comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uł auferendũ abs te metuas. uł a te relinqͥu¬
dũ scias. Nã ⁊ si nullo id exipiat᷑ casu. uł
morte certe ꝑdendũ est. Et si uita nostra
tendatur ꝑ mille annos. ⁊ ad extremum
illũ totius diẽ etatis cotidiana delicaꝵ
uoluptate ueniamꝰ: quale hoc queso
du est quod fine deletur: Aut quis
illiꝰ uoluptatis fructꝰ est: que statim
ut cessauerit uidebitur tibi ñ fuisse:
Age iam transactũ uite tue tempus
anuno reuolue. Nõne uidebit᷑ tibi umbra
quedam fuisse quod transiit. & ad instar
sornni tenuis incertũ esie omne quod iu-¬
detur: Hoc idem & decrepitus senex sen¬
tire potest: cui conuenit dicere cũ ꝓpħa.
Dies mei sicut umbra declinanerunt. et
est: Hec tu diligent̾ tecũ reioluens. et
breuitatẽ uite huiꝰ. et̾nitatis contẽplatõ¬
ne despiciens. ipsũ qͦ contemptũ mundi
maiore animi uirtute contemne: & ad
illũ totam diem para te in qͦ mundi gla

Expanded text:
vel auferendum abs te metuas, vel a te relinquevel auferendum abs te metuas, vel a te relinquendum scias? Nam et si nullo id eripiatur casu, vel morte certe perdendum est. Et si vita nostra tendatur per mille annos: et ad extremum illum totius diem aetatis, quotidiana deliciarum voluptate veniamus: quale hoc, quaeso, diu est, quod fine deletur! Aut quis illius voluptatis fructus est, qui statim ut cessaverit, videbitur tibi non fuisse? Age jam, transactum vitae tuae tempus animo revolve. Nonne videbitur tibi umbra quaedam fuisse quod transiit: et ad instar somnii tenuis, incertum esse omne quod videtur? Hoc idem et decrepitus senex sentire potest, cui convenit dicere cum propheta: Dies mei sicut umbra declinaverunt, et est? Haec tu tecum diligenter revolvens, et brevitatem vitae hujus aeternitatis contemplatne despiciens, ipsum quoque contemptum mundi majori animi virtute contemne, et ad illum tantum diem para te, in quo mundi gloria
Abbreviated transcription (Latin):
nulle inquit sunt condigne passiones
huiꝰ temꝑis ad futuram głam que re¬
uelabitur in nob̃. Quid enĩ dignũ uł
facere uł pati sumͦ iubreui hoc tempore
uite nr̃e. cum id immortalitate sit re
Id enim quod inp̃senti seculo est mo¬
mentaneum ac leue tribulationis ur̃e:
supra modũ in sublimitate et̾num głe
pondus oꝑat᷑ in uob̃. Respuantur ho¬
hec omĩa etiam si pro et̾uitatis p̃mio
nõ darentur. eẽnt tam̃ quandoq ꝑitaͣ:
amittent etiam hec illi qui semꝑ cu¬
piunt possidere. Quã multos memoria
nr̃a retinet. in maximis honorib ac
diuitus constitutos. repente de summo
illo potentie fastigio concidisse & eos
qui timore elati. aliud quiddam quã
homines ẽẽ se putant. exitu suo tandẽ
docuisse nos quiã fuerint. Quid enim
in hoc mundo stabile: Quid uͦ firmũ
est: Quid porro nõ breue & incertũ
⁊ casui nõ seruiens: Quale illud bo¬
num est qͦd semꝑ timeas amitt̾e: quod

Expanded text:
Nullae, inquit, sunt condignae passiones Nullae, inquit, sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Quid enim dignum vel facere vel pati possumus in brevi hoc tempore vitae nostrae, cum id immortalitate sit comId enim quod in praesenti saeculo est momentaneum ac leve tribulationis nostrae, supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Respuantur hohaec omnia, etiamsi pro aeternitatis praemio non darentur, essent tamen quandoque peritura. Amittunt etiam hoc illi qui semper cupiunt possidere. Quam multos memoria ra retinet in maximis honoribus ac divitiis constitutos, repente de summo illo potentiae fastigio concidisse: et eos qui tumore elati, aliud quiddam quam homines esse se putabant, exitu tandem suo docuisse nos quid fuerint. Quid enim in hoc mundo stabile? Quid vero firmum est? Quid porro non breve et incertum, et casui non serviens? Quale istud bonum est, quod semper timeas amittere? quod
Abbreviated transcription (Latin):
gitatur. & spes premii. solatium fit
laboris. Sic durus agricola maratũ
diu campum & pinguiores ocio gle¬
bas. uiolento uomere seindisse se gau¬
det: ⁊ mirũ in modum ipsa oꝑis dif᷑¬
ficultate letus spem segetis de labore
metitur. Sic negociator auidꝰ maria
rabiemq uentoꝵ. Cumq monuĩ labo¬
re ac ꝑiculo lucrum cogitat: & lassi¬
tudinem simul obluuscitur et timo¬
rem. Considera queso magnitudinẽ
premii tui: si tam̃ considerari potest
quicquid imm̃sum est. Post absces¬
sum anime post carnis interitunz.
post fauillas & cinerem. ĩ meliorem
statum uirgo reparauda es. mũdatũ
terrenum corpꝰ in celo eleuandum est.¬
Post hec angłoꝵ es donanda consortio.
regnum acceptura celoꝵ: & in ꝑpetuum
mansura cum xp̃o. Quid gͥ retribues
domino ꝓ om̃ib que retribuit tibi:
Quid tanto remuneratore dignum fa¬
cies. aut quẽ laborẽ durũ putabis. tuꝰ
tanta sunt p̃miaͦ Ande beatus apłs

Expanded text:
gitatur; et spes praemii solatium est gitatur; et spes praemii solatium est laboris. Sic durus agricola inaratum diu campum et pinguiores otio glebas violento vomere scidisse se gaudet, et mirum in modum ipsa operis difficultate laetus, spem segetis de labore metitur. Sic negotiator avidus maria rabiemque ventorum; dumque in omni labore ac periculo lucrum cogitat, et lassitudinem simul obliviscitur et timorem. Considera, quaeso, magnitudinem praemii tui, si tamen considerari potest quidquid immensum est. Post abscessum animae, post carnis interitum, post favillas et cinerem, in meliorem statum virgo reparanda es; mandatum terrae corpus in coelum elevandum estPost haec Angelorum es donanda consortio, regnum acceptura coelorum, et in perpetuum regnatura cum Christo. Quid ergo retribues Domino pro omnibus quae retribuit tibi ? quid tanto remuneratore dignum facies? aut quem laborem durum putabis, cujus tanta sunt praemia? Unde beatus Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
est. Beatus apl̾s de die in diem uiuens
deo. nec quid ante fecisset s quid semꝑ¬
facere deberet attendens. dicebat. Ir̃sͣ
ego nõ me arbitror comp̃hendisse aliqͥd:
unũ autẽ que quidẽ sunt retro obli¬
uiscens. ad ea uero que sunt priora ex-¬
tendens ie. ad destinatum ꝑsequar bra¬
uium suꝑne uocationis dei. Si beatus
paulus ille uas electionis. qui ita xp̃m
indutus erat ut diceret. uiuo autem
tamen se tendit. ad huc crescit ⁊ ꝓficit:
quid nos facere debemꝰ quib optandrĩ
est ut in fine nr̃o pauli principio cõ¬
paremur: Ergo tu hunc imitare qui
dicit. Imitatores mei estote. sicut et
ego xp̃i. Obliuiscere om̃e preteritum.
& cotidie inchoare te puta: ne pro p̃¬
senti die quod debes seruire deo. prete¬
ritum imputes. Obtime quesita custo¬
dies: si semꝑ inquiras. Damnũ pa¬
rata sentient: si parare cessaueris.
respite quod ꝓmissũ est. Omne opꝰ
leue fieri solet. cum eius precium co¬

Expanded text:
est. Beatus Apostolus de die in diem vivens est. Beatus Apostolus de die in diem vivens Deo non quid ante fecisset, sed quid facere deberet semper attendens, dicebat: Fratres, ego me non arbitror comprehendisse aliquid. Unum autem, quae quidem sunt retro obliviscens, ad ea vero quae sunt priora me extendens, ad destinatum persequor bravium supernae vocationis Dei . Si beatus Paulus vas electindutus erat, ut diceret, Vivo autem tamen se extendit, adhuc crescit, et proficit; quid nos facere debemus, quibus optandum est ut in fine nostro Pauli principio comparemur? Ergo tu hunc imitare qui dixit, Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Obliviscere omne praeteritum, et quotidie inchoare te puta, ne pro praesenti die, quo debes servire Deo, praeteritum imputes. Optime quaesita custodies, si semper inquiras; damnum parata sentient, si parare cessaveris. respice quod promissum est. Omne opus leve fieri solet, cum ejus pretium co
Abbreviated transcription (Latin):
ne legis auxiliũ: & dño cũ dauid le¬
ta cantabis. In corde meo abscõdi elo¬
quia tua. ut nõ peccẽ tibi. Elxcitandꝰ
est enĩ sp̃ualibus stimulis semꝑ ani¬
nus. & maiore cotidie ardore renouã¬
dus. Orationis instantia. illuminatõ
lectionis. sollicitudo uigiliaꝵ ⁊ diurna
& nocturna: eius incitam̃ta sũt. Ni¬
chil enĩ in hoc ꝓposito ocio deterius est:
ratio ꝓ cessu gaudet & crescit: cessatõe
torpescit ⁊ deficit. Cotidianis ac recen¬
tib uirtutũ incrementis instauranda¬
mens est: & uiuendi hoc iter non de
transacto s doreliqͦ metiendũ. Quãdiu
in hoc sumus corꝑe. nunqm nos ad
ꝑfectum uenisse credamus. Sic enim
meliꝰ ꝑuenitur. Tamdiu nõ relabim
retro. quaidiu ad pͥora contendimꝰ.
At ubi ceꝑimꝰ stare descendimꝰ: nr̃mq
nõ ꝓgredi ianz reuerti est. Uesset oĩs
ignauia. & mutilis de preterito labore se¬
curitas. Si uolumꝰ non redire. currendũ

Expanded text:
nae legis auxilium, et Domino cum David laenae legis auxilium, et Domino cum David laeta cantabis, In corde meo abscondi eloquia tua, ut non peccem tibi . Excitandus est enim spiritualibus stimulis semper animus, et majore quotidie ardore renovandus. Orationis instantia, illuminatio lectionis, sollicitudo vigiliarum, et diurna et nocturna ejus incitamenta sunt. Nihil enim in hoc proposito otio deterius est: ratio processu gaudet et crescit: cessatione torpescit, et deficit. Quotidianis ac recentibus virtutum incrementis mens instauranda est: et vivendi nobis hoc iter, non de transacto, sed de reliquo metiendum. Quamdiu sumus in hoc corpore, numquam nos ad perfectum venisse credamus: sic enim melius pervenitur. Tamdiu non relabimur retro, quamdiu ad priora contendimus. At ubi coeperimus stare, descendimus: nostrumque non progredi, jam reverti est. Cesset omnis ignavia, et inutilis de praeterito labore securitas. Si volumus non redire, currendum
Abbreviated transcription (Latin):
tumm᷑ cogitatione peccatũ est. que sug¬
gestioni consensũ mentis dedit: q̃ ma¬
lum suũ blande fouet. que in factum
gestit irrumpere. Nuiꝰ modi cogitatio
etiam si ex aliquo impedita casu nõ un¬
pleat uoluntatẽ: nichilominꝰ actione
criminis condemnat᷑ a dño: ut illud
in eungło legimꝰ. Qui uiderit mulierẽ
ad concupiscendũ eam. iam mechatus
est eam in corde suo. Apud dm̃ cui nota
sunt omĩa. etiam anteqmͣ fiant. uolũ¬
Qua de re debes. sepe enim repeto quod
fieri semel uolo. sanstas scripturas si¬
ne intermissione meditari. hisq tuam
replere mentẽ: & malis cogitationib
locũ auferens. diuinis animũ sensib
occupare: quantũq dm̃ diligas ex di¬
lectione legis eius ostendere. Ande scͥꝑ¬
tura dicit. Qui timent dñm inqui¬
runt qͦd beneplacitũ est illi: & qͥ dili¬
gunt eum replebuntur lege eius. Tũt
senties qͣntum te ad ipsius amorenz.
adiuuet sapĩa. quantũ sit in te diui¬

Expanded text:
tummodo cogitatione peccatum est, quae sugtummodo cogitatione peccatum est, quae suggestioni consensum mentis dedit, quae malum suum blande fovet, quae in factum gestit irrumpere. Hujusmodi cogitatio, etiamsi ex aliquo impedita casu non impleat voluntatem, nihilominus actione criminis condemnatur a Domino, ut illud in Evangelio legimus: Qui viderit, inquit, mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Apud Deum, cui nota sunt omnia etiam antequam fiant, volunQua de re debes saepe enim repeto quod fieri semper volo sanctas Scripturas sine intermissione meditari, hisque tuam replere mentem, et malis cogitationibus locum auferens, divinis animum sensibus occupare, quantumque Deum diligas, ex dilectione legis ejus ostendere. Unde Scriptura dicit: Qui timent Dominum, inquirent quod beneplacitum est illi; et qui diligunt eum, replebuntur lege ejus . Tunc senties quantum ad ejus amorem adjuvet te sapientia, quantum sit in te divi
Abbreviated transcription (Latin):
solet. statimq ad pͥmam temptationis
repugnare faciem: & malũ antequam
crescat extinguere. Nec enĩ expectandũ
est augm̃tum eius rei. que timeri debet
a paruo: & que tanto faciliꝰ uincit᷑. qnͣto
ei citius repugnat᷑. Tdeo clamat scͥpt᷑a
diuina: om̃i custodia serua cor tuũ. ex
iuter illas cogitationes quib uoluntas
fauet quas cũ dilectione complectit᷑. et
inter eas cogitationes que tenius umbre
modo preter uolare mentẽ solent. seseoiz
tantumm᷑ uł transenndo monstrare qͣs
greti typos uocant: uł certe inter illas
riuitur. quib mens cum horrore qͦdam
renititur. ac resistit. quib ut contristat᷑
admissis. ita gaudet expulsis. In illis
quidẽ que se ieuiter menti ostendrint.
&̾ quasi fugiendo demonstrant se. nec
peccatũ omĩno nec pugna est: in his
aũt cum qͥb aliquanidiu anima luc¬
tatur quib resistit uoluntas. equale
de expugnatõe uictoriam. In illa gͦ tan¬

Expanded text:
solet: statimque ad primam tentationis solet: statimque ad primam tentationis repugnare faciem: et malum antequam crescat, exstinguere. Nec enim exspectandum est augmentum ejus rei, quae timeri debet a parvo: et quae tanto facilius vincitur, quanto ei citius repugnatur. Ideo clamat Scriptura divina: Omni custodia serva cor tuum: ex inter istas cogitationes quibus voluntas favet, quas cum dilectione amplectitur, et inter eas cogitationes quae tenuis umbrae modo praetervolare mentem solent, seseque tantummodo vel transeundo monstrare, quas Graeci τύπους vocant; vel certe inter illas runtur, quibus mens cum horrore quodam renititur ac resistit, quibus ut contristatur admissis, ita gaudet expulsis. In illis quidem quae se leviter menti ostendunt, et quasi fugiendo demonstrant se, nec peccatum omnino nec pugna est; in iis autem cum quibus aliquandiu anima luctatur, quibus resistit voluntas, aequale de pugnatione victoriam. In illa ergo tan
Abbreviated transcription (Latin):
aũt tutissimũ atq ꝑfectũ. ut assues¬
cat animus sollicita semꝑ ꝑuigiliq
custodia discernere cogitãtiones suas.
& ad pͥmum animi motũ uł probare
uł reprobare quod cogitat: ut uel bo¬
nas cogitatões alat. uł statum extin¬
guat malas. Hinc nauiciz fons est lo¬
ni. & origo peccandi. omnisci ingeni¬
cordis tabula depingit antequã faciat
Nam siue ille actꝰ siue sermo sit. ut profe¬
ratur ante disponitur: & cogitationum
consilio disceruit᷑ quod futurũ est. ¶ides
quã breui interdũ momento queq ista
nisi cogitatione ante dictauerit. Unde ⁊
dñs in eungło dicit. De corde hominis
ꝓcedunt cogitatões male. ad ulteria. for¬
uicationes. homicidia. furta. falsa testimo¬
nia. auaricia. nequicia. dolus. imꝑudici¬
cia. oculus malus. blasphemia. suꝑbia
stulticia. Nec sunt que comquinant ho¬
mines. Omĩs gͥ sollicitudo tua. omni
me oportet obseruare peccatũ. ubi nasci

Expanded text:
autem tutissimum atque perfectum, ut assuesautem tutissimum atque perfectum, ut assuescat animus sollicita semper pervigilique custodia discernere cogitationes suas, et ad primum animi motum vel probare vel reprobare quod cogitat, ut vel bonas cogitationes alat, vel statim exstinguat malas. Hic namque fons est boni, et origo peccandi; omnisque ingenn quadam cordis tabula depingit antequam faciat. Nam sive ille actus, sive sermo sit, ut proferatur, ante disponitur; et cogitationum consilio discernitur quod futurum est. Vides quam brevi interdum momento quaeque ista nisi cogitationes ante dictaverint. Unde et Dominus in Evangelio dicit: De corde hominis procedunt cogitationes malae, adulterium, fornicatio, homicidia, furta, falsa testimonia, avaritia, nequitia, dolus, impudicitia, oculus malus, blasphemia, superbia, stultitia. Haec sunt quae coinquinant homines . Omnis ergo sollicitudo tua, omnisme oportet observare peccatum, ubi nasci
Abbreviated transcription (Latin):
onib rudes animas. & nouellis in ꝓpo¬
sito mentib de ipsa int̾dum conuersa¬
tione auferre memoriam: ut facile ab
huiꝰ rei ꝓfectu deterreat᷑ auimꝰ. cuiꝰ inita
amara cognouerit. Itaq solet tam sor¬
didas nonnunqm᷑ & impias cogitatioes
inserere menti: ut qui temptatur dum
suũ illud putat esse quod cogitat. dete¬
riorem se ꝑ sp̃m inmundũ ꝓposito ar
bitretur effectũ: multoq puriorem ani¬
mam habuisse se credat cum adhuc se
culi res amaret. Uult enĩ his quibus
inuidet callidissimꝰ inimicus horrorem
ꝓpositi ex desꝑatione sanctitatis facere:
ut eos obsidente tristicia & si a ꝓposito
non reuosat. certe retineat a profectu.
studium diligendum est: illuminandã¬
est diuinis eloquiis anima. & chorus¬
cante dei uerbo diaboli tenebre repeslen
quã sermo diuinꝰ illuminat. qui celestib
semꝑ cogitationib occuꝑat᷑. in qua al¬
strumenta gladio comparauit. Est

Expanded text:
ionibus rudes animas, et novellis in propoionibus rudes animas, et novellis in proposito mentibus de ipsa interdum conversatione afferre moerorem, ut facile ab hujus rei profectu deterreatur animus, cujus initia amara cognoverit. Itaque solet tam sordidas nonnunquam et impias cogitationes inserere menti, ut qui tentatur, dum suum illud putat esse quod cogitat, deteriorem se per spiritum immundum proposito suo arbitretur effectum, multoque puriorem animam habuisse se credat, cum adhuc res saeculi amaret. Vult enim iis, quibus invidet callidissimus inimicus, horrorem propositi ex desperatione facere sanctitatis: ut eos obsidente tristitia, etsi a proposito non revocat, certe retineat a profectu. urarum studium diligendum est, illuminanda divinis eloquiis anima, et coruscante Dei verbo diaboli repellendae sunt quam sermo divinus illuminat, quae coelestibus semper cogitationibus occupatur, in qua asstrumenta gladio comparavit . Est
Abbreviated transcription (Latin):
suo. Cadent enĩ a latere tuo mille &
decem milia a dextris tuis: ad te autẽ
nõ appropinquabit. Beatus qͦ iacob
ille xp̃i miles emeritus non minore
nobis auctoritate de hoc bello uictoriã
grãm. & faciliꝰ nequã sp̃i auxilio sp̃c
saucti resistamꝰ. Neq uero aꝑta contra
nos pugnat acie. nec publica nob̾cum
fronte congreditur: s loco uincit ac
fraude. nostraq contra nos utit᷑ uo¬
gulat gladio. Infirmꝰ hostis est: qui
nõ potest uincere nisi uoluntate. Pro¬
cul a nob̃ desꝑatio. ꝓcul omnis ab ani¬
mo recedat pauor ad u̾sariorum. Non
adiuuemꝰ. s iuncamꝰ aduersarios.
Dant illi quidẽ consilũ. s nr̃m est
uel eligere uł respuere quod suggerunt.
Non eñi cogendo s suadendo norent.
nõ extorquent a nob̃ consensum. s ex¬
petunt. Unde etiã anname dicitur.
eua ideo condemnat᷑ a domino. quia ab m
quẽ potuit suꝑare suꝑata est. Nec enim
meruisset a domino iusticie ꝑuniri que
ditas. & ars doli plena. fatigare cogitat¬

Expanded text:
e tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabunt . Beatus quoque Jacobus ille Christi miles emeritus, non minore nobis auctoritate de hoc bello victoriam gratiam, et facilius nequam spiritui auxilio sancti Spiritus resistamus. Neque vero aperta contra nos pugnat acie, nec publica nobiscum fronte congreditur; sed dolo vincit ac fraude, nostraque contra nos utitur voci solet, jugulat gladio. Infirmus hostis est, qui non potest vincere nisi volentem. Procul a nobis desperatio, procul omnis ab animo recedat pavor adversariorum. Non adjuvemus, sed vincamus adversarios. Dant illi quidem consilium, sed nostrum est vel eligere vel respuere quod suggerunt. Non enim cogendo, sed suadendo nocent; non extorquent a nonis consensum, sed expetunt. Unde etiam Ananiae dicitur: Eva ideo condemnatur a Domino, quia ab eo quem poterat superare, superata est: nec enim meruisset a Domino justitia puniri, quaditas, et ars doli plena, fatigare cogitat
Abbreviated transcription (Latin):
ut augeat sollicitudinẽ militũ. Nõ
enĩ uuit ẽẽ nos timidos. s ꝑaratos.
Deniq nõ fugam suadet. s arma sug¬
gerit. ꝓꝑt̾ea inquit accipite arma¬
turam dei. ut possitis resistere indie
malo. & in omnib ꝑfecti stare. Ac
ta tradens. addit ⁊ dicit. State ergo
suctincti lumbos ur̃os iueritate. ⁊
duti lorica uisticie. & calciati pedib in pp̃a¬
ratione eungli pacis: in omnib assu

Expanded text:
ut augeat sollicitudinem militum. Non ut augeat sollicitudinem militum. Non enim vult nos esse timidos, sed paratos; denique non fugam suadet, sed arma suggerit. Propterea, inquit, accipite arma Dei, ut possitis resistere in die malo, et in omnibus perfecti stare. Ac pugnae tradens, addidit et dixit, State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et duti lorica justitiae, et calceati pedes in praeparatione E
Abbreviated transcription (Latin):
ctium somnum adimunt. ¶nde qͦ
tue diuitie. celestis thesautꝰ. ista sauti¬
one iudigent atq custodra. Quanto
ditior es: tanto debes esse uigilantior
Qui plus possidet: plus debet timere
ne ꝑdat. Inuidere nõ cessat auctor it¬
uidie: & quia semel a deo ipse ꝓiectus
est. tanto maiori liuore torquetur. qͣu¬
to aliquẽ apud eũ uiderit clariorem.
Qui inuidit sue paradysum: qͣnto
magis inuidet tibi regna celorum
Euncta mͥ crede ille nunc circuit ut
beatꝰ petrus ait: deuorandi te cupidꝰ
in modum rugientis leonis ingredit᷑.
uł more dolosi hostis uniu̾sa ꝑ lustͣns
explorat omnes aditus auime tus an
sit aliquid infirmura & minꝰ tutum
ꝑ quod possit irrepere. Rimatur nunc
querit uulneri locum. ciuiꝰ tu insidias
sollicite debes preuidere: ut cũ paulo
nõ ignores astutias eius. Qui cum
terribiles diaboli potestatos pͥncipat᷑o
describat: nos nichilominꝰ hortatur
ad pugnã: hostiumq ium pandit

Expanded text:
ctium somnum adimunt. Unde tuae ctium somnum adimunt. Unde tuae quoque divitiae, coelestis thesaurus, ista cautione indigent atque custodia. Quanto ditior es, tanto debes esse vigilantior: qui enim plus possidet, plus debet timere ne perdat. Invidere non cessat auctor invidiae: et qui semel a Deo ipse projectus est, tanto majori livore torquetur, quanto aliquem apud eum viderit clariorem. Qui invidit Evae paradisum, quanto magis invidet tibi regnum coelorum? Cuncta, mihi crede, ille nunc circumit, ut beatus Petrus ait , devorandi te cupidus: in modum rugientis leonis ingreditur, vel more dolosi hostis universa perlustrans, explorat omnes aditus animae tuae, an sit aliquid infirmum, et minus tutum, per quod possit irrepere; rimatur nunc quaerit vulneri locum. Cujus tu insidias sollicite debes praevidere, ut quae cum Paulo non ignores astutias ejus . Qui cum terribiles diaboli potestates principatusque describat, nos nihilominus hortatur ad pugnam, hostiumque vim pandit,
Abbreviated transcription (Latin):
nunenta maxima. & que ipsa te orna¬
re deo & contra diabolũ armare possũt.
qui ꝑ leue interdum quodcũq uiciũ
ad animã ingredit᷑. Et si uirtutũ pro¬
pugnacula non resistant. nr̃o nos re¬
pellit loco: & continuo de hoste fit dñs.
Ppter quod nos scͥptura adhortatur
& dicit. Si sꝑs potestatem habentis as¬
cenderit suꝑ te: locum tuũ ne dimiseris.
Ab eo iam temꝑe quo ꝑͥmum ꝑuirgi¬
nitatis ꝓfessionem domino consecrata
es. ad uersarii in te creauit odium: &
qui aliena lucra ꝓ suis damnus habet
se amisisse ducit. quicqͥd te possessuran
dolet. Orandi tibi opus est uigilantia
grandic cura: & tanto sollicituis ca¬
uendus inimicus. quanto apud eum
ditior ẽẽ cepisti. Uacuus uiator & nu¬
dus nõ timet latronis insidias: secu¬
rus a nocturnis furib dormit pauꝑ.
etiam si claustra nõ muniat. Diuiti
uero opes sue latronis semꝑ imaginã¬
tur occursũ. & iugi sollicitudine no¬

Expanded text:
munimenta maxima, et quae te ipsam ornamunimenta maxima, et quae te ipsam ornare Deo et contra diabolum armare possint, qui per leve interdum quodcumque vitium ad animam ingreditur; et si virtutum propugnacula non resistant, nostro nos repellit loco, et continuo de hoste fit dominus. Propter quod Scriptura nos adhortatur, et dicit: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te lAb eo jam tempore quo primum per virginitatis professionem Domino consecrata es, adversarii in te crevit odium, et qui aliena lucra pro suis damnis habet, se amisisse ducit quidquid te possessuram dolet. Grandi tibi opus est vigilantia, grandique cura; et tanto sollicitius cavendus est inimicus, quanto apud eum ditior esse coepisti. Vacuus viator et nudus non timet latronis insidias; securus a nocturnis furibus dormit pauper, etiamsi claustra non muniat: diviti vero opes suae latronis semper imaginantur occursum, et jugi sollicitudine no
Abbreviated transcription (Latin):
tota requirit eccłia in qua & uidue cõ¬
tinentur & nupte: quantũ putas ex¬
petat a uirgine. que expulcerrimo hoc
quodam eccłe prato uelud augustior qͥ¬
dam flos uidetur electa. Assume ergo
omnẽ illũ ornatũ ꝑ quem placere xp̃o
potes: satis pulchram deo crede facienz.
si hominib apꝑarere pulcra non stude¬
as. Alud ornam̃tum serua capitis qͦd
ad quisisti crismatis sacram̃to: cũ tibi
in celestis regni minist̾ium. diadema¬
quoddã regalis unctionis impositum ẽ.
Obtima ornamenta sint auriũ uerba
dei: ad ca sola paratus ẽẽ debet auditus
uirgiuis. eaq p̃ciosissimis lapidibus
anteferre. Omnia ꝓrsus membra deco¬
rentur opib scĩtatis: totaq uirginał
animi pulcritudo gemmati monilis¬
ad instar. uatio uirtutũ fulgore resplẽ¬
deat. Tunc uere concupiscet rex decorẽ
tuũ. dicetq tibi. Gota formosa es proxi¬
ma mea. & macula non est in te. Et
hec tibi ornam̃ta que dixi. etiam inu

Expanded text:
tota requirit Ecclesia, in qua et viduae contota requirit Ecclesia, in qua et viduae continentur etnuptae: quantum, putas, exspectat a virgine, quae ex pulcherrimo hoc quodam Ecclesiae parato, velut augustior quidam flos videtur electa! Assume ergo omnem illum ornatum, per quem placere Christo potes. Satis pulchram Deo crede faciem tuam, si hominibus pulchra apparere non studeas. Istud ornamentum serva capitis, quod acquisivisti Chrismatis sacramento, cum tibi in coelestis regni mquoddam regalis unctionis impositum est. Optima ornamenta sunt aurium verba Dei: ad ea sola paratus esse debet auditus virginis, eaque pretiosissimis lapidibus anteferre. Omnia prorsus membra decorentur operibus sanctitatis, totaque virginalis animae pulchritudo gemmati monilis instar vario virtutum fulgore resplendeat. Tunc vere concupiscet rex decorem tuum, dicetque tibi, Tota formosa es, proxima mea, et macula non est in te . Et haec tibi ornamenta, quae dixi, etiam erunt
Abbreviated transcription (Latin):
tela nequissimi ignea extinguere: &
galeam salutis assuite. & gladium
sp̃s quod est u̾bum der: ꝑ omnẽ or̃onẽ
& obsecrationem. Et quoniã de hoc bel-¬
lo licet etiam femiuis triumphare.
suscipe hec arma pauli: & tanti horta¬
tione ducis certam presume uictoriã.
Hec enĩ si tu omĩa instrum̃ta possidea.
secura ꝓcedis ad p̃lium sp̃uale: nec¬

Expanded text:
exstinguere; et galeam salutis assumite, et gladium spiritus, quod est verbum Dei, per omnem orationem et obsecrationem . Et quoniam de hoc bello licet etiam feminis triumphare, suscipe haec arma Pauli, et tanti hortatione ducis certam praesume victoriam. Haec enim si tu omnia instrumenta possideas, secura procedes ad praelium spirituale
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sine liberis derelicta ẽ. Qilid sit qd̾ in matħo sc̃ptũ
est. gonbibã amͦ de hoc genimine uitis usq indiẽ illũ
quo illud bib̾a uobiscũ nouũ in regno patris mei.
III Quȩ causa sit ut de resurrectione ꝙ apparitione
dñi ȩugłistȩ diu̾sa narrauerint. Quomͦ uxta¬

Expanded text:
elicta est. II. Quid sit quod in Matthaeo scriptum est: Non bibam amodo de hoc genimine vitis, usque in diem illum, quo illud bibam vobiscum novum in regno Patris mei. II. Quae causa sit, ut de resurrectione et apparitione Domini Evangelistae diversa narraverint.
Abbreviated transcription (Latin):
dere portentis. Quicquid dictũ fuerit. inte
dictum putas. I nꝰ quodeũq uitium stili mei
muero contorquet᷑. te clamitas designari.
Conserta manu in ius uocas. & satiricũ scrip¬
torem in ꝓsa stulte arguis. An ideo tͥ bellus
uideris. quia fausto uocaris nomine. Quasi
non & lucus ideo dicat᷑ quia minime luceat.
& parcȩ ab eo qđ nequaquã parcant: & ȩu¬
menides furiȩ. & uulgo ȩthiopes uocentur
argentei. Quod si n descͥptione fȩdoꝵ sẽꝑ
irasceris. iam tͥ hoc ꝑsii cantabo. E ormosũ
te optent generum rex & regina: puellȩ te
rapiant quicquid calcaueris tu. rosa fiat.
Dabo tam̃ consiliũ. quib absconditis possis
pulchrior apparere. Nasus ñ uideat᷑ infacie.
sermo ñ sonet ad loquendũ. atq ita & for¬

Expanded text:
dere portentis: quicquid dictum fneritv in te dere portentis: quicquid dictum fneritv in te dictum putas. in quodcumque uitium stili mei mucro contorquetur, te clamitas designari, conserta manu in ius uocas et satiricum scriptorem in prosa stulte arguis. an ideo tibi bellus uideris, quia fausto uocaris nomine? quasi non et lucus ideo dicatur, quod minime luceat, et Parcae ab eo, quod nequaquam parcant, et Eumenides Furiae et uulgo Aethiopes uocentur argentei. quodsi in descriptione foedorum semper irasceris, iam te cum Persio cantabo formosum: te optent generum rex et regina, puellae te rapiant: quicquid calcaueris tu, rosa fiat. Dabo tamen consilium, quibus absconditis possis pulchrior apparere: nasus non uideatur in facie, sermo non sonet ad loquendum, atque ita et for
Abbreviated transcription (Latin):
abierunt. Unde ñ mirũ ẽ. si & nos ipsi uitiis
detrahentes offendimꝰ plurimos. Disposui
onasum secare fȩtentem. timeat qui strumo¬
sus ẽ. Uolo corniculȩ detrahere garrienti.
ranͣcidulam se intelligat cornix. Nunquid
unꝰ in urbe romana ẽ. qui habeat truncas
in honesto uulnere nares: Nunquid solus
onasus segestanꝰ caua uerba & inmodũ ue¬
sicarum tum̃tia buccis trutinatur inflatis:¬
Dico quosda seelere. ꝑiurio. falsitate. ad digni¬
tatem nescio quã ꝑuenisse. Quid adte qui
te intelligis innocentẽ: Rideo aduocatũ qui
patͦno egeat. ꝙ quadrante dignã eloquenti¬
am tuam nare subsanno. quid ad te qui
disertꝰ es: Uolo in nũmarios inuehi sacerdo¬
tes. tu qui diues es quid irasceris: Clausum
cupio suis ignib ardere uulcanũ. nunquid
hospes eius es aut uicinꝰ. qd̾ a delubris ido¬
li niteris incendiũ sũ mouere: Placet mͥ de
larus. de noctua. de bubone. de niliacis ri¬

Expanded text:
abierunt. Unde non mirum est, si et nos uitiis abierunt. Unde non mirum est, si et nos uitiis detrahentes offendimus plurimos. disposui nasum secare fetentem: timeat, qui strumosus est. uolo corniculae rancidulam se intelligat cornix. Nunquid unus in urbe Romana est, qui habeat « truncas inhonesto vulnere nares? Nunquid solus Onasus Segestanus cava verba, et in modum vessicarum tumdico quosdam scelere, periurio, falsitate ad dignitatem nescio quam peruenisse: quid ad te, qui te intellegis innocentem? rideo aduocatum, qui patrono egeat; quadrante dignam eloquentiam nare subsanno: quid ad te, qui disertus es? uolo in nummarios inuehi sacerdotes: tu, qui diues es, quid irasceris? claudum cupio suis ignibus ardere Vulcanum: numquid hospes eius es aut uicinus, quod a delubris idoli niteris incendium submouere? placet mihi de laruis, de noctua, de bubone, de Niliacis ri
Abbreviated transcription (Latin):
EDICI quos uocant chirurgicos.
crudeles putant᷑ & miseri. Nnnon
est miseria alienis ñ dolere uul¬
neribꝰ. & mortuas carnes inclem̃ti
secare ferro. ñ horrere curantẽ. qd̾ horret
his qui patit᷑. & inimicũ putari: Ita se na¬
tura habet ut amara sit ueritas. blanda
uitia existiment᷑. Isaias in exemplum cap¬
tiuitatis futurȩ nudꝰ non erubescit incedẽ.
iheremias de media ierłm ad eufraten flu¬
uium mesopotamiȩ mittie᷑. ut int̾ iniicas
gentes ubi ẽ assyri. & castra sunt caldeoꝵ.
ponat nebiꝵ uala corrumpendũ. Lezechi¬
el stercore pͥmum humano. dein bubulo
panem de om̃i semente consꝑsum edere
iubet᷑. & uxoris interitũ siccis oculis uidet.
Amos de samaria pellit᷑. Cur queso: N empe
ideo quia chirurgici spũales secantes uitia
peccatoꝵ. ad pęnitentiã cohortabant᷑. Pau¬
lus apłs inimicus in quit uob̃ factus sum.
uera dicens. Et quia saluatoris dura uide¬
bant᷑ ȩloquia. plurimi discipłoꝵ retrorsũ

Expanded text:
edici, quos uocant chirurgicos, crudeles putantur et miseri sunt. an non est miseria alienis dolere uulneribus et mortuas carnes clementi secare ferro? non horrere curantem, quod horret ipse, qui patitur, et inimicum putari? ita se natura habet, ut amara sit ueritas, blanda uitia aestimentur. Esaias in exemplum captiuitatis futurae nudus non erubescit incedere; Hieremias de media Hierusalem ad Eufraten, fluuiura Mesopotamiae, mittitur, ut inter inimicas gentes, ubi est Assyrius et castra sunt Chaldaeorum, ponat rcspcorrumpendum; Hiezechiel stercore primum humano, dein bubulo panem de omni semente conspersum edere iubetur et uxoris interitum siccis oculis uidet; Amos de Samaria pellitur: cur quaeso? nempe ideo, quia chirurgici spiritales secantes uitia peccatorum ad paenitentiam cohortabantur. Paulus apostolus: inimicus, inquit, uobis factus sum uera dicens. et quia saluatoris dura uidebantur eloquia, plurimi discipulorum retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
postulasti. ut post aquilam et simmachũ
uł iuditio m eo ẽẽ contentũ. Unde impulsꝰ
a te cui ce que possum debeo & quȩ ñ possũ ne¬
gare rursũ me obtrectatoꝵ. latͣtib tradidi. ma¬
luiq te uires meas quã uoluntatẽ meã in
amicitiã querere. Certe confident̾ dicã et
multos huiꝯ oꝑis testes citabo. me nichil du¬
taxat scientẽ de hebraica ueritate mutasse.
Sicubigͦ editio mea a ueterib discreparit. int̾¬
roga quemlibet hebreoꝵ. et liquido ꝑuide¬
bis me ab emulis frustra lacerari. qui malunt
contendere inuidere p̾clara quam discere. ꝑu̾sis¬
simi homines. Nam cũ semꝑ nouas expetant
uoluptates. et gulȩ eoꝵ uicina maria ñ suffi¬
ciunt: cur in solo studio scͥpturarũ ueteri sa¬
pore contenti sunt: Nec hoc dico. qͦ precesso¬
res meos mordeã. aut quicquã de his arbi¬
trer detrahendũ. quoꝵ translationẽ dili¬
gentissime em̃datã olim meȩ lingue hõib

Expanded text:
postulasti, ut post Aquilam et Symmachum postulasti, ut post Aquilam et Symmachum vel judicio meo esse contentum. Unde impulsus a te, cui et quae possum, debeo, et quae non possum, rursum me obtrectatorum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervidebis, me ab aemulis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversissimi homines. Nam cum semper novas expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant: cur in solo studio Scripturarum, veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico, quo praecessores meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam, olim meae linguae hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ fiat fiat : sinis libroꝵ sit:
pro quo in hebreo legit᷑ amen amen. Nos
autẽ hebreoꝵ auctoritatẽ secuti. et maxi
morũ librũ nominant. unũ uolumꝰ asse¬
Si enĩ amen ꝓ quo aquila tnͣstulit netiie eo¬
terdum aut in exordio aut in calce sermo¬
nis siue sententiȩ: nũꝗͣ. et saluator in ęu̾¬
gelio loqueret᷑. am̃ am̃ dico uob̾: et apłi¬
ẜauli epłe in medio illud oꝑe ñ continerent.
Noyses qͦq et leremias et ceteri inhunc mo¬
dum multos haberent libros. qui in me¬
diis uoluminib suis am̃ frequent̾ int̾se¬
runt. Sed et numerus.xxͣ. duoꝵ hebrai¬
coꝵ libroꝵ et mysterioꝵ eiꝰde numeri cõ¬
putabit᷑. Nam et titulꝰ ipse hebraicꝰ sẽphar
unũ uolum̃ ostendit. Quia gͥ nuꝑ cum
hebreo disputans. quedã ꝓ dño saluatore
de psalmis testimonia ꝓtulisti. uolensq¬
te ille illudere. ꝑ sermones pene singłos
asserebat ñ ita haberi in hebreo. ut tu de
lxxͣ interpretib opponebas: studiosissime

Expanded text:
 fiat, fiat, finis libri sit, pro quo in Hebraeo legitur: AMEN, AMEN  . Nos autem Hebraeorum auctoritatem secuti, et maximmorum librum nominant, unum volumen asseSi enim AMEN  , pro quo Aquila transtulit πεπιστωμέter dum, aut in exordio, aut in calce sermonis, sive sententiae, numquam et Salvator in Evangelio loqueretur: Amen, amen dico vobis; et Pauli epistolae in medio illud opere continerent. Moses quoque et Jeremias, et caeteri in hunc modum multos haberent libros, qui in mediis voluminibus suis AMEN   frequenter interserunt. Sed et numerus viginti duorum Hebraicorum librorum, et mysterium ejusdem numeri commutabitur. Nam et titulus ipse Hebraicus, SEPHARunum volumen ostendit. Quia igitur nuper cum Hebraeo disputans, quaedam pro Domino Salvatore de Psalmis testimonia protulisti, volensque ille te illudere, per sermones pene singulos asserebat, non ita haberi in Hebraeo, ut tu de Septuaginta Interpretibus opponebas, studiosissime
Abbreviated transcription (Latin):
amenscribant aut sela aut salom: qd̾ ex¬
primit pacem. Unde et salomon pacificus
dicit᷑ Igitur ut nos solemꝯ completis opus¬
culis ad distinctionẽ reialteris subsequen¬
tis mediũ int̾ponere. explicuit aut felici¬
ter. aut aliquid istimodi: ita et hebrei aut
quȩ scripta sunt roborant. ut dicant amen
aut in sempit̾num. et scͥpta et seribenda cõ¬
memorant ut ponant sela: aut transacta
felicit̾ ꝓtestant᷑. pacem in ultimo subnotan¬
tes Hȩc nos de intimo fonte hebreoꝵ liba¬
uimꝰ. ñ opinionũ riuulos ꝓsequentes. neq
erroꝵ quib totͦ mundus expletꝰ ẽ uarieta¬
te ꝑterriti: s cupientes et scire et docere
quȩ uera sunt. Qt sitͥ ñ uidet᷑ quid orige¬
nes de diapsalmate senserit uerbũ int̾pre¬
tabor ad uerbum: ut quia nouitia musta
contemnis. saltẽ ueteris uini auctoritate
ducaris:

Expanded text:
\'amen\' scribant aut sela\' aut "salom1, quo ex\'amen\' scribant aut sela\' aut "salom1, quo exprimunt \'pacem\', unde et Salomon \'pacificus\' dicitur. igitur, ut nos solemus conpletis opusculis ad distinctionem rei alterius subsequentis medium interponere \'explicuit\' aut \'feliciter\' aut aliquid istiusmodi, ita et Hebraei aut, quae scripta sunt, roborant, ut dicant \'amen\', aut in sempiternum et scripta et scribenda commemorant, ut ponant \'sela\', aut transacta feliciter protestantur \'pacem\' in ultimo subnotantes. Haec nos de intimo Hebraeorum fonte libauimus non opinionum riuulos persequentes neque errorum, quibus totus mundus expletus est, uarietate perterriti, sed cupientes et scire et docere, quae uera sunt. quod si tibi non uidetur. quid Origenes de diapsalmate senserit, uerbum interpretabor ad uerbum, ut, quia nouicia musta contemnis, saltim ueteris uini auctoritate ducaris.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ipse ẽ rex głiȩ semꝑ: et econtra in psal¬
mismultoꝵ uersuũ penitꝰ ñ inueniat᷑. in tri¬
cesimo uidelicet sexto. et septuagesimo.xi.
et centesimo octauo decimo: rursꝰ nonꝰ psal¬
mus distinguat᷑. canticũ diapsalmatis: cum
utiq siut quib a uidetꝰ diapsalma ẽ initi¬
um silentii. canticũ silentii ẽẽ ñ possit. Ex qͦ
animadũtimꝰ hoc uerbũ suꝑiora parit̾ et
inferiora conectere. aut certe docere sempi¬
terna ẽẽ quȩ dicta sunt. ut ẽ illud in t̾cio:
multi dicunt animȩ meȩ ñ ẽ salꝰ ei in ło ei
semꝑ: et rursũ. uoce mea ad dnm̃ clamaui
et exaudiuit me de monte sc̃o suo: semꝑ: et
in quarto. utquid diligitis uanitatẽ et que¬
ritis m̃daciũ semꝑ: et alibi. quȩ dicitis in
cordib ur̃is et in cubilib ur̃is conpungimi¬
ni. semꝑ. Scire aũ debes apud hebreos in fi¬
ne libroꝵ unũ etrib solere subnecti. ut aut

Expanded text:
tum ipse est rex gloriae, semper, et e contra in psaltum ipse est rex gloriae, semper, et e contra in psalmis multorum uersuum penitus non inueniatur, in tricesimo uidelicet sexto et septuagesimo septimo et centesimo octauo decimo, rursus nonus psalmus distinguatur: canticum diapsalmatis, cum utique, si, ut quibusdam uidetur, diapsalma est indicium silentii, canticum silentii esse non possit. : Ex quo animaduertimus hoc uerbum superiora pariter et 15. inferiora conectere aut certe docere sempiterna esse, quae dicta sunt, ut est illud in tertio: multi dicunt animae meae: non est salus illi in deo suo, semper, et rursum: uoce mea ad dominum clamaui, et exaudiuit me itatem et quaeritis mendacium? semper, et alibi: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini, semper. Scire autem debes apud Hebraeos in fine librorum unum e tribus solere subnecti, ut aut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ E acceꝑis reddenda cum
fenore sunt: sortisq dilatio
usuram parit. De diapsal¬
mate nr̃ãm sententiã flagi¬
taras. E płȩ breuitatẽ causa¬
ti sumꝰ. et rem libri ñ posse explicari litteris
pretexiumꝰ. Uerum qͥd tͥ ꝓdest si ad ergo¬
dictem meum: Maior tͥ cupiditas silentio
concitat᷑. Itaq ne te diutio traham. habeto
pauca ꝓpluribꝰ Quida diapsalma cõmu¬
ñnulli alteriꝰ sensꝰ exordiũ: sunt qui rithini
distinctionẽ. et quia psalmi tunc tẽporis
iuncta uoce ad organum canebant᷑. ciuꝰda
musice uarietatis. Nob nichil hors uidetur
cum aquila qui uerboꝵ. hebreoꝵ diligentissimꝰ
explicator ẽ. sela hoc ẽ diapsalma. qͦd ex
samech lameth. heth scribit᷑ semꝑ transtu¬
lerit: et inueniamꝰ in ꝑsalmoꝵ qͦq fine dia¬
psalma positũ. ut ẽ illud int̾cio. Dentes pec¬
catoꝵ contͥuisti. dñi ẽ salus et suꝑ popłm
uicesimo tercio. qͥs ẽ iste rex głiȩ dñs uirtu¬

Expanded text:
e acceperis, reddenda cum fenore sunt sortisque dilatio usuram parturit. de diapsalmate nostram sententiam flagitaras: epistulae breuitatem causati sumus et rem libri nOli posse explicari litteris praetexuimus. uerum quid prode est ad epVGSiwy.tYjv meum? maior tibi cupiditas silentio concitatur. itaque, ne te diutius traham, habeto pauca pro pluribus. Quidam diapsalma conmunonnulli alterius sensus exordium, sunt qui rhythmi distinctionem et, quia psalmi tunc temporis iuncta uoce ad organum canebantur, cuiusdam musicae uarietatis. nobis nihil horum uidetur, cum Aquila, qui uerborum Hebraeorum diligentissimus explicator est, sela, hoc est diapsalma, quod ex samech, lamed, he scribitur, \'semper1 transtulerit et inueniamus in psalmorum quoque fine diapsalma positum, ut est illud in tertio: dentes peccatorum contriuisti; domini est salus et super populum uicesimo tertio: quis est iste rex gloriae? dominus uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
simi homines. Nam cũ nouas semꝑ expe¬
tant uoluptates. & gulȩ eoꝵs uicina
maria ñ sufficiant: cur in solo studio
scͥpturarũ ueteri sapore contenti suit:
N ec hoc dico. qͦ p̾eessores meos mordeã.
aut quicquã de his arbitrer detrahen¬
dum. quoꝵ translationẽ diligentissi¬
me em̃datã olim meȩ linguȩ hominib
dedi: s qd̾ aliud sit in eccłiis rꝑo creden¬
tiũ psalmos legere. aliud iudeis singła
Ler. additis obelis & astericis in lati¬
num uerterã: ex hebraico transfereis
ꝙ dedicans scĩs eꝑis chromatio ꝙ heli
Neq enĩ sic noua cudimu ᷤᷤ ut uetera de

Expanded text:
simi homines: nam cum novas semper expesimi homines: nam cum novas semper expetant voluptates, et gulae eorum vicina maria non sufficiant, cur in solo studio Scripturarum veteri sapore contenti sunt? Nec hoc dico quod praecessores meos mordeam, aut quidquam de his arbitrer detrahendum, quorum translationem diligentissime emendatam olim meae linguae hominibus dedi: sed quod aliud sit in ecclesiis Christi credentium Psalmos legere, aliud Judaeis singula Septuaginta additis obelis et asteriscis in Latinum verteram, ex Hebraico transferens, et dedicans sanctis episcopis Chromatio et HelioNeque enim sic nova cudimus, ut vetera de
Abbreviated transcription (Latin):
ta.lxx. interp̾tes nr̃o labore dudum
roma suscepit: rursũ iuxta hebraicum
uertens. p̾fatione muniui. & sic in par¬
de psalmis testimonia ꝓtulisti. uolensq
ille te eludere ꝑ sermones pene singlos
asserebat ñ ita haberi in hebreo. ut tu
sissime postulasti. ut post aquilam sẏm¬
machum ꝙ theodotionẽ nouã editionẽ
latino sermone trans ferrẽ. Siebas eniꝰ
te magis int̾pretũ uarietate turbari.
& amore quo laberis. uł trans latione
uł iuditio meo e̾ẽ contentũ. Vnde ꝙ im¬
gare quȩ ñ possum: rursũ me obtre¬
ctatoꝵs latratib tradidi. maliuq te ui¬
res potis meas. quã uoluntatẽ in ami¬
citia querere. Certe confident̾ dicam.
ꝙ multos huiꝰ oꝑis testes citabo: me ni¬
chil dumtarat scientẽ. de hebraica ue¬
ritate mutasse. Sicubi gͦ editio mȩa
a ueterib discreparit: int̾roga quelibet
hebreoꝵ. ꝙ liquido ꝑuidebis me ab ȩmu
lis frustra lacerari: quia malunt contẽ¬
nere uideri p̾clara. quã discere. Peru̾sis¬

Expanded text:
ta interpretes nostro labore dudum Roma suscepit, rursum juxta Hebraicum vertens, Praefatione munivi, et sic in parde psalmis testimonia protulisti; volensque ille te illudere, per sermones pene singulos asserebat, non ita haberi in Hebraeo, ut tusissime postulasti, ut post Aquilam, Symmachum, et Theodotionem, novam editionem Latino sermone transferrem. Aiebas enim te magis interpretum varietate turbari, et pro amore quo laberis, vel translatione, vel judicio meo esse contentum. Unde imuae non possum, rursum me obtrectatorum latratibus tradidi, maluique te vires potius meas, quam voluntatem in amicitia quaerere. Certe confidenter dicam, et multos hujus operis testes citabo, me nihil, dumtaxat scientem, de Hebraica veritate mutasse. Sicubi ergo editio mea a veteribus discreparit, interroga quemlibet Hebraeorum, et liquido pervidebis, me ab lis frustra lacerari, qui malunt contemnere videri praeclara, quam discere. Perversis
Abbreviated transcription (Latin):
.dant. ibi apłos de int̾ptatione eors
exempla sumpsisse: ubi uͦ discrepant.
id posuisse in greco quod apud hebre¬
os didicerant. Sic̃ gͦ ego ostendo mul¬
ta in nouo testam̃to posita de ueterib
ta in hebraico doceo: sic accusator osten¬
dat aliquid scͥptũ ẽẽ in nouo instrum

Expanded text:
dant, ibi apostolos de interpretatione eorum exempla sumpsisse; ubi vero discrepant, id posuisse in Graeco, quod apud Hebraeos didicerant. Sicut ergo ego ostendo multa in novo Testamento posita de veteribusta in Hebraico doceo, sic accusator ostendat, aliquid scriptum esse in novo Testam
Abbreviated transcription (Latin):
ita se haberet: & a quo ipsa epła disse¬
minata ẽẽt in uulgꝰ. lacrimabilit̾ indi¬
cantiũ. Oui hoc ausꝰ ẽ facere. qͥd aliud
non audeat: Bene qd̃ malitia ñ habet
tantas uires. quantos conatꝰ. Perierat
innocentia. si semꝑ nequitiȩ iuncta e̾e̾t
sapientia. &. totũ quicquid eupit calum¬
nia. preualeret: Stilũ meu̾ qualis cũq ẽ
ꝙ formã eloquii. uir disertissimꝰ expͥme¬
re ñ potuit: s int̾ ipsas p̾stigias & alte

Expanded text:
ita se haberet, et a quo ipsa epistola disseita se haberet, et a quo ipsa epistola disseminata esset in vulgus lacrymabiliter indicantium. Qui hoc ausus est facere, quid aliud non audeat? Bene, quod malitia non babet tantas vires, quantos conatus. Perierat innocentia, si semper nequitiae juncta esset potentia, et totum quidquid cupit calumnia, 518 praevaleret. Stylum meum, qualiscumque est, et formam eloquii vir disertissimus exprimere non potuit:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicans exhis quȩ ꝓbant᷑. illa suspice¬
re quȩ manifeste heretica sunt. Certe
ut compendiũ longi sermonis faciã. sic̃
ego ostendo me ab his accepisse librũ.
qui de tuo codice trans scͥpserunt. sic
tu doce a quo exemplar acceꝑis. ut qͥ
auctorẽ libri dare alium ñ potuerit
ipse falsitatis teneat᷑ reus. Bonꝰ homo
de bono cordis thesauro ꝓfert talia quȩ
bona sunt: atq ex pomors dulcedine ge¬
nerosi seminis arbor agnoscet᷑. Scribit
asticas causas ad comitatũ uenerant. epłam
quasi meo scͥptã nomine reꝑꝑisse. in qua
agerem penitentiã. ꝙ me ab hebreis in
adolescentia inductũ ẽẽ testarer. ut he¬
brea uolumina in latinũ uerterẽ. in quibꝰ
nulla sit ueritas. Quod audiens obstu¬
pui. Et quia in ore duoꝵs ꝙ triu̾ testium
stat om̃e u̾bum. uniq testi nec catomi
creditũ ẽ: id ipsum multoꝵ me exurbe
fr̃m scͥpta docuerunt. sciscitantiũ an

Expanded text:
judicans ex his quae probantur, illa suscipejudicans ex his quae probantur, illa suscipere quae manifeste haeretica sunt. Certe ut compendium longi sermonis faciam sicut ego ostendo, me ab his accepisse librum qui de tuo codice transcripserunt: sic tu doce a quo exemplar acceperis, ut qui auctorem libri dare alium non potuerit, ipse falsitatis reus teneatur. Bonus homo de bono cordis thesauro profert illa quae bona sunt : atque ex pomorum dulcedine, generosi seminis arbor agnoscitur. 24. Epir Ecclesiasticas causas ad Comitatum venerant, Epistolam quasi meo scriptam nomine reperisse, in qua agerem poenitentiam, et me ab Hebraeis in adolescentia inductum esse testarer, ut Hebraea volumina in Latinum verterem, in quibus nulla sit veritas. Quod audiens obstupui. Et quia in ore duorum vel trium stat omne verbum , unique testi, nec Catoni creditum est, idipsum multorum me ex Urbe fratrum scripta docuerunt, sciscitantium, an