comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clementia ut parricidae
parcatur exposcit: Inde
furor : hinc pietas ope¬
ratur: Inde insania: hinc
miscđia inter ponitur
nde crudelitas: hinc bo¬
nitas ostentatur Parrici¬
da non lȩsus insanit: Da¬
uid leditur & mitescit:
Debellatur ab impietatẽ
pietas: Nec mouetur pietas
patris. nec gladio uincit᷑:
Nec terrore mutatur:
Parricida nec ratione fran-¬
gitur : Nec imminenti in.¬
teritu deterretur: Obdu-¬
ratur in poenam: In sup¬
pliciũ cogitur. nec salutẽ
in aliquo iam meretur.
Qui patrẽ salute spoliare
conititur: Respice iam
scelestissime hostis: Nefan¬
de iam respice parricida:
Respice inquam. usque
quaq inte cuncta con¬
uerti : Respice contra te
ab ipsa rerũ natura pu-¬
gnari Et quamius con¬
tra te dimic& cȩlũ: moue.¬
atur terra. exercitus pu¬
gn&: tamen aliud te igno.
tum & in opinatũ sustin&
bellũ: Aliud tibi iã para¬
tum est proclium: quod
fugientẽ excipiat. ꝓperan.¬
tem interimat : festinantẽ
occĩdat: Non enĩ isti exer¬

Expanded text:
clementia, ut parricidae parcatur, exposcit; inde furor, hinc pietas operatur; inde insania, hinc misericordia interponitur; inde crudelitas, hinc bonitas ostenditur. Parricida non laesus insanit, David laeditur et mitescit; debellatur ab impietate pietas; nec movetur pietas patris, nec gladio vincitur, nec terrore mutatur; parricida nec ratione frangitur, nec imminente interitu deterretur. Obduratur in poenam, in supplicium cogitur, nec salutem jam in aliquo meretur, qui patrem salute spoliare conatur. IV. Respice jam scelestissime hostis; nefande, jam respice, parricida. Respice, inquam, usquequaque quasi in te cuncta converti. Respice contra te ab ipsa rerum natura pugnari, et quamvis contra te dimicet coelum, moveatur terra, exercitus pugnet, tamen aliud ignotum te et inopinatum sustinet bellum; aliud tibi jam paratum est praelium, quod fugientem excipiat, perpetrantem interimat, festinantem occidat. Non enim isti exer
Abbreviated transcription (Latin):
defendat: Adest inquam
arbor quȩ nec patrem ut
tibi parcatur audiuit: &
contendit: Nec poteris hoc
bellũ impunitus euadere.
qui genitori necem conatꝰ
es irrogare: Igit᷑ commisso
bello: ꝓsternunt᷑ hostes.
aduersi cadunt: In imici
uincunt᷑: Nudatur hostis:
deserit᷑ p̾arricida. lam suã
in suis conspicit pęnam:
lam suppliciũ debitũ sibi
suoꝵ interitu recognoscit.
iam timet : iam formidat.
iam propriũ meditatur
interitum: Oeniq animal
petit: Mulam conscendit.
dat se in fugam p̾cipitem:
paratã ꝓpere festinat ad
arborẽ: Cui traditus. &
ictu uiolento inmissus:
Animali subducto. & sub¬
ter in campos elapso: in¬
seritur ramis. obligatur
lignis : transfixo gutture
conligatus ac pendens. iã
mor tuus ab om̃ibꝰ inuenit᷑:
Quẽ iam nec cęlũ potuit
uiuum conspicere: Nec
terra ulterius sustinere:
Onefandum meritũ par¬
ricide. In iuriam patris.
non pugnantis gladius:
Non hostilis manus. non
laculantis ictus defendit:
Sed iundicant ligna. ar¬

Expanded text:
suspendent. Adest, inquam, arbor quae nec patrem, ut tibi parcatur audivit, et contendit, nec poteris hoc bellum impunitus evadere, qui genitori necem conatus es irrogare. Igitur commisso bello prosternuntur hostes, adversi cadunt, inimici vincuntur, nudatur hostis, deseritur parricida, jam suam in suis concipit poenam, jam supplicium debitum sibi suorum interitu recognoscit, jam timet, jam formidat, jam proprium meditatur interitum. Denique animal petit, mulam conscendit, dat se in fugam praecipitem, paratam prope festinat ad arborem, cui traditur, et ictu violento immissus a sali sic subducto, et subter in campis elapso inseritur ramis, obligatur lignis, transfixo gutture colligatus ac pendens. Jam mortuus ab omnibus invenitur, quem jam nec coelum potuit vivum conspicere, nec terra ulterius sustinere. V. O nefandum meritum parricidae, injuriam patris non pugnantis gladius, non hostilis manus, non jaculantis ictus defendit, sed vindicant ligna, ul
Abbreviated transcription (Latin):
sed adicientur:. ꝓfecto in¬
dicat aliud. eẽ. quod prin¬
cipaliter datur : Aliud qͦd
supra addit᷑: Quia nobis
in intentione ȩternitas. in
usu uero temporalitas. eẽ.
deb&: & illud datur & hoc
nimirũ ex abundantia suꝑ¬

Expanded text:
sed ' adicientur', profecto indicat aliud esse, quod principaliter datur, aliud, quod superadditur. Quia enim nobis in intentione aeternitas, in usu vero temporalitas esse debet, et illud datur, et hoc nimirum ex abundanti sup
Abbreviated transcription (Latin):
& non apprehendet eos.
quȩret & non inueniet
eos: & dicet Uadam & re¬
uertar aduirũ meũ pri.¬
orem: quia bene michi
erat tunc magis quam
nunc: Uir unius cuiusq
fidelis animȩ ds̃ est: quia
hec uidelic& ei est con¬
iuncta per fidem: Sed
illa quȩ coniuncta dõ
fuerat anima. amatores
suos sequit᷑: quando mens
quȩ iam per fidẽ credidit
adhuc se in mundis spiri.¬
tibꝰ in operatione subster¬
nit: Mundi głam quȩrit.
carnali delectatione pas¬
citur : exquisitis uolupta¬
tibꝰ nutritur Sed plerũꝙ
misericordit respicit. & ei
uoluptatibꝰ amaritudines
permise& Vnde dicit:
Ecce ego sȩpiam uias tuas

Expanded text:
 non apprehendet eos; quaeret et non inveniet eos, et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc . Vir uniuscujusque fidelis animae Deus est, quia haec videlicet ei est conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit, adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumquemisericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam
Abbreviated transcription (Latin):
ista confessio. ẽ. quã prȩmiũ
sequitur confitendi: sed ne¬
cessitatis extortio quȩ cogit
gitiui post multũ tẽporis
dominũ suũ uideant. nichil
aliud Nisi de uerberib de¬
p̃cantur. Sic & dȩ mones
cernentes dñm in terris
repente uersari : ad iudican¬
dos se uenisse credebant:
Prȩsentia saluatoris. tormen¬
ta sunt demonũ: Et incre¬
pauit illi iħc dicens: Ob¬
mutesce & exi ab illo: Qm̃
inuidia diaboli mors in¬
trauit in orbẽ t̃rarũ. ideo
contra ipsum mortis auc¬
torem primo debuit me¬
dicina salutis operari
Primo lingua serpentina

Expanded text:
ista confessio est, quam praemium sequitur confitendi, sed necessitatis extorsio, quae cogit itivi post multum temporis dominum suum videant, nihil aliud nisi de verberibus deprecantur, sic et daemones cernentes Dominum in terris repente versari, ad judicandos se venisse credebant. Praesentia Salvatoris tormenta sunt daemonum. Et increpavit illum Jesus dicens: Obmutesce, et exi ab illo. Quoniam invidia diaboli mors intravit in orbem terrarum , ideo contra ipsum mortis auctorem primo debuit medicina salutis operari: primo lingua serpentina
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s repentino sonitu suꝑ
discipłos uenit. Mentesq
carnaliũ in sui amore per¬
mutauit. & foris apparentibꝰ
linguis igneis. Intus facta
sunt corda flammantia: qͥa
dũ dm̃ in ignis uisione
suscipiunt. ꝑꝰ amorẽ suauit̃
arserunt: Ipse namq spc̃¬
sc̃s. Amor est Unde & loħs
dicit: O caritas . ẽ. Qui ergo
mente integra dm̃ desiderit.
ꝓfecto iam hab& quẽ amat
eque enĩ quisquã posser dm̃
diligere. Si eum quẽ diligit
non haberet Sed ecce si unꝰ¬
quisq ur̃m requiritur. an
diligat dm̃: Cota fiducia &
secura mente respondet
diligo. In ipso autẽ lectionis
ex orilio Audistis qͦd ueritas

Expanded text:
tu super discipulos venit , mentesque carnalium in sui amorem permutavit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt. Ipse namque Sps amor est. Unde et Joannes dicit: Deus charitas est . Qui ergo mente integra Deum desiderat, profecto habet quem amat. Neque enim quisquam posset Deum diligere, si eum quem diligeret non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso autem lectionis exordio audistis quid Veritas
Abbreviated transcription (Latin):
sed caro quoq in qua habita.¬
uerant : ęterna gehennȩ flã.¬
ma cruciatur Missis uero
exercitib extinxisse homici¬
das dicitur: Quia in hominib
omne iudiciũ ꝑ angłos exhi¬
betur: Quid namqͣ. sunt illa
angłoꝵ agmina. Nisi exeretiꝰ
regis nr̃ia. Unde & isdem
rex: Dñs sabaoth dicitur:
Sabaoth quippe: Exercituũ
inter pretatur : Ad perdendos
ergo aduersarios suos exerci¬
tum. mittit: Quia nimirũ
uindictã dñs ꝑ angłos exer¬
cet Cuius uindictȩ poten.¬
tiam tunc nr̃i p̾atres audie.¬
bant : nos autẽ iam cernuimꝰ:
Ubi sunt enĩ suꝑbi illi mar¬
tẏrũ ꝑsecutores Ubi illi
qui contra conditorẽ suũ
ceruicẽ cordis erexerant.
mortifera tumebant. a

Expanded text:
sed caro quoque in qua habitased caro quoque in qua habitaverunt aeternae gehennae flamma cruciatur. Missis vero exercitibus exstinxisse homicidas dicituomne judicium per angelos exhibetur. Quid namque sunt illa angelorum agmina nisi exercitus regis nostri? Unde et idem rex Dominus Sabaoth dicitur: Sabaoth quippe exercituum interpretatur. Ad perdendos ergo adversarios suos exercitum mittit, quia nimirum vindictam Dominus per angelos exercet. Cujus vindictae potentiam tunc nostri patres audiebant, nos autem jam cernimus. Ubi sunt enim superbi illi martyrum persecutores? Ubi illi qui contra conditorem suum cervicem cordis erexerant, mortifera tumebant?
Abbreviated transcription (Latin):
quod inpossibile credimus.
tanto nobis ad sperandum
fiat facilius. quanto per hoc
transisse iam & alios audimꝰ:
Sequitur Illi autẽ neglexe-¬
runt. & abierunt alius in
uillã suã: Alius uero iN
negotiationẽ suã In uillã
ire est: Labori terreno in¬
moderate incumbere: IN
negotiationẽ uero ire est :¬
Actionũ scłariũ lucris in¬
hiare: Quia enĩ alius in¬
tentus labori terreno. Aliꝰ
uero mundi huius actionib
deditꝰ: Mysteriũ in carnati¬
illud uiuere dissimulat :
Quasi ad uillã uel regotiũ
ꝑgens uenire ad regis nup-¬
tias recusat Et plerumq
quod est grauius: Non nulli
uocantis gr̃am Non solum
respuunt. sed etiam ꝑsecun¬
tur: Unde & subditur
Reliqui uero tenuerunt
seruos eius: & contumelus
affectos occiderunt: Sed
rex ista cognoscens: missis
exercitib suis ꝑdidit homi.¬
cidas illos. & ciuitatẽ illoꝵ
succendit: Nomicidas ꝑdit.:
Quia ꝑsequentes interimit:
Ciuitatẽ eoꝵ igni succendit.
quia illoꝵ Non solũ animȩ.

Expanded text:
quod impossibile credimus. tanto nobis ad sperandum fiat facilius, quanto per hoc transisse jam et alios audimus. 5. Sequitur: Illi autem neglexerunt, et abierunt, alius in villam suam, alius vero in negotiationem suam. In villam quippe ire est labori terreno immoderate incumbere, in negotiationem vero ire 1637 est actionum saecularium lucris inhiare. Quia enim alius intentus labori terreno, alius vero mundi hujus actionibus deditus, mysterium incarnatiillud vivere dissimulat, quasi ad villam vel negotium pergens, venire ad regis nuptias recusat. Et plerumque, quod est gravius, nonnulli vocantis gratiam non solum respuunt, sed etiam persequuntur. Unde et subditur: Reliqui vero tenuerunt servos ejus, et contumeliis affectos occiderunt. Sed rex ista cognoscens, missis exercitibus suis, perdidit homicidas illos, et civitatem illorum succendit. Homicidas perdit, quia persequencivitatem eorum igne succendit, quia illorum non solum animae,
Abbreviated transcription (Latin):
debeant ad signari deitati:
qui & dĩtatis suȩ potentiã
non amisit: & ueritatem
perfecti hominis nascendo
tanquã uenenũ mortiferũ
fugite. exsecramini. decli¬
nate. & ab eorũ colloquus
si increpati a uobis corrigi
noluerint abstinete. qm̃

Expanded text:
signare deitati: qui et Deitatis suae potentiam non amisit, et veritatem perfecti hominis nascendo tamquam venenum mortiferum fugite, exsecramini, declinate, et ab eorum colloquiis, si increpati a vobis corrigi noluerint, abstinete: q
Abbreviated transcription (Latin):
coniuncti : quia nimirỹ
utrãq testamenta dum
pari sensu incarnatum
& mortuũ ac resurrexis¬
se dñm nuntiant: quasi
testamentũ prius ad ea¬
put & testamentũ poste.¬
rius ad pedes sede.

Expanded text:
conjuncti, quia nimirum utraque testamenta, dum pari sensu incarnatum et mortuum, ac resurrexisse Dominum nuntiant, quasi testamentum prius ad caput, et testamentum posterius ad pedes sede
Abbreviated transcription (Latin):
qui misit me trixerit eũ :
Quid subiecit. Et ego re¬
suscitabo illũ in nouissimo
die: Reddo illi qͦd amat:
Reddo quod sperat Uide.¬
bit. quod adhuc non uiden¬
do credidit: Manducabit
quod esurit : saturabit᷑ eo
quod sitit: Ubi: In resur¬
rectione mortuoꝵ: quia
ego resuscitabo eũ in nouis¬
ssmo die: Scriptũ est enĩ
in ꝓphetis Et erunt om̃s
docibiles di Quare hoc
dixi õ iudaci Pater uos
non docuit: quomodo me¬
potestis agnoscere Om̃s
regni illius homines do¬
cibiles dĩ erunt: Non ab
hominibꝰ audient Et si
ab hominibꝰ audiunt : tam̃
quod intelligunt intus
datur. intus coruscat. int̾
reuelatur Quid faciunt

Expanded text:
qui misit me, traxerit eum, quid subjecit? Et ego resuscitabo eum in novissimo die. Reddo illi quod amat, reddo quod sperat: videbit quod adhuc non videndo credidit; manducabit quod esurit, saturabitur eo quod sitit. Ubi? In resurrectione mortuorum, quia ego resuscitabo eum in novissimo die. 7. Scriptum est enim in Prophetis, Et erunt omnes docibiles Dei. Quare hoc dixi, o Judaei? Pater vos non docuit; quomodo potestis me agnoscere? Omnes regni illius homines docibiles Dei erunt, non ab hominibus audient. Et si ab hominibus audiunt, tamen quod intelligunt, intus datur, intus coruscat, intus revelatur. Quid faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
terribilis apparebit in iustis
stos in iudicio ueniens ꝑ lȩni
tatis mansuetudinem demulc&:
illos uero per iustitię districti¬
onẽ terret Sed iam quid
angelus subiungat audiamus.
ħm quęritis nazarenũ: Ihe
latino eloquio salutaris. id est
saluator inderpre tatur:
At uero multi tunc iħ̃u diei
poterant. Non tamen substan¬
tialiter: sed nuncupatiue :¬
deo & locus sub iungitur: ut
de quo iħu dictũ sit manifestei
Nazarenum Et causam ꝓtinꝰ
subdidit Crucifixum Ato
addidit: Resurrexit. non. ẽ
hic Non est hic dicit᷑ ꝑ prȩ¬
sentiam carnis: qui tamen
nusquã deerat ꝑ prȩsentiam
maiestatis Sed ite dicite
discipłis eius & petro: quia
prȩcedit uos in galileam:
Quȩrendũ nobis est: cur no¬
minatis discipulis. petrus
designatur ex nomine:
Sed si hunc angelus nomina¬
tim non exprimeret: qui
magistrũ negauerat. uenire
Inter discipulos Non auder&:
Uocatur ergo ex nomine: ne
desperaret ex negatione :

Expanded text:
terribilis apparebit injustis. terribilis apparebit injustis. Istos in judicio veniens petatis mansuetudinem demulcet, illos vero per justitiae districtionem terret. Sed jam quid angelus subjungat audiamus. Jesum quaeritis Nazarenum. Jesus Latino eloquio salutaris, id est Salvator interpretatur. At vero multi tunc Jesus dici poterant, non tamen substantialiter sed nuncupative; ideo et locus subjungitur, ut de quo Jesu dictum sit manifestetur, Nazarenum. Et causam protinus subdit, crucifixum; atque addidit: Surrexit non est hic. Non est hic dicitur per praesentiam carnis, qui tamen nusquam deerat per praesentiam majestatis. Sed ite, dicite discipulis ejus et Petro quia praecedet vos in Galilaeam. Quaerendum nobis est cur nominatis discipulis Petrus designetur ex nomine? Sed si hunc angelus nominatim non exprimeret, qui magistrum negaverat venire inter discipulos non auderet. Vocatur ergo ex nomine ne desperaret ex negatione.
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ se societatẽ per tingere
posse desperant: Uos autem
cur pertimescitis quȩ ur̃os
conciues uidetis: Unde &
matheus. angelũ apparuisse
describens ait Erat aspectus
eius sicut fulgur: & uestim̃¬
ta eius sicut nix Infulgure
& enim terror timoris est.
In niue autẽ blandimentum
candoris. Quia uero omp̃s
as & terribilis est peccatoribꝰ.
& blandus iustis: recte testis
resurrectionis eius angelus.
& infulgore uultus & it
candore habitus de monstra¬
tur: ut de ipsa sua specie. &
terreret reprobos: & mulce̾¬
ret pios Unde recte quoq
populũ. per deserta gradien-¬
tem. columna ignis in nocte:
& columna nubis prę ibat
Indie In igne & enim ter¬
ror est: In nube autẽ uisio¬
nis lene blandim̃tum:
Dies uero uita iusti: & nox
accipitur uita peccatoris:
Vnde & conuersis peccatoribꝰ
paulus dicit Fuistis ali-¬
quando tenebrȩ: nunc autẽ
lux In dño In die ergo ꝑ
nubem columna monstrata
est. & In nocte per ignẽ: quia

Expanded text:
 se societatem pertingere posse desperant. Vos autem cur pertimescitis, quae vestros concives videtis? Unde et Matthaeus angelum apparuisse describens, ait: Erat aspectus ejus sicut fulgur, et vestimenta ejus sicut nix . In fulgure etenim terror timoris est, in nive autem blandimentum candoris. Quia vero omnipotens Deus et terribilis peccatoribus, et blandus est justis, recte testis resurrectionis ejus angelus et in fulgure vultus, et in candore habitus demonstratur, ut de ipsa sua specie et terreret reprobos, et mulceret pios. Unde recte quoque populum per deserta gradientem columna ignis in nocte et columna nubis praeibat in die . In igne enim terror est, in nube autem visionis lene blandimentum; dies vero vita justi, et nox accipitur vita peccatoris. Unde et conversis peccatoribus Paulus dicit: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . In die ergo per nubem columna monstrata et in nocte per ignem, quia
Abbreviated transcription (Latin):
magnopere ac toto excorde
pensanda. quia uidelicet re-¬
gnũ cęloꝵ : Non otiosis & ua¬
cantibus sed petentibus : quȩ¬
rentibus. pulsantibus dandũ:
inueniendũ. & aperiendũ esse
Petenda est gͦ ianua regni oran¬
do: quȩrenda recte uiuendo.
pulsanda perseuerando
Non enĩ sufficit uerb tantũ¬
modo dñm rogare: si non
etiam quȩ sierimus diligentiuᷤ :
qualiter nob̾ sit uiuendũ: ut
digni simus impetrare quȩ
poscimus. ipso at testante qui
ait: Non om̃is qui dicit mͥ¬

Expanded text:
magnopere ac toto corde pensanda, quia, videlicet, regnum coelorum non otiosis et vacantibus; sed petentibus, quaerentibus, pulsantibus dandum, inveniendum et aperiendum, esse Petenda est ergo janua regni orando, quaerenda recte vivendo, pulsanda perseverando. Non enim sufficit verbo tantummodo rogare, si non etiam quaesierimus diligentius, et qualiter nobis sit vivendum ut digni simus impetrare quae poscimus, ipso attestante qui ait: Non omnis qui dicit m
Abbreviated transcription (Latin):
rando reuoc&. Neminẽ uisa
suoꝵ putredo uulnerũ: sui
nr̃ medicus nõbis fieri. ipse
ad nos uenire incarne : ipse
infirmitates nr̃as suscipere
ut sanaret. dolores nr̃os ut
auferr& portare dignatꝰ est:
fudit: suam pro uita nr̃a mortẽ
obtulit: Ipse magnis peccantiũ
ad missis: magna pęnitentiae
remedia ostendit. dicens per
prȩcursore̾ suũ: Genimina

Expanded text:
rando revocet. Neminem visa rando revocet. Neminem visa suorum putredine vulnerum, sui noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, portare dignatus est. fudit, pro vita nostra mortem obtulit, ipse magis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina
Abbreviated transcription (Latin):
amus a coeptis: prius quã illo
aperiente. de carcere mortis
huius eripi: ac portã meream᷑
patriȩ cęlestis ingredi Nemo
sibi de innocentia blandiatur:
Nullus suis fidens ac tibus.
quasi qui miscđia iusti iudicis
non egeat: a precibus cesset.
quin potius etiam cũ se aliqͥd
boni quis egisse cognouerit:
quia qua hoc districtione
iudicetur ignorat. tremens
cũ propheta ꝓclamet:
Ne intres in iudicium cũ
seruo tuo: quia non iustifica¬
bitur in conspectu tuo om̃ĩs
uiuens Et cũ beato iob:
Si iustificare me uoluero: os
meũ condeninabit me:
Si innocentẽ ostendero: prauum
me conprobabit: Memor
monis. quia si confiteamur
peccata nr̃a: fidelis & iustus
est ut remittat nob̃̾ peccata
nr̃a. & emund& nos ab omni
Iniquitate: Si dixerimꝰ qm̃
non peccauimus: mendacem
facimus eũ. & uerbũ eius non
est in nob̃ Neque rursus
quispiam considerata peccatoꝵ
suoꝵ qualitate seu quantitate.
apetenda uenia mentẽ despe-¬

Expanded text:
amus a coeptis priusquam, illo amus a coeptis priusquam, illo aperiente, de carcere mortis hujus eripi ac portam mereamur patriae coelestis ingredi. Nemo sibi de innocentia blandiatur, nullus suis actibus quasi qui misericordia justi judicis non egeat a precibus cesset; quin potius, etiam cum se aliquid boni quis egisse cognoverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum Propheta proclamet: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Et cum beato Job: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me; si innocentem ostendero, pravum me comprobabit . Memor monis, quia si confiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos ab omni iniquitate. Si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem despe
Abbreviated transcription (Latin):
cȩloꝵs: sed qͥ facit uoluntatem
patris mei qui in cęlis est. ipse
intrabit in regnũ cęlorum
Neque aliquid ꝓdest bona inq̃¬
choasse: si non quisq studeat.
ea quȩ benẽ inchoauerat : usq
infinẽ firmũ perducere
Dum immo melius erat non
cognoscere uiam iustitiȩ: quã
post agnitionẽ retrorsum
conuerti Unde necess est
fr̃s mei. Ut petamus seduli.
sine intermissione oremus:
procidamus ante dm̃. ploremꝰ
corã dño qui fecit nos. & ut ex¬
audiri mereamur: uideamus
solliciti qualiter nos uiuere
uelit. quid nos facere. iusserit
qui fecit nos Quȩramꝰ dnm
& confirmeniur: quȩramꝰ faciẽ
eius semper: Et ut hunc in¬
uenire ac uidere mereamur:
mundemꝰ nos ab om̃i in quina¬
mento carnis ac sp̃c. quia non¬
nisi casti corpore in die resur¬
rectionis ad cęlos subleuari.
Non nisi mundo corde gloriã
ualent diuinȩ maiestatis in¬
tueri Pulsemus infatigabili
desiderio ȩternȩ beatitudinis.
aures pii conditoris. Nec defici¬

Expanded text:
d qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Non aliquid prodest bona inchoasse, si non quisque studeat ea quae bene inchoaverat usque ad finem firma perducere; quin imo melius erat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti; unde necesse est, fratres mei, ut petamus seduli, sine intermissione oremus, et procidamus ante Dominum, ploremus coram Domino, qui fecit nos. Et ut exaudiri mereamur, videamus sollicite qualiter nos vivere velit, quid nos facere jusserit qui fecit nos. Quaeramus Dominum et confirmemur, quaeramus faciem ejus semper; et ut hunc invenire et videre mereamur, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quia nonnisi casto corpore in die resurrectionis ad coelos sublevari, nonnisi mundo corde gloriam valent divinae Majestatis intueri. Pulsemus et infatigabili desiderio aeternae beatitudinis aures pii Conditoris, nec defici
Abbreviated transcription (Latin):
SUN
OUDEM DIUINA OPERA
& ad intellegendum dm̃. de
uisibilibus admonent huma¬
nam mentẽ Quia enĩ ille
non est talis substantia quȩ
uideri oculis possit. & mira¬
cula eius quibus totũ mun-¬
dum regit uniuersamque
creaturam administrat. assi¬
duitate uiluerunt. Ita ut
pene nemo dignetur atten¬
dere opera dĩ mira & stu

Expanded text:
sunt quidem divina opera, et ad intelligendum Deum de visibilibus admonent humanam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stu
Abbreviated transcription (Latin):
oriretur. in quo ita sp̃e dĩ
manserit: Ut non aliud fue¬
rit manis ipse quam sp̃ẽ.
qui per ministeriũ corpo¬
rea uocis & linguę̧ discipu.¬
ueritatẽ. & numquã cognita
Quod quam falsum. quamq
sit uanũ: Ipsa euangelicę̧
p̃dicationis declarat aucto¬
ritas Manis gͥ minister
falsitatis diabolicȩ: & condi¬
tor super stitionis obscaene.
eo tẽpore dammandus iN¬
notuit: Quo post resurrec¬
stionẽ dñi. ducentesimus &
sexagesimus annus implet̾
est: probo imperatore &¬
paulino consulibꝰ. cũ octaua
iã in xp̃ianos ꝑsecutio dese¬
uret : Et innumera marty¬
rũ milia. ipsis suis uictoriiᷤ
ꝓbassent: impletũ esse qͦd
dñs ꝓmiserat dicens Cũ
autẽ tradent uos: Nolite
cogitare quomodo aut qͥd
loquamini: Non enĩ uos
uob Non ergo potuit pro¬
missio dñi per tot ȩ̨tatũ in¬
ter ualla differri: Nec ille
spc̃ ueritatis quẽ mundus

Expanded text:
oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes ipse quam spiritus qui per ministerium corporeae vocis et linguae discipuveritatem, et numquam cognQuod quam falsum quamque sit vanum, ipsa evangelicae praedicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducentesimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent impletum esse quod Dominus promiserat, dicens: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini. Non ergo potuit promissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus
Abbreviated transcription (Latin):
tetur oratio. fiatq ut singu¬
loꝵ desideriũ sit om̃iũ uotũ
Nutriat patientiã labor.
mansuetudo extinguat irã.
beniuolentia calcet inuidiã:
Inmundȩ cupiditates scĩs

Expanded text:
tatur oratio, fitque ut singulorum desiderium sit unum omnium votum. Nutrit patientiam labor, mansuetudo exstinguit iram, benevolentia calcat invidiam, immundae cupiditates s
Abbreviated transcription (Latin):
rum audere cognouisses
Ubi iam solatium patres:
Ubi prȩsidium genitores
inuenient. si filios senserinł
parricidas: Aut quando
externa tuta sunt. si do¬
mestica nobis obsistunt
Hestiȩ & mutȩ pecudes: pie-¬
tatis iura conseruant:
Et quibus natura denegat
rationẽ : Non tamen dene¬
gat pietatẽ: In nocentem
perimere Nefas. ẽ. patrem
occidere scelus. prophetã
iugulare facinus in audi-¬
tum. & ante hoc tempus
Mortalibꝰ cunctis ignotũ
Cessa iam ab isto scelere :
semper boni omnes ex¬
horreant: Ne audaces ex
te quod nouerant discant:
Cessa inquam. nequi post
te tantũ facinus perpetra¬
rit: te utatur auctore:
Cur mundo nouum facinꝰ
tradis Cur doces quod
nacura non nouit Cur
cupis quod pietas ipsa
horrescit: Cur audes
perficere. quod nouo suꝑ¬
furor non minuitur: non
refrenatur. ardescit inpe¬
ius: In maus accenditur:

Expanded text:
rum audentem cognovisses. Ubi jam solatium patres, ubi praesidium genitores invenient, si filios senserint parricidas, aut quando externa tuta sunt, si domestica nobis obsistunt. Bestiae et mutae pecudes pietatis jura conservant, et quibus natura denegat rationem, non tamen denegat pietatem. Innocentem perimere nefas est, patrem occidere scelus, prophetam jugulare facinus inauditum, et ante hoc tempus mortalibus cunctis ignotum. Sed cessa jam ab isto scelere, e boni omnes exhorreant, ne audaces ex te, quod non noverint, discant; cessa, inquam, ne qui post te tantum facinus perpetrarit, te utatur auctore. Cur mundo novum facinus tradis? Cur doces quod pietatis natura non novit? Cur cupis quod pietas ipsa horrescit? Cur audes perficere quod novo supfuror non minuitur, non refrenatur; ardescit, in pejus immanis accenditur
Abbreviated transcription (Latin):
quia inter esse aliquid hoc
loco fateri cogit ipsa dis¬
tinctio: uidetur ad conci¬
lium pertinere sententiaȩ
platio: quando non iã cum
ipso reo agit᷑. utrũ dãnandꝰ
sit: Sed inter se qui iudi¬
cant conferunt: quo suꝑ¬
plicio damnari oporteat.
quẽ constat esse dãnandũ:
Gehenna uero ignis. nec damꝑ¬
nationẽ hab& dubiã. sicut
iudiciũ: Nec dãnati pęnã
sicut conciliũ: In gehenna
uero ignis: Certa .ẽ. & damp¬
natio & pęna damnati:
Uident᷑ ergo aliqui gradus
in peccatis & in reatu. sed
quibꝰ modis in uisibiliter
exhibeant᷑ meritis anima:¬
rum : Quis potest dicere
Audiendũ . ẽ. itaq quantũ
inter sit inter iustitiam
rem:Quȩ in regnũ cȩloꝵ
introducit Quod cum sit
grauius occidere quã uerbo
inrogare conuicium: ibi
occisio reum facit iudicio
hic autẽ ira facit reum
iudicio Quod triũ illoꝵ
peccatoꝵ leuissimũ. ẽ: quia
illi quȩstionẽ homicidii
inter homines agitabant.

Expanded text:
quia interesse aliquid hoc loco fateri cogit ipsa distinctio, videtur ad concilium pertinere sententiae prolatio; quando non jam cum ipso reo agitur, utrum damnandus sit, sed inter se qui judicant conferunt quo supplicio damnari oporteat quem constat esse damnandum: gehenna vero ignis, nec damnationem habet dubiam, sicut judicium; nec damnati poenam, sicut concilium; in gehenna quippe ignis certa est et damnatio et poena damnati. Videntur ergo aliqui gradus in peccatis et in reatu: sed quibus modis invisibiliter exhibeantur meritis animarum, quis potest dicere? Audiendum est itaque quantum intersit inter justitiam rem quae in regnum coelorum introducit, quod cum sit gravius occidere quam verbo irrogare convicium, ibi occisio reum facit judicio, hic autem ira facit reum judicio, quod trium illorum peccatorum levissimum est: quia illic quaestionem homicidii inter homines agitabant
Abbreviated transcription (Latin):
multa diligentib legem
di ut non sit eis scandalũ.
Dainde quȩ passuri essent
iam exprimens ait Ex¬
da synagogas f cacient
uos. Quid autẽ mali erat
apłis expelli de iudaicis
synagogis quasi non inde
se fuerant separaturi. etiã
s eos nullus expelleret.
Sed nimirũ hoc uoluit de¬
nuntiare quia iudȩi xp̃m
non fuerant receptur. a

Expanded text:
multa diligentibus legem Dei, ut non sit in eis scandalum. Deinde quae passuri essent jam exprimens ait: Extra synagogas facient vos. Quid autem mali erat apostolis expelli de Judaicis synagogis, quasi non inde se fuerant separaturi, etiam si eos nullus expelleret? Sed nimirum hoc voluit denuntiare, qui Judaei Christum non fuerant receptur
Abbreviated transcription (Latin):
set. Nemo quippe uestim̃ta
prȩcipua: Nisi ad mnanem
głam quęrit. uidelicet ut
honorabilior cȩteris. eẽ.

Expanded text:
set: nemo quippe vestimenta praecipua nisi ad inanem gloriam quaerit, videlicet ut honorabilior caeteris e
Abbreviated transcription (Latin):
fuxerit . hoc . ẽ. eodem q
haec nata sit tẽpore: illa
cȩperat infirmari. Una
enĩ pene eadẽq scłi huius
ȩtate: & synagoga inpa.¬
triarchis nasci : & gentiliũ
natio per orbẽ cȩ̨pit ido¬
latriȩ sanie fȩdari: Nam
& gemine: fluxus sangui¬
nis: hoc .ẽ. & super idola-¬
triȩ ꝓstitutione : & super
his quȩ carnis ac sangui¬
nis oblectatione patrant᷑:
potest intelligi Unde
pulchre sacra refert hys¬
toria : tẽpore quo dauid
adhuc puer. goliath gigan¬
tem strauit: phylistim
infinibꝰ dominim: id est
sanguinũ fuisse castrame¬
tatõs. Quia uidelicet dñs
ad debellandũ mundi
principẽ humilis appa

Expanded text:
uxerit, hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperat infirmari. Una enim pene eademque saeculi hujus aetate, et Synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et gemine fluxus sanguinis, hoc est, et super idololatriae prostitutione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantur, potest intelligi. Unde pulchre sacra refert historia, tempore quo David adhuc puer Goliath gigantem stravit, Philisthiim in finibus Dommim, id est sanguinum, fuisse castrametatos. Quia videlicet Dominus ad debellandum mundi principem, humilis appa
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo quod omnibꝰ naturã
tribuit. & iumentis ac be¬
stus. hominibꝰ quoq com¬
mune est huuis cura pe

Expanded text:
Ergo quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura pe
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut aquila relictis ter¬
renis sordibꝰ: Sublime uo¬
lans purioris aeris salubri¬
tate ꝑfruitur: Ita & dñs.
terrenoꝵ fȩcem deserens
peccatoꝵ : in scĩs suis uolitars.
purioris uitȩ simplicitate

Expanded text:
et sicut aquila, relictis terrenis sordibus, sublime volans, purioris aeris salubritate perfruitur; ita et Dominus terrenorum faecem deserens peccatorum, in sanctis suis volitans purioris vitae simplicitate
Abbreviated transcription (Latin):
noster filius dĩ ante saecula
existens: filius hominis fact
est in fine scłoꝵ. Ut qui per
diuinitatis suę potentiam nos
creauerat ad ꝑfruendũ uitat
beatitudine perennis: ipse
per fragilitatẽ humanitatis nr̃ȩ
nos restauraret. ad recipiendã
satagendũ est fr̃s lem̃i: ut di¬
uinis beneficiis uicẽ rependen¬
tes. diligamꝰ toto corde : tota
anima. tota uirtute dm̃ patrẽ:
qui nos tanto amore prior di¬
lexit. ut ꝓprio filio suo non
parceret : sed ꝓ nobis omnibus
trader& illũ: Hiligamus ipsũ
filiũ. qui cum in forma di. ẽẽt
Nostrȩ libertatis & uitę gratia
formã serui accȩpit: Factusq
eo dicit apłs lohannes: qui di¬
lexit nos. & lauit nos a peccata
indie redẽptionis: Qui ubi
uult spirat. & ubicumq spirat:
continuo flammã eiusdem di¬
uinȩ dilectionis accendit
Eredamꝰ ipsũ patrẽ & filiũ &¬

Expanded text:
noster, Filius Dei ante saecula noster, Filius Dei ante saecula existens, Filius hominis factus est in fine saeculorum, ut, qui per divinitatis suae potentiam nos creaverat ad perfruendam vitae beatitudinem perennis, ipse per fragilitatem humanitatis nostrae nos restauraret ad recipiendam divinis beneficiis vicem rependentes, diligamus toto corde, tota anima, tota virtute, Deum Patrem, qui nos tanto amore prior dilexit, ut proprio suo Filio non parceret, sed pro nobis omnibus traderet illum. Diligamus ipsum Filium, qui cum in forma Dei esset, nostrae libertatis et vitae gratia formam servi accepit, factusqueeo dicit Joannes apostolus: Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis in die redemptionis, qui ubi vult spirat, et ubicunque spirat, continuo flammam ejusdem divinae dilectionis accendit. Credamus ipsum Patrem, et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
Sed curandũ sollerter est. ut quo
intellectus bene sentit: operatio
condigna ꝑficiat. quatinꝰ confe¬
sio recte nr̃e fidei: pie & sobrie
conuersando. ad perceptionem
ꝓmissȩ nobis uitȩ mereatur
attingere: Uerum quia hacc
de filio hominis dicuntur: qui
exaltari in cruce & mortẽ po.¬
tuit pati. ne putaret Nicõdemꝰ.
filium tantũ hominis esse eũ
a quo uita esset expectanda
ꝑpetua : curauit ei dñs etiam
diuinitatis suȩ pate facere sacra.¬
mentũ. unũq & eundẽ filiũ dĩ
& filium hominis: mundi osten¬
dere saluatorẽ: Nam sequitur:
Sic enĩ dilexit dĩ mundum: ut
filiũ suũ unigenitũ daret. ut
om̃is qui credit in eum non
pereat : sed habeat uitã ȩternĩ
Unde notandũ. quod eadem de
filio dĩ unigenito replicat. qus
de filio hominis incruce exal.¬
tato prȩmiserat dicens. ut omĩ
qui credit in eum non pereat:
sed habeat uitam ęternam:
Quia ꝓfecto idem redemptor

Expanded text:
Sed curandum solerter est ut quod Sed curandum solerter est ut quod intellectus bene sentit, operatio condigna proficiat, quatenus confessio rectae nostrae fidei, pie et sobrie conversando ad perfectionem promissae nobis vitae mereatur attingere. Verum quia haec de filio hexaltari in cruce, et mortem potuit pati, ne putaret Nicodemus Filium tantum hominis esse eum a quo vita esset exspectanda perpetua, curavit ei Dominus etiam divinitatis suae patefacere sacramentum, unumque et eumdem Filium Dei et Filium hominis mundi ostendere Salvatorem. Nam sequitur: Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sUnde notandum quod eadem de Filio Dei unigenito replicat, quae de Filio hominis in cruce exaltato praemiserat, dicens: Ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Quia profecto idem redemptor et conditor
Abbreviated transcription (Latin):
ã serpentibꝰ sua exaltatione
sanabat : sic nimirũ. sic redẽp¬
tor humani generis. non car-¬
nem peccati sed similitudinẽ
induit carnis peccati. in qua
mortẽ crucis patiendo : cre¬
dentes in se ab om̃i peccato.
& ab ipsa etiam morte libe¬
raret: Sicut ergo moyses
exaltauit serpentẽ in deserto :
filiũ hominis. quia sicut illi
qui exaltatũ ꝓ signo serpentẽ
eneum aspiciebant: sanabant᷑
ad tempus. a corporali morte
& plaga quã serpentiũ mor¬
sus intulerat: Ita & qͥ myste¬
rium dñicę passionis creden-¬
do. confitendo. sinceriter imi¬
tando aspiciunt : saluantur
inperpetuũ ab om̃i morte.
quã peccando in anima parit᷑
& carue contraxerant: Unde
recte sub iungitur Ut om̃is
qui credit in xp̃m: Non solũ
ꝑditionẽ euadit poenarum.
sed & uitã ꝑcipit ȩ̨ternam:
Et hoc inter figurã distat &̃
ueritatẽ. quia ꝑ illam uita
ꝓtelabat᷑ temporalis: ꝑhanc
uita donatur sine fine mansura

Expanded text:
a serpentibus, sua exaltatione a serpentibus, sua exaltatione sanabat: sic nimirum, sic Redemptor humani generis, non carnem peccati, sed similitudinem induit carnis peccati, in qua mortem crucis patiendo, credentes in se ab omni peccato et ab ipsa etiam morte liberaret. Sicut ergo Moyses exaltavit serpentem in deserto, Filium hominis. Quia sicut illi qui exaltatum pro signo serpentem aeneum aspiciebant, sanabantur ad tempus a temporali morte et plaga quam serpentium morsus intulerat, ita et qui mysterium Dominicae passionis credendo, confitendo, sinceriter imitando aspiciunt, salvantur in perpetuum ab omni morte, quam peccando in anima pariter et carne contraxerant. Unde recte subjungitur: Ut omnis qui credit in Christum, non solum perditionem evadit poenarum, sed et vitam percipit aeternam. Et veritatem, quia per illam vita protelabatur temporis, per hanc vita donatur sine fine mansura.
Abbreviated transcription (Latin):
tangunt: sp̃uali morte per¬
imunt: Et bene murmu¬
rans contra dñm populus.
serpentiũ morsibus sterue.¬
batur: ut ex ordine flagelli
exterioris agnosceret. quan¬
tam intus perniciem mur¬
murando pateretur Exalta¬
tio autẽ serpentis ęnei. quẽ
dũ ꝑcussi aspicerent sana¬
bantur: passio est nr̃i re¬
dẽptoris in cruce. in cuius
solũ fide : regnũ mortis &
peccati superatur Recte¬
& enĩ ꝑ serpentes: peccata.
quȩ animam simul & corpꝰ
ad interitũ trahunt expri¬
muntur. non solũ quia igni¬
ti: quia uirulenti. quia ad
perimendum sunt astuti :
uerũ etiã quia ꝓ serpentem.
primi parentes nr̃i ad pec.¬
candũ ꝑsuasi: Ac de in morta¬
libus sunt peccando mortales
effecti  Recte ꝑ serpentem
ȩneum dñs ostenditur : qui
uenit insimilitudinẽ carnis
peccati. quia sicut eneus ser
pens effigiem quidem igni¬
tis serpentibꝰ similem: sed
nullũ prorsus in suis mem¬
bris habuit ardore᷑ uenẽni
nocentis. quin potius ꝓcussos

Expanded text:
tangunt, spirituali morte perimunt. Et bene murmurans contra Dominum populus serpentum morsibus sternebatur, ut ex ordine flagelli exterioris agnosceret quantam intus perniciem murmurando pateretur. Exaltatio autem serpentis aenei, quem dum percussi aspicerent sanabantur, passionem nostri Redemptoris signat in cruce, in cujus solum fide regnum mortis et peccati superatur. Recte enim per serpentes peccata, quae animam simul et corpus ad interitum trahunt, exprimuntur, non solum quia igniti, quia virulenti, quia ad perimendum sunt astuti, verum etiam quia per serpentem primi parentes nostri ad peccandum persuasi , ac de immortalibus sunt peccando mortales effecti. Recte per serpentem aeneum Dominus ostenditur, quia venit in similitudinem carnis peccati , quia sicut aeneupens effigiem quidem ignitis serpentibus similem, sed nullum prorsus in suis membris habuit ardorem veneni nocentis; quin potius percussos
Abbreviated transcription (Latin):
diuina quȩratur: quia nichil
est efficatius ad exorandum
dm̃. quã ut homo ipse se ui¬
dicet. & nunquã desinat a
uenia postulanda: qui se scit

Expanded text:
divina quaeratur, quia nihil est efficacius ad exorandum Deum quam ut homo ipse se judicet, et NUMQUAM desinat a venia postulanda, qui se scit
Abbreviated transcription (Latin):
bus tiuis sunt credita: sic et cum reue¬
rendum ad altare cibis spũalib sc¬
ciandus ascendis. saciun deti tui corp̾
et sanguinem fide recipe honora mi¬
rare. mente continge. cordis manu su¬
scipe. et maxime mente totum hausti
interioris hominis assume: lc̃o t̾cia.

Expanded text:
bus tuis sunt credita: ita et cum revebus tuis sunt credita: ita et cum reverendum altare cibis spiritualibus satiandus ascendis, sacrum Dei tui corpus, et sanguinem fide respice, honora, mirare, mente continge, cordis manu suscipe, et maxime totum haustu interioris hominis assume CAP. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
uanta itaq et quam secũda.¬
celebranda beneficia uis du¬
ne benedictioins operetur. et quomodo
tibi nouum et impessibile esse non
debeat qued in xp̃i substanciã t̾rena
et mortalia conuertũtur. te ipsum
qui in xp̃o es regeneratus introga:
Oudum alienus a uita. ꝑegrinus a
tuus exulabas. Subito iniciatus
np̃ legibus et salutarib misteruis
inouatus. in corpus eccl̃i non uidẽdo
sed credendo tran ilisti: et de filio ꝑdicio¬
iis. adoptiuus dei fili s ficri occulta
puritate merusti: in mensura iusibi¬
li permanens. maior factus es tripso
inuisibiliter sine quai titatis augu¬
to: Cum idem atq ip̃e esses. multo altͥ
fidei processibus extitisti: In exteriori
nicl il additum est: et totum in ĩtiori
mutatũ est: ac sil omo xp̃i filius effec¬
tus. et xpus hominis in mente forma¬
tus est. Sicut ergo sine corporali sensu
indutus es dignitatẽ: et sicut hec que
deus in te lesa curauit infecta diluit
maculata detersit. non oculis sed sensi¬

Expanded text:
uanta itaque, et quam celebranda beneficia vis divinae benedictionis operetur: et quomodo tibi novum et impossibile esse non debeat, quod in Christi substantiam terrena et mortalia convertuntur, teipsum qui in Christo es regeneratus interroga. Dudum alienus a vita, peregrinus tuus, exsulabas: subito initiatus Christi legibus, et salutaribus mysteriis innovatus, in corpus Ecclesiae non videndo, sed credendo transisti: et de filio perditionis adoptivus Dei fieri occulta puritate meruisti. In mensura visibili permanens, major factus es te ipso invisibiliter, sine quantitatis augmento. Cum idem atque ipse esses, multo aliter fidei processibus exstitisti. In exteriore nihil additum est, et totum in interiore mutatum est: ac sic homo Christi filius effectus, et Christus in hominis mente formatus est. Sicut ergo sine corporali sensu indutus es dignitatem: et sicut hoc quod Deus laesa vitae curavit, infecta diluit, maculata detersit; non oculis tuis, sed sensi
Abbreviated transcription (Latin):
tibus. uoce est admonitus
contẽpsit: Requirendum
uͦ nobis est: Quur de
eodem sp̃u dicatur. sugger&
uobis omnia: Cũ suggerere

Expanded text:
tibus, voce est admonitus, contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere
Abbreviated transcription (Latin):
imperitiam suam:
sed pro
summa peritia ꝓferunt
in lucem: & lactantiã ser¬
monis ostentant: Nulla
porro falsa doctrina est.
quȩ non aliqua uera inter¬
misceat Uera ergo falsis in¬
ordinate permixta. In una
disputatione uel narratione
hominis. tamquã in unius
corporis colore apparentia.
Significant lepram: tãquã¬
ueris falsisq colorũ locis
humana corpora uariantẽ
atq maculantẽ : Hi autem
tam uitandi sunt ecclesiae :
ut si fieri potest. longius
remoti. Magno clamore
inter pellent᷑: Unde & apte
subiungitur Qui steterun
alonge : & leuauerunt uocẽ
dicentes: Iħu prȩceptor.
miserere nr̃i : Et bene ut
saluentur Iħm prȩceptorẽ
nominant: Quia enim in
eius uerbis se errasse signi-¬
ficant: hunc saluandi hu-¬
milit̃ prȩceptorẽ uocant:
Cumq ad cognitionẽ p̾cep̾¬
toris redeunt: mox ad for¬
mam salutis recurrunt:
Nam sequitur Quos ut
uidit: Dixit: Ite ostendite
uos sacerdotibus Et factũ
est dũ irent: mundati sun:

Expanded text:
imperitiam suam, sed pro summa peritia proferunt in lucem, et jactantiam sermonis ostentant. Nulla prorsus falsa doctrina est, quae non aliqua vera intermisceat. Vera ergo falsis: inordinate permista, in una disputatione vel narratione hominis, tanquam in unius corporis colore, apsignificant lepram veris falsisque colorum locis humana corpora variantem, atque maculantem. Hi autem tam vitandi sunt Ecclesiae, ut, si fieri potest, longius remoti, magno clamore Christum interpellent. Unde et apte subjungitur: Qui steterunt a longe, et levaverunt vocem, dicentes: Jesu praeceptor, miserere nostri. Et bene, ut salventur, Jesum praeceptorem nominant. Quia enim in ejus verbis se errasse significant, hunc salvandi humiliter praeceptorem vocant, cumque ad cognitionem praeceptoris redeunt, mox ad formam salutis recurrunt. Nam sequitur: Quos ut vidit, dixit: Ite, ostendite vos sacerdotibus. Et factum est dum irent, mundati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ne ultra uirus spargeret
obcludi. Ic deinde femi¬
na quȩ prima seducta est
a carnalis concupiscentiae
febre curari. Tertio. uir

Expanded text:
ne ultra virus spargeret occludi; ac deinde femina quae prima seducta est, a carnalis concupiscentiae febre curari; tertio vir
Abbreviated transcription (Latin):
discipłoꝵ quę recessus ipsius
mesta reddidisset: huiis consoli¬
retur & recrear& aduentus
Sed & singulis quibusq fideliũ
uel de peccati perpetratione
merentibus: uel cõmuni sȩcull
huius afflctione laborantibꝰ.
dũ spẽ ueniȩ & misericordi e
caelestis in spirat: ꝓfecto ab
angore tristitiae. mentem il¬
lustrando subleuat Quia uͦ
sp̃c̃ idem. menti quã repl& non
solũ uim diuinȩ caritatis infun¬
dit interius: uerũ etiam car¬
nali timore depulso: ad incre¬
pandam prauitatẽ malorum

Expanded text:
discipulorum, quae recessus ipsius discipulorum, quae recessus ipsius moesta reddidisset, hujus consolaretur et recrearet adventus. Sed et singulis quibusque fidelium vel de peccati perpetratione moerentibus, vel communi hujus saeculi afflictione laborantibus, dum spem veniae et misericordiae coelestis inspirat, profecto ab angore tristitiae mentem illustrando sublevat. Quia vero Spiritus eidem menti, quam replet, non solum vim divinae charitatis infundit interius, verum etiam, carnali timore depulso, ad increpandam pravitatem malorum
Abbreviated transcription (Latin):
i enĩ non abiero: paraclytꝰ
non ueniet ad uos Si autẽ
abiero: mittã eum ad uos:
Non quia non poterat ipse in
terra positus dare sp̃m disci-¬
pulis hȩc loquitur: cũ aꝑte
ipso in terra posito. & corporalit̃
conuersante cũ eis: Non ualebad
illi erigere mente᷑ ad sitienda
munera gr̃ȩ cęlestis Ascendente
dutẽ ipso ad cȩlos: & illi pariter
om̃e desideriũ suũ illo transfe.¬
rebant. iuxta hoc quod alibi
Audierunt: Ubi enĩ est thesaur
tuus: ibi & cor tuũ erit: Ideoq
capaces spẽ iã facti erant. non
ultra de morte eius contristati:
sed de ꝓmissionis eius munere
laetati. luca attestante qui ait
& fac tũ est dũ benediceret
illis recessit ab eis. & ferebatur
in celũ: Et ipsi adorantes
regressi sunt in iherłm cũ gau.¬
dio magno: & erant semper in
tẽplo laudantes & benedicentes
dm̃ Patet autẽ. Nec laboriosa
ex positione indiget: cur eundẽ
spm paraclytũ id est consolatorẽ
cognomin&. quia nimirũ cordl

Expanded text:
i enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos; si autem abiero, mittam eum ad vos. Non quia non poterat ipse in terra positus dare Spiritum discipulis, haec loquitur, cum aperte ipso in terra posito, et corporaliter conversante cum eis, non valebant illi erigere mentem ad sitienda munera gratiae coelestis; ascendente autem ipso ad coelos, et illi pariter omne desiderium suum illo transferebant, juxta hoc quod alibi audierunt: Ubi enim est thesaurus tuus, ibi et cor tuum erit . Ideoque capaces Spiritus jam facti erant, non ultra de morte ejus contristati, sed de promissionis ejus munere laetati, Luca attestante qui ait: Et factum est dum benediceret illis, recessit ab eis, et ferebatur in coelum. Et ipsi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum . Patet autem, nec laboriosa expositione indiget, cur eumdem Spiritum paracletum, id est, consolatorem cognominet, quia nimirum corda