comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce sub ipsis albis paschalibus. in orato¬
rio sancti seuerini cum fratribus uesper¬
tinis assistens officiis. ardere parietem
uidit: quem fratribus extingutre im¬
perauit. Quibus hunc uinolentum cre¬
dentibus. ipse tandem ferulam quam
tenebat proiciens. manusq per parie¬
temͣ U circum ducens. conabatur fo¬
ris flammas extinguere : quas consta¬
bat intima eius depascert. Deniq redi
succensus est: ut peruenire ad diem sep¬
timum nullatenus potuisset. Quia gͦ
dum consuluisse putauit se monachis
pauperibus nocuisse non timuit: ac ꝑ
hoc qd se placere beato gregorio credidit
prorsus offendit: frustra flammas pari¬
etis extinguere uoluit: qui tenacitatis
sue flãmas extinguere recusauit: xiii.
odem nichilominus tempore¬
E
post absidem oratorii beatis
sime semper uirginis marie¬
oratorio sancte barbare ubi beatus gre¬
gorius laudes domino celebrare solebat
coniuncto. demon apparuit: sibiq in

Expanded text:
ce sub ipsis albis Paschalibus in oratoce sub ipsis albis Paschalibus in oratorio sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam tenebat projiciens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hsuccensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit se monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare posse Gregorium credidit, prorsus offendit: frustra flammas parietis exstinguere voluit, quia tenacitatis suae flammas exstinguere recusavit. 89. Eodem nihilominus tempore post absidem oratorii sanctae Mariae semper Virginis oratorio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon apparuit, sibique in
Abbreviated transcription (Latin):
tris athanasius prefuit: uir
quidem castitate conspicuus : et sui mi¬
nisterii cautissimus exequutor. Qui
cum seuientis in opie tempus agnosceret.
ne monachis necessitas fortassis incum¬
beret: quadraginta pauperum quos
beatus gregorius pasci semel in anno de¬
creuerat. refectionem subduxit. Quod
impiine se fecisse perpendens: etiam duo¬
decim pauperum prandium. totidemq
denarios. qui die depositionis sanctissimi
gregorii. pro commemoratione duode¬
eim ab eo quondam inuitatorum: quo¬
rum tercius decimus angelum se esse ꝓ¬
fessus est. consuetudinaliter pascebantur.
penitus inter dixit. Cum eiusdem quadra¬
gesime tempore beatus gregorius eidem
pres bitero. cui supra et monacho in sõ¬
nis apparuit dicens. uade. et dic egume¬
no: quia diminuit consuetudinem quã
ego constitu. dominus quoq dies eius
diminuit. Quod egumenus ut audiuit.
primo quidem contremuit: post uero
tantominus credidit. quanto longius¬
uitam suam cognoscebat extendi. Et ec¬

Expanded text:
Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachis necessitas fortassis incumberet, quadraginta pauperum, quos beatus Gregorius pasci semel in anno decreverat, refectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios qui die depositionis beati Gregorii pro commemoratione duodecim ab eo quondam invitatorum, quorum tertius decimus angelum se esse professus est, consuetudinaliter pascebantur, penitus interdixit: cum ejusdem 180 Quadragesimae tempore beatus Gregorius eidem presbytero cui supra et monacho in somnis apparuit, dicens: Vade et dic hegumeno: Quia diminuit consuetudinem, quam ego constitui, Dominus quoque ejus dies diminuet. Quod hegumenus ut audivit, primo quidem contremuit, post vero tanto minus credidit, quanto vitam suam longius cognoscebat extendi. Et ec
Abbreviated transcription (Latin):
clarum illis ꝑdonauit doctorẽ: cuius predi¬
catione uiam agnouit ueritatis: cuius p̃cib
si in fidei firmitate et uite sanctitate consistit.
ab om̃i aduersitate securus ꝑmanebit. et us¬
q ad ꝑfectam beatitudinis głam ꝑueniet:

Expanded text:
clarum illi perdonavit doctorem, cujus praediclarum illi perdonavit doctorem, cujus praedicatione viam agnovit veritatis. Cujus precibus, si in fidei firmitate et vitae sanctitate consistit, ab omni adversitate secura permanebit, et usque ad perfectam beatitudinis gloriam perveniet,
Abbreviated transcription (Latin):
tracdita: excepto quod uocib cantorum
huiusmodi canitur antiphona. Hic est
beatus uedastus: cui tẽplum fieri ab an¬
gelis iussum est hominib. Est autẽ locus
ipse non longe ab eadem urbe: qui pro
nobilitate sui nobiliacus primo est appel¬
latus: sed procedente t̃pore tã insignis
effectus. ut urbis nomine que iam ruinis
crebriorib pene ruerat uocititur. Est
namq et largitione fidelium sublimatus.
et agmine monachorũ. et aliorũ deo deuo¬
torum grege refertus: ubi incessanter co¬
tidie diuina celebrantur preconia: et fre¬
quenter celestia facta sunt et fiunt mira¬
culorum signa. Que iam magis cernen
tium ore narrantur: quã dictantis stilo
scribantur. Felix quidem atrebatensium
ciuitas. tam excellenti munita patrono:
et si murorũ ruinis uilescit. illius tamen
meritorũ nobilitate clarescit. Totusq ꝓ enis
sanctitatis intercessione gaudeat populus. om¬
nipotentiq deo eternas referat laudes. qͥ tam

Expanded text:
tradita excepto quod uocibus cantorum tradita excepto quod uocibus cantorum huiusmodi canitur antiphona: «Hic est beatus Vedastus cui templum fieri ab angelis iussum est hominibus.» Est autem locus ipse non longe ab eadem urbe qui pro nobilitate sui Nobiliacus primo est appellatus sed procedente tempore tam insignis effectus ut urbis nomine quae iam ruinis crebrioribus paene obsoluerat uocitetur. Est namque et largitione fidelium sublimatus et agmine monachorum et aliorum Deo deuotorum grege refertus ubi incessanter cotidiae diuina celebrantur praeconia et frequenter caelestia facta sunt et fiunt miracultium ore narrantur, quam dictantis stylo scribantur. Felix equidem Atrebatum civitas, tam excellenti munita patrono, etsi murorum ruinis vilescat, illius tamen meritorum nobilitate clarescit. Totusque pro ejus sanctitatis intercessione gaudeat populus, omnipotentique Deo aeternas referat laudes, qui tam
Abbreviated transcription (Latin):
rum urbis ep̃e. in ddei rebus magnificus habe¬
batur. Qui licet iam semo pressus. et amissi¬
one luminũ uideritur debilior factus. atu¬
mum tamen ut arcũ hubens sp̃uali studio
intentũ: ilico prõptus xp̃o gressus regente.
festinus ad uenerabilem ꝑuenit autbertũ.
At ille quid animo gereret. et quid sibi
diuinitus esset ostensum referens. par.i
uoto. cõmumiq consilio: cum magno po¬
pulorum gaudio. qui undiq confluxe¬
rant. ad locum destinatũ beatissimũ t̃nstu¬
lerunt uedastũ: in qua translatione perhi¬
betur beatus audomarus lum̃ recepisse
oculorũ: sed ilico precib tandem quam
ultroneus ferbat reimpetrasse cecitatem.
Paruipendebat quippe lum̃ carnaliũ cculo¬
rum : qui lumen ciuium meruit suꝑnorũ.
Porro autem miracula que et tune gesta
perhibentur. et que iam per annos ferme
centũ sexaginta per merita beati uedasti
patrata sunt. nullo sunt stilo memorie

Expanded text:
rum urbis episcopus in Dei rebus magnificus haberum urbis episcopus in Dei rebus magnificus habebatur. Qui licet iam senio pressus et amissione luminum uideretur debilior factus animum tamen ut arcum habens spiritali studio intentum ilico promptus Christo gressus regente festinus ad uenerabilem peruenit Autbertum sede At ille quid animo gereret et quid sibi diuinitus esset ostensum referens pari uoto communique consilio cum magno populorum gaudio qui undique confluxerant ad locum designatum beatissimum transtulerunt Vedastum. In qua translatione perhibetur beatus Audomarus lumen recepisse oculorum sed illico precibus eandem quam ultroneus ferebat reimpetrasse caecitatem. Parui pendebat quippe lumen carnalium oculorum qui lumen ciuium meruit supernorum. Porro autem miracula quae tunc et gesta perhibentur et quae iam per annos ferme centum sexaginta per merita beati Vedasti patrata sunt nullo sunt stilo memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
et ita incolumis remansit cum lectulo
in qua uir dñi scõm ad celestia regna ani¬
inam emisit. ut om̃s agnoscerent qͣnta
illius esset beatitudo in celis. cuiꝰ lectuli
domiciliũ in terris ardere non potuit:
usq ad tẽpus beati aut berti: qui sep¬
timus ei in sede pontificali successit ep̃c.
Is autẽ ut maiorũ relacione cognoui¬
mus. et ut innumerabiliũ hominũ
ore uersatur. et quod oculis etiã factũ
probamus: dum quadam die post ymnoᷤᷤ
matutinos inmenianis consistens. ruben¬
de aurora orientẽ uersus intenderet. ui¬
dit eminus trans fluuiolũ qui crientio
uocatur uirũ prefulgidũ uirgã manu
tenentẽ. basilice locũ metiri. Quod ille
cernens. reuelante deo uisionẽ cognouit
angelieam. Ostensũq est illi beatũ illuc
uedastũ annuente xp̃o. sine dubio trans¬
ferendũ. Qua reuelatione cercior factus
inuitauit ad tantũ opus beatũ audoma¬
rum: qui ea tempestate taruenne mormo¬

Expanded text:
et ita incolumis remansit cum lectulo, et ita incolumis remansit cum lectulo, in quo vir Domini sanctam ad coelestia regna animam emisit: ut omnes agnoscerent quanta illius esset beatitudo in coelis, cujus lectuli domicilium in terris ardere non potuit. usque ad tempus beati Autberti, qui septimus ei in sede pontIs autem ut maiorum relatione cognouimus et ut in innumerabilium hominum ore uersatur et quod oculis etiam factum probamus dum quadam die post hymnos matutinos in menianis consistens rubente aurora orientem uersus intenderet uidit eminus trans fluuiolum qui Crientio uocatur uirum praefulgidum uirgam manu tenentem basilicae locum metiri. Quod ille cernens reuelante Deo uisionem cognouit angelicam ostensumque illi est beatum illuc Vedastum annuente Christo sine dubio transferendum. Qua reuelatione certior factus, inuitauit ad tantum opus beatum Audomarum; qui ea tempestate Taruennae Morino
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant. ad propria iam remeare festinãt:
Permitte obseero te ꝑferri ad locũ. qͥ tibi
filiorũ cura preparatus existit. Et his dic¬
tis. accipientes capulũ in quo sc̃ĩ uiri corpꝰ
iacebat exanime: nullũ onus sencientes
portauerunt cum subuctis humeris. cum alacri¬
tate animi ad sepulture locum: sepelierũtq
tricis semꝑ uirginis marie. in dextera parte
altaris: ubi quondam pontificalis cathedre
fungebatur officio. nobilem terre condentes
thesaurũ. In quo loco per aliquot iacuit tẽpꝰ.
quousq dño reuelante. ad locũ ubi nunc
fulget eius memoria. est a uiris scĩs autber¬
to et audomaro episcopis felici trans laci
pio post eius excessũ uisum est:
dignũ memorie referat᷑. Suꝑue¬
niente igitur tẽpore. domun¬
cula in qua deo dilectus diem obut. flam¬
mis arrepta ardere cepit. S uidente qͣdã
religiosa femina abita nomine. sc̃s adue¬
niens uedastus flãmas a domo discussit:

Expanded text:
venerunt, ad propria jam remeare festinant? venerunt, ad propria jam remeare festinant? Permitte, obsecro, te perferri ad locum, qui tibi filiorum cura praeparatus existit. Et his dictis, accipientes capulum, in quo sancti viri corpus jacebat exanime, nullum onus sentientes, portaverunt eum subjectis humeris cum alacritate animi ad sepulturae locum. Sepelieruntque tricis semper virginis Mariae, in dextera parte altaris, ubi quondam pontificalis cathedrae fungebatur officio, nobilem terrae abscondentes thesaurum. In quo loco per aliquod jacuit tempus, quousque Domino revelante ad locum, ubi nunc fulget ejus memoria, est a viris sanctis Autberto et Audomaro episcopis felici mutatione tpo post ejus excessum visum est dignum memoriae, referatur. Superveniente igitur tempore, domuncula, in qua Deo dilectus diem obiit, flammis arrepta ardere coepit. Sed vidente quadam religiosa femina Abita nomine, sanctus adveniens Vedastus, flammas a domo discussit,
Abbreviated transcription (Latin):
idest ligneis tabulis ꝓpter litus crientrorus
fliuirou edificauerat. fieri disposuisse cog¬
noseitur. Quod licet ipse pro humilitate
qua semꝑ usus est fieri uoluisset. om̃s t¬
men qui aderant attendentes meritorũ
eius insignia. indignũ ducebant tanti
uiri corpus in loco humili debere sepeliri:
presertim cũ nec locus ipse habilis esset tan¬
to monum̃to. nec palude obsitus foret acces¬
sibilis populo. Dum talia inter se quereren¬
tur. uenerabilis uir scopilio doctus nitute
precum. ad solita credidit arma cur rendũ:
ut uidelicet or̃o fidei obtineret : aod multa
hominũ manus uirib nequiuisset. Unde
cũctos hortans ad precem. ipse prior illa¬
crimãs suꝑ corpus sacratiñimũ incũbens
or̃oni: in hanc uocẽ merore cordis affectus
erupit Heu mn inquit o beatissime pater
quid uis ut faciã: qm̃ et dies in uesperũ se¬
declinat: et om̃s qui ad tuas exequias con¬

Expanded text:
id est, ligneis tabulis, prope littus Crientionis id est, ligneis tabulis, prope littus Crientionis fluvioli aedificaverat, fieri disposuisse cognoscitur. Quod licet ipse pro humilitate, qua semper usus est, fieri voluisset; omnes tamen qui aderant, attendentes meritorum ejus insignia, indignum ducebant tanti viri corpus in loco humili debere sepeliri: praesertim cum nec locus ipse habilis esset tanto monumento, nec, palude obsitus, foret accessibilis populo. XXI. Dum talia inter se quererentur, venerabilis vir Scopilio, doctus virtute precum, ad solita sibi credidit arma currendum: ut videlicet oratio fidei obtineret, quod multa hominum manus viribus nequivisset. Unde cunctos hortans ad precem, ipse prior illacrymans, super corpus sacratissimum incumbens orationi, in hanc vocem, moerore cordis affectus, erupit: Heu mihi, inquit, o beatissime Pater! quid vis, ut faciam, quoniam et dies in vesperum declinat, et omnes qui ad tuas exsequias con
Abbreviated transcription (Latin):
tit. Conuener̃t itaq ad ultimas ueneran¬
di uiri ex equias. clerus et populus copio¬
sus: aliarũq eccłarum sacerdotes. p̃s biteri.
et diaconi. S mirũ inter lacrimantiũ uo¬
ces in terra psallentiũ. ut fert̃ a quib dam
religiosis uiris. cetus audiebantur incelo. Et
dum digno honoris officio seretrũ in quo ia¬
cebat corpus paratum staret in medio: acce¬
dentes mouere illud non ualebant. Quid
uero agerent ambigebant: quo se uerterẽt
nesciebant. Sciscitabantur a scopilione ar
sermonũ sancti dei fuerat. si aliquid de sua
eum testari sepultura memoraret᷑: tim̃tes
ne forte illis hoc ideo accidisset. quia intra
murũ eiusdem auitatis sepeliri debuisset:
qr oĩs ciuitas locus debet esse uiuorũ ñ mor¬
tuorum. uolebant siquidem illũ in ecclesia
beate semꝑ uirginis marie. ubi sede ponti¬
ficali p̃siderat tumulari: ipse uͦ sepulte
sue locum. in oratorio qd̾ paupere sũptu

Expanded text:
tit. Conuenerunt itaque ad ultima uenerantit. Conuenerunt itaque ad ultima uenerandi uiri exsequia clerus et populus copiosus aliarumque ecclesiarum sacerdotes, praesbiteri et diaconi. Sed mirum, inter lacrimantium uoces in terra psallentium ut fertur a quibusdam religiosis uiris cdum digno honoris officio feretrum, in quo jacebat corpus, paratum staret in medio, accedentes movere illud non valebant. Quid vero agerent, ambigebant; quo se verterent, nesciebant. Sciscitabantur a Scopilione  Afuerat sermonum sancti Dei, si aliquid de sua eum testari sepultura memoraret: timentes ne forte illis hoc ideo accidisset, quia intra murum ejusdem ciquia omnis civitas locus debet esse vivorum, non mortuorum. Volebant siquidem illum in ecclesia beatae semper virginis Mariae, ubi sedi pontificali praesederat, tumulari. Ipse vero sepulturae suae locum in oratorio, quod paupere sumptu, 171
Abbreviated transcription (Latin):
carissimorũ manus filiorũ. animã suo red¬
deret creatorĩ. Ut uero sui obitũ famuli
deus designaret: uisa est nocte quadam
clarissime colũpna lucis a culmine domꝰ
in qua sanctus iacebat sacerdos usq ad sũ¬
mum celi. horarũ ferme spacio duarum
stare fastigiũ. Quod cum uiro dei diceret᷑.
intellexit statim hoc signo suũ demonstra¬
r obitũ. Uocauit suos ad se filios: ut eo¬
rum precib suam fideli conditori cõmen¬
daret animã. Et post dulces paterne pie¬
tatis ãmonitiones. et extrema caritatis
uerba. sacro scõ corporis et sanguinis xp̃i
confirmatus uiatico: inter manus lacri¬
mantium sp̃m emisit. O dies sc̃õ letissima
sacerdoti. sed cũcto mestissima populo: quẽ
tantus subito corporali uita deseruit pas¬
tor. quẽ tam̃ sp̃uali nũquã deserit inter¬
cessione: si sacre illius ãmonicionis uerba.
et probatissime uite uestigia sequi ñ desis¬

Expanded text:
carissimorum manus filiorum animam suo redcarissimorum manus filiorum animam suo redderet creatori. Vt uero sui obitum famuli Deus designaret, uisa est nocte quadam clarissimae columna lucis a culmine domus in qua sanctus iacebat sacerdos, usque ad summum caeli horarum ferme spatio duarum stare fastigium. Quod cum uiro Dei diceretur, intellexit statim hoc signum suum demonstrare obitum. Vocauit suos ad se filios ut eorum precibus suam fideli conditori commendaret animam. Et post dulces paternae pietatis admonitiones et extrema caritatis uerba sacrosancto corporis et sanguinis Christi confirmatus uiatico inter manus lacrimantium spiritum emisit. O dies sancto laetissima sacerdoti sed cuncto maestissima populo quem tantus subito corporali uita deseruit pastor, quem tamen spiritali numquam deserit intercessione si sacrae illius admonitionis uerba et probatissimae uitae uestigia sequi non desis
Abbreviated transcription (Latin):
gulorum: celestis patrie amor. Populus
statiitis diebus. ad eccłam concurrebat.
Festa cũ magno gaudio nr̃i saluatoris.
oportunis celebrabant̃ dieb. Helemosine¬
E
cira domos. uberrime pauperib disꝑtebant᷑.
Uerbum dei cotidie per loca singula. popu¬
lis predieabatur. Hunnidicas laudes deo ho¬
ris canonicis. clerus cantabat in ecclesiis. Bea¬
tum dixerunt popłm eui hec sunt: h ͨ popłs
cunis est dñs deus eorum. Om̃s enim in pul¬
critudine pacis quiescebant : in agnitione
ueritatis gaudebant: in sc̃ĩtate xp̃iane reli¬
gionis letati sunt. Post quã uero pius predi¬
cator ⁊ sanctus dei sacerdos meritis maturꝰ.
et annis. premia sui laboris. deo dispensante
accipere debuit. in eadem atrebatensi ciui¬
tate. ualide infirmitatis febre correptus ẽ:
diuina preuidente miscłia: ut ubi pluri¬
mum in dei sudauit seruicio. inde ad pal¬
mam eterne beatitudinis ꝑueniret: et inter

Expanded text:
gulorum 170 coelestis patriae amor, populus gulorum 170 coelestis patriae amor, populus statutis diebus ad ecclesiam concurrebat, festa cum maoportunis celebrabantur diebus. Elimosinae circa domos uberrime pauperibus dispertiebantur. Verbum Dei cotidie per loca singula populis praedicabatur; hymnicas laudes Deo horis canonicis clerus cantabat in ecclesiis. «Beatum dixerunt populum, cui haec sunt: beatus populus cuius est Dominus Deus eorum». Omnes enim in pulchritudine pacis quiescebant, in agnitione ueritatis gaudebant, in sanctitate christianae religionis laetati sunt. Postquam uero pius praedicator et sanctus Dei sacerdos meritis maturus et annis praemia sui laboris, Deo dispensante, accipere debuit, in eadem Atrabate ciuitate ualidae infirmitatis febre correptus est, diuina praeuidente misericordia, ut ubi plurimum in Dei sudauit seruitio, inde ad palmam aeternae beatitudinis perueniret et inter
Abbreviated transcription (Latin):
liquorẽ effundi in terrã. Hec uͦ res. multis
proficiebat in salutẽ. Nam plurimi occul¬
tis diaboliee fraudis cathenis absoluti: au¬
guriorũ uanitate spreta. incantacionum
consuetudine relicta. ad uere religionis
conuolauer̃t puritatẽ: intelligentes diui¬
ne potencie efficatiã. in suo famulo facere
signa: nichil contra eius sanctitatẽ. anti¬
qui serpentis ualere machinam̃ta. Et qd
ille ad ꝑdicionẽ parauerat aliquorũ: hic
xp̃i gracia. ad redẽptionẽ conuertit feli¬
exerat igitur prefatus dei sacer¬
dos ecclesiam xp̃i. diuina auxi¬
liante gracia. annis circiter
quadraginta: sub magna p̃
magno pietatis amore. Ac per id tẽporiꝰ.
multitudinẽ populi catholico doginate.
ad xp̃iane fidei conuertit sanctitatem.
Claruit ubiq diuine cognicio legis.
Sc̃ĩssimũ xp̃i nomen : cũctorũ audie¬
batur in õre. Floruit morib. castissime
uite honestas. Ardebat in pectorib sin¬

Expanded text:
liquorem effundi in terram». Haec uero res multis liquorem effundi in terram». Haec uero res multis proficiebat in salutem. Nam plurimi occultis diabolicae fraudis catenis absoluti, auguriarum uanitate spreta, incantationum consuetudine relicta ad uerae religionis conuolauerunt puritatem, intellegentes diuinae potentiae efficaciam in suo famulo facere signa, nihil contra eius sanctitatem antiqui serpentis ualere machinamenta. Et quod ille ad perditionem parauerat aliquorum, hoc Christi gratia ad redemptionem conuertit exerat igitur praefatus Dei sacerdos Ecclesiam Christi, divina auxiliante gratia, annis circiter quadraginta, sub magna evamagno pietatis amore: ac per id temporis multitudinem populi catholico dogmate ad Christianae fidei convertit sanctitatem. Claruit ubique divinae cognitio legis, sanctissimum Christi nomen cunctorum audiebatur in ore, floruit in moribus castissimae vitae honestas, ardebat in pectoribus sin
Abbreviated transcription (Latin):
uici filium. qui tunc tẽporis francorũ regni
nobiliter regẽbat sceptra. uocauit ad pran-¬
dium: qd̾ magno apparatu in domo sua. re¬
gi et suis parauerat optimatib. Rogatus
quoq est sc̃s ad conuiuiũ uedastus. Qui
domũ intrans: more sibi solito. dextera ex¬
tenta. omĩa sc̃ẽ crucis uexillo signauit.
Quedam uero uascula ibi ceruisa stabant
impleta: sed male gentili errore. demonicis
incantacionib infecta. Que mox ob poten¬
tiam sc̃e crucis. destructa crepuerũt: et qͥcqͥd
liquoris habuerũt. in terrã effuder̃t. Territꝰ
uero rex et optimates illius huius uisione
miraculi: sciscitabatur pontificẽ causam re¬
pentini prodigii. Cui sanctus respondit ep̃c.
ser quasdam maleficiorũ incantaciones. ad
decipiendas conuiuantiũ animas: diabolica
in his latuit liquorib potencia. S uirtute
crucis xp̃i territa: sic inuisibiliter de domo
effugit ista. sicut uisibiliter considerastis.

Expanded text:
uii filium, qui tunc temporis Francorum regni uii filium, qui tunc temporis Francorum regni nobiliter rexerat sceptra, uocauit ad prandium. Quod magno apparatu in domo sua regi et suis parauerat optimatibus. Rogatus quoque est sanctus ad conuiuium Vedastus. Qui domum intrans, more sibi solito, dextera extenta, omnia sanctae crucis uexillo signauit. Quaedam uero uascula ibi ceruisa stabant impleta, sed male gentili errore daemonicis incantationibus infecta. Quae mox ob potentiam sanctae crucis destructa crepuerunt et quicquid liquoris habuerunt in terram effuderunt. Territus uero rex et optimates illius huius uisione miraculi, sciscitabatur pontificem causam repentini prodigii. Cui sanctus respondit episcopus: «Per quasdam maleficiorum incantationes ad decipiendas conuiuarum animas diabolica in his latuit liquoribus potentia, sed uirtute crucis Christi territa, sic inuisibiliter de domo effugit ista, sicut uisibiliter considerastis
Abbreviated transcription (Latin):
struxit: magisq diuinis intendit eas or¬
nare laudib. quã põpaticis seculi diuicnis
comere. Fuit uero pauperib largus. diui¬
tibus affabilis: quatinus om̃s uel largi¬
tate munerũ. uel iocunditate uerborum
in uiam deduceret ueritatis. Sciens itaq
nullatenus superba secularis potencie colla.
ad xp̃iane religionis humilitatẽ inclinari poᷤ¬
se. nisi per suauissimas pietatis ãmoniciones:
apłico instructus exemplo. om̃ibus omnia
factus. ut om̃s lucrifaceret: seniores honori¬
bus preueniens. iuniores paterna dilectione
amonens: ubiq per officia caritatis ñ sua
querens. sed que deisunt. xp̃i secutus uesti¬
gia. potenciũ conuiuia non contẽpsit: ñ
luxurie causa. sed p̃dicationis obtentu: ut
familiaritate concordie. facilius uerbũ dei
conuiuantiũ infunderet cordib. Igͥ qͥdam
nobilis francus potencia clarus. ocinus no¬
mine. regem lothariũ predicti regis lugdo¬

Expanded text:
struxit, magisque divinis intendit eas orstruxit, magisque divinis intendit eas ornare laudibus, quam pompaticis saeculi divitiis comere. Fuit vero pauperibtibus affabilis, quatenus omnes uel largitate munerum uel iocunditate uerborum in uiam deduceret ueritatis, sciens itaque nullatenus superba saecularis potentiae colla ad christianae religionis humilitatem inclinari posse nisi per suauissimas pietatis ammonitiones, apostolico instructus exemplo, omnia omnibus factus ut omnes lucri faceret, seniores honoribus praeueniens, iuniores paterna dilectione ammonens, ubique per officia caritatis non sua quaerens sed quae Dei sunt, Christi secutus uestigia, potentium conuiuia non contempsit, non luxuriae causa sed praedicationis obtentu, ut familiaritate concordiae facilius uerbum Dei conuiuantium infunderet cordibus. Igitur quidam nobilis Francus, potentiae clarus, Hocinus nomine, regem Hlotharium, praedicti regis Hlothu
Abbreviated transcription (Latin):
illis uisus est in partibus. O mira om̃ipo¬
tentis dei insanctis suis potencia : quibus
bestie ferocissime obedire sciunt. O mise¬
rabilis hominũ audacia: qui salutifere
predicationis uerba a sanctis prolata doc¬
toribus. contẽpnere non metuunt. Irraci¬
onabilis bestia in obtẽperando scõrum pre¬
ceptis. quod ammͦ racione utitur humana:¬
homo uero ad imaginem dei conditus. racione
preditus. honorẽ suum non intelligens: com¬
paratus est iumentis insipientib. et similis
factus est illis:
um uero circuisset uir dei ecclesias
xp̃i desertas: cor populi idolatrie
errorib infectũ. ignorantie tene¬
bris obcecatũ. gemino se pietatis
subdidit labori. Populũ sedula intencione.
ad agnitionẽ ueri luminis ꝑduxit: eccłas
ad culmen sũmi decoris erexit. Presbiteros
et diaconos sibi in adiutoriũ. per diuersa
eccłarum disposuit loca. Et ubi priꝰ spelun¬
ce fuerũt latronũ. ibi orõnum domos con¬

Expanded text:
illis visus est in partibus. O mira omnipoillis visus est in partibus. O mira omnipotentis Dei in sanctis suis potentia, quibus bestiae ferocissimae obedire sciunt! O miserabilis hominum audacia, qui salutiferae praedicationis verba, a sanctis prolata doctoribus contemnere 169 non metuunt. Irrationabilis bestia, in obtemperando sanctorum praeceptis quodammodo ratione utitur humana:homo vero ad imaginem Dei conditus, ratione praeditus, honorem suum non intelligens, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis Dum vero comperisset vir Dei ecclesias Christi desertas, cor populi idololatriae erroribus infectum, ignorantiae tenebris obcaecatum, gemino se pietatis subdidit labori. Populum sedula intentione ad agnitionem veri luminis perduxit, ecclesias ad culmen summi honoris erexit, presbyteros et diaconos sibi in adjutorium per diversa Ecclesiarum disposuit loca; et ubi prius speluncae fuerunt latronum, ibi orationum domos con
Abbreviated transcription (Latin):
erunt peccata Inuenit uero famulus xp̃i
antique ruinas ecclesie: inter murorum
fraginenta. ueprium crescere densitates.
Ubi quondam psallentiũ chori. ibi lustra
et latibula ferarũ uisa sunt: stercoribus
et ĩmundiciis omĩa plena: ita ut uix uesti¬
gium aliquod remansisset murorũ. Hec
cernens: intimo cordis dolore ingemuit
dicens. O dñe hec omĩa uenerũt suꝑ nos.
quia peccauimꝰ cum patrib nr̃is: in iuste
egi mus. iniquitatẽ fecimꝰ. S tu dñe memor
esto mi scđie tue. et nr̃is parce peccatis :
et ne obliuiscaris pauperũ tuorũ in finẽ.
Dum hec itaq lacrimosis murmuraret
uocib: ecce subito ex rumosis speluncis.
ursus prosiliuit. Cui uir dei cum indigna¬
tione precepit ut in deserta secederet loca.
et sibi cõmoda. inter condensa siluarum
quereret habitacula : nec ultra illius flu¬
minis ripas transiret. Qui mox tali ter¬
ritus minatione fugit: nec ũquã postea

Expanded text:
erunt peccata. Inuenit uero famulus Christi erunt peccata. Inuenit uero famulus Christi antiquae ruinas ecclesiae inter murorumque fragmenta ueprium crescere densitates; ubi quondam psallentium chori ibi lustra et latibula ferarum uisa sunt, stercoribus et inmunditiis omnia plena ita ut uix uestigium aliqucernens, intimo cordis dolore ingemuit, dicens: O Domine, haec omnia venerunt super nos, quia peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Sed tu, Domine, memor esto misericordiae tuae, et nostris parce peccatis, et ne obliviscaris pauperum tuorum in finem . XV. Dum haec itaque lacrymosis murmuraret querelis, ecce subito ex ruinosis speluncis ursus prosiluit. Cui vir Dei cum indignatione praecepit, ut in deserta secederet loca, et sibi commoda inter condensa silvarum quaereret habitacula, nec ultra illius fluminis ripas transiret. Qui mox tali territus minatione fugit, nec unquam postea
Abbreviated transcription (Latin):
populi suffultus. singula qiui¬
tatis loca ꝑagrans: quesiuit
inter ruinas edificiorũ. si quodlibet eccłe
signũ inuenire ualuisset. Nam antiquis
ferme temporib. sacre in illis locis fidei
floruisse religionẽ agnouit: sed propter
peccata habitatorũ terre illius. occulto
dei iudicio. sed iustissimo tradita est cum
ceteris gallie uel germanie ciuitatibus.
pagano et perfido regi attile urbs quoq illa
depredanda. Qui ꝓpter nimiã animi sui seui¬
ciam. nec sacerdotib dei honorem. nec ecelesiis
xp̃i reuerentiã impendere sciebat: sed omĩa
quasi tẽpestas ĩmanissima ferro uastauit. et
igne. Tunc in similitudine iherosolimitane
uastacionis. que ab impio babilonie rege fac¬
ta est. uenerũt gentes in hereditatẽ dei: et
pollutis manib profanauer̃t sacraria xp̃i:
effundentes sanguinẽ seruorũ dei circa al¬
taria altissimi regis. Non hec paganorum
fecit fortitudo: sed populi xp̃iani ꝓmeru¬

Expanded text:
populi suffultus, singula ciuipopuli suffultus, singula ciuitatis loca peragrans, quaesiuit inter ruinas aedificiorum si quodlibet ecclesiae signum inuenire ualuisset. Nam antiquis ferme temporibus sacrae in illis locis fidei floruisse religionem agnouit. Sed propter peccata habitatorum terrae illius occulto Dei iudicio sed iustissimo tradita est cum ceteris Galliae uel Germaniae ciuitatibus pagano et perfido Hunorum regi Attilo urbs quoque illa depraedanda. Qui propter nimiam animi sui saeuitiam nec sacerdotibus Dei honorem nec ecclesiis Christi reuerentiam inpendere sciebat, sed omnia quasi tempestas inmanissima ferro uastauit et igne; tum in similitudine Hierusolimitanae uastationis quae ab impio Babiloniae rege facta est, uenerunt gentes in hereditatem Dei et pollutis manibus profanauerunt sacraria Christi, effundentes sanguinem seruorum Dei circa altaria altissimi regis. Non haec paganorum fecit fortitudo sed populi christiani promeru
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃: hoc uobis prestare non differo. Et
in hac uerba se uir dei ex intimo cordis af¬
fectu. pro illorũ lacrimas fudit miseria :¬
et cum fidei puritate opem illis poscebat
diuinã. uel illorũ corporali uel pro popłi
presentis sp̃uali salute. Nec tam pie et tam
necessarie preces inefficaces esse potuerũt:
sed ab illo qui per ysaiam inquit ꝓpħam.
tempore oportuno exaudiui te. et in die
salutis adiuui te: mox ambo in cõspectu
multitudinis optatã receperũt sanitatem.
Hic luminis claritate ditatus: ille pedũ
uelocitate letatus. Ambo suꝑne gr̃as agen¬
tes pietati: maiora quã sperauer̃t munera
portantes. domũ reuersi sunt. Sed et hoc
miraculũ sanitatis in illis. plurimis causa
fuit salutis eterne: uidentes celestem uir¬
tutem uerba consequi sacerdotis domini
relictis idolatrie sordib. in xp̃m credentes.
uiuo sacri baptismatis fonte purgati sunt:
refati uero miraculi .uii.¬
testificatione uir dei fauore

Expanded text:
ad Deum hoc uobis praestare non differo». Et ad Deum hoc uobis praestare non differo». Et in haec uerba se uir Dei ex intimo cordis affectu pro illorum lacrimas fudit miseria et cum fidei puritate opem illis poscebat diuinam uel pro illorum corporali uel pro populi praesentis spiritali salute. Nec tam piae et tam necessariae preces inefficaces esse potuerunt. Sed ab illo qui per Isaiam inquit prophetam: «Tempore oportuno exaudiui te et in die salutis adiuui te» mox ambo in conspectu multitudinis optatam receperunt sanitatem, hic luminis claritavelocitate laetatus. Ambo supernae gratias agentes pietati, majora quam speraverant munera reportantes, domum reversi sunt. Sed et hoc miraculum sanitatis in illis, plurimis causa fuit salutis aeternae. Videntes enim coelestem virtutem verba consequi sacerdotis Dei, relictis idololatriae sordibus, in Christum credentes, vivo sacri baptismatis fonte purgati sunt. efati uero miraculi testificatione uir Dei fauore
Abbreviated transcription (Latin):
sem eum direxit ad urbem: quatinꝰ popłs
diu in antiquis male consuetudinis erro¬
ribus iacens. deo auxiliante per assiduã
sacre predicationis instanciã. per illum
ad uiam ueritatis et agnitionem filii dei
deduceretur. Qui pontificatus gradu
et predicationis officio suscepto: concitꝰ
auspiciũ future ꝓsperitatis et salutis:
deus cuiusdam miraculi reuelatione.
eius ciuib patefecit introitũ. Igitur
in ipsa ciuitatis porta duos habuit obuiã
sibi egenos et infirmos. cecum scilicet et claudũ.
miserabili a uiro dei stipendia uoce postulantes.
Mox sacerdos xp̃i illorũ condolens miserie:
secum tractans quid illis solacii p̃stare potuis¬
set: et dum apłicus predicator. pecuniã in
sacculis se non habuisse sciret: in diuina con¬
fidens clementia. et scorum apłorum petri
et iohannis confortatus exemplo. ait. Aurũ
et argentũ non est mecũ: quod autẽ habeo.
idest caritatis officia. et pietatẽ oracionis

Expanded text:
 eum direxerat urbi quatenus populus  eum direxerat urbi quatenus populus diu in antiquis malae consuetudinis erroribus iacens, Deo auxiliante, per assiduam sacrae praedicationis instantiam per illum in uiam ueritatis et agnitionem filii Dei deduceretur; qui pontificatus gradu et praedicationis officio suscepto concitus auspicium futurae prosperitatis et salutis Deus cuiusdam miraculi testificatione eius ciuibus patefecit introitum. Igitur in ipsa ciuitatis porta duos habuit obuiam sibi egenos et infirmos, caecum scilicet et claudum, miserabili a uiro Dei uoce stipendia postulantes. Mox sacerdos Christi illorum condolens miseriae, secum tractans quid illis solacii praestare potuisset. Et dum apostolicus praedicator pecuniam in sacculis se non habuisse sciret, in diuina confidens clementia et sanctorum apostolorum Petri et Iohannis confortatus exemplo ait: «Aurum et argentum non est mecum. Quod autem habeo id est caritatis officia et pietatem orationis
Abbreviated transcription (Latin):
remeauit ad propria. Sed famulus xp̃i ne
uanis iactancie uerb uel rumigero popłi celebra¬
retur fauore. sub magna attestacione p̃ce¬
pit puero om̃ibus uite sue diebus hoc ta¬
cere miraculũ: plus deo soli cognitus esse
cupiens quã hominibus: certissime sciens
omĩum esse uirtutũ ueram in humilitate
custodiam: et hanc esse que caritatis gra
ueritate. Omĩs qui se humiliat exaltabit᷑:¬
uulgaretur fama. et caritatis
in eo munificentia. et religio
uite. et uerbi dei instancia
longe lateq ab omnib celebraret᷑: uisũ
est beatissimo pontifici remigio. tam pre¬
claram xp̃i lucernam melius esse supra
candelabrum ponere. ut splendidissimo
sue sanctitatis fulgore lacius ad salutẽ
luceret multorũ : quam sub unius loci
latebris propemodum abscondita latuis-¬
set. Diuinaq dispensatione et salubri sa¬
cerdotum consilio ordinauit eum ep̃m :
et ad predicandũ uerbũ uite atrebaten¬

Expanded text:
remeauit in propria. Sed famulus Christi ne remeauit in propria. Sed famulus Christi ne uanis iactantiae uerbis uel rumigero populi celebraretur fauore, sub magna attestatione praecepit puero omnibus uitae suae diebus hoc tacere miraculum, plus Deo soli cognitus esse cupiens quam hominibus, certissime sciens omnium esse uirtutum ueram in humilitate custodiam et hanc esse qui caritatis gradueritate: «Omnis qui se humiliat exaltabituulgaretur fama et caritatis in eo munificentia et religio uitae et uerbi Dei instantia longe lateque ab omnibus celebraretur uisum est beatissimo pontifici Remedio tam praeclaram Christi lucernam melius esse supra candelabrum ponere ut splendidissimo suae sanctitatis fulgore latius ad salutem luceret multorum quam sub unius loci latebris propemodum abscondita latuisset. Diuina dispensatione et salubri sacerdotum consilio ordinauit eum episcopum et ad praedicandum uerbum uitae Atrabate
Abbreviated transcription (Latin):
S propter hospitũ frequentiã. et uiri
dei largam om̃ibus munificentiã: ñ arida
patris caritate aridum inuenit uasculũ:
in quo uinũ seruari solebat. Mox tristis
tacito murmure. hoc ipsum puer pater¬
nis intimauit auribus. Qui uerecundie
rubore ꝑfusus. caritatis tam̃ dulcedine
habundans. corde in diuina confisus
suffragia. tacitas paulisper deo preces ef¬
fudit: nilq de diumo dubitans auxi¬
lio. nil de sue peticionis hesitans effectu:
totus in eius clementiã credens qui de
arida petra sicienti populo fontẽ aque
uiue ꝓduxit: uel in chana galilee aꝗͣ
in mirabilis uini conuertit saporem:
dixxit puero. Uade in dei confidens bo¬
nitate: et quodcũq inueneris ĩ uasculo.
noli tricare nobis afferre. Qui celer paterno
obediens precepto cucurrit: et uas uino op¬
timo super affluens inuenit. Grãs deo agens
alacri animo uenienti. et suis sociis ꝓpina¬
uit amico. Qui duplici roboratus caritate:

Expanded text:
Sed propter hospitum frequentiam et uiri Sed propter hospitum frequentiam et uiri Dei largam hominibus munificentiam non arida patris caritate aridum inuenit uasculum in quo uinum seruari solebat. Mox tristis tacito murmure hoc ipsum puer paternis intimauit auribus. Qui uerecundiae rubore perfusus caritatis tamen dulcedine habundans, corde in diuina confisus suffragia tacitas paulisper Deo preces effudit, nihil de diuino dubitans auxilio, nihil de suae petitionis hesitans effectu, totus in eius credens clementiam qui de arida petra sitienti populo fontem aquae uiuae produxit, uel in Cana Galileae aquam in mirabilis uini conuertit saporem. Dixit puero: «Vade in Dei confidens bonitatem et quodcumque inueneris in uasculo non tricare nobis adferre». Qui celer paterno oboediens praecepto cucurrit et uas uino optimo superaffluens inuenit. Gratias Deo agens alacri animo uenienti et suis sociis propinauit amico; qui duplici roboratus caritate
Abbreviated transcription (Latin):
diximus ob celeberrimã sancti¬
tatis famam nobiliũ uel plebi¬
alium uirum dei uisitare Sole¬
bant: ut consolarent᷑ per grãm que habun¬
dabat in labiis illius: et quia ex habundan¬
tia cordis os loquitur. et quia fr̃no amore
om̃s diligebat. om̃ib se affabilẽ p̃stabat:
aliorũ salutẽ suum reputans lucrũ: nec do
cotidiano caritatis sudore multiplicare stu¬
debat. ne uacuus reuertente dño suo in cõs¬
pectu appareret illius. Igitur quidam uir
nobilis et religiosus. inter alios famulum
uenit uisitare xp̃i : ut per eum celestis doc¬
trine reficeretur melle. Et dum sermo dul¬
cissime allocutionis in longũ traheretur.
et sol mediũ celi transiens centrũ crescen¬
tes duplicaret umbras. nolebat uir dei hos¬
pitem suũ absq caritatis dimittere uiati¬
co: mandauitq puero. ut si quid ei re¬
mansisset uini caro pocula portaret ami¬
co : quatinus utrũq uel anima refectus
uel corpore confortatus. domũ rediret

Expanded text:
diximus, ob celeberrimam sanctitatis famam nobilium uel plebialium uirum Dei uisitare solebant ut consolarentur per gratiam quae habundabat in labiis illius. Et quia ex habundantia cordis os loquitur et quia fraterno amore omnes diligebat, omnibus se affabilem praestabat. Aliorum salutem suum reputans lucrum nec domicotidiano caritatis sudore multiplicare studebat, ne uacuus, reueniente Domino suo, in conspectu appareret illius. Igitur quidam uir nobilis et religiosus inter alios famulum uenit uisitare Christi ut per eum caelestis doctrinae reficeretur melle. Et dum sermo dulcissimae allocutionis in longum traheretur et sol medium caeli transiens centrum, crescentes duplicauit umbras, nolebat uir Dei hospitem suum absque caritatis dimittere uiatico. Mandauit puero ut, si quid illi remansisset uini caro pocula portaret amico, quatenus utrumque uel anima refectus uel corpore confortatus domum rediret.
Abbreviated transcription (Latin):
ne tenebre nos cõprehendant. Mundem
ab om̃i inquinam̃to mentis et corporis:
sit lucerna pedibus nr̃is uerbum dei: sit
nobis indesinenter in desiderio lumen inde¬
ficiens. Queramꝰ et faciamus opera lucis:
non tenebrarũ. et iniquitatis. Curramꝰ uiã
mandatorũ dei: dicamꝰ ore et corde deo
nr̃o. Dirige me dñe inueritate tua. et do¬
ce me. Et gressus meos dirige scdm eloqui¬
um tuum: et non dñctur mei om̃is inius¬
ticia. Imploremꝰ clementiã dñi: ꝑ interces¬
sionem tanti patroni. Om̃i custodia ser¬
uemus cor nr̃m: qm̃ ex ipso uita ꝓce¬
dit. Humili corde et supplici uoce p̃uenia¬
mus faciem dñi in confessione : ut experi¬
amur in mente quod mͦ paruuli meruer̃t
in m̃brorum reformatione. Redeamus
ad consciencias nr̃as. conueniamꝰ nosinet.¬
ipsos: puniamus mala que fecimiis. Cogitemꝰ
quid in die iudicii magni dei dicturi sumꝰ:¬

Expanded text:
ne tenebrae nos comprehendant. Mundemur ne tenebrae nos comprehendant. Mundemur ab omni inquinamento mentis et corporis; sit lucerna pedibus nostris verbum Dei; sit nobis indesinenter in desiderio lumen indeficiens. Quaeramus et faciamus opera lucis, non tenebrarum et iniquitatis. Curramus viam mandatorum Dei, dicamus ore et corde Deo nostro: Dirige me, Domine, in veritate tua et doce me, et gressus meos dirige secundum eloquium tuum, ut non dominetur nostri omnis injustitia. Imploremus clementiam Domini per intercessionem tanti patroni. Omni custodia servemus cor nostrum, quoniam ex ipso vita procedit. Humili corde et supplici voce praeveniamus faciem Domini in confessione, ut experiamur in mente, quod modo parvuli meruerunt in membrorum reformatione. Redeamus ad conscientias nostras, conveniamus nosmetipsos, puniamus mala quae fecimus. Cogitemus quid in die judicii magni Dei dicturi sum
Abbreviated transcription (Latin):
unus de corbeiensiũ uilla. que uualgiacus
dicitur: alter colonus ipsius ecclesie beati ue¬
dasti. uisu scilicit donatus corbeiensiũ: qui
claudus fuerat beati uedasti famolorum.
Uterq paruulus. uterq innocens: uterq
humilis et erectus. Quia est dñs nͣr paruu¬
lorum. idest humiliũ salus. paruulos tunc
sanauit: ut nos esse humiles. idest paruuli
esse discamus. Adhuc enim clamat. Sinite
paruulos uenire ad me: talium est enim
regnũ celorũ. Ecce amplexatus ẽ et sana¬
uit: accepit a parentib benediax̃. et reddi¬
dit. Agamus singuli. agamus om̃s gracias
om̃ipotenti deo: qui nos reuisitare et pat̾na
uiscera pontificis sacratissimi nobis mani¬
festare dignatur. Excitem̃ de sõno pigricie:
et per ea que foris miranda cernimus. inte¬
rius ad formã pietatis ĩprimam. Aꝑiamꝰ
oculos mentis nr̃e: ut eternũ lum̃ meream
uidere. Lauemur lacrimis: ut purificari
mereamur. Curramꝰ dum lucem habemus:

Expanded text:
unus de Corbeiensium villa, quae Walgiacus unus de Corbeiensium villa, quae Walgiacus dicitur, alter colonus ipsius ecclesiae beati Vedasti; visu scilicet donatus Corbeiensium, qui claudus fuerat, beati Vedasti famulorum: uterque parvulus, uterque innocens; uterque humilis et rectus. Quia est Dominus noster parvulorum, id est, humilium salus, parvulos nunc sanavit, ut nos esse humiles, id est parvuli esse dicamus. Adhuc enim clamat: Sinite parvulos venire ad me, talium enim est regnum coelorum , Ecce amplexatus est, et sanavit, accepit a parentibus, benedixit et reddidit. 3. Agamus singuli, agamus omnes gratias Omnipotenti, qui nos revisitare, et paterna viscera pontificis sacratissimi nobis manifestare dignatur, excitemur de somnio pigritiae, et per ea quae foris miranda cernimus, interius ad formam pietatis imprimamur. Aperiamus oculos mentis nostrae, ut aeternum lumen mereamur videre. Lavemur lacrymis, ut purificari mereamur. Curramus dum lucem habemus,
Abbreviated transcription (Latin):
lo quod acturus erat in uerbo: qm sicut
oculos corporis aperuit. ita corda hominũ
semine uerbi dei per fidem illustrauit ad
cognoscendũ deum. Et sicut reddidit gres¬
sum pedis: ita direxit gressus fideliũ ad
iter bone operationis.S quia prodolor
iam corda nr̃a torpescũt a bono opere:
excitanda sunt miraculorũ exhibitione.
Attendite queso fratres dilectissimi que facta
sunt : et in quib sunt gesta. Nam ñ solũ
prouidit dei clemencia que serui sui meritis
ageret: sed quib tanta medicamina salutis
adhiberet. Solent namq minꝰ di beneficia
considerantes si quando sanationes fiunt
per merita scorum in corporib hominũ:
heu quia solent dicere non sanatos esse.
qm̃ credunt eos non debilitates ꝑtulisse.
Quid dicent de istis. quorũ etas non sinit¬
eos simulare: quib illos poterũt criminb
accusare: Ecte sunt nutrices et matres. que
fideles attulerunt: et sanos reducunt. Quorũ

Expanded text:
lo quod acturus erat in verbo: quoniam sicut lo quod acturus erat in verbo: quoniam sicut oculos corporis aperuit ad videndum mundum, ita corda hominum semine verbi Dei per fidem illustravit ad cognoscendum Deum. Et sicut reddidit gressum pedis, ita direxit gressus fidelium ad iter operationis. Sed quia proh dolor! jam corda nostra torpescunt a bono opere, excitanda sunt miraculorum exhibitione. Attendite, quaeso, fratres dilectissimi, quae facta sunt, et in quibus sunt gesta. Nam non solum providit Dei clementia, quae per servi sui merita ageret, sed quibus tanta medicamina salutis adhiberet. Solent namque minus Dei beneficia considerantes, si quando sanationes fiunt per merita sanctorum in corporibus horum, heu! quia solent dicere non sanatos esse, quoniam credunt eos debilitates pertulisse. Quid dicent de istis, quorum aetas non sinit simulare eos? quibus illos poterunt criminibus accusare? Ecce sunt nutrices et matres, quae debiles attulerunt, et sanos reducunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
a natiuitate uidet. Operatur et enĩ xp̃c
in eccła: quod iam olim gessit in sinago¬
ga. Illum siquidem et corde illuminauit et
in mente. Nostis quippe qui affuistis que
hodierna die dñs iħc per merita serui sui
beati patris nostri uedasti opera fecit: ĩmo
imꝑfecta suppleuit. Duos scilicet egrotos sana¬
uit: uni lumen oculorũ dedit non reddidit:
alteri quia claudus erat gressum restituit.
nostis. Ipse pater ñr sacer uedastus adhuc
prebet e tumulo: quod uiuens in carne
ꝯperatus est. in mundo. Et p̃clarus senator
de celesti curia. salutẽ filiorũ decernit. Per
exteriora denq miracula ostendit: quod
in secreto scõrum pro animab nr̃is int̾cedat.
Idipsum ut dixi repetit: quod olim gessit.
Meministis fratres Rm̃i. et meminisse po¬
testis. quod directus a sco remigio beatus
ipse uedastus. ad predicandũ gentib dei
uerbum in introitu urbis atrebatũ duos¬
et claudum: quatinus ostenderet miracu¬

Expanded text:
a nativitate videt. Operatur enim Christus a nativitate videt. Operatur enim Christus in Ecclesia quod jam olim gessit in Synagoga : illum siquidem et corde illuminavit et in mente. Nostis plane, qui adfuistis, quae hodierna die Dominus Jesus per merita servi sui, beati Patris nostri Vedasti, opera fecit; imo imperfecta supplevit. Duos scilicet aegrotos sanavit, uni lumen oculorum dedit, non reddidit: alteri quia claudus erat, gressum restituit. 2. nostis. Ipse Pater noster Vedastus sacer adhuc praebet e tumulo quod vivens in carne operatus est in mundo. Et praeclarus senator, de coelesti curia salutem filiorum decernit. Per exteriora denique miracula ostendit, quod in secreto sanctorum pro animabus nostris intercedat. Id ipsum, ut dixi, repetit, quod olim gessit. Meministis, fratres charissimi, et meminisse potestis, quod directus a S. Remigio, beatus ipse Vedastus ad praedicandum gentibus Dei verbum, in introitu urbis Atrebatum duet claudum, quatenus ostenderet miracu