comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tade ꝓhibusti debitor lib̾abit᷑¬
I dem martelł. scribit. sicut si¬
ut pͦmortem s̃ moniir̃atum
fieret quis mandarit h̾rs emn s
pot̾it mandati age ut ꝑficiat
Illũ nõ qui mandatum stisce¬
pit si sua peccuina fecit puto a¬
g̾e mandatissi non ita ei mara¬
datũ est uit sua pecturma fac̾et
eo quimatidamt tit si pectumã

Expanded text:
recepisti, debitor liberabitur.Idem Marcellus scribit, si, ut post mortem sibi monumentum fieret, quis mandauit, heres eius poterit mandati agere. illum uero qui mandatum suscepit, si sua pecunia fecit, puto agere mandati, si non ita ei mandatum est, ut sua pecunia faceret eo qui mandauit, ut sibi pec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊bono uidex arbitbit. ¶Dodi
tibi cibi pecumam ut c̾cłitoru
meo exsomas cion fecisti p̾sta¬
bis mͥ asuuras quocan ⁊ ame
c̾clitor pectuniam debitam crĩ
cisuris receptur̃ sit. ⁊ itamp̃r.
sem̃us adziano demonstrati sc¬
ripsit. ¶Di adoleseus luxio¬
ult̾ius crecto mandart tibirit
meretrici pectumam c̃das non
obligabitur mandati qiͣ adiisi
bouam fiem manidat sit¶Ei
quidã talem epsam sccipsiss
antico suo rogote ut ꝯrnẽdai¬

Expanded text:
et bono iudex arbitrabitur.Dedi tibi pecuniam, ut creditori meo exsoluas: non fecisti: praestabis mihi usuras, quo casu et a me creditor pecuniam debitam cum usuris recepturus sit: et ita imperator Seuerus Hadriano Demonstrati rescribsit.Si adulescens luxurioulterius directo mandauerit tibi, ut meretrici pecuniam credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem mandatum sit.Cum quidam talem epistulam scripsisset amico suo: 'rogo te, commenda
Abbreviated transcription (Latin):
nsuris accionem mandati.Id̾
labeo ait iner est irputatõnes
quo hoc ncliciũ admittere ⁊ si¬
cati fructus cogit᷑ restitu̾e. is q
ꝓcurat ita sicptũ quem ĩ fruct
excirrit inp̾clia sumpt̃ fecit. po¬
to hos quo simptus crputare

Expanded text:
usuris actio mandati.Idem Labeo ait et uerum est reputationes quoque hoc iudicium admittere et, sicuti fructus cogitur restituere is qui procurat, ita sumptum, quem in fructus excurrit in praedia, sumptum fecit, puto hos quoque sumptus reputare
Abbreviated transcription (Latin):
raictis clucib p̾stins signa in
tirbana. mox codem se ꝯtulit. po¬
płi qr ⁊sensu ꝑtĩ incarc̾ẽ necati.
ita nirstis tes publica. scr̃ stat̃
recipit. ¶Lenĩ cum pꝰ aliqͦt
annos .xi. tabule late sunt et
plebs ꝯtẽ. det cum pr̃ib. ⁊ uell

Expanded text:
a in urbana mox eodem se contulit, populique consensu partim in carcere necati. ita rursus res publica suum statum recepit. Deinde cum post aliquot annos duodecim tabulae latae sunt et plebs contenderet cum patribus et uellet
Abbreviated transcription (Latin):
tim ꝓcullia que ortigo acc¬
pironcet labtone cepat. ¶Cas¬
sio cellius sabiiiͦ. successit qͥ
proculo pegasins quitẽpori¬
b nespesiani p̃fcctus urbisi
frat. E ellio sibino priscus iabo¬

Expanded text:
go a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui Proculo Pegasus, qui temporibus Uespasiani praefectus urbi fuit: Caelio Sabino Priscus Iauo
Abbreviated transcription (Latin):
fcĩ surit eciles. ¶Eñ ꝯsules
incuntate insredde p̾sit. fcm̃a ẽ¬
antem ut p̃tor quo crearetur
qui urbanus appellatꝰ est eo qd̃
ĩ urbelrdd̾et.¶ Dost aliquot
dinde annos non sufficienit eo
pretore ꝙ multa turba eciam
pegrinor incuntate ueraret. c̃¬
attis c̃ ⁊alius p̾tor qui pegrumᷤᷤ

Expanded text:
ules in ciuitate ius reddere posset, factum est, ut praetor quoque crearetur, qui urbanus appellatus est, quod in urbe ius redderet. Post aliquot deinde annos non sufficiente eo praetore, quod multa turba etiam peregrinorum in ciuitatem ueniret, creatus est et alius praetor, qui pe
Abbreviated transcription (Latin):
tis sinc lib̾tatis desuostatulitig¬
T. Erccrio quoq cum ꝓcurtitorẽ
dari posse mamfestimi est. Pub¬
lice ntile ẽ abscntos a quib s
dicus defensio daciir ubicumq
iraq ab seris quis dampnari pot̃
ibi qm̃uus uba ꝓco facicntem ⁊ ĩ¬
n occutiam ertusantẽ. andiri eq
Qđ ccipto impatoris nti app
uoĩe aget idratũ ħre cũ. ad qni¬

Expanded text:
tis siue libertatis de suo statu litigat. ex contrario quoque eum procuratorem dari posse manifestum est.Publice utile est absentes a quibuscumque udiciis defensio datur. ubicumque itaque absens quis damnari potest, ibi quemuis uerba pro eo facientem et innocentiam excurescripto imperatoris nostri appanomine aget id ratum habere eum ad q
Abbreviated transcription (Latin):
dum uendicare nonne ratum nõ
idebitin h̃re ꝙ indicatum ẽ. dc̃i¬
q si ẜuus ꝓcurator extitisset uł
pse p̾sens cam suam egiss tiuctrꝰ
cĩt siame nendicaret exceptõne

Expanded text:
dum uindicare: nonne ratum non uidebitur habere quod iudicatum est? denique si uerus procurator extitisset uel ipse praesens causam suam egisset et uictus esset: si a me uindicaret, exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
qui altias cclificatu lẽbat añsti¬
tutũ tp̃t edes posside defut it̃pella¬
ta nsu capio est. ¶Isant̃ qpostta
casdem etes possidere cepit integr
sideri non possincẜ intelligat᷑ pos

Expanded text:
qui altius aedificatum habebat, ante statutum tempus aedes possidere desiit, interpellata usucapio est. is autem, qui postea easdem aedes possidere coeperit, integr ut possideri non possint, sed intellegatur pos
Abbreviated transcription (Latin):
uderi possit si tũ id ꝙ ponitut ly¬
meti qudem ñ impecliat soli
aut offerrat siquid̃ incoloco quo
eliocannnio uł solario dicetid̾etit
loris ramos quo fc̃o locus oppac
quondam cepit solus eẽ plcuiris
nonfacit ⁊t fuitutem. hatic eiñ
debuit nelummnib officiat tñc tĩo

Expanded text:
videri possit. si tamen id quod ponitur lumen quidem nihil impediat, solem autem auferat, si quidem eo loci, quo heliocamino vel solario, dicendum erit, boris ramos, quo facto locus opacus quondam coepit solis esse plenus, non facit contra servitutem: hanc enim debuit, ne luminibus officiat, nunc no
Abbreviated transcription (Latin):
utor sic̃ qͣi facto quodam posside¬
o. ¶Oi domo cea alcior arre¬
a tua dẽt tuq mn pdeara tuam cado¬
tm meam ire a ge xessisti uec
explano aditus addorĩ cacam par

Expanded text:
utor et si quasi facto quodam possideo. Si domo mea altior area tua esset tuque mihi per aream tuam in domum meam ire agere cessisti nec ex plano aditus ad domum meam per
Abbreviated transcription (Latin):
oracm̃ ha can pollicet᷑ ineuuda¬
it quetn actor clegit. Neq eĩ
¶ꝑamplius p̾stari actori debet qͣm
at detracta nore declitõne agep
sit cũ eo cum quo noxalimcficio

Expanded text:
ac causa pollicetur, in eum dare, quem actor elegerit: neque enim amplius praestare actori debet, quam ut detracta noxae deditione agere possit cum eo, cum quo noxali iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
inbmo decedant ca qͣ ⁊si nõn
fors funss erogass. ¶Items
rem distraxit bone fi dci fideip¬
sessor nec p̾ciosit factus locup¬
lccior ansingulas ressi nodu
usu captesunt uencdicare peti¬
citor ab emptore possit i sui cu¬
dicet an ecceptione nom iepe¬
non fiat int̾actoram et cranqͥ¬

Expanded text:
n heres fuisset erogasset.Item si rem distraxit bonae fidei possessor nec pretio factus sit locupletior, an singulas res, si nondum usucaptae sint, uindicare petitor ab emptore possit? et si uindicet, an exceptione non repenon fiat inter actorem et eum q
Abbreviated transcription (Latin):
lle ans iti ca ꝯpantͦ nt piãt
an gen ct̃i brectitatẽ qrippe cũ
oñnia cafiant hreclitara dn¬
brũ non ẽ qum ca possessor si
aut possideat ant post pecitꝵ
hr̾eclitatem dolo malo fcciti¬

Expanded text:
antur ut pariant, augent tamen hereditatem: quippe cum ea omnia fiunt hereditaria, dubium non est, quin ea possessor, si aut possideat aut post petitam hereditatem dolo malo fecit
Abbreviated transcription (Latin):
posfideret ĩ decend̾erit possesena¬
ũba senatus ꝯsulti ⁊̃ ad ũsus eñ
qm non possidet insimand̃ in du¬
cunt ⁊ tam adñsus cum quidolo
fccit quo munis possidcat qm
ad nͥsus possidentem inlitem in¬

Expanded text:
ost senauerba senatus consulti etiam aduersus eum qui non possidet iusiurandum inducunt: tam enim aduersus eum qui dolo fecit quo minus possideat quam aduersus possidentem in litem i
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo p̾ꝯtrou̾siam mnotam qmͣq̃
ertĩlitis ꝯtestate ucio fiat ⁊̃ se¬
natus ꝯsulto tñ ⁊ postinotam
ꝯtron̾siam om̃s possores pare
scire rem adse non ꝑciactitem¬

Expanded text:
am motam. quamquam enim litis contestatae mentio fiat in senatus consulto, tamen et post motam controuersiam omnes possessores pares scire rem ad se non pertine
Abbreviated transcription (Latin):
sessor. anu̾o ita dimũ sifacto
sit locuplecior indcudium fi¬
ugreum p̃cium acceptims
pdidisse uel osumpsisse ud
douasse ⁊ tibum quidemptr
puto sequentem dansulam
Senatus ꝯsulti scq̃udam ẽc

Expanded text:
sessor an uero ita demum, si factus sit locupletior, uidendum: finge pretium acceptum uel perdidisse uel consumpsisse uel donasse. et uerbum quidem perputo sequentem clausulam senatus consulti, etsi haec
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. ne forte euariescat ad¬
sisuis cum qui desut litis ex¬
timatio ⁊ mag̾ euanress ce ait
insi petentis int̾ẽ terte inqr
sirem ꝑatus sic restiturre ni¬
dubitatum etit euanes ccte.
S si is qui dolo . ra desierit p̾

Expanded text:
ctat, ne forte euanesc‹a›t aduersus eum qui desiit litis aestimatio: et magis euanescere ait, nisi petentis interest: certe, inquit, si rem paratus sit restituere, indubitatum erit euanescere. sed si is qui dolo
Abbreviated transcription (Latin):
it ncilius ẽ inftm̃ ⁊ muriar mu
aigi si unimre agende̾ cã secreta ru¬
cdicioꝵ publi cau̾t. iut̾ctrra euen¬
ire pop̃. elegantitrait ut quisi
tab̾. delendo farti ñ tencatar s
tĩ dampm ĩmric ut puta sino
aĩo furti faciendi ẜcm̃ dancli da
inpii delent. Nam furti non te¬

Expanded text:
iarum agi, si iniuriae faciendae causa secreta iudiciorum publicauit. Interdum euenire Pomponius eleganter ait, ut quis tabulas delendo furti non teneatur, sed tantum damni iniuriae, ut puta si non animo furti faciendi, sed tantum damni dandi deleuit: nam furti non te
Abbreviated transcription (Latin):
sir qui testes post̾ cĩ eẽ cotẽpo¬
te quo ⁊clicio extitit ⁊ si sũm atĩ
it expoĩta adsuspicionem inclic̃e
ad ducam debram inncete. S
taric ꝯdempnatonis cractõis

Expanded text:
sim, qui testes possunt non esse eo tempore, quo condicio extitit, et si summatim re exposita ad suspicionem iudicem adducam, debeam uincere: sed tunc condemnationis exactio
Abbreviated transcription (Latin):
aust. Paius oinͣstre leuande¬
d cansa qr iutrare flam̃ uł port¬
um non potũat cumihon̾c scd
si qued merces iu scapham tnͣ¬
iecce sunt ne aũ exͣ flimen per¬
ĩces saluas hẽant. cum hus
qui in scapha pclid̾unit. piide
est natus pierit. rõ hr̃i non d¬

Expanded text:
um. Nauis onustae leuandae causa, quia intrare flumen uel portum non potuerat cum onere, si quaedam merces in scapham traiectae sunt, ne aut extra flumen pererces s‹a›luas habent, cum his qui in scapha perdiderunt, proinde est, nauis periit, ratio haberi non d
Abbreviated transcription (Latin):
eremplũ p̃sentiũ abscntos seqm
debenit oran ⁊ primlegiarus ab¬
scutibus uł paciio noccat elegã¬
tcrcractatire. Sim̃o ualet pac̾tõ
rinam aclino maco datam dm¬
um pĩ resccipsisse fiscum quam
hus c̾clitorib qui yͥ pothetas ĩ¬

Expanded text:
um absentes sequi debeant? sed an et priuilegiariis absentibus haec pactio noceat, eleganter tractatur: si modo ualet pactio rmam a diuo Marco datam diuum Pium rescripsisse fiscum quoquhis creditoribus, qui hypothecas
Abbreviated transcription (Latin):
ci in totum obstatmars Lꝙ ut
solutione ⁊peticione.⁊ acceptila¬
cione nuunsrei tota obligatio sol
coagere nulla erceytõne opponendr
Iteinͣ est ⁊ si destico nõpetendo ꝯne¬

Expanded text:
ti in totum obstaturam: nam ut solutione et petitione et acceptilatione ‹un›ius rei tota obligatio solucho agere, nulla exceptione opponenda. idem est et si de Sticho non petendo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊p̃. Sicum cinpcore hrectitatis
pactum sit fc̃m ⁊ ucuditor hrctuit¬
atis petat toli exccptõ noxtina
exquo tescriptumiẽ a diuopio uti¬
ios actiones emptori reclicatiod¬
andas merito adũsus ncucticore
hreclitatis cxciptõ ne dol debitor hx

Expanded text:
. Si cum emptore hereditatis pactum sit factum et uenditor hereditatis petat, doli exceptio nocet. nam ex quo rescriptum est a diuo Pio utiles actiones emptori hereditatis dandas, merito aduersus uenditorem hereditatis exceptione doli debi
Abbreviated transcription (Latin):
Sii paqd̾scar ncoitris nom runtia¬
cc̃cm excquar. quidam putant ñ
nalere pacter̃m qͣi mea re prctori
it ut si exrefamiliari opis nomi n¬
adpublicam lesionem. s. ad iri
famliarem respicunt paciscilic
uam de fuito pacisci let prctit.
S et si quis paciseatur ne poĩti a
gat r̃m põp ualet pactũ. ¶ Itẽm
Siquis pactus sit ut ex cã depõi cẽ
em uale nec quasi contra uiris fo¬
rm am fcam non ẽc fuandaniset
grñalit̾ quociens pactum ar

Expanded text:
Si paciscar, ne operis noui nuntiationem exsequar, quidam putant non ualere pactionem, quasi in ea re praetoris it, ut si ex re familiari operis noui nad publicam laesionem, sed ad rem familiarem respiciunt, pacisci licet: nam et de furto pacisci lex permittit. Sed et si quis paciscatur, ne depositi a Pomponium ualet pactum. item si quis pactus sit, ut ex causa depositi omne em ualere nec quasi contra iuris formam factam non esse seruandam. Et generaliter quotiens pactum a
Abbreviated transcription (Latin):
cli ⁊̃ duob rgentari secus.
Per soiale pactum adamĩ uou
labeo ait. s qͣmius fi deuissori
pãctum reo nouꝓficit sit plerũq
cũ doli ex ceptõnem reo profucr¬
ram uuliamis scribit.

Expanded text:
ndi et duobus argentariis sociis. Personale pactum ad alium non Labeo ait. Sed quamuis fideiussoris pactum reo non prosit, plerumque tamen doli exceptionem reo profuturam Iulianus scribit,
Abbreviated transcription (Latin):
regulas pacta zucuta tata non ha¬
bentu uebati sipupillus siuc
turoris au̾cie pactus sit ucatebi¬
tore suo pet̾ct añ ne ntra certum
tcupus ncluti ne intra quinqu

Expanded text:
regulas pacta conventa non habentur rata veluti si pupillus sine tutoris auctoritate pactus sit, ne a debitore suo peteret aut ne intra certum tempus, veluti intra quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
ichil p̾tor edicit s legant̃ labeo
ait. h ant iuriqũ esse ant sup nacr¬
tor debitori suo bon a fide itin con
ctur destrucre. Supriacixmi.
si deceptus hoc fecit᷑ in est cr̃ dolo

Expanded text:
icit: sed eleganter Labeo ait hoc aut iniquum esse, aut superuacutor debitori suo bona fide, iterum hoc conetur destruere: superuacuum, si deceptus hoc fecerit, inest enim dolo
Abbreviated transcription (Latin):
cimandum ẽ¶Plcrimq em̃ ut poi¬
is ait psona pacto insicornon
ut pson ale pactũ fiat s nt deme n¬
stictur c quo pactam fcm̃ est.
Dolo malo. ait pretor pactorm se ñ
obfuaturũ. doliis malus fit ex ca¬
lictĩtate ⁊ fauaciã et utait peclirᷤ¬

Expanded text:
timandum est: plerumque enim, ut Pedius ait, persona pacto inseritur, non ut personale pactum fiat, sed ut demonstretur, cum quo pactum factum est. Dolo malo ait praetor pactum se non seruaturum. dolus malus fit calliditate et fallacia: et ut ait Pedi
Abbreviated transcription (French):
Si pactus ne Brclitantem peter̃e
singulas ies ut ħres peram cre
oꝙ pactum crit pactiꝰ nentiet¬
ceptio aptand.a crit quemadin
nanim coificrũ ne pet̾em dissolr¬

Expanded text:
si pactus, ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum erit, pacti conuenti exceptio aptanda erit, quemadmodnauem aedificiumue peterem et dissol
Abbreviated transcription (Latin):
riem. qm̃ cralio ꝯtu paciscendo alter
et hredib adquoarere sibi pocint ex¬
ceptõnem utrumꝙ ita recte placet
ꝯsulta eclicta clicta decta principõ
u. quo frans emiꝙ cor fiat fca er̃t¬

Expanded text:
io contractu paciscendo alter ex heredibus adquirere sibi potuit exceptionem. utrumque itaque recte placet,consulta ‹decreta› edicta principum, neque quo fraus cui eorum fiat facta er
Abbreviated transcription (Latin):
et. ⁊ sim̃ hredem et ẜr̃ necessarir᷑
ptte scriptos paciscentes priusg
Scmimisceant pntat recte pacisci
itate pactuis c̃riegat marcellus qͣm
uon solet ei ꝓfice siquid infintrte
egit postlibtatciułꝙ in pacti excepcõ¬

Expanded text:
et suum heredem et seruum necessarium pure scriptos, paciscentes priusquam se immisceant putat recte pacisci,ruitute pactus est, negat Marcellus, quoniam non solet ei proficere, si quid in seruitute egit, post libertatem: quod in pacti excep
Abbreviated transcription (Latin):
ñ d n arbores frugiftmns ercide̾.
u ciłiam diruece n quicꝗͣ facen¬
quid quod ad rectnt spectat¶ Ĩñ
est qsitũ lapidicinas incretifoci¬
nas uil amiifocias ip̃e iastitũs

Expanded text:
neque arbores frugiferas excidere neque villam diruere nec quicquam facequid, quod ad reditum spectat.Inde est quaesitum, an lapidicinas uel cretifodinas uel harenifodinas i
Abbreviated transcription (Latin):
culum erit ¶Matia empta si
trabos cradictisquas emptor
añqm̃ abemptore tolentur
suanatura cortupti fuint si
quid de bonitate eorum affir¬
male ꝓbauit de se q̃ri debebit
plane sicum intellig̾et uẽdi¬

Expanded text:
culum erit. Materia empta si trabes traditas, quas emptor antequam ab emptore tollerentur, sua natura corrupta fuerint, si quidem de bonitate eorum adfirmale probauit, de se queri debet. plane si, cum intellegeret uendi
Abbreviated transcription (Latin):
Lp. Qociens de suitute
set han fuitutẽ in positam.
dicend̾ est eo quid se irititu¬
facta sit. nĩqͥd q̃nti ciꝰ qͥ meli¬
orem fõcit int̃est douator cõ¬
ueniatur ã mĩe dicend̾ est.

Expanded text:
. Quotiens de seruitute set hanc seruitutem impositam.dicendum est: etenim quid se restitutufacta sit, numquid quanti eius qui meliorem fecit interest donator conueniatur? quod minime dic
Abbreviated transcription (Latin):
nõ lic ¶ plane inquid cũ ap¬
prehenderit possõm fugitim
uił. ait. Nam ⁊ si iine culpa
possessoris fugiss deinde cautõ¬
mb int̾positis absolutus eẽt¬

Expanded text:
non licet: plane, inquit, cum adprehenderit possessionem fugitiui, Iulianus ait. nam et si sine culpa possessoris fugisset, deinde cautionibus interpositis absolutus e
Abbreviated transcription (Latin):
doli posse submon̾i nemiidu¬
quesierit. in ꝓle cĩ rẽ ase distc¬
tam ciñc̾e conatur. elige aũt
ꝙ̃ptor põt utrum iem uelit it¬
sa. an pociꝰ re ablata ercãsti¬

Expanded text:
posse summoueri nemini duquaesierit: improbe enim rem a se distractam euincere conatur. eligere autem emptor potest, utrum rem uelit resa, an potius re ablata ex caus
Abbreviated transcription (Latin):
alunone accesẜit tp̃x quo ac¬
cidit inspiciend̾. ¶Si uio
fructus eiuncatur ꝓ bonita
empto ent agend̾ de co quod¬
postea accessit. ꝙ̃ admodu ca
q̃ empto fundo nominatĩ ac¬
cesẜunt. si cuicta sĩt sĩplum
pr̃atur. ¶Duple stipulatõ
ꝯmitti dicitur tunc cu resit¬
tituta est petitori uł dãpnat᷑¬

Expanded text:
alluuione accessit, tempus quo accedit inspiciendum. Si usus fructus euincatur, pro bonitaempto erit agendum de eo quod accessit, quemadmodum ea quae empto fundo nominatim accesserunt si evicta sint, simplum praestatur. Duplae stipulatio committi dicitur tunc, cum res restituta est petitori, vel damnat
Abbreviated transcription (Latin):
uoro scribit. ũ lite ꝯtestata
fu̾n̾t. ho culpa possendris dãp¬
natus est. qui cr̃t possessor
s nõ st̾at᷑r cu aduenditorem
regressuru :. ⁊ exduple stipłor¬

Expanded text:
ro scribit, si lite contestata fugerit homo culpa possessoris, damnatus quidem erit possessor, sed non statim eum ad uenditorem regressurum et ex duplae stip
Abbreviated transcription (Latin):
corporis uicium ẽ uuti n in¬
dos assĩdue uelit spectat. aut
tabulas pictas studiose ĩtuca¬
tur. siue ⁊̃ m̃dar aut similib̾
uicus teneatur. ¶Auociens
morbo sonticꝰ nominatur.
cum significari cassiꝰ ait. qui
atur s morbũ sonticur cur
uideri. qui incid̾it in roĩem
pꝰ qͣ. scnatus sit. sontes ⁊ cĩ no¬
centes dicũtur. ¶ Deruuitã
uct᷑ator qͣ noniciꝰ dicipot. set
uet᷑a torem nõ spacio suic̃di.¬

Expanded text:
corporis uitium est, ueluti si ludos adsidue uelit spectare aut tabulas pictas studiose intueatur, siue etiam mendax aut similibus uitiis teneatur. Quotiens morbus sonticus nominatur, eum significari Cassius ait, quiatur: sed morbum sonticum eum uideri, qui inciderit in hominem postquam is natus sit: sontes enim nocentes dici. Seruus tam ueterator quam nouicius dici potest. sed ueteratorem non spatio s
Abbreviated transcription (Latin):
adnor or intpretationem pn¬
enamus pueca designificati c̃r
ip̃nis tituli iefcrresqũ igitirr
multa ad cc̃tus uarios ptruciti¬
a mira sub htitulo ptor inseruit.

Expanded text:
orum interpretationem perueniamus, pauca de significatione ipsius tituli referre. Quoniam igitur multa ad contractus uarios pertinentia iura sub hoc titulo praetor inseruit,
Abbreviated transcription (Latin):
dum ¶Siglans exatboretua
ĩ meum fuduicadat eam¬
qr ego ĩmisso percore depasta
ansto scribit non sibi octurr̃e
peccoris ñ in tuo pasciturn de¬
fugitiuos alicubicel.m indi¬
non facit eos fures. solent q̃ m̃
tur. qͣre qui accepit. qr obc̃im
dem incħ est pactioint̾ceisit ob
hemus q e̾et fugitinus cͥtum
aliquiddanretur. uideamusan

Expanded text:
dum. Si glans ex arbore tua in meum fundum cadat eamque ego immisso pecore depascam: Aristo scribit non sibi occurrerepecoris quia non in tuo pascitur nefugitiuos alicubi celari, indinon facit eos fures. solent etiam tur. quare qui accepit, quia ob causam dem nihil est, sed pactio intercessit ob ehensusque esset fugitivus, certum aliquid daretur, videamus, an
Abbreviated transcription (Latin):
ur cc̃ta u eo quite ñ admisit
socum distractionis s sibi p̾ciũ
ficata ꝑtemin reddas n emp¬
tionem e̾e qr p̾cu loco ꝑtemre
mee recipio n mandatum qr ñ
est gratuitum n sicietatemqr
nrino societatem cͣchendo reisue
horrer e hocabarea eoꝙ hic

Expanded text:
racta in eo, qui te non admisit socium distractionis, sed sibi certum ficata partem mihi reddas, neque emptionem esse, quia pretii loco partem rei meae recipio, neque mandatum, quia non est gratuitum, neque societatem, quia nemo societatem contrahendo rei suahorrere haec ab area eo, quod hic
Abbreviated transcription (Latin):
erint in igiuis aut alio maiore
lum peaturumnexquo appet u¬
tiq custoclam.id me ꝑtine̾ Si
quis sponsionisc̃i.imulos acce¬
pat nec redoit uictoripscrip¬
tis u̾bis acc̾o meuinꝯpetit. nec
enim recipiendaẽ sibimopi¬
nio qui uelitii furtiogi ex hac
ca putat qm̃adm enim rei no
plane sim honesta cã sponño¬
nis fuit sun anmlidiuntreat
repetitio ꝯpetit. Idem.
dares titio si fugitiuu me¬
um reduxiss nec dedĩ qr nõ
redircit. si pecĩtan michi nõ
redois melius eist p̾striptis
libis age non enimambo
pecinam ego ⁊ fugitiuarui
Nt depoitum.dem.
tuos darem egocum ñ bremde¬
di tibi remuendendamut pci¬

Expanded text:
ignis aut alia maiore, praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere. Si qui‹s› sponsionis causa anulos acceperit nec reddit uictori, praescriptis uerbis actio in eum competit: nec enim recipienda est Sabini opinio, qui condici et furti agi ex hac causa putat: quemadplane si inhonesta causa sponsionis fuit, si anuli dumtaxat repetitio erit. Idem dares Titio, si fugitivum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius est praescriptis verbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitivarius sit depositum. Idem tuos darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem uendendam, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
te cxuendito acc̃o ⁊ puto ĩns
ẽe p̃striptis u̾bñ agendum. nã
int̾ uos hocactumeit ut exꝑim̃i¬
tum gͣtuitum acciꝑes non ut
⁊̃ certares item ap̃ melam qͣr
quid pr̃ares dem̃ mule agras¬
satorio fũint ablate int̾ra di
rAut si fc̃a p̾cium petatur sifu¬
tura m̃ces petitiur.s non expri¬
mit deacc̃oib puto a̾ siquidẽ
ꝑfecta fuit emꝑcio ꝯpet̾e ex uen¬
dito accõem siũo ñdum ꝑfc̃a
eẽt. acc̃oem talem q̃lem adũsui
de sultorem dar ¶Sicum em̃e
argentum uelles uasculanus
adtedetuł̾it ⁊ reliq̃rit ⁊ cur
displicuiss tibi ẜuotuo refẽr¬
dum dedistiisine dolo. i.icul¬
patua ꝑierit. uasculam ẽe de¬
trim̾̃tum qͥꝰ eius quo c̃asit mi¬
isum. certe culpam eoꝵ quibus
custocliendum ꝑferendum ue
dedis pr̃are te oportẽ labeo ait
ciputo p̾scriꝑtis u̾bis acodem ĩ
hoc ꝯpete. ¶Dem.

Expanded text:
te ex vendito actio. et puto verius esse praescriptis verbis agendum: nam inter nos hoc actum, ut experimentum gratuitum acciperes, non ut etiam certares. Item apud Melam quaeritur, quid praestares, deinde mulae a grassatoribus fuerint ablatae intra diesra, ut, si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competere ex vendito actionem, si uero nondum perfecta esset, actionem talem qualem aduersus desultorem dari. Si, cum emere argentum uelles, uascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, seruo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua perierit, uascularii esse detrimentum, quia eius quoque causa sit missum. certe culpam eorum, quibus custodiendum perferendumue dederis, praestare te oportere Labeo ait, et puto praescriptis uerbis actionem in hoc competere.
Abbreviated transcription (Latin):
scriptiu̾bis inc̾ti ⁊ hicagi pos¬
se. nec id̾i nudum pactum int̾¬
uenisse auoẽ c̾ta iegedari ꝓba¬
atus. ut nom̃ticu debitoris cele¬
garet. si fidem ccͣtus non imple

Expanded text:
aescriptis verbis incerti et hic agi posse, nec videri nudum pactum intervenisse, quotiens certa lege dari probaratus, ut nomen Titii debitoris delegaret, si fidem contractus non implea
Abbreviated transcription (Latin):
bitore cartgine erigas ego⁊
meo romeułut tu in meoego
intuo soio edificem ⁊ ego edi¬
ficaui ⁊ tucessas inpore spemã
datum quedam m̾o int̾uenis

Expanded text:
bitore Carthagine exigas, ego a tuo Romae, vel ut tu in meo, ego in tuo solo aedificem, et ego aedificavi et tu cessas, in priorem speciem mandatum quodammodo intervenis
Abbreviated transcription (Latin):
ciei pot̾ uł p̾strptis u̾bũ agi
sidedi tibi tib ẜuum ut ẜuũ
sti ⁊ is ꝙ̃ dedi euictus est si stiẽs
dedi dedolo imedandamac¬
tiõem iuł scribit ⁊ si ignorãs
inftͣm cruiemi ꝙ si facieni ut
des ⁊ prea qm̃ feci cessas dare
nulia erit cunr acc̃o. ⁊ iõ dedo¬
spẽs tctatus płes recipit. nam
sipacti sumiu ut tuameo de

Expanded text:
ci ei potest uel praescriptis uerbis agi: si dedi tibi seruum, ut seruum sti et is quem dedi euictus est, si sciens dedi, de dolo in me dandam actionem Iulianus scribit, si ignorans, in factum ciuilem. Quod si faciam ut des et posteaquam feci, cessas dare, nulla erit ciuilis actio, et ideo de dospecies tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo de
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ tu meuni manumtes ⁊
ti tcͣtatus inspicipot̃ qui iuhriss
opecit spe̾bo aut emm dotibiut
des aut dout facras aut sticio
ur facias. aut faciout des aut
empcio ⁊ uend̾o est. ima rem
do ut rem accipiam qr non pla¬
dubium nonẽ nasciciuilem ob¬
ligoem inq̃ acc̾ce id euemet nõ¬

Expanded text:
ut et tu meum manumitteres et ti tractatus inspici potest. qui in his competit speciebus: aut enim do tibi ut des, aut do ut facias, aut facio ut facias, aut facio ut des, aut emptio et uenditio est: sin autem rem do, ut rem accipiam, quia non pladubium non est nasci ciuilem obligationem, in qua actione id ue
Abbreviated transcription (Latin):
qĩobrem datam renon secuto
s siciph tibi dedi ut sticumm̃
dares ꝑicło meostichus erit
actuidumtaxat culpam pr̃a¬
de debes expucitus estarticłs
ille do ut des ⁊it cumdo ut faci¬
as. sitale sit fcm ꝙ locari solet
putti ut tabulas pingas petu¬
mnadata locatio ent sicut suꝑi¬
orecãuempcio sires non erit s¬

Expanded text:
i ob rem datum re non secuta. sed si scyphos tibi dedi, ut Stichum mihi dares, periculo meo Stichus erit ac tu dumtaxat culpam praestare debes. explicitus est articulus ille do ut des. At cum do ut facias, si tale sit factum, quod locari solet, puta ut tabulam pingas, pecunia data locatio erit, sicut superiore casu emptio: si rem do, non erit
Abbreviated transcription (Latin):
accõib cum poruꝰ nom̃ in¬
uenire non possumus facils
descenda mus adeas q̃ infcñ
appellantur.s neres ecemp
egeat paucis agam domino
mercium in magĩm nau̾is
si sit mẽtum utrum yaue
iocunt ciuilem accõem in
fr̃mẽe dandam labeo scripst
Item siquis p̾cn explorandigĩã
rem ciadat n depoitum n om
oclatum erit. s non exibitt fi

Expanded text:
um proprium nomen inuenire non possumus, facile descendemus ad eas, quae in factum appellantur. sed ne res exemplis egeat, paucis agam. Domino mercium in magistrum nauis, si sit incertum, utrum nauem locauerit, ciuilem actionem in factum esse dandam Labeo scribit. Item si quis pretii explorandi gratia rem tradat, neque depositum neque commodatum erit, sed non exhib
Abbreviated transcription (Latin):
uendito ages ꝙoip exemptio
dotuo ⁊ frũs tolłem sinec potĩs
me frũs tetolse nulomiuris ci¬
uił accc̃emẽe aristont. an in
tacõem dedo an ꝯmeclati agepoᷤᷤ¬

Expanded text:
endito ages. quod si post exemption fructus tollerem: sevi nec pateris me fructus tollere. nullam iuris civilis actionem esse Aristo ait: an in tationem dedero, an commodati agere pos
Abbreviated transcription (Latin):
tum ex pacto ⁊̃ naturam suã
exced̾e possum enim tibi man¬
dareut ⁊ custocliam mͥ pr̃es ⁊
ñ plus impendas in exigendo
oma alit̾ fecitut ⁊ hic mãda¬
tum int̾uensse uideatur cũ re¬
fundamus ĩ uicem ĩpensas i
emmn deretua tibi mando s¬
b̾tutius erit. im insulis fabri¬
candis. ⁊ in debitorib exigendĩ
p̾scriptisu̾bis dari act̃oem q̃ ne
tio simił erit mandati acc̃oi ꝙ
ad modum insupiorib gr̃iblo¬
citõi ⁊ empcõi. sergo ħ sunt
ubi defaciendo ab utroq me
ꝯdempnatio qñtiint̾est mea

Expanded text:
tum ex pacto etiam naturam suam excedere possum enim tibi mandare, ut et custodiam mihi praestes et non plus impendas in exigendo m alter fecit, ut et hic mandatum intervenisse videatur, quasi refundamus invicem impensas: neque enim de re tua tibi mando. sed tutius erit et in insulis fabricandis et in debitoribus exigendis praescriptis verbis dari actionem, quae actio similis erit mandati actioni, quemadmodum in superioribus casibus locationi et emptioni. Si ergo haec sunt, ubi de faciendo ab utroque cocondemnatio, quanti interest mea
Abbreviated transcription (Latin):
olcuissime ꝯp̾hensimẽ. ue pro
ullo femine int̾ted̾crt. Nara sic̃
morib: cunlia officia adempta st
⁊ita multo iragis admictũ id
eis fuit officiã inqno non solm
opaq nidu ministium earii
uersarcur. s. ⁊̃ picłmiti famili

Expanded text:
plenissime comprehensum est, ne pro ullo feminae intercederent. Nam sicut moribus ciuilia officia adempta sunt ita multo magis adimendum eis fuit id officium, in quo non sola opera nudumque ministerium earum uersaretur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
penes quos simm̃ is nti eẽt. lege
a regiam pot̾atem sibͥneadicar¬
eut. legelata fcĩn ẽ ut abcis ꝓ¬
caput crus romam aiauntert
ĩ ussu ppłi sotũ relietũ est illis

Expanded text:
penes quos summum ius uti esset, lege a regiam potestatem sibi uindicarent, lege lata factum est, ut ab eis pcaput ciuis Romani animaduertere iniussu populi: solum re
Abbreviated transcription (Latin):
tem hẽbat non erat fas ultra .ui.
iñsem irtiueri. ⁊ hns clictatori¬
brinagrĩ equitũ mumgeban¬
tur sic quotnodo reb tribumi
scełlm ꝙ officiũ frre tale erat. p̾¬
fector qͣle hodie erat pfectorum
pretõrio magrãtus tũ hẽbant᷑¬
lim. ¶Disdem temporib cũ
plebs apr̃ib secesiss amno fere
.uiiͦ.xͦ. post rrges exactos trib¬
nuos minonte sacro cͤauit. qͥ
eẽnt plebei magr̃atus. dicti tri
ntur.uł qr tribum suffragio cre¬
abant. ¶ Item qnit eẽnt quie
clib p̾eẽnt in quibus oruma
scita sũa plebs ce fcrebat. dnos
ex plebe ꝯstituerunt qui ⁊̃ ocli¬
les apellan sunt. ¶em̃ cuz
errariũ populi ancit cẽ cepiss

Expanded text:
tem habebat, non erat fas ultra sextum mensem retineri.Et his dictatoribus magistri equitum iniungebantur sic, quo modo regibus tribuni celerum: quod officium fere tale erat, quale hodie praefectorum praetorio, magistratus tamen habebanti.Isdem temporibus cum plebs a patribus secessisset anno fere septimo decimo post reges exactos, tribunos sibi in monte sacro creauit, qui essent plebeii magistratus. dicti tribntur: uel quia tribuum suffragio creabantur.Itemque ut essent qui aedibus praeessent, in quibus omnia scita sua pleb‹s› deferebat, duos ex plebe constituerunt, qui etiam aediles appellati sunt.Deinde cum aerarium populi auc
Abbreviated transcription (Latin):
erncis agrnt depetalio no
oiimo dominus adquanti¬
tattin debiti ꝯccrpnandꝰ est
cum ⁊̃ sũptus inpetendo ⁊ euc¬
⁊ cogitanda sit mora tẽpis q̃
datur inclicatis ant neuclici¬
oiis bonor si id mag̾ facien¬
dum crit. ¶Etgo sipatus
ꝯput ud̾ q sit cum sociꝰ actr̃

Expanded text:
extraneis, agenti de peculio non omnimodo dominus ad quantitatem debiti condemnandus est, cum et sumptus in petendo et eveet cogitanda sit mora temporis quod datur iudicatis, aut venditionis bonorum, si id magis faciendum erit. ergo si paratus computandum quia sit cum socio actio,
Abbreviated transcription (Latin):
legcitum sit peculiũ depecuili¬
oaccõem. an crgotrucatur
elegatum sic qr adcum nen¬
muit cͣclitores. Ergo sicradi¬
cłic sine cautõne erit ꝯuernẽ¬

Expanded text:
um sit peculium, de peculio actionem. an ergo teneatur legatum sit, quia ad eum veniunt creditores: ergo si tradiderit sine cautione, erit con
Abbreviated transcription (Latin):
O derito ant̃ tempaiem iul̃
cãn fecit p̾tor acioe̾nicur
morte ł alienatõe extingint᷑
petulrũ sufficiebat usq ad ã
refercatur. emantipatõ añ
ad solum film̃. S ⁊ si alioni

Expanded text:
 Merito autem temporariam in hoc casu fecit praetor actionem: nam cum morte vel alienatione extinguitur peculium, sufficiebat usque ad anrefertur, emancipatio vero ad solum filium. sed et si alio
Abbreviated transcription (Latin):
arima adñsus pr̃em accõ est
tria inno filio. Ideo siexeã tedi¬
bitõnus. erit cepeculio accõ ĩcx
iutrũ erit post mortem filii Id¬
est aplostes sit depetulio accõ
nictum non año fimendaest

Expanded text:
annua adversus patrem actio est, tua vivo filio, ideo si ex causa redhibitionis erat de peculio actio, sex mensum erit post mortem filii: idest apud hostes sit, de peculio actio in dominum non anno finienda est,
Abbreviated transcription (Latin):
uñ. Or ⁊ si enm intritare pecr¬
liũ i netẽ cͣclitor passrs est
S et siqins cũ suspicaretur ali¬
nu sccum actur alio pocnli
añcat dolo noncrat.  ⁊ si ari¬
i solrat non debito deh̃ ꝙ ñten

Expanded text:
ntricare peculium in necem creditorum passus est, sed et si quis, cum suspicaretur alium secum acturum, alio peculium avertat, dolo non caret. sed si alii solvit, non dubito de hoc, quin
Abbreviated transcription (Latin):
datur in ar̾mie siqua sarcrn¬
attixant cextrix critant aliq
artificium milgare exceat da¬
⁊ꝯmodati actõnem dandã¬
oriam accionem simpculi¬
cicutur dandam oc̃. lorige
magis non clubitatur ⁊ si

Expanded text:
datur: maxime si qua sarcinatrix aut textrix erit aut aliquod artificium vulgare exerceat, dacommodati actionem dandaoriam actionem, si peculiotientur, dandam esse. longe magis non dubitatur, et si
Abbreviated transcription (Latin):
Ttm. Sulongrus spacrũ r¬
cessurert quonimus mice
datus opam possit darc triri¬
tari cum ineet p̾tor ħ̃ ẽsi forte
occuipatio. aliquidicem noupa¬
ciaturopam incticio darc in¬
ctione uł iri suc fautiliaris ꝑ¬
tione ui stuctior gr̃a abecit us
q̃passus sit psc eum utili indi

Expanded text:
tum Si longius spatium intercessurum erit, quo minus iudex datus operam possit dare, mutari eum iubet praetor: hoc est si forte occupatio aliqua iudicem non patiatur operam iudicio dare, inctione uel rei suae familiaris ptionis uel studiorum gratia aberit et uel a passus sit: posse eum utili
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ int̾litigantes. s celsus ait
mentin qui semp ne ddempuet̃
horclicet non nense Qanid ergo
run non de quo actam est ut
noĩatim acciun est nenentit.¬

Expanded text:
tes: sed Celsus ait metiri, qui semper ne condemnetur hoc dicet non conuenisse. quid ergo? um non de quo actum est ut nominatim actum est ne ueni
Abbreviated transcription (Latin):
emolum̃tum ac damp̃m in hui
cõe sentirent. ꝙ aliu de acqui¬
bellicum asiarũ placuerat ut ⁊¬
loris emptis pecũia uictoris mon
distractis peci̾am uictor cum.
c̾ta qnͣtitate recipet suꝑfluũ a si¬
Anꝰ accipet qui opam insgcieta¬
cem ꝯtulit erit ꝓ itcio ⁊cc̃o.
ꝯsorcium untũm fu̾it ⁊ stipẽdia
cetaq salaria in cõe redigi udõ
sccictitis qm̃us f̾ilius emancipat᷑
ħ non cogatur ꝯfꝑrre f̾ri inquit
inpotte manenti qr ⁊ si inpotes¬
tate mane̾t ĩcipua illa bret id̃
rend̃ idcietatem ñ posse iltra in¬
ortem pornigi.⁊ io nec lib̾tatem
de supiris indicuis ꝯstringe quis
potuit uł cognatum ult̾iorem
ones insule restituit. qm̃ius. añt
pe pot̃ exigendoq priuilio ute¬
turaut deincep ꝓpriam rem he¬

Expanded text:
emolumentum ac damnum in his commune sentirent, quod aliunde quaBellicum Asianum placuerat, ut locis emptis pecunia Uictoris monusiani, quibus distractis pecuniam Uictor cum certa quantitate reciperet, superfluum Asianus acciperet, qui operam in societatem contulit: erit pro socio actio.consortium initum fuerit, et stipendia ceteraque salaria in commune redigi iudicio societatis, quamuis filius emancipatus haec non cogatur conferre fratri, inquit, in potestate manenti, quia et si in potestate maneret, praecipua ea haberet. Idem respondit societatem non posse ultra mortem porrigi, et ideo nec libertatem de supremis iudiciis constringere quis poterit uel cognatum ulterioremones insulae restituerit, quamuis aut pere potest exigendoque priuilegio utetur aut deinceps propriam rem habe
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝯferte deb̾e naciusait. si oĩ¬
uin uonoꝵ socius sit.⁊ ĩo sinẽ ob
iniurtam sibi ftãm ui ex lege.⁊¬
quilia. siue ip̃ius siue fuln corpo¬
ri nocitum sit referre debe. Nend̃.
ibidem ait. socium oĩm bonoꝵ ñ
cogi ꝯferre ꝙ ex p̃hitis cõis atq

Expanded text:
ferre debere Neratius ait, si omnium bonorum socius sit: et ideo siue ob iniuriam sibi factam uel ex lege Aquilia, siue ipsius siue filii corpori nocitum sit, conferre debere respondit. Ibidem ait socium omnium bonorum non cogi conferre, quae ex prohibitis causis adq
Abbreviated transcription (Latin):
dicio sit adiecta. si intͣ illum di¬
emuemĩt ⁊ dies sine culpa socu
p̾t̾ieribit cessabit acco ꝓsocio ¶ t¬
ormcoem rimm reficiendum
impenia fc̃a sit ꝓ socõ ẽẽ acc̃oem
ad repͥandum sumptum cassui
scribit It meiascribit il uicim
scmi pedes int̃ se ꝯtulunt ut ibi
gͣtitium ꝑietem int̾ se edificnẽt
at hoñautrius sustinenda demũ
edificto ꝑiete alt̾ nicum ĩmitti
nõ patitur ꝓsocio ⁊gendum ẽ

Expanded text:
dicio sit adiecta 'si intra illum diem ueniret', et dies sine culpa socii praeterierit, cessabit actio pro socio. ommunem riuum reficiendum inpensa facta sit, pro socio esse actionem ad reciperandum sumptum Cassius scripsit. Item Mela scribit, si uicini semipedes inter se contulerunt, ut ibi craticium parietem inter se aedificarent ad onera utriusque sustinenda, deinde aedificato pariete alter in eum inmitti non patiatur, pro socio agendum.
Abbreviated transcription (Latin):
pa prinda est. p̾cum enim oꝑe
artũ est uelau̾itum ꝙ si reicõi
sicius nocuit mag̾. id mttitcł¬
pam quo uenire. dampnaq̃
mprudertib accidunt hoc est
dampna fatalia idcu ñ cogent᷑
pr̃are ĩo si pecusexstimatum
cendio pierit cõedamp̃m ẽ si m
ch̾dolo aurculpa accidĩt eius ꝗ
exitimatum petus accepit. ꝙ sĩ
qͥ firab sb̃reptum sit ꝓprium
eiuis detruñtum ẽ qui cũstoclian
pr̃are debuit qrexitimatum.
de cã paidenda data ilut quĩ¬
uis exstunataQuidam sa¬
gariam negĩacõem coierunt
pfectus miatrones nicidit.

Expanded text:
anda est: pretium enim operae artis est uelamentum. quod si rei communi socius nocuit, magis admittit culpam quoque uenire. Damna quae imprudentibus accidunt, hoc est damna fatalia, socii non cogentur praestare: ideoque si pecus aestimatum ceihil dolo aut culpa acciderit eius, qui aestimatum pecus acceperit: quod si a furibus subreptum sit, proprium eius detrimentum est, quia custodiam praestare debuit, qui aestimatum adae causa pascenda data sunt quamuis aestimata. Quidam sagariam negotiationem coierunt: profectus in latrones incidit
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑeptore. po cunctõm ip̃ꝵ de¬
bitor utui actoe tenctur. ne
craliena pactura sibi iucru
aquirat .lam ⁊ si maiores fruc¬
tus forte petẽs a fidenissore
crditor apstulit. inmũsos ĩqͣn¬
titatẽ debitã accepto ferre delt¬
ir᷑ que debitoris nõ fuiss abstu¬
uł citditor q̃i obligatam sibi.
ĩ q̃ irietur an soluto debito irs¬
titin eam oporteret debnorisit
titucnd̾ arbitior mit̾im qͥder¬

Expanded text:
ptorem post euictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, uniuersos in quantitatem debitam accepto ferre derem, quae debitoris non fuisset, abstulisset creditor quasi obligatam sibi, et quaereretur, an soluto debito restitui eam oporteret debitori, Stituendum, arbitror interim quide
Abbreviated transcription (Latin):
nass coq defuncto donatõm
quibdã modis mutilẽ oẽ osta¬
bat. unt pignoris fiscũ frust᷑
pet̾e p̾dium qui success̾at ĩ loc̃
uenditoris apparint arꝰ pig¬
noris sonitũ ce pactũ pͥma uo¬
lũtite donatõis ꝯstabat. qm̃
uutilẽ ppccuĩe conatõm ler¬

Expanded text:
asset, eoque defuncto donationem quibusdam modis inutilem esse constabat. iure pignoris fiscum frustra petere praedium, qui successerat in locum uenditoris, apparuit, cuius pignoris solutum esse pactum prima uoluntate donationis constabat, quoniam inutilem pecuniae donationem le
Abbreviated transcription (Latin):
us quo falcidia praitcit stia
hũt potestatem. ¶Qui femm¬
tia ullũ ad optare filiũ sre ĩsu
principis potest nec̾ mofficio¬
do testauito cras qͣm quis sibi
gio in quascriꝑti fõredes do

Expanded text:
 quo Falcidia permittit, suam habent potestatem. Quoniam femina nullum adoptare filium sine iussu principis potest, nec de inofficioso testamento eius, quam quis sibi oportet, in qua scripti heredes do
Abbreviated transcription (Latin):
pot mofficiosi querela cessare
ccrte ꝯferi oportere id ꝙ dona¬
tum ẽ.Siquis cum ñ psit
Tt mofficioso queri ad qͥrclã
adicssus pparte iescindete̾¬
tamcutum tẽptet ⁊ miñ sibi
hredem eligat ctͣ quem mof¬
ficiosi qrelam iustitriat clicẽ¬
nalet ⁊ precedentes cura pso¬

Expanded text:
officiosi querellam cessare, certe conferri oportere id quod donatum est. Si quis, cum non possit de inofficioso queri, ad querellam admissus pro parte rescindere testamentum temptet et unum sibi heredem eligat, contra quem inofficiosi querellam instituat, dicenvalet et praecedentes eu
Abbreviated transcription (Latin):
cłm negłia accidiss recte deim¬
uria eo ociso agitur. ¶Habua¬
trus ĩsemta noctu sup lapidẽ
luc̾uam posuĩat᷑ qdam p̾terieti
eam sustulerat ce. Tabuarrus n¬
cum ꝯsecutus inc̾uam reposce¬
bat ⁊ fagientem ietinebat ille
flagello q in pagnu tenebat m¬
quo hẽbat iñquo dolor metat
nerberare tabuariũ cẽpat ut se
dmitt̃et ereo maiore rixa fra
tabuarius ei qmilacernam sus¬
tusat ocalũ effodat ꝯsulebatrr
disse qu prior fla gello pcusuꝰ

Expanded text:
eglegentia accidisset, recte de iniuria occiso eo agitur. Tabernarius in semita noctu supra lapidem lucernam posuerat: quidam praeteriens eam sustulerat: tabernarius eum consecutus lucernam reposcebat et fugientem retinebat: ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa facta tabernarius ei, qui lucernam sustulerat, oculum effoderat: consulebat, disse, quoniam prior flagello percussus
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. hunc cuires nidicmadiec¬
taest. ⁊nsucaꝑe posse⁊ frũs ⁊ acce¬
ssiones lucrari ⁊ ꝑicłm adeum ꝑ¬
at pomp̃ usuerpe cum posse necͦ
frus adcum ꝑtinere.

Expanded text:
scribit hunc, cui res in diem addicta est, et usucapere posse et fructus et accessiones lucrari et periculum ad eum perat Pomponius usucapere eum posse nec fructus ad eum pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
lec cede̾tur emptoris ẽẽs slemo
pot̃ inderi emirem uendidint
decimus dm̃o idagitur ne adcm¬
ptorem tñseat. s hoc aut loctit̾o
est aut aliud genus ccͣtus.¬
ceũ. Itiris cum mutues acci

Expanded text:
haec caederentur, emptoris.Nemo potest uideri eam rem uendidisse, de cuius dominio id agitur, ne ad emptorem transeat, sed hoc aut locatio est aut aliu‹d› genus contraorum.Titius cum mutuos acci
Abbreviated transcription (Latin):
forte solutum ab eoc̃ repetet. sin
dimidia relicea tu̾it tunc contã¬
decrescẽ fu̾it nuicutum.ab hiͦ p̃¬
statione liłetur¶s̃m auendicor
quid scieba ⁊ domum ẽc exus¬
tamemptor & ignorabat. nullã
uendõem ibire.sitota domusañ
uendõem exusta sit Si ũo qnͣta¬
cumq ꝑs edificu remancat et
uenditorẽ emptori ꝙ int̃est re

Expanded text:
forte solutum ab eo est repetet: sin dimidia exusta fuerit, tunc coartandecrescere fuerit inuentum, ab huius praestatione liberetur.Sin autem uenditor quidem sciebat domum esse exustam, emptor autem ignorabat, nullam uenditionem stare, si tota domus ante uenditionem exusta sit: si uero quantacumque pars aedificii remaneat, et uenditorem emptori quod interest re
Abbreviated transcription (Latin):
dit non existat. ꝙ si intͣ die
adiectois hr̃s existat menor
eatclitus fu̾it pluris ut q̃dami
ei accedant q̃ non accesrunt pͥ¬
ori emptori ũ non minorissint
dum est si dies longior p̾cu sol¬
uendi dacci fuĩt ut q̃ratur ꝙ̃¬
tum ex usura cuis tp̃ri capipo
iectedomur cum menior ꝯdo fu¬
erit allata uenditori restitin
nc̃ce est ita rutsus q̃ prioremp¬

Expanded text:
dat non exsistat: quod si intra diem adiectionis heres existat, melior em addictus fuerit pluris, ut quaedam ei accedant, quae non accesserint priori emptori, si non minoris sintdum est, si dies longior pretii soluendi data fuerit, ut quaeratur, quantum ex usura eius temporis capi poae domus, cum melior condicio fuerit allata, uenditori restitui necesse est, ita rursus quae prior emp
Abbreviated transcription (Latin):
labeom ⁊ nerue placet. S si
neut̾ subiecit emptorem ma¬
iore & pͥcio adiectum est pͥcliũ
eiqui soluendo nonẽ abitum
est.apriore emꝑcioneqr eam¬

Expanded text:
ruae placet.Sed si neuter subiecit emptorem, maiore autem pretio addictum est praedium ei qui soluendo non est, abitum est a priore emptione, quia ea m
Abbreviated transcription (Latin):
uabit. nec a ꝑtem soluat exc̃p¬
cum uendidisser drcisti te siqd
ui aut tempestate fẽmẽet p̃s¬
tatutura ea frum̃ta niues cor
tis ati tecum exempto pot̾it.
ea lege uendidisti ut emp̃tor
ms .ꝑ. c̾ta petũia in annios sirig¬
ulos ꝯductam hãt labeo ⁊ treba¬
tius neg̃unt posse ex uendito
puto simodo io uilius tundum
uendidisti ut ħ tibi ꝯductio
pr̃aretur.nam s ip̃m pͥcium fũ¬
ita ut frũs eoꝵ touãtur. nam

Expanded text:
uabit: nec, si partem soluat, ex empcum uendidisses dixisti te, si quid ui aut tempestate factum esset, praestaturum: ea frumenta niues corrtis, agi tecum ex empto poterit.a lege uendidisti, ut emptor nis decem certa pecunia in annos singulos conductam habeat.Labeo et Trebatius negant posse ex uendito puto, si mo‹do› ideo uilius fundum uendidisti, ut haec tibi conductio praestaretur: nam hoc ipsum pretium funita ut fructus eorum tollatur: nam
Abbreviated transcription (Latin):
alor a lege fundi uenden¬
di iãpidicine m eo fundo u¬
bicunq cẽnt ercepte erant
ferrequid actum sit. si non ap¬
pareant non und̃ieas iapiditi¬
nas ẽe etempitis nemmem e

Expanded text:
nis.In lege fundi uendundi la‹pi›dicinae in eo fundo ubique essent exceptae erant, ferre quid actum sit: si non appareat, non uid‹e›ri eas lapidicinas esse exceptas: neminem e
Abbreviated transcription (Latin):
lucius titius ꝓmisit de fundosu
additis u̾bis hns quoiurei⁊
sorlie sunt. ita ueniunt ita he
io ad pracõem frumiti sit ob.¬
noxius ar ud emptoremgno

Expanded text:
.Lucius Titius promisit de fundo suadditis uerbis his: 'quo iure hodie sunt, ita ueneunt itaque hio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit emptorem Gaio
Abbreviated transcription (Latin):
Sicum suitus uenditis pͥclus de¬
beretur. nec ꝯmemoraint uendi¬
ignorantiam rei emptornõ u¬
tendo ꝑstatutum tp̃t eam ser¬
uitutẽm amisit. quiorim rec¬
te purant uenditorem ceneri
exemptoobdolum. ¶Quluitus
dem Alienatiocum cumhit
cum sliaca dmum. ad alium tnĩ¬
fermius q̃ eẽt futur. siap̃ nos ea
res mansiss idq toto uire cuaili
aoductoreexegiises ⁊ idempio
naccessuꝵ eẽt exutimote mexi¬
gendoñ iolum bonam fidem sec
ba adicẽ doluf ura uenditoreb

Expanded text:
um seruitus uenditis praediis deberetur nec commemorauerit uendiignorantiam rei emptor non utendo per statutum tempus eam seruitutem amiserit, quidam recte putant uenditorem teneri ex empto ob dolum.Quintus m.Alienatio cum fit, cum sua causa dominium ad alium transferimus, quae esset futura, si apud nos ea res mansisset, idque toto iure ciuili a conductore exegisses, id emptori accessurum esse, existimo te in exigendo non solum bonam fidem, seduerba adicere: 'dolus malus a uenditore