comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ritus. Hoc loco interitꝰ nomine ipse hostis
humani generis qui interitũ intulit desigra¬
tur. Qui ꝑ suũ quendã satellitẽ exprimitur.
de quo ad ioħem dicitur. nomen illi mors.
Iste itaq interitus in die exitus quasi rex sup
impiũ calcat. quia quẽ priꝰ blandis ꝑsuasio¬
nib decepit. ad extremũ uiolentis nisib ad
supplicium rapit. tantoq eũ duriꝰ deprimit.
quanto in prauis actib uehementiꝰ astringit.
Qui hic qͦ reꝓbi mentẽ dum possidet calcat.
quia quotiens eam delectationib pressit.
qͣsi totiens suꝑ eam pedes suę tẏrannicȩ do¬
ex quo contingit reꝓbos ad interitũ traħi.
talis nimirũ interitus quasi rex calcat mentẽ.
cũ eam ñ resistentẽ possidet. Non enĩ potest
in hac uita homini posito temptatio deesse
peccati. sed aliud est peccato temptanti
resistere. aliud dominanti seruire. Iniquus
autẽ quisq quia resistere peccati ꝑsuasioni¬
b nescit. subiugari autẽ eiꝰ dominio ñ

Expanded text:
it. --Hoc loco interitus nomine ipse hostis generis humani, qui interitum intulit, designatur; qui per suum quemdam satellitem exprimitur, de quo ad Joannem dicitur: Nomen illi mors . Iste itaque interitus in die exitus quasi rex super impium calcat, quia quem prius blandis persuasionibus decepit, ad extremum violentis nexibus ad supplicium rapit, tantoque eum durius deprimit, quanto in pravis actibus vehementius astringit. Qui hic quoque reprobi mentem dum possidet calcat, quia quoties eam delectationibus pressit, quasi toties super eam pedes suae tyrannicae doex quo contingit reprobos ad interitum trahi, talis nimirum interitus quasi rex calcat mentem, cum eam non resistentem possidet. Non enim potest in hac vita homini posito tentatio deesse peccati, sed aliud est peccato tentanti resistere, aliud dominanti servire. Iniquus autem quisque, quia resistere peccati suasionibus nescit, subjugari autem ejus dominio non
Abbreviated transcription (Latin):
& salus mea quẽ timebo. Contͣ ignorantiȩ
enĩ tenebras illuminatio. contra infirmita¬
tem uͦ salus est dñs. quando & ostendit qͥd
debeat ad agendũ appeti. & uires prȩbet.
ut qd ostendent possit impleri: Sequitur.¬

Expanded text:
ignorantiae enim tenebras illuminatio, contra infirmitatem vero salus est Dominus, quando et ostendit quid debeat ad agendum appeti, et vires praebet ut quod ostenderit possit impleri. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
namq radicũ nomine. quȩ in occulto sitȩ
sunt. & germen in aptum ferunt. nisi co¬
gitationes accipimꝰ: Quȩ dum ñ uident᷑
in corde. insibilia oꝑa ꝓducunt. Unde
& messis nomine eadem aꝑta opatio signat᷑.
quȩ uidelicet ex latenti radice producitur
recte ꝑ baldac dicitur. deorsũ radices eius
siccentur. sursũ autẽ atteratur messis eiꝰ.
quia dum prauus quisq cogitationes suas
in infimis reb ponit. & sempiternȩ uiridi¬
tatis gaudia appetere negligit. quid aliud
quã radices suas deorsum siccari ꝑmittit:
Cuiꝰ rursũ messis atteritur. quia omnis
eiꝰ oꝑatio a suꝑno iudicio quasi nichilum
deputatur. etiã si ante humanos oculos
bona uideatur: In imo itaq radices sunt.
& suꝑius mensis. quia hic priꝰ bonas cogita¬
tiones mittimꝰ. ut qnͣdoq bonoꝵ oꝑum fru¬
ctum ꝑcipere. in ȩterna retributione mere¬
amur. Sed iniquus quisq cũ bonas cogi¬
tationes deserit. & ad ea quȩ sunt exterius

Expanded text:
namque radicum nomine, quae in occulto sitae sunt, et germen in apertum ferunt, nisi cogitationes accipimus, quae dum non videntur in corde, visibilia opera producunt? Unde et messis nomine eadem aperta operatio signatur quae videlicet ex latenti radice producitur. recte per Baldad dicitur: Deorsum radices ejus siccentur, sursum autem atteratur messis ejus. Quia dum pravus quisque cogitationes suas in infimis rebus ponit et sempiternae viriditatis gaudia appetere negligit, quid aliud quam radices suas deorsum siccari permittit? Cujus sursum messis atteritur, quia omnis ejus operatio a superno judicio quasi nihilum deputatur, etiam si ante humanos oculos bona videatur. In imo itaque radices sunt, et superius messis, quia hic prius bonas cogitationes mittimus, ut quandoque bonorum operum fructum percipere in aeterna retributione mereamur. Sed iniquus quisque, cum 445 bonas cogitationes deserit, et ad ea quae sunt exterius
Abbreviated transcription (Latin):
cũ humilitate uoluissent. Sed extolluntur
reb. inflantur honorib. dedignant᷑ cȩteros.
omnẽq uitȩ suȩ fiduciã in ipsa abundantia
anima habes multa bona reposita in annos
plurimos. quiesce. comede. epulare. Quas
eoꝵ cogitationes. dum supnus iudex aspicit.
de ipsa hac eos sua fiducia euellit. Unde hicqͦ

Expanded text:
cum humilitate voluissent. Sed extolluntur cum humilitate voluissent. Sed extolluntur rebus, inflantur honoribus, dedignantur caeteros, omnemque vitae suae fiduciam in ipsa abundantia Anima, habes multa bona reposita in annos multos: requiesce, comedeorum cogitationes dum supernus judex aspicit, de hac ipsa eos sua fiducia evellit. Unde hic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa designantur. quia corporale opꝰ brachiis¬
agitur. Quid autẽ mors. nisi peccatũ est.
qđ ab interiore uita animã occidit: Unde
scriptũ est: beatus & sc̃s. qui habet partem
in resurrectione prima. quia ille post in car-¬
ne feliciter resurget: qui in hac uita positꝰ
a mentis suȩ morte surrexerit: Si gͥ pecca-¬
tum mors ñ incongrue primogentta mors
suꝑbia ualet intelligi. quia scriptũ ẽ. initiũ
om̃is peccati suꝑbia: Pulcritudinẽ gͥ cutis
eiꝰ & brachia illiꝰ primogenita mors deuo-¬
rat. quia iniqui głam uel oꝑationem suꝑbia
supplantat. Potuit enĩ etiã in hac uita sine
culpa gloriosꝰ existere. si suꝑbus minime
fuisset. Potuit auctoris sui iudicio. quib dã
suis oꝑib commendari. nisi hȩc ipsa oꝑa
ante eiꝰ oculos elatio supplantaret. Sepe enĩ
quosdam diuites uidemꝰ. qui opes & głam
habere sine culpa potuissent. si hec habere

Expanded text:
opera designantur, quia corporale opopera designantur, quia corporale opagitur. Quid autem mors nisi peccatum est, quod ab interiore vita animam occidit? unde scriptum est: Beatus et sanctus qui habet partem in resurrectione prima , quia ille post in carne feliciter resurget, qui, in hac vita positus, a mentis suae morte resurrexerit. Si igitur peccatum mors, non incongrue primogenita mors superbia valet intelligi, quia scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Pulchritudinem igitur cutis ejus et brachia illius primogenita mors devorat, quia iniqui gloriam vel operationem superbia supplantat. Potuit enim etiam in hac vita sine culpa gloriosus existere, si superbus minime fuisset; potuit auctoris sui judicio quibusdam suis operibus commendari, nisi haec ipsa opera ante ejus oculos elatio supplantaret. Saepe enim quosdam divites videmus, qui opes et gloriam habere sine culpa potuissent, si haec habere
Abbreviated transcription (Latin):
Bene attẽ subditur. & in edia inuadat costaᷤ
illiꝰ. Costȩ enĩ uiscera constringunt.ut la¬
tentia intrinsecus earũ soliditate muniant᷑.
Costȩ gͦ uniꝰcuiusq sunt sensus animi. qui
latentes cogitationes muniunt: Inedia gͥ
inuadit costas. qnͣdo om̃i spiritali refectione
subtracta sensus m̃tis deficiunt. & cogitati¬
ones suas regere uel tueri ñ possunt. Inedia
iniqui inuadit costas. quia fames interna
sensus m̃tis extenuat. ut cogitationes suas
nullatenꝰ regant: Nam dum sensus mentis
obtunsi fuerint. cogitationes ad exteriora
ꝓdeunt. & qͣsi costis infirmantib ea quȩ in
occulto sana latere poterant. foras uiscera
funduntur. Unde fit. ut cogitationib exte¬
rius sparsis. exterioris głȩ specie deceptus
appetat animꝰ. nichilq diligat nisi quod
pulcrũ foris uident. Contra quẽ adhuc
mors. Pulcritudo cutis ẽ. gła temporalis. quȩ
dũ foris concupiscitur. qͣsi species in cute
retinetur. Brachioꝵ uͦ nomine. ñ incongrue

Expanded text:
Bene autem subditur: Et inedia invadat costas illius. Costae enim viscera constringunt, ut latentia intrinsecus earum soliditate muniantur. Costae ergo uniuscujusque sunt sensus animi, qui latentes cogitationes muniunt. Inedia igitur invadit costas, quando, omni spiritali refectione subtracta, sensus mentis deficiunt, et cogitationes suas regere vel tueri non possunt. Inedia invadit iniqui costas, quia fames interna sensus mentis extenuat, ut cogitationes suas nullatenus regant. Nam dum sensus mentis obtusi fuerint, cogitationes ad exteriora prodeunt, et, quasi costis infirmantibus, ea quae in occulto sana latere potuerant foras viscera funduntur. Unde fit ut, cogitationibus exterius sparsis, exterioris gloriae speciem deceptus appetat animus, nihilque diligat, nisi quod pulchrum foris viderit. Contra quem adhuc mors. - Pulchritudo cutis est gloria temporalis, quae dum foris concupiscitur, quasi species in cute retinetur. Brachiorum vero nomine non incongrue
Abbreviated transcription (Latin):
tingat. quo ad desideriori suoꝵ effectũ ꝑue¬
niat. & ꝑuenisse se ad hoc qđ expetiit lȩtet᷑.
Sed quia bona mundi ñ habita in amore st̃.
& plerũq habita uilescunt. ꝑcipiendo di¬
scit. quã sit uile qd expetiit. Unde reuocatꝰ
ad mentẽ. exquirit qualit᷑ sine culpa fugiat.
qd se cũ culpa comspicit adeptũ: Sed ipsa eũ
dignitas quȩ implicauit tenet. & sine culpis
aliis fugere ñ ualet. hoc ubi ñ sine culpa
puenit. Immisit gͦ in rete pedes suos. & in
maculis eiꝰ ambulat. quia cũ expedire intit᷑.
tunc ueraciter conspicit. quã durĩ nexib tenet᷑
Neq enĩ uere obligationẽ nrãm cognoscimꝰ.¬

Expanded text:
tingat, ut ad desideriorum suorum effectum pervetingat, ut ad desideriorum suorum effectum perveniat, et pervenisse se ad hoc quod expetiit laetetur. Sed quia bona mundi non habita in amore sunt, et plerumque habita vilescunt, percipiendo discit quam sit vile quod expetiit. Unde revocatus ad mentem exquirit qualiter sine culpa fugiat, quod se cum culpa conspicit adeptum; sed ipsa eum dignitas quae implicavit tenet, et sine culpis aliis fugere non valet hoc ubi non sine culpa pervenit. Immisit ergo in rete pedes suos, et in maculis ejus ambulat, quia cum expediri nititur, tunc veraciter conspicit quam duris nexibus tenetur. Neque enim vere obligatione
Abbreviated transcription (Latin):
supplicii tenebras mergitur. Quẽ enim hic
gła temporalis extollit. illic sine termino
pena p̃met. qui hic in uoluptate lȩtatus est.
illue ꝑpetua ultione cruciabitur. Et fit ple-¬
rumq. ut ipsa huiꝰ mundi ꝓsperitas quȩ
ab impiis inhianter appetitur. eoꝵ gressus
ita obliget. ut etiã cum ad bona oꝑa uolue-¬
rint redire uix possint. quia recte agere ñ
ualent. cũ huiꝰ mundi amatorib displicere
timent. Unde agitur. ut ꝑ głam quã impiꝰ
ex peccato assequitur. eiꝰ adhuc peccata ampliꝰ
multiplicentur. Qđ bene baldad exprimit.
suũ. & in maculis eiꝰ ambulat. Qui pedes
in rete mittit. ñ cum uoluerit eicit: sic qui
in peccatis se deicit. ñ mox ut uoluerit sur-
git. & qui in maculis retis ambulat. gressꝰ
suos ambulando implicat. & cum expedire
ad ambulandũ nititur. ne ambulet obligat᷑
Sepe namq contingit. ut huiꝰ mundi dele¬
ctatione ꝑsuasus. in eo ad honoris głam per¬

Expanded text:
supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic supplicii tenebras mergitur. Quem enim hic gloria temporalis extollit, illic sine termino poena premit. Qui hic in voluptate laetatus est, illic perpetua ultione cruciatur. Et fit plerumque ut ipsa hujus mundi prosperitas, quae ab impiis inhianter appetitur, eorum gressus ita obliget, ut etiam cum ad bona opera voluerint redire, vix possint, quia recta agere non valent cum mundi hujus amatoribus 440 displicere timent. Unde agitur ut per gloriam quam impius ex peccato assequitur ejus adhuc peccata amplius multiplicentur, quod bene Baldad exprimit suum, et in maculis ejus ambulat. - Qui pedes in rete mittit, non cum voluerit, ejicit; sic qui in peccatis se dejicit, non mox ut voluerit surgit, et qui in maculis retis ambulat, gressus suos ambulando implicat, et cum expediri ad ambulandum nititur, ne ambulet obligatur. Saepe namque contingit ut quis hujus mundi delectatione persuasus in eo ad honoris g
Abbreviated transcription (Latin):
ut hoc qd apud se in bonis hilarescunt.
grauitatis consilio transeant. & uirtutis
regimine excedant. Lucerna gͦ impii quȩ
suꝑ eũ est extinguetur. quia citius eiꝰ gaudi¬
um deficit. qd eum totũ in hac uita posse¬
dit. Et quia nunc male se in uoluptatib
dilatat. eum post in suppliciis pena coan¬
gustat. Unde adhuc subditur. Artabunt᷑¬
gressus uirtutis eiꝰ. Nunc enĩ qͣsi nirtutis
suȩ gressus exerit. quotiens potestatis suȩ
uiolentias exercet. sed gressus uirtutis eiꝰ
artabuntur. quia uires maliciȩ illiꝰ qͣs nune
in uoluptate sua exhibet. postmodũ pęna
constringit: Sequitur Et prȩcipitabit eũ
consiliũ suũ. Habet nunc consiliũ omnis
iniquus. p̃sentia appetere. eterna desperare.
iniusta agere. iusta deridere: Sed cũ iudex
iustoꝵ iniustoꝵq uenerit. suo unꝰ quisq
impiꝰ consilio p̾cipitatur. quia ꝑ hoc qd hie
appetere prauis cogitationib elegit. in eterni

Expanded text:
ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, ut hoc quod apud se in bonis hilarescunt, gravitatis consilio transeant, et virtutis regimine excedant. Lucerna ergo impii quae super eum est exstinguitur, quia citius ejus gaudium deficit, quod eum totum in hac vita possedit. Et qui nunc male se in voluptatibus dilatat, eum post in suppliciis poena coangustat. Unde adhuc subditur: CAPUTgressus virtutis ejus. - Nunc enim quasi virtutis suae gressus exerit, quoties potestatis suae violentias exercet. Sed gressus virtutis ejus arctabuntur, quia vires malitiae illius quas nunc in voluptatibus suis exhibet postmodum poena constringit. Sequitur: Et praecipitabit eum consilium suum. - Habet nunc consilium omnis iniquus praesentia appetere, aeterna desperare, injusta agere, justa deridere. Sed cum Judex justorum injustorumque venerit, suo unusquisque impius consilio praecipitatur, quia per hoc quod hic elegit appetere, pravis cogitationibus in aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
desideria in bonis oꝑib lucent. Iniquoꝵ uͦ
flamina minime splendet. quia ꝑ hoc quod
male appetunt. ad tenebras ꝑtrahuntur.
immerito lucẽ accipere gaudiũ debemus
Lux uͦ in tabernaculo illiꝰ tenebrescet. quia
in eiꝰ conscientia quã male in habitat. gaudiũ
qd de temporalib reb fuerat deficit. Unde
& apte subiungitur Et lucerna quȩ suꝑ eũ
quar. lucernȩ lumen in testa est. Lumen uͦ
intesta est. gaudiũ in carne. Lucerna gͦ quȩ
suꝑ eum est. extinguetur. quia cũ maloꝵ suoꝵ
retributio impiũ sequetur. in eiꝰ mente
gaudiũ carnale dissipatur. Bene autẽ de¬
hac lucerna ñ dicitur quȩ apud eũ est sed
quȩ suꝑ eũ est. quia iniquoꝵ mentẽ terre¬
na gaudia possident. sicq eã in uoluptatib
absorbent. ut suꝑ ipsam sint ñ apud ipsam:
Iusti autẽ etiã cum ꝓsperitatẽ uitȩ p̃sentis
habent. eã sub semetipsis p̃mere nouerunt.

Expanded text:
desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero desideria in bonis operibus lucent. Iniquorum vero flamma minime splendet, quia per hoc quod mala appetunt; ad tenebras pertrahunturimmerito lucem accipere gaudium debemus. Lux ergo in tabernaculo illius obtenebrescit, quia in ejus conscientia quam male inhabitat gaudium, quod de temporalibus rebus fuerat, deficit. Seet apte subjungitur: IBID.-- Et lucerna quae super euquar, lucerna lumen in testa est, lumen vero in testa est gaudium in carne. Lucerna ergo quae super eum est exstinguitur, quia cum malorum suorum retributio impium sequitur, in ejus mente gaudium carnale dissipatur. Bene autem de lucerna hac non dicitur quae apud eum est, sed quae super eum est, quia iniquorum mentem terrena gaudia possident, sicque eam in voluptatibus absorbent, ut super ipsam sint, non apud ipsam. Justi autem etiam cum prosperitatem vitae praesentis habent, eam sub semetipsis premere noverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ignis eiꝰ. Omnis namq impiꝰ habet flam¬
mam ignis ꝓprii. Quẽ corde suo ex feruore
desiderioꝵ temporaliũ accendit. dũ modo
istis. mͦ illis cupiditatib estuat. & cogitatio¬
nes suas ꝑ multiplicia blandimenta sȩculi
ampliꝰ inflaminat: Ignis autẽ si flaminam
ñ habet. nequaꝗͣ fuso lumine splendet
Flamina itaq ignis eiꝰ est. decor uel potestas
exterior. quȩ de interno eiꝰ ardore ꝓcedit.
quia qđ anxie in hoc mundo adipisci deside¬
rat. plerũq ad cumulũ ꝑditionis suȩ optinet
& seu in potestate culminis. siue in diuitũs
multiplicationis. quasi ꝑ exteriorẽ głam
lucet. sed ñ splendebit flamma ignis eius.
cũ in die exitus om̃is exterior decor subtra¬
hitur. & solo suo intrinsecus ardore concre¬
matur. Flamma gͦ ab igne subtrahit᷑. cum
gła exterior ab interno eiꝰ ardore separatur.
Nabent etiã & iusti flaminã ignis sui. sed
nimirũ quȩ resplendeat. quiã uidelicet eoꝵ

Expanded text:
inent. --Omnis namque impius habet flammam ignis proprii, quem in corde suo ex fervore desideriorum temporalium accendit, dum modo istis, modo illis cupiditatibus aestuat, et cogitationes suas per multiplicia blandimenta saeculi amplius inflammat. Ignis autem si flammam non habet, nequaquam fuso lumine splendet. Flamma itaque ignis ejus est decor, vel potestas exterior, quae de interno ejus ardore procedit, quia quod anxie in hoc mundo 439 adipisci desiderat, plerumque ad cumulum perditionis suae obtinet, et sive in potestate culminis, sive in divitiis multiplicationis, quasi per exteriorem gloriam lucet. Sed non splendebit flamma ignis ejus; cum in die exitus, omnis exterior decor subtrahitur, et solo suo intrinsecus ardore concrematur. Flamma ergo ab igne subtrahitur cum gloria exterior ab interno ejus ardore separatur. Habent etiam et justi flammam ignis sui, sed nimirum quae resplendeat, quia videlicet eorum
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio uelut iumenta suspicant᷑. Ex qua
despectus sui suspicatione ꝓtinus ad dedigna¬
tionẽ ꝓsiliunt. atq ad eiꝰdem eccłiȩ contume¬
lias excitantur. Unde subditur. Quid ꝑdis
zelum rectitudinis. uel spiritalem grãm sc̃ę
p̃dicationis. ñ uirtutis pondus. sed insaniam
furoris existimant. Quo furore uidelicer
pire fideliũ animas arbitrantur. quia inde
interire ȩccłiȩ uitã credunt. unde eam esse¬
contra se in feruore conspiciunt: Sequitur.¬

Expanded text:
judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumelias excitantur. Unde subditur: CAPUT IV. zelum rectitudinis, vel spiritalem gratiam sanctae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
in expugnabilem ipsa sua ꝑcussione fatigan¬
tur. Nos gͥ suptili debemꝰ discretione di¬
stinguere. & quid sit in eoꝵ u̾bis qđ uere de reꝑ¬
bis sentiunt. & quid qđ contra beatum iob
Om̃s heretici scãm ȩccłiam in quib dam
incognitis supbire putant. quędam uero
nec intelligere suspicantur. Unde baldad
suhites beatũ iob quasi in supbiam astruit
erupisse. quẽ fatetur uerba iactare. s signat
ipse quanta elatione tumuerat. qui beatũ
iob loqui qd̃ ñ intelligere putabat. Et quia
om̃s heretici in ȩstimatione sua a scã eccłia
despici conqueruntur. apte subiungitur.¬
Quare reputati sumꝰ ut iumenta. & sordu¬
mus coram te: Humanȩ mentis ẽ ꝓprium.
hoc sibi fieri suspicare qđ facit. Arbitrantur¬
enĩ se despici. qui bonoꝵ mores despicere con¬
sueuerunt. & quia in his quȩ comp̃hendi ualeñ.
ratione contra hereticos ostendit ȩccłia ratio¬
nabile ñ esse qd astruunt. estimare se ab eiꝰ

Expanded text:
inexpugnabilem ipsa sua percussione fatiganinexpugnabilem ipsa sua percussione fatigantur. Nos igitur subtili debemus discretione distinguere, et quid sit in eorum verbis quod vere de reprobis sentiunt, et quid quod contra beatum Job --Omnes haeretici sanctam Ecclesiam in quibusdam cognitis superbire putant, quaedam vero nec intelligere suspicantur. Unde Baldad Suhites beatum Job quasi in superbiam astruit erupisse, quem fatetur verba jactare. Sed signat ipse quanta elatione tumuerat, qui beatum Job loqui quae non intelligeret putabat. Et quia omnes haeretici in aestimatione sua a sancta Ecclesia despici conqueruntur, apte subjungiturQuare reputati sumus ut jumenta, et sorduimus coram te? - Humanae mentis est proprium hoc sibi fieri suspicari qenim se despici, qui bonorum mores despicere consueverunt. Et quia in his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus
Abbreviated transcription (Latin):
mentes in asꝑitatem increpationis excitaret.
quatinꝰ eũ cuiꝰ patientiã flagella ñ uicerant.
int̾ flagella saltem aspera uerba superarent.
Sed inimicus callide insidians. fraudem
quã contra scm̃ uirũ parauerat ꝑtulit. quia
scõ uiro quot occasiones ꝑditionis intulit. tot
causas uictoriȩ ministratit. Contͣ torm̃ta
quippe patientiam. contra uerba sapientiã
tenuit. quia & dolores uerberũ ȩquanimit᷑
sustinuit. & stulticiã male suadentiũ sapi¬
enter frenauit. Sed quia in ipsis passionib
doctisq locutionib scȩ̃ ȩccłiȩ typũ tenet.
amicis eiꝰ ut sepe iam diximꝰ quȩdã recta
& quȩdam stulta loquentib ñ immerito here¬
tici figurantur. qui ꝓ eo qđ scõ uiro amici sunt:
multa de reꝓbis recta dicunt. s ꝓ eo qđ spe¬
ciem hereticoꝵ tenent. plerũq in oris sui
excessu delabuntur. & uerboꝵ suoꝵ iaculis
scĩ uiri pectus feriunt. sed contra mentem

Expanded text:
mentes in asperitatem increpationis excitaret; mentes in asperitatem increpationis excitaret; quatenus eum, cujus patientiam flagella non vicerant, inter flagella saltem aspera verba superarent. Sed inimicus callide insidians fraudem quam contra sanctum virum paraverat pertulit, quia sancto viro quot occasiones perditionis intulit, tot causas victoriae ministravit. Contra tormenta quippe patientiam, contra verba sapientiam tenuit, quia et dolores verberum aequanimiter sustinuit, et stultitiam male suadentium sapienter frenavit. Sed quia in ipsis passionibus doctisque 437 locutionibus sanctae Ecclesiae typum tenet, amicis ejus, ut saepe jam diximus, quaedam recta, et quaedam stulta loquentibus, non immerito haeretici figurantur, qui pro eo quod sancto viro amici sunt, multa de reprobis recta dicunt; sed pro eo quod speciem haereticorum tenent, plerumque in oris sui excessu dilabuntur, et verborum suorum jaculis sancti viri pectus feriunt, sed contra mentem
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ oꝑis parte
tractauimus.
ut mentes cor¬
rigeret sub
lege positoꝵ.
beati iob uitã
ad testimoniũ
adduxit. qui
legẽ ñ nouit
& tam̃ tenuit.
qui p̃cepta uitȩ quȩ scripto ñ acceperat cu¬
stodiuit. Huiꝰ prius actio dõ attestante lau-¬
datur. & ꝓbari postmodũ diabolo insidiante
ꝑmituitur. ut ꝑ temptamenta tribulationis
ostenderet. quantũ priꝰ in tranquillitate ꝓfe¬
cisset. Nuiꝰ uitã mimicus generis humani
more suo imꝑbus & laudari do attestante
cognouit. & tam̃ ad temptandum expetiit
Quem cũ tot damnis rerũ. tot orbitatibus
ꝑcussum sternere nequiuisset. uxorem in
stimulo malȩ ꝑsuasionis excitauit. ut saltem
ꝑ familiaria uerba corrumperet. quẽ ꝑ tot
sternere nuntioꝵ tormenta minime ualeret.
Sed cũ adiutorio feminȩ qđ contra adam priꝰ
in paradiso optinuit. contra hunc scđm in
sterquilimo positũ roborari ñ potuit. ad alia
se temptandi argumenta conuertit. ut amicos
eiꝰ quasi consolantes adduceret. & tam̃ eoꝵ

Expanded text:
us operis parte tractavimus ut mentes corrigeret sub lege positorum, beati Job vitam ad testimonium adduxit, qui legem non novit, et tamen tenuit, qui praecepta vitae quae scripto non acceperat custodivit. Hujus prius actio Deo attestante laudatur, et probari postmodum diabolo insidiante permittitur, ut per tentamenta tribulationis ostenderet quantum prius in tranquillitate profecisset. Hujus vitam inimicus generis humani more suo improbus, et laudari Deo attestante cognovit, et tamen ad tentandum expetiit. Quem cum tot damnis rerum, tot orbitatibus percussum sternere nequivisset, uxorem ei in stimulum malae suasionis excitavit, ut saltem per familiaria verba corrumperet quem per tot sternere nuntiorum tormenta minime valeret. Sed cum adjutorio feminae, quod contra Adam prius in paradiso obtinuit, contra hunc secundum in sterquilinio positum roborari non potuit, ad alia se tentandi argumenta convertit, ut amicos ejus quasi consolantes adduceret, et tamen eorum
Abbreviated transcription (Latin):
diffinitione denuntiat fallit᷑. quia plerũq
& impiis inesse lumen ꝓsperitate cernitur.¬
& pios tenebrȩ ignobilitatis ac pauꝑtatis
abscondunt. Sin uͦ ad hoc eiꝰ sermo dirigit᷑.
ut ostendat quid impii in suo fine patiant᷑.
ueracit᷑ dicitur. nonne lux impñ extinguet᷑
nec splendebit flamina ignis eiꝰ: Nđ si dici
de impio recte potuit. contra scm̃ tam̃ uirũ
in flagello constitutũ dici ñ debuit. Sed nos
uires brachioꝵ illiꝰ in suis sententiis ꝑpen-¬
dentes. pensemꝰ quã ualide iacula intorquet
& desinamꝰ aspicere intorquendo quem
impetit. nimirũ scientes. quia frustratis
lucẽ suam. ꝓsperitatẽ scilicet uitȩ p̃sentis
S lux impii extinguetur. quia fugitiuȩ

Expanded text:
definitione denuntiat, fallitur; quia plerumque definitione denuntiat, fallitur; quia plerumque et impiis inesse lumen prosperitatis cernitur,et pios tenebrae ignobilitatis ac paupertatis abscondunt. Sin vero ad hoc ejus sermo dirigitur, ut ostendat quid impii in suo fine patiantur, veraciter dicitur: Nonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? Quod si dici de impio recte potuit, contra sanctum tamen virum in flagellis constitutum dici non debuit. Sed nos vires brachiorum illius in suis sententiis perpendentes, pensemus quam valide jacula intorquet, et desinamus aspicere intorquendo quem impetit, nimirum scientes, quia frustratis lucem suam, prosperitatem scilicet vitae praesentis. Sed lux impii exstinguetur; quia fugitivae
Abbreviated transcription (Latin):
sensib priꝰ rigidi stabant: Sed hoc fieri
heretici omnino contradicunt. & ꝓpter eiꝰ
uocem rupes de loco ꝓprio transferre intunt᷑.
quia uidelicet uolunt ut ad eam uenienteᷤ
uera humilit᷑ sentiant. hi qui apud eos ela¬
tis sensib falsa sapiebant. Plerũq uͦ hereti
ci cũ quosdam in scã eccłia uel inopia uel
flagellis laborantes aspiciunt. semetipsos
mox in arrogantiã iusticiȩ extollunt. &
quicqͥd aduersũ fidelib euenisse conside¬
rant. hoc factũ ꝓ eoꝵ iniquitatib putant.
nescientes nimirũ quia actionũ meritum
lis in ęterna retributione seruant᷑. Baldad
itaq tẏpum hereticoꝵ de ꝓsperitate uitȩ
p̃sentis sese extollentiũ tenens. aduersum
opprobria inflatur. & disserte quidẽ contͣ
impios disputat. sed quã puerse contͣiustũ
talia dicat ignorat. Nam subiẽcit dicens.¬
N onne lux impii extinguetur. nec splen¬
debit flamina ignis: Hȩc si in p̾sentis uitȩ

Expanded text:
sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sapiebant.  Vet. et Rec. Ici, cum quosdam intra sanctam Ecclesiam vel inopia, vel flagellis laborantes aspiciunt, semetipsos mox in arrogantiam justitiae extollunt; et quidquid adversum fidelibus evenisse considerant, hoc factum pro eorum iniquitatibus putant, nescientes nimirum quia actionum meritum lis in aeterna retributione servantur. Baldad itaque typum haereticorum de prosperitate vitae praesentis sese extollentium tenens, adversus ustorum opprobria inflatur, ac diserte quidem contra impios disputat; sed quam perverse contra justum talia dicat ignorat, nam subjecit, dicensNonne lux impii exstinguetur, nec splendebit flamma ignis ejus? - Haec si in praesentis vitae
Abbreviated transcription (Latin):
Se enĩ ubiq dm̃ colere. se totũ mundũ exi¬
stimant occupasse. Quid est gͦ dicere nun-¬
quid ꝓpter te derelinquitur terra. nisi hoc
qđ sepe fidelib dicunt. quia si hoc est uerũ
qđ uos dicitis. omnis a dõ terra derelicta est
quã iam p̃ multitudine nos tenemꝰ: Sc̃ã
autẽ uniuersalis ȩccłia. p̃dicat dm̃ ueracit᷑
nisi intra se coli ñ posse. asserens qđ omnes
qui extra ipsam sunt. minime saluabunt᷑
At contra heretici quia etiã extra ipsã saluari
se posse confidunt. in quolibet loco sibi diui¬
num adiutoriũ adesse ꝓfitentur. Unde
dicunt. nunquid ꝓpter te derelinquit᷑ terra.
idest ut quisquis extra te fuerit. minime
eos. quos sublimib in humano genere exce¬
dere sensib ȩstimant. quos ꝓfecto doctores
sos quosq p̃dicatores intra sinũ rectȩ fidi
colligere studet. quid aliud quã de locis pro¬
priis rupes mouet. ut intra eã recta sentien¬
tes humilit᷑ iaceant. qui in ꝑuersis suis

Expanded text:
Se enim ubique Deum colere, se totum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salvabuntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te fuerit minime seos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto doctores sos quosque praedicatores intra sinum rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuisione longe fit. qnͣto ipsã qͦ elationem
quã patit᷑ nescit. Unde solerti semꝑ custo¬
diȩ intentione pensandũ est. uel quid oꝑe
agimꝰ. uel quid corde uersamꝰ ne aut men¬
tem p̃pediens foras se terrena cura multipli-¬
cet. aut saltem de eiꝰ moderamine intus se
cogitatio exaltet. ut cũ diuina iudicia tem¬
porali circũspectione metiumus. sempi¬
terna supplicia horroris euadamus.¬

Expanded text:
isione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est vel quid opere agimus, vel quid corde versamus, ne aut mentem praepediens, foras se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet; ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evadamus.
Abbreviated transcription (Latin):
doi in errai mea onĩs homo menlax. x tctatu p̾i¬
orterrtus enim resperit infirmitatem e xp¬
suam ꝗ uidit non de se sib esse psumenat. Quan¬
tũ enim ad ipsũ homidẽ ꝑtinet: m̃dax est S gra ai
uerar effectus est. ne pressuris immicoꝵ cedens. ñ lo¬
queretur qͦd credicerat si negaret. sicut petro accian
qm̃ de se p̾sumserat. & docendus erat de homine ñ ce̾
te uidit in pauore. suo oñem hominẽ esse m̃dacem.
quia illi qui nullo pauoi e uanescunt. ne ꝑsequentib
cedendo mentiantur. inunerib dĩ tales sunt ñ uirib
suis. Proide uerissime dictũ est om̃is homo m̃dax.
Uos autẽ sicut homines mor icini. & sicut unꝰ de pͥn¬
cipibus cadetis. Consolatur humiles. & implet eos ñ
solũ fide credendȩ s etiam sidutia p̾dicandȩ ueritatis.
si ꝑseuerantes subciantur d̾o. nec imitent᷑ ex pͥncipib¬
unũ diabolũ qu inueritate ñ stetit & cecidit. Si enĩ
om̃is homom̃dar. in tantum ñ erunt m̃caces. in qͣn¬

Expanded text:
i in ecstasi mea, Omnis homo mendax.» Conterritus enim respexit infirmitatem suam, et vidit non de se sibi esse praesumendum. Quantum enim ad ipsum hominem pertinet, mendax est: sed gratia Dei verax effectus est, ne pressuris inimicorum cedens non loqueretur quod crediderat, sed negaret; sicut Petro accidit, quoniam de se praesumpserat, et docendus erat de homine non esste vidit in pavore suo omnem hominem esse mendacem; quia et illi qui nullo pavore vanescunt, ne persequentibus cedendo mentiantur, muneribus Dei tales sunt, non viribus suis. Proinde verissime dictum est, «Omnis homo mendax;» vos autem sicut homines moriemini, et sicut unus ex principibus cadetis» . Consolatur humiles, et implet eos non solum fide credendae, sed etiam fiducia praedicandae veritatis, si perseveranter subdantur Deo, nec imitentur unum ex principibus diabolum, qui in veritate non stetit, et cecidit. Si enim omnis homo mendax, in tantum non erunt mendaces, in quan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam dictũ est. non deficiet pͥnceps ex iuda. neq
dux de femorib er donec ueniat cui ꝓmissũ est:
considerantur priora ten pora. & inuenit᷑. quia iudei
de tribu uida semper reges habuert̃. unde iudei dic¬
ti sunt. Et ñ habuert̃ regem prius alienigenã. nisi
herocde illũ. qui fuit quando dñs natꝰ est. Inde cepe¬
runt reges alienigene ab herode. Ante herodem
om̃s de tribu uida.s de nec ueniret cui repmissum
est. Ltaq ipso iã uenierte. dño. euersũ est regnũ iu¬
deoꝵ.s. sublatum ẽ ex iudeis. Uodo ñ habent reg

Expanded text:
ictum est, Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus ejus, donec veniat cui repromissum est: considerantur priora tempora, et invenitur quia Judaei de tribu Juda semper reges habuerunt, unde dicti sunt Judaei; et non habuerunt regem prius alienigenam, nisi Herodem illum qui fuit quando Dominus natus est . Inde coeperunt reges alienigenae, ab Herode. Ante Herodem omnes de tribu Juda, sed donec veniret cui repromissum est. Itaque ipso jam veniente Domino, eversum est regnum Judaeorum, et sublatum est ex Judaeis. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
icit apłs. Qui i⁊ oceulto udeus est. & circũcisiõe
cordis. ñ lutera s spũ. Sunt gͥ iudei incirtũcisione.
carnis. & sunt iudei in circũcisione cordis. Patres nr̃i
multi sci & circũcisionem carnis habebant ꝓpter sig¬
nacłm fidi & circũcisionẽ cordis ꝓpter ipsã fidem f̾ib
his patrĩb degenerantes isti qui m̃ in nomine głant᷑
& facta ꝑdiderunt. ab his gͥ patrib degenerantes: re¬
manserunt in carne iudei. in corde pagani. Ipsi enĩ
iudei qui sunt ec abraham. a quo ysaac natus ẽ: & ex
illo iacob. & ex iacob duodecim patriai che. & popłs u¬

Expanded text:
isione cordis, non littera, sed spiritu : sunt ergo Judaei in circumcisione carnis, et sunt Judaei in circumcisione cordis. Patres nostri multi sancti, et circumcisionem carnis habebant propter signaculum fidei, et circumcisionem cordis propter ipsam fidem. Ab his patribus degenerantes isti qui modo in nomine gloriantur et facta perdiderunt; ab his ergo patribus degenerantes, remanserunt in carne Judaei, in corde Pagani. Ipsi enim Judaei, qui sunt ex Abraham, a quo Isaac natus est, et ex illo Jacob, et ex Jacob duodecim Patriarchae, et
Abbreviated transcription (Latin):
si iudei sunt appellandi. Ipsi uoce sua abdicauert̃
se ab nbo nomine. ut udei ñ sint digni appellari.
nisi tantũ carne. Ubi gͦ se separauert᷑ ab isto nomi
in sem̃ dauid: & ait illis pilatus. Regẽ ur̃m crucisi¬
gam: Et illi. Non habemꝰ regẽ. nisi cesarẽ. O ui¬
dei qui uocamini & ñ estis. si ñ habetis regẽ nisi ce
sarẽ. defecit iam princeps ex iuda. Uenit gͦ cui rep¬
missum ẽ. Illi gͦ uerius iudei. qui xp̃iani factist̃ ex
iudeis. Ceteri udei qui in xp̃m non crediderunt
etiã ipsum nom̃ ꝑdere. digni fuert̃. Iudea gͦ uera.
xp̃i eccłia est. credens in illum regẽ. qui uenit ex
tribi iuda ꝑ uirginẽ paniã. credens in illũ de qͦ¬

Expanded text:
i non sunt appellandi. Ipsi voce sua abdicaverunt se ab isto nomine, ut Judaei non sint digni appellari, nisi tantum carne. Ubi ergo se separaverunt ab isto nominein semen David. Et ait illis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Et illi: Nos non habemus regem, nisi Caesarem . O Judaei qui vocamini, et non estis; si sarem, defecit iam princeps ex Iuda, uenit cui repromissum est. Illi ergo uerius Iudaei, qui Christiani facti sunt ex Judaeis: caeteri Judaei qui in Christum non crediderunt, etiam nomen ipsum perdere digni fuerunt. Judaea ergo vera, Christi Ecclesia est, credens in illum regem qui venit ex tribu Juda per virginem Mariam; credens in illum de q
Abbreviated transcription (Latin):
bitur. Bestia & enĩ montem tangit. cũ mens
irrationabilib desideriis subdita ad contem¬
plationis alta se erigit. Sed lapidib ꝑcutit᷑
quia sumina ñ sustinens. ipsis supni ponde-¬
ris ictib necatur. Iui gͥ culmen apprehen-¬
dere ꝑfectionis nituntur. cũ contemplano.¬
nis arcem tenere desiderant. priꝰ se in campo
opis ꝑ exercitium ꝓbent. ut sollicite sciant
si nulla iam mala ꝓximis irrogant. si irrogata
a ꝓrimis ȩquanimiter portant. si obiectis
bonis temporalib nequaꝗͣ. mens lȩticia
soluitur. si subtractis ñ ninrio merore sau¬
ciatur. ac deinde ppendant. si cũ ad semetipsoᷤ
introrsus redeunt. in eo qđ spiritalia riman¬
tur nequaꝗͣ secũ rerũ corporaliũ uinbras
trahunt. uel fortasse tractas manu discretio¬
nis abigunt. si incircũscriptum lum̃ uidere
cupientes. cunctas circũ scriptionis suȩ ima¬
gines deprimunt. & in eo qd̃ suꝑ se contin&¬

Expanded text:
bitur. Bestia etenim montem tangit, cum mens bitur. Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui ergo culmen apprehendere perfectionis nituntur, contemplationis arcem tenere desiderant, prius se in campo operis per exercitium probent, ut sollicite sciant, si nulla jam mala proximis irrogant; si subirrogata a proximis, aequanimiter portant; si objectis bonis temporalibus, nequaquam eos laetitia solvit; si subtractis, non nimio moerore sauciantur, ac deinde perpendant, si cum ad semetipsos introrsus redeunt, in eo quod spiritualia rimantur, nequaquam secum rerum corporalium umbras trahunt: vel fortasse tractas, manu discretionis abigunt, si incircumscriptum lumen videre cupientes, cunctas circumscriptionis suae imagines deprimunt: et in eo quod super se conting
Abbreviated transcription (Latin):
mentẽ si amor ñ excitat. teporis sui torpor
obscurat. si timor ñ aggrauat sensus hanc
ꝑ inania ad nebulam erroris leuat. Et cũ
clausa ei secretor ianua tardius aperitur.
ab ea longiꝰ ipsa sua p̾sumptione repellitur.
quia irrumpere appetit. hoc qđ ñ inueniens
quęrit. Cumq suꝑba errorẽ pro ueritate.
ꝑcipit. quo quasi uitꝰ gressũ porrigit. foras
tendit. Hinc est enĩ qđ legem daturꝰ dñs
in igne fumoq descendit. quia & humiles
ꝑ claritatẽ suȩ ostensionis illuminat. & supbo
oculos ꝑ caliginẽ erroris obscurat. Prius gͥ
mens ab appetitu głȩ temporalis. atq ab
om̃i carnalis concupiscentiȩ delectatione
tergenda est. & tunc ad aciem contemplati.¬
onis erigenda: Unde & cum lex accipitur.
popłs a monte ꝓhibetur. ut uidelicet qui
infirmis adhuc mentib terrena desiderant.
considerare sublimnia ñ prȩsumant: Ubi &
recte dicitur. si bestia tetigerit montẽ lapida¬

Expanded text:
mentem si amor non excitat, teporis sui torpor mentem si amor non excitat, teporis sui torpor obscurat; si timor non aggravat, sensus hanc per inania ad nebulam erroris levat; et cum clausa ei secretorum janua tardius aperitur, ab ea longius ipsa sua praesumptione repellitur; quia irrumpere appetit hoc, quod non inveniens quaerit; cumque superba mens errorem pro veritate percipit, quo quasi intus gressum porrigit, foras tendit. Hinc est enim quod legem daturus Dominus, in igne fumoque descendit ; quia et humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem emens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni carnalis concupiscentiae delectatione tergenda est; et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte prohibetur; ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderant, considerare sublimia non praesumant. Ubi et recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapida
Abbreviated transcription (Latin):
studia. ad multoꝵ ꝑniciem uacaret Rursũ
nisi quib dam mentib contemplatiua uita
potiꝰ quã actiua congrueret. nequaquã ꝑ
psalmistã dñs diceret. uacate & uidete qm
& pigras m̃tes amor ad opꝰ excitat. & inquie¬
tas in contẽplatione. timor refrenat. Ancho¬
ra enĩ cordis ẽ. pondus timoris: Et plerũq
fluctu cogitationũ quatitur. sed ꝑ discipli¬
nȩ suȩ uincla retinetur. neq hoc tẽpestas
suȩ inquietudinis ad naufragium ꝑtrahit.
quia in diuini amoris litore ꝑfecta caritas
astringit. Unde necesse ẽ. ut quisqͥs ad con-¬
templationis studia ꝓperat. semetipsũ priꝰ
suptilit᷑ interroget quantũ amat. Machina
quippe m̃tis est. uis amoris. quȩ hanc dum
a mundo extrahit. in alta sustollit. Priꝰ gͦ
discutiat. si summa inquirens diligit. si
diligens timet. si nouit incognita aut
amando comp̃hendere. aut non comp̃bensa
timendo uenerari. In contemplatione & eniͣ

Expanded text:
studia ad multorum perniciem vacaret. Rursum, studia ad multorum perniciem vacaret. Rursum, nisi quibusdam mentibus contemplativa vita potius quam activa congrueret, nequaquam per Psalmistam Dominus diceret: Vacate et videte, quoniam et pigras mentes amor ad opus excitat, et inquietas in contemplatione timor refrenat. Anchora enim cordis est pondus timoris; et plerumque fluctu cogitationum quatitur, sed per disciplinae suae vincula retinetur; neque hoc tempestas suae inquietudinis ad naufragium pertrahit, quia in divini amoris littore perfecta charitas astringit. Unde necesse est 209 ut quisquis ad contemplationis studia properat, semetipsum prius subtiliter interroget, quantum amat. Machina quippe mentis est vis amoris, quae hanc dum a mundo extrahit, in alta sustollit. Prius ergo discutiat, si summa inquirens diligit, si diligens timet, si novit incognita aut amando comprehendere, aut non comprehensa timendo venerari. In contemplatione etenim
Abbreviated transcription (Latin):
cis. eo contentus esto qd ꝓ minimo attendis.
ut si ꝑ contemplatiuã uitã a ueritatis cogni¬
tione compelleris cadere. regnũ cȩloꝵ per
solam actiuã ualeas saltẽ luscus intrare:
Hinc rursũ dicit. qui scandalizauerit unũ
de pusillis istis qui in me credunt. expedit ei
ut suspendatur mola asinaria collo eius &¬
actio terrena signatur: Quȩ dum colla m̃tiᷤ
ꝑstulta desideria stringit. hanc in laboris
circũitum mittit. Sunt itaq ñnulli qui
dũ terrenas actiones deserunt. & ad contẽ-¬
plationis studia humilitate postposita ultͣ
ĩ telligentiȩ uires surgunt. ñ solũ se in errorẽ
deiciunt. sed infirmos qͦsq a gremio unitatiᷤᷤ
diuidunt. Qui gͦ unũ de minimis scandali¬
zat. meliꝰ illi fuerat ligata collo mola asma¬
ria in mare ꝓici. quia nimirũ ꝑuersȩ menti
expeditiꝰ esse potuisset. ut occupata mundo
terrena negocia ageret. quã ꝑ contẽplationis

Expanded text:
cis, eo contentus esto, quod pro minimo attendis; cis, eo contentus esto, quod pro minimo attendis; ut si per contemplativam vitam a veritatis cognitione compelleris cadere, regnum coelorum per solam activam valeas saltem luscus intrare. Hinc rursum dicit: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit eti ut suspendatur mola asinaria actio terrena signatur? Quae dum colla mentis per stulta desideria stringit, hanc in laboris circuitum mittit. Sunt itaque nonnulli qui dum terrenas actiones deserunt, et ad contemplationis studia, humilitate postposita, ultra intelligentiae vires surgunt, non solum se in errorem dejiciunt, sed infirmos quosque a gremio unitatis dividunt. Qui ergo unum de minimis scandalizat, melius illi fuerat, alligata collo mola asinaria, in mare projici, quia nimirum perversae menti expeditius esse potuisset, ut occupata mundo terrena negotia ageret, quam per contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
in uitã intrare. quã duos oculos habentẽ
mitti in gehennã ignis. Duȩ quippe uitȩ
actiua uidelicet & contemplatiua cũ seruant᷑
in mente. quasi duo oculi habentur in facie.
Dexter namq oculus contemplatiua uita ẽ.¬
sinister actiua. Sed sunt ñnulli ut diximꝰ.
qui discrete intueri summa & spiritalia
nequaꝗͣ. possunt. & tam̃ alta contẽplationis
assumunt. atq iccirco in ꝑfidiȩ foueã intel¬
lectus praui errore delabuntur. Hos itaq
contemplatiua uita ultra uires assumpta
cogit a ueritate cadere. quos in statu suȩ re-¬
ctitudinis humilit̾ poterat sola actiua
custodire. quib recte hoc qđ prȩfati sumꝰ
ueritas dicit: si oculus tius dexrer scandali-¬
zat te. erue eũ & ꝓice abste. Bonũ tibi ẽ cum¬
uno oculo in uitã intrare. quã duos oculos
habentẽ mitti in gehennã ignis. Ac si aꝑte
dicat: cum ad contẽplatiuam uitã idonea
discretione ñ sufficis. solam securiꝰ actiuam
tene. Cumq in hoc qd ꝓ magno eligis defi¬

Expanded text:
habentem mitti in gehennam ignis . Duae quippe vitae, activa videlicet et contemplativa, cum conservantur in mente, quasi duo oculi habentur in facie. Dexter namque oculus vita contemplativa est, sinister activa. Sed sunt nonnulli, ut diximus, qui discrete intueri summa et spiritalia nequaquam possunt, et tamen alta contemplationis assumunt, atque idcirco in perfidiae foveam, intellectus pravi errore dilabuntur. Hos itaque contemplativa vita ultra vires assumpta, cogit a veritate cadere, quos in statu suae rectitudinis humiliter poterat sola activa custodire. Quibus recte hoc quod praefati sumus, Veritas dicit: Si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, uno oculo in vitam intrare, quam duos oculos habentem mitti in gehennam ignis. Ac si aperte diceret: Cum ad contemplativam vitam idonea discretione non sufficis, solam securius activam tene. Cumque in hoc, quod pro magno eligis, defi
Abbreviated transcription (Latin):
In omni gͣ qđ dicitur. necesse est ut causa.
tempus. & ꝑsona pensetur: Si uerba sen-¬
tentiȩ ueritas roborat. si hanc tempus
congruũ postulat. si & ueritatẽ senrentiȩ
& congruentiam temporis. ꝑsonȩ qualitas
ñ impugnat. Iile enĩ laudabilit̾ spicula
emitiit. qui prius hostem quem feriat
conspicit. Male namq arcũs ualidi cornua
subigit. qui sagittã fortiter dirigens ciuem

Expanded text:
In omni ergo quod dicitur, necesse est ut causa, In omni ergo quod dicitur, necesse est ut causa, tempus et persona pensetur; si verba sententiae veritas roborat, si hanc tempus congruum postulat, si et veritatem sententiae, et congruentiam temporis personae qualitas non impugnat. Ille enim laudabiliter spicula emittit, qui prius hostem quem feriat conspicit. Male namque arcus validi cornua subigit, qui sagittam fortiter dirigens civem
Abbreviated transcription (Latin):
Niȩc est hora ur̃a. & potestas tenebrarum:
Sepulcrũ gͦ in tempore suo sicut frumenti
liber sir. disciplinȩ pressuras sentit. Hiphaꝵ
uero quia & in locutionis suȩ serie taberna¬
culum. lapides. bestias. semen. herbas
sepulerumq nominauit. qđ ñ hȩc iuxta
litterã dixerit ipse innuit. qui post cuncta
mus ita est. Liquet ꝓfecto qđ in his nil ab
eo uixta suꝑficiem dicitur. quia nimirum
ante faciem ñ iacet qđ inuestigatur. Qui
ergo hȩc inuestigasse se indicat. quia in
uerbis exteriorib interiora quęsierit
demonstrat. Sed post cuncta ad stulticiã
iactantiȩ ꝑuenit. qui protinus subdit.
bet̾ doctrina mens polleat. grauis eiꝰ impe¬
ritia est. uelle docere meliorẽ. Unde & ea
quȩ ab amicis recte plata sunt. ab interno
arbitrio ñ recte iudicant᷑. In eo namq
uim suȩ rectitudinis amittunt. quo audi¬
tori ñ congruunt. quia & medicamina
uires ꝑdunt. cum sanis menbris apponunt᷑

Expanded text:
Haec est hora vestra, et poteHaec est hora vestra, et poteergo in tempore suo, sicut frumenti liber sit, disciplinae pressuras sentit. Eliphaz vero, quia et in locutionis suae serie tabernaculum, lapides, bestias, semen, herbas, sepulcrumque nominavit, quod non haec juxta litteram dixerit, ipse innuit, qui post cuncta mus ita est. - Liquet profecto quod in his nil ab eo juxta superficiem dicitur, quia niante faciem non jacet quod investigatur. Qui ergo haec investigasse se indicat, quia in verbis exterioribus interiora quaesierit demonstrat. Sed post cuncta ad stultitiam jactantiae pervenit, quia protinus subdit: bet enim doctrina mens polleat, gravis ejus imperitia est velle docere meliorem. Unde et ea quae ab inimicis recta prolata sunt, ab interno arbitro non recta judicantur. In eo namque vim suae rectitudinis amittunt, quod auditori non congruunt; quia et medicamina vires perdunt, cum sanis membris apponuntur.