comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Lidii pͥmũ nauẽ fabricanert. pelagiq incerta peten¬
tes. ꝑuiũ mare usib huimanis fecert̃. Rates pͥmũ.
n antiqͥssimũ nauigii genꝰ. e rudib tignis asserib¬
q consertũ. ad cuiꝰ similitadinẽ fabricate naues ra¬
bit ꝑeã trieris magna. Carpasia nauis a carpado insula
nõata ẽ: sic̃ a rodo rodia. sic̃ abalexandria alexand̾na.
naus uocate. abeo qd̾ in fronte rostra exea habeant
ꝓpt̃ scopłas: neferiant᷑ ⁊ collidant᷑. Longe nauess̃.
qͣs dromones uocamꝰ: dicte eo qͦd longiores sint cet̾is
Qͥb contͣriꝰ ẽ muscł: curtũ naugiũ. Dromo aũ a decͣ¬
Ancirontacꝰ dictꝰ ꝓeo qͦd celeritate sui. ancoris ⁊ nistro¬
m̃itis reliq̾s naurũ uehendi᷑ sit aptꝰ. Phaselꝰ ẽ naui¬
cepit in pelago. Paro nauigiũ piratar̃ aptũ. ⁊ ex
his ita uocatũ. sicero. Ic̃ se fluctig̾o̾ tͣdit. mandatq
paroni. Ialibi. Parũcłis ad litꝰ ludit cełib. Mioparo:

Expanded text:
imum navem fabricaverunt, pelagique incerta petentes pervium mare usibus humanis fecerunt. Rates primum et antiquissimum navigii genus e rudibus tignis asseribusque consertum; ad cuius similitudinem fabricatae naves ratransibit per eam trieris magna.' Carpasia navis a Carpatho insula nominata, sicut a Rodo Rodia, sicut ab Alexandria Alexandrina.naves vocatae ab eo quod in fronte rostra aerea habeant propter scopulos, ne feriantur et conlidantur. Longae naves sunt quas dromones vocamus, dictae eo quod longiores sint ceteris: cuius contrarius musculus, curtum navigium. Dromo autem a decuAncyromagus dictus, pro eo quod celeritate sui anchoris et instrumentis reliquis navium vehendis sit aptus. 17. Phaselus est navi quam accepit in pelago. 20. Paro navigium piratarum aptum, et ex iis ita vocatum, Cicero: Tunc se fluctigero tradit, mandatque paroni. Et alibi: Parunculis ad littus ludit celeribus.
Abbreviated transcription (Latin):
ciat᷑ mat̾ia. Uñ ⁊ dulcedinẽ retinet ⁊ aquorẽ. Rodomel¬
lus dr̃. eo qͦ ĩ succo rose mel admiscet᷑. Melicͤtũ uinũ
melli mixtũ. Mledꝰ. qͣsi melꝰ. qr ex melle fit: sic̃ cala¬
mitas ꝓ cadamitts. fecula uua. pinguis decocta usq
ad ẽssitudinẽ mell aut refrigerata humił stomaco.
Passa qͥcqͥd ex una passa ꝯp̾ssũ effluxerit. Dr̃ aũ passũ:
passũ. Defretũ dictũ ẽ. qd̾ dofraudet᷑ ⁊ qͣsi fraudẽ ꝑaciat᷑.
Carenũ. eo qͥ feruendo parte careat. Lcia enĩ parte must
amissa: q̃ remanserit carenũ ẽ. Cuii ꝯtͣria ẽ sapa. quȩ
feruendo ad t̾ciã redacta descendit. Sicera ẽ omĩs poto
q̃ extra uinũ in ebriare pot̾. Cuiꝰ licet nom̃ hebreũ
sit tam̃ latinũ sonat ꝓ eo qͥ suoco ferm̃ti uł pomoꝵ¬

Expanded text:
ciatur materia, unde et dulcedinem retinet et acorem. Rhodomelum dicitur eo quod in suco rosae mel admisceatur. Melicratum vinum melle mixtum. Medus, quasi melus, quia ex melle fit; sicut calamitas pro cadamitas. Faecula uva pinguis, decocta usque ad crassitudinem mellis ac refrigerata, utilis stomacho. Passum, quidquid ex uva passa conpressum epassum. Defrutum dictum est, quod defraudetur, et quasi fraudem patiatur. 15. Carenum, eo quod fervendo parte careat. Tertia enim 495 parte musti amissa, quod remanserit carenum est, cui contraria sapa est, quae fervendo ad tertiam redacta descenderit. 16. Sicera est omnis potio quae extra vinum inebriare potest. Cujus licet nomen Hebraeum sit, tamen Latinu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ marcłs ferr̃ multoꝵ magnis ictib tundit.
Farcipes. qͣsi ferricipes eo qͦd ferr̃ candens capiati.
teneantq. siue qͦd his aliqͥd foruũ capimꝰ ⁊ te¬
nemꝰ qͣsi foruicapes. Nã foruũ dr̃ calidũ. Uñ
⁊ formosos dicimꝰ. qͥb calor sangͥnis ex rubore
pulcͥtudinẽ creat. Lima dicta: eo qͦd lene facrat.
Nãlimũ lene ẽ. Cialiũ ẽ unde oꝑant᷑ argentarii:

Expanded text:
cum marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit. Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes. N formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii;
Abbreviated transcription (Latin):
Tenia aut̃ s̃ untarũ extremitas. dependeas diu̾soꝵ
cołoꝵ. Itẽ uitta ẽ qua corona uincit᷑. tenta uͦ extͥma
pars uitte ꝗ̃ dependet corone. Reticłm ẽ qd̾ collig̾
comas: dictũ abeo q retinet cͥnes ne effundant᷑. Di¬
scͥminalia capitis mulierũ st̃ uocata: ex eo qͥ cap̃ a¬
st̾ cicinni dependentes ꝓpe auricłas gͣco uocabło ab
aurib. Acus sunt qͥb infeminis ornandoꝵ cͥmũ cõ¬
pago retinet᷑. ne laxiꝰ fluant. ⁊ sparsi dissipant᷑ ca¬
pilli. Inaures. ab auriũ foraminib ñ cupatest̾. qͥb
p̾ciosa gͣna lapidũ dependent. Hai in grocia puells
utq aure. pueri tantũ dextͣ gerebant. Torques st̃.
curul aurei a collo ad pectꝰ usq pendentes. Torques
nilia. Dictȩ aut̃ torq̃s qͥ sint torte .ibulle qd̾ suit
similes rotunditate bulł. quȩ in aqua uento inflan
pend̾e collo dictũ a mune̾. Hoc ̃ n⁊ serpentõ dr̃. qr

Expanded text:
Taenia autem est vittarum extremitas dependens diversorum Taenia autem est vittarum extremitas dependens diversorum colorum. Item vitta est qua corona vincitur; taenia vero extrema pars vittae quae dependet coronae. Reticulum est quod colligit comas, dictum ab eo quod retinet crines ne effundantur. Discntiae sunt cincinni dependentes prope auriculas, Graeco vocabulo ab auribus. 9. Acus sunt quibus in feminis ornandorum crinium compago retinetur, ne laxius fluant, et sparsi dissipentur capilli. 10. Inaures, ab aurium foraminibus nuncupatae, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Harum usus in Graecia, puellae utraque aure, pueri tantum dextra gerebant. 11. Torques sunt circuli aurei a collo ad pectus usque pendentes. Torques tellae. Dictae autem torques, quod sint tortae: et bullae, quod sint similes rotunditate bullis, quae in aqua vento inflantpendere collo, dictum a munere. Hoc etiam et serpentum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
stiȩ. unde fiebat. Cidarim ⁊ ipm̃ sacdotũ erat. qd̾ aꝑle¬
risq mit᷑ uocat᷑. Ornam̾̃ta capitis feminar̾ diadema.¬
matnarũ. ex auro et gẽinis ꝯtextũ. qͦd in se cͥcactis ext̃¬
mitatib ret᷑ adst̾ugit᷑. ⁊ exinde dictũ giece. q pͥli¬
get᷑. Ninib ẽ fasciola tͣnsũsa exauro. adsuta in lin¬
nub̾. Capłm ẽ qͦd uulgo capłare dñt. Ide ⁊ cappa.
uł qͣ duos aꝑices ut capͥpa litte̾i hãt: uł qr capitis or¬
nam̃tũ ẽ. Alitra ẽ ꝑilleꝰ frigiꝰ cap̃ ꝓtegens. qͣle ẽ orna¬
intũ capitis deuotarũ. S pilleꝰ uiroꝵ ẽ: mytre aũ fe
minarũ. Redimicła aũ st̃: qͥb mit᷑ alligat᷑. Pilleꝰ aut̃
ut p̃dixiniꝰ: ex ꝑelle erat. Nã mitra ex lana ẽ. Reticła.
ẽ mitira uͥginał capitis. Uute sc̃ q̃ in cͥnib in nectuiit᷑.
qͥb fluentes religant᷑ capilii. Et uittȩ dicte qͦ uiciũt

Expanded text:
stiae unde fiebat. Cidarim et ipsud sacerdotum erat, quod a plestiae unde fiebat. Cidarim et ipsud sacerdotum erat, quod a plerisque mitra vocatur. De ornamentis capitis feminarum . Ornamatronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus retro adstringitur; et exinde dictum Graece quod praeligetur. Nimbus est fasciola transversa ex auro adsuta in linnubis. Capitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices ut cappa littera habeat, vel quia capitis ornamentum est. Mitra est pilleum Phrygium, caput protegens, quale est ornamentum capminarum. Redimicula autem sunt quibus mitra alligatur. Pilleum autem, ut praediximus, a pelle erat: nam mitra ex lana est. Ricula est mitra virginalis capitis. Vittae sunt quae in crinibus innectuntur, quibus fluentes religantur capilli: et vittae dictae quod vinciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Reꝑta ẽ aut̃ tyara a serͣamide assirioꝵ regina. Qd̾ ge¬
nꝰ omam̃ti ex inde usq hodie gens ipsa retinet.
A temͣses enĩ cicladas aureas gerebant partĩ ĩ uerci¬
ce. ñ null in fronte. Nenĩ eadẽ st̃ insignia. õĩũ res¬
noꝵ. Gentiliũ uades infulas. apices pulcos. siuega¬
learia utebant᷑. Infula ẽ fasciola sa c̾dotał capitis alba
ĩ modũ diadematis. aqua uicte abut̃q parce de¬
pendent. quȩ infulã uinciunt. Uñ ⁊ uictȩ dictȩ
st̾ qd̾ uinciant. In fula autẽ plerũq lata erat. ple¬
rumiq tortił dealbo ⁊ cocco. Apex ẽ pilleꝰ suib¬
tilis. quẽ sac̾dotes gentiles ticebant᷑ appellatꝰ ab
apiendo .i. ligando. Nã uirgła q̃ mñ ꝑuleo erat co¬
nectebat᷑ filo. gd̾ faciebat ex lana hostte. Gãserũm
ꝑilleꝰ ex pelle cesȩ hostie. fact᷑. Pitieꝰ aũ dictꝰ a pelle ho¬

Expanded text:
Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod geReperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas aureas gerebant partim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae infulam vinciunt; unde et vittae dictae sunt, quod vinciant. Infula autem plerumque lata erat, plerumque tortilis, de albo et cocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab apiendo, id est adligando. Nam virgula, quae in pilleo erat, conectebatur filo, quod fiebat ex lana hostiae. Galerium pilleum ex pelle caesae hostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle ho
Abbreviated transcription (Latin):
discurrt̾ ꝑtelã. Scam̃ dictũ. qd̾ rectũ stat. Erama. qd̾ ua
recta. tͣnsiitat᷑ ꝑ celã. ẽ enĩ filũ. int stam̃ eurrens. li¬
niemꝰ. Ornam̃ta dicta. eo qd̾ eoꝵ cultii ora uultͦq
decorent᷑. Ema ornam̃ti corona. insigne uictoriȩ. siue
regni honorisq signũ. Id̾o in capite regũ ponit᷑ ad sig¬
nificandos circ̃fusos ĩ orbe popłos qͥb accinctꝰ qͦsi cap̃
suũ coronat᷑ ħ a lucillio corosla ahomero stefuna dicta ÷.¬
Huiꝰ pͥncipiũ alib̾o qͦdã gentile existimant: q his in po¬
tando mota urno capite uincire fascioł instituerit.
Id circo olĩ linei ac la neign̾i̾s coronas fuisse dicunt: sic̃¬
erat in sacerdotib gentidiũ. Nom̃ corone hac ex causa
uocatã. eo qd initio cͥcũ aras cͣceret᷑ aq adimaginẽ cir¬
cuitꝰ uł cori. ⁊ formatã ⁊ nõatam coronã. Imꝑatores
romani ⁊ rages qͥdã gentiũ: aureas coionas utunt᷑
ꝑ se tyaras gerunt. s reges rectas. satrapȩ ĩ curuas.

Expanded text:
. Stamen dictum quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam; est enim filus intra stamen currens. Li. Ornamenta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput suum coronatur. Huius principium a Libero quodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori et formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ap̃ ueteres mat̾nȩ in actuterio dep̾hensȩ ittebant᷑: ut in
tali amietulo potiꝰ qͣ in stola polluerent pudicitiã. Erat it.
ap̾net̾es hoc signũ mẽtricie uestis. nẽ in hyspanta hone¬
Istatis. Teristrũ palliolũ ẽ. qͦ usq hodie arabiȩ ⁊ mesopota
miȩ mulicres uelant᷑. qͦ in estu tutissimo tegunt᷑ ũbracło.

Expanded text:
Hunc apud veteres matronae in adulterio deprehensae induebantur, ut in tali amiculo potius quam in stola polluerent pudicitiam. Erat enim apud veteres hoc signum meretriciae vestis, nunc in Hispania honestatis. Theristrum palliomie mulieres velantur, quo in estu tutissimo tegantur umbraculo
Abbreviated transcription (Latin):
do uocatȩ. Herent enĩ perietibi. Scalȩ aũ dnr̃. att u¬
ignaniꝰ gn̾alit̾ ligm opifex appellat᷑. sarperta¬
iiꝰ speciale nom̃ ẽ. Carpentũ enĩ solũ fac̃ sic̃ nau¬
cłariꝰ qͥ tantũ nauiũ ẽ sab̾cator ⁊ artifex. Sartitecta
dicłꝰ qd̵ ex multis hinc inde ꝯunctis tabuł. unũ
teli sartiat conpꝰ. Ies ⁊ tignariꝰ. q cetora ligs¬
ẜ iducit᷑
Lignũ uocatũ gͣca ethimologia: qi. incensũ in lum̃

Expanded text:
do, vocatae; haerent enim parietibus. Scalae autem dicuntur, aut udo, vocatae; haerent enim parietibus. Scalae autem dicuntur, aut uLignarius generaliter ligni opifex appellatur. Carpentarius speciale nomen est; carpentum enim solum facit, sicut navicularius quia tantum navium est fabricator et artifex. Sarcitector dictus quod ex multis hinc et inde coniunctis tabulis unum tecti sarciat corpus. Idem et tignarius, quia tectoria lignis inducit. Lignum vocatum Graeca etymologia, quia incensum in lumen
Abbreviated transcription (Latin):
Nstructurã aũ parietũ ad normã fieri: ⁊ ad ꝑpendi .xi¬
cłm respond̾e oportis. Norma dicta ẽ. g̾do uocabło.
Ext᷑ ꝙͣ: nicħ rectã fieri pͭ. Componit᷑ aũ extb regłio ta¬
ut auȩ sint binoꝵ pedũ. t̾tia habeat pedes duos. unci¬
as decẽ. ¶s eq̃li essitudine politas. extremis cacumin
m s̃ iungtt: ut scema tͥgoni faciant. Id erit norma.
Regula dicta qd̵ sit recta qͣsi rectula. ⁊ qͥd ĩpedim̃tũ ũ
babeat. ꝓpendicłm ẽ qͦd sẽꝑ appendit᷑. Deniq ĩ fab̾ca
nͥ oĩa ad ꝑpendicłm ⁊ certã tegłam fiant. necẽe ẽ ut
cuncta m̃dosa instruant᷑: ut aliq̃ ꝑua sint. aliqͣ caban¬
tia. ꝓna ñnulla. alia supina: ⁊ ꝑꝑ hoc uniu̾sa st̃ con¬
structa. Li nea genẽ suo appellata. qd̾ ex lino ẽ. Irul¬
lȩ nom̃ factũ. eo qͦd nudit ⁊ decrudit .i. includit cal¬
ce ut luto lapides. Oterꝰ. Machina Scalȩ a scanden

Expanded text:
structura autem parietum, ad normam fieri et ad perpendicustructura autem parietum, ad normam fieri et ad perpendiculum respondere oportet. Norma dicta est greco vocabulo, extra quam nihil rectum fieri potest. Componitur autem ex tut due sint binorum pedum: tertia habeat duos pedes, uncias decem, quas equali crassitudine politas, extremis cacu minibus sibi iungit, ut schemam trigoni faciant, id erit norma. Regula dicta, quod sit recta, quasi rectula et impedimentum non habeat. Perpendiculum est quod semper adpenditur. Denique in fabrica nisi omnia ad perpendiculum et certam regulam fiant, necesse est cuncta mendosa instruantur; ut aliqua prava sint, aliqua cubantia, prona nonnulla, alia supina; et propter hoc universa sunt constructa. Linea genere suo appellata, quia ex lino fit. Trullae nomen factum eo quod trudit et detrudit, id est includit calce vel luto lapides. Martellus. Machina. Scalae ab scanden
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aceto acerrimo suꝑfusã extings madefacta spungia
colorẽ p᷑ͦpuirũ redder. Eam uͥ contueris: usta erit. Unĩe
aut̃ atram̃tã fole ꝑficit᷑. Om̃s colores calcis admixtiõe
corrũpunt᷑. Melinũ dictũ qd̾ eiꝰ metalli ferax sit una
exticladib insula melos nõie. Est enĩ candidũ nec
ucunt᷑ illũ pictores ꝓpt̾ nimiã pinguetinẽ. Anula¬
re qͦd uocant candidũ ẽ. qͦ muliebres picture illu¬
minant᷑. fic ex ipsud ex creta admixtis uitreis gẽmis
Cerussa fit hocmͦ. In uase acerrimo aceto ĩpleto. sarm̃ta
Aminea in ip̃o uascło collocab̾. ac suꝑ saͣmta tabulas
plũbi tenuissimas pones. Dem̃n uas diligñtissime clau¬
des: illi niesq ne aliqͥd spiraminis exeat. Bdies autẽ
cerussa inuemet᷑. Qd ablatũ ⁊ arefactũ terit᷑. atꝙ. iter
aceto admixto in pastelł diuidit᷑. ⁊ ĩ sole siccat᷑. hac
ginem creant calcontum. De instrumtis eddifitioꝵ¬

Expanded text:
et aceto acerrimo superfusam extinguas, madefacta spongia et aceto acerrimo superfusam extinguas, madefacta spongia colorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. Omne autem atramentum sole perficitur: omnes colores calcis admixtione conrumpuntur. Melinum dictum quod eius metalli ferax sit una ex Cycladibus insula Melos nomine. Est enim candidum, nec utuntur eum pictores propter nimiam pinguedinem. Anulare, quod vocant, candidum est, quod muliebres picturae luminantur. Fit et ipsud ex creta admixtis vitreis gemmis. Cerussa fit hoc modo: in vaso enim aceto acerrimo inpleto sarmenta aminea in eodem vasculo conlocabis, ac super sarmenta tabulas plumbi tenuissimas pones, deinde vas diligentissime claudis, inlinisque, ne aliquid inspiraminis exeat. Post dies aucerussa invenitur. Quod ablatum et arefactum teritur, atque iterum aceto admixto in pastillis dividitur et in sole siccatur. Hac ginem creant. Chalcanthum. De instrumentis aedificio
Abbreviated transcription (Latin):
nis innatans. qͥm ĩfectores det̾hentes siccant. atra¬
mentũ dictum qd̾ sit atrum. Cuiꝰ species ⁊ picture
& eotictiano usui necessaria÷. Istud int̃ factaicos
est. fit enĩ exfuligine plutib modis. suꝑ ardenteᷤ
teclas resina ad iecta lacusculo edificata que fumũ
renipeat. huic pictores cũ aqua admiscent gluten:
ut illustriꝰ tesplendeat. ad festinationẽ autem oꝑiꝰ
ñ sarm̃torũ uecetum carbones cũ glutino triti. indu¬
cendis parietib atram̃ti speciem reddiuit. Sunt ⁊
qͥ uini fec̃e siccatã excoqͣnt: adfirmant q si exbono
uino fex fiũt: indici spetiẽ id atram̃to preb̾e. S ⁊
sarm̃tũ uuş nigrȩ uino oꝑtimo tinctũ postea¬
ꝙͣ liccitate aruerit: si exuras ⁊ conteras adieclo glu¬
nitorẽ in dici reddet. Usta quȩ płima necessaria ẽ qai¬
lonegotio ꝓuenit. Nã ⁊ siglebã silicis bñ igno excoqͣs

Expanded text:
nis innatans, quam infectores detrahentes siccant. Atranis innatans, quam infectores detrahentes siccant. Atramentum dictum quod sit atrum, cuius species et picturae et quotidianoo usui necessaria est; iste inter facticios est. Fit enim e fuligine pluribus modis super ardentes taedas resina adiecta, lacusculo aedificata, quae fumum retineat. Huic pictores cum aqua admiscunt gluten ut inlustrius resplendeat. Ad festinationem autem operis etiam sarmentorum veterum carbones cum glutino triti inducendis parietibus atramenti speciem reddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam excoquant, adfirmantque, si ex bono vino faex fuerit, Indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae vino optimo tinctum posteaquam siccitate aruerint, si exuras et conteras adiecto glunitorem Indici reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si et glebam silicis bonae igne excoquas,
Abbreviated transcription (Latin):
E it quoq ⁊ ocra ex usta rubrica mollis nouis luto cͥ¬
cumlitis. Que quanto magis in camino arserit: tan¬
to melior. fit. Uenetum ceruleum temꝑare primũ
alexandria tepat. In italia uͦ exarene puluere. iini¬
triflore idem fatiunt. Sed sicipriũ infornact ad¬
ustum: huic ꝑmixtioni adces. uesturiam simili¬
tudo erit. Iurpurissum excreta argenta cũ purpu
ris parit tinguit᷑. libet q eũ colorem celcriꝰ lanis.
Prccipuũ ÷ tam̃ aliud qd̾ adhuc inuase rudib medi¬
cam̃tis inebriatũ ꝓximũ÷ Egesto eo ad dita crecaĩ
iiis idem: ⁊ quotiens id factum÷ Ceuat᷑ bonitas ꝓ
p̃ciosissime purpure. Causa ẽ qͦsino maxime infi¬
cit᷑ rubeaq. Indicũ indicis inuenit᷑ calamis. spu¬
ma adherente limo. Est aut̃ coloris cianei. mixtu¬
ram purpure ccrulieq mirabilẽ reddiens. Est alt̾m
genꝰ inpurpurariis officinis. spuma maeruĩs coiti¬

Expanded text:
Fit quoque et ochra exusta rubrica in ollis novis luto cirFit quoque et ochra exusta rubrica in ollis novis luto circumlitis, quae quanto magis in camino arserit tanto melior fit. Venetum. Caeruleum temperare primum Alexandria repperit. In Italia ex arenae pulvere et nitri flore idem faciunt. Sed Cyprium in fornace adustum huic permixtioni addes; Vestoriani similitudo erit. Purpurissum ex creta argentaria. ris pariter tingitur, bibitque eum colorem celerius lanis. Praecipuum est tamen quod adhuc vase rudibus medicamentis inebriatur. Proximum est, egesto eo, addita creta in ius idem, et quotiens id factum est elevatur bonitas. Pretiosissimae purpurae causa est quod hysgino maxime inficitur rubeaque. Indicum in Indicis invenitur calamis, spuma adhaerente limo: est autem coloris cyanei, mixturam purpurae caerulique mirabilem reddens. Est alterum genus in purpurariis officinis, spuma in aereis corti
Abbreviated transcription (Latin):
Nã ueue eiꝰ. cũ his habent nature sotietatẽ. Cypria. ab in¬
sula cypro. ubi plurima repperit᷑. Sandaraca in insula
tubri manscopatio nascit᷑ colat cinrebarp odei ulphureo.
I mieuit᷑ autem it aureis &e angenteis iuetallis melior
quo migis rufa. quoꝙ magis iurꝰ redolet. quamqͣ ⁊
cerosa. si torreat᷑ in fornace. scandatacũ facit. Unde ⁊
colos eiꝰ ÷ flammeꝰ. adꝰ si torreat᷑. & eqͣ perte rubtica
admrita: sandicem reddit: arsenicum qđ latini ob
colorẽ auripigñtũ uocant: colligit᷑ in ponto. ex au¬
raria matia. ubi ⁊̃ samaracũ. Optimũ ÷ qd̾ ĩ aureũ
colarem transit. purum ⁊ fisfile gratili uenarũ dis¬
cursu qd iͦ pallidiꝰ aut sandarace simile ẽ: deceriꝰ
nidicat᷑. łst ⁊ tertiũ genus sqͣmosum. qͦ mscet᷑ aurẽ
color uii eoꝵ: ut sandatace. sed acrior Octa ⁊ ipsa ĩ in¬
sula tubri maris topazio gignit᷑. ubi ⁊isandaraca.

Expanded text:
Nam venae eius cum his habent naturae societatem. Cypria ab inNam venae eius cum his habent naturae societatem. Cypria ab insula Cypro, ubi plurima reperitur. Sandaraca in insula Rubri maris Topazo nascitur, colore cinnabari, odore sulphureo. Invenitur autem in aureis et in argentariis metallis, melior quo magis rufa quoque magis virus redolet; quamquam et cerussa si torreatur in fornace sandaracum facit, unde et color est flammeus. Quod si torreatur aequa parte rubrica admixta, sandycem reddit. Arsenicum, quod Latini ob colorem auri auripigmentum vocant, colligitur in Ponto ex auraria materia, ubi etiam sandaraca. Optimum est quod in aureum colorem transit, purum et fissile gracili venarum discursu; quod vero pallidius aut sandaracae simile est deterius iudicatur: est et tertium genus squamosum quo miscitur aureus color. Vis earum ut sandaracae, sed acrior. Ochra et ipsa in insula Rubri maris Topazo gignitur, ubi et sandaraca.
Abbreviated transcription (Latin):
Namsepe fit aut finopide. aut sandice inixtis. Minsũ pͥmi gͣci
in ephesioꝵ solo inuenisse tradunt᷑. Cuiꝰ pigm̃ti: hispania
ceteris regionib plus habundat. Unae nam nom̃ ꝓprio
flumimdedit. ħ discillatio. argentũ liquidũ redit. Mi¬
nionaũt hoc qͥdã dicunt ẽẽ. cinnabarin. Cinnabarin adra¬
cone. ⁊ barro. id est elefante cognominatũ ÷. Aiunt enĩ
draconũ eẽ sanguine dũ implicant elefantes. Riuunt
eiũ beluȩ: ⁊ dracones cbtuunt᷑. Quoꝵ fusꝰ cruor terrã inficit:
fit ꝙ. pigm̃tũ qͥcqͥa soli tupxerit. Est aut̃ pulius coloris rubͥ
Prasin. idest creta inridis. isimaliqͥb terris ꝓmiscue gene¬
retur: optima aͣut̃ inlibia cirenensi. Crisocola colore pra¬
sina ÷: dicta qd uena eiꝰ aurũ hab̾e tͣdit᷑. hec i in arme¬
nia nascit᷑ : s ex macedonia ꝓbabił uenit. Fodit᷑ enĩ ex
metallis eris. Cuiꝰ inuentio argentũ atq indicũ prodit

Expanded text:
nam saepe fit aut Sinopide aut sandyce mixtus. Minium primi Graeci nam saepe fit aut Sinopide aut sandyce mixtus. Minium primi Graeci in Ephesiorum solo invenisse traduntur. Cuius pigmenti Hispania ceteris regionibus plus abundat; unde etiam nomen proprio flumini dedit. Huius distillatio argentum liquidum gignit. Minion autem hoc quidam dicunt esse cinnabarin. Cinnabarin a dracone et barro, id est elephanto, cognominatum. Aiunt enim draconum esse sanguinem dum inplicant elephantos. Ruunt enim beluae et dracones obruuntur, quorum fusus cruor terram inficit, fitque pigmentum quidquid solo tincxerit. Est autem pulvis coloris rubri. Prasin, id est creta viridis, etsi in aliquibus terris promiscue generetur, optima tamen in Libya Cyrenensi. Chrysocolla colore prasina est, dicta quod vena eius aurum habere traditur. Haec et in Armenia nascitur, sed ex Macedonia probabilis venit. Foditur enim ex metallis aeris, cuius inventio argentum atque Indicum prodit.
Abbreviated transcription (Latin):
nunc priꝰ pistores umibs qͣsdã. i lineas future imaginis
ducunt. deinde colorib complent. tenentes ordinem in
bant᷑: ut sũmȩ subtilitatis exsisterent. Colores aut̃: aut
nascunt᷑: aufiunt. Nascunt᷑ a ut: ut sinopis. Rub̾ca. pari
toniũ. melinũ fretia. auripigm̃tũ. Ceteri fingunt᷑: aut¬
Inae nom̃ a sinope urbe accepit. Speties eiꝰ: tres. Riubra
minꝰ rubens: ⁊ int̃ has media. Rubrica uocata qd̾ sit rubͣ.
nsanguineo ꝓxima. hec plurimis aigͣnif gignit᷑. s. optima
ponto unde ⁊i pontica dr̃. Siriacum rubricoloris: pigm̃¬
tum.: exqͦ ⁊ libroꝵ capita scbunt᷑. Ipsus ÷ ⁊ feniceũ. appella¬
tum ita eo qd̾ insyria colligat᷑. in littorib rubri maris. u
fenices inhabitant. Aliud ÷ enĩ siricũ: aluso ⁊ siriacum.
Nã sericũ lana qͣm seres mittunt. siriacũ uͦpigm̃tũ qd̾ sirii
fenices in rubri maris littorib colligunt. Est aũt int̃ facticisᷤ.

Expanded text:
nunc pictores prius umbras quasdam et lineas futurae imaginis nunc pictores prius umbras quasdam et lineas futurae imaginis ducunt, deinde coloribus complent, tenentes ordinem inbantur, ut summae subtilitatis existerent. 2. Colores autem, aut nascuntur, aut fiunt. Nascuntur, ut tonium, melinum, frecia, auripigmentum, etc. Nescio, at: inde nomen a Sinope urbe accepit. Species eius tres: rubra et minus rubens, et inter has media. Rubrica vocata quod sit rubra et sanguineo proxima. Haec plurimis locis gignitur, sed optima Ponto; unde et Pontica dicitur. Syricum rubri coloris pigmentum, ex quo et librorum capita scribuntur. Ipsud est et Phoeniceum, appellatum ita eo quod in Syria colligatur in litoribus Rubri maris, ubi Phoenices inhabitant. Aliud est autem sericum, aliud Syricum. Nam sericum lana est quam Seres mittunt; Syricum vero pigmentum quod Syrii Phoenices in Rubri maris litoribus colligunt. Est autem et inter facticios;
Abbreviated transcription (Latin):
politunis accommoda est. De li dostrotis uii.
Li tostrota iunt paium̃ta: elaborata arte picture. paruuł crusti
actessellis pinctis inuarios colores: Tesselli aut̃ nominati a
lasticen ẽ parietum ex gypso effigies signaq ex primere
uel gypso similitudines. Nã & imp̃ssa argilla formã aliqͣm
dum uisa fuerit: ad recordationẽ mentem reducit. Pictura
antẽ dicta: quasi fictura. Est enun imago ficta: ñ uera hinic
⁊ fulcata id est ficto quodã colore illita: nicħ fich̃ i ueritatis
babris. Unde i sunt quedã picture que corpori uertatis
stuctio coloris excedunt & fidẽ dum augere contendunt
pitem. uel scillã hominẽ sursum. caninis aut̃ capitib
cinctã deoosũ. Picturã aut̃ egyptĩ excogitauñt ꝑriͣumb̾
hominis lineis circũacͥta. Itaq initio talis iccła singuł cola¬
rib: postea diu̾sis: sicq paulatim iese ars ipia distupeit.
unuenit lum̃ atq umbras differentiasq coloꝵ. Unde n

Expanded text:
polituris adcommodata est. De lithostrotis . polituris adcommodata est. De lithostrotis . Lithostrota sunt elaborata arte picturae parvolis crustis ac tessellis tinctis in varios colores. Tesselli autem sunt a testis . Plastice est parietum ex gypso effigies signaquevel gypso, similitudines. Nam impressa argilla formam aliquam dum visa fuerit, ad recordationen mentem reducit. Pictura autem dicta, quasi fictura. Est enim imago ficta, non veritas. Hinc et fucata, id est, ficto quodam colore illita, nihil fidei et veritatis habentia. Unde et sunt quaedam picturae quae corpora veritatis studio coloris excedunt, et fidem dum augere contendunt, unt, vel Scyllam hominem sursum, caninis autem capitibus cinctam deorsum. 2. Picturam autem Aegyptu excogitaverunt primum umbra hominis lineis circumducta. Itaque initio talis, secunda singulis coloribus, postea diversis; sicque paulatim sese ars ipsa distinxit, et invenit lumen, atque umbras, differentiasque colorum, unde et
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm mascłino ꝓferimꝰ. Fistule aquarũ sunt dicte: qd̾ aquas
fundant. ⁊ emittant. Nã stola grece: mittere est. Forme ear̃
ꝓmagnitudine aquȩ ⁊ capacitate fiunt: ꝑ qͦs aq̃ ꝑcertos
clt᷑: ut tectorũ auro distincta laquearia: ip̃tiosi marmoris
naria dicunt᷑. qd̾ lacus quosdam qͣdratos uel rotundos ligno
uł gypso. uel colorib babebant pictos. cũ signis int̾micantib
Principalit̃ aũt lacꝰ dicit᷑. ut luciliꝰ. Resultant edesq lacusq¬
Cuiꝰ diminutio lacunar. facit ut horatiꝰ. Neq aureum mea
tenitet indomo lacunar. Inde fit alia diminutio lacuna¬
rium: & ꝑ antisticon laquearium facit. De crustis .Ui.
tuste autẽ tabule sunt marmoris. Unde ⁊ marmorati pa¬
tietes. & crustati dicunt᷑ Q aũt marniora secare in crustas ex¬
cogitauñt non constat. fiunt aũt ipsȩ crustȩ arena. ⁊ ferro
serra q inp̃cenuilinea p̃mente arenas. tractu q ipso secan¬
te. S crassior arena plus erodit marmoris. Nã tenuis fabitiͦ

Expanded text:
m vident. Fistulae aquarum sunt dictae, quod aquas fundant et emittant. Nam stellein Graece mittere est, formae earum pro magnitudine aquae et capacitate fiunt, per quas aquae per certos ditur, ut tectorum auro distincta laquearia et pretiosi marmoris naria dicuntur, quod lacus quosdam quadratos, vel rotundos, ligno, vel gypso, vel coloribus, habeant pictos, cum signis intermicantibus. Principaliter autem lacus dicitur, ut Lucilius: Resultant aedesque, lacusqcujus diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laquearirustae tabulae sunt marmoris; unde et marmorati parietes crustati dicuntur. Qui autem marmora secandi in crustas excogitaverint non constat. Fiunt autem arena et ferro serraque in praetenui linea premente arenas tractuque ipso secante, sed crassior arena plus erodit marmoris; nam tenuis fabricis et
Abbreviated transcription (Latin):
Cont᷑ ꝗͣ duplici panno patientia uelat. Eaũ uestismi¬
litaris. Cuiꝰ us galicis pͥmũ expedicionib cep̃ ⁊ p̾da
hostai. De qͥuox isia senatui. Logis depositis qͥrites ad
saga fugerant Sagũ aũ. gallicũ nom̃ ẽ. Dictũaũ sagã
q̃drũ. es qͥd ap̃ cos pͥmũ q̃dratꝰ. uł q̃druplex ẽ. Penula
ẽ palliũ. cũ fimbriis longis. Lacerna ẽ palliũ funb̾a¬
tñ: qͣ oli soli miites utebant᷑. Un ⁊ ĩ distinguenda ca¬
strensi urlemaq turba. hos togatos: illoflacernatoᷤᷤ
uocant. Ind̾ aũ lacernȩ. qͣsi ampiatis capitib fĩ¬
briarũ. neꝙ: ita lapsis ut stͥ penular̾. Mantũ hyspaᷤᷤ¬
ni uocant. qͣ manꝰ tegat tantũ. ẽ enĩ breitis amictꝰ.
Precexta ẽ puerile pasliũ. qͦusq ad sedecĩ an noᷤ pneri
nobiles stib disciplinȩ cultui utebant᷑. Uñ ⁊ p̾tȩxtati
or p᷑pura. Casula ẽ uestis cucullata. dicta ꝑ diminu¬
tionẽ a casa qͦd totũ hominẽ tegat: qͣsi minor casa.

Expanded text:
Contra quem duplici panno patientia velat. Est autem vestis militaris, cuius usus Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est: dictum autem sagum quadrum eo quod apud eos primum quadratus vel quadruplex esset. Paenula est pallium cum fimbriis longis. Lacerna pallium fimbriatum quod olim soli milites utebantur; unde et in distinguenda castrensi urbanaque turba hos togatos, illos lacernatos vocabant. Inde autem lacernae quasi amputatis capitibus fimbriarum, neque ita laxis ut sunt paenularum. Mantum Hispani vocant quod manus tegat tantum; est enim breve amictum. Praetexta puerile est pallium quo usque ad sedecim annos pueri nobiles sub disciplinae cultu utebantur; unde et praetextati  ei latior purpura. Casula est vestis cucullata, dicta per diminutionem a casa, quod totum hominem tegat quasi minor casa.
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ duplicata lineafit. q̃ simplex ꝑlatitudinẽ
extensa fuerat. Punctꝰ aũ ĩ medio cͥcinni centrũ a
cata eo qd̃ ea arbores succidant᷑: qͣsi succͣris. Itẽ sccis
Qͣsi senuicuris. Ex una enĩ parte accta ẽ. exalta fos¬
soria. ħ ap̃ uet̾es. penna uocabat. Utrãq aũ hñs¬

Expanded text:
modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem modus duplicata linea fit, quae simplex per latitudinem extensa fuerat. Punctus autem in medio circini, centrum a catur eo quod ea arbores succidantur, quasi succuris. Item securis quasi semicuris; ex una enim parte acuta est, ex altera fossoria. Haec apud veteres penna vocabatur; utrimque
Abbreviated transcription (Latin):
dule eo qd̾ scuidant᷑ .i. diuidant᷑. Epigri ⁊ clauis.
qͥb lignũ ligno adberet. Claui añ dicti qͣsi calib
qr excalibe fiunt: ido: ferro. Calibs enĩ: ferrũ ẽ. I¬
bule a uet̾ib. tagulȩ uocabant᷑. a tegendo scilicce.
und̾ i tegulȩ. Cõmissura dr̃. tabłarũ ꝯuinctio.
Sectio aũ dicta a secando ea q̃ceꝑit. Nã secare. secta
uenit. ꝗͣ ꝓuerũ dedalꝰ fr̃ matͥs sus stucdiis ꝑ docen¬
dũ acceꝑat. Cinꝰ pueri tm̃ ingeniũ fert᷑ fuisse:
ut dũ mat̾iȩ diuidende ꝯpendiũ q̃reret. spinã
piscis initatꝰ. e ferto lãminã exaspans. dentiũ mor¬
dacitate armauit. Quã serrã artifices ñcupant.
ꝓcuiꝰ artis uiuentione dedabꝰ magist̾ eiꝰ. inuidiȩ
liuore ꝑmotꝰ. p̾cipitẽ puerũ exarte deiec̃. De hinc¬
enesulatꝰ cretã abiit. ibiq aliqͣdiu fuit: & ut fabu¬
le ferunt. excreta penns euolauit.⁊ incilitiã
uenit.Circinnꝰ dictꝰ.: qd u̾gendo efficiat cͥculũ. hͦ

Expanded text:
id est dividantur. Epigri et clavi sunt, quibus lignum ligno adhaeret. Clavi autem dicti, quasi calibi, quia e calibe fiunt, id est ferro; chalyps enim ferrum est. Tabulae a veteribus tagulae vocabantur, a tegendo scilicet; unde et tegulae. Commissura dicitur tabularum coniunctio. Sectio autem dicta a sequendo ea quae coeperit; nam secare sectarevenit, quem puerum Daedalus frater matris suae studiis perdocendum acceperat. Cuius pueri tantum ingenium fertur ut, dum materiae dividendae conpendium quaereret, spinam piscis imitatus e ferro lamminam exasperans dentium mordacitate armavit, quam serram artifices nuncupant. Pro cuius artis inventione Daedalus magister eius invidiae livore exsulatus Cretam abiit, ibique aliquandiu fuit, ut fabulae ferunt. Ex Creta pennis volavit, et in Ciliciam venit. 10. Circinus dictus, quod vergendo efficiat circulum. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
peniras dicebant ñ pinnas. Hec ⁊ dolabra. eo¬
qd habeat duo labra. Nã securis sumplex ẽ. Dex¬
tralis dext̾e. habił. Ascra ab hastulis dicta: quas
simplicẽ malleũ aut cauatũ. uł bicorne ras¬
trũ. Scalprꝰ dictꝰ. qd̾ sculpt᷑is n foraminib sit
aptꝰ qͣsi scalforꝰ. Cuiꝰ dimumtiuũ ẽ scalpeslꝰ¬
Terebra uocata ẽ a u̾me ligni. qͥ ũcupat᷑ terebͣ
qͤ g̾ci terodonã uocant. Hinc dicta ẽ terebra.
qr ut u̾mis terendo forat. qͣsi terefora: uł q̃si tͣns¬
forans. Taratrũ. qͣsi teratr̃. Scofina dicta. qd̾ he

Expanded text:
pennas, non pinnas. Haec et dolabra, quod habeat duo labra: nam securis simplex est. Dextralis, dexterae habilis. 12. Ascia ab hastulis dicta, quas simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. 13. Scalprus dictum, quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cujus diminutivum scalpelTerebra vocata a verme ligni qui nuncupatur terebra, quem Greci teredonam vocant: hinc dicta terebra, eo quod ut vermis terendo forat, qforans. 15. Taratrum, quasi teratrum; scofina dicta, quod ha
Abbreviated transcription (Latin):
quib in tẽꝑestatib utunt᷑: qͣs nautici suo more
si cũ uentꝰ fert nauẽ. in mari scds: siqͥs ꝓpedõnrisit
ueł sinistrũ. Lom̃tũ ẽ funis in nauib longͦ. qͥ a
ꝓra ad pupĩ extendit᷑. qͦ mag̾ ꝯst̾ngant᷑. Torm̃ta
aũ a tortu dicta restis funisq. Saphon funis
pede usq ad saphonẽ. Opisfera funis qͥ cõnib an¬
tẽne dextr sinistraq tendit᷑ retuerso. Asnesiũ ẽ fu
qͣ nauis media uincit᷑. Anqͥna funis qͦ ad malũ an¬
tẽna ꝯftͥngit᷑. De q̃ cinna. Atq anqͥna regat. stabilẽ¬
⁊ fortissima cͦsũ. Remulẽ funis qͦ deligata nauis tra¬
hit᷑ uice remi. De qͦ uulgiꝰ. hic mea me longo suar¬
dens ꝓra remulco. Letantẽ gͣtis sistit in hospicis.
Sarupi uincła loro uł liuo facta: quib reni adiscaluno
pis. Satafio ratis tinea cũ massa plũbea: q̃ marisala¬

Expanded text:
quibus in tempestatibus utuntur, quas nautici suo more quibus in tempestatibus utuntur, quas nautici suo more Quasi cum ventus fert navim in mare secundus, si quis propedem misitrum†. Tormentum funis in navibus longus, qui a prora ad puppim extenditur quo magis constringantur. Tormenta autem a tortu dicta, restes funesque. Scaphon funis pede usque ad scaphonem. Opisphora funes quae cornibus antemnae dextra sinistraque tenduntur retroverso. Prosnesium fqua navis media vincitur. Anquina quo ad malum antemna constringitur. De qua Cinna 5: Atque anquina regat stabilem fortissima cursum. Remulcum funis quo deligata navis trahitur vice remi. De quo Valgius 4: Hic mea me longo succedens prora remulco laetantem gratis sistit in hospitiis. Struppi vincula loro vel lino facta quibus remi ad scalmos pis. Catapirates linea cum massa plumbea, qua maris alt
Abbreviated transcription (Latin):
Puluimi st machine qͥb naues deducunt᷑ & subdu¬
cunt᷑ in portu. fons seale naurũ. De uelis .iii.¬
ela.g̾ci armena diẽt. ꝓm̃n qd̾ aere mouent᷑. Ap̃
latinos aut̃: uela auolatu st̃ dicta. Uñ ẽ illrid.
mos. dalũ artemonsipharũ. inedicũ. Ex qͥb a ca¬
teon uelũ maximũ ⁊ in media nauȩ ꝯstitutũ. e¬
pidromos scdȩ ãplitudinis. s ad pupĩ. dalũ. nu
niiimũ uelũ. & ad ꝓrã defixũ. ardemon dirigẽ¬
de potiꝰ nauis causa ꝯm̃datũ. ꝗͣ cęleritatis. difa
rũ ẽ genꝰ ueli unũ pedẽ hñs. quo ruuari nauigia
cosligit auras. Qd̃ ex seꝑatõe existimant nõatũ.
Pes ẽ extremꝰ angulꝰ ueli. qͤ sic naute loquiit᷑.iii.
unes dicti qd̾ antea in usũ luminis fue. defunib.¬
rtͣ circundati cera. Uñ ⁊ funalia. Restes. siue qd̾ rates
cõntineant: sẽ qͦd his recia tendant᷑. Rudentes st̃ fu¬
nes nauiũ: ex nimio stͥdore ita dicti. Spire. funes

Expanded text:
Pulvini sunt machine quibus naves deducuntur et subducuntur in portum. Pons scala navium. Vela Greci armena dicunt, proinde quod aere moventur: apud Latinos autem vela a volatu dicta. Genera mos, Dolon, Artemon, Siparum, Mendicum. Ex quibus Acation velum maximum, et in media navi constitutum. 3. Epidromos secundae amplitudinis, sed ad puppim. Dolon minimum velum, et ad proram defixum. Artemon dirigendae potius navis causa commentatum, quam celeritatis. 423 4. rum genus veli unum pedem habens, quo iuvari navigia colligit auras; quod ex separatione existimant nominatum. Pes extremus angulus veli, quem sic nautae loquuntur. unes dicti, quod antea in usum luminis fuerint circumdati cera, unde et funalia. Restes, sive quod rates contineant, seu quod in iis retes tendantur. Rudentes sunt funes navium ex nimio stridore ita dicti. 2. Spirae funes,
Abbreviated transcription (Latin):
meryã quandã gentiles multis ingeniis
p̃ditã fuisse dicunt. hanc enĩ pͥmã lanefi¬
cii nsũ monstirsse. liane ĩ telam ordisse.:
cõlorasse lanas ꝑhibent. Oliue qͦ hanc diẽt inueu¬
⁊ͥcẽ. ⁊ fabrice mulcarq̃ artiũ reꝑtricẽ. Id̾oq illi
uulgo oꝑifices supplicant. S ħ poetice ftugit᷑. N

Expanded text:
Minervam quandam gentiles multis ingeniis praedicant. Hanc enim primam lanificii usum monstrasse, hanc etiam telam ordisse et colorasse lanas perhibent. Olivae quoque hanc dicunt inventricem et fabricae, multarumque artium repertricem, ideoque illi vulgo
Abbreviated transcription (Latin):
nialũ metall genꝰ fundi. extendiq pot̃. Nich̾: enĩ
pene. q̃ igne ñ efficiat᷑. Alibi enĩ uitrũ. alibi argen¬
t̃. alibi plũbt̃. alibi miniũ. alibi pigm̃ta. alibi
medicam̃ta effic̾. Igne lapid̾ in aere soluunt᷑. igne
serr̃ gognit᷑. ac domat᷑. Igne aur̾ ꝑficit᷑. igne cre¬
mato lapide: cem̾ta ⁊ parietes ligant᷑. Lapides ni.¬
gros ignis coq̃ndo candificat: ligna candida u¬
rendo offuscat. Carbones ex pruna falgida nigͥs
fac̃: delignis duris fragiles de bittͥbilib ĩ putͥbileᷤᷤ
reddit. Stcta soluit. soluta restͥngit. Dtira mollit.
molia dtura reddit. Ht̃ ⁊ inedicaminis usũ. Nã se¬
nib. aliud sccłis. aliud t̾ciis. Ht̃ qͦ ⁊ aliã in se diu̾¬
sitatẽ ignis. Nã alius ẽ. qͥ usui humano. aliꝰ qͥ inꝑ¬

Expanded text:
lum metalli genus fundi extendique potest. Nihil est enim pene quod igne non efficiatur. Alibi enim vitrum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi minium, alibi pigmenta, alibi medicamina efficit. Igne lapides in aes resolvuntur. Igne ferrum gignitur ac domatur. Igne aurum perficitur. Igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat: ligna candida urendo obfuscat. Carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus imputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit, habet et medicaminis usum. Nam saenibus, aliud secundis, aliud tertiis. Habet quoque et aliam in se diversitatem ignis: nam alius e
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ coturnoꝵ solo alto. suꝑiore. aut̃ parte cũ osseis ut
cneis malleolis. ad qͦs lora deligabant᷑. Dicti s aũ a
colore rubro q̃lis ẽ muli piscis. Solee s̃. qͥb tantũ po¬
dũ plante tegunt᷑: dicte a solo pedñ. Itẽ solee mat̾i¬
ales ex mat̾ia corio intexca. Soci quoꝵ diminitti¬
uũ socelli appellati inde quod soceũ habeant in quo
pars plante inicit᷑. Callicłe calige. uił a eallo pedũ dicte.
ł qr ligant᷑. Nã socci ñ ligant᷑: s tantũ uitinittunt᷑.
Cernui socti st̃. sñ solo lingłati. qͦs nos foliatos uocamꝰ
Clauati qͣsi e aluian eo qd̾ minutis clauis .i. acutis sola
caligis uinciant᷑. Perones ⁊ culponei. rustica calciam̃¬
ta st̃. Baxea calciam̃ta. mulierũ st̃. Corrigiȩ a coriis uo¬

Expanded text:
sunt coturnorum solo alto, superiori autem parte cum osseis vel sunt coturnorum solo alto, superiori autem parte cum osseis vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt autem a colore rubro, qualis est mulli piscis. Soleae sunt quibus tantum pedum plantae teguntur, dictae a solo pedum. Item soleae materiales ex materia coreo intecta. Socci, cuius diminutivum socelli, appellati inde quod saccum habeant, in quo pars plantae inicitur. Calliculae. Caligae vel a callo pedum dictae, vel quia ligantur. Nam socci non ligantur, sed tantum intromittuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati, quos nos foliatos vocamus. Clavati quasi claviati, eo quod minutis clavis, id est acutis, sola caligis vinciantur. Perones et sculponeae rustica calciamenta sunt. Baxea calciamenta mulierum sunt. Corrigiae a coriis vo
Abbreviated transcription (Latin):
aptt̃ pedi. uł dext᷑ uł sinistͦ. Crepide aũ dicte qd̾
cũ sono stͥngant᷑. siuie a pedũ crepitti ĩ ãbrilan¬
do. Calceos reges utebant᷑ : cesares. Forma eoꝵ. Pa
łtios calceos romulꝰ repꝑit.iiͦii. corrigiarũ ad su¬
taq lima. Hos soli patͥtii utebant᷑. Luna aũ ñ si
dis formã: eis. s notã centenarii numĩ significa¬
bat: eo qͣ micio patͥcii senatores centũ fuerint.
Ocree n⁊ tibialia calciam̃ta s̃ dicta qd crura tegant
Coturni s qͥb calciabant᷑ trago edi qͥ ĩ theatro dic¬
turi erant. ⁊ alta intonantiq uoce carminaom¬
tati. ẽ enĩ calciam̃ tũ in modũ crepidar. qd̾ he¬
qd̾ ex salice fierent. Nã gͦti ut diximꝰ. cala lignũ uoca¬
bant. Talares calcei socci st̾ qͥ in de noãt udent᷑ qd̾ ec
figura st̃. ut contingant taltĩ sic̃ subtolares qd̾ sub
talo s. qͣli sub talares. Obstrigill st̾. qͥ ꝑ plantas consut
st᷑. ⁊ ex suꝑiore parte corrigia trahit᷑ ut constringant᷑.

Expanded text:
sinistro. Crepidae autem dictae, quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. 4. Calceis reges utebantur, et caesares. Forma eorum. 481 Patritios calceos Romulus reperit quatuor corrigiarum, assutaque luna. Iis soli patritii utebantur. Luna autem ideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod hequod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant talum; sicut subtolares, quod sub talo sint, quasi subtalares. Obstrigilli sunt qui sunt et ex superiori parte corrigia trahitur, ut constringantur;
Abbreviated transcription (Latin):
flua. q̃ terra :⁊ mari uescendi cansa eqͥrunt᷑. Dapes aut̃
regũ st̃: epule pͥnatoꝵ. Deliciȩ mincupite s̃. qͦ his delee¬
tent᷑ hoĩes. eusq suauit᷑ appetant. Pulm̃tũ uocatũ ẽ a
ptilte. Siue eñ sola putes. siue qͥd aliud eiꝰ ꝑmixtione

Expanded text:
rflua, quae terra et mari vescendi causa exquirunt. Dapes autem rflua, quae terra et mari vescendi causa exquirunt. Dapes autem regum sunt, epulae privatorum. Deliciae nuncupatae quod his delectentur homines, easque suaviter appetant. Pulmentum vocatum a pulte; sive enim sola pultis, sive quid aliud eius permixtione
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ ñ ẽ. Conuruii tͥplex ẽ modꝰ discũbendi. edendi ⁊ bi¬
bendi. Discũbendi: ut toris iussi discũbe pictis. Eden¬
din bibendi : ut. Postꝗͣ pͥma qͥes epulis menseq remo¬
te. Grateras magnos statiuint. ⁊ uina coronant. sib¬
dictꝰ qr capit᷑ ore. sic̃ esca. qr eã os capit. Uictꝰ ꝓpͥe uo¬
catͦ. qr uitã recinet. Unde & adcibũ uocare. inuitare
dr̃. Alimonia dr̃ eo q eiꝰ sũptu corpꝰ alat᷑. Hanc iu¬
uenes captunt adincrem̃tũ: senes ad ꝑseuerautiã.
Neq enĩ subsistere poterit caro: nͥ ꝯfortet᷑ alim̃tis.
Alim̃tũ enĩ ẽ qͦ alim᷑: alimoniũ alendicura. Affluen¬
tia ñcupata. qͣi rei nimiũ exub̾antis effusio. uttͣ
ꝗͣ satis ẽ. modꝰq ñ ẽ. Opuleutia ab opedicta ẽ. Qsi
discutias: inuemies eã tene̾ modũ. Nã qͦmͦ opittila¬
ab opulentia rerũ dicte st̃. E pule aut̃ simplices. in
duo necessaria diuidunt᷑. panẽ ⁊ uinũ ⁊ diuo sicꝑ¬

Expanded text:
vium non est. Convivii triplex est modus: discumbendi, edendi, et bibendi: discumbendi, ut: Toris jussi discumbere pictis. Edendi et bibendi, ut: Postquam prima quies epulis, mensaeque remotae, Crateras magnos statuunt, et vina coronant. sicuti esca quia eam os capit. Victus proprie vocatus quia vitam retinet; unde et ad cibum vocare invitare dicitur. Alimonia dicitur eo quod eius sumptu corpus alatur. Hanc iuvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam; neque enim subsistere poterit caro nisi confortetur alimentis. Alimentum enim est, quo alimur; alimonium alendi cura. Afluentia nuncupata quasi rei nimium exuberantis effusio ultra quam satis est, modusque non est. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitulaab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem et vinum, et duo supe
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. qui ꝑ stuporẽ ñ mouet᷑ adinuriã. Seuciuã
locutionis appellat᷑. qr ñ in faciȩ alicꝰ. s in aure
loquit᷑ deatt̃o detͣhendo. Sediciosꝰ qui dissensionẽ
uocant. Seuerꝰ. qͣi seuus uerꝰ. Tenet .N. sñ pietate
iusticiã. Simulator dr̃ a simulacͤ. Gestat n. simi¬
litrictinẽ eiꝰ. qͥ ñ ẽ ipẽ. Suasor a suadendo. qͦ uult

Expanded text:
tus est qui per stuporem non movetur injuria: saevitiam locutionis appellatus, quia non in facie alicuius, sed in aure loquitur de altero detrahendo. Seditiosus, qui dissensionem dicunt. Severus, quasi saevus verus; tenet enim sine pietate iustitiam. Simulator dicitur a simulacro; gestat enim similitudinem eius, quae non est ipse. Suasor a suadendo quem vult
Abbreviated transcription (Latin):
Exponã tali quid nomine significet᷑.
U t nondũ natus cesta circundat᷑ oui
Pullus. sic infans matͥs uestit᷑ in aluo.
Quedã pellicula matͥs de semine facta.
Qua nascens rũpit quasi testã pullulis oui.
Istas pelliculas medici dixere secundas
Quod mox expositosnature uire secundas.¬
h ec si plus iusto uicio cogente morent᷑.
Aut mes subsequitur dolor ant qͥuis tolerat᷑.
Istas paleiũ predicto more tepcllit
Cũ sale ꝯtͥcũ melli si uinaeris illi.¬

Expanded text:
exponam tali quid nomine significetur: exponam tali quid nomine significetur: ut nondum oatus testa circumdatur ovi pullus, sic infans matris vestitur in alvo quadam pellicula matris de semine facta, quam nascens rumpit, quasi testam pullulus ovi, istas pelliculas medici dixere secundas, quod mox expositos naturae jure sequane si plus justo vitio cogente morantur aut mors subsequitur, dolor aut qui vix toleratur; istas pulegium praedicto more repellit. Cum sale