comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ tuȩ que ꝓcessiom nr̃e
gr̃as referebant: offerente stepha¬
no diacono quem direxistis accepi¬
mus. Et minirũ ualde credenda
sunt. grã studioq caritatis impen¬
sa: dũ pontificatus nr̃i congaud̾e
ordinem ratio cõmonebat. Idcirco
nos salutationis tue causa redditi
leciores: nr̃am conscientiam indi¬
camus. ipsius honoris onera me
egro animo suscepisse. Sed quia
diuinis indiciis ñ poteram resul¬
tare: necessgrie mentẽ parti letiori
reuocaui. Iro qua re reuerentiam
ur̃am epistolario sermone depo¬
scimus: ut tam nos quam xp̃ianꝰ
grex cure nr̃e cõmissus. orationis
ur̃e solatio ꝑfruamur: quatinꝰ ea
ualeamus p̃sidii firmitate ꝓcel¬
las tempoꝵ superare. Gr̃. Anasta¬
sio patriarche antiocheno. cliii.¬
cripta ur̃e beatitudinis. ut
fessus requiem. salutẽ eger.
fontem sitiens. umbrã estuans in¬
ueni. Neq enĩ illa uerba ꝑ lin¬
guam carnis uidebant᷑ expressa.
quia sic sp̃ualem amorem suum
quẽ gestabant aperuit: ac si menꝰ

Expanded text:
e tuae, quae processioni nostrae gratias referebant, offerente Stephano diacono, quem direxistis, accepimus; et nimirum valde credenda sunt gratia et studio charitatis impensa, dum pontificatus vestri congaudere ordinem ratio commonebat. Idcirco nos salutationis tuae causa redditi laetiores, conscientiam nostram indicamus, ipsius honoris onera me aegro animo suscepisse. Sed quia divinis judiciis non poteram resultare, necessario mentem meam parti laetiori revocavi. Pro qua re reverentiam vestram epistolario sermone deposcimus, ut tam nos quam Christianus grex curae nostrae commissus orationis vestrae solatiis perfruamur, quatenus ea valeamus praesidii firmitate procellas temporum superare. sio patriarchae Antiocheno. Scripta vestrae beatitudinis, uti fessus requiem, salutem aeger, fontem sitiens, umbram aestuans inveni. Neque enim illa verba per linguam carnis videbantur expressa, quia sic spiritalem amorem suum quem gestabat aperuit, ac si mens
Abbreviated transcription (Latin):
tenete: qd̾ in om̃ipotente dño con¬
fido. quia hoc uobis etiam ꝑ docu¬
mentũ meȩ attestationis ostendo.
Salutationis gͥ alloquiũ soluens.
peto ut quociens usus exegerit:
ur̃is me affatib releuare curetis.¬
Nsinuatũ nobis est. ancilias cłi quaᷤᷤ¬
dam nolanȩ ciuitatis. in horidana
domo cõmanentes. nuniã uictus
uestitusq penuriam sustinere.
Quib ex p̾cepto di subuenire nos
conuenit: & inopiam earũ quan¬
tũ possumus dõ donante suble¬
uare. Propt̾ea exꝑientiȩ tuȩ p̃sen¬
tiiussione mandanus. ut de hac
p̃senti nona indictione quadragi¬
ta in auro eis solidos dare debeas. &
ueinceps succedentib indictionib
anniros uiginti solidos ministrare.
qui tius possint rationib impu¬
tari. Pret̾ea paulino prbo mona¬
sterii sci herasmi qd̃ in latere mon¬
tis soractis sitũ est. s & duob mo¬
nachis in oratorio sci atchangłi ser¬
uientib qd in luyculano castro uixta
scĩ petribasilicam ẽẽ dinoscitur. binoᷤ

Expanded text:
tenete. Quod in omnipotente Domino confido, quia hoc vobis etiam per documentum meae attestationis ostendo. Salutationis igitur alloquium solvens, peto ut quoties usus exegerit, vestris me affatibus relevare curetis.nsinuatum nobis est ancillas Domini quasdam Nolanae civitatis, in Aboridana domo commanentes, nimiam victus vestitusque penuriam sustinere. Quibus ex praecepto Dei subvenire nos convenit, et inopiam earum, quantum possumus, donante Domino, sublevare. Propterea experientiae tuae praesenti jussione mandamus, ut de hac praesenti nona indictione, quadraginta in auro eis solidos dare debeas, et deinceps succedentibus indictionibus annuos viginti solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis situm est, sed et duobus monachis in oratorio sancti Archangeli servientibus, quod in Lucullano castro 507 juxta sancti Petri basilicam esse dignoscitur, binos
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiam quarũ pridem milites fue¬
rant sua uoluntate denuo remea¬
re. nisi talis uitȩ monachus fuerte.
eligi. & in loco quo iudicauerit or¬
dinari. Et guia aliquos monachoꝵ
usq ad tantũ nefas ꝓsiluisse cogno¬
uimus. ut uxores publice sortiant᷑.
sub om̃i eos uagilantia requiras.
& inuentos cohercitione in mona¬
steriis quoꝵ monachi fuerant retͣns¬
mittas. Sed & de dericis ad mona¬
chatũ uenientib sicut supͣdiximus
pagere ñ omittas. Ita em̃ d̃i placa¬
bilis ocuilis: & implecȩ mercedtis par¬

Expanded text:
Ecclesiam, quarum pridem milites fueEcclesiam, quarum pridem milites fuerant, sua voluntate denuo remeare, nisi talis vitae monachus fuerit, eligi, et in loco quo judicaverit ordinari. Et quia aliquos monachorum 531 usque ad tantum nefas prosiliisse cognovimus, ut uxores publice sortiantur, sub omni eos vigilantia requiras, et inventos digna coercitione in monasteriis quorum monachi fuerunt retransmittas. Sed et de clericis ad monachatum venientibus, sicut supra diximus, peragere non omittas. Ita enim Dei placabis oculos, et impletae mercedis par
Abbreviated transcription (Latin):
&e coep̃c nr̃ directo ꝑ iustũ clericũ
scuũ capitulari: int̃ alia plura hoc
nobis noscitur intimasse: aliquos
monachos monasterioꝵ in surrenti¬
na diocesi positoꝵ de monasterio in
monasteriũ ꝓut eis libuerit trans¬
migrare. & a ꝓprii abb̃is regula de¬
siderio rei scłaris abscedere: sed & qd̃
ñ licere notũ est. peculiaritati eoꝵ
singulos studere. Propt̾ea exꝑientiȩ
tuȩ p̃senti iussione mandamus: ut
neq monatho ulterius de monaste¬
rio in monasterrũ emigrare liceat.
neq eoꝵ aliquem peculiare quicqͣm
habere ꝑmittas. Sed si guilibet hoc
p̃sumpserit. in monasterio qͦ ab ini¬
tio conu̾satus est. & sub abb̃is sui re¬
gulam de qua fugerat cũ compe¬
tenti cohercitione reddatur. ne si
tantam iniquitatem fluxam ine-¬
mendatamq dimittimꝰ: pereuntiũ
animȩ a p̃positoꝵ anima requirant᷑.
Si quos autẽ a clericatu in mona¬
chicam conu̾sionem uenire contige¬
rit ñ liceat eis ad eandem uel aliã

Expanded text:
 noster directo per Justum clericum suum capitulari inter alia plura hoc nobis noscitur intimasse, aliquos monachos monasteriorum in Surrentina dioecesi positorum de monasterio in monasterium, prout eis libuerit, transmigrare, et a proprii abbatis regula desiderio rei saecularis abscedere: sed, et quod non licere notum est, peculiaritati eorum singulos studere. Propterea experientiae tuae praesenti jussione mandamus, ut neque monacho ulterius de monasterio in monasterium liceat migrare, neque eorum aliquem peculiare quidquam habere permittas. Sed si quilibet hoc praesumpserit, in monasterio in quo ab initio conversatus est, et sui abbatis sub regula de qua fugerat, cum competenti coercitione reddatur, ne si tantam iniquitatem fluxam inemendatamque dimittimus, pereuntium animae a praepositorum anima requirantur. Si quos autem a clericatu in monachicam conversionem venire contigerit, non liceat eis ad eamdem vel aliam
Abbreviated transcription (Latin):
rasti. Uolo autẽ ut domne paterie
chiȩ meȩ mox ut p̃sentem iussionẽ
susceꝑis. offeras ad calciariũ pueroꝵ
solidos quadraginta. & tritici mo¬
dios quadringentos. Domnȩ pa¬
latinȩ relictȩ urbici. solidos uigniti.
& tritici modios trecentos. Domnȩ
yiuianȩ relictȩ felicis solidos uigin¬
ti. & tritici modios trecentos. Qui
om̃s simul octoginta solidi: in tu¬
is rationib imputant᷑. Sũmam
uͦ pensionis sub festinatione ad¬
ducito: & ad paschalem diem dño
Nauxiliante occurrito It̃ bã. An¬

Expanded text:
rasti. Volo autem ut domnae Pateriae, rasti. Volo autem ut domnae Pateriae, thiae meae, mox ut praesentem jussionem susceperis, offeras ad calciarium puerorum solidos quadraginta et tritici modios quadringentos; domnae Palatinae, relictae Urbici, solidos viginti et tritici modios trecentos; domnae Vivianae, relictae Felicis, solidos viginti et tritici modios trecentos qui omnes simul octoginta solidi in tuis rationibus imputentur. Summam vero pensionis sub festinatione adducito, et ad paschalem diem, Domino auxiliante, occurrito. » Item
Abbreviated transcription (Latin):
rius uiri excellentissim dõni geor¬
gii p̾fecti ꝑitaliam. insinuauit
nobis contra stephamĩ ep̃m̃ scoden¬
sis ciuitatis quoꝵdam se negotioꝵ
habere controuersias: & petiit int̃
eũ & se tudiciũ debere consistere.
Propt̾ea fr̃nitatem tuam p̃senti p̃¬
ceptione curauimus ãmonenam
ut p̃dictũ ep̃m ad eligendũ com¬
pellas uenire iudiciũ: & quicqͥd
int̃ predictũ ioħem utrũ magnifi¬
cũ. & sepefatũ ep̃m electoꝵ fuerit
sententia definitũ ad effectũ ꝑdu¬
cere ñ omittas: ut & auctor de con¬
secuta iusticia gr̃as referat. & pul¬
satus cũ ad cognitionem deducitur
nichil contra de illata imusticia con¬
queratur. Gr̃ anthemio subdiaẽ.
scedenti tibi mandauimꝰ. & post¬
mnodũ p̃ceptis discurrentib in¬
tunxisse me memini. ut curã pau¬
perũ gereres: & si quos illic egere cog
nosceres. scriptis recurrentib indi-¬
cares: & uix de paucis hec facere cu¬

Expanded text:
rius viri excellentissimi domni Georrius viri excellentissimi domni Georgii praefecti per Italiam, insinuavit nobis contra Stephanum episcopum Scodrensis civitatis, quorumdam se negotiorum habere controversias, et petiit inter eum et se judicium debere consistere. Propterea fraternitatem tuam praesenti praeceptione curavimus admonendam, ut praedictum episcopum ad eligendum compellficum, et saepe fatum episcopum electorum fuerit sententia definitum, ad effectum perducere non omittas, 528 ut et actor de consecuta justitia gratias referat, et pulsatus cum ad cognitionem deducitur, nihil contra se de illata injustitia conrius Anthemio subdiacono. Discedenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres. Et si quos illic egere cognosceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de paucis haec facere cu
Abbreviated transcription (Latin):
oseph p̾senttũ lator iudeus insinua¬
uit nobis. ꝗd̃ de quodam loco in quo
ad celebrandas festiuitates suas iudi
in t̾racinensi consistentes conuenire
consueuerant. tua eos fr̃nitas expu-¬
lerit. & in altũ locũ ꝓ colendis similit
festiuitatib suis te qͦ noscente & con¬
sentiente migrauerint: & ñc de eo¬
oem loco expulsos se denuo conque¬
runtur. Sed si ita est. uolumus tua
fr̃nitas ab huiꝰ modi se querela sus
adepti sunt. eis sicut mos fuit ibi¬
dem liceat conuenire. Eos enĩ qui a
xp̃iana religione discordant. man¬
suetudine. benignitate. ãmonen¬
do. suadendo. ad unitatem fidei
necesse est congregare: ne quos
uulcedo p̾dicationis & p̃tentus fu¬
turi iudicis t̾ror ad credendũ inui-¬
tare poterat. minis & t̾rorib repel¬
lantur. Oportet gͦ ut ad audien¬
dũ de uobis uerbũ di benigne con¬
ueniant: qͣm austeritatem que su¬
pra modũ extenditur exꝑauescãt.
br̃ Malco ep̃o dalmatiȩ. dcxli.¬
ohes uir eloguentissimus consilia¬

Expanded text:
oseph praesentium lator Judaeus insinuavit nobis de loco quodam, in quo ad celebrandas festivitates suas Judaei in Terracinensi castro consistentes convenire consueverant, quod tua eos fraternitas expulisset, et in alium locum pro colendis similiter festivitatibus suis te quoque noscente, et consentiente migraverint, et nunc de eodem loco etiam expelli se denuo conqueruntur. Quod si ita est, volumus tua fraternitas ab hujusmodi se querela suspadepti sunt, eos, sicut mos fuit, ibidem liceat convenire. Hos enim, qui a Christiana religione discordant, mansuetudine, benignitate admonendo, suadendo, ad unitatem fidei necesse est congregare, ne quos dulcedo praedicationis, et praeventus futuri judicis terror ad credendum invitare poterat, minis et terroribus repellantur. Oportet ergo ut ad audiendum de te verbum Dei benigne conveniant, quam austeritate quae supra modum  Malcho episcopo Dalmatiae. Joannes vir eloquentissimus, consilia
Abbreviated transcription (Latin):
abimus. De fratrũ uͦ animab
om̃ino esto sollicitus. Sufficit
iam qd̾ opinio monasterii ꝑ urãm
negligentiam inguinata est: Non
frequent̃ foras egrectiaris. In cau¬
sis iste ꝓcuratorem constitue: &
tu ad lectionem atq orationem
uaca. De. hospitalitate esto solli¬
citus. quantũ potes pauꝑib lar¬
gire: ita tamen ut serues qõ flori¬
ano restitii debeat. In ipsis autẽ
fr̃ib monasterii tui quos uideo.
ñ inuemo eos ad lectionem uacare.
Unde considerare necesse est qͣn¬
tũ peccatũ est. ut ex aliena oblati¬
one ds uobis alimoniam transmi
negligatis. De. sex nͦ tinciis domꝰ
si autenticam cartulam ñ uideniꝰ
aut exemplaria: nichil poffumꝰ
facere. Sed florentino dĩ famulo

Expanded text:
abimus. De fratrum vero animabus abimus. De fratrum vero animabus omnino esto sollicitus. Sufficiat jam quod opinio monasterii per vestram negligentiam inquinata est. Non frequenter 626 foras egrediaris. In causis istis procuratorem institue, et tu ad lectionem atque orationem vaca. De hospitalitate esto sollicitus; quantum potes pauperibus largire, ita tamen ut serves quod Floriano restitui debeat. In ipsis autem fratribus monasterii tui quos video, non invenio eos ad lectionem vacare. Unde considerare necesse est quantum peccatum est ut ex aliena oblatione Deus vobis alimoniam transmise negligatis. De sex vero unciis domus, si authenticam chartulam non videmus aut exemplaria, nil possumus facere. Sed Florentino Dei famulo
Abbreviated transcription (Latin):
tua ut frat̃ bonefacius in mo¬
nasterio tuo a te debeat p̃positus
sum: quare ñ ante factũ est. Nan
ex quo iiũ tibi dari feci: iam eitm
orcdinare debuisti. De tumca uͦ scĩ
ioħis om̃ino grate suscepi. quia sol¬
licitus fiusti mͥ indicare. Sed stude¬
at dilectio tua mͥ ipsam tunicam
eam habet cũ dericis suis & cũ ipsa
ad me transinttere: quatinꝰ & bene¬
dictione tunicȩ ꝑfruamur. & de eo¬
dem ep̃o uel clericis mercedem hab̾e
ualeamus. Causam uͦ que cũ flori¬
ano uertitur incidere uolui: & iã
ei uel octoginta solidos mutuos de¬
di. quos uie credo disponit sibi pro
monasterii debito recompensari. &
om̃ino uolo eandem causam decidi:
quia stephanus cartularius łr im¬
minere. ut eam p̃dictus florianus
in publicũ transferat: & graue nob̾
est cũ publico litigare. Unde necesse
nobis est aliquid cedere. ut possimꝰ
eandem causam ad compositionem
ꝑducere. Qd̃ dum factũ fuerit. di¬
lectiomi tuȩ do auxiliante nunti¬

Expanded text:
ua ut frater Bonifacius in monasterio tuo a te debeat ordinari psum, quare ante factum non est. Nam ex quo illum tibi dari feci, jam eum ordinare debuisti. De tunica vero sancti Joannis omnino grate suscepi, quia sollicitus fuisti mihi indicare. Sed studeat dilectio tua mihi ipsam tunicam,copum qui eam habet cum clericis suis et cum ipsa ad me transmittere, quatenus et benedictione tunicae perfruamur, et de eodem episcopo vel clericis mercedem habere valeamus. Causam vero quae cum Floriano vertitur incidere volui, et jam ei vel octoginta solidos mutuos dedi. Quos ille, credo, disponit sibi pro monasterii debito recompensari, et omnino volo eamdem causam decidi, quia Stephanus chartularius dicitur imminere ut eam praedictus Florianus in publicum transferat, et grave nobis est cum publico litigare. Unde necesse est nobis aliquid cedere, ut possimus eamdem causam ad compositionem perducere. Quod dum factum fuerit, dilectioni tuae, Deo auxiliante, nunti
Abbreviated transcription (Latin):
Contra quam obiectionẽ. neapolita¬
ne rursũ eccłie clerus multo ẽe alit̃
quam dicebatut. oppositis allegatio¬
nib replicabat. Quib diuersa sen¬
tientib. constituere quicqͣm dubie¬
dũ uereremur: deputatis cognitori
nasterio uis habere. Quo cognito:
monachis pia poscentib necessario
uuximus p̃bere consensũ. Presentis
itaq p̾cepti nr̃i auctoritate idem
craterense monasterrũ celle ur̃ȩ con¬
stitumtis umendũ: hoc p̃cipue cõ¬
monentes. ut locus ipse ita cũ diui¬
no solatio ꝑ uos deinceps debeat or¬
dinarił quatinꝰ dũ ab hoste licuerit.
deputati a uobis illic monachi debe¬
ant iugiter in dei laudib ꝑmanere:
ꝑturbationis uͦ tempore intra urbẽ¬
intra urbem in cella quippe ꝓpria re¬
uocari. Res uͦ om̃s eidem monaste¬
rio competentes. diligenti uolumus
cura ꝑquiri. atq recolligi: easq ut
cibi uisũ fuerit aꝑte dispomi. Nichil¬
q qd̃ eidem monasterio competit.

Expanded text:
Contra quam objectionem NeapolitaContra quam objectionem Neapolitanae rursus clerus Ecclesiae multo esse aliter quam dicebatur oppositis allegationibus replicabat, quibus diversa sentientibus ne constituere quidquam dubie videremur, deputatis cognitoribnasterio jus habere. Quo cognito, monachis pia poscentibus necessario duximus praebere consensum. Praesentis itaque praecepti nostri auctoritate idem Craterense monasterium cellae vestrae constituimus uniendum. Hoc praecipue commonentes, ut locus ipse ita cum divino solatio per vos deinceps debeat ordinari, quatenus, dum ab hoste licuerit, deputati a vobis illic monachi debeant jugiter in Dei laudibus permanere, perturbationis vero tempore intra urbem in cellam quippe propriam rovocari. Res vero omnes eidem monasterio 1216 competentes, diligenti volumus cura perquiri atque recolligi, easque, ut tibi visum fuerit, apte disponi. Nihilque quod eidem monasterio competit
Abbreviated transcription (Latin):
gregatiom animꝰ nr̃ ex int̾ni
desiderii intentione congaudet: tan¬
tũ ex destitutis & pene in desolatio¬
ne positis frĩb monasterii sc̃i mar¬
celli. nisi pastoralis sollicitudims
citius cura subuenat. uehem̾̃ti me¬
rore concutit᷑. Monachi qͥuidẽ mo¬
nasterii qd crateras dicitur. neapo¬
litane urbi e uicino fundati. por¬
recta nos peticione informasse nos¬
cunt᷑. locũ ipsũ ita pene funditus
seruoꝵ di obsequiis destitutũ. ut uix
illic remanserĩt. qui ipsius solũm
ualeant esse custodes. Ob quã rem
lacrimabilit̾ supplicantes. a nobis
poposcisse noscunt᷑. ut monasterio
remus: quatinꝰ ꝑ sollicitudinem
tuam. & deinceps succedentibꝰ aliis.
locus ipse auctore d̾o regłari ualeat
ordinatione disponi. Sed dũ buric
eccłie p̃sens fuisset inuentus. extitit
ualde contrariꝰ: asserens locũ ipsum
olim monasterio alii diocesis sue fu¬
isse comunctũ: & idcirco minime in
alterius ius eccłie debere contradi.

Expanded text:
gregationi animus noster ex interni desiderii intentione congaudet, tantum ex destitutis et pene in desolatione positis fratribus monasterii sancti Marcellini, ut pastoralis sollicitudinis eis citius cura subveniat, vehementi moerore concutitur. Monachi siquidem monasterii, quod Crateras dicitur, Neapolitanae urbi e vicino fundati, porrecta nos petitione informasse noscuntur locum ipsum ita pene funditus servorum Dei obsequiis destitutum, ut vix illic remanserint qui ipsius solummodo valeant esse custodes. Ob quam rem lacrymabiliter supplicantes a nobis poposcisse noscuntur ut monasterio remus, quatenus per sollicitudinem tuam, et deinceps succedentibus aliis, locus ipse auctore Deo regulari valeat ordinatione disponi. Sed dum huic rEcclesiae praesens fuisset inventus, exstitit valde contrarius, asserens locum ipsum olim monasterio alii dioecesis suae fuisse conjunctum, et idcirco minime in alterius Ecclesiae jus debere contradi.
Abbreviated transcription (Latin):
re uberes gr̃as exsoluentes. om̃ipo¬
tentis łi miscd̃iam exoramꝰ. ut
gr̃e sue ꝓtectione uos mumat:¬
& nec malos contra uos homines
exterius. nec malignos sp̃c interiꝰ
p̃ualere ꝑmittatꝰ. s ita actiones

Expanded text:
re uberes gratias exsolventes omnipore uberes gratias exsolventes omnipotentis Dei misericordiam exoramus, ut gratiae suae protectione vos muniat, et nec malos contra vos homines exterius, nec malignos spiritus interius praevalere permittat; sed ita actiones
Abbreviated transcription (Latin):
rato nuntio releuamus: indicanteᷤ
cũ longobardoꝵ rege. usq ad men¬
sem martiũ future quarte indicti¬
onis. de pace dño ꝓpitiante conue
nisse. Que si retineat ignoramus
qd̾ isdem rex obisse nuntiatꝰ est.
licet adhuc habeatur incertũ. De
anamundaro autẽ que scͥpsistis
fecimus. s uoluntatem utinã se¬
quatur effectus: quia quantũ ad
nos ꝑtinet. afflictis int̾cessionis nr̃e
solatrũ ñ negamus. Qd̃ uͦ in expo¬
sitione scĩ iob transmitti uob̾ codi¬
cem uoluistis. ur̃o om̃rno stuctio
gaudemus: qm̃ illi rei eminentiã
urãm studere conspicimꝰ. que nec
totos foras uos exire ꝑmittat. &¬
ad cor iterũ sclarib curis disꝑsos
recolligat. Sed si delitioso cupitis
pabulo saginari. beati augustini
patriote ur̃i opuscula legite: & ad
comꝑationem siliginis illiꝰ. nr̃m
furfurem ñ queratis. Quale p̃te¬
ur̃a p̾buerit: hilario cartulario
nr̃o testificante didicimꝰ. Ex qua

Expanded text:
rato nuntio, relevamus, indicantes rato nuntio, relevamus, indicantes cum Langobardorum rege usque ad mensem Martium futurae quartae indictionis, de pace, propitiante Domino, convenisse. Quae si retineatur ignoramus, quia idem rex obiisse postea nuntiatus est, licet adhuc habeatur incertum. De Anamundaro autem quae scripsistis fecimus, sed voluntatem utinam sequatur effectus quia quantum ad nos pertinet, afflictis intercessionis nostrae solatium non negamus. Quod vero in expositionem sancti Job transmitti vobis codicem voluistis, de vestro omnino studio gaudemus: quoniam illi rei eminentiam vestram studere conspicimus, quae nec totos foras vos exire permittat, et ad cor iterum saecularibus curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis pabulo saginari, beati Augustini patriotae vestri opuscula legite, et ad comparationem siliginis illius nostrum furfurem non quaeratis. Quale praetevestra praebuerit, Hilaro chartulario nostro testificante didicimus. Ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
ut nobis & dulce sonet qd̃ scribi¬
tis. & sapiat suaue qd̃ agitis. Nec
immerito. Quia qui bonis studiis
cõptus est: iuchcio magnꝰ est ñ
fauore. Prefecture autẽ uos susce¬
pisse cingula cognoscentes: leticie
se miscuit nr̃e tristicia. Nam ex
una parte letati. de ꝓuectu dulcis¬
simi filii. contristati sumus ab al¬
tera: quia quam graue sit confu¬
sis temporib locis maiorib ẽẽ p̃po¬
sitos. ex nr̃o ꝓrsus dolore sentimꝰ.
Unde om̃ino studendñ est: ut rẽ
asꝑa fiat mercedis occasio. Nam
sicut nostis: de terra plena car¬
dius frumentũ egredit᷑: & de spi-¬
nis rosa ꝓducit᷑. Dũ gͦ seminandi
uob̾ congruũ cempus ẽ. bonoꝵ
oꝑm serere semina ñ cessetis: ut ma¬
iores in die messis leticie manipu¬
los reportetis. atq ad et̾nam głam
ex transitorii honoris merito ueni¬
atis. Cognoscentes autẽ quale stu¬
uiũ in p̃parandis drumonib ges¬
seritis. sollicitudinem urãm deside¬

Expanded text:
ut nobis et dulce sonet quod scribiut nobis et dulce sonet quod scribitis, et sapiat suave quod agitis; nec immerito, quia qui bonis studiis comptus est, judicio magnus est, non favore. Praefecturae autem vos suscepisse cingula cognoscentes, laetitiae se miscuit nostrae tristitia. Nam ex una parte laetati de provectu dulcissimi filii, contristati sumus ab altera, quia quam grave sit confusis temporibus locis majoribus esse praepositos, ex nostro prorsus dolore sentimus. Unde omnino studendum est ut res aspera fiat mercedis occasio. Nam, sicut nostis, de terra plena carduis frumentum egreditur, et de spinis rosa producitur. Dum ergo seminandi vobis congruum tempus est, bonorum operum serere semina non cessetis, ut majores in die messis laetitiae manipulos reportetis, atque ad aeternam gloriam ex transitorii honoris merito veniatis. Cognoscentes igitur quale studium in praeparandis dromonibus gesseritis, sollicitudinem vestram, deside
Abbreviated transcription (Latin):
minaria in mundo. Canto gͦ de¬
bemus cautius ambulare: qͣnto
nos scimus int̾ dĩ mimicos uiu̾e.
De frontinianistis autẽ frat̾ntaᷤᷤ
tua sit om̃ino sollicita: & sicut ce¬
pit studeat quatinꝰ ad finũ sc̃ẽ
eccłie reuocent᷑. Si qui uͦ ad me
uenire uoluerint. & rationem re¬
cipere: prius iusiurandũ p̃beant.
quia ñ ꝓmittant suis qd̃ in eoꝵ
errore. etiã ratione recepta ꝑsistãe:
& postinodũ eis tua sc̃itas ꝓmit¬
tat. quia a me nullam iolenti¬
am patiunt᷑. Sed rationem reddo:
si ueritatem cognouerint suscipi¬
ant: si ñ cognouerint illesos di¬
mitto. Si qui uͦ contͣ uos ex eis
ad nos uenire uoluerint. mini¬
me eos fr̃nitas tua retineat: qͥa
uenientes aut rationem recipi¬
ent. aut scito quia t̾ram illam
ulterius ñ iuidebunt. Gr̃. Inno
uculenta eminentiȩ ur̃e &
condita cordis melle facundia. ita
fui nobis saporem medullitꝰ in¬
fudit. & in suo amore nos rapuit:

Expanded text:
minaria in mundo . Tanto ergo deminaria in mundo . Tanto ergo debemus cautius ambulare, quanto nos scimus inter Dei inimicos vivere. De Photinianistis autem fraternitas tua sit omnino sollicita, et, sicut coepit, studeat quatenus ad sinum sanctae Ecclesiae revocentur. Si qui vero ad me venire voluerint, et rationem recipere, prius jusjurandum praebeant quia non permittunt suis quod in eorum errore, etiam ratione recepta, persistant. Et postmodum eis tua sanctitas promittat, quia a me nullam violentiam patientur, sed rationem reddo. Si veritatem cognoverint, suscipiant; si non cognoverint, illaesos dimitto. Si qui vero contra vos ex eis ad nos venire voluerint, 1067 minime eos fraternitas tua retineat, quia venientes aut rationem recipient, aut scito quia profecto terram illam ulterius non videbunt. EPISTOLuculenta eminentiae vestrae, et condita cordis melle facundia ita sui nobis saporem medullitus infudit, et in suo amore nos rapuit,
Abbreviated transcription (Latin):
habere placatũ. quicqͥd est unde
illi placeas. facere ñ omitta.
Nam humani t̾rores & gr̃e fumo
sunt similes: quilem aura raptꝰ
euanescit. Hoc certissime scito:
quia placere deo & prauis hõĩb
nullus potest. In tanto se estimet
fr̃nitas cua om̃ipotenti do pla¬
cuisse: qͣnto se ꝑuersis hominibꝰ
displicuisse cognouerit. Ipsa tam̃
defensio pauperũ moderata &
grauis sit: ne si quid nimis rigi¬
de agitur. ex iuuentute uos arbi¬
trentur homines suꝑbire. Sed
talis necesse est ut inueniat᷑ pro
oppressis nr̃a defensio: quatinꝰ
& humiles ꝓtectionem sentiant.
& opp̃ssores ñ facile inueniant.
qd̃ ex maliuola mente rep̃hen¬
dant. Attende gͦ qd̾ ad iherechi¬
elem dicitur. fili hominis incre¬
ouli & subuersores sunt tecũ &
cũ scorpionib habitas. Et beatꝰ
iobait. frat̃ fui draconũ & sociꝰ
strutionũ. Et paulus discipłis
ait. In medio nationis praue &
ꝑuerse. int̾ quos lucetis sicut lu¬

Expanded text:
habere placatum. Quidquid vero est unde habere placatum. Quidquid vero est unde illi placeas, facere non omittas. Nam humani terrores et gratiae fumo sunt similes, qui levi aura raptus evanescit. Hoc certissime scito, quia placere Deo et pravis hominibus nullus potest. In tanto ergo se aestimet fraternitas tua omnipotenti Deo placuissdisplicuisse cognoverit. Ipsa tamen defensio pauperum moderata et gravis sit, ne si quid nimis rigide agitur, ex juventute vos arbitrentur homines superbire. Sed talis necesse est ut inveniatur pro oppressis nostra defensio, quatenus et humiles protectionem sentiant, et oppressores non facile inveniant quod ex malivola mente reprehendant. Attende ergo quod ad Ezechielem dicitur: Fili hominis, increduli et subversores sunt tecum, et cum scorpionibus habitas . Et beatus Job ait: Frater fui draconum, et socius struthionum . Et Paulus discipulis dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut lu
Abbreviated transcription (Latin):
urbem ueniens cõmunis fihꝰ
prb̃r yeteranus. ita me podagre.
sclauoꝵ gente que uobis ualde tin
minet: & affligor uehement̃ et
conturbor. Affligor in his que iã
in uobis patior: conturbor. quia
liam ceperunt. De tuliano autẽ
scribone quid dicam. qnͣdo ubiq
tudeo. quia nobis peccata nr̃a re¬
spondeant. ut & foris a gentib
& intus a iudicib conturbemur.
Sed nolite de talib om̃ino contri¬
stari: quia pͥost nos uixerint dete¬
riora tempora uidebunt. ita ut in
comꝑatione sui temporis. nos feli
ces estiment dies habuisse. In qͣntũ
uͦ p̃ualet fr̃nitas tua oppõnere se
ꝓ pauꝑib. ꝓ opp̃ssis debet: que
etiam sꝑꝓdesse minime ualuerit.
ipsa om̃ipotenti do mentis deuotio
sufficit. quam dedit. Scriptũ est
enim. Eripe eos qui ducunt᷑ ad
mortẽ: & qui trahunt᷑ ad interitũ
liberare ne cesses. Qd̃ si dixeris
uires ñ suppetunt: qui insꝑector
est cordis. iꝑse intelligit. In om̃e
gͦ qd̾ agis. inspectorẽ cordis appete

Expanded text:
urbem communis filius presbyter Veteranus ita me podagrae Sclavorum gente, quae vobis valde imminet, 1066 et affligor vehementer et conturbor. Affligor in his quae jam in vobis patior; conturbor, quia rare coeperunt. De Juliano autem Scribone quid dicam, quando ubique video quia nobis peccata nostra respondeant, ut et foris a gentibus, et intus a judicibus conturbemur? Sed nolite de talibus omnino contristari, quia qui post nos vixerint deteriora tempora videbunt; ita ut in comparatione sui temporis felices nos aestiment dies habuisse. In quantum vero praevalet fraternitas tua, opponere se pro pauperibus, pro oppressis debet. Quae etiam si prodesse minime valuerit, ipsa omnipotenti Deo mentis devotio sufficit quam dedit. Scriptum est enim: Eripe eos qui ducuntur ad mortem, et qui trahuntur ad interitum liberare ne cesses. Quod si dixeris: Vires non suppetunt, qui inspector est cordis, ipse intelligit. In omne ergo quod agis inspectorem cordis appete
Abbreviated transcription (Latin):
tionem religiosarũ ꝑtinẽt ꝑ¬
sonarũ: nos p̃terire nec decet nec
conuenit. Ruenit itaq ad nos. in mo¬
nasterio scĩ andreȩ qd̾ iuxta uulca¬
nũ est positũ: multa ꝑpetrari fa¬
cinora. Atq ideo auctoritatis ñrȩ
p̃ceptione suffultũ. ad id te mona¬
steriũ ꝓficisci necesse est: & om̃ia
que dicunt᷑ subtili inuestigatione
oiscutere. Et si ita qd̃ absit inuene¬
ris: sic in ulos regularit̾ uindicabis.
ut digna eos cohercitio a prauis et
illicitis decetero doceat actib absti

Expanded text:
tionem religiosarum pertinent personarum nos praeterire nec decet, nec convenit. Pervenit itaque ad nos in monasterio sancti Andreae, quod juxta Vulcanum est positum, multa perpetrari facinora. Atque ideo auctoritatis nostrae praeceptione suffultum ad id te monasterium proficisci necesse est, et omnia quae dicuntur subtili investigatione discutere. Et si ita, quod absit, inveneris, sic in illos regulariter vindicabis, ut digna eos coercitio a pravis et illicitis de caetero doceat actibus absti
Abbreviated transcription (Latin):
uentiletur contentio. & quecũq fu¬
erint definita. ita tranquille ad ef¬
fectũ uobis solatiantib ꝑducant᷑.

Expanded text:
entiletur contentio, et quaecunque fuerint definita, ita tranquille ad effectum vobis solatiantibus perducant
Abbreviated transcription (Latin):
sub om̃i celeritate transmittere: eiq
directis epłis indicare: ordinationẽ
eius quam benigne suscepistis. et
quia ab eis eccłiȩ cõmunione in
nullo separemini: quãius in hoc
arbitror quia & si quid in ur̃o am¬
mo dubietatis fuit. ueniente filio
meo ioħ̃e abb̃e atq ypolito notario
ex corde ur̃o arbitror fuisse subla

Expanded text:
sub omni celeritate transmittere, eique sub omni celeritate transmittere, eique directis epiejus quam benigne suscepistis, et quia ab ejus Ecclesiae communione in nullo separamini. Quamvis in hac arbitror, quia etsi quid in vestro animo dubietatis fuit, veniente filio meo Joanne abbate, atque Hippolyto notario, ex corde vestro arbitror fuisse subla
Abbreviated transcription (Latin):
iustiniani temporib aliqua contra
calcidonensem sẏnodũ fuisse consti¬
tuta. Qui dũ neq legunt. neq le¬
gentib credunt: in ipso errore ma¬
nent. quem sibi de nobis finxerunt.
Nos enĩ teste conscientia fatemur
de fide eiusdem sc̃i calcidonensis
concilii nichil motũ. nichil esse uio¬
latũ: sed quicquid p̾dicti iustina¬
ni temporib actũ est. ita actũ est
ut fides calcidonensis concilii in nul¬
lo uexaretur. Si quis autẽ contra
eiusdem synodi fidem aliquid loqͥ
p̃sumit. uel sapere: nos eius sensũ
testamur. Cũ ergo integritatem
nram ex conscientiȩ nr̃e atcestati¬
one cognoscitis. fuꝑest ut uos num
qͣm a catholicȩ eccłie cõmunione
separetis: ne tot ur̃ȩ lacrimȩ tan¬
taq bona oꝑa pereant. si a fide ue-¬
ra inueniunt᷑ aliena. Decet gͦ głam
urãm ad reuerentissimũ frc̃m & co
epm̃ meũ constantiũ. cuiꝰ & fides
& uita olim mͥ bene: est approbata.

Expanded text:
Justiniam temporibus aliqua contra Justiniam temporibus aliqua contra Chalcedonensem synodum fuisse constituta, qui dum neque legunt neque legentibus credunt, in ipso errore manent quem sibi de nobis ipsi finxerunt. Nos enim, teste conscientia, fatemur de fide ejusdem sancti Chalcedonensis concilii nihil motum, nihil esse violatum; sed quidquid praedicti Justiniani temporibus actum est, ita actum est ut fides Chalcedonensis concilii in nullo vexaretur. Si quis autem contra ejusdem synodi fidem aliquid loqui praesumit vel sapere, nos ejus sensum testamur. Cum ergo integritatem nostram ex conscientiae nostrae attestatione cognoscitis, superest ut nunquam vos a catholicae Ecclesiae communione separetis, ne tot vestrae lacrymae, tantaque bona opera pereant, si a fide vera inveniuntur aliena. Decet ergo gloriam vestram ad reverendissimum fratrem et costrum Constantium, cujus et fides et vita olim mihi bene est approbata,
Abbreviated transcription (Latin):
lectionem sc̃i euͣgłii theca ꝑfica in¬
clatisũ. Fihe qͦ meȩ sorori eius tres
anulos transmisi. duos cũ iacinc¬
tis. & unũ cũ albula: que eis peto
ꝑ uos dari. ut apud eos nr̃a caritas
ex ur̃a excellentia condiat᷑. Preterea
pat̾na caritate. soluentes salutati¬
onis officiũ petimus. ut excellentis¬
simo filio nr̃o regi coniuge u̾ro. pro
nobis de facta pace gr̃as referatis:
atq eius animũ sicut consuestis ad
pacem & de futuro ꝑ om̃ia ꝓuoce¬
tis: quatinus mercedem populi in-¬
nocentis qui in scandalo pertre po¬
test. ante conspectũ dei int̾ multa
bona que agitis. inuenire possitis.
ut sese a catholicȩ unanimitatis cõ¬
munione suspenderet. Qd̃ quan-¬
tũ uos pure diligimus. tantũ de uo¬
bis fortius dolemus. quia uos imꝑi¬
tis stultisq hominib creditis: qui
ñ solum ea que loquunt᷑ nesciunt.
sed uix ea ꝑcipere que audierint
possunt. Dicunt enĩ piȩ memoriȩ

Expanded text:
lectionem sancti Evangelii theca Persica inlectionem sancti Evangelii theca Persica inclusam. Filiae quoque meae sorori ejus tres annulos transmisi, duos cum hyacinthis, et unum cum albula, quae eis per vos peto dari, ut apud eos nostra charitas ex vestra excellentia condiatur. Paterna praeterea charitate persolventes salutationis officium, petimus ut excellentissimo filio nostro regi conjugi vestro pro nobis de facta pace 1271 gratias referatis atque ejus animum, sicut consuevistis, ad pacem de futuro per omnia provocetis, quatenus mercedem populi innocentis, qui in scandalo perire poterat, ante conspectum Dei, inter multa bona quae agitis, invenire possitis.ut sese a catholicae unanimitatis communione suspenderet. Quod quantum vos pure diligimus, tantum de vobis fortius dolemus, quia vos imperitis stultisque hominibus creditis, qui non solum ea quae loquuntur nesciunt, sed vix ea percipere quae audierint possunt. Dicunt enim piae memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
cionem uel ur̃a desideria que multiᷤ
esse ꝓfutura cognoscit. si egritudo ñ
obsisteret duceret postponenda :
Sed tantȩ nos podagrȩ infirmitas
tenuit. ut ñ solũ non dictare s etiã¬
nec ad loguendũ possimus assurg̾e.
sicut & p̾sentiũ portitores legati
om̃ipotente do disponente conualu¬
ero: ad cuncta que michi scripsit sub¬
tilit̾ respondebo. Eam tam̃ synodũ
que piȩ memoriȩ iustiniam tempo¬
re facta est. ꝑ latores p̾sentiũ trans¬
misi: ut p̃dictus dilectissimꝰ filius¬
meus ipsam legens. agnoscat quia
erat. Absit enĩ nos cuiꝰlibet heretici¬
sensũ recipere: uel a chomo sc̃e me¬
moriȩ leonis p̃decessoris nr̃i in ali¬
quo deuiare: sed quecũq a sc̃is qua¬
tuor synodis sunt definita recipi¬
mus. & quetũq repbata funt. con¬
demnamꝰ. Ercellentissimo autem
filio nr̃o adulouualdo regi trans¬
mittere filacta curauimꝰ: id est
crucem cũ ligno scẽ crucis dñi. &

Expanded text:
vel vestra desideria quae multis vel vestra desideria quae multis esse profutura cognoscit, si aegritudo non obsisteret, duceret postponenda? Sed tanta nos podagrae infirmitas tenuit, ut non solum non dictare, sed etiam ad loquendum vix possemus assurgere, sicut et praesentium portitores leomnipotente Deo disponente convaluero, ad cuncta quae mihi scripsit subtiliter respondebo. Eam tamen synodum quae piae memoriae Justiniani tempore facta est per latores praesentium transmisi, ut praedictus filius meus dilectissimus ipsam legens agnoscat quia erat. Absit enim nos cujuslibet sensum haeretici recipere, vel a tomo sanctae memoriae Leonis praedecessoris nostri, in aliquo deviare; sed quaecunque a sanctis quatuor synodis sunt definita recipimus, et quaecunque reprobata sunt condemnamus. Excellentissimo autem filio nostro Adulouvaldo regi transmittere phylacteria curavimus, id est crucem cum ligno sanctae crucis Domini, et
Abbreviated transcription (Latin):
cripta que ad nos dudũ a gen¬
Iuensiũ partib transisistis.
gaudii nr̃i nos fecere participes:¬
ꝓpter qd̾ om̃p̃otentis dei gr̃a & fi¬
liũ nobis donatũ. & qd̃ ualde est¬
excellentiȩ ur̃e laudabile:. catholice
eũ fidei cognouimꝰ sociatũ. Nec enĩ
de xp̃ianitate ũra aliud creden¬
dũ fuerat. nisi id studere uos. ut
quem diumo munere suscepistis
catholicȩ rectitudinis auxiho mu¬
niretis : ut & redemptor ñr fami¬
liarem te suam famulam cogno¬
sceret. & longobardoꝵ genti nouũ
regem in timore suo felicit̾ enu¬
triret. Unde oramus om̃ipoten¬
tem dm̃. ut & uos in mandatoꝵ
suo uia custodiat. & eundẽ excel¬
lentissimũ filiũ nrm adulouual
dũ in suo faciat amore ꝓficere:
quatinꝰ sicut hic int̾ homines iam
magnꝰ est. sic qͦ & bonis actib ante
dein̾ri oculos sit głosus. Illtid au¬
tem qd̃ excellentia ur̃a scripsit ut
dilectissimo. filio nr̃o setundo abb̾i
ad ea que scripsit subtilius debere¬

Expanded text:
cripta quae ad nos dudum a Genuensibus partibus transmisistis gaudii vestri nos fecere participespterea quod omnipotentis Dei gratia, et filium vobis donatum, et, quod valde excellentiae vestrae est laudabile, catholicae eum fidei novimus sociatum. Nec enim de christianitate vestra aliud credendum fuerat, nisi id studere vos, ut quem divino munere suscepistis catholicae rectitudinis auxilio muniretis, ut et Redemptor noster familiarem te suam famulam cognosceret, et Langobardorum genti novum regem in timere suo feliciter enutriret. Unde oramus omnipotentem Deum ut et vos in mandatorum suorum via custodiat, et eumdem excellentissimum filium nostrum Adudum in suo faciat amore proficere, quatenus sicut hic inter homines jam magnus est, sic quoque et bonis actibus ante Dei nostri oculos sit gloriosus. Illud autem quod excellentia vestra scripsit, ut dilectissimo filio nostro Secundo abbati ad ea quae scripsit subtilius r
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Sed dũ hec ei interius sp̃ualis
a uobis magisterii doctrina tribu¬
etur. exterior qͦ sollicitudo ñ desit.
ut eius adiumento ad sp̃ualia aꝑ¬
petenda ꝑueniat. ne si hoc despi¬
citur. desit cui p̃dicatio ministret᷑.¬

Expanded text:
tum. Sed dum haec ei interius spiritalis tum. Sed dum haec ei interius spiritalis a vobis magisterli doctrina tribuetur, exterior quoque sollicitudo non desit; ut ejus adjumento ad spiritalia appetenda perveniat; ne si hoc despicitur, desit cui praedicatio ministret
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃arum antiqua nos caritas
mouit: fr̾nitatem ur̃am scriptis
p̃sentib uisitare. Magno etemm
sumus gaudio releuati: qd̾ de ur̃e
salutis indicio ꝓsꝑa cuncta cogno¬
uimus. Sed in his om̃ipotentem
oñm dep̃camitr. ut sicut nos in
p̃senti uita que quodãmodo um¬
bra futurȩ est. de transitoria cor¬
re: ita in illa celestipatria in qua
mȩ gratulari. cõmuniq faciat
exultatione gaudere. Harũ itaq
lator nr̃is se apud uos desiderans
epłis cõmendari: a nobis inguisitꝰ
utrũ sicut decet dericũ litteras di¬
dicisset: eas se ignorare respondit.
Quid gͦ cõmendationis de eo apd̃
fr̃nitatem urãm amplius agamꝰ
ignoro: nisi ut de eius anima de¬
beatis ẽẽ solliciti. ac circa eũ pasto¬
rali inuigilare studio: ut qui ne¬
scit legere. lingua ur̃a illi sit codex.
In bono p̃dicationis ur̃e uel oꝑis
quid unitetur aspiciat. Solet
enĩ plerũq strictius cor uiua uox
trahere: quam lectio dicta ꝑ transi¬

Expanded text:
trarum antiqua nos charitas movit fraternitatem vestram scriptis praesentibus visitare. Magno etenim sumus gaudio relevati quod de vestrae salutis indicio prospera cuncta cognovimus; sed in his omnipotentem Dominum deprecamur, ut sicut vos in praesenti vita, quae quodammodo umbra futurae est, de transitoria pra858 ita in illa coelesti patria, in qua te gratulari communique faciat exsultatione gaudere. Harum itaque lator nostris se apud vos desiderans epistolis commendari, a nobis inquisitus utrum, sicut decet clericum, litteras didicisset, eas se ignorare respondit. Quid ergo commendationis de eo apud fraternitatem vestram amplius agamus ignoro, nisi ut de ejus anima debeatis esse solliciti, ac circa eum pastorali invigilare studio, ut qui nescit legere, lingua vestra illi sit codex, ut in bono praedicationis vestrae vel operis quod imitetur aspiciat. Solet enim plerumque strictius cor viva vox trahere quam lectio dicta per transi
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate contra morẽ p̃sumpse¬
rit dedicare. missasq illic publicas
celebrare. ñ metuit. Quam rem cũ
sũma teceleritate ac districtione cõ¬
uenit em̃dare: nec ulteriꝰ cale aliqͥd
ep̃o si res ut dictum est se habere
constiterit. sine mora aliqua refor

Expanded text:
auctoritate contra morem praesumpseauctoritate contra morem praesumpserit dedicare, missasque illic publicas celebrare non metuit. Quam rem cum summa te celeritate ac districtione convenit emendare, ne ulterius tale aliquid volumus episcopo, si res, ut dictum est, ita se habere constiterit, sine mora aliqua refor
Abbreviated transcription (Latin):
causis eccłie sue dato capitulare no¬
scitur intimasse. Quib cognitis cul¬
panda a nobis exꝑientia tua fuerat:
si ad te plata hactenꝰ indefinita
remanserunt. Sed inquirentes ag¬
nonimus: qd̃ ad noticiam tuã mi¬
nime sint ꝓducta. Ipsũ gͦ qd̾ nobis
capitulare: porrectũ est. his fecimꝰ
subc̃ annecti. Agnitis itaq om̃ib
ac disctissis: si ita apud te esse ut sug¬
gestũ est manifesta ueritate patu
nũ adire te uolumus. eñq modis
om̃ib adhortari. ut his quoꝵ in ꝑa¬
gendis negotiis eccłie ipsus officiũ¬
esse dinoscitur. debeat deputare. qͣ¬
tinus ꝑpensis om̃ib cũ predicto i¬
ro de his que mota fuerint. eccłiasti¬
caint̃ se debeant tranquillitate de¬
cidere. Sin uͦ elegerint retinendũ.
exꝑientia tua ĩmineat ẽẽ iudiciũ.
& quicquid cognitoꝵ int̾ eos fuerit
sententia definitũ. te debeat exeq̃n¬
temerario in diocesi ipsus oratoriũ
construxerit: eũq sine p̃cepti erus¬

Expanded text:
causis Ecclesiae suae dato capitulari noscitur intimasse: quibus cognitis, culpanda a nobis experientia tua fuerat, si ad te perlata hactenus indefinita remanserint. Sed inquirentes agnovimus quod ad notitiam tuam minime sunt perducta. Ipsum ergo quod nobis capitulare porrectum est, his fecimus subter annecti. Agnitis itaque omnibus ac discussis, si ita apud te esse, ut suggestum est, manifesta veritate patuenum adire te volumus, eumque modis omnibus adhortari, ut his quorum in peragendis negotiis Ecclesiae ipsius interesse dignoscitur, debeat deputare, quatenus, perpensis omnibus cum praedicto viro de his quae mota fuerint, ecclesiastica inter se debeant tranquillitate decidere. Sin vero elegerint renitendum, experientia tua immineat esse judicium: et quidquid cognitorum inter eos fuerit sententia definitum, te debeat exsequentemerario in dioecesi ipsius oratorium construxerit, idque sine praecepti
Abbreviated transcription (Latin):
religionis intuitu. sub ur̃i culmi¬
nis potestate bene hactenꝰ guber¬
mius patriciꝰ qui ex nr̃a cõmenda¬
tione reb ipsis soilicitudinẽ im-¬
pendebat. eas mͦ gubernare ut cog-¬
nouimꝰ ñ potest: ne patͥmoniolũ ibi¬
dem constitutũ. faciente negligentia
deperiret. idcirco p̃sentiũ portitorem
dilectissimũ filiũ nr̃m candidũ pres¬
biterũ ad id gubernandũ transinisi¬
mus. Quem excellentie ur̃e p̃misso
pat̃na caritate salutationis alloqͥo
inom̃ib cõmendamꝰ: ꝑetentes ut si
aliqd̃ ulic fortasse p̃uidiciũ factũ est.
aut res eiꝰdem patͥmonioli ab aliquo
detinent᷑. potestatis u̾re iusticia cor¬
rigat᷑. & iuri pͥstino que ablata st̃
reforment᷑: quatinꝰ sictit fides ur̃a
ita & equitas om̃ib qd̾ est ualde gło¬
sũ atq laudabile gentib enitescat.
Claues p̃terea sc̃i petri in quib de
uinculis cathenarũ enis inclusũ est.
excellentie ur̃e direximꝰ: que collo

Expanded text:
religionis intuitu, sub vestri culmireligionis intuitu, sub vestri culminis potestate bene hactenus gubermius patricius, qui ex nostra commendatione rebus ipsis sollicitudinem impendebat, eas modo gubernare, ut cognovimus, non potest, ne patrimoniolum ibidem constitutum, faciente negligentia, deperiret, idcirco praesentium portitorem dilectissimum filium nostrum Candidum presbyterum ad id gubernandum transmisimus, quem excellentiae vestrae, praemisso paterna charitate salutationis alloquio, in omnibus commendamus, petentes ut si aliquod illic 796 fortasse praejudicium factum est, aut res ejusdem patrimonioli ab aliquo detinentur, potestatis vestrae justitia corrigatur, et juri pristino quae ablata sunt reformentur, quatenus sicut fides vestra, ita et aequitas omnibus, quod est valde gloriosum atque laudabile, gentibus enitescat. Claves praeterea sancti Petri, in quibus de vinculis catenarum ejus inclusum est, excellentiae vestrae direximus, quae, collo
Abbreviated transcription (Latin):
homines regia dignitas ante¬
cedit: tanto ceterarũ gentiũ regna.
regni ũri ꝓfecto culmen excellit.
Esse autẽ regem quia st̃ & alii ñ
intrũ est: s ẽẽ catholicũ qd̾ alii non
merent᷑. hoc satis est. Sicut enim
magne lampadis splendor in te¬
tre noctis obscuritate luminis fui
claritate fulgescit: ita fiłi ur̃e
daritas int̾ aliarũ gentiũ obscurã
ꝑfidiam rutilat ac choruscat. Quic¬
quid autẽ habere se reges ceteri
gloriant᷑. habetis. Sed ipsi in hac
Ut gͦ sicut fide ita & actione um¬
cantur. benignã se excellentia ur̃a
suis subiectis semꝑ exhibeat: & si
qua sunt que eiuis animũ offend̾e
ualeant. ea indiscussa ñ pumat.
Tc̃ enĩ uere regiregũ. id est om̃ipo¬
tenti dño ampliꝰ placebit: si po¬
testatem suã restringens. minus
sibi crediderit licere qd̾ potest. Qa
gͥ sinceritatem fiłi & mente ser¬
uatis & oꝑe: beati petri apłoꝵ pͥn¬
ciꝑis amor qui in uobis est euiden¬
ter ostendit. Cuiꝰ res sub xp̃iane

Expanded text:
homines regia dignitas antecedit, tanto caeterarum gentium regna regni vestri profecto culmen excellit. Esse autem regem, quia sunt et alii non mirum est; sed esse catholicum, quod alii non merentur, hoc satis est. Sicut enim magnae lampadis splendor in terrae noctis obscuritate luminis sui claritate fulgescit, ita fidei vestrae claritas inter aliarum gentium obscuram perfidiam rutilat ac coruscat. Quidquid autem reges se caeteri gloriantur habere habetis. Sed ipsi in hac Ut ergo sicut fide ita et actione vincantur, benignam se excellentia vestra suis subjectis semper exhibeat. Et si qua sunt quae ejus animum offendevaleant, ea indiscussa non puniat. Tunc enim vere regi regum, id est omnipotenti Domino amplius placebit, si, potestatem suam restringens, minus sibi crediderit licere quod potest. Quia igitur sinceritatem fidei et mente servatis et opere, beati Petri apostolorum principis amor qui in vobis est evidenter ostendit cujus res, Christianae
Abbreviated transcription (Latin):
cultus insequere. fanoꝵ edificia eu̾te.
subditoꝵ mores in magna uite
mundicia exhortando. t̾rendo.cor¬
rigendo. & bonis oꝑis exempla
monstrando edifica. ut ulũ retri¬
butorem inuenias in celo. cuiꝰ nom̃¬
atq cognitionem dilataueris in t̃¬
etiam posteris głosiorem rebdet.
cuiꝰ uos honorem queritis & reser¬
uatis in gentib. Sic enĩ constantinꝰ
quondã piissimus imꝑator. roma
cũ subiectis popłis tota ad eũ mente
conuertit. Unde factũ est. ut anti¬
quoꝵ principũ nomen. suis uir
ille laudib uinceret᷑. & tanto in
opimone p̃cessores suos. gnͣto & in
bono oꝑe superaret. Et nunc itaq
sibimet subiectis festinet infun¬
dere: ut & antiquos gentis suȩ re¬
ges laudib & meritis transeat. &
quanto in subiectis suis etiã alie¬
na peccata deterserit. tanto etrã
de peccatis ꝓpriis ante. om̃ipoten¬
tis dĩ terribile examen securior
fiat. Reuerentissimꝰ autẽ fr̃ ñr

Expanded text:
cultus insequere, fanorum aedificia everte, cultus insequere, fanorum aedificia everte, subditorum mores in magna vitae munditia exhortando, terrendo, corrigendo, et boni operis exempla monstrando, aedifica, ut illum retributorem invenias in coelo, cujus nomatque cognitionem dilataveris in teetiam posteris gloriosius reddet, cujus vos honorem quaeritis et servatis in gentibus. Sic etenim Constantinus, quondam piissimus imperator, Romancum subjectis populis tota ad eum mente convertit. Unde factum est ut antiquorum principum nomen suis vir ille laudibus vinceret, et tanto in opinione praecessores suos, quanto et in bono opere superaret. Et nunc itaquesibimet subjectis festinet infundere; ut et antiquos gentis suae reges laudibus ac meritis transeat; et quanto in subjectis suis etiam aliena peccata deterserit, tanto etiam de peccatis propriis ante omnipotentis Dei terribile examen securior fiat. Reverentissimus autem frater noster