comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis ualentio. qui
post in hac romana urbe. mͥ
sicut nosti. meoq monasterio
pͣfuit. prius inualeriȩ pro¬
iuncia. suum monasterium
rexit. In quo aum langobar
cione didici: duos eius mona¬
chos. in ramis unius arboris
suspenderunt. Qui suspensi:
eodem die defuncti sunt. Fac¬
to autem uespere. utrorumq
eorum sp̃c. claris illis aꝑtisq
uocibus psallere cȩperunt.
ita ut ipsi quoq qui eos occi¬
derant. cum uoces psallenti¬
um audirent: nimium mira¬
ti terrerentur: Quas uideli¬
cet uoces. captiui quoq om̃s.
qui illic ad erant audierunt᷑.
atq eorum psalmodiȩ. post¬
modum testes extiterũt

Expanded text:
venerabilis Valentio, qui post in hac Romana urbe mihi, sicut nosti, meoque monasterio praefuit, prius in Valeriae provincia suum monasterium rexit. In quo dum Langobardtione didici, duos eius monachos in ramis unius arboris suspenderunt. Qui suspensi eodem die defuncti sunt. Facto autem vespere, utrorumque eorum spiritus claris illic apertisque vocibus psallere coeperunt, ita ut ipsi quoque qui eos occiderant, cum voces psallentium audirent, nimium mirati terrerentur. Quas videlicet voces captivi quoque omnes, qui illic aderant, audierunt atque eorum psalmodiae postmodum testes extiterunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ira sunt. & multũ stu¬
penda quẽ dicis. Nani
Cinaqua ex petra producta.
moysen: inferro uero quod
ex profundo aquȩ redũit.
helẏseuin: inaquȩ itinere.
petrum. in corui obedientia:
helyamr in luctu autẽ mor¬
tis immici: dauid uideo:
ꝙ ut ꝑpendo uir iste spũ
istorum omnium plenus
fuit. GuEGORINS

Expanded text:
ira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium plenus fuit. Gregor
Abbreviated transcription (Latin):
se instruenda studia teren¬
dit: quorum me necesse fu¬
it grandeuitati tam certe
credere. ac si ea que dicerẽt
meis oculis uidissem. Capit̾

Expanded text:
se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem. C
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ eum ad huc in temptatio¬
n̾e sunt. sub esse eos ac serui¬
ee necesse est :ꝙ ob sequiis la¬
borbusq fatigari. Cum uͦ iam
mentis etate tranquilla calor
recesserit temptationis. custo¬
des uasorum sunt: quia docto¬
res animarum fiunt. Paetrꝰ

Expanded text:
ergo cum adhuc in tentatioergo cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obsequiis lboribusque fatigari: cum vero jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr
Abbreviated transcription (Latin):
Rotitats tołs xcis corpbee
crtis nliluear lxitr acdipe
ilus mentis quemto lupta¬
bene penaliter arderet fo
rissiextinx it quod illicite
ardebat intus. Uicit itaq
peccatum: quia mutauit in¬
cendium. Ex quo uidelicet
tempore. sicut post discipłis
ipse ꝑ hibebat: ita uullo est
temptatio uoluptatis ẽdõmi¬
ta: ut tale inse aliquid mi
nime. sentiret. Ceperunt pꝰ¬
modum multi iam mundũ
relinquere: ut quȩ atq ad
etus magisterium festinare.
liber quippe a temptationis
uicio: iure iam factus est
uirtutum magister. Unde
ꝙ ꝑ moysen p̃cipitur ut le.¬
uitȩ & itiginti quinq annis
q supra ministrare debeat.
ab anno: uero quinquage¬
simo. eustodes uasorũ frant.
prolatĩ testimonii michi ali¬
quantulum: incellectus int̾¬
lũcet᷑ s tam̃ hoc planius
A iquet petrȩ quod
miuuentute carnis temp¬
tatio ferueat: ab anno aut̃
quinquagesimo. calor corpo¬
ris frigescat. Uasa autẽ sacͥ
siuit fidelium mentes. Elech

Expanded text:
volutatus, toto ex eis corpore volutatus, toto ex eis corpore e vulnus mentis; quia voluptabene poenaliter foris arderet, exstinxit quod intus illicite ardebat. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custodes vasorum fiant. prolati testimonii mihi aliquantum intellectus interlucet: sed tamen hoc plenius Liquet, Petre, quod in juventute carnis tentatio ferveat, ab anno autem quinquagesimo calor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi
Abbreviated transcription (Latin):
factumq est ut ex illo iã temꝑe
a multis frequentari cepisset:
Qui cium ei cibos deferrent cor¬
poris: ab eius ore in su pectore
alim enta referebant uicȩ.¬
uero die dum solus essẽt:
la dicitur. circa eiꝰ faciem uoli¬
tare cepit. eiusq uultui inpor¬
tunȩ insistere. ita ut capi ma¬
nui posset. si hanc uir sc̃s tenere
uoluisset. S signo crucis edito
recessit auis. Tanta autẽ carnis
temptacio aue eadeni recedente
secuta est: quantam uir sẽs nũ
uiderat: quam malignus spirit᷑
ante eius mentis oculos reduxit.
tantoq igne serui dĩ animum
in speeiem illius accendit: ut
se itieius pectore amoris flamma
uix caperet: ꝙ iam pene desere¬
rẽ heremum uoluptate uictus
deliberaret. Cum subito suꝑna
grã respectus. ad semetipsum
reuersus est atq urticar umi
ꝙ ueprium iuxra densa succreᷤᷤ¬
cere frutecta conspiciensi exutꝰ
in dumento nudum se in illis
spinarum aculeis ꝓ uptitar ũ

Expanded text:
factumque est ut ex illo jam tempore factumque est ut ex illo jam tempore a multis frequentari coepisset, qui cum ei cibum afferrent corporis, ab ejus ore in suo pectore alimenta referebant viedictus solus esset, la vocatur, circa eius faciem volitavit et eius vultui inportune insnu posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset; sed signo crucis edito recessit avis, tanta autem carnis tentatio avi eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus ao feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos adduxit, tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, ut etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret; cum subito superna gratia respectus, ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum
Abbreviated transcription (Latin):
potentem dum̃ consedissent.:
post dulcia uite colloquia.
is qui aduenerat pb̃r dirit.
Surge ꝙ sumainus cibũ: quia
hodie pascha est. Cui uir dĩ
respondit dicens. Scio quod
pascha est: quia uidere te me¬
rui Longe quipe ab homini¬
bus positus. quia  die eodem
paschalis esset sollempnitas ig
norabat. Uenerablis aut̃ pbr
rursus asseruit dicens. Uera¬
citer hodie resurrectionis do¬
miuice paschalis dies est: abstine¬
re tibi minime congruit. quia
ꝙ ego ad hoc missus sum. ut do¬
na onmꝑotentis dni pariter su¬
mainus. Benedicentes igit᷑ d̾m.
sumpserunt cibum. Expletaq
refectione ꝙ colloquio: ad ȩccłam
pb̃r recessit. Todem quoq tẽꝑe
hunc inspecu latitantem etiam
pastores inuenerunt: quẽ dum
uestitum pellibus inter frutec¬
ta cernerent. aliquã bestiam
esse crediderunt: S cognoscen¬
tes dĩ famulum. eorum multi
ad pieratis grãm. a bestiali m̃te
mutati sunt. Nomen itaq eius

Expanded text:
omnipotentem consedissent, omnipotentem consedissent, post dulcia vitae colloquia, is qui advenerat presbyter dixit: Surge, sumamus cibum, quia hodie Pascha est. Cui vir Dei respondit, dicens: Scio quia Pascha est, quia videre te merui. Longe quippe ab hominibus positus, quia die eodem Paschalis solemnitas esset ignorabat. Venerabilis autem presbyter rursus asseruit, dicens: Veraciter hodie Resurrectionis Dominicae Paschalis dies est; abstinere tibi minime congruit, quia et ego ad hoc missus sum, ut omnipotentis dona Dei pariter sumamus. Benedicentes igitur Dominum sumpserunt cibum. Expleta itaque refectione et colloquio, ad ecclesiam presbyter recessit. Eodem quoque tempore hunc in specu latitantem etiam pastores invenerunt: quem dum vestitum pellibus inter fruteta cernerent, aliquam bestiam esse crediderunt: sed cognoscentes Dei famulum, eorum multi ad pietatis gratiam a bestiali mente mutati sunt. Nomen itaque ejus
Abbreviated transcription (Latin):
exiens acciperet. S antiquus
hostis unus caritati in udenͤ
alterius refectioni: eum qua¬
dam die sub muti panem con¬
spiceret. iactauit lapidem: ꝙ
tintinnabulum fregit. Roma¬
nus tamen. modis congruen¬
tibus. ministrare nõ desũt.
manum uellet a labore quies¬
cere. ꝙ benedicti uitam ĩ ex¬
emplum hominibus demon¬
strare. ut posita suꝑ candela¬
brum lucerna claresceret. qͣ¬
tinus omnibus qui indomo
di sunt luceret: euida pb̃ro
longus manenti. qui refee¬
tionem sibi in paschali festiui¬
tate parauerat: ꝑ uisum dũs
apparere dignatus est dicens.
Tu tibi delicias p̃paras. ꝙ ser¬
uus meus illo iuloco famę
eruciatur: Qui protinꝰ sur¬
rexit: atq in psa sollempni¬
tate paschali eum alimentiᷤ
quȩ sibi parauerat. ad locũ
tetendit: ꝙ uirum dĩ ꝑ arrup¬
ta montium. ꝑ concaua ual¬
lium. ꝑ defossa terrarũ que¬
siuit: euniq latere inspecu
repperit. Cumq oracione
facta. ꝙ benedicentes omni

Expanded text:
exiens acciperet. Sed antiquus exiens acciperet. Sed antiquus hostis unius charitati invidens, et alterius refectioni, cum quadam die submitti panem conspiceret, jactavit lapidem, et tintinnabulum fregit. Romanus tamen modis congruentibus ministrare non desiit. manum vellet a labore quiescere, et Benedicti vitam in exemplum hominibus demonstrare, ut posita supra candelabrum lucerna claresceret, quatenus omnibus qui in domo Dei sunt luceret, cuidam presbytero longius manenti, qui refectionem sibi in Paschali festivitate paraverat, per visum Dominus apparere dignatus est, dicens: Tu tibi delicias praeparas, et servus meus illo in loco fame cruciatur. Qui protinus surrexit, atque in ipsa solemnitate Paschali cum alimentis quae sibi paraverat, ad locum tetendit, et virum Dei per abrupta montium, per concava vallium, per defossa terrarum quaesivit, eumque latere in specu reperit. Cumque oratione facta, benedicentes Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
Quo dum fugiens ꝑ geret. mo¬
nachiis quidam romanꝰ no¬
mine hunc euntẽ repperit.
quo tenderet requisiuit.
Cuius cum desiderium cog¬
nouisset. ꝙ secretum tenuit.
ꝙ ad iutorium inpendit᷑. eiq
sc̃ẽ conuersationis habitum
tradidit: ꝙ in quantũ licuit
ministrauit. Uir autẽ dei ad
eundem locum ꝑueniens.
in artissimo specu se tradidit᷑
tribusq aunis excepto roma¬
no monacho. hominibus in¬
cognitus mansit. Qui uide¬
licet romanus non longe
inmonasterio sub deolati
patris regula degebat: Sed
pie eiusdem patris su oculis
furabatur horas. ꝙ quẽ sibi
ad manducandu subriꝑe
poterat. diebꝰ certis benedic¬
to panem ferebat. Ad eund̾e
uero specum a romani cella
iter non erat. quia excelsa
desuꝑ rupis eminebat: sed
ex eadem rupe in longissimo
fune religatum. romanus
rat. In qua etiam resti par¬
uum tintinnabulum inseruit
ut ad soni. tum tintinnabuli
uir di cognosceret. quando sibi
romanus panem preberet. quẽ

Expanded text:
Quo dum fugiens pergeret, moQuo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis furabatur horas, et quem sibi ad manducandum subripere poterat, diebus certis Benedicto panem ferebat. Ad eumdem vero specum a Romani cella iter non erat, quia excelsa desuper rupes eminebat; sed ex eadem rupe in longissimo fune religatum Romanus rat; in qua etiam resti parvum tintinnabulum inseruit, ut ad sonum tintinnabuli vir Dei cognosceret quando sibi Romanus panem praeberet, quem
Abbreviated transcription (Latin):
eum lacrimis morationẽ dedit
Q ab oracione surgens. ita uix¬
ta se uas sanum rep̃perit: ut̾
nuitricem suam blande conso¬
latus. ei sauum capisteriũ red¬
didit: quod fractum tulerat.
Que res in loco eodem a cunc¬
tis est coguita: atq intanta ĩ¬
miratione habita: ut hoc ipsũ
capisteriumi. eius loci incolȩ. ĩ
om̃s agnoscerent. benedictus
puer conuersationis graciã
aquanta ꝑfectione cepisset.
Quod annis mulcis illic ante
ad hȩc langobardorũ temꝑa
suꝑ fores ecclesiȩ pependit
S beuedictus plus appetens ma¬
la mundi ꝑpeti. quã laudes:
pro deo laboribus fanigari qͣcͣa
uite huius fauoribꝰ extolli: mu¬
tricem suam occultę fugiens.
deserti loci secessum peciit:
eui sublacus uocabulum est. qͥ
a romana urbe quadraginta
fere milibꝰ distans. frigidas atq
ꝑ spicuas emanat aquas.
Quȩ illie uidelic aͥ aquarũ
abundantia. inextenso priꝰ
lacu colligitur᷑. ad postremũ
uero in amue̾ diriuatur:

Expanded text:
cum lacrymis in orationem dedit: cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum reperit ut in ericem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admiratione habita, ut hoc ipsum caomnes agnoscerent Benedipuer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedictus plus appetens mala mundi perpeti quam laudes, et plus pro Deo laboribus fatigari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. simplicio quoq qui con¬
gregationem illius post eum
tercius rexit̾. honorato etiam
qui nunc ad huc cellȩ euis in
qua prius conuersatus fuerat
licłis litterarum studus pete¬
re deserta decreuisset. nutrix
que hunc artius amabat sola
secuta est. Cumq ad locum
uenissent. qui effros dicitur:
multisq honestioribus uris
caritate se illic detinentibus.
in beati petri apłi ȩccła demo¬
rarentur: p̃dicta nutrix illiꝰ
ad purgandum triticũ a uici¬
nis mulie ribus p̃stari sibi capi᷑¬
terium peciit: Quod super
mensam ucaute derelictum.
basu accidente confractũ est:
sicq ut induabꝰ partibꝰ inue¬
niretur diuisum. Quod mox¬
ut rediens nutrix illius ĩue
nit. uehementissumȩ flere
cepit: quia uas quod prestitũ
acceperat. fractum uidebat.
Benedictus autem religiosus ꝙ
pius puer. cum nucricem suã
flere conspiceret. eius dolori cõ¬
passus. allatis secum utriusq
fracti capisterii partibus: sese

Expanded text:
aefuit; Symplicio, qui conaefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; Honorato etiam, qui nunc adhuc cellae ejus, in qua prius conversatus fuerat, lictis litterarum studiis petere deserta decrevisset, nutrix quae hunc arctius amabat, sola secuta est. Cumque ad locum venisset qui Enfide dicitur, multisque honestioribus viris charitate se illic detinentibus, in beati Petri apostoli ecclesia demorarentur, praedicta nutrix illius ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illius, ut ita invenit, vehementissime flere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum vi debat. Benedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese
Abbreviated transcription (Latin):
iuir uitȩ uenerabiliᷤ
gracia benedictus ⁊
nomine. ab ipso puericie sue
tempore coͣ gerens senile: eta¬
tem quippe moribus  transiẽs.
ra esset. quo temporaliter uti¬
quasi aridum mundu eũ suo
prouincia nursie exortus. ro¬
me liberalibꝰ litterarũ studũs
traditus fuerat. S cum ieis
multos ire ꝑ arrupta uiciorũ
cerneret. eum quẽ quasi ing̃lsĩ
nundi posuerat retrarit pe¬
dem: ne si quid de scientia etꝰ
altingeret. ipse quoq postmno¬
dum mmmane p̃cipitiũ totꝰ
iret. Despectis itaq literaꝵ
sudũs relicta domo rebusq
patis. soli deo placere cleside¬
ians sanchȩ conuersationis
habitum que sunt. R ecessit
S scienter ueseius. q sapient̃
indoctus. Huius ego omnia
gesta non didiei. s pauca quȩ
narro quatuor discipulis ill
referentibus cognoui: Constã¬
ti o scilicet reuerentissimo
ualde uiro. qui ei in monaste¬
rii regimine successit᷑. Ualen¬
tiniano quoq qui annis mul¬
tis lateranensi monasterio p̃¬

Expanded text:
vir vitae venerabilis, gratia Benedictus et nomine, ab ipso pueritiae suae tempore cor gerens senile, aetatem quippe moribus transiens, ra esset, quo temporaliter utquasi aridum mundum cum s, Romae liberalibus litterarum studiis traditus fuerat. Sed cum in eis multos ire per abrupta vitiorum cerneret, eum quem quasi in ingressu mundi posuerat, retraxit pedem: ne si quid de scientia ejus attingeret, ipse quoque postmodum in immane praecipitium totus iret. Despectis itaque litterarum studiis, relicta domo rebusque patris, soli Deo placere desiderans, sanctae conversationis habitum quaesivit. Recessit igitur scienter nescius, et sapienter indoctus. Hujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine successit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio pr
Abbreviated transcription (Latin):
tem diu fratres consolari uo¬
luissent: respondit dicens. Cre¬
dite michi. quia in nullius
uestrum ore hodie panis in¬
gredietur: nisi puer iste a
demonio fuerit ereptus. Tuc
se morationem cum fratribꝰ
cunctis strauit. ꝙ eo usq ora¬
cum est. quo usq puer auex¬
atione sanaretur: Qui ꝙ tã
ꝑfectȩ sanatus est: ut ad
hunc malignus spiritꝰ acce¬
dendi ausum ulterius nõ
haberet. Peru
redo quod elatio ei par¬
ua subrepserat: eteius
difcipulos onn ipotens deus
tores GreGoniue¬
ta est. Nam pondus uura¬
culi. solus portare uor po¬
cuit. Diusit hoc cum fratci¬
bus. ꝙ portauut. N mus iuri

Expanded text:
tem diu fratres consolari votem diu fratres consolari voluissent, respondit, dicens: Credite mihi, quia in nullius vestrum ore hodie panis ingreditur, nisi puer iste a daemonio fuerit ereptus. Tunc se in orationem cum cunctis fratribus stravit, et eo usque oratum est, quousque puer a vexatione sanaretur, Qui tam perfecte sanatus est, ut ad hunc malignus spiritus accedendi ausum ulterius non haberet. PETR. Credo quod ei elatio parva subrepserat, et ideo ejus discipulos omnipotens Deus tores. GREGOR. Ita est; nam quia pondus miraculi solus portare non potuit, divisit hoc cum fratribus, et portavit. Hujus viri
Abbreviated transcription (Latin):
uigilanter inquirere: si quid sͥ
puer quem dederant nocte
eadem fecisset. Qui miratus
cur ita requirerent: respon¬
dit Nichil. Tunc ille eiuscdem
pueri innotuerunt causam.
ꝙ quod malignus sp̃e nulla
abeo nocte recẽderet indica¬
uerunt: sum mopere postulan¬
ies. ut hunc secum ad monas¬
lerium tolleret: quia iam uex¬
ationem illius uidere ipse nõ
possent. Consensit sener: pue¬
rum ad monasterium duxit
Qui cum multo tempore in
monasterio fuisset. atq ad
hunc antiquuis hostis accede¬
re minime presumpsisset.
eiusdem senis animus de sa¬
ute pueri inmoderatius ꝑ
ticiam tactus est. siam eorã
ssitis fratribus dixi. Fatres
diabolus ibi cum illis sororibꝰ
iocabatur: At uero ubi adseruoᷤ
łi uentum est: ad hunc puerũ
accedere non p̃sumpsit. P ost
quam uocem hora eadem ac
momento: isdem puer coram
euuctis firtribus. diabolo se
inuadente uexatus est. Quo
uso senex: se protinus in lam̃¬
tum dedit. Quem dum lugen¬

Expanded text:
vigilanter inquirere, si quid ei vigilanter inquirere, si quid ei puer quem dederant nocte eadem fecisset. Qui miratus cur ita requirerent, respondit: Nihil. Tunc illae ejusdem pueri innotuerunt causam, et quod malignus spiritus nulla ab eo nocte recederet indicaverunt, summopere postulantes ut hunc secum ad monasterium tolleret, quia jam vexationem 352 illius videre ipsae non possent. Consensit senex, puerum ad monasterium duxit. Qui cum multo tempore in monasterio fuisset, atque ad hunc antiquus hostis accedere minime praesumpsisset, ejusdem senis animus de salute pueri immoderatius per laetitiam tactus est. Nam coram positis fratribus dixit: Fratres, diabolus ibi cum illis sororibus jocabatur; at vero ubi ad servos Dei ventum est, ad hunc puerum accedere non praesumpsit. Post quam vocem, hora eadem ac momento, idem puer coram cunctis fratribus diabolo se invadente vexatus est; quo viso senex, se protinus in lamentum dedit. Quem dum lugen
Abbreviated transcription (Latin):
pater monasterii beati ȩuan¬
gelistȩ marei. quod inspoli¬
tauã urb̃ Ponsitum est. diu
mecum est inhac urbe in
meo monasterio conuersatꝰ
ibiq defunctus. Quem sui dis¬
cipuli ferebant. orando mor¬
tuum suscitasse. Uir autem
tante simplicitatis eratq cõ¬
punctionis: ut dubium non
esset quod illȩ lacrime ex tã
humili simpliciq mente edite:
apud omnipotentem dm mul¬
ta obtinẽre potuissent. Et uiꝰ
gͦ aliquod miraculum narro:
quod inquisitus michi simpli¬
citer & ipse fatebatur. Q uadã
namq die dum iter cãperet
facto uespere cum ad seceden¬
dum locus de esset. iumonas¬
rio uirginum deue̾nit: in quo
quidam᷑ paruulus puer erat.
quem malignus spiritus om̃i
nocte uerare consũeuerat.
S ed sanctimoniales femine. ut
iuirum di susceperunt: eum
rogauerunt dicentes. Iecum
pater hac nocte puer iste
maneat. Quod ipse benigne
suscẽpit: secumq eum nocte
eadem iacere ꝑmisit. Ficto
autem mane. ceperunt scĩmo¬
nialͤs feminȩ eundem patrẽ

Expanded text:
Pater monasterii beati evangelistae Marci, quod in Spoletanae urbis pomeriis situm est, diu mecum est in hac urbe in meo monasterio conversatus, ibique defunctus est. Quem sui discipuli referebant orando mortuum suscitasse. Vir autem tantae simplicitatis erat et compunctionis, ut dubium non esset quod illae lacrymae ex tam humili simplicique mente editae apud omnipotentem Deum multa obtinere potuissent. Hujus ergo aliquod miraculum narro, quod inquisitus mihi simpliciter et ipse fatebatur. Quadam namque die dum iter carperet, facto vespere cum ad secedendum locus deesset, in monasterium virginum devenit, in quo quidam puer parvulus erat, quem malignus spiritus omni nocte vexare consueverat. Sed sanctimoniales feminae ut virum Dei susceperunt eum rogaverunt, dicentes: Tecum, Pater, hac nocte puer iste maneat. Quem ipse benigne suscepit, secumque eum nocte eadem jacere permisit. Facto autem mane coeperunt sanctimoniales feminae eumdem Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
dona cribuit. parua quedam
rep̾hensibilia relinquit: ut
semꝑ habeãt contra quod bel¬
lum gerant. ꝙ deuictis magnis
hostiliꝰ. mentẽ non erigant.
quando eos adhuc aduersa¬
rii etiam miuuni fatigant.
Fit itaq ut miro modo una
te se conspieiat esse destr ue¬
tam. ut ꝑ bonum quod que¬
rit ꝙ habere non uale .t. il¬
lud seruet humilicer quod
habet. S quid mirum qd̾
hoc de homine dicimus
quando illa suꝑna regio. in
cuubus suis ex parte dam¬
pna ꝑtulit. ꝙ exparte forti¬
ter ffecit: ut electi angelo¬
rum spiritus dum alios
ꝑ suꝑbiam cecidisse conspi¬
cerent. ipsi tanto robustius
quanto humilius starent:
Illi ergo. regionis suȩ etiam
detrimenta profecerunt.
quȩ ad ȩternitatis statum.
ex partẽ sue destructioniᷤ
est soliduis instructa. Sic
ergo ꝙ inuna quaq anima
agitur: ut in humilitatiᷤ
custodia. aliquando ad
luera maxima ex minimo
dampno seruetur. Petre
bacet quod dicis.

Expanded text:
dona tribuit, parva quedam dona tribuit, parva quedam reprehensibilia relinquit, ut semper habeant contra quod bellum gerant et devictis magnis hostibus mentem non erigant, quando eos adhuc adversarii etiam minimi fatigant. Fit itaque ut miro modo una te se conspiciat esse destructam, ut, per bonum quod querit et habere non valet, illud servet humiliter quod habet. Sed quid mirum quod hoc de homine dicimus, quando illa superna regio in civibus suis ex parte damna pertulit et ex parte fortiter stetit, ut electi angelorum spiritus, dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, ipsi tantó robustius, quantó humilius starent? Illi ergo regioni sua etiam detrimenta profecerunt, que ad eternitatex parte suae destructionis est solidius instructa. Sic ergo et in unaquaque anima agitur, ut in humilitatis custodiam aliquando ad lucra maxima ex minimo damno servetur. PETR. Placet quod dicis.
Abbreviated transcription (Latin):
non numquam tañta ei le¬
ticia merat. ut illis tot uir¬
tutibus insi seiretur esse
plenus nullomodo crederet᷑.
queso te hoc esse dicimꝰ.
spontẽ sibi leticiȩ frena lax¬
abat an tot uirtutibus pol¬
lens. aliquando ad preseus
gaudium etiam renitens a
mmus trahebatur:
tingit ut quibꝰ maiora bona
prestat. quedam minora nõ
tribuat. ut semꝑ eorũ animꝰ
habeat unde se ips e repͣ¬
hendat: quatinus dũ appetũt
ꝑ fecti esse nec possunt: ꝙ la¬
borant in hoc quod non ac¬
ceperunt . nec tamen e labo¬
rando preualent. in his quȩ
accepta habent. se minime
ex tollant : sed discant quia
ex semet ipsis maiora bona nõ
habent: qui insemetipsis
uincere parua uicia atq ex¬
trema non possũt. N inc est enĩ
tos fortes atq p̃potentes aduer¬
sarios eiꝰ extinguens. philisteos
atq cananeos diutiꝰ reserua¬
uit .: ut sicut scͥptunẽ. in eis
exꝑiet᷑ isrł. Qͥa ñ numquã ut
dictum est.  eriam quibꝰ magna

Expanded text:
nonnunquam tanta ei laenonnunquam tanta ei laetitia inerat, ut illis tot virtutibus nisi sciretur esse plenus, nullo modo crederetur. quaeso te, hoc esse dicimus? Sponte sibi laetitiae frena laxabat, an tot virtutibus pollens, aliqgaudium etiam renítens eius animus trahebatur?»tigit ut, quibus maiora bona prestat, quedam minora non tribuat, ut semper eorum animus habeat unde se ipse reprehendat, quatinus, dum appetunt perfecti esse nec possum et laborant in hoc quod non acceperunt, nec tamen elaborando prevalent, in his que accepta habent se minime extollant, sed discant quia ex semet ipsis maiora bona non habent, qui in semet ipsis vincere parva vitia atque extrema non possum. Hinc est enim tos fortes atque prepotentes adversarios eius extinguens, Phylisteos atque Chananeos diutius reservavit, ut, sicut scriptum est, in eis experiretur Israel. Quia non nunquam, ut dictum est, eis etiam, quibus magna
Abbreviated transcription (Latin):
ripuit. atq initinere abscoͣ¬
dit: unam uero. ad dei ho¬
minem detulit: ꝙ peticionẽ
illius. qui se ei ꝑ exeniũ com¬
mendauerat. enarrauit.
Quam uir dñi benigne
suscipiens: eundem pͥuerũ
ammonuit dicens. Gracias
agimus: s uide sportam
quam in itinere posuisti ne
in caute tangere presumas.
quia in ẽã serpens ingres
est. Esto ergosollicitus: ne
si tollere inca̾ute uolueris. a
serpente feriaris. Quibꝰ uer¬
bis puer ualde confusus:
erultauit quidem quod mor.¬
tem euaserit: sed tristis
adiro dum factus est: quia
quamuis salubr penã
tamen pertulit uerecun¬
diam suam. Qui reuersus
ad sportam. cautẽ ae sollici¬
te attendit : sed eam᷑. sicut
uir domini predixerat ser¬
pens tenebat. H ic itaq cũ
uirtute abstineneiȩ: eontẽp̃¬
tũ rerum trauseuntium:
prophe tre spiritu. orationiꝰ
intentione esseͭ in compa¬
rabiliter preditus: unum
erat quod in eo reprehen¬
sibile esse idebat᷑ quia

Expanded text:
ripuit, atque in itinere absconripuit, atque in itinere abscondit: unam vero ad Dei hominem detulit, et petitionem illius qui se ei per xenium commendaverat enarravit. Quam vir Domini benigne suscipiens, eumdem puerum admonuit, dicens: Gratias agimus, sed vide, sportam quam in itinere posuisti ne incaute tangere praesumas, quia in eam serpens ingressus est. Esto ergo sollicitus, ne si tollere incaute volueris, a serpente feriaris. Quibus verbis puer valde confusus, exsultavit quidem quod mortem evaserit, sed tristis odicum factus est, quia quamvis salubrem poenam, tamen pertulit verecundiam suam. Qui reversus ad sportam, caute ac sollicite attendit, sed eam jam, sicut vir Dei praedixerat, serpens tenebat. Hic itaque cum virtute abstinentiae, contemptu rerum transeuntium, prophetiae spiritu, orationis intentione esset incomparabiliter praeditus, unum erat quod in eo reprehensibile esse videbatur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sis uestimentis. pannis obsiti: ita
ut pene nudi uiderentur. Cũq
hulse uestimenta peterent: ẽo¬
rum lierba. uir dñi tacitꝰ audi¬
unt. Qͥ unũ ex discipłis sius.
protinus silenter uocauit. eiq
p̃cepit dicens. Uade. atq in illa
silua in loco tali cauã arborem
require: ꝙ uestimenta quȩ ĩ
ea inueneris defer: Cumq
discipulus abisset: arborem
sicut fuerat iussum exqui¬
siuit. uestimenta repperit:
ꝙ latenter detulit magistro.
Quȩ uir di suscipiens. peregri¬
nis midis atq petentibꝰ osten¬
dit ꝙ prebuit dicens. Uenite
quia nudi estis: ecce tollite
ꝙ uestite uos. Fł ec illi in¬
tuentes. recognouerunt que
posuerant : maguoq pudore
consternati sunt. Et qui frau¬
dulenter. uestimenta que¬
rebant aliena. confusi rece¬
perunt suã. Alio quoq tem¬
pore.quidam se eius oraci¬
ouibus commendans: spor.¬
tas du̾as plenas alimentis.
ei ꝑpuerum transmisit: qua¬
rum unam. isdem puer̾ sub¬

Expanded text:
sis vestibus, pannis obsiti, ita sis vestibus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur. Cumque hunc vestimenta peterent, eorum verba vir Domini tacitus audivit; qui unum ex discipulis suis protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens: Venite, quia nudi estis, ecce tollite, et vestite vos. Haec illi intuentes, recognoverunt quae posuerant, magnoque pudore consternati sunt; et qui fraudulenter vestimenta quaerebant aliena, confusi receperunt sua. Alio quoque tempore quidam se ejus orationibus commendans, sportas duas plenas alimentis ei per puerum transmisit, quarum unam idem puer sub
Abbreviated transcription (Latin):
tum cũ fratribꝰ ingressus.uã ma¬
gas iactari p̃ceperat. tot ineo la¬
borantes operarios inuenit. Ingrẽ¬
quas inuenert̃: ꝙ ab ea hora qua ĩ¬
gressi sũt ꝰ usq uir dñi ad eos ueni¬
ret. cũcta horti illiꝰ spacia quȩ ĩ¬
culta fuerant coluerut. Quibus
un᷑ dii mox ut ingressus est ait.
Gaudete frẽs: multũ laborastis:
iã quiescite. Qbꝰ ilico alimenta q̃
detulerat p̃buit: eosq pꝰ tanti
laboris fatigationẽ refecit. Suf¬
ficient̾ autẽ refectis ait. Nolite
malũ facere. Quotiens de horco
aliquid uultis ad horti aditũ
uenite: tranquille perice:cũ be¬
nedictione ꝑcipite: ꝙ a furti pͣ¬
uitate cessate. Qs statĩ collectis
holeribꝰ. onustari fecit. Actũq
est. ut qͥ adhortũ nocituri uene¬
rant: cũ laboris sui p̃mio ꝙ reple¬
trabeo. ꝙ innocui. redirẽt. Alio
qͦ tẽꝑe. accesserũt ad eũ peregrin
quidam. miscdiam postulantes. scis¬

Expanded text:
tum cum fratribus ingressus, quot vatum cum fratribus ingressus, quot vangas jactari praeceperat, tot in eo laborantes operarios invenit. Ingresquas invenerunt, et ab 305 ea hora qua ingressi sunt, quousque vir Domini ad eos veniret, cuncta horti illius spatia quae inculta fuerant coluerunt. Quibus vir Domini mox ut ingressus est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatigationem refecit. Sufficienter autem refectis ait: Nolite malum facere, sed quoties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite, tranquille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoque tempore accesserunt ad eum peregrini quidam misericordiam postulantes, scis
Abbreviated transcription (Latin):
se dñi seruiciũ deder̾t. Cũq euere
offerebant᷑ acciperet: ille sollicitꝰ
sue pauꝑtatis custos. fortẽ sentenciã
tenebat dicẽs. A onachꝰ qͥ int̾ra pos¬
sessionẽ qͣrit: inonachus ñẽ. Sic
quippe metuebat pauꝑtatis sue
securitatẽ ꝑdere: sic̃ auari diuiteᷤᷤ
solent perituras diuiciaᷤ custodire.
Ibi itaq prophetie sp̃ũ. magnisq
miraculis: cũc̃tis longe lateq ha¬
bitantibꝰ uita eiꝰ ĩ claruit. Nã die
quada ad uesperũ. in hortũ mo¬
nasterii fecit iactari ferramenta:
q̃ usitato nos noĩe iangas uo¬
camus. Dirit itaq discipulis siuis.
Tot uuangas in horto ꝓicite: ꝙ ei¬
cus redite. Nocte uͦ eade dum
ex more eũ fr̃ibꝰ ad exhibendas
laudes dño surrexisset: p̃cepit di¬
ceus. Ite ꝙ operariis nr̃is pulmentũ
coquite: lit mnane pͥmo paratũ sit.
facto aucẽ mane. fecit deferri pul¬
mentũ quod parari iusserat: atq hor̾¬

Expanded text:
se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebse Domini servitium dederunt. Cumque ei crebofferebantur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sententiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est. Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent perituras divitias custodire. Ibi itaque prophetiae spiritu magnisque miraculis cunctis longe lateque habitantibus vita ejus inclaruit. Nam die quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quae usitato nos nomine vangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more cum fratribus ad exhibendas laudes Domino surrexisset, praecepit, dicens: Ite et operariis nostris pulmentum coquite, ut mane primo paratum sit. Facto autem mane, fecit deferri pulmentum quod parari jusserat, atque hor
Abbreviated transcription (Latin):
acͣ ꝑosilliꝰ clamare cepit. Ysaac
quippe ꝑegrinꝰ qͦ censeret᷑ no¬
mine nesciebatur: s eiꝰ nom̃
ille sp̃c prodidit: qͥ se ab illo poͤ¬
se eiei clamaiit. Alox aut̃ suꝑ
uexani corpꝰ uir di in eubuit᷑:
ꝙ malignꝰ sp̃c qͥeũ ĩuaserat ab¬
scessit. Intota urbe tc̃ statĩ qͥd
in ȩccła factũ fuiss ĩ notuit. Pur¬
rere uiri ꝙ femine. nobile ᷤ atq
ignobiles parit̾ cȩpert̃: certatĩq
eum insuis rapere domibꝰ cona¬
bant᷑ Alii ad cõstruenđu monas¬
teriũ pͣdia. alii pecunias: alii sub¬
sidia queq pocerãt offerrs uiro
dĩ supplicit̾ uolebãt. S seruꝰ oĩpo¬
tentis dĩi. horũ nichil accipienᷤ.
egressꝰ urbẽ ñ longe desertũ locũ
repperit. ibiq sibi humile habica¬
culum cõstrurit. Ad quẽ dũ mul¬
ti ꝑgunt. exemplo illiꝰ ȩterne ui¬
te accendi desiderio ceperut᷑: atq
sub eius magisterio ĩ om̃pocentis

Expanded text:
ac per os illius clamare coepit: Isaac ac per os illius clamare coepit: Isaac quippe peregrinus quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et feminae nobiles atque ignobiles pariter coeperunt, certatimque eum in suis rapere domibus conabantur. Alii ad construendum monasterium praedia, alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ pͥmũ de syrię partibꝰ ad spo¬
licanã urbem uenisset. ingressꝰ
eccłam a custodibꝰ petiuit. ut
sibi quantũ uellet licentia cõ¬
cederetur orandr eñq horis
secretioribꝰ egredi ñ urgerẽt. Qͥ
mox ad orandũ stetit: diemq
totũ ꝑegit ĩ orationẽ: eui seq̃n¬
tem continuauit ꝙ noctẽ. Se¬
cundo etiã die cũ nocte  seq̃nti
ĩ defessus ĩ p̃cibꝰ ꝑstitit: Diẽ quoq
terciuĩ. ĩ oracionẽ cõiunxit. Cũq
hoc unꝰ ex custodibꝰ suꝑbiȩ sp̃ũ
inflatꝰ cerneret. und̾ proficere
debuit. inde ad defectꝰ dap̃na
ꝑuenit. Nã hũc simulatorem
dr̃e ꝙ uerbo rustico cępit ĩ¬
pꝰ storẽ clamare: qͥ se tͥb diebus
ꝙ tͥbꝰ noctibꝰ orare aute ocłos
hominũ demõstͣret. Qͥ protuiꝰ
currẽs. uirũ di a lapa ꝑeussit:
ut quasi religiose uitẽ simula¬
tor de eccła cũ cõtumelia exiret
S hũc repente ultor sp̃c inuasit.
atq ad uiri di uestigia strauit:

Expanded text:
Cum primum de Syriae partibus ad Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continuavit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte subsequenti indefessus in precibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum demonstraret. Qui protinus currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit,
Abbreviated transcription (Latin):
gothoꝵ temporibꝰ. fuit uir¬
ta spolitanã urbem uir uite ue¬
nerabilis. ysaãc noĩe. qui usq
adextrema pene gothorũ tẽꝑa
rut. ꝙ inaxime saera uirgo gre¬
goria: quȩ̃ nũc in hac romana ur¬
be iurta eccłam beate Mariȩ
semꝑ uirginis habitat. Quȩ dũ
adolescentię suȩ tẽꝑe confticutiᷤ
iam nuptiis ineccłam fu gisset.
ꝙ scĩmonialis uite conuersatio¬
nem quereret: ab eodẽ uiro de¬
fessa. atq adeũ quẽ desiderabat
habitũ dño protegente ꝑduc¬
ta est. Que qͥa sponsũ fug̾it ĩ t̾ra:
habere sponsum meruit ĩcȩlo.
Multa aut̃ de eodẽ uiro nar¬
rante uenerabili patre eleu¬
therio cognoui: qͥ ꝙ hũc famili¬
arit̾ nouerat: ꝙ eiꝰ uerbis uita
fide p̃bebat. Eł ic itaq uenera¬
bilis ysaãe. ortus exitalia nõ

Expanded text:
Gothorum temporibus fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis Isaac nomine, qui usque ad extrema pene Gothorum tempora runt, et maxime sacra virgo Gregoria, quae nunc in hac Romana urbe juxta Ecclesiam beatae Mariae semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem viro, narrante venerabili Patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem praebebat. Hic itaque venerabil
Abbreviated transcription (Latin):
sio martyris que eius men¬
tis ocul ͥs apparebat. euanuit.
Tunc uir domini surrexit: seq
in orationis lamentum dedit.
Alox enim illa terribilia incȩ¬
lum signa secuta sunt: ut
haste atq acies igneȩ ab aqͥ¬
lonis parte uiderentur Alor
langobardorum gens effera.¬
e uagina suȩ hab̾itationis e

Expanded text:
sio martyris, quae eius mensio martyris, quae eius mentis oculis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilia in caelum signa secuta sunt, ut hastae atque acies igneae ab aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae h
Abbreviated transcription (Latin):
queror qui cãteruatim pe¬
nichil petre mireris. Nam
redemptum ferentins episco
qui ante hos fere annos q̃ua¬
tuor ex hoc mundo migra
uit: tua dilectio cognitum
habuit. Hic sicut michi ad¬
huc inmonasterio posito. ual¬
de familiariter uingebatur.
hoc quod iohannis iuimoriᷤᷤ
predecessoris mei tempore de
mundi fine cognouerat. si¬
eut longe lateq claruerat.
ame requisitus. michi ipse
narrabat. Aiebat namq qͥa
quodam die dum parrochi¬
as suas ex more circuiret.
stratum sibi fieri iuxta sepul¬
chrum martẏris u̾oluit: atq
ibi post laborem quieuit. Cũ
uocte media ut asserebat. nec
dor miebat nec ꝑfecte uigila¬
re poterat: sed depressus ut
solet somno grauabatur quo¬
dam pondere uigilans animꝰ.
atq ante eum isdem beat̃
martyr iithieus. astitit di¬
cens. Redempte uigilas:
Cui respondit. Uigilo. Qͥ art
Finis uenit unuierse carñ.
finis uenit uniuer se carni
finis uenit uniuerse carnĩ.
Postquam trinam uoce̾: ui¬

Expanded text:
queror, qui perire catervatim equeror, qui perire catervatim enihil, Petre, mireris; nam Redemptum Ferentinae civitaqui ante hos fere annos septem ex hoc mundo migravit, tua dilectio cognitum habuit. Hic, sicut mihi adhuc in monasterio posito valde familiariter iungebatur, hoc quod Iohannis iunioris, praedecessoris mei, tempore de mundi fine cognoverat, sicut longe lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque, quia quodam die, cum parrochias suas ex more circuiret, stratum sibi fieri iuxta sepulchrum martyris voluit atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut adserebat, nec dormiebat nec perfecte vigilare poterat, sed depressus, ut solet, gravabatur quodam pondere vigilans animus, atque ante eum isdem beatus martyr Iuticus adstitit, dicens: 'Redempte, vigilas?' Cui respondit: 'Vigilo'. Qui ait: 'Finis venit universae carni, finis venit universae carni, finis venit universae carni'. Post quam trinam" vocem vi
Abbreviated transcription (Latin):
e nesciebat. PeT
uid nam queso te er
istimas. quod boni qͥq
subtrahuntur: ꝙ qui uuie¬
re ad edificationem multoꝵ¬
poterant. aut penitus inueniri
uequeunt. aut certe omnimo¬
do rarescunt: Gne somius¬
Tlieia remanentium me¬
Retur: ut hi qui prodesse
Poterant festine subtrahant᷑
ꝙ cum mundi finis appropin¬
quat. elect tolluntur. ne de¬
teriora uideant. Hinc ꝙ enĩ
propħa ait. Iustus perit. &
nemo est qui recogitet in
colliguntur. quia non est
qui intellegat. Hinc rursũ
scriptum ẽ. perite ut exeat
qui conculeent eam: tollite
de uia lapides. Hinc salo¬
mon ait. Tempus mitendi
lapides ꝙ tempus colligendi.
get. eo necesse est. ut uiui la¬
pides ad edificium cȩlestȩ
colligantur: quatinꝰ hieru¬
salem nr̃a. in mensurã suȩ
constructionis excrescat. Nec
hi credimus: ut soli mundo
ꝑ uersi remaneant: quia
numquam peccatores ad la¬
mentum peniteȩ redirẽt.
si nulla essẽt benorũ exem¬
pla. que eorum mentẽ tra¬
herent. Pet
Ncassum subtrahi bonos

Expanded text:
e nesciebat. PETR. Quidnam, quaeso te, esse existimas, quod boni quique subtrahuntur; et qui vivere ad aedificationem multorpoterant, aut penitus inveniri nequeunt, aut certe jam omnimodo rarescunt? GREGOR. Malitia remanentium meretur, ut hi qui prodesse poterant festine subtrahantur: et cum mundi finis appropinquat, electi tolluntur, ne deteriora videant. Hinc enim proheta ait: Justus perit, et nemo est qui recogitet in colliguntur, quia non est qui intelligat . Hinc rursus scriptum est: Aperite, ut exeant qui conculcent eam, tollite de via lapides . Hinc Salomon ait: Tempus mittendi lapides, et tempus colligendi . get, eo necesse est ut vivi lapides ad aedificium coeleste colligantur, quatenus Jerusalem nostra in mensuram suae constructionis excrescat. Nec hi credimus, ut soli in mundo perversi remaneant, quia nunquam peccatores ad lamentum poenitentiae redirent, si nulla essent bonorum exempla, quae eorum mentem traherent. PETR. Incassum subtrahi bonos
Abbreviated transcription (Latin):
cet tortitudo. innorma eius
rectitudinis offendebat. Cũq
sibi sub eo conspicerent illicita
non licere.ꝙ se dolerent ad¬
suera relinquere. durũq ess
quod inmente ueteri cogeban¬
tur noua meditari. sieut pra¬
ius moribus semꝑ grauis est
uita bonorum: tractare de esꝰ
fer potus habebatur. recum¬
bente̾ patre̾ monasterii. ex¬
more ad benedicendũ fuiss
manu. signum erucis edidit:
q uas quod longuis tenebatur
eodem signo rupit: Sieq con¬
fractum est. ac si in illo uase
mortis pro eruee lapidem de¬
disset. In tellexit protinꝰ uiu
di. quia potum mortis habu¬
erat. quod portare non potu¬
it signum uite̾. atq ilieo
surręrit: & uultu placido. n¬
te tranquilla. conuoeato fr̃s

Expanded text:
cet tortitudo in norma ejus cet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de ejusfer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benedicendum fuisset ictus signum crucis edidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente t
Abbreviated transcription (Latin):
ateor. placet quod dicis:
S quia prolati testimonii
clausa reserasti. queso ut de
uita beati uiri debeas ea quȩ
sunt inchoata ꝑcurrere
Iecedente Sr¬
quasi spinis erutis erculta.
rerra. de uirtucũ segere fera¬
cuis fructum dedit. Preconio
itaq eximie conuersationis
celebre nomen euis habebat᷑.
Non longe autem monaste¬
rium fuit. euius congregatio¬
nis pater defunctus est uom̃isq
ex illo congregatio: ad euudẽ
uene rabilem benedictũ ue¬
uit: ꝙ magns p̃cibustut ei
pre esse deberet peciit. Qui
diu negando distulit: sius illo¬
rumq fratrum moribꝰ conue¬
uire non posse p̃dixit s uic¬
tus quandõq p̃cibus assensũ
dedit. Cumq meodem mo¬
nasterio. regularis uite eus¬
bodiam teneret. nulłiq ut
prius ꝑ actus illicitos inder¬
tram leuamq partem deffec¬
tere a conuers ationis ⁊trere
liceret sinde pcofres insane se¬
uientes semeripsos accusare
ceperunt᷑. quia hunc sibi pre¬
esse poposcerant. quorũ seili¬

Expanded text:
ateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrereecedente igquasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane svientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scili
Abbreviated transcription (Latin):
uni isea eiuulm ad he sit̃por¬
cos pauut. quosꝙ man ducare
siliqtias iunderet ꝙ esuririt.
qui tam̃ dum postinodum
cei intil cogitaren bona quȩ .l¬
dit. seriptum de illo est. in
se reuersus dixit: quanti
mercenarii indomo patris
mei habundant panibus :
Si igitur secum fuit unde
ad se rediit: I unegͦ uone¬
rabilem uirum secum habi¬
tasse dixerim: quia nisua sc̃ꝑ
eustodia cireimispectus. ante
oculos conditoris se semꝑ as¬
piciens. se semꝑ examnaus.
extra se mentis sue oeulum
non diuulgauit.PENT

Expanded text:
uni in ea civium adhaesit, poruni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Pet