comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem dominicȩ passionis eius
animã ꝑtransisse. Quaȩ & sixpi
ut pote diꝰ filium sponte proprua
mori. mortemq ipsam ñ dubitat
esse deuicturũ : ut sua tanen carni
procreatũ non sine doloris affecti
potuit uidere crucifigi. Nam e
ferrũ quod animam iosepħ ꝑtran¬
sisse canitur. nullum melius qua
dura tribulatio mentis intelligit᷑.
Ut reuelentur ex multis cordibus
cogitationes. Clogitatiorres eram¬
male in hominibus: quȩ proptt¬
rea reurlatȩ sunt. ut ptolatae
in medrum ꝑderentur : & in ter¬
nobis mortuus est. Quamdiu em
al sconditȩ erant cogitationes
nec prolatȩ in medium: impossi.¬
bile erat eas pȩ̨nitus interfici.
Unde & nos si peccautrimus debeni
dicere. peccatũ nieũ notũ feci
tibi. & iniquitatem meam non
abscoridi. Dixiꝰ ad nuntiabo inius¬
tiam mea̾ dño. Si enim hoc fecta¬
rimus & reuelauerimus peccata
nr̃a : non solum dõ sed & his qui
possunt mederi uulneribus nĩs

Expanded text:
dolorem dominicae passionis ejus dolorem dominicae passionis ejus animam pertransisse, quae etsi Christum utpote Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen carne procreatum, non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum, quod animam Joseph pertransisse canitur, nullum melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Incertum eramalae in hominibus, quae propterea revelatae sunt, ut prolatae in medium perderentur, et internobis mortuus est: quamdiu enim absconditae erant cogitationes, nec prolatae in medium, impossibile erat eas penitus interfici. Unde et nos, si peccaverimus, debemus dicere: Peccatum meum notum feci tibi, et iniquitatem meam non abscondi. Dixi, Atra me Domino . Si enim hoc fecerimus, et revelaverimus peccata nostra non solum Deo, sed et his qui possunt mederi vulneribus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
eregione tractantibus si idem
corpus habuit quomodo datisis in¬
gressus est ostus & stetitꝰ. Uides
&iam tesurrectioni eius quęstio
coneitetur: & sit signum cui con¬
tradicitur. Eigo & hoc quod pro-¬
pħarũ ore prȩdictum est puto
signum esse cui contradicitur.
Sunt eñi plures heretici qui ad se¬¬
runt eũ aprophetis pęnitus non
fuisse prȩdictum. Et quid me
necesse est multa ꝓsequi: om̃ia
quae de eo natrat historia. signũ
est cui contradicitur. Non quod
contradicant hi qui c̃redunt in
cũ. Nos quippe omia scimus
uera esse quae scripta sunt : sed
quia apud in credulos uirurersa
quae de eo scripta sunt signum sit̃
cui contradicatur. Deinde sẏmo
ait. Et tuam ipsius animã p̃trtta¬
sibit gladius. Nulla doca histora
bratam mariam ex hac uita gladu
occisione migrasse: prȩsertim cun
non anima. sed corpus ferro solra
in terfici. Unde testat in telligi
gladium illum dequo dicitur. &
gladius est in labiis eorũ. hoc est

Expanded text:
e regione tractantibus, si idem e regione tractantibus, si idem corpus habuit, quomodo clausis ingressus est ostiis, et stetit? Vides etiam resurrectioni ejus quaestio concitetur, et fit signum cui contradicitur. Ego et hoc quod prophetarum ore praedictum est, puto signum esse cui contradicitur. Sunt enim plures haeretici, qui asserunt eum a prophetis penitus non fuisse praedicatum. Et quid me necesse est multa prosequi? Omnia quae de eo narrat historia, signum est cui contradicitur. Non quod coneum. Nos quippe scimus omnia esse vera quae scripta sunt, sed quia apud incredulos universa quae de eo scripta sunt, signum sint cui contradicitur. Deinde Simeon ait: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus soleat ferro interfici. Unde restat intelligi gladium illum de quo dicitur: Et gladius est in labiis eorum , hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
Iste igitur in ruinam & in resurres¬
tionem multorã positus est in isrł.
hoc est in his qui pbena possunt
acie. & ratione conspicere. Eet
in signum cui contra diectur.
O m̃ibus quae narrat historia de
saluatore contradicitur. U irgo
mater est: signum. ẽ. cui contra¬
dicitur. Martioniste contradi-¬
cunt huic signo: & aiunt penitus
cum de muliere non esse generatũ.
Hebionitę contradicunt signo. di¬
centes ex urro & muliere ita natũ
esse: ut nos quoq nascimur. Habuit
corpris humanũ: & hoc signum est
cui contradicitur. Alu eñi cum
dicunt uenisse de cȩlis: alii tale
quale nos corpus habuisse: ut ptr
similitudinem corporis & ia nr̃a
corpora redimeret apeccatis: et
dar& nobis spem tesurrectionis.
Resurrexit amortuis: & hoc signũ
est. cui contradicitur. Quomodo
resurrexerit ut rũ ipse. & talis qualis
mortuus est. ancerte in meliotis
substantiȩ corpus resitrrexerit.
est infinita contemptio. aliis di-

Expanded text:
Iste igitur in ruinam et in resurrecIste igitur in ruinam et in resurrectionem multorum positus est in Israel, hoc est, in his qui plena possunt acie et ratione conspicere. Et in signum cui contradicetur. Omnibus quae narrat historia de Salvatore, contradicitur. Virgo mater est, signum est cui contradicitur. Marcionistae contradicunt huic signo, eum de muliere non esse generatum. Ebionitae contradicunt signo, dicentes ex viro et muliere ita natum esse, ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc signum est cui contradicitur. Alii enim dicunt, eum venisse de coelis: alii, tale quale nos corpus habuisse, ut per similitudinem corporis etiam nostra corpora redimeret a peccatis, et daret nobis spem resurrectionis. Resurrexit a mortuis: et hoc signum est cui contradicitur, quomodo remortuus est, an certe in melioris substantiae corpus resurrexit? Et est infinita contentio, aliis dice
Abbreviated transcription (Latin):
positus est in ruinam. & in resur¬
rectionem multorũ in isrł. Me
oportet primum cadere: & cũ cȩci¬
dtro. postea bene surgere: ne sal¬
uator causa mihi fuerit in alȩ ruinȩ
sed propterea cadete me fatiat ut
consurgam. Et multo mihi tuina
utilior futrit: quam illud tempus
quo uidebar stare. Stabam enim
peccato. tempore quo peccato ui¬
tebam. Et quia peccato stabã.
prima mihi utilitas fuit ut cadere̾.
& peccato morerer. Deniq & sciꝰ
ptopħac quando angustius aliquid
contemplabantur: cadebant in
facienu suam. Propterea autem
cadebalto: ut peccata ꝑ ruinam
plenius purgarentur. Hoc ipsũ
& saluator tibi primum concedit
ut corruas. Ethnicus cras: cadat
inte &hnicus. Diligebas scorta:
primum inte scortator intereat.
Peccator eras : cadat in te peccator.
ut possis de hinc surgere & dicere.
Si commortui sumus: & conuuremꝰ.
Et si conformes facti sumus mortis:
conformes & resurrectionis crimus.

Expanded text:
positus est in ruinam, et in resurpositus est in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. Me oportet primum cadere, et cum cecidero, postea bene surgere, ne Salvator mihi fuerit causa malae ruinae. Sed propterea cadere me fecit ut consurgam, et multo mihi ruina utilior fuerit, quam illud tempus quo ante videbar stare. Stabam enim in peccato, tempore quo peccato vivebam. Et quia peccato stabam prius, mihi utilitas fuit ut caderem, et peccato morerer. Denique et sancti prophetae quando augustius aliquid contemplabantur, cadebant in faciem suam. Propterea autem cadebant ut peccata plenius per ruinam purgarentur. Hoc ipsum et Salvator tibi primum concedit ut corruas. Ethnicus eras? cadat in te ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc resurgere et dicere: Si commortui sumus, et convivemus: et si conformes facti sumus mortis, conformes et resurrectionis erimus .
Abbreviated transcription (Latin):
contra dicetur. Et tuam ipsius
animam pertransibit gladius : ut
reuelentur ex multis cordibus co-¬
gitationes. Quomodo saluator
dicere in ruinam eũ urnisse in-¬
fidelium: & in tesurrectionem
credentiũ. Qui uero curiosus
interpres est: aicit nequaquam
eum cadere. qui ante non steterit.
Da mihi igitur qui fuerit ille qui
steterit. & incuius ruina saluator
adurnerit: nec non & eu qui con-¬
surgat. Nam utiq ille consurgit
qui ant̾e corrierat. Uidendũ
est itaq ne forte saluator non
aliis atq aliis in ruinam uenerit
ut qui non uidebant uideant . &
qui uidebant cȩci fiant. Est eñi
in nobis aliud quod uidebat pͥus.
& postea uidere desiuit. Et aliud
quod non uidebat. & postea expit
uidere. Uerbi gr̃a. Nolo uidere
illis oculis quibus antea non uidebã.
& qui mihi postea reserati sunt:
qũm post in obȩdrentiã & adam¬
& cuȩ oculi sunt aꝑti: dt quibus
superiore sermone tractauimus.
Nunc autẽ interprętandum quid
sibi uelit. hoc quod ait. Eicce hic

Expanded text:
m ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Quomodo Salvator dicere, in ruinam eum venisse infidelium, et in resurrectionem credentium. Qui vero curiosus interpres est, dicit, nequaquam eum cadere qui ante non steterit. Da mihi igitur, qui fuerit ille qui steterit, et in cujus ruinam Salvator advenerit, necnon et eum qui consurgat. Nam utique ille consurgit, qui antea corruerat. Videndum est utique, ne forte Salvator non aliis atque aliis in ruinam venerit ut qui non videbant videant, et qui videbant caeci fiant . Est enim in nobis quod videbat prius, et postea videre desivit: et aliud quod non videbat, et postea coepit videre. Verbi gratia: Volo videre illis oculis, quibus antea non videbam, et qui mihi postea reserati sunt, quet Evae oculi sunt aperti, de quibus superiori sermone tractavimus. Nunc autem interpretandum quid sibi velit hoc quod ait: Ecce hic
Abbreviated transcription (Latin):
Tam ab angelo quã amultitudine
celestis exeicitus. nec non & apas¬
toribus om̃ia quippe hȩc audientes.
uthe mentissime mnirabantur.
Deinde scriptura ait. B enedixit
eis symton: & dixit admariam
matrem eiꝰ. Eicce iste positus est
inruinam. & in resurrectioirem

Expanded text:
tam ab angelo quam a multitudine tam ab angelo quam a multitudine coelestis exercitus, necnon et a pastoribus. Omnia quippe haec audientes, vehementissime admirabantur. Deinde Scriptura ait: Benedixit eis Simeon, et dixit ad Mariam matrem ejus: Ecce iste positus est in ruinam et in resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
ruina facta.ẽ. & de hac ruma
dicitur. Ubicumq fuerit cadaut
illuc congregabuntur aquilae
Cad auer quippe. a ca su nomen ac
rit. Uruit ante destruere quod
in me malum fuit: ut illo destrus
& mortificato. consurgat in me
& uiuificetur id quod bonum. ẽ
ut consequamur in eo regnum
celorum Lucas scripsit : sp̃s scs
& natum fuerit scm: uocabitur
filius dĩ. Et qui manifeste nobis
nec de humano conceptus. ẽ. semis
iste patrem cius ioseph testatusd
diccus. Et erat pater illius & ma
ammirantes super his. quae
dicebantur de eo. Quae igiti
causa extitit: ut eũ qui pater ns
fuit. patrem. ec. niemoraret:
Qui simplici expositione contens
rem. Qui autẽ altius aliquis
inquirit : potest dicere qnͣm
generationis ordo adauia ad
ioseph usq deducitur. Ea
quia pater non fuerat saluatoris.
ut generationis ordo haberos locũ.
pater appellatus est dñi. Amini
rabantur pater illius & mater
supbis: quae dicebantur de eo.

Expanded text:
ruina facta est. Et de hac ruina ruina facta est. Et de hac ruina dicitur: Ubicumque erit cadaver, illic congregabuntur aquilae . Cadaver quippe a casu nomen accrit. Venit ante destin me malum fuit, ut, illo destructo et mortificato, consurgat in me, et vivificetur id quod bonum est, ut consequamur in eo regnum coelorum. Lucas scripsit: Spiritus s natum fuerit sanctum, vocabitur Filius Dei . Et qui manifeste nobis Jesus, nec de humano conceptus est semine, iste patrem ejus in Jerusalem Joseph testatus est, dicens: Et erat pater ejus et mater admirantes super his quae dicebantur de eo. Quae igitur causa exstitit ut eum qui pater non fuit, patrem esse memoraret? Qui simplici expositione contentutorem. Qui autem altius aliquid inquirit, potest dicere: Quoniam generationis ordo a David ad Joseph usque deducitur, ne quia pater non fuit Salvatoris, ut generationis ordo haberet locum, pater appellatus est Domini. Admirabantur igitur pater illius et mater super his quae dicebantur de eo
Abbreviated transcription (Latin):
consplermus : oculus seđm sensum
carnis : dequo scriptitra ait frustra
incedens & inflatus sensu carnis.
Qui habrmus alium contrarium
meliorem & diuina saprentem.
qui quia cȩcus in nobis erat. uenit
iħs ut faceret eum uidere: ut qui
non uidebant uiderent: qui autẽ
uidebant cȩei fierent. Iuxta hunc
sensum. & hoc quod nunc habrinus
inmanibus intelligendun. ecce
iste positus est in ruinam. & in
resurrectiontin multorũ in ifrł.
Habeo aliquid in me quod mabestat:
& peccati suꝑbia se crigit. Hoc
cadat: hoc subruatur. Quod si
etciderit id quod ante corruerat:
surgens stabit: interior homo
nieus quondã iactbat clisus: et
oxttrior stabat erectus. Antequ̾a
erederẽ in iħu bonum in me
iacebat: malum stabat. Postquoti
ilbe uenit: tunc quod in me malũ
circum ferentes. Et illud. Mor¬
tificate membra ur̃a suꝑ terrams
fornicationem: in munditiam:
luxurian: idolatriam: ur neficia
& cꝑtera. Horũ om̃ium utilis

Expanded text:
conspicimus, oculus secundum sensum conspicimus, oculus secundum sensum carnis, de quo Scriptura dicit: Frustra incedis inflatus sensu carnis . Cui habemus alium contrarium meliorem, et divina sapientem: qui quia caecus in nobis erat, venit Jesus ut faceret eum videre, ut qui non videbant, viderent, qui autem videbant, caeci fierent. Juxta hunc ergo sensum, et hoc quod nunc habemus in manibus est intelligendum: Ecce iste positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum iHabeo aliquid in me quod male stat et peccati superbia se erigit? hoc cadat, hoc subruatur. Quod si ceciderit id quod ante corsurgens stabit. Interior homo meus quondam jacebat elisus, et exterior stabat erectus. Antequam crederem in Jesum, bonum in me acebat, malum stabat. Postquam ille venit, tunc quod in me malum circumferentes. Et illud: Mortificate membra vestra super terram, fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam, veneficia , et caetera. Horum omnium utilis
Abbreviated transcription (Latin):
portemus & imagitiem cȩlestis.
Scd̾m hunc sensum intelligitur &r
illud. inudiciũ ego ueni in mundũ
istum: ut qui non uident uideant:
& qui uident cęci fiant. Habrintis
in nobis om̃s homines. & aspectũ
& cȩcitatem. Adam & tudebat. &
non uidebat. Ei quoq antequam
aperrrentur oculi eius. uidisse de¬
scribitur. Uidit inquit mulier
ligirum quia bonum ad comedendũ
& optimum oculis ad uidendum: &
tollens de fructa ligni conredit. &
dedit uito suo & comedit. Igitur
non erant cꝑ̧ci: sed uidebant. Deinde
sequitur. Et aꝑti sunt oculi eorũ.
Ei rgo ceci futrant nec uidebant: quo¬
rum oculi postea sunt aꝑti. Sed qui
btut ante uiderant. postquam man.¬
datum dñi prȩter gressi sunt. cȩperẽ
uidere male: & aspectum obędientiȩ
sub repente delicto. postea ꝑdidert᷑.
Etgo sic intelligo. & illud quod dicit
dñs. Quis fecit mutũ & surdum.
uidentem & cx̧cũ: non ne ego dñs ds.
Est oculus corporis quo terrena ista

Expanded text:
portemus et imaginem coelestis . portemus et imaginem coelestis . Secundum hunc sensum intelligitur et illud: In judicium ego veni in mundum istum, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant. Habemus in nobis omnes homines et aspectum et caecitatem. Adam videbat, et non videbat. Eva quoque antequam aperirentur oculi ejus, vidisse describitur. Vidit, inquit, mulier lignum quia bonum erat ad comedendum, et optimum oculis ad vescendum, et tollens de fructu ligni comedit, et dedit viro suo, et comederunt . Igitur non erant caeci, sed videbant. Deinde sequitur: Et aperti sunt oculi eorum, ergo caeci fuerant, et non videbant, quorum oculi postea sunt aperti? Sed qui bene ante viderant, postquam mandatum Domini transgressi sunt, coeperunt videre male, et aspectum obedientiae subripiente delicto, postea perdiderunt. Ego sic intelligo et illud quod dicit Dominus: Quis fecit mutum et surdum, videntem et caecum? Nonne ego Dominus Deus ? Est oculus co
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomodo iustum erit quando
quid in euuangelio tale repperitur
ad allegorias. & nouas intellegen-¬
tias confugere : quando uero inueteri
instrumento. statim accusare. et
nullam explanationem quamuis
ꝓbabilis sit recipere. Sed et hoc
quod sequitur In iudicium ego utni
in mundũ istũ. ut non uidentes
uidrant. & qui uident cȩci fiant.
quauis quȩrant ut edisstrant: implere
non poterunt. Ego urro qui opto
esse ȩcclesiasticus. & nonabheresiarhe
aliquo. sed axp̃i uocabrila nuncupari.
& habere nomen quod benedicitur
super terrã. & cripio tam opere qu̾a
sensu. & esse & dici xp̃ianus: ęqualẽ
& in uetere & in noua lege quȩro
rationem. Lioquitur ds. ego in ter-
ficiam. libenter habeo ut interficiat.
Quando enim uetus in me homo est.
& uiuo ad huc quasi homo: cupio
ut occidat in me ds̃ urterẽ homine:
& uiui ficet me exmortuis. Prius
enim ait. homo deterra terrenus:
secundus homo de cęlo cęlestis.
Sicut portauimus imagine̾ terreni:

Expanded text:
Et quomodo justum erit quando Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad allegorias et novas intelligentias confugere: quando vero in veteri Instrumento, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipere? Sed et hoc quod sequitur: In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et qui vident caeci fiant, quamvis quaerant ut edisserant, implere non poterunt. Ego vero quia opto esse Ecclesiasticus, et non ab haeresiarcha aliquo, sed a Christi vocabulo nuncupari, et habere nomen quod benedicitur super terram, et cupio tam opere quam sensu et esse et dici Christianus, aequalem et in veteri et in nova Lege quaero rationem. Loquitficiam. Libenter habeo ut interficiar. Quando enim vetus in me homo est, et vivo adhuc quasi homo, cupio ut occidat in me Deus veterem hominem, et vivificet me ex mortuis. Primus enim, ait, homo de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis. Sicut portavimus imaginem terreni,
Abbreviated transcription (Latin):
unt ꝑcutiam : & audire contemp¬¬
nunt & ego sanabo. Istius modi
occasionibus creatorẽ calumpni-¬
antur. Igitur antequã inter¬
prȩter quem sensum habtant.
ego interficiam & uruificabo.
ꝑcutiam & sanabo. opponam cis
testimonium cuuangelii: dicãq
ad uersum hereticos. Innumera¬
biles quippe hereses sunt. quae
euuangelium scđm lucã recipiuds.
Si propterca cruentus & tantum
iudex & crudelis. ẽ. conditor.
quia dicit ego interficiam & uiui-¬
ficabo. percuitiam & sanabo. mani¬
festissimum. ẽ. & iħm ipsrus esse
filium: eadem siquidem de eo scripta
sunt. Eicce hic positus est in ruinã.
& in refurrectionẽ multorũ in isrł.
Non in resurrectionẽ tantũ: sed in
ruinam. Si malum est interficere:
malum sit. & in ruinam uenire.
Quid respondebunt: U trumne
recedent acultu eius: An quȩre&
aliquam interprȩtationẽ. & ad trõ.¬
pologias confugient: ut quod in
ruinam uenerit. benignitatem
magis quam austeritatem sonet:

Expanded text:
unt percutiam, et audire contemunt percutiam, et audire contemnunt et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpreter quem sensum habeant, ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimoniam Evangelii, dicamque adversum haereticos. Innumerabiles quippe haereses sunt quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruentus et tantum judex, et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, manifestissimum est et Jesum ipsius esse Filium. Eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est intemalum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet?
Abbreviated transcription (Latin):
positus est in ruinam. & in resi¬
rectione multorũ in isrł:. Hui
simile & in euuangelio seđm
iohannem scriptum repperi.
in iudicium ego in mundum
istum ueni. ut qui ñ uident
uidtant: & qui uident caeci
fiant. Quomodo ergo iniudic¬
urenit. ut non uidentes denas¬
onibus uiderent: & qui prius uĩde¬
bant de ⁊ frahel cȩci frerent: sic utuit
in ruinam & resurrectionẽ multoruã.
Inaduentu en̾i dñi saluatoris qui:
prius steterant. corruerunt: & qui
ceciderant surrexerunt. Una hȩc
est interprȩtatio. de eo quod dictũ
est. Ecce iste positus est in ruinã.
& in resurrectionem multorũ in
isrł. Est autꝰ & altius quod intel¬¬
legendum ad uersus eos. uel maxime
qui contra conditorẽ latrant: & hinc
inde de urteri testamento quae¬
gantes simplicͥum corda deciprunt.
uidete qualis sit. Eigo inquit oc-¬
cidam & ego uiuificabo: ꝑcutiam
& sanabo. & non est qui eruat de
manibus meis. Audiunt occidã.
& non audiunt uiuificabo. Auda¬

Expanded text:
positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel? Huic quid simile in Evangelio secundum Joannem scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel, caeci fierent? sic venit in ruinam et in resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una est haec interpretatio de eo quod dictum est: Ecce iste positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de Veteri Testamento testgantes, simplicium corda decipiunt. videte qualis sit: Ego, inquit, occidam et vivificabo, percutiam et ego sanabo, et non est qui se eruat de manibus meis . Audiunt occidam, et non audiunt vivificabo; audi
Abbreviated transcription (Latin):
meris diuina inte pietate conlatis.
elige quod libuerit unum: huic
tuum conpensari totͣu non poterit
meritum. Cȩteru optunditur
stnsus. confunditirr animus. sp̃s
ꝑturbatur. Ab homine dinoscitur.
nec humana poterunt pensari ob¬
ficia. Et tamen de illo loquimͣ.
qui fenret peccare non patitur.
qui iudicrum suę mentis ex ani¬
nans contendit ut placeat: ut

Expanded text:
meris divina in te pietate collatis meris divina in te pietate collatis elige quod libuerit unum, huic tuum compensari totum non poterit meritum. Caeterum obtunditur sensus, confunditur animus, spiritus perturbatur, ut ab homine Deus noscatur, nec humana poterunt pensari obpares, et tamen de illo loquimur qui semet peccare non patitur, qui judicium suae mentis examinans, contendit ut placeat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
pungitur: quia ꝑ in mensitatem
rerum id ip̃sum quod cupimus
explicare non datur. Quid ret¬
buam inquit dño. de omnib qus̨
mihi retribuit: Querit ꝓphta
scissimus quibus meritis benefia
diuina conpenset: quo famulato
genere munera ꝑcepta cosquit
quibus obsequus tantis possit me¬
ntribus respondere. quo senuita
genere innunrra debtat dona a
infinita brneficiorum gentia
comparare. Sit lie& ex cellas
hominum meritũ. sit naturas
iura conseruans. sit legum iussis
optemperans. impleat fidem. iusti¬
titiam tentat. uistutes extrceat.
dampnet uitia. peccata repellat.
btat: siquid gesserit parum est.
quicquid fecerit minus. Om̃e
cni meritum breue est: compara¬
tiont donorum. Numera benefi¬
cia si poteris: & tunc considera
quod mereris. Cum beneficris
celestibus. tua facta ꝑpende. cum
diuinis muneribus actus ꝓprios
meditare. Nec dignum te iridi¬
cabis eo quo frueris. si intellegas qͦđ
mtrtris. Igitur de beneficiis innu-¬

Expanded text:
pungitur, quia per immensitatem pungitur, quia per immensitatem rerum idipsum quod cupimus explicare non datur. Quid retribuam, inquit, Domino pro omnibus quae mihi retribuit ? Quaerit Propheta sanctissimus quibus meritis beneficia divina compenset, quo famulatus genere munera percepta coaequet, quibus obsequiis tantis possit muneribus respondere, quo servitutis genere innumera debeat dona et infinita beneficiorum genera comparare. Sit licet excellens hominum meritum, sit naturae jura conservans, sit legum jussis obtemperans, impleat fidem, justitiam teneat, virtutes exerceat, damnet vitia, peccata repellat, beat, quidquid gesserit parum est, quidquid fecerit, minus. Omne enim meritum breve est comparatione donorum. Numera beneficia, si potes, et tunc considera quod mereris. Cum beneficiis coelestibus tua facta perpende, cum divinis muneribus actus proprios meditare, nec dignum te judicabis eo quod fueris, si intelligas quod mereris. Igitur de beneficiis innu
Abbreviated transcription (Latin):
aequare non posse. Neq en inti
brneficia ab eo prestita atq conliti
uel modum poterunt habere uel
numerũ: certe nec terminum:
quippe cum nec sensus ad inuis.¬
tigandum sufficiat. nec screntia
suppetat ad laudandum. In men¬
sitas enim beneficiorũ superat cogi¬
tationes sensuum: & innumera
multitudo donorũ uincit uolu¬
bilitatem uerborũ. Nec si totum
uitȩ tempus oris obsequia occu¬
pent. laudes teneant. gratiarũ
actiores insistant. poteris pensare
quod debes. Quare danda nobs
est opera. ut totis urribus deuotio
meitts indiuina obsequia exeratin
& laudum glorias os nt̃m ꝑ omne
tempus frequentare cogatur. non
quo in istis debita conperisentur.
sed ut nr̃ȩ deuotionis uoluntas hs
conatibus dinoscatur : ut quicqui
fragilitas detrahit ad conplendu
hoc deuotio conferat ad promera.¬
dum. ut iam quia uis non quia
perficis expungaris: nec quia de.¬
bita conpensas. sed quia parere
desideras. Uelle cnim ipsum ex¬

Expanded text:
aequare non posse. Neque enim aequare non posse. Neque enim beneficia ab eo praestita atque collata, vel modum poterunt habere, vel numerum, certe nec terminum, quippe cum nec sensus ad investigandum sufficiat, nec scientia suppetat ad laudandum: immensitas enim beneficiorum superat cogitationes sensuum, et innumera multitudo donorum vincit volubilitatem verborum. Nec si totum vitae tempus oris obsequia occupent, laudes teneant, gratiarum actiones insistant, poteris pensare quod debes. Qua in re danda nobis est opera, ut totis viribus devotio mentis in divina obsequia exeratur, et laudum glorias os nostrum per omne tempus frequentare cogatur, non quo in istis debita compensentur, sed ut nostrae devotionis voluntas his conatibus dignoscatur, ut quidquid fragilitas detrahit ad complendum, hoc devotio conferat ad promerendum, ut jam quia vis, non quia perficis expungaris, nec quia debita compensas, sed quia parere desideras. Velle enim ipsum ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuertere necessaria deuegare.
rerum dñs prȩcepisset: & creatura
cuncta uiduata. homine remane.¬
ret: nec qui contempneret ulte.¬
rius ess&. quia contemptor homo.
digne ac merito interiret. Deniq
quisq talis es qui in hoc conteptu
consistis. qui creaturę imperas. &
creatori non seruis. qui dominatũ
exerces. & dñm non agnoscis. time
añm pacientem: ne seuerũ sentias
indieem. Corrigat te dilatio
differentis: ne censura puniat
uindicantis. Facile en̾i obsequio
tuo facies dm̃ propitiũ : si conutrꝰ-¬
sus iam mutaueris uitium. Usura¬
tum enim redditur: quicquid di-¬
latione temporis feritrat᷑. necesse
iam poterit inpunitum. cui mora
temporis non potuit dare reme¬
dium. Quid retribuam dño : Si
humana condicio genitori quid
debeat noscat. atq eius beue¬
ficiorum innumerã multitudi.¬
nem momentis om̃ibus retrac¬
tando intellegat: inurniet suȩ
seruitutis obsequia. continuis
laudibus. iugi gratulatiore

Expanded text:
pervertere, necessaria denegare pervertere, necessaria denegare rerum Dominus praecepisset, creatura cuncta viduata homine remaneret, nec qui contemneret ulterius esset, quia contemptor homo digne ac merito interiret. Denique quisquis talis es, qui in hoc contemptu consistis, qui creaturae imperas et Creatori non servis, qui dominatum exerces et Dominum non agnoscis, time Dominum patientem, ne severum sentias judicem. Corrigat te dilatio differentis, ne censura puniat judicantis. Facile enim obsequio tuo facies Deum propitium, si conversus jam mutaveris vitium. Usurarum enim redditur quidquid dilatione temporis feneratur: nec esse jam poterit impunitum, cui mora temporis non potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debeat, noscat, atque si ejus beneficiorum innumeram multitudinem momentis omnibus tractando intelligat, inveniet suae servitutis obsequia continuis laudibus jugi gratulatione
Abbreviated transcription (Latin):
merositas temporũ dinoscature.
& post diurnum laborem requies
miseris mortalibus prębeatur.
Tempora alternis uicibus inmu-¬
tantur. frondescunt siluae: amȩ.¬
nantut campi: prata uitescunt.
animantia cuncta diuersis usibus
procreata. ed unt fętus : parent
imperio : obsequia seruant. scatent
fontes: amnes pluunt: institutis
terminis maria coereentur.
Gaudet post hiemem uerna tem¬
peries: aestatis flagrantia. de¬
quoquit messes: auctumnitas
temulenta suas exhibet ubertates.
Hieme maritantur imbrib tertę:
suis institutis cuncta descrurunt.
solus homo dõ non seruit. Quid
si tibi uniuersa natura constan¬
ter ediceret. ego tibi ad ño rerũ
parere precepta sum.: ego crrea
te iussa implere: instituta
seruare: nascentia cuncta tri¬
butre genitoris imperio iussa sũ.
Deniq pareo. optempero. seruio.
& te mutato non mutorꝰ. Pa reo
inquam rebelli: optempero ꝓcaci:
deseruio contẽptori. Ceterum si
mihi iustituta mutare. iussa

Expanded text:
merositas temporum dignoscatur, merositas temporum dignoscatur, et post diurnum laborem requies miseris mortalibus praebeatur. Tempora alternis vicibus immutantur, frondescunt silvae, amoenantur campi, prata virescunt, animantia cuncta diversis usibus procreata edunt fetus, parent imperio, obsequia servant, scatent fontes, omnes fluunt, institutis terminis maria coercentur. Gaudet post hiemem verna temperies, aestatis flagrantia decoquit messes, autumnitas temulenta suas exhibet ubertates: hieme macerantur imbribus terrae: suis institutis cuncta deserviunt, solus homo Deo non servit. Quid si tibi universa natura constanter ediceret. Ego tibi a Domino rerum parere praecepta sum; ego circa te jussa implere, instituta servare, nascentia cuncta tribuere genitoris imperio jussa sum: denique pareo, obtempero, servio, et te mutato non mutor. Pareo, inquam, rebelli, obtempero procaci, deservio contemptori. Caeterum si mihi instituta mutare, jussa
Abbreviated transcription (Latin):
qui obȩdrendo uiutre potuiss&.
nde potestatem concessam dum
incontemptum ꝓtulit. & uitȩ
pnuilegium ꝑdidit: & mortis
sibi sententia adquisiuit. Eit
tamen creatirra adhuc eiꝰ seruat
imperium: lie& ipse creatori
suum denegarit obsequium.
Unde appat& quid suę felicitati
detraxerit: cum peccatorum
merita. eius statum ad huc mu-¬
tare non possint. Gtauaris
homo in isto grauaris: & in exeu.¬
sabili pena adstringeris. Con¬
tempnis creatorem: & eiꝰ imptras
creaturȩ. Despicis dñm: & de
Beneficiis dei perfrutris: & crus
potentiam non extimescis. Et
cum tibi per cum cuncta defer-¬
uiant: solus illi ipse non seruis
crimen incurris: dum nec pro
conditione ut seruus obsequeris:
nec pro potestate data dño fa.¬
mulatis. Tibi eglum in die lucis
splendore uestitur: & solis fulgorib
decoratur. In nocte clarissimo
lunȩ speculo & asttoruã fulgore
uario polus ipse lustratur: ut
diti noctisq uicissitudine & rru¬

Expanded text:
qui obediendo vivere posset. qui obediendo vivere posset. Unde potestatem concessam dum in contemptum protulit, et vitae privilegium perdidit, et mortis sibi sententiam acquisivit. Et tamen adhuc creatura ejus servat imperium, licet ipse Creatori suo denegaret obsequium. Unde apparet quid suae felicitati detraxerit, cum peccatorum merita ejus statum adhuc mutare non possunt. Gravaris, homo, juste gravaris, et inexcusabili poena astringeris. Contemnis Creatorem, et ejus imperas creaturae. Despicis Dominum, et de Beneficiis Dei perfrueris, et ejus potentiam non extimescis. Et cum tibi per eum cuncta deserviant, solus ipse illi non servis. crimen incurris, dum nec pro conditione ut servus obsequeris, nec pro potestate data Domino famularis. Tibi coelum in die lucis splendore vestitur et solis fulgoribus decoratur, in nocte clarissimo lunae speculo et astrorum fulgore vario polus ipse illustratur, ut diei noctisque vicissitudine et nu
Abbreviated transcription (Latin):
primas bomo. toti prx¬
LAIUS EST CREATURE
IONITAS NU¬
manȩ originis facibe ag.¬
noscitur: considtrata sub.¬
iii. limitate auctoris. Nec en̾i facile
poterat esse uelleue: quod manus
sacra confinxit. & cȩlestis flatus
inuitalem substantiã animauit:
maxime cum idem artifex ds̃
potestatem suam in om̃em fabrica
eidem homini fuerat traditurus.
ut quem scđm prȩsidem post se
facere disponebat. cundem facer&
plenũ atq perfectũ. habentem
in sese & dignitatem qua prȩcel.¬
leret. & potestatẽ qua cunctis
animantibus imperaret: soli
serurens illi a quo ercuncta fure.¬
rant subiugata: ut impetaret
mundo. feruiret dõ: creatorem
susciperet. ercaturã sibi parere
compelleret. tantumq dicionis
scse dño debere perspiceret.
quantum ipse acreatura exiger&:
habens in propria potestate. &
obȩdientiam & contemptum:
obȩdientiam : qua uiueret. con¬
temptum: quo digne ꝓmeritis
interiret. Unde effectum est.
ut contẽpnendo mortẽ inci der&e:

Expanded text:
primus homo toti praelatus sit creaturae. Dignitas humanae originis facile agnoscitur, considerata sublimitate auctoris. Neque enim facile poterat esse vel leve quod manus sacra confinxit et coelestis manus in vitalem substantiam animavit, maxime cum idem artifex Deus potestatem suam in omnem fabricam eidem homini fuerat traditurus, ut quem secundum praesidem post se facere disponebat, eumdem faceret plenum atque perfectum, habentem in se et dignitatem qua praecelleret, et potestatem qua cunctis animantibus imperaret, soli serviens illi a quo ei cuncta fuerant subjugata, ut imperaret mundo, serviret Deo, Creatorem suspiceret, creaturam sibi parere compelleret, tantumque ditionis sese Domino debere prospiceret, quantum ipse a creatura exigeret, habens in propria potestate et obedientiam et contemptum, obedientiam qua viveret, contemptum quo digne pro meritis interiret. Unde effectum est ut contemnendo in mortem incideret,
Abbreviated transcription (Latin):
uident sed magnum diuinitate
intelligunt excipiunt. illam
profecto populi iudeorũ synagos
figurate denuntiant: quae longa
in carnationis eius expectatione
adutnit & piarũ ulnis actionum
& fidei non fictȩ uocibus exaltast
ac magnificare studuit: acclamas
illi & dicens. Dirige me inuesi
ocu it: qui utriusq redemptor
a parebat. Magno sane metu
sts nti audienda sunt utrba quib
iden symeon de dño prophetans
matrem eius alloquitur. Ei cce
positus est hic in ruinam & resur¬
sectionem multorũ in isrł.: & in
signum cui contradicctur. Et tuã

Expanded text:
vident, sed magnum divinitate vident, sed magnum divinitate intelligunt, excipiunt, illam profecto populi Judaeorum synagogam figurate denuntiant, quae longa incarnationis ejus exspectatione advenit, et piarum ulnis actionum, et fidei non fictae vocibus exaltare ac magnificare studuit, acclamans illi et dicens: Dirige me in verioccurrerit, qui utriusque redemptor apparebat. Magno sane metu, fratres mei, audienda sunt verba quibus idem Simeon de Domino prophetans matrem ejus alloquitur: Ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum
Abbreviated transcription (Latin):
quia & ipse iam iuuenis prius
omnem carnis corruptionr̾ mon¬
endo ac resurgendo calcauit: ac
deinde in terpositis diebus cum
ipsa carne ian mortali qua pro
nr̃a salute hostiam dõ fecerat.
ad gaudia suꝑnę ciuitatis ascen
Et unusquisq nr̃m prius aquabas¬
tismi apeccatis om̃ibus quasiue
circumcisione purgatur. ac sic
proficiente gr̃a nouȩ lucis ad¬
altare scm salutari hostia domi¬
nici corporis & sanguinis const¬
crandus ingreditur. Nam & ipsi
singulariter̃ simplex & casta nr
saluatoris humanitas quae oblat
est patri pronobis. non in congro
ꝑ immolationem columbȩ siue
turturis potest figuraliter &x¬
primi. Sed et om̃is in fine mund
eccłã primo cõmuni resurredt¬
one cunctam terrenȩ labem mon¬
talitatis & corruptionis ouet
ac deinceps in regnũ etolestis
hicrłm bonorũ uictimis optrũ
dño cõmendata transferetur.
Quod autem syneon & anna pti¬
uectȩ uidelicoe actatis uir et
femina de uotis confessionum offi¬
ciis dnm̃ quem corpore paruum

Expanded text:
quia et ipse jam juvenis prius omnem carnis corruptionem moriendo ac resurgendo calcavit; ac deinde interpositis diebus cum ipsa carne jam immortali, quam pro nostra salute hostiam Deo fecerat, ad gaudia supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circumcisione purgatur, ac sic proficiente gratia noaltare sanctum salutari hostia Dominici corporis et sanguinis consecrandus ingreditur. Nam et ipsa singulariter simplex et casta nostri Salvatoris humanitas, quae oblata est Deo Patri pro nobis, non incongrue per immolationem columbae sive turturis potest figuraliter exprimi. Sed et omnis in fine mundi Ecclesia primo communi resurrectione cunctam terrenae labem mortalitatis et corruptionis exuet, ac deinceps in regnum coelestis Hierusalem bonorum victimis operum Domino commendata transferetur. Quod autem Simeon et Anna, provectae videlicet aetatis vir et femina, devotis confessionum officiis Dominum, quem corpore parvum
Abbreviated transcription (Latin):
tui columbarũ. Genas quippe ut
turturis habet: quae ab om̃i in pu-¬
dicitiae peste castam se custodit
& inmunem. Oculos habet colũ  s̃¬
barũ: quae nulli nocere deside¬
rans. & iam inimicos simplici
amore contuetur. Sed utraq
auis memorata. quia gemitum
ꝓcantu edere sol&: sco̾rũ in hoc
scło designat ploratũ. de quo dñs
memorat dicens. Amen amen
dico uobis. quia plorabitis & fle¬
bitis uos mundus autẽ gaudebit.
uos autẽ contristabimini: sed
tristitia itr̃a uertetur ingaudiuͦ.
Et rursus. Beati lugentes: qnͣm
turtur & columba dño offerunt᷑
in hostiam: quia nimirã simplex
& pudica fidelium conuersatio.
gratum est illi sacrificium iustitię:
quia qui laborat ingemitu suo.
qui lacrimis stratum sutim sins¬
gulas noctes abluit: accxptissima
consurtudinem gemendi pręsentes
scõrũ luctus & desideria fuperna
designat: hoc tamen differunt.
quod turtur soliuagus. columba
autẽ gregatim gemere consue.¬

Expanded text:
tui columbarum ; genas quippe ut tui columbarum ; genas quippe ut turturis habet anima quae ab omni impudicitiae peste castam se custodit et immunem; oculos habet columbarum, quae, nulli nocere desiderans, etiam inimicos simplici amore contuetur. Sed et utraque avis memorata, quia gemitum cantu edere solet, sanctorum in hoc saeculo designat ploratum, de quo Dominus memorat, dicens: Amen, amen, dico vobis, quia plorabitis et flebitis vos, mundus autem gaudebit: vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium . Et rursus: Beati lugentes Al., turtur et columba Domino offeruntur in hostiam: quia nimirum simplex et pudica fidelium conversatio gratum est illi sacrificium justitiae: quia qui laborat in gemitu suo, qui lacrymis stratum suum singulas per noctes abluit, acceptissimamconsuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc tamen differunt quod turtur solivagus, columba autem gregatim gemere consue
Abbreviated transcription (Latin):
offerrent: qui uero non sufficer&
ad offerendum agnũ duos iam
turtures uel columbȩ pullos
memor salutis. non solum homo
fieri cum ds̃ esset. sed &iam cum
diues esset pauiper fieri dignatus
est pro nobis: ut nos sua pauper¬
tate simul & humanitate diui¬
tiarũ & diuinitatis suae donaroc
esse particrpes. Sed libet pau-¬
lisper intutri. cur hae maxime
uolucres in hostiam dño iubrrent᷑
offerti. Nam & abraham patri.¬
archa tanto ante legem tempore
has inholocaustũ dñi legitur
obtulisse: & inplerisq legis cȩri¬
moniis qui mundandus ess& ꝑ
has iubebatur mundari. Qo¬
lumba ergo simplicitatẽ: turtur
indicat castitatem. quia et co¬
lumba simplicitatis. & castitatis
amator est turtur. ita ut si con¬
uigem casu perdiderit. non aliã
ultra querere curet. Unde in
landibus ȩccłae loquitur dñs.
Pulchre sunt gene tuȩ. sicut tur.¬
tutis. Et iterũ. Ecce tu pulchra
es amica mea: ecce tu pulchra: oculi

Expanded text:
offerret; qui vero non sufficeret offerret; qui vero non sufficeret ad offerendum agnum, duos jam turtures, vel duos columbae pullos memor salutis, non solum homo fieri, cum Deus esset, sed etiam cum dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis, ut nos sua paupertate, simul et humanitate divitiarum, et divinitatis suae donaret esse participes. Sed libet paulisper intueri cur hae maxime volucres in hostiam Domini jubentur offerri. Nam et Abraham patriarcha tanto ante legem tempore has in holocaustum Domino legitur obtulisse, et in plerisque legis caeremoniis, qui mundandus esset, per has jubebatur mundari. Columba ergo simplicitatem, turtur indicat castitatem; quia et columba simplicitatis, et castitatis amator est turtur, ita ut si conjugem casu perdiderit, non aliam ultra quaerere curet. Unde in laudibus Ecclesiae loquitur Dominus: Pulchrae sunt genae tuae, sicut turturis . Et iterum: Ecce tu pulches, amica mea, ecce tu pulchra es, oculi
Abbreviated transcription (Latin):
dam decerni. & per longa tempora
simul cum prole quã genuisset
oblatis uictimis debere mundari.
patet profecto quia illam quȩ sine
uirili susceptione seminis uirgo
peperit una cum filio qui natus
est ei. neq inmundam describat.
neq phostias salutares doceat c̾e
mundandam: sed sicuit dñs ac sal¬
uator nrͣ qui diuinitatis begem
dedit apparens in homine fieri
uoluit sub bege ut eos qui sub
lege erant redimeret. ut adop¬¬
tionem filioram reciperemus:
ita &iam beata genitrix illius
quae singulari priuilegio supta
legem fuit. pto ostendendo tam̃
humilitatis exemplo. legalibus
subdi non refug̾it institutis: iuxta
illud uiri sapientis. Quanto magnꝰ
es. humilia te in om̃ibus. Et ut
darẽt inquit hostiam scđm quod
dictum est in lege dñi: par tur¬
tirum. aut duos pullos colu̾barũ.
Hostia hȩc. pauptrum erat. Prȩce¬
pit quippe dñs in lege. ut qui
possent agnu̾ pto filio uel filia.
simul & turturem siue columbã

Expanded text:
dam decerni, et per longa tempora dam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset oblatis victimis debere mundari, patet profecto quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum Filio qui natus est ei, neque immundam describat, neque per hostias salutares doceat esse mundandam. Sed sicut Dominus ac Salvator noster, qui divinitatis legem dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit, hostiam secundum quod dictum est in lege Domini, Par turturum, aut duos pullos columbarum. Hostia haec pauperum erat. Praecepit quippe Dominus in lege ut qui posset, agnum pro filio vel filia, simul et turturem sive columbam
Abbreviated transcription (Latin):
fantulum nomenq aptaret
Sande &ciã alios triginta tres dies ab
ingressu templĩ ae urri thoro absti.¬
nert: donec quadragesimo nati.¬
uitatis die. filium cum hostiis ad
templum dñi deferret. Primo
genitũ autẽ om̃e masculini sexus
sem dño uocari. catq ideo munda
queq offerri dõ. inmunda autem
mundis mutari uel occidi: & ho-¬
minis primogenitum. quinq
siclis argenti debtre redimi.
s aute feminam peperiss&s intilitr.
inmunda fueri iussa est quattuor¬
decim ditbus. & sexaginta & sex
ditbus aliis atempli ingressu
suspendi: donec octogesimo natiui.¬
tatis die quȩ dies purgationis cius
uocabatur. illo se suamq sobobem
hostuis seĩficatura utnit&: ac sic̾
demum ad thorum uiri libera tedire
gentius uerba legis quae proposu¬
imus & uidebimus apertissime
quam bratissima dĩ genitrix et
ꝑpetua urrgo maria simul cum
filio quem genuit ab omi futrit
legis subiectione librrrima. Cum
enim dicat lex mulierem quae sus-¬
cepto semine peperisset in mun¬¬

Expanded text:
fantulum, nomenque aptaret: deinde etiam alios triginta tres dies ab ingressu templi ac viri toro abstineret, donec quadragesimo nativitatis die filium cum hostiis ad templum Dgenitum autem omnem masculini sexus, sanctum Domino vocari, atque ideo munda quaeque offerri Deo, immunda autem mundis mutari vel occidi; et hominis primogenitum quinque siclis argenti debere redimi. Si autem feminam peperisset mulier, immunda fieri jussa est quatuordecim diebus, et sexaginta sex aliis diebus a templi ingressu suspendi, donec octogesimo nativitatis die, quae dies purgationis ejus vocabatur, illa se suamque sobolem hostiis sanctificatura veniret, ac sic demum ad torum viri libera redire gentius verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim dicat lex, mulierem quae suscepto semine peperisset, immun
Abbreviated transcription (Latin):
uatoris nr̃i simul & intemerat
genitricis eius humilitate dediea
sacra euuangelii lectio designa
exponens cos qui legi nihil debee
implendis se legalib ꝑ om̃ia sub¬
didisse decretis. Sicut eni moli

Expanded text:
 simul et intemeratae genitricis ejus humilitate dedicatum sacra Evangelii lectio designat, exponens eos qui legi nihil debuerant, implendis se legalibus per omnia subdidisse decretis. Sicut enim modo
Abbreviated transcription (Latin):
sime incrpit quia differtur
a regno. quod est de altero turtu
siue pullo columbino holocausti
facere. Holo caustũ namq totun
incensum dicitur. Et holocausti
sc ipse dño facit. qui spretis omib
terrenis solo suꝑnę beatitudinis
desiderio aestuare solam hanc ptr
luctum ac lacrimas quȩrere dule
habet. Contem platur. & rnim
mens qui sint illi angelorua chon
quȩ tpsa socretas beatorũ spin¬
tium quac matestas aetrriae
uisionis dĩ: & amplius plangit
quam flebat prius cum mala ęͥni
metuebat. U tramq autͣ nostrac
conpunctionis hostiam gratantti
accipere dignetur: qui & ꝓpeccin
lugentibus atq afflictis dement
errata dimittit: & pro ingressu
uitȩ cęlestis tota mentis intentis
feruentes axternę suę uisionislua

Expanded text:
issime incipit, quia differtur issime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur. Et holocaustum se ipse Domino facit qui, spretis omnibus terrenis, solo supernae beatitudinis desiderio aestuare, solam hanc per luctum ac lacrymas quaerere dulce habet. Contemplatur etenim mens, qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas beatorum spirituum, quae majestas aeternae visionis Dei, et amplius plangit,quam flebat prius, cum mala aeterna metuebat. Utramque autem nostrae compunctionis hostiam gratanter accipere dignetur, qui et pro peccato lugentibus atque afflictis clementer errata dimittit: et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes aeternae suae visionis luce
Abbreviated transcription (Latin):
bundas aues dño offerri consueuisse
cognouimus. quibus nra sobrietas
simplicitas & conpunctio cordis
auctori nro semꝑ offerenda signa¬
tur: oportet intureri diligentius.
quia non frustra duo turtures aut
duo prilli columbȩ. & untis exhis
pro peccato. alter in holoc austum
offerti debere precipitur. Nuo
sunt nãq genera conpunctionis.
quibus semetipsos dño fideles in
ata cordis immolant. quia nimi.¬
rum sicut ex patrũ dictis accipi¬
mus. dm̃ sitiens anima prius
timore conpungitur: postea amo
Prius enim sese in lacrimis ad ficit
quia dum malorũ suorũ recoltt
pro his perpeti sirpplicia acterna
ꝑtimescit. quod est unum turtunꝰ
fiue pullũ columbę pro peccato
offerre. At dum longa merons
anxietate fuerit formido consupa
quȩdam iam deprȩsumptione
ueniȩ securitas nascitur. de in
amore cglestium gaudiorum
animus inflãmatur. Et qui
prius flebat ne duceretur ad sin¬
plicium. post modum flere amam¬

Expanded text:
bundas aves Domino offerri consuevisse bundas aves Domino offerri consuevisse cognovimus, quibus nostra sobrietas, simplicitas et compunctio cordis auctori nostro semper offerenda signat  Al., signatur, oportet intueri diligentius: quia non frustra duo turtures, aut duo pulli columbae, et unus ex his pro peccato, alter in holocaustum offerri debere praecipitur. Duo sunt namque genera compunctionis, quibus semetipsos Domino fideles in ara cordis immolant: quia nimirum, sicut ex Patrum dictis accepimus, Deum sitiens anima prius timore compungitur, postea amore. Prius enim sese in lacrymis afficit, quia dum malorum suorum recolit, pro his perpeti supplicia aeterna pertimescit, quod est unum turturem sive pullum columbae pro peccatis offerre; at dum longa moeroris anxietate fuerit formido consumpta, quaedam jam de praesumptione veniae securitas nascitur, et in amorem coelestium gaudiorum animus inflammatur. Et qui prius flebat ne duceretur ad supplicium, postmodum flere amar