comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os articulos deducitur. Nã ane
sunt diuini unsalic humani:
¶Din uins sunt. ueluti res sa¬
cre.⁊ religiose E Sce quoq res
ueluti m̃uri ⁊ porte cuutatis:
quodam̃ modo diuini uiris st̃.
¶ꝙ antẽ diuimi iuris ẽ. id nui¬
nus in bonis ẽ.t¬
existat: nullius in bonis ft̃ ¶Hec
sunt. aũt pubuce. aut ꝓͥuates.
Que publice sunt milsius m¬

Expanded text:
os articulos deducitur: nam aliae sunt diuini iuris, aliae humani. diuini iuris sunt ueluti res sacrae et religiosae. sanctae quoque res, ueluti muri et portae, quodammodo diuini iuris sunt. quod autem diuini iuris est, id nulus in bonis eexistat, nullius in bonis esse credsunt, aut publicae sunt aut priuatae. Quae publicae sunt, nullius
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe. hac sit datꝰ iege ut post
trieimuum putã cundem mͥ ĩ
adoptioem actio ulla sitet
labeo putat. nullãisse actioẽm
nec enim moribꝰ nrĩs ꝯuenit.
fitium temporalẽ habere:¬

Expanded text:
ionem hac lege sit datus, ut post triennium puta eundem mihi in  actio ulla sit. et Labeo putat nullam esse actionem: nec enim moribus nostris conuenit filium temporalem habere
Abbreviated transcription (Latin):
qui menᷤ erãnt potestate. nie¬
potes aput arregatorẽ effici¬
untur. simulq cum suo pĩe
in euis s recidunt potestatem:
Q nõ similit̾ ĩ ad optõem ꝯt̾ig̾.
nam nepotes exeoinaui natu¬
rał retinȩrentur potestate.n
tͣmcum quis ad optat. s ctiã

Expanded text:
qui in eius erant potestate, nepotes apud adrogatorem efficiuntur simulque cum suo patre in eius reccidunt potestatem. quod non similiter in adoptionem contingit: nam nepotes ex eo in aui naturalis retinentur potestate.Non tantum cum quis adoptat, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
aust̾ .ł. Pon pot̾ filius quiẽ
in potestate parus ullo modo
compellere eumne sit ĩ potesta
impubes quiadop̃tatus est.
aucdiendus erit. si pubes fc̃s

Expanded text:
um.Non potest filius, qui est in potestate patris, ullo modo compellere eum, ne sit in potestatimpubes qui adoptatus est audiendus erit, si pubes factu
Abbreviated transcription (Latin):
ad tritanum appellari auint. Su¬
ꝑiores maiores dici hoc ueteres
estunasse pomponĩrefert. S⁊ ga¬
ius cassius omnes iniifinitu
parentes dicit.ꝙ ⁊ honestiue e
⁊ m̃ito optinuit ¶ Parentee ⁊̃
cos accipi labeo eristimat qui in
ẜuitute susceꝑint. noc tm̃ ut ẜ¬
inũdicebat ad solos lib̾os iustos

Expanded text:
ad tritavum appellari aiunt, superiores maiores dici: hoc veteres existimasse Pomponius refert: sed Gaius Cassius omnes in infinitum parentes dicit, quod et honestius est et merito optinuit. Parentes etiam eos accipi Labeo existimat, qui in servitute susceperunt: nec tamen, ut Severus dicebat, ad solos iustos
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Parentes uõ nãturalee
inuis uocare nemo potama est
Hii parentes cius nõ sunt. cu
is tm̃i cognatus fiat quib ⁊ ag

Expanded text:
m. Parentes naturales in ius uocare nemo potest: una est hi eius parentes non sunt, cum his tantum cognatus fiat quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tib a comunione cdiscec̃e net᷑¬
cioem cõstitui quam int̾ ces ite
hrditane distribuerentur. Qͣne
quidem accio inchominus ei qͣ
ip̃o iire cdm̃petit quisuam par¬
tem ñ possidet. Se ⁊ sus qu ros¬
sidet neget eum sibi cohideri ẽe
ꝑhunc excep tõcm si inea it qua

Expanded text:
ione discedere necetionem constitui, qua inter eos res hereditariae distribuerentur.Quae quidem actio nihilo minus ei quoque ipso iure competit, qui suam partem non possidet: sed si is qui possidet neget eum sibi coheredem esse, hanc exceptionem 'si in ea re, qua
Abbreviated transcription (Latin):
autem nomen uni ex hr̃dib le¬
gatum sit uiditio familic herci¬
cunde hoc hr̃s conscq̃uĩtur¶Mã¬
lã meclicamenta ⁊ uenena ue¬
niunt quidem in hõc mͣdicrũ.
s iudex omnino int̾po n̾e se ĩ
centis uiri offitio eum fungi
cis forte ur hus similib. hec em¬
S ⁊ siquid ur ex poculatu uł er
sacrilogio quesitument uł .ii. a¬
nt latrociino aut̃ aggressura. hoc
stam̃ti debebit aut ap̃ eum qui
bulas testam̃ti descriptas depo
utenticas ip̃m retinere aut mne

Expanded text:
autem nomen uni ex heredibus legatum sit, iudicio familiae erciscundae hoc heres consequitur.Mala medicamenta et uenena ueniunt quidem in iudicium, sed iudex omnino interponere se in centis uiri officio eum fungi cis forte uel his similibus. haec esi quid ex peculatu uel ex sacrilegio quaesitum erit uel ui aut latrocinio aut adgressura, hoc stamenti debebit aut apud eum, qui bulas testamenti descriptas deponuthenticas ipsum retinere aut in
Abbreviated transcription (Latin):
dib p̾legate fu̾int rões ñ prin
ei tͣdendas quam cobr̃des descͥp¬
scnͣnt. nam ⁊ si ẜnus actor in¬
quit fu̾it legatus ñalias cum
tradendum quam rõnes reddi¬
derit. nos uidebimus num et
cantio sit int̾ponenda ut quoci
postea emergunt ad noticia mn
cius spectancia ⁊ neccͣiim e̾ cau¬
tõem abeo suꝑ hoc: cohidib pr̃a¬
ri ¶Idem pomp. ait columbas

Expanded text:
prius ei tradendas, quam coheredes descripserint. nam et si seruus actor, inquit, fuerit legatus, non alias eum tradendum, quam rationes reddiderit. nos uidebimus, numquid et cautio sit interponenda, ut, quotpostea emergunt ad notitiam eius spectantia. et necessarium est cautionem ab eo super hoc coheredibus praestari.Idem Pomponius ait columbas
Abbreviated transcription (Latin):
oportet sicos consumpsit aut
mala fide et cõsici oportet. S
⁊ si qͣnis iudici ñ pareat in succi¬
cenda arbore ł elifitio infine
posito deponendo ꝑteue cieco
temp̃nabitur. ¶ Si dicantur
de crimine cognoscit. etam de fi¬
mb cognoscert pot᷑. ¶Si alter
pot᷑ index uniꝑti adindicart lo¬
cum de quo quentur. l plures
dominos hat. qm magis fundo
munem fundum hnt int̾ se ñ¬

Expanded text:
oportet, si eos consumpsit, aut mala fide, et condici oportet.Sed et si quis iudici non pareat in succidenda arbore uel aedificio in fine posito deponendo parteue eius, condemnabitur.Si dicantur de crimine cognoscit, etiam de finibus cognoscere potest.Si alterpotest iudex uni parti adiudicare locum de quo quaeritur, licet plures dominos habeat, quoniam magis fundo munem fundum habent, inter se n
Abbreviated transcription (Latin):
hrrditas¶ Si quarta adaliquẽ
ex consitimtt̃e diui pi a rro¬
cium necc̃rum. Item si filni fa.
militis peculium sit forturs de¬
fendi pot̃ hrditatem offectar p
constitutr̃es ⁊ ideo huic iudir.o
locus ent. ¶ In famine hercisc̾de
actoris ꝑtem sastinet: dubitã¬
qnm autem ñ ẽ quin familie
hertiscunde iudicium ⁊ nt̃ pa¬
ucioreo hrdes ex plurib accipi
posłiti In hõc idrcuim ⁊̃ sino
tum ut stetur ei ut ⁊ait̾ alteri
niantet accc̃es pcuratorẽq e

Expanded text:
reditas.Si quarta ad aliquem ex constitutione diui Pii adrocium necessarium: Item si filii familias militis peculium sit. fort‹i›us defendi potest hereditatem effectam per constitutiones, et ideo hoc iudicio locus erit.In actoris partes sustinet. Dubitandum autem non est, quin familiae erciscundae iudicium et inter pauciores heredes ex pluribus accipi possit. In hoc iudicium etsi norum, ut stetur ei et ut alter alteri mandet actiones procuratoremque
Abbreviated transcription (Latin):
od. Me modo agror arbitri
rem locum possidet integrum
locum assigñare compellitur
ca inquiboam ius ñ hãnt oc¬
casic̾em p̃stat p̾ses ꝓiuncie a¬
lieno oos abstinere ⁊ domino

Expanded text:
.De modo agrorum arbitri rem locum possiden‹t›, integrum locum adsignare compellitur:ca, in quibus ius non habent, occasionem praestat, praeses prouinciae alieno eos abstinere et domino
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ñ possumus s ninius ioco ha¬
bemur. Idem pomp᷑. nec utile q¬
demindicium dandum dicit.
cum possit qui ꝓprium ̃t uł
communem ut ꝓprium fũdu
auenare. ⁊ sic erꝑir¶ nõ solum
autem int̾ dduos fundes u̾m ⁊̃¬
ut᷑ tres plures ue fundos acci
piiudicium finium regundoꝵ
accio ⁊ magris uectigalib⁊ int̾
cos quiusumfructum hñt ur
stuctuanum ⁊ dn̾m ꝓprietatis
uicini fundi ⁊ int̾ eos quniure
pignoris possident. competere
potest. ¶ Poc uidic̃ium locum
pt in confimo pdiorum nuistico¬

Expanded text:
e non possumus, sed unius loco habemur. idem Pomponius ne utile quidem iudicium dandum dicit, cum possit, qui proprium habeat, uel communem uel proprium fundum alienare et sic experiri.Non solum autem inter duos fundos tres pluresue fundos accipi iudicium finium regundoruactio et in agris uectigalibus et inter eos qui usum fructum habent uel fructuarium et dominum proprietatis uicini fundi et inter eos qui iure pignoris possident competere potest.Hoc iudicium locum habet in confinio praediorum rustico
Abbreviated transcription (Latin):
petua ẽ ⁊ locum ħt sine ade¬
mit sine dolo .m. siue accio
de pecuno anno finita ẽ. It
si plures agant de peculio ꝓ¬
ficere hoc ei cuius petunia in

Expanded text:
petua est et locum habet, sive ademit sine dolo malo sive actio de peculio anno finita est. Item si plures agant de peculio, proficere hoc ei, cuius pecunia in
Abbreviated transcription (Latin):
curratur fallacus uendc̾tium ⁊
emptorib succurratur. quic̃q
decepti a nc̃ditorib fi̾unt du¬
modo sciamus uẽditorem. etiar¬
sugnoranit ea que ediles pre¬
stan iubent. tn tem̾ cebere. nec ẽ
hoc iniquum potuit emmea
nota hr̃e uẽditor.n enim nt̾ ẽ
emptoris cur fallatur ignoran¬
cia neditoris an calliditate ¶Il¬
ludsciendum ẽ edcm ħñ ꝑtin̾e¬
aliquam faciat uenditiõem e¬
dc̃m hoc lccum habebit. In pu¬
pillarib quoq ueditionibre.¬
nt ccco locus. ¶ Si intlłigatu
uicium morbq mãcipu ut
plerumq signis quib damso¬
iẽt demonstran uicia. pot᷑ dicie¬

Expanded text:
curratur fallaciis uendentium et emptoribus succurratur, quicumque decepti a uenditoribus fuerint: dummodo sciamus uenditorem, etiamsi ignorauit ea quae aediles praestari iubent, tamen teneri debere. nec est hoc iniquum: potuit enim ea nota habere uenditor: neque enim interest emptoris, cur fallatur, ignorantia uenditoris an calliditate.Illud sciendum est edictum hoc naliqua faciat uenditionem, edictum hoc locum habebit.In pupillaribus quoque uenditionibus erit edicto locus.Si intellegatur uitium morbusue mancipii ut plerumque signis quibusdam solent demonstrare uitia, potest dici
Abbreviated transcription (Latin):
dere quo mag̾ satisfiat. añ cauti¬
cem accipere abeo qui re̾ cmptu¬
nis erit ut p̾cium reiuẽdite usꝙ
adsumam debiti c̾clitori soluat.
ueclitionis autem appellatõem
geñalit᷑ accipere debe̾mns ut et
si legare ꝑmisit uricat ꝙ cõces
itmnec tcliderit. an nõ repellat᷑
cclitor cum adhuc res inbonis
sit debitoris. an u̾o cum teneat᷑
erempto pignus extinguatur.:
ꝙͣ ⁊ mãgis e s quid si pͥcium ne¬
ditor consecitus nõ sit nec ꝑatꝰ
sit emptordare. tantũdem pot̾
diciss si ꝑmiserit cͥlitor ued̾e. ce¬
bitor ũodonau̾it anexceptioe
ulum submoueat an fc̃i sit ma¬
uuit ut p̾cio accepto ip̃i quoq reᷤᷤ
ietur c̾cletor nͣsi quis clicat ideo
cõcessisse  donani ꝙ amicus erat
c̾ditori is cui donabatꝰ  si cõce¬
uẽdident quã cccessit c̾itor ¶Lõ
iudetur autem cc̃cessisse c̾clitor
sisciente eo debitor rem nẽcͥnd̾it.
cumideo passus ẽ uenire. ꝙ scie¬
bat ubiq pignus durare sibi.¬

Expanded text:
ndere, quo magis satisfaciat, ante cautionem accipere ab eo, qui rem empturus erit, ut pretium rei venditae usque ad summam debiti creditori solvatur. Venditionis autem appellationem generaliter accipere debemus, ut et si legare permisit, valeat quod concesne tradiderit, an non repellatur creditor, quasi adhuc res in bonis sit debitoris, an uero, cum teneatur ex empto, pignus exstinguatur? quod et magis est. sed quid si pretium uenditor consecutus non sit nec paratus sit emptor dare? tantundem potest dici.Sed si permiserit creditor uendere, debitor uero donauerit, an exceptione illum summoueat? an fuit, ut pretio accepto ipsi quoque res letur creditor, nisi si quis dicat ideo concessisse donari, quod amicus erat creditori is cui donabatur. Quod si concendiderit, quam concessit creditor. Non videtur autem consensisse creditor, si sciente eo debitor rem vendiderit, cum ideo passus est veniri, quod sciebat ubique pignus sibi durare. se
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate c̾clitoris sm uẽdide¬
rit menio uł ei aquo memus
em̃it. ⁊ postea meuiꝰ titio hr̃s ex¬
titit ⁊ creditor abeo petat. quid
uiris sit. s tniquum ẽ auferri
ei rem accłitore qui nõ successio

Expanded text:
ate creditoris sui vendiderit Maevio vel ei, a quo Maevius emerit, et postea Maevius Titio heres exstiterit et creditor ab eo petat, quid iuris sit. sed iniquum est auferri ei rem a creditore, qui non successio
Abbreviated transcription (Latin):
iorem ut ea omnna restituat. it
si qͣnas accessices np̃e p̾stit̾it ut
recipiat. It siꝙ mancipiumc¬
pitalem fraudem admisent uł
mortis cosciscende sibicã quid
fecit inue arenãdepugnandi c̃a
adbestias in tromissũs fu̾it ca

Expanded text:
a omnia restituat. item si quas accessiones ipse praestiterit, ut recipiat. item si quod mancipium capitalem fraudem admiserit, mortis consciscendae sibi causa quid fecerit, inve harenam depugnandi causa ad bestias intromissus fuerit, ea
Abbreviated transcription (Latin):
tos. demlixisie nequa dubita¬
tio suꝑc̾et ꝓnide si quid tale fu¬
erit nicri siue morb ꝙ usũ ma¬
inst̾iumq hominis impecliat
iddabit reclibrtio mn locum dñ¬
modo menimerimus ñ utiq
ꝙ libet quam leuissimum effuce̾
ut morbosus inciosusue habe¬
atur pnide leius febricula au̾
cum nullum habeat in se delic
bosi uciosiq st̃. ap̃ uir anum q̃¬
ntur siẜuuis inter fanatic᷑os ñ
suꝑ capud iactart ⁊ aliqͣ ꝓfatuᷤᷤ
huncan enim nos inquit minꝰ
ammi uitio anquos sanos eẽ ĩ
multos sanos ẽẽ negartimus.
sunt similia animi uicia. mag̃
enim de corꝑis sanitate quam
de anumi uiciis repmittit ¶nter¬
dum t̾n inquid uicium corpora¬
rale usq ad animum ꝑuemire

Expanded text:
 dixisse, ne qua dubitatio superesset.Proinde si quid tale fuerit uitii siue morbi, quod usum ministeriumque hominis impediat, id dabit redhibitioni locum, dummodo meminerimus non utique quodlibet quam leuissimum efficere, ut morbosus uitiosusue habeatur. proinde leuis febricula aut cum nullum habet in se delictrbosi uitiosique sunt.Apud Uiuianum quaeritur, si seruus inter fanaticos non semper caput iactaret et aliqua profatus ue enim nos, inquit, minus animi vitiis aliquos sanos esse inmultos sanos esse negaremus ut similia sunt animi vitia: magis enim de corporis sanitate, quam de animi vitiis promitti. interdum tamen, inquit, vitium corporale usque ad animum pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magise. nam ⁊ sinouo posso
nõdebitori .a quo ypottecam ac¬
ceꝑit cocessit cͥditor uende Dicen¬
dumc̃ noce ci excẽptẽem ¶s si
mtra annum aut bienmum co¬
cesserit cͥlitor uendere post hoc tp̃e
uendendo nõ aufert pignus c̾¬
nsus a possõre litis extimatc̃em
cõsecutus fu̾it. ⁊ a debitore petat
debitum: puto doli .ii. exceptõe
pignori dedit ⁊ eundem fundũ
postea gaio seio pignori deditat¬
q idem ita titius semꝑnio ⁊ ga¬
io scio fundum eundem masse
uedidit. quib pignori añ dede¬
rat in solidum singuł. quero
an uẽtitõe int̾posit᷑ans pigno¬
ris extinctum sit anꝑhoc uĩs so

Expanded text:
 magis est: nam si novo possessori, non debitori a quo hypothecam accepit, concessit creditor vendere, dicendum est nocere ei exceptionem. Sed si intra annum aut biennium consenserit creditor vendere, post hoc tempus vendendo non aufert pignus crusus a possessore litis aestimationem consecutus fuerit et a debitore petat debitum, puto doli mali exceptionempignori dedit et eundem fundum postea Gaio Seio pignori dedit, atque ita idem Titius Sempronio et Gaio Seio fundum eundem in assem vendidit, quibus pignori ante dederat in solidum singulis. quaero, an venditione interposita ius pignoris exstinctum sit ac per hoc ius so
Abbreviated transcription (Latin):
qui pignon plia accepat ⁊ posti¬
oris cũquidam exhuscem fun¬
dis tati erant ad eandem ꝓsona
inditas deuen̾at. debitor offere¬
bat qͣntum a postiore cͥclitore
mutuatus fuerat. R. degend
ous contractus. Incoꝑe acer

Expanded text:
ignori praedia acceperat, et posterioris, cui quidam ex isdem fundis dati erant, ad eandem personam hereditas devenerat: debitor offerebat, quantum a posteriore creditore mutuatus fuerat. respondit oris contractus. LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
tõe disced̾ent. ius pignoꝵ saluũ
ent c̾clitori. nam sicut debitori
remisit s ita demum siemptor
rem retincat noc reddat uẽcuto¬
nit ideo siuditio quoq accepto ue¬
clitor absolutus sit urquia non

Expanded text:
ione discederent. ius pignorum salvum erit creditori: nam sicut debitori,remittit, sed ita demum, si emptor rem retineat nec reddat venditori. et ideo si iudicio quoque accepto venditor absolutus sit vel quia non
Abbreviated transcription (Latin):
de reliqua ꝑte abinitio agi oꝑtr.¬
t umẽ si quis comiunis reiꝑ
tem ꝑ inliiso dedent ypotͥeie
dunsice fcã cum socio. ñ utiq e¬
am ꝑtem c̾clitori obligatam ẽẽ
que ciobtingit qui pig̾nori de¬
dit s utriusq ꝑs ꝓintiuiso pro
ꝑte dimidia manebit obligata.

Expanded text:
de reliqua parte ab initio agi oport, si quis communis rei partem pro indiviso dederit hypothecae, divisione facta cum socio non utique eam partem creditori obligatam esse, quae ei obtingit qui pignori dedit, sed utriusque pars pro indiviso pro parte dimidia manebit obligata.
Abbreviated transcription (Latin):
R a ĩnsiato f xuussores obrem
uicaquos defensor delit.
forte emptor añquammelioro
clnio offecctur hanc rem pigno
fint allatasquãquã ubi sic res
distracta ẽ nisi emptori displi
gnoriobugate erant ẜuum q̃
em̃at recdibu̾it. an desinat ẜrna¬
ne locus ẽẽ. ⁊ mag̃ ẽ nedesinat.
nisi ex uolintate c̃clitoris ħ fc̃m¬
cõsenserit editor uł ut debitor
hanc remꝑmittet ł donet ł in
dotem det: dicendumerit pi¬
gnus ub̾an nͥ sauia ca pignori
nedisced̾et a pignore nisici sati¬
fiãt dicendum erit exceptõe
ei nõ noce. S ⁊ si nõ oc̃cesserat
pignus uenũdan s ratã hũit
Queatuͣr si forte ueditio reispałr¬

Expanded text:
stea translato fideiussores ob rem iudicatam quos defensor dedit forte emptor, antequam melior condicio offeretur, hanc rem pignorfuerit allata, quamquam, ubi sic res distracta est, nignori obligatae erant, seruum quem emerat redhibuerit, an desinat Seruianae locus esse? et magis est, ne desinat, nisi ex uoluntate creditoris hocconsenserit creditor vel ut debitor hanc rem permutet vel donet vel in dotem det, dicendum erit pignus liberari, nisi salva causa pignoris ne discederet a pignore, nisi ei satisfiat, dicendum erit exceptionem ei non nocere. sed et si non concesserat pignus uenumdari, sed ratam habuit quaeritur, si forte uenditio rei sp
Abbreviated transcription (Latin):
accõe accipiant. qĩ uendãt. ¶Si
uoluntate c̾ditoris fundus a¬
lienatus ẽ: inu̾ccunde apꝑlicam
sibi enm cͥditor desid̾at sit̾neł
foctus sit sccutus uẽditionis.
nam si nõ uement. nõc̃ satis
ad iepellendum cͥlitorem qd̾
uolint uenire. ¶ Suꝑuacuu̾e
c̾dere agrum spaut᷑ y pothece da¬
tum ꝑmissu c̾clitoris uenisse
si ip̃e debitor rem possidcat. nisi

Expanded text:
actione accipiant, quasi uendant.Si uoluntate creditoris fundus alienatus est, inuerecunde applicari sibi eum creditor desiderat, si tamen effectus sit secutus uenditionis: nam si non uenierit, non est satis ad repellendum creditorem, quod uoluit uenire.Superuacuum est quaerere agrum specialiter hypothecae datum permissu creditoris uenisse, si ipse debitor rem possideat: nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dia ꝑs ꝓ indiuiso pignori siz
quetumq fundi emĩe ꝑs aqͦli¬
uet possõre petat̾climmidia ñ recte
petetur. ¶ Si pluros ded̾int ꝓ
indiuiso ⁊ cum iino c̃cditor pi¬
sciscatur ne ypo thece sit de m̃
abeo petat. etiam si hic cũ quo
pactus ẽ solidum fũdum poᷤ¬
sidcat ꝓindiuiso ꝙa de ꝑte cõ¬

Expanded text:
dia pro indiviso pignori sit, quaecumque fundi eius pars a quolibet possessore petatur, dimidia non recte petetur. Si plures dederint pro indiviso et cum uno creditor paciscatur, ne hypothecae sit, deinde ab eo petat, etiamsi hic cum quo pactus est solidum fundum possideat, pro indiviso quia de parte co
Abbreviated transcription (Latin):
tort libellos agente papimano:
cͥditorem a debitore pignꝰ emere
posse qr in dominio manet de¬
bitoris. ¶ Si aliẽna res ṗigno
ndata fu̾it ⁊ clitor eam uencli¬
dent uideamue an p̾cium ꝙ ꝑ¬

Expanded text:
tore libellos agente Papiniano creditorem a debitore pignus emere posse, quia in dom‹i›nio manet debitoris.Si aliena res pignori data fuerit et creditor eam uendiderit, uideamus, an pretium
Abbreviated transcription (Latin):
quib uedit᷑ distractis: ad suum:
rem obuigatum. qr ex nocessita¬
te fẽa ueditio ñ ub̾at debitorem:
gnus ueniss reliquum debitoꝵ
redderet. suꝑuacuum ẽ qr ip̃o ĩc
ita se tes ht ctiam ñ adiccto co
dem Et si is qui lege pignoriᷤ
siuclit eiusdem rei exauia ẽa qonc̃¬

Expanded text:
quibus uelit distractis ad suum corem obligatum, quia ex necessitate facta uenditio non liberat debitorem ngnus uenisset, reliquum debitor redderet, superuacuum est, quia ipso iure ita se res habet etiam non adiecto eom Etsi is, qui lege pignoris si velit eiusdem rei ex alia c
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ur ad emp̃torem post enctõer
.pe debitor utili acciõe ttnetur ne
ex aliena iactuxra sibi luctum ab¬
quirat. nam ⁊ simniores fructꝰ
forte petẽs ꝯficei̾ssore cͥditor ab¬
stulit uinu̾sos in qͣntitatemD¬
bitam accepto ferre c̃cbebit Et iͤ
que debitons n fuuiss adstuussi

Expanded text:
 ad emptorem post evictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, universos in quantitatem debitam accepto ferre debebit: et cum quae debitoris n
Abbreviated transcription (Latin):
cͥclitoris uẽdiliss ¶ crelitor quo¬
q si pignus listraxit ⁊ ex uẽcti¬
tẽe reccssum fu̾it ł romo redibit᷑.
dominium ad debitorem reu̾tit᷑
Ide̾q ẽ inomnib si cuicõcessum
ẽ rem alienam uendere. ñ enim
qr dominium tͣnsfertur idco ab
emptorc ius recipuͣnt s in pͥ¬
stinam camres¬
stmamcamros dedit resoluta
uroris sue gait seie debitor sub
pignore siue ypotheca p̃clioru
satem p̃clia cumuxore suã scie
scpticie comunis fiue nomine
noris quidem obligõem pclioꝵ
gaiam seiam que uiro ꝓ filia cõi
indotem cadem dãti consensit.
cum cõis silie nomine datentu
rerisisse uider. obligõem aũt¬

Expanded text:
uendidisset.Creditor quoque si pignus distraxit et ex uenditione recessum fuerit uel homo redhibitus, dominium ad debitorem reuertitur. idemque est in omnibus, quibus concessum est rem alienam uendere: non enim quia dominium transferunt, ideo ab emptore ius recipiunt: sed in pristinam causam res redit resolutauxori suae Gaiae Seiae debitor sub pignore sive hypotheca praediorum, eadem praedia cum uxore sua Seiae Septiciae communis filiae nomine noris quidem obligationem praediorum Gaiam Seiam, quae viro pro filia communi in dotem eadem danti consensit, cum communis filiae nomine darentur, remississe vider
Abbreviated transcription (Latin):
patronis ¶Sic antem uirare
d qui in mumapium remiti¬
tur. rome sesc satisdare ñ posie̾
ibi posse quo postiuat remit¬
tiidq sine calumpnie cã facere.
Namsic nõ ẽ compellendus i¬
rare alibi se qsiam eo loco satis¬
postulat remittiid qr sine eat
iurare. hoc autem̃ tũnc upe¬
trabitur cum uista cã ẽẽ nidet̃
quid enim sicum erat ĩmu¬
nicipio noluit caue. hoc casu
non d impetrare cum ꝑeu

Expanded text:
patronis. sic autem iurare debet qui in municipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere': nam sic non est compellendus iurare 'alibi se quam eo loco satispostulat remitti, idque se non eierare. Hoc autem tunc impetrabitur, cum iusta causa esse videbitur. quid enim si, cum erat in municipio, noluit cavere? hoc casu non debet impetrare, cum per
Abbreviated transcription (Latin):
c̃clibue ẽ de actũ mansmnit᷑¬
tentis ac nõ pocius de effectu
bnfitu cogitatum. cetum si¬
⁊ ne ꝓstimuatur exceptum est.
nulla ro occurrit cur pena pe¬
ti ⁊ exigi nõ debeat cum̾ ⁊ an

Expanded text:
credibile est de actu manumittentis ac non potius de effectu beneficii cogitatum. ceterum si ne prostituatur exceptum est, nulla ratio occurrit, cur poena peti et exigi non debeat, cum et an
Abbreviated transcription (Latin):
lp᷑. Iines ⁊ labra salic̃tes
fistule quoq que salientib
iunguntur quamins lõge
excur ãt extra edificium. ed iũ
sunt. Ite canales. pisces ãꝗ
sunt in piscina. ñ sunt eclin¬

Expanded text:
lines et labra, salientes. fistulae quoque, quae salientibus iunguntur, quamvis longe excurrant extra aedificium, aedium sunt: item canales: pisces autem qui sunt in piscina non sunt aedi
Abbreviated transcription (Latin):
lle ñ cẽ constat. fundo uẽdito
uł legato stͥquilimum ⁊ stra¬
n̾ita ẽmptoris ⁊ legatarii surt.
ligna autem uenditous ł ħr¬
dĩs quia ñ sunt funditam et¬
si ad eam itm comꝑata sunt.
in stͥquilimo ã distictio tre¬
batui ꝓbandaẽ. ut siquidem
st̃corandi agricã comꝑatum
iaceat anac̾us sit. Qũt tabłe
picte ꝓtectorie cõcluduntur.
Itemque guste marmoree e¬
dium sunt. Reticuli circacolũ¬
pnas plutei cca parietes. Ite̾
cilicia uela gdium ñ sunt. Item
ꝑsc̃m ẽ quamius positum in
⁊similia cesa ea ẽẽ ut cesos arbo¬
res cesas ⁊ carbones ⁊ hus siłia.
Gallus autem aquilius cuius
mela refert opiniõem recte ait
frustra in lege nẽditiois d̾nitis
cesis contineri qr si nõ sp̃aliter
uenieñt ad exhibendum de
hus agi potest ¶. Noq enim
mag̃ de mat̾ia ccła aut decem̃ti
aut᷑ dcarena cauendum ẽ uen¬
ditori quam de cet̾is que sũt

Expanded text:
lae non esse constat. Fundo uendito uel legato sterculinum et stramenta emptoris et legatarii sunt, ligna autem uenditoris uel heredis, quia non sunt fundi, tametsi ad eam rem comparata sunt. in sterculino autem distinctio Trebatii probanda est, ut, si quidem stercorandi agri causa comparatum iaceat an aceruus sit. Quae tabulae pictae pro tectorio includuntur itemque crustae marmoreae aedium sunt. Reticuli circa columnas, plutei circa parietes, item cilicia uela aedium non sunt. Item st, quamvis positum in et similia: caesa ea esse, ut arbores caesas et carbones et his similia. Gallus autem Aquilius, cuius Mela refert opinionefrustra in lege venditionis de rutis et caesis contineri. Quia, si non specialiter venierint, ad exhibendum de his agi potest. Neque magis de materia caesa aut de cementis aut de harena cavendum est venditori quam de ceteris, quae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it ⁊ huic actens dabimĩ
acciõem exempto ut ditimius
insuꝑiore casu. ¶ Si quis a pu¬
pillõ sine tutoris auccoritate
emerit. eximolatere constat
cctus. nam qui emit obligat᷑
ẽ pupillo. pnpillum sibi nõ¬
doligat  Si uenditor hĩtatõe
iste coloms dampnum dede¬
tem cogere posse uenditore
ut ex locato cum colono exꝑi¬
atur. ut ĩde quicꝗd fu̾it cons¬
cutus. emptori reddat ¶ edib̾¬

Expanded text:
uenerit, et huic hactenus dabimus actionem ex empto, ut diximus in superiore casu. Si quis a pupillo sine tutoris auctoritate emerit, ex uno latere constat contractus: nam qui emit, obligatus est pupillo, pobligat. Si venditor habitationem iste colonus damnum dedetem cogere posse venditorem, ut ex locato cum colono experiatur, ut quidquid fuerit consecutus, emptori reddat. Aedib
Abbreviated transcription (Latin):
atur equissimum ẽ eum usu¬
ras p̾cii pendere possonem ã
tͣditam acciꝑe debemus ⁊ si pͣ¬
cana sit possõ.hoc enim solu
spectare debemus an hãt facł¬
tatem fructus ꝑcipiendispre¬
terea ex irendito agendo con¬
sequetur ctiam sumptus ꝙ
fci sunt inrelistracta. ut pu
beõ ⁊ trebatius ẽẽ ex uendito ħ
nomineaccioem. Item ⁊ si
añ tlitõemẽ. aut si quidin
disciplinas quas i̾usimule
ẽẽt etiam emptorem uelle ĩ¬
pendi hoc amplius labeo ait
sine culpa uenditoris morte
tore reus detur ex uendito a
uẽditori p̾staret. ⁊ hĩs empto¬
ris pluris ea p̾dia uedidiss:
uenditorem ex uendito age̾¬
do ꝑtem eius qͦͤ pluris uẽdi¬
diss consecuturum¶Si ꝓcura¬
tor uendident ⁊ cau̾it emꝑ¬

Expanded text:
atur, aequissimum est eum usuras pretii pendere. Possessionem autem traditam accipere debemus et si precaria sit possessio: hoc enim solum spectare debemus, an habeat facultatem fructus percipiendi. Praeterea ex vendito agendo consequetur etiam sumptus, qui facti sunt in re distracta, ut putbeo et Trebatius esse ex vendito hoc nomine actionem. idem et si aditionem aut si quid in disciplinas, quas uerisimile erat etiam emptorem uelle impendi. hoc amplius Labeo ait sine culpa uenditoris mortem tore reus detur, ex uendito auenditori praestaret et heres emptoris pluris ea praedia uendidisset, uenditorem ex uendito agendo partem eius, quo pluris uendidisset, consecuturum. Si procurator uendiderit et cauerit emp
Abbreviated transcription (Latin):
qra locauerat. Idem in p̃dus
urbanis ns nisi ꝙ nonina¬
tm comenisse ꝓponatur
S ⁊ siquid p̾terea rei uedite
nocitum ẽ accio emptori prẽ¬
standa ẽ dampn forte infe¬
tiułaque plunue arceride ł¬

Expanded text:
qui locauerat: idem et in praediis urbanis, nisi si quid nominatim conuenisse proponatur. Sed et si quid praeterea rei uenditae nocitum est, actio emptor‹i› praestanda est, damni forte infecti uel aquae pluuiae arcendae
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Si quid horum ñ pretu᷑
cum̃ cctera fc̃a sint nullo de¬
ducto condempnatõem facis
emptoremait norali iuditio
condempnatum etempto acci¬
onc id ti consequi qͣnti mini¬
no᷑ quia manifestum fuit no¬
tium ẜuum fuisse. nichomi
ait uenditorem mit tratenda
debere p̾stare emptori ut ĩlite
tib accionib deducto eoꝙ pre¬
stitum ẽ lis existimetur. Item
recteait. Siquid horu non
p̾stetur cum cetera fc̃a sint nł¬
lodechucto condempnatõem fa¬

Expanded text:
ait, si quid horum non praestetur, cum cetera facta sint, nullo deducto condemnationem facienemptorem noxali iudicio condemnatum ex empto actione id tantum consequi, quanti mininon, quia ‹mani›festum fuit noxium seruum fuisse, nihilo mait uenditorem in re tradenda debere praestare emptori, ut in lite tibus actionibus deducto eo quod praestitum est lis aestimetur. Idem recte ait, si quid horum non praestetur, cum cetera facta sint, nullo deducto condemnationem fa
Abbreviated transcription (Latin):
cormerint. telium etistimatõ¬
nem. Siue pecora contagiõe
morbosi peccoris ꝑicrut᷑ hd i¬
terfuit ydonce uenisse ent p̃¬
standum Otem qui fuitm ue¬
didit aut fugitim. siquider¬
ptoris inf̾fuit ñ dccipi. Suso
ignorans uendidĩt. tuca fugi¬
tiuum quidem tenctur quãti
quidem hĩe ñ licet. et qi euic¬
tionis nomine tenetur uen¬
sĩgnorauit aut quidem fu¬
remet asseuerauit aũt bone
frugi ⁊ fidum ⁊ care n uendi¬
ditiudcamnus an crempto te

Expanded text:
corruerunt, aedium aestimationem, siue pecora contagione morbosi pecoris perierunt, quod interfuit idone‹a› uenisse erit praestandum. Item qui furem uendidit aut fugitiuum, si quideptoris interfuit non decipi: si uero ignorans uendiderit, circa fugitiuum quidem tenetur, quantiquidem habere non licet et quasi euictionis nomine tenetur uensi ignorauit quidem furem esse, adseuerauit autem bonae frugi et fidum et caro uendidit? uideamu
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut rememptori hr̃e lic̾e¬
Q mantem hĩe licere uendidit
iudeanus quid debeat p̾sta¬
re ⁊ multum urder c̃ẽ arbitro
Nrum hoec polliceatur ꝑ se ue¬
mentesq ase ꝑsonas nor
fi quominus me licert. an
uõ ꝑomines. nam siꝑ se. nõ
udctur id p̃start ns auuĩ e
eumcat. ꝑ inde si ẽnicra res ẽ¬

Expanded text:
tur, ut emptori habere liceQui autem habere licere uendidit, uideamus quid debeat praestare. et multum interesse arbitror, utrum hoc polliceatur per se uenientesque a se personas non fieri, quo minus habere liceat, an uero per omnes. nam si per se, non uidetur id praestare, ne alius euincat: proinde si euicta res e
Abbreviated transcription (Latin):
adiudicata emptorie. tͣcert de¬
bes ¶Siquid ẜuo listracto ue̾¬
ditor donauit ante fclitõem.
p̾stit̾it uenditorremptori re
ditori competit ad ea cõseq̃n¬
da que ei abemptore pr̃an o¬
portet. ueniunt antem in hoc
iudicium infrascͥpta. In p̾mis
p̾cium qͣnti res uenit Item
usure p̾cu post diẽm tͣditio¬
nis. namcum reemptor fru
obient ¶tem si conuen̾it cũ
ptor hĩs ue ip̃ius piuris ne̾¬
didiss ip̃ius ꝑtem dimnidia¬

Expanded text:
adiudicata est, emptori tradere debes. Si quid seruo distracto uenditor donauit ante traditionempraestitit uenditori, emptori reditori competit ad ea consequenda, quae ei ab emptore praestari oportet. Ueniunt autem in hoc iudicium infra scripta. in primis pretium, quanti res uenit. item usurae pretii post diem traditionis: nam cum re emptor fruobierit. Item si conuenerit, cuptor heresue eius pluris uendidisset, eius partem dimidia
Abbreviated transcription (Latin):
to inpignorib queq. nam
siuure ceditoris uendidit de¬
m̃ hec fuint euicta ñ tenetur.
nec ad p̾cium restiruendum
exempto accione c̾ditor. hoc
enim multis ꝯstitutionib
effectum ẽ dolum plane ue̾¬
clitor p̃stabit demiq etiam re¬
sibiobligauit uendid̾it. te
dimus. ¶ Siquis remue¬
did̾it ⁊ ei accessuꝵ quid dit̾it
omnia quid̃ que dixumis

Expanded text:
 in pignoribus quoque: nam si iure creditoris uendiderit, deinde haec fueri‹n›t euicta, non tenetur nec ad pretium restituendum ex empto actione creditor: hoc enim multis constitutionibus effectum est. dolum plane uenditor praestabit, denique etiam resibi obligauit uendiderit, tendimus. Si quis rem uendiderit et ei accessurum qui‹d› dixerit, omnia quidem, quae diximus
Abbreviated transcription (Latin):
ditorenmi quasipignus re¬
tinere pot̾ eam rem quanine¬
diclit Ynde quentur si pars
sit soluta p̾cu ⁊ res fclita post
eiucta sit. utrum eius rel no¬
mine consequatur p̾cum ĩ¬
tegrum exempto agens an
uͣ ꝙ num̃iauit. et puto ma¬
exceptoẽm ¶si fructib iam

Expanded text:
ditor enim quasi pignus retinere potest eam rem quam vendidit. Vnde quaeritur, si pars i soluta et res tradita postea euicta sit, utrum eius rei consequetur pretium integrum ex empto agens an uero quod numerauit? et puto maexceptionem. Si fructibus iam
Abbreviated transcription (Latin):
portere neratius ait. Idem
neratius etiam si alienum ẜ¬
uum uendidis furtis noxis¬
q solutum prare debere ab
omnib receptum ait ⁊ exẽp¬
to accõrm ee̾ ut hr̃e licere ẽp¬
tori ẽꝗueatur. s ut tdatur ci

Expanded text:
portere Neratius ait. Idem Neratius, etiamsi alienum servum vendideris, furtis noxisque solutum praestare te debere ab omnibus receptum ait et ex empto actionem esse, ut habere licere emptori caveatur, sed et ut tradatur ei
Abbreviated transcription (Latin):
ditioe ẜuimuendid̾it. ut ĩtͥ
postea ne quid p̾staretur. et
emptor hoc fi intͣ diem non
ñtem̃ uenditorem si igno¬
rãs alienum uendidit. Tũc

Expanded text:
dicione vendiderit, ut intra postea ne quid praestaretur, et emptor hoc fieri intra diem non non teneri venditorem, si ignorans alienum vendidit: tunc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ emptorem dominum. Si
ñ fuit tm̃ eiuctionis nomĩe
uenditorem obligat simodo
p̃cium num̃atum aut e no¬
mine satisfcm̃ ẽ. Cemptor at
mimmos uenditoris facepe

Expanded text:
 emptorem dominum, si non fuit, tantum evictionis nomine venditorem obligat, si modo pretium est numeratum aut eo nomine satisfactum. emptor autem nummos venditoris facere
Abbreviated transcription (Latin):
daxat p̾stare debe̾ te. labeo cõtͣ
putat. et uiud solum obser¬
uandum ut nisi incc̃rium
id actum sit ommmodo in
¶ Sitibi it̾ uendido itademum
iquumẽ enim tem̾ me si ꝓp̃¬

Expanded text:
axat praestare te debere. Labeo contra putat et illud solum obseruandum, ut, nisi in contrarium id actum sit, omnimodo int Si tibi iter uendidero, ita demum niquum est enim me teneri, si p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pr̃aturum sc cẽ polucitus
sit uenditor emꝑtori p̾stari
oporteat. ¶Siuenditor sci¬
ers obligatum aut alienũ
uendidiss ⁊ adiectum ẽ ne¬
ue eo nomine quid p̃staret
exstiman oportet colum. mn
enis quẽ semꝑ abẽe oportit
in iuditio anpti eo ꝙ bone fi

Expanded text:
aturum se esse pollicitus sit uenditor emptori, praestari oporteat. Si uenditor sciens obligatum aut alienum uendidisset et adiectum sit 'neue eo nomine quid praestaret', aestimari oportet dolum malum eius, quem semper abesse oportet in iudicio empti, quod bo
Abbreviated transcription (Latin):
auł. Sitibi lib̾um pͥdium
tͣdido cum ẜuiens trad̾e dehe¬
remetiam condind inc̾ti cõte¬
ttit m̾ut pacians cam ẜuitu¬
tem quam debuit imponisy
si ẜuum p̃dium in tͣclitione
feco ꝙ lib̾um tibi tradere deb
ui exempto habebis accõcor¬

Expanded text:
um. Si tibi liberum praedium tradidero, cum seruiens tradere deberem, etiam condictio incerti competit mihi, ut patiaris eam seruitutem, quam debuit, imponi. Quod si seruum praedium in traditione fecero, quod liberum tibi tradere debui, tu ex empto habebis actio
Abbreviated transcription (Latin):
uenditor cauere d easana p¬
stari. ⁊ qui ium̃ta uendidit:
solet ita ꝓmutere. c̃ẽ bibere ut
So portet/¶Siquis iuirginem
se em̃e pͥutass cum mulier
ueniss ⁊ sciens errare enm

Expanded text:
uenditor cauere debet ea sana praestari, et qui iumenta uendidit solet ita promittere 'esse bibere, ut oportet'. Si quis uirginem se emere putasset, cum mulier uenisset, et sciens err‹a›re eum
Abbreviated transcription (Latin):
uenditoris affeccõem forte
simul ⁊ uecundiam leserit
enim auas remota quoq sti¬
pulatõe placuit ex uendito ẽẽ
actẽem ¶Siquid emptor cẽ
quam lege uenditionis cau¬
tumẽ fcciss aut nõ feciss. nob̾¬

Expanded text:
uenditoris affectionem, forte s‹i›mul e‹t› uerecundiam laeserit: etenim alias remota quoque stipulatione placuit ex uendito esse actionem, si quid emptor contra quam lege uenditionis cautum est fecisset aut non fecisset. Nob
Abbreviated transcription (Latin):
intlłigitur. nec tñ fructuum
p̾statio castipulatõne conti¬
netur. n ruisus plus debet oc̃
in stiꝑulatione s exempto sr̃¬
e possõnis tditio nulla ẽ. Ita¬
q caucie debes ꝑte nõ fi quo
mins utar ¶ Siꝑ uendito¬
tem uini mora fuit quomi

Expanded text:
ctuum praestatio ea stipulatione continetur, neque rursus plus debet esse in stipulatione. sed ex empto supereae possessionis traditio nulla est: itaque cauere debes per te non fieri quo minus utar. Si per uenditorem uini
Abbreviated transcription (Latin):
fugitiuo ũs nõ et dupitan¬
quia noctomino aufere se po¬
fiut logis ⁊ postior magis ad
por̾it aliquo modo auferre le¬
gem sui uenditoris cuius con¬
ditio excitit. nam ⁊ si penam
ꝓmisiss ten̾etur l ipse quor
stipulatus ec̃t. S in pena pro¬
missa qdũe actio̾es sunt. mar̾
autem imiectioan ẜuirm com¬
pc̃tt. Ꝙ si prior ita uendidit
lib̾tas quam manus iniectõ.
rabilius dicctur lib̃am fore.
quoniam utraq conditõ pro
mancipio additur ⁊ sicut ma¬
mis unectio italib̾tas eximit
seruit pactum conuetum ut
cio uendiclit alt̾ius ẜuitutem
quam sen patentur. post mor¬
temq eius inlib̾tatem mora¬
rentur. Q uesitum ẽ an hec mã¬
cipia de quib int̾ emptorem
⁊ uendrorem conuenit post

Expanded text:
fugiti‹u›o non est dubitanquia nec domino auferre se pofuit legis, et posterior magis admpoterit aliquo modo a‹u›ferre legem sui uenditoris cuius condicio exstitit: nam et si poenam promisisset, tenetur, licet ipse quoque stipulatus esset: sed in poena promissa duae actiones sunt, manus autem iniectio in seruum competit. quod si prior ita uendidit,libertas quam manus iniectio. r‹a›bilius dicetur liberam fore, quoniam utraque condicio pro mancipio additur et sicut manus iniectio, ita libertas eximit seruit pactum conventum, uetio vendidit, alterius servitutem quam Seii paterentur post mortemque eius in libertate morarentur: quaesitum est, an haec mancipia, de quibus inter emptorem et venditorem convenit, post
Abbreviated transcription (Latin):
to eum exempto tem̾.quia s¬
nitus debebatur. ⁊ hec si scisset
s siegit ne cognosõet emptor
aliquam ẜ uĩtutem deb̃ropi¬
nor eum exempto tem̃. et ge¬
n̾aliter dixim si impbato mo¬
re more u̾satus sit incclanda
ẜuitute. deb̾e eum tem̾. ñ sise¬
cuntati sue ꝓspectum uoliiit.

Expanded text:
to eum ex empto teneri, quia servitus debebatur et scisset. sed si id egit, ne cognosceret emptor aliquam servitutem deberi, opinor eum ex empto teneri. et generaliter dixerim, si improbato more versatus sit in celanda servitute, debere eum teneri, non si securitati suae prospectum voluit.
Abbreviated transcription (Latin):
is qui enit utitur. et ĩpͥmiᷤᷤ
uenit. cumenim sit bone fita
iudicium mchil magis bo¬
ẽ¶Q sinichil conuenit. tũc
ea pr̃abuntur que naturałr.
insunt huius iudicu pote

Expanded text:
is qui emit utitur. Et in primisuenit: cum enim sit bonae fidei iudicium, nihil magis boest. quod si nihil conuenit, tunc ea praestabuntur, quae naturaliter insunt huius iudicii pote
Abbreviated transcription (Latin):
fregent aquilie accõe plaustra¬
tuim tem̃ placet ⁊ simale cõpo¬
suit lapides ⁊ ideo lapsi sunt.¬
¶ Si quis ẜuum cõductum ha¬
bẽs ad mulum regend̾ cõme̾¬
dam̃t ei mraũ. Ille ad pollice
la scribit ¶Si ꝓ ꝑitoim̃ꝑitus lo¬
catus sit. ex conducto agendũ
cum dño obinulũ tuptum ł¬

Expanded text:
fregerit, Aquiliae actione plostrarium teneri placet, si male composuit lapides et ideo lapsi sunt. Si quis seruum conductum ad mulum regendum commendauerit ei mulum ille ad pollicem la scribit, si pro perito imperitus locatus sit, ex conducto agendum cum domino ob mulum ruptum
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it quam de qua inẜuitute ĩ
dens fundidomimis cuifuitꝰ
debetur imputatur ei quimciꝰ
loco successit. Siͣcũmuis hr̃es in¬
to cclificatum ñ hu̾it idcoq nec
tu immittere pot̾is ñ ideo amit
tes ẜuitutem magis quia ñ pot̾
uider usucepisse uicims tus

Expanded text:
fuerit, quam de qua in seruitute dens fundi dominus, cui seruitus debetur, imputatur ei, qui in eius loco successit. Si, cum ius haberes imtempore aedificatum non habuerit ideoque nec tu immittere poteris, non ideo magis seruitutem amittes, quia non potest uideri usucepisse uicinus
Abbreviated transcription (Latin):
culpa ⁊ ñdolo dampmum da¬
retur. ¶Sũdẽ cundem ẜuur
uuilnauit postea de m̃etiam o¬
cid̾it. tenebitur ⁊ de uuln̾ato
⁊ de occiso. Duo emim sunt de¬
lict᷑a alit̾ atq siquis uno ĩ¬
petu płib nulm̾ib aliqueo
rit quem tu magno emptum
uelles s qnti ommnb ualeret.
msextus quoq pedius ait p̾ci¬
a itrum ñ eraffectõe noc itui¬
tate singłorum s cominun

Expanded text:
mnum daretur. Si idem eundem seruum uulnerauerit, postea deinde etiam occiderit, tenebitur et de uulnerato et de occiso: duo enim sunt delicta. aliter atque si quis uno impetu pluribus uulneribus aliquem rit quem tu magno emptum uelles, sed quanti omnibus ualeret. Sextus quoque Pedius ait pretia rerum non ex affectione nec utilitate singuloru
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ꝑ uim uł ꝑsuasum me¬
dicamentum alicui infunderit
uł ore ł clisterił si eum unrit
maio ue nemo lege aquilia eñ
tem̃. Quẽãdmodum obstetrix
supponẽs tenct᷑.¶ Si quis homi

Expanded text:
Si quis per uim uel suasum medicamentum alicui infundit uel ore uel clystere uel si eum unxit malo ueneno, lege Aquilia eum teneri, quemadmodum obstetrix supponens tenetur. Si quis homi
Abbreviated transcription (Latin):
datum hoc antem in ẜuo ñ ꝓce¬
dit quoniam ingenuisolent
ctare in filio .f. uuln̾ato ꝓce¬
ditplane sinolentem pugna¬
te hoc ft̃m sit. tc̃ enimaquilia
cessat¶S siquis ẜuum oro¬
rit.labeo recte dicit lege aqlia
eumtem. Quia aliud alu mor¬
tiferum eẽ solet. celsus autco.
multum int̾ẽe dic̃. occicerit.
anmortis cãm p̾stiitut qui
rexit. nam nochunc lege aqui
ponte aliquem p̃cipitauit cels
nt siuc ipõ ictu ꝑient aut con¬
timo subm̃sus ẽ aut lassatris
in flumine ⁊ uictus ꝑient lege
aquilia tem̾. Quemadmodu

Expanded text:
datum. hoc autem in seruo non procedit, quoniam ingenui solent certare: in filio familias uulnerato procedit. plane si cedentem uulnte hoc factum sit: tunc enim Aquilia cessat. Sed si quis seruum Labeo dicit lege Aquilia eum teneri, quia aliud alii mortiferum esse solet. Celsus autem multum interesse dicit, occiderit an mortis causam praestiterit, ut qui rexit: nam nec hunc lege Aquilponte aliquem praecipitauit, Celsus ait, siue ipso ictu perierit aut continuo submersus est aut lassatus ui fluminis uictus perierit, lege Aqui
Abbreviated transcription (Latin):
qui anscaũit discipuium in
dusciplina. Mutto magis igit̾
de occiso id̃ erit dicẽlum̃. ꝓpom¬
turautem ap̃ eum sp̃es t̾alis.
Sutor in quid puo cliscenti in¬
genuofilio famł. parum re¬
nefacientiq demostrau̾at. for¬
ma calcei c̾uicem ꝑcussit ut ocul
puero ꝑfoderetur. Dicit igit
compete. Quia ñ faciẽde ĩiunc
cã ꝑcussent. s monõdi ⁊ doctndi
cã. anexlocato dubitat quiale¬
uis diuntaxat castigato ẽ cõce

Expanded text:
discipulum in disciplina: multo magis igitur in occiso idem erit dicendum. proponitur autem apud eum species talis: sutor, inquit, puero discenti ingenuo filio familias, parum bene facienti quod demonstrauerit, forma calcei ceruicem percussit, ut oculus puero perfunderetur. dicit igitcompetere, quia non faciendae iniuriae causa percusserit, sed monendi et docendi causa: an ex locato, dubitat, quia levis dumtaxat castigatio conce
Abbreviated transcription (Latin):
idebitur inumna cocidisse. et
si mctu quis mortis fiit̾ occide¬
tit. ñ clubitatur quin lege aqͥlia
r̃tencatur Smautem cũ poss
app̃hendere manut occit̾o: mag̃
c̃ ut iniuriã fecisse uideatꝰ. Ergo ⁊
corncliatenebitur: Inumna¬

Expanded text:
idebitur iniuria occidisse: et si metu quis mortis furem occiderit, non dubitabitur, quin lege Aquilia non teneatur. sin autem cum posset adprehendere, maluit occidere, magis est ut iniuria fecisse uideatur: ergo et Cornelia tenebitur. Iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
nullam in eam rẽ debitorem in¬
iuriam passmum. cum ꝓsit ei
ad debiti qͣntitͣatem. et qͣuid siã¬
pinis cõsecuturus sit abco uł ab
intio in id ꝙ amplius sit qua
in debito. debitori dandam accõ¬

Expanded text:
nullam in ea re debitorem iniuriam passurum, cum prosit ei ad debiti quantitatem et quod sit amplius consecuturus sit ab eo, uel ab initio in id, quod amplius sit quam in debito, debitori dandam a
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si quis nestim̃ta scidit ł inqui¬
aquilie accio. Item siqułs fru¬
mento arenam ł aliud quid
miscuit ut difficił seꝑatio sit.
qͣl de cormpto agipotort¶Si

Expanded text:
 Si quis uestimenta sciderit uel inquiAquiliae actio. Item si quis frumento harenam uel aliud quid immiscuit, ut difficilis separatio sit, quasi de corrupto
Abbreviated transcription (Latin):
reddat. licitur legemaquilia:
lege pignus cepit ¶Siquid t̾n
magistratus adu̾sus resistentẽ
iuoientius fec̾it ñtenebitur a¬
quilia. nam⁊ cumpignori ẜ¬

Expanded text:
reddat, dicitur legem Aquiliam lege pignus cepit. si quid tamen magistratus aduersus resistentem uiolentius fecerit, non tenebitur Aquilia: nam et cum pignori
Abbreviated transcription (Latin):
eo locoposisses quoius pone¬
di ñ hr̃es ⁊ pecus uicini in cos
laqueos mcicliss¶ Sip̃tetu
meum ꝙ supͣ donum tua
nullo uire habebam  reidisses.
posse me tecum dampin in¬
iura agere ꝓculus ait debui¬
stienim metum ius michiñ
lind ẽ clicetidum ex iꝵpto ĩ¬
ꝑatoris ser̃ qui ei ꝑcinus do¬
mum tiectus erat aquecluciꝰ
pacta in meam scanham dãr

Expanded text:
eo loci posuisses, quo ius ponendi non haberes, et pecus uicini in eos laqueos incidisset. Si protectum meum, quod supra domum tuam nullo iure habebam, reccidisses, posse me tecum damni iniuria agere Proculus scribit: debuisti enim mecum ius mihi non liud est dicendum ex rescripto imperatoris Seueri, qui ei, per cuius domum traiectus erat aquae ductuinpacta in meam scapham damnu
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ si collecta hoc int̾ceꝑitꝰ furti
cit nisi in quid in t̾ram uias
ꝓicc̃it ut effundentur. idem et
insiluam ceduam scribitut
sim maturam: aquilia teneat᷑.¬

Expanded text:
sed si collecta haec interceperit, furti cit, nisi, inquit, in terram uuas proiecit, ut effunderentur. Idem et in silua caedua scribit, ut, si immatura, Aquilia teneat