comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et tibi ipse respondes. tunc credo quando patilum quẽ
ille damnaterat. summo nisu & om̃ib studiis aefende¬
bas. quando eum ꝑ imꝑiale scriptum recipere saccidoti¬
um qd̾ ep̃ali udicio amiserit instigabas. ñ prius ꝓ me
respondebo. quam acaliorum inuitiis loquat. Cuius ẽ
humanitatis. cuiusue clementie. insultare aliorum mise¬
riis. et uulnera cunctis aliena monstrare . Sic ne te
docuit ille samarites. seminectin ad stabulum repor¬
tare oltum plagis infundere. mercedem stabulario
polliceri. sic reuiectam ouem. reꝑtam a raginam. pro¬
digum filium legis ẽc susceptum: Esto ego te lese¬
ram. & quibdam ut dicis stimulis ad maledictorũ
insaniam prouocaram: quid commertut homolatenᷤ
ut nudares cicatricem enis. et abductam cutem insꝑa¬
to dolore rescinderes: Nonne etiam sulle dignus ẽct
contumeliis. tu facere ñ deberes: Aut ego fallorꝰ aut il¬
lud est uerum qd plurim iactitant. origenistarum hos¬

Expanded text:
et ipse tibi respondes, « Tunc credo, quando Paulum quem et ipse tibi respondes, « Tunc credo, quando Paulum quem ille damnaverat, summo nisu et omnibus studiis defendebas: quando eum per imperiale scriptum recipere sacerdotium, quod episcopali judicio amiserat, instigabas. » Non prius pro me respondebo, quam de aliorum injuriis loquar. Cujus est humanitatis, cujusve clementiae, insultare aliorum miseriis, et vulnera cunctis aliena monstrare? Siccine te docuit ille Samarites, seminecem ad stabulum reportare? oleum plagis infundere? mercedem stabulario polliceri? Sic revectam ovem, repertam drachmam, prodigum filium legis esse susceptum? Esto, ego te laeseram, et quibusdam, ut dicis, stimulis ad maledictorum insaniam provocaram: quid meruit homo latens, ut nudares cicatricem ejus, et obductam cutem, insperato dolore rescinderes? Nonne etiam si ille dignus esset contumeliis, tu facere non deberes? Aut ego fallor, aut illud est verum quod plurimi jactitant, te Origenistarum hos
Abbreviated transcription (Latin):
tatus sum. et inedificationẽ ȩccłiȩ legendas nr̃ȩ lin¬
gue hominib dedi: aliud oꝑum eius me nescio tranᷤ¬
tulisse. Et tamen tu qui pape theophili dicis te inom̃ib
sententiam sequi: caue ne hoc magiari et condiscipłi
tui audiant. & offendas quam plurimos. qui me latro¬
nem. te martyrem uocant: ne irascatur tibi qui contra
papam epiphamum ad te cpłam dirigens hortabatur.
ut ꝑmaneres infidei ueritate. ut ñ mutares ulio terro¬
re scntentiam. Que epła. holographa tenetur abbis ad qͦs
prelata est. E post more tuo loqueris. et dequo supradixe¬
ras. ego tibi etiam furenti satisfaciam. nunc dicis quid
tibi uidetur. habes ne ultra aliquid quo neruos tue
loquacitatis intendas: et in dignaris si putide te loqui
arguam. cum comediarum turpitudines et scortorum
a matorumq ludicra. eccłiasticus scriptor assuiar.
sequi ccperim. ciq fidei commiione sociatus sim.

Expanded text:
tatus sum; et in aedificationem Ecclesiae, legendas nostrae lintatus sum; et in aedificationem Ecclesiae, legendas nostrae linguae hominibus dedi. Aliud operum ejus nescio me transtulisse. Et tamen tu qui papae Theophili dicis te in omnibus sententiam sequi, cave ne hoc magistri et condiscipuli tui audiant, et offendas quamplurimos, qui me latronem, te martyrem vocant, ne irascatur is tibi, qui contra papam Epiphanium ad te epistolas dirigens, hortabatur ut permaneres in fidei veritate, et non mutares ullo terrore sententiam. Quae epistola holographa tenetur ab his, ad quos perlata est. Et post haec more tuo loqueris, « Ut de quo supra dixeras, ego tibi etiam furenti satisfaciam: nunc dicis, Quid tibi videtur: habesne ultra aliquid, quo nervos tuae loquacitatis intendas? » Et indignaris si putide te loqui 546 arguam, cum Comoediarum turpitudines et scortorum amatorumque ludicra ecclesiasticus scriptor assumas? sequi coeperim, eique fidei communione sociatus sim,
Abbreviated transcription (Latin):
amputato. nec aliqua corporis parte desecta. Hec est
aut̃ simplicitatis pura et aꝑta confessio. quam abõib
italie ep̃is asseris e̾e susceptam. Crederem dicenti. nisi
me dubitare de te iste liber ñ pamphili faceret. Et ta¬
men miror quomͦ probauit italia. qd̾ roma contemp¬
sit᷑ ep̃i susceꝑint qd̾ sedes apłica condeminauit. Scri¬
bis quoq me litteris indicasse. qd̾ papa theophilus
expositionem fidei nuꝑ ediderit. que ad uos nec dũ
ꝑtienit.te polliceris qd̾ quicquid uie scripsit tu se¬
quaris. Ego me hoc scripsisse ñ nouti. nec istiusmo¬
diumquamluteras direxisse. S tu iccirco ad incer¬
ta consentis. & his que qualia futura sint nescis. ut
certe declines. et ad eorum ñ tenearis assensum. Bu¬
as sy nodicam &e paschalem cius cpłas contra origenẽ
illiusq discipłos. & alia aduersum apollinarem &e
cundemorigenem. ꝑ hoc ferme biennum incerpre¬

Expanded text:
amputato, nec aliqua parte corporis desecta. » Haec est amputato, nec aliqua parte corporis desecta. » Haec est tuae simplicitatis pura et aperta confessio, quam ab omnibus Italiae episcopis asseris esse susceptam. Crederem dicenti, nisi me dubitare de te iste liber, non Pamphili, faceret. Et tamen miror quomodo probaverit Italia, quod Roma contempsit? Episcopi susceperint, quod sedes Apostolica condemnavit. bis quoque, me litteris indicasse, quod papa Theophilus expositionem fidei nuper ediderit, quae ad vos necdum pervenit: et polliceris quod quidquid ille scripserit, tu sequaris. Ego me hoc scripsisse non novi, nec istiusmodi umquam litteras direxisse. Sed tu idcirco ad incerta consentis, et his quae qualia futura sint nescis, ut certa declines, et ad eorum non tenearis assensum. Duas, synodicam et paschalem, ejus epistolas contra Origenem illiusque discipulos, et alias adversum Apollinarium et eumdem Origenem, per hoc ferme biennium interpre
Abbreviated transcription (Latin):
latinorum noticiam transtulisti. Mala enim oftendẽ
interdum ñ docentis est s uitantis: ut caueat lector
ñ ut sequatur errores: uit nota contemnat. que ñ nun¬
. quam ignota miracula sunt. & aules post hec
dicere. qd ego auctor scriptorum talium sim. tuaut
ut interpres in quib ñ poteris solum interpretatus¬
fueris. Recte ista aiceres. si libri tui piarchon pre¬
faciunculam ñ haberent. qd̾ et hẏlarius intransfe¬
rendis omeliis eius fecit: & ut bona &e mala ñ inter¬
preti s suo imputarentur auctor. Siñ dixisses am¬
putasse te pessima & optima reliquissẽ. ut cumq de
luto euaderes. Hoc est qd̾ destruit strophas ingenio¬
li tui. & it hinc inde constrictum euadere ñ suit.
Nec intantum abutaris simplicitate lectoris. et sic õs
qui tuam scripturam lecturi sunt brutos putes. ut
cum uulnera putrescere sinas. sano corpori te impone¬
sentias iam inapologia tua didicimus nullo menbro

Expanded text:
Latinorum notitiam transtulisti? Mala enim ostendere Latinorum notitiam transtulisti? Mala enim ostendere interdum non docentis est, sed vetantis  Al. vitantis: ut caveat lector, non ut sequatur errores; ut nota contemnat, quae nonnunquam ignota miraculo sunt. Et audes post haec dicere, quod ego auctor talium scriptorum sim: tu autem ut interpres, in quibus fueris. Recte ista diceres, si libri tui περὶ Ἀρχῶν Praefatiunculam non haberent. Quod et Hilarius in transferendis ejus Homiliis fecit, ut et bona et mala non interpreti, sed suo imputarentur auctori. Si non dixisses, amputasse te pessima, et optima reliquisse, utcumque de luto evaderes. Hoc est quod destruit strophas ingenioli tui, et te hinc 545 inde constrictum evadere non sinit. Nec intantum abutare simplicitate lectoris: et sic omnes qui tuam scripturam lecturi sunt, brutos putes, ut cum vulnera putrescere sinas, sano corpori te imponesentias, jam in Apologia tua didicimus, « Nullo membro
Abbreviated transcription (Latin):
que dimisisti. uel ad dilisti. aut origenis erant. aut tua.
que utiq quasi bona posuisti. S multa inhis mala
negart ñ poteris. Quio inquies ad me: Otigeni imputa.
Ego enim ea tantum que abhereticis addita fuerãt
comimuitaui. Ex pone causas. quare hereticorum
mala tuleris. & origenis integra dereliqueris. Non¬
ne ꝑspicuum est qd̾ mala origenis ex parte subhereticoꝵ
nuncupatione damnaueris & exparte suscepis. qͥa
ñ mala s bona et tuc ẽe fidei uidicabas: hec sunt
dequib quesiui utrum bona ẽẽnt an mala. que
inprefatione laudasti. que amputatis pessimis. qua¬
si optima remansisse confessus es. et te inuere argu¬
mentationis appendi eculeo: ut si bonadixeris. he¬
reticus comproberis. si mala statim audias. Cur ergo
que mala sunt in prefatione laudasti: & ñ ulud ad¬
iunxi. qd̾ tu callide simulas.cur que mala crant ad

Expanded text:
quae dimisisti vel addidisti, aut Origenis erunt, aut tua, quae dimisisti vel addidisti, aut Origenis erunt, aut tua, quae utique quasi bona posuisti. Sed multa in his mala negare non poteris. Quid, inquies, ad me? Origeni imputa: ego enim ea tantum quae ab haereticis addita fuerant, commutavi. Expone causas, quare haereticorum mala tuleris, et Origenis integra dereliqueris? Nonne perspicuum est, quod mala Origenis ex parte sub haereticorum nuncupatione damnaveris, et ex parte susceperis, quia non mala, sed bona, et tuae esse fidei judicabas? Haec sunt de quibus quaesivi, utrum bona essent, an mala, quae in Praefatione laudasti, quae amputatis pessimis, quasi optima remansisse confessus es, et te in verae argumentationis appendi equuleo, ut si bona dixeris, haereticus comproberis  Al. comprehendaris; si mala, statim audias: Cur ergo quae mala sunt, in Praefatione laudasti? Et non illud adjunxi, quod tu callide simulas: Cur quae mala erant, ad
Abbreviated transcription (Latin):
dam sic suspicatur. alius. uic ce quidam ego sim: In ter
apollinarem ce didimum et explanationis stilum et
dognatum. magna diuersitas est. Cum inuno capitu¬
lo aiuersas pono sententias. nun contrarios sensus sequi
credendus sum: S hec alias. Nunc quero a te quis
ibi obiecerat quare de origene uel abstuietis quedam.
ul addiaetis. uel mutaueris. &e te quasi mequulco ap¬
pensum interrogauerit. bona sunt an mala que trans¬
tulisti. frustra simulas innocentiamꝰ. ut inter rogatione
stuita.ueram ꝑ condationem extenues. Ego non accu¬
saui quate origenem prouoluntate transtiacris. hoc cnĩ
et ipse feci ce ante me uictorinus. Natits ambrosiusq
sicerunt᷑: s quare tansiationem hereticam prefaciomis
tue testimonio roborasti. Cogisme eadem rirsus utrare:
et ꝑmeas lineas incedere. Dicis enim in eodem prologo
tt ea que ab herticis addita fuerant amputasse. et prohis
itposuisse bona. Sihereticorum mala abstulistĩ. ergo

Expanded text:
dam sic suspicatur; » alius ille, et quidam, ego sim. Inter dam sic suspicatur; » alius ille, et quidam, ego sim. Inter Apollinarium et Didymum explanationis, styli, et dogmatum magna diversitas est. Cum in uno capitulo diversas pono sententias, num contrarios sensus sequi credendus sum? Sed haec alias. 14. Qutibi objecerit, quare de Origene vel abstuleris quaedam, vel addideris, vel mutaveris, et te quasi in equuleo appensum interrogaverit: bona sunt, an mala 544 quae transtulisti? Frustra simulas innocentiam, ut interrogatione stulta, veram percontationem extenues. Ego non accusavi quare Origenem pro voluntate transtuleris: hoc enim et ipse feci, et ante me Victorinus, Hilarius, Ambrosiusque fecerunt; sed quare translationem haereticam Praefationis tuae testimonio roborasti? Cogis me eadem rursus iterare, et per meas lineas incedere. Dicis enim in eodem Prologo te ea quae ab haereticis addita fuerant, amputasse, et pro his reposuisse bona. Si haereticorum mala abstulisti, ergo
Abbreviated transcription (Latin):
Interim de presenti compede ut cumq erue pedem. in
futuro iudicio tu inderis quid ad martyris contra te
obiecit᷑ &e dilius qd̾ millus accusat. Ais enim. quod in
meis literis legeris. Dic quis tibi ꝑmisit ut interpre¬
tans quedam: auferres quedam mutares. quedam ad¬
aeres. statmq tibi ipse respondes. et contra me loque¬
ris. & tibi dic queso quis ꝑmiscrit ut in commentariis
tuis quedam de origene. quedam dea poluinare. quedã
ate ipso scriberes: et non de origene totum. aut ate aut
exalio. Inte interim dum aliud agis crimen fortissimũ
prodidisti. et oblitus es ueteris prouerbii mendaces
memores d̾ẽ debere. Dicis enim in commentariis meis
quedam de origene. quedam deapollinare. quedam ex
me ipso posuisse. Si ergo apollinaris sunt. et origenis.
que sub aliorum nomine posuiꝰ. quomodo inlibris tuis mͥ
crimen impinguis. qd̾ quando scribo alius hocdicit. qui¬

Expanded text:
Interim de praesenti compede, utcumque erue pedem. In Interim de praesenti compede, utcumque erue pedem. In futuro judicio tu videris, quid ad martyris contra te objicit, et diluis quod nullus accusat. Ais enim quod in meis litteris legeris: « Dic quis tibi permisit, ut interpretans quaedam auferres, quaedam mutares, quaedam adderes? » Statimque tibi ipsi respondes, et contra me loqueris: « En tibi dico: Quaeso quis permiserit, ut in Commentariis tuis, quaedam de Origene, quaedam de Apollinario, quaedam de te ipso scriberes, et non de Origene totum, aut ex te, aut ex alio? » Interim in te dum aliud agis, crimen fortissimum prodidisti, et oblitus es veteris proverbii: Mendaces memores esse debere. Dicis enim me in Commentariis meis, quaedam de Origene, quaedam de Apollinario, quaedam ex me ipso posuisse. Si ergo Apollinarii sunt et Origenis, quae sub aliorum nomine posui: quomodo in libris tuis mihi crimen impingis, quod quando scribo: « Alius hoc dicit; Qui
Abbreviated transcription (Latin):
one deformes. Tuquidem alia mente fecisti. ñ ut marty¬
ta defenderes. At tamenscito. romanam fidem apłica uo¬
ce laudatam. istiusmodi prestigias ñ reciꝑe. etiam si angłs
aliter annuntiet. quam semei predicatum est: pauli auc¬
toritate munita ñ posse mutare. Ergo frater siue a te fal¬
satus est liber ut multi putant. siue ab altero ut tu forsi¬
tan ꝑsuadere conaberis. et temere credidisti heretici ho
nam amplicitatem tanto ꝑicio uibeta. Nontibi ex peoit
ut ꝑte clatissimts martyr hereticus iudiceturꝰ ut qui
esstidit pro xp̃o sangũinem. contrarius fidei xp̃i appro¬
betur. Dic potius inuem librum᷑ putaui illum mar¬
.yris. Netimeas penitentiam. ñ iam te urgebo. ñ querã
a quo acceperis. Uel mortuorum aliquem nominato. uel
implatea abignoto homine emisse te dicito. Nonenim
damnationem tuam querimus s conuersionem. Meli
est ut tu erraueris.: quam ut martyr hercticus fucrit.

Expanded text:
one deformes. Tu quidem alia mente fecisti, non ut mone deformes. Tu quidem alia mente fecisti, non ut mta defenderes. Attamen scito Romanam fidem, Apostolica voce laudatam, istiusmodi praestigias non recipere: etiam si Angelus aliter annuntiet, quam semel praedicatum est, Pauli auctoritate munitam non posse mutari. Ergo, frater, sive a te falsatus est 543 liber, ut multi putant: sive ab altero, ut forsitan persuadere conaberis, et temere credidisti, haeretici hnam simplicitatem tanto periculo libera. Non tibi expedit, ut per te clarissimus martyr haereticus judicetur; ut qui effudit pro Christo sanguinem, contrarius fidei Christi approbetur. Dic potius, Inveni librum, putavi illum martyris: ne timeas poenitentiam. Jam te non urgebo, non quaeram a quo acceperis: vel mortuorum aliquem nominato, vel in platea ab ignoto homine te emisse dicito. Non enim damnationem tuam quaerimus, sed conversionem. Melius est, ut tu erraveris, quam ut Martyr haereticus fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
abhereticis deprauata. que tu de aliorum librorum
origenis lectione correxeris. Mequoq laudas: ne tibi
amicorum meorum quispiam contradicat. Origenis
fidem incelum deprimas. frẽm et collegam uocas. &
imitatorem te mei oꝑis conficeris. Cumq ame transla¬
tas origenis. Lxͦx. omelias. et ĩ nullos chomos inapłm
iactes. in quib sic cunctalima: uerim. ut nichil in
illis qd̾ afide catholica discrepet latinus lector inueni¬
at:. nunc cosdem libros hereticos criminaris. et uerso
stilo. quem predicaueras quia consortem putabas. ac
calumniator est martyris: ego qui illum dico hereticũ
ñ fuisse. nec scripsisse librum quiabom̃ib reprehendi¬
turantu qui uolumen hominis arriam titulo commu¬
tato sub nomine martyris edidisti : Non tibi sufficit scan¬
dalum grecie᷑ nisi illum et in latinorum aurib ingeras.
et inclitum martyrem. tua quantum inte est transiati¬

Expanded text:
ab haereticis depravata, quae tu de aliorum librorum ab haereticis depravata, quae tu de aliorum librorum Origenis lectione correxeris. Me quoque laudas, ne tibi amicorum meorum quispiam contradicat. Origenis fidem in coenum deprimas: fratrem et collegam vocas, et imitatorem te mei operis confiteris. Cumque a me translatas Origenis septuaginta homilias, et nonnullos tomos in Apostolum jactes, in quibus sic cuncta limaverim, « ut nihil in illis, quod a fide catholica discrepet, Latinus lector inveniat; nunc eosdem libros, haereticos criminaris: et verso stylo, quem praedicaveras, quia consortem putabas, acccalumniator est martyris? Ego qui illum dico haereticum non fuisse, nec scripsisse librum, qui ab omnibus reprehenditur: an tu, qui volumen hominis Ariani, titulo commutato, sub nomine Martyris edidisti? Non tibi sufficit scandalum Graeciae, nisi illud et Latinorum auribus ingeras, et inclytum Martyrem tua quantum in te est translati
Abbreviated transcription (Latin):
uel didimum nel te uel alium fecisse nescio quem: qd̾
tu aꝑtissime inlibris ꝑiarchon fecisse conuinoeris:. ma¬
bat pamphilum nchil proprii oꝑis edidisse. Dic gͦ et tu
a quo exemplar acceperis. nec michi ad subterftigiendũ
crimen mortuos aliquos nomines. ut cum auctorem osten
Sinaut̃ riuulus iste intus scriniis fontem habet᷑ quid
sequatur etiamn me tacente ñ dubitas. Uerum fac abalio
quolibet amatore ougenis libri huius titulum. &e auc¬
toris uocabulum commutatum. cur hoc in latinam lin¬
guam uertis: Hidelicet ut cestimonio martyris omnes
origenis scriptis crederent: premissa unione tanti auctoriᷤ
et cestis. Nec tibi sufficit doctissimi uiri apologia. nisi scri¬
bas & proprium uolumen prodefensione eius: quib per
muitos disseminatis. tuto iam libros ꝑ iarchon uertis egre¬
co: et hos ipsos prefatione cominendas dicens. ñ nuua inhiᷤ

Expanded text:
vel Didymum, vel te, vel alium fecisse nescio quem, quod vel Didymum, vel te, vel alium fecisse nescio quem, quod tu apertissime in libris περὶ Ἀρχῶν, fecisse convinceris: mabat Pamphilum, nihil proprii operis edidisse. Dic ergo et tu, a quo exemplar acceperis, nec mihi ad subterfugiendum 542 crimen, mortuos aliquos nomines: ut cum auctorem ostendSin autem rivulus ille in tuis scriniis fontem habet, quid sequatur, etiam me tacente, non dubitas. Verum fac ab alio quolibet amatore Origenis, libri hujus titulum, et auctoris vocabulum commutatum, cur hoc in Latinam linguam vertis? Videlicet ut testimonio Martyris, omnes Origenis scriptis crederent: praemissa munitione tanti auctoris et testis. Nec tibi sufficit doctissimi viri Apologia, nisi scribas et proprium volumen pro defensione ejus: quibus per multos disseminatis, tuto jam libros περὶ Ἀρχῶν vertis e Graeco, et hos ipsos Praefatione commendas, dicens nonnulla in his
Abbreviated transcription (Latin):
ticorum cruores emendare debueris. et origenis mala pro¬
ferre inmeatum. S de hoc quia nos remittis adcodicẽ᷑
ante tibi respondimus. quam tua scripta legeremus. De
forte res accidit᷑. ut post quam eusebii asseruerim ullum e̾c.¬
ñ pampliliad extremum dixenm etiam me ante annos
plurimos hoc putasse qd̾ pamphili fuerit. ae ate exemplar
huius uoluminis mutuasse. Uide quantum tuncam ca¬
chimnos tuos. ut etiam nunc eadem ingeram ac tuo co¬
dice quasi pamphili exemplar accepimus. Credidi mona-¬
cho. ñ putauti cantum sceleris a te posse confingi. Postea
uͦ ꝑ interpretationem tuam questione contra origenẽ
toto orbe commota. inquerendis exemplarib diligen¬
tior fui: & incesariensi bibliotheca cusebii uolumina
primitm librum eum deprehendi. quem tu solus
sub nomine martyris ediaiai. de faio & spũ scõ. inbo¬
nam partem plerisq blasphemiis commucatis. et hoc

Expanded text:
ticorum errores emendare debueras, et Origenis mala proticorum errores emendare debueras, et Origenis mala proferre in medium. Sed de hoc, quia nos remittis ad codicem, ante tibi respondimus, quam tua scripta legeremus. 12.forte res accidit, ut postquam Eusebii asseruerim esse, non Pamphili, ad extremum dixerim, etiam me annos plurimos hoc putasse, quod Pamphili fuerit, et a te exemplar hujus voluminis mutuatum. Vide quantum timeam cachinnos tuos, ut etiam nunc eadem ingeram. De tuo codice quasi Pamphili exemplar accepimus. Credidi Christiano, et credidi monacho: non putavi tantum sceleris a te posse confingi. Postea vero per interpretationem tuam, quaestione contra Origenem toto orbe commota, in quaerendis exemplaribus diligentior fui, et in Caesariensi Bibliotheca Eusebii sex volumina primum eum librum deprehendi, quem tu solus sub nomine martyris edidisti, de Filio et Spiritu Sancto, in bonam partem plerisque blasphemiis commutatis. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ponacre s legere bidui mea scripta ñ occurreris.
talis sis meditatus deterior fueris. Iuud aut̃ qd̾ tergiuer
saris &e dicis te ea cranstudisse de greco que ego prus lati¬
no sermone transtulerimꝰ ñ satis intelugo quid uelis
dicere. nisi forte ad huc commnentarios ad ephesiosios cri¬
minatis: & quafi nichil tibi suꝑ hoc responsum sit. ob¬
duras frontis impudentiam. nec aurib obduratis uoces
retipis incantantis. Nos in connentariis et uuis & auis
mentariorum mos. et explanantium regula. ut opini¬
ones in expositione uarias prosequantur: et quid uel si¬
bi uel aliis iideatur edisserant. & hoc solum ñ sc̃arum
interpretes scripturarum. s scłarium quoq litterarũ
te enim prefaciuncuia tua aingua policeris aetruncatis
malis ce que abhenticis addita fuerant. remansisse: ut quic¬
quid uel bonum uel malum dueris. tamñci imputetur
quem transfers. s tibi qui incerpretattis es:. nsi forte here¬

Expanded text:
pondere, sed legere biduo mea scripta non potueris. pondere, sed legere biduo mea scripta non potueris. talis sis, meditatus deterior fueris. 11. Commentariorsaris, et dicis, te ea transtulisse de Graeco, quae ego prius Latino sermone transtulerim, non satis intelligo quid velis dicere: nisi forte adhuc Commentarios ad Ephesios criminaris, et quasi nihil tibi super hoc responsum sit, obduras frontis impudentiam; nec auribus obturatis, voces recipis incantantis. Nos in Commentariis, et illis et almentariorum mos, et explanantium regula, ut opiniones in expositione varias persequantur, et quod vel sibi, vel aliis videatur, edisserant. Et hoc non solum sanctarum interpretes Scripturarum, sed saecularium quoque litterarum, t enim te Praefatiuncula tua, in qua polliceris, detruncatis malis, et quae ab haereticis addita fuerant, optima remansisse: ut quidquid ibi vel bonum, vel malum dixeris, jam non ei imputetur, quem transfers, sed tibi qui interpretatus es; nisi forte haere
Abbreviated transcription (Latin):
eius heresim plenius nossem. inunuenili etate laudam:
& ego tibi dabo ueniam qd̃ apologiam librorum eus
cano scripseris capite. Ante biduum quam ad nos cpła
scriberes. libellos incos in manus tuas uenisse testa¬
ris. &e iccrto ñ habuisse spacium exocio respondendi.
Auoquin si meditatus in nos paratusq dixisies: ful¬
mina iacere. ñ crimina uidereris. & quis tibi credit
bonini ueracissimo. ut negotiator orientalium
mertium. qui et hinc deportata uendere necesse
habebat & ibi emere que huc rur sus ad ueheret.
bidui tantum aquileie fuerit. ut raptim. & extem¬
pore contra nos dictare epłam cogereris. Libri enĩ
tui quos limasti ꝑtriennium disertiores sunt: iisi¬
forte ñ fuit inpresentiarum qui tuas emendaret
nemas. & iccirto omne iter dictionis tue absq palla¬
dis arte latebris et uiciorum uoraginib inciditur.
Tam aꝑtum temporis mendacium est.ut ñ dicam res¬

Expanded text:
ejus haeresim plenius nossem, in juvenili aetate laudavi; ejus haeresim plenius nossem, in juvenili aetate laudavi; et ego tibi dabo veniam, quod Apologiam librorum ejus cano scripseris capite. 10. Ante biduum, quam ad nos Epistolam scriberes, libellos meos in manus tuas venisse testaris, et idcirco non habuisse spatium ex otio respondendi: alioqui si meditatus in nos paratusque dixisses, fulmina jacere, non crimina videreris. Et quis tibi credet homini veracissimo, ut negotiator orientalium mercium, qui et hinc deportata vendere necesse habebat, et ibi emere, quae huc rursus adveheret, biduum tantum Aquileiae fuerit, ut raptim et ex tempore contra nos dictare epistolam cogereris? Libri enim tui quos limasti per triennium, disertiores sunt? Nisiforte non fuit impraesentiarum, qui tuas emendaret naenias: et idcirco omne iter dictionis tuae, absque Palladis arte, salebris et voraginibus vitiorum inciditur. Tam apertum temporis mendacium est, ut non dicam res
Abbreviated transcription (Latin):
entium edificatia duos senes inter se propter hereticos
digladiari: presertim cum ambo catbolicos se uideri
uelint: Omitamus hereticorum patrocinum &e nulla
erit inter nos contentio. Codem feruore quo origenem
ante laudauimus. nunc camnatum toto orbe damne¬
mus. Iungamis dexteras animos copulemus. et duosori
incessu. Errauimus uitienes: emendemus senes. Si
frater es: me gaude correctum. Si amicus sum: de conu̾¬
slont tua debeo gratulari. Quanditiinter nos iurgiũ
fueritꝰ. uidebimur fidem rectam necessitatem dicere
ñ uoluntatem. Inmiciȩ ur̃ȩ nobis tollunt testimoniũ¬
ucre penitentis. Si untm credimus. si idem et uolumꝰ
&e nolumtis. ex quo firmas nasci amiacias ctiam catilina tes¬
tatur. si hereticos pariter odimus. & ueterem eque damna¬
mus errorem: quid contra nos tendimus cum eadem oppo¬
nemus. eadem defendamus. Ignosce michi qd̾ orige¬
nis cruditionẽ &e studium scripturarum antequam

Expanded text:
entium aedificatio, duos senes inter se propter haereticos entium aedificatio, duos senes inter se propter haereticos digladiari: praesertim cum ambo Catholicos se videri velint? Omittamus haereticorum patrocinium, et nulla erit inter nos contentio. Eodem fervore quo Origenem ante laudavimus, nunc damnatum toto orbe damnemus. Jungamus dextras, animos copulemus: et duos  Tincessu. Erravimus juvenes, emendemur senes. Si frater es, me gaude correctum. Si amicus sum, de conversione tua debeo gratulari. 540 Quamdiu inter nos jurgium fuerit, videbimur rectam fidem necessitate ducere, non voluntate. Inverae poenitentiae. Si unum credimus, si idem et volumus et nolumus ex quo firmas nasci amicitias, etiam Catilina testatur, si haereticos pariter odimus, et veterem aeque damnamus errorem, quid contra nos tendimus, cum eadem oppugnemus, eadem defendamus? Ignosce mihi, quod Origenis eruditionem et studium Scripturarum, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
apologic ince libros.: ce recentem epłam plenam inuiri
arum cocriminum. Quid me itis facere bone amicc:¬
Si taceam: uidebor crimen agnoscere. Si loquar. ter¬
res me gladis tuis et accusatioñe iam non ȩcctiastic̃ã
s tribunatium comminaris. Quid feci: Quid com¬
merui. In quo te lesi : quia nominaui hereticum.
quia tuis laudib dixi me in dignum. quia hereticorũ
fraudulentias & ꝑiuria aꝑto sermone descripsi. qtud
ad te qui et catholicum & ueracem cͥe te iactas. qui liben¬
tius me accusas quã tedestndis. Nũ mea aefensio accu¬
iatio tua est. aut aliter ortodoxts ee ñ poteris. nisi me he¬
reticum comprobaueris. Quid tibi prodest socitas m̾a:
aut que est ista prudentia: Accusatus ab aliis accusas
alium. ab alio appettris. & ili tergum obuertens. qui¬
nisi tu prouocares semꝑ taciturum fuisse. Beniq noli
accusart: & ego cessabo defendere. Que est enim audi¬

Expanded text:
Apologiae meae libros, ad Apologiae meae libros, ad arum et criminum. Quid me vis facere, bone amice? Taceam? Videbor crimen agnoscere. Loquar? Terres me gladiis tuis, et accusationem non jam Ecclesiasticam, sed tribunalium comminaris. Quid feci? quid commerui? in quo te laesi? Quia me negavi haereticum? quia me tuis laudibus duxi indignum? quia haereticorum fraudulentias et perjuria aperto sermone descripsi? Quid ad te, qui et catholicum et veracem te esse jactas, qui libentius me accusas quam te defendis? Num mea defensio, accusatio tua est? Aut aliter orthodoxus esse non poteris, nisi me haereticum comprobaveris? Quid tibi prodest societas mea? Aut quae est ista prudentia? Accusatus ab aliis, accusas alium. Ab alio appeteris; et illi tergum obvertens, quinisi tu provocares, semper taciturum fuisse. Denique noli accusare, et ego cessabo defendere. Quae enim est audi
Abbreviated transcription (Latin):
um crucns ocłm michi essodias. et si paululum me com¬
mouero. euuãgłii michi precepta cantabis : Uisscur tu
tas argutiarum tuarum strophas & uulpicularum in¬
sidias que habitant inparictinis. dequib et iez ethiei
loquitur. quasi uulpes in deserto propħe tui isrł. Aus¬
cuita quid fecetis. ltame intua prefacione laudasti. ut obi¬
cerentur michi laudes tus. &e nisi me alienum tanto lau-¬
datore dixissem bereticus iudicarer. Post quam teppuli
trmmina. id est laudes tuas.& absq inuidia tui nominis
respondi criminib ñ criminatoriatq ut me catbolicũ
ati infamatus probarem. inuectus sum inhereticos. iras¬
ceris. stitis. & luculentissimos libros contra me tu compo¬
nis. Quos cum legendos et cantandos om̃ib tradidisses:
certatim admc ac italia et urbe roma atq dalmacia scͥp¬
ta nencrunt. quib me laudator pristinus ornasset pre
cum totis uirib probare conatus sum. Misiq hos ipsos

Expanded text:
verberes; oculum mihi effodias; et si paululum me comverberes; oculum mihi effodias; et si paululum me commovero, Evangelii mihi praecepta cantabis. Vis scire totas  Al. tortas argutiarum tuarum strophas, et vulpecularum insidias, quae habitant in parietinis, de quibus Ezechiel loquitur: Quasi vulpes in deserto Prophetae tui, Israel ? Ausculta quid feceris. Ita me in tua Praefatione laudasti, ut objicerentur mihi laudes tuae, et nisi me alienum a tanto laudatore dixissem, haereticus judicarer. Postquam repuli crimina, id est laudes tuas, et absque invidia tui nominis, respondi criminibus, non criminatori: atque ut me catholicum a te infamatus probarem, invectus sum in haereticos; irasceris, furis, 539 et luculentissimos libros contra me cudis: quos quum legendos et cantandos omnibus tradidisses, certatim ad me de Italia, et urbe Roma, atque Dalmatia Scripta venerunt, quibus me laudator pristinus ornasses praecum, totis viribus probare conatus sum. Misique hos ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ego tibi tuis respondebo sermonib. Quem emendare cu¬
piebas magister indocte: Eosne qui non peccauerant᷑.
anme ad quem ñ scripseras : Brutos putas ec lectores. et
om̃s ñ intelligere prudentiam tuam immo malitiam.
qua et serpens prudentior fuit cunctis bestiis inpara¬
diso. ut a me secretam commonitionẽ flagites. quẽ pu¬
buca accusatione ꝑsequeris: et ñ ie puadet accusationẽ
tuam a pologiam uocare. quererisq cur opponam cli¬
peum pugiomi tuo: et tibi quasi religiosus et sanctulꝰ
ꝑsonam humilitatis imponis. & dicis. Si erraueram᷑:
quare scribis aliis. & ñ me ipsum redarguis: Hoc ip¬
sum inte retorquebo. Quicquid enim me ñ fecisse cau¬
saris. quare ñ ipse fecisti : Helut siquis pugnis aliquẽ
calcibq couidens. si resistere uolucrit dicat egñne tibi
preceptum est. qui ie ꝑcusserit inmaxillam prebe ei et
aleram : Quid enim bone uir tibi preceptum est ut me

Expanded text:
Et ego tuis respondebo tibi sermonibus: Quem emendare cuEt ego tuis respondebo tibi sermonibus: Quem emendare cupiebas, magister indocte? eosne, qui non peccaverant? an me, ad quem non scripseras? Brutos putas esse lectores, et omnes non intelligere prudentiam tuam, immo malitiam, qua et serpens prudentior fuit cunctis bestiis in paradiso: ut a me secretam admonitionem flagites, quem publica accusatione persequeris; et non te pudet accusationem tuam Apologiam vocare? Quererisque cur opponam clypeum pugioni tuo, et tibi quasi religiosulus et sanctulus personam humilitatis imponis et dicis: « Si erraveram, quare scribis aliis, et non meipsum redarguis? » Hoc ipsum in te retorquebo: Quidquid enim me non fecisse causaris, quare non ipse fecisti? Velut si quis pugnis aliquem calcibusque collidens, si resistere voluerit, dicat ei: Nonne tibi praeceptum est: Qui te percusserit in maxillam, praebe illi et alteram ? Quid enim, bone vir, tibi praeceptum est, ut me
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis uerba ꝑsttingis: Loquetis. Imitari te
cis ad te quam ad alios protuis maledictis latius scri¬
bere: & interim audacter fruitor imꝑitia tua. Semel
enim confessus es dicens. suꝑflua tibi reprehensio fuit
inpaucis. que professa nobis habetur inom̃ib. nec re¬
prehendam qd̾ comparatum codicem proempto po¬
sueris. cum comparatio equalium sit. emptio precii
annumeratio. Et refestinante eo qui ad te remeabat.
Sordidissime elocutionis pritolosie. tantum sensib
respondebo: &e te inom̃ib nequaquam soloecistam ac
me cominoneas. & emendatum uelis ne ceteris scanda¬
lum facias. et aliis furentib iugulentur alii. cur li¬
bros contra me scribis ad alios. et legendos ꝑ satellites
tuos toto orbe disꝑgis : Ubi est sillogismus tuus quo
me irretire conaris. et loqueris. quẽ in hoc magister
optunc emendare cupicbas. si illi ad quos scribis nicħ
deliquerant. sime quem arguis ñ ad me sccipscras: &

Expanded text:
humilitatis praestigiis loqueris. Imitari te humilitatis praestigiis loqueris. Imitari te cis ad te, quam ad alios pro tuis maledictis latius scribere. Et interim audac ter frueris imperitia tua. Semel enim confessus es, dicens: « Superflua tibi reprehensio fuit in paucis, quae professa nobis habetur in omnibus. » Nec reprehendam, quod comparatum codicem, pro empto posueris: cum comparatio aequalium sit; emptio pretii annumeratio: et refestinante eo, qui ad te remeabat, sordidissimae elocutionis περισσολογίᾳ. Tantum sensibus respondebo; et te nequaquam soloecistam, ac me commoneas, et emendatum velis, ne caeteris scandalum facias, et aliis furentibus, jugulentur alii: cur libros contra me scribis ad alios, et legendos per satellites tuos toto orbe dispergis? Ubi est syllogismus tuus, quo me irretire conaris, et loqueris? « Quem in hoc, magister optime, emendare cupiebas? si illos, ad quos scribis, nihil deliquerant; si me quem arguis, non ad me scripseras. »
Abbreviated transcription (Latin):
nis scientiam. ut &e greci te latinum. et latini grecum pu
linguis contra te & amasium tuum loquitur. Simulq
ad miror qua temeritate contra tantarum artium uirũ
audcas dicere. tu qui tot disciplinarum ocłis uigilas:
quomͦ uenia donandus essi erraueris. et ñ ꝑpetuo pudo¬
tis suentio contegendus: Qd cum legissem ce me puta¬
ortim prolaturum e̾c uiciorum. subito intulit. Ante bi¬
duum michi quam proficisceretur harum baiuilus. in
manus uenerunt. que in me declamasti. Ubi est ergo
qd minatis et dicis. quomͦ uenia donandus es si erraueris.
et ñ ꝑpetuo pudoris silentio contegendus.: Hisi forte
pro angustia temporis non potuisti ea inordine aigere¬
re. aut aliquem de cruditis conducturus eras. qui mo
pusculis meis geminarum eloquentiȩ tuş orramenta
ꝑ quireret. Supra scribis gratis ame missum suscipe co¬
dicem. quenicensu magno cuperes comparatum: et nc̃

Expanded text:
nis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecumnis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecumlinguis contra te et Amasium tuum  Origenem  loquitur. Simulque admiror, qua temeritate contra tantarum artium virum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vigilas, quomodo venia donandus es, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Quod cum legissem, et me putaorum prolaturum esse vitiorum, subito intulit: « Ante biduum mihi, quam proficisceretur harum bajulus, in manus venerunt, quae in me declamasti. » Ubi est ergo, quod minaris, et dicis, « Quomodo donandus es venia, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Nisi forte prae angustia temporis potuisti ea in ordinem digerere: aut aliquem de cruditis conducturus eras, qui in opusculis meis gemmarum eloquentiae tuae ornamenta perquireret. Supra scripsisti: « Gratis a me missum codicem suscipe, quem sensu magno cuperes comparatum, et nunc
Abbreviated transcription (Latin):
eam contra tullii tui sententiam multa iactantia face¬
res odiosam. Ybi iactaui eloquentiam meamꝰ qui etiã
a te laudatam ñ libenter accepi. Anhoc dicis. quia
non uis subdola predicatione palpari: Aꝑte accusabe¬
ris ut qui laudantem respus. sentias criminantem. Im¬
ꝑitiam aut̃ tuam ñ tam stultus eram ut repithendcrẽ.
quam nemo potest forcuis accusare. nisi tu ipse aum
scribis. s uolui ostendere condiscipłis cuis qui tecum lit¬
& maledicere omnib bone conscientie signum arbitraris.
men eloquentiȩ tuȩ atq doctrine om̃s tractatores ferre ñ
possumus: & ingenii accumine ꝑstringis ocłos nr̃os.
intantum ut om̃s tuos inuidos putes. Certatim oppri¬
mere te cupimus. nisi semel inscribendo optinueris pͥn¬
cipatum: & inarce eloquentie testeris. cunctis nobis qui
aliquid scire uolumus mutire ñ liccat. Ego philosopus
bilinguis eris: quia tantam habes greci latiniq sermo¬

Expanded text:
eam contra Tullii tui sententiam, multa jactantia faceeam contra Tullii tui sententiam, multa jactantia faceres odiosam. » Ubi jactavi eloquentiam meam, qui etiam a te laudatam non libenter accepi? An hoc dicis, quia non vis subdola praedicatione palpari? Aperte accusaberis, ut qui laudantem respuis, sentias criminantem. Imperitiam autem tuam, non tam stultus eram, ut reprehenderem; quam nemo potest fortius accusare, quam tu ipse dum scribis. Sed volui ostendere condiscipulis tuis, qui tecum et maledicere omnibus, bonae conscientiae signum arbitraris. men eloquentiae tuae, atque doctrinae omnes tractatores ferre non possumus, et ingenii acumine perstringis oculos nostros, intantum ut omnes 537 tuos invidos putes, certatim opprimere te cupimus: ne si semel in scribendo obtinueris principatum, et in eloquentiae arce steteris, cunctis nobis qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophusbilinguis eris, qui tantam habes Graeci Latinique sermo
Abbreviated transcription (Latin):
cos erant: Si pauci habebant:. cur nullum habuisse
mentiris. Cur aut̃ dicas apud paucos fuisse. & te ip¬
so confitente subuersum sit qd̾ nullus habueritꝰ. ubi
est illud qd̾ queris. auro redemptum notarium tuum:
Dic nomennotarii. quantum auri datutm sit. ubi. ꝑquẽ.
aut cui datum. Utiq proditorem tuum abiecisti a te:¬
t tanti facinoris reum atuo consortio separasti. Nide ne
magis illud ucrum sit. apaucis amicis tuis. & eusebio
&e ceteris data exemplaria. quȩ ita inter se congruunt
atq consentiunt. ut ne puncto quidem ab altero diffe
bant. Sentis ne ñ herere inter se mendaciumꝰ et quod
tibi inarticulo temporis profuit. ut epõrum sententias
subter fugeri ĩ. patere discussum. et tuis uerbis redar¬
te uoluntatem habere mentiendi artem fingendi ñ ha-
subnectam. Eloquentiam ut dicis tuam. & ñ prefationẽ
meam. laudasse me fateor. Etiam nunc laudarem: nisi tu

Expanded text:
cos erant? Si pauci habebant, cur nullum habuisse cos erant? Si pauci habebant, cur nullum habuisse mentiris? cum autem dicas 536 apud paucos fuisse; et te ipso confitente subversum sit, quod nullus habuerit, ubi est illud, quod quereris, auro redemptum notarium tuum? Dic nomen notarii, quantum auri datum sit, ubi, per quem, aut cui datum. Utique proditorem tuum abjecisti a te  Al. ante; et tanti facinoris reum a tuo consortio separasti. Vide ne magis illud verum sit, a paucis illis amicis tuis, et Eusebio et caeteris data exemplaria; quae ita inter se congruunt, atque consentiunt, ut ne puncto quidem alterum ab altero differbant. Sentisne non haerere inter se mendacium? Et quid tibi in articulo temporis profuit, ut episcoporum sententias subterfugeres, patere discussum, et tuis te verbis redarte voluntatem habere mentiendi, artem fingendi non habsubnectam. « Eloquentiam, ut dicis, tuam, et in Praefatione mea laudasse me fateor; et etiam nunc laudarem, nisi tu
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ si facere uolueris. iam ñ libros alienos interpretabeti.
s condes tuos. hoc aũt cuiusmodi argumentũ sit ñ in¬
telligoᷤ. quia inquit inemendate ce ñdum ad purum
digeste erant scedule. iccirco facilius ab eusebio falsate
sunt. Aut ego tardior sum: aut michi satis fatitum et
obtusum uidetur. Si nec dum emendate. nec ad purum
digeste erant scedule. erro earum ñ eusebio imputabi¬
tur.s more &e tarditati tue qui emendare cessasti. et ineo
solo erit ille culpabilis. qtua scripta tua cito desemina¬
uit inuulgus. quȩ tu paulatim emendare decreucras.
Sinaut̃ ut tu uis ealsauit eusebius. quid causaris atq
pretendis inemendatas & necdum ad purum diges¬
tas inpublicum prorupisse: Et emendate &e ñ emen¬
date. stmilem recipiunt falsitaiem. Nullus inquit
eos habebat libros: aut ad modum pauci. Inuno quan¬
ta diuersitas. Si nullus eos habebat: quomͦ apud pau¬

Expanded text:
Quod si facere volueris, jam non libros alienos interpretaberis, Quod si facere volueris, jam non libros alienos interpretaberis, sed condes tuos. Hoc autem cujusmodi argumentum sit, non intelligo. Quia, inquit, inemendatae, et nondum ad purum digestae erant schedulae, idcirco facilius ab Eusebio falsatae sunt. Aut ego tardior sum; aut mihi satis fatuum et obtusum videtur. Si nondum emendatae, nec ad purum digestae erant schedulae, error earum non Eusebio imputabitur, sed morae et tarditati tuae, qui emendare cessasti. Et in eo solo erit ille culpabilis, quia scripta tua cito disseminavit in vulgus, quae tu paulatim emendare decreveras. Sin autem, ut tu vis, eas falsavit Eusebius: quid causaris, atque praetendis inemendatas, et necdum ad purum digestas in publicum prorupisse? Et emendatae enim, et non emendatae similem recipiunt falsitatem. Nullus, inquis, eos habebat libros, aut admodum pauci. In uno sermone quanta diversitas! Si nullus eos habebat, quomodo apud pau
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt ominia. et alterum penaet ex altero. ut quic¬
quid tollere uel addere uolueris qrasi pannus inuesti¬
mento statim appareat.: Qd ergo memones ipse factto.
Paululum saltemhumam siñ xp̃iani pudoris assume.
nec despecta et calcata conscientia tua uerbis te purgan¬
dum putes qui reb urgeris: si eusebius auro redemit
inemendatas scedulas quas falsaris.: et tu profer tuas
quȩ falsate ñsunt. Et si probaueris nichil inulis he¬
reticum. tunc uie crimine tenebitur falsitatis. Quã¬
uis mutes. quamuis corrigas. catholica ñ probabis.Si
enim error ẽẽt inuerbis aut inpaucis sensib : possent
aetruncari mala. & bona prohis reponi. Ubi aũt tota
disputatio equalis est. t uniuerse rationabiles crrature
que propria uoluntate consuerant inunum postea
reuertentur: statimut rursum ex alio principio alie
sint ruine quid habes emendare. nisi cuncta mutaueris:

Expanded text:
ta sunt omnia, et alterum pendet ex altero, ut quidta sunt omnia, et alterum pendet ex altero, ut quidquid tollere volueris, vel addere, quasi pannus in vestimento statim appareat? Quod ergo me mones, ipse facito: paululum saltem humani, si non Christiani pudoris assume, ne despecta et calcata conscientia tua, verbis te purgatum putes, qui rebus urgeris. Si Eusebius auro redemit inemendatas schedulas, quas falsaret, tu profer tuas, quae falsatae non sint: et si probaveris nihil in eis haereticum, tunc ille crimine tenebitur falsitatis. Quamvis mutes, quamvis corrigas, catholicas non probabis. Si enim error esset in verbis, aut in paucis sensibus, possent detruncari mala, et bona pro his reponi. Ubi autem tota disputatio aequalis est: ut universae rationales creaturae, quae propria voluntate corruerant, in unum postea revertantur statum: ut rursum ex eodem principio aliae sint ruinae; quid habes emendare, nisi cuncta mutaveris?
Abbreviated transcription (Latin):
simplex. quamuis innoxius at. ilico criminosus erit.
habes enim ꝑ qd̾ ddane est uicta pudicicia. qd̾ gieri pre¬
suum. Uideamus tamen quid ms necessarius de scedu¬
lis tuis necdum em̃ẽdatis. ñdum ad purum digestis
falsauerit. & obid facisior ei falsitas fuerit. qd̾ aut mu¬
lus eas haberet. aut admodum pauci. Q ante scripsi
et nunc eadem deo mediante protector. me ñ approbasse¬
eius actusationem. nec cuiusquam xp̃iani in xp̃ianũ.
Quid enim necesse est inmultorum scandala ruinãq
proferre.que secreto aut corripere ualeas. aut emendare:
S quia unusquisq uiuit sthomacho suo. & amicus ñ
statim dñs est alterius uoluntatis. sicut accusationem
ctiam ueram reprehendo. sic falsitatem scedular um
inscõ uiro ñsuscipio. Quid enim homo latinus de
interpretatione greca potuit imitari aut quid subtra¬
here uel addere in libris periarchonubi sic contex¬

Expanded text:
simplex, quamvis innoxius sit, illico criminosus fiet? simplex, quamvis innoxius sit, illico criminosus fiet? habes enim, per quod Danaes est victa pudicitia, quod Gie Videamus tamen quid meus necessarius de schedulis tuis, necdum emendatis, et nondum ad purum digestis, falsaverit: et ob id facilius ei falsatae fuerint, quod aut nullus eas haberet, aut admodum pauci. » Et ante scripsi, et nunc eadem, Deo audiente, protestor, me non approbasse accusationem ejus, nec cujusquam Christiani in Christianum. Quid enim necesse est, in multorum scandala ruinamque proferri, quae secreto aut corripere valeas, aut emendare? Sed quia unusquisque vivit stomacho suo: et amicus non statim dominus est alterius voluntatis: sicut accusationem etiam veram reprehendo, sic falsitatem schedularum in sancto viro non suscipio. Quid enim 535 homo Latinus de interpretatione Graeca potuit immutare? Aut quid subtraheret, vel adderet in libris περὶ Ἀρχῶν ubi sic contex
Abbreviated transcription (Latin):
tui de incis ꝑiarc̾on scedulis ñdum emendatis. ñ dum
adpurum digestis fecerunt᷑: ut facilius falsare possent.
qs aut nulius haberet. aut ad modum pauci. Gratisa me
inissum suscipe codicem: quem censu magno cuperes
comparatum. Non te pudet premii: Egoauro redimerẽ
notarum tuum : Et quis tantus actalis est. ut audeat cũ
croeso &e dario pugnare diuitiis ut subitum demaratũ
et crassum ñ ꝑtimescat: Usq adeone obdutrasti frontẽ.
ut mendacium ponas spem tuam. et estimes te protegi
posse mendacio. ut quiequid finxeris. tibi credendũ
putes: Quis bethleem decubiculo frĩs eusebii furatus
est epłam laudatricem suam : cuius artificio: & acuiꝰ
ministris inscẽ fabiole hospicio. & uri xp̃iani et pruden¬
tis oceam inuentus est codex. quẽ uli nunquam uide¬
rant: Aniccirco te estimas in nocente. si quicquid tuũ
est inalios conferas : Quicumq te offenderit. quamuis

Expanded text:
tui de meis περὶ Ἀρχῶν schedulis, nondum emendatis, nondum tui de meis περὶ Ἀρχῶν schedulis, nondum emendatis, nondum ad purum digestis, fecerunt: ut facilius falsare possent, quod aut nullus haberet, aut admodum pauci. Gratis a me missum suscipe codicem, quem censu magno cuperes comparatum. » Non te pudet prooemii? Ego auro redimerem notarium tuum? Et quis talis ac tantus est, ut audeat cum Croeso et Dario pugnare divitiis? Ut subitum Demaratum, et Crassum non pertimescat? Usque adeone obdurasti frontem ut mendacium ponas spem tuam: et existimes te protegi posse mendacio, et quidquid finxeris tibi credendum putes? Quis Bethleem de cubiculo fratris Eusebii furatus est epistolam laudatricem tuam? Cujus artificio, et a cujus ministris in sanctae Fabiolae hospitio, et viri Christiani et prudentis Oceani, inventus est codex, quem illi numquam viderant? An idcirco te existimas innocentem, si quidquid tuum est, in alios conferas? Quicumque te offenderit, quamvis