comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
płs. mortin inxp̃o inaduentu cius resurgent pͥmi. de inde
lo. eo quod tarde adfulem uenientes imꝑfecti ẽẽnt. Ideoq
hoc comꝑto scͥpsit eis ñ imminere diem udicii suo temꝑe. no
apłs in hoc m̃titus ꝑ om̃ia reꝓbaretur. uł ne diabolus hoc ex¬
pectantib aliqua fraude illudet. corrigit etiam asꝑius in¬
quietos. Et est intentio apłi inhac epłabonos & quietos ad
patientiam monere. & inquiecos corrig̾e. & que obscure
in p̃cedenti epła dixerat ħͥ aliquatemis aꝑire. Modus talis.
Primum salutat. deinde gr̃as agit debomseorum post ea
monet adpatientiam & constantiam. deinde asserit quod

Expanded text:
s: Mortui in Christo in adventu ejus resurgent primi; deinde lo, eo quod tarde ad fidem venientes imperfecti essent. Ideoque hoc comperto scripsit eis non imminere diem judicii suo tempore, ne Apostolus in hoc mentitus per omnia reprobaretur, vel ne diabolus hoc exspectantibus aliqua fraude illuderet. Corrigit etiam asperius inquietos. Et est intentio Apostoli in hac Epistola bonos et quietos ad patientiam monere, et inquietos corrigere, et quae obscure in praecedenti Epistola dixerat hic aliquatenus aperire. Modus talis: primum salutat, deinde gratias agit de bonis eorum, postea monet ad patientiam et ad constantiam. Inde asserit quod
Abbreviated transcription (Latin):
finem hunc atc̃ndit. non in iustum dicit ẽẽ: bonos pur¬
gari. malos sordescere. sicut utriq exuitasua meruere.
Sĩmile huic dicit dauid. Existimami ut cognosc̾em hoc
labor ẽ. ante me. donec intrem inscũario dei. & intelli¬
gam innouissimis eorum. Sed tam̃ &e exp̃seritib uicłĩ po
test. Uñ subdit: Ueruntam̃ ꝑꝑter dolos posinsti eis deieti¬
stieos dum alleuarentur. In reuelatione. hic incipit ostende
quam horribilis tribulatio illis & quam iocunda requies
tione dm̃ iħu uenientis de celo adiudicium cum angłis ir
illis erit: dm̃ iħu dico uenentis inflamina ignis. ñ quod
sit flamma cͥcumdatus. sed ꝑeffectum. quia inimicos ex
uret. Uł ideo dicit inflama iͥgnis. quia ignis erit ĩmun¬
do. quip̃cedet eum tantum sp̃acium aeris occupans. qͣntũ
occupauit aqua indilumo. qui ardebit t̾ram & crassitu¬
dinem aeris. &e purgabit electos. Dñi iħu dico. dantis idẽ.
inferentis uindictam hiisqui ñ nouerunt dm̃. idẽ. qui fi¬

Expanded text:
finem hunc attendit, non injustum dicit esse bonos purgari, malos sordescere, sicut utrique ex vita sua meruere. Simile huic dicit David: Existimabam ut cognoscerem hoc, labor est ante me donec intrem in sanctuarium Dei, et intelligtest. Unde subdit: Verumtamen propter dolos posuisti eis, dejecisti eos dum allevarentur . In revelatione. Hic incipit ostendere quam horribilis tribulatio illis, et quam jocunda requies tione Domini Jesu venientis de coelo ad judicium cum angelis viillis erit. Domini Jesu, dico, venientis in flamma ignis, non quod sit flamma circumdatus, sed per effectum, quia inimicos 205 exuret. Vel ideo dicit, in flamma ignis, quia ignis erit in mundo qui praecedet eum tantum spatium aeris occupans, quantum occupavit aqua in diluvio: qui ardebit terram et crassitudinem ejus et purgabit electos. Domini Jesu, dico, dantis, id est inferentis vindictam, his qui non noverunt Deum, id est qui fi
Abbreviated transcription (Latin):
quod iniudicio fu¬
turo pacientib &
inferentib sit dan¬
dum. Si enimtã
seuere puint deus
peccata inpeniten¬
tib. quid taciet
induratis: Ideo
quam sarm̃tis p̾ci¬

Expanded text:
quid in judicio futuro patientibus et inferentibus sit dandum. Si enim tam severe punit Deus peccata in poenitentibus, quid faciet induratis? Ideo quam sarmentis p
Abbreviated transcription (Latin):
est qd̾ ait. sicut inuno
corpore multa m̃bra ha¬
bemus. omĩa autẽ m̃¬
ita ⁊ nos multi ꝑ diu̾sa
dona sumꝰ unrũ corpus¬
inxp̃o. inuicem subser¬
iuendo. Ecce corporis hu¬

Expanded text:
 in uno corpore multa membra hbemus, omnia autem meita nos, multi, per diversa dona, unum corpusChristo, invicem subserviendo. Ecce corporis
Abbreviated transcription (Latin):
es quocũq mõdo iudicrũ
dĩ Et an hagis. Quasi.¬
Mirũ ẽ. ⁊ hic ẽ increpauo
cũ hironia. Irascit᷑ enĩ eiᷤ
apłs. qr impunitatẽ sibi
ꝓmittunt alios iudican

Expanded text:
quocunque modo judicium Dei? et an hoc facis? QuasiMirum est. Et est hic increpatio cum ironia. Irascitur enim eis ia impunitatem sibi promittunt, alios judican
Abbreviated transcription (Latin):
lau̾it. Contumelia enim creatoris soluit ius matͥmonii cir¬
ca eum qui relinqͥt᷑ ne accuset᷑ alii copulatꝰ. Intideł aũ dis
çedens &e in dm̃ & in mat̾ionium peccat. Itaq ũ ẽ tifides
bo credid̾int. ꝑ cognitionem dĩ confirmat᷑ coniugiũ. Nota ꝙ
ambrosius sͥ contradicẽ uidi. sup̃ enim dix̃ ꝙ fideł dimittẽs¬

Expanded text:
 se junxerit. Contumelia enim Creatoris solvit jus matrimonii circa eum, qui relinquitur, ne accusetur alii copulatus. Infidelis cedens, et in Dbo crediderint per cognitionem Dei, confirmatur conjugium. Nota quod Ambrosius sibi contradicere videtur. Supra enim dix
Abbreviated transcription (Latin):
lum cibum discernere. ⁊ im
dam abstinendũ. & ita erat int̾ romanos contentio
uñ p̾cipit hic apłs tales assitme̾ ñ abice̾. s patien¬
do ad fidem erigere exemplo ⁊ u̾bo. ⁊ si incognitũ ẽ
qͦ quis animo faciat. ñ iñ disceptare. Tales gͥapłs
dit ut credendũ ẽ assumite ad sanandũ. sic̃ xp̃c egͦs
ẽ aꝑta. ł de quo nescimꝰ quał ptꝰ fut᷑us sit. Nongͥ no¬
firmũ.⁊ st̃ int̾ uos quidã qui hoc possunt. aliꝰ enĩ

Expanded text:
lum cibum discernere, vel iabstinendum, et ita inter Romanos contentio; unde pdo ad fidem erigere exemplo et verbo, etsi incognitum est quo quis animo faciat, non inde disceptare. Tales igitur dit ut credendum est, assumite ad sanandum. August. Sicutest aperta, vel de quo nescimus qualis post futurus sit. Non igitur nofirmum, et sunt inter vos quidam qui hoc possunt. Alius enim
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ umbre ueritatis leuiter abitura ueniente xp̃o. De¬
seruiunt dico sicut responsum est moysi adomino cũ
consummaret tab̾natulum noncum inciꝑet. sed cura
consummaret quia iam multa figuris expresserat.
S cum ꝑ se nonposset consummare consuluit dñm
qui & defiguris sicut deu̾itate eum docuit. Quid est
eiresponsum: Ecce. Uide in quit dominꝰ facito om̃ia
Omina dicit o de con¬
structione tab̾nacłi.
& desacrifieiis que

Expanded text:
nisi umbra veritatis leviter abitura veniente. Denisi umbra veritatis leviter abitura veniente. Deserviunt, dico, sicut responsum est Moysi a Domino, cum consummanet tabernaculum, non cum inciperet, sed cum consummasset, quia jam multa figuris expresserat; sed cum per se non posset consummare, consuluit Dominum, qui et de figuris sicut de veritate eum docuit. Quid est ei responsum? Ecce: Vide, inquit Dominus, facito omnia. Omnia dicit et de constructione tabernaculi, et de sacrificiis quae
Abbreviated transcription (Latin):
gure. & pro idẽ umbre celestium misteriorum. Cele
secutura ꝑegrmatur interris. Eremplar autem &e um¬
bram dicit. figuras que exemplar sunt & exemplum
litudinem aliquid fit. exemplum. quod inde trahit᷑
Dens in monte ueritatem moysi ostendit. idest ordi¬
nem celestis curie. quomꝰ scił angłi deo obediant lau¬
dent. & diligant. seq inuicem &e nos diligant. nr̃is¬
ꝙ profectib studeant. & alia huiusmodiin quib a
nobis imitandi sunt. Sed quia carnalĩ popłs uerita¬
tem caꝑe non posset precepit dens moy si figuris it¬
eam imaginaretur. inquib puerilis popłs aliquͣdo
dicitur exemplar figurarum nxta se factarum. Item
dicuntur figure exemplar ueritatis. que postea im¬
pleta est. sicut ille figure presignauerunt. Scdm hoc
dicit: deseruiunt exemplari idest figuris ueritatem
futuram p̃signantib. Et qm̃ exemplar aliqͣudo est
neritas. ñ figura. addit ce ũmbre: quia illa ñ erant

Expanded text:
gurae. Et, pro id est, umbrae coelestium mysteriorum. Coelegurae. Et, pro id est, umbrae coelestium mysteriorum. Coelesecutura peregrinatur in terris. Exemplar autem et umbras dicit figuras quae exemplar sunt, et exemplum litudinem aliquid fit. Exemplum quod inde trahitur. Deus in monte veritatem Moysi ostendit, id est ordinem coelestis curiae, quomodo, scilicet angeli Deo obediant, laudent, et diligant, seque invicem et nos diligant, nostrisque profectibus studeant, et alia hujusmodi. In quibus a nobis imitandi sunt. Sed quia carnalis propter veritatem capere non posset, praecepit Deus Moysi ut figuris eam imaginaretur, in quibus puerilis populus enutritdicitur exemplar figurarum juxta se factarum. Item, figurae dicuntur exemplar veritatis, quae postea impletae sunt, sicut ille figurae praesignaverunt. Secundum hoc dicit, deserviunt exemplari, id est figuris veritatem futuram praesignantibus, et quoniam exemplar aliquando est veritas non figura, addit, et umbrae, quia illa non erant
Abbreviated transcription (Latin):
ram quod ꝑpeccato totius mundi digne posset offerri.
se optulit mundum. uerum enim hoc satrificium non ri¬
te posset offerri. nͥꝑsacerdotem sc̃m &e iustum. Quis autẽ
tamiustus & sanctas sacerdos. quam unicus dei filius.
qui fiopus haberet ꝑsacrificnim sua purgare pectata
net originalia nec suꝑaddita : Głita:. si ergo. Quasi.
Et quia omnis sacerdos conftitiutur ad offerendum. gͦ¬
& xp̃e optulit. cuiꝰ rei merito incelum ascendit. & sic
oportebat fieri: quia si esset suꝑterram. id est si nondum
introisset insancta sc̾orum idest interiora celi. nec esset sa¬
cerdos. idest sacerlotii fuiritus. non clebraretua. cuni
adhuc suꝑ esset sacerdos sccd̃m aaron. Nñ subdit: cũ¬
essent qui offẽrent munera scdma legemi. Restat gͦ.
ut ip̃e se offerat. ce sic introeat in interiora celi. S eqͥtꝰ. De¬
& cetera. Essent qui offerrerit munera dico. qui tales
deseruiunt. id est plene sermurit exemplari id est fi¬

Expanded text:
ram, quod pro peccato totius mundi digne posset offerri, ram, quod pro peccato totius mundi digne posset offerri, se obtulit mundum. Hoc verum enim sacrificium non rite posset offerri, nisi per justum et sanctum. Quis autem tam justus et sanctus sacerdos, quam unicus Dei Filius? qui non opus haberet per sacrificium sua purgare peccata, nec originalia, nec super addita? Vel ita: Si ergo; quasi dicat: Et quia omnis sacerdos constituitur ad offerendum,  obtulit, cujus rei merito et in coelum ascendit. Et sic oportebat fieri, quia si esset super terram, id est si nondum introisset in Sancta sanctorum, id est interiora coeli, nec esset sacerdos, id est sui sacerdotii ritus non celebraretur, cum adhuc superesset sacerdos secundum Aaron. Lanfrancuessent qui offerrent munera secundum legem. Restat ergo ut ipse se offerat, et sic introeat in interiora coeli. Qui, etc., essent qui offerrent munera, dico, quid tales deserviunt, id est, plene serviunt, exemplari id est fi
Abbreviated transcription (Latin):
unus ip̃e esset qui offerebat. & quod offerebat. Uł ita:¬
aliquis suꝑ terram. idest si esset aliquis terrenus sacerdoᷤ
qui posset muudare humanum genus. & nec esset ali¬
quis saterdos sccłm ordinem melchisedech. cum satis eẽnt
qui offerrent munera sccłm legem. id est qui offerrent
legalia: sed quia illulli mortases erarit or peccatores. &
ideo hurian ungenus mundare n̾ualentes. uenit xp̃c
adofferendum gͦ uł est terrenus. uł celestis sacerdos. sed tex¬
renus ñ quia si esset suꝑterram. id est si terrenis eẽt poniti¬
tex ut aaron. nec esset iuriq sacerdos ineternum scđm ordi¬
nem melchiseclech nec necesse foret. cumesset & cetera. S
rp̃c est sacerdos ineternum non aaron. Aaronenimq
nus est sacerdos. non talis qũales sunt umbratile sacerdo¬
tium gerentes. Nelita: sigͦ. Ratio hic ostenditur. cax xͤ
ip̃m. Et nere necesse est ut offerat. quia ce si esset suꝑ ter¬

Expanded text:
unus ipse esset, qui offerebat et quod offerebat. QUAEunus ipse esset, qui offerebat et quod offerebat. QUAEaliquis super terram, id est si esset aliquis terrenus sacerdos qui posset mundare humanum genus, nec esset aliquis sacerdos secundum ordinem Melchisedech, cum satis essent qui offerrent munus secundum legem, id est qui legalia; sed quia illi erant mortales et peccatores, et ideo humanum genus mundare non valentes, venit Cad offerendum: ergo vel est terrenus, vel coelestis sacerdos; sed terrenus non, quia si esset super terram, id est: si terrenus esset pontifex, ut Aaron, nec esset utique sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech; nec necesse foret. Cum esset, etc. Sed Christus est Sacerdos in aeternum, non Aaron: Aaron enim, quia nus est sacerdos, non talis quales sunt umbratile sacerdotium gerentes. Vel ita: Si ergo, etc. Ratio hic ostenditur cur Chriipsum. Et vere necesse est ut offerat, quia et si esset super ter
Abbreviated transcription (Latin):
tifex. non esset sacer¬
munera scđ̾r legem
id est suꝑterram: oe
tta suꝑflue carnalia offerret deus. Sed ne uidẽtur ihs
eadem dignius offerre: addit. Qui deseruunt exempla¬
ri & umbre celesti. idest plene ommaimplent sicut dic¬
tum est moysi. & ita frustra hoc sacerdotium assumeret
tħ̾c. quod carnale aliquid offerret. Ergo celeste est qͦd
offert. Quid enim tam congruenter ꝓ hominib offerre¬
tur. quamhumana caro: Et quidtam aptum inimo¬
lationi quam taro mortalis: & quid tammundum
ꝓ mundandis uiciis mortalium. qͣm sine ulla contagi¬
one carnalis concupiscentie caro nata in urero. & ex itt¬
ro nirginali: et quid tam grate offerri. & suscipi
posset. quam caro sacrificii nr̃iꝰ. T qͥa qͣtuor ꝯsicdant᷑ ĩ om̃i
sacficio. scił cui offerat᷑. aquo offerat᷑. qͥd offerat᷑. pro quib
offeratur. quod ip̃e unus uerusq mediator ꝑsacrificiũ
patris reconcilians nos deo. unum cum illo maneret
cui offerebat. unum inse faceret pro quib offerebat.

Expanded text:
ex. Non esset sacemunera secundum legem, id est super terram. Et ita superflue carnalia offerret Christus; sed ne videretur Jesus eadem dignius offere, addit: Qui deserviunt exemplari et umbrae coelestium, id est plene omnia implent, sicut dictum est Moysi, et ita frustra hoc sacerdotium assumeret Jesus quo carnale aliquid offerret. Ergo coeleste est quod offert. Quid enim tam congruenter pro hominibus offertur, quam humana caro? Et quid tam aptum immolationi, quam caro mortalis? Et quid tam mundum pro mundandis vitiis mortalium, quam sine ulla contagione carnalis concupiscentiae caro nata in utero, et ex utero virginali? Et quid tam grate offerri et suscipi posset, quam caro sacrificii vestri? Ut quia quatuor considerantur in omni sacrificio, scilicet cui offeratur, a quo offeratur, quid offeratur, pro quibus offeratur. Idem ipse unus utriusque mediator per sacrificium pacis reconcilians nos Deo, unum cum illo maneret, cui offerebat, unum in se faceret pro quibus offerebat;
Abbreviated transcription (Latin):
ra. minus contiriens
est &e decisa. ideoꝙ¬
caliginem ingerit.
Quasi. Dico quod ne¬
cesse est xp̃m aliquid¬
haberẽ quod offerat.
oe cum necesse sit ali¬
quid eum habere ad¬
illud erit suꝑterram

Expanded text:
ra minus continens est et decisa, ideocaliginem ingerit. at: Dico quod necesse est Christum aliquidhabere quod offerat, et cum necesse sit eum habere aillud erit super terram,
Abbreviated transcription (Latin):
ut exhibeant eas
pus suum idest seipsos. qͥa
er portio corporis uiri est. Et bene dixi ue diligant uxo¬
res sicut corpora sua quia. qui diligit uxorem suam dili¬
git se ip̃m quia ux¬
est. & uir caput
Quasi. Uere debet
diligere uxorem¬
suam uir que ca¬
ro sua est nemo enĩ¬
unqͣm carnem su¬
am odio habuit.
non eam odit. sed peccatum
dis odit. Non itaq nullum corpus. sed incorruptum. &
celerrimum corpiis nult habere. Quigͦ continentia qua¬
dam &e laborib ꝑsequitur corpꝰ suum. non id agit ut non
habeat corpꝰ. sea ut habeat subiugatum ce paratum ad
oꝑa necessaria. N emo odit carnem suani dico. sedd nutrit
corpore eiꝰ facta. Sicut. Quasi. Ita diligat. & nutat uir

Expanded text:
ut exhibeant eas  sua, id est seipsos, quia ambo una caro sunt, et mulier portio corporis viri est. Bene dixi, ut diligant uxores sicut sua corpora, quia qui diligit uxorem suam, dilit seipsum, quia uxet vir cacat: Vere debet diligere uxoresuam quia caro sua est. Nemo eniunquam carnem suam odio habuit, non eam odit, sed peccatum dus odit. Non itaque nullum corpus, sed incorruptum et celeberrimum corpus vult habere. Qui ergo continentia quadam et laboribus persequitur corpus suum, non id agit ut non habeat, sed subjugatum et paratum ad opera necessaria. Nemo odit carnem suam dico, sed nutrit corpore suo facta. Sicut. Quasi dicat: Ita diligat et nutriat vir
Abbreviated transcription (Latin):
si consummatio idest ꝑfectio erat ꝑsacerdotium leuiticũ¬
Quasi. Dico quod popłs subsacerdotio legem accepit. si¬
gͦ sacerdotii translatio est necessario & legis: non potest
enim sacerdos sine testamento & lege & p̃ceptis esse. Tra¬
seundum est gͦ a lege. adeiniangłium. & hoc est quod
att. Transiato enum. Quasi. Ideo dico legem subsacerdo
to quod translato sacer¬
cerdotii prefigurata fuit insamuele. qui
T. cumnon esset de iribu leuitita. sed de tribi
efframi. electus est sacerdos adomino reꝓbatis filiis hely
domnio dicente. Qui honorau̾it me. honorabo eum:
et qui me in honorau̾it in honorabo eum. Inquo enun¬

Expanded text:
Si consummatio per sacerdotium leviticQuasi dicat: Dico quod populus sub sacerdotio legem accepit.  sacerdotii necessario legis, non potest enim sacerdos sine testamento, et lege, et praeceptis esse. Transeundum ergo est a lege ad Evangelium. Et hoc est quod ait: Translato enim. Quasi dicat: Ideo dico legem sub sacerdo sic noto, quod translato sacercerdotii praefigurata fuit in Samuele, qui sset de tribu Levitica, sed de tribu Ephraim, electus est sacerdos a Domino, reprobatis filiis Heli, Domino dicente: Qui honoraverit me, honorabo eum; et qui me inhonoraverit, inhonorus erit. In quo en
Abbreviated transcription (Latin):
Taugis scd̾am cordã. qr ñ accepisti nom̃ dĩ tui in uantĩ
ciam cordam. ũ ꝑ spe future quictis facis qͥcqͥd facis.
pit̾na requie qͣm ꝓmuttit d̾s. honora patrẽ tuũ ⁊ ma
trem. tangis quartã cordã: ut honorẽ parentib de¬
feras ⁊ cecidit bestia impietatis. Non mechaberis
tangis quintã cordã: ⁊ cecidit bestia libidinis. Non
occides. tangis sextam cordã: ⁊ cecidit bestia crudeli¬
tatis. Don furtũ facies. tangis septimã cordã: o ce¬
cidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium
dices: tangis octauã cordã. ⁊ cecidit bestia falsitatis.
Non concupisces uxorẽ ꝓximi tui. tangis nonã cor¬
rem primitui. tangis decimã cordã: ⁊ cecidit bestia
cupiditatis. Ita cadentib om̃ib bestiis. securꝰ ⁊ in¬
nocens in d̾i dilectione ⁊ humana societate u̾saris.

Expanded text:
tangis secundam, qua non accipis nomtangis secundam, qua non accipis nomrtiam chordam, ubi pro spe . futurae quietis facis quidquid facis: piterna requie quam promittit Deus. Honora patrem tuum et matrem tuam, tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides, tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies, tangis septimam chordam, et cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium dices, tangis octavam chordam, et cecidit bestia falsitatis. Non concupisces uxorem proximi tui, tangis nonam chorrem proximi tui, tangis decimam chordam, et cecidit bestia cupiditatis. Ita cadentibus omnibus bestiis, securus, et innocens in Dei dilectione et humana societate versaris.
Abbreviated transcription (Latin):
ligi. qr nemo ẽ cũ quo sit oꝑan¬
qr iusti st̃. aut ut iusti sint amare deb. sic enĩ ⁊ se¬
Qui enim alit̾ se diligit. inuste se diligit. qr ad ħ
se diligit ut sit iniꝰtũ. Ad hoc gͦ se diligit: ut sit mal.
Ergo iam ñ se diligit. qui enĩ diligit iniqͥtatẽ odit
aiam suã. Ꝙ qͥa dilectio ñ agit malũ. gͦ dilectio ẽ ple¬
ritudo legis .i. qui diligit plene
qui hanc uirtutẽ ht̃ hr̃e om̃s cum
qͣnto auͣminꝰ. tanto niuꝰ in est uirt. Qnto aũ minꝰ¬
mẽ iurtus: tantoniagis inest uiciũ. In hac decalogꝰ
legis implet᷑. decalogꝰ enim legis decem p̾cepta ħt̃
dimicans contͣ concupiscentias malas. ⁊ frenans
auariciam. elidens suꝑbiam. suffocans ambitio¬
nem. trucidans libidinem. Has pugnas fac in
tharista. In spectacło d̾i unum ẽ. Tangis easdẽ decẽ cor¬
das. & feras occidis: utrũq simł facis. Tangis pri¬
mam cordam. qͣ unꝰ colit᷑ d̾s: cecidit bestia suꝑstitioĩs.

Expanded text:
ligi, quia nemo est, cum quo sit operanquia justi sunt, aut ut justi sint, amare debet. Sic enim et seQui enim aliter se diligit, injuste se diligit, quia ad hoc se diligit ut sit injustus. Ad haec ergo ut sit malus, ergo jam non se diligit. Qui enim diligit iniquitatem, odit animam suam. Et quia dilectio non agit malum: Ergo dilectio est pid est qui diligit plene qui hanc virtutem habet, habere omnes, cum Quanto autem minus, tanto minus inest virtus. Quanto minus inest virtus, tanto magis inest vitium. In hac Decalogus legis impletur. Decalogus enim legis decem praecepta hadimicans contra concupiscentias malas, frenans auaritiam, elidens superbiam, suffocans ambitionem, trucidans libidinem. has pugnas facis in citharista: in spectaculo dei unum est. tange easdem decem chordas et feras occides; utrumque simul facis. tangis primam chordam, qua unus colitur deus: cecidit bestia superstitionis.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ optimꝰ homo. cũ tota uita sua ꝑgit in incõmuta¬
bilem uitã. & toto affectumheret illi. Si uͦ se ꝓpt̾ sc
diligit ñ serefert ad dm. s ad seip̃m conu̾sꝰ ñ ad in¬
cõmutabile aliquid ꝯu̾tit᷑. ⁊ id̾o iam cũ defectu aliqͦ
se fruit᷑. Sigͦ teipm̃ ñ ꝓpt̾ te cdebes dilige̾ s ꝓpt̾ ipm̃̃
u̾ dilectõnis tue rectissimꝰ finisc̃ ñ succenseat aliꝰ ħo
dm̃. dm̃ uͦ extoto corde. tota anima. tota m̃te ut scił
om̃s cogitatõnes tuas & omẽm uitã. & omẽm intel

Expanded text:
e optimus homo, cum tota vita sua pergit, in incommutae optimus homo, cum tota vita sua pergit, in incommutabilem vitam, et toto affectu inhaeret illi. Si autem se propter se diligit, non se refert ad Deum, sed ad seipsum conversus, non ad incommutabile aliquid convertitur, et ideo jam cum defectu aliquo se ubi dilectionis tuae rectissimus finis est, non succenseat alius hoDeum. Deum vero ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente, ut scilicet omnes cogitationes tuas, e
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓximus sine dõ diligi potest. Hic aũ dilectio
primi id̾o ꝯmemorat᷑. qr dilectio pximi in factis
apparet. dilectio uͦ dĩ ampliꝰ latẽt. ⁊ id̾o hanc spe.¬
cialius ponit. de qua dñs ait. Mandatũ nouum
douob̃ut diligatis inuicem. uͥ iud̃ mandatũ maiꝰ
dilectionis dĩ iudet᷑ eẽ p̃t̾missum. S bñ intelligen¬
tib utrũq inuenit᷑ in singłis. qr qͥ diligit dm̃ ñ
potest eum contẽpn̾e̾ quẽ d̾s p̾cipit diligi. Et qui
scẽ ac spũalit̾ diligit ꝓrxiiũ: quid in eõ diligit
ñ dm̃: Ip̃a ẽ dilectio ab omĩmundana dilectõne
discretã. quã distinguendo dñs ait. sic̃ dilexi uos
Qd enim ñ dm̃ dilexit in nob̃. ñ quẽ habebamꝰ. s ut
haberemꝰ: Sic̃ medicꝰ dr̃ diligere egros. ⁊ quid in
eis diligit ñ salutem quã cupit utiq reuocare. non
morbum quẽuenit expellere  Sic gͦ ⁊ nos muicẽ
diligamꝰ. ut qͣntum possumꝰ inuicẽ ad habendum

Expanded text:
nec proximus sine Deo diligi potest. Hic autem dilectio proximi ideo commemoratur, quia dilectio proximi in factis apparet. Dilectio vero Dei amplius latet, et ideo hanc spiritualius ponit, de qua Dominus ait: Mandatum novum do vobis ut diligatis invicem , ubi illud mandatum majus dilectionis Dei videttibus utrumque invenitur in singulis, quia 59 qui diligit Deum, non potest eum contemnere quem Deus praecipit diligi. Et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omdiscreta, quam distinguens Dominus ait: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis non quem habebamus, sed ut haberemus, sicut medicus aegrotos? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit revocare, non morbum quem venit expellere? Sic et nos invicem diligamus, ut quantum possumus invicem ad habendum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tm̃ gentilis sine lege reus de impietate. s ⁊̃ uideus re¬
us de legis transgressione. fiat subditus dõ. totũ ei tri
de lege ut ostendat sticiã
ñ ẽẽ ex ea. qi dicat. Dico
ut oĩs mundus sit subdi.¬

Expanded text:
ntum gentilis sine lege reus de impietate, sed etiam Judaeus reus de legis transgressione, fiat subditus Deo: totum ei tride lege, ut ostendat justitiam non esse ex ea; quasi dicat: Dico ut omnis mundus subdi
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ gerat int̾ris. ut unꝰ ds in uno hoĩe auctoritatẽ uniꝰ
pͥncipii uidet᷑ ꝯseruare ad ꝯfusionẽ diaboli qui neglecto uno
dño s dmũ usurpare uoluit. Inde gͥuir ẽ imago dĩ. qi sic̃
ex dõ sunt oĩa sic exadam om̃s hoĩes. & sic conseruat aucto¬
ritatem pͥncipii. qr ab uno dõ sc̃ omĩa contͣ illum qͥ d̾s cẽ¬
uoluit. Uł in hoc ħt similitudinẽ di. qr sic̃ de late̾. xͥ in mor¬
nata ẽ s sponsa. qr m̃ sũpta ẽ costa. de q̃ formata ẽ eua.

Expanded text:
nem gerat in terris, ut unus Deus in uno homine auctoritatem unius principii videretur conservare ad confusionem diaboli, qui neglecto uno Deo sibi dominium usurpare voluit. Inde igitur vir est imago Dei, quia sicut ex Deo sunt omnia, sic ex Adam omnes homines: et sic conservat auctoritatem principii, quod ab uno Deo sunt omnia, contra illum qui Deus el in hoc habet similitudinem Dei, quia sicut de latere Christi in mornata est sibi sponsa, quia inde sumpta costa de qua formata est Eva.
Abbreviated transcription (Latin):
scs̃. Ad imaginẽ gͥ patͥs & filii &e spc̃ scĩ ut subsiste̾t hoima¬
go cłi factus ẽ. S qr ñ omĩno equalis fiebat ista imago
dĩ. tanqͣm ñ ab illo nata. s ab eo creata. Huiꝰ rei significan¬
de causa ita eẽ imago dĩ drͣ ut ad imaginẽ factꝰ eẽ ñ sileat᷑
qr ñ ẽ ei equał. s qͣdam similitudine acced̾. Non enĩ locoꝵ

Expanded text:
tus. Ad imaginem ergo Patris et Filii et Spiritus sancti, ut subsisteret homo imago Dei factus est, et quia non omnino aequalis fiebat illa imago Dei, tanquam non ab illo nata, sed ab illo creata, hujus rei significandae causa ita esse imago Dei dicitur, ut ad imaginem factus esse non sileatur, quia non est ei aequalis, sed quadam similitudine acc
Abbreviated transcription (Latin):
aũ gła ẽ uiri. qr facta ẽ mulier in adintoriũ uiri. ñ ad
carnalem concupiscentiã. qͥr nͨ corruptibilia corpora
tc̃ habebant añ q̃m eos mortalitas inuadet. s ut hrẽt
uirgulam deea. cum ei p̃iret ad dm̃. & se ei daret iniitan¬
ur etus. qd ostendit¬
ẽua est ex uiro scił adam. Et alia ratio¬
uiro. est cur mulier est gloria uiri. etenĩ .i.

Expanded text:
 facta est in adjutorium viri non ad carnalem concupiscentiam, quia nec corruptibilia corpora tunc habebant, antequam eos mortalitas invaderet, sed ut haberet vir gloriam de ea, cum eam praeiret ad Deum, et se ei daret imitanvir, ejus. Quod ostenditEva, est, ex viro, scilicet Adam. Et alia ratio est cur mulier est gloria viri: Etenim, id
Abbreviated transcription (Latin):
&e fraudẽ cogitas. siluisti a laude dĩ. & qd̾ gͣuius ẽ in blas¬
phennã ꝑiecisti. Cum enim laudat᷑ ds de bono oꝑe tuo.
laudas dm̃. &e cũ blasphemat᷑ d̾s de ialo oꝑe tuo. blas¬
phemas dm. Si gͦ qd manducas & bibis ad refectioẽm
corporis sumis & reꝑationẽ m̃broꝵ. grãt agens qui tͥ pre¬
buit mortali ce fragili supplem̃toꝵ ista solatia. cib tuus
tõne uoracitatis excedas. & tunolentia te ingurgites. qͣn¬
tas lib laudes dĩ lingua tua sonet. uuita blasphemat.

Expanded text:
et fraudem cogitas, siluisti a laude Dei, et quod gravius est in blasphemiam perrexisti. Cum enim laudatur Deus de bono opere tuo, laudas Deum; et cum blasphematur Deus de malo opere tuo, blasphemas Deum. Si ergo quod manducas et bibis ad refectionem corporis sumis, et reparationem membrorum gratias agens ei qui tibi praebuit mortali et fragili ista supplementorum solatia, cibus tuustione voracitatis excedas, et vinolentia te ingurgites, quantaslibet laudes Dei sonet lingua tua, vita blasphemat.
Abbreviated transcription (Latin):
.hii uͦ mntatõne seqͣnt᷑. S & illi qui exemplo p̃ce
age̾ incipit de uelatõnib
in quib arguit illos suas¬
traditioẽs ñ seruantes. qr
illoꝵ aliqui uiri uelato ca¬
pite & alique mulieres ñ
uelato capite orabat᷑ aut
ꝓpħabant. Unde succenset

Expanded text:
imitatione sequantur. Sed et illi qui exemplo praecagere incipit de velationibus in quibus arguit illos suatraditiones non servantes, quia illorum aliqui viri velato cat aliquae mulieres non velato capite orabant, aut bant. Unde et succenset
Abbreviated transcription (Latin):
nͣpͥmum uen̾̃it dis¬
cessio nisi prius gñ¬
tes aromano disce¬
quod statim post¬
te loquitur dede¬
struct̾ione roman
imꝑii. ne forte si¬
ritaret eos adꝑse¬
cutionemeccłie. ul

Expanded text:
venerit disest nisi prius gens a Romano discequod statim pote loquitur dstructione Romani imperii, ne forte sicitaret eos ad persecutionem Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
ranus ne imꝑatum euminueniat dm̃ ad uentus. Imꝑa¬
tum autem inuemet dies ille. quem imꝑatum inuen̾it utte
dum in carti in nenirentur possent seduci ad adorandum
fac̾et se adorari. qͦd ut ñ possit facere impudentissimꝰ satha
priꝰueniet dñs. qm regni romani defectio fiat. & appare¬

Expanded text:
Christianus ne imparatum eum inveniat Domini adventus. Imparatum autem inveniet dies ille, quem imparatum inveniet vitae dum incauti invenirentur currant ad orandum faceret se adorari, quod ut non possit facere impudentissimus Satanprius veniet Dominus quam regni Romani defectio fiat, et appare
Abbreviated transcription (Latin):
t̃m renelantem hoc cognouisse quod dies iuditii immmneat:
nolite ei credere. Neq terreamini ꝑsermonem alicuiꝰ pseudo¬
apłi qui hoc ex ponat de scͥpturis neq ꝑepłam tanqͣm ꝑnos
idest sub nõmine meo missam. Solent enim tergiũsatores
auc̃torttas nominis possit cõmenclare. qͦd ꝑseip̃m recipi non
posset. Quid ꝑsingła: Nequis uos sedutat ullomͦ alio etiq̃¬

Expanded text:
tum revelantem hoc cognovisse quod dies judicii immineat, nolite credere, neque terreamini, per sermonem alicujus pseudoapostoli qui hoc exponat de Scripturis, neque per Episid est sub nomine meo missam. Ambrosius Solent enim tergiversatores, auctoritas nominis possit commendare quod per seipsum recipi non posset. Quid per singula? Ne quis vos seducat ullo modo, alio eti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃destinatꝰ sicut p̃scitus accipiat᷑. ⁊ refertur hoc ad cogni
gendi. scił cũ resurgit a mortus. Omĩs enĩ ambiguitas et
disfidentia. resurrections er calcata ẽ ⁊ comp̃ssa. Nam
in morte erꝰ etiã discipłĩdubitauert. s in resurrectiõe
rectionẽ. Ac si diceret. Manifestatus ẽ dĩfiliꝰ ex resurrectioe.

Expanded text:
aedestinatus sicut praescitus accipiatur et referatur hoc, ad cognigendi, scilicet cum resurgit a mortuis. Omnis enim ambiguitas et diffidentia, resurrectione ejus calcata est et compressa. Nam in morte ejus etiam discipuli ejus dubitavere, sed in resurrectione rect
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta. Qd̾ qͥa nefas ẽ dicere aut sentire p̃dictarũ auẽtorita¬
stit ħo st̃ assũpta a u̾bo ut ad ip̃iꝰ hoĩs xp̃i naturã respici¬
as ñ ad ꝑsonã. cũ assũptũ dicis. Itẽ queri solet utrũ ħo
buit aliqͣndo dĩ filiꝰ qd̾ noncłũ habuit. idem ip̃e ħo filius.
qͥa ñdu erat ħo. Itẽ sic nos electi quom̃ ille clarificatus.
quia pͥusꝙͣ mundꝰ eẽt nec nos eramꝰ nec ip̃s mediator di
ait. Ego pͥncipiũ qui ⁊ loquor uob̾. His itaq auc̃toritatibꝰ
in nullo refragantes. dicimꝰ qd̾ ħo ille inqͣntũ ħo ẽ cepit¬

Expanded text:
ta, quod nefas est dicere aut sentire. Praedictarum auctoritastit homo, sunt assumpta a Verbo, ut ad ipsius hominis Christi naturam respicias, non ad personam, cum assumptum dicis. Item, quaeri solet utrum homo buit aliquando Dei Filius quod nondum habuit idem ipse hominis filius, quia nondum erat homo. Item, sic nos electi, quomodo ille clarificatus, quia, priusquam mundus esset, nec nos eramus, nec ipse mediator Dei ait: Ego principium qui et loquor vobis . His itaque auctoritatibus in nullo refragantes dicimus quod ille homo, i
Abbreviated transcription (Latin):
Et enĩ duplex resurrectio. una anime. altera corꝑis. De
resurrec̾tione anime ait apłs in sequenti.Surge qͥ dormis.
⁊ exsurge amortius. ⁊ illuminabit te xp̃c. resurrectiõe
aliqͥs curandus a medico illiꝰ medici dr infirmꝰ. Potest etiã
de humana natura hoc acciꝑi qd ait apłs qͥ p̃destinatꝰ ẽ ut¬
pta natura hoĩs cũ carnis infirmitate usq ad mortem

Expanded text:
Est enim duplex resurrectio una animae, altera corporis. De resurrectione animae ait Apostolus in sequenti: Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit tibi Christus . Resurrectione, aliquis curandus a medico, illius medici dicitur infirmus. Potest etiam de humana natura hoc accipi, quod ait Apostolus, qupta natura hominis cum infirmitate carnis usque ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
dunt heretici adimere patͥ q̃d̾ pat̃ ẽ. cdu uolunt. au¬
ferre silio qd̃ filiꝰ ẽ. Adimunt aũ cũ dicunt cũ ñ de
natura sit filiꝰ. Hon exnatura aũ ẽ. qnͣdo ñ eade̾ in
se ht̃ natus ⁊ generans. Heq enĩ filiꝰ ẽ natura. cui a¬
lia ac dissimilis erit a patre sub̾a. Pat̃ aũ qͦmͦ erit¬

Expanded text:
dimere Patri quod Pater est, dum volunt Filio auferre quod Filius est. Adimunt autem, cum dicunt, quod non de natura sit Filius. Non ex natura autem est, quando non eadem in se habet natus et generans. Neque enim Filius est, cui alia ac dissimilis erit a Patre substantia. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
sccre p̃ssus pecc̃o. Potest enim h̾o exoneratꝰ malis re¬
sistere adu̾sario. potestate recepta contͣ illũ dũ iuua¬
tͣ ad̾o. Et attende qd̾ hic induc̃ quartã legẽ fiłi. po¬
tiorem lege moysi: qm̃ ⁊ grãm uocat. Quatuior enm
leges in hac serie memorant᷑. scił lex naturał. lex m̾broꝵ.
q̃ ꝓ una cũ lege peccati accipit᷑. lȩx moysi. qͣrta lex fi¬
dei. Et notat᷑ hic t̾cius actus .i. statꝰ hoĩs in lege sp̃c
loquit᷑ enim hic apłs in ꝑsona hoĩs sub grã degen¬

Expanded text:
iscere presso peccato. Potest enim homo exoneratus malis resistere adversario, potestate recepta contra illum dum juvatur a Deo. Et attende quod hic inducit quartam legem fidei, potiorem lege Mosi, quam et gratiam vocat. Quatuor enim leges in hac serie memorantur, scilicet lex naturae, lex membrorum, quae pro una cum lege peccati accipitur, lex Mosi, quarta lex fidei. Et notatur hic tertius actus, id est status hominis, in lege spiritus. 36 Loquitur enim hic Apostolus in persona hominis, sub gratia degen
Abbreviated transcription (Latin):
idelector legi. s uideo aliã legẽ
scił fomitẽ peccati qui regnat
in m̃bris meis. ut in oculo ad
concupiscendũ. in manu ad
oꝑandũ ⁊ huiusmodi. repug¬
nantẽ legi m̃tis mee .i. legi ⁊
rationi mee coniunctis in
ex carne ⁊ repugnat m̃ti
re̾cte dr̃ lex. qi legitime factũ
ẽ ut qui ñ obediuit suo su
ꝑiori ei ñ seruiat suũ infe¬
tuus: infra te ẽ caro tua.¬
A serui meliori. ut tͥ serui
at inferior cotempsisti su¬
ꝑiorẽ: torq̃ris ab inferiori.
Dico repugnantẽ. & ꝙ̃ cap¬
tiuantẽ me ł captiuũ du¬
centẽ me ꝑ consensum ⁊ oꝑatõnẽ. qr pec¬

Expanded text:
delector legi Dei. Sed video aliam legem, scilicet fomitem peccati, qui regnat, in membris meis, ut in oculo ad concupiscendum, in manu ad operandum, et hujusmodi, repugnantem legi mentis meae, id est legi et rationi meae conjunctis in ex carne, et repugnat menti, recte dicitur lex, quia legitime factum est, ut qui niori, ei non serviat suum infetuus, infra te caro tua. Servi meliori ut serviat tibi inferior. Contempsisti superiorem, torqueris ab inferiori. Dico repugnantem, et, etiam captivantem me, vel captivum ducentem me, per consensum et operationem, q
Abbreviated transcription (Latin):
dñatur. q̃ lex ut p̾dictum ẽ in m̃bͥs meis ẽ .i. excarne
Ento aũ uicimor: tanto ẽ ꝑiculosior. Hec ẽ lex ma¬
la. qua qͥsq carnali consuetudine implicatꝰ ast̾ͥngi¬
t᷑. hãc repugnare ait legi m̃tis sue. ⁊ se captiuare.
Unde intelligit᷑ iue ħo describi qui ñ ẽ sub grã. ꝙ

Expanded text:
natur. Quae lex, ut praedictum est, est in membris meis, id est ex carne. Quanto autem vicinior, tanto est periculosior. Haec est lex mala, qua quisque carnali consuetudine implicatus astringitur; hanc repugnare ait legi mentis suae, et se captivare. Unde intelligitur ille homo describi qui non est sub gratia. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ad illũ sathanas. Grad̃ enĩfa¬
bricauit adã. ꝑ qͦs ad filios eiꝰ
expoliator ascendat. nͥ clem̾tis¬
Qs me lib̾abit. Qiͣ dice̾t. Infe¬
lix sũ. ⁊ cũ ꝑ me ñ possũ libari
qͥs me lib̾abit de corpore mortiᷤ
huiꝰ .i. de diu̾o carnis in qͣ mors
est. Non potest hoc facere uͥ
magnus aliquis. S ecce qͥs
me libab̾. Non lex moysi. ñ ꝑ¬
pͥe uires liberi arbitͥi. s grã di

Expanded text:
um habet Satanas. Gradus enim fabricavit Adam per quos ad filios ejus exspoliator ascendat, nisi clementisquis me liberabit. Quasi dicat: Infelix sum, et cum per me non possum liberari. Quis me liberabit de corpore mortis hujus? id est de dominio carnis in qua mors est. Non potest facere hoc nisi magnus aliquis. Sed ecce quis me liberabit? non lex Mosi, non propriae vires liberi arbitrii. Sed grati
Abbreviated transcription (Latin):
scił quacũq ex causa fa¬
cili uel difficili. habeam
tande scił post longa desi¬
deria aliqͣndo scił hieme¬
quib optat donũ di p̃dicare. ꝑsꝑm enĩ iter ẽ ñ iñcassũ
laborẽ itineris subire. ꝓsꝑum iter habeã ꝓsꝑum dico inuo¬
luntate ddĩ .i. scdm uoluntatẽ dĩ. ñ sic̃ mali qui reputant
ꝓsꝑitatẽ sͥ eẽ insuo malo ꝑperrato. St̃ enĩ quicda qͥ ꝑ d̾i ꝑmissi

Expanded text:
cet quacunque ex causa, facili vel difficili, habeam scilicet post longa desideria, aliquando, scilicequibus desiderat donum Dei praedicare. Prosperum enim iter est, non incassum laborem itineris subire. Prosperum iter habeam, prosperum dico, in voluntate Dei, secundum voluntatem Dei, non sicut mali qui reputant prosperitatem sibi esse in suo malo perpetrato. Sunt enim quidam, qui per Dei permissi
Abbreviated transcription (Latin):
non hnmił ut prius. sed inussũ idest im
glłiuł angłorum que fatiet resurg̃e mortuos. De qua uoce au¬
dit: ce intuba. Tubanamq erit magnauox angłounu. que
dicitur nibe. quia mantfesta exit. ł idõ intuba dicit᷑ adescũ¬
ie dei Wł ideo ait intuba. quia quasi adbellum ueniet. sicut
tubambellis sonat. quia tunt inimicos bellabit. Et sicut tu¬
bautestis sonabat. si camicos a sollempnitatem etne głie
esficatiam. Dico quod mottuitesuegent pimi. a emle uos dim
uiuimus ce quirelin

Expanded text:
non humilis, ut prius, sed in jussu, id est imgeli, vel angelorum, quae faciet resurgere mortuos: de qua voce addit, et in tuba, tuba namque erit magna vox angelorum quae dicitur tubae, quia manifesta erit; vel ideo in tuba dicitur descenutare Dei . Ambrosius Vel ideo ait, in tuba, quia quasi ad bellum veniet sicut tuba in bellis sonat, quia tunc inimicos debellabit; et sicut tuba infestis sonat, sic amicos ad solemnitatem aeternae gloriae efficaciam. Dico quod mortui resurgent primi, deinde nos qui vivimus, et qui relin
Abbreviated transcription (Latin):
uidicii uenturum. Qno cuta thessalonicenses legentes hãt
epłam. pritauerunt temꝑe apłi diemiudicii uenturum.
uñ o alia sẽbitur epłã aibi exhortatur eos net̾rantuar qͣi
instet aies am̃i. Inpsona gͦ electorum loquitur. quiuinim
corꝑe inueniendi sunt in aduentudñi. & se illis ułtimis idco
connumerat. quia cumeis unum corpꝰ est & quia ilł ultimis
apłi similes sunt in passionib. Et uere uim reꝑti ñ p̾uenient
mortuos mresurrectione qtñ potius moctui qui iax po sinte:

Expanded text:
egentes hanc Epistolam, putaverunt tempore Apostoli diem judicii venturum. Unde et alia scribitur Epistola, ubi hortatur eos ne terreantur, quasi instet dies Domini. In persona ergo electorum loquitur qui vivi in corpore, inveniendi sunt in adventu Domini; et se illis ultimis ideo commemorat, quia cum eis unum corpus est, et Apostoli illis ultimis similes sunt in passionibus. Et vere vivi reperti non praevenient mortuos in resurrectione, quin potius mortui qui in Christ
Abbreviated transcription (Latin):
buntur. sine lege .i. ñ
Hisi de lege seripra di¬
ceret. quomͦ diceret si¬
ne lege peccare cũ sub¬
ditisint om̃s legi naturali: S de moysi lege dicit.

Expanded text:
buntur, sine lege, id est non isi de lege scripta diceret, quomodo diceret sne lege peccare, cum omnes subditi sint naturali legi: sed de Mosi lege dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
ullis bonoꝵ ł maloꝵ mertus oꝑum unũd̃s di¬
ligat. ⁊ alterum oderit. Qua in re si futura bo¬
na huiꝰ ł mala illiꝰ q̃ utiq ds p̾sciebat attend̾et. ñ
miquus. Absit. Hon enim iniquus ẽ qi unum
ꝑusticiam repbauit. in qͦ neutro ẽ iniquitas.
Nemo aũ dic̾ãt dm̃ qr futura oꝑa p̾uidebat al¬

Expanded text:
ullis bonorum, vel malorum meritis operum, unum diligat, et alterum odit, qua in re si futura bona hujus vel mala illius, quae utique Deus praesciebat attenderet, noniquus? Absit! Non enim iniquus est, quia uper justitiam reprobavit. In quo neutro est iniquitas. Nemo autem dicat Deum quia futura opera praevidebat al
Abbreviated transcription (French):
scił de initio ficlei quo
rudes cathecizandi st̃.¬
ut est sẏmbolum fidi
& dominica oratio:¬
Feramur nos docendo.
uos audiendo. Ideo
dico feramur. me uob̾
annumerando quia¬
uestrum portari meũ
reputo:feramur dico¬
cundum intelligen

Expanded text:
uo rudes catechizandi sut est symbolum fidei, et Dominica oratio,feramur, nos docendo, vos audiendo, ideo dico feramur, me vobis annumerando, quiavestrum portari mecum reputo. Feramur, dicocund
Abbreviated transcription (Latin):
eos ad ꝑfectionem.
ꝑfectorum est soliduᷤ
cibus. nos amodo¬
intermittentes uel
remittentes id est
dimntentes cum iam aliquid sumus. & si ñdum ꝑfecti.¬

Expanded text:
eos ad perfectionem. rfectorum est solidus cibus, nos a modointermittentes, vel remittentes, id est dimittentes cum jam aliquid sumus, etsi nondum perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
incarne corruptibili in
ꝑfidem est ñ ꝑlaboriosa
oꝑa legis. fide dico filii
fide: addit. Qui dilex̃ me oe ꝑ hoc fides habet efficatiam
solum qui tantus est. Attende qͦd filius se tradidit ut hie
dr̃ & pater eum tͣlidit. ut alibi ait apłs. qui ꝓp̃rio filio
suo ñ ꝑeꝑcit. sea ꝓ oĩbꝰ nob̃ tͣdidit illũ. Sipat̃ tradidit fili

Expanded text:
in carne, corruptibili in fidem est, non per laboriosa opera legis. Fide dico, Filiifide, addit, qui dilexit me, et per hoc fides habet efficaciam,solum, qui tantus est. Attende quod Filius se tradidit ut hic dicitur, et per eum tradidit ut alibi ait Apostolus: Qui proprio Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Si Pater tradidit Fili
Abbreviated transcription (Latin):
quia facta est remissio. Quasi. Ecce hic dr̃
est iam non est facienda oblatio¬
pontifice magno eiꝰq
noua lege ce sacrifi¬
cio. que ueterib pre¬
tulit subditur mora¬
lis instructio. inqua
eos hortatur admul
ta. ce marume ad fi¬
dem patientiam. pa¬
cem. munditiam. &e
fraternitatis carita¬
tem: et infert ex
omnib suꝑiorib.
hostia consummat.¬

Expanded text:
quia facta est remissio. Quasi dicat: Ecce hi, non est facienda oblatipontifice magno, nova lege et sacricio, quae veteribus praetulit, subditur molis instructio, in qua eos hortatur ad ta, sed maxime ad fidem, patientiam, cem, munditiam, et fraternitatis tem, et infert ex omnibus superioribus. hostia consumma
Abbreviated transcription (Latin):
lationib ꝓpriis nos
ip̃ipacientes facti
estis spectaculum
omnib qͦd grauis¬
simum est. Graue
enim est opprobri¬
um. sed grauius
cum spectaculum
creto exꝓbrat᷑. In
altero antem icest
in altera parte certammis scił indolore quem habetis.
pro aliis estis effecti socii taliter conũsantium idest asi
uonib aliorum. Et hec sunt due partes certantium con¬
trauos passionum. Et uere sociifastiestis. nam ce uictis¬

Expanded text:
lationibus propriis, vos ipsi patientes facti estis spectaculum omnibus, quod gravisimum est. Grave enim est opprobr, sed gravius est cum spectaculum creto exprobratur. In ltero autem, id est in altera parte certaminis, scilicet in dolore quem habetis pro aliis, estis effecti socii taliter conversantium, id est asionibus 257 aliorum. Et hae sunt duae partes certantium contra vos passionum, et vere socii facti estis. VERS. 34-39
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i dncimini. hoc
Nhoc est non estis sub
estis sublege. getibus posata est. Amautem
habere. qui sublege est. non dispensatiue & uere. ut tu in¬
telligis. Magna michi uidetur questio quid sit ẽẽ sub lege.
sic quem admodum apłs culpat. hos dampnabilit̾ dicit.
esse sub lege. quos lex reos facit. non implentes legem. Añ
nescientes gr̃am suꝑba elatione de se p̃sumunt. Sublege
est qui timore supplicii. quod lex minatur. non amore uisti¬
cie. amalo oꝑe abstinet. reus uoluntate. nondum liber.
net alienus auoluntate pecca nili. quia uellet si fieri posset
ñ ẽẽ quod timeat. ut libere faceret quod occulte desidat.
Et est sensus. Si sp̃u ducimini. hoc commodi iam habebitis.
quod non estis sublege. que timorem incutit. ñ amorem tri¬
buit. & ileo hec pars iameligenda est qualibamur alege.
eanfesta sunt oꝑa
carnis. Incipit enu

Expanded text:
ri, ducimini, hoc uam, hoc est, non estis sub antibus et male agentibus posita est; qui autem  non habere qui sub lege est non dispensative, sed vere, ut tu intelligis. Magna mihi videtur quaestio quid sit esse sub lege sic, quemadmodum Apostolus culpat: hos damnabiliter dicit esse sub lege quos lex facit reos, non implentes legem, dum nescientes gratiam superba elatione de se praesumunt. Sub lege est qui timore supplicii quod lex minatur, non amore justitiae, a malo opere cessat, reus voluntate, nondum liber nec alienus a voluntate peccandi; quia vellet, si fieri posset, non esse quod timeat, ut libere faceret quod occulte desiderat. Et est sensus: Si spiritu ducimini hoc commodi jam habetis, quod non estis sub lege, quae timorem incutit, non amorem tribuit. Et ideo haec pars jam eligenda est, qua liberamur a lege. Manifesta sunt. Opera carnis incipit enu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾stat᷑. aut infirmat᷑ ut dubitet in fide.⁊ si ñ offendit
infirmat᷑ enĩ qͥ ñ recedit. s dubitare incipit. Tu fid̾e.
&e hoc ẽ tu habes fidem qua credis omĩa c̃ẽ munda
& edenda. ⁊ hoc penes temetipm .i. in corde. qͣm scił
nullus auserat. s habe tm̃ coram d̾o. ñ corã astinente

Expanded text:
statur. Aut infirmatur, ut dubitet, etsi non offenditur. Infirmatur enim qui non recedit, sed dubitare incipit. Tu fidem. oc est, tu habes fidem, qua credis omnia esse munda et edenda, et hoc, penes temetipsum, id est in corde, quam, scilicet nullus auferat. Habe, tantum, coram Deo, non coram abstinente
Abbreviated transcription (Latin):
dõ idagente. ẜ puteris culpa ur̃a fieri. ut mͦuos dignos paretis.
Dongͥ ociose ꝓbibitũ se dicit. s ⁊ causas morarũ discernit. qͥ
⁊ hos ut se p̃parent adhortatus ẽ. ut audientes grãm s̃ sp̃itałs̾
ministranda fore dignos se efficerent a carnalib iutiis absti¬
aliis qͥdem sinat p̃dicare ũbũ dĩ aliis ꝓlubrat. fr̃s aũ uo¬

Expanded text:
osius sed putetis culpa vestra fieri, ut modo dignos vos paretis. ergo otiose se prohibitum dicit, sed et causas morarum discernit, qui et hos ut se praeparent adhortatus est, Orig. ut audientes gratiam sibi spiritalem ministrandam fore, dignos se efficerent a vitiis carnalibus abstialiis quidem sinat praedicare verbum Dei, aliis prohibeat. Fra
Abbreviated transcription (Latin):
tium specialius debetur hec p̃dicatio. qͥa ad hoc missus fuit
ut om̃ib p̃dicaret. qui ad hoc accepit doctrinã ut aliis
traderet. De iudeis uͦ tacet. qͥa magist̃ gentiũ erat. Et sic̃
aliis debeo. Ita ⁊ uobis qui rome estis. euglizare. qr de¬
bitor om̃ib fum. qđ tale
culpa remansit.Licet
missũ se dicat. p̃dicars¬
om̃ib gentib. prõptũ
tñ romanis se asserit euͣ¬
głizare. apd̃ qͦs regni ro¬
mani caput õ ⁊ sedes. Ad

Expanded text:
 specialius debetur haec praedicatio, quia ad hoc missus fuit, ut omnibus praedicaret, qui ad hoc accepit doctrinam ut aliis traderet. De Judaeis autem tacet, quia magister gentium erat; et sicut aliis debeo, ita et vobis qui Romae estis debeo evangelizare, qubitor sum. Quod tale culpa remansit. Quamvis missum se dicat praedicaromnibus gentibus promptum tamen Romanis se asserit lizare, apud quos regni Romani caput est, et sedes. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ habere in oĩb qr debi¬
ac barbaris.ĩ. in oĩb genti¬
b grecos ĩposuit. qͥa ab eis oĩs¬
phisosophia mundana ex¬
ordium sũpsit. Barbarosuͦ
eos dicit qui sr̃ qĩ exlegẽs qͥ
nec hebrei nec greci nec lãn¬

Expanded text:
ctum habere in omnibus, quia debiac barbaris, id est omnibus gentibus. Graecos praeposuit, quia ab eis omphilosophia mundana exordium sumpsit; barbaros eos dicit, qui sunt quasi exleges, qui nec Hebraei, nec Graeci, nec La