comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
go cum eẽmꝰ ui carne. id .ẽ. in concupis centũs car¬
nis u̾sarem̃ : ibi totã sps̃ nr̃am tamq in nobis
poneremꝰ. passiones peccatorũ quȩ ꝑ legẽ sunt.
aucts eiũ sunt ꝑ legẽ. ꝓ hibendo euĩ fecerunt le¬
gis p̃uaricatorẽ : quia ille qui p̃uaricator. est
tactus. dm̃ non habuit adiutorẽ. O ꝑabaut᷑ gͦ
i m̾bris nr̃is : ut fructcũ ferrent. Cui. nͥ moru
Si dampnandus erat peccator. quã sps̃ habet
centia tua. Uicit : quia malo loco te uiuenis. Inue¬
nt te in carnẽ : idõ ce uicit. Migra inde. Quid
deo dicere dixi ut moriaris. Si mortui estis cũ xp̃o
que sursũ sunt querite. In carne uiuens: noli. eẽ.
tia. urget te magnas uires accepit adu̾sus te.
Phibitione legis grandior facta . ẽ maiorẽ hostẽ
pateris. Sit dñs refugiũ cuũ  turris faraitudiuis
a facis mimici. Noli gͦ. eẽ. in carus in spͣn esto.
Quid .ẽ. in sp̃n ẽsto  Id .s̃. in dõ spẽ pone. Nam
si posueris spẽ in ipso sp̃u quo mõdo.ẽ : iterum

Expanded text:
go Cum essemus in carne, id est, in concupiscentiis carnis versaremur, ibique totam spem nostram tanquam in nobis poneremus: passiones peccatorum, quae per legem sunt, auctae sunt per legem. Prohibendo enim fecerunt legis praevaricatorem; quia ille qui praevaricator est factus, Deum non habuit adjutorem. Operabantur ergo in membris nostris, ut fructum ferrent, cui, nisi morti? Si damnandus erat peccator quam spem habet centia tua; vicit, quia in malo loco te invenit: invenit te in carne, ideo te vicit. Migra inde: quid deo dicere, dixi ut moriaris. Si mortui estis cum Christo, quae sursum sunt quaerite. In carne vivens, noli esse intia, urget te, magnas vires accepit adversum te, prohibitione Legis grandior facta est, majorem hostem pateris: sit Dominus refugium tuum, turris fortitudinis a facie inimici . Noli ergo esse in carne, in spiritu esto. Quid est in spiritu esto? In Deo spem pone. Nam si posueris spem in ipso spiritu quo homines, iterum
Abbreviated transcription (Latin):
tis in qua detinebani. ita ut seruiamꝰ in noui¬
tate sp̃s .&. non in uecustate licis̨. Quasi ubiꝙ
uidet᷑ legẽ accusare atq culpare. Uidit hoc &
ipss. uidit. Sensit se non utelligi. & cont᷑ obscu¬
ritatẽ u̾borũ suarũ cognouit cõgitationes homi¬
nũ cõmoueri. Sensit quis quid possit contͣ di

Expanded text:
detinebamur, ita ut serviamus in novitate spiritus, et non in vetustate litterae, quasi utique videtur Legem accusare atque culpare. Vidit hoc et ipse, vidit, sensit se non intelligi, et contra obscuritatem verborum suorum cogitationes hominum commoveri: sensit
Abbreviated transcription (Latin):
lex in m̃bris tius repugnat legi m̃tis tuş ex par¬
te inferiori. id .c̃. a carue captiuũ te tenet sub
lege peccati: & hoc em̃da bit᷑. & hoc transies
in uira uictorie. Tn tantũ clama tu tantũ in¬
uoca. Oporret semꝑ orars: & non desicere. In¬
uoca om̃ino: inuoca adiutoriũ. Adhuc te lo¬
auente dicet. Ecce adsũ. Fost intellige. & audis

Expanded text:
lex in membris repugnat legi mentis tuae ex parlex in membris repugnat legi mentis tuae ex parte inferiori, id est, a carne, captivum te tenet sub lege peccati: et hoc emendabitur, et hoc transiet in jura victoriae. Tu tantum clama, tu tantum invoca. Oportet semper orare, et non deficere . Invoca omnino, invoca adjutorium. Adhuc te loquen
Abbreviated transcription (Latin):
Sed conclusit om̃ia scriptura sub peccato. Quo¬
modo conclusit: Ne uagareris. ne p̾cipitars¬
ris. ne mergereris: cancellos dͥ fecit lex. ut. ñ
inueniendo qua crires  ad gr̃am conuolares.
Sed conclusit scripnira om̃ia sub peccato. ut
qđ facit ꝓmitis: non qđ cu facis. Si tu factue¬
rus eẽs: pͣnutiator eẽs as non ꝓmissor. Sed
conclusit inquit scriptura om̃ia sub peccato:
ut ꝓ̃missio ex fide iħu xp̃i daret̾ credentib.
Audi daret᷑. quid suꝑbis: Audi daret᷑. Quid
erũ habes qđ non accepisti: Ergo qi aculeus
morcis . s̃. peccatũ. iurtus aut̃ peccati lex. de hoc
de bona ꝓuidentia dĩ. ut condude̾nt̾ homines sub
peccato & quererent. adiutorẽ. quererent. gram.
a uererent dm̃. non de sua uirtute. p̃sumerentqs.¬
¶Aõ ar ħic cum dixisses. aculeus aus̃ niorus peceatũ.
qđ sequit᷑. Gr̃as aut̃ dõ qui dedit nobis iuictor¬
borare: pugnans contͣ concupiscentiã carnis.
sp̃is ambula. sp̃m in uoca. donũ dĩ quere. Et si

Expanded text:
Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato. Quomodo conclusit? Ne vagareris, ne praecipitareris, ne mergereris; cancellos tibi fecit lex, ut non inveniendo qua exires, ad gratiam convolares. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut quod facit promittit, non quod tu facis. Si tu facturus esses, praenuntiator esset Deus, non promissor. Sed conclusit, inquit, Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Audi, daruleus mortis est peccatum, virtus autem peccati lex; et hoc de bona providentia Dei, ut concluderentur homines sub peccato, et quaererent adjutorem, quaererent gratiam, quaererent Deum, non de sua virtute praesumerent; ideo et hic cum dixisset, Aculeus autem mortis peccatum, od sequitur: Gratias autem Deo, qui dedit nobis victorborare pugnans contra concupiscentias carnis, spiritu ambula, spiritum invoca, donum Dei quaere. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. oꝑant᷑. Hic iam manicheus erigit ceruicẽ. ex¬
altat cornua. impecit te. facit impetũ. Ecce in¬
quit passiones peccatorũ. quȩ ꝑ legẽ sunt. Quo¬
mnͦ bona .ẽ. lex ꝑ quã sunt in uobis passiones pec¬
catorũ. & oꝑaut in m̃bris nr̃is ut fructũ feraut

Expanded text:
sunt, operabantur. Hic jam Manichaeus erigit cervicem, exsunt, operabantur. Hic jam Manichaeus erigit cervicem, exaltat cornua, impetit te, facit impetum: Ecce, inquit, passiones peccatorum quae per Legem sunt. Quomodo bona est Lex, per quam in nobis sunt passiones pecca
Abbreviated transcription (Latin):
cumiq xp̃iani: qui hoc uł insanꝰ audeat de apło sus¬
picari Et tam̃ srsmi uerba ista male intellecta. fo¬
nutẽ in sanic furori manicheoꝵ. subministrarunt:
Manichei eñi legem di ꝑ mos sen datamt dicunt. & non
adõ datam: & eam euangłio contrariã eẽ. contendunt:
Et quaudo cum eis agit᷑ : his testimoniis apłi
pauli quȩ non intelligunt conant᷑ conuincere.
Quid dicã catholicos non intelligentes. & non po.¬
tius negligentes. Non .c̃. enĩ multũ si quis ue¬
lit.c̾ẽ. diligens. pꝰ calumpnias ab herecico au¬
ditas saltẽ considare. in codice circũstantiã lec¬
tionis. Qd si fecerit ibi mox inueniet unde ad¬
ũ sariũ loquacẽ. redarguat. uude hostes legis
rebellesq ꝓsternat. Et si enĩ taridus .ẽ. ad in¬
telligendaᷤ uerba apłi: manifesta ibi laus expres¬
semꝰ in carneait. passiones peccatorũ quȩ ꝑ legem

Expanded text:
cumque christiani: quis hoc vel insanus audeat de Apostolo suscumque christiani: quis hoc vel insanus audeat de Apostolo suspicari? Et tamen, fratres mei, verba ista male intellecta, fomitem insaniae furori Manichaeorum subministrarunt. Manichaei enim legem Dei per Moysen datam, dicunt non a Deo datam, et eam Evangelio contrariam esse contendunt. Et quando cum eis agitur, his testimoniis apostoli Pauli quae non intelligunt, conantur convincere, quid dicam, catholicos non intelligentes, et non potius negligentes? Non enim multum est, si quis velit esse diligens, post calumnias ab haeretico auditas, saltem considerare in codice circumstantiam lectionis. Quod si fecerit; ibi mox inveniet unde adversarium loquacem redarguat, unde hostes Legis rebellesque prosternat. Etsi enim tardus est ad intelligenda verba Apostoli, manifesta ibi laus est expresessemus in carne, ait, passiones peccatorum quae per Legem
Abbreviated transcription (Latin):
uir quẽ tu erudieris dñe: & ex lege
tua docueris eũ. Silentiũ si p̃beatis
auditis. Non inuenit locũ sapientia
Lubi non .c̃. patientia. Nos loquim᷑
sed erudit ds̃. Nos loquumͣ sed ds docet. Non
enĩ beatus dictus .ẽ. quẽ doces honio: sed quẽ
tu erudieris dñs. Nos plantare. possũmꝰ & riga¬
re sed dĩ.ẽ. increm̃tũ dare. Qui plautas &
quam latebrosa. quã si non intelligat᷑. aus. male
intelligat᷑ ꝑiculosa Pitio sr̃s inmo scio. quę nob̾¬
cuui recitaret᷑ audistis: &e fluctuastis si ad it̾cistis.
aut si aliqui intellexistis. quã sit ardiuĩ sins
uos scio  exactores uos. ẽẽ. sentio. Quẽ. ad modũ
nos ut ista ꝑcipiatis oramꝰ : sic & uos orate. ut
ea uob̾ explicare ualeamꝰ. Si enĩ oratio nr̃a con¬
cordes: & uos facit ds̃ audtiores idoneos. & nos
debiti huiꝰ fidelissimos redditores. Cum enĩ es
ꝑ legem sunt oꝑabant᷑ inm̃bris nr̃is: ut fractum
legemdi: Dic̃ aliquis Absit hoc abanimo qualis¬

Expanded text:
lege tua docueris eum . Silentium si praebeatis, audietis. Non invenit locum sapientia, ubi non est patientia. Nos loquimur, sed erudit Deus: nos loquimur, sed Deus docet. Non enim beatus dictus est quem docet homo, sed quem tu erudieris, Domine. Nos plantare possumus et rigare: sed Dei est incrementum dare . Qui plantat et quam latebrosa, quam si non intelligatur aut male intelligatur periculosa; puto, fratres, imo scio, quia nobiscum recitaretur, audistis; et fluctuastis, si advertistis; aut si aliqui et intellexistis, quam sit arduum sine nos esse scio, exactores vos esse sentio. Quemadmodum nos, ut ista percipiatis, oramus: sic et vos orate, ut ea vobis explicare valeamus. Si enim oratio nostra concordet; et vos faciet Deus idoneos auditores, et nos debiti hujus fidelissimos redditores. CAPUT II. 2.per Legem sunt, operabantur in membris nostris, ut fructum legem Dei. Dicit aliquis, Absit hoc ab animo qualis
Abbreviated transcription (Latin):
Dicamꝰ gͦ ueritatẽ: ut aliquando inueniamꝰ securi¬
tatẽ. Sit ueritas in ꝑugna: ut ad quirat᷑ secu¬
ritas in uictoria. Tũnc siet. Ubi . s̃. mors aculeus
de lege̾ p̾sumis : quia data .ẽ.b lex.&. datũ. ẽ. tͥ
pͣceptũ. Bonũ c̃. bͥ ut sp̃s te uiuificet : ne lutera
occidat. Uolo ut uelis: sed non sufficit ut uelis.
A diuuandus es: ce ut plene uelis. & impleas qđ
uelis. Nam uis uiders quid ualeat sine sp̃u ad¬
uiuante  lntera. I nũans pͥ dixit cum diccu ell
Ubi.ẽ. mors aculeus cuuis. Aculeus auc̃ morase. pec¬
catũ doncinuo subumxis. Uirtus aut̃ peccati. lex.
Q uia .ẽ. uirtus peccati. Lex. Non mala subendo
uł bona ꝓhibendo immo il mala ꝓ hibendo &
bona rubendo. Uirtuis aut̃ .Ẽ. peccati lex. Quia
subunttrauit inquit lex : ut abundares delicdĩ.
Quia ẽ. ut abundaret delictũ: Quia ubi gr̃a non

Expanded text:
Dicamus ergo veritatem, ut aliquando inveniamus securiDicamus ergo veritatem, ut aliquando inveniamus securitatem. Sit veritas in pugna, ut acquiratur securitade lege praesumis, quia data est tibi lex, et datum est tibi praeceptum. Bonum est tibi ut Spiritus te vivificet, ne littera occidat. Volo ut velis; sed non sufficit ut velis. Adjuvandus es ut plene velis, et impleas quod velis. Nam vis videre quid valeat sine Spiritu adjuvante littera jubens? Ibi dixit. Cum dictum est, Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum; continuo subjunxit, Virtus autem peccati lex ? Quid est, Virtus peccati lex? Non mala jubendo, vel bona prohibendo: imo vero mala prohibendo, et bona jubendo. Virtus autem peccati lex: quia, Subintravit, inquit, lex ut abundaret delictum. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc uerba quȩ constrait. es̃. de futura ꝑceptione
non de p̃senti conflictione quando quidẽ dicit
tunc sict.. nonne mͦ fit: Sed tunc siet. Quid
tunc siet: Sermo qui scriptus. ẽ ab sorta .ẽ. mors
in uictoria. Ubi. ẽ. mors contentio tua : Ubi est
mors aculeus tius : Tunc siec ut nusq sit aculeꝰ
morus: nusq possit inueniri peccatũ. Quid fe¬
stin̾as.Tunc sies. Tunc siet. mereat᷑ in es hunu¬
litas ut tunc in te siat: ne suꝑ bia non ꝑmittat
ut uł nunc in te siat. Tunc fiet. mͦ int̾u dum
pugnas. dum laboras. dum ꝑiclitaris: dic. Di
mitte nobis delitta nr̃a. Dic om̃ino cum pugnaᷤᷤ
dic. Ueruͣ dic : ex animo dic. Si dixerimꝰ quia
peccatũ non habemꝰ : nos ipsos sedu cimus. Tũ
tͥ diabolus eris. nos ipsos seducimꝰ : & ueritas
in nob̃ non.G̃. Non enĩ uerũ dicimꝰ dicendo nos
non hab̾e peccatũ : cum hic non simͦ sins peccato.

Expanded text:
haec verba, quae constat esse de futura perceptione, haec verba, quae constat esse de futura perceptione, non de praesenti conflictatione; quandoquidem dicit, Tunc fiet: non modo fit, sed tunc fiet. Quid tunc fiet? ubi est, mors, aculeus tuus? Tunc fiet ut nusquam sit aculeus mortis, nusquam possit inveniri peccatum. Quid festinas? Tunc fiet, tunc fiet. Mereatur in te humilitas, ut tunc in te fiat; ne superbia non permittat ut vel tunc in te fiat. Tunc fiet. Modo interim dum pugnas, dum laboras, dum periclitaris, dic, dic, Dimitte nobis debita nostra . Dic omnino dum pugnas, dic, verum dic, ex animo dic: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Tu tibi diabolus eris. Nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Non enim verum dicimus, dicendo nos non habere peccatum; cum hic non simus sine peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
tu dñe usqueqͦ Sed numquid qr differebat in¬
de non aderat. & falsũ erit adhuc te loquente
dicã ecce ad sũ Quid enĩ : Medicus quando dat
qđ desidãs ad est. quando secat non ad est. Nonne
sub medici serram̃to clamas ut parcat: Et quia
magis ad ẽ: magis secat. Deniq ut scias qr aderat:
iude quid ter roganti respondit. Dix̃ inquit mͥ.
Sufficit tͥ gr̾a mea: nam uirtus in infirmitate ꝑsi¬
cit᷑. Ego inquit noui medicus optimꝰ. ego inquit
noui : inquẽ tumorẽ ꝑgat qđ uolo iauare. Quies¬
ce. Adhibeã qđ scio. Sussicit ł gr̃a mea᷑ non tͥ
sufficit uoluntas tua. Hȩc erant utiq u̾ba cer¬
tantis. & in certamine ꝑiclitantis: &e diuinũ au
erunt. Uerba certantis dum domꝰ edificat᷑ uer¬
ba triumphantis dum domꝰ i ultimo dedicat᷑.
Ubi . ẽ. moas contentio tua : Ubi .ẽ. mors aculeus
tuus  Aculeus aut̃ mortis : peccatũ .ẽ. Sic ista
dicebat apłs: quasi ipse iam ibi ee̾t. Deniq pꝰ

Expanded text:
quid quia differebat, ideo non aderat, et falsum erat, Adhuc te loquente dicam, Ecce adsum? Quid enim? medicus quando dat quod desideras, adest; quando secat, non adest? Nonne sub medici ferramento clamas ut parcat; et quia magis adest, magis secat? Denique ut scias quia aderat, videte quid ter roganti responderit. Dixit, inquit, mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Ego, inquit, novi: medicus optimus, Ego, inquit, novi in quem tumorem pergat quod volo sanare. Quiesce, adhibeam quod scio. Sufficit tibi gratia mea: non tibi sufficit voluntas tua. Haec erant utique verba certantis, et in certamine periclitantis, et divinum auxerunt? Verba certantis, dum domus aedificatur: verba triumphantis, cum domus in ultimo dedicatur. Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum. Sic ista dicebat Apostolus, quasi ipse jam ibi esset. Denique post
Abbreviated transcription (Latin):
m̃biris ur̃is: multũ .s̃. ut intelligas. Sed priꝰ esto
mecũ laudator legis: & tunc sieri mereb̾is intel¬
lector. Clausũ cor habes. & clauẽ accusas: Ecce
nit̾m qđ non intelliguũꝰ ꝑ aulũ seponamꝰ: ad
laudc̃ legis quȩ aꝑta .ẜ̃. ueni aniꝰ. Passioues
inquit peccatorũ quę ꝑ lege̾ sunt oꝑabant᷑ in

Expanded text:
membris nostris, multum est ut intelligas: sed prius esto mecum Legis laudator, et tunc fieri mereberis intellector. Clausum cor habes, et clavem accusas? Ecce interim quod non intelligimus, paululum seponamus, ad laudem Legis quae aperta est veniamus. Passiones, i
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentis. Quid gͦ restat : Sp̃u ambulate.
Et quia non potestis efficers: ut concupis centias
carius consumatis: concupiscentias carnis ne ꝑsi¬
ciatis. Consumere quidẽ illas atq siuure. & pęni
&tirpare om̃imͦ uelle debets: sed quã diui so
m̃tis ur̃ȩ. concupiscenuias carnus ne ꝑfecerius.
Quid enĩ uultis. Ut om̃mo non sint concupiscentis
carnis. Non uos ꝑ mittunt implere qđ uulus:
nolite eas ꝑ mittere implers qđ uolunt. Quid
uultis. Ut om̃ino non sint. Sed sunt cerce. Caro
concupiscit adu̾sus sp̃m. sp̃s concupiscat adu̾sus¬
carnẽ : ut non ea quȩ uultis faciatis. id .ẽ. ut
non sint in uobis ipse concupiscentiȩ carnis. nec
ipsȩ faciant qđ uolunt. ut. opꝰ earũ ꝑficiatis. Si
non tͥ iu toto cȩdit᷑ : noli & tu cęde. Priꝰ ȩquetur
pugna: ut sit aliquando uictoria. Erit enĩ ꝓcul¬

Expanded text:
on possitis. Quid ergo restat? Spiritu ambulate; et, quia non potestis efficere ut concupiscentias carnis consumatis, concupiscentias carnis ne perficiatis. Consumere quidem illas atque finire, et penitus exstirpare omni modo velle debetis: sed quamdiu sunt mentis vestrae, concupiscentias carnis ne perficeritis. Quid enim vultis? Ut omnino non sint concupiscentiae carnis. Non vos permittunt implere quod vultis; nolite eas permittere implere quod volunt. Quid vultis? Ut omnino non sint. Sed sunt. Caro concupiscit adversus spiritum: concupiscat scarnem. Ut non ea quae vultis faciatis, id est, ut non sint in vobis ipsae concupiscentiae carnis; nec ipsae faciant quod volunt, ut opus earum perficiatis. Si non tibi in totum ceditur, noli et tu cedere. Prius aequetur pugna, ut aliquando sit victoria. CAPUT VII.
Abbreviated transcription (Latin):
Erit aliquando uictoria. in ueicatione domꝰ quȩ
mͦ ȩdificat᷑ pꝰ captiuitatẽ. Nouissima enĩ inimica
destruet᷑ mors. cum corruptibile hoc induerit in¬
corruptionẽ: & mottals hoc induerit in mortalita¬
tem. Premeditamini u̾ba trumphantiũ. Ubi.ẽ.
mors contentio tua Trumphantũ ista uox est:
non pugnantiũ. Pugnantiũ aut̃ uox .ẽ. Miserere
mei dñe. qñi infirmus suni: sana me dñs qm̃ con
supbires: & ꝑ istã suꝑ biã numq. ad uictoriam
ꝑuenires. Dictũ.c̃. quidẽ : ad huc te loquente dicã.
Ecce adsũ. Sed ds̃ ce cum differs ad est. &. qđ differt

Expanded text:
o victoria, in dedicatione domus, quae modo aedificatur post captivitatem. Novissima enim inimica destruetur mors, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem. Praemeditamini verba triumphantium: Ubi est, mors, contentio tua ? Triumphantium ista vox est, non pugnantium. Pugnantium autem vox est, Miserere mei Domine, quoniam infirmus sum: sana me, Domine, superbires; et per istam superbiam nunquam ad victoriam pervenires. Dictum est quidem, Adhuc te loquente dicam. Ecce adsum : sed Deus et cum differt adest, et quod differt
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quid fecit gr̃a Ubi abundauis peccatũ: suꝑ¬
habundauit gr̃a. Uenit dñs. totũ qđ de adã tra¬
xisli totũ qđ tuis pͣuis morib addidisti: tetum
dimisit. totũ deleuit. Orationẽ docuit: gr̃ani ꝓ
misit. Certam̃ indixit. Laboranti subuenit: nu¬
tors̃ coronauit. Ita inquit apłs. Lex quidẽ sc̃a

Expanded text:
it peccatum, superabundavit gratia . Venit Dominus: totum quod de Adam traxisti, totum quod tuis pravis moribus addidisti, totum dimisit, totum delevit; orationem docuit, gratiam promisit; certamen indixit, laboranti subvenit, victorem coronavit, Itaque, inquit Apostolus, Lex quidem sancta,
Abbreviated transcription (Latin):
so fusus̃ Hossio hediani sacta est. sel ab uroq: sacta
est. Sicit qg i acuutatẽ: tta passionẽ xp̃i. nec pde
setit suo siłio nec siliuis suis patre. Tradidit pater
siluĩ utr adidi fisiuis se ipsũ. Q uid hic fecto uedas
n peccatũ. Transeanius &e huis ueniamꝰ ad re¬

Expanded text:
roque facta est. Sicut ergo nativitatem, ita passionem Christi nec Pater sine Filio fecit, nec Filius sine Patre. Tradidit Pater Filium, tradidit Filius se ipsum. Quid hic fecit Judas, nisi peccatum? Transeamus, et hinc veniamus ad re
Abbreviated transcription (Latin):
da nobis. In hoc desiderio in talib p̃cib.
responsũ accepit. qr non gutasset mortẽ. nͥ¬
ille : ibat ille. Sed donec ueniret: ille ire
nolebat. Iam seneccus matura exdudebat:
sed sincera pietas decinebat. At ubi uenis ab
ubi natus .Ẽ. at uhi eũ portari matris manib
uidit. ce diuniã infantiã pia senectus agno¬
uit : accepit eũ in manꝰ suas & dixit. Nuno
dinittas dñe seruĩ tuũ in pace: quia iuder̃
oculi mei salutars cuũ. Ecce unde dicebat.
nẽ hominẽ. qui mundũ uet̾em iuenis. Er¬
Q si mundũ uet̾cm inuenit: audiat munđ.
Cantate dño canticũ nouũ : cantate dño om̃is
terra. Destruat᷑ uetustas: nouitas surgat.
te certanĩ ȩdificantiũ. Cantate dño. benedictis
gelirate. Quid: Diẽ ex die. Quẽ dic̃ ex dis. Lum̃¬
patre salutare eiꝰ. Anniuitiate int̾ gentes głam eiꝰ¬

Expanded text:
da nobis. In hoc desiderio in talibus precibus da nobis. In hoc desiderio in talibus precibus responsum accepit, quia non gustaret mortem, nille, ille ibat: sed donec veniret ille, ille ire nolebat. Jam senectus matura excludebat, sed sincera pietas detinebat. At ubi venit, at ubi natus est, at ubi eum portari matris manibus vidit, et divinam infantiam pia senectus agnovit; accepit eum in manus suas, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum . Ecce unde dicebat, nem hominem venit, qui mundum veterem invenit. Ergo si mundum veterem invenit, audiat mundus: Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra Destruatur vetustas, novitas surgat. te certamen aedificantium. Cantate Domino, benedicite gelizate. Quid? Diem ex die. Quem diem ex die? SalutaPatre, salutare ejus. Annuntiate in gentibus glori
Abbreviated transcription (Latin):
Eruits uos inquit uet̾em hominẽ cum acabus
sius. & induite nouũ qui scđm dm̃ creatus est
in iusticia &e sc̃itate ueritatis. Ergo cantats dño
canticũ nouũ: cantate dũo om̃is terra. Cantate
ce ȩdificate : cantate & bens cantee. Annunci¬
ate diẽ ex die salutare eiꝰ. Annuntiate diẽ
ex die: xp̃m eiꝰ. Quid. ẽ. eniͣ salutare eiꝰ. nisi¬
um da nobis. Desiderabant hoc salutare anti¬
qui iusti : de. quib dñs dicebat discipłis sius.
Multi uoluer̃ uidere quȩ uos uidetis᷑ & non po¬
tuerunt. Et salutare. tuũ dũe da nobis. Di¬
.xerunt hoc antiqui iusti. Salutare. tuũ dñs¬
da nobis. Hos .s̃. xp̃m cuũ cum in hac carne
unuimꝰ : udeamꝰ. Uid eanꝰ in carne: qui nos li¬
b̾et a carne. Ueniat caro imundans carnẽ:
patiat᷑ caro. & redinat animã & carnẽ. Et
salutare tuũ dũe da nobis. In hoc desiderio
erat sc̃s ille senex symeon: in hoc inquã desi¬
derio erat sc̃s ille senex. & de dõ bene meritus

Expanded text:
erem hominem cum actibus suis; et induite novum, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis . Ergo, Cantate Domino canticum novum; cantate Domino, omnis terra. Cantate, et aedificate; cantate, et bene canite. Annuntiate diem ex die salutare ejus: annuntiate diem ex die Christum ejus. Quid ealutare tuum da nobis . Desiderabant hoc salutare antiqui justi, de quibus Dominus dicebat discipulis: Multi voluerunt videre quae vos videtis, et non potuerunt . Et salutare tuum da nobis. Dixerunt hoc antiqui justi, Salutare tuum da nobis: Christum tuum cum in hac carne vivimus, videamus. Videamus in carne, qui nos liberet a carne: veniat caro mundans carnem; patiatur caro, et redimat animam et carnem. Et salutare tuum, Domine, da nobis. In hoc desiderio erat ille sanctus senex Simeon: in hoc, inquam, desiderio erat senex ille sanctus et de Deo bene meritus
Abbreviated transcription (Latin):
dom̃ pꝰ captiuitatẽ: Terribilis: ce suꝑ om̃s dõs. Suꝑ
quos deos Qĩ om̃s dii gentiũ demonia : dñs aut̃
cȩlos fecit. Scõs fecit. apłos fecit: q̃m̃ cęli enarrant
głam dĩ. Nonsunt loquels sermones: quorũ non
audiant᷑ uoces eorũ. In oñem t̾ran exiuit sonus
imagistri. Ut sapiens inquit architectus: sundam̃¬
tum posui. Audiamꝰ gͦ istũ architectũ quȩdam
noua construentẽ: quȩdã uet̾a deicientẽ. Sp̃u
inquit ambulate. Noua . ẽ. ista construccio. Et
concupis centias carnis ne ꝑfeceritis. Uecerũ.e. ista
sant᷑: ut non ea que uulcis faciatis. Adhuc euĩ
ȩdificamini.: nondũ dedicamini: itt non ea
sicit. Quã dui hic uiuit᷑: hoc non implet᷑. Caro

Expanded text:
captivitatem. Terribilis est super omnes deos. Super quos deos? Quoniam omnes dii gentium daemonia; Dominus autem coelos fecit . Sanctos fecit, Apostolos fecit. Quoniam coeli enarrant gloriam Dei. Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum. In omnem terram exivit sonus magistri: Ut sapiens, inquit, architectus fundamentum posui. Audiamus ergo istum architectum, quaedam nova construentem, quaedam vetera dejicientem. Spiritu, inquit, ambulate, nova est ista constructio: et concupiscentias carnis ne perfeceritis, veterum est ista rsantur; ut non ea quae vultis faciatis. Adhuc enim aedificamini, nondum dedicamini. Ut non ea qficit: quamdiu hic vivitur, hoc non impletur. Caro
Abbreviated transcription (Latin):
non nouer̃. Deambulat aut̃ in nobis p᷑ senua
maiestatis: si laticudinẽ inuenerit uaritatis.
A dhde nos exhartans apłs: ait. Dilatanui: ne
siuis iugũ ducentes cum insidelib. Si dilatem᷑
deambulabit in nobis ds̃ : sed ut dilatem᷑ oꝑat᷑
ipse ds̃.Si enĩ lauuidint̃ facit caritas. quȩ non
nouit angustias:  udete qr lautudinẽ ds sibi

Expanded text:
non noverant. Deambulat autem in nobis praesentia majestatis, si latitudinem invenerit charitatis. Ad hoc nos exhortans Apostolus ait: Dilatamini, ne sitis jugum ducentes cum infidelibus . Si dilatemur, deambulat in nobis Deus: sed ut dilatemur, operetur ipse Deus. Si enim latitudinem charitas facit, quae non novit angustias; videte quia
Abbreviated transcription (Latin):
risunt boni. Ecce iam dico qđ p aulo ants non
dixi : &e tam̃ dicendo non dico. Dixi enĩ quia
erimꝰ illic salui. erimꝰ incolumes. erimus uiuen¬
tes. erimꝰ siue pęnis. erimꝰ sine fame. &e siti erutꝰ
sine defeccii. erimꝰ sine orbitate oculorũ nr̃orũ.
ocũ hoc dixi. Et quid habebimꝰ plus.Non
tanta res erit: ut ui eiꝰ cõparations nichil sit
totũ. Dixi qđ iuuentes erimꝰ. qđ salui & in¬
columes. qđ famẽ sitmq non patieni. qđ in
lassitu dine non cademus. qđ soninꝰ non nos
p̃met. Totũ hoc quid .ẽ. ad illã felicitatẽ qua
dñ uidebimꝰ.: Quia gͦds ipse ut .ẽ. mͦ
ostendi non potest. quẽ tam̃ uidebimꝰ: ideo
qđ oculus non uidit. necauris au diuit¬
boni. hoc uidebunt pii. hoc uidebunt misericor¬
des. hoc uidebunt fideles. hoc iudebunt qui
habebunt bonã sortẽ. ii resurrections corporis.
quia habuerunt bouã obȩdientiã in resurrec¬
quo dicit ysaias. Tollatur impuis : ne uideat

Expanded text:
ri sunt boni? Ecce jam dico, quod paulo ante non dixi; et tamen dicendo non dico. Dixi enim quia erimus illic salvi, erimus incolumes, erimus viventes, erimus sine poenis, erimus sine fame et siti, erimus sine defectu, erimus sine orbitate oculorum nostrorum. Totum hoc dixi: et quid habebimus plus, nontanta res erit, ut in ejus comparatione nihil sit totum. Dixi quod viventes erimus, quod salvi et incolumes, quod famem sitimque non patiemur, quod in lassitudinem non cademus, quod somnus non nos premet. Totum hoc quid est ad illam felicitatem, qua Deum videbimus? Quia ergo Deus ipst, quem tamen videbimus; ideo quod oculus non vidit, nec auris audivitboni, hoc videbunt pii, hoc videbunt misericordes, hoc videbunt fideles, hoc videbunt qui habebunt bonam sortem in resurrectione corporis, quia habuerunt bonam obedientiam in resurrecquo dicit Isaias, Tollatur impius, ne videat
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sanb : ut non ea que uultis faciatis. Bapura¬
tis dicebat. sed templũ dĩ edificabat adhuc: non¬
dũ dedicabat. Uidete fr̃s mei. quẽ ad modũ cum
loca ipsa terrena in meliꝰ conu̾tunt᷑. alia diruunt᷑
atq frangunt᷑  alia in meliores usus cõmutant᷑.
Sic ce nos sumꝰ. Oꝑa carnis fuer̃ in nobis. Audistis
cum cõmemorarent᷑. Manifesta aut̃ sunt oꝑa
carnis. Quȩ sunt: Fornicationes. ininunditiȩ.
idolorũ seruitꝰ. ueneficia non benesicia. id .ẽ. uon
a bonis dicca. sed a uenenis. Contentiones. ininu¬
citę. hereses. inuidiȩ. ebrietates: & his sumlia.
Deicienda sunt: non mutanda. Quȩ p̃dico uob̾
genda. sunt: in usus aut̃ meliores u̾tenda ipsa

Expanded text:
adversantur; ut non ea quae vultis faciatis. Baptizatis dicebat: sed templum Dei adhuc aedificabat, nondum dedicabat. Videte, fratres mei, quemadmodum cum loca ipsa terrena in melius convertuntur, alia diruuntur atque franguntur, alia in meliores usus commutantur; sic et nos sumus. Opera carnis fuerunt in nobis. Audistis cum commemorarentur: Manifesta autem scarnis, quae sunt fornicationes, immunditiae, idolorum servitus, veneficia, non beneficia, id est, non a bonis dicta, sed a venenis; contentiones, inimicitiae, haereses, invidiae, ebrietates, et his similia; dejicienda sunt, non mutanda: quae praedico, ingenda sunt. In usus autem meliores vertenda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
&e suã uolentes consticuere: iusticis dĩ non sunt.
subiecti. Er̃s mei cõpatinum mecũ. ubi tales
cultare nolite. Red arguite contͣ dicentes: &
resistentes ad nos ꝑ ducite. Iam enĩ de hac cau¬
sa duo concilia nuissa sunt ad sedẽ apłicani
nide etiã rescripta uener̾. Causa finita. ẽ uti¬
nã aliquando simat᷑ error. Ergo ut adu̾tant

Expanded text:
uere, justitiae Dei non sunt subjecti . Fratres mei, compatimini mecum. Ubi tales cultare nolite. Redarguite contradicentes, et resistentes ad nos perducite. Jam enim de hac causa duo concilia missa sunt ad Sedem Apostolicam: inde etiam rescripta venerunt. Causa finita est: utinam aliquando finiatur error! Ergo ut a
Abbreviated transcription (Latin):
in sacram̃to bapasmatis: cuncta ꝓrsus dicta.
facta. cogitata. cuncta deleta sunt. S ed hoc
&e tam̃ sanat᷑ langor i stabulo. Stabulũ si ag¬
noscitis: eccła .ẽ. Stabulũ mͦ quia uiuendo tran¬
simꝰ : dom̃ erit unde numq migrabimꝰ. cum ad
regnũ cȩlorũ sani ꝑuenerimꝰ. Interĩ in stabulo
libent̃ curem̃: non adhuc languidi de sanitate
głiem̃. ue nichil aluid suꝑbiendo faciamꝰ nͥ ut
dm̃m. Dic animȩ tuȩ. dic. adhuc in has uita
es adhuc carnẽ fragile̾ portas. ad huc corpꝰ qđ
corrũpit᷑ ad grauat aninã. adhuc pꝰ integritatẽ
remissionis accepisti remediũ orationis. ad huc
utiq dicis. donec sanent᷑ languores tui. dimit¬
te nobis debita nr̃a. Dic gͦ annns tuȩ humilis
uallis. non erectus collis: dic aniniȩ tus. Bene¬
dic anima mea dñm : & noli obliuisci om̃s re¬
tributiones eiꝰ. Quas recributiones: Dic. enu¬
mera. gr̃as age. Quas recributiones: Qui ꝓ¬

Expanded text:
in sacramento Baptismatis, cuncta prorsus, dicta, in sacramento Baptismatis, cuncta prorsus, dicta, facta, cogitata, cuncta deleta sunt. Sed hoc eet tamen sanatur languor in stabulo. Stabulum si agnoscitis, Ecclesia est. Stabulum modo, quia vivendo transimus: domus erit, unde nunquam migrabimus, cum ad regnum coelorum sani pervenerimus. Interim in stabulo libenter curemur, non adhuc languidi de sanitate gloriemur; ne nihil aliud superbiendo faciamus, nisi ut Dominum. Dic animae tuae, dic: Adhuc in hac vita es, adhuc carnem fragilem portas, adhuc corpus quod corrumpitur aggravat animam ; adhuc post integritatem remissionis accepisti remedium orationis; adhuc utique dicis, donec sanentur languores tui, Dimitte nobis debita nostra . Dic ergo animae tuae, humilis vallis, non erectus collis; dic animae tuae, Benedic, anima mea, Dominum, et noli oblivisci omnes retributiones ejus. Quas retributiones? Dic, enumera, gratias age. Quas retributiones? Qui p
Abbreviated transcription (Latin):
ex arserit in breu ira eiꝰ suꝑ uos. non in longũ.
Uhi suꝑbis: ibi qđ acceꝑas ꝑdis. His territus
homo: quasi diceret. quid gͦ faciã: Sequit᷑
Beati om̃s qui considunt u eo. Non in se: sed
in eõ. Or̃a salui facti sumꝰ: non ex nobis. seđ¬
hoc sepe dicit. tt̃m hoc. & tercio hoc. Et ꝓpe
num ꝙ loquit᷑ uͥ quando hoc dicit. Ytinani
non sine cansa dicã. Siuit enĩ homiues ingra
d qr̃ae multũ tribuentes iopi saucişq na¬
ture. Serũ .ẽ. Magnas arbitrũ liberi uires
homo cum condet᷑ accepit: sed peccando
amisit. ui martẽ lapsus . ẽ. infirmus facuis .ẽ.
a latranib seniminis inuia relictus .E. In iu
Aucit᷑ Quid excollitur. Adhiic curat᷑. Sed
sufficit inquit mͥ qđ in baptisnio accepi re¬
missionẽ om̃iũ peccatorũ. Num quid quia
deleta .ẽ. iniquitas sinita. c̃. infirmitas:
Accepi iiquit remissionẽ oñũ peccatorum.
Prorsus uerũ. ẽ. Deleca sunt cuncta peccata

Expanded text:
exarserit in brevi ira ejus super vos. Non in longum. exarserit in brevi ira ejus super vos. Non in longum. Ubi superbis, ibi quod acceperas perdis. His territus homo quasi diceret, Quid ergo faciam? sequitur, Beati omnes qui confidunt in eo : non in se, sed in eo. Gratia salvi facti sumus, non ex nobis, sehoc saepe dicit? Iterum hoc, et tertium hoc: et prope nunquam loquitur, nisi quando hoc dicit. Utinam non sine causa dicam. Sunt enim homines ingrati gratiae, multum tribuentes inopi sauciaeque naturae. Verum est, magnas arbitrii liberi vires homo, cum conderetur, accepit; sed peccando amisit. In mortem lapsus est, infirmus factus est, a latronibus semivivus in via relictus est: in juerducitur. Quid extollitur? Adhuc curatur. Sed sufficit, inquit, mihi quod in Baptismo accepi remissionem omnium peccatorum. Numquid quia deleta est iniquitas, finita est infirmitas? Accepi, inquit, remissionem omnium peccatorum. Prorsus verum est. Deleta sunt cuncta peccata
Abbreviated transcription (Latin):
te ei ui tremore. Sic apłs : cũ timors &e tremors
urãm ipsorũ salutẽ oꝑamini. Ds .G̃. enĩ qui o¬
ꝑat᷑ in uobis. Ergo exultate cum tremore: ne
quaudo irascat᷑ dũs. Uideo quia clamando pre¬
uenits. Quid enĩ dicturus sim sctas: qr claman¬
do p̃uenitis. Et hoc unde habetis. nͥ qr docuit
ad quẽ credendo uenistis : Hoc gͦ dicit. Audi¬
te qđ nostis. Non doceo sed cõmemoro : p̃dican¬
do. Immo nec doceo qr nostis. nec cõmemoro.
quia menunustis. sed simul dicam̃ qđ nobiscũ
tenetis. Hoc dñs dicit. App̃henidite disciplinã.
&e exultate. sed cum trenore. ut semꝑ humiles
illi a quo habent gras agentib Ne quando
irascat᷑ dñs : & ꝑeatis de uia iusta. Nunquid
dixit. ne quando irascat᷑ dñs. & non ueruatis
ad uiã uistã. Numquid ne quando irascat᷑
dñs. & non uos ꝑducat ad uiã iustã. Aut.
non uos adnuttat ad uiã iustã : Iam in illa
ambulatis: nolite suꝑbire. ne etiã de illa
pereatis. Et pereatis inquit de uia uista: cuni

Expanded text:
remore. Sic et Apostolus, Cum timore et tremore vestram ipsorum salutem operamini. Deus est enim qui operatur in vobis. Ergo, exsultate cum tremore. Ne quando irascatur Dominus. Video quia clamando praevenitis. Quid enim dicturus sum scitis, clamando praevenitis. Et hoc unde habetis, nisi quia docuit ad quem credendo venistis? Hoc ergo dicit: audite quod nostis; non doceo, sed commemoro praedicando: imo nec doceo, quia nostis; nec commemoro, quia meministis; sed simul dicamus quod nobiscum tenetis. Hoc Dominus dicit: Apprehendite disciplinam, et exsultate, sed cum tremore, ut semper humileilli a quo habent gratias agentibus. Ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa. Numquid dixit, Ne quando irascatur Dominus, et non veniatis ad viam justam? Numquid, Ne quando irascatur Dominus, et non vos perducat ad viam justam, aut non vos admittat ad viam justam? Jam in illa ambulatis, nolite superbire, ne etiam de illa pereatis. Et pereatis, inquit, de via justa. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
sts gr̃s: quȩ aliquando latebat in uellere. Pau
aquã tacendo fraudabo. Quidã ds antiquis
iustis gedeon petiuit signu a dño : &. dixis. Peco
dñe. ut uellus hoc qđ in arca pono cõpluat᷑¬
& area sicca sit. Factũ.ẽ. Complutũ .s̃. uellus:
area tota sicca erat. Ex pressit mane uellus in
pelue: qm̃ humilib dat᷑ gr̃a. & in pelus dñs.¬
nostis quid fecerit. discipłis suis. Item petiuit
altm signũ. Uolo inquis dñe. ut uellus siccũ sit:
imber in uellere. Atcende tempꝰ uet̾is testam̃ti¬
modo: discuts gentẽ iudeorũ. quasi uellus su¬
cum inuenies. Orbis uͦ totus tauquã illa area
plenus. ẽ. grã : non occulta sed manifesta. Un¬
de multũ p langere cogim̾ fr̃s nr̃os: qui non
contͣ occultã. sed contͣ aꝑtã gr̃am manisestã q
contendunt. Ignoscet᷑ taudẽ iudeis. Quid o
uobis p̃sum̃tes : Quare iugrati Quare enĩ xp̃s
uenit. Numquid natura hic non erat.Nat᷑a
non erat quã multũ laudando decipitis. ¶u¬

Expanded text:
stae gratiae, quae aliquando latebat in vellere. Paucos ego nequaquam tacendo fraudabo. Quidam de antiquis justis Gedeon petivit a Domino signum, et dixit: Peto, Domine, ut vellus hoc quod in area pono, compluatur, et area sicca sit. Factum est: complutum est vellus, area tota sicca erat. Expressit mane vellus in pelve; quoniam humilibus datur gratia: et in pelve nostis quid fecerit Dominus discipulis suis. Item petivit alterum signum: Volo, inquit, Domine, ut vellus siccum sit, imber in vellere. Attende modo tempus Novi Testamenti, discute gentem Judaeorum, quasi vellus siccum invenies: orbis vero totus tanquam illa area plenus est gratia non occulta, sed manifesta. Unde multum plangere cogimur fratres nostros, qui non contra occultam, sed contra apertam gratiam manifestamque contendunt. Ignoscitur Judaeis. Quid, vobis praesumentes? quare ingrati? Quare enim Christus venit? Numquid natura hic non erat? Natura non erat, quam multum laudando decipitis? Nu
Abbreviated transcription (Latin):
Numquã hoc iudi qi hoc ad aliud ꝑtinet qđ ocuł
non uidit. Queris quomͦ dicat᷑: non potest dici
quia nec auris audiuit. nec in cor hominis ascen¬
dit. Credat᷑ & colat᷑ : cum credit̾  colit᷑. Cum co¬
lit᷑ : crescit᷑. Cum crescit᷑ : capit᷑. Adhuc enĩ in
ista carus quam diu ꝑegrinam᷑ adño ad angłos
scõs qui hȩc uident infantes sumꝰ. lactentes side
pascendi specie. Sic enĩ dicit apłs. Quamdiu
sumꝰ u corpore: peregrinam a dño ꝑsidẽ enim¬

Expanded text:
Nunquam hoc vidi: quia hoc ad illud pertinet, quod oculus Nunquam hoc vidi: quia hoc ad illud pertinet, quod oculus non vidit. Quaeris quomodo dicatur? Non potest dici: quia nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit. Credatur, et colatur. Cum creditur, colitur; cum colitur, crescitur; cum crescitur, capitur. Adhuc enim in ista carne; quamdiu peregrinamur a Domino, ad Angelos sanctos, qui haec vident, infantes sumus, lactandi fide, pascendi specie. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domin
Abbreviated transcription (Latin):
dieruit uiuent. Sicut enĩ ht̃ pat̾ uitã in sanor ipso
sic dedit a filio uitã habere in semet ipso. Generau¬
do ddedit: quia genuit dedit. Filuis enĩ de patre est:
pat᷑ non .s̃. de filio. Sed pat̾ filũ pater. ẽ: & filius
patris .ẽ. silius. N erũtam̃ filius de ꝑatre genitus. ñ.
pat᷑ de filio. Et semꝑ filius: semiꝑ gͦ genitus. Quis hoc
capiat. semꝑ gͦ genitũ : Om̃is enĩ homo cum audit
tempus quando non erat iste qui genitus est. Quiad
gͦ dicunꝰ. Non sic Non erat tempus ante filiũ: quia
om̃ia ꝑ ipsũ facca sunt. Si om̃ia ꝑ ipsũ facta sunt:
ce tempora ꝑ ipsũ facta sunt. Quomͦ possuut. eẽ
tempora ante siliũ ꝑ quẽ facta siuit tempora. Tolle
gͦ onũa tempora: semꝑ cum patre filius. Si semꝑ
cum patre filiꝰ : uttiq filiꝰ semꝑ genitus. Si semꝑ geutꝰ
quẽ geuerauit. Sed p̃cessit ille qui generauit : &
secutus . ẽ. tempore ille qui genitus. ẽ. Benedicis.

Expanded text:
dierint, vivent. Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit Filio habere vitam in semetipso. Generando dedit: quia genuit, dedit. Filius enim de Patre est, Pater non est de Filio: sed Pater Filii Pater est, et Filius Patris est Filius. Verumtamen Filius de Patre genitus, non Pater de Filio: et semper Filius; semper ergo genitus. Quis hoc capiat semper genitum? Omnis enim homo, cum audit tempus, quando non erat iste qui genitus est. Quid ergo dicimus? Non sic: non erat tempus ante Filium, quia omnia per ipsum facta sunt . Si omnia per ipsum facta sunt; et tempora per ipsum facta sunt; quomodo possent esse tempora ante Filium, per quem facta sunt tempora? Tolle ergo omnia tempora; semper cum Patre Filius. Si semper cum Patre Filius, et tamen Filius, semper genitus: si semper genitus, quem generavit: sed praecessit ille qui generavit, et secutus est tempore ille qui generatus est. Bene dicis,
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a iam non .s̃. gr̃a. Nam ei qui oꝑat̾ non im¬
putabit᷑ merces scđm grãm. sed scđm debitũ
ts aut̃ coronas. in miseratione & miscđa. Et
si cua merita p̃cesserunt: dicit tͥ dĩ. Discute
bene merita tua: & uidebis qr dona sunt mea

Expanded text:
gratia jam non esgratia jam non escundum gratiam, sed secundum debitum. Te autem coronat in miseratione et misericordia: et si tua merita praecesserunt, dicit tibi Deus, Discute bene merita tua, et videbis quia dona sunt mea.
Abbreviated transcription (Latin):
uerba simo: Tĩnc dices. ubi. ẽ. mors aculeus
tius Nusquã crit peccatũ. nec qđ te capiat.
nec qđ te ingugnet: nec qđ conscienciã tal¬
lec. Tunc non dicet᷑. debita nr̃a dimitte nob̾.
ab om̃i corruptione. quid restat. nͥ corona iu¬
sticie: Ipsa certs restat. sed enã in ipsa uel
sub ipsa non sit caput turgidũ. ut recipiat
coronã. Audi. attende psalmũ: qr nolit coro¬
na illa turgidũ caput. Cum dixisset qui re¬
dũnet de corruptions uitã tua  qui coronat̃
te inquit. lam dicturus hic eras. coronat te.
merita mea fatent᷑. uirtus mea fecit hoc. debi¬
tum reddit᷑. non donat᷑: audi potiꝰ psalmũ.
Nam ce hoc tu dicis: om̃is homo m̾dax. Audi
ds quid dicat. Qui coronat te in miseratione
& miscdia. De miscđia te coronat᷑ ds nusera¬
tione te coronat. Non enĩ dignus fuisti quẽ
uocaret. & uocatũ iustisicaret: iustificatũ
glorisicaret. Reliquiȩ ꝑ electionẽ gr̃ȩ sa lus
factȩ sunt. Si aut̃ gr̃a non ex oꝑib : alio quin

Expanded text:
verba sunt. Tunc dicetur: Ubi est, mors, aculeus tuus? Nusquam erit peccatum, nec quod te capiat, nec quod te impugnet, nec quod conscientiam titillet. Tunc non dicetur: Debita nostra dimitte nobis. ab omni corruptione, quid restat nisi corona justitiae? Ipsa certe restat, sed etiam in ipsa vel sub ipsa non sit caput turgidum, ut recipiat coronam. Audi, attende Psalmum, quam nolit corona illa turgidum caput. Cum dixisset, Qui redimit de corruptione vitam tuam: Qui coronat te, inquit. Jam hic dicturus eras, Coronat te, merita mea fatentur, virtus mea fecit hoc: debitum redditur, non donatur. Audi potius Psalmum. Nam et hoc tu dicis: Omnis homo mendax . Audi, Deus quid dicat: Qui coronat te in miseratione et misericordia. De misericordia te coronat, de miseratione te coronat. Non enim dignus fuisti quem vocaret, et vocatum justificaret, justificatum glorificaret. Reliquiae per electionem gratiae salvae factae sunt. Si autem gratia, jam non ex operibus: alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
uos: Si gͦ uideritis filiũ hominis ascendentem
ubi erat prius. Quid sibi uult. hoc uos scanda¬
lirat Pucastis quia de hoc ampors qđ uidetis
partes faccurus sum: & menbra mea concissu¬
rus ce uobis daturus : Quid: Si gͦ uidertas
filiũ homini s ascendentẽ ubi erat prius. Certe
qui integer ascendi potuit. consumi pocuit.
Ergo ae de corpore ac sanguins suo. dedit nobis
salubrẽ refectionẽ. & tam magnã soluit breit᷑
de sua integritate quȩstionẽ. Manducent. gͦ
qui manducant. & bibant qui bibunt: esu¬
riant &e siciant. Uitã manducent : uitã bibant.
Illud manducare : resici. ẽ. Sed sic reficeris ut
non deficiat unde reficeris. Illud bibere quid
.G̃. nͥ uiuers: Manduca uitã : bibe uitã. Ha¬
bebis uitã &e integra. ẽ. uita. Tũnc aut̃ hoc
erit id .ẽ. uita unicuiq erit corpus & sanguis
xp̃i : si qđ in sacram̃tũ uisibilit̾ sumit᷑. in ipsa
ueritate sp̃alit᷑ manducet᷑. spiritalit᷑ bibatur.

Expanded text:
? Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ? Si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Quid sibi vult, Hoc vos scandalizat? Putatis quia de hoc corpore meo quod videtis, partes facturus sum, et membra mea concisurus, et vobis daturus? Quid, si ergo videritis Filium hominis ascendentem ubi erat prius? Certe qui integer ascendere potuit, consumi non potuit. Ergo et de corpore ac sanguine suo dedit nobis salubrem refectionem, et tam magnam breviter solvit de sua integritate quaestionem. Manducent ergo qui manducant, et bibant qui bibunt; esuriant et sitiant: vitam manducent, vitam bibant. Illud manducare, refici est: sed sic reficeris, ut non deficiat unde reficeris. Illud bibere quid est, nisi vivere? Manduca vitam, bibe vitam: habebis vitam, et integra est vita. Tunc autem hoc erit, id est, vita unicuique erit corpus et sanguis Christi; si quod in Sacramento visibiliter sumitur, in ipsa ver
Abbreviated transcription (Latin):
UDI UI MUS ueracem
magistrũ. diunũ redemptorẽ.
humanũ saluators̃: comm̃ dan¬
tem nobis p̾ciũ nr̃m sanguinẽ
suũ. Locutus. ẽ. enĩ nobis de coa¬
corpus dixit escã : sanguinẽ potũ.
Sacram̃tũ fideliũ: agnoscunt fideles. Audieutes
aut̃ quid aliud quã qui audiunt: Cum ergo
conm̃idans talẽ escã. & talẽ potũ diceret. nsi
manducauertas carnẽ meã & bibertas meum¬
sanguinẽ non habebitis uitã in uobis. & hoc di¬
ceres de uita. quis alius quã ipsa uita : Erit
aut̃ illi homini mors non uita qui ĩ dacem
pitauerit uitã. Scandalirati sunt discipłi eius.
non quidẽ om̃s. sed plurimi dicentes apud se
ipsos. Durus . ẽ. hic sermo. Quis eũ potest audi¬
re Cum aut̃ hoc dñs apud seinet ipsũ coguo¬
iusset. & murmura cogitationis audisset: co¬
gitantib nec sonantib uoce respondit. ut se
auditos. eẽ. cognoscerent. & talia cogitare desi¬
nerent. Quid gͦ respondit: Hoc scandalirat¬

Expanded text:
udivimus veracem Magistrum, divinum Redemptorem, humanum Salvatorem, commendantem nobis pretium nostrum, sanguinem suum. Locutus est enim nobis de corcorpus dixit escam, sanguinem potum. Sacramentum fidelium agnoscunt fideles. Audientes autem quid aliud quam audiunt? Cum ergo commendans talem escam et talem potum diceret, Nisi manducaveritis carnem meam, et biberitis sanguinem meum, non habebitis vitam in vobis et hoc diceret de vita, quis alius quam ipsa vita? Erit autem illi homini mors, non vita, qui mendacem putaverit vitam; scandalizati sunt discipuli ejus, non quidem omnes, sed plurimi, dicentes apud se ipsos, Durus est hic sermo, quis eum potest audire? Cum autem hoc Dominus apud semetipsum cognovisset, et murmura cogitationis audisset, cogitantibus, nec voce sonantibus respondit, ut se auditos esse cognoscerent, et talia cogitare desinerent. Quid ergo respondit? Hoc vos scandalizat
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃s mĩ apło paulo aderat. qui cum certaret ne
excolleret᷑ timebat. In magnitudins in quit reuela¬
tionũ mearũ ne excollar. Pidece in conflictatione
certantẽ: nondũ i securitate triuimphantẽ. In
magnitudine reuelationũ mearũ ne. extollar. Quis
dicit ue. excollar : Oterro. õ crenior. Quis dicit ne
excollar: Cum tanta eiꝰ u̾ba sunt retundentia ela¬
tionẽ. com pescentia tumorẽ: & dicit ne extollar.
Parũ .ẽ. quia dicit ne excollar. Uidets medicam̃tũ.
qđ sibi dicit appositũ. Ne extollar inquit datus. ẽ.
mͥ stimulus carnis meş angłs satanȩ. Ouenenũ:
qđ non curat᷑ nͥ ueneno. Datus .s̃. mͥ stinulus carnis
meş angłs satanȩ: qui me colasiret. Caput cȩde¬
bat᷑  ne caput extolleret᷑. O antidotũ quasi qđ
de serpente conficit᷑ : & ꝓpt̾ea thiriacũ nuncupat᷑.
Serpens enĩ ille suꝑbiã ꝑsuasit. Gustate de eritis
sicut dii. Suꝑbie ꝑsuasio ĩstã.c̃. Unde cecidit:

Expanded text:
res mei, apostolo Paulo non aderat, qui cum certaret, ne extolleretur, timebat. In magnitudine, inquit, revelationum mearum ne extollar. Videte in conflictatione certantem, nondum in securitate triumphantem. In magnitudine revelationum mearum ne extollar. Quis dicit, Ne extollar? O terror, o tremor! Quis dicit, Ne extollar? Cum tanta ejus verba sint retundentia elationem, compescentia tumorem, et dicit, Ne extollar? Parum est quia dicit. Ne extollar: videte medicamentum quod sibi dicit appositum. Ne extollar, inquit, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae. O venenum, quod non curatur nisi veneno! Datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Caput caedebatur, ne caput extolleretur. O antidotum, quod quasi de serpente conficitur, et propterea theriacum nuncupatur! Serpens enim ille superbiam persuasit. Gustate, et eritis sicut dii : superbiae persuasio ista est. Unde cecidit,