comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis exemplũ. Deniq honorẽ quẽ
subiectio c̃seruauit: natura uir¬
tutis equit. Subieeit eñi. Quȩ¬
cũq enĩ ille facit: eadẽ filnus
si negemꝰ. Eade eñĩ similit̾ facit
Nunqd similit᷑ facta ñ eadẽ suñ.
aut eade ñ recipiunt equalitatẽ:

Expanded text:
is exemplum. Denique honorem, quem is exemplum. Denique honorem, quem subjectio conservavit, naturae virtus aequavit. Subjecit enim: Quaecumque enim ille facit, eadem et Filisi negemus: eadem enim similiter facit. Numquid similiter facta non eadem sunt? aut eadem non reci
Abbreviated transcription (Latin):
diuinis auctoritatibꝰ. int̾ simili¬
tuamẽ & ȩqualitat̾e nichil differ¬
re intelligat᷑. qͥppe cũ scđm moy¬
sen.&. iobarnẽ. patri filius. &. simi¬
lis sit. & ȩqͣlis : tam̃ uid eamꝰ an dñs
uideis irascentibꝰ qͦd patrẽ fibi d̾m
dicendo. deo se coequasset: se esse
docuerit d̾o ȩqualẽ. Ait eiiĩ. Non
potest filius a se facere qͥcꝗͣ. nͥ qͦd
uiderit patrẽ facientẽ. Auctorẽ
discreuit: cũ ait. Non potest a se
facere. Obedienciã significat cũ
addit. nͥ qͦd uiderit patrẽ facien¬
tẽ. Non eñi uirtutis differencia
ẽ ñ posse nͥ uideas: qͥa uirtutẽ
magis prȩstat natura. quã uisus.
At uͦ obsequela ẽ tune posse eũ
uideas: atq ita ꝑ id qͦd tum po¬
test cũ udet. significat ñ ex ui¬
su se accipe uirtutẽ. s auctori¬
tate uisus pͣsumere potestatẽ.
Non gͦ differt nature uirtꝰ in pa¬
tre & filio. eui hoc posse qͦd patͣ
possit . ñ ex increm̃to aliqͦ natu¬
re ꝓfectꝰ tribuat: s aucłorita¬

Expanded text:
divinis auctoritatibus, inter similitudinem et aequalitatem nihil differre intelligatur; quippe cum secundum Moysen et Joannem Patri Filius et similis sit, et aequalis: tamen videamus an Dominus, Judaeis irascentibus quod Patrem sibi Deum dicendo Deo se coaequasset, se esse docuerit Deo aequalem. Ait enim, Non potest Filius ab se facere quidquam, nisi quod viderit Patrem facientem . Auctorem discrevit cum ait, Non potest ab se facere: obedientiam significat cum addit, nisi quod viderit Patrem facientem. Non enim virtutis differentia est, non posse nisi videat; quia virtutem magis praestat natura, quam visus: at vero obsequela est, tunc posse cum videat. Atque ita per id, quod tunc potest cum videt, significat non ex visu se accipere virtutem, sed auctoritate visus praesumere potestatem. Non ergo differt naturae virtus in Patre et Filio: cui hoc posse quod Pater possit, non ex incremento aliquo naturae profectus tribuat, sed auctor
Abbreviated transcription (Latin):
nificacionẽ int̾ esse. ñ int̾esse
naturã: patrẽ ñ intra tẽpora
c̃fiteri. s contẽporalẽ patri fi¬
liũ ñ negare: patrẽ in filio p̃di¬
care. qͥa niebil inse habeat fili¬
us a patre dissimile:filiũ in pa¬
tre ẽfiteri. qͥa ñ est aliunde qͦd
filius ẽ: mutuã sibi ac similem
inuicẽ naturã. ñ nescire. qͥa par
sit. Quod imꝰ sit ñ existimare

Expanded text:
em interesse, non interesse naturam. Patrem non intra tempora confiteri, sed cointemporalem Patri Filium non negare. Patrem in Filio praedicare, quia nihil in se habeat Filius a Patre dissimile: Filium in Patre confiteri, quia non est aliunde quod filius est. Mutuam sibi ac similem invicem naturam non nescire, quia par sit: quod unus sit non exi
Abbreviated transcription (Latin):
quã ꝑ omousii ꝓfessionẽ. ñ potes
ñ ꝓbare : Dannas enĩ fid̃e meã. uel
pocius tuã: cũ dannas intelligen¬
ciã eiꝰ in nomine. S ed male alus
intelligit. Dãpnemꝰ in cõmune ui¬
ciosã intelligeneiã : ñ auferamꝰ fi¬
di securitatẽ. Sy nodo samosatẽno
subseribendũ putas: ne scđm sa¬
mosaten intelligenciã. qͥsq sibi
usurpet omousion. Subscribamꝰ
& nicee synodo. ne omousion imꝑ¬
moeousione legentẽ admonurt
ñ alit᷑ ostendens suscipi oportere.
nͥ ad unitat̾ẽ substanciȩ referret᷑¬
Sed uerendũ ẽ ne scđ̃m fidẽ ho
mouision significare uideat᷑ ho¬
mousion decernat᷑ nichil differre
unius &. similis essenciȩ substanci¬
ã: s homousion potest male intel¬
ligi. Constituat᷑ qualit bene pos¬
sit intelligi: unũ atq idem pie sa
uet me cũ scandalo omousii. Inte¬
mouet omousii nuditas. An ne qͥs¬
milia st̃ .T. imeo aũ bracteȩ. qͥa
me fallere possit interns & tam̃

Expanded text:
nem non potes non probare? Damnas enim fidem meam, vel potius tuam, cum damnas intelligentiam ejus in nomine. Sed male alius intelligit? Damnemus in commune vitiosam intelligentiam, non auferamus fidei securitatem. Synodo Samosatenae subscribendum putas, ne secundum Samosateni intelligentiam quisquam sibi usurpet homousion? Subscribamus et Nicaeae 515 synodo, ne homousion impmoeusione legentem, admonui, non aliter ostendens suscipi oportere, nisi ad unitatem substantiae referretSed verendum est, ne secundum fidem non homoeusion significare videatur homousion? Decernatur nihil differre, unius et similis esse substantiae. Sed homousion potest male intelligi? Constituatur qualiter bene possit intelligi. Unum atque idem pie sapvet me cum scandalo homoeusii ammovet homoeusii nuditas. milia sunt. Timeo aurum bracteae, quia me fallere possit interius: et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
in nocentes. & scribimꝰ uolentes
id ñ & d̾m difiliũ. Est enĩ ex deo
ꝙͣs. ñ in nascibiles duo: qͥa aue¬
ł oritate innascibilitatis ds u¬
ẽ.Nãq origo sua innascibilis
sub stancia ẽ. Non unũ subsis¬
tentẽ.s substanciã ñ different̾ẽ:
ñ unũ indissimilibꝰ naturis di

Expanded text:
cribimus volentes, id non et Deum Dei filium; est enim ex Deo Deus. Non innascibiles duos, quia auctoritate innascibilitatis Deus uest; namque origo sua innascibilis substantia est. Non unum subsistentem, sed substantiam non differentem. Non unum in dissimilibus naturis D
Abbreviated transcription (Latin):
scđm uoluntatẽ tantũ ñ etiã scdm
natiuã habere essenciã. data heret¬
cis oecasio uidebat᷑. ut necessitatẽ
q̃o patri gignendi ex se filii ascribe¬
rent: tanꝗͣ. naturȩ lege cogente
iniitꝰ ediderit. Sed hȩc passionũ ñ
est in d̾o patre ẽdicio. cũ in enarra¬
bili & ꝑfecta natiuitate fil ii nec
uoluntas sola genuit fil iũ. nec
ddemutata aut coacta imꝑio natui¬
ralis legis essencia ẽ: nec ad gignes¬
dũ qͣsita sub stancia ẽ: nec gignentis
in genito diuersa natura ẽ.: nec in
tẽpore patͣni nominis solitudo: sed
ante tẽpora omia pat̾ ex nature suę
essencia. impassibilit᷑ uolens filio
dedit naturalis natiuitatis essenciã.
uel sine micio dicat filiũ. tanꝗͣ.
duo sine pͥncipio. & duo innascibilia.
& duo innata dicens. duos faciat de¬
osanat bema sit. Caput enĩ qͦd est¬
pͥncipiũ omniũ filius: caput aũ xpi¬

Expanded text:
 tantum, non etiam secundum naturam haberet essentiam; data haereticis occasio videbatur, ut necessitatem Deo patri gignendi ex se Filii adscriberent, tamquam naturae lege cogente invitus ediderit. Sed haec passionum non est in Deo patre conditio: cum inenarrabili et perfecta nativitate Filii, nec voluntas sola genuit Filium, nec demutata aut coacta imperio naturalis legis essentia est. Nec ad gignendum quaesita substantia est, nec gignentis in genito diversa natura est, nec in tempore paterni nominis solitudo: sed ante tempora omnia Pater ex naturae suae essentia, impassibiliter volens, Filio dedit naturalis nativitatis essentiam.et sine initio dicat Filium, tanquam duo sine principio, et duo innascibilia, et duo innata dicens, duos dicat Deos, anatprincipium omnium Filius, caput autem C
Abbreviated transcription (Latin):
mnibꝰ creaturis substanciã. uo¬
luntas dĩ attulit: sed naturã filio de¬
dit. ex impassibili ac nͣ nata substan¬
cia. ꝑfecta natiuitas. Talia enĩ cune¬
Ia creata st̃. qualia eẽ ds uoluit: fi¬
lius aũ natꝰ ex dõ talis subsisit. qua¬
lis &. d̃s ẽ. Nec dissimilẽ sui edidit na¬
tura naturã: s ex substancia dei
genitꝰ. nature scđ̾m originẽ attulit:
ñ scđm creaturas uoluntatis essenciã.

Expanded text:
mnibus creaturis substantiam voluntas Dei attulit: sed naturam Filio dedit ex impassibili ac non nata substantia perfecta nativitas. Talia enim cuncta creata sunt, qualia esse Deus voluit: Filius autem natus ex Deo talis substitit, qualis et Deus est. Nec dissimilem sui edidit natura naturam: sed ex substantia Dei genitus naturae secundum originem attulit, non secundum creaturas, voluntatis e
Abbreviated transcription (Latin):
in demutabilis p̃dicet᷑: qͦmͦ pars
ee̾ aut patris aut filii. sꝑs sc̃s as¬
serit᷑ : Sed qͥa sicut int̾cetera insa¬
niarũ genera. etiã boc qͦq ꝓfer¬
ri ab impiis solet: iccireo a sc̃is
qͥa nusꝗͣ. nͥ unũ d̾m pͣdicatũ memi¬
nerimꝰ & p̃dicemꝰ: quantomagis triũ
dor inpatre & filio a. syuscõ. nuncu¬
pacio dampnabilis ẽ: Quod tam̃ qͥad
heretici dicunt: recte catholiei con

Expanded text:
 et Filius praedicetur: quomodo pars esse aut Patris aut Filii Spiritus sanctus asseritur? Sed quia sicut inter caetera insaniarum genera, etiam hoc quoque proferri ab impiis solet; idcirco a sanctiquia nusquam nisi unum Deum praedicatum meminerimus et praedicemus: quanto magis trium deorum in Patre et Filio et Spiritu sancto nuncupatio damnabilis est? Quod tamen quia haeretici dicunt, recte catholici con
Abbreviated transcription (Latin):
ex in differencia ad naturã suam
ẽ natꝰ essencia. Quod iccireo iudȩi
ad unionẽ di refext̃: qͥa unigeni¬
tũ dm nesciunt Sed nos cũ duos
dos negamꝰ. diuersitatẽ in patre
& filio naturalis ab hominam᷑ es¬
piã de falsis diis ꝑ imit opinionẽ.
Cũ uͦ unũ d̾m c̃fitentes. filiũ qͦꝙ
stanciã in utroq sub uno nomine
predicamus.

Expanded text:
e indifferenti ad naturam suam est natus essentia. Quod idcirco Judaei ad unionem Dei referunt, quia unigenitum Deum nesciunt. Sed nos cum duos deos negamus, diversitatem in Patre et Filio naturalis abominamur espiam de falsis diis perimit opinionem. Cum vero unum Deum confitentes, Filium quoque stantiam in utroque sub uno nomine praedicamus.
Abbreviated transcription (Latin):
eor. numerositate dampnata. & deo
tantũ uno p̃dicato. negari ds filius
dei ñ potest. Uerũ naturȩ istud prȩ¬
stat genuina. ꝓpͥetas. ut nom̃ qͦd ne¬
gat᷑ ad numerũ. deb eat᷑ essenciȩ: &
id qͦd ñ ẽ d̾s pret̃ me. ñ possit filio

Expanded text:
eorum numerositate damnata, et Deo tantum uno praedicato, negari Deus filius Dei non potest. Verum naturae istud praestat genuina proprietas, ut nomen, quod negatur ad numerum, debeatur essentiae; et id, quod non est Deus praeter me, non poss
Abbreviated transcription (Latin):
tes pͥmũ iccireo respondendũ
ꝓnunciasti: qͥa ꝑ uerbi huiꝰ enun¬
ciacionẽ substancia pͥor intellige¬
ret᷑. quã duo inter se parati essent
Intelligo uicnũ in intellige neia &
ꝓfanꝰ hic sensus ẽ . &. cõmuni iudi¬
cio ab eccła respuendꝰ S cđo qͦq
id addidistis. qͦd patres nrͣi cum
paulus samosateus heretiẽ. ꝓnu¬
ciatꝰ ẽ. etiã homousion repudia¬
uerint: qͥa ꝑhanc unius essenciȩ
nuncupacionẽ. solitariũ atq u

Expanded text:
rco respuendum pronuntiastis, quia per verbi hujus enuntiationem substantia prior intelligeretur, quam duo inter se partiti essent. Intelligo vitium in intelligentia. Et profanus hic sensus est, et communi judicio ab Ecclesia respuendus. Secundo quoque id addidistis, quod patres nostri, cum Paulus Samosateus haereticus pronuntiatus est, etiam homousion repudiaverint: quia per hanc unius essentiae nuncupationem sol
Abbreviated transcription (Latin):
negata ꝑsonarũ ꝓpͥetate reuocare.
Tercio etiã hec causa imꝓbandi
homoiisii cõmemorata a uobis ui¬
det᷑: qͥa in synodosapud niceam fu¬
it. coacti patres nr̃i ꝓpt̾ eos qͥ cre¬
aturã filiũ dicebant. nom̃ homo¬
usii in didissent. Quod ñ recipien¬
dũ iccireo sit: qͥa nusꝗͣ. in scriptu
ra reꝑiet᷑: qͦd a uobis dictũ satis
miror: Si enĩ homousion ꝓptͣ no¬
uitatẽ uerbi repudiandũ sit: ue¬
reor ne &. homo eousion ꝑiclitet᷑.
qͥa nusꝗͣ. scriptũ reꝑiat᷑. Sed hĩe¬
ñ calumpnior: malo enĩ aliqͥd
nouũ cõmemorasse. quã impiȩ
respuisse. Pretͣmissa itaq ques¬
tione nouitatis.: ne in his quide
residet questio. quȩ cõmum omniu̾
nr̃or. iudicio dampnant᷑. Quis eñi
sane m̃tis t̃ciã substaneiã qͥ patri &

Expanded text:
ocare. Tertio etiam haec causa improbandi homousii commemorata a vobis est: quia in synodo, quae apud Nicaeam fuit, coacti patres nostri propter eos qui creaturam Filium dicebant, nomen homousii indidissent: quod non recipiendum idcirco sit, quia nusquam scriptum reperiretur. Quod a vobis dictum satis miror. Si enim homousion propter novitatem repudiandum sit; vereor ne et homoeusion periclitetur, quia nusnon calumnior. Malo enim aliquid novum commemorasse, quam impie respuisse. Praetermissa itaque quaestione novitatis, ne in his quidem residet quaestio, quae communi omnium nostrum judicio damnantur. Quis enim sanae mentis tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
bsolute ostendit᷑. cur uerbũ li¬
cet caro factũ sit: ñ tam̃ transla¬
tũ fuit in carnẽ. Cũ enĩ hȩc passio¬
nũ genera infirmitatẽ carnis affici¬
ant: dĩ tam̃ uerbũ caro factꝰ ñ po¬
tuit a se demutabilis ee̾ paciendo.
Non eñĩ idipsũ ẽ. pati. & demutari:
qͥa omnẽ carnẽ passio euiꝰq gene¬
ris demutet. sensu. dolore. tole¬
rancia. Uerbũ aũ qͦd caro factũ est.
licet se passioni subdiderit: ñ tom̃
demutatũ ẽ passibilitate paciendi.
Nã pati potuit s passibilis ẽẽ ñ potuit
qͥa passibilitas naturȩ in firmis sig
lis ds ẽ. cũ tam̃ uerbũ caro factũ
sit. habuer̾t in eo passionis mater¬
ã. sine passibilitatis in firmitate. Ma¬
net itaq in de mutabilis etiã inpas¬
sione natura: qͥa auctori suo in dif¬
ferens. ex impassibilis essenciȩ na¬
ta substancia est. Sy nodus
iqͥs faciamꝰ hominẽ. ñ patre̾ ad fili¬
ũ dixisse. s ipsũ ad semet ipsũ lo

Expanded text:
bsolute ostenditur, cur Verbum, licet caro factum sit, non tamen translatum fuerit in carnem. Cum enim haec passionum genera infirmitatem carnis afficiant, Deus tamen Verbum caro factus non potuit a se demutabilis esse patiendo. Non enim id ipsum est, pati et demutari: quia omnem carnem passio cujusque generis demutet sensu, dolore, tolerantia. Verbum autem, quod caro factum est, licet se passioni subdiderit; 492 non tamen demutatum est passibilitate patiendi. Nam pati potuit, et passibile esse non potuit: quia passibilitas naturae infirmis signlis Deus est, cum tamen Verbum caro factum sit, habuerunt in eo passionis materiam sine passibilitatis infirmitate. Manet itaque indemutabilis etiam in passione natura; quia auctori suo indifferens ex impassibilis essentiae nata substantia est. XIII. « Si quis, Faciamus hominem , non Patrem ad Filium dixisse, sed ipsum ad semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
des ista ẽ.: ipse qͥd de diuinis reb
scđm doctrinã apłicã sentirẽ ꝓ¬
fessus sũ: reliquũ ẽ. ut quȩ erro¬
rẽ nobis ex simplicitatis securi¬
tate assert. cognoscatis sine sus
ni ut uelim de me ad huc nͥ ab
pĩdicare. Habet enĩ hoc uerbũ in
se: & fid̾i cͣscienciã. & fraudẽ para¬
tã. Nã si scd̾m naturę ꝓpͥetatẽ ac
si mil itudine̾. ut similitudo nͣspe

Expanded text:
 quid de divinis rebus secundum doctrinam apostolicam sentirem, professus sum: reliquum est, ut quae errorem nobis ex simplicitatis securitate afferunt, cognoscatis sine suspni, ut velim de me adhuc, nisi abspraedicare: habet enim hoc verbum in se et fidei conscientiam, et fraudem paratam. Nam si secundum naturae proprietatem ac s
Abbreviated transcription (Latin):
Heretici ꝑ im̃tes quantũ in ipsis est
di filiũ. uerbũ ee̾ tantũ ꝓfitent᷑
ꝓdeuntẽ scilicet loquentis ore sermo¬
nẽ. & substanciȩ uocis in corp oralẽ
sonũ: ut do patri istius modi sit uer¬
bũ filius. cuiꝰ modi ꝑ insitã nobis lo¬
quendi naturã. uerbũ omne ꝓfer¬
nacione ẽ: quȩ dñi uerbũ qͦd in pͥn¬
cipio apud đm erat. tanꝗͣ. uerbũ ee̾
insitȩ ac ꝓlatiuę uocis affirmat.
Siqͥs hominẽ solũ Synodus¬
dicat de maria filiũ: anatħ sit.
iliũ di de marria Hẏ larius.¬
dicemꝰ. Sed ne id qͦd đm & homin̾e ñ

Expanded text:
eretici perimentes, quantum in ipsis est, Dei filium, verbum esse tantum confitentur, prodeuntem scilicet loquentis ore sermonem, et insubstantivae vocis incorporalem sonum: ut Deo patri istius modi sit verbum Filius, cujusmodi per insitam nobis loquendi naturam verbum omne profernatione est: quae Deum Verbum, quod in principio apud Deum erat, tanquam verbum esse insitae ac prolatae vocis affirmet. IX. « Si quis hominem solum dicat de Maria Filium: anathema sit. » Filium Dei de Maria non praedicemus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã enĩ ausi st̃ in nascibilẽ dm
usq ad sca m uiginẽ substanciȩ di¬
latacione ꝓtendere: ut latitudo
deducta qͦda naturȩ suȩ tractu
assumens hominẽ. filius nuncupe¬
t᷑: neq filius ante secła ꝑfectꝰ qͦs
natꝰ. idem postea &. homo natꝰ si

Expanded text:
Quidam enim ausi sunt innascibilem Deum usque ad sanctam Virginem substantiae dilatatione protendere : ut latitudo deducta quodam naturae suae tractu assumensque hominem filius nuncuparetur; neque Filius ante saecula perfectus Deus natus, idem postea et homo nat
Abbreviated transcription (Latin):
sola que dĩ ẽ. ut in eo mehil alia
natũ possit ee̾ quã omne qͦd deieͣ.¬
in tẽporalis & filius. Inseparabilia
itaq int̾ in nascibilẽ patre .&. unige¬
nitũ filiũ cuncta st̃ qͦs intẽpore pa¬
res. ipsa illa unius tantũ pat̾nȩ exi¬
fentis. ex qua natiuitas sumit᷑ in¬
differencia in nullo discernat essenciȩ.

Expanded text:
sola quae Dei est: ut in eo nihil aliud sola quae Dei est: ut in eo nihil aliud natum esse possit, quam omne qintemporalis et Filius. Inseparabilia itaque inter innascibilem Patrem et unigenitum Filium cuncta sunt, quos in tempore pares ipsa illa unius tantum paternae exsistentis, ex qua nativitas sumitur, indifferentia in nullo discernat essentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
ecessitas &. tẽpꝰ admonuit e¬
os qͥ tum ec̃uenerant ꝑ mul¬
tiplices quȩstiones lacius ac diffusi¬
us ex posicionẽ fidi ordinare: quia
multis & occultis cunicłis. in catbo¬
licã domũ ea qͣ ꝑ fotinũ renouabat᷑
bere sis tẽptaret irreꝑe: ut ꝑ singu¬
la genera intemeratȩ &. illesȩ fidĩ.
dulenciȩ c̃tra iret᷑: essent qͦꝙ tot
fidi ab soluciones. qͦt eid̃e essent q̃si¬
tȩ ꝑfidię occasiones: ac pͥmũ post ge¬
neralẽ illã atq indubitatã sacram¬
tor ex posicionẽ: hinc exponende
fidi aduersũ hereticos cepit ex or¬
OSauͣ qͥ dicunt de nullis ex¬
tantib filius. uel de altera substan¬
cia &. ñ ex d̾o. & qͦd erat tẽpꝰ uel se¬
cłm qͥndo nͣ̃ erat: alienos seit sc̃a &. ca¬
tholica eccła.¬
uis hic ambiguitatis locus:
dut qͥd ex sincere fidi con¬
sciencia reliquũ ẽ: Non ẽ de ñ ex tan¬
tibꝰ. ut ei extans origo sit.: ñ ẽ extans
ei adoriginẽ substaneia aliqͣ alia nͥ

Expanded text:
ecessitas et tempus admonuit eos, qui tum convenerant, per multiplices quaestiones latius ac diffusius expositionem fidei ordinare; quia multis et occultis cuniculis in catholicam domum ea, quae per Photinum renovabatur, haeresis tentaret irrepere: ut per singula genera intemeratae et illaesae fidei, dulentiae contrairetur; essentque tot fidei absolutiones, quotidem essent quaesitae perfidiae occasiones. Ac primum post generalem illam atque indubitatam sacramentorum expositionem, hinc exponendae fidei adversum haereticos coepit exorautem qui dicunt: De nullis exstantibus Filius, t tempus vel saeculum quando non erat: alienos scit sancta et catholica EccQuis hic ambiguitatis locus? aut quid ex sincerae fidei conscientia reliquum est? Non est de non exstantibus: ut ei exstans origo sit. Non est exstans ei ad originem substantia aliqua alia, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
bi uult: ñ se ꝑ demutacionẽ subs¬
tanciȩ. aut dilatat. aut ẽtrahit. Ex¬
tra corporalis eñi nature necessita¬
tẽ liber manens: qͥndo uult .&. cũ
uult .& ubi uult. id prestat ex sese
Impiũ ẽ gͦ substaneię de mutacio¬
nẽ: libertati tantȩ uirtutis a scrbere.

Expanded text:
bi vult, non se per demutationem substantiae aut dilatat, aut contrahit. Extra corporalis enim naturae necessitatem liber manens, quod vult, et cum vult, et ubi vult, id praestat ex sese. Impium ergo est substantiae demutationem libertati tantae virtutis adscribere.
Abbreviated transcription (Latin):
ciã: ipsa illa nominis religio
dos dicere .&. rursũ anathe mo
sit filiũ di negare. substaneiȩ di¬
uersȩ alterius ab altera in pͣdi¬
candis diis duobꝰ excludit᷑. ñ eñĩ
ẽ alia pret̾ illa di patris. ex qua
di filius d̾s intẽporalis ẽ natꝰ. es
sencia. Nã necessario d̾m patr̃ẽ
c̃fitemi. & absolute xꝑm di filiũ.
sit irreligiosa ẽfessio. Non pos¬
sunt scd̾m naturȩ in diffe reneiã.
&. nom̃ in differens. ñ unũ ee̾ in
esse ne ie genere: quor essencie
iqͥs in nascibilẽ d̾m uel par¬
tẽ eiꝰ de maria natũ e̾ẽ au

Expanded text:
iam ipsa illa nominis religiosdeos dicere; et rursum anathema sit, Filium Deum negare: substantiae diversae alterius ab altera opinio in praedicandis diis duobus excluditur. Non enim est alia, praeter illam Dei patris ex qua Dei filius Deus intemporalis est natus, es necessario Deum patrem confitemur, et absolute Christum Dei filium sit irreligiosa confessio: non possunt, secundum naturae indifferentiam et nomen indifferens, non unum esse in essentiae genere, quorum essentiae quis innascibilem Deum, vel partem ejus, de Maria na
Abbreviated transcription (Latin):
ds unꝰ sit. duo in nascibiles ee̾ nͣ pos¬
sunt: cũ iecirco ds unꝰ sit. cũ & pat᷑
ds sit .&. filius di dssit: qͥa innascibi¬
litas sola penes unũ sit: filius autẽ
iccireo ds. qͥa ex innascibili esseneia
natꝰ existat. Respuit auͣ in nascibilẽ
filiũ p̃dicare fides sc̃a: ut ꝑ unũ
innascibilẽ d̾m. unũ d̾m p̃dicet: ut
naturã unigenitã . ex in nascibili
genitã essenciã in uno in nascibilis
di nomine cõplectat᷑. Caput enim
omniũ filius ẽ. sed caput filii d̾s est.
& ad unũ d̾m omnia. hoc gradui. atq
hac c̃fessione referunt᷑. cũ ab eo su¬
mant uniuersa pͥncipiũ ein ipse pͥn¬
eipiũ sit.

Expanded text:
ascibiles esse non possunt: cum idcirco Deus unus sit cum et pater Deus sit, et filius Dei Deus sit, quia innascibilitas sola penes unum sit. Filius autem idcirco Deus, quia ex innascibili essentia natus exsistat. Respuit ergo innascibilem Filium praedicari fides sancta; ut per unum innascibilem Deum, unum Deum praedicet: ut naturam unigenitam, ex innascibili genitam essentia, in uno innascibilis Dei nomine complectatur. Caput enim omnium Filius est, sed caput Filii Deus est. Et ad unum Deum omnia hoc gradu atque hac confessione referuntur: cum ab eo sumant universa principium, cui ipse principium sit
Abbreviated transcription (Latin):
Quirtꝰ. Cũ eisi in anathemate sit.
qͥ ex oaria di filiũ hominẽ sine do di¬
xerit. &. in eod̾e iudicio sit qͥ in homine
lis ab negat᷑ patre a filio ñ nature no¬
mine. qͥa nec diuersitate substanciȩ s
sola in nascibilitatis auctoritate disere

Expanded text:
virtus. Cum enim in anathemate sit, qui ex Maria Dei filium hominem sine Deo dixerit; et in eodem judicio sit, qui in homine lis abnegatur, Patre a Filio non naturae nomine, quia necdiversitate substantiae, sed sola innascibilitatis auctoritate discre
Abbreviated transcription (Latin):
fidi fuer̃t: ne qͥs auderet ñ ante dĩ
filiũ quã uirginis filiũ p̃dicare. &
fuꝑiora om̃ia quȩ ꝓpria di filio st̃.
stultissima hereticȩ in saniȩ ꝑuer¬
sitate d̾o innascibili coaptare. & dũ
hȩc ad patrẽ refert. filio substanciã
denegare. Quȩ qͥa ab soluta st̃: ne¬
cessitatẽ nobis int̾pretandi ñ reqr̃t̃¬
&. filiũ. qͥa dñm adno. duos dicat deos
anathema sit. Non enĩ exequamꝰ uel
cõparamꝰ filiũ patri. s fubiectũ intel¬
liginꝰ: neq enĩ de scendit in sodoma
sine patris uoluntate. neq pluit ex
se. s a dnõ. auctoritate scilicet pa¬
tris: nec sedet indextera patris a se¬
niet ipso. s audit patrẽ dicentẽ. se¬
de ad dexrterã meam. Hylarius.¬
t suꝑiora & c̃sequencia suspicio¬
nẽ si qua inhis dictis ee̾ uidetur.
penitꝰ excludunt. ne diuersitas dis
dici impiũ sit. nͣ aũ iccireo ñ cõpa¬
rat᷑ uel exequat᷑ filius patri. ne &
ñ ds ipse credat᷑. Cũ enĩ a nachema

Expanded text:
uderet non ante Dei filium quam virginis filium praedicare, et superiora omnia, quae propria Dei filio sunt, stultissima haereticae insaniae perversitate Deo innascibili coaptaret; et dum haec ad Patrem referret, Filio substantiam denegaret. Quae quia absoluta sunt, necessitatem nobis interpretandi non re Filium, quia Dominum a Domino, duos dicat Dominos, anathema sit. Non enim ita exaequamus vel comparamus Filium Patri, ut subjectum non intelligamus, neque enim descendit in Sodomam sine Patris voluntate, neque pluit ex se, sed a Domino, auctoritate scilicet Patris, nec sedet in dextera a semetipso, sed audit Patrem dicentem: Sede ad dexteram meam. t superiora et consequentia suspicionem, si qua esse in his dictis videbitur, penitus excludunt, ne diversitas dissdici impium sit: non autem idcirco non comparatur vel exaequatur Filius Patri, ne Deus ipse non esse credatur. Cum enim anathema
Abbreviated transcription (Latin):
cius quã ante secła naturȩ diui¬
om̃ia quȩ ipse in ꝓpħis de corpora¬
cionis ac passionis suȩ sacram̃tis
locutꝰ ẽ: ipsa illa seđm prȩscien¬
ciã de eo a patre sint dicta. Itaq
doctrinȩ huiꝰ ꝑuersitas ẽdẽpna¬
t᷑ ut cognitꝰ nobis unigenitꝰ dei
filius. natꝰ pocius a patre ante secła:

Expanded text:
tius, quam ante saecula in naturae ditius, quam ante saecula in naturae diomnia, quae ipse in prophetis de corporationis suae ac passionis sacramentis locutus est, ipsa illa secundum praescientiam 490 de eo a Patre sint dicta. Itaque doctrinae hujus perversitas condemnatur: ut cognitus nobis unigenitus Dei filius, natus potius ex Patre
Abbreviated transcription (Latin):
milẽ naturã nom unũ ẽ. occasio¬
nẽ hereticis p̃staret. ut in nas¬
cibilẽ d̾m uel partẽ eiꝰ. nasci
de MaRia pidicarent: occursũ ẽ sa¬
lutari de finicione sentenciȩ. ut
anathema e̾et hoc cͣfitens. Non
enĩ religiosa unitas nominis ex
in differentis nature esseneia con¬
stituta. ꝑsonã genitȩ ademit essen¬
ciȩ ut unica ac singłaris dei fub¬
stancia. ꝑ unionẽ nominis intel¬
ligat᷑ cũ utriusq esse nc iȩ nomͣ
unũ. id est unꝰ ds. ob indiscretȩ
in utroq naturȩ in dissimile m
substanciã prȩdicet᷑. Sy nodus.¬
i qͥs scđm prȩscienciã s p̃destinaci¬
onẽ ante mariaꝙ dicit filiũ ee̾. &
ñ ante secła ex patre natũ apud
đm eẽ & ꝑ eũ facta eẽ omĩa: ana¬
eum omniũ nr̃m difiliũ anteꝗͣ.
corporeus nasceret᷑ negaturi: ta¬
nẽ ñ scđ̾m naturȩ subsistentis es
cienciã patͥs. qͥ eũ prȩdestinauit
ut ee̾t aliqͣndo scilicet gignendꝰ ex
uirgine. nunciatꝰ nobis fuerit po¬

Expanded text:
milem naturam, nomen unum est, occasiohaereticis praestaret, ut innascibilem Deum, vel partem ejus, nasci de Maria praedicarent; occursum est salutaris definitione sententiae, ut anathema esset hoc confitens. Non enim religiosa unitas nominis, ex indifferentis naturae essentia constituta, personam genitae ademit essentiae, ut unici ac singularis Dei substantia per unionem nominis intelligatur: cum utriusque essentiae nomen unum, id est, Deus unus, ob indiscretae in utroque naturae indissimilem substantiam praedicetur. V. « Si quis secundum praescientiam et praedestinationem ante Mariam dicit Filium atum apud Deum esse, et per eum facta esse omnia: anaeum omnium nostrum Dei filium, ante quam corporeus nascitur, negaturi tanem, non secundum naturae subsistentis esscientiam Patris, quia eum praedestinavit ut esset aliquando, scilicet gignendus ex virgine, nuntiatus nobis fuerit po
Abbreviated transcription (Latin):
milit̾ẽ. Loqͥt᷑ nãq ẽspectis tan¬
te uirtutis oꝑacionibꝰ. centurio.
Uere filius dei erat iste. Hoe post
emissũ sꝑm. discissũ templi ue¬
lũ & mota tęrra. & scissa saxa . & se¬
pulera patencia & mortui resur¬
gentes testant᷑: & homo gentilis
ꝑfidiȩ cͣfitet᷑. Uirtutis natur̾a ag¬
noscit ingestis: naturȩ ueritatẽ
ꝓfitet᷑ in nomine. Ianta racio ue¬
ritatis. & tanta uis fidi ẽ: ut uin¬
cat uoluntatẽ. ueri necessitas: &

Expanded text:
militem. Loquitur namque conspectis tanmilitem. Loquitur namque conspectis tantae virtutis operationibus centurio: Vere Dei filius erat iste . Hoc, post emissum spiritum, discissum templi velum, et mota terra, et scissa saxa, et sepulcra patentia, et mortui resurgentes testantur, et homo gentilis perfidiae confitetur; virtutis naturam agnoscit in gestis, naturae veritatem profitetur in nomine. Tanta ratio veritatis, et tanta vis fidei est, ut vincat voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
tam eo crimine minore qͦ nes
gunt . Tu qͥa xꝑm ñ potes nes¬
unt. potest ad huc in tuto salus
ee̾ si credant: tͥ iã om̃ia clausa
st̃ ad salutẽ. qͥ negas qͦd ignorare
iã ñ potes. Non enĩ ignoras esse
filiũ di. usq adeo ut adopeionis
nom̃ indulgeas: ut creaturã conũ¬
Cupatã. filiũ menciaris. Natur̃a
aũ qͣntũ inte ẽ auferens: aufer¬
res qͦq si tͥ liceret .& nom̃. Sed qͥa
id ñ licet: naturã nomini ñ re¬
linqͥs: ne qͦd filius dr. uerꝰ di fili¬
us sit. Habueras in eͣfessione eor
qͥbꝰ deseuiente uento . &. turbato
mari. in uerbi iussu erat restitu¬
ta tranqͥllitas. ut & tu uerũ dei
filiũ c̃fitereris. &. eoꝵ. uoce utere¬
ris. uere filius dei est.Sed te seui¬
ens sꝑs in naufragiũ uite rapit:
&. m̃tis tuȩ motibꝰ. tanꝗͣ. fluctuo¬
fert auctoritatis. Ueruitamen
etiã genciũ in eo fidẽ sume. Audi
eñi inter seuas crucis custodias.
romane cohortis edomitũ ad fidẽ

Expanded text:
tamen eo crimine minore, quod nesctamen eo crimine minore, quod nescgunt. Tu quia Christum non potes nesunt, potest adhuc in tuto salus esse si credant: tibi jam omnia clausa sunt ad salutem, qui negas quod ignorare jam non potes. Non enim ignoras esse filium Dei; usque adeo ut adoptionis nomen indulgeas, ut creaturam connuncupatam filium mentiaris. Naturam autem quantum in te est auferens, auferres quoque si tibi liceret et nomen. Sed quia id non licet, naturam nomini non relinquis: ne quod filius d --Habueras in confessione eorum, quibus, desaeviente vento et turbato mari, in verbi jussu erat restituta tranquillitas, ut et tu verum Dei filium confitereris, et eorum voce utereris: Vere filius Dei est . Sed te saeviens spiritus in naufragium vitae rapit, et mentis tuae motibus tamquam fluctuofert auctoritatis. Verumtamen etiam gentium in eo fidem sume; audi enim inter saevas crucis custodias 172 Romanae cohortis edomitum ad fidem
Abbreviated transcription (Latin):
hic sit xp̃s filius đi. Error in
ta dũ intͣrogat᷑ an hic sit: tamͣ
de negas: qͦd ne ipsi qͥdẽ negant
qͥ ne sciunt: Cũ enĩ ꝑfecta scien¬
cia sit xꝑm di filiũante secła
manente̾. etiã ex uirgine nosse
natũ. ipsi qͦq qͥ de maria natum
nesciunt. dei tam̃ filiũ ẽe̾ ñ nes¬
eiunt . eł uide in qͦ te negando
filiũ di: iudaicȩ impietatis con¬
sorcio misciusti. Quã eñi illi dãp¬
nacionis in eũ causã attulerint.
testant᷑ dicentes. eł. scd̾m lege̾
debet mori: qmͣ filiũ di se fecit.
Anne ñ hoc etiã impiȩ tuȩ uo¬
cis obꝓbriũ ẽ: cur se filiũ dĩ di¬
cat. quẽ tu eẽ asseras creaturam:
Ille dei eͣ̃fitendo se filiũ. reus mor¬
tis ab his iudicat᷑: tu eũ di filiũ
negando. quȩro qͥd iudices. Pro¬
fessio enͣi eiꝰ. ita uideis ut t dis¬
plicet.Int̾rogo an diuersȩ ab eis
sentenciȩ maneas. a qͥbꝰ ñ diuer¬
sus sis uoluntate. Eadẽ enĩ filiũ
dĩ eũ e̾ẽ̾ impietate tu negas: illi

Expanded text:
hic sit Christus filius Dei. Error in ta dum interrogatur an hic sit, tamendenegas, quod ne ipsi quidem negant qui nesciunt? Cum enim perfecta scientia sit, Christum Dei filium ante saecula manentem, etiam ex virgine nosse natum; ipsi quoque, qui de Maria natum nesciunt, Dei tamen filium esse non nesciunt. Et vide in quod te, negando filium Dei, Judaicae impietatis consortium miscuisti. Quam enim illi damnationis in eum causam attulerint testantur, dicentes: Et secundum legem debet mori, quoniam filium Dei se fecit . Anne non hoc etiam impiae tuae vocis opprobrium est, cur se filium dicat, quem tu esse asseras creaturam? Ille, Dei confitendo se filium, reus mortis ab his judicatur: tu, eum Dei filium negando, quaero quid judices? Professio enim ejus ita Judaeis, ut tibi displicet. Interrogo an diversae ab eis sententiae maneas, a quibus non diversus sis voluntate? Eadem enim filium Dei eum esse impietate tu denegas. Illi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sacram̃tũ regeneracionis hoc
clamat᷑ a nobis poeius abba pater.
quã ex naturȩ manet. ꝓprietate.
ha ex tra nature ꝓprietatẽ. ẽ uocis
officiũ. &. dici atq eẽ. ñ idem est.
At uͦ quȩ de filio dĩ apłi fides sit:
intelligamꝰ. Nã cũ om̃i quẽ ha¬
buit aa eccłe doctrinã sermone.
numꝗͣ. patre̾ sine filii cͣfessione
loqͣret᷑ : tam̃ ut ueritatẽ nomi¬
nis huiꝰ. quanta posset humani
sermonis significacione monstra¬
ret: ait. Quid adhȩc : Si ds ꝓ nobis.
qͥs ẽtra nos: Q filio ꝓprio ñ peꝑ¬
cit: s tradidit eũ ꝓ nobis. Numqͥd¬
nã etiã nc̃ adopeionis in eo erit
mincupacio: in qͦ ꝓprietatis ẽ no¬
men: Apls enĩ uolens caritatẽ
erga nos dei ostendere: ut mag¬
inficencia di dilectionis ex coͣ¬
paracionis genere nosceret᷑ ñ
peꝑcisse đm ꝓprio filio suo
doeuit: ñ utiq ꝓ adoptandis
adoptato. neq ꝓ creatis crea¬
pandis ꝓprio. Quȩre uirtutẽ
dicti. ut magnitudinẽ caritatis

Expanded text:
 sacramentum regenerationis hoc clamatur a nobis potius Abba pater, quam ex naturae manet proprietate; quia extra naturae proprietatem est vocis officium, et dici atque At vero quae de filio Dei Apostoli fides sit, intelligamus. Nam cum omni, quem habuit ad Ecclesiae doctrinam, sermone numquam Patrem sine Filii confessione loqueretur; tamen ut veritatem nominis hujus quanta posset humani sermonis significatione monstraret: ait, Quid ad haec? Si Deus pro nobis, quis contra nos? Qui filio proprio non pepercit, sed tradidit eum pro nobis . Num quidnam etiam nunc adoptionis in eo erit nuncupatio, in quo proprietatis est nomen? Apostolus enim volens charitatem erga nos Dei ostendere, ut magnificentia Dei dilectionis ex comparationis genere nosceretur, non pepercisse Deum proprio filio suo docuit: non utique pro adoptandis adoptato, neque pro creatis creapandis proprio. Quaere virtutem dicti; ut magnitudinem charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ad salutẽ. Si gͦ salus in ẽ fessione
nominis ẽ: quęro eur in nomine
ueritas ñ sit. Quod si in nomine
ueritas ẽ: qua auct oritate crea¬
cio ẽẽ dicit᷑: cũ ñ ereacionis con¬
fessio salutẽ sit prestitura .s. filii

Expanded text:
ad salutem. Si ergo salus in confessione nominis est; quaero cur in nomine veritas non sit. Quod si in nomine veritas est; qua auctoritate creatio esse dicetur, cum non creationis confessio salutem sit praestitura, sed filii
Abbreviated transcription (Latin):
naq ꝓuerbioꝵ obscuritates qͥbꝰ
inparabolis locutꝰ e̾e̾t. quẽ ĩa an¬
tea x ꝑm sciebant annuneiatũ a
moyse & ꝓpħis. c̃fessũ qͦq a natha¬
nael .&. dei filũr &̾. regẽ ifrł.ꝙ. ob¬
iurgato etiã phylippo etiã cũ de
tẽ patr̃e inse .&. se inpatre in esse
nesciret: cũq se a patre missũ fre¬
quentibꝰ dic ⁊is ante docuisset:
tam̃ cũ ꝓfitente eũ audissent. se
ad̾o exisse: hec eoꝵ responsio fu¬
it. Conexus enĩ hic sibi sermo eͣ
Dieunt ei discipłi eiꝰ. Nunc palã
loq̃ris. & ꝓuerbiũ nullũ dicis.
Nunc seimꝰ qͥa nosti om̃ia. & nͣ habes¬

Expanded text:
namque proverbiorum obscuritates, quibus in parabolis locutus esset, quem jam antea Christum sciebant annuntiatum a Moyse et prophetis, confessum quoque a Nathanael et Dei filium et regem Israel , objurgato etiam Philippo, cum de tem Patrem in se esse et se in Patre inesse nesciret, cumque se a Patre missum frequentibus dictis ante docuisset : tamen cum profitentem eum audissent se a Deo exisse, haec eorum responsio fuit connexus enim hic sibi sermo est: Dicunt ei discipuli ejus, Nunc palam loqueris, et proverbium nullum dicis. Nunc ergo scimus quia nosti omnia
Abbreviated transcription (Latin):
conuinei. Clamant eñi & sepe
cuit c̃fessionẽ: & naturȩ potesta¬
tẽ. testat᷑ qolor obediendi. Uirtu¬
te uincunt᷑. cũ possessa diu corpo¬
ra desert̃: honorẽ reddunt. dũ
naturã c̃fitent᷑. Dei se inter hȩc
ne. Unde t̾ͥ intͣ istas c̃fitenciũ de¬
monũ uoces. o hereticȩ. nom̃ cre¬
aturȩ: ꝙ indulgeneia ad opeio¬
nesciunt disce: ut impietat̃e tuã
ipsa illa ignoraneiũ necessaria
ꝓfessio arguat. Nãq cũ iudȩi
A ꝑm corporeũ nescirent. fei¬

Expanded text:
convinci. Clamant enim, et saepe convinci. Clamant enim, et saepe cuit confessionem, et naturae potestatem testatur dolor obediendi. Virtute vincuntur, cum possessa diu corpora deserunt: honorem reddunt, dum naturam confitentur. Dei se inter haec ne. Unde tibi inter istas confitentium daemonum voces, o haeretice, nomen creaturae et indulgentia adoptionesciunt disce; ut impietatem tuam ipsa illa ignorantium necessaria professio arguat. Namque cum Judaei Christum corporeum nescirent, sci
Abbreviated transcription (Latin):
gencia munerabat. nolens ma-¬
sicut a cȩteris dñs qͥ orabant sa¬
nitates. c̃fessionẽ fidi ad salutẽ
merendã poposeit. Non utiq
Nã hȩc ia ad cȩcũ uidentẽ locu¬
tꝰ ẽ. s ob id tantũ ut responde¬
ret ille credo dnẽ : qͥa responsi¬
onis fides. ñ cecitatis sanitatẽ e̾et
allatura: sed inte. e. uirtut᷑e dic¬
ti huiꝰ: diligent᷑ retracꝰtemꝰ. In¬
trogat dñs. Tu credis in filiũ diͤ
Si utiq sola xꝑi qualiscũq c̃fes¬
sio. fidi e̾e̾t c̃sũ macio: dictũ fu¬
isset. tu credis in xꝑm. Sed quia
hereticis pene om̃ibꝰ hoc nom̃
terent᷑ .&. filiũ tam̃ negarent:
id qͦd xꝑo ꝓpriũ ẽ. ad fidẽ posei¬
t id est. ut credat᷑ in filium dei
Credidisse aũ indi filiũ qͥd ꝓficit.
sicredat᷑ in creatura: cũ a nobis
fides in xꝑo. ñ creaturȩ di. s filii
prietatẽ. demones nescierunt:
Dignũ enĩ ẽ: hereticos ñ ĩã apo¬
stolicis doctrinis. s dȩ monũ ore

Expanded text:
gentia munerabatur, nolens magentia munerabatur, nolens masicut a caeteris Dominus, qui orabant sanitates, confessionem fidei ad salutem merendam reposcit? Non utique. Nam haec jam ad caecum videntem locutus est; sed ob id tantum, ut responderet ille: Credo Domine ; quia responsionis fides non caecitatis sanitatem esset allatura, sed vitae. Et virtutem dicti hujus diligenter retractemus. Interrogat Dominus, Tu credis in filium Dei? Si utique sola Christi qualiscumque confessio fidei esset consummatio; dictum fuisset, Tu credis in Christum? Sed quia haereticis pene omnibus hoc nomen terentur, et filium tamen negarent; id quod Christo proprium est ad fidem poscitur, id est, ut credatur in Dei filium. Credidisse autem in Dei filium quid proficit, si credatur in creaturam; cum a nobis fides in Christo, non creaturae Dei, sed filii roprietatem daemones nescierunt? Dignum enim est haereticos non jam apostolicis doctrinis, sed daemonum ore
Abbreviated transcription (Latin):
exspectat. hoc denegans: cũ so¬
la sit uita sic credere: agnũ ẽ
enĩ fidi huiꝰ sacram̃tũ: & ꝑfecta
c̃fessionis istius beatitudo ẽ. Cȩ¬
co a natiuitate dñs usũ indul¬
serat: & naturȩ dampnũ. natu¬
rȩ dñs exemerat: & qͥ cȩcus hic
ad głam d̾i natꝰ fuerat. ut in
xꝑioꝑe. di opus posset intelli¬
gi. ñ exspectata ab eo fuit fides
c̃fessionis: s qͥ in receptis ocłis
auctorẽ tanti sibi muneris
nesciebat: meruit hoe postea
ut fidẽ disceret. Non eñĩ cecita¬
tis de pulsio: uite ȩtͣnitatẽ affe¬
rebat. Ob qͦd dñs iã sanũ & de
sẏnagoga eiectũ: in t̾rogat
dicens. Tu credis infiliũ dei ͨ
Ne dampnũ sibi putaret ee̾ ca¬
rere sy nagoga: eui in mortali¬
tatẽ fid es hȩc c̃fessa rediberet.
¶ cũ ille incertꝰ etiã nc̃ respon¬
disset. qͥs ẽ dñe ut cred̃a in eũ:
ignõ racionẽ eiꝰ quẽ post ocłoꝵ
recuꝑacionẽ tantȩ fidi intelli¬

Expanded text:
exspectat hoc denegans, cum soexspectat hoc denegans, cum sola sit vita sic credere? Magnum est enim fidei hujus sacramentum, et perfecta confessionis istius beatitudo est. co a nativitate Dominus visum indulserat, et naturae damnum naturae Dominus 169 exemerat. Et quia caecus hic ad gloriam Dei natus fuerat, ut in Christi opere Dei opus posset intelligi, non exspectata ab eo fuit fides confessionis: sed qui in receptis oculis auctorem tanti sibi muneris nesciebat, meruit hoc postea ut fidem disceret. Non enim caecitatis depulsio vitae aeternitatem afferebat. Ob quod Dominus jam sanum, et de synagoga ejectum interrogat dicens: Tu credis in filium Dei ? Ne damnum sibi putaret esse, se carere synagoga, cui immortalitatem fides haec confessa redhiberet. Et cum ille incertus etiamnum respondisset, Quis est, Domine, ut credam in eum ? ignorationem ejus, quem post oculorum recuperationem tantae fidei intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ciat᷑ : & ꝑ hoc a qͥbꝰ hic di filius
ĩã negatur. ab his tune ille xꝑs
ror expetis. &. qua salutis tuȩ
fidueia. creaturã ẽẽxꝓͥm poci¬
us quã filiũ. blasphemo ore con¬
tendis: Oportuerat te ex euan.¬
geliis nosse ac tenere fid̾i huius
sacram̃tũ. Nã cũ dñs posset om¬
nia: tam̃ in unoqͦq eoꝵ qͥ orabãt.
oꝑacionis suȩ effectũ meritum
eẽ ẽfessionis. Neq eñĩ ei uirtu¬
tẽ qͥ di uirtꝰ ẽ. cͣfessio orantis
addebat. s fidi erat. Nͣmiũ hoc
mereri. Nãq cũ martha rogan¬
tẽ ꝓ lazaro int̾rogaret. an eos
qͥ in se credidissent mori nͣerede¬
ret inet̃̾nũ: illa c̃scienciȩ fue fi¬
dẽ elocuta ẽ dicens. Utiq dñe:
ego credidi qmͣ tues xꝑs filius di.
qͥm hunc mundũ uenisti. Confes¬
sio hȩc. ȩtͣnitas ẽ. & fides ista nͣ mo¬
rit᷑. Martha dep̃cans fr̃is sui ui¬
tã. int̾rogata an ita erederet: ita
credidit. Quã rogo. uel a qͦ uitã

Expanded text:
tiatur: et per hoc a quibus hic Dei filius tiatur: et per hoc a quibus hic Dei filius jam negatur, ab his tunc Christus ror, expetis? Et qua salutis tuae fiducia creaturam esse Christum potius quam filium blasphemo ore contendis? Oportuerat te ex Evangeliis nosse ac tenere fidei hujus sacramentum. Nam cum Dominus possit omnia, tamen in unoquoque eorum, qui orabant operationis suae effessionis. Neque enim ei virtutem, qui Dei Virtus est, confessio orantis addebat: sed fidei erat praemium, hoc mereri. Namque cum Martham rogantem pro Lazaro interrogavit, an eos qui in se credidissent mori non crederet in aeternum, ad illa conscientiae suae fidem elocuta est dicens, Utique, Domine, ego credidi quia tu es Christus filius Dei, qui in hunc mundum venisti ; confessio haec aeternitas est, et fides ista non moritur. Martha deprecans fratris sui vitam, interrogata an ita crederet, ita credidit. Quam, rogo, vel a quo vitam
Abbreviated transcription (Latin):
humanꝰ hic ertor: neq innegando
dĩ filio. inciũ ignorancie ẽ. ubi ig¬
norari ñ licet qͦd negat᷑. Creatura
ex nichilo subsistens: di filius diei¬
t᷑. Hoc si nec patͣ locutꝰ ẽ. nec fili
rare tantũm᷑. s odisse. Cũ enĩ pat᷑
de filio suo dicat. hic est .&. filius
de sedicat. qͥ tecũ loqͥt᷑ ipse ẽ .&. pe¬
trus c̃fiteat᷑. tues.&. iohannes
testet᷑. hic uerus est .&. paulus ñ
desistat p̃dicare de ꝓprio. ñ in¬
telligo aliud quã negandi e̾e̾ odi¬
ũ. ubi imꝑiciȩ error nͣ excusat᷑
in crimine. Loqͥt᷑ hȩc interim
ac pręuios. ip̃se ille qͥ postea e¬
rit inantichristo locuturꝰ. salu¬
tarẽ fidi ẽ fessionẽ. his tẽptam̃tis
nouis inqͥetans: ut pͥmũ c̃scien¬
ciȩ nr̃ȩ qua ita credimꝰ. intelli¬
genciã filii naturalis auellat: de¬
inde ipsũ illud qͦd adoptiuu e¬
rit. reliquũ nom̃ excludat. Nã
xꝑs. qͥa filii ꝓprietatẽ creatura
ñ habeat .&. di se ille filiũ men¬

Expanded text:
humanus hic error, neque in negando Dei filio vitium ignorantiae est, ubi ignorari non licet quod negatur. Creatura ex nihilo subsistens Dei filius dicitur. Hoc si nec Pater locutus est, nec Filiurare tantummodo, sed odisse. Cum enim pater de filio suo dicat, Hic est ; et Filius de se dicat, Qui tecum loquitur, ipse est ; et Petrus confiteatur, Tu es ; et Joannes testetur, Hic verus est ; et Paulus non desistat praedicare de proprio: non intelligo aliud quam negandi esse odium, ubi imperitiae error non excusatur in crimine. Loquitur haec interim, ac praevios ipse ille, qui postea erit in antichristo locuturus: salutarem fidei confessionem his tentamentis novis inquietans, ut primum conscientiae nostrae, quia ita eredimus, intelligentiam filii naturalis avellat; deinde ipsum illud, quod adoptivum erit, reliquum nomen excludat. Nam Christus; quia filii proprietatem creatura non habeat, et Dei se ille filium men
Abbreviated transcription (Latin):
chil ab his dissimile ex ꝑsecutore
apłs. & uas electionis p̃dicauit.
Quis eñi sermo eiꝰ. ñ sub filii con¬
fessione ẽ : Quȩ epła ñ de sacram̃¬
to ueritatis istius cepta est : In
qͦ nomine. ñ ꝓprietatis signifi¬
cacio est:Cũ enĩ dicit. reconci¬
liati sumꝰ do ꝑ mort̾e filii sui &
rursũ. ds filiũ suũ misit insimil¬
tudinẽ carnis peccati .&. rursũ.
fidelis ds ꝑ quẽ uocati estis in cõ¬
munione filii eiꝰ : qͥd hic hereti¬
coꝵ. furto loci relictũ ẽ : Filius
suus ẽ. filius eiꝰ ẽ: ñ adopeio ei
ẽ.ñ creatura eiꝰ ẽ. Nom̃ natura
loqͥt᷑  ueritate ꝓprietas enuner¬
at. fid̾ẽ cͣfessio testat᷑. Non intel¬
ligo qͥd addi possit ad naturã fili
Non incerta & infirma ille qͥ elec¬
tionis ẽ uas. locutꝰ est: nec magi¬

Expanded text:
ihil ab his dissimile ex persecutore ihil ab his dissimile ex persecutore apostolus et vas electionis praedicavit. Qui enim sermo ejus non sub filii confessione est? Quae epistola non de sacramento veritatis istius coepta est? In quo nomine non proprietatis significatio est? Cum enim dicitur: Reconciliati sumus Deo per mortem filii rursum: Deus filium suum misit in similitudinem carnis peccati ; et rursum: Fidelis Deus, per quem vocati estis in communionem filii ejus : Quid hic haereticorum furto loci relictum est? Filius suus est, filius ejus est: non adoptio ejus est, non creatura ejus est. Nomen naturam loquitur, veritatem proprietas enuntiat, fidem confessio testatur: non intelligo quid addi possit ad naturam filii. non incerta et infirma ille, qui electionis est vas, locutus est: nec Magi
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ in matre maris pͣcepta. hȩc qͦq
in illa specialis inte amoris ẽtes¬
tacione didicistr̃ uel ad sepul¬
chrũ pͥor qͦq petro currens ad¬
eptꝰ es. uel intra c̃sessus angeloꝵ
&. signatoꝵ libroꝵ. insolubiles
nexus. & signoꝵ cęlestiũ multi¬
formes potestates .& nouarũ
atq in cõprebensibiliũ cancio¬
nũ hymnos sempit᷑nos. tam pia
ł hec ꝑ agnũ ducẽ reuelata doc¬
trina ẽ. scilicet ne patͣ. pat᷑ sit.
ne filius. filius fit. ne natura. na¬
tura sit: ne ueritas. ueritas sit
Hec enĩ apud te om̃ia: demutamt᷑
infalsa. Apłs ẽcessa sibi optima m¬
telligencia. uerũ di filiũ dicit:
tu affirmas creacionẽ: tu pͣdicas
ad opcionẽ : tu negas natiuitatẽ.
E. cũ hic uerꝰ dĩ filius nobissit ꝙ
uita ȩt̾na. & resurrectio: nec uita
ȩtͣna ẽ ei. nec resurrectio. euu il¬
le nͣ uerꝰ ẽ. Eẜ hec qͥd̾ẽ iohannes
discipulus: a dño dilectꝰ. Sed n¬

Expanded text:
tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque tibi in matrem Mariae praecepta, haec quoque in illa specialis in te amoris contestatione didicisti ? Vel ad sepulcrum prior quoque Petro currens adeptus es ? Vel intra consessus angelorum 166 et signatorum librorum insolubiles nexus, et signorum coelestium multiformes potestates, et novarum atque incomprehensibilium cantionum hymnos sempiternes, tam pia tibi haec per Agnum ducem revelata doctrina est, ne Pater pater sit, ne Filius filius sit, ne natura natura sit, ne veritas veritas sit ? Haec enim apud te omnia demutantur in falsa. Apostolus concessa sibi optima intelligentia verum Dei filium dicit: tu affirmas creationem, tu praedicas adoptionem, tu negas nativitatem. Et cum hic verus Dei filius nobis sit, et vita aeterna, et resurrectio; nec vita aeterna est ei, nec resurrectio, cui ille non verus est. Et haec quidem Joannes discipulus a Domino dilectus.
Abbreviated transcription (Latin):
fides. Seqͥt᷑ enĩ. Qui negat filiũ.
neq patre habet. Qͥ ẽ fitet᷑ fili¬
ũ .& filiũ & patr̃e habet. Negans
filiũ. caret patre: cͣfitens filiũ
atq habens. habet patrẽ. Quȩ¬
ro hic: qd adoptiua nomina loci
habeant. Nũqͥd ñ nature res ista
om̃is est . Cł. quã nature res sit. ac
filius dĩ uenit. & concarnatꝰ ẽ ꝓptͣ
nos .&. passus ẽ.&. resurgens de mor¬
tius. assumpsit nos .&. dedit nobis
intellectũ optimũ: ut intelligamꝰ
uerũ. &. simus in uero filio iħuxꝑo.
rectio nr̃a. O infelix intelligen¬
sti sꝑm. ac nom̃ ꝓficiens : &. nes¬
ciens ad sacram̃tũ saiutis ñe di
filiũ uenisse: ꝑ hoc indigna optimȩ
cretis edocta es: uel qͥs hodie no¬
uus huiꝰ scienciȩ tuȩ auctor est
Anne secretũ t̾ hoc ꝑ familiarita¬
tẽ amoris recũbenti in pectꝰ su¬
ũ dñs ostendit: aut solus ad eru¬
cẽ sequens int̾cȩt̾a suscipiendȩ

Expanded text:
fides. Sequitur enim, Qui negat Filium, fides. Sequitur enim, Qui negat Filium, neque Patrem habet: qui confitetur Filium, et Filium et Patrem habet . Negans Filium caret Patre: confitens Filium atque habens, habet Patrem. Quaero hic quid adoptiva nomina loci habeant. Numquid non naturae res ista omnis est? Et quam naturae sit, acfilius Dei venit, et concarnatus est propter nos, et passus est, et resurgens de mortuis assumpsit nos, et dedit nobis intellectum optimum, ut intelligamus verum, et simus in vero firectio nostra . O infelix intelligensti spiritum ac nomen proficiens, et nesciens ad sacramentum salutis nostrae Dei filium venisse per hoc indigna optimae cretis edocta es? vel quis hodie novus hujus scientiae tuae auctor est? An ne secreto tibi hoc per familiaritatem amoris recumbenti in pectus suum Dominus ostendit ? Aut solus ad crucem sequens, inter caetera suscipiendae