comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taptor cum rapta confugerit. et feminam ip̃am uiolentiam ꝑtu¬
lisse constiterit. statim liberet᷑ de potestate raptous. et raptor mor¬
as ul penarũ impunitate concessa. aut seruendi conditiom
subiectus sit. aut redimendi se liberam habeat facultatẽ. Si
uero que rapitur patrem habere constiterte t puella raptori con¬
senserit potestati patris excusata reddatur. et raptor apatre su¬
ꝑior conditionis satisfactione teneatur obnorius.
Setuus qui atd ȩccłam confugerit ꝑ qualitate eulpa. si a dño¬
ꝓ tomissa culpa sacramentũ suscepit. statim ad seruitium dñi
sui tedire cogatur. Et postca qͣm dato sacramento año suo fuerit
consignatus si aliqͥd pene ꝑ eadem culpa quam excusatur ꝓba¬
tus fucrit ꝑtulisse. ꝓ contemptu ȩiełs et p̃uaricatione fidei a cõ¬
ingentib de impunitate ꝑceꝑit. exire nolentẽ a dño liceat oc¬
cupari

Expanded text:
raptor cum rapta confugerit, et feminam ipsam violentiam perturaptor cum rapta confugerit, et feminam ipsam violentiam pertulisse constiterit, statim liberetur de potestate raptoris, et raptor mortis vel poenarum impunitate concessa aut serviendi conditioni subjectus sit, aut redimendi se liberam habeat facultatem. Si vero quae rapitur patrem habere constiterit, et puella raptori consenserit, potestati patris excusata reddatur, et raptor a patre superiori conditionis satisfactioni teneatur obnoxius. III. Servus si ad ecclesiam confugerit pro qualibet culpa, si a domino omissa culpa sacramentum susceperit, statim ad servitium domini sui redire cogatur. Et posteaquam dato sacramento domino suo fuerit consignatus, si aliquid poenae pro eadem culpa qua excusatur probatus fuerit pertulisse, pro contemptu ecclesiae et praevaricatione fidei, a comexigentibus, de impunitate perceperit, exire nolentem a domino liceat occupari
Abbreviated transcription (Latin):
um auctore deo iautelianensi ur be fuisset concili¬
um summoꝵ antistitum congregatum cõmuni om¬
nium collatione complacuit. ut hoc qd̾ uerb̾ sta¬
tuerunt: ctiam scripture testimonio roborarent.
d constituimꝰ obseruandum qd̃ eccłastici canones
decreuerunt. & lex romana constituit. ut ab ȩccłe
atris uel domo ep̃i reoꝰ abstrabere omnino ñ lictat. s̃ nec altiti coi¬
signati nͥ ad euangłia datis sacram̃tis de morte et debilitatẽ om
ntum penarum generesint securi. itaut ei cui reus fuerit trimi¬
nolus de satisfactione conueniat. Quod si sacram̃ta sua conctus
fucrit iuolasse. reus ꝑiurii non solum a communione ȩccłȩ uel
omniũ clericoꝵ uerum etiam et a catholicoꝵ comnuo separetur.
Quodsus cui reus ẽ noluerit sͥ intentione faciente componi. et
ipse reus deȩccła actus timore discesserit. ab ȩcełs clericis ñ quetat᷑¬
Itraptorib autẽ id constituendum ẽẽ censitmꝰ ut si ad ȩccłam

Expanded text:
um auctore Deo in Aurelianensi urbe fuisset concilium summorum antistitum congregatum, communi omnium collatione complacuit, ut hoc quod verbis statuerunt, etiam Scripturae testimonio roborarent. CAP. I. Id constituimus observandum quod ecclesiastici canones decreverunt, et lex Romana constituit, ut ab ecclesiae atriis vel domo episcopi reos abstrahere omnino non liceat, sed nec alteri consignari, nisi ad Evangelia datis sacramentis de morte et debilitate et omni poenarum genere sint securi; ita ut ei cui reus fuerit criminosus de satisfactione conveniat. Quod si sacramenta sua convictus fuerit violasse, reus perjurii non solum a communione Ecclesiae vel omnium clericorum, verum etiam et a catholicorum convivio separetur. Quod si cui reus est noluerit sibi intentione faciente componi, et ipse reus de ecclesia actus timore discesserit, ab ecclesiae clericis non quaeratraptoribus autem id constituendum esse censuimus, ut si ad ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
capitella de psalmis dici. & plebem collecta oratione ad uespe¬
ram ab ep̃o cum benedictione dimiti.
lacuit etiam ut sicut plerumꝙ fit quicumꝙ odio aut loi¬
ginqua inter selite dissenserint. et ad pacem reuocari diuti¬
naitintione nequiu̾int. a ciuitatis pͥmitꝰ sacerdotib argu¬
antur. Quisi mimicicias deponere ꝑntiosaintentione nolu¬
trint: de eccłȩ cetu iustissima ex comimuncatione pellantur.
lericus nec quẽqͣm p̃sumat apud scłarem iudicem ep̃o ñ
ꝑmittente pulsare. Sed si pulsatus fuerit. non respondeat
nec ꝓponat. nec audeat criminale negocium in iudicio scłari
ꝓponere. Si quis uͦ scłarium ꝑ calumniã ȩccłam aut elericũ
fatigare temptau̾it et uictus fuerit: ab ȩccłe liminib et aca

Expanded text:
capitella de psalmis dici, et plebem collecta oratione ad vespecapitella de psalmis dici, et plebem collecta oratione ad vesperam ab episcopo cum benedictione dimitti. XXXI. Placuit etiam ut sicut plerumque fit quicunque odio, aut longinqua inter se lite dissenserint, et ad pacem revocari diutina intentione nequiverit, a civitatis primitus sacerdotibus arguantur; qui si inimicitias deponere perniciosa intentione noluerint, de ecclesiae coetu justissima excommunicatione pellantur. XXXII. Clericus nec quemquam praesumat apud saecularem judicem, episcopo non permittente, pulsare, sed si pulsatus fuerit, non respondeat, nec proponat, nec audeat criminale negotium in judicio saeculari proponere. Si quis vero saecularium per calumniam ecclesiam, aut clerum fatigare tent
Abbreviated transcription (Latin):
t aemonachis monasterium nouum nͥ ep̃o aut pmittente
aut ꝓbante nullus inciꝑe aut fundare p̾sumat. Monachietiã
uagantes ad officium clericatꝰ isi eis testimoniũ abbas suus
dedirit. nec incuitatib nec inparrochiis ordinentur. Alona¬
chum nͥabbatis sui aut ꝑmissu aut uoluntate ad alterum mo¬
nasterium cõmigrantẽ. nullus abbas suscipe aut retiuere p̃¬
sumat. hubicumꝙ fuerint abbati suo auctoritate canonum
reuocentur. Si enim necesse fuerit clericũ de monachis ordi¬
nari. cum consensu et uoluntate abbatis p̃sumat ep̃c.
onasteria puellarũ longnis amonastio monachoꝵ aut ꝓp¬
trr infidias diaboli. aut ꝓpter oblocutiones hominũ collo cen
tucatur. Quodsi ante audientiam quis aut ꝑuade aut expo¬
liare p̃sumpserit: ab eccłartpellatur. Etqͥa quenie ordinẽ¬
tutinos uel uesꝑtinos decantari dieb omnib. et in conclusio¬
ne matutmarum uel uesꝑtinarum missarum post ymnos

Expanded text:
Ut de monachis monasterium novum, nisi episcopo aut permittente Ut de monachis monasterium novum, nisi episcopo aut permittente aut probante, nullus incipere, aut fundare praesumat. Monachi etiam vagantes ad officium clericatus, nisi eis testimonium abbas suus dederit, nec in civitatibus, nec in parochiis ordinentur. Monachum, nisi abbatis sui aut permissu aut voluntate ad alterum monasterium commigrantem, nullus abbas suscipere aut retinere praesumat, sed ubicunque fuerit, abbati suo auctoritate canonum revocetur, si enim necesse fuerit clericum de monachis ordinari, cum consensu et voluntate abbatis praesumat episcopus. XXVIII. Monasteria puellarum longius a monasterio monachorum, aut propter insidias diaboli, aut propter oblocutiones hominum collocentutueatur; quod si quis ante audientiam, aut pervadere, aut exspoliare praesumpserittutinos vel vespertinos decantari diebus omnibus, et in conclusione matutinarum vel vespertinarum missarum post hymnos
Abbreviated transcription (Latin):
facultatib siquas habent ꝓp̃as indemnem ȩcłam recddant et
comimunione pͥuentur
p̃oꝵ etiam quoꝵ uita non rep̃benditur. postiorem pͥori nullus
usserit implere conteninat. Sane si officium archidiaconatus
ppter simpliciorẽ naturã implere aut expedire nequiuerit. ille
scã constituit.
iuero scłares qͥ coniugale consortium culpa grauiore dimittuns.
ud itiam dimiserunt. et nullas causas discidii ꝓbabilit̃ ꝓpo¬
nentes. ꝓpterea matͥmonia sua dimittunt. ut aut illicita aut
aliena p̾sumant. si anteqͣm apud ep̃os compuinciales discidis¬
Siquis de cdericis documenta quib eccłe possessio firmatur
aut suppͥm̃e aut negare aut adũsariis fortasse trade damnabi¬
liet punienda obstinatione p̃sumpserit. quieqͥd ꝑ absentiam
documentoꝵ damni ȩccłs illatum ẽ de ꝓpͥis facultatib red
pie sollicitati a traditorib aliqͥd acceꝑint: suꝑiori sententia de¬

Expanded text:
facultatibus, si quas habent proprias, indemnem ecclesiam reddant et facultatibus, si quas habent proprias, indemnem ecclesiam reddant et communione priventur etiam quorum vita non reprehenditur, posteriorem priori nullus ae episcopus jusserit implere, contemnat, sane si officium archidiaconatus propter simpliciorem naturam implere, aut expedire nequiverit, ille sancta constituit. Si vero saeculares qui conjugale consortium culpa graviori dimittunt, vel etiam dimiserunt, et nullas causas dissidii probabiliter proponentes, propterea matrimonia sua dimittunt, ut aut illicita, aut aliena pSi quis de clericis documenta quibus ecclesiae possessio firmatur, aut supprimere, aut negare, aut adversariis fortasse tradere damnabili et punienda obstinatione praesumpserit, quidquid per absentiam documentorum damni ecclesiae illatum est de propriis facultatibus redribus aliquid acceperint, superiori sententia te
Abbreviated transcription (Latin):
melioris conugii libertatem.
bus positos se accipiende communionis uel benedictionis desi¬
Derio noi̾unt. qui hoc facẽ neglexerint. triennio a communione
pͥuentur eccłȩ.¬
iquis in dero constitutus ab ȩccła sua dieb sollemnib de¬
fucrit. id est natiuitate dñi. epiphania. pascha uel pente costi
dum potius singłaris lucri studeant quam seruicio suo pare¬
Damnatiom succumbant.
m̃ non oportet diaconẽ sedere presente prbro. s exiussione
prb̃ri sedeat. Similit̾ autẽ honorificetur diaconus aministrs
tarium qd̾ greci diaconicon appellant. ingredi. et continge
filios uł filias dare. s potus acciꝑe si tam̃ ꝓfitentur xp̃ianes¬
Dõ non oportet ministius altaris aut dericas magos aut i¬
cantatores cẽ. aut facere que dicunt᷑ filacteria. quȩ sunt ma¬
uel inuiriarũ suarum ultores.
orantes eius clementiam ut hec eadem fac̾e in honorẽ dñi mul¬
tos ꝑ annos possimus. Ego cesarnis in xp̃i nomine ep̃e uptais

Expanded text:
melioris conjugii libertatem. melioris conjugii libertatem. bus positos se accipiendae communionis, vel benedictionis desiderio noverint: qui hoc facere neglexerint, triennio a communione priventur ecclequis in clero constitutus ab ecclesia sua diebus solemnibus defuerit, id est, nativitate Domini, Epiphania, Pascha, vel Pentecoste, dum potius singulari lucro studeat, quam servitio suo paredamnationi succumbat.m non oportet diaconem sedere praesente presbytero, sed ex jussione presbyteri sedeat: similiter autem honorificetur et diaconus a ministritarium, quod Graeci diaconicon appellant, ingredi et contingerefilios vel filias dare, sed potius accipere, si tamen se profit non oportet ministros altaris aut clericos magos aut incantatores esse aut facere quae dicuntur phylacteria, quae sunt mavel injuriarum suarum ultores. orantes ejus clementiam ut haec eadem facere in honorem Domini per multos annos possimus. Ego Caesarius in Christi nomine episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
Ie incestis comunctionib nichil ꝓrsus uemȩ reseruamꝰ. ñ cũ
adulterium separatione sanauerint. Incestus ũ nullo comu¬
gii nomine deputandos. quos tiam designare funestum ẽ.
Hos enimeẽ censemꝰ. Siquis relictam fr̃ĩs que pene prius soro
extiterat carnali coniunctione polluerit. si quis fr̃ germanã
uxorem accepit. si quis nouercã duxerit. si qͥs consobrine se so¬
ciauerit. siquis relicte uel filiȩ auuncłi misceatur. aut patrui
filiȩ uel pͥuignȩ sue. aut quiex ꝓpͥa consanguinitate aliquam
autꝰ consangutus habuit concubitu polluat aut duxerit
ipxorem. quos om̃s &e olim atꝙ sub hac constitutione in cestos
ẽe non dubitamꝰ. et int̾ cathetum inos usq ad legitimam sa¬
tisfactionem manere &e orare p̃cipimuis. quod ita p̾senti tp̃r
phibemus ut ea que sunt hactenus instituta non dissoluamꝰ.
Sane quib comunctio illicita interdicit᷑: habebunt meundi

Expanded text:
e incestis conjunctionibus nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum e incestis conjunctionibus nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint, incestos vero nullo conjugii nomine deputandos, quos etiam designare funestum est, hos enim censemus esse si quis relictam fratris quae pene prius soror exstiterat carnali conjunctione polluerit. Si quis frater germanam uxorem acceperit, si quis novercam duxerit, si quis consobrinae se sociaverit, si quis relictae vel filiae avunculi misceatur, aut patri filiae vel privignae suae, aut qui ex propria consanguinitate aliquam, aut quam consanguineus habuit concubitu, polluat, aut duxerit uxorem. Quos omnes et olim atque sub hac constitutione incestos esse non dubitamus, et inter catechumenos usque ad legitimam satisfactionem manere et orare praecipimus, quod ita praesenti tempore prohibemus, ut ea quae sunt hactenus instituta, non dissolvamus. Sane quibus conjunctio illicita interdicitur, habebunt ineundi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uocentur. dum modopateat ȩccłe rem fuisse. ne uideantur eti¬
am ep̃i administrationes plixas aut precatorias cũ ordinati
sunt facẽ debuisse. aut dui recentas facultates in uis ꝓpͥietatiᷤ
suȩ posse transcribere.
apsis id est qui in catholica fide baptiati sunt si preuari¬
catione damnabili pꝰ inheresim tran sierint. grandem rede¬
undi difficultatẽ sanxit antiqͥtas. Quib nos annoꝵ multi¬
tudinebreuiata penitentiam biennii conditione infra scrip¬
te obseruatiomis imponimꝰ. ut prescripto bienmo. tercio relax¬
atione iciuent. et ȩccłam studeant frequentare. in penitenͣ¬
tium loco standi et horandi humilitatẽ ita nouerint obser¬
uandam. ut etiam ipsi cum cathecumini egredi commnonen¬
tur. abscedant. Hoc si obseruart uoluerunt. constituto tepore
admicendis ad altartum obseruatio relaretur. Quod li anlua
uel cdura forte putau̾int. statuta pret̾itoꝵ canonũ implete de

Expanded text:
non vocentur, dummodo pateat ecclesiae rem fuisse, ne videantur etinon vocentur, dummodo pateat ecclesiae rem fuisse, ne videantur etiam episcopi administrationes prolixas, aut precatorias cum ordinati sunt facere debuisse, aut diu retentas facultates in jus proprietatis suae posse transcribere. LX. Lapsis, id est qui in catholica fide baptizati sunt, si praevaricatione damnabili post in haeresim transierint, grandem redeundi difficultatem sanxit antiquitas, quibus nos annorum multitudine breviata poenitentiam biennii conditione infrascriptae observationis imponimus, ut praescripto biennio, tertio sine relaxatione jejunent, et ecclesiam studeant frequentare, in poenitentum loco standi et orandi humilitatem ita noverint observandam, ut etiam ipsi cum catechumini egredi commonentur, abscedant, hoc si observare voluerint constituto tempore admittendis ad altarium observatio relaxetur; quod si ardua vel dura forte putaverint, statuta praeteritorum canonum implere de
Abbreviated transcription (Latin):
Atbr aut diaconꝰ uel clericus sine antistitis si epłis ambulans.
cominunionẽ eis mllus impendat.
mieqͥo parrochiarum prbi de ecełastici uiris possessione distrare¬
rit mane habeatur et uacuum uenditore comparantis et actio
ne uendentis.
bere nonliceat. Quod si quis talium ꝑsonatum in hac uoluntate
decistus fuerit: si ep̃c est. trib mensib se suspendat a cominumo¬
ne. prb̃r duob mensib se abstineat. diaconus uͦ ab omiofficio
uel communione cessabit.
tur. Mancipia uͭ monachis donata: ab abbate ñliceat manumit¬
ti. Iniustum enim putamus ut monachis cotidianũ rurale opꝰ
facientib seruicoꝵ libertatis otio potiantur.
Inum abbatem duob monasteriis interdicimus presidere.
ellulas nouas aut congregatiunculas monachor abs ꝙ no¬
ticia ep̃iphibemus institui
lerii qͣuilibet quecumq diuturnitate temporis de ȩccłe re¬
muneratione possederint. innis ꝓpͥum p̃scriptione temporis

Expanded text:
tero aut diacono, vel clerico sine antistitis sui epistolis ambulanti, communionem 97 nullus impendat. LIII. Quidquid parochiarum presbyter de ecclesiastici juris possessione distraxerit inane habeatur, et vacuum, venditore comparantis et auctione vendentis. bere non liceat: quod si quis talium personarum in hac voluntate detectus fuerit, si episcopus est tribus mensibus se suspendat a communione, presbyter duobus mensibus se abstineat, diaconus vero ab omni officio vel communione cessabit. LVI. tur. Mancipia vero monachis donata ab abbate non liceat manumitti. Iniustum enim putamus, ut monachis cottidianum rurale opus facientibus servi eorum libertatis otio potiantur. VIIII. Vnum abbatem duobus monasteCellulas novas, aut congregatiunculas monachorum absque notitia episcopi prohibemus institui. LIX. Clerici quilibet quaecunque diuturnitate temporis de ecclesiae remuneratione possederint, in jus proprium praescriptione temporis
Abbreviated transcription (Latin):
sitas paruas. ep̃c sine consilio fr̃m sinecessitas fuerit. distra¬
ugtiuos domos suas aut familias deserintes etiamsi re¬
uocati fuerint aut hita illi meructint distrahantur.
issas die dñica scłarib totas tenere speciali ordine p̃cipimus.
tta ut antebenedictionem sacerdotis egre dippłinon presumat.
Qui si fecerint: ab ep̃o publice confundantur.

Expanded text:
sitas parvas episcopus sine consilio fratrum si necessitas fuerit distrasitas parvas episcopus sine consilio fratrum si necessitas fuerit distra. XLVI. Fugitivi domos suas, aut familias deserentes, qui etiamsi revocati fuerint, aut si ita illi meruerint, distrahantur. XLVII. Missas die Dominica saecularibus totas tenere speciali ordine praecipimus, ita ut ante benedictionem sacerdotis egredi populus non praesumat, qui si fecerint, ab episcopo publice confundantur.
Abbreviated transcription (Latin):
illis iudicent᷑ immunda. ac sic inferiores incipiant ẽẽ xp̃iam
quam iudei. si nos que abillis appomunt᷑ utamur. illiuero ãno.¬
bis oblata contemnant.
ac nutrix ẽ. Itaq eum quẽ ebrium fuisse constiterit. ut ordopa¬
titur aut triginta dierum spacio cõmunione statuimꝰ submo¬
liendum. aut corporali subdendum supplicio
religionis infestat quod aliquanti derici siue laicistudent au
rum inspectione ꝑmittunt.hoc quicumꝙ cerieuellaicus de
sententia censuerunt. ut nullus de his clericus oroinetur.
Et qui iam sunt ꝑ ignorantiam ordinati aut sicut bigami aut
inter nuptiarum maritos locum teneant. Ministrare diaco¬
nꝰis consecrare altare prb̃r non p̃sumat.
Senedictionẽ suꝑ plebem in ȩccła funde. aut penitentẽ in eo¬
clesa benedic̃e prbro penitus non licebit¬
errulas aut uineolas exiguas eccłe minꝰ utlles aut longe po¬

Expanded text:
illis judicentur immunda, ac sic inferiores incipiant esse Christiani illis judicentur immunda, ac sic inferiores incipiant esse Christiani quam Judaei, si nos quae ab illis apponuntur utamur, illi vero a nobis oblata contemnant. ac nutrix est. Itaque eum quem ebrium fuisse constiterit, ut ordo patitur, aut triginta dierum spatio a communione statuimus submovendum, aut corporali subdendum supplicio.religionis infestat, quorum inspectione permittunt, hoc quicunque clericus vel laicus dei synodali sententia censuerunt, ut nullus de his clericus ordinetur, et qui jam sunt per ignorantiam ordinati, aut sicut bigami, aut inter nuptiarum maritos locum teneant, ministrare diaconis consecrare altare presbyter non praesumat. XLIV. Benedictionem super plebem in ecclesia fundere, aut poenitentem in ecclesia benedicere presbytero penitus non licebit. XLV. Terrulas aut vineolas exiguas ecclesiae minus utiles, aut longe po
Abbreviated transcription (Latin):
forste ꝓbatis. pꝰ emeritos labores aut ꝓpter infirmitatis neces¬
si tatem asꝑior abbatis regła remittatur. Quod ita demũ fiet
ut intra eadem monasterii septa manentes. tamen sub abba¬
tis potestate separatas habere cellulas ꝑmittant᷑. Abbatibus
quoꝙ singłis diũ̾sas cellulas aut plura monasteria habere
non liceat. nisi tantum ꝓpter in cursum hostilitatis intra mu¬
ros receptacula collocare
ores licentia ñ ẽ: etiam alienarũ nuptiarum ciutent cominua.
Nec his cetib misceant᷑ uͥ amatoria cantant᷑ et turpia. aut obsce¬
nimotus corpoꝵ choris et saltationib efferunt᷑. ne auditus et
obtutus sacris misteriis deputatus turpium spectacłoꝵ atꝙ
ad conuiuiũ quisꝙ excipiat. qr cum apudaxp̃ianos cibis com¬
munib non utantur: indignum ẽ atq sacrilegum eoꝵ tibos
axp̃ianis sumi: cum ea que apło ꝑmittnte nos sumimꝰ ab

Expanded text:
forte probatis post emeritos labores aut propter infirmitatis necesforte probatis post emeritos labores aut propter infirmitatis necessitatem asperior ab abbatibus regula remittatur: quod ita demum fiet, ut intra eadem monasterii septa manentes, tamen sub abbatis potestate separatas habere cellulas permittantur. Abbatibus quoque singulis diversas cellulas aut plura monasteria habere non liceat, nisi tantum propter incursum hospitalitatis intra muros receptacula collocare.ores licentia non est, etiam alienarum nuptiarum evitent convivia, neque his coetibus admisceantur ubi amatoria cantantur et turpia, aut obscoeni motus corporum choris et saltationibus efferuntur, ne auditus et obtutus sacris mysteriis deputatus turpium spectaculorum aad convivium quisquis excipiat, quia cum apud Christianos cibis communibus non utantur, indignum est atque sacrilegum eorum cibos a Christianis sumi, cum ea quae Apostolo permittente nos sumimus ab
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c qui filios aut nepotes non habens alium qͣm eccłam re¬
liquit heredem. si quid de ȩccła non in eccłe causa aut necessi¬
ucam uenire uoluerint: octo menses inter cathecuminos eccłȩ
linenintrocant & si pura fi de noscuntur uenre: t unc demũ
baptismatis grãm mertantur. Quod si calu aliquo picdłm infir¬
mitatis intra prescriptum tempus incurrerint et desperati fue
rint baptirentur.
rit. in quib eos ad ordinationem summi pontificis. aut ad sy
nodum inuitet. post positis omnib excepta graui infirmitate
corporis. aut p̃ceptione regia ad constitutum diem ad ẽẽ ñ dif
ferant. Quod si defucrint: sicut prisca canonum p̃cepit aucto
lericus sine comendaticiis epłis ep̃i suilicentia non pateat
tuagandi. In monachis quoq p̃sentis sententię forma serue¬
tur. Quos si uerboꝵ increpatio non emendau̾it: etiam uerberi¬
bus statumus coherceri. Seruandum quoq demonachis ne
eis ad salitarias scellulas liccat a congregatione ddiscedłe. nisi

Expanded text:
pus qui filios aut nepotes non habens alium quam ecclesiam reliquit haeredem, si quid de ecclesia, non in ecclesiae causa aut necessilicam venire voluerint, octo menses inter catechumenos ecclesiae limen introeant, et si pura fide noscuntur venire, tunc demum baptismatis gratiam mereantur; quod si casu aliquo periculum infirmitatis intra praescriptum tempus incurrerint, et desperati fuerint, baptizentur. rit, in quibus eos ad ordinationem summi pontnodum invitet, postpositis omnibus, excepta gravi infirmitate corporis aut praeceptione regia, ad constferant, quod si defuerint, sicut prisca canonum praecepit auctorlericis sine commendatitiis epistolis episcopi sui licentia non pateat evagandi, in 238 monachis quoque praesentis sententiae forma servetur; quos si verborum increpatio non emendaverit, etiam verberibus statuimus coerceri. Servandum quoque de monachis ne eis ad solitarias cellulas liceat a congregatione discedere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dem concilia hẏspaniȩ. Incipiunt capła concibii elib̾tiin
Dehis qui post baptismũ y dolis sacrificant
De sacerdotib gentilitm quipꝰ baptismum immolauerunt.
Si dñiꝰ ꝑrelum ancillam occidertt
Si quicumꝙ ꝑ malelcia hominc̃ int̾fecerit.
De penitentib mechiȩ sirurlus peccau̾̃int
De feminis querelictis uiris sius aliis nubunt. De femini

Expanded text:
A CONCILII ELIBERTINI. 1. De his qui post baptismum idolis sacrificant. 2. De sacerdotibus gentilium qui post baptismum immolaverunt.  zelum ancillam occiderit. 6. Si quicunque per militiam hominem interfecerit. 7. De poenitentibus moechiae si rursus peccaverint. 8. De femin
Abbreviated transcription (Latin):
De puellis fidelib ne infidelib coniuingantur.
De cis qui filias suas sacerdotib gentilium coniungunt.
De sacdotib et ministris simecbau̾int.
De dericis negocia et nundinas sestantibus.
De cdericis eclaicis usurariis.
Dchis qui tardius ad ȩccłam accedun
De hoc ut omni sabbato ieuncti
Declericio ut gtrancam muliertin in domo non habeant.
De oblationib eoꝵ qui ñ cominunicant.
Do menerguminis qualit habeantir.
Debis qͥ pꝰ lauachrum mechat̾ant ut nec subdiacones fiant
De adolescentib quipꝰ lauachrum mechati sunt.
De excommmunicatis prbris ut in necissitite communonemdent.

Expanded text:
De puellis fidelibus, ne infidelibus conjungantur. 17. De eis qui filias sacerdotibus gentilibus conjungunt. 18. De sacerdotibus et ministris si moechati fuerint. 19. De clericis negotia vel nundinas sectantibus. 20. De clericis et laicis usurariis. 21. De his qui tardius ad ecclesiam accedunt. 26. De hoc ut omni sabbato jejunetur. 27. De clericis ut extraneam mulierem in domo non habeant. 28. De oblationibus eorum qui non communicant. 29. De energumenis qualiter habeantur 30. De his qui post lavacrum moechati fuerint, ut nec subdiacones fiant. 31. De adolescentibus qui post lavacrum moechati sunt. 32. De excommunitatis presbyteris, ut in necessitate communionem dent.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut ep̃s et pauꝑes et infirmos tueatur
cbasilice incuꝰ territorio funt. in eiꝰ ep̃i maneant potestate.
Dimustis ut excõmunicentur.
Utabbates in porestate ep̃oꝵ sint et de monachis uagis.
Ut monachi orario uel zoms non utantur.
S imonachus uxorem duxerit
Uemonachus finio ꝑmiissu ep̃i uel abbatis cillulam non construat.
S tane pascha quadragesima teneatur
Ut muillus cunnuĩ festiuitates maiores in uilla celebret.
Ut p̾s ante completam missam et benedictionẽ accrptam egredi ñ p̃sumat.
Utlitami añ ascensiot̃dm̃ celebrentur.

Expanded text:
pus et pauperes et infirmos tueatur. 13. Ut basilicae in cujus territorio sunt, in ejus episcopi maneant potestate. 14. De incestis, ut excommunicentur. 15. Ut abbates in potestate episcoporum sint, et de monachis vagis. 16. Ut monachi oratorio vel zonis non utantur. 17. Si monachus uxorem duxerit. 18. Ut monachus sine permissu episcopi vel abbatis cellulas non construat. 20. Ut ante Pascha quadragesima teneatur. 21. Ut nullus civium festivitates majores in villa celebret. 22. Ut populus ante completam missam et benedictionem acceptam egredi non praesumat. 23. Ut litaniae ante Ascensionem Domini celebrentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uemus. hanc legem specialit̃ p̃ferentes. quam nob̾ hetedi
minsteria ecełiarũ que nunc sunt. uł ex quibus libet aci¬
lis ad eccłiarum ura ꝑuenerint. ab eo qui nunc anciltẽ
fubelcctione commum fuerit ordinandus. & illis quifa¬
curis secuuis sequentur. qũocumq citulo atq comnen

Expanded text:
vemus. Hanc legem specialiter praeferentes, quam nobis haeredvemus. Hanc legem specialiter praeferentes, quam nobis haeredministeria ecclesiarum quae nunc sunt, vel quae ex quibuslibet titulis ad ecclesiarum jura pervenerint, ab eo qui nunc antistes sub electione communi fuerit ordinandus, et illis qui futuris saeculis sequentur, quocunque titulo atque commen
Abbreviated transcription (Latin):
Metropolis eiuitas narbonensium. ciuitas tolosatiũ id est tolosa
cuntas beternensium. siuitas agathensiũ ciutas nemausentiũ ciuitas maga¬
lonẽsiũ ciuitas luteuensium idest lucteua castrum. Castrum uccetiense
Narbonensis seda.¬
Metropolis: ciuitas aquensium. siuitas abtensium. Ciuitas regien¬
sium idest reuis. ciuitas forouiliensis. Ciuitas uapensensium. ciuri¬
tas segesteroꝵ. cunitas antipolitana. Alpes maritime.¬
Irouincia alprum maritimarũ habet ciuitates numero sep¬
tem. Metropolis ciuitas ebredunensiũ. Ciuitas dimensiũ id̾ est¬
dina. Ciuitas rigomagensium. ciuitas sollinensiũ. uuitas sanici¬
ensium id est sanesio. Ciuitas glannatena. siuitas celemensium
Ciuitas uinticiensium idest uentio. Noĩa romanoꝵ pͥncipũ¬

Expanded text:
Metropolis civitas Narbonensium. civitas Tolosatium, id est Tolosa. Metropolis civitas Narbonensium. civitas Tolosatium, id est Tolosa. civitas Beternensium. civitas Agathensium. civitas Neumasensium. civitas Magalonensium. civitas Lutevensium, id est Loteva castrum. castrum Utiense, Narbonensis semetropolis ciuitas Aquensium ciuitas Aptensium ciuitas Regensium ciuitas Foroiuliensium ciuitas Vappincensium ciuitas Segesteriorum ciuitas Antipolitana. Prouincia alpium Maritimarum, ciuitates n. uiii: metropolis ciuitas Ebrodunensium ciuitas Diniensium ciuitas Rigomagensium ciuitas Saliniensium ensium, id est Senasio. civitas Glannatena. civitas Celemensium. civitas Vinsiciensium, id est Ventio. III. CI
Abbreviated transcription (Latin):
tropolis ciuitas uiennensium. Ciuitas gennauensium. Ciuitas gra¬
tas cabellicoꝵ. Ciuitas auennicoꝵ. Ciuitas relatensium. siuitas ca¬
pentoracensium. nunc uinclausa. Ciuitas massiliensium.
numero octo. Metropolis cuutas biturigum. ciuitas auernoꝵ. Ciuri¬
tas rutenoꝵ. Ciuitas albigensium. Ciuitas carducoꝵ. Ciuitas lemoui¬
tum. Ciuitas gabalum. siuitas uellauoꝵs. Aquitama secđa.
Irouncia aquitania scda habet ciuitates numero sex. Metropol
ciuitas burd egalensium. Ciuitas agennensium. Ciuitas engolis¬
nensium. siuitas santonum. cuntas pictauoꝵ. Cnntas pitragoricũ.
rouincia nouẽpopulana habet Nouempopulana¬
tiuitates numero duodetim. Metropolis ciuitas auscioꝵ. Ciuitas
aquensium. siuitas lastoratium id est littora. ciuitas conuenarũ¬
tium idest bouis. ciuitas beranensiũ id est benamus. Ciuitas aure¬
nensium. siuitas uasatica. ciuitas tussa ubiest castrũ bogorra. siui¬
rouincia narbonensium pͥma habet ciuitates octo. pͥma.

Expanded text:
tropolis civitas Viennensium. civitas Gennavensium. civitas Gtas Cabellicorum. civitas Avennicorum. civitas Arelatensium. civitas Capentoratensium, nunc Vinclausca. civitas Massiliensium . uiii: metropolis ciuitas Biturigum ciuitas Aruernorum ciuitas Rutenorum ciuitas Albigensium ciuitas Cadurcorum ciuitas Lemouicum ciuitas Gabalum ciuitas Vellauorum. Prouincia Aquitanica secunda, ciuitates ui: metropolis ciuitas Burdigalensium ciuitas Aginnensium ciuitas Ecolismensium ciuitas Santonum ciuitas Pictauorum ciuitas Petrocoriorum. Prouincia Nouecivitates XII. Metropolis civitas Ausciorum. civitas Aquensium. civitas Lactoratium. civitas Convenarutium, que est Bovis. civitas Berannensium, id est Benamu. civitas Aturensium ciuitas Vasatica ciuitas Turba ubi castrum Bogorra ciuivincia Narbonensium I habet civitates num. VIII.
Abbreviated transcription (French):
Marcellims.
Marcellus m̃r.
Melchiades.
Liberius.
Siricius
Tosimus.
Bonefacius .i.
Celestinus. i.¬
Hilarius.
Gelasius.
Anastasius .ii.
Hormisda.
Boncfacius .ii.
S iluerius.
Pelagius .ii.

Expanded text:
Marcellinus, Marcellus, Melchiades, Liberius, Siricius, Zosimus, Bonifacius, Coelestinus, Hilarius, Gelasius, Anastasius, Ormisda. Bonifacius. IohaSilverius. Pelagius.
Abbreviated transcription (Latin):
a frica hispama. Illiricus. trachia. asia. oriens. pontus. Agyptus. Britai¬
mero detem&e septtm. Campamia in qua est capua. Tuscia cum ymbria.
fmilia. flamima. in qla c̃ rauenna. picenum. Liguria in qua ẽ mediola¬
num. Uenecia cũ histris in qua ẽ aquilcia. Alpesscotiȩ. Samnium. Apu¬
lia cum calabria. in qua ẽ tarentus. Bruttia cum lutania. Retia pͥma.
Rena scła. Sicilia. Sardina. Corsica. Alpes gratȩ. Galliȩ.¬
alliarum ꝓuinciȩ st̃ numero.xuii. Uieinensis. Narbonensis pͥma.
Narbonensis scd̾a. Aquitania pͥma. aquitama scd̾a. Nouem populana.
Alpes maritime. Belgica pͥma in qua ẽ treueris. Belgica scd̃a in qua est¬

Expanded text:
Affrica. Yspania. Hilliricus. Tracia. Asia. Oriens. Pontus. Egiptus. BritMERO XVII. Campania in qua est Capua. Tuscia cum Imbria. Emilia. Flaminia, in qua est Ravenna. Picenum. Liguria, in qua est Mediolanum. Venetia cum ystris, in qua est Aquileia. Alpes Cotie. Samnium. Apulia cum Calabria, in qua est Tarentus. Bruttia cum Lucania. Retia prima. Retia secunda. Sicilia. Sardinia. Corsica. Alpes Graie. GALLIARUM PROVINCIE SUNT NUMERO XVII. Viennensis. Narbonensis I. Narbonensis II. Aquitania I. Aquitania II. Novempopulania. Alpes Maritime. Bel
Abbreviated transcription (Latin):
donensis sexcentoꝵ triginta sacerdotum sub marciano pͥncipe
habita. in qua euticen constantinopolitanum abbatẽ uerbi
dei ce carnis unam naturã ꝓnuntiantẽ. & cius defensorem di¬
oscorum quondam alexandrinũ ep̃m. & ipsum rursum nestori¬
um cum reliquis hereticis una patrum sententia p̃dampna¬
uit. p̃dampnauit. p̃dicans eadem synodus. xp̃m deum sicna¬
tum de uirgine ut in una substantia diuine & humane confite
anturnature. Hȩ sunt ut p̃diximus quatuor pͥncipales ce ue¬
nerabiles synodi fidem catholicam complectentes. s &e siqua
sunt concilia que sẽi patres sp̃u deiplem sanxerunt post istoꝵ
quatuor auctoritatẽ omni manent stabilita uigore. Primo qui¬
dem ordo ut p̃dictum ẽ de celebrando concilio insertus habetur
mente usq ad sc̃m siluestrum decretoꝵ atq diuersoꝵ concili¬
oꝵ breuiarium interpolatur sequens ordinem suum: Eocpli¬

Expanded text:
donensis sexcentorum triginta sacerdotum sub Marciano principe donensis sexcentorum triginta sacerdotum sub Marciano principe habita est, in qua Eutychem Constantinopolitanum abbatem Verbi Dei et carnis unam naturam pronuntiantem, et eius defensorem Dioscorum, quondam Alexandrinum Episcopum, et ipsum rursum Nestorium cum reliquis haereticis una Patrum sententia condemnavit; praedicans eadem synodus Christum Dominum sic natum de Viantur naturae. Hae sunt, ut praediximus, quatuor principales et venerabiles synodi, fidem catholicam complectentes. Sed si qua sint concilia quae sancti Patres Spiritu Dei pleni sanxerunt, post ipsorum quatuor auctoritatem omni manent stabilita vigore. Primo quidem ordo, ut praedictum est, de celebrando comente usque ad sanctum Silvestrum decretorum atque diversorum conciliorum breviarium interpolatur sequens ordinem suum. Item d
Abbreviated transcription (Latin):
bida. & tanquam lupi agni simulabant mendacium. et ueritas
ut mendatium refutabatur. Nosse etiam oportet licet citera non
infirment᷑ quatuor cẽ pͥncipalia concilia. ex quib plenissimam
nitate quam de predicti filii & saluatoris nr̃i incarnatione. Pri¬
dempnata. qua inequalitatem sc̃e trinitatis idem arrius assere¬
bat. consubstantialem deo patri dm̃ filium eadem sc̃a synodꝰ ꝑsim
bolum defimuit. Sid̾a synodꝰ centũ quinquaginta patrũ sub
theodosio semore constantinopolim congregata. q̃ macedoniũ
tri & filio cundem paraclitũ demonstiauit. dans latius simboli
formam qͣm tota tota grecia & latinitas in ȩccłiis predicat. Terria
synodꝰ est ephesina pͥma ducentoꝵ episcopoꝵ sub minore theodo¬
sio augusto edita. quȩ nestorium duas ꝑsonas in xp̃o asserentẽ
iusto anathemate condempnauit. ostendens manere induab
naturis unam dñi nr̃i iħu xp̃i ꝑsonam. Quarta ẽ synodꝰ calce

Expanded text:
bida, et tanquam lupi agni simulabant mendacium, et veritas bida, et tanquam lupi agni simulabant mendacium, et veritas ut mendacium refutabatur. Nosse etiam oportet licet certa non infirmentur quatuor esse principalia concilia ex quibus plenissimam ncti divinitate, quam de praedicti Filii et Salvatoris nostri incarnatione. Pridemnata, qua inaequalitatem sanctae Trinitatis idem Arius asserebat, consubstbolum definivit. Secunda synodus centum quinquaginta patrum sub Theodosio seniore Constantinopolim congregata est, quae Macedonium tri et Filio eumdem Paracletum demonstravit, dans latius Symboli formam, quam tota Graecia et Latinitas in Ecclesiis praedicant. Tertia synodus est Ephesina prima ducentorum episcoporum, sub minore Theodosio Augusto edita, quae Nestorium duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, ostendens manere in duabus n
Abbreviated transcription (Latin):
tenciis una uel duȩ. uel quantũ tunc temporis necesse fuerit suf¬
ficiunt. qm̃ sicut cumuno telo aut duob mimicũ uincimus. siccũ
una aut duab sentenciis auctoritate plenis emulũ suꝑamꝰ. Si enĩ
de mulierib &e scłarib hominib hȩc constituta sunt. multoma

Expanded text:
tentiis una, aut duae, vel quantum tunc necesse fuerit, suftentiis una, aut duae, vel quantum tunc necesse fuerit, sufficiunt, quoniam sicut cum uno telo aut duobus inimicum vincimus, sic cum una aut duabus sententiis auctoritate plenis aemulum superamus. Si enim de mulieribus et saecularibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
Quiauͦ non ignoramꝰ ꝑ prauas emulationes multarum ȩccłarũ
statum fuisseturbatum. plurimos ꝙ fr̃s iniuste sedib suis pulsos
his pͥmitus uulnerib adhibeatur medicina iusticiȩ. Nec quisquã
ita careat ꝓpͥns. ut alter utatur alienis. Quem ita crrorẽ om̃s re¬
linquant ut nemini quidem pertre honor debeat. s pͥorib cp̃is¬
cum omni priuilegio suo ius ꝓpͥum conformetur. Eadem & anti¬
qui apłici qui fucrunt ante sinodum incenam sanxerunt. Fadẽ
sẏnodus que habita est in larissa sub ualeriano loquit᷑. Eãdem
plurimȩ romanȩ synodi testantur. sadem papa simmachus ce ce¬
teri sc̃i patres sanxerunt. Quoꝵ statuta: ꝓlixitatẽ uitantes hicin¬
serere distulimus. Siquis autẽ hȩc plemus scire & legere uolue¬
rit. suis in auctorib inuenire &e legere pleniter poterit. Nob̃ uͦ hȩc
in p̃faciuncula ista sufficiant. Et sicut militi ex multis armis illa
sufficiunt que ferre congruenter suꝑ se pot̾it: sic nob̾ demultis sẽ¬

Expanded text:
Quia vero non ignoramus per pravas aemulationes multarum ecclesiarum statum fuisse turbatum, plurimosque fratres injuste sedibus suis pulsos, his primitus vulneribus adhibeatur medicina justitiae, ne quisquam ita careat propriis, ut alter utatur alienis. Quem ita errorem omnes relinquant, ut nemini quidem perire honor debeat, sed prioribcum omni privilegio suo jus proprium reformetur. » Eadem et antiqui apostolici qui fuerunt ante synodum Nicaenam sanxerunt. Eadem synodus quae habita est in Larissa sub Valeriano loquitur. Eadem plurimae Romanae synodi testantur, eadem papa Symmachus et caeteri sancti Patres sanxerunt. Quorum statuta prolixitatem vitantes hic inserere distulimus. Si quis autem haec plenius scire et legere voluerit, suis in auctoribus invenire et legere pleniter poterit. Nobis vero hac in praefatiuncula ista sufficiant. Et sicut militi ex multis armis illa sufficiunt quae ferre congruenter super se poterit, sic nobis de multis sen
Abbreviated transcription (Latin):
mantfesto indicio conuincunt᷑. nisi quȩ iudiciario ordine pu¬
blicantur. Nullus enim qͥsuis c̃ reb spoliatus. aut a sede ꝓya
ui aut cerrore pulsus. ante qͣm ommia sibi ablata ci legibus¬
canonicam actusari. uocari iudicari aut dampnari institutionem
ceptum uel ind ictum ẽ ab imꝑatore lege lata ut pͥmo ꝑmitteret᷑¬
ret obiectis. Hec om̃s leges tam eccłastice qͣm & uulgares publiceꝙ
p̃cipiunt. Hoꝵ uͦ concinnantia si omnia ponerentur. ante deficẽt
sc̃s leo romane romane ȩcclȩ antistes mepła calcedonensi concilio¬

Expanded text:
manifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine pumanifesto judicio convincuntur, nisi quae judiciario ordine publicantur. Nullus enim qui suis rebus est spoliatus, aut a sede propria vi aut terrore pulsus, antequam omnia sibi ablata ei degibuscanonicam accusari, vocari, judicari aut damnari institutionem ceptum, vel interdictum est ab imperatore lege lata, ut primo permittereturet objectis. 4. Haec omnes leges tam ecclesiasticae, quam et vulgares, publicaeque praecipiunt. Horum vero concinnantia si omnia ponerentur, ante deficeretsanctus Leo, Romanae ecclesiae antistes,
Abbreviated transcription (Latin):
girgorium. & quasdam epłas ipsius. in quib ꝓculmine sedis apł̃i¬
e non impar concilioꝵ extat austoritas. quatinꝰ eccłastici ordinis
disciplina in unũ a nob̾ coacta atq digesta. &e scĩ presules pat̾nis
instituantur regulis. & obedientes eccłȩ ministri uel populi sp̃uali¬
bus imbuantur exemplis. & non maloꝵ hominũ prauitatib de¬
cipiantur. Multi enim prauitate & cupiditate depressi accusan¬
tes sacerdotes oppresserunt. Ideo sc̃i patres leges composueru s̃
quas scõs canones appellauerunt. Multigͦ ictirco alios acusant.
ur seꝑillos extusent. aut corbonis ditentur Pleriq uͦ bonx p̃ia¬
niꝓpterea tacent & portant alioꝵ pectata que nouerunt. q do¬
cumentis sepe deseruntur quib ea que ipsisciunt iudicib eccła¬
sticis ꝓbare ñ possunt. qm̃ licet uera sint quedam ñ tam̃ iudi
tib credenda sunt. nͥ que certis indiciis demonstrantur. nͥ que¬

Expanded text:
Gregorium, et quasdam epistolas ipsius in quibus pro culmine sedis apostolicaGregorium, et quasdam epistolas ipsius in quibus pro culmine sedis apostolicae non impar conciliorum exstat auctoritas, quatenus ecclesiastici ordinis disciplina in unum a nobis coacta atque digesta et sancti praesules paternis instituantur regulis, et obedientes Ecclesiae ministri vel populi spiritualibus imbuantur exemplis, et non malorum hominum pravitatibus decipiantur. Multi enim, pravitate et cupiditate depressi, accusantes sacerdotes oppresserunt. Ideo sancti Patres leges constituerunt quas sanctos canones appellaverunt. Multi ergo idcirco alios accusant, ut se per illos excusent, aut eorum bonis ditentur. Plerique vero bopterea tacent et sufferunt aliorum peccata, quae noverunt, quia documentis sepe deseruntur, ut ea, quae ipsi sciunt, iudicibus aecclesiasticis probare non possint. Quamvis enim vera sint quaedam, non tamen iudici facile credenda sunt, n
Abbreviated transcription (Latin):
nis hunis qualiter concilium apud nos celebratur posuimꝰ ut qͥ
nr̃m ordinem sequi uolucrint: sciant qualiter hoc agere debeant.
Qui auttm hoc agere melius elegerint. faciant quod iusto cano¬
mcoq atq sapientissimo consilio iudicauerint. Demq ꝓpter
eoꝵ austoritatẽ ceteris conciliis p̃posuimus canones qui dicun¬
tur apłoꝵ. licet a quibusdam apocrifi dicantur qm̃ plures cos
ricipiunt. & scĩpatres coꝵ sententias synodali auctoritate robora¬
uerunt. & inter canonicas posuerunt constitutiones. Demde qua
constitiumus ꝓpter auctoritatem eiusdem magni concilii. De¬
inceps diuersoꝵ concilioꝵ grecoꝵ aclatinoꝵ siue que antea seu
quȩ post modum facta sunt. sub ordine numeroꝵ actempoꝵ
capitulis suis distincta sub huiꝰ uoluminis aspectu locauimus
subicientes etiam reliqua decreta presulũ romanoꝵ usq ad sc̃m

Expanded text:
nis hujus qualiter concilium apud nos celebratur posuimus, ut qui nis hujus qualiter concilium apud nos celebratur posuimus, ut qui nostrum ordinem sequi voluerint, sciant qualiter hoc agere debeant. Qui autem hoc agere melius elegerint, faciant quod justo canonicoque atque sapientissimo consilio judicaverint. Denique propter eorum auctoritatem caeteris conciliis praeposuimus canones qui dicuntur apostolorum, licet a quibusdam apocryphi dicantur, quoniam plures eos recipiunt, et sancti Patres eorum sententias synodali auctoritate roboraverunt, et inter canonicas posuerunt constitutiones. Deinde quaconstituimus propter auctoritatem ejusdem magni concilii. Deinceps diversorum conciliorum Graecorum et Latinorum, sive quae antea, seu quae postmodum facta sunt, sub ordine numerorum ac temporum capitulis suis distincta sub hujus voluminis aspectu locamus, subjicientes etiam reliqua decreta praesulum Romanorum usque ad sanctum
Abbreviated transcription (Latin):
Compellor a multistam ep̃is quam reliquis seruis dei. canonum
sententias collig̾e & in umo uolumine redigere. & de multis unũ
men sententiȩ. & aliȩ longiores aliȩ brtuiores. Fa uero concilia q̃
est querinda. e plurib grecoꝵ sequamur stilum. coꝵq imitem᷑
tum in nostro discrepauerint sermone. ut unitas & ueritas ab
ficimus. & sicut aucris eoꝵ repperimus magistris in uolumine
cuihȩc p̃ponitur prefaciuncula inserere curauimꝰ. Canon autẽ gre-¬
aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regłam dictam uel quod
regat. uel qd̃ normam recte uiuendi prebeat. siue quod distortum
tentione. eo qd̃ in unum redigant omnes mentis obtutũ. silia enim
ocłoꝵ sunt. Unde & qui sibunet dissentiunt non agunt concilium
quia ñsentiunt unũ. Cetus uero conuentus ẽ uel congregatio. ã
cocundo id est conueniendo in unum. nde &e conuentus est
nuncupatus quod ibi om̃s conueniunt. sicut conuentus cetus
uel concilium a societate multoꝵ inunũ. Inpͥncipio uero uolumi¬

Expanded text:
Compellor a multis tam episcopis quam reliquis servis Christi canonum sententias colligere, et in uno volumine redigere, et de multis unumsunt sententiae, et aliae longiores, aliae breviores. Ea vero concilia quaest quaerenda e pluribus, Graecorum sequamur stylum, eorumque imitecum in nostro discrepaverint sermone, ut unitas, et veritas abfecimus, et sicut a veris eorum reperimus magistris, in volumine cui haec praeponitur praefatiuncula inserere curavimus. Canon autem Graliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam vivendi praebeat, sive quod distortum tentione, eo quod in unum omnes dirigant mentis obtutum. Cilia enim oculorum sunt. Unde et qui sibimet dissentiunt, non agunt concilium, quia non sentiunt unum. Coetus vero conventus est, vel congregatio a coeundo, id est conveniendo in unum, unde et conventus est nuncupatus, quod omnes ibi conveniunt, sicut conventus, coetus vel concilium a societate multorum in unum. In principio vero volumi
Abbreviated transcription (Latin):
siuitas elinticoꝵ id est auenticum. Ciuitas iuedimũ. Cuntas basili¬
ensium idest basilia. Castrum uundonense. Castrum ebredimense.
ciuitas argentariensis. Castrum raurarense. portus bucini. Maxi¬
rouincia alpium gratarum & poenuinarũ ma sequanoꝵ¬

Expanded text:
civitas Elvetiorum, id est Aventium. civitas Nevidunum. civitas Basilicivitas Elvetiorum, id est Aventium. civitas Nevidunum. civitas Basiliensium, id est Basilia. Castrum Vindosnencastrum Argentariense castrum Rauracense portus Bucini. Prouincia alpium Graiarum et Poeninarum,
Abbreviated transcription (Latin):
Irouincia lugdunensium tertia habet ciuitates numero nouẽ.
Metropolis ciuitas turonoꝵ. Ciuitas cenomannoꝵ siuitas redonũ
cinitas andegauoꝵ. ciuitas namnetum. ciuitas corisopitũ. ciuitas
ciantium id est uenetũ. ciuitas oxismoꝵ. cnuitas diablintum. id est¬
rouincia lugdunensiũ quarta habet ciuitates sis quarta¬
octo. Metropolis ciuitas senonũ. siuitas carnotũ. siuitas autisio doꝵ
tiuitas tricasium. siuitas aurelianoꝵ. ciuitas parisioꝵ. siuitas mel¬
belgica prima
polis cunitas treueroꝵ. Ciuitas mediomatricoꝵ id est mettis. liuitas
leuicoꝵ id est tullum. uuitas ueredunensium. Belgica scdã.
ras ueromandoꝵ. Quitas atrabatum. Ciuitas cameracensiũ. Cun¬
tas tornatensium. Cintas siluanectum. Ciuitas beluagoꝵ. cuittas ãb¬
bianensiũ
tropolis nagonciaiensium id est maguntia. Ciuitas argentoracensi¬
Iroiuncia maxima sequanoꝵ habet ciuitates numero decem. Me¬
tropolis ciuitas uesontiensium. Ciuitas equestriũ. id neuidunus.

Expanded text:
Lugdunensium III habet civitates num. IX. Metrop. civitas Turanorum. civitas Cinnomannorum. civitas Redonum. civitas Andegavorum. civitas Nannetum. civitas Coriosopitum. civitas Ciantium, id est Venetum. civitas Ossismorum. civitas Diablintum, rouincia Lugdunensis Senonia, ciuitates n. uii: metropolis ciuitas Senonum ciuitas Carnotum ciuitas Autisiodorum ciuitas Tricassium ciuitas Aurelianorum ciuitas Parisiorum ciuitas MelBelgica prima, polis ciuitas Treuerorum ciuLeucorum, id est Tullo. civitas Veredunensium. Provincia Belgias Veromandorum ciuitas Atrabatum ciuitas Camaracensium ciuitas Turnacensium ciuitas Siluanectum ciuitas Bellouacorum ciuitas Ambianensium tropolis ciuitas Mogontiacensium ciuitas ArgentoratensiProvincia Maxima Sequanorum habet civitates num. X. Metropoli Bisuntine subest civitas Equestrium, id est Nevidunus.
Abbreviated transcription (Latin):
britannia pͥma. Britannia scda. fsauia. marimia. Ualentiana. fi¬
habet ciuitates quatuor. metropolis ciuitas lugdinensium. siui¬
tas eduoꝵ. Ciuitas lingonũ. Ciuitas cabilonensis. Castrum matisco¬
nense. Prouincia ch uincia lugdunengis scda.¬
uitas rothomagensium. siuitas baio casiũ. liuitas abrincatum. siui¬

Expanded text:
Brittannia I. Brittannia II. Flavia. Maxima. Valentiana . FiBrittannia I. Brittannia II. Flavia. Maxima. Valentiana . Fitates n. iii: metropolis ciuitas Lugdunensium ciuitas Aeduorum ciuitas Lingonum castrum Cabillonense castrum Matisconense. Prouincia Lugdunensis suitas Rotomagensium ciuitas Baiocassium ciuitas Abrincatum ciui