comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quotienscũq biberitis. Quotienscũq ederitis panem istum:
et calicem biberitis. mortem domini annunciabitis quo uo
usq uemat. Quod si a dño precipitur et ab apostolo eius
hoc idem confirmatur/ et traditur. ut quotienscũq biberimꝰ
ĩ commemorationẽ dñi hoc faciamus. Qnod et fecit dñs ĩ¬
uenimus non obseruari a nobis. Quod mandatũ est: insi
ea que dñs fecit: nos quoq faciamus. et talicem pari rõ¬
ne mistentes a diumo magisterio non recedamus. Ab euã¬
gelicis autem preceptis omnino recedendum non ẽe et cadẽ.
que magister docuit. et fecit. Discipulos quoq obseruare et
facere debe. Constantius. et fortius alio ĩ loco beatus apłus¬
paulus docet dicens. AMiror ꝙ sic tam cito: demutanim
ab eo: que uos uocauit ad gratiam: ad aliud euangeliũ
Quod non est aluid insi ꝙ sunt aliqui qui uos contur
bant: et uolunt conuertere euangeliũ christi. Sed licet uo¬
bis. aut angelus de celo aliter ãnunciet. preterꝙͣ quod an¬

Expanded text:
quotienscumque enim ederitis panem istum et calicem biberitis, mortem Domini adnuntiatis quoad usque ueniat. quod si a Domino praecipitur et ab apostolo eius hoc idem confirmatur et traditur, ut quotienscumque biberimus, in commemorationem Domini hoc faciamus quod fecit et Dominus, inuenimus non obseruari a nobis quod man\'datum est, nisi eadem quae Dominus fecit nos quoque faciamus et calicem pari ratione miscentes a diuino magisterio non recedamus. ab euangelicis autem praeceptis omnino non recedendum esse et eadem quae magister docuit et fecit discipulos quoque obseruare et facere debere constantius et fortius alio in loco beatus apostolus docet dicens: miror quod sic tam cito demutamini ab eo qui uos uocauit ad gratiam, ad aliud euangelium, quod non est aliud, nisi si sunt aliqui qui uos contbant et uolunt conuertere euangelium Christi. sed licet nos aut angelus de caelo aliter adnuntiet praeterquam quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
misericors: et pius. et paciens. et multe miserationis et qui sẽ¬
tentiam flectat: aduersus malicias irrogatas. Quod beatus
et dicit: An nũquid opulentiam bonitatis eius: et pacientiam
te adducit. Tu autem secundum ducitiem tuam: in cor ĩpeni¬
tens. thesaurizas tibi iram: ĩ die ire. et reuelationis iusti iu
ditii dei. qui reddet Uncuiq sedin oꝑa sua. lustũ iuditiũ dei dix̃
esse quia serum est: quia diu multũq differtur. Ut homini
ad longam dei pacientiã consulatur. Tunc presentatur pęna
impio et peccatori. quando iam non potest penitentia prodesse
peccanti. Atq ut plenius intelligere possimus fratres dilectissi¬
mi. ꝙ pacientia dei sanctissima res est: et quisquis leuis: pa¬
tiens / et mitis est: dei patris imitator est. sũ in euangelio suo
dominus precepta ⁊̃ salutem daret: et diuina monita depromens Ue¬
ad perfectum discipulos erudiret. posuit et dixit. Audistis qr dictũ

Expanded text:
misericors et pius est et patiens et multae miserationis et qui senmisericors et pius est et patiens et multae miserationis et qui sententiam flectat aduersus malitias inrogatas. quod beatus et dicit: an numquid opulentiam bonitatis eius et sustinentiamte adducit? tu autem secundum duritiam tuam et cor inpaenitens thesaurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti idicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua . Justum judicium Dei dixit esse, quia serum est, quia diu multumque differtur, ut homini ad vitam longa Dei patientia consulatur. Tunc repraesentatur poena impio et peccatori, quando jam non potest poenitentia prodesse peccati. V. Atque ut plenius intelligere possimus, fratres dilectissimi, quia patientia Dei res est, et quisquis lenis et patiens et mitis est, Dei Patris imitator est, cum in Evangelio suo Dominus praecepta in salutem daret, et divina monita depromens ad perfectum discipulos erudiret, posuit et dixit: Audistis quia dictum
Abbreviated transcription (Latin):
indiscretas pluusas largiatur. Uidemus inseparabili equalitate pa¬
cientie. nocentib et ĩnoxiis. religiosis et impira gr̃as agẽtib
et ingratis dei nutu tempora obsequi dementa famulari. Inspi¬
rare uentos. Fontes fluere. Grandescere copias messiũ. Fructi
maturestere unnearũ exuberare. Pomis arbusta. nemora fron¬
descere: prata florere. Et cum crebris ĩmo contimus. exacer¬
betue offensis deus indignationẽ suam temperat. et p̃scitutum
semel retributionis diem pacienter expectat. Cumq habeat
i potestate uindictam mauult diu tenere patientia. Substi¬
nens scilicet dementer et differens: ut si fieri potest: multum
malicia protracta aliquando mutetur: et homo ĩ ercoru et
sceleꝵ contagione uolutatus: uel sero ad deuin conuertatur: ipso
monente et dicente. Nolo mortem morientis. tm̃ conuertatur
et uiuat. Et iterũ. reuertimim ad dm̃n deum uestẽũ: quonia¬

Expanded text:
indiscretas pluuias largiatur. uidemus inseparabili aequalitate paindiscretas pluuias largiatur. uidemus inseparabili aequalitate patientiae nocentibus et innoxiis, religiosis et impiis, gratias agentibus et ingratis Dei nutu tempora obsequi, elementa famulari, spirare uentos, fontes fluere, grandescere copias messium, fructus mitescere uinearum, exuberare pomis arbusta, nemora frondescere, prata florere. et cum crebris immo continuis exacerbetur offensis Deus, indignationem suam temperat et praestitutum semel retributionis diem patienter expectat, cumque habeat in potestate uindictam, mauult diu tenere patientiam sustinens scilicet clementer et differens, ut si fieri potest multum malitia protracta aliquando mutetur et homo in errorum et scelerum contagio uolutatus uel sero ad Deum conuertatur ipso monente et dicente: nolo mortem morientis, quantum ut reuertatur et uiuat. et iterum: reuertimini ad me, dicit Domi
Abbreviated transcription (Latin):
quam magisteriis celestibus discimus: obsequiis spũalib prebea¬
mus. Est nobis cũ deo uirtus ista cõmunis. Inde pacientia ĩ ci¬
pit. Inde claritas eius. et dignitas caput sumit. Origo et
magnitudo patientię deo auctore procedit. Diligenda res hõĩ
que deo cara est. Bonũ quod amat magestas diuna cõmẽdat.¬
t si dominus nobis: et pater deus est. sectemur pacientiuã dñi
pariter et pr̃is. quia et seruos oportit esse obsequentes: et fi¬
lion nõ decet esse degeneres. Qualis uoͣ in deo. et ꝙͣta paciẽtia.
ꝙ in contumeliani suę magestatis: et honoris instituta ab hõĩb
prophana templa et terrena figinenta. et sacra. et sacrilegia pa¬
tientissime sustinens suꝑ bonos et malos equaliter faciet diem
nasci et lumen solis aboriri. et cũ mibribus terram rigat. Nemo
a beneficiis eius excluditur quominus iustis siliter. et iniustis

Expanded text:
quam magisteriis caelestibus discimus obsequiis spiritalibus praebeaquam magisteriis caelestibus discimus obsequiis spiritalibus praebeamus. est enim nobis cum Deo uirtus ista communis. inde patientia incipit, inde claritas eius et dignitas caput sumit. origo et magnitudo patientiae Deo auctore procedit. diligenda res homini quae Deo cara est: bonum quod amat maiestas diuina commendat. si dominus nobis et pater Deus est, sectemur patientiam domini pariter et patris, quia et seruos esse oportet obsequentes et filios non decet esse degeneres. Qualis uero in Deo et quanta patientia, quod in contumeliam suae maiestatis et honoris instituta ab hominibus profana templa et terrena figmenta et sacra sacrilega patientissime sustinens super bonos et malos aequaliter facit diem nasci et lumen solis oboriri, et cum imbribus terras rigat, nemo a beneficiis eius excluditur quominus iustis similiter et iniustis
Abbreviated transcription (Latin):
uobis: mundo hiuic scultus fiat ut sit sapiens. Sapientia .n. mũ¬
di huius: stultitia est apud deum. Scciptũ est .ii. Reprehendam sa
pientes ĩ ascutia eoꝵ. Et iteꝵ Cognouit deus cogitationes sapiẽ¬
tum/ qm̃ sunt stulte. Quare si sapientia illie uerã nõ est: esse nõ
potest et uera pacientia. Nam si paciens est ille. qui est humilis
et mitis. philosophos autem nec hunules uidemus ẽẽ. nec mites
sed multum platentes: et hoc ip̃o ꝙ sibi placeant deo displicẽtes
pparet illic non esse pacientia. ubi sit insolens affectate liberta¬
tis audatia. Et exerti: et seminudi pectoris. ĩ uerecunda iactãtia.
Nos autem frẽs dilectissimi: qui philosophi non uerbis sed factis
sumus. nec uestitu sapientiam sed ueritate proferimus qui uir¬
tutum conscientiam magis ꝙͣ iactantia nouimus qui non lo¬
quimur magua: s uiuimus quasi serui et cultores dei. Pacĩam

Expanded text:
uobis, mundo huic stultus fiat ut fiat sapiens. sapientia enim huiuobis, mundo huic stultus fiat ut fiat sapiens. sapientia enim huius mundi stultitia est aput Deum. scriptum epientes in astutia ipsorum. Et iterum: Cognovit Dominus cogitationes sapientium, quia sunt stultae . Quare, si sapientia illic vera non est, esse non potest et vera patientia. Nam si sapiens ille est qui est humilis et mitis, philosophos autem nec humiles videmus esse nec mites, sed sibi multum placentes, et hoc ipso quod sibi placeant Deo displicentes, apparet illic veram non esse patientiam ubi sit insolens affectatae libertatis audacia et exerti ac seminudi pectoris inverecunda jactantia. III. Nos autem, fratres dilectissimi, qui philsumus, nec uestitu sapientiam sed ueritate praeferimus, qui uirtutum conscientiam magis quam iactantiam nouimus, qui non loquimur magna sed uiuimus, quasi serui et cultores Dei patientiam
Abbreviated transcription (Latin):
secta dirigitur. quid inaus sit uł utiluis ad uitam: uł mauis
ad gloriam. ꝙ̃ ut qui prcceptis dominicis. obsequio timoris.
ac deuotionis: initimue pacientiam maxme tota obseruatione
tueamue. hanc sectari. philosophi quoq profitentur. Sed tus
illic pacientia falsa est ꝙͣ et supientia falsa est. Unde .ii. uel sapiens ẽẽ
uel pacicus possit. qui nec sapientiã nec picientiã do nouit Qũ
ipse de his qui sibi sapere ĩ mũdo udentur moncat et dicut.
erdam sapieritiam sapientum et prudentiũ peudentium repbabo
Item btũs apłus paulus plenus sp̃u sancto et uocandis refor
mandisq gentibus missus cum testetur: et instruat dicens. Uide¬
te ne quis uos decipiat ꝑ philosophiam. et manem fallatiã. scłm
traditionem homnum: secundũ alimenta mundi. et nõ secũdum
christum. quia ĩ ipso habitat om̃is plenitudo diuinitatis. Et alio
loco. Nemo se inquit decipiat. Si quis putat sapientem se esse in

Expanded text:
secta dirigitur quid magis sit uel utilius ad uitam uel maius secta dirigitur quid magis sit uel utilius ad uitam uel maius ad gloriam quam ut qui praeceptis dominicis obsequio timoris ac deuotionis innitimur patientiam maxime tota obseruatione tueamur. Hanc se sectari philosophi quoque profitentur, sed tam illic patientia falsa est quam et falsa sapientia est. unde enim uel sapiens esse uel patiens possit qui nec sapientiam nec patientiam Dei nouit? quando ipse de his qui sibi sapere in mundo uidentur moneat et dicat: perdam sapientiam sapientium et prudentiam prudentium reprobabo, itemmandisque Gentibus missus, contestetur et instruat dicens: Videte ne quis vos depraedetur per philosophiam et inanem fallaciam, secundum traditionem hominum, secundum elementa mundi et non secundum Christum, quia in ipso habitat omnis plenitudo diuinitatis. et alio loco, nemo se, inquit, decipiat. si qui putat sapientem se esse in
Abbreviated transcription (Latin):
curramus. Et qui seculo et mũdo maiores esse iam cępimus. cur¬
sum nostrum nulla seculi cupiditate tardemus. Si expeditos si
celeres. Si in hoc operis agone turrentes dies. nos uel redditio¬
nis. uel psecutionis ĩuenerit : nusqͣ dñs meritis nostris ad pre¬
miũ deerit. ĩ pace uincentibus coronam candidam: pro opib
dabit ĩ persecutione pupurea. pro passione geminabit.
pacientia Loquuturus frẽs dilecissimi. et utili¬
L tatem eius. et cõmoda predicaturus. Unde potius ĩ¬
cipiam: ꝙͣ ꝙ nunc quoq ad audiendum uestc̃a pacĩa
udeo ẽẽ necessariũ: ut nec hoc ip̃m qđ auditis. et
discitis sine pacientia facere possitis. Iunc eĩ sermo demũ et rõ
salutaris efficatiter discitur. si pacienter quod dicitur auditur.
Nec suenio fr̃es dilectissim inter ceteras discipline celestis uias.
quibus ad consequenda diuinitus premia. spei. ac fidei nostre

Expanded text:
curramus et qui saeculo et mundo maiores esse iam coepimus curcurramus et qui saeculo et mundo maiores esse iam coepimus cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone currentes dies nos uel redditionis uel persecutionis inuenerit, nusquam Dominus meritis nostris ad praemium deerit, in pace uincentibus coronam candidam pro operibus dabit, in persecutione purpuream pro passione geminabit.De patientia locuturus, fratres dilectissimi, et utilitates eius et commoda praedicaturus unde potius incipiam, quam quod nunc quoque ad audientiam uestram patientiam uideo esse necessariam, ut nec hoc ipsum quod auditis et discitis sine patientia facere possitis? tunc enim demum sermo et ratio salutaris efficaciter discitur, si patienter quod dicitur audiatur. nec inuenio, fratres dilectissimi, inter ceteras disciplinae caelestis uias quibus ad consequenda diuinitus praemia spei ac fidei nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
il quã nos siu sangnĩs inuificatione reparauit reduceno ad para¬
disum denuo facere. regna celoꝵ fide et uirtute sue pollicitationis
aperix Hec hereant firniter sensibus nostris. Hec intelligantur
plena fide. Hec corde toto diligantir. Hec indesinentiũ õperu
magrianimitate redimantue. Preclara et diuina res fr̃es carissi¬
mi salutaris opatio. solatiũ grande credentium: Securitatos nr̃e
salubre presidium. Mum mentu spei. Iutela fidei. Medela pectati
Res posita ĩ potestate facientis. Res grandis es facilis sine picu¬
lo persecutionis. Corona pacis. Uerum dei donũ. et maximuz
ĩ firmis necessarium. fortibus głosum. Quo christianus adiuti¬
pre se effert gr̃am spũalem peomeretur christũ iudicẽ. deũ com¬
putat debitorem. Ad hanc oꝑu salutariũ palmam. libenter et ꝓm¬
pte certemus. Onines ĩ agonem iuscicie deo cũ cheisto spectãte

Expanded text:
ad quam nos sanguinis sui uiuificatione reparauit, reduces ad paraad quam nos sanguinis sui uiuificatione reparauit, reduces ad paradisum denuo facere, regna caelorum fide et ueritate suae pollicitationis aperire. haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intellegantur plena fide, haec corde toto diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate redimantur. praeclara et diuina res, fratres carissimi, salutaris operatio. solacium grande credentium, securitatis nostrae salubre praesidium, munimentum spei, tutela fidei, medella peccati, res posita in potestate facientis, res et grandis et facilis, sine periculo persecutionis corona pacis, uerum Dei munus et maximum, infirmis necessarium, fortibus gloriosum, quo Christianus adiutus perfert gratiam spiritalem, promeretur Christum iudicem, Deum computat debitorem. ad hanc operum salutarium palmam libenter ac prompte certemus, omnes in agone iustitiae Deo et Christo spectante
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nostra usurpatione coũe est. Hec quisꝙͣ a beneficii eius mu-¬
neribus arcetur: quominus onine humanũ genus bonitate ac
largitate diuina equaliter ꝑfruatur. Sic equaliter dies luĩa¬
ti. Sol radiat. Imber rigat. Uentus aspirat. et olormientibus
somnus Unus est. Et scellaꝵ splendor ac lunę cõmunis est.
Quo equitatis exemplo. qui possessor in tercis redditur: ac fru¬
ctus suos cum fraternitate partitut: dum largitionib gra¬
tuitis. cõmunus ac ustus est dei pr̃ĩs imitator est Que
illa erit fratres carissimi oꝑantium gloria. Quam grandis:
et sũma leticia: quom populũ suum dñs ceperit recensere:
et meritis atq opibus nostris. premia promissa contribuens
pro terrenis celestia. pro temporalibus sempiterna: pro mo¬
dicis magna prestare. offerre nos patri: cui nos sua sancti¬
ficatione restitut eterntatem nobie. ĩmortalitatẽq largiri

Expanded text:
in nostra usurpatione commune est, nec quisquam a beneficiis ejus et muin nostra usurpatione commune est, nec quisquam a beneficiis ejus et muneribus arcetur, quominus omne humanum genus bonitate ac largitate divina aequaliter perfruatur. Sic aequaliter dies illuminat, sol radiat, imber rigat, ventus aspirat; et dormientibus somnus unus est, et stellarum splendor ac lunae communis est. Quo aequalitatis exemplo qui possessor in terris redditus ac fructus suos cum fraternitate partitur, dum largitionibus gratuitis communis ac justus est, Dei Patris imitator est. XXVI. Quae illa erit, fratres charissimi, operantium gloria, quam grandis est summa laetitia, cum populum suum Dominus coeperit recensere, et meritis atque operibus nostris praemia promissa contribuens, pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare, offerre nos Patri, cui nos sua sanctificatione restituit, aeternitatem nobis immortalitatemque largiri,
Abbreviated transcription (Latin):
ccedentius populus. qnͣ inter ipsa primordiaᷤ maiorib uittuti¬
bus mens uigebat. quando ccedentiũ fides. nouo adhuc fidei
calore feruebat/ domicilia tune et predia uenundabant. et di¬
spensanda pauꝑibus facultatem: libenter ac largiter apostolis
offerebant Terreno patrimonio uendito atq distracto fũdos¬
illuc transferentes. Ubi fructus caperent. possessionis eternę
llic comparantes domos uibi inciperent semꝑ habitare. Talios
tunc fuit ĩ operationibus cumulus cumulus: qualis ĩ dilectõ¬
ne consensus. Sicut legimus ĩ actibus apłoꝵ. Turba autem
coꝵ: qui crediberant: anima ac mente una agebant. Nec fuit
inter illos discrimen ullum nec quicꝙͣ suũ iudicabant ex
bonis. que eis erant: sed fuerunt illis omĩa cõmunia. Hoc ẽ
natiuitate spirituali: uere filium dei ficri. hoc est lege cele¬
sti. equitatem dei patris imitari. Quodtunq .n. dei est:

Expanded text:
credentium populus, quando inter ipsa primordia maioribus uirtuticredentium populus, quando inter ipsa primordia maioribus uirtutibus mens uigebat, quando credentium fides nouo adhuc fidei calore feruebat. domicilia tunc et praedia uenundabant et dispensandam pauperibus quantitatem libenter ac largiter apostolis obferebant, terreno patrimonio uendito adque distracto fuilluc transferentes ubi fructus caperent possessionis aeternae, illic comparantes domos ubi inciperent semper habitare. Talis tunc fuit in operationibus cumulus, qualis 246 in dilectione consensus, sicut legimus in Actis Apostolorum: Turba autem eorum qui crediderant anima ac mente una agebant: nec fuit inter illos discrimen ullum, nec quicquam suum judicabant ex bonis quae eis erant, sed fuerunt illis omnia communia . Hoc est nativitate spiritali vere Dei filios fieri, hoc est lege coelesti aequitatem Dei Patris imitari. Quodcumque enim Dei est,
Abbreviated transcription (Latin):
tione moueatur. Et qui non cogitat ĩ labore. atq ĩ egestate
conseruũ. uł ddominu cogitet ĩ ip̃o illo quem despicit. et cõ¬
stitutum. Et id cicco fr̃es carissimi. quibus metus ĩ deum. uł¬
promptus est. et spreto/ caltatoq iam mũdo ad superna. et
diuina animus crectus est fide plena. mente deuota. opatiõe.
continua: promerendo dño obsequiũ prebeamus. Demus xp̃o
uestimẽta tercena: indumenta celestia accepturi. Demus cibũ
et potum secularem: ut cum habraam. et Isaac: et Iacob ad cõ¬
uiuiũ celeste uenturi. ne parum metamus: plurimũ semine¬
mus. Securitati ac saluti eternę dũ tempus ẽ consulamus
apostolo paulo admonente/ et dicente. Ergo dũ tempus habenlꝰ
operemur quod bonum est ad omnes: maxime aute ad domesti¬
cos fidei. bonum autẽ facientes non deficiamus. Tempore .n. suo
metemus. Cogitemus frẽs dilectissimiꝰ: quid sub apłis fecerit

Expanded text:
tione moueatur et qui non cogitat in labore adque in egestate tione moueatur et qui non cogitat in labore adque in egestate conseruum uel Dominum cogitet in ipso illo quem despicit constitutum. Etidcirco, fratres carissimi, quibus metus in Deum pronus est et spreto calcatoque iam mundo ad superna et diuina animus erectus est, fide plena, mente deuota, operatione continua promerendo Domino obsequium praebeamus. demus Christo uestimenta terrena indumenta caelestia recepturi. demus cibum et potum saecularem cum Abraham et Isaac et Iacob ad conuiuium caeleste uenturi. ne parum metamus plurimum seminemus. securitati ac saluti aeternae dum tempus est consulamus Paulo apostolo admonente et dicente: ergo dum tempus habemus, operemur quod bonum est ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei. bonum autem facientes non deficiamus, tempore enim suo metemus. Cogitemus, fratres dilectissimi, quid sub apostolis fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
stis. Tunc dicet illis: qui ad sinistra sunt. Discedite a me ma¬
ledicti ĩ ignem eternum: quem parauit pater meus dyabolo
et angelis eius. Esuriui enim: et non dedistis mihi manduca¬
re. Sitiui et non potastis me. Hospes fui: et non ab duxistis me
Nudus et nõ uestistis me Infirmus et in captere et nõ uisi¬
tastis me. Tunc rñdebunt et ip̃i dicentes. Domine quando te
uidimus esuriente aut sicientem: aut hospitẽ: aut nudum:
aut ĩfirmu: aut ĩ carcere: et nõ mĩsbrauimus tibi. Respõ¬
debit illis. Amen dico uobis ꝙ diu non fecisas uni ex minimis
his: neq mihi fecistis. Et abibũt isti in ignem eternũ. Istiãt
ĩ uitam eternam. Quid potuit maius christus edicere: Quõ
ꝙͣ ꝙ prestari dixit sibi: quicquid egenti prestatur et pauꝑi.
et se dixit offendi. nisi egenti prestetur:. et pauperi/ ut qui re¬
spectu fratris in ecclesia non mouetur: uel christi cõtempla-¬

Expanded text:
stis. tunc dicet illis qui a sinistra sunt: discedite a me, mastis. tunc dicet illis qui a sinistra sunt: discedite a me, maledicti, in ignem aeternum quem parauit pater meus diabolo et angelis eius. esuriui enim et non dedistis mihi manducare, sitiui et non potastis me, hospes fui et non abduxistis me, nudus et non uestistis me, infirmus et in carcere et non uenistis ad me. tunc respondebunt et ipsi dicentes: Domine, quando te uidimus esurientem aut sitientem aut hospitem aut nudum aut infirmum aut in carcere et non ministrauimus tibi? et respondebit illis: amen dico uobis, quamdiu non fecistis uni ex minimis his, neque mihi fecistis. et abibunt isti in ignem aeternum, iusti autem in uitam aeternam. quid potuit nobis maius Christus edicere? quomouocare? quam quod praestari dixit sibi quicquid egenti praestatur et pauperi, et se dixit offendi nisi egenti praestatur et pauperi, ut qui respectu fratris in ecclesia non mouetur uel Christi contempla
Abbreviated transcription (Latin):
angeli cum eo: tũc sedebit ĩ throno daritatis sue. et colligent̾¬
ante cum omnes gentes. et segregabit eas ab inuicem. quẽ ad¬
modum pastor segregat oues ab edis. Et statuet oues ad dex¬
team suam: Edos autẽ ad simsexam. Tunc dicet eis rex: qui
ad dextram eius sunt. Uenite bñdicti patris mei percipite reg
quod uobis paratum ẽ ab origine mundi. Esuriui enim: et
dedistis mibi manducare. Situũ. et potastio me. hospes fui et
ab duxistis. nudus et uestistis infirmatus et uisitastis me. In
tarcere fui et uenistis ad me. Tunc rñdebunt et iusti dicentes.
omine qñ te indimus esuriente/ et pauimus. Sicientem et
potauimus. Quando te indimus hospitem. et abduximus. Nudũ
et uestiuimus. Qñ autem te uidimus ĩfiemari. et in carcere: et
uenimus ad te. Tunc respondebit rex. et dicet eis. Amen dico
uobis ꝙͣ diu fecistis uni hoꝵ ex fr̃ibus meis minimis mͥ feci¬

Expanded text:
angeli cum eo, tunc sedebit in throno angeli cum eo, tunc sedebit in throno ante eum omnes gentes, et segregabit eos ab invicem, quemadmodum pastor segregat oves ab haedis, et statuet oves ad dexteram suam, haedos autem ad sinistram. Tunc dicet rex iis qui ad dexteram suam erunt: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum ededistis mihi manducare, sitiui et potastis me, hospes fui et abduxistis me, nudus et texistis me, infirmatus sum et uisitastis me, in carcere fui et uenistis ad me. tunc respondebunt ei iusti dicentes: Domine, quando te uidimus esurientem et pauimus, sitientem et potauimus? quando te uidimus hospitem et abduximus, nudum et uestiuimus ? quando autem te uidimus infirmari aut in carcere et uenimus ad te? tunc respondens rex dicet eis: amen dico nobis, quamdiu fecistis uni horum ex fratribus meis minimis, mihi feci
Abbreviated transcription (Latin):
tum frustrantus uanitate depereunt. Illic in pauperibus tuis
tu uestiris: et pasceris. Iu eternã uitam operationibus polliceris
et inx tui meis pereuntib adequantur: qui ate diuinis mer¬
cedibus. et premiis celestibus honorantur. Quid ad hoc rũdebim
fratres carissimi: Sacrilega sterilitate: et quasolam tenebraru
nocte cooꝑtas. diuitum mentes. qua rõne detendimus. Qua
excusatione purganius: qui dyaboli serui minores sumus. Ut
christo pro passionis pretio: et sangiĩs uite: nec in modicis repen¬
damus: Precepta ille nobis dedit: quid facere seruos suos oportẽt
instruxit: operantib premiũ pollicetur suppliciũ stcrilib cõmi¬
natur: sententiã protulit: quid uidicaturus sit ante predixit. Que
potest excusatio esse cessanti: Que defensio sterili : nisi ꝙ nõ faci¬
ente seruo: quod precipitur dñs faciet quod minatur: qui et
dicit. Quom uenerit filius hominis ĩ claritate sua et omnes

Expanded text:
tum frustrantium uanitate depereunt. illic in pauperibus tuis tum frustrantium uanitate depereunt. illic in pauperibus tuis tu uestiris et pasceris, tu aeternam uitam operantibus polliceris: et uix tui meis perdentibus adaequantur qui a te diuinis mercedibus et praemiis caelestibus honorantur.\' Quid ad haec respondemus, fratres carissimi? sacrilegas sterilitates et quadam tenebrarum nocte coopertas diuitum mentes qua ratione defendimus, qua excusatione purgamus? qui diaboli semis minores sumus, ut Christo pro pretio passionis et sanguinis uicem nec in modicis rependamus. praecepta ille nobis dedit, quid facere seruos eius oporteret instruxit, operantibus praemium pollicitus et supplicium sterilibus comminatus sententiam suam protulit, quid iudicaturus sit ante praedixit. quae potest excusatio esse cessanti, quae defensio sterili? nisi quod non faciente seruo quod praecipitur Dominus faciet quod minatur. qui et dicit: cum uenerit filius hominis in claritate sua et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
meam prctio cruoris et passionis redemi. Sed nec illis regͫ
celeste pronitto. nec ad paradisum restituta ĩ mortalitate denuo
reuoco. Et munera mihi ꝙͣ preciosa ꝙͣ grandia ꝙͣ nimio. et
longo tempore quesita sumptuosissimis apparatibus comparãt
rebus suis uel obligatis ĩ muneris comparatione: uł uenditis
ac nisi editio honesta successerit: conuitiis ac sibilis entiuntur.
et furore populari nõnunꝙͣ pene lapidantur. Tuos tales numera¬
rios christe demonstua illos duutes: illos copiosis opibus af¬
fluentes. Ante in eiclesia presidente: et spectante te. ciusmodi mu¬
nus edant: oppigneratis. uel distractis rebus suis/ ĩmo ad celestes
thesauros mutasa ĩ melius possessione: translatis in istis muneri¬
bus meis caducis: atq terrens nemo pascitur. Nemo uestitur:
Nemo tibi alicuius. et potus solatio sustinetur. Cuncta inter fu¬
rorem edentis: et spectantis errorem: prodiga et stulta uolupta¬

Expanded text:
meam pretio passionis et cruoris redemi, sed nec regnum illis meam pretio passionis et cruoris redemi, sed nec regnum illis caeleste promitto nec ad paradisum restituta immortalitate denuo reuoco: et munera mihi quam pretiosa, quam grandia, quam nimio et longo labore quaesita sumptuosissimis apparatibus conparant rebus suis uel obligatis in muneris comparationem uel uenditis: ac nisi editio honesta successerit, conuiciis ac sibilis eiciuntur et furore populari nonnumquam paene lapidantur. tuos tales munerarios, Christe, demonstra, illos diuites, illos copiosis opibus afluentes, an in ecclesia praesidente et spectante te eiusmodi munus edant obpigneratis uel distractis rebus suis, immo ad caelestes thesauros mutata in melius possessione translatis. in istis muneribus meis caducis adque terrenis nemo pascitur, nemo uestitur, nemo cibi alicuius aut potus solacio sustinetur. cuncta inter furorem edentis et spectantis errorem prodiga et stulta uolupta
Abbreviated transcription (Latin):
rarios maiores: ut possint placere maioribus. ꝙͣto illustrior
numerus. et maior est gloria deum et christum spectatorẽ
habere. Qͣto istic et apparatus uberior. et sumptus largior
exhibendus est: Ubi ad spectatulum: conueniũt celoꝵ u̾tutes
conueniũt angeli om̃es. Ubi numerario nõ quadriga/ uł cõ¬
sulatus petitur: sed uita eterna prestatur. Nec captatur ĩanis. et
atq ut pigros et steriles ac cupiditate numaria. nihil circa sa¬
lutis fructum / operantes. magis pudeat: ut plus. conscentia
sordidam dedetoris ac turpitudinis suę rubor cedat. Ponat
unusqͥsq ante oculos suos dyabolũ tũ fecus suis.i. cũ populo
pditionis ac mortis: ĩ medio prosilire. plebem christi presente
et indicante ipso comprobationis examine prouocare dicentẽ.¬
go pro istis quos metũ indes. nec alapas accepi: nec flagella
sustinui. nec tencem ptuli. nec sangiuĩem fudi: nec familiam

Expanded text:
rarios maior est ut possint placere maioribus, quanto inlustrior rarios maior est ut possint placere maioribus, quanto inlustrior muneris et maior est gloria Deum et Christum spectatores habere, quanto istic et apparatus uberior et sumptus largior exhibendus est, ubi ad spectaculum conueniunt caelorum uirtutes, conueniunt angeli omnes, ubi munerario non quadriga uel consulatus petitur, sed uita aeterna praestatur, nec captatur inanis et tipitur. Adque ut pigros et steriles et cupiditate nummaria nihil circa fructum salutis operantes magis pudeat, ut plus conscientiam sordidam dedecoris ac turpitudinis suae rubor caedat, ponat unusquisque ante oculos suos diabolum cum semis suis id est cum populo perditionis ac mortis in medium prosilire, plebem Christi praesente et iudicante ipso comparationis examine prouocare dicentem: ego pro istis quos mecum uides nec alapas accepi nec flagella sustinui nec crucem pertuli nec sanguinem fudi nec familiam
Abbreviated transcription (Latin):
cepta eius. Iusticiam fac om̃ibus diebus uite tue. et noli ambula¬
re in uiam ĩiquitatis quoniam agente te ex ueritate ⁊ erit re¬
spectus opum tuoꝵ. Ex substantia tua fac elemosinã: et noli
auertere faciem tuam ab ullo paupere. Ita fiet: ut nec a te au̾¬
tatur facies dei: Peo ut habueris fili sic fac elemosinã. Si tibi
fuerit copiosa substantia: plus ex illa fac elemosinã. Si exi¬
giium habueris ex hoc ipso exiguo cõmunica. Et ne timueĩs¬
fili: quom facis demosinam. pͥmum bonũ uiponis tibi ĩ die
necessitatis: quia elemosina a morte liberat. et nõ patitur
ire ĩ tenebras. Alunus bonum est elemosina omĩbus qui fa¬
cuint eam: coram sũmo deo. Quale munus est fratres ca¬
rissimi: cuius editio deo spectante celebratur. Si in gentiliu
munere grande et glosum uidetur. Proconsules. uł impe¬
ratores habere pñtes. et apparatus: et sumptus apuo nume¬

Expanded text:
aecepta eius. iustitiam fac omnibus diebus uitae tuae et noli ambulaaecepta eius. iustitiam fac omnibus diebus uitae tuae et noli ambulare uiam iniquitatis, quoniam agente te ex ueritate erit respectus operum tuorum. ex substantia tua fac eleemosynam et noli auertere e faciem tuam ab ullo paupere. ita fiet ut nec a te auertatur facies Dei. prout habueris, fili, sic fac: si tibi fuerit copiosa substantia, plus ex illa fac eleemosynam. si exiguum habueris, ex hoc ipso exiguo communica. et ne timueris, cum facis eleemosynam: praemium bonum reponis tibi in diem necessitatis, quia eleemosyna a morte liberat et non patitur ire in tenebras. munus bonum est eleemosyna omnibus qui faciunt eam coram summo Deo. Quale munus est, fratres carissimi, cuius editio Deo spectante celebratur. si in gentilium munere grande et gloriosum uidetur proconsules uel imperatores habere praesentes, et apparatus ac sumptus aput mune
Abbreviated transcription (Latin):
pater es nisi filiis tuis fideliter consulas: nsi conseruandis
cis/ religiosa et uera pietate prospicias. Qui studes terreno
magis ꝙͣ celesti patriniomo/ filios tuos dyabolo magis com¬
mendas/ ꝙͣ christo. Bis delinquis. et geminũ ac duplex
trimen admittis. et ꝙ non preparas filii tuis dei patris au¬
xilium. et quod doceas filios tuos pr̃imoniu plus amare
ꝙͣ christũ. Esto potius liberis tuis pater talis. qualis tho¬
bias extitit. Da utilia et salutaria precepta pignerib. qua¬
lia filio ille dedit. Manda filiis tuis. qd et ille filio manda¬
uit dicens. Et nũc fili mando tibi: serui deo in ueritate:
et fac coram illo quod illi placeat. Et filiis tuis manda ut
faciant iusticiam et elemosinas/ et sint memores dei: et
benedicant nomen eius omni tempore. Et iteꝵ Omnibus
diebus uitę tues fili.: deũ ĩ niente habe: et noli preterire p̃¬

Expanded text:
pater es, nisi filiis tuis fideliter consulas, nisi conservandis pater es, nisi filiis tuis fideliter consulas, nisi conservandis eis religiosa et vera pietate prospicias. Qui studes terreno magis quam coelesti patrimonio, filios tuos diabolo magis commendare quam Christo, bis delinquis et geminum ac duplex crimen admittis, et quod non praeparas filiis tuis Dei patris auxilium, et quod doces filios patrimonium plus amare quam Christum. XX. Esto potius liberis tuis pater talis qualis Tobias exstitit. Da utilia et salutaria praecepta pignoribus qualia ille filio dedit; manda filiis tuis quod et ille filio mandavit dicens: Et nunc, fili, mando tibi, servi Deo in veritate, et fac coram illo quod illi placet; et filiis tuis manda 244 ut faciant justitiam et eleemosynas, et sint memores Dei, et bendiebus uitae tuae, fili, Deum in mente habe et noli praeterire pr
Abbreviated transcription (Latin):
tione cõmendes. Nec liberis tuis cogites parem: qui et tempora¬
neus et infirinus est: sed illum pares qui eternus. et firmus
filioꝵ spiritualiũ pater est. Illi assigna facultates tuas. quas he¬
redibus seruas. Ille sit liberis tuis tutor: ille curator ille cõtra
omnes ĩiurias seculares diina magestate protector. Patri¬
moniũ deo treditum. nec respublica eripit: nec fiscus ĩuadit:
nec calumia aliquis forensis euertit. In tuto hereditas poni¬
tur.: que deo custode seruatur. Hoc est caris pignerib ĩposteꝵ
prouidere. Hoc est futuris heredib paterna pietate consulere
secundum fidem scripture sancte dicentis. Iunior fui: et senui
et nõ uidi iustum derelictum. nec semen eius querens panem
Iota die miseretur. et foenerat. et semen eius ĩ benedictione
erit. Et iteꝵ. Qui conuersatur sine co uictuꝑatione ĩ uscitia
beatos post se filios relinquet. Preuaricator itaq et ꝓditor

Expanded text:
tione commendes. XIX. Nec eum liberis tuis cogites patrem qui et temporatione commendes. XIX. Nec eum liberis tuis cogites patrem qui et temporarius et infirmus est, sed illum pares qui aeternus et firmus filiorum spiritalium pater est. Illi assigna facultates tuas quas haeredibus servas. Ille sit liberis tuis tutor, ille curator, ille contra omnes injurias saeculares divina majestate protector. Patrimonium Deo creditum nec respublica eripit, nec fiscus invadit, nec calumnia aliqua forensis evertit. In tuto haereditas ponitur quae Deo custode servatur. Hoc est charis pignoribus in posterum providere, hoc est futuris haeredibus paterna pietate consulere secundum fidem Scripturae sanctae dicentis: Junior fui, et senui, et non vidi justum derelictum, neque semen ejus egens pane. Tota die miseretur et foenerat, et semen ejus in benedictione est . Et iterum: Qui conversatur sine vituperatione in justitia, beatos post se filios relinquet . Praevaricator itaque et proditor
Abbreviated transcription (Latin):
conscientie. Multoꝵ aĩe redimende ur ĩ hac uita seculari
uendis substinendisq pigneribus quo maior est numerꝯ:¬
hoc maior est et sumptus. Ita ut ĩ uita spũali/ atq celesti
quo amplior fuerit pignerum copia/ ẽẽ/ et operum debet
maior impensa. Sic iob sacrificia numerosa pro liberis
offerebat. Qͣtusq erat in domo pigneꝵ nus: tantus dabat᷑
deo: et numerus hostiaꝵ. Et qm̃ quotidie deesse nõ potest
quin pettetur ĩ conspectu dei: sacrificia quotidiana non
deerant: quibus possent pectata tergi. Probat scriptura di¬
uina dicens iob homo uerus. et iustus habuit filios septẽ
et filias tres. et emundabat illos offerens pro illis hostias deo se¬
cundum uunierũ illoꝵ. et pro pectatis illoꝵ uitulũ unum. Si ergo
uere filios diligis tuos si eis exhibes plenam. et paternã dulce¬
dinem caritatis: operari magis debes ut filios deo iusta opera¬

Expanded text:
conscientiae, multorum animae liberandae. ut in hac uita saeculari conscientiae, multorum animae liberandae. ut in hac uita saeculari alendis suhoc major et sumptus est, ita et in vita spiritali atque coelesti, quo amplior fuerit pignorum copia, esse et operum debet major impensa. Sic et Job sacrificia numerosa pro liberis offerebat; quantusque erat in domo pignorum numerus, tantus dabatur Deo et numerus hostiarum. Et quoniam quotidie deesse non potest quod peccetur in conspectu Dei, sacrificia quotidiana non deerant, quibus possent peccata tergeri. Probat Scriptura divina dicens: Job homo verus et justus habuit filios septem et filias tres, et emundabat illos offerens pro eis hostias Deo secundum numerum illorum, et pro peccatis eorum vitulum unum . Si ergo vere filios tuos diligis, si eis exhibes plenam et paternam dulcedinem charitatis, operari magis debes, ut filios tuos Deo justa opera
Abbreviated transcription (Latin):
U ultiplicata sunt indue. et cumulata que prestitit de opibus
iustis: ac misericordie meritis: augmenta: et ĩcrementa su¬
mentib facris. et olei uasa complerã sunt. Nec filiis abstulit
mater. quod helie dedit. sed magis contulit filiis. qđ benigne
et pie fecit. Et illi nõdum christum sciebat. nondũ precepta
euis audierat. Non cruce et passõne eius redempta. cibum
et potũ pro sanguine rependebat: ut ex hoc apparcat ꝙͣ tun
ĩ ecclesia pectet: qui se et filios christo añponens. duntias
suas seruat: nec patrimoniũ copiosu cũ indigentiũ pau¬
pertate cõmunicat. Sed .n. multi sunt. in domo liberi et re¬
tardat te numerositas filioꝵ. quo minus largiter bonis o¬
peribus: nisi stas hoc ip̃o operari plurimũ debes: quo mul¬
torũ pignerum pater es. Plures sunt pro quibus deum de¬
preceris. Multoꝵ delicta redimenda sũt. Multoꝵ purgande

Expanded text:
multiplicata sunt uiduae et cumulata quae praestitit et operibus multiplicata sunt uiduae et cumulata quae praestitit et operibus iustis ac misericordiae meritis augmenta et incrementa sumentibus farris et olei uasa conpleta sunt. nec filiis abstulit mater quod Heliae dedit, sed magis contulit filiis quod benigne et pie fecit. et illa nondum Christum sciebat, nondum praecepta eius audierat, non cruce et passione eius redempta cibum et potum pro sanguine rependebat, ut ex hoc appareat quantum in ecclesia peccet qui se et filios Christo anteponens diuitias suas seruat nec patrimonium copiosum cum indigentium paupertate communicat. Sed enim multi sunt in domo liberi et retardat te numerositas filiorum quominus largiter bonis operibus insistas. adqui hoc ipso operari amplius debes, quo multorum pignorum pater es. plures sunt pro quibus Dominum depreceris, multorum delicta redimenda sunt, multorum purgandae
Abbreviated transcription (Latin):
de modico farre et oleo. qđ suꝑfuerat fecisset subcineritiũ pa¬
nem: quo assumpto moritura cum liberis esset: suꝑuenit he¬
lyas et petiit sibi pͥus ad edendum dari: tũç quod suꝑfuiss
Unde illa cũ filiis suis uesci debuerat: nec obtemperatẽ illa
dubitauit. haud helye filios mater. ĩ fane et egestate pre¬
posuit: fit immo ĩ conspectu dei quod deo plãceat. ꝓmpte
ac libenter quod petebatue offertur. Nec de habũdãtia portio
sed de modico totum datur. et esurientib liberis alter prus pa-¬
scitur. Neq ĩ penuria et fame cibus ante ꝙͣ misericordia cogi¬
tatur. Ut dum in opere salutari. carnalis uita contemnitur spi¬
ritaliter anima seruetur. Helyas itaq topum christi gerens:
et quod ille pro miscricordia. uicem singulis reddat. oñdẽs
ficiet. et capsates olei nõ minuetur. usq in diem quo dabit
dñs imbrem suꝑ terram: scołm diuine pollicigationis fidem.

Expanded text:
de modico farre et oleo quod superfuerat fecisset subcinericium pade modico farre et oleo quod superfuerat fecisset subcinericium panem, quo absumpto moritura cum liberis esset, supervenit Helias, et petiit sibi prius ad edendum dari; tunc quod superfuisset, inde illam cum filiis suis vesci. Nec obtemperare illa dubitavit, aut Heliae filios mater in fame et egestate praeposuit. Fit immo in conspectu Dei quod Deo placeat; prompte ac libenter quod petebatur offertur; nec de abundantia portio, sed de modico totum datur, et esurientibus liberis alter prius pascitur, neque in penuria et fame cibus ante quam misericordia cogitatur; ut, dum in opere salutari carnaliter vita contemnitur, spiritaliter anima seruetur. Helias itaque typum Christi gerens et quod ille pro misericordia uicem singulis reddat ostendensficiet et capsaces olei non minuet usque in diem quo dabit Dominus imbrem super terram. secundum diuinae pollicitationis fidem
Abbreviated transcription (Latin):
inquit patremi aut matrem suꝑ me: non est me dignus
tem ĩ deuteronomio ad corrobationem fidei et dilectionẽ dei
paria. conscripta sunt. Qui dicunt inquit patri et matei
nõ noui te: et filios suos nõ agnouerũt. hi custodierũt pre¬
cepta: et testamentũ tuum seruauerũt. Nam si deũ toto corde
diligimus. nec filios nec parentes deo preferre debemus: q
et iohannes ⁊̃ epła sua ponit / et dicit. Caritas dei apd eos
non est. quos iudeamus operari ⁊̃ pauperẽ nolle. Qui ha¬
buerit inquit. substantiã mundi: et iuderit fratcẽ suum deside¬
rantem: et glauserit uistera sua ab eo: quomodo caritas dei
manet ĩ illo. Si .ii. deus elemosinis pauperũ feneratur. et quoi
datur minms dicisto datur. Num ẽ ꝙ quis terrena cele¬
stibus preferat: nec diuinis humana preponat: Si indua illa
ĩ tertio regnoꝵ libro. cũ in siccitate et fame. comsumptis oĩb

Expanded text:
inquit, patrem aut matrem super me non est me dignusinquit, patrem aut matrem super me non est me dignus. Item in Deuteronomio, ad corroborationem fidei et dilectionem Dei, paria conscripta sunt: Qui dicunt, inquit, patri aut matri, Non novi te, et filios suos non agnoverunt, hi custodierunt praecepta tua, et testamentum tuum servaverunt . Nam, si Deum toto corde diligimus, nec parentes neet Iohannes in epistula sua ponit caritatem Dei aput eos non esse quos uideamus operari in pauperem nolle. qui habuerit, inquit, substantiam mundi et uiderit fratrem suum desiderantem et cluserit uiscera sua, quomodo caritamanet in illo ? Si enim Deus eleemosynis pauperum foeneratur, et cum datur minimis Christo datur, non est quod quis terrena coelestibus praeferat nec divinis humana praeponat. XVII. Sic vidua illa, in tertio Regnorum libro, cum, in siccitate et fame consumptis omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quencũq habuit Uictum misit. Multũ beata mulier et
gloriosa: que ẽt ante diem iuditii meruit uoce iudicis lau¬
dari. Pudeat diuites sterilitatis et infelicitatis sue uidua
es mops: uidua ĩ opere inuenitur. Cũq in Unuersa que
dantur pupillis. et indius conferanitur. dat illa quã opor¬
tebat accipere: ut sciamus que pęna diuitem sterilem maneat.
uando hoc dotumento operari ẽt pauperes debeant: atq ut ĩtel¬
ligamus hec opera deo dari et quom quisq hoc ficiat deum
promereri. christus illud dona dei appellat: et in dona dei ui-¬
diiam duos duos quadrantes musisse significat: ut magis ac
magis possit esse mamfestu: ꝙ qui miseretur pauꝑis deo fe¬
nerat. Sed nec illas res fr̃es carissimi. abonis opibus. et ui¬
stis refrenet. et reuocet christianũ. ꝙ extusiri se posse aliquis ex¬
deum proferamus: ip̃o instruente/ et monente. Qui diligit

Expanded text:
quemcumque habuit uictum misit. multum beata mulier et quemcumque habuit uictum misit. multum beata mulier et gloriosa quae etiam ante diem iudicii meruit iudicis uoce laudari. pudeat diuites sterilitatis adque infelicitatis suae. uidua et inops uidua in opere inuenitur, cumque uniuersa quae dantur pupillis et uiduis conferantur, dat illa quam oportebat accipere, ut sciamus quae poena sterilem diuitem maneat, quando hoc documento operari etiam pauperes debeant. adque ut intellegamus haec opera Deo dari et eum quisque haec faciat Deum promereri, Christus illud dona Dei appellat et in dona Dei uiduam duos quadrantes misisse significat, ut magis ac magis possit esse manifestum quia qui miseretur pauperis Deo faenerat. Sed nec illa res, fratres carissimi, a bonis operibus et iustis refrenet et reuocet christianum quod excusari se posse aliquis exDominum praeferamus ipso instruente et monente: qui diligit,
Abbreviated transcription (Latin):
indumento cheisti candido uestiaris: Et que matrona locu¬
plex et diues es: Unge oculos tuos: nõ stibio dyaboli. Sed col¬
lirio chisti: ut peruenire ad uidendũ deũ possis: dũ deum
et operibus bonis et moribus promerearis. Ceteꝵ que talis
es nec operari in ecclesia potes: egentem .n. et pauperem
nõ respexerũt oculi tui suꝑfusi ignitio tenebris. et nocte
tecati: Locuplex et diues dñicum celebrare te credis que cor¬
bonam ommõ nõ respicis que in dominicũ sine sacrificio ue¬
nis: que partem de sacrificio quod pauꝑ obtulit sumis. intuẽ
in euangelio uiduam p̃ceptoꝵ telestiũ memorẽ. mter ip̃as p̃s¬
suras et angustias egestatis oꝑantem. In gazophilatio duo
sola que sibi fuerãt. minuta mittentem:. quam quom aĩa¬
duerteret dominus et uideret nõ de patrimonio sed de aĩo
opus eurs exammans. et consideranis nõ ꝙͣtum sed ex qͣto

Expanded text:
indumento Christi candido uestiaris. et quae matrona locuindumento Christi candido uestiaris. et quae matrona locuples et diues es ungue oculos tuos non stibio diaboli sed collyrio Christi, ut peruenire ad uidendum Deum possis, dum Deum et moribus et operibus promereris. Ceterum quae talis es nec operari in ecclesia potes: egentem enim et pauperem non uident oculi superfusi nigrore, tenebris et nocte contecti. locuples et diues dominicum celebrare te credis quae corban omnino non respicis, quae in dominicum sine sacrificio uenis, quae partem de sacrificio quod pauper obtulit sumis? intuere in euangelio uiduam praeceptorum caelestium memorem, inter ipsas pressuras et angustias egestatis operantem, in gazophylacium duo quae sola sibi erant minuta mittentem, quam cum animaduerteret Dominus et uideret, non de patrimonio sed de animo opus eius examinans et considerans, non quantum sed ex quanto
Abbreviated transcription (Latin):
rior deo fias. Redditus tuos duude cũ dño tuo. Fructus tu¬
os partire cũ xͦ. Sac tibi possessionẽ tercesteiũ christum par¬
ticipem. ut et ille te sibi fuciat regnoꝵ celestium coheredem.
Erras: et falleris. quisquis ti ĩ seculo diuitem tredis. Audi in
apotalipsi domini tui uotem. Eiusmodi homines iustis ob¬
uirgationibus increpantem. Dicis inquit diues sum et ditat
sum et nullius rei egro. et nestis qm̃ tu es miser: et pauper.
et cecus: et nudus: Suadeo tibi emere a me aurũ ignitũ de
igne: ut sis diues. et uestem albam uestiacis: ut nõ appareat
ĩ te feditas nuditatis tue et collirio Unge oculos tuos ut uideas
Qui ergo locuplex et diues es: eme tibi a christo aueũ ignitũ ut
sordibus tuis. tanꝙ̃ in igne decoctis: esse aurũ mũde possis
Si elemosinis et iusta operatione purgeris: eme tͥ albã uestẽ
ut qui scđm adam nudus fueras: et horrebas ante deformis

Expanded text:
rior Deo fias? reditus tuos diuide cum Deo tuo, fructus turior Deo fias? reditus tuos diuide cum Deo tuo, fructus tuos partire cum Christo, fac tibi possessionum terrestrium Christum participem, ut et ille te sibi faciat regnorum caelestium coheredem. Erras et falleris quisque te in saecnlo diuitem credis. audi in Apocalypsi Domini tui uocem eiusmodi homines iustis obiurgationibus increpantem. dicis, inquit, diues sum et ditatus sum et nullius rei egeo: et nescis quoniam tu es miser et pauper et caecus et nudus. suadeo tibi emere a me. au rum ignitum de igni ut sis diues, et uestem albam ut uestiaris et non appareat in te foeditas nuditatis tuae, et collyrio inungue oculos tuos ut uideas. qui ergo locuples et diues es eme tibi a Christo aurum ignitum, ut sordibus tuis tamquam igne decoctis esse aurum mundum possis, si eleemosynis et iusta operatione purgeris. eme tibi albam uestem, ut qui secundum Adam nudus fueras et horrebas ante deformis,