comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Rursũ acar filius ioathan cũ .xͥx. ẽet annorũ. rex
constitutus ẽ suꝑ duas trib. id ẽ iudam et benia¬
minł regnauitq annis sexdecim: quo mortuo. eze¬
chias cũ uicesimũ et quintũ annũ ageret etatis.
patri succesit in regnũ exquo intelligitur acar qͦ
undecimo. siue .xiͦi. anno. ercchiam filiũ eras ꝓcreas¬
tes. aliter hebraica ueritas. confugere poteramtis ad
solita presidia. & arc̃e lingue tenere uernacule. Nc̃
uero cũ et ipsum authenticũ. & cet̾i interpretes pari
aucloritate consentiant: ñ inscriptura. s insensu est
difficultas. Quis ne cred̾et mortaliũ: ut undecĩ an¬
norum puerger̾aret filiũ: Multa et alia dicuntur
inscripturis. que uident᷑ incredibilia. & tam̃ uera st̃.
test uasfigulo dicere. quare me ita fecisti: Aut ita
licet ut qd̵ ꝓmiraculo. signo. atq portento sit. legem
nature fac̾e ñ possit Nũ quia nr̃a etate duplex

Expanded text:
Rursum Achaz filius Joathan cum viginti esset annorum, rex Rursum Achaz filius Joathan cum viginti esset annorum, rex constitutus est super duas-tribus, id est -ludam et Beniamin, regnauitque annis sedecim; quo mortuo Ezechias, cum uicesimum et quintum annum ageret aetatis, patri successit in regnum. ex quo intellegitur Achaz quoque undecimo siue decimo anno Ezechiam filium procreastes, aliter Hebraica ueritas, confugere poteramus ad solita praesidia et arcem linguae tenere uernaculae; nunc uero, cum et ipsum authenticum et ceteri interpretes pari auctoritate consentiant, non in scriptura, sed in sensu est difficultas. quisne credet mortalium, ut undecim annorum puer generet filium? multa et alia dicuntur in scripturis, quae uidentur incredibilia et tamen uera sunt. test uas figulo dicere: quare me ita fecisti aut ita ? -licet, quod pro miraculo, signo atque portento fit, legem naturae facere non possit. num, quia nostra aetate duplex
Abbreviated transcription (Latin):
Sidicis michi tue scĩtatis lit¬
teras ẽe transmissas. unã¬
tantũ et breuẽ epłam bea¬
ti pape amabilis reddidit.
solita munuscula conti¬
nentẽ: satisq miror. quid cause fuerit. ut cũ inbe¬
nedictionib. & tius ⁊ illiꝰ ꝑferendis. fidelis excit̾it:¬
tũ in retinenda epła negligens approbet᷑. Neq enĩ
te falli arbitror. discipulũ ueritatis: nisi forte gre¬
co homtnilatinꝰ sermo. int̾ cartulas oberrauit. Itaq
ad scd̾am rescribo epłam. quã mͥ sc̃s filius m̃s eraclius
diaconus reddidit: inqua int̾ cetera deprecaris. ut ex¬
ponam tibi causas. quare salomon et acaz undecim
annorũ. filios genuisse dicantur. Si enĩ. xiͭiͫͦ. anno.
imerłm. filtusq eiꝰ roboam c̃ qͣdragesimũ:⁊ pͥmũ annũ
ageret etatis. patri successit in regnũ: ꝑ spicuũ est un¬
decim annorũ fuisse salomonẽ siuie decẽ: quia decẽ
menses aconceptii. usq ad partũ. sibi mat̾ uindicat.

Expanded text:
dicis tuae sanctitatis litteras esse transmissas, unatantum et brevem 436 Epistolam beati Papae Amabilis reddidit, solita munuscula continentem. Satisque miror quid causae fuerit, ut cum in benedictionibus et tuis et illius perferendis fidelis extiterit, in reddenda epistola negligens comprobetur. Neque enim te falli arbitror discipulum veritatis; nisi forte Graeco homini Latinus sermo inter chartulas oberravit. Itaque ad secundam rescribo Epistolam, quam mihi sanctus filius meus Heraclius Diaconus reddidit, in qua inter caetera deprecaris, ut exponam tibi causas, Quare Salomon, et Achaz undecim annorum, filios genuisse dicantur. Si enim duodecimo anno usque ejus Roboam cum quadragesimum et primum annum ageret aetatis, patri successit in regnum, perspicuum est undecim annorum fuisse Salomonem, sive decem, quia decem menses a conceptu usque ad partum sibi mater vindicat.
Abbreviated transcription (Latin):
Naum consolator orbis. increpat ciuitatẽ sangu¬
nũᷤ & post euersionẽ illius loquitur. Ecce super
montes pedes euãgłiantis & annuntiantis pacẽ.
Ab acuch luctator fortis et rigidus. stat suꝑ custo¬
diam suam. & figit gradũ fuꝑ munitionẽ. ut xp̃m
in cruce contemplet᷑. et dicat. Operuit celos gła

Expanded text:
Naum, consolator orbis, increpat ciuitatem sanguNaum, consolator orbis, increpat ciuitatem sanguinum et post euersionem illius loquitur: ecce super montes pedes euangelizantis et adnuntiantis pacem. Ambacum, luctator fortis et rigidus, stat super custodiam suam et figit gradum super munitionem, ut Christum in cruce contempletur et dicat: op
Abbreviated transcription (Latin):
cis uerbis explicari ñ potest. Quis cñi digne exp̃¬
mee. et filiorum a mon. et moab. et inscptuno oc¬
tauoq gradu iude &e ierłm: hic loquitur aduac¬
cas pingues. que sunt in monte samarie: &e ruitu¬
ram domũ maiorẽ minorẽq testatur. Ipse cernit
fictorẽ locuste. et stantẽ dñm suꝑ murũ litũ. uel
ad amantinũ: ce ucinũ pomorũ attrahentẽ sup¬
plicia peccatorib. et famẽ intertã:. ñ famẽ panis.
neq sitim aque. s audiendi uerbũ dñi. Abdias qͥ
interpretat᷑ seruus dm̃. ꝑtonat contra edom: et san¬
guineũ terrenũq. fr̃is quoq iacob semꝑ emulum.
nasta ꝑcutit spũali. Ionas colũba pulcherrima nau¬
fragio suo passionẽ añi prefigurans. mundũ ad pi¬
nitentiam reuocat. et sub nomine nineue salutẽ
gentib nuntiat. Micheas demorasti. coheres xp̃i. uasta¬
tionẽ annuntiat filie latronis. & obsidionẽ ponit
contra cam: quia mariuã ꝑciisserit uidicis isrł.

Expanded text:
st. quis enim digne exprmeae, filiorum Ammon et Moab et in septimo octauoque gradu Iudae et Israhel? hic loquitur ad uaccas pingues, quae sunt in monte Samariae, et ruituram domum maiorem minoremque testatur. ipse cernit fictorem locustae et stantem dominum super murum litum uel adamantinum et uncinum pomorum adtrahentem supplicia peccatoribus et famem in terram: non famem panis neque sitim aquae, sed audiendi uerbum domini. Abdias, qui interpretatur seruus domini, personat contra Edom et sanguineum terrenumque, fratris quoque Iacob semper aemulum, hasta percutit spiritali. Ionas, columba pulcherrima, naufragio suo passionem domini praefigurans mundum ad paenitentiam reuocat et sub nomine Nineue salutem gentibus nuntiat. Micheas de Morasthi, coheres Christi, uastationem adnuntiat filiae latronis et obsessionem ponit contra eam, quia maxillam percusserit iudicis Israhel.
Abbreviated transcription (Latin):
uentistatẽ. ctiam absq ilio. ipẽ epła p̃serebat. fẽstina
queso te: ce herenti insalo nauicule. fitnẽ magis pre¬
cide. quã solue. Nemo renuntiaturus scło. bene pot̾
uendere. que contempsit. ut uenderet. Quicq̃d in
sũptus de trio tuleris: prolucro cõptita. Antiquũ
dictum ẽ. Auaro tam ac est. qd̾ nabet: quã qd ñ ht̃.¬
Credenti totus mundus diuitiarũ est. Infidelis
aut̃ etiam obolo indiget. Sic uiuamus. tanquã
nichil nabentes ce om̃ia possidentes. Uictas et uesti¬
tus. diuitie xp̃ianorũ. Si habes inpotestate rem
tuã. uende: Si ñhabes. proice. Tollenti tunicã.
&e palliũ reuinquendũ est. Scilicet nisi tu sẽꝑ
recrastinans. et diem dedie trahens caute. & pede¬
temptim. tuas possessiunculas uendideris: ñ ht̃¬

Expanded text:
 praeferebat. festina, quaeso te, et haerentis in salo nauiculae funem magis praecide, quam solue. nemo renuntiaturus saeculo bene potest uendere, quae contempsit, ut uenderet. quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro conputa. antiquum dictum est: auaro tam deest, quod habet, quam quodnonhabet-credenti totus mundus diuitiarum estinfidelis autem etiam obolo indiget. sic niuamus quasi nihil habentes et omnia possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendideris, non h
Abbreviated transcription (Latin):
aperitur: querens inuenit. Discamus interris. quo¬
rũ nobis scientia ꝑseuerit in celo. Obuiis te mani¬
bris excipiam: eut ĩ epte aliquid ac de ermagore
tu miditate effundam. quicqͥd quesieris. tecũ scire
conabor. Habes hic amantissimũ tus fratrẽ cuse¬
biũ. qui litterarũ tuarũ mͥ grãm duplicauit:
referens honestatẽ morũ tuorũ. contemptũ scłi fi

Expanded text:
aperitur, quaerens invenit. Discamus in terris quoaperitur, quaerens invenit. Discamus in terris quorum scientia nobis perseveret in coelo. Obviis te manibus excipiam, et ut inepte aliquid ac de Hermagorae tumiditate effutiam quidquid quaesieris, tecum scire conabor. Habes hic amantissimum tui fratrem Eusebium, qui litterarum tuarum mihi gratiam duplicavit, referens honestatem m
Abbreviated transcription (Latin):
nudã quidẽ uident᷑ sonare hystoriam. et nascen¬
tis eccłie infantiam texere. s si nouerimus scrip¬
torẽ eorũ lucam ec̃ medicũ. cuius laus est in euã¬
głio: animaduertimus parit̾ om̃ia uerba illius.¬
succintas. et breues pariter &e iongas B teues in
uerbis. longas insententiis. ut iqrus sit. qui ñ ea¬
rũ lectione cecu̾fiat. A pocalipsis tohis tot habet
sacramenta. qͦt habet uerba Parũ arĩprome¬
rito uoluminis. laus om̃is infer̾ior est: inuerbis
nosse. nichil querere. Nonne tibi uidetur iam
hinc interris. regni celestis habitaculũ: Nolo of
dustria sic prolate st̃ ut rusticam contionem
facilius instruerent.: & inuna eadeq sententia
aliter doctus. aliter audiret indoctus. Non sum
tam petulans et hebes. ut hec me nosse pollicear.:
ce eorũ fructus caꝑe. quorũ radices incelo fixe sunt:
s uere fateor. Sedenti me prefero: magistrũ re¬
nuens. comitem spondeo. Petenti datut᷑ puisanti

Expanded text:
nudam quidem sonare uidentur historiatn et nascennudam quidem sonare uidentur historiatn et nascentis ecclesiae infantiam texere, sed, si nouerimus scriptorem eorum Lucam esse medicum, cuius laus est in euangelio, animaduertimus pariter omnia uerba illiussuccinctas et breues pariter et longas: breues in uerbis, longas in sententiis, ut rarus non in earum lectione caecutiat. Apocalypsis lohannis tot habet sacramenta, quot uerba. parum dixi et pro merito uoluminis laus omnis inferior est; in uerbisnosse, nihil quaerere, nonne tibi uidetur iam hic in terris regni caelestis habitaculum? de industria, sic prolata sunt, ut rusticam concionem facilius instruerent, et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. Non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollicear et eorum fructus capere quorum radices in coelo fixae sunt; sed velle fateor. Sedenti me praefero: magistrum renuens, comitem spondeo. Petenti datur, pulsanti
Abbreviated transcription (Latin):
quid nosse. qͥd cuꝑe debeamus: ut et nos quoq pos¬
stmus dicere. Concupiuit anima mea. ddesidare
iustificationes tuas in om̃i tempore. Ceterũ socra¬
ticum ulud impletur in nobis. hoc tantũ scio qd
nescio: Tangam et nouũ breuit̾ testamentũ. Ma¬
theus marchus. luicas. ioħs. qͣdriga dñi. et uerum
cherubin. qd int̾pretatur scientie multitudo. ꝑto
tũ corpus ocuiati sunt: scintiue micant. discurrũt
fulgara. pedes habent rectos &e insablime tenden¬
tes. terga pennata ce ubies uolitantia. tenent se
mutuo sibiq perplexisunt. & quasi rota in rotã
uoluuntur. et ꝑgunt quocũq eos fiatus sc̃i sp̃s
ꝑduxerit. Paulus apłs ad septẽ scribit eccłias.
Octaua eni ad hebreos. aplerisq extra numerum
ponitur. Timotheum instruit. actitum: philemo¬
nẽ profugitiuo famulo deprecatur: suꝑ quo tace¬
re melius puto quã pauca scribere. Actus apłoꝵ.

Expanded text:
quid nosse, quid cupere debeamus, ut et nos quoque posquid nosse, quid cupere debeamus, ut et nos quoque possimus dicere: concupiuit anima mea desiderare in stificationes tuas in omni tempore. ceterum Socraticum illud inpletur in nobis: \'hoc tantum scio, quod nescio\'. tangam et nouum breuiter testamentum: Mattheus, Marcus, Lucas, Iohannes, quadriga domini et uerum cherubin, quod interpretatur \'scientiae multitudo\', per totum corpus oculati sunt, scintillae micant, discurrunt fulgora, pedes habent rectos et in sublime tendentes, terga pennata et ubicumque uolitantia. tenent se mutuo sibique perplexi sunt et quasi rota in rota uoluuntur et pergunt, . quocumque eos flatus sancti spiritus duxerit. Paulus apostolus ad septem scribit ecclesias — ectaua enim ad Hebraeos a plerisque extra numerum ponitur —, Timotheum instruit ac Titum, Philemonem pro fugitiuo famulo deprecatur. super quo tacere melius puto quam pauca dicere. Actus apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
mini. mores corrigit. naturam docet: eccłiam iun¬
talamiũ. hester in eccłie typo popłm liberat de pe¬
riculo. & interfecto aman qui interpretat᷑ inqui¬
tas. partes conuiuii et diem celebrẽ mittit inposte¬
ros. Parali pomenon liber. id ẽ instrumenti ueterĩ.
epitoman tantus ac talis est: ut absq illo siquissci¬
entiam scripturarũ sibi uoluerit arrogare. se ip¬
sum irrideat. ꝑsingula quippe nomina. itinctu¬
rasq uerborũ. & pretermisse in regnũ libris tan¬
guntur historie. et innumerabiles explicant᷑ euã¬
głii questiones. Esoras et neemias. ad iutor uideli¬
cet. &e consolator a dño. inunũ uolumen artantur.
inftaurant templũ. muros extruunt ciuitatis:
omnisq turba popłi redeuntis inpatriam. et de¬
tice preferunt. aliud retinent in mediiia. Cerni
me scripturarũ amore raptũ. excessisse modum
cplece tam̃ ñ implesse. qd̾ uolui. Audiuimꝰ tantũ

Expanded text:
mini, mores corrigit, naturam docet, Ecclesiam junmini, mores corrigit, naturam docet, Ecclesiam juntula. Hester in ecclesie typo populum liberat de periculo. Interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, partes convivii et diem celebrem mittit inros. Paralipomenon liber, id est instrumenti ueteris ἐπιτομή, tantus ac talis est, ut, absque illo si quis scientiam scripturarum sibi uoluerit adrogare, se ipsum inrideat. per singula quippe nomina iuncturasque uerborum et praetermissae in Regum libris tanguntur historiae et innumerae explicantur euangelii quaestiones. Esdras et Neemias, adiutor uidelicet et consolator a domino, in unum uolumen artantur: instaurant templum, muros extruunt ciuitatis; omnisque illa turba populi redeuntis in patriam et ditice praeferunt, aliud retinent in medulla. Cernis me scripturarum amore raptum excessisse modum epistulae et tamen non inplesse, quod uolui. audiuimus tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
tu eñi solis usq ad occasum. magnũ est nomen
meum ingentib. &e inom̃i loco sa crificat᷑ et offer¬
tur nomini meo oblatio munda. Isaiam. hieremi¬
am. ierechiel. damel. quis possit uel intelug̾e uel
expõnere : Quorũ primus isaias. ñ propħiam mi
chi uidetur terere. s euãgłiũ. Sed̾s uirgã nuce¬
am. et ouã succẽsam a facie aquilonis. Et pauũ spo¬
uatũ suis colorib. et qudruplex diuersis metris
nectit alfabetum. Tercius principia. & finẽ tan¬
tis habet obscuritatib in uolutaᷤ. ut apud he¬
breos ipsȩ partes cũ crordio geneseos. ante annos
.xxx. ñ legantur. Quartus uero. qui & extremus
int̾ quatuor propħas. temporũ conscius. et totius
ne manibus. & regna omĩa subuertentẽ. claro sermo¬
ne pronuntiat. Dauid simonides nr̃. pindarius et
alccus. flaccus quoq. catuuus. et serenuis xp̃m lyra
ꝑsonat. & indecacordo psalterio ab inferis. exci¬
tat resurgentẽ. Salomon pacificiis & amabilis do¬

Expanded text:
ad occasum magnum est nomen meum in gentibus; et in omni loco sacrificatur et offertur nomini meo oblatio munda. ISAIAM, JEREMIAM, EZECHIELEM et DANIELEM quis potest vel intelligere, vel exponere? Quorum primus non prophetiam mihi uidetur texere, sed euangelium; secundus uirgam nuceam et ollam succensam a facie aquilonis et pardum spoliatum suis coloribus et quadruplex diuersis metris nectit alphabetum; tertius principia et finem tantis habet obscuritatibus inuoluta, ut apud Hebraeos ipsae partes cum exordio Geneseos - ante annos triginta non legantur; quartus uero, qui et extremus inter quattuor prophetas, temporum conscius et totius ne manibus et regna omnia subuertentene pronuntiat. David, Simonides noster, Pindarus et Alcaeus, Flaccus quoque, Catullus et Serenus, Christum lyra personat, et in decachordo psalterio ab inferis suscitat resurgentem. Salomon, pacificus, et amabilis Do
Abbreviated transcription (Latin):
Patet erodus decem plagis cũ decalogo. cũ misti¬
cis diuinisq preceptis. In promptu est ieuitieꝰ
uber: inquo singula sacrificia. immo singuie pe¬
ne sillabe. & uestrs aaron. et totus ordo icuiticꝰ¬
inspirant celestia sacramenta. Numcri uero.
nonne totius arithmetice. & propħia balaam
et quadraginta duarũ ꝑheremũ mansionum
misteria continent. Deuteronõmiũ quoq
scđa iex. et euãglice legis prefiguratio sic ea ha¬
bet que priora sunt: ut tamen noua sint omĩa.
deuederib huc usq moyses. huc usq necie aͣs¬
mecclia głatur. Iob eremplar patientie ques
misteria suo sermone complectitur.: Prosa in¬
cipit. uersu labitur. pedestri sermone sinitur:
confirmatione. conclusione. determinat. Sin¬
gła ineo uerba. plena sunt sensib. & ut de cete¬
ris aleam: resurrectionẽ corporũ sic propħat. ut
nunius de ea uel manifestius. uei cautius scripse¬
tit. Scio inquit. qd̾ redemptor meus uiuat. et in

Expanded text:
patet Exodus cum decem plagis, cum decalogo, cum mystipatet Exodus cum decem plagis, cum decalogo, cum mysticis diuinisque praeceptis. in promptu est Leuiticus liber, in quo singula sacrificia, immo singulae paene syllabae et uestes Aaron et totus ordo Leuiticus spirant caelestia sacramenta. Numeri uero nonne totius arithmeticae et prophetiae Balaam et quadraginta duarum per heremum mansionum mysteria continent? Deuteronomium quoque, secunda lex et euangelicae legis praefiguratio, nonne sic ea habet, quae priora sunt, ut tamen noua sint omnia de ueteribus? hucusque Moyses, hucusque πεντEcclesia gloriatur. JOB exemplar patientiae, quae mysteria suo sermone complectitur? Prosa incipit, versu labitur, pedestri sermone finitur, confirmatione, conclusione determinat. singula in eo uerba plena sunt sensibus et, ut de ceteris sileam, resurrectionem corporum sic prophetat, ut nullus de ea uel manifestius uel cautius scripserit: scio, inquit, quod redemptor meus uiuat et in
Abbreviated transcription (Latin):
serint. quicquid dixerint. hoc legem dĩ putant.
Nec scire dignant᷑. quid propħe. quid apłi sense¬
rint. s adsensũ suũ in congrua aptant testimo¬
nia̾ gliasi grande sit. et ñ uitiosissimũ aicendi ge¬
nus dep̾rauare sententias. &e aduoluntatẽ suã
scripturam retrahere repugnantẽ: quasi ñ lege
rimꝰ homocentenaᷤᷤ uirgilio centenaᷤ ac ñ sic etiã ma¬
ronẽ. sine xp̃o possumꝰ dicere xp̃ianũ quia sc̃p¬
serit. Iam redit &e iurgo redeunt saturnia
regna. lam noua progenies. celo dimittitur
alto: de patrẽ loquentem adfiliũ. slate mee u¬
res. mea magna potentia solus: et post uerba
caiuatoris incruce. T̃ alia perstabat memoranꝰ
firusq manebat. Pueriua sunt hec. et cicuia¬
torum ludo similia. docere qd ignoras: immo
ut cũ stomacho loquar. nec hoc quidẽ scire qd̾
nescias. Uidelicet manifestissima ẽ genesis. in
qua de creatura mundi. de exordio generis hu¬

Expanded text:
lserint, quicquid dixerint, hoc legem dei putant lserint, quicquid dixerint, hoc legem dei putant nec scire dignantur, quid prophetae, quid apostoli senserint, sed ad sensum suum incongrua aptant testimonia, quasi grande sit et non uitiosissimum dicendi genus deprauare sententias et ad uoluntatem suam scripturam trimus homerocentonas et virgiliocentonas: ac non sic etiam Maronem sine Christo possimus dicere christianum, quia scripserit. Iam rediit et virgo, redeunt Saturnia regna, iam noua progenies caelo demittitur alto, et patrem loquentem ad filium: nate, meae uires, mca magna potentia solus, et post uerba saluatoris in cruce: talia phs tab at memorans fixusque manebat. puerilia sunt haec et circulatorum ludo similia, docere, quod ignores, immo, ut cum Clitomacho loquar, nec hoc quidem scire, quod nescias. Uidelicet manifestissima est Genesis, in qua de creatura mundi, de exordio generis hu
Abbreviated transcription (Latin):
osyr. Ad minores artes ueniamide que n tam lin¬
gua quã manu aeministtant᷑. Agricole cementa¬
rii. fabri. metallorũ lignorũ ue cesores. ianatii
quoq. et fulones &e ceceri qui uatiam supellee¬
tilem. & inlia opuscula fabricant: absq doctore
tunt medici. tractant fabrilia fibri. Solũ scrip¬
turarũ arsest: quã sibi om̃s passim undicant.
Scribimus indocti. doctiq poemata passim.
hanc garrula anus. hanc delirus sener. hanc sõ¬
phista uerbosus. hanc uniuersi presumunt: iace¬
rant. docent añꝙͣ. discant. Alii ad ducto suꝑcilio gͣn¬
dia uerba trutinantes. inter mulierculas de sa¬
ctis litteris philosophant᷑. Aui discunt. propudor¬
a feminis. qd̾ uiros doceant. &e ne parũ hoc sit qͣ¬
dam facilitate uerborũ. immo audatia edisseit̃
aliis. qd̾ ipsi ñ intelligunt. Taceo de mei simui¬
bus. qui si forte adscripturas scãs post scłares utte¬
ras uenerint. et sermone cõposito aurẽ popłi mu¬

Expanded text:
 Ad minores artes veniam et que tam lingua, quam manu administrantur. Agricole cementarii, fabri metallorum lignorumque cesores, lanarii quoque et fullones et ceteri qui variam supellectilem et vilia opuscula fabricant, absque doctoretunt medici, tractant fabrilia fabri. Sola scripturarum ars est, quam sibi omnes passim uindicent: scribimus indocti doctique poemata passim. hanc garrula anus, hanc delirus senex, hanc soloecista uerbosus, hanc uniuersi praesumunt, lacerant, docent, antequam discant. alii adducto supercilio grandia uerba trutinantes inter mulierculas de sacris litteris philosophantur, alia feminis quod viros doceant. Et ne parum sit hoc, quadam facilitate verborum, immo audatia, edisserunt aliis, quod ipsi non intellegunt. taceo de meis similibus, qui si forte ad scripturas sanctas post saeculares litteras uenerint et sermone conposito aurem populi mu
Abbreviated transcription (Latin):
tortitudo eius. Sophonias speculator. & archano¬
rũ dñi cognitor. audit clamorẽ aporta pisciũ: et
eiulatũ a sccła. & contritionẽ a coilibus. Indicit qͦq
ululatũ habitatorib pile: quia conticuit omnis
popłs chanaan: disꝑierunt uniuersi. qui inuo¬
uiti erant argento. Aggeus festiuus et letus qui
seminauit in lacrimis ingaudio meteret. destruc¬
tũ templũ edificat᷑ dnmq patrẽ indiicit loquẽ¬
tem. Adhuc unũ. modicũq. & ego mouebo celũ
et terrã. & mare. et aridam: et mouebo om̃s gen¬
tes: et ueniet desid̾atus cunctis gentib. Tachariaᷤᷤ
memor dñi sui. multiplex in propħia. iħm uestib
sordidis ĩdutũ. ⁊lapidẽ ocłoꝵ septẽ. candelabrũq
aureũ. cũ totidẽ lucernis quot oculis. duasq
oliuas asimstris lampadis cernit. & dextrisͤ ut
quadrigas ex effraim. & equũ de ierłm. pauꝑẽ re¬
um propħarũ. de abiectione isrł et uocatione

Expanded text:
canorum domini cognitor, audit clamorem a porta piscium et eiulatum a secunda et contritionem a collibus. indicit quoque ululatum habitatoribus Pilae, quia conticuit omnis populus Chanaan, disperierunt uniuersi, qui inuoluti erant argento. Aggeus, festiuus et laetus, qui seminauit in lacrimis, ut in gaudio meteret, destructum templum aedificat deumque patrem inducit loquentem: adhuc unum modicumque, et ego commouebo caelum et terram et mare et aridam et mouebo omnes gentes; et ueniet desideratus cunctis gentibus. Zacharias, memor domini sui, multiplex in prophetia, Iesum uestibus sordidis indutum et lapidem oculorum septem candelabrumque aureum cum totidem luolivas a sinistris lampadis cernit et a dextris: ut quadrigas ex Ephraim, et equum de Jerusalem, pauperem reum prophetarum, de abjectione Israel et vocatione
Abbreviated transcription (Latin):
iosepn.iet raei. et uxorẽ fornicariam. &e fornica¬
tionis filios & adiilteram cubiculo exclusã mari¬
ti. iulto tempore sedere uiduam: et sub ueste lu¬
gubri uiri ad se reditum prestolari. Iobel filius
fatuel. describit terram.xii. tribuũ criica. bru¬
cho. locusta. rubigine uastante corruptam:. et post
euersionẽ ptioris popłi. effusũ iri spm scm̃. suꝑ¬
seruos dei & ancillas. id ẽ suipercentũ uiginti no¬
mina credentiũ: & effusum iri incenaculo syon.
Qui centũ uiginti abuno usq ad.xuͫ. paulatim
et ꝑ inctementa surgentes. xuͫ. graduũ numerũ
efficiunt. qui inpsalterio mistice continent᷑. Amoᷤᷤ

Expanded text:
Joseph, Jezrael, et uxorem fornicariam, et fornicaJoseph, Jezrael, et uxorem fornicariam, et fornicationis filios, et adulteram cubiculo clausam mariti, multo tempore sedere viduam, et sub veste lugubri, viri ad se reditum praestolari. Joel filius Phathuel, describit terram duodecim tribuum, heruca, brucho, locusta, rubigine vastante corruptam: et post eversionem prioris populi, effusum iri Spiritum Sseruos dei et ancillas, id est super centum uiginti credentium nomina, et effusum iri in cenaculo Sion, qui centum uiginti ab uno usque ad quindecim paulatim et per incrementa surgentes quindecim graduum numerum efficiunt, qui in psalterio myst
Abbreviated transcription (Latin):
tes. atq confima: eccłie celestisq hierusalẽ. spũa¬
ua regna describit. Inuidicũ libro. quot princi¬
pes popłi. tot figure sunt. Ruth moabitidis. ysaiẽ
erplet uaticiniũ dicentis. Emitte agnũ dñe do¬
minatorẽ terte de petra deserti ad montẽ filie sy¬
on. Samuel inheu mortuo. et in occisione saul.
ueterẽ legem abolitã monstrat. Porro insadoch
atq cauid. noui sacerdotii. nouiq imperii sacra¬
menta cestatut. Malachim. id ẽ tertius. & quartꝰ
regũ liber. asalomone usq ad iechoniam. et ab ie¬
roboam fiuo nabath usq ad osee qui ductus est
in assyrios. regnũ iuda. & regnũ de scribit isrł.
Sihstoriam respicias. uerba simplicia sunt: si in
utteris sensũ latentẽ in spexeris. paucitas eccũe. et
nereticorũ contra eccłiam bella narrantur. Duo¬
decim propħe inunius uoluminis angustias co¬
artati. multo aliud quam sonant inlittera prefi¬
gurant. Osce crebo nominat effraim. samariam.

Expanded text:
tes, atque confinia, Ecclesiae coelestisque Jerusalem spiritualia regna describit. In JUDICUM libro, quot principes populi, tot figurae sunt. RUTH Moabitis, Isaiae explet vaticinium dicentis: Emitte agnum, Domine, dominatorem terrae, de petra deserti, ad montem filiae Sion. SAMUEL in Heli mortuo et in occiso Saul veterem legem abolitam monstrat. Porro in Sadoc atque David novi sacerdotii novique imperii sacramenta testatur. MALACHIM, id est, tertius et quartus Regum liber, a Salomone usque ad Jechoniam et a Jeroboam filio Nabat usque ad Osee qui ductin Assyrios, regnum Juda et regnum describit Israel. Si historiam respicias, verba simplicia sunt: si in litteris sensum latentem inspexeris, Ecclesiae paucitas, et Haereticorum contra Ecclesiam bella narrantur. Duodecim Prophetae in unius voluminis angustias coarctati, multo aliud quam sonant in littera, praefigurant. Osee crebro nominat Ephraim. Samariam,
Abbreviated transcription (Latin):
as. s quid queras consid̾amus. Moilis cera. & ad
formandũ facilis. etiam si artificis et plaste ces¬
set manus. tamen totũ est. quicqͥd ẽẽ potest. Pau¬
lus apł̃s ad pedes gamalielis legẽ moysi et prophe¬
tas didicisse se głatur. ut armatus spũalib telis.
postea diceret confident̃. Arma enĩ militie nr̃e¬

Expanded text:
as, sed, quid quaeras, consideramus. mollis cera et ad as, sed, quid quaeras, consideramus. mollis cera et ad formandum facilis, etiamsi artificis et plastae cesset manus, tamen δυνάμει totum est, quidquid esse potest. Paulus apostolus ad pedes Gamalihel legem et prophetas didicisse se gloriatur, ut armatus spiritalibus telis postea diceret confidenter: arma enim militiae n
Abbreviated transcription (Latin):
querias qui in me loquitur xp̃c. post dan ascũ
arabiamq lustratam. ascendit hicrosolimam
uidere petrũ. & mansit apud cum diebus qͥn¬
decim. Hoc enĩ misterio ebdomadis. et ogdo¬
adis. fututuᷤ gentiũ predicator instruenduᷤ erat
Rursũq post annos .xiiͦii. assũ pto barnaba
et tito. exposuerit apłis euangłiũ. ne forte in
uacuũ curreret. aut cucurrisset: Habet nes¬
cio quid latentis ẽnergie uiua uex actus. et
inaures discipłi. de auctoris ore transfusa for¬
tius sonant. Unde &e eschines cũ rodi exularet.
&e legeret᷑ illa demostenis oratio. quã aduer¬
sus cum habuerat: mirantib cunctis ato
laudantib suspirans ait. Quid si ipsam audisse¬
tis bestiam. sua uerba resonantẽ: Nec hoc dico.
qd̾ sit in me aliqͥd tale. qd̾ uel possis. uel uelis dis¬
cere. s qd̃ ardoo tuus. & discendi ftudiũ. etiam
absq nobis ꝑse probari debeat. Ingeniũ docue.
et sine doctore laudabile est.Nonquid inueni¬

Expanded text:
postDamascum Arabiamque lustratam ascenderit Hierosolymam, ut uideret Petrum, et manserit apud eum diebus quindecim — hoc enim magisterio ebdomadis et ogdoadis futurus gentium praedicator instruendus erat — rursumque post annos quattuordecim adsumpto Barnaba et Tito exposuerit apostolis euangelium, ne forte in uacuum curreret aut cucurrisset? habet nescio quid latentis ἐνεργείας uiua uox et in aures discipuli de auctoris ore transfusa fortius insonat. unde et Aeschines, cum Rhodi exularet et legeretsus eum habuerat, mirantibus cunctis atque laudantibus suspirans ait: \'quid, si ipsam audissetis bestiam sua uerba resonantem?\' Nec hoc dico, - quod sit aliquid in me tale, quod uel possis uel uelis discere, sed quod ardor. tuus et discendi studium absque nobis per se probari debeat; ingenium docibile et sine doctore laudabile est. non, quid inueni
Abbreviated transcription (Latin):
gorei tradunt. intrauit ꝑsas transunt cauicasũ.
albanos. scitas. massagetas. opulentissima indie
regna penetrauit᷑ ad extremũ latissi mophison
amne cransmisso. ꝑuenit adbragmanos. ut hiar¬
cum inthrono sedentẽ aureo. et de tantali fonte
potantẽ. int̾ paucos discipłos de natura. demori¬
b. ac sydetũ cursu. audiret docentẽ. Inde ꝑela¬
mitas. babylonios caldeos. medos. assirios. partho
syros. fenices. arabas. palestinos. reuersus ad ale¬
xandriam. ꝑrexit ethyopiam: ut gimnosophista
et famosissimã solis mensam tu deret insabulo.

Expanded text:
t Caucasum, Albanos, Scythas, Massagetas, opulentissima Indiae regna penetrauit et ad extremum latissimo Phison amne. transmisso peruenit ad Bragmanas, ut Hiarcam in throno sedentem aureo et de Tantali fonte potantem inter paucos discipulos de natura, de moribus ac de siderum cursu audiret docentem; inde per Elamitas, Babylonios, Chaldaeos, Medos, Assyrios, Parthos, Syros, Phoenices, Arabas Palaestinam reuersus Alexandriam perrexit, Aethiopiam adiuit, ut gymnosophistas et famosissimam Solis mens
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt breuiter. Neq enĩ epłaris angustia euaga¬
ri longuis patiebatur: ut intelligeres te inscriptu¬
tisscis sine preuio. et monstratore. semitã ñ posse
ingnodi. Taceo degramaticis. rethorib. phulosophiᷤ.
dometticis. diaieti cis. misicis. astronomis. astro¬
iogis. mẽdicis. quorũ scientia mortalib. atĩ łuti¬
ussima ẽ ec intres partes scindit᷑ in doctrinam¬

Expanded text:
ta sunt breviter 275 neque enim Epistolaris angustia evagata sunt breviter 275 neque enim Epistolaris angustia evagari longius patiebatur ut intelligeres te in Scripturis sanctis, sine praevio et monstrante semitam, non posse ingredi. Taceo de Grammaticis, Rhetoribus, Philosophis, Geometris, Dialecticis, Musicis, Astronomis, Astrologis, Medicis, quorum scientia mortalibus vel utilissima est, et in tres partes scinditur
Abbreviated transcription (Latin):
qui aꝑit &e nemo claudit. claudit et nemo aꝑit.
In actib apłorum sc̃s eunuchus. immo uir sic¬
enĩ eum scriptura cognominat. cũ legeret ysai¬
am interrogatur aphilippo. Putas ne intelti¬
gis que legis : Responditq. Quomͦ possũ. nisi
aliquis medocuerit: Ego ut de me interim lo¬
quar. nec sanctior sũ isto eunucho. nec studio¬
sior:. qui cde cihiopia id est de extremis mundi
finib uenit ad templũ. Reliquit aulã regiã:
et tantus amator legis diuine scientie fuit. ut
etiam inuehiculo sacras litteras legeret. Tam̃
cũ librũ teneret. & uerba dm̃ cogitatione ꝑcipe¬
ret. lingua uolueret. labiis ꝑsonaret᷑. ignorabat
eum quẽ in libro nesciens uenerabatur. Uenit
philippus. oftendit ei iħm. qui clausus latebat
inlittera. Omira doctoris uirtus. Eadẽ hora cre¬
dit eunuchus. baptiratur. fidelis &e sc̃i est:ac ma
inaurato sinagoge templo repꝑit. hec ame ꝑstric¬

Expanded text:
qui aperit et nemo claudit, qui claudit et nemo aperit! qui aperit et nemo claudit, qui claudit et nemo aperit! in Actibus aposenim eum Scriptura cognominat, cum legeret Isaiam, interrogatus a Philippo: « Putasne intelligis quae legis? » respondit, « Quomodo possum, nisi aliquis me docuerit? » Ego, ut de me interim loquar, nec sanctior sum hoc eunucho, nec studiosior; qui de Aethiopia, id est, de extremis mundi finibus venit ad Templum, reliquit aulam regiam: et tantus amator Legis, divinaeque scientiae fuit, ut etiam in vehiculo sacras litteras legeret: et tamen cum librum teneret, et verba Domini cogitatione conciperet, lingua volveret, labiis personaret, ignorabat eum, quem in libro nesciens venerabatur. Venit Philippus, ostendit ei Jesum, qui clausus latebat in littera. O mira doctoris virtus! Eadem hora credit eunuchus, baptizatur, fidelis et sanctus est; acin aurato synagogae Templo reperit. 6. Haec a me perstric
Abbreviated transcription (Latin):
dei uirtus. & dei sapientia: hec sapientia. inmisti¬
rio abscondita ẽ. Dequa &e noti psalii titulus
prenotat᷑ pro occultis filii. in quo om̃s ft̃ chesauri
sapientie &e scientie dei absconditi. et qui tumift̾io
absconditus erat. predestinatus est ante scła. Pre¬
destinatus aut̃ &e prefiguratus. in lege. & propłs.
Unde &e propħe appellantur uidentes: quia uide¬
bant eũ quẽ ceteri ñ uidebant. Abraham uidit
diem eius. & letatus est. Aꝑiebantur celi ierechi¬
eli: qui popło peccatori clausi erant. Reuela in¬
quit dauid oculos incos.: et consid̾abo intrabilia
de lege tua. Lex enĩ spũalis est: et reuelatione
opus est ut intelligatur: ac reuelata facie dei
głam contemplennur. Liber inapocalipsi septẽ
sigillis signatus ostenditur quẽ sidederis hõi
scienti litteras. ut legat. respondebit tibi. Hon
possũ. signatus est eni. Quanti hodie putant se
nosse litteras: tenent signatũ librũ. nec aꝑire pos¬
sunt. nisi ille reserauerit. qui habet clauẽ dauid:

Expanded text:
dei uirtus et dei sapientia. haec sapientia in mysterio abscondita est, de qua et noni psalmi titulus praenotatur \'pro occultis filii\',in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi et qui, jn mysterio absconditus, praedestinatus est ante saecula, praedestinatus autem et praefiguratus in lege et prophetis. unde et prophetae appellabantur uidentes, quia uidebant eum, quem ceteri non uidebant. Abraham uidit diem eius et laetatus est. aperiebantur caeli Ezechieli, qui populo peccatori clausi erant. reuela, inquit Dauid, oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua; lex enim spiritalis est et reuelatione indiget, ut intellegatur ac reuelata facie dei gloriam contemplemur. , Liber in Apocalypsi septem sigillis signatus ostenditur; quem si dederis homini scienti litteras, ut legat, respondebit tibi: \'non possum, signatus est enim\'. quanti hodie putantes se nosse litteras tenent signatum librum nec aperire possunt, nisi ille reserauerit, qui habet clauem Dauid,
Abbreviated transcription (Latin):
tionũ cogitationes destruenteᷤᷤ ⁊ om̃ẽ altitudinẽ extollẽ¬
tem se aduersus scientiam dei: & captiuantes
omnẽ intellectũ adobediendũ xp̃o. e parati
subiugare cunctam inobedientiam. Thimo¬
theũ scribit ab infantia sacris litt̾is eruditũ:
ce hortatur ad studiũ lectionis. ne negligat
gram que data sit ei ꝑ impositionẽ manus pres¬
biterii. Tito precipit. ut int̾ ceteras uirtutes
ep̃i quẽ breui sermone depinxit. scientiã qͦq¬

Expanded text:
tionum, cogitationes destruentes et omnem altitudinem extollentem se aduersus scientiam dei et captiuantes omnem intellectum ad oboediendum Christo et parati subiugare cunctam inoboedientiam. Timotheum instruit ab infantia sacris litteris eruditum et hortatur studium gratiam, quae data sit ei per impositionem manus Presbyterii. Tito praecipit, ut inter caeteras virtutes Episcopi, quem brevi sermone depinxit, scientiam quo
Abbreviated transcription (Latin):
rater ambrosius tua mͥ munuᷤ¬
cula ꝑferens detulit &e suauis¬
simas litteras. que aprincipio
amiciciatũ sidei ꝓbate etiam¬
fidẽ. et ueteris amicicie prefe¬
rebant. Uera eñ illa necessi¬
tudo ẽ. & xp̃i gliitino copula¬
ta: quã ñ utilitas rei familiaris. ñ presentia

Expanded text:
rater Ambrosius tua munuscula perferens detulit et suauissimas litteras, quae in principio amicitiarum fidem probatae iam et ueteris amicitiae praeferebant. uera enim illa necessitudo est, Christi glutino copulata, quam non utilitas re
Abbreviated transcription (Latin):
&e tanta utriusq sexus constipatio: ut qd alibi
ex parte fugiebas. hic totũ sustine̾re cogaris.
Quia gͥ frat̾ne interrogas ꝑquã uiam incede
debeas: reuelata tecũ facie loquar. Si officiũ
nor forte delectat: uiue inurbib et casteus.
et aliorũ salutẽ fac lucrũ anime tue. Sin aut̃
cupis ẽẽ qd̾ diceris monachus. ioẽ solusĩ iud
facis mnurbib. que utiq ñ sunt solorũ habita¬
cula s multorũ: habet unũ qd̾q propositũ
principes suos. Romani duces imittentur ea¬
millos. fabricios. regulos. scipiones: philoso
phi proponant sib phitagoram. socratẽ. pla¬
tonẽ. aristotilem. Poete emulent᷑ homerũ uir¬
giliũ. menandrũ. terentiũ. Stoici id̾e salusti

Expanded text:
et tanta utriusque sexus constipatio, ut, quod alibi et tanta utriusque sexus constipatio, ut, quod alibi ex parte fugiebas, hic totum sustinere cogaris. Quia igitur fraterne interrogas. per quam uiam incedere debeas, reuelata tecum facie loquar. si officium nos forte delectat, uiue in urbibus et castellis et aliorum salutem fac lucrum animae tuae. sin autem cupis esse, quod diceris, monachus, id est solus, quid facis in urbibus, quae utique non sunt solorum habitacula, sed multorum? habet unumquodque propositum principes suos: Romani duces imitentur Camillos, Fabricios, Regulos, Scipiones; phiphi proponant sibi Pithagoram, Socratem, Platonem, Aristotilem; poete emulentur Homerum, Virgilium, Menandrum, Terrentium; historici Tuchi
Abbreviated transcription (Latin):
ores solus inmonte cũ ihũ scõiũq tantũ loco¬
rum uicinitatib ꝑfruaris. idẽ ut et urbe
careas. & propositũ monachi ñ amittas.Q d̾
quorũ aliud offitiũ est̃ s de monacho ce cle mõ¬
posuit. docens pecuniam eẽ calcandã: ut humi¬
liter et secreto uictitans. semꝑ contẽpnat qd se¬
mel contẽpserat. Si crucis et resurrechois lo¬
ca ñ c̾ent mnurbe celeberrima. inqua curiã. in
qua aula militũ. inqua scorta. mimi scurrã.
E omĩa sint que solent ẽẽ inceteris ur bib uei
si monachorũ solũmodo turbis frequenrare¬
tur: expetendũ reciera huiuscemodi. cunctĩ
monachis cẽt habita culũ. Nunc uͥ sũme stui¬
titic ẽ. renunciare scło. dimiitere patriã. ur¬
bes deserere. & monachũ profiteri.: et inter
maiores popłos peregre uiuere quã eras tuc¬
turus in patria. De toto huc orbe concurritur.:
plena ẽ ciuitas untuersi generis hominum.

Expanded text:
ores solus in monte cum Iesu sanctorumque tantum locoores solus in monte cum Iesu sanctorumque tantum locorum uicinitatibus perfruaris, id est, ut et urbe careas et propositum monachi non amittas. quoquorum aliud officium est, sed de monacho et motolorum posuit docens pecuniam esse calcandam, ut humiliter et secreto uictitans semper contemnat, quod semel contempserat. si crucis et resurrectionis loca non essent in urbe celeberrima, in qua curia, in qua ala militum, in qua scorta, mimi, scurrae et omnia sunt, quae solent esse in ceteris urbibus, uel si monachorum solummodo turbis frequentaretur, expetendum reuera huiusce modi cunctis monachis esset habitaculum; nunc uero summae stultitiae est renuntiare saeculo, dimittere patriam, urbes deserere, monachum profiteri et inter maiores populos peregre uiuere, \'quam eras uicturus in patria. de toto huc orbe concurritur; plena est ciuitas uniuersi generis hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
cina. nec rursus dñm loco claudere uideret᷑.
Ab adrian temporib. usq ad imꝑiũ constan¬
tin. ꝑ annos circit̾ centũ octoginta. inloco
resurrectionis simulachrũ iouis incrucis
rupe statua ex marmore ueneris. agentilib
posita colebatur estimantib ꝑsecutionis auc¬
torib. qd̾ tollerent nobisfidẽ resurrectionis
&e crucis. si loca sc̃a ꝑ idola polluissent. Bechle¬
em nunc nrãm. & angustissimũ urbis locum.
dequo psalmista canit. ueritas det̾ra orta est.
lucus inumbrabat tathinos.id ẽ adomdis: et in
specu ubi quondã. xp̃c paruulus uagut. uene¬
fidei tue deee putes. quia hierosolimã non ui¬
cdifti: nec nos id circo meliores estimes. qd̾ hutꝰ
dem. Reuera ut simplicit̾ motus mentis mee
fatear: consid̾ans et propositũ tuum &e ardorẽ
quo scło renunciasti. differentias in locis arbi¬
tror. si urbib. & frequentia utbiũ derelicta. in
agello habites. et xp̃m queras insolitudine. &

Expanded text:
ciniam nec rursus deum loco eludere uideretur. ciniam nec rursus deum loco eludere uideretur. ab Adriani temporibus usque ad impe- rium Constantini per annos circiter centum octoginta in loco resurrectionis simulacrum Iouis, in crucis rupe statua ex marmore Ueneris a gentilibus posita colebatur aestimantibus persecutionis auctoribus, quod tollerent nobis fidem resurrectionis et crucis, si loca sancta per idola polluissent. Bethleem nunc nostram et augustissimum orbis locum, de quo psalmista canit: ueritas de terra orta est, lucus inumbrabat Thamuz, id est Adonidis, et in specu, ubi quondam Christus paruulus uagiit, Uenefidei tuae deesse putes, quia Hierosolymam non uidisti, nec nos idcirco meliores aestimes, quod huius dem. reuera, ut simpliciter motum mentis meae fatear, considerans et propositum tuum et ardorem, quo saeculo renuntiasti, differentias in locis arbitror, si urbibus et frequentia urbium derelicta in agello habites et Christum quaeras in solitudine et
Abbreviated transcription (Latin):
in omnẽ terrã exiuit a płorũ sonus. et infines
orbisterre uerba eorũ. Saluator ad discipulos¬
suos loquens cũ ẽet intemplo: surgite inqͥt
abeamus hinc. Ꝙ ad iudeos. Relinquet᷑ uobiᷤᷤ
domus ur̃a derelicta. Sicelũ & terra transi¬
bunt: utiq transibunt omĩa que terrena ft̃.
Et crucis g. &e resurrectionis loca his prosunt.
qui portant crucẽ suam. &e cũ xp̃o resurgũt
cotidie: qui dignos se tanto exhibent habita¬
culo. Ceterum qui dicunt templũ dñi. tõ
mis & de britannia. equalit̾ patet aula ce¬
iestis. Regnũ enĩ cd̃ĩ. intra nos est. Antoniꝰ
et cuncta egypti. & mesopotamie. ponti. et capa¬
dotie & armene examina monachorũ. ñ uidere
Hierosolimã. et patet illis absq hac urbe parady¬
si ianua. Beatus hylarion cũ palestinus ẽẽt. et
inpalestina uiueret. uno tantũ die uidit hnie¬
rosolimã: ut ñ contẽpneret scã loca. propt̃ ui¬

Expanded text:
in omnem terram ein omnem terram eorbis terrae uerba eorum. saluator ad discipulos loquens, cum esset in templo: surgite, inquit, abeamus hinc, et ad Iudaeos: relinquetur uobis domus uestra deserta. si caelum et terra pertransibunt, utique transibunt omnia, quae terrena sunt. et crucis igitur et resurrectionis loca his prosunt, qui portant crucem suam et cum Christo resurgunt cotidie, qui dignos se tanto exhibent habitaculo. ceterum, quidicunt:templum dominitempmis et de Britannia aequaliter patet aula caelestis; regnum enim dei intra nos est. Antonius et cuncta Aegypti et Mesopotamiae, Ponti, Cappadociae et Armeniae examina monachorum non uidere Hierosolymam, et patet illis absque hac urbe paradisi ianua. beatus Hilarion, cum Palaestinus esset, in Palaestina uiueret, uno tantum die uidit Hierosolymam, ut nec contemneret sancta loca propter ui
Abbreviated transcription (Latin):
fuminis: que in monte sita celari non pocest.
Quã matrẽ scõrũ apłs clamitat. inqua se munici¬
patũ cũ uistis habere letat᷑. Neq uͦ hoc dicens
memetipsũ inconstantie redarguo. damꝓnoq
qd̾ facio. ut frustra uidear ad exemplũ abrahe.
et meos & patriã reliquisse. s ñ audeo d̃i omni¬
potentiam. angusto fine conclud̃e de artare par¬
uo terre loco. quẽ ñ capit celũ. Singuli quiq
credentiũ. ñ locorũ diuersitatib. s fidei meri¬
to ponderant᷑. & ueri adoratores. neq hierosoli¬
mis. neq in monte garirm adorent patrẽ: quia
ds sp̃s est: etad oratores eius. in spũ & ueritate ad¬
orare cũ oportet. Sp̃s aut̃. spirat ubiuult. Dñi
est terra. & plenitudo eius. Post quã siccato u¬
deẽ uellere. uniuersus orbis celesti rore ꝑfusus
est. &e multi deoriente. & occidente uenientes re¬
cubuerunt insinu abrahe. destitit notus ẽę tan¬
tũ iniudea ds. et inisrł magnũ nomen eiꝰ: s&e

Expanded text:
, quae in monte sita celari non potest, quam matrem sanctorum apostolus clamitat, in qua se municipatum cum iustis habere laetatur. < Neque uero hoc dicens memet ipsum inconstantiae redarguo damnoque, quod facio, ut frustra uidear ad exemplum Abraham et meos et patriam reliquisse, sed non audeo dei omnipotentiam angusto fine concludere et artare paruo terrae loco, quem non capit caelum. singuli quique credentium non locorum diuersitatibus, sed fidei merito ponderantur; et ueri adoratores neque Hierosolymis neque in monte Garizin adorant patrem, quia deus spiritus est et adoratores eius in spiritu et ueritate adorare eum oportet. spiritus autem spirat, ubi uult. domini est terra et plenitudo eius. postquam siccato Iudaeae uellere uniuersus orbis caelesti rore perfusus est et multi de oriente et de occidente uenientes recubuerunt in sinu Abraham, desiit notus esse tantum in Iudaea deus et in Israhel magnum nomen eius, sed
Abbreviated transcription (Latin):
uit se posse & uirtutes simul. et diuitias possidẽ
bantes. quomͦ possumus aliena fidelit̃ diftribue
re.qui nr̃a timide reseruamus: Pienus uenter
facile de ieiuniis disputat. Non hierosolimis
fuissẽ. s hicrosolimis bene uixisse laudandũ ẽ.¬

Expanded text:
uit se posse et uirtutes simul et diuitias posuit se posse et uirtutes simul et diuitias posbantes, quomore, qui nostra timide reseruamus? plenus \'uenter facile de ieiuniis disputat. non Hierosolymis fuisse, sed Hierosolymis bene uixisse laudandum e
Abbreviated transcription (Latin):
gistri. saluatoris arguitur uoce: & nodũ infor¬
mis leti trabe nectit ab alta. Econtrario latro
nẽ crux mutat paradyso: &e fecit homicidii
pena martyriud.uanti hodie. diu uiuendo
portant funera sua: & quasi sepulchra de¬
albata. plena sunt ossib mortuorũ. Subitus
calor. longũ iuincit teporẽ. Deniq et tu au¬
dita sententia saluatoris. siuis ꝑfectus esse
uade uende omĩa que habes & da pauꝑib.
c&e ueni sequere me. uerba uertis inoꝑa: et
nudã crucem nudus sequens. expeditior &
leuior ascendis scalam iacob. Tunicã mutas
cũ animo. nec pleno marsupio gloriosas sor¬
des appetis. s puris manib. & candido pectore pau
de. tristi et liirida facie. uel simulare uel osten¬
tare ienuma. possesionũ redditib abundare. ui¬
Le iactare palliolũ. Cratss ille tebanus. homo
quondã ditissimus. cũ ad philosophandũ athe¬
nas p̾geret. magnũ auri pondꝰ abiecit: nec puta¬

Expanded text:
gistri, saluatoris arguitur et nodum inforgistri, saluatoris arguitur et nodum informis leti trabe nectit ab alta. at e contrario latro crucem mutat paradiso et facit homicidii poena martyrem. quanti hodie diu uiuendo portant funera sua et quasi sepulchra dealbata pleni sunt ossibus mortuorum! subitus calor longum uincit teporem. Denique et tu audita sententia saluatoris: si uis perfectus esse, uade, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et ueni, sequere me, uerba uertis in opera et nudam crucem nudus sequens expeditior et leuior scandis scalam Iacob. tunicam mutas cum animo nec pleno marsuppio gloriosas sordes adpetis, sed puris manibus et candido pectore paupde tristi et lurida facie uel simulare uel ostentare ieiunia, possessionum reditibus abundare et uile iactare palliolum. Crates ille Thebanus, homo quondam ditissimus, cum ad philosophandum Athenas pergeret, magnum auri pondus abiecit nec puta