comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grauaris. ł & in excusabili pe¬
na astringeris: Contemnis cre-¬
atorem ͥ & eius imperas crea¬
ture: Despicis dñm. & de eius¬

Expanded text:
gravaris, et inexcusabili poena astringeris. Contemnis Creatorem, et ejus imperas creaturae. Despicis Dominum, et de eju
Abbreviated transcription (Latin):
cioso sanguine quasi agni in¬
contaminati & immaculati
apl̃s. cuius est hoc ȩuangłium.
qui dilexit nos inquit: & lauit
nos apeccatis nr̃is in sanguine
suo: Non solũ autẽ lauit nos
apeccatis nr̃is in sanguine suo.
quando sanguinẽ suũ dedit
in cruce ꝓ nobis. uel quando
unusquisq nr̃m mysterio sacro¬
sc̃ȩ passionis illius baptismo aquȩ
ablutus est: uerũ etiã cotidie
tollit peccata mundi. lauatq
nos apeccatis nr̃is cotidie in san-¬
guine suoͥ cũ euisdẽ beatȩ
passionis ad altare memoria re¬
plicatur. cũ panis & uini crea¬
tura. in sacramentũ carnis &
sanguinis eius in effabili sp̃s
scĩficatione transfertur: Sicq
corpus & sanguis illius non in¬
fideliũ manibus ad perniciem
ipsoꝵ funditur & occiditur.:
sed fideliũ ore suã sumitur in
nus in lege paschalis õstendit.
qui semel populũ de egeptia
seruitute liberans. in memoriã
eiusdẽ liberationis ꝑ om̃s annos

Expanded text:
quasi Agni incontaminati et immaculati apostolus, cujus est hoc Evangelium: Qui dilexit nos, inquit, et lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Non solum autem lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo, quando sanguinem suum dedit in cruce pro nobis, vel quando unusquisque nostrum mysterio sacrosanctae passionis illius baptismo aquae ablutus est, verum etiam quotidie tollit peccata mundi. Lavat itaque nos a peccatis nostris quotidie in sanguine suo, cum ejusdem beatae passionis ad altare memoria replicatur, cum panis et vini creatura in sacramentum carnis et sanguinis ejus ineffabili Spiritus sanctificatione transfertur: sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur in nus in lege paschalis ostendit, qui semel populum de Aegyptia servitute liberans, in memoriam ejusdem liberationis, per omnes annos
Abbreviated transcription (Latin):
excelsũ. addidit seorsum:
quia iusti & nunc cũ pra¬
uorũ uicinia prȩmuntur:
animo tamen sunt toto atq
intentione fidei separati ab
illis. & in futuro funditus
seorsum abducuntur ab eis:
cũ abscondet eos in abdito
uultus sui aconturbatione
hominũ. ꝓteget eos in taber-¬
naculo suo acontradictione

Expanded text:
excelsum, addidit seorsum: quia justi et nunc cum pravorum vicinia premuntur, animo tamen sunt toto atque intentione fidei separati ab illis, et in futuro funditus seorsum abducuntur ab eis, cum abscondet eos in abscondito vultus sui a conturbatione hominum, proteget eos in tabernaculo suo a contradictione
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod in triũ euangelis¬
tarum seriptis. mathei ui¬
delicet marci & lucȩ. de
humanitate eius ac de his
quȩ ꝑ hominẽ gessit. suffi¬
ciens sibi uiderent᷑ habere
testimoniũ: Quod ille se
non aliter facturũ respon¬
dit. nisi indicto ieiunio om̃s
in commune dñm precaren¬
turͥ ut ille digna scribere
posset: Et hoc patrato. in.¬
structus reuelatione. ac scĩ

Expanded text:
eo quod in trium evangelistarum scriptis, Matthaei videlicet, Marci et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut ille digna scribere posset. Et hoc patrato instructus revelatione, ac s
Abbreviated transcription (Latin):
dimus: Altera ergo est ꝑso¬
na genitoris & geniti sed imna
est natura genitoris & geniti
Quando uero sufficienter
aut digne loqui pocerit qͥs
de quo. homo de dõ. morta

Expanded text:
dimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui poterit quis? De quo? Homo de Deo, morta
Abbreviated transcription (Latin):
apłi prȩdicatio ꝓtestatur
qui dicit: Om̃s qui uolunt¬
cutionẽ patiuntur: Qua
sententia nimis tepidus & seg¬
nis ostendit᷑:  qui nulla ꝑsecu¬
tione pulsatur: Pacẽ enĩ cũ
hoc mundo nisi amatores mun¬
di habere non possunt: &

Expanded text:
i praedicatio protestatur, qui dicit: Omnes qui pie voluntcutionem patiuntur . Qua sententia nimis tepidus et segnis ostenditur, qui nulla persecutione pulsatur. Pacem enim cum hoc mundo nisi amatores mundi habere non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cati uiuere possit suꝑ terrã
Sed quod fullo. id est doc¬
tor animarũ. suie mundator
aliquis sui corporis eximuis
suꝑ terrã non potest: dñs fa¬
ciet in cęlo. emundans eccle¬
siam uestẽ uidelicet suã ab
om̃i inquinamento carnis &
sp̃s. insuꝑ & eterna carnis ac

Expanded text:
cati vivere possit super terram. Sed quod fullo, id est, doctor animarum, seu mundator aliquis sui corporis eximius super terram non potest, Dominus faciet in coelo, emundans Ecclesiam, vestem videlicet suam ab omni inquinamento carnis, et spiritus, insuper aeterna carnis ac
Abbreviated transcription (Latin):
te rebus cunctis facies quȩdã
ac lumen infunditur: Et
cũ ueluti sub una materie
tenebrarũ mundus in confu¬
sione iacuerit. interuenien¬
te matutino diuersa specie¬
rum uarietate distinguit᷑.⁊
hoc est cũ omĩa cȩca fuerint:

Expanded text:
te, rebus cunctis facies quaedam ac lumen infunditur; et cum veluti sub una materie tenebrarum mundus in confusione jacuerit, interveniente matutino, diversa specierum varietate distinguitur; hoc est, cum omnia caeca fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
radios quosdã apl̃os fuos mi¬
sit. qui nos de nocte teterri¬
ma delinquentiȩ liberarent
& paulatim resolutis in no

Expanded text:
radios quosdam apostolos suos misit, qui nos de nocte teterrima delinquentiae liberarent, et paulatim, resolutis in no
Abbreviated transcription (Latin):
sed quo iuxta dispositionem
carnis assumptȩ dicat ea quȩ
humilia sunt : ad quẽ psal¬
mista iam dixerat: Dilexisti
iusticiã & odisti iniquitatẽ:
ꝓpterea unxit te ds̃ ds̃ tiuus
oleo lȩticiȩ prȩ consortibus
tus: Quando enĩ consortes
nominantur. naturã carnis
intellige:ł qua ds̃ consortes
substantiȩ suȩ nos non habet:

Expanded text:
sed quod juxta dispensationem carnis assumptae dicat ea quae humilia sunt. Ad quem Psalmista jam dixerat: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Quando enim consortes nominantur, naturam carnis intellige, qua Deus consortes substantiae suae nos habet
Abbreviated transcription (Latin):
qui indefessi solis prȩsentiam
respuentes diem ꝑpetuũ ꝑdide-¬
runt: Et bene km̃i uno itine¬
re tres simul adoraturi ueni¬
unt magiͥ quia in uno xp̃o
iħu qui om̃ium credentium

Expanded text:
qui indefessi Solis praesentiam respuentes diem perpetuum perdiderunt? Et bene, carissimi, uno itinere tres simul adoraturi venerunt magi: quia in uno Christo Jesu, qui omnium credentium
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ suã uocib nr̃ȩ cȩcita¬
tis cõpatiendo misertus est:
sed lumen nobis gr̃ȩ ꝑ diui¬
nitatis potentiã infudit Et
notandum quid cȩco uenien

Expanded text:
nitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. 7. Et notandum quid caeco venien
Abbreviated transcription (Latin):
uisione & allocutione glori¬
fica. in terrȩ tamen huius
erat locis constituta terre¬
nis. quãuis nullo labore quȩ¬
sitis alenda fructibus: Ad
hec quã xp̃s tribuit. in cęloꝵ
est arce uita ꝑennis. non cre

Expanded text:
isione et allocutione glorificata, in terrae tamen hujus erat locis constituta terrenis, quamvis nullo labore quaesitis alenda fructibus: at haec quam Christus tribuit in coelorum est arce vita perennis non creb
Abbreviated transcription (Latin):
cepisses: Puer iste qui nunc
a magis rex dicitur uidȩorum:
idem creator est & dñs ange¬
loꝵ: Quappter cuius times
infantiã nascentis: magis time¬
re debes om̃ipotentiã udican¬
tis Noli ergo eum timere reg¬
ni tui successorẽ: sed time in¬
fidelitatis tuȩ iustissimũ dam¬
natorẽ: Ntinam eũ magis ado¬
rantibus etiã tu pariter adora

Expanded text:
cepisses. Puer qui nunc a Magis dicitur Rex Judaeorum, idem Creator est et Dominus angelorum. Quapropter, cujus times infantiam nascentis, magis timere debes omnipotentiam judicantis. Noli eum timere regni tui successorem, sed time infidelitatis tuae justissimum damnatorem. 6. Utinam eum, Magis adorantibus, etiam tu pariter adora
Abbreviated transcription (Latin):
ro: Per amorẽ enĩ hominis in¬
imici efficieris amicus dĩ im¬
mo non solũ amicus: sed etiã
filius sicut ipse dñs dixit.:
Diligite inimicos ur̃os. bene¬
facite his qui oderunt uos:
ut sitis filii patris ur̃i qui in
celis est: Si de aliquis homo
diues in hoc scło uellet adop¬
tiuũ filium facere: quomo¬
do seruires. quas indignitates
etiã seruoꝵ eius. quȩ seruitia
durissima. & aliquotiens etiã
turpissima sustineres:⁊ ut ad
caducã & fragilẽ hereditatẽ
illius ꝑuenires Quod ergo
alius sustinet ꝓpter substan¬
tiã terrenã: tu sustine ꝓpt̾
uitã eternã: Conuincimur
enĩ certissima ratione: quia
ꝓpt̃ dm̃ possumus quidem.
sed nolumus inuirias sustine¬
re: Deniq si nobis aliqua po¬
tens ꝑsona iniuriã faciat. si
nos etiã in facie maledicat:
nec respondere aliquid asperũ

Expanded text:
ro; per amorem enim unius hominis inro; per amorem enim unius hominis inimici efficieris amicus Dei, imo non solum amicus, sed etiam filius, sicut ipse Dominus dicit: Diligite inimicos vestros, benefacite iis qui oderunt vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . Si te aliquis homo dives in hoc saeculo vellet filium adoptivum facere; quomodo servires, quas indignitates etiam servorum ejus, quae servitia durissima, et aliquoties etiam turpissima sustineres ut ad caducam et fragilem haereditatem illius pervenires? Quod ergo alius sustineret propter substantiam terrenam, tu sustine propter vitam aeternam. Convincimur enim certissima ratione quia propter Deum possumus quidem, sed nolumus injurias sustinere. Denique si nobis aliqua potens persona injuriam faciat, si s etiam in facie maledicat; nec respondere aliquid asperu
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo itaq sine caritate de
uirginitate presumat. nemo
de elemosinis. nemo de oraci¬
onib confidat: quia quãdiu
inimicitiã in corde tenuerit:
neq istis. neq aliis quibuslibet
bonis operib placare sibi dñm
poterit: Sed si uult sibi habere
audire consiliũ bonũ: Audiat
non me. sed ipsũ dñm suum:
Si inquit offeres munus tuũ
ad altare. & ibi recordatus
fueris quia fr̃ tuus habet aliqͥd
aduersũ te: relinque munus
tuũ ante altare. & uade pri¬
us reconciliari fr̃i tuo. & tunc
ueniens offer munus tuum:
At nos pugnas habentes intͥn¬
secus. & dolos in corde uersan¬
tes: quasi qui bonã conscientiã
habuimus. presumimus acce¬
dere ad altare: non timentes
quod scriptũ est. qui mandu¬
cat & bibit indigne: udiciũ
sibi manducat & bibit: Sed
dicit aliquis. grandis labor est
inimicos diligere: ꝓ ꝑsecuto¬
rib supplicare: Hec nos nega¬
mus fratres: Non paruus qui¬
dẽ labor est in hoc scło: sed
grande premiũ erit in futu¬

Expanded text:
Nemo itaque sine caritate de virginitate praesumat, nemo de eleemosynis, nemo de orationibus confidat; qui quandiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis, neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi Dominum poterit. Sed si vult habere sibi audire consilium bonum; audiat non me, sed ipsum Dominum suum. Si, inquit, offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, rtuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, et tunc veniens offer munus tuum Et nos pugnas habentes intrinsecus, et dolos in corde versantes, quasi qui bonam conscientiam habeamus, praesumimus accedere ad quod scriptum est: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit . Sed dicit 205 aliquis: grandis labor est inimicos diligere, pro persecutoribus supplicare. Nec nos negamus, fratres, non parvus quidem labor est in hoc saeculo, sed grande erit praemium in futu
Abbreviated transcription (Latin):
bi. & contẽpnentes moñita ue¬
ritatis. quid mereant᷑ insinuet:
fecit inquit potentiã in bra¬
chio suo: disꝑsit suꝑbos m̃te
cordis sui: In brachio suo. inx
ditione ꝓpriȩ uirtutis signĩfi¬
cat: Non eñi alieno ad oꝑan¬
dum indiget auxilio: cui sic̃
scriptũ sub est cũ uoluẽrit pos¬
se: Quod ad distinctionẽ no¬
strȩ bonȩ operationis dicit: qͥ
non in nr̃e uiribus libertatis
sed in dõ facimus uircutem¬
Et sicut alias scriptũ ẽ Et bra¬
chiũ eoꝵ non saluabit eos:
sed dextera tua & brachium
tuũ & illuminatio uultus
tui: Disꝑsit aut̃ẽ suꝑbos m̃te
cordis sui. quia mitiũ om̃is
peccati suꝑbia: ob cuius meri¬
tum dñs genus humanũ asta¬
bili habitatione patriȩ cȩlestis
enciens. in huius ꝑegrinatio¬
nẽ exilii longe latẽq dispu

Expanded text:
erbi et contemnentes monita veerbi et contemnentes monita veritatis, quid mereantur, insinuet. Fecit, inquit, potentiam in brachio suo, dispersit superbos mente cordis sui. In brachio suo, in ditione propriae virtutis significat. Non enim alieno ad operandum indiget auxilio, cui, sicut scriptum est, subest cum voluerit posse. Quod ad distinctionem nostrae bonae operationis dicit, qui non in nostrae juribus libertatis, sed in Deo facimus virlias scriptum est: Et brachium eorum non salvavit eos, sed dextra tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui . Dispersit autem superbos mente cordis sui, quia initium omnis peccati superbia, ob cujus meritum Dominus genus humanum a stabili habitatione patriae coelestis ejiciens, in hujus peregrinationem exsilii longe lateque dispu
Abbreviated transcription (Latin):
quȩclã mulier de turba dixit
illi Beatus uenter qui te por¬
tauit.  & ubera quȩ suxisti:
At ille testimonium ueritati
ꝓlatũ libenter accipiens: con¬
tinuo respondit: Beati qui
au̾diunt uerbũ dĩ & custõ¬
diunt: Ut ipsa quoq mulier
immo uniuersi qui audiebãt
se beatos fore confiderent: si
diuinis uellent obtemperare
mandatis: Ac si aperte dicat:
Quãuis singulare priuilegiũ
beatitudinis habeat. quȩ fili¬
um dei incarnatũ uirgo in ute¬
ro gestare parere ac nutrire
digna est: prȩcipuũ tamen
in eadẽ uita ꝑpetua beatitu¬
dinis locũ & ipsi sunt habi¬
turi. qui eius fidem ac dilec¬
tionẽ casto in corꝑe concipĩ¬
unt. qui sedula in mente prȩ¬
ceptoꝵ eius memoriã portant.
qui hanc & in mente primo¬
rum sollerti exhortatione nu¬
trire satagunt: Nerũ quia
uenerabilis dei genitrix mise¬
ricordiã eius omnib ꝑ orbem
qui eũ timerent affuturã esse
ꝑdocuit: restat ut etiã suꝑ¬

Expanded text:
quaedam mulier de turba, dixit quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti . At ille testimonium veritatis prolatum libenter accipiens, continuo respondit: Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud, ut ipsa quoque mulier, imo universi qui audiebant, se beatos fore confiderent, si divinis vellent obtemperare mandatis. Ac si aperte dicat: Quamvis singulare privilegium beatitudinis habeat, quae Filium Dei incarnatum virgo in utero gestare, parere, ac nutrire digna exstitit, praecipuum tamen in eadem vita perpetuae beatitudinis locum et ipsi sunt habituri qui ejus fidem ac dilectionem casto in corde concipiunt, qui sedula in mente praeceptorum ejus memoriam portant, qui hanc et in mente proximorum solerti exhortatione nutrire satagunt. Verum quia venerabilis Dei genitrix misericordiam ejus omnibus per orbem qui eum timerent adfuturam esse per docuit, restat ut etiam sup
Abbreviated transcription (Latin):
& magnos Bene autẽ addidit
& sc̃m nomen euis. ut admo¬
neret audientes immo om̃s
ad quos eius uerba ꝑuenirent
instrueret ad fidem. & inuo¬
cationẽ eiusdẽ nominis aduo¬
lare:ͥ quatinus & ipsi scĩtatis
eternȩ ac salutis uere possent
esse participes. uixta illud ꝓ¬
pheticũ Et erit om̃is quicuq
inuocauerit nom̃ dñi saluus
erit: Ipsum est enĩ nom̃ de
quo supra ait Et exultauit
sp̃s meus in deo salutari meo
Unde adhuc aꝑtius addit:
& ꝓgenies timentib eũ Pro¬
genies autẽ & ꝓgenies uel̃ utri¬
usq ppłi uidei iudelicet &
gentilis appellat. uel certȩ
om̃ium ꝑ orbem nationum
quas in xp̃o credituras esse
ꝓuidebat.: quia sicut petrus
his beatȩ mariȩ uerbis ipsius
dñi sermo quo non tantum
matrẽ quȩ se corporalit̾ gene¬
sua precepta seruarent. pro¬
nunciauit esse beatos Cũ
enĩ docente illo ppłm qͦdã
loco & mirãcła faciente oms¬
eius sapientiã ac uirtutes mi¬
rarentur : extollens uocem

Expanded text:
 magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audientes, imo omnes ad quos ejus verba pervenirent, instrueret ad fidem, et invocationem ejusdem nominis advolare, quatenus et ipsi sanctitatis aeternae ac salutis verae possent esse participes, juxta illud propheticum: Et erit: omnis quicunque invocaverit nomen Domini, salvus erit . Ipsum enim est nomen, de quo supra ait, Et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Unde adhuc apertius addit: progenies, timentibus eum. Progenies autem et progenies vel utriusque populi, Judaei videlicet et gentilis, appellat, vel certe omnium per orbem nationum, quas in Christo credituras esse praevidebat: quia, sicut Petrus his beatae Mariae verbis ipsius Domini sermo, quo non tantum matrem, quae se corporaliter merusua praecepta servarent, pronuntiavit esse beatos. Cum enim docente illo populum quodam loco, et miracula faciente, omnes sapientiam ejus ac virtutes mirarentur, extollens vocem
Abbreviated transcription (Latin):
misericordes. ddonantes inui¬
c̃e :⁊ sicut & ds̃ in xp̃o dona¬
uit uobis Si hec inquit sci¬
tis ⁊ beati eritis si feceritis ea:
Salutaris hȩc multũ nr̃i sal¬
uatoris. & sedulo est cogitan¬
da sententia. qui abiecti erimꝰ
sciendo cȩlestia prȩcepta: nisi
tam̃ ea quȩ nouimus operan¬
do sectemur: Qui eñĩ cogni¬
ta eius mandata seruare neg¬
ligit ÷ beatus esse non ualet:
Qui hec uel cognoscere con¬
tempnit : multo longuis abe¬
atoꝵ sorte secluditur: Con¬
gruit his psalmista. qui mor¬
taliũ corda ꝑpendens eque
om̃s beatitudinẽ amare. sed
paucos ubi est quȩrere con¬
spiciens:  ipsa quȩ sit maxima
in hac uita hominis beatitu¬
do manifeste ꝓtestatus est
dicens Beati immaculati in
uia  qui ambulant in lege
dñi Et ne putaretur hȩc
uia immaculatoꝵ ac beatoꝵ
ab imperitis passim & rudib
posse cõprehendi: consequen¬
ter aduinxit. & ait: Beati qͥ
scrutantur destimonia eius:
in toto corde exquirunt eũ:

Expanded text:
misericordes, donantes invicem, sicut et Deus in Christo donavit vobis . Si haec, inquit, scitis, beati eritis si feceritis ea. Salutaris haec multum nostri Salvatoris, et sedulo est cogitanda sententia, quia beati erimus sciendo coelestia praecepta, si tamen ea quae novimus operando sectemur. Qui enim cognita ejus mandata servare negligit beatus esse non valet; qui haec vel cognoscere contemnit, multo longius a beatorum sorte secluditur. Congruit his Psalmista, qui mortalium corda perpendens, aeque omnes beatitudinem amare, sed paucos ubi est quaerere conspiciens, ipse quae sit maxima in hac vita hominis beatitudo manifeste protestatus est, dicens, Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini . Et ne putaretur haec via immaculatorum ac beatorum ab imperitis passim et rudibus posse comprehendi, consequenter adjunxit et ait, Beati qui scrutantur testimonia ejus; in toto corde exquirunt eum.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s grã debriatus: om̃s here¬
ticõꝵ tenebras patefactȩ su¬
bito ueritatis luce dispulit
in principio erat inquiens
uerbum: & uerbum erat

Expanded text:
s gratia inebriatus, omnes haereticorum tenebras patefactae subito veritatis luce dispulit. In principio, inquiens, erat Verbum, et Verbum erat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod ante fuit: quod
ante scła nominatũ ẽ Hon
tu ei pones nomen. nec ex te
ei uocabulũ constitues: sed
nomina & uoca exultando iħm:
id est saluatorẽ: Saluatorem
eũ esse destare. nec ex tẽpore
cȩpisse saluare:l sed iã anti

Expanded text:
hoc quod ante fuit, quod ante saecula nominatum est. Non tu ei impones nomen, nec ex te ei vocabulum constitues, sed nomina et voca exsultando Jesum, id est, salvatorem. Salvatorem eum esse testare, nec ex tempore coepisse salvare, sed etiam anti
Abbreviated transcription (Latin):
eternũ:Ende & ipsi ueri¬
tati eundẽ abraham & pro¬
phecas. quasi uenerantes prȩ̃¬
ferunt. sed aperta nobis raci¬
one ostenditur quia qui dm̃
nẽsciunt: dĩ quoq famulos
falso uenerantur: Et notan¬
dũ quod uidit eos dñs aꝑta
sibi impugnatione resistere:
& tam̃ eis se iterata non desi¬
nit uoce prȩdicare dicens:
Abraham pater ur exulta¬
uit ut uideret diem meum:
uidit & gauisus est: Tunc qͥp¬
pe diem dñi abrahã uidit:
cũ in figura summȩ trinitatis
tres angłos hospicio suscepit:
Quib ꝓfecto susceptis. sic tri¬
bus quasi uno locutus ẽ. quia

Expanded text:
eternum? Unde et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. 3. Et notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis se iterata non desinit voce praedicare, dicens: Abraham pater vester exsultavit ut videret diem meum; vidit, et gavisus est . Tunc quippe diem Domini Abraham vidit, cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio suscepit; quibus profecto susceptis, sic tribus quasi uni locutus est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tã acerbissime tulit. tali pena
sunt diuinitus coherciti. ut
horribiliter quaterentur om̃s
tremore membrorũ.: in qua
fedissima specie oculos suoꝵ
ciuiũ non ferentes quaqua
uersum cuiq ire uisum est.
toto pene uagabantur orbe
romano. Ad nos etiã ex his
uenerunt duo fr̃ & soror paulꝰ
& palladia:: multis aliis lo¬
cis miseria diffamante iam
cogniti: Henerunt aut̃e ante
pascha ferme dies quindecim.
eccłam cotidie & in ea memo¬
riã gloriosissimi stephani fre¬
quentabant. orantes ut iam
sibi placaretur ds̃. & salutẽ
pristinã redderet: Uenit &¬
pascha: ati ipso die dominico
mane cũ iam frequens ppl̃s
prȩsens esset. & loci scĩ cancel¬
los ubi martyriũ erat idem
iuuenis orans teneret: repen¬
te ꝓstratus est: & dormienti
simillimus iacuit: non tamen
tremens sicut etiã ꝑ somnum
solebat: Stupentibus qui ade

Expanded text:
tam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos uenerunt duo, frater et soror, Paulus et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam cottidie et in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et Pascha, atque ipso die Dominico mane, cum jam frequens populus praesens esset, loci sancti cancellos ubi martyrium erat, idem juvenis orans teneret, repente prostratus est, et dormienti simillimus jacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnium solebat, stupentibus qui ade
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. rex agnosceretur non
solum domus dauid. sed &
angłs postquã dixit & dabit
illi dñs sedem dauid patris eiꝰ:
continuo subiunxit: Et reg¬
nabit in domo iacob in ȩter¬
num: Domum namq iacob.
eccłam dicit uniuersam. quȩ
ꝑ fidem & confessionẽ xp̃i. ad
patriarcharum ꝑtinet sortẽ:
siue in his qui de patriarcha¬
rum stirpe carnis originem
duxerunt. seu in illis qui de
aliis nationibus carnaliter
editi. spiritali lauacro. sunt
in. xp̃o renati: In qua uidelicet
domo regnabit in ȩternum:
& regni eius non erit finis
Regnat quippe in ea in prȩ¬
senti uita. cum electorum
corda ꝑ fidem & dilectionẽ
suam inhabitans regit: atq
ad ꝑcipienda suꝑnę retribu¬
tionis dona continua ꝓtecti¬
one gubernat: Regnat in
futura cũ eosdẽ finito statu
tẽꝑalis exilii. ad habitatio¬
cit: in qua p̾rȩsenti eius ui¬
sione semꝑ admoniti. nichil
aliud agẽre quã eius uaca

Expanded text:
mundi rex agnosceretur, non mundi rex agnosceretur, non solum domus David, sed etangelus, postquam dixit, Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus, continuo subjunxit Et regnabit in domo Jacob in aeternum. Domum namque Jacob Ecclesiam dicit universam, quae per fidem et confessionem Christi ad patriarcharum pertinet sortem, sive in iis qui de patriarcharum stirpe carnis originem duxerunt, seu in illis qui de aliis nationibus carnaliter editi, spirituali lavacro sunt in Christo renati. In qua videlicet domo regnabit in aeternum, et regni ejus non erit finis. Regnat quippe in ea in praesenti vita, cum electorum corda per fidem et dilectionem suam inhabitans regit, atque ad percipienda supernae retributionis dona continua protectione gubernat. Regnat in futuro, cum eosdem, finito statu temporalis exsilii, ad habitatiocit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vaca
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. hanc idem homo na¬
tus ex tẽꝑe acceperit: ut u¬
na in duabus naturis ꝑsona
esset mediatoris ac redempto¬
ris nr̃i: Et dabit illi dñs ds̃
sedem dauid patris eius: Se¬
dem dauid regnum dicit isra¬
heliticȩ plebis: quod suo tẽ¬
pore dauid. iubente pariter
& uiuante dño fideli deuoti¬
one gubernauit: Dedit ergo
dñs redemptori nr̃o sedem̃
dauid patris euis. quando
hunc de genere cdauid incar¬
nari dispõsuit. ut populum
quem dauid temporali impe
rio rexit: ipse gr̃a spiritali
ad ȩternum proueheret reg¬
num: De quo apl̃s ait: Quĩ
eruit nos de potestate tene¬
brarum: & transtulit in reg¬
num filui caritatis suȩ Hinc̃
est quod idem populus diui¬
no acdmonitus instinctu. cum
passurus ille ierosolimã ꝓpe¬
raret. ⁊ in eius laudem gaudeis
decantabat: Benedictus qui
uenit in nomine dñi. rex is¬
rahel: Et iuix ta alium
euangelistam. benedictũ quod
uenit regnum dauid patris
nr̃i: Aderat enim tempus qͦ
redempto ꝑ eius sanguinem

Expanded text:
habuit, hanc idem homo natus ex tempore acceperit, ut una in duabus naturis persona esset mediatoris ac Redemptoris nostri. Et dabit illi Dominus Deus sedem David patris ejus. Sedem David regnum dicit Israeliticae plebis, quod suo tempore David, jubente pariter et juvante Domino, fideli devotione gubernavit. Dedit ergo Dominus Redemptori nostro sedem David patris ejus, quando hunc de genere David incarnari disposuit, ut populum quem David temporali rexit imperio, ipse gratia spirituali ad aeternum proveheret regnum de quo Apostolus ait: Qui eruit nos de potestate tenebrarum, et transtulit in regnum Filii dilectionis suae . Hinc est quod idem populus divino admonitus instinctu, cum passurus ille Hierosolymam properaret, in ejus laudem gaudens decantabat: Benedictus qui venit in nomine Domini, rex Israel . Et juxta alium evangelistam: Benedictum quod venit regnum patris nostri David . Aderat enim tempus quo redempti per ejus sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
uia est inseparata. ab eis erat
trinitas adoranda: Deferunt
autẽ & munera: quȩ non tã
munera quã mysteria ꝓbaren¬
tur: Offerunt ei aurum: In
tatis nr̃ȩ preciosa redemptio:
In thure autẽ. & demoniorũ
suꝑstitio cessatura: & futurus
uerȩ religionis cultus aperit᷑:
In mirra uero. qua exanimata
solent corpora conseruari: prȩ¬
figuratur carnis nr̃ȩ reparatio
& resurrectio mortuoꝵ. Hȩc
autẽ offerri xp̃o tam sacrata
donaria: non magoꝵ arbitriũ.
sed inspiratio om̃ipotentis elegit:
Quantũ enĩ ad głam ꝑtinet
xp̃i l munera hec inspecta car-¬
naliter : maiestati eius om̃imo¬
dis uidentur indigna: Nam
quo dño immortali aurũ. quod
utiq solis mortalib & usui est¬
& amori: Quo omĩpotenti thus.
cuius nidore etiã simulachra
agentilib honorantur: aut
quo ei myra. fetidoꝵ corpoꝵ
condimentũ ÷ cuius carni nul¬
la mortis erat dominatura

Expanded text:
ia est, inseparata ab eis erat Trinitas adoranda. Deferunt autem et munera, quae non tam munera quam mysteria probarentur. Offerunt ei aurum, thutatis nostrae pretiosa redemptio; in thure autem, et daemoniorum superstitio cessatura, et futurus verae religionis cultus aperitur; in myrrha vero, qua exanimata solent corpora conservari, praefiguratur carnis nostrae reparatio et resurrectio mortuorum. Haec autem offerri Christo tam sacrata donaria, non magorum arbitrium, sed inspiratio Omnipotentis elegit. Quantum enim ad gloriam pertinet Christi, munera haec inspecta carnaliter majestati ejus omnimodis videntur indigna. Nam quo Domino immortali aurum, quod utique solis est mortalibus et usui et amori? Quo omnipotenti Deo thus, cujus nidore etiam simulacra a gentibus honorantur? Aut quo ei myrrha fetidorum corporum condimentum, cujus carni nulla mortis erat dominatura
Abbreviated transcription (Latin):
initio scłi uocatȩ sunt: & pau¬
ci electi de multitudine
Etenim ꝑ diuersas generatio¬
nes. & scł̃a diuersa:l pauci e¬
lecti sunt: Simul uero conue¬
nientes & simul congregati
in tẽpore uisitationis. multi
inuenientur: nimiũq innu¬
merabiles: Multi uenient
taliter requiescentes: Non tẽ¬
poraliter potantes :l sed eterne
epulantes: Recũbent in reg¬
no dĩ. ubi lux & spes. ubi lȩ¬
ticia et exultatio. ubi gła &
benedictio. ubi lux oculorũ.
& longeuitas uitȩ eternȩ. ubi
om̃s iocundantur. ubi om̃s
gaudent. ubi patres ili beati
recumbunt. ubi om̃s ꝓpħȩ
requiescunt. ubi apłi & euan-

Expanded text:
initio saeculi vocatae sunt, et pauci electi de multitudine. Etenim per diversas generationes et saecula diversa pauci electi sunt. Simul vero convenientes, et simul congregati in tempore visitationis multi inveniuntur, nimiumque innumerabiles. Multi enim venient tualiter requiescentes; non temporaliter potantes, sed aeterne epulantes. Recumbent in regno Dei, ubi lux et species, ubi laetitia et exsultatio, ubi gloria et benedictio, ubi lux oculorum et longaevitas vitae aeternae: ubi omnes jucundantur, ubi omnes gaudent, ubi Patres illi beati recumbunt; ubi omnes prophetae requiescunt, ubi apostoli et evan
Abbreviated transcription (Latin):
mabitur alius absq illo: qui
inuenit omnẽ uiam scientie:
& dedit eam iacob puero suo:
& ifrł dilecto sibi Post hec
in terris uisus est : & cum ho¬
minibus conuersatus est: Et
ce duo testes idonei ex lege
uestra. ex quorum testimonio
non sunt compuncta corda ue-¬
stra: Sed alii atq alii ex le¬
ge xpisti testes introducant᷑.
ut frontes durissime inimicoꝵ
conterantur: Ueniat & ille
danihel sc̃s. iuuenis quidem
etate : senior uero scientia ac
mansuetudine: & conuin¬
cat om̃s falsos testes: & sicut
conuicit seniores impudicos:
ita suo testimonio xp̃i conte¬
rat inimicos: Dic sc̃ẽ danihel.
dic de xp̃o quod nosti: Cũ
sabit unctio Quare illo prȩ¬
sente cui insultantes diceba¬
tis tu de te testimoniũ dicis.
testimonium tuũ non est ue¬
rum. cessauit unctio ur̃a:
nisi quia ipse est qui uene¬
rat sẽs scõꝵ: Si ut uos di¬
citis nondum uenit. sed ex¬
pectatur ut ueniat sc̃s sc̃oꝵ.
demonstrate unctionẽ: Si
autẽ quod uerũ est cessauit

Expanded text:
tabitur alius absque illo, qui inuenit omnem uiam prudentiae et dedit eam Iacob puero suo et Israel dilecto sibi. post haec in terris uisus est et cum hominibus conuersatus est. itce duo testes idonei ex lege vestra, ex quorum testimonio non sunt compuncta corda vestra. Sed alii atque alii ex lege Christi testes introducantur, ut frontes durissimae inimicorum conterantur. Veniat et ille Daniel sanctus, juvenis quidem aetate, senior vero scientia ac mansuetudine, convincat omnes falsos testes; sicut convicit seniores impudicos, ita suo testimonio Christi conterat inimicos. Dic, sancte Daniel, dic de Christo quod nosti. Cum rum, cessabit unctio . Quare illo praesente cui insultantes dicebatis, Tu de te testimonium dicis, testimonium tuum non est verum, cessavit unctio vestra, nisi quia ipse est qui venerat Sanctus sanctorum? Si, ut vos dicitis, nondum venit, sed exspectatur ut veniat Sanctus sanctorum, demonstrate unctionem. Si autem quod verum est cessavit
Abbreviated transcription (Latin):
grici duo ciues: ꝑegrinus unꝰ
Seci cues om̃imodo. ꝑegrinꝰ
aut̃r ꝑ reuelationẽ quid adhi¬
beret quando doleret audi¬
uit: & cum hoc fecerit. dolor
continuo conquieseit: Audu¬
rus nomen est fundi. ubi ex¬
clesia. & in ea est memoria
martyris stephani: Puerum
quencdã paruulũ cũ in area
luderet. exorbitantes boues
qui uehiculũ trahebant. rota
obtriuerunt: & confestĩ pal¬
pitauit expirans: Hunc mat̾
arreptũ ad eandem memoriã
posuit & non solum reuixit.
uerũ etiã illesus apparuit:
Sc̃ĩmonialis quȩdam in uici¬
na possessione quȩ caspiliana
dicitur. cũ egritudine labora¬
ret ac desperaret᷑: ad eandẽ
memoriã tunica eius allata
est: quȩ ante quã reuocaret᷑.
illa defuncta est: Hac tam̃
tunica operuerunt cacdauer
eius parintes: & recepto sp̃u
salua facta est: Apud ypponẽ
bassus quidã sirus ad memoriã¬
eiusdẽ martyris orabat ꝓ egro¬
tante & ꝑiclitante filia: eoq

Expanded text:
gri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, ubi ecclesia et in ea memoria martyris Stephani. Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriaeiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoq
Abbreviated transcription (Latin):
nuaret mysteriũ: Dignatus
est lauari aquis iordanicis.
qui erat mundus asordibus
cunctis: ut ad diluendas
nr̃oꝵ sordes scelerũ. om̃ium

Expanded text:
nuaret mysterium. Dignatus est lavari aquis Jordanicis, qui erat mundus a sordibus cunctis, ut ad diluendas nostrorum sordes scelerum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
stranda porrexit: Unde be
strauerunt turbis: Cũ enim
ministeriũ humanȩ salutis.
initiũ accepisset enarrari ꝑ
dñm: ab eis qui audierunt
in nos confirmatũ est: Qͥnq
siquidẽ panes & duos pisces
fregit & distribuit discipłis.
quando aperuit illis sensum
ut intelligerent om̃ia quȩ
scripta essent in sege mor
Discipuli apyosuerunt tur¬
bis÷ quando ꝓfecti predica¬
uerunt ubiq dño cooperan

Expanded text:
stranda porrexit. Unde benministraverunt turbis . Cum enim ministerium humanae salutis initium accepisset enarrari per Dominum, ab eis qui audierunt in nos confirmatum est. Quinque siquidem panes, et duos pisces fregit, et distribuit discipulis, quando aperuit illis sensum, ut intelligerent omnia quae scripta essent in lege Moys. Discipuli apposuerunt turbis, quando profecti praedicaverunt ubique Domino cooperan
Abbreviated transcription (Latin):
pollicendo ueniãꝰ & ne dubi¬
taret de ꝓmisso: supradictũ
eyrographũ diabolo potent̃
ereptũ. captiuo reddidit in¬
in pignus libertatis: Quod cũ
euigilans supra pectus suũ po¬
sitũ inueniret. quã lȩtus ex¬
titerit. quã pio affectu uoces
exultationis & confessionis
edideritl ñ ẽ facile dictu:
Hoctẽ uͦ illã consecuta ẽ do¬
minica dies. qua theophilus
quasi cũ dño amortuis resur¬
gens. ep̃o se corã popło p̃sen¬
tauit: ł & rẽ sicut erat expo¬
suit: Hideres populũ mocdo
ex auditu tã hoerendi sceleris
expauere:ł modo considerata
macie uultuq penitentis.¬
pie collacrimari: Sed audi¬
to quantã & quã celerem
miscłiã fuerat consecutus.
om̃s qui mala conscientia ter¬
riti pene defecerant: ad spẽ
ueniȩ cũ gaudio respirabant:
Iam uͦ ut rẽ breui fine conclu¬
damus: ep̃o iubente male
cautũ cyrographũ theophi

Expanded text:
pollicendo veniam, et ne dubitaret de promisso, supradictum chirographum diabolo potenter ereptum captivo reddidit in pignus libertatis. Quod cum evigilans supra pectus suum positum inveniret, quam laetus exstiterit, quam pio affectu voces exsultationis et confessionis ediderit, non est facile dictu. Noctem vero illam consecuta est Dominica dies, qua Theophilus, quasi cum Domino a mortuis resurgens, episcopo se coram populo praesentavit, et rem sicut erat exposuit. Videres populum modo ex auditu tam horrendi sceleris expavere, modo considerata macie vultuque poenitentis collacrymari. Sed audito quantam et quam celerem misericordiam fuerat consecutus, omnes qui mala conscientia territi pene defecerant, ad spem veniae cum gaudio respirabant. Jam vero ut rem brevi fine concludamus, episcopo jubente male cautum chirographum Theophi
Abbreviated transcription (Latin):
ceret secunda conditio: Fe¬
lix si ab eo non decideret
quod ds̃ fecit l sed felicior
si in eo ꝑmaneat quod refe¬
eit Multũ fuit axp̃o acce¬
pisse formã : ł sed plus est in
xp̃o habere substantiã. Su¬
scepit enĩ nos in suã ꝓprieta¬
tẽ illa natura. quȩ se in qͣs

Expanded text:
ceret secunda conditio. Felix si ab eo non decideret quod Deus fecit, sed felicior si in eo maneat quod refecit. Multum fuit a Christo recepisse formam, sed plus est in Christo habere substantiam. Suscepit enim nos in suam proprietatem illa natura quae nec
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nec nr̃is sua. nec suis no¬
stra consumeret :l quȩ ita u¬
nã in se fecit deitatis huma¬
nitatisq ꝑsonã: ut sub dispen¬
satione infirmitatũ atq uir¬
tutũ: nec earo ꝑ diuinitatẽ
inuiolabilis. nec diuinitas
ꝑ carnẽ posset esse passibilis
Duscepit nos illa natura. .Uii.
quȩ & ꝓpaginẽ nr̃i generis
acõmuni tramite non abrum

Expanded text:
quae nec nostris sua, nec suis nostra consumeret: quae ita unam in se fecit Deitatis humanitatisque personam, ut sub dispensatione infirmitatum atque virtutum nec caro per Divinitatem inviolabilis, nec Divinitas per carnem posset esse passibilis. Suscepit nos illa natura quae et propaginem nostri generis a communi tramite non abrum
Abbreviated transcription (Latin):
iginti autem dierum exi¬
gens iter cum sexte hore
tempus aduenit stent
modicum abitmere. et conuer¬
sus adorientẽ. agebat solita o¬
rationem. Consueuerat enim cõ¬
stituto diei tempore. figere iti¬
neris cursum: et stans psallere
⁊ genu flexo orare. Dum autẽ
ps alleret. et in celum intentis
parle dextra ubi stans orabat.
ni apparentem. Et prius quidẽ
alicuius spiritus se udisse. et
se muniens ⁊ ase timorem ꝓ¬
orationis eius finis instabat. cõ¬
uertens oculos iudit aliquem
inueritate properantẽ ad partẽ
occidentis. Mulier autem erat
quod uidebatur nigerrimocoe
pore pre sous ardore denigrara
& capillos capitis habens ut la¬
na albos modicos. et ipsos: non
amplius quã usq aduernicem

Expanded text:
iginti autem dierum exigens iter, cum sextae horae tempus advenisset, stetit modicum ab itinere: et conversus ad Orientem, agebat solitam orationem. Consueverat enim constituto diei tempore figere itineris cursum, et stans psallere, et genuflexo orare. Dum autem psalleret, et in coelum inspiceret parte dextra, ubi orabat, ris apparentem; et primo quidem alicujus spiritus existimans se muniens, et a se timorem porationis ejus finis instabat, convertens oculos, vidit aliquem in veritate properantem ad partem Occidentis. Mulier autem erat, quod videbatur, corpore nigerrimo, prae solis ardore denigrata, et capillos capitis habens ut lana albos, modicos et ipsos, non amplius quam usque ad cervicem
Abbreviated transcription (Latin):
in loco illo uenit ubi mox de hoc
mundo trãsiit: et idem iter qd̾
tosimas ꝑdies iuginti ambulãs

Expanded text:
in locum illum venit, ubi mox de hoc mundo transivit, et idem iter, quod Zosimas per dies viginti ambulans
Abbreviated transcription (Latin):
tre ds̃. semꝑq regnabat: no-
uo ꝑ uirginem uoluit morta¬
libis apparere mnysterio
Nouus quidẽ homo sed do¬
minus sempiternus: Nouus
xp̃sͥ sed rex om̃ium scłorum:
Ipse est in fine tempoꝵ natus
ex maria : qui ante om̃ia se-¬
cula unigenitus ꝓcessit ẽ pa¬
tre: Hic est predictus apatri¬
archis. aꝓphetis prȩdicatus.
annunciatus ab angłis: ab apo¬
stolis approbatus: De. uno
eodemq legis. in principio
erat uerbum: & uerbum ca-¬
ro factũ est: Gaude ergo
nunc & exulta ad dm̃. tuũ
tandem conuersa gentilitas.
ꝑcepisti donum quod abrahã
in sp̃u se uidisse lȩtatus est.

Expanded text:
tre Deus, semperque regnabat, novo tre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempiternus; novus Christus, sed rex omnium saeculorum. Ipse est in fine temporum natus ex Maria, qui ante omnia saecula Unigenitus processit e Patre. Hic est praedictus a patriarchis, a prophetis praedicatus, annuntiatus ab angelis, ab apostolis approbatus. De uno eodemque legis: In principio erat Verbum, et Verbum caro factum est . Gaude ergo nunc et 37 exsulta ad Deum tuum tandem conversa gentilitas. Percepisti donum quod Abraham in spiritu se vidisse laetatus est
Abbreviated transcription (Latin):
bus castitate: quia ut place¬
re hanc sibi xp̃s ostenderet:
pudicitiã uteri uirginalis ele-¬
git : Sectemur miscđiam:
quia pietatis est quod salua¬
mur: Iusticiã sollicite tenea¬
mus: quia ob hoc unigenitus
cdĩ effici dignatus est homo:
ut ueritatem prȩdicans. uni¬
uersam mundi faciem dam¬
nata iniquitate purgaret:
mysterii sacramentum
tis semꝑ & creditis. reparatio
est salutis humanȩ: uirtutũ
natiuitas. ruina uitioꝵ: Ho.
in quo diuinitatis est pleni¬
tudo: carnis nr̃e infirma su¬
scipiens: nouus natus est ho¬
mo Hodie refulsit sed̃s ille
adam. non incola sed dñs pa¬
radisi: quẽ interdictȩ arbo¬
ris pulchritudo non fallat
serpens non decipiat: mulier
non seducat: Hodie exortũ
est in tenebris lumen ho¬
die illud quod cȩlũ & cȩli
cȩloꝵ se habere gaudebant:
mundus dum nescit accepit:
Neq enim ut temꝑalis quidã
aut qui ante non fuerit de
femina nobis repentinus emer¬
sit sed qui semꝑ erat cũ pa¬

Expanded text:
bus castitatem, quia ut placere hanc sibi Christus ostenderet, pudicitiam uteri virginalis elegit: sectemur misericordiam, quia pietatis est quod salvamur: justitiam sollicite teneamus, quia ob hoc Unigenitus Dei effici dignatus est homo, ut veritatem praedicans universam mundi faciem damnata iniquitate purgaret. mysterii sacramentum,tis semper et creditis, reparatio est salutis humanae, virtutum nativitas, ruina vitiorum. Hoin quo divinitatis est plenitudo, carnis nostrae infirma suscipiens, novus natus est homo. Hodie refulsit secundus ille Adam, non incola, sed dominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat. Hodie exortum est in tenebris lumen. Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, dum nescit, accepit. Neque enim ut temporalis quidam, aut qui ante non fuerit, de femina nobis repentinus emersit; sed qui semper erat cum Pa
Abbreviated transcription (Latin):
deinceps usq nunc nunquã cõ¬
municaui: nunquã usq nunc st̃ĩ¬
ficationis huius usa sum portio¬
ne. Et ideo deprecor meam petitio¬
fica misteria. hora qua dñs discip¬
pulos cene dñice participes fecit
Iohann autem abbati monaste¬
rii in quo habitas edicito. Adtẽ¬
de tibi ipsi. et gregi tuo: aliqua
enum fiuint ibi emendatione dig¬
na. Sed nolente hec ei nunc di
cere: sed quando preceperit ti¬
bi deus. Hec dicens. ⁊ orationẽ
Tosimas autem prosternens se ol¬
culabatur terre solum in quo eiꝰ
uestigia steterunt: dans głiam
deo. et immensas gratias agenꝰ.
reuersus est laudans ⁊ benedicẽns

Expanded text:
deinceps usque nunc nunquam comdeinceps usque nunc nunquam communicavi, nunquam usque nunc sanctificationis hujus usa sum portione; et ideo, deprecor, meam ffer in ea hora, qua Dominus discipulos divinae coenae participes fecit. Joanni autem abbati monasterii, in quo habitas, edicito: Attende tibi ipsi et gregi tuo; aliqua enim fiunt ibi emendatione indigentia. Sed nolo te haec nunc ei dicere, sed quando tibi praeceperit Deus. Haec dicens, orationem AP. XXI.--Zosimas autem prosternens se, oculabatur terrae locum, in quo ejus vestigia steterant, dans gloriam Deo: immensasque gratias agens, reversus est, laudans et benedicens
Abbreviated transcription (Latin):
clixit ei. Hec que audisti homo.
mini dixeris: quo adusq deuł de
iunculo carceris absoluat me. His
de inpace: et iterum hoc eodem ad¬
rebo tibi: ⁊ uidebis me dei guber¬
nante grã. Fac autẽ propter do¬
minũ: quod nunc tibi iniungo.
INsacris ieuiniis recurrentibus
anni uenturi. non transeas iordanẽ:
ut consuetudine habetis inmona¬
sterio. Stupebat autem rosimas.
audiens quoniã et canonem mo¬
nasterii inscia quasi que nosset e¬
dicebat nichil aliud clamabat ni¬
si gloua deo: qui maiora quã peti¬
tur diligentib se largitur. Iua au¬
abba mmonasterio: neꝙ em̃ et
Rexire uolueris quoquam uale¬
bis. Uespere audem sacratissime
dm̃ice cene. accipe dini corporis
⁊ uuufici sanguinis portionem ĩ
teriis: et affec. ⁊ sustine me inpar¬
le iordanis quo conuingitur se¬
culo: et ueniens sacra & uufica
accipiam dona. Ex quo enim inec¬
clesia beatissimi precurs oris. priꝙͣ
transirem iordanem cõmunicaui.

Expanded text:
dixit ei: Haec quae audisti, homo,dixit ei: Haec quae audisti, homo,ni dixeris, quoadusque Deus de vinculo carnis absolvat me. His  in pace, et iterum hoc eodem terebo tibi, et videbis me, Dei nos gubernante gratia. Fac autem propter Dominum, quod nunc tibi injungo, ut sacris jejuniis recurrentibus anni venturi non transeas Jordanem, ut consuetudinem habetis in monasterio. Stupebat autem Zosimas, audiens quoniam et canonem monasterii inscia quasi quae nosset dicebat; nihilque aliud clamabat nisi gloriam Dei, qui majora quam petitur diligentibus se largitur. Illa auabba, in monasterio; neque etsi exire volueris quoquam, valebis. Vespere autem sacratissimo Dominicae coenae, divini corporis et vivifici sanguinis portionem in terii affer, et sustine me in parte Jordanis quae conjungitur saeculo, et veniens vivifica accipiam dona. Ex quo enim in ecclesia beatissimi Praecursoris, priusquam transirem Jordanem, communicavi,
Abbreviated transcription (Latin):
fusum quem manu tenebam pro¬
iiciens. hunc enim et si post tempꝰ
conueniebat me tenere. cucurri ad
mare ubi illos prospexi currente:
litore numero quasi decem. satis
corpore motuq acerrimos: ad id
quod michi erat placabile optimoᷤ¬
uisu. Erant autem ⁊ alii iamqͥ¬
in naues ascenderant. Impudenter
autem ut michi consuetudo erat: in
medio eorum me inreuerenter de¬
di dicens. Accipite ⁊ me uobiscum
quo pergitis: non ero enim uobĩ
implacabił. Sed ⁊ alios sordidiereᷤ
ꝓferens sermones: omnes adridẽ¬
dum cõmoui. Illi autem ĩ modera¬
tum. motum meum uidentes: ac¬
cipientes me innauiculã porta¬
uerunt. Ex inde naiugationẽ cepi¬
mus. Que autem post hec acta
sunt. quo mͦ tibi enarrare potero
homo:. Que lingua dicere potest.
auris ualet audire que innauigio
uel uinere facta sunt: Q uomodo
rabilis uel menarrabilis species ne
quissima: cuius non sum infelicib
magistra sceleris effecta. Lectio . Ui.
ꝑmisit interram ꝑfecte ꝓsternr. s

Expanded text:
fusum, quem manu tenebam, projiciens hunc enim post tempus conveniebat me tenere, cucurri ad mare, ubi illos perspexi currentes, stantes, numero quasi decem, satis corpore vultuque acerrimos, et ad id quod mihi erat placabile, optimos. Erant autem et alii, qui jam naves ascenderant. Impudenter autem, ut mihi consuetudo erat, in medio eorum me irruenter dedi, dicens: Accipite et me vobiscum quo pergitis, non enim ero vobis implacabilis. Sed et alios sordidiores proferens sermones, omnes ad ridendum commovi. Illi autem inerubescentem motum meum videntes, accipientes 387 me, in naviculam portaverunt. Exinde autem navigationem coepimus. Quae autem post haec acta sunt, quomodo tibi enarrare potero, o homo Dei? Quae lingua dicere potest, vel auris valet audire ea quae in navicula vel itinere facta sunt? quomodo arabilis, sed inenarrabilis nequissima species, cujus tunc sum infelicibus magistra sceleribus effecta. Ergo nunc permisit in terram perfecte prosterni, sed
Abbreviated transcription (Latin):
in me nichil inuenit: Et
iterum: Nunc princeps. hu¬
ius mundi eicietur foras:
De qua hic eiectione subun¬
gitur: Si aut̃ẽ fortior illo
suꝑueniens uicerit eũ uni¬
uersa arma eius auferet in
quibus confidebat: & spolia
eius distribuet: De se ipso
quippe loquitur. quod non
concordi fallax operatione
quẽ ad modũ ealumniabant᷑:
fed fortiori potentia uictor
homines ademonio liberaret:
Arma in quibus male fortis
ille confidẽbat: astutiȩ do

Expanded text:
in me nihil inveniet . Et iterum: Nunc princeps mundi ejicietur foras . De qua et hic ejectione subjungitur: Si autem fortior illo superveniens vicerit eum, universa arma ejus auferet, in quibus confidebat, et spolia ejus distribuet. De seipso quippe loquitur, quod non concordi fallax operatione, quemadmodum calumniabantur, sed fortiori potentia victor, homines a daemonio liberaret. Arma in quibus male fortis ille confidebat astutiae do