comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
acceperint. eos qui solas nuptias iuola uerins.
pꝰ anni uniꝰ penitentiã reconciliari debe¬
bunt. ł si alios cognouerint uiros. eo qđ
mechatȩ sunt. placuit ꝑ qͥn quen nii tẽpora
ac legitima penitentia admitti eas ad c̃o

Expanded text:
, eo quod solas nuptias violaverint, post annum sine poenitentia reconciliari debebunt, vel si alios cognoverint viros, eo quod moechatae sint, placuit per quinquennii tempora acta legitima poenitentia admitti eas ad co
Abbreviated transcription (Latin):
e terũ his qui ñ habet uxorẽ. & puxo
tr̃e concubinã ht̃. a cõmunione repellatur.
tantũ ut uniꝰ mulieris aut uxoris aut
c̃ cubinȩ ut ei placuerit. sit contentione
c̃tentꝰ. Alias uͦ uiuens abiciat᷑ donee de¬
sidat. & ad poenitentiã reuocatur. catione

Expanded text:
eterum is qui non habet uxorem et pro uxore concubinam habet a communione non repellatur, tamen ut unius mulieris, aut uxoris, aut concubinae, ut ei placuerit sit conjunctione contentus, alias vero vivens abjiciatur, donec desinat et ad poenitentiam revertatur
Abbreviated transcription (Latin):
ui uere & sincere singularẽ sectant᷑. sus
utentes habitu monachi. eccłastica ne¬
gotia cuuliaꝙ c̃ turbant circũ euntes
indifferent̾ urbes. nec ñ & monasteria
sibi instituere tẽptantes. placuit nullũ
qͥdẽ usquã ȩdificare aut constituere
monasteriũ ł oratorii domũ. p̃t̃ cõsci¬
entiã ciuitatis epĩ. monachosu ꝑ unã
quãq ciuitatẽ aut regionẽ sub iec tos
eẽ epõ. & quie tẽ diligere. & intentos
eẽ tantũ mͦ ieuinio &orationi in locis
qͥb renuntiauer̃ scło ꝑmanentes. nec
ȩccłasticis uͦ nec scłarib negotus cõmu¬
nicent. ⁊ in aliqͦ sint molesti ꝓpͥa monas¬
teria deserentes. nͥforte his p̾cipiat᷑ pp̃
opꝰ necessariũ  abep̃o ciuitatis. Nullũ uͦ
recipe inmonesterus seruũ. obtentii mo¬

Expanded text:
ui vere et sincere singularem sectantur vita, utentes habitu monachi, ecclesiastica negotia civiliaque conturbant, circumeuntes indifferenter urbes, nec non et monasteria sibi instruere tentantes, placuit nullum quidem usquam aedificare aut constituere monasterium, vel orationis domum, praeter conscientiam civitatiivitatem, aut regionem subjectos esse episcopo, et quietem diligere, et intentos esse tantummodo jejunio et orationi, in locis quibus renuntiaverint saeculo permanentes; nec ecclesiasticis vero, nec saecularibus negotiis communicent, vel in aliquo sint molesti propria monasteria deserentes, nisi forte his praecipiatur, propter opus necessarium, ab episcopo civitatis; nullum vero recipere in monasteriis
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ memales nͥ for te abb sua paliqua
necessitate incũbente mit tente. nequaqͣ
demonasterio suo egrediant᷑. hȩ uͦ q̃
famulos aut famulas ñ habent exercenda
negotia admediã par tẽ monasteni ꝑue¬

Expanded text:
iales, nisi forte abbatissa sua pro aliqua necessitate incumbente mittente, nequaquam de monasterio egrediantur. Hae vero quae famulos aut famulas non habent, ad exercenda negotia ad mediam monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium accłarũ. ⁊ ꝓutilitate totius
ppłi nobis placuit. ut ñ solũ inciuitatib
sed etiã in omib parrochiis uerbũt faci¬
endi daremꝰ pb̃ris potestatẽ. ita ut sipłr
aliqͣ in firmitate ꝓhibente ꝑse ipsum ñ
potuerit p̾dicare. scõꝵ patrũ homeliȩ a¬

Expanded text:
omnium ecclesiarum et pro utilitate totius populi nobis placuit, ut non solum in civitatibus sed etiam in omnibus parochiis verbum faciendi daremus presbyteris potestatem, ita ut si presbyter aliqua infirmitate prohibente per se ipsum non potuerit praedicare, s
Abbreviated transcription (Latin):
diaconꝰ. a suo epõ ausi fuerint aliqđ
restitutionis spẽ aut locũ habere satifacti¬
onis. S & cõmunicantes ei. om̃s abici
de ȩccła. & maxime sipostea quã didice¬
rint adũsĩ memoratos ꝓlatã fuisse sen¬
tentiã eisdẽ cõmunicare tẽptauer̃. Si qͥs¬

Expanded text:
diaconus a suo episcopo, ausi fuerint aliquid restitutionis spem aut locum habere satisfactionis. Sed et communicantes ei omnes abjici de Ecclesia, maxime si posteaquam didicerunt adversum memoratos prolatam fuisse sententiam, eisdem communicare tentaveri
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłasticis ordinibus adtantȩ dignitatis fastigiuĩ fuerint instituti. contra patrũ de¬
creta. huiꝰ usurpatione quise hoc recognoseit fecisse didicimꝰ. cũ adepãtũ his gradibus
quibus frequentissime cautũ ÷ debeat ꝑueniri. ut minoribus initiati offitiis ad mai¬
ora firmentur: Deb& enĩ ante eẽ discipłs. quisquis doctor ẽẽ desidãt. ut possit docẽ
qđ didic̃ ors uitȩ institutio. hac adid quotendit seratione confirmat Qui mi¬
nime littis
oꝑam dederit preceptor eẽ non potest ẽe̾ litterarũ. quinon
ꝑsingula sti¬
pendia creuerit. ademeritũ stipendii ordinẽ non potest
ꝑuenire: Solũ
sacerdotiũ int̾ ista rogo uilius est qđ facilius tribuitur.
cũ difficilius impletur:¬

Expanded text:
ecclesiasticis ordinibus ad tantae dignitatis fastigium fuerint instituti, contra Patrum decreta, hujus usurpatione qui se hoc recognoscit fecisse didicimus, cum ad episcopatum his gradibus quibus frequentissime cautum est debeat perveniri, ut minoribus initiati officiis, ad majora firmentur. Debet enim antea esse discipulus quisquis doctor esse desiderat, ut possit docere quod didicit. Omnis vitae institutio hac ad id quo tendit se ratione confirmat. Qui minime litteris operam dederit, praeceptor non potest esse litterarum. Qui non per singula stipendia creverit, ad meritum stipendii ordinem non potest pervenire. Solum sacerdotium inter ista, rogo, vilius est, quod facilius tribuitur, cum difficilius impleatur
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sunt. ex quib dũ .ui. dnĩci dies
abstinentiȩ subtrahantur. non plus
gimur. quasi anni decimas dõ damꝰ.
quẽ saluator suo sc̃o ie uinio consecrauerat
iui dies pͥoris ebdomadȩ adsupplem̃tũ
sabbatũ. Hisi istos .iiii. dies suꝑioribus
xxx&ui aduinxerimꝰ .xl. dies in abstinen¬
tia ñ habemus. Iubemur etiã aboĩ potente
ꝓpt̾ ut oĩs decima a nobis dõ rite ꝑsol¬
uatur. tollamꝰ decimã anni & mea
peccita nr̃a consitendo corrigendonos.
ieuinando. uigilando. orando. edemo¬
sinas dando abstergamꝰ. & carnẽ nr̃am de¬
cimemꝰ. ut ad sc̃m̃ pascha securi ꝑuenire

Expanded text:
fiunt, ex quibus dum sex dominici dies abstinentiae subtrahuntur, non plus gimur, quasi anni decimas Deo damus. averit IV dies prioris hebdomadae ad supplementum Sabbatum. Nisi quatuor istos dies superioribus XXXVI adjunxerimus XL dies in abstinentia non haberemus. Jubemur etiam ab omnipotentipter ut omnis decima a nobis Deo rite persolvatur, tollamus decimam anni, et in ea peccata nostra confitendo, corrigendo nos, jejunando, vigilando, orando, eleemosynas dando abstergamus, et carnem nostram decimemus, ut ad sanctum Pascha securi pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
uadragesima sũma obseruationẽ
Cobseruandu. ut ieuiniũ in ea
p̃ter dñicos dies qui de abstinentia
subtracti sunt. nisi quẽ infirmitas
impedierit nullatenꝰ soluatur.
quia ipsi dies decimȩ sunt

Expanded text:
uadragesima summa observatione est observanda ut jejunium in ea praeter dies Dominicos, qui de abstinentia subtracti sunt, nisi quem infirmitas impedierit, nullatenus solvatur, quia ipsi dies decimae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicta fuerant reqͥrentes. innullo inuenimus
ẽẽ culpabilẽ qͥ insuꝑ ad sacratissimũ corpꝰbeati
petri apłi sub iure urando satis fauens abhis
quȩ abiecta eiꝰ opmioni fuerant se demons¬
trauit alienũ reũti illũ purgatũ absolutũ
ꝑmisimꝰ. Quia sic̃ dignii erat ut si maliqͦ
reus exister& culpã ineo canonicȩ pimiremꝰ.
ita dignũ ñsuit. ut eũ aduiuante in noc̃ua
diutiꝰ retinere ł affligere in aliqͦ deberemꝰ.¬

Expanded text:
dicta fuerant requirentes, in nullo invenimus esse culpabilem: qui insuper ad sacratissimum corpus beati Petri apostoli sub jurejurando satisfaciens, ab his quae objecta ejus opinioni fuerant se demonstravit alienum: reverti illum purgatum absolutumque permisimus: quia, sicut dignum erat ut, si in aliquo reus eita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo deberem
Abbreviated transcription (Latin):
Comꝑimꝰ etiã horrendis quib dã crimi¬
Enib implicatos. tota discretione sumo¬
ta. ñ solũ defactis atrociorib necessariã pe¬
tione succedente ad diuinũ ministeriũ hono¬
remq suc edere. Non nullos autẽ in ipsis or¬
manꝰ imponendas. neq cõ municandũ pec¬
catis alienis. & maioꝵ ueneranda c̃ stituta.
ꝓnunciant. huiꝰ modi &iã si foite surrepse¬
rint. tm̃ qui ante peccauer̃ de tectos oportei¬
t& depelli. quã sacre ꝓfessionis oblitos
p̃uaricatoresq scĩ ꝓpositi ꝓculdubio sub¬
mouendos.

Expanded text:
Comperimus etiam, horrendis quibusdam crimis implicatos, tota discretione sumnon solum de factis atrocibus necessariam poenitus succedente, ad divinum ministerium honoremque contendere. Nonnullos autem in ipsis ormini cito manus imponendas, neque communicandum peccatis alienis, et majorum veneranda constituta pronuntiant. Hujusmodi etiam si forte subrepserint, tam qui ante peccaverunt detectos oportere repelli quam sacrae professionis oblitos praevaricatoresque sancti propositi procul dubio submovendos.
Abbreviated transcription (Latin):
hominis humano gnr̃i poena diui¬
nitus illataẽ seruituts. ita ut a quib
aspicit non congue lib̾tatẽ his misen¬
cordiꝰ imog& seruitutẽ. Et li e& ꝑ pec¬
catũ humanȩ originis. tamen equus
ds̃ ideo discreuit hõib uitã. alios ser¬
uos consti tuens. alios dominos. utli¬
centia male agendi seruoꝵ potestate
dominantiũ restringant᷑. Ham si om̃s
fine metu fuissent. quiseẽt qui a mał
quẽ piã cohiberet: Inde & ingentib
pͥncipes regesꝙ electisunt. ut terrore
suo ppłos amalo cohercent. atꝙ ad
recte ui uendũ legib subderent.
Quantũ adpene trationẽ ñẽ ꝑsonars
acceptio ap̃ dm̃. qui mundi elegit
ẽ carnał potentia corã illo. Unus enĩ
dñs a equalit̾. & dñs fert consultum
& seruus. Alelior ẽ subiecta seruitꝰ. quã
elata libertas. Multi enĩ inueniunt᷑
dẽ lib̾e seruientes sub dñis constituti
flagitiis. qui & subiecti sunt illis corpore
plati tamen sunt mente.¬

Expanded text:
hominis humano generi poena divinitus illata est servis, ita ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus principes, regesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum ad poenae rationem, non est personarum acceptio apud Deum, qui mundi elegit est, carnalis potentia coram illo. Unus enim Dominus, aequaliter et dominis fert consultum et servis. Melior est subjecta servitus, quam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes sub dominis constituti flagitiosis, qui et subjecti sunt illis corpore, praelati tamen sunt mente.
Abbreviated transcription (Latin):
aut suos seniores secuti fuerint.
uinciã fugerit. &uxor eius cũ ual& & potest
amore parentũ aut rerũ suarũ eiĩ sequi
noluerit. ipsa omi tp̃r quã diu uir eius
quã secuta ñfuit uiuit. sẽꝑ innupta ꝑma¬
neat. Ille uͦ qͥnecessitate cogente in alia
patria manet sinũquã insuã patriã se re¬
ũsurũ sperat. sise continere ñ potest. aliã
uxorẽ accipiat. tamen cũ penitentia

Expanded text:
aut suos seniores secuti fuerint, provintiam fugerit, et uxor ejus cum valet et potest amore parentum aut rerum suarum eum sequi noluerit, ipsa omni tempore, quandiu vir ejus quem secuta non fuit vivit, semper innupta permaneat. Ille vero qui necessitate cogente, in alia patria manet, si nunquam in suam patriam se reversurum sperat, si se continere non potest, aliam uxorem accipiat, tamen cum poenitentia
Abbreviated transcription (Latin):
oblatio ab oĩb qui ad missa conuene¬
rint utriꝰq sexus offeratus in aeccła
O mĩs aut̃ qui hanc diffinitione ꝑmobȩ¬
dientiã euacuare p̃supserit. anathema
ꝑcellatur

Expanded text:
oblatio qui ad missam convenerint utriusque sexus offeratur in ecclesia; Omnis autem qui hanc diffinitionem per inobedientiam evacuare praesumpserit, anathemate percellatur
Abbreviated transcription (Latin):
habeant᷑. Infirmam gͦ oport& eoꝵ
uoce dequoꝵ side dubitatur. nec eis
omi nomine credendũ qui rectã
fidẽ ignorant. Querendĩ ẽ gͦ inui¬
dicio cuiꝰsit c̃ñsationis ac fidĩ. his qͥ ac

Expanded text:
habeantur. Infirmari ergo oportet eorum vocem de quorum fide dubitatur, nec eis omnino est credendum qui rectam fidem ignorant. Quaerendum ergo est in judicio cujus sit conversationis ac
Abbreviated transcription (Latin):
rogitastis absq ulla infamia. aut sus¬
picione ł manifesta macula. &uera fide
plenit̾ instructi eẽ debent. & tales quales
adsac̃ dotiũ eligere diuina iub& aucto¬
ritas. quõ sac̃dotes ut antiquoꝵ tradit
auc toritas. criminari ñ posst̃. nec in eos

Expanded text:
rogitastis, absque ulla infamia, aut suspicione, vel manifesta macula, et vera fide pleniter instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium eligere jubet divina auctoritas, quoniam sacerdotes ut antiquorum tradit auctoritas, criminari non possunt, nec in eos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseriptũ aut̃ nũquã recipiantur.
quia ꝑscripturã nullus ac cusari po¬
cusare uoluerit. qͥsq aceusatom ere
causis. ut nego dus testimoniũ dicant.
nͥ dehis quȩ subp̃sentia eoꝵ acta eẽ nos¬
cunt᷑. A ccusatores uͦ c̃sanguinei adũ

Expanded text:
per scriptum autem nunquam recipiantur, quia per scripturam nullus accusare cusare voluerit, quisquam accusator credcausis vel negotiis testimonium dicant, nisi de his quae sub praesentia eorum acta esse noscuntur. Acc
Abbreviated transcription (Latin):
Unp̃ti dõ reus ẽ quiserenis simo dnõ
in om̃e qđ agit oloquitur purꝰ nẽ.
Ego aut inclignus pietati ur̃ȩ famulus.
pore dns nis fuisti. quando adhue dñorũ
none cautela laudabilis inqua totũ ratio
agit & furor sibi nil uendicat. Restrin¬
genda gͦ subratione potestas ẽ. nec quicꝙ
agendũ pͥus. quã concitata ad tranqͥl¬
litatẽ mons redeat. Nã a cõmunionis
tẽpore iustũ putat ira quod fecerit.

Expanded text:
nti Deo reus est qui serenissimo domino, in omne quod agit et loquitur, purus non est. Ego autem indignus pietatis vestrae famulus, pore dominus meus fuisti, quando adhuc dominus illa est cautela laudabilis, in qua totum ratio agit, et furor sibi nil vindicat. Restringenda ergo sub ratione potestas est, nec quidquam agendum prius quam concitata ad tranquillitatem mens redeat. Nam commotionis tempore, justum putat ira quod fecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
patres insidias & illicitas alt̃ cationeᷤ¬
unanimit inp̃dicta nicena statuer̃ sy¬
nodo. ut nullus epc̃ nͥ in legitima syno¬
do & suo tp̃r apłica auc toritate conuocata
suꝑ qͥb quã criminationib pulsatus

Expanded text:
Patres insidias et illicitas altercationeunanimiter in praedicta Nicaena statuerunt synodo, ut nullus episcopus, nisi in legitima synodo, et suo tempore apostolica auctoritate convocata, super quibusdam criminationibus pulsatus
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥs sponsã filii sui opp̃siserit. & pos¬
teã filiꝰ eiꝰ eã duxerit. pat̃ pꝰ modũ
ñ habeat iꝑxorẽ. nec ipsa mulier uirum.
filius qui facinus patris ignorabat. aliã
accipiat

Expanded text:
is sponsam filii sui oppresserit, et postea filius eam duxerit, pater postmodum non habeat uxorem, nec ipsa mulier virum. Filius qui facinus patris ignoravit aliam accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
fratnitate urãm nolle conplere. Qđ si
ita ẽ. miramur ut dũ qui eti ur̃ȩ uos
doceat studere c̃tẽptionis scrupulum
reseru&is. Iro inde scriptis uob̃. p̃sen¬
tib ad or tam̃. ut subtilit̾ reqͥrere de¬
beatis. & si qͥd minus inpletũ ẽ. sitam̃

Expanded text:
fraternitatem vestram nolle complere. Quod si ita est miramur, ut dum quieti vestrae vos deceat studere, contentionis vobis scrupulum reservetis. Proinde scriptis vos praesentibus adhortamur ut subtiliter requirere debeatis. Et si quid minus impletum est
Abbreviated transcription (Latin):
bes sac̃dote ł leuita quib porcio dsest. ut illã &iã illi appetant᷑: Etue uob̾
miseris. quia nec finẽ mundi ꝓuocamꝰ. uttã graui iugo seruitutis. libãri
uelimꝰ qđ dimergit in profundũ inferni. utfaciamꝰ nob̾ amicos demãmo¬

Expanded text:
bes sacerdotes vel levitas, quibus portio Deus est, ut illam etiam ipsi appetant. Et ve mihi misero, quia nec fine mundi provocamur, ut tam gravi iugo servitutis liberari velimus, quod demergit usque ad profundum inferni, ut faciamus nobis amicos de mammo
Abbreviated transcription (Latin):
gione xpĩana constantia constare. ⁊cet̾os ab offensione debeant saluare. tale
remota penitus symoniaca peste eligant᷑. quales &apłicus sermo. ⁊ canonicꝰ ordo.
& beati gregorii pastoralis regła doc& scilic& qm̃ si ꝓaliqͦ munere presentis futu
req recributionis. ł ꝓaliqͣ qualib& aliare q̃ c̃traria possit eẽ ueritati. diuneq
auctoritati eligit᷑. liquet ꝓfecto. qđ extoto alit̃ agit᷑. quã diuina auctoritas teste¬
tur. & qđ in huiꝰcemodi facto ds̃ offendat᷑. & talit̾ electo & hisqͥbus p̃fitit᷑ qđ scan¬
dalũ generet᷑ nonẽ dubiũ: Proinde oport&. ut inelectione & ordinatione
sac̃ dotis. ualdesit exetranda symoniacha heresis. q̃ propt̃ qͦrũdã auaritiã. & ã¬
bitionẽ modernis tẽporibꝰ. dignitatẽ sac̾dotalẽ fuscare ẽpbat᷑. nichilq sedetes

Expanded text:
iana constare et caeteri ab offensione debent salvari, tales remota poenitus simoniaca peste eligantur, quales et apostolicus sermo et canonicus ordo et beati Gregorii pastoralis regula docet. Scilicet quoniam si pro aliquraeque retributionis vel pro alia qualibet re quae contraria esse possit veritati divinaeque auctoritati eligitur, liquet profecto, quod ex toto aliter agitur quam divina auctoritas testetur, et quod in huiuscemodi facto Deus offendatur, et taliter electo et his quibus praeficitur quin scandalum generetur dubium non est. Proinde oportet, ut in electione et ordinatione sacerdotis valde sit execranda simoniaca heresis, quae propter quorundam avaritiam et ambitionem modernis temporibus dignitat
Abbreviated transcription (Latin):
lis multiptarie octasiones. obtandeq necessitatis noĩę palliant᷑. & reuertendi ex¬
terius necessitas p̃tendit̾. interius ab auaricia tegit᷑ Unde & beatus ꝓsꝑ ait. Non
pot est dicẽ sacerdos cõtep̃torib amonitionis su&e fut᷑um cogitate uiditiũ. qđ
ipse forte noncogitat. Amatorib mundi. nolite diligẽ mundũ: Sieũ amor dĩ ñ
oblectat. Ambiciosis abicioĩ iã finẽ inponite. sieu ãbitio rumiosa p̾cipitat
Inuita qͦꝙ beati abrosii legit᷑. In gemiscebat enĩ uehemĩter. cũ uidẽt radicẽ oĩũ¬
maloꝵ auaritiã.q̃neq copia. neꝙ in opia minui potest. magis magisq increᷤ¬
cere in hõib etmaxime inhis qͥin potestatibꝰ erant constituti. ita ut inueni¬
endi illã apud illos grauissimꝰ labor e̾et. quioã p̃cia distra hebant Quȩres

Expanded text:
lis multifariae occasiones obtendi quae necessitatis nomine blandiantur, et revera dum exlis multifariae occasiones obtendi quae necessitatis nomine blandiantur, et revera dum exterius necessitas pretenditur, interius ab avaritia tegitur, unde et beatus Prosper ait: « Non potest dicere sacerdos contemptoribus admonitionis suae futurum cogitare iuditium, quod ipse forte non cogitat; amatoribus mundi Nolite diligere mundum, si eum amor mundi oblectat; ambitiosis « Ambitioni iam finem imponite » , si eum ambitio ruinosa precipitat. » In vita quoque beati Ambrosii legitur: « Ingemiscebat enim vehementer, cum videret radicem omnium avaritiam, quae neque copia neque inopia minui potest, magis magisque increscere in hominibus, et maxime in his qui in potestatibus erant constituti, ita ut interveniendi illi apud illos gravissimus labor esset, qui omnia precio distrahebant. Quae res
Abbreviated transcription (Latin):
sociosi auaritiã t̾ͥpit᷑ sectari. ut mĩto amultiꝰ rep̃hendi. & obħ innaacios cũ noxiis.
ex hac occasioẽ in famari ctingat c̃ꝑimꝰ. Abhinc inc̃mune nos & socios nrõs mutua
exhartacione corrigendos. et̃ uidicamꝰ. ita uidelic&. ut nec nos in huiꝰcemodi peste
auaritiȩ corã dõ peccaremꝰ. nec aliis ꝑ nrm malũ exẽplũ detrahendi. & in nob̾
peccandi locũ daremꝰ: Uerũ cũ nullꝰ xp̃ianꝰ thesauros int̾ra. s pociꝰ seđ dnĩ p̃ceptũ¬
incelo recondi debeat. cauendũ sumoꝑe sacdotibus ẽ. ut aba uaritie pestȩ quȩradix ẽ om̃iũ
maloꝵ. suosq sectatores aregno api excludit. secoherceant. qnĩ digne nompossunt
s ubditis p̃dicare. ut abhis se abstineant. cũ ipsi in his qđ ualde dedecus immo ꝑiculo¬
sũ est se mancipauerint: Grauiꝰ quippe atrociꝰq he pestifere iues in illis dãpnant᷑.
quã inhis quieoꝵ dictis exẽplũ abhis coherceri debuerunt. Solent nãꝙ a nonnul¬

Expanded text:
sotios avaritiam turpiter sectari et merito a multis reprehendi, et ob id innoxios cum noxiis ex hac occasione infamari conperimus, ab hinc in commune nos et sotios nostros mutua exhortatione corrigendos esse iudicavimus, ita videlicet ut nec nos in huiuscemodi peste avaritiae coram Deo peccaremus, nec aliis per nostrum malum exemplum detrahendi et in nobis peccandi locum daremus. Verum cum nullus christianus thesauros in terra, sed potius secuste quae radix omnium malorum est suosque sectatores a regno Christi excludit, se cohibeant; quoniam digne non possunt subditis praedicare, ut ab his se abstineant, cum ipsi his quod valde dedecus immo periculosum est se mancipaverint. Gravius quippe atrotiusque hae pestiferae lues in illis dampnantur, quam in his qui eorum dictis et exemplis ab his coherceri debuerint. Solent namque a nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
ororib fornicatꝰ fuerit. aut cũhis ꝑso¬
git timã uxorẽ accipere. Similit̃ & mulier
quȩ tali fuerit scelere lapsa ꝑficiat. ut forni

Expanded text:
rit fornicatus, aut cum his persoonjugio uxorem accipere. Similiter et mulier quae tali fuerit scelere lapsa, ut fornicationis
Abbreviated transcription (Latin):
mis pb̃r qui fontẽ lapideũ abe¬
te quiuerit uas conueniens adhoc
solumͦ baptizandi officiũ habeat.
qđ extra aeccłam nondepor tetur.
Similit̾ ad corporale lauandũ & pal¬

Expanded text:
sbyter qui fontem lapideum habere nequiverit, vas conveniens ad hoc solummodo baptizandi officium habeat, quod extra ecclesiam non deportetur. Similiter ad corporale lavandum, et ad pal
Abbreviated transcription (Latin):
abicite acordibꝰ. ur̃is ante om̃a discor¬
dias. & animoꝵ dissensiones exqͥbꝰ oe opus
malũ ꝓcedit. & benignitatẽ. & simpli citate
memorauimus. latent̃ irripserit. noneru¬
bescat. qui animȩ suę curã geri c̃fiteri
hec huic quipre est. ut abipso qͥ uerbu̾ di
& consiliũ salutare: datcuretur. quopossit
fide integra. & oꝑibꝰ. bonis. paenas at̃ni ig¬
nis effugere. & ad ꝑpauȩ uitȩ p̾mia ꝑue

Expanded text:
abicite a cordibus ante omnia discordias et animorum dissensiones, ex quibus omne opus malum procedit, et benignitatem ac simplicitatem memoravimus, latenter irrepserit, non erubescat, qui anime sue curam gerit, confiteri hec huic, qui preest, ut ab ipso per verbum dei et consilium salubre curetur, quo possit fide integra et operibus bonis penam eterni ignis effugere et ad perpetua vite premia pe
Abbreviated transcription (Latin):
singulos crescente tẽpr ꝓmoueantur
ordinib & sic addiacon̾atꝰ ł pb̃rii insig¬
nia maturȩ etatis consecratione ꝑue¬
mant. nec saltu ad ep̃atꝰ culm̃ ascen¬
dunt. nͥ in his eadẽ quȩ singuł dignita.¬
tib suꝑiꝰ p̃siximꝰ tẽpora fuerint custo
ꝑe aut fundare p̾sumat. Mlonachi
& iã uagantes ad offciũ clericatꝰ. nͥ eis
testimoniũ abbatis sui dederit. nec in
ciuitatib nec inpar rochiis ordinent᷑.
Monachũ nͥ abbatis sui aut ꝑmissu aut
uoluntate adaliũ monasteriũ cõmi¬
grantẽ. nullus abbas susciꝑe aut reti-¬
nere p̾sumat. s ubicũq fuerit cłs de

Expanded text:
singulos crescente tempore promoveantur ordinibus, et sic ad diaconatus vel presbyterii insignia maturae aetatis consecratione perveniant, nec saltu ad episcopatus culmen ascendant, nisi in his eadem quae singulis dignitatibus superius praefiximus tempora fuerint ce, aut fundare praesumat. Monachi etiam vagantes ad officium clericatus, nisi eis testimonium abbas suus dederit, nec in civitatibus, nec in parochiis ordinentur. Monachum, nisi abbatis sui aut permissu aut voluntate ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas suscipere aut retinere praesumat, sed ubicunque fuerit, abbati
Abbreviated transcription (Latin):
cha elegerint expectare. idẽ cũ ep̃o
loquere ut mͦ qui de cathecumini
fiant. neq ad eos frequent̃ accedat.
gerat ꝙ sollicitudinẽ &animos eoꝵ
aminonitione suę adhortationis
acceclat. ut quantoq expec tatura
ẽ longa festiuitas. tanto se p̃para¬
re &ea desiderio feruenti debe¬
ant sustinere. Quid ꝓhibeatur

Expanded text:
cha elegerint exspectare, iterum cum episcopo cha elegerint exspectare, iterum cum episcopo loquere ut modo quidem catechumeni fiant, atque ad eos frequenter accedat, geratque sollicitudinem et animos eorum admonitione suae adhortationis accendat; ut quanto quae exspectatur elongatur festivitas, tanto se praeparare et eam desiderio ferventi debeant sustinere. » Item Petr
Abbreviated transcription (Latin):
decante cõꝑimꝰ. multos udeoꝵ ad xp̃i¬
anã fidẽ diuina grã inspirante uelle
conũti. s eẽ necessariũ. ut aliquis illuc
ex nr̃o mandato debeat ꝓficisei.
P inde huiꝰ tͥ auctoritatis tenore
p̃cipimꝰ. ut om̃i excusatione submota.
adp̃dictũ locũ ꝑgere ad desideriueoꝵ
tius dõ ꝓpicio adortationib adiuua¬
re festines. Quib tam̃ si longũ ł triste
uidetur sollẽpnitatib sustinere pas¬
chalẽ. & eos nẽ adbaptisma festinare
cognoscis. nt qđ absit longa dilatio
eoꝵ retro possit animos reuocare.
dnico. aut si celeberrima festuutas¬
fortassis occurrerit. eos omiptis
A tẽporis qualitas ꝓptaea que sibun
min& eide impellit ut desidena
eoꝵ nulla debeant dilatione defer¬
ri. Quoscũq uͦi exeis pamꝑes & adues¬
tẽ sibi eidanda ñ sufficere eẽ eog¬
noscis ut eis uestẽ quã adbaptisma
habeant cõparare uolumꝰ ac p̃bere.
inquib pciũ qđ dederis tius noueris
rationib imputandũ. Si uͦ sempas¬

Expanded text:
imus multos Judaeorum ad Christianam fidem, divina gratia inspirante, velle converti; sed esse necessarium ut aliquis illuc ex nostro mandato debeat proficisci. Proinde hujus tibi auctoritatis tenore praecipimus, ut omni excusatione submota, ad praedictum locum pergere, et desiderium eorum tuis, Deo propitio, adhortationibus adjuvare festines. Quibus tamen si longum vel triste videtur solemnitatem sustinere Paschalem, et eos nunc ad baptisma festinare cognoscis, ne, quod absit, longa dilatio eorum retro possit animos revocare, Dominico, aut si celeberrima festivitasfortassis occurrerit, eos omnipoteet temporis qualitas, propter eam quae sibi imminet cladem, impellit ut desideria eorum nulla debeant dilatione differri. Quoscunque vero ex eis pauperes et ad vestem sibi emendam non sufficere posse cognoscis, te eis vestem quam ad bapant, comparare volumus ac praebere, in quibus pretium quod dederis tuis noveris rationibus imputandum. Si vero sanctum Pas
Abbreviated transcription (Latin):
coacte imꝑio.s. spontaneo iudicio
uirginitatis ꝓpositũ atq habitũ susce.¬
per. si postea nuptias eligunt. p̃uaricant᷑
&iã siñdii eis grã conserrationis accessit
Cuiꝰ itaꝙ ñfrau darent᷑ mimere si in ꝓpo

Expanded text:
coacte imperio, sed spontaneo iudicio virginitatis propositum adque habitum susceperunt, si postea nuptias eligunt, praevaricantur, etiam si nondum eis gracia consecrationis accessit; cuius utique non fraudarentur munere, si in p
Abbreviated transcription (Latin):
sororib neutra uxore fornicatꝰ ẽ.
imilit̃ & duabus sororib qui cũ una in
adulterio mansit. & aliã publice accepit.
n habeat mulierẽ usq indiẽ mortis suae.
& illa quȩ nesciuit accipiat maritũ.¬

Expanded text:
sororibus neutra uxore fornicatus est. Similiter et de duabus sororibus qui cum una in adulterio mansit, et aliam publice accepit, non habeat mulierem usque in diem mortis suae, et illa quae nescivit, accipiat maritum.
Abbreviated transcription (Latin):
ucerna & cereus in iugilus
paschȩ apud quas dã aeccłas non benedi¬
cuntur. &cur a nobis benedicantur inqͥr̃.
Propt̃ głosũ enĩ noctis ipsius sacramentũ
sollẽpnit̃ haec benedicimꝰ. ut sacre resur¬
rectionis ap̃i mysteriũ qđ tẽpore huiꝰ
uotiue noctis aduenit inbenedictione.
sc̃ĩficati luminis suscipiamus. Et quia
est ut ꝓpt̃ unitatẽ pacis ingallicanis aeccłis
conseruetur. Hulli tam̃ inmune erit¬

Expanded text:
ucerna et cereus in pervigiliis Paschae apud quasdam ecclesias non benedicuntur, et cur a nobis benedicantur inquirunt: propter gloriosum enim noctis ipsius sacramentum solemniter haec benedicimus, ut sacrae resurrectionis Christi mysterium, quod tempore hujus votivae noctis advenit, in benedictione sanctificati luminis suscest propter unitatem pacis, ut in Gallicanis ecclesiis conservetur. Nulli autem impune erit
Abbreviated transcription (Latin):
e abbatib uͦ canonicis & regula¬
rib & de abbatissis quȩ scĩ monialib
p̃eẽ uident᷑. siue delaicis que mo¬
nasteria habent. illud tam̃ urãm
pietatẽ deposcimꝰ. ut nc̃ inp̃senti
placito aurã serenitate exp̃sse am¬
moneant᷑. ut dese ipsis cęt̾is bonũ
exeplũ p̃beant. & religiose sic̃ dec&

Expanded text:
e abbatibus vero canonicis et regularibus, et de abbatissis quae sanctimonialibus preesse videntur, sive de laicis qui monasteria habent, illud vestrae pietati deposcimus, ut nunc in presenti placito a vestra serenitate expresse admoneantur, ut de se ipsis caeteris bonum exemplum praebeant, et religiose sicut decet
Abbreviated transcription (Latin):
nondimit tant. & congregationes sibi
cõmissas siue spãlit̃. siuc tẽporalit̃
pat̾no affectui gubernare. eisq ne¬
cessaria stipendia administrare ñ
benigne suscipiant. &obaedient̾ ad¬
impleant qm̃ si illi nr̃is ammoniei¬
onib paruerint. nos dõ auxiliante
ciat. & merces nobis eũ lex inde cres¬
fieri caueatur animarũ &abaurib
ur̃is amoueat̾ phac causa tediũ
que relarũ¬

Expanded text:
non demittant, et congregationes sibi commissas sive spiritaliter sive temporaliter paterno affectu gubernare, eisque necessaria stipendia administrare non benigne suscipiant, et oboedienter adimpleant. Quoniam si illi nostris admonitionibus paruerint, nos Deo auxiliante ciat, et merces vobis exinde crespotest caveatur animarum, et ab auribus vestris amoveatur pro hac causa tedium querellaru
Abbreviated transcription (Latin):
ehis aut̃ quoꝵs occulta peccatasunt. nec
manifeste aliquo argui possunt. sisalu
detur. ut scđm id quod sibi decretũ fuerit
nec tarde. s feruent̃ & sollicite. acsic se
ueniã peccatoꝵ adño ꝑcepturos. & gradũ
se recuꝑaturos confidant.

Expanded text:
his autem quorum occulta peccata sunt, nec manifeste ab aliquo argui possunt, si saludetur, ut secundum id quod sibi decretum fuerit nec tarde, sed ferventer et sollicite: ac sic se veniam peccatorum a Domino percepturos, et gradum se recuperaturos confidant.
Abbreviated transcription (Latin):
qui penitentia accepta inbono uitȩ¬
cursu sine cõmunione moriuntur.
oblationẽ recipiendã &eoꝵ funera ac
de inceps memoria aecclastico affectu
ꝓsequen dã. quia nefasẽ eoꝵ cõmemo¬
rationẽ ex cludi a salutarib sacris qui
adeadẽ sacra fideli affectu contendentes
dũ se diutius reos statuunt. indignos
salutis feris misteriis. ad purgationes
restitui desiderant. si absq sacramentoꝵ
uatico in t̾cipiunt᷑. ꝗb. forte nec absolu¬
tissimã reconciliationẽ sac̃dos denegan¬
dã putasset

Expanded text:
qui poenitentia accepta in bono vitcursu sine communione moriuntur, oblationem recipiendam, et eorum funera, ac deinprosequendam, quia nefas est eorum commemorationem excludi a salutaribus sacris, qui ad eadem sacra fideli affectu contendentes, dum se diutius reos statuunt, indignos salutiferis mysteriis indicant ac purgatiores restitui desiderant, absque sacramentorum viatico intercipiuntur, quibus fortasse nec absolutissimam reconciliationem sacerdos denegandam putasset
Abbreviated transcription (Latin):
firinis. qͥ in ipsa parrochia lecto de cum¬
bunt. ꝓnuꝑ defunctis. in quib singula¬
tim p̃eib pbebs dicat orationẽ dñicam
lempnit̃ ex pleat. Post hȩc sacra celebre¬
tur oblatio. Ait enĩ apłs. Obscero pͥmum
om̃ium sieri. orationes. obsecrationes gra

Expanded text:
firmis qui in ipsa parochia lecto decumbunt, pro nuper defunctis, in quibus sigillatim precibus plebs Orationem Dominicam itiones solemniter expleat. Post haec sacra celebretur oblatio. Ait enim Apostolus: Obsecro, primum omnium fieri orationes, obsecrationes, gra
Abbreviated transcription (Latin):
port& ut indieb dñicis. ł festis post
sermonẽ intra missarũ psollempiua ha¬
bitũ adplebem saẽdos am moneat. ut
iuxta apłicam institutionẽ. orationẽ
os in cõmune ꝓ diuersis necessitatib fan

Expanded text:
portet ut in diebus Dominicis vel festis, post sermonem intra missarum solemnia habitum ad plebem, sacerdos admoneat, ut, juxta apostolicam institutionem, orationem, omnes in commune pro diversis necessitatibus f
Abbreviated transcription (Latin):
in caritate &ueritate uirat. indõ uirat.
tẽ cauendũẽ. ne pharisaica suꝑ sticione
aliqͥs plus aurũ honor&. quã altare.
scĩs habeat uirare hoc ieuinus faciat.
racionabili ae tate sunt. non cogantur
uirare. Et qui semel ꝑiuratꝰ fuerit. nec
tessit pꝰ haec. nec ad sacram̃tũ ac cedat

Expanded text:
in veritate et caritate iurat, in Deo iurat. Item cavendum est, ne pharisaica superstitione aliquis plus aurum honoret, quam altare, sanctis habet iurare, hoc ieiunus faciat crationabili aetate sunt, non cogantur iurare. Et qui semel periuratus fuerit, nec testis sit post haec, nec ad sacramentum accedat,
Abbreviated transcription (Latin):
ndiusione in qͥt pa¬
cũ adquẽ cũꝙ possessio ꝑuenerit se ques¬
trari. ut mancipia quȩ ꝑmixta fuerint.
id uxor cufiliis & marito suo datis uica¬
rus adunũ debeant ꝑtinere. cui necesse
fuerit cõmutare. Qđ sollicitudo ordi¬
nantiũ debet specialit̃ custodire. ut se¬
uenditione ł emptione uidet᷑ obseruari
debere. ut quando qͥs maritũ emerit.
emat parit̃ & conuigẽ. Nisi forte altiꝰ
ancilla fuerit. hac dere lex iubet atꝙ
int̃ dicimꝰ. ut nullus seruus. neꝙ ꝓpͥus.
neq aeccłasticꝰ. neq defisco ancilla ali¬
ena in conuigiũ ducat. Similit̃ ancilla
alteriꝰ seruũ ne quaquã accipiat.
Qđ si fecerint. irritũ habeatut huiꝰ sce¬
modi con iuigiũ & ꝑ adultio deputet᷑.¬

Expanded text:
isione, inquit, pacum ad quemcunque possessio pervenerit, sequestrari, ut mancipia quae permista fuerint, id est, uxor cum filiis et marito suo, datis vicariis, ad unum debeant pertinere, cui necesse fuerit commutare quod sollicitudo ordinantium debet specialiter custodire, ut sevenditione vel emptione videtur observari debere, ut quando quis maritum emerit, emat pariter et conjugem, nisi forte alterius ancilla fuerit. Hac de re lex jubet atque interdicit ut nullus servus neque proprius neque ecclesiasticus neque de fisco ancillam alienam in conjugium ducat, similiter ancilla alterius servum nequaquam accipiat: quod si fecerit, irritum habeatur hujuscemodi con
Abbreviated transcription (Latin):
rufo co ep̃o in dño salutẽ. Exut dilec
apłice tuis debemꝰ consultis respondere.
Qđ lic& non plixȩ succincte agere festi¬
naremiis. ꝓpt̾ quasdã inportunitateᷤᷤ
quȩ nr̃is ppedientib peccatis in nos suꝑ¬
uenire tuis tamen preliqua scõꝵ patrũ
instituta studiis ꝑ qu̾irere latiꝰ & inuesti¬
gare ꝑmit timꝰ. Non enĩ potest mens
at trita & onerib atq inportunitatibiᷤ
grauata tantũ boni ꝑagere quantũ
delectata & obp̃ssionib soluta. N gͦ
ista obid p̃tulimꝰ. ut haec & alia quę
necessana forte cognouerimꝰ. tuȩ scĩta¬
intu aut̃ actenus asuimis sac̃ dotib
Freiqͥs dĩ ministris exigi n ꝓside recta
Ante omĩa fr̃s̃ mei nolite uirare. neq¬

Expanded text:
RUFO COEPISCOPO IN DOMINO SALUTEM. Exigit dilectapostolicae tuis deberemus consultibus respondere. Quod licet non prolixe, sed succincte agere festinaremus, propter quasdam importunitates, quae nostris praepedientibus peccatis, in nos supervenere, tuis tamen per reliqua sanctorum Patrum instituta studiis perquirere latius et investigare permittimus. Non enim potest mens attrita, et oneribus atque importunitatibus gravata, tantum boni peragere, quantum delectata et oppressionibus soista ob id praetulimus, ut haec et alia quae necessaria fore cognoverimus, tuae sanctitamentum autem hactenus a summis sacerdotibus, vel reliquis Dei ministris exigi, nis« Ante omnia, fratres mei, nolite jurare, neq
Abbreviated transcription (Latin):
feri uramta uetat. Quori nos exem¬
pla sicepimus enumerare. aut inscedila
hac inserere. ante deficeret diei hora
quã eoꝵ exẽpla dehac causa ꝓhibita.
cauta fieri ꝓhibemꝰ. Unde & ipse dñs
instabulis lapideis quas moysi dedit
ꝓpamanu scripsit dic̃s. Dide ne assumas
Os qđ intitur occidit animã. & apłs¬
pximo suo. quõ sumꝰ inuicẽ menbra
& alibi. Nolite m̃tiri in in uicẽ. Hȩc¬
nemo contra ꝓpħas. nemo contra apłm.
nemo contra eugłm facit aliqͥd absq
ꝑiculo.

Expanded text:
eri vetant. Quorum nos exempla, si coeperimus numerare, aut in schedula hac inserere, ante deficeret diei hora, quam eorum exempla, de hac causa prohibita. cauta fieri prohibemus. Unde et ipse Dominus in tabulis lapideis quas Moysi dedit, propria manu scripsit, dicens: Vide, ne assumas Os quod mentitur, occidit animam. Et Aposproximo suo, quoniam sumus invicem membra. Et alibi: Nolite mentiri invicem menemo contra prophetas, nemo contra apostolum, nemo contra Evangelium facit aliquid absque periculo.
Abbreviated transcription (Latin):
ed & nobis honestũ &iã &uisũ¬
lũ detur. ut qui inscĩs aud& uirare hoc¬
ie uinus faciat. cũ om̃i honestate & timo¬
re di. & ut pueri ante xiiii. annos ñ cogint᷑
uirare.

Expanded text:
ed et nobis honestum etiam et juvidetur, ut qui in sanctis audet jurare, hocjejunus faciat cum omni honestate et timore Dei: et ut pueri ante quatuordecim annos non cogantur jurare.
Abbreviated transcription (Latin):
iaconi septem debent ẽẽ uixtare¬
gulam. lic& magna ualde sit ciuitas.
id ipsum autẽ & actuũ apostoloꝵ liber
insinuat

Expanded text:
iaconi septem debent esse, juxta regulam, licet et valde magna sit civitas. Idipsum autem et Actuum apostolorum liber insinuat.
Abbreviated transcription (Latin):
& postea cũ filiastra sua fornicatꝰ suerit
tre & filio. tales copulationes anathe
matizari & dis uingi p̃cipimꝰ. nec um¬
quã ampliꝰ conugio copulan. s sub
magna districtione fieri.
liã potest habere. nec illa nec ille aliis
se poterint conuingere ullo umꝙ tpr̃.
At tam̃ uxor eiꝰ si ita uoluerit. & si se ẽ¬
tinere ñpo test sipꝰ ea quã cognouit
qđ cũfilia sua uir eius fuit inadul¬
terio carnale cõ mertiũ cũ eo ñha¬
buit. silt potest alio nubere.

Expanded text:
 postea cum filiastra sua fornicatus fuerittre et filio; tales copulatmatizari et disjungi praecipimus, nec unquam amplius conjugio copulari, sed sub magna districtione fieri. liam potest habere: nec illa, nec ille aliis se poterunt conjungere ullo unquam tempore. Attamen uxor ejus, si ita voluerit, si se continere non potest, si postea quam cognovit quod cum filia sua vir ejus fuit in adulterio, carnale commercium cum eo non habeat; si vult potest alii nubere.
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ cętu. ut nemo intendat in inten¬
tũ regis.nemo uitã pͥncipis nece at¬
trect& nemo regni eu gubnaculis pͥuot
nemo tyrannica p̃sũptione apicẽ regni
sibi usur p&. ne mo quo lib& machi nam̃to
ineius adusitatẽ sibi coniuratoꝵ manũ
remedii loco habeatur condepnatus ȩt̾no

Expanded text:
oetu, ut nemo intendat in interitum regis, nemo vitam principis nece attrectet, nemo regni eum gubernaculis privet, nemo tyrannica praesumptione apicem regni sibi usurpet, nemo quolibet machinamento in ejus adversitatem sibi conjuratorum manum remedii loco habeatur condemnatus aeterno
Abbreviated transcription (Latin):
am ante qui dẽ in ante ceden¬
ti uniusali si nodo. saluti nr̃oꝵ pͥnci¬
pũ constat eẽ consultũ.s lib& iterare
sancita bene & digna auctoritate mu¬
nire salubrit̃ ordinata. Ido ꝙ contesta¬
mur corã dẽ & omi ordine angłoꝵ.¬

Expanded text:
am quidem in antecedenti universali sinodo saluti nostrorum principum constat esse consultum; sed libet iterare bene sancita, et digna auctoritate munire salubriter ordinata. Ideoque testamur coram Deo et omni ordine ang
Abbreviated transcription (Latin):
nidil ꝓrsus ueniȩ reseruamꝰ. nͥ cũ adulteriũ
separatione senauerint. In cestos uͦ nullo c̃iugii
nõe deputandos quos &iã designare sunc¬
tũ ẽ. hos enĩ ẽẽ censemus. Siqͥs relicta fris
que pene pͥus soror extiterat. carnali con¬
iunctione uiolauerit. Siqͥs fr̃ germana uro¬
rẽ acceꝑit. Si qͥs nouercã duxerit. Si quis
c̃sobrinȩ se sociauerit. qđ ita p̃senti tpr phi¬
bemꝰ. ut ea quȩ sunt ante nos instituta ñdis¬
soluamꝰ. Siquis relicte ł filiȩ auuculi misce¬
polluantur. Sane quib c̃iunctio inlicita int̃¬
dr̃. habeb̾t in eundi melioris c̃ uigii lib̾tatẽ.

Expanded text:
nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint. Incestos vero nullo conjugii nomine deputandos, quos etiam designare funestum est. Hos enim esse censemus: Si quis relictam fratris, quae pene prius soror exstiterat, carnali conjunctione violaverit. Si quis fratris germanam uxorem acceperit. Si quis novercam duxerit. Si quis consobrinae suae se sociaverit. Quod ita praesenti tempore prohibemus, ut ita ea quae sunt ante nos constituta non dissolvamus. Si quis relictae vel filiae aut avunculi miscepolluatur. Sane quibus conjunctio illicita interdicitur, habebunt ineundi melioris conjugii libertatem.
Abbreviated transcription (Latin):
suo. ita non alieno nõe aliquis clericoꝵ
exercere foens attẽptet. In decens ẽ enĩ
erim̃ suum. cõmodis altens onpendere.
Foenus autẽ hoc solum aspicere ⁊ exerce¬
re debemꝰ ut quod hic miscditer tribu¬
imus. ab eo dño qui mulaiplicit̃ & inper¬
ꝑtuo manfura ra ribu&. recipre ualea¬

Expanded text:
suo, ita nec alieno nomine aliquis clericorum exercere foenus attentet. Indecens est enim crimen suum commodis alienis impendere. Foenus autem hoc solum aspicere et exercere debemus, ut quod hic misericorditer tribuimus, ab eo Domino, qui multipliciter et in perpetuum mansura tribuit, recipere valea
Abbreviated transcription (Latin):
auaisti. aut pꝰ mͦ inqui siturꝰ es
qđ contra uoluntatẽ dĩ & rectã
apĩanitatẽ inista parrochiu factũ
sit aut sutunuĩ erit. si in dieb nus
euenerit. tantũ ut ad tuã cogni¬
tionẽ quo cũꝙ mͦ ꝑueniat. si scis. aut

Expanded text:
isiturus es, quod contra Dei voluntem, et rectam Christianitatem in ista parochia factum sit aut futurum erit, si in diebus tuis evenerit, tantum ut ad tuam cognitionem quocunque modo perveniat, si scis, aut
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiã. & si continiio credit᷑ moriturꝰ.
reconcilietur ꝑ manus impositione &
infundatus ori eiꝰ eubcaristia. Si suꝑiure¬
rit. ad moneatur asupͣ dictis testibus
peticioni suȩ satis facturũ. & se subditu¬
rii statutis penitentię legibus quã diu
sacer dos qui penitentiã dedit ꝓbauerit
petens dũ sac̃dos uenerit. fuerit
officio lingue pͥuatus. constitut᷑ũe. utsi
idonea testunonia habuerit quod peni¬
tentiã ipse petiss & ipse ꝑmotꝰ aliquos
suģ uoluntatis aliqđ signũ facere potest.
sac̃dos impleat oma situt supra circa egro

Expanded text:
ntiam, et si continuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem, et infundatur ori ejus Eucharistia, si supervixerit admoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et subdatur statutis poenitentiae legibus, quoniam diu sacerdos qui per poenitentiam dedit, probaverit. petens, dum sacerdos venerit, fuerit officio linguae privatus, constitutum est ut, si idonea testimonia habuerit quod ipse poenitentiam petiisset, et ipse per motus aliquos suae voluntatis aliquod signum facere potest, s
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ seruus quilib& fugitiuus ꝑfideles ap̃i¬
tatur ad dnm̃ suũ. &fiat ei subditus
neforte contẽpnens p̃ceptũ dñi ꝑpetuo
anatemathe ꝑcuciatur. At tamen si in
aliquo crimine maiori implicetur. aut
ꝑ inuidiã deuoluatur. unde fructuo¬
sa ꝓeo ñ possit ee oratio. At tamen
aug̃ adlaurentiũ scribens ait. ita int̃

Expanded text:
enim servus quilibet fugitivus, per fideles tatur ad dominum suum, et fiat ei subjectus, ne forte contemnens praeceptum Domini, perpetuo anathemate percutiatur. Attamen si in aliquo crimine majore implicetur, aut in perfidiam devolvatur, unde fructuosa pro eo non possit esse oratio. Attamen Augustinus, ad Laurentium scribens, ita inter
Abbreviated transcription (Latin):
e seruo qui fugerit dnm̃
hibitue. s tamen scimus abapłis fortissi¬
me p̃ceptũ. ut serui sub ditisint in omĩ
timore dñis. ñ tantũ bonis & modestis. s.
&iã discolis. & oboedientes in om̃ib fiant
illis. In canone aut̃ gangrensis concilii
ita scrip tũẽ. Siquis seruũ subtertu di¬
beniuolentia & honore deseriuat. anathe¬
masit. Unde clatur intellegi. quod ille
fugit coactus crudelitatẽ dñi sui. Nam
agar famula sarrȩ fugã inut. affligente
eã dña sua. s angło monente ut reuteret᷑.
suã. S ethonensius seruus philo menis ef

Expanded text:
 illo qui fugerit dominum: sed tamen scimus ab apostolis fortissime praeceptum, ut « servi subditi sint in omni timore dominis, non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis , » et obedientes illis fiant in omnibus. In canone autem Gangrensis concilii ita scriptum est : « Si quis servum sub praetextu dibenevolentia et omni honore deserviat, anathema sit. » Unde datur intelligi quod si ille pter necessitatem fugit, coactus crudelitate domini sui. Nam Agar, famula Sarae, fugam iniit, affligente eam domina sua: sed angelo admonente ut reverteretur, inam. Sic et Onesimus servus Philemonis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhumilitate religionis in ep̃oꝵ po¬
testate constant. & siqđ extra regulã fece¬
rint. ab ep̃is corrigant᷑. Non semel s sepius
in anno uisitent monasteria monahcor
& si qͥd corrigendũ fuerit corrigatit &¬
oboedientia & deuotione sub iaceant.
Qđ si quis ꝑcontumatiã extiterit in¬
deuotꝰ aut ꝑloca aliquã uagan. aut
peculiare aliquid hab̾e p̃supserit. oĩu
quȩ ad quisierit. ababatib auferantur.
seđm regulã monasteriu ꝓfutura.
Ipsi aut̃ qͥfuerint ꝑuagati. ubi inuenti
fuerint cũ auxilio em̃i. tãquã fuga ces
sub cus todia reuocent᷑ & constrm¬

Expanded text:
humilitate religionis in episcopotestate consistant, et si quid extra regulam fecerint, ab episcopis corrigantur. Non semel, sed saepius in anno episcopi visitent monasteria monachorum, et si quid corrigendum fuerit, corrigatobedientia et devotione subjaceant. Quod si quis per contumaciam exstiterit indevotus, ac per loca aliqua vagari aut peculiare aliquid habere praesumpserit, omnia quae acquisierit, ab abbatibus auferantur secundum regulam monasterio profutura. Ipsi autem qui fuerint provagati, ubi inventi fuerint, cum auxilio episcopi tanquam fugaces sub custodia revocentur; et
Abbreviated transcription (Latin):
rarus duob nec epo quidem li¬
cere nec pbrõ uti. quanto magis
ai ceno. qm moniter eorum e
Unũ igitur orarium oport& leuitã gestare.
in sinistro humero ꝓpt̾ quod orat. id predi¬
cat. Dexterã autẽ partem oport& habere
lib̾am. ut expeditus administeriũ sac̃ dota¬
le dis currat. Caueantgͥ amꝰ leuitȩ gemi¬
no uti orario. sed uno tantũ & puro. necul¬
lis colorib aut auro ornate.

Expanded text:
rariis duobus nec episcopo quidem licet nec presbytero uti, quanto magis diacono qui minister eorum est? Unum igitur orarium oportet levitam gestare in sinistro humero, propter quod orat, id est praedicat, dexteram autem partem oportet habere liberam, ut expeditus ad ministerium sacerdotale discurrat: caveant igitur amodo levitae gemino uti orario, sed uno tantum et puro nec ullis coloribus aut auro ornato.
Abbreviated transcription (Latin):
labsente uxore tua inlectu
Stuũ te uesciente. & iuore tua ignorante.
intrauit soror uxonis tuę. & tu putasti
ea urorẽ tua eẽ. & co cubiusti cũea: Si
fecisti. penitentia ꝑacta. legit timũ c̃¬
ugui tuu hab̾e poteris. Illa aut̃ adulta
digna uindicta debet affligi. & me tnũ¬

Expanded text:
absente uxore tua in lectum tuum, te nesciente et uxore tua ignorante, intravit soror uxoris tuae, et tu putasti eam uxorem tuam esse, et concubuisti cum ea, si fecisti, poenitentia peracta, legitimum tuum conjugium habere poteris. Illa autem adultera, digna vindicta debet affligi, et