comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu ad nos. ꝙ ñ ad nos loquat᷑ dñs: ne moria¬
nec in monte t̾ruit: s intrauit in domũ.
De celo quidẽ factus ẽ subito sonꝰ. quasi fer¬
ret᷑ flatꝰ uehemens sonuit. s nulł expauit.
Andisti sonũ: uide ꝙ ignẽ: qi in monte utrũꝙ
erat. & ignis. ꝙ sonitꝰ. S illic etiã fumꝰ: hic
ignis serenꝰ. Uise st̃ enĩ inqt illa scͥptura lin¬
gue diuise uelud ignis. Numqͥd de longinqͦ
t̾ritans: absit. Nã insedit suꝑ unũquemꝙ
intellige sp̃m ñ in lapide. s in corde scbentẽ.

Expanded text:
tu ad nos, et non ad nos loquatur Dominus, ne moriatu ad nos, et non ad nos loquatur Dominus, ne morianec in monte terruit, sed intravit in domum. De coelo quidem factus est subito sonus, quasi ferretur flatus vehemens: sonuit, sed nullus expavit. Audisti sonum, vide et ignem; quia et in monte utrumque erat, et ignis et sonitus; sed illic etiam fumus, hic vero ignis serenus. Visae sunt enim illis, inquit Scriptura, linguae divisae, velut ignis. Numquid de longinquo territans? Absit. Nam insedit super unumquemqintellige Spiritum, non in lapide, sed in corde scribentem.
Abbreviated transcription (Latin):
uidete ꝯcordiam: uidete distantiã. Concordiã
legis: distantiã plebis. Celebrabat᷑ pascha ĩ ue-¬
teri ppło sicut nostis occisione agni cũ azi¬
mis. uͥ occisio ouis xp̃m significat: arima aũ
uitã nouã. hoc ẽ sine uetustate ferm̃ti. Unde
illo uet̾e ppło: nond̾u in luce sulgente. s in
umbra significante celebratũ ẽ. ꝙ pꝰ qͥnqͣg in¬
ta dies a celebratione pasche. sic̃ comꝑutans
inueniet qui uoluerit: dat᷑ lex in monte syna
scͥpta digito dĩ. Uenit uerũ paschaͥ ĩmolat᷑ xͤ¬
tnͣsitũ fac de morte ad uitã. Transitꝰ enĩ int̾¬
p̃tat᷑ hebraice pascha: qd̵ exp̃ssit euglista dicẽ:.
Cũ aũ ueniret hora: ut tnͣsiret ib̃c de hoc mũ¬
do ad patrẽ. Celebrat᷑ gͦ pascha: resurgit d̃ns
facit mͣsitũ de morte ad uitã. Qdͥ gͦ pꝰ pascha:
Numerant᷑ qͥnquaginta dies: ꝙ uenit sp̃c sẽs¬
longe stabat: timor erat: amor ñ erat. Nã usꝙ
adeo timuert̃: ut dice̾nt ad moysen. Loq̃re

Expanded text:
idete concordiam, videte distantiam; concordiam Legis, distantiam plebis. Celebratur Pascha in veteri populo, sicut nostis occisione agni cum azymis: ubi occisio ovis Christum significat, azyma autem novam vitam, hoc est, sine vetustate fermenti. Unde illo veteri populo, nondum in luce fulgente, sed in umbra significante celebratum est: et post quinquaginta dies a celebratione Paschae, sicut computans inveniet qui voluerit, datur Lex in monte Sina, scripta digito Dei. Venit verum Pascha, immolatnsitum facit a morte ad vitam. Transitus enim interpretatur hebraice Pascha: quod expressit evangelista dicens, Cum autem veniret hora ut transiret Jesus de hoc mundo ad Patrem . Celebratur ergo Pascha, resurgit Dominus, facit transitum a morte ad vitam, quod est Pascha; et numerantur quinquaginta dies, et venit Splonge stabat, timor erat, amor non erat. Nam usque adeo timuerunt, ut dicerent ad Moysen: Loquere
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Sic enĩ nos d̾s eruit de potestate tenebra¬
rũ: & transtulit in regnũ filii caritatis
suȩ. De quo regno dicit. Regnũ meũ ñ ẽ

Expanded text:
nt. Sed Deus nos eruit de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii claritatis suae, de quo regno dicit: Regnum meum non est
Abbreviated transcription (Latin):
rã salui factiestis ꝑ fidem: ⁊ hoc ñ ex
uob̃. s dĩdonũ ẽ: non ex oꝑib. ne forte di¬
cas. ꝓmerui & ideo accepi. Non putes te ꝓm̾en¬
do accepisse. qui non ꝓmerereris nͥ accepisses
Grã precessit meritum tuũ. Non gratia ex
merito: s merctũ ex gr̃a. Nam si grã ex mĩto.
emisti. non gratis accepisti. Pnichilo inqͥt sal¬
uos facies illos. Quid ẽ ꝓnichilo saluos facieᷤ
eos: Nich̾ inuenis in eis unde salues: & tñsal¬
uas. Gratis das: gratis saluas. Omĩa mĩta p̃ce¬
dis: ut donatua consequantur mi̾tamea.
Ersꝰ gratis das. gratis saluas: qui nicħ inueni
unde salues: & multum inuenis unde dãpneᷤᷤ¬

Expanded text:
alvi facti estis per fidem; et hoc non ex vobis, sed Dei donum est: non ex operibus . Ne forte dicas, Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse, qui non promerereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum: non gratia ex merito, sed meritum ex gratia. Nam si gratia ex merito; emisti, non gratis accepisti. Pro nihilo, inquit, salvos facies eos . Quid est, Pro nihilo salvos facies eos? Nihil in eis invenis unde salves, et tamen salvas. Gratis das, gratis salvas. Omnia merita praecedis, ut dona tua consequantur merita mea. Prorsus gratis das, gratis salvas, qui nihil invenis unde salves, et multum invenis unde damne
Abbreviated transcription (Latin):
aduiuat. Scłi leticia ẽ: impunita neqͥtia.
Luxurient᷑ homines: fornicent᷑ in spec laculis:
nugent᷑: ebriositate ingurgitent᷑: turpitudine
fedent᷑: nich mali patiant᷑: ꝙ uidete scł̃i gau¬
diũ. Ista mala que ꝯmemoraui ñ castiget fa¬
in pace carnis. in securitate male m̃tis: ꝙ
uidete scłi gaudiũ. S ñ cogitat ds: sic̃ homo.
Alia ẽ di cogitatio: alia hominis. Magnȩ mi¬
scd̃ie ẽ nequitiã impunitã ñ relinq̃re: ꝙ nȩ
cogat᷑ in extremo gehenna dampnare: mͦ fa¬
gello dignat᷑ castigare. Bonũ ẽ nob̃: ut subue¬
niat castigando. Q tam̃ si facta gn̾is humani
Noluit eẽ unꝰ: qui mortuus ẽ unꝰ. Multos
enĩ filios di: fecit unicꝰ filiꝰ d̾i. Eiit sibi fr̃s
sanguine suo: ꝓbauit repbatꝰ: redemit uen¬
ditꝰ. honorauit iniuriatꝰ: uitiificauit occisꝰ.
Dubitas qͥd dabit tͥbona sua: qͥ ñ dedignatꝰ
ẽ susciꝑe mala tua: Ergo fr̃s gaudete ĩ d̾no
ñ in scło: id ẽ gaudete in u̾itate. ñ in iniqͥta¬

Expanded text:
dico. Saeculi laetitia est impunita nequitia. Luxurientur homines, fornicentur, in spectaculis nugentur, ebriositate ingurgitentur, turpitudine foedentur, nihil mali patiantur: et videte saeculi gaudium. Ista mala quae commemoravi, non castiget fain pace carnis, in securitate malae mentis: ecce videte saeculi gaudium. Sed non cogitat Deus sicut homo: alia est Dei cogitatio, alia hominis. Magnae misericordiae est, nequitiam impunitam non relinquere: et ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare. CAPUT V. 5. Impuniat castigando. Et tamen si facta generis humani Noluit esse unus, qui mortuus est unus. Multos enim filios Dei fecit unicus Filius Dei. Emit sibi fratres sanguine suo, probavit reprobatus, redemit venditus, honoravit injuriatus, vivificavit occisus. Dubitas quod dabit tibi bona sua, qui non dedignatus est suscipere mala tua? Ergo, fratres, gaudete in Domino, non in saeculo: id est, gaudete in veritate, non in iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit amicꝰ eẽ huiꝰ mundi. sicut dic̃¬
scͥptura: inimicꝰ di reputabit᷑. Sicut aũ
ñ potest homo duob dñis seruire: sic ne
om̃ino contͣria. Quando gaudet᷑ in scło:
ñ gaudet᷑ in dño. Quando gaudet᷑ in dño:
ñ gaudet᷑ in scło. Uincat gaudiũ in dño
donec finiat᷑ gaudiũ in scło. Gaudium
in dño semꝑ augeat᷑: gaudiũ in scl̃o sẽꝑ¬
minuat᷑. donec finiatur. Non ido ista dicũ

Expanded text:
voluerit amicus esse hujus mundi, sicut Scriptura dicit, inimicus Dei reputabitur . Sicut autem non potest homo duobus dominis servire ; sic neomnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in Domino, non gaudetur in saeculo. Vincat gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo seminuatur, donec fini
Abbreviated transcription (Latin):
mũ ẽ. isto mͦ. ꝑ suo mͦ sciunt eã scĩ an¬
geli: hoĩes aũ nc̃ longe infra. qnͣtulibet
ꝓuectu m̃tis excellant. Consid̾and̾u ẽ
enĩ qnͣtus uir dicebat. Ex parte scimꝰ.
& ex parte ꝓpħamꝰ. donec ueniat qͦd ꝑ¬

Expanded text:
mus: isto modo pro suo modo sciunt eam sanngeli; homines autem nunc longe infra, quantumlibet prouectu mentis excellant. Considerandum est enim quantus uir dicebat: Ex parte scimus et ex parte prophetamus, donec ueniat quod p
Abbreviated transcription (Latin):
ante dixi. Hidemꝰ nc̃ ꝑ specułu in enigia¬
te: tc̃ aũ facie ad faciem. Premiũ itaq si¬
dei: nob̃ uisio ista seruat᷑. De qua ꝙ io¬
hannes apłs loqñs. cũ apparuerit in¬
quit similes ei erimꝰ: qm̃ uidebimꝰ eũ si¬
cuti ẽ. facies aũ d̃i manifestatio eiꝰ intel¬
ligenda ẽ: ñ aliqd tale m̃brũ. quale noᷤᷤ

Expanded text:
ante dixi: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem. Praemium itaque fidei nobis uisio ista seruatur, de qua et Iohannes apostolus loquens: Cum apparuerit, inquit, similes ei erimus, quoniam uidebimus eum sicuti est. Facies autem Dei manifestatio eius intellegenda e
Abbreviated transcription (Latin):
appellant᷑ infantes: mundata st̃ om̃ia pec¬
cata eoꝵ. Ueteres intrauert̃: noui exiert̃.
Qͥd ẽ ueteres intrauert̃: noui exiert: Se¬
nes intrauert̃: infantes exiert̃. Senectus
enĩ uet̾nosa. uetusta uita: infantia autẽ re¬

Expanded text:
data sunt omnia peccata ipsorum. Veteres intraverunt, novi exierunt. Quid est, veteres intraverunt, novi exierunt? Senes intraverunt, infantes exierunt. Senectus enim veternosa, vetusta vita: infantia autem re
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is nouitas ꝓfana eẽt: nec a d̾no diceret᷑
mandatũ nouũ do uob̃. nec testam̃tũ appel¬
laret᷑ nouũ: nec cantaret uniu̾sa t̾ra canti¬
cũ nouũ. S ꝓfane st̃ ũboꝵ nouitates: ũbi
dicit. mulier insipiens & audax. panes oc¬
cultos libent̾ attingiteꝰ & aque furtiue dul¬
cedinẽ. ab hac pollicitatione false scientie

Expanded text:
novitas profana esset, nec a Domino diceretur, Mandatum novum do vobis ; nec Testamentum appellaretur Novum, nec cantaretur in universa terra Canticum novum. Sed profanae sunt verborum novitates, ubi dicit mulier insipiens et audax: Panes occultos libenter attingite, et aquae furtivae dulcedinem. Ab hac pollicitatione falsae scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
tres uiros ab ignib. aliosq patres qui ex
ret de manibꝰ iudeoꝵ. eũꝙ in potestate
seuientiũ usq ad mortis exitiũ derelinq̃¬
ret. Ut qͥd hoc. ꝓpter qͥd hoc. ñ ꝓpt̾ illud qͦd
paulo pͦt. in eodẽ psalmo dic̃. ñ ad insipien¬

Expanded text:
tres uiros ab ignibus aliosque patres, qui extres uiros ab ignibus aliosque patres, qui exret de manibus Iudaeorum eumque in potestate saeuientium usque ad mortis exitum derelinqueret. ut quid hoc? propter quid hoc nisi propter illud, quod paulo post in eodem psalmo dic
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ñ eruit. eũq dereliquisse uisus ẽ excla¬
mantẽ ds ds̃ ms ut qͥd me dereliquisti:
ut eo mͦ in se tnssiguraret martyres suos.
qui ꝙ si mori nollent. qͦd etiã petro q̃reit.
alt̾ te cinget & feret quo tu ñ uis. significãs
qua morte clarificaturꝰ eẽt dm. & ob hoc a
do suo derelicti uiderent᷑ ad tempꝰ. cũ eis
nollet p̃stare qͦd uellent: illã uocẽ cordis
emitterent. illũq ad hib̾ent pietatis af¬
fectũ. quẽ passione impendente ore ꝓpͥo
dns exp̃ssit eos in se idemtdẽ tnssiguranᷤ:
uerũ ñ qͦd ego uolo s qͦd tu uis pat. In qͦrũ
enĩ pͥmitꝰ. ñ in ipso capite nr̃o debuit appare
id ẽ quare. ꝓpt̾ qͥd. quã ob causã: Pfecto
erat enĩ aliqua causa eaq ñ parua. ut noe
lib̾aret de diluuio. loth de cȩlesti incendio.
ẏsaac de imminenti gladio: ioseph de ca¬
lũpnia mulieris & custodia carceris. mo¬
ysen ab egyptiis. raab de excidio ciuitatis.
susannã a testib falsis. daniełe a leonibus.

Expanded text:
on eruit eumque dereliquisse uisus est exclamantem: Deus, deus meus, ut quid me dereliquisti? ut eo modo in se transfiguraret martyres suos, qui, etsi mori nollent, quod etiam Petro dixit: \'Alter te cinget et feret, quo tu non uis\\ significans. qua morte glorificaturus erat deum, et ob hoc a deo suo derelicti uiderentur ad tempus, cum eis nollet praestare, quod uellent. illam uocem cordis emitterent illumque adhiberent pietatis affectum, quem passione inpendente ore proprio dominus expressit eos in se identidem transfigurans: Verum non quod ego uolo, sed quod tu uis, pater. In quo enim primitus nisi in ipso capiid est quare. propter quid, quam ob causam? profecto enim erat aliqua causa eaque non parua, ut Noe liberaret de diluuio. Loth de caelesti incendio. Isaac de imminenti gladio, Ioseph de calumnia mulieris et custodia carceris, Moysen ab Aegyptiis, Raab de excidio ciuitatis, Susannam a testibus falsis, Danihelem a leonibus.
Abbreviated transcription (Latin):
& usq ad mortẽ erempla patientie a san¬
guine abel. usq ad sangumẽ ⁊acharie: qͦp
sanguinẽ dic̃ dns iħ̃c ab eis exigend̾u. qui¬
in patrũ suoꝵ a quib illi occisi st̃. ꝑseue
defuit. nec deest bonoꝵ sideliũ multitudo.
qui etiã ista temꝑali felicitate p̃polleant
ꝙ in ea largitoris dĩ bonitatẽ miscłiam q
exꝑiant᷑ : tenentes tam̃ qͦd dispensator no¬
ui testam̃ti diuitib huiꝰ scłi apls p̃cepit¬

Expanded text:
unt tamen exempla patientiae, a sanguine Abel usque ad sanguinem Zachariae, quorum sanguinem dicit Dominus ab eis exigenduin patrum suorum, a quibus illi occisi sunt, iniqudefuit nec deest bonorum fidelium multitudo, qui etiam ista temporali felicitate praepolleant et in ea largitoris dei bonitatem misericordiamque experiantur tenentes tamen, quod dispensator noui testamenti diuitibus huius saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
uob̃ d̃s reuelabit. & ne forte incurre¬
rent in seductores. qui cos uelint a fide
au̾tere ꝓmittendo scientiã u̾itatis. &
tam̃ in qͦd ꝑuenimꝰ: in ee ambrilemꝰ. Sĩ qͥd
gͦ intellexeris. qͦd ñ sit ꝯtͣ regulã catholice
fidei. ad quã uelud uiã. que te ducat ad
pat̾am ꝑuenisti. & sic intellex̾is. ut inde
dubirari om̃ino ñ debeat: adde ad edifi¬
ciũ: noli tam̃ relinq̃re fundam̃tũ. Exl

Expanded text:
obis Deus revelabit. Et ne forte incurrerent in seductores, qui eos vellent a fide avertere promittendo scientiam veritatis, et tamen in quod pervenimus, in eo ambulemus . Si quid ergo intellexeris quod non sit contra regulam catholicae fidei, ad quam, velut viam quae te ducat ad patriam, pervenisti; et sic intellexeris, ut inde dubitare omnino non debeas: adde aedificium, noli tamen relinquere fundamentum. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
ides in nobis: xꝑc in nobis. Quid
apls. Ad ipsum enim ꝑtinet uidere ue¬
ritatẽ: cum ille dixerit. ego sum ueritas.
It cum loquebatur in apło dicente
an uultis exꝑimentũ acciꝑe eius qui in
me loquitur xp̃c: ñ ei foris utiq s in
ipso corde. idest in illo cubili. ubi oran¬
dum ẽ. loquebat᷑.¬

Expanded text:
ides in nobis, Christus in nobis. Quid s; ad ipsum enim pertinet videre veritatem, cum ille dixerit: Ego sum veritas . Et cum loquebatur in Apostolo dicente: An vultis experimentum ejus accipere qui in me loquitur Christus ? non ei foris utique; sed in ipso corde, id est, in illo cubili ubi orandum est , loquebat
Abbreviated transcription (Latin):
te uoluit ẽẽ boni. ñ formidatorẽ mali: ꝙ ex
eo ipso qd desiderabas. inde te t̾ruit. Qm̃ stas¬
ti ẽẽnt duo uolentes uid̾e sołe oriturũ. si eo¬
tend̾ent int̾ se qua parte oriturꝰ eẽt. & qͦmͦ
uideri posset: ꝙ nata int̾ se ꝯtrou̾sia litiga¬
rent. litigantes se cederent: cedendo oculos
suos extinguerent. ut illũ ortũ uidere ñ pos¬
sent. Ergo ut dm uidere possimꝰ: fide corda
mundemꝰ karitate sanemꝰ. pace firmemꝰ.:
qr hoc ipsũ unde inuicẽ diligimꝰ. iã ex illo ẽ
quẽ uidere desideramꝰ.¬

Expanded text:
te voluit esse boni, non formidatorem mali: et eo ipso quod desiderabas, inde te terruit. ti essent duo volentes videre solem oriturum, si contenderent inter se, qua parte oriturus esset, et quomodo videri posset, et nata inter se controversia litigarent, litigando se caederent, caedendo oculos suos exstinguerent, ut illum ortum videre non possent? Ergo ut Deum videre possimus, fide corda mundemus, charitate sanemus, pace firmemus: quia hoc ipsum unde invicem diligimus, jam ex illo est, quem videre desideramus
Abbreviated transcription (Latin):
na ẽ que utiq: a discendo nom̃ accepit: unde
ꝙ scientia dici potest. Ad hoc enĩ queq res diᷤ¬
cit᷑. ut sciat᷑: ꝗͣuis alia notione in hiis que ꝓ
peccatis stus unꝰquisq mala patit᷑ ut corriga¬
tur. dici soleat disciplina. Unde illud ẽ ĩ epła
ad hebreos. Qͥs enĩ ẽ filiꝰ: cui ñ det disciplinã
pat̾ eiꝰ: Ꝙ illud euidentiꝰ in eadem. Omĩs uͦ

Expanded text:
na quae utique a discendo nomen accepit, unde et scientia dici potest. Ad hoc enim quaeque res discitur, ut sciatur. Quamvis alia notione, in iis quae pro peccatis suis mala quisque patitur ut corrigatur, dici soleat disciplina. Unde illud est in Epistola ad Hebraeos, Quis enim est filius, cui non det disciplinam pater ejus? et illud evidentius in
Abbreviated transcription (Latin):
le suasa u̾sutia in hominis sensũ serꝑe
affectans. cui utiq stanti. qm̃ ipse cecid̾at
inuidebat: fallatiã sermocinatꝰ ẽ semine:¬
a parte scilioeti inferiori illiꝰ humane
copulȩ. incipiens: ut gradatim ꝑueniret
ad totũ: ñ existimans uirũ facile credulũ
nec errando posse decipi: s dũ alieno cedit
errori. Sicut enĩ aaron erranti ppło adido¬
lũ fabͥcandũ ñ osensit inductus. s cessit ob¬
strictus: nec salomonẽ credibile ẽ. errore
putasse ydolis ẽẽ seruiend̾u. s blandiciis
femineis ad illa saclegia suisse ꝯpulsũ:
ita credend̾u ẽ illũ uirũ sue femine. uni
unũ. hominẽ homini. ꝯiugẽ ꝯiugi. add̾i
legẽ tnͣsgrediend̾a. ñ tamꝙͣ uerũ loqñti
credidisse seductũ⁊ s sociali necessitũ diẽ
paruisse. Non enĩ frustra dixit apłs.¬
s adam ñ ẽ seductꝰ mulier aũ seducta ẽ.
nͥqr illa. qͦd ei serpens locutꝰ ẽ tamꝙͣ u̾ũ
eẽ accepit᷑: ille aũ ab unico noluit ꝯsortio

Expanded text:
lesuada uersutia in hominis sensum serpere adfectans, cui utique stanti, quoniam ipse ceciderat, inuidebat, cola parte scilicet inferiore illius humanae copulae incipiens, ut gradatim perueniret ad totum, non existimans uirum facile credulum nec errando posse decipi, sed dum alieno cedit errori. Sicut enim Aaron erranti populo ad idolum fabricandum non consensit inductus, sed cessit obstrictus, nec Salomonem credibile est errore putasse idolis esse seruiendum, sed blanditiis femineis ad illa sacrilegia fuisse conpulsum: ita credendum est illum uirum suae feminae, uni unum. hominem homini, coniugem coniugi, ad Dei legem transgrediendam non tamquam uerum loquenti credidisse seductum, sed sociali necessitudine paruisse. Non enim frustra dixit apostolus: Adam non est seductus, mulier autem seducta est, nisi quia illa quod ei serpens locutus est, tamquam uerum esset, accepit, ille autem ab unico noluit consortio
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ aꝑtiꝰ. In similitudinẽ inquit p̃uaricationis
ade. Hos aũ seductos intelligi uoluit: qui
qͦd faciunt. ñ putant eẽ peccatũ. Ille aũ sciu
alioquin qͦmͦ uerũ erit: adam ñ ẽ seductus:
d in exꝑtus diuine seu̾itatis. in eo falli potu¬
it: ut ueniale crederet ẽẽ ꝯmissũ. Ac ꝑ hoc in
eo quid̃e quo mulier sẽducta ẽ. ñ ẽ ille sedue¬
tus: s eũ fefellit. qͦmͦ fuerat uidicand̾u qͦd erat
dicturꝰ. mulier quã dedisti mͥ ipsa mͥ dedit.
& manducaui. Qͥd gͦ pluribꝰ: Ꝙ si credendo
ñ ambo sunt decepti: peccando tam̃ ambost̾
capti: ꝙ diaboli laqueis implicati. Saluabi.¬

Expanded text:
post apertius, In similitudine, inquit, praevaricationis Adae . Eos autem seductos intelligi voluit, qui id quod faciunt, non putant esse peccatum: ille autem scivit. Alioquin quomodo verum erit, Adam non est seductus? Sed inexpertus divinae severitatis in eo falli potuit, ut veniale crederet esse commissum. Ac per hoc in eo quidem quo mulier seducta est, non est ille seductus, sed eum fefellit, quomodo fuerat judicandum quod erat dicturus, Mulier quam dedisti mecum, ipsa mihi dedit, et manducavi . Quid ergo pluribus? Etsi credendo non sunt ambo decepti, peccando tamen ambo sunt capti, et diaboli laqueis implicati. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
ones aũ. siue ut ur̃i codices ħnt. postula¬
tiones fiunt: cũ ppłs henedr̃. Tc̃ enĩ antis¬
utes uelut aduocati: susceptos suos ꝑ ma-¬
nꝰ impositionẽ miscd̾issime offert pote¬
stati. Quib ꝑactis. & participato tanto
sacram̃to. gr̃arũ actio c̃cta ocludit: quã
in hiis etiã u̾bis ultimã cõmendauit

Expanded text:
ones autem siue, ut uestri codices habent, postulationes fiunt, cum populus benedicitur; tunc enim antistites uelut aduocati susceptos suos per manus inpositionem misericordissimae offerunt potestati. quibus peractis et participato tanto sacramento gratiarum actio cuncta concludit, quam in his etiam uerbis ultimam commendauit
Abbreviated transcription (Latin):
discernunt᷑. uͥ ait: obsecͦ itaq pͥmũ om̃iũ
fieri obsecrationes. orationes. int̾pellatio¬
nes. gr̃arũ actiones. Precationes & dep̃cati¬
ones. multi nr̃m hocidem putant: & hoc
cotidiano usu iã om̃ino p̃ualuit. Qui autẽ
distinctiꝰ latine locuti sõ: p̃cationib ute¬
Ebant᷑ in optandis bonis: dep̃cationib uͦ in
deuitandis malis. Precari enĩ dicebant eẽ.
depellere. S usitatũ iã loquendi modit potiꝰ
sequam᷑ s & siue p̾cationes. siue dep̃cationes ĩ
da ñ st̃. S eligo in hĩs u̾bis hoc intelligere.
qͦd om̃is uł pene om̃is freqn̾tat eccłiatut
p̃cationes accipiamꝰ dictas qͣs facimꝰ in ce-¬

Expanded text:
ns ait: obsecro itaque primum omnium fieri obsecrationes, orationes, interpellationes, gratiarum actiones. Precationem et deprecationem, multi nostri haec idem putant et hoc cotidiano usu iam omnino praeualuit. qui autem distinctius latine locuti sunt, precationibus utebantur in optandis bonis, deprecationibus uero in deuitandis malis. precari enim dicebant esse depellere. sed usitatum iam loquendi modum potius sequamur et siue precationes siue deprecationes inuda non sint. sed eligo in his uerbis hoc intellegere quod omnis uel paene omnis frequentat ecclesia, ut precationes accipiamus dictas, quas facimus in ce
Abbreviated transcription (Latin):
ni fideles. dnis sius temꝑalib equanimit̾
fidelit̾q seruire: qͦs iudicaturi st̾. si usq in
finẽ iniqͦs inuenerint. aut cũ quib equalit
regnaturi st̃. si & illi ad u̾bũ dni ou̾si fueru
om̃ib tñ p̃cipit᷑ seruire humanis potesti¬
tib. atq t̾renis: qͦ usq pꝰ tempꝰ p̾finitũ qͦd

Expanded text:
nis suis temporalibus aequanimiter fideliterque servire, quos iudicaturi sunt, si usque in finem iniquos invenerint, aut cum quibus regnaturi sunt, si et illi ad verum Deum conversi fuerint. Omnibus tamen precipitur servire humanis potestatibus atque terrenis, quousque post tempus prefinitum ab
Abbreviated transcription (Latin):
gurate significat eccł̃iam xp̃i in om̃ib sc̃ĩs eiꝰ.
qui fr̾ ciues iħrłm celestis: seruiturã fuisse sub
regib huiꝰ scł̃i. Dicit enĩ ꝙ apłica doct̾na. ut
om̃is anima sublimiorib potestatib sub-¬
dita sit: ꝙ ut reddant᷑ om̃ia om̃ib. cui tribu¬
tũ tributũ. cui uectigal uectigal & cet̾a que

Expanded text:
gurate significabat Ecclesiam Christi in omnibus sanctis ejus, qui sunt cives Jerusalem coelestis, servituram fuisse sub regibus hujus saeculi. Dicit enim et apostolica doctrina, ut omnis anima sublimioribus potestatibus subdita sit; et ut reddantur omnibus omnia; cui tributum, tributum; cui vectigal, ve
Abbreviated transcription (Latin):
eliquit patrẽ cũ dicit. ego a patre exi¬
ui ⁊ ueni in hunc mundũ. s non
reliquit loco. quia ds̃ loco ñ continetur.
neq au̾sione peccati. sicut apostate relin-¬
quunt dm̃ s apparendo hominibus
habitauit in nob̃: quod ipsum non cõ¬
mutationem naturȩ dĩ significat s sus¬
ceptionẽ inferioris ꝑsonȩ. io ẽ humanȩ
Ad hoc ualet ẽ quod dr. semetipsũ ex ina¬
niuit: quia non in ea dignitate apparuit
hominib. inqua ẽ apud patrẽ. blandi¬
ens eoꝵ infirmitati. qui cor mundũ ñ¬
dum habebant: unde uidet᷑ uerbum
in pͥncipio ds̃ apud dm̃. Quid est gͦ quod
rere hominib. sic̃ est apud patrẽ: Item
relinquet matrẽ. idest synagoge uet̾em
atq carnalem obseruationẽ. que illi mat̃
erat ex semine dauid scdm carnẽ. ⁊ ad hesit
uxori sue idest eccl̃ȩ. ut sint duo in carne
una. Dicit enim apłs ipsum ẽẽ caput ec

Expanded text:
e exivi, et veni in hunc mundum . Non loco reliquit, quia Deus loco non continetur, neque aversione peccati, sicut apostatae relinquunt Deum; sed apparendo hominibus habitavit in nobis . Quod ipsum non commutationem naturae Dei significat, sed susceptionem naturae inferioris personae, id est humanae. Ad hoc valet etiam quod dicitur, Semetipsum exinanivit ; quia non in ea dignitate apparuit hominibus in qua est apud Patrem, blandiens eorum infirmitati, qui cor mundum nondum habebant, unde videretur Verbum in principio Deus apud Deum . Quid est ergo quod rere hominibus sicut est apud Patrem? Item reliquit et matrem, id est Synagogae veterem atque carnalem observationem, quae illi mater erat ex semine David secundum carnem, et adhaesit uxori suae, id est Ecclesiae, ut sint duo in carne una. Dicit enim Apostolus ipsum esse caput Ec
Abbreviated transcription (Latin):
in te uͦ apparebit dns. & maiestas eiꝰ in
te uidebit᷑. Item qͦd scͥptũ ẽ. qi iuͦ expec¬
tant d̾nm. exultabunt cũ uirtute: ꝓ¬
ducent pennas sicut aqͥle. current &
ñ laborabunt: ambulabt & ñ esuriẽt.
Hoc plane piissime ꝙ uerissime dicis:
cõmendans corũ beatitudinẽ qui diligt᷑ aduen¬
tũ dñi. S ꝙ illi quib dicebat apłs. ñ cito mo¬
ueamini m̃te quasi instet dies dñi. diligebãt
utiq ad uentũ d̾ñi: nec eos hoc dicens doctor
gentiũ ab illa dilectione frangebat. qua ut
flãmarent᷑ uolebat: ꝙ idco nolebat ut crede¬
rent eis a quib audiebant instare diem d̾n:
ne forte. cũ transiret tempꝰ. qͦ eũ crediderant
eẽ uenturũ. ꝙ uenisse ñ cernerent: & cetera
fallacit̾ sͥ ꝓmuti arbit᷑ntes. ⁊ de ipsa merce¬
pinqͣre: s ille qͥ eũ sirie ꝓpe siue longe sit. sinceri¬
tate ficłĩ. firmitate spei. ardore caritatiꝰ expeclat.
qui hoc utiq ñ credebat. Qm̃ nͥ uen̾it dis¬

Expanded text:
te uero apparebit dominus et maiestas eius in te uide- bitur. item quod scriptum est: qui uero exspectant dominum, exsultabunt cum uirtute, producent pinnas sicut aquilae, current et non laborabunt, ambulabunt et non esurient. hoc plane piissime et uerissime dicis, commendans eorum beatitudinem qui diligunt aduentum domini. sed et illi quibueamini mente, quasi instet dies domini, diligebant utique aduentum domini nec eos hoc dicens doctor gentium ab illa dilectione frangebat. qua ut inflammarentur, uolebat; et ideo nolebat, ut crederent eis, a quibus audiebant instare diem domini, ne forte, cum tesse venturum, et venisse non cernerent, etiam caetera fallaciter sibi promitti arbitrantes, de ipsa mercetius, qui eum, siue prope siue longe sit, sinceritate fidei, firmitate spei, ardore caritatis expectat. qui hoc utique non credebat. Si aut
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦ ab apło dictũ sit ante temꝑa et̾¬
na. Si enĩ temꝑa: qͦmͦ et̾na: Nisi forte omnia
tẽꝑa intelligi uoluit: qr si dixisset ante iꝑa.
neq addidisset ȩt̾na: posset accipi ante q̃d̾ã
temꝑa. que ante se hab̾ent alia temꝑa. Et̾na
aũ maluit dicẽ qͣm om̃ia: fortasse idõ. qr tẽpꝰ
ñ cepit ex temꝑe. An et̾na temꝑa euu signifi¬

Expanded text:
 sit, Ante tempora aeterna . Si enim tempora, quomodo aeterna? Nisi forte ante omnia tempora intelligi voluit. Quia si dixisset, ante tempora, neque addidisset, aeterna; posset accipi, ante quaedam tempora, quae ante se haberent alia tempora. Aeterna autem maluit dicere quam omnia, fortassis ideo, quia tempus non coepit ex tempore. An tem
Abbreviated transcription (Latin):
isi enim ad mortuos suscitandos dñs
uenisset: ñ apls diceret. Surge qͥ dormis:
& exurge a mortius: & illuminabit texꝑe.
Dormientẽ audis cumdicit surge qͥ dormiˢ:
s mortuum intellige. cũ audis ⁊ exurge
a mortius. Dicti sunt sepe dormientes. &
mortui uisibiliter. Et plane om̃s. ei qui
potest excitare dormiunt. Mortuus enĩ
tibi mortuus ẽ. qui quantũlibet pulses.
qͥntũhbet uellices. quantulibet lanies.
non exꝑgiscit. Xꝑo aũ ille dormiebat.
cui dictum est surge: & continuo sur¬
rexit. Nemo tam facile excitat in lecto:
quam facile xꝑc in sepulcro. Uidete itaq¬

Expanded text:
isi enim ad mortuos suscitandos Dominus venisset, non Apostolus diceret: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Dormientem audis, cum dicit, Surge, qui dormis: sed mortuum intellige, cum audis, Et exsurge a mortuis. Dicti sunt saepe dormientes et mortui visibiliter. Et plane omnes, ei qui potest excitare, dormiunt. Mortuus enim tibi mortuus est, qui quantumlibet pulses, quantumlibet vellices, quantumlibet lanies, non expergiscitur. Christo autem ille dormiebat, cui dictum est, Surge; et continuo surrexit. Nemo tam facile excitat in lecto, quam facile Christus in sepulcro. CAPUT I
Abbreviated transcription (Latin):
potest. in conscientiã tuã: quam nouit ds.
Conscientia tua corã deo: co iu̾satio tua cor̃a
frẽ tuo. Si de te ille iliginal suspica s
putat fac̾e cũ sic uiuis: quid ꝓ dest qr ue
conscientiȩ tue hausit aquã purã. & lle
de tua negligenti conu̾satione bibt ba
faciant: respondere nob̃ & dic̃ Apła:
Et hic aquã turbas: pascua conculias
Optime accipimus. apl̃ica n sententiã libent̃¬

Expanded text:
potest in conscientiam tuam, quam novit Deus. Conscientia tua coram Deo est, conversatio tua coram fratre tuo: si de te ille aliquid mali suspicansputat facere, cum sic vivis; quid prodest quia venter conscientiae tuae hausit aquam puram, et ille de tua negligenti conversatione bibit tufaciant, respondere nobis, et dicere: Et hic aquam turbas, pascua conculcas. optime accipio, apostolicam sententiam libent
Abbreviated transcription (Latin):
les angłis d̾i fuerimꝰ. tẽ quẽ admodum
ipsi uidebimꝰ facie ad faciem: tantã ꝙ
pacẽ habebimꝰ erga eos. qnͣtã ꝙ ipsi erga
nos: qr tantũ eos dilecturi sumꝰ. qͣntũ ab
eis diligim᷑. Itaq pax eoꝵ nota nob̃ erit:
qr ꝙ nr̃a talis ac tanta erit: nec p̃cellet
tc̃ intellectũ nr̃m. Dei uͦ pax que ulic ẽ
erga eos& nr̃m & illoꝵ intellectũ sine
dubitatione p̾cellit. De ipso quippe bea-
ta ẽ rationalis creatura quecũq beata ẽ:
ñ ipse de illa. Unde scd̾m hoc meliꝰ acci¬
pit᷑ qd scͥptũ ẽ. pax dĩ que p̃cellit omnẽ
intellectũ: ut in eo qͦd dixit omnẽ. nec ip

Expanded text:
aequales Angelis Dei fuerimus ; tunc quemadmodum et ipsi, videbimus facie ad faciem ; tantamque pacem habebimus erga eos, quantam et ipsi erga nos; quia tantum eos dilecturi sumus, quantum ab eis diligimur. Itaque pax eorum nota nobis erit, quia et nostra talis ac tanta erit, nec praecellet tunc intellectum nostrum: Dei vero pax quae illic est erga eos, et nostrum et illorum intellectum sine dubta est rationabilis creatura, quaecunque beata est; non ipse de illa. Unde secundum hoc melius accipitur quod scriptum est, pax Dei, quae praecellit omnem intellectum, ut in eo quod dix
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ aut iudeus. aut hereticus. aut paganꝰ est:
Irascimini de nolite peccare.
ipropt̾ea irasceris seruo tuo quia pecca¬
uit: ne tiupse pecces. irascere tͥ. Iras¬
cimini inqͥt. ⁊ nohite peccare. Ex trac̃¬
uod duob modis intelligi potest. Aut
&̃ si irascimini. nolite peccare. idẽ &
sisurgit motus animi. qui iã ꝓpt̃ penã
peccati ñ ẽ in potestate: saltem ñ consen¬
tiat ei ratio & mens. quȩ intꝰ regenerata ẽ
scdm dm. ut mente seruiamꝰ legi di. si ad¬
huc carne seruimus legi peccati: aut agite
penitentiã. id est irascimini uob̃ ipsis de
p̃teritis peccatis. & ulteriꝰ peccare desinite.

Expanded text:
am aut Judaeus, aut haereticus, aut Paganus: forIrascimini; et nolite peccare. Si propterea irasceris servo tuo quia peccavit: ne et tu ipse pecces, irascere ticimini, inquit, et nolite peccare; quod duobus modis intelligi potest: aut, Etiam si irascimini, nolite peccare; id est, Etiam si surgit motus animi, qui jam propter poenam peccati non est in potestate, saltem ei non consentiat ratio et mens, quae intus regenerata est secundum Deum, ut mente serviamus legi Dei, si adhuc carne servimus legi peccati : aut, Agite poenitentiam; id est, irascimini vobis ipsis de praeteritis peccatis, et ulterius peccare desinite.
Abbreviated transcription (Latin):
quam portamꝰ surripit ira xꝑiano: non
debet duteneri & fieri pridiana. Eice illã
de corde antequã occidat lux ista uisibiliᷤᷤ.
ne te deserat lux illa inuisibilis. S & alit̃
meliꝰ intelligit᷑: quia nr̃ sol iusticiȩ ⁊ ueri¬
illustratur: ad quẽ gaudent angłi. Homi¬
num aũ infirmitate acies cordis ⁊ si trepi¬
dant sub radiis eiꝰ ad eũ tñ contẽplandũ
homine habitare ꝑ fidem: ñ tantã uideat

Expanded text:
litatis, quam portamus, subrepit ira Christiano non debet diu teneri et fieri pridiana; ejice illam de corde antequam occidat lux ista visibilis, ne te deserat lux illa invisibilis. Sed aliter melius intelligitur, quia noster sol justitiae et veriillustratur, ad quem gaudent Angeli, hominum autem infirmatae acies cordis etsi trepidant sub radiis ejus, ad eum tamen contemplandum homine habitare per fidem, non tantum in te
Abbreviated transcription (Latin):
egebam:
irascimini & nolite peccare. Et quomͦ mo¬
uebar ds m̃s: qui iam didicerã irasci mͥ
de p̃teritis. ut de cȩt̾o non peccarẽ: Ex seriũ¬
ictum ẽ in psalmo. Irasci de u̾b eus̃¬
mini & nolite peccare. uolo uos irasci:
s ut ñ peccetis. Ut aũ non peccetis: quib
habetis irasci. nisi uob̃: Quid ẽ enĩ homo
penitens: nͥ homo irascens sͥ. Ut accipiat
ueniã de seipso exigit penam: & recte
dicit deo. Auerte oculos a peccatis meis:
qm̃ peccatũmeũ ego agnosco. Si tu agnos¬

Expanded text:
egebam: irascimini et nolite peccare, et quomodo mouebar, deus meus, qui iam didiceram irasci mihi de praeteritis, ut de cetero non peccarem, et meriictum est in Psalmo: Irascimini, et nolite peccare . Volo vos irasci, sed ut non peccetis. Ut autem non peccetis, quibus habetis irasci, nisi vobis? Quid est enim homo poenitens, nisi homo irascens sibi? Ut accipiat veniam, de se ipso exigit poenam; et recte dicit Deo, Averte oculos tuos a peccatis meis, quoniam peccatum meum ego agnosco . Si tu agnos
Abbreviated transcription (Latin):
ad d̾m. ne quid faciatis mali. Neq enĩ dictu¬
rus es nicħ mali eũ facere. qui ñ credit ĩ xp̃m:
aut qui fid̃e deserit xp̃i. deꝑ hoc qui dicit¬
ne quid faciatis mali. nec ista uult fieri: satis
sciens hominis uoluntatẽ ab ipso corrigi ac
dirigi. ut ista ñ faciat. a d̾no enĩ gressus h̃or
dirigunt᷑: ꝙ uiam eiꝰ uolet. Om̃ia aũ facne

Expanded text:
ad deum, ne quid faciatis mali. neque enim dictuad deum, ne quid faciatis mali. neque enim dicturus es nihil mali eum facere, qui non credit in Christum aut qui fidem deserit Christi. ac per hoc, qui dicitNe quid faciatis mali, nec ista uult fieri satisqusciens hominis uoluntatem ab ipso corrigi ac dirigi, ut ista non faciat. a domino enim gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet. non dixit: \'E
Abbreviated transcription (Latin):
s eis ꝯsentire uł ñ ꝯsentire ita nr̃m ẽ. ut si
uelimꝰ fiat: si aũ nolimꝰ nicħ in nob̃ oꝑa¬
tionem d̃i ualere faciamꝰ. O ꝑatur quippe
ille dicis. qntũ in ipso ẽ ut uelimꝰ. d̾u nob
nota fiunt eloquia eiꝰ. s si eis acquiescere no¬
lumꝰ. ut oꝑatio eiꝰ nich in nob̃ ꝓsit nos esfi¬
cimꝰ. Que si dicis: ꝓfecto nr̃is orationib cõ¬
s eis tantũmͦ p̃dicare. Exerce cont᷑ orationes
eccłiȩ disputationes tuas: ꝙ qnͣdo audis sa¬
cerdotẽ di ad altare d̾̃i exortantẽ ppłm di
orare ꝓ incredulis. ut eos d̾s ꝯu̾tat ad fid̾e.
& ꝓ cathecuminis. ut eis desideriũ regene-¬
rationis inspiret. & ꝓ fidelib ut in eo qd eẽ
ceꝑunt. eiꝰ mun̾e ꝑseuerent: subsanna pi¬
as uoces. ꝙ dic te ñ facere qͦd hortat᷑. id ẽ
d̾m ꝓ inifidelib. ut eos fideles faciat ñ ro-¬
gare: eo qͦd ñ sint ista diuinȩ miseratione
beneficia. s humane officia uoluntatis.¬

Expanded text:
sed eis consentire uel non consentire ita nostrum est. ut, si uelimus, fiat, si autem nolimus. nihil in nobis operationem dei ualere faciamus. operatille, dicis, quantum in ipso est ut velimus, cum nobis nota fiunt ejus eloquia: sed si eis acquiescere nos, ut operatio eius nihil in nobis prosit, efficimus. quae si dicis, profecto nostris orationibus consed eis tantum modo praedicare. exerce contra orationes ecclesiae disputationes tuas et, quando audis sacerdotem dei ad altare dei exhortantem populum dei orare pro incredulis, ut eos deus conuertat ad fidem, et pro catechumenis, ut eis desiderium regenerationis inspiret, et pro fidelibus, ut in eo, quod esse coeperunt, eius munere perseuerent, subsanna pias uoces et dic te non facere, quod hortatur, id est deum pro infidelibus, ut eos fideles faciat, non rogare eo, quod non sint ista diuinae miserationis beneficia sed humanae officia uoluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a in cęlis ẽ. In carne aũ ambulantes
inqͥt: ñ scdm carnẽ militamꝰ. Iam deside¬
rio ibi sumꝰ: iam sp̃e in illã t̾ram qͣsi ancho¬
rã p̃misimꝰ: ne isto mari turbato naufra¬
gemꝰ. Quem ad mod̾u gͦ de naui. que in an¬
choris ẽ. recte dicimꝰ. qd̾ in t̾ra iam sit. ad¬
huc enĩ fluctuat. s in t̾ra qͦd̾amͦ educta ẽ
ꝯtra uentos. & contͣ tempestates: sic contͤ
temptationes buiꝰ ꝑegͥnationis nr̃e. spes
nr̃a fundata in illa ciuitate ierłm. fecit
nos ñ abripi in saxa. Gaudete in dño sẽꝑ.¬

Expanded text:
nostra in coelis est . In carne enim ambulantes, inquit, non secundum carnem militamus . Jam desiderio ibi sumus, jam spem in illam terram, quasi anchoram praemisimus, ne in isto mari turbati naufragemus. Quemadmodum ergo de navi quae in anchoris est, recte dicimus quod jam in terra sit; adhuc enim fluctuat, sed in terra quodammodo educta est contra ventos, et contra tempestates: sic contra tentationes hujus peregrinationis nostrae, spes nostra fundata in illa civitate Jerusalem facit nos non abripi in saxa. Qui ergo se
Abbreviated transcription (Latin):
p̃nunciantis ẽ. ñ imp̃cantis: sic̃ & de illa hy¬
pocͥsi uideoꝵ cui eu̾sionẽ imminere cerne¬
bat dixit. ꝑcutiet te d̾s paries dealbate. Ephe¬
aũ maxime solent figura imp̃cantis futura
p̾dicere: sic̃ sigura p̃teriti temꝑis ea q̃ uen¬
tura erant sepe cecinert̃. Et redditione red¬
det nob̃: om̃ia mala que ostendimꝰ ei. Ex hac
locutione ait & apłs. Alexander erariꝰ mul¬
ta mala ostendit mͥ. Ostendimꝰ enĩ dictũ ẽ
uel ostendit: ꝓ eo qͦd ẽ fecimꝰ uł fecit. In pri

Expanded text:
praenuntiantis est, non imprecantis. Sic dicit et de illa hypocrisi Judaeorum, cui eversionem imminere cernebat: Percutiet te Deus, paries dealbate . Prophetae namque solent maxime figura imprecantis futura praedicere, sicut figura praeteriti temporis ea quae ventura erant, saepe cecinerunt. In det nobis omnia mala quae ostendimus ei. Ex hac locutione ait et Apostolus, Alexander aerarius multa mala mihi ostendit : ostendimus enim dictum est, vel ostendit, pro eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
te de meis panib: & bibite uinũ qͦd mis¬
cui uob̃. Hic certe agnoscimꝰ dĩ sapientiã.
hoc ẽ u̾bũ patͥ coet̾num in utero iurginali
domũ sͥ edificasse corpꝰ humanũ: ꝙ huic
tamꝙͣ capiti m̃bra eccłie subiunxisse: mar¬
tyrũ uictimas ĩmolasse: m̃sã uino & pani¬
bꝰ p̃parasse: uͥ apparet etiã sac̃dotiũ scd̾m or¬
iꝰ: sacdos ipse mediator testam̃ti noui ex¬
hibet scd̾̃m ordinẽ melebisedech de corpore
& sanguine. Id enĩ sacͥficium successit om¬
nib illis sacͥficiis uet̾is testam̃ti: que ĩmo¬
labant᷑ in umbra futuri. Ppt̾ qd etiã uocẽ
illã in psalmo tͥcesimo nono eiꝰdẽ media¬
toris ꝑ ꝓpħiam loquentis agnoscimꝰ. Sacͥ¬
ficiũ ꝙ oblationẽ noliusti: corpꝰ aũ ꝑfeci¬

Expanded text:
te de meis panibus, et bibite vinum quod miscui vobis . Hic certe agnoscimus Dei Sapientiam, hoc est, Verbum Patri coaeternum, in utero virginali domum sibi aedificasse corpus humanum, et huic, tanquam capiti membra, Ecclesiam subjunxisse, martyrum victimas immolasse, mensam in vino et panibus praeparasse, ubi apparet etiam sacerdotium secundum oram sacerdos ipse Mediator testamenti noui exhibet secundum ordinem Melchisedech de corpore et sanguine suo? Id enim sacrificium successit omnibus illis sacrificiis ueteris testamenti, quae immolabantur in umbra futuri; propter quod etiam uocem illam in psalmo tricensimo et nono eiusdem Mediatoris per prophetiam loquentis agnoscimus: Sacrificium et oblationem noluisti, corpus autem perfeci
Abbreviated transcription (Latin):
amat᷑: & qd̾ amandũ non ẽ. Et istum
amorẽ odit in se: qui illud diligit q̃d aman-
& hoc bonũ ẽ homini ut illo ꝓficiente quo
bene uiuimꝰ. iste deficiat qͦ male uiuimꝰ. do¬
nec ad ꝑfectũ sanet᷑. & in bonũ cõmutet᷑ õe
quod uiuimus

Expanded text:
amatur et quod amandum non est, et istum amorem odit in se, qui illum diligit, quo id amet hoc bonum est homini, ut illo proficiente quo bene uiuimus, iste deficiat quo male uiuimus, donec ad perfectum sanetur et in bonum commutetur omne quod uiuimus
Abbreviated transcription (Latin):
carnem. S tñ carnẽ sine anima nicħ con¬
cupiscere posse: puto quod omĩs doctꝰ. in
doctusq non dubitet. Ac ꝑ hoc ipsius con¬
cupiscentie carnalis causa ñ est in aĩa so¬
la: s multominꝰ ẽ in carne sola. Ex utroq¬
enim fit: ex anuma scił qd̾ sine illa delecta¬
tio nulla sentitur: ex carne aũ. qd sine illa
carnalis delectatio ñ sentit᷑. Carnem itaq
concupiscentẽ adu̾sꝰ sp̃m. dicit apł̃s carnalẽ
ꝓculdubio delectationẽ. quam de carne ⁊
ht̃. Solus quippe h̃t nisi fallor illud desideriũ
ñ cũ carnis uoluptate. uł carnaliũ rerũ cupi¬
ditate cõmixtum: quo desiderat anima. ⁊¬

Expanded text:
carnem . Sed tamen carnem sine anima concupiscere nihil puto, quod omnis doctus atque indoctus non dubitet, ac per hoc ipsius concupiscentiae carnalis causa non est in anima sola: sed multo minus est in carne sola, ex utroqenim fit: ex anima scilicet, quod sine illa delectatio nulla sentitur; ex carne autem, quod sine illa carnalis delectatio non sentitur. Carnem itaque concupiscentem adversus spiritum dicit Apostolus carnalem procul dubio delectationem, quam de carne et, quam solus habet. Solus quippe habet, nisi fallor, illud desiderium, non cum carnis voluptate, vel carnalium rerum cupiditate commixtum, quo desiderat et
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. Odio quippe habemus
concupiscentiã nr̃am: qua caro
concupiscit adu̾sus sꝑm.
Et quid est ista concupiscentia: nisi mala
delectatio: Et diligimus concupiscentiã
nr̃ãm: qua sꝑc concuꝑiscit adu̾sus carnẽ
Et qͥd ẽ ista concupiscentia: nͥbona dilectio:

Expanded text:
oportet? Odio quippe habemus oportet? Odio quippe habemus concupiscentiam nostram qua caro concupiscit adversus spiritum: et quid est ista concupiscentia, nisi mala dilectio? Et diligimus concupiscentiam nostram qua spiritus concupiscit adversus carnem: et quid est ista concupiscentia, nisi bona dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
centiã. s ad minist̾ium carnis: ne forte ali¬
qͥs ita uelit acciꝑe quod dictũ ẽ. uidebit
omnis caro salutare dei: quãto congruen¬
tus dr̃ caro concupiscẽ quando anima
ñ solum carni aĩalem uitã p̃stat: uerum
etiã scđm ipsã carnale aliꝗͥd concupiscit:¬
Quod inpotestate. non ẽ. ne concupiscat qͣn¬
diu inest peccatum in menbris: idest iuolenta
quȩdam carnis il lecebra in corꝑe mortis huiꝰ
ueniens de undicta illiuᷤ peccati unde ꝓpa¬
ginem ducimus. scđm quã om̃s ante grãm
filii st̃ irȩ: contra quod peccatũ militant sub
gr̃a constituti. ñ ut ñ sit in eoꝵ corꝑe. quan¬
diu ita mortale ẽ ut ⁊ mortuum iure di¬
cat᷑. s ut ñ regnet. Non aũ regnat cũ desi¬
deriis eius. id ẽ his que scđm carnẽ contͣ sp̃m
iligenda ẽ etiam ipsa dilectio. qua dili¬
git᷑ quod diligi oportet: sic̃ odio haben¬
da est dilectio qua diligit᷑. qd diligi non

Expanded text:
centiam, sed ad ministerium carnis, ne forte alicentiam, sed ad ministerium carnis, ne forte aliquis ita uelit accipere, quod dictum est: uidebit omnis caro salutare dei: quanto congruentius dicitur caro concupiscere, quando anima non solum carni animalem uitam praebet, uerum etiam secundum ipsam carnem aliquid concupiscit,quod in potestate non est, ne concupiscat, quamdiu inest peccatum in membris, id est uiolenta quaedam carnis inlecebra in corpore mortis huius, ueniens de uindicta illius peccati, unde propaginem ducimus, secundum quam omnes ante gratiam filii sunt irae. contra quod peccatum militant sub gratia constituti, non ut non sit in eorum corpore, quamdiu ita mortale est, ut et mortuum iure dicatur, sed ut non regnet. non autem regnat, cum desideriis eius, id est his, quae secundum carnem contra spiritum iligenda sit etiam ipsa dilectio qua diligitur quod diligi oportet; sicut odio habenda est dilectio qua diligitur quod diligi non
Abbreviated transcription (Latin):
ut huic desiderio seruiant. quo solus accen
frangitur esurienti ⁊ cet̾a humanitatis ac
miscdie prestant᷑ officia: obedientiam caro
ex cu hibet. ñ concupiscentiã mouẽt. His
atq huiusmodi bonis desideriis qͥb sola
anima concupiscit. cũ aduersat᷑ aliqͥd qd ean-¬
dem animã scdm carnem delectat: tunc d̾r
carnem.Sic enim dicta ẽ caro in eo q̃d scdm
ipsam facit anima. cũ ait caro concupiscit.
quẽadmodũ dictũ ẽ auris audit. ocłs ui¬
det. Quis enĩ nescit qd anima potius. ⁊ ꝑ
aurẽ audiat: & ꝑ ocłm uideat: Ita loqͥm᷑.
& cumdicimus. manus tua subuenit hõi.
cum aliqͥd porrecta manudat᷑. qͦ cuiꝙͣ sub¬
uenit᷑. Qoͦ si de iꝑso ẽ fidei ocło ad quẽ ꝑ¬
tinet credere quȩ ꝑcarnem ñ uident᷑. dictũ
ẽ uidebit omnis caro salutare dei. ñ utiq nͥ
de anima qua iuiuit caro: cũ etiã ꝑ ipsam
carnem nrãm xꝑmpie uidere idest formã
qua indutꝰ ẽ ꝓpt̾ nos. ñ ꝑtineat ad concupis¬

Expanded text:
ut huic desiderio seruiant, quo solus accendfrangitur esurienti et cetera humanitatis ac misericordiae praestantur officia, oboedientiam caro exhibet, non concupiscentiam mouet. his atque huius modi bonis desideriis, quibus sola anima concupiscit, cum aduersatur aliquid, quod eandem animam secundum carnem delectat, tunc dicitur tus aduersus carnem. Sic enim dicta est caro in eo, quod secundum ipsam facit anima, cum ait: caro concupiscit, quemadmodum dictum est: auris audit et oculus uidet, quis enim nescit, quod anima potius et per aurem audiat et per oculum uideat? ita loquimur et cum dicimus; manus tua subuenit homini, cum aliquid porrecta manu datur, quo cuiquam subueniatur. quodsi de ipso etiam fidei oculo, ad quem pertinet credere, quae per carnem non uidentur, dictum est: uidebit omnis caro salutare dei, non utique nisi de anima, qua uiuit caro, cum etiam per ipsam carnem nostram Christum pie uidere, id est formam, qua indutus est propter nos, non pertineat ad con-r cupis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsacram̃to dictum accipit᷑. ñ occidat sol super
iracundiam ur̃am: neq locũ detis diabolo
Intelligit᷑ aũ ñ de isto sole. qui ħt quandam
claritatẽ inter cȩlestia uisibilia. qui cõmunit
uideri potest & a nob̃ & a bestiis: s de illa luce
ꝙͥ ñ uident nͥ pura corda fideliũ. sicut dictũ ẽ.
Erat lum̃ uerũ qd illuminat omnẽ hominẽ
uenientẽ inhunc mundũ. Hoc enim lumen
iusibilis solis:. & pecora minutissima & bre¬
uissima uluminat. E st gͦ lum̃ uerum iusticia
atq sapientia.: qͦd desunt mens uidere. cũ ꝑtur¬
batione iracundiȩ fuerit tãꝙͣ nubilo suꝑata. ⁊ t̃c̃
quasi occidit sol suꝑ iracundiã hominis. No¬

Expanded text:
sacramento dictum accipitur, Sol non occidat super iracundiam vestram; neque detis locum diabolo : intelligitur autem, non de isto sole qui habet quamdam sublimitatem inter coelestia visibilia, qui communiter videri potest et a nobis et a bestiis; sed de illa luce, quam non vident nisi pura corda fidelium sicut dictum est, Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hoc enim lumen visibilis solis etiam pecora minutissima et brevissima illuminat. Est ergo lumen verum justitia atque sapientia, quod desinit mens videre, cum perturbatione iracundiae fuerit tanquam nubilo superata: et tunc quasi occidit sol super iracundiam hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
in celũ recens eẽt ascensꝰ: qñdo die penteco
bant ãmirantes eos qr linguis qͣs ñ didice¬
rant loq̃bant᷑: quidam uͦ irridentes musto
plenos eẽ dicebant. Quo die petrꝰ loqñs ad il¬
los qui de hac re uarie mouebant᷑. ñ enĩ sic̃¬
effundã de spu meo suꝑ omnẽ carnẽ. & cet̾a.
lam tẽgꝰ erant dies nouissimi: qnͣtomag̾ nc̃:
Etiãsi tantũ dierũ remansit usq in sinẽ.
qͣntũ ad hãc dicm a dni ascensione tnͣs actũ
ẽ. uł aliqͥd siue minꝰ restet siue ampliꝰ. qͦd ꝓ-¬

Expanded text:
in caelum recens esset ascensus, quando die pentecosin caelum recens esset ascensus, quando die pentecosm stupebant admirantes eos, qui linguis, quas non didicerant, loquebantur, quidam uero inridentes musto plenos esse dicebant. quo die Petrus loquens ad illos, qui de hac re uarie mouebantur: Non enim, siceffundam de spiritu meo super omnem carnem\' et cetera. Iam tunc ergo erant dies nouissimi; quanto magis nunc, etiamsi tantum dierum remansit usque in finem, quantum ad hunc diem a domini ascensione transactum est, uel aliquid siue minus restet siue amplius! quod pr