comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑaret futurã. ⁊ ñ illam ꝑdit quia ni¬
dum uenit tempꝰ ut accipiet tam. In
uinca oꝑaris fac opꝰ tuũ: et accipies
mercedem. Apatre familias ñ exigis ante¬
qua oꝑareris. ⁊ et adõ exigis antequam
oꝑareris: et ista tolerancia adopus
re. quia et ipsa tolerantia ad ipsam o¬
ꝑationẽ ꝑtinet. ⁊ut inuemas mercedẽ.
Qđ si aolosus es. uide ne ñ solũ ñ accipias
mercedẽ. s et penã inuenias. qͥa et uolu¬
isti eẽ oꝑariꝰ dolosus. Eqͥdẽ oꝑariꝰ dolos
ut incipiat ũ bene fac̾e. ⁊ occłos patͥfami

Expanded text:
et futuram, non illam perdit; quia nondum venit tempus ut accipiat eam. In vinea operaris, fac opus tuum, et accipies mercedem tuam. A patrefamilias non exigeres antequam operareris, et a Deo exigis antequam opereris? Et ista tolerantia ad opus re; quia et ipsa tolerantia ad ipsam operationem pertinet, ut invenias mercedem. Quod si dolosus es, vide ne non solum non accipias mercedem, sed et poenam invenias; quia voluisti esse operarius dolosus. Et quidem operarius dolosus ut incipi
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m: ñ conuellit᷑ inqͥtatib hominum.
Dictũ ẽ gͦ extendens celũ sic̃ pellẽ. Cũ autẽ
tiseunt cempora necessitatis librorũ quio
dictũ ẽ: Celum plicabit᷑ ut lib. Q gͦ sur¬
sum habet cor: ipsũ cor ipsiꝰ luminare ẽ.
Incelo fulget: nec uincit᷑ teneb̾s. Infra enĩ
sunt tenebre. Tenebre aũ iniqͥtas ñ iicõ¬
mutabiles teuebre. Iam et hesteruo die
cõmemorauimꝰ. Sed qͥ hodie teuebre sc̃.
si uelint cras luxert. Q teneb̾s lias ingͦs¬
si sunt. si ueliuit iam lux eẽ iam possunt.
aꝑte enĩ apłs neqͥs putaret naturales eẽ

Expanded text:
rum, non convellitur iniquitatibus hominum. Dictum est ergo, «Extendit coelum sicut pellem.» Cum autem transeunt tempora necessitatis librorum, quid dictum est? «Coelum plicabitur ut liber» . Qui ergo sursum habet cor, ipsum cor ipsius luminare est: in coelo fulget, nec vincitur tenebris. Infra enim sunt tenebrae: tenebrae autem iniquitas; non incommutabiles tenebrae. Jam et hesterno die commemoravimus. Sed qui hodie tenebrae sunt, si velint, cras lux erunt: qui tenebrae huc ingressi sunt, si velint, jam lux esse possunt. Aperte enim Apostolus, ne quis putaret
Abbreviated transcription (Latin):
est: Eaox fici unqͥtate. Quare ñ morior:
Ille fec̃ iusticiã: & mortuus est. Quare
mortuui e. Ego feri unisiarẽ. quate¬
me non abstulit ds̃: Ecce ille fecit iusticiã
et quare sic nullum uindicauit. ⁊ qͣre ille
sic laborat: respondent. ⁊ hoc ẽ respondent.
qͥ habent qđ dicant: quia parcit᷑ iłł de pa¬
tientia dĩ. Inueniunt argum̃tum respon¬
sione ᷤ suã. Parcit ille ppt̃ aliud: respondent
illi ꝓpt̃ aliud. quia uiunt. Quare enĩ par¬
cat ille dic̃ apłs: ex ponit consilium patĩe
dĩ. Existinas uiquid qͥtabia agis. quia tu
esfugies uditium dĩ: An diuitias benigni¬

Expanded text:
is. Ecce feci iniquitatem; quare non morior? Ille fecit justitiam, et mortuus est: quare mortuus est? Ego feci iniquitatem; quareme non abstulit Deus? Ecce, ille fecit justitiam; et quare sic in illum vindicavit? quare ille sic laborat? respondent; hoc est, «respondent,» quia habent quod dicant; quia parcitur illis, de patientia Dei inveniunt argumentum responsionis suae. Parcit ille propter aliud, respondent illi propter aliud, quia vivunt. Quare enim parcat ille, dicit Apostolus, exponit consilium patientiae Dei: «Existimas,» inquit, «qui talia agis, quia tu effugies judicium D
Abbreviated transcription (Latin):
pauentes fiaͥnt. et qͥcqͥd int̾ra cõmitit᷑.
siñ curant donec ꝑagant itinera sua.
quẽ admodũ ñcurant luminaria ce
ii. qͦmͦ exerceant dies et noctes. qͣuis
tanta mala uideant fieri suꝑ tr̃ã. Sed
facile ẽ forte. ut qͦmͦ fert iusti iniqͥtates.
maloꝵ. que ñ ipsos frunt: sic ferant et¬
que in ipsos fuuit. Non enĩ ꝓptẽa debẽt
ferre et tolerare. qͥa malios fiunt: ꝙ
siise fiunt. ñ debent ꝑdere colerantiã.
Ham qͥ ꝑdidit tolerantia: cecidit de

Expanded text:
patientes fiunt; et quidquid in terra committitur, sic non curant, donec peragant itinera sua, quemadmodum non curant luminaria coeli, nisi quomodo exerceant dies et noctes, quamvis tanta mala videant fieri super terram. Sed facile est forte, ut ferant justi iniquitates malorum, quae non in ipsos fquae in ipsos fiunt. Non enim propterea debent ferre et tolerare, quia in alios fiunt: et si in se fiant, non debent perdere tolerantiam. Nam qui perdiderit tolerantiam, cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
cor infirmam̃to celi. Si ibi est cor iude lu¬
ceat: et ñ mouetur inqͥtatibꝰ sub t̃positi.
Non quia ibi ẽ incelo ꝑcarnẽ: s quia ibi
est ꝑ conu̾sationẽ scł̃m qđ dictũ est. Nr̃a¬
aũ ꝯũsatio in ceł ẽ. Non potes cogitare il¬
lam ciuitatẽ : quia ñdũ uides. Uis cogita¬
re celum: Librũ dĩ cogita. Audi psalmũ¬
dicentẽ. Et in lege eiꝰ meditabit᷑ die ac

Expanded text:
cor in firmamento coeli. Si ibi est cor, inde luceat, et non movebitur iniquitatibus subterpositis: non quia ibi est in coelo per carnem, sed quia ibi est per conversationem, secundum quod dictum est, satio in coelis est.» Non potes cogitare illam civitatem, quia nondum vides. Vis cogitare coelum? Librum Dei cogita. Audi psalmum: «Et in lege ejus meditabitur die ac
Abbreviated transcription (Latin):
ce tuami. Noli iam desꝑare. Te p̃signa¬
uit dñs in sua infirutate.: ñse. Non
tnĩ tunebat dñis pati: tertia die resur
tridirũ resirrecturũ: nullo in formi
liabeus dissoluri et ẽẽ cũ xp̃o: multo e¬
nim magis optimũ. man̾e̾ incarue ueces¬
sariũ ꝓpt̃ uos. Lediũ eiũ illi erat: manẽ
inearne. Ex duobꝰ patiebat᷑ ardorem. Dis¬
solui ⁊ esse cũ .xͦ: multo magis optumũ
dicebat. Adeo cũ appropinquasset ipsa
nũ inquid certam̃ certaui. cursũ cũsum¬
maui: fidẽ seruam. De cetero reposita ẽ
mͥ corona iusticie: ꝗͣ reddet mͥ dñs mrilla
die nuistus nidex. Iste gaudet coronand̾.:
⁊ tristis ẽ ille coronatut᷑ Gaudet sic a
sumpsit: qͦmͦ carnẽ. Nolite eñ putare:
quia hoc dicuñ. ñ fuisse tristẽ dnm.
Si eiũ hoc diximꝰ quia ñ erat tristis c̃
euaugeliũ dicat. tristis ẽ amimia mea usq

Expanded text:
 tuam: noli jam desperare. Te praesignavit Dominus in sua infirmitate, non se: non enim timebat Dominus pati, tertio die resurrtriduum resurrecturum, nullo modo formidhabens dissolvi et esse cum Christo, multo enim magis optimum; manere in carne necessarium propter vos» . Taedium enim illi erat manere in carne, ex duobus patiebatur ardorem; dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum dicebat. Adeo cum appropinquaret ipsa «Bonum certamen certavi,» «cursum consummavi, fidem servavi; de caetero super est mihi corona justitiae, quam reddet mihi Dominus in illa die justus judex» . Iste gaudet coronandus, et tristis, est ille coronaturus: gaudet sic Apsumpsit quomodo carnem. Nolite enim putare quia hoc dicimus, non fuisse tristem Dominum. Si enim hoc dixerimus, quia non erat tristis, cum Evangelium dicat, «Tristis est anima mea usque
Abbreviated transcription (Latin):
s̃corde. Qui sunt recti corde: qͥhioc uolunt
ut ꝑdat peccatores: distorti cordis es et pͣ
ci᷑ Patiens est as̃ peccatoribꝰ.⁊ tu ñ uis
tolerare peccoies: s ut dicẽ ceꝑam: alius
uis tu. aliuo ds̃. Conu̾te cor tuũ: & di¬

Expanded text:
e.» Qui sunt «recto corde?» Qui hoc volunt jam perdat peccatores. Distorti cordis es et praci: patiens est Deus peccatoribus, tu non vis tolerare peccatores. Sed ut dicere coeperam, aliud vis tu, aliud Deus: converte cor tuum, et di
Abbreviated transcription (Latin):
uiuenti sunt ut omĩa sua qͦ habebant
ueident et rerũ suarũ p̃tiũ. ad pedes
apłoꝵ ponerent. et uncuiq distribue¬
bat᷑ qͦmͦ opꝰ erat: et erat iłł una auima.
icor uuum uidm̃. de ipsis crucifoͬrib
butionẽ suꝑb dictũ est. Illi autẽ: nolue¬
r̃t ẽẽ suꝑbi. ł e̾ñ cũ uulent multa mira
fecisse ꝯmoti miracłis. audiert̃ apetro.
uicꝰ noĩe illa fierent. Non enĩ s arroꝵ¬
re serui uoluert. potencĩa adni sui: ne
diceñt ase factũ eẽ qd ille in ipsis fatiebat.

Expanded text:
enti sunt, ut omnia sua quae habebant venderent, et pretium rerum suarum ad pedes Apostolorum ponerent; et unicuique distribuebatur quomodo opus erat; et erat illis una anima et cor unum in Deum; de ipsis crucifixoribus ibutionem superbis,» dictum est; illi autea fieri rfecisse; commoti miraculis, audierunt a Petro in cujus nomine illa fierent: non enim sibi arrogare servi voluerunt potentiam Domini sui, ut dicerent a se factum esse quod ille in ipsis faciebat.
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ero tͥui similis: putas quia uideo fac¬
ta tua: ⁊ placent mͥ quia ñ uidico:
alia est uox iniquoꝵ. quia uec attencdit
ista ds̃ nec au̾tit: ut sciat quẽadmodũ
uuiã ñme curat ds̃. Ergo int̃ aliquem
ie cõputat ds̃: aut uere me numerat
ds̃.⁊ aut ipsos homines numerat: In¬
felix hõ. ⁊ ut eẽs curauit: ut bene tuuas
ñ curat: Istoꝵ gͦ ista uox est. ⁊ dixeit̃.
ñ uidebit dñs: nec intellig̃ ds̃ iacob.
Incelligite nẽ qͥ insipientes estis in popło:
et stulti aliꝗͣdo sapice. Popłm suum eru¬
dit: cui possunt cõmoueri pedes. Ido
felicitates iniquoꝵ uidet hõ. iã bene
iuuens. innumero scorũ dĩ .i. in nume¬
ro filioꝵ eccłie. uidet quia florent ma¬
et adducit᷑ ut unitet᷑ facta eoꝵ. Qua
uidet qa nich ꝓdeẽ sͥ. quod bene uiũ¬

Expanded text:
 ero tibi similis?» Putas quia video facta tua, et placent mihi, quia non vindico. Alia est vox iniquorum: Quia nec attendit ista Deus, nec advertit ut sciat quemadmodum vivam, non me curat Deus. Ergo inter aliqua me computat Deus? aut vere me numerat Deus? aut ipsos homines numerat? Infelix homo! ut esses curavit; ut bene vivas non curat? Istorum ergo ista vox est. «Et dixerunt, Non videbit Dominus, neque intelliget Deus Jacob.Intelligite nunc qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite.» Populum suum erudit, cui possunt commoveri pedes, quando felicitates iniquorum videt homo, jam bene vivens in numero sanctorum Dei, id est in numero filiorum Ecclesiae: videt quia florent maet adducitur ut imitetur facta ipsorum; quia videt q
Abbreviated transcription (Latin):
Uoluit homines titulũ cognoscẽ: et sic
domũ in trare Recolamꝰ gͦ scͥpturam
scãm igenesi: pͥmo die qͥd sit factum.
inuenunꝰ. Itcem Scd̃o die qͥd sic factũ.
inuenimꝰ firmam̃tum. qđ appellaũ dũs

Expanded text:
Volunt homines titulum cognoscere, et sic Volunt homines titulum cognoscere, et sic domum intrare. Recolamus ergo Scripturam sanctam in Genesi, primo die quid sit factum; invenimus lucem: secundo die quid sit factum; in
Abbreviated transcription (Latin):
scłi decepti. et deciꝑe uoluertesmeoꝵ adu¬
lationẽ qͥs aliqͥd scdm amorẽ p̃stitissent.
sicła ostendebant in celo dicentes. quod illiꝰ
cẽt illud fidus. ⁊ illuo slliꝰ: homines autem
qͥ antea non aspexerant. ut uident. quia
ibi erant et illa sicła anteqͣ nascent᷑ decep¬
ti credidiuit: & concepta est opinio uam¬
tatis. Hanc opinionẽ erroris diabolꝰ con
qͣrta sabbatoꝵ. quartꝰ dies incelligit᷑ adie
duĩca. Attendat itaq caritas ur̃a. qͥd sibi
uelit iste titulꝰ. Hic gͣnͣde misteriũ: et re¬
uera occultũ. Nam pleraq ipsius psal¬
iui manifeste sonant: et manifeste mouẽt.
i cito intelligiuit᷑ Hic autẽ titulus qđ
fatendũ est habet ñ parũ obscuritatis:
s aderit dñs. et serenabit nubilũ. & ui¬
debitis psalmũ. & exfronte psalmi cog¬
noscetis eum. Infronte erũ habet psaluꝰ
iste. Psalmus ipsi dauid: quarta sabba¬
toꝵ. In limine est titulus: inpostibꝰ fixꝰ ẽ.

Expanded text:
saeculi decepti, et decipere volentes, saeculi decepti, et decipere volentes, estitissent, sidera ostendebant in coelo, dicentes quod illius esset illud sidus, et illud illius: homines autem qui antea non aspexerant, ut viderent quia ibi erant et illa sidera antequam nascerentur, decepti crediderunt; et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus con«quarta sabbatorum» quartus dies intelligitur a die dominico. Attendat itaque Charitas vestra quid sibi velit iste titulus: hic grande mysterium, et revera occultum. Nam pleraque ipsius Psalmi manifeste sonant, et manifeste movent, et cito intelliguntur; hic autem titulus, quod fatendum est, habet non parum obscuritatis: sed aderit Dominus, serenabit nubilum, et videbitis Psalmum, et ex fronte Psalmi cognoscetis eum. In fronte enim habet psalmus iste, «Psalmus ipsi David, quarta sabbatorum.» In limine est titulus, in postibus fixus est.
Abbreviated transcription (Latin):
in laborib plustorum. Contͣ unqͦꝵ infe¬
licitates patĩam docet: patientiã edificat.
Hoc habet totus acapice usq infinem.
Quare gͦ talem ht̃ ticulũ inqͣrta sab̃bi:
feria. Quẽ diẽ: scłares diẽ lunis uocant.
Tercia sabbi: t̾cia ftria. Quẽ diẽ: illi mar¬
tis uocant. Quarta gͦ sabbatoꝵ qͣrta feria.
qͥ mercurii dies dr̃. apaganis et amul¬
tiuiam corrigant᷑ et ñ dicant sic: habent
enĩ linguã suã qua utunt᷑. Non enu
ticꝰ ꝓcedit. Iam̃ si quẽ forte consuetudo
traxerit ut illud exeat  . qͣđ̃ imꝓbat cor¬
de: intelligat illos om̃s de qͦꝵ nominib
appellata sunt sicda incelo. homines fu¬
isse. nec exeo eẽ cepisse ista sida in cȩlo. ⁊
nefitia quedã mortaliũ mortalia illi ho¬
mines ꝓtemꝑe suo. qͥa płimũ potuert̃.
& eminuert in hoc sł̃o. cũ cari cẽnt hõĩb¬
le deferebant᷑ eis. duum honores. Ueteres enĩ

Expanded text:
in laboribus justorum: contra iniquorum fein laboribus justorum: contra iniquorum felicitates patientiam docet, patientiam aedificat. Hoc habet totus a capite usque in finem. Quare ergo talem habet titulum, «in quarta sabbati?» feria, quem saeculares diem Lunae vocant; tertia sabbati, tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta ergo sabbatorum, quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a Paganis, et a multinam corrigant, et non dicant sic. Habent enim linguam suam qua utantur. Non eniticus procedit. Tamen si quem forte consuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod improbat corde, intelligat illos omnes, de quorum nominibus appellata sunt sidera, homines fuisse, nec ex eo esse coepisse ista sidera in coelo, ex beneficia quaedam mortalium mortalia, illi homines pro tempore suo, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, cum chari essent homile, deferebantur eis divini honores. Veteres enim
Abbreviated transcription (Latin):
ũ inhac uita ẽ. & ñ frustra audit ut sur¬
si cor habeat. irridet alios ⁊ dolet. inur¬
murantes et dic̃ sibi. Ds̃ nouit qͥd agit.
Nos ñ possuius nosse consiliũ ipsius. quare
parc̃ malis ad tempꝰ.⁊ uel quare laborant
bomi adtempꝰ. Suffic̃ mͥ tam̃ hoc scire: qͥa
ad tempꝰ laboratibonꝰ. & adtempꝰ floret malꝰ.
Qͥ gͦ talis est securꝰ est et patient̃ fert onĩs
felicitates malorum: & labores bouoꝵ pati¬
ent̃ fert. Tolerat donec finiat᷑ lioc scł̃m: do¬
nec tnͣseat iniqͥtas. Iã talis beatꝰ est: et eru¬
diuit eũ ds̃ de lege sua ds̃. ⁊ mitigauit eũ¬
acdieb malignis donec fodiat᷑ peccõri fo¬
uea. Qͥ uͦ nondũ ẽ tał: audiat ꝑnos quod
dñs placeat. Plura autẽ dicat ipse incorde:
qͥ melius uidet uulnꝰ qđ curet. Psalmꝰ hc̃
habet titulũ. id est hanc inscͥptionem.
Psalmꝰ ipsi dauid: quarta sãbbatorum.
Docturꝰ est psalmꝰ iste patientiã: pati̾am

Expanded text:
non in hac vita est, et non frustra audit ut surnon in hac vita est, et non frustra audit ut sursum cor habeat; irridet et dolet talia murmurantes, et dicit sibi: Deus novit quid agat, nos non possumus nosse consilium ipsius, quare parcit malis ad tempus, vel quare laborant boni ad tempus; sufficit mihi tamen hoc scire, quia et ad tempus laborat bonus, et ad tempus floret malus. Qui ergo talis est, securus est; et patienter fert omnes felicitates malorum, et labores bonorum patienter fert, tolerat, donec finiatur hoc saeculum, donec transeat iniquitas. Jam talis beatus est, et erudivit eum Deus de lege suaa diebus malignis, donec fodiatur peccatori fovea. Qui vero nondum est talis, audiat per nos quod Domino placet. Plura autem ipse dicat in corde, qui melius videt vulnus quod curet. 3. Psalmus hunc titulum habet, id est hanc inscriptionem: «Psalmus ipsi David, quarta sabbatorum». Docturus est psalmus iste patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
sta dict̃: ut osteudant se ꝓptẽa ñfacere
mala. quia ñ possunt. aut queͥa ñ au¬
acut. Nam qͥd uelit cor. lingua. testat᷑:
⁊ qͥdem etiã si lingua obiutescẽt. ⁊ ipsa
tinore cõp̃ssit᷑. ⁊ ds̃ uideret intus quid
cogitat homo. etiã si aliũ hominẽ late¬
ret: Tacitas gͦ cogitaciones hominum
tales: aut etiã erũpentes inu̾ba uel facta.
surat iste psalmꝰ si curare uelint: inten¬
dant gͦ et curent᷑. Atq utinã in hac mul¬
titudine tanta que nunc est int̾ istos
parietes. ⁊ audit ꝑnos u̾bum dnĩ. nulla
sint alia uulnera. que curent᷑ utmiam
nulla sinc. s on tam̃ rem suꝑfluam
facinꝰ dicisͣ l. si nulla ibi sunt uuluera
iustruant᷑ corda ad sanandos alios: cum
audire talia ceꝑuit. Credo enĩ qͥa unus¬
quisq xͥanꝰ. cũ audierit aliquẽ talia di¬
centẽ si bouꝰ fidetis est. et beue credit dõ.
et spes eius est infuturo scło ñ iuhac t̾ra

Expanded text:
ista dicunt, ut ostendant se propterea non facere ista dicunt, ut ostendant se propterea non facere male, quia non possunt, aut quia non audent. Nam quid velit cor, lingua testatur: et quidem, etiamsi lingua obmutesceret et ipsa timore compressa, Deus videret intus quid cogitaret homo, etiamsi alium hominem lateret. Tacitas ergo cogitationes hominum tales, aut etiam erumpentes in verba vel facta, curat iste psalmus, si curari velint. Intendant ergo, et curentur. Atque utinam in hac multitudine tota quae nunc est inter istos parietes, et audit per nos verbum Domini, nulla sint talia vulnera quae curentur; utinam nulla sint. Non tamen rem superfluam facimus dicere, si nulla ibi sunt vulnera. Instruantur corda ad sanandos alios, cum audire talia coeperint. Credo enim quia unusquisque christianus, cum audierit aliquem talia dicentem, si bonus fidelis est, et bene credit Deo, et spes ejus est in futuro saeculo, non in hac terra,
Abbreviated transcription (Latin):
cere dõ ueluit. ab illo intelligant. luce
qͣdam incelligibili ꝑfundi animã suã.
ut fatiant iusta oꝑa. ⁊ & illam lucem
sapientie om̃ibꝰ que iniscło diligunt᷑ p̃po¬
nant. Contͣ istam doctnam talia murinu¬
ra sunt hominũ: et si ñ ꝓcedunt inuoce.
rodunt᷑ incorde. Quid gͦ dic̃t: uere placi¬
turus sum dõ ꝑiusticiam. aut iusti illi
placent. sub cuiꝰ imꝑio mali florent : tan¬
tamala cõmittunt. et nicħ ilt euenit ma¬
i dut si forte euenit aliquid mali. ⁊ qͥd
sbi dicunt illi. cũ eis ceꝑis dicẽ. ⁊ ecce ꝗͣta
fec̃ mala: qͦmͦ illi redditum est. qualem
exitum habuit: Incipiunt illi cogita¬
re istos quibꝰ male uener̃t et opponunt
atidat quia iniquus fuit. ⁊ illi quare
atidit qͥtam iuste uix̃. qͥelemosinas
multas fec̃. qͥtam mu̾lta bona oꝑat᷑ est
ieccłia: Quare talem sortẽ inuenit.
q̃re talem exitum habuit: qualẽ ille
hõ qͥmulta innqͣ cõmisit: Ad hoc autẽ

Expanded text:
cere Deo velint; ab illo intelligant luce cere Deo velint; ab illo intelligant luce quadam intelligibili perfundi animam suam, ut faciant justa opera, et illam lucem sapientiae omnibus quae in saeculo diliguntur praeponant: contra istam doctrinam talia murmura sunt hominum; et si non procedunt in voce, roduntur in corde. Quid ergo dicunt? Vere placiturus sum Deo per justitiam? aut justi illi placent, sub cujus imperio mali florent? Tanta mala committunt, et nihil illis evenit mali. Aut si forte evenit aliquid mali; quid tibi dicunt illi, cum eis coeperis dicere: Ecce quanta fecit mala, quomodo illi redditum est? qualem exitum habui? Incipiunt illi cogitare justos quibus mala evenerunt, et opponunt accidit, quia iniquus fuit; illi quare accidit, qui tam juste vixit? Qui eleemosynas tantas fecit, qui tam multa bona operatus est in Ecclesia, quare talem sortem invenit? quare talem exitum habuit, qualem ille homo qui multa iniqua commisit? Ad hoc autem
Abbreviated transcription (Latin):
docet gͦ ds̃ innocentiã. ut qͥsq in norus
sit ñtimore pene. s amore iusticie.
Tunc enĩ tib̃ est in nocens: ⁊ uerꝰ ẽ inno¬
cens. Qui autẽ timore in nocens fit.
ñi ẽ in noceus: ꝗͣuis ñ noceat cui nult
noce̾. Non eiũ nocet alt̾i ꝑfactum malũ.
s sibi płimum ꝑcupiditatẽ malam.
Nam qͣmͦ sĩbi noceant noceat: audi spẽ¬
turã. Qͥ autẽ amat inqͥtatẽ: odit an¬
mã suam. re uera multũ errant ho¬
mines. qͥ putant iniusticiã suã aliis
noc̃ẽ: ⁊ sibi ñ nocẽ. Ad alios ꝓcedit ini¬
qͥtas cuilibet. ut corꝑi noceat. ut rem
familiarẽ ledat. ⁊ ut iullam inuadat.
ut mancipiũ abducat. ut aurũ auferat:
ut argentũ uel si qͥd aliuo possidet: ad
hoc ꝓfert᷑ adaltm illa unqͥtas. Ergo iniqͥ¬
tas tua alieno corꝑi nocet: et tuo animo
ñ uocet: Contͣ istã sumplicẽ uer̾ãq doc¬
trinam qͣ insinuat᷑ hominib bonis.
ut ipsam iusticiam diligant. & ex ea pla¬

Expanded text:
ut quisque innocens sit non timore poenae, sed amore justitiae. Tunc enim liber est innocens et verus est innocens. Qui autem timore innocens, fit, non est innocens, quamvis non noceat cui vult nocere. Non enim nocet alteri per factum malum, sed sibi plurimum per cupiditatem malam. Nam quomodo sibi noceat, audi Scripturam: «Qui autem amat» «iniquitatem, odit animam suam» . Et revera multum errant homines qui putant injustitiam suam aliis nocere, et sibi non nocere. Ad alios procedit iniquitas cujuslibet, ut corpori noceat, ut rem familiarem laedat, ut villam invadat, ut mancipium abducat, ut aurum auferat, aut argentum, vel si quid aliud possidet. Ad hoc profertur ad alterum illa iniquitas. Ergo iniquitas tua alieno corpori nocet, tuo animo non nocet? 2. Contra istam simplicem veracemque doctrinam, qua insinuatur hominibus bonis, ut ipsam justitiam diligant, et ex ea pla
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa fur ũ morit᷑. Appende iustatera añ¬
tatis: ⁊ furẽ et blasphemũ. Iam dicis
qͥa fur non es: s mur murando adis
dm̃ blaspliemꝰ es. Ille captat sompl
hoĩs ut aliqͥd in uoluet. ⁊ tu dicis qua
dor mit ds̃. & hominẽ ñ iudet. Ergo
uis ille ut corrigat manũ: pͥor tulin
ne forte cum optas uindictã dĩ. ⁊ si uenerit
ce pͥorẽ inueniat. Nam ille ueniet: et¬
ueniet et iudicabit ꝑseuerantes inineqͥua
sua. Ingratos p̃rogatione miscd̃ia ipsius.
ingratos patĩe ipsius. ⁊ thesaurizantes sͥ
iram indie ire: et reuelationis iusti iusli
ndĩ. qͥ reddet unicuiq scđm oꝑa sua.

Expanded text:
quia fur non moritur. Appende in statera aeqquia fur non moritur. Appende in statera aequitatis furem et blasphemum: jam dicis quia fur non es; sed murmurando adversus Deum, blasphemus es. Ille captat somnum hominis, ut aliquid involet; et tu dicis quia dormit Deus, et hominem non videt. Ergo vis ille ut core forte cum optas vindictam Dei, si venerit, te priorem inveniat. Nam ille veniet, veniet et judicabit perseverantes in nequitia sua, ingratos praerogationi misericordiae ipsius, ingratos patientiae ipsius, thesaurizantes sibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua
Abbreviated transcription (Latin):
et redeuut᷑ curs̃ suos. Distingunt diem
tanta mala fiunt in tra ilł quietẽ incelo
habenteihꝰ. Quid est gͦ qđ nos docet ds̃:
s̃ ultionum dñs: ds̃ ultio¬
nũ fident̃ aegit. Tu putas
qͥa ñ uindicat: uindicat
ds̃ ultionum. Quid est ds̃ ultioniun:
Ds̃ iundictarũ. Ineo certe murmuras.
qͥa ñ uindicat in malos. ⁊ noli murmura¬
re. ⁊ ue int̃ illos sis in quos iriudicatur.
tac̃ ille furtum et iuurit: tu murmuras
Si iam facis furtũ: uide. Si eiĩ iam nõ
facis: uide ne aliꝗͣdo fecisti. Si iam dies
es: recole noctẽ tuam. Si iam incelo fixꝰ
es: recole tr̃am tuam. Inuenis te furem
forte fuisse aliꝗͣdo. ⁊ aliquẽ aliũ forte sto¬
machatũ qͥa et tu furtũ fatiens. iuixisti
⁊ nes mortuus. Quo mͦ autẽ tu ꝗͣdo fatie¬
bas iõ uxisti. ut postea ñ faces: noli
qͥa tu misisti uelle miscd̃ie dĩ pontem
subu̾tere. Nescis illuc multos pasfuroᷤ
qͥa et tu tnͣsisti: eẽs mͦ qͥ ñ murmuras¬

Expanded text:
 agunt cursus suos, distinguunt diem tanta mala fiunt in terra, illis quietem in coelo habentibus. Quid est ergo quod nos docet Deus? s ultionum Dominus, Deus ultionum fidenter egit.» Tu putas quia non vindicat? Vindicat «De is ultionum.» Quid est, «Deus ultionum?» Deus vindictarum. In eo certe murmuras, quia non vindicatur in malos. Noli murmurare, ne inter illos sis in quos vindicatur. Facit ille furtum, et vivit: tu murmuras Si jam non facis furtum, vide: si enim jam non facis, vide ne aliquando fecisti. Si jam dies es, recole noctem tuam: si jam fixus in coelo es, recole terram tuam. Invenis te furem forte fuisse aliquando; et aliquem alium forte stomachatum, quia et tu furtum faciens vixisti, et non es mortuus: quomodo autem tu quando faciebas, ideo vixisti ut postea non faceres; noli quia tu transisti, velle misericordiae Dei pontem subvertere. Nescis illac multos transituros, qua et tu transisti? Esses modo qui murmura
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑ occłi patͥfamilias: quere uͥ illii fallos
& cesa si potes. Ergo siqͥd forte aliqiuia
cogitabatis quando uidebatis malos flo¬
sere. & cogitaciones uĩe fatiebant nuia¬
re pedes urõs inuia : uob̃ loqͥt᷑ psalmus

Expanded text:
sunt oculi patrisfamilias; quaere ubi illum fallas, et cessa si potes. Ergo si qui forte aliquid cogitabatis, quando videbatis malos florere, et cogitationes vestrae faciebant nutare pedes vestros in via Dei; vobis loquitur psalmus
Abbreviated transcription (Latin):
lib ẽ extentꝰ. ut legat᷑. Tnͣsacto autẽ tẽꝑe
qͦ legitur lex. ꝓpterea legit᷑ enĩ lex. quia
non dũ uenimꝰ adillam sapĩam. que un¬
plet corda et m̃tes intuentiũ & ñ opus
erit ut aliqͥd ibi nob̃ legat᷑. quia ineo qđ
nob legit᷑ sillabe sonant ⁊ tͣnͣseunt. illa
lux uĩtatis ñ p̃tĩt. sed fixa ꝑmanens.
inebriat corda uidentiũ. qͣmͦ diccũi ẽ.
Inebriabunt᷑ abubtate domꝰ tue: et

Expanded text:
liber est extentus, ut legatur. Transacto autem tempore non legitur. Propterea enim legitur Lex, quia nondum venimus ad illam Sapientiam quae implet corda et mentes intuentium: et non opus erit ut aliquid ibi nobis legatur. Quia in eo quod nobis legitur, syllabae sonant et transeunt: illa lux veritatis non praeterit, sed fixa permanens inebriat corda videntium; quomodo dictum est, «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et
Abbreviated transcription (Latin):
te. Ergo incelo cor eiꝰ. Si incelo cor eius.⁊
om̃s iniqͥtates que fiunt in t̾ra ad tempꝰ.
om̃s felicitates malorum hominũ. om̃s
labores iustoꝵ. meditanta cie ac nocte
legẽ dĩ nulli sunt. et tͣolerat omĩa. et¬
erit beatus ⁊ eruditꝰ ad nõ. Quomͦ: In
firmam̃to celi: quia lex firmam̃tũ est.
Beatus uir quẽ tu erudieris dne: et de

Expanded text:
Ergo in coelo cor ejus: si in coelo cor ejus, omnes iniquitates quae fiunt in terra ad tempus, omnes felicitates malorum hominum, omnes labores justorum meditanti die ac nocte legem Dei, nulli sunt; et paterit beatus eruditus a Deo. Et quomodo in firmamento coeli? Quia lex firmamentum est. «Beatus vir quem tu erudieris, Domine, et e
Abbreviated transcription (Latin):
psalniꝰ alio loco. Fluminas ĩpetꝰ letificat.
ciuitatẽ dĩ. Ergo facta sunt flumina cur¬
unde flumina eleuauert uoces suas.
Quare eleuauert: quia p̾mo tinuer̃t
Petiꝰ nondum fuit flum̃: ꝗͣdo adint̾rosa¬
tionẽ ancille ter . xpm̃ negauit. nescio ho¬
minem. Hic timens: mentit᷑. Nondun
eleuat uocẽ: non cdum ẽ flum̃. U autem
docẽnt in noiẽ iħu. Petrꝰ autẽ ⁊ ioħs.
dixer̃t as eos. Si iustum ẽ corã dõ: uob̃

Expanded text:
psalmus alio loco: «Fluminis impetus laetificat psalmus alio loco: «Fluminis impetus laetificat civitatem Dei» . Ergo facta sunt flumina curUnde flumina elevaverunt voces suas? quare elevaverunt? Quia primo timuerunt. Petrus nondum fuit flumen, quando interrogatione ancillae ter Christum negavit: «Nescio hominem» . Hic timens mentitur; nondum elevat vocem, nondum est flumen. Ubi autem docerent in nomine Jesu. Petrus autem et Joannes dixerunt ad eos: «Si justum est coram
Abbreviated transcription (Latin):
neq passus est. ñ audiuimꝰ flumina locu¬
ta. legite euangłium. ñ in uenietis quia lo¬
cuta sunt flumina. Parũ est qͥa locuta st̃:
eleuauert uoces suas: ñ solũ locuta sunt
głio ñ legimꝰ: tam̃ ibi queramꝰ. Nam si ĩbi
ñ inuenimꝰ. uͥ inueniemꝰ: ego uob fing̾e
poto. ⁊ ⁊ subito ero ñcertꝰ difpensator: sed
ineptus fabulator. In euaugłio queramꝰ:
simul queramꝰ que sunt flumina. ⁊ quȩ
eleuauer̃t noces suas: Stabat iħc et
clamabat: dictũ est in euangłio. Quid cla¬
mabat: ecce iam ipsum caput fluminũ
clamat. ipse fons uite unde sunt flumina
curfura: leuauit pͥmo uocẽ suam. Et qͥd:
stabat iħc ⁊ clamabat. Q credit in me sic̃
scͥptura dic̃: flumina aque uiue. de uen¬
tre eius fluent. Quangłista seqͥt᷑ statim.
Hoc autẽ dicebat de spũ quẽ accepturi
diebꝰ. ꝓpt̃ quoddã sacͣm̃tũ. misit sp̃m
suum sc̃m. ĩpleuit discipłos ipse sp̃s.
MHagnum flumen: unde impleta sunt
multa flumina. De ipso flumine: diẽ

Expanded text:
ndo passus est; non audivimus flumina locuta. Legite Evangelium, non invenitis quia locuta sunt flumina. Parum est quia locuta sunt, «elevaverunt voces suas:» non solum locuta sunt, gelio non legimus; tamen ibi quaeramus. Nam si ibi non invenimus, ubi inveniemus? Ego vobis fingere potero: et subito ero non certus dispensator, sed ineptus fabulator. In Evangelio quaeramus, simul quaeramus quae sunt flumina quae elevaverunt voces suas. «Stabat Jesus, et clamabat,» dictum est in Evangelio. Quid clamabat? Ecce jam ipsum caput fluminum clamat; ipse fons vitae unde sunt flumina cursura, levavit prior vocem suam. Et quid stans Jesus clamabat? «Qui credit in me, sicut Scriptura dicit, flumina aquae vivae de ventre ejus fluent.» Evangelista sequitur statim: «Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi diebus propter quoddam sacramentum, misit Spiritum suum sanctum, implevit discipulos . Ipse Spiritus magnum flumen, unde impleta sunt multa flumina. De ipso flumine dicit
Abbreviated transcription (Latin):
tens: thesauruas tͥ iram indie ire ⁊ reue¬
lationis iusti uiditii tui. qͥ reddet uiuicui¬
q scd̃m oꝑa sua. Ille gͦ auget longanum¬
tatẽ : & tu auges iniqͥtatẽ. Erit autẽ hies¬
aurꝰ insempit̾na. miscdia: ineos qͥ ñcon¬
tempsert̃ miscłiam. Tuus autẽ thesaur̃
inira inuenit᷑: et quod ponis cotidie
ꝓ modic̃. postea massã inuenturꝰ es.
Emutatĩ ponis: s cumulum inuenies.
Noli attendẽ inuuta peccã tua cotitia¬
na : de minutissunis guitis. ftumina ĩ¬

Expanded text:
as tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» . Ille ergo auget longanimitatem, et tu auges iniquitatem. Erit illius thesaurus in sempiterna misericordia in eos qui non contempserunt misericordiam; tuus autem thesaurus in ira invenietur, et quod ponis quotidie per modicum, postea massam inventurus es: minutatim ponis, sed cumulum invenies. Noli attendere minuta peccata tua quotidiana; de minutissimis guttis flumina im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ habent incelum. despitiunt iniqua oĩa
que fiunt intr̃a. Et qͦmͦ lumminaria incelo
ꝑdiem et noctẽ ꝓcedunt. ꝑagunt itinera
suacursus suos certos hñt. E cũmittun¬
tur tanta mala nec deuiant desuꝑ stelle
sure incelo. agentes ꝑtractꝰ celestes: que
iN pstitit et constituit creacor ipsoriun
sic debent scĩ. s si figant᷑ incelo corda ip¬

Expanded text:
elo, despiciunt omnia iniqua quae fiunt in terra: et quomodo luminaria in coelo per diem et per noctem procedunt, peragunt itinera sua, cursus suos certos habent, et committuntur tanta mala, nec deviant desuper stellae fixae in coelo, agentes per tractus coelestes, quae illis praestituit et constituit Creator ipsarum; sic debent sancti, sed si in
Abbreviated transcription (Latin):
tes et colles. qͥa dictũ ẽ montes exultaue¬
runt uelut arietes. ⁊ colles sic̃ agui ouiũ.
Tude sc̃is dicis: ego de ipso xͦ dico. Ad ora
leonẽ: quia dictum est. uic̃ leo de tri¬
bu uida. Adora petͣ: quia dictũ est.

Expanded text:
tes et colles, quia dictum est: «Montes exsultavetes et colles, quia dictum est: «Montes exsultaverunt velut arietes, et colles velut agni ovium» . Tu de sanctis dicis, ego de ipso Christo dico. Adora leonem, quia dictum est, «Vicit leo de tribu Juda» : adora petram, quia dictum est,
Abbreviated transcription (Latin):
luminaria incȩlo: solẽ inpotestate dici.
tunã et stellas inpotestatẽ noccis. Hoc qͣr¬
to die fec̃. Quid sibi gͦ uult. qđ de qͣrto
die accepit psalmꝰ ticulũ: In quo psalmo
aocet᷑ patĩa adusus felicerates maloꝵ.
laborłs. bonorum. Habet paulũ apłm
dicetuẽ scĩs fidetibꝰ roboratis iixͦ. Omĩa
facite sine murinuratione: & disceptaci
one. ut sitis in rephensibiles ⁊ fnceres in¬
maculati filu dĩ. in medio nationis cor¬
luminaria in mundo. u̾bũ uite haben¬
tes. Similitudo tł luminarib data e
ꝓptẽa putet colenda eẽ ⁊ adoranda lumi¬
naria incelo. Quia inde aliqͣ fimilitu¬
do ducta ẽ. ad significationẽ scõrũ. pͥus
luna aut stelle. aut celũ. qͥa aliqͣ de illis
similitudo ducta est qͣ sig̃carent᷑ scĩ. qͥa
multa sunt de qͥb ducta est similitudo
adsignificandos scõs que ñ adorant᷑.
Si enĩ qͥqͥd est uude sumilitudo duci᷑
adscõs. ad orandũ uͥ putas: adora mon¬

Expanded text:
testatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis : hoc quarto die fecit. Quid sibi ergo vult quod de quarto die accepit Psalmus titulum; in quo psalmo docetur patientia adversus felicitates malorum, et labores bonorum? Habes Paulum apostolum dicentem sanctis fidelibus roboratis in Christo: «Omnia facite sine murmuratione et disceone, ut sitis irreprehensibiles, sinceri et immaculati filii Dei in medio nationis distorluminaria in mundo, verbum vitae habentes» . Similitudo de luminaribus data est quisquam propterea putet colenda esse et adoranda luminaria coeli, quia inde aliqua similitudo ducta est ad significationem sanctorum; prius luna, aut stellae, aut coelum, quia aliqua de illis similitudo ducta est, qua significarentur sancti; quia multa sunt de quibus ducta est similitudo ad significandos sanctos, quae non adorantur. Si enim quidquid est unde similitudo ducitur ad sanctos, adorandum tibi putas; adora mon
Abbreviated transcription (Latin):
it tnͣsgredi et ñ est tnͣsgressus. et facere
mala et ũfec̃. Quis est hic et laudabimꝰ
eũ: fec̃ cnĩ mirabilia iniuita sua. Loqͦ¬
bant᷑ scͥptura: de potentib innocentibꝰ.
Et lupꝰ enĩ tantũ uult noc̾e ꝗͣtũ leo:
dissimilit̃ nocent. s ñ dissimmlit̃ cupi¬
unt. Leo enĩ ñsolũ contẽpiit. canẽ latͣn¬
tẽ: s etiam fugat. ⁊ uenit adouile. Et ob¬
mutescentibꝰ canibꝰ: rapit qđ pocest.
Lupꝰ ñ audet: int̾ latratꝰ canũ. Num¬
qͥd ꝓpterea quia ñ potuit auferre a

Expanded text:
acere mala, et non fecit. Quis est hic, et laudabimus eum? Fecit enim mirabilia in vita sua» . Loquebatur Scriptura de potentibus innocentibus. Et lupus enim tantum vult nocere, quantum leo: dissimiliter nocent, sed non dissimiliter cupiunt. Leo enim non solum contemnit canem latrantem; sed etiam fugat, et venit ad ovile, et obmutescentibus canibus rapit quod potest: lupus non audet inter latratus canum. Numquid propterea quia non potu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid fectr̃t: tenuer̃t. ⁊ flagellauert.⁊ illu¬
spinis coronauer̃t. incruce eleuauer̃t: pꝰ¬
tremo occidunt. S quid seqͥt᷑ qđ fident̃
egerit: Exaltare qͥ udicas t̾ram. Puta q
tenuer̃t humilẽ. ⁊ tenebt̃ excelsũ: Puta
qr iudicauer̃ morcalẽ. ⁊ non ne ab ĩmortali
uidicabunt᷑: Quid gͦ ait: Exaltare tu.
qͥ confident egisti. & fidutiã u̾bi tui non
sunt passi iniqui: et putauer̃t se aliqͥd e¬
gifse: quia te cõphendentes crucifixert̃
te debent fide cõphendere: cõp̃hender
ꝑsecutione. Iugͦ qͥfident̃ egisti int̃ iiiqͦs:¬

Expanded text:
quid fecerunt? Tenuerunt, flagellaverunt, illuquid fecerunt? Tenuerunt, flagellaverunt, illuspinis coronaverunt, in cruce levaverunt, postremo occiderunt. Sed quid sequitur quod fidenter egerit? «Exaltare, qui judicas terram.» Puta quia tenuerunt humilem, tenebunt excelsum? Puta quia judicaverunt mortalem, nonne ab immortali judicabuntur? Quid ergo ait? «Exaltare,» tu qui fidenter egisti, et fiduciam verbi tui non sunt passi iniqui, et putaverunt se aliquid egisse, quia te comprehendentes crucifixerunt; qui te deberent fide comprehendere, comprehenderunt persecutione: tu ergo qui fidente
Abbreviated transcription (Latin):
b scribe & pharisei hypocte. Quanta in
illos corã uifacie. ⁊ neminẽ tumuit: Qua¬
re: quia as ultionũ ẽ. Idõ ñ parcebat in
inu̾bo: ut eẽnt postea quibꝰ parcẽt inuditio.
Quia si nollent acciꝑe u̾bi medicinam: incur¬
suri erant utiq ⁊ inuenti᷑ iudicis sentenciã.
Quare: Quia dix̃ ds̃ ultionum dñs: ds̃ ul¬
tionũ fident̃ aegit. ⁊ id est nulli peꝑc̃ inu̾bo.
Quia in ũbo peꝑcit passurꝰ: parcet insenten¬
cia iudicaturꝰ. Q neminẽ timuit in humili¬
tate. ⁊ timebit queꝗͣ in claritate: Exeo qđ
iam fident̃ aegit: cogita quomͦ sit acturus
infine scłi. Noli gͦ murmurare adu̾sꝰ dm̃
qͥ quasi parc̃ mat. s esto bonꝰ cui forte ad
tempꝰ inflagello ñ pareat: ⁊ infine parcat
fidutiã ipsius. Et quia humilis etͣat. et
carne mortali indutꝰ erat. ⁊ mori uenerat
ñ faterat quod peccõres: sed pati qđ pecc̃ores.
Quia ꝓtẽcores uenerat ut fident̃ egisset:
ulli ferre non possent fictutian eiꝰ niu̾bo.

Expanded text:
 Scribae et Pharisaei hypocritae» ; quanta in illos coram in faciem? Neminem timuit. Quare? Quia Deus ultionum est. Ideo non parcebat in verbo, ut essent postea quibus parceret in judicio: quia si nollent accipere verbi medicinam, incursuri erant utique et inventuri judicis sententiam. Quare? Quia dixit, «Deus ultionum Dominus, Deus ultionum fidenter» «egit:» id est, nulli pepercit in verbo. Qui in verbo non pepercit passurus, parcet in sententia judicaturus? qui neminem timuit in humilitate, timebit quemquam in claritate? Ex eo quod jam fidenter egit, cogita quomodo sit acturus in fine saeculi. Noli ergo murmurare adversus Deum, qui quasi parcit malis; sed esto bonus cui forte ad tempus in flagello non parcat, et in fine parcat fiduciam ejus: et quia humilis venerat, et carne mortali indutus erat, et mori venerat; non facere quod peccatores, sed pati quod peccatores; quia propterea venerat, cum fidenter egisset, et illi ferre non possent fiduciam ejus in verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
cient fert: Quomͦ iusti debent patien¬
ter ferre om̃s etiã de se falsas cͥminati
ones: Hoc ipsum qđ iam dudũ dixi.
quia illa stella mercuru est. ulla stella
satm est. et illa stella iouis est. comu¬
tia fiunt stelt. Qͥa ille cũ auduurt
tanta conuicia: Nũqͥdl mouentur.
aut ñ excent curs suos: Sic ⁊ hõ qͥui

Expanded text:
fingunt, ita justi debent patienter ferre omnes etiam de se falsas criminatones. Hoc ipsum quod jam dudum dixi, quia illa stella Mercurii est, et illa stella Saturni est, et illa stella Jovis est, convicia fiunt stellis. Quid? illae cum audiunt tanta convicia, numquid moventur, aut non exercent cursus suos? Sic et homo qui
Abbreviated transcription (Latin):
indignat᷑ cout̃ falso houorautẽ. ꝗͣ contͣ con¬
tumeliosũ. Seruo erĩ bono maior contu¬
melia ẽ in iuria dĩ. Quanta falsa de ip̃¬
sis liuminarib qͥdam dicunt. et fer̃t tole¬
rant. ⁊ ñ mouent᷑. Quare : qͥa in celo sunt.
Celumn autẽ qͥdest. nec hoc p̃timitamꝰ qͣtũ¬
de luna m̃tiunt᷑ homines. qͣdo uident ob¬
scurari lunã. et dic malefici illam depo¬
nunt. Cũ certis temꝑibꝰ defectũ fuũ habe¬
at: scđm dĩ dispositionẽ. Non curat tam̃
ista u̾ba hominũ: illa que incelo est. S
qͥd est in celo: infirmam̃to celi ẽ. Cuiꝰ gͦ cor
infirmam̃to libri dĩ est: ista ñcurat. Nã¬

Expanded text:
atur contra falso honorantem, quam contra contumeliosum. Servo enim bono major contumelia est injuria Domini. Quanta falsa de ipsis luminaribus quidam dicunt? Et ferunt, tolerant, et non moventur. Quare? Quia in coelo sunt. Coelum autem quid est? Nec hoc praetermittamus: quanta mentiuntur homines, quando vident obscurari lunam, et dicunt, Malefici illam deponunt? cum certis temporibus defectum suum habeat secundum Dei dispositionem. Non curat tamen ista verba hominum illa quae in coelo est. Sed quid est, In coelo? In firmamento coeli est. Cujus ergo cor in
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ et ininutissima anunalia nob̃cũ
iudent S de qͦ dictũ ẽ. erat lum̃ ue¬
riuu qđ illuiuinat omẽm hontñe
uenientẽ inhc̃ muudũ. Nam lux ista
ñ hominẽ solũmͦ illuninat: s et ium̃¬
ta et peccora et ourĩa anmalia. Quod
autẽ illuminat omẽm houie. mar¬
de illuminat. uͥ irtellectũ solũ habc
Intelligat gͦ caritas ur̃a qͥb dix̃ apłs.¬

Expanded text:
um vident? Sed de quo dictum est: «Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum» . Nam lux ista non hominem solum illuminat, sed et jumenta et pecora et omnia animalia: quod autem illuminat omnem hominem, in corde illuminat, ubi intellectum solum habet. 5. Intelligat ergo Charitas Vestra, quibus dixit Apos
Abbreviated transcription (Latin):
trant sufploͥses maris: & mirabiles in ex¬
glsis dñs: testimonia tua credita facta st̃
nimis. lestimonia tua: quia dixerat ilłd
ante. Hec dico uob̃ ut iuine pacẽ habeatis:
ininundo autẽ p̃ssurã. Ergo quia mundꝰ̃
pssura nob̃ facturus est: dico uob̃. Ceꝑunt
pati ⁊ confiriar̃t inse qđ ilt p̃dixerat dñs.
i magis fortes s̃ facti. Eum enĩ iudebant
impleri inse passiones. sꝑabaut cõpleri
inise: ⁊ coronas. E idõ tuirabiles suspensu¬
ri maris: mirabilȩs in excelsis añs. Ut in
tam. Eigo qͥd facimꝰ: seuit mare. ⁊ ex tol¬
lunt᷑ fluctus. ⁊ et rabidi fremunt. p̃ssu¬
ras patiuur. Nonne forte deficimꝰ: Ab¬
sit. Iirabilȩs inexcelsis dñs. Idõ et ibi
non pniet nos mundꝰ. et extinguet nos:
statim subiecit. S gaudete: qͥa ego uici
nuirabit ẽ in excelas dñs: ec testuonia tua
credit᷑a sunt nuis. ł qͥd faccũ ẽ de his oĩb̾¬

Expanded text:
ant suspensurae maris, et mirabilis in excelsis Dominus. «Testimonia tua credita facta sunt nimis. Testimonia tua,» quia dixerat illud ante: «Haec dico vobis, ut in me pacem habeatis, in mundo autem pressuram.» Ergo quia mundus pressuram vobis facturus est, dico vobis. Coeperunt pati, et confirmarunt in se quod illis praedixerat Dominus, et magis fortes sunt facti. Cum enim videbant impleri in se passiones, sperabant compleri in se et coronas: et ideo «mirabiles suspensurae maris; mirabilis in excelsram.» Ergo quid facimus? Saevit mare, extolluntur fluctus, et rabidi fremunt; pressuras patimur: nonne forte deficimus? Absit. «Mirabilis in excelsis Dominus.» Adeo et ibi non premet nos mundus, et exstinguet nos? statim subjecit, «Sed gaudete, quia ego vici mirabilis est in excelsis Dominus, et «testimonia tua credita facta sunt nimis.» Et quid factum est de his o
Abbreviated transcription (Latin):
lit agam: ñ timebit. ñ parcet uitus ⁊ concui¬
piscentus hominum. Uere medicꝰ fidelis.
medicinalis ferro sermonis instruct᷑: secuit
nẽ patiunt᷑ ꝓpt̃ iusticiam. In ipso sermo¬
ne dix̃: quia ipsoꝵ est regnũ celoꝵ. Eut
face̾t illos liuninaria .i. patientes toleran¬
tes omĩa ista iniqͣ que tnͣseunt. beati eritis
dixint ome malũ adu̾sũ uos. Gaudete et
exultate: qm̃ merces ur̃a magna est inceł.
Deuide in ꝓgressu sermonis c̃ diͦcẽ inciꝑet.
ꝗͣuis eũ turba ciriundaret. dix̃ talia ctis¬
cipłis suis. que firirent fatiẽ phariseorũ

Expanded text:
liter agam?» Non timebit, non parcet vitiis et concupiscentiis hominum. Vere medicus fidelis, medicinali ferro sermonis instructus, secuitnem patiuntur propter justitiam:» in ipso sermone dixit, «Quia ipsorum est regnum coelorum.» Et ut faceret illos luminaria, id est, patienter tolerantes omnia ista iniqua, quae transeunt: «Beati eritis,» dixerint omne malum adversum vos: gaudete et exsultate, quia merces vestra magna est in coelis» . Deinde in progressu sermonis cum docere inciperet, quamvis eum turba circumdaret, dixit talia discipulis suis, quae ferirent faciem Ph
Abbreviated transcription (Latin):
ab sentibꝰ fatiunt tamꝗͣ pꝰ dorsum. aliꝗͣdo
corã infatiem. sic̃ dnõ fatiebant pendenti
in cruce. si filius dĩ inquit ẽ descendã de
cruce. Non opꝰhs̃ fortitudinẽ. ⁊ ꝗͣdo tͥ
aliqͥs detrahit absenti. qͥa ñ audis nec seu¬
tis. Si autẽ infatiem tͥ dicat: opꝰ est ut
fortis sis. Quid est ut fortis sis: ut feras.
Ne forte idõ te putes fortẽ cũ audieris
qͥa ꝑcutis pugno. uictus comutio. Nõ

Expanded text:
 aliquando coram in faciem, sicut Domino faciebant pendenti in cruce, «Si filius Dei est, descendat de cruce» : non opus habes fortitudine quando tibi aliquis detrahit absenti, quia non audis, nec sentis; si autem in faciem tibi dicat, opus est ut fortis sis. Quid est, Fortis sis? Ut feras: ne forte ideo te putes fortem, cum audieris, quia percutis pugno victus convicio. Non
Abbreviated transcription (Latin):
tat si altus ẽẽ uolueris. Certe altus uis ẽẽ.
ut ihabitet ince: humilis esto. tremens
ũba cius. ⁊ ibi habitat. Non tunet trem̃tẽ
dmrĩ: qͥa ipse illam firmat. Eata est sedes
die ante sabbatum. Ex illo : quia titulꝰ
psalini p̃scͥbit nob̃ ex quo. Sexto eiũ die:
carne. et purgetur cor unde uideat᷑ in
dmnitate. Inspleudore scõrum exuto.
S qͥd ibi sequitur: ne forte exutõ inde
sic̃ abraham. sic̃ dd̃: ante luciferũ inqͥs¬
genui te .i. ante omẽ qd illuminatur.
Fluciserũ enĩ aut stellas ouĩs sig̾̃cat: ⁊
ꝑstellas temꝑa. quia fec̃ ds̃ stellas insig¬
no temꝑm. ut ante temꝑa inuenias eẽ¬

Expanded text:
i altus esse volueris. Certe altus vis esse, ut habitet in te: humilis esto et tremens verba ejus, et ibi habitat. Non timet trementem domum, quia ipse illam firmat. «Parata est sedes die «ante sabbatum. Ex illo,» quia titulus Psalmi praescribit nobis ex quo. Sexto enim die, carne; et purgetur cor, unde videatur in divinitate. «In splendore sanctorum ex utero.» Sed quid ibi sequitur? Ne forte ex utero indsicut Abraham, sicut David, «Ante luciferum genui te:» ante omne quod illuminatur. Per luciferum enim, aut stellas omnes significat, et per stellas tempora, quia fecit Deus stellas in signa temporum , ut ante tempora invenias
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣdo etñum ponit᷑. Ergo otu qͥ ex illo uidis
natus: exetno es. Non autẽ natiuitaf huma¬
na cogicet᷑: s cogitet᷑ at̾nitas duuna. Ergo
cepit: ex quo natus est creuit. Audistis euã¬
glium. elegit discipłos. impleuit illos. ⁊ ce¬
pert̃ p̃dicare discipłi. forte hoc est qđ conse¬

Expanded text:
aliquando aeternum ponitur. Ergo, o tu qui ex illo videris natus, ex aeterno es. Non autem nativitas humana cogitetur, sed cogitetur aeternitas divina. Ergo coepit ex quo natus est, crevit: audistis Evangelium. Elegit discipulos, implevit illos, coeperunt praedicare discipuli. Forte hoc est quod conse
Abbreviated transcription (Latin):
triã: totã domũ tuã. Non hic aut lric
aut ibi: s domum tuam tm̃. ꝑ totũ orbẽ
t̃rarũ. Quare ꝑtotũ orbẽ trarũ: quia
correx ꝑcotumi orbẽ t̃re qͥñ cõmouebit᷑.
Doniꝰ dm̃ fortis erit. ꝑtotũ orbẽ trarum
erit. Multi cadent: s domꝰ illa stat. ¶ui¬
ti turbant᷑: s domꝰ illa ñ mouebit᷑. Do¬
mũ tuã decet: stĩficatio dnẽ. Sum quid
atidiamꝰ cũ reuelat dñs que¬
tꝰ ẽ opacare mistĩa. Ad hoc eiuĩ
clatidunt᷑ quedam sacͣm̃ta scͥpturarum
ñ ut denegent᷑. s ut pulsantiaꝑiant᷑.
Si gͦ affectu pio et sinceri cordis caritate
pulscas: ille aꝑiet qͥ uidet unde pulsa¬
tis. Nocũ ẽ omibꝰ uob̃. acq utitia de mu¬
mero eoꝵ ñsimꝰ. multos murmurare
bonos: ⁊ sepe malos p̃mere bonos. Nlalos
exultare: bonios laborare. Malos supa¬

Expanded text:
uam: non hic, aut hic, aut ibi; sed domum tuam totam, per totum orbem terrarum? Quare per totum orbem terrarum Quia correxit orbem terrae, qui non commovebitur . Domus Domini fortis erit; per totum orbem terrarum erit: multi cadent, sed domus illa stat; multi turbabuntur, sed domus illa non movebitur. «Domum tuam decet sanctificatio, Domine.» Numquid audiamus, cum revelat Dominus qut opacare mysteria. Ad hoc enim clauduntur quaedam sacramenta Scripturarum, non ut denegentur, sed ut pulsantibus aperiantur. Si ergo affectu pio et sincera cordis charitate pulsetis, ille aperiet qui videt unde pulsetis. Notum est omnibus nobis atque utinam de numero eorum non simus, multos murmurare bonos, et saepe malos premere bonos; malos exsultare, bonos laborare; malos sup
Abbreviated transcription (Latin):
ar uihac sentencia uade securꝰ. m̃tire qͥa
hõ es immo iudete hominẽ qͥa m̃dax es.
iut sis uerax bibe tu̾tatem ut de dõ ruc¬
tes ut sis uerax. qͥa de tuo illa habe ñpo
es. restat ut inde illam bibas unde fluit.
luomͦ si aluce recesseris intenebͥs es. qͦmͦ
lipis non de se feruet. s uel asole uł abig¬
ne. si ei calorẽ subtraxer is frigescit. Ibi ap¬
paret qͥa quod feruebat ñerat ipsius.s
feruebat uel asole uel abigne. Sic ⁊ tu
si adõ recesseris: frigescis. Si ad dm̃ acces
tes. Item de luce qͥd dic̃: si ad eũ access e¬
ꝑari n illuminatꝰ aluimine dĩ fui̾s: ⁊

Expanded text:
ac sententia, Vade, securus mentire, quia homo es: imo vide te hominem, quia mendax es; et ut sis verax, bibe veritatem, ut de Deo ructes, ut sis verax. Quia de tuo illam non potes habere, restat ut inde illam bibas , unde fluit. Quomodo si a luce recesseris, in tenebris es: quomodo lapis non de se fervet, sed vel a sole vel ab igne, si eum calori subtraxeris, frigescit; ibi apparet, quia quod fervebat, non erat ipsius; sed fervebat vel a sole vel ab igne: sic et tu si a Deo recesseris, frigesces; si ad Deum accestes» . Item de luce quid dicit? Si ad eum accesseperari, nisi illuminatus a lumine Dei, et