comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aexobi pconuertendis anglis briccaniã petiturus absoluit᷑ XX uIͥ Ui ap̃sule tribus
sententus conster nato redire iubet: xxiiii. Ubi plocustam se cognosit cõnti¬
suo ruerfurũ: XXIIIIT Ubi monasterio traccꝰ diaconus consecrat᷑: XXXI Ubi
constanteno polim a pocrisiarius destinat ᷑ . XX UII UIbi ꝓ erponendo libro beati
Ubiiben cuticu abaugusto ignib deputat᷑ . X.x.X.  Ubieuticius moriens pellẽ
manꝰ fuȩ cenebat alcens se inea u̾eractẽ surrecturũ xxxxi. Ubi apocrissi aratus
mianus cũ fr̃ib anaufragio liberat᷑ xxxiiii. Ubi romana urbs diluuio eberis
cũbestus mmare necato aer corrũpit NXXX II Ubi sagittis cȩlestib cladem ferenꝰ¬
cibus. pelagias p̃sul extingui᷑. XXX UIII Ui cheodorus ad iacone liberatꝰ conuer¬
ad pontificatũ subc̃ fugere gestiens imperatori licceras lacent mictic xxx uiiiuii
U bi pconcione penitentiã p̃dic̃at : exxxuubi septi for me lecaniã localit̃ ordihãt¬

Expanded text:
o convertendis Anglis Britanniam petiturus absolvitur.--23. A praesule tribus sententiis consternato redire jubetur.--24. Per locustam se cognoscit continuo reversurum.--25. A monasterio tractus, diaconus consecratur. --26. Constantinopolim apocrisiarius destinatur.--27. Pro exponendo libro beati Liber Eutychii ab Augusto ignibus deputatur.--30. Eutychius moriens pellem manus suae tenebat, dicens se in ea veraciter resurrecturum.--31. Apocrisiariatus mianus cum fratribus a naufragio liberatur.--34. Romana urbs diluvio Tiberis cum bestiis in mari necato, aer corrumpitur.--37. Sagittis coelestibus cladem ferentibus, Pelagius praesul exstinguitur.--38. Theodorus a dracone liberatus, conver0. Pontificatum subterfugere gestiens, imperatori litteras latenter mittit.--41. Pro concione poenitentiam praedicat.--42. Septiformem litaniam localiter ordinat
Abbreviated transcription (Latin):
xultet aula cęlica leteturmun¬
di machina: dum refertsolis
orbita nicholai sollempnia. Qui ua¬
gitus infantię decorauit mirifice:
dans uirtutum primordia inter
ortus crepondia quarta cum sexta
feria. Semel suggebat ubera. lam
inctate tenera ac usus abstinentia.
Cuius tumba fert oleum matris
oliue nescium: quod natura ñ
ptulit marmor sudando parturit.
Ouenerande pontifex puis nec
tardus opifex: cunctis qui corde
credulo it̃ querunt inpericulo.
stipendia: ut post carnis exilia

Expanded text:
xultet aula coelica, Laetetur mundi machina, Dum refert solis orbita Nicolai memoriam. Qui vagitus infantiae Decoravit mirifice, Dans virtutum primordia Inter ortus crepundia. Quarta, cum sexta feria, Semel sugebat ubera, Jam in aetate tenera Hac usus abstinentia. Cujus tumba fert oleum, Matres olivae nesciunt: Quod natura non protulit, Marmor sudando parturit. O venerande Pontifex! Pius, nec tardus opifex Cunctis, qui corde credulo Te quaerunt in periculo:Confer vitae stipendia; Ut post carnis exilia,
Abbreviated transcription (Latin):
inqua fr̃s erant introiuit statĩ pat̃
monasterii simulcũ monachoꝵ agmine
ad pedes pontificis ꝓ uolutis genibus
ueniã postulans ait Ignoscẽ mͥpater¬
nesciens peccaui. Qđ sic insipient̃ egi :
da indulgentiã tuis deuotis famulis

Expanded text:
 statim pater monastyrii una simul cum monachorum agmina, ad pedis pontefeci provolutus genibus, venia postolans, ait: 'Ignusci mihinesciens peccavi, quod sic insipienter egi! Da indulgentiam tuis devotis famulis!'.
Abbreviated transcription (Latin):
quã plurimi libri Quidã aũt derio
suessionis ciuitatis. ab inuentore merca¬
catã. nr̃e contribuit neptͥȩ obtinendã :¬
inmon asterio dĩgenitricismariȩ dõ
sacratȩ. illaq põsthȩc int̾iecto exigui
tẽporis articulo. eandem uitã mihi
muneris gra imꝑtiuit: multoꝵ annoꝵ
ꝑactisiã curriculis. Prȩt̃ea flexocordis
poplite oramꝰ munificentiȩ ur̃e modestiã
ut nob̾ uicẽ re impendatiscaritatis
ex eodem patronour̃ o beatissimo roma no
sacroꝵ pignoꝵ munera. ut pote spopon¬
distis. ut & nos condigne celebrare queamꝰ
eiꝰ memoriã. Decetero humili efflagito
p̃ce. quo cuncto illius loci contubermo
fratrũ ꝓme iubeatis ad d nm fundere
p̃ces. similiq modo in monasterio scĩ
audoeni fieri. & inomnib locis urãe
potestatis iubete. qm̃ tanto pondere
imbecillitatis p̃mor. ut ultima semꝑ
exitꝰ hora. mihi p̃sens uideat᷑ ad esse
Gratia uos dñi seruet sine limite quouis

Expanded text:
quamplurimi libri. Quidam autem clericus quamplurimi libri. Quidam autem clericus Suessionis civitatis ab inventore mercatam nostrae contribuit nepti obtinendam in monasterio Dei genitricis Mariae Deo sacratae; illaque post haec interjecto exigui temporis articulo eamdem Vitam mihi muneris gratia impertivit, multorum annorum peractis jam curriculis. Praeterea flexo cordis poplite oramus munificentiae vestrae modestiam ut nobis vicem reimpendatis charitatis, ex eodem patrono vestro beatissimo Romano sacrorumque pignorum munera, utpote spopondistis, ut et nos condigne celebrare queamus ejus memoriam. De caetero humili efflagito prece, quo cuncto illius loci contubernio fratrum pro me jubeatis ad Dominum fundere preces, similique modo in monasterio sancti Audoeni fieri, et in omnibus locis vestrae potestatis jubete: quoniam tanto pondere imbecillitatis premor, ut ultima semper exitus hora mihi praesens videatur adesse. Gratia vos Domini servet sine limite quovis;
Abbreviated transcription (Latin):
erardus gr̃a dĩ uenerabilis pat̾ cȩnobita¬
rũ. domniꝰ hugoni rotomagensis urbis
archi ep̃o. & om̃ni collegio ibi dõmilitan¬
ti.ꝓsperũ uitȩ p̃sentis successũ. atq in¬
debilis felicitatis brauiũ. Nouerit be¬
niuolentiȩ ur̃ȩ sagacitas. de uita scĩ
romani ur̃i patrõni. ꝓqua hum illima
memet ex orastis p̃ce q̃m pactũ qđ pepi¬
gi uob̾cũnullo modo attendere quiui
obaduersitatũ uidelicet in cõmoditates
quas undiq p̃senti anno in nr̃ is partib
ꝑpessi sumꝰ Modo aũt dirigo uob uitã
ueteranã. heroico carmine editã:
ut omnino cunctis notũ sit. qđ nulla
inuentionũ uob dirigomendacia Iuã
aũt quȩ hystorialit̃ stilo ÷ depicta. ꝓnimia
uetustate penes nos retinens. hanc̾digestã
stilo illius ad instar uob̾ transmit to.
Ordinẽ quoq rei qualit̃ hanc merui adi¬
pisci. uob indicabo breui sermone. In
braina ergo potestatis ur̃ȩ loco. eadem
uita neglegentiȩ causa fut ꝑdita: aliiq

Expanded text:
ERARDUS, gratia Dei, venerabilis Pater coenobitarum, domno HUGONI Rothomagensis urbis archiepiscopo, et omni collegio ibi Deo militanti, prosperum vitae praesentis successum atque indelebilis felicitatis bravium. Noverit benivolentiae vestrae sagacitas de Vita sancti Romani vestri patroni, pro qua humillima memet exorastis prece, quoniam pactum quod pepigi vobiscum, nullo modo attendere quivi, ob adversitatum videlicet incommoditates, quas undique praesenti anno in nostris partibus perpessi sumus. Modo autem dirigo vobis vitam veteranam heroico carmine editam, ut omnino cunctis notum sit quod nulla inventionum vobis dirigo mendacia. Illam autem quae historiali stylo est depicta, pro nimia vetustate penes nos retinens, hanc digestam stylo illius ad instar vobis transmitto. Ordinem quoque rei, qualiter hanc merui adipisci, vobis indicabo brevi sermone. In Braina ergo, potestatis vestrae loco, eadem Vita negligentiae causa fuit perdita, aliique
Abbreviated transcription (Latin):
tanti igitur ep̃o quo ȩdificationi congru¬
us posset uideri locꝰ. angetiea in hunc̃ mo¬
dũ ÷ responsione dictatus. ut loco eo ȩdifi¬
carctur ȩdes. quo inerat taurꝰ abscondite
religatꝰ. Cũq de loci requireret ampli¬
tudine uel quantitate. eisdem cognouit
responsis. edificationi eũ debere modũ sta¬
tuerequẽ uideret iuuencũ pedib incircuitu
ꝓtriuisse. Post hec quoq iussũ ÷ ut suo p̃reptꝰ¬

Expanded text:
tanti igitur episcopo qui aedificationi congrutanti igitur episcopo qui aedificationi congruus posset videri locus, angelica in hunc modum est responsione dictatum, ut loco eo aedificaretur aedes, quo inerat taurus absconditus et religatus. Cumque de loci requireret amplitudine vel quantitate, eisdem cognovit responsis aedificationi eum debere statuere modum, quem videret juvencum in circuitu protrivisse. Post haec jussum
Abbreviated transcription (Latin):
inhonore archangeli ȩdem. ut cuiꝰ celebra¬
batur ueneranda cõmemoratio ingargani
monte . non minori tripudio celebrarẽtur
inpelago. At sacerdos dũ reuoluit illud
distulit adhuc prȩsul constructionẽ. sed
adhibuit int̃cessionẽ. quatinꝰ suꝑ istius
deliberationẽ: Contigit pidem tempꝰ:
ut taurũ cuiusdã quẽ furtim quidã in¬
stinctu prauitatis subtraxerat. ineiꝰ dem
deponeret saxi cacumen. ut dũ isqui amise¬
rat iuuencũ. repperiendi amitteret spem:
latrunculus turpe lucrũ efficeret ex eodem
Interea t̃cia ammonitione uenerandus ep̃s
pulsatur hausterius. ut qui non ad quieue¬
ratbis ammonitꝰ. locũ adiret celerius. aquo
tamense sciret egrediendũ nullatenꝰ. prius¬
quã ꝑficeret qđ fuerat iussus. Ad cuiꝰ fidei
confirmationẽ. monstratur etiã ibidem
usq in presens petra quasi digito hominis
inscripta. suꝑquã memoratũs ep̃sresedit :
quo adusq opus ad finẽ adduxit ꝑcunc¬

Expanded text:
in honore archangeli aedem: ut cujus celebrain honore archangeli aedem: ut cujus celebrabatur veneranda commemoratio in monte Gargano, non minori tripudio celebraretur in pelago. At sacerdos dum revolvit illud distulit adhuc praesul constructionem, sed adhibuit intercessionem, quatenus istiusmdeliberationem. Contigit per idem tempus ut taurum cujusdam, quem furtim quidam instinctu pravitatis subtraxerat, in ejusdem deponeret saxi cacumen, ut dum is qui amiserat juvencum, reperiendi amitteret spem, turpe latrunculus lucrum efficeret ex eodem. Interea tertia admonitione venerandus pulsatur episcopus austerius, ut qui non acquieverat bis admonitus, locum adiret celerius, a quo tamen se sciret egrediendum nullatenus, priusquam perficeret quod fuerat jussus. Ad cujus fidei confirmationem monstratur etiam ibidem usque in praesens petra quasi digito hominis inscripta, super quam memoratus episcopus resedit, quousque opus ad finem adduxit. Percunc
Abbreviated transcription (Latin):
tione cuncta regentis dĩ sustentabant᷑
presbitero quodam de uilla quȩ dicitur
Nã ut illis sine quo humana non potest uita
exigi deerat uictꝰ : fumo signifero discur¬
rente altaq &li petente: onerabat asellũ
dapib dilectione uera farcitũ. sicq duce
inuisibili p̃uio ꝑloca ibat inuia ac redibat
ferens dñi iussa. illisq necessaria. Sed quia
locꝰ nutudĩ futuro parabatur miraculo :¬
scĩq sui archangeli uenerationi. mare qđ
longe distabat paulatim ad surgens. omnẽ
siluȩ magnitudinẽ uirtute cõpłanauit sua.¬
& in arenȩ suȩ formã cuncta redegit. p̃bens
iter popło t̾rȩ. ut enarrent mirabilia dĩ
ã uero ad illud ueniendũ ÷ : qualit̾ idembea¬
LocieERaeclicã Ruelattoneat. Quodã tem¬
pore cũ religiosissimꝰ & dõ amabilis p̃fatae
urbis antistes. aut bertꝰ nomine sopori sese
dedisset. ammonitꝰ ÷ angelica reuelatione.:
ut in iã dicti sũmitate loci. scĩ construeret

Expanded text:
tione cuncta regentis Dei sustentabantur, tione cuncta regentis Dei sustentabantur, presbytero quodam de villa quae dicitur Nam ut illis sine quo humana non potest exigi vita, deerat victus, fumo signifero discurrente altaque coeli petente, onerabat asellum dapibus dilectione vera farcitis: sicque duce invisibili praevio, per loca ibat invia, ac redibat ferens Domini jussa illisque necessaria. Sed quia hic locus Dei nutu futuro parabatur miraculo sanctique sui archangeli venerationi, mare quod longe distabat paulatim assurgens, omnem silvae magnitudinem sua virtute complanavit, et in arenae suae formam cuncta redegit, praebens iter populo terrae ut enarrentur mirabilia Dei. Jam vero ad illud veniendum est, qualiter idem bealoci per angelicam revelationem. Quodam tempore cum religiosissimus et Deo amabilis praefatae urbis antistes Autbertus nomine sopori sese dedisset, admonitus est angelica revelatione, ut in jam dicti summitate loci sancti construeret
Abbreviated transcription (Latin):
casũ ꝓspectas. abrincatensem pagũ di¬
rimit abrittannia Nulla ibi exer¬
ceri ualet actio mundialis his solis¬
I congruus extat locꝰ. qui xp̃msedulo
uenerari disponunt. & hos suscipit :
quos ad ethera ardens uirtutũ a mor
euehit. Copia uero pisciũ ibidem repꝑit᷑ .
quȩ plerũq fluminũ marisq in fusione
congerit᷑. Pcul uero cernentib nil fore
aliud quã speciosa quȩdã. immo spatiosa
turris uidetur Sed & mare recessu suo:
deuotis popłis bis indie desideratũ iter
p̃bet. beati petentib limina archangłi
micha helis. Qui primũ locꝰ. sicut a
ueracib cognoscere potuimꝰ narratorib:
opacissimã cl audebatur silua. longe
aboceano ut estimatur milib distantib
sex abtissima p̃bens latibula ferarũ
inibi olim in habitasse cõꝑimꝰ monachos:
ubi etiã usq nunc duȩ extant ȩcclesię:
priscoꝵ manu constructȩ. Nã ipsi mo¬
nachi ibidem dño seruientes. dispensa¬

Expanded text:
casum prospectans, Abrincatensem pagum dicasum prospectans, Abrincatensem pagum dirimit a Britannia. Nulla ibi exerceri valet actio mundalis; his solis congruus exstat locus, qui Christum sedule venerari disponunt: et hos suscipit, quos ad aethera ardens virtutum amor evehit. Copia tanta piscium ibidem reperitur, quae plerumque fluminum marisque infusione congeritur. Procul vero cernentibus nihil aliud fore quam spatiosa quaedam, imo speciosa turris videtur. Sed et mare recessu suo devotis populis bis inde desideratum iter praebet beati petentibus limina archangeli Michaelis, qui primum locus, sicut a veracibus cognoscere potuimus narratoribus, opacissima silva claudebatur longe ab Oceani ut aestimatur aestu millibus distans sex, altissima praebens latibula ferarum. inibi olim inhabitasse comperimus monachos, ubi etiam usque nunc duae exstant ecclesiae priscorum manu constructae. Nam ipsi monachi ibidem Domino servientes dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
micha hel archangelus ministeriũ qđ ex¬
ercuerat in dĩ quondã popło. idem sortitꝰ
sit apud gentiũ electionẽ. Hec ita esse
deuotio credit fideliũ ꝓpt̃ ostensionẽ
signoꝵ Notũ enĩ se fieri uoluit mortalib
ctaitis nr̃ȩ tẽporib : quo se humanũ genꝰ
inlectoꝵ spirituũ societate cognosceret
deuocatũ Deniq aduertendũ ẽst. quo
fluit ueneranter angelicũ dep̃catura
subsidiũ religiosa multitudo fideliũ
uocitatur ab incolis. qͥui inmorem
tumuli quasi ab arenis emergens. in altũ
in spacio ducentoꝵ cubitoꝵ porrigitur
Occano undiq cinctꝰ locꝰ: angustũ ammira¬
bilis insulȩ p̃bet spaciũ. int̃hostia sitꝰ.
ubi immergunt se flumina mari. segia.¬
hinc inde non breue nimiũ spatiũ. Lon¬
gitudine uero ac latitudine aradice
qua ꝓminet. non multũ distat ut conicitur
ab ed oꝑe. quo saluatũ immo seruatũ ÷
abrincatensi urbe sex distans milib : oc¬

Expanded text:
Michael archangelus ministerium quod exMichael archangelus ministerium quod exercuerat in Dei quondam populum, eumdem sortitus sit apud gentium electionem. Haec ita esse devotio credit fidelium propter ostensionem signorum. Notum enim se fieri voluit mortalibus aetatis nostrae temporibus, quo se humanum genus in electorum spirituum societate cognosceret devocatum. Denique advertendum est quo mfluit veneranter angelicum imprecatura subsidium religiosa multitudo fidelium.ocitatur ab incolis, ideo quod in morem tumuli quasi ab arenis emergens in altum, in spatio ducentorum cubitorum porrigitur, Oceano undique mari cinctus locus, angustum admirabilis insulae praebet spatium inter ostia situs, ubi immergunt se mari flumina Segiahinc inde non breve nimium spatium. Longitudine vero ac latitudine a radice qua prominet non multum distat ut conjicitur ab eo opere quo salvatum, imo servatum est Abrincatensi urbe  Avranches  sex distans millibus, oc
Abbreviated transcription (Latin):
uero dño in ꝓpria ueniente. atq a suis
non recepto. quinpotius ꝓdito. ipso ad
patrẽ remeante dũ abolitur obseruatio
priscȩ logis. constabilitur annunciatio¬
nis euañgelicȩ ammirabile sacra men¬
tũ. dũ exeunte ꝑomnẽ terrã sono apłoꝵ.
cerimoniȩ transferuntur sacroꝵ. ꝑ mi¬
nisteria angeloꝵ. Aiunt & enĩ hrstoriȩ
ecclesi asticȩ: qđ post passionẽ & ascensionẽ
dñi adcelos. post diu expectatã isra helita¬
rũ pęnitudinẽ: cũ appropinquaret tempꝰ
tatis. ȩccła apud hierosolimã monitu di¬
uinitatis. ꝓcunctũ orbem gentib euange¬
litatura diffunditur. Cũq congregãtꝰ
undiq ex omnib: locis populus. paschalis
festiuitatis prestolaretur diem. sacerdo¬
tib solitas excubias obseruantib : uoces
subitas uigiles audiunt dicentes. migremꝰ
exhis sedib Uoces uero subitȩ ꝑ angelos
emissȩ quȩ enunciauer beatoꝵ spirituũ
demigrationẽ. angelicũ ministerium

Expanded text:
ero Domino in propria venienti, atque a suis non recepto, quin potius prodito, ipso ad Patrem remeante, dum aboletur observatio priscae legis, constabilitur annuntiationis evangelicae admirabile sacramentum, dum exeunte per omnem terram sono apostolorum, caeremoniae transferuntur sacrorum per ministeria angelorum. Aiunt etenim historiae ecclesiasticae quod post passionem et ascensionem Domini ad coelos, post diu exspectatam Israelitarum plenitudinem, cum appropinquaret tempustatis, Ecclesia apud Hierosolymam monitu Divinitatis per cunctum orbem gentibus evangelizatura diffunditur. Cumque congregatus undique ex omnibus locis populus Paschalis festivitatis praestolaretur diem, sacerdotibus solitas excubias observantibus, voces subitas vigiles audivit dicentes: Migremus ex his sedibus. Voces vero subito per angelos emissae, quae enuntiaverunt beatorum spirituum demigrationem, angelicum ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
silice dũ concauũ foramen exciditur.
micũ lumodũ aquarũ mox abundantia
reppepntur. quȩ possit habitantib cõpe¬
tente prebere usũ ladem uero aqua
ꝓfluens. qdđ sit haustũ salubris. multis
÷ ostensũ modis. Celerem nãq febricitan¬
tib fert opem. quotiens desideriũ ꝓuene¬
lante uirtutes efficiuntur innumerae:
Illuminantur ibidem ceci. gressũ recipi¬
unt claudi. merentur auditũ surdi. fu¬
gantur ex obsessis corporib sp̃s immundi:¬
dño nr̃o p̃bente auxiliũ. ꝓministeriũ an¬
geloꝵ. Aut btꝰ aũt p̃sul uenerabilis. qui a
memoratũ locũ subhonore scissimi dedi¬
uidentur in undenariũ creuisse nume¬
rũ. crescente deuotione & amore fide¬
liũ extruxit manꝰ. ubi p̃stantur diuina

Expanded text:
silice dum concavum foramen exciditur, silice dum concavum foramen exciditur, mirum in modum aquarum mox abundantia reperitur, quae possit habitantibus competentem praebere usum. Eadem vero aqua profluens quod sit haustu salubris, multis est ostensum modis. Celerem namque fert febricitantibus opem, quoties desiderium provenelante virtutes efficiuntur innumerae: illuminantur namque ibidem caeci, gressum recipiunt claudi, merentur auditum surdi, fugantur ex obsessis corporibus spiritus immundinostro praebente auxilium per ministerium angelorum. Autbertus autem praesul venerabilis quia memoratum locum sub honore sanctissimi dedi quae nunc videntur in undenarium crevisse numerum, crescente devotione et amore, fidelium exstruxit manus, ubi divina
Abbreviated transcription (Latin):
ueneranda cõpleta tẽpli dedicatione. uir
dmi autbtꝰ postquã sagacit̃ omnia sub ordine
disposuit: officia quoq seruientiũ clericoꝵ
consttuit: deputans hos inibi subnumero
consistere duodecĩ. qui legitimis obserua¬
donib ꝑpetualit inbeatissimi micha helis
archangeli ꝑsisterent famulatu. quãuis
eiusdem numeri in eodem loco a successorib
beati uiri sint clerici constituti. Simul
ociã deepiscopio suo eidem loco seruientib
uillas contradidu. uidelicet itiũ & genitiũ
ntea idem presul cuncta ꝓuidens congruo
patrata orie. hoc unũ qđ poterat ũaldȩ
paderi difficie ascõcensuit expetendũ
arhangło aquȩ scilicet elementũ. sine
quo onstare nequit uita mortaliũ Suꝑhec gͦ¬
cũgrege sibi cõmisso auxiliũ. ut qui quon¬
dam ꝓduxerat sicienti popło depetra
poculũ ipse a seruis suis amouere dig¬
paretur aque penuriã. tandc̃ angelica
ostensione locũ didicit ubi in prerupto

Expanded text:
eneranda completa templi dedicatione, vir eneranda completa templi dedicatione, vir Domini Autbertus postquam sagaciter omnia sub ordine disposuit, officia quoque servientium clericorum constituit, deputans hos inibi sub numero consistere duodecim, qui legitimis observationibus perpetualiter in beatissimi Michaelis archangeli persisterent famulatu, quamvis non ejusdem numeri in eodem loco a successoribus beati viri sint clerici constituti. Simul etiam de episcopio suo eidem loco a servientibus villas contradidit, videlicet jam dictam Interea idem praesul cuncta pervidens congruo patrata ordine, hoc unum quod poterat valde videri difficile, a sancto censuit expetendum archangelo, aquae scilicet elementum, sine quo constare nequit vita mortalium. Super cum grege sibi commisso auxilium, ut qui quondam produxerat sitienti populo de petra poculum, ipse a servis suis amovere dignaretur aquae penuriam; tandem angelica ostensione locum didicit, ubi in praerupto
Abbreviated transcription (Latin):
in occiduis partib : quasi nouũ ingressi
sunt orbẽ. quẽ primũ uepriũ densitate
reliquerant plenũ. Quo dũ ꝓpinquant:¬
incunctanter sacerdos dñi autbtꝰ occurrens
ꝓfucura prȩsidia: Diciuero non potest.
siciem archangelũ. cel estis militiȩ principẽ
nelrmantuoptinere signiferũ. Cognos¬
tentes etiã signa & mirabilia. quȩ dñs
ꝑministrũ suũ oꝑatur mortalibus. ita
ut phui᷑ itineris spacia. duodecĩ ceci in¬
luminati: pluresq diuersis infirmitatib
actir pristinȩ redditi sunt sanitati
Et qđ his addendũ ÷: mulier quȩdã orbata
luminibus. deuilla quȩdicitur asteriacꝰ:
dupsequitur pciosissim a munera sũ mi
Arenãq maris. diuinitꝰ amissũ recepit
uisũ. ammirans se subito de tenebris in
lucẽ mutatã ded &usq hodie ꝑsummũ
ministrũ suũ hec eadem dñs cotidie ad
laudem & łam nominis sui. in eodem loco
auit: Igitur eodie qui ÷ xuii. Kł NOUER¬

Expanded text:
in occiduis partibus, quasi novum ingressi in occiduis partibus, quasi novum ingressi sunt orbem, quem primum veprium densitate reliquerant plenum. Quo dum appropinquant, sacerdos Domini Autbertus occurrens profutura praesidia. Dici vero non potest elem archangelum coelestis militiae principem merebantur obtinere signiferum; cognoscentes etiam signa et mirabilia quae Dominus per ministrum suum operatur mortalibus, ita ut per hujus itineris spatia duodecim caeci illuminati, pluresque diversis infirmitatibus acti pristinae sunt redditi sanitati. Et quod his addendum est, mulier quaedam orbata luminibus, de villa quae dicitur Asteriacus, dum prosequitur pretiosissima munera summi aarenae maris divinitus factum recepit visum, admirans se de tenebris subito in lucem mutatam. Sed et usque hodie per summum ministrum suum haec eadem Dominus quotidie ad laudem et gloriam nominis sui in eo loco it. Igitur eo die, quod est XVII Kale
Abbreviated transcription (Latin):
que suȩ contigerant regioni. simulq ad
qđ uenerant p̃andunt. Quȩ uerba cũ
ipsius abba loci suoreculissec antistiti:
uberrim as omnipotentidõ laudes uterq
reculit. qui lapsis naturȩ fragilis terri¬
genis adsistentiũ sibi ministroꝵ dignat᷑
prȩbere suffragiũ. Hinc cũ qua decebat
ueneratione. sumptis aloco pignoribus.
quobeat᷑ꝰ archangłs sui memoriã fidelib
cõmendauerat : partẽ scilicet pallioli
qđ ipse memoratꝰ archangłs inmonte gar¬
tano suꝑ altare qđ ipse manu sua cons¬
qđ stetit. cuiꝰ ibi dem usq nunc in eodem̃¬
usq ausacrũ locũ referenda patrocinia¬
contradidit. Conditione uidelicet int̃
posita. ut quos una angłicȩ reuelationis
fociauerat causa. unã quoq et̃nalit᷑¬
ne ausclicia ocriir. Sũmi interea
nunci repedantes post multa itineris
spacia : ad locũ quodigressi fuerant. ipso
die quo fabrica cõpleta ÷ inmonte iã dicto

Expanded text:
quae suae contigerant regioni, simulque ad quae suae contigerant regioni, simulque ad quod venerant pandunt. Quae verba cum ipsius loci abbas suo retulisset antistiti, uberrimas omnipotenti Deo laudes uterque retulit, qui pro lapsis naturae fragilitate terrigenis assistentium sibi ministrorum dignatur praebere suffragium. Hinc cum qua decebat veneratione sumptis a loco pignoribus, quo beatus archangelus sui memoriam fidelibus commendaverat, partem scilicet rubei pallioli quod ipse memorandus archangelus in monte Gargano supra altare quod ipse manu sua consquod stetit, cujus ibidem usque nunc superexsusque ad sacrum locum referenda contradidit, conditione interposita, videlicet ut quos una angelicae revelationis sociaverat causa, una quoque aeternalitne angelici patrocinii.  Summi interea nuntii repedantes, post multa itineris spatia, ad locum quo digressi fuerant, ipso die quo fabrica completa est in monte jam dicto
Abbreviated transcription (Latin):
ui statĩ om̃nipotenti dõ grãs agens. scĩq im¬
plorans angeli michahelis auxiliũ. exur
gargani uolens ex ȩquare formã. in monte
prerupti silicis. angelico apparatu facta
manifeste docens semꝑ incȩlestib dĩuini
muneris opem esse poscendã. altaq con¬
tẽplationis intuitu penetrare ȩtheris astra.
non t̃renis limosisq paludib rotantia ho¬
minũ ponere corda Qxũ non post multũ
tẽpꝰ esset opem ferente dõ edificatũ. uiro
dĩ autb̾to ep̃o manente anxio ꝓinde quia
ca nebat sibi de esse scĩ archangeli pignora¬
cobeatꝰ cundem sacerdotẽ michahel am¬
monuit ut fr̃s celerrime usq ad locũ
quo memoria uenerabilit̃ colitur scĩssimi
archangeli dirigeret ingargano. & cã
quã anglo patrocinante referrent be¬
dΡORtAta Int̾ea missi nuncii adeunt lo¬
cũ. Qui benignissime ab abbatt loci illi¬
us suscepti. uestibusq mutatis. ac tanti

Expanded text:
Qui statim omnipotenti Deo gratias agens, sanctique imQui statim omnipotenti Deo gratias agens, sanctique implorans archangeli Michaelis auxilium, exsurGargani volens exaequare formam, in modum praerupti silicis angelico apparatu facta e: manifeste docens semper in coelestibus divini muneris opem esse poscendam, altoque contemplationis intuitu penetrare aetheris astra, non terrenis limosisque paludibus rotantia hominum ponere corda. Quod cum post non multum tempus esset opem ferente Deo aedificatum, viro Dei Autberto episcopo manente anxio, proinde quia cernebat sibi deesse sancti archangeli pignora, beatus eumdem sacerdotem Michael admonuit, uti fratres celerrime usque ad locum quo memoria venerabiliter colitur sanctissimi archangeli, dirigeret in Gargano, et eam quam angelo patrocinante referrent beea missi nuntii adeunt locum: qui benignissime ab abbate loci illius suscepti vestibusque mutati, ac tanti
Abbreviated transcription (Latin):
rusticoꝵ maxima multitudine̾ purgauit¬
locũ. atq inspaciũ cõplanauit. In cuiꝰ
medio duȩ maximȩ prȩminebant rupes:
quas oꝑantiũ multoꝵ mouere non pote¬
rant manꝰ. nec a suo di uellere statu. Qui
cũ diuhererent. nec omnino quid faceren
inuenirent. nocte insecuta uisio apparuit
cuidã homini nomine baino. inuilla quȩ
ergo ꝑuisũ ammonitꝰ ut̃ cũ laborantib &
ipse labori insisteret. festinꝰ ad locũ cũ filiis
uenit. impleturꝰ qđ fuerat iussus. Qui cũ
ibi esse uideretur. At omnes in cõmune
collaudantes dm̃. scm̃q archangelũ mi¬
cha helem. cepto attentius insistebant
II oꝑi Cũq iã dictꝰ ep̃s de magnitudine
construendȩ fabrice adhuc dubius cogi¬
taret. nocte media sicuti quondã gedẽoni.
insignũ uictoriȩ ros iacuit suꝑ uer ticẽ
montis. Ubi autẽ fundamenta locanda
erant. siccitas fuit: Dictũq ÷ ep̃o Uade
& sicut signatũ uideris. fundamenta i ace

Expanded text:
sticorum maxima multitudine locum purgavit, atque in spatium complanavit: in cujus medio duae praeeminebant rupes, quas operantium multorum movere non poterant manus, nec a suo divellere statu. Qui cum diu haererent, nec omnino quid facerent invenirent, nocte insecuta visio apparuit cuidam homini nomine Baino in villa quae ergo per visum monitus ut cum laborantibus et ipse labori insisteret, festinus ad locum cum filiis venit, impleturus quod fuerat jussus. Quo cum ibi esse videretur. At omnes in commune laudantes Deum sanctumque archangelum Michaelem, coepto attentius insistebant operi. Cumque jam dictus episcopus de magnitudine construendae fabricae adhuc dubius cogitaret, nocte media, sicuti quondam Gedeoni in signum victoriae, ros jacuit super verticem montis; ubi autem fundamenta locanda erant, siccitas fuit, dictumque est episcopo: Vade, et sicut signatum videris, fundamenta jace.
Abbreviated transcription (Latin):
changelus unꝰ ex septẽ in conspectudñi
semo assistentiũ. qui etiã & paradisi prȩ¬
positꝰ. saluatoꝵ animas in pacis regione
collocaturꝰ legitur. post eã manifestatio¬
nẽ qua se inmonte gargano ad ad oran¬
dũ acglorificandũ. quõmodo & qualit̃
uoluitꝰ. sicut inscriptis habetur ostendit:¬
illuminatis xp̃i gr̃a cunctis gentib in
orientalib romanie partib : accipe
quib sese indiciis manifestare idem
beatissimꝰ princeps ciuiũ suꝑnoꝵ uolu¬
erit prȩsuli occidentaliũ populoꝵ. ut
qui quondã benedicto in patri archispopulo
israhelitico defensionis at tribuerat opem:
ipse custos ex isteret ac prȩuius uocatis
filiis ꝑ ad optionẽ. Namq legitur in uisi¬
one danihelis ꝓpħȩ. dicente eidem angelo
Iemo ÷ ad iitor m̃s in omnib his. nisi micͥa¬
hel archangelus princeps ur̃. Princeps

Expanded text:
ngelus unus ex septem in conspectu Domini semper assistentibus, qui etiam et paradisi praepositus salvatorum animas in pacis regione collocaturus legitur, post eam manifestationem qua se in monte Gargano ad adorandum ac glorificandum quomodo et qualiter voluit, sicut in scriptis habetur, ostenditilluminatis Christi gratia cunctis gentibus, in orientalibus Romaniae partibus accipe quibus sese indiciis manifestare idem beatissimus princeps civium supernorum voluerit praesulem occidentalium populorum: ut qui quondam benedicto in patriarchis populo Israelitico defensionis attribuerat opem, ipse custos existeret ac praevius vocatis filiis per adoptionem. Namque legitur in visione Danielis prophetae dicente eidem angelo: Nemo est adjutor meus in omnibus his, nisi Michael archangelus princeps vester . Princeps
Abbreviated transcription (Latin):
longe lateq undiq ꝑprouincias suꝑboꝵ
colla ꝑdomuisset. childeberto prissimo prii¬
cipe monarchiam totius occidus & sep¬
tentrionis. nec non & meridiei partes
strenue gubernante : quia om̃psds̃ non
solũ in omnib gentib : uerũ etiã in om̃ib
mundi partib quẽ ipse fecit. ꝑ subiectoꝵ¬

Expanded text:
longe lateque undique per provincias superborum colla perdomuisset, Childeberto rege monarchiam totius occiduae et septentrionis, necnon et meridiei partis strenue gubernante, quia omnipotens Deus non solum in omnibus gentibus, verum etiam in omnibus mundi quem ipse fecit sub
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uĩdisset dũt pat᷑ eiꝰ tanti filii industriã.¬
& acunctis dilectũ. exultabat & dõgratias
agebat Ltabatur ingaudio. ꝓeo qđ decoratã
uidebat ꝓlẽ. Apͥma fere ȩtate tradidit cũ
uir ssapientꝰ & hrstoricis sacris lic teris
edocendũ. Ille uero cũ magno studio officio lec
tionis ad hesit. & uelocit̃ ipsũ consũ mauit:
ũ aũt imbutꝰ fuisset aprudentissimis uiris.
reuersus est ad domũ patris sui. Et pueritie
annos excedens. euũ adolescentiȩ cũ magna sol¬

Expanded text:
Cum vidisset pater eius tanta filii industria eCum vidisset pater eius tanta filii industria et a cunctis dilectum, exultabat et gracias agebat Deo; laetabat in gaudio, pro eo quod decoratum videbat prolem. A prima fere aetate tradedit eum ad viros sapientes et sthoricos sacris litteris aedocendum; ille vero cum magno studio offitio usu assiduo adhesit et velociter ipsum consummavit. Cum autem inbutus fuisset a prudentissimis viris, reversus est ad domum patris suae; pueritiae annis excedens, aevum aduliscentiam cum indus
Abbreviated transcription (Latin):
ut scoꝵ uita seu uirtutes non nulla cõme¬
morare. ut scriptũ est. Memoria iusti
cũlaudib Et illud. Laudemꝰ uirosgloriosos
qͥ contẽpser̃ uita mundi Ergodignũ esse
credimꝰ. ut quocienscumq sc̃oꝵ sollẽpnia
curriculi anniuersario celebramꝰ. ex eoꝵ
gesta aliqua adȩdificationẽ conuenientib
xp̃ianis. indĩ laudib: debeamꝰ recitare. qm̃
reuera xp̃imuneris est. quicquid inscĩs eiꝰ
laudabile inuenit᷑. Igitur scĩ acbeatissimi
antistitis landb̃ti. adiuuante suꝑna gr̃a
quã quã imꝑi̾to sermone. atq plixitãte
tendendũ cum grãdĩ explendũ curamꝰ¬
treiectense oriundus fuit. Et alitꝰ ex
parentib: locupletes scđm dignitatẽ
scłi int̃ prȩsides uenerandis & long ꝓsapia
xũianit Iꝑse uero erat inꝑuericiã formos
& nobilis electꝰ ingente & ꝓgenie sua cresce¬
bat benignꝰ Int̃ famulos & cognatos suos uultu
fulgente. onmm affectu pollebat eminenti ȩtate

Expanded text:
um gestis seu virtutibus nonnulla commeum gestis seu virtutibus nonnulla commemorare, ut scriptum est: Memoria sanctorum cum laudibus; et illud: Laudemus viros gloriososqui contempserunt regna mundi. Ergo dignum esse credimus, ut quotienscumqae sanctorum solempnia curriculi anniversario caelebramus, ex eorum gesta aliqua ad aedificationem convenientia christianis in Domini laudibus deberisti muneris est, quicquid in sanctis eius laudabile invenitur. Igitur sancti ac beatissemi antestitis Landiberti, adiuvante superna gratia, quamquam imperito sermoni et absque prolixitate tendendum, cum gracia Dei explendum curamTreiectinse oriundus fuit et alitus ex parentibus locupletis secundum dignitatem seculi, inter presidis venerandis et longa prosapia christianis. Ipsi vero erat in pueritia formonsus et nobilis, electus in gente et in progeniem suam, crescebat benignus. Inter famulos et cognatus suus vultum fulgentem, in omne affectu pollebat aeminentem aetatem.
Abbreviated transcription (Latin):
i pagans figmenta seua & nefanda pro¬
lixa studeant pompa & plurima mendacia
codicib suis cõmendare. ut coꝵ uanagła
discurrat. cur nos xp̃iani salutiferi tace¬
amꝰ miracula xp̃i. cũ possumꝰ uel tenui ser¬
mone edificationes de historia scõꝵ pande¬
re hominibus : Ergo quã uis tante rei narra¬
tione scĩ uiri landb̃ti ponaificis oꝑa indigni
uideamur loqui. auctorem tamen xp̃icari¬
tas poposcit ł requenter etiã sidĩ iuuerit
fauor m quȩ ab adolescentia cõꝑta est. & ꝑ
uiros prudentes cognoui. affirmans & lepo¬
rem animo inquirens sermone. sed deuotio¬
ne plenissima ipsius animantis p̃cib enar¬
rare tẽptabo. eiꝰq cursũ uitȩ uł gloriosũ
paccũ martyriũ. inquantũ ad nr̃m
ꝑuenit auditũ. licet inculto sermone:
ferre quo non inpublico. ut cuiꝰ uita est
cũ xp̃o. memoriȩ gła relatu celebretur
inmundo Presertim cũ traditione ȩcclesi¬
astica & apłica ammonem᷑ auctoritate :

Expanded text:
 paganorum figmenta saeva et nefanda prolixa studiant pompa et plurima mendacia codicibus commendant, ut eorum vana gloria discurrat, cur nos christiani salutiferi taciamus miracula Christi, cum possimus vel tenui sermone aedificationis de storia sanctorum pandere hominebus? Ergo quamvis tantae rei narratione sancti viri Landiberti ponteficis opera indigni vidiamur loquere auctorem, tamen Christi caritas poposcit: frequenter etiam, se Dei iuverit favor, mihi que ab aduliscentia conperta sunt, et per veros prudentis cognovi adfirmantes, non leporem animo inquerens sermonem, sed devotione plenissima, ipsius animatis praecibus, enarrare temptabo; eiusque cursum vite vel gloriosum peractum martyrii, in quantum ad nostrum pervenit auditum, licet inculto sermone, ferre quono in publico, ut cuius vita est cum Christo memoria, gloria relatu caelebretur in mundum; presertim cum tradicionem aecclesiasticam et apostulicam amoniamur auctoritate,
Abbreviated transcription (Latin):
dus cũ aduersariis seuissimis. iniqua
& falsa consilia machinantib. ut eũ
de sede pontificali eicerent. Et ita eiꝰ¬
ostquã aũt talia ꝑeger̃ faramundũ
incathedra illius constituer᷑. Tunc¬
multa nob̵ deuita & oꝑib eiꝰ solitꝰ est
sima ꝑannos septẽ ibidem uitã sc̃am
& angelicã conuersationẽ. in laborib¬
in ieiuniis. inuigiliis. inorationib:
incaritate. in longanimitate: in omni
congregatio. cũ magna pietate atq
bilis landb̃tꝰ ẽp̃s in p̃fato mon asterio¬

Expanded text:
um, adversarios sevissimis iniqua et falsa consilia machynantes, ut eum de sede pontificale eiecerunt. Ita amundo in cathedra illius constituerunt. Emultum nobis de vita et opera eius solitus est annus septem ibidem vitam sanctam et angelicam conversationem duxiin ieiuniis, in vigiliis, in orationibus, in caritate, in longanimitate, in omnemt omnis congregatio cum magna pietate atque bilis Landibertus in prefato monastyri
Abbreviated transcription (Latin):
coniugisuȩ narrauit: Illa aũt hoc uisũ
pnihiloducens. absq tedio utebat᷑ ipso
post modũ scđo apparuit p̃fato theoduino
& cũ magna minatione eadem qđ prius
mandauerat ingeminando subiunxit:
& quasi exnaue exiens. baculũ manu te
loco. & manet ex eotabo cũ sanguine mixtꝰ¬
ẽrat nomine baldigisilus. qui ꝑuisũ fuit
ammonitꝰ. ut surgeret & excõparet locũ
diligent̃. ubi uir dĩ ꝓ xp̃momine sanguinẽ

Expanded text:
coiuie suae narravit. Illa autem hoc visum pro nihilo habens, absque taedio utebat ipso. Post modicum secundo apparuit ad prefatum Theodoino et cum magna comminatione eadem que prius mandaverat ingeminandum subiuxit, et quasi e navem exigens, baculum manu tenlocum, et manat ex eo tabo cum sanguine. Tecus nomen Baldigislus amonitus fuit per visum, ut surgeret et excuparet locum di
Abbreviated transcription (Latin):
tius prȩsente uxore simplicu. & omni fami¬
lia cecidit in terrã. &cũ lacrimis orare
tuũ illumin asti. & donasti mihi lumen
cognoscant omnes quia tues creator omniũ
suis currens addomũ simplicii senatoris.¬
in nomine dñi nr̃i iħu xp̃i. qui tenuit manũ

Expanded text:
tius, praesente uxore Simplicii et omni familia, cecidit in terram, et cum lacrymis orare rvum tuum, et donasti mihi lumen cognoscant omnes quia tu es Creator omnium uiro suo ad domum Simplicii senatorisin nomine Christi qui tenuit manum
Abbreviated transcription (Latin):
Sabinianosuo constantinopolitano diacono scribensait Unũ ẽ.
qđ breuit̃ suggerasserenissimis dominis nr̃is : quia siego seruus eoꝵ
inmortẽ. ullangobardoꝵ me miscẽre uoluissẽ : hodie langobar¬
doꝵ gens. nec regẽ nec duces. nec comites haber& atq insũmam
confusionẽ duusa eõ Sed quia dm̃ timeo: in morte cuilib&
hominis me miscere formido: Malchus autẽ isdem ep̃s. neq in
custodia fuit. neq in aliqua afflictione : seddie quacausam dixit:
& adductꝰ ÷ nescientẽ me abonifacio notario indomũ eiꝰ duct̾. ibiq
prandidit. & honoratꝰ ÷ ab eo : & nocte subito mortuus ẽ. inuent
retribucionis : diem ultimũ ꝑpendebat Iantoq cautius cuncta
cunctoꝵ negocia ponderabat : quanto ꝓpinqͥus finẽ mundi con¬
sistere ruinis eiꝰ crebrescentib: aduertebat Qua ꝓpt̾ in omeliis
euangłicis ꝑhib& dicens Exurg& gens contragentẽ & regnũ

Expanded text:
Sabiniano suo diacono Constantinopolitano scribens, ait: « Unum est Sabiniano suo diacono Constantinopolitano scribens, ait: « Unum est quod breviter suggeras serenissimis dominis nostris, quia si ego servus eorum in morte Langobardorum me miscere voluissem hodie Langobardorum gens nec regem, nec duces, nec comites haberet, atque in summa confusione divisa esset. Sed quia Deum timeo, in morte cujuslibet hominis me miscere formido. Malchus autem idem episcopus neque in custodia fuit, neque in aliqua afflictione, sed die qua causam dixit et addictus est, nesciente me, a Bonifacio notario in domum ejus ductus est, ibique prandidit, et honoratus est ab eo, et nocte subito mortuus est inventuretributionis diem ultimum perpendebat, tantoque cautius cuncta cunctorum negotia ponderabat quanto propinquius finem mundi insistere, ruinis ejus crebrescentibus, advertebat. Quapropter in homiliis Evangelicis perhibet dicens: « Exsurget gens contra gentem et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
Utsibona inme idõ dixistis quia ñ sunt: ideo sint̃ quia dixistis
q boma solis uerbis tancip̃sulis humilitas inculcari credat᷑: suꝑẽ¬
Sut exgrecoꝵ relationib ame nuꝑ inc̾p̃tatis eadẽ patris hu
Imagno gregorio beatissimo papa romano dicens qm̃ uu romã
starẽ inmedio ciuicatis uideo papã gregoriũ ꝑme transiturũ
cogitauieimittere mitaneã. Cũ ergo ad ꝓpinquassae mͥ papa
uidens quiaꝑgere ut mitterẽ illimitaneã: sicut corã dõ dicofũs.
premꝰ misit mitaneã suꝑ terrã. & ñ ante surrexit. quã ego prior.
surgerẽ  amplexatꝰ cũmulta humilitate tribuit mihĩ ꝓmanũ
nũmismata tria : & ussit dare mͥ &casullã & necessitates meas om̃s
Glorificaui ergo dm̃ : q̃ͥdon auit eitalem humilitatẽ circa om̃is
gregorius: penes imperator es mauriciũ sibi ꝓrsus infensũ dudũ
accusatꝰ. qđ malchũ ep̃m sui patrimonii ꝓuisorẽ. pretentis
pensionib tamdiu incustodiis afflixissa : quousq sp̃m exalaret

Expanded text:
ut si bona in me non ideo dixistis quia sunt, ideo sint quia dixistis. » 63. Sed ne solis verbis tanti praesulis humilitas inculcari credatur, superest ut ex Graecorum relationibus ad me nuper interpretatis eadem Patris hummagno Gregorio beatissimo papa romano, dicens: Olim ivi Rostarem in medio civitatis, video papam Gregorium per me transiturum, et cogitavi me mittere ante eum. Cum ergo appropinquasset mihi papa, videns quia pergerem ut mitterem me ante eum, sicut coram Deo dico, fratres, primus misit se ante me super terram, et non ante surrexit quam ego prior surgerem, et amplexatus me cum multa humilitate, tribuit mihi per manum numismata tria, et jussit mihi dari casulam et necessitates meas omnes. Glorificavi ergo Deum, qui donavit ei talem humilitatem circa omnes,Gregorius penes imperatorem Mauricium, sibi prorsus infensum, dudum accusatus quod Malchum episcopum, sui patrimonii provisorem, pro retentis pensionibus tandiu in custodiis afflixisset quousque spiritum exhalaret,
Abbreviated transcription (Latin):
tem mauricio imperatori post pauca: Relictis in concilio quȩ
contra iohem ȩccłȩ calcedonensis prb̃m actasunt simul & seriẽm
iudicati : maiorẽ illũ iniusticiã sustinuisse cognoscimꝰ: Quppe:
cũ lamantẽ se atq demonstrantẽ eẽ. catholicũ non reatꝰ culpa.
seddiu accusacio incerta ꝓtriuit: in tantũ quia accusatores ipsius
martionistarũ quã memorabat̾ heresim. nescire se apta respon¬
sione ꝓfessisunt: Et qui ilico inipso uidicu fuerant limine repelle¬
tli: in accusatione eiꝰ. incerti ꝑmanere ꝑmissisunt. Sedne dicta
eũ saltẽ lacerare potuissent: opinio libellũ fidei obtulit: in quo
se pocuis rep̃hensibiles ostender̃: N amnullus ambigit infide¬
litatẽ ẽẽ. fidem fidelib non habere:
tem narsi comiti de eodem postaliqua. De ioħe uero prb̃o cognoscite
quia causa ipsius ꝑsinodũ decisa ẽ: inqua aꝑte cognoui. quia eius

Expanded text:
» Item Mauricio imperatori post pauca: « Relectis in concilio quae » Item Mauricio imperatori post pauca: « Relectis in concilio quae contra Joannem, ecclesiae Chalcedonensis presbyterum, acta sunt, simul et serie judicati, majorem illum injustitiam sustinuisse cognovimus, quippe quem clamantem se atque monstrantem esse catholicum, non reatus culpa, sed diu accusatio incerta contrivit, in tantum, quia accusatores ipsius, Marcionistarum quam memorabant haeresim nescire se aperta responsione professi sunt, et qui illico in judicii fuerant limine repellendi in accusatione ejus incerti permanere permissi sunt. Sed, ne dicta eum 148 saltem lacerare potuisset opinio, libellum fidei obtulit, in quo se potius reprehensibiles ostenderunt. Nam nullus ambigit infidelitatem esse, fidem fidelibus non habere. » Item Narsi comiti de eodem post alia: « De Joanne vero presbytero cognoscite quia illius causa per synodum decisa est, in qua aperte cognovi quia ejus
Abbreviated transcription (Latin):
catholicã nonsinamꝰ Ualde autẽ mirati sumus: cursi qͥ incausa¬
deputati : neglegentes ueritatẽ opinioni credider̃. & credere districte
ꝓfitenti noluer᷑. maxime dũ accusat oͬ es ipsius martionis tamquã
memorant heresim. unde eũ moliehbant᷑ efficere. interrogatiquȩ
eẽt. nescire se manifesta ꝓfessione responderunt. Ex quare euidẽnt̃
agnoscit᷑: quia ꝑsonã ipsius sine dĩ respectu. non uiste. sed contra anim.
suas sola grauare uoluntate tantũ modo uoluer̃. Nositaq facto
concilio. sicut gestoꝵ apud nos habitoꝵcenor ostendit. cuncta
quȩ erant necessaria subtilit̃ ꝑscrutantes atq tractantes: qm̃ in
nullo andedictũ prb̃m reũ inuenire potumus p̃cipue quia
libellus quẽ delegatis a uob uidicib optulit recte fidei pomnia
sinceritati concordat. ea ꝓpt̾ eorundem uidicũ reꝓbances senten¬
tiam nr̃am eũ definitione catholicũ. & abom̃i heretico crimine

Expanded text:
catholicam non sinamucatholicam non sinamubis fuerant deputati, negligentes veritatem, opinioni crediderunt, et credere districte profitenti noluerunt: maxime cum accusatores ipsius Marcionistarum quam memorabant haeresim, unde eum reum moliebantur efficere, interrogati quae esset, nescire se manifesta professione responderint. Ex qua re evidenter agnoscitur quia personam ipsius sine Dei respectu non juste, sed contra animas suas sola gravare voluntate tantummodo voluerunt. Nos itaque, facto concilio, sicut gestorum apud nos habitorum tenor ostendit, cuncta quae erant necessaria subtiliter perscrutantes ac tractantes, quoniam in nullo antedictum presbyterum reum invenire potuimus, praecipue quia libellus quem delegatis a vobis judicibus obtulit rectae fidei per omnia sinceritati concordat, eapropter eorumdem judicum reprobantes sententiam, nostra eum definitione catholicum, et ab omni haeretico crimine
Abbreviated transcription (Latin):
munionis abagie : ita insontib nullo modo talis irrogari deb&
iundicta. Comperimꝰ siquidem : qđ laurentius fr̃ & cõep̃s nr̃¬
nullisce aussinsextantib cõmunione priuauerit. Ideoq huuis
pceptinr̃i auctoritate munitꝰ officiũ tuũ securus ꝑage: & com¬
munionem sine aliqua sume formidine
niunc artissnacrimine cuus lib& heresis: gregorius non solũ
recipiebat : unmo etiã catholicos declarabat. Unde ioħi constan¬
tino politano ep̃o scribit dicens. Sicut hereticoꝵ prauitas ⁊elo
recte fidei comprimenda : itauere confessionis ẽ. integritas com¬
plectenda. Nam sicredi fidelit̃ confitenti despicit᷑: cunctoꝵ in
dubiũ fides adducis: atq errores & incauta districtione morti
feri generant᷑ Et hinc non solũ errantes ores ad caulas minime
dominicas reuocant᷑: sedetiam introposite ferinis dentib lanian¬
de crudelit̃ exponunt᷑. Hoc ergo subtilit̃ fr̃ km̃e ꝑpendamus.

Expanded text:
munionis abigitur, ita insontibus nullo modo talis irrogari debet munionis abigitur, ita insontibus nullo modo talis irrogari debet vindicta. Comperimus siquidem quod Laurentius, quondam frommunione privaverit, ideoque hujus praecepti nostri auctoritate munitus, officium tuum securus perage, et communionem sine aliqua sume formidine. » 36. Purgantes se a crimine cujuslibet haeresis Gregorious non solum recipiebat, imo etiam catholicos declarabat. Unde Joanni, Constantinopolitano episcopo, scribit, dicens: « Sicut haereticorum pravitas zelo rectae fidei comprimenda, ita verae confessionis est integritas complectenda. Nam si credi fideliter confitenti despicitur, cunctorum in dubium fides ad ducitur, atque errores ex incauta districtione morti feri generantur, et hinc non solum errantes oves ad caulas minime Dominicas revocantur, sed etiam intus positae ferinis dentibus laniandae crudeliter exponuntur. Hoc ergo subtiliter, frater charissime,
Abbreviated transcription (Latin):
uł siquasunt alia ecđ astico uri competentia. & ab extraneis inde¬
bite detinent᷑ : cũ om̃i studioseruataulitate inhuius ȩccłẽ tuȩ
reparare festina. ut neglegens in aliquo uideri nonualeas
Siquid uero dequocumq derico ad aurestuas ꝑuenerit. qđ ce
iuste posset offendere. facile non credas nec ad iundictã te
res accendat in cognita : sed p̃sentib ȩccłȩ tuȩ seniorib diligent̾¬
siẽ. ueritas pscrutandũ: Ectunc siqualitas rei poposcerit᷑.
canonica districtio culpam feriat delinquentis Hȩc itaq om̃a
sic sollicite ac mansuete studiituisit custodire: quatinꝰ nectu
ꝓ missionis tuȩ in memor extitisse. nec illi iustam contrate
occasionem inuenire ualeant murmurandi
baliis epis communione priuatos gregorius commun pristinȩ
reformabat. Qua ꝓpt̃ magno prbo mediꝯnensis ȩccłȩ
scribens ait. Sicut exigente culpa digne quis asacramento cor¬

Expanded text:
vel si qua sunt alia ecclesiastico juri competentia, et ab extraneis indevel si qua sunt alia ecclesiastico juri competentia, et ab extraneis indebite detinentur, cum omni studio servata civilitate, in jus ecclesiae tuae reparare festina, ut negligens in aliquo videri non valeas. Si quid vero de quocumque clerico ad aures tuas pervenerit, quod te juste possit offendere, facile non credas, nec ad vindictam te res accendat incognita; sed, praesentibus ecclesiae tuae senioribus, diligenter est veritas perscrutanda, et tunc si qualitas rei poposcerit, canonica districtio culpas feriat delinquentis. Haec itaque omnia sic sollicite ac mansuete studii tui sit custodire, quatenus nec tu promissionis tuae videaris immemor exstitisse, nec illi justam contra te occasionem invenire valeant murmurandis episcopis communione privatos Gregorius communioni pristinae reformabat. Quapropter Magno, presbytero Mediolanensis ecclesiae, scribens, ait: « Sicut, exigente culpa, digne quis a sacramento com