comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lam ueluã cinerem spargit: Cũ uocat᷑ quisq
ad intelligendum am̃. &e dicit᷑ illi. cape ueritatẽ:
incipit uelle caꝑe ueritatem. ñ sufficit. Ui
det se quandam caliginẽ pati: quã antea tĩ
uidebat. ddhue gͦ illa hebula: ut noueris¬
te nescire. & noueris quid scire oporteat. et ui¬
deas te inualidum ad illud̃ sciendũ. qđ opor¬
tet sciri. Nam si in ista nebula. iam ante p̃sũ¬
pseris scire: audies ab apło. Qui se putat ali¬
quia scire: ũdum scit quẽad modũ oporteat
eum scire. Ergo ñdum cõp̃hendisti: adhuc
nebulam pateris.S ñ te deseruit: qͥ accendit
tͥ lucernam cariis suȩ. Non erras in nebula:
fide sequere. S qͥa cotiaris uidere & ñ potes:
peniteat te peccatorũ: quia nebula uelut ci¬
nis sparsa ẽ. Iam te peuiteat cõtumacẽ fuisse
adũsus dm̃: iã te peniteat secitũ te mastuas
malas. ꝑ utnisse in istã difficultatẽ illiꝰ beatȩ

Expanded text:
lam velut cinerem spargit?» Cum vocatur quisque lam velut cinerem spargit?» Cum vocatur quisque ad intelligendum Deum, et dicitur illi, Cape veritatem, incipit velle capere veritatee quamdam caliginem pati, quam antea non videbat. Ad hoc est ergo illa nebula, ut noveris nescire te, et noveris quid scire oporteat, et videas te invalidum ad illud sciendum quod oportet sciri. Nam si in ista nebula jam ante praesumpseris scire, audies ab Apostolo: «Qui se putat aliquid scire, nondum scit quemadmodum oporteat eum scire» . Ergo nondum comprehendisti, adhuc nebulam pateris. Sed non te deseruit qui accendit tibi lucernam carnis suae. Non erras in nebula; fide sequere. Sed quia conaris videre, et non potes, poeniteat te peccatorum; quia nebula velut cinis sparsa est. Jam te poeniteat contumacem te fuisse adversus Deum; jam te poeniteat secutum te fuisse vias tuas malas. Pervenisti in istam difficultatem illius beatae
Abbreviated transcription (Latin):
ex languore corꝑis illius ut fiant sani: Luomͦ
uocantur. ⁊ dudi enangłium. Non ueni uocare
ustũs: s peccatores i penttentiam. Incipit gͦ
iam p̃destinatione. Uis illius cognoscere torporẽ
suum. accusare peccatum suũ: Incipit uocati¬
one uenire ad penttentiam. Meritos qui dͥat
niuem uelut lanam: ppt̃ confectum tunicȩ fu¬
turȩ etiam ꝓpt̃ uocationem in pęnitentia. Nebu¬
lam uelua ciuerem spargit. Nebulam inquit
uelut cinerem spargit. Quis: Qui dat uiuem
sic̃ lanam. Quos enim p̃destinauit uocat in
penitentia: quia quos p̃destinauit illos & uo¬
cauit. Cinis aut̃: ad pęnitentiã ꝑtinet. Audi
uocantem ad pęnitentiam. Cũ exꝓbraret qui¬
b̾dam cuittatibꝰ dicens. ue tͥ cororain. ue tibi
bethsaida. quia siintiro & si̾one factȩ ẽẽnt.
uirtutes quȩ facce sunt in uob̃. olim inquit
in cilicio & cinere penttentiã egissent. Ergo
nebulam ueluã cinerem spargit. Quid÷ nebu¬

Expanded text:
lius, ut sani fiant? quomodo lius, ut sani fiant? quomodo vocantur? Audi Evangelium: «Non veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam» . Incipit ergo jam praedestinatione nivis illius cognoscere torporem suum, accusare peccatum suum; incipit vocatione venire ad poenitentiam. Merito ergo «qui dat nivem velut lanam,» propter confectum tunicae futurae; etiam propter vocationem in poenitentiam, «nebulam velut cinerem spargit. Nebulam,» inquit, «velut cinerem spargit:» quis? «Qui dat nivem sicut lanam.» Quos enim praedestinavit, vocat in poenitentiam; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Cinis autem ad poenitentiam pertinet. Audi vocantem ad poenitentiam, cum exprobravit quibusdam civitatibus, dicens: «Vae tibi Corozaim, vae tibi Bethsaida; quia si in Tyro et Sidone factae essent virtutes quae factae sunt in vobis, olim,» inquit, «in cilicio et cinere poenitentiam egissent» . Ergo «nebulam velut cinerem spargit.» Quid est, «Nebu
Abbreviated transcription (Latin):
De p̃destinatione enim adhuc loquit᷑: ueluti
lanam aedit hos. Ds facturus ẽ inde uestẽ:
Merito in montẽ. uestis. xp̃i fulsit sic̃ rx. ful¬
gebat uestis xp̃i fulsit sic̃ nix. Tanquam deil¬
la lana: iar facta erat tunica. De qua lanaͤ
idd᷑ de niue quã dedit sic̃ lanam. Adhuc pre¬
destinati pigri erant. s expata. uide quid̃
sequat᷑. quia sic̃ lanam dedit eos. fit inde tu¬
niei. Quom̃ enim dicit᷑ excła corpꝰ xp̃i: dicit᷑¬
et uestim̃tum. xp̃i & ipsa eccła. Inde ẽ illud
ñ habentem maculam aut rugam. Ergo ex¬
hibeat sibi głosam eccł̃am ñ habentem ma¬
culam aut rugã: faciat sibi uestem de illa
lana. quã p̃destinant in niue. Adhuc in
hontinib increulis & frigidis. & pigris fa¬
ciat uestem de hac lana. ut abluat᷑ amacłise
munaet᷑ a fide ut rugam ñ habeat. tenãa¬
t᷑ in cruce. Qti dat iuem uelud lanam.
lam si p̃destinati sunt. uocandi st̃. Quos enum p̃¬

Expanded text:
de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti de praedestinatione enim adhuc loquitur, veluti lanam dedit hos Deus; facturus est inde vestem. Merito in monte vestis Christi fulsit, sicut nix . Fulgebat vestis Christi, sicut nix, tanquam de illa lana jam facta erat tunica; de qua lana, id est de nive quam dedit sicut lanam, adhuc praedestinati, pigri erant: sed exspecta, vide quid sequatur; quia sicut lanam dedit eos, fit inde tunica. Quomodo enim dicitur Ecclesia corpus Chrii ipsa Ecclesia: inde est illud non habentem maculam aut rugam» . Ergo exhibeat sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam; faciat sibi vestem de illa lana quam praedestinavit in nive. Adhuc in hominibus incredulis, et frigidis, et pigris, faciat vestem de hac lana. Ut abluatur a maculis, mundetur fide; ut rugam non habeat, tendatur in cruce. «Qui dat nivem sicut lanam.» 24. Jam si praedestinati sunt, vocandi sunt. «Quos» enim «pr
Abbreviated transcription (Latin):
re. nullam ne spem habcmꝰ ad capienanm
uerbum. qđ usꝙ in uelocitatẽ currit: Anuͦ ille
quamiis ex corꝑe minfima dep̃ssos deseruit:
Nonne ipse p̃destinauit nos anteqͣ in isto mor¬
tali & pigro corꝑe nasceremur: Qui gͦ qͥ p̃desti¬
nauit uos. dedit t̾cȩ inuem ipsos nos. Iam enĩ
ueniam᷑ ad illos psalmi u̾sus. subobscuros: in¬
uenit. Ecce nos pigri in hac t̾ra: quasi conge¬
launiꝰ hie. Et quomͦ contingit nuibꝰ: Rur¬
sus enta flagrant: et in ima decidt᷑. Sic fri¬
gescente caritate. decidit humana natura in
hast̾ras. & pigco corꝑe inuoluta: uelud nix fa¬
cta ẽ. S in ista niue: st̃ p̃destinati filiĩ duĩ. Dat
Id÷. de niue qͣ dedit dͥe istis pigris ađhuc spũ
&e frigids. qͦs p̃destinauit facturus ẽ aliqͥd.
Lana enim:. materies uestis ẽ. Lana cum iude¬
tꝰ : uelitti p̃paratio ẽ aliqua ad uestem. Ergo
quia p̃destinauit hos qui add tempꝰ frigidi re¬
pint int̃ra: &e ñdum feruent sp̃u caritatis.

Expanded text:
em habemus ad capiendum Verbum, quod usque in velocitatem currit? An vero ille quamvis ex corpore in infima depressos deseruit? Nonne ipse praedestinavit nos, antequam in isto mortali et pigro corpore nasceremur? Qui ergo praedestinavit nos, dedit terrae nivem, ipsos nos. Jam enim veniamus ad illos Psalmi versus subobscuros; inavidiores invenit. Ecce nos pigri in hac terra quasi congelavimus hic. Et quomodo contingit nivibus; sursum enim gelant, et in ima decidunt: sic frigescente charitate decidit humana natura in has terras, et pigro corpore involuta velut nix facta est. Sed in ista nive sunt praedestinati filii Dei. Dat enId est, de nive quam dedit, de istis pigris adhuc spiritu et frigidis quos praedestinavit, facturus est aliquid. Lana enim materies vestis est: lana cum videtur, veluti praeparatio est aliqua ad vestem. Ergo quia praedestinavit hos qui ad tempus frigidi repunt in terra, et nondum fervent spiritu charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sum isolem. Iste quã durus fuit crescens
inlege: Eruditꝰ ad pedes gamalielis legis docto
ꝓpħas. ñ audierant moisen: frigiãi erant. s
christallũ ñ erant. Ille qui creuerat in uerbis
nimis obduruerat. Quia gͦ christallum erant.
nitidus uidebat᷑ et candidus: s aurus ce ni¬
miũ gelidus. Quomͦ ntidꝰ & amad̃idus: hebre¬
us exhebreis: scđ̾m legem pharisens: Uide
nitorem christtilli. Uide duritiam christalli
Sed̾m emulationẽ: ꝑsequens eccłam xp̃i. Inter
lapidatores sc̃i stepħi martiris: ibi ert iste
durus & forte ceteris durior. Omiũ lapid̾an¬
tium uestim̃ta seruabat: ut in om̃iũ mambꝰ
lapidaret. Ergo uidemꝰ niuem. nebulã. chri

Expanded text:
adversus solem. Iste quam durus fuit, crescens adversus solem. Iste quam durus fuit, crescens in Lege, eruditus ad pedes Gamalielis Legis doctorProphetas, non audierant Moysen: frigidi erant, sed crystallum non erant. Ille qui credebat in verbis nimis obduraverat. Quia ergo crystallum erat, nitidus videbatur et candidus; sed durus et nimium gelidus. Quomodo nitidus et candidus? «Hebraeus ex Hebraeis, secundum Legem Pharisaeus.» Vide nitorem crystalli. Audi duritiam crystalli: «Secundum aemulationem persequens Ecclesiam Christi» . Inter lapidatores sancti Stephani martyris, ibi erat iste durus, et forte caeteris durior: omnium enim lapidantium vestimenta servabat, ut omnium manibus lapidaret . 26. Ergo videmus nivem, nebulam, c
Abbreviated transcription (Latin):
tra ut pascerent alios: ut ẽẽnt utiles et aliis.
Et quiã opus ẽ. ut muneremꝰ multos. forte
qͦs nouimꝰ illũ aut illũ: Occurrat unicuiq
cogitanti ex his quos nouit. quã foite duri et
ꝑtinaces. et obtinentes adu̾sus uerietatẽ fu¬
er̃. & mͦ p̃dicant ueritatẽ. facti st̃ frusta paris.
Ipse dicit. Eigo siunꝰ panis totũ corpꝰ xp̃i: mẽ¬
ba xp̃i frusta panus. De quibꝰdam auris facit
mẽbra sua: & uttilia add pascendos alios. Quia
Imꝰ ꝑ multos: Notissimũ iłlũ paulũ apłm in¬
tueam᷑. Hichil nob̾ isto urro notius. nichil
suauius: nichil inscripturis familiari. Et si fu¬
erint qui extanta duritia in quanta ipse fuit.
panis fierent: ipso ꝓposito ad exemplũ om̃s
occurrant. ut explicet᷑ sensus iste. Mittit ehri¬
stallũs suam sic̃ frusta panis. Ecce christallũ
erat apłs paulus. durus obnitens ueritati.
clamans adu̾sus euangłm. tanꝗ̃ maurens

Expanded text:
ita ut pascerent alios, et essent utiles et aliis. ita ut pascerent alios, et essent utiles et aliis. Et quid opus est ut numeremus multos forte quos novimus, illum aut illum? Occurrit unicuique cogitanti, ex iis quos novit, quam forte duri et pertinaces et obnitentes adversus veritatem fuerunt, et modo praedicant veritatem: facti sunt frusta panis. ipse dicit . Ergo si unus panis totum corpus i frusta panis sunt. De quibusdam duris facit membra sua, et utilia ad alios pascendos. Quid imus per multos? Notissimum illum Paulum apostolum intueamur. Nihil nobis isto viro notius, nihil suavius, nihil in Scripturis familiarius est. Et si fuerint qui ex tanta duritia, in quanta ipse fuit, panis fierent; ipso proposito ad exemplum, omnes occurrant, ut explicetur sensus iste, «Mittit crystallum suum sicut frusta panis.» Ecce crystallum erat apostolus Paulus, durus, obnitens veritati, clamans adversus Evangelium, tanquam indurans
Abbreviated transcription (Latin):
um: & qͣn sibi uult aꝑire incendiũ sodomorũ:
ego inquit t̃ra & cinis sum. Quomͦ fuit ista sẽ¬
ꝑ bumilitas in magnis & scĩs uirisꝰ Lebulam
gͦ uelud cinerem spargit. Quare: Quia quia qͦs¬
p̃destinauit: illos et uocauit. Qui ñ uenit uo¬
care iustos: s peccatores in penitentiam. Qui
emitit cristallum suã. uelud frusta panis.
Non denuo labaiandũ ẽ ddicere. qͥd sit cristallũ
panis. Quomͦ nix illa ipsius: Quia p̃destinatorũ ẽ.
Quomͦ nebula ipsus: Quia ipsi uocant᷑ ad pe¬
nitentiam: qui p̃destinati st̃ ad salutẽ. Sic ẽ quo.¬
dã mͦ cristallũ ipsius. Quid̃ est christallum: Multũ
obduruit. multum gelauit: ñ sic̃ iux facile sol¬
ui potest. Nix multorum annorũ durata temꝑe¬
& seriȩ scłorum. christallũ dr̃: et hoo mitat ue¬
lud frusta panis. Quidhoc sibi lult: fuer̃ ni¬
mis duri: ñ iam niuis aedchristallo cõꝑandi:
& ipsi p̃destinati sunt et fieai. Ec quidã eorũ

Expanded text:
ult sibi aperiri incendium Sodomorum: «Ego,» inquit, «terra et cinis sum» . Quomodo fuit ista semper humilitas in magnis et sanctis viris? «Nebulam» ergo «velut cinerem spargit:» quare? Quia «quos praedestinavit, illos et vocavit,» qui non venit «vocare justos, sed peccatores in poenimittit crystallum suum velut frusta panis.» Non denuo laborandum est dicere quid sit crystallum. panis?» Quomodo nix illa ipsius, quia praedestinatorum est; quomodo nebula illa ipsius, quia ipsi vocantur ad poenitentiam, qui praedestinati sunt ad salutem: sic est quodammodo crystallum ipsius. Quid est crystallum? Multum obduruit, multum congelavit; non jam sicut nix facile solvi potest. Nix multorum annorum tempore durata et serie saeculorum, crystallum dicitur: et hoc mittit velut frusta panis. Quid hoc sibi vult? Fuerunt nimis duri, non jam nivi, sed crystallo comparandi: et ipsi praedestinati sunt, et vocati; et quidam eorum
Abbreviated transcription (Latin):
consecutus sum: ut in me oftenderet. xp̃c dñs om
nem longuanunitatem: ad informationem eoiũ
qui cratituri st̃ illi in uitã ẽt̾uam. Clamat. gͦ d̃s
adͥgentes. Solui cristallum: uenite niues. Emit¬
tit u̾bum suum & tabefaciet ea: Spirauit sp̃s
eiꝰ & ꝓfluent aquȩ. Ecce christallum & niues re¬
soluiuit᷑: eunt in aquas. Qui sitia̾nt: ueniant
&e bibant. Daulus durus ut christallũ: stepħm
t̃ ꝑ secitus ad̃ mortem. Paulus iam inaqua uiua:
gentes uocat ad fontem. Spirauit sp̃s eiꝰ &e ꝓ
fluent aquȩ sp̃s feruens. unde dictum ẽ in
alio psalmo. Coni̾tte dñe captiuitatẽ nr̃am
sic̃ torrens sic̃ in austro. Captiuitatẽ enĩ ierłm.

Expanded text:
consecutus consecutus nem longanimitatem, ad informationem eorum qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Clamat ergo Deus ad gentes: Solvi crystallum, venite nives. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea; spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Ecce crystallum et nives resolvuntur, eunt in aquas; qui sitiunt, veniant et bibant. Saulus durus ut crystallum, Stephanum est persecutus ad mortem; Paulus jam in aqua viva gentes vocat ad fontem. «Spirabit spiritus ejus, et fluent aquae.» Spiritus fervens: unde dictum est in alio psalmo, «Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in austro» . Captiva
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ gͦ quasi niuuis montẽ erigit stupor: sic
stultus erigit suꝑbia. Emittet uerbũ suũ
& tabefaciet ea. Ecce uenit. illud cristalluum.
salilus pꝰ cedẽm et lapidationẽ stephani: du¬
ritia quadam stupidus inxp̃m: perũt littẽ¬
ras a saccerdotibꝰ ut undiq exbibeat xp̃ia¬
nos anhelans cedes. Durus ẽ iste & gelidus
contra ignem dĩ. S quantum ẽẽt durus
qͣntũ gelidus: ecce ille qui emtitet u̾bũ suũ
& tabefaciet ea: clamauit de celo feruidus.
Saule. sale. quid me ꝑsequeris. Una illa
uoce tanta duritia cristalli resoluta ẽ. Emit¬
tet gͦ uerbum suũ. & tabefaciet ea. Non de¬
speret᷑ de christallo: qͥntominꝰ demuibꝰ de
nebulis: De ipso christallo ñ desperet᷑. Au¬
di uocem quandam cristalli. Qui prius fu¬
it blasphemus. & ꝑsecutor & inuiriosus.
S quare solutt christallũ ds̃: Ne de se
nix ipsa desperet. Ait enu. Ideo enim miscdiam

Expanded text:
Quomodo ergo quasi montem nivis erigit stupor, sic Quomodo ergo quasi montem nivis erigit stupor, sic stultos erigit superbia. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Ecce venit illud crystallum Saulus post caedem et lapidationem Stephani, duritia quadam stupidus in Christum, petiit litteras a sacerdotibus, ut undique exhibeat Christianos, anhelans caedes. Durus est iste et gelidus contra ignem Dei. Sed quanquam esset durus, quanquam gelidus, ecce ille qui «emittet verbum suum, et tabefaciet ea,» clamavit de coelo fervidus, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Una illa voce, tanta illa duritia crystalli resoluta est. «Emittet» ergo «verbum suum, et tabefaciet ea.» Non desperetur de crystallo; quanto minus de nive, vel de nebula? De ipso crystallo non desperetur. Audi vocem quamdam crystalli: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus.» Sed quare solvit crystallum Deus? Ne de se nix ipsa desperet. Ait enim, «Ideo misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
mortis huiꝰ: Ecce frigesco. ecce congelasco.
qđ calore soluor: Ut currã. Qs me libabit de
corꝑe mortis huiꝰ : In faciem frigoris eiꝰ quis
subsistet: Et quis seipsum lib̾abit: Si ille dese¬
stallum suum sic̃ frusta panis. in faciem frigo¬
ris eius qui subsistet. Ergo desꝑatio: est: Ab¬
sit. Sequitur enim. Emitet uerbũ suũ: & tabe¬
faciet ea. Non gͦ ñ desperet iux: ñ desperet
nebula. ñ desperet chtistallum. De niue nam¬
ꝙ tanꝗͣ de lana conficitur: & tunica. Nebula
illa in penitentia salutem: inuenit: quia qͦs
p̃destinauit illos et uocauit. S licet sint int̃
p̃destinatos durissimi. & multo quasi temꝑe
congelauerint. & christallum facti fuerint:
ñ er̃ durȩ miscdiȩ dĩ. Emiitet uerbũ suũ. & ta¬
be faciet ea. Quid̃ est tabefaciet: Nle forte in
malo intelligatis. tabe faciet. liquefaciet. dis
Obstupuit gͦ suꝑbia stupore. Enttet u̾bũ
suum & tabe faciet ea. Et reuera cumuli ni¬
uis cũ tabe fuint: deliquescunt in bumilitate.

Expanded text:
co; quo calore solvar, ut curram? «Quis me liberabit de corpore mortis hujus? In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Et quis seipsum liberabit, si ille desestallum suum sicut» «frusta panis: in faciem frigoris ejus quis subsistet?» Ergo desperatio est? Absit. Sequitur enim: «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Non ergo desperet nix, non desperet nebula, non desperet crystallum. De nive namque tanquam de lana, conficitur tunica. Nebula illa in poenitentia salutem invenit; quia «quos praedestinavit, illos et vocavit.» Sed licet sint inter praedestinatos durissimi, et multo quasi tempore congelaverint, et crystallum facti fuerint; non erunt duri misericordiae Dei. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Quid est, «tabefaciet?» Ne forte in malo intelligatis «tabefaciet;» liquefaciet, dissObstupui. Ergo superbia stupor est. «Emittet verbum suum, et tabefaciet ea.» Et revera cumuli nivis cum calefiunt, deliquescunt in humilitate.
Abbreviated transcription (Latin):
ideo ñ sine causa: quia ꝓpt̃ nos qui solus potest
dicere. quȩ ñ rapu tunc ex soluebam. Qui solus
& in me nichil inueniet. Et quasi diceret᷑ n. Qua¬
re gͦ pateris: Sequit᷑ &e dic̃. S ut sciant om̃s qͥa
uoluntatẽ patris mei facio: surgite eamꝰ hinc Ce¬
teri om̃s merito suo: iudicio dĩ. & ꝓ iusticia. Quȩ
patiunt᷑ ñ sibi arrogent quasi passionẽ in nocen¬
frem̃tis scłi. pacientissime tolirent. Ait illis. Tẽ¬
pus ẽ inchoationis iudicii ex domo dĩ. Si aut̃
intaum a nob̃. quis fuis illorum qͥ ñ credunt

Expanded text:
ideo non sine causa, quia propter nos: qui solus potest ideo non sine causa, quia propter nos: qui solus potest dicere, «Quae non rapui, tunc exsolvebam» ; qui solus et in me nihil inveniet.» Et quasi diceretur ei, Quare ergo pateris? sequitur et dicit: «Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc» . Caeteri omnes merito suo, judicio Dei, et pro justitia qui patiuntur, non sibi arrogent, quasi passionem innocenfrementis saeculi patientissime tolerent, ait illis: Tempus est «inchoationis judicii ex domo Dei. Si autem initium a nobis, quis finis eorum qui non credunt
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Bonũ mͥ qđ humiliasti me: ut discã iustifi¬
cationestiias. has gͦ iustificationes a dõ did̾acit
iacob: qui fecit ipsum iacob luctare cum angło.
Incuiꝰ angłi ꝑ sona: ipse dñs erat luctatꝰ. Tenu¬
it: ium fecit ut teneret. Inualuit: ut teneret.
fẽcit se teneri miscuia: ñ infirmitate. Luctatꝰ gͦ
lacob: p̃ualuit. tenuit. Et quẽ uidebat᷑ uicisse:
rogat ut benedicat᷑ ab eo. Quomͦ intelligebat.
c̃ qͦ luctatꝰ fuerit. quem tenuerit: Quare uiolen¬
ter ẽ lucatꝰ & tenuit: Quia regnum cęlorũ uim
patit᷑: & qui uim facrunt diripiunt illud. Er¬
go quare luctatꝰ: Quia cum labore. Quare uix
tenemꝰ qđ facile amisimꝰ: Ne facile recipiendo
qđ̃ amismiꝰ: discamꝰ ꝑdere qđ tenemiꝰ. Laboret¬
homo ut teneat: tenebit ad firrattatem. qđ tenue¬
rit pꝰ laborem. Ergo hȩc iudicia sua: d̃s manifesta¬
uit ia cob &e isrł. dꝑtius dicam. ił: quia &e tusti
potest dicere. sine causa hic passus. sum. Quãuis

Expanded text:
oniam humiliasti me, ut discam justificationes tuas» . Has ergo justificationes a Deo didicit Jacob, qui fecit ipsum Jacob luctari cum Angelo; in cujus Angeli persona ipse Dominus erat luctatus. Tenuit, vim fecit ut teneret, invaluit ut teneret: fecit se teneri misericordia, non infirmitate. Luctatus ergo Jacob praevaluit, tenuit; et quem videbatur vicisse, rogat ut benedicatur ab eo . Quomodo intelligebat cum quo luctatus fuerat, quem tenuerit? Quare violenter est luctatus, et tenuit? Quia «regnum coelorum vim patitur, et qui vim faciunt, diripiunt illud» . Ergo quare luctatus? Quia cum labore. Quare vix tenemus quod facile amisimus? Ne facile recipiendo quod amisimus, discamus perdere quod tenemus. Laborethomo ut teneat; tenebit ad firmitatem quod tenuerit post laborem. Ergo haec judicia sua Deus manifestavit Jacob et Israel. Apertius dicam: id est, quia et justi potest dicere, sine causa hic se passum; quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
Si enuim ũ ille spirauerit. siñ ipse auritiam¬
huiꝰ glaciei dissoluerit: In faciem frigoris eiꝰ
qͥs subsistet: In faciem frigoris eiꝰ. Cuius:
Dei. Unde ẽ. euis frigus.: Ecce deserit pecca¬
torem: ecce ñ uocat. ecce ñ aꝑit sensũ: acce nõ
infundet gr̾am. Soluat᷑ homo si potest gĩt.
stultitie ñ potest. Quare ñ potest: In faciem
srigoris eius quis subsistit: Uide gͦ congelascen¬
tem illum dicentem. Uideo aliam legẽ in mẽ¬

Expanded text:
enim ille non spiraverit, si non ipse duritiam glaciei hujus dissolverit, «In faciem frigoris ejus quis subsistet? In faciem frigoris ejus,» cujus? Dei. Unde est ejus frigus? Ecce deserit peccatorem, ecce non vocat, ecce non aperit sensum, ecce non infundit gratiam: solvatur homo, si potest, glacie stultitiae. Non potest. Quare non potest? «In faciem frigoris ejus quis subsistet?» Vide ergo congelascentem illum, et dicentem: «Video aliam legem in me
Abbreviated transcription (Latin):
Si unũ sem̃. itꝰ iacob. unꝰ ifrł: & om̃s gentes
unꝰ inxp̃o. Ergo ad om̃s ꝑtinet gentes qđ re¬
nelauit ppsi iacob. & ipsi isrł: Et illi soli in
nolunt recede ab oleastro. & inseri oliiȩ. Re¬
manebunt in siluosis ramis steriles & amari.
Gaudeat iacob. qui ẽ supplantator iacob: quia
supplantauit frẽm iacob. Cecitas enĩ ex parte
facta ẽ: ut plemtudo gentiũ intraret. De iacob:
factꝰ ẽ isrł. Quid: isrł: Iam oñis auddiamꝰ.
Dm̃s isrł. siuc qui hic estis in m̃ebtis. xp̃i. siue
qui foris ce ñ foris. & ꝑ om̃s gentes. Ubiq foris:
ubiq intus. ludiat ipse afrł: qui ex iacob
factus ẽ isrł. Quid̾÷ isrł. Uidens am̃. Ubi
uidebit dm̃: In pace. In qua ꝑace : Pacem
ierłm. quia posuit inquit fines tuos pacem.
Ibi laudabimꝰ om̃s: unꝰ muno. Ad unum
eximꝰ:. quia deinceps multi disꝑsi nõ erimus:

Expanded text:
Si unum semen, unus Jacob, unus Israel, et omnes gentes unus in Christo. Ergo ad omnes pertinet gentes, quod revelavit ipsi Jacob et ipsi Israel; et illi soli in re in Christum, nolunt recedere ab oleastro et inseri olivae. Remanebunt in silvosis rami steriles et amari. Gaudeat Jacob. Quid est Jacob? Supplantator; quia supplantavit fraplenitudo Gentium intraret» . De Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Jam omnes audiamus, omnes Israel, sive qui hic estis in membris Christi, sive qui foris et non foris, et per omnes gentes ubique foris, ubique intus; audiat ipse Israel, qui ex Jacob factus est Israel. Quid est Israel? Videns Deum. Ubi videbit Deum? In pace. In qua pace? Pace Jerusalem; quia, «Posuit,» inquit, «fines tuos pacem.» Ibi laudabimus, omnes unus in uno ad unum erimus; quia deinceps multi dispersi non erimus
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi erimꝰ nos in iacob & in isrł: Iudicia sua
ñ manifestatiit eis. Quibꝰ: Om̃ib gentibꝰ. Et
quomͦ uocatȩ sunt iuues soluto christallo:
Quomͦ uocatȩ sunt gentes ustificato paulo. qͦ¬
m nͥ ut eẽnt in iacob: Precisus ẽ olcaster: ut
inscreret᷑ in oluiam. lam ad oliuam ꝑtinet. iã
ñ debent dici gentes. s una gens in xp̃o: gens¬
ham. Abrahe aut̃ quiã diccum ẽ: In semine
tuo benedicent᷑ om̃s gentes. Hocidem dictũ ẽ ad
ysaac: hoc & ad iacob. Quia ꝑtinem᷑  ad iacob qr

Expanded text:
udicia sua non manifestavit eis.» Quibus? Omnibus gentibus. Et quomodo vocatae sunt nives, soluto crystallo? quomodo vocatae sunt gentes, justificato Paulo? Quomodo, nisi ut essent in Jacob? Praecisus est oleaster, ut insereretur in olivam . Jam ad olivam pertinent; jam non debent dici gentes, sed una gens inham. Abrahae autem quid dictum est? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Hoc idem dictum est ad Isaac, ho
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Hoc ammonere erat. Quid uob̃ mͦ ꝓsunt a
quibꝰ emere soletis adulationẽ: Et cũ eunt i
qͥt: intrauer̃ illȩ & clausum ẽ hostiũ. Cũ eunt
corde. cum talia cogitant. cũ se ab illa uitentione
alienant. & retro p̃terita sua recordant᷑. eunt qua¬
si aduendentes & ñ inneniunt. Tunc fauentes ñ
inuener̃: tunc laud̃antes a quibꝰ solebant lauda¬
re. &e quasi excitare ad bona oꝑa. ñ robore bone
conscientie s incitam̃to lingue aliene. & illud
qđ dictum ẽ. ne forte ñ sufficiat nob: magna

Expanded text:
s.» Hoc admonere erat, Quid vobis modo prosunt a quibus emere soletis adulationem? «Et cum eunt,» inquit, «intrarunt illae, et clausum est ostium» . Cum eunt corde, cum talia cogitant, dum se ab illa intentione ienant, et retro praeterita sua recordantur, eunt quasi ad vendentes: et non inveniunt tunc faventes, non inveniunt tunc laudantes, a quibus solebant laudari, et quasi excitari ad bona opera, non robore bonae conscientiae, sed incitamento linguae atienae. 12. Et illud quod dictum est, «Ne fo
Abbreviated transcription (Latin):
qui potens ẽ. facere supra quã petimꝰ. & intel¬
liginꝰ. Quidhic ostendit: Quia quotienscũ¬
q intellexerimꝰ. ñ intelleximꝰ sicuti ẽ. Quare
hoc: Corpus enim qđ corrumpit᷑: aggrarat
animam. Ergo in terra frigidi sumꝰ. Uelocitas
entm feruens ẽ. et omĩa feruentia. uelotiora
omĩa frigidiora tardiora. Nos tardi: gͦ frigidi.
Illa aut̃ sapientia: currit usq in uelocitatẽ.
Ergo feruentissima ẽ: nec ẽ qui se ab sconaat

Expanded text:
qui potens est facere supra quam petimus, aut intelqui potens est facere supra quam petimus, aut intelligimus» . Quid hic ostendit? Quia quotiescumque intellexerimus, non intelleximus sicuti est. Quare hoc? «Corpus enim quod corrumpitur aggravat animam» . Ergo in terra frigidi sumus. Velocitas enim fervens est; et omnia ferventia velociora, omnia frigida tardiora. Nos tardi, ergo frigidi. Illa autem Sapientia currit usque in velocitatem. Ergo ferventissima est; nec est qui se abscondat
Abbreviated transcription (Latin):
ue. Sic cogitemus dm̃ in forma dĩ uerbũ qua¬
le patri. Ipsa ẽ sapientia dĩ de qua ãictũ ẽ: atan¬
git a fine usꝙ ad finem fortiter. Quanta uelo¬
citas attingit a fine usꝙ adfinem foxtiter: S
forte im mobilitate attingit. Si m mobilitate
tanquam moles saxea aliqua: impleat locum
aliquem. Dicit᷑ qđ attingit eusdem loci a fine
usꝙ adfinem: ñ tam̃ motu. Quia gͦ dicimꝰ. ñ
ht̃ motum u̾bum illud: ꝙ sapientia illa stoli
dicerentur: acitus inquit. mobilis. certus. in¬
quo inquinatꝰ: sic utiq sapientia dĩ mobilis.
Sigͦ mobilis. quand̾o hoc tangit illud ñ
tangit. aut hoc tangat: Illua deserit᷑: uͥ est
uelocitas: hoc facit uelocitas: ut & ubiq
semꝑ sit: et nusquam inclusa teneat᷑. S co¬
gitare ista ñ possumꝰ: pĩgri sumꝰ. Quis ista¬
potui si tam̃ potui. si intellexi. Et quomͦ po¬
tiustis: intellexc̾tis. S quid dicit apłs: Ei aut̃

Expanded text:
ne. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequane. Si cogitemus Deum in forma Dei, Verbum aequale Patri; ipsa est Sapientia Dei, de qua dictum est: «Attingit in fine usque ad finem fortiter» . Quanta velocitas! «Attingit a fine usque ad finem fortiter.» Sed forte immobilitate attingit. Si immobilitate, tanquam moles aliqua saxea impleat locum aliquem; dicitur quod attingit ejusdem loci a fine usque ad finem, non tamen motu. Quid ergo dicimus? non habet motum Verbum illud, et Sapientia illa stoliddicerentur: «Acutus,» inquit, «mobilis, certus, incoinquinatus» . Sic utique sapientia Dei mobilis. Si ergo mobilis; quando hoc tangit, illud non tangit? aut hoc tangit, illud deserit? Et ubi est velocitas? Hoc facit velocitas, ut et ubique semper sit, et nusquam inclusa teneatur. Sed cogitare ista non possumus; pigri sumus. Quis istaxi quomodo potui si tamen potui, si intellexi, et quomodo potuistis intellexistis. Sed quid dicit Apostolus? «Ei autem
Abbreviated transcription (Latin):
Non dixit uelox ẽ u̾bum eiꝰ. Currit u̾bum
eiꝰ usq in uelocitatem. Intelligamꝰ fas. Nlon
potuit eligere meluis u̾bũ. Calidus: calo¬
re frigescit. frigidus: frigore frigescit. Ue¬
lox uelocitate. uelox fit. Quiã calidius ipso
dius ipso frigore. quo frigescit. quicquid
frigidũ fit: Quia gͦ uelocuis. ipsa uelocitate.
qua uelox fit: Quicqͥd uelocit᷑ currit. possunt
dici multa uelocia: & alia maiꝰ & alia minus.
Et tanto quȩ q̃ris uelox ẽ: qͣnto ẽ particeps
uelocitatis. Illa res magis particeps uelocitatis.
Ergo magis uelex: aut minus particeps ue¬
locitatis. Ergo minꝰ uelox ipsa. itaq ueloci¬
tate. Quid uelociꝰ g̃: Quousq currit. usꝙ in
uelocitatem: Quartum uis auge qđ uelox ẽ uer¬
bum: & dic uelocius ẽ quam illud aut alluã. Quã
aues. quam uenti. quam angłi. Plunquiã aliquid
horum quantum ipsa uelocitas usq in ipsam ue¬
parte. Ubiq eẽ ꝑ seipsum uerbum: exquo dei
uitus. & dĩ sapientia ẽ: ñdum assumpta car¬

Expanded text:
Non dixit, Velox est verbum ejus: «currit verbum ejus usque in velocitatem.» Intelligamus, fratres; non potuit eligere melius verbum. Calidus calore calescit, frigidus frigore frigescit, velox velocitate velox fit. Quid calidius ipso dius ipso frigore, quo frigescit quidquid frigidum fit? Quid ergo velocius ipsa velocitate, qua velox fit quidquid velociter currit? Possunt dici multa velocia, et alia magis et alia minus; et tanto quaeque res velox est, quanto est particeps velocitatis. Illa res magis est particeps velocitatis; ergo magis velox: aut minus particeps velocitatis; ergo minus velox. Ipsa itaque velocitate quid velocius? Ergo quo usque currit? «Usque in velocitatem.» Quantum vis auge quod velox est verbum, et dic: Velocius est quam illud aut illud, quam aves, quam venti, quam Angeli. Numquid aliquid horum tantum, quanta ipsa velocitas, usque in ipsam veparte, ubique esse per seipsum Verbum, ex quo Dei Virtus et Dei Sapientia est , nondum assumpta car
Abbreviated transcription (Latin):
uocet a mẽbris sponse tue: & ñ sis mͥ caput. Sie¬
go in mebris eius ñ fuero: dic mͥ et de eccła aliqͥd.
qͥa iam de sponso eiꝰ ñ dubito. Audi et de ȩcda. Se¬
quit᷑ et dicit: p̃dicari in nomine eiꝰ penitentiã
&e remissionẽ ꝑeccatorum. Nichil ueruis. S hoc¬
uͥ: Alĩ enim dicunt ecce hic. alii ecce illic: Et qͥd
ipse. Nolite cređde. Exurgent pseudo. xp̃i. & pse¬
udo ꝓpħȩ. & dicent ecce hic. aut ecce illic. Notũ¬
quiad aitꝰ E cce ego uob̾cum sũ: usꝙ ad consũ¬
mationem scłi. S ait dñs: nolite credere. Qui dicit
ecoe hic et ecce illic: partes ostendit. Ego totũ ami.
Dicat mͥ hoc euangłm. Dic hoc ipse ex euanguo
quia iam resurperisti amortuis. ut credant tͥ. qͥ
credunt moisi et ꝓphetis. Dic mͥ hoc tu. Audi.
Oportebat. xp̃m pati & resurgere tercia die. et
p̃dicari in nomine eiꝰ pęnitentiam et remissio

Expanded text:
vocet a membris sponsae tuae, et non sis mihi caput, si evocet a membris sponsae tuae, et non sis mihi caput, si ego in membris ejus non fuero; dic mihi et de Ecclesia aliquid; quia jam de sponso ejus non dubito. Audi et de Ecclesia. Sequitur et dicit: «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Nihil verubi? Alii enim dicunt, «Ecce hic;» alii, «Ecce illic.» Et quid ipse? «Nolite credere: exsurgent pseudochristi et pseudoprophetae, et dicent, Ecce hic, et ecce illic» . No ad consummationem saeculi» . Sed ait Dominus: «Nolite credere:» qui dicit, «Ecce hic, et ecce illic,» partes ostendit; ego totum emi. Dicat mihi hoc Evangelium: dic hoc ipse ex Evangelio, quia jam resurrexisti a mortuis, ut credant tibi qui credunt Moysi et Prophetis; dic mihi hoc tu. Audio: «Oportebat Christum pati et resurgere tertia die, et praedicari in nomine ejus poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
existunt. Et quia ñ erramus in sponso. & ipsi ui¬
desponso. ut a mẽbris sponsi uos auocent. et¬
dicunt nob̃. Ipse ẽ quidem spousus quẽ credtus
quẽ et nos credimꝰ: s sponsa ñ ẽ ipsa ȩccła quẽ te¬
netis. Et quȩ illa ẽ. pars donati: Et hoc ẽ quod
tu dicis. hoc tu dicis. an sponsus: Tu dicis. an
et conu̾tent᷑ ad dñm uniu̾si fines terrȩ. Ecce iã
teneo testimonium legis: & testunoniũ ꝓpħarũ.
Audiamꝰ et eum qui surrex̃ a mortuis: ostenait
se sponsum tenemꝰ eum. Confirmauit demon¬
straudo. exhibendo testimonia. hoc enĩ moises.
hoc ꝓpħȩ. quia oportebat. xp̃m pati. & resurgere
tercia die. Iam gͦ quia tenemꝰ ambo sponsum
ex ipsis uerbis: & puto quia iam incipis mecũ
crede. Et his uerb̃ moisi & ꝓphetis credamꝰ: et ei
qui resurrexit a mortuis sequatur. & dicat. O dñe:
uideo iam sponsum xp̃m. Factum ẽ. neqͥs me a-¬

Expanded text:
existunt, et quia non erramus in sponso, et ipsi viexistunt, et quia non erramus in sponso, et ipsi vide sponso, ut a membris sponsi nos avocent, dicunt nobis: Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicis, an et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Ecce jam teneo testimonium Legis et testimonium Prophetarum; audiamus et eum qui surrexit a mortuis. Ostendit se sponsum, tenemus eum. Confirmavit demonstrando, exhibendo testimonia. Hoc enim Moyses, hoc Prophetae, «quia oportebat pati Christum, et resurgere tertia die.» Jam ergo quia tenemus ambo sponsum ex ipsis verbis, et puto quia jam incipis mecum credere et his verbis Moysi, et Prophetis; credamus et ei qui resurrexit a mortuis. Sequatur, et dicat. O Domine, video jam sponsum Christum; factum est: ne quis me a
Abbreviated transcription (Latin):
manducetur: Accepit. benedixit. manducauit.
deait cis. Exp̃ssa est ueritas corꝑis: ablata est
om̃is suspicio falsitatis. Quid deinde: Nlon scie¬
batis inqͥt quia oportebat impleri omĩa quȩ¬
et ꝓpħis scripta st̃ in lege moisi et ꝓpħis et psal¬
inis de me᷑ Et quia illi credebant moisi et
ꝓphetis: uerum enim erat qđ dixit abraham.
Si moisen & ꝓphetas ñ auaint: nec si quis
a mortuis resurrexerit credent. Quia gͥ crede¬
bant moisi et ꝓpħis: et ñ erant de ipsis quos
rep̃hendit abraham. Quidlier̃ quodait dñs:
ñ sciebatis quia oportebat impleri que scripta
sunt in lege moisi et ꝓpheas ce psalmuis de me:
Ecce qui credider̃ moisi et ꝓphetis: uidete quẽ a dmo¬
dũ exipsorum testimonio credunt ei qui surgit a mor¬
tius. Tunc aperuit illis sensum ut intelligerent
is tercia die: passurum & resurrecturum. Descri¬
ptus ẽ nob sponsus: non erremus. S nescio qͥd̃

Expanded text:
manducetur?» Accepit, benedixit, manducavit, et manducetur?» Accepit, benedixit, manducavit, et dedit eis. Expressa est veritas corporis, ablata est omnis suspicio falsitatis. Quid deinde? «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Et quia illi credebant Moysi et Prophetis: verum enim erat quod dixit Abraham, «Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent:» quia ergo credebant Moysi et Prophetis, et non erant de ipsis quos reprehendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Ecce qui crediderunt Moysi et Prophetis, videte quemadmodum ex ipsorum testimonio credunt ei qui surrexit a mortuis: «Tunc aperuit illis sensum, ut intelligerent is tertia die; passurum, resurrecturum. Descriptus est nobis sponsus, ut non erremus. Sed nescio qui
Abbreviated transcription (Latin):
aant. Et cum adhuc trepidarent pregaudio: sic
habes scriptum. Et sic certa sunt. quã multum
lecta sunt. Uix crediuit᷑ dubitatio quȩdam ueluti
tardius credentis: condit uoluntatẽ tenentis. Ncc¬
cesse ẽ ut plus honio gaudeat: cum uenirit quod
desꝑauerat. Nam adipsum gaudium condiendum
&e augendum: noluit se statum cognosci. Tenuit
uisus discipłorum suorum illorum duorũ. quos
inuenit in uia colloquentes iam in desꝑatione et
dicentes. nos aut̃ sperabamꝰ: quia ipse cẽt redemp¬
turus isrł. Pntauer̃. hoc iam ñ putabant. iam
spes cum eis uͭ erat: et cum eis xp̃c erat. Sed qui
se reddidit et spem reduxit: pꝰ ea gͦ dixit. Postea¬
quam eum illi in fractione panis cognouer̃. et ob¬
tulit sealũs discipłis suis. cum putarent sp̃m̃
eẽ : palpate inquit et uidete: quia sp̃s carnem
et ossa ñht̃. sicut me uidetis habentem. Et cũ
adhuc p̃gaudio trepidarent. habetis hic ait qđ

Expanded text:
dant. «Et cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic dant. «Et cum adhuc trepidarent prae gaudio;» sic habes scriptum. Etsi certa sunt, quae multum laeta sunt vix creduntur. Dubitatio quaedam veluti tardius credentis, condit voluntatem tenentis. Necesse est ut plus homo gaudeat, cum venerit quod desperaverat. Nam ad ipsum gaudium condiendum et augendum, noluit se statim cognosci. Tenuit visus discipulorum suorum, illorum duorum quos invenit in via colloquentes jam in desperatione, et dicentes: «Nos autem sperabamus quia ipse esset redempturus Israel.» Putaverant hoc, jam non putabant. Jam spes cum eis non erat, et Christus cum eis erat: sed qui se reddidit, et spem reduxit. Postea ergo dixit, posteaquam eum illi in panis fractione cognoverunt, et obtulit se aliis discipulis suis, cum putarent spiritum esse, «Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Et cum adhuc prae gaudio trepidarent: Habetis hic, ait, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃: s ecce ñ in famauerim. uerũ dixer̃. Uis
nosse quam nichil ad me. audiamꝰ simul qͥd
dixerit: qui surrexit a mortuis. Quid plurib
immores: dudiamꝰ. lam aꝑiat᷑ euangłmi: legat᷑
qd fictum ẽ. tanquani fiat. ponantur ante
oculos nr̃os gesta p̃terita: ꝓpter icauenda fu¬
tura. Ecce xp̃c surgens a mortus: ostendit
se discipulis suis. nuptiȩ ipsius. ipse sponsus:
exclesia sponsus. Ccce sponsus qui dicebatur
mortuus: assumptuis finitus. Ecce integer resurre¬
xit: ecce ostenditur oculis discipłorum. ecce p̃be¬
tur contrectantibꝰ manibꝰ. Ecce tetigerunt cicatri¬
ces: que despetate sunt uulnera. Exhibuit se o¬
culis corun: uidendum. manibꝰ contrectandũ:
putant sp̃m eẽ. Desꝑauerunt enum de salute sua:
exhortatur eos. confirniat in fide. Palpate inqͥt
et uidete. quia sp̃s carnem et ossa ñ ht̃: sicut
me uidetis habere. Tangunt. gaudent. trepi¬

Expanded text:
verunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis verunt. Sed ecce non infamaverunt, verum dixerunt; vis nosse quam nihil ad me? Audiamus simul quid dixerit qui surrexit ab inferis. Quid pluribus immorer? Audiamus, jam aperiatur Evangelium, legatur quod factum est tanquam fiat: ponantur ante oculos nostros gesta praeterita, propter cavenda futura. Ecce Christus surgens a mortuis, ostendit se discipulis suis. Nuptiae ipsius; ipse sponsus, Ecclesia sponsa. Ecce sponsus qui dicebatur mortuus, absumptus, finitus; ecce integer resurrexit, ecce ostenditur oculis discipulorum, ecce praebetur contrectantibus manibus, ecce tetigerunt cicatrices, quae desperatae sunt vulnera. Exhibuit se oculis eorum videndum, manibus contrectandum: putant spiritum esse; desperaverunt enim de salute sua. Exhortatur eos, confirmat in fide: «Palpate, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere.» Tangunt, gaudent, trepi
Abbreviated transcription (Latin):
audiatis moisen et ꝓphetas. Quid dixit moises:
In semine tuo benedicent᷑ omines gentes. Qiuid
dixer̃ ꝓphetȩ: Cõmemorabunt᷑ et conu̾tentur
ad dĩm: uniu̾si fiues terrȩ. At mͥ dicturus es:
sungat aliquis ex mortuis. Ego ñ credo nͥ aliqͥs
uoliusti mori. ut aliquis ab inferis surgeret.
Et ipse aliquis. ñ quicunq s ueritas surrexit.
ab inferis: qui uerũ diceret de inferis. Et si ad
inferos ñ ueniret. tam̃ ꝓpt̃ uoces imꝑttorum
malorum: ecce ipse mortuuis ẽ. ecce surrexit ab
inferis. Qitiã dicis heretice. quuid dicis: Modo
te audiam. finitȩ st̃ om̃s excusationes tuȩ:
et si uerba diceres diuitis aput inferos consti¬
tuti. Surrexit a mortus xxp̃c: dignaris uel
ipsum audire. Eoce qđ forte similis es diuiti
mortuo: uiuus desiderabas surg̾ẽ ab inferis.
Non pat̃ tuus. ñ aiis tuus: ñ illi surrexer̃t
qui nescio quos nomine traditionis in fama¬

Expanded text:
Audiatis Moysen et Prophetas. Quid dixit Moyses? Audiatis Moysen et Prophetas. Quid dixit Moyses? «In semine tuo benedicentur omnes gentes.» Quid dixerunt Prophetae? «Commemorabuntur, et convertentur ad Dominum universi fines terrae.» Adhuc mihi dicturus es: Surgat aliquis ex mortuis; ego non credo, nisi aliquis iae tuae: voluisti mori, ut aliquis ab inferis surgeret; et ipse aliquis, non quicumque, sed Veritas surrexit ab inferis. Qui verum de inferis diceret, etsi ad inferos non veniret; tamen propter voces imperitorum malorum, ecce ipse mortuus est, ecce resurrexit ab inferis. Quid dicis, haeretice? quid dicis? Modo te audiam, finitae sunt omnes excusationes tuae; etsi verba diceres divitis apud inferos constituti, surrexit a mortuis Christus: dignaris vel ipsum audire? Ecce quod forte similis diviti mortuo vivus desiderabas, surrexit ab inferis: non pater tuus, non avus tuus, non illi surrexerunt qui nescio quos nomine traditionis infama
Abbreviated transcription (Latin):
babitat ds̃: quia in scĩs habitat. Unde optat
apłs & dicit. Dissolui et eẽ cũ xp̃o: multo
magis oꝑtimũ. Et latrom illi qͥt̃: hodie mec̃
eris in ꝑaradiso. Ergo dñs cum abraham
adhuc potestis audire. Adhuc licet corrigi.
animositatem frenare. ueritatẽ teuere adbuc
conceditur. Disceptate uobiscum. utrum
audiendus sit moises et ꝓpħe: qui fidĩ sue testi¬
m̾ onia tanta exhibuerunt. cum uideamꝰ sic
cuirere res bumanas: ut ab ipsis p̃dictȩ sunt.
Quia aubitats adhuc credere moisi et ꝓpͥhetis:
Quid dubitatis audire: n forte quertcis resur¬
gentem amortius. utrum et ipse uob dicat de
eccła sua᷑ Quesunt hoc diues aput inferos
aliquem ex mortuis mitti ad fãs suos: repre¬
hensus ẽ. qiua hoc quęsurit. Sufficere debuer̃
ft̃ibꝰ euis: moises et ꝓphetȩ. Adhuc ille frustra
quesunt: ut uos exemplo iã ammoniti. ne
fiustra et sero querentes. sic̃ ille torqueamini:

Expanded text:
habitat Deus, quia in sanctis habitat Deus. Unde optat habitat Deus, quia in sanctis habitat Deus. Unde optat Apostolus et dicit, «Dissolvi et esse cum Christo, multo magis optimum» : et latroni illi dicitur, «Hodie mecum eris in paradiso» . Ergo Dominus cum Abraham adhuc potestis audire, adhuc licet corrigi, animositatem frenare; veritatem tenere ad huc conceditur: disceptate vobiscum utrum audiendus sit Moyses et Prophetae, qui fidei suae testimonia tanta exhibuerunt; cum videamus sic currere res humanas, ut ab ipsis praedictae sunt. Quid dubitatis adhuc credere Moysi et Prophetis? quid dubitatis audire? An forte quaeritis resurgentem a mortuis, utrum et ipse vobis dicat de Ecclesia sua? Quaesivit hoc dives apud inferos, aliquem mitti ex mortuis ad fratres suos: reprehensus est quia hoc quaesivit; sufficere debuerunt fratribus ejus Moyses et Prophetae. Ad hoc ille frustra quaesivit, ut vos jam exemplo admoniti, ne frustra et sero quaerentes, sicut ille torqueamini.
Abbreviated transcription (Latin):
latarum: habeo ibi quinq fr̃s. anniuitiet
eis quȩ bic patior: ne & ipsi ueniant in hẽ¬
locum torm̃torũ. Et quid illi abrahamꝰ ha
hain: sed siquis a mortuis resurrexerit: illi¬
credent. De quibꝰ diẽ habent ibi moisen et
ꝓpħas: De his utiq qui adhuc uiuebant. qͥbꝰ
adhuc tempus correctionis largũ erat. qui
ñdum uenerant inloca illa torm̃torũ. Habent
ibi inqͥt qͦs audiant moisen & ppħas. ñ credunt
his: s siqͥs a mortuis resurrexerit credent. Si
moisen & ꝓpħas ñ audiunt: nec siqͥs ex mor¬
tuis resurrexit credent. Sententia ab rahȩ ẽ.
Abrahȩ sententia uͥ et uude: De quodã excel¬
so loco et pleno quictis & felicitatis. quẽ ui¬
dit ille qui cruciabat᷑ in flãma leuatis oculis
suis. quando in eius gremio id ÷ in eiꝰ secreto
uidit pauꝑem felicit᷑ exultantem: inde ꝓla¬
ta ẽ ista sententia. Uide de qͦ tribuinali. Ibi

Expanded text:
Lazarum. Habeo ibi quinque fratres; annuntiet Lazarum. Habeo ibi quinque fratres; annuntiet eis quae hic patior, ne et ipsi veniant in locum hunc tormentorum.» Et quid illi Abraham? «Haham; sed si quis ex mortuis resurrexerit, credent» . De quibus dixit, «Habent ibi Moysen et Prophetas?» De his utique qui adhuc vivebant, quibus adhuc tempus correctionis largum erat, qui nondum venerant in loca illa tormentorum. «Habent ibi,» inquit, «quos audiant, Moysen et Prophetas.» Non credunt his, «sed si quis a mortuis resurrexerit, credent. Si Moysen et Prophetas non audiunt, nec si quis a mortuis resurrexerit, credent.» Sententia Abrahae est. Abrahae sententia ubi, et unde? De quodam excelso loco, et pleno quietis et felicitatis, quem vidit ille, qui cruciabatur in flamma, levatis oculis suis; quando in ejus gremio, id est in ejus secreto, vidit pauperem feliciter exsultantem: inde prolata est ista sententia. Vide de quo tribunali. Ibi enim
Abbreviated transcription (Latin):
uide uigantem: uide uis deficientem. Qm̃ ipsius
ẽ regnum: & ipse dominabitur gentiũ. Ipse qui
ciit xp̃c: ñ qui apostatauit donatus. Adora¬
bt̃ recte: addorabt̃ om̃s patriȩ gentiũ in cõspeccu
Et alia multa milia qͥs numerat testimonia de
eccła toto orbe t̾rarũ diffusa. qͥs numerat: Non
st̃ tot hereses conira ecłiam. qͦt st̃ testimonia
legis ꝓ eccl̃a: Quȩ pagina ñ hoc sonat. qui uer¬
sus ñ hoc loquit᷑: Omia clamant ꝓ unitate
dominica: euiꝰ posuit sfines ierłm pacem.
Tu contra ista latrans heretice: Unde merito
dr̃ un illa ciuitate qđ scriptum ẽ in apocalipsi.
carne foras: tu contra ista latrans. siunde iu¬
dicasti᷑ De orbe trarum ut dicere ceꝑam. Quo
tribunali: Presumptione uidelicet cordis titi.
altum tribunal: s. ruinosum. Dixit moises. di
deri uolunt. Torquebat᷑ quidam diues aput
inferos: desidauit aquȩ stillam de digito con-
tur: dixit ad abraham. Pat̃ abraham nutte

Expanded text:
gantem, vide jus defendentem: «Quoniam ipsius est regnum, et ipse dominabitur gentium» . Ipse qui emit Christus, non qui apostatavit Donatus. «Adorabunt:» recte, «adorabunt omnes patriae gentium in conspectu et alia multa millia. Quis numerat testimonia de Ecclesia toto terrarum orbe diffusa? quis numerat? Non sunt tot haereses contra Ecclesiam, quot sunt testimonia Legis pro Ecclesia. Quae pagina non hoc sonat? quis versus non hoc loquitur? Omnia clamant pro unitate dominica, quia posuit fines Jerusalem pacem. Tu contra ista latras, haeretice! Unde merito dicitur in illa civitate, quod scriptum est in Apocalypsi, «Canes foras» . Tu contra ista latras. Unde judicasti de orbe terrarum, ut dicere coeperam? quo tribunali? Praesumptione videlicet cordis tui. Altum tribunal, sed ruinosum. Dixit hoc Moyses,deri volunt! 17. Torquebatur quidam dives apud inferos, desideravit aquae stillam de digito contetur, dixit ad Abraham: «Pater Abraham, mitte
Abbreviated transcription (Latin):
Empturꝰ est aliqͥd: ipsum aliquid ñdum scis. Ui
de qͣnti & uideb̃ quid sanguine fud̃it. Sangͥne
suo enut. Sangume agni ĩ macłati emit: sangui¬
tent᷑ ad dñm: uniu̾si fines t̃rȩ. In uno eodemq
t̃rarum. Uoces ipsas ꝓpħicas audiamꝰ contradi¬
ceutes: litigatoribꝰ hereticis. Ecce possessio dm̃¬

Expanded text:
liquid nondum scis. Vide, vide quanti, et videbis quid. Sanguinem fudit, sanguine suo emit, sanguine Agni immaculati emit, sanguirtentur ad Dominum universi fines terrae.» In uno eodemque terrarum. Voces ipsas propheticas audiamus, contradicentes litigatoribus haereticis. Ecce possessio Do
Abbreviated transcription (Latin):
ait. & sequere eam. Heresis qͥd monet: Dampnat
incognitos. Dampnat totũ mundũ: ꝑut totus
mundus. Nullus ẽ. xp̃ianꝰ. a frica remansit. Bene
uidicasti. de qͦ tribunali dicis tu sententiã in orbẽ
t̃rarum. in qͦ foro ante te mundus stecit. Nolo
dehis futuris temꝑibꝰ: Ad abraham dictum: in
senune tuo benedicent᷑ omnes gentes. An silubi¬
tas quid sit semen abrahȩ: Puto. quia cũ apłs
dixerit. ñ dubitab. Aut si & de apło dubitabis
quare pax: Pax et ñ ẽ pax. Quia dicit apłs:
Abrahȩ dicte sunt ꝓmissiones: ce semini euis.
Non dicit ꝙ seminib tanquã in mults: s tanqͣ¬

Expanded text:
ait, «et sequere eam» . Haeresis quod monet? Damnat ait, «et sequere eam» . Haeresis quod monet? Damnat incognitos, damnat totum mundum: Periit totus mundus, nullus est Christianus, Africa remansit. Bene judicasti. De quo tribunali dicis tu sententiam in orbem terrarum? in quo foro ante te mundus stetit? Nolo de futuris his temporibus? Ad Abaraham dictum est: «In semine tuo benedicentur omnes gentes» . An dubitas quid sit semen Abrahae? Puto quia cum Apostolus dixerit, non dubitabis: aut si et de Apostolo dubitabis, quare, Pax, pax; et non est pax ? Quid dicit Apostolus? «Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit, Et seminib