comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siam ⁊uas firagile qͦd portat timet offendere. ne impinguat
sideriat atꝙ sungat᷑. Uñ mulierũ maximeꝙ acdolescntu¬
ꝗugnair s fagare. Sta in acie: adusario armatꝰ obsiste. ato
pustquã uicer is coroneris. fatir mbecillitatẽ mea :̃ nolos pe
pugnut uictorie: neꝑdam aliqñ uictoriã. Si fugero gladi¬
uin deititauii: si steto: aut uincenctu mͥ ẽ aut cadendum.
Quid aũ necesse ẽ certa dimitt̾e ⁊ incerta secdaris Autt scuno.
aut pedib mors uitanda ẽ. Tuqui pugnas: ⁊ supari potes
Suince. Ego cũ fugem. ñ uincor in eo qͥd fugio: s ido fugio ne
uncar. slulla securitas ẽ uicino serpente dormire. Pot̾ ficri
u men mordeat: tam̃ pot̾ ficri ut aliqñ me mordeat. Matreᷤᷤ
uocamꝰ⁊ soroies ⁊ filias: ⁊ ñ etubescimꝰ uiciis nr̃is nomina ꝑi¬
utatis s btenier. Quid fac̃ monachus in celluł feminarũ.
Quids uolunt sola ⁊ pͥuata colloquia: ⁊ arbitros fugientes

Expanded text:
suam, et vas fragile quod portat, timet offendere ne impingat et corruat ut frangatur. Unde et mulierum, maximeque adolescentupugnare, sed fugere; sta in acie: adversario armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam: nolo spe pugnam victoriae, ne perdam aliam victoriam; si fugero, gladium devitavi; si autem stetero, aut vincendum mihi est, aut cadendum. Quid autem necesse certa dimittere, et incerta sectari? aut scuto, aut pedibus meis vitanda est. Tu qui pugnas, et superari potes et vincere. Ego cum fugio, non vincor in eo quod fugio, sed ideo fugio ne vincar. Nulla securitas est serpente vicino dormire. Potest fieri ut me novocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes
Abbreviated transcription (Latin):
n natale sacro sacre sollempnia missȩ.
Q uid signent aut cur ter celebrent᷑ habes.
Nocte prior. sub luce sequens. in luce sup̾ma.
Sub noe. sub dauid. sub cruce saera notant.
S ub noe. sub dauid. sub xp̃o. sacia fuerunt.
Pox. aurora. dies. umbra. figura. deus.

Expanded text:
n Natale sacrosanctae solemnia missae Quid signent, aut cur tres celebrentur, habe. Nocte prior sub luce sequens in luce suprema Sub Noe, subque David, sub cruce sacra notant. Sub Noe, sub David, sub Christo sacra fuere; Nox, aurora, dies, umbra, figura Deus.
Abbreviated transcription (Latin):
A matutino damnat᷑ tempore xp̃c¬
Quando resurrexit pͥmam canit ordo fidelis.
Tercia cum canit᷑ tunc ẽ cruciamina passus.
Sexta sunt tenebre ꝑ mundi climata factȩ.
Xp̃o bissena custodia ponitur hora.

Expanded text:
 matutino damnatur tempore CQuando surrexit primam canit ordo fidelis; Tertia cum canitur, tunc est cruciamina passus; Sexta sunt tenebrae per mundi climata factae; Christo bissena custodia ponitur hora.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃. tẽ m̃dacioꝵ st̃ recipienda ꝓfugia: ita tam̃ ut reatu hu¬
mił oscientie salubrit᷑ mordeamͣ. Ubi aũ nulla ꝯditio sũ¬
mȩ necessitatis incũbit. onũ cautione mendaciũ uelut mor¬
tiferũ deuitanłu ẽ: quẽaddmołu de ellebori diximꝰ potu:
o salubre est quide si it̃ demũ fumat᷑ c̃ in euitabil atꝙ moe¬
tistra immmet egritudo: si uͦ integra ⁊ imꝑturbata coeꝑo

Expanded text:
eatu humilis conscientiae salubriter mordeamur. ubi autem nulla conditio summae necessitatis incumbit, omni cautione mendacium neLut mortiferum deuitandum est: quemadmodum de ellebori diximus potu, quod salubre est quidem si tunc demum sumatur cum ineuitabilis atque mortifera inminet aegritudo, sin uero integra et inperturbata c
Abbreviated transcription (Latin):
talit de mendacio sentiendũ atq eo ita utendu ẽ. qͣsi
siatura ei insit elleboꝵ: qͦd si imminenti exciciali morbo sũꝑ¬
iũ fuerit fic salubir: cęt̾um absꝙ sũmi discͥminis necẽitate
ne dispendiũ: ⁊ itilitas que nob̾ de ueritate ꝯfert᷑. cõpensa¬
n illa quȩ generanda st̃ dãpna ñ pͥualet. Reclius ẽ enim

Expanded text:
taliter de mendacio sentiendum, atque ita eo utendum est, quasi natura ei insit ellebori; Quod si imminente exitiali morbo sumptum fuerit, fit salubre, caeterum absque summi discriminis necessitate ne dispendium et utilitas quae nobis de ueritate confertur conpensare illa quae generanda sunt damna non praeualet. quod tem
Abbreviated transcription (Latin):
uins uitis ⁊ somino sepultiᷤ. abstulit uidua gladiũ÷ exeru¬
it manũ bella t dUS abscidit caput ꝑ medias hostiũ acies inte¬
norẽ seruate castitatis. ex hostib reuerit tumpħu. quã patȩ¬
lib ate. Adi̾titis gͥ qnͣtum noce mulierib possit ebͥetas: qñ
urõ itina sie soluunt: ut uincant᷑ a feminis. Esto gͥ induatẽ
ꝑe ille temptabit: si uina ñ temꝑtent. Nam si uidith bibisset.
dormisset cũ adultero.S qi ñ bibit: haud difficile ebrios exer¬
citꝰ uniꝰ sobrietas ⁊ uinc̾e̾ potuit ⁊ eludere.S tienuos itaq ñ se

Expanded text:
vino viris et somno sepultis abstulit vidua gladium, exeruit manum, bellatoris abscidit caput, per medias hostium acies intenorem servatae castitatis ex hostibus revexit triumphum, quam patitis igitur quantum nocere mulieribus possit ebrietas, quando viros vina sic solvunt, ut vincantur a feminis? Esto igitur, vidute ille tentabit, si vina non tentent. Nam si Judith bibisset, dormisset cum adultero. Sed quia non bibit; haud difficile ebrios exercitus, unius sobrietas et vincere potuit, et eludere. 41. Nec de
Abbreviated transcription (Latin):
Au ignoratis qͣd głosum semꝑ sit abstinere p̾scntib. Nã
siquis ab ea re quȩ in eiꝰ potestate ẽ. diuina osideratiõe ses
tinet magnũ ꝯsequit᷑ a dñõ pͥmiũ. Ab ea uͭ re cuiꝰ utendili¬
cenciã ñ ht̃. q̃dam noscit᷑ neresitate cohib̾i.⁊ ido ꝓpt̾ absti
nentiã eactam atꝙ inutiłe frustra udet᷑ expectare m̃cede
Demq cũ pluris ese apposite fuerint. si fratres parcius his
utantur ꝓpter dm. tũc apud eum sibi maximã spem reꝑo¬
nunt. De cibis antẽ qͦs ñ uident. n eis ad ꝑcipiendii facultaᷤᷤ
ulla tͥbuit᷑: quom᷑ ꝓ parsimonia pͥmia ꝯsequent᷑: Donnus¬

Expanded text:
An ignoratis quod gloriosum sit semper abstinere praesentibus? Nam si quis ab ea re quae in ejus est potestate divina consideratione se continet, magnum consequitur a Domino praemium. Ab ea vero re, cujus utendi licentiam non habet, quadam noscitur necessitate cohibnentiam coactam atque inutilem frustra videtur exspectare mercedem. Denique cum plures escae appositae fuerint, si fratres parcius his utuntur propter Deum, tunc apud Deum sibi maximam spem reponunt. De cibis autem quos non vident, nec eis ad percipiendum facultas ulla tribuitur, quomodo pro parcimonia prae
Abbreviated transcription (Latin):
gula ieuinii sit tͥ. Non subito qͣtuor aut qͥnq dies otinuoᷤ
ieiuneᷤᷤ: ⁊ iterũ in multitudine ciboꝵ soluas iͥrtutẽ. Hoc
cĩ letisicat diabolũ. Semꝑ eñĩ qͦd sine m̃sura ẽ corruptibile ẽ
Noli subito arma tua expendẽ: ne nudus muentꝰ in bello
facile capiaris. Arma uͦ nĩa corpꝰ nr̃m ẽ. Anina u̾ nr̃a mileᷤ
ẽ. Ut̾sq gͦ diligentiã p̾sta: ut paratꝰ sis ad id qͥd necesse est
Dixit senȩr frͣi. ile ꝯfidas in temet ip̃o: donec exeas de cor¬
ꝑore isto. Nam si de te dicis qr mortuuiᷤ es: sathanas autem

Expanded text:
gula jejunii sit tibi. Non subito quatuor aut quinque dies continuos jejunas, et iterum multitudine ciborum solvis virtutem? hoc enim laetificat diabolum. Semper enim quod sine mensura est, corruptibile est. Noli ergo subito arma tua expendere, ne nudus inventus in bello facile capiaris; arma vero nostra corpus nostrum est, anima vero nostra miles est. Utrisque ergo diligentiam praesta, ut paratus sis ad id quod necesse estdixit ei: Ne confidas in temetipso, donec exeas de corpore isto; nam si dicis de te quia mortuus es, Satanas autem
Abbreviated transcription (Latin):
ronabim᷑. Dirit abbaᷤ agathon. Non debet monachus ꝯsi
euagus. Mentẽ errantẽ uł nutantẽ solidat lectio: ⁊ uigłiȩ ⁊
orationes. Concupiscentiã uͦ mairescẽ facit esuries: ⁊ labor
⁊ solitudo. Iracundiã aũ repͥmit psalmodia: longammi¬
tas ⁊ misericordia. Seã hȩc oportunis tt̃porib ⁊ m̃suris agui¬

Expanded text:
na. Dixit abbas Agathon: Non debet monachus permEvagrius: Mentem errantem vel nutantem solidat lectio et vigiliae, et oratio. Concupiscentiam vero marcescere facit esuries, et labor, et solitudo. Iracundiam autem reprimit psalmodia, et longanimitas, et misericordia. Sed haec opportunis temporibus et mensuris
Abbreviated transcription (Latin):
cũ manducassent singłos paximates: pausauq̃t frat᷑ uero sci¬
ens laboit̃ abstmentie eoꝵ: cepit cũ humilitate supplieare
dicens. ẜnpt am manducate hodie donec satiemin. Et
manducauert᷑ alios denos paximateᷤ. Ecce gͥ qͣntũ suꝑͣ qͣ
opus erat manducauert᷑ ꝓpt̾ deũ ueri monachis simplicit̃ absti
quom̾ si reudent᷑ stimulationes eiꝰ. Et nicħ eũ sic letificat:
qm si abscondlant᷑ cogitationes. Frat̾ quida dixit seue.¬

Expanded text:
cum manducassent singulos paximates, pausaverunt. Frater vero sciens laborem abstinentiae eorum, coepit cum humilitate supplicare, dicens: Propter Deum manducate hodie donec satiemini. Et manducaverunt alios denos paximates. Ecce igitur quantum supra quam opus erat, manducaverunt propter Deum veri monachi et simpliciter abstiquomodo si reuelentur stimulationes eius et nichil eum sic letificat quomodo si abscondantur cogitationes eius». Cum s
Abbreviated transcription (Latin):
mala ipsi ꝯucmant. Moyses enĩ in multis xp̃m signifi¬
rat. s ñ in hoc qͦd ad aquas ꝯtͣdictionis dubitauit. S nec
aaron in factura uituli: nec salomon in sorde libidinis.
Sic assuerꝰ iusto iusto iudicio in lib̾ali ꝯiugio xp̃m sig
ẽ pdicatio. ut om̃ib utił fiat. nulli noccat: ⁊ int̾ omnia

Expanded text:
iant. Moyses enim in multis Christum significavit; sed non in hoc, quod ad aquas contradictionis dubitavit. Sed nec Aaron factura vituli. Nec Salomon in sorde libidinis. Sic Assuerus in isto judicio, ut in liberali convivio est praedicatio, ut omnibus utilis fiat, nulli noceat, et inter vitia
Abbreviated transcription (Latin):
relatus negligens.¬
I uienis ociosus.
Senex obstinatus.
Monachus curialis.
Monachus causidicus.
Habitus preciosus.¬
Cibus exquisitus.¬
Rumor in claustro.¬
Lis in capnulo.¬
Pissolutio in choro.¬
Lrreu̾entia uixta altare.

Expanded text:
relatus negligens,juuenis ociosus, senex obstinatus, onachus curialis, onachus causidicus habitus preciosus,cibus exquisitusrumor in claustro,s in capitulo,issolutio in chorrentia juxta altare.
Abbreviated transcription (Latin):
Desertũq petit cũ surgit ad ethera tendeno
Q ui mala nr̃a tulit ligno suspensus. ouemq
Inuentã retulit ad nonaginta nouemq.
Qui patris in dextra pollens ditatis honore:
Regnat. ⁊ in mundo replet aras. carne. cruore
Qui semel occisus licet ultra non moriatur.
Mors tam̃ ad uitã nobis eius renouatur.
xp̃m cotidie deuotio pres biterorum
Mactat in altari celebrato iut sacroꝵ.
Nam quod in altari panis uinũq sacratur.:
In cruce suspensus saluator cõmemorat᷑.
Ara crucis lignũ. signatq calix monum̃tum.
Agnus in hac. leo fortis ab hoc surnexit. ⁊ ales
Astra petens. aquilas trait ad sc sp̃uales.

Expanded text:
Desertumque petit, cum surgit ad aethera tendens, Desertumque petit, cum surgit ad aethera tendens, Qui mala nostra tulit ligno suspensus, ovemque Inventam retulit ad nonaginta novemque; Qui Patris in dextra pollens Deitatis honore Regnat et in mundo replet aras carne, cruore; Qui semel occisus licet ultra non moriatur, Mors tamen ad vitam nobis ejus renovatur. Christum quotidie devotio presbyterorum Mactat in altari celebratio jure sacrorum; Nam quod in altari panis vinumque sacratur In cruce sAra crucis lignum, signatque calix monumentum. um. Agnus in hac, leo fortis in hoc surrexit et ales Astra petens, aquilas trahit ad se spirituales.
Abbreviated transcription (Latin):
reparet gͦ dõ sua pectora quisq fidelis.
Eiat ut illius in mundis mansio celis
C orda fugit dñs torpentia plenaꝙ sorde.
Finꝰ semꝑ inest in mundo grã corde.
S altem manducet sacri de carnib hedi
Qui pro peccato ppłi solet hostia cedi.
Non homines docet ẽẽ pares uetꝰ oedo sacrꝵ
Neo petit hȩc ratio nec disparitas meritoꝵ
Hũc hedu moyses iubet agni more litari.
Dum sub utroꝙ tẏpo uult xp̃m significari
Hedus ñ tam̃ ẽ hedos qui damnat ⁊ odit.
Agnum mactamꝰ cũ iusticiã retinemus
Bedum. cũ ueniã poscentes cͥmina. flemꝰ
Nec reor absurdu quod in edo significatur
X p̃c. qui caper aut hyicꝰ plerunq litatur.
Lex siquidẽ geminos hẏrcos altarib offert.
Q uod quia sit gemina xp̃o substantia ꝓfert.
Ero forib templi plebs unum sacrificabant
In caput alt̾ius sua cͥmina multiplicabant
Hũc uiuũ ppłiq sui peccata ferentem:
Hinc emittebant herrmi deserta petentẽ.
ꝑ p̃c ut̾q caper. nam cedit᷑ in cruce pendens.

Expanded text:
Praeparet ergo Deo sua pectora quisque fidelis, Fiat ut illius in mundis mansio coeli. Corda fugit Dominus torpentia plenaque sorde, Cujus semper inest in mundo grSaltem manducet sacri de carnibus haedi, Qui pro peccato populi solet hostia caedi. Non homines docet esse pares vetus ordo sacrorum. Nec petit hoc ratio, nec disparitas meritorum. Hinc haedum Moyses jubet agni morte litari, Dum sub utroque typo vult Christum significari. Haedus non tamen est, haedos qui damnat et odit.Agnum mactamus, cum justitiam retinemus; Haedum cum veniam poscentes crimina flemus. Nec reor absurdum quod in haedo significatur Christus, qui caper aut hircus plerumque litatur; Lex siquidem geminos hircos altaribus offert, Quod quia sit gemina Christo substantia profert. Pro foribus templi plebs unum sacrificabant, In caput alterius sua crimina multiplicabant; Hunc unum populique sui peccata ferentem Sic emittebant eremi deserta petentem. Christus uterque caper: nam caeditur in cruce pendens,
Abbreviated transcription (Latin):
ex graclib consummat᷑ ꝑfectio casta.
rmno dum uigilas fluxum nescire petulcum
Quẽ sequitur lascia diu non uoluere corde
Tum ne uł leuit̾ spẽm e̾nendo cupiscas.
Quartꝰ exit ne simplicit̾ genitale moueri.
Cuintꝰ ob auditũ uen̾is nilmente uagari.
Ultimus in somnis nullo phantasmate ludi.
Hoc sibi nemo rapit. s xp̃i gr̃a prestat.
ibra cibi solidi. simplex emina falerni.
irterea labor. excubie rogitatio crebra.
De caio languentẽ necet incrassata pudorẽ.
nter opes ⁊ delicias ppłiq fauores.
Sec tua mens recolat. hec tua lingua sonet.
M oes seruũ dño mors sceptra ligonib equat.
Dissimiles simili conditione trahens.
rina domus nob̾. lar. tumba. polusq parat᷑.
igna larem. ligo sarcophagũ. deuotio cȩlũ
Preparat. occasus comes in lare. u̾mis in urna.
Angłs in celo. lar pene. tumba sopori.
elum leticie. diu̾sa sorte dicantur.
Culpa pͥora duo dat gr̃a sola sup̾mum.

Expanded text:
ex gradibus consummatur perfectio casta: Primum dum vigilas fluxum nescire petulcum; Quem sequitur, lasciva diu non volvere corde; Tum ne vel leviter speciem cernendo cupiscas; Quartus erit nec simpliciter genitale moveri, Quintus ob auditum veneris nil mente vagari; Ultimus, in somnis nullo phantasmate ludi: Hoc sibi nemo rapit, sed Christi gratia praestat, Libra cibi solidi, simplex hemina falerni; Praeterea labor, excubiae, rogatio crebra, Ne caro languentem necet incrassata pudorem.Inter opes et delicias populique favores Hoc animus recolat, hoc tua lingua sonet Mors dominum servo, mors sceptra ligonibus aequat, Dissimiles simili conditione trahens.Trina domus nobis, lar, tumba polusque paratur. Ligna larem, ligo sarcophagum, devotio coelum Praeparat, occasus comes in lare; vermis in urna, Angelus in coelo, Lar poenae, tumba sopori. Coelum laetitiae, diversa sorte dicantur, Culpa priora duo, dat gratia sola supernum.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: aliis uituꝑari: utiaq tam̃ si in tp̃r ꝓferant᷑. Alio qͥn
magis importune ꝓlata nocuert̾ Alios ꝯsolatoriꝰ sermo cor¬
rexit: aliosinc̾patio: ⁊ aliis ꝯuenit corã om̃ib argui: ali
secretiꝰ cõmon̾i. Nonnull ⁊ enĩ monita secretiora cotẽpnt̃.
erubescunt uͦ publicã notã. Ali uͦ publice conuenti imꝑu¬
dentiores fiũt: secrete increpationis ministͥtm uencuandᷤ¬

Expanded text:
fuit, aliis uituperari, utraque tamen si in tempore proferantur, alioquin magis inportune prolata nocuerunt. alios consolatorius sermo correxit, alios increpatio, et aliis conuenit coram omnibus argui, aliis secretius commo- neri. nonnulli etenim monita secretiora contemnunt, erube- scunt uero publicam notam; alii autem publice conuenti inpuden­ tiores fiunt secretae increpationis mysterium ueneran
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cocruptissimos mores sanatura eẽt. miraclis ꝯciliauit
auctoritatẽ: auctoritato meruit fidem: fide cont̾xit mul¬
titudinẽ mulntudinc obtinuit uetustatt̃: uetustate ro¬
& p̃c uascendo mirabilit̾ ⁊ oꝑando ꝯciliauit caritatẽ: mo¬
nendo aũ ⁊ resurgendo exclusit timorẽ. Iam uͦ tale se in

Expanded text:
quae corruptissimos mores sanatura esset. miraculis conciliauit auctoritatem, auctoritate meruit fidem, fide contraxit multitudinem, multitudine obtinuit uetustatem, uetustate ro nascendo mirabiliter et operando conciliauit caritatem, moriendo autem et resurgendo exclusit timorem. iam uero talem se in
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguine uita calet. caro gaudet carne refecta.
G audet utroq bono resici mundana senecła.
His renouatur homo peccatis inueteratus.
Hisꝙ reuiuiscit fidi uirtute renatus.
His humana suũ natura resũpsit honorẽ
H is serpentinũ gaudet suꝑasse furorẽ.

Expanded text:
Sanguine vita calet, gaudet caro carne refecta; Sanguine vita calet, gaudet caro carne refecta; Gaudet utroque bono refici mundana senecta. His renovatur homo peccatis inveteratus, Hisque reviviscit fidei virtute renatus, His humana suum natura resumpsit honorem, His serpentinum gaudet superasse furorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ed licet in incusa dñi tͥa constituantur.
M imera. sunt tantũ duo post ꝗͣ sacrificant᷑.
Est aqua mixta priꝰ uino.s qͣndo sacratur:
N on nisi sanguis erit quo spiritus intꝰ alat᷑.
M ystica res dat aquam. xp̃i cruor ebibit illam.
Aam transfert nrãm ds̃ in sua membra faulła.
Transfert qͣndo suum ꝑ corpꝰ ei sociamur.
ꝑ ꝙ fidem tanto capiti noua membra cream.
T ransfert ⁊ pridem: cũ crismatis unctio sacri
Nos popłos facit ẽẽ nouos in fonte lauachri.
S lauachri fontẽ fons uulneris iste figurat.
Et ꝑ utrũq ds̃ animaꝵ uulnera curat.
Quoꝵ corda facit pͥus in baptismate munda.
Pꝰ lauachrũ lapsos emundat sanguinis unda.
F igo duo tantũ. cruor ⁊ caro percipiuntur.
Tercia res typus ẽ popłoꝵ qui relimunt᷑.
Altera res satãt s inebriat altera mentem.
Catholicamꝙ dõ confederat utraq gentẽ.
His geminis gemina substantia nr̃a resultat.
Quam ꝑ adam ueterẽ mortis sententia multat.

Expanded text:
ed licet in mensa Domini tria constituantur Munera, sunt tantum duo postquam sacrificantur. Est aqua mista prius vino, sed quando sacratur, Nonnisi sanguis erit, quo spiritus intus alatur. Mystica res data, quam Christi cruor ebibit illam; Nam transfert nostram Deus in sua membra favillam; Transfert, quando suum per corpus ei sociamur, Perque fidem tanto capiti nova membra creamur. Transfert et pridem, cum chrismatis unctio sacri Nos populos facit esse novos in fonte lavacri, Sed lavacri fontem fons vulneris esse figurat, Et per utrumque Deus animarum vulnera curat; Quorum corda facit prius in baptismate munda, Post lavacrum lapsos emundat sanguinis unda: Ergo duo tantum, cruor et caro percipiuntur, Tertia res typus est populorum qui redimuntur. Altera res saturat, sed inebriat altera mentem. Catholicamque Deo confoederat utraque gentem. His geminis gemina substantia nostra resultat, Quam per Adam veterem mortis sententia multat,
Abbreviated transcription (Latin):
acubitasse increpidine uiȩ: uolentibq eũ amicis aut in ium̃to
aut in uehicło tollere ñ acquieuit. s transiens ad arboriᷤ timbrã
brim uicero ad agonem uenio: si me uici̾t febris ad inferna desce̾¬
dam. Ibiq ꝑ noctẽ eliso gutture: ñ tam mori se ait quã febrim
morte exeludere.

Expanded text:
cubuisse in crepidine uiae; uolentibusque eum amicis aut in iumentum aut in uehiculum tollere, non acquieuit, sed transiens ad arboris umbram lbrem uicero, ad agonem ueniam; si me uicerit febris, ad inferna descendam. Ibique per noctem, eliso gutture, non tam mori se ait quam febrem morte excludere.
Abbreviated transcription (Latin):
ipso. Tautũ do indiget: cui adhendo irctꝰ ẽ. Nemo aũ illi cr¬
pit dm. Ille gͦ uerissime atq certissime iniictꝰ homo ẽ qͥꝙ¬
heret d̾o: uͥt ab eo aliqͥd boni extra mereat᷑: s cui nicħ aliud
qͣm ip̃m herere do̾ bonũ ẽ. Hic uir qͣnduu ẽ in hac uita utit᷑
amico ad rependendã grãm: utit᷑ inimico ad patientiã: uti¬
t᷑ quib pot̾ ad bñficientiã: utit᷑ om̃ib ad beniuolentiã. Eꝑ
qͣnꝗͣ tẽporalia ñ diligat ipse recte utit᷑ temporalib ⁊ ꝑ eor
sorte hominib ꝯsulit s eqͣlit̾ ñ pot̾ om̃ib. Quare si aliquẽ fa¬
miliariũ suoꝵ ꝓmptiꝰ quã quẽlibet alloquit᷑. ñ eũ magis di¬
ligit: s ad eũ maiorẽ ht̃ fiduciã ⁊ aꝑtiorẽ tẽporis ianuã. Eũ¬

Expanded text:
ipso; tantum deo indiget, cui adhaerendo beatus est. nemo autem illi eripso; tantum deo indiget, cui adhaerendo beatus est. nemo autem illi eripit deum. ille ergo uerissime atque certissime inuictus homo est qcohaeret Deo, non ut ab eo aliquid boni extra mereatur, sed cui nihil aliud quam ipsum adhaerere Deo bonum est. Hic vir quandiu est in hac vita utitur amico ad rependendam gratiam, utitur inimico ad patientiam, utitur quibus potest ad beneficientiam, utitur omnibus ad beniuolentiam. et quamquam temporalia non diligat, ipse recte utitur temporalibus et pro eorum sorte hominibus consulit, si aequaliter non potest omnibus. quare si aliquem familiarium suorum promtius quam quemlibet alloquitur, non eum magis diligit, sed ad eum habet maiorem fiduciam et apertiorem temporis ianuam. tra
Abbreviated transcription (Latin):
Magis enĩ ẽ inhumanũ ñ amare in homine qͦd homo ẽ: s
amart qͦd filiꝰẽ. Hoc ẽ enĩ ñ in eo amare illud qͦd ad d̾m ꝑti¬
net: s amare illud qͦd ad seꝑtinet. Quid gͦ mirũ si ad regnũ
pximũ tanquã se ipsum. Certe enĩ sͥ ipsi nemo ẽ ꝑat̾ aut
filiꝰ aut asfinis aut aliqͥd huiꝰmodi. s tantũ hõ. Qui gͦ diligit
aliquẽ tanꝗͣ soipsũ: hoc in eo debet diligere qͦd sͥ ip̃e ẽ. Cor¬
pora uͦ ñ st̃ qͦd nos sumꝰ. Non gͦ in homine ȩorpꝰ ex petendu
aut desidandu. Ualet enim ad hoc ⁊̃ qͦd p̾ceptũ ẽ ñ ꝯcups¬
ces rem ꝓrimi tui. Quappt̾ quisqͥs in proximo aliud dilig̃
quã sͥ ipse ẽ. ñ eũ diligit tanꝗͣ seip̃m. Ip̃a gͥ nat᷑a huma¬
na sũ caruali ꝯditione diligenda ẽ. seu sit ꝑficienda seu ꝑfe
cta. Ita eũ diligit ꝓximũ tanqͣ se ip̃m ñ inuidet ei: qr ñ sibi
ipsi. Pirstat ei qͦd pot̾: qr ⁊ sibi ipsi. Non eo indiget: qr nͨ se

Expanded text:
Magis enim est inhumanum, non amare in homine quod homo est, sed amare quod filius est: hoc est enim non in eo amare illud quod ad Deum pertinet, sed amare illud quod ad se pertinet. Quid ergo mirum si ad regnum proximum tanquam seipsum. Certe enim sibi ipsi nemo est pater, aut filius, aut affinis, aut aliquid hujusmodi, sed tantum homo: qui ergo diligit aliquem tanquam seipsum, hoc in eo debet diligere, quod sibi ipse est. Corpora vero non sunt quod nos sumus: non ergo in homine corpus est expetendum aut desiderandum. Valet enim ad hoc etiam quod praeceptum est: Ne concupiscas rem proximi tui . Quapropter quisquis in proximo aliud diligit quam sibi ipse est, non eum diligit tanquam seipsum. Ipsa igitur natura humana sine carnali conditione diligectum. ita cum diligat proximum tamquam se ipsum, non inuidet ei, quia nec sibi ipsi; praestat ei quod potest, quia et sibi ipsi; non eo indiget, quia nec se
Abbreviated transcription (Latin):
uincit qͣm uiciũe Melius ẽ gͦ ut homo nos uincat quã in¬
uidentia: uł qͦdlibet aliud uiciũ. S nec ab homine uinci
potest: qui uicia sua uic̾it. Non enĩ uincit᷑: nͥ is cui eriꝑit᷑
ab adu̾sario qͦd amat. Qui gͥ id amat solum qͦd amanti o¬
ripi ñ pot̾: ille indubitant̾ iniuictꝰ ẽ: nec ulla cruciat᷑ inui¬
dia. Id enĩ diligit ad qͦd diligendu ⁊ ꝑcipiendu qͣnto plurꝑᷤᷤ
uenerint: tanto ubiꝰ eis gratulat᷑. Diligit enĩ d̾m ex toto
quã se ipsũ. Ea ẽ autt̃ regła dilectionis. ut quȩ sͥ uult bona
ꝑuenire ⁊ illi uelit: ⁊ que accidere sͥ mala ñ uult. ⁊ illi nolit.
ium̃tũ aut balneas aut auiclam pictam uł garrula .i. ut ex eo
aliqͥd tẽporał uoluptatis aut cõmodi capiat: seruiat neceẽ¬

Expanded text:
uinci. melius est ergo ut homo nos uincat quam inuidentia uel quodlibet aliud uitium. Sed nec ab homine uinci potest qui uitia sua uicerit. non enim uincitur nisi cui eripitur ab aduersario quod amat. qui ergo id amat solum quod amanti eripi non potest, ille indubitanter inuictus est nec ulla cruciatur inuidia. id enim diligit ad quod diligendum et percipiendum quanto plures uenerint, tanto eis uberius gratulatur. diligit enim deum ex totquam se ipsum. ea est autem regula dilectionis, ut quae sibi uult bona prouenire et illi uelit, quae accidere sibi mala non uult et illi nolit.tamquam iumentum aut balneas aut auiculam pictam uel garrulam, id est ut ex eo aliquid temporalis uoluptatis aut commodi capiat, seruiat nece
Abbreviated transcription (Latin):
sumniꝰ angłs. id colendi ẽ ⁊̾ ab hoĩe ultimo: qr ipsa hominiᷤᷤ
nat᷑a id ñ colendo facta ẽ ultima. Non enĩ aliuñ sapiens
angłs aliunde hõ : aliunde ille uerax. aliuñ hõ. s ab una
incõmutabili sapientia ⁊ u̾tate. Hoc ⁊̃ ipsos optimos an
głos ⁊ excellentissima minist̾ia di uelle credamꝰ. ut unũ cũ
ipsis colamꝰ dm: cuiꝰ ꝯtemplatione beati st̃. Neq enĩ ⁊ noᷤ

Expanded text:
summus angelus, id colendum est etiam ab homine ultimo, quia ipsa hominis natura id non colendo facta est ultima. Non enim aliunde sapiens angelus, aliunde homo; aliunde ille verax, aliunde homo; sed ab una incommutabili sapientia et veritate. Nam id gelos et excellentissima ministeria Dei velle credamus, ut unum cum ipsis colamus Deum, cujus contemplatione beati sunt. Neque enim et nos
Abbreviated transcription (Latin):
eum diligendo quã se ipsũ. Et hec ẽ ꝑfecta iusticia: quapo¬
tiꝰ potiora.⁊ minꝰ mmnora diligimꝰ. S apientẽ animã talẽ d
stultũ ñ ꝑficiet ad sapientiã: nec fier quisq q̃lis cupit c̃ẽ
nͥ se odit qͣlis ẽ. S donec ad sapientiã ꝑfectionẽq ueniat᷑ eo
animo ferat stulticiã ꝓximi: quo suam. ferret si stuliꝰ eit
morari ñ possit ad uirtutes capessendas: q̃ndo de ip̃is uici
pot̾: Quid enĩ appetit curiositas nͥ cognitionẽ: que c̾ta ẽe ñ

Expanded text:
eum diligendo quam se ipsum. et haec est perfecta iustitia, qua poeum diligendo quam se ipsum. et haec est perfecta iustitia, qua potius potiora et mistultum, non proficiet ad sapientiam; nec fiet quisquis qualis cupit esse, nisi se oderit qualis est. Sed donec ad sapientiam perfectionemque veniatur, eo animo ferat stultitiam proximi, quo suam ferret, si stultus esset, et morari non possit ad virtutes capessendas, quando de ipsis vitiis potest? Quid enim appetit curiositas nisi cognitionem, quae certa esse non
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib aũ officiosis laborib fut᷑e qͥetis cta expectatione non
frangit᷑. Quid eni ei nocebit: qͥbñ uti ÷ inimico pot̾ꝰ eiꝰ
cepto ⁊ dono diligit inimicos. Huic uiro parũ ẽ in tͥbula¬
Quis hunc subiugabit: Homo qui ꝓsꝑis reb ꝓficit. as¬
ꝑio qͥd ꝓfec̾it cdiseit. sũ enĩ mutabiliũ ur̃ adest copia ñ cis
ꝯfidit: s cũ fubtrahunt᷑ agnoscit utrũ eũ ñ ceꝑit. q pleat¬
ẽ assũt nob̾. putamꝰ qͦd ea ñ diligamꝰ: s cũ abeẽ ceꝑint in¬
uenimꝰ qͥd simus. Hoc euĩ sine amore nr̃o aderat. qͣd sũ ao¬
lore discedit. Uidet᷑ ꝙͦ uince̾ cũ uincat᷑: qͥ suꝑando ãd ĩd pus¬
nit qͦd c̃ dolore amissurꝰ ẽ. Et uincit cũ uinci uideat᷑. qͥsꝙͥ
cedondo ad id ꝑuenit qͦd ñ amittit in uiet. Quẽ gͦ delectat
lib̾tas: ab amore mutabiliũ rerũ liber ẽẽ appetat. Et quen
regnarr delectat uni omniũ regnatori dõ subditꝰ hereat ꝑb

Expanded text:
omnibus autem officiosis laboribus futurae quietis certa expectatione non frangitur. quid enim ei nocebit qui bene uti etiam inimico potest? eiaecepto et dono diligit inimicos. huic uiro in tribulaquis hunc subiugabit? homo, qui prosperis rebus proficit, asperis quid profecerit discet. cum enim mutabilium bonorum adest copia, non eis confidit; sed cum subtrahuntur, agnoscitur utrum eum non ceperint, quia pleum adsunt nobis putamus quod non ea diligamus; sed cum abesse coeperint, inuenimur qui simus. hoc enim sine amore nostro aderat, quod sine dolore discedit. uidetur ergo uincere cum uincatur qui superando ad id peruenit quod cum dolore amissurus est; et uincit cum uinci uideatur, quisquis cedendo ad id peruenit quod non amittit inuitus. Quem delectat ergo libertas, ab amore mutabilium rerum liber esse appetat; et quem regnare delectat, uni omnium regnatori deo subditus haereat plus
Abbreviated transcription (Latin):
diligamꝰ ꝑ carnis uoluptate corrumꝑe atq corrũpi: nead
miserabiliorẽ corruptionẽ doloꝵ tormentoꝵꝙ ueniamuᷤ
Non diligamꝰ c̾taminaine angłis qui talib gaudent in po¬
testatẽ demur humiliandi. uinciẽ di. uerbaudi. Nondili¬
gamus uisibilia spectacula: ne ab ipsa u̾itate aberrando:
amando umbras in tenebras ꝓiciam᷑. Non sit nob̾ religlo¬

Expanded text:
d miserabiliorem corruptionem dolorum tormentorumque veniamus. Non diligamus certamina, ne angelis qui talibus gaudent, in potestatem demur, humiliandi, vinciendi, verberandi. Non diligamus visibilia spectacula, ne ab ipsa veritate aberrando et amando umbras, in tenebras projiciamur. 108. Non si
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ atq ꝯtentio. Et qͥ sitire ⁊ esurue uolunt ⁊ in libidinẽ
ardesc̾e ⁊ de fatigari. ut libent̾ edant ⁊ bibant ⁊ ꝯcũbant
⁊ dormiantt iamant indigentiã. qͦd c̃ initiũ summnoꝵ ma
loꝵ. Perficiet᷑ gͦ in eis qͦdamant. ut ibi sint uͥ ẽ fletꝰ ⁊ strider
st̃. ⁊ necessario dilectores suos ad ista ꝑducunt: Plitits emĩst̾¬
seria ꝯtendere. manducare. bibere. ꝯcumbere. dormur:⁊ in cogi¬
tatione sua nicħ aliud quã fantasmata quȩ de taliuita

Expanded text:
ertur operandi. Et qui sitire et esurire volunt, et in libidinem ardescere et defatigari, ut libenter edant, et bibant, et concumbant, et dormiant, amant indigentiam, quod est initium summorum dolorum. Perficietur ergo in eis quod amant, ut ibi sint ubi eis sit ploratus sunt, et necessario dilectores suos ad ista perducunt. Qui enist spectare, manducare, bibere, concumbere, dormire et in cogitatione sua nichil aliud quam fantasmata, que de tali vita
Abbreviated transcription (Latin):
suo: ꝗͥ resculpat sp̃m suũ. qui ñ foris diligat uanitatẽ ⁊
querat mendacia. Quiescite nolite certare nͥ cũ ꝯsuetudi¬
ne corpoꝵ: ipsam uincite: uicta erunt omĩa. Unũ certe
q̃rimꝰ: qͦ simpliciꝰ nicħ ẽ. Ergo in simplicitate cordis q̃rite
illũ. Agite ociũ inqͥt:⁊ agnosoetis q ego sum dñs. Non oci¬
um desidiȩ s ociũ cogitationis: ut a locis ac temporib ua¬
cetis. Loca offerunt qͦd amemꝰ: tẽpora surripiunt quod
amamꝰ ⁊ relinquunt in animã turbam fantasmatũ qͥb
in aliud atq aliud cupiditas incitet᷑. Ita fit inqͥetꝰ ⁊ erũp¬
nosus animꝰ. frustra tenere a quib tenet᷑ exoptans. Uocat᷑
gͦ ad ocuĩ .i. ut ista ñ diligat qͣ diligi sine labore ñ possunt.
Sic enĩ cis dominabit᷑: sic ñ tenebit᷑ s tenebit. Iugum enim
inqͥt leue ẽ. Huic ugo qui subiectus ẽ: subiecta ht̃ ⁊ cet̾a
Pongͦ laborabit. Non enĩ resistit qͦd subiectũ ẽ. S miseria¬

Expanded text:
suo, qui resculpat suum spiritum, qui non foris diligat vanitates, et quaerat mendacia ne corporum: ipsam vincite, et victa erunt omnia. Unum certe quaerimus, quo simplicius nihil est. Ergo in simplicitate cordis quaeramus illum. Agite otium, inquit, et agnoscetis quia ego sum Dominus : non oum desidie, sed otium cogitationis, ut a locis ac temporibus vat. Loca offerunt quod amemus, tempora surripiunt quod amamus, et relinquunt in anima turbas phantasmatum, quibus in aliud atque aliud cupiditas incitetur. Ita fit inquietus et aerumnosus animus, frustra tenere a quibus tenetur, exoptans. Vocatur ergo ad otium, id est, ut ista non diligat, quae diligi sine labore non possunt. Sic enim eis dominabitur, sic non tenebitur, sed tenebit. Jugum meum, inquit, leve est . Huic jugo qui subjectus est, subjecta habet caetera. Non ergo laborabit; non enim resistit quod subjectum est. Sed miseri a
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo corporra sp̃es qi nulła uoluntatẽ ht̃. ñ mentit᷑. Si uͦ¬
̃ ñ putet᷑ cẽ qͦd ñ ẽ: nec fallit: s ne ipsi qͥdẽ ocłi fallunt. Non
enĩ renunciare animo possunt nͥ affectionẽ suã. Qd̾ si non
qͥd ab eis ampliꝰ exigere debeamꝰ ignoro. Tolle iraꝙ uan̾itateᷤ.
⁊ nulla erit uanitas. Siqͥs remũ in aqua frangi opinatur
ñ malu ht̃ int̾nunciũ: s malus ẽ uidex. Nam ille ꝓsua na¬
tiua ñ potuit in aqua sentiri alit̾: nec alit̾ debuit. Si eñi
aliud ẽ aer alud ẽ aqua: iustũ ẽ ut alit̾ in acre. alit̾ in aqͣ
sencrat᷑. Quare ocłs ircte uidet: ad hoc enĩ factus ẽ ut tan¬

Expanded text:
Ergo corporea species, quia nullam voluntatem habet, non mentitur: si Ergo corporea species, quia nullam voluntatem habet, non mentitur: si n putetur esse quod non est, nec fallit. 62. Sed ne ipsi quidem oculi fallunt; non enim renuntiare possunt animo nisi affectionem suam. Quod si non squid ab eis amplius exigere debeamus ignoro. Tolle itaque vanitantes, et nulla erit vanitas. Si quis remum frangi in aqua opinaturn malum habet internuntium, sed malus est judex. Nam ille pro sua natura non potuit aliter in aqua sentire, nec aliter debuit: si enim aliud est aer, aliud aqua, justum est ut aliter in aere, aliter in aqua sentiatur. Quare oculus recte
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia. Conditor legum tẽporaliũ si uir bonus ẽ ⁊ sa¬
piens. illam ipsam ꝯsulit ȩt̾nam de qua nulli aĩȩ udicare
datu̾̃ ẽ: ut scdm eiꝰ incomutabiles regłas qͥd sit ꝓ tp̃r iuiben¬
dũ uerandũꝙ disc̾̃nat. Et̾nam gͥ legem mundis animis
fas ẽ cognosc̾e̾: iudicare aũ ñ ẽ fas. Hoc autẽ int̾est qͦd ad co¬
gnoscẽndu satis ẽ: ut uideamꝰ ita eẽ aliqͥd uł ñ ita. Ad iu¬
dicandũ uͦ addimꝰ aliqͥd qͦ significemꝰ posse eẽ ⁊ alit̾: uelut
cũ dicimꝰ itu cẽ debet. uł ita eẽ debuit aut ita ẽẽ debebit: i
in suis oꝑib artifices faciunt. S multis finis ẽ humana de
ledtatio: nec uolunt tendẽ ad suꝑiora ut iudicent eur ista
uolens aliud putat᷑ quã ẽ ñ m̃tit᷑: s fallit tam̃. Nam ita
disc̾nit᷑ mentiens a fallente: qr in est om̃i mentienti uolun¬
tas fallendi etiãsi ñ ei credat᷑. fallens autẽ eẽ ñ pot̾. q̃ ñ fallit.

Expanded text:
sas. Conditor tamen legum temporalium, si vir bonus est et sapiens, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare datum est; ut secundum ejus incommutabiles regulas, quid sit pro tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis animis fas est cognoscere, judicare non fas est. Hoc autem interest, quod ad cognoscendum satis est ut videamdicandum vero addimus aliquid quo significemus posse esse et aliter; velut cum dicimus, Ita esse debet, aut, ita esse debuit, aut, ita esse debebit; ut in suis operibus artifices faciunt. lectatio, nec volunt tendere ad superiora, ut judicent cur ista olens aliud putatur quam est, non mentitur, sed fallit tantum. Nam ita discernitur mentiens a fallente, quod inest omni mentienti voluntas fallendi, etiamsi non ei credatur: fallens autem esse non potest, qui non fallit.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃m ñ ꝑfundit eos lum̃ qͦd illuminat omnẽ hominẽ ne¬
nientẽ in hc̃ mundu. Quare festinemus ⁊ ambłemꝰ cũ
Dies p̾sto ẽ.: ne nos tenebre comp̾hendant. festinemꝰ a scd̃a
morte lib̾ari uͥ nemo ẽ qui memor sit di: ⁊ ab inferno uͥ ne¬
mo ofitebit᷑ dõ. S miseri homines qͥb ꝯgnita uilescunt ⁊
nouitatib gaudent: libentiꝰ discunt quã norunt: eũ cogn
e̾tant quã uincunt: cũ uictoria sit finis r̾tandi. & quib
uił ẽ corporał salus. malunt uesci quã saturari.⁊ maltint
frui genitalib membus quã nulła tale cominotionẽ pati.¬

Expanded text:
m perfundit. Lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quare festinemus, et ambulemus cum dies praesto est, ne nos tenebrae comprehendant; festinemus a secunda morte liberari, ubi nemo est qui memor sit Dei, et ab inferno, ubi nem diversi. 102. Sed miseri homines, quibus cognita vilescunt, et novitatibus gaudent, libentius discunt quam norunt, cum cognicertant quam vincunt, cum victoria sit finis certandi. Et quibus vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus membris quam nullam talem commotionem pati
Abbreviated transcription (Latin):
riis alienis: ⁊ risus sͥ ac ludicra spectacła exhibent uł ex¬
hiberi uolunt cu̾sionib ⁊ errorib alioꝵ. Atq ita in his
om̃ĩb boni ammonent᷑ ⁊ exeirent᷑. ⁊ uincunt ⁊ triũphat¬
⁊ ꝓ ista maliuolentia bonoꝵ liberatione torquent᷑. Ita ordi¬
nant᷑ onĩs officiis ⁊ finib suis in pulchritudinẽ uniu̾si¬
tatis: ut qͦd horremꝰ in parte si cũ toto ꝯsideremꝰ płimũ pla¬

Expanded text:
riis alienis, et risus sibi ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et erroribus aliorum. Atque ita in his omnibus boni admonentur, et exercentur, et vincunt, et triumphant, etet pro ista malevolentia bonorum liberatione torquentur. 76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus, plurimum pla
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ tendit. Halsitas oritur ñ reb ipsis fallentib
que nichil aliud ostendunt sentienti quã spẽm suã: neq¬
ipsic sensib fallentib qui ꝓ natura sui corporis affecti ñ
aliud quã suas affectiones p̾sidenti animo muinciant. s poc¬
cata anmas fallunt cũ uerũ quert̃ relicta ⁊ neglecta u̾ita¬
ic. Nam qm̃ oꝑa magis quã artificem atq ipsam artẽdi¬
lexerunt: hoc errore puniunt᷑. ut in oꝑib artificẽ artem
ꝯqͥrant: ⁊ cũ in uenire neqͥuerint. d̾s enĩ ñ corporalib sensi¬
qͥsq beatus uult effici: seruiat necesse ẽ uelit nolit. Nam qͦ¬
cunq duxerint sequit᷑: ⁊ qͥsqͥs ea uisus fuerit auferre pos¬
se. metuit᷑. Possunt aũ auferre ista ⁊ scinilla ignis. ⁊ aliqͣ
parua bestiola. Postirmo ut omitã inninnerabiles adu̾si¬
tates: tempꝰ ipsum auferat neceẽ ẽ omĩa transeuntia.

Expanded text:
similitudine est. 67. Unde falsitas oritur, non rebus ipsis fallentibus, quae nihil aliud ostendunt sentienti quam speciem suam, qipsis sensibus fallentibus, qui pro natura sui corporis affecti, non aliud quam suas affectiones praesidenti animo nuntiant: sed peccata animas fallunt, cum verum quaerunt, relicta et neglecta veritate. Nam quoniam opera magis quam artificem atque ipsam artem dilexerunt, hoc errore puniuntur, ut in operibus artificem artemque conquirant; et cum invenire nequiverint Deus enim non corporalibus sensique beatus uult effici, seruiat necesse est, uelit nolit; nam quocumque duxerint sequitur, et quisquis ea uisus fuerit auferre posse metuitur. possunt autem auferri ista et scintilla ignis et aliqua parua bestiola; postremo, ut omittam innumerabiles aduersitates, tempus ipsum auferat necesse est omnia transeuntia.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fructu corporis delectata negligit dm. inclinat᷑ ad nichi¬
lum: ⁊ ita ẽ nequicia. Hoc facto aũ uita carnał.⁊ t̾rena ef¬
ficit᷑: ⁊ ob hoc ⁊̃ caro ⁊ t̾ra nominat᷑: ⁊ quandiu ita ẽ regnũ di
ñ possidebit: ⁊ eripit᷑ ei qͦd amat. Id enĩ amat qͦd minꝰ est
ꝗuib fruebat᷑ aut frui se posse sꝑabat: Et ħ ẽ totũ qͦd dr
ꝑeccati. Uincit enĩ centia nchiłu. ⁊ sic absorbet᷑ mors in ui

Expanded text:
quae, fructu corporis delectata, negligit Deum, inclinatur ad nihilum, et ista est nequitia. Hoc autem pacto vita carnalis et terrena efficitur, et ob hoc etiam caro et terra nominatur, et quandiu ita est, regnum Dei non possidebit , et eripitur ei quod amat. Id enim amat quod et minus est bus fruebatur, aut frui se posse sperabat? Hoc est totum, quod dicitur peccat
Abbreviated transcription (Latin):
uocat᷑. ⁊ a siuis dilectorib amat᷑ acerrimȩ. Non tam̃ in eo¬
plus plus placet forma quȩ mouet᷑ quã uita q̃ mouet.
Nlam illud animal si nos amat allicit iuolentiꝰ. si oderi
autẽ succensemꝰ ⁊ ferre ñ possumꝰ ⁊̃ si formã ipsã p̾beat
fruenti. Illud in humano animo p̾stantissimũ ẽ ñ quo

Expanded text:
vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime: non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet. Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem, succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat frue
Abbreviated transcription (Latin):
pena peccati. N uctoritas fide flagitat. ⁊ rationi p̾parat
hominẽ. Ratio ad intellectũ ꝯgnitioñeq ꝑducit: qͣmqͥm
neꝙ auctoritatẽ ratio penitꝰ deserit: cũ ꝯsiderat᷑ cui creden¬
dum sit. In quẽ locũ quisq cecidit: ibi debet incũbere uue
siugat. Ergo ipsis carnalib formis quib detinem᷑ utendu
ẽ: ad eas cognoscendas qͣs caro ñ nunciat. Gas enĩ carnale

Expanded text:
nem. Auctoritas fidem flagitat, et rationi praeparat hominem. Ratio ad intellectum cognitionemque perducit. Quanquam neque auctoritatem ratio penitus deserit, cum consideratur cui m in quem locum quisque ceciderit, ibi debet incumbere ut surgat. Ergo ipsis carnalibus formis, quibus detinemur, nitendum est, ad eas cognoscendas quas caro non nuntiat. Eas enim carnales
Abbreviated transcription (Latin):
re tam corruptibili ad iusticiam tindere liceret: ⁊ depo¬
sita om̃i suꝑbia uni do uero colłu subdere: nicħ dese ip̃o
fidẽ: illi uni se regendu tuenduq cõmitere. Ita ip̃o duꝙ
bomo bone uoluntatis molestias huiꝰ uite in usũ foratu¬
dims uertit: in copia uͦ uoluptatũ ꝓsꝑisq successib tã¬
poraliũ temꝑantiã suã ꝓbat ⁊ roborat: acuit in tẽpta¬
tionib prudentiã: ut ñ solũ in eas ñ inducat᷑. s fiat itũ
uigilantior. ⁊ in amorẽ u̾itatis que sola ñ fallit ardentia.¬

Expanded text:
ad justitiam tendere liceret, et deposita omni superbia uni Deo vero collum subdere, nihil de seipso fidere, illi uni se regendum tuendumque committere. Ita ipso duce homo bonae voluntatis molestias hujus vitae in usum fortitudinis vertit: in copia vero voluptatum prosperisque successibus temporalium, temperantiam suam probat et roborat; acuit in tentationibus prudentiam, ut non solum in eas non inducatur, sed fiat etiam vigilantior, et in amorem
Abbreviated transcription (Latin):
Pax plenũ uͥtutis opꝰ pax summa laboꝵ
Pax belli exacti p̾cium ẽ. sreciũq ꝑicli.
Sidã pace uigent. consistunt t̾rra pace.
N il placitũ sine ꝑacedo. ñ munꝰ ad aram
Cũ cupias offerre ꝓbat. si turbida. frr̾m
Mens impacati sub pectoris oderit antro
Dec si flammicomis xp̃i ꝓ nomine martyr
Ignib insilias. seruans inamabile uotũ
Bile sub obliqua p̾ciosam ꝓderit iħti
Impendisse animã. meriti qi clausula par ẽ.
N inflata tumet ñ uruidet emula fr̃i.
Omnia ꝑpetit᷑ patiens atq omi̾a credit.
Nunꝗͣ lesa dolet enncta offensacła donat.
Occasum lucis uenia pucurr̾e gestit.
iies ne stabilem linq̃t soleoiscous uuntie¬

Expanded text:
Pax plenum virtutis opus, pax summa laborum, Pax plenum virtutis opus, pax summa laborum, Pax belli exacti pretium est, pretiumque pericli. Sidera pace vigent, consistunt terrea pace: Nil placitum sine pace Deo, non munus, ad aram Cum cupias offerre, probat, si turbida fratrem Mens impacati sub pectoris oderit antro: Nec si flammicomis Christi pro nomine martyr Ignibus insilias, servans inamabile votum Bile sub obliqua, pretiosam proderit lesu 652 Impendisse animam: meriti quia clausula pax est. Non inflata tumet, non invidet aemula fratri, Omnia perpetitur patiens, atque omnia credit. Nunquam laesa dolet, cuncta offensacula donat. Occasum lucis venia praecurrere gestit Anxia, ne stabilem linquat sol conscius i
Abbreviated transcription (Latin):
Don parcit ꝓpriis amor insatiatꝰ hñdi
Pignoribꝰ Spoliatq suos fames impia natos
Sumia quies nil uelle suꝑ quã postulat usus
Debitus. ut simplex alimonia. uestis ⁊ una
Infirnos tegat ac recreet mediocͥter artus.
Expletumꝙ modu natuix ñ trahat extra.
Ingressurus iter. perã ne tollito. neue
De tumee altius gestamine ꝓuidus ito.
Nec te sollicitet res crastina: ne cib aluo
Defuerit. redeunt esce cũ sole diurne.
Nonne uides ut nulla auiũ eras cogitet. acse
Pascendam p̾stante do ñ anxia credat.:
Confidunt uolueres uitũ ñ defore uiles.
Passeribq subest modico uenalib asse.
Indubitata fides dñm curare potentẽ
At dubitas ne te tiuis inquã deserat auctor:
De trepidate homines uitȩ dator ⁊ dator esce ẽ.
Querite luci ferũ cęlesti dogmote pastum.
Qui spem multiplicans alat inuiolabilis eui
Corporis immeniores. menor ẽ qͥ sdidit illud
Suppeditait cibos. atq indiga m̃bra fouere.

Expanded text:
 parcit propriis Amor insatiatus habendi Pignoribus, spoliatque suos Fames impia natos. Summa quies nil velle super, quam postulet usus Debitus: ut simplex alimonia, vestis et una 640 Infirmos tegat, ac recreet mediocriter artus, Expletumque modum naturae non trahat extra. Ingressurus iter peram ne tollito, neve De tunicae alterius gestamine providus ito: Nec te sollicitet res crastina, ne cibus alvo Defuerit: redeunt escae cum sole diurnae. Nonne vides, ut nulla avium cras cogitet, ac se Pascendam, praestante Deo, non anxia credat? Confidunt volucres victum non defore viles, Passeribusque subest modico venalibus asse Indubitata fides, Dominum curare potentem, hristi, An dubitas, ne te tuus unquam deserat auctor? Ne trepidate, homines; vitae dator, et dator escae est. Quaerite luciferum coelesti dogmate pastum, 641 Qui spem multiplicans alat invitiabilis aevi, Corporis immemores: memor est, qui condidit illud, Suppeditare cibos, atque indiga membra fovere.
Abbreviated transcription (Latin):
gentiaꝵ. Cur g̃ ñ fuẽt do hominẽ quauis eũ peccatutũ p̾nosc̃t:
cũ ⁊ stantẽ coronaret ⁊ cadentẽ ordinaret. ⁊ stugent̃ẽ ad iuuaret:
Semꝑ⁊ ubiꝙ ip̃e głosus bonitate. iusticia. clem̃tia. maxime qi
⁊ illud p̾sciebat de ꝓpagine mortalitatis eiꝰ futos scõs qui ñ sibi
ꝗuererent s citatori suo głam darent.⁊ eũ colendo ab om̃i cor¬

Expanded text:
nosceret: cum et stantem coronaret, et cadentem ordinaret, et surgentem adjuvaret, et ubique gloriosus bonitate, justitia, clementia, maxime quia et illud praesciebat de propagine mortalitatis ejus futuros sanctos, qui non sibi quaererent, sed Creatori suo gloriam darent: et eum colendo ab omni cor
Abbreviated transcription (Latin):
uere xp̃ianus ẽ. qui ꝑficiendo ꝑuenit ad tałe animũ ut
plus amet dm qua tuneat gehennã: ut ⁊̃ si dicat illi ds ut̾e
deliciis carnalib sempit̾nis ⁊ qͣntũ potes pecca. itec morie¬
ris nͥ in gehernaᷤ mitteris. s mecũ tantũm᷑ ñ eris. ex horres¬
cat ⁊ omĩno ñ peccet. ñ iam ut in illud qͦd timebat ñ inci¬
dat. s ne ilłu qͥm sic amat offendat: in quo uno ẽ requieᷤᷤ
quã ocłs ñ uidit nec auris audiuit nͨ in cor hoĩs ascendit:
oꝑant᷑. iecte dr ip̃e oꝑari. sic cũ illi requieset̃. recte dr ipse
requiesa̾e. Nam qd ad ip̃m attinet pausationẽ ñ querit. qͥla¬

Expanded text:
ui etiam proficiendo pervenit ad talem animum ut plus amet Dominum quam timeat gehennam: ut etiam si dicat illi Deus, Utere deliciis carnalibus sempiternis, et quantum potes pecca, nec morieris, nec in gehennam mitteris, sed mecum tantummodo non eris, exhorrescat, et omnino non peccet, non jam ut in illud quod timebat non incidat, sed ne illum quem sic amat offendat, in quo uno est requies « quam oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, operantur, recte dicitur operari: sic cum illo requiescunt, recte dicitur ipse requiescere. Nam quod ad ipsum attinet, pausationem non quaerit, qui la
Abbreviated transcription (Latin):
litt ex hominũ morib ⁊ factis diuina sacram̃ta pensare Illa
onĩ ꝑ eũ facta st̾. cuiꝰ sc̃. S digne tractata affert̾ p̾mũ.: indig¬
ne aurẽ tractata iudiciũ. S i nemo carnẽ suã odio habuit
⁊ tam̃ adu̾sus carnẽ suã ꝯcupiscit.: ecce bello imiras q̃¬
rit᷑tut corpꝰ castigatũ seruituti subiciat᷑ U p̃c ipẽ ẽ pariu̾¬

Expanded text:
lite ex hominum moribus et factis diuina sacramenta pensare. illa enim per eum sancta sunt cuius sunt, sed digne tractata afferunt praemium, indigne autem tractata iudicium. et tamen aduersus carnem suam concupiscit, ecce bello unitas quaeritur, ut corpus castigatum seruituti subiciatur. quod autem spiri
Abbreviated transcription (Latin):
causa ꝙuł inchoet̃ uł augeat᷑ amor: qũa cũ amari sẽcognos¬
cipqui ñ dum amat: aut iedamari se uł posse sꝑat:uł ram
pbat qui pͥor amat. Et si hoc t̃ in turpib amorib. qͣnto puriꝰ
pamieieia. Que aũ maior causa ẽ aduentꝰ d nĩ: n̾ut ostendet
U dilectionẽ suã in nob̾ commñdans eam uehem̾t̾: Quia cũ

Expanded text:
ua vel inchoetur vel augeatur amor, quam cum amari se cognoscit qui nondum amat, aut redamari se vel posse sperat, vel jam probat qui prior amat. Et si hoc etiam in turpibus amoribus, quanto plus in obuenit. Quae autem maior causa est aduentus domini, nisi ut ostenderet deus dilectionem suam in nobis, commendans eam uehementer, quia, cum