comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diligentior fui: ꝙ in cesariensi biblioteca
librũ eum dep̾hendi quẽ tu solũ sub no¬
mine mr̃is ȩdidisti. de filio ꝙ sꝑu sco in
tatis: & hoc uł didimũ uł te uł aliũ fe¬
cisse nescio quẽ. quod tu aꝑtissime in li¬
bris periarkon fecisse conuineeris: ma¬
libris docui. scribat pamphilũ nichil
ꝓprii oꝑis edidisse. Dic gͦ & tu a quo exẽ¬
plar acceꝑis. nec mͥ ad subt̾fugiendum
crim̾ mortuos aliqͦs nomines. ut eũ aucto
in tuis scriniis fontẽ habet: qͥd sequat᷑
etiã me tacente ñ dubitas. Uerũ. fac
ab alio quolibet amatore origenis. libri
huiꝰ titulum ꝙ auctoris uocabulũ cõmu¬
tatum. cur hoc in latinam linguã uertis:
Uidelicet ut testimonio mr̃is om̃s orige¬
nis scͥptis crederent p̾missa munitione
tanti auctoris & testis Nec tͥ sufficit do¬
ctissimi uiri apologia: nͥ seribas & ꝓpͥu̾
uolum̃ ꝓ defensione eiꝰ. Quib ꝑ multos

Expanded text:
diligentior fui, et in Caesariensi Bibliotheca diligentior fui, et in Caesariensi Bibliotheca eum librum deprehendi, quem tu solus sub nomine martyris edidisti, de Filio et Spiritu Satatis. Et hoc vel Didymum, vel te, vel alium fecisse nescio quem, quod tu apertissime in libris περὶ Ἀρχῶν, fecisse convinceris: ma  superioribus  libris docui scribat Pamphilum, nihil proprii operis edidisse. Dic ergo et tu, a quo exemplar acceperis, nec mihi ad subterfugiendum 542 crimen, mortuos aliquos nomines: ut cum auctorin tuis scriniis fontem habet, quid sequatur, etiam me tacente, non dubitas. Verum fac ab alio quolibet amatore Origenis, libri hujus titulum, et auctoris vocabulum commutatum, cur hoc in Latinam linguam vertis? Videlicet ut testimonio Martyris, omnes Origenis scriptis crederent: praemissa munitione tanti auctoris et testis. Nec tibi sufficit doctissimi viri Apologia, nisi scribas et proprium volumen pro defensione ejus: quibus per multos
Abbreviated transcription (Latin):
te enĩ p̾fatiun eula tua. in qua polliceris
detruncatis malis. & quȩ ab hereticis ad¬
dita fuerint. optima remansisse: ut qͥr
ei imputet᷑ quẽ transfers. sed tͥ qui int̾p¬
tatꝰ es: nͥ forte hereticoꝵ errores em̃di¬
re debueras & origenis mala ꝓferre in
mediũ. S ed de hoc quia nos remittis ad
codicẽ: ante tͥ respondimꝰ qu̾a tua scͥpta
losa tu seribis s ridiculosa mͥ forte res ac¬
cidit: ut pꝰtquã eusebii asseruerim illũ¬
ẽẽ ñ pamphili. ad extremũ dixerim etã¬
me ante annos plurimos hoc putasse
qd̾ pamphili fuerit. ꝙ ate exemplar
huiꝰ uolum inis mutuatũ. Uide quantũ
timeã cachinnos tuos.Ut etiã nune ea¬
dem ingerã : de tuo eodiee quasi pham¬
phili exemplar accepimꝰ. Credidi xpia¬
no. credidi monacho: ñ putaui tantum
sceleris ate posse confingi. Postea uͦ per
int̾pretationẽ tuã questione cont᷑ orige¬
nẽ toto orbe cõmota in querendi exemplanans

Expanded text:
enim te Praefatiuncula tua, in qua polliceris, enim te Praefatiuncula tua, in qua polliceris, detruncatis malis, et quae ab haereticis addita fuerant, optima remansisse: ut quidei imputetur, quem transfers, sed tibi qui interpretatus es; nisi forte haereticorum errores emendare debueras, et Origenis mala proferre in medium. Sed de hoc, quia nos remittis ad codicem, ante tibi respondimus, quam tua scripta losa, ut tu scribis, sed ridicula mihi forte res accidit, ut postquam Eusebii asseruerim esse, non Pamphili, ad extremum dixerim, etiam me annos plurimos hoc putasse, quod Pamphili fuerit, et a te exemplar hujus voluminis mutuatum. Vide quantum timeam cachinnos tuos, ut etiam nunc eadem ingeram. De tuo codice quasi Pamphili exemplar accepimus. Credidi Christiano, et credidi monacho: non putavi tantum sceleris a te posse confingi. Postea vero per interpretationem tuam, quaestione contra Origenem toto orbe commota, in quaerendis exemplaribus
Abbreviated transcription (Latin):
sed legere biduo mea scͥpta non oceur¬
reris. Ex quo apparet. te illã epłam
aut plurib seripsisse dieb ut stili ipsiꝰ
elegantia ꝓbat: aut si tumultuaria di
prius latino sermone transtulerim: ñ
satis intelligo ꝗd uelis dicere. nͥ forte
adhuc comm̃tarios ad ephesios crimi¬
naris: & quasi nichil tͥ suꝑ hoc responsũ
sit. obduras frontis impudentiã nec
aurib obturatis uocẽ recipis in cantan¬
tis. Nos in cõm̃tariis & illis & aliis. ꝙ¬
nrãm & alioꝵs sententias explicauimꝰ.
aꝑte confitentes quȩ sint heretiea. que
catholica. Hic ẽ enĩ cõm̃tarioꝵ mos ꝙ
explanantiũ regula: ut opiniones in
expositione uarias ꝑ sequant᷑: ut qͥd sibi
uł aliis uideat᷑ edisserant. Et hoc ñ solũ
sc̃arũ interp̾tes seͥpturarũ. s scłariũ qͥo
litterarũ explanatores faciunt tam lati¬
nȩ linguȩ quã grecȩ. Tu in libris ꝑrar
chon id ipsum obtendẽ ñ potes. Arguit

Expanded text:
sed legere biduo mea scripta non potused legere biduo mea scripta non potueris. Ex quo apparet te illam epistolam, aut pluribus diebus scripsisse, ut styli ipsius elegantia probat: aut si tumultuaria dicprius Latino sermone transtulerim, non satis intelligo quid velis dicere: nisi forte adhuc Commentarios ad Ephesios criminaris, et quasi nihil tibi super hoc responsum sit, obduras frontis impudentiam; nec auribus obturatis, voces recipis incantantis. Nos in Commentariis, et illis et aliis, ram et aliorum sententiam explicavimus, aperte confitentes quae sunt haeretica, quae catholica. Hic est enim Commentariorum mos, et explanantium regula, ut opiniones in expositione varias persequantur, et quod vel sibi, vel aliis videatur, edisserant. Et hoc non solum sanctarum interpretes Scripturarum, sed saecularium quoque litterarum, explanatores faciunt, tam Latinae linguae, quam Graecae. Tu in libris περὶ Ἀρχῶν, idipsum obtendere non potes. Arguet
Abbreviated transcription (Latin):
eis heresim pleniꝰ nossem in iuuenili
ȩtate laudaui: & ego tͥ dabo ueniam
qd̾ apologiam libroꝵ eiꝰ cano scͥpseris
capite. Ante biduũ quã ad nos epłam
scriberes. libellos meos in manꝰ tuas
uenisse testaris: ꝙ iecirco ñ habuisse
spacium ex otio respondendi. Alioquin
si meditatꝰ in nos paratꝰq dixisses: flu¬
mina iacere criminũ uidereris. Et qͥs
tͥ credit homini ueracissimo: ut nego¬
tiator orientaliũ merciũ. qui ꝙ hinc
portata uendere necesse habebat: ꝙ ibi
emerȩ quȩ huc rursꝰ adueheret. biduo
tantũ aquileiȩ fuerit. ut raptim &
ex tẽpore cont᷑ nos dictare epłam co-¬
gereris:Labri enĩ tui quos limasti ꝑ
trienniũ. disertiores sunt: Nisi forte
non fuit in p̾sentiarũ qui tuas em̃da¬
ret uenias : ꝙ iceirco om̃e it̾ dictionis
tuȩ absq palladis arte salebris. & uora¬
ginib uitiors incidit᷑. Tam aꝑtũ tẽpo¬
ris m̃datiũ ẽ. ut ñ dicam respondere.

Expanded text:
ejus haeresim plenius nossem, in juvenili ejus haeresim plenius nossem, in juvenili aetate laudavi; et ego tibi dabo veniam, quod Apologiam librorum ejus cano scripseris capite. 10. Ante biduum, quam ad nos Epistolam scriberes, libellos meos in manus tuas venisse testaris, et idcirco non habuisse spatium ex otio respondendi: alioqui si meditatus in nos paratusque dixisses, fulmina jacere, non crimina videreris. Et quis tibi credet homini veracissimo, ut negotiator orientalium mercium, qui et hinc deportata vendere necesse habebat, et ibi emere, quae huc rursus adveheret, biduum tantum Aquileiae fuerit, ut raptim et ex tempore contra nos dictare epistolam cogereris? Libri enim tui quos limasti per triennium, disertiores sunt? Nisi forte non fuit impraesentiarum, qui tuas emendaret naenias: et idcirco omne iter dictionis tuae, absque Palladis arte, salebris et voraginibus vitiorum inciditur. Tam apertum temporis mendacium est, ut non dicam respondere,
Abbreviated transcription (Latin):
scendere: ꝙ nͥ tu ꝓuocares. semꝑ tacitu¬
rum fuisse. Deniq noli accusare. & ego
cessabo defendere. Ouȩ ẽ enĩ audienti¬
um ȩdificatio. duos senes int̾ se ꝓꝓter
hereticos digladiari: presertĩ cum am¬
bo catholicos se uideri uelint: Omitta¬
mus hereticoꝵ patͦciniũ. ꝙ nulla erit int̾
nos contentio. Eod̾e feruore qͦ origenẽ
ante laudauimꝰ. nunc qͦ condemnatũ
toto orbe ꝑsequam᷑. lungamꝰ dextras.
mur in cessu. Errauimꝰ iuuenes. em̃de¬
mur senes. Si fr̃̾ es: me gaude correctũ.
Si amicꝰ sum. de conu̾sione tua debeo
gratulari. Quã diu int̾ nos urgiũ fue¬
ñ uoluntate. Inimicitiȩ nr̃ȩ. inuicẽ nob̾
tollunt testimoniũ uerȩ patientiȩ. Siunũ
firmas nasei amicitias etiã eatilina te¬
statꝰ. si hereticos pariter odimꝰ. & uete¬
rem ȩque damnemꝰ errore Ouid contͣ
nos tendimꝰ. cũ eade oppugnamꝰ. eađe
defendimꝰ: Ignosce mͥ. qd̾ origenis
eruditionẽ & studiũ scͥpturarũ. anteꝗͣ.

Expanded text:
spondere; et nisi tu provocares, semper taciturum fuisse. Denique noli accusare, et ego cessabo defendere. Quae enim est audientium aedificatio, duos senes inter se propter haereticos digladiari: praesertim cum ambo Catholicos se videri velint? Omittamus haereticorum patrocinium, et nulla erit inter nos contentio. Eodem fervore quo Origenem ante laudavimus, nunc damnatum toto orbe damnemus. Jungamus dextras, mur incessu. Erravimus juvenes, emendemur senes. Si frater es, me gaude correctum. Si amicus sum, de conversione tua debeo gratulari. 540 Quamdiu inter nos jurgium fuenon voluntate. Inimicitiae nostrae, invicem nobis tollunt testimonium verae poenitentiae. Si unum firmas nasci amicitias, etiam Catilina testatur, si haereticos pariter odimus, et veterem aeque damnamus errorem, quid contra nos tendimus, cum eadem oppugnemus, eadem defendamus? Ignosce mihi, quod Origenis eruditionem et studium Scripturarum, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ tu callide simulas. cur quȩ mala erant
ad latinoꝵ lȩtieiã transtulisti: M ala enĩ
tis: ut caueat lector ñ ut sequat᷑ errores.
ut nota contemnat. quȩ ñnũꝗͣ ignota
miraculosa sunt. Et audes pt hȩc dicẽ
quod ego auctor scͥptoꝵ talium sim:
tu aũ ut interpres in quib em̃dare so¬

Expanded text:
quod tu callide simulas: Cur quae mala erant, quod tu callide simulas: Cur quae mala erant, ad Latinorum notitiam transtulisti? Mala enim tis: ut caveat lector, non ut sequatur errores; ut nota contemnat, quae nonnunquam ignota miraculo sunt. Et audes post haec dicere, quod ego auctor talium scriptorum sim: tu autem ut interpres, in quibus emendare
Abbreviated transcription (Latin):
cis addita fuerant amputasse. & ꝓ his re¬
posuisse bona. Sihereticoꝵ mala abstuli¬
sti: gͦ quȩ dempsisti uł addidisti. aut
origenis erunt aut tua. quȩ utiq quasi
bona posuisti. Sed multa in his malane¬
gare non poteris. Quid inquies ad me
origeni imputas: Ego enĩ ea tantum
quȩ ab herecicis addita fuerant cõmu¬
taui E xpone causas. quare hereticoꝵ
mala tuleris: & origenis integra dere¬
liqueris. Nonne ꝑspicuũ ẽ. qd̾ mala ori¬
genis exparte hereticoꝵ nuncupatio¬
ne a te damnant᷑. & ex parte susceꝑis. qͥa
non mala s bona & tuȩ ẽẽ fidi iudica¬
bas: Hȩc sunt de quib quesiui. utrũ
bona ẽẽnt an mala quȩ in p̾fatione lau¬
dasti. qua amputatis pessimis. quasi op¬
tima remansisse confessꝰ es. & te in ue¬
rȩ argum̃tationis appendi ȩculeo. ut si
la. statim audias. Cur gͦ quȩ in ꝑalam st̃
in p̾fatione laudasti. & ñ illud adiunxisti

Expanded text:
cis addita fuerant, amputasse, et pro his recis addita fuerant, amputasse, et pro his reposuisse bona. Si haereticorum mala abstulisti, ergo quae dimisisti vel addidisti, aut Origenis erunt, aut tua, quae utique quasi bona posuisti. Sed multa in his mala negare non poteris. Quid, inquies, ad me? Origeni imputa: ego enim ea tantum quae ab haereticis addita fuerant, commutavi. Expone causas, quare haereticorum mala tuleris, et Origenis integra dereliqueris? Nonne perspicuum est, quod mala Origenis ex parte sub haereticorum nuncupatione damnaveris, et ex parte susceperis, quia non mala, sed bona, et tuae esse fidei judicabas? Haec sunt de quibus quaesivi, utrum bona essent, an mala, quae in Praefatione laudasti, quae amputatis pessimis, quasi optima remansisse confessus es, et te in verae argumentationis appendi equuleo, ut si la, statim audias: Cur ergo quae mala sunt, in Praefatione laudasti? Et non illud adjunxi,
Abbreviated transcription (Latin):
quando seribo. aliꝰ inquã hoc dicit. qͥdã
sic suspicat᷑. aliꝰ ita: Et quide licet ego
imiter apollinarẽ & didimũ tamen inter¬
explanationis meȩ stilũ. & dogmata¬
eoꝵ magna diu̾sitas ẽ. Cum in uno ca¬
pitulo diu̾sas pono sententias: num con¬
trarios sensꝰ sequi eredendꝰ sum: S ed hȩc
alias Nunc quero ate quis tͥ obiecerit.
quare de origene uł abstuleris qued̃a
uł addideris uł mutaueris: ꝙ te quasi
in ȩculeo appensũ int̾rogauero. bona st̃
an mala quȩ tnstulistr Frustra simulas
innocentiã. ut int̾rogatione stulta. uerã
ꝑcunctationẽ extenues. Ego ñ accusa¬
ui quare origenẽ ꝓ uoluntate transtu¬
leris. hocenĩ ꝙ ipse feci. & ante me uicto¬
rinus & hẏlario. ambrosiꝰq fecerunt:
s quare translationẽ hereticã p̾fationis
tuȩ testimonio roborasti. C ogis me ea¬
de rursꝰ iterare. & ꝑ meas lineas incedẽ.
Dieis enĩ te in eode ꝓlogo ea quȩ ab hereti¬

Expanded text:
quando scribo: « Alius hoc dicit; Quidam quando scribo: « Alius hoc dicit; Quidam sic suspicatur; » alius ille, et quidam, ego sim. Inter Apollinarium et Didymum explanationis, styli, et dogmatum magna diversitas est. Cum in uno capitulo diversas pono sententias, num contrarios sensus sequi credendus sum? Sed haec alias. 14. Ququare de Origene vel abstuleris quaedam, vel addideris, vel mutaveris, et te quasi in equuleo appensum interrogaverit: bona sunt, an mala 544 quae transtulisti? Frustra simulas innocentiam, ut interrogatione stulta, veram percontationem extenues. Ego non accusavi quare Origenem pro voluntate transtuleris: hoc enim et ipse feci, et ante me Victorinus, Hilarius, Ambrosiusque fecerunt; sed quare translationem haereticam Praefationis tuae testimonio roborasti? Cogis me eadem rursus iterare, et per meas lineas incedere. Dicis enim in eodem Prologo te ea quae ab haereti
Abbreviated transcription (Latin):
te dicito. Non enũ damnationẽ tuã que¬
rimꝰ: s conu̾sionẽ. Meliꝯ ẽ ut erraueris.
quã ut martyr hereticꝰ fuerit. Interim
de presenti compede utcum̃q eruȩ pe¬
dem: infuturo iuditio tu uideris qͥd ad
mr̃is contͣ te respondeas querimonias
qd̾ nullꝰ accusat. Ais enĩ qd̾ in meis lit¬
teris legeris. Dic quis tͥ ꝑmisit: ut int̾¬
pretans quȩda auferres quȩda adderes.
des. & contra me loqueris. Et tͥ dico
queso quis ꝑmiserit ut in cõmentariis
tuis quȩda de origene. queda de apol¬
linare. quȩd̾a de te ipso scriberes : ꝙ ñ
de origene totũ. aut ex te aut ex alio:
Interim dum aliud agis. crim̃ fortissi¬
mum ꝓiecisti. Et oblitus es ueteris ꝓu̾¬
bii. mendaces memores ẽẽ debere Dicis
enĩ me in cõm̾tariis meis queda de ori¬
gene. qued̾a de apollinare. quȩcła ex
me ipso posuisse: Si gͦ apollinaris sunt
ꝙ origenis quȩ sub eoꝵs nomine posur:
quomͦ in libris tiuis mͥ erim̾ impingis. qd̾

Expanded text:
damnationem tuam quaerimus, sed conversionem. Melius est, ut tu erraveris, quam ut Martyr haereticus fuerit. Interim de praesenti compede, utcumque erue pedem. In futuro judicio tu videris, quid ad martyris contra te respondeas querimonias.quod nullus accusat. Ais enim quod in meis litteris legeris: « Dic quis tibi permisit, ut interpretans quaedam auferres, quaedam mutares, des, et contra me loqueris: « En tibi dico: Quaeso quis permiserit, ut in Commentariis tuis, quaedam de Origene, quaedam de Apollinario, quaedam de te ipso scriberes, et non de Origene totum, aut ex te, aut ex alio? » Interim in te dum aliud agis, crimen fortissimum prodidisti, et oblitus es veteris proverbii: Mendaces memores esse debere. Dicis enim me in Commentariis meis, quaedam de Origene, quaedam de Apollinario, quaedam ex me ipso posuisse. Si ergo Apollinarii sunt et Origenis, quae sub aliorum nomine posui: quomodo in libris tuis mihi crimen impingis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
m̃datio.& qͥcqd finxeris tͥ credendum
putes. Ouis bethleem de cubiculo frĩs
eusebii furatꝰ ẽ epłam laud atricẽ tuam.
euis artificio ꝙ a euiꝰ ministris in sc̃ȩ fa¬
biolȩ hospicio ꝙ uirixꝑiani ac prudentis
oceani inuentꝰ ẽ codex quẽ illi nun qu̾a
uiderant:An iecirco te ȩstimas in no¬
centẽ. si quid quod tuũ ẽ in aliũ conferas:
Qui cum te offenderis: quamuis simplex.
quauis innoxiꝰ sit. ilico eriminosꝰ fiet.
Habes enĩ ꝑ quod danȩ ẽ uicta pudicitia.¬

Expanded text:
mendacio, et quidquid finxeris tibi credendum mendacio, et quidquid finxeris tibi credendum putes? Quis Bethleem de cubiculo fratris Eusebii furatus est epistolam laudatricem tuam? Cujus artificio, et a cujus ministris in sanctae Fabiolae hospitio, et viri Christiani et prudentis Oceani, inventus est codex, quem illi numquam viderant? An idcirco te existimas innocentem, si quidquid tuum est, in alios conferas? Quicumque te offenderit, quamvis simplex, quamvis innoxius sit, illico criminosus fiet? habes enim, per quod Dan
Abbreviated transcription (Latin):
trina recitarent: Hȩc ẽ tua illa sc̃a uere¬
cundia. hȩc ȩdificatio. xꝑiana: Sie mode¬
stus es. sie pudens: ut eat̾uatim de occi¬
dente uenientes. mͥ tua maledicta narra¬
uerint ita memorit̾ & consentanee. ui
ego cogerer ñ scͥptis tuis que necdu legitꝰa
sed scͥptoꝵ respondere opinionib ꝙno¬
lantia toto orbe iacula falsitatis. elipes
Noli multo auro redimere notarium.
sic̃ amici tui. de meis periarchon scedu¬
lis nondũ em̃datis ñdũ ad purũ digestis
fecerunt: ut facilio falsare possent qd̃
aut nullꝰ haberet aut admodũ pauci.
Gratis a me missum suscipe codicẽ. quẽ een¬
su magno euꝑes comꝑatũ. Non te pudet
premii: Egone auro redimerẽ notariũ
tuũ: Et quis tantꝰ ac talis ẽ. ut audeat
cum croeso & dario pugnare diuitiis. et
subitũ dameratũ & crassum ñ ꝑtimescat:
Usq adeo ne obdurasti frontẽ. ut m̾datiũ
ponas spem tuã. & ȩstimes te ꝓtegi posse

Expanded text:
trinas recitarent? Haec est tua illa sancta veretrinas recitarent? Haec est tua illa sancta verecundia, haec aedificatio Christiana; sic modestus es, sic pudens, ut catervatim de occidente venientes, mihi tua maledicta narraverint: ita memoriter et consentanee, ut ego cogerer 534 non scriptis tuis, quae necdum legeram, sed scriptorum respondere opinionibus, et volantia toto orbe jacula falsitatis, clypeo « Noli multo auro redimere notarium meum: sicut amici tui de meis περὶ Ἀρχῶν schedulis, nondum emendatis, nondum ad purum digestis, fecerunt: ut facilius falsare possent, quod aut nullus haberet, aut admodum pauci. Gratis a me missum suscipe codicem, quem censu magno cuperes comparatum. » Non te pudet prooemii? Ego auro redimerem notarium tuum? Et quis talis ac tantus est, ut audeat cum Croeso et Dario pugnare divitiis? Ut subitum Demaratum, et Crassum non pertimescat? Usque adeone obdurasti frontem ut mendacium ponas spem tuam: et existimes te protegi posse
Abbreviated transcription (Latin):
non timeat qui ẽ paratꝰ occidere: Sequarq
uestigia ꝓpositionis tuȩ: seruans cȩt̾a illis
eruditissimis libris qͦs antequã legerã con¬
futaui. Dicis te accusationẽ mea ad eos
tantũ misisse qui meis uerbis leti fuerant
ꝙ ñ ad plures: quia ñ ad ostentatione̾ sed
ad edificationẽ. rꝑianis loquendũ ẽ. Et
unde oro te libroꝵs tuoꝵs ad me fama
ꝑuenit :Ouis eos romȩ. qͥs in italia. qͥs ꝑ
dalmatie insulas disseminauit: Sunser¬
niis tuis ꝙ amicoꝵ tuoꝵs latebant. ad me
quomͦ mea crimina ꝑuenerunt. Et audes
dicere te ñ ad ostentationẽ s ad ȩdificato¬
nem quasi xꝑianis loqui: qui de sene se¬
nex tanta confingis. quanta ñ diceret
de latrone homicida. de scorto meretr
seurra de mimo: qui parturis mͥ mon¬
Is: Iccircone cersales ꝙ anabasi tui per
diu̾sas ꝓuintias cucurrerunt ut laudes
meas legerent : ut panegyricũ tuũ per
angulos & plateas ac muliereulaꝵ tex¬

Expanded text:
non timeat, qui est paratus occidere? Sequarque non timeat, qui est paratus occidere? Sequarque vestigia propositionis tuae, servans caetera illis eruditissimis libris, quos antequam legeram, confutavi. Dicis « te accusationem meam ad eos tantum misisse, qui meis verbis laesi fuerant, et non ad plures: quia non ad ostentationem, sed ad aedificationem Christianis loquendum est. » Et unde, oro te, librorum tuorum ad me fama pervenit? Quis eos Romae? quis in Italia? quis per Dalmatiae insulas disseminavit? Si in scriniis tuis et amicorum tuorum latebant, ad me quomodo mea crimina pervenerunt? Et audes dicere te non ad ostentationem, sed ad aedificationem quasi Christianum loqui, qui de sene senex tanta confingis, quanta non diceret de latrone homicida, de scorto meretrix, scurra de mimo? Qui parturis mihi monis? Idcircone Cereales et anabasii tui per diversas provincias cucurrerunt, ut laudes meas legerent? Ut panegyricum tuum per angulos et plateas, ac muliercularum tex
Abbreviated transcription (Latin):
incederet in eugłio. & tam̃ p̾cessorẽ su
um columnã eccłiȩ uocat. ꝙ exponit
cum eo p̾dicationẽ ne in uacuũ eurre¬
ret aut cucurrisset. Nonne in religio¬
ne etiã liberi a parentib & coniuges ã
maritis salua pietate dissentiunt: Cos
si ita habetis ut habemꝰ. cur ñ audistis:
Si aliter creditis. quid uultis occidere:
An qui a uob̾ dissenserit. occidendꝰ est:
Testem inuoco iñm conseientiȩ meȩ qui
& has litteras ꝙ tuã epłam iudicaturꝰ
est. me ad cõmonitionẽ sc̃i papȩ chor-¬
macii uoluisse reticere: & fine̾ facere
simultatũ. & uincere in bono malũ.
Sed quia minaris interitũ nisi tacuero.
respondere compellor ne uidear tacen
te quã nescis. s ex carnificũ officina &
meditatione ꝓbatũ. Si tacuero criminos.
ero: si respondero maledieꝰ. Tu megͦ ꝙ ꝑ
hibes ꝙ cogis ad respondendũ. In quoᷤ
utrumq moderabor. ut & obiecta dilu¬
am & ab iniuria temꝑem. Quis enĩ eum

Expanded text:
incederet in Evangelio? Et tamen praecessorem suum incederet in Evangelio? Et tamen praecessorem suum et columnam Ecclesiae vocat, et exponit cum eo praedicationem, ne in vacuum curreret, aut cucurrisset. Nonne in religione etiam liberi a parentibus, et conjuges a maritis salva pietate dissentiunt? Vos si ita habetis. ut habemus, cur nos odistis? Si aliter creditis, 533 quid vultis occidere? An qui a vobis dissenserit, occidendus est? Testem invoco Jesum conscientiae meae, qui et has litteras, et tuam epistolam judicaturus est, me ad commonitionem sancti papae Chromatii voluisse reticere, et finem facere simultatum, et vincere in bono malum; sed quia minaris interitum, nisi tacuero, respondere compellor, ne videar tacendte quam nescis, sed ex carnificum officina et meditatione prolatum. Si tacuero, criminosus ero: si respondero, maledicus. Tu me ergo et prohibes, et cogis ad respondendum. In quo utrumque moderabor, ut et objecta diluam, et ab injuria temperem. Quis enim eum
Abbreviated transcription (Latin):
ciba illũ: si sitierit da illi potũ. Hoc enĩ
faciens. carbones ignis congregabis suꝑ
respondeã epłȩ tuȩ. expostulare tecũ
libet. Uetustissime monachoꝵs. bone
prb̾r. imitator xꝑi: frẽm tuũ potes
occidere.
qu̾e sitantũ oderis
homicida
es: Hoc a saluatore
didicisti.
ut uerb̾anti maxil¬
as alt̾am. S ic ipse
respondit
ꝑeussori suo. Simale lo¬
cutus sum: testimoniũ ꝑhibe de malo
Si bene. quid me cedis: Nortem mina¬
ris: quã & serpentes inferrȩ possunt.
Mors om̃ium est: homicidiũ pessimoꝵ.
Quid enĩ : Nisi tu me oceideris. ego im¬
mortalis eros.O uin potis habebo grãm.
qdꝰ facis de necessitate uirtutẽ. Nonne
& apłi saluis int̾ se amicitiis dissense¬
runt. cum paulꝰ ꝙ barnabas ꝓpt̾ ioħem
cognom̃to Marcũ stomachati sunt: ꝙ
separauit eos nauigium. quos xꝑi ȩu̾¬
gelium copulabat: Sonne ide paulus
in faciem petꝰ restitit. quod ñ recto pede

Expanded text:
ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim ciba illum; si sitierit, da illi potum. Hoc enim faciens, carbones ignis congregabis super respondeam epistolae tuae, expostulare tecum libet, vetutissime monachorum, bone presbyter, imitator Christi, fratrem tuum potes occidere, quem si tantum oderis, homicida es? Hoc a Salvatore didicisti, ut verberanti maxilet alteram? Sic ipse respondit percussori suo: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo: si bene, quid me caedis ? Mortem minaris, quam et serpentes inferre possunt. Mors omnium est, homicidium pessimorum. Quid enim? nisi tu me occideris, ego immortalis ero? Quin potius habeo gratiam, quod facis de necessitate virtutem. Nonne et Apostoli salvis inter se amicitiis dissenserunt; cum Paulus et Barnabas propter Joannem, cognomento Marcum, stomachati sunt, et separavit eos navigatio, quos Christi Evangelium copulabat? Nonne idem Paulus in faciem Cephae restitit, quod non recto pede
Abbreviated transcription (Latin):
mergat᷑ in ꝓfundũ maris Et. ue mundo
ab seandalis Necesse ẽ ut ueniant seanda¬
la: s uȩ homini ꝑ quẽ scandalũ uenit . Po.¬
terã & ego in te saltĩ falsa congerere. ꝙ di¬
c̾e me uł audisse uł uidisse quȩ nullꝰ igno¬
rat. ut apud ignorantes impudentia ueri¬
tas. &. furor constantia putaret᷑. Sed ab¬
sit ut imitator tuisim. & qd̾ inte rep̾hen¬
do ipse faciã. Ille loquat᷑ spureitias. qͥ po¬
test spurea cõmittere. Malꝰ homo de ma¬
lo cordis thesauro ꝓfert ea quȩ mala st̃:¬
ꝙ ex abundantia cordis os loquit᷑. Habe¬
to interim lucrũ. qd̾ amicꝰ qͦndã tuus nec
accusatꝰ turpia tͥ uult obicere. Et hoc
dico. ñ quo accusationis tuȩ gladios ꝑti¬
mescam: s qͦ magis accusari uelim quã
accusare. ꝙ pati iniuriã quã facere: sciens
preceptũ ab apło. Nonuosmet ipsos ulcis¬
centes kiñi. s date locum irȩ. Scͥptũ ẽ
enim. NNichi uindictam. ꝙ ego retͥbuã
dicit dñs. Sed si esurierit inimicꝰ tuus

Expanded text:
um maris . Et, Vae mundo ab scandalis. Necesse est enim ut veniant scandala; sed vae homini per quem scandalum venit . Poteram et ego in te falsa congerere, et dicere me, vel audisse, vel vidisse, quae nullus notat, ut apud ignorantes impudentia veritas, et furor constantia putaretur. Sed absit ut imitator tui sim; et quod in te reprehendo, ipse faciam. Ille loquatur spurcitias, qui potest spurca committere: Malus homo de malo cordis thesauro profert ea quae mala sunt. Ex abundantia cordis os loquitur . Habeto interim lucrum, quod amicus quondam tuus nunc 532 accusatus, turpia tibi non vult objicere. Et hoc dico, non quod accusationis tuae gladios pertimescam; sed quod magis accusari velim, quam accusare, et pati injuriam, quam facere, sciens praeceptum ab Apostolo: Non vosmetipsos ulciscentes, charissimi, sed date locum irae; scriptum est enim : Mihi vindicta, et ego retribuam, dicit Dominus. Sed s
Abbreviated transcription (Latin):
ECTIs litteris prudentiȩ
tuȩ quib in me inueheris. & laud atum
quonda tuũ quẽ uerũ collegã loqueba¬
ris & frẽm. nunc libris ad respondendũ
ꝓuoeas. terres criminib: intellexi illud
salomonis in te ẽẽ completũ. In ore stul¬
ti baculꝰ contumeliȩ: ꝙ ñ recipit fatuus
uerba prudentiȩ. nisi ea dixeris quȩ uer¬
sant᷑ in corde eiꝰ Et ysaias fatuus inqͥt
fatua loquet᷑. ꝙ cor eiꝰ uana intelliget.
ut compleat iniquitates ꝙ loquat᷑ contͣ
d̾m mendaciũ. Quid enĩ necesse fuit.
accusationis uolumina mutere. ꝙ ma¬
ledicta ꝓferre in me.¬
dium. si tu
in ultima parte epłȩ
denuntia¬
ta me morte deter¬
res ne au¬
deam respondere
criminib
immo laudib tuis:
Nade qͥppe
ꝙ p̾dicas ꝙ accusas. ꝙ de uno fonte
dulce amarũq ꝓcedit. Vnde obsecro
te. ut uerecundiã ꝙ pudor̃ẽ quȩ maxi
me exigis prior exhibeas. &. qui m̃da¬
tii alterũ criminaris. desinas ipse men¬
tiri. Ego nulli seandalũ facio. nec ac¬

Expanded text:
ectis litteris prudentiae tuae, quibus in me inveheris, et laudatum, quondam tuum, quem verum collegam loquebaris et fratrem, nunc libris ad respondendum provocas, terresque criminibus, intellexi illud Salomonis in te esse completum: In ore stulti baculus contumeliae . Et, non recipit fatuus verba prudentiae: nisi ea dixeris, quae versantur in corde ejus . Et Isaias: Fatuus, inquit, fatua loquetur, et cor ejus vana intelliget: ut compleat iniquitates, et loquatur contra Deum mendacium . Quid enim necesse fuit accusationis volumina mittere, et maledicta proferre in medium; si tu in ultima parte epistolae, denuntiata morte me deterres, ne audeam respondere criminibus, immo laudibus tuis? Eadem quippe et praedicas et accusas, et de uno fonte dulce amarumque procedit. Unde obsecro te, ut verecundiam et pudorem, quem a me exigis, prior exhibeas; et qui mendacii alterum criminaris, desinas ipse mentiri. Ego nulli scandalum facio, nec ac
Abbreviated transcription (Latin):
stultos lectores putas. te stultũ ẽe̾ de¬
monstres. Post egregiã argum̾tationẽ
ponis inelausula. Absit hõc ascĩs uiris:
de ur̃a scola solent ista ꝓcedere. Uos
nob̾ pacẽ ꝓficiscentib dedistis. & ã ter¬
go iacula uenenis armata iecistis. Et
in hoc ẽ eade prudentia tua. immo de¬
clamatio: nam disertꝰ ẽẽ uoluistr. Pac̾e
dedimꝰ: ñ heresim suscȩpimꝰ. Iunximꝰ
dexteras. ab euntes ꝓsecuti sumꝰ: ut
essetis catholici. ñ ut ẽẽmus heretici.
Uolo tam̃̾ scire quȩ sint illa iacula uene¬
nata. quȩ post tergum ur̃m nos iecisse

Expanded text:
stultos lectores putas, te stultum esse destultos lectores putas, te stultum esse demonstres. Post egregiam argumentationem, ponis in clausula: « Absit hoc a viris sanctis. De vestra schola solent ista 554 procedere. Vos nobis pacem proficiscentibus dedistis, et a tergo jacula venenis armata jecistis. » Et in hac eadem prudentia, immo declamatione disertus esse voluisti. Pacem dedimus, non haeresim suscepimus. Junximus dexteras: abeuntes prosecuti sumus, ut vos essetis catholici, non ut nos essemus haeretici. Volo tamen scire, quae sint ista jacula venenata, quae post tergum
Abbreviated transcription (Latin):
sint ÷ ut ostendat᷑ ore quide ꝙ osculo
pacẽ dedisse. mala aũ & dolũ in suo cor¬
de reseruasse: Sic enĩ argum̾taris. &
hȩc sunt u̾ba defensionis tuȩ. Ipsis ẽẽ
adu̾sũ te epłam & orbis cognoseit. ꝙ
autenticã in manꝰ tuas uenisse conum¬
cimꝰ: & miror qͦ pudore inmo qua
impudentia neges. qd̾ uerũ ẽẽ ñ ãbigis
Ergo pollutꝰ erit epiphaniꝰ : qͥ tͥ pacem
dedit. & mala in suo corde seruauit
Cur ñ illud uerũ sit. qd̾ te pͥmũ monue¬
rit. qd̾ uoluerit te em̃dare & ad rectũ
iter reducere. ut iudȩ oseulũ ñ refuta¬
ret. ut ꝓditorẽ fidi frangeret patientia:
ꝙ postquã se intellexerit casso labore su¬
dare: nec pardũ mutare uarietates. me
ȩthiopem pellẽ suã: qđ̾ m̃te concȩꝑat
litteris indicasse. Tale quid ꝙ contra¬
papam anastasiũ disputas. ut quia siri
suspiceris. Nescio qͦmͦ homo acutꝰ ꝙ pru¬
dens ad has ineptias deuoluaris. ut dũ

Expanded text:
sunt, « ut ostendatur ore quidem et osculo sunt, « ut ostendatur ore quidem et osculo pacem dedisse, mala autem et dolum in suo corde servasse. » Sic enim argumentaris, et haec sunt verba defensionis tuae. Ipsius esse adversum te epistolam, et orbis agnoscit, et authenticam in manus tuas venisse convincimus: et miror quo pudore, immo qua impudentia neges, quod verum esse non ambigis? Ergo pollutus erit Epiphanius, qui tibi pacem dedit, et in suo corde dolum servavit. Cur non illud verius sit, quod te primum monuerit? quod voluerit emendare, et ad rectum iter reducere, ut Judae osculum non refutaret, ut proditorem fidei frangeret patientia; et postquam se intellexit casso sudare labore, nec pardum mutare varietates, nec Aethiopem pellem suam, quod mente conceperat, litteris indicasse? 24. Cpapam Anastasium disputas, ut quia Siricm injuriam suspiceris. Nescio quomodo acutus et prudens ad has ineptias devolvaris, ut dum
Abbreviated transcription (Latin):
xꝑi qui tͥ creditꝰ ẽ. & om̃s fr̃s qui tecũ
sunt: & marime rufinũ prbrm ab heresi
origenis. & aliis heresib & ꝑditione eaꝵ.
Si enĩ ꝓpt̾ unũ uerbũ aut duo quȩ cont᷑¬
ria fidei sunt. multȩ hereses abiectȩ stͥ
dogmata cont᷑ fide adinuenit di. ꝙ eccłe
hostis extitit: Hȩc ẽ uiri sc̃i testificatio¬
de te: sic ab eo ornat᷑. sic laudatꝰ in grede¬
ris. Ista ẽ epła quã de cubiculo fr̃is eusebis
nummis aureis ꝓduxisti. ut calũniareris
int̾pretẽ. & me aꝑtissime teneres cͥminis
reum: quare ꝓhonorabili carissimũ trans¬
tulissem: Sed quid ad te qui prudenti
consilio cuncta moderaris. ꝙ sic medius
incedis ut si inueneris qui tͥ credant. nei
anastasiꝰ contra te nec epiphaniꝰ scͥpse¬
rint. & nͥ ipsȩ epłȩ reclamauerint ꝙfre¬
gerint tuȩ frontis audatiã: statĩ utriꝰq
iuditiũ contemnas. ꝙ ñ ad te ꝑtineat
siue scͥpserint siue ñ scͥpserint᷑. qͥa de in¬

Expanded text:
 qui tibi creditus est, et omnes fratres, qui tecum sunt, et maxime Rufinum presbyterum ab heresi Origenis et aliis heresibus et perditione earum. si enim propter unum uerbum aut duo, quae contraria fidei sunt, multae hereses abiectae sunt dogmata contra fidem adinvenit, Dei Ecclesiae hostis exstitit! » Haec est viri sancti de te testificatio: sic ab eo ornatus, sic laudatus incedis. Ita est epistola, quam de cubiculo fratris Eusebii nummis aureis produxisti, ut calumniareris interpretem, et me apertissimi teneres criminis reum, quare pro honorabili charissimum transtulissem. Sed quid ad te, qui prudenti consilio cuncta moderaris, et sic medius incedis, ut si inveneris qui tibi credant; nec Anastasius contra te, nec Epiphanius scripserint; nisi ipsae epistolae reclamaverint, et fregerint tuae frontis audaciam, statim judicium utriusque contemnas, et non ad te pertineat, sive scripserint, sive non scripserint, quia de in
Abbreviated transcription (Latin):
fensio. accusatio tua ẽ: Nut alit̾ ortho¬
dorus ẽẽ ñ poteris. nͥ me hereticũ com¬
ꝓbaueris Ouid tͥ ꝓdest societas mea:
Aut quȩ ẽ ista prudentia: Accusatꝰ ab
aliis. accusas alium. Ab alio appeteris:
ꝙ illi tergũ obuertens. quiescentẽ con¬

Expanded text:
fensio, accusatio tua est? Aut aliter orthofensio, accusatio tua est? Aut aliter orthodoxus esse non poteris, nisi me haereticum comprobaveris? Quid tibi prodest societas mea? Aut quae est ista prudentia? Accusatus ab aliis, accusas alium. Ab alio appeteris; et illi tergum obvertens, quiescentem con
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib tradidisses: certatĩ ad me de italiȩ
urbe roma atq dalmatia scͥpta uenerunt.
quib me laudator pͥstinꝰ ornasses p̾eoniis.
Fateor. ilico ad obiecta respondi. ꝙ me nͦ
esse hereticũ totis uirib ꝓbare conatꝰ sũ:
misiq hos ipsos apologię meȩ libros. ad
eos quos tu uulneraueras. ut uenena
tua. nr̃a sequeret᷑ antidotꝰ. Ob hane cul¬
pam mittis mͥ & pͥores libros & recentẽ
epłam plenã iniuriarũ ꝙ criminũ :. Ouid
me uis facere bone amice: Sileã: Tantũ¬
uidebor crim̃ agnoscere. Loquar: er¬
res me gladiis tuis. & accusationẽ non
iam eccłiasticã s tͥbunalem cõminaris.
Quid feci T uid cõmerui: In quo te lesi:
Ouia me negaui hereticũ. quia tuis me¬
laudib dixi indignũ. quia hereticoꝵ
fraudulentias & peiuria aꝑto sermone
descripsi: Quid ad te. qui ꝙ̃ catholicũ
ꝙ ueracẽ te ẽẽ iactas. qui libentiꝰ me
accusas quã te defendis: Num mea de¬

Expanded text:
omnibus tradidisses, certatim ad me de Italia, et omnibus tradidisses, certatim ad me de Italia, et urbe Roma, atque Dalmatia Scripta venerunt, quibus me laudator pristinus ornasses praeconiis.Fateor, illico ad objecta respondi; et me non esse haereticum, totis viribus probare conatus sum. Misique hos ipsos Apologiae meae libros, ad eos quos tu vulneraveras; ut venena tua, nostra sequeretur antidotus. Ob hanc culpam mittis mihi et priores libros, et recentem epistolam, plenam injuriarum et criminum. Quid me vis facere, bone amice? Taceam? Videbor crimen agnoscere. Loquar? Terres me gladiis tuis, et accusationem non jam Ecclesiasticam, sed tribunalium comminaris. Quid feci? quid commerui? in quo te laesi? Quia me negavi haereticum? quia me tuis laudibus duxi indignum? quia haereticorum fraudulentias et perjuria aperto sermone descripsi? Quid ad te, qui et catholicum et veracem te esse jactas, qui libentius me accusas quam te defendis? Num mea de
Abbreviated transcription (Latin):
calcibq eollidens. si resistere uoluerit.
dicat er N onne t̾ preceptũ ẽ: quite ꝑeus¬
serit in maxilla p̾be ei & alterã. Od enĩ
bone uir.Tibi p̾ceptũ ẽ ut me u̾beres.
oculũ mͥ effodias: & si paululũ me cõmo¬
uero. eugłiea mͥ p̾cepta eantabis: Uis sci
re totas argutiarũ tuarũ strophas. et
uulpecularũ insidias quȩ habitant in pa¬
rietinis : de quib & iezechiel loquit᷑. qͤsi
uulpes in deserto ꝓpħȩ tui isrł:. Nuscul¬
ta quid feceris. ita me in tua p̾fatione
laudasti. ut obicerent᷑ mͥ laudes tuȩ: ꝙ
nisi me alienũ tantȩ laudis dixissem. he¬
reticus iudicarer. Postqu̾ã reppuli cͥmi¬
na id ẽ laudes tuas. ꝙ absq inuidia tui
nominis respondi criminib ñ cͥminato¬
ri. atq ut me catholicũ ate infamatꝰ ꝓba¬
rem. inuectus sum in heretieos: irasceris.
furis. & luculentissimos libros contͣ me
mittis. O uos eũ legendos & cantandos

Expanded text:
calcibusque collidens, si resistere voluerit, calcibusque collidens, si resistere voluerit, dicat ei: Nonne tibi praeceptum est: Qui te percusserit in maxillam, praebe illi et alteram ? Quid enim, bone vir, tibi praeceptum est, ut me verberes; oculum mihi effodias; et si paululum me commovero, Evangelii mihi praecepta cantabis. Vis scire totas  Al. tortas argutiarum tuarum strophas, et vulpecularum insidias, quae habitant in parietinis, de quibus Ezechiel loquitur: Quasi vulpes in deserto Prophetae tui, Israel ? Ausculta quid feceris. Ita me in tua Praefatione laudasti, ut objicerentur mihi laudes tuae, et nisi me alienum a tanto laudatore dixissem, haereticus judicarer. Postquam repuli crimina, id est laudes tuas, et absque invidia tui nominis, respondi criminibus, non criminatori: atque ut me catholicum a te infamatus probarem, invectus sum in haereticos; irasceris, furis, 539 et luculentissimos libros contra me cudis: quos quum legendos et cantandos
Abbreviated transcription (Latin):
sillogismꝰ tuus quo me irretire conaris
ꝙ loqueris: quẽ in hoc magist̾ optime
em̃ dare cupiebas: Si illos ad qͦs seribis:
nichil deliquerant. Sime quẽ arguis:
ñ ad me scͥꝑseras. Et ego tuis respondebo
sermonib Quẽ em̃dare cupiebas magi¬
ster indocte: Hos ne qui peecauerunt. an
me ad que ñ scͥpseras: Brutos putas ẽẽ
lectores. & om̃s ñ intelligere prudentiã
tuã immo malitiã: qua & serpens pruden¬
tior fuit cunctis bestiis in paradyso: ut
a me secretã commonitionẽ flagites qu̾e
publica accusatione ꝑsequeris. Et non
te pudet accusationẽ tuã apologiã uo¬
care. quererisq cur opponam clipeum
pugioni tuo: & tͥ quasi religiosꝰ ꝙ sanctu¬
lus ꝑsonã humilitatis imponis & dicis
Si errauerã: quare seribis aliis. & ñ meipsũ
redarguis: Hoc ipsum in te retorquebo.
Quicqd enĩ me ñ fecisse causaris. quare ñ
ipse fecisti: Uelut siquis pugnis aliquẽ

Expanded text:
syllogismus tuus, quo me irretire conaris, syllogismus tuus, quo me irretire conaris, et loqueris? « Quem in hoc, magister optime, emendare cupiebas? si illos, ad quos scribis, nihil deliquerant; si me quem arguis, non ad me scripseras. » Et ego tuis respondebo tibi sermonibus: Quem emendare cupiebas, magister indocte? eosne, qui non peccaverant? an me, ad quem non scripseras? Brutos putas esse lectores, et omnes non intelligere prudentiam tuam, immo malitiam, qua et serpens prudentior fuit cunctis bestiis in paradiso: ut a me secretam admonitionem flagites, quem publica accusatione persequeris; et non te pudet accusationem tuam Apologiam vocare? Quererisque cur opponam clypeum pugioni tuo, et tibi quasi religiosulus et sanctulus personam humilitatis imponis et dicis: « Si erraveram, quare scribis aliis, et non meipsum redarguis? » Hoc ipsum in te retorquebo: Quidquid enim me non fecisse causaris, quare non ipse fecisti? Velut si quis pugnis aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
donandꝰ es si erraueris. ꝙ ñ ꝑpetuo pudo¬
ris silentio contegendꝰ: Nisi forte ꝓ angi¬
stia temporis ñ potiusti ea in ordinẽ di¬
gerere. aut aliquẽ de eruditis conducta¬
rus eras. qui in opusculis meis geminap
eloquentiȩ tuȩ ornam̃ta ꝑ quireret.
remeabat. malui paucis ad te quã ad ali¬
os ꝓtius maledictis latiꝰ scrib̾e. Et inte¬
rim audact̾ fruito imꝑitia tua. Semel
enĩ confessꝰ es dicens. Suꝑflua tͥ rep̾¬
hensio fuit in paueis: que ꝓfessionibus
habet᷑ in om̃ib Nec rep̾hendo qd̾ cõpatũ
.codicẽ ꝓ empto posueris. cũ cõꝑatio equa¬
lium sit: emptio p̾tii annum eratio qt
refestinante eo qͥ ad te remeabat: sordi¬
solȩcistã ac barbarũ. s m̃dacẽ subdolũ.
epłam seribis. ut me cõmoneas ꝙ em̃da¬
tum uelis. ne cȩteris scandalũ facias &
aliis furentib iugulent᷑ alii: cur libͦs
cont᷑ me scribis ad alios. ꝙ legendos ꝑ
satellites tuos toto orbe disꝑgis: Ubi ẽ.

Expanded text:
si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Nisi forte prae angustia temporis potuisti ea in ordinem digerere: aut aliquem de cruditis conducturus eras, qui in opusculis meis gemmarum eloquentiae tuae ornamenta perquireret. remeabat, malui paucis ad te, quam ad alios pro tuis maledictis latius scribere. Et interim audac ter frueris imperitia tua. Semel enim confessus es, dicens: « Superflua tibi reprehensio fuit in paucis, quae professa nobis habetur in omnibus. » Nec reprehendam, quod comparatum codicem, pro empto posueris: cum comparatio aequalium sit; emptio pretii annumeratio: et refestinante eo, qui ad te remeabat, sordisoloecistepistolam scribis, ut me commoneas, et emendatum velis, ne caeteris scandalum facias, et aliis furentibus, jugulentur alii: cur libros contra me scribis ad alios, et legendos per satellites tuos toto orbe dispergis? Ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
stis: cultꝰ ipse sine cultu. Sola uitȩ suȩ ꝓ¬
meruit ȩqualitatẽ. ut ꝙy in urbe pompȩ.
lasciuiȩ. delitiarum. in qua humilem ẽẽ
miseria est. ꝙ boni eam predicent. ꝙ ma¬
li detrahere ei non audeant: uiduȩ eam
imitent᷑ & uirgines. maritatȩ colant: no¬
xiȩ timeant. suscipiant sacerdotes: Lei¬

Expanded text:
ste, cultus ipse sine cultu. Sola vitae suste, cultus ipse sine cultu. Sola vitae suae aequalitate promeruit, ut in Urbe pompae, lasciviae, deliciarum, in qua humilem esse miseria est, et boni eam praedicent, et mali detrahere non audeant. Viduae eam imitentur et virgines, maritae colant, noxiae timeant, suspiciant Sacerdotes. E
Abbreviated transcription (Latin):
ad credendum do prestante possibile ẽ.
ita in qͥnquageriam ꝑuenit etatẽ. ut non
doleret stomachꝰ. non uiscerũ cruciaret᷑
incuria. ñ sicea humꝰ iacentia m̃bra con¬
fringeret. ñ sacco asꝑa cutis fetorẽ ali¬
quem sitũq contrahebat: s sano corpo¬
re animo samior. solitudinẽ putaret᷑¬
esse delitias: & in urbe turbida inueni¬
ret heremũ monachoꝵ. Et hȩc quidẽ
tu meliꝯ nosti a qua pauea didicimꝰ. ꝙ¬
cuiꝰ cernentib oculis durities de genib
cameloꝵ in illo sc̃o corpuseulo ꝑ orandi
frequentiã obcalluisse ꝑspecta ẽ. Nos qd̾
scire possumꝰ: explicamo. Nichil illi se¬
ueritate iocundis. nichil iocunditate se¬
uerio. nichil risu tristiꝰ. nichil tristicia
suauiꝰ. Ita pallor in facie ẽ. ut eũ conti¬
nentiam indicet. ñ redoleat ostentatio
nem. Sermo silens: & silentiũ loquens:
nec citus. nec tardꝰ incessus. Idem semꝑ ha¬
bitus. neglecta mundicies. ꝙ inculta ue¬

Expanded text:
ad credendum deo praestante possibile est, ad credendum deo praestante possibile est, ita ad quinquagenariam peruenit aetatem, ut non doleret stomachus, non uiscerum cruciaretur incuria, non sicca humus iacentia membra confringeret, non sacco asperata cutis fetorem aliquem situmque contraheret, sed sana corpore, animo sanior solitudinem putaretesse delicias et in urbe turbida inueniret heremum monachorum. Et haec quidem tu melius nosti, a qua pauca didicimus et cuius oculis durities de genibus camelorum in illo sancto corpusculo per orandi frequentiam obcalluisse perspecta est. nos, quod scire possumus, explicamus. nihil illius seueritate iocundius, nihil iocunditate seuerius, nihil risu tristius, nihil tristitia suauius. ita paHor in facie est. ut, cum continentiam indicet, nem. Sermo silens, et silentium loquens. Nec citus, nec tardus incessus. Idem semper habitus. Neglecta mundities, et inculta ve
Abbreviated transcription (Latin):
tre impetrare ñ poterat pio induta nego¬
tiationis auspicio. se repente dño conse¬
crauit. ut intelligeret uniu̾sa cognatio
non posse ei aliud extorqueri. quȩ iam
scłm damnasset in uestib S ed ut dic̾e
ceꝑamꝰ. ita se semꝑ moderate habuit. &
int̾ cubiculi sui secreta custodiuit. ut
nunquã pedem ꝓferret in publicũ. nun¬
quam uiri nosset alloquiũ. ꝙ qd̾ magis
sit mirandum. sororẽ uirginẽ amaret
potis quã uideret. Operabat᷑ manib suis.
sciens scͥptum ẽẽ. qui ñ oꝑatur ñ man¬
ducet. S ponso. aut orans loquebat᷑
aut psallens. Ad mr̃m limina. pęne
inuisa ꝓꝑabat. Et cum gauderet ꝓpo¬
sito suo. in eo uehem̃tiꝰ exultabat᷑. qd̾
se nullꝰ agnosceret. Cumq ꝑ omnem
annum ugi ieiunio pasceretur. biduo
triduoq sic ꝑmanens : tunc uͦ in quadra¬
gesima nauigii sui uela tendebat. om̃s
pęne ebdomadas uultu lȩtante coniun¬
gens. & qd̾ impossibile forsitan hominib

Expanded text:
tre inpetrare non poterat, pio iuduta negotre inpetrare non poterat, pio iuduta negotiationis auspicio se repente domino consecrauit, ut intellegeret uniuersa cognatio non posse ei aliud extorqueri, quae iam saeculum damnasset in uestibus. Sed, ut dicere coeperamus, ita se semper moderate habuit et intra cubiculi sui secreta custodiit, ut numquam pedem proferret in publicum, numquam uiri nosset adloquium et. quod magis sit admirandum, sororem uirginem amaret potius, quam uideret. operabatur manibus suis sciens scriptum esse: qui non operatur, nec manducet. sponso aut orans loquebatur aut psallens, ad martyrum limina paene inuisa properabat et, cum gauderet proposito suo, in eo uehementius exultabat, quod se nullus agnosceret. cumque per omnem annum iugi ieiunio pasceretur biduo triduoque sic permanens, tum uero in quadragesima. nauigii sui uela tendebat omnes paene ebdomadas uultu laetante coniungens. et, quod inpossibile forsitan hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
licet d̾s presciꝰ futuroꝵ & ieremiam scĩfi¬
cet in utero. ꝙ ioħem in aluo matris faci¬
at exultare. ꝙ paulum ante constitutio¬
nem mundi separet in ȩugłium filii sui:
ad ea uenio quȩ p̾t quintũ decimũ annũ
sudore ꝓprio elegit. arripuit. tenuit. cȩpit.
impleuit. Uniꝰ cellulȩ clausa angustiis. la¬
titudine paradysi fruebat᷑. Idem terrȩ solũ
& orationis locus extitit & quietis. Ieuniũ
pro ludo habuit. mediam ꝓ refectione: &
cum eam non uescendi desiderium s huma¬
na confectio ad cibum traheret: pane ꝙ
sale ꝙ aqua frigida concitabat magis esuri¬
em quã restinguebat. Et quia pene oblitꝰ
sum qđ in pͥncipio debui dicere: cũ pͥmum
hoc ꝓpositũ arripuit. aurum colli sui quã
murenulam uulgͦ uocat. qd̾ scilieet me¬
tallo in uirgulas lentescente quada ordi¬
nis flexuosi cathena contex it᷑. absq paren¬
tib uendidit. & tunicam fusciorẽ qũa a ma-¬

Expanded text:
licet deus praescius futurorum et Hieremiam sanctifilicet deus praescius futurorum et Hieremiam sanctificet in utero et Iohannem in aluo matris faciat exultare et Paulum ante constitutionem mundi separet in euangelium filii sui: ad ea uenio, quae post duodecimum annum sudore proprio elegit, arripuit, tenuit. coepit, inpleuit. Unius cellulae clausa angustiis latitudine paradisi fruebatur. idem terrae solum et orationis locus extitit et quietis. ieiunium pro ludo habuit, inediam refectionem; et cum eam non uescendi desiderium, sed humana confectio ad cibum traheret, pane et sale et aqua frigida concitabat magis esuriem, quam restinguebat. et quia paene oblitus sum, quod in principio debui dicere, : cum primum hoc propositum arripuit, aurum colli sui. quam murenulam uulgus uocat, quod scilicet metallo in uirgulas lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur, absque parentibus uendidit et tunicam fusciorem, quam a ma
Abbreviated transcription (Latin):
eprehendat qd in epłis
aliquos aut laudamꝰ aut car¬
pimꝰ. cum & in arguendis
malis sit correptio cęteroꝵ.
& in optimis predicandis bono¬
rum ad uirtutẽ studia inciten¬
tur. Nudis terciꝰ de beatȩ memoriȩ lea ali¬
qua dixeramꝰ. Ilico pupugit animũ. et
michi uenit in mentẽ non debere nos ta¬
cere de uirgine. qui de seđo ordine casti¬
tatis locuti sumꝰ. Igit᷑ asellȩ nr̃ȩ uita bre¬
uit̾ explicanda ẽ. cui queso ne hanc epłam
legas. grauat᷑ quippe laudib suis: s his po¬
tiꝰ quȩ adolescentulȩ sunt legere dignare.
ut ad exemplum eiꝰ se instituentes. conu̾sa¬
tionem illiꝰ. ꝑfectȩ uitȩ normam arbitren¬
tur. Pret̾mitto qđ in mat̾s utero benedicit᷑
ei antequã nascat᷑. qd̾ in fiala nitentis uitri
& om̃i speculo purioris. pat̾ uirgo tradit᷑
fantiȩ. ꝙ uix annũ decimum ętatis exce¬
dens. honore futurȩ beatitudinis conse¬
cratur. sit gr̃ȩ om̃e qd̾ ante laborẽ fuit.

Expanded text:
eprehendat, quod in epistulis aliquos aut laudamus aut carpimus, cum et in arguendis malis sit correptio ceterorum et in optimis praedicandis bonorum ad uirtutem studia concitentur. nudius tertius de beatae memoriae Lea aliqua dixeramus: ilico pupugit animum et mihi uenit in mentem non debere nos tacere de uirgine, qui de secundo ordine castitatis locuti sumus. igitur Asellae nostrae uita breuiter explicanda est, cui quaeso ne hanc epistulam legas - grauatur quippe laudibus suis -, sed his potius, quae adulescentulae sunt, legere dignare, ut ad exemplum eius se instituentes conuersationem illius perfectae uitae normam arbitrentur. Praetermitto, quod in matris utero benedicitur ei, antequam nascatur, quod in fiala nitentis uitri et omni speculo purioris patri uirgo traditur pannis, uix annum decimum aetatis excedens honore futurae beatitudinis consecratur; sit gratiae omne, quod ante laborem fuit,