comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lens amius debet. ne cũ se uitus temptatio
stimulat. in uerbis foras illicitȩ iocutionis e¬
rumpat. ue de ꝓbatione inurmuret᷑: & ignis qͥ
hunc uelut aurũ concremat. ꝑ excesiũ sermo¬
nis illiciti. in paleȩ fauillã uertat. Nil uͦ obstat.
si hoc qđ de uirtutib diximꝰ: de his quȩ in osten¬
sione iurtutis dant᷑ donis sc̃i sp̃c sentiamꝰ. Alii
nãq ꝓphetiȩ. alii genera linguarũ: alii uirtutes
curationũ dant᷑. Sed quia hȩc ipsa dona ñ sẽꝑ in
mente eodẽ modo sunt: liquido ostendit᷑. quod
ne se mens in p̃sũptione eleuet. aliquando uti¬

Expanded text:
imus dolens debet, ne cum se intus tentatio stimulat, in verbis forte illicitae locutionis erumpat. Ne de probatione murmuret, ne ignis qui hunc velut aurum concremat, per excessum sermonis illiciti in paleae favilla vertat. Nil vero obstat, si hoc quod de virtutibus diximus, de his quae in ostensione virtutis dantur donis Spiritus sancti sentiamus « Alii namque prophetiae, alii genera linguarum, alii virtutes curationum » donantur . Sed quia haec ipsa dona non semper in mente eodem modo sint, liquido ostenditur. Quod ne se mens in praesumptione elevet, aliquando uti
Abbreviated transcription (Latin):
uestit᷑. & ualde robustius quã stet̾at iacet: cum
sibi sine diuino adiutorio cessat tribuere qđ ha-¬
bet. Unde & manũ mox largitoris & iudicis
humiliter agnoscit dicens. Dñs dedit. diĩs abstu¬
lit. Ecce tẽptationib eruditus creuit: qͥ & in uir¬
tute habita largitatẽ dantis. & in ꝑtͣbatione for¬
titudinis potestatẽ tollentis agnoscit. Quȩ tam̃
fortitudõ non tollit᷑. sed ꝑtͣbata fatigat᷑: quatuiꝰ
concussa mens dũ se hanc iã iamq quasi amit¬
tere trepidatꝰ. semꝑ facta humilis nũꝗͣ ꝑdat.

Expanded text:
vestitur; et valde robustius quam steterat jacet, cum vestitur; et valde robustius quam steterat jacet, cum sibi sine divino adjutorio cessat tribuere quod habet. Unde et manum mox largitoris et judicis humiliter agnoscit, dicens: CAPUT LIV. IBEcce tentationibus eruditus crevit, qui et in virtute habita largitatem dantis, et in perturbatione fortitudinis, potestatem tollentis agnoscit. Quae tamen fortitudo non tollitur, sed perturbata fatigatur; quatenus concussa mens, dum se hanc jamjamque quasi amittere trepida
Abbreviated transcription (Latin):
ã mente resecemꝰ : Quas nimirũ sacrificii igne
concremare ẽ. fłama eas diuini amoris incendere :
ut totũ cor in di amore arcleat: & cogitationes
suꝑfluas concremans. quasi natarei capillos deuo¬
rã corruens adorauit. Ille enĩ ueram dõ adoratio¬
nẽ exhibet: qui semet ipsũ quia puluis sit humilit̾
uidet. Qui nil sibi uirtutis tribuit: qui bona quȩ
agit eẽ de miscdia conditoris agnoscit. Unde
animus & infirmitatis suȩ inopia deprehensus di¬
cat. Nudũ me in fide prima gr̃ã genuit: nudũ
eadem gr̃a in assũptione saluabit. Est magnũ
nãq animi tͣbati solatium. ut pulsatus uiciis. cũ
se quasi nudari uirtutib conspicit. ad solã miscd̾iȩ
spem recurrat: et eo se nudari ñ sinat. quo se
a uirtutib humilit̾ nudũ putat. Qui & si fortas¬
se aliqua uirtute in temptatione detegit᷑: infirmi¬
tarẽ tam̃ ꝓpriam agnoscens. ipsa melius humilitate

Expanded text:
a mente resecemus: quas nimirum sacrificii igne a mente resecemus: quas nimirum sacrificii igne concremare, est flamma eas divini amoris incendere, ut totum cor in Dei amore ardeat, et cogitationes superfluas concremans, quasi Nazaraei capillos, devoram corruens adoravit. Ille enim veram Deo adorationem exhibet qui semetipsum, quia pulvis sit, humiliter videt, qui nihil sibi virtutis tribuit, qui bona quae agit esse de misericordia conditoris agnoscit. Unde animus et in infirmitatis suae inopia deprehensus dicat: Nudum me in fide prima gratia genuit, nudum eadem gratia in assumptione salvabit. Est namque magnum animi turbati solatium, ut pulsatus vitiis, cum se quasi nudari virtutibus conspicit, ad solam misericordiae spem recurrat; et eo se nudari non sinat, quo se a virtutibus humiliter nudum putat: qui etsi fortasse aliqua virtute in tentatione detegitur, infirmitatem tamen propriam agnoscens, ipsa melius humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
bet autẽ tẏrannidis suȩ satellites: fauentes sibun&
cogitationes suas. Sed si suꝑ tyrrannũ hostis irru¬
at: fauor mox satellitũ cessat. Intrante nãq adu̾¬
sario satellites fugiunt: eũq territi declinant.
quẽ in pace positi callida adulatione laudabant.
Subductis uͦ satellitib. ante hostem solus remanae:
quia recedentib elatis cogitationib ꝑturbatus
animus se solũmodo & temptationẽ uidet. Audi-¬
tis gͦ aduersis caput detondat᷑: cũ tẽptationibus
uebementer irruentib. a presumptionis suȩ con-¬
tagionib mens mutat᷑. Quid e̾ enĩ qđ nararei
capillos nutriunt: ñ qđ ꝑ uitã magnȩ continen¬
Atiȩ p̃sumptionũ cogitationes crescunt: Seo quid
ẽ qđ deuotione cõpleta caput nazareus radere.
capillosq in ignẽ sacrificii ponere iubet᷑: nͥ qđ tẽ
ad ꝑfectionis sũmã ꝑtingunus. cũ sic exteriora
uicia uincimus. ut etiam cogitationes suꝑfluas

Expanded text:
bet autem tyrannidis suae satellites, faventes sibimet bet autem tyrannidis suae satellites, faventes sibimet cogitationes suas. Sed si super tyrannum hostis irruat, favor mox satellitum cessat. Intrante namque adversario, satellites fugiunt, cumque territi declinant, quem in pace positi callida adulatione laudabant. Subductis vero satellitibus, ante hostem solus remanet, quia recedentibus elatis cogitationibus, perturbatus animus se solummodo et tentationem videt. Auditis ergo adversis caput detondetur, cum tentationibus vehementer irruentibus, a praesumptionis suae cogitationibus mens nudatur. Quid est enim quod Nazaraei capillos nutriunt , nisi quod per vitam magnae continentiae praesumptionum cogitationes crescunt? Sed quid est quod, devotione ccapillosque in igne sacrificii ponere jubetur, nisi quod tunc ad perfectionis summam pertingimus, cum sic exteriorem vitam vincimus, ut etiam cogitationes superfluas
Abbreviated transcription (Latin):
cogitationũ fiduciã ñ habere. Eo ipso enĩ quo
contra uicium fortit̾ uiuit᷑: cogitationũ p̃sũptio
in corde generat᷑. Et cũ mens foras culpas ualent᷑
couterit : plerumq apud semet ipsam latenter
intumescit. Iamq se eẽ magni alicuius meriti
ȩstimat: nec se peccare in cogitatione suȩ ȩstima¬
tionis putat. Ante districti aũ iudicis oculos tan-¬
to deterius delinquit᷑: quanto culpa qͦ occultius
eo pene incorrigibilit̾ perpetrat᷑. & tanto ad
uorandũ lacius patet fouea: quanto de semet¬
ip̃a elatius gloriat᷑ uita. Unde ut sepe iã diximꝰ.
pia conditoris dispensatione agit᷑. ut de se confi¬
dens anima dispensatoria temptatione pulsetur:
quatinus infirmata qͥo sit inueniat. & p̾sũptio¬
nis ꝓpriȩ fastum deponat. Mox enĩ ut temptatio
mentẽ pulsauerit: omĩs cogitationũ nr̃aꝵ p̃sũp¬
tio tumultusq conquiescit. Mens enĩ cũ se in¬
elationẽ erigit: quasi in tyrannidẽ erumpit. Ha¬

Expanded text:
cogitationum fiduciam non habere. Eo ipso enim quo contra vitia fortiter vivitur, cogitationum praesumptio ergo sponsae sicut vitta sunt, quia exhortatione sanctae Ecclesiae, conterit, plerumque apud semetipsam latenter intumescit; jamque se esse magni alicujus meriti aestimat, nec se peccare in cogitatione suae aestimationis putat. Ante districti autem judicis oculos tanto deterius delinquitur, quanto culpa 71 quo occultius, eo pene incorrigibiliter perpetratur: et tanto ad vorandum latius patet fovea, quanto de semetipsa elatius gloriatur vita. Unde, ut saepe jam diximus, pia conditoris dispensatione agitur, ut de se confidens anima, dispensatoria tentatione pulsetur quatenus infirmata, quid sit inveniat, et praesumptiocharitas a mente discedit. Caput ergo detondere est cogitationes superfluas a mente resecare. Et detontio tumultusque conquiescit. 84. Mens elatione erigit, quasi in tyrannidem erumpit. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
uedictũ. In hoc qđ iuterna ꝑturbatione con¬
cutim᷑. dignũ ẽ ut ad conditoris iudiciũ recͦ¬
ramus : ut inde cor nr̃m adiutori suo maiores
laudes exhibeat. unde pulsatũ uerius inbecilli-¬
tatẽ suȩ unfirmitatis pensat. Bene aũ dr̃. In oĩb¬

Expanded text:
dum. --In hoc, quod interna perturbatione concutimur, dignum est ut ad conditoris judicium recurramus; ut inde cor nostrum adjutori suo majores laudes exhibeat, unde pulsatum verius imbecillitatem suae infirmitatis pensat. Bene autem di
Abbreviated transcription (Latin):
& custodit uestimenta sua: ne nudus ambulet.
& uideant tͣpitudinẽ eiꝰ. Turpitudo enĩ nr̃a tẽ
cernit᷑: cum uita reprehensibilis. ante iustoꝵ ocu¬
los in iudicio nequaꝗͣ subsequentis boni oꝑis teg¬
mentationẽ accendim᷑. atq ipsis lamentis excita¬
ti. ad ꝑspiciendã lucem iusticiȩ̨ subtilius oculos
mentis aꝑimus: quasi in dolore uestim̃ta scindi¬
mus: qr ex fletu discretione crescente. cuncta quȩ
agimus districtius irata manu iudicamus. Tunc
om̃is nr̃a elatio corruit: tẽ cunta ab animo cogi¬
tationũ suꝑfluitas cadit. Unde & subdit᷑. Et¬

Expanded text:
et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet, et custodit vestimenta sua, ne nudus ambulet, et videant turpitudinem eius. Turpitudo enim nostra tunc cernitur, cum vita reprehensibilis ante iustorum oculos in iudicio nequaquam subsequentis boni operis tegmenta accendimur; atque ipsis lamentis excitati, ad perspiciendam lucem justitiae subtilius oculos mentis aperimus, quasi in dolore vestimenta scindimus, quia ex fletu, discretione crescente, cuncta quae agimus, districtius irata manu judicamus. Tunc omnis nostra elatio corruit, tunc cuncta ab animo cogitationum superfluitas cadit. Unde et subdit
Abbreviated transcription (Latin):
quanta eas uigilantia seruet intelligit. Sepe
enĩ quem temptationis certamen superare ñ ua¬
luit: sua deterius securitas strauit. Nã dũ lassũ
se quisq in ocio remittit: dissolutã mentẽ cor¬
ruptori ꝓstituit. At si eum ex dispensatione su¬
ꝑnę pietatis temptatio non repente uehement
irruens. sed temꝑato accessu erudiens pulsat: ni¬
mirũ ad insidias ꝓuidendas euigilat᷑: ut contra¬
⁊ hostẽ se in certamine cautiuᷤ accingat. Unde
enĩ quiescentis e̾̃: assurgere decertantis. Auditis gͦ
adu̾sis surge ẽ texꝑtis tẽptationib m̃tẽ ad c̾tamina ro¬
bustiꝰ reꝑare. Eb nunirũ tẽptationib ce discretio ꝓficit: qr ut
uitutes a uitiis subtiliꝰ distinguat agnoscit. Unde ⁊ b̃n subdit᷑.¬
Scidit uestimenta sua. Uestimenta scindimus:
cũ discernendo nr̃a oꝑa retractamus. Si enĩ ap̃
quaꝗͣ uoce angłica diceret᷑. Beatus qui uigilat

Expanded text:
quanta eas vigilantia servet, intelligit. Saepe quanta eas vigilantia servet, intelligit. Saepe enim quem tentationis certamen superare non valuit, sua deterius securitas stravit. Nam dum lassum se quisque in otio remittit, dissolutam mentem corruptori prostituit. Sed si ex dispensatione supernae pietatis tentatio non repente vehementer irruens, sed temperato accessu erudiens pulsat, nimirum ad insidias praevidendas evigilat, ut contra hostem se in certamine cautus accingat. Deenim, quiescentis est; assurgere, decertantis. Auditis ergo adversis surgere, est expertis tentationibus mentem ad certamina robustius parare. Quibus nimirum tentationibus etiam discretio proficit, quia ut virtutes a vitiis subtilius distinguat, agnoscit. Unde et bene subiant ut sanentur. --Vestimenta scindimus, cum discernendo nostra opera retractamus. Si enim apudquaquam voce angelica diceretur: Beatus qui vigilat,
Abbreviated transcription (Latin):
entiam. spem. fidem caritatẽq pene occũbere
ꝑturbatio ipsa renuntiat ͥ has tam̃ ante cłi ocu¬
los uiuias ꝑseuerantia recte intentionis seruat.
Unde & puer qui hȩc nuntiet solus euadit:
qr mentis discretio etiã inter tẽptamenta inco¬
lumis ꝑmanet. Agitq puer ut iob filios flen¬
do recipiat: dũ discretione nuntiante. dolens
animꝰ uires quas quasi amittere ceꝑat. pęniten¬
do conseruat. Mira aũ hoc nobiscũ dispensatio¬
ne agitur: ut mens nr̃a culpȩ ñnũ ꝗͣ pulsatione
feriat᷑. Nã eẽ se magnarũ uirium homo crede¬
ret: si nullũ uinquã earũdẽ uiriũ defectũ intra
mentis archana sentiret. Sed dũ tẽptatione irru¬
ente quatit᷑. & quasi ultra quã sufficit fatigat᷑.
ei contra hostis sui insidias munimen humilita¬
tis ostendit᷑. Et unde se ꝑtimescit eneruiter
cadere: inde accipit fortiter stare. Temptatus
aũ non solum uires a quo accipiat discit: sed

Expanded text:
entiam spem, fidem et charitatem, quas pene occumbere entiam spem, fidem et charitatem, quas pene occumbere turbatio ipsa renuntiat; has tamen ante Dei oculos vivas perseverantia rectae intentionis servat. Unde et puer qui haec nuntiet solus evadit, quia mentis discretio etiam inter tentamenta incolumis permanet. Agitque puer, ut Job filios flendo recipiat, dum, discretione nuntiante, dolens animus vires, quas quasi amittere coeperat, poenitendo conservat. Mira autem hoc nobiscum dispensatione agitur, ut mens nostra culpae nonnunquam pulsatione feriatur. Nam esse se magnarum virium homo crederet, si nullum unquam earumdem virium defectum intra mentis arcana sentiret. Sed dum, tentatione irruente, quatitur, et quasi ultra quam sufficit fatigatur; ei contra hostis sui insidias munimen humilitatis ostenditur, et unde se pertimescit etiam enerviter cadere, inde accipit fortiter stare. Tentatus autem non solum vires a quo accipiat, discit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
gescit. Seo tamen ualde mox timens quia ñ timet:¬
ad humiliatẽ se iterũ festinus inflectit. & tanto
hanc solidius recipit: quanto eiꝰ uirtutis pondus
riunt᷑ filii: qr tͣbata in temptatione conscientia.
ad utilitatẽ ꝓpriȩ cognitionis. raptim & in mom̃to
tate deficiunt: ꝑ intentionis tam̃ ꝑseuerantiam.
integrȩ in mentis radice subsistunt. Cũ quibus
etiã tres sorores occũbunt : qr in corde ñnũꝗͣ ꝑ
flagella turbatur caritas: ꝑ formidinẽ concutit᷑
spes: ꝑ quȩstiones pulsat᷑ fides. Sepe enĩ quasi ã
conditoris amore torpescimus: dũ ultra quam
nobis congruȩre credimꝰ. flagelo flagello fatiga¬
mur. Sepe dũ plus quã necesse ẽ mens formidat:
fiduciam sibimet spei debilitat. Sepe dũ in mensis
quȩstionib animus tundit᷑: ꝑturbata fides quasi
defectura fatigat᷑: sed tam̃ uiuunt filiȩ. quȩ do¬
mo concussa moriunt᷑ : quia & si intra consci¬

Expanded text:
gescit; sed tamen gescit; sed tamen ad humilitatem se iterum festinus inflectit; et tanto hanc solidius recipit, quanto ejus virtutis pondus riuntur filii quia turbata in tentatione conscientia, ad utilitatem propriae cognitionis raptim et in momento tate deficiunt, per intentionis tamen perseverantiam integrae in mentis radice subsistunt. Cum quibus etiam tres sorores occumbunt, quia in corde nonnunquam per flagella turbatur charitas, per formidinem concutitur spes, per quaestiones pulsatur fides. Saepe enim quasi a conditnobis congruere credimus, flagello fatigamur. Saepe dum plusquam necesse est, mens formidat, fiduciam sibimet spei debilitat. Saepe, dum immensis quaestionibus animus tunditur, perturbata fides, quasi defectura, fatigatur. Sed tamen vivunt filiae quae domo concussa moriuntur, quia et si intra consci
Abbreviated transcription (Latin):
meus ꝑcutit ᷤ sed ꝑ hunc coneussa discit. cui tri¬
buat qđ in quibuscta fortit̾ stetit. & tanto pꝰ
ualidius fortitudinẽ retinet: quanto hanc re¬
pente irruente formidine. sibi iã quasi elapsam
uidet. Aliquando dũ magna nos scire gaudemꝰ:
repentinȩ ignorantiȩ cecitate torpescimꝰ. Sed
quo ignorantia mentis oculus ad mom̃tũ clau¬
dit᷑. eo post ad scientiam uerius aꝑit᷑: ut umi¬
rũ flagello suȩ cecitatis eruditus. & scire ipsũ
a quo habeat sciat. Aliquando dũ religiose cun
cta disponimꝰ. dũ pietatis uiscera plene nos ha¬
bere gratulam᷑ : quadã mentis duricia uiruente
ꝑcutim᷑ͦ : sed quasi obdurati cognoscimꝰ. cui pie¬
tatis habitȩ bona tribuamꝰ. Et pietas uerius ue¬
lut extincta recipit᷑: dũ quasi amissa amplius a-¬
mat᷑. Auquando dũ subiectũ se formidini diui¬
nȩ aninus gaudet: repente suꝑbia tẽptante ri-¬

Expanded text:
mens percutit. Sed per hunc concussa discit cui trimens percutit. Sed per hunc concussa discit cui tribuat quod in quibusdam fortiter stetit; et tanto post validius fortitudinem retinet, quanto hanc repente irruente formidine sibi jam quasi elapsam videt. Aliquando dum magna nos scire gaudemus, repentinae ignorantiae caecitate torpescimus. Sed quo ignorantia mentis oculus ad momentum clauditur, eo post ad scientiam verius aperitur, ut nimirum flagello suae caecitatis eruditus, et scire ipsum a quo habeat sciat. Aliquando dum recta disponimus, dum pietatis viscera plene nos habere gratulamur. quadam mentis duritia irruente percutimur: sed quasi obdurati cognoscimus cui pietatis habitae bona tribuamus; et pietas verius velut exstincta recipitur, dum quasi amissa amplius amatur. Aliquando, dum subjectum se divinae formidini animus gaudet, repente, superbia tentante, ri
Abbreviated transcription (Latin):
humilius sapit. & sapientia uude quasi a¬
mittitur: inde cercius possidetur. Aliquando
dũ subliia intelligendo in elationẽ se animꝰ
erigit. in reb unis & uilib graui ebetudine
pigrescit : ut repente sibi etiam una clausa
uideat. qui ꝑnix sũma penetrabat. Sed hȩc
ipsa ebetudo intellectum nobis dum subtrahit
seruat: quia dum ad momentũ cor humiliat᷑.
uerius ad sublimia intelligenda confirmat.
Aliquaudo dũ cuncta nos agere consilii gra¬
uitate gaudemus: pulsante causȩ emergentis
articulo. p̃cipitatione subita rapim᷑. Et qͥ nos sẽꝑ
disposite iuxisse credidimus: repente intima
confusione uastam᷑. Sed tam̃ eiusdẽ confusionis
erudicione discimꝰ: ne nrĩs uirib consilia nr̃a
tribuamꝰ. & tanto maturius ad grauitatẽ re¬
stringim: quanto ad hauc quasi amissã redimꝰ.
Aliquando dũ mens fortiter aduersa contẽpnit.
subortis aduersitatis euentib hanc metꝰ uehe¬

Expanded text:
humilius sapit; et sapientia, unde quasi ahumilius sapit; et sapientia, unde quasi amittitur, inde certius possidetur. Aliquando, dum sublimia intelligendo, in elatione se animus erigit; in rebus imis, et vilibus gravi hebetudine pigrescit, ut repente sibi etiam ima clausa videat, qui pernix summa penetrabat. Sed haec ipsa hebetudo intellectum nobis, dum subtrahit, servat; quia, dum ad momentum cor humiliat, verius ad sublimia intellAliquando dum cuncta nos agere consilii gravitate gaudemus, pulsante causae emergentis articulo, praecipitatione subita rapimur; et qui nos semper disposite vixisse credidimus, repente 69 intima confusione vastamur. Sed tamen ejusdem confusionis eruditione discimus, ne nostris viribus consilia nostra tribuamus; et tanto maturius ad gravitatem restringimur, quanto ad hanc quasi amissam redimus. Aliquando dum mens fortiter adversa contemnit, subortis adversitatis eventibus, hanc metus vehe
Abbreviated transcription (Latin):
tiã scientiam. contra duriciã pietatẽ: contra su¬
ꝑbiam det timorẽ. Sed nonnũ quã dũ mens ur̃a
tanti muneris plenitudine atq ubertate fulci¬
t᷑. si continua in his securitate ꝑfruit᷑. a quo sibiħ
collata sit obliuiscitur: seq a se habere putat. qđ
uumquã sibi abesse considerat. Unde fit ut
aliquando se hȩc ẽadem grã utilit̾ subtrabat:
et presumenti quantum in se infiriet᷑ osten¬
dat. Tunc eium uere cognoscimus bona nr̃a un¬
de sunt: quando hȩc quasi amittendo sentimꝰ.
quia a nobis seruari non possunt. Ad hoc itaq
intimande humilitatis inagisteriũ. fit plerũq
ut irruente temptationis articulo. tanta stulti¬
cia sapientiã nram̃ feriat: ut turbata mens qͣlit̃
malis imminentib obuiet. uel contra tep̾tatio¬
nẽ quomͦ se preparet. ignoret. Sed hac ipsa
stulticia cor prudenter eruditur: quia unde
ad momentũ desipitͥ eo post uerius quo &

Expanded text:
tiam, scientiam, contra duritiam, pietatem; contra sutiam, scientiam, contra duritiam, pietatem; contra superbiam det timorem. Sed nonnunquam, dum mens nostra tanti muneris plenitudine atque ubertate fulcitur, si continua in his securitate perfruitur, a quo sibi haec sint obliviscitur, seque a se habere putat, quod nunquam sibi abesse considerat. Unde fit ut aliquando se haec ab eadem gratia utiliter subtrahat, et praesumenti quantum in se infirmetur, ostendat. Tunc enim vere cognoscimus bona nostra unde sint, quando haec quasi amittendo sentimus, quia a nobis servari non possunt. Ad hoc itaque intimandae utilitatis magisterium, fit plerumque, ut irruente tentationis articulo, tanta stultitia sapientiam nostram feriat, ut turbata mens, qualiter malis imminentibus obviet, vel contra tentationem quomodo se praeparet, ignoret. Sed hac ipsa stultitia cor prudenter eruditur, quia unde ad momentum decipitur inde post verius, quo et
Abbreviated transcription (Latin):
auctori recddere negligit: eo in se iusticiȩ iuri¬
contradicit. Uentus gͦ uehemens quatuor domꝰ¬
angulos concutit: dũ fortis temptatio occultis
motib quatuor uirtutes quatit. Et quasi quassa¬
tis angulis domus eruit᷑ : dum pulsatis uirtutib
conseientia tͣbatur. Intra hos aũ quatuor domꝰ¬
angulos. filii conuiuant᷑: qr intra archana m̃tis.
quȩ principaliter his quatuor uirtutib ad sũmȩ
rectitudinis culmen erigit᷑. uirtutes ceterȩ quasi
quȩdã cordis soboles se inuicẽ pascunt. Donum
quippe sp̃s. quod in subiecta mente ante alia pru-¬
dentiam. temꝑantiã. fortitudinẽ. & iusticiam
format. eandem mentẽ ut contra singula quęq
cemptam̃ta erudiat. in septẽ mox uirtutib tẽ¬
perat: ut contra stulticiam sapientiã. contra
e betudinẽ intellectum. contra p̃cipitationẽ con¬
siliũ. contra timorẽ fortitudinẽ: contra ignoran

Expanded text:
auctori reauctori recontradicit. Ventus ergo vehemens quatuor angulos domus concutit, dum fortis tentatio occultis motibus quatuor virtutes quatit. Et quassatis angulis, domus ruit, dum, pulsatis virtutibus, conscientia turbatur. Intra hos autem quatuor domangulos filii convivantur, quia intra arcana mentis, quae principaliter his quatuor virtutibus ad summae rectitudinis culmen erigitur, virtutes caeterae quasi quaedam cordis soboles se invicem pascunt. Donum quippe Spiritus, quod in subjecta mente ante alia prudentiam, temperantiam, fortitudinem, justitiam format, eamdem mentem ut contra singula quaeque tentamenta erudiat, in septem mox virtutibus temperat, ut contra stultitiam, sapientiam; contra hebetudinem, intellectum; contra praecipitationem, consilium; contra
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ solidũ mentis nr̃ȩ edificiũ. prudentia.
tẽꝑantia fortitudo & iusticia sustinet. In qua¬
tuor angulis domus ista subsistit: qr in his
quatuor uirtutib tota bom oꝑis structura
consurgit. Unde & quatuor paradẏsi flumi¬
na terrã irrigant: qr dũ his quatuor uirtuti¬
b cor infundit᷑ͥ ab omi desiderioꝵ carnaliũ
ȩstu temꝑat᷑. Sed ñnũꝗͣ dũ menti ignauia sub¬
repit: prudentia frigescit. Nã cũ fessa torp&:
uent᷑a ñ ꝓuidet. Ñnũqͣm dũ nonnulla menti
delectario subrepit : temperantia nr̃a marcessu.
In quantũ enĩ ad delectatiõempͣsentiũ auci¬
mur: in tantũ minus ab illicitis temperamꝰ.
Nonnũꝗͣ. se timor cordi insinat: & uires nr̃ȩ
fortitudinis turbat. Et eo minores contra
aduersa existimus: quo quędã ꝑdere iumo¬
deratius dilecta formidamus. Nonnũꝙͣ. uͦ
amor suus se menti ingerit: eamq latenti mo¬
tu ã rectitudine iusticiȩ diuertit. & quo se totã

Expanded text:
nimirum solidum mentis nostrae aedificium, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia sustinet. In quatuor angulis domus ista subsistit, quia in his quatuor virtutibus tota boni 68 operis structura consurgit. Unde et quatuor paradisi flumina terram irrigant, quia dum his quatuor virtutibus cor infunditur, ab omni desideriorum carnalium aestu temperatur. Sed nonnunquam dum menti ignavia subripit, prudentia frigescit; nam cum fessa torpet, ventura non providet. Nonnunquam dum nonnulla menti delectatio subripit, temperantia nostra marcescit; in quantum enim ad delectationem praesentium ducimur, in tantum minus ab illicitis temperamus. Nonnunquam se timor cordi insinuat, et vires nostrae fortitudinis turbat; et eo minores contra adversa existimus, quo quaedam perdere immoderatius dilecta formidamus. Nonnunquam vero amor suus se menti ingerit, eamque latenti motu a rectitudine justitiae divertit; et quo se totam
Abbreviated transcription (Latin):
Locꝰqͥppe hoĩs s ñ localis. ip̃e scił conditor extitt. qͥ ħe
ut in semetipso consisteret creauit. Quẽ nimirũ locũ
tunc homo deseruit: cũ seductoris u̾ba audiens. a ꝯdito¬
ris amore discessit. S cũ omp̃e d̃s redim̃do se hõi &̃ cor¬
poralit̾ ostendit: Ipse ut ita dixerĩ fugitiui sui uestigia
subsequens. ad retinendn̾ quẽ admiserat hoĩem locꝰ ueñ.
Si enĩ appellari locꝰ neqͣqͣm conditor poss:. dm laudas
psalmista ñ dic̾et. fiłii seruoꝵ tuoꝵ habitabt̃ ibi. Ibi i
ñ dicimꝰ: nͥ cum locũ specialit̾ designamꝰ. S st̾ pleriq
qͥ ã pꝰt ꝑceptũ recdept̃onis auxiliũ. ad desꝑat̾onis tene¬
bras deuoluunt᷑: ꝙ tanto nequius ꝑeunt. qͣnto & obla¬
ta remedia nnscłie contempnunt. Recte gͦ de damna-
tore suo tanto tc districtiꝰ iniudicio ñ agnoscit᷑: qͣnto nẽ
ad reꝑationis grãm nec ꝑ dona reuocat᷑. Unde & notan

Expanded text:
Locus quippe hominis, sed non localis, ipse scilicet conditor exstitit, qui hunc Locus quippe hominis, sed non localis, ipse scilicet conditor exstitit, qui hunc ut in semetipso consisteret, creavit. Quem nimirum locum tunc homo deseruit, cum seductoris verba audiens, a conditoris amore discessit. Sed cum omnipotens Deus redimendo se homini etiam corporaliter ostendit, ipse, ut ita dixerim, fugitivi sui vestigia subsequens, ad retinendum, quem amiserat, hominem, locus venit. Si enim appellari locus nequaquam conditor posset, Deum laudans Psalmista non diceret: Filii servorum tuorum inhabitabunt. Ibi enim non dicimus, nisi cum locum tenebras devolvuntur; et tanto nequius pereunt, quanto et oblata remedia misericordiae contemnunt. Recte ergo de damnatotore suo tanto tunc districtius in judicio non cognoscitur, quanto nunc ad reparationis gratiam nec per dona revocatur. Unde et no
Abbreviated transcription (Latin):
te corda desꝑantiũ nubib ꝯꝑant᷑: qri ꝙ caligine erroris
obscura st̃. ꝙ peccatoꝵ multiplicitate ꝯdensa. S consũpta
ꝑtͣnseunt: qi claritate extremi iudicii irradiata dissipant.
Solet ꝙ̃ domꝰ inhabitatio cordis intelligi Unde sanato
cuidam drͣ uade in domũ tuã: qi nimirũ dignũ ẽ ut pec¬
cator pt᷑ ueniã ad mentẽ suã redeat᷑. ne it̾m q̃d iuste feriat᷑
admittat. S qͥ ao infernũ desẽndit. ad domũ suã ult̾iꝰ
ñ asendit: qi eũ quẽ desꝑatio obruit. a cordis su habita¬
cło foris mittit.  redire introrsus ñ ualet: qi fusus ext̾ius
ad det̾iora cotidie impulsus cadit. Ad contẽplandũ qͥppe
creatorẽ h̃o conditꝰ fuerat. ut eiꝰ semꝑspeciem q̃reret: atq
in sollempnntate illiꝰ amoris habitaret. S extͣ se ꝑ in¬
obedientiã missus. ñitis suȩ locũ ꝑdidit: qi tenebrosis
itinerib sparsꝰ. ab inhabitatiõe ueri luminis elongaũ

Expanded text:
rroris obscura sunt, et peccatorum multiplicitate condensa; sed consumpta pertranseunt, quia claritate extremi judicii irradiata dissipantur. Solet etiam domus inhabitatio cordis intelligi. Unde sanato cuidam dicitur: Vade in domum tuam , quia nimirum dignum est ut peccator post veniam ad mentem suam readmittat. Sed qui ad infernum descenderit, ad domum suam ulterius non ascendet, quia eum quem desperatio obruit, a cordis sui habitaculo foras mittit, et redire introrsus non valet, quia, fusus exterius, ad deteriora quotidie compulsus cadit. Ad contemplandum quippe Creatorem homo conditus fuerat, ut ejus semper speciem quaereret, atque in solemnitate illius amoris habitaret. Sed extra se per inobedientiam missus, mentis suae locum perdidit, quia, tenebrosis itineribus sparsus, ab inhabitatione veri luminis elongavit.
Abbreviated transcription (Latin):
labores qͦs ꝑ ignorantiã in hoc mundo ꝑtulimus. do-¬
lendo pensamus. Nam quo unicuiq plus dulce fit
qđ de ȩternis desiderat: eo ei magis graue ostendit᷑
riam sequentia uerba pensant᷑: ꝑ hȩc ꝓculdubio
animus dolentis exprimit᷑: qualiter ꝑ diuersos ino-¬
tus desiderii mesticia unpellente uariat᷑. Nam sub

Expanded text:
labores, quos per ignorantiam in hoc mundo pertulimus, dolabores, quos per ignorantiam in hoc mundo pertulimus, dolendo pensamus. Nam quo unicuique plus dulce fit quod de aeternis desiderat, eo ei magis grave ostenditurriam sequentia verba pensantur, per haec procul dubio animus dolentis exprimitur qualiter per diversos motus desiderii, moestitia impellente, variatur. Nam sub
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantiȩ suȩ caliginẽ ad amorẽ rectitudinis re-¬
deunt: & ueritatis radiis illustrati fletibꝰ diluunt. qd̾
errauerunt. Illuminatus & enĩ quisq respicit: ꝗͣ t᷑pe
uo. & desideranti finẽ mercennario cõparat dicens.
S icut seruu desiderat umbr̃a: & sic̃ mercennariꝰ p̃stola¬
t᷑ finẽ oꝑis sui: sic & ego habui menses uacuos & noctes
laboriosas enumeraui mͥ. In cõparatione gͦ duo sunt¬
quȩ p̃misit: in expressione etiã fatigationis duo
ꝓtinus subdidit. Ad ęstuantẽ quippe menses uacu¬
os reddidit: quia quo magis ȩternũ refrigeriũ quȩ¬
rit᷑: eo magis conspicit᷑. ꝙͣ uacue ꝓ ista uita laborat᷑.
Ad prestosantẽ uͦ laboriosas noctes subintulit. qr
quo magis ex termino oꝑis p̃miũ qd̾ asseqͣmur inspi¬
cimus: eo magis ingemiscimus. diu nos nescisse quod
q̃reremus. U̾nde & ipsa penirentis cura uigilant᷑
ex primit᷑. ut laboriosas noctes euumerasse dicat᷑:
quia quanto uerus ad dm̃ reuertim᷑: tanto subtiliꝰ

Expanded text:
ignorantiae suae caliginem ad amorem justitiae convertuntur, et veritatis radiis illustrati fletibus luunt, quod erraverunt. Illuminatus enim quisque respicit, quam turpe vo et desideranti finem mercenario comparat, dicens: Sicut servus desiderat umbram et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui: sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi mihi. In comparatione etquae praemisit; in expressione etiam fatigationis duo protinus subdidit. Ad aestuantem quippe menses vacuos reddidit, quia quo magis aeternum 250 refrigerium quaeritur, eo magis conspicitur quam vacue pro vita ista laboratur. Ad praestolantem vero laboriosas noctes subintulit, quia quo magis ex termino operis praemium quod assequamur inspicimus, eo magis ingemiscimus diu nos nescisse quod quaerimus. Unde et ipsa poenitentis cura vigilanter exprimitur, ut laboriosas noctes enumerasse diceretur, quia quanto verius ad Deum revertimur, tanto subtilius
Abbreviated transcription (Latin):
respicit ut ab interitu abscondat. In iudiciũ quidẽ
dñs ueniens. peccatorẽ uidet ut feriat: s ñ uidet¬
ut ad largiendã salutis gram̃ recognoseat. Culpas
examinat: & uitã pereuntiũ ignorat. Unde ⁊ sc̃s
uir cũ se post presentẽ uitã respectu hominis uide¬
ri ñ posse fateret᷑: apte mox subdidit. Oculi tui in
me: & ñ subsistam. Ac si aꝑte dicer&. Districtus
ad iudiciũ ueniens. & ad saluandũ ñ uides. & ad
feriendũ uides: q uia quẽ in p̃senti uita. dispensa¬
tõnis tue miseratõne ñ respicis. respiciendo pꝰtmõdũ

Expanded text:
respiciet ut ab interitu abscondat. In judicium quidem respiciet ut ab interitu abscondat. In judicium quidem Dominus veniens, peccatorem videt ut feriat, sed ut ad largiendam salutis gratiam recognoscat; culpas examinat, et vitam pereuntium ignorat. Unde sanctus vir, cum se post praesentem vitam, respectu hominis videri non posse fateretur, apte mox subdidit: CAPUT XVI  et non subsistam. - Ac si aperte diceret, districtus ad judicium veniens, ad salvandum non vides, ad feriendum vides. Quia quem in praesenti vita dispensationis tuae miseratione non respicis, respiciendo postmodum
Abbreviated transcription (Latin):
grã ad ueniam ñ reformat. Hinc o enĩ paulus dicit.
Ecce nc̃ tempꝰ acceptabile: ecce nc̃ dies salutis. hĩc psal¬
quẽ nequaꝗͣ. mͦ miscdia eripit: sola post presens
scłm iusticia addicit. Hinc salomon ait. ꝗ uia lig¬
nũ in quocũq loco ceciderit. siue ad austrũ seu
ad aquilonẽ ibi erit: quia cũ humani casus tpr̃.
siue sc̃s seu malignus spiritꝰ. egredientẽ animam
a claustͦ carnis acceꝑit: in ęteruũ secũ sine ulla ꝑ¬
mutatione retinebit: ut nec exaltata ad suppliciũ
ꝓruat: nec mersa ȩternis suppliciis. ultra ad reme
diũ ereptionis ascendat. Uir gͥ sc̃s humani generis
dampna considerãs. qđ a presenti scło sine redẽpto¬
ris cognitione subtrahit᷑. atq ȩternis ignib irrepa-¬
rabiliter sepelit᷑: & eius uocẽ in se suscipiens dicat.
nec aspiciae me uisus hominis: quia uimirũ redẽp̃¬
toris grã. quẽ nunc ñ uituet᷑ ut corrigat᷑: tunc non

Expanded text:
gratia ad veniam non reformat. Hinc etenim Paulus dicit: gratia ad veniam non reformat. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis! Hinc psalquaquam modo misericordia eripit, sola post praesens saeculum iustitia addicit. Hinc Salomon ait, quia lignum, in quocumque loco ceciderit, sive ad austrum, sive ad aquilonem, ibi erit. Quia cum sive sanctus sive malignus spiritus egredientem animam a claustris carnis acceperit, in aeternum secum sine ulla permutatione retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis sudium ereptionis ascendat. Vir igitur sanctus humani generis damna consideret quod a praesenti saeculo sine Redemptoris cognitione subtrahitur, atque aeternis ignibus irreparabiliter sepelitur et ejus vocem in se suscipiens, dicat: « Nec aspiciet me visus hominis. » Quia nimirum Redemptoris gratia, quem nunc non intuetur ut corrigat, tunc non
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ suã mens inueniens: ad oꝑationis usũ nullatenꝰ
reuocat᷑. Quia gͥ fugit om̃e qđ cernit᷑. & mausura
sunt quȩ secunt᷑. bene beatus iob uno uersu utraq
cõplexus est dicens M emento quia uentus ẽ uita
mea: nec reuertet᷑ oculus ms ut uideat bona. Cur-¬
sũ quippe presentiũ contẽplatus ait: mem̃to qr uentꝰ
ẽ uita mea. Eternitatẽ uͦ sequentium considerans ad¬
iunxit: nec reuertet᷑ oculus ms ut uideat bona.
Ubi apte quoq uniuersi humani generis ã redẽpti¬
oins munere destituti: uocẽ ꝓtiuꝰ sumit dicens. Nec
aspiciae me uisus hominis. Uisus quippe hominis
est. miscdia redẽptoris: quȩ usensibilitatis nr̃ȩ du-¬
ritiam cũ respicit emollit. Unde teste quoq euuan¬
głio dr̃. respexit iħs petrũ: et recordatus petrus
uerbi qđ dixerat iħs. egressus foras fleuit amare.
Exutã uͦ carne animã nequaꝗͣ iã uisus hominis as
picit: quia post mortẽ non liberat. quẽ ante mortẽ

Expanded text:
onem suam mens inveniens, ad operationis usum nullatenus revocatur. Quia igitur fugit omne quod cernitur, et mansura sunt quae sequuntur, bene beatus Job uno versu utraque complexus est, dicens: Memento quia ventus est vita mea, nec revertetur oculus meus ut videat bona. Cursum quippe praesentium contemplatus ait: Memento quia ventus est vita mea. Aeternitatem vero sequentium considerans adjunxit: Nec revertetur oculus meus ut videat bona. Ubi apte quoque universi humani generis a redemptionis munere destituti vocem protinus sumit, dicens: Caspiciet me visus hominis. » Visus quippe hominis misericordia est Redemptoris, quae insensibilitatis nostrae duritiam, cum respicit, emollit. Unde, teste quoque Evanitur: Respexit Jesus Petrum, et recordatus est Petrus verbi quod dixerat Jesus. Et egressus foras flevit amare . Exutam vero carne animam nequaquam visus hominis aspicit, quia post mortem non liberal, quem ante mortem
Abbreviated transcription (Latin):
te & pondere laboris addicit. Cũ uͦ lassescentẽ
animũ ad considerandũ oꝑis p̃miũ reuocat: uigo¬
rẽ mox animi ad exercitiũ laboris reformat. Et
qđ graue perpendit ex oꝑe: leue existimat ex re¬
muneratione. Sic sic ȩlecti quiq cũ mundi huius
aduersa paciunt᷑: cũ honestatis contumelias. rerũ
dãpna. cruciatus corporis tolerant: eẽ grauia qͥb
exercent᷑ pensant. Sed cũ mentis oculũ ad ȩternae
patria considerationẽ tendunt: ex cõparatione
premii ꝗͣ sit leue ꝗđ paciunt᷑ inueniunt. Qđ enĩ
ualde eẽ inportabile ex dolore ostendit᷑. conside¬
ratione ꝓuida ex remuneratione leiuigat᷑. Hinc
ẽ qđ paulus semꝑ se ipso robustior ꝯtͣ adu̾sa erigit᷑.
qr nimirũ finẽ sui oꝑis sic̃ mercennarius presto.¬
lat᷑. Graue nãq qđ sustinet ęstimat: sed leue hoc
ꝑ p̃mii considerationẽ pensat. Ipse quippe ꝙͣ sit

Expanded text:
te et pondere laboris addicit; cum vero lassescentem te et pondere laboris addicit; cum vero lassescentem animum ad considerandum operis praemium revocat, vigorem mox animi ad exercitium laboris reformat, et quod grave perpendit ex opere, leve existimat ex remuneratione. Sic sic electi quique cum mundi hujus adversa patiuntur, cum honestatis contumelias, rerum damna, cruciatus coexercentur pensant; sed cum mentis oculum ad aeternae patriae considerationem tendunt, ex comparatione praemii, quam sit leve quod patiuntur inveniunt. Quod enim valde esse importabile ex dolore ostenditur, consideratione provida ex remuneratione levigatur. Hinc est quod Paulus semper seipso robustior contra adversa erigitur, quia nimirum finem sui operis sicut mercenarius praestolatur. Grave namque quod sustinet aestimat, sed leve hoc per praemii considerationem pensat. Ipse quippe quam sit
Abbreviated transcription (Latin):
exutus fuerit: tunc sibimet ipse libere tranqͥllus
innotescit. Unde & recte etiam ꝑ paulũ dr̃.
Ipsa creatura liberabit᷑ a seruitute corruptionis:
in libertatẽ głȩ filioꝵ dĩ. E lectos enĩ nunc pęna
corruptionis ad grauat. sed tunc in corruptionis
gła exaltat. Etꝰ quantũ ad presentis necessita-¬
tis pondera. nunc in dĩ filiis de libertate nichil
ostendit᷑: tantũ uͦ ad subsequentis libertatis głam.
tunc in di famulis de seruitute nichil apparebit.
Creatura gͦ seruitute corruptionis exuta. & dig¬
nitate libertatis accepta. in filioꝵ dĩ głam u̾titurꝰ:
quia unita dõ ꝑ spm̃. quasi hoc ipsũ qđ creat᷑a
ẽ transisse ac subegisse declarat᷑. Sed qui adhuc
umbrã desiderat. seruus est: Quia quousq ȩstus
tat. Ubi apte sub dit᷑. E sicut mercennarius pre:¬
stolat᷑ finẽ oꝑis sui. Mercenuarius & enĩ cũ faci¬
enda oꝑa conspicit: mentẽ ꝓtinus ex longinquita¬

Expanded text:
exutus fuerit, tunc sibimetipsi liber et tranquillus exutus fuerit, tunc sibimetipsi liber et tranquillus innotescit. Unde et recte etiam per Paulum dicitur: Ipsa creatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei . Electos enim nunc poena corruptionis aggravat, sed tunc incorruptionis gloria exaltat; et quantum ad praesentis necessitatis pondera nunc in Dei filiis de libertate nihil ostenditur, tantum vero ad subsequentis libertatis gloriam, tunc in Dei famulis de servitute nihil apparebit. Creatura ergo, servitute corruptionis exuta, et dignitate libertatis accepta, in filiorum Dei gloriam vertitur, quia, unita Deo pest, transisse ac subegisse declaratur. Sed quia adhuc umbram desiderat, cervus est; quia quousque aestumtat. Ubi apte subditur: Et sicut mercenarius praestolatur finem operis sui. Mercenarius etenim cum faciendo opera conspicit, mentem
Abbreviated transcription (Latin):
meraui michi. Uinbrã quippe seruo desiderare ẽ:
post temptationis ȩstum sudorẽq oꝑis. ȩterni refri¬
gerii requiem querere. Hanc namq umbrã seruuꝰ
ille desiderauerat: qui dicebat. Sitiuit anima mea
ad dm̃ uiuum÷ quando ueniam & parebo ante
faciem di: & rursũ. Heu me qđ incolatus ms̃ ꝓ-¬
longatus est. Qui quasi a labore agri ȩstũ fugieis:
atq ad obtiuendã requiem refrigerii teginen quȩ¬
rens: iterũ dicit. Ingrediar in locum tabernaculi
adinirabilis.: usq ad douiũ dĩ. Hanc umbrã cõpre-¬
hendere paulus anhelabat: desideriũ habens dis-¬
solui. & cũ xp̃o ẽẽ. Adhãc umbrã ex desiderii
iam ꝑfectione ꝑuenerant: qui dicebant. Nos qui
portauimus pondus diei & estus. Bene aũ qui
desiderare umbrã dr̃. seruus uocat᷑: quia ȩlectus
quisq quousq infirmitatis conditione constringit᷑ :
sub dominantis corruptionis uigo. quasi sub ȩ̨stus
auxietate retinet᷑. Qui nimirũ cũ corruptione

Expanded text:
et. --Umbram quippe servo desiderare est post tentationis aestum, sudoremque operis, aeterni refrigerii requiem quaerere. Hanc namque umbram servus ille desideraverat qui dicebat: Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam, et parebo ante faciem Dei ? Et rursum: Heu me! quod incolatus meus prolongatus est . Qui quasi a labore acri aestum fugiens, atque ad obtinendam requiem refrigerii tegmen quaerens, iterum dicit: Ingrediar in locum tabernaculi admirabilis, usque ad domum Dei . Hanc umbram comprehendere Paulus anhelabat, desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Ad hanc umbram ex desiderii jam perfectione pervenerant qui dicebant: Nos qui portavimus pondus diei et aestus . Bene autem qui desiderare umbram dicitur, servus vocatur, quia electus quisque quousque infirmitatis conditione constringitur, sub dominantis corruptionis jugo, quasi sub aestus anxietate retinetur. Qui nimirum cum corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
ter& iram suã ab eis : & non accendit omnẽ irã
suã : & memoratus est quia caro st̃. Ut lutũ gͦ
homo factus ẽ: quia de limo est ad conditionẽ
sũptus. Lutũ quippe fit : cum se a qua terrȩ con¬
spergit. Sicut lutũ itaq homo est conditus: qr
quasi aqua infundit puluerẽ: cũ anima rigat
carnẽ. Qđ sc̃s uir bene pietati iudicis obicit:
cũ postulans dicit. Memento queso qđ sicut
lutũ feceris me. Ac si aꝑte dicat. Infirmitatẽ car¬
nis considera: & reatũ iniquitatis laxa. Ubi ap¬
te quoq mors eiusdẽ carnis adiungit᷑: cũ ꝓtinus
ter postul& dicens. Memento queso qđ ꝑ carnem
ad t̾rã uenio: & ꝑ eius interitũ ad terrã tendo.
Materiã itaq originis & pęnã finis aspice: & cul-¬
lit hominis conditi: nunc subiungit ordinẽ

Expanded text:
b eis, et non accendit omnem iram b eis, et non accendit omnem iram suam, et rememoratus est quia caro sunt . Ut lutum ergo homo factus est, quia de limo est ad conditionem sumptus. Lutum quippe fit, cum se aqua terrae conspergit. Sicut lutum itaque homo est conditus, quia quasi aqua infundit pulverem, cum anima rigat carnem. Quod sanctus vir bene pietati judicis objicit, cum postulans dicit: Memento, quaeso, quod sicut lutum feceris me. Ac si aperte dicat: Infirmitatem carnis considera, et reatum iniquitatis laxa. Ubi aperte quoque mors ejusdem carnis adjungitur, cum protinus ter postulet, dicens: Memento, quaeso, quod per carnem a terra venio, et per ejus interitum ad terram tendo. Materiam itaque originis, et poenam finis aspice, et culpit hominis conditi, nunc subjungit ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
& fecerunt me totũ in circuitu: & sic repette
p̃cipitas me  Ac si aꝑte dicat. Cur tanta uili¬
tate despicis: quẽ cum tanta dignitate condi-¬
disti e& quẽ ratione reb ceteris prefers: cur ex
dolore supponis as Sedtam̃ hec eadẽ dignitas
nr̃a fulget ꝑ imaginẽ: & longe distat a beatitu¬
dinis ꝑfectione ꝑ carnẽ. Quia dũ sp̃s miscetur
pulueri: quodã mͦ conectit᷑ infirmitati. Quam
scilic& infirmitatẽ beatus iob pietati iudicis ob¬
feceris me. Angłoꝵ sp̃s idcirco irremissibiliter pec¬
cauerunt: quia tanto robustius stare põterant ÷
quanto eos carnis admixtio ñ tenebat. Homo uͦ
id circo post culpã ueniã meruit: quia ꝑ carnale
corpus aliqͥd quo sem& ipso minor ess& accepit.
Onde & apud respectũ iudicis argumentũ pieta¬
tis est. hȩc eadem infirmitas carnis:. sic̃ ꝑ psalmistã
dr. Ipse aũ est miseritors: & ꝓpitius fi&e peccatis

Expanded text:
et fecerunt me totum in circuitu, et sic repente et fecerunt me totum in circuitu, et sic repente praecipitas me? Ac si aperte dicat: Cur tanta vilitate despicis, quem cum tanta dignitate condidisti? Et quem ratione rebus caeteris praefers, cur ex dolore supponis? Sed tamen haec eadem nostra dignitas fulget per imaginem, et longe distat a beatitudinis perfectione per carnem, quia dum spiritus miscetur pulveri, quodam modo connectitur infirmitati. Quam scilicet infirmitatem beatus Job pietati judicis obelorum spiritus idcirco irremissibiliter peccaverunt, quia tanto robustius stare poterant, quanto eos carnis admistio non tenebat. Homo vero idcirco post culpam veniam meruit, quia per carnale corpus aliquid quo semetipso minor esset accepit. Unde et apud respectum judicis argumentum pietatis est haec eadem infirmitas carnis; sicut per Psalmistam dicitur: Ipse autem est misericors, et propitius fiet peccatis
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta creata sint: in ipsa tam̃ relatione cre-
ationis ostendit᷑: quantũ cunctis animantib.
quantũ reb uel cȩlestib s tam̃ insensibilibus.
renter pensandũ est p̾mittit dicens. faciamꝰ
hominẽ ad unaginẽ & similitudinẽ nram.
Neq enim sicut de rebus ceteris scriptũ est.
fiat & factũ est: neq ut aquę uolatilia. sic ter¬
ra hominẽ ꝓtulit: s prius quã fier&e faciamus
đr : ut uidelicet quia racionalis creatura con¬
debat᷑. quasi cũ consilio facta uideret᷑. Quasi ꝑ
studiũ de terra plasmat᷑. & inspiratione condito¬
ris in uirture sp̃s uitalis erigit᷑: ut scilic& ñ ꝑ
uissionis uocẽ. s ꝑ dignitatẽ oꝑationis existeret:
qui ad conclitoris imaginẽ fiebat. Qđ gͥ ꝑ condi¬
tionẽ homo elegantius in terra creaturis ceteris
accepit: hoc in flagello positus. pietati sui opifi¬
cis opponit. dicens. Manus tuȩ plasmauert̃ me

Expanded text:
cuncta ccuncta cationis ostenditur, quantum cunctis animalibus, quantum rebus vel coelestibus, sed tamen insensibilibus hrenter pensandum est, praemittit, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Neque enim de eo sicut de rebus caeteris scriptum est: Fiat, et factum est ; neque ut aquae volatilia, sic terra hominem protulit; sed prius quam fieret faciamus dicitur, ut videlicet quia rationalis creatura condebatur, quasi cum consilio facta videretur. Quasi per studium de terra plasmatur, et inspiratione conditoris in virtute spiritus vitalis erigitur, ut scilicet non per jussionis vocem, sed per dignitatem operationis existeret, qui ad conditoris imaginem fiebat. Quod igitur per conditionem homo elegantius in terra creaturis caeteris accepit, hoc in flagello positus pietati sui opificis opponit, dicens: Manus tuae plasmaverunt me,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipitas me us Ac si humiliter dicat. Quia sub
iusto examine dignũ non est tuȩ placationi
qđ feci : pensa misericordit̃ ne pereat qđ fecisti.
Quib & iã uerbis ꝑuersum manis dogma des¬
truit᷑: qui duo eẽ principia mentiens: a dẽo
sp̃m. a satana uͦ carnẽ conditã asserere conat᷑.
Sc̃s & enĩ uir ꝓphetici gr̃a sp̃s plenus. longe
post uentura considerat: & erroꝵ genimina
p̃uidens calcat dicens. Manus tuę plasmaue¬
runt me & fecerunt me totũ in circuitu.
Qui enim & plasmatũ se & factũ totũ in cir-¬
cuitu a do asserit: tenebrarũ genti nec ĩ spu
suo aliquid nec in carne derelinquit. Nã plas¬
matũ se ꝓpt̾ int̾nã hoĩs imagineni retulit: factũ
uͦ totũ in circuitu. in eo qđ ex carnis constat
indumento memorauit. Notandũ uͦ est. qr¬
ꝑ hoc qđ se plasmatũ dĩ manib asserit: mise¬
ricordiȩ iudicis dignitatẽ suȩ conditionis oppo¬
nit. Quãuis enim ꝑ coęternũ patri uerbum

Expanded text:
c si ei humiliter dicat: Quia sub justo examine dignum non est tua placatione quod feci, pensa misericorditer, ne pereat quod fecisti. Quibus etiam verbis perversum Manichaei dogma destruitur, qui duo esse principia mentiens, a Deo spiritum, a Satana vero carnem conditam asserere conatur. Sanctus etenim vir prophetici gratia spiritus plenus, longe post ventura considerat, et errorum genimina praevidens calcat, dicens: Manus tuae plasmaverunt me, et fecerunt me totum in circuitu. Qui enim et plasmatum se, et factum totum in circuitu a Deo asserit, tenebrarum genti 322 nec in spiritu suo aliquid nec in carne derelinquit. Nam plasmatum se propter internam imaginem retulit; factum vero totum in circuitu, in eo quod ex carnis constat indumento, memoravit.  Vet. per hoc quod se plasmatum Dei manibus asserit; misericordiae judicis dignitatem suae conditionis opponit. Quamvis enim per coaeternum Patri Verbum