comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nant: nec enun securitas ẽẽ potest do¬
nec introduxerit dilectum in domũ
matris sue et in cubiculum genitri¬
cis sue. Non erit tunc retnendi sollici¬
tudo: quia erit certitudo manendi.
In illo felicitatis statu absq studii
nr̃i usu et discipline custodia ultro
nobis affluent: immo intrinsecus de
quodam mexausto anime uent᷑ flu¬
mina fluent aque uiue et indefesse
delectationis. Nulla tunc erit necessi¬
tas in altum fodere: nullus laborł
purgare puteos ques philistei reple¬
uerunt: uel ꝓpugnare ne repleant.
Hic ille labor exigitur: nam inde ex¬
cludit᷑. Qd̃ ergo dicit non dimittam
illum. studium polliceri uidetur et
diligentiam: ut semꝑ solliita sit qͦ¬
adusq plene ẽẽ possit secura ⁊ ne sibi
elabatur de reliquo dilectus suus do¬
minus ih̾c: qui uiuit et regnat ꝑ om
nia secula seculorum am̃
sermo .xͦ.

Expanded text:
nant. Nec enim securitas esse potest, donant. Nec enim securitas esse potest, donec introduxerit dilectum in domum matris suae, et in cubiculum genitricis suae. Non erit tunc retinendi sollicitudo, quia erit certitudo manendi in illo felicitatis statu: absque studii nostri usu et disciplinae custodia ultro nobis affluent, imo intrinsecus de quodam inexhausto animae ventre flumina fluent aquae vivae et indefessae delectationis. Nulla tunc erit necessitas in altum fodere, nullus labor vel purgare puteos, quos Philistaei repleverint , vel propugnare ne repleant. Hic ille labor exigitur, nam inde excluditur. Quod ergo dicit: Non dimittam illum; studium polliceri videtur et diligentiam, ut semper sollicita sit, quoadusque plene possit esse secura: ne sibi elabatur de reliquo dilectus suus Dominus Jesus, qui vivit et regnat in saecula saeculorum. Amen. SERMO X.
Abbreviated transcription (Latin):
omnia hec incerta sunt et inter spẽ
et metum flustuant: et pendulo ni¬
tuntur gradu. Et que certitudo erit
de gr̃a: dum mutabius est natura:
Deniq et ille ait. Ego dixi in habun¬
dantia mea: non mouebor mneternũ.
auertisti faciem tuam a me: et factꝰ
sum ꝯturbatus. An non tibi similia
dixisse uidetur psalmista ⁊ sponsa: Qͣd
enim aliud est non mouebor met̾nũ
qmͣ quod hic ponitur. non dimittam
illum: Quod ibi quidem manifesta
p̃sumptio: quia uicina ultio. Au̾tisti
inquit faciem a me et factus sum ꝯ¬
turbatus. Cum sit ergo in hac carne
facilis casus et frequens impulsꝰ: ci¬
tus lapsus: certus labor: quom ñ ui¬
debuntur p̃sumpnonis ⁊ nimis ꝓm¬
ptule deuononis ẽẽ hec sponse uerba
non dinuitam illum: Quis enim
hic in eodem statu ꝑmanere poterit
p̃serum ilio subtilissime contempla¬
tionis qui uix attingi potest tenui¬
ssimo mentis ictu: forte ergo uerbah̾
non seturitatem s sollicitudinem so¬

Expanded text:
omnia hic incerta sunt, et inter spem omnia hic incerta sunt, et inter spem et metum fluctuant, et pendulo nituntur gradu. Et quae erit certitudo de gratia, dum mutabilis est natura? Denique et ille ait: Ego dixi in abundantia mea, Non 30 movebor in aeternum. Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus . An non tibi similia dixisse videntur Psalmista et Sponsa? Quid enim aliud est, Non movebor in aeternum, quam quod hic ponitur, Non dimittam illum? Sed ibi quidem manifesta praesumptio, quia vicina ultio. Avertisti, inquit, faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Cum sit ergo in hac carne facilis casus, et frequens impulsus, citus lapsus et certus labor; quomodo non videbuntur praesumptionis et nimis promptulae devotionis esse haec sponsae verba: Non dimittam illum? Quis enim hic in eodem statu permanere poterit, praesertim illo subtilissimae contemplationis, qui vix attingi potest tenussimo mentis ictu? Forte ergo verba haec non securitatem, sed sollicitudinem so
Abbreviated transcription (Latin):
duxisti me. benuisti ne ꝑgerem in de¬
fectum: deduxisti in multiplicem ꝓfe¬
ctum. In uoluntate tua deduxisti me
id ẽ in uoluntate que a te est et que
secundum te est. In uoluntate que
magis trahens qmͣ tracta est. Namr⁊
bonam uoluntatem cum multo la¬
bore ñ nunqm attrahere nitimur: et
mag̃ prosequimur quasi fugientem
qͣm sequimur ducentem. Sic enim le¬
gitur. Concupiui desiderate. Bona ta¬
lis uoluntas. s nondum placens: iu¬
sta s nondum iocunda. In uoluntate
tua deduxisti me: in illa que blando
cõstat boni mp̃iuis gustu nͨ tantum
ut sicdicam pigra nititur ratione: ꝙͣ
pia boni ip̃ius oblectatione. Tenui nec
dimitam illum donec introducã in
domum matris mee et in cubieulum
genitricis mec. Multo planior uid̾et᷑
sensus si ita dixisset. Non dimittam il¬
lum cum introduxero in domum ma¬
tris mee: illius scilicet que sursum
ẽ i herłm celestis: que est mater om¬
nium nr̃m. Nam ante illud tempũ

Expanded text:
duxisti me . Tenuisti ne pergerem in deduxisti me . Tenuisti ne pergerem in defectum, deduxisti in multiplicem profectum. In voluntate tua deduxisti me; id est in voluntate quae a te est, et quae secundum te est. In voluntate quae magis trahens quam tracta est. Nam et bonam voluntatem cum multo labore nonnunquam attrahere nitimur, et magis prosequimur quasi fugientem, quam sequimur ducentem. Sic enim legitur: Concupivi desiderare . Bona talis voluntas, sed nondum placens; justa, sed nondum jucunda. In voluntate tua deduxisti me. In illa quae blando constat boni ipsius gustu: nec tantum, ut sic dicam, pigra nititur ratione, quam pia boni ipsius oblectatione. 4. Tenui, nec dimittam illum, donec introducam illum in domum matris meae, et in cubiculum genitricis meae. Multo planior videretur sensus si ita dixisset: Non dimittam illum cum introduxero in domum matris meae, illius scilicet quae sursum est Jerusalem coelestis, quae est mater omnium nostrum. Nam ante illud tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tio legis continet hostie pellem ab¬
strahi. Nam eregione quod stricta sa¬
cerdos indu iubetur linea. ueritatis
te uult illius que de terra orta est
habitu artius astringi: ut ꝑ se ca¬
stimonie et puritatis et innocen¬
ne tibi uirtus inhereat ⁊ agglutine¬
tur tibi. S et omnia sacerdotis indu¬
menta. uel cathenulis uel balteis uel
uittis astricta et colligata uult esse
lex: ut cum indueris dominũ nr̃m
sericordie benignitatem. caritatem. ⁊
reliquas quas apud apłm legis uir¬
tutes cum xp̃i te fide uestieris ⁊ con¬
templande u̾itatis iniusceraueris af¬
fectum : omnia tibi coaptentur. ⁊ co¬
hereant ⁊ constricta suit: nichilq cir¬
ca te uagari et fluctuare possit ⁊ tem¬
ptationis et dissolutionis uento fol¬
ucare. Qui se talis uirtutis uestierit
hĩtu ut ei in naturam uersa uideat᷑:
non ego hunc tam tenere qm teneri
dixerim. Tenuisti inquit manũ dex¬
teram meam: et in uoluntate tua de¬

Expanded text:
tio legis continet hostiae pellem abtio legis continet hostiae pellem abstrahi . 3. Nam e regione, quod stricta sacerdos indui jubetur linea; Veritatis te vult illius quae de terra orta est, habitu arctius astringi, ut per se castimoniae et puritatis et innocentiae tibi virtus inhaereat, et agglutinetur tibi: sed et omnia sacerdotis indumenta, vel catenulis, vel balteis, vel vittis astricta et colligata sibi vult esse lex : ut cum indueris Dominum nostrsericordiae, benignitatem, charitatem, et reliquas quas apud Apostolum legis virtutes ; cum Christi te fide memoriter isceraveris affectum; omnia tibi coaptentur et cohaereant, et constricta sint, nihilque circa te vagari et fluctuare possit, et tentationis vel dissolutionis vento follicare. Qui se tali virtutis vestierit habitu, ut ei in naturam versa videatur, non ego hunc tam tenere quam teneri dixerim. Tenuisti, inquit, manum dexteram meam, et in voluntate tua de
Abbreviated transcription (Latin):
ge amplexu donec uersa uice ultro t̃
inhereant. et amplexentur te gratis
et si ne studii tui labore te teneant: nec
sinant uel longius abscedere uel diu¬
tius abeẽ. Et siquando declines ad of¬
firia humane necessitatis: ibi te in¬
sectentur et reuocent ad se et arripi
ant. ut si non possint assidue studi¬
um semꝑ tamen habeant obligla¬
tum affectum. Nam ñnulla michiui¬
detur distinctio: tu ne teneas xp̃m dĩ
urtutem et sapientiam an tu tene¬
aris ab ipso. Ama inquit sapientiã
et amplexabitur te. Deniq et de qui¬
b dam diutur: quodtenuit eos suꝑ¬
bia. Quid ẽ tenuit nisi irretuit et
nin ẽ quod sequitur. O perti sunt ĩ¬
iquitate et impietate sua: ut non
faule euoluere et explicare ab illo
se possint. Et ut amplius dicam qrͣ
cute quadam sic aliqui praua operti
et inuoluti sunt consuetudine uici¬
orum: ut illam dediscere. ⁊ desuesce
non tam expoliari sit qm excoriari.
In cuius rei indicium: forte institu¬

Expanded text:
ge amplexu, donec vice versa ultro tibi ge amplexu, donec vice versa ultro tibi inhaereant, et amplexentur te gratis, et sine studii tui labore te teneant, nec sinant vel longius abscedere, vel diutius abesse. Et si quando declines ad officia humanae necessitatis, ibi te insectentur et revocent, et arripiant ad se, ut si non possint assidue studium, semper habeant obligatum affectum. Nam nonnulla mihi videtur distinctio, an tu teneas Christum Dei virtutem et sapientiam, an tenearis ab ipso. Ama, inquit, sapientiam, et amplexabitur te . Denique et de quibusdam dicitur, quod tenuit eos superbia. Quid est tenuit, nisi, Irretivit, etnim est quod sequitur, Operti sunt iniquitate et impietate sua : ut non facile evolvere et explicare ab illa se possint. Et ut amplius dicam, quasi cute quadam, si aliqui prava operti et involuti sunt consuetudine vitiorum, ut illam dediscere et desuescere, non tam exspoliari sit, quam excoriari. In cujus rei indicium, forte institu
Abbreviated transcription (Latin):
it hominis uetustatem: et in tranqͥl¬
liorem statum a corporis corruptibi¬
lis pena et carnis pugna dimitti se
postulat uel exultat. Sponsa uͦ dile¬
ctum a se non dimitendum presu¬
mit. Et quanto p̃cellentis ẽ gr̃e non
dimutere quod ames: qm euadere ꝙ
horreas: Omnes hiz et sun carne uel
carnis specie uiderint: quosdam uel
uisionis uel app̃hensionis gradus
distingunt humanis in mentib. Q
nulli eorum indultum legimus: ista
usurpat cuiꝰ temptamus euentila¬
re sermones. Inueni. tenui: nec dimit¬
tam. Inueni ꝑ aspirationem: tenui
memori retractatione: non dinuittã
continuatione iugi. Tenui illũ. ł tu
cum inuen̾is xp̃m. cum inueneris
sap̃iam. cum inuen̾is iustiuam. sci¬
tatem. redemptõnem. hec enun om¬
nia nobis fc̃s est xp̃c. cum ista inue¬
neris: tene affectu. tene studio. Qd̃ ĩ¬
telligentia inueneris. diligentia te¬
ne: ⁊ retine ut sic dicam. renitentes
uirtutes. et lubricas sp̃es artiori astͥn¬

Expanded text:
it hominis vetustatem, et in tranquilit hominis vetustatem, et in tranquilliorem statum a corporis corruptibilis poena, et carnis pugna dimitti se, vel postulat, vel exsultat: sponsa vero dilectum a se non dimittendum praesumit. Et quanto praecellentis est gratiae non dimittere quod ames, quam evadere quod horreas? 2. Omnes hi etsi in carne, vel carnis specie viderint; quosdam vel visionis, vel apprehensionis gradus distinguunt humanis in mentibus. Quod nulli eorum indultum legimus, ista usurpat, cujus tentamus eventilare sermones. Inveni, tenui, nec dimittam. Inveni per aspirationem, tenui memoriae retractatione; non dimittam continuatione jugi. Tenui illum. Et tu cum inveneris Christum, cum inveneris sapientiam, cum inveneris justitiam, sanctitatem, redemptionem: haec omnia enim nobis factus est Christus : cum ista inveneris, tene affectu, tene studio. Quod intelligentia inveneris, diligentia tene, et retine, ut sic dicam, renitentes virtutes, et lubricas species arctiori tibi astrin
Abbreviated transcription (Latin):
moyses apparentem sibi in oreb domi¬
num: s tenere non meruit: qui nec
ꝑmissus est propius accedere. Uidit
iacob dominum: s uidit in sompnis
et delonge. uidit scale innixum. Nam
et si app̃hendit angl̾m non tamen
retinuit: s quadam lucte molenti¬
a bñdictionis extorsit grãm. amisit
p̃sentiam: et idcirco dicere non potu¬
it. non cdimittam illum. Inuenit eũ
maria magdalene s prohibita ẽ nõ
dico tenere s etiam tangere: quiape¬
nes monumentũ uitam quesiuit.
Suscepit deũ expectatũ ꝙ insꝑato inuen¬
tum senex ille symeon in ulnas sua̾
et gratulanonis erupit letus in tã¬
ticum ⁊ s uocis huius usum sibi
non p̃sumpsit: non dimittam illũ.
Deniꝙ sic ait. Nunc dimittis seruum
tuum domine secundum uerbum
tuum in pace. utiq in pace dimitti¬
tur solutus et sequestratus a carne:
ut non ampluis concupiscat aduer¬
sus sp̃m ⁊ illi repugnet. Ille ad noui
amplexum pueri senescentis de posu¬

Expanded text:
Moyses apparentem sibi in Horeb DomiMoyses apparentem sibi in Horeb Dominum, sed tenere non meruit, qui nec permissus est propius accedere . Vidit Jacob Dominum, sed vidit in somnis, et de longe vidit scalae innixum . Nam etsi apprehendit angelum, non tamen retinuit: sed quadam luctae violentia benedictionis extorsit gratiam , amisit praesentiam, et idcirco dicere non potuit: Non dimittam illum. Invenit illum Maria Magdalene, sed prohibita est non dico tenere, sed etiam tangere , quia penes monumentum vitam quaesivit. Suscepit diu exspectatum, et insperato inventum senex ille Simeon in ulnas suas, et gratulationis laetus erupit in canticum, sed vocis hujus usum sibi non praesumpsit: Non dimittam illum. Denique sic ait: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbum tuum in pace . Utique in pace dimittitur 29 solutus et sequestratus a carne, ut non amplius concupiscat adversus spiritum et illi repugnet. Ille ad novi amplexum pueri, senescentis deposu
Abbreviated transcription (Latin):
Ego huius capitli sensum
ad futuram uolui tantũ
felicitatem referre quando sponsꝰ di¬
lecte mainfestam p̃sentie sue exhibe¬
bit plenitudinem: ut nichil sit quod
interrumpat perpetuitatem. Naur⁊
quod p̃mittitur cum ꝑtransissem il¬
los: non incongrue ad id refertur. cũ
euatuau̾it omnem principatum. ⁊
potestatem: ut sit deus omĩa in om¬
nib ante enun illud tempus quis
ex sententia dicere potest. non dunit¬
tam illum: S bunc artat et euertit
intellectũ et ad p̃sens facit referri il¬
lud quod sequitur: donet introducã
illum in domum matris mee. S iã
mo considera qmͣ sint leticie plena hec
u̾ba. Inueni inquit. tenui nec dimittã.
Magnus ille patriarcha abraham le¬
gitur udisse dominũ: non iuenisse
Apparuit enim ei ultro: stanti in o¬
stio tabernacli ad meridiem. Deniq
egressus de tabernatulo obuius sedu¬
lus sub ylice exhibuit officium: in
tabernatulum uͦ introducere ñ me¬
ruit nedum in cubiculum. Uidit ⁊¬

Expanded text:
Ego hujus capituli sensum ad futuram volui tantum felicitatem referre, quando sponsus dilectae manifestam praesentiae suae exhibebit plenitudinem; ut nihil sit quod interrumpat perpetuitatem. Nam et quod praemittitur, Cum pertransissem illos, non incongrue ad id refertur: Cum evacuaverit omnem principatum et potestatem, ut sit Deus omnia in omnibus . Ante illud enim tempus, quis ex sententia dicere potest: Non dimittam illum? Sed hunc arctat et evertit intellectum, et ad praesens facit referri, illud quod sequitur: Donec introducam illum in domum matris meae. Sed jam mo considera quam sint laetitia plena haec verba: Inveni, inquit, tenui, nec dimittam. Magnus ille patriarcha Abraham legitur vidisse Dominum, non invenisse. Apparuit enim ei ultro stanti in ostio tabernaculi ad meridiem. Denique egressus de tabernaculo obvius, sedulus sub ilice exhibuit officium : in tabernaculum vero introducere non meruit, nedum in cubiculum. Vidit et
Abbreviated transcription (Latin):
diligeret. Sic ergo electa et dilecta. q̃¬
sita et acquisita. inuenta et p̃uenta:
quomͦ non scd̃m uires conatu: ⁊ supͣ
iures affectu illum et diligam et que¬
ram: Queram queram donec uoti cõ¬
pos uocem leticie ꝓferam: inuemi ꝙ̃
diligit anima mea. Ego inuentionẽ
nun ⁊ proficiens anima de uirtute
in uirtutem. deu̾itate in u̾itatẽ dũ
ubiq noiuis informat᷑ mysteriis et
infunditur gaudiis: ꝑ singulos pro¬
fectuum gradus dicere potest.Inueni
quem diligit anuma mea uerbum

Expanded text:
diligeret. Sic ergo electa et dilecta, quaediligeret. Sic ergo electa et dilecta, quaesita et acquisita, inventa et praeventa, quomodo non secundum vires conatu, et supra vires affectu illum et diligam et quaeram? Quaeram, donec voti compos vocem laetitiae proferam: Inveni quem diligit anima mea. Ego inventionem nim et proficiens anima de virtute in virtutem, de veritate in veritatem, dum ubique novis informatur mysteriis, et infunditur gaudiis, per singulos profectuum gradus dicere potest: Inveni quem diligit anima mea, Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtransissem illos: mueni quem dili¬
git anima mea. O quam felix qͣm le¬
tus prouentus: tam longi circuitꝰ.
Beati gradꝰ illi: ꝑ quos in talem eua¬
ditur terminum. Que sunit in lectu¬
io: circuiuit ciuitatem: interroga¬
uit custodes. Orimo loco querit ꝑse:
cio nec per se nec penes se. Et hoc lo co
quanto humilius querit. tanto qui¬
dem efficatius: quantoꝙ a sui confi¬
dentia longuis recessit tanto reppe¬
rit citius Inueni inquit. In ueni illũ
qui me prius quasi ouem trrautem
et quasi dragniam ꝑditam quesiuit
et inuenit: et misccłia eius preuenit
me. Me inqͣm prior inuenit ꝑditam:
p̃uenit nichil meritam. Inuenit er¬
rantem: p̃ueuit desperantem. Inue¬
nit diffitentem: preuenit diffidentẽ.
Inuenit qualis cẽm michi indicans:
p̃uenit ad sua me reuocans. uagã
inuenit in errorib: uacuam gr̃e p̃ue¬
nit munerib. Inuenit ut non ego ip¬
sum. s ip̃e me eligeret: p̃uenit ut pͥor

Expanded text:
pertransissem illos, inveni quem dilipertransissem illos, inveni quem diligit anima mea. O quam felix, quam laetus proventus tam longi circuitus! Beati gradus illi, per quos in talem evaditur terminum. Quaesivit in lectulo, circuivit civitatem, interrogavit custodes. Primo loco quaerit per se e. Tertio vero, nec per se, nec penes se. Et hoc loco quanto humilius quaerit, tanto quidem efficacius; quantoque a sui confidentia longius recessit, tanto reperit citius. Inveni, inquit, inveni illum: qui me prior quasi ovem errantem, et quasi drachmam perditam quaesivit et invenit, et misericordia ejus praevenit me. Me, inquam, prior invenit perditam, praevenit nihil meritam. Invenit errantem, praevenit desperantem: invenit differentem, praevenit diffidentem: invenit qualis essem mihi indicans, praevenit ad sua me revocans: vagam invenit in erroribus, vacuam gratiae praevenit muneribus: invenit ut non ego ipsum, sed ipse me eligeret; praevenit ut prior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe quia capaces: proxime quia ca¬
pientes. Quonam enu modo non de
uicino accedit immortalitas ad imn¬
mutabilitatem: incorporalitas ad sĩ¬
plicitatem. illocacitas ad immensita¬
tem ⁊ ratio ad ueritatem uirtus ad bo¬
nitatem: Et ut expressius loquar. qͥd
ẽẽ uitinius et similius potest qm sa¬
pientia sapientie iusticia iustinie: ꝙͣ
us il luminata illuminanti iustifi¬
cata iustificanti. Quid similius alii
qmͣ causatuium cause formatũ for¬
me: Niam in formato fere nichil ali¬
ud attenditur qmͣ formoa: Semiq
et quod dulce est suꝑ omnia simile
uidetur dulcedini: et quod lucidũ
ẽ luci. Itaq ꝓximum non iniusteui¬
detur quod illi tanta emulatione.
ponitur: proximum quia nichil in¬
t̾ponitur. Nam et si finitum nr̃m ĩ¬
comparabłiter excellit diuine imm̃¬
sitatis infinitas: ymaginis tamẽ
ad u̾itatem ñ nulla dinoscitur ẽẽ af¬
finitas. Iure ergo dicit. Paululũ cũ

Expanded text:
Prope, quia capaces; proxime, quia caPrope, quia capaces; proxime, quia capientes. Quonam enim modo non de vicino accedit immortalitas ad immutabilitatem, incorporalitas ad simplicitatem, illocalitas ad immensitatem; ratio ad veritatem, virtus ad bonitatem? Et ut expressius loquar, quid esse vicinius et similius potest quam sapientia sapientiae, justitia justitiae; 28 quam illuminata illuminanti, justificanti justificata? quid similius alii, quam causativum causae, formatum formae? Nam in formato fere nihil aliud attenditur quam forma. Denique et quod dulce est, super omnia simile videtur dulcedini; et quod lucidum est, luci. Itaque proximum non injuste videtur, quod illi tanta aemulatione componitur; proximum, quia nihil interponitur. Nam etsi finitum nostrum incomparabiliter excedit divinae immensitatis infinitas; imaginis tamen ad veritatem nonnulla dignoscitur esse affinitas. 8. Jure ergo dicit: Paululum cum
Abbreviated transcription (Latin):
nullus ꝙ alterius p̃stantiors natu¬
re interponitur distinctio. Non enĩ¬
ualet inter ymaginem et ueritatem
inferius altero. Quod enim ueritas
non est quomͦ ꝓximuus accedit ad cã
quam ut ip̃ius simulachium et ca¬
racter sit: In quo ergo attenditur ĩ
rationali sp̃u ea que ad diuinã na
uiram ẽ ymago ẽ: Primo quidem
loco quia est ueritatis et usticie ca¬
pax: scd̃o si capiat illas et fiat uerꝰ
et iustus ꝑ gr̃am quod ds̃ est ꝑ na¬
turam. Tria hic michi distincta sunt.
idest capacem ẽẽ boni summi. ip̃m
hr̃e et ẽe ip̃m. Imago attenditur in pͥ¬
mo ⁊ similitudo in secundo: ueritas
in tercio. Primum commune ẽ om¬
nium intellectualiũ sp̃uum ⁊ scd̃m
electorũ tantum: tercium solius in¬
creati sp̃c In primo prope accedimus:
in secundo ꝓxime: tercium ip̃e est. Pro¬
pe accedimus ꝑ aptitudinem ꝓxime
ꝑ coaptationem. Prope ꝑ uature pri¬
meua: ꝓxie per uirtutis priuilegia

Expanded text:
nulliusque alterius praestantioris natunulliusque alterius praestantioris naturae interponitur distinctio. Non enim inter imaginem et veritatem inferius altero. Quod enim veritas non est, quomodo proximius accedit ad eam, quam ut ipsius simulacrum et character sit? In quo ergo attenditur in rationali spiritu ea, quae ad divinam est naturam imago? Primo quidem loco, quia est veritatis et justitiae capax. Secundo, si capiat illas, et fiat verus et justus per gratiam, quod Deus est per naturam. Tria hic mihi distincta sunt, id est, capacem esse boni summi, ipsum habere, et esse ipsum. Imago attenditur in primo, similitudo in secundo, veritas in tertio. Primum commune est omnium intellectualium spirituum; secundum, electorum tantum; tertium, solius increati spiritus. In primo prope accedimus, in secundo proxime, tertium ipse est. Prope accedimus per aptitudinem, proxime per coaptationem. Prope per naturae primaeva, proxime per virtutis privilegia.
Abbreviated transcription (Latin):
transissem illos paululum. inueni
quem diligit anima mea᷑ Demq
chaos magnum firmatum est int̾
nr̃am et ip̃ius naturam. Quale que¬
ris chaos: utiq inanitatis nr̃e. Oͣs
gentes ait propheta quasi non sint
sic sunt coram eo: et quasi nichilũ
et mane reputate sunt ei. Iure ma¬
nis reputatur nr̃a substantia: in cu¬
ius assumptione exmanisse se dici¬
tur illa plenitudo. Que ergo poterit
assignari conuenientia et uicinitas
manis cum solido ⁊ nichil cum unm̃¬
so: Qua ergo ratione dicit paululũ
cum ꝑtransissem inueni quem dili¬
git anuma mea: An forte penngera
ẽ caritas: et prepeti uolatu ardenti
desiderii interiacens hoc de quo loqui¬
mur p̃teruolat uacuum: Utiq sic
assentior. Nam amare iam tenere ẽ:
et iam assimilar et uniri est. Quid¬
ni cum deus caritas sit: S aliam
hic ego paro rationem. Post rationa¬
lis contemplationem creature sur¬
sum ascendenti primo se statun gra¬
du duuna offert et occurrit natura

Expanded text:
transissem illos paululum, inveni transissem illos paululum, inveni quem diligit anima mea. Denique chaos magnum firmatum est inter nostram et ipsius naturam. Quale quaeris chaos? Utique inanitatis nostrae. Omnes gentes, ait propheta, quasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihil et inane reputatae sunt ei . Jure inanis reputatur nostra substantia, in cujus assumptione exinanisse se dicitur illa plenitudo. Quae ergo poterit assignari convenientia et vicinitas inanis cum solido, nihili cum immenso? Qua ergo ratione dicit: Paululum cum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mea? An forte pennigera est charitas, et praepeti volatu ardentis desiderii interjacens hoc, de quo loquimur, praetervolat vacuum? Utique sic assentior. Nam amare, jam tenere est; etiam assimilari et uniri est. Quidni, cum Deus charitas sit? 7. Sed aliam hic ego paro rationem. Post rationalis contemplationem creaturae sursum ascendenti primo se statim gradu divina offert et occurrit natura,
Abbreviated transcription (Latin):
nam hoc ip̃m intelligere et illumi¬
nari et scire est. Quis itaq non uide¬
at quamus nisi subtilissime non
discernantur ꝓpter non nullam sunt¬
similitudinem quis inqm non uide¬
at differre inter se lumen ꝑ quod il¬
luminatio fit et illuminatronemq̃
ꝑ lumen fit in quoius illuminatio:
Alterum enim creatum est: alterũ
creans. Alterum illuminatum: alte¬
rum illuminans. Nec potest essen¬
tialiter eadem sapieentia que fit ꝑ
illa que fit ex tempore cum illa que
nata est ab eternitate. Si hec distinxi¬
sti in dilecto osponsa et ab hiis que
uxta statum humane substantie in
illo sunt uirtutes. ad uerbi ꝑtransi¬
sti diuicias: tunc iuire et excellenter
dicere potes. Paululum cum ꝑtran¬
sissem illos: inueni quem diligit a¬
nima mea. S quomͦ aptabimus il¬
lro quod ponitur scilicet paululũ:
Inestunabiliter p̃rogat omni crea¬
ture diuina maiestas ⁊ et quasi uini¬
na et familiaris sit dicis cum per¬

Expanded text:
Nam hoc ipsum intelligere, et illumiNam hoc ipsum intelligere, et illuminari, et scire est. Quis itaque non videat: quamvis nisi subtilissime non discernatur propter nonnullam similitudinem: quis, inquam, non videat differre inter se lumen per quod illuminatio fit, et illuminationem quae per lumen fit in quovis illuminato? Alterum enim creatum est, alterum creans; alterum illuminatum, alterum illuminans. Nec potest essentialiter esse eadem sapientia quae fit per illa quae fit in tempore, cum illa quae nata est ab aeternitate. 6. Si haec distinxisti in Dilecto, o sponsa, et ab his quae juxta statum humanae substantiae in illo sunt virtutes, ad Verbi pertransisti divitias, tunc jure et excellenter dicere potes: Paululum cum pertransissem illos, inveni quem diligit anima mea. Sed quomodo aptabimus illud quod ponitur, scilicet, paululum? Inaestimabiliter praerogat omni creaturae divina majestas, et quasi vicina et familiaris sit, dicit: Cum per
Abbreviated transcription (Latin):
unam & eandem esse scientiam
nium racionalium sp̃uum: ⁊ in¬
ter se et cum dei u̾bo unam ẽẽ sapi¬
entiam quia dĩ uerbum. Iam er¬
go de sola anima ih̃u non erit ħ
disputatio: ⁊ nullus iam erit
uobis exitus ad tuendam suꝑiꝰ
positam diu̾sitatem scientie int̾
u̾bum ⁊ animam iħu. Et quomͦ
patebit exitus cum hoc modo õi¬
um una conuincatur sap̃ĩa: qr
unum lumen quod illuminat
omnes: An forte quia diu̾so mͦ
illuminatio fit. etiam diu̾se int̾
se illuminationes sunt ⁊ ab eoꝑ
Ita etiam in animis rõnalib ⁊
diuinitus illuminatis: ⁊ lum̃
quo illuminantur. ⁊ ip̃a illu¬
minatio que ꝑ lumen fit abin¬
uicem discernentur. Nam illu¬
minatio quidem fit in illumi¬
nato ⁊ ex tempore fit: lumen
autem ip̃m non fit. s ẽ. ⁊ ex et̾¬
no est. Hoc modo in unamente qͥs
neget multas scientias ẽẽ: in qua
intelligit multas comprehensioẽs
ẽe quamius una sit mentis ius q̃
lumen in animo fit intelligentis:

Expanded text:
unam et eamdem esse scientiam unam et eamdem esse scientiam nium rationalium spirituum, et inter se, et cum Dei Verbo unam esse sapientiam, quia Dei Verbum? Jam ergo de sola anima Jesu non erit haec disceptatio: et nullus jam erit nobis exitus ad tuendam superius positam diversitatem scientiae inter Verbum et animam Jesu. Et quomodo patebit exitus, cum hoc modo omnium una convincatur sapientia, quia unum lumen quod illuminat omnes? An forte quia diverso modo illuminatio fit, etiam diversae inter se illuminationes sunt, et ab eo ita etiam in animis rationalibus, et divinitus illuminatis, et lumen quo illuminantur, et ipsa illuminatio quae per lumen fit, ab invicem discernentur? Nam illuminatio quidem fit in illuminato, et ex tempore fit: lumen autem ipsum non fit, sed est, et ex aeterno est. Hoc modo in una mente quis neget multas scientias esse, in qua intelligit multas comprehensiones esse, quamvis una sit mentis vis quae lumen fit in animo intelligentis.
Abbreviated transcription (Latin):
ideo numerose dicitur⁊ non quia in
se numerabilis ẽ s pp̃ numerosita¬
tem habentium eam: Nam et una
dicitur fides propter unam rem cre¬
ditam: cum tamen cuiq sit sua. Q¬
re ergo una res non dicatur numero¬
se: cum multe singulariter dicant᷑
Deniq et multe scientie et multe uo¬
luntates eius dem ꝑsone dicuntur:
et eodem temꝑe propter multitudi¬
nem rerum quas uel scit uel uult e¬
tiam sunul. Ad res ergo scitas respici¬
entes non ad ip̃ius mentis uim qͣ
quisq scit quod scit: et unius mul¬
tas et multorum dicimus unam sci¬
entiam. Cum itaq duitur omnis
sapientia a domino deo est nichil
officit ad astruendam unitatem sa¬
pientie: quia hoc non ad ip̃am s ad
ip̃a que scuintur ꝑ ip̃am refertur
quod dicitur omnis. Neq enim qͥ a
multa sunt que illuminantur ut
uideri possint. aut multi ut uidere
possint: ideo multiplex lumen est
quod et iusa illuminat et uidenti¬
b lucet. Quid ergo: Dicemus

Expanded text:
ideo numerose dicitur, non quia in ideo numerose dicitur, non quia in se numerabilis sit, sed propter numerositatem habentium eam? Nam et una dicitur fides, propter unam rem creditam, cum tamen cuique sit sua. Quare ergo una res non dicatur numerose, cum multae singulariter dicantur? Denique et multae scientiae, et multae voluntates ejusdem personae dicuntur, et eodem tempore, propter multitudinem rerum quas vel scit vel vult etiam simul. Ad res ergo scitas respicientes, non ad ipsius mentis vim, qua quisque scit omne quod scit; et unius multas, et multorum dicimus unam scientiam. Cum itaque dicitur, Omnis sapientia a Domino Deo est, nihil officit ad astruendam unitatem sapientiae: quia hoc non ad ipsam, sed ad illa quae sciuntur per ipsam, refertur quod dicitur, omnis. Neque enim quia multa sunt, quae illuminantur ut videri possint, aut multi ut videre possint, ideo multiplex lumen est, quod et visa illuminat, et videntibus lucet. Quid ergo? dicemus
Abbreviated transcription (Latin):
et illud hr̃e dicetur ex gr̃a ut natura¬
liter et eẽntialiter et simpliciter lu¬
men sit et illuminans sit: aut quo¬
nam modo erit nature qm gre no¬
ticia p̃stantior: si non expressior: At
illud adducunt quod legnur et ue¬
rissime legitur. quia omius sapien¬
tia a domino deo est et cum eo fuit
semper et est ante enum. Si omnis
sap̃ia a deo et cum illo est añ euumr:
que a deo est et illi coeterna ẽ qui a
cum illo ante euum est non mul¬
te nec uane et diuerse sapientie s
una sola et inuariabilis est: Que¬
stio hec non iam circa unam solã
ihũ domini restringitur animã
s se dilatat ad omnes que alicuiu̾
sunt ꝑticipes sapientie: ut simi¬
liter queri possit an omnes habeãt¬
unam cum uerbo dei sapientiam:
immo an omnes aliam non habeãt
qm ip̃m uerbum dĩ sapientiam. Qtõ
si ita est una iam et in diuisa erit oĩ¬
um sapientia. Et qua ranone dicit᷑
omnis si non nisi una est: Quid si

Expanded text:
et illud habere dicetur ex gratia, ut naturaet illud habere dicetur ex gratia, ut naturaliter et essentialiter et simpliciter lumen sit, et illuminans sit? Aut quonam modo erit naturae quam gratiae notitia praestantior, si non expressior? At illud adducunt quod legitur, et verissime legitur, quia omnis sapientia a Domino Deo est, et cum illo fuit semper, et est ante aevum . Si omnis sapientia a Deo et cum illo est, et ante aeilla, quae a Deo est, et illi coaeterna est, quia cum illo ante aevum est? Non multae nec variae et diversae sapientiae, sed una sola et invariabilis est. 5. Questio haec non jam circa unam Domini Jesu solam restringitur animam, sed se dilatat ad omnes quae alicujus sunt participes sapientiae: ut similiter quaeri possit, an omnes unam habeant cum Verbo Dei sapientiam, imo an omnes aliam non habeant quam ipsum Dei Verbum sapientiam. Quod si ita est, una jam et indivisa erit omnium sapientia. Et qua ratione dicitur omnis, si nonnisi una est? Quid, si
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽntie nec admitti potest in equali-¬
tate noticie. Nam ħ ip̃m eẽntialiter
deum ẽẽ et sapientiam ẽẽ et sũmã
bonitatem ẽẽ et uirtutem suminã
et solam et sempiteruam quid habe¬
at delectanonis et gandii cui dabi¬
mus nosse: nisi tui datum ẽ et ẽeꝰ
uerbum gͦ patris tantomag̃ intune
et sincere et simpliiter se ip̃m nouit
et uniu̾sa ꝑ se ip̃m: quanto meliore
nititur priuilegio essentialis unitas
qmͣ unio ꝑsonalis. Hec ad hoc replica¬
mus ad discernendas scilicet unius
propter illos qui de unitate ꝑsone: e¬
qualitatem uel mag̃ unitatem in du¬
cunt uirtutis et scientie. Qui tamen
cum omnia dicant a nuam hr̃e ꝑ
grãm. que habet uerbum ꝑ natu¬
ram: ip̃i uidentur quasdam distã¬
tias et gradus ut sic dicam induce¬
re ꝑ distinctionem nominum istoꝵ
id ẽ gr̃am et naturam. Quantũ illi
denegant. cui hoc ip̃m non dant ꝑ
naturam habere uel nosse: Nam si

Expanded text:
essentiae, nec admitti potest in aequaliessentiae, nec admitti potest in aequalitatem notitiae. Nam hoc ipsum essentialiter Deum esse, et sapientiam esse, et summam bonitatem esse, et virtutem summam, et solam, et sempiternam, quid habeat delectationis et gaudii, cui dabimus nosse, nisi cui datum est et esse? Verbum ergo Patris tanto magis intime et sincere et simpliciter se ipsum novit, et universa per se ipsum, quanto meliore nititur privilegio essentialis unitas, quam unio personalis. 4. Haec ad hoc replicamus, ad discernendas scilicet unius propter illos qui de unitate personae aequalitatem, vel magis unitatem inducunt et virtutis, et scientiae. Qui tamen cum omnia dicant animam habere per gratiam, quae habet Verbum per naturam; ipsi videntur quasdam distantias et gradus, ut sic dicam, inducere per distinctionem nominum istorum, id est naturam et gratiam. Quantum illi denegant, qui hoc ipsum non dant per naturam habere vel nosse? Nam etsi
Abbreviated transcription (Latin):
ficere potest. Non communicarisz
communicare. illam possumus: u
tendo certe non existendo. Manet
itaq naturis istis sua ciiq tam in¬
tegritas qmͣ ꝓprietas. Consequenter
etiam competentes hiis comp̃hen¬
siones et affectus et contemplano¬
nes et beatitudines imꝑmixte sunt:
et distincte et differentes et num̾a¬
biles sine numero ꝑsone. Nam quis
asserere p̃sumat beatissimam xp̃i
anumain aut nichil sentire penitꝰ
dulcedinis et gaudii aut iterumg̾¬
tans et saporis et beatitudinis illiꝰ
qua beatissima ꝑfruitur trinitas:
Ma iors si quidem est excessentie
ẽe illud uitale bonum: qmͣ partici¬
paie. Longe expressior est experien¬
tia et domestica mag̃ in eẽntia qmͣ
in usu. Esse utiq id ip̃m uti est. non
mͦ gͦ essentia perfruitione sola non
potior quia ꝓximior: Demde liceta¬
numa hec in uerbo omnia uidet et
ip̃m uerbum in uerbo uidet: tam̃
quia admissa non est in societatem

Expanded text:
roficere potest. Non commutare, sed roficere potest. Non commutare, sed communicare illam possumus, utendo  pro fruendo certe non existendo. 3. Manet itaque naturis istis sua cuique tam integritas quam proprietas. Consequenter etiam competentes his comprehensiones, et affectus, et contemplationes, et beatitudines impermistae sunt, et distinctae, et differentes, et numerabiles sine numero personae. Nam quis assereret beatissimam Christi animam aut nihil sentire penitus dulcedinis et gaudii; aut iterum, gustatis et saporis, et beatitudinis illius qua beatissima perfruitur Trinitas? Majoris siquidem est excellentiae esse illud vitale bonum quam participale, longeque expressior est experientia et domestica magis in essentia quam in usu ipsius. Esse utique id ipsum uti est, non modo ergo essentia perfruitione sola non potior, quia proximior? Deinde licet anima haec in Verbo omnia videt, et ipsum Verbum in Verbo videt: tamen quia admissa non est in societatem
Abbreviated transcription (Latin):
poterat. s et ip̃e illuminat omnem
hominem uenientẽ in hunc mundũ.
Qua gͦ consequentia creato et illũa¬
to indigeret lumen creans et illummi¬
nans: Nulla plane. Ille non indiget:
s mea est indigentia. Ratio est hec
mee cecitatis. non claritatis illius:
non assumentis u̾bi s assumpti sp̃c
Ego indigebam ut et hec nature
mee pars uerbo uniretur: et si cla¬
rificate in deo pornonis merita. inu¬
niu̾sos ꝑ fidem refluerẽt. Omnes nõ
mediante consubstantiali nr̃o refor¬
mamur in xp̃o: accedentes ꝑ fidem.
ad ip̃m. Et ideo totum oportebat as¬
sumi. ut gr̃a refunderet᷑ in totum:
quia corruptio fermentauerat totũ.
Manent gͦ in una ꝑsona nature
gemine: siuut integre sic et imper¬
mixte. Diuina enim inconu̾tibilis
et incommutabilis est nec potest cõ¬
u̾ti in aliam: nec in se sinit aliam cõ¬
u̾ti. Non ualet maliam: ex se deficere.
Defectus si quidem illi foret omnis
mutatio: nec mag̃ in illam alia ꝓ¬

Expanded text:
poterat, sed ipse illuminat omnem poterat, sed ipse illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Qua ergo consequentia creato et illuminato indigeret lumen creans et illuminans? Nulla plane. Ille non indiget, sed mea est haec indigentia. Ratio haec est meae caecitatis, non claritatis illius: non assumentis Verbi sed assumpti spiritus. Ego indigebam, ut et haec naturae meae pars Verbo uniretur, et sic clarificatae in Deo portionis merita in universos per fidem refluerent. Omnes nos mediante consubstantiali nostro reformamur in Christo, accedentes per fidem ad ipsum. Et ideo totum oportebat assumi, ut gratia refunderetur in totum. quia corruptio fermentaverat totum. Manent ergo in una persona naturae geminae, sicut integrae, sic et impermistae. Divina enim inconvertibilis 26 et incommutabilis est: nec potest converti in aliam, nec in se sinit aliam converti. Non valet in aliam ex se deficere. Defectus siquidem illi foret omnis mutatio: nec magis in illam alia p
Abbreviated transcription (Latin):
me anunam meam s ego pono e¬
am et iterum sumo eam: aiãm
sensificantem donat s ratiocinã¬
tem tollit sp̃m. Correxit in parte
errorem: s non potuit longuis ab
egyptiis recedere tenebris. non po¬
tuit tridui conficere iter. Eccl̃ie fi¬
des humanitatẽ nec solam consti¬
tuit in xp̃o: nec dunidiam. Utrãq
naturam collocat in xp̃o: et quia
diuina simplex est et distinctione
carens. in homine triplicẽ. illam ꝙͣ
ponit apłs distinctionem facetur:
id est integrum corpꝰ et animã ⁊ sp̃m¬
Auoquin: non hominem quem re¬
formaturꝰ in se fuerat suscepit. Deni¬
q et rationalis anme ꝑs humane
indiguit mediatoris remedio: qͥa
ignorantie fuscata nubilo et cõcu¬
piscentie succensa ignituls. Utrãq
naturam id est humanam et diui
nam fatetur in xp̃o ecclĩa ip̃ius: et
siut euuglica mulier in satis trib
quid: In digebat rationali spu xp̃c:
tas: nec quod lateret ip̃m aliquid ẽẽ

Expanded text:
me animam meam, sed ego pono eme animam meam, sed ego pono eam, et iterum sumo eam, animam sensificantem donat, sed ratiocinantem tollit spiritum. Correxit in parte errorem, sed non potuit longius ab Aegyptiis recedere tenebris. Non potuit tridui iter conficere. Ecclesiae fides humanitatem nec solam constituit in Christo, nec dimidiam. Utramque naturam collocat in Christo. Et quia divina simplex est et distinctione carens; in homine triplicem illam, quam ponit Apostolus, distinctionem fatetur: id est integrum corpus, et animam, et spoquin non hominem, quem reformaturus in se fuerat, suscepit. Denique et rationalis animae pars humanae indiguit mediatoris remedio: quia ignorantiae fuscata nubilo, et concupiscentiae succensa igniculo, utramque naturam, id est humanam et divinam, integram fatetur in Christo Ecclesia ejus, et sicut evangelica mulier in satis tribusquid? indigebat rationali spiritu Chtas? Nec quod lateret ipsum aliquid esse
Abbreviated transcription (Latin):
sa domini custodes tuos ꝯ¬
sortes et participes suos: ꝯ¬
sortes nature participes gr̃e. Pertrã¬
sisti illos: et ꝑuenisti ad diectum. Qd¬
ni illos ꝑtranseas. qui et ip̃i ꝑtransi¬
rent quasi fumus nisi in dilecto sta
rent: Inuenisti dilectum: et ĩueni¬
sti illum unctum oleo sp̃c pre consor¬
tib suis. ꝑpendisti in illo uirtutum
pͥunegia quedam in consimili nat᷑a.
Inuenisti sanctam eius animam q̃¬
dam hr̃e dona singulariter: quedam
excellenter. Ideo ꝑtransisti illos: quia
uium p̃tulisti. Et paululũ ꝑtͣnsisse
te dicis: quia consideratio tua ĩ hac
p̃latione nondum recessit a generiᷤ
eiꝰdem communione. S nunquid
hic subsistes: In ulteriora et altiora ex
hoc gradu urgenda est ꝓfectio: ꝑtin¬
gendum in finem. Sapientia enĩ
attingit a fine in finem. Deniq et
o gradum conferat. hunc tollit.
bantum carnem u̾bo copulat in
xp̃o: animam negat. Aut si hanc
non audet pp̃ euidens ip̃ius xp̃i te
stuoniũ dicentis. nemo tollit a

Expanded text:
sa Domini, custodes tuos, consortes et participes suos: consortes naturae, participes gratiae. Pertransisti illos, et pervenisti ad Dilectum. Quidni illos pertranseas, qui et ipsi pertransirent quasi fumus, nisi in dilecto suo starent? Invenisti Dilectum, et invenisti illum unctum oleo Spiritus prae consortibus suis. Perpendisti in illo virtutum privilegia quaedam in consimili natura. Invenisti sanctam ejus animam quaedam habere dona singulariter, quaedam excellenter. Ideo pertransisti illos, quia illum praetulisti; et paululum pertransisse te dicis, quia consideratio tua in hac praelatione nondum recessit a generis ejusdem communione. Sed nunquid hic subsistes? In ulteriora et altiora ex hoc gradu urgenda est profectio, pertingendum in finem. Sapientia enim attingit a fine in finem Sap. VIII,o gradum conferat, hunc tollit. Tantum carnem Verbo copulat in Christo, animam negat: aut si hanc non audet propter evidens ipsius Christi testimonium dicentis: Nemo tollit a
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Precaria est: non propria. Ex pͥn¬
cipum fauore pendet: non procedit
de calore fidei. fides fernore caritatis
animatur ad uitani. Pigra plane uͥ
discrimen impendet: si non confessi¬
onis sibi uendicet libertatem bñfici¬
o dilectionis. alioquin a mortuo qua
si non sit: perit confessio. Est ergo sũ
caritate et fides mortua: et confessio
mortuam: Suntus est ueritas ⁊ fo¬
ris uita: diuisus est xp̃c. Ip̃e enim
est ueritas et uita. Nondum ex intẽg.
introduxisti dilectum tuum: ubidi¬
midius est foris. Quid si nec dilec¬
tum: Quomodo enum dilectus: si fi¬
dei non fuerit sociata caritas: Xp̃c
resurgens ex mortius iam non mori¬
tur: s sibi non montur. uide ne tibi:
aut mag̃ tu ne illi moriaris. Alioqͥn
que poterit ẽe mortui uel cum mor¬
tuo dilecto: Quanam ergo ratione
dilectꝰ eius dicitur ubi dilectio non ẽ:
Si habitat xp̃c in torde tuo ꝑ fidem s
foris ẽ ꝑ dilectionem uereor imnmoue

Expanded text:
tur. Precaria est, non propria; ex printur. Precaria est, non propria; ex principum favore pendet, non procedit de calore fidei. Fides fervore charitatis animatur ad vitam. Pigra plane, ubi discrimen impendet, si non confessionis sibi vindicet libertatem beneficio dilectionis. Alioquin a mortuo, quasi qui non sit, perit confessio. Est ergo sine charitate et fides mortua, et confessio mortuam? Si intus est veritas, et foris vita, divisus est Christus: ipse enim est veritas et vita. Nondum ex integro introduxisti dilectum tuum, ubi dimidius est foris. Quid, si nec dilectum? Quomodo enim dilectus si fidei non fuerit sociata charitas? Christus resurgens ex mortuis, jam non moritur ; sed sibi non moritur: vide ne tibi, aut magis tu ne illi moriaris; alioquin quae poterit esse mortui, vel cum mortuo dilectio? Quanam ergo ratione dilectus esse dicetur, ubi dilectio non est? Si habitat Christus in corde tuo per fidem, sed 38 foris
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uidetur quasi de campo quodam
pugne ⁊ laboris. in paus ⁊ quietis ĩ¬
nascentis necessariam diligentiam:
ne dilectus tam diu desideratus ⁊ tan¬
dem app̃hensus posset extorqueri. Qd
ergo nunc de cetero fiet: quando ĩ tu¬
tum introductus ẽ et quasi in thala¬
num ꝑ fidem: Dabitur de reliquo de¬
sidie locus: et diuigentie ualedicemũ:
ꝑiclitabitur in tranquillo: qui in tẽ¬
pestate non potuit: An non ꝑilitat᷑
qui moritur: Sine operib mortua ẽ
fides. Commendat apłs fidem: s illã
que ꝑ dilectionem oꝑatur. Ubi dilec¬
tionis opus ẽ: uel dilectio operis: ibi
uita est fidei. Quid si est in credulita¬
te ueritas. in confessione libertas: et
non est ibi ꝑ dilectionem uita: funi¬
culus iste triplex non est: et facile rũ¬
pitur. Demiꝙ ymaginaria libertas
ẽ: que de radice non oritur caritatis.
Net tam nititur confessio talis liber¬
tate sua: quam aliena licentia uti¬

Expanded text:
tibi videtur, quasi de campo quodam tibi videtur, quasi de campo quodam pugnae et laboris, in pacis et quietis innascentis necessariam diligentiam, ne dilectus tandiu desideratus, et tandem apprehensus posset extorqueri. Quid ego nunc de caetero fiet, quando in tutum introductus est, et quasi in thalamum per fidem? Dabitur de reliquo desidiae locus, et diligentiae valedicemus? periclitabitur in tranquillo, qui in tempestate non potuit? An non periclitatur qui moritur? Sine operibus, mortua est fides . Commendat Apostolus fidem, sed illam quae per dilectionem operatur . Ubi dilectionis opus est, vel dilectio operis, ibi vita est fidei. Quid, si est in credulitate veritas, in confessione libertas, et non ibi per dilectionem vita? Funiculus iste triplex non est, et facile rumpitur. Denique imaginaria libertas est, quae de radice non oritur charitatis: nec tam nititur confessio talis libertate sua, quam aliena licentia uti
Abbreviated transcription (Latin):
tot ꝑsequentes et ꝑuertentes tenuit
strenue: et dum adhuc tenera erat
nr̃e fidei etas. Donec introducam in
domum matris mee. Iamintroduc¬
ta ẽ fides nr̃a in tutum. Non est qui
palam impugnet eam. S qui fue¬
rant ꝑsequentes facti sunt
obsequentes: et qui ꝑuertentes fc̃i
sunt dirigentes. Iam introducta est
de campo in domum: de pelago in
portum. Iam in fauorem uersus ẽ
ꝑsequentium furor principum: et
uersute hereticorum cauillationes
catholice fidei sincera ueritate redar¬
gute siluerunt. Iam erepta est fidẽ
caput gentium: nec positus ẽ nũc
in signum cui contradicatur. post
tot desudata martyrum pro fide xͥ
certamina postquam tot fregit ꝑ¬
secutorum molentias et hereticoꝵ
refellit uersutias: postquam non ẽ
amplius in xp̃i cruce scandalum s
gaudium. et fc̃ĩ sumus huic mũdo¬
ñ theatrum contumelie s triumphꝰ
gre post tot enaiigata ꝑicula÷ non

Expanded text:
tot pervertentes et persequentes tenuit tot pervertentes et persequentes tenuit strenue, et dum adhuc tenera erat nostrae fidei aetas. 4. Donec introducam illum in domum matris meae. Jam introducta est fides nostra in tutum. Non est qui palam impugnet illam: sed qui fuerant persequentes, facti sunt obsequentes; et qui pervertentes, facti sunt dirigentes. Jam introducta est de campo in domum, de pelago in portum. Jam in favorem versus est persequentium furor principum, et versutae haereticorum cavillationes, catholicae fidei sincera veritate redargutae siluerunt. Jam erepta est fides caput gentium, nec positus est nunc in signum cui contradicatur. Post tot desudata martyrum pro fide Christi certamina; postquam tot fregit persecutorum violentias, et haereticorum refellit versutias; postquam non est amplius in cruce Christi scandalum, sed gaudium, et facti sumus mundo huic non theatrum contumeliae, sed triumphus gratiae; post tot enavigata pericula; nonne
Abbreviated transcription (Latin):
tracti s gaudent in hiis omnib qͥa
digni habiti sunt pro nomine ih̃u
contumelias pati. Tenui nec cdunit¬
tam illum. Tenuit: quia non timu¬
it Non timuit dum turbaret᷑ omĩs
terra: et maiores mundi huius po¬
testates transferrent᷑ adu̾sus illam
in cor amaritudinis. Ad glutinata
est sponso funicło qui rumpi non
poterat: fimiculo caritatis qui ne¬
scit extidi: quia illa nunqͣm excidit.
fiducialiter egit: quia caritate ad
tas. Ideo libere egit: et spei sue con¬
fessionem tenuit indeclinabilem.
Et tunc quidem fatuitatis res fideᷤᷤ
uidebatur. et confusione digna cõ¬
fessio. Quid confusionem nomino:
Extremi res erat ꝑituli. Non tamen
poterant ninere eos: qui occidunt
corpꝰ. Sp̃c enim uite erat ante faciẽ
eorum: xp̃c dominus. Idõ et a car¬
ne auelli se faciuus passi sunt: qͣm
ab eius caritate. Nichil sͥ de se retimi¬
it: ut illum teneret. Ideo dicit. Te¬
nui nec dunitiã illum. Piane inter

Expanded text:
tracti: sed gaudent in his omnibus, quia tracti: sed gaudent in his omnibus, quia digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati. Tenui, nec dimittam illum. Tenuit, quia non timuit. Non timuit dum turbaretur omnis terra, et majores mundi hujus potestates transferrentur adversus illam in cor amaritudinis. Agglutinata est sponso funiculo qui rumpi non poterat, funiculo charitatis qui nescit excidi, quia illa nunquam excidit: fiducialiter egit, quia charitate adtas . Ideo libere egit, et spei suae confessionem tenuit indeclinabilem. Et tunc quidem fatuitatis res fides videbatur, et confusione digna confessio. Quid confusionem nomino? Extremi res erat periculi. Non tamen timere poterant eos qui occidunt corpus. Spiritus enim vitae ante faciem illorum, Christus Dominus . Ideo et a carne avelli se facilius passi sunt, quam ab ejus charitate. Nihil sibi de se retinuit, ut illum teneret. Ideo dicit: Tenui, nec dimittam illum. Plane inter