comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus ẽ. Talẽ se dix̃ ioħs ꝓpter uocẽ spõsi
gaudes. Amicꝰ spons ait. Nõ ꝓpt̾ uocem
suã ꝙ stat ꝙ audit eũ. Si ergo cadit. ñ
dictũ ẽ. & in ueritate nõ stetit. De diabo¬
lo dictũ ẽ. Ergo stare debet ainicꝰ sponsi
⁊ audire. Quid ÷ stares ꝑmanere in gr̃a eiꝰ
deat: sic erat ioħs Nouerat unde gau¬
Sciebat illuminatũ se: nõ illuminato¬
rẽ. E rat aut̃ lum̃ uerũ. Ait eugłista:
qd̃ illuinat omnẽ hominẽ uenien¬
upse de om̃ibꝰ. Etenĩ quãius nemo ex¬
surrexerit maior ioħe in natis mulierũ:
Unꝰ tam̃ u ipse ex his qui nati sũt ex
mulieribꝰ. Humqͥd cõpatãduẽ ei. Quiq
uoluit natꝰ ẽ. Ꝙ idõ no partu: qr nouꝰ
natꝰ. Ambȩ enĩ generationes dñi inusi
nõ habet matrẽ. Humana nõ habet
patrẽ. Ergo unꝰ de cet̾is ioħs. s tam̃ maio¬
ris grẽ. ita ut in natis mulierũ nemo
exsurgeret maior illo. Tantã testificati¬

Expanded text:
se dixit Joannes. Propter vocem sponsi gaudet amicus sponsi, ait, non propter vocem suam; et stat et audit eum: si ergo cadit, nondictum est: Et in veritate non stetit . De diabolo dictum est. Ergo stare debet amicus sponsi, et audire. Quid est stare? Permanere in gratia ejus deat. Sic erat Joannes. Noverat, unde gausciebat illuminatum se, non illuminatorem. Erat enim lumen verum, ait evangelista, quod illuminat omnem homineipse de hominibus. Etenim quamvis nemo exsurrexerit major Joanne in natis mulierum , unus tamen et ipse ex his qui nati sunt ex mulieribus. Numquid comparandus est ei qui, quia voluit, natus est; et ideo novo partu, quia novus natus? Ambae enim generanon habet matrem, humana non habet patrem. Ergo unus de caeteris Joannes, sed tamen majoris gratiae, ita ut in natis mulierum nemo exsurgeret major illo, tantam testificati
Abbreviated transcription (Latin):
cõmerciales: qͥd ibi emit audite. Cõme¬
morabunt᷑ ⁊ conuertent᷑ ad dñm uniu̾¬
si fines t̾rȩ. Et adorabũt in conspectu eiꝰ
uniuerse patriȩ gentiũ: qm̃ ipsiꝰ ẽ reg¬
nũ:u ipse dnãbit᷑ gentiũ. Eoce qͥd emit:
ecce qm̃ ds̃ rex om̃is t̾re. ẽ. sponsꝰ tuus.
Quid gͦ ad pãnos uis deduci: ⁊̃ alẽ diuitẽ
agnosçe Totũ enut. & tu dicis partẽ hic
habes. O placerẽ sponso. o si nõ corrupta
loquereris. & corrupta qd̾ peiꝰ ẽ corde nõ
corpore: Amas hominẽ ꝓ. xp̃o. amas di¬
centẽ. ego babtiro. amicũ spõsi nõ audiᷤᷤ¬

Expanded text:
commerciales; quid ibi emit, audite: Commecommerciales; quid ibi emit, audite: Commemorabuntur et convertentur ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus universae patriae gentium: quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium . Ecce quid emit. Ecce quoniam rex omnis terrae Deus est sponsus tuus. Quid ergo ad pannos vis deduci talem divitem? Agnosce: totum emit, et tu dicis, Partem hic habes. O si placeres sponso, o si non corrupta loquereris, et corrupta, quod pejus est, corde, non corpore! Amas hominem pro Christo, amas dicentem, Ego baptizo
Abbreviated transcription (Latin):
texta tuniea qͥd significat nͥ unitatem :
Hane tuincam attende: quã nec ꝑsecutores
xͥ diuiserunt: Ait enĩ eugłm Uicer int̃ se:
Non dnudamꝰ eam: sed sortem suꝑ eam mit¬
tamus: Eoce unde audisti psalmum: et¬
ꝑsecutores nõ consciderunt:i et cͥani eccłiam
diuidunt: Sed quid dicam fr̃s : Aꝑte ui¬
deamꝰ qͥd emerit. Ibi ȩnuĩ emitubi p̾cium
dedit. ꝑ qͣnto dedit.si ꝓ affrica dedit. si¬
mus donatiste & non appellem᷑ dona
quã et hic non soli donatistȩ: Sed non
tacuit in com̃cio suo qͥd emerit: fecit tabu¬
ut audiat illaᷤ spõsa: ⁊ ibi ĩtelligit cui uoũit
uͥgintatẽ: Ir ĩ ipsopsalmo ibidictũ: fodeit̃
manꝰ meas ⁊ pedes meos oam dinumerauer̃
omĩa ossa mea: ubi passio dñi aꝑtissime
declarat᷑. Qui psalmꝰ om̃i anno legitur
nouissimae ebdomad&. intento uniuerso
ppło. ĩminente passione xp̃ii apud noᷤ.
ꝙ apud illos: psalmꝰ iste legit᷑. Intendite
fr̃s mei: qͥd ibi emit. Recitent᷑ tabulȩ

Expanded text:
texta tunica quid significat, nisi unitatem? Hanc tunicam attende, quam nec persecutores Christi diviserunt. Ait enim: Dixerunt inter se, Non dividamus eam, sed sortem super eam mittamus . Ecce unde audistis Psalmumsecutores non consciderunt: christiani Ecclesiam dividunt. 14. Sed quid dicam, fratres? Aperte videamus quid emerit. Ibi enim emit, ubi pretium dedit. Pro quanto dedit? Si pro Africa dedit, simus Donatistae, et non appellemur Donaquam et hic non soli Donatistae. Sed non tacuit in commercio suo quid emerit. Fecit tabuut audiat illa sponsa, et ibi intelligat cui voverit virginitatem. Ibi in ipso psalmo ubi dictum est, Foderunt manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea; ubi passio Domini apertissime declaratur: qui psalmus omni anno legitur novissima hebdomada intento universo populo, imminente passione Christi, et apud nos, et apud illos psalmus iste legitur. Intendite, fratres, quid ibi emit; recitentur tabulae
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sũ. Nemo gͦ uobis fabulas uendat.
ꝙ pontiꝰ fecit miracłm. ⁊ donatꝰ orauit.
Et respondit ei d̃s̃ de celo. Primo aut
fallunt᷑ aut fallũt. Postremo fac illum
montes transferre: karitatẽ inqͥt non¬

Expanded text:
nihil sum . 17. Nemo ergo vobis fabulas vendat. nihil sum . 17. Nemo ergo vobis fabulas vendat. Et Pontius fecit miraculum; et Donatus oravit, et respondit ei Deus de coelo. Primo, aut falluntur aut fallunt. Postremo, fac illum montes transferre: Charitatem aut
Abbreviated transcription (Latin):
stat ꝙ audit eũ. S o si stares &e audire ᷤᷤ
eũ: ⁊nõ caderes ut audires te.Audiẽdo
eiĩ eũ. stares & audires. Nã loq̃ris ⁊ tͥ
caput inflas. Ego inqͥt ȩccłia. si spon¬
sa sũ. si arras accepi. si p̃cio sangumis
ipsiꝰ redẽpta sũ. audio uocẽ spõsi x̾ uocẽ
amici spõsi tuc̃ audio. si sponso meo
det głam no sibi. Dicat amicꝰ. qͥ habet
sponsã sponsꝰ ẽ. ainicꝰ aut̃ spõsi stat
⁊ audit eũ. igaudio gaudet ꝓpt̾ uocẽ spõ¬
si. Ecce habes sacram̃ta: & ego concedo
habes formã. sed sarm̃tum es de uite p̃ci¬
sũ. ẽu formã ostendis: ego radicẽ quȩro.
De forma fructꝰ nõ ex̃. nsi uͥ ẽ radix. Ubi
aut̃ ẽ radirᷤ in caritate ⁊ audi formã
sarmentoꝵ: Paulꝰ loquit᷑. Si sciã inqͥt
omĩa sacram̃ta ⁊ habeã omnẽ ꝓpħiã
⁊ omnẽ fidẽ. & quantã fidẽ. ita ut mõ¬
tes transferã K̾aritatẽ aut̃ nõ habeam:

Expanded text:
stat et audit eum. Sed o si stares et audires stat et audit eum. Sed o si stares et audires eum, et non caderes ut audires te! Audiendo enim eum, stares et audires: nam loqueris, et tibi caput inflas. Ego, inquit Ecclesia, si sponsa sum, si arrhas accepi, si pretio sanguinis illius redempta sum, audio vocem sponsi; et vocem amici sponsi tunc audio, si sponso meo det gloriam, non sibi. Dicat amicus, Qui habet sponsam, sponsus est: amicus autem sponsi stat et audit eum, et gaudio gaudet propter vocem sponsi. Ecce habes Sacramenta, et ego concedo. Habes formam, sed sarmentum es de vite praecisum; tu formam ostendis, ego radicem quaero: de forma fructus non exit, nisi ubi est radix; ubi autem est radix, nisi in charitate? Et audi formam sarmentorum; Paulus loquatur: Si sciam, inquit, omnia sacramenta, fidem et quantam fidem?, ita ut montes transferam, charitatem autem non habeam,
Abbreviated transcription (Latin):
tur in ȩccłia. nichil illis ꝓft̃: qi cõscindũt
unitatem idẽ tunicã illã caritatis qͥd
faciũt: diserti sũt multi int̾ illos. ma¬
gnę linguę. flumina linguarũ. Nũqͥd
angłice loqunt᷑: Audiãt amicũ sponsi:
relantẽ sponso nõ sibi. Si lingius homi¬
nũ loqͣr & angłoꝵ. caritatẽ aut̃ nõ habe¬
am: factꝰ sũ heram̃tũ sonas aͣ cĩlulum
tinniẽs. Sed qͥd dicũt. habemꝰ babtifmũ
habes. s nõ tuũ. Aliud ẽ habere: aliud
donare. Babtismũ habes. qr accepisti ut
babtizatꝰ. sis: accepisti tamꝗͣ illuminatꝰ.
si tam̃ a te nõ tenebratꝰ. Et qͣndo das. ut m̃i¬
nist̾ cdas: nõ possessor. Prx̧co clamas. non
uidex ꝑ p̃conẽ loquit᷑ uider: & in actis
tam̃ nõ scribit᷑ pixco dix̃. s uidex dix̃ Rom¬
de uide: si qd̾ cdas. tuũ ẽ potestatẽ. Si autẽ
accepisti: cõfitere cũ amico sponsi Nõ po
de cȩlo. Confitere cũ amico sponsi: qui
habet sponsã sponsꝰ ẽ. amicꝰ aut̃ spõsi

Expanded text:
tur in Ecclesia, nihil illis prosunt: quia conscindunt unitatem, id est, tunicam illam charitatis. Quid faciunt? Diserti sunt multi inter illos, magnae linguae, flumina linguarum. Numquid angelice loquuntur? Audiant amicum sponsi zelantem sponso, non sibi: Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum ut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens . 16. Sed quid dicunt? Habemus Baptismum. Habes, sed non tuum. Aliud est habere, aliud dominari. Baptismum habes, quia accepisti ut baptizatus sis, accepisti tanquam illuminatus; si tamen a te non tenebratus: et quando das, minister das, non possessor; praeco clamas, non judex. Per praeconem loquitur judex, et in actis tamen non scribitur, Praeco dixit; sed, Judex dixit. Proinde vide si tuum est quod das, potestate. Si autem accepisti, confitere cum amico sponsi, Non porit ei de coelo. Confitere cum amico sponsi, Qui habet sponsam, sponsus est; amicus autem sponsi
Abbreviated transcription (Latin):
doctores: Numqͥo om̃s uirtutes: Numquid
om̃s dona habẽt sanitatũ. Numqͥd õs
linguis loquunt᷑: Humqͥd om̃s interpre¬
tant᷑: Aliud habet iste. Aliud ille: ⁊ quod
habet iste. nõ babet ille. Mensura ẽ: di¬
uisio quȩdã donoꝵ ẽ. Ergo hoĩbus ad.
m̃sutam dat᷑: & cõcordia unũ corpꝰ facit:⁊
Ruomͦ aliud acespit manꝰ ut oꝑet᷑. ali¬
ud ocłs ut uideat. aliud auris ut audiat.
aliud pes ut ambulet. Anina tam̃ una ẽ.
quȩ agit om̃ia: In manu ut oꝑet᷑. in pede
ut ambulet. in aure ut audiat. in ocło ut
uideat. Sic sũt etiã diuersa dona fideliũ.
buta. S. xp̃c qui dat nõ ad m̃surã acci

Expanded text:
doctores? numquid omnes virtutes? numquid omnes dona habent sanitatum? numquid omnes linguis loquuntur? numquid omnes interpretantur ? Aliud habet iste, aliud ille; et quod habet ille, non habet iste: mensura est, divisio quaedam donorum est. Ergo hominibus ad mensuram datur, et concordia ibi unum corpus facit. Quomodo aliud accipit manus ut operetur, aliud oculus ut videat, aliud auris ut audiat, aliud pes ut ambulet; anima tamen una est quae agit omnia, in manu ut operetur, in pede ut ambulet, in aure ut audiat, in oculo ut videat: sic sunt etiam diversa dona fidelium, buta. Sed Christus qui dat, non ad mensuram acci
Abbreviated transcription (Latin):
cłia. ⁊ honorabiliꝰ m̃brũ ẽ. Alia aut̃ m̃bra:
nõ in corpore. s om̃ia in m̃te seruãt uir¬
ginitatẽ. Que ẽ uirginitas m̃tis. integra
fides. solida spes. sincera caritas Hac uir¬
ginitatẽ timebat ille qui ⁊ elabat᷑ spõso.
a serpẽte corrũpi.Sic̃ enĩ mbrum cor¬
poris iolat᷑ in quodã locõ. sic seductio
lingue uiolat uirgintatẽ cordis. In m̃te
nõ corrũpat᷑. quȩ nõ uult sine causa te¬
nere corporis uirginitatẽ. Qͥd gͦ dicã fr̃s:¬

Expanded text:
 est: alia autem membra non in corpore, sed omnia in mente servant virginitatem. Quae est virginitas mentis? Integra fides, solida spes, sincera charitas. Hanc virginitatem timebat ille, qui zelabat sponso, a serpente corrumpi. Sicut enim membrum corporis violatur in quodam loco, sic seductio linguae violat virginitatem cordis. In mente non corrumpatur, quae non vult sine causa tenere corporis virginitatem. 13. Quid ergo dicam, frat
Abbreviated transcription (Latin):
gaudes in nuptiis. ĩmo guideo ait. Ami¬
cꝰ aut̃ sponsi qui stat & audit eũ: gaudi¬
o gaudet ꝓpt̾ uocẽ sponsi. Non inqͥt gau¬
deo ꝓpt̾ uocẽ meã. s ꝓpt̾ uocẽ sponsi gau¬
deo. Ego sũ in audiendo. ille indicendo.
Ego enĩ sũ illuminandꝰ. ille lum̃. Ego sũ
in aure. ille uerbũ. Ergo amicꝰ sponsi stat
⁊ audit eũ qua restat: qr nõ cadit. Qua¬
re nõ cadit .qr humilis ẽ. Uide stantẽ in
solidͦ. Nõ sũ dignꝰ corrigiã calciam̃ti eius
soluere. Bene te humilias. merito nõ cadiᷤᷤ.
Merito stas: merito audis eũ. & gaudio gau¬
des ꝓpt̾ uocẽ sponsi. Sic ⁊ apłs amicꝰ spõ¬
si. zelat᷑ upse nõ sibi s sponso. Audi uocẽ
relantis zelo dĩ: uos.Telordiri nõ meo. nõ

Expanded text:
gaudes in nuptiis? Imo gaudeo, ait: Amigaudes in nuptiis? Imo gaudeo, ait: Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Non, inquit, gaudeo propter vocem meam, sed propter vocem sponsi gaudeo. Ego sum in audiendo, ille in dicendo: ego sum enim illuminandus, ille lumen; ego sum in aure, ille Verbum. Ergo amicus sponsi stat et audit eum. Quare stat? Quia non cadit. Quare non cadit? Quia humilis est. Vide stantem in solido: Non sum dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Bene te humilias, merito non cadis, merito stas, merito audis eum, et gaudio gaudes propter vocem sponsi. Sic et Apostolus amicus sponsi, zelat et ipse, non sibi, sed sponso. Audi vocem zelantis: Zelo Dei vos zelo, dixit; non meo, non
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ maiestate. ẜ allat᷑ amcꝰ qui trans ma¬
re ꝓfectꝰ ẽ: isi fallit᷑. ue illi qui fallit:
qͥd cũ falliret conant᷑ dm̃ intuentem
omniũ corda. ⁊ omniũ secreta rimantẽ:
Existis aliqͥs hercticꝰ. oe dicit ego do. ego
scĩfico. ego iustifico: nolo eas ad illam
sectã. Bene quidẽ zelat᷑. s uidẽo cui. Hõ
quẽ nõ babtiro non ẽ babtizatꝰ. Audi amicũ
sponsi. disce zelari amico tuo. Audiami¬
uis arrogare qd̾ tuũ nõ ẽ. usq adeo ab¬
sens ẽ qui hic teliqͥt sponsã suã. Nescis
qr ille qͥa mortuis resurrex̃ ad dexterã
patris sedet: Si contẽpserũt eũ iudei ĩ
ligno pendentẽ. tu contẽpnis incęlo se¬
dentẽ. Nouerit caritas ur̃a. magnũ do¬
lorẽ me pati de hac re.S ut dixi dimi¬
to cetã cogitationibꝰ ur̃is. Hõ enĩ dico.si
loqͣr tota cdie:si plangã tota die. Hõ suf¬
ficio: nõ dico. si habeã sic̃ dixit ꝓpħa foc¬
tẽ lacrimarũ s ᷤ si conuertar in lacrimaᷤ.

Expanded text:
est majestate. Fallatur amicus qui trans mare profectus est; et si fallitur, vae illi qui fallit! quid Deum fallere conantur, Deum intuentem omnium corda, et omnium secreta rimantem? Existit aliquis haereticus, et dicit: Ego do, ego sanctifico, ego justifico, nolo eas ad illam sectam. Bene quidem zelat, sed vide cui. Non quem non baptizo non est baptizatus. Audi amicum sponsi, disce zelare amico tuo: audivis arrogare quod tuum non est? Usque adeo absens est qui hic reliquit sponsam suam? Nescis quia ille qui a mortuis resurrexit, ad dexteram Patris sedet? Si contempserunt eum Judaei in ligno pendentem, tu contemnis in coelo sedentem? Noverit Charitas vestra magnum dolorem me pati de hac re: sed, ut dixi, dimitto caetera cogitationibus vestris. Non enim dico, si loquar tota die; si plangam tota die, non sufficio: non dico, si habeam, sicut dicit propheta, fontem lacrymarum ; sed si convertar in lacrymas,
Abbreviated transcription (Latin):
uimeo inqͥt: nesic̃ serpes sedux̃ euã astutia
sua. sic & ur̃i sensꝰ corrũpant᷑ a castitate. q̃
ẽ in xp̃s. Om̃is eccłia. uirgo appellata est.
Diuersa e̾e m̃bra eccłiȩ. diuersis donis pol¬
lere uidetis atq gaudere. Alii conuigati.
aliȩ coniugatȩ. Alii uiduati uxoribꝰ. ultͣ
nõ querut. aliȩ uiduatȩ maritis ult᷑ ñ
querunt. Alii integritatẽ. ab ineunte ȩta¬
te conseruãt. Aliȩ uirginitatẽ suã dõ
deuouerũt. Diuersa sũt munera: s om̃s

Expanded text:
s seduxit Evam astutia sua, sic et vestri sensus corrumpantur a castitate quae est in Christo . Omnis Ecclesia virgo appellata est. Diversa esse membra Ecclesiae, diversis donis pollere videtis atque gaudere: alii conjugati, aliae conjugatae, alii viduati uxores ultra non quaerunt, aliae viduatae maritos ultra non quaerunt, alii integritatem ab ineunte aetate conservant, aliae virginitatem suam Deo voverunt; diversa sunt munera,
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Si enĩ int̾roges eos.iã crediderũt in
iħm. S qr nõdum carnẽ eiꝰ & sanguinẽ
accipiũt: nondũ se illis credi᷑t iħc. Quid
faciãt ut se illis credat iħ s. r enascant᷑ ex
aqua &e sp̃u. proferat ęccłia qͦł partit:
Cõcepti sũt: edant᷑ in lucẽ. Habẽt ubera
quibꝰ nattͥant᷑: nõ timeãt. ne nati suffo¬
cent᷑. ab uberibꝰ maternis nõ recedãt. Nul¬
lus pot̃ hõ redire in matͥs uiscera: uite¬
rũ nasci. S de ancilla nescio qͥs natꝰ est.
Numqͥd tũc̃ qui nati ft̃ de ancillis re¬
dierut in uteros liberarũ ut denuo naᷤ¬
cerent᷑. Sem̃ abrahã ⁊in ismaelaut poᷤ¬
sst̃ facere habrahã filiũ de ancilla: ux¬
or auct᷑or fuit. Natꝰ ẽ ex semine uiri: inõ
utero s solo placito uxoris. Nũquid qr de
ancilla idõ exheredat᷑. si ꝓpt̾ea exheredatꝰ.
qr de ancilla natꝰ Hulli ancillarũ. filii ad¬
mutterent᷑. ad hȩreditatẽ: filii iacob admiᷤ

Expanded text:
runt in Jesum: sed quia nondum carnem ejus et sanguinem accipiunt, nondum se illis credidit Jesus. Quid faciant, ut se illis credat Jesus? Renascantur ex aqua et Spiritu, proferat Ecclesia quos parturit. Concepti sunt, edantur in lucem: habent ubera quibus nutriantur, non timeant ne nati suffocentur, ab uberibus maternis non recedant. 4. Nullus potest homo redire in matris viscera, et iterum nasci. Sed de ancilla nescio quis natus est? Numquid tunc qui nati sunt de ancillis, redierunt in uterum liberarum, ut denuo nascerentur? Semen Abraham et in Ismael; et ut posset Abraham facere filium de ancilla, uxor auctor fuit. Natus est ex semine viri, et non utero, sed solo placito uxoris . Numquid quia de ancilla, ideo exhaeredatus? Si propterea exhaeredatus quia de ancilla natus est, nulli ancillarum filii admitterentur ad haereditatem. Filii Jacob admiss
Abbreviated transcription (Latin):
facit Auctꝰ irruẽs. Paulatĩ ꝑresentiã in¬
trat: s diu intrando &e nõ exhauriendo
mergit nauẽ. Quid ÷ aut̃ exhaurre nͥseꝑsolli¬
m̃do. penitẽdo. iennando. tribuendo. ig
nũ ẽ tepiationibꝰ in rebꝰ ꝓsꝑis ne extollat.
ui rebꝰ aduerfis ne frangat: qui t̾ dedit
felicitatẽ husꝰ scłr ad cõsolationẽ tuã
dedit nõ ad tẽptationẽ. kursꝰ qui te fla¬
gellauerit in isto scło. ad em̃dationẽ non
ad clãpnationẽ facit. Ferto patrẽ erudi¬
entẽ. ne sentias iudicẽ punientẽ. Hec co¬
tidie dicimꝰ uobis ⁊ sepe dicenda sũt quia

Expanded text:
facit fluctus irruens: paulatim per sentinam infacit fluctus irruens: paulatim per sentinam intrat; sed diu intrando et non exhauriendo, mergit navim. Quid est autem exhaurire, nimendo, jejunando, tribuendo, ignnum est tentationibus; in rebus prosperis ne extollat, in rebus adversis ne frangat. Qui tibi dedit felicitatem hujus saeculi, ad consolationem tuam dedit, non ad corruptionem. Rursus qui te flagellat in isto saeculo, ad emendationem, non ad damnationem facit. Ferto patrem erudientem, ne sentias judicem punientem. Haec quotidie dicimus vobis, et saepe dicenda sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
dei: millꝰ retardetur ab ope dñi: Nullꝰ auooet᷑
ab oratione ꝯtinu: milł a solita deuotione frau¬
det᷑ Eiugilate gͦ dũ dies ẽ: lucet dies: dꝰ ẽ dies
Paratꝰ ẽ ignosc̾e reis s agnoscentibꝰ. puire autem
defendentes se et uistos se iactantes et
putantes se esse aliquid cum nichil sint:
Indilectione aut̃ etꝰ ⁊ in miscd̃ia eiꝰ qui am¬
bulat Uiã liberatꝰ ab illis letalibꝰ ⁊ gran¬
dibꝰ peccatis qualia sũt facinora. homĩei¬
dia. furta. adulteria ꝓpter illa que minu¬
ta uident᷑ eẽ peccata lingue.aut cogita¬
tionũ aut imoderationis in rebꝰ cõcessis
facit ueritatẽ cõtessigne. et uenit ad lu¬
cẽ in opibꝰ bonis. qm̃ ᷑ ĩninuta płaͣ peccata
si negligaut᷑ occidũt. Minutȩ sũt guite
qͣue fluminadᵈ  mplẽt. Minuta sũt grana
harene. s si multa arena ĩponat᷑ p̃mit atq
obprimit. Hoc facit sentina neglecta qd̾

Expanded text:
Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur Dei, nullus retardetur ab opere Domini, nullus avocetur ab oratione continua, nullus a solita devotione fraudetur. Evigilate ergo cum dies est: lucet dies, Christus est dies. Paratus est ignoscere, sed agnoscentibus; punire autem defendentes se, et justos se jactantes, et putantes se esse aliquid, cum nihil sint. In dilectione autem ejus et in misericordia ejus qui ambulat, etiam liberatus ab illis lethalibus et grandibus peccatis, qualia sunt facinora, homicidia, furta, adulteria; propter illa quae minuta videntur esse peccata linguae, aut cogitationum, aut immoderationis in rebus concessis, facit veritatem confessionis, et venit ad lucem in operibus bonis: quoniam minuta plura peccata si negligantur, occidunt. Minutae sunt guttae quae flumina implent: minuta sunt grana arenae; sed si multa arena imponatur, premit atque opprimit. Hoc facit sentina neglecta, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ret. nisi d̃s tibi luceret. ⁊ eiꝰ ueritas tͥ ostẽ¬
deret᷑. Sed qͥ amonitꝰ diligit peccata sua:
odit ãmouentẽ lucẽ: ⁊ fugit eã. ut non
arguant᷑ oꝑa ełꝰ mala quȩ diligit. Qui au¬
tẽ facit ueritatẽ. accusat inse mala sua:
nõ sibi parcit. nõ sibi ignoscit. ut d̃s ig¬
noscat: qr qd̾ uult ut d̃s ignoscat. ipse ag¬
noscit. Ꝙ uenit ad lutẽ cuu glas agit
qd illi qͥd inse od̃isse ostenderit. Bicit dõ.
Auerte faciẽ tuã a percatis meis. Qł qua fis
nosco. ⁊ peccatũ meũ contra me ẽ semꝑ :
Sit ante te. qd̾ non uis ẽẽ ante dm̃. Si au¬
tẽ post te feceris peccatũ tuũ. retorquet
tͥ illd̾ ds̃ aute od̾os tuos: ⁊ tuẽ retoruet:
quando iã penitentie fructꝰ nullꝰ erit
Currite ne tenebre uos. cõprehendãt fr̃s¬
mei: et̃ eiugilate ad salutem utam. Eiugila¬
te dũ tempus est ⁊ ullus recaroetur a demplo

Expanded text:
ret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenret, nisi Deus tibi luceret, et ejus veritas tibi ostenderet. Sed qui et admonitus diligit peccata sua, odit admonentem lucem et fugit eam, ut non arguantur opera ejus mala quae diligit. Qui autem facit veritatem, accusat in se mala sua; non sibi parcit, non sibi ignoscit, ut Deus ignoscat: quia quod vult ut Deus ignoscat, ipse agnoscit, et venit ad lucem; cui gratias agit, quod illi quid in se odisset ostenderit. Dicit Deo, Averte faciagnosco et peccatum meum contra me est semper. Sit ante te quod non vis esse ante Deum, si autem post te feceris peccatum tuum, retorquet tibi illud Deus ante oculos tuos, et tunc retorquet, quando jam poenitentiae fructus nullus erit: currite ne tenebrae vos comprehendantmei: evigilate ad salutem vestram, evigilate dum tempus est; nullus retardetur a templo
Abbreviated transcription (Latin):
Quid hoc: quoꝵ enĩ erãt bona oꝑas Hon¬
ne uenisti ut iustifices impios. S dile¬
xerũt inqͥt magis tenebras quã lucẽ. Ibi
posuit uĩ. Multi enĩ dilexert̃ peccata
sua. multi cõfessi sũt peccata sua. Quia
do facit. Accusat d̃s peccata tua. Si & tu
accuses. conuingeris dõ. Quasi duȩ res st̃.
qd̾ fecisti: ut ds̃ saluet qd̾ fecit. O portet
ut oderis inte opꝰ tuũ: ⁊ ames inte opꝰ
dĩ. Gũ aut̃ ceꝑit tͥ displicere qd̾ fecisti. in¬
de incipuĩt bona oꝑa tua. qr accusas
mala oꝑa tua.Iniciũ oꝑũ bonoꝵ: cõfes¬
sio ẽ oꝑũ maloꝵ. Facis ueritatẽ: ⁊ uenis
ad lucẽ. Q uid ÷ facis ueritatẽ: nõ te pal¬
pas. mõ tͥ blandiris: nõ tͥ adularis ñ cdiciᷤ
iustꝰ sũ cũ sis iniqͦ: uincrpis facere uerita¬
tẽ. Uenis aut̃ ad lucẽ. ut manifestent᷑ oꝑa
tua. qr in dõ sũt facta. Quia ⁊ hoc ipsũ qd̾
t̾ displicuit peccatũ tuũi: nõ tͥ displice¬

Expanded text:
 hoc? Quorum enim erant opera bona? Nonne venisti ut justifices impios? Sed dilexerunt, inquit, tenebras magis quam lucem. Ibi posuit vim; multi enim dilexerunt peccata sua, multi confessi sunt peccata sua: quiaDeo facit. Accusat Deus peccata tua: si et tu accuses, conjungeris Deo. Quasi duae res sunt, od fecisti, ut Deus salvet quod fecit. Oportet ut oderis in te opus tuum, et ames in te opus Dei. Cum autem coeperit tibi displicere quod fecisti, inde incipiunt bona opera tua, quia accusas mala opera tua. Initium operum bonorum, confessio est operum malorum. Facis veritatem, et venis ad lucem. Quid est, Facis veritatem? Non te palpas, non tibi blandiris, non te adulas; non dicis, Justus sum, cum sis iniquus, et incipis facere veritatem. Venis autem ad lucem ut manifestentur opera tua, quia in Deo sunt facta; quia et hoc ipsum quod tibi displicuit peccatum tuum, non tibi displice
Abbreviated transcription (Latin):
tu testimoniũ ꝑhibuisti. E ece bic babtirat.
& om̃s uenuĩt ad illũ. Hoc q̃ qͥd dicis:
uon sũt ꝓhibendi. ut ad te potiꝰ ueniãt:
quicquã nisi ei datũ fuerit de cęlo. de
quo putatis hoc iołnu dixisse. de se ipso:
quasi hõ accepi ait de cęlo. Intendat ca¬

Expanded text:
tu testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et omnes veniunt ad illum: hoc est, Quid dicis? non sunt prohibendi, ut ad te potius veniant?idquam accipere, nisi ei datum fuerit de coelo. De quo putatis hoc dixisse Joannem? De seipso: Quasi homo accepi, ait, de coelo. Intendat Cha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ spm̃ possũt hoĩes regenerari: & seqͥt᷑.
Et nemo ascendit in cęlũ. uͥ qui de celo de
scendit filiꝰ hõis qui ẽ in celo. Ecce hic
erat.⁊ in cęlo erat: hic erat carne. incȩ¬
lo erat diuinirate: immo uͥq diunitatẽ:
natꝰ de matre: nõ recedẽs a patre. Duȩ
natiuitates. xp̃i intelligunt᷑: Una di¬
uina. altera humanauna ꝑ quã effi¬
cerem. altera ꝑ quã reficerem᷑ Ambȩ mi¬
rabiles: Illa enĩ sinc matre. ista suie
patre.S qr de adã corpꝰ acceꝑat. qr ma¬
ria de adã ipsũq corpꝰ suscitaturꝰ erat:
terrenũ qͥddã dixerat. soluite templũ
hoc & ⁊tribꝰ diebꝰ exͣcitabo illud. Cȩleste
autẽ quiddã dix̃: nisi qͥs renatꝰ fuerit
ex aqua ce spũ scõ nõ uidebit regnũ
uoluit ẽẽ filios dĩ: Ipse descendit ꝓpter
nos: nos ascendamꝰ ꝓpt̾ ipsũ. Solus enĩ
descendit & ascendit. quiͣ  hoc ait. Ne¬
mo ascendit in cęlũ nͥ qui de cęlo des
cendit. Non gͦ ascensurift in cęlũ qͦs fã¬

Expanded text:
regenerari? 8. Et sequitur: Et nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo. Ecce hic erat, et in coelo erat: hic erat carne, in coelo erat divinitate; imo, ubique divinitate. Natus de matre, non recedens a Patre. Duae nativitates Christi intelliguntur; una divina, altera humana: una per quam efficeremur, altera per quam reficeremur: ambae mirabiles; illa sine matre, ista sine patre. Sed quia de Adam corpus acceperat, quia Maria de Adam, ipsumque corpus suscitaturus erat: terrenum quiddam dixerat, Solvite templum hoc, et in tribus diebus suscitabo illud . Coeleste autem quiddam dixit, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non videbit regnum voluit esse filios Dei. Ipse descendit propter nos, nos ascendamus propter ipsum. Solus enim descendit et ascendit, qui hoc ait, Nemo ascendit in coelum, nisi qui descendit de coelo. Non ergo ascensuri sunt in coelum quos fa
Abbreviated transcription (Latin):
ret dnm ioħs: qͥd opꝰ erat ut alii babtiza¬
rent᷑ a ioħe ᷤ. Et hoc diximꝰ. qe si solꝰ dñs ba¬
btizaret᷑ a ioh̾e. nõ decet ista cogitatio hõibꝰ.
qd̃ meliorẽ habebat babtifmũ ioħs quã
añs. Dicerẽt enĩ usq adeo magnꝰ erat bab

Expanded text:
es; quid opus erat ut alii baptizarentur a Joanne? Et hoc diximus, quia si solus Dominus baptizaretur a Joanne, non deesset ista cogitatio hominibus, quod meliorem habebat baptismum Joannes quam Dominus. Dicerent enim: Usque adeo magnus erat b
Abbreviated transcription (Latin):
aqua: qͥe qd̾ ẽ uestis. nõ hoc est domꝰ. et
qdꝰ sũt ista. nõ hoc ẽ õs. Uisibilia enĩ st̃:
taliᷤᷤ tibi uestis est: cũ corruptibile. hoc
unduerit incorruptionẽ:⁊ Mortale hoc
induerit inmortalitatẽ. Om̃ĩa posst̃
dici de dõ: inicħ digne dicit᷑ de dõ.
Nichil latiꝰ hac inopia: q̃ris congruũ
nom̃. nõ inuenis. Queris qͦ quomodo
dicere: om̃ia inuenis: qͥd simileẽ agnꝰ
agnꝰ di. Quomͦ leo. iucit leo d̾ tribu

Expanded text:
 est vestis, non hoc est domus; et quod sunt ista, non hoc est Deus: visibilia enim sunt. talitatis vestis tibi est, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem . Omnia possunt dici de Deo, et nihil digne dicitur de Deo. Nihil latius hac inopia. Quaeris congruum nomen, non invenis; quaeris quoquo modo dicere, omnia invenis. Quid simile, agnus agnus Dei . Quomodo leo? Vicit l
Abbreviated transcription (Latin):
tur melior babtismꝰ quẽ daturꝰ erat dñs:
⁊ ille tamꝙͣ. serui intelligeret᷑. ille tamꝙͣ
dñi. babtiratꝰ ẽ dñs ut p̃beret humilita¬
tis exemplũ. Nõ solꝰ aut̃ babtizatꝰ ẽ ab
eo ne babtisiꝰ ioħis melior babtismo dñ
uideret᷑. Ad hoc aut iuã p̃buit dñs nr̃ iħc¬
xp̃c sic̃ audistis fr̃s: neqͥs arrogãs qd̾ habe¬
at habundantiã alicuiꝰ gr̃e dedignet᷑ ba¬
btizari babtismo dñi. Quantũcũq enĩ
cathecuminꝰ ꝓficiat adhuc sarcinã iniqͥ¬
tatis suȩ portat. Nõ illi dimittit᷑ uisi
cũ uenerit ad babtismũ. Quomͦ nõ ca¬
ad mare rubrũ: sic p̃ssura peccatorũ

Expanded text:
 quem daturus erat Dominus, et ille tanquam servi intelligeretur, ille tanquam Domini, baptizatus est Dominus, ut praeberet humilitatis exemplum: non solus autem baptizatus est ab eo, ne baptismus Joannis melior baptismo Domini videretur. Ad hoc autem viam praebuit Dominus abeat abundantiam alicujus gratiae, dedignetur baptizari baptismo Domini. Quantumcumque enim catechumenus proficiat, adhuc sarcinam iniquitatis suae portat: non illi dimittitur, nisi cum venerit ad Baptismum. Quomodo non caad mare
Abbreviated transcription (Latin):
iudet᷑ corꝑoreis ocłis. Multi enĩ cũ fuerĩt
diutiꝰ intenebris. infirmat᷑ acies ipsoꝵ:
quasi iciunio lucis fraudati ocłi cibo suo.
luce quippe pascunt᷑. Defatigant᷑ ieiumo
idebilitant᷑. ita ut ipsã lucẽ qua refici¬
unt᷑ uidere nõ possãt: & si diutiꝰ fuerĩt ĩ tenãe¬
extingunt᷑. tamꝙͣ morit᷑ in eis ipsa acies
lucis. Quid gͦ: Qͥa tot ocłi cotidie luce
ista pascunt᷑ minor fit : ulh reficiunt᷑
u psa integra manet. Si hoc potuit d̃s
de luce corporea corporeis ocłis exbibere:
nõ exhibet mundi cordibꝰ lucẽ illã infa¬
tigabilẽ. integrã. ꝑ seuerantẽ. nulla ex par¬
te deficiente. quã lucẽ: In pͥncipio erat
uerbũ. Uideamꝰ si lix ẽ qm̃ apud te ẽ fõs

Expanded text:
is corporeis. Multi enim cum fuerint diutius in tenebris, infirmatur acies ipsorum, quasi jejunio lucis. Fraudati oculi cibo suo luce quippe pascuntur, defatigantur jejunio et debilitantur, ita ut ipsam lucem qua reficiuntur, videre non possint: et si diutius abfuerit, exstinguuntur, et tanquam moritur in eis ipsa acies lucis. Quid ergo? quia tot oculi quotidie ista luce pascuntur, minor fit? Et illi reficiuntur, et ipsa integra permanet. Si hoc potuit Deus de luce corporea corporeis oculis exhibere; non exhibet mundis cordibus lucem illam infatigabilem, integram perseverantem, nulla ex parte deficientem? Quam lucem? In principio erat eum. Videamus si lux
Abbreviated transcription (Latin):
qr aquȩ multe erãt ibie ueniebãt et
babtizabant᷑. Nondũ enĩ missuerant
in carcerẽ ioħs. Si meministis: ecce ite¬
rũ dico q̃d̾ dixi. Quare babtizabat
babtraretur Quare oportebat ut dominꝰ
babtizaretur: qr multi ꝯtempturi erant bab¬
tismĩi: eõ qͦdiam maiore g̾̃ra p̾diti uiderentur
quam uiderant alios fideles. U̾bi g̾ra Iam
continent uiuens catheciuminꝰ contep¬
neret conuigatũ: ⁊ diceret se meliorẽ
quã ille sit fidelis Ille cathecuminꝰ po¬
test dicere in corde suo. Qͥd mͥopꝰ ẽ bab¬
tismũ acciꝑe. ut hoc habeã qd̾ & iste
quo iã melior sũ. He gͦ ceriux ista p̃cip¬
taret quosdã de meritis iusticiȩ suę plu¬
rimũ elatos. babtizari uoluit dñs aser¬
uo. tamꝗͣ. alloquẽs filios capitales qͥd
uos extollitis. Qͥd erigitis: qr habetis ille
prudentiã. ille doctrinã. ille castitatẽ. il¬
le fortitudinẽ patientie: Nũ qͥd tatũ hab̾e

Expanded text:
 aquae multae erant ibi, et veniebant, et baptizabantur. Nondum enim missus erat in carcerem Joannes. Si meministis ecce iterum dico, dixi quare baptizabat baptizaretur. Et quare oportebat ut Dominus baptizaretur? Quia multi contempturi erant Baptismum, eo quod jam majore gratia praediti viderentur, quam viderent alios fideles. Verbi gratia, jam continenter vivens catechumenus, contemneret conjugatum, et diceret se meliorem quam ille sit fidelis. Ille catechumenus posset dicere in corde suo: Quid mihi opus est Baptismum accipere, ut hoc habeam quod et iste, quo jam melior sum? Ne ergo cervix ista praecipitaret quosdam de meritis justitiae suae plurimum elatos, baptizari voluit Dominus a servo; tanquam alloquens filios capitales: Quid vos extollitis? quid erigitis, quia habetis, ille prudentiam, ille doctrinam, ille castitatem, ille fortitudinem patientiae? Numquid tantum habere
Abbreviated transcription (Latin):
qr suꝑ om̃s angłos ẽ cui talis hõ quo ma¬
ior nemo surrecit in natis mulierũ. Dicit
indignũ se cẽ soluere corrigiã calciam̃ti :
Tam̃ aliqͥd euidentiꝰ dicat ioħs: qr dĩ ẽ dñs¬

Expanded text:
quia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo maquia super omnes Angelos est, cui talis homo, quo major nemo surrexit in natis mulierum, dicit indignum se esse solvere corrigiam calceamenti? 3. Tamen aliquid evidentius dicat Jo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑioribꝰ lectionibꝰ iobs dño testimoniũ ut
filiũ dĩ quidẽ diceret dm̃ nõ diceret. nec
tam̃ negaret. Tacuerat dm̃. nõ negauerat
dm̃. s nõ omĩno tacuit dm̃ fortassis eñi in¬
uenimꝰ hoc inhodierna lectione. Bix̾at fi¬
liũ dĩ. s dicti st̃ ⁊hoĩes filũ dĩ. Direrat
tante ercellentie illũ fuisse. illũ fuisse ut
nõ c̾et ipse dignꝰ corrigiã calciam̃ti eiꝰ sol¬
uere. Iã magnitudo ista multũ dat intel¬
ligi:cuiꝰ nõ erat dignꝰ corrigiã calciam̃ti
soluere. ille qͦ nemo surrererat maior in
natis mulierũ. Ylus erat᷑ om̃ibꝰ hõibus ⁊ an¬
głis. Nã angłm inuenunꝰ ꝓhibuisse. ne hõ
illi ad pedes caderet. Cũ enĩ quȩdã in apo¬
calipsi angłs ostenderet ioħi. qui scripsit
hoc eugłm. Cc̃territꝰ magnitudine uisio¬
nis ioħ s cecidit ad pedes angłi ⁊ ille. Surge:
uide ne feceris hoc. Illũ adora. Nã ego cõseruus
loħem angłi ꝓhibuit. Nõne manifestũ ÷

Expanded text:
ioribus lectionibus Joannes Domino testimonium, ut Filium Dei quidem diceret, Deum non diceret, nec tamen negaret: tacuerat Deum, non negaverat Deum, sed non omnino tacuit Deum: fortassis enim invenimus hoc in hodierna lectione. Dixerat Filium Dei: sed dicti sunt et homines filii Dei. Dixerat tantae excellentiae illum fuisse, ut non esset ipse dignus corrigiam calceamenti ejus solvere . Jam magnitudo ista multum dat intelligi, cujus non erat dignus corrigiam calceamenti solvere, ille quo nemo surrexerat major in natis mulierum. Plus enim erat omnibus hominibus et Angelis. Nam angelum invenimus prohibuisse, ne homo illi ad pedes caderet. Cum enim quaedam in Apocalypsi Angelus ostenderet Joanni, qui scripsit hoc Evangelium, conterritus magnitudine visionis Joannes cecidit ad pedes Angeli. Et ille: Surge, vide ne feceris hoc; Deum adora nam ego conservus hominem angelus prohibuit. Nonne manifestum est
Abbreviated transcription (Latin):
fontẽ ꝑuenias. Fons ille siᷤ psa e lux. Sin¬
enti fos est cȩco lux ẽ. Aꝑiant᷑ ocłi ut
uideãt lucẽ: aꝑiant᷑ fauces cordis ut
bibãt fontẽ: qd̾ bibis: hoc uides. hoc au¬
dis: totũ tͥ sit d̾s. qr̾ hoꝵ quȩ diligis totũ
tͥ ẽ. Si uisibilia attendas. nec panis ẽ d̃s.
nec aqua ẽ d̃s. nec luxĩsta ẽ d̾s. nec uestiᷤ

Expanded text:
. Fons ille, ipsa est lux; sitienti fons est, caeco lux est: aperiantur oculi ut videant lucem, aperiantur fauces cordis ut bibant fontem; quod bibis, hoc vides, hoc audis. Totum tibi fit Deus; quia horum quae diligis, totum tibi est. Si visibilia attendis, nec panis est Deus, nec aqua est Deus, nec lux ista est Deus, nec vestis
Abbreviated transcription (Latin):
ret in ligno in heremo: ⁊ ãmoneret po ⁊¬
płm ifrł. ut siqͥs morsꝰ eẽt a serpente. il¬
lũ serpentẽ in ligno exaltatũ attende¬
ret. Factũ ẽ mordebant᷑ hoĩes. intuebã¬
tur sanabant᷑. Quid sũt serpentes mordẽ¬
tes : peccata de mortalitate carnis. Quis
est serpens exaltatus: Mors dñi in cruce:
Quia enim a serpente mois: pet serpentis effigi¬
em figurata est mors: Morsus serpentis letalis:
saluauit mortales: Atcendit᷑ serpens: ut ni¬
chil ualeat serpens Quid est hoc : Attenditur
mors: ut inchil ualeat mors Sed cuius mors :
Mors utiq uite  Si dici potest mors uitȩ: inimo
quia dici potest. mirabilit̾ drͣ: Sed numquid
nõ erit dicendũ quod fuit faciendum: Ego
morte xp̃i. mors mortua ẽ: qr uita mor¬
tua occidit mortẽ. Plenitudo uitȩ. deglu¬
tiuit mortẽ: Absorta ẽ mors in xp̃i corpo¬
re: sic ꝙ nos dicemꝰ in resurcexione: qͣndo

Expanded text:
ret in ligno in eremo, et admoneret popuret in ligno in eremo, et admoneret populum Israel, ut si quis morsus esset a serpente, illum serpentem in ligno exaltatum attenderet. Factum est: mordebantur homines, intuebantur, et sanabantur . Quid sunt serpentes mordentes? Peccata de mortalitate carnis. Quis est serpens exaltatus? Mors Domini in cruce. Quia enim a serpente mors, per serpentis effigiem figurata est. Morsus serpentis lethalis, Domini vitalis. Attenditur serpens, ut nihil valeat serpens. Quid est hoc? Attenditur mors, ut nihil valeat mors. Sed cujus mors? Mors vitae: si dici potest, Mors vitae; imo quia dici potest, mirabiliter dicitur. Sed numquid non erit dicendum quod fuit faciendum? Ego morte Christi mors mortua est; quia vita mortua occidit mortem, plenitudo vitae deglutivit mortem: absorpta est mors in Christi corpore. Sic et nos dicemus in
Abbreviated transcription (Latin):
omĩaa nicꝰ equalis putͥ. mortalis factꝰ÷
qr uerbũ caro factũ ẽ & habitarit in no¬
bis. Ergo mortẽ suscepit. ⁊ mortẽ suspen¬
dit in cruoẽ:⁊ de ipsa morte liberant᷑ mor¬
tales: qd̾ in figura factũ ẽ apud antiquos:
cõmemorat illud dñs. R sic̃ inqͥt moy¬
ses exaltauit serpentẽ in heremo. ita ex¬
altari oportet filiũ hominis. ut om̃is qui
credit in eũ nõ ꝑeat s habeat uitã ȩternã.
Magnũ sacramentũ ⁊ qui legerũt noue¬
runt. Deuide audiãt uł qͥ ñ legerũt uł
qui forte lectũ siue auditũ obliti sunt
ꝓ sternebat᷑ in heremo ppls isrł morsibus
serpentũ: fiebat magna strages multoꝵ
mortuor. Plaga enĩ dĩ  corripientis: ifla¬
gellantis ut erudiret: demõstratũ est ibi
magnũ sacram̃tũ rei futiue. Ipse dñs
testat᷑ in  lectione: ut nemo possit ali¬
ud interpretari quã qd̃ ipsa ueritas de
se idicat. Dictũ ẽ enĩ ad moysen a
dño. ut faceret ȩneũ serpentẽ:⁊ exalta¬

Expanded text:
 mortalis factus est; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 11. Ergo mortem suscepit, et mortem suspendit in cruce; et de ipsa morte liberantur mortales. Quod in figura factum est apud antiquos, commemorat illud Dominus: Et sicut, inquit, Moyses exaltavit serpentem in eremo, ita exaltari oportet Filium hominis; ut at vitam aeternam. Magnum sacramentum, et qui legerunt, noverunt. Deinde audiant vel qui non legerunt, vel qui forte lectum sive auditum obliti sunt. Prosternebatur in eremo populus Israel morsibus serpentum, fiebat magna strages multarum mortium: plaga enim Dei erat corripientis, et flagellantis, ut erudiret. Demonstratum est ibi magnum sacramentum rei futurae, ipse Dominus testatur in hac lectione, ut nemo possit aliud interpretari quam quod ipsa veritas de se indicat. Dictum est enim ad Moysen a Domino ut faceret aeneum serpentem, et exalta
Abbreviated transcription (Latin):
erat apud dm̃ ⁊ ds̃ erat uerbũ. Quomͦ
panẽ angłoꝵ manducauit hõ: iuerbũ
caro factũ ẽ & habitauit in nobis. Sed
qr diximꝰ manducare angłos. fr̃s ne pute¬
tis morsibꝰ fieri. Nã si hoc intellexeritis
qͣsi dilaniatur d̃s quẽ manducãt an¬
głi. Quis dilaniat iusticiã. s rursũ mͥ
aliqͥs dicer. & qͥs ẽ qui manducat iusti

Expanded text:
um. Quomodo panem Angelorum manducavit homo? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . 5. Sed quia diximus manducare Angelos, fratres, ne putetis morsibus fieri. Nam si hoc intellexeritis, quasi dilaniatur Deus quem manducant Angeli. Quis dilaniat justitiam? Sed rursum mihi aliquis dicit: Et quis est qui manducat
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ potestis meminisse. qui curam
geritis ꝓfectꝰ ur̃i: na sequit᷑ ut
hec que mͦ lecta ẽ hodie nobis tractãda
ꝓponat᷑. Ab ipso pͥncipio usq ad hodiernã
lectionẽ: quȩ supͣ dicta st̃. meministis iã
ẽẽ tractata. &̾si forte inde multa estis ob
credo qd̾ teneatis. quȩ dicta sũt etiã quare
sp̃c sc̃s in colũbe specie apparuent nce qͥs¬
illa nodosissima questio soluta sit. qr nescio
quid qd nõ nouerat dic̾it iob̾s in dño ꝑ colũ¬
bũ cũ eũ iã nosset qͣndo uenienti ut babtira¬
net᷑ ait E go ate debeo babtizari.⁊ tu uenis
ad me: Quandõ eiꝰ dñs respondit. sine modo
ut impleat᷑ om̃is iusticia. Nũc gͦ ad eundẽ
ioħm cogit nos ordo lectionis reuerti. Ipse

Expanded text:
sicut potestis meminisse, qui curam geritis profectus vestri, ita sequitur, ut haec quae modo lecta est, hodie nobis tractanda proponatur. Ab ipso principio usque ad hodiernam lectionem, quae supra dicta sunt, meministis jam ecredo quod teneatis: quae dicta sunt etiam, quare Spiritus sanctus in columbae specie apparuerit; et quoilla nodosissima quaestio soluta sit, quia nescio quid quod non noverat, didicit Joannes in Domino per columbam, cum jam eum nosset, quando venienti ut baptizaretur, ait, Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Quando ei Dominus respondit, Sine modo, ut impleatur omnis justitia . 2. Nunc ergo ad eumdem Joannem cogit nos ordo lectionis reverti. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
telligent᷑. Quo enĩ dico. psallite dõ nr̃o
ꝓsallite. Dm̃ dico regẽ nr̃m si regẽ nr̃m
int᷑ hoĩes iudisti᷑: tãquã hoĩem iudistis
passũ crucifirũ mortuũ Latebat aliqͥd in
illa carne quã ocłis carneis uidere potu¬
istis quid ĩbi latebar: psallite intelligent᷑.
Molite ocłis querere. qd̾ m̃te conspicit᷑. Esil¬
lite linga quia int̾ uos cãro. Sed qe uer¬
bũ caro factũ ẽ & habitauit in nobis:
reddite sonũ carmi. reodite dõ m̃tis obtu¬
tũ. psallite intelligent̾: ⁊iudetis qr uerbũ
caro fac̾tũ ẽ & habitauit in nobis. Dicat¬

Expanded text:
sallite Deo nostro, psallite; Deum dico regem nostrum. Sed regem nostrum inter homines vidistis tanquam hominem, vidistis passum, crucifixum, mortuum: latebat aliquid in illa carne quam oculis carneis videre potuistis. Quid ibi latebat? Psallite intelligenter; nolite oculis quaerere quod mente conspicitur. Psallite lingua, quia inter vos caro; sed quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, reddite sonum carni, reddite Deo mentis obtutum. Psallite intelligenter, et videtis quia Verbum caro factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
cdantis uitȩ consiliũ. quã ocłi tenẽtis
manũ.Tales ocłos querebat ⁊ iħs: qͣndo
ait philippo. Tanto tẽpore uobiscũ sũ
&e nõ cognouistis me᷑. T̃ales ocłos q̃rebat
cũ ait. ẜ hilippe qui uidet me uidet et
putiẽ. Isti ocłi intelligentiȩ sũt. Isti ocłi

Expanded text:
dantis vitae consilium, quam oculi tenentis dantis vitae consilium, quam oculi tenentis manum. Tales oculos quaerebat et Jesus, quando ait Philippo, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Tales oculos quaerebat, cum ait, Philippe, qui videt me, videt et Patrem . Isti oculi in intelligentia sunt, is
Abbreviated transcription (Latin):
Et qͥd audistis in ipso psalmo᷑ recenti uer¬
su mͦ cantato. Psallite dõ nr̃o psallite. psał¬
lite regi nr̃o psallite. Quẽ dixit dm̃: ipsũ
cdix̃ regẽ nr̃m. Ysallutẽ dõ nr̃o psallite:
psallite regi nr̃o psallite intelligent᷑. He in
una parte. uelis intellig̾e eũ regmare cui psallis: adiecit: Qm
rex om̃is t̾re ds̃ & quomͦ ẽ om̃is terre d̃s:
rex qui uisꝰ ẽ in una parte t̾rarum
un iherosolima in uidea: ambulans int᷑
hoĩes. natꝰ. su gẽs. crescẽs manducans. bi¬
neis caro apparebat: in carne mortali. ma¬
iestas inmortalis occultabat᷑. E quibꝰ ocłis
maiestas inmortalis penetrata cõpage car¬
nis pot̾it intueri . Est aliꝰ ocłłꝰ ẽ alsꝰ int̾ior
ocłs. Nõ eñ nullos ocłos habebat thobias
quando cecꝰ ocłis corporis filio clabat
p̃cepta uitȩ. Ille patris manũ tenebat.
ut pedibꝰ ambularet. ille filio cõsiliũ dabat.
ut uiã iusticia teneret: ⁊hac ocłos ui¬
deo: ⁊ hac ocłos intelligo: & meliores ocłi

Expanded text:
Et quid audistis in ipso Psalmo, recenti versu modo cantato? Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite. Quem dixit Deum, ipsum dixit regem nostrum: Psallite Deo nostro, psallite: psallite regi nostro, psallite intelligenter. Ne in una parte velis intelligere cui psallis: Quoniam rex omnis terrae Deus . Et quomodo est omnis terrae rex, qui visus est in una parte terrarum, in Jerosolyma, in Judaea, ambulans inter homines, natus, sugens, crescens, manducans, bineis caro apparebat; in carne mortali majestas immortalis occultabatur. Et quibus oculis majestas immortalis penetrata compage carnis poterit intueri? Est alius oculus, est interior oculus. Non enim nullos oculos habebat et Tobias, quando caecus oculis corporeis filio dabat praecepta vitae . Ille patri manum tenebat, ut pedibus ambularet: ille filio consilium dabat, ut viam justitiae teneret. Et hac oculos video, et hac oculos intelligo. Et meliores oculi
Abbreviated transcription (Latin):
no ẽ. qui qd̃ dico nõ sentie̾t. Ponite
aliquẽ ꝑ egri ꝓfectũ cõmendasse ami¬
co suo sponsã suã & i de queso te. carꝰ
m̃s es: ne forte me absẽte ꝓ me aliqͥs
amet᷑. Qualis gͦ ille ͤ qui custodiẽs spõ¬
sã uł uxorẽ amici sui. Dat quidẽ oꝑam
ut nullꝰ aliꝰ amet᷑. s si se amari ꝓami¬
co uoluerit. & uti uoluerit cõmenda¬
ta sibi. quã detestandꝰ uniuerso genere

Expanded text:
no est, qui quod dico non sentiat. Ponite no est, qui quod dico non sentiat. Ponite aliquem peregre profectum, commendasse amico suo sponsam suam: Vide, quaeso te, charus meus es, ne forte me absente pro me aliquis ametur. Qualis ergo ille, qui custodiens sponsam vel uxorem amici sui, dat quidem operam ut nullus alius ametur, sed si se amari pro amico voluerit, et uti voluerit commendata sibi, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nõ posse. Multos enĩ adulteros ui¬
deo qui sponsc̃i tanto p̃cio emptã. ama¬
tã. fȩdã. ut pulcrha fieret illo empto¬
re. illo liberatore. illo decoratarẽ. posside¬
re uolũt. ꝙ id agũt uerbis suis ut ꝓspõ¬
so ament᷑. De illo dictũ ẽ. Hic ẽ qui bab¬
tizat. Quis huc exit & dicit ego bab¬
tiro Iiuis huc ex̃ & dicit ego qd̾ dedero
hoc ẽ sc̃m᷑. Quis huc ꝓcedit qͥ dicit. Bo¬
nũ ẽ tibi ut nascaris ex me . Amicũ
sponsi audiamꝰ: nõ adulteros sponsi.
Audiamꝰ ⁊elantẽ. s non sibi. Fr̃s regre¬
dimini corde ad ur̃as domos: carnalia
loqͦr t̾rena loqͦr. humanũ dico ꝓpt̾ in¬
firmitatẽ carnis ur̃ȩ. Multi habetis
comuges. multi habere uultis. multi
⁊si nõ uultis habetis: Multi qͥ omino
coniuiges habere nõ uultis: de cõiugi¬
bus patrũ ur̃oꝵ nati estis. Hullũ cor
ẽ qd nõ iste tangat affectꝰ. Nullꝰ in
rebꝰ humanis. tã auiꝰ a genere huma¬

Expanded text:
non posse. Multos enim adulteros vinon posse. Multos enim adulteros video, qui sponsam tanto pretio emptam, amatam foedam ut pulchra fieret, illo emptore, illo liberatore, illo decoratore, possidere volunt; et id agunt verbis suis, ut pro sponso amentur. De illo dictum est, Hic est qui baptizat . Quis huc exit et dicit, Ego baptizo? quis huc exit et dicit, Ego quod dedero, hoc est sanctum? quis huc procedit qui dicit, Bonum est tibi ut nascaris ex me? Amicum sponsi audiamus, non adulteros sponsi: audiamus zelantem, sed non sibi. 11. Fratres, regredimini corde ad vestras domos, carnalia loquor, terrena loquor; humanum dico, propter infirmitatem carnis vestrae . Multi habetis conjuges, multi habere vultis, multi etsi non vultis, habuistis; multi qui omnino conjuges habere non vultis, de conjugibus patrum vestrorum nati estis: nullum cor est quod non iste tangat affectus; nullus in rebus humanis tam avius a genere huma
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ qͦmodo ꝓposiuistis hac̃ questionẽ. qͥd
mͥ dixistis. Rabi qui erat tecũ transior¬
danen. cui testimoniũ ꝑhibuisti. Nos¬
tis gͦ. quale testimoniũ illi ꝑhibui:
go qui aliqͥd accepi de cȩlo. ut aliqͥd es¬
sẽzianẽ me uultis ẽẽ ut loquar contͣ
ueritatẽ. Nõ potest hõ acciꝑe quicꝗͣ
qͥo nobiscũ agit᷑ uidete qͥo amare de¬
beamꝰ. Uidete qr aliquẽ hominẽ ama
re ꝓ xp̃o adulteriũ ẽ. Quare hoc dico:
attendamꝰ uocẽ iohis. Poterat in illo
errari. poterat ipse putari. qui non
erat. Biespuit a se falsũ honorẽ. ut te¬
neat solidam ueritatẽ. Uidete quid
dicat. rpm̃ qͥd se. Qui habet sponsã
sponsꝰ c̃. Casti estote: sponsũ amate.
Quid autẽ tu es qui nobis dicis qui
habet sponsã sponsꝰ ÷. Amicꝰ autem
sponsi qui stat & audit eũ: gaudio
gaudet ꝓpter uocẽ sponsi. Aderit dĩs
nim gemitu plenũ ẽ dicete qđ doleo
cere non potuero uos cogitetis. Noui
enĩ dolorẽ meũ expͥmi satis digne

Expanded text:
mihi quomodo proposuistis istam quaestionem? Quid mihi dixistis? Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti. Nostis ergo quale testimonium illi perhibui: rgo quia aliquid accepi de coelo ut aliquid essem, inanem me vultis esse, ut loquar contra veritatem? Non potest homo accipere quidquam, quid nobiscum agitur; videte quid amare debeamus; videte quia aliquem hominem amare pro Christo, adulterium est. Quare hoc dico? Attendamus vocem Joannis: poterat in illo errari, poterat ipse putari qui non erat; respuit a se falsum honorem, ut teneat solidam veritatem. Videte quid dicat Christum, quid se: Qui habet sponsam, sponsus est. Casti estote, sponsum amate. Quid autem tu es, qui nobis dicis, Qui habet sponsam, sponsus est? Amicus autem sponsi, qui stat et audit eum, gaudio gaudet propter vocem sponsi. Aderit Dominnim gemitu plenum est, dicere quod doleo: cere non potuero, vos cogitetis; novi enim dolorem meum exprimi satis digne