comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
consũmatum ẽ. et sic inclinato capite tradidit
sp̃m. ostendens ista omnia quȩ predicta sunt in
illo fuisse tunc consũmata: non licet hic aliud in¬
telligere: Apostoli etiam loquentes de xp̃o: testi¬
monia ex isto psalmo dederunt: Quis autem
deuiet asentenciis eorum : Aut quis agnus non
sequatur arietes : Ergo xp̃c hic loquitur : magis¬
q nobis demonstrandum ẽ ubi eius m̃bra loquã¬
tur. ut ostendamus quia totus hic loquitur: qu̾ã
mi est: infinem prohis qui cõmutabuntur ipsi
dauid: Nunc cõmutationem in melius audi sõ¬
Adam et eua indeterius: qui exadam et eua xp̃o
heserunt. inmelius cõmutatisunt. Dicut enĩ
ꝑunum hominem mors: ita et ꝑunum hominẽ
resurrectio mortuorum: Et sicut in adam om̃s
moriuntur: sic et inxp̃o omnes uiuificabuntur.
Abeo quod formauit deus mutatus adam: s inpe¬
ius iniquitatis suȩ: Abeo quod oꝑata est iniqui¬

Expanded text:
Consummatum est, et sic inclinato capite tradidit Consummatum est, et sic inclinato capite tradidit spiritum , ostendens ista omnia quae praedicta sunt in illo fuisse tunc consummata; non licet hic aliud intelligere. Apostoli etiam loquentes de Christo, testimonia ex isto psalmo dederunt. Quis autem deviet a sententiis eorum? aut quis agnus non sequatur arietes? Ergo Christus hic loquitur: magisque nobis demonstrandum est ubi ejus membra loquantur, ut ostendamus quia totus hic loquitur, quam mi est: In finem, pro his qui commutabuntur, ipsi David. Nunc commutationem in melius audi: comAdam et Eva in deterius; qui ex Adam et Eva Christo adhaeserunt, in melius commutati sunt. Sicut enim per unum hominem mors, ita et per unum hominem resurrectio mortuorum: et sicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes vivificabuntur Ab eo quod formavit Deus, mutatus est Adam; sed in pejus iniquitatis suae: ab eo quod operata est iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunis ẽ omib abinitio usq infinem: Tamen
istum psalmum quem tractandum suscepimus.
et dequo loqui caritati u̾tȩ in nomine domini
proposumus. ingrano synapis agnoscamus paulu-¬
lum ab altitudine boleris. et diffusione ramorum:
et ab illa gła ubi aues cȩli requiescunt auocemus
cogitationem: et hȩc magnitudo quȩ nos delectat
inholere. quam deparuo surrexerit audiamus:
Xp̃c enim hic loquitur: s iam scientib dicimus:
xp̃s non solum caput s et corpus ẽ: ex ipsis uerbiᷤ
agnoscimus: Nam quia hic loquitur: dubitare
omnino non ꝑmittimur: Hic sunt enim ex p̾ssa
uerba quȩ meiꝰ passione completa sunt: dedert̃
inescami meam fel. et insiti mea potauerunt me
aceto:. Quaendo ista ad litteram impleta sunt : et
ꝓrsus quomͦ predicta sic reddita: Cumq xp̃c ip.¬
se dixisset sitio pendens incruce: et ad hoc uerbũ
ei acetum inspongia datum eẽt. quo accepto dix̃

Expanded text:
communis est omnibus, ab initio usque in finem. Tamen communis est omnibus, ab initio usque in finem. Tamen istum psalmum quem tractandum suscepimus, et de quo loqui Charitati Vestrae in nomine Domini proposuimus, in grano sinapis agnoscamus: paululum ab altitudine oleris et diffusione ramorum, et ab illa gloria, ubi aves coeli requiescunt, avocemus cogitationem; et haec magnitudo quae nos delectat in olere, quam de parvo surrexerit audiamus. Christus enim hic loquitur sed jam scientibus dicimus; Christus non solum caput, sed et corpus. Ex ipsis verbis agnoscimus. Nam quia Christus hic loquitur, dubitare omnino non permittimur. Hic sunt enim expressa verba quae in ejus passione completa sunt: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto: quando ista et ad litteram impleta sunt, et prorsus quomodo praedicta, sic reddita. Cumque ipse Christus dixisset, Sitio, pendens in cruce, et ad hoc verbum ei acetum in spongia datum esset, quo accepto dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
mus. si tamen inilla ambulamus quȩ sit angꝰ¬
ta et ꝑpressuras & tribulationes ꝑducat ad re¬
quiem sempit̾nam: quãꝙͣ ipsa q̃ inreb huma¬
nis uocatur felicitas. plus sit timenda quã mise-¬
ria. quandõ quidẽ miseria plerumq affert extri¬
bulatione fructum bonum: felicitas autẽ corrũ-¬
pit animam ꝑu̾sa securitate. et dat locum diabo¬
lo temptatori: Cum gͦ cogitauerimus prudent᷑
et recte. sicut psallit hȩc uictima temptationẽ
ẽẽ uitam humanam suꝑ terram: neminẽq: omĩ¬
no ẽẽ securum. nec debere ẽẽ securum. donec ad
illam patriam ueniatur. unde nemo exit ami-¬
cus. quo nemo admittiat᷑ inimicus. etiam nunc
in ipsa eccłȩ gła agnoscimus uoces tribulationis
nr̃ȩ : et tanquam menbra xp̃i cõpagi caritatis
subdita capiti nr̃o. et nos inuicem retinentia dice¬
mus de psalmis quod hic dixisse inuenerimus
martẏres qui suerunt ante nos: quia tribulatio

Expanded text:
mus si tamen in illa ambulamus, quam sit angumus si tamen in illa ambulamus, quam sit angusta , et per pressuras atque tribulationes perducat ad requiem sempiternam; quamque ipsa quae in rebus humanis vocatur felicitas, plus sit timenda quam miseria; quandoquidem miseria plerumque affert ex tribulatione fructum bonum, felicitas autem corrumpit animam perversa securitate, et dat locum diabolo tentatori: cum ergo cogitaverimus prudenter et recte, sicut salita victima, tentationem esse vitam humanam super terram , neminemque omnino esse securum, nec debere esse securum, donec ad illam patriam veniatur, unde nemo exit amicus, quo nemo admittitur inimicus, etiam nunc in ipsa Ecclesiae gloria agnoscimus voces tribulationis nostrae; et tanquam membra Christi, compage charitatis subdita capiti nostro, et nos invicem retinentia, dicemus de Psalmis, quod hic dixisse invenerimus martyres qui fuerunt ante nos, quia tribulatio
Abbreviated transcription (Latin):
o tempore in hoc scło exortisumus.
& aggregati populo dei. quo ram
holus illud exgrano synapis teten¬
dit brachia sua: quoniam ferm̃¬
tum illud quod pͥmo contempti¬
bile fuit terment̾auit tres mensuras : idẽ totum
orbem terrarum reparatum. extrib filiis noe:
quoniam ab oriente et occidente & aquilone. &
austro ueniunt. quirecumbunt cum patriatchiᷤ:
expulsis foras eis qui de illorum carne sunt nati.
et quorum fidem nonsunt imitati: Ad hanc gͦ
cui gaudium indictum ac predictum ẽ. quod
plures filios habitura eĩt. quam illa quȩ habe-¬
bat uirum. iam talem inuenimus quȩ oblita
esset obprobrioran. et ignominiȩ uiduitatis
suȩ: et ideo possumus forte mirari. cum uoceᷤᷤ
humilitatis xp̃i uel nr̃e relegerimus in aliqua
propħia: Et fieri potest ut minus ex eis afficra¬
mur: quia non eo temꝑe uenimus quando
ista cum sapore legebantur abundante p̾ssu¬
ra S rursus si abundantiam tribulationum
cogitemus. et inqua ambulemus uia cognosca¬

Expanded text:
o tempore in hoc saeculo exorti sumus et aggregati populo Dei, quo jam olus illud ex grano sinapis tetendit brachia sua; quo jam fermentum illud, quod primo contemptibile fuit, fermentavit tres mensuras , id est, totum orbem terrarum reparatum ex tribus filiis Noe : quoniam ab oriente et occidente et aquilone et austro veniunt, qui recumbent cum Patriarchis, expulsis foras eis qui de illorum carne sunt nati, et eorum fidem non sunt imitati . Ad hanc ercui gaudium indictum atque praedictum est, quod plures filios habitura esset, quam illa quae habebat virum , jam talem invenimus quae oblita esset opprobriorum et ignominiae viduitatis suae: et ideo possumus forte mirari cum voces humilitatis Christi, vel nostrae, legerimus in aliqua prophetia. Et fieri potest ut minus ex eis afficiamur, quia non eo tempore venimus, quando ista cum sapore legebantur, abundante pressura. Sed rursus si tribulationum abundantiam cogitemus, et in qua ambulemus via cognosca
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcelos selet: fortasse cm̃ aliꝰ illos fecisse putaret᷑ suꝑ
qͦs salẽt: s dix̃. dñs aut̾ celos fec̃ Sicelos fecit: et iam
angłos fecit. Ipse fccit angłos: ipse fecit apłor
qui dominũ portabant. Et quẽ dm̃ porta.¬
bant: A quo facti erant. Audi quia celi sunt.
Cęli enarrant głam di. Ipsis cęlis dicit᷑ annũ¬
ciate ingentib głam enis. in omnibꝰ ppłis mi

Expanded text:
elos sedet; fortasse enim alius illos fecisse putaretur, super quos sederet: sed dixit, «Dominus autem coelos fecit.» Si coelos fecit, etiam Angelos fecit: ipse fecit Angelos, ipse fecit Apostoqui Dominum portabant. Et quem Dominum portabant? A quo facti erant. Audi quia coeli sunt: «Coeli enarrant gloriam Dei» . Ipsis coelis dicitur, «Annuntiate in gentib
Abbreviated transcription (Latin):
lumne erigerentur. Nicħ horum cantat. Et
si aliud aliquid: nun gͦ consonat psalmus
titulo suo. et aliud portat infronte. aliudin
uoce: Inmo nicħ aliud⁊ s intellectores gͣrit
Loquitur enim de edificatione domus. Om̃s
lapides ipsius domus : intelligant qđ canta¬
runt. E dificatur enim domus d̃o: non illo
loco ubi edificauit salomon. Edificauit eni
templum: et de ipso templo audistis modo
quȩ dixerit dominꝰ. Cum saxa templi et mo¬
les ingentes admirarentur discipuli: indi¬
cauerunt domino admirationẽ et stuporẽ
suum. Et dominꝰ itł. Amen dico uob̃: non re¬
linquetur bic lapis suꝑ lapidẽ qͥ non destru¬

Expanded text:
lumnae erigerentur. Nihil horum cantat: et lumnae erigerentur. Nihil horum cantat: et si aliud aliquid, non ergo consonat Psalmus titulo suo, et aliud portat in fronte, aliud in voce? Imo nihil aliud, sed intellectores quaerit. Loquitur enim de aedificatione domus. Omnes lapides ipsius domus intelligant quod cantarunt. Aedificatur enim domus Deo, non illo loco ubi aedificavit Salomon. Aedificavit enim templum : et de ipso templo audistis modo quae dixerit Dominus. Cum saxa templi et moles ingentes admirarentur discipuli, indicaverunt Domino admirationem et stuporem suum; et Dominus illis: «Amen dico vobis, non relinquetur hic lapis super lapidem, qui non destru
Abbreviated transcription (Latin):
ONUS
et fr̃ mͣs seuerus ahuc
differt lȩticiam nr̃am:
de sermone qut̃ nob̃
debet. Nam qđ debi¬
tor teneatur agnoscit.
Omnes enm ęccłas qua¬
cumq transitum fecit. lȩcificauit dominus
ꝑ os ipsius. Multomag̃ ergo lȩcificanda ẽ:
de qua cȩt̾is cum dominꝰ ꝓpagauit. S qͥd fac¬
turi sumus. nsi ut sermamus uoluntatu p¬
sius ⁊ Differre illum tam̃ dixi fr̃s: ñ frauda¬
re. Itaq tenere debitorem: nec dimittatis
nͥ cum soluerit. Aduertat itaq karitas ura:
Quantum donat dominꝰ de isto psalmo dica¬
mus aliquid. Qđ quidẽ iam nostis: s dulcis
e᷑ cõmemoratio ueritatis. foite cum ꝓnuntia¬
retur titulꝰ eius: cum admirationc aliqui au¬
dierunt. Inscribitur enim titulus psalmi. qͣn
domus edificabatur pꝰ captiuitatẽ. Hoc titulo
p̾dicto. iam in ipso textu psalini expectabat᷑
fortasse qui lapides p̃ciderentur de montibꝰ ⁊
quȩ moles atraberentur ⁊ quȩ fundam̃ta ia¬
cerentur: quȩ trabes imponerent᷑: quȩ co-¬

Expanded text:
nus et frater meus Severus adhuc differt laetitiam nostram de sermone quem nobis debet: nam quod debitor teneatur, agnoscit. Omnes enim Ecclesias quacumque transitum fecit, laetificavit Dominus per os ipsius: multo magis ergo ista laetificanda est, de qua caeteris eum Dominus propagavit. Sed quid facturi sumus, nisi ut serviamus voluntati ipsius? Differre illum tamen dixi, fratres, non fraudare. Itaque tenete debitorem, nec dimittatis, nisi cum solverit. Advertat itaque Charitas vestra: quantum donat Dominus, de isto psalmo dicamus aliquid quod quidem jam nostis; sed dulcis est commemoratio veritatis. Forte cum pronuntiaretur titulus ejus, cum admiratione aliqui audierunt. Inscribitur enim titulus Psalmi: «Quando domus aedificabatur post captivitatem.» Hoc titulo praedicto, jam in ipso textu Psalmi exspectabatis fortasse qui lapides praeciderentur de montibus, quae moles attraherentur, quae fundamenta jacerentur, quae trabes imponerentur, quae co
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc exultabunt omnia ligna siluarum̃. Añte¬
faciem domini: quia uenit. qm uenit iudicare
t̾ram: Primo uenit: et pꝰea uenturus eͣ. Primo
nenit inȩccła sua innubib. Quȩ sunt nubes q̃ cũ
iudicare inuos et mortuos. Tenit pͥmo ĩnubibꝰ:
hȩc pͥmo uox ipsius sonuit ineugło. Amodo ui¬
debitis filium hominis uemientem in nubibus
Quid ẽ amodoe Nonne dominꝰ pꝰea uenturꝰ ẽ.
qͣn se plangent omnes trib t̾rȩ: Ptiꝰ uenit
ip̃dicatoribꝰ suis: et impleuit totum orbẽ t̾ra.¬
rum. Non resistamus pͥmo aduentur: et non
expauescemus scdm. Et ue tunc pͣgnantibꝰ: et
mãmantibꝰ. dudistis mͦ ineugłio. Cauete: quia
nescitis qͣ hora ueniat. Infigura dicta sunt. Quȩ
sunt p̃gnantes: et quȩ sunt lactantes: Pregnan¬
tes animȩ dicunt᷑: quȩ habent spem in scło. Quȩ

Expanded text:
«Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum«Tunc exsultabunt omnia ligna silvarumm Domini, quoniam venit, quoniam venit judicare terram.» Primo venit, et postea venturus est. Primo venit in Ecclesia sua in nubibus. Quae sunt nubes quae eum judicare vivos et mortuos. Venit primo in nubibus. Haec primo vox ipsius sonuit in Evangelio: «Amodo videbitis Filium hominis venientem in nubibus.» Quid est, «Amodo?» Nonne Dominus postea venturus est, quando se plangent omnes tribus terrae? Prius venit in praedicatoribus suis, et implevit totum orbem terrarum. Non resistamus primo adventui, ut non expavescamus secundum. «Et vae tunc praegnantibus et mammantibus.» Audistis modo in Evangelio: «Cavete, quia nescitis qua hora veniat» . In figura dicta sunt. Quae sunt praegnantes, et quae sunt lactantes? Praegnantes animae dicuntur, quae habent spem in saeculo. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
tate: Tunc sc illi plangent: qui nolunt mͦ dili¬
Iocundentur celi qͦs dominꝰ fecit: exultet t̾ra quã
compluunt celi. Celi enim pͣdicatores: t̾ra audito¬
res: Commoueatur mare et plenitudo eius:
Quod mare: Scłm: Cõmotum c̃ mare. & plenitu¬
do einaris. Omnc scłm concitatum ẽ. aduersꝰ eccłiã:
cum dilataretur et elificaret᷑ toto orbe t̾rarum.
De ipsa cominotione audistis ineugło: tradent
uos adiudicia. Commotum ẽ mare. S q̃n uiu¬
nutes. omnes equi. campi.sunt: Tunc exulta¬
bunt omnia ligna siluarum: Ligna siluarum:
pagam sunt. Quare iamgaudent: Quia p̃cisi st̃
de olcastro: et inserti moliuam. Tunt exultabua
omnia ligna siluarum: quia p̾cisȩ sunt ingentes
arbores cȩdrinȩ &s cypreffinȩ : et imputribilia
ligna translata sunt ad edificationẽ domꝰ. Ligna
siluarum erant: s antequam irent inȩdificum.
Ligna siluarum crant: s anteꝗͣ. oliuã parerent:

Expanded text:
tate.» Tunc se illi plangent, qui nolunt modo dilitate.» Tunc se illi plangent, qui nolunt modo dilijucundentur coeli, quos Dominus fecit: exsultet terra, quam compluunt coeli. Coeli enim praedicatores, terra auditores. «Commoveatur mare et plenitudo ejus.» Quod mare? Saeculum. Commotum est mare, et plenitudo maris: omne saeculum concitatum est adversus Ecclesiam, cum dilataretur et aedificaretur, toto orbe terrarum. De ipsa commotione audistis in Evangelio, «Tradent vos ad judicia» . Commotum est mare: sed quando vinmites, omnes aequi, campi sunt Dei. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum.» Ligna silvarum, Pagani sunt. Quare jam gaudent? Quia praecisi sunt de oleastro, et inserti in oliva . «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum:» quia praecisae sunt ingentes arbores cedrinae et cyparissinae, et imputribilia ligna translata sunt ad aedificationem domus. Ligna silvarum erant, sed antequam irent in aedificium; ligna silvarum erant, sed antequam olivam parerent. 14.
Abbreviated transcription (Latin):
trãicit: Audis psalmum dicentẽ. correrit orbẽ
t̾rȩ qui non commouebitur⁊ et tu dicis ñ solũ
motum pͦ correctionẽ. s etiã diminutũ : Tu ue¬
rum dicis ÷ iste mentitur. Pseudo ꝓpħȩ cdamã¬
tes ecce hic ẽ xp̃c. ecce illic. uerum dicunt ÷ et
ꝓpħa iste mentiture fr̃s : contra istas aꝑtissi¬
mas uoces auditis in anguł strepitum: ille
tradidit. et ille tradidit. Quiddicis: Uoces tuȩ
audiende sunt. an uoces di: Etenm correxit
orbem t̾rȩ. qui non commnouebitur. Ego tͥ orbẽ
t̾rarum ostendo edificatum: tolle hostras. int᷑
in atria domini. Hostias non habes: ꝓpt̾ca
non uis intrare. Quid ẽ hoc e Si hostiam tͥ
indiceret ds taurum. hyrcum. arietem:
iuenires qd offeͥres. Indirit tͥ humile cor:
et non uis intrare. Hoc eniminte non inuenis:
quia suꝑbia tumiusti E tenim correxit orbẽ t̾re
qui ñ commouobitur. udicabit ppłos inequi¬

Expanded text:
trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem trajicit. Audis Psalmum dicentem, «Correxit orbem terrae, qui non commovebitur;» et tu dicis non solum motum post correctionem, sed etiam diminutum. Tu verum dicis; iste mentitur? Pseudoprophetae clamantes, «Ecce hic est Christus, ecce illic,» verum dicunt; et propheta iste mentitur? Fratres, contra istas apertissimas voces auditis in angulis strepitum, Ille tradidit, et ille tradidit. Quid dicis? Voces tuae audiendae sunt, an voces Dei? «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Ego tibi orbem terrarum ostendo aedificatum; tolle hostiam, intra in atria Domini. Hostias non habes, propterea non vis intrare. Quid est hoc? Si hostiam tibi indiceret Deus taurum, hircum, arietem, invenires quod afferres: indixit tibi humile cor, et non vis intrare. Hoc enim in te non invenis, quia superbia tumuisti. «Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur. Judicabit populos in aequi
Abbreviated transcription (Latin):
albatum uocatis: matrio scõ eius ad orabo d̃m
meum. Cominoueatur ã facie eiꝰumu̾sa t̾ra:
dicite in nationibꝰ ciominꝰ regnauit aligno. Et¬
enim correxit orbẽ t̾rȩ qui non cõmouebitur: Quȩ
testimonia edificationis domusdi: Iñtonant
nubes cȩlorum ꝑ totum orbem t̾rarum ȩdificari
domum di: et clamant rauȩde paludib. nos soli
sumus xp̃iani. Que testimonia ꝓftro psalterii:
ꝓfero quod surdus cantas. Nꝑi aures: tu cantas
ista. Cantas mecum: et nͨconcordas metum. Lin¬
gua tua sonat qđ sonat mea: et cortuũ dissonat
acorde meo. Nonne tu cantas ista: Tide testimo¬
ma orb t̾rarum. Cominoueatur a facie eiꝰuni.¬
uersa t̾ra. Et tu dicis non commoueri: Uicite
innationibꝰ dominꝰ regnauit aligno. An forte
hic optinebunt. ꝙ dicent se regnare a ligno: qr
fustib circumcellionum regnant: De cruce xͥ
regna: si aligno regnaturus es. Nam lignũ hoc
tuum. ligneum te facit: lignum xp̃i ꝑ mare te

Expanded text:
albatum vocatis; in atrio sancto adoro Deum albatum vocatis; in atrio sancto adoro Deum meum. 11. «Commoveatur a facie ejus universa terra: dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno. Etenim correxit orbem terrae, qui non commovebitur.» Quae testimonia aedificationis domus Dei! Intonant nubes coelorum per totum orbem terrarum aedificari domum Dei; et clamant ranae de palude, Nos soli sumus christiani. Quae testimonia profero? Psalterii. Profero quod surdus cantas: aperi aures, tu cantas ista; cantas mecum, et non concordas mecum; lingna tua sonat quod sonat mea, et cor tuum dissonat a corde meo. Nonne tu cantas ista? Vide testimonia orbis terrarum: «Commoveatur a facie ejus universa terra:» et tu dicis non commoveri? «Dicite in nationibus, Dominus regnavit a ligno.» An forte hic obtinebunt, et dicent se regnare a ligno, quia fustibus Circumcellionum regnant? De cruce Christi regna, si a ligno regnaturus es. Nam lignum hoc tuum ligneum te facit: lignum Christi per mare te
Abbreviated transcription (Latin):
atria eius: nolite uacue intrare. Tollitehos¬
tias. Quas hostias nob̃cum portaturi sumꝰ
Sacͥificium dõ sp̃c contribulatꝰ. cor contritũ
et humiliatũ d̾s non sꝑnit: Cum humili cor¬
de intra indomũdi: et cum hostia intrasti
Si autẽ supbꝰ es: in anis intras. Nam unde
suꝑbiris. nͥ manis esses: Nam si plenus eẽs: ñ infla¬
reris. Quomͦ plenuis eẽs: Si cecum toleres hostiã:
quã portares ad atria domini. Iam ne chu te¬
neamur: curramus oȩtera. Hidete crescentem
domum: uidete ȩdificium irȩ ꝑ totum orbem
t̾rarum. Gaudete quia intrastis in atria: gau¬
dete quia edificamini intemplum dĩ. Qm enĩ
intrant. ipsi edificantur. ipsi sunt domꝰ dĩ: ille⁊
inhabitator cu edificatur domus toto orbe t̾ra¬
rum÷ et hoc pꝰ captiuitatẽ. Tollite hostias et
pscudo ipħȩ. Dic eis istud Lapis suꝑ lapidem ñ
relinquetur: qui non destruatur. Ad parietẽ de¬

Expanded text:
atria ejus, nolite vacuae intrare, «Tollite hosatria ejus, nolite vacuae intrare, «Tollite hostias.» Quas hostias nobiscum portaturi sumus? «Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Deus non spernit» . Cum humili corde intra in domum Dei, et cum hostia intrasti. Si autem superbus es, inanis intras. Nam unde superbires, nisi inanis esses? Nam si plenus esses, non inflareris. Quomodo plenus esses? Si tecum tolleres hostiam, quam portares ad atria Domini. Jam ne diu teneamus, curramus caetera. Videte crescentem domum, videte aedificium ire per totum orbem terrarum. Gaudete, quia intrastis in atria; gaudete, quia aedificamini in templum Dei. Qui enim intrant, ipsi aedificantur, ipsi sunt domus Dei: ille est inhabitator, cui aedificatur domus toto orbe terrarum, et hoc post captivitatem. «Tollite hostias, et pseudoprophetae.» Dic cis istud, «Lapis super lapidem non relinquetur, qui non destruatur» : ad parietem de
Abbreviated transcription (Latin):
gentes dicit Affarte domino patrie gen¬
tium ⁊ afferte domino głam et honorẽ: noli¬
te uob̃z quia & illi qui uob̃ annuntiauerui.
non suam. s illius głam annuntiauerunt:
Et uos afferte domino głam & honorem. et
dicite: non nob̃ domine nͨ nob̃: s nominituo
da głam. Nolite spem in homine ponere. Si
baptitatur imusquisos ur̃m. dicat. ille me
baptirauit ÷ de quo amitꝰ sponsi dixͣ̃. Hic ẽ qui
baptirat: Si enmhȩc dixeritis: affertis dño
nomini hominũ : nͥ nomini uro: s nõi ciꝰ af¬
ferte głam: Tollite hostias: et introite in
atria eius. Tollite bostias. Quid allaturi estis:
ut introea tis mnatria ens Iam enim creuit
domus: et facta sunt atria: Qui afferunt
hostias: intrant matria Tauros allaturi su¬
mus ⁊ hyrcos uł oues : Absit. Si uoluisses sa¬
cͥficiumr:. dedissem. utiq. Ille nob̃ hostiam
comindabat: quã offerre debemus. Uidete
ne illud sit hostia. de quo iam dudum dixit:

Expanded text:
gentes dicit, «Afferte Domino patriae gengentes dicit, «Afferte Domino patriae gentium, afferte Domino gloriam et honorem:» nolite vobis; quia et illi qui vobis annuntiaverunt, non suam, sed illius gloriam annuntiaverunt: et vos «afferte Domino gloriam et honorem;» et dicite, «Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam» . Nolite spem in homine ponere. Si baptizatur unusquisque vestrum, dicat: Ille me baptizat, de quo amicus sponsi dixit, «Hic est qui baptizat» . Si enim haec dixeritis, affertis Dominnomini hominum, non nomini vestro, sed nomini ejus afferte gloriam. «Tollite hostias, et introite in atria ejus. Tollite hostias:» quid allaturi estis, ut introeatis in atria ejus? Jam enim crevit domus, et facta sunt atria; qui afferunt hostias, intrent in atria. Tauros allaturi sumus, hircos vel oves? Absit. «Si voluisses sacrificium, dedissem utique.» Ille nobis hostiam commendabat, quam offerre debemus. Videte ne illa sit hostia, de quo jamdudum dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
neri non possit. Et omnis homo desiderat
potentiam angłorum: sit iusticiam angłorum
non amat. Prius iusticiam dilige: et seguctur
potentia. Quid enim sequitur et hic: Scitas
et magnificentia in sc̾ificatione eius Tuiam
querebas magnificcutiam: priꝰ dilige sc̾itate᷑
Cum sc̾ificatus fucris: cris et magnificus. Nã
si p̃postere prius ẽe uolueris magnificus: ante
caddis quam surgas. Non emim surgis. s extol.¬
leris. Meluis surgis: si te ille erigat qͥ ñ cadit.
Descendit enim ille ꝗadte: qui non cadit. Tu
cecideras: ille descendit. Porrexit tͥ manum.
Non potes uiribꝰ tuis surgere: amplectere
manum des cendentis : ut erigaris a forti:¬
Quid gͦ. si confessio et pulchritudo inconspet¬
tu eius ÷ sc̾itas et magnificentia insc̾ificatione
eiuse Hoc annuntiamus: cum edificamꝰ do¬
mum. Eccc iam adnuntiatum ẽ gentibꝰ ⁊ qͥd
debeant facere gentes. Quid annuntiauerẽ
illi qui siluam extir pauerunt: Iam ad ipsaᷤ

Expanded text:
neri non possit. Et omnis homo desiderat neri non possit. Et omnis homo desiderat potentiam Angelorum, sed justitiam Angelorum non amat. Prius justitiam dilige, et sequetur te potentia. Quid enim sequitur et hic? «Sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus.» Tu jam quaerebas magnificentiam: prius dilige sanctitatem; cum sanctificatus fueris, eris et magnificus. Nam si praepostere prius esse volueris magnificus, ante cadis quam surgas: non enim surgis, sed extolleris. Melius surgis, si te ille erigat qui non cadit. Descendit enim ad te ille qui non cadit: tu cecideras, ille descendit, porrexit tibi manum; non potes viribus tuis surgere, amplectere manum descendentis, ut erigaris a forticonfessio et pulchritudo in conspectu ejus, sanctitas et magnificentia in sanctificatione ejus» hoc annuntiamus, cum aedificamus domum; ecce jam annuntiatum est gentibus; quid debent facere gentes, quibus annuntiaverunt illi qui silvam exstirpaverunt? Jam ad ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
nemamas: Uis c̃c pulcber: Confitere. ħ dix̃
pulchritudo et confessio: s confessio & pul¬
chritudo. fedus eras: confitere ut sis puicher
Peccator eras: consitere ut sis iustus: fędare
te potiusti: formosum te facere non potes. Qus¬
cͣ autem sponsus nr̃  qui fedam amauit ut
pulchram faceret: Quomͦ ait aliqͥs sedam
amauit: Non uemi inquit uocare iustos. sed
peccatores. Quos uocas peccatores: An ideo¬
uocas ut remaneant peccatores: Non inqͥt.
Et qͥmodo ñ erunt peccarores: Confessio oł
pulchritudo inconspectu eiis. Conficent᷑ em̃
peccata sua: uomunt mala quȩ auide uora.¬
uerunt: Non redeunt ad nomitũ suũ sic̃ canis
mimuindꝰ: et erit confessio et pulchritudo. Ama¬
mus pulchritudinẽ: prius digamus confessio.¬
nem. ut sequatur pulcritudo. It̾um existit qͥ
amat potentiam: amat et magnificentiam.
Tuit esse magnus: qͦmodo angłi sunt. Mag¬
nificentia quedam ẽ mangłis: et tanta poten¬
tia: ut faciant si angłi quicquid possunt. susti¬

Expanded text:
nem amas? vis esse pulcher? Confitere. Non dixit, Pulchritudo et confessio; sed, «Confessio et pulchritudo.» Foedus eras, confitere ut sis pulcher: peccator eras, confitere ut sis justus. Foedare te potuisti; formosum te facere non potes. Qualis autem est sponsus noster, qui foedam amavit, ut pulchram faceret? Quomodo, ait aliquis, foedam amavit? «Non veni,» inquit, «vocare justos, sed peccatores» . Quos vocas peccatores, ut remaneant peccatores? Non, inquit. Et quomodo non erunt peccatores? «Confessio et pulchritudo in conspectu ejus.» Confitentur enim peccata sua, vomunt mala quae avide voraverant; non redeunt ad vomitum suum, sicut canis immundus : et erit confessio et pulchritudo. Amamus pulchritudinem; prius eligamus confessionem, ut sequatur pulchritudo. Iterum existit qui amat potentiam, amat et magnificentiam; vult esse magnus quomodo Angeli sunt. Magnificentia quaedam est in Angelis; et tanta potentia, ut si faciant Angeli quidquid possunt, susti
Abbreviated transcription (Latin):
cantici: ut ñ hic intelligamꝰ confession̾e̾ penitentiũ
s laudantiũ. Et qͥd ẽ qđ continuo nos admo¬
net. de quadã confessione cum ait ÷ p̃uemamꝰ
faciem eiꝰ inconfessione : Quid ẽ p̾ueniamꝰ faciẽ
eiꝰ inconfessione : Uenturꝰ ẽ p̃ueniamꝰ faciẽ eiꝰ

Expanded text:
cantici,» ut non hic intelligamus confessionem poenitentium, sed laudantium. Et quid est quod continuo nos admonet de quadam confessione cum ait: «Praeveniamus faciem ejus in confessione?» Quid est, «Praeveniamus faciem ejus in confessione?» Venturus e
Abbreviated transcription (Latin):
in ignem ȩt̾num: qui paratus ẽ diabolo & angłi
enis. Qui gaudebit ab auditubono: ñ timebit
ab auditu malo. Quomͦ gaudebunt ab auditu
bono: Uenite b̃ndicti patͥs mei. Et aqͦ auditu
nͣ timebunt: Ite inignemȩt̾num: quiparatꝰ ÷
diabolo et angłis eius. Hȩc ẽ ȩquitas. hȩc ueri¬
tas. Iudicabit enim orbem t̾rarum inequita.¬
te: et popłos inuertrate sua. An quia tu iniustꝰ
es. iustus non erit iudex: Aut quia tu mendar
es. uerax ñ erit ueritas: S si uis habere ini¬
sericordẽ:. esto misericors anteqͣ. ueniat. Dimit.¬
te siquid in te cõmissum ẽ: da exeo qd abundaᷤ.
Et de cuiꝰ das. nͥ de illiꝰ : Cum de ellius das. red¬
habes qđ non accepisti: Hȩ sunt do hostiȩ gra¬
tissimei miscłia. hunulitas: confessio: pax. ca¬
ritas. Has apportemus : et securi expectamus
aduentum iudicis: qui iudicabit orbe̾ t̾rarum
inequitate. et ppłos inueritate ⁊ua. Sir.
plicit de psalmo Nonagesimo QUINto.

Expanded text:
in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Qui gaudebit ad auditum bonum, non timebit ab auditu malo. Quomodo gaudebunt ad auditum bonum? «Venite, benedicti Patris mei.» Et a quo auditu non timebunt? «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus.» Haec est aequitas, haec veritas. «Judicabit» enim «orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» An quia tu injustus es, justus non erit judex? aut quia tu mendax es, verax non erit veritas? Sed si vis habere misericordem, esto misericors antequam veniat: dimitte si quid in te commissum est, da ex eo quo abundas. Et de cujus das, nisi de illius? Si de tuo dares, larhabes, quod non accepisti ? Hae sunt hostiae Deo gratissimae, misericordia, humilitas, confessio, pax, charitas. Has apportemus, et securi exspectabimus adventum judicis, qui «judicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» IN P
Abbreviated transcription (Latin):
sit artifex cogitate. Iule refecit qͥ fecit: ille re¬
formauit qͥ formauit. Iudicabit orbemit̾rȩ
inȩguitate. Et poplos inuerttate sua: Qd ẽ
ȩquitas et ueriras: Congregabit sccum electos
suos ad iudicandum: oet̾os autem seꝑabit ab
inuicem. Positurus c̾ enim alios ad dexteram:
alios adsinistram. Quid auttͣ ȩquius qͥd ueriꝰ:
ꝗͣ ut non expectent miscdiã de iudice. qͥ nolue¬
Dicctur enim eis ad dexteram positis: uenite
b̃ndicti patris mer: ꝑcipite regnum qd ib̃paratũ
⁊ ab origine mundi. Et imputat oꝑa mĩȩ. Esu
potastis me: et cet̾a. Rursꝰ ad sinistrã positis
qͥd imputabitur: Quia noluerunt fac̾e miãm.
Et quo ibunt: Ite inignem ꝑt̾uum. Iste auditꝰ.
malꝰ: magnum gemitun faciet. S qͥd dix̃ aliꝰ
psalmus e In memoria ȩt̾na erit iustͣ ab au¬
ditu malo ñ timebit. Quidẽ auditꝰ malꝰ e Ite

Expanded text:
sit artifex, cogitate. Ille refecit, qui fecit; ille resit artifex, cogitate. Ille refecit, qui fecit; ille reformavit, qui formavit. «Judicabit orbem terrarum in aequitate, et populos in veritate sua.» Quae est aequitas et veritas? Congregabit secum electos suos ad judicandum, caeteros autem separabit ab invicem: positurus est enim alios ad dexteram, alios ad sinistram. Quid autem aequius, quid verius, quam ut non exspectent misericordiam de judice, qui nolueDicetur enim eis ad dexteram positis: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et imputat opera misericore; sitivi, et potastis me,» et caetera. Rursus ad sinistram positis quid imputatur? Quia noluerunt facere misericordiam. Et quo ibunt? «Ite in ignem aeternum.» Iste auditus malus magnum gemitum faciet. Sed quid dixit alius psalmus? «In memoria aeterna erit justus; ab auditu malo non timebit» . Quid est, auditus malus? «Ite
Abbreviated transcription (Latin):
ram Et exultabunt omina ligna siluarũ. Ue¬
nit pͥmo: et pꝰea uidicare t̾ram. Exultãtes in¬
partem: quia non partem emit. Totum iidica¬
re habet: quia ꝓ toto p̃cium dedit. Audistis
ȩugłm: qr cum uenerit inquit. congregabit
electos suos aquattuoruentis celi. Congregat
electos omnes a qͣttuor uentis. Ergo de toto
orbe t̾rarui: quia et ipse adam aliqͣn hoc dixe¬
ram orbẽ t̾rarum significat ⁊ scđ̾m gretam lin
Sicut autem greci loquuntur. quatcuor orubis
partes has incapite litt̾as habent. Anatbolen
dicunt orientẽ: disis. occidentẽ. arcton. aqui¬
lonẽt me sebriem meridic̃. Habes auam. Ipse
gͣ adam toto orbe t̾rarum sparsus ẽ. In inoloco
fuit et cecidit: et qͦdaminꝰ cõminutꝰ impleuit
orbem t̾rarum. S misodia dn undiq collegit
fracturas ⁊ et conslauit igne caritatis: et fec̃
umum qd fractum erat. Nouit illud facere
artifex ille. Nemo desꝑet. Multum qͥdẽ ẽ: s qͥ

Expanded text:
abunt omnia ligna silvarum.» Venit primo, et postea judicare terram: exsultantes inin aequitate:» non partem, quia non partem emit. Totum judicare habet, quia pro toto pretium dedit. Audistis Evangelium, quia cum venerit, inquit, «congregabit electos suos a quatuor ventis» . Congregat electos omnes a quatuor ventis: ergo de toto orbe terrarum. Quia et ipse Adam aliquando hoc dixeram orbem terrarum significat secundum graecam lingt M. Sicut autem Graeci loquuntur, quatuor orbis partes has in capite litteras habent, Ἀνατολὴν dicunt Orientem; Δύσιν, Occidentem; Ἀρκτον, Aquilonem; Μεσημβρίαν, Meridiem: habes, Adam. Ipse ergo Adam toto orbe terrarum sparsus est. In uno loco fuit, et cecidit, et quodam modo comminutus implevit orbem terrarum: sed misericordia Dei undique collegit fracturas, et conflavit igne charitatis, et fecit unum quod fractum erat. Novit illud facere artifex ille; nemo desperet: multum quidem est, sed qui
Abbreviated transcription (Latin):
met: uelimus nolimus. Non enim qr mͦ ñ uenit
ido uenturꝰ ñ ẽ. Temet et qͣn nescis: et si paratũ
te inuenerit. nicħ tͥ obest quia nescis: Tunc
exuttabunt omnia ligna siluarũ. an faciẽ dñr.¬

Expanded text:
niet, velimus, nolimus: non enim quia modo non venit, niet, velimus, nolimus: non enim quia modo non venit, ideo venturus non est. Veniet, et quando nescis; et si paratum te invenerit, nihil tibi obest quia nescis. «Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum, ante faciem D
Abbreviated transcription (Latin):
p̃gnantib. et mãmantibꝰ. Ue qͥ habent spc̃ ĩscło:
ue qui herent nns rebꝰ quas de scło pepererunt.
Quidgͦ debet faccre xp̃iamis: Utimundo: nõ
seruire mundo. Quid ẽ hocͭ Habentes tanquã
ñ habentes. Sicdicit : sichortatur. qͦs ñ uult in¬
uenire a die illa tanꝗͣ p̃gnantes et mãmantes:
sic eos hortatur. De cet̾o irͣs. tempꝰ breuȩ ẽt reli.¬
quum eͣ ut quibabent uxores tanquã ñ haben¬
tes sint. et quiflent tamꝗͣ ñ flentes ÷ et qͥ gau¬
dent tanꝗͣ non gaudentes: et qui emunt tanꝗͣ
nͨ ementes ÷ et qui utuntur hoc mundo tanꝙͣ
ñ utentes. P recerit enim figura huius mundi.
Tolo uos sine sollicitudine ẽt. Qui enim sine
sollitudine eͣ securꝰ expectat qn ueniat dñs ipsiꝰ.
Nam quał amorẽ xp̃i ÷ timere ne ueniat ⁊
fr̃s ñ crubescimꝰ ⁊ Ainamꝰ: et tumemus ne ue¬
mat. Certe amamiꝰ: an peccata nr̃a plus ama¬
mus : Ergo ipsa oderimus peccata: et amemꝰ
cum qui uenturꝰ ẽ. ad pumenda peccata. Ue¬

Expanded text:
 qui habent spem in saeculo, vae qui haerent his rebus quas de saeculi spe pepererunt. Quid ergo debet facere christianus? Uti mundo, non servire mundo. Quid est hoc? Habentes tanquam non habentes. Sic dicit, sic hortatur quos non vult inveniri a die illa tanquam praegnantes et mammantes, sic eos hortatur: «De caetero, fratres, tempus breve est: reliquum est ut et qui habent uxores tamquam non habentes sint, et qui flent, tamquam non flentes, et qui gaudent, tamquam non gaudentes, et qui emunt, tamquam non ementes, et qui utuntur hoc mundo, quasi non utantur; praeterit enim figura huius mundi. uolo uos sine sollicitnus ipsius. Nam qualis amor est Christi, timere ne veniat? Fratres, non erubescimus? Amamus, et timemus ne veniat. Certe amamus? an peccata nostra plus amamus? Ergo ipsa oderimus peccata, et amemus eum qui venturus est ad punienda peccata. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
tenebant incaptiuitate: Qura illiquibꝰ dicitur
adnimtiate extirpatores t̾rȩ siluȩ sunt : exarpent
silnam. liberent de captiuitate t̾ram ÷ & instruãt.
ȩdificent. admintiando magnitudinẽ domꝰ dm̃:
Unde silua demonũ excirpatur ÷ nisi p̾dicet᷑ illeqͥ
suꝑ omnes es Ergo omnes gentes demonia ba¬
bebant deos. Quos dicebant deos demonia erant.
apłidicente aꝑtius: qͣm quȩ mimolant gentes de¬
moniis mminolant: et nondo. Quia gͦ ideo erant
incaptiuitate. quia demoniis iminolabant. et

Expanded text:
tenebant in captivitate? Quia illi quibus dicitur, tenebant in captivitate? Quia illi quibus dicitur, «Annuntiate,» exstirpatores silvae sunt: ut exstirpent silvam, liberent de captivitate terram, et struant, aedificent, annuntiando magnitudinem domus Domini. Unde silva daemonum exstirpatur, nisi praedicetur ille qui super omnes est? Ergo omnes gentes daemonia habebant deos: quos dicebant deos, daemonia erant, Apostolo dicente apertius, «Quoniam quae immolant gentes, daemoniis immolant, et non Deo» . Quia ergo ideo erant in ca
Abbreviated transcription (Latin):
ominis t̾ra S exstirpat siluam qui edificat do¬
mum: et ꝓpt̾ea dictum eͣ cum domus edificaret᷑
pꝰ captiuitatem. Tenebant᷑ enim homines capti¬
ui subdiabolo: et demonib seruiebant. s redẽp.¬
ti sunt a captiuitate. ¶endẽ enim se potuer̃t:¬
s. redimere ñ potuerunt. Uenit redemptor. et de¬
dit p̾cium: fudit sanguinẽ suum: eunt oibẽ t̾rarũ.
Queritis qͥd emerit. uideie quid dederit: et mue¬
inte qͥd emerit. Sanguis xp̃i precium e. Tanti qͥd
ualet: quid nsitotus orbis: Quid. isi om̃s gc̃o:
Ualde ingrati sunt pͣcio suo: aut multi suꝑbi st̃
quidicunt. aut illud tam paruum c̾e. ut solos
afros t̾merit: aut se tam magnos eẽ. ꝓ quib solis
illud sit datum. Non gͦ exultent: nͨ suꝑbiant.
ꝓ toto dedit: qͣntum dedit. Nouit quid emerit:
quia nouit quanti iem̾it. Inde qi redempti sumꝰ:
pꝰ captiuitatem ȩdificat᷑ domus. Et qͥ sunt qͥ nos

Expanded text:
omnis terra. Sed exstirpat silvam qui aedificat doomnis terra. Sed exstirpat silvam qui aedificat domum; et propterea dictum est, «Cum domus aedificaretur post captivitatem.» Tenebantur enim homines captivi sub diabolo, et daemonibus serviebant; sed redempti sunt a captivitate. Vendere se potused redimere non potuerunt. Venit Redemptor, et dedit pretium; fudit sanguinem suum, emit orbem terrarum. Quaeritis quid emerit? Videte quid dederit, et invenite quid emerit. Sanguis Christi, pretium est. Tanti quid valet? Quid, nisi totus orbis? quid, nisi omnes gentes? Valde ingrati sunt pretio suo, aut multum superbi sunt, qui dicunt, aut illud tam parvum esse, ut solos Afros emerit; aut se tam magnos esse, pro quibus solis illud sit datum. Non ergo exsultent, non superbiant: pro toto dedit, quantum dedit. Novit quid emerit, quia novit quanti emerit. Inde quia redempti sumus post captivitatem aedificatur domus. Et qui sunt qui nos
Abbreviated transcription (Latin):
Ipre laudetur. ipsc p̾dicetur: euis gła nuntiet᷑:
et ȩdificetur domus: Terribilis ẽ suꝑ oms deo.
Sunt enim dii: suꝑ quossit t̾ribilis ille. Uidebi¬
iudetur int̾ homines: t̾ribił ẽ suꝑ omnes deos:
Numquid non fremuerunt gentes : Nunquid
ñ circumdedunt eum : Nunquid ñ leo ille ru¬
giens fremuit suꝑ illum ⁊ et intrans corda scmi¬
entium exclamauit crucifige crucifige ÷ quasi
ille isto frẽmitu terreretur. qͥ terribił ẽ non so.
uult edificare domũ. locꝰ ipse siluosꝰ ẽ. un dictũ
eͣ heft̃no die. inuenimꝰ eam incampis silue Do¬
mum enim ipsam querebat. cum diceret: in ca¬
pis siluȩ. Et unde siluosꝰ ẽ locꝰ illee Simulachra
colebant homines. Non miru: quia porcos pas¬
cebant. filiꝰ enim ille erat. qui dimisit patrem.
et omnia sua consumpsit inmerecricib : uiuẽs
ꝓͥdige. pascebat porcos: ił colebat demonia. Et
ipsa suꝑstitione gentilium: silua facta erat

Expanded text:
Ipse laudetur, ipse praedicetur, ejus gloria nuntietur, Ipse laudetur, ipse praedicetur, ejus gloria nuntietur, et aedificatur domus. 5. «Terribilis est super omnes deos.» Sunt enim dii super quos sit terribilis ille? Videavidetur inter homines, «terribilis est super omnes deos.» Numquid non fremuerunt gentes? numquid nnon circumdederunt eum? numquid non leo ille rugiens fremuit super illum , et intrans in corda saevientium exclamavit, «Crucifige, crucifige» ; quasi ille isto fremitu terreretur qui «terribilis est,» non vult aedificare domum, locus ipse silvosus est, unde dictum est hesterno die, «Invenimus eam in campis silvae». Domum enim ipsam quaerebat, cum diceret, «In campis silvae.» Et unde silvosus est locus ille? Simulacra colebant homines: non mirum quia porcos pascebant. Filius enim ille erat qui dimisit patrem, et omnia sua consumpsit in meretricibus, vivens prodige; pascebat porcos , id est, colebat daemonia: et ipsa superstitione Gentilium, silva facta erat
Abbreviated transcription (Latin):
bilis minis. Nolite contempnere paruum: intelli¬
gite magnum. Paruus factꝰ c̃. quia paruicratiᷤ:
intelligatur magnus. et millo magni eritis:
Si enim edificatur domꝰ: sic eriguntur moles.
In ipsa domo crescunt lapides: qui ducuntur
ad çdificium. Crescite gͦ ÷ intelligite. xp̃m mag¬
num: et paruus magnus c᷑. Magnus minis:
siniuit u̾ba. Uolebat dicere quantum magnꝰ.
Et si totadie diceret magnus: qͥd magnũ diceret:
Totadic dicens magnus. simret aliquando: qr
finitur dic: Magniudo illius ante dies: ultͣ
dies: Sine dic gͥ quid diceret : Quomã magnus
dominꝰ et laudabilis. minis. Quid enim dictura
eꝰ lingua parua. ad laudandum magnũ: Dicen¬
dominis emisit uocem: Et dedit cogitioni
quod sapiat ÷ tanquã dicens. Quod sonare ñ
possum: tu cogita. Et cum cogitau̾is: paruͭ crit
Qđ cogitatio nullius explicat ÷ lingua alicinus
explicat: Magnus dominꝰ & laudabił nimis.

Expanded text:
bilis nimis.» Nolite contemnere parvum, intellibilis nimis.» Nolite contemnere parvum, intelligite magnum. Parvus factus est, quia parvi eratis; intelligatur magnus, et in illo magni eritis. Sic enim aedificatur domus, sic eriguntur moles in ipsa domo: crescunt lapides qui ducuntur ad aedificium. Crescite ergo, intelligite Christum magnum: et parvus magnus est, magnus nimis. Finivit verba: volebat dicere quantum magnus; etsi tota die diceret, Magnus, magnus, quid diceret? Tota die dicens, Magnus finiret aliquando; quia finitur dies: magnitudo illius ante dies, ultra dies, sine die. Ergo quid diceret? «Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis.» Quid enim dictura est lingua parva ad laudandum magnum? Dicendo, «nimis,» emisit vocem, et dedit cogitationi quod sapiat: tanquam dicens, Quod sonare non possum, tu cogita; et cum cogitaveris, parum erit. Quod cogitatio nullius explicat, lingua alicujus explicat? «Magnus Dominus et laudabilis nimis.»
Abbreviated transcription (Latin):
intrando recipitur: ille ascendendo p̾cipitat᷑.
Adnuntiate ingentib głam eius. Quid ẽ in
gentib: forte gentes nommnantur et paucȩ:
et adhuc habet qđ dicat illa pars quȩ erexit
parietem dealbatum. Quare non gentes st̃
gechulia. numidia. mauritãma. bitantiũ.
ꝓuintia: Gentes sunt. Iuferat sermonẽ hy¬
pocrisis parieti de albato sermo di: edificans
domum toto orbetrarum. Parum ẽ qd dixit:
adnuntiate ingentibꝰ głam eius. Ne aliquaᷤ
gentes exceptas putares: sequitur. et dicit:
nomnibꝰ popłis mirabilia eius: quomã magnꝰ¬
quia inutero femine conceptus ẽ. nostis qr
exutero natus tͣ: nostis quia lacc̾atꝰ ẽ. quia
manibꝰ portatꝰ ẽ: quia circumcisus: qr hostia
ꝓ illo oblata ẽ. quia creuit. Postremo nostiᷤ
quia er palmatus ẽ. consputus: spmis coro¬
natus. crucifirus. moxuus c̃. lancea ꝑcussus c̾:
nostiꝰphec omnia passus cͣ. Magnus c̃ & lauda¬

Expanded text:
intrando recipitur; ille ascendendo praecipitatur. intrando recipitur; ille ascendendo praecipitatur. «Annuntiate in gentibus gloriam ejus.» Quid est, «in gentibus?» Forte gentes nominantur et paucae; et adhuc habet quod dicat illa pars quae erexit parietem dealbatum: Quare non gentes sunt Getulia, Numidia, Mauritania, Byzacium? Provinciae gentes sunt. Auferat sermonem hypocrisi parieti dealbato, sermo Dei, aedificans domum toto orbe terrarum. Parum est quod dixit, «Annuntiate» «in gentibus gloriam ejus;» ne aliquas gentes exceptas putares, sequitur et dicit, «In omnibus populis mirabilia ejus.» quia in utero feminae conceptus est, nostis quia ex utero natus est, nostis quia lactatus est, quia manibus portatus est, quia circumcisus, quia hostia pro illo oblata est, quia crevit; postremo nostis quia expalmatus est, consputus, spinis coronatus, crucifixus est, mortuus est, lancea percussus est; nostis quia haec omnia passus est: «Magnus» est «et lauda
Abbreviated transcription (Latin):
g pret̾mittendum: et dicendũ. qi dono dei
dictum ẽ. Quidam de isto paricte dcalbato
cumdiceret: hoc ait. Quomͦ in pariete non
comuncto aliis parictib. s singularit̾ crecto.
si ostium facias. quisquis intrauerit foris ẽ:
sic mnilla parteque noluit cantare cũ domo
canticum nouum. s parte̾ uoluit. ftͣuere. et
hoc de albata non solidata: quid ualet quia
habet ianuam: Si intraueris: foris inueniris
Quia enimipsi nͨ ꝑ ianuam introierunt : et ia¬
nua ipsorum non intromitcit. Dominꝰ em̃dic̃
Ego sum ianua. ꝑ me intratur. Qui sunt qui
intrant ꝑianuam: Qun głam domin quert:
non suam. Qui intrant ꝑ ianuam: Qui faci¬
unt qđ dictum ẽ. bn nuntiate ingentibꝰ glo¬
riam eius. Qui intrat pianuam: pastor oui¬
ascendit: ille sur ẽ & latro. Qui ꝑ ianuam ĩtrat:
humilis e᷑. Qui ꝑ aliam parcem ascendit: suꝑbꝰ ẽt
Ideo dixͦ illum intrare: illum ascenderez S ille

Expanded text:
ergo praetermittendum, sed dicendum est, quia dono Dei ergo praetermittendum, sed dicendum est, quia dono Dei dictum est. Quidam de isto pariete dealbato cum diceret, hoc ait: «Quomodo in pariete non conjuncto aliis parietibus, sed singulariter erecto, si ostium facias, quisquis intraverit foris est; sic in illa parte quae noluit cantare cum domo canticum novum, sed parietem voluit struere, et hunc dealbatum, non solidatum quid valet quod habet januam? Si intraveris, foris inveniris.» Quia enim ipsi non per januam introierunt, et janua ipsorum non intromittit. Dominus enim dicit: «Ego sum janua; per me intratur.» Qui sunt qui intrant per januam? Qui gloriam Domini quaerunt, non suam. Qui intrant per januam? Qui faciunt quod dictum est, «Bene nuntiate in gentibus gloriam ejus. Qui intrat per januam, pastor oviat, humilis est; qui per aliam partem ascendit, superbus est: ideo illum dixit intrare, illum ascendere. Sed ille
Abbreviated transcription (Latin):
cum. Annuntiate ingentib głam euusd:
Głam inquit eius annuntiate ingentibus:
głam eius. non głam ur̃am. O structores: głam
eius b̃n nuntiate ingentibꝰ. Si głam ur̃am
annuntiare uolucritis: cadetis. Si cius:
ȩdificabimim cum ȩdificatis. Id̃o qui głam
suam annuntiare uoluerunt. noluerunt
eẽ inista domo: et ꝑꝑt̾ea non cantant can¬
ticum nonum cum ommi t̾ra. Non enm cõ¬
municant uniu̾so orbi t̾rarumi et ido non
sunt ȩdificantes indomo: s parietẽ deasbatũ
erexerunt. Quanta minatur d̾s parieti de¬
albato: sunt testimonia ꝓpłiarum innui̾a:
Unde dicit parieti de albato: Quid ẽ paries
de albatus ⁊ nisi hy pocrisis simulatio: foris
luceo: intus lutum eͣ. Qd dicturus sum iam
dictum ẽ: s quia co sp̃u iam dictum e᷑ quẽ
nob̃ quoq dominꝰ imꝑtire dignatus ẽ. nos
diximus : et quicqͥd modo codem spũ dicimꝰ:
illi dixerunt qui fuerunt ante nos. Non ẽ

Expanded text:
cum: «Annuntiate in gentibus gloriam ejus. cum: «Annuntiate in gentibus gloriam ejus. Gloriam,» inquit, «ejus annuntiate in gentibus:» gloriam ejus, non gloriam vestram. O structores, gloriam ejus bene nuntiate in gentibus. Si gloriam vestram annuntiare volueritis, cadetis; si ejus aedificabimini, cum aedificatis. Ideo qui gloriam suam annuntiare voluerunt, noluerunt esse in ista domo; et propterea non cantant canticum novum cum omni terra. Non enim communicant universo orbi terrarum: et ideo non sunt aedificantes in domo, sed parietem dealbatum erexerunt. Quanta minatur Deus parieti dealbato? Sunt testimonia Prophetarum innumera, unde maledicit parieti dealbato? Quid est paries dealbatus, nisi hypocrisis, id est simulatio? Foris lucet, intus lutum est. Quod dicturus sum, jam dictum est, sed quia eo spiritu dictum est, quem nobis quoque Dominus impertire dignatus est, nos illud diximus; et quidquid modo eodem Spiritu dicimus, illi dixerunt qui fuerumt ante nos. Non est