comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ anna postquã comederat in sylo &
biberat & heli sacerdote sedente suꝑ sellã
ante postes templi dñi. cum esset amaro
animo orauit dñm flens largiter. & uotũ
uouit dicens. Dñe exercituum si respici¬
ens uideris afflictionem famulȩ tuȩ & re¬
cordatus mei fueris nec oblitus ancillȩ tuȩ
dederisq seruȩ tuȩ sexum uirilem. dabo

Expanded text:
a postquam comederat in Silo et biberat: et Heli Sacerdote sedente super sellam ante postes templi Domini. Cum esset amaro animo: oravit Domino flens largiter: et votum vovit dicens. Domine exercituum si respiciens videris afflictionem famule tue; et recordatus mei fueris nec oblitus ancille tue: de
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ad contemplandam terrã. & qui
reuersi murmurare fecerant contra eum
omnẽ multitudinẽ. detrahentes terrȩ qd
esset mala. mortui sunt atq ꝑcussi in
conspectu dñi. Iosue autẽ filiꝰ nun & ca¬
leb filiꝰ iephone. uixerunt ex omnib qui
prexerant ad considerandã terrã Locut᷑ꝰq¬
est moyses uniuersa uerba hȩc ad om̃s
filios isrł. & luxit populus minis. Er ecce
mane primo surgentes. ascenderunt
uerticẽ montis. atq dixerunt. Parati su¬
mus ascendere ad locum de quo dñs locu¬
tus est. quia peccauimꝰ. Quib moyses
cur inquit transgredimini uerbũ dñi qd
uobis ñ cedet in ꝓsperum: XLIIII¬
ne corruatis coram inimicis uestris
Amalechites & chananeus ante uos sunt
quori gladio corruetis. eo qđ̃ nolueritis
acquirscere dño. nec erit dñs uobiscũ. A
illi contenebrati. ascenderunt in uerticem
montis. Arca autẽ testamenti dñi & mor¬
ses. ñ recesserunt de castris: Descendito
amalechites & chananeus qui habitabas

Expanded text:
Moses ad contemplandam terram et qui reversi murmurare fecerant contra eum omnem multitudinem detrahentes terrae quod esset mala mortui sunt atque percussi in conspectu Domini Iosue autem filius Nun et Chaleb filius Iepphonne vixerunt ex omnibus qui perrexerant ad considerandam terram locutusquefilios Israel, et luxit populus nimis. Et ecce mane primo surgentes, ascenderunt verticem montis atque dixerunt: Parati sumus ascendere ad locum, de quo Dominus locutus est, quia peccavimus. Quibus Moyses: Cur, inquit, transgredimini verbum Domini, quod vobis non cedet in prosperum? Nne corruatis coram inimicis vestris. Amalecites et Chananaeus ante vos sunt, quorum gladio corruetis, eo quod nolueritis acquiescere Domino, nec erit Dominus vobiscum. At illi contenebrati ascenderunt in verticem montis arca autem testamenti Domini et Moses non recesserunt de castris descenditque Amalechites et Chananeus qui habitabant
Abbreviated transcription (Latin):
quã ego dabo uobis. & feceritis oblationẽ
dño in holocaustũ. aut uictimã pacificam
uota soluentes uel sponte offerentes munc¬
ra. aut in sollemnitatib ur̃is adolentes
odorem suauitatis dño. de bob siue de
ouib offeret quicũq immolauerit uicti
quartã partẽ hin. Et uinũ ad liba fun¬
denda eiꝰdem mensurȩ dabit in holocau
& arietes. erit sacrificiũ similȩ duarũ
decimarũ. quȩ conspersa sit oleo. tercię
partis hin. Et umũ ad libamentũ tͣciȩ
suauitatis dño. Quando uero de bobus
feceris holocaustũ aut hostiã ut impleas
uotũ uel pacificas uictimas. dabis ꝑ sin¬
gulos boues similȩ tres decimas consper¬
sas oleo. qd habeat meidiũ mensurȩ hin
Et uinũ ad liba fundenda eiꝰdem mensu¬
rȩ. in oblationẽ suauissimi odoris diñ
Sic facietis ꝑsingulos boues & arietes.
& agnos & hedos. tam indigenȩ quam
peregrim eodem ritu offerent sacrificia.
Unum preceptũ eritatq iudiciũ. tam

Expanded text:
is oblationem Domino in holocaustum, aut victimam, vota solventes, vel sponte offerentes munera, aut in solemnitatibus vestris adolentes odorem suavitatis Domino, de bobus, sive de ovibus: offeret quicumque immolaverit victimquartam partem hin, et vinum ad liba fundenda ejusdem mensurae dabit in holoca arietes erit sacrificium similae duarum decimarum, quae conspersa sit oleo tertiae partis hin: et vinum ad libamentum tertiaesuavitatis Domino. Quando vero de bobus feceris holocaustum aut hostiam, ut impleas votum, vel pacificas victimas, dabis per singulos boves similae tres decimas conspersae oleo, quod habeat medium mensurae hin, et vinum ad liba fundenda ejusdem mensurae in oblationem suavissimi odoris Domino sic facietis per singulos boves et arietes et agnos et hedos tam indigenae quam peregrini eodem ritu offerent sacrificia unum praeceptum erit atque iudicium tam
Abbreviated transcription (Latin):
Nus in terrã quã dabo uobis & comederitis
de pinib regionis illiꝰ. separabitis primiti¬
as dño de cibis ur̃is. Sicut de areis primi¬
tias separabitis. ita & de pulmentis dabitiᷤ
primitiua dño.¬

Expanded text:
s in terram quam dabo vobis, et comederitis de panibus regionis illius, separabitis primitias Domino de cibis vestris. Sicut de areis primitias separabitis, ita et de pulmentis dabitis primitiva Do
Abbreviated transcription (Latin):
balaam qui sedebat asinȩ & duos pueros
habebat secũ. Cernens asina angelum
stantẽ in uia euaginato gladio. auertit
se de itinere. & ibat ꝑ agrũ. Quam cum
uerberaret balaam & uellet ad semitam
reducere. stetit angłs in angustiis duarũ
maceriarũ. quib uineȩ cingebant᷑. Quẽ
uidens asina. iunxit se parieti. & attriuit
sedentis pedem:. At ille iterũ uerberabat.
& nichilominꝰ angłs ad locũ angustum
transiens. ubi nec a dextrã nec ad sinistrã
poterat deuiari. obuius stetit. Cumq¬
uidisset asina stantẽ angelum. concidit
sub pedib sedentis. Qui iratꝰ uehemen¬
tius. cedebat fuste latera eiꝰ¬

Expanded text:
Balaam qui sedebat asinae et duos pueros Balaam qui sedebat asinae et duos pueros habebat secum cernens asina angelum stantem in via evaginato gladio avertit se de itinere et ibat per agrum quam cum verberaret Balaam et vellet ad semitam reducere stetit angelus in angustiis duarum maceriarum quibus vineae cingebantur quem videns asina iunxit se parieti et adtrivit sedentis pedem at ille iterum verberabat et nihilominus angelus ad locum angustum transiens ubi nec ad dextram nec ad sinistram poterat deviari obvius stetit cumqusub pedibus sedentis. Qui iratus vehementius cedebat fuste latera e
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus est. Qui mane consurgens
dixit ad principes. Ite in terram ur̃ãm.
quia ꝓhibuit me d̾s uenire uobiscum.
Reuersi principes. dixerunt ad balac
Noluit balaam uenire nobiscũ. Rursũ
ille multo plures & nobiliores quã ante
miserat misit. Qui cũ uenissent ad balaa
dixerunt. Sic dicit balac. filiꝰ sepphor
Ne cuncteris uenire ad me. paratꝰ sũ
honorare te & quicquid uolueris dare.
ueni & maledic populo isti. Respon¬
dit balaam: Si dederit michi balac ple¬
nam domũ suam argenti & auri. ñ potero
immutare uerbũ dñ d̃i mei. ut uel plus
uel minꝰ loquar. Obsecro ut hic mane¬
atis etiã hac nocte. & scire queam quid
michi rursum respondeat dñs. Uenit
ergo ds ad balaam nocte. & ait er. Si uo¬
care te. uenerunt homines isti. surge &
uade cũ eis. ita dũtaxat. ut qđ tibi prece¬
pero facias. Surrexit balaam mane. &
strata asina ꝓfectus est cũ eis. Et iratꝰ
est d̾s. stetitq angłs dñi in uia contra

Expanded text:
benedictus est. Qui mane consurgens benedictus est. Qui mane consurgens dixit ad princiquia prohibuit me Dominus ire vobiscum. Reversi principes dixerunt Balaac. Noluit Balaam venire nobiscum. Rursum ille multo plures et nobiliores quam ante miserat: misit. Qui cum venissent ad Balaam dixerunt. Sic dicit Balaac filius Sephor. Ne cuncteris venire ad me: paratus honorare te: et quicquid volueris dare. Veni et maledic populo isti. Respondit Balaam. Si dederit mihi Balaac plenam domum suam auri et argenti: non potero immutare verbum Domini Dei mei: ut vel plus vel minus loquar. Obsecro ut hic maneatis etiam hac nocte: ut scire queam: quid mihi rursum respondeat Dominus. Venit ergo Dominus ad Balaam nocte et ait illi. Si vocare te venerunt homines isti surge et vade cum eis ita dumtaxat ut quod tibi praecepero facias surrexit Balaam mane et strata asina profectus est cum eis et iratus est Deus stetitque angelus Domini in via contra
Abbreviated transcription (Latin):
isit gͦ nuntios ad balaam filiũ beor
ariolum. qui habitabat suꝑ flu¬
men terrȩ filioꝵ amon. ut uocarent eum
& dicerent. Ecce egressus est populꝰ ex
egypto. qui operuit suꝑficiem t̾re. sedens
contra me. Ueni igitur & maledic popu¬
lo huic qui fortior me est.si quomodo
possim ꝑcutere & eicere eũ de terra mea:
Nom enĩ qd benedictus sit cui benedi¬
xeris. & maledictus in quem maledicta
congesseris. Perrexeruntq seniores moab
& maiores natu madian. habentes diuina¬
tionis preciũ in manib. Cumq uenis¬
sent ad balaam. & narrassent ei omnia
uerba balac. ille respondit. Manete hie
nocte. & respondebo quicquid michi di¬
xerit dñs. Manentib illis apud balaam.
uenit ds & ait ad eũ. Qnid sibi uolunt
filiꝰ sepphor rex moabitarũ misit ad me
dicens. Ecce populus qui egressus est de
egypto operuit suꝑficiem terrȩ. ueni &
maledic ei. si quomodo possim pugnans
abigere eũ. Hixitq añs ad balaã. Noli
ire cum eis. neq maledicas populo. quia

Expanded text:
isit ergo nuntios ad Balaam filium Beor ariolum qui habitabat super flumen terrae filiorum Ammon ut vocarent eum et dicerent ecce egressus est populus ex Aegypto qui operuit superficiem terrae sedens contra me veni igitur et maledic populo huic quia fortior me est si quo modo possim percutere et eicere eum de terra mea novi enim quod benedictus sit cui benedixeris et maledictus in quem maledicta coet majores natu Madian, habentes divinationis pretium in manibus. Cumque venissent ad Balaam, et narrassent ei omnia verba Balac, ille respondit: Manete hic nocte, et respondebo quidquid mihi dixerit Dominus. Manentibus autem illis apud Balaam, venit Deus, et ait ad eum: Quid sibi volunt filius Sepphor rex Moabitarum, misit ad me, dicens: Ecce populus qui egressus est de Aegypto, operuit superficiem terrae: veni et maledic ei, si quo modo possim pugnans abigere eum. Dixitque Deus ad Balaam: Noli ire cum eis, neque maledicas populo, quia
Abbreviated transcription (Latin):
si ius tuis usq in ęternum. Cumq
cutroeris terram quã dñs daturiis
est uobis ut pollicitus est. obseruabits
cerimonias istas. Et cum dixerint uo¬
bis filii ur̃i quȩ est̃ ista religio. dicetis
eis. Uictima transitus dñi est. quando
transiuit suꝑ domos filioꝵ isrł in ȩgr̃¬
pto. ꝑcutiens egẏptios. & domos nr̃as
liberans. Incuruatusq populus. adora¬
uit. Et egressi filii isrł. fecerunt sicut
preceperat dñs moỹsi & aaron. Factũ
est autẽ in noctis medio ꝑcussit dñs
omne primogenitũ in terra ȩgẏpti.
a primogenito pharaonis qui sedebat

Expanded text:
filiis tuis usque in aeternum cumque filiis tuis usque in aeternum cumque introieritis terram quam Dominus daturus est vobis ut pollicitus est observabitis caerimonias istas et cum dixerint vobis filii vestri quae est ista religio dicetis eis victima transitus Domini est quando transivit super domos filiorum Israhel in Aegypto percutiens Aegyptios et domos nostras liberans incurvatusque populus adoravit et egressi filii Israhel fecerunt sicut praeceperat Dominus Mosi et Aaron factum est autem in noctis medio percussit Dominus omne primogenitum in terra Aegypti a primogenito Pharao
Abbreviated transcription (Latin):
ritu ꝑpetuo. Primo mense quarta deci¬
ma die mensis ad uesꝑam comedecis
azyma. usq ad diem uicesimã primã
eiꝰdem mensis ad uesꝑam. Septem di¬
ebus fermentum non inuenietur in
domib ur̃ĩs. Qui comederit fermen¬
tatum. ꝑibit anima eiꝰ de cętu isrł
Tam de aduenis quam de indigenis
terrȩ. omne fermentatum non come¬
detis. In cunctis habitaculis ur̃is.
edetis azyma. Uocauit autẽ moyses
omnes semores filioꝵ isrł. & dixit ad
cos. Ite tollentes animal ꝑ familias
urãs.ummolate phase. Fasciculuma
hysopi tinguite sanguine qui est
in lumine. & asꝑgite ex eo suplimina¬
re. & utrumq postem. Nullus ur̃m
egrediatur ostium domus suȩ. usq
mane. Transibit enim dñs. ꝑcutiens
egẏptios. Cumq uiderit sanguine
in stipliminari. & in utroq poste. tran¬
scender ostiũ. & non sinet ꝑcusscrem
ii gredi domos ur̃as & ledere. Custo¬
ai uerbum istud legitimum tibi. &

Expanded text:
ritu perpetuo primo mense quartadeciritu perpetuo primo mense quartadecima die mensis ad vesperam comedetis azyma usque ad diem vicesimam primam eiusdem mensis ad vesperam septem diebus fermentum non invenietur in domibus vestris qui comederit fermentatum peribit anima eius de coetu Israhel tam de advenis quam de indigenis terrae omne fermentatum non comedetis in cunctis habitaculis vestris edetis azyma vocavit autem Moses omnes seniores filiorum Israhel et dixit ad eos ite tollentes animal per familias vestras immolate phase fasciculumque hysopi tinguite sanguine qui est in limine et aspergite ex eo superliminare et utrumque postem nullus vestrum egrediatur ostium domus suae usque mane transibit enim Dominus percutiens Aegyptios cumque viderit sanguinem in superliminari et in utroque poste transcendet ostium et non sinet percussorem ingredi domos vestras et laedere custodi verbum istud legitimum tibi et
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Et transibo ꝑ terram ȩgẏpti noc̃te
illa. ꝑcutiamq omne primogenitum
in terra ȩgypti. ab homine usq ad pecus.
& in cunctis diis egẏpti faciam iudicia.
ego añs. Erit autem sanguis uobis
in signum in ȩdib in quib ederitis.
& uidebo sanguinem ac transibo uos.
nec erit in uobis plaga disꝑdens quan¬
do ꝑcussero terram egypti. Habebitis
autem hanc diem in monimentum. &
celebrabitis eam sollemnem dño. in
generationib ur̃is cultu sempiterno:
Septem dieb azima comedetis. In die
primo. non erit fermentũ in domib
ur̃is. Quicumq comederit fermenta¬
tum. ꝑibit anima illa de isrł. a primo
die usq ad diem septimum: Dies
prima erit scã atq sollemnis. & dies
septima eadem festiuitate uenerabilis
Nichil operis facietis in eis. exceptis his
quȩ ad uescendum ꝑtinent. & obserua¬
bitis azima: In eadem ipsa die educã
exercitum ur̃m de terra egỹpti. & custo¬
dietis diem istum in generationes ur̃as

Expanded text:
te illa percutiamque omne primogenitum in terra Aegypti ab homine usque ad pecus et in cunctis diis Aegypti faciam iudicia ego Dominus erit autem sanguis vobis in signum in aedibus in quibus eritis et videbo sanguinem ac transibo vos nec erit in vobis plaga disperdens quando percussero terram Aegypti habebitis autem hanc diem in monumentum et celebrabitis eam sollemnem Domino in generationibus vestris cultu sempiterno septem diebus azyma comedetis in die primo non erit fermentum in domibus vestris quicumque comederit fermentatum peribit anima illa de Israhel a primo die usque ad diem septimum dies prima erit sancta atque sollemnis et dies septima eadem festivitate venerabilis nihil operis facietis in eis exceptis his quae ad vescendum pertinent et observabitis azyma in eadem enim ipsa die educam exercitum vestrum de terra Aegypti et custodietis diem istum in generationes vestras
Abbreviated transcription (Latin):
nec os illiꝰ confringetis. Om̃is cętus
filioꝵ isrł. faciet illud. Qđ̃ siquis pe¬
regrinoꝵ in ur̃am uoluerit transire.
coloniã & facere phase dm̃i. circumci¬
detur priꝰ omne masculinum eiꝰ .&.
tunc rite celebrabit. eritq sicut indi¬
gena terrȩ. Siquis autẽ circumcisus
non fuerit. ñ uescetur ex eo. Eadem
lex erit indigenȩ & colono. qui pere¬
grinantur apud uos. Fecerunt om̃s
filii isrł. sicut preceperat dñs moysi
& aaron. & in cadem die eduxit dñs
filios isrł de terra ȩgẏpti ꝑturmas
suas

Expanded text:
nec os illius confringetis omnis cnec os illius confringetis omnis cfaciet illud. Quod si quis peregrinorum in vestram voluerit transire coloniam, et facere Phase Domino, circumcidetur prius omne masculinum ejus, et tunc rite celebrabit: eritque sicut indigena terrae: si quis autem circumcisus non fuerit, non vescetur ex eo. Eadem lex erit indigenae et colono, qui peregrinatur apud vos. Feceruntque omnes filii Israel sicut praeceperat Dominus Mosi et Aaron. Et eadem die eduxit Dominus filios Israel de terra Aegypti per turmas suas
Abbreviated transcription (Latin):
bile ascendit cum eis. oues & armenta.
& animantia diuersi generis multa
nimis. Coxeruntq farmã qua dudũ
conspersam de ȩgypto tulerant. & si¬
cerunt sub cinericios panes azimos
Neq enĩ poterant fermentari cogen¬
tib exire egẏptiis. & nullam facere si¬
nentib moram. Nec pulmenti quicqu̾a
occurrerant preparare. XXXUIII¬
abitatio autem filioꝵ ifrł qua man¬
serant in egypto. suit quadringentoꝵ
triginta annoꝵ. Quib expletis. eadem
die egressus est omnis exercitus dm̃i. de
terra egypti: Nox est ista obseruabilis
dñi. quando eduxit eos de terra egypti
Hanc obseruare debent omnes filii isrł.
in generationibus suis.XXIx¬
ixitq dñs ad moỹsen & aaron.
Hȩc est religio phase. Omnis
alienigena. non comedet ex eo. Om̃is
autẽ seruus empticius circuncidetur.
& sic comedet. Aduena & mercenna¬
rius. ñ edent ex eo. In una domo come¬
detur. nec efferetis de carnib eiꝰ foras.

Expanded text:
bile ascendit cum eis oves et armenta bile ascendit cum eis oves et armenta et animantia diversi generis multa nimis coxeruntque farinam quam dudum conspersam de Aegypto tulerant et fecerunt subcinericios panes azymos neque enim poterant fermentari cogentibus exire Aegyptiis et nullam facere sinentibus moram nec pulmenti quicquam occurrerant praeparare habitatio autem filiorum Israhel qua manserant in Aegypto fuit quadringentorum triginta annorum quibus expletis eadem die egressus est omnis exercitus Domini de terra Aegypti nox est ista observabilis Domini quando eduxit eos de terra Aegypti hanc observare debent omnes filii Israhel in generationibus suis dixitque Dominus ad Mosen et Aaron haec est religio phase omnis alienigena non comedet ex eo omnis autem servus empticius circumcidetur et sic comedet advena et mercennarius non edent ex eo in una domo comedetur nec efferetis de carnibus eius foras
Abbreviated transcription (Latin):
captiuȩ quȩ erat in carcere. & omne
primogenitũ iumentoꝵ. Surrexitq
pharao nocte & omnes serui eiꝰ. cun¬
ctaq egyptus. & ortus est clamor
magnus in egẏpto. neq enim erat
domus in qua non iaceret mortuus.
Uocatisq pharao moyse & aaron
nocte. ait Surgite egredimini a
populo meo. & uos. & filii isrł. Ite¬
& immolate dño sicut dicitis. Ques
uras & armenta assumite ut petierats
& abeuntes benedicite mͥ. Urgebanto
egyptii populũ de terra sua exire uela¬
citer. dicentes: om̃s moriemur. Tulit
igitur populꝰ conspersam farinã ante
quã fermentaretur. & ligans in pallis
posuit suꝑ humeros suos. Feceruntq
filii isrł sicut preceperat moyses. et
petierunt ab ȩgyptiis uasa argentea
& aurea. uestemq plurimã. Dedit
autẽ dñs grãm populo corã egẏptiis.
ut commodarent eis. & spoliauerunt
ȩgyptios. Profectiq sunt filii isrł
de ramesse in socchot. sescenta ferme
milia peditum uiroꝵ. absq paruulis
Sed & uulgus ꝓmiscuum innumera¬

Expanded text:
cere et omne primogenitum iumentorum surrexitque Pharao nocte et omnes servi eius cunctaque Aegyptus et ortus est clamor magnus in Aegypto neque enim erat domus in qua non iaceret mortuus vocatisque Mosen et Aaron nocte ait surgite egredimini a populo meo et vos et filii Israhel ite immolate Domino sicut dicitis oves vestras et armenta adsumite ut petieratis et abeuntes benedicite mihi urguebantque Aegyptii populum de terra exire velociter dicentes omnes moriemur tulit igitur populus cquam fermentaretur: et ligans in palliis, posuit super humeros suos. Feceruntque filii Israel sicut praeceperat Moses: et petierunt ab Aegyptiis vasa argentea et aurea, vestemque plurimam. Dedit autem Dominus gratiam populo corut commodarent eis et spoliaverunt Aegyptios profectique sunt filii Israhel de Ramesse in Soccoth sescenta ferme milia peditum virorum absque parvulis sed et vulgus promiscuum innumera
Abbreviated transcription (Latin):
in quã iste & lapi. sint in testimonio
si aut ego transiero illum ꝑgens ad te.
aut tu p̾rȩterieris malũ michi cogitans.
Ds abraham & ds nachor iudicet inter
nos. ds patris eoꝵ. Iurauit iacob. ꝑ timorẽ.
pat̾s sui ysaac. Immolatisq uictimis
in monte. uocauit fratres suos ut ederent
em. Qui cum comedissent. mansert̾
ibi. Laban uero de nocte consurgens.
osculatus est filios & filias suas. & bene¬
dixit illis. reuersusq est in locũ suum.
lacob quoq. abiit itinere quo cȩperat.

Expanded text:
inquam iste et lapis sit in testimonium. inquam iste et lapis sit in testimonium. Si aut ego transiero illum pergens ad te: aut tu preterieris: malum mihi cogitans: Deus Abraam: Deus Nachor: judicet inter nos Deus patris eorum. Juravit Jacob per timorem patris sui Isaac: immolatisque victimis in monte: vocavit fratres suos: ut ederent panem. Qui cum comedissent: manserunt ibi. Laban vero de nocte consurgens: osculatus est filios ac filias suas: et benedixit illis: reversusque est in locum suum: Jacob quoque a
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s. & arguit te heri. Respondit ei laban.
Filiȩ meę & filii & greges tui. & omĩa quȩ
cernis. mea sunt. Quid possum facere filiis
& nepotib meis. Ueni ergo & in eamꝰ fędus.
ut sit testimoniũ inter me & te. Tulit
itaq iacob lapidem. & erexit illũ in titulũ.
dixitq fratrib suis. Afferte lapides. Qui
congregantes fecerunt tumulũ. comede¬
runtq suꝑ eum. Quem uocauit laban
tumulus testis. & iacob aceruum testimo¬
nii. uterq iuxta ꝓprietatem linguę suę.
Dixitq laban. Tumulus iste. testis erit
inter me & te hodie. Et iccireo appella¬
tum est nomen eiꝰ galaad. idest tumulus
testis. Intueatur dñs & iudicet inter nos.
quando recesserimus a nobis. Si afflixeris
filias meas. & si introduxeris uxores alias
suꝑ eas. nullus sermonis nr̃i testis est absq
do. qui prȩsens respicit. Dixitq rursum¬
ad iacob En tumulus hic & lapis quem
erexi inter me & te testis erit: Tumulus

Expanded text:
Deus et arguit te heri respondit ei Laban Deus et arguit te heri respondit ei Laban filiae et filii et greges tui et omnia quae cernis mea sunt quid possum facere filiis et nepotibus meis veni ergo et ineamus foedus ut sit testimonium inter me et te tulit itaque Iacob lapidem et erexit illum in titulum dixitque fratribcongregantes: feceruntque tumulum: comederuntque super eum. quem vocavit Laban: tumulus testis. Et Jacob: acervum testimonii. uterque juxta proprietatem lingue sue. Dixitque Laban. Tumulus iste testis erit inter me et te hodie. Et idcirco appellatus est nomen ejus Galaad: id est tumulus testis. Intueatur Dominus et judicet inter nos: quando recesserimus a vobis. Si afflixeris filias meas: et si introduxeris uxores alias super eas: nullus sermonis nostri testis est absque Deo: qui presens respicit. Dixit rursus Jacob. En tumulus hic et lapis quem erexi inter me et te: testis erit tumulus
Abbreviated transcription (Latin):
nem feminarũ nc̃ accidit mͥ. Sic delusa
sollicitudo quȩrentis est. Tumensq ia cob
cũ iurgio. ait. Quã ob culpam meã. &
ob qd peccatũ sic exarsisti post me. & scru¬
tatus es omnem suppellectilem meam:
Quid inuenisti de cuncta substantia do¬
mus tuȩ: Pone hic coram fratrib meis¬
& corã fratrib tuis. & iudicent inter me
&te. Iccirco uiginti annos fui tecum:
Oues tuȩ & caprȩ steriles ñ fuerunt.
arietes gregis tui ñ comedi. nec captum
a bestia ostendi tibi. Ego damnũ om̃e¬
reddebam. quicquid furto ꝑierat. a me
exigebas. Die noctuq ęstu urebar & gelu.
fugiebat somnus ab oculis meis. Sic ꝑ
uiginti annos. in domo tua seruiui tibi.
Quatuordecim ꝓ filiab & sex ꝓ gregibus
tuis. Immutasti quoq mercedem meam
decẽ uicib. Nisi ds̃ patris mei abraham
& timor isaac affuisset michi. forsitan
modo nudũ me dimisisses. Afflictionem
meã & laborem manuũ mearũ respexit

Expanded text:
nem feminarum nunc accidit mihi: sic delusa nem feminarum nunc accidit mihi: sic delusa sollicitudo quaerentis est. Tumensque Jacob, cum jurgio ait: Quam ob culpam meam, et ob quod peccatum meum sic exarsisti post me, et scrutatus es omnem supellectilem meam? Quid invenisti de cuncta substantia domus tuae? pone hic coram fratribus meis et fratribus tuis, et judicent inter me et te. Idcirco viginti annis fui tecum? oves tuae et caprae steriles non fuerunt, artetes gregis tui non comedi: nec captum a bestia ostendi tibi, ego damnum omreddebam quicquid furto perierat a me exigebas die noctuque aestu urebar et gelu fugiebat somnus ab oculis meis sic per viginti annos in domo tua servivi tibi quattuordecim pro filiabus et sex pro gregibus tuis inmutasti quoque mercedem meam decem vicibus nisi Deus patris mei Abraham et Timor Isaac adfuisset mihi forsitan modo nudum me dimisisses adflictionem meam et laborem manuum mearum respexit
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓsequerer te cũ gaudio & canticis &
tẏmpanis & cytharis: Non es passus ut
oscularer filios meos ac filias: Stulte ope¬
ratus es. Et nunc ualet quidẽ manꝰ mea
reddere tibi malũ. sed d̾s patris ur̃i heri
bas & desiderio tibi erat domus patris tul
cur furatus es deos meos: Responait iacob
Qđ inscio te ꝓfectus sum. timui ne uio¬
lenter auferres filias tuas: qđ autem me¬
furti arguis. apud quẽcumq inueneris
deos tuos. necetur coram fratrib nr̃is
Scrutare. quicquid tuoꝵ apud me inue¬
neris aufer. Hȩc dicens. ignorabat quod
rachel furata esset idola: Ingressꝰ itaq la¬
ban tabernacula iacob & liȩ. & utriꝰq famu¬
lȩ ñ inuenit. Cumq intrasset tentorium
rachelis. illa festinans abscondit idola subt̃
stramenta cameli. & sedit desup. Serutan¬
tiq omne tentoriũ. & nichil inuenienti.
ait. Ne irascatur dominꝰ m̃s qđ coram te
assurgere nequeo. quia iuxta consuetudi¬

Expanded text:
ut prosequerer te cum gaudio, et canticis, et ut prosequerer te cum gaudio, et canticis, et tympanis, et citharis? Non es passus ut oscularer filios meos ac filias: stulte operatus es: et nunc quidem valet manus mea reddere tibi malum: sed Deus patris vestri heri bas, et desiderio tibi erat domus patris tui: cur furatus es deos meos? Respondit Jacob: Quod inscio te profectus sum, timui ne violenter auferres filias tuas. Quod autem furti me arguis, apud quem cumque inveneris deos tuos, necetur coram fratribus nostris. Scrutare quidquid tuorum apud me inveneris, et aufer: haec dicens, ignorabat quod Rachel furata esset idola. Ingressus itaque Laban tabernaculum Jacob et Liae, et utriusque famulae, non invenit. Cumque intrasset tentoriorum Rachelis, illa festinans abscondit idola subter stramenta cameli, et sedit desuper: scrutantique omne tentorium, et nihil invenienti, ait: Ne irascatur dominus meus quod coram te assurgere nequeo: quia juxta consuetudi
Abbreviated transcription (Latin):
I& impositis liberis & coniugib suis
suꝑ camelos abiit. tulitq omnẽ substanti
am & greges. & quicqu id in mesopotamia
acquisierat ꝑgens ad isaac patrem suum
in terrã chanaan. Eo tempore laban ierat
ad tondendas oues. & rachel furata est ido¬
la patris sui. Noluitq iacob confiteri so¬
cero suo qđ fugeret. Cumq abisset tam
ipse quã omnia quȩ iuris eiꝰ gant. & amne
transmisso ꝑgeret contra montẽ galaad.
nuntiatũ est laban die tercio qđ fugeret
ia cob Qui assumptis fratrib suis ꝑsecutꝰ
est eũ dieb septẽ. & comprehendit in mon¬
te galaad. Uiditq in somnis dicentẽ sibi
dm̃. Caue. ne quicquã aspere loquaris
contra iacob. Iamq iacob extenderat in
monte tabernaculũ. Cumq ille consecu¬
tus esset eũ cum fratrib suis in eodẽ mon¬
te galaad fixit tentoriũ & dixit ad iacob.
Quare ita egisti. ut clam me abigeres filias
meas. quasi captiuas gladio: Cur ignoran¬
te me fugere uoluisti nec indicare michi.

Expanded text:
 impositis liberis et conjugibus suis super camelos, abiit. Tulitque omnem substantiam suam, et greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. Eo tempore Laban ierat ad tondendas oves, et Rachel furata est idola patris sui. Noluitque Jacob confiteri socero suo quod fugeret. Cumque abiisset tam ipse quam omnia quae juris ejus erant, et amne transmisso pergeret contra montem Galaad, nuntiatum est Laban die tertio quod fugeret Jacob. Qui, assumptis fratribus suis, persecutus est eum diebus septem: et comprehendit eum in monte Galaad. Viditque in somnis dicentem sibi Deum: Cave ne quidquam aspere loquaris contra Jacob. Jamque Jacob extenderat in monte tabernaculum: cumque ille consecutus fuisset eum cum fratribus suis, in eodem monte Galaad fixit tentorium. Et dixit ad Jacob: Quare ita egisti, ut clam me abigeres filias meas quasi captivas gladio? Cur ignorante me, fugere voluisti, nec indicare mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
nis ut lauaretur in flumine. &
puellȩ eius gradiebantur ꝑ crepidinem
aluei. Quȩ cum uidisset ficellam in pa¬
pirione. misit unam e famulab suis
& allatam aperiens. cernensq in ea par¬
uulum uagientem. miserta erꝰ ait. De
infantib hebreoꝵ est hic Cui soror pu¬
eri. uis inquit uadam & uocem tibi he¬
bream mulierem. quȩ nutrire possit
infantulũ: Respondit. Uade. Perrexit
puella. & uocauit matrem erꝰ. Ad quã
locuta est filia pharaonis. Accipe ait
puerum istũ & nutri michi. ego dabo tibi
mercedem tuam. Suscepit mulier et
nutriuit puerũ. adultumq tradidit filis
pharaonis. Quem illa adoptauit in locum
filii. uocauitq nomen eiꝰ moyses dicens.
quia de aqua tuli eum.

Expanded text:
flumine, et puellae ejus gradiebantur per crepidinem alvei. Quae cum vidisset fiscellam in papyrione, misit unam e famulis suis, et allatam aperiens, cernensque in ea parvulum vagientem, miserta ejus, ait: De infantibus Hebraeorum est hic. Cui soror pueri: Vis, inquit, ut vadam, et vocem tibi Hebraeam mulierem, quae nutrire possit infantulum? Respondit ei: Vade. Perrexit puella et vocavit matrem ejus. Ad quam locuta filia Pharaonis: Accipe, ait, puerum istum, et nutri mihi: ego tibi dabo mercedem tuam. Suscepit mulier, et nutrivit puerum: adultumque tradidit filiae Pharaonis. Quem illa adoptavit in locum filii, vocavitque nomen ejus, Moses, dicens: Quia de aqua tuli eum.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq texit caput. & suꝑ eã contra fron¬
tem posuit lamminã auream consecratã
in scĩficationem. sicut preceperat ei dñs
Tulit & unctionis oleum quo liniuit
tabernaculũ. cum omni suppellectili sua
Cumq scĩficans aspersisset altare septẽ
uicib. unxit illud & omnia uasa erus
Labrumq cũ basi sua scĩficauit oleo. qđ
fundens suꝑ caput aaron. unxit eum &
consecrauit. Filios quoq eiꝰ oblatos ue¬
stiuit tunicis lineis. & cinxit balteo:
imposuitq mitras ut iusserat dñs.
Optulit & uitulũ ꝓ peccato. Cũq suꝑ
caput eiꝰ posuissent aaron & filii eius
manꝰ suas. immolauit eũ hauriens
sanguinẽ. & tincto digito tetigit cornua
altaris ꝑ girum. Quo expiato & scĩficato.
fudit reliquum sanguinẽ ad fundam̃ta
eiꝰ: Adipem autẽ qui erat suꝑ uitalia
& renunculũ iecoris duosq renunculos
cũ aruinulis suis. adoleuit suꝑ altare:
itulum cũ pelle. carnib¬

Expanded text:
quoque texit caput et super eam contra fronquoque texit caput et super eam contra frontem posuit lamminam auream consecratam in sanctificationem sicut praeceperat ei Dominus tulit et unctionis oleum quo levit tabernaculum cum omni supellectili sua cumque sanctificans aspersisset altare septem vicibus unxit illud et omnia vasa eius labrumque cum basi sua sanctificavit oleo quod fundens super caput Aaron unxit eum et consecravit filios quoque eius oblatos vestivit tunicis lineis et cinxit balteo inposuitque mitras ut iusserat Dominus obtulit et vitulum pro peccato cumque super caput eius posuissent Aaron et filii eius manus suas immolavit eum hauriens sanguinem et tincto digito tetigit cornua altaris per gyrum quo expiato et sanctificato fudit reliquum sanguinem ad fundamenta eius adipem autem qui erat super vitalia et reticulum iecoris duosque renunculos cum arvinulis suis adolevit super altare vitulum cum pelle carnib
Abbreviated transcription (Latin):
eos moyses ut sacerdotio fungerent᷑.
& quȩ precepit dare eis dñs a filiis isrl
religione ꝑpetua. in generationib su
Ista est lex holocausti & sacrificii pro
peccato atq delicto. & ꝓ consecratione
& pacificoꝵ uictimis. quas constituit
dñs moysi in monte sẏnai. quando
mandauit filiis isrł ut offerrent obla¬
tiones suas dño. in deserto sỹnar XITI
Socutusq est dñs ad moysen dicens.
Tolle aaron cum filiis suis. uestes eoꝵ
& unctionis oleum. uitulũ ꝓ peccato¬
& duos arietes & canistrũ cum azimis.
& congregabis omnem cȩtum ad ostiũ
tabernaculi. Fecit moyses. ut dñs im¬
perarat. Congregataq omni turba
ante fores. ait. Iste est sermo que iussit
dĩs fieri. Statimq optulit aaron &
filios eiꝰ. Cumq lauisset eos. uestĩuit
pontificem subucula linea. accingens
eum balteo. & induens tunica iacincti¬
na. & desuꝑ humerale imposuit. qd
astringens cingulo ap̃taiit rationali.
in quo erat doctrina & ueritas. Cidarĩ

Expanded text:
io fungerentur et quae praecepit dari eis Dominus a filiis Israhel religione perpetua in generationibus suis ista est lex holocausti et sacrificii pro peccato atque delicto et pro consecratione et pacificorum victimis quas constituit Dominus Mosi in monte Sinai quando mandavit filiis Israhel ut offerrent oblationes suas Domino in deserto Sinai locutusque est Dominus ad Mosen dicens tolle Aaron cum filiis suis vestes eorum et unctionis oleum vitulum pro peccato duos arietes canistrum cum azymis et congregabis omnem coetum ad ostium tabernaculi fecit Moses ut Dominus imperarat congregataque omni turba ante fores ait iste est sermo quem iussit Dominus fieri statimque obtulit Aaron et filios eius cumque lavisset eos vestivit pontificem subucula linea accingens eum balteo et induens tunica hyacinthina et desuper umerale inposuit quod adstringens cingulo aptavit rationali in quo erat doctrina et veritas cidarim
Abbreviated transcription (Latin):
gentes & populi nationum erunt
dabo tibi. & semini tuo post te. Et
recessit ab eo. Ille uero erexit titulum
lapideum. in loco quo locutꝰ ei fuerat
ds̃. Libans itaq suꝑ eum libamina. &
effundens oleum uocansq nomen loci
bethel. egressus inde uenit uerno tẽpo¬
re ad terrã. quȩ ducit ephratã. In qua
cum parturiret rachel. o difficultatem
partus periclitari cȩpit. Dixitq ei obste¬
trix. Noli timere. quia & hunc habebis
filiũ. Egrediente. autẽ anima prȩ dolo¬
re. & imminente. iam morte. uocauit
nomen filii sui benoni. id est filiꝰ dolori mo
Pater uero appellauit eũ heniamin. idest
filiꝰ dexterȩ
ortua est ergo rachel. & sepulta

Expanded text:
gentes et populi nationum erunt dabo tibi et semini tuo post te et recessit ab eo ille vero erexit titulum lapideum in loco quo locutus ei fuerat Deus libans super eum libamina et effundens oleum vocansque nomen loci Bethel egressus inde venit verno tempore ad terram quae ducit Efratham in qua cum parturiret Rahel ob difficultatem partus periclitari coepit dixitque ei obsetrix noli timere quia et hunc habebis filium egrediente autem anima prae dolore et inminente iam morte vocavit nomen filii sui Benoni id est filius doloris mei pater vero appellavit eum Beniamin id est filius dexterae mortua est ergo Rahel et sepulta
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea ortum est murmur populi quasi
dolentiũ. ꝓ labore contra dnm. Qđ cum
audisset iratus ẽ. & accensus in eos ignis
dnĩ. deuorauit extremã castroꝵ partem
Cumq clamasset populꝰ ad moysen.
orauit moỹses ad dñm. & absortus ẽ iguis
Uocauitq nomen loci illiꝰ incensio. eo
qđ succensus fuisset contra eos ignis
dñi. Uulgus quippe ꝓmiscuum quod
ascenderat cum eis:¬

Expanded text:
nterea ortum est murmur populi quasi dolentium pro labore contra Dominum quod cum audisset iratus est et accensus in eos ignis Domini devoravit extremam castrorum partem cumque clamasset populus ad Mosen oravit Moses Dominum et absortus est ignis vocavitque nomen loci illius Incensio eo quod succensus fuisset contra eos ignis Domini vulgus quippe promiscuum quod ascenderat cum eis
Abbreviated transcription (Latin):
libenter aspiceret filias chanaan pater
suus. iuit ad ismahelem & duxit uxorẽ.
absq his quas priꝰ habebat melech filiã
ismahel filii abraham sororem nabaioth.
gitur egressus iacob de

Expanded text:
libenter aspiceret filias Chanaan pater suus ivit ad Ismahelem et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sororem Nabaioth igitur egressus Iacob de
Abbreviated transcription (Latin):
Ne declinetif ad magos. nec ab ariolis
aliquid sciscitemini ut polluamini pes.
ge. & honora ꝑsonam senis. & tine dn
uũ. ego añs. Si habitauerit aduena in
terra ura. & moratus fuerit inter uos.
ne xꝓbretis ei. sed sit inter uos quasi
indigena. & diligetis eũ quasi uosmet
ipsos. Fustis enĩ & uos aduenȩ in terra
cgrpti. ego dñs ds ur̃. Nolite. facere¬
iquum aliquid in iudicio. in regula.¬

Expanded text:
ne declinetis ad magos, nec ab ariolis aliquid sciscitemini, ut polluamini per erge, et honora personam senis, et time deum tuum. ego dominus. si habitauerit aduena in terra uestra et moratus fuerit inter uos, ne exprobretis ei, sed sit inter uos quasi indigena, et diligetis eum quasi uosmet ipsos: fuistis enim et uos aduenae in terra Aegypti. ego dominus deusuester. nolite facere aliquid in
Abbreviated transcription (Latin):
xi uos de terra egypti. Custodite. omĩa
precepta mea. & uniuersa iudicia & fa¬
cite ea. ego dñs. Locutusq est dñs ad
moysen dicens. Hȩc loqueris filiis isrł.
Homo de filiis isrł & de aduenis qui
habitant in isrł. siquis dederit de semi¬
ne suo idolo moloch. morte moriatur.
Populus terrȩ lapidabit eũ. & ego ponã
faciem meã contra illũ. succidamq eum
de medio populi sui. eo qđ dederit de
semine suo moloch. & contaminauerit
scũarium meũ. ac polluerit nomen scm̃
meũ. Qđ si negligens populus terrȩ &
quasi paruipendens imperium meũ
dimiserit hominẽ qui dedit de semi¬
ne suo moloch nec uoluerit eũ occidere.
ponam faciem ineã suꝑ hominẽ illum
& cognationẽ eiꝰ. succidamq & ipsum &
om̃s qui consenserunt ei ut fornicare¬
tur cũ moloch. de medio populi sui.
Anima quȩ declinauerit ad magos &
ariolos & fornicata fuerit cũ eis. ponã
faciem meã contra eã. & interficiã illam

Expanded text:
xi uos de terra Aegypti. custodite omnia praecepta mea et uniuersa iudicia, et facite ea. ego dominus. Locutusque est dominus ad Moysen dicens: haec loqueris filiis Israhel: homo de filiis Israhel et de aduenis qui habitant in Israhel, si quis dederit de semine suo idolo Moloch, morte moriatur: populus terrae lapidabit eum: et ego ponam faciem meam contra illum succidamque eum de medio populi sui, eo quod dederit de semine suo Moloch et contaminauerit sanctuarium meum et polluerit nomen sanctum meum. quod si neglegens populus terrae et quasi paruipendens imperium meum dimiserit hominem, qui dedit de semine suo Moloch, nec uoluerit eum occidere, ponam faciem meam super hominem illum et cognationem eius succidamque et ipsum et omnes qui consenserunt ei, ut fornicarentur cum Moloch de medio populi sui. anima, quae declinauerit ad magos et ariolos et fornicata fuerit cum eis, ponam faciem meam contra eam et in
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlũ. angelos quoq dĩ ascendentes & descen¬
dentes ꝑ eam. & dñm innixum scalę. ai¬
centẽ sibi. Ego sum dñs as abrahã patris
tui. & ds isaac Terrã in qua dormis tibi
dabo & semini tuo. eritq germen tuum
quasi puluis terrȩ: Dilataberis ad occiden¬
tem & orientẽ. seꝑtentrionem & meridiem.
& benedicentur in te & in semine tuo cun¬
ctȩ tribus terrȩ: Et ero custos tuus quocũq
prexeris. & reducam te in terrã hanc nec
dimittã. nisi compleuero uniuersa quę
dixi. Cumq euigilasset iacob de somno ait
Uere dñs est in loco isto. & ego nesciebam.
Pauensq. qua terribilis est inquit locꝰ iste.
Non est hic aliud nisi domus di. & porta celi.

Expanded text:
descendentes per eam, et Dominum innixum scalae dicentem sibi: Ego sum Dominus Deus Abraham patris tui, et Deus Isaac: Terram, in qua dormis, tibi dabo et semini tuo. Eritque semen tuum quasi pulvis terrae: dilataberis ad Occidentem, et Orientem, Septentrionem, et Meridiem: et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Jacob de somno, ait: Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pavensque, Quam terribilis, inquit, est locus iste! non e
Abbreviated transcription (Latin):
sic ad pastum reducite. Qui responderunt.
Non possumꝰ. donec om̃ia pecora congre¬
gentur. & amoueamus lapidem de ore
putei.ut adaquemus greges. Adhuc lo¬
quebantur. & ecce rachel ueniebat cũ ouib
patris sui. nam gregem ipsa pascebat.
uam cum uidisset iacob¬

Expanded text:
sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: Non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebant. Quam cum vidisset Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Si fuerit ds mecũ. & custodierit.
me in uia ꝑ qua ambulo. & dederit michi
panẽ ad uescendũ. & uestem ad induendũ
reuersusq fuero ꝓspere ad domũ patris
mei. erit michi dñs in dm̃. & lapis iste qu̾e
erexi in titulum. uocabitur domus dĩ.
Cunctoꝵq quȩ dederis michi. decimas
offeram tibi Profectus ergo iacob uenitxxi
ad terrã orientalem. & uidit puteum in
agro. tresq greges orium accubantes iuxta
cum. Nam ex illo adaquabantur pecora.
& os eiꝰ grandi lapide claudebat᷑. Morisq
erat. ut cunctis ouib congregatis deuolue¬
rent lapidem. & refectis gregib rursum
suꝑ os putei ponerent. Dixitq ad pastores.
Fratres unde estis: Qui responderunt.
De aran. Quos interrogans. nunquid ait
nostis laban filiũ nachor: Dixerunt.
Nouimus. Sanisne est inquit: Ualet
inquiunt. Et ecce rachel filia eiꝯ uenit
cũ grege suo. Dixitq iacob Adhuc multũ
diei suꝑest. nec est tempus ut reducantur
ad caulas greges. date ante potũ ouib. &

Expanded text:
 si fuerit Deus mecum et custodierit me in via per quam ambulo et dederit mihi panem ad vescendum et vestem ad induendum reversusque fuero prospere ad domum patris mei erit mihi Dominus in Deum et lapis iste quem erexi in titulum vocabitur Domus Dei cunctorumque quae dederis mihi decimas offeram tibi profectus ergo Iacob venit ad terram orientalem et vidit puteum in agro tresque greges ovium accubantes iuxta eum nam ex illo adaquabantur pecora et os eius grandi lapide claudebatur morisque erat ut cunctis ovibus congregatis devolverent lapisuper os putei ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Aran. Quos interrogans, Nunquid, ait, nostis Laban filium Nachor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit: Valet, inquiunt: ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. Dixitque Jacob: Adhuc multum diei superest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
meo uacuus. & sollemnitatẽ men¬
sis Primitiuoꝵ operis tui. quȩcumq
seueris in agro. Sollemnitatem quoq
in exitu anni. quando congregaueris
omnes fruges tuas de agro: Ter manno
apparebit omne. masculinũ tuũ corã
dño do. Non immolabis suꝑ fermen¬
to sanguinẽ uictimȩ meȩ. nec remane¬
bit adeps sollemnitatis meȩ usq mane.
Primitias frugum terrę L.¬
tuȩ. deferes in domũ dñi dĩ tui. Nec
coques hedum. in lacte matris suȩ
cce ego mittam

Expanded text:
meo vacuus et sollemnitatem mesmeo vacuus et sollemnitatem messis primitivorum operis tui quaecumque serueris in agro sollemnitatem quoque in exitu anni quando congregaveris omnes fruges tuas de agro ter in anno apparebit omne masculinum tuum coram Domino Deo non immolabis super fermento sanguinem victimae meae nec remanebit adeps sollemnitatis meae usque mane primitias frugum terrae tuae deferes in domum Domini Dei tui nec coques hedum in lacte matris suae ecce ego mittam
Abbreviated transcription (Latin):
paupis. mendaciũ fugies. insontẽ
& iustum ñ occides. quia auersor impi¬
um. Ne accipias munera quȩ excecant
etiam prudentes. & subuertunt uerbua
iustoꝵ. Peregrino molestus non eris.
scitis enĩ aduenarũ animas. quia & ipsi
peregrini fuistis in terra ȩgr̃pti Sexan¬
nis seminabis terrã tuam. & congrega¬
bis fruges eiꝰ. Anno autem septimo
dimittes eam & requiescere facies. ut
comedant pauperes populi tui. & quic¬
quid reliqui fuerit. edant bestiȩ agri
Ira facies in uinea. & in oliueto tuo. Sex
dieb operaberis. septimo die cessabis.
ut requiescat bos & asinus tuus. & re¬
frigeretur filiꝰ ancillȩ tuȩ & aduena:
Omnia quȩ dixi uobis custodite. & per
nomen externoꝵ deoꝵ non iurabitis.
neq exaudietur ex ore ur̃o.x
rib uicib ꝑ singulos annos michi
festa celebrabitis. Sollemnitatẽ azimoꝵ
custodies. Septem dieb comedes azi¬
ma. sicut precepi tibi. Tempore men¬
sis nouoꝵ quando egressꝰ es de egypto:
on apparebis in conspectu l¬

Expanded text:
pauperis mendacium fugies insontem et iustum non occides quia aversor impium nec accipias munera quae excaecant etiam prudentes et subvertunt verba iustorum peregrino molestus non eris scitis enim advenarum animas quia et ipsi peregrini fuistis in terra Aegypti sex annis seminabis terram tuam et congregabis fruges eius anno autem septimo dimittes eam et requiescere facies ut comedant pauperes populi tui et quicquid reliqui fuerit edant bestiae agri ita facies in vinea et in oliveto tuo sex diebus operaberis septima die cessabis ut requiescat bos et asinus tuus et refrigeretur filius ancillae tuae et advena omnia quae dixi vobis custodite et per nomen externorum deorum non iurabitis neque audietur ex ore vestro tribus vicibus per singulos annos mihi festa celebrabitis sollemnitatem azymorum custodies septem diebus comedes azyma sicut praecepi tibi tempore mensis novorum quando egressus es de Aegypto non apparebis in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
acies & labium ȩneum cũ basi sua
ad lauandum. ponesq illud in
tabernaculũ testimonii & altare. &
missa aqua: lauabunt in eo aaron &
filii eiꝯ manus suas ac pedes. quando
ingressuri sunt tabernaculytestimonii
& quando accessuri ad altare. ut offe¬
rant in eo thymiama dño. ne forte mo¬
riantur. Legitimũ sempiternũ erit
ipsi. & semini eiꝰ ꝑ successiones.
ocutusq est dñs ad

Expanded text:
acies et labium aeneum cum basi sua ad lavandum ponesque illud inter tabernaculum testimonii et altare et missa aqua lavabunt in eo Aaron et filii eius manus suas ac pedes quando ingressuri sunt tabernaculum testimonii et quando accessuri ad altare ut offerant in eo thymiama Domino ne forte moriantur legitimum sempiternum erit ipsi et semini eius per successiones locutusque
Abbreviated transcription (Latin):
ni ueruntq ei obuiam
angeli di. Quos cum uidisset ait
Castra dĩ sunt hȩc. Et appellauit no¬
men loci illiꝰ manaim. idest castra.
Misit autẽ & nuntios ante se ad esau
fratrem suũ in terrã seyr regionis edom
precepitq eis dicens. Sic loquimini dño
meo esau. Hȩc dicit frater tuus ia cob.
Apud laban peregrinatus sum. & fui usq
in prȩsentem diem. Habeo boues & asinos.
oues & seruos atq ancillas. Mnttoq
nunc legationem ad dominũ meũ. ut
inueniam grãm in conspectu tuo Reuer¬
si sunt nunti ad iacob eicentes. Uenimꝰ
ad esau fratrem tuũ. & ecce ꝓperat in
occursũ tibi. cum quadringentis uiris.
Timuit iacob ualde. & ꝑterritus diuisit
ppłm qui secũ erat greges quoq & oues
& boues. & camelos in duas turmas dicens.

Expanded text:
ueruntque ei obviam angeli Dei quos cum vidisset ait castra Dei sunt haec et appellavit nomen loci illius Manaim id est Castra misit autem et nuntios ante se ad Esau fratrem suum in terram Seir regionis Edom praecepitque eis dicens sic loquimini domino meo Esau haec dicit frater tuus Iacob apud Laban peregrinatus sum et fui usque in praesentem diem habeo boves et asinos oves et servos atque ancillas mittoque nunc legationem ad dominum meum ut inveniam gratiam in conspectu tuo reversi sunt nuntii ad Iacob dicentes venimus ad Esau fratrem tuum et ecce properat in occursum tibi cum quadringentis viris timuit Iacob valde et perterritus divisit populum qui secum erat greges quoque et oves et boves et camelos in duas