comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
an exportabat᷑. Sed ministe¬
rio portabat: furco exporta¬
bat. Ecce audite. qͥa iudas
incuriosi exgłii. existimant
cunc periisse iudam: quãdo
accepit a iudeis pecriniam. ut
dñm traderet. Non tunc pe¬
riit: iam fur erat: dñm per¬
ditus sequebatur: quia ñ cor¬
de. sed corpore sequebatur. Du¬
implebat: apłicam beatitudi¬
nem ñ habebat. Ad imaginem
fuerat duodecimus: quo dece¬
dente et alio succedente. sup¬
pleta est apłica ueritas: et nu¬
meri permansit integritas.
re eccłam fuã. quando unũ
perditũ inter duodecim ha¬
bere uoluit:nisi ut malos
toleremus. nec corpus xpisti
diuidamus: Ecce int̾ san¬
ctos est iudas: ecce fur ẽ iudas.
Et ne contemnas: fur. et
sacrilegus. Don qualiscũꝙ
fur: fur loculoꝵ. sed dñicoꝵ:
loculorũ. sed sacroꝵ. Si cͥmi¬
na discernunt᷑ in foro qualis¬
cunq furti et peculatus: pe¬
culatus emĩ dicitur furcũ de
re publica. et ñ sic iudicatur
furtum rei priuade. quomo¬

Expanded text:
an exportabat? Sed ministean exportabat? Sed ministerio portabat, furto exportabat . 10. Ecce audite quia Judas incuriosi Evangelii, existimant tunc periisse Judam, quando accepit a Judaeis pecuniam ut Dominum traderet. Non tunc periit, jam fur erat, et Dominum perditus sequebatur; quia non corde, sed corpore sequebatur. Duimplebat, apostolicam beatitudinem non habebat, ad imaginem fuerat duodecimus: quo decedente, et alio succedente, et suppleta est apostolica veritas, et numeri permansit integritas .re Ecclesiam suam, quando unum perditum inter duodecim habere voluit, nisi ut malos toleremus, nec corpus Christi dividamus? Ecce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur et sacrilegus, non qualiscumque fur: fur loculorum, sed dominicorum; loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, qualiscumque furti et peculatus; peculatus enim dicitur furtum de re publica; et non sic judicatur furtum rei privatae quomo
Abbreviated transcription (Latin):
odore moriunt᷑: tam̃ utrisq
predicantib. nom̃ xpiftian¬
nuncietur: odore optimo mũ¬
dus impleatur. Amasti bene
Imindisti bene agenti: mortu¬
us es bono odore. Numqͥd
quia mori uoliusti. ido odo¬
rem illũ malũ esse fecisti᷑. No¬
li inuidere: et ñ te occidet bo¬
nus odor. Demiq audi et
hic ex unguento isto. qͦmo¬
do aliis erat bonus odor inuri-¬
tam: aliis odor bonus ĩ mor¬
dem. Postea quã hoc fecit reli¬
giosa maria ad dm̃ obsequiũ:
continuo unus ex discipulis
eins iudas scariothes. qui erat
eum traditurus. dixit. Qua¬
re hoc unguentũ non ueniit
trecentis denariis: et datũ est
egenis: De tibi miser : bonꝰ
odor de occidit. Quare en ĩ hoc
dixerit: eugłista sanctus ape¬
ruit. Putaremus aũt & nos.
si mens ipsius nob per eugłi¬
um ñ proderetur : pauꝑum
cura hoc illũ dicere potuisse.
Don ita est. Sed quid. Au
dixit hoc: sed quia fur erat.
et loculos habens ea que mit¬
tebantur portabat. Portabat.

Expanded text:
odore moriuntur: tamen utrisque odore moriuntur: tamen utrisque praedicantibus nomen Christi annuntietur, odore optimo mundus impleatur. Amasti bene invidisti bene agenti, mortuus es bono odore. Numquid quia mori voluisti, ideo odorem illum malum esse fecisti? Noli invidere, et non te occidet bonus odor. 9. Denique audi et hic ex unguento isto, quomodo aliis erat odor bonus in vitam, aliis odor bonus in mortem. Posteaquam hoc fecit religiosa Maria ad Domini obsequium, continuo unus ex discipulis ejus, Judas Iscariotes, qui eum erat traditurus, dixit: Quare hoc unguentum non veniit trecentis denariis, et datum est egenis? Vae tibi, miser! bonus odor occidit te. Quare enim hoc dixerit, Evangelista sanctus aperuit. Putaremus autem et nos, si mens ipsius nobis per Evangelium non proderetur, pauperum cura hoc illum dicere potuisse. Non ita est. Sed quid? Audm; sed quia fur erat, et loculos habens, et ea quae mittebantur portabat. Portabat,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt. Quid aũt infeliciꝰ
illis qui bono odore morrun¬
tur: Et quis est ait aliqͥs
quẽ bonus odor occidit: Hoc
est quod ait apłs. Et ad hec
quis idoneus: Quomodo ea
facit deus miris modis: ut bo¬
no odore et boni uiuant. et
mali moriantur: Quomo¬
do sit. quantũ dñs inspirare
tassis ibi lateat altior intellec¬
tus. qui a me ñ potest penet᷑¬
ri: tam̃ quousq penetrare po¬
tuero. uobis ñ debet denegari.
Paulũ apłm bene agentẽ. be¬
ne uiuentẽ. iusticiã uerbo p̃¬
dicantẽ. opere demonstrantẽ:
doctorem mirabilem. dispen¬
q disseminabat. Quidã di¬
ligebant: quidã inuidebant.
Nam ipse quodã loco ait de
quibdam. quod ñ caste. sed
per inuidiam xp̃m annun¬
ciarent: existimantes inquit
tribulationẽ suscitari uncłis
meis. Sed quid ait: Siueoc¬
casione. siue ueritate: xpistꝰ
anmincietur. Annuncient
qui me amant:annũcient
qui michi niuident. Illi bo¬
no odore uiuunt: et illi bouo

Expanded text:
vivunt: quid autem infelicius vivunt: quid autem infelicius illis qui bono odore moriuntur? 8. Et quis est, ait aliquis, quem bonus odor occilit? Hoc est quod ait Apostolus, Et ad haec quis idoneus? Quomodo ea facit Deus miris modis, ut bono odore et boni vivant, et mali moriantur; quomodo sit, quantum Dominus inspirare tasse ibi lateat altior intellectus, qui a me non potest penetrari; tamen quo usque penetrare potui, vobis non debet denegari. Paulum apostolum bene agentem, bene viventem, justitiam verbo praedicantem, opere demonstrantem, doctorem mirabilem, fidelem dispenaque disseminabat: quidam diligebant, quidam invidebant. Nam ipse quodam loco ait de quibusdam, quod non caste, sed per invidiam Christum annuntiarent; existimantes, inquit, tribulationem suscitare vinculis meis. Sed quid ait? Sive occasione, sive veritate Christus annuntietur . Annuntiant qui me amant, annuntiant qui mihi invident; illi bono odore vivunt, et illi bono
Abbreviated transcription (Latin):
per bonos nom̃ dei laudatur.
co. Dicitur et in canticis can¬
ticoꝵ. UInguentũ effusũ
nom̃ tuũ. Ad apłm reuoca
et in his qui salui fiunt: et in
his qui pereunt. Aliis sumus
odor uite in uitam: aliis odor
mortis in mortẽ. Et ad hec
quis idoneus: Occasionẽ no¬
bis prebet presens lectio sanc¬
ti eugłii de odore isto ita loqͥ:
ut et a nob̾ sufficienter dicat᷑:
et a uob̾ diligenter audiatur:
apło ipso ita dicente.Et ad
hec quis idoneus: Ergo. ut
inde nos conemur loqui.nũ¬
quid idonei sumus: Aut
Nos quidem idoneiñ sumꝰ:
sed idoneus est ille qui ꝑ nos
dignetur dicere: quod uob̾ ꝓ¬
sit audire. Ecce apłs bonus
odor est sicut ipse dicit: sed ip¬
se bonus odor. aliis est odor
uite in uitam: aliis odor mor¬
tis in mortẽ. Tam̃bonꝰ odor.
Humquid enĩ aic. aliis fu¬
liis malus odor ad mortẽ: Bo¬
num odorem se dixit. ñ ma¬
lum: et eundem bonũ odorẽ.
aliisdixit ad uitã: aliisad mor¬
tem. Felices. qui bono odore

Expanded text:
per bonos nomen Domini laudatur. per bonos nomen Domini laudatur. i loco. Dicitur et in Canticis canticorum. Unguentum effusum nomen tuum . Ad Apostolum revoca et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt; aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem: et ad haec quis idoneus ? Occasionem nobis praebet praesens lectio sancti Evangelii de odore isto ita loqui, ut et a nobis sufficienter dicatur, et a vobis diligenter audiatur, Apostolo ipso ita dicente, Et ad haec quis idoneus? Ergo ut inde nos conemur loqui, numquid idonei sumus, aut Nos quidem idonei non sumus; sed idoneus est ille qui per nos dignetur dicere quod vobis prosit audire. Ecce Apostolus bonus odor est, sicut dicit ipse: sed ipse bonus odor aliis est odor vitae in vitam, aliis autem odor mortis in mortem; tamen bonus odor. Numquid enim ait, Aliis suliis malus odor ad mortem? Bonum odorem se dixit, non malum; et eumdem bonum odorem aliis ad vitam dixit, aliis ad mortem. Felices qui bono odore
Abbreviated transcription (Latin):
rat aũit ungrentũ nar¬
di pistici p̃ciosi. Quod ait
pistici. locũ aliquẽ credere
debemus: unde hoc unguen¬
tum erat p̾ciosũ. Nec tamen
hoc uacat: et sacram̃to opti¬
me consonat. Pistis grece: fi¬
des dicitur. Querebas oꝑari
iusticiã: iustus ex fide uiuit.
Aingue pedes iħu bene uiuẽ¬
do: dominica sectare uestigia:
capillis terge. Si habes super¬
flua. da pauꝑib: et dñi pe¬
des tersisti. Capilli enĩ. super¬
flua corporis uidentur. Ha¬
bes quod agas de superfluis
tuis. Tibi superflua sunt:
sed dñi pedib necessaria. For¬
de in terra. dñi pedes in digẽt.
De quib enĩ. nisi de menbris
suis in fine dicturus est. cum
umi ex minimis meis fecistiͤ
michi fecistis: Superflua ues¬
tra impendistis: sed pedibus
meis obsecuti estis. Domus
aũt impleta est odore: mun¬
dus impletus est fama bona.
Elam odor bonus: fama bo¬
na est. Qui male uiuunt. et
xp̃iani uocantur: inuriam
xpisto faciunt. De qualib
men dei blasphematur.Si¬

Expanded text:
rat autem unguentum nardi pistici pretiosi. Quod ait, pistici, locum aliquem credere debemus, unde hoc erat unguentum pretiosum: nec tamen hoc vacat, et sacramento optime consonat. Πίστις graece, fides dicitur. Quaerebas operari justitiam: justus ex fide vivit . Unge pedes Jesu: bene vivendo dominica sectare vestigia. Capillis terge: si habes superflua, da pauperibus, et Domini pedes tersisti; capilli enim superflua corporis videntur. Habes quod agas de superfluis tuis: tibi superflua sunt, sed Domini pedibus necessaria. Forte in terra Domini pedes indigent. De quibus enim nisi de membris suis in fine dicturus est, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis ? Superflua vestra impendistis, sed pedibus meis obsecuti estis. 7. Domus autem impleta est odore; mundus impletus est fama bona: nam odor bonus, fama bona est. Qui male vivunt et christiani vocantur, injuriam Christo faciunt: de qualibus men Dei blasphematu
Abbreviated transcription (Latin):
nerit inquit.ille arguet mũ¬
dũ de peccato. et de iusticia:
et de iudicio. Quid est hoc
guit mundũ de peccato. cum
ait. si ñ uenissem. et locutꝰ eis
fuissem. peccatũ ñ haberent:

Expanded text:
nerit, inquit, ille arguet mundum de peccato, et de justitia, et de judicio. Quid est hoc?guit mundum de peccato, cum ait: Si non venissem, et locutus eis fuissem, peccatum non haberent
Abbreviated transcription (Latin):
rum dñm ad immortalicadẽ
carnis. quomodo iam fuerant
secuturi quandolibet moritu¬
ri⁊ sed in scłi fine resurrecturi:
Aut iturũ dñm ad furũ patͥs.
nec relicturũ eos. unde nec re¬
cessit cũ ueniret ad eos: quomo¬
do iam fuerant secrituri. eum
esse nemo possit in illa felici¬
tate. nisi perfectus in caritate:
Ideoq docens quomodo ido¬
nei esse possint pergere quo
ille antecedebat: mandatum
inquit nouũ do uobis. ut di¬
ligatis inuicem. Hi funt gres¬
sus. quibꝰ sequendus ẽ xpistꝰ.
Sed de his sermo uberior in a¬
liud tempus est differendus.

Expanded text:
rum Dominum ad immortalitatem rum Dominum ad immortalitatem carnis, quomodo jam fuerant secuturi, quandolibet morituri, sed in saeculi fine resurrecturi? Aut iturum Dominum ad sinum Patris, nec relicturum eos, unde nec recessit cum venisset ad eos, quomodo jam fuerant secuturi; cum esse nemo possit in illa felicitate nisi perfectus in charitate? Ideoque docens quomodo idonei esse possint pergere quo ille antecedebat, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem . Hi sunt gressus quibus sequendus est Christus: sed de his sermo uberior in aliud tempus est differendus.
Abbreviated transcription (Latin):
Queretis me: et sicut dixi
iudeis. quo ego uado. uos ñ
potestis uenire. Et uobis di¬
co.modo. Hoc ẽ. modo ñ po¬
testis. Iudeis aũt cũ hoc dice¬
ret:. ñ addidit. modo. Isti ita¬
q uenire ñ poterant tunc qͦ
ille ibat: sed poterant postea.
uado. ñ potes me modo seqͥ:
sequeris aũt postea. Sed hoc
quid sit : ñ negligenter ẽ pre¬
tereundũ. Quo enĩ seqͥ tune
ñ poterant discipuli dñm:
sed postea poterant:Si di¬
xerimus ad mortẽ ⁊ homini
nato quod inuenitur tem¬
pus. quo admonendum ñ
sit idoneus: quandoqͥdem
talis est in corpore corruptibi¬
li hominũ sors. ut ñsit ĩ ea fa¬
cilior uita quã mors: Non
igitur ad hoc minus idonei
erant sequi dñm ad mortemt.
sed minus idonei erant sequi
dũm ad uitam que ñ habet
mortẽ. Illo qruppe ibat dñs.
ut resurgens a mortuis. iam
ñ morerẽtuir: et mors ei ultra
ñ dñaretur. Moriturũ quip¬
pe dñm pro iusticia: quomo¬
do iam fuerant secuturi. adhuc
martyrio ñ maturi: Auit itu¬

Expanded text:
Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire, et vobis dico modo. Hoc est, modo non potestis. Judaeis autem cum hoc diceret, non addidit modo. Isti itaque venire non poterant tunc quo ille ibat, sed poterant postea: vado, non potes me modo sequi; sequeris autem postea . Sed hoc quid sit, non negligenter est praetereundum. Quo enim sequi tunc non poterant discipuli Dominum, sed postea poterant? Si dixerimus ad mortem: homini nato quod invenitur tempus, quo ad moriendum non sit idoneus; quandoquidem talis est in corpore corruptibili hominum sors, ut non sit in ea facilior vita quam mors? Non igitur adhuc minus idonei erant sequi Dominum ad mortem, sed minus idonei erant sequi Dominum ad vitam quae non habet mortem. Illo quippe ibat Dominus, ut surgens a mortuis jam non moreretur, et mors ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum pro justitia quomodo jam fuerant secuturi, adhuc martyrio non maturi? Aut itu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ i eo laudata est fides eorũ.
quia credebant quod uidebãt.
idest filiũ hominis: sed quia
credebant quod ñ uidebant.
idest filit̃ dei. Cũ uero et ip¬
sa forma serui subtracta eorũ
esset aspectib: tunc ex omni
parte impletum est. iustus
ex fide uiuit. Est enĩ fides
sicut in epistola que ad hebre¬
os est diffinitur. sperantiũ sub¬
stantia. conuictio rerũ que ñ
uidentur. Sed quid ẽ iam ñ ui¬
debitis me: Non enimait.
ad patrẽ uado. et ñ uidebitis
me. ut temporis interuallũ
quo ñ uidebitur significasse
intelligeretur. siue breue siue
longum. tam̃ utiq termina¬
tum: sed dicendo iam ñ uide¬
bitis me. uelut numquã eos
de cetero uisuros xp̃m. ueritas
prenunciauit. Heccine iusti¬
cia est. numquã xp̃m uidere.
et in eũ tam̃ credere: cũ prop¬
terea laudetur fides ex qua ius¬
tus uruit. quomã credit quẽ
modo ñ uidet xp̃m se aliquã¬
do esse tusurũ: Postremo. se¬
cundũ hanc iusticiã. numqͥd

Expanded text:
n in eo laudata est fides eorum, quia credebant quod videbant, id est Filium hominis; sed quia credebant, quod non videbant, id est Filium Dei. Cum vero et ipsa forma servi subtracta eorum esset aspectibus, tum vero ex omni parte impletum est, Justus ex fide vivit . Est enim fides, sicut in Epistola quae ad Hebraeos est definitur, sperantium substantia, convictio rerum quae non videntur. 3. Sed quid est, Jam non videbitis me? Non enim ait, Ad Patrem vado, et non videbitis me; ut temporis intervallum quo non videbitur, significasse intelligeretur, sive breve, sive longum, tamen utique terminatum: sed dicendo, Jam non videbitis me, velut nunquam eos de caetero visuros Christum, veritas praenuntiavit. Haeccine justitia est nunquam Christum videre, et in eum tamen credere; cum propterea laudetur fides ex qua justus vivit, quoniam credit, quem modo non videt Christum, se aliquando esse visurum? Postremo secundum hanc justitiam, numquid
Abbreviated transcription (Latin):
redditur: hec corporalis. form¬
secus oculis atq aurib ex hi¬
betur. Illa in eternũ beatifi¬
cat lib̾atos: hec intempore ui¬
sitat lib̾andos. Scd̾m illã dñs
a suis dilectorib ñ recedit: se¬
cundũ hanc it et recedit. Hec
inquit locutus sũ uob̾: apd̾
uos manens. Atiq presen¬
tia corporali: qua cũ illis ui¬
sibilis loquebatur. Paraclitus
mittet pater in nomine meo.
ille uos docebit omma: et cõ¬
memorabit uos omina que¬
cumq dixero uob̃. Nũquid¬
nam dicit filius. et docet spi¬
ritus sanctus. ut dicente filio
uerba capiamus. docente spi¬
ritu sancto. eadem uerba in¬
celligamus: quasi dicat filiꝰ
sine sp̃u sancto. auc spiritꝰ
sanctus doceat sine filio.aut
uero ñ et filius doceat. et sp̃s
sanctus dicat. et cũ deus aliqͥd
dicit et docet. trinitas ipsa di

Expanded text:
redditur: haec corporalis forinsecus oculis atque auribus exhibetur. Illa in aeternum beatificat liberatos; haec in tempore visitat liberandos. Secundum illam Dominus a suis dilectoribus non recedit; secundum hanc it et recedit. Hinquit, locutus sum vobis, apud vos manens. Utique praesentia corporali, qua cum illis visibiliter loquebatur. » Paraclitus mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et commemorabit vos omnia quaecunque dixero vobis. Nunquidnam dicit Filius, et docet Spiritus sanctus, ut dicente Filio verba capiamus, docente autem Spiritu sancto eadem verba intelligamus? quasi dicat Filius sine Spiritu sancto, aut Spiritus sanctus doceat sine Filio? Aut vero non et Filius doceat, et Spiritus sanctus dicat? et cum Deus aliquid dicit et docet, Trinitas ipsa di
Abbreviated transcription (Latin):
qui uidet me. uidet et patrẽ.
Quomodo tu dicis. ostende
nobis patrem: Tideo qͦ mo¬
do tu dicas. Non alterum
queris uidere similem. sed il¬
lum putas esse meliorẽ. Non
credis quia ego inpatre: et pa¬
der in me est: Cur in sumi¬
lib distantiã cupis cernere:
Cur inseparabiles. separatĩ
desideras nosse:Deinde. ñ
ad solũ philippũ. sed ad eos
pluraliter loquitur que non
sunt in angustiis coarcanda:
ut adiuuante ipso diligen¬
tius exponantur. Explicit

Expanded text:
Qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Video quomodo tu dicas: non alterum quaeris videre similem, sed illum putas esse meliorem. Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Cur in similibus distantiam cupis cernere? cur inseparabiles separatim desideras nosse? Deinde non ad solum Philippum, sed ad eos pluraliter loquitur, quae non sunt in angustias coarctanda, ut adjuvante ipso diligentius exponantur. TRACT
Abbreviated transcription (Latin):
celũ: sed adhuc modicũ uob̾
cũ sum. Sicut enĩ scriptum
ginta dies intrans et exiens.
manducans et bibens: ñ qui¬
dem habens esuriendi ac siti¬
endi egestatẽ: sed usq ad ista
carnis insinuans ueritatem:
que cibandi ac potandi iam
ñ habebat necessitatẽ sed po

Expanded text:
coelum, sed adhuc modicum vobiscoelum, sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut enim scriptum  quadraginta dies intrans et exiens, manducans et bibens : non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed po
Abbreviated transcription (Latin):
duercenda ẽ carissimi dñi¬
coꝵ uerboꝵ ordinata co¬
nẽxio. Cũ enĩ suꝑius dixis¬
set. postea quã iudas egressus
porali conuersatione seiune¬
tus est. nunc clarificatus est fi¬
lius hominis. et deusclarifica¬
tus est in eo. quod siuie futu¬
rum regnũ significans dixit.
quando mali separabuntur
a bonis:.siue quod eius resur¬
rectio tune futura esset. idest
differenda ñ esset. sicut in fi¬
ne scłi nostra differtur. ac de¬
inde addidisset. si deus clari-¬
ficatus est in eo. et deus clari¬
ficauit eũ insemet ipso: et cõ¬
tinuo clarificabit eũ. quod
sine ulla ambiguitate de sua
resurrectione continuo futu¬
ra testatus est:adiecit. et ait.
Filioli. adhuc modicũ uobis.¬
cũ sum. He putarent ergo.
quod sic eũ clarificaturus eẽt
deus: ut ñ eis comungeretur
ulterius ea conuersatione qͣ
in terra est: ad huc modicum
inquit uob̾cum sũ. Tanqͣm
diceret. Continuo quidem
resurrectione clarificabor. ñ
tam̃ continuo ascensurrus in

Expanded text:
dvertenda est, charissimi, dominicorum verborum ordinata connexio. Cum enim superius dixisset, posteaquam Judas egressus porali conversatione sejunctus est, Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo: quod sive futurum regnum significans dixit, quando mali separabuntur a bonis, sive quod ejus resurrectio tunc futura esset, id est, differenda non esset, sicut in finem saeculi nostra differtur: ac deinde addidisset, Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum, quod sine ulla ambiguitate de sua resurrectione continuo futura testatus est: adjecit, atque ait, Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Ne putarent ergo quod sic eum clarificaturus esset Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione qua in terra est; Adhuc modicum, inquit, vobiscum sum: tanquam diceret, Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo ascensurus in
Abbreviated transcription (Latin):
tur: et ñ quasdam tales.qua¬
les aduersus d̾m fingere potu¬
isse sic illam dolemus insipi¬
entiam: ut miremur audaci¬
am.Omnes aũt insipientis¬
sumi heretici. qui se xp̃ianos
uocari uolunt. audaciaᷤ figm̃¬
doꝵ suoꝵ quas maxime exhor¬
ret sensus humanus. occasio¬
ne eugłice sententie colorare
conantur: ubi dñs ait. adhuc
multa habeo uob̃ dicere. sedñ
potestis portare modo: quasi
hec ipsa sint que tunc discipłi
portare ñ poterant: et ea docu¬
erit sp̃s sanctus.que palam
docere atq predicare quanta¬
libet feratur audacia: sꝑiritꝰ
erubescit immundus. Hos
ait. erit enĩ tempus. quosanã
doctrinam ñ sustinebunt: sed
fuirti secretiq cõmemoratio.
qua dicitur. panes occultos
libenter attingite. et aqͤ fur¬
tiue dulcedinẽ. pruritũ facit
audientib in aurib spiritali¬
ter forncantib: sicut quodã
pruritu libidinis. etiã in car¬
ne corrumpitur integritas
castitatis. Atidite itaq apłm
talia preuidentem: et ea rutan¬

Expanded text:
tur; et non quasdam tales, quales adversus Deum fingere potuisse sic illam doleamus insipientiam, ut miremur audaciam. Omnes autem insipientissimi haeretici, qui se christianos vocari volunt, audacias figmentorum suorum, quas maxime exhorret sensus humanus, occasione evangelicae sententiae colorare conantur, ubi Dominus ait, Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo: quasi haec ipsa sint quae tunc discipuli portare non poterant, et ea docuerit Spiritus sanctus, quae palam docere atque praedicare, quantalibet feratur audacia, spiritus erubescit immundus. 4. Hait: « Erit enim tempus quo sanam doctrinam non sustinebunt, sed secreti furtique commemoratio qua dicitur, Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem, pruritum facit audientibus in auribus spiritualiter fornicantibus, sicut pruritu quodam libidinis etiam in carne corrumpitur integritas castitatis. Audite itaque Apostolum talia praevidentem, et ea vitan
Abbreviated transcription (Latin):
tali quorũq animaliũ alibi
est uisus. alibi auditus. Ali¬
bi olfactus: per totum aũt
tactus. Absit hoc credere in
illa incorporea immritabiliq
natura. Audire ergo ibi et ui

Expanded text:
tali quorumcunque animalium alibi est visus, alibi auditus, alibi olfactus, per totum autem tactus. Absit hoc credere in illa incorporea immutabilique natura. Audire ergo ibi, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
in eternitate mensura: s mul¬
de mansiones diuersas merito¬
rum in una uita eterna sigii¬
ficant dignitates. Alia enĩgła
solis:alia gła lune: alia gloria
stellarũ. S tella enĩ ab stella
differt in claritate: sic et re¬
surrectio mortuoꝵ. Tanqͣm
stelle sancti. diuersas mansi
ones. diuerse claritatis tanꝙͣ
in celo sortiuntur in regno:
sed propter unũ denarium.
nuilus separatur a regno. At¬
q ita deus erit omnia in om̃i¬
bus: ut quoniã deus caritas
est: per caritatẽ fiat. ut quod
habent singuli. cõmune sit
omnib. Sic enĩ quisq etiã
ipse habet: cũ amat in alt̾o.
quod ipse ñ habet. Non erit

Expanded text:
in aeternitate mensura. Sed mulin aeternitate mensura. Sed multae mansiones, diversas meritorum in una vita aeterna significant dignitates. Alia est enim gloria solis, alia gloria lunae, alia gloria stellarum: stella enim ab stella differt in gloria; sic et resurrectio mortuorum. Tanquam stellae saones diversae claritatis tanquam in coelo sortiuntur in regno, sed propter unum denarium nullus separatur a regno. Atque ita Deus erit omnia in omnibus, ut quoniam Deus charitas est, per charitatem fiat ut quod habent singuli, commune sit omnibus. Sic enim quisque etiam ipse habet, cum amat in altero quod ipse non habet. Non erit
Abbreviated transcription (Latin):
petro dictũ esset fidentiori
atq promptiori. ñ cantabit
gallus. donec ter me neges:
Tamquã ergo essent ab illo ꝑi¬
turi: merito turbabant᷑. S cũ
audiunt. in domo patris mei
mansiones multe sunt: si qͦ
minus dixissem uob̃. quiaua¬
do parare uob̃ locũ. a pertur¬
batione recreantur:certi ac fi¬
dentes. etiã post pericula tem¬
ptationũ se apud d̾m cũ xp̃o
esse mansuros:quia et si alius
ẽ alio fortior. alius alio sapi¬
entior. alius alio iustior. ali¬
us alio sanctior: in domopa¬
tris mei mansiones multe s̃t̃.
Nullus eoꝵ alienabitur ab
illa domo: ubi mansionem
pro suo ꝗuisq est accepturus
merito. Denarius quidem il¬
le equalis est om̃ibus: quem
paterfamilias eisqui operati
sunt in uinea. iubet dari om̃i¬
bus : ñ in eo discernens qui mi¬
nus: et qui amplius laboraue¬
runt. Quo utiq denario ui¬
ta significatur eterna: ubi am¬
plius alio nemo uiuit: quo¬
mam uruendo ñ est diuersa

Expanded text:
Petro dictum esset, fidentiori Petro dictum esset, fidentiori atque promptiori: Non cantabit gallus, donec ter me neges? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur. Sed cum audiunt: In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado parare vobis locum; a perturbatione recreantur, certi ac fidentes etiam post pericula tentationum se apud Deum cum Christo esse mansuros. Quia etsi alius est alio fortior, alius alio sapientior, alius alio justior, alius alio sanctior; in domo Patris mansiones multae sunt; nullus eorum alienabitur ab illa domo, ubi mansionem pro suo quisque accepturus est merito. Denarius quidem ille aequalis est omnibus, quem paterfamilias eis qui operati sunt in vinea jubet dari omnibus, non in eo discernens qui minus et qui amplius laborarunt : quo utique denario vita significatur aeterna, ubi amplius alio nemo vivit, quoniam vivendi non est diversa
Abbreviated transcription (Latin):
rigenda est nob̃ fratres ad
d̃m maior intentio: ut uer¬
ba sancti eugłu que modo ĩ
nostris aurib sonuerunt:eti¬
am mente capere utcũq pos¬
simus. Ait enĩ dñsihe. Non
turbetur cor uestrũ. Creditis
in dm: et in me credite. Ne
mortẽ tanquã hominis time¬
rent. et ideo turbarentur:con¬
solatur eos: etiã se d̾m esse con¬
testans. Creditis inquit in
dm: et in me credite. Conse¬
quens est enĩ. ut siin dm̃n cre¬
ditis: et in me credere debea¬
tis. Quod ñ esset consequens:
si xp̃c ñ esset d̃s. Creditis in
d̃m: et in eũ credite:cui natu
ra ẽ non rapina esse equalem
deo. Semet ipsũ enĩ exinani¬
uit : ñ tamen formã di amit¬
dens:sed formã serui accipiẽs.
Mortem metuitis huic forme
serui: ñ turbetur cor uestrũ:
suscitabit illã forma cłi. Sed
quid est quod sequitur.in do¬
mo patris mei mansiones mul¬
de sunt.nisi quia et sibi me¬
tuebant. unde audire debu¬
erunt. ñ turbecur cor ur̃m:
quis enĩ eoꝵ ñ metueret. eum

Expanded text:
rigenda est nobis, fratres, ad Deum major intentio, ut verba sancti Evangelii, quae modo in nostris auribus sonuerunt, etiam mente capere utcumque possimus. Ait enim Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset consequens, si Christus non esset Deus. Credite in Deum, et in eum cra est, non rapina, esse aequalem Deo. Semetipsum enim exinanivit , non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens. Mortem metuitis huic formae servi? Non turbetur cor vestrum: Deus suscitabit illam formam Dei. Sed quid est quod sequitur: In domo Patris mei mansiones multae sunt? nisi quia et sibi metuebant: unde audire debuerunt: Non turbetur cor vestrum. Quis enim eorum non metueret, cum
Abbreviated transcription (Latin):
det propter uocem dm̃ice ue¬
ritatis. Proinde in eis qͥ liben¬
der et humiliter audire noue¬
runt. et uritã quietã instudiis
dulcib & salubrib agunt :
sc̃a delectetur eccła: &̃ dicat.
Ego dormio: et cor meũ ui¬
gilat. Quid ẽ. ego dormio. &
cor meũ uigilat ÷ nisi. ita qui¬
esco ut audiam: Otium me¬
um ñ impenditur nutriende
desidie: sed percipiende sapi¬
entie. Ego dormio: et corme¬
um uigilat.Taco et iideo
quoniã tu es dñs: quia sapi¬
entia. scribe in tempore otii:
et qui minoratur actu. ipse
percipiet eã. E godormio. et
cor meũ uigilat. Ego requi¬
esco a negotiosis actib. & ani¬
mus meus diuinis intendit
affectib. Sed in his qui isto
modo suauiter et humiliter
requiescunt. dũ ociose oblec¬
datur eccła: ecce pulsat ille qͥ
ait. Que dico uobis in tene¬
bris. dicite in lumine: & qđ
in aure auditis: predicate
super decta. Uox ergo eius.¬

Expanded text:
cem dominicae veritatis. Proinde in eis qui libenter et humiliter audire noverunt, et vitam quietam in studiis dulcibus et salubribus agunt, sancta delicietur Ecclesia, et dicat, Ego dormio, et cor meum vigilat. Quid est, Ego dormio, et cor meum vigilat; nisi, ita quiesco ut audiam? Otium meum non impenditur nutriendae desidiae, sed percipiendae sapientiae. Ego dormio, et cor meum vigilat: vaco, et video quoniam tu es Dominus : quia sapientia scribae in tempore otii; et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Ego dormio, et cor meum vigilat: ego requiesco a negotiosis actibus, et animus meus divinis se intendit affectibus. 4. Sed in iis qui isto modo suaviter et humiliter requiescunt, dum otiose oblectatur Ecclesia, ecce pulsat ille qui ait: « Quae dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uentis et fluctib impera¬
uit. Nichil hoꝵ fecit iohan¬
nes. Et totũ quicquid dice¬
bat : huic testimoniũ per¬
hibebat. Per lucernã ueni¬
amus ad diẽ. Ioħ̾s signum
nullũ fecit. Omnia autẽ
quecunq dixxit ioħs de hoc:
uera erant. E cce qui app̾hen¬
derunt: ñ quomodo iudei
uolebant prendere disceden¬
tem: apprehenderitnt isti ꝑ

Expanded text:
non ventis et fluctibus imperanon ventis et fluctibus imperavit; nihil horum fecit Joannes; et totum quidquid dicebat, huic testimonium perhibebat. Per lucernam veniamus ad diem. Joannes nullum signum fecit. Omnia enim quaecunque dixit Joannes de hoc, vera erant. Ecce quid apprehenderunt, non quomodo Judaei volebant apprehendere discedentem, apprehenderunt isti
Abbreviated transcription (Latin):
prehendere: Intellexisti:app̾¬
hendisti. Sed ñ sic iudei. Tu
app̃hendistiut habeas: illi ap¬
prehendere uolebant ut ñ ha-¬
berent. Et quiafic uolebant
apprehendere: quid eisfecit:
E xiit de manib eoꝵ. Don eũ
apprehenderunt: quia man
fidei ñ habuerunt. Uerbũ ca¬
ro factũ est.s ñ erat u̾bo ma¬
gnum eicere carnẽ suã de ma¬
nib carnis. Mente uerbum
prendere: hoc est xp̃m recte
prendere. Et abiit iterũ trans
iordanem in eũ locũ ubi erat¬
ioħ̾s baptirans primũ: & mã¬
sit ibi. Et multi uenerunt
ad eum: et dicebant. qͥa ioħs
quidem signũ fecit nullũ.
Meministis uob̃ dictũ de
iohanne quia lucerna erat:
et diei testimoniũ perhibe¬
bat. Quid ergo isti apud se
dixerunt: Ioħs signũ nullũ
fecit. Nullũ inquiunt mi¬
raculũ ostendit ioħs. Non
demonia fugauit: ñ expu¬
lit febrẽ: ñ cecos illumina¬
uit: ñ mortuos fuscitauit:
ñ tot milia hominũ de qͥn¬
q uł septem panib pauit:
ñ super mar̾e ambulauit:

Expanded text:
prehendere? Intellexisti, apprehendisti. Sed non sic Judaei: tu apprehendisti ut habeas, illi apprehendere volebant ut non haberent. Et quia sic volebant apprehendere, quid eis fecit? Exiit de manibus eorum. Non eum apprehenderunt, quia manus fidei non habuerunt. Verbum caro factum est: sed non erat Verbo magnum, ejicere carnem suam de manibus carnis. Mente Verbum apprehendere, hoc est Christum recte apprehendere. 12. Et abiit iterum trans Jordanem, in eum locum ubi Joannes baptizans primum, et mansit ibi. Et multi venerunt ad eum, et dicebant: Quia Joannes quidem signum fecit nullum. Meministis vobis dictum de Joanne, quia lucerna erat, et diei testimonium perhibebat . Quid ergo isti apud se dixerunt, Joannes signum fecit nullum? Nullum, inquiunt, miraculum ostendit Joannes: non daemonia fugavit, non expulit febrem, non caecos illuminavit, non mortuos suscitavit, non tot millia hominum de quinque vel septem panibus pnon super mare ambulavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo continet unde turpatur:
nisi diligat unde honestat᷑:
Merito itaq magister bonꝰ
dilectionem sic sepe commen¬
dat. tanquã sola precipienda
sit: sine qua ñ possunt ꝓse

Expanded text:
ab eo continet unde turpatur, nisi diligat unde honestatur? Merito itaque magister bonus dilectionem sic saepe commendat, tanquam sola praecipienda sit, sine qua non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Excecauit oculos eoꝵ. et in¬
durauit eoꝵ cor. uit ñ uideãt
Soctilis. et intelligant corde.
et conuertantur. et sanem e¬
os. Hec dixit ysaias. quan¬
do idit głam eius. et locu¬
tus est de eo. Uerumtam̃ &
ex principib multi credide¬
runt in eũ. Sed propt̾ pha¬
riseos ñ confitebantur. ut de

Expanded text:
oculos eorum et induravit eorum cor ut non videant oculis et intellegant corde et convertantur et sanem eos haec dixit Esaias quando vidit gloriam eius et locutus est de eo verumtamen et ex principibus multi crediderunt in eum sed propter Pharisaeos non conf
Abbreviated transcription (Latin):
spiritus aũt uruficat. Lit¬
tera occidens: quasi lapis est.
premens. Remouete inquit
lapidemr:. remouete legis pon¬
cdus: gr̃am predicate. Si enĩ
data esset lex que posset ui¬
uificare: omiino ex lege es¬
set iusticia. Sed conclusit om¬
nia scriptura sub peccato: ut
ꝓmissio ex fide iħu xp̃i. dare¬
tur credentib. Ergo remo¬
uete lapidem. Dicit ei mar¬
tha soror eius qui mortuus fui
erat. Dñe iam fetet: quatri¬
duamis enĩ est. Dicit eriħe.
Nonne dixi tibi quoniã si
creclideris. tudebis głam łi
Quid est. uidebis głam der:
Quia et putentem. et quatͥ¬
duanũ resuscitat. Om̃s enĩ
peccauerunt. et egent gloria
dei. Et ubi abundauit pec¬
catum: suꝑabundauit gracia.
Tulerunt ergo lapidem. lħe
aũt eleuatis sursum oculis:
dixit. Pater. gr̃as ago tibi: qͦ¬
mam audisti me. Ego autẽ
sciebam quia semper me au¬
dis: sed propter popłm qui
circumstat dixi: ut credant
quia tu memisisti. Hec cum

Expanded text:
spiritus vivificat . Littera occidens, quasi lapis est premens. Removete, inquit, lapidem. Removete Legis pondus; gratiam praedicate. Si enim data esset lex, quae posset vivificare, omnino ex Lege esset justitia. Sed conclusit omnia Scriptura sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Ergo removete lapidem. 23. Dicit ei Martha, sorerat: Domine, jam foetet, quatriduanus enim est. Dicit ei Jesus: Nonne dixi tibi, quoniam si credideris, videbis gloriam Dei? » Quid est, Videbis gloriam Dei? Quia et foetentem, et quatriduanum suscitat. « Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei . » Et: « Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . » « Tulerunt ergo lapidem. Jesus autem elevatis sursum oculis dixit: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me. Ego autem sciebam, quia semper me audis, sed propter populum, qui circumstat, dixi, ut credant quia
Abbreviated transcription (Latin):
uit: uoce magna clamauit.
Quã difficile surgit: quẽ mo¬
les male consuetudinis p̾mit.
Sed tam̃ stirgit: occulta gracia
intus inuificatur: surgit post
uocem magnã. Quid ẽ factũ:
Toce magna clamauit : la¬
zare uemi foras. Et statim
prodiit qui fuerat mortuus.
ligatus manus et pedes: et
facies illius sudario erat liga¬
ta. Quomodo processit liga¬
tis pedib miraris: et ñ mira¬
ris quia surrexit quatridua¬
nus: In utroq potentia dm̃
erat : ñ iures mortri. P roces¬
sit. et adhuc ligatus est : ad¬
huc inuolutus. Tam̃ foras
iam processit. Quid signifi.¬
cat: Quando contemns:
mortuus iaces. Et si tanta
quanta dixi contemnis: se¬
pultus iaces. Quando confi¬
teris. procectis. Quid est proce¬
dere: insi ab occultis uelut ex¬
eundo manifestari: Sed ut
confitearis. deus facit magua
uoce clamando: idest.magna
gracia uocando. Ido cũ proces¬
sisset mortuus adhuc ligatus
confitens. et ad huc reus: ut
soluerent᷑ peccata eius: mini¬
stris hoc dixit dñs. Soluite

Expanded text:
it, voce magna clamavit. Quam difficile surgit, quem moles malae consuetudinis premit! Sed tamen surgit: occulta gratia intus vivificatur; surgit post vocem magnam. Quid est factum? Voce magna clamavit: Lazare, veni foras. Et statim prodiit qui fuerat mortuus, ligatus manus et pedes institis; et facies illius sudario erat ligata. Quomodo processit ligatis pedibus miraris, et non miraris quia surrexit quatriduanus? In utroque potentia Domini erat, non vires mortui. Processit, et adhuc ligatus est: adhuc involutus, tamen jam foras processit. Quid significat? Quando contemnis, mortuus jaces; et si tanta quanta dixi contemnis, sepultus jaces: quando confiteris, procedis. Quid est enim procedere, nisi ab occultis velut exeundo manifestari? Sed ut confitearis, Deus facit magna voce clamando, id est, magna gratia vocando. Ideo cum processisset mortuus adhuc ligatus, confitens et adhuc reus; ut solverentur peccata ejus, ministris hoc dixit Dominus: Solvite
Abbreviated transcription (Latin):
temptatio: si contra tuã cau
sam. sit tua postulatio. Non
aũt negligenter audiendũ
est quod dominꝰ. ne quisquã
eũ putaret quod se promisit
facere petentib sine patre ẽẽ
facturũ. cũ dixisset. qđcum¬
ꝙ petieritis in nomine meo.
hoc faciã: continuo subiecit.

Expanded text:
tentatio, si contra tuam sit causam tua postulatio. Non autem negligenter audiendum est, quod Dominus, ne quisquam eum putaret quod se promisit facere petentibus, sine Patre esse facturum, cum dixisset, Quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam, continuo
Abbreviated transcription (Latin):
quando adiuuat miscdicer
facit.siue quando ñ adiuuat
iuste facit: quia omna ñ de¬
meritate. sed iudicio facit. Por¬
ro si udicia sanctoꝵ iusta st̃.
quanto magis sanctificantis
et iustificantis dei: Iusta er¬
gosunt. sed occulta. Id̃o cum
questiones huiusmodi inme¬
dium uenerint. quare aliꝰ
le deo deserente excecatur. il¬
le dõ adiuuante illuminet᷑:
ñ nobis nichciũ de uidicio
tanti iudicis usurpemus: sed
contremiscentes exclamemꝰ
cũ apło. O altitudo diuitia¬
rum sapientie et scientie dei:
quã inscrutabilia sunt iudi-

Expanded text:
quando adjuvat, misericorditer quando adjuvat, misericorditer facit; sive quando non adjuvat, juste facit; quia omnia non temeritate, sed justo judicio facit. Porro si judicia sanctorum justa sunt, quanto magis sanctificantis et justificantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare aliusle Deo deserente excaecetur, ille Deo adjuvante illuminetur: non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed contremiscentes exclamemus cum Apostolo: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Quam inscrutabilia sunt judi
Abbreviated transcription (Latin):
quã profunda sit cernitis. s
respondemus ut possumtis.
Non poterant credere: qͥa
hoc ysaias propha predixit.
Hoc aũt propħa predixit:
quia d̾s hoc futurũ esse pre¬
scruit. Quare aũt ñ pote¬
rant. si ame queratur: cito
respondeo.quia nolebant.
Malam quippe eoꝵ uolun¬
tatem preuidit d̾s: et ꝑ pro¬
phetain preminciauit ille.
cui abscondi futura ñ possũt.
Sed aliam causam inquis
dicit propħa: ñ uoluntatis
eoꝵ. Quã cauisam dicit pro¬
pheta: Quia dedit illis ds
sp̃m compunctionis. oculos
ut ñ uideant. et aures ut ñ
audiant: et excecauit oculos
eoꝵ. et indurauit cor eorum.
Etiã hoc eoꝵ uoluntatẽ meru¬
isse respondeo. Sic enĩ excecat:
sic obdurat łs deserendo. et ñ
adiuuando: quod occulto iudi¬
cio facere potest. iniquo
ñ pocest. Hoc omnino pietas
religiosoꝵ: inconcussum in
uiolatumq debet seruare.Si¬
cut apłs cũ eandem ipsam dif
Numquid inriquitas apud
dm̃: Absit. Si ergo absit ut
iniquitas sit apud d̃m: siue

Expanded text:
quam profunda sit cernitis: sed respondemus ut possumus. Non poterant credere, quia hoc Isaias propheta praedixit: hoc autem Propheta praedixit, quia Deus hoc futurum esse praescivit. Quare autem non poterant, si a me quaeratur, cito respondeo, quia nolebant: malam quippe eorum voluntatem praevidit Deus, et per Prophetam praenuntiavit ille cui abscondi futura non possunt. Sed aliam causam, inquis, dicit Propheta non voluntatis eorum. Quam causam dicit Propheta? Quia dedit illis Deus spiritum compunctionis; oculos, ut non videant, et aures, ut non audiant, et excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum. Etiam hoc eorum voluntatem meruisse respondeo. Sic enim excaecat, sic obdurat Deus, deserendo et non adjuvando: quod occulto judicio facere postest, iniquo non potest. Hoc omnino pietas religiosorum inconcussum debet inviolatumque servare; sicut Apostolus, cum eamdem Nunquid iniquitas est apud Deum ? Absit. Si ergo absit ut sit iniquitas apud Deum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
uilis est. Quid magnũ est di¬
mere penam: Hoc et nequis¬
simus seruus: hoc et crudelis¬
simus latro. Non ẽ magnũ
timere penã: sed magnũ est
amare iusticiã. Qui ergo a¬
mat iusticiã. nicħ timet: Ti¬
met plane. ñ ne incidat in pe¬
nam: sed ne amittat iustici¬
am. Fratres mei credite: et
comcite. ex eo quod amatis.
Amat aliquis uestrũ pecuniã.
Putas inuenio aliquem qui
ñ amat: Ex hoc tam̃ ipso
quod amat: intelligat quod
dico. Timet daminũ. Quare
timet damirũ: Quia pecuni¬
am diligit. Quantũ amat
pecuniã: tantũ timet ne a¬
mittat pecumiã. E rgo ĩue¬
nitur aliquis amator iusti¬
cie. qui plus in corde suo dã¬
num pertimescit: qui plus
timeat expoliari iusticia: ꝗͣ
tu pecunia. Ipse est timor ca¬
stus: ipse permanet in scłm
mittit caritas: sed magis com

Expanded text:
vilis est. Quid magnum est tivilis est. Quid magnum est timere poenam? Hoc et nequissimus servus, hoc et crudelissimus latro. Non est magnum timere poenam, sed magnum est amare justitiam. Qui ergo amat justitiam, nihil timet? Timet plane: non ne incidat in poenam, sed ne amittat justitiam. Fratres mei, credite, et conjicite ex eo quod amatis. Amat aliquis vestrum pecuniam. Putas, invenio aliquem qui non amet? Ex hoc tamen ipso quod amat, intelligat quod dico. Timet damnum: quare timet damnum? Quia pecuniam diligit. Quantum amat pecuniam, tantum timet ne perdat pecuniam. Ergo invenitur aliquis amator justitiae, qui plus in corde damnum pertimescat, qui plus timeat exspoliari justitia, quam tu pecunia. Ipse est timor castus, ipse permanet in saecumittit, sed magis com
Abbreviated transcription (Latin):
nescit: sed dictũ est ut sciat: qd̾
est. ut scire uos faciat. Locuti¬
ones tales et in sermonib no¬
stris sunt: et in auctorib elo¬
quentie reperiuntur.De ser¬
mone nostro aliquid dicam.
Fossa ceca dicitur: ñ quia ip¬
sa oculos perdidit: sed quia la¬
tendo ñ uidentes facit. Aliqͥd
et de illis auctorib dicã. Tris¬
tes lupinos ait quidã. idest a¬
maros: ñ quia ipsi sint tͥstes.
sed quia gustati contristant:
hoc est. tristes faciunt. Sunt
ergo in scripturis locutiones
erusmodi. Qui in talibꝰ lõ¬
cutionib cognoscendis labo¬
rant: in soluendis talib que¬
stionib ñ laborant. Ergo tẽ
ciat. si diligitis eũ. Iob latebat
se: sed dñm ñ latebat. Admni¬
sit temptatorẽ: et fecit eũ sui
cognitorem. Quid de duobꝰ
timorib : E st timor seruilis.
et est timor castus. Est timor
ne patiaris penã: est alius ti¬
mor. ne amittas iusticiã. Ti¬
mor ilie ne patiaris penã: ser¬

Expanded text:
nescit: sed dictum est, ut sciat, quod nescit: sed dictum est, ut sciat, quod est, ut scire vos faciat. Locutiones tales et in sermonibus nostris sunt, et in auctoribus eloquentiae reperiuntur. De sermone nostro aliquid dicam. Fossa caeca dicitur, non quia ipsa oculos perdidit, sed quia latendo non videntes facit. Aliquid et de illis auctoribus dicam. Tristes lupinos ait quidam , hoc est amaros: non quia ipsi sunt tristes, sed quia gustati contristant, hoc est, tristes faciunt. Sunt ergo et in Scripturis locutiones ejusmodi. Qui in talibus quaestionibus cognoscendis laborant, in solvendis talibus quaestionibus non laborant. Ergo tentciat, si diligi is eum. Job latebat se, sed Deum non latebat; admisit tentatorem, et fecit cum sui cognitorem. 7. Quid de duobus timoribus? Est timor servilis, et est timor castus; est timor ne patiaris poenam, est alius timor ne amittas justitiam. Timor ille ne patiaris poenam, ser
Abbreviated transcription (Latin):
s iudiciũ om̃e dedit filio. & hic
dicit. ñ quero głam meã. est qͥ
querat et iudicet: Si ergo iu¬
dicat pater. quomodo ñ rudi¬
cat quenquã ⁊ sed om̃e rudici¬
um dedit filio: Hanc questi¬
onem ut soluamus atcendite.
Simili locutione solui potest.
Scriptũ  habes: ds neminẽ dẽ¬
ptat. Et iterũ scriptũ habes:¬
temptat uos dñs deus uester.
ut sciat. si diligitis eũ. Nem¬
pe questio est. uidecis. Quo¬
modo enĩ deus neminẽ tem¬
ptat: et quomodo temptat
uos dñs deus uester. ut sciat
si diligitis eũ: Idem scriptum
est. Timor ñ est in caritate᷑ s
perfecta caritas foras mittit ti¬
morem. Et alio loco seriptum
duas esse temptationes: unã
que decipit: alterã que ꝓbat.
Scd̾m eam que decipit. deus ne¬
minẽ temptat: scđm eam que
probat: temptat uos dñs d̃s
uester. ut sciat si diligrtis eũ.
Sed iterũ hic alia nascitur que¬
stio. Quomodo temptat ut
sciat:quẽ latere nil potest an¬
te quã temptet : Non ergo ds

Expanded text:
 judicium dedit Filio ; et hic dicit, Non quaero gloriam meam; est qui quaerat et judicet? Si ergo judicat Pater, quomodo non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio? 5. Hanc quaestionem ut solvamus, attendite; simili locutione solvi potest. Scriptum habes, Deus neminem tentat ; et iteruus vester, ut sciat si diligitis eum . Nempe quaestio est, videtis. Quomodo enim Deus neminem tentat, et quomodo tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum? Item scriptum est, Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem ; et alio loco scriptum duas esse tentationes; unam quae decipit, alteram quae probat: secundum eam quae decipit, Deus neminem tentat; secundum eam quae probat, tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum. Sed iterum et hic alia nascitur quaestio, quomodo tentat ut sciat, quem latere nihil potest antequam tentet. Non ergo Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tale conuiciũ: hoc solũ dixit
de gła sua. Sed honorifico in¬
quit patrem meũ: et uos in ho¬
noras tis me. Hoc est. ego me ñ
honorifico. ne uobis arrogans
uidear: habeo quẽ honorificẽ.
Sed si uos me agnosceretis: sicut
ego honorifico patrẽ. sic et uos
honorificaretis me. E go facio
quod debeo: uos ñ facitis quod
debetis. E go aũt inquit non
quero glam meã: est qui que¬
rat et iudicet. Quẽ urilt intel

Expanded text:
tale convicium, hoc solum dixit de gloria sua: Sed honorifico, inquit, Patrem meum, et vos inhonorastis me. Hoc est, Ego me non honorifico, ne vobis arrogans videar, habeo quem honorificem; sed si vos me agnosceretis, sicut ego honorifico Patrem, sic et vos honorificaretis me: ego facio quod debeo, vos non facitis quod debetis. 4. Ego autem, inquit, non quaero gloriam meam; est qui quaerat e
Abbreviated transcription (Latin):
sermo iste inter fratres quia
discipulus ille ñ moritur: et ñ
cdixit ih̾c ñ moritur: sedsic eũ
uiolo manere donec uemiã qͥd
ad te. E cce quousq in hoc euã¬
gelio extenditur questio: que
sua profunditate ñ medioerĩt
mentem scrutantis exercet. Cur
enim dicitur petro sequere me.
nec dicitur ceteris qui simulad¬
erant: et profecto eum sierit ma¬
gistrũ discipuli sequebantur
Sed si ad passionem intelligen¬
dui est. numquid solus ꝓ xp̃i¬
ana ueritate passus est petrus:
Nonne ibi erat in illis septẽ.
alius filius zebedei frater ioħis:
qui post eius ascensionem ab
herode manifestatur occisus:
Terũ aliquis dixerit. quo¬
niam ñ est iacobus crucifiruᷤ
merito dictum esse petro seqͤ¬
re me: qui ñ solum mortẽ. sed
etiam mortẽ crucis sicut xp̃c
expertus est. Sit hoc: si nicħ
Aliud quod sit conuenientiu
poterit inueniri. Cur ergo de
iohanne dictum est. sic eum uo¬
lo manere donec ueniã quid

Expanded text:
ia discipulus ille non moritur. Et non dixit ei Jesus, Non moritur; sed, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? Ecce quousque in hoc Evangelio extenditur quaestio, quae sua profunditate non mediocriter mentem scrutantis exercet. Cur enim dicnec dicitur caeteris qui simul aderant, et profecto eum sicut magistrum discipuli sequebantur? Et si ad passionem intelligendum est, nunquid solus pro Christiana veritate passus est Petrus? nonne ibi erat in illis septem alius filius Zebedaei, frater Joannis, qui post ejus ascensionem ab Herode manifestatur occisus? Verum aliquid dixerit, quoniam non est Jacobus crucifixus, merito dictum esse Petro, Sequere me, qui non solum mortem, sed etiam mortem crucis, sicut Christus, expertus est. Sit hoc, si nihil aliud quod sit convenientius potuerit inveniri. Cur ergo de Joanne dictum est, Sic eum volo manere donec veniam; quid