comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tibi fuerit: abundant̃
tribue: Si exiguũ fuerit:
etiã exiguũ libẽnter stude
imꝑtiri: Ut autẽ quanta e̾ẽt
uirtus in continentia & suscep¬
redemptor noster dixit: Qi¬
recipit ꝓpħam in nomine ꝓ¬
phetȩ: mercedẽ ꝓpħȩ acci¬
piet. Et qui recipit iustum
in nomine iusti : mercedẽ
iusti accipiet: In quibus uer¬
bis notandum est. quia non
ait mercedẽ de ꝓpha. uel mer¬
et Aliud est enĩ merces de
ꝓpħa. aliud merces ꝓphetȩ:
atq aliud merces de iusto.
aliuid merces iusti Quid ẽ
nisi quia is qui ꝓpħam sua
largitate sustentat. quãuis
ipge ꝓphetiã non habeat.
apud om̃ipotente tam̃ dñm
ꝓphetiae premia habebit: Iste
enim fortasse ustus est: &
quanto in hoc mundo nichil
possidet. tanto loquendi pro

Expanded text:
tum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impertire! Ut autem, quanta esset virtus in continentia et suscepredemptor noster ostmine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'meret'. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid estnisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro
Abbreviated transcription (Latin):
re de seruis suis uel de ancil¬
lis .l sicut & ille beatus cen¬
turio fecit: Puer meus inqͥt
iacet in domo: Non in unare
tantũ miserabilis quod iacet.

Expanded text:
re de servis suis, vel de ancillis suis, sicut et ille beatus centurio fecit. Puer meus, inquit, jacet in domo. Non in una re tantum miserabilis quod jacet
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo mater eccłia nouũ
tasse triumphum. gaudeat
nouum pro sui liberatione
zachariam immolatũ in tem¬
plo.gaudeat noui abel san¬
guinem prose contra uiros
sanguinum clamare ad do¬
minum. Uox enim sanguins
effusi. uox cerebri funestoꝵ sa¬
tellitum gladiis dispersi. &
mundum simul & cȩlum cȩ¬
lebri clamore compleuit.
A clamore namq sanguinis
huiꝰ. cõmota est oe contremu¬
it terra. sed & uirtutes cȩloꝵ
motȩ sunt: adeo ut quas: in
ultionẽ sanguinis innocenti:
surgeret genscontra gentem.
& regnum aduersus regnum.
immo ut regnũ in seipsum fie¬
ret diuisum. terroresꝙ: de cȩlo:
&e signa magna fierent. Pri
pore usitatis cepit martyr
stituens. Deinde leprosum
mundans. paralyticos conso¬
lidans ydropisim & omnia
morboꝵ incurabilium gene¬
ra curans. resuscitans mortu
os. demoniis etiam & elemen¬
tis omnib mirabiliter impe¬
rans: ad inusitata quoq &
inaudita signa potentiȩ suȩ

Expanded text:
virgo mater Ecclesia novum tasse triumphum; gaudeat novum pro sui liberatione Zachariam immolatum in templo. Gaudeat novi Abel sanguinem pro se contra viros sanguinum clamare ad Dominum. Vox enim sanguinis effusi, vox cerebri funestorum satellitum gladiis dispersi et mundum similiter et coelum celebri clamore replevit. A clamore namque sanguinis hujus commota est et contremuit terra; sed et virtutes coelorum motae sunt adeo ut quasi in ultionem sanguinis innocentis surgeret gens contra gentem et regnum adversus regnum, imo ut regnum in se ipsum fieret divisum, terroresque de coelo et signa magna fierent. Sed pore, multis coepit martyr tituens. Deinde leprosos mundans, paralyticos consolidans, hydropisin et omnia morborum incurabilium genera curans, mortuos resuscitans: daemoniis etiam et elementis omnibus mirabiliter imperans; ad inusitata quoque et inaudita signa potentiae su
Abbreviated transcription (Latin):
sterio meo quod iuxta beatoꝵ
martyrũ ioħis & pauli ecclam
situm est: fr̃ quidã ad conuer¬
sionẽ uenit: deuode susceptꝰ
est: sed ipse deuotius conuer
fr̃ suus corꝑe non corde secu

Expanded text:
sterio meo, quod juxta beatorum martyrum Joannis et Pauli ecclesiam positum est frater quidam ad conversionem venit, et devote susceptus est, sed ipse devotius conversfrater suus corpore non corde secu
Abbreviated transcription (Latin):
Excessit quidẽ pilati culpã
facinus uidȩoꝵ. qui illũ no¬
mine cȩsaris territũ. & inui¬
diosis uocib increpatũ. ad
effectũ sui sceleris impuler̃t:
Sed nec ipse euasit reatum.
qui cooperatus seditionibus

Expanded text:
Excessit quidem Pilati culpam facinus Judaeorum, qui illum nomine Caesaris territum et invidiosis vocibus increpatum, ad effectum sui 226 sceleris impulerunt. Sed nec ipse evasit reatum, qui cooperatus seditiosis
Abbreviated transcription (Latin):
ce priuantur Et lux inqͥt
in tenebris lucet: & tenebrȩ
eam non comprehenderun:
Lux quippe est hominum
xp̃s: qui om̃ia quȩ illumi¬
nari merent᷑ corda hominũ
sue presentia cognitionis il¬
lustrat Tenebre autẽ stul¬
ti sunt & iniqui quorum
cȩca prȩcordia lux eterne
sapientiȩ qualia sint mani¬
feste cognoscit: quãuis ipsos
radios eiusdem lucis nequa¬
quã capere ꝑ intelligentiã
possint ueliit si quilibet cȩ¬
eus iubare u  offundatur.
nec tamen ipse solem cuius
lumine ꝑfunditur aspiciat:
Sed non tam̃ tales omnino
suꝑna pietas despexit: uerũ
medelam eis salutis qua ad
uidendã luc̃ẽ ꝑuenire pos¬
sent adhibuit: Ipsa lux inui¬
sibilis. ipsa dĩ sapientia. car¬
ne in qua uideri posset indu¬
ta est: quȩ in hominis habi¬
tu apparens & loquens homi¬
nibus: paulatim fide puri¬
ficata eoꝵ corda ad cogniti¬
onẽ suȩ diuinȩ uisionis pro¬
ueheret: Missus est ante il¬
lum homo magni meriti. eu¬
iuis testimonio pararent᷑ om̃s

Expanded text:
ce privantur. Et lux, inquit, in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Lux quippe est hominum Christus, quia omnia quae illuminari merentur corda hominum, suae praesentia cognitionis illustrat. Tenebrae autem stulti sunt et iniqui, quorum caeca praecordia lux aeternae Sapientiae qualia sunt manifeste cognoscit, quamvis ipsi radios ejusdem lucis nequaquam capere per intelligentiam possint, veluti si quilibet caecus jubare solis offundatur, nec tlumine perfunditur, aspiciat. Sed non tamen tales omnino superna pietas despexit, verum medelam eis salutis, qua ad videndam lucem pervenire possent, adhibuit. Ipsa enim lux invisibilis, ipsa Dei sapientia, carnem, in qua videri posset, induta est, quae in hominis habitu apparens, et loquens hominibus paulatim fide purificata, eorum corda ad cognitionem suae divinae visionis proveheret. Missus est ante illum homo magni meriti, cujus testimonio pararentur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
tutum abesse sibi unitas po¬
test ͥ aut umquã separari ab
inuic̃e poterit. quod deitate
est indiuisũ: Deniq cũ bap¬
tiraretur saluator. non se
deesse unigenito pater in uo

Expanded text:
tutum abesse sibi unitas potest, aut unquam separari ab invicem poterit, quod deitate est indivisum. Denique, cum baptizaretur Salvator, non se deesse Unigenito Pater in vo
Abbreviated transcription (Latin):
manducauerunt: ꝑfectionẽ
eoꝵ qui uerbo uitę reficun¬
tur insinuant: Hiroꝵ quippe
nomine solent in scripturis
ꝑfectiores quiq figurari. qͦs
feminea mollicies nulla cor¬
rumpit. l quales cupit esse
eos quib dicit apłs: uigilate.
state in fide. uiriliter agite
& confortamini: Millenar ius
autẽ numerus ultra quẽ nul¬
la nr̃a computatio succrescit.
plenitudinem rerũ de quib
agitur indicare consueuit:
Quinario uero numero qͥnq
notissimi corporis nr̃i sensus
exprimuntur : uisus uidelicet
auditus. olfactus. gustus &
tactus: In quib singulis qui
fortari satagunt. sobrie &

Expanded text:
manducaverunt, perfectionem eorum qui verbo vitae reficiuntur, insinuant. Virorum quippe nomine solent in Scripturis perfectiores quique figurari, quos feminea mollities nulla corrumpit, quales cupit eos esse quibus dicit Apostolus: Vigilate, state in fide, viriliter agite et confortamini . Millenarius autem numerus, ultra quem nulla nostra computatio succrescit, plenitudinem rerum de quibus agitur indicare consuevit; quinario vero numero quinque notissimi corporis nostri sensus exprimuntur, visus videlicet, auditus, olfactus, gustus et tactus. In quibus singulis quicfortari satagunt, sobrie et
Abbreviated transcription (Latin):
retur Orȩ igitur dĩ obȩdi¬
entia se humana non subtra¬
hat. nec ab illo bono sine quo
non potest bona esse deficiat:
ac si quid impossibile sibi aut
arduum in mandatoꝵ effec¬
tibus experitur. non in se re¬
maneat: sed ad iuuantem
recurrat: Qui ideo dat prȩ¬
ceptũ ut excitet desiderium

Expanded text:
retur. Gratiae igitur Dei obedientia se humana non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo non potest bona esse, deficiat: ac si quid sibi impossibile aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad jubentem recurrat: qui ideo dat praeceptum, ut excitet desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
dotus apud patr̃e. & totus
in uirgine: Cotus in sinu
patris: totus in humano cor¬
pore: Non relinquens supe

Expanded text:
otus apud Patrem, et totus in Virgine, totus in sinu Patris et totus in humano corpore: non relinquens supe
Abbreviated transcription (Latin):
hominum testimonium ue¬
rum sit: euam ex gentibus
tercius testis introducatur⁊
ut testimonium ueritatis ex
om̃i parte roboretur: Quid
sibilla uaticinando etiã de
xp̃o clamauerit. in medium
proferamus:⁊ ut ex uno lapi¬
de utrorumq frontes ꝑcuti¬
antur. iudȩoꝵ scilicet atq
paganoꝵ : atq suo gladio sic̃
golias. xp̃i om̃s ꝑcutiantur
inimici: Audite quid dixerit:
Iudicii signum. tellus sudore
madescet. Ecelo rex adueniet.
ꝑ secla futurus. Scilicet in car¬
ne prȩsens ut iudicet orbem:
Undeum cernent. incredulus
atq fidelis Celsum cum scĩs
eui iam termino in ipso. Sic
animȩ cum carne aderunt qͣs
iuidicat ipse. Cum iacet incul¬
tus densim uepribus orbis. Re¬
iicient simulachra uiri cunctã
quoq gatam: Exurent terras
ignis. pontumq polũq Inqui¬
rens tetri portas confringet auer¬
ni. Sc̃oꝵ sedenim cuncte lipx
libera carni Tradetur. sontes
eterna flamina cremabit. Dc

Expanded text:
hominum testimonium verum sit , et jam ex gentibus tertius testis introducatur, ut ei testimonium veritatis ex omni parte roboretur. Quid Sibylla vaticinando etiam de Christo clamaverit, in medium proferamus, ut ex uno lapide utrorumque frontes percutiantur, Judaeorum scilicet atque paganorum, atque suo gladio, sicut Golias, Christi omnes percutiantur inimici. Audite quid dixerit: Iudicii signum, tellus sudore madescet. E caelo rex adveniet, per secla futurus, Scilicet in carne presens ut iudicet orbem. Unde Deum cernent incredulus atque fidelis Celsum cum sanctis evi iam termino in ipso. Sic animae cum carne aderunt, quas iudicat ipse, Cum iacet incultus densis in vepribus orbis. Reicient symulacra viri, cunctam quoque gazam. Exuret terras ignis pontumque polumque Inquirens tetri portas effringet Averni. Sanctorum sed enim cunctae lux libera carni Tradetur, sontes aeterna flamma cremabit. Oc
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: Hec est dĩ tẽplũ. fons ille
brauit altissimi. ex ea potens
est immaculata coitu. fecun¬
da partu. uirgo castitate:
Hec concepit non ex uiro. sed
ex sp̃u sc̃o Hȩc peperit ñ do¬
lore. sed gaudio: Ofidei pac

Expanded text:
tum, hoc est Domini templum, fons ille bravit Altissimi; ex ea potens ec immaculata coitu, fecunda partu, virgo castitate. Haec concepit virgo non ex viro, sed ex Spiritu sancto. Haec peperit non dolore, sed gaudio. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
seitur mundi: Considerantes
quid sit incarnatũ esse. & ho
hominẽ ex anima & corpore
transformata sit. sed magis
illud quod carnẽ animatam
tantũmodo uoluntate. sed
nec assumptione solius ꝑsone:
ex ambobus xp̃c est filius. ñ
euacuata aut sublata aliqͦ¬
diuersitate naturarũ ꝑ con¬
iunctionẽ: sed quia simul
nobis effecerunt unũ dm̃.¬

Expanded text:
ibus, considerantes quid sit incarnatum esse, et hohominem, qui est ex anima et corpore, transformata sit, sed illud magis quod carnem animatam tantummodo voluntate, sed nec assumptione sola personae, ex ambabus Christus et Filius, non evacuata aut sublata diversitate naturarum per conjunctiones, sed quia simul nobis effecerunt unum D
Abbreviated transcription (Latin):
furit in unũ populus: & mi¬
seretur om̃ium xp̃c Quod
seuitia infertur. potestate su¬
scipitur:l ut licentia facinoris.
eterne opus impleat uolun¬
tatis: Unde om̃is ordo rerũ
fideliũ est accipiendus audi¬
tu: l ut salua fide actionum
quȩ tempore dñice passionis
impletȩ sunt: intelligamus
non solum remissionẽ peccato¬
rũ in xp̃o cõpletã: sed etiam
formã iusticiȩ esse ꝓpositam:

Expanded text:
Furit in unum populus, et miseretur omnium Christus. Quod saevitia infertur, voluntate suscipitur: ut licentia facinoris aeternae opus impleat voluntatis. Unde omnis ordo rerum fidelium est accipiendus auditu, ut salva 242 fide actionum, quae tempore Dominicae passionis impletae sunt, intelligamus non solum remissionem peccatorum in Christo completam, sed etiam formam justitiae esse propositam
Abbreviated transcription (Latin):
nignitatẽ magis quã austeri¬
tatẽ sonet: Et quomodo
iustũ erit. quando quod in
euangłio tale repperitur ad
allegorias & nouas intelligen¬
tias confugere: quando uero
in ueteri instrumento statim
accusare & nullã explanati¬
onẽ quãuis ꝓbabilis sit reci¬
pere. Sed & hoc quod seqͥ¬
tur in iudiciũ ego ueni in mun¬
dum istũ. ut non uidentes
uideant. & qui uident cȩci
fiant . l quãuis quȩrant ut
edisserant implere non po¬
terunt: Ego uero qui opto
esse ecclasticus. & non ab here¬
siarche aliquo. sed a xp̃i uoca¬
bulo nuncupari. & habere
nomen quod benedicetur su¬
ꝑ terrã. & cupio tã opere quã
sensu & esse & dici xp̃ianus.
ȩqualem & in ueteri & in no¬
ua lege quero rationẽ: Lo¬
quitur ds̃ ego interficiam:
libenter habeo ut interficiat:
Quando enĩ uetus in me ho¬
mo est. & uiuo adhuc quasi
homo ł cupio ut occidat in

Expanded text:
nignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad allegorias et novas intelligentias confugere: quando vero in veteri Instrumento, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipere? Sed et hoc quod sequitur: In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et qfiant, quamvis quaerant ut edisserant, implere non poterunt. Ego vero qui opto esse ecclesiasticus, et non ab haeresiarcha aliquo, sed a Christi vocabulo nuncupari, et habere nomen quod benedicetur super terram, et cupio tam opere quam sensu et esse et dici Christianus, aequalem et in veteri et in nova Lege quaero rationem. Loquitur Deus: Ego interficiam: libenter habeo ut interficiat me Deus. Quando enim vetus in me homo est, et vivo adhuc quasi homo, cupio ut occidat in
Abbreviated transcription (Latin):
peccata mundi: Ab illo enĩ
debemus om̃s baptitari: l qͥ
ad hoc uenit in mundũ. ut
peccata tolleret mundi: Ab
illo debuit ipse ioħes bapti.¬
zari : id est apeccati ongina

Expanded text:
peccata mundi. Ab illo enim debemus omnes baptisari, quia ad hoc venit in mundum, ut peccata tolleret mundi. Ab illo debuit ipse Iohannes baptisari, id est, a peccati origina
Abbreviated transcription (Latin):
deus: Nõ tibi ergosit incredibile q̃cũq
infidelis anima. non tibi uide¬
atur imposibile ut uirgo pa

Expanded text:
Deus . Non tibi ergo sit incredibile, quaecunque infidelis anima, non tibi videatur impossibile, ut virgo pa
Abbreviated transcription (Latin):
tegritatem sequamur: Hatalis
est martyris: hostias im¬
molemus: Natalis est sc̃ȩ ag¬
nes. mirentur uiri. non de¬
sperent paruuli :ͥ stupeant

Expanded text:
tegritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant
Abbreviated transcription (Latin):
mũ eis uale fecit. l deinde
descendens in defossũ sepul¬
turȩ suȩ locũ facta oracio¬
ne appositus est ad patres
suos: tã liber adolore mortis.
quã a corruptione carnis in¬
pleta est ueridica saluatoris
rit manere donec ipse ueni¬
ret: Possumus autem mysti
duas eccłiȩ uitas quib in prȩ-¬
senti exercetur: actiuã scilicet
& contemplatiuã designatas
accipere: Quarũ actiua com¬
munis populo dĩ uia uiuen¬
di est : ad contẽplatiuã uero
ꝑpauci ÷ & in hoc sublimiores
ua quppe uita est. studiosũ
xp̃i famulum iustis insistere
laboribus :÷ & prius quidem
se ipsum ab hoc scło immacu¬
latum custodire: mentem.
manũ. linguã. ac membra
corꝑis cȩtẽra. ab om̃i inquina¬
mento culpȩ temptantis con-¬
tinere. ac diuinis ꝑpetuo

Expanded text:
nde descendens in defossum sepulturae suae locum, facta oratione appositus est ad patres suos, tam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis inpleta est veridica  Al. add. rit manere donec ipse veniret. Possumus autem mysticduas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quarum activa communis populo Dei via vivendi est. Ad contemplativam vero perpauci, et in hoc sublimiores va quippe vita est studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i baptismũ ꝓperemꝰ: Henit
inqͥt iħs ad iordanẽ  ut bap¬
tiearet᷑ aiohe: Cui ait iohes:
Ego ate debeo baptrariͥ & tu
uenis ad me: Ego utiq ate de¬
beo baptitari. quia michi. ẽ
ex paterna prȩuaricatione
corruptioł & tibi in pater¬
na maiestate cõmunio: Ego
in hunc mundũ carnali sum
parente ꝓfusus: tu uero
huc ab ingenito patre uni¬
genitus aduenisti: Me uiri
& feminȩ naturalis copula
ꝓcreauit. l te altissimi obum.¬
brante uirtute ueneranda
nobis uirginitas dedit: Ego
terrenum animal: tu agñus
es dĩ: Ego peccati lege morta

Expanded text:
: Venit, inquit, Jesus ad Jordanem, ut baptizaretur a Joanne; cui ait Joannes: Ego a te debeo baptizari; et tu venis ad me ? Ego utique a te debeo baptizari, quia mihi est ex paterna praevaricatione corruptio, et tibi in paterna majestate communio. Ego in hunc mundum carnali sum parente profusus; tu vero huc ab ingenito Patre Unigenitus advenisti. Me viri et feminae naturalis copula procreavit; te autem Altissimi obumbrante virtute, veneranda nobis virginitas dedit. Ego terrenum animal, tu Agnus Dei; ego peccati lege morta
Abbreviated transcription (Latin):
Et testimoniũ phibuit ioħes
dicens: Quia uidi sp̃m descen¬
dentẽ quasi columbã de celo:
& mansit suꝑ eũ: Bene in co¬
lumbȩ specie descendit super
dñm sp̃s. ut discant fideles ñ
nisi simplices fuerint. nisi
uerã cũ fratrib habuerĩt
pacẽ ͥ quã significant oscula
columbarũ: Habent autem
oscula & corui. sed laniant.
quod colũba om̃ino non facit.
significantes eos. qui locuntur
pacẽ cũ ꝓximo suo: mala autẽ
in cordib eoꝵ: Colũbȩ autem
natura quȩ alaniatu innoceis
est. innocentib aptissime con¬
gruit: ł qui pacẽ secuntur cũ
om̃ĩb & scĩmoniã: solliciti ser¬
uare unitatẽ sp̃s in uinculo
pacis: Atq ideo sp̃s in colũba
descendendo non suã tantum¬
modo uel euis in quẽ descendit
innocentiã simplicitatẽq desig¬
nat:l sed eoꝵ eque qui senti

Expanded text:
monium perhibuit Joannes, dicens: Quia vidi Spiritum descendentem quasi columbam de coelo, et mansit super eum. Bene in columbae specie descendit super Dominum Spiritus, ut discant fideles nonnisi simplices fuerint, nisi veram cum fratribus habuerint pacem, quam significant oscula columbarum. Habent autem oscula et corvi, sed laniant, quod columba omnino non facit, significantes eos qui loquuntur pacem cum proximo suo, mala autem in cordibus eorum . Columbae autem natura, quae laniatu innocens est, illis aptissime congruit, qui pacem sequuntur cum omnibus et sanctimoniam, solliciti servare unitatem Spiritus in vinculo pacis . Atque ideo Spiritus in columba descendendo, non suam tantummodo vel ejus super quem descendit innocentiam simplicitatemque designat, sed eorum aeque qui senti
Abbreviated transcription (Latin):
Sternat uestimenta sua in
uia. idest membra sui corꝑis
humiliet in prȩsenti. ut exal¬
det ea ds̃ in futuro: memor
illius dauitici. quia exultabt
ossa humiliata: Ramos de
arboribus cȩdat. & sibi ster

Expanded text:
sternet vestimenta sua in via, id est, membra sui corporis humiliet in praesenti, ut exaltet Deus in futuro, memor illius Davidici quia exsultabunt ossa humiliata. Ramos de arboribus caedat, et sibi ster
Abbreviated transcription (Latin):
cionib seruiens die ac nocte.
& uirginitat̾ẽ suã dõ uouens
anglicis colloquiis frequenter
utens: Demde cũ esset reuer¬
sa ad domũ parentũ suorũ
in ciuitatẽ nazaret: missus
est ad eã angłs gabriel ado:
nuncians ei conceptionẽ filii
cłĩ fuit gͦ conceptus dĩ filius
in nararet: natus in bethleẽ:
Post natiuitatẽ uͦ xp̃i mansit
cũ filio suo usq ad passionẽ
erucis: ubi xp̃c uirginẽ ma¬
trẽ uirgini discipło ioħ̃i ui
ministrauit ei post passionẽ
& resurrectionẽ & ascensionẽ
dñiꝰ usq in finẽ: fu̾it autem
sepulta scĩssima in ualle iosa¬
phat. ubi ẽ edificata eccł̃a in
est in epheso: Postea uͦ cũ reli¬
uidelicet dñi respicere uellẽt:
sepulchrũ uacuũ inuenerunt:
Sed in sepulchro beati ioħis
respicientes: l ñ inuenert̃ nisi
manna: Credit itaq xp̃iana
pietas. quia xp̃c ds̃ dĩ filius ma¬
tr̃e suã gloriose resuscitauerit.
& exaltauerit suꝑ cȩlos. l &

Expanded text:
ionibus serviens die ac nocte, et virginitatem suam vovens, angelicis colloquiis frequenter utens. Deinde cum esset reversa ad domum parentum suorum in civitatem Nazareth, missus est ad eam angelus Gabriel a Deo nuntians ei conceptionem Filii Dei. Fuit ergo conceptus Dei Filius in Nazareth, natus in Bethlehem. Post nativitatem vero Christi mansit cum filio usque ad passionem crucis, ubi Christus Virginem matrem virgini discipulo Joanni ministravit ei post passionem et resurrectionem et ascensionem Domini in finem. Fuit autem sepulta sanctissima in valle Josaphat, ubi est aedificata ecclesia in est Epheso. Post vero cum relividelicet Domini, respicere vellent, sepulcrum vacuum invenerunt; sed et in sepulcro beati Joannis respicientes, non invenerunt nisi manna. Credit itaque Christiana pietas quia Christus Deus Dei Filius Matrem suam gloriose ressuscitaverit et exaltaverit super coelos,
Abbreviated transcription (Latin):
saturatus abiret: Quinq
aut̃ẽ panes quib multitudi¬
nem populi saturauit. qͥnq
sunt libri moysi. quib spiri

Expanded text:
saturatus abiret. Quinque autem panes, quibus multitudinem populi saturavit, quinque sunt libri Moysi, quibus spiri
Abbreviated transcription (Latin):
lutẽ errantium cogitauit.
& inditio sc̃ȩ oracionis osten¬
dit. increpationẽ illã non fu¬
isse odii sed amoris: Hoc au¬
tẽ faciens. & prȩsentibus ca¬
ritatẽ beatus martyr exhibu
It. & utile nimis exemplum
posteris dereliquit: Demon¬
strauit eñ geminã ecclesiasti¬
ci dispensatoris industriam.
ut ad corrigendũ cuiuslibet
peccantis errorem: & non de¬
Sit in ore correptio. & ad dm̃
ꝓ eo supplex effundat᷑ oracio:
ut qui malũ facit. ꝑ merepa¬
tionem de malis oꝑib confun¬
datur: & ꝑ oracionem apud
dñm adiu̾uetur : ac sic ipsa
caritas & in ore iusticiã sonet.
ut errantẽ corrigat : & in cor¬
de patientiã seruet: ⁊ ut pro
errante oracionẽ puro affec¬
tu dilectionis effundat Qui
enĩ errantẽ non corripuerit.

Expanded text:
lutem errantium cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpationem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit
Abbreviated transcription (Latin):
gis ad se uenientib prȩuiam
deputauit: Iste puer in prȩse¬
pe quidẽ paruulus collocatur.
sed magnus in cȩlo mirabiliter
operatur: Permittit se manib
in terra portari ͥ sed precipit
sibi cęlestia famulari: Quid
est ergo quod infantilẽ atten¬
dis exatẽͥ & eius diuinã non
intelligis potestatẽ: Sic fuit
ueraciter intimanda pueri
huuis naturalis diuinitas. &
naturalis humanitas : utraq
naturaliter uera. utraq unitas:
Nec in se inuicẽ confusa.lnec
ase inuicẽ separata: Ipsũ enĩ
habuit maria filiũ de se natũ:
cui stella debitȩ seruitutis
exhibuit famulatũ: Ipsũ eun¬
demq maria in bechleem dm̃
hominẽ peperit: quẽ stella
magis in oriente positũ nunci-¬
auit: Magi ergo uenerunt &
filiũ uirginis eundẽq dñm ho¬
minẽ cognouerunt: Deniq at-¬
tende quid obtulerunt: &
agnosee quid crediderunt: Re-¬
fert enĩ euangelista. qua intran¬
tes domũ inuenert puerũ cũ ma¬
ria matre eiꝰ.ͥ & ꝓcidentes ado¬

Expanded text:
gis ad se venientibus praeviam deputavit. Iste puer in praesepi quidem parvulus collocatur, sed magnus in coelo mirabiliter operatur. Permittit se manibus in terra portari, sed praecipit sibi coelestia famulari. Quid est ergo quod infantilem attendis aetatem, et ejus divinam non intelligis potestatem? Sic fuit veraciter intimanda pueri hujus naturalis divinitas, et naturalis humanitas, utraque naturaliter vera, utraque unita, nec in se invicem confusa, nec a se invicem separata. Ipsum enim habuit Maria filium de se natum, cui stella debitae servitutis exhibuit famulatum. Ipsum eumdemque Maria in Bethlehem Deum hominem peperit, quem stella Magis in Oriente positis nuntiavit. Magi ergo venerunt, et filium Virginis unum eumdemque Deum hominem cognoverunt. 9. Denique attende quid obtulerunt, et agnosce quid crediderunt. Refert enim evangelista quia intrantes domum, invenerunt puerum cum Maria matre ejus: et procidentes ado
Abbreviated transcription (Latin):
mens qui sint angłoꝵ chori.
quȩ ip̃sa societas beatoꝵ spiri¬
tuum. quȩ maiestas ȩternȩ
uisionis dei:ͥ & amplius plan¬
git quia abonis ꝑennib deest.
qũa fiebat prius cũ mala ȩter¬

Expanded text:
mens qui sint illi angelorum chori, quae ipsa societas sanctorum spirituum, quae majestas internae visionis Dei, et amplius plangit, quia a bonis perennibus deest, quam flebat prius, cum mala aeter
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ẽ dicit: Cum enĩ maloꝵ
filii tolluntur.  quid aliud
quã rami infructuosȩ arboris
absciduntur: Cũ uero tota
simul ꝓgenies cũ parente tol¬
litur ÷ infructuosa arbor a
radice abscisa est: ne iã rema¬
neat unde prauȩ iterum
soboles succrescant: In quib
ioħis baptistȩ uerbis constat:
quod audientiũ corda tur¬
bata sunt. cũ ꝓtinus subin¬
fertur: Et interrogabant eũ
turbȩ dicentes: Quid ergo
faciemus : ꝑcussȩ enĩ terrore
fuerant : quȩ consiliũ quȩ¬
dens autẽ dicebat illis Qui
habet duas tunicas: det non
habenti: Et qui habet escas:
similiter faciat: ꝑhoc quod
tunica plus est necessaria usui
nr̃o quã palliũ: ad fructũ di¬
gnũ penitentiȩ ꝑtinet: ut ñ
solũ exteriora quȩq & minus
necessaria. sed ipsa ualde nob̃̾
necessaria diuidere cũ ꝓximiᷤˢᷤ
debeamus: scilicet uel escam
qua carnaliter iuiimus. uel
tunicã qua uestimur: Quia
enĩ in lege scriptũ est. dili

Expanded text:
dicem dicit. Cum enim malorum filii tolluntur, quid aliud quam rami infructuosae arboris absciduntur? Cum vero tota simul progenies cum parente tollitur, infructuosa arbor a radice abscisa est, ne jam remaneat unde prava iterum soboles succrescat. In quibus Joannis Baptistae verbis constat, quod audientium corda turbata sunt, cum protinus subinfertur. Et interrogabant eum turbae dicentes: Quid ergo faciemus? Percussae enim terrore fuerant, quae consilium quaedens autem, dicebat illis: Qui habet duas tunicas, dehabenti, et qui habet escas similiter faciat . Per hoc quod tunica plus est necessaria usui nostro quam pallium, ad fructum poenitentiae pertinet, ut non solum exteriora quaeque et minus necessaria, sed ipsa valde nobis necessaria dividere cum proximis debeamus, scilicet vel escam qua carnaliter vivimus, vel tunicam qua vestimur. Quia enim in lege scriptum est: Dili
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tamen dñs in carne ap¬
parens accepit. & quid intus
haberent utilitatis ac dul¬
cedinis ostendit: quã mul¬
tiplici sp̃s gr̃a quȩ pauca ac

Expanded text:
quae tamen Dominus in carne apparens accepit, et quid intus haberent utilitatis ac dulcedinis ostendit, quam multiplici spiritus gratia, quae pauca ac
Abbreviated transcription (Latin):
gilitas patitur ab om̃i uitio¬
rum sorde castificauit: ut
& in utero illus scm̃ ac uene¬
rabile redemptoris nr̃i corpͦ
sola sui operatione creauit:
id est nullo uirili interueni¬
ente attactu. carne de car¬
ne uirginis sacroscãm de
intemerata formauit: Quẽ
hunc ipsum denuo uirtutẽ
altissimi nominauit: iuxta
hoc quod dñs cũ eiusdem

Expanded text:
gilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut et in utero illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, nullo interveniente virili attactu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formavit. Quem tum dixit, hunc ipsum denuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
mystice ꝓponensꝰ ut uerbi
quisq prȩdicator. eiusdem
sit etiã factor: Surgat. le¬
gat. & resideat hoc est ope¬
retur. prȩdicet. & sic premia
quietis expectet: Et notandũ
quia librum ipse reuolutũ
legit. ministro autẽ plicatũ
reddidit: quia & eccłam su¬
am misso apatre sp̃u uerita¬
tis docuit in omnem uerita¬
tem. & tamen non om̃ib om̃ia
dicenda. sed ꝓ captu audien¬
tium. uerbum doctori dispen¬
sandum suo prȩmonebat ex¬
emplo cũ ait: Multa habeo
uobis dicere: sed non potes¬
tis illa portare modo: Et
om̃ium in synagoga oculi erãt
intendentes in eum: Cȩpit
autẽ dicere ad illos: quia
hodie impleta es hec scrip¬
tura in aurib ur̃is: In eo utiq
impleta. quia sicut illa prȩ¬
dixerat. & magna faciebat.
& maiora dñs euangelirabat:¬
Quod igitur maius quȩrimꝰ
testimonium quã quod se
fuisse qui locutus est in pro¬
phetis ꝓpria uoce signauit.

Expanded text:
mystice proponens, ut verbi quisque praedicator ejusdem sit etiam factor. Surgat, legat, et resideat: hoc est, operetur, praedicet, et sic praemia quietis exspectet. Et notandum quia librum ipse revolutum legit, ministro autem plicatum reddidit. Quia et Ecclesiam suam misso a Patre spiritu veritatis, docuit in omnem veritatem, et tamen non omnibus omnia dicenda, sed pro captu audientium verbum doctori dispensandum suo praemonebat exemplo, cum ait: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Et omnium in synagoga oculi erant intendentes in eum. Coepit autem dicere ad illos: Quia hodie impleta est haec Scriptura in auribus vestris. In eo utique impleta, quia, sicut illa praedixerat: Et magna faciebat, et majora Dominus evangelizabatQuod igitur majus quaerimus testimonium, quam quod se fuisse, qui locutus est in prophetis, propria voce signavit
Abbreviated transcription (Latin):
& plurib aliis testimoniis.
quid insinuatur cordib nr̃s.
ne renouemur. qui ꝑmanens
in forma cłi carnis peccati for¬
ma esse cdignatus est: Om̃s
enĩ infirmitates nr̃as quȩ
ueniunt de peccato absꝙ
peccati cõmunione suscept.
ut & famis ac sitis. somni &
lassitudinis. meroris ac fletꝰ.
afflictionib non careret. do¬
loresq seuissimos usq ad mor¬
tis extrema pateretur: qula
nemo posset laqueis morta¬
litatis absolui. nisi ille inqͦ
solo innocens erat natura
om̃ium. fineret se interfici ma¬
nibus impioꝵ: Unde saluator
nr̃ filius dĩ uniuersis in se
credentib & sacramentum
condidit & exemplũ: ut
unũ apprehenderent rena¬
seendo. alterũ sequerentur
imitando: Hoc enĩ docet
beatus petrus apl̃s dicens

Expanded text:
 pluribus testimoniis quid insinuatur cordibus nostris, us renovemur, qui permanens in forma Dei, carnis peccati forma esse dignatus est ? Omnes enim infirmitates nostras, quae veniunt de peccato, absque peccati communione suscepit, ut famis et sitis, somni et lassitudinis, moeroris ac fletus affectionibus non careret, doloresque saevissimos usque ad mortis extrema pateretur: quia nemo posset laqueis mortalitatis absolvi, nisi ille, in quo solo innocens erat natura omnium, sineret se interfici manibus impiorum. Unde Salvator noster Dei Filius universis in se credentibus, et sacramentum condidit, et exemplum: ut unum apprehenderent renascendo, alterum sequerentur imitando. Hoc enim docet beatus Petrus apostolus dicens
Abbreviated transcription (Latin):
aut fructuose corpori esca
subtrahitur: nisi mens ab
iniquitate reuocatur. & ab
obtrectationib lingua cobi¬
betur: Sic ergo nõbis eden¬
di est moderanda libertas.
ut etiã aliȩ cupiditates ea¬
dẽ lege frenentur: Mansu¬
tudinis & pacientie. pacis &
tranquillitatis hoc tempus
est: in quo exclusa om̃i con¬
taminatione uitioꝵ ꝑpetu¬
itas nobis est obtinenda uir¬
tutũ: Nunc piarũ mentium
fortitudo donare culpas.
negligere contumelias. & ob¬
liuisci assuescat iniurias:
Nunc fidelis animus ꝑ arma
iusticiȩ adextris se exerceat
& sinistris. ut ꝑ głam & ig¬
nobilitatẽ. ꝑ infamiã & bo¬
nã famã securã conscientiã¬

Expanded text:
aut fructuose corpori esca subtrahitur, nisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohibeatur. Sic ergo nobis edendi est castiganda libertas, ut etiam aliae cupiditates eadem lege frenentur. Mansuetudinis et patientiae, pacis et tranquillitatis hoc tempus est: in quo exclusa omnium contaminatione vitiorum, perpetuitas nobis est acquirenda virtutum. Nunc piarum mentium fortitudo donare culpas, negligere contumelias, et oblivisci assuescat injurias. Nunc fidelis animus per arma justitiae a dextris se exerceat et sinistris : ut per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, securam conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
tiamͥ in patientia autẽ pie¬
tatẽ: in pietate autẽ amorẽ
fraternitatis: Gemitũ pro
cantu habet: Aaiseri simus
& lugeamus :l & ploremus
corã dño qui fecit nos Ri¬
sus nr̃ in luctũ conuertatur:
& gaudiũ in merorẽ: Beati
enim qui lugent.  qm̃ ipsi
consolabuntur: Suꝑ aquas
sedere consueuit ut uen¬
turi raptũ accipitris : prȩui¬
sa in aquis umbra declinet:
Et nos mundi simus ac mun¬
daturi. scripturarũ secluli¬
fluentis assidere curemus:
quarũ speculis edocti. dino¬
scere & precauere ualeamꝰ
insidias hostis antiqui: Tales
toris sui laudib eantat: Ocu¬
li eius sicut colũbȩ quȩ lac¬
te sunt lotȩͥ & resident ui¬
xta fluenta plenissima: Hi

Expanded text:
tiam, in patientia autem pietatem, in pietate autem amorem fraternitatis . Gemitum pro cantu habet. Miseri simus, et lugeamus, et ploremus coram Domino qui fecit nos. Risus noster in luctum convertatur, et gaudium in moerorem. Beati enim lugentes, quoniam ipsi consolabuntur. Super aquas sedere consuevit, ut venturi raptum accipitris praevisa in aquis umbra declinet. Et nos mundi simus, ac mundati Scripturarum fluentis seduli assidere curemus, quarum speculis edocti dignoscere et praecavere valeamus insidias hostis antiqui. Tales toris sui laudibus cantat: Oculi ejus sicut columbae, quae lacte sunt lotae, et resident juxta fluenta plenissima. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ loquebatur: Et om̃s
testimoniũ illi dabant  &
mirabantur in uerbis gr̃ȩ.
quȩ ꝓcedebant de ore illius:
Testimoniũ illi dabant attes¬
tando illum uere ut dixerat
eum esse de quo cecinere

Expanded text:
irginem loquebatur? Et omnes testimonium illi dabant, et mirabantur in verbis gratiae quae procedebant de ore illius. Testimonium illi dabant, attestando illum vere, ut dixerat eum esse de quo cecinere
Abbreviated transcription (Latin):
ad spiritales ꝓfectus moueri.
& ampliore fidutia animari
oportet: quando ad uniuersa
pietatis officia illius nos diei
in quo redempti sumus recur¬
sus inuitat: ut excellens suꝑ

Expanded text:
ad spiritales profectus moveri, et ampliori fiducia oportet animari, quando ad universa pietatis officia, illius nos diei, in quo redempti sumus, recursus invitat: ut excellens su
Abbreviated transcription (Latin):
consiliis ut dixi peritorum re¬
gi eis expedit: Et molentes di¬
xit.ł ꝓpter tẽporalium nego¬
tiorum orbem atq circuitum:
Quas tamen in unum molen¬
tes dixit: inquantũ de ipsis
rebus & negotiis suis prebent
usibus ecclesiȩ: Tercium eoꝵ
qui operantur in ecclesiȩ mi¬
nisterio: tanquam in agrodĩ:¬
De. qua agri cultura apł̃s loqr̃:
In his ergo tribus generibus. bi¬
na sunt rursus genera hominũ
in singulis: & ꝓ robore suarũ
uirium discernuntur: Cum
enim om̃s ad eccłȩ membra ꝑ¬
tinere uideantur. adueniente
tẽptatione tribulationis: &
ex illis qui sunt in ocio. & ex
illis qui sunt in negotiis scłi.
& ex illis qui ministrant dõ in
eccłia: aliqui ꝑmanent. aliqͥ

Expanded text:
consiliis, ut dixi, peritorum, reconsiliis, ut dixi, peritorum, regi eis expedit; et molentes dixit, propter temporalium negotiorum orbem atque circuitum; quas tamen in unum molentes dixit, in quantum de ipsis rebus et negotiis suis praebent usibus Ecclesiae: tertium eorum qui operantur in Ecclesiae ministerio tanquam in agrode qua agricultura apostolus loquitur. in his ergo tribus generibus bina sunt rursus genera hominum in singulis et pro robore suarum uirium discernuntur. cum enim omnes ad ecclesiae membra pertinere uideantur, adueniente tamen temtatione tribulationis et ex illis qui sunt in otio et ex illis qui sunt in negotiis saeculi et ex illis qui deo ministrant in ecclesia aliqui permanent, aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝓducat: De quibus alimen¬
tis paulus apl̃s ait: Lac uobiᷤ
potum dedi non escam Et
iterum: Perfectorum autem
est solida esca: qui propter
habitum sensus exercitatos
nr̃m om̃i humanitate puri¬
ficans: uelut similaginem dõ
offerre contendit. sicut da¬
uid sc̃s ait: Sacrificium deo
sp̃s contribulatus: Tanta autẽ
uelocitate circumfertur euan¬
gelium: ut non nisi sapienteᷤᷤ
paulus intelligens ait. Ut ser¬
mo dĩ currat. & clarificetur
Ui sunt in illa noc¬
te duo in lecto. &
duȩ molentes in
unum. & duo in
agro: de quibus om̃ibus bi¬
nis. singuli assumentur. & sin¬
guli relinquentur.: Tria gene¬
ia hominum hic uidentur
significari: Unum eoꝵ qui ociũ
& quietem eligunt: neq nego¬
tiis scłaribus. neq negotiis eccle¬
siasticis occupati: quȩ illorũ
quies lecti nomine significa¬
ta est: Alterum eorum qui in
plebibus constituti reguntur
adoctioribus. agentes ea quȩ st̃
huius scł̃i: quos & feminarũ
nomine significauit: quia

Expanded text:
ta producat. De quibus alimentis Paulus apostolus ait: Lac vobis potum dedi, non escam . Et iterum: Perfectorum autem est solida esca ; qui propter habitum sensus exercitatos trum omni humanitate purificans, velut similaginem Deo offerre contendit; sicut David sanctus ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Tanta autem velocitate circumfertur Evangelium, ut non nisi 12 sapientePaulus intelligens ait: Ut sermo Dei curret et clarificetur ui sunt in illa nocte duo in lecto, et duae molentes in unum, et duo in agro, de quibus omnibus binis singuli assumentur, et singuli relinquentur? Tria genera hominum hic videntur significari: unum eorum qui otium et quietem eligunt, neque negotiis saecularibus neque negotiis ecclesiasticis occupati; quae illorum quies lecti nomine significata est: alterum eorum qui in plebibus constituti reguntur a doctioribus, agentes ea quae sunt hujus saeculi; quos et feminarum nomine significavit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
fenũ. l & om̃is gła eius tam¬
quã flos fȩni Discũbat ergo
suꝑ fenũ ut florẽ feni conte¬
rat. id est castiget corpus su¬
um & seruituti subitiat. uo¬
luptates carnis ẽdomet. luxu¬
riȩ fluxa restinguat: quisq
panis uiui cupit suauitate re¬
fici. quisq suꝑnȩ grãe dapi¬
bus renouari amat. ne infi¬
ma uetustate deficiat caue¬
at: Quinq milia uiroꝵ qui

Expanded text:
fenum, et omnis gloria ejus tanquam flos feni . Discumbat ergo super fenum, florem feni conterat, id est castiget corpus suum et servituti subjiciat, voluptates carnis edomet, luxuriae fluxa restringat, quisquis panis vivi cupit suavitate refici. Quisquis supernae gratiae dapibus renovari cupit, ab infirma vetustate deficiat. Quinque millia viri qui
Abbreviated transcription (Latin):
litterarum proprietas non ad¬
eo potuit obseruari: Credo¬
iam uos oinimici uidei tantis
testibus ita obrutos confuta

Expanded text:
litterarum proprietas non adeo potuit observari. Credo vos, o inimici Iudei, tantis testibus ita obrutos confuta
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ. & resuscitatũ colit.
nisi qui cũ ipso & patitur. &
moritur. & resurgit: & hȩc
quidẽ in om̃ib eccłȩ filiis
ipso iã regenerationis est in¬
choata mysterio. ubi peccati
interitus uita est renascentis.
& triduanã dñi mort̾ẽ uni¬
tatur trina dimersio. ut di¬
moto aggere sepulturȩ quos
ueteres suscipit sinus fontis:
eosdẽ nouos ecdat unda bap

Expanded text:
mortuum et resuscitatum colit, nisi qui cum ipso et patitur, et moritur, et resurgit? Et haec quidem in omnibus Ecclesiae filiis, ipso jam regenerationis sunt inchoata mysterio, ubi peccati interitus, vita est renascentis, et triduanam Domini mortem imitatur trina demersio; ut dimoto quodam aggere sepulturae, quos veteres suscepit sinus fontis, eosdem novos edat unda bap
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius uirtus est. ipsiusq uie¬
toria: Hec dilectissimi quȩ
ad participationẽ crucis ꝑti¬
nent. sufficienter ut arbitror
uris sunt hodie aurib inti

Expanded text:
ipsius virtus est, ipsiusque victoria. Haec, dilectissimi, quae ad participationem crucis pertinent, sufficienter, ut arbitror, vestris sunt hodie auribus inti
Abbreviated transcription (Latin):
laborat: Qui enĩ in hac uita
quȩ sua sunt quęrit adhuc
ad dñi uineã non uenit: Ili
nãq dño laborant. qui non
sua sed lucra dñica cogitant:
qui zelo caritatis studio pieta¬
tis inseruiunt. animab lucran
giutur:l quia fructũ diuini
operis non sectatur: Qui uͦ
& usq ad etatẽ ultimã deo
uiuere neglexit: l quasi usq
ad undecimã ociosus stecit:
Vnde recte usq ad undecimã
torpentib dicitur: Quid hic
statis tota die ociosi: Ac si aꝑ¬
te dicatur: Et si dõ uiuere
in pueritia & iuuentute nolu

Expanded text:
laboret. Qui enim in hac vita ea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit adhuc ad Dominicam vineam non venit. Illi namque Domino laborant, qui non sua, sed lucra dominica cogitant, qui zelo charitatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandguitur, quia fructum divini operis non sectatur. 3. Qui vero et usque ad aetatem ultimam Deo vivere neglexerit, quasi usque ad undecimam otiosus stetit. Unde recte usque ad undecimam torpentibus dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et si Deo vivere in pueritia et juventute nolu
Abbreviated transcription (Latin):
sumpsimus cum lacte carnis:
Possumus uero & easdẽ diuer¬
sitates horarũ: etiã ad unum¬
quẽq hominẽ ꝑ ȩtatũ mom̃¬
ta distinguere: Mane quipƿe
intellectũ nr̃i pueritia est:
Hora autẽ tercia adolescẽtia
intelligi potest: quia quasi
iã sol in altũ ꝓficit: dũ calor
etatis crescit: Sexta uero ul¬
uentus est. qua uelut in cen¬
tro sol figitur. l dũ in ea pleni¬
tudo roboris solidatur: Nona
autẽ senectus intelligitur. in
qua sol uelut ab alto axe de¬
scendit: quia ea etas acalore
uiuentutis deficit: Indecima
uero hora est. ea etas quȩ de¬
crepita uel ueterana dicitur.
Unde & greci ualde seniores
appellant: ut plusquã senes
esie insinuent: quos ꝓuectiores
uocant: Quia ergo ad uitam
bonã alus in pueritia. alius in
adolescentia. alius in uiuentu¬
te. alius in senectute. alius in
decrepita ȩtate ꝑducitur:
quasi diuersis horis operarii
ad uineã uocantur: Mores
Penset unusquisq quid agat:
& consideret si in dñi uinea

Expanded text:
sumpsimus cum lacte carnis? 2. Possumus vero et easdem diversitates horarum, etiam ad unumquemque hominem per aetatum momenta distinguere. Mane quippe intellectus nostri pueritia est. Hora autem tertia adolescentia intelligi potest, quia quasi jam sol in altum. proficit, dum calor aetatis crescit. Sexta vero juventus est, quia velut in centro sol figitur, 1512 dum in ea plenitudo roboris solidatur. Nona autem senectus intelligitur, in qua sol velut ab alto axe descendit, quia ea aetas a calore juventutis deficit. Undecima vero hora ea est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde Graeci valde seniores, appellant, ut plus quam senes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo ad vitam bonam alius in pueritia, alius in adolescentia, alius in juventute, alius in senectute, alius in decrepita aetate perducitur, quasi diversis horis operarii ad vineam vocantur. Mores Penset unusquisque quid agat, et consideret si in Domini vinea
Abbreviated transcription (Latin):
mundo trãsiit: et idem iter qd̾
tosimas ꝑdies uginti ambulas
uixe consũmauit laborans. imin
hore cursu Maria consumpsit:
et statim migrauit ad dñm. Glo¬
rificans autẽ deum zosimas. et¬
C i acrimis coepus eius infundens:
tempꝰ ut inquit miser zosima
quod uissum est perfice. Sed qͥd
faciã infelix: quia unde fodiã

Expanded text:
mundo transivit, et idem iter, quod Zosimas per dies viginti ambulans vix consummavit laborans, unius horae cursu Maria consumpsit, et statim migravit ad Dominum. Glorificans autem Zozimas Dominum, et lacrymis corpus ejus infundens: Tempus est, inquit, miser Zosima, quod tuum est, perfice. Sed quid faciam infelix, quia unde fodore
Abbreviated transcription (Latin):
ad cuus prȩceptũ de tumu¬
lo sepultus emersit: Ascen¬
dit in cęlũ: Decebat fr̃es ta¬
lis gła hominẽ: qui de uir¬
gine nascebatur: Nec impos¬
sibile ei fuit cȩlũ ascendere:
cui possibile fuit inferos
triumphare: Et necesse erat
ut qui ad mortẽ de regno
uenerat: post mortem redi¬
ret ad regnum: Fuit in hoc
km̃i salutaris & incõpreben¬
sa mentibus humanis inter
cȩlum terrãq cõmunio: ut
sicut terra dei filiũ se susce¬
pisse lȩtata est: ita cȩlũ fili¬
um hominis se accepisse
gauderet: ut cantatũ est ꝑ
ꝓpħam: Letentur celi & ex¬
ultet terra: Nam sicut ma¬
nifestum est terrã exultare
de do: ita dubiũ non est ex¬
lum gaudere de homine:
Sedet ad dexterã patris. a
sedet xp̃e: uictoriȩ munus est
Quod ad dexterã patris se

Expanded text:
ad cujus praeceptum de tumulo sepultus emersit? Ascendit in coelum. Decebat, fratres, talis gloria hominem qui de virgine nascebatur; nec impossibile ei fuit coelum ascendere, cui possibile fuit inferos triumphare. Et necesse erat ut qui ad mortem de regno venerat, post mortem rediret ad regnum. Fuit in hoc, carissimi, salutaris et incomprehensa mentibus humanis inter coelum terramque communio: et sicut terra Dei Filium se suscepisse laetata est, ita coelum Filium hominis se accepisse gauderet, ut cantatum est per prophetam: Laetentur coeli et exsultet terra . Nam sicut manifestum est terram exsultare 272 de Deo, ita dubium non est coelum gaudere de homine. Sedet ad dexteram Patris. Quod sedet Christus, victoris munus est: quod ad dexteram Patris se
Abbreviated transcription (Latin):
Lararus uero unus fit ex dis¬
scũbentib cũ dño: cũ etiam
hi qui post peccatoꝵ mortẽ
resuscitati ad iusticiã sunt:
una cũ eis qui in sua ꝑmanse¬
re iusticia. de presentia ueri

Expanded text:
Lazarus vero unus fit ex discumbentibus cum Domino, cum etiam ii qui post peccatorum mortem resuscitati ad justitiam sunt, una cum eis qui in sua permansere justitia, de praesentia veri