comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pro decore carminis uariantur
ꝑsone colloquentium. s eadem
xp̃i eccł̃ia notatur. ⁊ nomine
sponse. ⁊ nomine filiarum. cũ
ad patͥam celestem suspirat. filia
citm nicħ insi d̃m curat audi¬
re ł loqui fponsa dicitur.
Quo abiit ñ relinquendo in qͥb
erat. s ut alios associet ptꝰ alios
etiam alios insitat. ⁊ fic abire
decliare d̃r. ad modũ cande.¬
le. que cũ accensa sit multas
alias cirtumquaq accendit tp¬
sa tamen ncħ patiens detͥmenti

Expanded text:
Pro decore carminis variantur personae colloquentium: sed eadem Christi Ecclesia notatur et nomine sponsae, et nomine filiarum. Cum ad patriam coelestem suspirat, filia: cum nihil nisi Deum curat audire vel loqui, sponsa dicitur.Quo abiit, non relinquendo eos in quibus erat, sed ubi alios associet, et post alios etiam alios invitet, et sic abire, et declinare dicitur, ad modum candelae, quae cum accensa sit, multas alias circumquaque accendit, ipsa tamen nihil patiens detrimenti
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa sua uident᷑ mrabiliora. qͥ
luet plenã dĩ noticĩa ñ habeant
tñ mirificentĩa oꝑum dei acu
mi de alto uemiens in humili
positos ii sitauit ut nos sursũ
ascenderemꝰ dñs in mont̃e descen¬
dit. moyses in mont̾e ascenctit

Expanded text:
opera sua videntur mirabiliora, qui licet plenam Dei notitiam non habeant, tamen mirificentiam operum Dei acutmi, de alto veniens in humili positos visitavit. Ut nos sursum ascenderemus, Dominus in montem descendit, Moyses in montem ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
saphirus. qͥ sublimitatẽ celestiũ
fignat. Distinctꝰ gͦ. qͥa part̃ hi¬
mana fragilitas esurie tẽptanĩe
satigatiõe. morte. partĩ cluima
celsitudo miracłis resurrectiõ
⁊ ascensiõe intelligit᷑. Saphiti
ht̃ speciem seren teli.
redemptoris menbra laudo:
totum breiri comp̃hendã qͣnͥ
libanus altitudine ⁊ amplitu¬
omne ẽ insigiris. ita dñs intͥ uꝰ
qͥ de t̾ra orti sunt antecellit
sicut ille mons nobiliũ fecꝗ
fortitudme sublimitate odeie
omne decus siluaꝵ antecea̾it.
sic dilectus speciosꝰ forma pł
filiis hominũ: quia ipse noi
acceꝑit aqd menfitram: ⁊ depls¬
nitudine eitis om̃s accepiiili

Expanded text:
Sapphirus sublimitatem coelestium significat. Distinctus ergo, quia partim humana fragilitas esurie, tentatione, fatigatione, morte, partim divina celsitudo, miraculis, resurrectione et ascensione intelligitur. Sapphirus habet speciem sereni coeli. Redemptoris membra laudo, totum brevi comprehendam: quomodo Libanus altitudine et amplitudine est insignis; ita Dominus inter omnes qui de terra orti sunt, antecellit. Et sicut ille mons nobilium ferax fortitudine, sublimitate, odore, omne decus silvarum antecedit: sic dilectus speciosus forma prae filiis hominum , quia ipse non accepit ad mensuram, et de plenitudine ejus omnes accepi
Abbreviated transcription (Latin):
de filiis ifrł ouem. aut bouem. uł capram
uł: qͦdlibet ammal qͦd dño offerebat᷑. in ca¬
stris immolarent.s ad hostiũ tab̃naculi.
unuersa ducerent. &. ibi omĩa octiderent.
Quod qͥa hoc ñ fecerunt. comedisse passim
octidendo referunt᷑ cum sangume. licet
iste sensus postĩor quib dã placere uide¬
atur. suꝑiores uͦ quos possuimus magis
ut nob̃ uidet᷑ hystoriȩ congruunt. Hec ad

Expanded text:
capram, vel quodlibet animal quod Domino offerebatur, in castris immolarent, sed ad ostium tabernaculi universa ducerent, et ibi omnia occiderent. Quod quia non fecerant, comedisse passim occidendo referuntur cum sanguine. Licet iste sensus posterior quibusdam placere videatur, superiores vero, quos posuimus, magis ut nobis videtur historiae congruunt. Non id
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ c̾. idõ dixit qͥa uictoria iam potiti eratł.
sacͥficiũ uesꝑtinũ ꝑageret᷑ comederunt.
Sic itaq usus erat. ut qñ homicidia ab
eis aut in suis. aut in exteris fiebant.
ñ comederunt auteqmͣ sacͥficutm uesꝑtinũ
ꝓ eis fieret. Aliter. Peccasse dño & come¬
disse cũ sanguine dicunt᷑. quia mactatis
uidimis ñ obtulerunt ad scũarutm sacer¬
dotib iuxta legis p̃ceptum adipem & san¬
gumnẽ: cum uideł sacrariũ secum habe¬
rent. Quando lotus scũarii ꝓtul erat. ui¬
bebatur sanguis uictimaꝵ in t̾ram fundi.
de his uideł uictimis. quas ad suos esus
p̃parabant. Quando uͦ scuãrium p̃sens erat.
di. sicut ẽ illud in libro deuteronomii. san¬
gumẽ hostiaꝵ tuaꝵ fundes in altari. car¬
nib autẽ ipse uesceris. Quod quia p̃fatus

Expanded text:
 » Ideo dixit, quia victoria jam potiti erant; sacrificium vespertinum perageretur, comederunt. Sic itaque usus erat, ut quando homicidium ab eis, aut in suis, aut in exteris fiebat, non comederent antequam sacrificium vespertinum pro eis fieret. Aliter, peccasse Domino et comedisse cum sanguine dicitur, quia, mactatis victimis, non obtulerunt ad sanctuarium sacerdotibus, juxta legis praeceptum, adipem et sanguinem, cum videlicet sanctuarium secum haberent. Quando locus sanctuarii procul erat, jubetur sanguis victimarum in terram fundi de his videlicet victimis, quas ad suos esus praeparabant, quando vero sanctuarium praesens erat, di. Sicut est illud in libro Deuteronomii: « Sanguinem hostiarum tuarum fundes in altari, carnibus autem ipse vesceris . » Quod quia praefatus
Abbreviated transcription (Latin):
rib heretiti cedunt. & succumbunt. qui
nit᷑ limites eccłie positi. a meditatione¬
satrȩ legis. uelut ab agͥ tultura ñ recedił.¬
Illuminati sunt oculi euis. ñ ad uidendũ.
qͥa antea uidebat.s ad discernendũ. quia
referunt᷑. ad discernendũ.s. inter bonũ
qͦd amiserant .&. malũ ad qͦd ceciderant
ex ercitio p̃łi ac itineris. reuerberati erãt
& minio ieiunio fatigatus. ñ solum corꝑe.
sed & mente fortassis defecerat. ubi funt
oculi interioris hominis. &ͦ ido tum mel
ne mellis. ac ꝓmptior resumptis utrib
ad ꝑsequendum adu̾sarios extitit. Uñ

Expanded text:
ribus haeretici cedunt atque succumbunt, qui intra limites Ecclesiae positi, a meditatione legis, velut ab agricultura non recedilluminati sunt utique, non ad videndum, quia ante videbat, sed ad discernendum, quia referuntur, ad discernendum videlicet inter bonum quod amiserant, et malum ad quod ceciderant.exercitio praelii ac itineris, reverberati erant, et nimio jejunio fatigatus, non solum corpore, sed et mente fortassis defecerat, ubi sunt oculi interioris hominis. Et ideo cum gusne mellis, ac promptior resumptis viribus ad persequendum adversarios exstitit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
saxosa. & ardua iter arripiunt. qͥa illi
atq inter ꝓsꝑa & aduersa. quasi inter du¬
os scopulos dextra leuaq incedunt: qui
armis sc̃aꝵ scpͥturaꝵ muniti. ñ ꝓcliuiꝰ ad
nna. s mentis alacritate ad altitudinem
contemplationis. toto anmnisu conscendere

Expanded text:
a, sed ardua iter arripiunt: quia saceet inter prospera et adversa, quasi duos scopulos dextra laevaque, incarmis sanctarum Scripturarum muniti, non proclivius ad ima, sed mentis alacritate, ad altitudinem contemplationis toto adnisu conscendere
Abbreviated transcription (Latin):
absitrde intelligi dat᷑. qͥa contͦuersia here¬
ticoꝵ. exercitia sunt catholicoꝵ. & maloꝵ
contentio. bonoꝵ acuit sensum. & adues¬
sitas impioꝵ simstra. sunt arina iustoꝵ
Quod tñ heretici uelut philistitm omĩ
modis cauent. ne ꝑ eoꝵ occasionẽ uiri
catholici aria possint habere spũalia.

Expanded text:
absurde intelligi datur, quia controversia haereticorum exercitia sunt catholicorum; et malorum contentio bonorum acuit sensum; et adversitas impiorum sinistra sunt arma justorum. Quod tamen haeretici, velut Philistim, omnibus modis cavent, ne pro eorum occasione, viri catholici arma possint habere spiritalia.
Abbreviated transcription (Latin):
mas pacificas. septẽ dieb expectab̾ donec
ueniam ad te. & ostendam tͥ quid facias.
tum sauli .uii. dierũ temꝑe p̃cepit. s ad
offerendas oblationes. & imolandas uic¬
timas pacificas. se ab eo eisdẽ.uni. dieb
uoluit expectari. Quod ille ñ fetit. &¬

Expanded text:
iebus exspectabis donec veniam ad te, et ostendam tibi quae facias. tum Sauli septem dierum tempore praecepit, sed ad offerendas oblationes et immolandas victimas pacificas, se ab eo eisdem septem diebus voluit exspectari; quod ille nequaqu
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe pacis ꝑ securuatẽ mentis. seu incu¬
riam. a spũali inquisitione torpent quasi
stimonia. seu sententias indicauit satre
nia. quasi uaria ferramenta liment. ex¬
atuant. atq elucident: ꝑ que & ea que
tredunt ac p̃dicant. defendere queant.
& adu̾sarios suos. aut confodiendo sibi
substernere. aut certe terrendo in fugã
conuertere. Hoc quippe mͦ. & contͣ diuer¬
sas questiones. que in ęccł̃ia ꝑ ꝯtentionis

Expanded text:
etent per securitatem mentis, seu incuriam, ab spiritali inquisitione torpentes, quasi ritaliter testimonia, seu sententias indicant sacrae nia, quasi varia ferramenta liment, exacuant, atque elucident, per quae et ea quae credunt ac praedicant defendere queant, et adversarios suos, aut confodiendo sibi substernere, aut certe terrendo in fugam convertere. Hoc quippe modo, et contra diversas quaestiones, quae in Ecclesia per contentionis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sic erat innocens. situt ẽ filius itnius
regnauit indigne calculo ñ hic compre¬
hendunt᷑. S si uoluerit quis intelligere
ꝑ anticipationẽ de ⁊fboseth. eo qͦd in sequen¬
tib legatur. quadragnta annoꝵ erat is¬
boseth tum regnare cepisset. duob anins
regnauit. & a morte heli usq ad saul
omne tempus quadragnita annoꝵ sunt
ñ ꝓhibemꝰ qͥa & intelligi ualet. Quod¬
bati sunt. saul cetinit bucina. hoc signũ

Expanded text:
ilius unius regnavit indigne calculo non hic comprehenduntur. Sed si voluerit quis intelligere per anticipationem de Isboseth, eo quod in sequentibus legatur, Quadraginta annorum erat Isboseth cum regnare coepisset, et duobus annis regnavit, et a morte Heli usque ad Saul omne tempus quadraginta annorum est, non prohibemus quia et intelligi valet. at
Abbreviated transcription (Latin):
iordanẽ. qͦd nos aliter intelligere ñ pos¬
listeos tnͣfierant. S postea audientes qͦd
philistiim fugissent: sotiauerunt se cum
dam intulpabiliter saul obtulisse helo¬
causta. tum samuel ab eo expectatus
uixta placitũ septẽ dierũ ñ uenerit:
qͦd qui hitnc locũ bene distinxerit. mn¬
ueniet eum ñ unmerito fuisse culpatũ.

Expanded text:
Jordanem. » Quod nos aliter intelligere non poslisthiim transierant. Sed postea audientes quod Philisthiim fugissent, sociaverunt se cum sdam, inculpabiliter Saul obtulisse holocaustum, cum Samuel ab eo exspectatus, juxta placitum septem dierum non venerit. Quod qui hunc locum bene distinxerit, inveniet
Abbreviated transcription (Latin):
luis bonos ȩccłiȩ. mala autẽ illtus ma¬
los eccł̃iȩ. significare puto. tamqmͣ in
unitate illiis areȩ: sicut in illo uno
homine. bonos in grans. malos in
paleis. aut in unitate umius segens.
bonos in tͥcico. malos in triamis. Nui¬
actum ẽ gͥ in temꝑe illo ut ierobo¬
pdst mortẽ salomonis. decẽ tͥb a domo
dauid & a templo seꝑate sunt. & due
relicte. satis indicat. quod de tota illa
gente apłc ait: reliqitie ꝓpt̃ electionẽ
grẽ salue facte sunt. Teroboam uero

Expanded text:
lius, bonos Ecclesiae: mala autem illius, malius, bonos Ecclesiae: mala autem illius, malos Ecclesiae significare puto, tanquam in unitate illius areae. Sicut in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis: aut in unitate unius segetis, bonos in tritico, malos in zizaniis. « Factum est igitur in tempore illo, ut Jerobopost mortem Salomonis decem tribus a domo David, et a templo separatae sunt et duae relictae, satis indicat quod de tota illa gente Apostolus ait: « Reliquiae propter electionem gratiae salvae factae sunt . » Jeroboam vero
Abbreviated transcription (Latin):
de deu̾s oꝑib salomonis. qͥd dicã. quem
uehem̃ter arguit scã scͥpͥtura. atq con¬
demnat. nicħ̃q de penitentia eiꝰ uł in
eum indulgentia di omĩno cominemo¬
rat. nec ꝓrsꝰ occurrit. qͥd saltem in al¬
legoria bom significet: hȩc ẽ flenda¬
uorago submersionis. nͥ forte qͥs dicat.
mulieres alienigenas quaꝵ amore. e¬
arserat. significare eccł̃ias electas ex
gentib. Posset hoc fortasse ñ absurde
intelligi: si ille ꝓpt̃ salomonẽ desererel
deos suos. & colerent. dm̃ eiꝰ. Cum uͦ ip̃e
ꝓpt̃ illas offendit dm̃ suum. & coluts
deos eaꝵ: ñ ẽ quid mͣ bom comectati
possit. nec tñ ncħ arbitror significate
s malum: sicut de uxorib filiabq
loth diximꝰ. Apparet enm in ꝑsona
salomonis mira excellentia. & mira sub¬
mersio. Quo gͥ in illo diu̾sis temꝑib
extitit. pͥus bonũ & post̾ius malum:
hoc in eccłia in isto adhuc. scło simul
uno temꝑe ostenditur. Nam bona il¬

Expanded text:
de caeteris operibus Salomonis quid dicam, quem vehementer arguit sancta Scriptura, atque condemnat, nihilque de poenitentia ejus vel in eum indulgentia Dei omnino commemorat, nec prorsus occurrit, quid saltem in allegoria boni significet. Haec est flenda subversio; nisi forte dicat quis mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare Ecclesias electas ex gentibus. Posset hoc fortasse non absurde intelligi, si illae propter Salomonem desererent deos suos, et colerent Deum ejus. Cum vero ipse propter illas offendit Deum suum, et coluit deos earum, non est quid inde boni conjectari possit. Nec tamen nihil arbitror significaresed malum, sicut de uxore filiabusque Lot diximus. Apparet enim in persona Salomonis mira excellentia et mira submersio. Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit, prius bonum et posterius malum; hoc in Ecclesia in isto adhuc saeculo simul uno tempore ostenditur. Nam bona il
Abbreviated transcription (Latin):
scissitras ieroboam accepit: tum legis p̃cep¬
ta uolando corrupit. & unałb cũ sobo¬
le dauid remansit. dum soes electorim
uxta apłicam doctrmam in regła fidi
catholicȩ ꝑmansit. qͥa unus ẽ dominus.
una fides. unum baptisma. Demq ro-
boam filius salomonis. qui utiq semoꝵ
consilio relicto. adolescentũ consilium
setutus ẽ: licet de domo dauid fuerit.
tñ in uia eius ñ gradiebat᷑. Fecit enim
uidas scͥptura teste in illis dieb malũ
corã dño & trritauerunt eũ suꝑ om̃ib
que fecerunt patres eoꝵ. in peccatis
suis que peccauerant. E dificauert̃

Expanded text:
scissuras Jeroboam accepit, cum legis praecepta violando corrupit; et una tribus cum sobole David remansit, dum sors sanctorum juxta apostolicam doctrinam in regula fidei catholicae permansit, quia unus est Dominus, una fidboam, filius Salomonis , qui utili seniorum consilio relicto, adolescentium consilium secutus est, licet de domo David fuerit, tamen in via ejus non gradiebatur. Fecit enim Judas Scriptura teste in illis diebus malum coram Domino, et irritaverunt eum super omnibus quae fecerant patres eorum in peccatis suis qu
Abbreviated transcription (Latin):
runt: in lapidem offensionis. tamqm in
eis agnus: quia i quo peccatũ ñ inuene¬
runt. qͣsi peccatorẽ ꝑsecuti sunt. xxii¬
cce in naioth sunt in rama. Naioth
locus ẽ in rama. ubi sedit dauid.
Tama uͭ in tbu beiamin. cuutas ẽ saulis
in septino miliario ab elia ad septemtͥona¬
lem plagam contͣ bethel. Alia ẽ autẽ i
tbu aser. Naioth interpr̃ pulchritudo
& rama excelsitm. Bene gͦ conueniunt
hec nomina locoꝵ reb in his expletis. qͥa &
ꝓpħaꝵ dicta. & celsitudinẽ hñt scientie.
ac uenustatẽ locutionis. Misit gͦ saul lic¬
tores ut raꝑent dauid. Questio magna
hic oritur. cũ in p̃cedentib legatur. & ñ
uidit samuel saulem. usq ad diem mortiᷤᷤ
suȩ: & hic ꝓpħasse coram samuele dicat᷑.
cuneo ꝓpħaꝵ: abscondit se samuel ne ui¬
deret᷑ ab eo Aut ñ uidit eũ usq in diem

Expanded text:
runt in lapidem offensionis tamquam in erat agnus, quia in quo peccatum non invenerunt, quasi peccatorem persecuti sunt. XXI in Naioth in Rama. » Naioth locus est in Rama; ubi sedit David. Rama vero in tribu Benjamin civitas est Saulis, in sexto milliario, ab Helia ad septentrionalem plagam contra Bethel. Alia est autem in tribu Aser. Naioth interpretatur pulchritudo, et Rama excelsum. Bene ergo conveniunt haec nomina locorum, rophetarum dicta et celsitudinem habent scientiae ac venustatem locutionis. « Misit ergo Saul lict coram Samuele. Quaestio magna hic oritur, cum in praecedentibus legatur: Et non vidit Samuel Saulem usque in diem mortis suae: et hic prophetasse coram Samuele dicatur.cuneo Prophetarum, abscondit se Samuel, ne videretur ab eo. Aut non vidit eum indutum
Abbreviated transcription (Latin):
in hebreo habet᷑ filii hominis .i. filii adam.
i om̃is pene sc̃pͥtura hoc idiomate plena
ẽ. unu̾sum genꝰ hominũ. adam filios uo¬
om̃i etati. sexiii. conditiomi. locutus ẽ u̾bum.
immo etiã clamabat stans in templo. si qͥs
sitit. ueniat ad me & bibat. ⁊ nunc ꝑ doi¬
tores ecd̃ie. ip̃i enim sunt fores ciunatis eiꝰ
utris fimtil ⁊ feminis. sapientib ⁊ insiꝑien¬
tib. grandeuis p̃dicat ⁊ paruuł. At cont̃¬

Expanded text:
in Hebraeo habet   filii hominis, hoc est, filii Adam. Et omnis pene Scriptura hoc idiomate plena est, universum genus hominum, Adam filios voomni aetati, sexui et conditioni locutus est verbum, imo etiam clamabat stans in templo: Si quis sitit, veniat ad me et bibat ; et nunc per doctores Ecclesiae, ipsi enim sunt fores civitatis ejus; viris simul ac feminis sapientibus, et insipientibus grandaevis praedicat, et parvulis, at cont
Abbreviated transcription (Latin):
lotutus ẽ mundo: ⁊ in abscondito locutus ẽ
nchil: Quiã gͦ neglecto eiꝰ euugłio. ad ħesim
potus. ł lascune suasionẽ. que in angulo
susurrant audiendã miseri confluunt:
pulos simul ⁊ turbas dotuit: s ⁊ ꝑ uias sepe
his qui mueniebant p̃dicabat. ⁊ eos qui tura
indigebant sanabat. Iuxta portam truitatis¬

Expanded text:
occulto locutus est nihil ? Quid ergo, neglecto ejus Evangelio, ad haeresim potius, vel lasciviae suasionem, quae in angulo susurrant, audiendam miseri confluunt?-pulos simul et turbas docuit, sed et per vias saepe his qui conveniebant praedicabat, et eos qui cura indigebant sanabat. In ipsa etia
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut eñ unus panis: ournã solũ eftig
esurĩẽ: ⁊ nichilomiinꝰ postea efurit. qͥ tors
pane saturatus abscesserat: sic qͥ intrat q
scortũ. ad horam quidẽ euaporat libidins
s pꝰt paululũ ardentior redit. Numqus
absconde̾ potest homo ignẽ in sinu suo

Expanded text:
Sicut enim unus panis diurnam solum effugat esuriem, et nihilominus postmodum esurit, qui comesto pane saturatus abscesserat, sic qui intrat ad scortum, ad horam quidem evaporat libidinem, sed post paululum ardentior redit.-- Nunquid abscondere potest homo ignem in sinu suo
Abbreviated transcription (Latin):
peccanti dr̃. Iustificata ẽ sodoma ex te ñ qͥ
peccauit. Quia zelꝰ ⁊ furor uiri ñ paritt
m die uindicte ⁊ c̾. ⁊ de dño intelligentĩ
qͥa qͥ nunc partit repbis. ñ parcet in die
mortis. nec acquiescet p̃cib sero clamami¬
um ad se. nec dona quoꝵ ibi ñ ẽ facultas

Expanded text:
peccanti dicitur, Justificata est Sodoma ex te, non qpeccavit. Quia zelus et furor viri non parcet in die vindictae, etc. Et de Domino intelligendum, quia qui nunc parcit reprobis, non parcet in die mortis; nec acquiescet precibus sero clamantium ad se; nec dona, quorum ibi tempus et facultas
Abbreviated transcription (Latin):
ttis ꝑsona plemus explicat. ⁊ legem mẽa. qͣ
pupillam otuli tui. Qĩ tam sollitite seruas
doceo. qͣinil recte sine his asꝑitere ualeas
Liga eam in digitis tuis .i. in actib seribe
illam in tabuł cordis tui .i. in latitudme¬

Expanded text:
is persona plenius explicat. Et legem meam, quasi pupillam oculi tui. Tam sollicite serva, quae doceo, quasi nil recte sine his aspicere valeas. Liga eam in digitis tuis. Scribe illam in tabulis cordis tui. In digit
Abbreviated transcription (Latin):
boum cũ redemptor nr̃ descendens dete¬
lo diumo uiditio acquisiuit ppłm adhuc
t̾rems oꝑib in hiantẽ. In quo salutẽ fecit.
tum eum ad fidem conu̾iit. Helyas enim
quẽ ꝓpħa pallium suũ misit. cũ illum
At ille statim relidis bob cucurrit ptꝰ
electoꝵ chorus audiuit loquentem dñm¬
t̾rems lucris inhiare. scłatib desideriis
deseruire: totũ se contulit ad seruiti¬
um xͥ: nec tñ aliis uerbũ uite p̃dicare
desiit. hoc ẽ enim osculari patrẽ & ma¬
trem. cũ quoscũq possit de uideis siuie
de gentib sermone uelle corrigere.
illud. & in arat᷑ boum coxit carnes & de
suũ. in opꝰ euugłirandi conu̾tit. uñ suffi¬
cientẽ pastum auditorib suis p̃bere
possit. Ipse uͦ sequitur nr̃m heliam. &
ministrat ei. qͥa uestigia eius sequens.
hoc ẽ mandata illuis fideliter obseruais.
miist̾ium ei bonoꝵ oꝑum. condigne
exhibere. satagit.

Expanded text:
cum Redemptor noster descendens de coelo, divino judicio acquisivit populum adhuc terrenis actibus inhiantem, in quo salutem fecit, cum eum ad fidem convertit. Elias enim propheta pallium suum misit, cum illum » « At ille statim, relictis bobus, cucurrit post electorum chorus audivit loquentem terrenis lucris inhiare, saecularibus desideriis deservire. Totum se contulit ad servitium Christi, nec tamen aliis verbum vitae praedicare desinit. Hoc enim osculari patrem et matrem cum quoscunque possit, sive de Judaeis, sive de gentibus velle sermone corrigere. illud. Et in aratro boum coxit carnes, et dsuum in opus evangelizandi convertit, unde sufficientem pastum auditoribus suis praebere possit. Ipse vero sequitur nostrum Eliam, et ministrat ei qui, vestigia ejus sequens, hoc est, mandata illius fideliter observans, ministerium ei bonorum operum condigne exhibere satagit.
Abbreviated transcription (Latin):
nadab. ñ uidis adu̾sariis tͥumphans
s: ceso suo exercitu fugiens domũ rediit
Mystice autẽ bennadab hostis isrł si¬
gnificat diabolum omĩum bonorum
immicũ. qͥ diu̾sos exercitus malignoꝵ
spũum. ad subu̾tendum ppłm di con¬
trahit. S ꝑ pueros pͥncipum isrł um¬
titur cũ ꝑ bonos auditores scõꝵ doctoꝵ
quicqͥd audiunt. factis implere nitunt᷑.
Antiquus hostis in fugam uertit᷑. oĩsq
nent. & tͥmtatis fidem tum gemina ca¬

Expanded text:
nadab non victis adversariis triumphans, nadab non victis adversariis triumphans, sed coelo suo exercitu fugiens domum rediit. Mystice autem Benadab hostis Israel significat diabolum, omnium bonorum inimicum, qui diversos exercitus malignorum spirituum ad subvertendum populum Dei contrahit. Sed per pueros principum Israel vincitur, cum per bonos auditure audiunt, factis implere nituntur. Antiquus hostis in fugam vertitur omnisqunent, et Trinitatis fidem cum gemina cha
Abbreviated transcription (Latin):
gantie modesto sermone compescens.
aliud discinctus. aliud ñ accinctus. Ac¬
cinctus namq ẽ qui cingło circũdatus
intedit. Discinctus. qui cingłm nuꝑ de¬
posuit: uerbi gr̃a balneum. intratur.
uł lectum ascensurus. uł ad t̾ram for¬
te tumcã induturus. Non accinctus qͥ
nuꝑ tumcã indutus necdum se addita
zone tircũpositione muniuit. Sic gͦ in
expeditione castrensi qͥ positus ẽ recte
accinctus nominat᷑ .i. armis indutus.
Qui pugna confecta. uictor domũ redit.
iure discinctus uocat᷑: qͥa nimirũ de¬
posits armis. optate pacis otium gerit.
Qui uͦ necdum pugnare. neq se Ad cer¬
tamen parare iam ceꝑat. mĩto ñ accinł¬
iam cepisset. samariam. quã obsidere
ceꝑat: ne głetur accinctus eque ut
discinctus. ac. si aꝑte dicat. noli głari
qͣsi iam uictor belliti distͥminis. qui
adhuc in acie positus. quẽ uictoria
sequatur ignoras. Iuerũ ꝓfecto dice¬
bat. Nam mox tinto certamine ben¬

Expanded text:
gantiae modesto sermone compescens rgantiae modesto sermone compescens raliud discinctus, alius non accinctus. Accinctus nam quod est qui cingulo circumdatus incedit. Discinctus, qui cingulum nuper deposuit. Verbi gratia balneum intraturus, vel lectum ascensurus, vel ad terram forte tunicam induturus. Non accinctus qui nuper tunica indutus necdum se abdita zonae circumpositione munivit. Sic ergo in expeditione castrensi, qui pesitus est recte accinctus nominatur, id est armis indutus. Qui pugna confecta victor domum redit, jure discinctus vocatur: quia nimirum depositis armis optatae pacis otium gerit. Qui vero necdum pugnare, neque se ad certamen parare jam coeperat, merito non accinjam cepisset Samariam, quam obsidere coeperat: « Ne glorietur accinctus, aeque ut discinctus. » Ac si aperte dicat: Noli gloriari quasi jam victor bellici discriminis, qui adhuc in acie positus, quem victoria sequatur ignoras. Et verum profecto dicebat: Nam mox inito certamino, Be
Abbreviated transcription (Latin):
sidebat. eam. Quod bennadab rex sirię
obsidens & impugnare incipiens sama¬
riam ait. hȩc fatiant mͥ dii & hec addãt
si suffecerit puluis samarie pugillis
necesse ẽ urxta morem uuitatũ. ut habe¬
ret t̾ram int̾ius ꝓpt̃ muros. ipsis pene
mitris equalem. ne uideł eos sine subsi¬
bio terrȩ adiacentis erectos creber insi¬
stente manu hostili deiceret ictus arie¬
tis. Extͥnsetus autẽ muroꝵ altitudo lon¬
ge suꝑficiem t̾rȩ tnͣscenderat. maxime
cum in montis uertice ut sqͥtura re¬
fert. fu̾it eadem urbs posita. Nit gͦ rex
suꝑbus obsessam terens ciuiratẽ. quod
tantã hrẽt. secum exertitus multitudi¬
nem. ut etiã si quisq militũ eius unũ
solummꝰ lapidem. uł cefpitẽ. uł stipitem.
ad construendum contͣ urbem aggerẽ
apportasset. agger exsurgeret. qui suꝑ¬
ficiei ciuitatis ipsius quȩ erat mtͣ mu¬
ros ẽẽ uideret᷑ equał. ita ut ex equo
pugnantes contͣ cuuratẽ tela & faces
mntere possent. Cuius temeritatẽ arro¬

Expanded text:
reliqua. Quod Benadab rex Syriae, obsidens et impugnare incipiens Samariam, ait: « Haec faciant mihi dii, et haec addant si suffecerit pulvis Samariae pugillis necesse est, juxta morem civitatum ut haberet terram interius propter muros, ipsis pene muris aequalem, ne videlicet eos sine subsidio terrae adjacentis erectos, creber insistente manu hostili dejiceret ictus arietis. Extrinsecus autem murorum altitudo longe superficiem terrae transcenderat, maxime cum in montis verticem ut Scriptura refert fuerit urbs eadem posita. Ait ergo rex superbus obsessam terrens civitatem, quod tantam haberet secum exercitus multitudinem, ut etiam si quisque militum ejus, unum solummodo lapidem vel cespitem, vel stipitem ad construendum contra urbem aggerem apportasset, agger exsurgeret qui superficiei civitatis ipsius, quae erat intra muros, esse videretur aequalis, ita ut ex aequo pugnantes contra civitatem tela vel faces mittero possent. Cujus temeritatem arro
Abbreviated transcription (Latin):
dab rex sẏrie in equo cum equitib
netñ egͥssus rex isrł ꝑcussit equos. &
currus & ꝑtussit syriam plaga magna
Quid ẽ qͦd bennadab rex syriȩ in eqͥ
cum equitib fugere descͥbitur. nͥ qͦd
pͥnceps omĩum iniquoꝵ diabolꝰ. quoꝵ
ocłi sublimes sunt. syria enim inter¬
p̃tatur sublimis. in equo suȩ suꝑbiȩ
suꝑbiȩ. ab exertitu xͥ. hoc ẽ humilib
& dm̃ timentib fuꝑatus in sugam
uertitur : &ͦ rex ifrł ꝑcutit equos
quod currus pharaonis & exertitũ
etus. equũ & ascensorem eius fubmes¬
sit in mari rubro: dum nequitas
spiritales. cum uero pharaone antiq
human generis delendo peccata. xxxi.¬
ccedens autẽ ꝓpħa ad regem ifrł. &
dixit ei. Uade & conforrare & scito.
& uide quid facias. Sequenti enĩ anno

Expanded text:
ab rex Syriae in equo cum equitibus. Nec non egressus rex Israel percussit equos et currus, et percussit Syrum plaga magna. » Quid est quod Benadab, rex Syriae, in equo cum equitibus fugere describitur, nisi quod princeps omnium iniquorum diabolus, quorum oculi sublimes sunt? Syrus enim interpretatur sublimis, in equo suae superbiae superbiae, ab exercitu Christi, hoc est, humilibus et Deum timentibus superatus, in fugam vertitur. Et rex Israel percutit equos iptum est, quod currus Pharaonis et exercitum ejus, equum et ascensorem ejus submersit in Rubro mari: dum nequitias spiritales cum vero Pharaone, antiqhumani generis delendo peccata. « Accedens autem propheta ad regem Israel, dixit ei: Vade et confortare, et scito et vide quid fac
Abbreviated transcription (Latin):
gm̃ patres mei. Uñ gͦ sic potens. ut tot
illas uͥtutes faciat: uñ sic infirmꝰ. ut fic
feminã ꝑtimescat. nͥ qͥa dispensationes
suꝑm nutus. m̃sura occulti libraminis
appendunt᷑: ut ip̃i sc̃ĩ homines & mul¬
tum ualeant ꝑ potentiã dĩ. & rursum
qͣdam m̃sura moderati sunt ꝑ infirmi¬
tatẽ suam. In illis uͥtutib helias qͥd de
do acceꝑat. i istis insirmitatib qͥd de se
pot̾at agnoscebat. Illa potentia uͥtus fu¬
it. ista infirmitas custos uͥtutis. In illis
uͥtutib ostendebat quod acceꝑat. mistiᷤᷤ
infirmitatib hoc quod acceꝑat custodie¬
bat. In miracłis monstrabat᷑. helias. in in-¬
firmitatib seruabatur. Ietc̾e angłs teci¬

Expanded text:
quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot quam patres mei. Unde ergo sic potens, ut tot illas virtutes faciat? Unde sic infirmus, ut ita feminam pertimescat? Nisi quia dispensatione superni nutus mensura occulta libraminis appenduntur, ut ipsi sancti Dei homines et multum valeant per potentiam Dei, et rursum quadam mensura moderati sunt per infirmitatem suam? In illis virtutibus Elias quid de Deo acceperat, in istis infirmitatibus quid de sepoterat, agnoscebat. Illa potentiae virtus fuit: ista infirmitas custos virtutis. « In illis virtutibus ostendebat quid acceperat: in istis infirmitatibus hoc quod acceperat, custodiebat. In miraculis monstrabatur Helias: in infirmitatibus servabatur. » Post
Abbreviated transcription (Latin):
subleuante sp̃u ad sumina rapiuntur
gͣmdu in hac uita sunt. ne aliqͣ elati¬
one suꝑbiant. qͥbrdam temptationib
repͥmunt᷑: ut nequaqmͣ tantũ ꝓfic̾e̾
ualeant qnͣtum uolunt S ne extol¬
lantur suꝑbia. etiam fit in eis ipsaꝵ
queda mensura uͥtutum. hiic ẽ em̃
quod helias. dum tot uͥtutib in alta
ꝓfecisset. quadã m̃sura suspenss ẽ: ditm
ierabel postmodum qm̃uis reginam. tñ
muliertulam fugit. Perpendo qͥrpe. hunc
mirȩ uͥtutis uirũ ignem de telo trahere.
& scło quin qͣgenarios uiros cũ suis õib
peticione subita concremate. tierbo celos
re. suscitantẽ mortuos. uentura queq p̃ui¬
dentẽ: & ecce rursꝰ ammo occurrit. quo
pauore añ unã muliercłam sugit. Confi¬
dero uirũ timore. ꝑtussum. de manu dĩ
mortẽ petere. nec actiꝑe. de manu mu¬
lieris mortem sugiendo uitare. Quere¬
bat enĩ mortẽ dum sugeret. dicens susfi¬
cit mͥ tolle anim̃ã mẽã. ñ enĩ melior sum

Expanded text:
sublevante spiritu ad summa rapiuntur, quandiu in hac vita sunt, ne aliqua elatione superbiant, quibusdam tentationibus reprimuntur, ut nequaquam tantum proficere valeant qlantur superbia, etiam fit in eis ipsarum quaedam mensura virtutum. Hinc est enim quod Elias dum tot virtutibus in alta profecisset, quadam mensura suspensus est, dum Jezabel postmodum, quamvis reginam, tamen mulierculam fugit. Perpendo quippe hunc virum mirae virtutis ignem de coelo trahere , et secundo quinquagenarios viros cum suis omnibus petitione subita concremare , verbo coelos erire, suscitantem mortuos, ventura quoque praevidentem; et ecce rursus animo occurrit quo pavore ante unam mulierculam fugerit. Considero virum timore perculsum de manu Dei mortem petere nec accipere, de manu mulieris mortem fugiendo vitare. Quaerebat enim mortem dum fugeret, dicens: Sufficit mihi; tolle animam meam, neque enim melior sum
Abbreviated transcription (Latin):
baal: ut dum ñ solum se remansisse
cognosceret. elationis głam quȩ ei de
singłaritate surgebat inclinaret. Ppħa
nempe erat. & sepe mist̾ia suꝑna cog¬
nouerat. Quid gͦ difficile fuit agnosce¬
re in hoc mundo fidelit᷑ di famtilos

Expanded text:
Baal, » ut, dum non solum se remansisse Baal, » ut, dum non solum se remansisse cognosceret, elationis gloriam, qua ei de singularitate surgebat, inclinaret. Propheta nempe erat, et saepe mysteria superna cognoverat; quid ergo difficile fuit agnoscere in h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte ñ possitmꝰ ad cognitionẽ tn
ueritatis inhiantes. iam aliquid lib̾ia¬
tis aura captamꝰ In ing̾ssu gͦ spelunte.
stare ẽ: rep̃sso nr̃e corruptionis obsta¬
tulo. ad cognitionẽ ueritatis intipere
extre. Uñ & nube in tab̃nado descenden¬
te. i frłite elongiquo cernentes in pa¬
pilionũ suorum ostiis stetisse memo¬
rantur. qͥa hii qͥ aduentum diuinita¬
tis utrumq consꝑtaunt : qͣsi lam ex
habitał̃o carnis ꝑcedunt. &ꝰ ecce uox¬
ꝑ elationis tenebras extinguit. qui cũ
recta agit. considerare melioꝵ merita
negligit. At contͣ magno humilitatis
radio semetipsum illurminat. qui alioꝵ
bona subtiliter pensat: qͥa dum ea que
ip̃e fecerit facta foris & ab aliis conspi¬
cit. eum qui de singłaritate intus erũ¬
ꝑe nititur. suꝑbie tumorẽ p̃mit. Hinc
ẽ quod uoce dt ad heliam se estiman¬
tem solum dr. reliqui septem milia
uiroꝵ qui ñ curuauerunt genua añ

Expanded text:
perfecte non possumus, ad cognitionem tamen perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculum descendente Israelitae e longinquo cernentes, in papilionum suorum ostiis stetisse memorantur quia ii, qui adventum Divinitatis utcunque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis procedunt. Quia igitper elationis tenebras exstinguit, qui cum recta agit considerare, meliorum merita negligit. At contra magno humilitatis radio semetipsum illuminat, qui aliorum bona subtiliter pensat, quia dum ea quae ipse fecerit, facta foris et ab aliis conspicit, eum qui de singularitate intus erumpere nititur superbiae tumore premit. Hinc est quod vere Del ad Eliam solum se aestimantem dicitur: « Reliqui mihi septem millia virorum, qui non curvaverunt genua ante
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ de in comp̃hensibili substantia et¬
nitatis audit. Quasi em̃ sibilum tenu¬
is aure ꝑtipimꝰ cum saporẽ incirtum¬
sepͥtȩ ueritatis contemplatione subita
subtiliter degustamus. Tunc gͦ uerũ
ẽ qͦd de do cognoseimꝰ cum plene nos
aliquid de illo cognoscere ñ posse sen¬
timꝰ. Uñ bñ illuc subdit᷑. Q uod cum
audisset helias oꝑuit uultũ suum pallio.
& eg̾ssus sterit in ostio speluncȩ. Postꝰ
tia homo tegat᷑ agnos tit. Uultui
namq pallium suꝑducere ẽ. ne altio¬
ra mens querere audeat. considerationẽ.¬
ꝓpͥȩ infirmitatis uelare. ut nequaqm᷑
intelligentie ocłos ultra se p̃cipitanter¬
aꝑiat. s ad hoc quod app̃hendere ñ
ualet. reuerenter claudat. qͥa hec agenᷤ¬
in ostio speluncȩ stetisse desc̾bitur. Qͥ
tionis habitatio. in qͣ adhuc
ex uetista te retinemur:
S: cum aliqͥd ꝑciꝑe de cognitione di¬
uinitatis incipimꝰ qͣsi iam in spelim¬
cȩ nr̃e ostio stamus. Quia eñ ꝓgredi¬

Expanded text:
od de incomprehensibili substantia aeternitatis audit: quasi enim sibilum aurae tenuis percipimus cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est, quod Deum cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus: unde bene illic subditur: Quod cum audisset Helias: operuit vultum set ingressus stetit in ostio speluncae. Post tia homo tegatur agnoscit. Vultui namque pallium superducere, est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare, ut nequaquam intelligentiae ocaperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valeat, reverenter claudat; quia haec agens, in speluncae ostio stetisse describitur. Quid tionis haec habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Et cum aliquid percipere de cognitione divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae ostio stamus. Quia enim pe
Abbreviated transcription (Latin):
sit. & tyrannꝰ s mag̃ sp̃aliter intelligen¬
dum. qͥa iusticia diuma quȩ singłis red¬
dit scd̾m oꝑa sua. punit peccata homi¬
num aliqnͣdo manifesta ultione. aliqñ
occulto iuditio. Uindicat ꝑ reges & du¬
ces: undicat ꝑ ꝓpħas & sacerdotes. cum
alios nocentes facit plecti mutrone. ali¬
os iñsuerberat gladio lingne. Uñ dauid
& salomon. & cet̾i reges penam areis exi¬
gebant. cum eos trucidare iubebant.
Iitem alibi sepͥtum ẽ. de suꝑboꝵ & mobe¬
dientiũ pena: dolaui eos inquit in ꝓpħis
occidi eos in uerbis oris mei. xxix¬

Expanded text:
sit et tyrannus, sed magis spiritaliter intelligendum, quia justitia divina quae singulis reddit secundum opera sua, punit peccatum hominum aliquando manifesta ultione, aliquando occulto judicio vindicat per reges et duces; vindicat per prophetas et sacerdotes, cum alios nocentes facit plecti mucrone, alios transverberat gladio linguae. Unde David et Salomon et caeteri reges poenam a reis exigebant, cum eos trucidare jubebant. Et item alibi scriptum est de superborum et inobedientium poena: « Dolavi eos, inquit, in prophetis, occidi eos in verbis oris mei
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum credentib constituit Di¬
usitq ꝑ m̃bra bouẽ. & posuit super
ligna. cum om̃s actus suos ad exemplũ
aquȩ ductus repleamtir .i. donec futurũ
gaudium p̃senti nr̃o merori succedens.
ꝑfecte compleatur. Sic querit. iuxra id
quod sequit᷑. ignis de cęlo cadens. ad m¬
uocationẽ heliȩ: uorauit holocaustum.
ligna & lapides. Puluerẽ qͦ & aquã quȩ
erat. in aque ductu lambens. quod uario
discͥmine suꝑm uidicis dicta & facta.
ac totam uirã nrãm ꝑfecte examinans.¬

Expanded text:
exemplum credentibus constituit. « Divisitque per membra bovem, et posuit super ligna, » cum omnes actus suos ad exemplum aquaeductus repleantur, id est, donec futurum gaudium praesenti moerori succedens perfecte compleatur. Sicque erit juxta id quod sequitur: « Ignis de coelo cadens ad invocationem Eliae voravit holocaustum, ligna et lapides, pulverem quoque et aquam, quae erat in aquaeductu lambens, » quando discrimen superni Judicis dicta et facta ac totam vitam nostram
Abbreviated transcription (Latin):
es multos factum ẽ uerbũ dm̃ ad helyã
in anno t̾tio dicens. Uade & ostende te
ahab: ut dem pluuiã suꝑ faciem terre.
ħres anm famis. scientĩa sc̃e tͥntatis po¬
pło iuideoꝵ uł in toto mundo defuisse
p̃figurabant. Sex uͦ menses ad opꝰ bo¬
num ꝑtinent. qͦd penitus desierat ab
qͦd ait ad ppłm usq qͦ claudicatis m
duas partes. ita potest intelligi. Illi em̃
helias. ut ostenderet se ahab. ⁊ cͥ. Quod
autẽ helias cong̾gans uniu̾sum ifrł.
cont᷑ ꝓpħas baal discep y tabat. ut ea q̃¬

Expanded text:
 ad Eliam in anno tertio, dicens: Vade et ostende te Achab, ut dem pluviam super faciem terrae. » Tres anni famis, scientiam sanctae Trinitatis, populo Judaeorum vel in toto mundo defuisse praefigurabant. Sex vero menses ad opus bonum pertinent, quod penitus desierat ab quod ait ad populum: « Usquequo claudicatis in duas partes? » ita potest intelligi. Illi enim Elias, ut ostenderet se Achab, etc. » Quod autem Elias congregans universum Israel, contra prophetas Baal disceptabat, illisq
Abbreviated transcription (Latin):
expͥmitur. qͦ nob̃ ẽ panis uitȩ p̃paratꝰ
et̾nȩ. Bñdicitur farma eiꝰ & oleum.
hoc ẽ grã dominici corꝑis. & crismatiᷤᷤ
unctio. siue fructus & hilaritas cari¬
tatis que tum impendit᷑. ñ defecisse
paulus ait. mortuo uiro quib uolet
nuptiis libera ẽ. qͥa desinente legis lit
qͣsi uidua legis innupsit. Huius nunc
exe p̃sigurauit. illa qndã tͥennio fames

Expanded text:
exprimitur, quo nobis est panis vitae praeparatus exprimitur, quo nobis est panis vitae praeparatus aeternae. Benedicitur farina ejus et oleum, hounctio, sive fructus et hilaritas charitatis, quae cum impenditur, non defecisse lus ait mortuo uiro quibus uolet nuptiis liberam, quia desinente lege, cui si uidua legis innupsit. huius nunc e praefiguravit illa quodam triennio fames
Abbreviated transcription (Latin):
eum dicens. Surge & uade in sa¬
rep̃ta sydomioꝵ. & manebis ibi. Prece¬
pi enim ibi mulieri uiduȩ. ut pascat
te. Mitit᷑ helyas pascendus ad alieni¬
genam uiduam. Hȩc gͥ uidua gentium
designat ȩccł̃iam. que a suo duitius con¬
ditore deserta: ppłm fidĩ uerȩ. & rectȩ
ueritatis nescium. qͣsi pauꝑem filium
egena stipe. nutͥebat .i. uerbi fructu ex
parte docebat: donec aduemens sermo
ꝓpħicus. qui exsiccato uellere isrłis. ut
pote clausa celi ianua fame ꝑielitaba¬
sarepta si dome dr ẽẽ morata. Sidoma
qpͥpe mutił uenatio. sarepta uͦ incendi¬
um. uł angustia panis interp̃r. quia
uͥ habundauit peccatũ. suꝑhabunda¬
uit grã. Ubi reb suꝑuacus acquiren¬
dis. qͣsi occupandi tura impendebat᷑.
uͥ dire sitis incendium. panisq sp̃alis
antea fiebat angustia: ibi farma ole¬
umq ore ꝓpħico bñdicitur. Que uo¬
lebat duo ligna colligere. pͥusquam
moreretur. N on hic solo ligni nomine.
s etiã numero lignoꝵ signũ crutis

Expanded text:
eum dicens: Surge et vade in Sarepta Sidoniorum et manebis ibi. Praecepi enim ibi mulieri viduae, ut pascat te. » Mittitur Elias pascendus ad alienigenam viduam: haec igitur vidua gentium designat Ecclesiam, quae a suo diutius Conditore deserta, populum fidei verae, et rectae veritatis nescium, quasi pauperem filium egena stirpe nutriebat, id est verbi fructu ex parte docebat, donec adveniens sermo propheticus, qui exsiccato vellere Israelis ut pote clausa coeli janua periclitabaSarepta Sidoniae dicitur esse morata. Sidonia quippe inutilis venatio, Sarepta vero incendium, vel angustia panis interpretatur, quia « ubi abundavit peccatum, superabundavit et gratia . » Ubi rebus supervacuis acquirendis, quasi occupandi cura impendebatur, ubi dirae sitis incendium panisque spiritalis antea fiebat angustia, ibi farina oleumque ore prophetico benedicitur. « Quae volebat duo ligna colligere priusquam moreretur. » Non hic solo ligni nomine, sed etiam numero lignorum, signum crucis
Abbreviated transcription (Latin):
archa.⁊ c̾. Notandum qͥa ⁊ si capita uectiuã
auedentib ꝓpuis & diligent̃ intuentib
parebant anͣ oracuilum ñ tam fieri poterat.
añ ostia uelo. ip̃i qͦ uectes cum archa &
cherubm abderent᷑ mt̾ius. Quod fieriñ
porerat.si ꝑimmentes ultĩus uectes. ꝓdturen¬
dis ad claudentum ostiis locum ñ darent.

Expanded text:
 etsi capita vectium accedentibus propius ac diligentius intuentibus patebant ante oraculum, non tamen fieri poterat, ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca et cherubim abderentur interius. Quod fieri non poterat, si prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent.
Abbreviated transcription (Latin):
regione iordans: qͥa dñs baptismo salutiᷤ¬
de qͦ uasa misidiȩ faceret. totam mundi
latitudmẽ impleuit Argillosa t̾ra de q̃
facte sunt forme. ad fundenda uasa. sa¬
cram sepͥturam de q̃ bñ uiuendi regłam
actipiinꝰ significat. Quasi enĩ argilla
igne durata. formã uasis adñi qñta ⁊ q̃tia fien
debent exhibet: cũ nob̾ scͥpͥtura regłam ustiq
ꝑuit. cessabunt officia laboriose oꝑationis at¬

Expanded text:
ri Jordanis, quia Dominus ut baptismo salutis vasa misericordiae faceret, totam mundi latitudinem implevit. Argillosa autem terra, de qua factae sunt formae ad fundenda cram Scripturam de qua bene vivendi regulam accipimus significat. Quasi enim argilla igne durata, formam vasis Domini, quanta et qualia fieri debent exhibet; cum nobis Scriptura regulam cceperint, cessabunt officia laboriosae operationis
Abbreviated transcription (Latin):
sue connexionis spectantib p̃bent. Ma¬
foris cortice. multa int̾ius gna cirtũdant
Uñ eccl̃iam significant. que unius fic̃
munimine: innumera electoꝵ agnima
cirtumdant. Ułcuiꝰq iusti utta ⁊ mores
ne forte diffluant. firma fid̾i ⁊ humilitan
memoriam reuocant. eoꝵq exemplis ae¬
⁊ sermones suos omni parte confirman
ne si aliter qm̃ illoꝵ ht̃ regła uixerint
ꝓsꝑis ⁊ adu̾sis. ingressum regni celestis
ante oculos habendum doceant. Notan¬
oum uͦ qͥa porticus tempłi. etiã uestibuliton
uocat᷑. ⁊ qͦd leginꝰ int̾ uestibulum ⁊ abta¬
re. inter portitũ ⁊ altare intelligi deben¬

Expanded text:
suae connexionis spectantibus praebent. foris cortice multa interius grana circumdant, unde Ecclesiam significant, quia unius fidei munimine innumera electorum agmina circumdat, vel cujusque justi vitam et mores, ne forte diffluant, firma fidei et humilitatmemoriam revocant; eorumque exemplis et sermones suos omni parte confirmant, ne si aliter quam illorum habet regula, vixerint in adversis ingressum regni coelestis ante oculos habendum doceant. Notandum vero quod porticus templi etiam vestibulum vocatur, et quod legimus inter vestibulum et altare, inter porticum et altare intelligi debe
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ.⁊ qͥa omne fideliũ baptisma quo
dño ꝯsecrant᷑. in exemplum illtꝰ baptisma¬
tis celebrant᷑: recte in regione iordams
facta sunt uasa domꝰ dm̃ s on em̃ aliter
uasa electionis fieri possum ⁊ nͥ ad baptiᷤᷤ.
one iordanis. s in campestri regione illiꝰ
facta uasa dicit. significans multiplicati¬
onẽ fideliũ que ñ solum in udea. s in
gentiũ latitudine futura erat. Uñ. gau¬

Expanded text:
peccatorum. Et quia omne fidelium baptisma quo Domino consecramur in exemplum illius baptismi celebratur, recte in regione Jordanis facta sunt vasa domus Domini. Non enim aliter vasa electionis fieri possumus, nisi ad baptisma one Jordanis, sed in campestri regione illius facta vasa dicit, significans multiplicationem fidelium, quae non solum in Judaea, sed in gentium latitudine futura erat; unde: Gau
Abbreviated transcription (Latin):
ad alterius ale suminitatẽ. Decem qͦ cubi¬
toꝵ erat cherub scd̾s. mensirra pari. ⁊ opꝰ
unum erat. in duob cherubin .i. altitudi¬
nem habebat unus cherub .x. cubitoꝵ:
⁊ similiter cherub scd̾s. Posutq cheru¬
bin in medio templi int̾i̾oris. Eoctende¬

Expanded text:
ae alterius summitatem decem quoque cubitorum erat cherub secundus mensura pari et opus unum erat in duobus cherubin id est altitudinem habebat unus cherub decem cubitorum et similiter cherub secundus posuitque cherubin in medio templi interioris extende
Abbreviated transcription (Latin):
nerint. in gitid ultra ꝓficiant ñ li¬
bebunt. recte dicitur. donec aspiti
ñ ꝓpħa. ñ guilibet doctor in dubiis
litmen diuine cognitionis ostendit.
ndo ñ iueni. qͦd uͥ comꝑi qͦd in lec¬
to ñ posses inuentri: ꝓpofuri in animo
meo de lecto carnaliũ uolitptatum
mtrgire: ⁊ ad laborem salutifere in¬
quifitionis accingi. terra ⁊ mari. ꝓub¬
lice ⁊ pͥuatim uniuersorum quos sa

Expanded text:
venerint, in quo ultra proficiunt non habebunt, recte subditur: Donec aspiret non quilibet doctor in dubiis lumen divinae cognitionis ostendit, ideo non inveni, quod ubi comperi, quod in lecto non posset inveniri, proposui in animo meo de lecto carnalium voluptatum exsurgere, et ad laborem salutiferae inquisitionis accingi, et terra et mari publice et privatim universorum, quos sa
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ham uinea nr̃a. Pulchre cum sip̃
uineas plitrali mimero. hic singłat¬
ter urnea: quia multe uinee ꝑ fiqͥt
lendi. qui eam uolunt per herefi
scindere.¬
aim firmo amore tenet. Unde seqͥtur
ues euis plene intrantis. Per noctes .a.

Expanded text:
Nam vinea nostra. Pulchre, cum supra vineas plurali numero, hic singulariter vinea, quia multae vineae per fidem lendi, qui eam volunt per haereses scindere.tam firmo amore tenet. Unde sequitur: Vox ejus plene intrantis. In lectulo.
Abbreviated transcription (Latin):
ue.: ⁊ iudicio sacerdotis sermo date recon¬
tilationis letifuet. Qui negligit ꝓpter
amicũ damnum uistus ẽ. Si hoc de gene¬
pali petume largitione. ⁊ puro homine
amico recte dr. qñtomagis qui ꝓpter qͥ dreit.¬

Expanded text:
er judicium sacerdotis sermo datae reconciliationis laetificet. Qui negligit damnum propter amicum justus est. Si hoc de generali pecuniae largitione et puro homine amico recte dicitur, quanto magis justit
Abbreviated transcription (Latin):
det ingratũ. Cum placuerint dño iue ho¬
ta t̃ scĩtas diuine religionis. ut eam plerũq
etiã qͥ foris funt uenerationi habeant. ⁊ qs
do ꝑfecte seruire ꝑspexerint. cũ his patem
hab̾e qm̃ius religione discrepantes intipi¬

Expanded text:
 Cum placuerint Domino viae hoctitas divinae religionis, ut eam plerumque etiam, qui foris sunt, venerationi habeant. Et quos perfecte Deo servire perspexerint, cum his pacem habere, quamvis religione discrepantes, incipi
Abbreviated transcription (Latin):
increpantis humilit̾ recip̃. iam ꝓpiqut
uenie reatus quẽ gessit. sermo durus si¬
maiorẽ contͣ se nam districti uiditis ꝓua¬
cat. Lingua sapientiũ ornat scientiam. os
fatuoꝵ ebullit stultitiã. Oĩ expositiones ca¬

Expanded text:
increpantis humiliter recipit, jam propinquat veniae reatus quem gessit; at qui smajorem contra se iram districti judicis provocat. Lingua sapientium ornat scientiam, os fatuorum ebullit stultitiam. Lingua ca
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e .s.e.d sunt. Sapiens timet ⁊ decłmat¬
a malo. stultus tñsilit. ⁊ ꝯfidit. Sicut stulti
ẽ de sua a lacritate confide. torrentẽ rapi¬
dum. uł uoragmẽ latiorẽ. salui uelle tnsire.
sapientis autẽ ad planũ ł pontẽ duertere.
ita ⁊ qͥ peccata qm̃tum ualet declinat. tnneis
ne inuoluat᷑ malis. sapiens ẽ: stultuis qui¬
fortit̃ penas inferni sufferat. Impatiens
opabit᷑ stulticiã. ⁊ uir uersutus odiosꝰ ẽ
or do ẽ uersuitis. tam ⁊ si ap̃d̾ homines

Expanded text:
si ex Domino sunt . Sapiens timet et declinat malum; stultus transilit et confidit. Sicut stulti est de sua alacritate confidere, et torrentem rapidum vel voraginem latiorem saltu velle transire, sapientis autem ad planum vel pontem divertere, ita qui peccata quantum valet declinat, timens ne involvatur malis, sapiens est. Stultus aufortiter poenas inferi sufferat. Impatiens operabitur stultitiam, et vir versutus odiosus est. or Deo est versutus, tametsi apud homines