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit; sed ibi se dicit requiescere, quia nos in illo requiem habemus. Hic habitabo, quoniam elegi eam. Viduam eius benedicens beneam deserit. Non tamen exinde vidua est, quae Christum habet virum. Idcirco sancta ecclesia in omnibus membris suis vidua est a saeculo derelicta atque contempta, a Christo autem electa et sponsata. Et pauperes eius saturabo panibus. Pauperes Christi sunt, qui non amant hoc saeculum,in illis ponere, nec satietatem in illis habere, sed in nomine Christi confidere et in iustitia et
Abbreviated transcription (Latin):
non penitebit eũ : Non aliquiddm̃ penit&
sed aliquid inmutare eũ significat dum
dicitur penit& dm̃: iurauit dñs & non peni¬
tebit eum. id .ẽ inmutabile uult conser¬
uare quod fiat . quod statuit cum dauid
seruo suo Si custodierint filirtui testa¬
mentum meũ . & testimonia mea haec quae
docebo eos: & filiieo usq in saeculũ sedebunt
suꝑ sedem tuã: utiq & filiitui. & filii filiorũ
tuorũ sicustodierint preceptamea sedebur̃
suꝑ sedem beatitudinis tuae. quia omnes
fideles filii sunt in xpõ. sclauid & filii abrahã
de quib: ipsa ueritas : potens ẽ. dr̃ delapidib
istis. suscitare filios abrahae Qm̃ elegit
dns̃ sion. preelegit eam in habitationẽ sibi:
sion uniuersalis ẽ ecclesia in angelis beata.
in habitatorib terrȩ peregrina : quae & ipsa
pars futura ẽ inbeatitudinem angelicã.
& haec ẽ. habitatio dĩ in a&ernũ. quos elegit

Expanded text:
non paenitebit eum. Non aliquid Deum paenitet, non paenitebit eum. Non aliquid Deum paenitet, sed aliquid immutare eum significat, dum dicitur paenitet Deum. Iurabit Dominus et non paenitebit eum, id est immutabile vult conservare quod fiat, quod statuit cum David servo suo. Si custodierint filii tui testamentum meum et testimonia mea haec, quae docebo eos. Et filii eorum usque in saeculum sedebunt super sedem meam. Utique et filii tui et filii filiorum tuorum, si custodierint praecepta mea, sedebunt super sedem beatitudinis tuae, quia omnes fideles filii sunt in Christo David et filii Abraham, de quibus dicit ipsa veritas: ‘Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abraham’. Quoniam elegit Dominus Sion, praeelegit eam in habitationem sibi. Sion universalis est ecclesia, in angelis beata, in habitatoribus terrae peregrina, quae et ipsa pars futura est ad beatitudinem angelicam. Et haec est habitatio Dei in aeternum. Quos elegit
Abbreviated transcription (Latin):
& sacerdotum predicatio: item: induantur
sacerdotes fide & inspe sc̃ĩ la&entur .s
cumxpõ surrecturi sunt ingloria. Propͣter
ddauid seruumtuũ. non auestas faciem xp̃itui:
uox ẽ addm̃ patrẽ deprecantis ecclesi&: non
auestas faciemxpĩtui. propt̃ uictoriã quam
fedit de inimicis suis id ẽ ut auestat eam
aiudȩis & post plenitudinem gentiũ omnis
isrł saluus fi& qui modo in aplis & reliquis
saluus ẽ iurauit dñ  dauid ueritatem:
& non frustrabitur eum. iuratiodnĩ confir.¬
mationẽ sententiae significat nec frustra
iurat. nec frustrum erit quod promittit :
sed ueritatem iurans ueritatem impl& quia
ueritas falli non potest defructu uentris
tui ponam suꝑ sedemmeã. d ẽ. deutero uirgi¬
nali nascetur quem ponã suꝑ sedem meam:
exi& uirgadera dice iesse & flos deradice eius
ascendet: uirga deradice patriarche exi&
sed alia hab& translatio. Iurauit dnr &

Expanded text:
t sacerdotum praedicatione. Item: induantur t sacerdotum praedicatione. Item: induantur sacerdotes fide et in spe sancti tui laetentur. ncti cum Christo surrecturi sunt in gloriam. Propter David servum tuum non avertas faciem Christi tui. Vox est ad Deum patrem deprecantis ecclesiae: non avertat faciem Christi sui propter victoriam quam fecit de inimicis suis, id est ut avertit eam a Iudaeis; et post plenitudinem gentium omnis Israel salvus fiet, qui modo in apostolis et reliquis salvus est. Iuravit Dominus David veritatem et non frustrabitur eum. Iuratio Domini confirmationem sententiae significat. Nec frustra iurat, nec frustratum erit quod promittit, sed veritatem iurans veritatem implet, quia veritas falli non potest. De fructu ventris tui ponam super sedem meam, id est de utero virginali nascetur quem ponam super sedem meam: ‘Exiet virga de radice Iesse, et flos de radice eius ascendet’. Virga de radice patriarchae exieSed alia habet translatio: Iurabit Dominus, et
Abbreviated transcription (Latin):
in latitu dine gentium. quae prius spinis
peccatorũ obsite sunt: sedibi ẽ mododomus
dĩ & ecclesiaxpĩ dequa proph&ȩ predixerunt:
introibimus intabernaculũ eius: cuius. id ẽ
dĩ ia cob Quomodo intro ibimus : perfidem
ibi st&erunt pedes eius: cuius. id.ẽ xpĩ dnĩ
narrantur. & redemptionis nr̃ȩ̃ firmitas.
qui absq huius domus caritate salus non in¬
ueni&ur: ibi ad orandũ ẽ : ubi fides recta eẽ
dici tur: exsurge in requiem tuã tu & arca
scĩficationis tuae: xpõ dicitur. ex surgat
amostuis. intr& in requiem suam id.ẽ. post
laborem passionis in requiem caelestis
gloriae : tu & arca scĩficationis tuae : arca
xpĩ ecclesia ẽ: xpĩ resurrectio precessit
incapite : quae secutura cric in membris.
ut fiat quod ipsa ueritas ait: uolo pater.
ubi ego sum isti sint mecum Sacerdotes tui
induant iustitiam & scĩtui la&entur.
sacerdotes eius iustitiã predicare . & exemplis
ostendere: populi . ẽ gaudiũ iniustitiam.¬

Expanded text:
in latitudine gentium, quae vepribus spinis peccatorum obsitae sunt. Sed ibi est modo domus Dei et ecclesia Christi, de qua prophetae praedixerunt. Introibimus in tabernaculum eius. Cuius? Id est Dei Iacob. Quomodo introibimus? Per fidem. Ibi steterunt pedes eius. Cuius? Id est <Christi.narrantur et redemptionis nostrae firmitas, quia absque huius domus caritate salus non invenietur. Ibi adorandum est, ubi fides recta †esse diceretur†. Exsurge in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae. Christo dicitur ut exsurgat a mortuis et intret in requiem suam, id est post laborem passionis in requiem caelestis gloriae. Tu et arca sanctificationis tuae. Arca Christi ecclesia est. Christi resurrectio praecessit in capite, quae secutura erit in membris, ut fiat quod ipsa veritas ait: ‘Volo, pater, ut ubi ego sum, et isti sint mecum’. Sacerdotes tui induant iustitiam, et sancti tui laetentur. Sacerdotis est iustitiam praedicare et exemplis ostendere; populi est gaudere in iustitia e
Abbreviated transcription (Latin):
quasi radicibus omnia corruptȩ mentis
uel incesti corporis: diuersarũ uitia
pullulant iniquitatũ De quibus pauca
dicere ratumduximus: uel ex quibus
radicibus qui rami uitiose germinationis
crescere uideantur : Vt sciat unusquisq
radicib extirpatis: facilius ramos pre¬
cidere posse: Primum uitiũ .ẽ. spiritale
suꝑbia : dequadicitur: in itiũ omnis peccati
suꝑbia : quae regina .ẽ. omnium malorũ:
perquam angeli ceciderunt decaelo: quae
fit ex contemptu mandatorum dĩ: fit
&iam quando attollitur mens debonis
aliis dum in eo ipsa peior aliis ẽ: quo se
meliorem putat: fit &iam ꝑ contumaciã
suꝑbia. quando despiciunt homines seni¬
oribus suis oboedire : ex ipsa uero nascitur
omnis in oboedientia : & omnis prȩsuptio
& omnis ꝑtinacia: contentiones. hereses

Expanded text:
quasi radicibus omnia corruptae mentis quasi radicibus omnia corruptae mentis vel incasti corporis diversarum vitia pullulant iniquitatum. De quibus pauca dicere ratum duximus, vel ex quibus radicibus qui rami vitiosae germinationis crescere videantur; ut sciat unusquisque radicibus exstirpatis, facilius ramos praecidere posse. Primum vitium est spirituale, superbia, de qua dicitur: Initium omnis peccati superbia , quae regina est omnium malorum, per quam angeli ceciderunt de coelo, quae fit ex contemptu mandatorum Dei. Fit etiam, quando attollitur mens de bonis aliis, dum in eo ipse pejor aliis est, quo se meliorem putat. Fit etiam per contumaciam superbia, quando despiciunt homines senioribus obedire suis. Ex ipsa vero nascitur omnis inobedientia, et omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses,
Abbreviated transcription (Latin):
definesuo unusquisq iudicabitur: sunt
enim quibene incipiunt : & male finiunt
conuersationẽ suã : sicut iudas primo
apostolus . & postea proditordnĩ. & facti
sui conscius laqueo se suspendit: paulus
male coepit: sed bene finiuit: primo per¬
secutor postea prȩdicator: uistus boni
operis . ẽ. ꝑ seuerantia. ipsod nõ dicente :
qui ꝑ seuerauerit usq in finẽ . hic saluus erit
Non igitur quicoeperit bonũ: sed qui per¬
seuerauerit inbono: hic saluus erit: Tune
enim plac& dõ nr̃a conuersatio : quando
bonum quod inchoamus: ꝑ seueranti
sed ꝑfecisse: uistustẽ: Nã inchoantib
premiũ promittitur sed ꝑseuerantibus
datur: semꝑ inuita hominis finis quaeritus
qualis sit extremo tempore uitae suae.
quia de fine suo unusquisq aut iustificatur
aut condemnatur: Ideo unusquisq instan¬
tissi me bona quae coepit ꝑficere conten¬
dat : ut perp&uã ad nõ mereatur merce dẽ
ctosunt uitia principalia PALIBUS

Expanded text:
de fine suo unusquisque judicabitur. Sunt de fine suo unusquisque judicabitur. Sunt enim qui bene incipiunt, et male finiunt conversationem suam; sicut Judas primo apostolus, et postea proditor Domini, et facti sui conscius laqueo se suspendit . Saulus  Al., Paulus male coepit, sed bene finivit: primo persecutor, postea praedicator. Virtus boni operis est perseverantia, ipso Domino dicente: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. . Non igitur qui coeperit bonum, sed qui perseveraverit in bono, hic salvus erit. Tunc enim placet Deo nostra conversatio, quando bonum quod inchoamus, perseveranti sed perfecisse, virtus est. Non inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus datur. Semper in vita hominis finis quaeritur, qualis sit extremo tempore vitae suae: quia de fine suo unusquisque aut justificatur, aut condemnatur. Ideo unusquisque instantissime bona quae coepit, perficere contendat, ut perpetuam a Domino mereatur mercedem cto vitiis principalibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quodagit homo bonum ẽ: quando dõ
placere desiderat: a quo hab& quicquid
bori hab& uel facit: quibonaagere uideuir
& perhaec non dõ sed hominibus placere
cupit : inuanũ laborat. & inuentũ seminat:
magnum se unusquisq eẽ studeat in suis
operib: sed de magnitudine sua humanũ
non quaerat fauorẽ neperdat quodhabuit:
boni faciat : hod se sciat habere non a se
sed adõ: increpat eos beatus paulus apłs
qui in suis gloriantur bene factis dicens:
meruit insuam laudẽ conuestit: procul
dubio uiftutẽ in uitium trans fest & bonũ
quod fecit in peccatũ : cum enim causa iac¬
tantiae pauꝑ pascitur: &iam ipsũ miseri¬
cordiae opus inpeccatũ conueftitur: quic¬
quid homo boniagit : dõ quaerat laudem
nonsibi: sicut ipsed nr̃ ineuangelio ait:
sic luceat lux urã coram hominib:: ut uideanT
opera urã bona : & glorificent patrem urm̃
qui in caelis ẽ: DEPERSEUERANTIABON
in itium bonioperis sed finis : quia

Expanded text:
quod agit homo bonum est, quando Deo quod agit homo bonum est, quando Deo placere desiderat, a quo habet quidquid boni habet vel facit. Qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere cupit, in vanum laborat, et in ventum seminat. Magnum se unusquisque esse studeat in suis operibus; sed de magnitudine sua humanum non quaerat favorem, ne perdat quod habuit,boni faciat, hoc se sciat habere non a se, sed a Deo. Increpat eos beatus Paulus apostolus qui in suis gloriantur benefactis, dicens: meruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert, et bonum quod fecit, in peccatum. Cum enim causa jactantiae pascitur pauper, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum convertitur. Quidquid homo boni agit, Deo quaerat laudem, non sibi, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coeliinitium boni operis, sed finis: quia
Abbreviated transcription (Latin):
ut ea intentione non faciatis bona. ut ab
hominib uanã laudem habeatis : sed quicquid
homo faciat boni prodĩ amore & salute
anime sue : & fraterna caritate faciat:¬
ideo ipsedns dixit de quibusdã qui elrmo¬
sinas faciunt uel orationes &ieiunia.
ut ab hominib: laudẽ accipiant: Amen
dico uobis. receperunt mercedem suã :
qui proeo bonũ quod lib& facit ut ab ho¬
minib laud&ur. haec ẽ mertes illius
quam quaesiuit. & nullã adõ sperare
hab& r&ributionẽ. quia pro eius amore
non fecit: sed prouana humanȩ laudis
iactantia sicut hypocritȩ facere solent:
Quod uitiũ hominib placendi inbonis
phariseos qui tales fuerunt in iudea terri
bili ꝑcutit maledictione dicens: Vȩ uobis
atur in dnõ glori&ur : qui laudẽ non
app&it nec procontumelia conturbat᷑
nec ideõ se bonũ existim & homo: quamuif
ab alio laud&ur : qui ad s̃ inspector. ẽt
cordis: quid enim prodest malo homini
sibonis prȩdic&ur: tunc ueraciter hoc

Expanded text:
ut ea intentione non faciatis bona, ut ab hominibus vanam laudem habeatis; sed quidquid homo facit boni, pro Dei amore et salute animae suae, et fraterna charitate faciatIdeo ipse Dominus dixit de quibusdam, qui eleemosynas faciunt, vel orationes et jejunia, ut ab hominibus laudem accipiant: Amen dico vobis, receperunt mercedem suam . Qui pro eo bonum quodlibet facit, ut ab hominibus laudetur, haec est merces illius quam quaesivit, et nullam a Deo sperare habet retributionem; quia pro ejus amore 141 non fecit, sed pro vana humanae laudis jactantia, sicut hypocritae facere solent. Quod vitium hominibus placendi in bonisPharisaeos, qui tales fuerunt in Judaea, terribili  Al., tali percutit maledictione, dicens: Vae vobis, atur, in Domino glorietur . Qui laudem non appetit, nec pro contumelia conturbatur. Nec ideo se bonum existimet homo, quamvis ab alio laudetur, quia Deus inspector est cordis. Quid enim prodest malo homini, si bonus praedicetur? Tunc veraciter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Responsio mollis. mitigat iram. sermo du¬
rus suscitat furorem. Uir iracundus
ut ait salomon prouocat rixas. qui
patiens est mitigat suscitatas. Sp̃m
uero ad irascendum facilem. quis
sustinere poterit. Ira non habet
nusericordiam. nec erumpens fu¬
ror finem uindictae nouit. Site¬
õ homo prȩ occupauerit ira. miti¬
ga eam. Illa ira mala est. quȩ
mentẽ turbat ut rectũ consilui in¬
ꝑdat. Illa ira ẽ. iusta & necessaria.
quando homo contra propria irascitur
peccata : & contra se ipsum indignatur
dum maleagit : Dicit enim proph&a :
lrascimini & nolite peccare: Conces sit
quod naturae ẽ tulit quod culpae ẽ: Ira
alterius. tua linutur patientia : Noli
uinci amalo: sed uince inbono malũ : alte¬
rius peccatum tuum sit premiũ: displic&
tibi alterius ira: Quod tibi in alio displic&
inte ipso quoq displiceat: Noli tranquilli¬
tatem mentis tuae alterius ꝑ turbatione
maculare: Noli te equalẽ stulto facere:

Expanded text:
Responsio mollis mitigat iram, sermo duResponsio mollis mitigat iram, sermo durus suscitat furorem . Vir iracundus, ut ait Salomon, provocat rixas; qui patiens est, mitigat suscitatas . Spiritum vero ad irascendum facilem quis sustinere poterit? Ira non habet misericordiam, nec erumpens furor finem o homo, praeoccupaverit ira, mitiga eam. Illa ira mala est, quae mentem turbat, ut rectum consilium perdat. Illa ira est justa et necessaria, quando homo contra propria irascitur peccata, et contra seipsum indignatur, dum male agit. Dicit enim propheta: Irascimini, et nolite peccare . Concessit quod naturae est, tulit quod culpae est. Ira alterius tua liniatur patientia. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum . Alteterius peccatum tuum sit praemium. Displicet tibi alterius ira? Quod tibi in altero displicet, in teipso quoque displiceat. Noli tranquillitatem mentis tuae alterius perturbatione maculare. Noli te aequalem stulto facere,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq peccati in itiũ suꝑbia ẽ: Dũ anima
p̃cepta contẽ pnit creatoris. mox inciuꝰlib&
peccati corruit foueã. Om̃ĩs suꝑbia tanto
in imo iacet. quanto se in alto erigit : tan¬
toq ꝓfundius labitur. quanto excelsius
eleuat᷑. Qui enĩ ꝑ propriã suꝑbiã attol¬
lit᷑ ꝑ dĩ iustitiã dampnatur. Ante rui¬
nã hominis. ex altat᷑ sp̃s eius. Nihil ma¬
gis xp̃iano uitandũ ẽ quã suꝑbia. quȩ
irã dĩꝓuocat. Nã suꝑbia ex angłis de¬
mones fecit : humilitas aut̃ hominesscĩs
angłis similes reddidit. Suꝑbi cupunt in
se p̃dicari qđ ñ faciunt. humiles refugi¬
unt quicꝗͥd boni oꝑant᷑ agnosci. Nonele¬
uet᷑ homo inbono suo. neclaudẽ sibi que¬
dari cupiat indonis sus. quinibil bonife¬
gregius mundi predicator sdia¬
dicit. Omnis a maritudo & ira & indig¬
natio. & clamor & blasphemia tolla¬
tur auobis. Nec etiam ira uiri. uis¬
titiam dĩ operari poterit. Irasine
temperamento. expers est rationis.

Expanded text:
quoque peccati initium superbia est , dum anima praecepta contemnit Creatoris, mox in cujuslibet peccati corruit foveam. Omnis superbia tanto in imo jacet, quanto se erigit in alto. Tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam damnatur. Ante ruinam hominis exaltatur spiritus ejus. Nihil magis Christiano vitandum est quam superbia, quae iram Dei provocat. Nam superbia ex angelis daemones fecit: humilitas autem homines sanctis angelis similes reddit. Superbi cupiunt in se praedicari quod non faciunt: humiles refugiunt, quidquid boni operantur, agnosci. Non elevetur homo in bono suo, nec laudem sibi quaedari cupiat in donis suis, quia nihil boni fagregius vero mundi praedicator dicit: Omnis amaritudo, et ira et indignatio, et clamor, et blasphemia tollatur a vobis . Nec etiam ira viri justitiam Dei operari poterit. Ira scilicet sine temperamento expers est rationis.
Abbreviated transcription (Latin):
magnus uir ẽ qui inuidiã humilitate superat¬
caritate discordiã destruit: quid infeli¬
cius ẽ homini quam alterius bonũ suum
egis se suppliciũ omnis enim inuidus.
animo torqu&ur: Vnde igitur bonus
ꝓficit. inde inuidus contabescit. Melius
ẽ bonoꝵ imitari exẽpla. quã eos inuidiȩsti¬
mulis agitare. Inuidia sensũ mordet. pect̾
urit. mentẽ affligit. Nullus de alterius
cuiꝰ lib& doleat bono. uel felicitate alien a
contristet᷑. Potest itaq homo alterius bo¬

Expanded text:
Magnus vir est, qui invidiam humilitate superatMagnus vir est, qui invidiam humilitate superat, discordiam charitate destruit. Quid infelicius est homini, quam alterius bonum suum egisse supplicium? Omnis enim invidus animo torquetur. Unde igitur bonus proficit, inde invidus contabescit. Melius est 140 bonorum imitari exempla, quam eos invidiae stimulo agitare. Invidia sensum mordet, pectus urit, mentem affligit. Nullus de alterius cujuslibet doleat bono, vel felicitate aliena constristetur. Potest itaque homo alterius bo
Abbreviated transcription (Latin):
sepe ȩquitas iudicii subueftitur. & in no¬
centia lȩditur: magis dolendi sunt qui op¬
primunt pauperes: quam qui patiuntur
in iuriam: illi enim qui opprimuntur.
boni iudicantur: infutura siquidem uita.
mali iudicantur abonis: sepe &iam & hic
boni infelicessunt & miseri coram homi¬
nibus & malifelices : in illa itaq a&erna
recributione. semperboni felices erunt
ꝑdant perp&ua : & qui molestias patiuntur
fostiter eas sufferant: ut a &ernabeati¬
tudine digni inueniantur: DEIN UIDIA.
caelum : quaerebat quomodo eũ ꝑder&
pertrans gressionẽ illius mandati: quod
creator homini statuit: Nil nequius potest
eẽ inuidia : quae alienis torqu&urbonis:
& quod ipse non hab&: alii inuid& habere:
Omnib: inimica ẽ bonis inuidia: ubi . ẽ. in¬
uidia : caritas eẽ non potest: & ubi cari¬
tas non . ẽ: ibi nil boni eẽ. poterit: qui
inuidet. diabolo similis. ẽ : qui ꝑ inuidiam
hominẽ de paradysi felicitate deiecit:

Expanded text:
saepe aequitas judicii subvertitur, et innosaepe aequitas judicii subvertitur, et innocentia laeditur. Magis dolendi sunt qui opprimunt pauperes, quam qui patiuntur injuriam. Illi enim qui opprimuntur, boni judicantur: in futura siquidem vita mali judicabuntur a bonis. Saepe etiam et hic boni infelices sunt et miseri coram hominibus, et mali felices. In illa itaque aeterna retributione semper boni felices erunt, perdant perpetua: et qui molestias patiuntur, fortiter eas sufferant, ut aeterna beatitudine digni inveniantur. CAPUT XXII. coelum, quaerebat quomodo eum perderet per transgressionem illius mandati, quod Creator homini statuit. Nihil nequius potest esse invidia, quae alienis torquetur bonis: et quod ipsa non habet, alios invidet habere. Omnibus inimica est bonis invidia. Ubi est invidia, charitas esse non potest. Et ubi charitas non est, ibi nihil boni esse poterit. Qui invidet, diabolo similis est, qui per invidiam hominem de paradisi felicitate dejecit.
Abbreviated transcription (Latin):
alsus testis dicit salomon: nonerit in¬
punitus: quifalsum testimoniũ profest
contra proximũ suũ extingu&ur lucerna
eius indie ultimo: qui m&u cuius lib&
potestatis ueritatẽ occultat. iracundiã
dĩ suꝑse prouocat : quiã magis. tim & homi¬
nem quam dm̃: falsi dicus testis. tribus. ẽ
ꝑsonis obnoxius: primum dõ cuius prȩsen¬
tiam contempnit de inde iudici: quem
mentiendo fallit: postremo innocenti
quem falso testimonio lȩdit: si falsi testes¬
nonuult &iste nocere desiderat: beatus
cuius testimoniũ inconspectudĩ probabile
inueni&ur: Quat tuor modis iustitia: in
iudiciis subuestitur timore cupiditate:
odio : amore : timore : dumm&u potestatis
alicuius ueritatẽ dicere: uel iudicare
quis lib& pauescit : cupiditate . dum prenio
muneris alicuius corrumpitur iudex:
Odio. dum cuius lib& inimicitiae cãusa
nocere alteri desiderat: Amore. dum
amicos uel propinquos contraiustitiam
defendit potentior: his quattuor modis:

Expanded text:
alsus testis, dicit Salomon, non erit impunitus . Qui falsum testimonium profert contra proximum suum, exstinguetur lucerna ejus in die ultimo. Qui metu cujuslibet potestatis veritatem occultat, iracundiam Dei super se provocat, quia magis timet hominem quam Deum. Falsidicus testis tribus est personis obnoxius: primum Deo, cujus praesentiam contemnit; deinde judici, quem mentiendo fallit; postremo innocenti, quem falso testimonio laedit. Si falsi testesnon vult, et iste nocere desiderat. Beatus cujus testimonium in conspectu Dei probabile invenietur. Quatuor modis justitia in judiciis subvertitur: timore, cupiditate, odio, amore. Timore, dum metu potestatis alicujus veritatem dicere vel judicare quislibet pavescit; cupiditate, dum praemio muneris alicujus corrumpitur judex; odio, dum cujuslibet inimicitiae causa nocere alteri desiderat; amore, dum amicos vel propinquos contra justitiam defendit potentior. His quatuor modis
Abbreviated transcription (Latin):
autem nihil : luporũ more cuneta rapientes
& uix pauca pauperib relinquentes : ira¬
cundus iudex iudicii ex amen plene contu¬
eri non ual& quia caligine furoris : non
uid & claritatem iustitiae : Non . ẽ ꝑ sona
iniudicio consideranda: sed causa : scriptũ e
enim : Non accipias ꝑsonam iniudicio:
Iniqui iudices errant inueritatis sententia
dum intendunt qualitatem ꝑsonȩ & nocent

Expanded text:
autem nihil: luporum more cuncta rapientes, autem nihil: luporum more cuncta rapientes, et vix pauperibus pauca relinquentes. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet, quia caligine furoris non videt claritatem justitiae. Non est persona in judicio consideranda, sed causa. Scriptum est enim: Non accipies personam in judicio . Iniqui judices errant in veritatis sententia, dum intendunt qualitatem personae: et nocent
Abbreviated transcription (Latin):
uel odio: Nemo principũ . stultos uel improbos
iudices ponere deb&: Namstultus ꝑ ignauiã
ignorat iustitiã : improbus autẽ ꝑcupiditatẽ
subueftit ipsam quam dicit ueritatẽ : Pene
grauius lacerantur pauperes a prauis iudicib :
quam eruentissimis hostib : Nullus enim
predo tamcupidus in alienis. quam iudex
iniquus in suis: peiores sunt hostibus iũdices.
Aliquoties iudices boni ministros habent
rapaces. quorũ scelere coinquinantur : si non
prohibent rapacitatemillõrũ: hi in aNenis
pereunt peccatis. qui a non solũ ut egregius
mundi doctor ait. qui faciunt sed qui consen¬
tiunt facientib : digni efficiuntur moste
ꝑ p&ua. sepe iudices praui cupiditatis causa
aut differunt aut ꝑuerturt iudicia. nec
finiunt causas quousq sacculus eorum im¬
pleatur : quando enim iudicant. non causã
sed dona considerant: iudices praui iuxta
proph&ȩ uerbũ : quasi lupiues pere non
relinquunt in mane : hoc ẽ deprȩsentis
uitae commodo tantũ cogitant: de futura

Expanded text:
ebit. Nemo principum stultos vel improbos judices ponere debet. Nam stultus per ignaviam ignorat justitiam, improbus autem per cupiditatem subvertit ipsam quam didicit veritatem. Pene gravius lacerantur pauperes a pravis judicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Pejores sunt hostibus judices inAliquoties judices boni ministros 139 habent rapaces; quorum scelere coinquinantur, si non prohibent rapacitatem illorum. Hi in alienis pereunt peccatis, quia non solum, ut egregius mundi doctor ait, qui faciunt, sed qui consentiunt facientibus, digni efficiuntur morte perpetua . Saepe judices pravi cupiditatis causa aut differunt, aut pervertunt judicia. Nec finiunt causas, quousque saeculi eorum impleantur. Quando enim judicant, non causas, sed dona considerant. Judices pravi, juxta Prophetae verbum, quasi lupi vespere: non re inquunt in mane , hoc est, de praesentis vitae commodo tantum cogitant, de futuro
Abbreviated transcription (Latin):
temporib: credebam . eẽ uenturũ : & ut sibi
hanc scientiam descripturis diuinis ꝑuenisse
demonstrar& : sequitur. & lextua meditatio
mea ẽ: in proph&is enim concupiuerat xpm̃
bantur: Viuet anima mea & laudabitte : &
iudiciatua adiuuabunt me: Ad ipsum loquitur
quem desiderat intueri promittens animã
suam in a&ernũ uiuere. quam salubriter nouerat
credidisse: laud abit te: cantico scilic& nouo
ꝑfidem purã: iudicia autem dicit. quae famulis
infime rei comparati sunt homines. quando
dictum ẽ quae perierat ut agnosceres miseri¬
cordia dnĩ fuisse repestam : ipsigloria cum
a&erno patre & spũ scõ insȩcula saeculorũ am̃¬

Expanded text:
temporibus credebam esse venturum; et ut sibi temporibus credebam esse venturum; et ut sibi hanc scientiam de scripturis divinis pervenisse demonstraret, sequitur: Et lex tua meditatio mea est. In prophetis enim concupiverat Chrisbantur. Vivit anima mea et laudabit te, et iudicia tua adiuvabunt me. Ad ipsum loqquem desiderat intueri, promittens animam suam in aeternum vivere, quam salubriter noverat credidisse. Laudabit te, cantico scilicet novo per fidem puram. Judicia autem dicit, quae famulis infimae rei comparati sunt homines, quando dictum est, quae perierat, ut cognosceres misericordia Domini fuisse repertam. Ipsi gloria cum aeterno Patre et Spiritu sancto in saecula saeculorum. Am
Abbreviated transcription (Latin):
uideat quaedesiderat: & hic a terrenȩ c̃cu.¬
piscentiae labe purg&ur : Eruc tabunt labia
mea hymnũ cum docueris me iustificationes
tuas: si ꝑpurã conscientiã reserata fuerint
nuntiabit lingua mea eloquiumtuũ quia
omnia mandata tua equitas: Nihil. ẽ enim
aliud in eloquiis tuis dnẽ. nisi pax. nisi ȩquitas
nisi uita: hoc corde credam hoc labiis eloquar.
hoc lingua pronuntiem: fiat manus tua ut
salu& me . qm̃ manda tatua elegi: cum dicit
fiat manus tua designat dnm̃ saluatorem
qui factus ẽ ex semine dauid secundum carnẽ.
ꝑquem facta sunt uniuersa & reguontur : manũ¬
enim hic̃ debemus dexteram accipere : postu
lat autem uenire saluatorẽ. perquem se nouerit
saluandũ : quod autem dicit elegi mandata
tua. omnia pericula amorednĩ post posuisse
testatur : Concupiui salutare tuum dne &
lextua meditatiomea ẽ : ipsum uidẽre con-¬
cupiuerã quem de utero uirginali illis adhuc

Expanded text:
videat quae desiderat, et hic a terrenae concuvideat quae desiderat, et hic a terrenae concupiscentiae labe purgetur. Eructabunt labia mea himnum, cum docueris me iustificationes tuas. Si per puram conscientiam reserata fuerint nuntiabit lingua mea eloquium tuum, quia omnia mandata tua aequitas. Nihil est enim aliud in eloquiis tuis Domine, nisi pax, nisi aequitas, nisi vita: hoc corde credam, hoc labiis eloquar, hoc lingua pronuntiem. Fiat manus tua ut salvet me, quoniam mandata tua elegi. Cum dicit: fiat mqui factus est ei ex semine David secundum carnem, per quem facta sunt universa, et reguntur. Manum hic debemus dexteram acclat autem venire salvatorem, per quem se noverat salvandum. Quod autem dicit elegi mandata tua, omnia se pericula amore Domini postposuisse testatur. Concupivi salutare tuum Domine et lex tua meditatio mea est. Ipsum videre concupiveram, quem de utero virginali illis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ad tolerantiã mastrrii ꝑtin& dilexit uero
ad caritatẽ tormentis omnib: fostiorẽ :
ipsa dilectio uehementer agenda ẽ : quia
totius animi sibi explicatur: seruaui man¬
datatua & testimonia tua quia omnes uiae
meae in conspectu tuo dnẽ: seruant precepta¬
& testimonia qui uiasdĩ incedit. nec quicquã
in actu uel cogitatu agit . quod diuinȩ
contemplationi habeatur indignũ :
d propinqu& oratiomea inconspeciu
łuo dnẽ iuxta eloquiũtuũ damihi intel¬
lectũ : proximã tibi fieri orationẽ meam
de p̃cordnẽ ut ate intellectũ capiens. nihil
aliud nisi quod o post& exorem: Intr& orati¬
omea in conspectutuo dnẽ: gradatim a scen¬
dit scã p&itio: nam qui ante dix̃ ad propi&
nuncdicit intr&: prius fuerat ad propin:¬
quare de inde ut ad conspectũ dñĩ intrare
potuiss& : & superius dixit. secundũ eloqui ũ
tuũ damihi intellectũ: hic dicit secundum
eloquiũ tuũ eripeme : ut & ibi superna

Expanded text:
ad tolerantiam martyrii pertinet; dilexit vero ad tolerantiam martyrii pertinet; dilexit vero ad caritatem tormentis omnibus fortiorem: ipsa dilectio vehementer agenda est, quia totius animi nisibus explicatur. Servavi mandata tua et testimonia tua, Domine, quia omnes viae meae in conspectu tuo. Servat praecepta testimoniaque, qui vias Dei incedit, nec quicquam in actu vel cogitatu agit quod divina contemplatione habeatur indignum. Appropiet oratio mea in conspectu tuo Domine, iuxta eloquium tuum da mihi intellectum. Proximam tibi fieri orationem meam deprecor Domine, ut a te intellectum capiens, nihil aliud nisi quod oportet exorem. Intret oratio mea in conspectu tuo Domine. Gradatim ascendit sancta petitio. Nam qui ante dixit appropiet, nunc dicit intret. Prius fuerat <ut> appropinquaret, deinde ut ad conspectum Domini intrare potuisset. Et superius dixit: secundum eloquium tuum da mihi intellectum. Hic dicit: secundum eloquium tuum eripe me, ut et ibi superna
Abbreviated transcription (Latin):
septem illa significat uota: quib se mona¬
chorũ pia deuotio consolatur. id ẽ. matutinos
testiã sextã noñã lucernariã compl&orios
nocturnos: siuero spiritalit̃ intendas:
continuationẽ magis dictã sapient̃
aduestis. ut .ẽ. illud benedicã dnm̃
in omni tempore : septies dm̃ perdiem
laudat. quiamens eius inpleno splen¬
dore ꝑdurans. ad illũ septimum diem id ẽ
sabbatorũ sabbatũ qui ẽ. requies a &erna
festinat: Pax multa diligentib legem tuã¬
dnẽ & non ẽ illis scandalũ : pax multa m̃tib:
puritas & fidei copia declaratur. quae contra
uitia decenter opponimus: Nam dm̃ falso
amore diligit. qui scandalizatur infratrẽ :
Expectabã salutare tuũ dnẽ & manda tatua
dilexi: ihm̃ dnm̃ omniũ salutare expecta¬
mus ea quae inlege & proph&̧is mandata
fuerant fecispes premii. dilectionẽ generat
mandat: Custo diuit anima mea testimonia
tua: & dilexit ea uehementer: custodiuit

Expanded text:
septem illas significat vices quibus se monaseptem illas significat vices quibus se monachorum pia devotio consolatur, id est matutinos, tertia, sexta, nona, lucernaria, completorios, nocturnos. Si vero spiritaliter intendas, continuationem magis dictam sapienter advertis, ut est illud: ‘Benedicam Dominum in omni tempore’. Septies Deum per diem laudat, quia mens eius in pleno splendore perdurans, ad illum septimum diem, id est sabbatorum sabbatum, qui est requies aeterna, festinat. Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalum. Pax multa: mentis puritas et fidei copia declaratur, quae contra vitia decenter opponimus. Nam Deum falso amore diligit, qui scandalizatur in fratrem. Exspectabam salutare tuum Domine, et mandata tua dilexi. Iesum Dominum omnium salutare exspectamus, ea quae in lege et prophetis mandata fuerant feci. Spes praemii dilectionem generat mandati. Custodivit anima mea testimonia tua, et dilexit ea vehementer. Custodivit
Abbreviated transcription (Latin):
quem redimere poterat. nisi credentẽ propt̃
eloquiũ uiuificame : illo scilic& ubi promitut
qui credit inme non mori&ur in a&ernum:
Longe ẽ. apeccatorib: salus quia iustificationes
tuas non ex quisierunt: hoc specialiter intelle¬
gendũ aestimo de iudȩis. qui salutẽ id ẽ. dnm̃
saluatorẽ a se longius effecerunt noncre¬
dendo er qui testimoniis non crediderunt
inquib: prefiguratus ẽ aduentus dnĩ salua¬
toris. ideo a salute longe factisunt: qui
qm̃ animus nr̃ siiniquitatẽ reciper& nequa¬
quam se legi dominice sub integritate con¬
iunger& non dicit hominẽ iniquũ sed iniqui¬
tatem se dicit odisse. quod fas ẽ eam ab omi¬
natam fuisseut longe sit aliena & legẽ dnĩ
ꝑfecta uoluntate diligere: qui sunt quidili¬
gunt dm̃. nisi quioderunt iniquitatẽ : septies
indie laudem dixi tibi suꝑ iudicia iustitiȩtuȩ :
si ad litteram huncnumerũ uelimus aduestere :

Expanded text:
Quem redimere poterat, nisi credentem? Propter Quem redimere poterat, nisi credentem? Propter eloquium vivifica me, illo scilicet ubi promittit: ‘Qui credit in me, non morietur in aeternum’. Longe est a peccatoribus salus, quia iustificationes tuas non exquisierunt. Hoc specialiter intellegendum aestimo de Iudaeis, qui salutem, id est Dominum salvatorem, a se longius effecerunt non credendo ei; qui testimoniis non crediderunt, in quibus praefiguratus est adventus Domini salvatoris. Ideo a salute longe facti sunt, quiam animus noster, si iniquitatem reciperet, nequaquam se legi dominicae sub integritate coniungeret. Non dicit hominem iniquum, sed iniquitatem se dicit odisse, quod fas est eam abominatum fuisse ut longe sit aliena et legem Domini perfecta voluntate diligere. Qui sunt qui diligunt Deum, nisi qui oderunt iniquitatem? Septies in die laudem dixi tibi super iudicia iustitiae tuae. Si ad litteram hunc numerum velimus advertere,
Abbreviated transcription (Latin):
in a&ernũ fundata qm̃ id quod promisit
a &ernũ ẽ : qm̃ fundamentũ promissionis ẽ
xps̃ inquo huius spertestimonia uera sunt quȩ
hic abinitio cognouis sefdicit quia uerbis ecle¬
si a loquitur quae ab initio generis humani
exosta nullis generationib desunt:
Nide humilitatẽ meã &eripeme. GRADΥy
quialegemtuã non sumoblitus: quod hic
uid&ur ad mastrres ꝑtinere. quorũ corpiis
affligitur ut uilitas pecudũ : sequitur. &
eripeme: unde scilic& nisi depoenarũ urguen¬
tium necessitate. depericulo mostis. legem
uero hic illã sententiã dicit quae ait : Omnis
qui se exaltat humiliabitur. & qui se humiliat
exaltabitur: hanc se dicit non oblitũ usq in
finem uitae : Iudica iudiciũ meũ &redime me
propt̃ eloquiũ tuũ uiuificame: iudicaui ego
menihil scire nisi ihm̃ xpm̃ qui adredemptionẽ
mundi uenire promissus. ẽ: iuxta hoc: ego iudici
ego ate uiuificer in eloquiis tuis. redimeme :

Expanded text:
in aeternum fundata, quoniam id quod promisit in aeternum fundata, quoniam id quod promisit aeternum est, quoniam fundamentum promissionis est Christus, in quo huius spei testimonia vera sunt. Quae hic ab initio cognovisse dicit, quia verbis ecclesiae loquitur, quae ab initio generis humani exorta nullis generationibus defuit. Vide humilitatem meam et eripe me, quia legem tuam non sum oblitus: quod hic videtur ad martyres pertinere, quorum corpus affligitur ut vilitas pecudum. Sequitur: et eripe me; unde scilicet, nisi de poenarum urgentium necessitate, de periculo mortis? Legem vero hic illam sententiam dicit, quae ait: ‘Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur’. Hanc se dicit non oblitum usque in finem vitae. Iudica iudicium meum et redime me, propter eloquium tuum vivifica me. Iudicavi ego me nihil scire nisi Iesum Christum, qui ad redemptionem mundi venire promissus est: iuxta hoc ergo iudicium ego a te vivificer in eloquiis tuis. Redime me.
Abbreviated transcription (Latin):
presumendũ nisi insoladĩ pi& ate. quȩ ex
miseris beatos facit. excaptiuis liberos e
mostuis uiuos: secundũ iudiciũ tuũ quo suppli¬
cantib parcis: uiui ficari enim non potest.
nisi qui inse propriã non hab& uitã. Ad pro¬
pinquauerunt ꝑ sequentes me iniquitati.
alege autẽ tua longe facti sunt : tunc ad pro¬
pinquant ꝑ sequentes quando usq: ad carnẽ
cruciandã ꝑerimendam uȩ ꝑueniunt: sed
quanto uiciores sunt ꝑsequentes isti. tanto
longiores sunt alege iustitiȩ. Prope esto
dnẽ &omnes uia &uãe ueritas : contra illã
proximitatẽ ꝑ secutionis uicinitatẽ dnĩ sibi
dicit remediũ unde salutis auxiliũ nouerat
uenturũ non itineris locis sed ꝑueritatẽ
mandatorũ dĩ cordib: scõrum in labi
Initio cognoui de testimonustuis quia in
acernũ fundasti ea : quae sunt ista testimo¬
nianisi quib: testatus ẽ ds̃ daturũ se regnũ
filiis suis sempiternũ &i deo ipsa testimonia

Expanded text:
praesumendum, nisi in sola Dei pietate, quae ex praesumendum, nisi in sola Dei pietate, quae ex miseris beatos facit, ex captivis liberos, ex mortuis vivos. Secundum judicium tuum, quo supplicantibus parcis: vivificari enim non potest, nisi qui in se propriam non habet vitam. VERaverunt persequentes me iniquitate, a lege autem tua longe facti sunt. Tunc appropinquant persequentes, quando usque ad carnem cruciandam perimendamve perveniunt. Sed quanto viciniores sunt persequentes isti, tanto longiores sunt a lege iustitiae. Prope esto Domine, et omnes viae tuae veritas. Contra illam proximitatem persecutionis vicinitatem Domini sibi dicit remedium, unde salutis auxilium noverat venturum. Non teneris locis, sed per veritatem mandatorum Dei cordibus sanctorum illaberis. Ab initio cognovi de testimoniis tuis, quia in aeternum fundasti ea. Quae sunt ista testimonia, nisi quibus testatus est Deus daturum se regnum filiis suis sempiternum? Et ideo ipsa testimonia