comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
considerantes expauescũt. Quomodo aũ dep̃ssura funt
dei iudicia eos qui se eleuant: si et illos ad tempus
aliquando deprimũt. qui hec semꝑ in humilitate for¬
midant: Unde sũmopere formidandũ est nobis: illud
examen tante districtionis. Constat aũ qr in hac uita¬
cũ ꝑcutit. si ꝑcussionẽ correctio sequitur. disciplina
patris est. non ira iudicis: amor corrigentis est. non
districtio punientis. Exc ipso ergo p̃senti uerbere: iu¬
dicia eterna pensanda sunt. Hinc et enĩ perpendere.¬
illa que repbat: si ferri modo uix ualet eius ira
accam rufam a filiis isrł adductã. precẽpit
dñs moysi tradi elea Zaro sacerdoti: qui ex¬
tra castra eductam. ĩmolaret in conspectu dñi. Qͥd
per uaccã rufã: nisi assũpta ad sacrificiũ infirmitaᷤᷤ
dñice incarnacionis rubra. per cruorẽ passionis fi¬
guratur: Quid est qd̾ hec uacca ad ĩmolandũ
sacerdoti traditur: nisi qd̾ incarnatus dñs. qui

Expanded text:
considerantes, expavescunt. Quomodo autem depressura sunt considerantes, expavescunt. Quomodo autem depressura sunt Dei judicia eos qui se elevant, si et illos ad tempus aliquando deprimunt qui haec semper in humilitate formidant? Unde summopere formidandum est nobis illud examen tantae districtionis. Constat autem quia in hac vita cum percussionem correptio sequitur, disciplina patris est non ira judicis, amor corrigentis est, non districtio punientis. Ex ipso ergo praesenti verbere judicia aeterna pensanda sunt. Hinc etenim perpendereilla quae reprobat, si ferri modo vix valet ejus ira Vaccam rufam a filiis Israel adductam praecepit Dominus Moysi tradi Eleazaro sacerdoti, qui eductam extra castra immolaret in conspectu Domini. Quid per vaccam rufam nisi assumpta ad sacrificium infirmitas dominicae incarnationis rubra per cruorem passionis figuratur? Quid est quod haec vacca ad immolandum sacerdoti traditur, nisi quod incarnatus Dominus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
õritur. prius lenes unde. ⁊ postmodũ uolumina ma-¬
iora concitantur: ad extremũ fluctus se in alta eri¬
gunt: et nauigantes quosq ipsa sua altitudine sub-¬
uertũt. Sic sic nimirũ extrema illa properat: que
uniuersũ mundũ subruat tẽpestas animarũ. Nunc
enim bellis et cladibus. quasi quibusdam undis. sua
nobis exordia ostendit: et quanto ad finẽ cotidie
propinquiores ifficimur. tantõ grauiora irruere
tribulacionũ uolumina uidemus. Ad extremũ uero
cõmotis om̃ib elementis. suꝑnus iudex ueniens.
finem omĩum apportat: quia uidelicet tũc tẽpestas.
fluctũ in celũ leuat: unde ⁊ dicit᷑. Adhuc modicũ
et ego mouebo non solũ terrã: sed etiã celũ. Hanc
tempestatẽ sancti uiri uigilant̃ aspiciunt: ⁊ ex his
tribulacionib que mundũ feriũt. p̃uident que
secuntur: atq extremi iudicii aduentũ. intenta
mente considerantes ꝑtimescũt: suꝑneq maiesta¬
tis. uim ad iudiciũ uenientis. ⁊ t̾rorẽ tanti examinis

Expanded text:
oritur, prius lenes undae, et postmodum volumina majora concitantur; ad extremum fluctus se in alta erigunt, et navigantes quosque ipsa sua altitudine subvertunt . Sic sic nimirum extrema illa properat, quae universum mundum subruat, tempestas animarum. Tempestas futuri judicii nunc bellis et cladibus, quasi quibusdam undis sua nobis exordia ostendit; et quanto ad finem quotidie propinquiores efficimur, tanto graviora irruere tribulationum volumina videmus. Ad extremum vero, commotis omnibus elementis, supernus Judex veniens finem omnium apportat, quia videlicet et tunc tempestas fluctus in coelum levat; unde et dicitur: Adhuc modicum et ego movebo non solum terram, sed etiam coelam . Hanc tempestatem sancti viri vigilanter aspiciunt, et ex his tribulationibus quae mundum feriunt praevident quae sequuntur, atque extremi judicii adventum in tanta mente considerantes pertimescant, supernaeque majestatis vim ad judicium venientis, et terrorem tanti examinis
Abbreviated transcription (Latin):
corã deo ⁊ cp̃o iħu. qui iudicaturus ẽ iiuos ⁊ mortu¬
os. ⁊ aduentũ eius. ⁊ regnũ ipsius: predica uerbum:
insta oportune. ĩportune. Dicturus importune. p̃mi¬
sit oportune: qr scilicet apud auditoris mentem. ip¬
sa sua uilitate se destruit: si habere ĩportunitas opor¬
tunitatem nescit: .iii. De mansuetis ⁊ iracundis¬

Expanded text:
caturus est vivos et mortuos, per adventum ejus, et regnum ipsius: Praedica verbum, insta opportune, importune. Dicturus importune, praemisit opportune, quia scilicet apud auditoris mentem; ipsa sua utilitate se destruit si habere importunitas opportunitatem nescit. CAP. III.-- Argue, obsec
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Non enĩ habemꝰ hic manentẽ ciuitatẽ: s futu¬
ram inquirimꝰ. Idcirco enĩ extra portã passus est:
ut a conuersacione nos uite p̃sentis. quasi a ciui-¬
tate foras duceret: ⁊ a t̾rena inhabitacione. cor
nr̃m auellere ꝑsuaderet. In cõspectu uͦ patris ĩmolã¬
tur: qr qd ante oculos hoĩum pena. hoc ante

Expanded text:
tes. Non enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus. Idcirco enim extra portam passus est, ut a conversatione nos vitae praesentis, quasi a civitate foras duceret, et a terrena inhabitatione cor nostrum avellere persuaderet. In conspectu vero Patris immolatur, quia quod ante oculos hominum poena hoc ante
Abbreviated transcription (Latin):
mundi inquieta con¬
cupiscencia. se penitꝰ
subtrahũt: ac tͣre¬
narum actionum
strepitũ deserũt:
et per quietis stu¬
dium ab exteriori¬
bus operib cessantes. interna penetrare satagũt.
Neq enim ad interna contẽplanda ꝑducunt᷑.
nisi ab his que exterius implicãt. studiose subtra
hantur. Hinc est enĩ quod per semetipsam u̾itas
dicit. Nemo potest duob dñis seruire. Hĩc pau¬
lus ait. Nemo militãs deo. implicat se negoeiis
secularib : ut ei placeat cui se ꝓbauit. Hinc per
propħam dñs ad monet dicens. Uacate ⁊ uidete
qm̃ ego sum deus. Naquaquã enĩ interna noticia
conspicitur. nisi ab externa implicatione cessetur: ⁊ mẽs
nr̃a nullomͦ ad uim intime contẽplacionis rapit᷑: nisi
studiose prius a terrenorũ desiderior̃. tumultu sopiatur
ab eis ñ solũ praua nullomͦ. s ne recta quidem
nimie ⁊ mordinate ꝓferant᷑: qr sepe dictorũ uirtus
perditur: cũ apud audienciũ corda. incaute loquaci¬

Expanded text:
mundi inquieta concupiscentia se penitus subtrahunt, ac terrenarum actionum strepitum deserunt, et per quietis studium ab exterioribus operibus cessantes, interna penetrare satagunt. Neque enim ad interna contemplanda perducuntur, nisi ab his quae exthatur. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dixit: Nemo potest duobus dominis servire . Hinc Paulus ait: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus, ut ei placeat, cui se probavit . Hinc per prophetam Dominus admonet dicens: Vacate et videtequoniam ego sum Deus . Nequaquam enim interna notitia conspicitur, nisi ab externa implicatione cessetur, et mens nostra nullo modo ad vim intimae contemplationis rapitur, nisi studiose prius a terrenorum desideriorum tumultu sopiatur. ab eis non solum prava nullo modo sed ne recta quidem nimie et ordinate proferantur, quia saepe dictorum virtus perditur, cum apud audientium corda incautae loquaci
Abbreviated transcription (Latin):
rate ꝓ ꝑsequentib et calũpinan¬
tib uos. libentius sacrificiũ ora¬
onis accipitur: cũ in conspectu
misericordis iudicis proximi dilectione con¬
ditur. Qd̃ tunc ueraciter qͥsq cumulat: si ħ
etiã ꝓ aduersariis impendat. Hinc ẽ enim qd̾
magistra ueritas dicit. Orate ꝓ ꝑsequentib
et calũpniantibus uobis. Hinc rursũ ait.
Cũ stabitis adorandũ. dimittite si qͥd habe
tis aduersus aliquem: ut et pater ũr qui
in cęlis ẽ dimittat uobis peccata uestra. Piꝰ
itaq pro se ualere preces suas efficit: qͥ et
has aliis impendit. Orant gͥ sci pro inimi¬
cis suis. eo tempore qͦ possunt ad fructuosã
penitentiã coꝵ corda conuertere. et ipsa
conuersione saluare. Qͥd enĩ aliud ꝓ inini¬
cis oraudũ ẽ. nisi hoc qđ ait apłs. ut det il

Expanded text:
ro persequentibus et calumniantibus vos . Libentius sacrificium orationis accipitur, cum in conspectu misericordis judicis proximi dilectione conditur. Quod tunc veraciter quisque cumulat, si hoc etiam pro adversariis impendat. Hinc est quod magistra Veritas dicit: Orate pro persequentibus et calumniantibus vos. Hinc rursum ait: Cum stabitis ad orandum, dimittite si adversus aliquem, ut et Pater vester, qui in coelis est, dimittat vobis peccata vestra. Plus itaque pro se valere preces suas efficit, qui et has aliis impendit. Orant igitur sancti pro inimicis suis eo tempore quo possunt ad fructuosam poenitentiam eorum corda convertere, et ipsa conversione salvare. Quid enim aliud pro inimicis
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionis exuti. ipsi iã iusticiȩ incinius
et artius inherebunt: Sic quippe mentes
eoꝵ ꝑ hoc qđ iustissimo iudici inherent. uis
districtionis absorbet: ut om̃ino eis ñ libe¬
at. qͥcqͥd ab illius internę regulȩ subtilita¬

Expanded text:
corruptionis exuti, ipsi jam justitiae intimius corruptionis exuti, ipsi jam justitiae intimius et arctius inhaerebunt? Sic quippe mentes eorum per hoc quod justissimo judici inhaerent, vis districtionis absorbet, ut omnino eis non libeat quidquid ab illius internae regulae subtilita
Abbreviated transcription (Latin):
tem : et resipiscant a diaboli laqueis. a quo
capti tenentur. ad ipsius uoluntatẽ: S: fac¬
to iudicio cũ eos in inferno ardere uiderint.
tunc ꝓ eis ñ orabunt: quia iam nullatenus
ad opera iusticiȩ ab iniqͥtate cõmutari po¬
terunt. Eadẽ itaq causa ẽ. cur ñ oretur tẽ
pro hominibus ȩterno igne dampnatis. ꝗ
nunc etiã causa ẽ. ut nͥ oretur ꝓ diabolo.
angłisq eiꝰ ȩterno supplicio deputatis: uel
quȩ nunc etiã causa ẽ. ut ñ orent sc̃i homi¬
nes ꝓ hominib infidelib impiisq defunc¬
tis. scilicet quia de eis utiq qͦs ęterno depu¬
tatos supplicio iã nouerunt: ante illũ iusti
iudicis conspectũ. orationis suę meritũ cas¬
sari refugiunt. Qđ si nunc quoq uiuentes
iusti. mortuis et dãpnatis iniustis minime
compaciuntur. quando adhuc aliqͥd udi¬
cabile. de sua carne se ꝑpeti. etiã ipsi noue¬
runt: quanto districtius tunc iniquoꝵ
torm̃ta respiciunt. quando ab om̃i uicio.

Expanded text:
et resipiscant a diaboli laqueis, a quo capti tenentur ad ipsius voluntatem ? Sed facto judicio, cum eos in inferno ardere viderint, tunc pro eis non orabunt, quia jam nullatenus ad opera justitiae ab iniquitate commutari poterunt. Eadem itaque causa est cur non oretur tunc pro hominibus aeterno igne damnatis, quae nunc etiam causa est udeputatis; vel quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus impiisque defunctis, scilicet quia de eis utique quos aeterno deputatos supplicio jam noverunt, ante illum justi judicis conspectum orationis suae meritum cassari refugiunt. Quod si nunc quoque viventes justi mortuis et damnatis injustis minime compatiuntur, quando ad hoc aliquid judicabile de sua carne sese perpeti etiam ipsi noverunt, quanto districtius tunc iniquorum tormenta respiciunt, quando ab omni vitio
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gͦ ꝑ symonẽ designantur. nͥ abstinen¬
tes et arrogantes: Qͥ ꝑ abstinentiam qͥdẽ
ruis ñ requirunt. Erucẽ gͦ dñi in angaria
symon portat: quia cũ ad opus bonũ ex
bona uoluntate ñ ducitur: rem iusti sine
fructu peccator operatur. Unde et isdẽ sy¬
mon. cruc̃e portat: s non moritur: qm̃ abs¬
tinentes. et arrogantes. ꝑ abstinentiam qͥ
tionis sermo q̃ritur: nichilq tanto labore

Expanded text:
Qui ergo per Simonem designantur, nisi abstinenQui ergo per Simonem designantur, nisi abstinentrius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinenttionis sermo quaeritur, quia tanto labore
Abbreviated transcription (Latin):
um ieiunatis nolite fieri sicut y¬
pocrite tristes. Ex terminant enĩ
facies suas: ut pareant hõib ieiu¬
nantes. Hypocrite mira abstinentia ple¬
rũq sc affligunt: ieumus eoꝵ ora pallescũt.
corpus debilitate quatitur pectus inter¬
rumpentibus suspiriis urgetur: sicq mor¬
ti ꝑ abstinentiã appropiant: ut pene coti
dic morientes uiuant. S ad hȩc humanos
ocłos querunt: admirationis głam expe¬
tunt. Abstinentiam nãq carnis e incino.
ñ nũquã uana gła obsidet. et comitatur:
quia dũ tenuitas in corpore. dũ pallor in
uultu respicitur. uirtus patefacta laudatur
et tanto celerius se foris fundit. quanto ad
humanos ocłos ꝑ ostensũ pallorẽ erut. Et
plerũq fit. ut qđ agi causa dei creditur.
ꝓ solis humanis fauorib agatur. Qd̃ bene
ille sẏmon significat : qͥ inuentus in itine¬
re. crucẽ dñicam in angariam portat. Ali¬
ena quippe onera in angaria portantur.
quando ꝑ uanitatis studiũ aliqͥd geritur.

Expanded text:
ejunatis, nolite fieri sicut hypocritae tristes. Exterminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Hypocritae mira abstinentia plerumque se affligunt, jejuniis eorum ora pallescunt, corpus debilitate quatitur, pectus interrumpentibus suspiriis urgetur, sicque morti per abstinentiam appropdie morientes vivant, sed ad hoc humanos oculos quaerunt, admirationis gloriam expetunt. Abstinentiam namque carnis e vicino nonnunquam vana gloria obsidet et comitatur quia dum tenuitas in corpore, dum pallor in vultu respicitur, virtus patefacta laudatur, et tanto celerius se foris fundit, quanto ad humanos oculos per ostensum pallorem exiit. Et plerumque fit ut hoc quod agi causa Dei creditur pro solis humanis favoribus agatur. Quod bene Simon ille significat, qui inventus in itinere, crucem dominicam in angaria portat ; aliena quippe onera in angaria portantur, quando per vanitatis studium aliquid geritur.
Abbreviated transcription (Latin):
rate ne fiat fuga ur̃a hieme uel sab¬
bato. Sollicite fratres km̃i cogitare
debemus. ne nobis inuacuum tempo¬
ra pereant: et tunc queraius ad beneagendũ
uiuere: cũ iam cõpellemur de corpore exire:
& ineminisse debemus qͥd ueritas dicat. Orate
ne fiat fuga ur̃a hẏemȩ uel sabbato. ꝑlegis qͥp¬
pe maudatum. ambulare longius in sabbato
ñ licet. Hyemps qͦ ad ambulandũ impedim̃¬
to ẽ: quia gressus ambulantiũ torpor frigoris
astringit. Ait gͦ. Orate ne fiat fuga uĩa hieme
uel sabbato. Ac si aperte dicat. Hidete ne tunc
queratis peccata ur̃a fugere: quando ñ licet¬
iam ambulare. Illud gͦ tempus quo fugere
ñ licet: mͦ debet cogitari dum licet. Illa hora
ẽ exitus nr̃i semꝑ intuenda: ista nr̃i redemp¬
toris admonitio ante mentis oculos semꝑ

Expanded text:
rate ne fiat fuga vestra hieme, vel sabbato . Sollicite, fratres charissimi, cogitare debemus ne nobis in vacuum tempora pereant, et tunc quaeramus ad bene agendum vivere cum jam compellimur de corpore exire; et meminisse debemus quid Veritas dicat: Orate, ne fiat fuga vestra hieme vel sabbato. Per legis quippe mandatum ambulare longius in sabbato non licet. Hiems quoque ad ambulandum impedimento est, quia gressus ambulantium tastringit. Ait ergo; Orate ne fiat fuga vestra hieme vel Sabbato. Ac si aperte dicat: Videte ne tunc quaeratis peccata vestra fugere, quando jam non licet ambulare. Illud ergo tempus quo fugere non licet modo debet cogitari dum licet. Illa hora nostri exitus est semper intuenda, ista Redemptoris nostri admonitio ante mentis oculos semper
Abbreviated transcription (Latin):
e uobis bipocritȩ. Studiũ hipocrita¬
rũ ẽẽ solet. ut et qd sunt supprimant:
et hoc quod ñ sunt ẽẽ se hominbus
innotescant. Refugiunt uideri qd̾ sunt: et aute
ocłos suꝑducta quadam innocentie hones¬
tate se uestiunt. Unde recte ꝑ euuangłiũ uo¬
ce nr̃i redẽptoris increpantur. cũ eis dr̃. lle
uobis hipocrite. qui similes estis sepulcris
dealbatis: quȩ foris apparent hominibus spe
ciosa: intus uͦ plena sunt ossibus mortuoꝵ.
et om̃i spurcicia. Ita et uos foris apparetis ho¬
minibus iusti: intus autẽ plemi estis rapina
et iniquitate. Hipocritas gͦ recte sepulchra
stratione oꝑm. de solo foris iusticiȩ colore blan¬
diuntur. Culpas itaq suas occultando homi¬
iib uirtutesq pandendo. uude puniri de¬
beant abscondentes detegunt: et unde renu¬
uerari possint. detegentes abscondunt. Nam
dũ occulta sua mala diuinis iudicus. recta
uͦ sua humanis ocłis ante ponunt: et sine tes¬
te ẽ bonum qd publice faciunt: et ñ sine ec̃¬

Expanded text:
e vobis hypocritae . Studium hypocritarum esse solet, ut et quod sunt supprimant, et hoc quod non sunt esse se hominibus innotescant. Refugiunt videri quod sunt, et ante oculos superinducta quadam innocentiae honestate se vestiunt. Unde recte per Evangelium voce nostri Redemptoris increpantur, cum eis dicitur: Vae vobis hypocritae, quia similes estis sepulcris dealbatis; quae foris apparesibus mortuorum, et omni spurcitia. Ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis rapina et iniquitate. Hypocritas ergo recte sepulcra stratione operum de solo foris justitiae colore blandiuntur. Culpas itaque suas occultando hominibus virtutesque pandendo, unde puniri debeant abscondentes detegunt, et unde remunerari poterant detegentes abscondunt. Nam dum occulta mala sua divinis judiciis, recta vero sua humanis oculis anteponunt: et sine teste est bonum quod publice faciunt, et non sine aut
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa opera sua faciunt: ut uideantur
ab hominibus. Sepe dum hipochrita
se sc̃m simulat. et iniquum exhibere¬
se minime formidat. ab om̃ibus honoratur
eiq sc̃itatis gła defertur: ab his qui exteriora
cernunt: s interiora perspicere nequeunt.
Unde fit ut gaudeat ui prima sessione. hila¬
rescat in primo recubitu: infletur in primna
salutatione. eleuetur in reuerenti uoce obse¬
quentiũ. et superba cogitatione tumeat in
famulatu subditor. sicut uoce qͦ ueritatis
de talibus dicitur: Om̃ia opera sua faciunt.
ut uideantur ab hominibus: amant enun

Expanded text:
ia opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus . Saepe hypocrita dum sanctum se simulat, et iniquum se exhibere minime formidat, ab hominibus honoratur, eique sanctitatis gloria defertur ab his qui exteriora cernunt, sed interiora perspicere nequeunt. Unde fit ut gaudeat in prima sessione, hilarescat in primo recubitu, infletur in prima salutatione, elevetur in reverenti voce obsequentium, et superba cogitatione tumeat in famulatu subditorum, sicut voce quoque Veritatis de talibus dicitur: Omnia opera sua faciunt ut videantur ab hominib
Abbreviated transcription (Latin):
igatis manibus et pedibus. mittite
eũ in tenebras exteriores. Quis qͥs
adhuc presenti scło mente inheret.¬
& adhuc terrenis uoluptatibus delectatur.
amare ñ potest ȩterna gaudia: quȩ iustis ꝓ¬
mittuntur. Cognoscat gͥ in uolumine sc̃i eũ¬
głui. dampnationẽ reprobor quȩ in eo scrip¬
ta ẽ : et ab animo ꝑ timorẽ expellat qd diligit.
ut possit ex iudicio cęlestẽ głam. amare qu̾a
legit uel audit. Ibi quippe sub unius dãpna¬
ti specie. multitudo reprobor exprimitur:
cũ uoce ueritatis dicitur. ligatis manibus
et pedibus. mittite eũ in tenebras exteriores.
ibi erit fletus. et stridor. dentium: Tunc enĩ
reprobi in exteriores tenebras cadunt: quia
nunc in interiores sua sponte ceciderunt:
ut ueritatis lum̃. nȩc credendo. nec bene ope¬
rando sequerentur. In quas ligatis manibus
et pedibus mitti precipiuntur quia nune dũ
tempus operandi et currendi ẽ. habere manꝰ
et pedes liberos in bona actione noluerunt.

Expanded text:
igatis manibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores . Quisquis adhuc praesenti saeculo mente inhaeret, et adhuc terrenis voluptatibus delectatur, amare non potest aeterna gaudia quae justis promittuntur. Cognoscat igitur in volumine sancti Evangelii damnationem reproborum, quae in eo scripta est, et ab animo per timorem expellat quod diligit, ut possit ex judicio coelestem gloriam amare quam elegit vel audit. Ibi quippe sub unius damnati specie multitudo reproborum exprimitur, cum voce Veritatis dicitur: Ligatis manibus et pedibus, mittite eum in tenebras exteriores, ibi erit fletus et stridor dentium. Tunc enim reprobi in exteriores tenebras cadunt, quia nunc in interioribus sua se sponte dejecerunt, ut veritatis lumen nec credendo nec bene operando sequerentur. In quas tenebras, ligatis manibus et pedibus, mitti praecipiuntur, quia nunc, dum tempus operandi et currendi est, habere manus et pedes liberos in bona actione noluerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
frigida. humida. et sicca componitur. Homo
gͦ qui ex septẽ qualitatib constat. denario re¬
inunerari dr̃: quia in illa ꝑceptione suꝑnȩ
patriȩ septẽ nr̃a. ad tria iunguntur ȩterua:
ut homo contemplationẽ trinitatis accipi¬
at: et de remuneratione operis quasi quodã
denario consũmatus uiuat. Nel certe qd̾ septẽ
uirtutes sunt qͥb in hac uita laboratur: dũq
eis in remuneratione contemplatio trinitatis
redditur: uita laborantiũ denario remunera¬
tur S: perfectus quisq etiã in hac uita dena¬
riũ accipiunt. eisdẽ septem uirtutibus. sp̃e.
fidem. caritatẽq coniungit. La .ix. De discu

Expanded text:
frigida, humida et sicca componitur. Homo frigida, humida et sicca componitur. Homo ergo qui ex septem qualitatibus constat denario remunerari dicitur, quia in illa perceptione supernae patriae septem nostra ad tria junguntur aeterna, ut homo contemplationem Trinitatis accipiat, et de remuneratione operis quasi quodam denario consummatus vivat. Vel certe quod septem virtutes sunt quibus in hac vita laboratur, dumque eis in remuneratione contemplatio Trinitatis redditur, vita laborantium denario remuneratur. Sed perfectus quisque etiam in hac vita denarium accipit, dum eisdem septem virtutibus, spem, fidem, charitatemque conjungit. Millenariu
Abbreviated transcription (Latin):
bere ñ appetit: diues ẽ. Paupertas quippe ui¬
inopia m̃tis ẽ: non in quantitate possessionis.
Nam cui cũ paupertate bene conuenit: non
Uũ uenissent operatores uince qui
circa undecimã horam uenerant:
acceperunt singłos denarios. Dena¬
rius numerus in scriptura sacra ꝑfectus est:
quia lex in decem precepta concluditur: om¬
nisq culpa ñ amplius quã ꝑ decẽ uerba cohi¬
betur. et enarrante ueritate operatores uincȩ
denario remunerantur. In denario quippe tri¬
a iunguntur ad septem. Pomo autẽ quia ex
anima constat et corpore: in septẽ qualitatib
continetur. Nã tribus spiritaliter. et quatu¬
or. corporaliter uiget. In dilectione et enĩ dei
tribus qualitatibus spiritaliter excitatur: cũ
ei ꝑ legem dr̃: diliges dñm dm̃ tuum. ex tota
mente tua. et ex tota anima tua. et ex tota
uirtute tua. Porporalit᷑ uero .iiͦii. qͣlitatibus con¬
tinetur: quia indelicet ex materia calida. et

Expanded text:
bere non appetit, dives est, paupertas quippe bere non appetit, dives est, paupertas quippe inopia mentis est, non in quantitate possessionis: nam cui cum paupertate bene convenit, non Cum venissent operatores vineae, qui circa undecimam horam venerant, acceperunt singulos denarios . Denarius numerus in Scriptura sacra perfectuquia lex in decem praecepta concluditur, omnisque culpa non amplius quam per decem verba cohibetur, atque narrante Veritate , operatores vineae denario remunerantur. In denario quippe tria junguntur ad septem. Homo autem, qui ex anima constat et corpore, in septem qualitatibus continetur. Nam tribus spiritualiter et quatuor corporaliter viget. In diletribus qualitatibus spiritaliter excitatur, cum ei per legem dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex tota mente tua, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua . Corporaliter vero quatuor qualitatibus continetur, quia videlicet ex materia calida et
Abbreviated transcription (Latin):
aut sorores. aut patre. aut matrem.
aut uxorẽ. aut filios. aut agros. pro¬
pter nom̃ meum: centuplũ accipiet. et uitã
ȩternã possidebit. Neqͣquã sc̃s quisq id̾o ter¬
rena deserit. ut hȩc possidere in hoc mundo
multiplicius possit: quia quis qͥs terreno stu¬
dio terram relinqͥt. terrã non relinquit s ap¬
petit: nȩc qui unam uaorem deserit. centũ
recepturus ẽ. S quia denarius numerus. per
semetipsũ multiplicatus. in centenarium
surgit: recte ꝑcentenariũ ꝑfectio magna de¬
signatur: ꝑ quã etiam uita ȩterna promitti¬
tur. Qͥs qͥs enim pro dei nomine temporalia
et terrena contẽpnit: hic ꝑfectionẽ m̃tis
recipit: ut iam ca non appetat. quȩ contẽp¬
nit: et in sequenti scło ad ȩternȩ uite głam
ꝑueniet. Penties itaq recipiet quã dedit: qͥ
ꝑfectionis sp̃m accipiens. terreius non uidi¬
get: etiã si ñ habet. Ille enim pauper ẽ. qͥ eget
eo qd̾ non habet. Nam et qui ñ habens ha¬

Expanded text:
em, aut uxorem, aut filios, aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet, et vitam aeternam possidebit . Nequaquam sanctus quisque ideo terrena deserit ut haec possidere in hoc mundo multiplicius possit, quia quisquis terreno studio terram relinquit, terram non relinquit, sed appetit; nec qui unam uxorem deserit, centum recepturus est. Sed quia denarius numerus per semetipsum multiplicatus in centenarium surgit, recte per centenarium perfectio magna designatur, per quam etiam vita aeterna promittitur. Quisquis enim pro Deatque terrena contemnit, et hic perfectionem mentis recipit, ut jam ea non appetat, quae contemnit, et in sequenti saeculo ad aeternae vitae gloriam pervenit. Centies itaque recipit quod dedit, qui perfectionis spiritum accipiens, terrenis non indigens, etiamsi haec non habet. Ille enim pauper est, qui eget eo quod non habet, nam qui non habens, ha
Abbreviated transcription (Latin):
uę dicunt facite: que autẽ faciunt.
nolite facere. Stultus aliquando do
Quum rectȩ intelligentiȩ accipit: scrip
dei profert: nȩc tam̃ diligit: laudando exa¬
gerat: uiuendo calcat. Is aut̃e qui ad dm̃ per
sc̃ã desideria anhelat. discit quod audit: a¬
git qd didicerit: sicut suos ueritas ammo¬
nebat. cũ ꝑ desideria sc̃a flagrantibus de pha¬
riseis preciperet dicens. Quȩ dicunt facite:
quȩ autẽ faciunt nolite facere.bxxiii.

Expanded text:
e dicunt, facite: quae autem faciunt, nolite facere . Stultus aliquando donum rectae intelligentiae accipit, ScriptDei profert, nec tamen diligit, laudando exaggerat, vivendo calcat. Is autem qui ad Deum per sancta desideria anhelat, discit quod audit, agit quod didicerit; sicut suos Veritas admonebat, cum per desideria sancta flagrantibus de Pharisaeis praecepit, dicens: Quae dicunt facite; quae autem faciunt, nolite facere. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium ueniet. cũ semoribus ppłi sui. Hinc
eosõe seniores ueritas ñ iã famulos. s amicos.
denuntiat dicens. Iã non dico uos scruos: sed
amicos meos. In extremi gͦ iudicu die iustus
quisq qui nuc despicitur. quanta potesta¬
te fulgeat demonstratur: tunc enim cũ deo
iudices ueniunt: qui nunc ꝓ deo iniuste iu¬
dicantur. Tunc eoꝵ lux tanto latius emicat.
quanto nunc ȩos manus ꝑsequentiũ duri¬
us angustat. Tunc reproboꝵ oculis patescet
qđ cȩlesti potestate subnixi sunt: qui terre¬
na om̃ia sponte reliquerunt. Qt enĩ nunc
pro ueritatis amore sese libenter humiliant.
tot tunc in iudicio cũ xp̃o iudices quasi lã¬
pades choruscant. Om̃s quidẽ qui nunc pre¬
cepta legis ꝑfectionis uirtute transcendunt:
qui nequaquam hoc solũ quod cunctis lex
diuina precipit. implere contentisunt: sed
prestantiori desiderio plus exibere appetunt.
quã preceptis generalibus audire potuerunt:

Expanded text:
judicium venijudicium veni seniores Veritas non jam famulos, sed amicos denuntiat, dicens: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos . In extremi ergo judicii die justus quisque, qui nunc despicitur, quanta potestate fulgeat demonstratur; tunc enim cum Deo judices veniunt qui nunc pro Deo injuste judicantur. Tunc eorum lux tanto latius emicat, quanto nunc eos manus persequentium durius angustat. Tunc reproborum oculis patescet quod coelesti potestate subnixi sunt, qui terrena omnia sponte reliquerunt. Quot enim nunc pro veritatis amore sese libenter humiliant, tot tunc in judicio cum Christo judices quasi lampades coruscant. Omnes quidem qui nunc praecepta legis perfectione virtutum transceQui nequaquam hoc solum quod cunctis quae divina lex praecipit implere contenti sunt, sed praestantiore desiderio plus exhibere appetunt quam praeceptis generalibus audire potuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s sc̃i qui mundũ ꝑfecte reliquer̃t
cũ dño uenient ad iudicium: et eius
corpori uniti. eius maiestati conuine¬
ti. et simul facti cũ eo iudices indebuntur: qͥ
mͦ ꝑfecta opera iuxta euuangłica precepta
secuti sunt. Hinc ẽ qđ ipsis sc̃is apłis dicitur.
Nos qui reliquistis om̃ia et secuti estis me.
in regeueratione cũ sederit filius hominis
decim. iudicantes duodecim tribus isrł.
Neq enim plusquã duodecim iudices illa
uterni consessus curia ñ habebit: s imirũ
duodenario numero quantitas. uniuersitatis
exprimitur: quia qͥs qͥs stimulo diuimi amo¬
ris excitatus uniuersa reliquerit. illic pro¬
culdubio culm̃ iudiciariȩ potestatis obtine¬
bit: ut simul tunc uidex cũ iudice ueniat:
qͥ nunc consideratione iudicii. sese sponta¬
nea paupertate castigat. Hinc ẽ enim qđ
de sc̃ȩ eccłie sponso ꝑsalomonẽ dicitur. No¬
bilis in portis uir ei ꝰ: quando sederit cum
senatoribus terrȩ. Hinc ysaias ait. Dñs ad

Expanded text:
sancti qui mundum perfecte reliquerunt cum Domino venient ad judicium, et ejus corpori uniti, ejus majestati conjuncti, et simul facti cum eo judices videbuntur, qui modo perfecta opera juxta evangelica praecepta secuti sunt. Hinc est quod ipsis sanctis apostolis dicitur: Vos qui reliquistis omnia, et secuti estis me, in regeneratione cdicantes duodecim tribus Israel . Neque enim plus quam duodecim judices illa interni consessus curia non habebit; sed nimirum duodenario numero quantitas universitatis exprimitur, quia quisquis, stimulo divini amoris excitatus, hic possessa reliquerit, illic procul dubio culmen judiciariae potestatis obtinebit, ut simul tunc judex cum judice veniat, qui nunc consideratione judicii sese spontanea paupertate castigat. Hinc est enim quod de sanctae Ecclesiae sponso per Salomonem dicitur: Nobilis in portis vir ejus, quando sederit cum senatoribus terrae . Hinc Isaias ait: Dominus ad
Abbreviated transcription (Latin):
dras in synagogis. et salutationes in foro:
et uocari ab hominibus rabi. S: hec eor gau¬
du leticia. ꝑtransibit: & pena permanebit.¬
iquantes culicẽ: camelũ glucientes. Ca¬
meli nomine. dñs hic designatur: a quo hoc
iudeis aduersantibus dicitur. Culex enim su¬
surrando uulnerat: camelus autẽ sponte se ad
suscipienda onera incliuat. liquauerunt gͥ iu¬
dei culic̃e: quia sediciosũ latronẽ dimitti peci¬
erunt: camelũ uͦ glucierunt: quia eũ qui ad
suscipienda nr̃e mortalitatis onera. sponte des¬
cenderat. extinguere clamando conati sunt.

Expanded text:
is, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus Rabbi. Sed haec eorum gaudii laetitia pertransibit, et poena permanebit.quantes culicem, camelum glutientes . Cameli nomine Dominus hic designatur, a quo hoc Judaeis adversantibus dicitur. Culex enim susurrando vulnerat, camelus autem sponte se ad suscipienda onera inclinat. Liquaverunt ergo Judaei culicem, quia seditiosum latronem dimitti petierunt; camelum vero glutierunt, quia eum qui ad suscipienda nostrae mortalitatis onera sponte descenderat exstinguere clamando conati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tium secreta. cordis oculũ flectit. Celũ contẽplacioe
transcendit: nec tam̃ stratũ carnaliũ sollicitudine
deserit. Similiter rectores et doctores. alta contem¬
placione petentes. non debent ꝓocuorũ infirma
despicere : aut infirmis ꝓcrimorũ congruentes. ñ
preceptũ dñi non habeo. Exxercitati ĩ bonis
operib. electi ñnũquã plus student agere: quã
eis dñs dignatus est iubere. Carnis enĩ uirginitas
nequaquã est iussa: sed tantũmͦ laudata. Nam si
illa iuberetur: nimirũ iam coniugiũ culpa cre¬
deretur. Et tam̃ multi uirtute pollent urginita¬
tis: ut uidelicet plus impendãt obsequio. quam
quod ĩmulli heretici. qui ita uirginitati carnis
studẽt. ut nuptias dãpnẽt: sicut etiã sũt ñnulli
qui ita abstinenciã laudãt. ut sum̃tes alim̃ta ue¬
bentiũ nubere. et abstinere a cibis: quos creauit
deus. ad ꝑcipiendũ cũ grãrũ actione fidelibus: xxii.

Expanded text:
tium secreta oculum cordis flectit. Coelum contemplatione tium secreta oculum cordis flectit. Coelum contemplatione transcendit, nec tamen statum carnalium sollicitudine deserit. Similiter rectores et doctores alta contemplatione petentes non debent proximorum infirma despicere, aut infirmis proximorum congruentes non Domini non habeo . Exercitati in bonis operibus electi nonnunquam plus student agere quam eis Dominus dignatus est jubere: carnis enim virginitas nequaquam est jussa, sed tantummodo laudata. Nam si illa deberetur nimirum jam conjugium culpa crederetur. Et tamen multi virtute pollent virginitatis, ut videlicet plus impendant obsequio quam nonnulli haeretici qui ita virginitati carnis student, et nuptias damnent; sicut etiam sunt nonnulli qui ita abstinentiam laudant, ut sumentes alimenta nedicitur: Prohibentium nubere, et abstinere a cibis: quos creavit Deus ad percipiendum cum gratiarum actione fidelibus .
Abbreviated transcription (Latin):
si relictis bonis ampliorib. ad minima retorque¬
nis. habebũt huiusmodi. Tribulacionẽ carnis
hic pati possũt: etiam qui spiritaliter uiuunt.
Cur ergo inesse coniugib carnis tribulacio qͣsi
specialiter dicitur: que etiam a uita spiritaliũ
longe non esse cognoscitur: Ideo scilicet. qd̾ hi
frequenter maiores tribulaciones ex carne susci¬
piunt: qui carnis uoluptatib delectant᷑. et eis
autẽ debent pastores et rectores. quod paulus qui
in paradisũ ducit᷑. celiq tercii secreta rimatur.
tamen illam ĩuisibiliũ contẽplaciõe suspensam.
ad cubile carnaliũ mentis aciem reuocat: ⁊ in
occultis suis qualiter debeãt conuersari dispen¬
sat dicens. Uxori uir debitũ reddat: similiter
et uxor uiro. Et paulopost. Nolite fraudare
secretis inseritur: et tam̃ per condescensioĩs uisce¬
ra. carnaliũ cubile ꝑserutatur. Et quẽ subleuatꝰ
ad inuisibilia erigit: hunc miseratus. ad infirmati¬

Expanded text:
si relictis bonis amplioribus ad minima retorquesi relictis bonis amplioribus ad minima retorquenis habebunt hujusmodi: tribulationem carnis hic pati possunt etiam qui spiritualiter vivunt. Cur ergo inesse conjugibus carnis tribulatio quasi spiritualiter dicitur, quae etiam a vita spiritualium longe non esse cognoscitur? Ideo scilicet quod hi frequenter majores tribulationes ex carne suscipiunt, qui carnis voluptatibus delectantur et eis debent pastores et rectores, quod Paulus, qui in Paradisum ducitur coelique tertii secreta rimatur, et tamen illa invisibilium contemplatione suspensus, ad cubile carnalium mentis aciem revocat, et in occultis suis qualiter debeant conversari dispensat, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro . Et paulo post: Nolite fraudare  jam coelestibus secretis inseritur, et tamen per condescensionis viscera carnalium cubile perscrutatur. Et quem sublevatus ad invisibilia erigit hunc miseratus ad infirman
Abbreviated transcription (Latin):
elius est nubere: quam uri. Qͥ ꝯiugiis
non sunt obligati: nequaquã sine dãpna¬
tionis. misceri se putent uacantib feminis. Cum
enim paulus fornicationis uiciũ. tot criminibus
execrandis inseruit: cuius sit reatus indicaũ dicẽs.
Neq fornicatores. neq idolis seruientes. neq ad¬
ulteri. neq molles. neq masculorũ concubitores.¬
neq fures. neq auari. neq ebriosi. neq maledici.
neq rapaces: regnũ dei possidebũt. Si igit᷑ tẽpta¬
cionum ꝓcellas. cum difficultate salutis tolerant:
coniugii portũ petant. Scriptũ quippe ẽ. Melius
est nubere: quam uri. Sine culpa scilicit ad con¬
iugiũ ueniũt. si tamen necdũ meliora deuouer̃t.
Nam quisquis bonũ mauis subire ꝓposuit: bonũ
minus quod licuit. illicitũ fec̃. Scriptũ quippe ẽ.
Nemo inittẽs manũ suã super aratrũ. ⁊ respiciẽs
retro: aptus est regno dei. Qui igitur forciori
studio intenderat. retro respicere conuincitur:

Expanded text:
elius est nubere quam uri . Qui conjugiis non sunt obligati nequaquam sine judicio damnationis misceri se putent vacantibus feminis. Cum enim Paulus fornicationis vitium tot criminibus exsecrandis inseruit, cujus sit reatus indicavit, dicens: Neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculoru avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Si igitur tentationum procellas cum difficultate salutis tolerant, conjugii portum petant. Scriptum quippe est: Melius est nubere quam uri: sine culpa scilicet ad conjugium veniunt, si tamen necdum meliora voverunt. Nam quisquis bonum majus subire proposuit, bonum minus quod locuit illicitum fecit. Scriptum quippe est: Nemo mittens manum suam super aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Qui igitur fortiori studio intenderat, retro respicere convincitur,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq utitur sed quasi non utat᷑: qui ⁊ necessa¬
ria cũcta exterius ad uite sue ministeriũ redi¬
git. ⁊ tam̃ hec eadẽ non sunt sue m̃ti dñari. ut
subiecta foris seruiant: et nũquã inteneionem
animi ad alta tendentis frangant. Ubi apte qͦ
subdidit. Preterit enim figura huius mundi.
ac si aꝑte diceret. Nolite constant̃ mundum
diligere: quando et ipse non potest quẽ diligi¬
tis stare.Incassum cor quasi manentes figitis:
dum fugit ipse quẽ amatis. Quos igit᷑ in hoc
mundo necessitas ligat. ut ex omĩ parte exui
a mundo non possint. sic debent ea que mũdi
sunt tenere. ut tam̃ eis nesciant ex m̃tis fracti
si ardenter interius ad eterna festinent: xxiii.¬

Expanded text:
corde utitur, sed quasi non utatur, qui et necessacorde utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant, ubi aperte quoque subdidit: Praeterit enim figura hujus mundi , ac si aperte diceret: Nolite constanter mundum diligere, quando et ipse non potest quem diligitis stare. Incassum cor quasi manentes figitis, dum fugit ipse quem amatis. Quos igitur in hoc mundo neca mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractiosed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihi
Abbreviated transcription (Latin):
qui habet uxorẽ cogitat que sunt huius mundi.
quomͦ placeat uxori. ille uxorẽ habẽs quasi non
habet: qui seudet sic placere coniugi. ut tamen
non displiceat conditori: qui sic per illam carna¬
li consolacione utitur. ut tam̃ nũquã ad praua
opera a melioris intencionis rectitudine. eiꝰ amo¬
re flectatur. Flet quoq si tanquã non fleat:
qui sic tẽporalib dãpnis affligitur. ut tam̃ de
eternis lucris semꝑ animũ consolet᷑. Flendo enim
non flere est: sic exteriora aduersa plangere. ut
tamen nouerit eterne spei consolaciõe gaudere.
Gaudet uero sed tanquã non gaudeat: qui sic
de tẽporalib bonis hilarescit. ut tam̃ semper
perpetua torm̃ta consideret: et in hoc qd̾ m̃tẽ
gaudio subleuat. hanc continuo pondere ꝓuidi
timoris p̃inat. Emit autẽ s quasi ñ possidens:
qui et ad usum terrena p̃parat. et tam̃ cauta co¬
gitacione p̃uidet quod hec cicius relinqͣt. Mũdo

Expanded text:
Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori . Ille uxorem habet quasi non habens qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat Conditori; qui sic per illam carnali consolatione utitur, ut tamen nunquam ad prava opera a melioris intentionis rectitudine ejus amore flectatur. Flet quoque, sed tanquam non fleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Flendo enim non flere est, sic exteriora adversa plangere, ut tamen noverit aeternae spei consolatione gaudere. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper perpetua tormenta consideret: et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet, quod haec citius relinquat. Mundo
Abbreviated transcription (Latin):
ui habent uxores: tanquã ñ habentes
sint. Paucis datũ est omĩa relinquere:
curas mundi postpon̾e: solis desideriis eternis
inhiare. Non ergo fratres audemꝰ uobis dicere. ut
omĩa relinquatis: sed tam̃ si uultis. omĩa etiam
retinendo relinquitis: si sic tẽporalia geritis. ut
tamen tota m̃te ad et̃na tendatis. Hinc paulus
apłs dicit. Tempus breue est. Reliquũ est. ut qui
habent uxores tanquã non habentes sint : et qui
flent tanquã non flentes: et qui gaudẽt tanquã
non gaudentes: et qui emunt tanquã ñ possiden¬
tes: et qui utunt᷑ hoc mundo. tanquã ñ utant᷑.
preterit enim sigura huius mũdi. Uxorẽ nãq
habet. sed quasi non habens: qui transitoria eẽ
cũcta ꝯspiciẽs. curã carnis ex necessitate tolerat.
sed eterna gaudia sp̃c ex desiderio expectat:
qui scit debita carnis sic exsoluere. ut tam̃ per
eam mũdo tota mente non cogatur inherere.
am cũ usdem rursum egregiꝰ p̃dicator dicat.

Expanded text:
ui habent uxores, tanquam non habentes sint . Paucis datum est omnia relinquere, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis, sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. Hinc Paulus apostolus dicit: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxores, tanquam non habentes sint: et qui flent, tanquam non fentes: et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur: praeterit enim figura hujus mundi. Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui transitoria esse cuncta conspiciens, curam carnis ex necessitate tolerat, sed aeterna gaudia spiritus ex desiderio exspectat, qui scit debita carnis sic exsolvere ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam, cum iisdem rursum egregius praedicator dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
Magna est etiã potencia tẽporalis : qm̃ habet
apud dm̃ meritũ suũ. de bona ministracione
regiminis: ñnũquã tam̃ preter alia mala. eo
ipso quo p̃minet ceteris. elaciõe cogitaciois ĩtu

Expanded text:
Magna est etiam temporalis potentia quae habet Magna est etiam temporalis potentia quae habet apud Deum meritum suum de bona ministratione regiminis, nonnunquam tamen, praeter alia mala, eo ipso quo praeeminet caeteris elatione cogitationis intu
Abbreviated transcription (Latin):
ui autẽ cũ uxore est: cogitat q̃ sunt
mundi. quomͦ placeat uxori. In usu ui¬
te mortalis. quedã ex semetipsis sunt naxia:
quedam uero ex his que uersantur circa ipsa.
Ex semet ipsis quedã sunt noxia : sic̃ peccata
sũt. atq flagicia. Quedã uero ñnũquã nobis
ex his nocẽt. que sunt cirea ipsa: sicut tẽꝑalis
potencia. uel coniugalis copula. Bonũ nãq est
conugiũ: sed mala sunt que cirea illud ex huius
mundi cura suecrescũt. Unde etiam paulus qͥbusdã
meliora ꝑsuadens: eos a coniugio reuocat dicens.
Hoc autem dico ñ ut laqueũ uobis miciã: s ad
id quod honestũ est. et quod facultatẽ prebeat.
sine impedim̃to dño seruiendi. Dum ergo tenet᷑
qd̾ non nocet. ex reb iuxta positis ꝯmitatur
plerũq qd̾ nocet: sicut sepe rectũ mundumq
iter ꝑgimus. et tam̃ ortis iuxta uiã uepribus.
per uestim̃ta retinem. In uia quidẽ munda non
offendimꝰ: sed a latere nascitur quo pungam᷑.

Expanded text:
ui autem cum uxore est, cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori In usu vitae mortalis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae versantur circa ipsa. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut peccata sunt atque flagitia, quaedam vero nonnunquam nobis ex his nocent quae circa ipsa sunt, sicut temporalis potentia, vel conjugalis copula: bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde etiam Paulus quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum est, et quod facultatem praebeat sine impedimento Dominum obsecrandi . Dum ergo tenetur qplerumque quod nocet, sicut saepe rectum mundi iter pergimus, et tamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitur quo pungamur.
Abbreviated transcription (Latin):
go iohannes fui in insula que apxis amore.¬
pellatur pathinõs : ꝓpter uerbum dei. ⁊ testi¬
monium iħu xp̃i. Eui in sp̃u indñica die: et audiui
scribe in libro: et mitte septem ecclesiis. ephesum.
et smirnã. ⁊ pergamũ. thiatirã. ⁊ sardis. ⁊ phila¬

Expanded text:
go Joannes fui in insula quae apgo Joannes fui in insula quae appellatur Pathmos, propter verbum Dei, et testimonium Jesu Christi. Fui in spiscribe in libro, et mitte septem Ecclesiis, Ephesum, et Smyrnam, et Pergamum, et Thyatiram, et Sardis, et Phila
Abbreviated transcription (Latin):
septimo.xͦ.i. xxxu. Septenario numero. solet uni¬
uersitas designari : unde ioħs in hac apocalipsi. septẽ
ecclesiis scribit. Suꝑ eas quid aliud quã uniuersalem
plena septiforinis gracie spũ signaretur: heliscus su¬
per mortuũ puerũ. sẽpties oscitasse describitur. Suꝑ
extinctũ quippe puerũ dñs ueniens. quasi sẽpties
oscitat: qm̃ ei dona sp̃c septiformis gracie misditer
aspirat. Septẽ igitur ecclesiis scribit apłs iohannes:
ut unã catholicã septiformis gr̃e plenã sp̃u designa¬
ret. Et de dño nouimꝰ dixisse salomonẽ. Sapiencia
edificauit sibi domũ: exc̃idit colũpnas septẽ. Qui
ut se id de septẽ ecclesiis dixisse ĩnotẽsceret: secutꝰ
etiam sacram̃ta ipsa cdiligenter inseruit dicẽs. Im¬
molauit uictimas. miscuit uirũ: et ꝓposuit m̃sã.
Per septem quippe colũpnas. om̃s ecclesias non in¬
conuenienter accipimus: que unam catholicam
faciunt. toto derrarum orbe diffusam: .ii.¬

Expanded text:
sunt in Asia . Septenario numero solet universitas designari. Unde Joannes in hac Apocalypsi septem Ecclesiis scribit. Sed per eas quid aliud quam universalem plena septiformis gratiae spiritu signaretur, Elisaeus super puerum mortuum septies oscitasse describitur . Super exstinctum quippe populum Dominus veniens quasi septies oscitat, quoniam ei dona spiritus septiformis gratiae misericorditer aspirat. Septem igitur Ecclesiis scribit apostolus Joannes, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret. Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit dicens: Immolavit victimas, et miscuit vinum, et proposuit mensam. Per septem quippe columnas omnes Ecclesias non incovenienter accipimus, quae unam catholicam faciunt toto terrarum orbe diffusam.
Abbreviated transcription (Latin):
res simus ueritans. Sclri uiri intra scãm ecełan
quãins sp̃ualiũ uirtin Ona ñ habeãt : dũ tan
scõs uiros donis sp̃ua b plenos. sua largitates
sustentãt. in sp̃ualib eo donis cooꝑatores fũꝑ
hoc ante dei oculos exhbades qd̾ aduuãt. hixe
est enĩ qd̃ de quib dam ꝑegrinantib fr̃ib. gaio
per ioħem dicitur. Pronoĩe enĩ ap̃i ꝓfecti sunt:
nichil accipientes a gentilib. Nos ergo debemus
susciꝑe eiusmodi: ut cooꝑatores simus ueritatis.
Qui enĩ spũalia dona habentib. tẽporalia subsi¬
dia tribuit: in ipsi donis spũalib cooꝑator exis¬
tit. Nã cũ pauci sũt qui sp̃ualia dona ꝑcipiũt.¬
⁊ multi qui reb tẽporalib abundãt: ꝑ hoc se

Expanded text:
s veritatis . Saeculares viri intra sanctam Ecclesiam quamvis spiritualium virtutum dona non habent, dum tamen sanctos viros donis spiritualibus plenos sua largitate sustentant, in spiritualibus eorum donis cooperatores fiunt; hoc ante Dei oculos exhibentes, quod adjuvant. Hinc est, quod de quibusdam peregrinantibus fratribus Gaio per Iohannem dicitur: Pro nomine enim Christi profecti sunt, nihil accipientes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere eiusmodi, ut cooperatores simus veritatis. Qui enim spiritalia dona habentibus temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritalibus cooperator existit. Nam cum pauci sint, qui spiritalia dona percipiant, et multi, qui rebus temporalibus abundant, per hoc se