comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cura terręni desiderii obdurescit animus: &
dũ ipso suo usu durꝰ efficit᷑: ꝑactionẽ scłi. ad
ea emoliri ñ ual& : quȩ ꝑtinent ad caritatẽ dĩ.
Posuert̃ me cꝰtodẽ inuineis: uineã meam
non cto diui: Uinea qͥppe nr̃ȩ actiones sunt :
qͦs usu cotidiani laboris excolimꝰ: S cꝰtodes
inułneis. pos iti. nr̃ãm uineã minime e̾¬
todimꝰ : qr dũ extraneis actionib implicam᷑. ⁊
ministeriũ actionis nr̃e negłͥ gimꝰ Dix̃ abbas
susois Esto ccebilis & uoluntates turas post t̾gũtũ
ꝓice Esto lib: & securꝰ asecularib curis: & ha¬
bebis reqͥẽ: Dix̃ senea: Clita monachi hȩc re:
Oꝑatio obȩdientia : medit᷑io & ut non iudic&:
ñ detrabat : nomurmur&: neq curiose agat᷑.

Expanded text:
cura terreni desiderii obdurescit animus, et cura terreni desiderii obdurescit animus, et dam ipso suo usu durus efficitur per actionem saeculi, ad ea emolliri non valet, quae pertinent ad charitatem Dei. Posuerunt me custodem in vineis, vineam meam non custodivi . Vinea quippe nostra, actiones sunt, quas usu quotidiani laboris excolimus. Sed custodes in vineis positi, nostram vineam minime custodimus: quia cum extraneis actionibus implicamur, ministerium actionis nostrae negligimus. Dixit abbas Sysois: Esto contemptibilis, et voluntates tuas post tergum tuum projice. Esto liber et securus a saecularibus curis, et habebis requiem. Dixit senex: Vita monachi haec est: operatio, obedientia, meditatio, ut non judicet, non detrahat
Abbreviated transcription (Latin):
in libro beatiiob scriptũ ẽ: Congregatio hypo.¬
crite sterił Cęp̾ta enĩ bona non amitteret.
si hypocritȩ non fuissent: Congregant uͦ &
Pꝓdcritȩ bona oꝑa s& eoꝵ sterił ẽ: ipsa congre¬
tio: qr ꝑhoc qđ agunt fructũ reciꝑe in e.¬
t̾na retributione ñ app&unt: fecundi ac uirides
In suis oꝑib humanis ocuł uidentur: s ĩ cons¬
pectu occulti iudicis infecundi & aridi appã¬
rent: Praue monachoꝵ m̃tes: tẽporalium rerũ
tumultus intra sem& ps ũsare non cessant & iam
cũ uacant: Ingitatione enĩ seruant depicta quȩ
amant : & quãuis nichil exteriꝰ faciant: apudse.¬
m& ipsos tam̃ supponde in quietudinẽ qͥt tilaboraꝵ
Quib searundem rerũ administratio p̃beatur: ⁊¬
sem& ipsos funditꝰ desert̃: Curis eni scłaribus
intenti: tanto insensibiliores int̾ efficim᷑: qͣnto
ad ea quȩ foris sunt. studiosiores uidemꝰ: Usu &

Expanded text:
in libro beati Job scriptum est: Congregatio hypoin libro beati Job scriptum est: Congregatio hypocritae sterilis . Coepta enim bona non amitterent, si hypocritae non fuissent. Congregant vero et hypocritae bona opera, sed eorum sterilis est ipsa congregatio: quia per hoc quod agunt, fructum recipere in aeterna retributione non appetunt. Fecundi ac virides in suis operibus humanis oculis videntur, sed in conspectu occulti judicis infecundi et aridi apparent. Pravae monachorum mentes temporalium rerum tumultus intra semetipsos versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsos tamen sub pondere inquietudinis quieti laborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsos funditus deserunt. Curis enim saecularibus intenti, tanto insensibiliores intus efficimur, quanto ad ea quae foris sunt studiosiores videmur. Usu et
Abbreviated transcription (Latin):
pͥcͥipia. augm̃to solidiori consumat̃ atq eo ad ꝓme¬
rendã retributionẽ clariores p̃parantur: qͦfirimus
duri itineris labores : & inchoant & consũmant:
Quidã pͥmo conũsionis calore aduirtutes sẽse accingt̃:
accedente uͦ ꝓgressu : dũ immoderate t̾renis reb
incũbut puluere infimi app&itꝰ obscurant᷑ Sunt
non milli qͥpꝰ ꝑuersa: itinera scãs uias sectari ap¬
intimi ardoris rethratt:⁊ qͥuasi exfrigore extin-¬
guit : & qͥ qͥd in eis deserto flore apparere uide.¬
bat᷑ int̾ficit: Si qͥd boni fortasse infirmꝰ actepidꝰ
monachꝰ agere ceꝑit. pͥusꝗ ineo ꝑ longitudinẽ
tẽporis conualescat. ad exteriora delabitur : &
ꝑuerse deserit: quȩ recte in choasse uidebatur:
Int̾renis quippe actibus ualde frigessit animꝰ:
si nec dũ fuerit ꝑintima dona solidatus: Sciendũ
sũmoꝑe.ẽ: qͥa plerũq monahis hoc euenire c̃sueũ :¬
qui dm̃ puro: ac simplici studio ñ secunctur: qđ

Expanded text:
cipia augmento solidiori consummant, atque eo ad promerendam retributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. Quidam primo conversionis calore ad virtutes se accingunt: accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur. Sunt nonnulli qui post perversa itinera sanctas vias sectari apintimi ardoris retrahit, quasi ex frigore exstinguit, et quidquid in eis de sero fervore apparere videbatur, interficit. Si quid boni fortasse infirmus ac tepidus monachus agere coeperit, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora dilabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. In terrenis quippe actibus valde frigescit animus, si necdum fuerit per intima dona solidatus. Sciendum summopere est quia plerumque monachis hoc evenire consuevit qui Deum puro ac simplici studio non sequuntur quod
Abbreviated transcription (Latin):
abim moderata locitione non parcitur: Hinc iacobus
Siqͥs putat se religiosũ. eẽ nonrefrenanꝰ singuã suã: se sedu¬
cens corsuũ huiꝰ uanaẽ religĩo: Praui homines sic̃ insensu
lẽues st̃: ita in locicione p̃cipites: & retice̾re ꝑtractando ne.¬
glegunt que locunt᷑: se qͥ leuis. conscigntia conripit: leuior
ꝓtinꝰ lingua ꝓducit: Persem& ipsam  ueritas amon& dicens

Expanded text:
ab immoderata locutione non parcitur. Ille etiam sSi quis putat se religiosum esse, non refrenans linguam suam, sed seducens cor suum, hujus vana est religio . Pravi quidem homines, sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et reticere pertractando negligunt quae loquuntur, sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua producit. Per semetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est: Sicut urbs patens & absq muroꝵ: ita uir¬
enĩ muroꝵ silentiũ nonbab&: pat& inimicis iaculis ci.¬
uitas m̃tis: & cũse ꝑ uerba extrasein& ipsã eicit: aꝑtãse
adũsar ostendit: Plerũq ꝑ qͦsdã gradus desidiosa:
mens inforieã lapsus inpellitur: Et dũ oiciosa uerba
cauere neglegimꝰ: adnoxia ꝑuenimꝰ: ut pͥuꝰ loqͥ aliena
mordeat: Adextremũ uͦ usq ad aꝑtas lingua contu-¬
mebias erũpat: Pereffrenationẽ linguę seminãtur¬
rectituditiẽ iustitie tenere neqͦꝗ possit: testatur
ꝓpħa qͥait: Uirlinguosus non diriget᷑ super t̾ram

Expanded text:
tum est : Sicut urbs patens et absque murorum ambitum est : Sicut urbs patens et absque murorum ambienim murorum silentium non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit. Plerumque per quosdam gradus desidiosa mens in foveam lapsa impellitur, et dum otiosa verba verba negligimus, ad noxia pervenimus; ut prius loqui aliena mordeat, ad extremum vero usque ad apertas lingua contumelias erurectitudinem justitiae tenere nequaquam possit, testatur Propheta qui ait: Vir linguosus
Abbreviated transcription (Latin):
Imultis uti t᷑ ũbis: ledit animã suã Et uirliguo¬
sus ñ diriget᷑ suꝑ t̾ra Et si inmulti loqͥo extollamur.
corã dño non absoluim᷑: Linde melius est: ut illud
dnm̃ rogantes dicamus: Pone dnẽ custodiam o-¬
ri meo: & ostiũ circũstantię labiis meis: & non
declines cormeũ in uerba malitię: Ammonen.
di st̃ multi loqͥo uacantes: ut uigalantef as:¬
piciant: quanto rectitudinis statu deꝑeunt: dũ
ꝑmultiplicia ũba dilabunt᷑: Humana & eñi mers
aque more & circũclusa adsꝑiora colligit᷑ qr
illuc repetit: unde descendit: & laxata reꝑit: qr
se ꝑimfuma inutilit̾ spargit Quͥ suꝑ uacus u̾¬
bis adsilentii sui censura dissipat᷑ : quasi tot ri¬
uis extraseducit᷑ Cndẽ & reddire interius menꝰ
ad sui cognitionẽ ñ sufficit: qr ꝑmulti loqͥum
sparsa : asecreto se intime considerationis excludit.
Totã uͦ se insidiantis hostis uulneribꝰ detegit: quia
ñ munitionen custodięoscircũdudit: In ꝓũbͥis scrip¬

Expanded text:
multis utitur verbis, laedit animam suam . Et, vir linguosus non dirigetur super terram . Et si in multiloquio extollamur, coram Domino non absolvimur. Unde melius est ut illud Dominum rogantes dicamus: Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis . Et: Non declines cor meum in verba maldi sunt multiloquio vacantes, ut vigilantes aspiciant, quanto a rectitudinis statu depereunt, dum per multiplicia verba dilabuntur. Humana etenim mens aquae more circumclusa, ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit, et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Qui supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur, unde et redire interius mens ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium sparsa a secreto se intimae considerationis excludit. Totam vero se insidiantis hostis vulneribus detegit, quia se munitione custodiae non circumcludit. In Proverbiis scrip
Abbreviated transcription (Latin):
H& intercedentẽ securitate: quelib& culpa. sub¬
repserit: confestim delectationes pristine uitioꝵ¬
m̃tem auidiꝰ in repunt : pulsantesq hominẽ
inconsuetis oꝑibus grauius ꝑ trabuN: ita ut
sint noussima illius: peiora pͥorib¬

Expanded text:
haec intercedente securitate, quaelibet culpa subhaec intercedente securitate, quaelibet culpa subrepserit, confestim delectationes pristinae vitiorum avidius irrepunt, pulsantesque hominem in consueta opera gravius pertrahunt, ita ut sint novissima illius pejoru priorib
Abbreviated transcription (Latin):
ad dm̃: penitendo unusquisq dum potest: nesidũ
potest noluerit: cumtarde uoluerit: om̃ino
non posit Pro inde ꝓpħ&a ait Querite. dñm dĩ
in ueniri potest: inuocate eum dumꝓpe est
Si quando quispeccare potest poenit&: uitamq
suam uiuens abomni crimine corrigit: non
dubiũ quod moriens ad eternam transseat
requiem Qui autem praue uiuendo pęniten.¬
tiam inmortis qt᷑ ꝑic̾ulo: sicut eius dampna.¬
tio incertaẽ: sic remissio dubia Quamuis per
penitentiã ꝓpitiatio peccatorum sit: sine me¬
tu homo ẽẽ. non deb&: quia penitentię
satis factio: diuino tantum pensat᷑ iudicio
non humano Proinde quia miseratio dĩ
occulta est : sine intermissione flere necesse ẽ:
Seq eñi ũ quã oport& penitentem babere
depeccatis securitatem: Nam sẽritas: neglegen
parit: Neglegentia autem sepe incautum
uitia transacta reducit: Dum ꝑpęnitentiam
xpulsa fuerint ab homine uicia: si forte post

Expanded text:
ad Deum poenitendo unusquisque dum potest, ne si dum ad Deum poenitendo unusquisque dum potest, ne si dum potest noluerit, cum tarde voluerit, omnino non possit. Proinde Propheta ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest: invocate eum, dum prope est . Si quando quis peccare potest, poenitet, vitamque suam vivens ab omni crimine corrigit, non dubium quin moriens ad aeternam transeat requiem. Qui autem prave vivendo poenitentiam in mortis agit periculo, sicut ejus damnato incerta est, sic remissio dubia. Quamvis per poenitentiam propitiatio peccatorum sit, sine metu homo esse non debet, quia poenitentiae satisfactio divino pensatur judicio, non humano. Proinde quia miseratio Dei occulta est, sine intermissione flere necesse est. Neque enim unquam oportet poenitentem habere de peccatis securitatem. Nam securitas negligentiam parit, negligentia autem saepe incautum ad vitia transacta reducit. Dum per poenitentiam expulsa fuerint ab homine vitia, si forte post
Abbreviated transcription (Latin):
in iudicio punienda seruat: bene se iudicat
iustus inhac. uita: nec iudicetur adõ damp¬
natione perpetua: Tunc autẽ iudicium
dese quisq sumit: quando per dignam
penitentiam sua praua facta condempnat:
Amaritudo pęnitentię : faci animium &¬
sua facta sũbtilius discutere: & dona dĩ
quȩ contẽpsit flendo cõmemorare. Niehil aut̃ perus
quam culpã aguoscere: & nec deflere. Duplicem
digne ait quireatum suum. satisfactione legi a¬
ma plangit: condempnando scilic& acdeflendo
quȩ gessit: Tanto inpͣlorando ꝓfundiꝰ: quanto ex¬
ticit in peccando ꝓ el iuis: Ille pęnitentiam digne
agit: qui sic p̃terita mala deplorat: ut fura itrum
nõn conmittat: Nam qui plangit peccatum: &
iterũ admittit peccatum: quasi siquis lau& late.¬
rem crudum: quem quantomagis lou irit. tanto
amplius lutum facit: Quamuis quisq sit
peccator & impius : si adpenitentiam conuertat᷑
consequi posse ueniam creditur: festinare deb&

Expanded text:
in judicio puniendo servat. Bene se judicet in judicio puniendo servat. Bene se judicet justus in hac vita, ne judicetur a Deo damnatione perpetua. Tunc autem judicium de se quisque sumit, quando per dignam poenitentiam sua prava facta condemnat. Amaritudo poenitentiae facit animum sua facta subtilius discutere, et dona Dei, quae contempsit, flendo commemorare. Nihil autem pejus quam culpam agnoscere, nec deflere. Duplicem digne agit, qui reatum suum satisfactione legitima plangit, condemnando scilicet atque deflendo quae gessit, tanto inde plorando profundius, quanto exstitit in peccando proclivius. Ille poenitentiam digne agit, qui sic praeterita mala deplorat, ut futura iterum non committat. Nam qui plangit peccatum, et iterum admittit peccatum, quasi si quis lavet laterem crudum, quem quanto magis eluerit, tanto amplius lutum facit. Quamvis quisque sit peccator et impius, si ad poeaitentiam convertatur, consequi veniam posse creditur. Festinare debet
Abbreviated transcription (Latin):
ad penitenciam: sol&: ut inpunctione ciliciĩ
cognoscamus quid ꝑculpas fecimus : & infauilla
cineris ꝑpendamus : ꝗd ꝑ iudicium facturi sumꝰ:
fidelis quisq dum cogitationes in iudicio ex¬
quiri sublimiter non ignorat: sem& ipsum
introrsus discuciens. ante iudicium uehemen¬
ter exeminat: ut discrictũs uidex eo iam tran¬
quilliꝰ ueniat ecor qͦd discutere app&it. ꝓculpa
punitum cernat: Quia ea dum nos pummus
ipse nequaquam ĩ extremo exanime iudicat.
paulo a testante quiait: Si nos ma ipsos deare.¬
mus: non utiq iudicaremuł Qđ ext̾ius agimꝰ
si penitentiam interuenientẽ non dissoluams :
insecreto. iuditioꝵ dĩ sub quadam ocultatione
seruatur : ut quandoq & iam deissigillo
secreti exeat adpublicum iudicii
cum uero ꝓ malis: quȩ fecimus discipline
flagello adtimur. & hec perpenitentiam.
de flemus : iniquitatem nr̃am signat
& curat: quia nec inulta hicꝰ deserit: nec

Expanded text:
ad poenitentiam solet, ut in compunctionis cilicio ad poenitentiam solet, ut in compunctionis cilicio cognoscamus quid per culpas fecimus, et in favilla cineris, perpendamus quid per judicium facti sumus. Fidelis quisque dum cogitationes in judicio exquiri subtiliter non ignorat, semetipsum introrsus discutiens, ante judicium vehementer examinat, ut districtus Judex eo jam tranquillius veniat, et cor quod discutere appetit, pro culpa punitum cernat. Quia eam dum nos punimus, ipse nequaquam in extremo examine judicat. Paulo attestante qui ait: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Quod exterius agimus nisi poenitentia interveniente diluamus, in secreto judiciorum Dei sub quadam occultatione servatur, ut quandoque etiam de sigillo secreti, exeat ad publicum judicii. Cum vero pro malis quae fecimus, disciplinae flagello atterimur, et haec per poenitentiam deflemus, iniquitatem nostram signat et curat, quia nec multa hic deserit, nec
Abbreviated transcription (Latin):
orĩs peccator. inpenitentia duplum
habere. gemitum deb& Nimirũ
quia & bonum quod oportuit ñ feẽ
& malum qđ non opͦt̾uit fecit Cum adbona
oꝑa non asurgimus. necesse est ut nosm& ipsos
dupliciter defleamus: quia & recta nonfecimus:
& praua oꝑati sumnis Per beatum moysen:
unus turtur propecto alter uero offerri in
holocaustum iubetur: holo caustũ namq totũ
incensũ dicitur Unum gͦ turturem ꝓpec.¬
cato offerimus : cum ꝓculpa. gemitũ damͦ
De altero uero holocaustũ facimus. cum pro
accendentes igne doloris ardemuis: Beatus
iob postflagella pro ficiens : ut sem& ipsum
in magna sui redargutione dissentiens
dicit: Id circo me reprehendo: & ago peni-¬
tentiam infauilla. & cinere Infauilla eñĩ
dcinere pęnitentiam agere est: contemplata
summa essentia: nichil aliud quamfauillam
se cineremque cognoscere: Incilio asꝑitas & con
punctio peccatoꝵ: In cin ere aut̃ puluis osten-¬
ditur mortuoꝵ: Et idcirco utrũq adhibi

Expanded text:
is peccator in poenitentia duplum habere gemitum debet; nimirum, quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit fecit. Cum ad bona opera non assurgimus, necesse est ut nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus. Per beatum Moysen unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocaustum jubetur . Holocaustum namque totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero holocaustum facimus, cum pro succendentes igne doloris ardemus . 2. Beatus Job per flagella proficiens, et a semetipso in magna sui redargutione dissentiens, dicit: Idcirco ipse me reprehendo et ago poenitentiam 242 in favilla, et cinere . In favilla enim et cinere poenitentiam agere est, contemplata summa essentia, nihil aliud quam favillam se cineremque cognpunctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utrumque adhiberi
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ intympano s non laudat inchoro: Dixit
quidã senex: Propterea ãpito ame delectationes
carnales : ut &iam iracundiȩ. occasiones abscidam
Scio enĩ eã sẽꝑ adũsũ me pugnare ꝓ delectationib
& cont᷑bare m̃tẽ meã : & intellectũ meũ expellere:

Expanded text:
quidem in tympano, sed non laudat in choro. Dixit quidem in tympano, sed non laudat in choro. Dixit quidam senex: Propterea amputo a me delectationes carnales, ut etiam iracundiae occasiones abscindam. Scio enim eam semper adversus me pugnare pro delectationibus, et conturbare mentem meam, et intellectum meum expell
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bonis oꝑib. dõ acceptabilia st̃ Quiautẽ acibis
abstinent : & praue agunt : demones imitant᷑
qͥb esca n̾est: & nequicia sẽꝑ est: Iue enĩ bene
abstin& acibis : qui & amaliciȩ actibꝰ& amundi
ieiunat ambicionibus: Spernit᷑ ieiuniũ. qđ in
uesꝑũ replecione ciboꝵ reficit᷑ Neqͣ reputanda
ẽ abstinentia: ubi fuerit uentris saturitas
sub secuta Sꝑnit᷑ e ieiuniũ qđ in uesꝑũ
deliciis c̾pensatꝰ Cũ nr̃a corpora ꝑ abstinentiã
domamꝰ: qͥd aliud quã carnalia sacrificia¬
ut Exibeatis corpora ur̃a hostiã uiuentem:
gregiu̾ psalmista dauid: nullã. eẽ. abstinentiam
sine concordia designans ait: Laudate eũ in
tympano & cͥoro: Intympano & enĩ chorͥũ siccũ
resonat: Inchoro autẽ: uoces concordit̾ cantant:
Quid enĩ ꝑtympanũ nͥ abstinentia : Et qͥd ꝑcho¬
rũ nͥ caritatis concordia desinatur: Qui itaq
sic abstinentiã ten&. ut concordiã deserat: laudat

Expanded text:
cibis abstinent et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille autem bene abstinet a cibis qui a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. Spernitur jejunium quod in vespero repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, ubi fuerit ventris saturitas subsecuta. Spernitur jejunium quod in vespero deliciis compensatur. Cum nostra corpora per abstinentiam domamUt exhibeatis corpora vestra hostiam viventem . Egregius psalmista David nullam esse abstinentiam sine concordia designans, ait: Laudate eum in tympano et choro . In tympano etenim corium siccum resonat, in choro autem voces concorditer cantant. Quid enim per tympanum, nisi abstinentia, et quid per chorum, nisi charitatis concordia designatur? Qui itaque sic abstinentiam tenet, ut concordiam deserat, laudat
Abbreviated transcription (Latin):
lulũ nr̃ȩ indigentiȩ necessaria Alagna ẽ in c̾tẽpla¬
tiuaranta m̃titꝰ intentio: cũ sese adcdestia erigita
cũ inreb sp̃ualib animũ tendit: cũ transgredi nititꝰ
om̃e qđ corporalit᷑ uidet᷑: cũ se agustat ut dilat& :
&a. liquando quidẽ uincit: & reluctantes tenebras
sue eecitatis exuꝑat : & de in circũ scriptu lumine
quĩdã furtĩ subtilit adtingit: Se Ratim nan
res psũ ꝓtinus reuberatur: atq ab ea luce adꝗ
respirando transit. ad sue cecitatis tenebras suspi.¬
rando redit: In libro genesi scriptũ ẽ : Sepeluit
abrabã. c̃iugem isepulero duplici actiua qͥ si
sepulerũ ẽ: qr a prauis oꝑib mortuos tegit:
S& ẽtemplaciua ꝑfectiꝰ sẽpelit: qr acunctis mundi
abbatis arsenii & atendit. ꝓfenestram: & uidit senẽ
in contemplatione totũ quasi igneũ: Crat autẽ
fr̃ ille dignꝰ: qui talia intueretur: Dicebant aut̃
abbate sidi: quia nͥ cito deponere manꝰ ft quana

Expanded text:
plativa vita mentis contentio, cum sese ad coelestia erigit, cum in rebus spiritalibus animum tendit, cum transgredi nititur omne quod corporaliter videtur, cum sese angustat ut dilatetur. Et aliquando quidem vincit, et reluctantes tenebras suae caecitatis exsuperat; et de incircumscripto lumine quiddam furtim subtiliter attingit; sed statim ad metipsam protinus reverberatur, atque ab ea luce ad quam respirando transit, ad suae caecitatis tenebras suspirando redit. In libro Genesis scriptum est: Sepelivit Abraham conjugem suam in sepulcro duplici . Activa quasi sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit; sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi abbatis Arsenii, et attendit per fenestram, et vidit senem in contemplatione totum quasi igneum. Erat autem frater ille dignus, qui talia intueretur. Dicebant de abbate Sysoi, quia nisi cito deponeret manus sua
Abbreviated transcription (Latin):
llla cõmunis multoꝵ est: istauero pacoꝵ Actiua ui.¬
ta mundanis reb bene utitur ⁊ contemplatiua uͦ
mundo renuntians: soli dõ uiuere delectatur: Qui
p̾us in actiua uita ꝓficit: ad contẽplationẽ bene c̃cendit:
Merito enĩiista sustollit᷑: quułilla utilis inuenit᷑
Sic̃ sepultus ab omni negotio t̾reno pͥuatur:ł ita &¬
contẽplationi uacans ab om̃i occupatione actuali a¬
uertitur: Uiri scĩ sic̃ asecreto c̃tẽplationis egrediunt᷑
adpuplicũ actioni: ita rursus ab actionis manifesto
ad secretũ intime c̾tẽplationis reũtunt᷑. ⁊ c̃siderantes

Expanded text:
lla communis multorum est, ista vero paucorum. Activa vita, mundanis rebus bene utitur, contemplativa vero mundo renuntians, soli Deo vivere delectatur. Qui prius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Sicut sepultus ab omni negotio terreno privatur: ita contemplationi vacans, ab occupatione actuali avertitur. Viri sancti sicut a secreto contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secretum intimae contemplationis revertuntur: ut intus
Abbreviated transcription (Latin):
sine lubio credamꝰ. quia ipsa est de qua ꝓpheta dicebit. eredo ui.¬
dere bona dm̃. ut̾ra uiuentiũ: Ergo terra corporis nr̃i quando
magnis criminib fimulat᷑ terra. inorientiũ. ẽẽ. cognoscit᷑. Cit ueio
uirtutib oꝑam dederit. int̾rã uiuentiũ trans migratione felicis.
nob cũ dĩ gr̃a possumꝰ exercere siuolumꝰ. Si eni peccata relinqͥ.¬
.mꝰ. & uirtuti oꝑam damꝰ deterra morientiũ felicit̾ egressi sumꝰ.
& interrã uiuentiũ felicit̾ ueniemꝰ. Et idõ qui solebat maledi¬
cere benedicat. qui solebat detrahere. semꝑ qđ bonĩi ẽ. stude.¬
at ꝓferre. Qui solebat iracundiã incorde conseruare. pati¬
ent̾iã teneat. Qui res alienas solebat uadere. dereb ꝓpri
studeat erogare. Qui in negotio fraudẽ facere. & ꝑstate.¬
ras uł m̃suras duplices. lucra mundi conquirere solebat. ab

Expanded text:
Sine dubio credamus, quia ipsa est de qua Propheta dicebat: Credo viSine dubio credamus, quia ipsa est de qua Propheta dicebat: Credo videre bona Domini in terra viventium . Ergo terra corporis nostri quando magnis criminibus famulatur, terra morientium esse cognoscitur. Cum vero virtutibus operam dederit, in terra viventium transmigratione felicissinobis, cum Dei gratia possumus exercere si volumus. Si enim peccata relinquimus, et virtuti operam damus, de terra morientium feliciter egressi sumus, et in terram viventium feliciter veniemus. Et ideo qui solebat maledicere, benedicat; et qui solebat detrahere, semper quod bonum est studeat proferre. Qui solebat iracundiam in corde conservare, patientiam teneat. Qui res alienas solebat invadere, de rebus propriis studeat erogare. Qui in negotio fraudem facere, et per stateras vel mensuras duplices lucra mundi conquirere solebat, ab
Abbreviated transcription (Latin):
T NoS fr̃s Rm̃i ad exemplũ beati aMRahe peruenientes.
egrediamur de t̾ra nr̃a. & de cognatione nãra. & ueniamꝰ adt̾rã
qua nobis daturꝰ eit dñs porst istã uita. Que est ter a ñra
que qu̾a egurdi iubemur. nisi caro nr̃a. Bene gͦ deterra egue¬
ditur. qui caruales concupiscentias contempnens. & uoliata¬
tes ꝓprias uelud uenenũ diaboli respint. lections ull ratio.¬
ni frequent᷑ infistit. Bene det̾ra sua egredit᷑. qui cupicita¬
tem spernit. & miscdĩam diligit. luxuriam fugit. amplecti¬
tur castitatem. Bene de t̾ra egredit᷑. qui malitiã deserit
ut teneat caritatẽ. suꝑbiã spernit. & sectatur humilitatem.
Quid gͦ det̾ra egredi est. nisi omina peccata & uitia carna.¬
lia relinquere. & ueni inquit dicit dñs int̾rã qu̾a monstra.¬
uero tͥ. Ergo si terrã nr̃am relinquimꝰ ad t̾rã ostendit dñs
ueniamꝰ. Quȩ tam̃ .ẽ. ista t̾ra qu̾a dñs dignat᷑ ostendere.

Expanded text:
 charissimi, ad exemplum beati Abrahae pervenientes: Egrediamur de terra nostra, et de cognatione nostra, et veniamus ad terram quam nobis daturus est Dominus post istam vitam. Quae est terra nostra de qua egredi jubemur, nisi caro nostra? Bene ergo de terra egreditur, qui carnales concupiscentias contemnens, et voluntates proprias velut venenum diaboli respuit, et lectioni vel orationi frequenter insistit: bene de terra sua egreditur, qui cupiditatem spernit, et misericordiam diligit, luxuriam fugit, amplectitur castitatem. Bene de terra sua egreditur, qui malitiam deserit, ut teneat charitatem, superbiam spernit, et sectatur humilitatem. Quid ergo de terra egredi est, nisi omnia peccata et vitia carnalia relinquere? Et veni, inquit Dominus, in terram, quam monstravero tibi . Ergo si terram nostram relinquimus, ad terram quam ostendit Dominus veniemus. Quae tamen est terra ista quam Dominus dignatur ostendere?
Abbreviated transcription (Latin):
conpunctꝰ in hoc serbone dixit̾: Credemͥ multo
codice legi: & talẽ cruditionẽ nũꝗ inueni: Et mul.¬
tũ ꝓficiens. exut: Pixit abbas pastor: Quidoc& & ñ
fac̃ ÷ quȩ doc&. similis ÷ canali qͥ om̃s ad se uenientes
saciat & sordes. eoꝵ lauat : seaut̃ ipsũ purgare non.¬

Expanded text:
compunctus in hoc sermone, dixit: Crede mihi, multos compunctus in hoc sermone, dixit: Crede mihi, multos codices legi, et talem eruditionem nunquam inveni. Et multum proficiens exiit. Dixit abbas Pastor: Qui docet et non facit quae docet, similis est canali, quae omnes ad se venientes satiat, et sordes eorum lavat, se
Abbreviated transcription (Latin):
dignat᷑ aspicere n hunc ꝓtinꝰ ad constantię ma¬
curitatẽ format atq suꝑnę grę respectu cor
eiꝰ ad grauitatẽ consilii repente ꝑduc̃ In om̃i oꝑe
q cogitas facere: pͥmũ cogita dm̃ Et si scđm
dm̃ est qd cogitas. diligenter ex dininare Et
siẽ rectũ corã dõ ꝑfice illud Si uͦ ꝑ ũsũ fuerit:
amputa illud ab anima tua: Et nos gͦ fr̃s omĩa
quę agimꝰ cũ consilio agamꝰ: qr scriptũ ẽ: ante
om̃ia a oꝑa u̾bũ uerax precedat te : & ante omem
actum consiliũ stabile: & in his om̃ib dep̾care altis:¬
simũ : ut dirigat inueritate uiã tuã: Siem̃ magnꝰ
dñs uolu erte spũ intelligenciȩ replebit te: & qͥsi
ymbres mitt& tͥ eloqͥa sapientię ⁊ & aꝑi&e in orati-¬
sermonẽ : qͦsaluuꝰ fiã Ille autẽ dix̃ ei Siuis sal¬
uuꝰ fieri ⁊ qͣndo ad aliquem uadis non pͥuꝰ
loquaris: ante quã te ille inqͥrat. Euacriꝰ autem

Expanded text:
dignatur aspicere, hunc protinus constantiae madignatur aspicere, hunc protinus constantiae maturitatem format, atque supernae gratiae respectu cor ejus ad gravitatem consilii repente perducit. In omni opere quod cogitas facere, primum cogita Deum, et si secundum Deum est quod cogitas, diligenter examina. Et si est rectum coram Deo, perfice illud; si vero perversum fuerit, amputa illud ab anima tua. Et nos ergo, fratres, omnia quae agimus, cum consilio agamus, quia scriptum est: Ante omnia opera verbum verax praecedat te, et ante omnem actum consilium stabile: et in his omnibus deprecare Altissimum, ut dirigat in veritate viam tuam. Si ennus voluerit, spiritu intelligentiae replebit te, et ipse quasi imbres mittet tibi eloquia sapientiae, et aperiet in oratisermonem, quo salvus fiam. Ille autem dixit ei: Si vis salvus fieri, quando ad aliquem vadis, non prius loquaris antequam ille te inquirat. Evagrius autem
Abbreviated transcription (Latin):
tiones : ubi non .c̃. consiliũ Ubi uͦ plures sunt: con¬
siliari i: confirmant᷑: Unguento & uariis odoribus
delectat᷑ cor: & bonis amici consiliis anima dulcorat᷑:
Condispositionẽ in it᷑ bellũ : & erit salꝰ ubi multa con¬
silia sunt: Scientia sapientis tãꝗ inundatio habun-¬
dabit ⁊ & con siliũ illiꝰ sic̃ fons uitę ꝑman&:
Alagna & eñi res ÷ bonũ c̃siliũ ⁊ & monahis ualde ꝑ¬
nefessarium: hanc gͥ consilũ uirtutẽ dilexerunt
om̃s int̾ra  qͥ ad celestem uoiuerunt conscendere.
patriã: ꝑhanc uircutem consilii: martyras ut ę¬
t̾nã adño ꝑcipent uitã ⁊ morti mortalia: sua
ꝑseuerauert̃ Graue autẽ c̾siliũ cordis: oĩnẽ in¬
constantiã uagationis expellit: St̃ animȩ n quȩ
leui mitu: nc̃ ista nc̃ illa desiderent: Omĩps gͦ ds̃
qͥa ipsas leues fluctuatione m̃tiũ ñleuit̃ pensat.
uagationẽ cordis relinquendo diuidicat Sacũ
ꝑ grãm respicit uagã m̃tẽ ⁊ inconsili stabilitatẽ

Expanded text:
tiones, ubi non est consilium . Ubi vero plures sunt consiliarii, confirmantur. Unguento et variis odoribus delectatur cor, et bonis amici consiliis anima dulcoratur . Cum dispositione initur bellum, et erit salus ubi multa consilia sunt . Scientia sapientis tanquam inundatio abundabit, et consilium illius sicut fons vitae permanet . Magna etenim res est bonum consilium, et monachis valde pernecessarium. Hanc igitur consilii virtutem dilexerunt omnes in terra qui ad coelestem voluerunt conscendere patriam. Per hanc virtutem consilii martyres ut aeternam a Domino reciperent vitam, morti mortalia sua tperseveraverunt. Grave autem consilium cordis, omnem inconstantiam vagationilevi motu nunc ista, nunc illa desiderant, omnipotens Deus, quia ipsas leves fluctuationes non leviter pensat, vagationem cordis relinquendo dijudicat. Sed, cum per gratiam respicit, vagam mentem in consilii stabilitate
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ scãm creuerit discipliña. habens in dño sp̃e cęrt̾a. ut uideat
eũ inclaritate sua. & regno & gła Beatꝰ qͥ meminerit p̾cepta dm̃.
& manclata eiꝰ sollicite custodierit. ut opetur & ut iat ineis:
Heatus qͥ posuerit custodiã ori suo & ostrũ circu̾stantię labi.¬
is suis ut ñ declinet in uerba malitiȩ. Alultiᷤᷤ em̃ modis beati
efficiunt᷑ homines. sic̃ ineuangło dñs ait. Beati pauꝑes sp̃u. quo

Expanded text:
at eum in claritate sua, et regno, et gloria. Beatus qui meminerit praecepti Domini et mandata ejus sollicite custodierit, ut operetur et vivat in eis. Beatus qui posuerit custodiam ori suo, et ostium circumstantiae labiis suis, ut non declinet in verba malitiae . Multis enim modis beati efficiuntur homines, sicut in Evangelio Dominus ait: Beati pauperes spiritu, quo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatꝰ. Beatus qͥabom nib pullutiᷤ cogit̾ationib fuerit einunda.¬
tiis. & non fuerit inmundi istiꝰ actib iꝰmplicatus. sed ex integro
liber indño ab omnibus muncli istiꝰ negotiis uanissimis libera:¬
B̾eatus qͥ semꝑ recordatꝰ fuerit dedie illa ti menda & festinauerit
lacrimarũ fontib ablui & animȩ suȩ uulnera ꝑcurare. Beatus qͥ fuerit
efeetꝰ taquam nubes ad ꝓferendã plinuã lacrimarũ. perqͣs
possit extinguere flamas omnium uitioꝵ. Beatꝰ qͥambulauerit

Expanded text:
cogitatus. Beatus qui ab omnibus pollutis cogitationibus fuerit emundatus, et non fuerit in mundi istius actibus implicatus: sed ex integro liber in Domino, ab omnibus mundi istius negotiis vanissimis liberaBeatus qui semper recordatus fuerit de die illa tremenda, et festinaverit lacrymarum fontibus ablui, et animae suae vulnera semper curare. Beatus qui fuerit effectus tanquam nubes, ad proferendam pluviam lacrymarum, per quas possit exstinguere flammas omnium vitiorum: Beatus qui ambulaverit
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ẽ : deqͦ adũsariꝰ eũ t̾rere possit:. Dix̃ abbas ypꝑiciꝰ:
Cogitatio tua sẽꝑsit in regnocȩloꝵ : & cito inbereditatem
accipies illud Dix̃q iterũ: Uiita monachi iux  imitationẽ
angłoꝵ fiat: cõburens atq c̃sumens peccata  Dixit abbas
matoys Quanto se adꝓximat homo addm̃: t̾ato se pecca¬¬
ledere eũ qui iuxta imꝑatorũ ẽ: ita satanas: ñ porit
nobis aliquid nocere : si anima nr̃a ĩheserit dõ:
xx iii. Dereons sa conuersatione monachorum

Expanded text:
nihil est de quo adversarius eum terrere possit. Dixit abbas Hypericius: nihil est de quo adversarius eum terrere possit. Dixit abbas Hypericius: Cogitatio tua semper sit in regno coelorum, et cito in haereditatem accipies illud. Dixitque iterum: Vita monachi juxta imitationem angelorum fiat, comburens atque consumens peccata. Dixit abbas Matois: Quanto magis se approximat homo ad Deum, tanto alaedere eum, qui juxta imperatorem est, ita Satanas non poterit nobis aliquid nocere, si anima nostra inhaeserit Deo. XXVI. De remissa conversatione monachorum
Abbreviated transcription (Latin):
moris abscondat: aliquando mens iusti ad quandam
inusitatã dulcedinẽ int̾ni saporis admitcit᷑: & rap¬
tin aliqͦmodo ardenti spũ afflata renouat᷑: Tantoq
magis inbiat: quanto magis quȩ dã edegrstat: atq hoc
intrase app&it: qđ sibi dulciꝰ habere intrinsecus sensit:
Dix̃ abbas theonas: quia impedit᷑ mens nr̃a & reuocat᷑
acontẽplatione dĩ: ꝓpt̾ea captiui ducim incanalib passionib
Dixit arsinius cuidã fr̃i : Quantacũq tͥ uirtꝰ ẽ: conare
ut interus opꝰ tuũ scđm dm̃ sit: & uincat exteriorib ho-¬
minis passiones Dicebat abbas ioħes: qui fecerit aliqͦndo
plectẽ adduas sportas: & expendit eã in unã sportã & non
intellexit: Erat enĩ miens eius occupata in c̃templatione dĩ
Dixit abbas serapion qr sic̃ milites imꝑatoris cũ ante ipsũ
stant : ñ audent dextera aut sinistra respicere: ita sistat
monachꝰ in conspectu dñi: & ĩtentꝰ ẽ om̃i hora intimore eiꝰ

Expanded text:
moris abscondat. Aliquando mens justi ad quamdam inusitatam dulcedinem interni saporis admittitur; et raptim aliquo modo ardenti spiritu afflata renovatur, tantoque magis inhiat quanto magis quaedam et degustat, atque hoc intra se appetit, quod sibi dulcius habere intrinsecus sentit. Dixit abbas Theonas: Quia impeditur mens nostra, et revocatur a contemplatione Dei, propterea captivi ducimur in carnalibus passionibus. Dixit abbas Arsenius cuidam fratri: Quantacunque tibi virtus est, conare ut interius opus tuum secundum Deum sit et vincat exterioris hominis passiones. Dicebat abbas Joannes: Quia fecerat aliquando plectam ad duas sportas, et expendit eam in unam sportam, et non intellexit. Erat enim mens ejus occupata in contemplatione Dei. Dixit abbas Serapion: Quia sicut milites imperatoris cum ante ipsum stant non audent ad dexteram aut sinistram respicere: ita monachus si stat in conspectu Domini, et intentus est omni hora in timore ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
seruantes. ineã & nos oñs ꝑgamũs O religiosi filii di. ad istã om̃¬
uirtute nr̃a festinemus: nichil nos reuoc& nichil nos retardet .ii.¬
chil nos impediat. ad hoc desiderabile ꝓperarȩ conuiuiũ: Dinnẽ
negligentiam a nob̃ pellamus: omnẽq desidiã ab animo. &
corporis impedimenta a nob̾ ꝓiciamus. ut huius beatitudiuis & re¬
quiei domestici efficiam᷑. quatinꝰ sc̃e huic utdictũ est epulatiomi dig.¬
ni inueniam᷑
XCIII.De eo qđ om̃is electus atq per fectus mõna¬
chꝰ & homo & intulus & leo & aquila figuraliter sit.

Expanded text:
servantes. In eam et nos omnes servantes. In eam et nos omnes virtute nostra festinemus. Nihil nos revocet, nihil nos retardet, nihil nos impediat ad hoc desiderabile properare convivium. Omnem negligentiam a nobis pellamus, omnemque desidiam ab animo, et corporis impedimenta a nobis projiciamus, ut hujus beatitudinis et requiei domestici efficiamur, quatenus sancta hujus, ut dictum est, epulatione digni inveniamur. CAPUT XCIII. De eo quod omnis electus atque perfectus monachus et homo, et vitulus, et leo, et aquila figuraliter sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ulti uenient ab oriente et occidente et occidente et
recumbent: non carnalit̾ iacentes. sed sp̾italit̾ requiescentes:
Non temporalit̾ potantes: sed eternę epulantes Recumbent inregno
d̾ .i. ubi lux & spes. ubi lȩtitia & exultatio. ubi gła & benedictiõ:
ubi lux oculoꝵ & longeuitas uitȩ eternę: Ubi omnes iocundantur:
ubi omnes gaudent. ubi patres illi beati recumbent: ubi om̃es ꝓp.¬
hetȩ requiescunt: ubi apłi & euangelistę suꝑ gliosos sedent throno.
ubi multitudo martẏrum inęt̾nã gła głiantur ubi copiositas uir¬
ginum in scła exultat. portans coronam in maculatȩ uirginit᷑as:
Odulcissimi fr̃s: unanimis conuentio. hilaris congregatio: fulgens con.¬
uinccio: ista est a scło bene p̾dicata & ad nuntiata. ista exultatio:
ista est abuntio narrata requies: inista festinant ire om̃s dũm dili.¬
gentes: adist̾a colligunt᷑ om̃s exgentib dño credentes: religiositat̾e

Expanded text:
ulti enim venient ab oriente et occidente, et recumbent non carnaliter jacentes, sed spiritualiter requiescentes, non temporaliter potantes, sed aeternaliter epulantes. Recumbent in regno Dei, ubi lux est et spes, ubi laetitia et exsultatio, ubi est gloria et benedictio, ubi lux oculorum et longaevitas vitae aeternae, ubi omnes jucundantur, ubi omnes gaudent, ubi patres illi beati recumbunt, ubi omnes prophetae requiescunt, ubi apostoli et evangelistae super gloriosos sedent thronos, ubi multitudo martyrum in aeterna gloria gloriatur, ubi copiositas virginum in saecula exsultat, portans coronam immaculatae virginitatis. O dulcissimi fratres, unanimis conventio, hilaris congregatio, fulgens conjunctio. Ista est a saeculo bene praedicata et annuntiata, ista est exsultatio, ista est ab initio narrata requies. In istam festinaverunt ire omnes Dominum diligentes, ad istam colliguntur omnes ex gentibus Domino credentes, religiositatem
Abbreviated transcription (Latin):
illũ ꝓfecent. Perunq fit ut scripturȩ sacrȩ uerba esse mistica
qͥsq sentiat. si accensus suꝑnȩ contẽplationis gr̃a semet ipsũ ad
cȩlestia suspendat. Alira enĩ atq ineffabilis sacri eloquii uirtus
agnoscit᷑. cũ suꝑno amore legentis animus penetratur.

Expanded text:
illum ipse profecerit. Plerumque fit, ut Scripturae sacrae verba esse mystica illum ipse profecerit. Plerumque fit, ut Scripturae sacrae verba esse mystica quisque sentiat, si accensus supernae contemplationis gratia, semetipsum ad coelestia suspendat. Mira enim atque ineffabilis sacri eloquii virtus agnoscitur, cum superno amore legentis animus penetratur.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdcunq inueneris comede. Quicqͥd enĩ in sacra scriptura inuenit᷑
edendũ est. qͥa & eiꝰ parua simplicẽ cõponunt uiã. & eiꝰ magna
subtilẽ ȩdificant intelligentiã. Precepta scripturȩ sacrȩ legen¬
do reuiuiscimꝰ. qͥ mortui in culpa iacebamꝰ. Unde om̃ipotenti dõ dr̃¬
Inȩt̾nũ ñ obliuiscar sermones tuos. qͥa in ipsis uiuificasti me. Scri
ptura scã in tenebris uitȩ pͣsentis. facta est nob̾ lum̃ itineris. Hi
enĩ petrus ait. Cui bene facitis intendentes. quasi lucernȩ luce¬
ti in caliginoso loco. Cũ legenti cuilib& sermo scripturȩ sacre tepi¬
dus uidet᷑. sensus diuini eloquii eiꝰ m̃tẽ ñ excitat. & incogitatio¬
ne sua nullo intellectu luminis emicat. Aut uͦ si bene uiuendi or¬
dini̾s quȩrat: ut ꝑ gressũ cordis inueniat. quẽadmodũ pedẽ boni
oꝑis ponat. tantũ in sacro eloquio ꝓfectũ inuenit. quantũ apud

Expanded text:
d enim in sacra Scriptura invenitur, d enim in sacra Scriptura invenitur, edendum est: quia et ejus parva simplicem componunt vitam, et ejus magna subtilem aedificant intelligentiam. Praecepta Scripturae sacrae legendo, reviviscimus, qui mortui in culpa jacebamus. Unde Omnipotenti Doernum non obliviscar sermones tuos: quia in ipsis vivificasti me . Sancta Scriptura in tenebris vitae praesentis facta est nobis lumen itineris. Hinc enim Petrus ait: Cui benefacitis intendentes, quasi lucernae lucenti in caliginoso loco . Cum legenti cuilibet sermo Scripturae sacrae tepidus videtur, sensus divini eloquii ejus mentem non excitat, et in cogitatione sua nullo intellectu luminis emicat. At vero si bene vivendi ordines quaerat, et per gressum cordis inveniat quemadmodum pedem boni operis ponat, tantum in sacro eloquio profectum invenit, quantum apud
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓcedit. Iuȩ enĩ nescimꝰ. lectione discimꝰ Quȩ autẽ didicimꝰ.
meditationibꝰ conseruamꝰ. Geminũ confert donũ. lectio scã¬
rũ scrpturarũ. siue qͥa intellectũ m̃tis erudit. seu qͦd amun¬
di uanitatib abstractũ hominẽ ad amorẽ dĩ ꝑducit. Gemi¬
nũ est & lectionis studiũ. pͥmũ qͦmͦ scripturȩ intelligant᷑.¬
scd̃m. qͥ utilitate uł dignitate dicant᷑. Nã rationabiliter
erit᷑ qͥsqi pͥus ꝓmptꝰ ad intelligendũ quȩ legit: deinde idonet
stẽ patriã uocat. atq a tͣrenis desidiis ad suꝑna amplecten
legentis inuitat. dictisq obscuribꝰ exercet fortes. & paruulis
mili sermone blandit᷑. & usu legendi fastidiũ tollit lectori. qu
nimirũ uerbis humilib adiuuat. sublimib leuat. Scriptura se¬
cra. aliqͦ mͦ cũ legentib crescit. aurib lectorib quasi recognoscit
& tam̃ doctis semꝑ noua reꝑit᷑. Ad ezechielẽ ꝓpħam dr̃. Fili hõis.¬

Expanded text:
cedit. Quae enim nescimus, lectione discimus: quae autem didicimus, meditationibus conservamus. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum. Sive quia intellectum mentis erudit; seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem, ad amorem Dei perducit. Geminum est etiam lectionis studium. Primum quomodo intelligantdum, qua utilitate, vel dignitate dicantur. Nam rationabiliter erit quisque prius promptus ad intelligendum quae legit, deinde idoneus ad coelestem patriam vocat, atque a terrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat, dictisque obscurioribus exercet, et parvulis humili sermone blanditur: et usu legendi fastidium tollit lectori. Quia nimirum quos verbis humilibus adjuvat, sublimibus levat. Scriptura sacra aliquo modo cum legentibus crescit, a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen a doctis semper nova reperitur. Ad Ezechieiem prophetam di
Abbreviated transcription (Latin):
uo sunt altaria constituta. corporis scilicet & cor¬
dis nr̃i. Deniq dupplex a nob̾ sacrifitiũ quęrit d̃s.
unũ ut simus casti corpore. aliud ut mundo corde ẽẽ. debemꝰ:
odorẽ suauitatis. reddat cogitatio oc̃a. Inaltari cordis nr̃i. cogite.¬
niꝰ semꝑ qͦd bonũ est. m altari uero corporis nr̃i. iugit̾ qd̾ do̾
bene placit᷑u est oꝑeinur. Tunc en̾i ordine legitino conse.¬
crationẽ altaris cũ gaudio celebramꝰ. quando altaria cordis uł
corporis nr̃i. munda & pura conscientia in conspectu diuinȩ ma.¬
iestatis offerimꝰ. Nam nescio qua f̾ronte aut conscientia optat
in altaris consecratione gaudere. qͥ in cordis sui altare ñ studet num
festiuitat̾e duplicẽ celebrare mereamur. quomodo uisibiliter de
tẽpli altaris consecratione gaudemꝰ. dic minsibilit̾ de corporiᷤ
castitate uł animi puritate̾. sp̃itale gaudiũ habere mereamͦ aM¬

Expanded text:
uo sint altaria constituta, corporis scilicet et cordis nostri. Denique duplex a nobis sacrificium quaerit Deus: unum ut simus casto corpore, aliud ut mundo corde esse debeamus. odores suavitatis reddat cogitatio sancta. In altari cordis nostri cogitemus semper quod bonum est; in altari vero corporis nostri jugiter quod Deo heneplacitum est operemur. Tunc enim ordine legitimo consecrationem altaris cum gaudio celebramus, quando altaria cordis et corporis nostri munda et pura in conspectu divinae majestatis offerimus. Nam nescio qua fronte aut qua conscientia, optat in altaris consecratione gaudere, qui in cordis sui altari non studet munfestivitatem duplicem celebrare mereamur. Et quomodo visibiliter de templi altaris consecratione gaudemus, sic invisibiliter de corporis castitate vel animi puritate spirituale gaudium habere meream
Abbreviated transcription (Latin):
turbulento appetitu rapiunt᷑. s& nimirũ
curis p̃sentis uitȩ necessariis immo derati¬
tis ocupare refugiunt. Sȩpȩ bona agen¬
tes monachi pat̾na adhuc flagella: sentiunti:
ut caneo ꝑ fectiores adhereditate ueniant
quanto eos piȩ ferientes disciplina coriore:
etiã deminim purgat: Quiri monachi fundit᷑
scło renuntiantes: ita huic mundo mori¬
untur ut soli dõ uiuere delectent᷑. Quantoq

Expanded text:
turbulento appetitu rapiuntur, sed turbulento appetitu rapiuntur, sed curis praesentis vitae necessariis immoderatius occupati refugiunt. Saepe bona agentes monachi, paterna adhuc flagella sentiunt, ut tanto perfectiores ad haereditatem veniant, quanto eos pie ferientis disciplina quotidie etiam de minimis purgat. Veri monachi funditus saeculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur, quantumque
Abbreviated transcription (Latin):
de qua male satiati fuerant
mentis in tima deprimebat
confitendo
post
confessionem dum repetunt resu¬
munt.
Sus uero si in uolutabro
utidum lauatur: sordidior redditur: Et
qͥ admissũ plangit peccatũ nectam̃ deserie:
pene grauiori seculpȩ subic̃ qui & ipsam
quã flendo imperare potuit ueniam c̃tẽpnit.
& qͥsi in lutosa a ꝗͦ sem& ipsũ ĩ uoluit: qr dum
sletib. suis uite mundiciã subtrahit: ante
dĩ oculos sordidaᷤ ipsas & iã lacrimas fac̃¬
nimonendus ẽ monachꝰ. utreuerentiã habitꝰ
sui in actu. in locutione: incogitatione sua.
serat: Et qđ ostendit humanis oculis habi¬
tu: hoc ante dĩ oculos morib p̃tendat manifestet
Flecti nãq monachi cũ eis transitoria pro¬
spitas arrĩde ⁊ fauorem mundi qͣsi nesci¬
entes dissimulenit & forti gressu ainteruꝰ
unde exterius subleuant᷑ calcant: Electi mo¬
nachi nullis prauȩ actionis clamorib per¬
strepunt. nullo cupiditatũ tẽpoꝵ alium

Expanded text:
equitiam de qua male satiati fuerant, equitiam de qua male satiati fuerant, mentis intima deprimebat, confitendo post confessionem dum repetunt, resumunt. Sus vero in volutabro luti dum lavatur, sordidior redditur . Et qui admissum plangit peccatum, nec tamen deserit, pene graviori se culpae subjicit: qui et ipsam quam flendo impetrare potuit veniam contemnit, et quasi in lutosa aqua semetipsum volvit, quia dum fletibus suis vitae munditiam subtrahit, ante Dei oculos sordidas ipsas etiam lacrymas facmonendus est monachus, ut reverentiam habitus sui in actu, in locutione, in cogitatione sua serat, et quod ostendit humanis oculis habitu, hoc ante Dei oculos moribus praetendat. Electi namque monachi cum eis transitoria prosperitas arridet, favorem mundi quasi nescientes dissimulant, et forti gressu interius ea unde exterius sublevantur calcant. Electi monachi nullis pravae actionis clamoribus perstrepunt, nullo cupiditatum temporalium
Abbreviated transcription (Latin):
Lauat᷑ & ñ est mundũ. qͥ plangit gͣ gessit no
serit: & post lacrimas ea quę fieuerat repee
Sic deniq & alibi animam pęnitentem at
iterum delinquentem: sermo diuinus incre¬
pat dicens. Quam uilis facta nimis es: it̃ans
uias tuã. Quis quis gͦ culpas p̃t̾itas plorat.
hunc necesse est modum teneat: ut sic ad¬
missa defleat : ne iterum flenda committat
Scͥiptum est in libro ȩccłiastico. Qui baptitatur
a mortuo. & iterum tangit illum: quid ꝓficit
lauatio eius: Post lauacrum mundus esse neglig̃
qͥsqͥs post lacrimas uitȩ innocentiã ñ custodit
Lauatur enim & neqͣquam mundi sunt: qui
commissa flere non desinunt: s rursum flenda
committunt. Baptitatur scilicet A mortuo
qui mundatur fletibus a peccata S post bap¬
tisma mortuum tangit: qui culpam post
lacrimas appetit. Hinc & salomon ait.
Sicut canis qui reuercitur Ad uomitum suũ.
ita stultus qui iterat stultitiam suam.
qui pectus dep̃mebat
cum Ad uomitum reuertitur: unde
us fuerat rursus honeratur. Et
qui

Expanded text:
n est mundus, qui plangit quae gessit nec deserit, et post lacrymas ea quae fleverat repetit. Sic denique et alibi animam poenitentem atque iterum delinquentem sermo divinus increpat dicens: Quam vilis es facta nimis, iterans vias tuas . Quisquis ergo culpas praeteritas plorat, hunc necesse est modum teneat, et sic admissa defleat, ne iterum flenda committat. Scriptum est in libro Ecclesiastico: Qui baptizatur a mortuo, et iterum tangit illum, quid proficit lavatio ejus ? Post lavacrum mundus esse negligit, quisquis post lacrymas vitae innocentiam non custodit. Lavantur enim et nequaquam mundi sunt, qui commissa flere non desinunt, sed rursum flenda committunt. Baptizatur scilicet a mortuo, qui mundatur fletibus a peccato, sed post baptisma mortuum tangit, qui culpam post lacrymas appetit. Hinc Salomon ait: Sicut canis qui iterat stultitiam suam ita stultus qui iterat stultitiam suam .qui pectus deprimebat cum ad vomitum revertitur, unde us fuerat, eo rursus oneratur. Et qui