comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cib. institore positos repperimus: in
grecis uͦ negotiatores inuenimus. Ex qua
re colligi ual&: qđ hoc in loco pro insti¬
torib negotiatores. scͥptoreᷤ qͥq ignorando posue¬
rint. Iustitores enim negotiatores dicimꝰ:
ꝓ eo qd exercendo operi insistant. Seo
uterq sermo licoe in uoce disson&. in intel¬
lectu non discrepat: quia om̃s qui fideliũ
mores instituunt. spiriale negotiũ gert̃:
ut cũ predicationẽ suis auditorib p̃bent.
ab eis fidem & opera recta ꝑcipiant: sic̃
de sca ȩccłia scriptũ est. sẏndouẽ fecit &
uendicdit. De qua & paulo post ar̃. Uidit
qđ bona est negociatio eius. Qui hoc lo¬
co iustitore nisi ꝓpħȩ sci uocati sunt:
qui sy nagogȩ mores ad fidem iustituere
filii sc̃i apłi nuncupant᷑: qui ut dm̃ homi¬
nẽ crederent. ad eandẽ fidem ex eoꝵ st̃
predicatione generati. de quib ȩccłiȩ ꝑ
psalmistã dr̃. Pro patrib tuis nati st̃ tibi
filii: constitues eos principes suꝑ omnẽ

Expanded text:
cibus institutores positos reperimus, in Graecis vero negotiatores invenimus. Ex qua re colligi valet quod in hoc loco pro institoribus institutores scriptores quique ignorando posuerunt. Institores enim negotiatores dicimus, pro eo quod exercendo operi insistunt. Sed uterque sermo licet in voce dissonet, in intellectu non discrepat, quia omnes qui fidelium mores instituunt, spiritale negotium gerunt, ut cum praedicationem suis auditoribus praebent, ab eis fidem et opera recta percipiant, sicut de sancta Ecclesia scriptum est; Sindonem fecit et vendidit ; de qua et paulo post  bona est negotiatio ejus . Qui hoc loco institutores nisi prophetae sancti vocati sunt, qui synagogae mores ad fidem instituere filii sancti apostoli nuncupantur, qui ut Deum hominem crederent, ad eamdem fidem ex eorum sunt praedicatione generati. De quibus Ecclesiae per Psalmistam dicitur: Pro patribus tuis nati sunt tibi filii, constitues eos principes super omnem
Abbreviated transcription (Latin):
prius insensibilis extiterat: post modũ &
ꝑ auctoritatẽ fortis. & ꝑ predicationem
sono elaruᷤᷤ fiat. Qđ bene ꝑ ysaiam ar̃. Qui
confidunt in dño: mutabunt fortitudinẽ.
Fortitudinẽ mutamus: cum conuersi tanta
uirtute presens scłm fugimus. quanta hoc
ante querebamus. Quia autẽ mala ab ad¬
uersariis catholicoꝵ morib anteacta uita
reputat᷑: recte subdit᷑. Tempus posuit
tenebris: & uiuersoꝵ finẽ ipse considerat.
Tempus posuit tenebris: iniquis uidelic&
modũ quo iniqui ẽẽ desistant. Uude eis
aũi lux in dño. Sicut aliis quoq discipulis
isciem doctor egregius dicit. Nox precessit:
dies autẽ appropinquauit. Abitiamus gͦ
opera tenebrarũ. & induamur nos arma

Expanded text:
prius insensibilis exstiterat, postmodum et prius insensibilis exstiterat, postmodum et per auctoritatem fortis et per praedicationem sonorus fiat. Quod bene per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem . Fortitudinem mutamus, cum conversi tanta virtute praesens saeculum fugimus quanta hoc ante quaerebamus. Quia autem male ab adversariis catholicorum moribus ante acta vita reputatur, recte subdtenebris, et universorum finem ipse considerat, ipse tempus posuit tenebris , iniquis videlicet modum quo iniqui esse desistant. Unde eis autem lux in Domino . Sicut aliis quoque discipulis isdem doctor egregius dicit: Nox praecessit, dies autem appropinquavit, abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamus
Abbreviated transcription (Latin):
in fortitudine ferri conualuit: cuius ui¬
delic& lingue quasi acutissimo gladio
euuangelii amministratione. dñs in fideliũ
corda transfixit. Et qui infirmus prius
despectusq fuerat ꝑ terrena negotia:
fortis post modũ factus est ad cȩlestia pre¬
dicamenta. Unde adhuc subiuugitur.
Et lapis solutus calore in es uertitur. Tunc¬
lapis calore soluitur. cũ cor durũ atq
a diuni amoris igne frigidũ. eodẽ diuiui
amoris igne tangit᷑. & in feruore sp̃s liqua¬
t᷑: ut ad sequendã uitã desiderioꝵ estu ar¬
deat: quã prius audiens insensibilis ma-
ad amorẽ. & roboratur ad operationẽ: ut
sicut prius durus fuerat in amorẽ scłi. ita
se postinodũ fortem exerat in amorẽ di:
et quod ante audire rennuebat: iam &
credere & predicare incipiat. Lapis gͣ
solutus calore in es uertitur: quia dura
mens suꝑni amoris igne liquefacta. ad
uerã fortitudinẽ cõinutat᷑: ut peccator qͥ

Expanded text:
in fortitudinem ferri convaluit, cujus viin fortitudinem ferri convaluit, cujus videlicet lingua quasi acutissimo gladio Evangelii administratione Dominus infidelium corda transfixit; et qui infirmus prius despectusque fuerat per terrena negotia, fortis postmodum factus est ad coelestia praedicamenta. Unde adhuc subjungitur: BID.---Et lapis solutus calore, in aes lapis calore solutus, cum cor durum atque a divini amoris igne frigidum, eodem divini amoris igne tangitur, et in fervore spiritus liquatur, ut ad sequentem vitam desideriorum aestu ardeat, quam prius audiens insensiad amorem, et roboratur ad operationem, ut sicut prius durus fuerat in amore saeculi, ita se postmodum fortem exerat in amorem Dei; et quod ante audire renuebat, jam et credere et praedicare incipiat. Lapis ergo solutus calore, 576 in aes vertitur, quia dura mens superni amoris igne liquefacta ad veram fortitudinem commutatur, ut peccator, qui
Abbreviated transcription (Latin):
subtilissima consideratione obuians. post¬
quã dixit. hab& argentũ uenarũ suarũ
principia. & auro locus est in quo conflat᷑.
apte subdit. Ferrum de terra tollit᷑. Soleqs¬
atq oꝑa sue ostentationis inflatione iacta¬
re: nosq iniquos ut diximus. aut eẽ aut
fuisse crininant᷑. ꝑ humillimã gͦ confessio¬
nẽ & ueracẽ defensionẽ. contra eos uir sc̃s
loquit᷑ dicens: ferrũ de terra tollit᷑. Ac
si aꝑte dicat. Fortes uiri qui acutissimis
linguarũ gladiis in hac aciȩ defendendȩ
fidei ferrum fiunt: aliquando terra in infi¬
mis actionib fuerunt. Peccanti quippe ho¬
mini dictum est: terra es & in terrã ibis.
Sed de terra ferrũ tollit᷑: cum fortis ꝓpug¬
nator excłiȩ: a terrena quã prius tenuit
quicqͥd fuit: qui iam accepit ẽẽ qđ non
fuit. Annon matheus in terra inuentus
ẽ. qui terrenis negotiis implicatus telo¬
tiei usib seruiebat: Seo de terra tultus

Expanded text:
subtilissima consideratione obvians, postsubtilissima consideratione obvians, postquam dixit: Habet argentum venarum suarum principia, et auro locus est in quo conflatur, apte subdiatque opera sua ostentationis inflatione jactari, nosque iniquos ut diximus, aut esse, aut fuisse criminantur. Per humillimam ergo confessionem et veracem defensionem contra eos vir sanctus loquitur dicens: Ferrum de terra tollitur. Ac si aperte dicat: Fortes igitur qui acutissimis linguarum gladiis in hac acie defendendae fidei ferrum fiunt, aliquando terra in infimis actionibus fuerunt. Peccanti quippe homini dictum est: « Terra es, et in terram ibis . » Sed de terra ferrum tollitur, cum fortis propugnator Ecclesiae a terra, quam prius tenuit,quid fuit, qui jam coepit esse quod non fuit. An non Matthaeus in terra inventus est, qui terrenis negotiis implicatus telonii usibus serviebat ? Sed de terra sublatus,
Abbreviated transcription (Latin):
terga feriat᷑. Qui tam̃ hoc ipsũ qđ tͣpiter
cessit erubescens. ante ducis sui oculos
maiores ex ipsa uerecundia uires sumit:
tantoq post fortia exerc&e. quanto & pre¬
sentis głam uirtutis ꝑagat: & preteritã
ignominiã debilitatis tegat. Sic gͦ ñ nũꝗͣ.
quidã in dĩ seruitio ex anteacta acrius¬
debilitate roborantur: eosq ad custodien
mandata. & futuroꝵ trahit desiderium.
& impellit memoria preteritoꝵ. ut
hinc ad uentura amor ꝓuoc&. illinc de
preteritis uerecundia instig&e. Quos tam̃
tutib uiderint: eisq in presenti uita un¬
de derogent quia inuenire nequaꝗͣ possunt.
accusare illos de preteritis moliunit᷑: sicut
moysen nr̃m manicheus impetit: in quo
sequentiũ uirtutũ gram. transacti homi¬
cidii conatur culpa fedare. In quo ñ at¬
tendit postinodũ quã paciens ad sustinen¬
dũ: sed prius quã preceps ad feriendum
fuerit. Talib gͦ aduersariis beatus iob

Expanded text:
terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter terga feriatur: qui tamen hoc ipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires sumit, tantoque post fortia exercet, quantum et praesentem gloriam virtutis peragat, et praeteritam ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acridebilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de praeteritis verecundia instiget. Vet. XVI.tutibus viderint, eisque in praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum fuerit. Talibus ergo adversariis beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
Q uia gͦ non nͥ in catholica eccłia ueri marty¬
res fuint. dicat᷑ recte: auro locus est in
quo conflat᷑. Qm̃ ñ clarescit anima. in ful¬
gore ȩterne pulchritudinis: nisi ut ira di-
Pensandũ preterea est. qđ occulto consilio
omp̃s ds. quosdam ab ipsis exordiis suie
innocentes custodiens. usq ad uirtutũ sũma
ꝓuehit: ut etate crescente. simul in eis ꝓfi¬
ciat & annoꝵ numerositas. & celsitudo meri¬
tors. Alios uͦ in exordiis suis deserens: scatu¬
rientib uitiis ire ꝑ abrupta ꝑmittit. Plerũq
tam etiã eos respicit. & ad sequendũ se scĩ
amoris igne succendit: atq inolitas in eoꝵ
cordib p̾rurigines uitioꝵ. uertit in feruorẽ
uirtutũ: et eo magis ignescunt ad deside¬
rium requirendȩ pietatis di: quo magis e¬
rubescunt memoriã iniquitatis suȩ. Sicut
sepe contingit. ut in pugnȩ certamine mi-¬
les ante ducis sui oculos constitutus. hostili
uirtuti turpiter cedat: & eneruiter p̃bens

Expanded text:
Quia ergo non nisi in catholica Ecclesia veri martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo conflatur, quia non clarescet anima in fulgore aeternae pulchritPensandum praeterea est quod occulto consilio omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis innocentes custodiens, usque ad virtutum provehit summa, ut aetate crescente, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum vertit in fervorem virtutum, et eo magnis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt memoriam iniquitatis suae, sicut saepe contigit ut in pugnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtuti turpiter cedat, et enerviter praebens
Abbreviated transcription (Latin):
repetunt animã tuã ãte. quȩ autẽ
preparasti euius erunt .s Nocte ani-¬
mã reddere ꝑhibet᷑: qui mortẽ uon
preuidens in tenebris cordis abstrahit᷑.
Ait gͦ: nocte opprim& eum tempestas.
Qui enim non uult agere bona quȩ ui-¬
dor: deprehendit᷑ interitus sui tẽpes¬
tate quã non uid&. De quo adhuc sub¬
hoc loco uentus urens. nisi malignus
sp̃s uocat᷑: qui desiderioꝵ flaminas
in corde excitat. ut ad eternitatẽ sup¬
plicioꝵ trahat us ꝑ uersum gͦ quelib&
uentus urens tollere dr̃: quia insidi¬
ator malignus sp̃s. qui uiuentẽ quẽq
accendit ad uitia: morientẽ trahit
ad tormenta. Nam quia uentus in
mundus sp̃s sol& intelligi. qui male
suggestionis flatu ad terrena deside.¬
ria iniquoꝵ corda succendit: hiere¬
mias ꝓpħa testat᷑ dicens. Ouam suc¬
censãm ego uideo: & faciem ciꝰ a faciȩ

Expanded text:
tunt a te; quae autem praeparasti, cujus erunt ? Nocte animam reddere perhibetur qui, mortem non praevidens, in tenebris cordis abstrahitur. Ait ergo: Nocte opprimet eum tempestas. Quia enim non vult agere bona quae videt, deprehenditur interitus sui tempestate quam non videt. De quo adhuc subhoc loco ventus urens, nisi malignus spiritus vocatur, qui desideriorum flammas in corde excitat, ut ad aeternitatem suppliciorum trahat? Perversum ergo quemlibet ventus urens tollere dicitur, quia insidiator malignus spiritus, qui viventem quemque accendit ad vitia, morientem trahit ad tormenta. Nam quia ventus urens immundus spiritus solet intelligi, qui malae suggestionis flatu ad terrena desideria iniquorum corda succendit, Jeremias propheta testatur, dicens: Ollam succensam ego video, et faciem ejus a fac
Abbreviated transcription (Latin):
uidit innocens: intelligi & alit̾ potest.
Heretici nainq ut facile ualeant ꝑuer¬
sa suadere. dictis suis quedã recta
ꝑmiscent: ut animas audientiũ ex
rectis sensib trahant: ex ꝑuersis feri-¬
ant. Qui in preceptis dĩ quia sana
insanaq loquutione uariant᷑: bene
in eugłio decẽ lepsoꝵ sunt spetie de¬
signati. Quoꝵ colori sano dũ uitio¬
sus candor aspergit᷑: immoderato
hoc candore fedant᷑. Unde ãmonem᷑.
ñ plus sapere quã oport& sapere: sed
sapere ad sobrietatẽ. Qui etiam quia
unt. nec proximũ a quo diuidunt᷑.
decalogi preceptis aduersi sunt: atq
ideo ad deprecandum dũm decẽ ue¬
niunt. Pro eo autẽ qđ sanis in sana

Expanded text:
vidit innocens intelligi et aliter potest. vidit innocens intelligi et aliter potest. Haeretici namque, ut facile valeant perversa suadere, dictis suis quaedam recta permiscent, ut animos audientium ex rectis sensibus trahant, ex perversis feriant. Qui in praeceptis Dei, quia sana insanaque locutione variantur, bene in Evangelio decem leprosorum sunt specie designati , quorum colori sano dum sus candor aspergitur, immoderato hoc candore foedantur. Unde admonemur: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Qui etiam quia unt, nec proximum, a quo dividuntur, decalogi praeceptis adversi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum decem veniunt. Pro eo autem quod sanis insana
Abbreviated transcription (Latin):
quib se ꝑuersus quisq doctũ osten¬
dere contra ueritatem conat᷑. Et
argentum innocens diuid&. Argen¬
tũ ẽ innocentẽ diuidere. eloquia dñi
minute discreteq exponere: & unncuiq
quid digne congruat coaptare. Nã
eloquium dñi qđ hic argentũ uel uesti¬
menta: hoc alibi spolia nominat᷑. Qđ
etiã psalmista testat᷑: ꝑ cõparationem
diceus. Letabor ego suꝑ eloquia tua:
sicut qui inuenit spolia multa. Quȩ
spolia idcirco uocata sunt: quia ad fidẽ
dñi gentilitate transeunte. iudȩi sa-¬
cris eloquiis quib induti fuerant
lupus rapax: inane comedit predam:
uespere diuidit spolia. Quib ꝓfecto
dictis paulus apłs designat᷑. de ben¬
iamin styrpe ꝓgenitus: qui mane pre¬
dam comedit: quia in primordiis suis
fideles quos potuit rapiens. crudeli¬
tati propriȩ satisfecit. Uespere spo¬
lia diuisit: quia fidelis postinodum
factus. sacra eloquia exponendo dis

Expanded text:
quibus se perversus quisque doctum ostenquibus se perversus quisque doctum ostendere contra veritatem conatur. Et argentum innocens dividet. Argentum est innocentem dividere, eloquia Domini minute discreteque exponere, et unicuique quod digne congruat coaptare. Nam eloquium Domini, quod hic argentum vel vestimenta hoc alibi spolia nominantur. Quod etiam Psalmista testatur per comparationem dicens: Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui invenit spolia multa . Quae spolia idcirco vocata sunt, quia ad fidem Domini gentilitate transeunte, Judaei sacris eloquiis, quibus induti fuerant,lupus rapax, mane comedet praedam, vespere dividet spolia . Quibus profecto dictis Paulus apostolus designatur, de Benjamin stirpe progenitus, qui mane praedam comedit, quia in primordiis suis fideles quos potuit rapiens crudelitati propriae satisfecit. Vespere spolia divisit, quia fidelis postmodum factus sacra eloquia exponendo dist
Abbreviated transcription (Latin):
uir recta fide plenus. quȩ scĩs sol& ad
iusticiam deputari. ea ipsa scripturȩ
sacrȩ que hereticus affert testimonia
colligit: & erroris eius ꝑtinatiã inde
conuincit. Contra nos namq dũ sacrę
legis testimonia apportant: secũ nobis
afferunt unde uincant᷑. Unde & dauid
typum dñi. golias uͦ hereticoꝵ suꝑbiã
signans: hocͦ reb loquuti sunt. qđ nos
uerbis aperimus. Golias quippe cũ gla¬
dio: dauid uͦ cum pera pastorali uenit
ad prelium. Sed eundem goliã dauid
superans: suo gladio occidit. Qđ nos
quoq agimus: qui promissi dauid m̃bra
ex eius fieri dignatione meruimus. Nã
cum suꝑbientes hereticos. & sacre scrip¬
turȩ sententias deferentes. eisdẽ uerbis
atq sententiis quas ꝓferunt uincimus:
quasi elatũ goliam suo gladio detrun-¬
camus. Iustus gͦ uestietur eis uestimen¬
tis quȩ preparat inustus: quia uir sc̃s
eisdem sententiis ad ueritatẽ utitur:

Expanded text:
vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad vir recta fide plenus, quae sanctis solet ad justitiam deputari, ea ipsa Scripturae sacrae quae haereticus affert testimonia colligit, et erroris ejus pertinaciam inde convincit. Contra nos namque dum sacrae legis testimonia apportant, secum nobis afferunt unde vincantur. Unde et David typum Domini, Golias vero haereticorum superbiam signans, hoc rebus locuti sunt quod nos verbis aperimus. Golias quippe cum gladio, David vero cum pera pastorali venit ad praelium. Sed eumdem Goliam David superans suo gladio occidit, quod nos quoque agimus, qui promissi David 567 membra ex ejus fieri dignatione meruimus. Nam cum superbientes haereticos et sacrae Scripturae sententias deferentes, eisdem verbis atque sententiis quas proferunt vincimus, quasi elatum Goliam suo gladio detruncamus. Justus tis quae praeparavit injustus; quia vir sanctus eisdem sententiis ad veritatem utitur,
Abbreviated transcription (Latin):
re remanentes dũ scmn fuisse ęstimant
predicatorẽ siuĩ: spe falsa ne iugeant
sicut terram argentum. & sicut lutũ
preparauerit uestimenta: preparauit
quidem. sed iustus uestiet᷑ illis: & ar
intelligi sacri eloquii claritas sol&: sicut
alias dr. E loquia dm̃i eloquia casta:
argentũ igne examinatũ. Et quia ñnulli
eloquium di non interius ꝑ exhibitionẽ.
seo exterius ꝑ ostensionẽ habere concu-¬
runt om̃s inuoluti argento. Hii nimi¬
rum qui eloquio di non interiori refec¬
tione se replent: seo exteriori ostensio¬
ne se uestiunt. Unde & hoꝵ argentũ
id est hereticoꝵ eloquium terrȩ est cõpa¬
ratum: quia de scriptura sacra ut aliqͥd
sciant. ex appetitu terrenȩ laudis elabo¬
rant. Qui etiam sicut lutũ preparant
uestimenta: quia fluxe & inquinabili¬
ter ea quib se tueri uolunt. scripture
sacrę contexunt testimonia. Prepara¬
uit quidẽ. seo iustus uestiet᷑ illis: quia

Expanded text:
re remanentes, dum sanctum fuisse aestimant re remanentes, dum sanctum fuisse aestimant praedicatorem suum, spe falsa ne lugeant sicut terra margentum, et sicut lutum praeparaverit vestimenta, praeparabit quidem, sed justus vestietur illisintelligi sacri eloquii claritas solet, sicut alias dicitur: Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum . Et quia nonnulli eloquium Dei non interius per exhibitionem, sed exterius per ostensionem habere concurunt omnes involuti argento . Hi nimirum qui eloquio Dei non interiori refectione se replent, sed exteriori ostensione se vestiunt. Unde et horum argentum, id est haereticorum eloquium, terrae est comparatum, quia de Scriptura sacra ut aliquid sciant ex appetitu terrenae laudis elaborant. Qui etiam sicut lutum praeparant vestimenta, quia fluxe et inquinabiliter ea quibus se tueri volunt Scripturae sacrae contexunt testimonia. Praeparabit quidem, sed justus vestietur illis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliunt᷑ in interitu: quia dũ ad lucem
ueritatis non redeuntͥ ꝓfecto in pęna
ꝑpetua. intelligentia terrena deprimunt᷑.
Et quia nonnumꝗͣ. dũ auctor errantium
plebium rapitur ad pęnã. seductȩ plebes
reforinant᷑ ad ueritatis scientiam: & tc̃
ad uerã cognitionẽ redeunt subditi. cũ
ad ȩterna supplicia ꝑueniunt hii qui
male fuerant prelati: apte subiungit᷑.
duas eius accipimus: nisi subiectas ple¬
bes. morte illius feliciter destitutas as
Quia sepe ut dictum est. dũ predicator er¬
roris ad ȩterna supplicia rapitur: subiectȩ
plebes illius. ad cognitionis uerȩ grãm
reuertunt᷑. His enim plebib ꝑuersus
predicator quasi maritus prefuit: quia
male eis coniunctus inheserat corrup¬
tor mentis. Nequaquã gͦ uiduȩ uel de¬
stitutȩ plorant. qͥa in morte praui docto¬
ris uiam ueritaus inueniunt: ex cuius
interitu affligi posse uidebant᷑. Uel cer¬
te non plorant uiduȩ: quia in suo erro¬

Expanded text:
sepelientur in interitu, quia dum ad lucem sepelientur in interitu, quia dum ad lucem veritatis non redeunt, profecto in poena perpetua intelligentia terrena deprimuntur. Et quia nonnunquam dum auctor errantium plebium rapitur ad poenam, seductae plebes reformantur ad veritatis scientiam, et tunc ad veram cognitionem redeunt subditi, cum ad aeterna supplicia perveniunt hi qui male fuerant praelati, apte subjungitur:duas ejus accipimus, nisi subjectas plebes morte illius feliciter destitutas? Quia saepe, ut dictum est, dum praedicator erroris ad aeterna supplicia rapitur, subjectae plebes illius ad cognitionis verae gratiam revertuntur. His enim plebibus perversus praedicator quasi maritus praefuit, quia male eis conjunctus inhaeserat corruptor mentis. Nequaquam ergo viduae, vel destitutae plorant, quia morte pravi doctoris viam veritatis inveniunt, ex cujus interitu affligi posse videbantur. Vel certe non plorant viduae, quia in suo erro
Abbreviated transcription (Latin):
in re querendũ est. cur dicat᷑ : qđ hanc
partẽ atq hereditatẽ suã praui ab om̃i¬
potente ꝑcipiunt. Sed recte consideran¬
tib liquet. quia & si a se ipsis habuert̃¬
iniuste agere: suꝑnȩ tamen ȩquitati
suppetit inuste acta iuste iudicare:
ut diuina sententia ordin& in pęna
quos inordinata sua actio traxit ad
culpam. De quib apte subiungitur.
Et nepotes eius non saturabunt᷑ pane.¬
errantium filioꝵ predicatione nascuut᷑.
Quos nequaꝗͣ panis saciat: quia dũ in sa¬
cri uerbi pabulo plus querunt sentire
quã capiunt. semꝑ ã ueritatis cognitio¬
ne ieiunant: & predicamenta doctrinȩ
quȩ student ad questionẽ querere. ha
bere non ualent ad refectionẽ. Quia uͦ
nonnullos ex eisdem hereticis sc̃a ȩccłia
colligit᷑:. nonnullos in malitia sua ꝑtina¬
ces relinquit: ꝓtinus addit᷑. Qui reliqui¬
fuerint ex eo: sepelient᷑ in interitu. Ex
eo uidelic& hereticoꝵ popło derelicti

Expanded text:
in re quaerendum est cur dicatur quod hanc in re quaerendum est cur dicatur quod hanc partem atque haereditatem suam pravi ab Omnipotente percipiunt. Sed recte considerantibus liquet quia etsi a seipsis habuerinjuste agere, supernae tamen aequitati suppetit injuste acta juste judicare, ut divina sententia ordinet in poenam quos inordinata sua actio traxit ad culpam. De quibus apte subjungitur: Et nepotes ejus non saturabuntur pane.errantium filiorum praedicatione nascuntur. Quos nequaquam panis satiat, quia dum in sacri verbi pabulo plus quaerunt sentire quam capiunt, semper a veritatis cognitione jejunant; et praedicamenta doctrinae quae student ad quaestionem quaerere, 566 habere non valent ad refectionem. Quia vero nonnullos ex iisdem haereticis sancta Ecclesia colligit, nonnullos in malitia sua pertinaces relinquit, protinus additurfuerint ex eo, sepelientur in interitu. - Ex eo videlicet haereticorum populo derelicti
Abbreviated transcription (Latin):
est pars hominis impii apuo dm̃: &
hereditas uiolentoꝵ quã ab om̃ipotente
suscipient. Quã ꝓfecto partẽ heditatẽq
ꝓtinus insinuat: cum subiungit. Si
pane. Non absurde impii uocaut᷑ he¬
retici. qui ꝑ errorẽ praui dogiatis a
cognitione sunt ueritatis alieni: quos
sequenti uerbo etiam uiolentos appellat:
quippe qui scripturȩ sacrȩ sententias
recta dogmata continentes. ad intel¬
lectũ prauum conant᷑ uiolent̃ inflecte¬
re. Uiolenti gͦ sunt. & si non reb ho¬
minum: certe sensib preceptoꝵ. filii
autẽ uiolentoꝵ sunt. sequaces hereticoꝵ:
qui dũ eoꝵ errori consentiunt. quasi
ex eoꝵ predicatione generant᷑. Sed mul¬
tiplicati in gladio erunt: qr quãuis mͦ
in mensa multitudine in ꝑdita liber¬
tate succrescunt: uenturi tamen iudicis
sententia feriuut᷑. Unde ꝑ moysen dñs
dicit. G ladius m̃s manducabit carnes.
O ĩ enim gladius carnes comedit: quia
in extremo iudicio eius sententia eos
qui carnaliter sapiunt occidit. Qua

Expanded text:
pii apud Deum, et haereditas violentorum quam ab omnipotente suscipient. - Quam profecto partem haereditatemque protinus insinuat, cum subjungit: VERpane. retici, qui per errorem pravi dogmatis a cognitione sunt veritatis alieni, quos sequenti verbo etiam violentos appellat, quippe qui Scripturae sacrae sententias recta dogmata continentes ad intellectum pravum conantur violenter inflectere. Violenti ergo sunt, et si non rebus hominum, certe sensibus praeceptorum. Filii autem violentorum sunt sequaces haereticorum, qui dum eorum errori consentiunt, quasi ex eorum praedicatione generantur. Sed multiplicati in gladio erunt, quia quamvis modo immensa multitudine in perdita libertate succrescant, venturi tamen judicis sententia feriuntur. Unde per Moysen Dominus dicit: Gladius meus manducabit carnes . Dei enim gladius carnes comedit, quia in extremo judicio ejus sententia eos qui carnaliter sapiunt occidit. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ ꝑcussio. sequentium sit initium torm̃toꝵ¬
De manu eius fugiens fugi&. Ille & enun
fugit de manu ferientis: qui prauitatem
suę corrigit actionis. Uel certe quia in
sacro eloquio manus oꝑatio sol& intelligi:
de mauu ꝑcussi fugit. qui dũ praui inte¬
ritũ conspicit: uias prauitatis relinquit.
suȩ opera in rectitudine confirmare. Unde
etiam paulus ait. Remissas manus & disso¬
luta genua erigite. Dum itaq alienum
interitum conspiciunt: rouocant᷑ ad cor
ut recogitent suũ. Et unde alius ad
tormenta ducit᷑: a tormento alius inde
liberat᷑. Stringit ꝙͦ suꝑ eum manus suas:
quia conspicit in aliena pęna quid timeat.
Et dũ delinquentẽ sic ꝑcussum respicit: dis¬
soluta sua oꝑa iusticiȩ uigore constringit.
Sicq fit. ut quia iniquus uiuens. multos
ad culpam traxerat delectatione peccati:
quosdam moriens a culpa rouoc& terro¬
re tormenti. Qđ etiam ꝓuenire bonis

Expanded text:
lorum percussio sequentium sit initium tormentolorum percussio sequentium sit initium tormentoDe manu ejus fugiens fugiet. - Ille etenim fugit de manu ferientis, qui pravitatem suae corrigit actionis. Vel certe quia in sacro eloquio manus operatio solet intelligi, de manu percussi fugit, qui dum pravi interitum conspicit, vias pravitatis relinquit. suae opera rectitudine confirmare. Unde etiam Paulus ait: « Remissas manus, et dissluta genua erigite . » Dum itaque alienum interitum conspiciunt, revocantur ad cor, ut recogitent suum, et unde alius ad tormenta ducitur, a tormento alius inde liberatur. Stringit ergo super eum manus suas, quia conspicit in aliena pet dum delinquentem sic percussum conspicit, dissoluta sua opera justitiae vigore constringit. Sicque fit ut qui iniquus vivens multos ad culpam traxerat delectatione peccati, quosdam moriens a culpa revocet terrore tormenti. Quod etiam provenire bonis
Abbreviated transcription (Latin):
Utde ꝑ moysen dñs dicit. Ignis exarsit
ab ira mea: & ardebit usq ad inferos deor¬
sũ. Quantũ ad p̾sentẽ & enĩ ꝑcussionem spectat:
recte dr̃. ignis exarsit ab ira mea. Qͣntũ lͦi ad
ȩt̾nã dãpnationẽ apte mox subdr: & ardebit
usq ad inferos deorsũ. Licet ã qͥbuscła dici
soleat illud qd̾ scͥptũ ẽ: ñ iudicab ͣ cls bis ĩ idipsũ.
Qui tamen hoc quod perauulu¬
ꝓpħam de iniquis ar non adtendunt:
& duplici contricione contere eos. Et
id qđ alias scrip tum est. iħs popłm de
terra egypti saluans: scđo eos qui non
crediderunt ꝑdidit. Quib tam̃ si con
sensum prebemus. qualib& culpã bis fe¬
riri non posse: hoc ex peccato ꝑcussis
atq in peccato suo morientib deb& esti¬
mari. quia eoꝵ ꝑcussio hic cepta illic ꝑficit᷑.
ut in correctis unum flagellũ sit
qđ temporalit incipit. s ięternis sup¬
pliciis consũmatur: quatinus eis qͥ om̃ino
corrigi rennuunt. iam presentium flagel¬

Expanded text:
er Moysen Dominus dicit: « Ignis exarsit ab ira mea et ardebit usque ad inferos deorsum . » Quantum ad praesentem etenim percussionem spectat, recte dicitur: « Ignis exarsit ab ira mea. » Quantum vero ad aeternam damnationem, apte hoc subditur, et ardebit usque ad inferos deorsum, licet a quibusdam dici soleat illud quod scriptum est: « Non vindicat Deus bis in idipsum. » Qui tamen hoc, quod per Prophetam de iniquis dicitur, non attendunt, et duplici confusione contere eos, et id quod alias scriptum est. Jesus populum de terra Aegypti salvans, secundo eos, qui non crediderunt perdidit, sensum praebemus, quamlibet culpam bis feriri non posse, hoc ex peccato percussis atque in peccato suo morientibus debet aestimari, quia eorum percussio hic coepta illic perficitur, ut incorrectis unum flagellum sit quod temporaliter incipit, sed in aeternis suppliciis consummatur, quatenus eis qui omnino corrigi renuunt, jam praesentium flagel
Abbreviated transcription (Latin):
los. & pietatis fructũ non inuenit: qͦs
hic clausos tenuit. cũ inuenire potuit. Tarde
quoq illi oculos aꝑiunt: qui teste sapi¬
entia dampnationis suȩ tempore dic¬
turi referunt᷑. Quid nobis ꝓfuit suꝑ¬
bia: & diuitiarũ iactantia quid contu¬
lit nobis as Transierunt omĩa illa tãꝙͣ
umbra: & tamꝗͣ. nuntius ꝑcurrens.
Uilia & fugitiua fuisse quȩ tenuerant
iam amissa cognoscunt: quȩ quã diu
aderant. stultis eoꝵ cordib & magna
& mansura uidebant᷑. Sero diues ape¬
ruit oculos. quando lazarũ requiescen¬
tẽ uidit: quẽ iacentẽ ante ianuã uidere
contempsit. Intellexit ibi: qđ hic facere
noluit. In dampnatione sua cognosce-¬
re conpulsus est: quid fuit qđ ꝑdidit
quando indigentẽ proximũ ñ agnouit.

Expanded text:
suos, et pietatis fructum non invenit, quos suos, et pietatis fructum non invenit, quos hic clausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illaumbra, et tanquam nuntius percurrens . Vilia ergo et fugitiva fuisse, quae tenuerant, jam amissa cognoscunt. Quae quandiu aderant, stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos, quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit . Intellexit ibi quod hic facere noluit, et in damnatione sua cognoscere compulsus est, quid fuit quod perdidit, quando indigentem proximum non agnovit.
Abbreviated transcription (Latin):
diuitẽ uideat: atq ex eisdẽ reb animũ
extollat. Letet᷑ se habere qđ non habu-¬
it: iamq dedignari querat. a quib de-
dignatũ eẽ se doluit. Sed repente eui-¬
gilans euigilasse se doleat: qui interim
diuitiarũ unaginẽ uel dormiens tene¬
bat. Gemit enim ꝓtinus sub pauꝑtatis
pondere: inopiȩ suȩ angustiis p̃mitur:
& eo peuis quo ad tempus breuissimũ
uel uacuę diues fuit. Sic sic nimirum
huius mundi st̃ diuites. qui reb accep
tis tument: bene oꝑari de sua habun¬
dantia nesciunt. Quasi dormientes st̃
diuites. sed pauꝑtatẽ suã euigilantes
inueniunt: quia nichil secũ ad illud
iudicium qđ ꝑman&e ferunt. Et quan-¬
to nunc ad breue tempus sublimius e¬
lati sunt: tanto contra se in ꝑpetuum
grauius ingemiscunt. dicat gͦ. aperit
oculos suos. & nichil inueniae: quia
illic aꝑit ad supplicia. quos hic ad mi-¬
scdiam clausos tenebat. Aperit ocu

Expanded text:
divitem videat, atque ex eisdem rebus animum divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere quod non habuitdignatum se esse doluit, sed repente evigilans evigilasse se doleat, quod interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, cum inopiae suae angustiis premitur, et eo pejus, quo ad tempus brevissimum vel vacue dives fuit. Sic, sic nimirum sunt hujus mundi divites, qui rebus atis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt, 569 quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium quod permaneat ferunt, et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos suos, et nihil inveniet, quia illic aperit ad supplicia, quos hic ad misericordiam clausos tenebat. Aperit oculos
Abbreviated transcription (Latin):
in re.quia homo ex anima constat &
corpore. cũ unius rei somnus dr̃. alte¬
rius uigiliȩ demonstrant᷑: quia cũ corpꝰ
obdor miscit in morte: tẽ anua eiuigi¬
lat in uera cognitione. Et dormit gͦ di¬
ues & oculos aꝑit: quia cũ carne morit᷑.
eius anuna uidere cogit᷑. qđ preuidere
contẽpsit. Tunc ꝓfecto in uera cognitio¬
ne euigilat: tunc nichil e̾ẽ conspicit qđ
tenebat. Tunc se uacuã inuenit: quȩ
plenam reb pre ceteris hominib se eẽ
letabatur. Dormit & nichil secũ aufert:
Nichil nimirũ de reb quas tenuit. Nã
culpa rerũ simul ducit᷑: quãuis hic
omĩa ꝓ quib culpa ꝑpetrata est relin¬
quantur. Eat gͦ nunc & acceptis reb
tumeat. seseq suꝑ ceteros extollat: glo¬
riet᷑ se habere qđ proximus non hab&.
Uemet quandoq tempus ut euigil&: &
tunc cognoscet quã uacuũ fuerit.
qđ in somno tenuerat. Sepe nãq con¬
tingit dormienti inopi. ut se ꝑ somniũ

Expanded text:
in re, quia homo ex anima constat et in re, quia homo ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae demonstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima videre cogitur, quod providere contempsit. Tunc profecto in vera cognitione evigilat, tunc nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, quae plenam rebus prae caeteris se hominibus esse laetabatur. Dormit, et nihil secum aufert, nihil nimirum de rebus quas tenuit. Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tumeat, seseque super caeteros extollat, glorietur se habere quod proximus non habet. Veniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat quam vacuum fuerit quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi ut se per somnium
Abbreviated transcription (Latin):
nens dicit. Furbati sunt om̃s insi¬
pientes corde. Dormierunt somnũ suũ:
& nichil inuenerunt om̃s uiri diuitia¬
rũ in manib suis. Ut enim in sua ma¬
nu diuites post mortẽ quicꝗͣ inueniant
eis ante mortẽ dr: diuitias suas in quoꝵ
manib ponant. Facite uobis amicos
de mãmona iniquitatis: ut cũ defece¬
ritis recipiant uos in ęterua taberna¬
cula. Diues cũ dormierit nichil secũ
aufert. Res suas cũ moreretur secũ tol¬
ler&: si ad petentis uocẽ cum uiuer&
sibi tuliss&. Nam terrena omĩa quę
seruando amittimus: largiendo seruamꝰ.
Patrimoniuinq nr̃m retentũ ꝑdit᷑: man&e
erogatũ. dui enim cũ reb nrĩs durare
do deserimus: aut illȩ nos uiuentes
quasi deserunt pereundo. Agendum
nobis gͦ est: ut res absolute perituras.
in non pereuntẽ cogamus transire mer¬
cedẽ. Sed mirandũ ualde est qđ dr̃.
cũ dormierit aꝑit oculos suos: & iichil
inueni&e. Ut dormiamus quippe oculos
claudimus: & euigilantes aꝑimꝰ. Sed hac

Expanded text:
s insipientes corde; dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis . Ut enim in sua manu divites post mortem quidquam inveniant, eis ante mortem dicitur divitias suas in quorum manibus ponant: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . DXII. Res suas cum moreretur secum tolleret, si ad petentis vocem cum viveret sibi tulisset. Nam terrena omnia quae servando amittimus, largiendo servamus; patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare do deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras in non pereuntem cogamus transire mercedCum dormierit, aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigilantes aperimus. Sed hac
Abbreviated transcription (Latin):
homo diguatus est. Et dũ mortuum
animal petiit: mortẽ apud nos qͥ apuo
se erat inmortalis inuenit. Sed huius
uulturis oculus fuit. ipsa intentio nr̃ȩ
resurrectionis: quia ipse ad triduum
mortiuis. ab ȩterna nos morte liberauit.
Ille gͦ ꝑfidus uideę popłs mortalẽ uidit:
seo qđ morte sua nr̃am mortẽ destruer&
minune adtendit. Conspexit quidẽ uul¬
turẽ: sed oculos uulturis non aspexit.
Qui dũ humilitatis eius uias quib nos ad
alta subleuauit considerare noluit: semi¬
tã auis ignorauit. Neq enĩ pensare stu

Expanded text:
homo dignatus est, et dum morthomo dignatus est, et dum mortanimal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus, ab aeterna nos morte liberavit. Ille ergo perfidus Judaeae populus mortalem vidit, sed, quod morte sua nostram mortem destrueret, minime attendit. Conspexit quidem vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, qui dum humilitatis ejus vias quibus nos ad alta sublevavit, considerare noluit, semitam avis ignoravit. Neque enim pensare stu
Abbreviated transcription (Latin):
nigrediuẽ hieremras ꝓpħa intuens: de¬
plorat dicens. Quomͦ obscuratũ ẽ aurũ:
mutatus est color optimus as Aurũ nãq
obscuratum est: quia in eis antiquus ille
fidei atq innocentię splendor. irruente
ꝑfidia malitiȩ se nocte fuscauit. Quia
gͥ quid fuit audiuimus: locus scilica
saphyri lapides eius. & glebe illius au¬
rũ. nunc iam dilectus ille dĩ popłs cur
tanta hec bona ꝑdiderit audiamus.
tus est oculos uulturis. Quis hoc loco
auis nomine. nisi ille signatur: qͥ corpus
carneum qđ assumpsit ascendendo ad
ȩthera librauit .d Qui apte quoq etiam
uulturis appellatione exprimit᷑. Uult᷑
quippe dũ uolat: si iacens cadauer con-¬
spicit. ad hesum se cadaueris deponit.
Et plerumq sic in morte capit᷑: dũ ad
mortuum animal. de sũmis uenit. Recte
gͥ mediator dĩ & hominũ redemptor nr̃
uulturis appellatione signat᷑: qͥ manens
in altitudine diuinitatis suȩ. quasi a qͦdã
adima summisit. fieri quippe propter nos

Expanded text:
nigredinem Jeremias propheta intuens deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc jam dilectus ille Deo populus cur tanta haec bona perdiderit audiamus.est eam oculus vulturis. - Quis hoc loco avis nomine nisi ille signatur, qui corpus carneum quod assumpsit, ascendendo ad aethera libravit? Qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur, quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, se ad esum cadaveris deponit, et plerumque se in morte capitur, dum ad mortem animal de summis venit. Recte ergo mediator hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodamad ima submisit. Fieri quippe propter nos
Abbreviated transcription (Latin):
pestas. Quio hoc loco noctem: nͥ abscon¬
ditum tempus repentini exitus appellat.
ualida. De qua tempestate etiã sapien¬
tia ꝑ salomonẽ dicit. Ego quoq in in¬
teritu ur̃o ridebo: & subsannabo cũ
uobis qđ timebatis aduenerit. Cum
irruerit repentina calamitas: & inte
ritus quasi tempestas ingruerit. Et
quia ipsa uenturi exitus ignorãtia nox
uocat᷑. nocte opprim& eum tempestas:
id est turbo eum diuim iudicii. dum
ignorat apprehend&. Hinc est namq
qđ ꝑ sem& ipsam ueritas dicit. Si sci¬
r& paterfamilias qua hora fur uenir&:
uigilar&e utiq & non siner& ꝑfodi do¬
mũ suã. Et uos estote parati: quia

Expanded text:
pestas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat?  ejus tempestas valida . De qua tempestate etiam Sapientia per Salomonem dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentinaus quasi tempestas ingruerit . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Et vos esto
Abbreviated transcription (Latin):
tici in contemptu uniuersalis ȩccłĩę.
potentũ scłi patrociniis fulciuntur:
eisq diuites ꝓtectione atq ãministra-¬
tione quanta preualent opitulari
non cessant: ipse etiã quilib& diues
contra conditorẽ suum reb tẽpo¬
ralib intumescens. scĩ uiri nunc
sententia tangitur: atq ab specia¬
u hereticoꝵ interitu. ad generalẽ
elatorũ om̃iũ definitionẽ sermo di¬

Expanded text:
tici in contemptu universalis Ecclesiae tici in contemptu universalis Ecclesiae potentum saeculi patrociniis fulciuntur, eisque divites protectione atque administratione quanta praevalent opitulari non cessant, ipse etiam quilibet contra conditorem suum rebus temporalibus intumescens sancti viri nunc sententia tangitur, atque ab speciali haereticorum interitu ad generalem elatorum omnium definitionem sermo de
Abbreviated transcription (Latin):
miscuerunt : coloris diuersitate
uariant᷑. Sed quia in eius preceptis
offenderant: id illũ unde offende¬
rant uocant dicentes. Ihu precep¬
tor. Unde & mox curari meruerunt.
Ergo quia uir catholicus quȩ ab eis
recte. uel quȩ praue sentiant᷑ intel¬
ligit. argentũ innocens diuidit: id
est quȩ ab eis salubriter. uel quȩ
pestifere fuerint dicta discerint.
do ȩdificat. Nec meliori potuit cõ¬
paratione hereticus demonstrari:
qui locũ suȩ ꝑfidiȩ non nisi in menti.¬
b quas corruperit facit : qui etiã
sequaces suos ab ȩterno eẽ igne libe
ros pollicet᷑. Spondet quippe eis re¬
frigerium quietis ȩternȩ: seo uerba
eius soliditatẽ non habent: quia ple¬
nitudine ueritatis carent. Unde
subiungitur. Et sicut custos fecit
umbraculum. Umbraculũ namq
custodis nullo fundamento solidat᷑.
sed tempore mox trauseunte destruit᷑.
Et ꝓmissa ab hereticis requies cũ tp̃r
destruit᷑: quȩ post hanc uitã nulla¬
tenus inuenitur. Et quia sepe here¬

Expanded text:
miscuerunt, coloris diversitate variantur. Sed quia in ejus praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant, vocant, dicentes: Jesu praeceptor . Unde Ergo quia vir catholicus quae ab eis recte, vel quae prave sentiuntur, intelligit, argentum innocens dividit, id est quae ab eis salubriter, vel quae pestifere fuerint dicta discernit. do aedificat. Nec meliori potuit comparatione haereticus demonstrari, qui locum suae perfidiae non nisi in mentibus quas corruperit facit, qui etiam sequaces suos ab aeterno igne liberos esse pollicetur. Spondet quippe eis refrigerium quietis aeternae; sed verba ejus soliditatem non habent, quia plenitudine veritatis carent. Unde subjungitur: Et sicut custos fecit umbraculum. Umbraculum namque custodis nullo fundamento solidatur, sed tempore mox transeunte destruitur. Et promissa ab haereticis requies 568 cum tempore destruitur, quae post hanc vitam nullatenus invenitur. Et quia saepe haere
Abbreviated transcription (Latin):
tatis largitate comprehendo. Uos id¬
circo recta non sapitis: quia hanc ean
dem sapientiam urãm. ñ dei manui
sed uobism& ipsis datis. Nam hostes
scẽ eccłiȩ si quio ueri aliquando senti-¬
unt. id ꝓpriis uirib tribuunt: & tan¬
tomagis se priuant suꝑna sapientia:
quanto illã quasi ex suo ingenio habe¬
re priuatã uolunt. Quib aliquando
dat᷑ ad iudiciũ suũ. ut recta quidẽ
aliqua sciant : sed ex ipsa hac scientia
obligatiores ad pęnã fiant. Unde apte

Expanded text:
tatis largitate comprehendo. Vos idtatis largitate comprehendo. Vos idcirco recta non sapitis, quia hanc eamdem vestram sapientiam non Dei manui, sed vobismetipsis datis. Nam hostes sanctae Ecclesiae, si quid veri aliquando sentiunt, id propriis 565 viribus tribuunt; et tanto magis se privant superna sapientia, quanto illam quasi ex suo ingenio habere privatam volunt. Quibus aliquando datur ad judicium suum ut recte quidem aliqua sciant, sed ex ipsa hac scientia obligatiores ad poenam fiant. Unde apte
Abbreviated transcription (Latin):
dũ edific&. prius ut euellat. post¬
modũuͭ plant&. quia nequaꝗͣ recte ue¬
ritatis fundamentũ ponit᷑. nisi prius
erroris fabrica destruat᷑: beatus iob post¬
quã causas uinuersalis ȩccłiȩ amicoꝵ suoꝵ
dictis quasi contra hereticoꝵ uerba res¬
pondit. eoꝵq elationẽ multunoda res¬
ponsione destruxit. iam docere se ꝑhib&.
uͭ uidelic& aꝑte uideat᷑ in his quȩ sub¬
didit recta plantare: in his uͦ quȩ pre¬
misit euulsisse ꝑuersa. Sequitur.¬
Docebo uos ꝑ manũ dĩ quȩ omp̃s habeat:
nec abscondam. Sic beatus iob loquit᷑
uerbis suis: ut aliquid sign& ex nrĩs.
Nam sc̃a ęccłia docens in quantũ cognos¬
cere expedit: nil ueritatis abscondit.
Quia enim manus tłi uocat᷑ filius. om̃ia
quippe ꝑ ipsũ facta sunt: ꝑ manũ di do-¬
cere se ꝑhib& eos. quos in ꝓpria sapientia
remanere fatuos uid&. Ac si aꝑte dicat
Ego ex ine aliquid nescio: sr quicqͥd
de ueritate sentio. hoc ex eiusdẽ ueri¬

Expanded text:
edificet; prius ut evellat, et postmodum plantet, quia nequaquam rectae veritatis fundamentum ponitur, nisi prius erroris fabrica destruatur; beatus Job postquam causas universalis Ecclesiae amicorum suorum dictis quasi contra haereticorum verba respondit, eorumque elationem multimoda responsione dextruxit, jam docere se perhibet, ut videlicet aperte videatur in his quae subdidit recta plantare, in his vero quae praemisit evulsisse perversa. SequiturDocebo vos per manum Dei, quae Omnipotens habeat, nec abscondam. - Sic beatus Job loquitur verbis suis, ut aliquid signet ex nostris. Nam sancta Ecclesia docens in quantum cognoscere expedit, nil veritatis abscondit. Quia enim manus Dei vocatur filius, « omnia quippe per ipsum facta sunt , per manum Dei docere se perhibet eos quos in propria sapientia remanere fatuos videt. Ac si aperte dicat: Ego ex me aliquid nescio; sed quidquid de veritate sentio, hoc ex ejusdem Veri
Abbreviated transcription (Latin):
Moxq subiungit. Quia si quis diligit mun-¬
dũ: ñ est caritas patris in eo. Ac si aꝑte
dicat. Utriq se amores in uno corde ñ ca¬
piunt: nec in eo seges suꝑnȩ caritatis pul¬
lulat. in quo illã spinę infimȩ delecta¬
tionis necant. Atq ipsas ex hac infima
delectatione nascentes enumerat puncti¬
ones. dicens. Quia om̃e qđ in mundo est
concupiscentia carnis est: & concupiscen¬
ri gͦ in dõ hẏpocrita non ual&: quia in
eius mente desideria suꝑna ñ ꝓdeunt:
quã ꝓfecto spinȩ terreni amoris p̃munt.
De quo apte subdit᷑. Et in uocare dm̃
in om̃i tempore. Tunc quippe dm̃ hypo¬
crita inuocat: cum hunc terrenariun
rerũ tribulatio angustat. Nam cũ in hoc
scło effectum quesitȩ felicitatis inuene¬
rit: auctorẽ qui hanc ipsani felicitatem
ẽẽ ars docentiũ deb&. ut in auditoꝵ suoꝵ
mnentib prius studeant ꝑuersa destrue¬
re & postinodũ recta predicare. ne bouũ

Expanded text:
Mox quippe subjungit: Quia si quis diligit munMox quippe subjungit: Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt, nec in eo seges supernae charitatis pullulat in quo illam spinae infimae delectationis necant. Atque ipsas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones, dicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscenri ergo in Deo hypocrita non valet, quia in ejus mente desideria superna non prodeunt, quam profecto spinae terreni amoris premunt. De quo aperte subditur: Et invocare Dominum in omni tempore. - Tunc quippe Deum hypocrita invocat, cum hunc terrenarum rerum tribulatio angustat. Nam cum in hoc saeculo effectum quaesitae felicitatis invenerit, auctorem qui hanc ipsam felicitatem esse ars docentium debet ut in auditorum suorum mentibus prius studeant perversa destruere, et postmodum recta praedicare, ne bonum