comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
colloquunt᷑. qͣsi oram clamidis silent̃ incidiñ:
qͥ uidelicet dũ p̃lati dignitatẽ saltẽ innoxie
& latent̃ derogant. qͣsi regis suꝑpositi uestẽ
fedant: s tam̃ ad semetipsos redeunt. seq
uehementissime uel de tenuissima uerbi
laceratione rep̃hendunt. Unde & bene illie
scriptũ est: post hȩc dauid ꝑcussit cor suũ.¬
gladio ferienda ñ suit. etiã cum rep̾henden¬
da recte iudicantur. Siquando uͦ contͣ᷑ eos uł
in minimis lingua labit᷑. necesse est ut ꝑ afflic̃¬
tionẽ pęnitentie compͥmatur. q̃tinꝰ ad semet¬
ipsum redeat. & cũ p̃positȩ potestati deliquerit.¬
eiꝰ contra se iudiciũ a quo sibi p̾lata est ꝑhor¬
rescat. Nam cũ in p̃positos delinquimꝰ eius
ordinationi qui eos nob̾ p̃tulerat obuiamꝰ. Un¬
de moy ses quoq cũ contͣ se & aaron conqueri
ppłm cognouisset ait: nos enĩ quid sum. Nec
cont̾ nos est murmur ur̃m. s contͣ dm. xi

Expanded text:
colloquuntur, quasi oram chlamidis similiter incidunt: colloquuntur, quasi oram chlamidis similiter incidunt: qui videlicet, dum praelatae dignitati saltem innoxiae et latenter derogant, quasi regis superpositi vestem foedant; sed tamen ad semetipsos redeunt, seque vehementissime vel de tenuissima verbi laceratione reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suugladio ferienda non sunt, etiam cum reprehendenda recte judicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur, quatenus ad semetipsum redeatejus contra se judicium, a quo sibi praelata est, perhorrescat. Nam cum in praepositos delinquis, ejus ordinationi, qui eos nobis praetulit, obviamus. Unde Moses, cum contra se, et Aaron conqueri populum cognovisset, ait: Nos enim quid sumus? Nec contra nos est murmur vestrum, sed contra Domi
Abbreviated transcription (Latin):
fidei & regali dignitate atq sacerdotio expolia¬
ti sunt. & tam̃ occisi ñ sunt. s reseruati ꝓpt̾
eos quide illo ppło infine mundi credituri
sunt inxp̃o. Aliter iuxta morałe signifi¬
cantiam. Quid ꝑ saułe nͥ mali rectores. quid uͦ
ꝑ dauid nisi boni subditi designantur ⁊
Sauli enĩ uentrẽ purgare est. prauos p̾positos
conceptã in corde maliciam usq ad oꝑa miseri
odoris extendere. & cogitata apud se noxia
factis exteriorib exequendo monstrare.
Quoꝵ facta licet suit teterrima ab humilib
subditis oris gladio ferienda ñsunt. etiam
cũ recte rep̃hendenda iudicant᷑. Unde dauid
ferire metuit. quia piȩ subditoꝵ mentes
ab omni se peste obtrectationis abstinentes. p̃¬
positoꝵ uitam nullo linguȩ gladio ꝑcutiunt.
etiam cũ de imꝑfectione rep̾hendunt. Qui
& siqͣndo ꝓpter infirmitatẽ sese abstinere
uix possunt ut extrema qued̃a atq ext̾iora
p̃positoꝵ mala rep̃hendant. s tam̃ humiliter

Expanded text:
te atque sacerdotio exspoliati sunt, et tamen occisi non sunt: sed reservati pro eis, qui de illo populo in fine mundi credituri sunt Christo. Aliter juxta moralem significantiam: quid per Saulem, nisi mali rectores? quid vero per David, nisi boni subditi designantur? Sauli enim ventrem purgare est pravos praepositos conceptam in corde malitiam, usque ad operam miseri odoris extendere, et cogitata apud se noxia, factis exterioribus exsequendo monstrare. Quorum facta, licet sint teterrima, ab humilibus subditis, oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Unde David ferire metuit, quia ipsae subditorum mentes, ab omni se peste obtrectationis abstinentes, praepositorum vitam nullo linguae gladio percutiunt: etiam cum de imperfectione reprehendunt. Qui et si quando propter infirmitatem se abstinere vix possunt, ut extrema quaedam atque exteriora praepositorum mala reprehendant: sed tamen humiliter
Abbreviated transcription (Latin):
apłis ꝓ salute ꝓpłi iudeoꝵ dep̃cans dauid uide¬
licet dño nr̃o acceptabilẽ bonoꝵ operũ oblatio¬
nem & pie deuotionis obtulit. quã ille post mor¬
tem uiri sui qui demens instulticia sua ꝑiit
asciuit in coniugiũ. & exhibuit sibi sponsam
ñ habentẽ maculam aut rugã. Qd̾ aut̃ idem
nabal stultꝰ tnsactis dieb decem ex qͦ dauid
exꝓbratus fuerat mortuus narrat᷑. hoc intel¬
ligi datur. quia ppłs uideoꝵ cui dictum est.
audi ppłẽ stulte. postꝙ̃ dñm a se repulit. de¬
calogũ legis tñsgrediendo in eugłio lapsus ẽ
atq in peccato suo mortuus est. Sequitur.
Nit abigail ad cauid. Sienĩ sarrexerit aliqͣndo

Expanded text:
ns David, videlicet Dominus noster, acceptabilem bonorum operum oblationem et piae devotionis obtulit: quam ille post mortem viri sui, qui demens in stultitia sua periit, ascivit in conjugium: et exhibuit sibi sponsam non habentem maculam aut rugam. Quod autem idem Nabal stultus transactis diebus decem, ex quo David exprobratus fuerat mortuus narratur: hoc intelligi datur, quia populus Judaeorum, cui dictum est: « Audi, popule stulte, postquam Dominum a se repulit, decalogum legis transgrediendo, in Evangelio lapsus est, atque in peccato suo mortuus est . » Sequitur: « Ait Abigail ad David: Si enim surrexit homo aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
accinctio populi.
Iabin. intelligens. uel sapiens. Iahel. cerua. ł
coniugiũ ceruare. siue incipiens. Ios. sans.
siue tẽprealis. ł dñi iobi. Irobaal: udicet
baal. udi iudicet habens. aut suꝑpor. siue
uirgiũ habens. Iechare. torcular lupi. Iecha.
torcular. Iotham. ełt p̃seus. Iair. illumi nanͤ.
Ionathan. colũbe donũ. uel colũbe decdit. aut
diũ donũ. Iabes. exsicc ta. uel siccitas. ut.l¬
Lapidorh. lampas siue qͣsi os cultri. ab ore

Expanded text:
accinctio populi. Jabin, intelligens, vel sapiens. , cerva, vel conjugium cervale, sive incipiens. sperans, sive temporalis, vel domini robur. Jerobaal, judicet Baal, vel judicet habens, aut superior, sive jurgium habens. Jecbaze , torcular lupi. Jecba, torcular. Jotham, est perfectus. Jair, illuminans. Jonathan, columbae donum, vel columbae dedit, aut Domini donum. Jabes, exsiccata, vel siccitas. Laffidoth, lamp
Abbreviated transcription (Latin):
legenda. Chetim. insaniens. uel formidans.
siue signata. Chusam. ȩthiopia coꝵ. Chamos.
qͣsi actrectans. ł ꝯgregans. Chelion. consũma¬
tio. siue omnis dolor. uel abmitio. de.d
Debbora. apes. ł loquax. Dalila. pauꝑcula.
uel situla. Dagon. piscis tristicie. de .i.

Expanded text:
legenda. Chettim  Hetthim , insanientes, vel formidans, legenda. Chettim  Hetthim , insanientes, vel formidans, sive signata. Chusam, Aethiopia eorum. Chamos, quasi attrectans, vel congregans. , consummatio, sive omnis dolor, vel ab initio. Debbora, apis, vel loquax. Dabla, paupercula, vel situla. Dagon, piscis tristiti
Abbreviated transcription (Latin):
dominuᷤᷤ fluminis. siue dñs ꝯtẽptus
uani. Achiman. fr̃ m̃s quis. Axa. clau¬
dicans. uel irascens. Athanihel. tempꝰ meũ di.
Arrad ꝯsurrectio descensionis. aut testimoni¬
um descendens. Accho. usq huc: aut hamus. ł
humilitas eis. Alab. lac. uel lactea. Accrabbim.
scorpiones. Astaroth. ouilia uel factura id est
h̃oie eiẽ. exploratoꝵ. Anatha. responsio. Arast.
artifex. Abinoem. patͥs mei decor. Abel. luctus.
uł cõmittens. Abelmeola. luctꝰ parturientis.
Ares. sol. Abed. seruus. Armon anathema me-¬
roris. uł imago tristiciȩ. Auoth. cõmoratio. ł
sedes. aut uinculũ. siue incunabula. qd̃ gre
Sexech. fulgur. ł ꝯtemptꝰ uano. siue mieans
Raalmesar. haben ł tur ex pͥncipe. Barach. ful¬
gurans. Bachal. iugũ B.a. creatura. siue lec̃
Baalthamar. habens palmã. Boor infoetrtidi¬
ne. siue in quo uirtus.
ene⁊. possessio contemptibilis. Cetrom. te
mon. resurrectio mutilis. Quattuor neĩa
quȩ sequunt᷑ ex .c. lict̾a aspiratione addita fc̃

Expanded text:
dominus fulminis, sive dominus contemptus vani. 47 Ahiman, frater meus quis? Axa,  , claudicans, vel irascens. Athaniel, tempus meum Dei. Arad  , consurrectio descensionis, aut testimonium descendens. Accho, usque huc, aut hamus, aut humilitas ejus. Alab  , lac, vel lactea. Acrabbim, scorpiones. Astaroth, ovilia, vel factura, id est ποίησις exploratorum. Anatha, responsio. Arasth  Harad , artifex. patris mei decor. Abel, luctus, vel committens. Abelmeola, luctus parturientis. Ares  , sol. Abed, servus. Armon, anathema moeroris, vel imago tristitiae. Avoth, commoratio, vel sedes, aut viculus, sive incunabula, quod GraBezec, fulgur, vel contemptus vanus, sive micans. Baalmesar, habens, vel vir ex principe. Barac, fulgurans. Bachal, jugum. Bara, creatura, sive lectuBaalthamar, habens palmam. Booz, in fortitudine, sive in quo virtus. Cenez, possessio contemptibilis. Cetrum  Cemon, resurrectio inutilis. Quatuor nomina, quae sequuntur, ex C. littera aspiratione addita sunt
Abbreviated transcription (Latin):
iii. siue mirantibꝰ. Cenath. emulatio. si¬
des barue. cõmutatus electꝰ. siue mutabi¬
lis. Cariathaim. uilla. uł oppidũ eoꝵ. Core.
caluitiũ. Camuhel. resurrectio dĩ. aut sta¬
bit ds̃. Hucusq. ꝑ .c. litt̾am simplicem
legerimꝰ ex in aspiratione addita nomi¬
num sunt legenda pͥncipia. Chanaan.
reuersus ẽ. siue quasi respondentes. aut
qͣsi mouentes. chaleb. qͣsi cor. aut omne¬
cor. ł canis. Chamos. congregatꝰ. uł quasi
attrectatio. Chorbi. calix in me.siue imn¬
mola mͥ. Chenneroth. cythararũ signũ. aut
qͣsi lucernȩ. chasmon. scęlerata tͥsticia. aut
quasi ꝓtectio. Cherubin. qͣsi plures. aut uer¬
miculata pictura. ł scientiȩ multitudo. de.¬
uhel. agnoscant dm. Dathan. donum
eoꝵ siue fufficiens donũ. Dibon. suffi¬
ciens ad intellectũ. uel abundant̃ intelligẽs.

Expanded text:
tibus, sive mirantibus. Canath, aemulatio, sidesbarnee, commutatus electus, vel mutabilis. Cariathaim, villa, vel oppidum eorum. Core, calvitium. Camuel, resurrectio Dei, aut stabit Deus. Hucusque per C litteram simplicem legerimus: exin aspiratione addita, nominum sunt legenda principia. Chanaan, reversus est, sive quasi respondentes, aut quasi moventes. Chaleb, qcor, vel canis. Chamos, congregatus, vel quasi attrectatio. Chmola mihi. Chenneroth, cithararum signum, aut quasi lucernae. Chaslon, scelerata tristitia, aut protectio, Cherubim, quasi plures, aut vermiculata pictura, vel scientiae multitudo. Deuel, agnoscant Deum. Dathan, donum eorum, sive sufficiens donum. Dibon, sufficiens ad intellectum, vel abundanter intelligens.
Abbreviated transcription (Latin):
incandelabro sunt facti domꝰ dñi. qͥa sc̃ptura
diuina fretos temporalib gaudiis ad appetanda
nos bona patriȩ cȩlestis ꝓuocare ꝯsueuit. Et qͦmͦ
erectum in altitudine candelabrũ. lilii flores &
lucernas habet aureas in capite. ita electi om̃s
qui in eadem scptura sacra continentur. erecto
ad suꝑna sensu cȩlestia bona a dño quesisse & ꝑce¬
pisse ꝓbantur.

Expanded text:
in candelabro sunt facti domus Dei, quia Scriptura in candelabro sunt facti domus Dei, quia Scriptura divina, spretis temporalibus gaudiis, ad appetenda nos bona patriae coelestis provocare consuevit; et quomodo erectum in altitudine candelabrum lilii flores et lucernas habet aureas in capite, ita electi omnes qui in eadem Scriptura sacra continentur, erecto ad superna sensu, coelestia bona a Domino quaesisse et percepisse probantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationes ad facienda quȩ as iubet suꝑponere
ꝯtendit. & hoc tam fixa intentione. ꝙͣ candela¬
brum necesse est firiniter: ad suꝑna erectũ. im¬
positas sibi lucernas ñ solum absq ruina. s eti¬
am absq ulla statꝰ sui motione seruare. Qd̾ uͦ eum
dixisset. & candelabra aurea qͥnq ad dext̾am ⁊ qͥnq
ad sinstram. cont᷑ oraculum ex aureo pͥmo addidit.
& qͣsi lilii flores. ⁊ lucernas desuꝑ aureas. Uidetur
iuxta litterã quia sup̃ma pars candelabroꝵ in mo¬
dum sit liliĩ repandi deformata. quom in cande
mi ex ipso ꝓceclentes cũ sciphis ⁊ sperulis lilia scri¬
buntur habuisse ꝑplurima. flores autẽ lilii ut
sepe. dictum est amenitatẽ semꝑ uirentis terre ui¬
uentium designant. de qua dicit beatꝰ Petrus re¬
generatos nos in spem uiuam in hereditatem. in¬
corruptibilem & incontaminatã. & immarcessci¬
bilem ꝯseruatã incelis. Et bene lilii flores auro

Expanded text:
cogitationes ad facienda quae Deus jubet, supponere cogitationes ad facienda quae Deus jubet, supponere contendit: et hoc tam fixa intentione, quam candelabrum necesse est, firmiter ad superna erectum, impositas sibi lucernas non solum absque ruina, sed etiam absque ulla status sui motione servare. Quod vero cum dixisset: Et candelabra aurea x auro puro, » addidit « et quasi lilii flores et lucernas desuper aureas, » videtur juxta litteram, quia suprema pars candelabrorum, in modum sit lilii repandi deformata, quomodo in canmi ex ipso procedentes, cum scyphis et sperulis lilia scribuntur habuisse perplurima. Flores autem lilii, ut saepe dictum est, amoenitatem semper virentis terrae viventium designant: de qua dicit beatus Petrus regeneratos nos a Domino in spem vivam, in haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem, conservatam in coelis . Et bene lilii flores aurei
Abbreviated transcription (Latin):
Candelabra autẽ quȩ has lucernas in sublime
tollunt. ut longe. lateq uideri possint in ȩccłia
scͥpturam eẽ sacram. quȩ sc̃ꝵ nob̾ uirtutes ⁊ doc¬
trinam sua lectione demonstrant. Cui uidelicet
int̾pretationi annuit sermo dñi. qͦ dicit᷑ de ioħe:
ille erat lucerua ardens ⁊ lucens. Possumꝰ etiam
ita aptissime dicere. qͥ a lucernȩ diuina sint e loqͥa
iuxta illud psalmistȩ. qd̾ ⁊ supposuimꝰ: lucerna
pedib meis u̾bum tuum dñe. & lum̃ semitiꝰ meiꝰ.¬
Caudelabra autẽ harũ lucernarũ seĩ sunt omnes.
qͥ sua & corcla & corpora ferendis dñi mandatis
humili semꝑ intentione supponunt. Iuisqͥs enĩ
in nullo ꝓpͥam sequi curat uoluntatẽ. uerum in
om̃ib quȩ scpͥtura sc̃a dicat attendit. eiq se subice¬
re mandatis satagit. auseultare ꝓmissis. qͣsi can¬
delabrum domꝰ dĩ aureũ. aureas eiꝰ gestat lucer¬
nas. quia casta corporis sui menbra. castas mentis

Expanded text:
Candelabra autem quae has lucernas in sublime Candelabra autem quae has lucernas in sublime tollunt ut longe lateque videri possint in Ecclesia Scripturam esse sacram, quae sanctorum nobis virtutes et doctrinam sua lectione demonstrant. Cui videlicet interpretationi annuit sermo Domini, quo dicitur de Joanne: « Ille erat lucerna ardens et lucens . » Possumus etiam ita aptissime dicere, quia lucernae divina sunt eloquia, juxta illud Psalmistae, quod et supra posuimus: « Lucerna pedibus meis Candelabra autem harum lucernarum sancti sunt omnes, qui sua et corda et corpora ferendis Domini mandatis humili semper intentione supponunt. Quisquis enim in nullo propriam sequi curat voluntatem, verum in omnibus, quae Scriptura sancta dicat, attendit, ejusque se subjicere mandatis, ejus satagit auscultare promissis, quasi candelabrum domus Dei aureum, aureas ejus gestat lucernas, quia casta corporis sui membra, castas mentis
Abbreviated transcription (Latin):
a dextͥs & qͥnq a sinistris sint posita candelabra.
ex his quȩ de mensis tractauimꝰ. facillime pa¬
ter. Cum uͦ dixisset qͥnq a sinistris ⁊ qͥnq a dextͥs.¬
ubi erat archa. ut sepe dictũ est aditũ designat
patriȩ cȩlestis. uibi xp̃c indextera cłi sedet pat̾noꝵ
utiq conscis archanoꝵ. Uel candelabra templi au¬
rea contra oraculũ sunt posita. qͥa diuina eloqͥa
semꝑ ad habitationẽ suꝑnȩ ciuitatis. aspectant:
ut huiꝯ agnitionẽ ac desideriũ nr̃is cordib in¬
fundant. & eos qui originẽ carnis a t̾ra habent.
ad appetendã ꝓmerendãq in cȩlestib sedem ꝑpe¬
tuȩ mansionis accendant. Si autẽ queris quid
int̾ candelabra ⁊ lucernas eoꝑ typice distat. possu¬
miꝰ recte intelligere lucernas eẽ uiros scõs. qͥ oleo
sci sp̃c infusi ⁊ ipsi igne dilectionis ardent incor¬
de. & ꝓximos lucẽ scientiȩ p̃ferunt in lingua.

Expanded text:
a dextris, et quinque a sinistris sint posita candelabra, a dextris, et quinque a sinistris sint posita candelabra, ex his quae de mensis tractavimus facile patet. Cum vero dixisset, quinque a dextris et quinque a subi erat arca, ut saepe dictum est, aditum designat patriae coelestis, ubi Christus in dextera Dei sedens, paternorum utique conscius arcanorum. Et candelabra templi aurea, contra oraculum sunt posita, quia divina eloquia semper ad habitationem supernae civitatis aspectant, ut hujus agnitionem ac desiderium nostris cordibus infundant: et eos qui originem carnis aeternam habent, ad appetendam promerendamque in coelestibus sedem perpetuae mansionis accendant. Si autem quaeris quid inter candelabra et lucernas eorum typice distet? possumus recte intelligere lucernas esse viros sanctos, qui oleo Spiritus sancti infusi, et ipsi igne dilectionis ardent in corde, et proximis lucem scientiae praeferunt in lingua.
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. qͥb mortificant᷑ menbra eoꝵ suꝑ terram.
Thuribula autẽ figurant uirtutes oꝑum uel
uidelicet orationes scõꝵ. quib odor suauitatis
ascendit ad dm ex conscientia pura & fide ñ ficta
t candelabra aurea qͥnq: ad .x¬
dext̾am & qͥnq ad siuistram contͣ oracłm
ex auro pͥmo. & qͣsi lilii flores. & lucernas de¬
suꝑ aureas. Sicut enĩ mensȩ in tẏpo sc̃ȩ sc̃ꝑ¬
turȩ recte ponunt᷑. qͥa & esurientib iusticiam
panẽ u̾bi cłi ministrant. & uasa ferunt ministe¬
rii cęlestis. id est iustoꝵ nob̃ actꝰ in exemplum
ꝓponunt. ita etiam aptissume ꝑ candelabra
eadem diuina eloquia figurant᷑. uidelicet qͥa
lucẽ sapientiȩ errantib ꝓfert̃. Hinc or enĩ psal¬
mista. lucerna inqͥt pedib meis u̾bum tuũ dñe.
& lum̃ semitis meis. N inc etiã salomon ait. qͥa
mandata lucerna ẽ. & lex lux. Quare autẽ qͥnq

Expanded text:
tiae, quibus mortificantur membra eorum super terram. tiae, quibus mortificantur membra eorum super terram. Thuribula autem figurantur virtutes operum, vel scilicet orationes sanctorum, quibus odor suavitatis ascendit ad Deum, ex conscientia pura et fide non ficta. « Et candelabra aurea quinque ad dexteram et quinque ad sinistram contra oraculum ex auro puro et quasi lilii flores, et lucernas desuper aureas. » Sicut enim mensae in typo sanctae Scripturae recte ponuntur, quia et esurientibus justitiam panem verbi Dei ministrant, et vasa fuerunt ministerii coelestis, id est justorum nobis actus in exemplum proponunt: ita etiam aptissime per candelabra eadem divina eloquia figurantur, videlicet quia lucem sapientiae errantibus proferunt. Hinc etenim Psalmista: « Lucerna, inquit, pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis . » Hinc et Salomon ait: « Quia mandatum lucerna est, et lex lux . » Quare autem quinque
Abbreviated transcription (Latin):
dextris & qͥnꝙ a sinistris ponunt᷑. cum post
in carnationẽ dĩicam eadem scͥptura suie ut̾q
di ppło iudeo scilicet & gentili cõmititur. siue
exigłicis plena figuris ostendit᷑. quȩ qͦndam antiqͦ
dłi ppło uixta litt̾am solum intelligenda ẽẽ puta¬
mortariola & thuribula de auro purissimo.
Udriȩ enĩ p̾cordia scõꝵ designant. aqua sapientiȩ
& uino conpunctionis repleta. Fascinulȩ qͦq quib
carnes p̃parant᷑. ilem p̃dicatores. qͦx u̾ba sunt ut
stimuli. ⁊ uelut elaui in altũ defixi. qͥ suis audi¬
torib cibum sꝑitalis intelligentiȩ amministrañ.
p̾figurant᷑. Quoꝵ uidelicet officiũ ẽ corpꝰ ⁊ sangͥ
nem dñi credentib distribuere. in fidelib ab ne¬
gare. De qͥb in sequentib dicet᷑. fialȩ namq apl̃
& doctores pleni uitalib aquis. Mortariola
qͥppe scõꝵ penitentiũ labor passionesq toleran¬

Expanded text:
dextris, quinque a sinistris ponuntur, cum post dextris, quinque a sinistris ponuntur, cum post Incarnationem Dominicam eadem Scriptura sive utrique Dei populo Judaeo scilicet et gentili, committitur, sive evangelicis plena figuris ostenditur, quae quondam antiquo Dei populo juxta litteram solum intelligenda esse putamortariola de auro purissimo. » Hydriae enim praecordia sanctorum signant, aqua sapientiae et vino compunctionis repleta; fuscinulae quoque quibus carnes praeparantur, iidem praedicatores, quorum verba sunt ut stimuli, et velut clavi in altum defixi: qui suis auditoribus cibum spiritalis intelligentiae administrant, pinem Domini credentibus distribuere, infidelibus abnegare, de quibus in sequentibus dicetur. Phialae namque apostoli et doctores pleni vitalibus aquis. Mortariola quippe sanctorum poenitentium labor passioque toleran
Abbreviated transcription (Latin):
nouit̾ cocti mox illis mensis imponerent᷑. ibidẽq
nocte illa seruarent᷑ oꝑti. donec pͥmo mane abla¬
tis ueterib suꝑ mensam ꝓpositionis ponerentur
calidi. Non autẽ he mense decẽ a figura uniꝰ m̃sȩ
positionis discrepant. Nam sicut una mensa
duodecĩ panib onusta unitatẽ tociꝰ scͥpturȩ con¬
cordem auctoritate apłica munitam designat.
ita ñ immerito decem mensȩ aureȩ diuina le-¬
gis & ꝓpħarum eloquia figurate dentintiant.
quȩ uel refectionẽ nob̃ u̾bi cl̃ĩ qͣsi panes ꝓpositioĩs
offert̃. uel nob̾ exempla fideliũ quasi positoꝵ in se
uasoꝵ dñi claritatẽ & miracula ꝓponunt. Recte
autẽ bis quinȩ sunt mensȩ. ñ solum qͥa legislator
qͥnq uolumina scpͥsit. uerũ etiam qͥa tota testam̃¬
ti uet̾is series qͥnq ȩtates scłi complectitur.
Geminatꝰ uͦ numerꝰ mensarũ quinariꝰ. & qͥnq a

Expanded text:
noviter cocti, mox illis mensis imponerentur, ibidemque noviter cocti, mox illis mensis imponerentur, ibidemque nocte illa servarentur operti, donec primo mane, oblatis veteribus super mensam propositionis ponerentur calidi. Non autem hae mensae decem a figura unius mensae propositionis discrepant. Nam sicut una mensa duodecim panibus onusta unanimem totius Scripturae concordiam auctoritate apostolica munitam designat, ita non immerito decem mensae aureae divinae legis Prophetarum eloquia figuratae denuntiant; quae vel refectionem nobis verbi Dei, quasi panes propositionis, offerunt vel nobis exempla fidelium, quasi positorum in se vasorum Domini claritatem et miracula proponunt. Recte autem bis quinae sunt mensae, non solum quia legislator quinque volumina scripsit, verum etiam quia tota testamenti series quinque aetates saeculi complectitur. Geminatur vero numerus mensarum quinarius, et quinque a
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ. posuitq eas in templo. qͥnq a dextris⁊ qͥnq
a sinistris. fialas qͦq aureas centũ. ñ has mensas
tam ad panes ꝓpositionis ꝙͣ. ad uasa dñi portanda
factas eẽ eredibile est. fialas uidelicet qͣs pariter
factas scͥptura refert. thimiamata ⁊ thuribula
⁊ cȩt̾a quȩ inseq̃ntib legunt᷑ mẏsticȩ possumꝰ
ñ nulla intelligere. Nam qd̾ paulopost in eodem
uerboꝵ uolumine subinfertur. fecitq salomon
omnia uasa domꝰ aei & altare ȩneum & mensas.
& suꝑ eas panes ꝓpositionis. pluralem numerum
ꝓ singulari posuit. more inscͥpturis tsitatissimo.
ut in ĩu naue: filii autẽ isrł p̾uaricati sunt
mandatũ. & usurpauerunt de anathemate. cũ
achan solꝰ &e non plures filii isrł hoc fecerint.
Uel certe quia panes ꝓpositionis solebant ante sab¬
batum eoqui. ut sabbato mox poni possent in
mensam ꝓpositionis. potuit fieri ut panes noui

Expanded text:
decem, et posuit eas in templo, quinque a dextris, et quinque decem, et posuit eas in templo, quinque a dextris, et quinque a sinistris, phialas quoque aureas centum: non has mensas tam ad panes propositionis quam ad vasa Domini portanda factas esse credibile est, phialas videlicet quas pariter factas Scriptura refert, thymiamateria, thuribula, et caetera quae in sequentibus leguntur: mystice possumus nonnulla intelligere. Nam quod paulo post in eodem verborum volumine subinfertur: Fecit Salomon omnia vasa domus Dei, et altare aeneum et mensas, et super eas panes propositionis , » vel pluralem numerum pro singulari posuit more Scripturis usitatissimo, ut in Jesu Nave: « Filii autem Israel praevaricati sunt mandatum, et usurpaverunt de anathemate , » cum Achan solus, et non plures filii Israel hoc fecerint. Vel certe quia panes propositionis solebant ante sabbatum coqui, ut in sabbato mox poni possent in mensam propositionis, potuit fieri ut panes novi,
Abbreviated transcription (Latin):
auream. ensa autẽ aurea scͥptura ẽ saera.
sꝑitalis intelligentiȩ claritate fecunda. De qua
spalmista dño. parasti inqͥt in conspectu meo m̃sam
aduersꝰ eos qui tͥbulant me. Ne enĩ nos aduersarii
tͥbulantes ad errorẽ flectant. mensam nob̾ conditor
ur scientie cȩlestis ꝑ quã infide ueritatis ꝯfortem᷑
parauit. Panes namq ꝓpositionis scĩ sunt doctores.
quoꝵ oꝑa nobis uel u̾ba salutaria ad exemplum
uitȩ ꝓposita semꝑ in diuinis paginis q̃s qͥs bñ q̃rit
inuenit. Unde apte idem panes in exodo duodecĩ
fieri p̃cepti sunt. uidelicet ꝓpt̾ apłos duodecim.¬
ꝑ quoꝵ ministeri ũ & nobis sc̃ptura testamenti
lata misteria. Quoꝵ nimirũ numero ñ tantũ id̾e
apłi s om̃s sunt designati. qͥ u̾bum p̃dicando pabu¬
lum uitȩ fidelib ministrant. qͥa om̃s utiq ipsam
uͦ in uerbis dierũ legimꝰ. qd̾ fecit salomon mensas

Expanded text:
auream, etc. » Mensa autem aurea Scriptura est sacra auream, etc. » Mensa autem aurea Scriptura est sacra spiritalis intelligentiae claritate fecunda. De qua Psalmista Domino: « Parasti, inquit, in conspectu meo mensam adversus eos qui tribulant me . » Ne enim nos adversarii tribulantes ad errorem inflectant, mensam nobis conditor noster scientiae coelestis, per quam in fide veritatis confortemur, paravit. Panes namque propositionis sancti sunt doctores; quorum vel opera nobis, vel verba salutaria ad exemplum vitae proposita, semper in divinis paginis, quisquis bene quaerit, invenit. Unde apte iidem panes in Exodo duodecim fieri praecepti sunt: videlicet propter apostolos duodecim, quorum ministerio nobis Scriptura Tesmentlata mysteria. Quorum nimirum numero, non tantum iidem apostoli, sed omnes sunt designati, qui verbum praedicando, pabulum vitae fidelibus ministrant: quia omnes utique ipsam vero in Verbis dierum legimus , quia fecit Salomon mensas
Abbreviated transcription (Latin):
tis ac sincerȩ dilectionis. quȩ ꝑ utriq testam̃ti
nob̾ obseruantram tribuit᷑. Q uater enĩ qumni.
uicenar iũ numerũ cõplent. Quinq autẽ libri
ad intelligentiã atq custodiam legis sꝑitalẽ
ꝓfecto numerũ ꝑficim. fit q idem numerꝰ in lon¬
gitudine & latitudine altaris. cil corda electorum
docente utroq testaũito ⁊ adiuuante ipso uno utri¬
usq testam̃ti auctore. ⁊ ꝑseuerantiã boni oꝑis eti¬
ami in ꝑsecutione seruant in hilaritate dilectiõis.
eam & etiã in eos qͥ ꝑsequunt᷑ exhibent. Penario autẽ
numero spes gȩlestium ymioꝵ solet designari.
dũo affirmante. cum eos qͥ in uinea magni pa¬
trisfamilias laborant denario remuneratos ẽẽ
testatur. Et idem altare qd in figura factum est
electoꝵ. ob significandam eoꝵ uitã ꝑpetuam. de¬
cemerat cubitis altũ. Cum uͦ dictũ est qͥa secit
salomon altare aureũ. additũ ẽ ꝯtinuo.
t mensam suꝑ quã ponerent᷑ panes ꝓpositionis

Expanded text:
nis, quae per utriusque testamenti nobis observantiam tribuitur. Quater enim quini vicenarium numerum complent. Quinque autem libriad intelligentiam atque custodiam legis spiritalem, profecto numero hoc perficimus. Fitque idem numerus in longitudine et latitudine altaris, cum corda electorum, docente utroque Testamento, et adjuvante ipso uno utriusque Testamenti auctore, et perseverantiam boni operis, etiam in persecutione servant in hilaritate dilectionis, et etiam in eos qui persequuntur exhibent. Denario autem numero, spes coelestium praemiorum solet designari, Domino affirmante, cum eos qui in vinea magni patris familias laborant, denario remuneratos esse testatur. Et idem altare quod in figura factum est electorum, ob significandam eorum vitam perpetuam, decem erat cubitis altum. Cum vero dictum est, quia fecit Salomon altare aureum, additum est continuo, et mensam super quam ponerentur panes propositionis
Abbreviated transcription (Latin):
tare thimiamatis moy ses fecit inheremo habens
cubitũ longitudini & alt̾ũ latitudiniꝰ. & duos cubitos
in altitucaine. Entȩ aũ magnitudinis hoc suꝑiꝰ dictum
aureũ fecerit dicit. Constat autẽ qͥa tantũ facere
ñ potuit qͣntũ fecit holo causti. quia si iuginti cu¬
bitaꝵ in longitudine & latitudine factũ eẽt totã
templi latitudinẽ impler&. Qñto gͥ ext̾iꝰ erat po¬
situm altare holocausti ꝙͣ incensi. qͣntũq genere
oblationis ac uilitate metalli ignobiliꝰ fuit. tan¬
tum qͣntitate mensurȩ & hostiarũ frequentia
p̾stabat. quia nimirũ plures sunt multo quib
dicat᷑. si uis ad uitã ingredi serua mandata. ꝙͣ qͦs
audire delectet. si uis ꝑfectꝰ eẽ uade uende q̃ habeᷤ.
& da pauꝑib. Nec tam̃ huiꝰ m̃sura altaris mys¬
tica ratione caret & numero. Habet enĩ uiginti
eubitos longitudinis & totidem cubitos latitudiniᷤ.
& decem cubitos altitudinis. de quo qͥde nume¬

Expanded text:
tare thymiamatis Moyses fecit in eremo, habens cubitum longitudinis, et alterum latitudinis, et duos cubitos in altitudine. Quantae autem magnitudinis hoc Salomon fecerd aureum fecerit dicit. Constat autem quod tantum facere non potuit quantum fecit holocausti: quia si decem cubitorum in longitudine et latitudine factum esset, totam templi latitudinem implevisset. Quanto ergo exterius erat positum altare holocausti quam incensi, quantumque genere oblationis, ac vilitate metalli ignobilius fuit, tantum quantitate mensurae, et hostiarum frequentia praestabat. Quia nimirum plures sunt multo quibus dicatur: Si vis ad vitam ingredi, serva mandata: quam quos audire delectet: Si vis perfectus esse, vade, veet da pauperibus. » Nec tamen hujus mensura altaris mystica ratione caret et numero. Habet enim viginti cubitos longitudinis, et totidem cubitos latitudinis, et decem cubitos altitudinis. De quo quidem nume
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c est in dextera dd̃i sedens. Non enĩ in hoᷤͨ alta¬
ri. sanguis hostiarũ s thimiama tantũ in-¬
cenditur. quia tales uiri ñ habent oꝑa carius ⁊ san¬
guinis. quȩ in ara sui corcdis immolantes dño mac̃¬
tant. s solũmꝰ lacrimarũ ⁊ orationis ei uota ꝓdesi¬
derio regni cȩlestis offert̃. Lecit qͦꝙ altare ȩneñ¬

Expanded text:
Christus est in dextera Dei sedens . Non enim in hoc altaChristus est in dextera Dei sedens . Non enim in hoc altari sanguis hostiarum, sed thymiama tantum incenditur : quia tales viri non habent opera carnis et sanguinis, quae in ara sui cordis immolantes Domino mactant, sed solummodo lacrymarum et orationis ei vota pro desiderio regni coelestis offerunt. Fecit quoque Sa
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Altare aureũ ⁊ mensam suꝑ ꝙͣ poneren
tur paues ꝓpositionis aureã. Altare aureũ
Acorda significat ꝑfectoꝵ iustoꝵ. int̾nȩ caritatis
& castitatis luce chorusca. Q uoꝵ sublimitati sig¬
nificandȩ etiam locus quenit eudem altaris.
naculi manifeste legimꝰ. in qͦ uidelicet altari
ñ ostiarũ sanguis neq libamina s thimiamata
tantũ incendebant᷑. quoꝵ fumꝰ ad suꝑiora ascen¬
dens oꝑiebat archam. atq oraculum odore suauita¬
tis implebat. In qͦ figura expͥmebatur scõꝵ. qͥ dũ
neglectis tẽporaliũ rerũ cupiditatib tota inten¬
tione cȩlestia querunt. uelut intꝰ in uicima ora¬
t̾ram in colunt. cȩterũ scd̃m int̾iorẽ hominẽ
totã habent ꝯu̾sationem incelis. Ascenditq
ab huis modi altari fumꝰ incensoꝵ int᷑ sc̃as cõꝵ ubi
archa ẽ recondita. crĩ orationes scõꝵ fłama ca¬
ritatis excitatȩ ad cęlum usq ꝑueniunt. ubi¬

Expanded text:
ni: Altare aurni: Altare aurre aureum corda significat perfectorum justorum, internae charitatis et castitatis luce corusca, quorum sublimitati significandae etiam locus convenit ejusdem altaris. naculi manifeste legimus. In quo videlicet altari non hostiarum sanguis, neque libamina, sed thymiamata tantum incendebantur: quorum fumus ad superiora ascendens operiebat arcam, atque oraculum odore suavitatis implebat. In quo figuram exprimebat sanctorum, qui dum, neglectis temporalium rerum cupiditatibus, tota intentione coelestia quaerunt, velut intus in vicinia oraterram incolunt, caeterum secundum interiorem hominem totam habent conversationem in coelis. Ascenditque ab hujusmodi altari fumus incensorum in sancta sanctorum ubi arca est recondita, cum orationes sanctorum flamma charitatis excitat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphetia qͣ dicit᷑: gaudebunt campi&e om̃ĩa quȩ in
eis sunt. Argillosa autẽ t̾ra de qua factȩ st̃ formȩ
ad fundenda uasa domꝰ dñi. quȩ meliꝰ ꝙͣ scͥptura
sacra de qͣ regulam bene uiuendi accipimꝰ ualet
intelligi  Quasi enĩ argilla ignib durata formã
uasis diũ qͣnta & qͣlia fieri debeant exhibet. cũ
sequam᷑ ostendit. scõꝵq nob̃ exempla qd̃ igne tri
bulationũ in uincibiles ꝑseuerarunt mnoib se¬
quenda p̃monstrat. Siuasa in domo dñi electa
ac p̃ciosa eẽ ꝯcupiscimꝰ. sicut es igne liquefac¬
tum qd̃ argille formas ingreditur. qͣ uas possit ap¬
tum ministeriis cȩlestib effici sta e ipsi salubri¬
ter humaliati ⁊ fiãma diuinȩ caritatis siue etiã
humanȩ adu̾sitatis emolliti. uiã patrũ bñ oꝑan¬
do intramꝰ. ut ad p̃mia patrũ bñ uiuendo ꝑueniamꝰ.
ecitq salomon omia uasa in domo xxUi¬

Expanded text:
prophetia qua dicitur: « Gaudebunt campi, et omnia quae in prophetia qua dicitur: « Gaudebunt campi, et omnia quae in eis sunt . » Argillosa autem terra, de qua factae sunt formae ad fundenda vasa Domini, quae melius quam Scriptura sacra, de qua regulam bene vivendi accipimus, valet intelligi? Quasi enim argilla ignibus durata formam vasis Domini, quanta et qualia fieri debeant, exhibet, cum sequamur, ostendit, sanctorumque nobis exempla, qui ibulationum invincibiles perseverarunt, in omnibus sequenda praemonstrat. Sed vasa in domo Domini electa ac pretiosa esse conspicimus, aesque igne liquefactum quod argillae formas ingredimur, qua vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, cum ipsi salubriter humiliati, et flamma sive divinae claritatis, sive etiam humanae adversitatis emolliti, viam patrum bene operando intramus, ut ad praemia patrum bene vivendo perveniamus. « Fecitque Salomon omnia vasa in Domo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nna uasa que fecit hẏram regi salomoni
in demo dñi de auricalco erant. in regio¬
ne iordanis fudit ea rex in argillosa terra.
Ipte in regione iordanis fusa sunt uasa domꝰ
dñi. in quo uidelicet flumine dñs nr̃ baptitari
dignatꝰ est. eiq tinctꝰ undis aquarũ. nob̃ elem̃¬
tum in ablutionẽ peccatoꝵ. quertit. Et qͥa om̃e
fideliũ baptisia quo dño ꝯsecrantur. in exem¬
plum celebrat᷑ baptisinatis illis qͦ ipse aquas scĩ¬
ficauit. recte in regione iordanis uasa sunt domꝰ¬
dĩ facta. Neq enĩ aliter uasa electionis & mise¬
ricordiȩ fieri possumꝰ. nͥ & inbaꝑtisina eiꝰ quod
illo in flumine subiit. respicientes. ⁊ ipsi uitali
flumine satagamꝰ ablui. Notandũ autẽ qd ñ
tantũ in regione iordanis s in campestri regiane
illis facta dicunt᷑ eadem uasa. significans multi¬
plicationẽ fideliũ. quȩ non solum in iudea s &¬
in omĩum nationũ erat latitudo futura expleta

Expanded text:
nia vasa quae fecit Hiram regi Salomoni in domo Domini de aurichalco erant. In regione Jordanis fudit ea rex in argillosa terra. » Apte in regione Jordanis fusa sunt vasa domus Domini, in quo videlicet flumine, Dominus noster baptizari dignatus est, ejusque tinctus undis aquarum nobis elementum in ablutione peccatorum, convertit. Et quia omne fidelium baptisma, quo Domino consecrantur, n exemplum celebratur baptismatis illius quo ipse quas sanctificat, recte in regione Jordanis vasa sunt Domini facta, neque enim aliter vasa electionis et misericordiae fieri possumus, nisi et in baptismo ejus quod illo in flumine subiit respicientes, et ipsi vitali flumine satagimus ablui. Notandum autem quod non tantum in regione Jordanis, sed in campestri regione illius facta dicuntur eadem vasa, significans multiplicationem fidelium, quae non solum in Judaea, in omnium nationum erat latitudine futura, expleta
Abbreviated transcription (Latin):
Anani. donauit mͥ. Banereem. filii to¬
nitrui. quod corruptȩ boanerges usꝰ obtinu¬
nominis .b. litt̾a legenda ẽ. ñ .l. Musca enim
rebub. uocat᷑. Barrabas. filiꝯ patris. Cephaᷤᷤ.
petrus. Sirũ ẽ. Cana. possessio. siue possedit.
E ffraim. fertilis. siue auctus. quẽ nos possumꝰ
ab augendo augnientũ dicere. Messias. unctꝰ
id est xp̃c. Manna. quid est. Narareth. Nlos
char. conclusio. siue ramꝰ. Corrupte aut̃ pro
sichem. quȩ transfert᷑ in humeros ut sichar
legeret᷑ usus obtinuit. Siloe. missus. O

Expanded text:
ntis aquas, etc. Banereem, filii tonitrui, quod corrupte Boanerges usus obtinunominis B littera legenda est, non L. Musca enim zebub vocatur. Barabba, filius patris. Cephas, Petrus, Syrum est. Cana, possessio, sive possedit. Ephraim, fertilis, sive auctus; quem non possumus ab augendo, Augentium, dicere. Messia, unctus, id est, Christus. Manna, quid est? Nazareth, mundichar, conclusio, sive ramus. Corrupte autem pro Sichem, quae transfertur in humeros, ut Sichar legeretur, usus obtinuit. Siloe, missus. 98
Abbreviated transcription (Latin):
usq hodie ostendit᷑ int̃ medaban & desb. Iarer
ciuitas amorreoꝵ in .xͦ. lapide philadelfiȩ. ad
solis occasum tnͣs iordanem q̃ fuit t̾minꝰ trib
uan. extendit᷑q usq aroer. quȩ ⁊ipsa respicit
ad babbam. Aleminit urbis iarer ⁊ẏsaias in
uisione contͣ moab. s & ieremias. fu̾it aut̃ seꝑata
Iordanis: fluuiꝰ diuidens iudeã. arabiã. & au¬
lomã. de qͦ supͣdiximꝰ ⁊ usq ad mare mortuũ
fluens. Qui post multos cireuituᷤᷤ iuxta iericho
mortuo mari cõmixtꝰ nom̃ amitit. Iethabatha.
locꝰ in deserto ubi torrentes aquaꝵ demonstran¬
tur. Iericho. urbs ꝙͣ iordane tnsgresso subu̾tit
de bethel ex tͥbu effraim. quã dñs nr̃ atq sal¬
uator sua p̾sentia illustrare dignatꝰ ẽ.S & hȩc¬

Expanded text:
sque hodie ostenditur inter Medaban et Debus. Jazer, civitas Amorrhaeorum, in decimo lapide Philadelphiae ad solis occasum, trans Jordanem, quae fuit terminus tribus Gad, extenditurque usque Aroer, quae et ipsa respicit ad Rabba. Meminit urbis Jazer et Isaias in visione contra Moab, sed et Jeremias. Fuit autem separata Jordanes, fluvius dividens Judaeam, Arabiam et Aulonem, de quo supra diximus, et usque ad mare Mortuum fluens, qui post multos circumitus juxta Jericho, Mortuo commixtus mari, nomen amittit. Jetabatha, locus in deserto, ubi torrentes aquarum demonstrantur. Jericho, urbs, quam, Jordane transgresso, subvertide Bethel, ex tribu Ephraim, quam Dominus noster atque Salvator sua praesentia illustrare dignatus est. Se
Abbreviated transcription (Latin):
exercitꝰ regis saulis. pueros dauid qͥ erant cũ ioab
pͥncipe exercitus iuda. ad p̾liũ scͥbitur ꝓuocasse:
& asahelem frẽm ioab ꝑcussum in inguine
int̾fecisse: sic quidam intelligi uolunt. Saulꝰ

Expanded text:
exercitus regis Saulis, pueros David qui erant cum Joab exercitus regis Saulis, pueros David qui erant cum Joab principe exercitus Juda, ad praelium scribitur provocasse, et Asaelem fratrem Joab percussum in inguine interfecisse, sic quidem intelligi volunt, Saulus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedente. abner ppłs uictus est. fugienteso
ioab ꝑsequi ñ cessabat. p̃cipiens armatis ut
post eoꝵ uestigia festinarent: & nequaquam
occidendo deficerent. Cuiꝰ etiam fr̃s decerta¬
ti sunt ꝓintissime. Int̾ quos clarior fuit p̃ci¬
pue runior asahel: qui tantã głam. habuit in
pedum uelocitate: ut non solum homines. s
etiã equos ad currendũ certamine suꝑaret.
Is igitur ꝑsequebat᷑ pͥncipem ab ner recto gres¬
su. in neutram partem declinans. Cũq res¬
pexisset ab ner. & considerasset impetũ seq̃ntis.
&e dixisset. ut uniꝰ militis arma sumens ab
a suo conamine penitꝰ abstineret: monente
illo denuo ut recederet ne coactus eũ ꝑcute¬
ret. & ante eiꝰ frẽm ulteriꝰ fiduciam non
haberet: uerba ei illo despieiente fugiens
post tergum lanceam emisit coactꝰ: eumq re¬
pente mortali uulnere penetrauit.
ysticȩ qd̃ abner de tribu beniamin pͥnceps

Expanded text:
proce dente, Abner populus victus, fugientesque proce dente, Abner populus victus, fugientesque Joab persequi non cessabat, praecipiens armatis, ut post eorum vestigia festinarent, et nequaquam occidendo deficerent. Cujus etiam fratres decertati sunt pronissime, inter quos clarior fuit praecipue junior Asael. Qui tantam gloriam habuit in pedum velocitate, ut non solum homines, sed etiam equos ad currendum certamine superaret. Is igitur persequebatur principem Abner, recto gressu in neutra parte declinans. Cumque respexisset Abner, et considerasset impetum sequentis, et dixisset ut unius militis arma sumens ab a suo conamine penitus aillo denuo ut recederet, ne coactus eum percuteret, et ante ejus fratrem ulterius fiduciam non haberet. Verba ejus illo despiciente, fugiens post tergum lanceam emisit coactus, eumque repente mortali vulnere penetravit. Mystice, Abner de tribu Benjamin, princeps
Abbreviated transcription (Latin):
exercitũ: ut congrederet᷑ cũ tribu iuda. Irasce¬
batur enim aduerss eos: a quib rex dauid fuerat
ordinat᷑. Huic aut̃ occurrit missꝰ a datud ioab
fiuꝰ saruiȩ sororis eiꝰ: de patre sar natꝰ. U ie
autem erat contra abner constitut᷑ miliciȩ
pͥnceps. Cum quo etiam fuerunt & sui fr̃s
abisai. asahel: & om̃s armati dauid. Itaq ue¬
niens ad quendã fontem inciuitate gabaa.
aciem constituit ad pugnandum. Sicente u
abner ad eum uelle se ꝓbare. quis eoꝵ robus¬
tiorẽ exercitũ haberet: conuenit int̾ utrosꝙ
ut duoderĩ uiros pugnatores mitterent. E t
ꝓcecdentes int̾ medias acies qui ex utraꝙ par¬
te ꝓcul fuerant a certamine: relictisq gladis
uiri dauid. & tenentes capita hostiũ. eoꝵ lum¬
bos & latera suis gladiis ꝑforarunt. donec
omnes qͣsi ex uno constituto ꝑimerent᷑.¬
ft is autẽ cadentibꝰ. etiam reliquus direptꝰ¬
est exercitus: & dimicatione fortissima

Expanded text:
exercitum, ut congrederetur cum tribu Juda. Irasceexercitum, ut congrederetur cum tribu Juda. Irascebatur enim adversus eos, a quibus rex David fuerat ordinatus. Huic autem occurrit missus a David Joab, filius Sarviae sororis ejus, de patre Sar natus. Hic autem erat contra Abner constitutus militiae princeps. Cum quo etiam fuerunt et sui fratres Abissai, Asael et omnes armati David. Itaque veniens ad quemdam fontem in civitate Sabaa, aciem consAbner ad eum, velle se probare quis eorum robustiorem exercitum haberet, convenit inter utrosque, ut duodecim viros pugnatores mitterent, et procedentes inter medias acies, qui ex utraque parte procul fuerant a certamine, relictisque gladiis viri David et tenentes capita hostium, eorum lumbos et latera, suis gladiis perforarunt, donec omnes qHis autem cadentibus, etiam reliquiis direptus exercitus. Et dimicatione fortissima
Abbreviated transcription (Latin):
angłos quondam hospitio susceꝑit. Et ee gͦ pri¬
mum arbe. post ea cẽbron: ab uno filioꝵ caleph
sortita uocabulum est. Lege uerba dierũ. Con¬
dita est autẽ.: ante septem annos quam thamnes
urbs egypti conderetur.
gressus est abner filiꝰ ner. & pueri ys bo¬
seth filii saul: de castris ingabaon. Porro
ioab filis saruiȩ e pueri dauid egressi sunt: &
oceurrerunt eis uxxta piseiam gabaon. Et eũ
inunũ conuenissent e regione sederunt. hi ex
una parte piscinȩ: & illi ex altera. Dixitq
ab ner ad ioab. Surgant pueri: & ludant corã
nobis. Et respondit ioab. Surgant. Surrexer̃
gͦ. & transierunt numero.xiii. de beniamin
ex parte y sboseth filii saul. & .xii. de pueris
dauid. App̾hensoq imꝰ quisq capite comparis
sui. defixit gladiũ in latus contrarii: & cecide¬
runt simul. ce reliqͣ. Hunc locũ iosephus
ita exponit. Abuer autẽ ꝓmouit electũ ninis

Expanded text:
angelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo priangelos quondam hospitio susceperit. Haec ergo primum Arbae, postea Hebron ab uno filiorum Caleb sortita vocabulum est. Lege Verba dierum. Condita est autem ante septem annos, quam Tamnes urbs Aegypti conderetur. « Egressus est Abner filius Ner, et pueri Joseph filii Saul, de castris in Gabaon. Porro Joab filius Sarviae, et pueri David egressi sunt, et occurrerunt eis juxta piscinam Gabaon. Et cum in unum convenissent, e regione sederunt: hi ex una parte piscinae, et illi ex altera. Dixitque Abner ad Joab: Surgant pueri, et ludant coram nobis. Et respondit Joab: Surgant. Surrexerunt ergo et transierunt numero duodecim de Benjamin ex parte Isboseth filii Saul, et duodecim David. Apprehensoque unusquisque capite comparis sui, defixit gladium in latus contrarii, et ceciderunt simul, » etc. Hunc locum Josephus ita exponit: « Abner autem promovit electum nimis
Abbreviated transcription (Latin):
boni oꝑis. omnes electos suos ad sabbatũ uerum.
idest ad requiem sempiternã ꝑducet: ubi & ꝑfruen¬
tur dĩ uisione ꝑpetua. E st aut̃ hebron ciuitas in
tribu iuda. quȩ quondam uocabat᷑ arbe: licet
male in grecis codicib habeatur arboe. Corrup¬
te gͦ in nr̃is codicib arboc seribitur. cũ in he¬
breis legatur arbe id ÷ qͣtuor: ex eo qͦd ibi tres
patarehȩ abrarã ysaac & iacob seputi st̃.&. adã¬
ie magnꝰ ut in iesu libꝰ scͥptũ ẽ. lic& eũ qͥd̃a ꝯditũ ĩ loco¬
eadem hebron olim metropolis philistinorũ.
uorum. Distat ad meridianam plagã ab helia
milib eirciter .xxͥ. duob ubi & quercꝰ abraham
quȩ &e mambre usq ad constantii regis imꝑiũ
monstrabatur: & mausoleũ es inp̃sentiarum
cernit᷑. Cumq a nrĩs ibidem ȩccł̃ia iam exiruc¬
ta sit. in cireuitu a cunctis gentib therebinti
locus suꝑsticione colitur: eo quod sub ea abrahã

Expanded text:
boni operis, omnes electos suos ad sabbatum verum, boni operis, omnes electos suos ad sabbatum verum, id est ad requiem sempiternam, perducet, ubi et perfruentur Dei visione perpetua. Est autem Hebron civitas in tribu Juda, quae quondam vocabatur Arbae, licet male in Graecis codicibus habetur Arboe. Corrupte igitur in nostris codicibus Arboe scribitur, cum in Hebraeis legatur Arbae, id est quatuor, ex eo quod ibi tres patriarchae, Abraham, Isaac, et Jacob sepulti sunt, et Adam magnus, ut in Genesi libro scriptum est. Licet eum qeadem Chebron, olim metropolis Philistinorum, alis et fugitivorum. Distat ad meridianam plagam ab Aelia millibus circiter vigintiduobus: et quercus Abraham quae et Mamre, usque ad Conmonstrabatur, et mausolaeum ejus in praesentiarum cernitur. Cumque a nostris ibidem Ecclesia jam exstructa sit, in circuitu a cunctis gentibus, Therebinthi locus superstitione colitur, eo quod sub ea Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
saul y sboseth qui int̾pretatur uir confusionis.
abner auxiliante qui int̾pretatur patris lucer¬
na regnauit suꝑ isrł iiuersum. & domꝰ iuda
sola sequebatur dauid. nͥ qd̾ solis credentib &
uere dm̃ confitentib ex pͥori ppło dauio nr̃m
dñm uidelicet & saluatorem sequentib. in cȩ
teris adhuc error confusionis regnat. diabolo
instigante qͥ sepe ᷤᷤtñssigurat in angłm lucis:
t fuit numerus dierum quos cõmoratꝰ est
dauid imꝑans in hebron suꝑ domũ uda seꝑ¬
tem annoꝵ & sex mensiũ. Et bene dauid
septẽ annis & sex mensib regnauit in hebron
aut uisio sempit̾na. quia saluator ñr in ȩcełia
catholica quȩ c&e sponsa ei est. ꝑ omne tempus
istis uitę qd̾ septenario dierum numero decurrit
regnat. scãm illud: ecce ego inquit uob̾eum sum
om̃ib ddieb usq ad consuminationẽ scłi: & post
ex pletionem senarii numeri. hoc est ꝑfectionẽ

Expanded text:
Saul Isboseth, qui interpretatur vir confusionis, Saul Isboseth, qui interpretatur vir confusionis, Abner auxiliante, qui interpretatur patris lucerna, regnavit super Israel universum, et domus Juda sola sequebatur David, nisi quod solis credentibus et vere Dominum confitentibus, ex priori populo David nostrum Dominum videlicet Salvatorem sequentibus, in cteris adhuc error confusionis regnat, diabolo instigante, qui saepe se transfigurat in angelum lucis. « Et fuit numerus dierum quos commoratus est David, imperans in Hebron super domus Juda, septem annorum et sex mensium. » Et bene David septem aut visio sempiterna: quia Salvator noster in Ecclesia catholica, quae et sponsa ejus est, per omne tempus istius vitae, quod senario dierum numero decurrit, regnat: secundum illud, « Ecce ego, inquit, vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi , » et post expletionem senarii numeri, hoc est perfectionem