comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectũ. Multis em̃ in is ad dm̃ tenditur & ido unꝰ¬
quisq illã quã semel arripuit. in reuocabili curfus¬
sui intentione conficiat. ut sit in qualib& profes
A quo feriri monachũ diximꝰ. qͥ mobilitate m̃tis
ad studia cupit transire qͥtiisa: &iam hins ꝑiculum
mortis incurrit᷑. qd̾ non nunqua recte q̃dã ab alus
gesta mało ab aliis p̾sumuntur exẽpło. &ea ꝗnon¬
nullis Benc cesserant ꝑnitiosa ab aliis sentiuntur
ut quiacta exẽpli grã ꝓferamus: uelut siquis ala
urri illiꝰ imitari uurtutem uelit. quͣa sole abbas ioho¬
nͣ ad imitationis formulã. sed tantũ mͦ ꝑ admiratione
ꝓferre. Nã quidã ueniens ad p̃dictũ senẽ habitu
scłar. cũ ei quasdã frugũ suarũ pͥmitias de tulisse.
ferocissimo quẽdã dȩmomo arreptũ. ibide. repꝑtt.
Qui cum abbatis ioħis obtestationes. ac p̃cepta des¬
piciens testare tur nunqua se ad illiꝰ imꝑtũ. De corꝑe

Expanded text:
profectum. multis enim uiis ad deum tenditur, et ideo unuprofectum. multis enim uiis ad deum tenditur, et ideo unusquisque illam quam semel arripuit inresui intentione conficiat, ut sit in qualibet profes quo feriri monachum diximus, qui mobilitate mentis ad studia cupit transire diversa, etiam hinc periculum mortis incurritur, quod nonnumquam recte quaedam ab aliis gesta malo ab aliis praesumuntur exemplo et quae nonnullis bene cesserant perniciosa ab aliis sentiuntur. nam ut quiddam exempli gratia proferamus, uelut si quis illam uiri illius imitari uirtutem uelit, quam solet abba Iohannes non ad imitationis formulam, sed tantummodo pro admiratione proferre: nam quidam ueniens ad praedictum senem habitu saeculari, cum ei quasdam frugum suarum primitias detulisset, ferocissimo quemdam daemonio arreptum ibidem reperit. Qui cum abbatis Joannis obtestationes ac praecepta despiciens, testaretur se numquam ad illius imperium de corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
doc& i doc trina. fiue qui exhortat᷑ in ex hor¬
tando: qui tribint in simplicitate. qui pre est
in sollicitudine: qui miseretur in hilaritate.
Nec enim ulla m̃bra. alioꝵ sibi mͣbroꝵ possunt
ministeria uendicare : quia nec oculi manuu
nic nares adium. utuntur officio: & idcirco
non om̃s gras habent curationũ. ñ om̃s lĩgins
hĩ. qui necdũ funt. in illa quã arripuerunt a¬
fessione fundati. cũ audierint quosdã. in diũsis
studiis. ac uirtutibꝰ pͣ dicari. ita eoꝵ laude fuccen¬
di: ut imitari eoꝵ ꝓtinus gestiant disciplinam.
In quo irritos necȩssario impendit conatus hu¬
mana fragilitas. Impossibile namq & unum.
eundemq hominẽ. simul in uniusis. quas suꝑiuꝰ compͣ¬
hendi fulgere uirtutibus. Quas siquis uoluerit pa¬
rit᷑ affectare: in id incide eũ nec esse ẽ: ut dũ om̃s se¬
quitur. nullã integram conse quatur : magͥꝙ ex hac
immutatione. atq uariscate dispendiũ capiat. quam

Expanded text:
n exhortando, qui tribuit in simplicitate, qui praeest in sollicitudine, qui miseretur in hilaritate . Nec enim ulla membra aliorum sibi membrorum possunt ministeria vindicare, quia nec oculi manuum, nec nares aurium utuntur officio: et idcirconon omnes gratias habent curationum, non omnes linguis hi qui necdum sunt in illa quam arripuerunt professione fundati, cum audierint quoedam in diuersis studiis ac uirtutibus praedicari, ita eorum laude sucoeadi, ut imitari eorum. protinus gestiant disciplinam: in quo inritos necessario inpendit conatus humana fragilitas. inpossibile namque est unum eundemque hominem aimnl uniuersis quas superius. conprehendi fulgere uirtutibus. quas si quis uoluerit pariter affectare, in id incidere eam necesse est, ut dum omnes sequitur nullam integre consequatur magisque ex hac inmutatione ac uarietate dispendium capiat quam
Abbreviated transcription (Latin):
grañi. iactantissima ostentatione diffamant:
sed in cassum. Qui enĩ innitit᷑ m̃daciis: hic pas¬
cet uentos. Idem aut̃ ipse . sequit᷑ aues uolan
mȩ sunt: ita qͥ głiatur in dato falso. Et ideo siqͥs
corã nob̃. aliquid hoꝵ fecerit: nõ de ammiratio¬
onȩ signorũ. s de ornatu morũ: apd nos debet¬
ẽẽ laudabilis nec utrũ demonia ei subiecta sint.
sedutrum caritatis m̃bra. quȩ describit. apostolꝰ

Expanded text:
gratiam jactantissima ostentatione diffamant: gratiam jactantissima ostentatione diffamant: sed incassum. Qui enim innititur mendaciis, hic pascit uentos: idem autem ipse sequitur aues uolantmae sunt, ita qui gloriantur in dato falso. et ideo si quis coram nobis horum aliquid fecerit, non de admiratione signorum, sed de ornatu morum debet apud nos esse laudabilis, nec utrum daemonia ei subdita sint, sed utrum caritatis membra quae describit apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
A arc apatus e. sine ucło elationis exeree.
qui mitem dnm̃. nõ fublimitate signorum
sed patientia. atq humilitate uirtute sȩcta¬
tur. Qui uͦ immũdis sp̃ibꝰ imꝑare. aut lãguẽ¬
tibꝰ. sanitatũ dona c̃ferre. aut aliqđ signum
ẽ: quia humilitatis magistrũ fuꝑba mente
ñ sequiturr. Nam etiam cũ ad patrem reme¬
ans. quoddã ut ita dixerim. cond̾& testam̃¬
tũ : hoc discipłis dereliquit. Mandatũ in
ꝙ subrux̃. In hoc cognoscent. om̃s. quia
mei estis discipłi si dilectionẽ habueri¬
tis ad muice. Non aio. si signa. atqꝙ uirtu
tes. similit̾ feceritisł  sed si dignã dilectio.¬
nem inuicẽ habuertes. quã certũ ẽ. nisi
mites. atq humiles. seruare nͥ posse. Qua¬
propt̃ num quã monac hos ꝙꝓbos. & morbo cenodo¬
xie. uacuos. nr̃i maiores dixerunt: qui sem&cipsos
exorcistas corã omĩbꝰ ꝓfitent᷑. & inter ammuran¬
tũ tbas. hanc quã uł meruerunt. uł p̾sũpser᷑

Expanded text:
ratus est, sine periculo elationis exercet, qui mitem Dominum, non sublimitate signorum, sed patientiae atque humilitatis virtute sectatur. Qui vero immundis spiritibus imperare, aut languentibus sanitatum dona conferre, aut aliquod signum est, quia humilitatis magistrum superba mente non sequitur. nam etiam cum ad patrem remeans quoddam ut ita dixerim conderet testamentum, hoc discipulis dereliquit: mandatum, inmque subiunxit: in hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis inuicem. tes similiter feceritis, sed si dignam dilectionem ad invicem habueritis, quam certum est nisi mites atque humiles servare non posse. Quapropter numquam monachos probos nec morbo cenodoxiae vacuos nostri majores esse dixerunt, qui semetipsos exorcistas coram hominibus profitentur, et inter admirantium turbas hanc quam vel meruerunt, vel praesumpserunt
Abbreviated transcription (Latin):
ENIQ ipse auctor signorũ omiũ. atep
uirtutũ cũ doctͥnȩ suȩ magisterio. disci¬
pbos ad uocar&: quid ab eo ueri atq electssimi
secdatores. peculiarit̃ discere debent. euidencer
ostendit. Uenite inquit & discite ame. no̾ utiꝙ
ut demonas celesti potestate expellatis. ñ ue le¬
prosos emundetis. ñ ut cecos illuminetis n ut
mortuos fuscitais. Haer enĩ qm̃ ꝑ quosdã ser¬
uos meos oꝑor. ñ potest se inserere laudibꝰ Sĩ
humana cõditio nec ullã sibi in hoc minister
&e famuls deciꝑe portionẽ ubi solius diuinita¬
tis e grã: uos aut̃ in qͥt. hoc discite amend qura
mitis fun & humilis corde. Noc enĩ e qd cune¬
ns gñalteꝰ discere. & exercere possibie & orpera

Expanded text:
enique ipse auctor signorum omnium atque uirtutum, cum ad doctrinae suae magisterium discipulos aduocaret, quid ab eo ueri atque lectissimi sectatores peculiariter discere deberent euidenter ostendit: uenite, inquit, et discite a me, non utique ut daemonas caelesti potestate pellatis, non ut leprosos emundetis, non ut caecos inluminetis, non ut mortuos suscitetis: haec enim etiamsi per quosdam seruos meos operor, non potest se inserere laudibus dei humana condicio nec ullam sibi in hoc minister et famulus decerpere portionem, ubi solius diuinitatis estgloria: uos autem, inquit, hoc discite a me quia mitis sum et humilis corde. hoc enim est quod cunctis generaliter discere et exercere possibile est, opera
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositũ qd̾ elegit siue gram̃ quã accep̃it. sum¬
mo studio. ac diligñtia. ad finem oꝑis arrerti ꝑ¬
ue nire festinat : & alioꝵ quidẽ laudans. amni¬
rans q uirtutes. nequãquã a sua quã elegit¬
mͣbra & habere donationes. scdm gram qͣ nob
data ẽ differentes : fiue ꝓpħiam scdm̃ ratione

Expanded text:
propositum quod elegit siue gratiam quam accepit sumpropositum quod elegit siue gratiam quam accepit summo studio ac diligentia ad operis arrepti enire festinet; et aliorum quidem laudans admiransque virtutes, nequaquam a sua quam semel emembra, et habere eam donationes secundum gratiam quae nobis data est differentes, sive prophetiam secundum ratione
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã enĩ sũmã intentionis suȩ erga secreta he¬
semi. & cordis institiunit pur̾itatẽ : ut in pͥtitis
heliam. & heliseum. nr̃isq tẽprĩbꝰ beatũ antoni¬
um. aliosq eidem ꝓpositi sectatores. familiaris.¬
sime dõ. ꝑ sil entiũ solitudinis. cohesisse cog¬
noscimus. Quidã. erga institutionẽ fratrum.
& ꝓuigilẽ cęnobioꝵ curã. omem sui sollicitu dine
dederunt: ut nuꝑ abbatem iohem. qͥ in uicina
ciuitate cui nom ẽ thimuis. grandi cȩnobio
p̃fuit: ac non nullos eiusdẽ meriti uires. apłi¬
cis etiam signis meminimus claruisse. Quos dam
xenodochii & susceptionis piũ delectat obse¬
quium: ꝑ qd̾ etiam in p̃teritis. abraham patri¬
archam & loth. dño placuisse. & nunc beatũ
mac harium singularis mansu&uf inis. ac patie.¬
neiȩ uirũ. qͥ xenodochio. ita apđ alexãdriam
pͣfuit : ut nulli eoꝵ qͥ solitudinis secreta secta¬
ti sunt. infenor. sit credendus. De pro fessionis¬
nmeui& utile. atq conueniens e: ut scdm̃

Expanded text:
uidam enim summam intentionis suae erga heremi secreta et cordis constituunt puritatem, ut in praeteritis Heliam et Helisaeum nostrisque temporibus beatum Antonium aliosque eiusdem propositi sectatores familiarissime deo per silentium solitudinis cohaesisse cognoscimus. quidam erga institntionem fratrum peruigilem coenobiorum curam omnem studii sui sollicitudinem dediderunt, ut nuper abbatem Iohannem, qui in uicinia ciuitatis cui nomen est Thmuis grandi coenobio praefuit, ac nonnullos eiusdem meriti uiros apostolicis etiam signis meminimus claruisse. quosdam xenodochii et susceptionis pium delectat obsequium, per quod etiam in praeteritis Abraham patriarcham et Loth domino placuisse et nuper beatum Macarium singularis mansuetudinis ac patientiae uirum, qui zenodoehio ita apud Alexandriam praefuit, ut nulli eorum qui solitudinis secreta sectati sunt inferior sit credendus. quidam eliuique utile atque conueniens est, ut secundum
Abbreviated transcription (Latin):
bimꝰ euͣ quia ñ sequit᷑ nobcuͣ licet ensdem ad
p̾sens responderit. xp̃c. nolite ꝓhib̾e. qͥ enĩ non ẽ
aduersus uos. ꝓ uob̃ ẽ : tam̃ eis in fine dicentibꝰ dñe.
dñe. nonne in nomine tuo ꝓphauimus. & mn noĩe¬
tuo uirtutes multas fecimus: responsurũ se esse
testat᷑. quia numquã noui uos. discedite ame. oꝑa¬
rii iniquitatis: Et iccirco. & istos quib hanç glãm
signoꝵ atq uirtutũ. ꝓ merito castitatis ipse c̃cessit:
ne in his extollant᷑. amonet dicens. Nolite gau¬
dere. quia demonia uobis subiciunt᷑: gaudece
aut᷑. quia nomina ur̃a scripta sunt in cęlis.¬

Expanded text:
et eisdem ad praesens responderit Christus: Nolite prohibere, qui enim non est adversum vos, pro vobis est . Tamen eis in fine dicentibus, Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophetavimus, et in tuo nomine virtutes multas fecimus? responsurum se esse testatur, quia numquam novi vos, discedite a me, operarii iniquitatis . Et idcirco etiam istos quibus hanc gloriam signorum atque virtutum pro merito sanctitatis ipse concessit, ne in his extollantur, admonet dicens: Nolite gaudere quia daemonia vobis subjiciuntur, gaudete autem quia nomina vestra scripta sunt in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatũ exercere uirtutem. De qua relucas euan.¬
głista. Et non pot̾at inqͥt ihc̃ facere. uii tutes: pptͣ¬
incredulitatẽ illoꝵ Unde idem dñs. Multi in qͥt
leꝓsi erant in isrł. sub helyseo ꝓpħa & nemo eoꝵ
mundatus ẽ nͥ naaman sẏrus. Tercius curationũ
modus. etiam colludio demonũ. ac factione simu¬
latur: ut dũ homͦ manifestis cͥminibꝰ obligatur.
propt̃ ammirationẽ signoꝵ. ses ac dĩ famiglꝰ cre¬
datur. ut iam uitiorũ eiꝰ emulatio suadeat᷑. & ꝑ
hoc obtrectationis aditu reserato. &iam religio¬
nis scĩtas in famet᷑ : uł certe is. qͥ curationũ dona
hab̾e se credit. ꝑ suꝑbiam cordis eilatus. gͣuiuꝰ eb¬
datur. In de ẽ. qd̾ inuocantes eoꝵ nomina. quos
nulla merita sc̃itatis. nec ullos spũales fructus
habe cognoscunt: uri se eoꝵ meritis. ac de obses
ronomio. Si furrexerit inquit in medio tus ꝓpħa
aut qͥ somniũ uidisse ͤdicat. & pͣdixerit signum

Expanded text:
sanitatum exercere uirtutem. de qua re Lucas euangsanitatum exercere uirtutem. de qua re Lucas euangelista et non poterat, inquit, Iesus facere inter  Unde idem Dominus: Multi, inquit, leprosi erant in Israel sub Eliseo propheta, et nemo eorum mundatus est nisi Naaman Syrus . Tertius curationum modus etiam colludio daemonum ac factione simulatur, ut dum homo manifestis criminibus obligatus, propter admirationem signorum sanctus ac dei famulus creditur, etiam uitiorum eius aemulatio suadeatur et per hoc obtrectationis aditu reserato etiam religionis sanctitas infametur, uel certe ut is qui curationum dona habere se credit per superbiam cordis elatus grauius elidatur. inde est quod inuocantes eorum nomina, quos nulla merita sanctitatis nec ullos spiritales fructus habere cognoscunt, uri se eorum meritis ac de obsessronomio si surrexerit, inquit, in medio tui prophetes, aut qui somnium uidisse se dicat, et praedixerit signum
Abbreviated transcription (Latin):
MT SINAIM
ues ꝑtinam. ad reꝑmissam
narrationen intenti: ꝑsiatiis
ex more c̃sedimus. Cumq
silentium aliquãtisꝑ ꝓ Senis
reuerentia. p̃besemus
tacit᷑ nitatem uese cundiȩ
nr̃ẽ. tali p̃uenit eloquio.
¶sq ad spũalium rationem caris matum ꝓferendam.
prȩcedens disputationis ordo ꝑuenerat.quam eri¬
ꝑtitam ceꝰ maioꝵ t̾ditione ꝑ cepimus. ꝓsima siqͥ¬
dem curationũ causa ẽ: cũ ꝓͣ merito sc̃itatis. elec¬
tos quosq ac iustos uiros. signoꝵ grã comigtatur.
sicut apostolos multosq scoꝵ signa ao ꝓdiga
scom aueoritatem dñ fecisse. manifestum est. : ita
dicentis. Infirmos curate mortuos suscitate leꝑ¬
sos mundate. demones eicite gratis accepistis:
di sunt. Fide. sanitatũ uirtus. & im a peccatoribᷤ
hut inquit dicent michi in illa die. dñe ẽne¬
nouiuos: discedite ame. oꝑarii iniquitatis. E.ce
contrio si offerentum. et infirmoꝵ desit fides. eciam
illos quibꝰ curationũ dona. collata sunt: nõ sinit

Expanded text:
t synaxin vespertinam ad repromissam narrationem intenti, psiathiis pariter ex more consedimus. Cumque silentium aliquantisper pro senis reverentia praeberemus, taciturnitatem verecundiae nostrae tali praevenit eloquio: Usque ad spiritalium rationem charismatum proferendam praecedens disputationis ordo pervenit, quam tripartitam esse majorum traditione percepimus. Prima siqdem curationum causa est, cum pro merito sanctitatis electos quosque ac justos viros signorum gratia comitatur, sicut apostolos multosque sanctorum signa et prodigia secundum auctoritatem Domini fecisse manifestum est, ita dicentis: Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, daemonia ejicite: gratis accepistis, di sunt fidem, sanitatum virtus etiam a peccatoribus  Multi, inquit, dicent mihi in illa die: Dominenoui uos: discedite a me, operarii iniquitatis. et e contrario si offerentum uel infirmorum desit fides, etiam illos quibus curationum dona conlata sunt non sinit
Abbreviated transcription (Latin):
assecutꝰ ed credendus ẽͦ Sp̃c eñi dĩ effugi&¬
fictũ. nec habitabit in corpore subdito peccatis.
Non alias ad scientiã spualem. nͥ hoc ordine ꝑ¬
uenit᷑ : quem unꝰ ꝓpharũ elegant᷑ expressit.
Seminate uob ad iusticiam: metite spem uitȩ̨
illuminate uob lum̃ scientiȩ. Primum gͦ semi¬
nandũ nobi s ẽ. adiusticiã. boc ẽ. ut actualẽ
ꝑfectionẽ. oꝑib iusticiȩ ꝓpagemus: de inde
metenda nobis ẽ. spẽs uitȩ. idẽ uirtutũ spũali¬
um fructus ex pulsione uitioꝵ carnalium congre¬
gandi: & ita illuminare nob lum̃ scientiȩ potunus.
Quem ordinẽ. etiã psalmogͣphus teneri debere
decernit dicens. Beati inmaculati in uia : qͥam¬
bulant in lege dͥñi. beati qͥscrutatur testimoni¬
a eins. Non enĩ pͥuꝰ dix. beati qͥ scrutantur testi¬
monia enus. & pꝰea intulit. beati immaculati in uu.
so priuꝰ inqͥt. beati mmaculati in uia. ꝑ hoc emd¬
ter osten dens. neminẽ secte posse ad ꝓscruta¬

Expanded text:
e credendus est? spiritus enim dei effugifictum, nec habitat in corpore subdito peccatis. non ergo alias ad scientiam spiritalem nisi hoc ordine peruenitur, quem unus prophetarumeleganter expressit: seminate nobis ad iustitiam, metite spem uitae, inluminate uobis lumen scientiae. primum ergo seminandum nobis est ad iustitiam, hoc est ut aotualem perfectionem operibus iustitiae propagemus, deinde metenda nobis est spes uitae, id est uirtutum spiritalium fructus expulsione uitiorum carnalium congregandi: et ita inluminare nobis lumen scientiae poterimus. quem ordinem etiam psalmographus teneri debere decernit dicens: beati inmaoulati in uia: qui ambulant in lege domini. beati, qui scrutantur testimonia eius. non enim prius dixit: beati, qui scrutantur testimonia eius et postea intulit: beati inmaculati in uia, sed prius inquit: beati inmaculati in uia, per hoc euidenter ostendens neminem recte posse ad perscruta
Abbreviated transcription (Latin):
De alis uͦ. qͥ in tepore. ac negligiitia ẽstituti
nullo cordis fui dolore mordent. ita dr̃. Nam qͥ
suauis & sine dolose ẽ: inegestate erit. Quata
igit᷑ cautione deuita ut ne uanȩ głȩ amore
detentus illiꝰ quẽ ꝓpħa collaudat. particepi
eb ñ possis: qͥ pecuniam suã ñ dedit ad usuram.
Om̃is eni qͥ eloquia dĩ de quib dicitur.
eloquia dñi eloquia casta. argentũ igne ex¬
aminatũ: ꝓ batũ t̃rȩ. purgatũ septuplum.
humane Laudis amore. dispensat: pecuniani
Obhoc eñ pecunia dñi meruit ꝓfligari: ut
ex ea temporalẽ consequeretir ipse mercedẽ.
nõ ut dñs. sic̃ scriptũ ẽ ueniens. reciꝑet qd fuũ

Expanded text:
. De illis vero qui in tepore ac negligentia constituti, nullo cordis sui dolore mordentur, ita dicitur: Nam, qui suavis et sine dolore est, in egestate erit . Quanta potes igitur cautione devita ut ne vanae gloriae amore detentus, illius quem propheta collaudat, particeps esse non possis, qui pecuniam suam non dedit ad usuram . Omnis enim qui eloquia Dei de quibus dicitur , Eloquia Domini eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum  humanae laudis amore dispensat, pecuniam Ob hoc enim pecuniam Domini maluit profligare, ut ex ea temporalem consequeretur ipse mercedem, non ut Dominus, sicut scriptum est, veniens, reciperet quod suum
Abbreviated transcription (Latin):
Id escriptio abb̃is nesterotis. de tꝑtita. caris matu
ratione ii In quo quis scoꝵ uires. de beat ã muass
de suscitato mortuo. ab abate machario. iii¬
De miraculo qđ abbas abbraham. in mulreris
fecit uberibͦU. De claudi cuiꝰdam euratione. quam¬
idem ẽ. operatus. uI Q uod meritũ unius cinusq ñ¬
ex signis debeat estimari. uII Qđ carismatũ uirtꝰ
nõ mirabilibꝰ. sed in humilitate c̨̃sistat. uiii Qđ mira¬
bilius sit de sem& ipso uitia. quã de altõ demonas extruse.¬
UIIII Quantũ p̃cellat uitȩ ꝓbitas opera Signor uoi.¬
X RD euelatio de ꝑfectȩ caritatis expermiento

Expanded text:
isputatio abbatis Nesterotis de tripertita charismatum ratione. In quo quis sanctos uiros debeat admirari. De suscitato mortuo ab abbate Macario. De miraculo quod abbas Abraham in mulieris fecit uberibus. De claudi cuiusdam curatione quamidem est operatus. Quod meritum uniuscuiusqdebeat aestimari. Quod charismatum uirtus non in mirabilibus, sed in humilitate consistat. Quod mirabilius sit de semet ipso uitia quam de altero daemonas extrusisse. Quantum praecellat uitae probitas opera signorum. Eeuelatio de perfectae castitatis experimento
Abbreviated transcription (Latin):
tia script̾arũ ad quirere senfum. de iugi earũ meditati
excors ñ erit. In tantũ uͦ ab illa eruditione secłari.
ꝗͣ carnaliũ uitioꝵ sorde polluit᷑. uera hȩc & spualis sci¬
entia submonetur: ut eã in non nullis elingnibus.
ac pene inlitt̾atis. sciamꝰ ñ nunquã ammira biliter

Expanded text:
est  Scripturarum acquirere sensum de jugi earum meditatioest  Scripturarum acquirere sensum de jugi earum meditatioexcors non poterit . In tantum vero ab illa eruditione saeculari quae carnalium vitiorum sorde polluitur, vera haec et spiritalis scientia submovetur, ut eam in nonnullis elinguibus ac pene illitteratis sciamus nonnumquam mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
entiȩ indent᷑ ad quirere uł de his qͥ cum sacrotũ
uolumniũ lectiom. ac memoriȩ script̾arũ. diligñt
insistunt: carnalia tam̃ uitia ñ relmquunt: inꝓ
ũbiis elegant᷑ expͥmitur. Sicut in auris aurea. in
naribꝰ suis: ita mulieri malȩ moratȩ speties.
Quid enĩ ꝓdest quemptã ornatũ eloquiorũ
cȩlestiũ. & illã p̃ciosissimã script̾arũ speciem con¬
sequi. si eam lutulentis oꝑibus. uł sensib in herendo. qua¬
si immim dissimã t̾ram fubignͣdo. cͥfringat. aut cęnosis
libidinũ fuarũ polluat uolutabris: Si & emi id quod recte
utentibꝰ decori eeᷤ cõsueuit. nõ sobũ istos illuminare ñ
possit. uerũ &iam maioris cȩm colluuione sordescit. ex
ore enĩ peccatoris. ñ ẽ pulchra laudatio. cui dr̃ ꝑꝓpħam.
quare tu enarras iusticias meas. & assumis testam̃tũ me¬
um ꝑ ostuũ de huiꝰ modi animabꝰ q̃ nequaquã ftabilit᷑
timorem dñi pofsidentes. de qͦ dicit᷑. tmior dni castus.¬

Expanded text:
 adquirere, uel de his qui cum sacrorum uoluminum lectioni ac memoriae scripturarum diligenter insistant, carnalia tamen uitia non relinquunt, in Prouerbiis eleganter exprimitur: sicut inauris aurea in naribus suis, ita mulieri male moratae species. quid enim prodest quempiam ernamentum eloquiorum caelestium et illam pretiosissimam scripturarum speciem consequi, si eam lutulentis operibus uel sensibus inhaerendo quasi inmundissimam terram subigendo confringat ant caenosis libidinum suarum polluat uolutabris? fiet enim, ut id quod recte utentibus decori esse consueuit non solum istos ornare non possit, uerum etiam maioris caeni conluuione sordescat. ex ore enim peccatoris non est pulchra laudatio, cui dicitur per prophetam: quare tu enarras iustificationes meas, et adsumis testamentum meum per os tuum? de huiusmodi animabus, quae nequaquam stabiliter timorem domini possidentes de quo dicitur: timor domini dis
Abbreviated transcription (Latin):
te uengris. Non enĩ expediunt stulto deliciȩ
nec opꝰ ẽ sapientie. ubi nõ ẽ. sensus. Mãgis e¬
ñ dicit᷑ insipientia: quia seruuꝰ durus. ñͣ em̃¬
dabit᷑ uerbis. Si enĩ intellexerit: nõ obediet
Et in aures imprudentis: noli quicquã dicere:
ne forte: irrideat sapientes sermones tuos. Et ne
dederitis scm̃ canib. neq miseritis margaritas uras
ante porcos ne forte c̃culcent eas pedibꝰ fuis. &
conũsi dirumpant uos. Oport& itaq hiniꝰ modi ho¬
minibꝰ spũaliũ sensuũ cõtegri sacram̃ta: efficaci¬
t canas. In corde meo abscondi eloquia tua ut
ñ peccẽ tibi. Sed dicis forsitan. & quibꝰ. diumnar̃
script᷑arũ dispensanda sunt sacranita: Doc& te
sapientissimꝰ salomon. Date inqt ebriecatẽ. his
qͣ in tristicia sunt. & uinũ bibe. his qͥ in doloribꝰ
sunt: ut obliinscant᷑ pauꝑtatis. & dolorũ suorũ
non meminerint apliuͦ id ẽ. his qͥ ꝓ penitudine

Expanded text:
te ventris; non enim expediunt stulto deliciae, te ventris; non enim expediunt stulto deliciae, nec opus est sapientia ubi deest sensus . Magis enim ducitur insipientia; quia, servus durus non emendabitur verbis. Si enim intellexerit, non obediet . Et, In aures imprudentis noli quidquam dicere, ne forte irrideat sapientes sermones tuos . Et, Ne dederitis sanctum canibus, neque miseritis margaritas vestras ante porcos, ne forte conculcent eas pedibus suis et conuersi disrum pant uos. oportet itaque ut huiusmodi hominibus spiritalium sensuum contegens sacramenta efficaciter canas: in corde meo abscondi eloquia tua: ut non peccem tibi. sed dices forsitan: et quibus diuinaxumis scripturarum dispensanda sunt sacramenta? docet te sapientissimus Salomon: date, inquit, ebrietatem his qui in tristitia sunt, et uinum bibere his qui in doloribus sunt, ut obliuiscantur paupertatis, et dolorum suorum non meminerint amplius, id est his qui pro paenitudine
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ieumiis ad castitatẽ. de castitate ad scienti¬
am. Q ͤscientia ad lõganimitatẽ. de. lõ ganimita¬
te ad suauitatẽ. de. Suauitate ad spm̃ scm̃. de¬
spũ sc̃õ. ad cauitatis ñ fictȩ p̃mia ꝑuenire. Cũ
igit᷑ hac disciplina. atq hoc ordine. tu qͦꝙ ꝓue¬
neris: ad scientiã spũalẽ: habebis ꝓculdubiõ sic̃
diximꝰ. nec sterilẽ. nec in extem. sꝯ uiuã fructuo
dientiũ cordibꝰ comm̃datũ. subsequens spc̃ sc̃i
ymben largissimus fecundabit: ac scdm̃ id qd̾
ubicumq seninaueris in t̾ram. & parcis frugũ
tͣre tuȩ erit ubrimus & pinguis. Quib ratio¬
que ñ tã lectione. quã exꝑientie sudore didiee¬
ris cũ te etas maturioꝵ ꝓnexerit ad docen¬
dũ: uanȩ głȩ amore seductus. imnũdis homi¬
nibꝰ passimꝰ ingeras. illudq qđ sapientis simus
salomon int̃ͣdixit. incurras. Noli applicare.
impium adpascua usti neq seducaris saturita¬

Expanded text:
atque ieiuniis ad castitatem, de castitate ad scientiatque ieiuniis ad castitatem, de castitate ad scientiam, de scientia. ad longanimitatem, de longanimitate ad suauitatem, de suauitate ad spiritum sancto ad charitatis non fictae praemia pervenire. Cum igitur hac disciplina atque hoc ordine tu quoque perveneris ad scientiam spiritalem, habebis proculdubio, sicut diximus, nec sterilem, nec inertem, sed vivam fructuosdientium cordibus commendatum, subsequens Spiritus sancti imber largissimus fecundabit, ac secundum id qubicumque seminaveris in terra, et panis frugum terrae tuae erit uberrimus et pinguis Isaiquae tam lectione quam experientiae sudore didiceris, cum te aetas maturior provexerit ad docendum, vanae gloriae seductus amore, immundis hominibus passim ingeras, illudque quod sapientissimus Salomon interdixit, incurras: Noli applicare impium ad pascua justi, neque seducaris saturita
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est. Uidentes aut̃ p&cni constantiam. Sc
iohannis. & comꝑto qd̾ homines essent sine littis
& idiote: ammirabantur. Et id circo si t cura ẽ
adeiuis immarces cibilem glãm ꝑuenire: cuncꝰ¬
tis pͥmũ conatibꝰ elabora. ut adnõ puritatẽ cas¬
titatis obtineas. Nullꝰ enĩ in qͦ adhuc carnaliũ
passionũ. & maxime fornicationis dominat᷑ aff¬
bono requiesc& sapientia : & qui tuõe dnm̃. inue¬
ni& scientiã. eũ iusticia. Hoc aut̃ qͦ pͣdiximus
ordine. add spuͣalẽ scientiam ꝑueniri: etiam bea¬
tus apbs doc&. Nam cũ uniu̾sarũ uirtutũ suarũ
non solũ cathalogũ texere. uerũ &iam ordinẽ ea¬
rũ uell& exponere. ut quȩ quã sequeret᷑. uł que
quã parturir&. expͥmeret: Post aliquãta intulit
dicens. In ingiliis. in ieiuniis. in castitate: in scien¬
tia. in longanimitate. in suauitate. in spũ scõ. Id
kanitate nõ ficta. In qua c̃ iugatione uirtutum.
Suidentissime nos uoluit erudire: de uigiliis

Expanded text:
scriptum est: uidentes autem Petri constan.tiam et Iohannis, et conperto quod homines essent sine litteris et idiotae, admirabantur. et idcirco si tibi curae est ad eius inmarcescibilem fragrantiam peruenire, cunctis primum conatibus elabora, ut a domino puritatem castitatis obtineas. nullus enim in quo adhuc carnalium passionum et maxime fornioationis dominatur affbono requiescet sapientia, et: qui timet dominum, inueniet scientiam cum iustitia. hoc autem quo praediximus ordine ad spiritalem scientiam perueniri etiam beatus apostolus docet. nam cum uniuersarum uirtutum suarum non solum catalogum texere, uerum etiam ordinem earum nellet exponere, ut quae quam sequeretur uel quae quam parturiret exprimeret, post aliquanta intulit dicens: in uigiliis, in ieiuniis, in castitate, in scientia, in longanim.itate, in suauitate, in spiritu sancto, in caritate non ficta. qua coniugatione uirtutum euidentissime nos uoluit erudire de uigiliis
Abbreviated transcription (Latin):
eo suauitatis aut gr̃e ipsa cõcipiat. qr multo
citius munda corrũpunt᷑. quã corrupta mũ.¬
dantur. Ita igͤ & uas pectoris nr̃i. nͥ priuꝰ fue.¬
rit. ab om̃i foetidissima uitioꝵ purgatũ con¬
tagione: non merebit᷑ susciꝑe illud benedic.¬
bam barbam aaron. qđ descendit in oram
uestim̃ti eius. nec illã scientiã spu̾alẽ. & elo¬
quia script᷑arũ. qͣ dulciora sunt suꝑ mel. &
fauum. impollita seruabit. Quiȩ eni parti.¬
cipatio iusticiȩ. cũ iniqͥtate Quȩ aut̃ con¬
iminundi scientiã habeant ⁊ scĩ ñ habeant.
effinitio ista. nequa quã indet̾ nob̾ ueritate
filciri: aut ratione ꝓͥbabib subnixa. Cum enĩ om̃s
qui fidẽ xp̃i. aut nequaquã fuscipiunt. aut mipia
dogmatũ pͣuitate. corrũpunt. immũdi cordis esse
manifestũ sit : quomͦ multi iudeoꝵ atꝙ hereticoꝵ.
uł. &iam catholicoꝵ. qͥ diũsts uiciis in uoluunt᷑.¬

Expanded text:
eo suauitatis aut gratiae ipsa concipiat, quia multo eo suauitatis aut gratiae ipsa concipiat, quia multo citius munda corrumpuntur quam corrupta mundantur. ita igitur et uas pectoris nostri, nisi prius fuerit ab omni faetidissima uitiorum contagione purgatum, non merebitur suscipere illud benedicrbam Aaron, quod descendit in oram uestimenti eius, nec illam scientiam spiritalem et eloquia scripturarum quae dulciora sunt super mei et fauum inpolluta seruabit. quae enim p articipatio iustitiae cum iniquitate? aut immundi scientiam habeant, et sancti non habeant. efinitio ista nequaquam videtur nobis veritate fulciri, aut probabili ratione subnixa. Cum enim omnes qui fidem Christi aut nequaquam suscipiunt, aut impia dogmatum pravitate corrumpunt, immundi cordis esse manifestum sit, quomodo multi Judaeorum atque haereticorum, vel etiam catholicorum qui diversis vitiis involvunt
Abbreviated transcription (Latin):
lũ om̃is directio. ac meditatio cordis tui uerũ &ia
cunctȩ euagationes. atq discursus cogitationũ
tuarũ sint t diuine legis scã & incessabilis ru-
hȩc sic̃ p̃fati sum̃ in exꝑtũ que quã. uł agnoscere
uel docere. Nam qui nec ad ꝑcipiendũ qͥdem &¬
pax ẽ: quomͦ idoneus e̾rit ad tradendum:
De quibus tam. etiam si aliꝗͥd docere p̾sũpse¬
rit. in efficax ꝓculdubio. S in utiles usq ad
aures tãtũ mͦ audientiũ eiꝰ sermo ꝑ ueniet.
cor autͣ eoꝵ penet̾re ñ pot̾it. mnertia oꝑtm
& infructuosus tante suȩ ꝓditus uanitatis.
quia nõ de thes auro bonȩ ꝓmit᷑. ẽscientiȩ.
sed de in ani p̾sũptione iactantiȩ. Impossibi¬
le namq ẽ immundã animã. quatalib& de¬
sudauerit lectionis instantia: ad ipisqᷤᷤ spuale ᷤ
tũ aliqd nobile. aut mel optimũ. aut p̾tiosi
quicquã liquoris infundit. Facilius eni quauis
odoratissimũ myrrũ. semel horrendis imbu.¬
ta foetoribꝰ testa c̃taminat: quã ut aliqͥd ex

Expanded text:
s directio ac meditatio cordis tui, verum etiam cunctae evagationes atque discursus cogitationum tuarum, sint tibi divinae legis sancta et incessabilis rumiec sicut praefati sumus inexpertum quemquam uel agnoscere uel docere. nam qui ne ad percipiendum quidem capax eet, quomodo erit idoneus ad tradendum ? de quibus tamen etiamsi aliquid docere praesumpserit, inefficax procul dubio et inutilis usque ad aures tantnmmodo audientium eius sermo perueniet, cor autem eorum penetrare non poterit inertia operum et infructuositate suae proditus uanitatis, quia non de thesauro bonae promitur conscientiae, sed de inani praesumptione iactantiae. inpossibile namque est inmundam animam, quantalibet desudauerit lectionis instantia, adipisci scientiam stum unguentum aliquod nobile aut mei optimum aut pretiosi quicquam liquoris infundit. facilius enim quamuis odoratissimum myrum semel horrendis inbuta faetoribus testa contaminat quam ut aliquid ex
Abbreviated transcription (Latin):
etiã indigni grãm salutiferi sermonis accipia¬
OM. NUNQUAM tam̃ dispensatoris nr̃i di
qͥ om̃s hommnes uuilt saluos fieri & ad ag¬
nitionẽ ueritatis uenire. munifica libalitate
salute multoꝵ spũalis doctͥnȩ gram c̃sequi¬
tur. Quibꝰ autẽ modis. etiã carismata cura¬
tionũ: ad expellendos de mones. a dño con¬
cedant᷑ : consequens ẽ. ut simili disputatione
pandamꝰ quã confurgentes ad refectionẽ in
uesꝑam reseruemͦ: quia efficatius semꝑ corde
concipit᷑. quic ꝗd semsim & absq nimio labo.

Expanded text:
etiam indigni gratiam salutiferi sermonis accipiunt. Nonnumquam tamen dispensatoris nostri Dei, qui omnes homines vult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire , munifica liberalitatsalute multorum spiritalis doctrinae gratiam consequatur. Quibus autem modis etiam charismata curationum ad expellendos daemones a Domino concedantur, consequens est ut simili disputatione pandamus, quam consurgentes ad refectionem in vesperam reservemus, quia efficacius semper corde concipitur quidquid sensim et absque nimio lab
Abbreviated transcription (Latin):
in efficacem spũalium rerũ constat ẽeꝰ doctnam
Nam. aut ille qui doc& in exꝑta comnidans.
uano ũboꝵ sono: instruere nititur auditorem:
aut certe nequã. ac uitus refertus. auditor.
salutarẽ spualis uiri scam̃q doctrinam obdu¬

Expanded text:
inefficacem spiritalium rerum constat esse doctrinam. Nam aut ille qui docet inexperta commendans vario verborum sono instruere nititur auditorem, aut certe nequam ac vitiis refertus auditor salutarem spiritualis viri sanctamque doctrinam obdu
Abbreviated transcription (Latin):
tia imbuta ẽ collabat᷑. eaꝙ semꝑ reuoluat. quȩ
longo usur ac meditatione concepit. Ut gͦ hȩc inte
scientia spualis. ꝑ p&ua soliditate roboret᷑. nec ea ũ
temporarie ꝑfruaris. sic̃ illi qͥ eã ñ suo studio. so alie¬
na relatione c̃tingunt: & uelut aerio ut ita dixe¬
rim odore ꝑcipiunt: sed ut sensibꝰ tuis in uiscerata
quodãmͦ. & ꝑspecta. atq palpata ẽdat᷑: illud om̃i ob.¬
seruantia custodire te cõuenit ut &iã si ea ꝗͣ oꝑtime
nosti. forte audieris in collatione. ꝓferri. ñ ex hoc
qđ̃ ⁊ iã nota sint. asꝑnant̃ fastidioseq suscipias. sed
ea cordi tuo. illa auiditate comm̃des. qͥ debent desi¬
d̾abilia salutis nͣba ueluti m aurib nris in desinent̃
infundi : uł de nr̃o uigit ore. ꝓferri. Quam uis e¬
nĩ adhibeat᷑ sacrarũ rerũ crebra narratio. nunquã
tam animȩ. sit̃ĩ uerȩ scientiȩ sustinenti. satietas

Expanded text:
tia imbuta est, collabatur, eaque semper revolvat quae tia imbuta est, collabatur, eaque semper revolvat quae longo usu ac meditatione concepit. Ut igitur haec in te scientia spiritalis perpetua soliditate roboretur, nec ea jam temporarie perfruaris, sicut illi qui eam non suo studio, sed aliena relatione contingunt, et velut aereo, ut ita dixerim, odore percipiunt, sed ut sensibus tuis inviscerata quodammodo et perspecta atque palpata condatur, illud omni observantia custodire te convenit, ut etiamsi ea quae optime nosti, forte audieris in collatione proferri, non ex hoc quod tibi jam nota sint, aspernanter fastidioseque sea cordi tuo illa auiditate conmendes, qua debent desiderabilia salutis uerba uel auribus nostris indesinenter infundi uel de nostro iugiter ore proferri. quamuis enim adhibeatur sanctarum rerum crebra narratio, numquam tamen animae sitim uerae scientiae sustinenti satietas
Abbreviated transcription (Latin):
ł purgationis maxima nascit᷑ despatio. ent̃i
sitis atq efficax remediũ pot̾it ob oriri. si eandẽ
diligñtiã. atqp̃ in stantiã. quã te m illis sclarib
studns habuisse dixisti adspũabt̃ seciptarura
uolueris lectionẽ meditationẽꝙ transferre
Necesse ẽ eni mitẽ tuã. tãdiu illis carminh us
occtipari: quã diu sibi aliqͦ. qͣ intͣ sem& ipsã recolat. si¬
mil studdio. & assiduitate conquirat. ac ꝓ illis infruc¬
tuosis. atq t̾rems spũalia ac diuina parturiat. Quȩ
cũ ꝓfunde alteq cõceꝑit. atq in illis fuerit enutta:
uł expelli pͥores sensim pot̾unt. uł penitus ab oleri
Uacare enĩ cumctis cogitationib humana mens. non
potest. Et idõ quãdiu spũalibꝰ studiis ñ fuerit oc¬
cupata: necesse ẽ eã illis ꝗͣ pridẽ didic̃ implicari.
Quamdiu enĩ nõ habuerit quo recurrat. & indefes.¬
sos exerceat actus: neçesse ẽ ut ad illa qͥbꝰ ab infã¬

Expanded text:
i purgationis maxima nascitur desperatio, citum satis atque efficax remedium poterit oboriri, si eamdem diligentiam atque instantiam quam te in illis saecularibus studiis habuisse dixisti, ad spiritalium Scripturarum volueris lectionem meditationemque transferre. Necesse est enim mentem tuam tamdiu illis carminibus occupari, quamdiu sibi aliqua quae intra semetipsam recolat, simili studio et assiduitate conquirat, ac pro illis infructuosis atque terrenis, spiritualia atque divina parturiat. Quae cum profunde alteque conceperit, atque in illis fuerit enutrita, vel expelli priores sensim poterunt, vel penitus aboleri. Vacare enim cunctis cogitationibus humana mens non potest, et ideo quamdiu spiritualibus studiis non fuerit occupata, necesse est eam illis quae pridem didicit implicari. Quamdiu enim non habuerit quo recurrat, et indefessos exerceat motus, necesse est ut ad illa quibus ab infan
Abbreviated transcription (Latin):
Freqnt collatione. capi& fastidium. F uidens namꝙ
ẽ tepide. ac stipbe m̃tis inditium. s ũboꝵ salutari¬
um medicinã: quãus studio nimiȩ assiduitatis inges¬
tam fastidiose negligent̃q suscipiat. Anima enĩ ã
in sacisate ẽ fauis illudit : animȩ aut̃ egñti. etiam
amara. dulcia uident᷑. Si itaq hȩc diligent excep¬
ta & in recessu m̃tiᷤ cõdita. atq indicta fuerint
tacit᷑nitate signata: pꝰ ea ut uina bene olentia.
cũ sensꝰ camitie. & patientiȩ fuerint uetustate de¬
cocta cũ magna sii flagrãtia: de uase tui pecto¬
ris eꝓferent᷑. & tãquã ꝑ hennis fons. de exꝑientiȩ
uenis. & irriguis uirtutũ meatibꝰ redundabunt.
fluentaq continua: uelut de qͦdã abysso tui cor
aquas deuasis tuis & de pͥuteoꝵ tuoꝵ fonte. suꝑ¬
fluant ÷ aquȩ. de tuo fonte : in tuas aut̃ plateas
onis & gnationis suscitab: & uo cabis ȩdificator sepiũ
autens semitas in quietoꝵ. Illa etiam beatitudo ł

Expanded text:
et collatione fastidium. Evidens namque est tepidae ac superbae mentis indicium, si verborum salutarium medicinam, quamvis studio nimiae assiduitatis ingestam, fastidiose negligenterque suscipiat. Anima enim quae in satietate est, favis illudit; animae autem egenti etiam amara dulcia videntur . Si itaque haec diligenter excepta, et in recessu mentis condita atque indicta, fuerint taciturnitate signata, postea ut vina quaedam cum sensuum canitie et patientiae fuerint uetustate decocta, cum magna sui fragrantia de uase tai peetoris proferentar et tamquam perennis fons de experientiae uenis et miignis uirtutum meatibus redundabunt fluentaque continua aelat de quadam abysso tai cordaquas de tais uasis et de puteorum taoram fonte. superefflaant tibi aquae de tio fonte, in tuas autem plateas onis et generationis suscitabis: et uocaberis aedificator saepium, auertens semitas in
Abbreviated transcription (Latin):
b& popłs cui dicitar. Audi popule stulte. qͥ
nõ habes cor: qͥ hab&is oculos & ñ ud&is.
& aures. & nͣ auditis. & iterũ. Quia t scien¬
tiam reppulisti: & ego repellã tȩ ne sacdotio
fungaris Cum enim in xp̃o om̃s thesauri Sa.¬
pientie. & scientiş absconditi Ee dicant᷑. qͦ¬

Expanded text:
stulte, qui non habes cor: qui habentes oculos non uidetis: et aures, et non auditis, et iterum: quia tu scientiam reppulisti, et ego repellam te ne mihi sacerdotio fnngaris. cum enim in Christo omnes thesauri sapi- entiae et scientiae absconditi esse dicantur, q
Abbreviated transcription (Latin):
Et idõ cauendũ ẽ tͥ. ne illoꝵ ad docendũ inciteris
exemplis: qͥ ꝑttiã difputandi. ac sermonis affluen¬
tiam cõsecuti qͥa possunt ea qͥ uoluerint. ornate
nouerunt. Alud namq ẽ facilitate̾ oris. & ntore
habe sermonis & aliud uenas. ac medullas cȩlestiũ
intrare dictoꝵ. ac ꝓfunq̾a. &e abscodita sacramenti
purissimo cordis oculo cõtẽplari. qđ nullaterꝰ. huma¬
na doctͥna. nec eruditio scłaris: sed puritas m̃tis. ꝓ
illuminationẽ sci sp̃c obtinebit. De app̃hendenda

Expanded text:
et ideo canendam tibi est ne illorum ad docendum inciteris et ideo canendam tibi est ne illorum ad docendum inciteris exemplis, qui peritiam disputandi ac sermonis afluentiam consecuti, quia possunt ea quae noluerint ornate noverunt. Aliud namque est facilitatem oris et nitorem habere sermonis, et aliud venas ac medullas coelestium intrare dictorum, ac profunda et abscondita sacramenta purissimo cordis oculo contemplari, quod nullatenus humana doctrina, nec eruditio saecularis, sed sola puritas mentis per illuminationem sancti Spiritus obtinebit. CAPUT X. De a
Abbreviated transcription (Latin):
tardus aut̃ adloquendũ: ne cadat inte illud qđ notat᷑ a
salomone. Si uideris uirũ uelocem in uerb̃. scito quia
spem hab& insipiens mag̃ quã ille : nec quẽ quã uerbis
docere p̃sumas qd̵ oꝑe ante ñ feceris. Hunc enĩ nos or¬
dinem tenere de bere. etiã exemplis fuis dñs nrͣ institu¬
it. De qͦ ita dicit᷑. Quȩ cepit iħc̃. facere & docere.
Caue igit᷑. ne. ante actũ. ꝓsiliens ad docendũ m illorũ
numero deputeris. de quibꝰ in engło dñs ad discipulos¬
suos loquitur. Que dicunt uob seruate. & facite : se¬
ponunt ea stiꝑ humeros hominũ: ipsi aut̃. digito fuo
nolunt ea mouere. Si eni ille. qͥ unũ mandagun im¬
nimũ soluens. docuerit sic homines. miniꝰ uocabit̾
in regno cȩloꝵ: qͥmulta & maiora negligens docere
pͥsũpserit. c̃sequens ꝓfecto ẽ. ut ñ iã munm̃ in reguo
cȩloꝵ so in gehenne supplicio. maximꝰ habeatuꝵ.

Expanded text:
tardus autem ad loquendum , ne cadat in te illud quod notatur a tardus autem ad loquendum , ne cadat in te illud quod notatur a Salomone: Si videris virum velocem in verbis, scito quia spem habet insipiens magis quam ille . Nec quemquam verbis docere praesumas, quod opere ante non feceris. Hunc enim nos ordinem tenere debere, etiam exemplis suis Dominus noster instituit, de quo ita dicitur: quae coepit Iesus facere et docere. oaue igitur ne ante actum prosiliens ad docendum in illorum numero deputeris, de quibus in euangelio dominus ad discipulos loquitur: quae dicunt uobis seruate et facite, seponunt ea super umeros hominum, ipsi autem digito suo nolunt ea mouere. si enim ille qui unum mandatum minimum soluens docuerit sic homines, minimus uocabitur in regno caelorum, qui multa et maiora neglegens docere praesumpserit consequens profecto est ut non iam minimus in regno caelorum, sed in gehennae supplicio maximus habeatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tentias. intento corde. & quasi muto ore suscipi¬
as. ac diligent᷑ in pectore. tuo condeus. ad ꝑfici¬
enda ea. potuiꝰ quã addocenda festines. Ex hoc
enĩ cenodoxie ꝑnitiosa pͣsũptio. ex illo autẽ
fructus spũalis scientiȩ puslulabunt. Ichil
in collatione seniorum ꝓferre audeas. nͥ qd̃
interrogare te. aut ignoratio nocitura. aut
ratio necessarie cognitionis impulerit. ut qui¬
dã. uane głȩ amore distenti.ꝓ ostensione
doct̾rinȩ. ea ꝙͣ optime norunt. int̾rogare se
simulant. Impossibile eĩ ẽ. euͣ qͥ ꝓposito ad¬
quirendȩ laudis humanȩ. studio lect̾ionis insi¬
stit . donũ uerȩ scientiȩ ꝓmereri. Nam qͥ hac
passione deuinctus ẽ : necesse ẽ. ut aliis qͦꝙ
& maxime fuꝑbiȩ uitiis obligetur. Et ita m
actuali. atq ethica cõgressigne ꝓstratus sci¬
entiã spu̾alẽ. q̃ ex ea nascit᷑. minime cõse¬
quetuꝵ Esto ergo ꝑ omĩa citus ad audiendẽ

Expanded text:
tentias intento corde et quasi muto ore suscipitentias intento corde et quasi muto ore suscipias; ac diligenter in pectore tuo condens, ad perficienda ea potius quam ad docenda festines. Ex hoc enim cenodoxiae perniciosa praesumptio, ex illo autem fructus spiritalis scientiae pullulabunt. Nihil itaque in collatione seniorum proferre audeas, nisi quod interrogare te aut iratio necessariae cognitionis inpulerit, ut quidam uanae gloriae amore distenti pro ostentatione doctrinae ea quae optime norunt interrogare se simulant. inpossibile enim est eum, qui proposito adquirendae laudis humanae studio lectionis insistit, donum uerae scientiae promereri. nam qui hac passione deuinctus est, necesse est ut aliis quoque et maxime superbiae uitiis obligetur: et ita in actuali atque ethica congressione entiam spiritalem quae ex ea nascitur minime consequetur. Esto ergo per omnia citus ad audiendum,
Abbreviated transcription (Latin):
ligñtiã: s de fructu oꝑis ad quirentes. cũ psalmogͣpho
canunt. Amandatis tuis intellexi. & ex coctis passioni¬
bꝰ untũfis. fiducialit̃ dicunt. Psallã. & intelligã in uia
inmaculata. Itle enĩ psallens intellig̃ qͣ canunt᷑: qͥ in ua
immaculata gressu puri cordis martrt. Et iderro
si scientie spũalis. sacrũ in corde ur̃o. uultis tab¬
na culũ p̃ꝑare : ab om̃iũ uos uitioꝵ cõtagione
purgate. & curis scłi pͣsentis exuite. Impossibi¬
le nãq ẽ. Animã q̃ mundanis uł tenuit̃ distensi¬
onibꝰ occupatur. donu scientiȩ ꝓ mereri: uł gene¬
ratͥcem spũaliũ senfiñi. Aut tenacẽ sacrarũ fieri
lectionũ. Obseruate igͤ in pͥmis. & maxime tu
ioħs. cui mag̃ ad cꝰtodienda hȩc. qͣ dictur sum.
ȩtas ad huc ad olescentior suffragat᷑. ut indu
uitȩ ingressus. Omis quippe labor hominis. in
ore ipsius. Et ut omiu senioꝵ instituta. atq sen¬

Expanded text:
legentiam, sed de fructu operis adquirentes cum psalmographo legentiam, sed de fructu operis adquirentes cum psalmographo canunt: a mandatis tuis intellexi, et excoctis passionibus uniuersis fiducialiter dicunt: psallam, et intellegam in uia inmaculata. ille enim psallens intelleget quae canuntur, qui in uia inmaculata gressu puri cordis innititur. et idcirco si scientiae spiritalis sacrum in corde uestro uultis tabernaculum praeparare, ab omnium nos uitiorum contagione purgate et curis saeculi praesentis exuite. inpossibile namque est animam, quae mundanis uel tenuiter distentionibus occupatur, donum scientiae promereri uel generatricem spiritalium sensuum aut tenacem sacrarum fieri lectionum. obseruate igitur in primis, et maxime tn, Iohannes, cui magis ad cnstodienda haec quae dicturus sum aetas adhuc adulescentior suffragatur, ne lis ingressus: Omnis quippe labor hominis in ore ipsius , et ut omnium seniorum instituta atque sen
Abbreviated transcription (Latin):
Dua propter si uob eura ẽ. uiiii
Qd spũalis scientiȩ lum̃. ñ in anis iactantie uitio.
sed emendationis grã ꝑuenire illius pͥmũ beatitudi¬
nis cupidita  flãmamini. de qͥ dictũ ẽ. beati mũdo corde
om ipsi dm̃ uidebunt: unde &ram ad illã. de qua angls
ad dam helem ait. ꝑuenise possitis. Qui auit̃ docti fue¬
rint. fulge bunt sicut splendor firnam̃ti: & qͥ ad iusticiã
exudiunt multos quass stellȩ in ꝑpacuas ae t̾nitates.
Et in alio ꝓpħa. Illiminate uobis lum̃ scientie. dum
tempꝰ ẽ Tenentes itaq illã. quã habe uos sentio. dibi¬
gnͣtiã lect̾ionis: oñi studio festinate actualẽ idẽ. eͥacã
quã pͥmũ ad integrũ cõp̃hend̾e disciplinã. Absq hacͥuãꝙ
ila quã p̃diximꝰ ⁊heoretica puritas: ñ potest app hendi:¬
tute ꝑfecti sunt: pꝰ nulta oꝑũ ac laborũ stipendia. iaͣ quasi
in p̃mio consequuntur. Non em̃ a meditatione legis intel¬

Expanded text:
Quapropter si uobis curae est ad spiritalis scientiae lumen non inanis iactantiae uitio, sed emundationis gratia peruenire, illius primum beatitudinis cupiditate flammamini de qua dictum est: beati mundo corde, quoniam ipsi deum uidebunt, ut etiam ad illam de qua angelus ad Danihelem aitperuenire possitis: qui autem docti fuerint, fulgebunt sicut splendor firmamenti: et qui ad iustitiam erudiunt multos, quasi stellae in perpetuas aeternitates, et in alio propheta: inluminate uobis lumen scientiae dum tempus est. tenentes itaque illam quam habere uos sentio diligentiam lectionis omni studio festinate actualem, id est ethicam quam primum ad integrum conprehendere disciplinam. absque hac namque illa quam diximtute perfecti sunt post multa operum ac laborum stipendia iam quasi in praemio consequuntur. non enim a meditatione legis intel
Abbreviated transcription (Latin):
p motus ac deinde gͣuit̃ ingemisce m abea
inquiti sonita que uapiosisime digesnst muora mͥ
intuler despatiois argium̃ta qua haeteons heni¬
neba q̃uippe cũpiet ullas gnales amimes captii¬
ieba. quiy n dubito infirmos quoꝙ pulsari. ex¬
timsec specialo impeditũ. salitis accedtar unnlla
qua meutã idestantia pedagogin otin e lee¬
tionis macerauit intentio ut nunc mens mea:
hystaeia sas eGellon qbꝰ a paruulo. pmns studiorũ
mbuta s rudim̃tis. orationis etia tpre mediteeir
aut impudens poematũ memoria sus gerat. ait

Expanded text:
permotus ac deinde grauiter ingemesoens: haec, permotus ac deinde grauiter ingemesoens: haec, inquam, omnia quae copiosissime digessisti maiora mihi intulerunt desperationis aognebam. Quippe cui praeter illas generales animae captivitates, quibus non dubito infirmos quosque pulsari extrinsecus, speciale impedimentum salutis accedit, pro illa qua me ita vel instantia paedagogi, vel continuae lectionis maceravit intentio, ut nunc mens mea phistoriasque bellorum quibus a parvulo primis studiorum imbuta est rudimentis, orationis etiam temaut impudens poematum memoria suggeratur, aut