comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consecrando benedictione. mouens ⁊ postu¬
lans ut his agendis suam presentiam
erhibeat. et ep̃os regniq sui principes
secum interesse faciat. Cui idem rex ad
alicuius ĩpedimentĩ intercesserit casus
tante festiuitati affuturum asserit. Ex
quo piomusso abbas letificatus reu̾tit᷑.
indeq pape coloniam agripinam cum
ĩperatore aduementi in apostolorum
petri et pauli natalicio sit obiius a quo
aduentus sui ad remense solum geren¬
darum q ibi rerum tempus et ordinem
ĩuestigat diligentius. Ille nero sibi noti¬
ficans pandit quomodo prius deliberas¬
set ut octana die ab ip̃ius sancti festim¬
tate que in kalendis octobris habetur
celeberrima illo ueniret. et ip̃ius mona¬
sterium dedicans. postea ibidem ex epĩs
gallie congregatam synodum celebra¬
ret. Qua sententia mutata ad eundẽ
locum in sollempuitate saucti michae¬
lis archangeli se uenturum. et in eccle¬
sia beate marie remis missaꝵ sacrai
eadem die memorat celebraturũ. festu

Expanded text:
consecrando benedictione, monens et postulans ut his agendis suam praesentiam exhibeat et episcopos regnique sui principes secum intereresse faciat. Cui idem rex ad alicujus impedimenti intercesserit casus, tantae festivitati adfuturum asserit. Ex quo promisso abbas laetificatus revertitur, indeque papae Coloniam-Agrippinam cum imperatore advenienti, in apostolorum Petri et Pauli natalitio fit obvius, a quo adventus sui ad Remense solum, gerendarumque ibi rerum tempus et ordinem investigat diligentius. Ille vero sibi notificans pandit quomodo prius deliberasset, ut octava die ab ipsius sancti festivitate, quae in Kalendis Octobris habetur celeberrima, illo veniret, et ipsius monasterium dedicans, postea ibidem ex episcopis Galliae congregatam synodum celebraret. Qua sententia mutata, ad eumdem locum in solemnitate sancti Michaelis archangeli se venturum et in ecclesia Beatae Mariae Remis missarum sacra in eadem die memorat celebraturum; festum
Abbreviated transcription (Latin):
marie illum comitatur cũ maxime
iubilationis gła. Illic uero ante sãcte
crucis et eiusdem dei gemtricis altaria
completa oratione. in archiepiscopali
aliquantulum resedit sede. archipresu¬
le Reniensi ad eius dexteram. treuerẽsi
autem Residente ad sinistram. Demde
ministris altaris preparatis quibusq
pro officiorum congruentia. et ip̃e sac¬
dotalib redimitus insignibus proces¬
sit ad missarum celebranda sollempnia
Quibus expletis et adstante populo.

Expanded text:
Mariae illum comitatur cum maximae Mariae illum comitatur cum maximae jubilationis gloria. Illic vero ante Sanctae crucis, et ejusdem Dei Genitricis altaria, completa oratione, in archiepiscopali aliquantulum resedit sede, archipraesule Remensi ad ejus dexteram, Trevirensi autem residente ad sinistram. Deinde ministris altaris praeparatis, quibusque pro officiorum congruentia, et ipse sacerdotalibus redimitus insignibus, processit ad missarum celebranda solemnia. Quibus expletis, et astante populo
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ergo dispositi papani aduenientem
suscipiunt. cui ecclesiam introcunti. Res¬
ponsorium. Letentur celi cum digna mo¬
dulatione concinunt. et dumi ante alta¬
re sancte crucis orat. alind responsoriũ
sũme trinitati. uidelicet concinentes fi¬
uiunt. Progresso autem eo usq ad al¬
tare sancti xpristofori et ante ueneran¬
di francorum apostoli sepulcrum oro¬
nem explente. iterum ymnum Te de¬
um laudamus consona uocum iuuilãt
uociferatione. Qui tandem in sede sibi
decenter apparata paululum residens.
adstantes letificauit benedictione apli¬
ca. et exinde egressus ab eisdem psallen¬
tium choris cum diuinis laudibus de¬
ducitur usq ad ciuitatis menia.
iũ remensis clerus cum archiepõ
suo. aliis qr quibusdam obina m
procedens ep̃is. ꝑspicue processionis
numerosos dispomt ordines in atuo
sancti dionisii martiris. ubi ad tanti
pontifics susceptionem competentia¬
concinens cantica. usq ad ecclesiã scẽ¬

Expanded text:
Sic ergo dispositi papam advenientem Sic ergo dispositi papam advenientem suscipiunt, cui ecclesiam introeunti, responsorium Laetentur coeli, cum digna modulatione concinunt; et dum ante altare Sanctae Crucis orat, aliud responsorium, Summae Trinitati videlicet, concinentes finiunt. Progresso autem eo usque ad altare sancti Christophori, et ante venerandi Francorum apostoli sepulcrum orationem explente, iterum Hymnum Te Deum laudamus, consona vocum jubilant vociferatione. Qui tamen in sede sibi decenter apparata paululum residens, astantes laetificavit benedictione apostolica: et exinde egressus, ab eisdem psallentium choris cum divinis laudibus deducitur usque ad civitatis moenia. Cui Remensis clerus cum archiepiscopo suo, aliisque quibusdam obviam procedens episcopis, perspicuae processionis numerosos disponit ordines in atrio. Sancti Dionysii martyris, ubi ad tanti pontificis susceptionem competentiaconcinens cantica, usque ad ecclesiam Sancta
Abbreviated transcription (Latin):
emqz donus papa a leuchoru urbe
digressus. iter ad remensem ducẽs
urbem arcipuit. et in oportuis locis
singulis quibusq noctibus mansione
accepta. in uignia festiuitatis sancti
michaelis ad curmolensem uillam ue¬
uit. cui prefatus abbas ibidem obuius
factus. quecumq necessarius expetiit us
illi omniq comitatui eius affluenter
suppeditauit. Die uero sequenti ad scm̃
ꝑuenit remigium archiepiscopis trib
comitatus. treuirensi uidelicet. lugdime¬
si. uesontionensi. aliisqz uiris honorabi¬
libus inter quos erat iohannes episcop
portuensis. et petrus ecclesie romane dia¬
conus. et ip̃ius urbis prefectus. hic pro¬
tinus conglobatur in unum tota frm̃
congregatio. et cum eis abbatum. mo¬
nachorum. clericorum. qui iam ex mul¬
ponitur decentissima processio. epĩs trib
siluanectensi uidelicet. andegauensi. n¬
uernensi. longe digestos ordines ante¬
cedentibus tertumq enuangelii ꝯ aqua
uenedicta et aromatum odore ferentib.

Expanded text:
e domnus papa, a Leuchorum urbe digressus, iter ad Remensem ducens urbem arripuit, et in opportunis locis, singulis quibusque noctibus mansione accepta, in vigilia festivitatis sancti Michaelis ad Curmolensem villam venit, cui praefatus abbas, ibidem obvius factus, quaecunque necessarius expetiit usus illi omnique comitatui ejus affluenter suppeditavit. Die vero sequenti ad Sanctum pervenit Remigium archiepiscopis tribus comitatus, Trevirensi videlicet, Lugdunensi, Vesontionensi, aliisque viris honorabilibus, inter quos erat Joannes episcopus Portuensis, et Petrus Ecclesiae Romanae diaconus, et ipsius urbis praefectus. Hic protinus conglobatur in unum tota fratrum congregatio, et cum eis  al., e cunctis abbatum, monachorum, clericorum, qui jam ex mulponitur decentissima processio, episcopis tribus, Silvanectensi videlicet, Andegavensi, Nivernensi, longe digestos ordines antecedentibus, textumque Evangelii cum aqua benedicta et aromatum odore ferentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
circa mediam noctem sopor in omne
irxuit. Et euigilantibus eis. kalen¬
dis octobris. cimm sanctissimo corpore
sepulcrum inuentum est angelicis
manibus positum in fossa cripte re¬
tro altare facte. Tantaq euigilantes

Expanded text:
circa mediam noctem sopor in omnes inruit. Et evigilantibus eis, Kalendas Octobris cum sanctissimo corpore sepulchrum inventum est angelicis manibus positum in fossa cripte retro altare facte; tantaque evigilantes
Abbreviated transcription (Latin):
sustinete. sicut hodie manentis sente¬
tie uerborum illuis uutus ostendit. S¬
gente ĩterea rege a sõno meridiano. fe¬
uersus est ad eum sanctus remigius
Et omnia que ambitu suo concluse
clesia. quarum rerum capita sunt
luliacus et codiciacus Iure quieto pos¬

Expanded text:
sustinete'; sicut hodieque manentis sententiae verborum illius virtus ostendit. Surgente interea rege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Remigius, et omnia que ambitus circuitionisclesia, – quarum rerum capita sunt Luliacus et Codiciacus, – iure quieto pos
Abbreviated transcription (Latin):
qui crisma ferebat a ppło est sic ĩt̾cept
ut ad fõtẽ uenire nequiuerit. Unde scĩfi
cato fonte. mitu diuino crisma defuit.
Et quia ꝓpt̾ ppłi pressurã ulli non pate¬
bat egressus ecclesie. uel ĩgressus. Sãs¬
simus põtifex oculis ac manib ĩ celum
ꝓtensis cepit tacite orare cũ lacrimis.
Et ecce subito colũba niue candidior
attulit ĩ rostro ampulã crismate sãcto
repletã. Cuius odore mirifico suꝑ om̃s
odores quos ante in baptisterio senserãt
om̃s qui aderãt ĩestimabili suauitate
repleti sũt. Accipiẽte autẽ sancto ponti
fice ip̃am ampullã. species colũbe dispa¬
ruit. De quo crismate fudit uenerãdꝰ¬
cratũ. Dnde uiso autẽ rex miraculo ab¬
negatis diaboli põpis et oꝑibus eius
petiit se a sancto pontifice baptizari. Tũc

Expanded text:
qui crisma ferebat, a populo est interceptus, ut ad fontem venire nequiverit. Sanctificato autem fonte, nutu divino crisma defuit. Et quia propter populi pressuram nulli patebat egressus aecclesiae vel ingressus, sanctus pontifex oculis ac manibus extensis in celum cepit tacite orare cum lacrimis. Et ecce subito columba nive candidior attulit ampullam in rostro crismate sancto repletam, cuius odore mirifico super omnes odores, quos ante in baptisterio senserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate repleti sunt. Accipiente autem sancto pofice illam ampullulam, species columbae disparuit. De quo chrismate fudit venerandcratum. XXXIX. Viso autem rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et operibus ejus, petiit se a sancto pontifice baptizari. Proc
Abbreviated transcription (Latin):
te me ad basilicam sancti remigii. et
eius proicite. P eccaui enim aufferẽdo
res suas. Et aspiciens dator campi
hunc cum mueribus deferri. ait. Ne
accipias queso sancte dei munera eius

Expanded text:
te me ad basilicam sancti: et quantumcejus projicite: peccavi enim auferendo res ejus. Aspiciens autem dator campi hunc cum muaccipias, queso, sancte Dei, munera eius
Abbreviated transcription (Latin):
qdͣ regi debebant. ecclesiẽ remensi per¬
sircuiret. dum ipse meridie quiesceret.
totum illi donaret. Sanctus atem re

Expanded text:
quod regi debebant ecclesiae Rhemensis percircumiret, dum ipse meridie quiesceret, totum illi donaret. Sanctus autem Re
Abbreviated transcription (Latin):
nusquisq iuxta dispar meritum. locũ
disparem percipit. sed ipsius disparili¬
tate dampna non sentit. Instruit¬
te conuersationes hominum. singu¬
lorum agminum celestium ordinib

Expanded text:
nusquisque iuxta dispar meritum locum disparem percipit, sed eiusdem disparilitatis dampna non sentit, quite conversationes hominum singulorum agminum caelestium ordinibus
Abbreviated transcription (Latin):
multas fecerat. uenit in ea manere.
ubi cum dormiret uenit ad eum scũs
remigius dicens. Tu quid hic facis.

Expanded text:
m fecerat, venit in ea manere. Ubi cum dormiret, venit ad eum sanctus Remigius, dicens: 'Tu, quid hic facis
Abbreviated transcription (Latin):
habeanius hunc molendinũ. Ille aut
reiecit eum. Et statim rota molendim
uerti in muersum cepit. Quod ut ui¬
dit homo ille. clamauit post sanctum
Renugium dicens. Serue dei ueni et ha¬
beamus insimul hunc molendininn.
Cui sanctus uir. Nec michi nectͥ. Et
sic talis fossa in eodem loco facta est.
ut ex tunc et nunc et usq in ꝑpetuum
molendinus ibi esse non possit.

Expanded text:
habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et statim rota molendini verti in inversum cepit. Isdem autem homo clamavit post beatum Remigium, dicens: 'Serve Dei, veni, et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus Remigius: 'Nec mihi nec tibi. Et sic talis fossa in eodem loco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum molendinus ibi esse non possit.
Abbreviated transcription (Latin):
omnib ecclesiis regni fraucorum. s
etiam de proprio gratuita bonitate pli¬
gis ꝙͣtum passus est pedis ecclesie re¬
morum eidem iungere uoluit. donec
ut hoc ommnibus aliis ecclesiis adĩple¬

Expanded text:
omnibus ecclesiis regni Francorum restitueret, sed etiam de proprio gratuita bonitate pluriquantum passus est pedis, ecclesiae Remorum jungere volui, donec, ut hoc omnibus ecclesiis adimple
Abbreviated transcription (Latin):
feruenti excolens deuotione. atq eũ
sũmoꝑe desiderans honorare et illiuꝰ
monasterium sua auctoritate nobi¬
litare quãdam epistolam eius laudib.
refertam direxit sancte ecclesie filiis in
francia constitutis. hec inter multa
urbem adeuntes maximo noto et sũ¬
ma deuotione ecclesiam beati remigii
gloria dedicauimus. Et paulopost. Et¬

Expanded text:
ferventi excolens dilectione, eumque summopere desiderans honorare, et illius monasterium sua auctoritate nobilitare, epistolam ejus laude refertam direxit sanetae Ecclesiae filiis in Francia constitutis, qua decrevit urbem adeuntes, maximo voto et summa devotione ecclesiam beati Remigii,gloria dedicavimus, atque post
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdos Regis sũmi. Quia sũmi capi¬
tis membra sumus. quod deesse sentio
in me. tutum laus deo possidere me cre¬
do. in te. E cce quod mea peccata fieri ꝓ¬
hibuerunt. tue auctoritatis sacerdota

Expanded text:
sacerdos Regis summi, quia summi capitis membra sumus, quod mihi deesse sentio in me, totum laus Deo possidere me credo in te. Ecce quod mea peccata fieri prohibuerunt, tuae auctoritatis sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
ca eorum qui inter sibi cõmissos pruden¬
tiores habebantur. et seniorum remen¬
sis prouincie consilio usus. difficult̾ ĩcho
pene diruto. et fundamentis quibusdam
relictis. que architectis uisa sunt necessa¬
ria fore futuris edificiis. diuinam donumni
cepit faciliori quidem structura. sed non ĩde¬
centiore construere. ut aspectum adhibenti¬
uus facile est cernere.

Expanded text:
ca eorum qui inter sibi commissos prudentiores habebantur, et seniorum Remensis provinciae consilio usus, difficulter aggrepene diruto, et fundamentis quibusdam relictis, quae architectis visa sunt necessaria fore futuris aedificiis, divinam domum coepit faciliori quidem structura, sed non indecentiore construere, ut aspectum adhibentibus facile est cernere.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs dubietatis sentẽcia unanimitate
epõꝵ remẽsis proũcie ĩfulis induitur sa
Erat enĩ in elemosmis largus. In ui¬
giliis sedulus. In orone de uotus. In ca¬
ritate ꝑfectus. In humilitate profusus
ne sanctissimꝰ. Sinceritatẽ mẽtis. Wltus¬
sui serenitate mõstrabat. et pietatẽ cle
mẽtissimi cordis ostendebat in lenitate ser¬
austeritas. sed blandiebatur cordis sere¬
nitas. Erga bene agentes petrus appare¬
bat in wltu. Erga delĩquẽtes paulus ĩ
spiritu. ⁊c si cõueniret in uno diu̾sitas

Expanded text:
i submota sententia, unanimitate episcoporum Remensis provinciae infulis induitur sacFuit itaque in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate profusus, ne sanctissimus. Sinceritatem mentis sui serenitate ministrabat et pietatem cle| mentissimi cordis ostendebat in lenitate serausteritas, sed blandiebatur cordis serenitas. Erga bene agentes Petrus apparebat in vultu, erga delinquentes Paulus in spiritu, ac sic conveniente in uno diversitate
Abbreviated transcription (Latin):
martio. Uerũ ubi Rex cunctũ excercitũ¬
ceum anno preterito cũ bipẽna ꝑcusserat
Et ait illi. Nullus hic tam ĩculta et sor¬
dida arma habet sicut tu habes. Quia
neq clipeus neq lancea neq bipenna
manu franciscã suã in caput eius defixͭ
Et ait. Sicut tu ĩ suessionis ciuitate su¬
periori anno ĩ urceo illo fecisti sic ⁊ facio
tibi. Mortuoq illo Rex excercitũ de ip̃o
campo iussit ad propria ĩ pace reuerti.¬

Expanded text:
t. Verum ubi rex cunctum exercitceum preterito anno cum bipenna percusserat, et ait ad eum: 'Nullus hic tam inculta et sordida arma habet, sicut tu, quia neque clipeus neque lancea neque bipenna manu, franciscam suam in caput eius defixit et ait: 'Sicut tu in Suessionis civitate superiore anno in urceo illo fecisti, sic et facio tibi'. Mortuoque illo, exercitum rex de ipso campo iussit ad propria in pace di
Abbreviated transcription (Latin):
et totam replenit ecclesiã. sic ut clarita¬
tem solis uinceret. Et cum luce uox pa¬
riter audita ẽ dicẽs. Pax uobis. Ego
sum nolite timere. Manete in dilectione
sed incredibilis suauitatis odor in eade
domo remãsit. ut patẽter ostenderet
illuc auctorẽ lucis et pacis atq suaui¬

Expanded text:
 totam replevit aecclesiam, ut claritatem solis evinceret, et cum luce vox pariter est audita, dicentis: Pax vobis; ego sum, nolite timere. Manete in dilectione recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansit, ut patenter ostenderetur, illuc auctorem lucis et pacis atque suavi
Abbreviated transcription (Latin):
Nec mirũ frẽs quia qui illuminadarum
sensit capiti suo ungĩs sacri infusũ liquo¬
rem. quo totũ eius delibutũ est caput. Un¬
de acceptis talib ac tantis auspiciis diui¬
nis timuit cõtraire statutis. Presertĩ cũ¬

Expanded text:
ceciderit, ut quia illuminandarum sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput.  autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timuit contraire statutis; neque enim tu
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesiam sancti xpristofori martiris.
n loco ubi extunc et nunc crux est po¬
sita. Et ubi multa miracula deus po

Expanded text:
ecclesiam sancti Cristofori martyris in loco, ubi ex tunc et nunc crux est posita, et ubi multa miracula Deus po
Abbreviated transcription (Latin):
psalmis q celestib ꝑ totam excubat
noctem. Mane autem facto. Quid ad¬
huc precatui desit in tractatu rimat᷑
repererunt etenim reuelante deo. qͥ
sanctum suum mirificari apud hoĩes
uoluit quem apud se mirificatum habe¬
bat. qualiter oratione premissa adhuc
maiori propugnaculo urbis propugna¬
cula nuumirentur. Assumpta igitur pal¬
la desuꝑ beati sepulcro. Cõponunt eam ĩ
modum feretri Accensisq suꝑ cruces
cereis atq suꝑceroferariis. dant uoces
in canticis. circũeunt urbem cum uicis
nec pretereunt ullum hospicium quod
non hac circuitione concludant. Quid
plura. Non post multos dies fines hu¬
ius ciuitatis lues aggreditur meno¬
rata. Ueruntamen usq ad eum locũ
accedens quo beati remigii pignus ac¬
cessit. ac si constitutum cerueret ter¬
minum. intro ingredi ullo modo nõ

Expanded text:
psalmisque caelestibus per totam excubat noctem. Mane autem facto, quid adhuc precatui desit, in tractatu rimatur; reppererunt etenim, revelante Deo, qui sanctum suum mirificari apud homines voluit, quem apud se mirificatum habebat, qualiter, oratione premissa, adhuc maiori propugnaculo urbis propugnacula munirentur. Assumpta igitur palla desuper beati sepulchro, componunt eam in modum feretri; accensisque super cruces cereis atque super ceroferariis, dant voces in canticis, circumeunt urbem cum vicis. Nec pretereunt ullum hospicium, quem non hac circuitione concludant. Quid plura? Non post multos dies fines huius civitatis lues aggreditur memorata. Veruntamen usque ad eum locum accedens, quo beati pignus accessit, acsi constitutum cerneret terminum, intro ingredi ullo modo no
Abbreviated transcription (Latin):
q uicarui. qui presens aderat. ab eodem
diacono tercio est nocatus. directi sũt
etiam ep̃i siluanectensis et andeganen¬
sis ad illius hospicum. ut si forte eñ ii
reperirent renocarent ad concilium.
Qui dum ĩperata accelerant ꝑagere.
ip̃ius referendarii allocutis tit ad illos
qui nondum se a symoniaca heresi debita
purgauerant responsione. At niuernẽ¬
sis episcopus surgens. pro suo episcopio
plurimũ pecunie confessus est a paren¬
tib datum fuisse. se tamen ignorante
eoq adepto nõ nulla ecclesiastice religio¬
ni contraria cõmisisse. Dnde asserebat
diuine ultionis uindictam ꝑtimescere
ideoq si domno paꝑe et presenti conue¬
tui dignum uideretur. idem officium
uelle dimittere. potius quam in eius
retentione animam suam pessundare.
Que ubi dixit. pastorale pedum ante
pedes ip̃ius apostolici posuit. Ille uero
tanti uiri flexus deuotione. fauente sy¬
nodo emdem. quod absq suo cons esu

Expanded text:
sque vicarii qui praesens aderat, ab eodem sque vicarii qui praesens aderat, ab eodem diacono tertio est vocatus. Directi sunt etiam episcopi Silvanectensis et Andegavensis ad illius hospitium, ut si forte eum ibi reperirent, revocarent ad concilium. Qui dum imperata accelerant peragere, ipsius referendarii allocutio fit ad illos qui nondum se a simoniaca haeresi debita purgaverant responsione. At Nivernensis episcopus surgens, pro suo episcopio plurimum pecuniae confessus est a parentibus datum fuisse, se tamen ignorante; eoque adepto, nonnulla ecclesiasticae religioni contraria commisisse; unde asserebat divinae ultionis vindictam pertimescere. Ideoque, si domno papae et praesenti conventui dignum videretur, idem officium velle dimittere potius quam in ejus retentione animam suam pessumdare. Quae ubi dixit, pastorale pedum ante pedes ipsius apostolici posuit. Ille vero tanti viri flexus devotione, favente synodo, eumdem, quod absque consensu suo
Abbreviated transcription (Latin):
est synodus. dilato usq in crastinum
Huius rationis iuditio. tcia dies synodi
ane autem facto iterum ad eñdem
locum episcopi cõuenere cum abb̃i¬
bus et ceteris ecclesie ordinibus. ad qͦs
domno papa procedente. non est canta¬
ta antiphona. Exaudi nos domine. sic
heri et midius tertius. sed ad eius adue¬
tum clerus decentissime cecunt ymnũ
Dem creator spiritus. Quo completo. ꝯ¬
anciphona de sancto Remigio. Letania
facta est a uesontionensi archiepo. Post¬
quai de spiritu sancto collectam dixit dõ¬
nus a postolicus. sicq lectum est euange¬
lium. Ego sum pastor uonus. Cumr
uniuersi consucco resedissent ordine. su¬
pradictus romane ecclesie diaconus ait
conse queus esse. ut ubi hest̾na synodus
fuerat terminata. ibi rationis suc itera¬
ret mitia. a lingonensis epĩ uidelicet
causa. Qui requisitus et a synodica exa¬
minatione se subduxisse reꝑtus. ex ꝑte
dei et bcati pemi apostoloꝵ principis. eiꝰ¬

Expanded text:
est synodus, dilato usque in crastinum est synodus, dilato usque in crastinum hujus rationis judicio. TERTIA DIES SYNODI. 16. Mane autem facto, iterum ad eumdem locum episcopi convenere cum abbatibus et caeteris Ecclesiae ordinibus, ad quos domno papa procedente non est cantata antiphona Exaudi nos, Domine, sicut heri et nudiustertius, sed ad ejus adventum clerus decentissime cecinit hymnum Veni, creator Spiritus. Quo completo cuantiphona de sancto Remigio, litania facta est a Vesontionensi archiepiscopo, postquam de Spiritu sancto Collectam dixit domnus apostolicus; sicque lectum est Evangelium Ego sum pastor bonus. Cumque universi consueto resedissent ordine, supradictus Romanae Ecclesiae diaconus ait consequens esse ut ubi hesterna synodus fuerat terminata, ibi rationis suae iteraret initia, a Lingonensis videlicet episcopi causa. Qui requisitus et a synodica examinatione se subduxisse repertus, ex parte Dei et beati Petri apostolorum principis, eju
Abbreviated transcription (Latin):
gloriose amme licet corporeis adhuc ĩuo¬
iucris septe tantum potestatis contulit
et quanta eam iam beatificauerit głia.
nuinc circa eius exanme corpus patẽt
ostendit. Postquam ergo prefatus uesõ¬
tionensis episcopus a suo conatu tali
miraculo se prohiberi coguouit. lug¬
dimensi ut sui uice fratris causã ꝑora¬
ret ĩnuit. Qui surgens ait eunidem luni¬
gouensem episcopum confiteri quod sa¬
cros ordines uendiderit. et memoratam
pecuniam ab illo presbitero extorserit
sed suppliciis quibus asserebat eum ex¬
cruciari non fecerit. cetera uero que si¬
bi fuerant obiecta. hunc penitus dene¬
gare asseruit. his dictis. dõnus papa ui¬
dens eadem die non posse ad plemini
hunisinodi negotium uentilari ia eni
nox instabat. qͥd in canonibus de sacro¬
rum ordinum uenditorib sit decretum
iussit tantũmodo recitari. Lectaq sen¬
tentiai ad preceptum eius ex concilio cal¬
sedonensi capitulo uidelicet scdo. soluta

Expanded text:
gloriosae animae, licet corporeis adhuc invogloriosae animae, licet corporeis adhuc involucris septae, tantum potestatis contulit, et quanta eam jam beatificaverit gloria, nunc circa ejus exanime corpus patenter ostendit. Postquam ergo praefatus Vesontionensis episcopus a suo conatu tali miraculo se prohiberi cognovit, Lugdunensi ut sui vice fratris causam peroraret innuit. Qui surgens ait eumdem Lingonensem episcopum confiteri quod sacros ordines vendiderit, et memoratam pecuniam ab illo presbytero extorserit, sed suppliciis quibus asserebat eum excruciari non fecerit; caetera vero quae sibi fuerant objecta hunc penitus denegare asseruit. His dictis, domnus papa videns eadem die non posse ad plenum hujusmodi negotium ventilari, jam enim nox instabat, quod in canonibus de sacrorum ordinum venditoribus sit decretum jussit tantummodo recitari; lectaque sententia ad praeceptum ejus ex concilio Chalcedonensi, capitulo videlicet secundo, soluta
Abbreviated transcription (Latin):
solum se ab obiectis nequit excusare cri¬
minib. sed eciam eius causidico. ne ad
sui defensionem quitquam proferre ua
uesontionensis quippe episcopus dum
susceptum eius negotium porare. ⁊ ad
excusationem c̃minosi nicongrua q̃ da
decerueret proponere. ĩsperato sibi suffra¬
gium uocis diuino sensit denegari numi¬
ne. Proculdubio magnus pater ꝑ emigiꝰ
obhoc ip̃m ut predictum est ante cõspec¬
tum synodi expositus a beate fidei papa
etiam hic enisdem uirtutis enituit poten¬
tia qua olim dum adhuc peregrinaret
in terris. arriam illius exmnaniuit mo¬
limina. Tunc enim hereticum aduersus
catholicam fidem blasphennas delibera¬
tem garrire ne conata ꝑageret. sed poti
resipiscendo fidelis fieret silentio condeꝑna¬
uit. nunc autem uirum licet fidelem ne
sceleratum defendendo delinqueret usu lo¬
quendi priuauit. Et reuera diuine subli¬
mitatis ĩcomprehensibilis uirtus ĩ utroq
hoc facto mirabiliter enituit. que et ibi

Expanded text:
solum se ab objectis nequit excusare crisolum se ab objectis nequit excusare criminibus, sed etiam ejus causidico, ne ad sui defensionem quidquam proferre valVesontionensis quippe episcopus, dum susceptum ejus negotium perorare, et ad excusationem criminosi incongrua quaedam decerneret proponere, insperato sibi suffragium vocis divino sensit denegari numine. Procul dubio Magnus pater Remigius ob hoc ipsum, ut praedictum est, ante conspectum synodi expositus, a beatae fidei papa etiam hic ejusdem virtutis enituit potentia, quam olim, dum adhuc peregrinaretur in terris, Ariani illius exinanivit molimina. Tunc enim haereticum adversus catholicam fidem blasphemias deliberantem garrire, ne conata perageret, sed potius resipiscendo fidelis fieret, silentio condemnavit nunc autem virum, licet fidelem, ne sceleratum defendendo delinqueret, usu loquendi privavit. Et revera divinae sublimitatis incomprehensibilis virtus in utroque hoc facto mirabiliter enituit, quae et ibi
Abbreviated transcription (Latin):
dem prebebant plurum delatores qui ade¬
rant. inter quos quidam clericus asseru¬
it. quod sibi adhuc laico cõiugem suã
uiolenter abstulerat. et post p̾er petratu¬
cum ea adulterium monacliam fecerat
⁊ffint et presbiter quidam se ab eodẽ epõ
conquerens captum. et satellitum eius
fuisse potestati traditum qui eum multis
suppliciis excruciantes. quod scelestius ẽ
clais accutissimis genitalia eius confi¬
rerant. taliq uiolentia ab eo decẽ libras
denarioꝵ extorserant. His auditis epus
consiliandi licentiam petit. qua ĩpetra¬
ta. archiepõs uesontionensem. et lugdu¬
nensem. accersit. eisq credens archanũ
consilu sui petit ut sibi sint sausidici . s
qui cum tautis flagitiis foret ĩplicitus
in oculis alterius magis quam ĩ suis
trabem uidens. fratrem quãuis culpa¬
bilem in hesterna synodo cͥminatus
fuerat. eius q ad dampnationẽ ⁊ ipse
merito dampuandus aspirauerat. nou

Expanded text:
dem praebebant plurimi delatores qui adedem praebebant plurimi delatores qui aderant, inter quos quidam clericus asseruit quod sibi adhuc laico conjugem suam violenter abstulerat, et post perpetratucum ea adulterium monacham fecerat. Adfuit et presbyter quidam se ab eodem episcopo conquerens captum, et satellitum ejus fuisse potestati traditum, qui, eum multis suppliciis excruciantes, quod scelestius est, clavis acutissimis genitalia ejus confixerant, talique violentia ab eo decem libras denariorum extorserant. His auditis, episcopus consiliandi licentiam petit. Qua impetrata, archiepiscopos Vesontionensem et Lugdunensem accersit, eisque credens arcanum consilii sui, petit ut sibi sint causidici: sed qui, cum tantis flagitiis foret implicitus in oculis alterius magis quam in suis trabem videns fratrem quamvis culpabilem in hesterna synodo criminatus fuerat, ejusque ad damnationem et ipse merito damnandus aspiraverat, non
Abbreviated transcription (Latin):
non crant eadem sccipta ex quoꝵ lectione
ualeret hec controuersia finiri. iussit ea¬
interĩ in archinis Remensis ecclesie ꝑ qͥ¬
sita in crastino in medium afferri. Tũc
turonenses clerici ꝑ lugdunensem ar¬
chiepiscopum querelam intulerunt su¬
ꝑ dolensi episcop britannie. qui se cum
septem suffraganeis a turonensi archi¬
episcopo subtrarerat. sibi q archipresu¬
lis nomen contra fas uendicauerat. Qͥ
statĩ ex auccoritate apostolica uocatus ẽ
ad conalium. quod ut prefatum est me¬
dio mense aprili rome erat celebrandũ
ut ibi rationis huius agitaretur iudiciũ
ost hec memoratus diaconus ĩ ep̃m
lingonensem inuchitur. cumq põ¬
tificalem dignitatem ꝑ symoniacam
heresim obtumisse. sacrõs ordines uẽdi¬
disse. bellica arma contra tas ferendo.
homicidia perpetrasse. alien matrĩonii
iura uiolasse. in dericos suos tirannide
exertuisse. sodomitico ctiam flagitio pol¬
lutum esse cͥminatur. Quibus uerbis fi¬

Expanded text:
non erant eadem scripta ex quorum lectione non erant eadem scripta ex quorum lectione valeret haec controversia finiri, jussit eainterim in archivis Remensis ecclesiae perquisita in crastino in medium afferri. Tunc Turonenses clerici per Lugdunensem archiepiscopum querelam intulerunt super Dolensi episcopo Britanniae, qui se cum septem suffraganeis a Turonensi archiepicopio subtraxerat, sibique archipraesulis nomen contra fas vindicaverat. Qui statim ex auctoritate apostolica vocatus est ad concilium, quod, ut praefatum est, medio mense Aprili Romae erat celebrandum, ut ibi rationis hujus agitaretur judicium. Post haec memoratus diaconus in episcopum Lingonensem invehitur, eumque episcopalem dignitatem per Simoniacam haeresim obtinuisse, sacros ordines vendidisse, bellica arma contra fas ferendo homicidia perpetrasse, alieni matrimonii jura violasse, in clericos suos tyrannidem exercuisse, Sodomitico etiam flagitio pollutum esse criminatur. Quibus verbis fi
Abbreviated transcription (Latin):
mandans etiam recitari sentenciam q̃
marimũ salonitanũ epm ex simili cul¬
pa notatum pari modo se inde purgare
beatus papa sanxit gregorius. At ille
canonicas inducias inde postulauit. seq
post carum expletionem quod ratio pur¬
gationis posceret ꝑacturum spopondit
Quib ei concessis. statutũ est. ut medio
aprili mense concilio quod rome celebrã¬
dum erat interesset. Cetera uero que ci
obiecta sunt quia legitimi accusatoris
uidebantur delatione carere. decietum ẽ
ad presens indiscussa remanere.
ic igitur huiusmodi distinito negotõ
super abbatia deruensi. Dõnus papa
conquestus est que a tullensi subtracta fu¬
erat ep̃io. et hanc ad ip̃ius ecclesie ꝑtine̾
possessionẽ ꝑ pͥmlegioꝵ que inde habebat
demonstrauit recitationem. Econtra Re¬
mensis archiepiscopus abbatiam illam
respondit sui iuris potius esse. et hoc aiu¬
ti quioribus pͥuilegiis ecclesie suc se testi¬
ficari ualere. papa uero quia in presenti

Expanded text:
mandans etiam recitari sententiam qua mandans etiam recitari sententiam qua Maximum Salonitanum episcopum, ex simili culpa notatum, pari modo se inde purgare beatus papa sanxit Gregorius. At ille canonicas inducias inde postulavit, seque post earum expletionem quod ratio purgationis posceret peracturum spopondit, quibus ei concessis, statutum est ut medio Aprili mense concilio quod Romae celebrandum erat interesset. Caetera vero quae ei objecta sunt, quia legitimi accusatoris videbantur delatione carere, decretum est ad praesens indiscussa remanere. Sic igitur hujusmodi diffinito negotio, super abbatia Dervensi domnus papa conquestus est, quia Tullensi subtracta fuerat episcopio, et hanc ad ipsius ecclesiae pertinere possessionem per privilegiorum quae inde habebat demonstravit recitationem: e contra Remensis archiepiscopus abbatiam illam respondit sui juris potius esse, et hoc antiquioribus privilegiis ecclesiae suae se testificari valere. Papa vero, quia in praesenti
Abbreviated transcription (Latin):
tractatum esset diutius. eo ordine quo ⁊
transacta die. apostolicus inde ꝓcessit.
Dicta q antiphona. et letania facta a
treuerense archipresule. euangelium
Omins arbor bona. diaconus legit. Uni¬
uersis deinde suo loco residentib ꝑemese
archiep̃m ut de symoniaca heresi de qua
hesterna obtinuerat inducias ratione
redderet prefatus amonuit cancellariu
ĩpetens eum etiam de multis que se fa¬
ma uulgante comperisse asserebat crimi¬
nibus. Ad hec archiepiscopus surgens.
ut sibi consiliandi facultas concederet
ex pctiit. Qua ĩpetrata. uesontionensem
suessionensem. audegauensem. niuer¬
nensem. siluanectensem. morinensem
cpiscopos conuocans. cum eis misteri¬
um habuit consilii sui. indeq reuers
ut causam suam siluanectensis ꝑora¬
ret a douo papa obtinuit. Surgens au¬
tem episcopus siluanectensis. eundem
archiepiscopum respondit non esse re-¬
um symoniace heresis. His auditis. A¬
postolicus precepit ut hec ita esse sacra¬
mento comprobaret arthicpiscopus

Expanded text:
tractatum esset diutius, eo ordine quo et transacta die apostolicus inde processit, dictaque antiphona, et litania facta a Trevirense archipraesule, evangelium Omnis arbor bona Diaconus legit. Universis deinde suo loco residentibus, Remensem archiepiscopum ut de Simoniaca haeresi, de qua hesternas obtinuerat inducias, rationem redderet, praefatus admonuit cancellarius, impetens etiam eum de multis quae se, fama vulgante, comperisse asserebat criminibus. Ad haec archiepiscopus surgens, ut sibi consiliandi facultas concederetur expetiit. Qua impetrata, Vesontionensem, Suessionensem, Andegavensem, Nivernensem, Silvanectensem, Morinensem episcopos convocans, cum eis mysterium habuit consilii sui; indeque reversus, ut causam suam Silvanectensis peroraret, a domno papa obtinuit. Surgens autem episcopus Silvanectensis, eumdem archiepiscopum respondit non esse reum Simoniacae haeresis. His auditis, apostolicus praecepit ut haec ita esse sacramento probaret archiepiscopus,
Abbreviated transcription (Latin):
ic ergo loco defuncti patris subrogat¬
fr̃m pene omnium unamiĩ sentẽtia.
odinatu memorati uuidonis remorum
archipresulis. non diu passus est int̾rup¬
tum pendere memorabile ceptum sui an¬
tecessoris. sed primo quidem dexteram ba¬
silice crucem maxima ex ꝑte iam in choa¬
tam. et simstram nichil adhuc preter fũ¬
damenta habentem. cum cocleis quibus
ad suꝑiora esset ascensus fecit edificari

Expanded text:
ic ergo loco defuncti Patris subrogatfratrum pene omnium unanimi sententia, ordinatu memorati Widonis Remorum archipraesulis, non diu passus est interruptum pendere memorabile coeptum sui antecessoris, sed primo quidem dexteram basilicae crucem, maxima ex parte jam inchoatam, et sinistram nihil adhuc praeter fundamenta habentem, cum cocleis, quibus ad superiora esset ascensus, fecit aedificari
Abbreviated transcription (Latin):
quem dominus in terris et in celo mirifi¬
cauit. prout possimis. debemius. p̾sertĩ
cum semꝑ in nostro pectore ĩ de ip̃ius amor
feruentiꝰ ardeat. Quod preciosissimum
corpus ip̃ius sauctissimi uiri propriis
manibus transferentes in locum sibi p¬
ꝑatum miraq pulcritudine exquisiti o¬
ꝑis decoratũ reposuimus. Unde ur̃am ã¬
mon̾e uolumus dilectionẽ. ut sicut no
in eius obsequiis ꝓpenditis gratulari.
Ita et uos causa nostri amoris. maxĩeq
ex debito paterni honoris solẽnitate i
eius que est kalendas octobris celebre
habeatis. Quia si aliis non est apostolꝰ
tamen uobis est. Nam pͥmitie aposto¬
latus eius uos estis in domino. hunc i¬
taq honorem patri et apło uestro exhi¬
bete. ut iuxta promissum domini. lon¬
geui suꝑ terram uiuere et eiusdem prĩs
precib eterne beatitudinis felicitatem
mereammi possidere. Ualete. Et sic¬

Expanded text:
quem Dominus in terris et in coelo mirifiquem Dominus in terris et in coelo mirificavit, prout possumus, debemus, praesertim cum semper in nostro pectore inde ipsius amor ferventius ardeat, quod pretiosissimum corpus ipsius sanctissimi viri propriis manibus transferentes in locum sibi praeparatum, miraque pulchritudine exquisiti operis decoratum reposuimus. Unde vestram admonere volumus dilectionem ut, sicut nos in ejus obsequiis perpenditis gratulari, ita et vos causa nostri amoris, maximeque ex debito paterni honoris, solemnitatem ejus, quae est Kalendas Octobris, celebrem habeatis; quia etsi aliis non est apostolus, tamen vobis est: nam primitiae apostolatus ejus vos estis in Domino. Hunc itaque honorem patri et apostolo vestro exhibete, ut juxta promissum Domini, longaevi super terram vivere, et ejusdem Patris precibus aeternae beatitudinis felicitatem mereamini possidere. Valete.
Abbreviated transcription (Latin):
stolicam benedictionem. Comꝑtum cari¬
tati urẽ credimus ꝙ post consecrationem
nostram. Illam uidelicet qua benignitas
dei humilitatem nostram sancte romane
ecclesie preesse uoluit. germaniã galliã¬
q uisitauimus. Ac remorum urbem ade¬
untes maximo uoto et sũma deuotione
ecclesiam beati Remigii. ut longe ante
desiderauimꝰ deo amuente et eius dẽ scĩssi¬
mi uiri patrocinãtib meritis cũ magna
gloria dedicauimus. atq post consecratõ¬
nem ecclesie In eadam sy nodum celebrã¬
tes. plurima ad utilitatem xpristianere¬
ligionis nccia consilio coeporum nr̃oꝵ.
assensu etiam et laude cleri et populi qͦꝵ
ĩnimera multitudo ad tante deuotionis
celebritatẽ confluxerat statuendo cõfir¬
mauimus. Que omnia capitulis dige¬
sta inter canones hrĩ p̾cipiuꝰ. Et post ca¬
in omnibz synodis que habuunus id ip̃m
confirmare curauimus. Et qm̃ beatissimũ
Renugiũ gentis francoꝵ predicatorẽ et
apłm scimus. uenerari et honorare illũ

Expanded text:
stolicam benedictionem. Compertum charitati vestrae credimus quod post consecrationem nostram, illam videlicet qua benignitas Dei humilitatem nostram sanctae Romanae Ecclesiae praeesse voluit, Germaniam Galliamque visitavimus, ac Remorum urbem adeuntes, maximo voto et summa devotione ecclesiam beati Remigii, ut longe ante desideravimus, Deo annuente, et ejusdem sanctissimi viri patrocinantibus meritis, cum magna gloria dedicavimus, atque post consecrationem ecclesiae in eadem synodum celebrantes, plurima ad utilitatem Christianae religionis necessaria, consilio coepiscoporum nostrorum, assensu etiam et laude cleri et populi, quorum innumera multitudo ad tantae devotionis celebritatem confluxerat, statuendo confirmavimus: quae omnia capitulis digesta inter canones haberi praecepimus, et posteain omnibus synodis quas habuimus, idipsum confirmare curavimus. Et quoniaRemigium gentis Francorum praedicatorem et apostolum scimus, venerari et honorare illum,
Abbreviated transcription (Latin):
lis sacerdotalib ad gloriosi patris
renugii sepulcrum p̃rocessit cũ thu¬
sociantibus sibi archiep̃is quatuor. Re¬
mensi uidelicet treuerensi. lugdun ẽ

Expanded text:
lis sacerdotalibus, ad gloriosi Patris Remigii sepulcrum procedit cum thysociatis sibi archiepiscopis quatuor, Remensi videlicet, Treverensi, Lugdune
Abbreviated transcription (Latin):
ua incepta feliciter. anno quinto sue¬
ordinationis. accensi sunt plures ca¬
tholici uiri feruore diuine religionis. ut
pro facĩorum suorum abolitione. ꝑentũ¬
q suorum. quorum copora ibi humata e¬
rant requie. pro posse ad id opus condig¬
na subsidia studerent suppeditare. Nõ nul¬
li etiam de ecclesiastica familia. suum au¬
xilium prompta impenderunt beniuole¬
tia. suisqz plaustris et bobus tantis ĩcep¬
tis. competentia aduexerunt onera Si¬
que fundamentis in quibr locis nõ erat
locatis. et colũms ex diruto priori edificii

Expanded text:
ua incoepta feliciter anno quinto suaordinationis, accensi sunt plures catholici viri fervore divinae religionis, ut pro facinorum suorum abolitione parentumque suorum, quorum corpora ibi humata erant, requie, pro posse ad id opus condigna subsidia studerent suppeditare. Nonnulli etiam de ecclesiastica familia suum auxilium prompta impenderunt benevolentia, suisque plaustris et bobus, tantis incoeptis competentia advexerunt onera; sicque fundamentis in quibus locis non erant locatis, et columnis ex diruto priori aedifici
Abbreviated transcription (Latin):
stolica eos benedictione letificauit. his¬
Q recedentib et aliis subinde. atq alii
aliud atrium caternatim replentibus
ter in eadem die sue exhortationis mo¬
nita ĩpertiens salubria liquido patefe¬
cit. que uitanda queq ad salutẽ aĩaz¬
suarum sibi forent expetibilia. In eadem
deniqz domo sacra misterisi sibi fecit cele

Expanded text:
stolica benedictione eos laetificavit; hisstolica benedictione eos laetificavit; hisque recedentibus, et aliis subinde atque aliis illud  al., aliud atrium catervatim replentibus, ter in eadem die, suae exhortationis monita impertiens salubria, liquido patefecit quae vitanda, quaeque ad salutem animasuarum sibi forent expetibilia. In eadem denique domo sacra mysteria sibi fecit cele
Abbreviated transcription (Latin):
una conglobati concurrebant intenti¬
one deuota. bustoq celestem marga¬
ritam continenti dulcia ĩprimentes
oscula. oblationum suarum quisq ꝓ
posse offerebant donaria. Qui uero cõ¬
stipatoꝵ uiolentia repulsi propius acce¬
dere non ualebant. hen quantum ge¬
mentes se desiderii sui effectu priuari. de
longe proiectis muneribus que sittule¬
rant. quasi lapidibus sancti sepulcrũ
ꝑia tamen deuotione obruebant
st autem ante fores ip̃ius basilice
quoddam spatiosum acrium ĩ quo
quociens densitatem sui ꝓpeti non pote¬
rat frequentia tantorum explicabat
cetuum. eo ducta auiditate cernendi
ipsum beati petri uicarium. post btĩe¬
nim Remigu captatum suffragium. ad
huius sũmopere inhiabat conspectum
eui ut magnanimo desiderantium sa¬
tisfaceret affectui. eminentius solariũ
domus in qua remorabatur petens
unde et ad stantes contueri et ab eisdem
couspici. et loquens possit audiri. apo¬

Expanded text:
una conglobatim concurrebant intentiuna conglobatim concurrebant intentione devota, bustoque coelestem margaritam continenti dulcia imprimentes oscula, oblationum suarum quisque pro posse offerebant donaria. Qui vero constipatorum violentia repulsi propius accedere non valebant, heu! quantum gementes se desiderii sui effectu privari, de longe projectis muneribus quae attulerant, quasi lapidibus, sancti sepulcrum pia devotione obruebant. Est autem ante fores ipsius basilicae quoddam spatiosum atrium, in quo quoties densitatem sui perpeti non poterat, frequentia tantorum se explicabat coetuum, eo ducta aviditate cernendi ipsum beati Petri vicarium; post beati enim Remigii captatum suffragium ad hujus summopere inhiabat aspectum, qui ut magnanimo desiderantium satisfaceret affectui, eminentius solarium domus in qua remorabatur petens, unde et astantes contueri, et ab eisdem conspici, et loquens possit audiri, apo
Abbreviated transcription (Latin):
mitatus capellanis. dum nocturne a
fratribus explerentur uigilie. ad sãctũ
remeauit xcingium. factoq sibi bal¬
neo lotus est et tonsus. ut pote qui ĩmi¬
nentem tanti patris sollempnitatemi
crastino celebraturus transferre dispone¬
bat tam pretiose gẽme uencrabile pignꝰ
Et preparata sibi quadam domo conti¬
gua ecciesie. illic secretum remorandi ex¬
petiit. quia metuebat ad publicum pro¬
cedere. ad sepulcium enim sancti. quasi
ex toto orbe excita tanta hominũ con¬
tluebat numerositas. ut introeuntib
spatiosi templi. uix sufficeret capacita
Aduolabant enim tam ex uicuns quã
ex longinquis regionibz promiscui ser
ĩnumerabiles. effundebat aspera fran¬
cia ad honorem gloriosi apostoli sui
uillanos. oppidanos. et ciues. sed ⁊ gal¬
lia pene ex omnibus sus partibus huc
trans mitebat populorũ milia. inter
quos accelerabant episcoporum. abba¬
tum. monachorum. clericorum. gene¬
rosa agmina. Ignobilis nobili. aut
mops cedere nesciebat diuiti. sed om̃s

Expanded text:
mitatus capellanis, dum nocturnae a fratribus explerentur vigiliae, ad sanctum remeavit Remigium; factoque sibi balneo, lotus est et tonsus, utpote qui imminentem tanti Patris solemnitatem in crastino celebraturus, transferre disponebat tam pretiosae gemmae venerabile pignus, et praeparata sibi quadam domo contigua ecclesiae, illic secretum remorandi expetiit, quia metuebat ad publicum procedere. Ad sepulcrum enim sancti, quasi ex toto orbe excita tanta hominum confluebat numerositas, ut introeuntibus spatiosi templi vix sufficeret capacitas. Advolabant enim tam ex vicinis quam ex longinquis regionibus promiscui sexus innumerabiles, effundebat aspera Francia ad honorem gloriosi apostoli sui villanos opidanos et cives: sed et Gallia pene ex omnibus suis partibus huc transmittebat populorum millia. Inter quos accelerabant episcoporum, abbatum, monachorum, clericorum generosa agmina. Ignobilis nobili, aut inops cedere nesciebat diviti, sed omnes
Abbreviated transcription (Latin):
refur huiusmodi uisio de eo in monaste¬
rio sancti Remigii reuelata est. Erat ibi
monachus quidam nomine raduinus
genere longobardus qui abbas quõdã
extiterat monasterii quod in monte
bardonis m ytalia beatissimi Remigii
celebri pollet memoria. moderãm epi
studio dedicata. In quo monasterio dũ
prefatus radumus monachice profes¬
sionis gereret officia. ductus amore me¬
ritorum beati remigii sepulcri eiusdẽ li¬
mina peciit. Qui cum fratribus eiusdem
loci uitam ducens religiosam digne sese
ad celestem satagebat properare militiã
Quadam uero die sacre scilicet assump¬
tionis sancte dei genitricis marie post
exactum matutine solẽntatis officiũ.
reliquis fratrib quietem petentibus.
ille precis gratia solus remansit in cho¬
ro. custodibus ecclesie quiescentibus.

Expanded text:
retur, hujusmodi de eo in monasterio sancti Remigii visio revelata est. Erat ibi monachus quidam, nomine Raduinus, genere Longobardus, qui abbas quondam exstiterat monasterii quod in monte Bardonis in Italia beatissimi Remigii celebri pollet memoria. Moderamni Redonensis episcopi studio dedicata. In quo monasterio, dum praefatus Raduinus monachicae professionis gereret officia, ductus amore meritorum beati Remigii, sepulcri ejusdem limina petiit. Qui cum fratribus ejusdem loci vitam ducens religiosam, digne sese ad coelestem satagebat praeparare militiam. Quadam vero die, sacrae scilicet assumptionis sanctae Dei Genitricis, post exactum matutinae solemnitatis officium, reliquis fratribus quietem petentibus, ille precis gratia solus remansit in choro, custodibus ecclesiae quiescentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
um epĩ demũ gallie ac belgice ꝓ¬
uinciarum causa fidei ad synõ¬
dum conuenissent. Et beatum remi¬
gium undecumq doctissimũ. et ĩ scriꝑ¬
turis sanctis erudissimũ ad idem cõ¬
diente autem consilium sancto remi

Expanded text:
pi demum Galliae ac Belgicae povinciarum, causa fidei ad synodum convenerunt, beatum Remigium undecunque doctissimum, et in Scripturis sanctis eruditissimum, ac in diente autem sancto Remi
Abbreviated transcription (Latin):
blitgarius famulos sanctissini remi¬
iecit. Et cõclamantibus eis sanctum
rius cum irrisione dicebat. Modo pa¬
tebit qualiter uos sauctus Remigins
adiunabit. Bidete quomodo in adiuto¬
rium uestrum uenit. Inter que u̾ba
it. et incredibiliter inflaudo ĩtumuit.

Expanded text:
it, unde famulos sancti Remiiecit, conclamantibus eis sanctum rius cum inrisione respondit: 'Modo parebit, qualiter vos sanctus Remigius adiuvabit; videte, quomodo in adiutorium vestrum venit'. Et inter haec verba it, et incredibiliter inflando intumuit
Abbreviated transcription (Latin):
clesiam ingressus missarum solẽma
celebrari fecit. Quib expletis ad sancti¬
cum humili deuotione accessit: Ibiq
oratione completa illud deuote sup¬
positis humeris inde extulit et in sta¬
tione sibi decentex apparata ꝯ diuimi
laudib reposuit. ubi iterum atq ite¬
tandem in u̾iam suam exiit. et usq
ad castelli aditum comitatus cum cã¬
ticis spiritualibus a fratrib it ĩmi
ualedicens recessit. Tipice nobis

Expanded text:
clesiam ingressus, missarum solemnia celebrari fecit. Quibus expletis, ad sanctcum humili devotione accessit, ibique oratione completa, illud suppositis humeris devote inde extulit, et in statione sibi decenter apparata cum divinis laudibus reposuit: ubi iterum atque itetandem in viam suam exiit, et usque ad castelli aditum comitatus cum canticis spiritualibus a fratribus et innuvaledicens, recessit. Recedens
Abbreviated transcription (Latin):
abbas dabit licentiam certe interdum
rationis exigente gratia. necnon clero
remensi bis in anno. feria uidelicet se¬
cunda festi paschalis. et uigilia ascen

Expanded text:
centiam, certe interdum rationis exigente gratia; nec non clero Remensi bis in anno, feria scilicet secunda paschalis festi, et vigilia Ascen