comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
armeme serat labitur placidus et
sileus neq in utranq partẽ ea quã¬
quã in tucaris marfestus. Cũ in
aspiora deuenit huic atqz illuic ru¬
pibus pressus ⁊ quantũ angustior
cantu magis p̾iix frangit se sub¬
uide ad opposita cautium atq ob id
igenti cum murmure souansq de¬
uoluitur adeo citus ut qua ex pre¬
cipiti in subiecta casurus ẽ nom de¬
cliuet statun undam s ultra ꝙͣ ca¬
nalem habeat euehat plus m̾ge¬
ris spatio subliuus et aquis pen¬
deutibus seuiet ipe sine alueo fen̾s¬
Deinde ubi iicuruus arcuatoq ã¬
ne descendit fit tranquillus iterũ¬
q ꝑ campos tacitꝰ ⁊ iux fluens ĩ
litꝰ elabitur. Cirus ⁊ Cambises
ex radicib corsia moutis uicuus
fontib editi ⁊ in diu̾sa abeunt ꝑ¬
que hiberos et hircanos dui ⁊ mul¬
tum distantib alueis defluũt. pͥ
uo longr a mari eodrin lacu accep¬
ti in hyrcanũ sinũ uno ore ꝑuemi¬
unt. Laxartes et oxos y deserta sci¬

Expanded text:
Armeniae secat, labitur placidus et Armeniae secat, labitur placidus et silens, neque in utram partem eat, quamquam intuearis, manifestus; cum in asperiora devenit, hinc atque illinc rupibus pressus, et quanto angustior tanto magis pernix frangit se subinde ad opposita cautium, atque ob id ingenti cum murmure sonansque devolvitur, adeo citus, ut qua ex praecipiti in subiecta casurus est, non declinet statim undam, sed ultra quam canalem habet evehat, plus iugeri spatio sublimis et aquis pendentibus semet ipse sine alveo fedeinde ubi incurvus arcuatoque amne descendit, fit tranquillus, iterumque per campos tacitus et vix fluens in id litus elabitur. Cyrus et Cambyses ex radicibus Coraxici montis vicinis fontibus editi et in diversa abeunt, perque Hiberas et Hyrcanos diu et multum distantibus alveis defluunt, post non longe a mari eodem lacu accepti in Hyrcanium sinum uno ore perveniunt. Iaxartes et Oxos per deserta Scy
Abbreviated transcription (Latin):
res redinuti certis semetipi in pela¬
itus ex certa rupe precipiti dant.
Peis funus exius ẽ. ¶ Mare ca¬
spium ut augusto ita longo eciam
freto pͥmũ terras quasi fluuiꝰ ir¬
rupit. atq ubi recto alueo influ¬
pit in eres sinus diffunditur con¬
tea os ip̃i in hircanum dd sinistra
in styticũ ad dexterani in eur que
proprie at ceꝰ nominus caspuan
appellant. Sine atrox seuũ sino¬
portib procellis undiq expositũ ac be¬
lius magis ꝙͣ cetera refertum ⁊ io
iinꝰ nauigabile Ad introeuntiũ der¬
trani scyte nomades freti litoribus
uisident. Intꝰ sunt ad caspiũ sinũ ea¬
spii ⁊ ameones s quas Lauromaci¬
das appellant. Ad hircanũ albani
⁊ mochi et hircani. In scytico amerdi
et pestici eciam ad fretum debrices
Multi in eo smu magni pariiq a¬
nes fluunt s quia famã hent ex
ceraunis montib uno alueo deste¬
dit duob exit ni caspiũ arapes
tauri latere demissus quo ad cãpos

Expanded text:
res redimiti sertis semet ipsi in pelares redimiti sertis semet ipsi in pelagus ex certa rupe praecipitant. Id eis funus eximium est. Mare Caspium ut angusto ita longo etiam freto primum terras quasi fluvius inrumpit, atque ubi recto alveo influxit, in tres sinus diffunditur: contra os ipsum in Hyrcanium, ad sinistram in Scythicum, ad dextram in eum quem proprie totius nomine Caspium adpellant; omne atrox saevum sin procellis undique expositum, ac beluis magis quam cetera refertum et ideo minus navigabile. Ad introeuntium dextram Scythae Nomades freti litoribus insident. Intus sunt ad Caspium sinum Caspii et Amazones sed quas Sauromatidas adpellant, ad Hyrcanium Albani et Moschi et Hyrcani, in Scythico Amardi et Pestici et iam ad fretum Derbices. Multi in eo sinu magni parvique amnes fluunt, sed qui famam habeat ex Ceraunis montibus uno alveo descendit, duobus exit in Caspium. Araxes Tauri latere demissus, quoad campos
Abbreviated transcription (Latin):
cussisse pro flagitio habeatur fitq e¬
is pene iurguntas Inde asie confuua
uisi ubi perpetue hiemes sedent et
intollerabilis rigor scytici populi in¬
colunt fere omnes ⁊ ĩuiud Belos appel
u Asiatico litore primi ¶ Lati.¬
Lhiꝑborei sup aquilone ripheos ꝙ¬
montes sub ipo siderum cardine iacet
ubi sol non cotidie ut nobis sed pri¬
mũ uerno equinotio exortus autu¬
nali deniũ occidit ideo sex mensibus
dies ⁊ totidem alus nox usq cõtiuua
ẽ. Terra augusta aprica ꝑ se fertilis
cultores iustissim et duciuis ꝙͣ ulli
mortasiũ et beatius uiuut. Quippe
festo semꝑ ocio leti nꝯ̃ bella mouẽre
no uirgia sacris opari maxie apolle¬
ius quoꝵ pͥmitias delon misisse olim
per uirgines suas deuide per populos
subinde tradentes ulteriorib morẽq
eum di ⁊ donec incio gentud tem¬
peratꝰ est seruasse referuntur. habi¬
tant lucos siluasq ⁊ ubi res uiuen¬
di sacietas magisꝙͣ tedium copit ila¬

Expanded text:
cussisse pro flagitio habeatur, sitque ecussisse pro flagitio habeatur, sitque eis poenae virginitas. Inde Asiae confinia, nisi ubi perpetuae hiemes sedent et intolerabilis rigor, Scythici populi incolunt, fere omnes et in unum Belcae adpellati. In Asiatico litore primi Hyperborei super aquilonem Riphmontes sub ipso siderum cardine iacent; ubi sol non cotidie ut nobis sed primum verno aequinoctio exortus, autumnali demum occidit; ideo sex mensibus dies et totidem aliis nox usque continua est. Terra angusta aprica per se fertilis. Cultores iustissimi et diutius quam ulli mortalium et beatius vivunt. Quippe festo semper otio laeti non bella novere non iurgia, sacris operati maxime Apollinis, quorum primitias Delon misisse initio per virgines suas, deinde per populos subinde tradentes ulterioribus, moremque eum diu et donec vitio gentium temeratus est servasse referuntur. Habitant lucos silvasque, et ubi eos vivendi satietas magis quam taedium cepit, hila
Abbreviated transcription (Latin):
nũ spargitur. Qua litora aringitn
pis contentus insulaꝵ no longe distã¬
tib ⁊ ubiqz pene tantũdeui it angu¬
stuui ⁊ par freto curuansqz se subuide
loucco superalio inflexum ẽ. In eo
sunt cymbri ⁊ Thentoni. ultra ulci¬
eni germamie hermiones Scarmatia
uitꝰ ꝙͣ ad mare latior ab hus que secũ¬
tur instula auue distreta qua tetio
abut usq ad hystruui flumie ĩnuctit
unua uerũ ut celi aspioris ita inge¬
iiii nõ se urbibz tenent ⁊ ne statis qͥ¬
deui sedib ut nutauere pabula ut
cedens ut sequens hostis exegit ita
res opesqz secun trahens. semp ca¬
stra habitant bellatrix libera. indonu¬
ta. Et usqz eo ĩmaiis atq atror ut
femmne eciam bella cu uiris meant
acq ut habiles suit natis statun dex¬
tra aduritur mamia inde expedita in
ictus mauꝰ que exeritur mrile fit
pectus arcus tendẽ equitate uenͣari
puellaria peusa sunt. Ferire hostem
adultaꝵ scipendiu ẽ adeo ut nõ ꝑ¬

Expanded text:
nium spargitur; qua litora adtingit, nium spargitur; qua litora adtingit, ripis contentum insularum non longe distantibus et ubique paene tantundem, it angustum et par freto, curvansque se subinde longo supercilio inflexum est. In eo sunt Cimbri et Teutoni, ultra ultimi Germaniae Hermiones. Sarmatia intus quam ad mare latior, ab his quae secuntur Vistula amne discreta, qua retro abit usque ad Histrum flumen inmittitur. xima, verum ut caeli asperioris ita ingenii. Non se urbibus tenent et ne statis quidem sedibus. Vt invitavere pabula, ut cedens ut sequens hostis exegit, ita res opesque secum trahens semper castra habitant; bellatrix libera indomita et usque eo inmanis atque atrox, ut feminae etiam bella cum viris ineant; atque ut habiles sint, natis statim dextra aduritur mamma. Inde expedita in ictus manus quae exseritur, virile fit pectus. Arcus tendere equitare venari puellaria pensa sunt; ferire hostem adultarum stipendium est, adeo ut non per
Abbreviated transcription (Latin):
plicibr. uictu ita asperi incultiq ut
cruda eciaui carne uestantur aut re¬
centi aut cũ rigentem in ipis pecudũ
ferarq corus manib pedibqz subi¬
gendo reuouantur. Terra ip̃a mul¬
tis impedita fluminib multis mon¬
tib aspera et magna ex parte silius
ac paludib iina paludum. Suetia.
metia. ⁊ melsiacũ maxime. Siluarũ
hercymia ⁊ aliquot sunt q̃ nouie ha¬
bent sz illa diez .lx. iter occupans ut
maior alus ita ⁊ notior. Montĩ al¬
tissum Tamniꝰ ⁊ retico nisi quoꝵ noia
iux ẽ eloqui ore romano. Ammnum
in alias gentes exemiciĩ Dambius
⁊ Rhodanus. In rhenũ moenis ⁊ lu¬
pia. In oceauũ anus. Sisius. urgis
⁊ albis clarissum Suꝑ album codanus
ingens sius magnus pariusq insu¬
lis refertus est. Acre mͬae quod gre¬
nuolitoꝵ accipitur nusquã late pa¬
tet nec usqua marisimile. uerum
aquis passim int̾fluentib ac sepe cra¬
sgressis nagũ atq diffusum facie ã¬

Expanded text:
plicibus. Victu ita asperi incultique, ut plicibus. Victu ita asperi incultique, ut cruda etiam carne vescantur aut recenti, aut cum rigentem in ipsis pecudum ferarumque coriis, manibus pedibusque subigendo renovarunt. Terra ipsa multis inpedita fluminibus, multis montibus aspera et magna ex parte silvis ac paludibus invia. Paludium Suesia, Metia et Melsyagum maximae, silvarum Hercynia et aliquot sunt, quae nomen habent, sed illa dierum sexaginta iter occupans, ut maior aliis ita notior. Montium altissimi Taunus et Retico, nisi quorum nomina vix est eloqui ore Romano. Amnium in alias gentes exeuntium Danuvius et Rhodanus, in Rhenum Moenis et Lupia, in oceanum Amissis, Visurgis et Albis clarissimi. Super Albim Codanus ingens sinus magnis parvisque insulis refertus est. Hac re mare quod gremio litorum accipitur nusquam late patet nec usquam mari simile, verum aquis passim interfluentibus ac saepe transgressis vagum atque diffusum facie am
Abbreviated transcription (Latin):
dentib iam no anius s ingens lacus
ubi campos impleuit fleuo dr euisd
artior iterũ q fluuiꝰ enuatitur.
Ermama huic ripis euis usq¬
E
lad alpes a indie ipis alpibus
ab oriente sarmaticaro confinio gen¬
tiũ que septetrionẽ spectat ateano
litore obducta ẽ. Qui habitant ĩma¬
nes sunt ammis atqz corporib et
ad insitam feritatẽ uaste utraq exer¬
ceut bellando aĩos corpora ad consue¬
tudine laboꝵ maxime frigora nudi
agunt autequa puberes siit ⁊ lon¬
gissuma aput eos piu̾cia est. uiri sa¬
gis uelantur aute libris arboꝵ quã¬
ius seua hieme Nandi nõ pacientia
tui illis studiũ eciam ẽ. Bella cũ si¬
intinus gerunt cãs eoꝵ ex libidine
accersunt neq imꝑitandi prolatan¬
diq que possident. Nam ne illa qui¬
deu emupe colunt s ut arca ipos q̃
iacent uasta suuit. Ius in uirib ha¬
bent adeo ut ne latrocuni quidẽ pu¬
deat tantũ hospitib boui iuttesq sup¬

Expanded text:
dentibus iam non amnis sed ingens lacus dentibus iam non amnis sed ingens lacus ubi campos implevit Flevo dicitur, artior iterumque fluvius emittitur. Germania hinc ripis eius usque ad Alpes, a meridie ipsis Alpibus, ab oriente Sarmaticarum confinio gentium, qua septentrionem spectat oceanico litore obducta est. Qui habitant immanes sunt animis atque corporibus, et ad insitam feritatem vaste utraque exercent, bellando animos, corpora adsuetudine laborum maxime frigoris. Nudi agunt antequam puberes sint, et longissima apud eos pueritia est. Viri sagis velantur aut libris arborum, quamvis saeva hieme. Nandi non patientia tantum illis, studium etiam est. Bella cum finitimis gerunt, causas eorum ex libidine arcessunt, neque inperitandi prolatandique quae possident, nam ne illa quidem enixe colunt, sed ut circa ipsos quae iacent vasta sint. Ius in viribus habent, adeo ut ne latrocinii quidem pudeat, tantum hospitibus boni, mitesqu
Abbreviated transcription (Latin):
rum more eciau pelagi semientis ex¬
urgens iactat nauigantes atrocit uti¬
q si alio uentꝰ alio unda pcipitat. In
eo est insula authros noie quã pan¬
dere ⁊ attolli aquis increbrestentib
io accole existimant quia cũ indean¬
tur editiora qͣuis obiacet ubi se flu¬
Tunc uelut ex loco supiore ꝑspicua
sunt. Ab Garue exitu latus illud
incipit terre procurrentis in pelagꝰ
⁊ ora cantabricis adu̾sa litorib altis
populis media eiꝰ hitantib ab sauto¬
ius ad ossismos usq deflera. Ab illis
enim iterum ad septentriones fros
litoꝵ respicit ꝑtuentq ad ultuuas
gaslicaro gentium mormos nec por¬
tu que uesoriacũ uocant quicquã no¬
tuis hent. ¶ Rhenus alpibz decides
prope a capite duos lacus efficit ue¬
uetum ⁊ acronũ mox dui solidus
et certo alueo lapsus haut procul a
mari huc ⁊ illus dispargitur sed ad
fluat rhenus ad dextrã pͥmo angustꝰ
⁊ sui silis post ripis longe ac late rece¬

Expanded text:
rum more etiam pelagi saevientis exsrum more etiam pelagi saevientis exsurgens iactat navigantes atrociter, utique si alio ventus alio unda praecipitat. In eo est insula Antros nomine, quam pendere et adtolli aquis increscentibus ideo incolae existimant, quia cum videantur editiora quis obiacet, ubi se flutunc velut ex loco superiore perspicua sunt. Ab Garunnae exitu latus illud incipit terrae procurrentis in pelagus et ora Cantabricis adversa litoribus, aliis populis media eius habitantibus, ab Santonis ad Ossismos usque deflexa. Ab illis enim iterum ad septentriones frons litorum respicit, pertinetque ad ultimos Gallicarum gentium Morinos, nec portu quem Gesoriacum vocant quidquam notius habet. Rhenus Alpibus decidens prope a capite duos lacus efficit Venetum et Acronum. Mox diu solidus et certo alveo lapsus haud procul a mari huc et illuc dispergitur, sed ad fluat Rhenus, ad dextram primo angustus et sui similis, post ripis longe ac late rece
Abbreviated transcription (Latin):
atq defodiunt apta unuentib olimi
uegoçioꝵ ratio eciam et exactio cre¬
diti deferebatur ad inferos. erantꝙ
qui se ni rogos suoꝵ uelut una ui¬
ccuri libenter ĩuntterentur. Regio
quã incolunt om̃is comata gallia
popłoꝵ tria sũma noĩã sunt t̾mina¬
turq fluuus ingentib. Namq ab
pireneo ad Graruunã aquitama
ab eo ad Sequanã celte. Inde ad rhe¬
nũ ꝑtinent belge. Aquitanoꝵ ela¬
rissimi sunt austi. Celtaꝵ edui. Bel¬
gap creuiri. urbesq opulentissime
in creniris angusta. In edius augu¬
stodunum. In austis eliũberrum. Ga¬
ranua ex pireneo monte delapsus
uisi cũ yberno mbre aut solutis in¬
nibus intumut dur uadosus ⁊ iux
naugabilis fertur. At ubi obiuus
occeani exestuantis accessib adan¬
ctus est hisdemq retro remeanti¬
bus suas illuis q aquas agit aliꝙͣdu¬
plenior ⁊ quatomagis procedit eo la¬
tior fit ad postreuiu magni freti silie
nec maiora tn nauigia tollerat. ue¬

Expanded text:
ac defodiunt apta viventibus. Olim ac defodiunt apta viventibus. Olim negotiorum ratio etiam et exactio crediti deferebatur ad inferos, erantque qui se in rogos suorum velut una victuri libenter inmitterent. Regio quam incolunt omnis Comata Gallia. Populorum tria summa nomina sunt, terminanturque fluviis ingentibus. Namque a Pyrenaeo ad Garunnam Aquitani, ab eo ad Sequanam Celtae, inde ad Rhenum pertinent Belgae. Aquitanorum clarissimi sunt Ausci, Celtarum Haedui, Belgarum Treveri, urbesque opulentissimae in Treveris Augusta, in Haeduis Augustodunum, in Auscis Eliumberrum. Garunna ex Pyrenaeo monte delapsus, nisi cum hiberno imbre aut solutis nivibus intumuit, diu vadosus et vix navigabilis fertur. At ubi obvius oceani exaestuantis accessibus adauctus est, isdemque retro remeantibus suas illiusque aquas agit, aliquplenior, et quanto magis procedit eo latior fit, ad postremum magni freti similis; nec maiora tantum navigia tolerat, ve
Abbreviated transcription (Latin):
triones conu̾sa iterum longo rectoq
tractu ad Ripas rheni ãnis expan¬
ditur. Terra ẽ frumenti p̃cipue ac
pabuli ferax ⁊ amena lucis in mann¬
bus quiqͥ ex sacis frigoris impaciens
est ager nec ubiqz alit ⁊ salubris et
noxio gen̾e aialiũ minme freques.
uentes supbe suꝑstiose aliquando e¬
ciã ĩmanes adeo ut hoĩem oꝑtunã
⁊ gratissimã dus uictunã crederent
mhauent uestigia ueritatis iam abo¬
lite atq ut ab uitinus cedib tem¬
pant ita nichilomimꝰ ubi deuotas
altarib adion̾e delibant. habent
taine ⁊ facundiã suã magr̃osq sa¬
pientie drindas. hi t̾re mũdiq ma¬
gratudinẽ ⁊ formã motꝰ celi ac si
derum ⁊ quid dii uelint scire profi¬
tentur. Socent multa nobilissios¬
inspectu aut in abditis saltb unũ ex
hus que p̃cipint in uulgus effluxit
uidelicet ut forent ad bella meliores
et̾nas eẽ animas uitãq altam ad
manes. Itaq cũ mortuis cremant

Expanded text:
triones conversa iterum longo rectoque triones conversa iterum longo rectoque tractu ad ripas Rheni amnis expanditur. Terra est frumenti praecipue ac pabuli ferax et amoena lucis inmanibus. Quidquid ex satis frigoris inpatiens est aegre nec ubique alit, salubris, et noxio genere animalium minime frequens. Gentes superbae superstitiosae aliquando etiam immanes adeo, ut hominem optimam et gratissimam diis victimam crederent. Manent vestigia feritatis iam abolitae, atque ut ab ultimis caedibus temperant, ita nihilominus, ubi devotos altaribus admovere, delibant. Habent tamen et facundiam suam magistrosque sapientiae druidas. Hi terrae mundique magnitudinem et formam, motus cderum et quid dii velint, scire profitentur. Docent multa nobilissin specu aut in abditis saltibus. Vnum ex his quae praecipiunt in vulgus effluxit, videlicet ut forent ad bella meliores, aeternas esse animas vitamque alteram ad manes. Itaque cum mortuis cremant
Abbreviated transcription (Latin):
ne quos sałiam uocant incipuit ore
paulatu reced̾e̾ ⁊ late adhuc hispa¬
me magis magisq spatia contrahẽ
usq adeo seuiet ⁊ terras angustan¬
tib. ut eaꝵ terũ spatũ int̾ duo
maria duuidio mmꝰ sit qua Galliã
tangunt ꝙͣ ubi ad occidente litꝰ expor¬
rigunt tractũ cantabri ⁊. Nardulli te¬
nent. Cantabroꝵ aliquot popli aumes¬
q sunt s quoꝵ noiã nro ore concipi
nequeant ꝑeuridi ⁊ salaenos. Sauniũ
per auarigmios ⁊ orgenontes quos
naumasa destendit ⁊ deuales triti¬
no bellunte ciugit ⁊ detum a turia
souaus sauso ⁊ magrada. ¶ Uardulli¬
una gens huic ad prreuei iugi pro¬
montoriũ ꝑtinens claudit hispaias
Equitur Gallie latus alterũ cuiꝰ
ora pͥmo nchil prog̾ssa in al¬
tũm mox tantũdez pene ut pelagꝰ
excedens quantũ retro hispaniã ab¬
scesserat. Cantabricis fit adu̾sa ter¬
ris ⁊ grandi Circuitu ad flexa ad oc¬
cidentem litꝰ adu̾tit. Tunc ad septẽ¬

Expanded text:
ine quod Saliam vocant incipiunt orae ine quod Saliam vocant incipiunt orae paulatim recedere, et latae adhuc Hispaniae magis magisque spatia contrahere, usque adeo semet terris angustantibus, ut earum rerum spatium inter duo maria dimidio minus sit qua Galliam tangunt quam ubi ad occidentem litus exporrigunt. Tractum Cantabri et Vardulli tenent: Cantabrorum aliquot populi amnesque sunt sed quorum nomina nostro ore concipi nequeant. Per eundi et Salaenos Saunium, per Autrigones et Orgenomescos Namnasa descendit, et Devales Tritino Bellunte cingit, et Decium Aturia Sonans Sauso et Magrada. Vardulgens hinc ad Pyrenaei iugi promunturium pertinens cludit Hispanias. equitur Galliae latus alterum, cuius ora primo nihil progressa in altum mox tantundem paene in pelagus excedens quantum retro Hispania abscesserat, Cantabricis fit adversa terris, et grandi circuitu adflexa ad occidentem litus advertit. Tunc ad septen
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ proumet presam barchi habitant
per que eos Tamaris ⁊ sars fliumã
non longe orta decurrunt. Tamaris
scd̾m ebora portum. Sars iuxta turre
augusti titulo memorabilem. Cetera
suꝑ tamari crneriq incolunt in eo
tractu ultum hactenus eni ad occide¬
tem uersa litora ꝑtiuent. ¶ Deinde
ad septentriones toto latere terra co¬
uertitur. A celtyco promontorio ad
scythicũ usq perpetua eius ora iusi
ubi modiqi recessus ac ꝑua piuontoria
sunt ad cantabros pene recta ẽ. In ea
pͥmũ artabri sunt et Ianasũ celtice
gentis. Deinde astyres in artabres
smus ore augusto admissum mare no
angusto ambitu excipiens ad robri¬
cam urbem ⁊ quatuor amniũ hostia
intingit. Dduo eciam int̾ accolentis
ignobilia sunt ꝑ alia ducanaris exit
⁊ libica. In astyruui litora Noeca e
oppidum ⁊ cres are quas sestianas
uocant in paene insula sedent ⁊ sut
angusti noie sacre. Illustrantqz ter¬
ras ante ignobiles. At ab eo fluu¬

Expanded text:
quae prominet Praesamarchi habitant, quae prominet Praesamarchi habitant, perque eos Tamaris et Sars flumina non longe orta decurrunt, Tamaris secundum Ebora portum, Sars iuxta turrem Augusti titulo memorabilem. Cetera super Tamarici Nerique incolunt in eo tractu ultimi. Hactenus enim ad occidentem versa litora pertinent. Deinde ad septentriones toto latere terra convertitur a Celtico promunturio ad Pyrenaeum usque. Perpetua eius ora, nisi ubi modici recessus ac parva promunturia sunt, ad Cantabros paene recta est. In ea primum Artabri sunt etiamnum Celticae gentis, deinde Astyres. In Artabris sinus ore angusto admissum mare non angusto ambitu excipiens Adrobricam urbem et quattuor amnium ostia incingit: duo etiam inter accolentis ignobilia sunt, per alia Ducanaris exit et Libyca. In Astyrum litore Noega est oppidum, et tres arae quas Sestianas vocant in paene insula sedent et sunt Augusti nomine sacrae inlustrantque terras ante ignobiles. At ab eo flum
Abbreviated transcription (Latin):
mari in tria promontoria dispargit.
auae yxrinũ quia la ta sede procur¬
reus paulatun se ac sua litora fasti¬
gat Cuueus ager dr. dequens sa¬
crũ uocant. Magnũ quod ulterius ẽ
Iu cuneo sunt myrcilibalio Ossonoba.
Iu sacio loctobrigal ⁊ portus hamba¬
lis. In magno Eborã suius intersunt¬
⁊ est in proxinud̃ salatia in altero u¬
lisippo ⁊ tatti hostiũ amus gemimas
aurũl generantis. ¶ Ab his pro¬
montorns in illai parten que recessit
ingens flexus aꝑitur. In eoq sunt ta¬
uisdem abluens durius. Frons illa a¬
liquandui rectã ripã ht̃. Demde mo¬
dico flexu accepto mox paululu emu¬
net tum reducta iterum iterũq recta
margme iacens ad promontoriud quod
celticũ uocamiꝰ extenditur. Totã celti¬
a colunt a durio ad flexũ groui flu¬
untq ꝑ eos auoceladus. Nebis. mumꝰ.
⁊ cui obluionis cognome est millia
flexus ipe lambriacã urbem amplex ꝰ
recipit fluiios letos ⁊ illam partem

Expanded text:
mari in tria promunturia dispergitur: mari in tria promunturia dispergitur: Anae proximum, quia lata sede procurrens paulatim se ac sua latera fastigat, Cuneus ager dicitur, sequens Sacrum vocant, Magnum quod ulterius est, in Cuneo sunt Myrtili, Balsa, Ossonoba, in Sacro Caetobriga et Portus Hannibalis, in Magno Ebora. Sinus intersunt: et est in proximo Salacia, in altero Ulisippo et Tagi ostium, amnis gemmas aurumque generantis. Ab his pron illam partem quae recessit, ingens flexus aperitur, in eoque sunt Tuces eiusdem adluens Durius. Frons illa aliquamdiu rectam ripam habet, dein modico flexu accepto mox paululum eminet, tum reducta iterum iterumque recto margine iacens ad promunturium quod Celticum vocamus extenditur. Totam Celtici colunt, sed a Durio ad flexum Grovi, fluuntque per eos Avo, Celadus, Nebis, Minius et cui oblivionis cognomen est Limia. Flexus ipse Lambriacam urbem amplexus recipit fluvios Laeron et Ullam. Partem
Abbreviated transcription (Latin):
cipit ora q̃ uisi ꝙ semel iterũq pau¬
lulum in semet abducitur usq ad flu¬
uiũ anam pene recta ẽ curduli ⁊ bu¬
stuli habitant. In proxio saui poreus
est que uaditanũ, ⁊ lucus que olea¬
serum appellant. Tum castellũ ebo¬
ra in litore ⁊ procul a litore hasta coloiã¬
Extra Iunonis ara templũq ẽ iu ipo
mari monumetũ cepionis scopulo
magisꝙͣ iusule positum. Bethis ex t̾¬
racouensi regione deuussus ꝑ hanc
fere mediaur du sicut nascitur uno
aune decurrit Post ubi non longe a
mari granden lacũ facit quasi ex uno
fonte geminꝰ exoritur quantusqz sun¬
plici alueo uenerat singulis tantus
effluit. Tum suius alter usqz ad fine
prouuicie inflectitur eñqz parua oppi¬
da oluntigi. Ouolappa contingunt.
At lusitama trans aunã qua mare
Achlanticũ specat pͥmũ ingenti mi¬
petu in altura abit, deuide resistit
ac so magis eciã ꝙͣ bethica abducit
qua prominet bis in seiet recepto

Expanded text:
cipit, quae nisi quod semel iterumque paucipit, quae nisi quod semel iterumque paululum in semet abducitur usque ad fluvium Anam paene recta est. Turduli et Bastuli habitant. In proximo sinu portus est quem Gaditanum, et lucus quem Oleastrum adpellant, tum castellum Ebora in litore et procul a litore Hasta coloniaExtra Iunonis ara templumque est, in ipso mari monumentum Caepionis scopulo magis quam insulae impositum. Baetis ex Tarraconensi regione demissus per hanc fere mediam diu sicut nascitur uno amne decurrit, post ubi non longe a mari grandem lacum fecit, quasi ex novo fonte geminus exoritur, quantusque simplici alveo venerat tantus singulis effluit. Tum sinus alter usque ad finem provinciae inflectitur, eumque parva oppida Olintigi, Onolappa contingunt. at Lusitania trans Anam, qua mare Atlanticum spectat, primum ingenti impetu in altum abit, dein resistit ac se magis etiam quam Baetica abducit. Qua prominet bis in semet recepto
Abbreviated transcription (Latin):
pos modo late undat ac refugit¬
non nõ alios aliosq inuicem neq
alteruis accessib nunc in hos mu
ui illos toto in petu uersuui s ubi
n omia litora ꝙͣuis diu̾sa suit¬
cercap iisulaꝵq ex medio pariter
effusum est rursus ab illis colligitur
ui medium ⁊ in semecipiu redit cã¬
ta ui semy ĩmissum ut uasta eciam
fluima retis a gat ⁊ aut t̾restria
dephendat aialia aut marma desti¬
tuat Neq adhuc sacis cognitũ est.
anhelitu ne suo id inundus efficiat
retractãq cum spũ regerat muda
undiq si ut doctorib placet unũ a¬
minal. An si depressi aliqui specus
quo reçiprocata maria resideant acq
unde se rursus exuberantia actollant
An luna causam tantis meatib pre¬
beat ad ortus certe eius occasusq ua¬
riantur neqz eod assidue tpre s ut
illa surgit ac demergitur ita recede
atq aduentare comꝑimus.
uc egressos sequentesqz ea que
exeuntibus dextra sunt equor
achlanticũ ⁊ ora bethice froutis ex¬

Expanded text:
pos modo late nudat ac refugitpos modo late nudat ac refugit, non alios aliosque invicem neque alternis accessibus nunc in hos nunc in illos toto impetu versum, sed ubi in omnia litora, quamvis diversa sintterrarum insularumque ex medio pariter effusum est, rursus ab illis colligitur in medium et in semet ipsum redit, tanta vi semper inmissum, ut vasta etiam flumina retro agat, et aut terrestria deprehendat animalia aut marina destituat. Neque adhuc satis cognitum est, anhelitune id suo mundus efficiat, retractamque cum spiritu regerat undam undique, si, ut doctioribus placet, unum animal est, an sint depressi aliqui specus, quo reciprocata maria residant, atque unde se rursus exuberantia adtollant, an luna causas tantis meatibus praebeat. At ortus certe eius occasusque variantur neque eodem adsidue tempore, sed ut illa surgit ac demergitur ita recedere atque adventare conperimus. Huc egressos sequentesque ea quae exeuntibus dextra sunt, aequor Atlanticum et ora Baeticae frontis ex
Abbreviated transcription (Latin):
qz perhibentur. Castella sunt in
Menoribus. Samno ⁊ mago. Iti ma¬
ioribus parina et pollentia colo¬
me. Ebusos ⁊ ⁊rgione promon¬
torii quod in sucrouensi sinui fer¬
carial uocant eod nomine ur¬
bem habent frumentis tm̃ non¬
fecunda ad alia largior et ouũ aiali¬
un que nocent adeo expers ut ne
ea quidez que de agrestibz uncia sũt
aut genẽt aut si muenta sunt sub¬
stiueat. Contra est columbaria auiꝰ
meminisse succurrit quod cũ state¬
at multo ac malefico geue serpen¬
tum ⁊ sit ideo inhabitabilis tn ĩgres¬
sis eaui intra id spatium quod ebu¬
sitana hunio circusignauerant sine
illis qui solent obiuos appet̾e aspectũ
rius procul ⁊ cũ pauore fugiẽtib¬
Icta ẽ ora nr̃i maris dce In¬
sule quas amplectitur. re¬
stat ille circuitꝰ quẽ ut nu¬
cio diximꝰ cuigit occeanus
mgens infiuitũq pelagus ⁊ ma¬
gius estib concitum. Ita eiu motꝰ
eius appellant modo ĩundat Cau¬

Expanded text:
que perhibentur. Castella sunt in que perhibentur. Castella sunt in minoribus Iamno et Mago, in maioribus Palma et Pollentia coloniae. Ebusos e regione promunturii quod in Sucronensi sinu Ferrariam vocant eodem nomine urbem habet, frumentis tanfecunda ad alia largior, et omnium animalium quae nocent adeo expers, ut ne ea quidem quae de agrestibus mitia sunt aut generet aut si invecta sunt sustineat. Contra est Colubraria, cuius meminisse succurrit, quod cum scateat multo ac malefico genere serpentium et sit ideo inhabitabilis, tamen ingressis eam intra id spatium, quod Ebusitana humo circumsignaverunt, sine qui alioqui solent obvios adpetere, adspectum virus procul et cum pavore fugientibcta est ora Nostri maris, dictae insulae quas amplectitur. Restat ille circuitus quem ut initio diximus cingit oceanus. Ingens infinitumque pelagus it magnis aestibus concitum, ita enim motus eius adpellant, modo inundat cam
Abbreviated transcription (Latin):
teria. Synonia. Parmaria italico
litori aitra Tiberina hostia iacent.
uoltra aliquot sunt parue. Dyanũ.
ygilium. Carbauia .iigx. plua. Ca¬
praria. Due grandes fretap diise
Corsica et Rusto. quar corsica litori
proprior iter la tera tenus ⁊ longua
pretqͥuã ubi apta ⁊ mariana colomie
sunt. A barbaris colitur bardinia
africũ pelagus acciugens. Nisi ꝙ in
occidentem ꝙͣ in orientem angustiꝰ
spectat par ⁊ quadrata undiq ⁊ nu¬
squã nõ aliquando spaciosior ꝙͣ ubi
longissana ẽ Corsica. Ceterum fer¬
tilis ⁊ ocli ꝙͣ seli melioris acq ut se¬
cunda ita pestilens pene. In ea po¬
puloꝵ acitiquissumi sunt Ilieuses.
urbim antiquissune. callaris ⁊ sul
t ui uallia quas referre cõue¬
mat sole sunt Steetades abora
ligurũ ad massiliam usq dispse.¬
¶ ⁊ balcates in hispaniam contra
tercaconensia litora site non longe
uit̾ se distant/ ⁊ ex spatio sui cogno¬
raimb acceptis maiores minores¬

Expanded text:
teria, Sinonia, Palmaria Italico teria, Sinonia, Palmaria Italico lateri citra Tiberina ostia adiacent. Vltra aliquot sunt parvae Dianium, Igilium, Carbania, Urgo, Ilva, Capraria, duae grandes fretoque divisae, quarum Corsica Etrusco litori propior, inter latera tenuis et longa, praeterquam ubi Aleria et Mariana coloniae sunt a barbaris colitur: Sardinia Africum pelagus adtingens, nisi quod in occidentem quam in orientem angustius spectat, par et quadrata undique et nusquam non aliquanto spatiosior quam ubi longissima est Corsica, ceterum fertilis et soli quam caeli melioris, atque ut fecunda ita paene pestilens. In ea populorum antiquissimi sunt Ilienses, urbium antiquissimae Caralis et Sulci. t in Gallia quas referre conveniat solae sunt Stoechades ab ora Ligurum ad Massiliam usque dispersae. Baliares in Hispania contra Tarraconensia litora sitae non longe inter se distant, et ex spatio sui cognominibus acceptis maiores minores
Abbreviated transcription (Latin):
te fatoq didali opib ⁊ fugata in sta¬
tione atq morte maxime tũ eo ꝙ ibi
sepulti iouis pene clarũ uestignum
sepulchrũ cui nome eius iustultur
accole oudunt. Urbiũ notissime. Guo¬
sos. cortyna. lictos. lycastos. Olopys¬
sos. phenapue. Cydon. Camoratu¬
sa. Diccuma. Int̾ colles ꝙ ibi nutri¬
tum Iouem accepimꝰ faia pdei mõ¬
tis excellit. ¶ Iuxta est astyda. Nau¬
miacos. zephire. Grise. Candos. ⁊
quas ayusagorus numero tres uno tu
uocabulo appellat atq uñ carpatio
miari cognomen caphatos. In adria
hasparos. Dicedalos. Absirtis. Issa.
Tytana. hydria. slecinides. Nigra.
Corcita. Piugarum. Diomedia. Ae¬
stria. asine atq ut alexandrie ita
brunduurio adiacens pharos. ¶Si¬
cilia aliquando ut ferunt contines
⁊ agro brutio auuexa post freto ma¬
ris siculi abscisa est. I augustum
⁊ auceps altero cursu modo ⁊ eustũ
modo in yonũ pelagus perfluit a trox

Expanded text:
te fatoque, Daedali operibus et fuga, Tali state fatoque, Daedali operibus et fuga, Tali statione atque morte, maxime tamen eo quod ibi sepulti Iovis paene clarum vestigium, sepulcrum cui nomen eius insculptum est adcolae ostendunt. Vrbium notissimae Cnossos, Gortyna, Lyctos, Lycastos, Olopyxos, Therapnae, Cydonea, Moratusa, Dictynna. Inter colles quod ibi nutritum Iovem accepimus fama Idaei montis excellit. Iuxta est Astypalaea, Naumachos, Zephyre, Chryse, Caudos et quas Musagorus numero tres uno tamen vocabulo adpellant, atque unde Carpathio mari cognomen est Carpathos. In Hadria Apsoros, Dyscelados, Absyrtis, Issa, Titana, Hydria, Electrides, nigra Corcyra, Linguarum, Diomedia, Aestria, Asine, atque ut Alexandriae ita Brundisio adiacens Pharos. Sicilia, aliquando ut ferunt continens et agro Bruttio adnexa, post freto maris Siculi abscissa est. Id angustum et anceps alterno cursu modo in modo in Ionium pelagus perfluit, atrox
Abbreviated transcription (Latin):
¶ In athide helene est nota strupro he¬
lone ⁊ dalanus eradio classis persice
uotior. Circa peloponesson eciã unc in
egeo pitũmissa et Egyna Epydauu¬
ço litori proxuua . Troezemo calaura
uit̾ ignobiles alias leto demostheus
nobilis. ¶ In myrtio cythera contra
Malean cemissa et thegea iusa. Con
ma. neritos. Same. zacuictos. Dulichi¬
um ⁊ uit̾ ignobiles ulixis noie ytaca
maxime illustris. ¶ In epiro Et huna¬
des ⁊ olim plotae nunc strophades.
Coñtra ambracũd siñ leucadia ⁊ ui¬
cuia adriatico mari corcyra. he tra¬
cum graiopq terris obiacent. At in
thonius. Thiatira. Graros. hyppuris.
Diouisia. Cyanos. Calthis. ycaria.
asune. he quia disperse sunt Spora
nea. Paros. Mytõ. Spyros. Theuos.
naxos. Deles. Andros quia ni orbez
iacent Ciclades dicte. ¶ Suꝑ ras ia
i medio mari ingens ⁊ centũ quon¬
dam urbib habitata crete ad oriente¬
Cypri siulis multis fauugerata fa¬
bulis aduentu Europe. pasiphe et
adriane. amoribr minotanti ferita¬

Expanded text:
 In Atthide Helene est nota stupro Helenae, et Salamis excidio classis Persicae notior. Circa Peloponneson etiam nunc in Aegaeo Pitynussa et Aegina Epidaurico litori proxima, Troezenio Calauria inter ignobiles alias leto Demosthenis nobilis; CAPUT 96 in Myrtoo Cythera contra Malean, Oenussa et Theganusa contCephallania, Neritos, Same, Zacynthos, Dulichium et inter non ignobiles Ulixis nomine Ithaca maxime inlustris; in Epiro Echinades et olim Plotae nunc Strophades; contra Ambracium sinum Leucadia, et vicina Hadriatico mari Corcyra. Hae Thracum Graiorumque terris obiacent. CAPUT thon, Ius, Thia, Thera, Gyaros, Hippuris, Donysa, Cythnos, Chalcis, Icaria, Syme. Hae quia dispersae sunt Sporadnea, Paros, Myconos, Syros, Tenos, Naxos, Delos, Andros quia in orbem iacent Cyclades dictae. Super eas iam in medio mari ingens et centum quondam urbibus habitata Crete ad orienteCypri similis, multis famigerata fabulis, adventu Europae, Pasiphaae et Ariadnae amoribus, Minotauri ferita
Abbreviated transcription (Latin):
nõ mille̾ ꝙ tũ iam manifestior nõ
fulgore modo s sui quoq partẽ ma¬
puriã ostentat. ¶ Talge ĩ caspio
mari sine cultu fertilis ouu fruge ac
fructib habundaus. Sed uici populi
que gignutur accinte nephas ⁊ prosa¬
crilegio habent parata existrmantes
Susi seruanda. Aliquot ⁊ illis oris qͣs
desertas diximꝰ eque deserte adiacent
q siue propriis noib scyticas uocant
Ab his in eoꝵ recursu infleccitur indeq
oram terre spectantis oriente ꝑtinet
Nec a stytico prouuoutorio apposita
pͥmũ q onus est in uia. Deude ob ĩ¬
manitate habitancud inculta. Scytite
sunt adropage ⁊ sage distiucti regio¬
ne quia feris scatet inhabitabili. ua¬
sta deuide iterum loca belue infestant
usq ad monte mari ĩmmente noie
Thabin longe ab eo taurus actollitur¬
¶ Seres initersunt genus pleuũ iusti¬
cie ⁊ comertio ꝙ reb in solitudine
religis absens ꝑagit.
rissima rudia nõ eo tũi apposita¬

Expanded text:
vero nullae, quod tum iam manifestior non vero nullae, quod tum iam manifestior non fulgorem modo sed sui quoque partem maximam ostentat. Talge in Caspio mari sine cultu fertilis, omni fruge ac fructibus abundans, sed vicini populi quae gignuntur adtingere nefas et pro sacrilegio habent, diis parata existimantes diisque servanda. Aliquot et illis oris quas desertas diximus aeque desertae adiacent, quas sine propriis nominibus Scythicas vocant. Ab his in Eoum mare cursus inflectitur, inque oram terrae spectantis orientem. Pertinet haec a Scythico promunturio ad Colida primum ob nives invia, deinde ob inmanitatem habitantium inculta. Scythae sunt Androphagoe et Sacae, distincti regione, quia feris scatet, inhabitabili. Vasta deinde iterum loca beluae infestant, usque ad montem mari inminentem nomine Tabim. Longe ab eo Taurus adtollitur. Seres intersunt, genus plenum iustitiae, et commercio quod rebus in solitudine relictis absens peragit notissimum. India non Eoo tantum adposita
Abbreviated transcription (Latin):
fluentia ⁊ quedã gemmas marga¬
ritas q geuerancia fert populos re¬
gesq populoꝵ s sunt inculti ouines
acq ut longius ab continẽti absunt
ita magis aliaꝵ opũ ignari Tantũ
peccore ac suub diuites incertũ ob de¬
core au quid aliuid ultro corpora infe¬
ai cãs tam̃e belloꝵ et bella contrahũt
ac se freꝙͣter rauicẽ infestant ma¬
uime imꝑitandi cupidine frudioq ea
prolatandi que possident dinront
nõ equitatu m̃o aut pedite uerum
⁊ bigis et currib gallico armatio
munos uocant quoꝵ falcatis assibz
ma ẽ peue par spãtio sed utiũq e¬
quali tractu litoꝵ cħ longa celi ad
inaturanda semina iniqui caruz
adro luxuriosas herbas mon letis mo¬
r sed iciam dulcib, ut se exigua ꝑ¬
te diei pecora impleant at iis. pa¬
uulo prohbeantur diucius pasta
dissiliant, Culcores eius ruconditi sut
orchades angustis init̾ se ducte spa¬
tus. Septen haemodae cõtra Ger

Expanded text:
fluentia et quaedam gemmas margaritasque generantia. Fert populos regesque populorum, sed sunt inculti omnes, atque ut longius a continenti absunt ita magis aliarum opum ignari, tantum pecore ac finibus dites, - incertum ob decorem an quid aliud - vitro corpora infecti. Causas tamen bellorum et bella contrahunt ac se frequenter invicem infestant, maxime inperitandi cupidine studioque ea prolatandi quae possident. Dimicant non equitatu modo aut pedite, verum et bigis et curribus Gallice armatis: covinnos vocant, quorum falcatis axibus na est paene par spatio, sed utrimque aequali tractu litorum oblonga, caeli ad maturanda semina iniqui, verum adeo luxuriosa herbis non laetis modo sed etiam dulcibus, ut se exigua parte diei pecora impleant, et nisi pabulo prohibeantur, diutius pasta dissiliant. Cultores eius inconditi suntOrcades angustis inter se diductae spatiis, septem Haemodae contra Ger
Abbreviated transcription (Latin):
siugularib preditas maria ac uen¬
tos concitare carmimbz. se ꝙ ĩ que
ueluit aĩalia u̾tere sanare que apud
alios insanabilia sunt stire uentura
et predicara sed nõ nisi dedita naui¬
gcantibus ⁊ in id tantum ut se con¬
sulerent profectis. ¶ Britanma q̃¬
lis sit qualis q generet mox certio¬
ra ⁊ magis explorata dicentur qͥ ppe
tamdiui clausam aperit ecce pͥncipũ
maximus nec indomitaꝵ modo an¬
te se uerũ ignotaro quoq gentui
uictor propriaꝵ rerum fidem ut
bello affectanit ita triumpho declã¬
turus portat. Ceterũ ut adhuc ha¬
biumiꝰ mni septẽtrione accidente q
proiecta erandi angulo rheui lo¬
stia prospicit. Deude obliqua retro
latera abstrahit alt̾no galliam alt̾¬
uo uermamã speccans. Tum rursus
perpetuo margine directi litoris ab
tergore abducta iterũ. se in diu̾sos ã¬
gulos cuneat. Triquetra ⁊ sialie ma¬
urine silis plana ingens fecundi. ne¬
rut his que peccora ꝙͣ homines be¬

Expanded text:
singularibus praeditas maria ac ventos concitare carminibus, seque in quae velint animalia vertere, sanare quae apud alios insanabilia sunt, scire ventura et praedicare, sed nonnisi dedita navigantibus, et in id tantum, ut se consulerent profectis. Britannia qualis sit qualesque progeneret, mox certiora et magis explorata dicentur. Quippe tamdiu clausam aperit ecce principum maximus, nec indomitarum modo ante se verum ignotarum quoque gentium victor, propriarum rerum fidem ut bello affectavit, ita triumpho declaraturus portat. ceterum ut adhuc habuimus, inter septentrionem occidentemque proiecta grandi angulo Rheni ostia prospicit, dein obliqua retro latera abstrahit, altero Galliam altero Germaniam spectans, tum rursus perpetuo margine directi litoris ab tergore abducta iterum se in diversos angulos cuneat triquetra et Siciliae maxime similis, plana ingens fecunda, verum iis quae pecora quam homines be
Abbreviated transcription (Latin):
libeat Gades fretũ accingit eaq augusto
spatio et ueluti flumine a continẽti
abstissa qua terris proprior ẽ pene re¬
ctami ripani agit Qua oceauur spectat
duob promontorus euecta in altum
medium litus abducit et fert in alte¬
io cornu eusdem nois urbem opule¬
taru in altero templum egiptii her¬
culis conditorib religione uetusta¬
te opibus illustre. Tirii constituere.
Cur scui sit. ossa eius ibi sita efficuit
annoꝵ quis mauet ab yliaca tem¬
pestate principia sunt. Opes temp
aluit. In lusitama eritria ẽ quã ge¬
rione habitatam accepunꝰ alieq si¬
ne certis noib ideo agri fertiles ut
cũ semel sata frumenta suit subin¬
de reciduus seminib segetõ reno¬
uantib septẽ mimine inc̾dũ plu¬
res eciam messes ferunt. In celti¬
as aliquot sunt quas quia plubo
habundant, uno omnes noie cassi¬
teridas appellant. Seua in britariu¬
ço mari ossisimcis adu̾sa litorib gal¬
lici numiis oraculo insigus est.
cuiꝰ antistites perpetua uirguutate

Expanded text:
libeat Gades fretum adtingit, eaque angusto spatio et veluti flumine a continenti abscissa qua terris propior est paene rectam ripam agit, qua oceanum spectat duobus promunturiis evecta in altum, medium litus abducit, et fert in altero cornu eiusdem nominis urbem opulentam, in altero templum Aegyptii Herculis, conditoribus religione vetustate opibus inlustre. Tyrii constituere; cur sanctum sit, ossa eius ibi sita efficiunt; annorum quis manet ab Iliaca tempestate principia sunt; opes tempus aluit. In Lusitania Erythia est quam Geryonae habitatam accepimus, aliaeque sine certis nominibus; adeo agri fertiles, ut cum semel sata frumenta sint, subinde recidivis seminibus segetem novantibus, septem minime, interdum plures etiam messes ferant. In Celticis aliquot sunt, quas quia plumbo abundant uno omnes nomine Cassiteridas adpellant. CAPUT 40 Sena in Britannico mari Ossismicis adversa litoribus, Gallici numinis oraculo insignis est, cuius antistites perpetua virginitate
Abbreviated transcription (Latin):
ua ⁊ quantũ patet tota oppidũ fre¬
quens tñ quia eciã suꝑ aliena tecta
sedem pon̾e licet. Parua ⁊ canopos
nli hostio quod canopicũ uocant ob¬
uia ẽ. Menelai gũbuator canopus¬
sibi forte moriens nomẽ insule illa
hostio dedit. ¶ Pharos nũc alerã¬
drie ponte cõuingitur oliriut home¬
rico carmine proditũ est. Ab eisde
oris cursu diei tociꝰ abducta ⁊ si ita
res fuit inderi p̃t consectantib in tã¬
cumi nutate eas iulura p̃buisse dũ
luẽ subude ⁊ p̃cipue cũ exundaret

Expanded text:
va et quantum patet tota oppidum, freva et quantum patet tota oppidum, frequens tamen, quia etiam super aliena tecta sedem ponere licet. Parva et Canopos Nili ostio quod Canopicum vocant obvia est. Menelai gubernator Canopus ibi forte moriens nomen insulae, illa ostio dedit. Pharos nunc Alexandriae ponte coniungitur, olim, ut Homerico carmine proditum est, ab eisdem oris cursu diei totius abducta, et si ita res fuit, videri potest consectantibus in tantum mutatae causas Nilum praebuisse, dum limum subinde et praecipue cum exundaret
Abbreviated transcription (Latin):
iacent clarissime sunt. Tenedos sige¬
is adu̾sa litorib ⁊ que dicentur ordi¬
ue ad promontoriũ tauri montis ex¬
posite qua quidẽ dici putaue macaro.
siue ꝙ fortuuati ad modũ celi soliq
sunt siue ꝙ eas suo suoꝵ q regno¬
in ea quiq oliu oppida antyssa. pir¬
ra. Ethesos. Metyinia. Mitileue.
In yoma. Chymos ⁊ Samos. In caria
coos. In licia Rhodos. In illis singule sut
illis noĩb urbes. In rhodo tres ꝯdam
erant lyndos. Canuros. Ilisos. Que co¬
tra tauri promontoriũ importune na¬
iugantib obiacent chelidome nõĩant᷑.
In sinũ quẽ maxinud asia recipit pro¬
pe media Eypros ad ortum occasumq
se nuitens recto iugo int̾ Ciliciam si¬
riasq porrigitur ingens ut que ali¬
quando nomen regna coeperit ⁊ aũc
aliquot urbes ferat quaꝵ clarissuue
Salanꝰ paphos ⁊ quo pͥmũ ex mari
uenerẽ eg̾ssam̃ accole affirmant pa¬
lepaphos. Parabos nn phenice ẽ par¬

Expanded text:
iacent clarissimae sunt Tenedos Sigeiacent clarissimae sunt Tenedos Sigeis adversa litoribus, et quo dicentur ordine ad promunturium Tauri montis expositae quas quidam dici putavere Macaron, sive quod fortunati admodum caeli solique sunt, sive quod eas suo suoin ea quinque olim oppida Antissa, Pyrrha, Eresos, Methymna, Mitylene, in Ionia Chios et Samos, in Caria Coos, in Lycia Rhodos. In illis singulae sunt isdem nominibus urbes, in Rhodo tres quondam erant Lindos, Camiros, Ialysos. Quae contra Tauri promunturium inportune navigantibus obiacent Chelidoniae nominantur. In sinum, quem maximum Asia recepit, prope media Cypros ad ortum occasumque se inmittens recto iugo inter Ciliciam Syriasque porrigitur, ingens, ut quae aliquando novem regna ceperit et nunc aliquot urbes ferat, quarum clarissimae Salamis, Paphos et quo primum ex mari Venerem egressam accolae adfirmant Palaepaphos. Parabos in Phoenice est par
Abbreviated transcription (Latin):
sui dissimilis ẽ laiũ tame aut spartũ
alat. Trib aut est distincta noibus
pars qz eius terraconẽsis pars bethica
pars lusitania uocatur. Terraconesis
altero capite gallias altero betycam
lusytaniãq contingens mari latera
obieit nr̃o qͣ m̾idiem qua septẽtrione
spectat occeauo. Illas fluuiꝰ auas seꝑat
⁊ ideo betyca maria utraq prospicit¬
ad occidentem athalanticũ ad meridie
nrm. Iusitama occeano t̾mino obiecta
ẽ s latere ad septetriones fronte ad oc¬
casum/. Urbiũ de medit̾raneis in t̾ra¬
couensi clarissime fuere palantia et
rumiuantia nũc ẽ cesarangusta i
lusitama emerita. In bethica hastagi.
hispal. corduba. ac si litora legas acer¬
uaria proxuua ẽ rupes que in ascũ
pyrenenui excrudit. Deinde cyas flu¬
men ad rhodan clodianũ ad emporia.
Tur mons Iouis auꝰ parti occidenti
adu̾sam eminentia cautiũ que mt
exigna spatia ut gradus exinde con¬
surgunt stalas hanmbalis appellant.
Inde ad carracone parua sunt oppida

Expanded text:
linum tamen aut spartum alat. Tribus autem est distincta nominibus, parsque eius Tarraconensis, pars Baetica, pars Lusitania vocatur. Tarraconensis altero capite Gallias altero Baeticam Lusitaniamque contingens mari latera obicit Nostro qua meridiem, qua septentrionem spectat oceano. Illas fluvius Anas separat, et ideo Baetad occidentem Atlanticum, ad meridiem Nostrum. Lusitania oceano tantummodo obiecta est, sed latere ad septentriones, fronte ad occasum. Vrbium de mediterraneis in Tarraconensi clarissimae fuerunt Palantia et Numantia, nunc est Caesaraugusta; in Lusitania Emerita, in Baetica Hastigi, Hispal, Corduba. CAPUT 80 At si litora legas, a Cervaria proxima est rupes quae in altum Pyrenaeum extrudit, dein Ticis flumen ad Rhodam, Clodianum ad Emporias, tum mons Iovis, cuius partem occidenti adversam, eminentia cautium quae inter exigua spatia ut gradus subinde consurgunt, Scalas Hannibalis adpellant. inde ad Tarraconem parva sunt oppida
Abbreviated transcription (Latin):
Ioiis montẽ rubricatũ in barcinonis
litora int̾ subur ⁊ tolobnn maius ca¬
raxo. urbs est in hus ortis maritina¬
rum opulentissima tulcis ean modi¬
cus amus suꝑigneus yberus deorsum
actingit. Inde se intrans pelagus insi¬
nuat ⁊ pͥmũ magno impetu admmis¬
sun mox in duos suius promontorio
quod ferrariã uocant friditur. Prior
supronẽsis dr maiorq ac magno sa¬
tis ore pelogus accipiens ⁊ quo ma¬
gis penetratur angustior sorobin ⁊
turiam ⁊ sucronẽ no magna excipit
flumina. Urbes complexus ⁊ alias qͥ¬
dem s notissimas ualenciã ⁊ Sagun¬
cum illam fide atq erũnis inclitam.
dequens illicitanus allone heut ⁊ lu¬
cenciã ⁊ unde ei nome est eliten. Hic
iam terre magis in altun eunt la¬
tiorem ꝙͣ fuerat hispaniã faciunt.
Uerum ab his que dca sunt ad pͥncipia
betice pret̾ cartagiiẽ quã dux peno¬
rum hasdrubal condidit inichil refe¬
rendũ est. In illis oris ignobilia sunt
oppida ⁊ quoꝵo mentio tantũ ad ordi¬

Expanded text:
Iovis montem, Rubricatum in Barcinonis litore, inter Subur et Tolobin Maius. Tarraco urbs est in his oris maritimarum opulentissima. Tulcis eam modicus amnis, super ingens Hiberus Dertosam adtingit. Inde se in terras pelagus insinuat, et primum magno impetu admissum mox in duos sinus promunturio quod Ferrariam vocant finditur. Prior Sucronensis dicitur, maiorque ac magno satis ore pelagus accipiens, et quo magis penetratur angustior, Sorobin et Turiam et Sucronem non magna excipit flumina, urbes conplexus et alias quidem, sed notissimas Valentiam, et Saguntum illam fide atque aerumnis inclutam. Sequens Ilicitanus Allonem habet et Lucentiam et unde ei nomen est Ilicem. Hic iam terrae magis in altum eunt, latioremque quam fuerat Hispaniam faciunt. Verum ab his quae dicta sunt ad principia Baeticae praeter Carthaginem quam dux Poenorum Hasdrubal condidit nihil referendum est. In illius oris ignobilia sunt oppida et quorum mentio tantum ad ordi