comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis incorruptio. Ait. Quid tante malo
cupiditatis illecti. Uana minc grassãt᷑¬
andatia. Illud enm tunc aderat tempus
Quando filiorum suorum contumeliis
agebatur I mperator ludouicus. En in¬
quit huic astringens manum sancti re¬
migii auctoritas est a xp̃o tradita fran¬
et ĩperii. Equidẽ sicut hanc gentem sua
eis regeni uel Imꝑatorem constituẽ¬
di. Que beatissima dei genitrice dicẽ¬
te. Frater prememoratus euigilauit

Expanded text:
tis incorruptio, ait, quid tantae malo tis incorruptio, ait, quid tantae malo cupiditatis illecti vana nunc grassaaudacia. Illud enim tunc aderat tempus, quando filiorum suorum contumeliis agebatur imperator Ludovicus. En, inquit, huic astringens manum sancti Remigii auctoritas est, a Christo tradita, Franer imperii. Equidem sicut hanc gentem sua eis regem vel imperatorem constituendi. Quae beatissima Dei Genitrice dicente, frater praememoratus evigila
Abbreviated transcription (Latin):
at ubi psalmorum continiiatione fati¬
gatus irruenti cepit soporari sompno. ui¬
dit a loco sepulcri saucti pontificis pro¬
cedere beatissimam domini genitricem
nimio lumine choruscantem. Cuius he¬
rebant lateribus euangelista iohãne
et ipse sacer remigius. Sicqz se uisis cõ¬
positis adire gradibus. Supposita uero
manu uirgo gloriosa leuiter eius capi¬
ti. Quid hic inquit agis frater radumne
Quo mox pedes illius osculari procũbẽ¬
te adiecit. ubi modo degit ebo remiensis
archiep̃s. Quo respondente. palatina
iussu regis exequitur negotia. Cur ait
tam sedulo palatii terit limina. Prorsꝰ
hinc neq̃ꝙͣ maiore ditabitur sanctitatis
efficatia. ueniet enim. ueniet celerrime
tempus quando nou prosꝑabitur ĩ ta¬
libus. Quem nichil ad hec audentem
respondere. tali prosequens affatur al¬
locutione. Que ur̃orum uersatur apd
homines regũ disceptatio Tunc eo res¬
pondente. domina genitrix saluatoris
mundi. tue melins nouit hec sanctita¬

Expanded text:
At ubi psalmorum continuatione fatigatus, irruenti coepit soporari somno, vidit a loco sepulcri sancti pontificis  sc. Remigii procedere beatissimam Dei Genitricem nimio lumine coruscantem, cujus haerebant lateribus evangelista Joannes, et ipse sacer Remigius; sicque se visi sunt compositis adire gradibus. Superposita vero manu Virgo gloriosa leniter ejus capiti: Quid hic, inquit, agis, frater Raduine? quo mox pedes illius osculari procumbente, adjecit: Ubi modo degit Ebo Remensis archiepiscopus? Quo respondente: palatina jussu regis exsequitur negotia. Et cur, inquit, tam sedulo palatii terit limina? prorsus hinc nequaquam majore ditabitur sanctitatis efficacia. Veniet enim, veniet celerrime tempus, quando non prosperabitur in talibus. Quem nihil ad haec audentem respondere, tali prosequens affatur allocutione: Quae vestrorum versatur apud homines regum disceptatio? Tunc eo respondente: Domine Genitrix Salvatoris mundi, tuae melius novit hoc sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
te curriculo. gallicum reuisere solum
tam beato Remigio facta promissio quã
orthodore fidei in illis ꝑtibus adeo tepefcẽ

Expanded text:
te curriculo, Gallicum revisere solum, tam beato Remigio facta promissio quam orthodoxae fidei, in illis partibus adeo tepef
Abbreviated transcription (Latin):
tauit et exaltare uoluit. sed quoniam oc¬
casio mortis interueniens effectum pie
uoluntati abstulit. eiusdem loci prepo¬
habu. erat in desiderio credidit ad imple¬
turum strenue. qui sibi adiutor et coope¬
rator extiterat ante omnes in prefati o¬
peris executione. maximaq suppeditarat

Expanded text:
tavit et exaltare voluit. Sed quoniam octavit et exaltare voluit. Sed quoniam occasio mortis interveniens effectum piae voluntatis abstulit, ejusdem loci praepohabuerat in desiderio credidit adimpleturum strenue qui sibi adjutor et cooperator exstiterat ante omnes in praefati operis exsecutione, maximaque suppeditarat
Abbreviated transcription (Latin):
arcubus fulta.
assiduꝰ hortator assistens conabat
sũmopere quatinus idem opus ad sũ¬
mam ꝑfectionis consurgeret suc uite
temꝑe. macimoq estuabat desiderio
ut papa romano si quomodo ualeret
in gallias enocato illud consecrari fa¬
ceret apostolica benedictione. Quod licet ex
affectu pie uoluntatis processerit. diuina
tamen dispositio hoc differens eis succes¬
sori ꝑagendum rescruauit. riam morte
ĩmatura preuentus diem clausit extremũ
meroris maximi se diligentib relinquẽs
infortuium. expletis in regimine mona¬
sterii auius undecim et mensib octo. Qͥ
cum deducta a proauis polleret generosi¬
tate. morum etiam eximia uigebat no¬
bilitate. sibi reuerentiam exhibentibus se
precipua humilians lenitate. subditos s
et maxĩe sancte religionis amatores deuo¬
da excolens deuotione. quibusq maguus
et minimis affabilis. ideoq quãplurĩs¬
procerib francorum procerib amabilis
honorem ecclesie sibi credite proposse exal¬

Expanded text:
arcubus fulta. assiduus hortator assistens, conabatur summopere quatenus idem opus ad summam perfectionis consurgeret suae vitae tempore, maximoque aestuabat desiderio ut papa Romano, si quomodo valeret, in Gallias evocato, illud consecrari faceret apostolica benedictione. Quod licet ex affectu piae voluntatis processerit, divina tamen dispositio hoc differens, ejus successori peragendum reservavit. Nam morte immatura praeventus diem clausit extremum, moeroris maximi se diligentibus relinquens infortunium, expletis in regimine monasterii annis undecim et mensibus octo. Qui cum deducta a proavis polleret generositate, morum etiam vigebat eximia nobilitate; sibi reverentiam exhibentibus se praecipua humilians lenitate; subditos suos et maxime sanctae religionis amatores devota excolens devotione, quibusque magnis et minimis affabilis; ideoque quam plurimis Francorum proceribus amabilis, honorem Ecclesiae sibi creditae pro posse exal
Abbreviated transcription (Latin):
haccenus. sacrosancta misteria agerẽ¬
tur. sed secundum morem romane ec¬
clesic septem tantũmodo sacerdotes q
in illa congregatione digmores ha¬
berentur. ad hoc officium deputarẽt᷑
soli Remensi archicpo ip̃iusq cenobii
abbati. ibidem missas agendi potesta¬
te collata. et cui idem abbas daret li¬
centiam. certe incerdum rationis exi¬
gente gratia. nec non clero remensi
bis in anno. I eria uidelicet secunda
paschalis festi. et uigilia ascentõnis
domuinice. quando sollempnes illic sta¬
tiones ex antiqua facumt traditione.
Lec decreta ne aliquando irrita fierẽt
antiquitate temporis litteris mandar
easq signari sigillo sue precepit auc¬
toritatis. Deinde memoratum populũ
secundum institutionis eius uerba
publicam de peccatis suis confessione
agentem absoluit. explicitis q diuim
officus apostolica benedictione sancti¬
ficans illum dimisit. pontifices autẽ
cenobioꝵq rectores. et ceteros sacri

Expanded text:
hactenus, sacrosancta mysteria agerenhactenus, sacrosancta mysteria agerentur, sed secundum morem Romanae Ecclesiae, septem tantummodo sacerdotes, qui in illa congregatione digniores haberentur, ad hoc officium deputarentur, soli Remensi archiepiscopo ipsiusque coenobii abbati, ibidem missas agendi potestate collata, et cui idem abbas daret licentiam, certe interdum rationis exigente gratia; nec non clero Remensi bis in anno, feria scilicet secunda paschalis festi, et vigilia Ascensionis Dominicae, quando solemnes illic stationes ex antiqua faciunt traditione. Haec decreta ne aliquando irrita fierent antiquitate temporis, litteris mandari, easque signari sigillo suae praecepit auctoritatis. Deinde memoratum populum, secundum institutionis ejus verba publicam de peccatis suis confessionem agentem, absolvit; explicitisque divinis officiis apostolica benedictione sanctificans illum dimisit. Pontifices autem, coenobiorumque rectores, et ceteros sacri
Abbreviated transcription (Latin):
hoc opusculum suo loco declarabit
ac ergo de causa sic locato beati remi
decentissime dispositis. missarum solep¬
nia idem pontifex ex dedicationis celebra¬
uit festiuitate. Lectoq euangelio pul¬
pitum conscendens. exhortatiõnis sermo¬
nem fecit ad cir cunstantem populurm
qui plarimus monasteru ut dictum est
forius obseratis ꝑ fenestras irrumpe¬
do sibi fecerat aditum. ad quem multa
ex ip̃iꝰ templi sanctificatione contiona¬
tus utilia. diem illam celebrem esse pre¬
cepit ꝑ remensis episcopu confinia. ana¬
thematis pena dampnans omnes il¬
los qui ad eundem locum huius sollẽp¬
nitatis gratia ꝑ singulos annos con¬
fluentibus. nel inde redeuntib alicuiꝰ
ĩpedimenti nrogarent incõmoda. Cõ¬
stituit etiam ut ad altare qd̃ ut prefa¬
tum est in honore apostoloꝵ petri et
pauli. clementis ⁊ xp̃ofori martirum
gloriosiq confessoris remigu consec̃¬
uerat. non indiscrete. a quibusq sicut

Expanded text:
hoc opusculum loco suo declarabit. hoc opusculum loco suo declarabit. Hac ergo de causa sic locato beati Remigdecentissime dispositis, missarum solemnia idem pontifex ex dedicationis celebravit festivitate; lectoque Evangelio, pulpitum conscendens exhortationis sermonem fecit ad circumstantem populum, qui plurimus monasterii, ut dictum est, foribus obseratis, per fenestras irrumpendo sibi fecerat aditum. Ad quem multa ex ipsius templi sanctificatione concionatus utilia, diem illam celebrem esse praecepit per Remensis episcopii confinia, anathematis poena damnans illos omnes qui ad eumdem locum hujus solemnitatis gratia per singulos annos confluentibus, vel inde redeuntibus, alicujus impedimenti irrogarent incommoda. Constituit etiam ut ad altare quod, ut praefatum est, in honore apostolorum Petri et Pauli, Clementis et Christophori martyrum, gloriosique confessoris Remigii consecraverat, non indiscrete a quibusque, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
honore apostoloꝵ petri et pauli. clemẽtis¬
ꝙ et xp̃ofori martirum et besiti remigii
consecrarat collocauit. Et cuius rei gr̃a
hoc facere decreuerit dignã memoria ua¬
tionis sententiam sub intulit. Bidelicet
ut euidens et conspicuns omniũ appare¬
ret oculis in celebranda synoda. ĩ qua
si quis erroneus aliquid friuolum uel ec¬
clesiastice religiomi aduersum asserere
presumeret erga hunc. uir dei illius uir¬
tutis potenciam ꝑ sui corporis p̾sentiã
exhiberet. quam adhuc in mundo uiuens
erga arrianum hereticum exhibuit. cui
in conuentu episcoporum catholice fidei
lucem nebulosi dogmatis umbra obimi¬
bilare molienti. ad aduentum suum di¬
uina uirtute officium uocis extorsit. sed
paulopost cum humili satisfatione reai¬
tum uuum agnoscentem. anime corpo¬
ris q eumidem sanitate donatum ad fi¬
lios adoptionis transtulit. Que poran¬
tis pape intentio ex suꝑno instinctu ꝓ¬
cedens effectu nullomodo caruit. uelut

Expanded text:
honore apostolorum Petri et Pauli, Clementishonore apostolorum Petri et Pauli, Clementisque et Christophori martyrum, et beati Remigii consecrarat, collocavit. Et cujus rei gratia hoc facere decreverit, dignam memoria rationis sententiam subintulit, videlicet ut evidens et conspicuus omnibus appareret oculis in celebranda synodo, in qua, si quis erroneus aliquid frivolum, vel ecclesiasticae religioni adversum asserere praesumeret, erga hunc vir Dei illius virtutis potentiam per sui corporis praesentiam exhiberet, quam adhuc in mundo vivens erga Arianum haereticum exhibuit, cui in conventu episcoporum catholicae fidei lucem nebulosi dogmatis umbra obnubilare molienti, ad adventum suum, divina virtute officium vocis extorsit; sed paulo post cum humili satisfactione reatum suum agnoscentem, animae corporisque eumdem sanitate donatum, ad filios adoptionis transtulit. Quae perorantis papae intentio ex superno instinctu procedens, effectu nullo modo caruit, velut
Abbreviated transcription (Latin):
rum. et sacra queq debent intra dedi¬
catam ecclesiam recipi. prefati cano¬
nici ut dictum est deportato corpore
beati remigii ꝑ girum urbis ⁊ castel¬
li eiq adiacentis municipii. ꝑuenerũt
cum eo usq ad portas monasterii. ubi
tot nilium excreuerat frequentia. ut
pre eorum densitate eidem glorioso pri
donui sibi preparatam. introeundi inter¬
cluderetur licentia: ⁊pse namq ꝑapa
easdem ianuas uetuerat reserari. ne ĩ¬
petus cum codem sancto irruentium. et
sibi discrimmi et ĩpedimento cepte dedi¬
cationis foret consumationi. euo crrca
aliquod diuerticulum quo ualeat intro¬
mitti ꝑquiritur. tandemq uixa turba
inquiẽtudine abstractus ꝑ fenestrã que
est suꝑ sancte trinitatis oratorium di¬
mittitur. quem dõms sipostolicus cũ
maxima deuotione et canticis spũalib
receptum. non ad presens in proprio lo¬
c reposuit. sed suꝑ principale altare qd ĩ

Expanded text:
rum et sacra quaeque debent intra dedirum et sacra quaeque debent intra dedicatam ecclesiam recipi, praefati canonici, ut dictum est, deportato corpore beati Remigii per gyrum urbis et castelli, eique adjacentis municipii, pervenerunt cum eo usque ad portas monasterii, ubi tot millium excreverat frequentia, ut prae eorum densitate eidem glorisso Patri domum sibi praeparatam introeundi intercluderetur licentia. Ipse namque papa easdem januas vetuerat reserari, ne impetus cum eodem sancto irruentium, et sibi discrimini, et impedimento coeptae dedicationis foret consummationi. Quocirca aliquod diverticulum quo valeat intromitti perquiritur, tandemque vix a turbarum inquietudine abstractus, per fenestram quae est super Sanctae Trinitatis oratorium demittitur: quem domnus apostolicus, cum maxima devotione et canticis spiritualibus receptum, non ad praesens in proprio loco reposuit, sed super principale altare, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt et ip̃ius miraculi memoriam
digna deuotione et canticis spũalib
agunt Ad cinus facti memoriale ibidẽ
basilica moderno est constructa temꝑe
quam quidam seruus dei constancius
nomine suis ĩpensis eleganter compo¬
suit. et dei famulos ad eius obsequium
quot potuit dum uiueret aggregauit
et in hõnore sancte marie magda lene
sanctiq remigii consecrari fecit.
sum itaq agitur illa cirtuitio extra
cuitatis menia. dõnus papa con¬
uocatis epĩs intra dedicandi monaste¬
rii abdita. singulis singula. ad conse¬
crandum delegauit altaria remense
ternam circuitionem cum crucibus ⁊
sanctoꝵ reliquiis secundum ecclesia¬
sticum ordinem exterius constituit
agere. ibiq consecrationis officium
adimplere. Ipse uero cum sibi neces¬
sariis remanens interius. diuimi ta¬
bernaculi sanctificationem strenue
diligenterq exequitur. Postquã igi¬
tur eo uentum est ubi secundum ortip¬
doxorum patrum decreta. pignora scõ¬

Expanded text:
ponunt, et ipsius miraculi memoriam ponunt, et ipsius miraculi memoriam digna devotione, et canticis spiritualibus agunt. Ad cujus facti memoriale ibidem basilica moderno est constructa tempore, quam quidam servus Dei, Constantius nomine, suis impensis eleganter composuit, et Dei famulos ad ejus obsequium, quot potuit dum viveret aggregavit, et in honore sanctae Mariae Magdalenae sanctique Remigii consecrari fecit. 13. Cum itaque agitur illa circuitio extra civitatis moenia, domnus papa, convocatis episcopis intra dedicandi monasterii abdita, singulis singula ad consecrandum delegavit altaria. Remensem ternam circuitionem, cum crucibus et sanctorum reliquiis, secundum ecclesiasticum ordinem, exterius constituit agere, ibique consecrationis officium adimplere; ipse vero cum sibi necessariis remanens interius, divini tabernaculi sanctificationem strenue diligenterque exsequitur. Postquam igitur eo deventum est ubi, secundum orthodoxorum Patrum decreta, pignora sancto
Abbreviated transcription (Latin):
do diem preferentia undiq micant lumi¬
naria. Monachi autem ibidem cirta ꝑa¬
tronum suum letis ĩuigilant excubiis ⁊
matutinalem explent cursum cum duode¬
cun lectionibz et responsoris suis. Post
quos casdem uigilias sollempniter ꝑa¬
gendas canonici incipiunt. et cũ no¬
uem lectionib matutinoꝵ officia consum¬
mantes usq ad lucem protrahunt. Qui
facto mane. primam. terciam. missamq
cum sexta hora. ante solita decantãtes
tempora. uenerabile corpus cum diui¬
ins laudibus efferunt a beate dei gen¬
tricis ecclesia quod in circuitu cuutatis
cum iocunditate deportantes congruas
stationes ꝑ prefixa facuit spacia. Cuq
ad cum locum uentum esset ubi quon¬
dam fuerat porta antiquo patens num¬
cupata uocabulo. ꝑ quem idem sanctus
hostem humani gẽneris in eadem urbe
uisibilibus ignium debachantem exter¬
miniis adhuc in carne uiuens oronib
expulit. illic eosdem pretiosos artus de¬

Expanded text:
do diem praeferentia, undique micant lumido diem praeferentia, undique micant luminaria. Monachi ibidem circa patronum suum laetis invigilant excubiis, et matutinalem explent cursum cum duodecim lectionibus et responsoriis suis. Post quos easdem vigilias solemniter peragendas canonici suscipiunt, et cum novem lectionibus matutinorum officia consummantes, usque ad lucem protrahunt. Qui facto mane primam, tertiam, missamque cum sexta hora, ante solita decantantes tempora, venerabile corpus cum divinis laudibus efferunt a beatae Dei Genitricis ecclesia. Quod in circuitu civitatis cum jucunditate deportantes, congruas stationes per praefixa faciunt spatia. Cumque ad eum locum ventum esset ubi quondam fuerat porta, antiquo Patens nuncupata vocabulo, per quam idem sanctus hostem humani generis in eadem urbe visibilibus ignium debacchantem exterminiis, adhuc in carne vivens orationibus expulit; illic eosdem pretiosos artus de
Abbreviated transcription (Latin):
iocunda agitatur contentio. Adest Rc¬
mensis clerus cum ciuium multitudĩe
apostolum suum ad proprie urbis me¬
nia elaborat deuehere. Quem uix ab hu¬
iusde modi ĩ petus densitate aiuilsum. scẽ
dei gemtricis infert ecclesie. ut cui uiuẽs
in corpore dignis laboribz uite presentis
multa comparauerat cõmoda catholice¬
q religionis competentia addiderat ĩsi¬
gnia. huic uel unius noctis morula exul¬
tationem simul et sanccificationẽ suoꝵ
ossuum exhiberet presentia. Collocato gͦ
co suꝑ sancte crucis altare. archiepiscopꝰ̃
uesontionensis ad altare beate marie pro¬
cedens. missarum sollempiia cum codẽ
cdero de ip̃ius gloriosi patris celebrauit
testiuitate
is autem expletis dum concurrẽtiũ¬
deuotio magis et magis aglomerat
dici interea elapso curriculo nox subseqͥ¬
tur. cuius tamen caligine basilice illuis
ab dita nullomodo fiunt obscura. tot gra¬
tulabundi conuentus suum quodãmo¬

Expanded text:
jucunda agitatur contentio. Adest Rejucunda agitatur contentio. Adest Remensis clerus cum civium multitudine, apostolum suum ad propriae urbis moenia elaborat devehere, quem vix ab hujuscemodi impetus densitate avulsum, sanctae Dei Genitricis infert ecclesiae, ut cui vivens in corpore dignis laboribus vitae praesentis multa comparaverat commoda, catholicaeque religionis competentia addiderat insignia, huic vel unius noctis morula exsultationem simul et sanctificationem suorum ossium exhiberet praesentia. Collocato ergo eo super sanctae crucis altare, archiepiscopus Vesontionensis ad altare beatae Mariae procedens, missarum solemnia cum eodem clero de ipsius gloriosi Patris celebravit festivitate. His autem expletis, dum concurrentidevotio magis et magis agglomeratur, diei interea elapso curriculo, nox subsequitur; cujus tamen caligine basilicae illius adyta nullo modo fiunt obscura. Tot gratulabundi conventus, suum quodammo
Abbreviated transcription (Latin):
uero cerneres promiscini uulgus pre
nimia exultatione manib plaudere
ĩnumeros in diuinas laudes gratula¬
bunda uociferatione erumpere. potete
ipotentes. nobiles ĩnobiles. quẽq ꝓ suis
uiribus sũmopere niti. ut tam optata gau¬
dia ꝓpius meretur contingere. Magna fi¬
des. magno proculdubio remimeranda
premio. que ne tanti reddatur expers e¬
molumenti nec ĩminẽtis mortis reuoca¬
tur ꝑiculo. Quidam enim pre nimia de
sideru sui festinatione precipites dum ĩt
constipatos cuneos corruunt non uale¬
tes resurgere suffocati et conculcati ĩte¬
reunt. Rapitur et iactatur potius quã
portetur pretiosi corporis techa tot mi¬
lium undiaz propellente frequentia. ue¬
lut nauis equoreoꝵ fluctuum hac ⁊ illac
agitata uiolentia. nunc hi. nunc illi. ex¬
torquendo sibi felicia uendicant dona
Et ut pancis multa concludantur. nͥ
longis ambagibus legentium deficiat
intentio. toto intersticio quod ciuitatẽ
et castellum ip̃ius sancti interiacet. tam

Expanded text:
ero cerneres promiscuum vulgus prae nimia exsultatione manibus plaudere, innumeros in divinas laudes gratulabunda vociferatione erumpere, potentes, impotentes, nobiles, ignobiles, quemque pro suis viribus summopere niti, ut tam optata gaudia propius mereretur contingere. Magna fides, magno procul dubio remuneranda praemio, quae ne tanti reddatur expers emolumenti, nec imminentis mortis revocatur periculo. Quidam enim prae nimia sui desiderii festinatione praecipites, dum inter constipatos cuneos corruunt, non valentes resurgere, suffocati et conculcati intereunt. Rapitur et jactatur potius quam portatur pretiosi corporis theca, tot millium undique propellente frequentia, velut navis aequoreorum fluctuum hac et illac agitata violentia: nunc hi, nunc illi extorquendo sibi felicia vindicant dona; et ut paucis multa concludantur, nec longis ambagibus legentium deficiat intentio, toto interstitio quod civitatem et castellum ipsius sancti interjacet, tam
Abbreviated transcription (Latin):
se uaiens expurgare crimurib ab ho¬
noris sui dignitate depositus. his ita dif¬
fiuitis edictum est sub anathemate
auccoritatis apostolice. ut si quis assi¬
dentium quẽpiam uniuersalis ecclesie
primatẽ preter romane sedis antisti¬
tem esse assereret ibidem publica satis¬
fatione patefaceret. Cumq ad hec u¬
niuersi reticerent. lectis sentenciis suꝑ
hac re olim ꝓmulgatis ab orthodoris
patribus. declaratum est quod solus
romane sedis pontifex uniuersalis ec¬
clesie primas esset et apostolicus. Post
hec dõnus papa sub eccõmuicatõne
prohibuit ne quis absq sui licentia re¬
cederet antequam tercia lux consũma¬
retur in celebratione consilii. sicq noc¬
te propinquante cõuentum dimisit.

Expanded text:
se valens expugnare criminibus, ab hose valens expugnare criminibus, ab honoris sui est dignitate depositus. His ita diffinitis, edictum est sub anathemate auctoritatis apostolicae ut si quis assidentium quempiam universalis Ecclesiae primatem praeter Romanae sedis antistitem esse assereret, ibidem publica satisfactione patefaceret. Cumque ad haec universi reticerent, lectis sententiis super hac re olim promulgatis ab orthodoxis Patribus, declaratum est quod solus Romanae sedis pontifex universalis Ecclesiae primas esset et apostolicus. Post haec domus papa sub excommunicatione prohibuit ne quis absque sui licentia recederet antequam tertia lux consummaretur in celebratione concilii; sicque jam nocte propinquante conventum dimisit.
Abbreviated transcription (Latin):
abbas herimarus surrexit. seq ab hum¬
scemodi culpa congrua Responsione p¬
gauit . Deinde dõnus hugo clugniacen¬
sis subsecutus hanc purgationis sue
rationem subintulit dicens. Pro adipi¬
scendo abbatie honore. deo teste nichil
dedi uel promisi. quod quidẽ caro uoluit
sed mens et ratio repugnauit. Post hũc
se quidam congrue excusare studuerunt
Alii uero nichil respondentes. reatum su¬
um occulere quam patefacere maluerũt
Tunc lingouensis episcopus surgens
suꝑ abbate pultariensi. diocesanõ suo
piirimũ est conquestus. quod uidelicet ĩ
ectore luxurie uiens plurib flagitiis
inseruiebat. beato quoq petro euisq ui¬
cario romane scilicet ecclesie pontifiti
cuius abbatia illa erat debitum censum
quot annis ꝑsoluere detrectauerat. et
inde excomunicatus missarum sacramẽ¬
ta celebrare presumpserat. Ex cõmunica¬
tioniq adhuc subiacens eidem synodo
intererat. Qui discussus nec ab obicitis

Expanded text:
abbas Herimarus surrexit, seque ab hujabbas Herimarus surrexit, seque ab hujuscemodi culpa congrua responsione purgavit; deinde domnus Hugo Cluniacensis subsecutus hanc purgationis suae rationem subintulit, dicens: Pro adipiscendo abbatiae honore, Deo teste, nihil dedi, vel promisi, quod quidem caro voluit, sed mens et ratio repugnavit. Post hunc se quidam congrue excusare studuerunt . . . . . Alii vero nihil respondentes, reatum suum occulere quam patefacere maluerunt. Tunc Lingonensis episcopus surgens, super abbate Pultariensi dioecesano suo plurimum est conquestus, quod videlicet in fetore luxuriae vivens, pluribus flagitiis inserviebat; beato quoque Petro, ejusque vicario, Romanae scilicet Ecclesiae pontifici, cujus abbatia illa erat, debitum censum quotannis persolvere detrectaverat; et inde excommunicatus missarum sacramenta celebrare praesumpserat, excommunicationique adhuc subjacens eidem synodo intererat. Qui discussus, nec ab objectis
Abbreviated transcription (Latin):
ad hec uerba surrexit. seq nec aliqͥd
dedisse. uel promisisse pro adepto episco¬
patu neq alicui sacros ordines uendi¬
disse respondit Demnde lugdunensis et
uesontionensis surgentes. ab huiusce¬
modi culpa professi sunt esse ĩmunes
Tunc prefatus diaconus ad remensem
archiepiscopum se conuertit. et quid de
his ex quibus a ceteris facca fuerat pur¬
gatio ediceret requisiuit. At ille surges
inducias peciit usq in crastinim. dices
se priuatim uelle loqui ad donũ aplicum
Cumq date fuissent. ceteri omnes surre¬
rerunt in ordine secundum uerba prior
purgantes se ab huuiscemodi suspitõc
quatuor tantũmodo exceptis. lingonẽsi
uidelicet. nuernensi. constanciensi. Rt¬
nanmetensi. quorum causa eo die ad
discutiendum relicta. diaconus sermo¬
nis cursum ad abbates qui aderantn
tit. eos q ne forte et ipsi in ouile dñcũ
aliunde non ꝑ ostium introissent confi¬
ten ãmonuit. Pruus sancti remign

Expanded text:
ad haec verba surrexit, seque nec aliquid ad haec verba surrexit, seque nec aliquid dedisse vel promisisse pro adepto episcopatu, neque alicui sacros ordines vendidisse, respondit. Deinde Lugdunensis et Vesontionensis surgentes, ab hujuscemodi culpa professi sunt se esse immunes. Tunc praefatus diaconus ad Remensem archiepiscopum se convertit, et quid de his ex quibus a caeteris facta fuerat purgatio ediceret requisivit. At ille surgens inducias petiit usque in crastinum, dicens se privatim velle loqui ad domnum apostolicum; cumque datae fuissent, caeteri omnes surrexerunt in ordine, secundum verba priorum purgantes se ab hujuscemodi suspicione, quatuor tantummodo exceptis, Lingonensi scilicet, Nivernensi, Constantiensi, Nannetensi; quorum causa eo die ad discutiendum relicta, diaconus sermonis cursum ad abbates qui aderant vertit, eosque ne forte et ipsi in ovile Dominicum aliunde, non per ostium, introissent, confiteri admonuit. Primus sancti Remigii
Abbreviated transcription (Latin):
licet illicitis. que contra canonũ instituta
in gallicis finibus excercebantur id est de
symoniaca heresi. De ministeriis ecclesia¬
sticis et altaribus que a laicis tenebãt᷑
de prauis consuetudinibz. que abeis in
atriis ecclesiarum accipiebantur. De ĩ¬
cestis coniugiis et eis qui legitimas re¬
linquentes uxores adulterinis iterum
nuptiis ĩplicabantur. De monachis et
clericis a sancto proposito et habitu rece¬
dentib. Item de clericis mundali mili¬
cie studentib. de rapinis paupeꝵ q ĩiui
Quibus propositis ãmonuit omnes qͥ
aderant. ut inde secum prudenti delibe¬
ratione tractarent. consiliumq cum opor¬
tuno adiutorio. donno pape preberent
Quomodo hec zrzania diuine segetis se¬
men suffocantia extirpari ualerent. Post
hec ad episcopos sermone conuerso con¬
monuit illos. sub anathemate aposto
dem dignitatem promonisset. publica cõ¬
fessione patefaceret
Ennus ergo treuerensis archiepũs.¬

Expanded text:
licet illicitis quae contra canonum instituta licet illicitis quae contra canonum instituta in Gallicis finibus exercebantur, id est, de Simoniaca haeresi, de ministeriis ecclesiasticis et altaribus quae a laicis tenebantur, de pravis consuetudinibus quae ab eis in atriis ecclesiarum accipiebantur, de incestis conjugiis, et eis qui, legitimas relinquentes uxores, adulterinis iterum nuptiis implicabantur, de monachis et clericis a sancto proposito et habitu recedentibus, item de clericis mundiali militiae studentibus, de rapinis pauperumque injuQuibus propositis, admonuit omnes qui aderant ut inde secum prudenti deliberatione tractarent consilium quae cum opportuno adjutorio domno papae praeberent, quomodo haec zizania divinae segetis semen suffocantia exstirpari valerent. Post haec ad episcopos converso sermone, commonuit illos sub anathemate apostolmdem dignitatem promovisset, publica confessione patefaceret. Primus ergo Trevirensis archiepisco
Abbreviated transcription (Latin):
andegauensis. pudicus nãnetensis eps
anglorum. et Iohannes portuensis. post
quorum terga in modum similiter coro¬
ne. resederunt abbates hoc ordine. Don
scilicet abbas sancti Remgii herimar
donus hugo dumacensis. sigefridus gor¬
ziensis. folco corbeiensis. robertus pru¬
miensis. ramoldus sancti medardi
giruinus sancti richarii. gofridus uer¬
zelliacensis. arnoldus pultariensis. Ro¬
dulfus mosomensis. Oylardus catalan¬
nensis. milo deruensis. Norgandus al¬
tuillarensis. Albertus sancti theoderici
Stephanus sancti urbani. uuluricus scĩ
augustini cantuariensis. Aliminus scĩ
benedicti de terra anglorum. deinde cete¬
ri qui ut suꝑius uelatum est simul fue¬
runt numero fere quĩquaginta. Quib
ita residentib ĩperato silentio. ex p̾cepto
domni pape. surrexit petrus sancte ro¬
mane ecclesie diaconus. expedito sermo¬
ne proponeus de quib in eadem synodo
sermo esset habendus. De multis uide¬

Expanded text:
Andegavensis, Pudicus Nannetensis, episcopus Andegavensis, Pudicus Nannetensis, episcopus Anglorum, et Joannes Portuensis. Post quorum terga in modum similiter coronae resederunt abbates hoc ordine: domnus scilicet abbas sancti Remigii Herimarus, domnus Hugo Cluniacensis, Sigefridus Gorziensis, Folco Corbiensis, Robertus Prumiensis, Rainoldus Sancti Medardi, Girvinus Sancti Richarii, Godfridus Verzelliacensis, Arnoldus Pultariensis, Rodulfus Mosomensis, Oylardus Catalaunensis, Milo Dervensis, Norgaudus Altvillarensis, Albertus Sancti Theoderici, Stephanus Sancti Urbani, Wlfricus Sancti Augustini Cantuariensis, Alwinus Sancti Benedicti de terra Anglorum; deinde caeteri qui, ut superius relatum est, simul fuerunt numero fere quinquaginta. Quibus ita residentibus, imperato silentio, ex praecepto domni papae surrexit Petrus sanctae Romanae Ecclesiae diaconus, expedito sermone proponens de quibus in eadem synodo sermo esset habendus. De multis vide
Abbreviated transcription (Latin):
psalmo et gloria. Archiepiscopus treue¬
rensis letaniam fecit. eaq finita. conuẽ¬
tum diaconus ut ad dm̃ preces effund̾et
ãmonuit. et sic tempori congruentem dõ¬
no apostolico orationem dicente lectũ e
cuangelium. Dixit symoni petro ih̃us
s i peccauerit in te frater tuns. Post hec
consederunt omnes ordine quo remẽsis
archipresul disposuit. dõmis quidẽ papa
in medio ut dictum est chori. uerso ultu
ad sepulcrum beati remigii. ante oculos
autem eius ad orientalem plagam. Re¬
resedit sinistra. Post remensem deinde
icdm sub notatum ordinem resederunt. l¬
roldus suessionensis. drogo mormensis.
tensis. Ad meridianam autem plagam
aybenardus archieps lugdimensis. hu¬
go lingonensis. losfridus constanciesis
luosagensis. Herbertus lisoiensis. hugo
baiogacensis. Iugo auringenss. dicor¬
ricus uirdimensis. ad septeiitrionalem
uero plagam. hugo archiepiscopus ue¬
sontionensis. hugo muernensis. Eusebi

Expanded text:
psalmo et Gloria, archiepiscopus Trevipsalmo et Gloria, archiepiscopus Trevirensis litaniam fecit: eaque finita, conventum diaconus, ut ad Deum preces effunderet, admonuit, et sic tempori congruentem domno apostolico orationem dicente, lectum est Evangelium Dixit Simoni Petro Jesus: Si peccaverit in te frater tuus. Post haec consederunt omnes, ordine quo Remensis archipraesul disposuit, domnus quidem papa in medio, ut dictum est, chori, verso vultu ad sepulcrum beati Remigii, ante oculos autem ejus, ad orientalem plagam, Wido Reresedit sinistra. Post Remensem deinde secundum subnotatum ordinem resederunt Beroldus Suessionensis, Drogo Morinensis,tensis; ad meridianam plagam, Aylenardus archiepiscopus Lugdunensis, Hugo Lingonensis, Joffridus Constantiensis, Ivo Sagensis, Herbertus Lisoiensis, Hugo Bajogacensis, Hugo Avringensis, Theodericus Virdunensis; ad septentrionalem vero plagam, Hugo archiepiscopus Vesontionensis, Hugo Nivernensis, Eusebius
Abbreviated transcription (Latin):
ascribere. primamqz sedem post roma¬
ne ecclesie presulem in celebrando con¬
cilio adquirere. Dõnus autem papa
non arbitratus oportumũ tempus quo
his rationib ĩponi ualeret congruus
finis. sed potius metuens hiniusmodi cõ¬
trouersiam prorumpere ad scandalum
contentionis. in modum corone sedilia
episcoporum dispomi. et in medio eorum
sue sedis suggestum precepit locari. cui
ordinationis modum ex arbitrio Remẽ¬
sis archipresulis sancit administrari.
Qui conuocatis archidiaconis ⁊ quibq
deri sui precipius cum eorum consilio i
modum ut dictum est corone. pontificũ
sedilia et in medio eius apostolice sedis
apparari fecit insignia. his ita disposi¬
tis. dõnus papa sacerdotalib quasi ad ce¬
lebrantam missam infulis redimitus
processit ex oratorio sancte trinitatis ꝯ
cruce et euangelii libro. antecedentibus
cum sacri ordinis ministris. sexq alii
coram eo procedentes ante sanctum al¬
tare ex integro cantauerunt antiphonã
Exaudi nos domine. Qua expleta cum

Expanded text:
ascribere, primamque sedem post Romanae Ecclesiae praesulem in celebrando concilio acquirere. Domnus autem papa non arbitratus oportunum tempus quo his rationibus imponi valeret congruus finis, sed potius metuens hujusmodi controversiam prorumpere ad scandalum contentionis, in modum coronae sedilia episcoporum disponi, et in medio eorum suae sedis suggestum praecepit locari, cujus ordinationis modum ex arbitrio Remensis archipraesulis sanxit administrari; qui convocatis archidiaconis, et quibusque cleri sui praecipuis, cum eorum consilio, in modum, ut dictum est, coronae, pontificum sedilia, et in medio ejus apostolicae sedis apparari fecit insignia. His ita dispositis, domnus papa sacerdotalibus quasi ad celebrandam missam infulis redimitus, processit ex oratorio sanctae Trinitatis cum cruce et Evangelii libro, antecedentibus eum sacri ordinis ministris, sexque alii coram eo procedentes, ante sanctum altare ex integro cantaverunt antiphonam Exaudi nos, Domine; qua expleta cum
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑ annum integrum dolore dẽtiũ
sic die noctuq uexabaturꝰ ut sensum ꝑ¬
epĩ in compositione sacri corporis intẽ¬
derent. maxillam in qua uexabatur lo¬
co in quo corpus sanctum iacuerat ap¬
posuit. Et mox ab ipso dolore liberatus
deinceps dentium doloreni non sensit.
sicut post uiginti quinqz annos ydem
referre curauit. hac etiam ip̃a die ĩquo¬
dam oratorio ubi memoria beati remi¬
gii colitur in pago ribuario. duo con¬
tracti sanati fuerunt. ¶Te

Expanded text:
jam per annum integrum, dolore dentium, adeo die noctuque vexabatur, ut sensum . Qui dum episcopi in compositione sancti corporis intenderent, maxillam in qua dolore vexabatur, loco in quo corpus sanctum jacuerat, apposuit; et mox ab ipso dolore liberatus, deinceps dentium dolorem non sensit, sicut post viginti quinque annos idem referre curavit. Et ipso die in quodam oratorio, ubi memoria beati Remigii colitur, in pago Ribuario, duo contracti sanati fuerunt. E
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimo fratri remigio Ormis¬
da. Suscipiẽtes plena fraternitatis
tue congratulatione colloquia. quib
nos germane salutis tue letificauit in¬
ditio corporali cũ spũalib officiis inco

Expanded text:
ilectissimo fratri Remigio Hormisda. Suscipientes plena fraternitatis tuae congratulatione colloquia, quibus nos Germanae salutis tuae laetificavit indicio corporali c
Abbreviated transcription (Latin):
migii deputauit: Sicut ab eo ordĩatũ ẽ¬
et ordinauit. ut crusciniacus futuri epĩ
successoris sui obsequiis et sartatectis
clesie deputaretur. faram uero eidem
ep̃o et sartatectis ecclesie ubi corpus eiꝰ¬
driciacam uillam loco ubi ossa sua frẽs
gerint in tegumentis disposuit deserui

Expanded text:
m deputavit, sicut ab ea ordinatum eo, ut Crusciniacus futuri episcopi successoris mei obsequiis et sartatectisclesiae deputetur; Faram vero eidem episcopo et sartatectis ecclesiae, ubi iacuedriciaca villa, gerint, in tegumentis deservi
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑitur. Sitqz locus ille successoribz mei
remorum episcopis peculiarit̾ propriꝰ
et in alimoniis ibidem deo militantiũ
uicus ex proprio in portensi et uillanis
quoq ex episcopio in remensi deserui

Expanded text:
rviant. Sitque locus ille successoribus meis Remorum episcopis peculiariter proprius, et in alimoniis ibidem Deo militantium, vicus ex proprio, in Portensi, et . . . villanis quoque ex episcopio in Remensi deservi
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimũ remigium gentis francorũ
predicatoꝵ et apostolum scimus. Et pau¬
lopost. Quia et si aliis non est apostolꝰ
tamen uobis est. nam primitie apostola¬
tus eius uos estis in domino. Quinto di

Expanded text:
beatissimum Remigium gentis Francorum praedicatorem et apostolum scimus, veneras; quia etsi aliis non est apostolus, tamen vobis est: nam primitiae apostolatus ejus vos estis in Domino. Hunc i
Abbreviated transcription (Latin):
apostolica benedictione munito. p̾dto
Remorum archiepo sibi sisq necessa¬
rios sumptus subpeditante. refectione
ꝑcepit in maiori palatio iuxta eccłam

Expanded text:
apostolica benedictione munito, praedicto Remorum archiepiscopo, sibi suisque necessarios sumptus suppeditante, refectionem percepit in majori palatio juxta ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes qui secundum xpristum pie uo¬
lunt uiuere necesse est ut patiantur ob¬
pobria. necesse est ut contempnãtur
ab hiis qui nolunt pie iuiuere quorum fe¬
licitas tota terrena est. Gloriosus igit᷑¬

Expanded text:
Omnes qui secundum Christum pie volunt vivere, necesse est patiantur opprobria, necesse est contemnantur ab his qui nolunt pie vivere, quorum felicitas tota terrena est. Irrident
Abbreviated transcription (Latin):
e nerabilis presul Hincmarꝰ
criptam preclari oꝑis ad pede¬
huius sancti remigii cõstru¬
eadem collectis remensis dyoceseos e
stulit. et ante ip̃m sepulcrum opus e¬
gregium auro edidit. gẽmis q distin¬
Hĩcmarꝰ presul ductus amore tuo
Dt requiẽ dñs tribuat mͥ sc̃ẽ precatu
Et dignis meritis my uenerande tuis.

Expanded text:
enique praesul Hincmarus cryptam praeclari operis ad pedes S. Remigii construeadem, collectis Remensis dioeceseos e, transtulit: et ante ipsius sepulcrum opus egregium auro edidit, gemmisque distinHincmarus praesul ductus amore tuo. Ut requiem Dominus tribuat mihi, sancte, precatu Et dignis meritis, mi venerande, tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
to satiffaceret desiderio. Cui ut facultas
non deesset optata ꝑagendi. oportunitatẽ
temporis optulit dignatio diuine disposi¬
tionis. Defuncto siquidem papa damaso
qui in ciuitate brixenoꝵ que est in prouin¬
tia hystrie. fuerat episcopus. et in apłica
sede intronizatus triginta solũmodo ibi ui¬
xerat dieb. romani legatione de eius obi¬
tu ad ĩperatorem henricum directa. petie¬
runt ut ecclesie pastore uidnate ab eo sub¬
rogaretur alius.
ui suꝑ hoc negotio episcopoꝵ et opti¬
matum ĩperii sui querens consilium
Inuenit inter ceteros dõnũ brimonem
tullensem presulem ad idem officium sub¬
eundum esse idoneum. ut pote qui etatis

Expanded text:
to satisfaceret desiderio, cui ut facultas to satisfaceret desiderio, cui ut facultas non deesset optata peragendi, opportunitatem temporis obtulit dignatio divinae dispositionis. Defuncto siquidem papa Damaso, qui in civitate Brixenorum, quae est in provincia Histriae, fuerat episcopus, et in apostolica sede inthronizatus, triginta solummodo ibi vixerat diebus; Romani, legatione de ejus obitu ad imperatorem Henricum directa, petierunt ut Ecclesiae pastore viduatae ab eo subrogaretur alius. Qui super hoc negotio episcoporum et optimatum imperii sui quaerens consilium, invenit inter caeteros domnum Brunonem Tullensem praesulem ad idem officium subeundum esse idoneum, utpote qui aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
Ilectis in xp̃o fratrib
sub beati patris remi-¬
gii tutela deo militan¬
tibus. subsequentis
auctor opusculi mag¬
nam incircunscriptẽ
dulcedinis multitu¬
dinem quam timen¬
tibus se repromisit deus
¶Um uita nostra suꝑ terram tempta¬
tio sit. quia uecustatis deprimimur
pondere. ad nouitatis gaudium suspendi
debemus in caritatis celsicudine. quam ds̃
cõmendauit in nobis in unigeniti filii sui
humilitate. Quapropter ex ĩperio dõni-
abbis herimari seriem dedicationis huius
sanctissimi patris ecclesie. silentio non pa¬
tiar oblicterari. Sed quoniam a beate re-¬
cordationis paꝑa nono leone deo auctore-
facta est. eo magis dignam memoriant¬
litteris tradam. pro modulo ingenioli mei
Dnde in primis pancis prelibabo quorũ
industria constructa fuerit anterior eccł̃ia¬
herimarus cum qui¬
busq sapientib Re¬
mensis prouintie
prudenti cepit tracta¬
re consilio. quatinus
eandem apostolica fa¬
ciens consecrari be¬
nedictione. ut sicut predecessoris sui deuo¬

Expanded text:
ilectis in Christo fratribus sub beati Remigii tutela Deo militantibus, subsequentis auctor opusculi magnam incircumscriptae dulcedinis multitudinem, quam timentibus se repromisit Deus. Cum vita nostra super terram tentatio sit, quia vetustatis deprimitur pondere, ad novitatis gaudium suspendi debemus in charitatis celsitudine, quam Deus commendavit in nobis, in unigeniti Filii sui humilitate. Quapropter ex imperio domini abbatis Herimari seriem dedicationis hujus sanctissimi Patris ecclesiae silentio non patiar oblitterari. Sed quoniam a beatae recordationis papa nono Leone, Deo auctore, facta est, eo magis dignam litteris tradam pro modulo ingenioli mei. Unde in primis paucis praelibabo quorum industria constructa fuerit anterior ecclesiaHerimarus cum quibusque sapientibus Remensis provinciae prudenti coepit tractare consilio quatenus eamdem apostolica faciens consecrari benedictione, ut scilicet praedecessoris sui devo
Abbreviated transcription (Latin):
sic die noctuq uexabatur ut sensum ꝑ¬
dere preminio dolore metuet. Qui dũ
epĩ in compositione sacri corporis intẽ¬
derent. maxillam in qua uexabatur lo¬
co in quo corpus sanctum iacuerat ap¬
posuit. Et mox ab ipso dolore liberatus
deinceps dentium dolorem non sensit.
sicut post uiginti quinq annos ydem
referre curauit. hac etiam ip̃a die ĩ quo¬
dam oratorio ubi memoria beati remi¬
gii colitur in pago ribuario. duo con¬
tracti sanati fuerunt ¶Tercia trans¬

Expanded text:
 die noctuque vexabatur, ut sensum perdere pre nimio dolore metueret. Qui, dum episcopi in compositione sancti corporis intenderent, maxillam, in qua dolore vexabatur, loco, in quo corpus sanctum iacuerat, apposuit: et mox ab ipso dolore libedeinceps dentium dolorem non sensit, sicut post viginti quinque annos idem referre curavit. Et ipso die in quodam oratorio, ubi memoria beati Remigii colitur, in pago Ribuario, duo contracti sanati fuerunt. Ex t
Abbreviated transcription (Latin):
t post pusillum claudus quidam
refactis aurium ianis adipiscit᷑¬
auditum¬
ꝯmo etiam quidam nomine tendo
desiderato potitur illuminationis
cono
uedam mulier eodem etiam con¬

Expanded text:
et post pusillum claudus quidam tefactis aurium januis adipiscauditum. Quidam nomine Teuto desiderabili potitur illuminationis donoItem, quaedam mulier eodem ga
Abbreviated transcription (Latin):
Ilectissimo fratri ꝑ emigio or¬
nusda suscipientes plena fra¬
teruitatis tue congratulatoẽ
colloquia quib nõs germa¬
ne salutis tue letificauit iunditiõ corpo¬
rali cum spiritualib officiis incolum¬
tate subixa congruũ esse ꝑspeximus
hanc ipsam quam mente gerimus uer-¬
bis aperire leticiam. Agis enim sumi
documenta pontificis dum et predica¬
da facis et ea insimuare non differs. P¬
rogatina igitur de nostri sumpsimus
electione iudicii quando id oꝑatum te
esse didicimus quod ceteris agendũ
obuxius imperamus ut in prouĩcus
tanta longinquitate disiuctis et apo¬
stolice sedis uigorem et patrum regu¬
lis studeas adhibere custodiam. Dices
itaq nostras ꝑ omne regnum dilecti
et spiritualib filii nostri ludonia. que
nuꝑ amminiculante suꝑna gratia
plurinus et apostołorum̃ temꝑibus

Expanded text:
ilectissimo fratri Remigio Hormisda. Suscipientes plena fraternitatis tuae congratulatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae laetificavit indicio corporali cum spiritualibus officiis incolumitate subnixia, congruum esse perspeximus hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et praedicanda facis, et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione indicii, quando id operatum te esse didicimus, quod caeteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disjunctis, et apostolicae sedis vigorem, et Patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum dilecti et spiritualis filii nostri Clodovei, quem nuper adminiculante superna gratia plurimis, et apostolorum temporibus
Abbreviated transcription (Latin):
nis uel liuore uindic te s. ex iu¬
stitiȩ examine erumpunt. Intus
enim subtile dĩ udicium aspiti¬
unt. et mala fo ris exurgentia qͥa
maledicto debeant feriri cogno¬
seunt. Et eo in maledicto non
peccant: quo ab int̾no iudicio
non discordant. Hinc ẽ quod
petrus in offerentem sibi pę¬
cunias sẏmonem. sententiam
maledictionis intorsit dicens.
Pȩcunia tua tecũ sit in ꝑditioẽ.
Qui enim ñ ait ẽ s sit. ñ indicati
uo s obtatiuo modo se hȩc dixisse
signauit. Hinc helias duobus
quinquagenariis ad se uenienti¬
b dix̃. Si homo dĩ sum: descen¬
dat ignis decȩlo et cõsumat uos.
Quorum utrorũq sententia qͣ¬
ta ueritatis ratione conualuit: t¬
minus causemonstrauit. Nam &
symon ȩt̾na dampnatione interiit.
et duos quinquagenarios desuꝑ
ueniens flamina consumpsit. Uir¬
tus gͦ subsequens testificatur.
qua mente maledictionis senten¬
tia ꝓmitur. Cum enum et male¬
dicentis innocentia ꝑmanet: et ta¬

Expanded text:
nis vel livore vindicte, sed ex iunis vel livore vindicte, sed ex iustitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia maledicto debeant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo ab interno iuditio non discordant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symonem sententiam maledictionis intorsit, dicens: Pecunia tua tecum sit in perditione. Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo modo, sed obtativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, descendat ignis de caelo et consumat vos. Quorum utrorumque sententia quanta veritatis ratione convaluit, terminus cause monstravit, nam et Symon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuper veniens flamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua mente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et ta
Abbreviated transcription (Latin):
poris quȩ ẽ pena peccati et ui¬
stitiȩ retributione illata adhuc
carnalit᷑ obimus. Et rursum
non reddit parentũ iniquita¬
tem in filios. cũ ab originali eul¬
pa ꝑ baptismũ liberamur: et ñ
iam parentũ culpas. s quas ip¬
si cõmisimꝰ habemꝰ. nͥ eas ꝑ peni¬
tentiam deleamꝰ: Sic̃ dauid qͥ
post confessionem audire me¬
ruit. dñs transtulit peccatũ
tuum: tam̃ multis post crutia¬
tib afflictus ac fugiens. reatũ
culpȩ quã ꝑpetrauit exsoluit.:
quia peccata siue parua siue ma¬
gna impunita eẽ ñ possunt.
qm̃ aut homine pȩnitente aut
do uidicante plectuntur. Cessat
aũt iundicta diuina: si cõu̾sio
p̾currat humanaAmat enim
d̾s consite̾nt̾ib parcere. et eosqͥ
semetipsos uidicant ñ iudicare.
Sciendũ quoq etde illata a be¬
ato remigio in celt. etises iun¬
dictȩ ꝓlata sententia: quia cũ
sc̃i uiri maledictionis sententiã
ꝓferunt: ñ hanc ex uoto ultio¬

Expanded text:
poris, que est pena peccati ex iuporis, que est pena peccati ex iustitiae retributione illata, adhuc carnaliter obimus. Et rursum non reddit parentum iniquitatem in filios, cum ab originali culpa per baptismum liberamur et non iam parentum culpas, sed quas ipsi commisimus habemus, nisi eas per penitentiam diluamus. Sicut David, qui post confessionem audire meruit: Dommus transtulit peccatum tuum, tamen multis post crutiatibus afflictus ac fugiens, reatum culpe quam perpetravit exsolvit; quia peccata sive parva sive magna impunita esse non possunt, quoniam, aut homine penitente, aut Deo iudicante, plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si conversio precurrat humana; amat enim Deus confitentibus parcere et eos qui semet ipsos iudicant non iudicare. Sciendum quoque est de illata a beato Remigio in Celtenses vindictae prolatae sententia, quia cum sancti viri maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultio