comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus uitã ꝑdit. qñ ip̃a uitam suã in fid̾
n spe ⁊ canitate ꝑsistens. ñ amittit. Ne¬
mo gͥm̃ dicat. Qui paruã fidẽ aut spẽ
paruam ⁊ paruiam caritatẽ hũt: non
saluant᷑. Ego ñ mensuro. crescant qͣnt̃
uolunt. Quanto maiores: tanto melioreᷤ.
⁊̃ am̃ ego illos ꝯdempnare ñ audeo ꝗͣt¬
uis partu sint. Ex quo nati st̃ ex do filii
st̃ ddi. Putas qr magnos filios suos ds̃ sal¬
uabit ⁊ paruos ꝯdempnabit: S cͥptã

Expanded text:
suam perdit, quando ipsa vitam suam, in fide, et spe et charitate persistens, non amittit. Nemo ergo mihi dicat: Qui parvam fidem, et spem parvam et parvam charitatem habent, non salvantur. Ego non mensuro. Crescant quantum volunt. Quanto majores, tanto meliores. Tamen ego illos condemnare non audeo quantumvis parvi sint. Ex quo nati sunt ex Deo, filii sunt Dei. Putas quia magnos filios Deus salvabit, et parvos condemnabit? Scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tm̃ habeb̾ qͣnͣtum ille qui magnũ m̾i¬
tum habeb̾. Solus ille excludit᷑ a ꝑci¬
piendo p̃mio. qui nicħ ht̃ de m̾ito. Os̃
gͦ qui in dnõ moriunt᷑ beati st̃. quia pꝰ
m̾itum uirtutis: ad p̃miũ beatitidiniᷤ

Expanded text:
non tantum habebit quantum ille qui magnum meritum habebit. Solus ille excluditur a percipiendo praemio qui nihil habet de merito. Omnes ergo qui in Domino moriuntur, beati sunt , quia post meritum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ẜ ipãm ꝑfecta ẽ. sic̃ ip̃ꝰ ꝯditio ad solũ
Sola quippe rõnał c̾atura ad similitu¬
in rõne diuina. ⁊ in ꝓuidñtia et̃na
ip̃iꝰ cãm & simłitudinẽ hũerit. ex qͣ& scd̾m¬
ꝗͣ ꝑfecta sit in subsistentia sua. S
magna differentia ẽ ⁊ distantia mag
aliud a deo. longe tñ aliud ẽ factũ ẽẽ
aliquid ad similitudinẽ ip̃iꝰ ꝙ indo:¬
⁊ irõne eiꝰ. ⁊ in ꝑuidñtia ip̃iꝰ. ⁊ factũ
eẽ ad similitudinẽ łi. ⁊ cłosimile ẽẽ.
ex qua fut᷑a erant. s qͣsi minꝰ erant sin¬
ꝯtinebat:⁊ maior erat in toto.⁊ qͣ si
sr̃ habundabat singłis. ⁊ iõ ñ erant sĩ¬
gła ħ totum s in toto erant singła qm̃
totum ad totum. ⁊ ad singła singła. ⁊ tñ
do in pa̾tre nicħ minꝰ erat qͣm in toto.
in parte ⁊ toto. ⁊ minꝰ fut᷑a erant in parte
ri suffic̾e potuit. ad cuiꝰ similitudinẽ for¬
maretur. s qͣsi totum assumpsit dm̃ũ eiꝰ

Expanded text:
 ipsam perfecta est, sicut ipsius conditio ad solum Sola quippe rationalis creatura ad similituin ratione divina et in providentia aeterna ipsius causam et similitudinem habuerit ex qua fecta sit in sua subsistentia. Sed magna differentia est et distantia magnaliud a Deo, longe tamen aliud est factum esse aliquid ad similitudinem ipsius quoione ejus et in providentia ipsius, et factum esse ad similitudinem Dei et Deo simile esse. ex qua futura erant; sed quasi minus erant sintinebat; et major erat in toto et quasi superabundabat singulis. Et ideo non erant singula hoc totum, sed in toto erant singula, quoniam totum ad totum et singula ad singula. Et tamen Deo in parte nihil minus erat quam in toto, in parte et toto, et minus futura erant in parte ri sufficere potuit, ad cujus similitudinem formaretur; sed quasi totum assumpsit Deum ut ejus
Abbreviated transcription (Latin):
& ip̃a facta ẽ añ celũ & t̾ram. Itm si in pͥnci¬
pio c̃auit d̾s celum ⁊ t̾ram. nicħ factũ ẽ
ante cȩlum ⁊ t̃ram. nec facta ẽ ip̃a sapĩa
ante celum ⁊ t̃ram. ꝙ simul stare ñ pͥt.
gñtiam u̾itatis. qm̃ inu̾itate ñ repuigna

Expanded text:
est ante coelum et terram. Iterum si in principio creavit Deus coelum et terram, nihil factum est ante coelum et terram nec facta est ipsa sapientia ante coelum et terram, quod simul stare non potegentiam veritatis quoniam in veritate non repugnat
Abbreviated transcription (Latin):
carne. s ut cum diabolo ⁊ angłis eiꝰ pu¬
niant᷑. Utrum sane cum uiciis ipsrid̃¬
formitatib suoꝵ corꝑum resurgant. q̃¬
cunq in eis deform ia ⁊ uitiosa m̃¬
bra gestau̾unt. inquirendo labora¬
re quidsest: Neq enĩ fatigare nos de¬
bet incerta eoꝵ ł habitudo ł pulcͥtu¬
doquoꝵ ent certa ⁊ sempit̃na damp¬
natio. Nec moueat quomͦ erit in eis
corpꝰ incorruptibile si dolere pot̾it aut
quomͦ corruptibile si non poti̾t. Non
in corruptio nͥuͥ salus nullo dolore cor¬
rumpit᷑. E aũ infelix mori non sinit᷑.
⁊ ut ita dicam mors ip̃ã non morit᷑. ⁊ u̾i
dolor ꝑpetuus non uit̾mi gt s affuigit
ipã corruptio ⁊ ñ finitur ħ in scͥpturis¬
sc̃is: scda mors dr̃. Nec pͥma tñ qua suũ
corpꝰ anima relinquere cogit᷑. nec scd̾a
qua penale corpꝰ anima relinquere ñ ꝑ¬
mittitur homini accidisset:. si nemo pec
rit eoꝵ. qui p̃ter pecc̃m ꝙ originalet᷑¬
xerunt nullum in suꝑ addiderunt.⁊

Expanded text:
carne, sed ut cum diabolo et ejus angelis puniantur. Utrum sane ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecunque in eis deformia et vitiosa membra gestaverunt inquirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet incerta eorum vel habitudo vel pulchritudo quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo erit in eis corpus incorruptibile, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile si non poterit. Non incorruptio nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, et ut ita dicam mors ipsa non moritur; et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit ipsa corruptio et non finitur; haec in Scsecunda mors dicitur ; nec prima tamen, qua suum corpus anima relinquere cogitur, nec secunda, qua poenale corpus anima relinquere non permittitur, homini accidisset, si nemo peccarit eorum qui praeter peccatum, quod originale traxerunt, nullum insuper addideru
Abbreviated transcription (Latin):
dictuni ñ defuturũ eẽ q fuit. ñ aũ nega¬
tunum ẽ affuturum eẽ ꝗ defuit. defuit
aũ infanti mortuo: ꝑfecta qnͣtitas suricor¬
hunc ꝑsectionis mod̾ sic hñt õs ut cũ
illo concipiantur atq nascantur: s hñt
lnratione non mole sic̃ ip̃a membra oĩa
iam sunt latent̃ in semine. cumr ⁊̃ natis
non nulla adhuc desint sic̃ dentes aut
si quid eiꝰmͦi. In qua rõne uniꝰtuiꝰq ma¬
t̾ie indita corꝑali iam qͦdam mͦ ut ita di¬
rebit. In hac gͦ. infans iam breuis aut lõ¬
gus ẽ. qui brauis longus ue futurꝰ ẽ. Re

Expanded text:
dictum non defuturum esse quod fuit, non autem negatum est adfuturum quod defuit. Defuit autem infanti mortuo perfecta quantitas sui corHunc perfectionis modum sicut habent omnes ut cum illo concipiantur atque nascantur; sed habent in ratione non mole, sicut ipsa membra jam omnia sunt latenter in semine, cum etiam natis nonnulla adhuc desint, sicut dentes, aut si quid ejusmodi. In qua ratione uniuscujusque materiae indita corporali, jam quodammodo, ut ita direbit. In hac ergo infans iam breuis aut longus est, qui breuis longusue futurus est. Se
Abbreviated transcription (Latin):
pendi dolore penarum. cum audierint.ite
maledicti in ignem ȩt̃ñum qui ꝑatꝰ ẽ diabo¬
lor angłis eiꝰ. a quo auditu malo. iustꝰ non
ra. tardius ł ad longinquiora. s utraq inter
ualla pari cͥeleritate ꝯtingit: ita cum in ictu
ẽ queq retentia quã diuturno tp̃r dilapsa
carlauera suscitare. De eodem.¬
Rit iudicium ip̃o in opinato dñi
aduentu celerrimũ. ꝙ tardissimũ
putabatur. qr ip̃as ꝯscientias sine sermo¬
nis ꝓlixitate ꝯuincet. In cogitationib
ł ex cusantib in dic quauidicabit deꝰ

Expanded text:
pendi dolore poenarum cum audierint: pendi dolore poenarum cum audierint: Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . A quo auditu malo justus non ra, tardius ad lonualla parili celeritate contingit, ita cum in ictu est quaeque recentia quam diuturno tempore dilapsa cadauera suscitare. increErit judicium ipso inopinato Domini adventu celerrimum, quod tardissimum putabatur; quia ipsas conscientias sine sermonis prolixitate convincet. In cogitationibussive excusantibus in die qua judicabit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ihm̃ xp̃m .s. in illa claritate dequa dicit
patͥ quam hũi apud te hꝰ quãnuindꝰ fieret.
Tunc eñi ttadet regnum dõ ⁊ patͥ. ut in¬
tret seruus bonus in gaudium dñi sui¬
uidi non pot̃. inictu ocłi. ħ ẽ in summa cele¬
ritate in nouissima tuba. ħ ẽ in nouissimo
sgͥno qd̃ dabit᷑ ii ista compleant᷑. Ganet
eñi inquit tuba.⁊ mortui resurgent in cor¬
rupti. ⁊ nos ꝯmutabim᷑. Gͦ istam ꝯmuta¬
tionẽ in melius sine dubitatione oportet
iit᷑ auri sunt. s sic̃ dñs in euugłio loquitur
qui benefecerunt in resurrectionem uitȩ:
qui male egerunt in resurrectionẽ iudicii.
uidicium appellans penam sempit̾nã. Sic̃
alio loco. Quiñ credit inquit iam iudicatꝰ ẽ.
ꝓ m̃ illi qui ad uidicium resurcecturi sunt
ñ ꝯmutabunt᷑ in illam corruptelam quȩ nec
doloris corruptionẽ pati pot̾̃ illa namq fi¬
ne cruciabuntur. q ignis eoꝵ ñ extinguet᷑
tesurgent integͥtate m̃broꝵ. s tñ corrum¬

Expanded text:
um : sed in illa claritate, de qua dicit Patri: « Quam habui apud te priusquam mundus fieret . » Tunc enim tradet regnum Deo et Patri, ut intret servus bonus in gaudium Domini suividi non potest in ictu oculi; hoc est in summa celeritate et in novissima tuba, hoc est in novissimo signo quod dabitur, ut ista compleantur. Canet enim, inquit, tuba et mortui resurgent incorrupti et nos commutabimur . Ergo istam commutationem in melius sine dubitatione oportet cturi sunt. Sed sicut Dominus in Evangelio loquitur: Qui bene fecerunt in resurrectionem vitae; qui male egerunt in resurrectionem judicii ; judicium appellans poenam sempiternam, sicut alio loco: Quiproinde illi, qui ad iudicium resurrecturi sunt, non commutabuntur in illam incorruptelam, quae nec doloris corruptionem pati potest; illa namque fine cruciabuntur: quia ignis eorum non exstinguetur, resurgent integritate membrorum, sed tamen corrum
Abbreviated transcription (Latin):
fieri imaginis filii dĩ pot̾ sic accipiũ
quemadmodũ nob̃ ille mortalitate ita
nos illi efficiam᷑ unmortalitate ꝯformeᷤ.
Si aũ inhis u̾bis qua forma resurrecta
telligenda ẽ s ȩtatis. Resurgent itaq õs

Expanded text:
fieri imaginis Filii Dei , potest sic accipi, ut quemadmodum nobis ille mortalitate, ita nos illi efficiamur immortalitate conformes. Si autem in his verbis qua forma resurrecturtelligenda est, sed aetatis. Resurgent itaque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtte non possum. seq eñ monstra a
nascuntur ⁊ uiuunt quãlibet cito mo¬
nantur: aut resurrectura negabuntur.
ait ñ nata. tesurectuta credenda st̃.
ac ñ potiꝰ correpta emendataq natura.
Absit enĩ ut illũ bimẽbram qui nuꝑer
natꝰ ẽ in oriente. de quo fr̃s dilectissimi
qui eũ uiderunt retulerunt: ⁊ beatus
ieronimꝰ p̃sb̾r scͥptum reliquit: Ab sit
inquã ut unum duplicẽ hominẽ.
acñ potiꝰ duos homines ꝙ futurũ erat
si gemini nascerent᷑: resurrecturos ⁊xi¬
stimemꝰ. Ita ⁊ cet̾a quȩ singła quiq

Expanded text:
erire non possum. Neque enim monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut vitiata resurrectura credenda sunt; ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem qui nuper natus est in oriente, de quo, fratres dilectissimi, qui eum viderunt retulerunt, et beatus Hieronymus presbyter scriptum reliquit. Absit, inquam, ut unum duplicem hominem, ac non potius duos homines, quod futurum fuerat, si gemini nascerentur, resurrecturos aestimemus! Ita et caetera quae singuli quique
Abbreviated transcription (Latin):
nem corpꝰ xͥ caro appellatum ẽ. S iõ ait apłs.
Seminatur corpꝰ animale. Nrget sp̃uale:
qm̃ tc̃ tanta erit concordia carnis ⁊ sp̃s ui
iuficante spũ sine sustentacło alicꝰ indigen¬
tiȩ subditam carnem. ut nich nob̾ repug¬
net ex nob̾s sic̃ foris neminem. ita nec in¬
tus nos ipõs patiemur inimicos: Augꝰ
resurgent qua mortui sunt. xui.
uid gͦ dicturi sumꝰ de infantib nͥ

Expanded text:
nem corpus Christi caro appellatum est. Ideo ait Apostolus: Seminatur corpus animale, surget spirituale ; quoniam tanta erit concordia carnis et spiritus vivificante spiritu sine sustentaculo alicujus indigentiae subditam carnem, ut nihil nobis repugnet ex nobis, sed sicut foris neminem, ita nec intus nosmetipsos patiemur inimicos CAP. resurgent qua mortui sunt. Quid ergo dicturi sumus de infantibus,
Abbreviated transcription (Latin):
in quoꝵ cumq animalium ł hominũ
embrorum omnium .xiii.¬
reformatio non solum ex t̾raĩue
rum ex alioꝵ elementoꝵ secretissimo sinu
quo dilapsa cadau̾a recesserunt. in tẽꝑis
puncto reddenda ⁊ rein tegranda ꝓmutit᷑.
Ipã itaq tr̃ena mat̾ies que discedente aĩa
sit cacdau̾. non ita tesurcectione reꝑabitur.
st̃ ad easdem qͦ corꝑis partes fuerunt u̾¬
redire necesse sit. Alioquin si capillus redit
b ꝙ totiens dep̃sit exsectio. immodata
⁊ indetens cogitãtib ⁊ iõ tesurrectionem
carnis non credentib occurrit in formitas.
S quẽ admod̾ si statuli ctuꝰlibet metalli¬
solubilis aut igne liquesc̾it aut ꝯt̾eret᷑
in pulu̾em. aut ꝯfundet᷑ in massam ⁊i eã
uelit artifex tursꝰ ex illiꝰ mat̾iei qũatitate¬

Expanded text:
in quorumcunque animalium etiam hominum Membrorum omnium reformatio non solum ex terra verum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadavera recesserunt in temporis puncto reddenda et redintegranda promittitur. Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerint redire necesse sit. Alioquin si capillis capitiquod toties dempsit exsectio immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus, occurrit formositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius mate
Abbreviated transcription (Latin):
turpet᷑. S integͥtur ꝗ. nondũ erat in¬
tegrum. sic̃ instaurabit᷑ ꝙ nond̾ erat uicia¬
⁊ monstris utrũ resurgent aut qualia
int̃ doctissimos queri solet. et
disputat̃i pot̃ ꝙ utrum  ab homine in¬
ueuiri possit ignoro. qñ incipit homo in
ut̾o uiu̾e utrum sit quedam uita occul¬
ta quȩ nondũ motib uiuentis appareat.
membratĩ execant᷑. ⁊ eiciunt᷑ ex uteris
pgnantiũ. nematrẽ qͦ si mortua ibi re¬
unquant᷑ occidant impudentia nimia
ex illo utiq mori iam pot̃. Mortuus uͦ¬

Expanded text:
turpetur; sed integretur quod nondum erat inturpetur; sed integretur quod nondum erat integrum, sicut restaurabitur, quod nondum fuerat vitiaet monstris utrum resurgant, et qualia inter doctissimos quaeri solet, et disputari potest. Quod utrum ab homine inveniri possit ignoro, quando incipit homo in utero vivere, utrum sit quaedam vita occulta, quae nondum motibus viventis appareat; membratim exsecantur et ejiciuntur ex uteris praegnantium, ne matrem quoque si mortua ibi relinquantur occidant, impudentia nimia ex illo utique jam mori potest. Mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
Q sunt mortui s in etñam utam sicut ꝓ
ip̃iꝰ resurtectio. quẽadmod possi bieuit̃ dis¬
putate .⁊ om̃ib questionib quȩ dehac re
mou̾i solent: satisfac̾e non inuenio. Resur¬
recturam tñ omĩum catnem quicũq na¬
tisumꝰ ⁊ nascunt᷑ ⁊ mortui st̃ ⁊ morientur:
occurrit de abortuis sitib qͥo quiiã qͥdẽ
nati sinit inut̾is matr̃. s nondũ ita nati
ut iampossint renasci si tesurrecturos eoᷤ
drrimꝰ dehis qui iam formati sunt tolerari
quis non pcliupaᷤᷤ ꝑit arbittet᷑ sicite se¬
mina qtiȩ concepta non fuerunt SS neg¬
te quis audeat ⁊̃ si affirmare ñ audeat.
id acturam resurrectionẽ ut qͥcqͥd formȩ
defiut impleat᷑. atq: ita ñ e̾sit: ꝑfectio quȩ
accessura erat tꝑ̃r. quẽ admos non eit̃
uitia quȩ accesserunt tempore ut neq in
eo ꝙ aptum ⁊ ꝯgnuim dies ab laturi fu¬
ciant natura ftaudet᷑. neq in eo ꝙ ada¬
sum ⁊ ꝯtrarium dies attulerit natura

Expanded text:
ernam vitam sicut Christi ipsius resurrectio, quemadmodum possibiliter sit disputare, et in omnibus quaestionibus quae de hac re moveri solent satisfacere non invenio. Resurrecturam tamen omnium carnem quicunque nati sumus, et nascuntur, et mortui sunt et morientur occurrit de abortivis fetibus quaestio qui jam quidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita nati, ut jam possint renasci. Si resurrecturos eos dixerimus, de his qui jam formati sunt, tolerariquis non proclivius perire arbitretur, sicut semina quae concepta non fuerint? Sed negare quis audeat, et si affirmare non audeat, id acturam resurrectionem, ut quidquid formae defuit impleatur, atque ita ut sit perfectio quae accessura erat tempore, quemadmodum non erit vitiata quae accesserit tempore, ut neque in eo quod aptum et incongruum dies allaturi fuerant, natura fraudetur, neque in eo quod adversum et contrarium dies attulerit natura
Abbreviated transcription (Latin):
am̃: ad humanȩ natiuȩ figutã resur¬
restione reuocabunt᷑. ita ut singłe aĩȩ
si tigła sua corꝑa obtincant. nullis co¬
henͦitib ĩ quecumq coherentia nata
fuerant s seorsum sͥ singuł sua mẽbra¬

Expanded text:
d humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fuerant; sed seorsum sibi singulis sua membra
Abbreviated transcription (Latin):
dicem uidebuunt mali: ñ eis uidebit᷑ bonꝰ.
num erit impiis qui muteat᷑ in ignẽ ȩtnũ:
nec sũmum bonũ erit uistis. Ad huc eñ uo¬
cat eos ad regnũ ꝙ eis ꝑatũ ẽ ab iitio ñ¬
di. Sic̃ eni ilł dicet ite in ignẽ ȩt̃nũ. sici
stis uenite benelicti patͥs mei possi dete¬

Expanded text:
dicem videbunt mali, non eis videbitur bonus, num erit impiis qui mittentur in ignem aeternum, nec summum bonum erit justis. Adhuc enim vocat eos ad regnum quod eis paratum est ab initio mundi. Sicut enim illis dicet: « Ite in ignem aeternum » : sic justis: « Venite, be
Abbreviated transcription (Latin):
cum de illo dicat filiꝰ. ẽ qui querat ⁊ uidicet᷑.
sic ita dictum ẽ pat̃ ñ uidicat quẽ ꝙͣ s om̃e
iudicium dedit filio. ac si dic̾etur. Patrẽ
nemo udebit in iudicio uiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ.
s om̃s filiũ q filiꝰ hominis ẽ ut possit ⁊¬
ab impiis uidi cum illi ⁊ iudebt̃ in quẽ

Expanded text:
dicat: est qui quaerat et iudicet, sed ita dictum est: pater non iudicat quemquam, sed omne iudicium dedit filio, ac si diceretur: "patrem nemo uidebit in iudicio uiuorum et mortuorum, sed omnes filium", quia et filius hominis est, ut possit et ab impiis uideri, cum et illi uidebunt in quem
Abbreviated transcription (Latin):
in aꝑtam ꝑsecutionem. de latebris e¬
rumpet odiorum. ħ enim erit nouissi
ciet᷑ umuessa uidelicet ciuitas xp̃i ab
uit utraq suꝑ terram. Uñ apłs. Refri
gescet caritas multoꝵ ⁊ habundabit
iniquitas. Uñ danihel. Et erit inqͥt
tempꝰ tͥbulationis quale non fuit ex
quo nata ẽ gens suꝑ tr̃am:usq ad tp̃s

Expanded text:
in apertam persecutionem de latebris erumpet odiorum.\' Haec enim erit nouissimtietur, uniuersa scilicet ciuitas Christi ab erit utraque supegescet charitas multorum et abundabit iniquitas . Unde Daniel: Et erit, inquit, tempus tribulationis qualis non fuit ex quo nata est gens super terram, usque ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
Cum eñi boni uisuri sint uidicem et¬
mam qua filiꝰ hominis ẽ. s tñ in cla¬
ritate in qua uidicabit. ñ in hum ilitate
bunt. Non enĩ sunt mundicordes. Be
rus ẽ apparebit. quid ẽ ꝙ ꝓ magno di¬
lectori suo pollicetur dicens. ego diligi

Expanded text:
boni et mali uisuri sint iudicem mam, qua filius hominis est, sed tamen in claritate, in qua iudicabit, non in humilitate, bunt. Non enim sunt mundicordes qui urus est apparebit, quid est quod pro magno dilectori suo pollicetur dicens: « Ego diligam
Abbreviated transcription (Latin):
niens ꝑcutiam tr̃am penitꝰ. P hunc he¬
est. in sermonib cordib q fidelium. Ip̃e
quippe añ aduentum iudicis saluatoriᷤ
non uiu̾e ĩmm̾ito credit᷑. Curru ñaq
igneo raptus ẽ de reb humanis: quod
euidentissime scͥptura satra testatur
Cum uen̾it gͦ exponendo legẽ spũalit̃
quam nc̃ iudei carnalit᷑ sapiunt. qu̾tet
cor patͥs ad filium .i. cor patrum ad filioꝰ.

Expanded text:
am penitus. per hunc Heest in sermonibus cordibusque fidelium. ipse quippe ante aduentum iudicis saluatoris non inmerito creditur. Curru namque igneo raptus est de rebus humanis, quod euidentissime sancta scriptura testatur. Cum uenerit ergo, exponendo legem spiritaliter, quam nunc Iudaei carnaliter sapiunt, conuertet cor patris ad filium, id
Abbreviated transcription (Latin):
artifex homo quã ꝑꝑ aliquã causa
ꝑeat. ac si quid in illa forma pͥore inde¬
cent̃ extabat nec parilitati parcitm ꝯgru¬
ebat. non de toto unde fecerat amputare
miscere ut nec feditatem faciat. nec mi¬
nuat qͣntitatẽ. quid de omĩpotente sen¬
esurgent gͥ scoꝵ corꝑa bilia: xul.¬

Expanded text:
artifex homo quam propter aliquam causam artifex homo quam propter aliquam causam pereat, ac si quid in illa forma priore indecenter exstabat, nec parilitati partium congruebat, non de toto unde fecerat amputare miscere, ut nec foeditatem faciat nec minuat quantitatem, quid de Omnipotente senresurgent, et inco
Abbreviated transcription (Latin):
artifex de coto quo carꝯ nr̃a ꝯstua̾t. sam
mirabili ⁊ it esfibili clertatẽ restih .
nec aliquid attinebit ab eł pei itegitate
utrum capilli ad capillos redeant. an un¬
gues ad ungues. an quicqͥd eoꝵ pietat mu¬
tetur in carncmn.: un partes alias corpois
reuocetur curante: artificis ꝓuidentiaie
quid indecens fiat. Nec illiud ẽ ꝯsequens
ut iõ diu̾sa statura sit reui uiscentium
cum eadem matie. aut pingues cum eadẽ
pinguedine reuiuiscant.S si ħ ẽ in ꝯsilio
creatoris ut in effigie sua cuiꝰ cumq ꝓͥeta
modificabitur illa inuno qͦ mat̾ies. uͭ
nec aliquid ex ea ꝑeat.⁊ ꝙ. alicui defuerit
ille suppleat qui ⁊ denichilo potuit ꝙ uolu¬
it oꝑan. Si aũ in corꝑib resurgentiũ rõna¬
bilis inequalitas erit sic̃ ẽ uocam quibus
sui ꝙ ⁊ hominẽ reddat angłicis cetib. et
nicħ inconueniens eoꝵ ingerat sensib
Indecoꝵ quippe aliquid non erit. s quicqͥd
futurun᷑ l decebit qr nec futurum ẽ si ñ

Expanded text:
artifex de toto quo caro nostra constiterat eam mirabili et ineffabili celeritate restituet. Nec aliquid attinebit ad ejus rei integritatem, utrum capili ad capillos redeant, an ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in alias partes corporis revocetur curante artificis providentia ne quid indecens fiat. Nec illud est consequens ut ideo diversa statura sit reviviscentium ut macri cum eadem macie, aut pingues cum eadem pinguedine reviviscant. Sed si hoc est in consil o Creatoris, ut in effigie sua cujuscunque proprmodificabitur illa in unoquoque materies, ut nec aliquid ex ea pereat; et quod alicui defuerit ille suppleat qui de nihilo potuit quod voluit operari. Si autem in corporibus resurgentium rationabilis inaequalitas erit, sicut esui, quod et hominem reddat angelicis coetibus, et nihil inconveniens eorum ingerat sensibus. Indecorum quippe aliquid ibi non erit; sed quidquid futurum est, hoc decebit, quia nec futurum est, si non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ xͦ. quoꝵ ꝑs inseatq illos qui tc̃ secũ
uiuebant. tnssigurabat apłs ut nunꝗͣ
omnino morituri sũt. anipo tꝑ̃is pun¬
cto quo cũ resur gentib rapient᷑ innu¬
bib in obuiam xͦ in aera. ad ĩm ortalita¬
tẽ. ꝑ mortẽ mira cele: itate tiansibt̃.Si
eiq in obiuam rapient᷑ credidimꝰ in eode
taptu de mortalib corꝑib exturos. ⁊ at
ead̾ max corpora redituros nullas in
u̾bis apłi patiem angustias. siue uͥ dicit
tu ꝙ seminas ñ uiuificat᷑. nͥ pͥꝰ moriatur.
siueuͥ dic̃ om̃s resurgemꝰ aut õs dormie.¬
mus. qr nec illi ꝑ immortalitatẽ uun¬
cabunt᷑. nͥ qu̾alibet paululum tñ anͣ
moriantur. Ac ꝑh ⁊ a resurrectione ñ
erunt alieni quã dormitione p̃cedĩ.
qnͣuis breuissima non tñ nulla: Quo¬

Expanded text:
ersonas in se atque illos qui tunc secum vivebant transfigurabat Apostolus, nunquam omnino morituri sint, an ipso temporis puncto quo cum resurgentibus rapientur in nubibus obviam Christo in aera ad immortalitatem per mortem mira celeritate transibunt. Si ique in obuiam rapientur, crediderimus in eodem raptu de corporibus mortalibus exituros et ad eadem mox immortalia redituros, nullas in uerbis apostoli patiemur angustias, siue ubi dicit: tu quod seminas non uiuificatur, nisi moriatur, siue ubi dicit: omnes resurgimus aut: omnes dormiemus; quia nec illi per immortalitatem uiuificabuntur, nisi quamlibet paululum tamen ante moriantur, ac per hoc et a resurrectione non erunt alieni, quam dormitione praecedunt quamuis breuissima, non tamen nulla. cu
Abbreviated transcription (Latin):
a carne soluitur. ꝙ. caro: ꝓuttedinẽ
soittitur. ꝗ putredo in pulu̾em redigtir
ꝙ. puluis in elementis soluit᷑. ut neqͦqͣm
inspiciunt: ħ uestiri carnib tursumq ad
uitam uiridesc̾e posse diffidunt. qui re.¬
surrectionis sidem ex obedientia ñ tenent.
c̾te hanc ten̾e ex ratione debuerunt. Qdͥ
ipã temꝑalis quasi morit᷑ dũ suꝑuen¬
entib noctis tenebris ea quȩ aspiciebat᷑
subtrahit᷑. ⁊ quasi cotidie resurgit. duĩ
lux ablata occłis supp̃ssa iterum node
reꝑatur. ꝑ momenta qͦ tempoꝵ c̾numꝰ
arbusta uiriditatẽ folioꝵ amitte̾a su¬
duum ꝓlatione cessare. Et ecce qui¬

Expanded text:
a carne solvitur, quod caro in putredinem vertitur, quod putredo in pulverem redigitur, quod pulvis in elementis solvitur, ut nequaquam nspiciunt, haec vestiri carnibus rursumque ad vitam viridescere posse diffiduntur; et qui resurrectionis fidem ex obedientia non tenent, certe hanc ex ratione tenere debuerunt. Quid ipsa temporalis quasi moritur dum, supervenientibus noctis tenebris, ea quae aspiciebatur subtrahitur, et quasi quotidie resurgit, dum lux ablata oculis, suppressa iterum nocte, reparatur. Per momenta quoque temporum cernimus arbusta viriditatem foliorum amittere, a fructuum prolatione pos
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectione ueniente. uidemꝰ folial
rumꝑe. fructꝰ grandescẽ. ⁊ totam ar̃¬
rem rediuuo de cõre uestiri. S al
dlurtectionem audio effectum tñ ip̃ius
esurrectionis exquud. Credo namq qr
sefur recturꝰ sum. s uolo ut audiam quał
Sciendum quippe mͥ ẽ utrum in quodã alio
subtili fortasse. ł aerio anineo quo maior
corꝑe surgam. S si in aerio corpe surrerero.
iam ego non ero quire surgo. Nam quomͦ
dubio resurrectio u̾a ñerit. Neq eñi resur
atłio recta dicͥꝑ pot̾. uͥ non surgit ꝗ cecidit
Unde ⁊̃ redemptor nr̃ dubitantib de sua

Expanded text:
te, videmus folia erumpere, fructus grandescere, et totam arborem redivivo decore vestiri. Sed ecce resurrectionem audio; effectum tamen ipsius resurrectionis exquiro. Credo namque quod resurrecturus sum, sed volo ut audiam qualiter. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse vel aerio, an in eo quo maneo corpore surgam. Sed si in aerio corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quomoddubio resurrectio vera non erit. Neque enim recta resurrectio dici potest ubi non surgit quod ceciderit. Unde etiam Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
cia uiolaret᷑. si uidex scłaris in eccłia¬
sticam ꝑm manũ mitt̾et. Scdm cau¬
sam sieccłastica negocia examinanda
susciꝑet. S cdm m̃suram. si m̃datiũ
ł maledictũ suspendio pumra:. Scdo
locum. si loca sacra uiolare p̃sum̾et.
olentiam inferre. temparet. Scđm
tempꝰ. si sacris ⁊ sollempnib dieb
reu̾entiam ñ exib̾et. qñ ⁊ his par¬
cendũ: quib ꝓculpis suis sisplicu
debentur. His gͥ mis scłaris potes¬
tas iusticiam ex̾cere debet. legum
instituta sequens: ⁊ nicħ p̃t̃ tͦticĩã
⁊ u̾itatem aꝑpbans iniudicando.
Scla. iris aũ pocestas caput ht̃ regem.

Expanded text:
ia violatur, si judex saecularis in ecclesiaticam personam manum mitteret; secundum causam, si ecclesiastica negotia examinanda susciperet; secundum mensuram, si mendacium vel meledictum suspendio puniret; secundum locum, si loca sacra violare praesumereolentiam inferre tentaret. Secundum tempus si sacris et solemnibus diebus reverentiam non exhiberet, quando et his parcendum est quibus pro culpis suis supplicia debentur. His igitur modis secularis potestas justitiam exercere debet, legum instituta sequens, et nihil praeter justitiam et veritatem approbans in judicando. Saecularis autem potestas capu
Abbreviated transcription (Latin):
potestates. duces. ⁊ comites ⁊ p̃secłs
⁊ magistratꝰ alios. descenbñs. Qui tñ
om̃s. apͥma potestate auctoritatem su
abet aũt potestas scłaris orna¬
menta quȩdam dignitatis suȩ
quib excellentia osdinis ostendit᷑
⁊ sacramentum inynist̾ii figuratur.
a nulꝰ ficłẽ. armilla bonã oꝑationẽ.
Sceptrũ iusticiã. gladiꝰ uindictã. Pur¬
pura reu̾entiã. Biadema głam desig¬
nat. Et ħ ꝙ tup̃senti de scłari potesta

Expanded text:
es duces, et comites et praefectos, et magistratus alios; descendens qui tamen omnes a prima potestate auctoritatem sumHabet autem potestas saecularis ornamenta quaedam dignitatis suae, quibus et excellentia ordinis ostenditur, et sacramentum ministerii figuratur. Annulus fidem, armilla bonam operationem, sceptrum justitiam, gladius vindictam, purpura reverentiam, diadema gloriam designat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
amittit. Quapꝑ slicet ꝑ spiciendũ÷ di¬
quib iusticiȩ forma det̾minat᷑. Sͨdm
ꝑsonam aliquid licet. ⁊ aliqͥd ñ licoł.
quẽ admodũ scłari iudici in ꝑsonã
laicam si peccau̾it manũ mitt̾e lic&:
in cłicum non licet. Scđm causã ui¬
sticia detͣminat᷑. ui iudelicet scłaria
negotia apotestate trena. Spũ alia
uͦ ⁊ eccłiastica a spũali poteste exa-¬
minentur. Scłm mod̾ siuem̃surã
iusticia det̾minat᷑ cũ uidelic& q̃ lib
culpa congrua sͥ ꝯuenienti pena mus¬
tatur. ut nec pͥuatus amor in uindic¬
ta equitatis aliqͥd subtͣhat. neq odiũ
pͥuatũ aditiat debitȩ scueritati. Scdm
locum ⁊ tempꝰ det̾minat᷑ iusticia. si uͥ

Expanded text:
spiciendum est diquibus justitiae forma determinatur. Secundum personam aliquid licet; et aliquid non licet, quemadmodum saeculari judici in personam laicam si peccaverit manum mittere licet, in clericum non licet. Secundum causam justitia determinatur, ut videlicet negotia saecularia a potestate terrena; spiritualia vero et ecclesiastica a spirituali potestate examinentur. Secundum modum sive mensuram justitia determinatur, cum videlicet quaelibet culpa congrua et sibi convenienti poena multatur, ut nec privatus amor in vindicta aequitatis aliquid subtrahat, neque odium privatum adjiciat debitae severitati. Secundum locum
Abbreviated transcription (Latin):
legũ ⁊ debitũ iuris terrem ex̾ceat. sic
reuo se hab̾e cognoscat.:⁊ ipãs posses¬
siones nunquã ita a regia potestate e¬
longari posse intelligat: quin ratio si¬
postuilau̾t ⁊ necessitas: ⁊ ilł ip̃a po¬
testas debeat patͦcimum. ⁊ illi ipse
possessiones debeant in necessitate
obsequium. Sic̃ enĩ regia potestas
patͦcinium q deb& alt̾iũ pot̃ dare.
sic ip̃a possessio ⁊̃ ab eccłiasticis ꝑso¬
nis obcenta obsequiũ ꝙ regiȩ potesta¬
ti ꝓ patͦtinio debetur: uire negari
ñ pot̃. Sic̃ scͥptum : Reddite q̃ sunt
cesaris cesari: ⁊ q̃ sunt dĩ d̾o.

Expanded text:
rreni exerceat. Sic rreno se habere agnoscat; et ipsas possessiones nunquam ita a regia potestate elongari posse intelligat, quando si ratio postulaverit et necessitas, et illis ipsa potestas debeat patrocinium, et illi ipse possessiones debeant in necessitate obsequium. Sicut enim regia potestas patrocinium quod debet alteri non potest dare; sic ipsa possessio etiam ab ecclesiasticis personis obtenta, obsequium quod regiae potestati pro patrocinio debetur jure negare non potest. Sicut scriptum est: Reddite quae sunt Caes
Abbreviated transcription (Latin):
siꝙͣ. potestas non ĩo pͣsidet. uͥ tͣrene
in suo iuire p̃iudiciũ faciat. sic̃ ip̃a t̃¬
rena potestas ꝙ. spũali debet᷑: nunꝗͣ
sine culpa usurpat. Sic gͦ qñ ħmͦi
quos possident. qr nec subiecti id ꝙ
sius suꝑiorib debetur ad aliam pos¬
sunt tnsferre potestatem. nec p̃lati in
his quȩ iuste a subiectis possidentur
Notandum tñ ꝗꝙ. pͥncipes t̃rem in t̾re¬
nis posessionib quas in subiectis ł
sine subiectis possident: eccłȩ aliq̃n¬

Expanded text:
det ut terrenae in suo jure praejudicium faciat, sicut ipsa terrena potestas quod spirituali debetur, nunquam sine culpa usurpat. Sic igitur, quanea quod possident; quia nec subjecti id quod suis superioribus debetur ad aliam possunt transferre potestatem, nec praelati in his quae juste a subjectis possidentur Notandum tamen quod principes terreni in terrenis possessionibus quas vel in subjectis, vel sine subjectis possident, Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Una terrena. alia cele¬
stis. Alt̾a corꝑea. alt̾a spũalis.
llna qua corpꝰ uiuit. ex anima. Alia
qua anma uiuit ex cło. Htͣqͣ boñ
suũ ht̃ quo uegetat᷑ ⁊ nutat᷑ u pos¬
sit subsistere. Nita terrena bonis t̃re
nutritur. Ad uitã tr̃enam ꝑtinent. oĩa
seruetur. ⁊ utilitas ꝓueniat: pͥmum
utrinq destributi st̃. quiuitͥusq bo¬
na .ẜ necessitatem ł rõnem studio ac
labore acquirant. deiñ alii qͥ ea po
tio suꝑgrediat᷑. s iusticia inuiolata
ꝯseruetur. ꝓptea in utͦq ppło. ẜ utͣo
tutȩ. In laicis quippe ad quoꝵ stu
inclericis auĩ ad quoꝵ officiũ spectãt
ea que spũał uitȩ sunt bona. potestaᷤᷤ
÷ diuina. Illa gͦ potestas secłaris dr̃.¬
Eta spũał nominat᷑. In ut᷑q potesta¬
ie. diu̾si st̃ gradꝰ ⁊ordines potestatum.
subuno tñ utrinq capite distͥbriti ⁊⁊
qsi ab uno pͥncipio deducti lad unũ
relati. Terrena potestas. caput ht̃ reg̃ẽ.

Expanded text:
una terrena, altera coelestis; altera corporea, altera spiritualis. Una qua corpus vivit ex anima, altera qua anima vivit ex Deo. Utraque bonum suum habet quo vegetatur et nutritur ut possit subsistere. Vita terrena bonis terrenibus nutritur. Ad vitam terrenam pertinent omnia servetur, et utilitas proveniat; primum utrinque distributi sunt, qui utriusque bona secundum necessitatem vel rationem studio ac labore acquirant. Deinde alii qui ea ptio supergrediatur; sed justitia inviolata conservetur. Propterea in utroque populo tutae. In laicis quippe ad quorum stIn clericis autem ad quorum officium spectant ea quae spiritualis vitae sunt bona, potestas est divina. Illa igitur potestas saecularis ds nominatur. In utraque potestate diversi sunt gradus, et ordines potestatum; sub uuo tamen utrinque capite distributi, et quasi ab uno principio deducti, et ad unum relati. Terrena potestas caput habet regem.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ potestatẽ excellentẽ. sic̃ diaconꝰ ⁊ archi¬
diaconus Unus gracdꝰ: in sa cramento.
ñ tñ una potestas in minist̾i̾o. Biaconꝰ
enĩ sac̾doti ministrat in sacramento
corꝑis ⁊ sanguinis .xͥ. Arthicliaconꝰ aũ¬
dispensat. Similr̃ sac̾dos ⁊ pontifix
dignitas. pontificib tñ eccłas dedi¬
candi. ordines faciendi.manꝰ imponẽ¬
di. sacͥ cͥsmatis ꝯsecͤndi. ꝯmunẽ suꝑ
popłm benedictionẽ faciendi. singła¬
ris data ÷ potestas Sic itaq alia ẽ
nitatum. Ordo aũ aliꝰ ÷ in potestate
t̃rena ł seculari:⁊ aliꝰ ÷ in potestate
otestas t̾rena ꝑtinet ad utam

Expanded text:
 potestatem excellentem, sicut diaconus et archidiaconus. Unus gradus est in sacramento; non tamen una potestas in ministerio. Diaconus enim sacerdoti ministrat in sacramento corporis et sanguinis Christi. Archidiaconus audispensat. Similiter sacerdos et pontifex dignitas, pontificibus tamen Ecclesias dedicandi, ordines faciendi, manus imponendi, sacri chrismatis consecrandi, communem super populum benedictionem faciendi, singularis data est potestas. Sic itaque alia esnitatum. Ordo autem alius est in potestate terrena vel saeculari, et alius in potestate otes
Abbreviated transcription (Latin):
duos ordines ꝯplectit᷑: deri¬
cos ⁊ laicos. quasi duo latera corꝑi ᷤ
uniꝰ. Quasi enim ad sinistram st̃ laici.
qui uitȩ p̃sentis necessitatqͣseruiuss.
Nonita dico ad sinistram. quẽ admod̾
illi ad sinistram statuent᷑: quib dicet᷑.
Ite maledicti in ignẽ ȩt̃num. ab sit
a me ũ bonos lascos ibi statuere p̃-
runt siue laici siue clerici ibi eruis.
Non gͦ ad sinistrã illam laicos xͥ ano¬

Expanded text:
duos ordines complectitur, laicos et clericos, quasi duo latera corporis unius. Quasi enim ad sinistram sunt laici qui vitae praesentis necessitate serviunt. Non ita dico ad sinistram quemadmodum illi ad sinistram statuentur, quibus dicetur: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Absit a me ut bonos laicos ibi statuere praerunt, sive laici sive clerici, ibi erunt. Non ergo ad illam sinistram laicos
Abbreviated transcription (Latin):
diose. qͣsdam uͦ fraudulent̃ u ãui¬
ris suis separent᷑. ꝓpͥos filios coram ep̃is ad
ꝯfirmandũ tenusse. Uñ nos dignũ du¬
ximꝰui si qua mulier fi lium suũ desi¬
dia aut fraude aliqua coram ep̃o tenur
agat. a uiro tñ suo non separetur. Ex

Expanded text:
diose, quasdam vero fraudulenter ut a viris suis separentur proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia aut fraude aliqua coram episcopo teagat; a viro tamen suo non separetur. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
pꝑea datus ẽ uͥ inseꝑabiłr rõnali uolũ¬
tati ad eẽt: quatinꝰ in eo ł puniretur si
aii iusticia recedet. ł remuneraretursi
in iusticia ꝑmanet. Cumutiq omnino
penam pati ñ posset: si ꝯmod̾ nullum
appet̾et. In ꝯmod̾ qͥppe nicħ aliud ẽẽ con¬
stat. nͥ d uoluntati suȩ siue appetraui
contͣrium eẽ þatur. Quia gͥ hõ appecitũ
iusticie deseruit. appetitus ꝯmodi solꝰ
illi ad penam remansit. In qͦ ꝙ dupli¬
cit punitur. siue cũ ab his q̃ ordinate
appetit restringitur. siue c̃ad alia ꝯmo¬
da q̃ ordinate appeti ñ possunt: appe¬
tñda relaxatur. In altõ ẽ pena. In alt̾o¬
appetitꝰ. in libͤro arbitͥo posita fuerat.
Mensura uͦ inferioris appetitꝰ. ꝯcessa in
dono. Qua ꝑꝑillam ten̾e uelle: uir¬
tutis fuisset. Istam aũ retin̾e posse. feli¬
citatic. Uñ sicut culpa fuit illam ñ te¬
nuisse: ita pena facta ẽ istam amisisse.
In qua tñ pena ⁊̃ culpa fuit qr ⁊ hncqͦ¬

Expanded text:
 datus est ut inseparabiliter rationali voluntati adesset, quatenus in eo vel puniretur si a justitia recederet, vel remuneraretur si in justitia permaneret, cum utique poenam omnino pati non posset: si commodum nullum appeteret. Incommodum quippe nihil aliud esse constat, nisi quod voluntati suae sive appetitui contrarium esse probatur. Quia igitur homo appetitum justitiae deseruit; appetitus commodi solus, illi ad poenam remansit. In quo quidem dupliciter punitur, sive cum ab iis quae ordinate appetit restringitur, sive cum ad alia commoda quae ordinate appeti non possunt appetenda relaxatur. In altero est poena, in alteappetitus in libero arbitrio posita fuerat. Mensura vero inferioris appetitus concessa in dono. Quapropter illam tenere velle, virtutis fuisset; istam autem retinere posse, felicitatis. Unde sicut culpa fuit illam non tenuisse, ita poena facta est illam amisisse. In qua tamen poena etiam culpa fuit, q
Abbreviated transcription (Latin):
exemplo in aliquo expͥmamꝰ. Om̃e q. ẽ
unum ẽ. ⁊ om̃e ꝙ unũ eẽ desinit. in
ħ ipõ ⁊̃ ẽẽ desinit: ꝙ unum eẽ desinit.
Ita sine unitate nicħ subsist̾e pot̾. Ue¬
rum ex his q̃ sunt ⁊unũ st̃. alia unitat̃e
suam ex multis colligt̃ qualia st̃ ꝯposi¬
ta:⁊ ex partib consistñtia. ꝗ̃ unũ qͥde ẽe

Expanded text:
aliquo exprimamus. Omne quod est unum et omne quod unum esse desinit in hoc ipso esse etiam desinit quod unum esse desinit. Ita sine unitate nihil sustinere potest. Verum ex his quae sunt et unum sunt, alia unitatem suam ex multis colligunt, qualia sunt composita et ex partibus consist
Abbreviated transcription (Latin):
liqua .i. de aliquo aliqua ñ in maiꝰ sic̃
cum totum in partes diuidit᷑. ł de aliqͥ¬
b aliqͥd ñ in minꝰ. qͣmadmod̾ cũ parteᷤᷤ
sentiis rerũ siue in ꝯiungñdo diuisa.
siue indiuidñdo ꝯuncta: nicħ tollit᷑
ł ꝯfertur. Ubi aũ denicħo aliqͥd fit. ali¬
qͥd fit: qi ħ ipm̃ aliqͥd uͥ sit in eo fit. Qd̃
nͥ fieret id ipm̃ ꝙ. ẽ aliqͥd. ñ eẽt. Rursũ
cũ de aliqͦ plꝰ fit. aliqͥd fit : qr nͥ in eo
ꝙ iam aliqͥd ẽ aliquid fieret: ip̃m ꝙ pꝰca

Expanded text:
eliqua, id est de aliquo aliqua non in majus, sicut cum totum in partes dividitur, vel de aliquibus aliquid non in minus quemadmodum cum partes sentiis rerum sive in conjungendo divisa, sive in dividendo conjuncta nihil tollitur vel confertur. Ubi autem de nihilo aliquid fit aliquid fit; quia hoc ipsum aliquid ut sit in eo fit, quod nisi fieret idipsum quod est, aliquid non esset. Rursum cum de aliquo plus fit aliquid fit, quia nisi in eo quod jam aliquid est al
Abbreviated transcription (Latin):
cħo aliquid fac̾e. ꝙͣ de aliqͦ plus fac̾e. h
mͦ oꝑandi de suib̾a coste inse diuinau̾i-¬
tute absq extͥnseco additam̃to multi¬
plicata. corpꝰ mulieris factum ẽ. Neq
i ꝯuenit uͥ costã illã extiinsetꝰ addita¬
mentum accepisse dicamus. quatinꝰ mẽa¬

Expanded text:
liquo plus facere. Hoc modo operandi de substantia costae in se divina virtute absque extrinseco additamento multiplicata, corpus mulieris factum est. Neque enim convenit ut costam illam extrinsecus additamentum accepisse dicamus quate
Abbreviated transcription (Latin):
ñ eẽt. Facta ẽ aut̃ de lat̾e uiri. uͭ ostñde¬
tur qr in ꝯsortium c̾abat᷑ dilectionis.
ne forte si fuisset de capite facta. p̃fe¬
renda uidetur uiro ad dñationẽ: aut
si de pedib. subicienda ad seruientẽ.
Quia gͥ uiro nec dnã nec ancilla ꝑa¬
batur. s socia ͤ de capite nec depedib
s delate fuerat ꝓducenda ũ iuxta se
ponendã cognosce̾t. quã de uixta se
mulieris corpꝰ fabͥcaretur subtracta:. ne
in peo penam ali ꝗͣ sensisse putaretur.
⁊ diuine simul potũtie opꝰ mirabile þa¬
retur. q̃ hominis dormientis latꝰ aꝑuit.
⁊ eũ tñ a quiete soporis sui minime sus¬
citauit. Quantũ uͦ ꝑtinet ad spũalẽ intel¬
ligentiã. iccirco pͥmꝰ adam dormiendoma¬
t̾iam uñ illi sponsa c̾aretur. de lat̾e suo
p̃stitit: qm̃ scd̃s addam pꝰ ea in cruce sõno
mortis soporatꝰ : uͥ sponsa illiꝰ eccła for¬
maretur. sanguinẽ cũ aqͣ delat̾e fun¬
dendo sacram̃ta ministrauit. Porro qd̃

Expanded text:
esset. Facta est autem de latere viri ut ostenderetur quod in consortium creabatur dilectionis, ne forte si fuisset de capite facta praeferenda videretur viro ad damnationem, aut si de pedibus, subjicienda ad servitutem. Quia igitur viro nec domina nec ancilla parabatur sed socia; nec de capite, nec de pedibus, sed de latere fuerat producenda ut juxta se ponendam cognosceret; quam de juxta se mulieris corpus fabricaretur, subtracta est, ne in eo poenam aliquam sensisse putaretur, et divinae simul potentiae opus mirabile probaretur, quae hominis dormientis latus aperuit, et eum tamen a quiete soporis non excitavit. Quantum vero pertinet ad spiritualem intelligentiam, idcirco primus Adam dormiendo materiam unde illa sponsa crearetur de latere suo praestitit; quoniam secundus Adam postea in cruce somno mortis soporatus ut sponsa illius Ecclesia formaretur, sanguinem cum aqua de latere suo fundendo sacramenta ministravit. Porro quod
Abbreviated transcription (Latin):
natam ꝓpon̾et abstinentiam: eius mͦi
uota qi manifeste stulta eẽnt: tenenda
aut ꝓmaiori bono ꝑficiendo implere
dispensatio in eum credita ẽ. uotũ eiꝰ
aut laxari aut mutari. ita uͥ in eiꝰ arbi¬
tͥo non constet. ł ħ dimitt̾e ꝙ. faciendũ

Expanded text:
natam proponeret abstinentiam, hujusmodi vota quia manifeste stulta essent; tenenda aut pro majori bono perficiendo implere ibus dispensatio in eum credita est, votum ejus aut laxari aut mutari, ita ut in ejus arbitrio non constet vel hoc dimittere quod faciendu
Abbreviated transcription (Latin):
t uidebatur filiꝰ qͦsi ñ de suo potĩs.
quia potentia patris erat. neq pat̃
de suo sapiens. qr sapĩa filii erat. nẽq pat̃
u̾itas. ⁊ unitas scissionẽ. nec pot̾ant intͥbꝰ
ꝑfectus diciunꝰ. cui ꝓͥũ dec̃et aliquid: qd̃
alt̃ singłare hab̾et. ꝓpt̾ea potñtia patris
erat. ⁊ filii erat. ⁊ sp̃c sci erat. ⁊ sub̾alit̃

Expanded text:
t videbatur Filius quasi non de suo potens. Quia potentia Patris erat, neque Pater de suo sapiens, quia sapientia Filii erat; neque Pater veritas, et unitas scissionem; nec poterat in tribus perfectus dici unus, cui proprium deesset aliquid, quod alter singulare haberet. Propterea potentia Patris erat, et Filii erat,
Abbreviated transcription (Latin):
erant: s ħ ta ẜ necessariam notionẽ ꝑso
nature erant. Nominandꝰ erat int̾nitate
pr̃. ⁊ filiꝰ. ⁊ sumpta st̃ uocabula ip̃a ab u¬
erat. & c̾auit prudñtia eloquii sacͥ. ne
plena similitudo c̾det᷑ int̃ disparia. si
inditate pr̃ pͥor aut filiꝰ postĩor dic̾et᷑.
Sic it se in hominib nat᷑aͣ ht̃ ũ pr ẽẽ
ñ possit qui ñ fuerit pͥor filio. neq filiꝰ¬

Expanded text:
a secundum necessariam notionem personmmunionem naturae erant. Nominandus erat in Trinitate Pater et Filius; et sumpta sunt vocabula ipsa ab uerat. Et cavit prudentia eloquii sacri ne plena similitudo crederetur inter disparia, si in deitate Pater prior aut Filius posterior diceretur. Sic enim se in hominibus natura habet ut Pater esse non possit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊dr̃ eis. Accipite ⁊ memoriȩ ꝯm̃date:
⁊ habecote potestatẽ imponendi
sub besdra fuisse auctores templi filii
seruoꝵ salomonis. qui actum tẽpͣli
totiꝰ sub cura sua hab̾ent. aut sacris
oblationib deseruirent. s cũ fuissẽt
ex ordine ⁊ mynist̾i̾o templi: longe
tñ fuerunt ab officio altaris dĩ. Neq
eñi psalmistis .i. cantorib nec ostia¬
riis nec sacͦrũ seruis atting̾e̾ licebat
ad mun̾a altaris. nͥ tm̃mͦ leuitis. Iuasi
gͦ auctores quidã spũales templi dĩ
exorcistȩ sunt in popło dĩ. qͥ de sub̾a
dñi sui sͥ in donis spũalib tͤdita. in
spũalib edificiis di lapsa restituant.¬
⁊ reparent dissipata. E.xorcistas sig̾t
cens spũalit̾ aꝑire deb̾e aures p̃cor¬
diors hominũ ad intelligendũ. ⁊ ora
ad ꝯfitendum. ũ expulso demone. sp̃s¬

Expanded text:
is: Accipite et memoriae commendate, et habetote potestatem imponendi sub Esdra fuisse actores templi filii servorum Salomonis, qui actum templi totius sub cura sua haberent; aut sacris oblationibus deservirent. Et cum fuissent ex ordine in ministerio templi, longe tamen fuerunt ab officio altaris Dei. Neque enim psalmistis, id est cantoribus, nec ostiariis, nec sacrarum servis attingere licebat ad munera altaris, nisi tantummodo levitis. Quasi ergo actores quidam spirituales templi Dei exorcistae sunt in populo Dei, qui de substantia Domini sui sibi in donis spiritualibus tradita, in spiritualibus aedificiis dilapsa restituant, et reparent dissipata. Exorcistas signifcens spiritualiter aperire debere aures praecordiorum hominum, ad intelligendum, et ora ad confitendum, ut, expulso d
Abbreviated transcription (Latin):
Uarto loco succedunt a coliti.
qui latine dũr ceropherarii qr
accensos cereos isferunt: dũ legit᷑¬
eiũgłm ł dum offert᷑ sacficium ꝰ ñ u
tenebras huiꝰ aeris illuminent. s ob
ħ uͥ sic̃ uisibile lum̃ manib gestant.
ita oꝑa lucis ꝓximis ostendant. et
more lucis errantib uiam incene¬
b̾s palpantib ducatum p̃beant.
hi cum ordinant᷑ pꝰ qͣm edoc̾ti fue¬
tint ab ep̃o qualrͣ in officio suo
ag̾e debeant: accipiunt ab archidia¬
cono ceropherarͥum .i. cande labrum
cum cereo. u sciant se ad accendenda
luminaria mancipari. accipuint ⁊
urteolum uacuũ ad infundendum
uinũ in calicem. qͦ ꝯsecranclꝰ sanguiᷤ¬

Expanded text:
Quarto loco succedunt acolythi, qui Latine dicuntur ceroferarii, quia accensos cereos deferunt, dum legitium, vel dum offertur sacrificium. Non ut tenebras hujusmodi aeris illuminent, sed ob hoc ut sicut visibile lumen manibus gestant, ita opera lucis proximis ostendant, et more lucis, errantibus viam in tenebris palpantibus ducatum praebeant. Hi cum ordinantur postquam edocti fuerint ab episcopo qualiter in officio suo agere debeant, accipiunt ab archidiacono ceroferarium, id est candelabrum cum cereo, ut sciant se ad accedenda luminaria mancipari. Accipiunt et urceolum vacuum ad infundendum vinum in calicem, quo consecrandus est sangui
Abbreviated transcription (Latin):
est lectoꝵ. qui formã initium. a
ꝓpħis accepit. Sunt enĩ lectores: qͥu̾i
bum di annuntiant. quib dr. Clama
necesses. qͣsi tuba exalta uocem tuam.
hi cum ordinant᷑ pͥmũ de uita ipsoꝵ¬
codex druinarum lectionũ ⁊ dr̃ eiꝰ. Ac¬
cipite ⁊ estote u̾bi di relatores. habituri
si fidelr̃ ⁊ utilit̃ impleu̾itis officium.
partem cum his qui u̾bum dĩ ministͭ¬
u̾ruis. Ex hi. nc gͦ potestatẽ hñt in ec¬
ligant. in ꝓnuntiacione accentuum¬
uim agnoscant. distincte legant. ne
ꝯfusione ꝓnuntiationis: intellectum
auditorib collant. Consicd̾ent qͣd sit
indicatiue legendum. quid sub inter¬
rogatione ꝓmntiandũ. uͥ sit in oratio¬
ne distinctio. ł media distinctio facien¬
da. qr ⁊ ħ male seruata intellectum
ꝑturbant. ⁊ grãmaticor tẏpum ge¬
rentes ad irrisionẽ ꝓuocant. Nox lecto¬
ris aurib ⁊ cordi ꝯsulere debet ñ
ocłis. ne motu ł gestu in disciplinato
spectores magis ex se ip̃o faciat qu̾a

Expanded text:
est lectorum, qui formam et initium a prophetis accepit. Sunt enim lectores qui Verbum Dei annuntiant, quibus dicitur: Clama ne cesses, quasi tuba exalta vocem tuam . Hi cum ordinantur primum de vita ipsour divinarum lectionum, et dicitur eis: Accipite et estote Verbi Dei relatores, habituri si fideliter et utiliter impleveritis officium partem cum his qui verbum Dei ministraverunt. Ex hoc ergo potestatem habent in Eclligant; in pronuntiatione vim accentuum agnoscant, distincte legant, ne confusione pronuntiationis intellectum auditoribus tollant. Considerant quid sit indicative legendum, quid sub interrogatione pronuntiandum, ubi sit in oratione distinctio, vel media distinctio facienda, quia et haec male servata intellectum perturbant, et grammaticorum typum gerentes ad irrisionem provocant. Vox lectoris auribus et cordi consulere debet, non oculis, ne motu vel gestu indisciplinato spectatores magis ex seipso faciat, quam