comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
datio. s de ii̾tate
neq de immundi¬
tia sicut sunt car¬
nales obynantie
mulierum ⁊ quo¬
ꝑdam aliornm q̃
quidam p̃dicabãt

Expanded text:
dacio, sed de veritate, neque de immunditia sicut sunt carnales observantiae mulierum, et quodam aliorum: quae quidam praedicabant;
Abbreviated transcription (Latin):
alit̾ ñ prodest cor¬
reptio nisi suꝑius
medicus respitiat
.i. insi faciat ut pec¬
cati sui quemq pe
plicendi aliĩs int᷑¬
dum impeditur.
dum plus delectat
hominem aliorũ
petrus amare fleret. respexit euni dominꝰ

Expanded text:
atem. Non prodest correptio, nisi supernus medicus respiciat, id est nisi faciat, ut peccati sui quemque poplicendi aliis interdum impeditur, dum plus delectat hominem aliorum  est. Ut enim Petrus amare fleret, respexit eum Domin
Abbreviated transcription (Latin):
uenundati sub pec¬
cato. habemius inꝙͣ
ꝑ sanguinem eins
qui nr̃e redemptio¬
nisest pretirm et
habenins remissio¬
nem peccatorum in
baptismo duplicem
gratiam osteridit qr
⁊ redemit et peccata
nr̃a non impntauit
⁊ hoc p̃stitit nobis
secundum diuitias
diuitem ⁊ copiosã
gratiam suam. qr
omnia dimittit et
toti humano gr̃
collata sunt. modo
agit de hũs quesin¬
gularit̾ apostolis de
habundasset fideli¬
tam aliis .i. illud ꝙ
secreta nolimtate
facere uolebat et
quid illud sit sup¬
re omniã. et hoc¬
s secundum bonũ

Expanded text:
enundati sub peccato; habemus, inquam, per sanguinem ejus, qui nostrae redemptionis est pretium: Et habemus remissionem peccatorum, in baptismo; duplicem gratiam ostendit, quia et redemit, et peccata nostra non imputavit. Et hoc praestitit nobis, secundum divitias divitem et copiosam gratiam suam, quia omnia dimittit, ettoti humano generi collata sunt, modo agit de his quae singulariter apostolis ded omnibus abundasset fidelitam aliis, id est illud quod secreta voluntate facere volebat. Et quid illud sit supre omnia, et hocsed secundum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
s secundum ꝓpositum eius qui etiam
in apostolis operatur onnua etiam uel¬
le bonum. Ipse ergo ut crede̾ incipia¬
inus oꝑatur. non enim quia crededimꝰ
s ut credamus elegit nos. dico. elegit
nos ⁊ oꝑatur omnia.⁊ hoc secundum
consilmm uoluntatis sue.i. secudum
uoluntatem siam que est ex ratione
qͣi dicerer. qrͣ nos magis elegit ad offm̃
preclicationis uel apostolatus nescunus
exemplo nr̃o nemo iam gloriet᷑. in hõie.
uerum est enim ꝙ ait. Non uos me ele¬
gistis. s ego elegi uos. Laus autem głe¬
dei est cum multi acquirunt᷑ ad fidem
sicut gloria medici est cumi multos cu¬
rat. simus inquam in laudem nos apłi
qui ante omnes alios quibus xp̃c p̃dica¬
uit et qui ꝑ eum conuersi sunt spera¬
uimus in xp̃o et ideotales ẽẽ debemus per
q̃nos aliĩ landent. IN quo ⁊ c̾. ex positil¬

Expanded text:
 secundum propositum ejus, qui, etiam in apostolis, operatur omnia, etiam velle bonum. Ipse ergo ut credere incipiamus operatur. Non enim quia credimus, sed ut credamus elegit nos et operatur omnia. Et hoc secundum consilium voluntatis suae, id est secundum voluntatem suam, quae est ex ratione. Quasi dicat: Quare nos magis elegit ad officium praedicationis et apostolatus nescimus, exemplo nostro nemo glorietur in homine. Verum est enim: Non vos me elegistis, sed ego vos, etc. Laus autem gDei est, cum multi acquiruntur ad fidem, sicut gloria medici est cum multos curat. Simus, inquam, in laudem ejus nos apostoli, qui ante omnes alios quibus Christus praedicavit, et qui per eum conversi sunt, speravimus in Christo, et ideo tales esse debemus, per quos alii laudent. In quo, etc. Expositi
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑsone .s. dignitate ⁊ et̾nitate ⁊ de
ritas ⁊ tͥbus mucatione ⁊ de sacͥficiĩs
enis. ⁊ test̃ excellentia. ⁊ nouitate et
delegis acq sacͥficiorum illus temporis
reꝑbatione ⁊ de aliiͣs multis denirib
nt dictum est nobis grandis est ẜmo
⁊ int̾p̃tabił ad dicendum .i. ñ habilis ad
iñt̾p̃tandum nobis non iõ hoc dico quin
imbecilles .i. debiles sensu ad audiendũ
.i. ad intelligendum ꝑfinida myst̾ia uel
ita continua. iõ dico grandis qm̃ nos im

Expanded text:
ate, et de tribus mutatione, et de sacrificii ejus et testamenti excellentia et novitate, et de legis atque sacrificiorum illius temporis reprobatione, et de aliis multis, de quibus, ut dictum est nobis, grandis est sermo et ininterpretabilis ad dicendum, id est non habilis ad interpretandum vobis. Non ideo hoc dico quin imbecilles, id est debiles sensu ad audiendum, id est intelligendum profunda mysteria. Vel ita continua, jam dico grandis, quoni
Abbreviated transcription (Latin):
dens primogenita ꝑ lentioula rufa
uñ subdit. Qui p̃punam escam uen¬
dsdit pͥmitinã uł primogenitasua .i.
nita enim hicappellat honorem ⁊ dig¬
nitatem sac̾dotis quia ante sacdotium
aaron ommes primogeniti erant sa
c̾ͥdotes sicut fuit sem ⁊ hec erat magna¬
dignitas cunã ⁊ de substantia ⁊ here¬
ditate pẽna maiorem portionem sume¬
bat nestiumq ornatu locupletior splẽ¬
debat ei q bñdicto dabat᷑. Eece qͣm ꝑ¬
cal a religione esa faĩt qui ꝑ nent᷑
dedit bñdictionem. cuisis fr̃m iõ com¬

Expanded text:
dit primogenita pro lenticula rufa. Unde subdit, qui propter unam escam vendidit primitiva, vel primogenita sua id nita enim hic appellat honorem et dignitatem sacerdotii, quia ante sacerdotium Aaron omnes primogeniti sacerdotes erant sicut fuit Sem. Et haec erat dignitas, quia et de substantia et haereditate paterna majorem portionem sumebat, vestiumque ornatu locupletior splendebat, eique benedictio dabatur. Ecce quam procul a religione fuit Esau. Pro ventre dedit benedictionem
Abbreviated transcription (Latin):
dei .i. penitus irre
rant enim int̾ uideos aliqm sectato¬
res esau iñ fornicatione ⁊ m̃ castrimar¬
gia. esau dr̃ fornieator tiia cc uolin¬
tatem pr̃is ⁊ mr̃is upores aliensgenas

Expanded text:
Dei, id est penitus irrelrant enim inter Judaeos aliqui sectatores Esau in fornicatione etiam in gastrimargia. Esau dicitur fornicator, quia contra voluntatem patris et matris uxores alienigenas
Abbreviated transcription (Latin):
Non exnudit ad nolutarem ut exanorat
ad sauitatem. Ita ⁊ dominus ñ exandunt
panlum ad uołmitatem ⁊ non ẽ magnũ
a deo exandiri ad noliitatom. s ad ncili¬
tatem. alicñ deus iratus dat ꝙ petitis. cũ
n̾o ea que dens laudat ⁊ ꝓmittit ab illo
petitis securi petite. illa emm ꝓpitio deo cõ¬
cedincur. qñ ant̃ petitis temꝑalia cum mo¬
do petite ⁊ cum timore illi cominĩtite. ut
si ꝑfint. det. si scit obesse: ñ det. Quid .n.
obsit nł ꝓsit medicus nouit ñ egrotus.

Expanded text:
non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat non exaudit ad voluntatem, ut exaudiat ad sanitatem. Ita et Dominus non exaudivit Paulum ad voluntatem. Non est magnum a Deo exaudiri ad voluntatem, sed ad utilitatem. Aliquando Deus iratus dat quod petitis. Cum vero ea quae Deus laudat et promittit ab illo petitis, securi petite. Illa enim propitio Deo conceduntur, quando autem petitis temporalia, cum modo petite, et cum timore illi committite, ut, si prosint, det, si scit obesse non det Quid enim obsit vel prosit medicus novit, non aegrotus.
Abbreviated transcription (Latin):
quo eurandus est
ille cums uiscera ta¬
mebant rogat ille
medicum. cum il¬
lo medicamento cruciari ceꝑit ut au¬
fat᷑. medicus autem consoletur. ⁊ monz
patĩam quia nonit eẽ utile ꝙ ⁊ apposu¬
it. sic ⁊̃ apłs ait. rogani do. ut dis. sti¬
mulus .i. rogani medicum ut auferret
molestum epythema ꝙ michi apposua̾t
s audini nocem medici dominus meliꝰ
michi ꝓuidens dixit michi ꝑ inspirati¬
onem uł ꝑangelum. O paule. suffi .t. gͣ.
ci te de infideli fidelem. de ꝑseguntore
apłm ⁊ plus omnnib laborantem ⁊ archa¬
na nidentem. nires qͦ stimulos toleran¬
di tibi addidi ⁊ iõ noli hoc orare ut disce¬
in infirmitate .i. ꝑfectio uirtutum est
trne ħt̃ infirmitatem contrariam eum qͣ
legitiime certet. qr c̾tando acquirit᷑ nic
dum. ⁊ non exaudit᷑ panlus petens stm̃m¬
lum remonendum. Exaudunt eum qñe
dispostierat dampnare. ⁊ non exaudinit
enm quem uoluerat sanare. Ilam eget
petit multa a medico que medicus ñ dat

Expanded text:
quo curandus est ille cujus viscera tumebant, rogat ille medicum, cum illo medicamento cruciari cferat; medicus autem consolatur et monet patientiam, quia novit esse utile quod apposuit. Sic et Apostolus ait: rogavi Domulus, id est rogavi medicum ut auferret molestum epithima quod mihi apposuerat, sed audivi vocem medici. Et Dominus melius mihi providens, dixit mihi, per inspirationem vel per angelum: O Paule, sufficit tibi ci te de infideli fidelem, de persecutore Apostolum, et plus omnibus laborantem et arcana videntem; vires quoque stimulos tolerandi tibi 138 addidi. Et noli hoc orare, ut discein infirmitate, id est perfectio virtutum est quae habet infirmitatem contrariam, cum qua legitime certet, quia certando acquiritur vicdum, et non exauditur Apostolus, petens stimulum removendum. Exaudivit eum quem disposuerat damnare, et non audivit eum quem volebat sanare. Nam et aeger petit multa a medico quae medicus non dat;
Abbreviated transcription (Latin):
te michi infirmita¬
tes mee non solam
in hiis głabor ad
alios. s etram pla¬
tum delector. in ĩ¬
m ꝑsccuntionib
que funt deloco ad
locum. in angustiĩs
.i. in anxietatibus
animi illatis prox
Cum enim infir¬
mor extias tunc po

Expanded text:
tae sunt infirmitates, non solum in his gloriabor ad alios, sed etiam platum delector. In insecutionibus quae fiunt de loco ad locum; in angustiis, id est in anxietatibus animi illatis pro CCum enim infirmor, exterius, tunc sum
Abbreviated transcription (Latin):
inhabitet in
Iropter qd̃
placeo michi
in infirmita¬
tib. incontu¬
meliis. in ne¬
cessitatibus
in persequu¬
tionib in an¬
gustq̃s pro
enim infir¬
mor tunc po¬
tens sum. fa¬
ctus sum in¬
sipiens uos
me coegistis
Lgo enim
debuia uobis

Expanded text:
nhabitet in propter quod placeo mihi in infirmitatibus in contumeliis in necessitatibus in persecutionibus in angustiis pro enim infirmor tunc potens sum factus sum insipiens vos me coegistis ego enim debui a vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Nomnbus exhi¬
biustis uos duce fi¬
de incontammna¬
tos esse .i. ut sitis
in contamiati ĩ
negotio xp̃iano
conuersationis a¬
gendis uel exhi¬
bnstis .i. ostendis¬
t̾is pumendo illũ
qui incestum ad¬
miserat. nos esse
incontammiatos
patris habunt cin
consentiendo inqͥ¬
nati eratis. Igitur
igͣ apparet ꝙ non
ꝓpt̾ illos principa¬
lit̾ seripsi uobis
si pp̃ illum qui fe

Expanded text:
omnibus exhibuistis vos, duce fide, incontaminatos esse, id est ut sitis incontaminati, in negotio Christiano conversationis agendis. Vel, exhibuistis, id est ostendistis puniendo illum qui incestum admiserat, vos esse incontamipatris habuit, cui consentiendo inqnati eratis. Igitur,igitur apparet quod non propter illos principaliter, scripsi vobis, sed propter illum qui fe
Abbreviated transcription (Latin):
mei carissi¬
mi et deside¬
ratissimi.
gandium
meum ⁊ co¬
rona mea
sic state in
domino ca¬
rissimi. eu¬
chodiam ro¬
go ⁊ synthi¬
cem dep̃cor

Expanded text:
mei carissimi et desiderantissimi gaudium meum et corona mea sic state in Domino carissimi Euhodiam rogo et Syntychen deprecor
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dum est. Manifesta
bia funt quo animo fiant in meliorem par¬
tem interpretemur. uit de cibis que quia
posfunt bono ammo ⁊ simplici corde sinc ui¬
tio concupiscentie quicumq humani cibi
indifferent sum̃ de talibus enim rebus que
possrrt bono animo fieri ⁊ non bono uole¬
bant illi cum homines essent ferre sentẽ¬
tiam in occulta coidis de quib solus deus
iudicat. Unde dr̃. Nolite ante tempas uidi¬
care. Sunt gͦ quedam fac̃ta media que ig¬
norams quo animo fiant. quia bono et
malo fieri possunt: de quibus temerarium
est uidicare. maxime ut condempnemus.

Expanded text:
ndum est. Manifesta bium est, quo animo fiant, in meliorem partem interpretamur, ut de cibis, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscentiae quicunque humani cibi indifferenter sumi. De talibus enim rebus quae possunt bono animo fieri, et non bono, volebant illi, cum homines essent, ferre sententiam in occulta cordis, de quibus solus Deus judicat. Unde dicitur: Nolite ante tempus judicare . Sunt ergo quaedam media facta, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt. De quibus temerarium est judicare, maxime ut non condemnemus.
Abbreviated transcription (Latin):
innenit᷑ qui gressus incedentis impediat¬
tuua igͣ hnĩ qui erant in syon uias non
bonas m̃codentes ⁊ itͤ ꝑditionis concito
pede currentes. xp̃m in futuro sencient
uindicem. ⁊õ petra scandali dr̃ . Uel sicut
petra dr̃ añ politionem ⁊ lapis pꝰt poli¬
tionem. policio aut̃ xp̃i: passio fuit qua
infirmitatis misi̾am de posuit. xp̃e gͦ ante
passionem fuit petra scandali quia in illo
tempore scandali zati funt in enm iudei i¬
rascentes ⁊ dedignantes ꝙ filium dei se face¬
ret. lapis uero offensionis fint xp̃c in poli¬
tione .i. in passione crñ maxime offendu̾nt
⁊ excecati sunt deum non eẽ cͥdentes quẽ
mortuum uidebant a qua offensione qͦs¬
dam lib̾at fides. Uñ subdit. ⁊ omnis qui
credidit̾. qiͣ non modo est ip̃e offensio ma¬
lis. s ⁊ remuin̾atio erit bonis quia om̃is
siuc sit uĩdeus siue gentilis qui cͥdidit in
eum ñ confundetur cum uenit᷑ in futuro

Expanded text:
s impediattur hi qui erant in Sion viam non bonam incedentes, et iter perditionis concito pede currentes, Christum in futuro sentient vindicem, ideo petra scandali dicitur. Vel sicut petra dicitur ante politionem, et lapis ptionem. Politio autem Christi, passio fuit, qua infirmitatis miseriam deposuit. Christus ergo ante passionem fuit petra sctempore scandalizati sunt in eum Judaei irascentes et indignantes, quod Filium Dei se faceret. Lapis vero offensionis fuit Christus in politione, id est in passione, quando maxime offenderunt, et excaecati sunt, Deum non esse credentes quem mortuum videbant, a qua offensione quosdam liberat fides. Haimo Unde subdit: Et omnis qui crediderit, quasi non modo non est ipse offensio malis, sed remuneratio erit bonis; quia omnis sive sit Judaeus sive gentilis, qui crediderit in eum, non confundetur, cum venerit in futuro
Abbreviated transcription (Latin):
eius que sit cansa
dilationis eins qͣre
nondum uensat
ẽ discessio. detineat dico ita tamen ut re¬
ueletur .i. ut manifestus fiat in tp̃r suo
ĩ. sibi congrno. ⁊ a deo disposito .s. postꝙͣ¬
Completa enim accessione ad romanimi
imꝑnim ⁊ ad romane eccłie obedientiã
aderit discessio ab utroq imꝑio. qua im¬
tuumm̃trat ad fidem reuetabr̃ discessio
a fide tñ refrigescet caritas multorum
⁊ habundabit micrnitas ⁊ tunc ueniet
antixp̃c ⁊ sic instabit dies domini. Nã
reuelabr̃ in suo t̃¬
pore qr iam in no

Expanded text:
ejus, quae sit causa dilationis ejus, nondum veniat, est discessio. Detineat, dico, ita tamen ut reveletur, id est ut manifestus fiat in tempore suo, id est sibi congruo, et a Deo disposito, se. Berengar. Completa enim accessione ad Romanum imperium, et ad Romanae Ecclesiae obedientiam aderit discessio ab utroque imperio, qua imtium intrat ad fidem, revelabitur discessio a fide quando refrigescet charitas multorum et abundabit iniquitas, et tunc veniet Antichristus, et sic instabit dies Domini. Nam revelabitur in suo tempore, quia jam in no
Abbreviated transcription (Latin):
na mbet ⁊ mala ꝓhibet. ⁊ fecit peccam̃
catorem ⁊ bomim .i. utile uitam acqui¬
rens. Sẽ. Ꝙ gͦ hic querit᷑ utrum lex ⁊
si sit bona. sit tamen efficiendo dampno¬
sa ꝙ exp̃dic̃tis uidebat᷑ posse colligi dix̾at
enim mandatum eẽ ad mortem ⁊ item
dixa̾t bonum eẽ. Uñ mmmis intelligenti¬
b uidei pot̃ bonum effecisse mortem ꝙ s̾
opponens remonet ⁊ quointellãm dixit
mandatum oẽ ad mortem exponĩt cont᷑
tinosdam impios qui dicebant uetꝰ testa
⁊ cum constet modo tꝑ bona ẽ lex. ⁊ tñ ex
michi a deo. ita ut sit efficiens cã mor¬
tis. Absit. Nan enim est ex ip̃a lege mors
s exuitio hominis quia nan lex s fomes
ẽ efficiens causa mortis qui bonam rem
u̾tit in malum. Sicut enͥim medicina I¬
non ẽ cã mortis si ostendat nenena mor¬
tifera licet hiis mali homines abutant᷑
ad mortem faam uel aliorum sic lex q̃
uenena peccatorum demonstrat ⁊ homi¬
neni lib̾tate abutentem quasi freno co¬

Expanded text:
na jubet et mala prohibet, et fecit peccatum catorem, et bonum, id est utile vitam acquirens. Quid ergo! Hic quaeritur utrum lex, et si sit bona, sit tamen efficiendo damnosa. Quod ex praedictis videbatur posse colligi. Dixerat enim mandatum esse ad mortem, et item dixerat esse bonum. Unde minus intelligentibus videri potest bonum effecisse mortem. Quod sibi opponens removet, et quo intellectu dixerat mandatum esse ad mortem, exponit contra quosdam impios qui dicebant Vetus Testaet cum constet modo quod bona est lex, et tamen ex mihi a Deo, ita ut sit efficiens causa mortis: Absit! Non enim est ex ipsa lege mors, sed ex vitio hominis, quia non lex, sed fomes est efficiens causa mortis, qui bonam rem vertit in malum. Sicut enim medicina non est causa mortis, si ostendat venena mortifera, licet his mali homines abutantur ad mortem suam, vel aliorum; sic lox quae venena peccatorum demonstrat, et hominem libertate sua abutentem quasi freno co
Abbreviated transcription (Latin):
le ꝙ ẽ causa mortis.
Oꝑatum est dico
non quia ⁊ ip̃asit¬
efficiens cansa. s
quia ex ea accepit
oecasionem sicut¬
est dico itaut appa¬
reat peccatum .i. ef¬
ficiens cansa peccati
tꝓtunc apparet qñ¬

Expanded text:
tis. Operatum est dico, non quia et ipsa sitefficiens causa, sed quia ex ea accepit occasionem, sicutest dico, ita, ut appareat peccatum, id eficiens causa peccati, quod tunc apparet, qu
Abbreviated transcription (Latin):
primim .i. ante
ostenderet in me
ostendet in me qͣm
in aliis ꝑseguntori¬
bris. anid: omnem
iram sicut impiĩs
quos din patitur
osterdet dico. ad
informationem e¬
oꝵ qui c̾dituri sũt
illi .i. ut mei exem¬
pli forma p̃bita
millus desꝑet de ĩ¬
manitate sceleris

Expanded text:
e ostenderet in me. ostenderet in me quam in aliis persecutoribus. Quid? Omnem, id iram, sicut impiis quos diu patitur. Ostenderet, dico, ad informationem eorum qui credituri sunt illi, id est ut mei exempli forma praebita, nullus desperet de immanitate sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
ficabuntur .i. uisti habebuntur ⁊ iusti
deputabuntur apd̾ deumi ⁊ homines uł
ẽ intelligendum ut dicat eos qui ante
sic ut scianis alit̾ ñ cẽ fc̃ores legis infi iꝰ¬
tificentur. ut non iũstificatio fcõrib acce¬
dat. s ut fc̃ores : instificatio p̃codat ut si
dice̾tur homines c̾abunt᷑ ñ poss intolli¬
gi eos cͥari qnĩ añ erant homines. s ip̃a
creatione fieri ut sint homines. Sic gͦ
qua ñ facumt ut iustificentar: s instifi¬
num honorabunt᷑.⁊ homines lib̾abunt᷑.
Intelligit᷑ equidem  accede iam bonis. ⁊ li¬
beratio ilł. qui iam erant homines. s
non ita hic accipiendum est. s potius

Expanded text:
ficabuntur, id est justi habebuntur, Aug. justi deputabuntur apud Deum et homines. Veest intelligendum ut dicat eos qui antesic, ut sciamus aliter non esse factores legis, nisi justificentur; ut non justificatio factoribus accedat, sed ut factores justificatio praecedat. Ut si diceretur, homines creabuntur, non possit intelligi eos creari, qui ante erant homines, sed ipsa creatione fieri ut sint homines. Sic ergquia non faciunt ut justificentur, sed justifinum honorabuntur, et homines liberabuntur. Intelligitur equidem honor accedere jam bonis, et liberatio illis qui jam erant homines, sed non ita hic accipiendum est, sed potius
Abbreviated transcription (Latin):
tre. s a gentilib. Alioquin .i. si p̃cepissem¬
gentilib ñ conimisci dobueratis exisse de
hoc mundo .i. ncc̃e eẽt de mundana conuer̾¬
satione exire. cum ubiꝙ: tͥalessint. Nou enĩ Aug
si colloquium coꝵ uitarent ⁊ conuinium.
eñ ⁊ dñs cͥnn pcc̃orib ⁊ pnblicanis comed
uel ita. dico ne comnusceamiii. Alioqnin .i.
si commisceamini. debueratis de lir mim .o.
male agentib. si ticius morrant᷑ qͣm diutias
m̃ peccatis uersent᷑. ¶Lunc aũt scͥpsi. ł¬

Expanded text:
ed non a gentilibus. Alioquin, id est si praecepissemgentilibus non commisceri, debueratis exisse de hoc mundo, id est necesse esset de mundana conversatione exire, cum ubique tales sint. Non enim posssi colloquium eorum vitarent, et convivium. Unde et Dominus cum peccatoribus et publicanis comedit. Vel ita dico, ne commisceamini, alioquin, id est si commisceamini, debueratis de hoc mundo exmale agentibus, si citius moriantur, quam diutius in peccatis versentur. Nunc autem sc
Abbreviated transcription (Latin):
tam multitudi¬
nem scõrum qui
sunt testes fidei qͥ
ut mibes exemplo
sui in estu tͥbula¬
tionum nos refͥ¬
plint impositã
nobis in exemplũ
fidei ⁊ oꝑm depo¬
nentes pͥrius om¬
ne pondus pcc̃oꝵ
ꝙ est iam ⁊ pecca¬
tum cͥcunist᷑as nos
spĩtientes in au¬
ctorem fidei in pre
quia soem cõsum¬
mat plena beati¬
tudine ⁊ qr idem
passus est. Uñ sub¬
dit qui et̾no gau¬
dio ad ꝙ ꝑ passio¬
nem itur sibi pro

Expanded text:
tam multitudinem sanctorum, qui sunt testes fidei, qui ut nubes exemplo suo in aestu tribulationum nos refrpluunt. Impositam, nobis in exemplum fidei et operum. Deponentes prius omne pondus peccatorum quod est jam, et peccatum circumstans nos, aspicientes in auctorem fidei in praequia idem consummat plena beatitudine, et quia idem passus est. Unde subdit: Qui aeterno gaudio, ad quod per passionem itur, sibi pro
Abbreviated transcription (Latin):
Ideoq. pꝰt fidi
cominendationẽ
ad illud ꝙ ceꝑat
redit exhortans
eos ad patiãm płi¬
b modis ⁊ p̃cipu¬
e ipsius xp̃i exem¬

Expanded text:
os. Post fidei commendationem ad illud quod coeperat redit exhortans eos ad patriam pluribus modis, et praecipue ipsius Christi exem
Abbreviated transcription (Latin):
s non sicut delistã¬
ade est. ita est et
ins est donum xp̃i¬
tinam delictũ ador
⁊ iõ ñ sic ẽ efficax
peccatum ade ad¬
dampnationem.
ut gratia xp̃i ad¬
saluationem. ꝙ ẽ
dice̾ non pares sũt
canse eorum. nece¬
tram pares suntef¬
fectus causarum ꝙ
ibi ostenditur ⁊ nõ¬
ficut ꝑ unum sed
p̃mitrit quo ꝑbet¬

Expanded text:
sed, non sicut delictae est, ita est et s est donum Christi quam delictum Adae o non sic est efficax peccatum Adae addamnationem, ut gratia Chrisalvationem: quod est dicere: Non sunt causae eorum, nec etiam pares suntfectus causarum. Quod ibi ostenditur. Esicut per unum; sed praemittit quo
Abbreviated transcription (Latin):
est secundum fidem. ⁊ sicut ex late̾ illiꝰ
dormientis asfumpta ẽ costa unde forta¬
Rem̃ est ena. sic ex istins lat̾e ꝓfluxi̾at sacmen¬
nis ꝑ que saluatur ecc̃a. iõ q sicur ille com¬
municare potint filiis suis pectatum ⁊ mor¬
tem. sic istesnis isticiam sinm ⁊ nitam. ⁊
etram iste plus boni sras confert quam ille
nali ⁊ iõ magis potest salnare tiuam ille

Expanded text:
 secundum fidem. Et sicut ex latere illius dormientis assumpta est costa, unde formata est Eva, sic ex istius latere profluxerunt sacramenper quae salvatur Ecclesia. Ideoque sicut ille communicare potuit filiis suis peccatum et mortem, sic iste suis justitiam suam et vitam, et etiam iste plus boni suis confert, quam ille mali: et ideo magis potest salvare quam ille
Abbreviated transcription (Latin):
que mundus quasi licita mitriebat trao
redu̾t cognitio deitinius quia ꝑ eum da¬
ta est lex in qua p̃cipiebat᷑ deune deo co¬
lendo. Regnauit gͦ mors ab adam usgiad
mo .i. uisq ad legem quiã iam tunc datĩ
est hominib remedium quo possent lib̾ari
sub qua tamen si essent similes p̃uarica¬
tioni ade in eos mors regnaret s lex da¬
ta est in mitia regressionis de egỹpto do¬
cens deuno deone regnaret mors .s. diabo¬
lus uel peccatum ⁊ cepit in iudea priisi
tera in qua non legͦ. enam ⁊ non qͣi mors

Expanded text:
quae mundus quasi licita nutriebat. Quo quae mundus quasi licita nutriebat. Quo rediit cognitio unius Dei, quia per eum data est lex in qua praecipiebatur de uno Deo colendo. Regnavit ergo mors usque ad Mosen, id est usque ad legem, quia jam tunc datum est hominibus remedium quo possent liberari; sub qua tamen si essent similes praevaricationi Adae, in eos mors regnaret, sed lex data est in initio regressionis de Aegypto docens, de uno Deo ne regnaret mors, scilicet diabolus, vel peccatum, et coepit in Judaea primum tera in qua non legitur etiam et non; quas
Abbreviated transcription (Latin):
ge non docente dico. peccatum erat in iman
lex non esset. Impitabatar qui dempecta a¬
tum ap̃ hominos s ñ ap̃ dm̃. apud quem pu¬
tabatar impime futurum cum nescuetr
uĩdicatrus. Asse rebant enim homines de¬
uan incuriofumẽẽ. non ap̃ eum impune fu¬
tura peccata s ñ ap̃homines. Non emilex
naturalis penitus obtorpuerat quianon ig¬
norabant q non debebant face̾ auiis ꝙ pa¬
tinolebant. Nam adeo ĩisꝙ petatum non
erat ignotum mñt᷑ homines ꝙ ioseph qͣm¬
ias ꝑ casumpniam tamen quasireus
tlausus est in carce̾ ⁊ pistor ⁊ pũc̾na p ha¬
raonis. peccatum gͦ non imptitabatar cũ
lex non ess non dico ap̃ homines s ap̃ dr̃a.
s ubi lex data est nouerunt deum curare
humana ⁊ uindicare. Soqͣ. s regnanit
cinasi ante legem non impucabat᷑ poc̃m.
s regnanit mors anime secure possiden¬
te homines drabolo ꝑ impunitate credita
Im̃pune et enim peccare se putantes tra¬
gis delinquebant cirta ħ petcata ꝓmciores

Expanded text:
ge non docente. Dico, peccatum erat in mundoeum, cum lex non esset. Imputabatur quidem peccatum apud homines, sed non apud Deum, apud quem putabatur impune futurum, cum nesciretur vindicaturus. Asserebant enim homines Deum incuriosum esse, et ideo apud eum impune futura peccata, sed non apud homines. Non enim lex naturalis penitus obtorpuerat, quia non ignorabant quod non debebant facere, aliis, quod pati nolebant. Nam usque adeo peccatum non erat ignotum inter homines quod Joseph, quamvis per calumniam, tum quasi reus clausus est in carcere, et pistor, et pincerna Pharaonis. Peccatum ergo non imputabatur, cum lex non esset, non dico apud homines, sed apud Deum. Sed ubi lex data est, noverunt Deum curare humana, et judicare. Sed regnavit, quasi dicat: Ante legem non imputabatur peccatum, sed regnavit mors, animae secure possidente homines diabolo pro impunitate credita. Impune etenim peccare se putantes, magis delinquebant, certa haec peccata promptiores,
Abbreviated transcription (Latin):
adam usq ad moysen .i. usq ad legem¬
que ꝑ moysen diumitas ꝓmulgataẽ
qruia nec ip̃a potuit regnami portis an¬
ferre. Regnum antemmortis uult intł¬
ligi quanda ita dominat᷑ in haminibus
reatus peccati ut eos ad nit̾am et̾nam que
uere uita est uenire non sinat s ad secũ¬
dam qne peralit᷑ etͥna est mortem trahio¬
Aug̃. .i. so gehennam. hoc reg̃inum mortis sala¬
Idem in quolib homine gr̃a destruit salnatoris¬
.s. que oꝑata est etiam in antiquis sanctis
qui antequam xp̃e in carnem ueniret ad
eius adĩnantem grãm non ad logis litte¬
ram tantum iũbentem non aduiuantem
De cad̾ ꝑtinebant hẽc enim occultabat᷑ in neteri
testamento pro tempoeum dispensatione
iustissima ꝙ minc reuelat᷑ in norio. Is¬
aug̃ ommnes gͥ regnauit m̃ors p̃t̾ illos turi xp̃i

Expanded text:
am usque ad Mosen, et usque ad legemper Mosen divinitus promulgata est, quia nec ipsa potuit regnum mortis auferre. Regnum autem mortis vult intelligi quando ita damnatur in hominibus reatus peccati, ut eos ad vitam aeternam, quae vere vita est, venire non sinat; sed ad secundam, quae poenaliter aeterna est, mortem trahit, id est ad gehennam, hoc regnum mortis sola in quolibet homine gratia destruit Salvatoris, quae operata est etiam in antiquis sanctis; qui, antequam Christus in carnem veniret, ad ejus adjuvantem gratiam non ad legis litteram, tantum jubentem, non adjuvantem pertinebant. Hoc enim occultabatur in Veteri Testamento pro temporum dispensatione justissima, quod nunc revelatur in Novo. In omnes regnavit mors, praeter illos
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui legant ad suꝑiorem referunt incł¬
lectum ut in sumilitudinem p̃uaricatio¬
nis a de peccasse accipiant illos qin in illo
petcaun̾t ut ei similes cͥarent᷑ . s. sicut ex
hominc homines. ita ex peccatore pcc̃ores
exmorituro morituri. dampnatoq dã¬
pnandi. greci autem codices unde interpre¬
tatio fc̃a est in latinum aut omnes ant
pene ommes habeñtsa ꝙ primopositum
est uel aliis ñ mutatis ab illo loco sic pot̃
porali quasi. peccatum non imꝑutabatar
.I. ignorabat᷑ ante legem. sed effectus iudi¬
cabat. quia mors coeporalis regnauit cot¬
tidie ꝑ aliquas passiones ⁊ tandem dissili¬
endo ab adam usq ad moysen. tum ininus
ideretur. regnauit dico non solum in eos
qui ꝑ se p̃uaricandos mortem mu̾sse uͣr¬

Expanded text:
illi qui legunt ad superiorem referunt intellectum, ut in similitudinem praevaricationis Adae peccasse accipiant illos qui in illo peccaverunt, ut ei similes crearentur, scilicet sicut ex homine homines, ita ex peccatore peccatores, et ex morituro morituri, damnatoque damnandi. Graeci autem codices, unde interpretatio facta est in Latinum, aut omnes, aut pene omnes habent, id quod primum positum est. Vel aliis non mutatis, ab illo loco sic legi morte, quasi peccatum non imputabatur, id est ignorabatur ante legem; sed effectus indicabat, quia mors corporalis regnavit quotidie per aliquas passiones; et tandem dissolvendo, ab Adam usque ad Mosen, cum minus videretur; regnavit dico, non solum in his qui per se praevaricando mortem meruisse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qr ꝑ peccato ꝙ in¬
duxit mulier. semꝑ
debet ue̾cis dari
An anobis qr for¬
te de linguis ⁊ ꝑ¬
ph̃ia quibusdam
apłs ñ recte loqun¬
tus fuisse iuderet᷑.
ne alit̾ ordinare
n aliis suas instica
qua arguit eos .q.
sus institritionib¬
dimissis aliquas
nouas uellent in

Expanded text:
 pro peccato quod induxit mulier, semper debet verecundari. An a vobis, quia forte de linguis et prophetia quibusdam Apostolus non recte locutus fuisse videretur, ne aliter ordinare n aliis suas institutqua arguit eos. Quasi suis institutionibdimissis aliquas novas vellent in
Abbreviated transcription (Latin):
.i. discordie anctor
cedat alteri. dissẽ¬
sionis aũ ds̃ esset:
si quos replet simł
loqui compelleres.
ꝙ ñ facit potins fa¬
c̾it: ut alt̾ alti̾cedat.
alit̾ dissensionis ẽ ⁊
ñ pacis. ħ aut̃ de or¬
dinabili usu lingͣ¬
rum ⁊ ꝓph̃ie sicut
in ur̃a eccłia docebo ⁊ ita modo nobis
co̾ sicut in omnib eccłiis .i. scorũ do¬
ceo quasi non est nomimi nel̃ singnla¬
re ꝙ nobis dico iõ firmit̾ tenete. ¶u¬
potestis omnes pro¬
phetare. tam̃ mu
lieres taceant in et
lex dicit in genesi.
sub uiri potestate
eris ⁊ ip̃e domma¬
bit᷑ tui. Signid

Expanded text:
 discordiae auctor, cedat alteri. Dissensionis autem Deus esset, si quos replet simul loqui compelleret, quod non facit: potius facit ut alter alteri cedat; aliter dissensionis esset, et non pacis. Haec autem de ordinabili usu linguarum et prophetiae, sicut in nostra Ecclesia doceo. Et ita vobis dico, sicut in omnibus Ecclesiis etiam sanctorum doceo. Quasi dicat: Non est novum, vel singulare quod vobis dico. Ideo firmiter tenete. potestis omnes prophetare, tamen mulieres taceant in ecclex dicit, in Genesi: Sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui. Si quid
Abbreviated transcription (Latin):
fragilius est mag¬
nificabitur dico
michi concessa est eum predicando.
siue ꝑ mortem quia ꝑ seuerandi in
eo ⁊ pro co moriendi formam da¬
bo ⁊ est sensus. magnificabo xp̃m
si uixero docendo. si moriar exemplũ
tit eum magnificem non obaliid
ꝑ mortem meam magnificabitur
et recto: quia mori est m lucrum
mori est michi lucriim. quia mortem
ab hiis miseriis lib̾at᷑ ⁊ ad beatitudinem
transit. ⁊ ꝑ mortem multos lucrat᷑ dõ.

Expanded text:
fragilius est. Magnificabitur dico, mihi concessa eum praedicabo, sive per mortem, qua perseverandi in eo, et pro eo moriendi famam dabo. Et est sensus: Magnificabo Christum, si vixero, docendo; si moriar, exemplum ut eum magnificem non ob aliud, per mortem meam magnificabitur: et recte, quia mori est mihi lucrum, mori, est mihi lucrum, quia per mortem ab his miseriis liberatur, et ad beatitudinem transit, et per mortem multos lucratur Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
to peccatis non ha
contracums anct̾i¬
diligatis non ha¬
bemus ncc̃e scͥbere
uobis iõ ñ fuit ne¬
cesse scribere enim
.i. qr nos ipsi didi¬
cistis a deo .i. p̃cep
opris dilectionis ĩ¬

Expanded text:
to peccatis non habcontra cujus auctoridiligatis, non habuimus necesse scribere vobis. Ideo non fuit necesse scribere: enim id est quia, vos ipsi didicistis a Deo, id est propus dilectionis i
Abbreviated transcription (Latin):
tum dispensatam michi a deo qui scit
qrͣme ad hoc officium elegit ꝑ hoc milt
eos scire quia de iĩditio a xp̃o missus ẽ
p̃dicare gentibus misterium gr̃ẽ dei. uł¬
nemo ignorat et cum pro apłata inctꝰ
sum tamen .i. maxnne pronobis. Qm̃¬

Expanded text:
tum dispensatum mihi a Deo, qui scit quare me ad hoc officium elegit. Per hoc vult eos scire, quia Dei judicio a Christo missus est praedicare gentibus mysterium gratiae Dei. Venemo ignorat, et cum pro apostolatu vinctus sim, tamen id est maxime pro vobis, q
Abbreviated transcription (Latin):
eis in illã
non recte ã¬
bularent ad
ueritatem
euuangelii
dixicephe co¬
ramominib.
ciebat timens non
cibos s cos qui ex crr¬
cruncisione erant .i.
deudea. quia erant
infirmi. nel etiam
si firmi eẽnt ꝑmore
mitrirentur. fc̃s ẽ
simulans cum infͥ¬
mis idem sentire.
⁊ siilations eins
ceteri uudei qui erãt
anthiochye conson
nis recte trederet de legis in ntray ppło
abolitione eadem tamen intentione qna
petrus se a gentilib subtraheret et cum in¬
fumis idem sentire se simularet. hec antẽ
simulatio gentibus mnitilis erat ideoq
panlas petrum redarguit. unde subdit.

Expanded text:
eis in illa snon recte ambularent ad veritatem evangelii dixi Cephae coram omnibus ciebat, timens, non cibos, sed eos qui ex circumcisione erant, id est de Judaea, quia erant infirmi, vel etiam si firmi essent, ne pro more nutrirentur, factus est simulans cum infirmis idem sentire. Et simulationi ejus caeteri Judaei, qui erant Antiochiae, consensvis recte crederet de legis in utroque populo abolitione, eadem tamen intentione qua Petrus, se a gentibus subtraheret, et cum infirmis idem sentire se simularet. Haec autem simulatio gentibus inutilis erat, ideoque Paulus Petrum redarguit. Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
indicet. s ⁊ si de
euasisti. in fucuro ñ poreris. ⁊ quasii¬
le dice̾t. Cur gͦ non pofmnt  Ait apłe.
quia bonis deus exspectat te ꝙ tu ig¬
Copiosa ẽ bonstas dei que muba peccari¬
tib: multa bona isnistrat blandiensut
cito eos panit. subdit. et contemꝑnis di¬
longanimitas que alibi sustentatio dicit᷑
a patientia differre quiã qui m̃firmita.¬
te magis quam ꝑposito deliñqunit sustẽ
naci mente exultant in deliciis sins fer¬
ri patient̾ dicendi sunt ꝑatĩa gͦ est qͣ¬
longanimitas ẽ qua ꝑ inf̾mitatem ⁊ ñe
deliberati amini tualitiã poccantes. diũ por¬
s id impunitattm u̾tit que̾m ut solli¬
titum faciat atq aꝑtius rodarguat add̾.
Ignoras. qͣi contempnis dĩ bonatatem ⁊
nitam nisi timore. ⁊ attende in hirs ⁊ͥb
n̾sib tres poc̃ornum gudus annotatos. poc¬
eas etum o homo dum tibi impunitatẽ
promitris ꝙ ibi notat᷑. existimas aut̃ ⁊cͥ.
It̃ grauins pecoas. quia contempnis bomĩ

Expanded text:
judicet. Sed etsi desasisti, in futuro non poteris. Et quasle diceret: Cur ergo non punit? Ait Apostolus: Quia bonus Deus exspectat te. Quod tu igCopiosa est bonitas Dei quae multis peccantibus multa bona ministrat, blandiens ut cito eos punit. Subdit, et contemnis dilonganimitas, quae alibi sustentatio dicitur, a patientia differre, quia qui infirmitate magis quam proposito delinquunt, sustentro pertinaci mente exsultant in delictis suis, ferri patienter dicendi sunt. Haimo PatLonganimitas est qua per infirmitatem, et non deliberati animi malitiam peccantes diu porsed ad impunitatem vertit. Quem ut sollicitum faciat atque apertius redarguat, addit: Ignoras quare contemnis bonitatem Dei, vitam nisi timore. Ambros. Et attende in his tribus versibus tres peccatorum gradus adnotatos. Peccas enim, o homo, dum tu impunitatem promittis: quod ibi notatur, existimas autem, etc. Item, gravius peccas, quia contemnis bonitatem
Abbreviated transcription (Latin):
inferiores ꝑ
est quia duxit captiuitatẽ
bantur apud iñferos que sententia salua¬
torem tenere non potuit. quia sine peccõ
fuit. ⁊ est probationis talis. ꝓpha dicit
ꝙ ascendens dedit ⁊ ascendere dixit respͤ
ubiq est. ner ascendit loco nec descend̾
.s. secundum animam ad inferos descen¬
dit. secundum corpus ⁊ animam ad celos
ascendit. ⁊ ita secudum humanitatem
dedit. cauc quomꝰ intelligas xp̃m scd̾m
humanitatem delisfe. ne sit contrariũ
p̃dicte auctoritati ubi dicitin. quia secim

Expanded text:
inferiores paquia duxit captivitatem a enim tenebantur apud inferos, quae sententia Salvatorem tenere non potuit, quia sine peccato fuit. Et est ordo probationis talis: Propheta dicit quod ascendens dedit, et ascendere dixit respecubique est, non ascendit loco nec descendit, sed secundum animam ad inferos descendit, secundum corpus et animam ad coelos ascendit; et ita secundum humanitatem dedit. Cave quomodo intelligas Christum secundum humanitatem dedisse, ne sit contrarium praedictae auctoritati, ubi dicitur quia sec
Abbreviated transcription (Latin):
moneo ut petatis ⁊
deum sine quo hu¬
manus labor inutił
est oro ut p̃stet ef¬
fectum ⁊ hoc ẽ ꝙ ait.
Et pax dei q̃ exmꝑat
omnem sensum .i.
intellectum. s uti¬
q nr̃m. non eorũ
qui semꝑ uident
faciem pr̃is .i. ange¬
lorum. uel si nec
ip̃os excepisse intł¬
ligit᷑ angelos ita
dictum eẽ accipie¬
mus qr pacem dĩ
qua ip̃c deus paca¬
tus est sicut deus eam nonit. nec nos sit
possinmis nosse nec ulli angeli fuperat
emi omnem sensum .i. intellectum p̃¬
ter suum. ⁊ ẽ sensus. pax dei que exsu.
.i. uoluntates ⁊ intellẽs ur̃os. itaut extͣ
xp̃m nichil intelligatis nel appetatis. No¬
ta ꝙ p̃misit de assiduitate ⁊ uigilantia
orationis ⁊ post subdit de custodia pacis.
quia habita asfidintate orationis tunc de¬
mum pax cistodit corda in xp̃o. hoc ideo
dicit quia qui cum deo habent pacem
non timent mentem adu̾sam. Dece

Expanded text:
moneo ut petatis et Dominum, sine quo humanus labor inutilis est, oratio ut praestet effectum, et hoc est quod ait: Et pax Dei quae exsuperat omnem sensum, id est intellectum, et utique nostrum, non eorum qui semper vident faciem Patris, id est angelorum. Vel si nec ipsos excepisse intelligitur angelos, ita dictum esse accepimus, quia pacem Dei qua ipse Deus pacatus est, sicut eam Deus novit, nec nos sic eam possumus nosse, nec ulli angeli, superat enim omnem intellectum praeter suum. Et est sensus: Pax Dei quae exsup voluntates et intellectus vestros, ita ut extra ipsum nihil intelligatis vel appetatis. Nota quod praemisit de assiduitate et vigilantia orationis. Et post subdit de custodia pacis, quia adhibita assiduitate orationis, tunc demum pax custodit corda in Christo. Hoc ideo dicit, qui cum Deo habent pacem, non timent mentem adversam. VE
Abbreviated transcription (Latin):
memorat quanto
affectu eos usde̾ de
ta passi estis nos¬
antem o fr̃es deso¬
lati a nobis .i. can
sciremus constan
lectionis affectu
cessaant quia nos

Expanded text:
memorat quanto affectu eos videre deta passi estis. No, o fratres desolati a vobis, id est sciremus constantlectionis affectu. cessant, quia vos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanet. ita ⁊ lex
quam attulit in
qna est ua remis¬
quia uetus lex nõ
potuit exclusa est.
in et̾num ostendit
expontifice. quia u¬
mis est ꝙ non esset
nisi eẽt immortał.
sicut in lege multi
sempiter num hab
sac̾dotium ⁊ salna
nin accedens uel
accedentes. O stenso
struitur. ⁊ lex com¬
mendat actum ip̃iꝰ
depͥmendo ꝑ contͣ¬
rium oꝑationem
net̾is sacrificiiͣ qͣi¬
salnare potest in
ꝑpetnum ip̃e dicõ
accedens ad deum
non ꝑ alium pon¬
tificem nec ꝑ alie¬
nas hostias s ꝑ¬

Expanded text:
permanet, ita et lex quam attulit, in qua est vera remisquia vetus lex non potuit, exclusa est; in aeternum, ostendit ex pontifice; quia unus est quod non esset, nisi esset immortalis: sicut in lege multi sempiternum habet sacerdotium, et salvare est accedens, vel accedentes. Ostenso qstruitur et lex, commendat actum ipsius deprimendo per contrariam operationem veteris sacrificii. QSalvare potest in perpetuum. Ipse, dico, accedens ad Deum, non per alium pontificem, nec per alienas hostias,
Abbreviated transcription (Latin):
quibus dissiminis
est ⁊ fẽs ẽ excelsi¬
lesti cͥatara quia
enm omnes angłi
adorant. ⁊ decebat
ut talis pontisex
esset nobis faiibẜ
ui alios pontifices
habucrunt qui cũ
talisfit non habet
coitidie ncc̃itatem
non ꝙ aliqñ egeat
s hoc dicit ut remo
dico prins ꝑ suis
delictis hostias of¬
ferre deideꝑ pelo̾
leitici qui tantũ¬
istius figirra fue¬
runt. qui ñ hanc¬
habuit ncc̃itatẽ
facdos incomiu

Expanded text:
issimilis est, et factus est excelsilesti creatura, quia eum omnes angeli adorant, et decebat ut talis pontifex esset nobis, filiis; servi alios pontifices habuerunt. Qui, cum talis sit, non habet quotidie necessitatem, non quod aliquando egeat, sed hoc dicit ut removdico, prius pro suis delictis hostias offerre, deinde pro Levitici qui tantuistius figura fuerunt, qui non hanchabuit necessitatem sacerdos incommu
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e accedit ad deum
ꝑ se uiuam hostiam.
Uel sccundumn aliã
litta̾m pot̃ saluaro.
quos accedentes ad
sui ex ea natura qua pontifexest. .i. huma
ad deum ⁊ niito. ẽ¬
positione uñtutũ
⁊ mente. In nocẽs
mamibus cinantũ
ad ꝓximum. ⁊ im¬
pollutus corporẽ
ꝑ remissionem ma¬
lorum. ⁊ ñ mͦ est ĩ¬
postutas sed etiam
seg̃gatus apcc̃orib¬
sinc peccato uel se

Expanded text:
ipse accedit ad Deum per se vivam hostiam, vel secundum aliam litteram, potest salvare quos? Accedentes ad sui. Ex ea natura qua pontifex est, in humanad Deum, et merito. Epositione virtutum et mente, innocens manibus quantum ad proximum, et impollutus corpore per remotionem malorum, et non modo est impollutus, sed etiam segregatus a peccatoribni peccato, quia se
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ omne qñ crimen p̃uaricationis adhͨ.
deerat. S omne peccatam modo accessit qr
etiam preuaricatio. Oꝑatum est dico occa
ẽ nr̃a carnalitas ut ardentuis deside̾t ꝓhibi
quia uidens legemi iñ auxilium hominib
datam magis exarsit iracindia aduersus
hominiem ⁊ magis institit: ut legem uer
teret illi in ꝑnitiom tum pͥus qͣr secure pꝰ¬

Expanded text:
 crimen praevaricationis adhuc deerat. Sed modo omne peccatum accessit, quia etiam praevaricatio. Operatum est, dico, occest nostra carnalitas, ut ardentius desideret prohibitquia videns legem in auxilium hominibus datam, magis exarsit iracundia adversus hominem, et magis institit ut verteret legem illis in perniciem, cum prius quasi secure p
Abbreviated transcription (Latin):
one accepta. in ipsis rebns ut uisamulie̾
nel auro ⁊ hunismõi. Aitende recte dici
pectatum oꝑatum omnem concupiscentiã
ꝑ mandatum occasioneui accepisse ꝑ mã¬
datum. Minor enim erat concupĩa antt
legem qñ securus homo peccabat. Ibat
enim pꝰt concupĩam ⁊ quo trahebat. eiꝰ
s neniente lego quasi opposito obice uidit
ẽ homo de se p̃sumens concupiscentie flu
ñ ficcatus. iimo qr de se non de gr̃a homo
ruit eum abice rupto. ꝑ legemenim doctꝰ
ea p̃uaricata penis ẽ uictus ⁊ fr̃s ẽ le¬
gis p̃naricator quĩ fuit᷑ añ nescius pctor
⁊ ideo bñdicit omnem concupiscentiam

Expanded text:
one accepta, in ipsis rebus, ut visa muliere, vel auro, et hujusmodi. Attende recte dici peccatum operatum omnem concupiscentiam per mandatum, vel occasionem accepisse per mandatum. Minor enim erat concupiscentia ante legem, quando securus peccabat homo. Ibat enim post concupiscentiam, et quo trahebat, currSed veniente lege quasi opposito obice, viditest homo de se praesumens concupiscentiae flunon siccatus; imo quia de se non de gratia homruit eum obice rupto. Per legem enim doctus, ea praevaricata pejus est victus, et factus est legis praevaricator qui fuit ante nescius peccator; et ideo bene dicit omnem concupiscentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ommnia bona impe¬
dit. quia modicũ
sensus humis percatt¬
s gͥuitur. totam mas
qui cum possuit arguere. dissimulare. par¬
ticipes enim erant dum paterentur reum.
S siquis potestatem ñ ħt. quem scit reum a¬
bice̾. uel ꝓbare non ualet. iiimmis est. et
intlicis non ẽ sine accusatore dampnare. ut¬
nͨ xp̃c intlamͫ ab iecit᷑ quia non ẽ accusatus.
Uł modicum sm̾entum .i. isteunus forni¬
cator. alios sua exemplo ad peccatum tra¬
⁊ ĩ uitant. ⁊ an nescitis hoc: Expurga¬

Expanded text:
omnia bona impedit, quia modicum sensus hujus peccaguitur, totam massqui cum possint arguere dissimulant. Participes enim erant dum paterentur reum. Si quis potestatem non habet, quem scit reum, abicere, aut probare non valet, immunis est; et iudicis non est sine accusatore dampnare, nec Christus Judam abjecit, quia non est accusatus. Vel, modicum fermentum, id est unus fornicator alios suo exemplo ad peccatum traet non devitant, Et an nescitis? hoc, expurga
Abbreviated transcription (Latin):
tis .i. ꝑseue̾tis. nona consꝑsio .i. innorati
mr̃tutib ersie corruptiant peccan. sic̃
estis fc̃i in baptismo a zimi .i. a corruptio.¬
ne peccati puri. Consꝑsio enim ẽ farma
ꝑ aquam glutinata. sine fermento: sdem ẽ
⁊ a zỹma. uult gͦ apłs ut isti sint nona
consꝑsio .i. unum quid ꝑ dilectiõm ⁊ a cor¬
ruptione peccati puri sicut in baptismo
sunt fc̃i. a z ỹmi .i. ininidi sine rorruptio

Expanded text:
severetis, nova conspersio, id est innovati virtutibus et sine corruptione peccati, sicut estis, facti in baptismo azymi, id est a corruptione peccati puri. Conspersio enim est farina per aquam glutinata, sine fermento: idem est et azyma. Vult ergo Apostolus ut isti sint nova conspersio, id est unum quid per dilectionem, et a corruptione peccati puri sicut in baptismo, sunt facti azymi, id est mundi, sine corruption
Abbreviated transcription (Latin):
ris eiis quia ea recepat .i. approbauit᷑
ꝓ apparunĩt. cum ea celesti igne consumm¬
ꝑsit ex  ꝑ illam fidem defunctuslo¬
quit᷑ adhuc .i. mat̾ia est nobis loꝙ̃¬
di ut de eĩ U fide exemplum demus ñ
pr̃m consolat᷑ istos. Ideo dicit ꝙ abel¬
cayn quiã abel
ꝑ fidem iustus e¬
rat. unde subdit
ꝑ quam fidẽ inu̾it
consequntus ẽ te¬
stimonium. Unde
etiani ip̃e ihesus
ait. a sanguine iu
dico deo etiam ꝑhi¬
bentẽ testi. mime¬
ꝑ fidem sint conse¬
quuti testimoniñ
iusticie ostendit po¬
nens aliud exẽplu
ad cominendatõm

Expanded text:
s ejus, quia ea recepit, id est approbavit quod apparuit, cum ea coelesti igne consumpsit. Et per illam, fidem defunctus loquitur adhuc, id est materia est nobis loquendi, ut de ejus fide exemplum demus. Nopatrum consolatur istas. Ideo dicit Cain, quia Abel per fidem justus erat. Unde subdit: Per quam fidem meruit, consecutus est testimonium. Unde etiam ipse Jesus, ait: A sanguine Abedico, Deo, etiam perhibente testimr fidem sint consecuti testimonium justitiae ostendit, ponens aliud exemplum ad commendationem
Abbreviated transcription (Latin):
michi omni¬
bus qui sũt
inter uo¬
bant. s quidam interillos. ¶ Et scien¬
dum ꝙ hoc est facrificium xp̃ianorum ut
multi inum corpus suñt in xp̃o. hoo emin
in sacramento altaris. fidelibuis uoto demon¬
stratur eccłie que in ea re quam offert sig¬
nificatur. sicut enim panis ex multis granis
sancta constat ecclesta qui creatoris sui par¬
ticipatione congardent cuiis mumere
sansti funt et unde ꝙ in sequenti ostendr̃
ubi ait. multi unsm corpus sumus in xp̃o
ty non potest fieri nisi sapaant ad sobrieta¬
tem ꝙ hic precipit. seqitur. Et unicui¬
qr sicnͣt monuit ne de priori stam suꝑ¬

Expanded text:
mnibus qui sunt inter bant, sed quidam inter illos. Et sciendum quia hoc est sacrificium Christianorum, ut multi unum corpus sint in Christo. Hoc enim in sacramento altaris fidelibus voto demonstratur Ecclesiae, quae in ea re quam offert significatur. Sicut enim panis ex multis conficisancta constat Ecclesia, qui Creatoris sui participatione congauderet, cujus munere sancti sunt et unum, quod in sequenti ostenditur, ubi ait: Multi unum corpus sumus in Christo . Quod non potest fieri, nisi sapiant ad sobrietatem quod hic praecipit. Et unicuique. Sicut monuit ne de priori statu su