comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
res sint ingenere tanta est guippe sacerdotii ex¬
tellencia ut ⁊̃ similes gen̾e ut eundan hñtes ꝓ¬
gentorem multo amplius iligniora sint fr̃id
suis. Uñ abraham pr̃̾iarcha incircuntisiont ali¬
cigent decimas non dedisset. nisi excellencior
ess in quo ⁊ isti leuici saccibores decimas

Expanded text:
rysost. Tanta est quippe sacerdotii excellentia, ut etiam similes genere et eumdem habentes progenitorem, multo amplius digniores sint fratribus suis. Unde Abraham patriarcha incircumciso alienigenae decimas non dedisset, nisi excellentior esset. In quo et isti Levitici sacerdotes decimas
Abbreviated transcription (Latin):
sumunt decimas s
hñt mandatũ. in le¬
ge sñ cuius auctorita¬
sum̃e occimas. ñ ab
abaliquo sum mor
absoluca licencia sid

Expanded text:
unt decimas, sed habent mandatum in lege, sine cujus auctoritasumere decimas, non ab aliquo summo viabsoluta licentia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
chisedcch ⁊ bñdixit ei. abrahe. cui. melchisedech.
abraham decimas õium. nondico ded̾ s diui¬
tum melchi sedech fuisse sem filiũ noe. ⁊ q̃n
abraham nat᷑ at ccc. lxxxx. annos hũisse et
abrahe ut nepoti obuiasse. ⁊ panẽ in resurrecti¬
onem cĩ ⁊ suoꝵ ꝓtiaisse. ⁊ ut laccidotem dei
decimas accepisse. Salcm ũo płimi dicunt
tuisse ierłm s fuit opis regionit sichem. qd̾
⁊ hodic salem dicit᷑ ubi exmagnitudine ruina

Expanded text:
chisedech, et benedixit ei, Abrahae. Cui Melchisedech et Abraham decimas omnium, non dico, dedit, sed divitum Melchisedech fuisse Sem filium Noe. Et quando Abraham natus est, CCC nonaginta annos habuisse, et Abrahae ut nepoti obviasse, et panem in refectionem ejus et suorum protulisse, et ut sacerdotem Dei decimas accepisse. Salem plerique dicunt fuisse Jerusalem, sed fuit oppidum regionis Sichem, quod et hodie Salem dici
Abbreviated transcription (Latin):
pusticiam reg̃ inter ꝓcellas seculi similit̃. rex
⁊ occurrit. dando gr̃am euq fideli. post cedẽ
positorum que ꝑ .u. sensus subintrant ⁊ do¬
loch. tentbant ⁊ bñdicit ei . s. fideli dando incre¬
m̃tum fidei bom oꝑis dat ⁊̃ ⁊ panem ⁊ uinum
.i. corpus ⁊ langͥnem suum qͦ pasti a prcc̾itis
mundant᷑ ⁊ infut̾m ꝯfortantur cͥ abraham.
.i. sidais dat dccimas omniũ.i. omnẽ ꝑfectio¬
nem suam. ti attribuit. Item diligent̃ aitende

Expanded text:
per justitiam regit inter procellas saeculi, similiter rex occurrit dando gratiam cuique fideli. Post caedem positorum, quae per quinque sensus subintrant et dodando incrementum fidei et boni operis. Dat etiam panem et vinum, id est corpus et sanguinem suum quo pasti a praeteritis mundantur et in futurum confortantur. Cui Abraham, id est fidelis dat decimas omnium, id est omnem perfectionem suam ei attribuit. Item diligenter attende
Abbreviated transcription (Latin):
.i. rex iusticie dem̃ aũ
dictus est rex salem .a.¬
est rex pacis. salem
co. ens. sine pa. ⁊ sine
m̃re. nonq ñ habu¬
pinde ñ memorat ĩ
lem neq hñs incium
dicrum. ꝙ scciptura
dicat neq finẽ uice.
scciptura infigura xͥ¬
subticente. Ioco gͦ hec¬

Expanded text:
 rex justitiae. Deinde autem dictus est rex Salem est rex pacis, Salem co, ens sine patre et sine matre: non quod non habprovide non memorat in rolem, neque habens initium dierum, quod Scriptura dicat, neque finem vitae, Scriptura in figura subticente. Ch
Abbreviated transcription (Latin):
prec̾itum ⁊ infuturum eternũ fic qr nec aliuᷤᷤ
p̃cessit ance melchisidec. nec post xp̃m succedet.
uł post xp̃m. nec olim successit nec in futo
succedit. alius. in omnib aũ. ACumilaiꝰ.

Expanded text:
 in futurum sit aeternum, quia nec alius praecessit ante Melchisedech, nec post Christum succedet, vel post Christum, nec olim successit, nec in futuro succedet alius. In omnibus autem assimila
Abbreviated transcription (Latin):
modis qr solus rex ⁊ sacerdos fuit.⁊ añ circunti¬
sionẽ functus saccibocio ut non gentes a ind̾i
s uid̾i agentib saccidocium acciꝑent ⁊ non
fuit unctus oleo iusibili ut moyses instituĩt.
s oleo exuliacionis ⁊ puritate fid̾i nͨ aĩalia

Expanded text:
modis, quia solus rex et sacerdos fuit, et ante circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes a Judaeis, sed Judaei a gentibus sacerdotium acciperent. Et non fuit unctus oleo visibili, ut Moyses instituit, sed oleo exsultationis et puritate fidei, nec animalia
Abbreviated transcription (Latin):
esle. alus multis. ł sibi
ipsis iõ uolote de p̃dic¬
lis ꝯfirmare alios qr hec
predicta. sunt bona. in
questiones. ubi nec salꝰ
num enumeraciones. et
ꝯtenciones. quas de lege
faciumt ut de cibis quoᷤ
alus asserunt disccrnẽ¬
dos alii non ⁊ pugnas
iogis. ut q̃n mem endã¬
ta scriptura deannis
matusale. ⁊ de huius

Expanded text:
esse, aliis multis vel sibi ipsis. Ideo volo te de praedictis confirmare alios, quia haec praedicta sunt bona in squaestiones, ubi nec salusnum enumerationes, et contentiones, quas de lege faciunt, ut de cibis quos alii asserunt discernendos, alii non, et pugnas legis, ut quando in emendata Scriptura de annis Matussalae, et de hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ht aũ nuncios ppt̃ nos. ⁊ ppt̃ ip̃oł. qr cil bonum est
dio afsistere ut eum de inferiorib ꝯsulant ⁊ iislis
cuis obediant. Non latuit cos mist̾ium regni
celorum qd̃ oportuno temꝑe reuelatum ẽ ꝓsa
lute nr̃a quo ix hac ꝑggͥnacione lib̾ati coꝵ ectiui ꝯ

Expanded text:
t autem nuntios propter nos et propter ipsos, quia eis bonum est Deo assistere ut eum de inferioribus consulant, et jussis ejus obediant. Non latuit eos mysterium regni coelorum quod opportuno tempore revelatum est pro salute nostra, quo ex hac peregrinatione
Abbreviated transcription (Latin):
infans inp̃sepio. kabangłis laudatur in celo. he¬
rodes ꝑsequit᷑. s magi ad orant. ignorant pħiscis
stilla demonstrat. baptrratur a seruo s nox tonã¬
tis pr̃is auditur. tunet pati sisponte ad passionẽ
ucnit. nult transferri calicem. s pcccum qͥ calicẽ
timebat accusat. Quid har uarictate aiaictii.
multiformis gͦ dicitur dei sap̃ia .ꝙ. multiplex me¬
tas sp̃es ⁊ formas hñs q̃uam principes ⁊ piatts ꝑ¬
frorum cãs quas reb ꝯditis ñ inseruit easq ĩplet.
ñ illo oꝑe ꝓuidencit quo naturas suscituit ut sint
Is eooꝑe qͦ illas admini¬
it ꝯdidit. ibi ẽ ⁊ gr̃ã ꝑ qͣm salui fiunt pecc̃ores. Nõ
.i. ꝑnatam uicio deprauatã. s ꝑ dei gr̃am ht̃ res-¬

Expanded text:
infans in praesepio, sed ab angelis laudatur in coelo; Herodes persequitur, sed magi adorant; ignorant Pharisaei, sed stella demonstrat; baptizatur a servo, sed vox tonantis Patris auditur; timet pati, sed sponte ad passionem venit; vult transferri calicem, sed Petrum qui calicem timebat accusat. Quid hac veritate districtius? Multiformis ergo dicitur Dei sapientia, quasi multiplex multas species et formas 168 habens, quam principes et potesfactorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque implet; non illo opere providentiae quo natura substituit ut sint, sed eo quo illas adminindidit. Ibi est et gratia per quam salvi fiunt peccatores. Non enim per naturam vitio depravatam, sed per Dei gratiam homo res
Abbreviated transcription (Latin):
bulacionis declarabit. ⁊ ñe qr migne cribulacio¬
nis reuelabitur. eandan qruppe tribulacionem
illius opus ñ exurit᷑ qui ñ ea dilexit quorum a¬
millione crutietur cui ñ est rarum quicqͥd tem¬
ꝑalit̃ fluit exuntur aũ illuis opus qui ħ temꝑa

Expanded text:
bulationis declarabit, et vere quia igne tribulationis declarabitur. Eamdem quippe tribulationem illius opus non exuritur, qui non ea dilexit, quorum amissione crucietur; cui non est natum quidquid temporaliter fluit. Exuritur autem illius opus, qui haec
Abbreviated transcription (Latin):
co ⁊ qd̃dixit. qui ñ credid̾it ꝯdampnabr̃ ⁊ uere
fidelis est qr ñ potest negare ic ip̃m. qui est u̾i¬
lũ ꝙ quidam non possut credere culpa est uolũ¬
nco te. ł ẜ aliam licc̃am ħ ꝯmone. alios tibi com¬
missos testificans coram dco .i. tectem deum in¬

Expanded text:
xit: Qui non crediderit condemnabitur. Et vere fidelis est, quia non potest negare seipsum, qui est veriquod quidam non possunt credere culpa est volunndum aliam litteram, haec commone, alios tibi commissos testificans coram Deo, id est testem Deum in
Abbreviated transcription (Latin):
ritatemd̾i omutat inm̃dacium qͥd̾o ñ uero estimat
dum nom̃o ei qͥ est uerul deõunt hiis qui ñ sunt dii.
sum. It .ni. uid̾tint᷑ digne hos colere dei nom̃ ⁊ hono¬
rem hus imposũcrunt. Ueritas quippe creature adto ĩ
s non deus est ꝙͣ illi mĩdaciũ ꝯuercerunt cicaturas
tanꝙͣ creatorem colentes s nẽ quis dicat ñ colo simula¬

Expanded text:
mat dum nomen Dei qui verus est, dederunt his qui non sunt dii. sum. Ut enim viderentur digne haec colere, Dei nomen et honorem eis imposuerunt. Veritas quippe creaturae a Deo est, sed non est Deus, quam illi in mendacium convertunt, creaturas tanquam Creatorem colentes. Sed ne quis dicat: Non colo simula
Abbreviated transcription (Latin):
fet̃ hominẽ ut sic̃ ex eoomnia sunt. sic existo õs
homines tẽnt. ut uniꝰ da miuisiba unus homo
s dñium usurpare uoluit. Inde igit᷑ uir est y¬
mago d̾i qr sicut exdeo sunt omma: siegradam
omnes homines. ⁊ sic obsernat auctoritatem prin¬
cipii ꝙ ab unod̾o sunt omma cc illum quideus
la qr inde aslumpta tt costa deqͥ soemata atͥ

Expanded text:
fecit hominem, ut sicut ex eo omnia sunt, sic ex isto omnes homines essent, ut unius Dei invisibilis unus homo sibi dominium usurpare voluit. Inde igitur vir est imago Dei, quia sicut ex Deo sunt omnia, sic ex Adam omnes homines: et sic conservat auctoritatem principii, quod ab uno Deo sunt omnia, contra illum qui Deussa, quia inde sumpta costa de qua formata est
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s mali catholici qͥ
ñ uaibis s fcĩs negant.
Nolitegͦ essetanꝙ defi¬
de securi adiungite fi
u̾a docendo ⁊ fc̃is bene uiuendo. Iam si ꝯficeami¬
ni ĩibis ⁊ ñ fr̃s fides talium moꝵ ꝓpe fides est dt
incredibiles .i. nec habiles tredere ⁊ ad omne o

Expanded text:
nes mali catholici, qui non verbis, sed factis negant. ergo esse tanquam de fide securi, adjungite fia dicendo, et factis bene vivendo. Nam et si confitemini verbis, et non factis, fides talium morum prope fides est daeincredibiles, id est nec habiles credere, ad omne opu
Abbreviated transcription (Latin):
it dolort amissi hono
quis desit gĩt. huis mo¬
dis quos subdid̃ nec de
hic ostendit. Non .N. ac¬
tessistis. ad aspitatem
legis quam describit

Expanded text:
ex dolore amissi honorquis desit gratiae his modis quos subdidit. Nec dhic ostendit: Non enim accessistis ad asperitatem legis quam describit
Abbreviated transcription (Latin):
te bñdictionẽ qͣm fice¬
tat iacob ita cauendũ
est istis nec̃post morrẽ
deberent rccipe. bñdic¬
tionem reprobentiur
.i. n infructuosa erit

Expanded text:
te benedictionem quod fecerat Jacob. Ita cavendum est istis, ne cum post mortem deberent accipere benedictionem reprobentur, enim infructuosa erit
Abbreviated transcription (Latin):
NO. sum aũ thalamus fuit clausus ẽ intra¬
u̾it rex uidere discumbentes ĩ adsinũ pat̾ar¬
che uen̾int qͥ s cofci fu̾int digni tunc malis
crit desꝑacionis tempus. Nunc aũ dum adħ
agon ꝑmanet. ⁊ palma pend ñ est desꝑandũ
s cum fĩucia .i. sine dubitaciõe accedend̾ ut
ꝑ gr̃am accedatur ⁊ inuemiat᷑ auxiliũ opom¬

Expanded text:
nt. Cum autem thalamus fuerit clausus, it rex videre discumbentes, ut ad sinum patriarchae venerint qui eo fuerint digni, tunc malis erit desperationis tempus. Nunc autem cum adhuc agon permanet et palma pendet, non est desperandum, sed cum fiducia, id est sine dubitatione accedendum, ut per gratiam accedatur, inveniatur auxilium oppor
Abbreviated transcription (Latin):
cia ex eius celeritate ꝯmendetur fict ergorcuctee¬
tio mictu occłi .i. qͣmcito occuli radius tñsit ad
itmota. ⁊ transuolat alia media. ⁊ si sit ibi prist
post tñ qͣi simul totum fit sic ⁊ resurirctio mor¬
tuorum fit. ⁊ ħ fict intuba nouissina .i. ꝑtubã¬
.i. ꝑ uocem magnam ⁊ manifestam postquamñ
erit alia ⁊ est sensus resurrectio fict. in .no. tu.i.
in nouissimo signo ꝙ dabitur ut ista ꝯpleant᷑
hc̃c tuba est flamor de quodicnur in euangłio

Expanded text:
ia ex ejus celeritate commendetur. Fiet ergo resurrectio, in ictu oculi, id est quam cito oculi radius transit ad remota, et transvolat media, etsi sit ibi prius et post, tamen quasi simul totum sit, sic et resurrectio mortuorum fiet. Et hoc fiet, in tuba novissima, id  vocem magnam, vel manifestam, postquam non erit alia. Et est sensus: Resurrectio fiet in tuba, id est novissimo signo, quod dabitur, ut ista compleantur. Haec tuba est clamor de quo dicitur in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
urunt᷑. P i ergo. ł aũ. Hactenus mo¬
nuit stantes ne seduce¬
rent᷑ apseudo. nũc agg̃¬
ditur illos qui aliqua
delege scruabant sub ĩ¬
crepacionis forma dehor¬
tans cos alege qi nos sd̃¬

Expanded text:
iruntur. Si ergo, vel autem. Hactenus monuit stantes ne seducerentur a pseudo; nunc aggreditur illos qui aliqua de lege servabant, sub increpationis forma dehortans eos a lege, quasi d
Abbreviated transcription (Latin):
ũm ⁊̃ curincidit q̃ nõn
ta magna industria ꝯforiet sllos ⁊ ꝯpatit᷑. Ea¬
lum illoꝵ circumcidit innotheum. ⁊ purificatus
ascend̾ intemplũ ne occ̃onem ꝑcum acciꝑent blaᷤᷤ¬
p hem̃di ⁊ ħ iõ feci ut uide.lii. x iuttarer. xp̃o.¬

Expanded text:
iam circumcidit, quae non ra, magna industria confovet illos, et compatitur. Falum illorum circumcidit Timotheum, et purificatus ascendit in templum, ne occasionem per eum acciperent blasphemandi
Abbreviated transcription (Latin):
la NOlectiõe ita facio nt potuis ꝑaci¬
uangłio. ar penutiã qͣm abutar potie¬
tate ꝙ unq fac̾em si lumptuosũ eredentibus
euangłium eẽ importune exigendo. r init¬
crete accrpiendo monstrarẽ. Unde forte hoc ꝯtin¬
geret qd̃ putarent adħ sibi euangłizari ut euã¬

Expanded text:
ex dilectione ita facio, ut potius patiar penuriam, quam abutar potestate: quod utique facerem, si sumptuosum credentibus Evangelium esse importune exigendo, vel indiscrete accipiendo monstrarem. Unde forte hoc contingeret, quod putarent ad hoc sibi evangelizari, ut Evan
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ se ft̃m dicit dũ
se ꝑhumilitatem simi¬
lem omniũ inbecilliũ¬
exhibuit ut eos ꝑpaci¬
inciã firmarit ad sa¬
lutẽ futuram ꝯforiẽs

Expanded text:
omnium factum dicit, dum per humilitatem similem omnium mente imbecilliuexhibuit; ut eos per patientiam firmaret ad salutem futuram, confovens
Abbreviated transcription (Latin):
maxime cum diuinis mancipanur obsequiis
.i. sum eccliam ingrelli. ꝑ lactionib sacris aurẽ
accomodamus. ⁊ psalmodre oꝑam damus. ue
or̃om incumbimus. ł missatum sollempma
celcoramus. Idto apłs monz mulieres habere
uelamen ꝓpt̃ angłos. nec dubitari licet uͥ cor¬
poril dominici. ⁊ sangͥnis mist̾ia gecuntur iuper-¬
norum enuium ad elle quentus qui monum̃tum
quo uencrabile corpus positum fuerat i uñ tesur¬
gendo ab cellerat tam edilis ptubeus lcruatũ.¬

Expanded text:
maxime cum divinis mancipamur obsequiis, id est cum ecclesiam ingressi vel lectionibus sacris aurem accommodamus, vel psalmodiae operam damus, vel orationi incumbimus, vel missarum solemnia celebramus. Ideo Apostolus monet mulieres habere velamen propter angelos. Nec dubitari licet, ubi corporis Dominici et sanguinis mysteria geruntur, supernorum civium adesse conventus, qui monumentum, quo venerabile corpus fuerat positum et unde resurgendo abscesserat, tam sedulis excubiis servaru
Abbreviated transcription (Latin):
ad instar pͥmorum ꝓcritũ uetitum m andurante
lubtrahit᷑ ut lum̃ occulorum cuis ñ sit cum illo.
⁊ sic abilla illuitracione uitatis mox ambonuda¬
ti aꝑtis occuł ꝯscientit adiudenlum: ꝙͦ indecori
⁊ in honesti sunt ranꝙͣ folia dulcium srutuum

Expanded text:
ad instar primorum parentum vetitum manducante subtrahitur, ut lumen oculorum ejus non sit cum illo, et sic ab illa illustratione veritatis mox ambo nudati apertis oculis conscientiae ad videndum quam indecori et inhonesti sunt, tanquam folia dulcium fructuum
Abbreviated transcription (Latin):
est ymagod̾i. qr in heret ꝯtemplanda ⁊ ĩ ꝯmu¬
tabili u̾itati ⁊ gloriad̾i. dimirõ subiugat sibi
sensualitatẽ qd iunc ordinatissime fit ẽ caput
senlualitas q̃ bñ significatur ꝑ mulierẽ qr in femi¬
na naturalit̾ preualet q̃ subscruitndo głia est
rõnis. Ideoz dicitur non est bonum solum cẽ ho¬
minẽ ad ħ .1. bonum erac ut fieret ut ñ solum
aĩa dm̃iart᷑ uepori. ꝙ seruilem locum obtinet

Expanded text:
est imago Dei, quia inhaeret contemplandae incommutabili veritati, et gloria Dei, dum ratio subjugat sibi sensualitatem: quod tunc ordinatissime fit, cum capusensualitas, quae bene significatur per mulierem, quia in femina naturaliter praevalet, quae subserviendo gloria est rationis. Ideoque dicitur: Non est bonum solum esse hominem . Ad hoc enim bonum erat ut fieret, ut non solum anima dominaretur corpori quod servilem locum obtinet
Abbreviated transcription (Latin):
tem ubi pͭ esse agniciod̾i ubi ⁊ nullus sexus ẽ .i. in
ipsa humã .q. ad ymaginẽ d̾i fc̃a est. ⁊ ymago dei t̃¬
⁊ ipsa tota ẽ ymagod̾i. qr inutroq scxu ymagod̾i
ꝯpletur. a qͣ ymagine femina non seꝑatur sic̃ nec a
gr̃a renouacioĩs ⁊ reformacione ymagnnus d̾i ex¬
luditur. ht̃ utiq mulier m̃tem suam rõnalem

Expanded text:
tem; ubi potest esse cognitio Dei, ubi et nullus sexus est, sciliipsa humana et ad imaginem Dei facta est et imago Dei, et ipsa tota est imago Dei, quia in utroque sexu imago Dei completur, a qua imagine femina non separatur, sicut nec a gratia renovationis et reformatione imaginis Dei excluditur. Habet utique mulier mentem
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ ipsi non sunt aliquid. ⁊ si .ii. bom mi¬
nistri dei sunt: xp̃e in ilł est aliquid nõ ipsi ꝑse
Nam supsi essent aliquid ꝑse. semꝑ iuissent
ꝓsunt nec obsunt innuit tñ se p̃ualuille dicẽ¬
do enim quales aliqñ. fu. indicat se ilegalib

Expanded text:
nam ipsi non sunt aliquid. Etsi aliqui boni ministri Dei sunt, Christus in illis est aliquid, non ipsi per se. Nam si ipsi essent aliquid per se, semper fuissent prosunt nec obsunt. Innuit tamen se praevaluisse. Dicendo enim, quales aliquando fuerunt, indicat se in legalibus
Abbreviated transcription (Latin):
.i. ex eoꝙ mortut sunt:
ni adrepͥm̃dam suꝑbi¬
am qͦrdamgentilium
forte dicencium totum
genus ẽt dampnatum ꝓ¬
bat ꝑnature similitudi¬
nem subdens. Qd̾ sidili¬

Expanded text:
 eo quod mortuae sunt. mi ad reprimendam superbiam quorumdam gentilium forte dicentium totum genus esse damnatum, probat per naturae similitudinem subdens: Quod si deli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhorrendum est ali¬
quid falli dedto dic̃e
⁊̃ s ad laudem el ui¬
minor s maiori fortaᷤ¬
sis scelere in deo lauda¬
tur falsitas ꝙͣ intuꝑa¬
tur u̾itas. Nam si .q.
gunt. Nam ñ resurte¬
xit. si illud ẽ ꝙ itadic̃

Expanded text:
m est aliquid falsi de Deo dicere, et si ad laudem ei viminori, sed majori fortassis scelere in Deo laudatur falsitas, quam vituperatur veritas. Nam si. Quagunt; nam non resurrexit, si illud est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ obtulit. ⁊ alius qͥd̾ esu. ⁊ aliꝰ aũ ebriꝰ est. ⁊ ita agi
unum lunt de uno sumere oportet. hos gͦ notat
qui ineccłia uͥ causa unitauis ⁊ mist̾u quenttur su¬
as obłones causa dissensionis ꝙͣ pscudo semina¬
tum una ead̃ꝙ prete omniũ oblaciones bñdice¬
tnt᷑. ⁊ hoc ita faciebant ut ccb̾i uñ offerrent nõ
dicam uobis: ñ inue

Expanded text:
quod obtulit, et alius quidem esurit, alius autem ebrius est, et ita agitunum sunt, de uno sumere oportet. Hos ergo notat qui in ecclesia, ubi causa unitatis et mysterii convenitur, suas oblationes causa dissensionis quam pseudo seminacum una eademque prece omnium oblationes benedicerentur, et hoc ita faciebant, ut caeteri unde offerrent non dicam vobis? Non inve
Abbreviated transcription (Latin):
nam p̃sumit ñ ad ero¬
gandum pauꝑib s ad
manducand̾ ctnã luam
Et alius qͥd̾ esurit. cui¬
sumebant corpus sume¬
bant dm̃i. ⁊ depͣndio suo
luxurioso nichil tribue¬
bant esurientib ⁊ hoc

Expanded text:
nam, praesumit, non ad erogandum pauperibus, sed ad manducandum coenam suam. Et alius quidem esurit, cuisumebant corpus Domini, et de prandio suo luxurioso nihil tribuebant esurientibus, et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
solus est ractus. ita inxͦ ħitat om̃is plenitudo diui¬
nitatis. qr ille est capud in quosũt om̃s sensus in
sc̃ĩs ũo quasi solus tactus ẽ quib datꝰ est sp̃c adm̃¬
iuram. pret̾ea est aliud quo mẽsit plane. int̾ illud
dam susceptione hoĩs. fc̃s est ħo ille una ꝑsona cũ

Expanded text:
solus est tactus. Ita in Christo habitat omnis plenitudo divinitatis, quia ille est caput, in quo sunt sensus, in sanctis vero quasi solus tactus est, quibus datus Spiritus ad mensuram. Praeterea est aliud quo intersit plane inter illud dam susceptione hominis factus est homo ille una persona cum
Abbreviated transcription (Latin):
maiores coꝵ quos nunc colunt. iõ an. ĩll. te.e. quicre
pͥncipatus ⁊ poresta. angłice ⁊ uos gͦ replere potest qͥ
ꝑ nos ciues ceplct. ¶N quo. monuit ue ꝑphilo
mas legis recipiant .q.
estis repleti m illo inqͦ
ñ solum donis repleci

Expanded text:
majores eorum quos nunc colunt. Ideo ait, in illo reprincipatus et potestatis angelicae. Et vos ergo replere potest, qui supernos cives replet. In quo. Monuit ne per pronias legis recipiant. Estis repleti in illo, in quo, non solum donis repleti
Abbreviated transcription (Latin):
admonuit ccłiam orare ꝓregib ⁊ omnib sub¬
limib codẽm sp̃u scõ alaatus quo ⁊ ieremas
qui misit epistolam iuid̾is qui erant inbabilõe
pax ur̃a hoc aũ figirate signicabat ccłiam in
õĩb lãs cius qͥ sunt cues celestis ietłmn secuiturã¬

Expanded text:
admonuit Ecclesiam orare pro regibus et omnibus sublimibus eodem Spiritu sancto afflatus, quo et Jeremias qui misit Epistolam Judaeis qui erant in Babylone, pax vestra . Hoc autem figurate significabat Ecclesiam in omnibus sanctis ejus qui sunt cives coelestis Je
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝑtingunt usq ad am¬
mam nota faciet ⁊ iõ nõ
fuit opus scribi. tyticus
ꝑ hunc creditur misisse
fidelis minist̃

Expanded text:
tingunt usque ad animam, nota faciet, et ideo non fuerit opus scribi, Tychicus per hunc creditur misisse fidelis minist
Abbreviated transcription (Latin):
ita ad loq̃ndum ii ma¬
ditum est. infidelibr ita ꝯ¬
stant̃ ⁊ discrete ur oportet
dos ne scandalirant ne
fiat eis occ̃o blaspheman¬
di ⁊ ne icitent ad ꝑscq̃n¬
dum sapient̃ ambulace

Expanded text:
a loquendum ut manditum est infidelibus ita, constanter et discrete, ut oportet dos ne scandalizentur, ne fiat eis occasio blasphemandi, et ne incitentur ad persequendum. Sapienter ambulate
Abbreviated transcription (Latin):
gare. ⁊ si neccessarias p̃beke parentib sp̃uali¬
bus. uos aũ thelauritatis ꝑsendo apłis s pociꝰ
pend̾e sic̃ carnales parences carnalib filiis fa
Nam ⁊ sp̃uales dignum est ut a filus sumptꝰ
acipiant ad sustentandã urtã hic ã it̃m ꝓbat
le nolle acriꝑe ut transferat cãm carnalis pr̾iᷤ
ad sp̾ualem ⁊ dicit ñ solũ le ꝓsalute cor uelle
impendcit sua s ĩ mori parintum. R

Expanded text:
ecessaria praebere, parentibus spiritualibus. Vos autem thesaurizatis pseudoapostolis, sed potius pendere, sicut carnales patres carnalibus filiis facnam et spirituales dignum est ut a filiis sumptus accipiant ad sustentandam vitam. Hic autem probat se nolle accipere, ut transferat causam carnalis patris ad spiritualem, et dicit non solum se pro salute eorum velle impendere sua, sed etiam mori pa
Abbreviated transcription (Latin):
nit tos tand̾ cognosc̾ent affectum illiꝰ arga se¬
eẽ. Nõn querebat apłs datum s fructũ ne qͣi
uenditor tuangłi putaretur ⁊ est tñ uere
merrator dñi sui. D̾am ꝓrsus uindit dat e¬
nim spualia ⁊ querit. Nunqͥd tarnalia. sed
frucm̃ta que ñ uendidit: uendidit. uendici¬
oncm gͦ istam intillige gͣtu itam ⁊ aliquis
einit gratil. Uñ dictum ẽ. sicientes uenite ad
aquam ⁊ emuice uob̃sũ argento. Qñ emis nõ
argentum das. te ꝑ ipsum das. ⁊ itatmis. Nec

Expanded text:
gnoscerent affectum illius erga eos. Non quaerebat Apostolus datum, sed fructum, ne quasi venditor Evangelii putaretur. Est tamen vere mercator Domini sui, nam prorsus vendit. Dat enim spiritualia, et quaerit non quidem carnalia, sed idit. Venditionem ergo istam intelligite gratuitam, et aliquis emit gratis. Unde dictum est: Sitientes, venite ad aquam, et emite vobis sine argento . Quando emis, non argentum das, teipsum das, et ita emis. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. tẽ subiecta. Quidẽ
test: non ip̃a caro est
q̃ dei creatura est potest.
laluator ad grinis humanum nullum sanum
inuenit. I̾o magnus medicus uenit ad sanand̾
uicium quosanato uiꝑataẽ natura ⁊ dicit᷑ hoc ceͣ
manichtos quinolẽbant aliam cẽ dm̃ inducere
naturã mali. ħ uerto apłi suum ꝯfirmantes ex¬
rorem. s unui h̾o est tad̃ꝙ natura alienodeo ꝯdi¬
ta bona que heti sapiebat ẜ carnẽ. hodre sapit ẜ¬
lp̃m q̃ dum uicium ht̃ nõ pot̃ subialigidci. sicut
claudicaciolegi ñ pot̃ subici recte ambulaciomi tõl¬
le uero claudicacionẽ. ⁊ iudebis rectã ambulacio¬
nem. ita exeluso uitio sanata est natura. Qui aũ.¬

Expanded text:
potest esse subjecta. Quid test? non ipsa caro, Dei creatura est? potest Salvator ad genus humanum, nullum sanum invenit, id est magnus medicus venit, ad sanandum vitium, quo sanato, reparata est natura, et dicitur hoc contra Manichaeos qui volebant aliam contra Deum inducere naturam mali, hoc verbo Apostoli suum confirmantes errorem. Sed unus homo eademque natura, a bono Deo condita bona dum vitium habet non potest subjici legi Dei, sicut claudicatio non potest subjici rectae ambulationi. Tolle vero claudicationem, et videbis rectam ambulationem. Ita excluso vitio, sanata est natura. Quid au
Abbreviated transcription (Latin):
tus posita est. ꝙͣ iustit̾rent᷑. hie inirinsecus posica est.
q̃ nini iustificarẽtur. Ibi intabuł lapidtis aigitus
dei oꝑatusẽ ut signisicarct᷑ auricia corãium illiis¬
populi. hic id̾ digitus incordib hominũ oꝑatus est.
nt uoluntas ꝓmpta ⁊ intelligancia iapax sig̾act᷑¬

Expanded text:
us posita est qua injusti terrerentur; hic intrinsecus posita, qua justificarentur. Ibi in tabulis lapideis digitus Dei operatus est, ut significaretur duritia cordium illius; hic idem digitus in cordibus hominum operatus est, ut voluntas prompta et intelligentia capax sig
Abbreviated transcription (Latin):
ut tx co aut scandalieantur. aut saltem ꝯfun¬
d̾entur infirmi. ⁊ ip̃i qui licitis in ordinaceu¬
tebantur ccłiasticam in se formam: ꝯfund̾ent
t uinitatem scind̾ent. scientis .n. omnia ẽ exere¬
acione munod immolata pdolis aram intitmᷤ
in ydolio manducabãt ꝙ. infirmi udencel puta¬
bant cos cotre sub uencraciõe ydoli ⁊ exemplo coꝵ
sub ueneraciõt ydoli edebant. illos ignur incripa

Expanded text:
ut ex eo aut scandalizarentur, aut saltem confunderentur infirmi: et ipsi qui licitis inordinate utebantur, ecclesiasticam in se formam confunderent, et unitatem scinderent. Scientes enim omnia ex creatione munda, immolata idolis coram infirmis in idolio manducabant. Quod infirmi videntes, putabant eos edere sub veneratione idoli, et exemplo eorum sub veneratione idol
Abbreviated transcription (Latin):
intiorẽ hominẽ int̾ior ho. animꝰ est ꝙ dicit oblec¬
tari husque alege tradunt᷑. manimo non hitat

Expanded text:
interiorem hominem. Interior homo animus est, quem dicit oblectari his quae a lege traduntur, quia in anima
Abbreviated transcription (Latin):
taminata seriuemus dissimild ilł qui uolupta¬
tib carmis seruiunt. Et̃ notaꝙait. hostiam iinẽ.
ut homines pec̃ci cã ecerne morti subiecti ostende¬
rentur. Nunc autẽ ꝑdonum dei purificati sũt.
homines ascõa morte lib̾ati uniam hostiam
stiam. tñ obleqͥum ur̃m. totum ĩ predictis sit rõna

Expanded text:
taminata servemus, dissimiles illis qui voluptatibus carnis serviunt. Et nota quod ait hostiam viventem ut homines causa peccati, aeternae morti subjecti ostenderentur. Hunc autem quia per donum Dei purificati sunt homines, et a secunda morte liberati, vivam hostiam stiam; tamen, obsequium vestrum, totum in praedictis sit, ra
Abbreviated transcription (Latin):
dumest hii quos me¬
morat fallacia plenie¬
rant. simulate .N. e¬
addisc̾ent. uñ illi calũp
indunt le manifesta

Expanded text:
us Hi quos memorat simulatione pleni erant, simulate enim fueaddiscerent unde calumniam viderunt se manifesta
Abbreviated transcription (Latin):
le discordes. ⁊ ad corrigẽ¬
dum insipientes rẽ
quilaborat dtaliis et o¬
puis est ut isti ħ faciãt
cum ⁊̃ ipse alus impe¬

Expanded text:
re discordes et ad corrigendum insipientes, remqui laborat de aliis, et opus est ut isti hoc faciant, cum ipse aliis impe
Abbreviated transcription (Latin):
sic uinge. moneo uos
noscete õi scĩa. uet̾is ⁊ noue legis. ita replta estis
huis duob ut possitis isi culpa remaneat ur̃a
.i. iucissim .i. alĩ alterum. Nota qr ꝑhanc lau¬
dem ꝓuocat tos a meliora more ghortantis. Qͥ
.i. uid se laudari laborat ut u̾a sint que di¬
cuntur. uñ nec dicit cos se docere. s monere .i.
animo hec .N. solit montri qd̾ cum sciatur ali¬
qñ subt̃fugit aĩo aut negligenter hr̃. Auda

Expanded text:
sic junge, moneo vos noscere, omni, scilicet veteris et novae legis, ita repleti estis his duobus, ut possitis, nisi culpa vestraicissim alter alterum. Nota, quia per hanc laudem provocat eos ad meliora more exhortantis. Qui enim videt se laudari, laborat ut vera sint quae dicuntur. Unde nec dicit eos se docere, sed monere, idanimo, hoc enim solet moneri, quod cum sciatur aliquando, subterfugit animo aut negligenter ha
Abbreviated transcription (Latin):
cum res gxigit fiunt nracła quib ꝯm̃dat᷑ doctri¬
na qr .n. incredibile uidebatur ꝙ p̃dicabatur id co
signis ⁊ ꝓdigns ab apłis tcĩs firmabatur. ne difli¬
derent hommes dehiis q̃ dicebant qui tanta facie¬
se ort̃ apłs erubesc̃e de tuangłiod̾i illos aũ cubesce¬
bat ne quoꝙͦ iuitutis astimonio firmabat᷑ idiscor¬
uiciꝰ .i. q inuitat adfidẽ ⁊ dat salutẽ oĩ credenti dum
dico nalens insalute. oĩ. crȩ. Qd̃ u̾o dix̃ omi decet¬
minat iudto primũ. credenti ⁊ greco .i. gentili qd̵
ingreto manifestum est. Ingreto .N. gentilem sigͣt
modo indig̾t dicit dono euangłii xͥ si itaq iudeus¬

Expanded text:
cum res exigit, fiunt miracula quibus commendatur doctrina. Quia enim incredibile videbatur quod praedicabatur, ideo signis et prodigiis ab apostolis factis firmabatur, ne diffiderent homines de his quae dicebant qui tanta facieDei, illos autem erubescebat, nec quoquam testimonio firmabatur, et discor, quae invitat ad fidem, et dat salutem omni credenti, dum dico, valens in salutem omni credenti. Quod vero dixit omni, determinat: Judaeo primum credenti, et Graeco, id est gentili, quod in Graeco manifestum est. In Graeco enim gentilem signifmodo indigere dicit dono Evangelii Christi. Si itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ꝙ uniu̾salit ab omnib codend̾ est. Solet̃ autẽ
a quibdam inquiri utrum illa informis qͣlitas m̃¬
uite fiat. an ip̃a diminet̃ ⁊ alia lucedat q̃litas
que uittus lit ad ꝙ potius diuinum oracłm ĩplorand̾
uidetur ꝙͣ aliquid a nobis diffimend̾. Uttumlib tũ sñ
ꝑiculo dici pot̃. Est autẽ fides debonis. ⁊ de mał. ⁊ dt p̃¬

Expanded text:
quod universaliter ab omnibus credendum est. Solet autem a quibusdam inquiri utrum illa informis qualitas mecedat qualitas us sit. Ad quod potius divinum oraculum implorandum videtur, quam aliquid a nobis diffiniendum. Utrumlibet tamen sine periculo dici potest. Est autem fides de bonis, et de malis, et
Abbreviated transcription (Latin):
qua credita obtinebimus. s. obtineb ex fide qua
ministratur deo. millam nͥ fruaturdeo. que tñ ĩ¬
ꝓprie dĩ fides. ⁊ qr de fide fit m̃tio: ħ ĩuidend̃ est qui
sis fides ⁊ quot modis accipiat᷑ sides ⁊ de quib sit.
Hides est iuitꝰ qͣ tredunt᷑ que non uident᷑ app̃ari̾cia¬

Expanded text:
qua credita obtinebimus, scilicet ex fide in qua ministratur Deo, in illam ubi fruatur Deo, quae tamen improprie dicitur fides. Et quia de fide fit mentio hic, videndum est quid sit fides, et quot modis accipiatur fides, et de quibus sit. Fides est vi
Abbreviated transcription (Latin):
colitur ex fide primi aduentus infidem scd̃i. i f utẽ¬
q tredat ex fide pͥme resurrectioĩs que est in aĩa infidẽ
scd̃e q̃ crit in corꝑib. ex fide ꝓmissioĩs infidem reddi¬
uonis ut credat dm̃ ꝓmississe. redoidisse. ł redditm fort
ex fide p̃dicatoe infidem ppłoꝵ ut credant ꝙ credũt

Expanded text:
colitur, ex fide primi adventus in fidem secundi, ut utrumque credat ex fide primae resurrectionis, quae est in anima, in fidem secundae quae erit in corporibus; ex fide promissionis, in fidemcolitur, ex fide primi adventus in fidem secundi, ut utrumque credat ex fide primae resurrectionis, quae est in anima, in fidem secundae quae erit in corporibus; ex fide promissionis, in fidem r
Abbreviated transcription (Latin):
Compositis .n. uerbis
suam traclicionem ꝯ¬
m̃dabant quib sim¬
plicium cordadcapie¬
bant. Ttstra. u .q.

Expanded text:
Compositis enim verbis suam traditionem commendabat, quibus simplicium corda decipiebant. Vestra enim.
Abbreviated transcription (Latin):
discrecio spuum. ut diꝰ¬
cernat ꝙ au dit quos¬
sp̃u bono an malo di¬
bona seductorie dicit.
alii genera linguaꝵ.¬
.i. loqui diu̾sis lingͥs¬

Expanded text:
discretio spirituum, ut discernat quod audit, quotu, bono an malo dibona seductorie dicit; alii genera linguaest loqui diversis ling
Abbreviated transcription (Latin):
auxilia dedit ad iusto¬
diam unitatis ⁊ qr cces¬
cere porestis ⁊ ci occurte¬
tis hoc gͦ dico. ñ obsecro
ut suꝑuis s dico. ⁊ testi.¬

Expanded text:
auxilia dedit ad custodiam unitatis, et quia crescere potestis et ei occurretis, ergo dico, non obsecro, ut superius, sed dico, et testi
Abbreviated transcription (Latin):
mundi que impossibile iudicat ꝙ innatunis
retum ñ uid hanc autẽ deus stultam fecit. possi¬
bile fore declarando atq fatiendo ꝙ ipla impossi¬
tcrt deus qr ꝑstulticiam saluat eredentes. ⁊ hoc
placuit ei factat ⁊ hoc est qd̾ art nam placint deo.
ex bñplacito .ii. eius est. saluos fac̾e cre. et ħ ꝑstult

Expanded text:
mundi, quae impossibile judicat quae in naturis rerum non videt. Hanc autem Deus stultam fecit, possibile fore declarando atque faciendo quod ipsa impossifecit Deus, quia per stultitiam salvat credentes; et hoc placuit ei facere, et hoc est quod ait: Nam placuit Deo, ex beneplacito enim ejus est, salvos facere credentes, et
Abbreviated transcription (Latin):
ix fide iustisicati sum dcm̃ scripturaꝵ actestaci¬
one itand humana ꝯsuctudint. Oc p̃pbaciõt¬
itaq legis incipit hic plene agete . q. d. gentes ñ
debent iuidairare ⁊ uere qr nos qͥ fuimus ⁊ ua¬
luimul in lege scimus eam ñ iustificare. Iõ ea di¬

Expanded text:
ide justificati sunt, deinde Scripturarum attestatione, tandem humana consuetudine. De improbatioitaque legis incipit hic plene agere. Quasi dicat: Gentes non debent judaizare. Et vere, quia nos qui valuimus in lege, scimus eam non justificare, et ideo ea di
Abbreviated transcription (Latin):
bunur. chetint ⁊ ebionis qui ꝓpt̃ hoc sunt anathe¬
mathizati ꝙ euangłio miscuerũt. cultꝰ legis quid̃
uolunt ⁊ iudei ẽe ⁊ xp̃iani: neutrũ sunt ⁊ si talcs
goga sachana ñ illi xp̃iani fient s nos iudcos
facient. Oiis legis cetimonias hiis qͥ exiudeis
sunt ñ esst pestiferas. Ego taͣ ꝓnuncio qd sũt
utiq c̾imonie iudeoꝵ omnib mortifere fidelib¬

Expanded text:
bimur Cerinthi et Ebionis, qui propter hoc sunt anathematizati quod Evangelio miscuerunt cultum legis, qui dum volunt Judaei esse et Christiani, neutrum sunt: et si talesgoga Satanae, non illi Christiani fient, sed nos Judaeos facient. Dicis legis caeremonias his qui ex Judaeis sunt non esse pestiferas, ego contra pronuntio quod sunt utique caeremoniae Judaeorum omnibus mortiferae fidelib
Abbreviated transcription (Latin):
deis ut ñ in uetustate ut̾t uiuant. s innouita¬
te sp̃c ñ sunt ille cerimonie tes inbiffecentes int̃
bonum ⁊ malum si obseruande sunt salutem
afferunt. si u̾o salutẽ ñ afferunt ñ sunt obser¬
uande tas obscruare tu dicis bonum ego affrr

Expanded text:
in vetustate litterae vivant, sed in novitate spiritus, nec sunt illae caeremoniae res indifferentes inter bonum et malum; si observandae sunt, salutem afferunt, si vero salutem non afferunt, non sunt observandae. Eas observare tu dicis bonum, ego asser
Abbreviated transcription (Latin):
am quos cimuerat ẽ gentib tum ꝯuelc uiderat.
Non .N. negamus petr in hac lnĩa fuisse in qua
cebat s ciꝰ simulacionẽ quagentes cogebat udarda¬
re arguebat ꝙ sic illa omnia simulatorie g̾ebant᷑
illo paulus u̾e scrib̾et ꝙ tum indiss ñ recte anbu¬
lantem adu̾itatem euangłi eiq u̾issime di u r̾et ꝙ
gentes udarzare uolebat ꝙ paulus utiq ñ facie
fidei. saluos fĩ fideles ne ea uelut nactͣia quisꝙͣ susci¬
pet post passionẽ ⁊ resurrectionẽ namq dñi iam
renelata fide amiserant tamꝙͣ uitam officii lui.
U crumptũ sic̃ oefuncta corꝑa deductnda erant qͦ¬
damm adsepulturam nec simulate s religiose ñ
crant differenda ꝯtinuo. ł inimicoꝵ obrectionib
pitos ciñes cruens ñ aris puis debuctor. ł bauilus
corꝑis s impiꝰ scpulture molator. Namꝓcellu tt̃¬

Expanded text:
am quos timuerat, cum gentibus eum convesci viderat. am quos timuerat, cum gentibus eum convesci viderat. Non enim negamus Petrum in hac sententia fuisse in qua cebat, sed ejus simulationem qua gentes cogebat judaizare, arguebat, quia sic illa omnia simulatorie gerebantur, idisset non recte ingredientem ad ueritatem euangelii, eique uerissime diceret, quod gentes iudaizare cogebat. quod Paulus utique non cogefidei saluos fiperet, post passionem et resurrectionem, namque Domini jam revelata fide, amiserant tanquam vitam officii sui. Verumtamen sicut defuncta corpora deducenda erant quodammodo ad sepulturam, nec simulate, sed religiose, non erant deserenda continuo, vel inimicorum obtrectationibus sopitos cineres eruens non erit pius deductor vel bajulus corporis, sed impius sepulturae
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ sacram̃itoꝵ illorum ꝓpħicam sc̃iratẽ nõ ꝓpt̃
ꝯcupiscendam salutem dicebatur paulus gr̃e pre¬
duator egregins dampnare legem moysi ut sacri¬
legem nec deo mandante scriptam ⁊ iõ huiꝰ fal¬
se criminacionis inuidiam diluere uolens ipse
uidauauit ostendcns ñ eam ẽt sacrilegam iudcis
ut est ydolatria gentib nec tñ esse necciam sa¬
luti. P orro apłi decreu̾ant iccłimis ne qͥsꝙ̃
tunc iudeos iudarare ꝓhiberet. Am̃iũs ⁊̃ ipsos xͥ¬
na doctrina ñ cog̾et. lõq si post hoc apłoꝵ decritũ
pctrus ħ̾uit illam ĩ anchiochia simulacionẽ qͣ
gentes cog̾et iudaitare. Non mir si paulus con¬
stringebat cum lib̾e deb̃e asscr̃e ꝙ cum cct̾is apłi¬
mirum est qd̾ cum uolebat parilus ñ timude hoc
subteg̾e s fident̃ asserere ꝙ eum parit̃ sentire iã
nouerat. ł qr tum eo ꝯtulerit eriangłm. ł qz in cor¬
nelii uocatiõe ⁊̃ aminitus cũ de hac re admonitũ
acceꝑat siue qr anteqͣm illi uenissent anthiochi¬

Expanded text:
nam et sacramentorum illorum propheticam sanctitatem, non propter adipiscendam salutem, dicebatur Paulus gratiae praedicator egregius damnare legem Moysi ut sacrilegam, nec Deo mandante scriptam, et ideo hujus falsae criminationis invidiam diluere volens ipse judaizavit, ostendens non eam esse sacrilegam Judaeis, ut est idololatria gentibus, nec tamen esse necessariam saluti. Porro apostoli decreverant Hierosolymis, ne quisquam tunc Judaeos judaizare prohiberet, quamvis etiam ipsos na doctrina non cogeret . Itaque si post hoc apostolorum decretum Petrus habuit illam in Antiochia simulationem qua gentes cogeret judaizare, non mirum si Paulus constringebat eum libere debere asserere, quod cum caeteris aposmirum est, quod eum volebat Paulus non timide hoc subtegere, sed fidenter asserere, quod eum pariter sentire jam noverat, vel quia cum eo contulerat Evangelium, vel quia in Cornelii vocatione etiam divinitus eum de hac re monitum acceperat, sive quia antequam illi venissent Antiochi
Abbreviated transcription (Latin):
simulacione gentes nidaiait togebat. uti ue¬
rum scripsecit an non nescio qua tlispensatiua f¬
falsitate mentitus sit. Absit᷑ ut eum m̃dacit̃ feciᷤ¬
se credamus oĩo .ni. tenend̾ est ĩ doctrina religiõis
nullomͦ ct̾ m̃tiendũ. ł in scriptorib scãrum sccip¬
turaꝵ cred end̃ est oĩo abesse m̃dacium ne dispẽ¬
satores ⁊ͥ sibi putent. lic̃e ꝓu̾itatis dispensacione
mentir. Iid dis gͥ dispensator paulus nobis
exhibet. ꝓculoubio inscribendo fidẽ qr u̾itatis dis¬
pensacorerat ñ fallitatil ⁊ iõ uerũ scripsit dicens
le iudisse petrum ñ recte ambulantẽ adu̾itatem

Expanded text:
simulatione gentes judaizare cogebat: utrum verum scripserit an non, nescio qua dispensativa falsitate mentitus sit. Absit! ut eum mendaciter fecisse credamus. Omnino enim tenendum est in doctrina religionis nullo modo esse mentiendum, et a scriptoribus sanctarum Scripturarum credendum est omnino abesse mendacium, ne dispensatores Christi sibi putent licere pro veritatis dispensatione mentiri. Fidelis igitur dispensator Paulus nobis exhibet procul dubio in scribendo fidem, quia veritatis dispensator erat, non falsitatis: et ideo verum scripsit, dicens se vidisse Petrum non recte
Abbreviated transcription (Latin):
seruati ĩ a uideis sicut nec debebant s inuitũ
fecisse. ⁊ dispensacione simulasse. ne .s. iud̾oᷤ
amitt̃et nec in ħ peccabat qr bona intentione
id agebata si illi peccarent qͣui el quali exẽplo
nidartabant nec fuit reprehensio u̾a qr ml
rent gentes ñ tc̃ iudarzandũ iidentes tm̃ apo¬
illa legalia ñ dispensatorie s u̾e qͣi cis subiee¬
tum s non meis spem ponentem q̃ ab om̾ib
iud̾is erant sctuanda. ⁊ eũ uere peccasse ñ illa
seruando s alios suo exemplo iudarzare cogẽdo
ut it p̃hensio uera sit ñ dispensatoria ait .Ni. ie¬
cõe dogmatis ficti accussare m̃dacium d̃ inter
se eccłiarum pͥncipes aissident qd̃ utiq facit
ñ intelligens quo scusu petrus rep̃hensibił fu¬

Expanded text:
servari etiam a Judaeis, sicut vere nec debebant, sed invitum fecisse et dispensatorie simulasse, ne scilicet Judaeos amitteret; nec in hoc peccabat, quia bona intentione id agebat, etsi illi peccarent, qui ejus quasi exemplo judaizabant. Nec fuit reprehensio vera, quiarent gentes non esse judaizandum, videntes tailla legalia non dispensatorie, sed vere, quasi eis subjectum, sed non in eis spem ponentem, quae ab omnibus Judaeis erant servanda, et eum vere peccasse, non illa servando, sed alios suo exemplo judaizare cogendo, ut sit reprehensio vera non dispensatoria. Ait enim Hiecommune ficti dogmatis accusare mendacium, dum inter se Ecclesiarum principes dissiderent. Quod utique facit non intelligens quo sensu Petrus reprehensibilis fu
Abbreviated transcription (Latin):
petro ħ rep̃hendere ñ potuit ꝙ ipse fecit nec ar¬
guere simulacionẽ cuius. ⁊ ip̃e reus erat s fuit
ħ rep̃hensio ñ uera s dispensatoria nec ꝑetrus
creti. legẽ poit euangłium ñ esse letuandã qui
pꝰ uisionem linthei ubi crant diuersi gen̾is aiali¬
a ad corlium ĩtrauit ⁊ c̃ gentib comcd̃ qui ⁊̃¬
q̃oncm de hac re soluit. Num .Ni. paulus et
batnabas iam ꝯuersis multis gentib uenissõt
amthiochiam: qͥdam de uidea descendentes di¬
cebant sine lege moysi nemo pͥ saluari. Tñc

Expanded text:
Petro hoc reprehendere non potuit, quod ipse fecit, nec arguere simulationem, cujus et ipse reus erat; sed fuit haec reprehensio non vera, sed dispensatoria; nec Petrus creti, legem post Evangelium non esse servandam, qui post visionem lintei, ubi erant diversi generis animalia, ad Cornelium intravit, et cum gentibus comedit: qui onem de hac re solvit. Cum enim Paulus et Barnabas jam conversis multis gentibus venissent Antiochiam, quidam de Judaea descendentes dicebant: Sine lege Moysi nemo potest salvari. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. tanꝙͣ discisent¬
tibos ita ut ⁊ barnaba
qͥ mecum erat doctor
illam simula. iudai¬
ce comestionis ut ꝙͣuis¬
recte crid̾et delogis in
us ioemi sentire se simula¬
ret ħ aũ simulacio gentib inutił erat. Ideoq
paulus perrum redanguit. Unde sub dit.

Expanded text:
serunt, tanquam disceribos, ita ut et Barnabas, qui mecum erat doctor illam simulationem, Judaicae comestionis, ut qurecte crederet de legis in m sentire se simulatem simulatio gentibus inutilis erat, ideoque Paulus Petrum redarguit.
Abbreviated transcription (Latin):
tanitas pemi er ter adomio dictum est pasce
oues meas obuugacionẽ talem post̾ioris pas̃¬
toris. ꝓsalute gregis libmissime sustinebat.¬
plum ut ĩ to qui primus ẽ di̾cant dct̃i mites eẽ
⁊ hũiles. Ip̃e .i. perus ꝙ a paulo fiebat utiłr
lib̾tate caritatis sc̃ẽ ac benigne pietate hũilita¬
til accepit atq ita exemplum post̾is p̃buit tã¬
to sc̃ius. qͣnto ad imitand̾ difficilius ꝙ nõ didig¬
narentur maiores sit uͥ forte recti tramitẽ reli
lbertatis in paulo ⁊ sc̃ẽ humilitatis inpcito e¬
sis gentiliter

Expanded text:
charitas Petri cui ter a Domino dictum est: Pasce oves meas ; objurgationem talem posterioris pastoris pro salute gregis libentissime sustinebatplum, ut in eo qui primus est, discant caeteri mites esse et humiles. Ipse enim Petrus quod a Paulo fiebat utiliter libertate charitatis, sancte ac benigne pietate humilitatis accepit, atque ita exemplum posteris praebuit, tanto sanctius quanto ad imitandum difficilius, quo non dedignarentur majores sicubi forte recti tramitem reliqlibertatis in Paulo, et sanctae humilitatis in Petro ere, gentiliter
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ temptatis dm̃ imponere ugum ꝙ neq nos
necs patres nr̃i portare potuimus s ꝑ gr̃am cre¬
dimus saluar. ⁊ sicut ⁊ illi pecrul itaq bene
sensit a de abolicione legis. s simulauit ꝓtimo¬
re iudeorum ne occ̃one gencium a fide reced̾ent
⁊ sie ꝑdecet gregem suum. Simulauit paulus¬

Expanded text:
neque nos neque patres nostri portare potuimus? sed per gratiam credimus salvari sicut et illi . Petrus itaque bene sensit de abolitione legis, sed simulavit pro timore Judaeorum ne occasione gentium a fide recederent, et sic perderet gregem suum. Simulavit au
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit paulus. uere ẽ ꝙ pecrus ñ recte ambulaba
gisse credo ut gentiles cog̾et iudartare. ħ .n. le¬
go icripsisse paulum ꝙ̃ m̃tium cẽ non ccedo ⁊ iõ ñ
recte agebat hoc petrus qr trat ccͣ euangłi ĩ̾itatem
ut putarent quicredebant in xp̃m se non ist lega¬
lib saluos eẽ non posse . ħ .i. ꝯtendebant anchio¬
chie qͥ ex circuncisione crediderant. Iꝑsum u̾o
paulum credo ñ ita egisle qñ thimocheũ tircũ ci¬
dit. ł chencris uotũ ꝑsoluit. ł ierosolunis aiacobo
monitus legalia illa suscepit ut putare iud̾ctur
ꝑ illa legalia lalutẽ dati. s ne illa que inucrbis fu¬
turorum d̾s ficri nisserat tamꝙͣ ydolatriam gẽ¬
tium dampnare cred̾itur. ħ est .R. ꝙ illi iacobuꝰ
ait. uides in quit fr̃ qͦt milia lint inuidea qͥcre¬

Expanded text:
scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulabat scripsit Paulus, verum est quod Petrus non recte ambulabat gisse credo, ut gentes cogeret judaizare. Hoc enim lego scripsisse Paulum quem mentitum esse non credo, et ideo non recte agebat hic Petrus, quia erat contra Evangelii veritatem, ut putarent qui credebant in Christum, selibus salvos esse non posse. Hoc enim contendebant Antiochiae qui ex circumcisione crediderant. Ipsum vero Paulum credo non ita egisse, quando Timotheum circumcidit, vel Cenchris votum persolvit, vel Hierosolymis a Jacobo monitus, legalia illa suscepit, ut putare videretur per illa legalia salutem posse dari, sed ne illa quae in umbris futurorum Deus fieri jusserat, tanquam idololatriam gentium damnare crederetur. Hoc est enim quod Jacobus ait: Vides, inquit, frater, quot millia sunt in Judaea qui cre
Abbreviated transcription (Latin):
gtm in templum intiauit ⁊ hostiam optulit
Ecer qu̾o iudis indrus factus est. Non gͦ offi¬
ciolo m̃dacio s honesta dipensacione ⁊ petrum
se agentibz cum segregasse ⁊ paulum ci retitis¬
se ego mmo alii ante me exposuerunt ut ⁊ a¬
płorum prudencia demonstraretur ⁊ blaphemã¬
tis porfirii impudencia coherceritur augꝰ. u̾o di¬
cit credentes degentib hoñe legis lut̾a uberatoᷤᷤ
tẽ. deuidtis u̾o credentes lggͥi subditos esse nec ꝑte¬
sare si cutuncidunt ⁊ sacrificant d̾ modospem sa
plo in quo solo paulus rep̃hendit ut ẽum doc¬
tor gencium ut sit rep̃hensio uera nec dispen¬
satoria. alioqͥn m̃titus est paulus s en im ħ fic̃
petens ꝙ fac̾e debuit. m̃titus est paulus qd̃
tum ñ uiderit recte ambulantẽ adu̾itatẽ euan¬
glii quisquis .i. facit ꝙ facerere debet. recte utiq
facit ⁊ iõfalsum de illo dicit qui dicit eum ñ recte
fitisle ꝙ nouit eum facere debuisse. siau̾ uerum

Expanded text:
tiam obtulit. Ecce quomodo Judaeis Judaeus factus est. Non ergo officioso mendacio, sed honesta dispensatione et Petrum se a gentibus segregasse, et Paulum ei restitisse, ego imo alii ante me exposuerunt, ut et apostolorum prudentia demonstraretur, et blasphemantis Porphyrii imprudentia coerceretur. Augcit credentes de gentibus onere legis liberatos esse; de Judaeis vero credentes, legi subditos esse, nec peccare si circumcidunt et sacrificant, modo spem saplo, in quo solo, Paulus reprehendit eum ut doctor gentium, ut sit reprehensio vera, nec dispensatoria. Alioquin mentitus est Paulus. Si enim hoc fecit Petrus quod facere debuit, mentitus est Paulus qui eum vidit non recte ambulantem ad veritatem Evangelii. Quisquis enim facit quod facere debet, recte utique facit, et ideo falsum de illo dicit, qui dicit eum non recte fecisse, quod novit eum facere debuisse. Si autem verum