comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eam de domo sua Cumq egressa alterũ ma¬
ritum duxerit. & ille qͦq oderit eam.
dederitq ei libellum repudii ꝙ dimi¬
serit de domo sua. aut certe mortuus
fuerit: non poterit pͥor maritꝰ acciꝑe eam in¬
uxorem. qm̃ polluta ẽ & abhominabilis facta
est coram dño: ne peccare facias terrã tuam
quã dñs d̾s tius tͥ tradidit possidendam. Un¬
de obsecro te ut consoleris eam. mimo ꝓuoees
ad salutem. Putridȩ carnes ferro indigent &¬
seuit ut misereat᷑. Tercia id ẽ extrema ꝓposi
disputans. uenit ad eum locũ uͥ scͥptũ est.
Oportet enĩ eum regnare. donec ponat om̃s
mimicos suos sub pedib eiꝰ. Nouissima om̃i¬
quin p̾t̾ eum qui subiecit ei omĩa. Cum uͦ
subiecta ei fuerint omĩa. tunc ipse filiꝰ subicie¬
tur ei. qui sͥ subiecit om̃ia: ut sit ds omĩa in oĩ¬
lutione compleuerit. Tam̃ saltem pauea dica¬
mus. Om̃e in hoc scandalum est. cur filiꝰ pat̾
patri subici qd̾ sepe pietatis ẽ. ꝙ in psalmo

Expanded text:
eam de domo sua. Quumque egressa adultera maritum duxerit, et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit de domo sua, aut certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipere eam uxorem, quia polluta est, et abominabilis faest coram Domino. Ne peccare facias terram tuam, quam Dominus Deus tuus tradidit tibi possidendam » . Unde obsecro te, ut consoleris eam, imo provoces ad salutem. Putridae carnes ferro indigent et saevit, ut misereatur. 5. Tertia, id est, extrema propositio ptum est: « Oportet enim eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis. Novissime autequin praeter eum qui subjecit ei omnia. Cum vero subjecta ei fuerint omnia, tunc et ipse Filius subjicietur ei, qui sibi subjecit omnia; « ut sit Deus omnia in omnilutione compleverit. Tamen pauca saltem dicamus. Omne in hoc scandalum est, quare Filius Papatri subici — quod saepe pietatis est et in psalmo
Abbreviated transcription (Latin):
Legat libs moysi. ꝙ inueniet desponsatã uiro
si in ciuitate fuerit opp̾ssa ꝙ s̃ĩ clamauerit.
dum taxat ut scđo uiro qui ñ appellat᷑ uir s
adult̃. a tempore penitentiȩ non copuletur
Qͦd si ei durũ uidetur & semel dilectum non
potest derelinquere. nec p̾ferre dñm uolup¬
tati: audiat apłm condẽpnantẽ. Non potestis
calicẽ dñi bibere. ꝙ calicẽ demoniors. Non
nioꝵ. ꝙ in alio loco. Quȩ cõmunieatio luci ae
tenebris: Qui consensꝰ xp̃i ad belial: Remno¬
uam loquar. immo ñ nouã s ueterẽ : quȩ ue¬
teris testam̃ti auctoritate firmat᷑. Sirelique¬
rit scđd̾m uirũ. & reconciliari pͥori uoluerit. ñ

Expanded text:
legat libros Moysi et inueniet desponsatam uiro, legat libros Moysi et inueniet desponsatam uiro, si in ciuitaduntaxat, ut secundo viro, qui non appellatur vir, sed adulter, a tempore poenitentiae non copuletur. Quod si ei durum videtur, et semel dilectum non potest derelinquere, nec praeferre Dominum voluptati, audiat Apostolum conclamantem: « Non potestis calicem Domini bibere, et calicem daemoniorum. Non niorum, et in alio loco: quae communicatio luci ac tenebris? qui consensus Christo ac Belial? rem nouam loquar, immo non nouam, sed ueterem, quae ueteris testamenti auctoritate firmatur. si reliquerit secundum uirum et r
Abbreviated transcription (Latin):
so domita. licet flagitiis om̃ib eooꝑtꝰ. ꝙ ab
uxore ꝓpt̾ hȩc scelera derelictꝰ: maritꝰ eiꝰ repu¬
tatur. cui alt̾um uirũ acciꝑe ñ licet. Nec hoc
apłs ꝓpͥa auctoritate decernit. s xp̃o in se lo¬
dimittit uxorẽ suã excepta causa fornicationis.
facit eam mechari. Q: qui dimissam acceꝑit:
adult̾ est. Animadu̾te qͥd dicat. Qdimissam
acceꝑit. adult̾ est. Siue ipsa dimiserit uirum.
siue a uiro dimissa sit: adult̾ ẽ qui eã acceꝑit.
Unde ꝙ apłi grauẽ coniugii sarcinã intelligentes:
si ita ẽ in quiunt. ñ expedit hõi uxorẽ acciꝑe.
Ad qͦs dñs. qͥ potest inquit caꝑe capiat. Statĩq
sub ȩxemplo tͥum eunuchoꝵ uirginitatis
infert beatitudinẽ. quȩ nulla carnis lege
retinet᷑. Neq satis animadu̾t̾e potui. qͥd sit
gregata uidelicet multitudine nolentẽ rapu¬
it: ꝙ uirũ postea non raptorẽ rapta dimisit.

Expanded text:
sodomita, licet flagitiis omnibus coopertus et ab sodomita, licet flagitiis omnibus coopertus et ab uxore propter haec scelera derelictus, maritus eius reputatur, cui alterum uirum accipere non licet. nec hoc apostolus propria auctoritate decernit, sed Christo in se lodimittit uxorem suam excepta causa fornicationis, facit eam moechari; et qui dimissam acceperit, adulter est. animaduerte, quid dicat: qui dimissam acceperit, adulter est; siue ipsa dimiserit uirum siue a uiro dimissa sit, adulter est, qui eam acceperit. unde et apostoli grauem coniugii sarcinam intellegentes: si ita est, inquiunt, non expedit homini uxorem accipere. ad quos dominus: qui potest, inquit, capere, capiat, statimque sub exemplo trium eunuchorum uirginitatis infert beatitudinem, quae nulla carnis lege retinetur. 4. Neque satis animaduertere potui, quid sit, gregata uidelicet multitudine nolentem rapuit: et quare postea non raptorem rapta dimisit?
Abbreviated transcription (Latin):
men corpis ñ habebã. ideo alienũ sanguinẽ
fudi. ne ipse fame & frigore morerer. Respon¬
de itaq sorori quȩ an ob̾ suꝑ statu suo querit.
seientib enĩ legẽ loquor. qm̃ lex dñatur hõĩ
quanto temꝑe uiuit: Mulier enĩ quȩ sub ui¬
ro est. uiuente uiro iuncta ẽ legr. Qd̾ si mor¬
tuus fuerit uir eiꝰ: liberata est alege uiri.
Ergo uiuente uiro adultera erit. si duxerit
alium uirũ. Ꝙ in alio loco. Mulier alligata
est quanto tẽpore uiuit uir eiꝰ. Si aũ dormi¬
erit uir liberata ẽ: cui uult nubat. tantum
in dño. Om̃s aũ causationes apłs amputans.
aꝑtissime definiuit. uiuente uiro adulteram
esse mulierẽ si alteri nupserit. Nolo mͥ ꝓferas
raptorẽ ꝙ uiolentiã: matris ꝑsuasionẽ. patris
auctoritatem. pinquoꝵ cat̾uã. seruoꝵ insi¬
dias atq contemptũ. dampna rei familia.¬
ris: quã diu uiute uir. licet adult̾ sit. licet

Expanded text:
men corporis non habebam; ideo alienum sanguinem men corporis non habebam; ideo alienum sanguinem fudi, ne ipse fame et frigore morerer. Responde itaque sorori, quae a nobis super suo statu quaerit, -scientibus legem loquor — quoniam lex dominatur homini, quanto tempore uiuit? mulier enim, quae sub uiro est, uiuente uiro adstricta est legi. quodsi mortuus fuerit uir eius, liberata est a lege uiri. ergo uiuente uiro adultera erit, si duxerit alium uirum, et in alio loco: mulier alligata est, quanto tempore uiuit uir eius. si autem dormierit uir, liberata est: cui uult, nubat, tantum in domino. omnes igitur causationes apostolus amputans apertissime definiuit uiuente uiro adulteram esse mulierem, quae alteri nupserit. nolo mihi -proferas raptorem et uiolentiam, matris persuasionem, patris auctoritatem, propinquorum cateruas, seruorum insidias atque contemptum, damna rei familiaris: quamdiu uiuit uir, licet adulter sit, licet
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in se passionẽ. Sunt qͥ ita edisserant. qd̾
scđm scãm scͥpturã uxor uiri corpꝰ sit: ꝙ
quicũq fuerit fornicatꝰ peccet in corpꝰ suũ
hoc ẽ in ux orẽ. dũ eã in sua fornicatione cõ¬
maculat. & facit eã ñ peccantẽ sui cõmixtio
lo tuo breuẽ cartulam. in qua hȩc indita fe¬
rebant᷑. Querendu abeo. id ẽ ame. utrũ mu¬
lier relicto uiro adultero ꝙ sodomita & alio
per uim accepto. possit absq penitentia cõ¬
municari ȩccłiȩ uiuente adhue eo quẽ pͥus
reliquerat. Qoͦ legens. illiꝰ u̾siculi recordatꝰ
sum: ad excusandas excusationes in pecca.¬
tis. Om̃s enĩ hoĩes uitiis nr̃is fauem᷑. ꝙ qd̾
ꝓpͥa facimꝰ uoluntate ad naturȩ referimꝰ ne
cessitatẽ. qͦmͦ si dicat a dolescens. uĩ patior cor¬
poris. me ad libidinẽ ardor impellit. ipsa
organa m̃broꝵs genitaliũ ꝙ cõpositio corpo¬
ris femineos querit amplexꝰ. & rursũ si homi¬
cida. in egestate inquit erã. indigebã cibo. tegu¬

Expanded text:
autem in se passionem. sunt et, qui ita disserant, quod secundum sanctam scripturam uxor uiri corpus sit et, quicumque fuerit fornicatus, peccet in corpus suum, hoc est in uxorem, dum eam sua fornicatione conmaculat et facit etiam non peccantem sui colo tuo breuem chartulam, in qua haec indita ferebantur: \'quaerendum ab eo — id est a me —, utrum mulier relicto uiro adultero et sodomita et alio per uim accepto possit absque paenitentia communicare ecclesiae uiuente adhuc eo, quem prius reliquerat.\' quod legens illius uersiculi recordatus sum: ad excusandas excusationes in peccatis. omnes enim homines uitiis nostris fauemus et, quod propria facimus uolcessitatem. Quomodo si dicat adolescens: vim patior corporis, me ad libidinem ardor impellit, ipsa organa membrorum genitalium, et compositio corporis, femineos quaerit amplexus. Et rursum si homicida, in egestate, inquit, eram, indigebam cibo, teg
Abbreviated transcription (Latin):
suo. dum templũ xp̃i facit eẽ corpꝰ mere¬
tricis. Dicamꝰ ꝙ alit̾. ne ullã grecors sen¬
tentiã p̾terire udeam᷑. Aliudꝰ ẽ peccare
per corpꝰ. aliud in corꝑe. furtũ. homicidiũ
& cȩtera absq fornicatione peccata. ꝑ manꝰ
amministramꝰ extͥnsecꝰ: fornicatio sola exer¬

Expanded text:
suum, dum templum Christi facit corpus- esse meresuum, dum templum Christi facit corpus- esse meretricis. dicamus et aliter, ne ullam Graecorum sententiam praeterire uideamur: aliud est peccare per corpus, aliud in corpore. furtum, homicidium et cetera absque fornicatione peccata per manus administramus extrinsecus; fornicatio sola
Abbreviated transcription (Latin):
tans. ꝙ in superior¬
riorib dicens. ȩsca
uentͥ. ꝙ uent᷑
illa destruet:
libidinis ẽ. uentr̃ẽq distentũ cibo ꝙ ui¬
ni potionib irrigatũ. uoluptas genitali¬
um sequit᷑. atq ut alibi dictũ ẽ. ꝓ m̃broꝵ
tum. uerbi gr̃a. furtũ. h omicidiũ. rapi¬
na. ꝑiuriũ. ꝙ cet̾a his similia pt factum
penitentiã habent. ꝙ licet inuitet lucrũ.
tam̃ mordet conscientia: uoluptas sola
ac libido etiã in ipso tẽpore penitendi pre
teritos stimulos patitur. & titillationẽ
carnis ꝙ incentiua pec cati. ut ꝑ hec quȩ
corrigi cupimꝰ cogitantes. rursũ sit mate¬
ria delinquendi Alit̾. Cetera peceata forin¬
secꝰ sunt. qcqd enĩ egerimꝰ in alios agimꝰ:
fornicatio non solũ conscientiã fornican¬
tentiã dñi in qua ait. Propt̾ea derelinquet
homo patrẽ ꝙ matrẽ. ꝙ adherebit uxori
suȩ: ꝙ erunt una caro. Etiã ipse cum me¬
retͥce unũ corpꝰ efficit᷑. ꝙ peccat in corꝑe

Expanded text:
tans et in superioribus dicens: escae uentri et uenter illa destruet clibidinis est uentremque distentum cibo et uini potionibus inrigatum uoluptas genitalium sequitur atque, ut ita dictum sit, pro membrorum tum, uerbi gratia furtum, homicidium, rapina, periurium et cetera his similia ppenitudinem habent et, licet invitet lucrum, ipsa tamen conscientia mordet. Voluptas sola ac libido etiam in ipso tempore pteritos stimulos patitur et titillationem carnis et incentiua peccati, ut per haec, quae corrigi cupimus cogitantes, rursum sit materia delinquendi. aliter: cetera peccata forinsecus sunt — quidquid enim egerimus, in alios agimus —; fornicatio non solum conscientiam fornicanentiam domini, in qua ait: propter hoc relinquet homo patrem et matrem et adhaerebit uxori suae et erunt una caro, etiam ipse cum meretrice unum- corpus efficitur et peccat in corpus
Abbreviated transcription (Latin):
greci dicunt: ꝙ hic magis ꝓ malicia trans¬
ferri debuit. Qd̾ si contentiose qͥs dicit no¬
lens kakyaN afflctionẽ sonãre & angustias.
sed maliciã: illo sensu explananđu ẽ quo
mundꝰ in maligno hoc ẽ in malo positꝰ sit.
lo. ꝙ sufficiat nob̾ contra maliciã huiꝰ scłi
de beati apłi pauli pͥma ad corinthios epła
in qua loquitur. Om̃e peccatũ qd fecerit
homo extra corpꝰ ẽ: qui aũ fornicat᷑. in cor¬
pus suũ peccat. Legamꝰ gͦ paululũ suꝑiꝰ.
& sic adhȩc u̾ba ueniamꝰ. ne de extremis
partib ꝙ ut itadicã cauda capituli. totam
sententiã nosse cupiamꝰ. Corpꝰ in qͥt non ẽ¬

Expanded text:
Graeci dicunt et hic magis pro malitia transGraeci dicunt et hic magis pro malitia transferri debuit. quod si contentiose t quis ducitur nolens κακίαν adflictionem sonare et angustias, sed malitiam, illo sensu explanandum est, quo mundus in maligno, hoc est in malo, positus sit lo : ut sufficiat nobis contra malitiam hujus saeculi de beati Apostoli Pauli prima ad Corinthios Epistola, in qua loquitur: « Omne peccatum quod fecerit homo, extra corpus est. Qui autem fornicatur in corpus suum peccat . Legamus ergo paulo superius, et sic ad haec verba veniamus, ne de extremis partibus, et ut ita dicam, cauda capituli totam sententiam nosse cupiamus. Corpus, inquit, non
Abbreviated transcription (Latin):
ones. ꝙ in artũ multa coneludeis
stringit u̾b̾ qd̾ sensib dilatatũ ẽ. Int̾rogas
ꝗd significet illud in eugłio iuxta matħm.
nolite solliciti eẽ de crastino. suffirit diei ma¬
litia sua. Crastinũ inscͥpturis scĩs futurũ
iacob in genesi
loquit᷑. Exaudiet me¬
mea. Ꝙ uͥ altare exstruitur aduab¬
tͥbub ruben & gad  & dimidia tri¬
bu manasse. ꝙ acuneto ifrahele ad
eas legatio mittit᷑ cũ phinees pontifice:
respondent icc̾co se altare fecisse. ne cras
filiis suis colendi dm possessio denegetur
& multa istiꝰmodi in uet̾i repperies instrum̃to
Qui gͦ de futuris nos cogitare ꝓhibuit: con
modo intellige. Sufficit nob̃ de p̾sentib hu¬
ius scłi angustiis cogitare. Qd necẽẽ ẽ
sensũ ad incerta & futura extendere: quȩ
aut consequi ñ possumꝰ. aut forsitan cito
inuenta ꝑdamꝰ: Kakyan enĩ quȩ latinus
uertit in malitiã. apud grecos duo signifi¬
cat. ꝙ malitiã ꝙ afflictionẽ quã kako cis

Expanded text:
oncludens, stringere verbis, quod sensibus dilatatum est. Interrogas, quid significet illud in Evangelio juxta Matthaeum: « Nolite solliciti esse de crastino; sufficit enim diei malitia sua » . Crastinum, in Scripturis sanctis, futurum Jacob in Genesi loquitur: « Exaudiet meEt ubi altare exstruitur a duabubus Ruben et Gad, et dimidia tbu Manasse, a cuncto Israele ad eas legatio mittitur, cum Phinees Pontifici respondissent, idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi Deum poet multa istius modi in ueteri repperies instrumento. qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concmodo intellege: sufficit nobis de praesentibus huius saeculi angustiis cogitare; quid necesse est sensum ad incerta et futura extendere, quae aut consequi non possumus aut forsitan cito inuenta perdamus? xayia enim, quam Latinus uertit in \'malitiam\', apud Graecos duo significat, et malitiam et adflictionem, quam κάκωσιν
Abbreviated transcription (Latin):
foris stetit spondꝰ.
& a sponsa susceptꝰ ẽ. In medio qppe uberũ
di. ut sponsum hospitẽ hab̾e mereant᷑.
multitudini foris in parabolis loqͥtur.
Quã uereor ne multȩ adolescentulȩ forte
nos simꝰ. Intͦducite me in domum uini.
Cur tam diu foris maneo: Ecce sto ad ostiũ
& cȩnabo cum eo ꝙ ipse mecũ. Int̾ducite
me. & nunc eade dicit sermo diuinꝰ. Ecce
xꝑc loquit᷑ intͦducite me. Uob̾ qͦq cathe
cuminis loquitur. intͦducite me. In tͦdu¬
cite me. ñ simplicit̾ in domũ: s in domũ
uini. Impleatur uino lȩticiȩ. uino sp̃s scĩ
anima ur̃a. ꝙ sic intͦducite in domũ urãm
sponsum. u̾bum. sapientiã. ueritatẽ. ł otest
aũ & ad eos dici qͥ nondu ꝑfecti sunt: in¬
tro ducite me in domũ uini
Ordinate
in me caritatem

Expanded text:
Foris stetit sponsus, et ab sponsa susceptus est: In medio quippe uberum di, ut sponsum hospitem habere mereantur. Multitudini foris in parabolis loquitur. Quam vereor ne multae adolescentulae forte nos simus. Introducite me in domum vini. Cur tam diu foris maneo? Ecce sto ante ostiuet coenabo cum eo, et ipse mecum. Introducite me. Et nunc eadem dicit sermo divinus: Ecce Christus loquitur, introducite me. Vobchumenis loquitur, introducite me, non simpliciter in domum, sed in domum vini. Impleatur vino laetitiae, vino Spiritus Sancti anima vestra. Et sic introducite in domum vestram sponsum, Verbum, Sapientiam, Veritatem. Potest autem et ad eos dici, qui nondum perfecti sunt: Introducite me in domum vini. Ordinate in me charitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc adhuc loqͥt᷑
ȩccłia. ex hortans adolescentulas. ut ad
sponsi p̾parent᷑ aduentũ. s tñ uenire uo.¬
iuerit. ꝙͥ suũ illis p̾bere colloqͥum. Adhuc
gͥ loquente ea: aduenit sponsꝰ. quẽ digito
monstrat. & dic̃.
Cece iste uenit saliens super

Expanded text:
ec adhuc loquitur Ecclesia exhortans adolescentulas, ut ad sponsi praeparentur adventum: si tamen venire voluerit, et suum illis praebere colloquium. Adhuc igitur loquente ea, venit sponsus, quem digito monstrat, et dicit: Ecce hic venit saliens super
Abbreviated transcription (Latin):
sisse congeriem. Deniq cum iudeis uoce sociata
dicis. Nonne hic ẽ fabrifiliꝰ: Nonne mat̾ eiꝰ dicit᷑
mon ꝙ iudas. ꝙ sorores eꝰ U om̃s apud nos sunt:¬
hanoblasphemiã nouerat.  Qͥs dipondii suppu¬
albꝰ ut aiunt ater ue
sis nescio. Pret̾mitto uitia  serme¬
ia I sermonis. quibꝰ om̃is
lb tuus seatet. taceo ridi.. culũ exordiũ. Otẽpo¬
ra. omores. Non quero  eloquentiã. quã ipse
non habens in frẽ carterio.  requisisti. non inquã
flagito linguȩ nitorẽ. aĩę quero pietatẽ. A pud
xp̃ianos enim soloecismꝰ ẽ magnꝰ ꝙ uitiũ turpe
qͥd uł narrare uł facere. ad calcẽ uenio. ꝙ te cor¬
nuta int̾rogatione c̃cludo. Sieq tecũ agam. quasi
suꝑiꝰ nichil egerim: eodẽ modo dictos ẽẽ fr̃s dñi.
quo ioseph dictꝰ ẽ pat̾. Ego inquit & pat̾ tuus.
dolentes querebamꝰ te. Mat̾ hȩc loquit᷑. ñ udei. Et¬

Expanded text:
sisse congeriem. Denique cum Judaeis voce sociata, sisse congeriem. Denique cum Judaeis voce sociata, dicis: Nonne hic est fabri filius? Nonne mater ejus dicitur mon, et Judas, hanc blasphemiam noverat, quis dupondii suppualbus, ut aiunt, aterve sis, nescio. Praetermitto vitia sermonis, quibus omnis liber tuus scatet. Taceo ridiculum exordium. O tempora! o mores! Non quaero eloquentiam; quam ipse non habens, in fratre Craterio requisisti. Non, inquam, flagito linguae nitorem, animae quaero puritatem. Apud Christianos enim soloecismus est magnus et vitium, turpe quid vel narrare, vel facere. Ad calcem venio, et te cornuta interrogatione concludo, sicque tecum agam, quasi superius nihil egerim: Eodem modo dictos esse fratres Domini, quo Joseph dictus est pater, Ego, inquit, et pater tuus, dolentes quaerebam
Abbreviated transcription (Latin):
quale ẽ ut hic abraham uir iustꝰ patris sui filiã sũp¬
tatem id ipsum scͥptura ñ nominet᷑. malens intelligi
quã ꝓferri: & d̾s lege postea sanciat & minetur.
qui acceꝑit sororẽ suã de patre suo uł matre ꝙ ui¬
coram filiis generis sui. Turpitudinẽ sororis
suȩ deter̃: pec catũ suũ recipient. Imꝑitissime
hõinũ ista ñ legeras. & toto seͥpturarũ pelago dere¬
licto. ad iniuriã uirginis tuã rabiem contulisti. in
exemplum eiꝰ quẽ fabulȩ ferunt cum uulgo eẽt
ignotꝰ. ꝙ nichil boni posset facinoris excogitare.
quo nobilis fieret dianȩ incendisse templũ. ꝙ nul¬
lo ꝓdente sacrilegiũ cũ ipse in mediũ ꝓcessisset.
clamitans se incendiũ subiecisse: sciscitantibꝰ ephe¬
si pͥncipibꝰ quã ob causam fac̾e uoluisset respon¬
disse. ut quia bene ñ poterã: male om̃ibꝰ innotes¬
cerẽ. ꝙ hoc quide greca narrat historia. Tu uͦ tem¬
plum dñici corꝑis succendisti. tu contaminasti

Expanded text:
ut Abraham vir justus, patris sui filiam conjtatem idipsum Scriptura non nominet, malens intelligi, quam proferri; et Deus lege postea sanciat, ac minetur: Qui acceperit sororem suam de patre suo, vel de matre sucoram filiis generis sui. Turpitudinem sororis suae detexit, peccatum suum recipiet . 16. Imperitissime hominum, ista non legeras, et toto Scripturarum pelago derelicto, ad injuriam Virginis tuam rabiem contulisti, in exemplum ejus quem fabulae ferunt, cum vulgo esset ignotus, et nihil boni posset facinoris excogitare, quo nobilis fieret, Dianae incendisse templum; et nullo prodente sacrilegium, fertur ipse in medium processisse, clamitans sese incendium subjecisse: sciscitantibus Ephesi principibus, quam ob causam hoc facere voluisset, respondisse: Ut quia bene non poteram, male omnibus innotescerem. Et hoc quidem Graeca narrat historia. Tu vero templum 224 Dominici corporis succendisti, tu contaminasti
Abbreviated transcription (Latin):
enim in occulto aliꝗͥd faciens. querit ipse in palã
esse. Si hȩc facis. manifesta te ipsũ mundo. ioħe
desuꝑ inferente. Neq enĩ fr̃s eiꝰ tunc credebant
in eum. Itẽ marcꝰ atq matħs. Q docebat eos in
synagoga eor in patria sua. ita ut stuperent
ꝙ dicerent. Unde huic hȩc om̃is sapĩa
seph & sẏmon ꝙ iudas: & sorores eiꝰ uni¬
uerse apud nos sunt: Lucas qͦq in actibꝰ
apłoꝵ ita refert. Hii om̃s erant uñani¬
mes stantes in oratione. cũ mulieribꝰ ꝙ maria

Expanded text:
ulto faciens, quaerit ipse in palam esse. Si haec facis, manifesta teipsum mundo . Joanne desuper inferente: Neque enim fratres ejus tunc credebant in eum . Item Marcus et Matthaeus: Et docebat eos in synagoga eorum in patria sua, ita ut stuperent, et dicerent: Unde huic omnis haec seph, et Simon et Judas, et sorores ejus omnes apud nos sunt ? Lucas quoque in Actibus Apostolorum ita refert: Hi omnes erant instantes unanimes in oratione cum mulieribus et Maria
Abbreviated transcription (Latin):
tam pia quã audaci temeritate confingunt. Lu
dicis mariã uirginẽ ñ ꝑmansisse. ego plꝰ michi
uindico. etiã ipsum ioseph uirginẽ fuisse p̾t ma¬
riam. ut ex uirginali coniugio uirgo filiꝰ nasceret᷑.
Si enim in uirũ scm fornicatio ñ eadit. & aliam
eum uxorẽ habuisse ñ scribit᷑. mariȩ aũ qũã puta¬
tus ẽ habuisse custos potiꝰ fuit quã maritꝰ. relinqͥ¬
tur uirginem eum mansisse cũ maria qui pat̾
dñi meruit appellari. Et quia de cõꝑatione uir¬
ginitatis ꝙ nuptiarũ sũ aliqua dicturꝰ. obsecro
lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in uir¬
ginum laude: ꝙ aliqũa fecisse distantiã int̾ scõs
ueteris testam̃ti ꝙ noui. id ẽ int̾ eos qui habue¬
re coniugia & hos qui a complexu mulierũ penitꝰ
recesserunt. Uerum ꝓ conditione tẽpoꝵ alii eos
tunc subiaeuisse sententiȩ & alii nos in qͦs fines
scłoꝵs deuenent. Quã diu lex illa ꝑmansit cresci¬

Expanded text:
tam pia quam audaci temeritate confingunt. Tu tam pia quam audaci temeritate confingunt. Tu dicis Mariam virginem non permansisse: ego mihi plus vindico, etiam ipsum Joseph virginem fuisse per Mariam, ut ex virginali conjugio virgo filius nasceretur. Si enim in virum sanctum fornicatio non cadit, et aliam eum uxorem habuisse non scribitur: Mariae autem, quam putatus est habuisse, custos potius fuit, quam maritus: relinquitur, virginem eum mansisse cum Maria, qui pater Domini meruit appellari. 20. Et quia de comparatione virginitatis et nuptiarum sum aliqua dicturus, obsecro lecturos ne me putent nuptiis detraxisse in virginum laude, et aliquam fecisse distantiam inter sanctos veteris Testamenti et novi, id est, inter eos qui habuere conjugia, et hos qui a complexu mulierum penitus recesserunt, verum pro conditione temporum alii eos tunc subjacuisse sententiae, et alii nos, in quos fines saeculorum decurrerunt. Quamdiu lex illa
Abbreviated transcription (Latin):
tegmine m̃branarũ solito conuolutꝰ. ingerant᷑ du¬
ra presepia. uagitꝰ paruuli. octaue diei cireũ cisio.
tempꝰ purgationis. ut ꝓbetꝰ inmundꝰ. ñ erubescimꝰ.
non silemꝰ. Quanto sunt humiliora quȩ ꝑme passꝰ
est: tanto illi plus debeo. S cum om̃ia replicaueris.
nichil cruce contumeliose ꝓferes: quã ꝓfitem᷑ ꝙ
credimꝰ: & in qua de hostibꝰ triumphamꝰ. S ed ut
hec quȩ scͥpta st̃ ñ negamꝰ. ita ea quȩ non sunt scͥpta
renuimꝰ. Natum dm eẽ de uirgine credimꝰ quia le¬
giinus. mariã nupsisse pt partum non credimꝰ.
quia non legimꝰ. Nec hoc ideo dicimꝰ. quo nuptias
condepnemꝰ. ipsa qͥppe uirginitas fructꝰ ẽ nuptia¬
rum: s qͦ nob̾ de scĩs uiris temere estimare nilli¬
ceat. Possumꝰ enĩ hȩc estimationis passibilitate con¬
tendere plures qͦq urores habuisse ioseph: quia
plures habuerit habraham: plures habuerit ia¬

Expanded text:
tegmine membranorum solito convolutus. Ingerantur dutegmine membranorum solito convolutus. Ingerantur dura praesepia, vagitus parvuli, octavae diei circumcisio, tenon silemus. Quanto sunt humiliora quae pro me passus est, tanto illi plus debeo. Et cum omnia replicaveris, nihil cruce contumeliosius proferes, quam profitemur, et credimus, et in qua de hostibus triumphamus. Sed ut haec quae scripta sunt, non negamus, ita ea quae non sunt scripta, renuimus: natum Deum esse de Virgine credimus, quia legimus: Mariam nupsisse post partum non credimus, quia non legimus. condemnemus, ipsa quippe virginitas fructus est nuptiarum: sed quod nobis de sanctis viris temere aestimare nihil liceat. Possumus enim hac aestimatione possibilitatis contendere, plures quoque uxores habuisse Joseph, quia plures habuerit Abraham, plures habuerit Ja
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ theodotũ bizantinũ hȩc eade sentientes. plena
sapientiȩ uolumina conscͥpsert: Ouȩ si legisses.
aliquando plus saꝑes. Sed meliꝰ puto breuit̾ ad sin¬
gula respondere. quã diutiꝰ immorando uolumen
extendere. In illud nẽ impetũ facio. in qͦ tu uirgi¬
nitatẽ ꝙ. nuptias cõparando disertꝰ ẽẽ uoliusti. Risi¬
mus in te ꝓu̾biũ. camelũ uidimꝰ saltitantẽ. Dicis.
Numꝗd meliores sunt uirgines abraham. ysaac. &. ia¬
cob: qui habuere coniugia: Numꝗͥd ñ cotidie dĩ ma¬
nibꝰ paruuli fingunt᷑ in uentribꝰ. ut merito erubes¬
cere debeamꝰ mariã nupsisse pt partũ: Qđ si hoc
illis turpe uidet᷑. suꝑ ẽ ut credant etiã dm ꝑ ge¬
nitalia uirginis natũ. Turpiꝰ ẽ enĩ uxta eos đm
per uirginis pudenda genitũ. quã uirginem uiro
suo nupsisse pꝰt partũ. Iungis ibi & alias naturȩ
contumelias. nouẽ m̃sibꝰ uterum insolescentẽ. fasti¬
dia. partũ. sanguinẽ. pannos. Ipse tͥ deseribat᷑ infans

Expanded text:
tium, Valentinum, haec eadem sentientes, plena sapientiae volumina conscripserunt? Quae si legisses aliquando, plus saperes. Sed melius puto breviter ad singula respondere, quam diutius immorando, volumen extendere. 226 18. In illud nunc impetum facio, in quo tu virginitatem et nuptias comparando, disertus esse voluisti. Risimus in te proverbium, Camelum vidimus saltitantem. Dicis: « Numquid meliores sunt virgines Abraham, Isaac, et Jacob, qui habuere conjugia? Numquid non quotidie Dei manibus, parvuli finguntur in ventribus, ut merito erubescere debeamus, Mariam nupsisse post partum? Quod si hoc illis turpe videtur, superest ut non credant, etiam Deum per genitalia virginis natum. Turpius est enim juxta eos, Deum per virginis pudenda genitum, quam virginem suo viro nupsisse post partum. » Junge si libet et alias naturae contumelias, novem mensibus uterum insolescentem, fastidia, partum, sanguinem, pannos. Ipse tibi describatur infans,
Abbreviated transcription (Latin):
rias uirgines. ego plꝰ dico tͥ ẽẽ ꝙ in his & adulteras.
ꝙ qd̾ magis mireris & elericos ee caupones. ꝙ mo¬
nachos ẽẽ impudicos. S ed qͥs ñ statim intelligat.
nec tab̾nariã uirginẽ. nec adulterũ monachum.
tis ẽ culpa. si simulator uirginitatis in cͥmine ẽ
Ego certe ut ꝑsonis aliis pret̾missis ad uirginẽ
ueniam. quȩ institutorias exereet artes. nescio
ancorꝑe qd̾ scio sp̃u uirgo ñ ꝑmanet. Rethori¬
cati sumꝰ. & in more declamatoꝵ paululũ lusimꝰ
cule hȩc facere. quȩ uistorib dñis male optant
in angulis. illud dieo p̾ueniens gloriȩ mͥ tua fo
re conuitia. eũ eode qͦ mariȩ detraxisti ore me
laceres. ꝙ caninã facundiã seruus dñi exꝑiat

Expanded text:
plus dico, esse in his et adulteras, et, quo magis mireris, clericos esse caupones, et monachos impudicos. Sed quis non statim intelligat, nec tabernariam virginem, nec adulterum monachum, tis  Al. virginitas est culpa, si simulator virginitatis in crimine est? Ego certe, ut aliis personis praetermissis ad Virginem veniam: quae institorias exercet artes, nescio an corpore, quod scio, spiritu virgo non permanet. 22. Rhetoricati sumus, et in morem declamatorum, paululum lusimus. culae facere, quae victoribus dominis male optant in angulis, illud dico praeveniens, gloriae mihi fore tua convicia, cum eodem quo Mariae detraxisti, ore me laceres, et caninam facundiam servus Domini
Abbreviated transcription (Latin):
O d inuenisti de om̃ibꝰ rebꝰ tuis: Pone hic in conspe
duos nos. Responde qͥ sint isti fr̃s iacob ꝙ laban:
qui tunc fuerint in p̾senti. Esau certe fr̃ iacob ab¬
bris diuinis inserta s ne longũ faciã ad extremã
diuisionis partẽ reu̾tar. idẽ ꝙ affectu fr̃s dici
Qui in duo seindit᷑. in sp̃uale ꝙ in cõmune. in sp̃uale
qua om̃s xp̃iani fr̃s uocant᷑. ut ibi. ecce quã bonũ
Narrabo inquit nom̃ tuũ fr̃ib meis. Et alibi. Uade¬
ꝙ dic frib meis. Porro in cõmune. quia om̃s homi
nes uno patre nati. pariint̾ nos germanitate con¬
cator. aut auarꝰ. aut idolis seruiens. aut maledicus.
aut ebriosꝰ. aut rapax. cũ eiꝰ modi nec eyb̃u sumere:

Expanded text:
Quid invenisti de omnibus tuis? Pone hic in conspecQuid invenisti de omnibus tuis? Pone hic in conspecnos duos . Responde, qui sint isti fratres Jacob et Laban, qui tunc fuerant in praesenti. Esau certe frater Jacob abbris inserta divinis. Sed ne longum faciam, ad extremam divisionis partem revertar, id est, et affectu fratres dici, qui in duo scinditur, in spiritale et in commune. In spiritale, quia omnes Christiani fratres vocamur, ut ibi: Ecce quam bonum Narrabo, inquit, nomen tuum fratribus meis . Et alibi: Vade dic fratribus meis . Porro in commune, quia omnes ex uno patre nati, pari inter nos germanitate concator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapa
Abbreviated transcription (Latin):
anguis euoluas testimonioꝵ stringend es uincutis
ne querulꝰ sibiles. & te dicas magis argum̃tationtbi
tortuosis quã septurarũ ueritate suꝑatũ. Iacob ysias
filiꝰ ꝙ rebecce cum frĩs insidias metuens mesopota¬
miam ꝑrexisset. accessit & deuoluit lapidem de ore
putei. & adaquauit oues laban frĩs matris suȩ. &
osculatꝰ ẽ iacobrachel: ꝙ exclamans uoce sua plora¬
uit. O indicauit rachel quia fr̃ ẽ patris eiꝰ. ꝙ qͥa
filiꝰ ẽ rebeccȩ. Ecce ꝙ hic eade lege qua sup̃ fr̃ so
merces tua. Expletis itaq uiginti annis cum ig¬
norante socero uxoribꝰ filiisq comitatꝰ reu̾teretur
ad patriã. consecutꝰ ẽ cum laban in monte galaad:
ꝙ cum idola quȩ rachel occultabat quesita non
inuenisset in sarcinis. respondit iacob & dix̃
ad laban. Quȩ culpa mea ẽ & qd̾ delictũ meũ. qd̾
ꝑsecutꝰ es me. & quia serutatꝰ es om̃ia uasa mea:

Expanded text:
anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, anguis evolvas, testimoniorum stringendus es vinculis, ne querulus sibiles, et dicas, te magis argumentationibus tortuosis, quam Scripturarum veritate superatum. Jacob, Isaac filius ac Rebeccae, cum fratris insidias metuens, Mesopotamiam perrexisset, accessit et devolvit lapidem ab ore putei, et adaquavit oves Laban fratris matris suae . Et osculatus est Jacob Rachel, et exclamans voce sua, ploravit, et indicavit Rachel, quia frater est patris ejus, et quia filius Rebeccae est . Ecce et hic eadem lege qua supra, frater, sormerces tua. Expletis itaque viginti annis, cum ignorante socero, uxoribus filiisque comitatus reverteretur ad patriam, consecutus est 222 eum Laban in monte Galaad. Et cum idola quae Rachel occultabat quaesita non invenisset in sarcinis, respondit Jacob, et dixit ad Laban: Quae culpa mea est, et quod delictum meum, quod persecutus es me? et quare scrutatus es omnia vasa mea?
Abbreviated transcription (Latin):
quas latini pat̾nitates int̾pretant᷑. & eũ ex una
radice multa generis turba diffundit᷑. ut in gene¬
si Dix̃ aũ abraham ad loth. Non sit rixa int̾ me
ꝙ te & int̾ pastores meos ꝙ pastores tuos. quia om̃s
danis. & eleuauit loth ab oriente. ꝙ discessert̃ un¬
quisq a fr̃e suo. S certe loth non ẽ fr̃ abrahȩ: ser
filiꝰ frĩs eiꝰ aram. Thara quippe genuit abrami
nachor ꝙ aram. Aran aũ genuit loth. Et rursum:
Abram aũ erat annoꝵ septuaginta qͥnq cũ exiret
de charra. & sumpsit abram saram uxorẽ suã
loth filium frĩs sur. Qđ si adhuc dubitas frẽm
set abraham quia captiuus ductꝰ eẽt loth fr̃ suus
numerauit u̾naculos sues trecentos decẽ ꝙ octo. Et
cum cedẽ nocturni impetꝰ descͥpsisset: adiecit. E
redux̃ omnẽ equitatũ sodomoꝵ. ꝙ loth frẽm sui
reuocauit. Sufficiebant hȩc ad ea quȩ diximꝰ appro¬
banda. sed ne in aliqͦ cauilleris ꝙte quasi lubrieua

Expanded text:
quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una quas Latini 221 paternitates interpretantur; cum ex una radice multa generis turba diffunditur, ut in Genesi. Dixit autem Abraham et te, et inter pastores meos et pastores tuos, quia omnes b Oriente, et discesserunt unusquisque a fratre suo . Et certe Lot non est frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. Thara quippe genuit Abraham et Nachor et Aram: et Aram genuit Lot. Et rursum: Abraham autem erat annorum septuaginta quinque, cum exiret de Charan. Et sumpsit Abraham Saram uxorem suam, et Lot filium fratris sui . Quod si adhuc dubitas fratreset Abraham, quia captivus ductus est Lot frater suus, numeravit vernaculos suos trecentos decem et octo . Et cum caedem nocturni impetu descripsisset, adjecit: Et reduxit omnem equitatum Sodomorum, et Lot fratrem suum revocavit . Sufficiebant haec ad ea quae diximus approbanda. Sed ne in aliquo cavilleris, et te quasi lubricus
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ibꝰ locis matrẽ illiꝰ appellasset. ꝙ ñ alioꝵ di¬
cendo matrẽ alteriꝰ uoluisset intelligi. Uerum in
hac parte funẽ contentiosum ñ traho. Alia fuerit
maria cleophe. alia maria iacobi & ioseph: dũ mͦ
constet ñ eande mariã iacobi & ioseph ẽẽ. quam
matr̃ẽ dñi. Ꝙ unde ais fr̃s dñi dicti sunt qͥ non
erant fr̃s: Iam nẽ doceberis. quatuor modis in sc̃p¬
turis diuinis fr̃s dici. natura. gente. cognatione.¬
affectu: Natura. ut esau & iaeob: & duodecĩ pat̾ar¬
annis. ꝙ septimo anno dimittes eũ liberũ abs te
Et in eode. Constituendo constitues suꝑ te pͥncipẽ.
quẽ elegerit dñs d̾s tuus eum qͥ ex frĩbꝰ tuis sit.
si non appropinquat tͥ fr̃ tuus. neq noueris eũ:
collige ea intra domũ tuã. & er̃t tecũ donec que¬
rat ea fr̃ tuus & reddes er Itẽ apłs paulꝰ. Optabã
ne fr̃s uocant᷑. qui sunt de una familia. idẽ patriat

Expanded text:
in omnibus locis, matrem illius appellasset, et non aliorum diin omnibus locis, matrem illius appellasset, et non aliorum dicendo matrem, alterius voluisset intelligi. Verum in hac parte contentiosum funem non traho, alia fuerit Maria Cleophae, alia Maria Jacobi et Josetis, dummodo constet, non eamdem Mariam Jacobi et Josetis esse, quam matrem Domini. Et unde, ais, fratres Domini dicti sunt, qui non erant fratres? Jam nunc doceberis, quatuor modis in Scripturis divinis fraffectu. Natura, ut Esau et Iacob, Andreaannis: et septimo anno dimittes eum liberum abs te . Et in eodem: Constituendo constitues super te principem, quem elegerit Dominus Deus tuus, eum qui ex fratribus tuis sit. si non appropinquat tibi frater tuus, neque noveris eum, colliges ea intra domum tuam: et erunt tecum donec quaerat ea frater tuus, et reddes ei . Et Apostolus Paulus, Optabam, ne fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria:
Abbreviated transcription (Latin):
ge actꝰ apłoꝵ.iam ab herode fuerat int̾fectꝰ. Re¬
stat conelusio. ut maria ista quȩ iacobi minoris
scribit᷑ mat̾ fuerit uxor alphei & soror matris
a patre siue a gentilitate familiȩ: aut quac̃q alia
ꝙ hic maria cleophe. disce scͥpturȩ c̃suetudinẽ. eũ¬
dem hominẽ diũsis nominibꝰ appellari. Raguel
ti nominis ante pre.missis hieroboal legit᷑. ori¬
as rex iuda uicissim. Cazarias uocat᷑. mons tha¬
bor thabirium dr. Irursꝰ hermon phenices
cognominanꝰ samor. Eꝙ̃ amorreꝰ cognouit eum
seir. Eade cęli plaga. O tribꝰ nominib appellat᷑.
nageb. theman. doro. ¶Lege ie: echiel. Petrꝰ simon
ipse sibi de om̃ib sc̃ꝑ. Ituris lector poterit eon¬
marię. qui antea ñ credentes pꝰtea credidert̃. licet
fieri potuerit. ut uno statĩ credente alii diu in¬
creduli fuerint. & hanc ẽẽ matrẽ iacobi ꝙ iosepħ
idẽ mariã cleophe: uxorẽ alphei hanc dictã mariã

Expanded text:
 Jam ab Herode fuerat interemptus. Restat conclusio, ut Maria ista quae Jacobscribitur mater, fuit uxor Alphei et soror matris a patre, sive gentilitate familiae aut quacumque alia et hic Maria Cleophae Al. Cleophe: disce Scripturae consuetudinem, eumdem hominem diversis nominibus nuncupari. Raguel ti nominis ante praemissis, subito Jerobaal legitur. Ozias rex Juda, vicissim Azarias vocatur. Mons Thabor, Itabyrcognominant Sanior, et Amorrhaeus cognominat eum Sanir. Eadem caeli plaga tribus nominibus appellatur, Nageb, Themam, Dorom. Lege Ezechielem. Petrus et Simon  pertinent. Ipse sibi de omnibus Scripturis Lector poterit conMariae, qui antea non credentes, postea crediderunt. Licet fieri potuerit, ut uno statim credente, alii diu increduli fuerint, et hanc fuisse matrem Jacobi et Josetis, id est, Mariam Cleophae uxorem Alphaei, et hanc dictam Mariam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ipse sccđ̃m legem ꝓ toto cui legi fuerit
obnexius: ambigi ñ potest. Certe de salua¬
tore scptura sic loquitꝰ. Cum expleti ẽe̾nt
dies purgationis eors scđ̾m legem moysi: Auxe¬
runt eum iniherłm ut offerrent eũ dño sieut
scͥptum est in lege dñi. qͥa om̃e masculinũ qͦd
aꝑit uuluam sẽm dño uocabit᷑. ꝙ ut darent ho¬
stias seqm qd̾ dictũ ẽ in lege dñi par turturũ
aut duos pullos columbarũ. Si hec lex tantum
ad pͥmogenitos ꝑtinet. pͥmogenitũ aũ sequen¬
tes faciunt. ñ debuit lege pͥmogeniti teneri
qui de sequentib ignorabat. Sed tenetur lege
pͥmogeniti etiã ille quẽ fr̃s cȩteri ñ sequuntꝰ Col¬
ligitur pͥmogenitũ eum uocari. qͥ uuluã aꝑit.
ꝙ ante quẽ nuliꝰ sit: ñ eũ quẽ fr̃ ꝑtgenitꝰ subse

Expanded text:
et ipse secundum Legem, pro toto ei legi fuerit et ipse secundum Legem, pro toto ei legi fuerit obnoxius? Ambigi non potest. Certe de Salvatore Scriptura sic loquitur: Cum expleti essent dies purgationis eorum, secundum Legem Moysi, duxerunt eum in Jerusalem, ut offerrent eum Domino: sicut scriptum est in Lege Domini: Quia omne masculinum adanctum Domino vocabitur, et ut darent hostias secundum quod dictum est in Lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum . Si haec lex tantum ad primogenitos pertinet, primogenitum autem sequentes faciunt, non debuit lege primogeniti teneri, qui de sequentibus ignorabat. Sed quia tenetur lege primogeniti, etiam ille quem 216 fratres caeteri non sequuntur: colligitur eum primogenitum vocari, qui vulvam aperiat et ante que
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑit uuluam: dlioquin si non ẽ pͥmogenitꝰ uisi is
tantum qũẽ secunt᷑ fr̃s tam diu sac̾dotib pͥmo¬
genita non debent᷑ quam diu ꝙ alia fuerint ꝓere¬
ata: ne forte partu pꝰtea ñ sequente unigenitꝰ sit
& non pͥmogenit᷑. Red̾eptio inqͥt eiꝰ erit ab uno m̃¬
ti oboli st̃: tantũm pͥmogenita uituloꝵs & pͥmoge¬
aꝑit uuluam si de mundis animabꝰ sit đo uoueam.
si de immundis redimã. dans p̾tiũ sac̾doti. Possum
respondere & dicere. Qd me in uniꝰ m̃sis stringis
articulo: Qd̾ pͥmogenitũ uocas: quẽ an fr̃s sequan¬
tur ignoro. Expecta donec nascatur secłs: Nichil
debeo sacerdoti. nͥ & ille fuerit ꝓcreatꝰ ꝑ qũe is
qui ante natꝰ ẽ. incipit ẽẽ pͥmogenitꝰ. Nonne
michi ipsi apices loquent᷑. ꝙ me stulticie
arguent eum dictũ eẽ pͥmogenitũ qui
int̾rogo de ioħe que constat ẽẽ unigeni¬
tum an & pͥmogenitꝰ fuerit. utrũnam

Expanded text:
aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is aperit vulvam. Alioqui si non est primogenitus, nisi is tantum, quem sequuntur fratres, tamdiu sacerdotibus primogenita non debentur quamdiu et alia fuerint procreata; ne forte partu postea non sequente, unigenitus sit, et non primogenitus. Redemptio, inquit, ejus erit ab uno meti oboli sunt. Tantummodo primogenita vitulorum, et primogeerit vulvam, si de mundis animalibus sit, Deo voveam; si de immundis, redimam: dans pretium sacerdoti. Possum respondere, et dicere. Quid me in unius mensis stringis articulo? Quid primogenitum vocas, quem an fratres sequantur, ignoro? Exspecta donec nascatur secundus. Nihil debeo sacerdoti, nisi et ille fuerit procreatus, per quem is qui ante natus est, incipiat esse primogenitus. Nonne mihi ipsi apices loquentur, et me stultitiae redarguent, eum esse dictum primogenitum, qui interrogo de Joanne, quem constat esse unigenitum, an et primogenitus fuerit? Utrumne
Abbreviated transcription (Latin):
eilocꝰ in diũsorio. Que sententia & apocriphoꝵ de¬
liramenta c̃uincit. dũ maria ipsa pannis in uol¬
uit infantẽ & heluidisi expleri non patit᷑ uolunta¬
erat. anteqũa conuenirent. & ñ cognouit eam do¬
nis ordo ꝓcedat. Uuit enĩ alios qͦq filios mariam
pereasse. ꝙ ex eo quod scͥptũ est. ascendit aũ ꝙ. io¬
seph in ciuitatẽ dauid ut ꝓfiteret᷑ cum maria uro¬
re sua pregnante. factũ ẽ cum ibi ee̾nt impleti st̃
dies ut pareret. & peꝑit filium suũ pͥmogenitum:
nitit᷑ approbare pͥmogenitum ñ posse diei nͥ eũ
qui habeat ꝙ fr̃s. sic unigenitꝰ ille uocat᷑ qui paren
nitus ꝙ pͥmogenit᷑. ñ om̃is pͥmogenitꝰ unigenitus.
carne quȩ offert᷑ dño ab homine usq ad pec̾ tibi
erunt. tantũ mͦ pͥtiis rediment pͥmogenita homi¬
num. & pͥmogenita pecorũ immundoꝵ. D efi¬
niuit sermo di. qͥd sit pͥmogenitũ. Om̃e inqͥt qd

Expanded text:
ei locus in diversorio . Quae sententia et apocryphorum deei locus in diversorio . Quae sententia et apocryphorum deliramenta convincit, dum Maria ipsa pannis involvit infantem; et Helvidii expleri non patitur voluptaerat, Antequam convenirent, et Non cognovit eam, donis ordo procedat. Vult enim alios quoque filios Mariam procreasse; et ex eo quod scriptum est: Ascendit autem Joseph in civitatem David, ut profiteretur cum Maria uxore sua praegnante. Factum est autem cum ibi essent, impleti sunt dies, ut pareret, et peperit filium suum primogenitum : nititur approbare primogenitum non posse dici, nisi eum qui habeat et fratres: sicut unigenitus ille vocatur, qui panitus est primogenitus: non omnis primogenitus est unigenitus: carne quae offertur Domino, ab homine usque ad pecus, tibi erunt: tantummodo pretiis redimant primogenita hominum, et primogenita pecorum immundorum . Definivit sermo Dei, quid sit primogenitum, Omne, inquit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ẽtentiosus es : iam nc̃ tua m̃te suꝑaberis. Nolo
michi aliqͦd int̾ partũ & coitũ tempꝰ int̾seras. nolo
dicas. Mulier quȩcũq ẽceꝑit & peꝑerit masculũ.
inmunda erit septẽ diebꝰ. sedm dies secessionis &
purgationis suȩ inmunda erit. & octauo die cireum¬
guie puro. & om̃e scm̃ ñ tanget: ꝙ reliqꝙͣ Statim
eam inuadat ioseph: statĩ audiat ꝑ iheremiã. Equi
insanientes infeminas facti st̃ mͥ: unꝰquisq ad uro¬
rem ꝓximi sui humiebat. Alioquin quomodo stare
poterit. non cognouit eã donee peꝑit filium. si post
purgationis temp̃ expectat. si quadraginta rursꝰ
diebꝰ tanto tempore dilata libido differt᷑: Pollua¬
ne eugłista m̃titꝰ sit. Seo absit ut hoc de matre
saluatoris ꝙ uiro iusto ita sit estimandu. Nulla
ibi obstetrix. nulla muliereularũ sedulitas int̾eessit.
psa pannis inuoluit infantẽ. ipsa ꝙ mat̾ & obste¬
trix. Et collocauit inqͥt eũ in p̃sepio. quia ñ erat

Expanded text:
tam contentiosus es, jam nunc tua mente superaberis. Nolo mihi aliquod inter partum et coitum tempus interseras. 214 Nolo dicas: Mulier quaecumque concepit et peperit masculum, immunda erit septem diebus, secundum dies secessionis et purgationis suae immundata erit: et octavo die circumguine puro, et omne sanctum non tanget, et reliqua . Statim eam invadat Joseph: statim audiat per Jeremiam: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Alioqui quomodo stare poterit, Non cognovit eam, donec peperit filium: si post purgationis tempus exspectat: si quadraginta rursum diebus tanto tempore dilata libido differtur? Polluane Evangelista mentitus sit. Sed absit, ut hoc de matre Salvatoris et viro justo sit aestimandum. Nulla ibi obstetrix: nulla muliercularum sedulitas intercessit. Ipsa pannis involvit infantem, ipsa et mater et obstetrix fuit. Et col
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽẽ ꝓpt̾ instantẽ necessitatẽ: quia bonũ ẽ ho¬
mini sic eẽ. Quȩ ẽ illa necessitas: Ue pregnantibꝰ
ꝙ nut̾entib in illa die. Ideo silua suceressit. ut ptꝰ¬
ea recidat᷑. iqo ager serit᷑. ut metat᷑ Iam plenꝰ ẽ
orbis. t̾ra nos ñ capit. Cotidie bella secant. mor¬
bi subtrahunt. naufragia absorbent. ꝙ nichilo¬
minꝰ dde t̾minis cogitamꝰ. De hoc numero st̃ illi
qui agnũ sequunt᷑. qui uestim̃ta sua ñ eomqͥnaue¬
runt. uirgines enĩ ꝑmansert̃. Obserua qdͥ signifi¬
cet comquinauer̃t. Ego ñ audeo exponere. ne¬

Expanded text:
necessitatem; quia bonum est homini sic esse. Quae est ista necessitas? Vae praegnantibus et nutrientibus in illa die . Ideo silva succrescit, ut postea recidatur. Ideo ager seritur, ut metatur. Jam plenus est orbis, terra nos non capit. Quotidie bella 230 nos secant, morbi subtrahunt, naufragia absorbent, et nihilominus de terminis litigamus? De hoc numero sunt illi, qui Agnum sequuntur , qui vestimenta sua non coinquinaverunt, virgines enim permanserunt. Observa quid significet
Abbreviated transcription (Latin):
maritatas. scãs mulieres inueniri s quȩ uxores
ẽẽ desierint. quȩ in ipsa necessitate coniugii imi
intelligentiȩ derelinquens: Nec tam̃ alicui. neces¬
sitatẽ imponit aut laqueũ. s ad id qd̾ h onestum
est suadet. uolens om̃s eẽ sicut seipsũ. Et quãꝙͥ
de uirginitate p̾ceptũ dñi ñ habeat. quia ultra
hoĩes ẽ ꝙ quodãm impudentiꝰ erat aduersum
natura cogere aliqͥ modo dic̃e uolo uos ce qd angli
sunt: unde ꝙ uirgo maioris ẽ pretii dum id con¬
tempnit qd̾ sifecerit ñ delinquit. nichilominꝰ in co¬
herentibꝰ infert. Consiliũ aũ do: tanꝗ miscdiam

Expanded text:
maritas, sanctas mulieres inveniri; sed quae uxores esse desierint, quae in ipsa necessitate conjugii virgintelligentiae derelinquens. Neque tamen alicui necessitatem imponit aut laqueum, sed id quod honestum est, suadet, volens omnes esse sicut seipsum. Et quamquam de virginitate praeceptum Domini non habeat: quia ultra homines est; et quodammodo impudentis erat, adversum naturam cogere, alioque modo dicere, Volo vos esse, quod Angeli sunt: unde et virgo majoris est mercedis, dum id contemnit, quod si fecerit, non delinquit; nihilominus in cohaerentibus infert: Consilium autem do, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
libidinũ uictimȩ.&. tenuitate uestiũ nudȩ impu¬
dicis oculis ingerunt᷑. his infelix uror aut lȩta¬
tur ꝙ perit. aut offenditꝰ & maritꝰ iniuria con¬
citatur. Hinc discordia. seminariũ repudii. Aut
si aliqua inuenit᷑ domꝰ in qua ista ñ fiant. quę
catio. necessitates mariti. correctio seruuloꝵs.
quẽ a xp̃i cogitatione ñ auocent: Defecert᷑
ait scͥptura sarrȩ muliebria. Post qd̾ dr ad abra¬
ham. Omĩa quec̃q dic̃ tͥ sarra audi uocẽ eius
Quȩ ñ ẽ in partꝰ anxietatib̾ ꝙ dolore. quȩ defici¬
entibꝰ menstrui cruoris officiis. mulier ẽẽ de¬
sistit. a di maledictione fit libera. nec ẽ ad ui¬
rum conu̾sio eiꝰ. s e contrario uir subicit᷑ ei.

Expanded text:
libidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impulibidinum victimae, et tenuitate vestium nudae impudicis oculis ingeruntur. His infelix uxor, aut laetatur, et perit: aut offenditur, et maritus in jurgia concitatur. Hinc discordia, seminarium repudii. Aut si aliqua invenitur domus, in qua ista non fiant, quaecatio, necessitates mariti, correctio servulorum, quam a Dei cogitatione non avocent? Defecerunt, inquit Scriptura, Sarae muliebria : post quod dicitur ad Abraham: Omnia quaecumque dicit tibi Sara, audi vocem ejus . Quae non est in partus anxietatibus et dolore, quae deficientibus menstrui cruoris officiis, mulier esse desiit, a Dei maledictione fit libera: nec est ad virum conversio ejus, sed e contrario vir subjicitur ei,
Abbreviated transcription (Latin):
placeat uiro. Id tu putas eẽ diebꝰ ꝙ noctibꝰ uacare
orationi. uacare ieiuniis. ꝙ ad aduentũ mariti ex¬
polire faciẽ. gressum frangere. simulare blanditias
Illa hoc agit ut turpior appareat. ꝙ naturȩ bonum
fuscet iniuria: hȩc ad speculũ pingit᷑. ꝙ in contu¬
meliã artificis conatur pulchrior ẽẽ quã nata ẽ
nde infantes garriunt. familia ꝑstrepit: lib̾i ab
oculis. lib̾i ab ore dependent. cõputant᷑ sumptus.
impendia p̃parant᷑. hinc eocoꝵ accincta manꝰ
carnes terit. hinc textricũ turba cõmurmurat.
Nuntiat᷑ interĩ uir uenire cũ sociis. illa ad hirundi¬
nis modu lustrat uniu̾sa penetralia. sithorꝰ rige¬
at. si pauim̃ta uerrerint. si ordinata sint pocula.
si prandiũ p̃paratũ. Responde queso int̾ ista.
ubi sit di cogitatio. ꝙ hȩ felices domꝰ ͦ E eterum
ubi tẏmpana sonant. tybia clamitat. lira garrit.
cymbalum concrepat. quis ibi timor đi: Parasi¬
tus in contumeliis gloriet᷑. ingrediunt᷑ expositȩ

Expanded text:
placeat viro. Idem tu putas esse diebus et noctibus vacare orationi, vacare jejuniis; et ad adventum mariti expolire faciem, gressum frangere, simulare blanditias? Illa hoc agit, ut turpior appareat, et naturae bonum infuscet injuria. Haec ad speculum pingitur, et in contumeliam artificis conatur pulchrior esse quam nata est. Inde infantes garriunt, familia perstrepit, liberi ab osculis et ab ore dependent, computantur sumptus, impendia praeparantur. Hinc cocorum accincta manus carnes terit, hinc textricum turba commurmurat: nuntiatur interim vir venisse cum sociis. Illa ad hirundinis modum lustrat universa penetralia, si torus rigeat, si pavimenta verrerint, si ornata sint pocula, si prandium praeparatum. Responde, quaeso, inter ista ubi sit Dei cogitatio? Et hae felices domus? Caeterum ubi tympana sonant, tibia clamitat, lyra garrit, cymbalum concrepat, quis ibi Dei timor? Parasitus in contumeliis gloriatur: ingrediuntur expositae