comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia ea doccat. quȩ ipse ñ uiderit. Ad illum
q̃ doc torem. intimo ꝓpha contendit affec tu.
qui solus magister ẽ. uerus Q uomͦ enim potest
homo quasiuerum docere qd nesciat: cuna ipẽ
sic mendax: Meritoq ait dñs. ut nemo suꝑ
t̾ram uocet sibi qũcꝗ̃ magistrum: qr unus ẽ.
magister om̃ium. Et qͦm posset dauid alium
do torem querere: cum ipse dedo dixerit. qͥ
docet hominẽ scientiam: Docet autẽ ds. &
mentes illuminat singłoꝵ. ⁊ claritatẽ cogniti¬
onis infundit: si tu aꝑias ostia tui cordis. ⁊ ce¬
lestis gr̃ȩ recipias claritatẽ: quando dubitas.
diligent̃ in quiras. Qui enim querit inuenit.
iqui pulsat aꝑietur ei. Multa obscuritas
inscͥpturis ꝓpħicis: s. simanu quadã mentis
tic scͥpturarum ianuã pulses. ⁊ ea quȩ sunt
acculta diligent̃ examines. paulat̃i incipis
rationem colligere dictorum: ⁊aꝑiet᷑ tͥ. ñ
hpsi. qd̾agnus librum signatum aꝑuerit

Expanded text:
qui ea doceat quae ipse non uiderit. ad illum qui ea doceat quae ipse non uiderit. ad illum igitur doctorem intimo propheta contendit affectu, qui solus magister est uerus. quomodo enim potest homo quasi uerum docere quod nesciat, cum ipse sit mendax? merito- que ait dominus, ut nemo super terram uocet sibi quem quam magistrum, quia unus est magister omnium. et quomodo posset Dauid alium doctorem quaerere, cum ipse de deo dixerit: qui docet hominem scientiam? docet autem deus et mentes inluminat singulorum et claritatem cognitionis infundit, si tu aperias ostia cordis tui et caelestis gratiae recipias claritatem. quando dubitas, diligenter inquiras; qui enim quaerit inuenit, e t qui pulsat aperitur ei. multa obscuritas in scripturis propheticis. sed si manu quadam mentis tuae scripturarum ianuam pulses et ea quae sunt occulta diligenter examines, paulatim incipies rationem colligere dictorum et aperietur tiblypsi, quod agnus lib rum signatum aperuit,
Abbreviated transcription (Latin):
defuisse concilio: putotamen milla oꝑari
temptam̃ta nequitie. Deniq scriptum ẽ: qr
angłi amauerunt filias hominũ. eo qd̾ t̃re¬
nis capti uideant᷑ illecchris. pͥnceps mundi
istius ac ministriciꝰ. in quib nequitia sꝑitał
uenenis quibdam carnis huius inbuta: ⁊
humanis ẽ infecta criminb. Idõq dñs un
eũgłio suo ait. Fiat uoluntas tua: sic̃ in clo
⁊ int̾ra. Noncadem illic iniquitas uicimim
possessionis finitimo rure depellere: uiduã
hereditatis fraudare compendiis : minores
consortii iure. dctrudere intralignum. Demq
⁊ qͦd̾cumq argenti. atq auri. neleris metal¬
lo uel ut effigiem quandã celestls in¬
cludere potestadis. hec cum sint maximi
pleua sacrilegii: incelis uacant. interris
frequentant᷑. Uerbo enim dm̃ cęli firmati
sunt : nont̾ra firmata ẽ. Et id̾o iustificati¬
ones dĩ ab ipso dño uult doceri: quia dis¬
ficile ẽ int̾ra magistrum huĩmodi reppe¬
Irgre

Expanded text:
defuisse concilio, puto tamen nulla operari defuisse concilio, puto tamen nulla operari temptamenta nequitiae. denique scriptum est, quia angeli amauerunt filias hominum, eo quod terrenis capti detineantur inlecebris princeps mundi istius ac ministri eius, in quibus nequitia spiritalis uenenis quibusdam carnis huius inbuta et humanis sit infecta criminibus. ideoque dominus in euangelo suo mt: fiat uoluntas tua sicut in caelo et in terra. 25 non eadem illic iniquitas uicinum possession is finitimo rure depellere, uiduam hereditatis fraudare conpendiis, minores consortii iure detrudere, intra lignum denique et quodcumque argenti atque auri uel aeris metallum uelut effigiem quandam caelestis includere potestatis. haec cum sint maximi plena sacrilegii, in caelis uacant, in terris frequentantur; uerbo enim domini caeli firmati sunt t, non terra firmata est. Et ideo iustificationes dei ab ipso domino uult doceri, quia difficile est in terra magistrum huiusmodi repperire,
Abbreviated transcription (Latin):
dic tum sit mĩae dñi plenum ẽ clũ: qr sunt
etiam sꝑitales nequitiȩ incęlestib. S ñ ille
ad cõmunẽ eiꝰ uidulgentian⁊ remissionemq
ꝑtinent peccator: quib ignis seruat᷑ ȩc̃nus.
Et illa quȩ cȩlestium uel potestatum uel mi¬
nistior. sunt: licet auxilio dñi fulciantur
tamen ñ tanta eiꝰ indigent miscdia: quanta
ea quȩ sunt inferiora atq t̾rena. Non enim
illa carnis uolucro uestumt᷑: in qua ẽ. fre¬
quentis erroris illecebra. Idõq insuꝑiorib
ait idem ꝓpħa: quia ds. dedit cęlum celi dño.
t̃ram autẽ filiis hominũ. Unde ⁊ celum puriꝰ
⁊ defecatius ab om̃i labe peccatiẽ : longeq
semotius ab illo de quo scͥtum ẽ. sic̃ uolaailia
celi. Hoc enin cȩlum uelut medius quidam
inter celum ⁊ tram aerius locus dicit᷑: in quo
sunt etiam sꝑitales nequitiȩ inglestib Nam
millo ñ appellatiuo s uero celo. etiam sidiabo¬
lum legerimꝰ inconspec bu di angłoꝵ non

Expanded text:
unt etiam spiritales nequitiae in coelestibus: sed non illae ad commune jus indulgentiae Dei, remissionemque pertinent peccatorum, quibus ignis servatur aeternus: et illa quae coelestium vel potestatum vel ministeriorum sunt, licet auxilio Domini fulciantur; tamen non tanta ejus indigent misericordia, quanta ea quae sunt inferiora atque terrena; non enim illa carnis involucro vestiuntur, in qua est frequentis erroris illecebra. Ideoque in superioribus ait idem propheta, quia deus dedit caelum caeli domino, terram autem filiis hominum. unde et caelum purius et defaecatius ab omni labe peccati est longeque semotius ab illo de quo scriptum est: sicut uolatilia caeli. hoc enim caelum uelut medius quidam inter caelum terram aerius locus dicitur, in quo sunt etiam spiritales nequitiae in caelestibus. nam in illo non appellatiuo, sed uero caelo, etiamsi diabolum egerimus in conspectu dei angelorum non
Abbreviated transcription (Latin):
S quib timor iste ñ sc̃s uideatur: Quia st̃
qui ignauia formidine ꝑtimescunt. ⁊ hebeti
trepidant metii. addidit: ⁊ custodientium
mandata tua: ut ostenderet se sc̃i timoris
ẽẽ consortem. Aut sic potest qͥdẽ timere
corde deuotus. s. oꝑe piger: ut sit religiosus
affec tu: ociosus ac lu. Ñ tamen potest piger
c̃ẽ: qui dñi mandata cunstodit. Ouigͦ timet.
custodit. G eius ẽ. custodux: qui tumncat. Sc̃s
itaq hoc dicit. ego autẽ mͥ hoc usurpare ñ
possum. Quanti enim sunt qͥ timeant dm̃.
iñ illis compatior. Querunt op̃e: ⁊ ferre
nolo. Miscd̾ia indigent: sumptu ñ adiuuo.
Quisqͥs autẽ hec facit: ipse pocest dicere se
timentium xp̃m cẽ consortem. Miscdȩ tuȩ¬

Expanded text:
Sed quibus timor iste non sanctus uideatur - quia sunt Sed quibus timor iste non sanctus uideatur - quia sunt qui ignaua formidine pertimescunt et hebeti trepidant metu -, addidit: et custodientium mandata tua, ut ostenderet se sancti timoris esse consortem. aut sic: potest quidem timere corde deuotus, sed opere piger, ut sit religiosus affectu, otiosus actu; non tamen potest piger esse qui domini mandata custodit. qui ergo timet, custodit; ergo eius est custodire qui timeat. sanctus itaque hoc dicit; ego autem mihi hoc usurpare non possum. quanti enim sunt qui timeant deum, et non illis conpatior, quaerunt opem: et ferre nolo, misericordia indigent, sumptu non adiuuo! quisquis autem haec facit, ipse potest dicere se timentium Christum esse consortem. Mise
Abbreviated transcription (Latin):
Particeps corpis xp̃i ẽ. quȩ ẽ. eccła: s qͥsciat
qd hi qͥuident᷑ in eccła. debiles. pauꝑes. im¬
prudentes. etiam peccatores. abundantiore
indigeant honestate: i maiore p̃sidio fulci¬
ende fint. Qui hoc nouerit. ipse potest dicẽ
particeps ego sum om̃iũ timentium te: qui
compatiat᷑ magis huiusmodi hominib
qũa fastidiat cos: compatiat᷑ infirmis: ut
sciat quia unum corpꝰ om̃s sumꝰ: ⁊ menbris
menbra conexa. ut alterum sine altero ẽẽ
ñ possit.: ut cum alterum dolet: cõpatiat᷑
alt̾i. Iste gͦ. rec be potest usurpare huius
uocis auc toritatẽ. Wide autẽ quã uerecim¬
de pph̃a dixerit: parciceps sum ego timen¬
tium te. Non dixit imitantium: s tim̃tium.
Initium enim sapientiȩ: est timor dñi. Inter
rudes se constituit humilitate. cũ ueteranos
deuotione suꝑaret. S tamen. ⁊ timere uir¬
tutis ẽ: quia scͥptumẽ. Cimete dñm sc̃ĩ ciꝰ.

Expanded text:
particeps corporis Christi est quae est ecclesia. sed qui sciat particeps corporis Christi est quae est ecclesia. sed qui sciat quod hi, qui uidentur in ecclesia debiles pauperes inprudentes, etiam peccatores, abundantiore indigeant honestate et maiore praesidio fulciendi sint, qui hoc nouerit, ipse potest dicere: particeps ego sum omnium timentium te, qui conpatiatur magis huiusmodi hominibus quam fastidiat eos, conpatiatur infirmis, ut sciat quia unum corpus omnes sumus et membris membra conexa, ut alterum sine altero esse non possit et, cum alterum dolet, conpatiatur alteri. iste ergo recte potest usurpare huius uocis auctoritatem. Uide autem, quam uerecunde propheta dixerit: particeps ego sum timentium t e. non dixit \'imitantium\'. sed \'timentium\'; initium enim sapientiae est timor domini. inter rudes se constituit humilitate, cum ueteranos deuotione superaret. sed tamen et timere uirtutis est, quia scriptum est: timete dominum, sancti eius.
Abbreviated transcription (Latin):
enim xp̃i facti sumꝰ. S ⁊ ille particcps xp̃i
ẽ: qui lugentẽ mesto solat᷑ affeclu: qui
in carcere constitutum ꝓprio ñ defraudat
officio: qui lec lo egrotantis assidet: non
ut capiendȩ hereditatis cendat aucupnũ:
s ut morbiĩ sollicito mitiget ministĩo.
ut sedulo fessum sermone de mulccat: qui
nudos uestiat: esurientes reficiat. In his eñĩ
iñ uenistis adme: nudus eram. ⁊ ñ oꝑuistis
me. Qd̾ enim uni coꝵ ñ fecistis: nec mͥ fecistis.
Si oderim mendatium particeps xp̃i sum.
quia ueritas xp̃cẽ. Si fugiam iniquitatem
particeps xp̃i sum: quia. xp̃c iustitia c̃. Beatꝰ
qui hoc potest dicere. Sicut enim menbrũ
particeps ẽe dicimꝰ totius corꝑis: sic comunc¬
tum om̃ib timentib dm̃: qui ñ dicat alti̾
nones de corꝑe meo: hoc ẽ ñdicat pauꝑi
diues. ñ ignobili nobilis. ñ egro sanꝰ. ñ fortis
debili. ñ imꝑito sapiens: ñ estis mͥ necessarii.

Expanded text:
isti facti sumus . 54. Sed et ille particeps Christi est, qui lugentem moesto consolatur affectu: qui in carcere constitutum proprio non defraudat officio: qui lecto aegrotantis assidet, non ut capiendae haereditatis tendat aucupium; sed ut morbi vim sollicito mitiget ministerio, ut sedulo fessum sermone demulceat: qui nudos vestiat, esurientes reficiat. In his enim fet non venistis ad me: nudus eram, et non operuistis me . . . . Quod enim uni eorum non fecistis, nec mihi fecistis . Si oderim mendacium, particeps Christi sum; quia veritas Christus est: si fugiam iniquitatem, particeps Christi sum; quia Christus justitia est. Beatus qui hoc potest dicere. Sicut enim membrum particeps esse dicimus totius corporis, sic coniunctum omnibus timentibus deum, qui non dicat alteri: \'non es de corpore meo\', hoc est non dicat pauperi diues, non ignobili nobilis, non aegro sanus, non fortis debili, non inperito sapiens dicat: \'non estis mihi necessarii\',
Abbreviated transcription (Latin):
uidens. quasi p̃missam ꝓpħia concelebrat:
P ropħis enim eaquȩ uentura sunt p̃uidentib
moris ẽ: ut quasiiam decursa memorent᷑
quȩ postioris ȩtatis sunt. Plena ẽ. gͦ t̾ra
miscdia dñi: quia om̃ib data ẽ. remissio
peccator. suꝑ om̃s soloriri iubet᷑. Et hic
quidem sol cotidie suꝑom̃soritur᷑: mysticꝰ
autẽ solille iustitie. om̃ib ortus ẽ : omnib
uenit: om̃ib passus ẽ. om̃ib rcsurrexit.
I dõ autẽ passus ẽ: ut colleret peccatũ mundi.
Siquis enim ũ credit in xp̃m. gen̾ali benefi¬
cio ipse se fraudat : ut siquis clansis fenestris
radios solis excludat. ñ id̾o sol ñ ortꝰ ẽ. om̃ib
quia calore eiꝰ se ille fraudauit. S qd̾ solisẽ.
p̃rogatiuam suam seruat: qd̾ impruden¬
tis ẽ. cominuis a se grãm lucis excludit.
certe sic int̃p̃tandum qd miscdiȩ diuine
plena sit t̾ra: quia dñiẽ. t̾ra ⁊ plenitudo eiꝰ:
ipse suꝑ maria fundauit eam: ⁊ suꝑ flua¬

Expanded text:
uidens quasi praemissam propheta concelebrat ? prophetis enim ea quae uentura sunt praeuidentibus moris est, ut quasi iam decursa memorentur quae posterioris aetatis sunt. plena est ergo terra misericordiae domini, quia omnibus data est re- missio peccatorum, super omnes sol oriri iubetur. et hic quidem sol cotidie super omnes oritur, mysticus autem sol ille iustitiae omnibus ortus est: omnibus uenit, omnibus passus est et omnibus resurrexit, ideo autem passus est, ut tolleret peccatum mundi. si quis autem non credit in Christum, generali beneficio ipse se fraudat, ut, si quis clausis fenestris radios solis excludat, non ideo sol non ortus est om nibus, quia calore eius se ipse fraudauit, sed quod solis est, praerogatiuam suam seruat, quod inprudentis. est, communis a se gratiam lucis excludit. certe sic interpretandum, quod misericordiae diuinae plena sit terra, quia domini est terra et plenitudo eius. ipse super maria fundauit eam et super flum
Abbreviated transcription (Latin):
homo: qui sp̃e habet inhomine. S mͥsalus
ꝑhominẽ uenit. llide tamen quid scͥtura uetꝰ
dixer it. Et homo ẽ. ⁊ quis cognoscet eum: Ille
gͥ homo. ñ humana mͥ s diuina potestate om̃ĩa
reconcilians sibi: quẽ redimebat aculpa. Thes¬
aurusnr.: p̃ciosus intellectus ẽ. Si t̃renus in¬
tellec tus fuerit. si fragilis: heretica eumtinca
uimpiecatis erugo consumet. Leuemꝰ gͦ⁊ eri¬
gamꝰ sensus nr̃os: nec impossibile iudicemꝰ: ut
hec humani corꝑis infirmitas ad cogni tionem
myst̾ioꝵ. celestium ꝓueatur: cum iam ad nos
dñs iħc. in quo abscondit erant scientiȩ sapi¬
entieq thesauri. diuina sua miseratione descen¬
derit: ut clausa reseraret. apiret latentia:

Expanded text:
homo qui spem habet i n homine, sed mihi salus homo qui spem habet i n homine, sed mihi salus per hominem uenit. uide tamen quid scriptura uetus dixerit: et homo est, e t quis cognoscet eum? ille igitur homo non humana mihi, sed diuina potestate omnia reconcilians sibi quem redimebat a culpa. Thesaurus noster pretiosus intellectus est. si terrenus intellectus fuerit, si fragilis, haeretica eum tinea et impietatis aerugo consumet. leuemus ergo et erigamus sensus nostros nec inpossibile iudicemus, ut haec humani corporis infirmitas ad cognitionem mysteriorum caelestium prouehatur, cum iam ad nos dominus Iesus, in quo absconditi erant scientiae sapientiaeque thesauri, diuina sua miseratione descenderit, ut clausa reseraret, aperiret latentia,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestib: eloquia enim dm̃ eloquia casta: ut
inhis celestium myst̾ioꝵ immaculata ⁊ pudica
sinceritas. sꝑitali intp̃tatione resplendeat.
Non adulterina quadam opinione misciamꝰ
t̃rena diuinis: ⁊ illd̃ intuolabile sacram̃tum
ꝓpłncȩ uisionis aut ꝑbennis oraculi. naturȩ
nr̃x ȩstimatione uiolcmꝰ. Idõ enim addidit. ar¬
gentum igne examinatum. purgatum t̾rȩ ꝓba¬
tum septuplum: ut tanꝗͣ boni nũmularii sp̃s.
examinemꝰ ꝓpħici sermonis argentum. secer nen¬
tes dñi pccumam. atq ab om̃i labe t̾rena. salutars
fontis infusione purgantes: ut xp̃o digne sen¬
tire uidcamur quiait: Nolite thesauruare
uobis intra ubierugo itinca ext̃minant: scd
thesaurirate uobis ingelo. Thesaurus taus est
sides: pietas. miscdia. ẽ hesaurus tuus: xp̃cẽ.
Nolieum ȩstimare de t̾ris hocẽ. de creaturis:
quia dñs cotius crcaturc ẽ. Maledictꝰ inquit

Expanded text:
coelestibus: Eloquia enim Domini eloquia casta; ut coelestibus: Eloquia enim Domini eloquia casta; ut in his coelestium mysteriorum immaculata et pudica sinceritas 1546 spiritali interpretatione resplendeat. Non adulterina quadam opinione misceamus terrena diuinis et illud inuiolabile sacramentum propheticae uisionis aut perennis oraculi naturae nostrae aestimatione uiolemus. ideo enim addidit: argentum igne examinatum, purgatum terrae, probatum s eptuplum, ut tamquam boni nummularii spiritu examinemus prophetici sermonis argentum, secernentes domini pecuniam atque ab omni labe terrena salutaris fontis infusione purgantes, ut Christo digne sentire uideamur, qui ait: nolite thesaurizare uobis in terra, ubi aerugo et tinea exterminat, sed thesaurizate uobis in caelo. Thesaurus tuus est fides pietas misericordia, thesaurus tuus Christus est. noli eum aestimare de terris, hoc est de creaturis, quia dominus totius creaturae est. maledictus, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
de littera .xͦiͦ. Inci¬
pretatio. cor. uel
ut alia habet intͣ¬
pretatio. seruo
Inde iuidetur ad mo¬
nere: uel prudent̃
hȩc intelligenda. uel sollicite seruanda p̃cepta.
Nam hoc pͥmꝰ statim uersiculus admonet. Cor
& enim sibi mundum creari insuꝑiorib hic
ꝓpħa ut legimꝰ postulauit: corsibi prudens dari
orauit adnõ filius huiꝰ salomon. Quig̃ habet
cormundum. quihabet corprudens: ipse intel¬
ligit seriem subditoꝵ ũsuum atq uircutẽ. Uñ
salibi inuenimꝰ corsolum: idẽ. uel singulare.
uel qd̾nulla illecebra scłi huius impediat : et
carnis possit interturbare sapientia. Qui aut̃ẽ
habet cor. seruat mandata di: qũcadmodum
legisti de maria. quȩ conseruabat omĩa dñi
saluatoris incorde suo. ueldicta. uelgesta. Cir¬
cumcidamꝰ gͦ cornr̃m. Nichil corꝑeum: nichil
uile queramꝰ. Uile autẽ om̃e t̾renum. Nichil gͦ
t̃renum. nichil seculare. nichil corꝑeum. nichil
leue atq mutabile. ineloquiis constituamus

Expanded text:
d littera duodecima incirpretatio \'cor\' uel, ut alia habet interpretatio, \'seruo\'. unde uidetur admonere uel prudenter haec intellegenda uel sollicite seruanda praecepta. nam hoc primus statim uersiculus admonet; cor etenim sibi mundum creari in superioribus hic propheta, ut legimus, postulauit, cor sibi prudens dari orauit a domino filius huius Salomon. qui ergo habet cor mundum, qui habet cor prudens, ipse intellegit seriem subditorum uersuum atque uirtutem. unde et alibi inuenimus \'cor solum\', id est uel singulare uel quod nulla inlecebra saeculi huius inpediat et carnis possit interturbare sapientia. qui autem habet cor, seruat mandata dei, quemadmodum legisti de Maria, quae conseruabat omnia domini saluatoris in corde suo uel dicta uel gesta. Circumcidamus ergo cor nostrum, nihil corporeum, nihil uile quaeramus; uile autem omne terrenum. nihil ergo terrenumleve atque mutabile in his eloquiis constituamus
Abbreviated transcription (Latin):
tudines istius uitȩ. quã diu t̃rena : Diuide
saltem do ⁊ scło tempa tua. Uł quando ñ
potes agerc inpublico quȩ sunt istiꝰ mundi
⁊ tenebre ꝓhibent noclis: d̾o uacato. Indulge
orationib: ⁊ne obdormiscas. psallito. Sõnũ
tuum. bona fraude fraudato. Oane festina
ad ȩccłam. defer pͥmitias pii uoti: & postea
siuocat scłaris necessitas. ñ ex cluderis dicẽ
p̃uenerunt ocłi ici mane meditari ũba tia.
Securus ꝓcedes ad tuos aclus. Quã iocun¬
dum inchoare abymnis & canticis:. abca¬
titudinib quas ineũgłio legis. Qũa ꝓspe¬
rum ut te xp̃i sermo benedicat : ⁊ dum re¬
cantas dñi benedictiones. studiũ alicinus
uirtutis assumas. ut etiã inte benedicli
onis diuinȩ meritum rccognos. s equit᷑
multa peccata: & scđm iudicium suũ: ut in¬
firmib opemserat. Et maxime hec debemꝰ
orare: cum aliquib urgemur adũsis. Uñ.
ñ ociose ascõ dauid p̃missaẽ. diuinȩ miscđiȩ

Expanded text:
tudines istius uitae, quamdiu terrena! Diuide tudines istius uitae, quamdiu terrena! Diuide saltem deo et saeculo tempora tua; uel. quando non potes agere in publico, quae sunt istius mundi, et tenebrae prohibent noctis, deo uacato, indulge orationibus et, ne obdormiscas, psallito. somnum tuum bona fraude fraudato. mane festina ad ecclesiam, defer primitias pii uoti; et postea, si uocat saecularis necessitas, non excluderis dicere: praeuenerunt oculi mei mane medi- tari uerba tua; securus procedes ad tuos actus. quam iucundum inchoare ab hymnis et canticis, a beatitudinibus quas in euangelio legis, quam prosperum, ut te Christi sermo benedicat et, dum recantas domini benedictiones, studium alicuius uirtutis adsumas, ut etiam in te benedictionis diuinae meritum recognoscas! Sequitmulta peccata, et secundum iudicium suum, ut infirmis opem ferat. et maxime hoc debemus orare, cum aliquibus urgemur aduersis. unde non otiose a sancto Dauid praemissa est diuinae misericordiae
Abbreviated transcription (Latin):
Cum autẽ meditatẽ te ũba diuina dies inue¬
nit. ⁊tam gratum opus orandi atq psallendi
delscꝰ taui̾t tuam m̃tẽ: itm dices ad dñm iħm
Exitus matutinos ⁊ uesꝑe ddecꝰ tabis. Anuero
moyse magistro usus ppłs iudor. cotidie in
seniorib suis qͥ ad hoc mimꝰ elecli sunt. noc¬
tib ac dicb sinc ulla cessatione recenset scͥp¬
turas diuinas: ⁊ si quid aliuod seniorẽ int̾ro¬
gaueris. nescit nͥ scͥpture diuinȩ seriẽ resul¬
tare: uacat illic sermo de scło. sola illic scͥp¬
tura contexitur: singloꝵ sibi ꝑuices ora suc¬
cedunt. ncquando sacer ille sonꝰ mandator
cȩlestium feriet᷑. & tu xp̃iane domis cuim̃a
iste nec labiis me honorat. Iudeus uł labiis.
tuũ nec labiis. Si illiꝰ quȩ uł labiis honorat
corlonge ẽ. a dõ: qm̃ potest cortuum ꝓpe eẽ.
qui etiam labiis ñ honoras: Quãdiu sõnꝰ
quam diu scłaria te tenent: qũadui sollici¬

Expanded text:
cum autem te meditantem uerba diuina dies inuecum autem te meditantem uerba diuina dies inuenerit et tam gratum opus orandi atque psallendi delectauerit tuam mentem, iterum dices ad dominum Iesum: exitus matutinos et uespere delectabis. An uero Moyse magistro usus populus Iudaeorum cotidie in senioribus suis, qui ad hoc munus electi sunt, noctibus ac diebus sine ulla cessatione recenset scripturas diuinas et, si quid aliud seniorem interrogaueris, nescit nisi scripturae diuinae seriem resultare. uacat illic sermo de saeculo, sola illic scriptura contexitur, singulorum sibi per uices ora succedunt, ne quando sacer ille sonus mandatorum caelestium ferietur: et tu, christiane, dormis, cui magiste nec labiis me honorat. Iudaeus uel labiis, tu uero nec labiis\' ? si illius qui uel labiis honorat cor longe est a deo, quomodo potest cor tuum prope esse, qui etiam labiis non honoras? quamdiu somnus, quamdiu te saecularia tenent. quamdiu sollici
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ueniri. Dic̃ angło ꝑgami eccłe. Age peni¬
tentiã. ceterum ueniotͥ. Dic̃ angło lao dicie.
Emulare gͦ ⁊ penitentiã age. Ecce sto ad
ianuam a pulso: & siquis audierit uocem
meã ⁊ aꝑuerit ianuam: intrabo ad eũ Pote¬
rat intrare : deniq nec resurgent̾ẽ eũ cũ
corꝑe ulla clausaꝵ ualuaꝵ repagula reti¬
nere potuerunt: subito se apłicis penetlib
inꝓuisus infudit: s studia deuotionis tue
desiderat ex ꝑiri. Apłos iam ꝓbatos habebat:
aut forde inꝑsecutione p̃uenit. Ubi tnquilli¬
tas ẽ: p̃ueniri cupit. Preueni certe. hc̃ qũe
uides solem. Surge qui dormis & exurge
inluminantẽ. Ipse priꝰ intui cordis illucescet
archano: ipse tͥ dicenti. de nocꝰit uigilat
adte sp̃s m̃s matutinum lum̃ temꝑib faciet
splendere nocꝰ turnis : si mediteris ũba di.
Dum enii meditaris lutx ẽ: iuidens nuicẽ
ñ temꝑis s gr̃ȩ. dices: quia lux p̃cepta tua.

Expanded text:
praeueniri: dicit angelo Pergami ecclesiae: age paenipraeueniri: dicit angelo Pergami ecclesiae: age paenitentiam, ceterum uenio tibi. dicit a ngelo Laodiciae: aemulare ergo et paenitentiam age. ecce sto ad ianuam et pulso, et si quis audierit uocem meam et aperuerit ianuam, intrabo ad e u m. poterit intrare; denique nec resurgentem eum ciun corpore ulla clausarum ualuarum repagula retinere potuerunt, subito se apostolicis penetralibus inprouisus infudit. sed studia deuotionis tuae desiderat experiri, apostolos iam probatos habebat. aut forte in persecutione praeuenit; ubi tranquillitas est. praeueniri cupit. praeueni certe hunc quem uides solem, surge qui dormis et exsurginluminantem. ipse prius in tui cordis inlucescet arcano. ipse tibi dicenti: de nocte uigilat ad te spiritus meus matutinum lumen temporibus faciet splendere nocturnis, si mediteris uerba dei. dum enim meditaris, lux est et uidens lucem non temporis, sed gratiae dices: quia lux praeceptatua.
Abbreviated transcription (Latin):
infra. Consido enim. quia neq mors. neq
rius ẽ caritatis. ⁊ alȩ eiꝰ ale ignis. Habet
alas sicut columba. Sunt autẽ pennȩ colũbȩ
de argentatȩ : quib euolat. qui diligit. dicens.
Ecce elongaui fugiens. ⁊ mansi in solitudine.
S alȩ caritatis alȩ ignis: quib dilectionis
in flamat ardorẽ. Hoc uapore feruentes.
supͣ qũa diabolus tẽptans fec̃ ascendere sal¬
uatorem: quȩ erat intẽpli culmine. Sunt
gͦ fastigia pia. sunt culmina caritatis. quę
uaporẽ gr̃ȩ. pec lorib humanis ad olere con-¬
suerunt: ut multa aqua extinguere acq
ex cludere ñ queat caritatẽ: ⁊ flumina eã
scculariũ tempestatũ nulla condudant.
Cum gͦ tanta eccłȩ gr̃a. tanta nos p̃mia deuo¬
tionis inuitent. p̃uemamꝰ orientẽ solem:
occurramꝰ ad eiꝰ ortus. ante ꝗͣ dicat ccce adsũ.
Uult se p̃ueniri soliustitiȩ: ut p̃ueniat᷑ expec̾¬
tat. Audi qũc̃admodum expecꝰtet ⁊cupiat

Expanded text:
infra: Confido enim quia neque mors, neque infra: Confido enim quia neque mors, neque rus est caritatis et alae eius alae ignis. habet alas sicut columba. sunt enim pennae columbae deargentatae. quibus euolat qui diligit, dicens: ecce elongaui fugiens et mansi in solitudine. sed alae caritatis alae ignis, quibus dilectionis inflammat ardorem. hoc uapore feruentes fsupra quam diabolus temptans fecit ascendere saluatorem, quae erat in templi culmine. . sunt ergo fastigia pietatis, sunt culmina caritatis, quae uaporem gratiae pectoribus humanis adolere consuerunt, ut multa aqua extinguere atque excludere non queat caritatem et flumina eam saecularium tempestatum nulla concludant. Cum ergo tanta ecclesiae gratia, tanta nos praemia deuotionis inuitent, praeueniamus orientem solem, occurramus ad eius ortus. antequam dicat: ecce adsum. uult se praeueniri sol iustitiae et ut praeueniatur expectat. audi quemadmodum expectet et cupiat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpb̃ar ueterumq iustor uł glestes potentiȩ:
dicentes. quȩ ẽ. hȩc quȩ ascendit de albata.
eriͣt: iam splendet in noctib ⁊rdiicet. Ipse
quoꝙ dñs tanto mimere psallentiũ delecꝰtatꝰ.
ait. Pone me ut signaculum incortuũ ut
sigillum inbrachium tuũ: qr ualida̾ ut morᷤs
caritas. durus nc̃ inferieelus. Alȩ eiꝰ ale ignis
caritatẽ: ⁊ flumina ñ undabunt cam. Q uia
uidit tantã deuotionẽ ȩccłȩ: idoneos putat
cẽ iam ppłos. qui incorde nr̃o ⁊ inbrachio
signaculum ciꝰ portare possimꝰ. Ipsum enim
pat̃ signauit łs: ⁊ qui testimonum eiꝰ acce¬
pit. signauit qr ds ucrax ẽ. Et ido opantes
adimagiẽ ⁊ similitudinẽ xp̃i: quiẽ imago
minsibilis di. Sic̃ gͦ ds uerax ẽ. ⁊ tusigna
intuo sensu ⁊ oꝑe ui̾tatẽ: ut os tuum ñ
loquat᷑ mendatium: manꝰ tua ñ oꝑet᷑ oꝑa
hominũ quȩ sunt fallacis isttus mundi.
s illa quȩ dnĩ sunt: ut pauꝑib largiat᷑
debiles subleuet. mortuos honoret tumuli

Expanded text:
prophetarum ueterumque iustorum uel caelestes potentiae, dicentes: quae est haec quae ascendit dealbata, erat, iam splendet in noctibus et relucet. Ipse quoque dominus tanto munere psallentium delectatus ait: pone me ut signaculum in cortuum. ut sigil- lum in brachium tuum, quia ualida est ut mors ccharitatem, et flumina non obruent eam. Quia vidit tantam devotionem Ecclesia, idoneos putat esse jam populos, qui in corde nostro et insignaculum eius portare possimus. ipsum enim pater signauit deus et qui testimonium eius accepit signauit, quia deus uerax est, et ideo operantes ad imaginem et similitudinesigna in tuo sensu et opere veritatem; ut os tuum non loquatur mendacium, manus tua non operetur opera hominum, quae sunt fallacis istius mundi, sed illa quae Dei sunt; ut pauperibus largiatur, debiles sublevet, mortuos honoret tumuli
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturarum: nec despicabilẽ cẽ sentiens.
ñ solum orationib. insccreto cordis ũbũ
tenet: uerũ etiã psallentis chori uocib
uelut quib dam eũ gr̃ȩ oscuł osculat᷑.
Itaq maloꝵ granatoꝵ. hocẽ. diuersoꝵ
& in numcrabilium fruc hiũ. ⁊ p̃cipue fidi o¬
si. ⁊ ammas sc̃as: laudandium congregatioñu
plauiib excitat xp̃m. dicens. Adiuraui uos

Expanded text:
scripturarum nec despicabilem esse se sentiens scripturarum nec despicabilem esse se sentiens non solum orationibus in secreto cordis uerbum tenet, uerum etiam psallentis chori uocibus uelut quibusdam eum gratiae osculis osculatur. Itaque malorum granatorum, hoc est diuersorum et innumerabilium fructuum et praecipue fidei osi, per animas sanctas laudantium congregationum plausibus excitat Christum dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
fecebant cum c̾e̾nt infirmiores euirata qua¬
dam imbecillitate ꝑfidie: boni odoris
fruchis ferre cepisse. postꝗͣ. in aduentũ
adm̃ crediderunt. L. egimꝰ etiã qd̾ mandra¬
goras acceꝑit sc̃a rachael a sorore sua lia:
ut concedere ei noc le illa dormire cũsc̃o
iacob. ¶Andragoras. ruben pͥmogenitꝰ
acculerat matͥ suȩ liȩ: quȩ lippientib ocłis
sinagoge siguram accepit: qr aep̃i grãm
uidere ñ potuit. hebetato debilis mentis
obtutu. ¶uo dedarat᷑: qd̾ frucꝰtꝰ qs̃ ante
synagoga apͥmogenito di filio suscepat.
ȩccłe concessit.S quia illius noc lis potita
concubitu. tenuit lia suȩ postitatis here
fr̃ m̃s scruaui tͥ. Quis dabit te frẽm lacꝰ¬
tantẽ ub̾a matris meȩ : Inueniens de fo¬
ris osculabor te: & quidẽ ñ sꝑnent me
Assumã te ⁊ in dticam indomũ mat̾s mex̧ :¬
⁊ insecretũ eiꝰ quȩ concepit me. doce̾me.
Habens gͥ in formationẽ nouaꝵ ⁊ ueterũ

Expanded text:
faetebant, cum essent infirmiores euirata quafaetebant, cum essent infirmiores euirata quadam inbecillitate perfidiae, boni odoris fructus ferre coepisse, postquam in aduentum domini crediderunt. legimus etiam, quod mandragoras acceperit sancta Rachel a sorore sua Lia. ut concederet ei illa nocte dormire cum sancto Iacob. mandragoras Ruben primogenitus adtulerat matri suae Liae, quae lippientibus oculis synagogae figuram accepit, quia Christi gratiam uidere non potuit hebetato debilis mentis obtutu. quo declaratur, quod fructus, quos ante synagoga a primogenito dei filio susceperat. ecclesiae concessit. sed quia illius noctis potita concubitu genuit Lia suae posteritatis herfrater meus. seruaui tibi. quis dabit te fratrem. lactantem ubera matris meae? inueniens te foris osculabor te, e t quidem non spernent me. adsumam te et inducam in domum matris meae et in secretum s quae concepitme;docebisme. habens igitur informationem nouarum et ueterum
Abbreviated transcription (Latin):
ad sponsum. Ueni fr̃ m̃is excamꝰ magrum.
reqͥescamꝰ in castellis: diluculo sur gamꝰ in
uincas. Ad ũtis qũcad modũ sponsa ũbum
inuitet di: ut ueniat int̾ras ⁊ tollat peccata
mundi. Ager hic crat ante descrtꝰ: sentib
nr̃oꝵ sgualidus delicłoꝵ. horridis spins.
Castellus crat: inqͦ religatꝰ adam. ꝓpetuo
suȩ possitatis heredes str ingebat exilio.
crulib absoliͥtiscepit mundiistius ager ido¬
neos habere cultores: ⁊ quierat ante icumꝰ.
facł c̃ uitis ȩc̃nȩ plantatione fecundus. Nec
sic tam̃ sꝑitalib leta palmitib euagat᷑: s.
ad hasuincas uocat. xp̃m. ubi psallentes sint
iorantes. ubi noclib ac dieb fructꝰ innacciꝰ
ꝑscueret. Ibi inquit dabo ubera mea: ibi
dederunt mandragore odorem. Pleriq
discernunt. quendã int̾ mandragoras secũ.
ut ⁊ mares ⁊ feminas putent c̃c̃: s feminas
graues odoris. Significat gͥ gentes. que añ

Expanded text:
ad sponsum: ueni, frater meus, exeamus in agrum, ad sponsum: ueni, frater meus, exeamus in agrum, requiescamus in castellis; diluculo surgamus in uineas. aduertis quemadmodum sponsa uerbum inuitet dei, ut ueniat in terras et tollat peccata mundi? ager hic erat ante desertus, sentibus nostrorum squalidus delictorum, horridus spinis. castellum erat, in quo relegatus Adam perpetuo suae posteritatis heredes stringebat exilio. exulibus absolutis coepit mundi istius ager idoneos habere cultores et, qui erat ante ieiunus, factus est uitis aeternae plantatione fecundus. nec sic tamen spirit i libus laeta palmitibus euagatur, sed ad has uineas uocat Christum, ubi psallentes sint et orantes, ubi noctibus ac diebus fructus innoxius perseueret. I b i, inquit, dabo ubera mea tibi. dederunt mandragorae odorem. plerique discernunt quendam inter mandragoras sexum, ut et mares et feminas putent esse, sed feminas grauis odoris. significat ergo gentes, quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
ante tempꝰ: hicait manc. aliud signisi¬
cans tempꝰ orandi. atq psallendi dño.
ut sit illud priꝰ scđm qd̾ait. media nocꝰ te
surgebam. hoc aut̃e iuxta uxta illud p̃ue
morientẽ solem. Grauc ẽ. enim si de otiosum
instratis. radius solis orientis inuerecundo
pudore conueniat: ⁊ lux dara feriat ocdos
somnolento ad huc torpore dep̃isos. Argu¬
it nos tanti temꝑis spatium: sinc ulliꝰ deuo¬
tionis mimere. ac sacͥficiisꝑitał oblatione
feriate transmissũ. Annescis o homo. qd pͥ¬
mitias tui cordis ac uocis cotidic dõ debeas:
Cotidiana tͥ messis: cotidianꝰ ẽ. sructꝰ. Occur¬
re gͦ ad solis ortus.: ut de oriensnueniat
iam paratum: ne lumina tua madido ad¬
huc sopore mergentia pͥmꝰ diei fulgor exa¬
gitet. Incubili meo in nocꝰtib quesiui que
dilegit anima mea: dic̃ eccła. Ido eũ meruit
inuenire adõ eiꝰ grãm ꝓmereri: qr etiã in
cubili suo quesiuit. quesuit innocꝰtib
Proptt̾a copiam ciꝰ adcpta: inpostiorib loqͥt᷑

Expanded text:
ante tempus\', hic ait \'mane\', aliud significans tempus orandi atque psallendi domino, ut sit illud prius secundum quod ait: media nocte surgebam, hoc autem iuxta illud : \'praeueni orientem solem\'. graue est enim, si te otiosum in stratis radius solis orientis inuerecundo pudore conueniat et lux clara feriat oculos somnolentos, adhuc torpore depressos. arguit nos tanti temporis spatium sine ullius deuotionis munere ac sacrificii spiritalis oblatione feriata nocte transmissum. an nescis, o homo, quod primitias tui cordis ac uocis cotidie deo debeas? cotidiana tibi messis, cotidianus est fructus. occurre ergo ad solis ortus, ut te oriens inueniat iam paratum, ne lumina tua madido adhuc sopore marcentia primus diei fulgor exagitet. In cubili meo in noctibus quaesiui quem dilexit anima mea, dicit ecclesia. ideo eum meruit inuenire, ideo eius gratiam promereri, cubili suo quaesiuit. quaesiuit in noctibus. propterea copiam eius adepta in posterioribus loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
tiones di: quam in legis scueritate. Opus autẽ
nistidiȩ: iustificatio ẽ. Unde scͥptum ẽ: quia
pharisei se iustificare noluert: ñ baptirati bap¬
tismo ioħis. In eo enim iustificationẽ ñ fece¬
runt: quia noluer̃t agere penitentiã delicłoꝵ.
Quã ꝓpħ̾a inbonitate uult agere: ut cifiat
peccatoꝵ remissio sinc atrocitate dampnati¬
oms: cum remissionis gr̃a. Sequit᷑ uersus.¬

Expanded text:
tiones dei quam in legis seueritate. opus autem tiones dei quam in legis seueritate. opus autem iustitiae iustificatio est. unde scriptum est, quia Pharisaei se iustificare noluerunt non baptizati baptismo Iohannis. in eo enim iustificationem non fecerunt, quia noluerunt agere paenitentiam delictorum, quam propheta in bonitate uult agere, ut ei fiat peccatorum remissio sine atrocitate damnationis cum remissionis gratia. Sequitur uersus
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝓbari. S ialibi ait idem dñs iħc. Et pat̃
ur̃ quibonꝰ ẽ: dabit bona data petentib sẽ.
S quauis bonꝰds sit. cuiꝰ etiam amara ꝓsunt.
ñ enim inferunt᷑ ut noceant. s ut corrigant.
rogat᷑ tamenut in bonitate sua doceat nos
iustitias suas. Considera medicum utilia ap¬
ponentẽ medicamenta uulnerib ẽa tamen
quȩ mordeant ulceris uirꝰ aut ecrte ferro
putrefac ta resecant̃. C umm̃ es ipso sit konꝰ
medicus qr utilitatẽ oꝑat᷑ egroti ⁊ faciat. qo
ꝓdesse nouerit. tamen quia eger dolorẽ aut
ñ uult aut ñ potest sustinere ꝓpt̃ infirmitatẽ
affecꝰtꝰ sui. rogat ut medicꝰ cum quadã bonitate
isuauitate sua curet: ñ asꝑitatẽ adhibcat me¬
dicam̃tor. ñ ferro incidat uulnerum fibras.
aut si alit̃ ñ potest. ut cum moderatione faci
at: ⁊ quadam sublimitate mitiget iumdoloris.
Et iõo ineu̾głii bonitate meliꝰ docent᷑ iustifica¬

Expanded text:
sit probari. sed et alibi ait idem dominus Iesus: et pater sit probari. sed et alibi ait idem dominus Iesus: et pater uester qui bonus est dabit bona data petentibus se Sed quamuis bonus deus sit, cuius etiam amara plus prosunt —non enim inferuntur ut noceant, sed ut corrigant —, rogatur tamen, ut in bonitate sua doceat nos iustitias suas. considera medicum utilia adponentem medicamenta uulneribus, ea tamen, quae mordeant ulceris uirus, aut certe ferro putrefacta resecantem. cum m eo ipso sit bonus medicus, quia utilitatem operatur aegroti, et faciat quod prodesse nouerit, tamen, quia aeger dolorem aut non uult aut non potest sustinere propter infirmitatem affectus sui, rogat ut medicus eum quadam bonitate et suauitate sua curet, non asperitatem adhibeat medicamentorum, non ferro incidat uulnerum fibras aut, si aliter non potest, ut cum moderatione faciat et quadam subtilitate mitiget uim doloris. et ideo in euangelii bonitate melius docentur iustifica
Abbreviated transcription (Latin):
tiam usus discipline secularis accepit: ut
unꝰ quisq iudice suum laudẽt. Unde apłs
sequens diuinarum ordinẽ scͥpͥturarum.
cum diceret causam ita cepit. De om̃ib quib
accusor rex agryppa a iudeis estimo me feli¬
cem ap̃de: incipiens rationem reodere. Et
ifra. Credis rex agrippa ꝓphis: Scio quia
credis. Eͦ silaudant᷑ homines in quib plerũq
aliena laudant᷑: quantomagis unusquisq
di sibi conciliare grãm debet ut dicat: bonꝰ
es dñe: Nam fihoc dicat homini. ut ee̾ ad¬
moneat᷑ qd forsitanñsit: ⁊ bonitatis etrã ipse
p̃dicatione initescit. t̃roremq in mitis de¬
ponit affec tꝰ: quantomagis do laus sua ẽ.
frucbus facit. Fruc łꝰ eiꝰ angłi sunt. fructꝰ
eiꝰ bomines sunt. hocẽ rationabiles sc̃i. si dñi
p̃cepta custodiunt. Fruc łꝰ eius sunt hi qui
nascunt᷑ int̾ris: fructꝰ ciꝰ sunt uircutes homi¬
num. Merito gͦ. arborbona. bonos fruc lus
facit. Priꝰgͥ radix laudatur: ut fructꝰ pos¬

Expanded text:
tiam usus disciplinae saecularis accepit, ut unusquisque iudicem suum laudet. unde apostolus sequens diuinarum ordinem scripturarum, cum diceret causam, ita coepit: d e omnibus quibus accusor, rex Agrippa, a Iudaeis, aestimo me felicem apud te incipiens rationem reddere, et infra: credis, rex Agrippa, prophetis? scio quia credis. ergo si laudantur homines, m quibus plerumque aliena laudantur, quanto magis unusquisque dei sibi conciliare gratiam debet, ut dicat: bonus es, domine! nam si hoc dicat homini, ut esse admoneatur quod forsitan non sit, et bonitatis etiam ipse praedicatione mitescit terroremque inmitis deponit affectus; quanto magis deo laus sua est bonos facit. fructus eius angeli sunt, fructus eius homines sunt, hoc est rationabiles, sancti, si domini praecepta custodiunt, fructus eius sunt hi qui nascuntur in terris, fructus eius sunt uirtutes hominum. merito ergo arbor bona bonos fructus facit. prius igitur radix laudetur, ut fructus pos
Abbreviated transcription (Latin):
ut mandia sibi dñaretur offenderat: T.
ut madia uinceret᷑ orauit. Tibi in saulre¬
ge ñ obtemꝑauit ut de eo alienigene t̾um¬
pbarent. t̾ dauid p̃cute seruit. ut de
aligenis uic loriam reportaret. Ego quoq
pastor malignum feci: ⁊ confessione pecrati.
ueniam reportaui. Pulcherimꝰ itaq ũsiculus.
admartyrum cohortationẽ. Demq ꝓpħca am
dit dĩ testimonum: ⁊ qura credidit diligen¬
ti indage quesiuit. ꝓfectum gueris: agnose
ex bis ũsiculis qui sccunt᷑. M anifestatio ser

Expanded text:
ut Madian sibi dominaretur, offenderat. te, ut Madian sibi dominaretur, offenderat. te, ut Madian . uinceretur, orauit. tibi in saul rege non obtemperauit, ut de eo alienigenae triumpharent, tibi Dauid praeeunte seruiuit, ut de alienigenis uictoriam reportaret. ego quoque pastor malignum feci et confessione peccati ueniam reportaui\'. pulcherrimus itaque uersiculus ad martyrum cohortationem. denique prophetdit dei testimonium et, quia credidit, diligenti indage quaesiuit. profectum quaeris? agnosce ex his uersiculis qui secuntur. Manifestatio ser
Abbreviated transcription (Latin):
Uralis oratio: ut qm̃ eum s¬
ꝓderet erroris: dm̃ tamen ꝓpriȩ mise¬
rationis testimoniis conueniret. Hocẽ.
dicere. Ego in exordio sermonis loqͥ mea
peccata ñ audeo. lcuare oculos ad te dm̃
uiuum: s: tu dñe me ad spandã ueniam
tantarum indulgentiarum titulis ꝓuocasti
Cirabilia testimonia tua: cum in abraham
ñ lapsu incuriȩ uiuemilis offensus ẽs. sco
monuisti ut caldeor errores. patrum cog¬
nationem relinquerit.⁊ euocatum uirtutis
exercitiis erudisti. cum hebreor ppłm a pa¬
t̃nȩ studio nobilitatis aũsum. ⁊ uiles escas
egypti suꝑ diuina munera p̃ferentẽ. ñ solũ
rubrimaris solidatis flucꝰlib liberasti. uerũ
etiam tͥumphis plurimis eueristi ad głam :
ruberis t̾rȩ possessione donasti ad quietem.
Te fotus securitate. deseruit: de belloꝵ acerbi¬
tate dep̃ssus inuocauit: & ut in iurias tuas
obliuisceres cmeruit. Te iħs naue auce sibi
cȩlestis militie ^ cognouit: te ppłs tumphator

Expanded text:
ralis oratio, ut, quoniam eum puderet erroris, deum tamen propriae miserationis testimoniis conueniret. hoc est dicere: \'ego in exordio sermonis loqui mea peccata non audeo. leuare oculos meos ad te deum uiuum. sed tu, domine, me ad sperandam ueniam tantarum indulgentiarum titulis prouocasti. mirabilia testimonia tua, cum in Abraham non lapsu incuriae iuuenalis offensus es, sed eum permouisti, ut Chaldaeorum errores. patrum cognationem relinqueret, et euocatum uirtutis exercitiis erudisti, cum Hebraeorum populum a paternae studio nobilitatis auersum et uiles escas Aegypti super diuina munera praeferentem non solum solidatis Rubri Maris fluctibus liberasti, uerum etiam triumphis plurimis euexisti ad gloriam et uberis terrae possessione donasti ad quietem. te fotus securitate deseruit, te bellorum acerbitate depressus inuocauit et ut iniurias tuas obliuiscereris emeruit. te Iesus Naue ducem sibi caelestis militiae uenisse cognouit. te populus triumphator,
Abbreviated transcription (Latin):
lucidũ ẽ. unũ mandatum: multa autẽ man¬
data abscondita sunt: Nam iuditia tua in¬
quit. sicut abyssus multa. Non iuditium
sic̃ abyssus. s. uiditia dicunt᷑. Uide autem
ordinẽ. Sup̃ ait nerepellas me amandatis
tuis. insequenti ait. ne abscondas ame man¬
data cua: hic ait. maledic li qͥ de dinant
amandatis tuis. U ere maledic ti qͥ declinant
amandatis cuis: qͥ referre gram debuert̃. pͥmo
qr ñ sunt repulsi. scło qr ñ abscondi ase diui

Expanded text:
lucidum est unum mandatum, multa autem manlucidum est unum mandatum, multa autem mandata abscondita sunt. nam iudicia tua, inquit, sicut abyssus multa: non \'iudicium sicut abyssus\', sed \'iudicia\' dicuntur. Uide autem ordinem. supra ait: ne repellas me a mandatis tuis, in sequenti ait: ne abscondas a me mandata tua, hic ait: maledicti qui declinant a mandatis tuis. uere maledicti qui declinant a mandatis tuis, qui referre gratiam debuerunt, primo quia non sunt repulsi, secundo quia non abscondi a se diui
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiae. ut ei eciam ad ult̾ia p̃ferant᷑. Deniq
dñs qͥ aliis donat suꝑbis resistit. & tanq̃ con¬
gredit̃ his quise exaltant. sibiq ħ certamen
uendicat. et qui aliis compatit᷑ arrgantes
incolerabili repellamꝰ fastidio: nr̃a indignos
gr̃a iudicantes. quia sunt in opes: cũ pauꝑtas
faciliꝰ sit d̾o quã tesaurꝰ acceptior. Maledic ti
inquit qui declinant amandatis tuis.
Sup̃ dixerat ne abĩcondas aie mandata
tua: ⁊ ido quasi reuelata sibi mandata cog¬
noscens. condemꝓnat cos qͥ delinanerint.
amandatis celestib. Et benc dix̃ qͥ declinant.
Direc tuni enĩ mandatũ ẽ: ido abco nemo de¬
flec tat. Mouet autẽ quaratione hoͥc dixerit:
ne abscondas a me mandata tua. Qd̃ enim
abscondit᷑ obscurũ fit & occultum: cũ supͣ
dixerit. mandatũ dm̃ lucidũ illuminans
oculos. Silucidũ mandatum. qͦm abscondit᷑.
cũ lucernã nemo ponat submodio: nͥ forte

Expanded text:
superbiae, ut ei etiam adulteria praeferantur! Denique superbiae, ut ei etiam adulteria praeferantur! Denique dominus, qui aliis donat, superbis resistit et tamquam congreditur his, qui se exaltant, sibique hoc certamen uindicat et, qui aliis conpatitur, adrogantes intolerabili repellamus fastidio, nostra indignos gratia iudicantes, quia sunt inopes, cum paupertas facilius sit deo quam thesaurus acceptior. Maledicti, inquit, qui declinant a mandatis tuis. supra dixerat ne abscondas a me mandata tua et ideo quasi reuelata sibi mandata cognoscens condemnat eos, qui declinauerint a mandatis caelestibus. et bene dixit \'qui declinant\'; directum enim mandatum est, ideo ab eo nemo deflectat. Mouet autem, qua ratione hic dixerit: ne abscondas a me mandata tua. quod enim absconditur, obscurum fit et occultum, cum supra dixerit: mandatum domini lucidum, in luminans oculos. si lucidum mandatum, quomodo absconditur, cum lucernam nemo ponat sub modio ? nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
Aduertit hoc diabolus ⁊ ꝑfudit eum ulcere g̃ui.
ut ñ teneret capuo. mente carnis iflatꝰ. ⁊ in
eo in quo laudabilis fore crederet᷑. ibi rep̃hen¬
sibilior iudicaret᷑. Agebat enim grãs d̾o. qd ñ
eẽt raptor. ad ulter. iniustꝰ. Quam noxie ei luc̾¬
batꝰ ẽ. serpens. ⁊ grauib eum spiris ligauit.
Suꝑiorẽ fec̃ ut de altiora deiceret: inferiorẽ
se p̃buit. ut sublimiorẽ casu grauiore ꝓster¬
neret. Mala ruina c̃. arrogantiȩ. quȩ suꝑiorẽ
subruit. Mala hec lucꝰ taserpentis: qua se
implurimos corquet anfractꝰ. Inflare uole¬
bat ⁊ paulum. Qũẽ pallum: Illũ itaq apłm¬
Et penc deceꝑat. ita ut stimulum carms suȩ
quise humailiabat rogaret auferri. S: bonꝰ
fortiorem: adhibuit ei angłm sathane. ut suis
dabolus artib uinceret᷑. Non mentiebatur
phariseus: immo etiam uera dicebat. S om̃is
qui se exaltat: eciã sinera ͥicat offendit. Deniq

Expanded text:
aduertit hoc diabolus et perfudit eum ulcere graui, aduertit hoc diabolus et perfudit eum ulcere graui, ut non teneret caput mente carnis inflatus et in eo, in quo laudabilis fore crederetur, ibi reprehensibilior iudicaretur. agebat enim gratias deo, quod non esset raptor adulter iniustus. quam noxie ei luctatus est serpens et grauibus eum spiris ligauit! superiorem fecit, ut de altiore deiceret, inferiorem se praebuit, ut sublimiorem casu grauiore prosterneret. mala ruina est adrogantiae, quae superiorem subruit, mala haec lucta serpentis, qua se in plurimos torquet anfractus. Inflare uolebat et Paulum. quem Paulum? illum utique apet paene deceperat, ita ut stimulum carnis suae. qui se humiliabat, rogaret auferri. sed bonu facere fortiorem, adhibuit ei angelum satanae, ut suis diabolus artibus uinceretur. non mentiebatur Pharisaeus, immo etiam uera dicebat; sed omnis qui se exaltat, etiamsi uera dicat, offendit. denique
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e qd̾ dr dis. Magist̃ gͥ similẽ p̃sumit: hic
suꝑiorem. Idoq ⁊ dñs ad discipłos suos dixit
maiora his facietis. ut quib serpens plus ad¬
emerat quã ipse amiserat: maiora xp̃c face̾
donaret. quã ipse int̾ris fecerat. Insc enĩ uolur
pͥncipẽ mundi fallere: indiscipłis triumphare
Itaq atanto uolens cͥmine uindicare humanũ
genꝰ. introdur̃ phariseũ ⁊ publicanũ in tẽplo
orantes. ⁊ docuit etiam sibona çȩtã habeat
qd̾magis suꝑb offendat. quã humilis qui
nulla uirtutũ dote subnixus sit. S tudet
enim supplantare diabolus. bonis oꝑib inten¬
tos. Quantũ laborauit phariseus ille ne rape¬
rec aliena. ne iniustꝰ eẽt. ne adulteraret.
quantũ laborauit ne peccaret sic̃ peccauit
publicanꝰ. quantũ laborauit ut bis in sabbo
ieiunaret. quantum laborauit ut decimã
daret om̃iũ quȩ ad quireret: Quis nr̃m hoc
facit. Quanti habent possessiones ⁊ soli incu¬
bant fruc lib: ⁊ soli sibi messem recondunt:

Expanded text:
od dicitur deus. magister igitur similem praesumit, hic superiorem. ideoque et dominus ad discipulos suos dixit: maiora his facietis, ut, quibus serpens plus ademerat quam ipse amiserat, maiora Christus facere donaret quam ipse in terris fecerat; in se enim uoluit principem mundi fallere, in discipulis triumphare. Itaque a tanto uolens crimine uindicare humanum genus introduxit Pharisaeum et publicanum in templo orantes et docuit, etiamsi bona cetera habeat, quod magis superbus offendat quam humilis, qui nulla uirtutum dote subnixus sit: studet enim subplantare diabolus bonis operibus intentos. quantum laborauit Pharisaeus ille, ne raperet aliena, ne iniustus esset, ne adulteraret! quantum laborauit, ne peccaret; sicut peccauit publicanus! quantum laborauit, ut bis in sabbato ieiunaret! quantum laborauit, ut decimam daret omnium quae adquireret! quis nostrum haec facit? quanti habent possessiones et soli incubant fructibus et solis sibi messes recondunt!
Abbreviated transcription (Latin):
um dñs iħc ꝑ obedientiam genꝰ humanũ
redemerit. iustitiã rformauerit. serpeis
autẽ ꝑ in obedientiã peccatũ introduxe¬
rit: quid uiti habeat stiꝑbia hinc estimare
possimꝰ: cuiꝰ auc tor diabolus ẽ. qũe inducit
ꝓpħa dicentẽ. Ponã thonũ meũ suꝑ nubes:
& ero similis altissimo. Itaq cũsit nequissimꝰ
ut honorem ñ dederit dño do nr̃o: pciores
tam̃ discipłos erudiuit. Ille enĩ se sic ex altaũ
ut uellet equari ⁊ similis ce̾ altissimo. disci¬
pulus autẽ eiꝰ significat᷑ ab apło indignatur

Expanded text:
Iesus per oboedientiam genus humanum redemerit, iustitiam reformarit, serpens autem per inoboedientiam peccatum introduxerit, quid uitii habeat superbia hinc aestimare possumus, cuius auctor diabolus est, quem inducit propheta dicentem: ponam thronum meum supernubes et ero similis altissimo. itaque cum sit nequissimus, ut honorem non dederit domino deo nostro, peiores tamen discipulos erudiuit. ille enim se sic exaltauit, ut uellet aequari et similis esse altissimo, discipulus autem eius significatur ab apostolo indignatu