comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ere locutionis iguorat.: non tamse erat¬
ditione instruit. quam ambiguitate cõ¬
fundit. quia nõ nũquam sibi litt̃e uer¬
ba contradicunt. S dum asemnet ipsis
ꝑ contraerietatem dissidunt. lec torem
ad in telligentiam u̾itatis mittunt. Quid
ẽ enim qd salomon ait. Melius ẽ cõme¬
de et bib̃e. ⁊ non longe post subicit. me¬
lius ẽ ire ad domum luctus. quam ad
domũ coniuuii. Cur luctum conuiuo p̃¬
tulit. qui pͥus esumq potumq laudaũ:
Si enim ꝑ electionem bonum ẽ comede
⁊ bibere. ꝓcul dubio ẽẽ melius debet ad
domum gaudii. q̃uam ad domũ lam̃ti
ꝓperare. h inc ẽ qd̾ itm dicit. letare ui¬
uenis in adolescentia tua. Et paulopost
subicit. Ad olescentia enim ⁊ uoluptas.
uane sunt. Quid ẽ hoc qd̾ uel pͥus rep̃¬
hendenda p̃cipit. uel post p̃cepta repre¬
bendit. nisi qd̾ ipsis uttere u̾bis inimi¬
it. ut qui difficultatem ext̾ius patitur.
u̾itatis intelligentiam consid̾et quam
sequatur: Que minirũ u̾itatis intelli¬

Expanded text:
e locutionis ignorat, non tam se eruditione instruit, quam ambiguitate confundit, quia nonnunquam sibi litterae verba contradicunt; sed dum a semetipsis per cotrarietatem dissident, lectorem ad intelligentiam veritatis mittunt. Quid enim est quod Salomon ait: Melius est comedere et bibere ; et non longe post subjicit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii ? Cur luctum convivio praetulit, qui prius esum potumque laudavit? Si enim per electionem bonum est comedere et bibere, procul dubio esse melius debet ad domum gaudii, quam ad domum lamenti properare. Hinc est quod iterum dicit: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subjicit: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Quid est hoc quod vel prius reprehendenda praecipit, vel post praecepta reprehendit, nisi quod ipsis litterae verbis innuit, ut qui difficultatem exterius patitur, veritatis intelligentiam consideret, quam sequatur? quae nimirum veritatis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
iusti uiri id circo se ꝑinnocentiȩ
itiña. arta custodiunt: ut ab aliis exo¬
rentur. S sue beretici seu ꝑu̾si quili¬
bet: ꝑ boc qđ int̾̃ homines quasi inno
nuant. q̃d ipsi appetunt. hoc alus ꝓmag¬
no pollicentur. Dumq celestia p̃dicant. ĩn
suis repente sponsionib ostendunt. qđ

Expanded text:
usti viri idcirco se per innocentiae itinera arcta custodiunt, ut ab aliis exorentur. Sed sive haeretici, seu perversi quilibet, per hoc quod inter homines quasi innocnsinuant, quod ipsi appetunt, hoc aliis pro magno pollicentur; dumque coelestia praedicant, in suis repente sponsionibus ostendunt q
Abbreviated transcription (Latin):
mum labefactare conabantur. Ait enĩ.
Confusi sunt. quia sꝑaui. Ac si aꝑte di¬
cat. Dum me stultis in crepationibus ad
desꝑationẽ flect̾e nequeunt. ipsi tem̾i¬
tatis sue insania confunduntur. Uener̃
quoq usq ad me. ẽt pudore cooꝑtist. Acsi.
aꝑte dicat. Uidentes corꝑis uuln̾a. sed
m̃tis constantiam nescientes. dum me
de iniusticia increpare ausi sunt: usq
ad me nec dum uen̾unt. sed dura me
iuuectione pulsantes. dum stare ani¬
mum uit adu̾sa dep̃hendunt. quasi
ad me uenientes erubeseunt. Eo enm
ad me ueniunt. qͦme nuntimis agnosẽt.
Ibiq eos pudor oꝑit: ubi me stantem for¬
tit̃ extĩor iactura non tangit. Sunt u̾oñ¬
nulli. qui cuñe d̾m nesciunt: nisi cũ uł
in se exꝑta uł in alus cognita adu̾sitate
trrentur. quos ꝓsꝑa ꝑ audaciam eleuãt:
contraria ꝑ infirmitatẽ turbant. ex quo¬
rum scił num̃o amicos suos ẽẽ b̃s iob
demum timui: cum fultus ꝓsꝑis. flagel¬

Expanded text:
mum labefactare conabantur. Ait enim: mum labefactare conabantur. Ait enim: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte diceret: Dum me stultis increpationibus ad desperationem flectere nequeunt, ipsi temeritatis suae insania confunduntur. Venerunt quoque usque ad me, et pudore cooperti sunt. Ac si dicat: Videntes corporis vulnera, sed mentis constantiam nescientes, dum me de injustitia increpare ausi sunt, usque ad me necdum venerunt; sed dura me invectione 235 pulsantes, dum stare animum inter adversa deprehendunt, quasi ad me venientes erubescunt. Eo enim ad me veniunt quo me in intimis cognoscunt; ibique eos pudor cooperit, ubi me stantem fortiter exterior jactura non tangit. Sunt vero nonnulli qui timere Deum nesciunt, nisi cum vel in se experta, vel in aliis cognita adversitate terrentur, quos prospera per audaciam elevant, contraria per infirmitatem turbant. Ex quorum scilicet numero amicos suos esse beatus Job Deum timui, cum, fultus prosperis, flagel
Abbreviated transcription (Latin):
pisciendam głam ꝑducuntur. ut ad ma¬
iora reatus sui supplicia repulsi. ideant
quod ꝑ didunt. Tunc u̾o iniquos coopit¬
pudor: eum eos in conspectu uidicis teᷤ¬
tis conscia addicit᷑. Tunc uidex ext̾ius
cernit᷑. sed accusator int̾us tołatur. Tũc
omnis culpa añ ocłos reducitur. et mẽs
suꝑ gehennȩ incendium suo grauius
igne cruciatur: de quibus recte ꝓpħam
dicitur. Domine ex altetur manus tua
nt non uid̾ant: uideant et confundant᷑.
In tellectum quippe repborum nunc mĩ¬
ta obscurant: sed tunc cognitio reatus
illuminat. ut et modo seqñdo nõ uidãt.¬
⁊ tunc ea post quã amiserint cernant.
Nunc quippe etña intellige̾ negligũt.
uł appet̾e intellecta contempnant: sed
tunc ea intelligentes ꝓcul dubio desi¬
d̾antesq conspiciunt. cum desidata as¬
sequi ne quaquã possunt. Que etiam b̃i¬
iob u̾ba amicis eus sp̃alit̃ congruit᷑:
qui duris obiurgationib sc̃ĩ iuri ani¬

Expanded text:
piciendam gloriam perducuntur, ut ad mapiciendam gloriam perducuntur, ut ad majora reatus sui supplicia repulsi videant quod perdiderunt. Tunc vero iniquos pudor cooperit, cum eos in conspectu judicis testis conscientia addicit. Tunc judex exterius cernitur, sed accusator interius toleratur. Tunc omnis ante oculos culpa reducitur, et mens super gehennae incendia suo gravius igne cruciatur. De quibus recte per Prophetam dicitur: Domine, exaltetur manus tua, ut non videant, videant et confundantur Intellectum quippe reproborum nunc merita obscurant, sed tunc cognitio reatus illuminat, ut et modo sequenda non videant, et tunc ea postquam amiserint cernant. Nunc quippe aeterna intelligere negligunt, vel appetere intellecta contemnunt, sed tunc ea intelligentes derantesque conspiciunt, cum desiderata assequi nequaquam possunt. Et tunc Job verba amicis ejus specialiter congruunt, qui duris objurgationibus sancti viri ani
Abbreviated transcription (Latin):
bonis mala reꝓbi in gerunt. si hos
ab spe intuna labefactasse conspiciunt.
effectu de ceptionis hilarescunt. Lucr̃
uamq maximum erroris sui ꝓ ꝑagati¬
onem reputant. quia habe se ad ꝑ diti¬
onem socios exultant. Cum u̾o bonoꝵ.
spes int̾ius figitur. et nequaquã malis
extĩoribus adima reclinatur: prauorum
m̃tes confusio occupat. quia dum ꝑue¬
nire ad afflictorum intima ne queunt.
in cassum se existere crudeles erubesẽt.
niũsal ecele afflicte. gem̃tisq constan¬
tia: que int̃ adu̾sa reꝓborum suꝑne retͥ¬
butionis gaudium sine ullo m̃tis defpec¬
tu desidat. atq ad uitam moriendo ꝑdu¬
rat. Confusi sunt: quia sꝑaui. Ac si aꝑte
dicat. Qiia duris ꝑ sequutionibus rep¬
bi uim mei rigoris nõ emolliunt: erube¬
scentes. ꝓcul dubio laborem suȩ erudeli¬
tatis ꝑdunt. Uñ mox et uenturȩ retribu¬
tionis bona quasi iam p̃sentia conspicit.
et qui reatus inuidicio reꝓbis maneat:
ueniunt: quia usq ad eius. tunc cons¬

Expanded text:
bonis mala reprobi ingerunt, si hos a spe intima labefactari conspiciunt, effectu deceptionis hilarescunt. Lucrum namque maximum, erroris sui propagationem deputant, quia habere se ad perditionem socios exsultant. Cum vero bonorum spes interius figitur, et nequaquam malis exterioribus ad ima reclinatur, pravorum mentem confusio occupat, quia dum pervenire ad afflictorum intima nequeunt, incassum se existere crudeles erubescunt.niversalis Ecclesiae afflictae gementisque constantia, quae inter adversa reproborum supernae retributionis gaudium sine ullo mentis defectu desiderat, atque ad vitam moriendo perdurat: Confusi sunt, quia speravi. Ac si aperte dicat: Quia duris persecutionibus reprobi vim mei rigoris non emolliunt, erubescentes procul dubio laborem suae crudelitatis perdunt. Unde et mox venturae retributionis bona quasi jam praesentia conspicit, et qui reatus in judicio reprobos maneat veniunt, quia usque ad ejus tunc cons
Abbreviated transcription (Latin):
pe delinqñtium. et si exalto in crepan¬
tes feriunt. semet ipsos tamen apud
se subtilius iudicantes quasi in abiecti ᷤᷤ
ponunt: et quo praua in aliis in sequũ¬
tur. eo ad reprim̃dos se atroriores rede¬
unt. Rursumq quo sͥmet meliora agẽ¬
tibus nequaquã pareunt. eo ugilantiꝰ
aliena facta rep̃hendunt. Quid enim de
humana potentia mirari ext̾ius posst̃.
qui semet ipsos quoq despiciunt. etiã
cum intima pene iam arcẽ sublimitatiͤ
app̃hendunt. Id cͥco gͥ bñ foris diuidi¬
cant altitudinẽ t̾rene celsitudiuis: quia
uitus ocłin nõ grauat pondus tumoris.
t̾renorum prudentiã. iures subamq des¬
picẽt dicens. numquid dixi afferte mich.¬
S et de suba nr̃a donate mͥ. uł libate de.
I manu hostis et de manu robustoꝵ erui¬
te me. et docete me. et ego tacebo. et si
quid forte ignoraui instrugte me: quid¬
A de semet ipso sentiant paulo inferuis ma¬
nifestat dicens. Suꝑ pupillũ irriustis.

Expanded text:
pe delinquentium etsi ex alto increpanpe delinquentium etsi ex alto increpantes feriunt, semetipsos tamen apud se subtilius judicantes, quasi in abjectis ponunt; et quo prava in aliis insequuntur, eo ad reprimendos se atrociores redeunt; rursusque quo sibimet meliora agentibus nequaquam parcunt, eo vigilantius aliena facta reprehendunt. Quid enim de humana potentia mirari exterius poterunt, qui semetipsos quoque despiciunt, etiam cum intimae pene jam arcem sublimitatis apprehendunt. Idcirco igitur bene foris dijudicant altitudinem terrenae celsitudinis, quia intus oculum non gravat pondus tumoris. terrenam prudentiam, vires, substantiamque despiceret, dicens: Nunquid dixi: Afferte mihi, et de eruite me? Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me; quid de semetipso sentiat, paulo inferius manifestat, dicens: Super pupillum irruitis .
Abbreviated transcription (Latin):
quanta ex humilitate ꝓdut uox incre¬
pationis ostenditur. cum cã signa cõmit¬
tant᷑. Quomͦ nathan. contra dauid regẽ
ꝑ uerba in crepationis tumuit. qui cũ
in crepanda culpa de eẽt. in tͣram se in
conspectu eius ꝓnus strauit. sic̃ sc̃ͥptũ ẽ.
nuntiau̾unt regi dicẽtes. ad ẽ nathan ꝓ¬
pħa. cumq uitroisset aũ conspect̾um re¬
gis. ad orauit eum ꝓnus in tr̃a. Quom᷑
moises regi egiptio lib̾e resistẽs eum
despicẽ potuit. qui do familiarit᷑ collo¬
quens. seqñtem se ietro cognatum humi¬
lis adorauit. cuius etiam consilio tãtã¬
obedientiam p̃buit. ut post secreta di
rolloquia magnum lucrum duce̾ qđ
foris ab ore hominis audiret. Ex alus gͦ
pensare debeamus. Seĩ et enim uiri nec
ex elatione sunt lib̃i. nec ex tunore sub¬
missi: s cũ rectitudo eos ad lib̾tatẽ uo¬
cis erigit. considationẽ infirmitatis ꝓ¬
pͥe in humilitatẽ eustodit. Culpas quip¬

Expanded text:
quanta ex humilitate prodit vox increquanta ex humilitate prodit vox increpationis ostenditur, quam signa comitantur. Quomodo Nathan contra David regem per verba increpationis tumuit, qui cum increpanda culpa deesset, in terram se in conspectu ejus pronus stravit, sicut scriptum est: Nuntiaverunt regi dicentes: Adest Nathan propheta. Cumque introisset ante conspectum regis, adoravit eum pronus in terra ? Quomodo Moyses regi Aegyptio libere resistens eum despicere potuit, qui, Deo familiariter colloquens, sequentem se Jethro cognatum suum humilis adoravit ? Cujus etiam consilio tantaobedientiam praebuit, ut post secreta Dei colloquia magnum lucrum duceret quod foris ab ore hominis audiret.  Vet. XXIVpensare debeamus. Sancti enim viri, nec ex elatione sunt liberi, nec ex timore submissi; sed cum rectitudo eos ad libertatem vocis erigit, consideratio infirmitatis propriae in humilitate custodit. Culpas quip
Abbreviated transcription (Latin):
ti xp̃m suum. impleuit sic. quos aduitam
elatione noluit. qui nõ solum se conspi¬
ci. s tenĩ ⁊̃ amuliere ꝑmisit: de qua scͥp¬
tum ẽ. Cumq uenisset ad uirum dei ĩmõ
te app̃hendit pedes eius. ⁊ accessit gie¬
Si ut ammoũet eam. Et ait uir di . di
mmtte illam: animã enĩ ecius in amari¬
tudine ẽ. Quomͦ helias suꝑbo regi in¬
crepationis u̾ba ꝑ tumorẽ intulit. qui
añ eius currum humilit̾ cucurrit
sicut scͥptum ẽ. accinetisq lumbis
curebat añ ahab: Quom̾ uir dei ihe¬
roboam p̃sentiam ex elatione despexit.
qui arentem dextam eius saluti pris¬
tine ꝓtinus expietate reꝑ auit: Sicut
scͥptum ẽ. Cumq audisset rex sermonẽ
hominis di. quẽ in clamau̾at contra al¬
tare in bethel. extendit manum suam
de altari dicens. app̃hendite eum. et a¬
ruit manus eius. et paulopost. or auit
uir cłi faciem domini. et reu̾sa ẽ manꝰ
eius ad eum. et facta ẽ sicut pͥus fuãt.
Quia enim suꝑbia gignẽ uirtutes nescit.

Expanded text:
tum suum, implevit sic . Quos ad vitam elatione noluit, qui non solum se conspici, sed teneri etiam a muliere permisit? de qua scriptum est: Cumque venisset ad virum Dei in 238 montem, apprehendit pedes ejus; et accessit Giezi, ut amomitte illam, anima enim ejus in amaritudine est . Quomodo Elias superbo regi increpationis verba propter tumorem intulit, qui ante illius currum humiliter cucurrit, sicut scriptum est: Accinctusque lumbis currebat ante Achab? Quomodo Jeroboam praesentiam ex elatione despexit, qui arentem dextram ejus saluti pristinae protinus ex pietate reparavit? sicut scriptum est: Cumque audisset rex sermonem hominis Dei, quem inclamaverat contra altare in Bethel, extendit manum suam de altari, dicens: Apprehendite cum; et exaruit manus ejus . Et paulo post: Oravit vir Dei faciem Domini; et reversa est manus regis ad eum, et facta est sicut prius fuerat . Quia enim superbia gignere virtutes nescit,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. Dampna alieni teporis attendite.⁊
tunc spem de et̃ñis firmius sumitis. si rec¬
to cordis ocło qđ in aluis displiceat uide¬
si dui ꝑseu̾ata diligitur. ab et̾na spe aĩ¬
mus frangitur. et delectatus p̃sentibus:
desꝑationis sue caligine reu̾b̾atur. sũ¬
q longum putant. qd̃ ad uiuendi sͥ spa¬
cium restat. repente uitã deserentes. e¬
hinc ẽ enim qđ ꝑ qñdam sapientẽ dicit᷑.
Ue his qui ꝑdidunt sustinentiam. Susti¬
nentiam iudeł ꝑ dunt: qui dum dui se
un mod̾ate uti uisibilib estimant. spem
inuisibilium delinquunt. Cumq mens
in p̃sentib figitur. ĩuta t̃m̃inat᷑. et repẽ¬
te ad supplicia in ꝓ uisa ꝑuenunt. que
de ceptis siuis p̃sumptionib. aut nũꝗͣ

Expanded text:
ceret: Damna alieni teporis attendite, et ceret: Damna alieni teporis attendite, et tunc spem de aeternis firmius sumetis, si recto cordis oculo quod in aliis displiceat videsi diu perseveratura diligitur, ab aeterna spe animus frangitur, et delectatus praesentibus, desperationis suae caligine reverberatur. Cumque longum putat quod ad vivendum sibi spatium restat, repente vitam deserens, Hinc est enim quod per quemdam sapientem dicitur: Vae his qui perdiderunt sustinentiam . Sustinentiam videlicet perdunt qui, dum diu se immorari visibilibus aestimant, spem invisibilium derelinquunt. Cumque mens in praesentibus figitur, vita terminatur; et repente ad supplicia improvisa perveniunt, quae, dec
Abbreviated transcription (Latin):
corruit. s recto tam̃ itine̾ mugiens gra¬
ditur: quia bos euis ingemitu ad dei
laudes aꝑitur: cum ꝓtinus dicit. Dominꝰ
dedit. dñs abstulit. sic̃ domino ꝑlacuit
Sita factum ẽ. sit nom̃ dnĩ benedictum. ͦ
in discrete m̃tes hanc uiuendi regłam
nesciunt: ⁊ quo uias dei dissolute appett̃.
eo ad mundi itma stulte replicantur Rec
itina memorat: quia quos haust̾ reꝓ¬
bi teporis solu̾it hos nuirũ rete impli¬
cationis tenet. Bene cum pͣuuoꝵ facta
describit. confidare hec admonet. quia
ꝑuersa agenda diligimus. sed bec uisa
in aliis duudicamus. Et que in uob̾ mi¬
nus uidicanda credimus. quã sint tur¬
pia in alioꝵ actione cognoscunus. Sicq
fitait ad semet ipsam mens red̾at. et agere
qđ rep̃hendit crubescat. Quasi enim ab
specło feda facies displicet. cum mens a
uita simili in se ipea qđ adu̾setur uidet.
Ait gͦ. Considate semitas theman. itina̾
saba: expectate paulisꝑ. Ae si aꝑte di¬

Expanded text:
corruit ; sed recto tamen itinere mugiens gracorruit ; sed recto tamen itinere mugiens graditur, quia os ejus in gemitu ad Dei laudes aperitur, cum protinus dicit: Dominus dedit, Dominus abstulit, sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum . Sed indiscretae mentes hanc vivendi regulam nesciunt, et quo vias Dei dissolute appetunt, eo ad mundi itinera stulte replicantur. 44.itinera memorat, quia quos Auster reprobi teporis solverit, hos nimirum rete implicationis tenet. Bene autem pravorum facta describens considerare haec admonet, quia perversa agendo diligimus, sed haec visa in aliis dijudicamus; et quae in nobis minus dijudicanda credimus, quam sint turpia in aliorum actione cognoscimus; sicque fit ut ad semetipsam mens redeat, et agere quod reprehendit erubescat. Quasi enim a speculo foeda facies displicet, cum mens a vita simili in se ipsa quod aversetur videt. Ait ergo: Considerate semitas Theman, itinera Saba, et exspectate paulisper. Ac si aperte di
Abbreviated transcription (Latin):
tes neq ad dextãm neq ad sinistram.
E cce enĩ reclusis domo uituł. uacce
que sub archa dnĩ plaustro applica¬
bantur. gemunt. ⁊ ꝑ gunt. dant ab ĩ¬
timis mugitus. ⁊ tam̃ ab itinẽ nõ de¬
mutant gressus. Amorem quidẽ ꝑ com¬
passionc̃ sentiunt: sed eolla post̾ius nõ ł¬
flectunt. Sic sic necesse ẽ ut u cede cb̃e¬
ant. qui sacre legis uigo sub positi iã
ꝑ int̾̃nam scientiam domini archam por
itinẽ nõ declinent. Bethsamis quippe.
tunc u̾e bethsamis tendimus.: cum ꝑuiã
rectitudinis gradientes. ad ucina erro¬
ris latera. nec ꝑ affectum pignerum de¬
mens aut si affectu nõ tangit᷑ dura sit. aut
plus tacta si flectitur remissa. In tueri gͥ¬
libet batum iob. in quo diuini timoris u¬
go colla cordis attriũat: sub quãto disc̃¬
tionis modamine diuine scientiȩ archã
portat. Amissis namq uitulis mugit qͣa
audita morte filioꝵ in tra tonso capite

Expanded text:
tes neque ad dexteram, neque ad sinistram . tes neque ad dexteram, neque ad sinistram . Ecce enim, reclusis domi vitulis, vaccae quae sub arca Domini ad plaustrum religantur, gemunt et pergunt, dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non demutant gressus. Amorem quidem per compassionem sentiunt, sed colla posterius non deflectunt. Sic sic necesse est ut incedere debeant qui, sacrae legis jugo suppositi, jam per internam scientiam Domini arcam portitinere non declinent. Bethsames quippe tunc vere Bethsames tendimus, cum viam rectitudinis gradientes, ad vicina erroris latera nec pro affectu pignorum demens aut si affectu non tangitur, dura sit; aut plus tacta, si inflectitur, remissa.  Vet. libet beatum Job, in quo divini timoris jugum colla cordis attriverat, sub quanto discretionis moderamine divinae sententiae arcam portat. 233 Amissis namque vitulis mugit, quia, audita morte filiorum, in terram tonso capite
Abbreviated transcription (Latin):
compati. ut tam̃ ꝑ compassionẽ nõ si¬
nat ium suȩ intentionis impediri : ut
affectu quidẽ m̃tis iuscã repleat. sed
tñ ab spĩtali ꝓposito nõ au̾tat. Neq e¬
nĩ scĩ uiri ad impendenda necessaria
ꝓpinquos carnis nõ diligunt. sed amo¬
re spĩtalium ipsam inise dilectionẽ iũ¬
cunt: quatinꝰ sic eã discretionis moda¬
mine temꝑent. ut ꝑ hanc inparuo sal¬
tẽ ac minimo a recto itine̾ nõ decli¬
nent. Quos bene nob̃ ꝑ significationẽ
uacce innuunt: que sub archa dnĩ ad
montana tendentes. effectu sunul et
rigido sensu gradiunt᷑. sic̃ scͥptum est.
Tollentes duas uaccas que lactabant
uitulos. iunx̾unt ad plaustrũ. uituloᷤᷤ¬
q earũ clauserunt domi: ⁊ posuerũt
archam di suꝑ plaustrũ. Et paulopꝰ.
Ibant in directum uacce ꝑ uiam que
ducit bẽthsamis:⁊ itine̾ uno gradiebã¬
tur ꝑ gentes ⁊ mugientes.⁊ nõ declinã¬

Expanded text:
compati, ut tamen per compassionem non sicompati, ut tamen per compassionem non sinat vim suae intentionis impediri. Ut affectus quidem mentis viscera repleat, sed tamen a spirituali proposito non avertat. Neque enim sancti viri ad impendenda necessaria propinquos carnis non diligunt, sed amore spiritualium ipsam in se dilectionem vincunt, quatenus sic eam discretionis moderamine temperent, ut per hanc in parvo saltem ac minimo a recto itinere non declinent. Quos bene nobis per significationem vaccae innuunt, quae, sub arca Domini ad montana tendentes, affectu simul et rigido sensu gradiuntur, sicut scriptum est: Tollentes duas vaccas quae lactabant vitulos, junxerunt ad plaustrum, vitulosque earum clauserunt domi, et posuerunt arcam Dei super plaustrum . Et paulo post: Ibant in directum vaccae per viam quae ducit Bethsames, et itinere uno gradiebantur, pergentes et mugientes, et non declinan
Abbreviated transcription (Latin):
quisq ac ꝓ rimos debet fieri. si uult
parenti omniũ u̾ius uingi. quatinus
gligit. tanto solidius diligat. in eis
quãto affectum solubilẽ copulȩ car¬
nalis ignorat. Debenius quidẽ ⁊ tp̃ra¬
lit̾ his quib uicinius uingimur. plus
cetĩs ꝓ deẽ. quia et flãma ad motis
rebus incendium porrigit. s hoc ipsũ¬
uͥ prius nascitur ineendit. Debemus
copulam t̾renȩ cognationis agnosce.
seo tam̃ hane cum cursum m̃tis p̃pedit
ignorare: quatinꝰ fideł añimus indi¬
uino studio accensus. nec ea que sͥ st̃
in infimis ad uincta despiciat: et hec
apud semet ipsum recte oerdinans. sũ¬
mo rerum amore transcendat. Soller¬
ti gͦ cura ꝓ uidenlum ẽ. ne carnis grã
subrepat.atq a recꝰto itinere cordis g̾s¬
sum deflectat: ne iuim suꝑni amoris ĩ¬
pediat. et surgentẽ m̃tem suꝑ impo¬
sito ponde deorsum p̃mat. Sic et enĩ
quisq ꝓpinquoꝵ debet necessi tatibu ͤ

Expanded text:
quisque ac proximos debet fieri, si vult quisque ac proximos debet fieri, si vult parenti omnium verius jungi, quatenus gligit, tanto solidius diligat, quanto in eis affectum solubilem copulae carnalis ignorat. Debemus quidem et temporaliter his quibus vicinius jungimur plus caeteris prodesse, quia et haec flamma admotis rebus incendium porrigit, sed hoc ipsum prius ubi nascitur incendit. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere, sed tamen hanc, cum cursum mentis praepedit, ignorare, quatenus fidelis animus, divino studio accensus, nec ea quae sibi sunt in infimis conjuncta despiciat, et haec apud semetipsum recte ordinans summorum amore transcendat. Solerti ergo cura providendum est ne carnis gratia subrepat, atque a recto itinere cordis gressum deflectat, ne vim superni amoris impediat, et surgentem mentem superimposito pondere deorsum premat. Sic enim quisque propinquorum debet necessitatibus
Abbreviated transcription (Latin):
et sorores. ad huc aũt ⁊ animam suã:
nõ pot̾ ms eẽ discipłs. Quo in loco ui¬
delicet dum ꝓpinquoꝵ odio animȩ qͦ
nr̃c odium sub infertur: patent̃ ostendi¬
tur. quia sic ꝓpinquos sic̃ nos met ip¬
sos odio habe p̃cipimur. ũt hos ad et̾¬
na rapientes. eoꝵ q carnalem gr̃am
cũ p̃pedit. post ponentes. discamus tẽ¬
ꝑata eos discretionis arte. et conueniẽ¬
t̃ dilige̾. et salubrit᷑ odio hab̾e. quati¬
nus sic sciamus ⁊ ꝑ amorem odium fu¬
gere. ut ualeamus eos uerius ꝑ obiũ
amare. hinc rursum ꝑ moysen dr̃. Qui
dixit patͥ suo ⁊ matri sue. nescio uos: et
frĩb suis ignoro uos.⁊ nescierunt fi¬
lios suos: hii custodierunt eloquium tu¬
ũ. et pactum tuum seruau̾unt: uidicia
scire dominũ familiarius appetit: qui ꝑ
amorem pietatis nescire desid̾at. quos¬
carnalit᷑ scuut. Graui et enim damꝑ¬
no scientia diuina minuit᷑. si cũ carniᷤᷤ
noticia partitur. Extra cognatos gͦ

Expanded text:
t animam suam, non potest meus esse discipulus . Quo in loco videlicet, dum propinquorum odio animae quoque nostrae odium subinfertur, patenter ostenditur quia sic propinquos, sicut nosmetipsos odio habere praecipimur, ut hos ad aeterna rapientes, eorumque carnalem gratiam cum praepedit postponentes, discamus temperata eos discretionis arte et convenienter diligere, et salubriter odio habere, quatenus sic sciat per amorem odium surgere, ut valeamus eos verius per odium amare. Hinc rursum per Moysen dicitur: Qui dixerit patri suo et matri suae, Nescio vos, et fratribus suis, Ignoro illos, et nescierunt filios suos, hi custodierunt eloquium tuum et pactum tuum, et servaverunt judicia scire Deum familiarius appetit, qui prae amore pietatis nescire desidcarnaliter scivit. Gravi etenim damno scientia divina minuitur, si cum carnis notitia partitur. Extra cognatos ergo
Abbreviated transcription (Latin):
nescitis diem neq horã. h inc rursum
scͥptum ẽ. Dies domini sic̃ fur: ĩta in noc
te ueniet. Quia enĩ ad rapiendam aĩ¬
mam ꝓpinquans minime conspicitur.
semꝑ ueniens metui q̃uanto a noƀ non
ualent uentura p̾sciri. Uñ et scĩ uiri qr
buitatẽ uitȩ indesinent̃ aspiciunt. q̃uasi
cotidie morientes uiuunt. et tanto se
soliduis mansuris p̃ꝑant: quanto et nul¬
la ẽẽ transitoria semꝑ ex fine pensant.
hinc quippe psalmista ueloci cur su fu¬
gere uitam peccoris ait aspiciens. Eusil¬
lum adhuc et non erit pecc̃or. Hĩc itũ dicit.
homo sic̃ fenum. dies eius sic̃ flos feni.
h inc ysaias ait. Omnis caro fenum. et
omnis gła eiꝰ sic̃ flos feni. hinc m̃tes p̃su¬
m̃tium iacobus corripit dicens. Que est
uita ur̃a. X apor ẽ ad modicum parens.
Recte gͦ dr̃. expectate paulisꝑ: quia et
inm̃sum ẽ qđ sine tm̃nino sequitur: et pa¬
rum ẽ quicquid finitur. Longum quip¬
tur. iñ agitur ne teneatur. Bene aut̃ b̃s

Expanded text:
s diem neque horam . Hinc rursum scriptum est: Dies Domini sicut fur in nocte, ita veniel . Quia enim ad rapiendam animam propinquans minime conspicitur, bet quasi semper veniens metui, quanto a nobis non valet ventura praesciri. Unde et sancti viri, quia brevitatem vitae indesinenter ascipiunt, quasi quotidie morientes vivunt; et tanto se solidius mansuris praeparant, quanto et nulla esse transitoria semper ex fine pensant. Hinc quippe Psalmista, veloci cursu fugere vitam peccatoris aspiciens, lum adhuc, et non erit peccator . Hinc iterum dicit: Homo sicut fenum dies ejus . Hinc Isaias ait: Omnis caro fenum, et gloria ejus sicut flos feni . Hinc mentes praesumentium Jacobus corripit dicens: Quae est vita vestra? Vapor est ad modicum parens . Recte ergo dicitur: Exspectate paulisper, quia et immensum est quod sine termino sequitur, et parum est quitur, inde agitur ne teneatur. Bene autem beatus
Abbreviated transcription (Latin):
ad tolłe. et electas di ext̾ius obp̃ssos. qnͣ¬
ta intrinsecrrs arce p̃sideat uidẽ. Cuncta
quippe que foris eminent. occultis eoꝵ
obtutib ꝑ despectum iacent. Nam su¬
ꝑ se int̾iuis rapti in altum animum fin¬
gunt. et queq in hac uita patiuntur.
quasi longe infra labentia. atq a se
aliens conp̾itiunt. ut ꝙ ita dixĩm dũ
m̃te extra carnem fieri de certant. pe¬
ne ipsa que tołant ignorant. In eorum
ꝓfecto ocłis quicquid temꝑalit̾ emin&e:
altum non ẽ. ⁊am uelud in magni u̾¬
tice m̃tis siti ꝙ̃sentis uite plana despici¬
unt: seq ipsos ꝑ spĩtalem celsitudinẽ
transcendentes. subiecta sͥmet utus
uident. queq ꝑ carnalem głam fortis
tument. Uñ et nullis contra u̾itatem po¬
testatibus parcunt. s quos attolli ꝑe
lationẽ conspitiunt: ꝑ sp̃c auetoritatẽ
p̃munt. h inc ẽ enim qd̾ adeserto mo¬
yses ueniens. egipti regem ex auctori¬
tatẽ aggreditur. dicens. hec dicit dñs

Expanded text:
attollere, et electos Dei exterius oppressos quantae intrinsecus arci praesideant videre. Cuncta quippe quae foris eminent, occultis eorum obtutibus per despectum jacent. Nam, super se interius rapti, in alto animum figunt; et quaeque in hac vita patiuntur, quasi longe infra labentia atque a se aliena conspiciunt; atque, ut ita dixerim, dum mente extra carnem fieri decertant, pene ipsa quae tolerant ignorant. In horum profecto oculis quidquid temporaliter eminet altum non est. Nam, velut in magni vertice montis siti, praesentis vitae plana despiciunt, seque ipsos per spiritalem celsitudinem transcendentes, subjecta sibimet intus vident, quaeque per carnalem gloriam foris tument. Unde et nullis contra veritatem potestatibus parcunt; sed quos attolli per elationem conspiciunt, per spiritus auctoritatem premunt. Hinc est enim quod, a deserto Moyses veniens, Aegypti regem ex auctoritate aggreditur, dicens: Haec dicit Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
corum sub̃am. nec obp̃ssus adiutorium cõ¬
tra robustos. nec stultus doctrinam sa¬
pientie carnalis querit. Sc̃s et eium
uir. quia m̃te pulere suꝑ semet ipsam
rapitur. ẽt pauꝑ in opia nõ angustatur
et obp̃ssus nil patitur. et uoluntarie stul¬
tus carnalem sapiam nõ miratur. hic̃¬

Expanded text:
eorum substantiam, nec oppressus adjutorium coneorum substantiam, nec oppressus adjutorium contra robustos, nec stultus doctrinam sapientiae carnalis quaerit. Sanctus etenim vir, quia mente pulchre super semetipsum rapitur, et pauper inopia non angustatur, et oppressus nil patitur, et voluntarie stultus, carnalem sapientiam non miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
Manum quippe hostis sathane fortitudi¬
nẽ uocat: et manum robustoꝵ iures ma¬
lignorum spĩium appellat. Quos id circo.
robustos appellat. quia dum absq car¬
nis infirmitate sint conditi. prauis eorũ
ite me: sub euius districtionis libramine
pendeat. incertum ud̾tur. utrum ad hoc
sub unctum sit qđ intułat: nũquid di¬
xi. an certe disiuncta asuꝑioribus sentẽ¬
tia ꝓmitur. qua ꝑ increpationẽ dicatur.
docete me et ego tacebo: et siquid forte
ignoraui instriute me. Qđ tam̃ utriq diᷤ¬
tunctioni conuenit. quia ab intellectus
sani tramite ꝑneutram recedit. S quia
hec intranscur su ꝑ allegoriam diximus:
restat ut moralit̾ historie u̾ba ꝑscrute¬
rat. malignorum spuum ꝑ cussionibus
traditus. dolores uuluerum sentiebat: s
sapientem dei stulticiam diligens. stul¬
tam mundi sapiam m̃tis despectu calca¬
u̾at. Igitur contra mundi diuites pauꝑ.
contra potentes opp̃ssus. contra sapienteᷤ
stultꝰ ͣi. Uria respondit: quia nec pauꝑ

Expanded text:
Manum quippe hostis, Satanae fortitudinem vocat; et manum robustorum, vires malignorum spirituum appellat. Quos idcirco robustos appellat, quia dum absque carnis infirmitate sunt conditi, pravis eorum ite me. - Sub cujus discretionis libramine pendeat, incertum videtsubjunctum sit, quod intulerat: Nunquid dixi? an certe disjuncta a superioribus sententia promitur qua per increpationem dicatur: Docete me, et ego tacebo; et si quid forte ignoravi, instruite me. Quod tamen utrique distinctioni convenit, quia ab intellectus sani tramite per neutram recedit. Sed quia haec in transcursu per allegoriam diximus, restat ut moraliter historiae verba perscruterat, malignorum spirituum percussionibus traditus dolores vulnerum sentiebat; sed, sapientem Dei stultitiam diligens, stultam mundi sapientiam mentis despectu calcaverat. Igitur contra mundi divites 236 pauper, contra potentes oppressustultus, doctrinam respondit, quia nec pauper
Abbreviated transcription (Latin):
possir. Hundus ipse eẽ auicus debet. qui
curat aliena corrige̾: ut t̾rena nõ cogi¬
tet. ut desidus infirmis nõ sucumbat. qͣ¬
tinuo tanto ꝑspicius malus fugienda
uideat. quanto hec ipse ꝑ scĩam ite u̾ui¬
declinat. quia nequaquã pure macłam
nm̃bris consid̾at. ocłs quem pulus gͣ¬
uant. et suꝑ iectis sordes terge̾ nõ ualẽt: Ei¬
manus que lutum tenent. Qd uita an¬
tiquȩ translationis seriem. bene ad
dauid erga ert̃iora bella laborantem.
ꝑ significationẽ duuna uor innotuit. cũ
dic̃. Nontu hedificab mͥ tẽplum. quia uir san

Expanded text:
undus ipse esse a vitiis debet qui curat aliena corrigere, ut terrena non cogitet, ut desideriis 239 infimis non succumbat; quatenus tanto perspicacius aliis fugienda videat, quanto haec ipse per scideclinat. Quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod juxta antiquae translationis seriem bene ad David erga exteriora bella laborantem, per significationem divina vox innuit, cum dicit: Non tu aedificabis mihi templum, quia vir san
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ẽ eccłȩ hec u̾ba referuntur. quia
amicos bi iob hẽticorũ sp̃em tenẽ diri¬
mus: recte se asserit.eorum sub stantia ñ
indigẽ. hẽticorum quippe substantia
carualis sapia non inconuenient̃ acci¬
pitur: qui dum ꝑuba fulciunt᷑. quasi
inuerb̃ se diuites ostendunt: quos eo
scã eccła nõ querit. quo hos sp̃ali in¬
tellectu transcendit. Sepe u̾o heretici
cum ꝑu̾sa defide asserunt. nõ nulla cõ¬
tra antiquum hostem subtilia de carni
temptationib loquunt᷑. Nam nõ numꝙͣ
eo in se quasi sana m̃bra oꝑationis os¬
tendunt. quo in fide uulnãti serpentis
morsu in capite tenent᷑. Sed sc̃a. eccła
audire ab his subtilia de temptatioĩ¬
bus non uult. qui dum u̾a quedã de
conũsatione asserunt. ad falsa ꝑ fidie
dixi afferte mͥ et de substantia ura. &
donate michi uel lib̾ate me de manu hos

Expanded text:
Ecclesiae haec verba referuntur, quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, recte se asserit eorum substantia non indigere. Haereticorum quippe substantia carnalis sapientia non inconvenienter accipitur, qua dum perverse fulciuntur, quasi in verbis se divites ostendunt; quam eo sancta Ecclesia non quaerit, quo hanc spiritali intellectu transcendit. Saepe vero haeretici, cum perversa de fide asserunt, nonnulla contra antiquum hostem subtilia de carnis tentationibus loquuntur. Nam nonnunquam eo in se quasi sana membra operationis ostendunt, quo in fide vulnerati serpentis morsu in capite tenentur. Sed sancta Ecclesia audire ab his subtilia de tentationibus non vult, qui dum vera quaedam de conversatione asserunt, ad falsa perfidiae dixi: Afferte mihi, et de substantia vestra donate m
Abbreviated transcription (Latin):
toritatẽ uocis exerẽ nec moriturus expa¬
uit dicens. Uure ceruicis et ine̾cumscisi
cordib et auribus uos semꝑ spũi sc̃o re¬
sistitiꝰ sic̃ patres urĩ. Sed quia scĩ iuri ad¬
u̾ba tante altitudinis. zelo u̾itatis. nõ at
uicio elationis exiliũit. ipsi patent᷑ incdicãt
qui factis dictisq et alus quanta hu¬
militate polleant. et erga cos quos re¬
darguunt. quanta caritate ferueant.:
manifestãt. Suꝑbia quippe odium gene¬
rat. humilitas amorẽ. Uerba itaq que
amor ex asꝑat. ꝓfecto ex fonte humulita¬
tis manant. Quomͦ gͦ stephanus ꝓferre
in crepationem ꝑ elationẽ potuit. qui
ꝓ eisde̾ quos increpaũat ad det̾iora c̃s¬
centib. seq lapidantib. flexis genibus¬
orauit dicens: dñe ne statuas illis ħ pec¬
catum: Quomͦ paulus contra gentis sue
sacerdotem ac pͥncipem asꝑitatis u̾ba su¬
ꝑbiens intulit. qui humilitate se ⁊̃ disci¬

Expanded text:
toritatem vocis exerere nec moriturus expatoritatem vocis exerere nec moriturus expavit, dicens: Dura cervice et incircumcisi cordibus et auribus, vos Spiritui sancto resistitis, sicverba tantae altitudinis, zelo veritatis, non autem vitio elationis exsiliunt, ipsi patenter indicant qui factis dictisque aliis, et quanta humilitate polleant, et erga eos quos redarguunt quanta charitate ferveant, manifestant. Superbia quippe odium generat, humilitas amorem. Verba itaque quae amor exasperat, profecto ex fonte humilitatis manant. Quomodo ergo Stephanus proferre increpationem per elationem potuit, qui pro eisdem, quos increpaverat, ad deteriora crescentibus, seque lapidantiboravit, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum ? Quomodo Paulus contra gentis suae sacerdotem ac principem asperitatis verba superbiens intulit, qui humilitate se etiam disci
Abbreviated transcription (Latin):
rimꝰ Oculi carnei facta tẽpoꝵ. ñnisi intẽpore
agnoscunt:. quia & ipsi ad uideudũ cũ tempore
ꝓdeunt. cũ tẽpore claudunt᷑. W humanus uis
qđ lib& opus saquitur: ñ pͣcurrit: qi uix existen.
et̃intatis. qi uitã nrãm que tẽpore incipitur.
tẽpore finitur: dũ intra sinus sui latitudinẽ
format. et̾nitas deuorat. Cuius nimirũ iniñ¬
sitas qi ultra citraq suꝑ nos tendit᷑. sine incho¬
atione &. t̃mino eius ec̃nũ esse dilatatur: ẽiq noc
transacta p̃tereunt. nec ad huc uentura quasi
que ñ appareant desunt. qi is qͥ sẽꝑ eẽ habet:
cuic̾ta sibi p̾sentia conspicit. Cumq aspicien.¬
do post & aute ñ tenditur: nulla intuitus mu

Expanded text:
arnei facta temporum non nisi in tempore agnoscunt, quia et ipsi ad videndum cum tempore prodeunt, cum tempore clauduntur; et humanus visus quodlibet opus sequitur, non praecurrit, quia vix existentiaeternitatis, quia vitam nostram, quae tempore incipitur, tempore finitur; dum intra sinus sui latitudinem format, aeternitas devorat. Cujus nimirum immensitas, quia ultra citraque super nos tenditur, sine inchoatione et termino ejus aeternum esse dilatatur; eique nec transacta praetereunt, nec adhuc ventura, quasi quae non appareant, desunt, quia is qui semper esse habet, cuncta sibi praesentia conspicit; cumque aspiciendo post et ante non tendi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ mmenbris meis legi mentis meȩ̨. & capti¬
uũ me ducentẽ in lege peccati que ẽ inmen¬
bris meis. Hec etiã uestimenta inquib ꝑfecte
placere ñ poterat qnͣdoq melius resum̃da
depon̾e festine cupiebat. diceis. Infelix ego homo:
quis me lib̾abit de corpore mortis huius:
Dicat itaq uir sc̃s. si lotus fuero quasi aquis
nuis ⁊ fulserint uelut mundissimȩ manꝰ
meȩ. tam̃ sordib intingues me.&. ab homina

Expanded text:
em legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis . Haec etiam vestimenta, in quibus perfecte placere non poterat, quandoque melius resumenda, deponere festine cupiebat, dicens: Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus ? Dicat ergo vir justus: Si lotus fuero quasi aquis nivis, et fulserint velut mundissimae manus meae; tamen sordibus intinges me, et abo
Abbreviated transcription (Latin):
rubescit confiteri quod facit. Cumuͦ iã totoui
ditio carnis delectationẽ p̃mit. audaci uoce
in accusationis suȩ confessione se erigit. Unde
recte nc̃ dr̃. dimittã aduersũ me eloquiũ meũ:
qi fortis mens relaxare contra se uerba decesta¬
tionis uichoat: que apud semet ipsã prius in¬
fume uerecundata renebat. Sed st̃ ñnulli qͥ
aꝑtis uocib culpas fatentur: s tam̃ in confes¬
sione gemere nesciunt: & lugenda gaudentes
dicunt. Unde adhuc apte subiungitur. in¬
ocdas inamaritudine animȩ meȩ. Iuicul¬
passuas detestans loquit᷑. restat nedesse ẽ ut
has in amaritudine animȩ loquat᷑. ut hec
ipsa amaritudo puniat. quicqͥd lingua per
mentis iuditiũ accusat. Sciendũ uͦ ẽ qr ex
pena pęnitentiȩ quã sibi mens irrogat ali¬
quatinus securitatẽ ꝑcipit atq ad int̾roga¬
cionẽ suꝑni iudicis fidentior exsurgit. ut
seinet ipsã subtilius inueniat: & eiga se que

Expanded text:
rubescit confiteri, quod facit. Cum vero toto iam rubescit confiteri, quod facit. Cum vero toto iam iudicio carnis delectationem premit, audaci voce in accusationis suae confessione se erecte nunc dicitur: Dimittam adversum me eloquium meum, quia fortis mens relaxare contra se verba detestationis inchoat, quae apud semetipsam prius infirme verecundata retinebat. Sed sunt nonnulli qui apertis vocibus culpas fatentur, sed tamen in confessione gemere nesciunt, et lugenda gaudentes dicunt. Unde adhuc apte subjungitur: at in amaritudine animae. --Qui culpas suas detestans loquitur, restat necesse est ut has in amaritudine animae loquatur, ut haec ipsa amaritudo puniat quidquid lingua per mentis judicium accusat. Sciendum vero est quia ex poena poenitentiae, quam sibi mens irrogat, aliquatenus securitatem percipit, atque ad interrogationem superni judicis fidentior exsurgit, ut semetipsam subtilius inveniat, et erga se quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
pͣuitatis desidĩo lib̾ non est. Bene itaq dr̃.
neq enun possum metuens respondere. quia
uera obsequia deo non irddimus. si extimore
mandatis illiꝰ a ñ potius ex amore seruimus. Si
cũ menti nĩx eius dulcedinis amor accendit᷑. om̃e
desidiũ p̃sentis uitȩ leuigat᷑ In tediũ delectatio
uertit᷑: atq hanc cũ merore mens tolenat eui uic̾¬
ta pͥus reꝑiobo amore seruiebat. Unde & apte sub¬
p̃sens uita uilescere. cum conditoris amor dulce¬
scere ceperit. sesecontͣ se animus accendit.: ut ac¬
cusare se de culpis debeat: in quib se ante suꝑ¬
noꝵ nescius defendebat. Unde adhuc racte sub
Quasi prose eloquio suo utitur. qui praua que gessit
defendẽ excusationib conat᷑. S aduersũ se eloqͥ¬
um dimittitꝰ: qui accusare hoc inse incipit qđ¬
agimus auudicamus Accusat menꝰipsa qđ perpe-¬
tat: s quia hoc ex desiderio minime deserit.e¬

Expanded text:
pravitatis desiderio liber non est. Bene itaque dicitur: pravitatis desiderio liber non est. Bene itaque dicitur: Neque enim possum metuens respondere, quia vera obsequia Deo non reddimus, si ex timore mandatis illius, et non potius ex amore servimus. Sed cum menti nostrae ejus dulcedinis amor accenditur, omne desiderium praesentis vitae levigatur, in taedium dilectio vertitur, atque hanc cum moerore mens tolerat, cui victa prius reprobo amore serviebat. Unde et apte subpraesens vita vilescere, cum conditoris amor dulcescere coeperit, sese contra se animus accendit, ut accusare se de culpis debeat, in quibus se ante supernorum nescius defendebat. Unde adhuc recte adjusum me eloquium meum. 66. Quasi pro se eloquio suo utitur, qui prava quae gessit defendere excusationibus conatur. Sed adversum se eloquium dimittit, qui accusare in se hoc incipit qaximis. Et sepe accusat mens ipsa, quod perpetrat; sed quia hoc ex desiderio minime deserit, e
Abbreviated transcription (Latin):
respondere. Responde quippe cuiliba dicim᷑.
cum factis illius digna oꝑa repensamus. Uõ gͦ
respondẽ est. donis eius p̃cedentib nĩa obsequia
reddere. Unde & psalmi quidã inquib stã oꝑa¬
tio imitanda p̃ponitur: ad respondendũ scͥpti
p̃notantur. Rectum itaq ds̃ hominẽ condi¬
dit: eũq ad ꝑuersa defluentẽ cũ longanimita¬
te tolerauit. Cotidie culpas aspicit: & tamen
iuuendispatia ñ citius abscidit. Dona laugit᷑.
dere homo tot benefitus debet: s tam̃ respon¬
de metuens ñ ualet: qr humaui generis condi¬
torẽ. qui adhuc seruilit̾ formidat᷑ ille ꝓculdtubr
ñ amat. Nam tc̃ solũ dõ uera obsequia readi¬
mus. cumeum propt̃ amoris fidutiã ñ time¬
mus: cum nos ad bona oꝑa affectus ñ metus
dirigit: cũ malũ m̃x menti iam ñ placet: etiã
si licet. Namqui a ꝑuersitatis oꝑe extimo¬
re restringitur: ꝑuersa libent̃ agene si licene.
Nequaquã gͦ ueracit᷑ uxtus est: qui ad huc a

Expanded text:
respondere. - Respondere quippe cuilibet dicimus, cum factis illius digna opera recompensamus. Deo ergo respondere est donis ejus praecedentibus nostra obsequia reddere. Unde et psalmi quidam, in quibus sancta operatio imitanda proponitur, ad respondendum scripti praenotantur. Rectum itaque Deus hominem condidit, eumque ad perversa defluentem cum longanimitate toleravit. Quotidie culpam aspicit, et tamen vivendi spatia non citius abscidit; dona largitur dere homo tot beneficiis debet; sed tamen respondere metuens non valet, quia humani generis conditorem qui adhuc serviliter formidat, procul dubio non amat. Nam tunc solum Deo vera obsequia reddimus, cum eum propter amoris fiduciam non timemus; cum nos ad bona opera affectus, non metus dirigit; cum malum nostrae menti jam non placet, etiam si licet. Nam qui a perversitatis opere ex timore restringitur, perversa libenter ageret, si liceret. Nequaquam ergo veraciter rectus est, qui adhuc a
Abbreviated transcription (Latin):
sic repente p̃cipitas me Ac si aꝑte dicat. Cur
tanta uilitate despicis: quẽ cũ tanta dignita¬
te condidistiꝰ  Et quẽ ratione reb ceteris pre¬
fers: cur ex dolore supponis: D tam̃ hec eadẽ
nr̃a dignitas fulget ꝑ imaginẽ & longe distat
ã beatitudinis ꝑfectione ꝑ carnẽ: quia dum
sp̃s miscetur pulueri. quodã mͦ conectit᷑ ui¬
firmitati. Quam scilicet infirmitatẽ beatꝰ
iob pietati iudicis obicit cum subiungit.¬

Expanded text:
sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur tanta vilitate despicis, quem cum tanta dignitate condidisti? Et quem ratione rebus caeteris praefers, cur ex dolore supponis? Sed tamen haec eadem nostra dignitas fulget per imaginem, et longe distat a beatitudinis perfectione per carnem, quia dum spiritus miscetur pulveri, quodam modo connectitur infirmitati. Quam scilicet infirmitatem beatus Job pietati judicis objicit, cum subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
uł cęlestib s tam̃ insensibilib homo p̃feratur.
Cuncta quippe dixit. & facta sunt. Cum uero
facere hominẽ decernit: hoc qđ reuerent̃ pen¬
sandũ ẽ p̃mittit dicens. faciamꝰ hominem.
ad imaginẽ & similitudinẽ nrãm. Neq enĩ
sicut de reb ceteris scriptũ est. fiat & factũ ẽ:
neq ut aqua uolatilia. sic t̾ra hominẽ ꝓtulii
s pͥusꝗ̃ fiera. faciamus dr̃: ut uidelicet qͥa
rationalis creatura condebatur. quasi cũ con¬
silio facta uideretur qͣuasi ꝑstudiũ de t̾ra¬
plasmatur. & inspiratione conditoris in uir¬
tute sp̃s uitalis erigitur: ut scilicet ñ ꝑ tussi¬
onis uocẽ atͥ. s ꝑdignitatẽ oꝑationis existe¬
ra. qui ecea ad conditoris imaginẽ fiebat
Quod gͥ ꝑ conditionẽ homo elegantius inter
ceteras creaturas accepit: hoc inflagello po¬
sitꝰ pietati sui opificisopponit diccis Alanus tuę
plasmauer̃ me. & fecer̃ me totũ incircuitu ĩs

Expanded text:
us coelestibus, sed tamen insensibilibus homo praeferatur. us coelestibus, sed tamen insensibilibus homo praeferatur. Cuncta dixit Deus, et facta sunt . Cum vero facere hominem decernit, hoc quod reverenter pensandum est, praemittit dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Neque enim de eo sicut de rebus caeteris scriptum est: Fiat, et factum est ; nec ut aqua volatilia, sic terra hominem protulit: sed prius quam fieret, Faciamus dicitur, ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de tplasmatur, et inspiratione Conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur, ut scilicet non per jussionem vocis, sed per dignitatem operationis existeret, quia ad Conditoris imaginem fiebatQuod igitur per conditionem homo elegantius in terra creaturis caeteris accepit, hoc in flagello positus pietati sui opificis opponit, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu, et
Abbreviated transcription (Latin):
cuitu. & sic repente p̾cipitas me ᷑ Ac si hummilit̾
dicat. Quia sub iusto examine tu̾e pla̾cationi
fecisti. Iuib etiam uerb̃ ꝑuersum dogia¬
manichei destruitur: quiduo esse pͥncipia
mentiens ado sp̃m. ãsathana u̾carnẽ condi¬
tã asserere conatur. Dẽs et enĩ uir ꝓpłuci spͣs¬
gͥrã plenus. longe post uentuiti considãt.a. er¬
iorũ germina p̃uidens calcat᷑ dicens. Mans
cuę plasmauerunt me : & fecerunt me totum
incircuitu. Qui enĩ & plasmatũ se & factum
totũ incircuitu adõ asserit: tenebrarũ genti
nec in sp̃u suo aliquid nec in carne derelinqͥt.
Nam plasmatũ se ꝓpt̾ int̾nã umaginẽ reculit:
factum uͦ totũ incircuitu in eo qđ ex carnis¬
constat indumento memorauit. Notandũ
miscđiȩ iudicis dignitatẽ suȩ conditionis op¬
creata suit: inpsa tam̃ relatione creationisos¬
tendit᷑. quantũ cunctis animalib qͣntũ reb¬

Expanded text:
cuitu, et sic repente praecipitas me? - Ac si humiliter cuitu, et sic repente praecipitas me? - Ac si humiliter dicat. Quia sub justo examine dignum non est tufecisti. Quibus etiam verbis perversum Manichaei dogma destruitur, qui duo esse principia mentiens, a Deo spiritum, a Satana vero carnem conditam asserere conatur. Sanctus etenim vir p plenus, longe post ventura considerat, et errorum genimina praevidens calcat, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu . Qui enim et plasmatum se, et factum totum in circuitu a Deo asserit, tenebrarum genti nec in spiritu suo aliquid nec in carne derelinquit; nam plasmatum se propter internam imaginem retulit: factum vero totum in circuitu, in eo qconstat indumento memoravit. Notandum misericordiae Judicis dignitatem suae conditionis supcreata sint, in ipsa tamen ratione creationis ostenditur quantum cunctis animalibus, quantum reb