comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culi. & altare holocausti inues¬
tibulo testimonu: offerens in eo
holocausta & sacrificia ut dñs
imperarat. Labrum quoq sta-¬
tuit intabernaculum testimo¬
nii & altare. implens illud aqua.
Laueruntq moyses & aaron ac
filii eius manus suas ac pedes
cum ingrederentur tecum fȩde-¬
ris. & accederent ad altare sicut
p̃ceperat dñs. Erexit & atrium
ꝑgirum taber naculi & altaris

Expanded text:
culi et altare holocausti in vestibulo testimonii offerens in eo holocaustum et sacrificia ut Dominus imperarat labrum quoque statuit inter tabernaculum testimonii et altare implens illud aqua laveruntque Moses et Aaron ac filii eius manus suas et pedes cum ingrederentur tectum foederis et accederent ad altare sicut praeceperat Dominus erexit et atrium per gyrum tabernaculi et a
Abbreviated transcription (Latin):
incuius manu erat coccinũ
quem appellauit zara.
Gitur ioseph ductus est in e¬
giptum: emitq eum putifar
eunuchus pharaonis prin¬
cops exercitus uir egiptius.
de manu ismahelitarum. a

Expanded text:
uius manu erat coccinum quem appellavit Zara igitur Ioseph ductus est in Aegyptum emitque eum Putiphar eunuchus Pharaonis princeps exercitus vir aegyptius de manu Ismahelitarum a
Abbreviated transcription (Latin):
num̃o .xiiii. ad romanos .i.
Ad corinthios .ui. ad gala¬
thas .i. ad ephesios .i. ad
philippenses . i. ad colosen¬
ses . i. adtessalonicenses .uͭ.
adthimotheum . uͭ. ddti¬
tum .iͣ. ad philomonem. tͭ.

Expanded text:
e XIV. Ad Romanos I. Ad Corinthios II. Ad Galatas I. Ad Ephesios I. Ad Philippenses I. Ad Colossenses I. Ad Thessalonicenses II. Ad Timotheum II. Ad Titum I. Ad Philemonem I.
Abbreviated transcription (Latin):
uias tenebrosas. Quilȩtant̾ cum male fe¬
cerint: & exultant in reb pessimis. Quors
uiȩ ꝑuerse. & in fames gressus eorum.
Ut eruaris amuliere aliena: & ab extranca
que mollit sermones suos. & relinqͥt ducem
pubertatis suę. & pactidisui oblita est.
nclinataest enimadmortẽ domus eius.
& adinferos semite ipsius. Om̃s qui ingre¬
diunt᷑ adeã non reuertent᷑. nec adp̾hendent

Expanded text:
osas: Qui laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis: Quorum viae perversae, et infames gressus eorum. Ut eruaris a muliere aliena, et ab extranea, quae mollit sermones suos: Et relinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehend
Abbreviated transcription (Latin):
Undeuenis : Quiait adeum. Dec astris
isrł fugi. Et dixit adeum dauid. Quod ẽ.
uerbum quod factum est: Indica michi
Quiait. F ugit populus eprelio: & multi
corruentes epopulo mortui sunt. sed &
saul & ionathan filius eius interierunt

Expanded text:
ui ait ad eum de castris Israhel fugi et dixit ad eum David quod est verbum quod factum est indica mihi qui ait fugit populus e proelio et multi corruentes e populo mortui sunt sed et Saul et Ionathan filius eius interierunt
Abbreviated transcription (Latin):
caris uocis meę. & p̃ceptamea custodiat
cortuum. Longitudinẽ enĩ dierũ. & annos
uite. & ꝑacẽ apponent tibi. Miscdĩa &
ueritas. nontẽ deserent. Circunda eas
gutturi tuo: & describe intabulis cordis
tui. & inuenies grãm. & disciplinam

Expanded text:
caris legis meae, et praecepta mea custodiat cor tuum. Longitudinem enim dierum et annos vitae, et pacem apponent tibi. Misericordia et veritas non te deserant, et circumda eas gutturi tuo, et describe in tabulis cordis tui, et in
Abbreviated transcription (Latin):
Quando uenerit suꝑ uos tribulatio &angustia:
tunc inuocabunt me & non exaudiã. mane
consurgent & nominuenient me: eoquod
exosã habuerint disciplinã. & timor̾ẽ dñi¬
non susceperint. nec adquierierint consilio
meo: & detraxerint uniuerse correptioni
meȩ. Comedent igit fructꝰ uitȩ suȩ. suisq
consiliis saturabunt᷑. Auersio paruuloꝵs
int̾fici& eos: & ꝓsperitas stultorũ ꝑdet

Expanded text:
venerit super vos tribulatio et angustia: tunc invocabunt me et non exaudiam. Mane consurgent: et non invenient me. Eo quod exosam habuerint disciplinam: et timorem Domini susceperint: nec adquieverint consilio meo: et detraxerint universe correctioni mee. Comedent igitur fructus vie sue: suisque consiliis saturabuntur. Aversio parvulorum interficiet eos: et p
Abbreviated transcription (Latin):
ueris. & inclinaueris cortuũ prudentię:
siquesieris cã quasi pecuniã. & sicut thes¬
auros effõderis illã: tunc intelleͥges ti¬
morẽ dñi. & scientiã dĩ inuenies. Quia
dñs dat sapientiã. & exore eius scientia
& prudenti a. Custodiet rectorũ salutẽ.
& ꝓteget gradientes simpliciter: seruans
semitas iustitię. & uiasscõrũ custodiens.

Expanded text:
eris cor tuum prudentiae, si quaesieris eam quasi pecuniam et sicut thesauros effoderis illam, tunc intelleges timorem domini et scientiam dei inuenies, quia dominus dat sapientiam et ex ore eius scientia et prudentia. custodiet rectorum salutem et proteget gradientes simpliciter: seruans semitas iu
Abbreviated transcription (Latin):
Mis hel orepis:
salomonis. sed quod indemostene &
tullio solet fieri ut ꝑ cola scribant᷑ &¬
commata: qͥ utiq ꝓsa & non uersib: con¬
scripser̃. Nos quoq utilitati legentium
ꝓuidentes. interp̃tationẽ nouã nouo
scribendi genere distinximus Ac pͥmũ
de isaia sciendũ : qđ insermone suo disertꝰ
sit. seutꝑpe ut uir nobilis & urbanae
eloquentie¬

Expanded text:
mis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providentes, interpretationem novam, novo scribendi genere distinximus. Ac primum de Isaia sciendum, quod in sermone suo disertus sit: quippe ut vir nobilis et urbanae eloquenti
Abbreviated transcription (Latin):
Dostquã autẽ traditus ẽ. ioħes. uenit iħs ingalil aeã
raedicans euangłm regnidi & dicens. Qm̃
impletũ.ẽ. tempus: & apꝓpinquabit regnũ
di. Paenitemini & credite euangłio. Et praeteri¬
ens secus mare galilaeae : uidit symonem & an¬
dream frẽm eius. mittentes retia in mare.
Erant enim piscatores.

Expanded text:
s in Galilaeam praedicans evangelium regni Dei et dicens quoniam impletum est tempus et adpropinquavit regnum Dei paenitemini et credite evangelio et praeteriens secus mare Galilaeae vidit Simonem et Andream fratrem eius mittentes retia in mare erant enim pis
Abbreviated transcription (Latin):
componentes retia sua. Et statim uocauit illos.
Et relicto patre suo ⁊ ebedaeo innaui cũ mer
tis ingressus insynagogã docebat eos. Iscribe
It stupebant suꝑ doctrinã eius: Erat enĩ do¬
cens eos quasi potestatẽ habens: & non sicut
t erat insynagoga eorũ homo in spiritu im¬
mundo. et exclamauit dicens. Quid nobis
& tibi iħu nazarene uenisti ꝑdere nos : scio qui
sis sc̃s dĩ. Et comminatus. ẽ. ei iħs dicens. Ommu¬
tesce: & exi de homine. Et discerpens eu spiritꝰ¬
S

Expanded text:
componentes retia in navi. Et statim vocavit illos. Et relicto patre suo Zebedaeo in navi cum mertis ingressus in synagogam docebat eos. XIII, 2. Et stupebant super doctrina ejus: erat enim docet erat in synagoga eorum homo in spiritu immundo, et exclamavit dicens: Quid nobis et tibi, Jesu Nazarene: venisti perdere nos? Scio qui sis, sanctus Dei. Et comminatus est ei Jesus, dicens: obmutesce, et exi de homine. Et discerpens eum spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
contra chananeur
& erit dux belli: Dixitq dñs lu
ascendet. Ecce tradidi terrã in ma
eius. Et ait iudas simeoni frĩ suo
Ascende mecũ in sorte mea & pu
cor itra chananeum. ut & egi
pergam tecum in sorte tua. E
abut cum eo sẏmeon. Ascend
iudas & tradidit dñs chanane¬

Expanded text:
ontra Chananaeum, et erit dux belli? Dixitque Dominus: Judas ascendet: ecce tradidi terram in manus ejus. Et ait Judas Simeoni fratri suo: Ascende mecum in sorte mea, et pugna contra Chananaeum, ut et ego pergam tecum in sorte tua. Et abiit cum eo Simoen. Ascenditque Judas, et tradidit Dominus Chanan
Abbreviated transcription (Latin):
SISEETIAGINTA InTE pretum
pura & ut abeis ingrecũ uersa. ẽ.
editio ꝑ maneret. supflue michro¬
mati ep̃orũ sc̃issime atq doctis¬
usime impelleres ut hebrea uo¬
lumina latino sermone trans¬
ferrem. Qđ enimsemel
aures hominũ occupauerat.
& nascentis ȩccłȩ roboraue¬
rat fidem: ustumerat etiã
nr̃o silentio comprobari. Nunc
uero cum prouarietate regionũ diuersa ferantur
exemplaria. & germana illa antiquaq trans la¬
tio corruptasit atq iolata: nr̃i arbitrii pu¬
tas. aut eplurib uidicare quiduerũ sit: aut
nouum opus inueteri oꝑe condere nludentib ql
uideis. cornicũut dicitur oculos coñfigere

Expanded text:
Si Septuaginta Interpretum pura, et ut ab eis in Graecum versa est, editio permaneret, superflue me, mi Chromati, episcoporum sanctissime atque doctissime, impelleres, ut Hebraea volumina Latino sermone transferrem. Quod enim semel aures hominum occupaverat, et nascentis Ecclesiae roboraverat fidem, justum erat etiam nostro silentio comprobari. Nunc vero, cum pro varietate regionum diversa ferantur exemplaria, et germana illa antiquaque translatio corrupta sit, atque violata: nostri arbitrii putas, aut e pluribus judicare quid verum sit, aut novum opus in veteri opere cudere, illudentibusque Judaeis, cornicum, ut dicit
Abbreviated transcription (Latin):
que demonstrat tituli sub notatio. conti¬
nuo scire poteris ex suꝑscriptionib quas
infronte notas inuenies. Qui autẽ qđ dehis
quae inquiris similia dixerint: ueniens etiã
ad reliqua euangelia ꝑeundẽ numerum
que continens uidebis ad positos ꝑ singulos¬

Expanded text:
quem demonstrat tituli subnotatio, contiquem demonstrat tituli subnotatio, continuo scire potes ex suprascriptionibus, quas in fronte notatas invenies: qui, aut quot de his quae inquiris, similia dixerint. Veniens etiam ad reliqua Evangelia per eumdem numerum, quem continent, videbis appositos
Abbreviated transcription (Latin):
duo. marcus. lucas. Nonus in quib duo. lucas.
iohannes. Decimus inquib singuli dequibusdã
ꝓprie scripserunt. Et quidem subiectorum titulo¬
rũ. id est argumentũ. clara uero eorũ narratio
haec est. Et enĩ ꝑsingula loca euangeliorũ quis¬
dã numerus uidetur ad positus. paulatim inci¬
piens a primo. Deinde secundo: postremo tres
Et ꝑ oridinẽ librorum fine̾ usq progrediens.
ltaq ꝑ singulos numeros supputatio ꝑmini i
distinctionem inuenitur incerta significans.
cui decem titulis appositus numerus dinoscitur
Ueluti siquidem primum. certũ est inprimo.
siuero in scđo. & eodẽ modo usq addeeem.
Si igitur euoluto uno qualicũq de quattuo
euangeliis cuilibet capitulo uelis insistere.
& rescire qui similia dixerint & loca pro¬
pria agnoscere singulorũ quib eade sunt
ꝓlocuti eius dẽ sensus qu̾e tenes relegens
propositũ numerũ quaesitũq eũ intitulo

Expanded text:
duo, Marcus, Lucas. Nonus, in quibus duo, Lucas, duo, Marcus, Lucas. Nonus, in quibus duo, Lucas, Joannes. Decimus, in quibus singuli de qubusdam proprie scripserunt. Et quidem subjectorum titulorum id est argumentum, clara vero eorum narratio haec est: etenim per singula loca Evangeliorum quidam numerus videtur appositus, paulatim incipiens a primo, deinde secundo, postremo tertio, et per ordinem librorum ad finem usque progrediens. Itaque per singulos numeros supputatio, per lineae distinctionem invenitur inserta, significans cui de decem titulis appositus numerus assignetur. Veluti siquidem primum, certum est in primo. Si vero in secundo, et eodem modo usque ad decem. Si igitur evoluto uno qualicumque cum quatuor Evangeliis, cuilibet capitulo velis insistere, et rescire qui similia dixerint, et loca propria agnoscere singulorum, in quibus eadem sunt prolocuti ejusdem sensus quem tenes, relegens propositum numerum, quesitumque eum in titulo
Abbreviated transcription (Latin):
EYSEBIUS CAUIANO
ERI IN DNO SALUTE
MMONIUS QUIOEM
al exandrinus magno studio atq
in dustria unu nobis ꝓquattuor
euangeliis dereliquit. Nam
trium euangeliorũ sensus ex¬
ceptos om̃s similes contentus¬
q mathei euangelio quasi
ad unũ congestos adne¬
Eeuit. Ita ut eorundem
Iquantum ad tenorem ꝑtinet lectionis sequens.
lastilus in terruptus. eẽ. uideat᷑. Uerũ ut saluo
corpore siue textu cȩterorũ. hoc est euangeliũ
ꝓpria & familiarialoca. in quib eadem similit̾¬
quae dixerint scire possis acuere disserere ac¬
cepta occasione ex p̃dicti uiri studio alia ratio¬
ne decem numero tibi titulos designaui. Quorũ
primus quattuor inse continet numeros in qͥ¬
b similia ab uniuersis dicta sunt. matheo. mar
lucas. Tertius in quib tres. matheus. lucas. io¬
hannes. Quartus in quib tres. matheus. mareꝰ.
ioħes. Quintus in quib duo. matheus. lucas.
Sextus in quib duo. matheus. marcus. Septimꝰ
inquib duo. matheus. iohannes. Octauus in qͥb

Expanded text:
EUSEBIUS CARPIANO FRATRI In Domino Salutem. Ammonius quidam Alexandrinus, magno studio atque industria unum nobis pro quatuor Evangeliis derelinquit. Namque trium Evangeliorum sensus exceptos, omnes similes contextus Matthaei Evangelio quasi ad unum congestos, annexuit: ita ut eorumdem, quantum ad tenorem pertinet lectionis, sequens jam stylus interruptus esse videatur. Verum ut salvo corpore, sive textu caeterorum hic Evangeliorum propria et familiaria loca, in quibus eadem similiterque dixerunt, scire possis, ac vere disserere, accepta occasione ex praedicti viri studio, alia ratione decem numerorum tibi titulos designavi. Quorum primus, quatuor in se continet numeros, in quibus similia ab universis dicta sunt, Matthaeo, MarcLucas. Tertius, in quibus tres, Matthaeus, Lucas, Joannes. Quartus, in quibus tres, Matthaeus, Marcus, Lucas. Quintus, in quibus duo, Matthaeus Lucas. Sextus, in quibus duo, Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo, Matthaeus, Joannes. Octavus, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
festiuitatem taber naculorũ &erit qͥ non ascen¬
derint de familiis terrȩ adhierłm ut adoret
dnim regem exercituũ.: non erit suꝑ eos imber
Quodsi & familia egypti non ascenderit & non
uenerit : nec suꝑeos erit: Sed erit ruina qua
ꝑcutiet dñs om̃s gentes quȩ non ascenderint
ad celebrandã festiui tatem taber naculorum:
Hoc erit peccatũ aegypti. & hoc peccatũ omniũ
gentiũ quȩ non ascenderint ad cęlebrandam
festiuitatem tabernaculorũ. Indie illa erit
omĩs lebes inhierłm & inuida scĩficatꝰ dño exer¬
cituum. Ꝙ uenient om̃s immolantes. & sument
exeis & coquelt. in eis. & nonerit mercator ul¬
tra indomo dñi exercituum indie illo.
EX PLICIT LIBERZACHARIE

Expanded text:
festivitatem tabernaculorum et erit qui non ascenderit de familiis terrae ad Hierusalem ut adoret regem Dominum exercituum non erit super eos imber quod si et familia Aegypti non ascenderit et non venerit nec super eos erit sed erit ruina qua percutiet Dominus omnes gentes quae non ascenderint ad celebrandam festivitatem tabernaculorum hoc erit peccatum Aegypti et hoc peccatum omnium gentium quae non ascenderint ad celebrandam festivitatem tabeomnis lebes in Jerusalem et in Juda sanctificatus Domino exercituum: et venient omnes immolantes, et sument ex eis, et coquent in eis: et non erit mercator ultra in domo Domini exercituum in die illo. Explicit liber Zachariae
Abbreviated transcription (Latin):
Omnẽ locũ quẽ calcauerit uesti¬
giũ pedis urĩ uobis tradã. sicut
locutꝰ sũ moysi: adeserto & liba¬
no usq ad fluuiũ magnũ eufra¬
ten. O mnis terra hetheorũ usq ad
mare magnũ contra solis occa sum
erit terminus ur̃. Hullus uobis po¬
terit resistere: cunctis dicb uite tuc
Sicut fui cũ moyse ero & tecũ: non
dimittã nec derelinquã to. Confor¬
tare & esto robustus. tu enĩ sorte
diuides popło huic terram ꝓ qua
iuraui patrib tuis ut traderẽ eam

Expanded text:
tigium pedis vestri vobis tradam sicut locutus sum Mosi a deserto et Libano usque ad fluvium magnum Eufraten omnis terra Hettheorum usque ad mare Magnum contra solis occasum erit terminus vester nullus vobis poterit resistere cunctis diebus vitae tuae sicut fui cum dimittam, nec derelinquam te: confortare et esto robustus: tu enim sorte divides populo huic terram, pro qua juravi patribus tuis, ut traderem eam
Abbreviated transcription (Latin):
ut heli obseruaret os eius. Porro anna loquebatur
incorde suo. tantũq labia illius mouebantur & uox
penitus non audiebat᷑. Estimauit gͦ cam heli temu¬
lent̃a. dixitq ei Vsquequo ebriaeris: Digere paulisꝑ
uinũ quomades. Respondens anna. Nequaquam
inquit dominemi. Nãmulier infelixnimis ego sum:
uinumq & omne quo in ebriari potest nonbibi. sed
effudi animã meã in conspectu dr̃n. Nereputes an¬
cillamtuã quasi unãdefiliab belial: quia ex multitu¬
dine doloris & meroris mei. locuta sumusq inp̃sens.

Expanded text:
loquebatur in corde suo, tantumque labia illius movebantur, et vox penitus non audiebatur. Aestimavit igitur eam Heli temulentam, dixitque ei: Usquequo ebria eris? Digere paulisper vinum quo mades. Respondens Anna, Nequaquam inquit, domine mi. Nam mulier infelix nimis ego sum, vinumque et omne quod inebriare potest non bibi, sed effudi animam meam in conspectu Domini. Ne reputes ancillam tuam quasi unam de filiabus Belial, quia ex multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
suã &comedit. uultusq eius non sunt amplius indiuersa
mutati. Et surrexerunt mane. & ad orauerunt
corã dño. reuersiq sunt & uenerunt indomũ suam
ramatha. Cognouit autẽ elchana annãuxorẽ duã.
& recordatus est eius dr̾is.
factum est post circulũ dierũ: concepit anna &
peperit filium. uocauitq Nom̃eius samuhel. coquod
adño postulasset eum. Ascendit autẽ uir eius elchana
&̾ om̃is domus eius ut immolarent dño hostiam sollẽp̃¬
nem & uotũsuum: & anna non ascendit. Dixit eñi
uirosuo. Nonuadam donec ablactetur infans. & ducã
cum & apparcat ante conspectũ dñi. & maneat ibi iu
giter. Et ait ei elchanauir suus. Fac quodbonũ tibi
uidetur. & mane donec ablactes cum. precorq ut impleat
dñs uerbũ siũr Uansit ergo mulier¬
& lactauit filiũ suũ. donec amoueret eum alacte. Et

Expanded text:
diversa mutati et surrexerunt mane et adoraverunt coram Domino reversique sunt et venerunt in domum suam Ramatha cognovit autem Helcana Annam uxorem suam et recordatus est eius Dominus et factum est post circulum dierum concepit Anna et peperit filium vocavitque nomen eius Samuhel eo quod a Domino postulasset eum ascendit autem vir Helcana et omnis domus eius ut immolaret Domino hostiam sollemnem et votum suum et Anna non ascendit dixit enim viro suo non vadam donec ablactetur infans et ducam eum et appareat ante conspectum giter. Et ait Helcana vir suus: Fac quod bonum tibi videtur, et mane, donec ablactes eum, precorque ut impleat Dominus verbum suum. Mansit ergo muliert lactavit filium suum, donec am
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ds̃ om̃ps. quierat & quiest: & qui uenturus ẽ
Hic prologus scripturarũ quasi galcatũ pͥncipiũ
om̃ib libris quos dehebreo uertimus inlatinũ
conuenire potest. ut scire ualcamus quicquid
extrahos est. inter apocrifa eẽ ponendum Igitur
sapientia quȩ uulgo salomonis inscribitur
& icsufilii sirac liber. & iudith. & tobias. & pastor
non sunt incanone. Machabeorum primum
librum hebraicũ repperi. seds grecus est. quod
ex ipsa ꝓͥpͣacia probari potest. Quccumita
se habeant. obsecrote lector. ne laborẽ meum
reprehensionẽ estimes antiquorũ. Intabrea¬
culumdĩ offert unusquisq quod potest. Ali i
aurum & argentũ & lapides pretiosos. alii

Expanded text:
Deus omnipotens, qui erat, et qui est, et qui venturus est . Hic prologus Scripturarum, quasi galeatum principium omnibus libris, quos de Hebraeo vertimus in Latinum, convenire potest: ut scire valeamus quidquid extra hos est, inter ἀπόκρυφα esse ponendum. Igitur Sapientia, quae vulgo Salomonis inscribitur, et Jesu filii Syrach liber, et Judith, et Tobias, et Pastor, non sunt in Canone. Machabaeorum primum librum, Hebraicum reperi. Secundus, Graecus est: quod ex ipsa quoque φράσει probari potest. Quae cum ita se habeant, obsecro te, lector, ne laborem meum, reprehensionem aestimes antiquorum. In tabernaculum Dei offert unusquisque quod potest: alii aurum et argentum et lapides pretiosos: alii
Abbreviated transcription (Latin):
uerba dicrũ. quod signi ficantius xpΩQLA
totius diuinȩ historiȩ possumus dicere. Quilib
apud nos paralipomenon primus & secundus
apud grecos & latinos. induos libros diuisus est.
Nonus hester ⁊ Ltq ita fiunt parueructeris legis
& cinoth. inter agiografa scriptitent. & libros
hos in suo putent numero supputandos. Ac ꝑ hoc
orantes agnũ. & coronas suas prostratis uultib
offerentes. St antib coram quattuor anim alib
oculatis retro & ante. id est inpreteritũ & infutu

Expanded text:
verba dierum, quod significantius Χρονικὸν verba dierum, quod significantius Χρονικὸν totius divinae historiae possumus appellare. Qui liber apud nos Παραλειπομένων, primus et secundus apud Graecos et Latinos in duos libros divisus est. Nonus ESTHER  . Atque ita fiunt pariter veteris legis et CINOTH   inter Ἁγιόγραφα scriptitent, et libros hos in suo putent numero supputandos: ac per hoorantes Agnum, et coronas suas prostratis vultibus offerentes: stantibus coram quatuor animalibus oculatis et retro et ante, id est, et in praeteri
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde subtexunt sopchim idest uidicũ librum aẽ
in eodem conpingunt auth quia indieb iudicumn
facta narratur hystoria. Tertiuis sequitur samu.
quem nos regnorũ pͥmũ uel secundũ dicimus. Quart̾
malachim id est aegum. qui tertio &e quartoreg¬
norum uolumine continetur. meliusq multo est
malachim idest regum. quã malacoth idest reg¬
norum dicere. non enĩmultar ũ gentũ regna de¬
scribit. sed unius hifrahelitici popłi quitribub
duodecim continctur. Quintus est isaias. Sextus
icremias. Septimus iezechiel. Octauus liber duodecĩ
ꝓpħ arũ qui apudillos uocatur thareas ra.
Tertius ordo ATITUT PAΦa possidet. Et primus
dunt Tertius est salomon tres libros habens.
prouerbiaquȩ illi parabolas. id est masloth ap
pellant. Et ecclesiasten idest acoeleth. & car¬
ticũ canticorũ. quẽ citulo syrassẏrim prenotant
Sextus est damhel. Septimus dabreiamin id est

Expanded text:
Deinde subtexunt SOPHTIM  , id est, Judicum librum; et Deinde subtexunt SOPHTIM  , id est, Judicum librum; et in eumdem compingunt RUTH  , quia in diebus judicum facta narratur historia. Tertius sequitur SAMUEL  , quem nos Regnorum primum et secundum dicimus. Quartus MALACHIM  , id est, Regum, qui tertio et quarto Regnorum volumine continetur. Meliusque multo est, MALACHIM, id est, Regum, quam MALACHOTH  , id est, Regnorum dicere. Non enim multarum gentium regna describit; sed unius Israelitici populi, qui tribubus duodecim continetur. Quintus ISAIAS  . Sextus JEREMIAS  . Septimus JEZECIEL  . Octavus liber duodecim Prophetarum, qui apud illos vocatur THARE ASRA  . Tertius ordo Ἁγιόγραφα possidet; et primus dunt. Tertius est SALAMON  tres libros habens: Proverbia, quae illi Parabolas, id est, MASALOTH   appellant: Ecclesiasten, id est, COELETH  : Canticum canticorum, quem titulo SIR ASSIRIM   praenotant. Sextus est DANIEL  . Septimus DABRE AJAMIM  , id est,
Abbreviated transcription (Latin):
litterȩ duplices apud eos sunt. caph. mem
nim . pe. sade. U Aliter enimꝑ hasscri¬
bunt principia medictatesq uerborum.
duplices estimant̾. Samuhel. malachim.
dabreiamin. hesdras. ieremias cũmcinoch
id .ẽ. lamentationib: suis. Quomodo igitũ
exduo elementa sunt ꝑquę scribimnus
hebraice om̃e quod loquimur. & eorum
initiis uox humana comprehenditur.
ita XX. duo uolumina supputantur
quib quasi litteris & exordiis indĩ docꝰ¬
trina tenera ad huc & lactans uiriusti
erudiatur infantia. Primus apud eos
liber uocatur bresith. quẽ nos genesim
dicimus. Sed̾s hellesmoth. qui exodus
appellatur Tertius uaiecra. id ẽ leuiticꝰ
Quartus uagedaber quẽ numcros uocamus. Quintꝰ
addabarim. quid eut eronomium prenotatu. Hisunt
quinq librimoysi quos propͥe torath id est legemap¬
pellant. Scdm propharũ ordinẽ faciunt. &e incipiunt
abiesu filionaue qui apud eos iosue bennun dicitur

Expanded text:
litterae duplices apud Hebraeos sunt, caph, mem, nun, phe, sade. Aliter enim per has scribunt principia medietatesque verborum, duplices existimantur. Samuel, Malachim, dabre iamin, Esdras, Jeremias cum cynoth, id est Lamentationibus suis. Quomodo igitur viginti duo elementa sunt, per quae scribimus Hebraice omne quod loquimur, et eorum initiis vox humana comprehenditur: ita viginti duo volumina supputantur, quibus quasi litteris et exordiis, in Dei doctrina, tenera adhuc et lactens viri justi eruditur infantia. Primus apud eos liber vocatur BRESITH   quem nos Genesim dicimus. Secundus ELLE SMOTH  , qui Exodus appellatur. Tertius VAJECRA  , id est, Leviticus. Quartus VAJEDABBER  , quem Numeros vocamus. Quintus, ELLEADDABARIM  , qui Deuteronomium praenotatur. Hi sunt, quinque libri Mosi, quos proprie THORATH  , id est, legem appellant. Secundum Prophetarum ordinem faciunt; et incipiunt ab Jesu filio Nave, qui apud eos JOSUE BEN NUN   dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
chaldeofum lingua testat᷑. quȩ hebrec magna
exparte confinis est. Nam& ipsi uigintiduo
elem̃ta habent eodem sono seddiuersiscarac¬
terib. Samatitani etiam pentatheucũmorsi
tõtidem litteris scriptitant. figuris tantũ
& apicib discrepantes. Certumq est esdr̃ã
scribã legisq doctorẽ. post captã ierosolimã
&e instaurationẽ templi sub zoro babel alias
litteras repperisse. quib nnc utimur.
cũ ad illud usq tempus idemsamaritanoꝵ
& hebreorũ caracteres fuerint. In libro

Expanded text:
Chaldaeorum lingua testatur, quae Hebraeae magna ex parte confinis est: nam et ipsi viginti duo elementa habent eodem sono, sed diversis characteribus. Samaritani etiam Pentateuchum totidem litteris scriptitant, figuris tantum et apicibus discrepantes. Certumque est Esdram scribam, legisque doctorem, post captam Jerosolymam, et instaurationem templi sub Zorobabel, alias litteras reperisse, quibus nunc utimur: cum ad illud usque tempus iidem Samaritanorum et Hebr
Abbreviated transcription (Latin):
IOACIIM REGISUIDA:
UENIT NABUCHODONOSOR
REXBABILONIS
MIERUSALEM ETOBSE¬
bit eam : Et tradidit
dns inmanus ei ioachim regem uda.
& partẽ uasorum domusdi & aspor¬
tauit ea in terrã sennaar indomũ dĩsui

Expanded text:
Ioachim regis Iuda venit Nabuchodonosor rex Babylonis Hierusalem et obsedit eam et tradidit Dominus in manu eius Ioachim regem Iudae et partem vasorum domus Dei et asportavit ea in terram Sennaar in domum dei sui
Abbreviated transcription (Latin):
genuit salmon. Salmon aute. genuit boor de
ra hab. Boor autẽ : genuit obed exruth. Obed
autẽ. genuit iesse. Iesse aut̾e. genuit daid
regem. Dauid autem rex. genuit salomonem
exea quae fuit uriae. Salomon aut̾e. genuit
roboam. Roboam autẽ. genuit abiam. Abia
aut̾ẽ: genuit asa. Asa autẽ: genuit iosaphat.

Expanded text:
genuit Salmon. Salmon autem genuit Booz de Rahab. Booz autem genuit Obed ex Ruth. Obed autem genuit Jesse. Jesse autem genuit David regem. 10 David autem rex genuit Salomonem ex ea quae fuit Uriae. Salomon autem genuit Roboam. Roboam autem genuit Abiam. Abia autem genuit Asa. Asa autem genuit Josap
Abbreviated transcription (Latin):
genuit zorobabel. Eorobabel aute: genuit
abiud. Abiud autẽ: genuit eliachim. El iachim
autẽ. genuit azor. Azor aut̾ẽ. genuit sadoc.
Sadoc autẽ : genuit achim. Achim autẽ: gen̾
eluid. Eliud autẽ: genuit elearar. Eleatar:
autẽ: genuit matthan. Matthan aut̾e: genuit

Expanded text:
abel autem genuit Abiud. Abiud autem genuit Eliacim. Eliacim autem genuit Azor. Azor autem 11 genuit Sadoc. Sadoc autem genuit Achim. Achim autem genuit Eliud. Eliud autem genuit Eleazar. Eleazar autem genuit Matthan. Matthan autem genuit
Abbreviated transcription (Latin):
illis conferentes inueniant qđ requirun
maxime cũ & apud latinos tot sint exem¬
plaria quot codices. & unusquisq ꝓ ar¬
bitrio suo uel addiderit uel subtraxe¬
rit qđ ei uisũ est. & utiq non possit uerũ
eẽ. qđ dissonat. Unde cesset arcuato
uulnere contra nos insurgere scorpius
& sc̃m opus uenenata carp̾ere lingua
desistat. ued suscipiens si placet uđ con¬
tẽpnens si displicet. memincritq illoꝵ

Expanded text:
requirunt: maxime cum apud Latinos tot sint exemplaria, quot codices; et unusquisque pro arbitrio suo vel addiderit, vel subtraxerit quod ei visum est: et utique non possit verum esse quod dissonat. Unde cesset arcuato vulnere contra nos insurgere scorpius, et sanctum opus venenata carpere lingua desistat, vel suscipiens, si placet, vel contemnens, si displicet: memineritque illorum
Abbreviated transcription (Latin):
& alios detrahendo laborare. dolere
iudeos qđ calũpniandi eis & irriden
dixp̃ianis sit ablata occasio. & eccłę
homines id displicere. immo lacerari
unde aduersarii torqueant᷑. Qđ si
uetꝰ eis tantũ interpretatio placet
quȩ michi non displicet. & nichil
extra recipiendũ putant. cur ca
quę sub asteriscis & obodis uel ad¬
dita sunt uel amputata legunt &
neglegunt. quare damielẽ iuxta
teo dotionis translationẽ eccłȩ su¬
sceperunt. cur origenẽ mirantur
& cusebiũ pamphili cunctas editi¬
ones similit̾ disserentes. aut quȩ
fuit stulticia postquã uera dixe¬
rint ꝓferre quę falsa sunt. Unde
autem in nouo testamento ꝓbare
poterunt ad sũpta testimonia quę
libris ueterib non habentur. Hec
dicimꝰ. ne omnino calũpniantib
tacere uideam᷑. ceterũ post sc̃c̨ pau¬
lȩ dormitionẽ. cuiꝰ uita uirtutis
exemplũ est. & hos libros quos¬

Expanded text:
dolere Judaeos quod calumniandi eis et irridendi Christianos sit ablata occasio, et Ecclesiae homines id despicere, immo lacerare, unde adversarii torqueantur? Quod si vetus eis tantum interpretatio placet, quae et mihi non displicet, et nihil extra recipiendum putant: cur ea quae sub asteriscis et obelis, vel addita sunt, vel amputata, legunt, et negligunt? Quare Danielem juxta Theodotionis translationem, Ecclesiae susceperunt? Cur Origenem mirantur, et Eusebium Pamphili, cunctas editiones similiter disserentes? Aut quae fuit stultitia, postquam vera dixerint, proferre quae falsa sunt? Unde autem in novo Testamento probare poterunt assumpta testimonia, quae in libris veteribus non habentur? Haec dicimus, ne omnino calumniantibus tacere videamur. Caeterum post sanctae Paulae dormitionem, cujus vita virtutis exemplum est
Abbreviated transcription (Latin):
cumbere. & omissũ iã diu opus¬
quodã post liminio repetere. pre¬
sertĩ cũ & ad mirabilis sc̃sq uir
pamachius hoc idẽ luteris flagitit
nos ad patriã festinantes mortife¬
ros sirenarũ cantus surda debeamꝰ¬

Expanded text:
ssum jamdiu opusquodam postliminio repetere: praesertim cum et admirabilis sanctusque vir Pammachius hoc idem litteris flagitet, et nos ad patriam festinantes, mortiferos Sirenarum cantus surda debeam
Abbreviated transcription (Latin):
manũ mittimꝰ. quẽ hebrei iosuc
bennũ. id est iosuc filiũ nun. uocant.
& adiudicũ librũ quẽ sopthim ap¬
pellant. ad ruth quoq & hester quos
isdẽ nominib efferunt. monemusq
lectorẽ ut siluã hebraicorũ nomi¬
nũ. & distinctiones ꝑ menbra diui¬
sas diligens scriptor conseruet. ne &
nr̃ labor & illius studiũ percat. Et
ut in primis qđ sepe testatus sũ. sciat
me non in reprehensione ueterũ no¬
ua cudere sicut amici mei criminant᷑
sed ꝓuirili parte offerre linguę meę
hominib quos tamen nr̃a delectant
sumptu & labore maximo indigent edi

Expanded text:
quem Hebraei JOSUE BEN NUN , id est, Josue filium Nun, vocant, et ad Judicum librum, quem SOPHTIM appellant, ad RUTH quoque et ESTHER , quos iisdem nominibus efferunt. Monemusque lectorem, ut silvam Hebraicorum nominum, et distinctiones per membra divisas diligens scriptor conservet, ne et noster labor et illius studium pereat. Et ut in primis, quod saepe testatus sum, sciat me non in reprehensionem veterum nova cudere, sicut amici mei criminantur; sed pro virili parte offerre linguae meae hominibus quos tamen nostra delectant, sumptu et l
Abbreviated transcription (Latin):
in ȩt̃nũ. & oculi ur̃i uidebunt : ae uos
dicetis. Magnificetur dñs suꝑ terminũ
isrł. Filius honorat patrẽ. & seruus dnm
suum.Si ergo pat̾ egosum. ubi ẽ. honor
meus: Ꝙ si dñs egosũ. ubi .ẽ. timor meus:
Dicit dñs exercituum aduos o sacerdo¬
tes qui despicitis nomen meũ & dixistis:
Inquo despeximus nomen tuũ. Offertis
suꝑ altare meũ panẽ pollutũ. & dicitis In
quo polluimuste: In eo quod dicitis. mensa
dñi despecta .ẽ. Si offeratis cętũ adimmo¬
landũ. non ne malũ est. Ꝙ si offeracis claudũ

Expanded text:
i videbunt: et vos dicetis: Magnificetur Dominus super terminum Israel. Filius honorat patrem, et servus dominum suum: Si ergo Pater ego sum, ubi est honor meus? et si Dominus ego sum, ubi est timor meus? dicit Dominus exercituum: Ad vos, o sacerdotes, qui despicitis nomen meum, et dixistis: in quo despeximus nomen tuum? Offertis super altare meum panem pollutum, et dicitis: In quo polluimus te? In eo quod dicitis: Mensa Domini despecta est. Si offeratis caecum ad immolandum, nonne malum est? et of
Abbreviated transcription (Latin):
ficatur & offertur nomini meo oblatio
munda. Quia magnũ nom̃ meũ ingen¬
tibus dicit dñs exercituum. & uos polluistis
illud in eo quod dicitis Mensa dni con¬
taminata est & quod suꝑ ponit᷑ contẽpti-¬
bile est cũ igni qui illlꝰ deuorat. Et dixistis.
Ecce de labore.  ex sufflatis illud dicit
drĩs exercituum. & intulistis derapinis
claudũ & languidũ. & intulistis munus
Hũqͥd suscipiam illud demanu ur̃a dicit
dns Maledictus dolosus qui habet in
grege suo masculũ. & uotũ faciens immo¬
lat dño debile. Qm rex magnus egosum
dicit dñs exercituũ. & nomen meum hor¬
ribile ingentib Q̾ nc̃ aduos mandatu
hoc. osacer dotes: Si nolueritis audire.

Expanded text:
omini meo oblatio munda quia magnum nomen meum in gentibus dicit Dominus exercituum et vos polluistis illud in eo quod dicitis mensa Domini contaminata est et quod superponitur contemptibile est cum igni qui illud devorat et dixistis ecce de labore et exsuflastis illud dicit Dominus exercituum et intulistis claudum et languidum, et intulistis munus. Nunquid suscipiam illud de manu vestra, dicit Dominus? Maledictus dolosus qui habet in grege suo masculum, et votum faciens immolat debile Domino, quia Rex magnus ego sum, dicit Dominus exercituum, et nomen meum horribile in gentibus . Et nunc ad vos mandatum hoc, o sacerdotes. Si nolueritis audire
Abbreviated transcription (Latin):
deramatha sophim
demonte ephraym:
& Nomenei helcana
filius ieroboam. filii
helui. filii tau filii
suph ephratheus.

Expanded text:
de Ramatha Sophim, de monte Ephraim, et nomen ejus Helchana filius Hieroboam, filii Heliu, filii Tau, filii Suph, Ephrathaeus.
Abbreviated transcription (Latin):
& rota inrota. Et in sungulis quattuor facies. Unde¬
& in apocalypsis iohannis post expositionẽ uiguiti
quattuor seniorũ qui tenentes eytharas & fialas
adorant agnum di. introducit fulgora & to¬
nitrua. & septẽ sp̃s discurrentes. & mare uitreũ.
& quattuor animalia plena oculis dicens. Animal
primũ simile leoni. Et scđm. simile uitulo. Et ter¬
tiũ simile homini. Et quartũ: similȩ aquilȩ uo¬
lanti. Et post paululũ. plena inquit erant oculis.
& requiem non habebant die ac nocte dicentia. Sc̃s.¬
scs sc̃s dñs ds̃ omps. qui erat & qui est & qui uenturꝰ
est. Quib cunctis ꝑspicue ostenditur quattuor
Tantũ euangelia debere suscipi. & om̃s apocriforũ
nenias mortuis magis hereticis. qua ȩcclesiasticis
uiris canendas

Expanded text:
 rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde rota in rota, et in singulis quatuor facies. Unde et Apocalypsis Joannis, post expositionem viginti quatuor seniorum qui tenentes citharas et phialas, adorabant  Al. adorant Agnum Dei, introducit fulgura, et tonitrua, et septem spiritus discurrentes, et mare vitreum et quatuor animalia plena oculis , dicens: Animal primum simile leoni, et secundum simile vitulo, et tertium simile homini, et quartum simile aquilae volanti. Et post paululum: Plena erant, inquit, oculis, et requiem non habebant die ac nocte, dicentia: Ss, qui erat, et qui est, et qui venturus est . Quibus cunctis perspicue ostenditur, quatuor tantum Evangelia debere suscipi, et omnes apocryphorum naenias mortuis magis haereticis, quam Ecclesiasticis vivis canendas
Abbreviated transcription (Latin):
altari occulte absconderunt inualle ubierat
putrus altus siccus. & in eo contutati sunt
cũ. ita ut omnib ignotus. cẽt. locus Cum
preterissent autẽ multiannt & placuitdõ
ut mitteretur neemias arege psidis. nepotes
sacerdotũ illorũ qui absconderant misit ad
requi rendũignẽ Ꝙ sicut narrauerunt nob
non inuenerunt ignẽ: sed aquã crassam Ec
ius sit eos haurire & afferre sibi : Et sacri¬
ficia que inꝰpositaerant iussit sacerdos neemias
aspgi aquaipsa & lignace que erant suꝑposita:
Utq hoc factũ est & tempus affuit quo sol
refulsit quiprius erat innubilo de accensus ẽ
ignis magnus a taut om̃s mirarentur.
rationẽ autẽ faciebanꝰt: sacerdotes. dũ consũma¬
retur sacrificium: ionatha inchoante. ceteris
autẽ respondentib¶Q nocmie erat oratio. ̃¬
hunc habens modum ::¬
nistus & misericors. qui solus es bonusrex.
solus prestans. solus iustus & omnipotens &
eternus. quiliberas isrł deomnimalo. qͥ fecisti

Expanded text:
onderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant iussit sacerdos Neemias aspargi aqua ipsa et ligna et quae erant superposita utque hoc factum est et tempus adfuit quo sol refulsit qui prius erat iignis magnus ita ut omnes mirarentur orationem autem faciebant omnes sacerdotes dum consummaretur sacrificium Ionatha inchoante ceteris autem respondentibus et Neemiae erat oratio hunc habens modum Dojustus et misericors, Solus rex bonus, qui solus praestans,  solus justus, omnipotens, Qui liberas Israel de omni malo,  qui fecisti
Abbreviated transcription (Latin):
nno centesimo octogesimo oetauo: populus qui ẽ. in¬
Dierosolimis & iniudea senatusq & iudas aristo¬
bolo magistro ptolomei regis qui est degenere
cristorũ sacerdotũ ce nis qui inegyptosunt
iuaris salutẽ ꝙ sanitatẽ. De magnis periculis.
adoiiberati magnifice grãs ipsi ut pͥote qui
aduersus talem regem dimicauimus Ipseenm
ebullire fecit deꝑsidecos qui pugnauerunt con¬

Expanded text:
ntesimo octogesimo octavo populus qui est Hierosolymis et in Iudaea senatusque et Iudas Aristobolo magistro Ptolomei regis qui est de genere christorum sacerdotum et his qui in Aegypto sunt Iudaeis salutem et sanitatem de magnis periculis a Deo liberati magnifice gratias ipsi utpote qui adversus talem regem dimicavimus ipse enim ebullire fecit de Perside eos qui pugnaverunt con
Abbreviated transcription (Latin):
tui legem meã ut inpreceptis meis ambu¬
lent. sicut ambulauerunt in conspectu
meo fideles. Et nunc dñeds̃ isrł credi¬
tum .ẽ. uerbũ quod locutus esꝓuero tuo
dauid: qm̃ uere habitabit ds cũ hominib
interra. Sicelũ cęli nonsufficiunt tibi.¬
quantomagis domus quã edificat: Sed respicies
adorationẽ pueritui & p̃cationẽ dñe ut exaudias
placationẽ orationis. quampuertuus orat corante
te hodie: ut sint oculitui aꝑti suꝑ domũ hancdie
ac nocte. in locũquẽ dixisti inuocari Nom̃tuum. &e
ex audias orationẽ quã puertuus orat in hunc
locũ. Et ex audias p̾cationẽ pueritui. ce poplicu
isrł siorauerit in locoisto. &e exaudias inlocohabi¬
tationis ds̃ifrł̃ decelo. & exaudias & ꝓpicuis sis
si peccauerit uir iiite¬

Expanded text:
tui manum suam ut in praeceptis meis ambutui manum suam ut in praeceptis meis ambulent sicut ambulaverunt in conspectu meo et nunc Domine Deus Israhel creditum est verbum quod locutus es puero tuo David quoniam si vere habitabit Deus cum hominibus in terra si caelum caeli non sufficit verum domus quam aedificavi et respicias ad orationem pueri tui et precationem Domine ut exaudias placationem orationis quam puer tuus orat coram te ut sint oculi tui super domum hanc die et nocte in locum quem dixisti invocari nomen tuum et exaudias orationem quam puer tuus orat in hunc locum et exaudias precationem pueri tui et populi tui Israhel si oraverint in loco isto et exaudias in loco habitationis de caelo et exaudias et propitius sis si peccaverit vir iuxt
Abbreviated transcription (Latin):
& collũur̃ in subicite iuga eius. & Suscipi¬
at animaur̃a disciplinam. In ꝓximo est
enim inuenire cam. Hidete oculis ur̃is quia¬
modicum laboraui: & in ueni michirequi ẽ
multam. Assumite disciplinã. & inmulto
Numero argenti. & copiosum aurũ possidit̾t
nanconfundemini in laude ipsius. Opera¬
miniopus urm ante tempus: &e dabit uob
mercedem urãm intempore suo. Et in¬
clinauit Salomongenua sua in conspectu
totius eccłȩ isrł: &e aperuit manus suas
adcelum &e dixit. Dñe dsisrł nonest tibi
similis ds̃ incelo sursũ: neq in terradeor¬
sum. Quicustodis testam̃tũ tuum &e mise¬
ricordiam pueris tuis euntib in conspectu
tuo: intoto corde seruans puero tuo dauid
que locutus es illi. Et locutus es more
tuo: & in manutua supplesti quasi dies
iste. Et nunc dnẽds isrł custodi puero
tuo dauid patrimeo que locutus es illi
dicens: Nondeerit tͥ uir a facie measedens
inhrono isrł. Herum sicustodierint filii

Expanded text:
 collum uestrum subicite iugo, et suscipi collum uestrum subicite iugo, et suscipiat anima uestra disciplinam. in proximo est enim inuenire eam. modice laboravi et inveni mihi multam requiem adsumite disciplinam in multo numero argenti et copiosum aurum possidete iia eius et non confundemini in laude ipsius operamini opus vestrum ante tempus et dabit vobis mercedem vestram in tempore suo et declinavit Salomon genua in conspectu totius ecclesiae Israhel et aperuit manus suas ad caelum et dixit Domine Deus Israhel non est tibi similis Deus in caelo sursum neque in terra deorsum qui custodis testamentum tuum et misericordiam pueris tuis euntibus in conspectu tuo in toto corde servans puero tuo David quae locutus es illi et locutus es in ore tuo et in manu tua supplesti quasi dies iste et nunc Domine Deus Israhel custodi puero tuo David quae locutus es illi dicens non deerit tibi vir a facie mea sedens in throno Israhel verum si custodierint filii
Abbreviated transcription (Latin):
oberrarem quesiui sapientiam: palamin
& florebit tanquã precox uua. letatũ ẽ.
cormeũ in ea: ambulauit pesm̃s iterrectũ
aiuuentute mea inuestigabameã: Indina¬
ii modice auremmeã ce̾ excepiillã: multã
inueni inme ipso sapientiam. & multum
ꝓfeci ineam. Dantimichi sapientiam dabo
głam. consiliatus sũ enĩut facerem illam.
Lelatus sũ bonũ & non confundar: conlucta¬
ta ẽ. animamea in illa & infaciendo eam
confirmatussum. Manusmeas extendi
maltũ: & ininsipientias eius luxit anima
mea. Direxi adillã. & inagnitione inueni
cã. possedi cumipsis cor abinitio. Propter
hoc: non derelinquar. Uent̃ ms̃ turbatus
est querendo illã: ꝓptereapossidebo bonã
possessionẽ. Dedit enimmichidñs linguã
mercedẽmeã: & in ipsalaudabo eũ. Ap pro¬
piate adme indocti: & congregateuos in
domũ discipline. quid adhuc retardatis:
& quiddicitis in his: Anime ur̃ȩ sitiuN
uehement̃. A peruiosmeũ: & locutus sũ.
Cõparate uobissirie argento sapientiam.¬

Expanded text:
errarem quesibi sapientiam: palam in Defloruit tanquam precox uba: letatum est cor meum in ea ambulavit pes meus iter rectum a iuventute mea investigabam eam inclinavi modice aurem meam et excepi illam multam inveni in me ipso sapientiam multum profeci in ea dans mihi sapientiam dabo gloriam consiliatus sum enim ut facerem illam zelatus sum bonum et non confundor conluctata est anima mea in illa et in faciendo eam confirmatus sum manus meas extendi in altum et insapientia eius luxi animam meam direxi ad illam et in agnitione inveni eam possedi cum ipsis cor ab initio propter hoc non derelinquar venter meus conturbatus est quaerendo illam propterea possidebo bonam possessionem dedit enim mihi Dominus linguam mercedem meam et in ipsa laudabo eum apiate ad me, indocti, et congregamini in domum disciplinae. quid adhuc retardatis? et quid adhuc dicetis in his? animae uestrae sitiunt uehementer. aperui os meum et locutus sum: conparate uobis sine argento et
Abbreviated transcription (Latin):
stochium : ancomagis ab copetite at pootit¬
cuacione p̃senti qͥme indesinent̃ iẽmiuli laniant:
me obhoc in pcregrinȩ linguȩ cruditiont su¬
dasse. neiudei defalsitate scripturarum
eedesus cius diutius insultarent. Exelicit

Expanded text:
stochium, tanto magis ab eo petite, ut pro obtrectatione praesenti, qua me indesinenter aemuli laniant, t me ob hoc in peregrinae linguae eruditione sudasse, ne Judaei de falsitate Scripturarum Ecclesiis ejus diutius insu
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos ad altare. & retorto ad collũ capite.
ac rupto uulneris loco. decurrere faciet
sanguinẽ suꝑ crepidinẽ altaris Vesicã uero
gutturis & plumas ꝓiciet ꝓpter altare ad
orientalem plagam: in loco inquo c̾meres
effundi solent:. Confringetq ascellaseius.
& non secabit nec ferro diuidet eã: & ad¬
olebit suꝑ altare lignis igne subposito
holocaustum est & oblat̾io suauissimi odo¬
ris dño. Anima cũ obtulerit oblationẽ
sacrificii dño: simila crit eius oblatio.
fundetq suꝑ eã oleũ & ponet thus ac defe¬
ret ad filios aaron sacerdotis. quorũ unus
tollet pugillũ plenũ simile xolei ac totum
thus : & ponet memoriale suꝑ altare IN
odorẽ suauissimũ dño. Quod autẽ reliquũ

Expanded text:
tare et retorto ad collum capite ac rupto vulneris loco decurrere faciet sanguinem super crepidinem altaris vesiculam vero gutturis et plumas proiciet propter altare ad orientalem plagam in loco in quo cineres effundi solent confringetque ascellas eius et non secabit nec ferro dividet eam et adolebit super altare lignis igne subposito holocaustum est et oblatio suavissimi odoris Domino anima cum obtulerit oblationem sacrificii Domino simila erit eius oblatio fundetque super eam oleum et ponet tus ac deferet ad filios Aaron sacerdotes quorum unus tollet pugillum plenum similae et olei ac totum tus et ponet memoriale super altare in odorem suavissimum Do
Abbreviated transcription (Latin):
intestinis & pedib lotis aqua. adolebitq ca
sacerdos suꝑ altare in holocaustũ & suauem
odorem dño. Quod side pecorib oblatio est
de ouib siue de capris holocaustũ: anniculũ
& absq macula offeret. Immolabitq ad latꝰ
altaris quod respicit ad aquilonẽ coram
dño  Sanguinẽ uero illius. fundent suꝑ
altare: filii aaron ꝑcircuitũ. Diuidentq
membra caput & omnia quȩ adherent iecori:
& imponent suꝑ ligna quib subiciendus est
ignis. Intestina uero & pedes lauabunt aqua:
& oblata omnia adolebit sacerdos suꝑ altare
inholocaustum & odorem suauissimũ dño.
Sin autẽ de auib holocausti oblatio fuerit dhño.

Expanded text:
intestinis et pedibus lotis aqua adolebitque ea sacerdos super altare in holocaustum et suavem odorem Domino quod si de pecoribus oblatio est de ovibus sive de capris holocaustum anniculum et absque macula offeret immolabitque ad latus altaris quod respicit ad aquilonem coram Domino sanguinem vero illius fundent super altare filii Aaron per circuitum dividentque membra caput et omnia quae adherent iecori et inponent super ligna quibus subiciendus est ignis intestina vero et pedes lavabunt aqua et oblata omnia adolebit sacerdos super altare in holocaustum et odorem suavissimum Domino sin autem de avibus holocausti oblati
Abbreviated transcription (Latin):
filus isrł. & dices ad eos. Homo qui obtulc¬
rit ex uobis hostiã dño de pecorib id est de
bobus & ouib offerens uictimas: si holocau¬
stum fuerit eiꝰ oblatio ac de armento
masculũ inmaculatũ offeret adostium
tabernaculi testimonii: ad placandum sibi
dñm. Ponetq maniis suꝑ caput hostiȩ : &
acceptabilis erit atq in expiationẽ ciꝰ ꝓficiens
immolabitq uitulũ corã dño. Et offerent

Expanded text:
qui obtulerit ex vobis hostiam Domino de pecoribus id est de bubus et ovibus offerens victimas si holocaustum fuerit eius oblatio ac de armento masculum inmaculatum offeret ad ostium tabernaculi testimonii ad placandum sibi Dominum ponetque manus super caput hostiae et acceptabilis erit atque in expiationem eius proficiens imm