comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
neo. aliquis ꝯdemnet᷑ ł iustificet᷑. qͣntoma¬
gis ꝑ istũ tam flagitiosũ & scelestũ. nec illa
iiua debuit ꝯdemnari. nec tu pot̾is post eiꝰ
mortẽ excusari: Prius causa criminis sub¬
tiliter erat inuestiganda. & cc̃ si rea fuisset
inuenta. scłm iegis tramitẽ debuit exciꝑe
ultionis uindictã. Nã & si uerũ qd̃ absit
fuisset. sic̃ ille adult̃ m̃titꝰ ẽ. post uii. annõ
penitentra ꝑacta. dimitt̾e eã ꝑ approbatã
causã poteras si uoluisses. occidere eã nulla¬
tenꝰ debuisti. Duo ꝯsilia ꝓponimꝰ tͥ. Accepta
tecũ deliberatione duoꝵ elige magis qd̃
placeat. & miserere aĩe tue. E tu hic in
isto angusto tẽpore positus ne sis tu ipse
tumet homicida. & in et̃nũ pereas. relin¬
que hoc malignũ scłm. qd̃ te traxit ad tam
ĩmanissimũ peccati facinꝰ. Ingrede mona¬
steriũ humsliare sub manu abb̃is. & multoꝵ
ammo q̃ tͥab abb̃e fueruit imꝑata. si forte
ignoscat infinita di bonitas peccatis titis.

Expanded text:
quis condemnetur, vel justificetur: quanto magis per istum tam flagitiosum et scelestum, nec illa viva debuit condemnari, nec tu poteris post ejus mortem excusari? Prius causa criminis subtiliter erat investiganda, et tunc si rea fuisset inventa, secundum legis tramitem debuit excipere ultionis vindictam. Nam etsi verum, quod absit, fuisset, sicut ille adulter mentitus est, post VII annos poenitentia peracta, dimittere eam per approbatam causam poteras si voluisses, occidere eam nullatenus debuisti. Duo consilia proponimus tibi: Accepta tecum deliberatione duorum, elige magis quod placeat, et miserere animae tuae. Et tu hic in isto angusto tempore positus, ne sis tu ipse tuimet homicida, et in aeternum pereas, relinquinmanissimum peccati facinus. Ingredere in monasterium, humiliare sub manu abbatis, multorumanimo, quae tibi fuerint imperata, si forte ignoscat infinita D
Abbreviated transcription (Latin):
uus: suꝑ xii. uomeres feruentes se pur¬
get. Tadẽ lex erit marito uxorẽ actusaniti.
safornicationis ueneno int̾fecerit. aut
quacũq arte ꝑimere facit. qr dñm & se¬
morẽ sitũ occidit. scłm relinqͣt. & in mona¬
Immon̾e te cũ lacrimis & multo gemi
trasti. Nã occidisti uxorem tuã. partẽ cor¬
poris tui. legitimo tͥ matrimonio sociatã
antẽ quoqͦ modo uitȩ tuȩ: Non inuenisti
eã cũ alio utro. nefariã rem facientẽ. s in¬
citatꝰ a diabolo. impio inflãmatꝰ furore. la¬
trocinii more atrocior & crudelior omni
bestia. eã gladio tuo int̾emisti. Et ñc post
mortẽ eiꝰ addis iniqͥtatẽ suꝑ iniguitatẽ.
filioꝵ tuoꝵ imꝓbe p̃do. qͥ matti ñ peꝑcisti.
& filios tuos ido orphanos fecisti. ut suꝑm¬
duceres mortis causam post mortẽ: & ꝑ unũ
homicidã & reꝓbũ cestẽ incusare uis mor¬
tuã. Hoc nec engłiũ nec ulla diuina huma-

Expanded text:
us, super XII vomeres ferventes se purget. Eadem lex erit marito uxorem accusanti. Cfornicationis veneno interfecerit, aut quacunque arte perimere facit, quia dominum et seniorem suum occidit, seculum relinquat, et in monaAdmonere te cum lacrymis et multo gemittrasti. Nam occidisti uxorem tuam partem corporis tui legitimo tibi matrimonio sociatam, tem quoquo modo vitae tuae. Non invenisti eam cum alio viro nefariam rem facientem, sed incitatus a diabolo, impio inflammatus furore, latrocinii more, atrocior et crudelior omni bestia, eam gladio tuo interemisti. Et nunc post mortem ejus addis iniquitatem super iniquitatem, filiorum tuorum improbe praedo, qui matri non pepercisti, t filios tuos ideo orphanos fecisti, ut superinduceres mortis causam post mortem: et per unum homicidam, et reprobum testem incusare vis mortuam: hoc nec Evangelium, nec ulla divina hum
Abbreviated transcription (Latin):
enas rapiunt. antiqͣ & sinodalis senten¬
tia obseruet᷑. Qd̃ & si forte in eccłia euentꝰ ta¬
lis repperiri dinoscit᷑. ut ꝓsalutis & religionis
cõpetentius humaniꝰ quiddã debeant tracta¬
duriuis. posterior aũ quiddã tractauit huma¬
niꝰ. nullomͦ ut ad maximã indulgentiã de¬
scendamꝰ. alt̾ius sponse acceptor. sine publica
transeat penitentia. Qd̃ sihecobedire renue¬
rit sine ulla refragatione anathematiret᷑.
fautores uͦ illiꝰ. iuxta modũ culpe ep̃i decreto
peniteant. Si uͦ qd̾ ñ optamꝰ de gradu eccłia¬
stico talib nuptiis se ꝯsensorẽ ł int̃uentorẽ
manifeste ꝓdiderit. a gradu ꝓpͥo repellat᷑. E
si ueri similib exinde suspicionib fuerit ꝓ¬
ꝑulsatus. canonice se purget de eadẽ re:
rant᷑ aut seduc̃t. eas nullatenꝰ habeant
uxores. quãuis eis postmodũ ꝯueniat. aut eaᷤ
dotauerint. ł nupualit̃ cũ ꝯsensu parentũ
suoꝵ acceꝑint. Si qͥs aũ uxorẽ hab̾e uolu̾it.

Expanded text:
accipiunt, antiqua et synodalis sententia observetur. Quod et si forte in ecclesia eventus talis reperiri dinoscitur, ut pro salutis et religionis competentia humanius quiddam debeant tractadurius, posterior autem quiddam tractavit humanius, nullo modo, ut ad maximam indulgentiam descendamus, alterius sponsae acceptor sine publica transeat poenitentia, et srit, sine ulla refragatione anathematizetur. Fautores vero illius juxta modum culpae episcopi decreto poeniteant. Si vero, quod non optamus, de gradu ecclesiastico talibus nuptiis se consensorem vel interventorem manifeste prodiderit, a gradu proprio repellatur; et si verisimilibus exinde suspicionibus fuerit propulsatus, canonice se purget. CAP. 171. - rantur aut seducunt, eas nullatenus habeant uxores, quamvis eis postmodum conveniat, aut eas dotaverint, vel nuptialiter cum consensu parentum suorum acceperint. Si quis autem uxorem habere voluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
nib fuis. & qͣsi mixto sanguine suo mebͥa¬
bunt᷑. Habet aliquẽ usũ & maloꝵ iniqͥtas
qd̃ dilectos di suis morib laniat. ac ꝑ hoc
uita impioꝵ sibi cdeperit iustoꝵ aũ ñ pe¬
rit. s ꝓficit. dñ eos mali ꝑ tribulationis
exercitiũ ad p̃sentẽ odiendã uitã & futu.¬
tia sua erudit & ad regna celoꝵ reqͥrenda
molestia temꝑalis impellit. Pbatur hoc exẽ¬
plis ⁊srłitioe plebis. q̃ t̾e durius agebat᷑ in e¬
gipto. qñ oportebat eã ꝑ moysen ad t̾ram re¬
ꝓmissionis uocari. & ex malis q̃ in egipto pa¬
tiebat᷑ descenłe. & ad ꝓmissã patriã festina¬
re: Iniqͥ dũ ꝯstantiã iusti in ꝑsecutionib su¬
is aspiciunt. m̃tis ꝯfusione tabescunt. & dũ
adu̾sa ostentant. nec uincunt. tandẽ de se
ꝑu̾ficatis insania ꝯfundunt. Stulti contͣ
bonos studiũ semꝑ assumunt. qͥb dũ ꝓsꝑi¬
tas elucet iactant᷑ de suis meritis głant᷑. &

Expanded text:
nibus suis, et quasi mixto sanguine suo inebrianibus suis, et quasi mixto sanguine suo inebriabuntur. Habet aliquem usum, et malorum iniquitas, quod dilectos Dei, suis moribus laniat, ac per hoc vita impiorum sibi deperit: justorum autem deperit, sed proficit, dum eos mali per tribulationis exercitium ad praesentem odiendam vitam, et fututia sua erudit, et ad regna coelorum requirenda molestia temporalis impellit. Probatur hoc exemplis Israeliticae plebis, quae tunc durius agebatur in Aegypto, quando oportebat eam per Mosen ad terram repromissionis vocari, et ex malis, quae in Aegypto patiebatur descendere, et ad promissam patriam festinare. Iniqui dum constantiam justi in persecutionibus suis aspiciunt, mentis confusione tabescunt, et dum adversa ostentant, nec vincunt, tandem de se perversitatis insania confunduntur. Stulti contra bonos studium semper assumunt, quibus dum prosperitas elucet, jactanter de suis meritis gloriantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽe om̃ia. ut & ipse qͥ eiꝰ dispositioni resiste¬
re arbitrant᷑ eiꝰ impleant uoluntatẽ. ꝓp¬
terea in hac uita boni iudicant᷑ a malis. ut
iterũ in illa uita mali iudicent᷑ a bonis.
siue ut etrã sit hic bonis cẽporał afflictio.
& illic et̃na remimeratio. Icirco st̃ neces¬
sarii mali. ut qͦciens boni offendunt. fla¬
gellent᷑ ab illis. Hinc ẽ qd̾ assur uirgã fu¬
roris sui testat᷑ dñs. S quociens ita fit. de
dĩ indignatione ꝓcedit. ut d̾s ꝑ illos in eo
seuiat qͦs flagellando em̃dare desiderat.
S ille iustissima uoluntate. illi uͦ sepe
assur: Ipse autẽ ñ sic. s ad ꝯterendũ para¬
tũ ẽ cor euis. atrocẽ suꝑ eos diuinũ furorẽ
uenturũ qͥ existunt ꝑsecutores & iuolenti
fidelib. Consolando enĩ d̾s suos. ita udica
reꝓmittit. Adu̾sus eos inquit qͥ iudicaue¬
it᷑ te ego iuidicabo. & cibabo hostes tuos car¬

Expanded text:
ta esse omnia, ut et ipsi qui ejus dispositioni resisteta esse omnia, ut et ipsi qui ejus dispositioni resistere arbitrantur, ejus impleant voluntatem. Propterea in hac vita boni judicantur a malis, ut iterum in illa vita mali judicentur a bonis: sive ut etiam sit hic bonis temporalis afflictio, et illic aeterna remuneratio. Idcirco sunt necessarii mali, ut quoties boni offendunt, flagellentur ab illis. Hinc est quod Assur virgam furoris sui testatur Dominus. Sed quoties ita fit, de Dei indignatione procedit, ut Deus per illos in eos saeviat, quos flagellando emendare desiderat. Sed ille justissima voluntate, illi vero saepe ur de eodem Assur. Ipse autem non sic, sed ad conterendum paratum est cor ejus, atrocem super eos divinum furorem venturum, qui existunt persecutores, et violenti fidelibus. Consolando enim Deus suos ita judicare promittit. Adversus eos, inquit, qui judicaverunt te, ego judicabo, et cibabo hostes tuos car
Abbreviated transcription (Latin):
sũ inqͥt suꝑ popłm meũ. & dedi eos in ma¬
nu tita. ñ posiusti ei miscłiam. aggraua¬
sti iugũ tuũ ualde. Descende: inpuluere
sede. tace. & intͣ in tenebras. Ueniet suꝑ te
malũ & peries. & irruet repente suꝑ te
miseria. quã nescis. Magis mala facientib
quã mala pacientib dolere debemꝰ. Ill enĩ
praua faciendo in malũ ꝓficiunt. isti pati¬
endo a malo corrigunt᷑. Ds̃ an ꝑ malas
uoluntates alioꝵ. in aliis multa oꝑatur
bona. Malignantiũ hominũ uoluntas
nequaꝙͣ potest impleri nͥd̾s dederit po¬
testatẽ. Nã dũ hõies do ꝑmittente malũ
qd̃ ꝯcupiscunt ꝑficiunt ipse d̾r fac̾e qui
ꝑmittit. Inde ẽ qd̾ scriptũ ẽ ꝑ ꝓpħam. Si
mala expetunt uoluntate. idctrco d̾s ꝑfi¬
ciendi dat potestatẽ ꝑ suã bonã uolunta¬
tẽ: qr de nr̃o malo ipse multa oꝑat᷑ bona.
Quidã cũ di uoluntati resistunt nescienteᷤᷤ
ꝯsiliũ cłi. faciunt qd̾ noueritit sic d̾o subiec¬

Expanded text:
 super populum meum, et dedi eos in manu tua: non posuisti ei misericordiam, aggravasti jugum tuum valde. Descende, in pulvere sede, tace, et intra in tenebras. Veniet super te malum et peries, et irruet super te repente miseria quam nescis. Magis mala facientibus quam mala patientibus, dolere debemus. Illi enim prava faciendo in malum proficiunt: isti patiendo a malo corriguntur. Deus autem per malas voluntates aliorum, in aliis multa operatur bona. Malignantium hominum voluntas, nequaquam potest impleri, nisi Deus dederit potestatem. Nam dum homines, Deo permittente, malum quod concupiscunt perficiunt, ipse dicitur facere qui permittit. Inde est quod scriptum est per prophetam: Si uod iniqui mala expetunt voluntate, idcirco Deus perficiendi dat potestatem per suam bonam voluntatem quia de nostro malo ipse multa operatur bona. Quidam cum Dei voluntati resistunt, nescientes consilium Dei faciunt, quod noverint sic Deo subjec
Abbreviated transcription (Latin):
uiolatur. De opp̃ssorib pauperum.
auꝑti opp̃ssores. tc̃ sentiant᷑ gͣuiori dig¬
niẽẽ sententia. qñ p̾ualuerint his qͥb
attrociꝰ noc̾e uoluerint. Nã tanto in fut᷑o
supplicio ꝯdẽnandi st̃: qnͣto hic fortiꝰ contͣ
miseroꝵ uitã inualuerint. Audiant iudi¬
ces & qui p̾sunt ppłis. qr ꝓ tẽꝑalib molestiis
qͣs plebib ingerunt. et̃no incendio crema

Expanded text:
 De oppressoribus pauperum. Pauperum oppressores tunc sentiantur graviori digni esse sententia, quando praevaluerint his quibus atrocius nocere voluerint. Nam tanto in futuro supplicio condemnandi sunt, quanto hic fortius contra miserorum vitam invaluerint. Audiant judices et qui praesunt populis, quia pro temporalibus molestiis quas plebibus ingerunt, aeterno incendio crema
Abbreviated transcription (Latin):
Bene ẽ om̃ib qͥ p̃uaricant᷑. & iniq agunt.
Qui gͦ hoc dict̃ ñ mirent᷑ qd̾ prauoꝵ hõiũ
tẽporalẽ & caducã felicitatẽ aspicumt. sed
magis nouissima eoꝵ intendant. qͣnta illis
post hoc et̾na supplicia p̃parent᷑ dicente ꝓ¬
pħa. ducent in bonis dies suos. & subito ad

Expanded text:
inique agunt. Qui ergo hoc dicunt, non mirentur, quod pravorum hominum temporalem, et caducam felicitatem aspiciunt, sed magis novissima eorum intendant, quanta illis post hoc aeterna supplicia praeparentur, dicente propheta: Ducent in bonis dies suos, et subito ad
Abbreviated transcription (Latin):
chahabeant in q̃stione qd̾ ꝓponant. & tã diu
actio uentilet᷑. qͦusq rei ueritas repperiat᷑.
fr̃equent̃ in t̾rogare oportet. ne aliqͥd p̃t̃¬
missũ forte remaneat. qd̃ annecti ꝯueniat
Inclucie enĩ ñ modice ad q̃rendũ dande st̃
ne aliqͥd ꝓpere agi a qͣcũq parte uideat᷑.
Qi ꝑ subreptionẽ multa ꝓueniunt. Nich

Expanded text:
in quaestione quod proponant. Et tandiu actio ventiletur, quousque rei veritas reperiatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod adnecti conveniat. Induciae enim non modice ad quaerendum dandae sunt, ne aliquid propere agi a quacunque parte videatur: quia per subreptionem multa proveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
amiias innocentũ ꝑ eoꝵ negligentiã a
regno dłi excludi. Si enĩ gaudiũ ẽ in celo su¬
ꝑ uno peccatore penitentiã agente: quid
putas gͣnta ira & indignatio suꝑ ilłu erit
qui ꝑ surã negligentia ianuas paradisi in¬
nocentib claudit. Et id̾o prb̃ri sũma dili¬
gentia caueant. ne animas ꝓ quib sangͥs
xp̃i effusus ẽ ꝑ suã incuriã a celesti beatitu¬
dine separent. s si qd̾ absit euenerit. gͣui
penitentiȩ luctu dieb uitȩ suȩ se submit¬

Expanded text:
animas innocentium per eorum negligentiam a animas innocentium per eorum negligentiam a regno Dei excludi. Si enim gaudium est in coelo super uno peccatore poenitentiam agente, quid putas, quanta ira et indignatio super illum erit, qui per suam negligentiam januas paradisi innocentibus claudit? Et ideo presbyteri summa diligentia caveant, ne animas pro quibus sanguis Christi effusus est, per suam incuriam a coelesti beatitudine separent; sed si, quod absit! evenerit, gravi poenitentiae luctu diebus vitae suae se submit
Abbreviated transcription (Latin):
baptizati fuisse doceantur. agendũ ẽ ut
renascant᷑. ne manifeste pereant. Inqͥb
qd̃ ñ ostenditur gestũ. ratioñ sinit ut ui¬
deatur iteratũ. Qui au̾possunt meminis¬
se qd̃ ad eccłiam ueniebant cũ parentib suis.
possunt recordari an qd̃ eoꝵ parentib da-¬
bat᷑ acceꝑint. S si hoc etiã ab ipsa memo¬
ria alienũ est. ꝯferendũ eis uidr qd̾ colla¬
tũ ẽẽ nescitur. qr ñ temeritas int̾uenit
p̃sũptionis: ubi ẽ diligentia pietatis.
fantib quociens ñ inueniunt᷑ certissimi te¬
stes gui eos baptizatos ẽẽ sine dubitatione
testent᷑. neq ipsi sunt ꝑ etatẽ de traditis
sibi sacram̃tis idonei respondere absq ullo
scrupulo ẽẽ eos baptirandos. ne ista trepi¬
datio eos faciat sacram̃toꝵ purgatione pͥ¬
uari. Hinc enĩ legati mauroꝵ fr̃es nr̃os
ꝯsuluert̃. qr multos tales abarbaris redi
erpendant prb̃ri quanti discriminis sit

Expanded text:
baptizati fuisse doceantur, agendum est ut baptizati fuisse doceantur, agendum est ut renascantur ne manifeste pereant: in quibus, quod non ostenditur gestum, ratio non sinit ut videatur iteratum. Qui autem possunt meminisse quod ad ecclesiam veniebant cum parentibus suis, possunt recordari an quod ab eorum parentibus dabatur acceperint. Sed si hoc etiam ab ipsa memoria alienum est, conferendum eis videtur quod collatum esse nescitur, quia non temeritas intervenit praesumptioniquoties non inveniuntur certissimi testes qui eos baptizatos esse sine dubitatione testentur, neque ipsi sunt per aetatem de traditis sibi sacramentis idonei respondere, absque ullo scrupulo eos esse baptizandos, ne ista trepidatio eos faciat sacramentorum purgatione privari. Hinc enim legati Maurorum fratres nostros consuluerunt, quia multos tales a barbaris redimrtuus fuerit. Perpendant presbyteri quanti discriminis sit
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ bauuarioꝵ ꝓuinciã degentes. sius
nos litteris usi sunt: ꝑ quas intimauerũt
ꝗd̾ cua reuerenda fr̾nitas iniungeret eis xp̃i¬
anos denuo baptizare. Qd̃ audientes i
qd̃ fuerit in eadẽ ꝓuincia sacerdos qͥ latinã¬
linguã petutus ignorabat. & dũ baptizaret
nesciens latini eloquii infring̾e lingirã.
rauit rebaptizare. S scissime fr̃ sulle qui
baptirauit ñ errorẽ introducens aut here¬
sim.s ꝓsola ignorantia romanȩ locutionis
infringendo linguã ut p̃fatisumus bapti¬
zans dixisset: ñ possumꝰ ꝯsentire ut denuo
baptizent᷑. qr qd̾ tua bene comꝑtũ habet sc̃a
fr̃nitas. quicũq baptizatꝰ fuerit ab hereticiᷤᷤ
tirari debet. s ꝑ solam manꝰ impofitionẽ pur¬
gari debet. Nam scĩssime ft̾ si ita ẽ ut nob̾
habent dubitationẽ baptismatis ut rebap
nulla extant irdicia int̃ ł tirentur.¬
ꝓpinquos aut familiares nulla int̾ cle¬
ricos aut uicinos. quib hi de quib querit᷑

Expanded text:
apud Bavariorum provinciam degentes, suis nos litteris visunt, per quas intimaverunt, quod tua reverenda fraternitas injungeret eis Christianos denuo baptizare. Quod audientes, quod fuerit in eadem Latinam penitus ignorabat, et cum baptizabat nesciens Latine loqui, infringens linguam ravit rebaptizare; sed sanctissime frater, si ille qui baptizavit errorem non introducens aut haeresim, sed pro sola ignorantia Romanae locutionis infringendo linguam, ut zans dixisset, non possumus consentire, ut denuo baptizentur; quia, quod tua bene conpertum habet sancta fraternitas, quicumque baptizatus fuerit ab hereticis tizari debet, sed per solam manus impositionem purgari debet. Nam, sanctissime frater, si ita est ut nobis habent dubitationem baptismatis ut rebapnulla exstant indicia inter propinquos aut familiares, nulla inter clericos, aut vicinos, quibus hi de quibus quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
unctionib suis cũ altarib & uasis. uestib
quoq & religuis ad diuinũ cultũ explendũ
utenfilib deuote & sollemnit̃ sacrare. & ñ
in aliis locis quã in dño sacratis ab ep̃is e
tũ ẽ sũma exigente necessitate missas cele¬
brare:. nec sacrificia dño offerre debemꝰ. Et
hoc nͥ sũma necessitas ag̾e cõpulerit. ñ in do¬
mib qun sacris canonib sacrificia in domibꝰ
butis. ꝓ sũma ut p̃fixũ ẽ necessitate: & ñ ꝑ li¬
bitu cuiꝰquã &e pigritia agatur. Satius est
cis ubi fieri ñ oportet fore: nͥ ut sepedictũ
ras holocausta tua mom̃i loco quẽ uideris.
s in loco quẽ elegerit dñs d̃s tuus. Et mexo¬
do legit᷑. Uos uidistis qr de celo locutꝰ fũ nob̾.

Expanded text:
sis, vestibus quoque, et reliquis ad divinum cultum explendum utensilibus, devote et solemniter sacrare, et non in aliis locis quam in Domino sacratis ab episcopitum est summa exigente necessitate, missas celebrare, nec sacrificia offerre Domino debemus. Et hoc si summa necessitas agere compulerit, non in domibus, quia in sacris canonibus sacrificia in domibusbutis, pro summa ut praefixum est necessitate, et non pro libitu cujusquam et pigritia agatur. Statutum cis ubi fieri non oportet: nisi ut saepe dictum ras holocausta tua in omni loco quem videris, sed in loco quem elegerit Dominus Deus tuus . Et in Exodo leg
Abbreviated transcription (Latin):
ri eiꝰ. & ereis uasib & utensilib ad diuinũ cul¬
tũ explendũ legiinus. & ñ solũ diuinis p̃cib
ea sacrasse. s etiã sc̃i olei unctione dño iubñ¬
te ꝑlinisse nouimꝰ. Qualit aũ hec facta st̃
& ñ alii ipsasacra quã sacerdotes sacra unc¬
tione delibuti dñoq cũ uestib sc̃is sacrati
& leuite tractabant ferebant. erigebant.
& deponebunt. in ipsis insticutionib que
uibente dño ꝑ moysen ꝯscripte st̃ in lege
om̃ repperitur. Qualit̃ gͦ dauid regũ piis

Expanded text:
ri ejus, et aereis vasis et utensilibus, ad divinum culri ejus, et aereis vasis et utensilibus, ad divinum cultum explendum lea sacrasse, sed etiam sancti olei unctione, Domino jubente, perlinisse novimus. Qualiter autem haec facta sunt, et non alii ipsa sacra quam sacerdotes sacra unctione delibuti, Dominoque cum vestibus sanctis sacrati et levitae tractabant, ferebant, erigebant, et deponebant, in ipsis institutionibus quae, jubente Domino, per Mosen conscriptae sunt in lege Domini reperitur. Qualiter ergo David regum p
Abbreviated transcription (Latin):
factũ a nordinannis & aslauis. & abunga¬
ris. & amalis xp̃ianis. setialio qualicũq
mͦ eccłie fuerint incensȩ & cõbuste. in ca-¬
pellis cũ tabula ꝯsecrata mifsas interĩ ce¬
rari queant. In itin̾e uͦ positis si eccłia de¬
fuerit. ut sub diuo seu in tentoriis. itẽ fi
tabula altaris ꝯsecrata. ceteraq sacra my¬
steria ad id officiũ ꝑtinentia affuerint.
missarũ sollẽnia celebrare ꝯcedimꝰ. alit̃
misistis suꝑ quib dã ꝯsultis quasi ad ca¬
put. ut inde acciperetis responsa. unde õĩs
eccłia totiꝰ religionis sũpsit exordiũ: gratant̃
suscepi. & breuit̃ uob̃ respondere curauii.
De eccłiarũ enĩ ꝯsecratione. & de missarũ
celebrationib ñ aliubi quã in sacratis dño
locis absq magna necessitate fieri debere.
liquet õib qutibꝰ sunt nota noui & uet̾is te¬
stam̃ti p̃cepta. Tab̃naculũ uͦ moysen dño
p̃cipiente fecisse. & sacrasse cũ mensa & alta¬

Expanded text:
factum a Normanis, et Sclavis, ab Ungaris, et a malis Christianis, seu alio qualicunque modo ecclesiae fuerint incensae et combustae, in capellis cum tabula consecrata missas interim cerari queant. In itinere vero positis, si eccfuerit, ut sub divo, seu in tentoriis. Item, si tabula altaris consecrata caeteraque sacrata mysteria ad id officium pertinentia ibi adfuerint, missarum solemnia celebrare concedimus. Aliter misistis super quibusdam consultis, quasi ad caput, ut inde acciperetis responsa, unde omnis Ecclesia totius religionis sumpsit exordium, gratanter suscepi, et breviter vobis respondere curaviDe Ecclesiarum enim consecratione, et de missarum celebrationibus non aliubi, quam in sacratis Domino locis absque magna necessitate fieri debet, liquet omnibus quibus sunt nota Novi et Veteris Testamenti praecepta. Tabernaculum vero Mosen, Domino praecipiente, fecisse, et sacrasse cum mensa et alta
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ celebrandȩ. ipso dño exempla dante qͥ
ad festũ dedicationis templi om̃ib io fa¬
ciendũ dans formã. cũ reliquis popłis ean¬
Uem festiuitatẽ celebraturꝰ uenit. sic̃ scͥp¬
tũ est. facta st̃ encenia iherosolimis & hy
enis erat & ambulabat iħc in tẽplo in por¬
ticu salomonis. Qd̃ autẽ octo cdierũ sint
encenia celebranda. in libro regũ ꝑacta de¬
dicatione tẽpli repperietis. De eccłiarũ uͦ
ꝯsecratione quociens dubitatur. & nec cer¬
ta scriptura. nec certi testes existunt. aqͥb
ꝯsecratio sciatur. absq uila dubitatione sci¬
tote eas ẽe: sacrandas. ne talis trepidatio fa¬
ciat dereriorationẽ. qm̃ ñ monstratũ ẽẽ
iteratũ: qd̾ nescit᷑ factũ. his fr̃es testimo¬
niis scripturarũ. ab auctoritate apłica con

Expanded text:
sunt celebrandae, ipso Domino exempla dante, qui sunt celebrandae, ipso Domino exempla dante, qui ad festum dedicationis templi, omnibus id faciendo dans formam, cum reliquis populis eadem festivitatem celebraturus venit, sicut scriptum est: Facta sunt encaenia in Hierosolems erat, et ambulabat Jesus in templo in porticu Salomonis . Quod autem octo dierum sint encaenia celebranda, in libro Regum peracta dedicatione templi reperietis . De ecclesiarum vero cap. 15 quoties dubitatur, et nec certa scriptura, nec certi testes existunt, a quibus consecratio sciatur, absque ulla dubitatione scitote eas esse consecrandas, ne talis trepidatio faciat deteriorationem: quoniam non monstratur esse iteratum quod nescitur factum. His, fratres, testimoniis Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
cietis uob̾. Altare de terta facietis mͥ. & offẽtis
siꝑ eo holocausta & pacifica ut̃a. Oues ur̃as¬
& boues in om̃iloco in qͦ memoria fuerit no¬
minis mei. Et sicut ñ alii quã sacrati dño sa¬
cerdotes debent missas celebrare: nec sacri¬
ficia suꝑ altare offerre. sic nec in aliis quã
in p̃fatis dño sacratis locismissas cantare
aut sacrificia offerre liceat. Sic aũ legitur
in concilio laodicense cap̃.xx.yͣi. qd̾ si hi qui
ñ sunt ab ep̃is ordinati. tã in ecdliis quã in
domib exorcirare ñ possunt. multomagis
maioris gradus ministeria nͥ ab eis qͥ ad eoᷤ
gradus sunt sacrati quib fungi debent. uł
officia agi. uł sacrificia offerri ñlicet. Qd̾̃ ãti
ut paulo suꝑuis p̾libatũ est oblationesm
domibꝰ offerri ñ debent. in eod̃ ꝯcilio. cap̃. lix.
ꝓhibitũ habetur ita. Non oportet in domi
b oblationes celebrari ab ep̃is uł prb̃ris.¬
Sollemnitates uͦ dedicationũ eccłiatũ &
sacerdotũ. ꝑ singłos annos sollemniter

Expanded text:
offeretis super eo holocausta et pacifica vestra. Oves vestras in omni loco, in quo memoria fuerit nominis mei. Et sicut non alii, quam sacrati Domino sacerdotes debent missas cantare, nec sacrificia super altare offerre, sic nec in aliis, quam in praefatis Domino sacratis locis Missas cantare, aut sacrificia offerre licet. Si autem legitur in concilio Laodicensi capite XXVI, quod hi qui non sunt ab episcopis ordinati, tam in Ecclesiis quam in domibus exorcizare non possunt, multo magis majoris gradus ministeria, nisi ab eis, qui ad eos gradus sunt sacrati, quibus fungi debent, vel officia agi, vel sacrificia offerri non licet. Quod autem, ut paulo superius praelibatum est, oblationes in domibus offerri non debent in eodem concilio, cap. LIX prohibitum hbus oblationes celebrari ab episcopismnitates vero dedicationum ecclesiarum et sacerdotum per singulos annos solemniter
Abbreviated transcription (Latin):
nis habebant supplicationibꝰ ꝯsecrata. nec
in aliis quã dõ dicatis locis muera dño
offerebant. Si enĩ iudĩ qͥ umbre legis de¬
seruiebant hec faciebant. multomagis qͥbꝰ
ueritas patefacta ẽ & g̾ra. & ueritas ꝑ iħm¬

Expanded text:
nis habebant supplicationibus consecrata, nec in aliis, quam Deo dicatis locis, munera Domino offerebant. Si enim Judaei, qui umbrae legis deserviebant, haec faciebant, multo magis nos, quibus veritas patefacta est, et gra
Abbreviated transcription (Latin):
poris eccłie tue. Miserere dñe gemituũ eiꝰ.
misertre lacrimarũ eiꝰ: & ñ habentẽ fidu¬
tiã nͥ in tua nuscd̃ia. ad sacram̃tũ reꝯcilia
cclpe penitentiã ei iniungat. & litt̾as ꝑ
parrochiã ddirigat ut om̃s nouerint eũ ĩ
societate xp̃iana receptũ. Aliis etiã ep̃is hoc
notũ faciat. Hullus aũ ep̃c alteriꝰ parrochi¬
anũ excõmunicare ł reconciliare p̾sumat

Expanded text:
restitue. Miserere Dne gemituum, miserere lacrimarum; et non habentem fiduciam nisi in tua misericordia ad sacramentum quaculpae poenitentiam ei injungat, et litteras per parochiam dirigat, ut omnes noverint eum in societate Christiana receptum. Aliis etiam episcopis hoc notum faciat. Nullus autem episcopus alterius parochianum excommunicare vel reconciliare praesumat
Abbreviated transcription (Latin):
plo monem᷑. ne ad ꝓferendã sententiã un¬
quã p̃cipites simus. aut teme̾ indiligent̃¬
q indiscussa queq quoqͦ modo iudicemꝰ.

Expanded text:
plo monemur, ne ad proferendam sententiam unquam praecipites simus, aut temere indiligenterque indiscussa quaeque quoquomodo judicem
Abbreviated transcription (Latin):
aut aꝓpria pellere sede p̾sũpserit: sciat se
irrecuꝑabilit̾ ẽẽ dãnatũ. & ꝓprio carere ꝑ¬
toritate scitote pristinã reciꝑe cõmunio¬
cessa st̃. & postea in memorata icena syno¬
do ꝓpt̾ prauoꝵ hominũ infestationes atq
hereticoꝵ ꝑsecutiones. & insidiantũi moli¬
mina fr̃m. sunt ꝯcordit̾ ab om̃ib robora¬
ta. ut magis singuli p̃uideant. ne talia

Expanded text:
aut propria pellere sede praesumpserit, sciat se irrecuperabiliter esse damnatum, et proprio carere perctae sedis auctoritate scitote pristinam recipere communiocessa sunt, et postea in memorata Nicaena synodo, propter pravorum hominum infestationes, atque haereticorum persecutiones et insidiantium molimina fratrum, sunt concorditer ab omnibus roborata, ut magis singuli provideant ne talia
Abbreviated transcription (Latin):
quos eccłiastice ł scłi leges infames ꝓnun¬
tiant. nec seruosante legitimã lib̾tatem.
nec penitentes. nec digamos. nec eos qui
curiȩ deseruiunt. ł qui ñ sunt integri
corꝑe. aut sanã non habent mentẽ. ł in¬
tellectũ. aut mobedientes scõꝵ decretis
existunt. Hi om̃s nec ad sacros gradꝰ debẽt
ꝓuehi. nec isti. nec lib̃ti. neq suspecti. neq
rectã fidem ł dignã ꝯu̾sationẽ habentes
sũmos sacerdotes ñ possunt accusare.

Expanded text:
quos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronunquos ecclesiasticae vel saeculi leges infames pronuntiant: nec servos ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec digamos, nec eos qui curiae deserviunt, vel qui non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum decretis existunt. Hi omnes nec ad sacros gradus debent provehi, nec isti, nec liberti, neque suspecti, neque rectam fidem vel dignam conversationem non habentes, summos sacerdotes possunt accusare.
Abbreviated transcription (Latin):
gitastis absq ulla infamia aut suspici¬
one. ł manifesta macula. & uera fide plemi¬
ter instructi ẽẽ debent. & tales quales ad
sacerdotiũ eligere diuina iubet auctori¬
tas. qm̃ sacerdotes ut antiquoꝵ tradit
auctoritas criminari ñ possunt. nec in eoᷤ
testificari. qr ad eundẽ ñ debent necpos¬
aliqua culpa notant᷑ infamia. id ẽ om̃s
qui xp̃ianȩ legis normã abiciunt. & sta¬
tuta eccłiastica ꝯtẽpnunt. Simiłr fures
sacrilegos. & õs capitalib criminb irre¬
patres armant᷑ qͥ in om̃i muncdo infamia
notant᷑ Similit̾ & incestuosos. homicidas.
ꝑuros. raptores. maleficos. ueneficos. ad¬
ulteros. de bellis fugientes. & qͥ indigna
sibi petunt loca tenere: aut facultates
ecdie abstrahunt iniuste: & qͥ fr̃es calũpni¬
ant᷑. aut accusant. & ñ ꝓbant. ł qui ꝯtͣ
innocentes principũ ammos ad iracun¬
diã ꝓuotant. & om̃s anachematitatos. uł
ꝓ suis scelerib ab eccłia expulsos. & om̃s

Expanded text:
gitastis, absque ulla infamia, aut suspicione, vel manifesta macula, et vera fide pleniter instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium eligere jubet divina auctoritas, quoniam sacerdotes ut antiquorum tradit auctoritas, criminari non possunt, nec in eos testificari, qui ad eumdem non debent, nec posaliqua culpa notantur infamia, id est omnes qui Christianae legis normam abjiciunt, et statuta ecclesiastica contemnunt. Similiter fures, sacrilegos et omnes capitalibus criminibus irrePatres armantur, qui in omni mundo infamia notantur. Similiter et incestuosos, homicidas, perjuros, raptores, maleficos, veneficos, adulteros, de bellis fugientes, et qui indigna sibi petunt loca tenere, aut facultates Ecclesiae abstrahunt injuste, et qui fratres calumniantur aut accusant, et non probant: vel qui contra innocentes principum animos ad iracundiam provocant, et omnes anathematizatos, vel pro suis sceleribus ab Ecclesia expulsos, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
eugłm &e apłm. Nã sicut lectorib uetꝰ testa¬
mentũ: ita diaconib nouũ p̃dicare p̃cep¬
tũ est. Ad ipsũ qͦ ꝑtinet officiũ precũ. & re¬
citatio nominũ. Ipse p̾monet aures ad dnm.
ipse hortat᷑ orare: ipse clamat. & ipse pacẽ
anmnuntiat. Ad prb̃m ꝑtinet sacramentũ
corꝑis & sanguinis dñi in altare dĩ ꝯficere:
& orationẽ dicere: & benedicere dona dei.
Ad ep̃m ꝑtinet basilicarũ ꝯsecratio. unctio
altaris. & ꝯfectio chrismatis. Ipse p̃dicta
officia & ordines eccłiasticos distribuit. ipse
cunctis. Hi sunt ordines ac ministerta cle¬
ricoꝵ. q̃ tñ auctoritate pontificali in archi¬
diacomi cura ce pͥmicerii. ac thesaurarii sol

Expanded text:
Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et recitatio nominum. Ipse praemonet aures ad Dominum, ipse hortatur orare, ipse clamat, et ipse pacem annuntiat. Ad presbyterum pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altari Dei conficere, et orationem dicere, et benedicere dona Dei. Ad episcopum pertinet basilicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distrcunctis. Hi sunt ordines et ministeria clericorum, quae tantum auctoritate pontificali in archidiaconi cura, et primicerii ac thesaurarii sol
Abbreviated transcription (Latin):
maxime tñ scõꝵ setri & sauli. qui mundũ
sua p̾dicatione illuminauert̃. Sc̃i lauren¬
tii. assumptio sc̃e marie. Natiuitas sc̃e ma¬
riȩ uirginis. Dedicatio basilice sci archangłi
singłi ep̃i insuis episcopiis cũ popło collau
dauerint. que uicinis t̾m circũ morantibꝰ
indicende st̃ ñ generalit̃ om̃ib Relique¬
uͦ festiuitates ꝑ annũ ñ sunt cogende ad fe¬
riandũ. nec ꝓhibendȩ. Indictũ uͦ ienintũ
q̃n fuerit denuntiatũ: ab õib obseruet᷑.

Expanded text:
maxime tamen sanctorum Petri et Pauli, qui mundum sua praedicatione illuminaverunt, sancti Laurentii, Assumptio sanctae Mariae, Nativitas sanctae Mariae Virginis, Dedicatio basilicae sancti archangeli singuli edaverunt, que vicinis ibi tantum commorantibus indicende sunt, non generaliter omnibuvero festivitates per annum non sunt cogendae ad feriandum, nec prohibendae. Indictum vero jejunium quando fuerit denuntiatum, ab omnibus observet
Abbreviated transcription (Latin):
sunt fideles sc̃i dei eccłiȩ: ut filii uł fi¬
liȩ parentib sus obedientiã exhibeant.¬
uicente dño. fili honorifica patrẽ tuũ. Nã
ut & ipsi parentes erga filios suos ac filias
modeste agant. ãmonendi st̃ dicente apło.
& uos parentes nolite ad iracundiã ꝓuoca¬
re filios ur̃os. Nã & hoc dicendũ est eis. ut
si illi genitali affectu parc̾e uelint iniu¬
riis filioꝵ. ñ hos impunitos dñs sinit. nisi
forte penitentie subiciant᷑. S tñ leuuis ẽ
filiis parentũ quelibet flagella susciꝑe: qͣm
costes. sollẽnitates liceat in uilla celebrare.
ep̃is sius nͥ infirmitas impedierit celebrẽt.
accipiendȩ cõmunionis ł benedictionis
gr̃a. Et qui hoc neglexerint. cõmunione.
lxxxii.

Expanded text:
es sanctae Dei Ecclesiae filii, vel filiae, ut parentibus suis obedientiam exhibeant,dicente Domino: Fili, honorifica patrem tuum. Nam et ut ipsi parentes erga filios suos ac filias modeste agant admonendi sunt, dicente Apostolo: Et vos, parentes, nolite ad iracundiam provocare filios vestros. Nam et hoc dicendum est eis, ut si illi genitali affectu parcere velint injuriis filiorum, non hos impunitos Dominus sinit, nisi forte poenitentiae subjiciantur. Sed tamen levius est filiis parentum quaelibet flagella suscipere quam costes solemnitates liceat in villa celebrare, opis suis, nisi infirmitas impedierit, celebrent, accipiendae communionis vel benedictionis gratia: et qui hoc neglexerint, communione XXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑oꝵ. ñ tam̃ illis imponenda qͣntitas penitñ¬
tiȩ s innotescenda. & cũ amicoꝵ or̃onib & ele¬
mosinarũ studiis. pondꝰ penitentiȩ suble¬
uandũ. & si forte migrauerint: ne obliga¬
ti excõminicatione alieni. ł ꝯsortio uenie
fiant. a quo ꝑiculo si diuinitꝰ ereptꝰ ꝯualue¬
rit: penitentiȩ modũ a suo ꝯfessore imposi¬
tũ diligent̃ obseruiet. Et id̾o scđ̃m canonicã
auctoritatẽ ne illis ianua pietatis clausa iii¬
deat᷑. or̃onib & ꝯsolationib eccłiasticis sacra
cũ unctione olei aniinati. scd̾m statuta scõꝵ
patrũ. cõmunione uiatici reficiant᷑. De qͦdã¬

Expanded text:
 tamen illis imponenda quantitas poenitentiae, sed innotescenda, et cum amicorum orationibus et eleemosynarum studiis pondus poenitentiae sublevandum: et si forte migraverint, ne obligati ex communione alieni, vel ex consortio veniae fiant. A quo periculo si divinitus ereptus convaluerit, poenitentiae modum a suo confessore impositum diligenter observet. Et ideo, secundum canonicam auctoritatem, ne illis janua pietatis clausa videatur, orationibus et consolationibus ecclesiasticis sacra cum unctione olei animati, secundum statuta sanctorum Patrum, communione viatici reficiantur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
excõmunicatꝰ fu̾it ꝓ suo neglectu. siue ep̃c.¬
cationis suȩ ante audientiã cõmunionẽ ccyi¬
p̃sũpserit. ipse in se damnationis iudi¬
cetur ꝓtulisse sententiã. De ordinatis si
is a quib dñi sacram̃ta tractant᷑. iudi¬
Qciũ sangumis agitare ñ licet. E ideo
magnoꝑe talis excessus ꝓhibendus ẽ: ne
indiscretȩ p̃fumptionis motib agitati.
aut qd̃ morte plectendũ ẽ sententia ꝓpͥa
iudicare p̃sumant. aut cruncationes qui¬
b libet ꝑsonis aut ꝑ se inferant. aut infe¬
rendas p̃cipuant. Qd̃ si quisqͣm hoꝵ ĩme¬
mor p̃ceptopilaat in eccłie sue familiis aut
in quiblbẽtiꝑsonis tale aliquid ꝑpetra¬
uerit. & ꝯdessi ordinis honore priuet᷑. &
loco sub ꝑpetue dãnationis religet᷑ erga¬
stulo. Cui tñ cõmunio exeunti de hac ui¬
ta ñ neganda ẽ ꝓpt̾ dm̃i miscd̃iam.¬

Expanded text:
excommunicatus fuerit pro suo neglectu, sive episccationis suae ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se damnationis judicetur protulisse sententiam. CAP. III. De His, a quibus Domini sacramenta tractantur, judicium sanguinis agitare non licet. Et ideo magnopere talis excessus prohibendus est; nec, indiscretae praesumptionis motibus agitati, aut quod morte plectendum est, sententia propria judicare praesumant, aut truncationes quibuslibet personis aut per se inferant, aut inferendas praecipiant. Quod si quisquam, horum immemor praeceptorum, aut in Ecclesiae suae familiis, aut in quibuslibet personis tale aliquid perpetraverit, et concessi ordinis honore privetur et loco, et sub perpetuae damnationis religetur ergastulo. Cui tamen communio exeunti de hac vita non neganda est, propter Domini miseri
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. qui a lege mundana extranei st̃.
& quib interdicit᷑ ne ad scłare uidiciũ ꝓce¬
dant. quomͦ scĩari iudicio a iugo feruitutis
absoliuntur. S fortasse dicit aliqui.
Ciericꝰ fieri ñ ꝑmutit᷑. nͥ ante susceptũ cle
ricatus officiũ ingenuitatis dignitate poti¬
atur. Reuera uerũ dicit. Et ideo qd infirma
mouendi st̃ in eccłia manumittendi st̃
uerũetiã hi quos quisq ꝓ remedio aĩe sue
emancipari uult. qi sic scriptũ qiuippe est

Expanded text:
possunt, qui a lege mundana extranei sunt? possunt, qui a lege mundana extranei sunt? Et quibus interdicitur ne ad saeculare judicium procedant, quomodo saeculari judicio a jugo servitutis absolvuntur? Sed fortasse dicit aliquis: Clericus fieri non permiricatus officium, ingenuitatis dignitate potiatur. Re vera verum dicit. Et ideo quod infirmmovendi sunt, in Ecclesia manumittendi sunt, verumetiam hi quos quisque pro remedio animae suae emancipari vult: quia sic scriptum quippe est
Abbreviated transcription (Latin):
ebent aũ suꝑscriptȩ ingenuitatis cartȩ
ñ solũ nom̃ illiꝰ qui has fieri rogat. s etiã
nõia sacerdotũ. & nobiliũ laicoꝵ qui ibi fue¬
rint in ordine digesta cũ signis ꝓpria manu
imp̃ssis continere. Nã sine hoꝵ astipulatione
pagina auctoritati cestiũ nudata ꝓ nichilo
deputet᷑. Oportet etiã ut locũ. diem. annũ. &
principẽ. & indictiones in fine ł in margine
annotatas hat in hunc modũ. Actũ ilł.
ciuitate. in domo sci petri Rł. ilł. anno dñice¬
incarnationis itł. regnante ił. rege. & p̾sidñ.¬
te incathedra supͣdictȩ cuntatis ep̃o ilł. uł
in monasterio ilł indictione ilł. in di noie
felicit̾ amen. Ait enĩ romana auctoritas.
quetũq leges sine die & ꝯsule fuerint ꝓlate
tenus alio loco manuinittere ꝓprios possuntꝰ
seruos. quos dr̃aicis castris aggregari detre¬
uert̃. nͥ in sacroscã eccłia ordine supͣnotato.
Quomͦ enĩ cderici extra eccłiam libtatẽ ꝯseqͥ

Expanded text:
Debent autem suprascriptae ingenuitatis chartae non solum nomen illius qui has fieri rogat, sed etiam nomina sacerdotum et nobilium laicorum qui ibi fuerint, in ordine digesta, cum signis propria manu impressis continere. Nam sine horum astipulatione, pagina auctoritate testium nudata pro nihilo deputatur. Oportet etiam ut locum, diem, annum, et principem, et indictiones in fine vel in margine adnotatas habeant in hunc modum: Actum in illa civitate in domo sancti Petri, Kalendiincarnationis illo, regnante illo rege, et praesidente in cathedra supradictae civitatis episcopo illo, in monasterio illo, indictione illa, in Dei nomine feliciter. Amen. Ait enim Romana auctoritas : « Quaecunque leges sine die et consule fuerint prolattenus alio loco manumittere proprios possunt servos, quos Dominicis castris aggregari decreverunt, nisi in sacrosancta ecclesia, ordine supra notato. Quomodo enim clerici extra ecclesiam libertatem consequi
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓbaturũ reuera. ut ibi causa t̾mine. Arausico.¬
tur. ubi crim̃ admittit᷑. ut qͥ ñ ꝓbauerit
qd̾ obiecit: penã quã intulerit. ipse patiat᷑.
tores. uenefici. adulteri. & qͥ raptũ fece¬
runt ł falsũ cestimoniũ dixerint. seu qͥ
ad sortilegos. magosq concurreruiit. nulla¬
tenꝰ ad accusationẽ uł ad testimoniũ erunt
admittendi. Ne innocens ꝑnicie accusanti

Expanded text:
se probaturum re vera, ut ibi causa terminetur, ubi crimen admittitur, ut qui non probaverit quod objecit, poenam quam intulerit, ipse patiatur.tores, venefici, adulteri, et qui raptum fecerint, vel falsum testimonium dixerint, seu qui ad sortilegos magosque cucurrerint, nullatenus ad accusationem, vel ad testimonium erunt admitt
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰqͥsq dhu̾sitatẽ illoꝵ sciat. & ab illis dño¬
auxiliante se intelligat custodire: & aliis p̃di
minorib uiciis. ꝑ q̃ cognosc̾e̾ ualeat ł p̃dicare Cap̃. xxui.¬
subditis. ut caueant ab insidiis diaboli. De
penitentes ad reconciliationẽ adducunt.
publice peccante ł incestuoso acciptat. ut ep̃o
ł ministris eiꝰ pecc̃m illiꝰ reticeat. nec ꝓ respec¬
tu cuiꝰq ꝑsonȩ aut ꝯsanguinitatĩ ł familia¬
ritatis alienis cõmunicans pecc̃is. hoc ep̃o in¬
notesc̾e detrectet. nec a quoꝙͣ penitente aut¬
gr̃a. aut fauore. aut mimꝰ susciꝑe p̾sumat.
aut inmꝰ digne penitentẽ ad reꝯciliationẽ
adducat. & ei testimontũ reconciliationis fe¬
rat ł quocũq liuore aliũ quẽlibet digniꝰ pe¬
nitentẽ a reconciliatione remoueat. qr hoc

Expanded text:
 diversitatem illorum sciat, et ab illis, Doauxiliante, se intelligat custodire, et aliis praeminoribus vitiis, per quae cognoscere valeat, vel praedicare subditis, ut caveant ab insidiis diaboli. CAPpoenitentes ad reconciliationem adducunt. publice peccante, vel incestuoso accipiat, ut episcopo vel ministris ejus peccatum illius reticeat, nec pro respectu cujusque personae, aut consanguinitatis, vel familiaritatis alienis communicans peccatis hoc episcopo innotescgratiam, aut favorem, aut munus suscipere praesumat; aut minus digne poenitentem ad reconciliationem adducat, ei testimonium reconciliationis ferat: vel quocunque livore, alium quemlibet dignius poenitentem a reconciliatione removeat, quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cauerunt p̃dicare neglexerimꝰ. Ue erit
nob̾ sisilentio ueritatẽ opp̾sserimꝰ. qͥ eroga¬
re nũmulariis iubem᷑. id ẽ xp̃ianos ppłos
imbuere & cdocere. Quid in ipsius xp̃i fu¬
turo dicturi sumꝰ examine. si sermonis eiꝰ
ueritatẽ ꝯfundimur p̃dicare: Quid erit
de nobis cũ de cõmissis nob aĩab & de of¬
ficio suscepto rõnem iustꝰ iudex xp̃c d̃s

Expanded text:
caverunt, praedicare neglexerimus. Vae erit nobis, si silentio veritatem oppresserimus, qui erogare nummulariis jubemur, id est, Christianos populos imbuere et docere. Quid in ipsius Christi futuro dicturi sumus examine, si sermonis ejus veritatem confundimur praedicare? Quid erit de nobis, cum de commissis nobis animabus, et de officio suscepto rationem justus judex Chris
Abbreviated transcription (Latin):
łtiã sitalis aliqͥs extiterit temerariꝰ.
ut fortassis talem extusationẽ afferens
asseueret qd̃ litteras popłi acceꝑit. cũ ma¬
nifestũ stt potuisse plitres p̃io & mer¬
cede corrũpi. eoꝵ qui sincerã fidem ñ ha¬
bent. ut clamarent in eccłia. & ipsũ petere
uidentur ep̃m. om̃ino has fraudes damnan¬
das ẽe arbitror. ita ut nec laicã in fine com¬
munionẽ talis accipiat. Si uob̾ om̃ib pla¬
cet statuite. Synodus respondit. Nacet.

Expanded text:
 talis aliquis extiterit temerarius, ut fortassis talem excusationem afferens asseveret quod litteras populi acceperit, cum manifestum sit potuisse plures praemio et mercede corrumpi eorum qui sinceram fidem non habent, ut clamarent in ecclesia, et ipsum petere viderentur episcopum, omnino has fraudes damnandas esse arbitror, ita ut nec laicam in fine communionem talis accipiat. Si vobis omnibus placet, statuite. Synodus respondit: Placet.
Abbreviated transcription (Latin):
tropolitanoꝵ quantũ cõperimꝰ negli¬
gunt cõmissos sibi greges & ordinatio¬
nes ep̃oꝵ façere differunt. placuit sc̃e
synodo intͣ tres menses ordinationes
ep̃oꝵ celebrari. nisi forte necessitas in extu¬
sabilis p̃paret tempꝰ dilationis extendi. Qd̃
si hoc minime fecerit: correptioni eccłiasti¬
cȩ subiacebit. Uerũtam̃ reditꝰ eccłie ui dua.¬
tȩ penes economũ eiusdẽ eccłie integri re-

Expanded text:
tropolitanorum, quantum comperimus, negligunt commissos sibi greges, et ordinationes episcoporum facere differunt, placuit sanctae synodo intra tres menses ordinationes episcoporum celebrari, nisi forte necessitas inexcusabilis praeparet tempus dilationis extendi: quod si hoc minime fecerit, correptioni Ecclesiasticae subjacebit. Veruntamen reditus Ecclesiae viduatae penes oeconomum ejusdem Ecclesiae integri re
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ fidẽ suam scd̃m pͥscã ꝯsuetudinẽ
sc̃e sedi apłice expon̾e detractantes. usum
nus ultra tres menses consecͣtionis sue ad
fidem suã exponendã. palltũq suscipiendũ
ad apłicam sedẽ ñ miserit: cõmissa sibi ca¬
reat dignitate. sitq licentia metͦpolitanis
aliis post scd̃am & t̃tiam cõmonitionẽ ui¬
ouatis eccłiis cũ consilio romani pontificis
ordinando ep̃m fubuenire. Si uͦ ꝯsecrandi
ep̃i negligentia ꝓuenerit. ut ultra tres m̃¬
ses eccłia uiduata ꝯsistat. cõmunione pri¬
uet᷑. quousq aut loco cedat: aut se ꝯsecran¬
dũ p̃bere nõ differat. Qd̃ siultra qͥnq
menses ꝑ suã negligentiã retinuerit uidu¬
atam eccłiam: neq ibi neq alibi ꝯsecratio¬
nis donũ ꝑcipiat. ĩmo metͦpolitam sui

Expanded text:
fidem suam secundum priscam consuetudinem sanctae sedi apostolicae exponere detrectantes, usum nus ultra tres menses consecrationis suae ad fidem suam exponendam, palliumque suscipiendum, ad apostolicam sedem non miserit, commissa sibi careat dignitate, sitque licentia metropolitanis aliis post secundam et tertiam commonitionem viduatis Ecclesiis cum consilio Romani pontificis ordinando episcopos subvenire . Si vero consecrandi episcopi negligentia provenerit, ut ultra tres menses ecclesia viduata consistat; communione privetur quo usque aut loco cedat, aut se consecrandus se offerre non differat. Quod si ultra quinque menses per suam negligentiam retinuerit viduatam Ecclesiam, nec ibi nec alibi consecrationis donum percipiat; imo metropolitani sui
Abbreviated transcription (Latin):
ym. cos ad ep̃atus debeat officiũ ꝑueniri.
nullis eccłiasticis ordinib ad tante
dignitatis fastigiũ fuerint instituti. contͣ
patrũ decreta huiꝰ usurpatione qͥ se hoc
recognoscit fecisse didicimꝰ. cũ ad ep̃atum
his gradib quib frequentissime cautũ
est debeat ꝑueniri. ut minorib initiati
officiis. ad maiora firment᷑. Debet enim
ante ẽe discipłs quisqͥs doctor ẽẽ desid̾at.
ut possit doc̾e qd̃ didicit. Om̃is inte insti¬
tutio. hac ad id quo tencdit se rõne ꝯfir¬
mat. Qui minime litteris oꝑam dederit:
p̃ceptor ẽe ñ potest litterarũ. Qui ñ ꝑ
singula stipendia creuerit. ad meritũ
stipendii ordinẽ ñ potest ꝑuenire. So¬
lũ sacerdotiũ int̾ ista rogo uluis ẽ qd̾ fa¬
cilius tribuit᷑. cũ difficihus impleat᷑:¬

Expanded text:
cos ad episcopatus debeat officium pervenirinullis ecclesiasticis ordinibus ad tantae dignitatis fastigium fuerint instituti, contra Patrum decreta hujus usurrecognoscit fecisse didicimus, cum ad episcopatum his gradibus quibus frequentissime cautum est debeat perveniri, ut minoribus initiati officiis, ad majora firmentur. Debet enim antea esse discipulus quisquis doctor esse desiderat, ut possit docere quod didicit. Omnis vitae institutio hac ad id quo tendit se ratione confirmat. Qui minime litteris operam dederit, praeceptor non potest esse litterarum. Qui non per singula stipendia creverit, ad meritum stipendii ordinem non potest pervenire. Solum sacerdotium inter ista, rogo, vilius est, quod facilius tribuitur, cum difficilius impleat
Abbreviated transcription (Latin):
cũq atq ꝯsensorib seuordinatorib in gͣ¬
oueccłiastico. ut nemo ꝑ symontacã here¬
sim regiminis locũ obtineat quacũq fac¬
tione. calliditate. ꝓmissione. seu cõmodita¬
gregorii. Cur ñ ꝑpendit qr benedictio illi
in maledictionẽ ꝯu̾titur.: se alibi. Dolens
inquit dico. geniens denuntio. qr sacer¬
dotiũ qd̃ apud uos intus cecidit. foris diu
uos ꝯstiterit indignos I dignitatẽ.
sacrã mercatos ẽẽ p̃cio dignitatẽ ꝯuic¬
tos oportet arceri. qr dantem parĩt. acci¬
pientẽq dãnatio symonis. quã sacra lec¬
.tio cestatur inuoluit. De eadem re.¬

Expanded text:
cunque, atque consensoribus seu ordinatoribus in gradu ecclesiastico, ut nemo per simoniacam haeresim regiminis locum obtineat quacunque factione, calliditate, promissione, seu commoditaGregorii : « Cur non perpendit quia benedictio illi in maledictionem convertitur? » Et alibi : « Dolens, inquit, dico, gemens denuntio, quia sacerdotium, quod apud vos intus cecidit, foris diu uos constiterit indignos meritis sacramenta mercatos esse pretio dignitatem, convictos oportet arceri, quia dantem pariter accipientemque damnatio Simonis quam sacra lectio testatur involvit.