comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
continent᷑. uel q̃ ꝓhibite eẽ noscuntur. Hec non solum eccłastice¬
s &e scłi leges obseruare p̃cipiunt. Non enim passim uageꝙ sa¬
cerdotũ accusatio debet fieri. nam si facile admitteret᷑ ꝑpauci ni
ce ipsa ꝑ se u̾itas ait. Pater manifestaui nom̃ tuũ hominibus
qͦs dedisti mͥ demundo. ẽui erant & meos dedisti. & sermonẽ
tuum seruauerunt. Nunc cognouerunt q omnia q̃ dedistimͥ

Expanded text:
continentur, vel quae prohibitae esse noscuntur. Haec non solum ecclesicontinentur, vel quae prohibitae esse noscuntur. Haec non solum ecclesiesiasticae, sed et saeculi leges observare praecipiunt. Non enim passim vageque sacerdotum accusatio debet fieri. Nam, si facile admitteretur, perpauci nimet ipsa per se Veritas ait: « Pater, manifestavi nomen tuum hominibus quos dedisti mihi de mundo: Tui erant et mihi eos dedisti, et sermonem tuum se
Abbreviated transcription (Latin):
indicet. uncłm in scͥptionis arripiat. custodiat similitudinẽ
habita tamen dignitatis estimatione patiatur. Nec fore sͥ noũit
licentiam mentiendi. cum calumpniantes ad uindictã poscat
similitudo supplicii. Herctici enĩ om̃s & suspecti et excõmunica¬
ti. Homicide quoꝙ atq malefici. fures. sacrilegi. raptores uene¬
fici. adulteri. & qui raptum feccrint. uel falsum testimoniũ dix¬
crint. seu quiad sortilegos magos ꝙ concurrerint: nullatenus
ad accusationẽ sunt admittendi. Nulli infami unqͣm atq sacri¬
lego de quocũꝙ negocio liceat aduersus religiosum xp̃ianũ
quamuis humilis seruilis ꝙ ꝑsona sit testimoniũ dicere. nec
de qualibet reactione uel inscriptione xp̃ianũ impetere. omni¬
bus quoꝙ similiter accusandi ueltestificandi licentia deneget᷑.
qui xp̃ianȩ religionis ac nominis dignitatem &e sue legis nel sui ꝑ¬

Expanded text:
indicet: vinculum inscriptionis arripiat: custodiat similitudinem: indicet: vinculum inscriptionis arripiat: custodiat similitudinem: habita tamen dignitatis aestimatione potiatur: nec forte sibi noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo supplicit. Haeretici enim omnes, et suspecti, et excommunicati, homicidae quoque atque malefici, fures, sacrilegi, raptores, venefici, adulteri, et qui raptum fecerint, vel falsum testimonium dixerint, seu qui ad sortilegos magosque concurrerint, nullatenus ad accusationem sunt admittendi. II. --Nulli infami umquam , atque sacrilego, de quocumque negotio liceat adversus religiosum Christianum, quamvis humilis servilisque persona sit, testimonium dicere, nec de qualibet re, actione vel inscriptione, Christianum impetere. Omnibus quoque similiter accusandi, vel testificandi licentia denegetur, qui christianae religionis et nominis dignitatem, et suae legis, vel sui p
Abbreviated transcription (Latin):
patiatur: Grauia sunt miis que p̃tulimꝰ &e ꝑualde cauen¬
da. Quib enim regnũ dei excluditur: ꝓculoubio & eccła dene¬
rum annitians ait. Quoꝵ dimiseritis peccata dimittuntur
eis. & quoꝵ alligaũitis: alligata ert̃. id est quib ȩccłam inter¬
dixeritis. nisi reconciliati ꝑ satisfactionẽ fuerint. ipsis &e ia¬
mia regni cȩlestis clausa erit. n de ista p̾cauentes et stul¬
toꝵ animos p̃uidentes cura pastorali cum omnib ep̃is & sc̃ȩ
non ita in ȩccłasticis agendum eẽ negociis sicut in scłarimꝰ. Nã
in scłarib post quã legib uocatus quis uen̾it & in foro decer
sticis uero dicta causa recedere licet. aut si se ꝑgrauariuiderit.¬
Accusationis uͦ ordinẽ talem & didicimꝰ & seruari iubemus.
id est siqͥs clericoꝵ incrimine impctitur. ñ statim reus estime
tur. quia accusari potuit. ne subiectam innocentiã faciamus.
S quisq ille ẽ qui crimen intendit. in iudiciũ ueniat. nom̃ rei

Expanded text:
ia sunt nimis, quae praetulimus, et pervalde cavenda. Quibus enim regnum Dei praecluditur, procul dubio et Ecclesia denerumque successorem annuntians, ait: Quorum demiseritis peccata, dimittuntur eis; et quorum alligaveritis, alligata erunt : id est, quibus Ecclesiam interdixeritis, nisi reconciliati per satisfactionem fuerint, ipsis et janua regni coelestis clausa erit. I. --Unde ista praecaventes , et stultorum animos praevidentes, cura pastorali cum omnibus episcopis, etNon ita in Ecclesiasticis agendum est negotiis, sicut in saecularibus. Nam in saecularibus, postquam legibus vocatus venerit, et in foro decertsticis Accusationis autem ordinem talem dicimus, et servari jubemus: id est, si quis clericorum in crimine impetitur, tur, qui accusari potuit, ne suspectam innocentiam faciamus. Sed quisquis ille est , qui crimen intendit, in judicium veniat: nomen rei
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodis uite p̃sentis intendatis. In continendis uͦ ac dispo¬
nendis reb eccłasticis diligentes custodes existatis. ut in om¬
ni parte susceptũ uos condignȩ gessisse pastoris officium.
uenturus nidex cũ ad iudicandũ uen̾it debeat approbare.
multiplici fructu animas uob̃ cominissas ad pascua eterna
adducere. sꝙ condigne rep̃sentare adiuuet. uos q inter scõs
& electos suos collocare dignetur. Data .ii. idus aprił aurelia¬

Expanded text:
commodis vitae praesentis intendatis. In continendis vero ac dispocommodis vitae praesentis intendatis. In continendis vero ac disponendis rebus ecclesiasticis diligentes custodes existatis, ut ex omni parte susceptum vos condigne gessisse pastoris officium, venturus judex, cum ad judicandum venerit, debeat approbare. multiplici fructu animas vobis commissas ad pascua aeterna adducere, sibique condigne repraesentare adjuvet, vosque inter sanctos et electos suos collocare dignetur. Data II idus aprilis, Aurelia
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. Acsiea ipsa que nullo detͥmento aliquocies indul¬
ginda credentur. uel rerum temporũꝙ cogit intuitus. uel ac¬
celerate ꝓuisionis respectus excusat. quantomagis illa sunt
nullatenus mutilanda. quȩ nec ulla necessitas. nec eccłastica
prsus extor quet utilitas. Ictirco fr̃s ista p̃tulimꝰ ut hespecies
quas non licet offerri suꝑ altare uixta constitutionem apłoꝵ
eoꝵ successoꝵ. ad domum sacerdotum deftrantur et a sacerdo¬
tibus benedicant᷑. & ꝑ simplicẽ benedictionẽ benedicta.
demũ apopłis sumantur. fabȩtantum & uue et cetera q̃
apłi constituerunt suꝑ altare offerantur. Oꝑtamꝰgͥ fr̃s km̃i
inamoris sui constantiam faciat magis magisꝙ feruescere
atq in pace eccłe in una uos concedat manere concordia. Ad¬
monemus etiam frat̾nitatem urãm ut in cõmissis uob̾ ani¬
mab sollerter inuigiletis. animarũq magis lucris quã

Expanded text:
possunt. At si ea ipsa, quae nullo detrimento aliquoties indulpossunt. At si ea ipsa, quae nullo detrimento aliquoties indulgenda credentur, vel rerum temporumque cogit intuitus, vel acceleratae provisionis respectus excusat: quanto magis illa sunt nullatenus mutilanda, quae nec ulla necessitas, nec ecclesiastica prorsus extorquet utilitas? Idcirco, fratres, ista praetulimus, ut hae species, quas non licet offerri super altare juxta constitutionem apostolorum eorumque successorum , ad domum sacerdotum deferantur, et a sacerdotibus benedicantur, et per simplicem benedictionem benedicta, demum a populis sumantur: fabae tantum et uvae, et caetera, quae apostoli constituerunt, super altare offerantur. Optamus igitur , frin amoris sui constantiam, faciat magis magisque fervescere, atque in pace Ecclesiae in una vos concedat manere concordia. Admonemus etiam fraternitatem vestram , ut in commissis vobis animabus solerter invigiletis, animarumque magis lucris, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Snsurratori autẽ odium & mimicicia &e contumelia. Iustifica
pusillum et magnũ similit̃. Noli ficri ꝓ amico inmicꝰ ꝓximo.
Imꝓpium enĩ & contumeliã malus hereditabit. & omnis
peccator inuidꝰ &e bilinguis. Nonte extollas in cogitatione
animȩ tuȩ uelut taurus. ne forte elidatur uirtus tua ꝑ stul¬
ticiam et folia tua comedet et fructus tuos ꝑdet. et relinq̃ris
uelut lignũ aridũ in heremo. Anima enĩ nequã disꝑdit qui
se habet. & inimici in gaudiũ dat illũ &e deducet in sortẽ im¬
pioꝵ. T̃alib uos exhortationib fr̃s uicissim monetote. & bo¬
na semꝑ sectamini. malaꝙ uitate. Magnis enim studiis
scdm beatum apłm p̾cauendum ẽ. nefides et disciplina dñi
blasphemet᷑. Et si illa ñ numqͣm sinenda sunt. que si cet̾oꝵ
constet integritas sola nocere nonualeant: illa tamen st̃ mag¬
noꝑe p̃cauenda que recipi sine manifesta decoloratione non

Expanded text:
susurratori autem odium, et inimicitia, et contumelia. Justifica susurratori autem odium, et inimicitia, et contumelia. Justifica pusillum et magnum similiter. Noli fieri pro amico inimicus proximo. Improperium enim et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invidus et bilinguis. Non te extollas in cogitatione animae tuae velut taurus, ne forte elidatur virtus tua per stultitiam: et folia tua comedet, et fructus tuos perdet: et relinqueris velut lignum aridum in eremo. Anima enim nequam disperdit, qui se habet, et in gaudium inimici dat illum, et deducit in sortem impiorum . Talibus exhortationibus, fratres, vicissim monetote, et bona semper sectamini, malaque vitate. Magnis enim studiis secundum beatum Apostolum praecavendum est, ne fides et disciplina Domini blasphemetur . Et si illa nonnumquam sinenda sunt quae si caeterorum constet integritas sola nocere non valeant: illa tamen sunt magnopere praecavenda, quae recipi sine manifesta de coloratione non
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum ẽ. fili ne tardes conũti ad dm̃. et ne differas de die
indiem. Subito enim ueniet ira illius et intempore umdi¬
at disꝑdec te. Noli anxius ẽẽ indiuitiis innstis. nicħ ꝑdert᷑
tibi in die obductionis et uindicte. Non uentiles te inonmnẽ
uentum. & non eas in omni uia. Sic enim peccator ꝓbatur
duplici lingua. Esto firmas inuia dei. et inu̾itate sensus tu
ec scientia. et ꝓsequatur te uerbũ pacis & iusticiȩ. Esto man¬
suetus ad audiendũ uerbũ deiut intelligas. et cũ sapientia
fir responsum. Si est tibi intellectus: responde ꝓximo. sin au¬
tem. sit manus tua suꝑ os tuum ne capiaris in uerbo indis¬
ciplinato et confundaris. Honor & gła in sermone sensati. li¬
gua imprudentis subuersio illius. Non appelleris susurro
et lingua tua ne capieris & confundaris. Suꝑ furem enim ẽ
confusio et penitentia et denotatio pessima suꝑ bilinguem

Expanded text:
scriptum est: Fili, ne tardes converti ad Dominum, et ne differas de die scriptum est: Fili, ne tardes converti ad Dominum, et ne differas de die in diem. Subito enim veniet ira illius, et in tempore vindictae disperdet te. Noli anxius esse in divitiis injustis: nihil proderunt tibi in die obductuento et non eas in omni uia. sic enim peccator probatur duplici lingua. esto firmus in uia dei et in ueritate sensus tui et scientia, et prosequatur te uerbum pacis et iustitiae. esto mansuetus ad audiendum uerbum dei, ut intfer responsum. Si est tibi intellectus, responde proximo: sin autem, sit manus tua super os tuum, ne capiaris in verbo indisciplinato, et confundaris. Honor et gloria in sermone sensati: lingua vero imprudentis, subversio illius. Non appelleris susurro, et lingua tua ne capiaris, et confundaris. Super furem enim est confusio et poenitentia, et denotatio pessima super bilinguem:
Abbreviated transcription (Latin):
ei in sacram̃to hominis necesse ẽ sermonẽ fuisse ñ nato: aliũ¬
naturȩ nr̃ȩ locutus est. ñ tam̃ omittens nature su eẽ qđ ̃oĩ
ꝑegerit: res tamen ipsas om̃s urtute naturȩ suȩ gessit. Ui¬
des neita dm̃ & hominem p̾dicari ut mors homini. deo uͦ
cariis excitatio deputetur. non tamen alius sit qui mortuus
est. & alius sit ꝑ quem mortuus resurgit: Spoliata enim car
xp̃c est carne se expolians. Naturamdei in uirtute resurrec¬
tionis intellige dispensationẽ hominis in morte agnosce. Et
cum sint utraq suis gesta naturis. unum tamen xp̃m iħm
eum memento ẽẽ quiutrumq ẽ. Hȩc gͥ demonstranda ame
paucis fuerunt. ut utriusq naturȩ formam tractari in dño
iħu xp̃o meminissemus. quia qui manens informa dei for¬
mam serui suscepit. ipse diuinitatẽ neqͣm amisit. Ceterum
sr̃s hortamur uos ut moneatis eos conuerti ad dm̃. Unde

Expanded text:
ei in sacramei in sacramnaturae nostrae locutus est, non tamen omittens naturae suae esse, quodostrae rem peregerit, res tamen ipsas omnes virtute naturae suae gessit. Videsne ita Deum et hominem praedicari, ut mors homini, Deo vero carnis excitatio deputetur? non tamen ut alius sit, qui mortuus est, et alius sit per quem mortuus resurgit. Spoliata enim carnistus est, carne se spolians. Naturam Dei, in virtute resurrectionis intellige: dispensationem hominis in morte agnosce. Et cum sint utraque suis gesta naturis, unum tamen Christum Jesum eum memento esse, qui utrumque est. Haec igitur demonstranda a me paucis fuerunt, ut utriusque naturae formam tractari in Domino nostro Jesu Christo meminissemus: quia qui manens in forma Dei, formam servi suscepit, ipse divinitatem nequaquam amisit. Caeterum, fratres, hortamur vos, ut moneatis eos converti ad eum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sio ẽ. ut que ab eo scdm hominẽ dicta sunt. dicta ẽe scd̾m diui¬
ne naturȩ infirmitatẽ mentiantur. Et quia unus atq idemẽ
loquens: omnia que loquit᷑ de semet ipso. omnia eũ de diui¬
nitate locutũ ẽẽ contendant. Nec sane negamꝰ totũ illum qͥei
Et cum in eo scdm tempꝰ discernis hominẽ a deo: dei tuncatq
hominis discerne sermonẽ. Et cum dm̃ atq hominẽ in tp̃
confiteris: dei tunc atq hominis in tp̃r dicta ditudica. Cum
uͦ ex homine &e deo rursum totiꝰ hominis totius iam dei tem¬
pus intelligis. siqͥtt illud ad demonstrationẽ temporis dictũ
est tmpori coaptato q̃ dicta sunt. ut cũ aliud sit ante hominẽ
d̃s. aliud sit homo & ds. aliud sit pꝰ hominẽ & dm̃ totus homo¬
& totus ds: non confundas temporib & generib dispensatio¬
nis sacramentũ. cum ꝓ qualitate generum ac naturarũ aliũ

Expanded text:
sio est, ut quae ab eo secundum hominem dicta sunt, dicta esse secundum divisio est, ut quae ab eo secundum hominem dicta sunt, dicta esse secundum divinae naturae infirmitatem mentiantur: et quia unus atque idem est, loquens omnia quae loquitur de semetipso, omnia eum de divinitate locutum esse contendant. Nec sane negamus, totum illum, qui ei Et cum in eo secundum tempus discernis hominem a Deo, Dei tunc atque hominis discerne sermonem. Et cum Deum atque hominem in tempore confiteris, Dei tunc atque hominis in tempore dicta dijudica. Cum vero est homine et Deo, rursum totius hominis, totius jam Dei tempus intest, tempori coaptato quae dicta sunt: ut cum aliud sit ante hominem Deus, aliud sit homo et Deus, aliud sit post hominem et Deum totus homo totus Deus; non confundas temporibus et generibus dispensationis sacramentum, cum pro qualitate generum ac naturarum, alium
Abbreviated transcription (Latin):
meo qui ẽ in cęlis. Qui autẽ negau̾it me coram hominib. nega¬
boet ego cum coram patre meo qui ẽ incęlis. hȩc uerbũ caro
mediator ipse m se ad salutem eccłȩ constitutus. et ipso illo int̾
dum ipse ex unitis in idipsum naturis nature utriusq res ea¬
dem ẽ. ita tamen ut neutro careret in utroq. neforte ds ẽt homo
nascendo desmeret. et homo rursum d̾s manendo non ẽt. hx
itaꝙ humane beatitudinis fides uera ẽ. dm̃ & hominẽ p̃di¬
care uerbum & carnẽ confiteri. neꝙ dm̃ nescire quod homo
sit. neq carnem ignorare qd̃ uerbum sit. Natus gͥ unigenitꝰ¬
ipso ꝑfuturus in dm̃ hominem hunc ꝑ homina euangłici
sermonis modum tenuit. ut se dei filium credi doceret. & ho¬
minis filium p̃dicarit. et admoneret. loquens & gerens hõ
uniu̾sa quȩ dei sunt. loquens & gerens deinde d̾s uniu̾sa q̃
hominis sunt. ita tamen et in ipso illo utriusꝙ gem̾s sermo¬
ne numqͣm nisi cum significatione & hominis locutus & dei

Expanded text:
i autem negaverit me coram hominibus, negabo et ego eum coram Patre meo qui est in coelis. Haec Verbum caro mediator ipse in se ad salutem Ecclesiae constitutus, et ipso illo inter dum ipse ex unitis in id ipsum naturis naturae utriusque res eadem est: ita tamen ut neutro careret in utroque, ne forte Deus esse homo nascendo desineret, et homo rursum Deus manendo non esset. Haec itaque humanae beatitudinis fides vera est Deum et hominem praedicare, Verbum et carnem confiteri, neque Deum nescire quod homo sit, neque carnem ignorare quod Verbum sit. » Item ejemetipso profuturus in Deum hominem, hunc per omnia evangelici sermonis modum tenuit, ut se Dei Filium credi doceret, et hominis filium praedicaret et admoneret, loquens et gerens homo universa quae Dei sunt, loquens et gerens deinde Deus universa quae hominis sunt; ita tamenne numquam nisi cum significatione et hominis locutus et Dei
Abbreviated transcription (Latin):
&e nos aliquando conũsatisumus in desideriis carnis nr̃ȩ
facientes uoluntatẽ carnis & cogitationũ. & eramꝰ natura
filii ire sicut ec ceteri. Modo fr̃s quia ex filiis ux suagr̾a oe
gratuita miseratione fecit nos d̾s filios suos. & nos qui dig¬
ni serui ñeramus. nullis m̃itis p̃cedentib. s suaut dixinᷤ
gr̃a facti sumꝰ filii ens. in quo clamamꝰ abbapater. sequen¬
tes enis exempla simus filii miscdie et iusticie atq dilectio¬
nis. ut ueri filii dei &e dici & eẽ ipso auxiante ualeamꝰ. Depo¬
nentes gͥ uixrta cundem apłm omnẽ maliciã & omnẽ dolum
&e simũlationes ce inuidias. & om̃s decractiones. et cetera.
Hiuͦ quitalia agunt. non filii deis potius filii neqͣm eẽ com¬
ꝓbantur. sicut idem ait apłs. Alanifesta autẽ sunt oꝑacar¬
nis quesunt. fornicatio. immundicia. luxuria ydoloꝵ serui¬
tus. ueneficia. inimiciciȩ. contentiones emulationes . ire. ri¬

Expanded text:
ideriis carnis nostrae, facientes voluntatem carnis et cogitationum, et eramus natura filii irae sicut et caeteri. Modo, fratres, quia ex filiis irae sua gratia et gratuita miseratione fecit nos Deus filios suos, et nos, qui digni servi non eramus nullis meritis praecedentibus, sed sua, ut diximus, gratia facti sumus filii ejus, in quo clamamus: abba pater, sequentes ejus exempla, simus filii misericordiae et justitiae, atque dilectionis, ut veri filii Dei et dici et esse ipso auxiliante valeamus. « Deponeet simulationes, et invidias, et omnes detractiones, etc. . » Hi vero qui talia agunt non filii Dei sed potius filii nequam esse comprobantur, sicut idem ait Apostolus: « Manifesta sunt opera carnis quae sunt fornicatio, immunditia, luxuria, idolorum servitus,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis sue. scd̾m beneplacitum eiꝰ qd̾ ꝓposuit meo in
dispensatione plenitudinis tempoꝵ instaurare omria ĩ xp̃o
que incęlis est et q̃ interra sunt in ipso. In quo etiã sorte uo¬
cati sumꝰ p̃destinati scđm ꝓpositum eius qui omnia oꝑat᷑
scdm consilium uoluntatis sue. ut simꝰ in laudem & głameiꝰ
qui ante sꝑauimꝰ in xp̃o. In quo &r uos cũ audissetis uerbũ

Expanded text:
n dispensationem plenitudinis temporum instaurare omnia in Christo quae in caelis et quae in terra sunt in ipso in quo etiam sorte vocati sumus praedestinati secundum propositum eius qui omnia operatur secundum consilium voluntatis suae ut simus in laudem gloriae eius qui ante speravimus in Christo in quo
Abbreviated transcription (Latin):
beo de meipso. et tistimoniũ ꝑhibet de me pater qui misit me.
Et iterum. Si ego testimoniũ ꝑhibeo de meipso. testimoniũ me¬
Cum uenerit paraclitus sp̃c u̾itatis: ille testimoniũ ꝑhibebit
de me. Intende queso intende qm̃ in quib una testificationis uir¬
tus ostenditur. nullus ab alio neꝙ potior neq inferior iudicatur.
Sepius ista iam diximus. qr scd̾m hominis formã filius uisibi

Expanded text:
beo de meipso, et testimonium perhibet de me Pater, qui misit me . beo de meipso, et testimonium perhibet de me Pater, qui misit me . Et iterum: Si ego testimonium perhibeo de meipso, testimonium meCum venerit Paracletus spiritus veritatis, ille testimonium perhibebit de me . Intende, quaeso, intende quoniam, in quibus una testificationis virtus ostenditur, nullus ab alio neque potior neque inferior judicatur. II. --Saepius ista jam diximus, quia secundum hominis formam Filius visibi
Abbreviated transcription (Latin):
fontis originẽ redeamꝰ. ex quo filiũ patrẽ semꝑ uidere potuisse
uel posse euidentiorib testimoniis deuet̃is & noui instrumenti
litt̃is doceamus salomone dicente. Est tecũ sapientia q̃ nouit
opera tua. q̃ affuit tibi cum faceres orbem terrarũ. &e ipsa nouit
quid sit placitum coram ocłis tuis. Et dñs in euangłio. Nemo¬
nisi uingenitus filius qui ẽ in sinu patris. ipse narrauit. Et it̾m
quia non noui cũ ero similis uob̃ mendax. Item ibi. Qui ex deo ẽ
hic nouit eum. Et ittrum. Ego noui eum. quia ab ipso sum. Ecce
docuimus qr semꝑ uidet filius patrem. Quomodo astruunt eũ
patrem non posse uidere. in cuius sinu noscitur ꝑmanere. Si se¬
reno sensu diuinas recenseas scripturas: inuenies ñ solum patrẽ
filio testimoniũ ꝑhibentẽ. s totam simul inseparabilem trinita¬
tem ipso dño ꝓtestante quiait. Egosum qui testimonium ꝑhi-¬

Expanded text:
fontis originem redeamus, ex quo Filium Patrem semper videre potuisse fontis originem redeamus, ex quo Filium Patrem semper videre potuisse vel posse, evidentioribus testimoniis Veteris et Novi Testamenti litteris docemus, Salomone dicente: Est tecum sapientia, quae novit opera tua, quae adfuit tibi cum faceres orbem terrarum, et ipsa novit quid sit placitum coram oculis tuis. Et Dominus in Evangelio: Nemonquia non novi eum, ero similis vobis mendax . » Item ibi: « Qui ex Deo est, hic novit eum. » Et iterum. « Ego scio eum quia ab ipso sum . » Ecce docuimus, quia videt semper Filius Patrem. Quomodo astruunt eum Patrem non posse videre, in cujus sinu noscitur permanere. Si sereno sensu divinas recenseas Scripturas, invenies non solum Patrem Filio testimonium perhibentem, sed totam simul inseparabilem Trinitatem ipso Domino protestante, qui ait: « Ego sum qui testimonium perhi
Abbreviated transcription (Latin):
dio it pat̾no .iiii. cc̃. conss. Item epła eiusdem ad benignũ
ilectissimo fr̃i benigno ep̃o. felix ep̃c in dño salu¬
tem. Suscipientes frat̾nitatis tuç epͥas qͥb
me suꝑfidci documentis quȩ ab aliis habebat¬
tur aliter quam rectȩ fidei contineant sacra¬
menta. ꝓut dñs dedit suꝑ frat̾nitatis amore
respondere ñrt sultauimus. Semꝑ enĩ dubia
et maiora negocia terminũ ab hac sc̃a sede
a tempore apłoꝵ qui eam suis documentis instruxerunt. acciꝑe
consucuerunt. Et ideo tureste fecisti quod huns sc̃e sedis consul¬
tis te cet̾os q firmari et instrui uoluisti. Continebant enim lit¬
tere tuȩ fratrũq tuoꝵ quod qͥdam dicunt filiũ non posse ꝓpͥeui
Ideo minor est patre filius. qm̃ pater illi ꝑhibet testimonium.
Quidam autẽ garriunt qd̾ ideo pater maior ẽ. ꝙi inuisibilis ipse
dicitur. filius uero uisibilis comꝓbat᷑. Hi enim ignorantes di
lia fabricant. & seducere corda fidelium querunt. Nos uͦ ad ipsiꝰ

Expanded text:
dio et Paterno IV cc. consulibus. ITEM EPISTOLA EJUSDEM AD BENIGNUM. Dilectissimo fratri BENIGNO episcopo, FELIX episcopus in Domino salutem. Suscipientes fraternitatis tuae epistolas quibus me super fidei documentis quae ab aliis habebatur aliter quam recte fidei contineant sacramenta, prout Dominus dedit, pro fraternitatis amore respondere non resultavimus. Semper enim dubia et majora negotia terminum ab hac sancta sede a tempore apostolorum qui eam suis documentis instruxerunt, accipere consueverunt, et ideo tu recte fecisti quod hujus sanctae sedis consultis te caeterosque firmari et instrui voluisti. Continebant enim litterae tuae fratrumque tuorum quod quidam dicunt Filium non posse proprieIdeo minor est Patre Filius quoniam Pater illi perhibet testimonium. Quidam autem garriunt quod ideo Patre minor est, quia invisibilis ipse dicitur, Filius vero visibilis comprobatur. Hi enim ignorantes divlia fabricant, et seducere corda fidelium quaerunt. Nos vero ad ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
mo sexto. In mariẽuia tua & semitȩ tuȩ maqͥs multis. & uesti¬
gia tua non cognoscent᷑. Et in salomone. Sapientiam dei p̃ce¬
dentẽ omnia. quis inuestigabit : Item ibi. Radix sapientiȩ q̃
reuelata est. et astutias illius qͥs agnouit: Itemibi. Discipli¬
na sapientiȩ cui manifestata ẽ. & multiplicationẽ ingressus
illius quis intellexit: Item ibi. Qm̃ mirabilia sunt oꝑa dñi¬
solius. et gloriosa et absconsa & oꝑa illius inuisa hominib. Lece
sicut pater inuisibilis ẽ: ita etiam & filius inuenitur. Quomodo
gͦ ab illis qui hoc dicunt qd̾ mandastis in eo qd nob carnalit̃
se uideri dignatus ẽ. patri inferior iudicatur: T̃alib nolite cre¬
dere uos. &e alios ab eoꝵ sensu auertere docete. os gͦ seruite
dño in timore et exultate ei cũ tremore. App̃hendite disciplinã
nepeatis deuia iusta. Hec uero apłoꝵ est uiã traditio. hȩc uera¬

Expanded text:
multis, et vestimultis, et vestigia tua non cognoscentur . » Et in Salomone: « Sapientiam Dei praecedentem omnia quis investigabit? » Item ibi: « Radix sapientiae cui revelata est, et astutias illius quis agnovit? » Item ibi: « Disciplina sapientiae cui manifestata est, et multiplicationem ingressus illius quis intellexit? » Item ibi: « Quoniam mirabilia sunt osolius, et gloriosa et absconsa, et opera illius invisa hominibus . Ecce sicut Pater invisibilis est, ita etiam et Filius invenitur. Quomodo ergo ab illis, qui hoc dicunt quod mandastis, in eo quod nobis carnaliter se videri dignatus est, Patre inferior judicatur? Talibus nolite credere vos, et alios ab eorum sensu avertere docete. Vos ergo servite Domino in timore, et exultate ei cum tremore . Apprehendite disciplinam, ne pereatis de via
Abbreviated transcription (Latin):
paulo attestante apło. Oaltitudo inquit sapientiȩ & scientiȩ
dei. qͣm incomp̃hensibilia sunt iudicia eiꝰ. & iuestigabiles
uiȩ enis. Et in ysaia. Cuisimilem estimatis eum cum sit ipse inuisi¬
bilis. Et item apłs. Michi autẽ minimo omniũ scõꝵ data est gr̃a
hȩc. ingentib euangłirare inuestigabiles diuitias xp̃i. et illu¬
minare om̃s que sit dispositio sacramenti absconditi a scłis in
quib omnia creauit. Item ipse. Qui ẽ ait imago dei inuisibił
Et ad colosenses. Ego paulus minister qui nunc gaudio in pas¬
sionib meis ꝓuobis & fuppleo que desunt tribulationum
xp̃i incarne mea. ꝓ corpore eius quȩ ẽ eccła. cunis factus sum
ego minister scłm dispensationem dei. in mysteriũ xp̃i quod
solentur corda eoꝵ in caritate in om̃s diuitias adimpletionis in¬
tellectus in agnitionẽ misterii qd̾ est xp̃c. in quosunt om̃s the¬
sauri sapientiȩ & scientiȩ absconditi. Et in psalmo septuagesi

Expanded text:
pientiae et scientiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Et in Isaia: Cui similem aestimatis eum, cum sit ipse invisibilis ? Et item Apostolus: Mihi autem minimo omnium sanctorum data est gratia haec in gentibus, evangelizare investigabiles divitias Christi, et illuminare omnes, quae sit dispositio sacramenti absconditi a saeculis, in quibus omnia creavit . Item ipse: Qui est, ait, imago Dei invisibilis . Et ad Colossenses: Ego Paulus minister, qui nunc gaudeo in passionibus meis pro vobis, et suppleo quae desunt tribulationum Christi in carne mea pro corpore ejus, quod est Ecclesia, cujus factus sum ego minister secundum dispensationem Dei in ministerium Christi, quod solentur corda eorum in charitate, in omnes divitias adimpletionis intellectus, in agnitionem mysterii, quod est Christus, in quo sunt omnes thesauri sapientiae et sci
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ac p̃cipue anacletum. & preterta alios sufficienter sta¬
tuisse cognoscimus. et iccirconon ẽ necesse nos replicare nisi
qd illi non statuerunt. Illud tamen nos statuentes uob &
omnib seruare mandamus. ut ad ordines eccłasticos sic as¬
cendant in ȩccła qui ordinarimerent᷑. id est. siquis ep̃c ẽt me¬
retur. sit pͥmo ostiarius. deinde lestor. preterea ex orcista. in¬
de sacretus accolitus. demũ subdiaconus. deinde diaconꝰ. co
post ea prb̃r. et exinde simeretur ep̃e ordinet᷑. Et regiones siati
in hac urbe fecimus. ꝑ singłas urbes que populosȩ fuerint
diaconib diuidentur. Et quecumq difficiles questiones ꝑ
singłas ꝓuincias exorte fuerint. semperad sedem apłicamit¬
ferantur. Beneuale frater. & ora ꝓ nob̾. Data kł martii dio¬

Expanded text:
ccessores eorum, et praecipue Anacletum , et praeterea alios, sufficienter statuisse cognoscimus: et idcirco non est necesse nunc replicari, nisi quod illi non statuerunt. Illud tamen nos statuentes vobis et omnibus servare mandamus, ut ad ordines ecclesiasticos sic ascendant in Ecclesia; qui ordinari merentur, id est, si quis episcopus esse meretur, sit primo ostiarus, deinde lector, postea exorcista, inde sacretur acolythus, demum vero subdiaconus, deinde diaconus, et postea presbyter, et exinde, si meretur, episcopus ordinetur. Et regiones, sicut in hac urbe fecimus, per singulas urbes, quae populosae fuerint, diaconibus dividantur. Et quaecumque difficiles quaestiones per singulas provincias exortae fuerint , semper ad sedem apostolicam referantur . Bene vale, frater, et ora pro nobis. Data kalendis martii, Dio
Abbreviated transcription (Latin):
& omnia huius mundi resoluuntur elem̃ta. uagitus infantie
auditur. Qui muisibilis & incomp̃hensibilis ẽ. non uisu. sen¬
su. tactuꝙ mod erandꝰ. ci̾ns ẽ obuolutus. Hȩc siquis indigna
deo recolit. tanto se maioris beneficii obnoxium confitetur.
quanto minus hȩc dei conuen̾int maiestati. Non ille eguit hõ
effici ꝑ quem homo factus c̃ s nos eguimꝰ ut ds caro fierit &
habitaret in nob̾. id est assumptione carnis unius in terra
umũsȩ carnis incoleret. humilitas eius nr̃a nobilitas ẽ. cor¬
tumelia eius honor nr̃ est. Quod ille ds in carne consistens.
hoc nos uicissim in dm̃ ex carne renouati. Plane uitam suã
nescit. qui xp̃m iħm ut uerum dm̃. ita et uerum ignorat ho¬

Expanded text:
et omnia hujus mundi resolvuntur elementa, vagitus infantiae et omnia hujus mundi resolvuntur elementa, vagitus infantiae auditur. Qui invisibilis et incomprehensibilis est, non visu, sensu, tactuque moderandus, cunis est obvolutus. Haec si quis indigna Deo recolit, tanto se majoris beneficii obnoxium confitetur, quanto minus haec Dei convenerunt majestati. Non ille eguit homo effici per quem homo factus est: sed nos eguimus, ut Deus caro fieret, et habitaret in nobis, id est, assumptione carnis, unus interna universae carnis incoleret. Humilitas ejus nostra nobilitas est: contumelia ejus honor noster est. Quod ille Deus in carne consistens, hoc nos vicissim in Deum ex carne renovati. Plane vitam suam nescit, qui Christum Jesum ut verum Deum, ita et verum ignorat ho
Abbreviated transcription (Latin):
dei filius natus ex uirgine ẽ. & spũ sc̃o. ipsos in hac oꝑatione fa¬
mulante. & sua dei uidelicet mumbrante uirtute. corporis sͥ mi¬
cia conseuit. et exordia carnis instituit. ut homo factus ex uir¬
gine naturam inse carnis acciꝑet. ꝑ qͣm huius admixtionis so¬
cietatẽ scificatum in eo uniu̾si humani geñis corpus existeret.
Et quem admodum om̃s in ipso ꝑid quod corportum se ẽt̃ uolu¬
it conderentur. ita rursum in om̃s ipse perid quod eius ẽ inui¬
sibile referrit᷑. Deigͥ mago inuisibilis pudorem humani ex¬
num a nob̾ tantȩ dignationis affectui rependetur: Inenarra¬
bilis gͦ adeo originis unus unigenitus ds. in corporis humam
formam sc̃ȩ uirginis ut̃o insertus accrescit. Qui omna continz
intra quem &e ꝑquẽ cuncta sunt. humani partus lege ꝓfert᷑.
Ad cuius uocẽ archangłi atq angłi tremunt. cȩlum ec terra

Expanded text:
Dei Filius natus ex Virgine est et Spiritu sancto, ipso sibi in hac operatione faDei Filius natus ex Virgine est et Spiritu sancto, ipso sibi in hac operatione famulante, et sua, Dei videlicet, inumbrante virtute, corporis sibi initia consevit, et exordia carnis instituit, ut homo factus ex virgine, naturam in se carnis acciperet, per quam hujus admixtionis societatem, sanctificatum in eo universi humani generis corpus existeret. Et quemadmodum omnes in ipso per id, quod corporeum se esse voluit, conderentur, ita rursum in omnes ipse per id, quod ejus est invisibile, referretur. Dei igitur imago invisibilis, pudorem humani exnum a nobis tantae dignationis affectu rependetur? Inenarrabilis ergo a Deo originis, unus unigenitus Deus, in corporis humani formam sanctae Virginis utero insertus accrescit: qui omnia continet, intra quem, et per quem cuncta sunt, humani partus lege profertur. Ad cujus vocem archangeli, atque angeli tremunt, coelum et terra,
Abbreviated transcription (Latin):
nonas februarii. Claudio et pat̾no. iiͣi. cc̃. consulibus:
Incipiunt decreta euticiani pape.
arissimis fr̃ib iohanni. & omnib ꝑbeticam
ꝓunciam constitutis ep̃is: luticianus ep̃c in
dño salutt̃. Portatur nos eqͥtas postulationiᷤᷤ
desiderio frat̾nitatis tuȩ gratanter annuere
& consultis tuis breuiter respondere. Et qͣm¬
uis dilectionem tuam sciam ad omne opꝰ bo¬
num ẽt deuotã: ut tñ efficatior fiat ad illos qͥ
sane non sapiunt. qualiter eos de incarnatione saluatoris nr̃i i
formare debeas mandamꝰ. Anumgͥ hoc immobile fundamen¬
tum. una hec felix fidei petra petri ore confessa. tu es inquit xp̃c
filius dei uiui. tanta in se argumenta sustinens u̾itatis. quantȩ
ꝑu̾sitatis questiones & infidelitatis calumniȩ mouebunt᷑. Iam
in cet̾is dispensatio uoluntatis pat̾ne sit. Ergo partus & corpus.
postꝙ crux. mors inferi salus nr̃a ẽ. Humani enim gen̾is causa

Expanded text:
Nonas Februarii, Claudio et Paterno IV cc. consul Nonas Februarii, Claudio et Paterno IV cc. consul INCIPIUNT DECRETA EUTICIANI PAPAE. Charissimis fratribus JOANNI et omnibus per Beticam nciam constitutis episcopis, Eutychianus episcopus in Domino salutem. Hortatur nos aequitas postulationis, desiderio fraternitatis tuae , gratanter annuere, et consultis tuis breviter respondere. Et quamvis dilectionem tuam sciam ad omne opus bonum esse devotam , ut tamen efficacior fiat ad illos, qui sane non sapiunt, qualiter eos de incarnatione Salvatoris nostri informare debeas, mandamus. Unum igitur hoc immobile fundamentum, una haec felix fidei petra, Petri ore confessa: Tu es, inquit, Christus Filius Dei vivi , tanta in se argumenta sustinens veritatis, quantae perversitatis quaestiones, et infidelitatis calumniae movebuntur . Jam in caeteris dispensatio voluntatis paternae sit. Ergo partus et corpus, postque crux, mors inferni, salus nostra est humani enim generis causa
Abbreviated transcription (Latin):
na dignatione minist̾ĩo: pedissequa cupit existere. Tle enim
gare nũmulariis iubemur. id est xp̃ianos popłos tuuare et
d ocere. Quid iipsius. xp̃i futuro dicturi sumꝰ examine. si ser¬
monũ eius u̾itatem confundimur p̃dicare: Quid erit de nob̾
cũ de commissis nob̾ animab oe de officio suscepto rationem
lectionem ur̃ãm. obtestor. admoneo ut qua debetis &e potestiᷤᷤ
sollicitudine ingiletis ad inuestigandos hereticos et iniricoᷤᷤ
sc̃ẽ deiȩccłe. et a sanis mentib ne pestis hec latius diuulgetur
seu̾itate qua potestis ꝓuirib extirpctis. qm̃ ut habebit adeodig¬
nȩ remunerationis p̃imum quidiligentius qd̾ ad salutẽ cõmis¬
se sͥ plebis ꝓficiat fuerit executus. ita ante tribunaldñi de
reatu negligentie se non pot̾it excusare quicumꝙ plebem suã
contra sacrilege ꝑsuasionis auctores noluerit custodire. Data

Expanded text:
na dignatione, ministerio, pedissequa cupit existere. Vae enim na dignatione, ministerio, pedissequa cupit existere. Vae enim gare nummulariis jubemur, id est Christianos populos imbuere et docere . Quid in ipsius Christi futuro dicturi sumus examine, si sermonum ejus veritatem confundimur praedicare? Quid erit de nobis cum de commissis nobis animabus et de officio suscepto rationem lectionem vestram, obstestor et moneo ut qua debetis et potestis sollicitudine, vigiletis ad investigandos haereticos et inimicos sanctae Dei Ecclesiae et a sanis mentibus, ne pestis haec latius divulgetur, severitate qua potestis pro viribus extirpetis; quoniam, ut habebit a Deo dignae renumerationis praemium qui diligentius, quod ad salutem commissae sibi plebis proficiat, fuerit executus, ita ante tribunal Domini de reatu negligentiae se non poterit excusare quicumque plebem suam contra sacrilegae persuasionis auctores noluerit cust
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i eccła. quȩ ꝑ dei omnipotentis grãm a tramite apłicȩ tradi¬
tionis nunquam errasse ꝓbabitur. nec hereticis nouitatib de¬
prauanda succubuit. s ut in exordio normã fideixp̃iane ꝑcepit.
sedm ipsius dñi saluatoris diumam pollicitationẽ qui suoꝵ
discipuloꝵ pͥncipi in suis fatus ẽ euangeliis. petre inqͥens. ec¬
ce sathan expetuit ut cribraret uos sicut qui cribrat triticũ.
Ego autem ꝓ te rogaui ne deficiat fides tua. et tu aliqñ conu̾s
qͣmbonum sit ꝑsistere indispensatione uob̾credita et infid
recta. atq hereticis & emulis. xp̃i repugnare. et nunqͣm a ũi¬
qui ꝓ nob̾ mori ñ dubitauit. & ꝓpͥo nos suo redemit sanguine
fidem beati petri non defecturam ꝓmisit. et confirmare cum
fr̃s suos admonuit. qd̾ apłicos pontifices ieę exiguitatis p̃¬
decessores confidenter fecisse semꝑ cunctis ẽ cognitũ. Quoꝵ &
pusillitas mea licet impar &e minima: ꝓsuscepto tamen diui¬

Expanded text:
i Ecclesia, quae per omnipotentis Dei gratiam a tramite apostolicae traditionis nunquam errasse probabitur, nec haereticis novitatibus depravanda succubuit, sed ut in exordio normam fidei Christianae percepit asecundum ipsius Domini salvatoris divinam pollicitationem, qui suorum discipulorum principi in suis fatus est Evangeliis, Petre, inquiens, ecce Satan expertivit ut cribraret vos sicut qui cribrat triticum: ego autem pro te rogavi, ut non deficiat fides tua, et tu aliquando conversus quam bonum sit persistere in dispensatione vobis credita et in fide recta atque hereticis et emulis Christi repugnare et nunquam a veriqui pro nobis mori non dubitavit, et proprio nos suo redemit sanguine, fidem beati Petri non defecturam promisit, et confirmare eum fratres suos admonuit: quod apostolicos Pontifices, meae exiguitatis praedecessores, confidenter fecisse semper cunctis est cognitum. Quorum et pusillitas mea, licet impar et minima, pro suscepto tamen, divi
Abbreviated transcription (Latin):
os autẽ facerdotes qui deeccłiis suis ad alias migra¬
uerunt. tandu a communione nr̃a habemus
alienos quandui ad eas redierint ciuitates
in quibus primum sunt constitate. qͣmsia
liuis alio transmigrante in locumuiuentis
ordinatus ẽ. tamdui uacet sacerdocii digni¬
tate qui suam deseruit ciuitatẽ. quandiu successor eiꝰ quiescat in

Expanded text:
Eos autem sacerdotes qui de ecclesiis suis ad alias migraEos autem sacerdotes qui de ecclesiis suis ad alias migraverunt, tandiu a communione nostra habemus alienos, quandiu ad eas redierint civitates, in quibus primum sunt constituti, quoniam si alius alio transmigrante in locum viventis ordinatus est, tandiu vacet sacerdotii dignitate qui suam deseruit civitatem, quandiu successor ejus quiescat in
Abbreviated transcription (Latin):
ut uitentur huiusmodi. & atalibꝰsc abstineant. qui noluer̃t
una cum eis a sacerdotali mimisterio ut rebelles fieri alieni.
Quod ita demũ ꝓbare poterimꝰ sitales excirpare. &ñ eis fauere
decertaueritis: &ita in postmodũ de talire querela cessabit.
quia contumeliȩ studiofit. quicquid int̃dum totiens usurpa¬
tur. Omnta hec decretalia & cunctoꝵ decessorũ nr̃oꝵ consticuta
quȩ de eccłiasticis ordimbꝰ & canonũ ꝓmulgata st̃ disciplinis
ita uobis & omnibus ep̃is ac cunctis generalit̃ sacerdotib eustodi¬
ridebere mandamus. ut si quis in illa commiserit ueniam sibi
dcinceps nouerit denegari. qm̃ occurreret itĩtas sifalsitas dis¬
pliceret. & merito nos qui summa eccłie cenere debemus gub̃na¬
cula. causa respieit si silentio faueamus errori. Data kt Iulii.¬
lidio & theodosio uiris cdarissimis consulibꝰ. Itẽ de sacerdotibꝰ
qui de eccłiis suis ad alias migrãt eccłĩas

Expanded text:
ut vitent hujusmodi, et a talibus se abstineant, qui noluerint ut vitent hujusmodi, et a talibus se abstineant, qui noluerint una cum eis a Sacerdotali ministerio, ut rebelles, fieri alieni. Quod ita demum probare poterimus, si tales extirpare, et non eis favere decertaveritis: et ita in postmodum de tali re querela cessabit, quia contumeliae studio fit, quidquid interdictum toties usurpatur. Omnia haec decretalia, et cunctorum praedecessorum nostrorum constituta, quae de ecclesiasticis ordinibus et canonumita vobis et omnibus episcopis, ac cunctis generaliter sacerdotibus custodiri debere mandamus, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari: quoniam occurreret veritas, si falsitas displiceret. Et merito nos, qui summa ecclesiae tenere debemus gubernacula, causa respicit; si silentio faveamus errori. Data XIIV cc. consulibus. Item de sacerdotibus qui de ecclesiis suis ad alias migrant ecclesias.
Abbreviated transcription (Latin):
quod ostiuminstrabunt. cum hii tantũ duo ordines in eccłia le¬
guntur. necamplius ad pastorale officiũ aliquodpatet ostium.
ꝑquod pastoriniret. Audite fr̃s non mes ipsam dicentẽ ueritatẽ.
quiñitrat ꝑ ostium in ouile ouiũ s ascendit aliunde. hie fur
c̃ilatro. & reliqua. Cumetiam egregius p̃dicatordicat. fundam̃¬
cum aliua nemo podest ponere. pret᷑ id quod positum ẽ. Cum p̃¬
dicta duo fundamenta ineccłia tantũ inueniant᷑ posita. qͥcqd
ampliuspositum inhis inuenitur. stare nullatenꝰ poterit. &¬
ideo cum omnibus suis fundamentis & accionibꝰ atq radicibꝰ
ut euellatur necesseẽ. ita ut amplius pullulare nec germinare
ualeat. Nongͥ genecet. & ñ faciat uobis fr̃s cotiens repecitalocti¬
dicta sunt. a quibus ipsi sicut minca nob̾.ita olim abeis dãp¬
nati & ꝓhibitisunt. Idõ sepius repecentes omnes monentis.

Expanded text:
sse ambiunt: per quod ostium intrabunt, cum hi tantum duo ordines in Ecclesia lesse ambiunt: per quod ostium intrabunt, cum hi tantum duo ordines in Ecclesia leguntur, nec amplius ad pastorale officium aliquod patet ostium, per quod pastor intret? Audite, fratres, non me, sed ipsam dicentem Veritatem: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, hic fur est et latro, et reliqua. Cum etiam egregius praedicator dicat: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est: cum praedicta duo fundamenta in Ecclesia tantum inveniantur posita, quidquid amplius positum in his inveniatur, stare nullatenus poterit. Et ideo, cum omnibus suis fundamentis, et actionibus, atque radicibus ut evellatur necesse est, ita ut amplius pullulare nec germinare valeat. Non ergo generet, et non faciat vobis, fratres, toties repetita locudicta sunt: a quibus ipsi, sicut nunc a nobis, ita olim ab eis damnati et prohibiti sunt. Ideo saepius repetentes, omnes monemus,
Abbreviated transcription (Latin):
ego damnũ omine reclaebam.: et qeqͥd furto perierat an
etigebas. die noctuq estuurehar & gelu: fugiebat somnus abo¬
culis meis Si gͥ sic laborat & uigilat. qui pascit oues laban. qͣnto
labori quantisq uigiliis debet intendere qui pascicoues dei:
q in his omnibꝰ ip̃e nos intruat. quiꝓsuis dedit ouibꝰ animam.
& adiuuet nosut de his qui nobis commissi sunt. fractũ multipli¬
dem acmensurã suꝑeffluentẽ. ad et̃ua gaudia reportare concedat.
tantusq uos beati pet̾ apłoꝵ principis amorincendat. ut in ouili
ipsius cui om̃s creactux sunt traditȩ. om̃s talit̃ errantes. & illicita
atq phibita p̃sumentes. sc̃ĩs tirĩs studiis summo tedintegrare
cum desiderio festinetis. qualit̃ annȩ p̃cioso xp̃i sangume reden¬
te corum ñ depereant deceptione. Restat enm ꝗd ꝑostiũ hii ne¬
quaquã subintrarunt. quia ñ habebant ostiũ ꝑ quod ingreden¬

Expanded text:
Ego damnum omne reddebam: et quidquid furto perierat, a me Ego damnum omne reddebam: et quidquid furto perierat, a me exigebus: die nocteque aestu urebar et gelu: fugiebat somnus ab oculis meis. Si ergo sic laborat et vigilat qui pascit oves Laban, quanto labore, quantisque vigiliis debet intendere, qui pascit oves Dei. Sed in his omnibus ipse nos instruat, qui pro suis dedit ovibus animam; et adjuvet nos, ut de his qui nobis commissi sunt, fructum multiplicem ac mensuram superfluentem ad aeterna gaudia reportare concedat. Tantusque vos beati Petri Apostolorum principis amor incendat, ut in ovili ipsius, cui omnes creaturae sunt traditae, omnes taliter errantes et illicita atque prohibita praesumentes, sanctis vestris studiis summo redintegrare cum desiderio festinetis: qualiter animae pretioso Christi sanguine redemptae, eorum non pereant deceptione. Restat etiam, quod per ostium hi nequaquam subintrarunt, quia non habebant ostium per quod ingrederen
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimus petrus apłs trma repetieione mysticȩ satctionis
na cura pascat. qm ipsius sc̃ẽ sedis. cui ꝑ abundanttã diuinȩ
supsticionis quȩ millius tit supradictũ ẽ faleit᷑ auctoritate.
ꝑiculum quatitã possumus declinemus. nebeati magistri
nr̃i petri fammi apłi dilectio. qua se amatorẽ dĩ eẽ cestatas est
uana inueniatur in nob̾. qm̃ omnis neglegent pascens coti¬
ens sibi commendatũ dominicã gregẽ comimcitar sammum
non amare pastorẽ. nec eius se uelle discipłm fieri. cuiis eatpla
neglgitimitari Nam gĩa prsus maior ad quirit᷑. si de cõmis¬
sis ouibus lucrum offerat domino sollicitudo pastoris. Nam:
beatum ia cob qui puxoribꝰ di seruierat. dixisse memimimib.
uiginti aunis fuitecũ. ouestuȩ e capre steriles ñ fuerunt.
arietes gregis tui ñ comedi. nec captũ ab estia ostendi tibi.

Expanded text:
beatissimus apostolus Petrus trina repetitione mysticae sanctificationis beatissimus apostolus Petrus trina repetitione mysticae sanctificationis na cura pascat: quoniam ipsius sanctae sedis, cui per abundantiam divinae superstitionis, quae nullius ut saepe dictum est fulcitur auctoritate, periculum quantum possumus declinemus, ne beati magistri nostri Petri summi apostoli dilectio, qua se amatorem Dei esse testatus est, vana inveniatur in nobis: quoniam omnis negligenter pascens toties commendatum sibi dominicum gregem, convincitur summum non amare pastorem, nec ejus velle se discipulum fieri, cujus exempla negligit imitari. Nam gratia prorsus major acquiritur, si de commissis ovibus lucrum offerat domino sollicitudo pastoris. Nam et beatum Jacob, qui pro uxoribus diu servierat, dixisse meminimus : Viginti annis fui tecum: oves tuae et caprae steriles non fuerunt: arietes gregis tui non comedi, nec captum a bestia ostendi tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
si euis eccłiam quȩ nobis generalit̃ cõmissa est inquantum p̃¬
ualemus puram. atã illicitis suꝑsticionibꝰ ñ custodiamus. qr
ñ alit̃ unus grex &rinus pastor sumus. insi quẽadmodũ apłs
docet.io ipsum dicamus om̃s. simus aut ꝑfecti in eodẽ sensuet
in eabem sapientia. Nec alit̃ ueridiscipulierimis dñi. nisiraqdic̃e
amaritadinis fursum germinancẽ sicuthec ut asseritis modofac̃.
ne nocere ualeat.ut ep̃ale ministeriũ uilescere faciat. ꝑ eoꝵ negle¬
gentiam id est omniũ sacerciotum. qui euellere mala & planca
cinet. & ipse qui ꝓsuis ouibꝰ ẽ eterno iudici rationẽ redditurus.
cas fouere & ectucare ddecercet. Si domini desideramus eẽ discipłi
ipsius imitemur uestigia. ut de nob̾ dicatur. ego sum pastor bo¬
nus. & cognosco oues meas. & uoco eas nominatĩ. & cognoscunt
me mee & reliqua. & ictrum monence dñice uocis imꝑio. quo

Expanded text:
si ejus Ecclesiam, quae nobis generaliter commissa est, in quantum prsi ejus Ecclesiam, quae nobis generaliter commissa est, in quantum praevalemus, puram a tam illicitis superstitionibus non custodiamus: quia non aliter unus grex et unus pastor sumus, nisi, quemadmodum Apostolus docet, Idipsum dicamus omnes: Simus autem perfecti in eodem sensu et in eadem sapientia. Nec aliter veri discipuli Domini erimus, nisi radicem amaritudinis sursum germinantem sicut hoc, ut asseritis, modo facit, ne nocere valeat, aut episcopale ministerium vilescere faciat per eorum negligentiam, id est omnium sacerdotum, qui evellere mala, et meliotinet: et ipse qui pro suis ovibus est aeterno judici rationem redditurus, eas fovere et educare decertet. Si Domini desideramus esse discipuli, ipsius imitemur vestigia, ut de nobis dicatur: Ego sum Pastor bonus, et cognosco oves meas, et voco eas nominatim, et cognoscunt me meae; et reliqua. Et iterum monente Dominicae vocis imperio, quo