comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me głosa filia oꝑationis tuȩ au¬
dita bona letificant: qd̾ illa agere
ꝑhiberis. ꝑ que dũ egentib miscdit̃
subuenis. ipsa miscđiam consequaris:
& alios temporalit̾ nutriendo. bonis
ineternũ celestib satieris. Et ido qͥa
fidelis est cui credis. secura cõmenda
ei que tribuis: ut in die tribulatio¬
nis recipias qd̾ impendis. Fit namq
egregis p̃dicator. Scio cui credidi:
& certus sum quia potens est deposi¬
tũ meũ seruare in illũ diem. Eoce gło¬
sa filia quanta sit bonoꝵ operũ cer¬
titudo considera: & larga sit manus
in opere: ut fiat uobis qd̾ scriptũ est
Absconde elemosinã in simi pauꝑis:
& hec ipsa ꝓ te exorabit. Quisquis
igitur copiosũ in celis fructũ habere
desiderat. seminare dũ tempus est
ñ omittat: ut mamipulos in die
messis cũ leticia colligat. Nam qui
seminant in lacrimis: in gaudio
metent. Sed qualis messis ex hurꝰmo¬
oi semente futura sit: dicat apłs.
Qui seminat in carne sua: de carne

Expanded text:
me, gloriosa filia, operationis tuae audita bona laetificant, quod illa agere perhiberis per quae, dum egentibus misericorditer subvenis, ipsa misericordiam consequaris, et alios, temporaliter nutriendo, bonis in aeternum coelestibus satieris. Et ideo quia fidelis est cui credis, secura commenda ea quae tribuis, ut in die tribulationis recipias quod impendis. Ait namque egregius praedicator: Scio cui credidi, et certus sum quia potens est servare depositum meum in illum diem. Ecce, gloriosa filia, quanta sit bonorum operum certitudo considera, et larga sit semper manus in opere, ut fiat vobis quod scriptum est: Absconde eleemosynam in sinu pauperis, et haec pro te exorabit. Quisquis igitur copiosum in coelis fructum habere desiderat, seminare, dum tempus est, non omittat, ut manipulos in die messis cum laetitia colligat. Nam qui seminant in lacrymis, in gaudio metent. Sed qualis messis ex hujusmodi semente futura sit, dicat Apostolus: Qui seminat in carne sua, de carne
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dicisolent uel expositiones euũ¬
gelii que circa paschalem sollemni¬
tatem a sacerdotib fiunt. ꝑ aliũ di¬
cantur: & tua dilectio cont᷑ uirtutẽ¬
sibi laborem minime imponat.
Hec autẽ dixi: ut si tu melius sense¬
ris. & uenire distuleris. scias quid
uebeas ex meo mandato custodire:¬

Expanded text:
ate dici solent, vel expositiones Evanate dici solent, vel expositiones Evangelii, quae circa Paschalem solemnitatem a sacerdotibus fiunt, per alium dicantur. Et tua dilectio contra virtutem, laborem sibi minime imponat. Haec autem dixi, ut si te melius senseris, et venire distuleris, scias quid debeas ex meo mandato custodire
Abbreviated transcription (Latin):
tempus medici uehement̃ dicunt
ꝑiculosũ. Et ualde ꝑtimesco. ne
si curas aliquas cũ aduersitate tẽ¬
poris habueris. ampltus ex eadem
molestia pericliteris. Ego enim
ipse ualde sũ debilis: & om̃ino est
utile ut cũ dei gr̃a samis ad tuam
eccłiam redeas aut certe si uocan¬
dus es. int̃ manus tuoꝵ uoceris. Et
si me omp̃c ds ante uocare uolue¬
rit. int̾ tuas manus debeam transi
re. Si autẽ qualitas temporis ad
ueniendũ prepedit: aliquo paruo
exenio dato. apud agonem agi po¬
hominem transmittat. Sigͥ eadẽ
egritudine grauarite sentis. et
uentre disponis. cũ paucis tͥ ueni¬
endũ est: quia mecũ in episcopio
manens. cotidiana obsequia de hac
eccłia habebis. Preterea nec hortor
nec ammoneo. sed stricte p̃cipio. ut
ieiunare minme p̃sumas: quia
dicunt medici ualde huic molestie
ẽe contrariũ: nisi forte si grandis
sollemnitas exigit. &. hoc quinq
in anno uicib concedo. Auigitiis
qͦ temꝑandũ est. Sed & preces ille

Expanded text:
tempus medici vehementer dicunt periculosum. Et valde pertimesco ne si curas aliquas cum adversitate temporis habueris, amplius ex eadem molestia pericliteris. Ego etiam ipse valde sum debilis, et omnino est utile ut cum Dei gratiecclesiam redeas, aut certe si vocandus es, inter manus tuorum voceris, et si me omnipotens Deus ante vocare voluerit, inter tuas manus debeam transi Si autem qualitas temporis ad veniendum praepedierit, aliquo parvo exenio dato, apud agonem agi poe Romam transmittat. Si igitur eadem aegritudine gravari te sentis, et venire disponis, cum paucis tibi veniendum est, quia mecum in episcopio manens, quotidiana obsequia de hac Ecclesia habebis. Praeterea nec hortor nec admoneo, sed districte praecipio ut jejunare minime praesumas, quia dicunt medici huic molestiae valde esse contrarium, nisi forte si grandis solemnitas exigit, quinque in anno vicibus concedo. A vigiliis quoque temperandum est, et preces quae
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ eloquioꝵ ad gregem dm̃cum
reducamus: ut ille qui pastor pasto¬
rũ est. uigilasse nos circa ouile suũ
ꝓbare. Hoc qͦ uos necesse. est sollert̃
attendere: ut si qua contra latores
subtili debeat indagatione ꝑquiri.
sunt nequaqͣm censemus ẽe parcen

Expanded text:
norum eloquiorum ad gregem dominicum norum eloquiorum ad gregem dominicum reducamus, ut ille qui Pastor pastorum est vigilasse nos circa ovile suum probare. Hoc quoque vos necesse est solerter attendere, ut si qua contra latores subtili debeat indagatione perquiri; sunt, nequaquam censemus esse parcen
Abbreviated transcription (Latin):
catis cotidie dilatari: & ualde plu¬
res data ꝑ uenalitatem licentia
post catholicũ baptisma a donati¬
stis denuo baptizari. Qd̃ qͣm gͣ¬
ue sit fr̃. oportet nos tota mentis
intentione ꝑpendere. Ecee lupus
on̾icum gregem ñ iam in nocte la¬
tenter. s in aꝑta luce dilainiat: &
nos eũ grassari in omũ necem cer¬
nimus: & nulla ei sollicitudme.
nullis uerboꝵ iaculis obuiamus.
Quos gͦ fructus dño multiplicati
gregis ostendemus: si & ipsũ quẽ
pascendũ suscepimus. otiosa m̃te
cernimꝰ a bestia deuorari: Studea¬
mus gͥ cor nr̃m terrenoꝵ pastoꝵ
imitatione succendere. qui hiema
& ñ forte utilis pereat. Quam & si
insidiator ore uoraci momorderit.
quomͦ satagunt. quib cordis anhe¬
lant estib. in quas uoces ut eruãt
captũ pecus angustia stimulante
ꝓsiliunt: ne a gregis dño quicqͥd
ꝑ incuriam ꝑdiderunt exigatur:
Uigilemus gͦ ne quid pereat: & si
captũ forte quid fuerit. uocib drui¬

Expanded text:
catis quotidie dilatari, et valde plucatis quotidie dilatari, et valde plures, data per venalitatem licentia, post catholicum baptisma a Donatistis denuo baptizari. Quod quam grave sit, frater, oportet nos tota mentis intentione perpendere. Ecce lupus dominicum gregem non jam in nocte latenter, sed in aperta luce dilaniat, et nos eum grassari in ovium nece cernimus, et nulla ei sollicitudine, nullis verborum jaculis obviamus. Quos ergo fructus Domino multiplicati gregis ostendemus, si et ipsum, quem pascendum suscepimus, otiosa mente cernimus a bestia devorari? Studeamus igitur cor nostrum terrenorum pastorum imitatione succendere, qui hiemall una ovis, et non forte utilis pereat. Quam si insidiator ore voraci momorderit, quomodo satagunt, quibus cordis anhelant aestibus, in quas voces ut eruant captum pecus angustia stimulante prosiliunt, ne a gregis Domino quidquid per incuriam perdiderint exigatur? Vigilemus ergo ne quid pereat; et si captum forte quid fuerit, vocibus divi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentib necessario duximus ad
hortandam: ut ueniente hilaro
ad te cartulario nr̃o. adunato ep̃o¬
rũ uniu̾sali concilio. habito p̃ ocłis
terrore uenturi iudicii. causa ea-¬
Dem subtili ac sollerti debeat inda¬
gatione ꝑquiri. Et si capitulũ hoc
a p̃sentiũ latorib p̾dicto ep̃o do¬
cumentis ydoneis fuerit approba¬
tũ: a dignitate officioq quo fun¬
gitur. modis om̃ib degradetur.:
ut & ille ad penitentiȩ lucra ꝑ ag¬
nitionem delicti redeat: & oeteri cẽp¬
croscĩ corporis ac sanguinis tractan¬
dis misteriis submoueat᷑. Si gua
autẽ inter eos extra crimen hoc dã¬
noꝵ quoꝵdam uel priuatoꝵ nego¬
tioꝵ sicut & peticio diaconoꝵ ipsoꝵ
continet uersatur intentio: hanc
tua fr̃nitas cũ predicto cartulario
nr̃o ꝓbata cognitione ꝑquirat: &
int̾ utramq partem iusticia ꝓce¬
dente defiuiat. Porro autẽ. pre¬
sentiũ latoꝵ insinuatione didici¬
mus. donatistarũ heresim ꝓ pec¬

Expanded text:
praesentibus necessario duximus 612 ad praesentibus necessario duximus 612 ad hortandam, ut veniente ad te Hilaro chartulario nostro, adunato episcoporum universali concilio, habito prae oculis terrore venturi judicii, causa eadem subtili ac solerti debeat indagatione perquiri. Et si capitulum hoc a praesentium latoribus praedicto episcopo documentis idoneis fuerit approbatum, a dignitate officioque quo fungitur modis omnibus degradetur, ut et ille ad poenitentiae lucra per agnitionem delicti redeat, et caeteri tencrosancti corporis ac sanguinis tractandis mysteriis submoveatur. Si qua autem inter eos extra crimen hoc damnorum quorumdam vel privatorum negotiorum, sicuti petitio diaconorum ipsorum continet, versatur intentio, hanc tua fraternitas cum praedicto chartulario nostro probata cognitione perquirat, et inter utramque partem justitia procedente definiat. Porro autem praesentium latorum insinuatione didicimus Donatistarum haeresim pro pec
Abbreviated transcription (Latin):
tiquus hostis qui primũ ho¬
milnem de paradisi delitiis in hãc
erumnosam uitam. callida ꝑsua-¬
sione deposuit. & in eo tam t̾c hu-¬
mano generi penam mortalitatis
inflixit: eadem ñc calliditate oui¬
um dñicarũ pastores quo facilius
gregem capiat. transfusis conetur
uenenis inficere: & iure iam pote¬
stati ꝓpriȩ uendicare. Sed nos qui
licet ĩmeriti sedem apłicam uice petͥ
apłoꝵ principis suscepimus guber¬
nandam. ipso pontificatus officio
cogimur generali hosti quib uale¬
mus nisib obuiare. Porrecta gͥ peti¬
cione insinuauerunt nobis p̃senti¬
um latores constantius & mustelus.
& asseruerunt eccłiȩ prudentiane
diacones nuimidia ꝓuintia const¬
tutȩ maximianũ eiusdem ecchȩ
antisticem in quo loco degit corrup¬
tũ premio donatistarũ. ep̃m noua
licentia fieri ꝑmisisse: cũ & si hoc an¬
terior usus ꝑmitteret. manere atq
ꝑsistere fides catholica ꝓhiberet.
Ob hoc gͦ fr̾nitatem tuam scriptis

Expanded text:
tiquus hostis, qui primum hominem de paradisi deliciis in hanc aerumnosam vitam callida persuasione deposuit, et in eo jam tunc humano generi poenam mortalitatis inflixit, eadem nunc calliditate ovium dominicarum pastores, quo facilius gregem capiat, transfusis conetur venenis inficere, et jure jam potestati propriae vindicare. Sed nos qui, licet immeriti, sedem apostolicam vice Petri apostolorum principis suscepimus gubernandam, ipso pontificatus officio cogimur generali hosti quibus valemus nisibus obviare. Porrecta igitur petitione insinuaverunt nobis praesentium latores Constantius et Mustellus, et asserunt Ecclesiae Pudentianae diacones in Numidia provincia constitutae, Maximianum ejusdem Ecclesiae antistitem in loco quo degit, corruptum praemio Donatistarum, episcopum nova licentia fieri permisisse, cum etsi hoc anterior usus permitteret, manere atque persistere fides catholica prohiberet. Ob hoc ergo fraternitatem tuam scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
audiretur. & eius animus contra
me irritaretur. Sed nos rectam
uiam tenebimus: nichilin hac cau¬
sa altud nisi om̃ipotentem dñm
metuentes. Unde tua dilectio in
nullo treꝑidet. om̃ia que in hoc
scło indet alta eẽ contra ueritatem
ꝓ ueritate desꝑiciat: in om̃i poten¬
tis łi gr̃ã atq beati petri adiutorio
confidat: uocem ueritatis recolat
oicentis. maior est qui in uobis est
qͣm qui in hoc mundo: & in hac
causa quicquid agendũ est: cũ fũ¬
ma auctoritate agat. Postqͣm enim
defendi ab immicoꝵ gladiis nullo
modo possumus. postqm ꝓ amore
rei publice. argentũ. aurũ. manci¬
ꝑia. uestes ꝑdidimus: nimis igno¬
miniosũ est. ut ꝑ eos etiam fidem
lesto consentire: nichil est alrud qͣm
fidem ꝑdere. Unde sicut tibi iam
transactis epłis scripsi: nũguam cũ
eo ꝓcedere p̃sumas. Gr̃. Ioħi ep̃o

Expanded text:
audiretur, et ejus animus contra audiretur, et ejus animus contra me irritaretur. Sed nos rectam viam tenebimus, nil in hac causa aliud, nisi omnipotentem Dominum, metuentes. Unde tua dilectio in nullo trepidet. Omnia quae in hoc saeculo videt alta esse contra veritatem, pro veritate despiciat; et in omnipotentis Dei gratia atque beati Petri adjutorio confidat. Vocem Veritatis recolat, dicentis: Major est, qui in vobis est, quam qui in hoc mundo . Et in hac causa, quidquid agendum est cum summa auctoritate agat. Postquam enim defendi ab inimicorum gladiis nullo modo possumus, postquam pro amore reipublicae argentum, aurum, mancipia, vestesque perdidimus, nimis ignominiosum est ut per eos etiam fidem abulo consentire, nihil est aliud quam fidem perdere. Unde sicut tibi jam transactis epistolis scripsi, numquam cum eo procedere praesumas. 56. At vero
Abbreviated transcription (Latin):
Icripta fr̃nitatis tuȩ benenato
eccłiȩ tuȩ clerico deferente su¬
scẽpi. Grãsq om̃ipotenti d̃o retuli:
qd̃ in causis animȩ & his que ad dm̃
ꝑtinent. te occupatũ ẽẽ cognouimꝰ.
Scripsisti siquidem nobis quosdã
idoloꝵ cultores atq angellioꝵ dog¬
matis. in his in quib constitutus es
partib inueniri: de quib plures
asseriusti ẽe conuersos. aliquos au¬
tem potentũ nomine atq locoꝵ se
qualitate defendere. Auxihantes
igitur bonis tuȩ caritatis oꝑib:
uiro głoso p̾tori siciliȩ nr̃a scͥpta tͣns¬
misimus quatinꝰ iuuante dño qua
potest tͥuirtute concurrat: ut qd̾
laudabiliter ceptũ est. ualeat salu¬
briter adimpleri. Oportet gͦ fr̾m¬
tatem tuam maximã in hoc sollici¬
tudinem gerere. Uere enĩ episco¬
palem uitam sequeris. si ꝑ zelum
linguamq tuam hos qui a fidei ue¬
ritate dissentiunt. in eccłiȩ unita¬

Expanded text:
cripta fraternitatis tuae, Benenato Ecclesiae tuae clerico deferente, suscepi; gratiasque omnipotenti Deo retuli, quod in causis animae et iis quae ad Deum pertinent, te occupatum esse cognovimus. Scripsisti siquidolorum cultores, atque Angelliorum dogmatis in 673 iis in quibus constitutus es partibus inveniri, de quibus plures asseruisti esse conversos, aliquos autem potentum nomine atque locorum se qualitate defendere. Auxiliantes igitur bonis tuae charitatis operibus, viro glorioso praetori Siciliae nostra scripta transmisimus, quatenus, juvante Domino, qua potest tibi virtute concurrat, ut quod laudabiliter coeptum est, valeat salubriter adimpleri. Oportet ergo fraternitatem tuam, maximam in hoc sollicitudinem gerere. Vere enim episcopalem vitam sequeris, si per zelum lingnamque tuam hos qui a fidei veritate dissentiunt in Ecclesiae unita
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ suȩ uita cogitaret: nequaqͣm se
sam posceret respondere: Nam qd̃
in excusationem molestia corporalis
adducitur. expectato salutis tẽpore
laborem sũmoꝑe potustis ꝓcõmo¬
do et̾̃nȩ salutis assumere: ut & uos
de ur̃a ratione. & nos de ur̃a creduli-¬
tate gauderemꝰ. Ea etenĩ que meis
scripsi epłis replicanda ñc ñ sunt.
neq alia ratiocinatione monstran¬
da: quia apud nolentis animũ qͣm¬
uis sit euidens ratio. hec ipsa obsta
p̃sentate: & cuncta que scripsi nisi
ex lectione monstrauero. cũ qua uul¬
tis disꝑutatione recedite. Hortor
tam̃ ut dũ uite sꝑaciũ suꝑest. ab eiꝰ¬
dem beati petri eccłia cui claues cele-¬
stis regni cõmisse sunt & ligandiac
soluendi potestas attributa. ur̃a
amina ñ inueniat᷑ diuisa: ne si hic
beneficiũ enis despicitur. illic uitȩ
aditũ claudat. Hii autẽ qui dubi¬
tationis ur̃ȩ participes sunt. si ad
me uenire uoluerint. nullã in me

Expanded text:
mae suae vita cogitaret, nequaquam semae suae vita cogitaret, nequaquam sesam posceret respondere. Nam quod 723 in excusationem molestia corporalis adducitur, exspectato salutis tempore, laborem summopere potuistis pro commodo aeternae salutis assumere, ut et vos de nostra ratione, et nos de vestra credulitate gauderemus. Ea enim quae meis scripsi epistolis replicanda nunc non sunt, neque alia ratiocinatione monstranda, quia apud nolentis animum, quamvis sit evidens ratio, haec ipsa obstacpraesentate, et cuncta quae scripsi, nisi ex lectione monstravero, cum qua vultis disputatione recedite. Hortor vos tamen ut dum vitae spatium superest, ab ejusdem beati Petri Ecclesia, cui claves coelestis regni commissae sunt, et ligandi ac solvendi potestas attributa, vestra anima non inveniatur divisa, ne si hic beneficium ejus despicitur, illic vitae aditum claudat. Hi autem qui dubitationis vestrae participes sunt, si ad me venire voluerint, nullam in me
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est ut si illa om̃im᷑ caue¬
ri ñ possunt: ista ñ om̃imꝰ post¬
ponantirr. Sed ꝑ om̃ipotentẽ
dñm rogo. mͥ in tantis tribulatio¬
nũ fluctib laboranti tende orati¬
onis manũ. ut ex ur̃a int̾cessione
ad sũma releuer. qui culparũ me¬
arũ pondere ad ꝓfundũ p̃mor.
Imꝑatorẽ uͦ ꝑsarũ & si ñ fuisse
conuersũ doleo. uos tam̃ ei xp̃ia¬
nam fidem p̃dicasse om̃imodo ex¬
ulto: quia & sulle ad lucem ueni¬
re ñ meruit. ur̃a tam̃ sc̃itas p̾di¬
cationis suȩ p̃miũ habebit. Nã
& echiops in balneũ niger intrat¬
& niger egredicur: s tam̃ balne¬
ator nũmos accipit. De mauritio
autẽ bene dicitis. ut in actione eiꝰ
ab umbra statuam cognoscam.
id est in minimis maiora ꝑpen¬
dam. In hoc tam̾ ei eredimꝰ. qͥa eiꝰ
nob̾ antmã sac̃m̃ta & obsides ligant:¬
Gr̃ bonefacio utro magnifio affce.
i ita ut audieram magnitudo
ur̃a intentione sollicita de ani¬

Expanded text:
necesse est ut si illa omnimodo cavenecesse est ut si illa omnimodo caveri non possint, ista non omnimodo postponantur. Sed per omnipotentem Dominum rogo, mihi in tantis tribulationum fluctibus laboranti tende orationis manum, ut ex vestra intercessione ad summa relever, qui culparum mearum pondere ad profundum premor. Imperatorem vero Persarum etsi non fuisse conversum doleo, vos tamen ei Christianam fidem praedicasse omnimodo exsulto, quia etsi ille ad lucem venire non meruit, vestra tamen sanctitas praedicationis suae praemium habebit. Nam et Aethiops in balneum niger intrat, et niger egreditur, sed tamen balneator nummos accipit. De Mauricio autem bene dicitis, ut in actione ejus ab umbra statuam cognoscam, id est in minimis majora perpendam. In hoc tamen ei credimus, quia ejus nobis animam sacramenta et obsides ligant Bonifacio viro magnifico Africae. Si ita, ut audieram, magnitudo vestra intentione sollicita de ani
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hoc qd̃ iam delinquentes plã¬
gunt ad huc magistri crudelit̾
insequunt᷑. infirme menti ipse
redemptoris sui amor tepescit.
quia ibi affligi se considerat. tib
sibi & ipsa ñ parcit. Hec igit᷑ di¬
xerim ut intellectũ quem pro¬
tuli. ñ ẽẽ imꝓbabilem ex locis
circũstantib demonstrarem.
Ea uͦ que ex eodem loco a sc̃ĩta
te ut̃a in meã consolationem
dicta sunt libenter accipio: gura
in intellectu sacrȩ scripturȩ: respui
ñ debet: quicqͥd sanc fide ñ resi¬
stit. Sicut enĩ ex uno auro alii mu¬
renas. alii anulos. alii dextralia ad
ornamentũ faciunt: ita ex una
scripturȩ sacrȩ intelligentia ex¬
positores quiq ꝑ innumeros in¬
tellectus quasi uaria ornamenta
componunt: que tamen om̃ia
ad decorem celestis sponsȩ ꝓfici¬
unt. Ualde autẽ gaudeo qd̃
uulcissima ur̃a beatitudo etiã
causis scłarib occupata. ad in¬
tellectũ sacri eloquii uigilant̃
ingeniũ reducit. Sic quippe

Expanded text:
enim 680 hoc quod jam delinquentes planenim 680 hoc quod jam delinquentes plangunt, adhuc magistri crudeliter insequuntur, infirmae menti ipse Redemptoris sui amor tepescit, quia ibi se affligi considerat, ubi sibi et ipsa non parcit. Haec igitur dixerim, ut intellectum, quem protuli, non esse improbabilem ex locis circumstantibus demonstrarem. Ea vero quae ex eodem loco a vestra sanctitate in meam consolationem dicta sunt, libenter accipio, quia in intellectu sacrae Scripturae, respui non debet quicquid sanae fidei non resistit. Sicut enim ex uno auro alii murenulas, alii anulos, alii dextralia ad ornamentum faciunt, ita ex una scripturae sacrae sent en tia exposi tores q uique per innu meros intellectus quasi uaria ornamenta componunt, quae tamen omnia ad decorem caelestis sponsae proficiunt. Valde autem gaudeo quod dulcissima beatitudo vestra etiam causis saecularibus occupata, ad intellectum sacri eloquii vigilanter ingenium reducit. Sic quippe
Abbreviated transcription (Latin):
one corruꝑit. Unde iacob filii ue¬
hement̃ trati contra omnẽ sychem
domũ eiusq ꝑatͥam gladios su-¬
munt: quia a cunctis zelũ dei ha¬
bentib ipsi quoq insequendi sunt
qui maligni sp̃c adiutores fuint.
Quib prius circũcisionẽ p̃cipi¬
unt. quos indolore postmodũ po¬
sitos occidunt. quia plerũq seue
rari nesciunt. qͣmuis ꝑ p̾dicatio¬
nem uicia corruptionis resecent.
cũ iam a delinquentib plangit᷑
qd̃ fuerat ꝑpetratũ. adhuc tam̃
ipsi ꝑ asꝑitatem seuiunt. & duri¬
ores existunt. Qui enĩ iam p̃pu¬
tia absciderant mori minme de¬
buerant. quia qui culpam plan¬
gunt luxuriȩ. & uoluptatem
carnis in dolorem uertunt: a ma¬
gistris sentire ñdebent asꝑitatẽ
disciplinȩ. ne iꝑse humanigene¬
ris redemꝑtor minus ametur.
si ꝓ eo anima plusqͣm debet atte¬
ritur. Unde & eisdem filiis ia-¬
cob dicit. Curbastis me & odio¬
sũ fecistis chananeis. Quando

Expanded text:
one corruperit. Unde Jacob filii veone corruperit. Unde Jacob filii vehementer irati, contra omnem Sichem domum ejusque patriam gladios sumunt ; quia a cunctis zelum habentibus ipsi quoque insequendi sunt, qui maligni spiritus adjutores fiunt. Quibus prius circumcisionem praecipiunt, quos in dolore positos postmodum occidunt. Quia plerumque magirari nesciunt, quamvis per praedicationem vitia corruptionis resecent, cum jam a delinquentibus plangitur quod fuerat perpetratum, adhuc tamen ipsi per asperitatem diores existunt. Qui enim jam et praeputia absciderant, mori minime debebant, quia qui culpam plangunt luxuriae, et voluptatem carnis in dolorem vertunt, a magistris sentire non debent asperitatem disciplinae, ne ipse humani generis Redemptor minus ametur, si pro eo anima plus quam debet atteritur. Unde et eisdem filiis Jacob dicit: Turbastis me, et odiosum feristis Chananaeis. Quando
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ beatitudinis ur̃ȩ susciꝑi¬
ens. ualde gauisus sum. quia mul¬
ta mͥ de sacra scriptura loquebant᷑.
Et guia dilectas in eis epulas rep¬
peri: eas auide comedi. In quibus
quedam quoq de causis exteriorib
& necessariis sunt ꝑmixta. Eẽ qua¬
si menti conuiuiũ p̃parantes. egi¬
stis ut oblatȩ epulȩ ex diuersitate
melius placerent. Et si quidem ex¬
teriores cause uelut inferiores et
abiecti cibi minus sapiunt: ita ta¬
men a uobis prudenter dictȩ st̃.
ut libenter fumantur. quia & cibi
contẽꝑtibiles plerũq dulces ex con¬
dimento bene coguentis fiunt. Ser¬
uata autẽ ueritate historie: hoc
qd̾ dudũ de dine significatione.
oxceram. respuri nullomͦ debuit.
Nam & si michi q̃m ita uultis sig¬
nificatio ñ congruit: ex ipsis tam̃
locis suis circũstantib hoc qd̃ ex ea
ait. Nunc princeps mundi huiꝰ
eicietur foras. Qui etiam uxorẽ
petit: quia malignus uidelicet
sp̃c. festinat ut licent̃ possideat
anmã. qmi prius occulta seducti¬

Expanded text:
mae beatitudinis vestrae suscipiens, valde gavisus sum, quia multa mihi de sacra Scriptura loquebantur. Et quia dilectas in eis epulas reperi, eas avide comedi. In quibus quaedam quoque de causis exterioribus et necessariis sunt permista. Et quasi menti convivium 679 praeparantes egistis, ut oblatae epulae ex diversitate melius placerent. Et si quidem exteriores causae velut inferiores et abjecti cibi minus sapiunt, ita tamen a vobis prudenter dictae sunt, ut libenter sumantur, quia et cibi contemptibiles plerumque dulces ex condimento bene coquentis fiunt. Servata autem veritate historiae, hoc quod dudum de divina significatione dixeram, respui nullo modo debuit. Nam etsi mihi, quoniam ita vultis, significatio ejus non congruit, ex ipsis tamen locis suis circumstantibus hoc quod ex ea dait: Nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Qui etiam uxorem petit, quia malignus videlicet spiritus festinat, ut licenter possideat animam quam prius occulta seducti
Abbreviated transcription (Latin):
istoralis nos cura constringie.
eccłiȩ sacerdotis moderamine
destitutȩ. sollicita consideratione
concurrere. Et qm̃ eccłiam saonen¬
sem ante annos plurimos obeunte
eius pontifice. om̃ino destitutam
agnouimus: fr̾nitati tuȩ uisita¬
tionis eius operam duximus in run¬
gendam. quatinus dispositionib
eius possit utilitas ꝓfligari. In qua
etiam eccha uel eius parrochiis. dia¬
cones atq prb̃os tibi concedimꝰ or¬
dinandi licentiam. De quib tam̃
cui sit studii diligentiꝰ ꝑscrutari:
ut eoꝵ ꝑsone a sacris nullom᷑ cano¬
nib respuant᷑. Sed guos fr̃nitas
tua tanto ministerio dignos ꝑspe¬
exerit. eoꝵq mores & actus huic or¬
omatiomi concordare cognouerit:
eos auctoritatis ñrȩ ꝑmissione ad
p̾dictũ ꝓmoueat licent̃ officium.
Cunctis gͥ reb suprascriptȩ eccłiȩ:
ut ꝓpriũ te uolumus uti pontificẽ:
ut cua dispositione utilitates eccł̃ia¬
sticȩ salubrit̾ modis om̃ib deo ua¬
leant auctore disponi. Gr̃ martino

Expanded text:
astoralis nos cura constringit Ecclesiae sacerdotis moderamine destitutae sollicita consideratione concurrere. Et quoniam Ecclesiam Saonensem ante annos plurimos, obeunte ejus pontifice, omnino destitutam agnovimus, fraternitati tuae visitationis ejus operam duximus injungendam, quatenus tuis dispositionibus ejus possit utilitas profligari. In qua etiam Ecclesia vel ejus parochiis diaconos atque presbyteros tibi concedimus ordinandi licentiam. De quibus tamen tui sit studii diligentius perscrutari, ut eorum personae a sacris nullo modo canonibus respuantur. Sed quos fraternitas tua tanto dignos ministerio perspexerit, eorumque mores et actus huic ordinationi concordare cognoverit, eos auctoritatis nostrae permissione ad praedictum promoveat licenter officium. Cunctis igitur rebus superscriptae Ecclesiae ut proprium te volumus uti pontificem, ut tua dispositione utilitates ecclesiasticae salubriter modis omnibus Deo valeant auctore disponi.
Abbreviated transcription (Latin):
icet frat̾nitas u̾ra ⁊elo iusticiȩ
indiuersoꝵ turtionem se congruen¬
ter impendat. ꝓmorem tamen eã
credimus ꝓrsus existere in eoꝵ sola¬
mina quos ei nr̃a comm̃dat epła.
Pompeianagͥ religiosa femina per
nobis supplicasse. dinoscitur. ut uo¬
bis eam nr̃is cõmendaremis apicibꝰ.
Propterea salutans fr̃nitatem urãm
uebito caritatis affectu. p̃dictam uo¬
bis feminã necessatio dutimus cõ¬
mendandam. ut comitante iusticia
in nullo eam frat̾nitas tua contra
equitatem grauari ꝑmittat. nec
aliqua inconsulte pati dispendia:
seo si quas eam causas habere conti¬
gerit. in electoꝵ indicio alt̾cando
uentiletur contentio. & quecũq fu¬
erint definita. ita tranguille ad ef¬
fectũ uobis solatiantib ꝑducant᷑.
ut & nobis ꝓ tali opere merces inhe

Expanded text:
Licet fraternitas vestra zelo justitiae se in diversorum tuitionem congruenter impendat, proniorem tamen eam credimus prorsus existere in eorum solamina quos el nostra commendat epistola. Pompeiana igitur religiosa femina per nobis supplicasse dignoscitur ut nostris eam vobis commendaremus apicibus. Propterea salutantes fraternitatem tuam, debito charitatis affectu praedictam vobis feminam necessario duximus commendandam, ut, comitante justitia, in nullo eam fraternitas tua contra aequitatem gravari permittat, nec aliqua inconsulte pati dispendia. Sed si quas eam habere causas contigerit, in electorum judicio, altercando ventiletur contentio, et quaecunque fuerint definita, ita tranquille ad effectum vobis solatiantibus perducantur, ut et vobis pro tali opere merces inh
Abbreviated transcription (Latin):
duris ponderib in ur̃o imꝑio fub¬
iectos gaudere facitis. post multa
annoꝵ tempora in celesti regno gau

Expanded text:
duris ponderibus, in vestro imperio subjectos gaudere facitis, post multa annorum tempora in coelesti regno gau
Abbreviated transcription (Latin):
neglecta. qm ad uos sc̃ȩ memoriȩ de¬
cessor meus dederat monasteriũ a
ioħe p̃sentium portitore construc¬
tũ aliter qm antiquȩ consuetudimᷤ
usus exigit consecrares: dũ etiam in
eodem p̃cepto int̾ alia mandatũ sit
ut locũ ipsũ absq missis publicis
dedicares. Et ut ad nos ꝑuenit:
cathedra posita sacra illic publice
missarũ sollemnia celebrant᷑. Qd̃
si uerũ est. his uos hortamur affati¬
bus. ut om̃i excusatione cessante.
cathedram urãm exinde amoueri
modis om̃ib faciatis. nec denuo
illic missas publicas ꝑagatis. Sed
sicut & consuetudo & p̾cepti tenor
eloquitur. si missas ibidem sibi cele¬
brari uoluerint: a te prbr dirigat᷑.
In eodem autẽ monasterio congre¬
gationem seruoꝵ dĩ sicut p̾dictus
uolumus ꝑmanere. Calicem uͦ quẽ
sibi a fr̃nitate ur̃a ablatũ innotu¬
it. ei si ita est. restituere festinate.

Expanded text:
neglecta, quod ad vos sanctae memoriae decessor meus dederat, monasterium a Joanne praesentium portitore constructum, aliter quam antiquae consuetudinis usus exigit, consecrares. Dum etiam in eodem praecepto inter alia mandatum sit ut locum ipsum absque missis publicis dedicares, et, ut ad nos pervenit, cathedra posita, sacra illic publice missarum solemnia celebrantur. Quod si verum est, his vos hortamur affatibus, ut, omni excusatione cessante, cathedram vestram exinde amoveri modis omnibus faciatis, nec denuo illic missas publicas peragatis. Sed, sicut et consuetudo et praecepti tenor eloquitur, si missas ibidem sibi celebrari voluerint, a te presbyter dirigatur. In eodem autem monasterio congregationem servorum Dei, sicut praedictus volumus permanere. Calicem vero quem sibi a fraternitate vestra ablatum innotuit, ei, si ita est, restituere festinate.
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦ subtili habita inquisitione
hoc falsũesse patuerit: quia ꝑson
eius nobis ignota est. & utrũ ita
sit de simplicitate qd̾ ad nos ꝑla¬
tũ est ignoramus. cũ decreto a uo¬
bis facto ad nos eũ uenire necesse ẽ:
ut de uita morib q ipsius sollici¬
tius requirentes. sensũ qͦ pariter
agnoscamus: ut si huic udicio ap¬
tus extiterit. ur̃a in eũ adiuuante
uño desideria compleamꝰ. Studii
preterea ur̃i sit. etiã aliũ qui aptꝰ
sit ꝓuidere: ut ne forte si huic or¬
omni hic ñ uidetur idoneus. desit
in quo se ur̃a declinare possit elec¬
tio. Nam graue cleri illius erit
obꝓbriũ. ut si hic fortasse appro¬
batꝰñ fuerit. aliũ se dicant qui
eligi debeat ñ habere Mse aug̃.

Expanded text:
Si vero subtili habita inquisitione Si vero subtili habita inquisitione hoc falsum esse patuerit, quia persona ejus nobis ignota est, 1087 et utrum ita sit de simplicitate ejus quod ad nos perlatum est ignoramus, cum decreto a vobis facto ad nos eum venire necesse est, ut, de vita moribusque ipsius sollicitius inquirentes, sensum quoque pariter agnoscamus; ut si huic judicio aptus exstiterit, vestra in eo, adjuvante Domino, desideria compleamus. Studii praeterea vestri sit etiam alium qui aptus sit providere, ut si forte huic ordini hic non videatur idoneus, sit in quem se vestra declinare possit electio. Nam grave cleri illius erit opprobrium, ut si hic fortasse approbatus non fuerit, alium se dicant qui eligi debeat non habere.
Abbreviated transcription (Latin):
uore uenit electio. Prius enĩ qͣm
scripta ad nos ura discurrerent:
iohannẽ diaconem qui ab altera
parte electus est. paruulã habere
filiam quoꝵdam relatione cogno¬
uimus. Unde si rationem uolius¬
sent attendere: nec alii eũ eligere.
nec ipse debuerat consentire. Nã
qua p̃sumptione ad ep̃atũ audet
accedere: qui adhuc longam cor¬
poris fui continentiã filiola teste
conuincit᷑ ñ habere : Petrus autẽ
idem diaconus quem a nob̾ elec-¬
plex est. Et nostis quia talis hoc
temꝑe in regiminis debeat arce
constitui: qui ñ solũ de salute ani¬
marũ uerũetiã de extrinseca sub¬
iectoꝵ utilitate & cautela sciat ẽe
sollicitꝰ. Nam de eo insuꝑ ad nos
ꝑuenisse cognoscite: quia solidos
dederit ad usuras. Qd̃ uos oportet
cũ om̃i subtilitate reguirere: & sĩ
ita constiterit. aliũ eligite. & ab
huiꝰ uos ꝑsona sine mora suspendi¬
te. Nam nos amatorib usurarũ:
nulla ratione manꝰ imponimus.

Expanded text:
vore venit electio. Prius enim quam vore venit electio. Prius enim quam scripta ad nos vestra discurrerent, Joannem diaconum, qui ad altera parte electus est, parvulam habere filiam ex quorumdam relatione cognovimus. Unde si rationem voluissent attendere, nec alii eum eligere, nec ipse debuerat consentire. Nam qua praesumptione ad episcopatum audet accedere, qui adhuc longam corporis sui continetiam, filiola teste, convincitur non habere? Petrus autem item Diaconus, quem a vobis elecplex est. Et nostis quia talis hoc tempore in regiminis debeat arce constitui, qui non solum de salute animarum, verum etiam de extrinseca subjectorum utilitate et cautela sciat esse sollicitus. Nam de eo insuper ad nos pervenisse cognoscite quod solidos dederit ad usuras, quod vos oportet cum omni subtilitate requirere; et si ita constiterit, alium eligite, et ab hujusmodi vos persona sine mora suspendite. Nam nos amatoribus usurarum nulla ratione manus imponimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut monachos in p̃dicta utraq mo¬
nasteria debeas deꝓutare. qui &
curam alic diligent̃ habeant. &
opus dei regulari studeant insti¬
tutione ꝑagere: atq ita se in hiᷤ
sicut couenit exhibere. ut nec illoᷤ
de neglectu. nec te de miori sol¬
licitudine culꝑa confundat. Quic¬
quid uͦ ad eadem monasteria ꝑti
nere cognoscis. si ab aliquib irra¬
tionabilit̾ detinetur. ex hac nr̃a
auctoritate repetendic exigendiq
atq tuo monasterio uendicandi
habebis ꝑ omĩa dõ adiuuante li¬
centiam: quia dignũ est ut quoꝵ¬
curam geris. reb nullomͦ defraui-¬
ueris. Monachos autẽ quos in
monasterio puteolis sito depu¬
taueris: sub tua quidẽ discipli¬
na. sed tam̃ puteolano ẽp̃o cuius
diocesis est. ñ neopolitano noue¬
ec noitũ nec rep̃hensibile ẽ
in eligendo ep̃o popłi se uo¬
ta in duas partes diuidere. Sed
graue est: quando in huiꝰmodi
causas ñ ex iudicio sed ex solo fa¬

Expanded text:
ut monachos in put monachos in pnasteria debeas deputare, qui et curam illic diligenter habeanopus Dei regulari studeant institutione peragere, atque ita se in hiis, ... sicut convenit, exhibere, ut nec illos de neglectu nec abbatem de minori sollicitudine culpa confundat. Quicquid vero ad eadem monasteria per ... cognoscis, si ab aliquibus irracionabiliter detinetur, ex hac nostra auctoritate, repetendi exigendique atque tuo monasterio vendicandi habebis per omnia, Deo juvante, licenciam, quia dignum est ut quocuram geris rebus nullo modo defrauderis. Monachos autem quos in monasterio Puteolis sito deputaveris, sub tua quidem diciplina, sed tamen Puteolano episcopo, cujus dioecesis est, non Neapolitano noveNec novum nec reprehensibile est in eligendo episcopo populi se vota in duas partes dividere: sed grave est quando in hujusmodi causis non ex judicio, sed ex solo fa
Abbreviated transcription (Latin):
uoꝵdam monachoꝵ tui eiꝰdẽ
monasterii ad nos relatione
ꝑuenit. monachos monasterii gra
constructũ est. ubi deo miserante
sicut dictũ est. abb̃is geris officiũ.
se. monasteriũq suũ uniri mag¬
noꝑe poposcisse: adeo ut caritas
om̃s eiusddẽ monasterii tuo mona¬
sterio ut dicitur tͣdidissent. Sed qͥa
monastertũ ipsũ in neapolitana
est diocesi constitutũ. ne quid con¬
stituere qd̃ absit p̾uidicialit̾ uide¬
amur : uolumꝰ ut quousq neapo¬
lim ordinetur antistes. tuo interĩ
monasterio antefatũ graterense
monasteriũ cũ om̃ib ad se ꝑtinen¬
tib sit unitũ. Cũ uͦ ꝓpitiante dño
utrũ in ꝑpetuũ hec unitio extendi
an temporalis ẽẽ debeat. mature
ac solidius cũ dĩ gr̃a ꝑtractabimꝰ.
Quia uͦ monasteriũ puteolis con
s etiã pene ꝓ derelicto qd̃ dici gra¬
ue est habeatur: idcirco tuo uitid
monasterio p̃senti auctoritate cũ
om̃ib ad se ꝑtinentib in ꝑpetuo
ouximus uniendũ: ammonentes

Expanded text:
umdam monachorum ejusdem monasterii ad nos relatione pervenit monachos monasterii Gratconstructum est, ubi, Deo miserante, sicut dictum est, abbatis geris officium, se monasteriumque suum uniri magnopere poposcisse, adeo ut chartas omnes ejusdem monasterii tuo monasterio, ut dicitur, tradidissent. Sed quia monasterium ipsum in Neapolitana est dioecesi constitutum, ne quid constituere, quod absit, praejudicialiter videamur, volumus ut quousque Neapoli ordinetur antistes, tuo interim monasterio antefatum Gratterense monasterium cum omnibus ad se pertinentibus sit unitum. Cum vero propitiante Domino utrum in perpetuum haec unitio extendi an temporalis esse debeat maturius ac solidius cum Dei gratia pertractabimus. Quia vero monasterium Puteolis conssed etiam pene pro derelicto, quod dici grave est, habeatmonasterio presenti auctoritate, cum omnibus ad se pertinentibus, in perpetuum duximus unienda, ammonentes
Abbreviated transcription (Latin):
uemientes benedictionem petunt.
ut parũ quid exlimatura accipiant.
assistit sacerdos cũ lima. & aliquib
petentib ita concite aliquid de cate¬
nis ipsis excutitur. ut mora nulla
sit: quib dam uͦ petentib dui per
catenas ipsas lima ducitur. & tam̃
ut aliquid exinde exeat ñ obtinet᷑.¬

Expanded text:
venientes benedictionem petunt, venientes benedictionem petunt, ut parvum quid ex limatura accipiant, assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de catenis ipsis excutitur, ut mora nulla sit. Quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas ducitur lima, et tamen ut aliquid exinde exeat, non obtinet
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ talia mͥ a uobis p̃cepta sunt. de
quib parere nullatenꝰ potuissem.
quantũ inuenio ñ ur̃m est: sed qui¬
uam homines contra me pietatem
urãm excitare uoluerunt. ut mi¬
chi qd̃ absit uoluntatis ur̃e grãm
subtraherent: & ꝓpterea quesierũt
capitulũ de quo uobis quasi inobe¬
diens inuenirer. Sedin om̃ipoten¬
te dũo confido. quia nullomodo be¬
nignissimȩ uoluntati subripitur.
de & mente diligitis. ñ ex corporali
p̃sentia. s ex ꝓtectione semꝑ habebi¬
tis. Sudariũ uͦ qd̾ similit̾ trans¬
mitti uissistis. cũ corpore eius est.
Qd̾ ita tangi ñ potest. sicut nec
ad corpus ilhus accedi. Sed quia se¬
renissimȩ dñe tam religiosũ desi¬
deriũ uacuũ esse ñ debet: de cate¬
nis quas ipse sc̃s petrus apłs in
collo & in manib gestauit. ex qͥb
multa miracula in popło demon¬
mittere festinabo. si tam̃ hanc tol¬
lere limando p̃ualuero: quia dũ
freguenter ex catenis eisdem multi

Expanded text:
igitur talia mihi a vobis praecepta sunt, de igitur talia mihi a vobis praecepta sunt, de quibus parere nullatenus potuissem, quantum invenio, non vestrum est; sed quidam homines contra me pietatem vestram excitare voluerunt, ut mihi, quod absit, voluntatis vestrae gratiam subtraherent, et propterea quaesiverunt capitulum de quo vobis quasi inobediens invenirer. Sed in omnipotente Domino confido, quia nullo modo benignissimae voluntati subripitur, de et mente diligitis, non ex corporali praesentia, sed ex protectione semper habebitis. Sudarium vero, quod similiter transmitti jussistis, cum corpore ejus est, quod ita tangi non potest, sicut nec ad corpus illius accedi. Sed quia serenissimae dominae tam religiosum desiderium esse vacuum non debet, de catenis quas ipse sanctus Paulus apostolus in collo et in manibus gestavit, ex quibus multa miracula in populo demonmittere festinabo, si tamen hanc tollere limando praevaluero; quia dum frequenter ex catenis eisdem multi
Abbreviated transcription (Latin):
gent̃ fuissent discussi: confessi sunt
qd̾ illa ad greciam essent tanqͣm sc̃oꝵ
religuias portaturi. Ex quoꝵ exem¬
plo sicut p̃dictum est. maior nobis
dubietas nata est. utrũ uerũ sit. qd̾
dicturus sũ. dũ constet quia eo dem¬
pore quo passi sunt. ex oriente. fide¬
les uenerunt. qui eoꝵ corpora sicut
ciuiũ suoꝵ repeterent: Que duc¬
ta usq ad scdm urbis miliariũ: in
loco qui ddr catacũbas collocata sunt.
Sed dũ ea exinde leuare om̃is eoꝵ
multitudo conueniens niteret᷑. ita
eos uis conitrui atq fulguris ninio
metu t̾ruit ac disꝑsit: ut calia de¬
nuo nullatenꝰ attemptare p̾sume¬
rent. Tunc autẽ exeuntes romani.
eoꝵ corꝑora qui hoc ex dñi pietate
meruerunt: leuauerunt. & in locis
quib nc̃ funt condita posuerunt.
Quis gͦ serenissima dña tam teme¬
rarus possit existere. ut hec sciens
eoꝵ corpora ñ dico tangere. sed uel
aliquatenꝰ p̃sumat inspicere: Dũ

Expanded text:
genter fuissent discussi, confessi sunt genter fuissent discussi, confessi sunt quod illa ossa ad Graeciam essent tanquam sanctorum reliquias portaturi. Ex quorum exemplo, sicut praedictum est, major nobis dubietas nata est, utrum verum sit quod dicturus sum, dum constet quia eo tempore quo passi sunt ex Oriente fideles venerunt, qui eorum corpora sicut civium suorum repeterent? Quae ducta usque ad secundum urbis milliarium, in loco qui dicitur Catacumbas collocata sunt. 711 Sed dum ea exinde levare omnis eorum multitudo conveniens niteretur, ita eos vis tonitrui atque fulguris nimio metu terruit atque dispersit, ut talia denuo nullatenus attentare praesumerent. Tunc autem exeuntes Romani eorum corpora, qui hoc ex Domini pietate meruerunt, levaverunt, et in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis ergo, serenissima domina, tam temerarius possit existere, ut haec sciens, eorum corpora non dico tangere, sed vel aliquatenus praesumat inspicere? Dum
Abbreviated transcription (Latin):
canda. debita cũ ueneratione re¬
conditur: & tante ꝑ hoc ibidem
uirtutes funt. ac sulluc specialit̾
eoꝵ corꝑora oeferant᷑. Unde con¬
dũ quidam greti de talib reliquiis
dubitarent. p̃dictus pontifex hoc ip¬
sũ brandeũ allatis forficib inciderit.¬
& ex ipsa incisione. sanguis influxe¬
rit. In romanis namq uel totius oc¬
cidentis partibꝰ om̃ino intolerabile
atq sacrilegũ est: si scõꝵ corpora tan¬
gere quispiam fortasse uoluerit.
Qd̾ si p̃sumpserit: certũ est quia
hec temeritas imꝑunita nullomͦ re¬
manebit. Pro quare de grecoꝵ con¬
suetudine qui ossa leuare scõꝵ se as¬
serunt. uehement̃ miramur. & uix
credimus. Nam quidã greci mona¬
chi huc ante bienniũ uenientes. noc¬
turno silentio iuxta eccłiam sci pau¬
li corpora mortuoꝵ in campo iacen¬
tia effodiebant. atq eoꝵ ossa recon¬
debant. seruantes sibi dũ recederent.
Qui cũ tenti & cur hoc facerent dili¬

Expanded text:
canda debita cum veneratione recanda debita cum veneratione reconditur, et tantae per hoc ibidem virtutes fiunt, ac si illuc specialiter eorum corpora deferantur. Unde 710 condum quidam Graeci de talibus reliquiis dubitarent, praedictus pontifex hoc ipsum brandeum allatis forficibus inciderit, et ex ipsa incisione sanguis effluxerit. In Romanis namque vel totius Occidentis partibus omnino intolerabile est atque sacrilegum, si sanctorum corpora tangere quisquam fortasse voluerit. Quod si praesumpserit, certum est quia haec temeritas impunita nullo modo remanebit. Pro qua re de Graecorum consuetudine, qui ossa levare sanctorum se asserunt, vehementer miramur, et vix credimus. Nam quidam monachi Graeci huc ante biennium venientes nocturno silentio juxta ecclesiam sancti Pauli, corpora mortuorum in campo jacentia effodiebant, atque eorum ossa recondebant, servantes sibi, dum recederent. Qui cum tenti et cur hoc facerent dili
Abbreviated transcription (Latin):
eidem sepulcbro contuncta reppe¬
rit. Que qm̃ leuare p̾sumpsit.
atq in alio loco transponere: appa¬
rentib quibꝰdam tristib signis su¬
bita morte defunctus ẽ. Preter hec
autẽ. sc̃ȩ memoriȩ decessor meus
idem ad corpus sci Laurentii marty¬
ris quedam meliorare desiderans.
bile couocatũ. effoditur ex qui rendo.
& subito sepulchrũ eius ignorant̃
aꝑtum est. & hii qui p̾sentes erant
atq laborabant. monachi & man¬
sionarii qui corpus eiꝰdem m̃ris uide¬
runt. qd quidem minime tangere
p̃sumpserunt. om̃s intꝑa decem dies
defuncti sunt: ⁊ta ut nullus uite
suꝑesse potuisset. qui scm̃ & irstũ
corpus illius uiderat. Cognoscat
autẽ tranquillissima dña. quia ro¬
manis consuetudo ñ est. quando scõꝵ
reliquias dant. ut quicqm tangere
p̃sumant de corpore: s tantũ modo
in pixide brandeũ mittit᷑. atq ad
sacratissima corpora sc̃oꝵ ponitur.
Qd̃ leuatũ in eccłia que est dedi¬

Expanded text:
eidem sepulcro conjuncta repeeidem sepulcro conjuncta reperit. Quae quoniam levare praesumpsit, atque in alium locum transponere, apparentibus quibusdam tristibus signis, subita morte defunctus est. Praeter haec autem sanctae memoriae decessor meus, itidem ad corpus sancti Laurentii martyris quaedam meliorare desiderans, esset collocatum, effoditur exquirendo, et subito sepulcrum ipsius ignoranter apertum est; et ii qui praesentes erant atque laborabant, monachi et mansionarii, qui corpus ejusdem martyris viderunt, quod quidem minime tangere praesumpserunt, omnes intra decem dies defuncti sunt, ita ut nullus vitae superesse potuisset, qui sanctum justi corpus illius viderat. Cognoscat autem tranquillissima domina, quia Romanis consuetudo non est, quando sanctorum reliquias dant, ut quidquam tangere praesumant de corpore, sed tantummodo in pyxide brandeum mittitur, atque ad sacratissima corpora sanctorum ponitur. Quod levatum in ecclesia, quae est dedi
Abbreviated transcription (Latin):
spicua. ꝓpter eam que in honorem
sci petri apłi in palatio edificatur
eccłiam. caput eiusdem sc̃i petri uel
aliud quid de corpore iꝑsus suis ad
mitti. Et dũ illa michi desiderarẽ
imperari. de quib facilem obedien¬
tiam exhibens. ur̃ãm erga me am¬
plius potuissem grãm ꝓuocare:
maior me mesticia tenuit. qd̃ illa
p̃cipitis. que facere ñ possũ nec au¬
deo. Nam corpora scõꝵ petri & pauli
apłoꝵ. tantis in eccliis suis chorus¬
cant miraculis. atq t̾rorib: ut neq
ad orandũ sine magno uiuc tmo¬
re possit accedi. Deniq cũ beatȩ
recordationis decessor meus argen¬
tũ qd supra satissimũ corpus scĩ pe¬
tri apłierat. longe tam̃ ab eo corpe
fere quindecim pedib mutare uo¬
luit: signũ ei ñ parui t̃roris appa-¬
ririt. Sed & ego aliquid similiter
ad sacratissimũ corpus sc̃i pauili
apłi meliorare uolui: & quia ne¬
cesse erat ut iuxta sepulchrũ eius
effodi altius debuisset: p̃positus
lociipsius ossa aliqua ñ quidem

Expanded text:
pter eam quae in honorem sancti Pauli apostoli in palatio aedificatur ecclesiam, caput ejusdem sancti Pauli, aut aliud quid de corpore ipsius, suis ad mitti. Et dum illa mihi desiderarem imperari, de quibus facillimam obedientiam exhibens vestram erga me amplius potuissem gratiam provocare, major me moestitia tenuit, quod illa praecipitis quae facere nec possum, nec audeo. Nam corpora sanctorum Petri et Pauli apostolorum tantis in Ecclesiis suis coruscant miraculis atque terroribus, ut neque ad orandum sine magno illuc timore possit accedi. Denique dum beatae recordationis decessor meus, quia argentum, quod supra sacratissimum corpus beati Petri apostoli erat, longe tamen ab eodem corpore fere quindecim pedibus mutare voluit, signum ei non parvi terroris apparuit. 709 Sed et ego aliquid similiter ad sacratissimum corpus sancti Pauli apostoli meliorare volui; et quia necesse erat ut juxta sepulcrum ejus effodi altius debuisset, praepositus loci ipsius ossa aliqua non quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ne corqueantur:: Qualit̃ autẽ mi¬
serencdũ sit filiis alioꝵ: hoc bene sci¬
unt qui habent ꝓprios. Unde mͥ
hec breuiter suggessisse sufficiat:
ne si ea que in his partib agunt᷑
pietas ur̃a ñ cognosceret. me aꝑud
districtũ iudicem silentii mei culpa

Expanded text:
ne torqueantur. Qualiter autem mine torqueantur. Qualiter autem miserendum sit filiis aliorum, hoc bene sciunt qui habent proprios. Unde mihi haec breviter suggessisse sufficiat, ne si ea quae in his partibus aguntur pietas vestra non cognosceret, me apud districtum judicem silentii mei culpa
Abbreviated transcription (Latin):
tuissent: nuncusq ñ ꝑmansissent.
Que piissimo dño apto sunt tem¬
pore suggerenda: ut ab anma sua
ab imꝑio. atq a filiis suis. tale hoc
tantũq peccatipondus amoueat.
Qui scio. qm̃ dicturus est. quia nob̾
in italiam in expensis transmittit᷑.
quicqͥd de p̾dictis insulis aggre¬
gatur. suggero ad hoc. ut & si nii¬
mis expensȩ in italia tribuantur.
a suo tamen imꝑio opp̃ssoꝵ calami¬
fortasse: ante expensȩ u hac terra
minus ad utilitatẽ ꝓficiunt: qͥa
cũ peccati aliqua admixtione col¬
ligunt᷑. Precipiant gͦ serenissimi
dm̃ nichil cũ peccato colligi. & scio
quia si parũ rei publicȩ utilitatibꝰ¬
tũ adiuuatur. quam & si fortasse
contingat expensis minorib minꝰ
ad iuuari. Meluis est enĩ tempora¬
liter nos ñ uiuere: quam uos ad et̃¬
nam uitam obstaculũ aliquod inue¬
nire: Que enĩ mentes qualta ui¬
scera parentũ esse possunt ꝑpendi¬
teꝰ. quando filios fuos distrahunt

Expanded text:
tuissent, nunc usque minime permansissent. tuissent, nunc usque minime permansissent. Quae piissimo domino apto sunt tempore suggerenda, ut ab anima sua, ab imperio atque a filiis suis tale hoc tantumque peccati pondus amoveat. Qui scio quoniam dicturus est quia nobis in Italiae expensis transmittitur quidquid de praedictis insulis aggregatur. Sed ego suggero ad hoc ut etsi minus expensae in Italia tribuantur, a suo tamen imperio oppressorum lacfortasse tantae expensae in hac terra minus ad utilitatem proficiunt, quia cum peccati aliqua admistione colliguntur. Praecipiant ergo serenissimi domini nil cum peccato colligi. Et scio quia etsi parum reipublicae atadjuvatur. Quam etsi fortasse contingat expensis minoribus minus adjuvari, melius est tamen temporaliter nos non vivere, quam vos ad aeternam vitam obstaculum aliquod invenire. Quae enim mentes, qualia viscera parentum esse possunt, perpendite, quando filios suos distrahunt