comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
portauit in corpore suo suꝑ lignũ:
& uxta aliam parabolam inuentã
quȩ errauerat ouem humeris suiꝰ
impositã reportaiit ad gregem.
Itaq imponi uim̃to est: in ip̃sam
incarnationẽ xp̃i credere. eib myste¬
riis utiari: simul & ab hostis incur¬
sione tutari. Stabulũ aũ & ouile ẽ
p̃sens eccłia: ubi refitiunt᷑ uatores
de ꝑegͥnatione hac in ȩternã patͥam
redeuntes. E bene uimĩto impositũ
duxit instabulũ: qͥa nemo nͥ bapti¬
tatꝰ nͥ corpori xp̃i adunat᷑ ecccłiam
intrabit. ¶altera die ꝓtulit duos
denarios: & dedit stabulario. & ait.
Curã illiꝰ habe. Altera dies ẽ: post dñi
resurrectionẽ. Nam ẜante qͥdẽ ꝑ
eangłu sui grãm illuminauerat.
his qui in tenebris & in umbra
mortis sedebant: s potior resur¬
rectione celebrata. ꝑpetuȩ lucis spłe¬
dor effulsit. Duo denarii st̃ duo
testam̃ta: in quib ȩterni regis no¬
mĩ & imago continet᷑. finis enĩ le¬
gis. xp̃c. Quialtera die ꝓlatidant᷑

Expanded text:
portavit in corpore suo super lignum ; et juxta aliam parabolam, inventam, quae erraverat ovem, humeris suis impositam, reportavit ad gregem . Itaque imponi jumento est, in ipsam Incarnationem Christi credere, ejusque mysteriis initiari, simul et ab hostis incursione tutari. Stabulum autem est Ecclesia praesens, ubi reficiuntur viatores, de peregrinatione hac in aeternam patriam redeuduxit in stabulum, quia nemo, nisi baptizatus, nisi corpori Christi adunatus, Ecclesiam intrabit. Et altera die protulit duos denarios, et dedit stabulario, et ait: Curam illius habe. Altera dies est post Domini resurrectionem. Nam et ante quidem per Evangelii sui gratiam illuminaverat, his qui in tenebris et in umbra mortis sedebant , sed potior, resurrectione celebrata, perpetuae lucis splendor effulsit. Duo denarii sunt duo Testamenta, in quibus aeterni Regis nomen et imago continetur. Finis enim legis Christus . Qui altera die prolati dantur
Abbreviated transcription (Latin):
Dum legis ꝑito respondit. ꝑfectum
nob̾ saluator it̾ uite celestis osten¬
dit: cui pͥmo de dilectione dĩ &
ꝓximi legis scͥpta ꝓponenti dicit.
rectȩ respondisti. Hoc fac ꝙ uiues:
deinde post inductã parabolam
respondenti illũ fuisse ꝓximũ uul¬
nerato qui fecit miscd̃iam in illũ
adiecit. uade & tu fac similit̃. id ẽ¬
tali miscdĩȩ stucdio ꝑximũ tuũ narẽ¬

Expanded text:
isperito respondet, perfectum nobis Salvator iter vitae coelestis ostendit. Cui primo de dilectione Dei et proximi legis scripta proponenti dicit: Recte respondisti: Hoc fac, et vives. Deinde post inductam parabolam respondenti illum fuisse proximum vulnerato qui fecit misericordiam in illum, adjicit: Vade, et tu fac similiter, id etali misericordiae studio
Abbreviated transcription (Latin):
factꝰ est collatione uicinꝰ Et appro¬
pians alligauit uulnera ei: infimdẽs
oleũ & uinũ. P eccata quȩ in hõĩb
inuenit. redarguendo cohibuit.
spem uenie penitentib. t̾rorẽ penȩ
peccantib mcutiens. Alligat enĩ uul¬
nera: dũ p̃cipit pęnitentiã agite. In¬
fundit oleũ: dũ adicit. appropinqͣ¬
uit enun regnũ cȩloꝵ. Infundit &
uinũ. dũ dicit. Omĩs arbor que ñ

Expanded text:
ne vicinus. Et appropians alligavit vulnera ejus, infundens oleum et vinum. Peccata, quae in hominibus invenit, redarguendo cohibuit, spem veniae poenitentibus, terrorem poenae peccantibus incutiens. Alligat enim vulnera, dum praecipit: Poenitentiam agite, infundit oleum, dum addit: Appropinquabit enim regnum coelorum . Infundit et vinum, dum dicit: Omnis arbor qu
Abbreviated transcription (Latin):
aũ me sꝑuit sꝑuit eũ qui me mi¬
sit: qͥa ꝓculdubio in discipło magist̃
audit᷑ & in filio pat̾ honorat᷑. Potest
& ita intelligi. Qui uos sꝑuit me sꝑ¬
nit: qui ñ facit miscdĩam uni de frĩ¬
b meis minimis nec mͥ facit: qͥa & ip¬
fuscepi. Qui aũ me sꝑnit nolens cre¬
dere cdm̃. & filiũ lĩ conculcans. sꝑnit
eũ qui me misit: qͥa ego & pat̾ unũ
sumꝰ. Reu̾si st̃ aũ septuaginta duo
cum gaudio licentes. Dñe: etiã de

Expanded text:
autem me spernit, spernit eum qui me miautem me spernit, spernit eum qui me misit. Quia procul dubio in discipulo magister auditur, et in filio pater honoratur. Potest et ita intelligi: Qui vos spernit me spernit. Qui non facit misericordiam uni de fratribus meis minimis, nec mihi facit, quia et ipsuscepi. Qui autem me spernit, nolens credere Deum, et filium Dei conculcans, spernit eum qui me misit, quia ego et Pater unum sumus. Reversi sunt autem septuaginta duo cum gaudio, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
qũa sederitis. Quod ẽ dicẽ. Humilia¬
mnini sub potenti manudĩ. ut uos
exaltet in tempore uisitationis. Et
tu capharnaũ usq in cȩlũ exaltata:
isq ad infernũ dimergeris. Duplexs
in hac sententia sensꝰ ẽ. Ꝙ el icdeo ad in¬
fernũ dimergeris qͥa contra p̃licatio¬
nẽ meam suꝑbissime restitisti. ul
ido quia exaltata es usq ad cȩlũ me¬
ohospitio. ex ineis signis atq uirtuti¬
b tantũ habens pͥuilegiũ. maiorib
plecteris suppliciis. qͦd his qͦꝙ creclẽ
noluisti. E ne quis putaret hanc in¬
crepationẽ illis tantũmͦ ciuitatib uł
per somiᷤᷤ q̃ dum̃ in carne uidentes sper¬
ba despiciũt̃ conuenire. consequent̃
adungit dicens. Qui uos audit
me audit. & qͥ uos spernit me sꝑnit
ut in audiendo qͥsq uł sꝑnendo eugłis
p̃dicatore ñ uiles quasq ꝑsonas s dnm̃
saluatorẽ immo ipsum patrem sꝑnẽ
uł audire disce̾t. Nam sequit᷑. Qui

Expanded text:
tquam sederitis , quod est dicere: Humiliatquam sederitis , quod est dicere: Humiliamini sub potenti manu Dei, ut vos exaltet in tempore vitu, Capharnaum, usque in coelum exaltata, usque ad infernum demergeris. Duplex in hac sententia sensus est, vel ideo ad infernum demergeris, quia contra praedicationem meam superbissime restitisti; vel ideo, quia exaltata es usque ad coelum meo hospitio, ex meis signis atque virtutibus tantum habens privilegium, majoribus plecteris suppliciis, quia his quoque credere noluisti. Et ne quis putaret hanc increpationem illis tantummodo civitatibus, vel personis, quae Dominum in carne videntes sperverba despiciunt, convenire, consequenter adjunxit, dicens: Qui vos audit, me audit; et qui vos spernit, me spernit. Ut in audiendo quisque vel spernendo Evangelii praedicatore, non viles quasque personas, sed Dominum Salvatorem, imo ipsum Patrem spernere se vel audire disceret. Nam sequitur: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
concedit᷑: ut sub quanta festinatiõe
it̃ p̃clicationis ꝑgere debeat osten¬
ĩdat᷑. Quȩ siqͥs uerba etiã ꝑ allegori¬
am uelit intelligi: in sacrulo pecunia
re ꝓrimo negligit: quasi sapientiam

Expanded text:
inatione iter praedicationis pergere debeat, ostendatur. Quae si quis verba etiam per allegoriam velit intelligi, in sacculo pecunia re proximo negligit, quasi pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
a carne. alterã qua cłs separat᷑ ab
anima: Siue mortuos ñ eredentes
dicit: mortuos suos aũ. qͥ nichillomi¬
nꝰ sine ficle de corpore exirent. Et
ait alt̾. Sequar te dñe: s pͥmũ ꝑmit¬
te mͥ renũtiare hes qui domi st̃.
Si secuturꝰ dñm discipłs. qͥa uł hoc
domi renũtiare uelit arguit᷑: qͥd
fiet illis. qͥ nulla utilitatis. nulla
fidei ȩdificande gr̃a. sepiꝰ suoꝵ qͦs
in mundo reliquere. domꝰ inuise¬
re ñtiment: Et ait ad illũ iħc.
Nemomittens manũ suã in aratrũ.
& aspiciens retro: aptꝰ ẽ regno dĩ.
Manũ cuilibet in aratrũ mittẽ est.
qͣsi qͦdã cõpunctioĩs instrum̃to
ligno & ferro dñicȩ passionis duri¬
ciam sui cordis atterere. atq ad ꝓfe¬
rendos oꝑm bonoꝵ fructꝰ aꝑire: qͣ
siquis excolere incipiens. cũ uxo¬
respicere delectet᷑: futuri iam regni¬
icut duodecĩ apłos formã ep̃oꝵ¬
exhibere sunul & p̃m̃onstrare ne

Expanded text:
a carne, alteram qua Deus separatur ab a carne, alteram qua Deus separatur ab anima. Sive mortuos, non credentes dicit. Mortuos suos autem, qui nihilominus sine fide de corpore exirent. Et ait alter: Sequar te, Domine, sed primum permitte mihi renuntiare iis qui domi sunt. Si secuturus Dominum discipulus, quia vel hoc domi renuntiare velit, arguitur, quid fiet illis qui nulla utilitatis, nulla fidei aedificandae gratia, saepius suorum quos in mundo reliquere domus revisere non timent? Et ait ad illum Jesus: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei. Manum cquasi quodam compunctionis instrumento, ligno et ferro Dominicae passionis duritiam sui cordis atterere, atque ad proferendos operum bonorum fructus aperire. Quod si quis excolere incipiens, cum uxorespicere delectetur , futuri icut duodecim apostolos formam epexhibere simul et praemonstrare nemo
Abbreviated transcription (Latin):
dignꝰ ꝑ om̃ia in qͦfiliꝰ hoĩs caput recli¬
net. hoc ẽ in cuiꝰ hunuli pectore diui¬
nitas familiari quada mansione qͥ es¬
cat Dixitq erħe. Sine ut mortui se¬
peliant mortuos suos: tuaũ uade
annũtia regnũ cłĩ. Notandũ aũ in
hac sententia. qͥa aliquando in acti¬
onib nrĩs minora bona p̃t̃mittencla
st̃: ꝓ utilitate maiorũ. Nam quis ig¬
noret eẽ boni oꝑis meritũ. moituũ
sepelire: ¶ tam̃ ei qͥd ad sepeliendũ
patrẽ se limitti poposcerat dictũ
est. Sine ut mortui sepeliant mor¬
tuos suos:. tuaũ uade & annũtia reg¬
nũ cłĩ. Postponendũ namq erat ob¬
sequiũ huiꝰ ministerii officio p̃di¬
cationis: qͥa illos carne mortuos
in terrã conderet. istos aũ aĩa mor¬
tuos ad uitã resuscitaret. Quomͦ
aũ mortui mortuos sepelire q̃unt.
nͥ geminã intelligas mortẽ. unã
naturȩ altãm culpȩ: unã qua aĩa

Expanded text:
dignus per omnia, in quo Filius hominis caput reclidignus per omnia, in quo Filius hominis caput reclinet, hoc est, in cujus humili pectore divinitas familiari quadam mansione quiescat. Dixitque ei Jesus: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Notandum in hac sententia quia aliquando in actionibus nostris minora bona praetermittenda sunt pro utilitate majorum. Nam quis ignoret esse boni operis meritum, mortuum sepelire? et tamen ei, qui ad sepeliendum patrem se dimitti poposcerat dictum est: Sine ut mortui sepeliant mortuos suos, tu autem vade, annuntia regnum Dei. Postponendum namque erat obsequium hujus ministerii officio praedicationis. Quia illo carne mortuos in terram conderet, isto autem anima mortuos ad vitam suscitaret. Quomodo autem mortui mortuos sepelire queunt, nisi geminam intelligas mortem? Unam naturae, alteram culpae; unam qua anima
Abbreviated transcription (Latin):
incõp̃hensibilia st̃ iudicia eiꝰ: & in¬
uestigabiles uiȩ eiꝰ: E cũ samuele.
Homo uidet ea q̃ parent: dñs aute i
intuet᷑ cor Et ait illi iħ̾c. Uulpes
foueas habent. & uolucres cȩli nidoᷤ.¬
N filiꝰ aũ hoĩs ñ ht̃ uͥ caput reclinet. Ex
tit ob hoc repudiatũ. qͦd signoꝵ ui¬
dens magnitudinẽ seqͥ uoluerit
saluatorẽ. ut lucra ex oꝑin mira¬
cłis quereret: hoc idem desid erans
qͦcd & symon maguẽ a petro emere uo¬
luerat. Talis gͦ fides iuste sententia
dñi condẽpnat᷑: & dicit᷑ ei. Quid me
ꝓpt̃ diuitias & scłi lucra cupis seqͥ:
cũ tante sim pauꝑtatis ut ne hos¬
utar tecto: Alt̃ intelligit᷑ miracłis
dñi cõmotꝰ ꝓpter manẽ iactantiã
eũ seqͥ uoluisse qũã significãt aues:
fuixisse aũ cliscipli obsequiũ. quȩ fictio
uulpiũ noĩe siguificata est. Recliuatiõe
uͦ capitis. huimilitatẽ suã siguificauit.
quȩ in illo simulatore ac suꝑbo ñ habe
ris pietate. liberior hũc asseqͥ desiderat:

Expanded text:
incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Et cum Samuele: Homo videt ea quae patent, Dominus autem intuetur cor . Et ait illis Jesus: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos, Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet. Ex tit ob hoc repudiatum, quod signorum videns magnitudinem, sequi voluerit Salvatorem, ut lucra ex operum miraculis quaereret, hoc idem desiderans, quod et Simon Magus a Petro emere voluerat. Talis ergo fides juste sententia Domini condemnatur, et dicitur ei: Quid me propter divitias et saeculi lucra cupis sequi cum tantae sim paupertatis, ut ne hosutar tecto? Aliter, intelligitur miraculis Domini commotus propter inanem jactantiam eum sequi voluisse, quam significant aves. Finxisse autem discipuli obsequium, quae fictio vulpium nomine significata est. Reclinatione vero capitis humilitatem suam significavit, quae in illo simulatore ac superbo non habebaris pietate, liberior hunc assequi desiderat,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽp̃tans eũ & dicens. Magister:
qͥd fatiendo uitã ętͣnã possidebo:
egis ꝑitꝰ qͥ de iita eterna. dnm̃ tẽp¬
tans int̾rogat: occasionẽ ut reor tẽp¬
tandi. de ipsis dñi sermonib sũp¬
sit ubi ait. Gaudete autẽ: qͦd noĩa
ur̃a scpͥta stͣ incelis. S ipsa sua tẽp¬
tatione declarat. qua uera sit illa
dñi confessio qua patͥ loqͥt᷑. qͦd
absconlisti hȩc a sapientib & pru¬
dentib & reuelasti ea paruulis.
At ille dixit ad eũ. In lege qͥd scͥptũ
est: Quomͦ legis: Ille respondens
dixit. Diliges dnm dm̃ tuũ ex to

Expanded text:
ns: Magister quid faciendo vitam aeternam possidebo? Legisperitus, qui de vita aeterna Dominum tentans interrogat, occasionem, ut reor, tentandi de ipsis Domini sermonibus sumpsit, ubi ait: Gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Sed ipsa sua tentatione declarat quam vera sit illa Domini confessio, qua Patri loquitur: Quod abscondisti haec a sapientibus, et prudentibus, et revelasti ea parvulis. At ille dixit ad eum: In lege quid scriptum est? Quomodo legis? Ille respondens, dixit: Diliges Dominum Deum tuum e
Abbreviated transcription (Latin):
liberi nutriebaut᷑. Nam & uerbis
apłi petͥ anamas & uxor eiꝰ exani¬
mes ceciderũt nec resuscitati st̃. s
sepulti. E paulꝰ dicit de qͦdã pecca¬
tore. Quẽ tradidi sathanȩ in int̾itũ
carnis: ut anima salua sit. Filiꝰ hoĩs
ñ uenit aiãs ꝑclere s saluare Et uõ
gͦ inqͥtͥ cuiꝰ spũ signati estis eiꝰ & acta
mutamini: nc̃ pie consulentes. s in fu¬
turo iuste iudicantes. Factũ ẽ aũt¬
Sambulantib illis in uia: dix̃ qͥcłã¬
da simul & tremencda iusti dispen¬
satio secreta uidicii. Samaritȩ dnm̃
reciꝑe petunt᷑. nolentesq feriri ꝓhi¬
bent᷑: iste sequi se spondet & remoue¬
tur. Alt̾ pͥmo patrẽ sepelire desiderat
secuturꝰ. hoc ipsũ domi renũtiare
cupit nec ꝑmittit᷑. qͥdã xp̃m ñ se¬
quens in xp̃i noĩe uirtuces oꝑatur.
& ñ ꝓhiberi iubet᷑. S in his singulis¬

Expanded text:
liberi nutriebantur. Nam et verbis liberi nutriebantur. Nam et verbis apostoli Petri Ananias et uxor ejus exanimes ceciderunt, nec resuscitati sunt, sed sepulti, et Paulus dicit de quodam peccatore: Quem tradidi Satanae in interitum carnis, ut anima salva sit . Filius hominis non venit animas perdere, sed salvare. Et vos ergo, inquit, cujus spiritu signati estis, ejus et acta sectamini, nunc pie consulentes, sed in furore juste judicantes. Factum est autambulantibus illis in via, dixda simul et tremenda justi dispensatio secreta judicii. Samaritae Dominum recipere petuntur, nolentesque feriri prohibentur. Iste sequi se spondet et removetur, alter primo patrem sepelire desiderat, secuturus, hoc ipsum domi renuntiare cupit, nec permittitur. Quidam Christum non sequens, in Christi nomine virtutes operatur, et non prohiberi jubetur. Sed in his
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ animã dissoluit a corpore ñ
eẽ formicdanda: scđm eoꝵ. tamen a¬
nimũ qͥ illan timerẽt ñnulla pec¬
cata moite puniuert̃: qͦ & uiuenti¬
b utilis metꝰ incuteret᷑. ẜ illis qͥ mor¬
te pumebant᷑ ñ ipsa mors nocẽt.
s peccarũ qͦd augeri poss siuiuent.
ñ temere illi iuclicabat᷑ qͥb tale ui¬
diciũ donauerat ds. Inde est qͦͦd
helẏas multos morte affecit: & ꝓpͥa
manu & igne diumitꝰ impetrato.
Incuiꝰ exemplo cũ uoluissent apłi
pete̾ de cȩlo ignẽ ad consunĩctũ eos
qͥ sͥhospiciũ ñ p̃b̾e̾nt. rep̃hendit in
in rudib animadu̾tens eos ñ amo¬
re correptionẽ: s odio dẽsiderare uĩ¬
dictam. Itaq postea quã eos docu¬
it qͥcd eẽt diligere ꝓximũ tanquã se¬
ipsũ. infuso etiã spũ scõ ñ defuert̃
tales uinclictȩ. quaus multo rariꝰ
quã in ueteri testam̃to. Ibi enĩ ex
maiore parte seruientes timore p̃¬
mebant᷑: hic aũ maxime dilectioẽ

Expanded text:
quae animam dissolvit a corpore, non esse formidandam, secundum eorum tamen animum qui illam timerent, nonnulla peccata morte puniverunt, quo et viventibus utilis metus incuteretur, et illis qui morte puniebantur, non ipsa mors noceret, sed peccatum, quod augeri posse, si viverent, non temere illi judicabant, quibus tale judicium donaverat Deus. Inde est quod Elias multos morte affecit, et propria manu, et igne divinitus impetrato. In cujus exemplum, cum voluissent apostoli petere de coelo ignem ad consumendum eos qui sibi hospitium non praeberent, reprehendit in in rudibus, animadvertens eos non amore correptionem, sed odio desiderare vindictam. Itaque posteaquam eos docuit quid esset diligere proximum tanquam seipsum, infuso etiam Spiritu sancto, non defuerunt tales vindictae, quamvis multo rarius, quam in Veteri Testamento. Ibi enim ex majore parte servientes, timore premebantur, hic autem maxime dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
nes elanculo insidiantes: uł hoiẽs uł
demones significent. Serpentes qͥ in¬
choanclis uirtutib uenena praue
ꝑsuasionis obiciunt: scorpiones.
qui consũpmatas uirtutes ad finẽ
tutiare contendunt. Uerũptam̃
sp̃c eicere sicut ꝙ uirtutes alias face̾.
int̾dũ ñ eius est meriti qui oꝑat᷑.
s inuocatio noĩs xp̃i hoc agit ad cõ¬
tilitatẽ eoꝵ qͥuident & auditĩt conce¬
dit᷑: ut licet hoĩes clespiciant signa
facientes tanĩ dm̃ honorent. ad cuiꝰ
inuocationẽ fuit tanta miracła. Nã¬

Expanded text:
nes clanculo insidiantes, vel homines, vel nes clanculo insidiantes, vel homines, vel daemones, significent; serpentes qui inchoandis virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt, scorpiones qui consummatas virtutes ad finem vitiare contendunt. Verumtamen spiritus ejicere, sicut et virtutes alias facere, interdum non est ejus meriti qui operatur, sed invocatio nominis Christi hoc agit ad contilitatem eorum qui vident et audiunt, ut licet homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus invocationem fiant tanta miracula
Abbreviated transcription (Latin):
dies assup̃tionis & ipse faciem
suam firmaiit ut iret ierłm. Dies
assũptionis tempꝰ passionis dicit.
qͦ nrtmminente pedetẽptĩ ierosolimiᷤᷤ
ad uehit᷑. Cessent gͦ pagani quasi
hõinẽ irridere crucifixum: quẽ &¬
tempꝰ sue crucifirionis constat qͣsi
dm̃ p̃uidisse & quasi sponte crueifi¬
gendũ. locũ qͦ crucifigendus erat
firmata facie idẽ obstinata atq im¬
ꝑterrita mente petisse. Et ñ recepunt
eũ. qͥa facies eiꝰ erat euntis iherłm
Quia iersm irȩ conspicuĩt samarite
dnm̃ ñ recipuit̃. ñ enĩ coutunt᷑ iu¬
dei samaritains. ut euglista ioh̾es
ostendit. Cum uidissent aũ dis

Expanded text:
t ipse faciem suam firmavit, ut iret Jerusalem. Diem assumptionis, tempus passionis dicit, quo imminente pedetentim Jerosolymis advehitur. Cessent ergo pagani quasi hominem irridere crucifixum, et tempus suae crucifixionis constat quasi Deum praevidisse, et quasi sponte crucifigendum locum quo crucifigendus erat firmata facie, id est, obstinata atque imperterrita mente petisse. Et non receperunt eum, quia facies ejus erat euntis Jerusalem. Quia Jerusalem ire conspiciunt Samaritae, Dominum non recipiunt. Non enim coutuntur Judaei Samaritanis, ut Evangelista Joannes ostendi
Abbreviated transcription (Latin):
gere u̾ba eu̾głii potuit. omna suo
parit̾ in corde quasi ruminauda
& diligentius scrutanda reconde¬
bat. Discamus gͦ sc̃e uirginis in
omnibus castitatẽ. quȩ u̾minus ore pu¬
dica quã coͬpore argum̾ta fidei conser¬
uabat in corde. Et su illa ante p̾cepta
apłica tacet: cur tupost aplica p̾cep¬
ta magis cupis p̾dicare quã disceres
Et iħe ꝓficiebat sapientia & etate & gr̃a:
apud dm̃&e homines. Hic locus ma¬
nicheos parit̾ & apollinaristas ex¬
pugnat. ostendens dñm uerã carnẽ
uerã habere & amniã. Nã sicut car
hominibus rationis eausa concessa
est ñ haberet. ñ quia hoc susceptor
ds̃ eguit. p̾sertĩ cũ supͣ plenus sapi¬
entia puer fuisse describit᷑. s quia
hoc ꝓ remedio nr̃e salutis effectus
pia susceptione elegit. ut dũ caro
& anma rationalis a deo suscipit᷑
utraq parit̾ saluaret᷑:¬

Expanded text:
gere verba Evangelii potuit, omnia suo gere verba Evangelii potuit, omnia suo pariter in corde quasi ruminanda, et diligentius scrutanda recondebat. Discamus ergo sanctae virginis in omnibus castitatem, quae non minus ore pudica quam corpore, argumenta fidei conservabat in corde. Et si illa ante praecepta apostolica tacet, cur tu post apostolica praecepta magis cupis docere quam discere? Et Jesus proficiebat sapientia, et aetate, et gratia apud Deum et homines. Hic locus Manichaeos pariter et Apollinaristas expugnat, ostendens Dominum veram carnem, veram habere et animam. Nam sicut carnhominibus rationis causa concessa est, non haberet. Non quia hoc susceptor Deus eguit, praesertim cum supra plenus sapientia puer fuisse describatur, sed quia hoc pro remedio nostrae salutis effectus piae susceptionis elegit, ut dum caro et anima rationalis a Deo suscipitur, utraque pariter salvaret
Abbreviated transcription (Latin):
Parentes enus non intelligunt u̾bitm
qͦd de sua diumitate loquit᷑ ad
illos: & tamempse humane illors
erga eũ sedulitati ñ ingratus quo
p̃cipiunt descendit. & subdit᷑ illis.
Quid eni magist̃ uͥtutis nisi officiũ
pietatis impleret: qͥd int̾nos aliud qͦ
qͥd a nobis agi uellet ageret:
Deferebat homini. deferebat ancille.
ipsaem̃ dicit. ecceancilla dñi. deferebat
simulato pat̾. deferebat deo uero patͥ.
Et utiq matrẽ natus uͥgmẽ conserua¬
uerat & castã. utiq apatre ñ uolunta¬
te ñ oꝑe. ñ tẽpore distabat. ut eius ui¬
delicet exẽplis amoniti. qͥd parenti¬
bus debeamus qui tanta ꝓ nobis
patiunt᷑ agnoscamus. Solent autẽ
dicere arriani imꝑfectũ esse filiũ.
quia dixerat pat̾ maior me est.
Sed qͥd mirũ si ex humana suceptio¬
ne iniorẽ se patͤ asserit incelo. ex
qua subditus erat etiã parentibus
in t̾racꝰ. Et mat̾ eius conseruabat
omnia u̾ba hec incorde suo. Siue
quȩ intellexit. seu quȩ neodũ intelli¬

Expanded text:
elligunt verbum quod de sua divinitate loquitur ad illos, et tamen ipse humanae illorum erga eum sedulitatis non ingratus, quo praecipiunt descendit, et subditur illis. Quid enim magister virtutis, nisi officium pietatis impleret? Quid inter nos aliud, quam quod a nobis agi vellet, ageret? Deferebat homini, deferebat ancillae. Ipsa enim dicit: Ecce ancilla Domini . Deferebat simulato patri, deferebat Deo vero patri. Et utique matrem natus virginem conservarat et castam, utique a patre non voluntate, non opere, non tempore distabat. Ut ejus videlicet exemplis admoniti, quid parentibus debeamus, qui tanta pro nobis patiantur, agnoscamus. Solent autem dicere Ariani imperfectum esse filium, quia dixerit, Pater major me est . Sed quid mirum si ex humana susceptione minorem se Patre asserit in coelo, ex qua subditus erat etiam parentibus in terra Et mater ejus conservabat omnia verba haec in corde suo. Sive quae intellexit, seu quae necdum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
sensuũ castigationẽ p̃cipi. Nã
&. moyses mundissima u̾ba dei
suscipiens. meeu̾cisũ se labiis esse
querebat᷑. ꝙ stephanus uideis
ñ credentibus icͥeu̾cisi inqͥt cor¬
dibus &. auribus. uos sẽꝑ sp̃it¬
sc̃o restitistis. Ille itaq uera cͥ cũ¬
cisione mundatus est. qui obturat
aures suas ne audiat sanguniẽ.
q claudit ocłos suos ne uideat
malũ. qͥ custo dit uias suas ne de¬
linquat in lingua sua.ꝙ atten¬
dit sibi ne grauet᷑ eor eiꝰ mcrapłã
& ebrietate. qui donec suꝑest alitꝰ
in eo & sp̃c dĩ innaribus eius ñ
loquit᷑ labiis iniquitatẽ. qui lauat¬
emr int̾ innocentes manus suas. q ab

Expanded text:
sensuum castigationem praecipi. Nam sensuum castigationem praecipi. Nam et Moyses mundissima Dei verba suscipiens, incircumcisum se labiis esse querebatur, et Stephanus Judaeis non credentibus, Incircumcisi, inquit, cordibus et auribus, vos semper Spisancto restitistis. » Ille itaque vera circumcisione mundatus est, qui obturat aures suas ne audiat sanguinem, et claudit oculos suos ne videat malum; qui custodit vias suas ne delinquat in lingua sua, et attendit sibi ne gravetur cor ejus in crapula et ebrietate. Qui donec superest halitus in eo, et spiritus Dei in naribus ejus, non loquetur labiis iniquitatem; qui lavat inter innoc
Abbreviated transcription (Latin):
scdm sp̃m. Hec autẽ xp̃i gr̃a non so¬
lũ noui testam̃ti fideles iustificat: uerũ
qͥc̃q in lege ꝑfecti fuere. ñ ex oꝑibus
legis. sed eadẽ xp̃i in carne uenturi
gr̃a st̃ salui facti. ꝑfidẽ. Et hos ppłs
ab iosue cͥcu̾cisus. illos moysi filiꝰ desig¬
nat: qͥ eũ legis seueritate coacti discerẽt
xp̃i grãm flagitare. quasi impeu¬
dentẽ dñi gladiũ petre cͥcũcisio¬
ne uitabant. petro attestante qui
de iugo legis loquens ait. qͦd neq
qui qͥsi carcerali legis custodia ꝯclisus.
cor meũ in petra exaltastime: de¬
duxisti me qͥa factus es spes mea
t᷑ris fortitudinis a facie minuci.
Nemosane cũ cͥcũcisionẽ p̾dicari au¬
dierit. unius solũ membri continen¬
tiã autumet imꝑari. qͦͥsi uel a for¬
nicatione tantũ. uel licito mat̾ino¬
nio tẽperant̾ utens. uel uirgnritate
gloriosus existere absq aliaꝵ uirtutũ
adiectione sufficiat. ꝙ. ñ ominũ
potiꝰ qͦs corde uel corpore gestamꝰ

Expanded text:
m . Haec autem Christi gratia, non solum Novi Testamenti fideles justificat, verum quicunque in lege perfecti fuere, non ex operibus legis, sed eadem Christi in carne venturi gratia sunt salvi facti per fidem. Et hos populus a Josue circumcisus, illos Moysi filius designat, qui cum legis severitate coacti discerent Christi gratiam flagitare, quasi impendentem Domini gladium, petrae circumcisionem vitabant, Petro attestante qui de jugo legis loquens ait: Quod neququi quasi carcerali legis custodia conclusus, cor meum, in petra exaltasti me. Deduxisti me, quia factus es spes mea, turris fortitudinis a facie inimici . Nemo sane cum circumcisionem praedicari audierit, unius solum membri continentiam autumet imperari, quasi vel a fornicatione tutum, vel licito matrimonio temperanter utentem, vel virginitate gloriosum existere, absque aliarum virtutum adjectione sufficiat, et non omnium potius, quos corde vel corpore gestamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ratione t᷑bent᷑. nos autẽ scientes ħc
esse deqͦ olim ꝓph̾a gͣtulabundus
exultabat. paruulus natꝰ est nobis
filius datus est nobis. & uocabit᷑
nomen eiꝰ ãmirabilis consiliarius
d̾s fortis. nequaꝗͦ mirem᷑ eũ qͥ sie par¬
uulus factus est homo. ut nichilo¬
minus qͦd erat sẽꝑ d̾s acfortis ꝑma¬
neret: modo diuimitatis suȩ mͦ hu¬
manitatis his qͦs erudire cupiebat
indicia dedisse. s digna fide specy
karitate agamus illi gr̾as. qͥa qui
magniss erat & laudabilis nimis
s nos non cognoscebanius. paruui¬
lus natus est nobis. ut crescendo ꝙ
ꝓficiendo int̾ paruulos paulatim
exs ad capessenda sue uirtutis ac
magnitudinis archana pueheret.
Et drxit mat erus ad illũ fiłi. qͥd fe¬
cisti nobis sic: Ecce pat̾ tius &¬

Expanded text:
ratione turbentur: nos autem scientes hunc ratione turbentur: nos autem scientes hunc esse de quo olim Propheta gratulabundus exsultabat: Parvulus natus est nobis, filius datus est nobis, et vocabitur nomen ejus, admirabilis, consiliarius, Deus fortis ; nequaquam miremur eum qui sic parvulus factus est homo, ut nihilominus quod erat semper Deus ac fortis permaneret, modo divinitatis suae, modo humanitatis his quos erudire cupiebat indicia dedisse, sed digna fide, spe et charitate agamus illi gratias, quia qui magnus erat et laudabilis nimis, sed nos non cognoscebamus. Parvulus natus est nobis, ut crescendo et proficiendo inter parvulos, paulatim eos ad capessenda suae virtutis ac magnitudinis arcana proveheret. Et dixit mater ejus ad illum: Fili, quid fecisti nobis sic? Ecce pater tuus
Abbreviated transcription (Latin):
doctoꝵ: audientẽ illos & int̾ro¬
gantem. Quasi fons sapientiȩ
doctors medius sedet. sed quasi
exemplar humilitatis audire pͥus
& int̾rogare doctores. quã instruere
q̃rit in doctos. Ne etem̃ paruuli a
semoribus erubescant dĩscere. &
ipse obetatis hunianȩ. congruentiã
hominibus ascultare ñ erfibescit
ds̃. Ne infirmus docere qͥs auele¬
at:.ꝙ. ille puer doceri int̾rogando
uoluit. q̃ ꝑ diuinitatis potentiam
uerbũ scieneie ipsis siuis doctoribus
ministrauit. S tupebant autẽ om¬
nes qui eũ audiebant suꝑ prudentia
& responsis eitis: & uidentes am¬
m iratist̃. Nota distinctionẽ u̾boꝵ
sedulus intuere. Stupebant qui
eu̾ audiebant. & uidentes ammi¬
ratist̾: & eo amplius stupebant
suꝑ prudentia responsionũ. quo
paucitatẽ uidentes contẽpnebãt
tendebat humanã. Uerũ hec
doctores uideoꝵs quasi noua stu¬
peant. int̾q alta quȩ audiunt
& infirma quȩ uident dubia ãmi¬

Expanded text:
doctorum, audientem illos, et interrodoctorum, audientem illos, et interrogantem. Quasi fons sapientiae doctorum medius sedet, sed quasi exemplar humilitatis, audire prius et interrogare doctores, quam instruere quaerit indoctos. Ne etenim parvuli a senioribus erubescant discere, et ipse ob aetatis humanae congruentiam, hominibus auscultare non erubescit Deus. Ne infirmus docere quis audeat, et ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam, verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Stupebant autem omnes qui eum audiebant, super prudentia t responsis ejus, et videntes admirati sunt. Nota distinctionem verborsedulus intuere. Stupebant qui eum audiebant, et videntes admirati sunt. Et eo amplius stupebant super prudentia responsionum, quo paucitatem videntes contemnebant aas praetendebat humanam. Verum haec doctores Judaeorum quasi nova stupeant, interque alta quae audiunt, et infirma quae vident, dubia admi
Abbreviated transcription (Latin):
ante quã abrahã fieret ipse est. in ciui¬
tate potiꝰ ac tẽpło di qͣsi pat̾no iure re¬
sidere delectat. Et non cognouerunt
parentes eius. Fxistimantes autẽ illũ
esse ticomitatu. tiener̃t iter diei:ꝙ D7.
requirebant eũ nit̾ cognatosꝙ. notos
Et n̾ ĩuenientes:. regressi st̃ mierłm
requirentes eũ. Querit aliquis qͦmͦ
dĩ filiꝰ tanta parentũ cura nutritus
his ab euntibus potuerit obliuiscen¬
do relinqui. Em respondendũ. qͥ a
filiis isrł moris fuerit ut tẽporibus
festis uel ierosolimã confluentes
uel ad ꝓpͥa redeuntes seorst̾i uiri.
seorsũ autẽ feminȩ choros ducentes
incederent ĩfantesq uel puericũ
quolibet parente inctifferent̾ ire
potuerint: ideoq beatã mariã uł
ioseph uicissim putasse puerum
iħm quẽ se comitari non cernebãt.
cũ altero parente reu̾sum. Et
factũ est post triduũ inuener̃t
illu̾ in tẽplo sedente in medio

Expanded text:
antequam Abraham fieret ipse est, in civiantequam Abraham fieret ipse est, in civitate potius ac templo Dei, quasi paterno jure residere delectatur. Et non cognoverunt parentes ejus. Existimantes autem illum esse in comitatu, venerunt iteatos et notos, et non invenientes, regressi sunt in Jerusalem requirentes eum. Quaeret aliquis quomodo Dei Filius tanta parentum cura nutritus, his abeuntibus potuerit obliviscendo relinqui. Cui respondendum, quia filiis Israel moris fuerit, ut temporibus festis vel Jerosolyma confluentes, vel ad propria redeuntes, seorsum viri, seorsum autem feminae choros ducentes incederent, infantesque vel pueri, cum quolibet parente indifferenter ire potuerint. Ideoque beatam Mariam vel Joseph vicissim putasse puerum Jesum, quem se comitari non cernebant, cum altero parente reversum. Et factum est post triduum, invenerunt illum in templo, sedentem in medio
Abbreviated transcription (Latin):
a natiuitate imino a conceptione
humana manifestis miraculoꝵs
quia ds sit est approbatus indiciis.
ipse etiã mox ubi tẽpus ȩtatis con¬
gruebat utramq suã reuerent̾ pan¬
dere cepit atq aꝑire substantiam.
& qͥd iudelicet patri uixta ueritatẽ
diume maiestatis. & qͥd iuxta as¬
sũptionis hutmane fragilitatẽ debeat
matri. Nec absq ꝓuidentia duoden¬
nis pͥma fidei suȩ rudim̃ta reuelabat:
que duodecĩ apłors ministerio
cunctum erãt reuelanda & eluci¬
danda ꝑ orbem. Possumus o hoc
dicere quia sicut septenario fic &
duodenario numero qͥ multipli¬
catꝰ int̾ seiuicẽ septenarĩi parti
bus constat. uel rerũ uel tẽpors uni¬
uersitas ac ꝑfectio designet᷑. atq
ideo qͦ omma loca uel tẽpora deceat
occupart. recte a duodecimo iubar
numero sumat exordiũ. Nongͥ oci¬
ose suors ꝑhibet᷑ immemor extitisse
parentũ. s ut nos instruat qͥa ñ solu̾
ante quã parentes ipsi uerũ etiam

Expanded text:
a nativitate, imo a conceptione humana, manifestis miraculorum, quia Deus sit, est approbatus indiciis, ipse etiam mox ubi tempus aetatis congruebat, utramque suam reverenter pandere coepit, atque aperire substantiam, et quid videlicet Patri, juxta veritatem divinae majestatis, et quid juxta assumptionis humanae fragilitatem debeat matri. Nec absque providentia duodenis prima suae fidei rudimenta revelabat, quae duodecim apostolorum ministerio cunctum erat revelanda et elucidanda per orbem. Possumus et hoc dicere, quia sicut septenario, sic et duodenario numero, qui multiplicatis inter se invicem septenbus constat, vel rerum vel temporum universitas ac perfectio designetur. Atque ideo quo omnia loca vel tempora deceat occupari, recte a duodecimo numero jubar sumat exordium. Non igitur otiose suorum perhibetur immemor exstitisse parentum, sed ut nos instruat, quia non solum antequam parentes ipsi, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
qͥanil in eius generatione p̾t̾ ministe¬
riũ prestitit & affectũ: unde & ꝓ
fideli ministerio & ab eu̾głista &
ab ipsa maria pat̾ appellat᷑. uel ipse
xp̃c suũ negat esse parentẽ. sed sim¬
plicit̾ & aꝑte qui sit uerus sibi pat̾
nobis parit̾ &. illis insinuat. Non qͦd
eũ quasi filiũ quęr̃t uituꝑat: sed qͥd
ei potiꝰ cui et̾mis est filius debeat
cogit ocillos mentis attollere.
Quia enĩ ds & homo est nc̃ excelsa
deitatis. ñc̃ infrma p̾fert humane
fragilitatis. Quasi homo seniores
int̾rogat. quasi d̃s quȩ senores &
docti mirent᷑ respondet. Quasi
dei filius intẽplo dĩ cõmorat᷑. & qͣsi
filius hominis cũ parentibus quo
iubent regredit᷑. Et ipsi non intel¬
lexer̃t uerbũ qͦd locutus est ad illos.
Et descendit cũ illis & ueinit narareth.

Expanded text:
us generatione praeter ministerium praestitit et affectum, unde et pro fideli ministerio et ab evangelista et ab ipsa Maria pater appellatur; vel ipse Christus suum negat esse parentem, sed simpliciter et aperte qui sit verus sibi pater, nobis pariter et illis insinuat. Non quod eum quasi filium quaerunt, vituperat, sed quid ei potius cui aeternus est filius debeat, cogit oculos mentis attollere. Quia enim Deus et homo est, nunc excelsa deitatis, nunc infima praefert humanae fragilitatis. Quasi homo seniores interrogat, quasi Deus quae seniores et docti mirentur, respondet. Quasi Dei Filius in templo Dei commoratur, et quasi filius hominis cum parentibus quo jubent regreditur. Et ipsi non intellexerunt verbum, quod locutus est ad illos. Et descendit cum illis, et venit Nazar
Abbreviated transcription (Latin):
Eius signo erucis erecto. hi quasi
iustȩ morti datũ blasphemantes
trrident. illi qͦͣsi auctorẽ mori acͥt̾
dolent. Sed & usq hodie & usq
ud consũmationẽ secłi p̾sentis ex¬
clesiȩ amiã gladius durissimȩ
tͥbulationis ꝑtransire ñ cessat. eũ
signo fidei ab impbis contradici.
cũ audito deiu̾bo multos cũ xp̃o
resitrgere. sed plures a credulitate
riiere gemebunda ꝑtractat. cũ
reuelatis multoꝵ cordiũ cogi¬
tationibus. ubi optimũ eu̾głii¬
seuit semen. ibi ⁊iranta uiciors¬

Expanded text:
Ejus signo crucis erecto, hi quasi Ejus signo crucis erecto, hi quasi juste morti datum blasphemantes irrident, illi quasi vitae auctorem mori acriter dolent. Sed et usque hodie, et usque ad consummationem saeculi praesentis Ecclesiae animam gladius durissimae tribulationis pertransire non cessat, cum signo fidei ab improbis contradici, cum audito Dei verbo multos cum Christo resurgere, sed plures a credulitate ruere gemebunda pertractat. Cum revelatis multorum cotationibus, ubi optimum Evsevit semen, ibi zizania vitior
Abbreviated transcription (Latin):
dii occisione iigrasse. p̾sertiꝰ cum
ñ anima s corpꝰ ferro soleat int̾fici.
Unde restat intelligi gladiũ illũ de qͦ
dicit᷑. & gladius est in labiis eors.
hoc ẽ dolorẽ dñcȩ passionis eiꝰ ani¬
mã ꝑtransisse. Quȩ &. si xp̃m ut pot
dĩ filiũ sponte ꝓp̾a mori. mortẽq
ipsã non dubitaret esse deuictiiru̾
ut sua tam̃ carne ꝓcͤatũ ñ sine dolo¬
ris affectu potuit uidere crucifigi.
Nam & ferrũ qͦd aunnã ioseph ꝑtran¬
fisse camt᷑. nulla meliꝰ quã dura
tͥbulatio mentis intelligit᷑. Ut re¬
uelent᷑ ex iultis cordibus cogitatio¬
mallent. at eiꝰ natiuitate audita
reuelatis mox cordiũ cogitatio¬
nibus herodes rex t᷑batus est.&.
omnis ĩerosolima cũ illo. Pastores
cũ timore & gaudio deo laudem
resonant. hominibus pacis nun¬
ciũ pandt̃. eiꝰ doctͥna & uirtute
diffamata alii ad eũ quasi ma¬
gistrũ ueritatis confluunt. alii
ab eo quasi a seductore refugnint.

Expanded text:
dii occisione migrasse, praesertim cum dii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus ferro soleat interfici. Unde restat intelligi gladium illum de quo dicitur: Et gladius est in labiis eorum , hoc est, dolorem Dominicae passionis ejus animam pertransisse. Quae etsi Christum ut pote Dei Filium sipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen carne procreatum, non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum quod animam Joseph pertransisse canitur, nil melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogitatiomallent. At ejus nativitate audita, revelatis mox cordium cogitationibus, Herodes rex turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo . Pastores cum timore et gaudio Deo laudem resonant, hominibus pacis nuntium pandunt . Ejus doctrina et virtute diffamata, alii ad eum quasi magistrum veritatis confluunt, alii ab eo quasi seductore refugiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ autẽ inrumã. nͥ qͥa & lapis
offensionis est q petra scandali.
id ẽ ruine. his qͥ offendunt u̾bo
nec credt᷑. de qͥbus ipse dicit. sin̾
uenissẽ q locutus eis fuissẽ. pec¬
catu̾ ñ haberẽt: n̾c autẽ excusa¬
tionẽ ñ habent de peccato suo.
Qui ñ in seipso tantũ s m suis qͦq
p̾dicantibus in rumã positus
in his qͥ pereunt. Qui enĩ p̾di¬
cante apło u̾bũ qͦd audit aman¬
do seqͥt᷑. bono odore resurgit
ꝙ saluat᷑: qͥ odiendo inseqͥt᷑. eo¬
de ipso bono odore corruit &
morit᷑. Signũ autẽ eui contͣdicet᷑
fidẽ dñicȩ crucis accipe. de qͣ apło
paulo dicunt uidei. Nã de secta
hac notũ nob̾ ẽ qͦd ubiq ei contra¬
dicit᷑. Et apłs ipse. nos enĩ inqͥt¬
p̾dicamꝰ xp̃m crucifixũ. iudeis
qͥdem scandalũ. gentibꝰ autẽ stul¬
ticiã. Et tuã ipsiꝰ animã ꝑtrau¬
sibit gladiꝰ. Nulla docet nos hi¬
storia beatã mariã ex hac uita gla¬

Expanded text:
Quomodo autem in ruinam, nisi quia et lapis offensionis est, et petra scandali, id est, ruina his, qui offendunt verbo, nec credunt, de quibus ipse dicit: Si non venissem et locutus fuissem eis, peccatum non haberent; nunc autem excusationem non habent de peccato suo . Qui non in seipso tantum, sed in suis quoque praedicantibus in ruinam positus in his qui pereunt . Qui enim praedicante Apostolo, verbum quod audit amando sequitur, bono odore resurgit et salvatur; qui odiendo insequitur, eodem ipso odore bono corruit et moritur. Signum autem cui contradicetur, fidem dominicae crucis accipe, de qua apostolo Paulo dicunt Judaei: Nam de secta hac notum est nobis, quod ubique ei contradicitur . Et Apostolus ipse: Nos enim, inqifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gla
Abbreviated transcription (Latin):
derint. uel ab aliis cõmemoranda
in sp̃u p̾uiderint. ut continuata
suȩ narrationis serie qͣsi nulla pret̾¬
misisse uideant᷑. quȩ tam̃ alterius
eu̾gliste considerata scriptura
qͦ loco tͣnssilita fuerint diligens
lector mueniat. Puer autẽ cres¬
cebat o confortabat᷑ plenus sapi¬
entia. & gr̃a dei erat inillo. No
habitũ humane fragilitatis indue¬
rat. crescere & confortari habebat.
erat. nec confortari indigebat. nec
habebat augeri. Unde rectissime
plenus sapientia ꝑhibet᷑ & gr̃a.
Sapientia qͥdem. quia in ipso habi¬
tat omnis plenitudo diuinitatis
corporalit̾.: gr̾a autẽ. qͥa eidẽ me¬
diatori dei &. hominiũ homini

Expanded text:
derint, vel ab aliis commemoranda derint, vel ab aliis commemoranda in spiritu praeviderint, ut continuatae suae narrationis serie quasi nulla praetermisisse videantur. Quae tamen, alterius evangelistae considerata Scriptura, quo loco transilita fuerint, diligens lector inveniat. Puer autem crescebat, et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo. Nothabitum humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat. erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri. Unde rectissime plenus sapientia perhibetur et gratia . Sapientia quidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, gratia autem, quia eidem Mediatori Dei et ho
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nouo testam̃to sit sacer. crebriꝰ
ineulcatũ est. Et hec ipsa hora¬
suꝑueniens confitebat᷑ dño. & loqͣ¬
bat᷑ de illo omnibus qͥ expectabãt
redẽptionẽ ierłm. Prophetauerat
sẏmeon ꝓpħauit copulata conu¬
gio. ꝓpħauerat uirgo. debuit etiã
uidua. ne aliqua aut ꝓfessio deesset
aut sexus. & ideo anna & stipen¬
diis uiduitatis & moribus talis in¬
ducit᷑. ut digna plane fuisse credat᷑
ꝗͣ redẽptorẽ omnrũ uenisse nunti¬
aret. Et ut ꝑfecer̃t omnia sođm
legẽ dm̃. reu̾si st̾ in galileã in eiui¬
tatẽ suã nazarech. P ret̾misit hoc
loco lucas quȩ amatheo satis expo¬
sita nouerat. dñm uidelicet post
hec ne ab herode necandus nue¬
mret᷑ egyptũ a parentibus esse dela¬
tũ. defunctoq herode sic demũ
galileã reu̾sũ. narareth ciuitatẽ
suã ĩlabitare cepisse. Solent enĩ
eu̾głiste singuli sic omittere qͦdã
quȩ uel ab aliis cõmemorata ui¬

Expanded text:
quia Novo Testamento sit sacer, crebrius est quia Novo Testamento sit sacer, crebrius est inculcatum. Et haec ipsa superveniens confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant redemptionem Jerusalem. Prophetavit Simeon, prophetaverat copulata conjugio, prophetaverat virgo, debuit etiam vidua, ne aliqua aut professio deesset aut sexus. Et ideo Anna et stipendiis viduitatis et moribus talis inducitur, ut digna plane fuisse credatur, quae Redemptorem omnium venisse nuntiaret. Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Galilaeam in civitatem suam Nazareth. Praetermisit hoc loco Lucas quae a Matthaeo satis exposita noverat , Dominum, videlicet, post haec, ne ab Herode necandus inveniretur, in Aegyptum a parentibus esse delatum, defunctoque Herode sic demum in Galilaeam reversum, Nazareth civitatem suam inhabitare coepisse. Solent enim evangelistae singuli sic omittere quaedam, quae vel ab aliis commemorata vi
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ doctͥnȩ apłice ꝑtinẽt. ideoq
siue unniu̾salis eccłia. sinie qͦlibet
antmna fidelis qͤ totũ uite suȩ tẽpꝰ
apłicis mancipare curat institu¬
tis. qͣsi septẽ ꝑ duo decĩ multipli¬
care. & tẏpicis octoginta qua¬
tuor annis dño seruire laudat᷑.
sicut etiã tempus septẽ aimors
quo cũ utrosuo manserat. Añicȩ
incarnationis tẽpori decentissi¬
me congruit. Septenario namq
ut dixinumero ꝑfectiosolet
tẽporis indicari. Sed ibi ꝓpter
dñicȩ pͥuilegiũ maiestatis qͦ m
carne u̾satus docuit. simplex¬
est septẽ annoꝵ numerus ex¬
pressus. hic ob aplicȩ culmen
dignitatis septẽ anni ꝑ duodecĩ
multiplicant᷑. Arridet autẽ
eccłȩ mysteriis qͦd anna ꝙ
gr̃a eiꝰ int̾pretat᷑. & filia ẽ phanuel
qui facies dei dicit᷑. cũ psalmogͣpho
decantans. Signatũ ẽ suꝑ nos lum̾
uultus tui dñe. Et de tͥbu aser.
hoc est beati descendit: qui int̾
patriarchas duodecĩ ordine nas¬
cendi octauus est. De qͦ numero

Expanded text:
. Ideoque sive universalis Ecclesia, seu quaelibet anima fidelis, quae totum vitae suae tempus apostolicis mancipare curat institutis, quasi septem per duodecim multiplicare, et typicis octoginta quatuor annis Domino servire laudatur, sicut etiam tempus septem annorum, quo cum viro suo manserat, dominicae incarnationis tempori decentissime congruit. Septenario namque, ut dixi, numero perfectio solet temporis indicari, sed ibi propter dominicae privilegium majestatis, quo in carne versatus docuit, simplex septem annorum est numerus expressus; hic ob apostolicae culmen dignitatis septem anni per duodecim multiplicantur. Arridet autem Ecclesiae mysteriis, quod Anna et gratia ejus interpretatur, et filia est Phanuel, qui facies Dei dicitur, cum Psalmographo decantans: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Et de tribu Aser, hoc est, beati, descendit, qui inter patriarchas duodecim ordine nascendi est octavus, de quo numero
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt ⁊ ds. Cui simile est qͦd ioħes
scribit eũ plenũ gr̃a & ueritate:
eandẽ ipse diunutatis excellentiã
ueritatis quã lucas sapientiȩ noĩe
cõmendans. Et ibant parentes
sollẽpm paschȩ. Uides hunc euglistã
int̾ animalia quatuor ñ frustra ui¬
tulo cõparatũ: qͥ quasi hostiis de¬
putatũ animal circa tẽplũ maxi¬
me & ierosolimã narrationis suę
diuersat᷑ incessu. Siqͥdem in pͥnci¬
piis sac̾dotẽ collocat ad arã: orantẽ
ppłi multitiidinẽ tẽpli sistit inat̾is.
Mariã mox dño concepto ierosolimã
mitrit. domũ pontificis intͦmitit.
Ibi & baptistã natũ refert.&. dñm
post natiuitatẽ ꝯtinuo cũ hostia tͣns¬
fert. eundẽ illo singulis annuis cũ
parentibus ducit: & duodeimẽ in
cẽplo doctoꝵ choris inserit. ubi
int̾ alia sapientibus stupenda dicit.
quia in his quȩ patris inei st̾ opor¬
tet me esse: & post cet̾a talia laudan¬
trs deum in templo diseipulos in
ęugelii sui fine coneludit. U¬

Expanded text:
st quod Joannes scribit, eum plenum gratia et veritate , eamdem ipse divinitatis excellentiam veritatis quam Lucas sapientiae nomine commendans. Et ibant parentes solemni Paschae. Vides hunc evangelistam inter animalia quatuor non frustra vitulo comparatum , qui, quasi hostiis deputatum animal, circa templum maxime et Hierosolyma narrationis suae diversatur incessu. Siquidem in principiis sacerdotem collocat ad aram orantem, populi multitudinem templi sistit in atriis, Mariam mox Domino concepto Hierosolyma mittit, domum pontificis intromittit, Ibi et Baptistam natum refert, et Dominum post nativitatem continuo cum hostia transfert. Eumdem illo singulis annis cum parentibus ducit, et duodenem in templo doctorum choris inserit. Ubi inter alia sapientibus stupenda dicit: Quia in his quae Patris mei sunt oportet me esse . Et post caetera talia, laudantes Deum in templo discipulos in Evangelii sui fine concludit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfiterent᷑ singłi in suã ciuitate̾: itaꝙ
nẽ imꝑante ꝑ ȩcclẽ p̾sides. id est doc¬
tores. immo suadente ꝙ p̾mia polli¬
cente. xp̃o. eamus omnes nullus
excipiat᷑ a censu iusticiȩ. ueniamꝰ
ad eũ qͥ laboramꝰ ꝙ onerati sumus.
& ipse reficiet nos. Tollamꝰ iugu̾ eiꝰ suꝑ noᷤ.
& discamꝰ ab eo qr mitis ẽ & humił corde.

Expanded text:
profiterentur, singuli in suam civitatem, ita et profiterentur, singuli in suam civitatem, ita et nunc imperante per Ecclesiae praesides, id est, doctores, imo suadente et praemia pollicente Christo, eamus omnes, nullus excipiatur a censu justitiae, veniamus ad eum qui laboramus et onerati sumus, et ipse reficiet nos. Tollamus jugum ejus super nos, et discamus ab eo quia mitis est et humilis corde,
Abbreviated transcription (Latin):
q baptiratus fuerit saluus erit.
syriȩ cirino. Et ibant omnes:
ut ꝓfiterent᷑ singliꝰ in suã eiuitate̾
Hinnc cirim tẽporibus habitũ censũ.
etiã iosephus illustris hebreors
hẏstorio graphus in octauo deci¬
mo antiquitatũ libro hoc modo
memorat. Cirinus autẽ uir inus
ex consensu curiȩ romane ꝑ singu¬
los magistratus usq ad gradum
coͣsulatus asceudens: ꝑ cet̾a qͦq ho¬
norabilis cũ paucis syriã uenit:
a cesare ius dare gentibus missus.
q censor simul pat̾monioꝵs futiirꝰ.
Itaq qͦd ait hec descͥptio pͥma fac¬
ta est a p̃side sẏriȩ cirino: significat
hanc descͥptionẽ uel pͥmã esse earũ
quȩ totũ orbẽ concluserint. quia ple¬
req iã partes t̾rarũ sepe leginit᷑ fu¬
isse descͥpte: uel certe pͥmo tunc ce¬
pisse qñ cirinus syriã missus est.
Quomͦ autẽ tunc imꝑante augusto
ꝙ cirino p̾side ibant omnes ut censũ

Expanded text:
et baptizatus fuerit salvus erit et baptizatus fuerit salvus erit ibant omnes, ut profiterentur singuli in suam civitatem. Hunc Cyrini temporibus habitum censum etiam Josephus illustris Hebraeorum historiographus, in octavo decimo Antiquitatum libro hoc modo memorat: Cyrinus autem vir unus ex consensu curiae Romanae per singulos magistratus usque ad gradum consulatus ascendens, per caetera quoque honorabilis, cum paucis Syriam venit, a Caesare jus dare gentibus missus, et censor simul patrimoniorum futurus. Itaque quod ait: Haec descriptio prima facta est a praeside Syriae Cyrino, significat hanc descriptionem, vel primam esse earum quae totum orbem concluserint, quia pleraeque jam partes terrarum saepe leguntur fuisse descriptae, vel certe primo tunc coepisse, quando CyrinusQuomodo tunc, imperante Augusto et Cyrenio praesidente, ibant omnes ut censum