comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lus in apłis miratur innocentiam. ecce. apłoꝵ
ammalia alarũ ꝑcussione se tangunt. ut co ad
uolatum se altius excitent. quo humiliꝰ alter
in altero qd̾ ammiretur uidet: Hinc itaq
colligendum est qͣnta debemus sollicitudine.
melioꝵ uitam conspicere nos qui in infimis ia¬
cemꝰ. si & hi qui iam tanta scĩtate sublimes
sunt. ut ꝑ humilitatis gressum ad maiora. ꝓfi¬
ciant. adhuc querunt in aliis qd̾ imitantes
mentis oculos semꝑ in infimis premunt. Qui
& si quando in uia dñi ueniunt. ñ ad melioꝵ
uestigia. s ad intuenda semꝑ deterioꝵ exem¬
pla uertuntur. Neq enim eoꝵ uitam consi¬
derant quib se humiliando postponant: sed
quib suꝑbiendo se p̃ferant. Deteriores nãq
respiciunt. quib meliores se esse glorientuꝵ.
Et iccirco ꝓficere ad meliora ñ possunt: quia
hoc sibi sufficere estimant. qd̃ pessimos ante¬
cedunt. O miseri. uiam ꝑgunt. & in tergo re¬

Expanded text:
lus in apostolis miratur innocentiam, ecce apostollus in apostolis miratur innocentiam, ecce apostolanimalia alarum percussione se tangunt, ut eo ad volatum se altius excitent, quo humilius alter in altero quod admiretur videt? Hinc itaque colligendum est quanta debemus sollicitudine meliorum vitam conspicere nos, qui in infimis jacemus, si et hi qui jam tanta sanctitate sublimes sunt, ut per humilitatis gressum ad majora proficiant, adhuc quaerunt in aliis quod imitantes s oculos semper in infimis premunt, qui et si quando in viam Domini veniunt, non ad meliorum vestigia, sed ad intuenda semper deteriorum exempla vertuntur. Neque enim eorum vitam considerant, quibus se humiliando postponant, sed quibus superbiendo se praeferant. Deteriores namque respiciunt, quibus meliores se esse gloriantur; et idcirco proficere ad meliora non possunt, quia hoc sibi sufficere aestimant, quod pessimos antecedunt. O miseri, viam pergunt, et in terga re
Abbreviated transcription (Latin):
uicinũ animal ferio. si aliqnͣdo alteri opus
so uolatu animaliũ oculos mentis attollere.
& qnͣta uicissim alarũ ꝑcussione. se excitent.
suptili consideratione pensare. Paulus nãq
cum ceteroꝵ scõꝵ sollicitudinem in p̃dicatio¬
ne robustiꝰ laborando transcenderet. ut ab
clatione se p̃meret. & uires suas in humilita¬
tis gremio nutriret. crudelitatis suȩ antique
ñ immemor. apłoꝵ om̃ium innocentiã con¬
templatus ait: ego enĩ sum minimꝰ apłoꝵ.
qui ñ sum dignus uocari apłs: quia ꝑsecut ꝰ
sum eccłiam dei. Et tam̃ eoꝵ dem om̃ium apło¬
rum pͥmus. quasi accepti pͥncipatus oblitus. acsi¬
minꝰ ipse aliqͥd saperet. in paulo sapientiã mira¬
tur dicens. sicut & carissimꝰ frater nr̃ paulus
scđm datam sibi sapientiam scripsit uobis. si¬
cut & in om̃ib epłis loquens in eis de his in qͥb
sunt quedam difficilia intellectu. Ecce pau¬

Expanded text:
vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus vicinum animal ferio, si aliquando alteri opus so volatu animalium oculos mentis attollere, et quanta vicissim alarum percussione se excitent, subtili consideratione pensare. Paulus namque, cum caeterorum sanctorum sollicitudinem in praedicatione robustius laborando transcenderet, ut ab elatione se premeret, et vires suas in humilitatis gremio nutriret, crudelitatis suae antiquae non immemor, apostolorum omnium innocentiam contemplatus, ait: Ego enim sum minimus apostolorum, qui non sum dignus vocari apostolus, quia persecutus sum Ecclesiam Dei . Et tamen eorumdem omnium apostolorum primus, quasi accepti pminus ipse aliquid saperet, in Paulo sapientiam miratur, dicens: Sicut et charissimus frater noster Paulus, secundum datam sibi sapientiam scripsit vobis: sicut et in omnibus epistolis, loquens in eis de his in quibus sunt quaedam difficilia intellectu . Ecce Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ex bonis quȩ ñ habet instriorem se habentib
pensat: Sic q fit. ut dum ille in isto. atq hic
in illo respicit qd̾ ammiretur. distincta bona
& ab altitudine clationis reprimant. & adstu¬
dium ꝓuectus accendant. Magna nãq sollici¬
tudine ad curam nr̃e incliorationis accingim᷑.
qͣndo id uirtutis in aliis cernimꝰ qd ñ habcmꝰ.
Vnde ic zechiel ꝓpħa cũ uolantia animalia
descripsisset adiunxit : & audiui post me uo-¬
cem cõmotionis magnȩ. benedicta głã dm̃ de
um alterã ad alteram. Quid namq alas ani¬
dum terrena despiciunt. ad celestia uolando
tur: qui confidunt in dño mutabunt forti¬
tudinem. assument pennas ut aquilȩ. Uo-¬
lantia itaq animalia alis suis se uicissim feri-¬
unt: quia scõꝵ mentes in eo qd̃ suꝑna appetuii.
consideratis inuicem alternis uirtutib excitan¬
tur. Ala enĩ sua me ꝑcutit. qui exemplo scĩ-¬
tatis ꝓpriȩ me ad meliꝰ accendit. Et ala mea

Expanded text:
ex bonis quae non habet inferiorem se habentibus ex bonis quae non habet inferiorem se habentibus pensat? Sicque fit ut dum ille in isto, atque hic in illo respicit quod admiretur, distincta bona et ab altitudine elationis reprimant, et ad studium profectus accendant. Magna namque sollicitudine ad curam nostrae meliorationis accingimur, quando id virtutis in aliis cernimus quod non habemus. Unde Ezechiel propheta, cum volantia animalia descripsisset, adjunxit: Et audivi post me vocem commotionis magnae: Benedicta gloria Domini de um alterius ad alterum. Per alas anidum terrena despiciunt, ad coelestia volando tur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem, assument pennas ut aquilae . Volantia itaque animalia alis suis se vicissim feriunt, quia sanctorum mentes in eo quod superna appetunt, consideratis invicem alternis virtutibus excitantur. Ala enim sua me percutit, qui exemplo sanctitatis propriae me ad melius accendit. Et ala mea
Abbreviated transcription (Latin):
rę Aliꝰ ꝑcurationis grãm mala p̃sentis mole¬
stię subleuatius tamen quia ꝓphetiȩ sp̃m ñ ha¬
bet. quid fequat᷑ ignorat. Alius indigentibus
multa iam ꝓpria largiri potest: s tamen inu-¬
ste agentib obuiare libert ñ potest. Alius in¬
iusit agentib audacter. ꝓ̃ dco obuiat. s tamen
indigentib quȩ habet tribuere omĩa recusati.
Alius iam & ab otioso se sermone restringens
linguȩ lasciuiam suꝑat: s tam̃ adhuc insuru¬
gentes uȩ stimulos ꝑfecte ñ calcat. Alius insur¬
gentem iram iam ꝑfecte edomat: s tamen ad¬
huc linguã in leticiam relaxat. Quid est gͦ hoc
quod iste eo bono indiget. quo aliꝰ pollet. &
ille cũ multis polleat habunde. aliis bonum
adesse considerat. qd̾ sibi deesse suspirat. nisi
q̃d̾ mira nobiscum dispensatione. agitur. ut
ꝑ hoc quod alter habet & iste non habet. unꝰ
alitri melior ostendatur. quatenus tanto ar¬
dentiꝰ ad humilitatem quisq ꝓficiat. quanto

Expanded text:
onis gratiam mala praesentis molestiae sublevat, sed tamen quia prophetiae spiritum non habet, quid sequatur ignorat. Alius indigentibus multa jam propria largiri potest, sed tamen injuste agentibus obviare libere non potest. Alius injuste agentibus audacter pro Deo obviat, sed tamen indigentibus quae habet tribuere omnia recusat. Alius jam et ab otioso se sermone restringens, linguae lasciviam superat, sed tamen adhuc insurgentes irae stimulos perfecte non calcat. Alius insurgentem iram jam perfecte edomat, sed tamen adhuc linguam in laetitiam relaxat. Quid est hoc, quod iste eo bono indiget quo alius pollet; et ille, cum multis polleat, abunde aliis bonum adesse considerat quod sibi deesse suspirat, nisi quod mira nobiscum dispensatione agitur, ut per hoc quod alter habet, et iste non habet, unus altero melior ostendatur, quatenus tanto ardentius ad humilitatem quisque proficiat, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptum est. fidelis autem ds̃ qui ñ pati¬
tur uos temptari suꝑ quã potestis. s faciet cum
temptatione ctiam ꝓuentum ut possitis susti¬
nere. citius consolationis ope succurrit. & sur¬
gentes tẽptationũ stimulos mitigat. impug¬
nantesq se cogitationũ motus interna pace
tranquillat. Moxq anima immensam de spe
celesti leticiã ꝑcipit: dum deuictũ malũ respi¬
cit qd̃ tolerauit. ut iure de hoc temptato ho¬

Expanded text:
ui non patitur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere , citius nobis consolationis ope succurrit, et surgentes tentationum stimulos mitigat, impugnantesque se cogitationum motus interna pace tranquillat. Moxque anima immensam de spe coelesti laetitiam percipit, dum devictum malum respicit, quod toleravit, ut jure de hoc tentato
Abbreviated transcription (Latin):
dere dñm sitiunt. iam de eiꝰ contẽplatione.
sauari caritatis estib in ardescunt. S quia in
hac uita positi necdum ualent. ꝑ p̃cedentium
interim patrũ exempla pascuntur. Unde &
apte. illic tempus de ipso lilioꝵ pastu definit᷑
dum dicit᷑. donee aspiret dies. & inlinentur
umbrȩ. Tamdiu quippe refici uistoꝵ exẽplis
indigemꝰ. donec p̃sentis mortalitatis umbras
eterno die aspirante. transeamus. Cum enim
huiꝰ tẽporalitatis umbra transacta ac morta¬
litate fuerit inclinata. quia ipsia dici inter¬
num lumen cerminꝰ. nequaqͣm. iam appetimꝰ
ut ad amorem ciꝰ ꝑ alioꝵ cxempla flagremus.
N unc autẽ quia necdum cum intueri possu¬
mus. sũmoꝑe. necesse est. ut eoꝵ qui illũ ꝑfec¬
te secuti sunt conspectis actionib incitemur.
Intucamur quam pulchra est agilitas scquenti¬
um. & uidebimꝰ quã turpis sit ebitudo pigroꝵ
Statim nãq ut benc agentiũ gesta respicimꝰ
nos metipsos confusione intima ulciscente ui¬

Expanded text:
dere Deum sitiunt, jam de ejus contemplatione satiari charitatis aestibus inardescunt; sed, quia in hac vita positi necdum valent, praecedentium interim Patrum exemplis pascuntur. Unde et apte illic tempus de ipsorum liliorum pastu definitur, dum dicitur: « Donec aspiret dies, et inclinentur umbrae. » Tandiu quippe refici justorum exemplis indigemus, donec praesentis mortalitatis umbras aeterno die aspirante transeamus. Cum enim hujus temporalitatis umbra transacta hac mortalitate fuerit inclinata, qua ipsius diei internum lumen cernimus, nequaquam jam appetimus ut ad amorem ejus per aliorum exempla flagremus. Nunc autem, quia necdum eum intueri possumus, summopere necesse est ut eorum qui illum perfecte secuti sunt conspectis actionibus incitemur. Intueamur ergo quam pulchra est agilitas sequentium, et videamus quam turpis sit tepitudo pigrorum. Statim namque ut bene agentium gesta conspicimus, nosmetipsos confusione intima ulciscente ju
Abbreviated transcription (Latin):
pas uidicent: qnͣto in illis altiꝰ qd̾ ammirent᷑
uident. S qͥd ista de peccantib dicimꝰ. cum
ipsos quoq operatores iusticiȩ tanta ꝓuchi dis¬
pensationẽ uideamꝰ: Aliꝰ namq donũ scien-¬
ciȩ accipit: & tam̃ ad uirtutẽ mire abstinentiȩ
ñ ꝑtingit. Alius magna abstinentiȩ uirtute.
actingitur. nec tam̃ in suminȩ scientiȩ contem¬
platione dilatatur. Aliꝰ ꝑ ꝓpħiȩ spm̃ ualet

Expanded text:
pas judicent, quanto in illis altius, quod admirentur pas judicent, quanto in illis altius, quod admirentur vident. Sed quid ista de peccantibus dicimus, cum ipsos quoque operatores justitiae tanta pervehi dispensatione videamus? Alius namque donum scientiae accipit, et tamen ad virtutem mirae abstinentiae non pertingit. Alius magna abstinentiae virtute accingitur, nec tamen in summa conscientiae contemplatione dilatatur. Alius per prophet
Abbreviated transcription (Latin):
Templũ qͥppe d̾i filiiᷤ isrł ad confusionẽ ostendi¬
tur. quando uniꝰ cuiusq iusti anima quã in¬
spirando ds̃ inhabitat. qnͣta scĩtate fulgeat
ad confusionẽ suam peccatorib demonstratur.
ut in illa bonũ qd̃ negligunt uideant. & in scip¬
sis malũ qd̾ oꝑantur crubescant. Metiri uͦ est
fabricam. pensari suptiliter iustoꝵ uitam. S
dũ metim̃ fabricam. necesse est ut ex cuntis
quȩ facimꝰ crubescamꝰ: qͥa bonoꝵ uitam qͣn¬
to suptiliꝰ pensando discutimꝰ. tanto scueriꝰ
in nobis omĩa inique gestare ꝓbamus. Bene
autẽ. ꝓpħe dicitur. ut ostendat templũ. Quia
cm̃ iustoꝵ rectitudinem peccator considerare
dissimulat: saltem hanc ex uoce p̃dicantis ag¬
noscat. Templũ quippe peccatorib ostendere
est. sponte sua considerare nolentib. rectorũ
oꝑa narrare. Qui itaq sicut diximꝰ ꝑduci ad
sũma desiderant. semꝑ necesse est ut mclioꝵ¬
intendant: quatenꝰ tanto districtiꝰ in se cul¬

Expanded text:
templum Dei filiis Israel ad confusionem ostenditur, quando uniuscujusque justi anima, quam inspirando Deus inhabitat, quanta sanctitate fulgeat ad confusionem suam peccatoribus demonstratur; ut in illa bonum, quod negligunt, videant, et in se ipsis malum quod operantur erubescant. Metiri vero est fabricam, pensare subtiliter justorum vitam. Sed dum metimur fabricam, necesse est, ut ex cunctis, quae fecimus, erubescamus. Quia bonorum vitam quanto subtilius pensando discutimus, tanto severius in nobis omnia inique gesta reprobamus. Bene autem prophetae dicitur ut ostendat templum, quia enim justorum rectitudinem peccator considerare dissimulat, saltem hanc ex voce praedicantis agnoscat. Templum quippe peccatoribus ostendere est, sponte sua considerare nolentibus, rectorum opera narrare. Qui itaque sicut diximus, perduci ad summa desiderant, semper necesse est ut meliointendant, quatenus tanto districtius in se cul
Abbreviated transcription (Latin):
cnĩ sunt duo ubera. nisi ex udea ac gentilita¬
te ueniens uterq ppłs. qui in scẽ ęccłiȩ corpo¬
re ꝑ intentionẽ sapientiȩ archano est cordis
infixus: Ex quo ppło hi qui electi sunt. ic¬
circo capreç hinulis cõparantur: quia ꝑ hu¬
militatẽ quidẽ paruos se ac peccatores intel¬
ligunt. s cis ꝑ caritatem currentib si qua ob¬
stacula de impedim̃to tẽporalitatis obuiant
transcunt. & datis contẽplationis saltib ad
suꝑna conscendunt. Qui ut hec agant: p̃ce¬
dentiũ scõꝵ exempla conspicuint. Unde &
in lilis pasci referuntur. Quid enĩ ꝑ lilia.
nisi illoꝵ uita declaratur qui uera citer diciris
xp̃i bonus odor sumꝰ deo: E lecti gͦ ut ad¬
se qui sũma p̃ualcant conspecta odoriftra &

Expanded text:
 sunt duo ubera, nisi ex Judaea et gentilitate veniens uterque populus, qui in sanctae Ecclesiae corpore, per intentionem sapientiae, arcano est cordis infixus? Ex quo populo, hi qui electi sunt, idcirco capreae hinnulisque comparantur, quia per humilitatem quidem, pravos se ac peccatores intelligunt; sed de his per charitatem currentibus, si qua obstacula de impedimento temporalitatis obviant, transeunt, et datis contemplationis saltibus, ad superna conscendunt; qui, ut haec agant, praecedentium sanctorum exempla conspiciunt, unde et in liliis pasci referuntur. Quid vero per lilia, nisi illorum vita declaratur, qui veraciter dicunt, Christi bonus odor sumus Deo ? Electi ergo, ut assequi summa
Abbreviated transcription (Latin):
pansione libroꝵ legunt bonũ qd̃ agere ipsi no-¬
luerunt: atq ex coꝵ qui fecerunt cõparatione
dampnant᷑. Ne gͦ unꝰ quisq tunc uidens eos qd̾
ñ fecit defleat. nunc in cis qd̾ imitetur attendat.
Qd̃ quid̃ẽ facere electi ñ cessant. Melioꝵ namq
uitam considerant: & deterioris usus conuersa-¬

Expanded text:
pansione librorum legunt bonum quod agere ipsi nopansione librorum legunt bonum quod agere ipsi noluerunt, atque ex eorum qui fecerunt comparatione damnantur. Ne ergo unusquisque tunc videns eos quod non fecit defleat, nunc in eis quod imitetur attendat. Quod quidem facere electi non cessant. Meliorum namque vitam considerant, et deterioris usus conversa
Abbreviated transcription (Latin):
re cium se ñ potest. quia fulgorem lucis nesci¬
ens cũ semctipsum conspicit. quid aliud quã te¬
nebras attendit: Iustoꝵ gͦ debemꝰ uitã conspi¬
cere: ut suptiliter dep̃hendamꝰ nram. Illoꝵ ui¬
delicet species quasi quedã forma nobis imitan¬
da ꝓponitur. Quia lectio est: uita bonoꝵ. Un¬
de & ñ immerito hi idem iusti in sacro eloquio
libri nominantur. sicut scriptũ est. libri aꝑti
sunt. & aliꝰ liber aꝑtus est qui est uitȩ : & iudi¬
cati sunt mortui. ex his quȩ scripta erant in libris.
Liber nãq uitȩ est: ipsa uisio aduenientis iu¬
dicis. In quo quasi scriptũ est om̃e mandatum:
quia quisqͥs cũ uiderit. mox teste conscientia
quicqͥd ñ fecit intelligit. Libri etiã aꝑti reftrum¬
tur: quia iustoꝵ tunc uita conspicitur: in quib
mandata celestia oꝑe imp̃ssa cernuntur. Et
udicati sunt mortui ex his quȩ scripta erant in
libris: quia inostensa uita iustoꝵ. quasi in gx-¬

Expanded text:
re enim se non potest, quia fulgorem lucis nescire enim se non potest, quia fulgorem lucis nesciens, cum semetipsum conspicit, quid aliud quam tenebras attendit? Justorum ergo debemus vitam conspicere, ut subtiliter deprehendamus nostram. Illorum videlicet species quasi quaedam forma nobis imitanda proponitur. Viva lectio est vita bonorum. Unde et non immerito iidem justi in sacro eloquio libri nominantur, sicut scriptum est: Libri sunt sunt, et alius liber apertus est, qui est vitae, et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris . Liber namque vitae est ipsa visio advenientis judicis. In quo quasi scriptum est omne mandatum, quia quisquis eum viderit, mox, teste conscientia, quidquid non fecit intelligit. Libri etiam aperti referuntur, quia justorum tunc vita conspicitur, in quibus mandata coelestia opere impressa cernuntur. Et judicati sunt mortui ex his quae scripta erant in libris, quia in ostensa vita justorum, quasi in ex
Abbreviated transcription (Latin):
Unde & ꝑ dauid dicitur: homo cũ in honore.
esset ñ intellexit. comparatꝰ est iumentis in¬
sipientib & similis factus est illis. Cum gͦ
uocentur homines hi qui iusticiȩ ratione sufful¬
ti sunt. & irrationabilia umenta nominentur
hi qui carnali delectationi inseruiunt. recte de
hoc penitente dicitur. respiciet homines & dicet.
se esse dep̃hendit. Qui enim plenissime intelli¬
gere appetit qualis est. tales nimirum debit
conspicere. qualis ñ est : ut ex bonoꝵ forma me¬
tiatur. qͣnto ipse deserto bono deformis est.
Ex bis quippe quib plenissime. bona assunt
ꝑpendit rede quȩ sibi minus sunt: atq in illoꝵ
pulchritudine. conspicit feditatem suam. quã
in seipso & potest ꝑpeti. & sentire ñ potest. Lu
cem nãq debet conspicere. qui uult de tene¬
bris iudicare. ut in illa uideat quid de tene¬
bris estimet. ꝑ quas uidere p̃peditur. Peccator
namq si incognita uita iustoꝵ semetipsum con¬
spicit. peccatorẽ se nullatenꝰ comp̃hendit. Uide¬

Expanded text:
tur: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Cum ergo vocentur homines hi qui justitiae ratione suffulti sunt, et irrationabilia jumenta nominentur hi qui carnali delectationi deserviunt, recte de hoc poenitente dicitur: Respiciet homines, et dicetse esse deprehendit. Qui enim plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est ut ex bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Ex his quippe quibus plenissime bona adsunt, perpendit recte, quae sibi minus sunt, atque in illorum pulchritudine conspicit foeditatem suam, quam in semetipso et potest perpeti, et sentire cem namque debet conspicere, qui vult de tenebris judicare; ut in illa videat quid de tenebris aestimat per quas videre praepeditur. Peccator namque incognita vita justorum si semetipsum conspicit, peccatorem se nullatenus comprehendit. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
dñs pascit. quos uoluptas carnis iumentoꝵ
more ñ afficit. At contra hi qui carnali af¬
fectioni succumbunt. ñ iam homines s iumen¬
ta nominantur. sicut de quib dã in peccato
suo morientib ꝑ ꝓpħam dicit᷑. cõputruerunt
iumenta in stercore suo. Lumenta quippe in
stercore suo cõputrescere est. carnales homines
in fetore luxuriȩ uitã finire. Non enĩ esse ho¬
mines s umenta declarant᷑. de quib ꝑ ꝓpħam
dicitur. unꝰ quisq ad uxorem ꝓximi sui huim¬
cbat: & de quib ꝓpħa alius dicit. ut carnes

Expanded text:
Dominus pascit, quos voluptas carnis jumentorum Dominus pascit, quos voluptas carnis jumentorum more non afficit. At contra hi qui carnali affectioni succumbunt, non jam homines, sed jumenta nominantur, sicut de quibusdam in peccato suo morientibus per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Non enim esse homines, sed jumenta declarantur, de quibus per prophetam dicitur: Unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Et de quibus propheta alius d
Abbreviated transcription (Latin):
iam ex parte aliqua esse. iustus inchoauit:
atq id qd̃ ñ iustus fecerat. ex co qd̃ est iustus
accusat. Qua accusatione sua dõ inherere.
inchoat. dũ rectum contra se iudicium ꝓfereis.
hoc in se qd̾̃ illi sentit displicere condemp̃nat.
Recepta gͣ iusticia sua. dicit homo iste. pecca¬
ui. Et notandũ qd̃ p̃mittitur respiciet ho¬
mines: & tunc deinde subiungitur. & dicet
peccaui. Ideo eñĩ ñnulli peccasse se nesciunt.
quia homines ñ attendunt. Nam si conside¬
rarent homines. citiꝰ cognoscerent qͣntũ pec¬
cando infra homines cccidissent. Et qͣmius
scriptura sacra aliqͣndo homines ponere. sole¬
at humana sapientes. sicut ait apłs. cũ enim
sit inter uos zelus & contentio ñne carnales
estis. & paulo post subicit dicens. ñ ne homi¬
nes estis: ñ nunqͣm tamen homines dicit cos
quos a bestiis ratione distinguit. id est quos ñ
atteri bestiali passionũ motu demonstrat.

Expanded text:
jam ex parte aliqua justus esse inchoavit, jam ex parte aliqua justus esse inchoavit, atque id quod non justus fecerat, ex eo quod justus est accusat. Qua accusatione sua Deo inhaerere inchoat, dum rectum contra se judicium proferens, hoc in se quod illi sentit displicere condemnat. Recepta ergo justitia sua dicit homo iste: Peccavi. Et notandum quod praemittitur: Respicit homines; et tunc deinde subjungitur: Et dicet, Peccavi. Ideo enim nonnulli peccasse se nesciunt, quia homines non attendunt. Nam si considerarent homines, citius agnoscerent quantum peccando infra homines cecidissent. Et quamvis Scriptura sacra aliquando homines ponere soleat humana sapientes, sicut ait Apostolus: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis ? et paulo post subjicit, dicens: Nonne homines estis? nonnunquam tamen homines dicit eos quos a bestiis ratio distinguit, id est quos non atteri bestiali passionum motu demonstrat.
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dii: Ac si aꝑte dicat. E temporalem
concupiscentiã tangite. & in
hoc
mundo sublimes apparete..
Et cũ
timorem diuinȩ sententiȩ. amouere conatur.
quid aliud loquit᷑ quã id qd̃ primis hominibꝰ
dixit. cur p̃cepit uobis ds̃ ut ñ comederets
de om̃i ligno paradysi: S quia diuino mu¬
nere. redemptus homo iusticiã recepit quã du¬
dum conditus amisit: robustiorẽ se iam con¬
tra blandim̃ta callidȩ ꝑsuasionis gercet. qͥa
exꝑimento didicit. qͣntũ obediens esse debeat pre¬
cepto. Et quem tunc culpa duxit ad penam.
nunc pena sua restringit aculpa. ut tanto ma¬
gis delinquere metuat. quanto cogente suppli¬
cio & ipse iam qd̃ ꝑpetrauit. accusat. Vnde.
caui. S peccatorem se ñ cognosceret. si iustici¬
am ñ haberet. Nemo quippe. tortitudinem
suam. nisi cum rectus esse ceꝑit dep̃hendit.
Nam qui omino ꝑuersus est. neq hoc potest
uidere. qd̃ est. Qui uͦ peccatorem se intelligit

Expanded text:
sicut dii? Ac si aperte dicat: Temporalem sicut dii? Ac si aperte dicat: Temporalem concupiscentiam tangite, et in hoc mundo sublimes apparete. Et cum timorem divinae sententiae amovere conatur, quid aliud loquitur, quam id quod primis hominibus dixit: Cur praecepit vobis Deus, ut non comederetis de omni ligno paradisi? Sed quia divino munere redemptus homo justitiam recepit, quam dudum conditus amisit, robustior se jam contra blandimenta callidae persuasionis exercet, quia experimento didicit, quantum obediens esse debeat praecepto. Et quem tunc culpa duxit ad poenam, nunc poena sua restringitur a culpa; ut tanto magis delinquere metuat, quanto cogente supplicio, et ipse jam quod perpetravit, accusat. CAP.um.---Se peccatorem non cognosceret, si justitiam non haberet. Nemo quippe tortitudinem suam, nisi cum rectus esse coeperit, deprehendit. Nam qui omnino perversus est, neque hoc potest videre quod est. Qui vero peccatorem se intelligit,
Abbreviated transcription (Latin):
gitate fit nr̃a. sicut in dñica oratione dicimꝰ.
panẽ nr̃m cotidianũ da nobis hodic. Ecce
& nr̃m dicimꝰ. & tam̃ ut detur oramus. Noster
quippe fit cũ accipitur. qui tamen dĩ est. quia
ab illo datur. Et dĩ gͦ est ox munerẽ. & noster
fit ueraciter ꝑ acceptionem. Ita gͦ hoc loco ho
habuit: s quã conditus ut haberet accepit.¬
& in quã lapsus ꝑseuerare noluit. Illam gͦ iu¬
sticiam reddet d̾s homini ad quã conditꝰ fuit :
ut inherere deo libeat. ut minacem ciꝰ senten¬
ciam ꝑtimescat. ut serpentis callidi blandis
so egit. hoc cotidic antiquus hostis agere ñ de¬
sistit. Uerba quippe di de cordib hominũ mo¬
litur euellert: atq in eis ficta ꝓmissionis suȩ
blandim̃ta radicare. Cotidie id qd̾ ds minat᷑
leuigat. & ad hoc credendum̃ qd̾ falsũ ꝓmitait
inuitat. Falso enim pollicet᷑ tẽporalia. ut men¬
tib hominũ ea supplicia leuiget. quȩ d̾s mina¬
tur ȩierna. Nam cũ p̃sentis uite głam spon-¬

Expanded text:
 sicut in Dominica oratione dicimus: Panem nostrum quotidianum da nobis hodie . Ecce et nostrum dicimus; et tamen, ut detur oramus. Noster quippe fit, cum accipitur, qui tamen Dei est, quia ab illo datur. Et Dei ergo est ex munere, et noster fit veraciter per acceptionem. Ita ergo hoc loco homhabuit, sed quam conditus ut haberet accepit, et in qua lapsus perseverare noluit. Illam ergo justitiam reddet Deus homini, ad quam conditus fuit, ut inhaerere Deo libeat, ut minacem ejus sententiam pertimescat, ut serpentis callidi blandis so egit , hoc quotidie antiquus hostis agere non desistit. Verba quippe Dei de cordibus hominum molitur evellere, atque in eis ficta promissionis suae blandimenta radicare; quotidie id quod Deus minatur levigat, et ad hoc credendum quod falsum promittit invitat. Falso enim pollicetur temporalia, ut mentibus hominum ea supplicia leviget quae Deus minatur aeterna. Nam cum praesentis vitae gloriam spon
Abbreviated transcription (Latin):
quia dũ menti diutiꝰ adherent. tanto minus
fiunt pauendi. qͣnͣto magis assucti. Inter hȩc
gͦ dep̃hensa mens huc illucq distenditur. &
multiplicib tẽptationum estib dissipatur. Et
sepe hinc inde ꝓuocata. cui temptanti uitio¬
obuiet. uel qd̾ pͥmũ impugnet ignorat. Unde
plerũq euenit. ut dũ minus insurgentia ui¬
cia cruciant. dũ repugnantis animũ iãiamq
quasi in lapsum desꝑationis inclinant. con¬
uersus quisq hanc ipsam sublimitatis uiam
quã sibi ad remedium clegit expauescat. Et
quasi in sũmo eductus titubat. qui in imo so¬
lidius stabat. Ita uͦ circũ frementib tẽptatio¬
nũ motib angustatur: ut rede dici de co-
debeat. abhominabilis ei fit in uita sua pa

Expanded text:
quia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt quia dum menti diutius adhaerent, tanto fiunt minus pavendi, quanto magis assueti Inter haec ergo deprehensa mens huc illucque distenditur, et multiplicibus tentationum aestibus dissipatur, et saepe hinc inde obviet, vel quod primum impugnet, ignorat. Unde plerumque evenit ut dum nimis insurgentia vitia cruciant, dum repugnantis animum jamjamque quasi in lapsum desperationis inclinant, conversus quisque hanc ipsam sublimitatis viam, quam sibi ad remedium eligit, expavescat, et quasi in summo eductus titubat, qui in imo solidius stabat. Ita vero circumfrementibus tentationum motibus angustatur, ut recte de eo dici debeat: Abominabilis
Abbreviated transcription (Latin):
onũ radix ñ facile apparet exurgere. quia ue¬
lut in uia actionum sita transcuntiũ teritur
pede cogitationũ. & ꝑ innumeras curas quasi
multis itinerantib p̃mitur ne uideatur.
Si autẽ ꝑ conuersationis grãm auia cordis
curarũ turba remouetur. ut nulla actionũ
insolentia conterat. nullus cogitationum
tumultus premat. tunc qd̃ occultum latebat
agnoscitur: tunc de radice uicioꝵ pungit li-¬
bere spina temptationũ. Contra quã bene ui¬
uentis manu agitur. ut in qͣntũ potest ficri ñ
tegatur occulta. s radicitus cuellatur. Qd̃ do¬
nec fiat. uniꝰ cuiusq conuersi animũ ita hȩc
spina conturbat. ut sepe ꝑcussione subita
pene suꝑari se sentiat. eiꝰq uulnus medullitꝰ
inflictum exitialiter ꝑtimescat. Plerumq uͦ¬
ipsi temptationũ stimuli dũ in usum ueni¬
unt dilatant᷑. & ñ quidẽ acriores s longiores
existunt. Minus autẽ dolent. s maiꝰ inficius:

Expanded text:
onum radix non facile apparet exsurgere, quia veonum radix non facile apparet exsurgere, quia velut in via actionum sita transeuntium teritur pede cogitationum, et per innumeras curas quasi multis itinerantibus premitur, ne videatur. Si autem per conversionis gratiam a via cordis curarum turba removetur, ut nulla actionum insolentia conterat, nullus cogitationum tumultus premat, tunc quod occultum latebat agnoscitur, tunc de radice vitiorum pungit libere spina tentationum. Contra quam bene viventis manu agitur ut, in quantum potest fieri, non tegatur occulta, sed radicitus evellatur. Quod donec fiat, uniuscujusque conversi animum ita haec spina conturbat, ut saepe percussione subita pene superari se sentiat, ejusque vulnus medullitus inflictum exitialiter ipsi tentationum stimuli dum in usum veniunt, dilatantur, et non quidem acriores, sed longiores existunt. Minus autem dolent, sed magis inficiunt:
Abbreviated transcription (Latin):
b temptationũ stimulis agitatur. qualib
ante conuersionis grãm numqͣm pulsatũ se
esse reminiscitur. ñ quia tunc hȩc eadem radix
temptationis dcerat: s quia ñ apparebat. Hu¬
manꝰ quippe animꝰ multis cogitationib oc¬
cupatus. sepe sibimetipsi aliquomͦ manet in¬
cognitus. ut om̃ino qd̃ tolerat nesciat: quia
dum ꝑ multa spargitur. ab interna sui cog
petat. & ramos multimodȩ cogitationis ab¬
scidat : tunc libere conspicit. qd̃ de intima
catur in uia. itinerantiũ pedib teritur. atꝙ
ipso usu transeuntiũ ciꝰ suꝑficies ne appareat
confricatur. S qͣmuis desuꝑ fruticantes spinȩ
ñ apparcant. subter tam̃ radix occulta ꝑdurat.
Si autẽ cum transeuntiũ pedes terere & cal¬
care cessauerint. mox in suꝑficiem surgendo
ꝓgreditur. & ꝑ spinam ꝓcedit in publicũ. quic¬
quid in radice uiuebat occultum. Ita & in
corde scd̃arium. sepe occulta quȩdã temptati¬

Expanded text:
que tentationum stimulis agitatur, qualibus que tentationum stimulis agitatur, qualibus ante conversionis gratiam nunquam pulsatum se esse reminiscitur, non quia tunc haec eadem radix tentationis deerat, sed quia non apparebat. Humanus quippe animus multis cogitationibus occupatus, saepe sibimetipsi aliquo modo manet incognitus, ut omnino quod tolerat nesciat, quia dum per multa spargitur, ab interna sui cogn appetat, et ramos multimodae cogitationis abscidat, tunc libere conspicit quod de intima catur in via, itinerantium pedibus teritur, atque ipso usu transeuntium ejus superficies ne appareat confricatur. Sed quamvis desuper fruticantes spinae non appareant, subter tamen radix occulta perdurat. Si autem eum transeuntium pedes terere et calcare cessaverint, mox in superficiem surgendo progreditur, et per spinam prodit in publicum quidquid in radice vivebat occultum. Ita et in corde saecularium saepe occulta quaedam tentati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectio firmitatis. quia uxta summã certa¬
minis. remuneratur quisq plenitudine ꝑfec¬
tionis. Plcrũq autẽ in co quisq conuersus
labitur. qd̾ dum quibꝰ dam donis gr̃ȩ dulcedi¬
ne inchoationis excipitur. confirmationẽ acce¬
pisse se ꝑfectionis arbitratur: & plenitudinẽ
consũmationis estimat. quȩ ad huc blandim̃ta
esse inchoationis ignorat. Unde fit. ut dum
subita tẽptationis ꝓcella tangitur. despectum
se deo & ꝑditũ suspicetur. Qui si inchoationi
suȩ ñ passim crederet. ad huc in ꝓsꝑis positus
mentẽ ad aduersa p̃pararet. & uitiis uenientib
postmodũ tam firmiꝰ resisteret. quã ca etiam
sagatius p̃uidisset. Quȩ quidẽ tranquillius
si p̃uidet tolerat. coꝵ tamen om̃ino certamina
ctiam si p̃uideat ñ declinat: quia usus nr̃i iti¬
neris nequaqm ꝑagitur. sine puluere tempta¬
tionis. Plerumq autẽ conuersus quisq tali¬

Expanded text:
perfectio firmitatis, quia juxta summam certaperfectio firmitatis, quia juxta summam certaminis, remuneratur quisque plenitudine perfectionis. Plerumque autem in eo quisque conversus labitur quod dum quibusdam donis gratiae dulcedine inchoationis excipitur, confirmationem accepisse se perfectionis arbitratur, et plenitudinem consummationis aestimat, quae adhuc blandimenta esse inchoationis ignorat. Unde fit ut dum subita tentationis procella tangitur, despectum se et perditum Deo suspicetur, qui si inchoationi suae non passim crederet, adhuc in prosperis positus, mentem ad adversa praepararet, et vitiis venientibus postmodum tam firmus resisteret, quam ea etiam sagacius praevidisset. Quae quidem si tranquillius praevidet, tolerat, eorum tamen omnino certamina etiamsi praevideat non declinat, quia cursus nostri itineris nequaquam peragitur sine pulvere tentationis. Plerumque autem conversus talibus quis
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. Priꝰ gͦ suauitatem sccuritatis sentiui:
priꝰ pacis quiett nutriunt᷑. Post cognitam ũ
dulcedinẽ tanto iam tolerabiliꝰ tẽptationũ
certamina sustinent: qͣnto in deo altiꝰ cogno¬
uere qd̾ ament. Unde & petrus priꝰ in mon
tem ducit᷑. priꝰ claritatẽ transfigurationis
dnĩcȩ contẽplatur. & tunc demũ temptari
ancilla interrogante. ꝑmittitur: ut ꝑ temp¬
tationẽ factus sibi ex infirmitate conscius.
ad illud flendo & amando recurreret qd̃ ui¬
disset : & cũ eum timoris unda in peccati pe¬
lagus raꝑet. esset prioris dulcedinis anchora
quȩ retineret. Sepe autem tã diutina sunt
tẽptationum certamina. quã longa inchoa¬
tionũ fuerant blandim̃ta. Sepe uͦ maiꝰ dat᷑
in inchoatione. dulcedinis: minus autẽ in la¬
bore. ꝓbationis. Sepe minꝰ in inchoatione.
dulcedinis: maius in labore ꝓbationis. Non¬
numqm uͦ laborẽ temptationis dispar scquit᷑

Expanded text:
serunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, serunt. Prius ergo suavitatem securitatis sentiunt, prius pacis quiete nutriuntur; post cognitam vero dulcedinem, tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto in Deo altius cognovere qtem ducitur, prius claritatem transfigurationis dominicae contemplatur, et tunc demum tentari ancilla interrogante permittitur , ut per tentationem factus sibi ex infirmitad illud flendo et amando recurreret quod vidisset; et cum eum timoris unda in peccati pelagus raperet , esset prioris dulcedinis anchora quae retineret. Saepe autem tam diutina sunt tentationum certamina, quam longa inchoationum in inchoatione dulcedinis, minus autem in labore probationis: saepe minus in inchoatione dulcedinis, majus in labore probationis. Nunquam vero laborem tentationis dispar sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
uel grãm curationis accipiunt. Post hec. autẽ
duris temptationũ ꝓbationib fatigantur: a
quib tẽptationib adhuc cũ inciꝑent. ualde
libcros se esse crediderunt. Qd̃ diuinȩ gratiȩ
dispensatione agitur. ne in inchoatione sua
tẽptationum asꝑitate tangantur: quia si coꝵ
initia a maritudo tẽptationis exciꝑet. tam facile
ad ca quȩ reliquerant redcunt. quã nec longiꝰ
discesserunt. Nam contẽptis pͥus uitiis. quasi uix¬
ta positis replicant᷑. Unde scriptũ est: cũ emisis¬
set pharao ppłm. ñ cos duxit dñs ꝑ uiam terrȩ
phylistum quȩ uicina est. reputans ne forte pe¬
niteret cum si uidisset aduersum se bella consur¬
gere. & reuerteretur in egyptum. Ex egypto
itaq exeuntib e uicino bella subtrahuntur:
quia derelinquentib scłm quȩdã priꝰ tranqͥllitas
ostendit᷑. ne in ipsa sua teneritudine. atq incho¬
atione turbati. ad hoc territi redeant qd eua-¬

Expanded text:
vel gratiam curationis accipiunt: post haec autem vel gratiam curationis accipiunt: post haec autem duris tentationum probationibus fatigantur a quibus tentationibus adhuc cum inciperent, valde liberos se esse crediderunt. Quod divinae gratiae dispensatione agitur, ne inchoatione sua tentationum asperitate frangantur, quia si eorum initia amaritudo tentationis exciperet, tam facile ad ea quae reliquerant redirent, quam nec longis discesserant, nam contemptis prius vitiis quasi juxta positis replicarentur. Unde scriptum est: Cum dimisisset Pharao populum, non eos duxit Dominus per viam terrae Philisthiim, quae vicina est, reputans ne forte poeniteret eum, si vidisset adversum se bella consurgere, et reverteretur in Aegyptum . Ex Aegypto itaque exeuntibus e vicino bello subtrahuntur, quia derelinquentibus saeculum qnaedam prius tranquillitas ostenditur, ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant quod eva
Abbreviated transcription (Latin):
blandim̃tis fouet. quã tam̃ iam coniunctam
asꝑis increpationib ꝓbat. pbatam uͦ securis co-¬
gitationib possidet. Unde & plebs israheliti¬
ca cũ spondentẽ se deo ad sacram̃ti nuptias ex
egypto uocaretur. quasi ararũ uice priꝰ acce¬
pit blandim̃ta signoꝵ: coniuncta autẽ. ꝓba¬
tionib exercetur in heremo. ꝓbata uͦ in ꝓmissi¬
onis terrã uirtutis plenitudine. confirmatur.
Anit gͥ in miraculis degustauit qd̃ appeteret.
post modũ in labore temptata est. si custodire
nouerat qd̾̃ gustasset. ad extremũ quoq pleniꝰ
acciꝑe meruit. qd̾ laborib ꝓbata custodiuit.
Ita gͦ uitam uniꝰ cuiꝰq conuersi. & inchoatio
blanda ꝑmulcet. & aspera medietas ꝓbat. & ple¬
na post ꝑfectio roborat. Nam scpe conuersi qͥq:¬
in ipso adhuc aditu inchoationis suę. uel tran¬
quillitatẽ pacatissimã carnis. uel dona ꝓphetiȩ
uel p̃dicamenta doctrinȩ. uel signoꝵ miracula

Expanded text:
blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam blandimentis fovet, quam tamen jam conjunctam asperis increpationibus probat, probatam vero securis cogitationibus possidet. Unde et plebs Israelitica, cum spondente se Deo ad sacras mentis nuptias ex Aegypto vocaretur, quasi arrharum vice prius accepit blandimenta signorum; conjuncta autem, probationibus exercetur in eremo, probata vero, in promissionis terra virtutis plenitudine confirmatur. Ante igitur in miraculis degustavit quod appeteret, postmodum in labore tentata est si custodire noverit quod gustasset; ad extremum quoque plenius accipere meruit, quod laboribus probata custodivit. Ita ergo vitam uniuscujusque conversblanda permulcet, et aspera medietas probat, et plena post perfectio roborat . Saepe autem in ipso adhuc aditu inchoationis suae, vel tranquillitatem pacatissimam carnis, vel dona prophetiae, vel praedicamenta doctrinae, vel signorum miracula,
Abbreviated transcription (Latin):
corde nr̃o quasi ex iure ꝓpriȩ habitationis ex¬
pellitur. Hoc enim in scipso dñs. sub quadam
dispensatione figurauit. qui diabolum ñ nisi
post baptisma sẽ temptari ꝑmisit: ut signum
nobis qd̾dam futurȩ conuersationis innueret
qd̃ membra ciꝰ postqͣm ad dm̃ ꝓficerent. tunc
acriores temptationũ insidias tolerarent. Post
primã gͥ uicem meroris atq leticiȩ. quã unus¬
quisq ꝑ studiũ conuersationis agnoscit. hȩc
scdã suboritur. quia ne securitatis negligentia
Et quidẽ quisq in ipso conuersationis initio
magna plerũq excipitur dulcedine consolati¬
onis. s durum laborẽ postmodũ ꝓbationis
exꝑitur. Tres quippe modi sunt conuersoꝵ:
inchoatio. medictas atq ꝑfectio. In inchoatio
in medio quoq tẽpore certamina temptatio
postmodũ amara quȩ exerceant: & tunc de¬
mũ suauia atq sublimia quȩ confirment.
Nam & sponsam suam uir quisq pͥus dulcius

Expanded text:
corde nostro quasi ex jure propriae habitationis excorde nostro quasi ex jure propriae habitationis expellitur. Hoc enim in seipso Dominus sub quadam dispensatione figuravit , qui diabolum non nisi post baptisma se tentare permisit, ut signum nobis quoddam futurae conversionis innueret, quod membra ejus postquam ad Deum proficerent, tunc acriores tentationum insidias tolerarent. Post primam igitur vicem moeroris atque laetitiae, quam unusquisque per studium conversionis agnoscit, haecsecunda suboritur, quia ne securitas  Text., securet quidem quisque in ipso conversionis initio magna plerumque excipitur dulcedine consolationis, sed durum laborem postmodum probationis experitur. Tres quippe sunt modi conversorum: inchoatio, medietas atque perfectio. In inchoationin medio quoque tempore certamina tentationipostmodum amara quae exerceant; et tunc demum suavia atque sublimia quae confirment. Nam et sponsam suam vir quisque prius dulcibus
Abbreviated transcription (Latin):
peccata preterita uelut extinctos ȩgyptios post
terga relinquimꝰ. s adhuc nocentia uicia qͣst
quasi alii hostes obuiant. ut ad terrã reꝓmis¬
sionis ꝑgentib ceptum iter intercludant. Lam¬
priores culpȩ uelut insequentes aduersarii so¬
la diuina uirtute ꝓstratȩ sunt: s tẽptationũ
stimuli qͣsi hostes alii contra faciem ueniunt.
qui & cum nr̃o labore suꝑentur. Conuersio
uidelicet securitatem parit. mater autẽ negli¬
gentiȩ solet esse. sccuritas. Ne gͦ sccuritas ne¬
gligentiam generet. scriptũ est. fili accedens
ad scruitutem di sta in iusticia & timore: &
p̃para animã tuam ad temptationẽ. Non enĩ
ait ad requiem. s ad temptationẽ: qͥa hostis
nr̃ adhuc in hac uita nos positos qͣnto magis
nos sibi rebellare conspicit. tanto amplius
expugnare contendit. Eos enim pulsare ne¬
gligit. quos quieto iure possidere se sentit.
Contra nos uͦ co uchementiꝰ incitatur: quo ex

Expanded text:
peccata praeterita velut exstinctos Aegyptios post peccata praeterita velut exstinctos Aegyptios post terga relinquimus, sed adhuc nocentia vitia, quasi hostes alii obviant, ut ad terram repromissionis pergentibus coeptum iter intercludant. priores culpae, velut insequentes adversarii, sola divina virtute prostratae sunt, sed tentationum stimuli, quasi hostes alii contra faciem veniunt, qui et cum nostro labore superentur. Conversio videlicet securitatem parit, mater autem negligentiae solet esse securitas. Ne ergo securitas negligentiam generet, scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Non enim ait, ad requiem, sed ad tentationem, quia hostis noster adhuc in hac vita nos positos, quanto magis nos sibi rebellare conspicit, tanto amplius expugnare contendit. Eos enim pulsare negligit, quos quieto jure possidere se sentit. Contra nos vero eo vehementius incitatur, quo ex
Abbreviated transcription (Latin):
ris. S quia diuina gr̃a diu nos istis difficul.¬
tatib affici ñ ꝑmittit. ruptis peccatoꝵ nr̃oꝵ
uinculis. citiꝰ nos ad libertatẽ nouȩ conuersa¬
tionis consolando ꝑducit: & p̃cedentem tristi¬
ciam subsequens leticia refouet. ita ut. con¬
uersi uniꝰ cuiusq animus co magis ad uotum
suũ ꝑueniendo gaudeat. quo magis se ꝓ illo
meminit laborando doluisse. Eit cordi im¬
mensa leticia: quia ei quẽ desiderat iam ꝑspẽ
securitatis ꝓpinquat. ut recte de hoc dici de¬
beat. dep̃cabitur dm̃ & placabilis ei erit. &
uidebit faciem ciꝰ in iubilo. uel certe libera¬
uit animã suam ne ꝑgeret. in interitum. sed
iam scm̃ esse se credat. & quem pugna meroris
sternat : dispensante deo ꝑmittitur ut post
conuersationẽ suam tẽptationum stimulis
fatigetur. Iam quidem ꝑ conuer sationẽ rubrũ
mare transitum est: s adhuc in heremo uitȩ
p̃sentis ante faciem hostes occurrunt. Iam

Expanded text:
ris. Sed quia divina gratia diu nos istis difficulris. Sed quia divina gratia diu nos istis difficultatibus affici non permittit, ruptis peccatorum nostrorum vinculis citius nos ad libertatem novae conversationis consolando perducit, et praecedentem tristitiam subsequens laetitia refovet; ita ut conversi uniuscujusque animus eo magis ad votum suum perveniendo gaudeat, quo magis se pro illo meminit laborando doluisse. Fit cordi immensa laetitia, quia ei quem desiderat, jam per spem securitatis propinquat, ut recte de hoc dici debeat: Deprecabitur Deum, et placabilis ei erit; et videbit faciem ejus in jubilo. Vel certe: Liberavit animam sjam sanctum se esse credat, et quem pugna moeroris sternat, dispensante Deo permittitur, ut post conversionem suam tentationum stimulis fatigetur. Jam quidem per conversionem rubrum mare transitum est, sed adhuc in eremo vitae praesentis ante faciem hostes occurrunt. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
grauis meror est. cum sua unꝰ quisq peccata
considerans. curarũ scculariũ uult compedes-
rumꝑc. & uiam d̾i ꝑspacium secure conuersa-¬
tionis ambulare: desiderioꝵ temꝑaliũ graue
onus abicere: & lene iugũ dñi libera seruitute
portare. Cogitanti enim ista. occurrit illa fa¬
miliaris sua carnalis delectatio. quȩ inuetera¬
ta dudũ quanto cũ diutiꝰ tenuit. tanto artius
astringit. atq a se. tardius abire ꝑmittit. Et
qui sibi meror. que anxietas cordis: quando
hinc sp̃s uocat. hinc caro reuocat. hinic amor
noue conuersationis inuitat. huic usus uetu¬
stȩ ꝑuersitatis impugnat: hinc desiderio ad spi¬
ritalem patriam flagrat. & hinc in seipso carna¬
lem concupiscentiam tolerat. quȩ cum aliquo
modo etiam inuitũ delectat. Recte gͦ de hoc
amarescente homine dici potest. abhominabi¬
lis ci fit in uita sua panis. & appropinquauit
corruptioni anima ciꝰ. & uita illiꝰ mortife¬

Expanded text:
gravis moeror est, cum sua unusquisque peccata gravis moeror est, cum sua unusquisque peccata considerans, curarum secularium vult compedes rumpere, et viam Dei per spatium securae conversationis ambulare, desideriorum temporalium grave onus abjicere, et leve jugum Domini libera servitute portare. Cogitanti enim ista occurrit illa familiaris sua carnalis delectatio, quae inveterata dudum, quanto eum diutius tenuit, tanto arctius astringit, atque a se tardius abire permittit; et quis ibi moeror, quae anxietas cordis, quando hinc spiritus vocat, hinc caro revocat, huc amor novae conversationis invitat, huc usus vetustae perversitatis impugnat, hinc desiderio ad spiritualem patriam flagrat, et hinc in seipso carnalem concupimodo invitum delectat? Recte ergo de hoc amarescente homine dici potest: Abominabilis ei fit in vita sua panis; et appropinquavit corruptioni anima ejus, et vita illius mortife
Abbreviated transcription (Latin):
dep̃cabitur d̾m & placabilis ei erit. & uidebit
faciem ciꝰ in iubilo. & liberauit animã suam ne
ꝑgeret in inttritum. s uiuens lucem uideret.
In his itaq tam collectis coaceruatisq senten¬
tiis. & supra meror amaritudinis. & infra sub¬
iuncta est leticia securitatis: moxq post hȩc
dicitur. hȩc omĩa oꝑatur d̾s trib uicib ꝑ sin¬
gulos. Ac si diceret. qd̾ semel de uno dixi. hoc
trib uicib ꝑ singulos agitur. S sollerter in¬
tuendũ est. quȩ istȩ tres uices sint. quib unꝰ¬
quisq homo anxietate incroris afficitur. &
post merorẽ ꝓͥtinus ad sccuritatem leticiȩ reuo¬
catur. Id eni suꝑiꝰ sicut iam dixi narrauerat.
qͦd & grauis pͥus meror afficit. & magna post¬
modũ leticia attollit. Igitur si uigilanter in¬
tendimꝰ. has tres uices meroris & leticiȩ in umiꝰ¬
cuiꝰq clecti animo istis alternari modis inue¬
nimꝰ. id est con uersione. temptatione. morte.
In pͥmã quippe qͣm diximꝰ conuersionis uice

Expanded text:
t videbit faciem ejus in jubilo, et liberavit animam suam, ne pergeret in interitum, sed vivens lucem videret. In his itaque jam collectis coacervatisque sententiis, et supra moeror amaritudinis, et infra subjuncta est laetitia securitatis; moxque post haec dicitur: Haec omnia operatur Deus tribus vicibus per singulos. Ac si diceret: Quod semel de uno dixi, hoc tribus vicibus per singulos agitur. Sed solerter intuendum est quae tres istae vices sint quibus unusquisque homo anxietate moeroris afficitur, et post moerorem protinus ad securitatem laetitiae revocatur. Id enim superius, sicut jam dixi, narraverat, quod et gravis prius moeror afficit, et magna postmodum laetitia attollit. Igitur si vigilanter intendimus, has tres vices moeroris et laetitiae in uniuscujusque electi animo istis alternari modis invenimus, id est conversione, tentatiIn prima quippe, quam diximus, conversationis vice,
Abbreviated transcription (Latin):
ELIU UINI
suꝑne dispen¬
sationis insi¬
nuans. de elec¬
ti unius cuiꝰq
ꝑcussione in¬
tulit dicens:
appropinqua¬
uit corruptio¬
& uita illius
mortiferis.
Et dum temptatũ hominẽ demonstrat unũ.
in qua tẽptatione sit positum humanũ genus
ostendit uniuersum: dũq narrat qͥd specialit̾
agatur in singulis. liquido intimat qͥd genera¬
liter agatur in cunctis. Sic enĩ temptationẽ
exp̃ssit quorũ dam ꝓprie singuloꝵ: ut possit
intelligi & uniuersaliter om̃ium. Cunctum
quippe electoꝵ genus in hac uita. huiꝰ tedio
laboris afficitur. Unde & mox huic gencrali
pestilentiȩ. gengale subintulit remedium me¬

Expanded text:
Eliu vim supernae dispensationis insinuans, de electi uniuscujusque percussione intulit, dicens: Appropinquabit corruptioet vita illius mortiferis. Et dum tentatum hominem demonstrat unum, in qua tentatione sit positum humanum genus ostendit universum; dumque narrat quid specialiter agatur in singulis, liquido intimat quid generaliter agatur in cunctis. Sic enim tentationem expressit quorumdam, proprie singulorum, ut possit intelligi et universaliter omnium. Cunctum quippe electorum genus in hac vita hujus taedio laboris afficitur. Unde et mox huic generali pestilentiae generale subintulit remedium me