comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qd̃ scͥptum ẽ. Hortꝰ con¬
clusꝰ soror mea sponsa. hortꝰ clusꝰ.
fons signatꝰ: eo qd̾ uͥ integͥtas
ubi castitas. ubi religio. uͭ fida
silentia secretoꝵ. ubi claritas
lilia uirginũ: rose mr̃m sunt.
Nec in congruum quisqͣm putet
qd̃ angłis lilia comparentur. cũ
Ego flos campi.⁊ liliũ conualliũ.
sangͥs. ibi xp̃c. qui ẽ fla s sublimiᷤ
immacłatꝰ innoxiꝰ: in qͦ non
spinaꝵ offendat asꝑitas : s gr̃a
circũfusa clarescat. Sunt enim
spine rosarum: qr torm̃ta sunt
martyrum. Non habet spinas
in offensa diuinitas. q̃ torm̃ta ñ
sensit. Ergo si lilia uł angeli supͣ
hominũ głam uestiantur. nec
in nob̾ miscđiam dĩ desꝑare de-¬
bemꝰ: quib ꝑ resurrectiõis gr̃ãm
dñs simiłe angłis speciẽ pollicet᷑.
Qo loco etiã illam uidetur ꝑstrimn
querunt qͦmodo resurgant mor-¬
tui: & qͣli corpore ueniant. Nã
cũ dicat querite regnum di. ⁊ hec
om̃ia adicientur uob̾: nec ad pre¬

Expanded text:
juxta quod scriptum est: Hortus clausus, soror mea sponsa, hortus clausus, fons signatus ; eo quod ubi integritas, ubi castitas, ubi religio, 1441 ubi fida silentia secretorum, ubi claritas lilia virginum, rosae martyrum sunt. Nec incongruum quisquam putet quod angelis lilia comparentur, cum Ego flos campi, et lilium convallium . istus, qui est flos sublimis inmaculatus innoxius, in quo non spinarum offendat asperitas, sed gratia circumfusa clarescat; sunt enim spinae rosarum, quia tormenta sunt martyrum. non habet spinas inoffensa diuinitas, quae tormenta non sensit. ergo lilia. uel angeli supra hominum gloriam uestiuntur: nec in nobis misericordiam dei desperare debemus, quibus per resurrectionis gratiam dominus similem angelorum speciem pollicetur. quo loco etiam illam uidetur praestriquaerunt, quomodo resurgant mortui et quali corpore ueniant. nam cum dicat: quaerite regnum dei et haec omnia adicientur uobis, nec ad prae
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ꝓhiberis. Et enim nature
pignora di beneficia sunt : nec
qͥsꝗͣ debet phamare beneficiũ qd̾ ac¬
cepit. qͣm dm a quo beneficium
teram pie intelligentibꝰ expo¬
sitio religiosa ñ deest. Sub ẽ
tam̃ qͦ altiꝰ referendũ putemꝰ
hunc sensum : qr addidit. Ert̃
ex hoc quinq in domo una di¬
uisi : tres in duo. & duo intreᷤ
diuidentur. Qi sunt enĩ quinq
cũ sex ꝑsonaꝵ uideat᷑ facta
subiectio. patͥs ⁊ filii. matͥs &
eadem mat᷑ q̃ socrꝰ accipi possit.
Quȩ enĩ mat̾ est filii. socrꝰ eiꝰ
uxoris ẽ: ut iuxta litteram qͦq
numeri ñ absurda sit ratio.

Expanded text:
ferre prohiberis; etenim naturae ferre prohiberis; etenim naturae pignora Domini beneficia sunt: nec quisquam debet plus amare beneficium quod accepit, quam Deum a quo beneficium teram pie intelligentibus expositio religiosa non deest; subest tamen quo altius referendum putemus hunc sensum, quia addidit: Erunt ex hoc quinque in domo una divisi, tres in duos, et duo in tres dividentur. . 137. Qui sunt enim quinque, cum sex personas et filii, matris et eadem mater quae socrus accipi possit; quae enim mater est filii socrus eius uxoris est, ut iuxta litteram quoque numeri non absurda sit ratio
Abbreviated transcription (Latin):
tuum : ita nunc mutatum esse
opinamur: ut abolere necessita¬
dinũ nomina. collidere pietatiᷤ
dasse credamꝰ : Et quomͦ ipse
ẽ pax nr̃a : qͥ fec̃ utraq unum :
Quomͦ ipse dic̃. pacẽ meam do
uob. pacẽ relinquo uobis. si pa¬
rentes a filiis. filios a parentibꝰ
discidio necessitudinis separat᷑ꝰ
aduenit: Quomͦ maledictꝰ
qͥ ñ honorauit patrẽ : religiosꝰ
qͥ deserit : S si adu̾tamꝰ quia
pͥma causa religionis. scđa pie-¬
tatis ẽ: enod̾e hanc etiã esti¬
mabimus questionẽ. O portet N
ut diuinis humana post habeaᷤ.
Namsi officium parentib exiben-¬
dũ est. qͣntomagis auctori pa-¬
rentũ: cui gr̃am etiã ꝓ paren-¬
tibꝰ tuis debes: Aut si illi õĩno
ñ recognoscunt parentẽ: quẽ¬
admodũ tu recognoscas: Non
gͦ dixit renunciandum esse
pignoribꝰ: s dm̃ om̃ibꝰ prefe-¬
rendum. Deniq habes in alio
libro. Q diligit patrẽ aut mat᷑m
plꝰ qͣm me: non ẽ me dignus.
Non diligere parentes: s dõ pre¬

Expanded text:
tuum ; ita nunc mutatum esse opinabimur, ut abolere necessitudinum nomina, collidere pietatis dasse credamus? Et quomodo ipse est pax nostra, qui fecit utraque unum? quomodo ipse dicit: pacem meam do uobis. pacem meam relinquo uobis, si parentes a filiis, filios a parentibus discidio necessitudinis separatm-us aduenit? quomodo maledictus qui non honorat patrem, religiosus qui deserit? sed si aduertamus quia prima causa religionis, secunda pietatis est, enodem etiam hanc aestimabimus quaestionem; oportet enim ut diuinis humana posthabeas. Nam si officium parentibus exhibendum est, quanto magis auctori parentum, cui gratiam etiam pro parentibus tuis debes! Aut si illi omnino non recognoscunt parentem, quemadmodum tu recognoscas? Non igitur dicit renuntiandum esse pignoribus, sed Deum omnibus praeferendum. Denique habes in alio libro: Qui diligit patrem aut matrem plus quam me, non est me dignus . Non diligere parentes, sed eos Deo prae
Abbreviated transcription (Latin):
re dominatu. Nos cõmunia ami-¬
simꝰ dũ ꝓpͥa uendicamꝰ : nã nec
ꝓpͥum qͥcqͣm ẽ. uͥ ꝑpetuum nichil
est: nec certa copia. ubi incertꝰ
euentꝰ. Cur enim diuitias tuas
cȩtis animantibꝰ uoluerit esse
communẽ. Aues celi speciale
nichil sibi uendicant : & ideo
pabuł indigere nesciunt : qr¬
parta nesciunt aliis inuidere.
Considerate lilia agͥ: quomͦ cres¬
cunt. Et infra. Si autẽ fenũ qd̾
hodie ẽ. & cras inclibanũ mit

Expanded text:
re dominatu, nos conmunia amire dominatu, nos conmunia amisimus, dum propria uindicamus; nam nec proprium quicquam est, ubi perpetuum nihil est, nec certa copia, ubi incertus euentus. cur enim diuitias tuas ceteris animantibus uoluerit esse conmunem ? aues caeli speciale sibi nihil uindicant et ideo pabulis indigere nesciunt. quia non norunt aliis inuidere. cocsiderate lilia quomodo crescunt; et intra: si autem faenum, quod hodie est et cras in cli
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm esca : & corpꝰ qͣm uestim̃tũ.
Nichil enĩ moralius ad faciendã
fidẽ. om̃ia a dõ credentib posse
conferri : qͣm qd̾ aeriꝰ ille sp̃c
uitale collegiũ. anime corporiq
contubernio federatũ. sine
lutaris deficit uss alim̃ti. nͥ
cũ uemit dies sup̃ma moriendi.
Cũ gͥ aĩa indum̃to corporis uestiat᷑.¬
& uigore anime corpꝰ animet᷑ : ab-¬
surdũ ẽ. ut uictus nob̾ copiã de¬
futurã putemꝰ: qͥ uiuendi iugem
substantiam conseqͣmur. Conside¬
rate inquit uolatilia cęli. Magnũ
plane ⁊ planum: qd fide seqͣmur
exemplũ. Nã si uolatilib celi. qͥbꝰ
nullum exercitium cultionis. nul¬
lus de messiũ fecunditate ꝓuentꝰ
est. indeficientẽ tam̃ ꝓuidentia
diuina largitur alimoniam : uerũ
est causam inopie nr̃e auaritiã
iudicare. Et enĩ iccirco inelabo¬
rati pabuli usꝰ exuberat : qd̾ fruc¬
tꝰ sibi ad cõmunẽ escam datos
speciali quodã nesciunt uendica-¬

Expanded text:
quam esca, et corpus quam uestimentum. quam esca, et corpus quam uestimentum. nihil enim moralius ad faciendam fidem omnia credentibus a deo posse conferri quam quod aerius ille spiritus uitale collegium animae corporisque contubernio foederatum sine lutaris deficit usus alimenti, nisi cum uenerit dies suprema moriendi. cum igitur anima indumento corporis uestiatur et uigore animae corpus animetur. absurdum est ut uictus nobis copiam defuturam putemus, qui uiuendi iugem substantiam consequamur. Considerate inquit uolatilia caeli. magnum sane et aptum quod fide sequamur exemplum. nam si uolatilibus caeli. quibus nullum exercitium cultionis, nullus de messium fecunditate prouentus est, indeficientem tamen prouidentia diuina largitur alimoniam, uerum est causam inopiae nostrae auaritiam uideri. etenim illis idcirco inelaborati pabuli usus exuberat, quod fructus sibi conmunem ad escam datos speciali quodam nesciunt uindica
Abbreviated transcription (Latin):
hominib expetendũ. Frustra
enĩ congregat opes qui se his
nescit usurũ: sic̃ ille qui cũ
repleta horrea nouis messibꝰ
rumꝑentur. exuberantiũ sͥ
fructuũ receptacła p̃parabat.
cui congregaret ignarꝰ. Re
quecũq congregant᷑ heredibꝰ.
neq enĩ nr̃a sunt. q̃ ñ possu-¬
mꝰ auferre nobiscum. Sola uir¬
tus comes ẽ defunctoꝵ. sola noᷤᷤ
sequit᷑ miscđia. q̃ cȩlestium dux
p̃iua mansionum. pecuniȩ uił usu
centis ad nos. Facite uob̃ amicos
recipiant inẽtna tabernacła.
Bonũ itaq ac salutare p̃ceptũ
& idoneum. qd uł auaros possit
ammare. qͦ studeant corrupti¬
bilia ꝑhennibꝰ : terrena muta¬
re diuinis. S qr plerumq de¬
uotio fidi infirmitate reuocat᷑.¬
& ad conferendũ patͥmonium
ꝓmpti. uictꝰ sui consideratioẽ
retͣhuntur: id̾o addidit dñs
dicens. Nolite solliciti c̾ẽ aĩe
qͥd manducetis: neq corpori
quiduestiamini. Anima plꝰ ẽ

Expanded text:
hominibus expetendum; frustra hominibus expetendum; frustra enim congregat opes qui se his nescit usurum, sicut ille qui cum repleta horrea nouis messibus rumperentur, exuberantium sibi fructuum receptacula praeparabat, cui conquaecumque congregantur haeredibus; neque enim nostra sunt, quae non possumus auferre nobiscum. Sola virtus comes est defunctorum, sola nos sequitur misericordia, quae coelestium dux praevia mansionum, pecuniae vilis uscentis ad nos: Facite vobis amicos recipiant in aeterna tabernacula sua . Bonum itaque ac salutare praeceptum, et idoneum quod vel avaros possit animare, quo studeant corruptibilia perennibus, terrena mutare divinis. Sed quoniam plerumque devotio fidei infirmitate revocatur, et ad conferendum patrimonium prompti, victus sui consideratione retrahuntur; eo addidit Dominus dicens: Nolite sanducetis neque corpori quid uestiamini. anima plus est
Abbreviated transcription (Latin):
diuisorẽ int̃ uos: Totꝰ hic locꝰ
ad subeunda ꝓ confessione dñi
passionẽ. aut contemptu mortiᷤ
aut spe p̃mii. aut manfuri. de¬
nuntiatione supplicii. ut numqͣm
uenia laxetͣ instruit᷑. Et qm̃ aua¬
ritia plerũq solet temptare uir¬
tutẽ : etiã huis abolende & pre¬
ceptũ subicit᷑ ⁊ exemplum. dicen¬
te dño. Qͥs me constituit iudicẽ
aut diuisorẽ int̃ uos : Bene ter¬
rena declinat. qͥ ꝓpt̃ diuina des¬
cenderat: nec iudex dignatur¬
esse litium. nec arbit facultatũ.:
qͥuiuoꝵ habet mortuoꝵq udi¬
ciũ. arbitͥumq meritoꝵ. Nongͦ
qͥd petas. s a qͦ postules intuen¬
dũ ẽ: nec maiorib intento a¬
nimo parendũ putes. minoribꝰ
obstrependũ. Uñ ñ immerito
refutat᷑ hic fr̾. qͥ dispensatorẽ
cȩlestium. gestiebat corrupti¬
bilibꝰ occupare : cũ int̾ fr̃s
patͥmoniũ. ñ iudex mediꝰ. s
pietas debeat sequestra diui-¬
dere: qͣmqͣm immortalitatis
patͥmonium. ñ pecunie. sit

Expanded text:
totus hic locus ad subeundam pro confessione domini passionem aut contemtu mortis aut spe praemii aut mansuri denuntiatione supplicii, cui numquam uenia laxetur, instruitur. et quoniam auaritia plerumque solet temtare uirtutem, etiam huius abolendae rei praeceptum subicitur et exemplum dicente domino: quis me constituit iudicem aut diuisorem supra uos? bene terrena declinat qui propter diuina descenderat nec iudex esse dignatur litium et arbiter facultatum uiuorum habens mortuorumque iudicium arbitriumque meritorum. non ergo quid petas, sed a quo postules intuendum est, nec maioribus intento animo putes minoribus obstrependum. unde non inmerito refutatur hic frater, qui dispensatorem caelestium gestiebat corruptibilibus occupare, cum inter fratres patrimonium non iudex medius, sed pietas debeat sequestra diuidere, quamquam inmortalitatis patrimonium, non pecuniae sit
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ erunt homines sicut
angeli incelis. nos qͦq exemplo
angłoꝵ. gle celestis augm̃tum
dñs qͥ ⁊ ilłis eã tͥbuit sperare
p̃cepit: qͦ absorbeat᷑ hoc mortale
a uita. Oportet enĩ corruptibile
hoc induere incorruptelam: &
mortale hoc induere immorta¬
litatẽ. Pleriq etiã comparationẽ
hanc scdm naturam floris. ⁊ usũ
putant ꝓpositi germinis apti¬
orẽ : eo qd̾ lilia nulliꝰ annui usꝰ
cultũ requirant : nec sic̃ erga
ꝓuentũ fructuum cȩteroꝵ. ita
etiã erga gen̾a̾tionẽ istiꝰ floris
sollicitis in orbẽ redeat actus
siccitatib agͥ om̃e illud qd̾ alit᷑
inflorẽ qͣdam uirtute genitali. ex
animatur : ita ut si folioꝵ pube¬
rũ caulem uideas aruisse: floris
tam̃ natura uiuescat. Abscondit᷑
enĩ uiriditas : ñ amittitur. At
ubi u̾nis fui̾t. ꝓuocata blandiciiᷤ.
indum̃ta germinis. comã floris.
satis ẽ: ne in eadem sit recursꝰ.¬

Expanded text:
rectionem erunt homines sicut angeli in caelis, nos quoque exemplo angelorum gloriae caelestis augmentum dominus, qui et illis eam tribuit, sperare praecepit, quoad absorbeatur hoc mortale a uita; oportet enim con corruptibile hoc induere incorruptelam et mortale hoc induere inmortalitatem. Plerique ethanc secundum naturam floris et usum putant propositi germinis aptiorem; eo quod lilia nullius annui usus cultum requirant, nec sicut erga proventum fructuum caeterorum, ita etiam erga generationem istius floris sollicitis in orbem redeat labor siccitatibus agri omne illud quod alitur in florem, quadam virtute genitali ex sis animatur; ita cum foliorum puberum caulem videas aruisse, floris tamen natura virescit; absconditur enim viriditas, non amittitur. At ubi vernis fuerit provocata blanditiis, indumentum germinis, comam floris, satis est; ne in eadem sit recurs
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. Mleriq tam̃ illud tenent
ut eã blasphemiã dicant ñ esse
ueniabilem : si qͥs xp̃m dicat
in beelzebub eicere demonia.
ñ in potestate diuina. xxiiii.
tait qͥdam de turba. Ma-¬
gister: dic fr̃ĩ meo ut diui-

Expanded text:
121. Plerique tamen illud tenent, ut eam blasphemiam dicant non esse veniabilem, si quis Christum dicat in Beelzebub ejicere daemonia, non potestate divina. Et ait quidam de turba: Magister, dic fratri meo
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc quoq iudeoꝵ plebe dãp¬
nata. eccłȩ mysteriũ euident̃
expͥmitur : que inniniuitis
ꝑ penitentiã. in regina austri
ꝑ studiũ ꝑcipiende sapientie de
totius orbis finib congregatur:
ut pacifici salomonis u̾ba cognos¬
cat. Regina plane. cuius regnũ ẽ
in diuisum: de diu̾sis & distantibꝰ
ppłis. inunũ corpꝰ assurgens. Itaq
nc̃ autẽ plenũ inu̾itate myffiũ
est. Illic enĩ salomonis typꝰ ẽ.
hic autẽ. xp̃c in suo corpore est.
Ex duobꝰ gͥ constat ȩccła: ut
aut peccare nescias: aut peccare
desistas. Penitentia enĩ peccatũ
abolet: sapientia cauet. Hoc in
mysterio. Cȩterũ ionȩ signũ ut
typꝰ dominicȩ passionis: ita &̃e
grauium q̃ iudei cõmiserint testi¬
ficatio pecc̃oꝵ ẽ. Simul adu̾tere
licet & maiestatis oracłm. & pie¬
tatis indiciũ: nãq niniuitarũ
exemplo. & denunciat᷑ suppliciũ¬

Expanded text:
quoque Judaeorum plebe damnata, Ecclesiae mysterium evidenter exprimitur, quae in Ninivitis per poenitentiam, et in regina Austri per studium percipiendae sapientiae de totius orbis finibus congregatur; ut pacifici Salomonis verba cognoscat, Regina plane, cujus regnum est indivisum, de diversis et distantibus populis in unum corpus assurgens. Itaquenunc autem plenum in veritate mysterium est; illic enim Salomonis typus, hic autem Christus in suo corpore est. Ex duobus igitur constat Ecclesia, ut aut peccare nescias, aut peccardesistas; paenitentia enim delictum abolet, sapientia cauet. hoc in mysterio. ceterum Ionae signum ut typus dominicae passionis ita etiam grauium, quae Iudaei conmiserint, testificatio peccatorum est. simul aduertere licet et maiestatis oraculum et pietatis indicium; namque Nineuitarum exemplo et denuntiatur suppliciu
Abbreviated transcription (Latin):
tia: ut cũ dĩ filius ad immundoᷤᷤ
sp̃c conterendos. ⁊ ad manubias
mundam pͥncipis auferendas
susceꝑit carnẽ. & destruende
neqͥtie sp̃alis. hominibꝰ qͦq de¬
dit potestatẽ. diuidens spolia
eiꝰ qd̾ insigne ẽ tͥumphantis.¬
ali qͥ sibi adium̃tum. ⁊ p̃sidia
diabolice potestatis adsciscant:
cũ in digito dĩ. uł certe scđ̃m¬

Expanded text:
ntia, ut cum dei filius ad inmundos ntia, ut cum dei filius ad inmundos spiritus conterendos et ad manubias mundani principis auferendas susceperit carnem et destruendae nequitiae spiritalis hominibus quoque dederit potestatem, diuidens spolia eius, quod insigne estaliqui sibi adjumentum ac praesidia diabolicae potestatis adsciscant, cum in digito Dei, vel certe s
Abbreviated transcription (Latin):
desolabit̾. Causa dicti huiꝰ
ea est. qd̾ in beel zebub pͥncipe
demonioꝵ eicere demonia dice-¬
bat᷑: ut ostende̾t regnũ suum in¬
diuisum esse atq ꝑpetuum. Me¬
ritoq etiam pilato respondit.
Legnũ meum ñ ẽ de hoc mundo.
Et id̾o qͥ ñ in xp̃o spem gerunt
s in principe demonioꝵ eici
demones opinant᷑: eos regni¬
negat esse ꝑpetui: qd̾ spectat ad
pͦpłm iudeoꝵ qͥ huiusmodi passi¬
onibꝰ ad demonium eiciendum
demonũ accerssat auxilium. Nã
quẽadmodũ potest cũ fides
scindat᷑. regnũ manere ñ diuisũ:
Et enĩ cũ in lege sit pͦpłs iudeoꝵ.¬
xp̃c quoq scđ̾m carnẽ ex lege
generatꝰ sit: quomͦ potest rͦeg¬
num uideoꝵ esse ꝑpetuum: qd̾
ex lege ẽ. cũ ppłs ipse diuidat
legem: qñ alegis ppło itłe negat᷑
qui ex lege debetur: Ita se ex
parte fid̾es iudaice pleb̾ impug¬
nat: & impugnando diuiditur:
diuidendo dissoluitur. Et ideo
regnũ eccł̃e manebit in ȩt̃num:

Expanded text:
det. . 91. Causa dicti hujus ea est, quod in Beelzebub principe daemoniorum ejicere daemonia dicebatur; ut ostenderet regnum suum individuum esse atque perpetuum. Meritoque etiam Pilato respondit: Regnum meum non est de hoc mundo . Et ideo qui non in Christo spem gerunt, sed in principe daemoniorum ejici daemones opinantnegat esse perpetui, quod spectat ad populum Iudaeorum, qui huiuscemodi passionibus ad daemonium eiciendum daemonii arcessat auxilium. nam quemadmodum potest, cum fscindatur, regnum manere indivisum? Etenim cum in Lege sit populus Judaeo quoque secundum carnem ex lege generatus sit, quomodo potest regnum Iudaeorum esse perpetuum, quod ex lege est, cum populus ipse diuidat legem, quando a legis populo Iesus negatur, qui ex lege debetur? ita ex parte se fides Iudaeicae plebis inpugnat et inpugnando diuiditur, diuidendo dissoluitur. et ideo regnum ecclesiae manebit aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
lega m̃te commnisit. Itaq ut nob̾
multiplicat᷑ septiformis sp̃c gr̃a:
ita illis ĩmundoꝵ sp̃ũum om̃is
cumulat᷑ iniuria. U iuersitas
enĩ hoc numero aliqͦciens cõpre¬
hendit᷑ : ꝓpt̃ qd̾ septimo die con¬
clusis mundi oꝑib reqͥeuit d̾s.
Id̾o & sterilis septẽ peꝑit: & po¬
płosa in filiis infirmata ẽ. Deniq
ut scias synagoge sͦpłm deforma¬
ri: ubi eccłe beatitudo laudat᷑.
subiecit.
eneratio hȩc. generatio
neqͣm ẽ : signũ querit:
& signũ ñ dabitur ei nͥ signum

Expanded text:
ilega mente conmisit. itaque ut nobis ilega mente conmisit. itaque ut nobis multiplicatur septiformis spiritus gratia, ita illis inmundorum spirituum omnis cumulatur iniuria; uniuersitas enim hoc numero aliquotiens conprehenditur, propter quod septimo die conclusis mundi operibus requieuit deus. ideo et sterilis septem peperit et populosa in filiis infirmata est. denique ut scias synagogae populum deformari. ubi ecclesiae beatitudo laudatur, subiecit: eneratio haec generatio nequam est; signum quaerit et signum non dabitur ei nisi
Abbreviated transcription (Latin):
exierit de homine. ambulat
ꝑ loca q̃ ñ habent aqͣm. qͣrenᷤ
requiem & ñ inueniens. Noc
de iudeoꝵ plebe dictũ ambigi
ñ potest: qͣm dñs a regno suo
in suꝑioribꝰ segregauit. Uñ
a regno đi & ab eccła intellige
separatos: & ido ñ di s ĩmun¬
di sp̃c om̃s scismatũ hereticoꝵq
liqͥdo claret esse conuentus.
Itaq in uno homine. tocius ui¬
daici ppłi comparatio ẽ: a qͦ
ꝑ legẽ. sp̃c immundꝰ exierat.
S qr in nationib & gentibꝰ
ꝑ fidem xp̃i requiẽ repꝑire
ñ potuit. immundis enũ spi¬
in pectorib gentiliũ quȩ aũtea
u̾sarii ignita restinxerat. id̾o re-¬
gressꝰ ad plebẽ iudeoꝵ ẽ: quȩ fo¬
rensi & ꝑfunctoria speciȩ compta.
animo manet int̾iore pollutior.
Neq enim sacͥ fontis irriguo.
aut abluebat. aut restinguebat
ardorẽ. Meritoq ad eũ spc redi¬
bat ĩ mundꝰ : adducens secũ septẽ
sp̃c nequiores. qm̃ in ebdomada
legis. ⁊ octaue mẏsterium. sacͥ¬

Expanded text:
exierit de homine, ambulat per loca quae non habent aquam quaerens requiem et non inueniens. hoc de Iudaeorum plebe dictum ambigi non potest, quam dominus a regno suo in superioribus segregauit. undea regno dei et ab ecclesia intellege separatos. et ideo non dei, sed inmundi spiritus omnis schismatum haereticorumque liquido claret esse conuentus. itaque in uno homine totius Iudaici populi conparatio est, a quo per legem spiritus inmundus exierat. sed quia in nationibus et gentibper fidem Christi requiem reperire non potuit immundis enim spiin pectoribus gentilium, quae ante versarii ignita restrinxerat, ideo regressus ad plebem est Judaeorum, quae forensi et perfunctoria specie compta, animo manet interiore pollutior. Neque enim sacri fontis irriguo aut abluebat, aut restinguebat ardorem: meritoque ad eam spiritus redibat immundus, adducens secum septem spiritus nequiores egis et octauae mysterium sacr
Abbreviated transcription (Latin):
tim: Unde intelligit᷑ indiuiduũ
qͥddam corpꝰ ẽẽ diuinitatis. ⁊ reg¬
digiti specie. uelut uniꝰ scđ̾m di¬
uinitatẽ corporis serie uideatur
expͥmere : nonne uidet᷑ indiui¬
duũ ẽẽ regnũ: cũ uelut corpus
ñ pot̃is: & de sp̃u negare ñ de¬
bes. Nec tͥ m̃broꝵ cõparatione
uideat᷑ i̾tatis: indiuidue enĩ
rei ñ potest esse diuisio: & id̾o
ad formã unitatis. ñ ad distinc¬
tionẽ potestatis referenda digit
nuncupatio ẽ: cũ dext̃a di dicat
ego & pat̃ unum sumꝰ. S licet
enĩ dic̃. Qm̃ uidebo celos tuos¬
oꝑa digitoꝵ tuoꝵ. Et in tͥcesimo¬
scdo psalmo. Et spũ oris eiꝰ om̃is
uirtꝰ eoꝵs. Et paulꝰ ait. Hec aut̃
uidens singuł ꝓut uult. Et

Expanded text:
intellegitur indiuiduum quoddam uelut corpus esse diuinitatis regdigiti speciem uelut unius secundum diuinitatem corporis seriem uideatur exprimere. nonne uidetur indiuiduum esse regnum, cum uelut corpus non poteris et de spiritu negare non debes. nec tibi membrorum conparatione facienda uirtutis; indiuiduae enim rei non potest esse diuisio et ideo ad formam unitatis, non ad distinctionem potestatis referenda digiti nuncupatio est, cum dextera dei dicat: ego et pater unum sumus, sed licet enim dicit: quoniam uidebo caelos opera digitorum tuorum et in XXXII psalmo: et spiritu oris eius omnis uirtus eorum. et Paulus ait: haec autem uidens sin
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bũ d̃ilux ẽ: luc̾na fides ẽ. E rat
lux uera : q̃ illuminat om̃em hoĩem
uenientẽ in hunc mundũ. Luc̃na
aut̃ lucere ñ potest: nͥ aliunde
lum̃ acceꝑit. Hȩc ẽ luc̾na quȩ
accendit᷑: uirtꝰ scilicet nr̃e m̃tiᷤ
& sensꝰ: ut mens illa possit q̃
penetrat repꝑire. Nemo gͥ fide
sublege constituat. Lex enĩ
intͣ mensurã ẽ: ultͣ m̃surã gr̃a
Lex obumbrat: gr̃a clarificat.
Et ido nemo fide suã intra men¬
suram legis includat: s ad eccl̃am
conferat: inqͣ septiformis sp̃c
relicet gr̃a: qͣm pͥnceps ille sa¬
cerdotũ fulgore suꝑnȩ diuini¬
tatis illuminat: ne eã umbrale¬
gis restinguat. Deniq lucerna
ueluti sub modio sita legis eua-¬
nuit : & ciuitas illa hierłm q̃

Expanded text:
rat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum. lucerna autem lucere non potest nisi aliunde lumen acceperit. haec est lucerna quae accenditur, uirtus scilicet nostrae mentis et sensus, ut mna illa possit quae perierat repperiri. nemo ergo fidem sub lege constituat; lex enim intra mensuram est, ultra mensuram gratia: lex obumbrat, gratia clarificat. et ideo nemo fidem suam intra mensuram legis includat, sed ad ecclesiam conferat, in qua septiformis spiritus relucet gratia, quam princeps ille sacerdotum fulgore supernae diuinitatis inluminat, ne eam legis umbra restinguat. denique lucerna uelut sub modio sita legis euanuit et ciuitas illa Hier
Abbreviated transcription (Latin):
pitur. xp̃c. cũ ab aliis occiditur. se¬
pelit᷑ a nobis. Rapitur insidiantibꝰ
rapit᷑ dormientibus. Habes uͥ ipsi
confessi sunt nos rapuisse. se dor¬
misse. dicentes. Dicite qr discipulz
eiꝰ nocte uenerunt: & furati st̃
eũ nob̃ dormientibus. Surge gͥ qͥ
dormis. ne ⁊ tu cũ dormis xp̃m a-¬
mittas. Surge qͥ dormis: ⁊ exurge
a mortuis. Uides mortuos ẽẽ qͥ dor-¬
miunt : Et id̾o ñ inuidemus aliis:
s ꝓuidemus nobis. Non enĩ mortus
poterant seruare uiuentẽ. Exur¬
gant uł sero qͥ dormierunt: etiã
qͥ xp̃m ꝑ diderunt. Nonsic amit
requiratur. S uigilantib regre¬
dit᷑. ⁊ exurgentibꝰ p̃sto ẽ: immo
plet om̃ia. Nulli enĩ deficit. nos
deficimꝰ. Nulli umqͣm deficit. suꝑ¬
habundat omnibꝰ. Suꝑ habun¬
dauit enĩ peccatum: ut suꝑ habun¬
xp̃c ÷ resurrectio. Al surgit gͥ. in¬
gatur: a gentilibꝰ ad oratur. Ra¬
pitur cũ ab illis repudiat᷑: colit᷑
a nob̃. Rapit᷑ cũ ꝑ hereditatẽ ñ

Expanded text:
tus, cum ab aliis occiditur, sepelitur a nobis; rapitur insidiantibus, rapitur dormientibus. habes ubi ipsi confessi sunt nos rapuisse, se dormisse dicentes: dicite quia discipuli eius nocte uenerunt et furati sunt eum nobis dormientibus. surge igitur qui dormis, ne et tu, dum dormis, Christum amittas. surge qui dormis et exsurge a mortuis. uides mortuos esse qui dormiunt. et ideo non inuidemus aliis, sed prouidemus nobis; non enim monui poterant seruare uiuentem. exsurgant uel sero qui dormierunt, etiam qui Christum perdiderunt. non sic amittrequiratur, sed uigilantibus regreditur et exsurgentibus praesto est, immo plet omnia. nulli enim deficit, nos deficimus; nulli inquam deficit, superabundat omnibus; superabundauit enim peccatum, ut superabun resurrectio. qui surgit igitur ingatur, a gentibus adoratur; rapitur cum ab illis repudiatur, colitur a nobis; rapitur cum per hereditatem non
Abbreviated transcription (Latin):
m̃sibus. Ungebat᷑ itaq qͣsi bonꝰ
athleta: exercebat᷑ in utero ma¬
tͥs ꝓpħa. Amplissimo em̃ uirtꝰ ei
certamine parabat᷑. Deniq tam¬
diu mansit Maria : qͣm diu he-¬
lysabeth pariendi tempus i-¬
pleret. Qd̃ si diligent̃ adu̾tas:
inuenies hoc nusqͣm positum
nͥ in generatione iustoꝵ. Deniq
impleti sunt dies ut pareret ma¬
ria: impletũ ẽ tempꝰ ut pare¬
ret elysabech. Impletũ ẽ uite
tempꝰ : cũ sci uiri ex hoc uite
curriculo demigrarent. Ple¬
nitudinẽ iusti uita habet : in¬
anes autẽ dies sunt impiors.¬

Expanded text:
tribus. unguebatur itaque et quasi bonus tribus. unguebatur itaque et quasi bonus athleta exercebatur in utero matris propheta; amplissimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum sancti uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpior
Abbreviated transcription (Latin):
& qͥda emulatione uirtutis in se
uideat᷑ exprimere. Magnificat
anima marie dñm. & exultat
sp̃u pat̾ ⁊ filio deuota. unũ dm̃¬
pio ueneretur affectu. Sequit᷑
Marie quoq ꝑsona melior: qͦ
ꝓphetia plenior. Nec ociosũ ui¬
det᷑ qd̾ ante iohannẽ elisabeth
ꝓphetat: & maria ante dñi ge¬
nerationẽ. Serpunt enĩ iã tẽp
etiã bona a mulierib inchoant᷑.
ut femine quoq muliebria oꝑa
deponentes. infirmitati renun¬
tient: & anima q̃ ñ habet sexũ.
ut maria q̃ nescit errorẽ. reli¬
gioso imitet᷑ studio castitatem.
Mansit autẽ maria cũ illa tribꝰ
hibuisse officium: & mysticum
numerũ custodisse. Non enim
sola familiaritatis causa. qd diu
mansit: s etiã tanti uatis ꝓfec
extitit. ut ad salutationẽ Marie
exultaret infans in utero. re¬
pleret᷑ sp̃u sc̃o mat̃ infantis.
qͣͥntũ putamus usu tanti operis
sc̃ẽ oarie addidisse p̃sentiam :
Mansit aut̃ maria cũ illa tribꝰ

Expanded text:
et quadam aemulatione uirtutis in se et quadam aemulatione uirtutis in se uideatur exprimere. magnificat autem anima Mariae dominum, et exsultat spiritu patri filioque deuota upio ueneretur adfectu. sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia plenior. nec otiosum uidetur quod et ante Iohannem Elisabet prophetat et Maria ante domini generationem; serpunt enim iam temtaetiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio casMansit autem Maria cum illa mensibhibuisse officium, et mysticum numerum custodisse: non enim sola familiaritatis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatis profeus processus exstitit, ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur spiritu sancto mater infantis, quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse praesentiam? mansit autem Maria cum illa mensibus
Abbreviated transcription (Latin):
ditis & creditis. Quecũq enĩ
credidit anima : & concipit &
generat di u̾bum. & opera eiꝰ
agnoscit. Sit insingulis ma-¬
riȩ anima: ut magnificet
dñm. Sit insingulis marie
sp̃c: ut exultet indo. Si scđ̾m
tam̃ sp̃m om̃ium fructus est
xp̃c. Om̃is enĩ anima accipit
dei u̾bũ. si tam̃ immaculata
& immunis a uitiis. intemera¬
to castimoniã pudore custo¬
diat. Quecũq gͥ talis esse po¬
tuerit anima. magnificat
dm : sic̃ anima marie mag¬
nificauit dñm : & exultauit
sp̃c eius in dõ salutari. Magni¬
ficat᷑ eni dñs sic̃ & alibi legit᷑
magnificate dñm mecũ: ñ qͦ
dño aliquid humana uoce pos¬
sit adiungi: s qr magnificat᷑
in nobis. Imago enim dĩ xp̃ẽ
est: & ido si quid iustũ religio¬
sũq fecerit anima. illã imagi¬
nẽ dei ad cuius similitudinem¬
est creata. magnificat. Et ido
dũ magnificat eũ. magnitudi
nis eiꝰ quada participatione
sublimior fit: ut illã imaginẽ
splendido bonoꝵ colore factoꝵ

Expanded text:
distis, et credidistis; quaecumque enim crediderit anima et concipit et generat Dei Verbum, et opera ejus agnoscit. Sit in singulis Mariae anima, ut magnificet Dominum: sit in singulis spiritus Mariae, ut exsultet in Deo. Si secundum tamen omnium fructus est Christus; omnis enim anima accipit dei uerbum, si tamen inmaculata et inmunis a uitiis intemerato castimoniam pudore custodiat. quaecumque igitur talis esse potuerit anima magnificat dominum, sicut anima Mariae magnificauit dominum et exsultauit spiritus eius in deo salutari. magnificatur enim dominus, sicut et alibi legisti: magnificate dominum mecum, non quod domino aliquid humana uoce possit adiungi, sed quia magnificatur in nobis: imago enim dei Christus est et ideo si quid iustum religiosumque fecerit anima illam imaginem dei. ad cuius est similitudinem creata, magnificat et ideo, dum magnificat eam, magnitudi nis eius quadam participatione sublimior fit, ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum
Abbreviated transcription (Latin):
mulꝰ tuus. Ergo in hac re¬
surrectione. iterum xp̃c tãqͣm
suo resurget in corpore. Beatꝰ itaq
qͥ habuerit partẽ in pͥma resur¬
rectione. Sic̃ enim primitiȩ dor¬
mientium xp̃e : sic tẽ pͥmitie re¬
surgentiũ eccłe scĩ eiꝰ. Hoc mys¬
teriũ petrus scire ñ potuit.
fortasse sciuerit de enoch. Qis
tam̃ potuit mysteriũ absconditũ
in do. humana m̃te comp̃hende:
Ueniat gͦ dñs in meã animã. in
meã m̃tem: atq eam subiciat sibi.

Expanded text:
eus tuus? ergo in hac reeus tuus? ergo in hac resurrectione iterum Christus tamquam suo resurget in corpore. beatus itaque qui habuerit partem in prima resurrectione; sicut enim primitiae dormientium Christus, sic tunc primitiae resurgentium ecclesiae sancti eius. hoc mysterium Petrus scire non potuit. fortasse scierit de Enoch: quis tamen potuit mysterium absconditum in deo humana mente conprehendere? ueniat ergo dominus in meam animam, in meam mentem atque
Abbreviated transcription (Latin):
Et infra. Manebo autẽ ephesi uͦq
hẏemẽ agit: qͦꝵ errorib ange¬
batur. qd̾ eoꝵ circa dĩ cultum
frigeret affectus. Cum ephesiis
pentecosten celebrat: atq his tra¬
dit mysteria. re axat animũ:
qr fidei cernebat ardore feruen¬
tes. Ergo ꝑ hos quinqͣginta dies
ieiunium nescit eccła: sicͣ d omi¬
nica qͣ dñs resurrexit : & st̃ om̃s
dies tanqͣm dominica. Erit ⁊ alia
dñica : qͣ dominicũ corpꝰ resur¬
git. Nouit hanc paulꝰ : qͥait.
Uos aut̃ estis corpꝰ. xp̃i: ⁊ menbra
ex m̃bris. Hoc enĩ corpꝰ domini
& ossa de ossibus eiꝰ : capiti co¬
imꝑpetua iocunditate. fatiga¬
tio. cura. lassitudo cessabit.
Teͣ mors destruet᷑ : nouissima
enĩ mors destruetur. Nam ⁊ si
cessauit in enoch. & ñ eͣ inuenta
in eo. destructa tam̃ ñ eͣ: ille
enim raptus ẽ ut euaderet. xp̃c
ut destrueret immolatus est.
Et id̾o bene dixit. Ubi ẽ mors
uictoria tua: Ubi eͣ mors sti-¬

Expanded text:
Et infra: Manebo autem Ephesi usqueEt infra: Manebo autem Ephesi usquehyemem agit, quorum erroribus angebatur; quod eorum circa Dei cultum frigeret affectus: cum Ephesiis pentecosten celebrat, atqdit mysteria, relaxat animum, quia fidei cernebat ardore feruentes. ergo per hos quinquaginta dies ieiunium nescit ecclesia sicut dominica, qua dominus resurrexit, et sunt omnes dies tamquam dominica. erit et alia dominica, qua dominicum corpus resurgat. nouit hanc Paulus, qui ait: uos autem estis corpus Christi et membra ex membris. hoc enim corpus domini et ossa de ossibus eius capiti coin perpetua iocunditate fatigatio cura lassitudo cessabit. tunc mors destruetur; nouissima enim mors destruetur. nam etsi cessauit in Enoch et non est inuenta in eo, destructa tamen non est; ille enim raptus est ut euaderet, Christus ut destrueret inmolatus est. et ideo bene dixit: ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, acul
Abbreviated transcription (Latin):
sabb̃o dix̃ dñs mulieri. dimissa es
ab infirmitate tua: ostendens
plebisuȩ. quȩ sic̃ mulier illa uo¬
cata sequeretur. aduentusuo se
remisisse peccata. Septuagͥes itaꝙ
& septies lamech condempnatur:
qr gͣuius delinguit qͥscelꝰ dũ punit
admittit. Om̃em autẽ enorinitatẽ
sceleris: baptismi sacram̃ta dimit¬
tunt. Disce g̃ donare iniurias tuaᷤ.
qi ꝑsecutorib suis xp̃c ignouit.
siec illud ociosum qd̾ sabbo passꝰ ẽ
magnũ significans fore sabbatũ.
ꝗͥ mors destrueret᷑ a xp̃o. Qd si ui¬
dei sabbatũ ita celebrant. ut et
m̃sem ⁊ annum totũ qͣsi sabbatũ
habeant: qͣntomagis nos resur¬
rectionẽ domini celebrare debemꝰ:
Et id̾o maiores tradidere nobis
pentecostes om̃s qͣdraginta dies
ut pascha celebrandos: q octaue
ebdomadis initium pentecoste fac̃
qͥ sciret diu̾sitatẽ esse tempoꝵ.
scribens ad corinthios. apd̃ uos inqͥt
forsitan manebo.⁊ hiemabo.

Expanded text:
sabbato dixit dominus mulieri: dimissa es sabbato dixit dominus mulieri: dimissa es ab infirmitate tua ostendens plebi suae, quae sicut mulier illa uocata sequeretur, aduentu suo se remisisse peccata. septuagies itaque et septies Lamech condemnatur, quia grauius delinquit qui scelus dum punit admittit. omnem autem enormitatem sceleris baptismi sacramenta dimittunt. disce ergo donare iniurias tuas, quia persecutoribus suis Christus ignouit. Nec illud otiosum, quod sabbato passus est magno significans fore sabbatum, quo mors destrueretur a Christo. quodsi Iudaei sabbatum ita celebrant, ut et mensem et annum totum quasi sabbatum habeant, quanto magis nos resurrectionem domini celebrare debemus! et ideo maiores tradidere nobis pentecostes omnes quinquaginta dies ut paschae celebrandos, quia octauae ebdomadae initium pentecosten facit. qui sciret diversitatem esse temporum, scribens ad Corinthios: Apud vos, inquit, forsitan manebo; et hyemabo .
Abbreviated transcription (Latin):
batũ autẽ ñ solũ dierũ s etiq̃ mñ¬
sium est: & ido septimi m̃sis deci¬
ma die sabbata sabbatoꝵ. Nec so¬
lũ m̃sium. s annoꝵ quoq: nec
annoꝵ tantũmͦ: s etiã generatio¬
num. Postremo ipsius mundi cuiꝰ
typꝰ ẽ sabbatũ magnũ: sic̃ inlege
ẽ ebdomada septima : post quam
celebrat᷑ annus iubeleus. Quod
mysteriũ nobis uoluit dominus
reuelare cũ dicit. Non solũ septies
s etiã septuag̾es septies: qr septima
generatione ut habes scđm lucã.
enoch raptus ẽ. ne malitia muta¬
ret cor eus: & in eo aculeꝰ doloriͤ
quieuit. Septuagesima autẽ &
septima generatione. dñs natuᷤs
ex maria. humani genis inse pec¬
ccata suscipiens: remissionem
tͥbuit om̃ium delictoꝵ Ergo qͣmui
scđm litteram discas frequenter
ignoscere. nec indignationẽ tenẽ.
nichil enĩ ẽ qͦ possit offendi. cui
ignoscendi ẽ consuetudo: tam̃ ag¬
nosce mẏsterium. Neq enĩ ociose

Expanded text:
batum autem non solum dierum, sed etiam menbatum autem non solum dierum, sed etiam mensum est, et ideo septimi mensis decima die sabbata sabbatorum, nec solum mensum, sed annorum quoque nec annorum tantummodo, sed etiam generationum, postremo ipsius mundi, cuius typus est sabbatum magnum, sicut in lege est ebdomada septima, post quam celebratur annus iubelaeus. quod mysterium nobis uoluit dominus reuelare, cum dicit: non solum septies, sed etiam septuagies septies, quia septima generatione, ut habes secundum Lucan, Enoch raptus est, ne malitia mutaret cor eius, et in eo aculeus doloris quieuit. septuagesima autem et septima generatione dominus natus est ex Maria humani generis in se peccata suscipiens remissionem tribuit omnium delictorum. ergo quamuis secundum litteram discas frequenter ignoscere nec indignationem tenere — nihil enim est quo possit offendi cui ignoscendi est consuetudo —, tamen agnosce mysterium. neque enim otiose
Abbreviated transcription (Latin):
Corripite inqͥt ut fr̃em. ut eru¬
bescat : ñ ut inimicũ eũ existimetiᷤᷤ
Infirmꝰ emͣ custos duturnitatis
ẽ timor: pudor aũ bonꝰ magist̃
officii. Qi enĩ metuit repͥmitur
ñ em̃datur: quẽ pudet facere
in nat᷑am u̾tit. Pulchre aut̃ posuit.
si peccau̾it inte. Non enim equa
conditio: in dm hominẽq peccare
Deniq apłs qͥ diuini uerꝰ ẽ inter¬
pres oraculi: hereticũ inquit
post unã correctionẽ deuita: qr ñ ẽ
eꝗͣ ꝑfidia ut culpa ueniabilis.
ripit: corripiendũ p̃cipit: ut aut
ꝑtinatia uitetur. aut ꝓlapsio cor¬
Arigatur.
erum qͥd÷ si septies conu̾sus
fuit adte. dimitte illi: Nũ¬
qͥd ueniȩ numerꝰ p̃finitur. Anuͦ
qr cũ septimo die requieu̾it d̾s ab
om̃ib oꝑib suis. post ebdomad̾a
istius mundi qͥes nob̃ ȩt̃na ꝓmit¬
tit᷑: ut quẽ admodũ mala mundustiꝰ
feriata cessabunt: ita etiã uin¬
dictȩ scueritas conquiescat: Sab¬

Expanded text:
corripite inquit, ut fratrem, ut erucorripite inquit, ut fratrem, ut erubescat, non ut inimicum eum existimetis. infirmus enim custos diuturnitatis est timor, pudor autem bonus magister officii; qui enim metuit reprimitur, non emendatur, quem pudet facere in naturam uertit. pulchre autem posuit: si peccauerit in te; non enim aequa condicio in deum hominemque peccare. denique apostolus, qui diuini est uerus interpres oraculi: haereticum inquit post unam correptionem deuita, quia non est aeque perfidia ut culpa ueniabilis. error obrepit, corripiendum praecepit, ut aut pertinacia uitetur aut prolapsio corrigatur. Uerum quid est: si septies conuersus fuerit ad te, dimitte illi? num ueniae numerus praefinitur an uero quia, cum septimo die requieuerit deus ab omnibus operibus suis, post ebdomadam istius mundi quies nobis diuturna promittitur, ut quemadmodum mala istius mundi feriata cessabunt ita etiam uindictae seueritas conquiescat? sab
Abbreviated transcription (Latin):
senti comparatione. incentiuũ
miscđie sit. Et ibi fortasse scĩs
qͦͥs amicos dic̃ ⁊ qͥbꝰ tab̃nacula
tribuit : hic uͦ docet pauꝑibꝰ
conferendum.
i peccau̾it inte fr̾ tuus: incre¬
pa illum. Quã bene pꝰ diuitem
qͥ cruciatur inpenis: subiecit
p̃ceptũ uenie largiende. His utiq
qui se ab errore conu̾tunt: ne
quẽ desꝑatio ñ reuocet a culpa.
Quã uͦ moderatus eͣ. ut neq dif¬
ficił uenia. neq remissa sit in-¬
dulgentia : ne quẽ uł austera ꝑ¬
cellat inuectio: uł conuentia
inuitet ad culpam. Sic & alibi.
Si peccauit inte fr̾ tuus. uade
& corripe eum int te yipsum.
Plꝰ enĩ proficit amica correptio
qͣm accusatio turbulenta. Illa
pudorem incutit: hȩc indignati¬
onẽ mouet. Seruetur potus: qd
ꝓdi metuit qͥ monetur. Bonum
qͥppe magis ẽ ut amicũ te qͥ corri¬
pitur credat: qͣm inimicũ. Faciliꝰ
enĩ consiliis acquiescitur : quã
iniurie succumbitur. Uñ ⁊ apłs.

Expanded text:
senti comparatsenti comparatmisericordiae sit, et ibi fortasse sanctis, quos amicos dicit et quibus tabernacula tribuit, hic uero docet pauperibus conferendum. i peccauerit in te frater tuus, increpa illum. quam bene post diuitem, qui cruciatur in poenis, subiecit praeceptum ueniae largiendae, his utique qui se ab errore conuertunt, ne quem desperatio non reuocet a culpa! quam uero moderatus est, ut neque difficilis uenia nec remissa sit indulgentia, ne quem uel austera percellat inuectio uel coniuentia inuitet ad culpam! sic et alibi: si peccauerit in te frater tuus, uade et corripe eum inter te et ipsum; plus enim proficit amica correptio quam accusatio turbulenta: illa pudorem incutit, haec indignationem mouet seruetur potius quod prodi metuat qui monetur. bonum quippe est Ut amicum magis te qui corripitur credat quam inimicum; facilius enim consiliis adquiescitur quam iniuriae subcumbitur. unde et apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
Pauꝑ fideł: hoc solũ euuangłm
tenuit qd̾ accepit. Duies pħylo¬
phia. plures sibi d̃os fecit. Pauꝑ
ȩccła. unũ dm̃ nouit. Inter hũc
gͥ diuitẽ ⁊ pauꝑem. chaos mag¬
nũ ẽ : qr post mortẽ nequeunt
merita mutari: eoq in inferno
diues inducitur. cupiens aliqͥd
de pauꝑis sp̃u refrigerantis hau¬
rire. Aqͣ enĩ refectio ẽ anime.
indolorib constitute. Deqͣ dic̃
ẏsaias. Et saliet aqͣ cũ delectati¬
one de fontibꝰ salutaris. Cur aut̃
cruciat᷑ ante iudicium: Quia
luxurioso carere deliciis. pena ẽ.
Nam & ds dic̃. Ibi erit fletus et
stridordentium : cũ uiditis abra¬
cȩloꝵ. Serꝰ autẽ diues iste ma¬
gister esse incipit: cũ iã nec dis¬
cendi tempꝰ habet. nec docendi
Qͦ loco euidentissime declarat
dñs. uetus testam̃tum esse fidi
fundam̃tum : retundens ꝑfidiã
tur infirmior ipsi enĩ pusilli stͣ
qͥ adhuͨ nesciunt increm̃ta uirtutiᷤ.
Licet autẽ adu̾tere qd̾ inuillici

Expanded text:
pauper fides hoc solum euangelium pauper fides hoc solum euangelium tenuit, quod accepit: diues philosophia plures sibi deos fecit, pauper ecclesia unum deum nouit. inter hunc igitur diuitem et pauperem chaos magnum est, quia post mortem nequeunt merita mutari, eoque in inferno diues inducitur cupiens aliquid de paupere spiritus refrigerantis haurire; aqua enim refectio est animae in doloribus constitutae, de qua dicit Esaias: et saliet aqua cum delectatione de fontibus salutaris. cur autem cruciatur ante iudicium? quia luxurioso carere deliciis poena est. nam et dominus dicit: ibi erit fletus et stridor dentium, cum uideritis Abra. Serus autem dives iste magister esse incipit; cum jam nec discendi tempus habeat, nec docendi. Quo loco evidentissime declarat Dominus, vetus Testamentum esse fidei firmamentum, 1475 retundens perfidiam tur infirmior; ipsi enim pusilli sunt, qui adhuc nesciunt incrementa virtutis. 20. Licet autem advertere quod in villici
Abbreviated transcription (Latin):
uiderunt ⁊ crediderunt. Lam¬
bebat ille carceris custos: qui
uulnera pauli lauit ⁊ credidit.
B eati canes in qͦs ulcerum taliũ
distillat humor: ut adimpleat
cor ⁊ impinguet fauces eoꝵ. quo
custodire domũ. seruare gregem.
cauere assuescant lupos. Pone
nunc ante conspectum. scłaribꝰ
arrianos studiis intentos. qͥ socie¬
tatẽ potentie regalis affectant.
ut armis militarib impugnent
eccłȩ ueritatem. Nonne tͥ uident᷑
in qͣdã purpura & bẏsso extruc¬
tis iacentes thoris. qͥ ꝓ ueris fu¬
cata defendant. ditib habun
tremuisse sub corpore terram¬
celũ tenebris obductũ. excita u̾bo
maria uł sedata : ueruintam̃ dĩ
filium denegantes: Constitue
yillum pauꝑem. qͥ sciens ñ in ser¬
mone s inuirtute regnũ dĩ e̾ẽ
paucis qͥd sentiret expressit di¬
cens: tues filius dĩ uiuii. Nonne
tͥ uident᷑ ille egere dicutie: hec
redundare pauꝑtas: Diues he¬
resis: euuangłia multa cõposuit

Expanded text:
uiderunt et crediderunt. lamuiderunt et crediderunt. lambebat ille carceris custos, qui uulnera Pauli lauit et credidit. beati canes, in quos ulcerum talium destillat umor, ut adinpleat cor et inpinguet fauces eorum, quo custodire domum, seruare gregem, cauere adsuescant lupos. Pone nunc ante conspectum saecularibus Anianos studiis intentos, qui societatem potentiae regalis adfectant, ut armis militaribus inpugnent ecclesiae ueritatem, nonne tibi uidentur in quadam purpura et bysso exstructis iacentes toris, qui pro ueris fucata defendant, ditibus abundo terram tremuisse sub corpore, caelum tenebris obductum, excita uerbo maria uel sedata, uerum tamen dei filium denegantes? constitue et illum pauperem, qui sciens non in sermone, sed in uirtute regnum dei esse paucis quid sentiret expressit dicens: tu es filius dei uiui: nonne tibi illae uidentur egere diuitiae, haec redundare paupertas? diues haeresis euangelia multa conposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis. ad patientiam credentiũ
& uocationẽ gentium. ulcera sui
corporis lambenda: quib dam
uelut canib offerebat: qi scͥptũ ẽ:
conu̾tentur ad uesꝑum & famẽ pati¬
entur ut canes. Qd̃ agnouit ca¬
nanitis illa misteriũ. cui dr̃. ne¬
mo tollit pane̾ filioꝵ ⁊ mittit ca¬
nibꝰ. Agnouit hunc panẽ. ñ panẽ
esse qui uidetur. s illũ qͥ intelligit᷑.
illo pane sunt. Et qr panis u̾bũ
est. & fides u̾bi ẽ: mice uelut
quedam fidei dogmata sunt. Uñ
respondit dominus. ut ostendẽt
fideliter dictum. O mulier magna
est fides tua. O felicia ulcera. que
ꝑpetuum excludunt dolorem.
Ouberes mice. quȩ pellitis ieiu-¬
nium sempit̾num: q̃ colligentẽ
pauꝑem et̃nis expletis alim̃tis.
refutaret. Mice enim sunt ser
Abiciebat uos scͥba: s paulꝰ apłs
diligentissime colligebat: in in¬
iuriss suis legens plebem. Lambe¬
bant ulcera eiꝰ: qͥ morsu serpen¬
tis intrepidum. excusso serpente

Expanded text:
Judaeis , ad patientiam credentium, Judaeis , ad patientiam credentium, et vocationem gentium ulcera sui corporis lambenda quibusdam velut canibus offerebat, quia scriptum est: Convertentur ad vesperum, et famem patientur ut canes . Quod agnovit Chananitis illa 1474 mysterium, cui dicitur: Nemo tollit panem filiorum, et mittit canibus . Agnovit hunc panem, non panem esse qui videtur, sed illum qui intelligitur; illo pane sunt. Et quia panis verbum est et fides uerbi est, micae uelut quaedam dogmata fidei sunt. unde respondit dominus, ut ostenderet fideliter dictum: o mulier, magna est fides tua. o felicia ulcera, quae perpetuum excludunt dolorem. o uberes micae, quae repellitis ieiunium sempiternum, quae colligentem pauperem aeternis expletis alimentis! refutaret; micae enim sermones abiciebat uos scriba, sed Paulus diligentissime colligebat in iniuriis suis legens plebem. lambebant ulcera eius qui morsu serpentis intrepidum excusso serpente
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur: repͥmens qͦq carnis cupi¬
ditates. q̃ illis ut dixi quinq
sensib uaporantur. feneratam
inqͣm mercedem accipit: cui cõ-¬
pensatio exuberantiũ copiarum
& ꝑpetuitatis usura ẽ. Nec alienũ
putamꝰ ut de fide quoq opinem᷑
hunc esse tractatum: qͣm lazarꝰ
abiectam de m̃sa diuitiᷤ colligit
Cuiꝰ utiq ulcera scđm litteram
diues fastidiosꝰ horreret: nec¬
inter p̃ciosas epulas. ungentatoᷤq
conuiuas. fecorẽ ulcerum. lam¬
bentibꝰ canib sustineret: cui
odor aeris. ⁊ ipsa esset natura
fastidio: ꝙͣ qͣm insolentia ⁊ tumor
diuitũ indiciiᷤ cõpetentib expͥmat᷑
qd̾ ita conditionis humane ĩme
mores sint. ut tanqͣm supͣ nat᷑am
siti. de miseriis pauꝑum. incen¬
tiua suarum capiant uoluptatũ.
Rideant inopem: insultent egen¬
ti: & quoꝵ misereri deceat his au¬
ferant. Utrumq gͦ qui uolet.
tanqͣm lazarꝰ colligat. Cui simi¬
lem illum puto qͥ cȩsꝰ sepius a

Expanded text:
tuntur - reprimens quoque carnis cupituntur - reprimens quoque carnis cupiditates, quae illis, ut dixi, quinque sensibus uaporantur, faeneratam inquam mercedem accipit, cui conpensatio exuberantium copiarum et perpetuitatis usura est. nec alienum putamus, ut de fide quoque opinemur hunc esse tractatum, quam Lazarus abiectam de mensa diuitis colligit, cuius utique ulcera secundum litteram diues fastidiosinter pretiosas epulas unguentatosque convivas fetorem ulcerum lambentibus canibus sustineret cui odor aeris, et ipsa esset natura fastidio: quamquam insolentia et tumor divitum indiciis competentibus exprimatur, quod ita conditionis immemores humanae sint, ut, tamquam supra naturam siti, de miseriis pauperum incentiva suarum capiant voluptatum, rideant inopem, insultent egenti, et quorum misereri deceat, his auferant. 15. Utrumque ergo qui volet, tamquam Lazarus colligat. Cui similem illum puto, qui caesus saepius a