comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i eo etiam dñum habuit passio. Ita ĩ
ñ habuit nat᷑am ad tim̃dum ł t̾standũ
quia ñ habuit talem natam inq̃ et
causa timoris & tristicie. Itaq necĩtas tim̃¬
di ñ fuit in eo sic̃ ÷ in nob̾. nec nat᷑a doloriᷤ
fuit in eo sic̃ ÷ in nob̾. Tristiciam tñ ui eo
fuisse ꝯseq̃nt̾ asserit. s cãm eiꝰ extitisse ñ
suam mortẽ. s defectum petͥ & aliorũ
tͥsticia ÷: illic mors cã tͥsticie ÷. ubi uͦ tͥsti¬
cia ⁊ usq ad mortem. mors ñ tͥsticie ÷ cã
s fims. a dõ aũ ñ ꝓpt̾ mortem suscepta
tͥsticia ut sit destitita ꝓpt̾ mo̾tem.
Nõ gͦ sibi tͥstis ⁊ s ulł qui in scandalo
ꝑ infirmitatem carnis erãt futi. quos
monet orare ne inducant᷑ in temptatio¬
nem. qui añ polliciti se erant ñ scanda¬
et moriendi que est defectus gn̾alis.
ic orit᷑ questio ex p̃dictis ducens

Expanded text:
 eo etiam dominium habuit passio; ita etiam non habuit naturam ad timendum vel tristandum, quia non habuit talem naturam in qua esset causa timoris vel tristitiae. Ita necessitas timendi non fuit in eo, sicut est in nobis. Nec natura doloris fuit in eo, sicut est in nobis. Tristitiam tamen in eo fuisse consequenter asserit, sed causam ejus extitisse non suam mortem, sed defectum Petri et aliorutristitia est, illic mors causa tristitiae est; ubi vero tristitia usque ad mortem est, mors non tristitiae est causa, sed finis. A Deo autem non propter mortem suscepta est tristitia, ut sit destituta per mortem. Non ergo sibi tristis est, sed illis qui in scandalo per infirmitatem carnis erant futuri, quos monet orare, ne inducantur in tentationem, qui ante polliciti erant se non scandaET MORIENDI, QUAE EST DEFECTUS GENERALIS. 1. Hic oritur quaestio ex praedictis ducens
Abbreviated transcription (Latin):
nisse desursum .i. de altitudine huma¬
ne nat᷑e añ peccm̃. qr de illa altitudiẽ
assumpsit u̾bum dĩ humanã nat᷑am
dum ñ assumpsit culpam. cuiꝰ assumpsit
penam. s penam assumpsit dde stati .iͦ.

Expanded text:
nisse desursum, id est, de altitudine humanae naturae ante peccatum, quia de illa altitudine sumpsit Verbum Dei humanam naturam, dum non assumpsit ipsam culpam cujus assumpsit poenam. Sed poenam a
Abbreviated transcription (Latin):
seat. nec clause domus obstacuł arceatur.
at uͦ si dñi corpꝰ solum ista nat᷑a sit ut
ferat᷑ in humidis. ⁊ sistat in liquidisiet
structa tͣnscurrat. qͥd ꝑ nrai humani¬
corꝑis. carnẽ ex spũ sc̃o ꝯceptam iudica¬
nat᷑aͣm. ñ habens ad dolendum. Id meod̾.
Uideamꝰ an ille passionis ordo infirmita¬
tem in dño doloris ꝑmittat intelligi
dilatis enĩ causis ex quib metũ dño he¬
sis ascͥb at. res ip̃as ut geste sunt ꝯferamꝰ.
slec enim fiꝰ pot̃ ut timor eiꝰ significet᷑ in¬

Expanded text:
eat, nec clausae domus obstaculis arceatur. ci corporis solum ista natura sit, ut feratur in humidis, et sistat in liquidis, et structa transcurrat, quid per nporis carnem ex Spiritu sancto conceptam judicanaturam non habens ad dolendum. Idem in eodem: Videamus an ille passionis ordo infirmitatem in Domino doloris permittat intelligi; dilatis enim causis ex quibus metum Domino haeresis ascribit, res ipsas ut gestae sunt conferamus. Nec enim fieri pot
Abbreviated transcription (Latin):
quos ei ꝯuemebat susciꝑe ⁊ nob̾ expediebat.
Sunt enim plura egritudinum gn̾a ⁊ cor¬
ꝑis uitia aquib oĩo ĩmunis exttit. Quos
enĩ defectus ħuit ł ad ostensionem u̾e hu¬
manitatis ut timorem ⁊ tͥsticiam. ł adim¬
pletionem oꝑis ad ꝙ uen̾at ut passibilita¬
tem & mortalitatem. ł ab immortalitatis desꝑa¬
tione spe̾ nrãm erigendam ut mortem sus¬
cep̃. hos aũ defectus non conditionis sue
necessitate s miserationis sue uoluntate
suscep̃. Ueros quid̾ ħuit defectus sic̃ et
nos. s ñ ead cã. Nos enĩ ex peccõ origina

Expanded text:
quos ei conveniebat suscipere, et nobis expediebat. Sunt enim plura aegritudinum genera et corporis vitia, a quibus omnino immunis extitit. Quos enim defectus habuit, vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab immortalitatis desperatione spem nostram erigendam, ut mortem, suscepit. Hos autem defectus non conditionis suae necessitate, sed miserationis voluntate suscepit. Veros quidem habuit defectus sicut et no
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ducens ñ aurem manus clauũ dolet:
& sentit uulnus qui alt̾i dolorem uulm̾s
ñ reliquide ẜungende carnis metu tͥsti
÷ cuius a tactu caro pͦt cedem sanatur :
eĩ infirmitatẽ corꝑee nature ñ fuisse. ⁊
passionem illam licet corꝑi illata sit. ñ tñ
lector u̾ba hylanii quib dolorem excdu¬
d̾e uidet᷑. S si ex c uissa sensus ⁊ impieta¬
tis hebitudine p̃missis diligent᷑ inten¬
das. atq ip̃iꝰ scͥpture cͥꝯstantiam inspiiaᷤ
dictoꝵ rõnem atq uixtutem ꝑciꝑe ut¬
cũq pot̾is: ⁊ intelligentiam arguere ñ
attemptab̾. Intelligr̃ emm ea rõne aixiꝰ¬
se dolorẽ passionis in xp̃m ñ incidisle
⁊ uirtutem corꝑis xͥ excepisse uim pene

Expanded text:
Producens haec autem manus, clavum dolet, et sentit vulnus, qui alteri dolorem vulneris non reliquit? Pungendae carnis metu tristis est, cujus in attactu caro post caedem sanatur? Iejus infirmitatem corporeae naturae non fuisse, et passionem illam, licet corpori illata sit, non tamquibus dolorem excludere videtur. Sed si, excussa sensus et impietatis habitudine, praemissis diligenter intendas, atque ipsius Scripturae circumstantiam inspicias, dictorum rationem atque virtutem percipere utcumque poteris, et intelligentiam arguere non attentabis. Intelligitur enim ea ratione dixisse dolorem passionis in Christum non incidisse, et virtutem c
Abbreviated transcription (Latin):
quid hic defectus fuit in xͥ carne &aiã quo¬
q eiꝰ cum passibił extit̾it añ mõtem. nũquid
neccĩtatẽ paciendi habuit: Si enĩ necc̃ttaᷤᷤ
accepisse. Ad ꝙ dici pot̃. xp̃m uoluntate
ñ neccĩtate sue nat᷑e hos defectus sic̃ alioᷤ
suscepisse .s. necessitatẽ paciendi in aĩa. Si¬
mul aũ paciendi & moriendi in carne.
U̾um hac necĩtatẽ ñ habuit ex necĩtate
sue ꝯditionis qi a peccõ immunis. S ex
sola uoluntate suscep̃ de nr̃a infirmita¬
ꝑali mutabilitate ⁊ labore. uñ suꝑ epł a¬

Expanded text:
quid hic defectus fuit in Christi carne? Anima quoque ejus cum passibilis extiterit ante mortem, numquid necessitatem patiendi habuit? Si enim necessitas accepisse. Ad quod dici potest Christum voluntate, non necessitate suae naturae, hos defectus sicut alios suscepisse, scilicet, necessitatem patiendi in anima, simul autem patiendi et moriendi in carne. Verum hanc necessitatem non habuit ex necessitate suae conditionis, quia a peccato immunis, sed ex sola voluntate accipit, de nostra infirmita sub temporali mutabilitate et labore. Un
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ u̾m ÷ & fcm̃ ⁊. gͦ tͥstis fuit. s uoluntate tͥstici¬
am suscep̃ u̾am. quomꝰ uoluntate carnẽ u̾am.
aꝑte noscis eund̾ sibi in his tib̾ contͣalicere. nisi
uarias dictoꝵ discerneret causas. ex quib
intelligentia u̾boꝵ assum̃da ÷ Si eñ discͥna¬
tͦ intelligentie cã p̃dictoꝵ u̾boꝵ nicħ occur
firmitatem carnis affitiant. ds̃ tñ u̾bum ca¬
ro factus. ñ potuit a se demutabił eẽ paciẽ¬
litate paciendi. siam pati potuit ⁊ passibił
ẽẽ ñ potuit. quia passibilitas nate᷑ infirme

Expanded text:
m est. Ergo tristis fuit; sed voluntate tristitiam suscepit veram, quomodo voluntate carnem veram. Aperte noscis eumdem sibi in his verbis contradicere, nisi varias dictorum discerneret causas; ex quibus intelligentia verborum assumenda est. Si enim discernatur intelligentiae causa praedictorum verborum, firmitatem carnis afficiant, Deus tamen Verbum caro factus non potuit a se demutabilis esse patienlitate patiendi. Nam pati potuit, et passibile esse non potuit: quia passibilitas naturae infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ hẽtice passionem uidet᷑. s ob ignorã¬
tie huꝰ errorem ꝓeteus. ⁊ satanas &
scandalum ⁊ anne tinuit mori qui ar¬
matis obuiꝰ ꝓdiit: E in corꝑe eiꝰ infirmitas
fuit ad cuiꝰ occursum ꝯst̾nata ꝑseq̃ntium
tutem: S forte dolorem uuln̾um timuit.

Expanded text:
go haeretico passionem videtur. Sed ob ignorantiae hujus errorem, Petrus, et Satanas et scandalum est. An ne timuit mori, qui armatis obvius prodiit, et in corpore ejus infirmitas fuit, ad cujus occursum consternata persequentium tutem? Sed forte dolorem vulnerum timuit.
Abbreviated transcription (Latin):
rat & pung̃. nec tñ dolorem ing̾it qi ñ st̃
nr̃m t̃ ht̃ talem nat᷑am ut ualeat calcare
loris. qi ñ habuit nat᷑am ad dolendum. Ait
aut ictꝰ incide̾t. aut nulnus descendẽt.
aut nocu concurr̾e̾nt. aut suspensio ele¬
uaret: afferrẽt ħ quid̾ impetum pasfiõĩs.
nec tũ dolorem passionis inferrent. ut te¬
lum aliqͦs aqͣm ꝑforans ł ignem ꝯpun¬
gens ł aera uuln̾ans om̃s quid̾ has pas¬
siones nat᷑e sue infert ut ꝑforet. ut com¬
pungat. ut uuln̾et. s nat᷑am suam in ħ
passio illata ñ retinet. dum in nat᷑a ñ ÷
Paquam forari ł pungi ignem.ł aera
uulnari: qͣmuis nature teli sit ⁊ uul̾a¬
ñ tũ nat᷑am passionis exercuit.dum et
penali misti̾o pena deseuit. ⁊ uirtus cor¬
ꝑis sñ sensu pene. uim pene in se dese¬
uientis suscep̃. excep̃. habuit sane illud¬

Expanded text:
t compungit; non tamen dolorem ingerit, quia non sunt nostrum non habet talem naturam, ut valeat calcare loris, quia non habuit naturam ad dolendum. Ait aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen passionis dolorem inferrent; ut telum aliquod aquam perforans, vel ignem compungens, vel aera vulnerans, omnes quidem has passiones naturae suae infert ut perforet, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata non retinet, dum in natura non est, vel aquam forari, vel pungi ignem, vel aera vulnerari, quamvis natura teli sit et vulneranon tamen naturam passionis exercuit, dum et poenali ministerio poena desaeviit, et virtus corporis sine sensu poenae vim poenae in se desaevientis excep
Abbreviated transcription (Latin):
sur pedit scire. Sunt enim q̃dam quoꝵ sci¬
entia ñ affert. ł ignorantia ñ ĩped salutẽ.
e forte talium rer̃ ignorantia defectꝰ ñ est.
Constat eẽ in nob̾ aũ ignorantiam atq dif¬
ficultatem uolendi ł faciendi bonum q̃
ad miseriam nram ꝑtinet. uñ augꝰ ĩ¬
.iii. libro de lib̾o arbit᷑. Approbare inqͥd
falsa ꝓ ueris. ⁊t erret inuitus ⁊ resistente
atq torquente dolore carnał uincłi ñ pos¬
se alibidinosis oꝑib temꝑare ñ ÷ nata ĩ¬
stititti hoĩs. s pena dampnati. Ex qͣ mise¬
ria peccantib pastissime inflicta lib̾at dĩ
grã. qi spõte hõ lib̾o arbitrio cadere po¬
tuit ñ ⁊̃ resurg̾e. ad qͣm miseriam ꝑtinet
ignorantia ⁊ difficultas qͣm patit᷑ omĩs hõ

Expanded text:
pedit scire. Sunt enim quaedam quorum scientia non affert, vel ignorantia non impedit salutem; et forte talium rerum ignorantia defectus non est. Constat autem in nobis esse ignorantiam atque difficultatem volendi vel faciendi bonum, quae ad miseriam nostram pertinent. Unde Aug., in lib. 3 de lib. Arbit., capfalsa pro veris, ut erret invitus, et resistente atque torquente dolore carnalis vinculi non posse a libidinosis operibus temperare, non est natura instituti hominis, sed poena damnati. Ex qua miseria, peccantibus justissime inflicta, liberat Dei gratia, quia sponte homo libero arbitrio cadere potuit, non etiam surgere; ad quam miseriam pertinet ig
Abbreviated transcription (Latin):
potuisse inde ut eẽnt ei naturalia. ita in libro
retractationỹ ita inquiens. Ignorantia ⁊ dif¬
si ħ hõ inpͥmordio naturalr᷑ habuisset. nũqͥd
ẽẽnt ĩ eo defectus & pene: Si ddefectus ł
pena ei indita fuiss añ peccm̃ amuste cũ
eo agi uideret᷑ si añ culpam sentiret penã.
Ob hoc sane dm̃s ea illa ñ fuisse defectus
ł penas si nat᷑alr̃ hoĩ infuissent. sic̃ ñ fuit
facultatem ꝑdicdit. defectus fuit ei ⁊ pena

Expanded text:
potuisse indere, ut essent ei naturalia; ita in lib. Retract. inquiens: Ignorantia et difhaec homo in primordio naturaliter habuisset, numquid essent in eo defectus et poenae? Si defectus, vel poena ei indita fuisset ante peccatum, injuste cum eo agi videretur, si ante culpam sentiret poenam. Ob hoc sane dicimus illa non fuisse defectus vel poenas, si naturaliter homini infuissent; sicut non fuit facultatem perdidit, defectus fuit ei et poena
Abbreviated transcription (Latin):
iere. ꝙ pͥmus pulsus cogitatiõis
afferendum ÷. Cham enĩ peccauit ir¬
ridens nuditatẽ patͥs. & sententiam
ñ ip̃e s filiꝰ eiꝰ chanaã accep̃. Male¬
dictꝰ chanaã. seruus seruoꝵ erit frm̃

Expanded text:
quod primus pulsus cogitationis nes., c. 9, afferendum est: Cham enim peccavit, irridens nuditatem patris; et sententiam non ipse, sed filius ejus Chanaan accepit. Maledictus Chanaan servus erit frat
Abbreviated transcription (Latin):
Et̾is ac noue legis
ꝯtinẽciã diligẽti ĩda
notuit sacre. pa¬
gme. cctatum. tiita res uł sĩgna
p̃cipue u̾sari. Ut enim egͥgnis
doctor auoꝰ. ait in libre de docͥ¬
uł signoꝵ s res etiam ꝑ signa dis

Expanded text:
eris ac novae legis continentiam, diligenti indagnotuit sacrae paginae tractatu circa res, vel signa praecipue versari; ut enim egregius doctor Aug. ait in libro de Docvel signorum; sed res et
Abbreviated transcription (Latin):
signũ ẽ. qi ñ adhibet᷑ ad signifi.¬
dum aliqͥd. Cumq his intendit
theologoꝵ speculatio studiosa atq
modesta. diuinã scͥpt᷑am. formã
pur nolẽtib disserendũ ÷ et pͥmũ de reb pꝰ¬
et desigius disseremꝰ De reb cõiter agił.¬

Expanded text:
signum est, quia non adhibetur ad significandum aliquid. Cumque his intenderit theogolorum speculatio studiosa atque modesta, divinam Scripturam, formam perire volentibus disserendum est: et primum de rebus, postea de signis disserem
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ assumpta ⁊ caro illa ⁊ humana
forma ex uirgine oania. Nõ enĩ colũ¬
bam ł illum flatum ł illum ĩgnẽ
bͣeatificauit. sibiq in unitatẽ ꝑsone
iꝯuinxit in et̾num. Ex p̃dictis aꝑte
ostũsum ẽ. scd̾m quid filiꝰ d̾icat᷑ mi

Expanded text:
sicut assumpta est caro illa et humana forma ex Virgine Maria. Non enim columbam, vel illum flatum, vel illum ignem beatificavit sibique in unitatem personae conjunxit in aeternum. Ex praedictis aperte ostens
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑ baptimus petͥ. uel pauli.
qd̾ ne fieret tenuit sͥ dñs potesta¬
tem baptismi. seruis minist̾iũ
dedit. Si ergo seruus dicit se bap¬
titare. recte dicit. s tanꝗͣ minist̾
baptitat. & id̾o ñ differt siue bonꝰ
siue małbaptire. Incle etrã nemo
dicit baptismꝰ meꝰ. cõ tamen dicat
euangłium meũ prudentra mea.
licet ħ sint a deo. in qͥb differẽtia
est. Aluis enĩ. alio melius operat᷑
in euangłitando. & alius alio pru

Expanded text:
diceretur baptismus Petri vel Pauli. diceretur baptismus Petri vel Pauli. Quod ne fieret, retinuit sibi Dominus potestatem Baptismi, servis autem ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat Evangelium meum, prudentia mea, licet sint haec a Deo in quibus differentia est. Alius enim alio melius operatur in evangelizando, et alius alio pru
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nou̾at: P otestatem baptis mi
dñici. in nullũ hominẽ a dño tͣnͣsi¬
turam. s ministeriũ. plane transi¬
t᷑m. potestatẽ a dño in neminem
sed minist̾ium inbonos & malos.
Non exhorreat columba in inist̾iũ
maloiũ. respiciat dñi potestatem.
Qͥd facit tͥ minist̾ malus uͥbonus
est aliqͥd̃. sed qui increm̃tum dat
deus. Si suꝑb fuerit mi nister. c̃dia¬
xp̃i. qd ꝑ illũ fluit: purum est. ꝑ la¬
pideum canalem transit aqua ad
areolas. in canali lapideo nichil gene¬
retinuit. qͣm si uellet poterat seruiꝰ¬
dare. Ut seruus daret baptismũ
suum: tanꝗͣ uice sua. &̾ potestatẽ
suam poterat cõstituere in aliquo.¬
esset in baptismo serui. qͣnta ẽ inbap¬
tismo dñi. s noluit ne seruus in ser¬
uo spẽ poneret. Baptitat seruus
ut minist̾. baptitat dñs tanquam
potestatẽ habens. qͣm si daret serui.
ut scilicet ipsoꝵ esset. qd̾ dñi erat:
tot essent baptismi. qͦt serui. Ut
sicut dictꝰ ÷ baptismus ioħis. sic

Expanded text:
non noverat? Potestatem baptismi Dominici in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit minister malus, ubi bonus est aliquid; sed qui incrementum dat Deus . Si superbus fuerit minister, cum diaper illum fluit, purum est. Per lapideum canalem transit aqua ad areolas, et in canali lapideo nihil generetinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquoesset in Baptismo servi quanta est in Baptismo Domini; sed noluit, ne servus in servo spem poneret. Baptizat servus ut minister, baptizat Dominus tanquam potestatem habens; quam si daret servis, ut scilicet ipsorum esset quod Domini erat, tot essent Baptismi quot servi; ut sicut dictus est baptismus Joannis, sic
Abbreviated transcription (Latin):
metuit. & timore fac̃ quicqͥd boni
fac̃. ñ timore amittendi et̾num bo¬
num qd̃ ñ amat. s timore paciendi
malum qd̾ formidat. Nõ timet ne
ꝑdat amplexus pulc̾imi sp̃osi. s ti¬
met ne mittat᷑ in gehennam. Bonꝰ
: iste timor & utił. licet insuffitiens
ꝑ quẽ fit paulatim ꝯsuetudo iusti¬
cie. ⁊ succedit initiał timor. qñ inci¬
pit qd durumꝰ erat amari. & sic ĩ¬
cupit excludi seruił tuor a carita¬
te. & succedit dem̃ timor castus. siũ
amicał. quo timemꝰ ne sp̃osus tar¬
det. ne discedat. ne offendamus.
ne eo careamꝰ. Timor iste de amore

Expanded text:
etuit, et timore facit quidquid boni facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est iste timor et utilis, licet insufficiens; per quem fit paulatim consuetudo justitiae, et succedit initialis timor, quando incipit quod durum erat amari, et sic incipit excludi servilis timor a charitate, succedit deinde timor castus sive amicabilis; quo timemus ne sponsus tardet, ne discedat, ne offendamus, ne eo careamus. Timor iste de amore
Abbreviated transcription (Latin):
tib & in nob̾ erunt in futo᷑. s ñ habebut̃
om̃s hos usus. siue ħ offitia q̃ nunc hñt ut
u̾bi grã. simor filiał mͦ facit tim̾e ne offen¬
damus quẽ diligimus. & ne seꝑemͦ ab eo. fac̃ ⁊̃ nos
reũeri eũd̾. in fut᷑o uͭ faciet nos reu̾eri: qñ ñ timebimus
seꝑari ł offendere. Nõ gͦ metus seꝑationiꝰ
nec in nob̾ erit in futo᷑. s reu̾entia. q̃ est
mixta cum subiectione dilectio. q̃ etiam
lo quens xp̃o. de qui exauditus ⁊ ꝓ sua
reu̾entia. quidam tñ scd̾m effectum. t¬
morem in xp̃o ⁊ in angłis tantum eẽ
contendunt. Plena timoiũ distincas.
t auia de timore tractandi nob̾ oc¬
seruilem. initialem. castum. uł filialẽ
siue amicalem. humanus tunoi ͤ ⁊ fiht
la carnis. ł ꝑd̾e bona mundi. ꝓpt̾ qd̾
delinqͥmus hic timor malus ÷ qui in
pͥmo gradu cum mundo deseritur.

Expanded text:
 habebunt omnia hos usus, sive haec officia quae nunc habent, verbi gratia: timor filialis modo facit timere ne offendamus quem diligimus, et ne separemur ab eo; facit etiam nos revereri eumdem. In futuro vero faciet nos revereri, quando non timebimus separari vel offendere. Non ergo metus separationis nec in nobis erit in futuro; sed reverentia quae est mixta cum subjectione dilectionis; quae etiam o, c. 5: Qui exauditus est pro sua reverentia. Quidam tamen secundum effectum, timorem in Christo et in angelis tantum esse contendunt. 4. Plena timorum distinctio. Et quia de timore tractandi nobis ocservilem, initialem, castum vel filialem sive amicabilem. Humanus timor est, ut la carnis, vel perdere bona mundi, propter quod delinquimus. Hic timor malus est, qui in primo gradu cum mundo deseritur;
Abbreviated transcription (Latin):
illo caritas eẽt ñ timeret.ẜfecta enim
caritas face̾t ꝑfectam usticiã. & ñ hr̃et
quare tim̾et. immo hrẽt quare desidar⁊
ut tͣnseat iniqͥtas & ueniat regnũ dĩ. gͦ
timor ñ ÷ in caritate: s in qua caritate: ñ
inchoata. In qua gͦͦ inꝑfecta. ꝑfecta
inquid caritas foras mittit timorem.
G ͦ incipiat timoi. qr initiũ sapĩe timor
dñi: timor. qͣsi locum p̾ꝑat caritati. cũ
aũ ceꝑit caritas habitare pellit᷑ timor.
qui ei p̾ꝑauit locum. Quantum enim
illa crescit: ille decrescit. & qͣntum illa
fit int̾ior. foras pellit᷑ timor. maior cari¬
tas. minor timor. minoi caritas maior
timor si aũ nullus : timor ñ ÷ qua t̃tt
caritas. Sic̃ uidemꝰ ꝑ setam intrare li¬
Sic timor pͥmo occupat m̃tem ñ aũ
ibi remanet timor. q iõ intrauit ut
introduc̾et caritatem Quod uidetur¬

Expanded text:
illo esset charitas, non timeret. Perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet quare timeret: imo haberet quare desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua charitate? inchoata. In qua ergo? In perfecta, perfecta ergo charitas foras mittit timorem; ergo incipiat timor, quia initium sapientiae, timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci lisic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam fact
Abbreviated transcription (Latin):
Dhic distingunt᷑ timores. cum
supͣ beda dix̾it duos eẽ. S beda
humanum timorem p̃t̾misit. ⁊ noĩe
sermł. duos quos hic distinximus.
illum locum exponiteslon enim accepistis
spm̃ seruitutis it̾m in timore s accepistis
spm̃ adoptionis filioꝵ dĩ: ita dicens. Duo
timores hic insinuant᷑. unrus qui ÷ in ꝑfec¬
ta caritate.s. tunor castus. alt̾ qui ñ ⁊ in
mo enĩ inuitus bñ fac̃ etiam si bonum
agit tangens interdum de iuitiali.
e his eisdem timorib latius dispu¬

Expanded text:
hic distinguntur timores, cum supra Beda duos dixerit esse. Sed Beda humanum timorem praetermisit, et nomine servilis duos quos hic distinximus on enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum Dei; ita dicens: Duo timores insinuantur hic: unus qui est in perfecta charitate, scilicet timor castus; alter qui non est in mo enim invitus bene facit, etiam si bonum agit, tangens interdum de initiali. De his eisdem timoribus latius dispu
Abbreviated transcription (Latin):
errata saꝑe incip̃. pͥmo timore coͣrripitur¬
co ocłos amantissimi pr̃is offendat. ut̾q in
fut᷑o cessabit. caritas uͦ nũꝙꝗͣ. excidet. Augꝰ.¬
uͦ suꝑ illum locum psalmi. adorabo ad
templum scm̃ tuũ in timore tuo. Timorẽ
desit᷑um dic̃ sic. Timor dm̃i ÷ magnum p̃¬
sidium ꝓfitientib ad salutem. s ꝑueni
entib foras mittit᷑. Nõ enĩ timent iam
ti fuint. Ex his auctoritatib significatur
qd̾ timor ñ erit in futo᷑. Si aũ timor ñ fu̾it

Expanded text:
errata sapere incipit, primo timore corripiturco oculos amantissimi patris offendat; uterque in futuro cessabit, charitas vero nunquam excidet. Augsuper illum locum psalm. 5: Adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo, timorem desiturum dicit sic: Timor Domini est magnum praesidium proficientibus ad salutem, sed entibus foras mittitur. Non enim timent jam sum est, perducti fuerint. Ex his auctoritatibus significatur quod timor non erit in futuro. Si autem timor non erit
Abbreviated transcription (Latin):
quib etiam iuitialẽ timorẽ significa¬
uit. qui nec ex toto ÷ seruił. nec ex
toto castus. s tamqͣm mediꝰ aliquid
de seruili ⁊ aliquid de casto ⁊more h̃t̃
fãc̃ enim seruire partim tumore pe¬
ne. partim amore iusticie. ꝑ quẽ ti¬
memꝰ puniri. & timemꝰ offende. Iste
tunor ÷ ũchoata caritate ñ inꝑfec¬
ta caritate & qͣntum c̾scit caritas
nus timemꝰ. Iste timor notat᷑ ĩ illiᷤᷤ
u̾b̾ augustini. uͥ ñ negat timorem
ẽẽ in caritate inchoata s ꝑfecta.
qd̃ ñ poss dici de seruili. qr ut ip̃e
supͣ dixit seruił tumnor ñ remanet

Expanded text:
quibus etiam initialem timorem significaquibus etiam initialem timorem significavit; qui nec ex toto est servilis, nec ex toto castus, sed tanquam medius aliquid de servili, et aliquid de casto timore habet; facit enim servire partim timore poenae, partim amore justitiae per quem timemus puniri, et timemus offendere. Iste timor est in inchoata charitate, non in perfecta: et quantum crescit charitas, nus timemus. Iste timor notatur in illis verbis August., ubi non negat timorem esse in charitate inchoata, sed perfecta; quod non posset dici de servili, quia, ut ipse supra dixit, servilis tim
Abbreviated transcription (Latin):
ne ueniat. Tales sunt qui timent diẽ
uidiciĩ: fãc alt̾am amare uirũ. debere
illi castos amplexos nulla se adultina
ĩ munditia macłare uelle. ista optat
p̃sentiam uiri Illa timet: & illa tunet. Iã
gͦ int̾rogent᷑ guare timeant: illa dicte.
timeo uirum ne ueniat:. illa dicet. ti¬
meo uirum ne discedat: illa dicet ti¬
meo uirum ne damynet: illa dicet.
timeo ne deserat. Pone ħ in animo. &
inuenis timorem quem foras mittit
caritas. & alium timorẽ castum ꝑ ma¬
nentẽ in scłm scħ. Illum timorẽ ꝑfec¬
ta caritas foras mittit. quia ille timor
lat ille timor. s intrat caritas q̃ sa¬
nat. qd̾ uuln̾at timor. timor castus fac̃
timore dĩ dic̃. quo timet aĩa ne damp¬
net᷑ illa de timore quo timet aĩa nedserat᷑ le
ẽ timor quẽ baritã egelidille ÷ timor qui ꝑmanet in
scłm scłi. Ecce in his u̾b p̃dictis aꝑte
ostend̾ augustinꝰ quis sit timor castꝰ
& quiᷤᷤ seruił. & qualit̾ differant. in

Expanded text:
ne veniat. Tales sunt qui timent diem ne veniat. Tales sunt qui timent diem judicii. Fac alteram amare virum, et debere illi castos amplexus, nulla se adulterina immunditia maculare velle: ista optat praesentiam viri. Illa timet et ista timet. Jam ergo interrogentur quare timeant. Illa dicet: Timeo virum ne veniat; ista dicet: Timeo virum ne discedat. Illa dicet: Timeo virum ne damnet; ista dicet: Timeo virum ne deserat. Pone haec in animo, et invenies timorem quem foras mittit charitas; et alium timorem castum permanentem in seculum seculi. Illum timorem perfecta charitas foras mittit, quia ille timor lat ille timor, sed intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor. Timor castus facittimore Dei dicit, quo timet anima ne damnetur; ista de timore quo timet anima ne deseratur. Ille est timor quem charitas excludit, ille est timor qui permanet in seculum seculi. Ecce in his verbis praedictis aperte ostendit August. quis sit timor castus, et quis servilis, et qualiter differant. In
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ea timent dm̃ ne mittant᷑ in gehẽnã.
ne forte ardeant cum diabolo in igne. et̾¬
no. ip̃e ÷ timor qui intro ducit caritatẽ
s sic ueñ ut exeat. Si enim ꝓpt̾ penas ti¬
mes dm̃. ñ dum amas quem sic tumes. ñ
bona desidas. s mala caues.S ex eo qͥa
mala caues corrigis te. & incipis bona de¬
siderare. cum bona desid̾are ceꝑis. erit
in te timor castus. Quid ÷ timor castus:
Timẽ nͨ amittas ipsa bona timẽ dm̃ ne¬
recedat a te. Cum aũ times dm̃ ne te dese¬
rat p̃sentia eius: amplecteris eum . ip̃o
frui desideras. Quomͦ distent duo timoreᷤᷤ
ꝑ similitudinẽ duarũ mulierũ ostñd.
on potes meliꝰ explanare quid int̾¬
sit int̾ istos duos timores. qͣm si po¬
nas duas mulieres maritatas. quar̃ unã
ꝯstituas uolentem fac̾e̾ adult̾ium. s ti¬
met ne dampnet᷑ a marito. timet ma¬
ritum quia adhuc amat nequitiam:¬
& si forte uruit nequit̾ timet maritum

Expanded text:
rea timent Deum, ne mittantur in gehennam; rea timent Deum, ne mittantur in gehennam; ne forte ardeant cum diabolo in igne aeterno. Ipse est timor qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times: non bona desideras, sed mala caves. Sed ex eo quod mala cavens corrigis te, incipis et bona desiderare. Cum bona desiderare coeperis, erit in te timor castus. Quid est timor castus? Timere ne amplius amittas ipsa bona, timerecedat a te. Cum autem times Deum ne te deserat praesentia ejus, amplecteris eum, ipso frui desideras. 8. Quomodo distant duo timores, per similitudinem duarum mulierum ostendit. Non potes melius explanare quid intersit inter duos istos timores, quam si ponas duas mulieres maritatas; quarum unam constituas volentem facere adulterium, sed timet ne damnetur a marito. Timet maritum, quia adhuc amat nequitiam:et si forte vivit nequiter, timet maritum
Abbreviated transcription (Latin):
tentia que uidet᷑ huic esse
contraria. si ñ ht̃ pium intellectorem. dr̃
enim in psalmo. Timor dm̃i castus ꝑma¬
net in scłm scłi. Et̾num quendam timo¬
rem nob̾ ostendit. s castũ. qd̵ si ostendit
unus flatus inflat duas tybias. ñ pot̃
unus sp̃c impłe duo corda & agitare
duas linguas: Si spũ uno .i. uno flatu
implete due tybie consonant. implete
due lingue spũ dĩ dissonare possunt:
Imnio ÷ ibi quedam ꝯsonantia. q̃dam
concordia. s auditorem desid̾at stu¬
diosum ñ ociosum. Eece moũ duas lin¬
guas spc dĩ. & audiuimꝰ ex una. timor
ñ ÷ in caritate. audiuimus ex alia. ti¬
mor dñi castus ꝑmanet in scłm scłi.
Quid ÷ hoc ÷ dissonãt: ñ. Excute aureᷤᷤ
intende melodiam. ñ sñ causa hic ad¬
didit castus. illic ñ addidit. quia ÷ ti¬
mor aliquis qui dr̃ castus. ÷ aliꝰ quidã
timor qui ñ dr̃ castus. Disc̾namus istoᷤᷤ
duos timores ⁊ intelligamꝰ consonan¬
tiam tybiarum: quomodo disc̾nimus:

Expanded text:
tentia quae videtur huic esse contraria, si non habet pium intellectorem. Dicitur enim in psal. 18: Timor Domini castus permanet in seculum seculi. Aeternum quemdam timorem nobis ostendit, sed castum. Quod si ostendit unus flatus inflat duas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, et agitare duas linguas? Si spiritu uno, id est, flatu impletae duae tibiae consonant, impletae duae linguae Spiritu Dei dissonare possunt? Imo est ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia; sed auditorem desiderat studiosum, non otiosum. Ecce movit duas linguas Spiritus Dei, et audivimus ex una: Et timor non est in charitate; audivimus ex alia: Timor Domini castus permanet in seculum seculi. Quid est hoc? Dissonant? Non. Excute aures, intende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis qui dicitur castus, est alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo discernimus?
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ erat. exteriꝰ lauantis. ñ muisi¬
bił gr̃a di. interiꝰ oꝑantis. S tñ illa
ioh̃is oꝑatio adeo erat. ⁊ baptismꝰ
qd̾ ñ ageret hõ. Siuero q̃ritur an
sacram̾tũ fuerit. satis potest con¬
cedi ex eo sensu. qͦ legalia signa
duͣr sacram̃ta. Signabat enim
baptismꝰ ioħis. rem sacͣm. s. bap¬
sed & remissionis peccatorum.
De forma bap̃i ioħis. et de baptrza
est. si baptirati a ioħe iterum
baptirati sint baptismo xp̃i ⁊ qͣ¬

Expanded text:
lis erat exterius lavantis, non invisibilis gratia Dei interius operantis. Sed tamen et illa Joannis operatio a Deo erat, et baptismus quod non ageret homo. Si vero quaeritur an sacramentum fuerit, satis potest concedi, ex eo sensu quo legalia signa dicuntur sacramenta. Significabat enim baptismus Joannis rem sacram, ssed et remissionis peccatorum. 6. De forma baptismi Joannis, et de baptizatandum est si baptizati a Joanne iterum baptizati sunt Baptismo Chri
Abbreviated transcription (Latin):
baptrrati fuerunt. s& inpositͥonem
manuũ ab apłis suꝑ eos facta sp̃m
bant baptirati sc̃ baptismo xͥ ut¬
ex iudeis uł gentib putarte aqͣm
sie sp̃u sc̃o. ad salutẽ posse sussi
nec cũ si de sp̾c sci. baptirati fueriti
nõ potuert̾ acciꝑe baptismi sacͣ

Expanded text:
baptizati fuerunt, sed impositione manuum ab apostolis super eos facta, Spirbant. baptizati sunt Baptismo ex Judaeis vel gentibus putaret aquam sine Spiritu sancto ad salutem posse sufficneque cum fide Spiritus sancti baptizati fuerant, non potuer
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo ꝙ ÷ scire dicta÷ scĩa: ita ab es
ꝙ ⁊ ẽẽ. dicta ÷ eẽntia. Et quis magis:
quã ille qͥ dixit famulo suo moysi
Ego sum qͥ sũ E dices filiis isrł. Q :
misit me ad uos. Ip̃e u̾e ac ꝓpͥe dr̃eẽn

Expanded text:
 est scire dicta est scientia, ita ab eo quod est esse dicta est essentia. Et quis magis est quam ille qui dixit famulo suo, Exod. 3: Ego sum qui sum; et: Dices filiis Israel: Qui est misit me ad vos? Ipse vere ac proprie
Abbreviated transcription (Latin):
tuit gigni. hic distinguend̾ ẽ. Si enĩ
cum dr̃ aliud ÷ posse gign̾e. ⁊ aliud
posse gigni. aliã significes potentiã.
qͣ pr̃ potens ÷ gign̾e̾. ⁊ aliã qͣ filiꝰ po¬
tens ÷ gigni. fallꝰ ÷ intelłtꝰ. Si aũ di¬

Expanded text:
ud gigni. Hic distinguendum est: Si enim cum dicitur: Aliud est posse gignere, aliud posse gigni, aliam significas potentiam, qua Pater potens est gignere, et aliam, qua Filius potens est gigni, falsus est intel
Abbreviated transcription (Latin):
na & mala. utrũ concedend sit simplicit̾
mala ẽẽ in dõ. siue eẽ in dõ ꝑ cognitio¬
nẽ. Scit enĩ ds̃ ⁊ sciuit semꝑ oĩa tam
bona qͣm mala. etiã añqͣm fierent ⁊
sciuit ab et̾no ea fut᷑a. iõq cum oĩa
bona dixi̾mus eẽ in dõ. ꝓpt̾ p̾sentiam
cognitionis. ead rõne uidetur dicendũ
omĩa mala ẽẽ in eo. cum ea semꝑ nou̾it.
⁊ ꝑ cognitionẽ ei p̾sentia fu̾ut: p̾cogno

Expanded text:
edendum sit simpliciter mala esse in Deo, sive esse in Deo per cognitionem. Scit enim Deus et scivit semper omnia, tam bona quam mala, etiam antequam fierent, et praescivit ab aeterno ea futura. Ideoque cum omnia bona diximus esse in Deo propter praescientiam cognitionis, eadem ratione videtur dicendum omnia mala esse in eo, cum ea semper noverit, et per cognitionem ei praesentia fuerint. Praecogno
Abbreviated transcription (Latin):
Potest tũ ad electos referri cum ait
in nat᷑a sua .i. illoꝵ. illos quippe habuit
ab et̾no ap̃ se. ñ in natura sui .i. illoꝵ.
eos ita nouit ac si ẽẽnt. Utrũ mala de¬
beant dici ẽẽ in dõ. uͥ sunt oĩa bona c̃
ut᷑q sint ĩ eiꝰ cognitõe ⁊ p̾sẽtia. oĩa .ii. cog

Expanded text:
Potest tamen ad electos referri cum ait in natura sua, id est, illorum. Illos quippe habuit ab aeterno apud se, non in natura sui, id est, ileos ita novit ac si essent. 2. Utrum mala debeant dici esse in Deo, ubi sunt omnia bona, cum utraque sint in ejus cognitione et praescientia; omnia enim cog
Abbreviated transcription (Latin):
ait. fleg̃ nos añ mundi ꝯstitutionem.
Quis sufficit ħ explicare:: Elligunt᷑ qui
ñ sunt. nec erat qui eleg̃. nec uane eleg̃.
fligit tñ & ht̃ electos quos c̾aturus ẽ¬
ci natura sua s inp̾sentia sua. nondũ¬

Expanded text:
ait: Elegit nos ante mundi constitutionem. Quis sufficit hoc explicare? Eliguntur qui non sunt; nec erat qui elegit, nec vane elegit. Elegit tamen, et habet electos quos creaturus etura sua, sed in praescientia sua. Nondu
Abbreviated transcription (Latin):
sue conditionem nate᷑. face̾ ñ smant: ho¬
mini explanare difficile ẽ. immo im¬
possibile. Nouissime hominẽ posse am¬
bulare. & neq hoc posse si ñ ꝑmũtat᷑¬
uolare autẽ ñ posse etiam si ꝑmittant᷑.¬
Sie &e illi angłi quedam possunt facẽ¬
si ꝑmitant᷑ ab angłis potentiorib ex im

Expanded text:
suae conditionem facere non sinantur, homini explorare difficile est, imo impossibile. Novimus hominem posse ambulare, et neque hoc posse si non permittatvolare autem non posse, etiam si permittaSic et illi angeli quaedam possunt facesi permittantur ab angelis potentiorib
Abbreviated transcription (Latin):
tis torores diuintere abienigenas ꝑ quas ibãt
ad deos alienos non ille ꝑmaritos ad qͥre¬
bantur dõ. Recte gͦ precepit quia ꝑmoysẽ
iusserat dñs. ne quis uxorẽ alienigenam
duc̾et. Merito gͦ quas duxerant dño ꝓhi
ꝙ extra decretũ dĩ fem̃ est s cum cognosgt᷑
emetidandum ut qũo fidelis infideli copłat᷑
p̃dicari. iam coninuctos gentiles gentilibꝰ
comꝑit coningibꝰ. Ex quibꝰ si non ambo
crederent s unꝰ nł una et infidelis cũ fidel
consentiret habitare. nec ꝓ hib̃i adño de¬
buit fideł infidelem dimitt̾e: noc iuberi.¬
Iõ non ꝓhiberi qi iusticia ꝑmitiit afor.¬
nicante discede̾. et infidelis hominis forni¬
cat̃õ est. maior. incorde. nec uera eiꝰ ꝓuidici¬
tra cũ ꝯiuge dici potest. qui a omne qd̃
ñ est exfide peccatum est: quamuis ue

Expanded text:
tis uxores dimittere alienigenas, per quas ibant ad deos alienos; non illae per maritos acquirebantur Deo. Recte hoc praecipit, quia per Moysen jusserat Dominus ne quis uxorem alienigenam duceret. Merito ergo quas duxerant Domino prquod extra decretum Dei factum est; sed cum cognoscitur, emendandum, ut quando fidelis infideli copulatur. praedicari, iam coniunctos gentiles gentilibus comperit coniuges: ex quibus si non ambo crederent, sed unus aut una et infidelis cum fideli consentiret habitare, nec prohiberi a domino debuit fidelis infidelem dimittere nec iuberi non prohiberi, quia iustitia permittit a fornicante discedere et infidelis hominis fornicatio est maior in corde, nec uera eius pudicitia cum coniuge dici potest, quia omne quod non est ex fide, peccatum est: quamuis uer
Abbreviated transcription (Latin):
conmunione pͥuentur q̃ dere excusabili cõta.¬
minationem cͥminis elegerunt. Redeant gͦ
Ex his ostenditur illos qui talit̾ uingunt᷑
reat oxꝑbrio male uoluntatis. S siquis relicta
in patͥasna uxore inlonginquam abiens
ignorat: q̃ritur anmhac scd̾a copula fit
coniugium. Sane dicip᷑ nõ eẽ coniugiũ
et mulierem de cͥmineexcusari ꝑ ignoran¬
tiam. uirum aũ ad ult̾ium admifisse. S ex
qͦ ad pͥmam redire nolens nͨ ualens cogitur
eccłie disciplina hanc tenere: Incipit exensa¬
ri. ꝑ obedientiam et timorẽ de hoc ꝙ poscẽ¬
ti mulieri debitum reddit aqͣ ip̃e nũꝙͣ pos¬
cere debet. Et de aliis hꝰ modi sciendũ est
ostħ dispari cultu De dispari cultu.

Expanded text:
communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegerunt. Redeant ergEx his ostenditur illos qui taliter junguntureat opprobrio malae voluntatis. Sed si quis relicta in patria sua uxore in longinquam abiens ignorat, quaeritur an in hac secunda copula sit conjugium. Sane dici potest non esse conjugium, et mulierem de crimine excusari per ignorantiam, virum autem adulterium admisisse. Sed ex quo ad primam redire volens nec valens cogitur Ecclesiae disciplina hanc tenere, incipit excusari, per obedientiam et timorem, de hoc quod poscenti mulieri debitum reddit, a qua ipse nunquam poscere debet; et sic de aliis hujusmodi sentiendum est. DISTINCTIO XXXIX. DE DISPARI CULTU.
Abbreviated transcription (Latin):
ant redire consorcium. dimittendum est et
inculpabile iudicandum ꝙ necc̾itas intulit
et restituendũ ꝙ fides poscit. Sin ã aliq̃ mu¬
lieres ita utiroꝵ postĩor amore sunt capte. ut
malint his coherere. ꝙͣ ad legitimũ inssire
consortiumam̃to sunt notande. ita ut eccłiastca

Expanded text:
uum redire consortium, dimittendum est, et uum redire consortium, dimittendum est, et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituendum quod fides poscit. Sin autem aliquae mulieres, ira posteriorum virorum amore sunt capte, ut maluerint his coherere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notande, ita ut ecclesiastica
Abbreviated transcription (Latin):
legitime coniuncti sunt adult̾iũ.
constat alt̾m altõ uiuente ad aliam nõposse
transsire copłam. Alioquin ad ult̾ium coninit¬
tit de quoclemens ppͣ ait. Qid in omĩb pecca¬
fornicarii. S cunctichis grauꝰ incestuosi.
quos om̃s trarscendunt ccͣ naturam de lin
S hoꝵ omniũ pessimũest ꝙ ccͣ nataram
fit. ut si uir menbro mulieris non ad hoc cõ¬
cesso utatur. hoc execrabilit̃ fit inmeretͥce.
pritantes niros suos int̾emptos deunt.
lib̾andos malioꝵ coniugia tnͣssiet᷑. si illiqͥ
putabantur ꝑiisse remearint utrũ eis
reddi debeant. ⁊ anscd̾i fornicarii sint: et¬
ip̃e ree adult̾ũ. De hocleo pp ait. Neccc̃e est
motis his q̃ hostilitas intulit: Cuiq id legiti¬
me reformetur ꝙ intulit. Pcurandum est ut
eiꝰ mariti qͥ iam non eẽ estimabat᷑ assũpfit.
Sic enĩ multa q̃ adeos qͥ ĩ captiuitatẽ duct
ne iusticie est ut eisd reu̾sis reformentur sõq
si uiri. post longam captiuitatẽ reu̾si ita ĩdilec¬

Expanded text:
egitime conjuncti sunt, constat alterum altero vivente ad aliam non posse transire copulam; alioquin adulterium committitur: De quo Clemens papa ait, 32, q. 6, fornicarii, sed cunctis his gravius incestuosi; quos omnes transcendunt contra naturam delinqused horum omnium pessimum est quod contra naturam fit; ut si vir membro mulieris non ad hoc concesso utatur; hoc execrabiliter fit in meretrice, putantes viros suos interemptos, vel liberandos, in aliorum conjugia transierunt: si illi qui putabantur periisse remeaverint, utrum eis reddi debeant, et an secundi fornicati sint, etsae reae adulterii. De hoc Leo papa sic ait: Necesse est motis his quae hostilitas intulit, cuique id legitime reformetur quod intulit; procuranduejus mariti, qui jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivinae justitiae, est ut eisdem reversis reformentur. Ideoque si viri post longam captivitatem reversi, ita in dilec
Abbreviated transcription (Latin):
expedit id ꝙlicitum est. qñ ꝑmittitur
salutis. sicut discessio fidelis abinfideli ꝙͣ nͣ
ꝓbibet dominꝰ quia coram illo non est in¬
iusta s apostolus nefiat consilio caritatiᷤ
suadet. ut nemio in eare iussionis necc̃itate
teneatur. s confilii uoluntate lib̾e faciat.
Ex bis monstratur int̃ infideles coniugtũ

Expanded text:
expedit quod licitum est, quando permittiturexpedit quod licitum est, quando permittitursalutis: sicut discessio fidelis ab infideli, quam non prohibet Dominus, quia coram illo non est injusta; sed Apostolus ne fiat, consilio charitatis suadet, ut nemo in ea re jussionis necessitate teneatur, sed consilii voluntate libere faciat. Ex his monstratur i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ .d. illã. Et si quamulier: ⁊ c̃. S aliud hoc
fideltũ q̃ contrahiuntur abeis in dispari
religione et fide manentib. apłs uͦ agit
deilł qui umꝰ eiꝰdemq infidelitatis fuer̃t
ꝗͣnl. coniuncti sunt. S cum uenis euaͣ¬
głiũ alt̃ sine alt̾a credidit᷑. In telligis ne
quid dicam : Attende ut rem ip̃am diligẽ¬
ciꝰ explanẽt. Ecce coniuges duo umꝰ infi¬
delitatis fuerunt qñ conuuincti sunt.
fidelis cum infidel copulare coniugiũ.
Iam sunt coniuges et ambo ad huc sũt
infideles. tales sunt ad huc quales fũnt¬
coniuncti. uenitq euangłii p̾dicator.
credidit eoꝵ unꝰ uł una.s ita ut infideł
cum fideli habitare consentiat. Noniubet
dñs ut fidelis infidelem dimittat. talit̾
conuinctũ. nͨ apłs inbet ut ñ dimittat
s confulit. ut si quis alit̾ agat nõ sit
trans gressor sic̃ et deu̾ginib consulit.
Monet gͦ ꝙ̃ lucrandi occasio ẽ possit hci¬
te relinquere. s non expedit.: tc̃ tĩ ñ

Expanded text:
 illam: et si qua mulier, etc. Sed aliud hoc fidelium quae contrahuntur ab eis in dispari religione et fide manentibus. Apostinfidelitatis fuerunt, quando conjuncti sunt. Sed cum venisset Evangelium, alter sine altera credidit. Intelligis ne quid dicam? Attende, ut rem ipsam diligentius explanem. Ecce conjuges duo unius infidelitatis fuerunt quando conjuncti sunt; fidelis cum infideli copulare conjugium. Jam sunt conjuges, et ambo adhuc sunt infideles. Tales sunt adhuc quales conjuncti sunt. Venitque Evangelii praedicator, credidit eorum unus vel una, sed ita ut infidelis cum fideli habitare consentiat, non jubet Dominus ut fidelis infidelem dimittat, taliter conjunctum. Nec Apostolus jubet ut non dimittat, sed consulit ut si quis aliter agat, non sit transgressor, sicut et de virginibus consulit. Monet autem quod est lucrandi occasio, cum possit licite relinquere, sed non expedit. Tunc enim non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nͭ ꝓͣsone. Ut enĩ ÷ illis cõmune nomen
ẽẽntie. ita ut singłs quisq dicat᷑ ẽẽntia:
sic illis cõmune ÷ ꝑsone uocabulũ. Qd¬
gͥ restat: ut fateam᷑ loquendi neci̾tate a
gͥtis ⁊ latinis. panta ħ siocabła ad u̾sus
insidias ł errores ħeticoꝵ. Cumq cona¬
ret᷑ humana inopia loquendo ꝓferre
ad hoĩum sensus. ꝙ in sec̾tario m̃itis dde
dõ tenet. siue ꝑ piam fidem. siue ꝑ qͣlẽ¬
cumq intelligentiã. timuit dr̃e .iii. ẽẽn¬
tias. ne intelliget᷑ in illa sũma eqͣlitate
ulla diu̾sitas. Rursum ñ pot̾at dr̃e ñ
ẽẽ tͥa qͣuedam. ꝙ quia dixit sabelliꝰ. in ħe¬
sim lapsus ÷. Quesiuit gͦ quid tͥa dixit¬
drẽt. ⁊ dixit .ii. ꝑsonas. sine tres subas

Expanded text:
 personae. Ut enim est illis commune nomen essentiae, ita ut singulus quisque dicatur essentia, sic illis commune est personae vocabulum. Qitate a Graecis et Latinis parta haec vocabula adversus insidias vel errores haereticorum? Cumque conaretur humana inopia loquendo proferre ad hominum sensus quod in secretario mentis de Deo tenet, sive per piam fidem, sive per qualemcumque intelligentiam, timuit dicere tres essentias, ne intelligeretur in illa summa aequalitate ulla diversitas. Rursum non poterat dicere non esse tria quaedam, quod quia dixit Sabellius, in haeresim lapsus est. Quaesivit ergo quid tria diceret, et dixit tres personas, sive tres subs
Abbreviated transcription (Latin):
tates ⁊ rerũ multitudinẽ ł multiplicitatẽ
in dõ pon̾e. Quid gͦ ista ibi significent.
ip̃o de quo loqͥm᷑ aꝑiente ĩsinuare cureoꝰ.

Expanded text:
tates, et rerum multitudinem vel multiplicitatem in Deo ponere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare cure
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑ de nõium diu̾sitate quib loq̃n¬
tes de unitate ac tͥnitate ineffabili
utim᷑. deiñ ostendendum ẽ. quib mo¬
dis de ea aliquid dicat᷑. Illud gͥ p̃cipue
teneamꝰ. q̃dam eẽ noia distincte ad
singłas ꝑsonas ꝑtinentia. ut ait augꝰ. in
.uiii .l. de tͥnitate que de singłis tm̃ di¬
cunt᷑ ꝑsonis. Quedam uero unitatẽ eẽn¬
tie significantia s̃. que &e de singłis singil

Expanded text:
videtur de nominum diversitate, quibus loquentes de unitate ac Trinitate ineffabili utimur. Deinde demonstrandum est quibus modis de ea aliquid dicatur. Illud ergo praecipue teneamus, quaedam esse nomina distincte ad singulas personas pertinentia, ut ait Aug. in lib. 9 de Trin., quae de singulis tantum dicuntur personis; quaedam vero unitatem essentiae s
Abbreviated transcription (Latin):
filii. & sp̃c sc̃i. baptizant. & ecclesie
catholice: tñ qͥ foris eccłiam baptitã¬
tur ñ sumunt baptismũ ad salutem.
s ad ꝑniciẽ. habentes formã sacranẽ¬
ti. uirtutẽ autem eius ab negantes.
& id̾o eccłra ñ eos rebaptizat. quia

Expanded text:
iritus sancti baptizant, et Ecclesiae catholicae, tamen qui foris Ecclesiam baptizantur, non sumunt baptismum ad salutem, sed ad perniciem; habentes formam sacramenti, virtutem autem ejus abnegantes : ideoque Ecclesia non eos rebaptizat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dum eos nimis detestaretur. tanta
eius merita usq ad triumphum
martirii secuta sunt. ut caritatis
qua excellebat luce: obumbratio illa fuga¬
garetur et siquid purgandum erat: passio¬
nis falce tolleretur: Nec nos quibaptismi ue¬
ritatẽ et hereticorum miquitatem agnosei¬
mꝰ. iõ cypͥano meliores sũrnitis. sicut nec pet᷑

Expanded text:
cum eos nimis detestaretur, tanta cum eos nimis detestaretur, tanta ejus merita usque ad triumphum martyrii secuta sunt, ut et charitatis qua excellebat luce obumbratio illa fugaretur, et si quid pugnandum erat, passionis falce tolleretur. Nec nos qui Baptismi veritatem et haereticorum iniquitatem agnoscimus, ideo Cypriano meliores sumus, sicut nec Pet
Abbreviated transcription (Latin):
tare hereticũ. qui hec sc̃itatis signa
ꝑ ceperit: omnino peccatũ est. catholi¬
cum uͦ: in manissimũ scelus est. Ex his
aꝑte colligit᷑ quod qͥ &e ab hereticis
baptitati sunt. seruato caract̾e xp̃i.¬
accipiant. & insignũ de testacionis he¬
reticor. Sunt tũ non nulli doctoꝵ ut
cypͥans & alii quidam qui dicere
uidentur ab hereticis non posse tra¬
di baptismum. & eos esse rebaptitan¬
dos cũ ueniunt ad eccłiam. qͥ ab illis
dicunt᷑ baptizati. Sed hoc de illis ue¬
rum ẽ qͥ extra formã eccłie baptita¬
re presumunt. Ciprianꝰ tñ ibi a u̾¬
tate deuiasse uidetur qui ait de
heretico qͦmͦ scĩficare aquã potest
cũ ip̃e in mundus est: ꝙ apud qͣm
spiritus sc̃s nonzs cũ dñs dicat in
lege. Quecũq tetigerit inmundus.
inmunda erunt: Quis potest da¬
re qd ip̃e ñ habet: hoc uero exig¬
norantia eũ dixisse augustinꝰ in nu¬
qͥ aput hereticos uel scismaticos. da¬
tum baptismũ nolebat cognoscere.

Expanded text:
re haereticum, qui haec sanctitatis signa percepit, omnino peccatum est; Catholicum vero, immanissimum scelus est. » Ex his aperte in elligitur, quod qui etiam ab haereticis baptizati sunt, servato caracteaccipiant, et in signum detestationis haereticorum. Sunt tamen nonnulli doctorum, ut Cyprianus et alii quidam, qui dicere videntur ab haereticis non posse tradi baptismum, et eos esse rebaptizandos cum veniunt ad Ecclesiam, qui ab illis dicuntur baptizati. Sed hoc de illis verum est, qui extra formam Ecclesiae baptizare praesumunt. Cyprianus tamen ibi a veritate deviasse videtur, qui ait de haeretico: Quomodo sanctificare aquam potest cum ipse immundus est, et apud quem Spiritus sanctus non est? cum Dominus dicat in lege: Quaecumque tetigerit immundus, immunda erunt; quis potest dare quod ipse non habet? Hoc vero ex ignorantia eum dixisse Aug. innuqui apud haereticos vel schismaticos datum Baptismum nolebat cognoscere,