comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Meritoq quasi bonus doctor. demonstrat
remedium: qͥ exaggerauit uenenũ: Audi gͦ qͦmͦ
excludas uirus suꝑbiȩ A lege inquit tuanon
declinaui. Lex gͥ di sola potest suꝑbiȩ. uirus he.¬
betare: qͥ informauit uirum. deuotiomi dedi-¬
tum. quali se debeat regere cautione: Multi
enim. ñ solum alieni afide. s etiam qͥ uident᷑ ñ
mediocria scripturarũ precepta gustasse. tem¬
tros. arrogantes. contemptores fidelium. extol¬
lentes se aduersus eos qͥ humiliant corsuũ. scd̃m
timorẽ di & precepta cȩlestia: abundare in hoc
scło diuitiis. preconio. honorib. potestatibus.
eisq quo grauiora cõmiserint. eo affluentioris
successus cõmodoꝵ scłarium secundare: contͣ
autẽ iustos uiros plerũq laborare inopia amis-¬
sionib filioꝵ. sterditatib coniugũ. qͦ exagita¬
ti atq turbati sensum mentis inlinent: ut
putent dĩ in hoc quoddam errare iudicium:

Expanded text:
cere meritoque quasi bonus doctor demonstrat cere meritoque quasi bonus doctor demonstrat remedium qui exaggerauit uenenum. audi ergo, quomodo excludas uirus superbiae: a lege, inquit, tua non declinaui. lex igitur dei sola potest superbiae uirus hebetare, quae informauit uirum deuotioni deditum, quali se regere debeat cautione. multi enim non solum alieni a fide, sed etiam qui uidentur non mediocria scripturarum praecepta gustasse, temtros, adrogantes, contemptores fidelium, extollentes se aduersus eos, qui humiliant cor suum secundum timorem dei et praecepta caelestia, abundare in hoc saeculo diuitiis praeconio honoribus potestatibus eisque, quo grauiora commiserint, eo affluentiores successus commodorum saecularium secundare, contra autem iustos uiros plerumque laborare inopia, amissionibus filiorum, sterilitatibus coniugum, quo exagitati atque turbati sensum mentis inclinent, ut putent dei in hoc quoddam errare iudicium,
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. mͥ debetur ista congressio. Unde & apłs.
multiplicis culpȩ materiam. eẽ suꝑbiam decla-¬
rauit. dicens de heretico: quia ei quȩ scđm pie
scens circa questiones & pugnas uerboꝵ: ex qͥb
oriuntur inuidiȩ. contentiones. sacrilegia. su-¬
spĩones malȩ. confuctationes hominũ mente.
corruptoꝵ. & a ueritate. alienoꝵ: existimanti-¬
um questũ eẽ pietatẽ. Quantoꝵ itaq expres-¬
sit causam ẽẽ delictoꝵ suꝑbiam: Unde da-¬
uid cõm̃ dare uolens deuotionẽ suam. nulla
supboꝵ iniquitate. attemptatã ait sSuperbi
iniq agebant nimis. N on solum iniquitatẽ
agentium: s nuiam iniquitatẽ. parit᷑ decla¬
rauit: quȩ conueniret suꝑbis. Quoꝵ ne aliqͦ
temptaret᷑ contagio: audi aubi dicentẽ Suꝑ-¬
bo oculo & insatiabili corde: cũ hoc ñ edebam:
ltaq. qm̃ quantauis maliin suꝑbia eẽt expres-¬
serat: queadmodũ uinceretur. debuit nos do-¬

Expanded text:
cessit; mihi debetur ista congressio\'. unde et apostolus cessit; mihi debetur ista congressio\'. unde et apostolus multiplicis culpae materiam esse superbiam declarauit dicens de haeretico, quia ei quae secundum scens circa quaestiones et pugnas uerborum, ex quibus oriuntur inuidiae, contentiones, sacrilegia, suspiciones malae, conflictationes hominum mente corruptorum et a ueritate alienorum, existimantium quae stum esse pietatem. quantorum itaque expressit causam esse delictorum superbiam! unde Dauid commendare uolens deuotionem suam nulla superborum iniquitate adtemptatam ait: superbi inique agebant nimis. non solum iniquitatem agentium, sed etiam nimiam iniquitatem pariter declarauit, quae conueniret superbis. quorum ne aliquo temptaretur contagio, audi alibi dicentem: superbo oculo et insatiabili corde, cum hoc non edebam. Itaque quoniam, quanta uis mali in superbia esset, expresserat, quemadmodum uinceretur debuit nos do
Abbreviated transcription (Latin):
nisi homo serpentis ꝑsuasione deceptus. sicut
as eẽ uoluisset. & uerum falsumq cognoscere:
qđ penitus discernere. humana fragilitate
non poterat: idoq quid sequeretur acceꝑat. ne
temeraria usurpatione: de illa paradysi amȩni-¬
tate decideret. nͥ in qũa homosuis ñ contentꝰ
finib interdicta temerasset: nunqmͣ fęxalis
culpe. ad nos transsisset hereditas Et quid
de homine dicam: Ipse diabolus ꝑsuꝑbiam:
naturȩ suȩ amisit gram. Deniq dum dicit po-
tissimo: consortiis excidit angłoꝵ Cuiꝰ cri-¬
minis. digna mercede dampnatꝰ hominem
sibi participẽ. requisiuit. in quẽ consortium
suȩ transfunderet offensȩ. Qͥd gͥ hoc pecca-¬
topotest ẽẽ deteriꝰ: qd̃ adĩ cepit iniuria: Id̾oꝙ
& scriptura dicit : u̃ supbis resistit: Tanquam
suȩ contumeliȩ. ꝓpulsator: ueluti quoddam
suscipit aduersus suꝑbiam. speciale certamen-
tanqm̃ dicat ins̃ iste aduersarius ẽ qui me la-¬

Expanded text:
nisi homo serpentis persuasione deceptus sicut nisi homo serpentis persuasione deceptus sicut Deus esse voluisset, et verum falsumque cognoscere, quod penitus discernere humana fragilitate non poterat; ideoque quod sequeretur acceperat, ne temeraria usurpatione de illa paradisi felicitate decideret: nisi, inquam, homo suis non contentus finibus interdicta temerasset, numquam feralis culpae ad nos transisset haereditas. Et quid de homine dicam? Ipse diabolus per superbiam naturae suae amisit gratiam. Denique dum dicit: Ponimilis Altissimo , consortiis excidit angelorum: cujus criminis digna mercede damnatus, hominem sibi participem requisivit, in quem consortium suae transfunderet offensae. 9. Quid igitur hoc peccato potest esse deterius, quod a Dei coepiet scriptura dicit: dominus superbis resistit. tamquam suae contumeliae propulsator ueluti quoddam suscipit aduersus superbiam speciale certamen, tamquam dicat: \'meus iste aduersarius est, qui me la
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur. dum comprehenditur: ita etiã
uita cius augetur iEt queadmodum ẽ con¬
trario. alloquium dĩ deficit in anima nr̃a: ita
¶& incurrit eius uita defectum: Itaq ut co¬
nexio ista animȩ & corporis nr̃i spũ uitali
animat᷑ atq alitur & tenetur ita uerbo di.
& spiritali gr̃ã. anima nr̃a uiuificatur. Un¬
de om̃i gnẽ studere debemus: ut reliqua om¬
nia posthabentes. congregemꝰ nobis alloquia
dĩ. & congeramꝰ in principale nrm. in sensꝰ.
in sollicitudines. considerationes act q nr̃os:
ut alloquiis scripturarũ. facta nr̃a conueni-¬
ant: nec a serie preceptoꝵ cȩlestium actꝰ ñr
discordart uiacatur: quo possims ae nos dicere
qm̃ eloquium tuum uiuificautt nos Tertiꝰ
uersus est: Supbi imꝙ agebant nimis:
a lege autẽ tua non dedinaui. Maximum
percatũ in homine. suꝑbia est: qñdoquidem
mide manauit nr̃i origo delicti hoc telo noᷤ
primũ diabolus uulnerauit & ꝑculit.: Nam

Expanded text:
intellegitur, dum conprehenditur, ita etiam intellegitur, dum conprehenditur, ita etiam uita eius augetur, et quemadmodum e contrario alloquium dei deficit in anima nostra, ita et incurrit eius uita defectum. itaque ut conexio ista animae et corporis nostri spiritu uitali animatur atque alitur et tenetur, ita uerbo dei et spiritali gratia anima nostra uiuificatur. unde omni genere studere debemus, ut reliqua omnia posthabentes congregemus nobis alloquia dei et congeramus in principale nostrum, in sensus, in sollicitudines, considerationes ut alloquiis Scripturarum facta nostra conveniant, nec a serie praeceptorum coelestium actus nostri discordare videantur, quo possimus et nos dicere: Quoniam eloquium tuum vivificavit nos. 8. Tertius versus est: Superbi inique agebant nimis: a lege autem tua non declinavi. Maximum peccatum in homine superbia est; quandoquidem inde manavit nostri origo delicti. Hoc telo nos primum diabolus vulneravit, et perculit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
si quicqͥa eoꝵ quȩ putantur in isto aduera
scło. facile suꝑantur: si sit spes quȩ conseletur.
Na &si illa acciderint: tam̃ grauia cẽ nonpes¬
sunt dicentil ẽ cistimo enim qđ indignȩ sunt
passiones huiꝰ temporis: ad futuram głam.
Quisqͥs enim meliora sꝑat. nunqm̃ leuiori¬
bus frangitur In tempore gͥ humilitatis mñ
spes consolatoria ẽ: quȩ ñ confundit: Ten¬
pus autẽ temptationũ : tempꝰ humilitatis
animȩ nr̃ȩ arbitror. Humiliatur eñi aniri
nr̃a. dum traditur temptatori. duris examian¬
da laborib: ut luctetur & certet. congressũ
contrariȩ expiens potestatis. S in his tempta¬
tionibus: uiuificatur alloquio dr Hȩc est
enim animȩ nr̃e uitalis stubstantia. qua
alitur & pascitur & gubernatur: nec qͥcquã
est aliud. qđ uiuere faciat ratiõnabilẽ anmĩa.
qmͣ alloquium d̃i. Sicut enim augetur
sermo d̃i. in anima nr̃a. dum suscipitur. dum

Expanded text:
si quicquid eorum quae putantur in isto aduersa si quicquid eorum quae putantur in isto aduersa saeculo, facile superantur, si sit spes quae consoletur. nam etsi illa acciderint, tamen grauia esse non possunt dicenti: existimo enim quod indignae sint passiones huius temporis ad futuram gloriam. quisquis enim meliora sperat, numquam leuioribus frangitur. In tempore igitur humilitatis nostrae spes consolatoria est quae non confundit; tempus autem temptationum tempus humilitatis animae nostrae arbitror. humiliatur enim nostra anima, dum traditur temptatori duris examinanda laboribus, ut luctetur et certet, congressum contrariae experiens potestatis. sed in his temptationibus uiuificatur alloquio dei; haec est enim animae nostrae uitalis substantia, qua alitur et pascitur et gubernatur, nec quicquam est aliud quod uiuere faciat rationabilem animam quam alloquium dei. sicut enim augetur sermo dei in anima nostra, dum suscipitur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
enim uerbum d̃i. hoc ꝓpħatur oraculo: toto
ꝑ gentes orbe fundendũ. Hoc gͦ surrecturȩ
eccłiȩ. ꝓmissum. dauid ueretundꝰ sui impati¬
ensuero. cõmunis ꝓfectus morantis exigere
uidetur. Et addidit: Hex me consolata
ẽ in humilitate mea. quia uerbum tuum
uiuificauit me. Hec est spes. hȩc quȩ uerbo
tuo obuenit mͥ. consolata est me: ut tolera¬
rem acerba presentium. dum facit & fideles
futuros. Q uomͦ nos consoletur: accipe:
Quis nos separabit inquit a dilectione di:
Tribulatio. an angustia. an ꝑsecutio. an
fames. an ꝑiculum. an gladius. Sic̃ scrip¬
tumest. sa mia ppter te morti tradimur tortas
estimati sumꝰ ut oues occisionis Et qua a¬
tione illa patient̾ tolerari possint: ad duatt
S in his om̃ib suꝑamꝰ ꝓpter eum qui nosq
lexit. Ergo siquis uult aduersa suꝑare. si est
ꝑsccutio. si est ꝑiculum. si mors. si egritudo ge¬
uis. si icursus latronũ. si facultatũ ꝓscripno

Expanded text:
enim uerbum dei hoc prophetatur oraculo toto enim uerbum dei hoc prophetatur oraculo toto per gentes orbe fundendum. hoc ergo surrecturae ecclesiae promissum Dauid uerecundus sui, inpatiens uero communis profectus morantis exigere uidetur. Et addidit: haec e c me consolata est in humilitate mea, quoniam uerbum tuum uiuificauit me. haec est spes, haec, quae uerbo tuo obuenit mihi, consolata est me, ut tolerarem acerba praesentium, dum facit et fidere futuris. quomodo nos consoletur, accipe: quis nos separabit, inquit, a dilectione Christi? tribulatio an angustia an persecutio an fames an periculum an gladius? sicut scriptum est, quia propter te morti tradimur tota die; aestimati sumus ut oues occisionis. et qua ratione illa patienter tolerari possint, addidit: sed in his omnibus superamus propter eum qui nos dilexit. ergo si quis uult aduersa superare, si est persecutio, si est periculum, si mors, si aegritudo grauis, si incursus latronum, si facultatum proscriptio,
Abbreviated transcription (Latin):
missoꝵ tuoꝵ: quȩ spopondisti seruo tuo. Non
usurpatorie sꝑaui: quȩ ut sꝑarem ipse fecisti.
Seruus sum expecto alimentũ a dño. Miles
sum: exigo ab imꝑatore stipendium. Uoca¬
tus sum apłs: ab inuitante ꝓmissum posco.
Uerecunde autem auctoritatẽ suȩ. fidi tem¬
ꝑauit dicendo se seruum: quia oculi seruoꝵ
inmanib dñoꝵ suoꝵ. Hȩc ex ꝑsona dauid
ꝓpria: bene ꝓmp̾ta sunt. Cȩterum si quis
informationẽ cuiꝰꝙ hominis considerat. po-¬
test leuitis communia ꝓmissa librare. sicut
habes. Date leui uiros eius: date leui manife.¬
stos eius. Potest etiam populis credentibus.¬
ap tare: cui ꝑ tẏpum ioseph primo in tẏ-¬
po Ieius nominis. deinde ꝑ tribũ in pͥmȩ
ele ctionis heredes transfusa ẽ diuina pro-¬
missio: dicente moyse. I rimogenitꝰ tauri
decus eius: cornua eiꝰ. in ipsis gentes uentila-¬
bit. simul usq ad summitatẽ terrȩ. Unicũ

Expanded text:
romissorum tuorum quae spopondisti seruo tuo. non romissorum tuorum quae spopondisti seruo tuo. non usurpatorie speraui, quae ut sperarem ipse fecisti. seruus sum, expecto alimentum a domino; miles sum, exigo ab imperatore stipendium; uocatus sum, postulo ab inuitante promissum\'. uerecunde autem auctoritatem suae fidei temperauit dicendo se seruum, quia oculi seruorum in manibus dominorum suorum. haec ex persona Dauid propria bene prompta sunt. Ceterum si quis informationem cuiusque hominis considerat, potest leuitis communia promissa librare, sicut habes: date Leui uiros eius, date Leui manifestos eius; potest etiam populi credentiaptare, cui per typum Ioseph primo in tribum eius nominis, deinde per tribum in primae electionis heredes transfusa est diuina promissio, dicente Moyse: primogenitus tauri decus eius. cornua unicornui cornua eius; in ipsis gentes uentilabit simul usque ad summitatem terrae; unicum
Abbreviated transcription (Latin):
enim quodcũq spoponderit. implere con¬
sueuit: Nr̃arum immemor iniquitatum:
suarũ non immemor sponsionũ:. Deniq
scriptũ est s egosum ego sum. qui deleo ini¬
quitates tuas: & menior ñ ero. Tu aut̃ẽ me¬
mor esto: & udicemur. Uult obliuisci quȩ¬
cumq minitatus fuerit peccatorib. si uias
aliquando conuertant. Uult etiam conueni¬
re: ut si quis. ut sunt ꝓposita secutis uirtuti¬
bus premia bene certauerit: fructũ remune¬
rationis expectet. quin etiam exigat. sicut
habes scriptũ ¶Certamen certaui. cursum con¬
summaui: reposita ẽ mͥ corona ius titiȩ:
Non enimarrogans usurpatio sea ficdelis
quia uerum dm̃ non posse fallere confitetur.
Id̾oq admonet & dauid dicens. ut meminerit
dñs uerbi sui. quo nos ad sꝑandum ꝓuocat. ut
terrenis renuntiemꝰ: inhereamꝰ cȩlestib Di¬
cit gͦ dauid.¶ Certaui certatus sum: brauium
peto uerbitui. qd̾ ꝓmisistimͥ. Memor esto ꝓ¬

Expanded text:
enim quaecumque spoponderit, implere conenim quaecumque spoponderit, implere consuevit, nostrarum immemor iniquitatum, suarum non immemor sponsionum. Denique scriptum est: Ego sum, ego sum, qui deleo iniquitates tuas, et memor non ero; tu autem memor esto. et iudicemur. uult obliuisci quaecumque minitatus fuerit peccatoribus, si uias aliquando conuertant, uult etiam conueniri, ut, si quis, ut sunt proposita secutis uirtutibus praemia, bene certauerit, fructum remunerationis expectet, quin etiam exigat, sicut t habes scriptum: certamen certaui, cursum consummaui; reposita est mihi corona iustitiae. non enim arrogans usurpatio, sed fidelis, quia uerum deum non posse fallere confitetur. ideoque admonet et Dauid dicens, ut meminerit dominus uerbi sui, quo nos ad sperandum prouocat, ut terrenis renuntiemus, inhaereamus caelestibus. Dicit ergo Dauid: \'certamen certatus sum; brauium peto uerbi tui quod promisisti mihi. memor esto p
Abbreviated transcription (Latin):
dauid qm̃ sepe responsis erat inuitatꝰ celesti¬
bus. quib remunerationẽ fidi. meritoꝵꝙ
sꝑaret fore. sicut habes scriptũ. dicente año ꝑ
nathan ꝓpħam Faccepite de ouili ex uno grege:
ut sis in principem in populũ meũ israel:
Et eram tecũ in om̃ib quib ingrediebaris. &
exterminaui om̃s inimicos tuos a facie tua.
Et infrai &̃ requiem tͥ dabo: ab om̃ib inimiciᷤ
dilexisti me in his: & memorata sunt mini¬
ma in conspectu tuo dñe: & locutus esꝓdomo
seruitui in longinquo: Et infra atti &e nẽ
loquutus es ꝓ seruo tuo bona hȩc Et nunc
incipe benedicere. domum serui tui: ut sim
in ȩternum in conspectu tuo. Qm̃ tu dñe.
meus dñẽ. locutus es: abenedictione. tuabe¬
nedicetur domꝰ seruitui in ȩternum. Hoc
gͥ responso. & aliis uocatus. daua sꝑare.
non desinit: & ꝓpheticȩ fidi auctorita¬
te conuenit anm̃ ut meminerit ꝓmissoꝵ.

Expanded text:
Dauid, quoniam saepe responsis erat inuitatus caelestiDauid, quoniam saepe responsis erat inuitatus caelestibus, quibus remunerationem fidei meritorumque speraret fore-sicut habes scriptum dicente deo per Nathan prophetam: accepi te de ouili ex uno grege, ut sis in princ-ipem in populum meum Israel, et eram tecum in omnibus quibus ingrediebaris et exterminaui omnes inimicos tuos a facie tua, et infra: et requiem tibi dabo ab omnibus inimicis a, quoniam dilexisti me in his? et memorata sunt minima in conspectu tuo, domine, et locutus es pro domo serui tui in longinquo, et infra ait: et nunclocutus es pro seruo tuo bona haec. et nunc incipe benedicere domum serui tui, ut sim in aeternum in conspectu tuo, quoniam tu, domine meus domine, locutus es; a benedictione tua benedicetur domus serui tui in aeternum —, hoc igitur responso et aliis uocatus Dauid sperare non desinit et propheticae fidei auctoritate conuenit dominum, ut meminerit promissorum
Abbreviated transcription (Latin):
ones di crebro reuoluens sollicite m̃tis affectu
Quid sibi uelit istainter pretatio. ñ satis liquet:
nisi forte ut unusquisq se regat: & ipse sui duc¬
torsit. IUel huc: idest quo litterȩ. huiꝰ uersicu¬
liuocant: dirigat iter. Meritoꝙ inprimosta-¬
tim uersu. requiem suam postulat: quia ipsȩ lit-¬
terȩ septimꝰ numerꝰ est quietis. Quȩ autem
maior requies. qmͣ ut in uerbo dĩ requiescat: atq
ciꝰ se grã. & consolatione demulceat:
emento inquit dñe uerbitui seruo tuo in
quo mͥspem dedisti. Uerbum di deiectos
nos atq depressos ad celestem grãm ꝓuocauit.
ut desideremꝰ ęternitatẽ. despiciamꝰ p̾sentia.
temporalium incuriosi: futura & inuisibilia
requiramꝰ. Uocat gͥ nos ad sedi uerbũ sicut ha-¬
bes scriptũ. uenite. ad me om̃s qͥ laboratiᷤ &e one-¬
rati estis: & ego uos reficiam: Ioq sequamur
transeamꝰ mnosq ipsos regere noucrimꝰ Brgo

Expanded text:
ones dei crebro reuoluens sollicitae mentis affectones dei crebro reuoluens sollicitae mentis affectquid sibi uelit ista interpretatio, non satis liquet, nisi forte ut unusquisque se regat et ipse sui ductor sit: uel \'huc\', id est: quo litterae huius uersiculi uocant, dirigat iter. meritoque in primo statim uersu requiem suam postulat, quia ipse litterae septimus numerus est quietis. quae autem maior requies quam ut in uerbo dei requiescat atque eius se gratia et consolatione demulceat ? Memento, inquit, domine, uerbi tui seruo tuo, in quo mihi spem dedisti. uerbum dei deiectos nos atque depressos ad caelestem gratiam prouocauit, ut desideremus aeternitatem, despiciamus praesentia, temporalium incuriosi futura et inuisibilia requiramus. uocat igitur nos ad se dei uerbum, sicut habes scriptum: uenite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, et ego uos reficiam.ideoquespquamur transeamus nosque ipsos regere nouerimus. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ame sic meditationis preceptoꝵ celestiũ intentio.
uei fiis oratio est actusq airectus. ad implenda
ꝑnetepta diuina: Quȩ nisi quis diligat imple¬
&t non poterit: nec solum diligat sea etiam
nimis diligat. Iao prius posuit: & meditabar
in preceptis tuis quȩ dilexinimis. Et subic¬
citset leuaui manꝰ meas ad precipta tua. quȩ
ailexi nimis. Post meditationẽ & enim bonum
est leuare actus nr̃os. ad precepta di: atq id facere
cum caritate. cũ gaudio. ut non ex necessitate
sit bonũ nrm: non cum merore atꝙ mestitia: s
uoluntarium. quia seruus inuitus facit. amicꝰ
uoluntarius. N os autem studeamꝰ ut dicatur
nobis:. Iam ñ dicam uos seruos s amicos: quia
quasi amici mandatũ d̃ĩ ex uoluntate fecistis:
Qui autẽ meditatur & diligit. & actus suos
leuat. ut faciat quȩ placeant do: is debet ñ ne¬
ꝯligere. nec transcurrere mandata diuina: sed
ecerceriin his: immorari plurimũ. iustificati¬

Expanded text:
amus, sic meditationis praeceptorum caelestium intentio amus, sic meditationis praeceptorum caelestium intentio uel finis operatio est actusque directus ad implenda praecepta diuina, quae nisi quis diligat implere non poterit nec solum diligat. sed etiam nimis diligat. Ideo prius posuit: et meditabar in praeceptis tuis quae dilexi nimis et subiecit: et leuaui manus meas a d praecepta tua quae dilexi nimis. post meditationem etenim bonum est leuare actus nostros ad praecepta dei atque id facere cum caritate, cum gaudio, ut non ex necessitate sit bonum nostrum, non cum maerore atque maestitia, sed uoluntarium, quia seruus inuitus facit, amicus uoluntarius. nos autem studeamus, ut dicatur nobis: \'iam non dico uos seruos, sed amicos, quia quasi amici mandatum dei ex uoluntate fecistis. qui autem meditatur et diligit et actus suos leuat, ut faciat quae placeant deo, is debet non neglegere nec transcurrere mandata diuina, sed exerceri in his, immorari plurimum. iustificati
Abbreviated transcription (Latin):
noui testamenti fecerit: Etiam in illo ñ erube¬
scentes. eo qł non metuerent. ne confunderen¬
tur disceptantiũ. contra assertione superati-
R ex gͥ est. qui ñ erubescat. ne in actu reprehen¬
datur. redarguatur in sermonib: eoqd̃ & uita
debeat eẽ. fundatꝰ & uerbo Itaq qu̾auis ꝑficdꝰ
ita eẽt ꝓpħa. ut non erubesceret in conspectu
regũ: tam̃ meditabatur in preceptis d̃i. omni
uite suȩ tempore: & oꝑa sua eleuabat. nichil
agens qd̃ terrenis cupiditatib adhereret
ldõq ait. Et meditabar in mandatis tuis:
quȩ dileximinis. Et leuaui manꝰ meas ad
mandata tua quȩ dilexi mimis: & exercebar
iniustificationib tuis. Pulcherrimꝰ ordoiste
ut primo meditemur: & eoꝵ preceptoꝵ quȩ
diligimꝰ. sit nobis assueta meditatio. Medita¬
tione enim mandatoꝵ cȩlestium: oꝑis boni
usus molescit: Nam sicut meditationi uerboꝵ
finis mnemoria est.ut quȩ meditam̃ ue bateneo¬

Expanded text:
noui fecerit testamenti et iam in illo non erubenoui fecerit testamenti et iam in illo non erubescentes, eo quod non metuerent. ne confunderentur disceptantium contra adsertione superati. rex igitur est qui non erubescat, ne in actu reprehendatur, redarguatur in sermonibus, eo quod et uita debeat esse fundatus et uerbo. itaque quamuis perfectus ita esset propheta, ut non erubesceret in conspectu regum, tamen meditabatur in praeceptis dei omni uitae suae tempore et opera sua eleuabat, nihil agens quod terrenis cupiditatibus adhaereret. Ideoque ait: et meditabar in mandatis tuis quae dilexi nimis et leuaui manus meas ad mandata tua quae dilexi nimis et exercebar in iustificationibus tuis. pulcherrimus ordo iste, ut primo meditemur et eorum praeceptorum, quae diligimus, sit nobis adsueta meditatio; meditatione enim mandatorimi caelestium operis boni usus inolescit. nam sicut meditationi uerborum finis memoria est, ut quae meditamur uerba tene
Abbreviated transcription (Latin):
ra facies. quia ñ erubescit auctorẽ. non confin¬
ditur redempterẽ. Ostendit gͦ faciem suam. s¬
gnaculũ crucis preferens. & insinuat uocẽ siũ
auctoritatẽ predicationis assumens. In tegino
enim corporis xp̃i. quo redemptus ẽ apeccato.
munimentũ gr̃ȩ spiritalis inuenit. ut saluita¬
ria sibi & sentiat & loquatur.: Suauis gͦ uox
quȩ in diuinis testimoniis loquebatur. Deco¬
ra facies: quȩ. in conspectu regũ ñ confundenã
Possumꝰ & illos reges intelligere: quib dicitur
a petrol uos autem genus electũ. regale sacer¬
dotium: gens scã. popłs in adoptionẽ: Sunt
enim reges qui offerunt in ierusalem sapientiş
suȩ munera: quib data ẽ gr̃a uerbum loqui
& quadam potestate regali flectere populos. a
animas mulcere. scõꝵ: non crubescentes in eo.
quia nichil alienum ab honestate loquerentur.
Quos nemo redarguat & repellat. quasi quia
non sint digni. quos idoneos xp̃c ministros

Expanded text:
ora facies, quae non erubescit auctorem, non confunora facies, quae non erubescit auctorem, non confunditur redemptorem. ostendit ergo faciem suam signaculum crucis praeferens et insinuat uocem suam auctoritatem praedicationis adsumens. in tegimento enim corporis Christi, quo redemptus est a peccato, munimentum gratiae spiritalis inuenit, ut salutaria sibi et sentiat et loquatur. suauis ergo uox quae in diuinis testimoniis loquebatur, decora facies quae in conspectu regum non confundebatur. Possumus et illos reges intellegere, quibus dicitur a Petro: uos autem genus electum, regale sacerdotium, gens sancta, populus in adoptionem. sunt enim reges, qui offerunt in Hierusalem sapientiae suae munera, quibus data est gratia uerbum loqui et quadam potestate regali flectere populos et animas mulcere sanctorum, non erubescentes in eo, quia nihil alienum ab honestate loquerentur, quos nemo redarguat et refellat, quasi quia non sint digni quos idoneos Christus ministros
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ porrexerit: clauditur angustis opinioniᷤ
suȩ finib: cui qđ habet ñ est satis. S ñ talis
est qui potest dicere: & ingrediar in latitudine.:
Adait etiam causam: quia testimonia inquit
tua exquisiui. Et lo quebar in testimoniis
tuis in conspectu regum: & non confundebar:
Grate conuenit ista uox martiri. qͥ uocatꝰ ad
sacrilegium. exꝓbrantib sibi regib crucifixum
uim. non erubescebat: sed magis głabatur in cru¬
ce xp̃i. & illam mundi salutem ẽẽ testimoniis cę¬
lestib astruebat. Hos uocat xp̃c in sponsa: dicenᷤ
in canticis canticoꝵ. Et uenit columba mea in
tegimento petre. iuxta premunitionẽ: Hoc est
uenit iuxta eugłium. Propugnacula fidituȩ:
gesta sunt xp̃i. Muritui subsidia: uerba sunt
dni. Passio anĩci corporis: tua uirtu ẽ Osten¬
de mͥ faciem tuam. & insinua uocem tuam. qͥa
uox tua suauis ẽ.: & facies tua pulchra: Suap
est uox: quia ore confessio fit ad salutẽ. Eit des¬

Expanded text:
suae porrexerit clauditur angustis opinionis suae porrexerit clauditur angustis opinionis suae finibus cui quod habet non est satis. sed non talis est, qui potest dicere: etingrediebar in latitudine. addidit etiam causam: quia testimonia, inquit, tua exquisiui. Et loquebar in testimoniis tuis in conspectu regum et non confundebar. grate conuenit ista uox martyri, qui uocatus ad sacrilegium exprobrantibus sibi regibus crucifixum Iesum non erubescebat, sed magis gloriabatur in cruce Christi et illam mundi salutem esse testimoniis caelestibus adstruebat. hos uocat Christus in sponsa, dicens in Canticis canticorum: et ueni, tu columba mea, in tegimento petrae iuxta praemunitionem, hoc est: ueni iuxta euangelium. propugnacula fidei tuae gesta sunt Christi, muri tui subsidia uerba sunt domini, passio dominici corporis tua uirtus est. ostende mihi faciem tuam et insinua uocem tuam, quia uox tua suauis est et facies tua pulchra. suauis est uox, quia ore confessio fit ad salutem, et dec
Abbreviated transcription (Latin):
terrena concludit. s dirigit ad celestia. ut con-¬
uersatio eiꝰ in celosit. Audi nullas angustias
sentientẽ. Pressurã inquit patimur: sed non
angustiam᷑. Et quomͦ coangustari poterat.
cuiꝰ os semꝑ patebat: ne credentes coartarent᷑:
Ipse exponat. qͥd sit ingredi in latitudine:
Dicit enim. quia si corpꝰ angustũ est: cor
nr̃m dilatatũ est. Non angustiamini ĩ nob̾:
coartamini autẽ in uiscerib ur̃is. Coangu¬
stari in saulo ñ poterant. in qͦ erat altitudo sapĩȩ.
& fid̃i latitudo. Quomͦ enim poterant coar¬
tari in eo: qui erat uas electionis ȩternȩ: Sed
coartabantur in semetipsis: quia imꝓpbus in
seipso coartatur: malitiȩ suȩ laqueis strangu¬
latur. Constitue mͥ auarũ. uillarũ cotidie.
terminos ꝓferentẽ : excludentẽ uicinos. Utrũ
is tͥ dilatari an coangustari uidetur: qũẽ terra
ipsa non capit: Quantacumq spatia domꝰ

Expanded text:
terrena concludit, sed dirigit ad caelestia, ut conterrena concludit, sed dirigit ad caelestia, ut conuersatio eius in caelo sit. audi nullas angustias sentientem: pressuram, inquit, patimur, sed non angustamur. et quomodo coangustari poterat, cuius os semper patebat, ne credentes coartarentur ? ipse exponat, quid sit ingredi in latitudine. dicit enim, quia, si corpus angustum est, cor nostrum dilatatum est. non angustamini in nobis, coartamini autem in uisceribus ue st ri s. Coangustari in Paulo non poterant, in quo erat altitudo sapientiae et fidei latitudo. quomodo enim poterant coartari in eo, qui erat uas electionis aeternae ? sed coartabantur in semet ipsis, quia inprobus in se ipso coartatur, malitiae suae laqueis strangulatur. constitue mihi auarum, uillarum cotidie terminos proferentem, excludentem uicinos: utrum is tibi dilatari an coangustari uidetur, quem terra ipsa non capit ? quantacumque spatia domus
Abbreviated transcription (Latin):
ctutis maturitatẽ. tramitemq singulis prescri-¬
ptũ ȩtatib nequaqm uitȩ nr̃e usus excedat.
Similit̾ etiam animȩ nr̃ȩ quedam eẽ uiderit᷑
ȩtates. ꝑ quas ꝑcurrit & transit: ut possit di¬
cere cursum consummaui. Deniq animȩ
etas est illa de qua dicitur: & etas senectutis
uita inmaculata. Per omĩa gͦ legem custodit.
qͥ & in his corporis nr̃i ȩtatibus. & in illis am¬
mȩ nr̃e ꝓcessibus. non deuiarit alege. Quin¬
tus uersus est. Et ingrediebar in latitu-¬
dinẽ: qͥa testimonia tua exquisiui. Qͥ scd̾m
mandata angustam & artam gradit᷑ uiam:
ambulat in latitudinẽ. Unde legimꝰ. In tri-¬
bulatione dilatasti mͥ. Et alibi. In tribulati¬
one inuocaui anm: & exaudiuit me in latitudi¬
nẽ. Sapiens enim in cordis sui ambulat inno¬
centia. & de eius fonte suꝑfluunt aquȩ suꝑ eiꝰ
plateas: qui mentẽ suam ñ intra corporalia &

Expanded text:
ctutis maturitatem tramitemque singulis praescrictutis maturitatem tramitemque singulis praescriptum aetatibus nequaquam uitae nostrae usus excedat. similiter etiam animae nostrae quaedam esse uidentur aetates, per quas percurrit et transit, ut possit dicere: cursum consummaui. denique animae aetas e-t illa, de qua dicitur: et aetas senectutis uita inmaculata. per omnia ergo legem custodit, qui et in his corporis nostri aetatibus et in illis animae nostrae processibus non deuiarit a lege. Quintus uersus est: et ingrediebar in latitudine, quia testimonia tua exquisiui. qui secundum mandata angustam et artam graditur uiam, ambulat in latitudine. unde legimus: in tribulatione dilatasti mihi, et alibi: in tribulatione inuocaui dominum et exaudiuit me in latitudine. sapiens enim in cordis sui ambulat innocentia et de eius fonte superfluunt aquae super eius plateas, qui mentem suam non intra corporalia et
Abbreviated transcription (Latin):
in presenti uitȩ. huiꝰ tempore. sed etiam futu-¬
ropost huiꝰ uitȩ curriculũ custodienda ꝓmit-¬
titur: ido arbitror & scãm cos qui exemplari &
umbrȩ seruiunt cȩlestium. & scđ̃m eos qui in
cȩlestibus siti scãm ueram legem cultus do de¬
ferunt: pollicetur sibi ẽe uiuendũ. ut & hic &
ibi legem custodiat. Hic in exemplari. in spe¬
culo & eniginate. illic in ipsa facie uerreatie
Possumꝰ & illud intelligere quia aIONON.
non solum ia significat qd̾ dicitur semꝑ. sed¬
id qd ꝑomĩa: quia ille ꝑ omĩa legem eiꝰ custo¬
diat. qui cum sit eruditus in lege. sub lege na¬
tus. & supra legem deuotionis suȩ gradũ ꝓue¬
hens: liberatur alege Ap̃c enim nos redemit
a maledictolegis: ñ sine lege d̾i. sed in lege factꝰ
est xp̃i. Aut certe sic ꝑ omĩa legem custodia¬
mus. si legitimam pueritiȩ. ati: adolescentiȩ.
disciplinam. uiuentutis conuersationẽ. sene¬

Expanded text:
in praesenti uitae huius tempore, sed etiam futuin praesenti uitae huius tempore, sed etiam futuro post huius uitae curriculum custodienda promittitur, ideo arbitror et secundum eos, qui exemplari et umbrae seruiunt cae- lestium, et secundum eos, qui in caelestibus siti secundum ueram legem cultus deo deferunt, pollicetur sibi esse uiuendum, ut et hic et ibi legem custodiat, hic in exemplari, in speculo, in aenigmate, illic in ipsa facie ueritatis. Possumus et illud intellegere, quia διὰ παντὸς non solum id significat quod dicitur \'se omnia-. quia ille per omnia legem custodiat, qui, cum sit eruditus in lege, sub lege natus et supra legem deuotionis suae gradum prouehens, liberatus a lege — Christus enim nos redemit a maledicto legis — non sine lege dei, sed in lege factus est Christi. aut certe sic per omnia legem custodiamus, si legitimam pueritiae atque adulescentiae disciplinam, iuuentutis conuersationem, sene
Abbreviated transcription (Latin):
sum. & infixũ mentib nr̃is: difficile auferri
potest. Deniq dictum ẽ a años Q uare tu enar-¬
tuum: Non dixit ꝑ cortuum: Sermo cohi-¬
betur indigni animi: ñ obstruitur pęniten-¬
tia. Insolentia ꝓhibet. non excludit correctio¬
nem. Cauendũ tam̃ est. ne & ipsa interius
cordda turbentur. & offendat tenebras malitia:
ut cor uanis cogitationib obcecatũ lucem ue¬
ritatis amittat. fulgorẽq uerbi caꝑe ñ possit:
Sigͥ dauid orat ne auferatur ex ore suo uerbũ:
& si auferatur ñ usq quaq: idest ñ penitꝰ aufe¬
ratur. qͥs tantus ẽ qui in potestate sua. gram̃
disputationis eẽ confidat: presertim si uita
redarguat. qđ doctrina presumat. & iudicio d̾i
damnanda cõmittat: Is enim qͥ in iudiciis
d̃i sꝑat. seruare potest uerbũ ueritatis: quia dũ
scłi. Duo dixit. cum unum satis eẽ posset. si u¬
num significare uoluisset.: S quia non solũ

Expanded text:
sum et infixum mentibus nostris difficile auferri sum et infixum mentibus nostris difficile auferri potest. denique dictum est a domino: quare tu enartuum? non dixit \'per cor tuum. sermo cohibetur indigni animi, non obstruitur paenitentia; insolentiam prohibet, non excludit correctionem. cauendum tamen est, ne et ipsa interius corda turbentur et offundat tenebras malitia, ut cor uanis eogitationibus obcaecatum lucem ueritatis amittat fulgoremque uerbi capere non possit. si igitur Dauid orat, ne auferatur ex ore suo uerbum et, si auferatur, non usque quaque, id est non penitus auferatur, quis tantus est, qui in potestate sua gratiam disputationis esse commemoret praesertim si uita redarguat quod doctrina praesumat et iudicio dei damnanda committat? is enim, qui in iudiciis dei sperat, seruare potest uerbum ueritatis, quia. dum n saeculum saeculi. duo dixit, cum unum satis esse posset, si unum significare uoluisset. sed quia non solum
Abbreviated transcription (Latin):
ingressius estiua. ꝗtna in uerbo di fructꝰ uarios
cosigebat hicmis aduersa declinans ait: Et ne au-¬
fcras ee ore meo uerbũ ueritatis usquequaq qͥa
in iudiciis tuis suꝑsꝑaui. Quantꝰ labor est.
ut uerbum ꝑcipias: quantũ iterũ ꝑiculum si
amittas: Et id̃o tibi diciturs ñ oli negligere
gram quȩ in te est Excole diligent̃ quasibo¬
nus agricola campũ tuum: ut pascantur agni
tur & sata tua floreant. N on auferatur ex ore
tuo uerbum: ne forte uerbis facta non congru-
ant: & deforment iniquitatis oꝑa magisteri¬
um disciplinȩ. Tollitur ex ore uerbum. cum
dicitur peccatori. quare tu enarras iusticias me¬
as: & ipsa obmutescit facundia. si egra sit consci¬
entia Ueniunt aues celi. etiam ipse tollunt
uerbum ex ore. tuo. quȩ tollunt uerbi semen
e saxo: ne fructũ afferant. Iunc considcremus:
utrũ etiam ex corde possit auferri uerbũ ueri¬
tatis Radicatũ est enim uerbum atq depres-¬

Expanded text:
ingressus aestiua, qui in uerbo dei fructus uarios ingressus aestiua, qui in uerbo dei fructus uarios colligebat, hiemis aduersa declinans ait: et ne auferas ex ore meo uerbum ueritatis usque quaque, quia in iudiciis tuis super speraui. quantus labor est, ut uerbum percipias, quantum iterum periculum, si amittas! et ideo tibi dic-itur: noli neglegere gratiam quae in te est. excole diligenter quasi bonus agricola campum tuum, ut pascantur agni tui et sata tua floreant. non auferatur ex ore tuo uerbum, ne forte uerbis facta non congruant et deforment iniquitatis opera magisterium disciplinae. tollitur ex ore uerbum, cum dicitur peccatori: quare tu enarras iustitias meas? et ipsa obmutescit facundia, si aegra sit conscientia. ueniunt aues caeli: etiam ipsae tollunt uerbum ex ore tuo quae tollunt uerbi semen e saxo, ne fructum adferat. Nunc consideremus, utrum etiam ex corde possit auferri uerbum ueritatis; radicatum enim uerbum atque depres
Abbreviated transcription (Latin):
fȩcundare germinib Imber abiit luxuriȩ ꝓ¬
fiuentis: & nubila tetris ora flagitiis. estiua iam
purȩ conscientiȩ serenitate laxantur: Id̃o non
euadunt. quoꝵ fuga hieme fit: qͥa non sequun¬
tur dñi passionẽ. non tollunt crucem suam.
& xp̃m sequuntur. Imber impedit flores &
nunc flores uidentur in terra. Boni flores
apłi: qui diuersoꝵ scriptoꝵ atq oꝑum suoꝵ
fuderunt odorem: Tempꝰ secandi aduenit. qõ
matura in horreis frumenta conduntur. &
qͥ metit mercedẽ accipit. Uox turturis audita
ẽ : qm̃ inuenit sibi nidũ. Eccłia enim. domꝰ
est castitatis. Eicus qͥ ꝓpter infunditatẽ iuibe¬
batur excidi: frutꝰ ferre iam cepit Uinea
transsata ex egypto. iam ñ macerus destrusdao
d epostis. incursatur a bestũs: nec infornus seu¬
tub.s. od ora iam fiorib quȩ solebat facere spinas.
ftuctu curuescit uuarum. Mertto gͥ ses dauie.
pascha añi celebrans: & feruenti spũ tempora

Expanded text:
fecundari germinibus. imber abiit luxuriae pfecundari germinibus. imber abiit luxuriae profluentis et nubila taetris orta flagitiis aestiua iam purae conscientiae serenitate laxantur. ideo non euadunt, quorum fuga hieme fit, quia non secuntur domini passionem, non tollunt crucem suam et Christum secuntur. imber impedit flores, et nunc flores uidentuapostoli, qui diversorum scriptorum atque operum suorum fuderunt odorem. 26. Tempus secandi advenit ; quoniam matura in horreis frumenta conduntur: et qui metit, mercedem accipit. Vox turturis audita est : quia invenit sibi nidum, Ecclesia enim domus est castitatis. Ficus quae propter infecunditatem jubebatur excidi, fructus jam ferre coepit. Vinea translata ex Aegypto, jam non maceriis destructa depositis, incursatur a bestiis, nec informis sentibus, sed odora jam floribus, quae solebat facere spinas, fructu curuescit uuarum. Merito igitur sanctus Dauid pascha domini celebrans et feruenti spiritu tempora
Abbreviated transcription (Latin):
lirer: Asstitit post parietem domꝰ quȩ erat in
ueteri testamento: ꝓspiciens ꝑ legis fenestram ꝓpre¬
tarum cauernas. Nondum erant domꝰ illiꝰ apta
uestibula: nondũ claues scientiȩ. portarũ clauft᷑
patefecerant: quib legis claudebantur intemi
De suꝑiore tam̃. hoc est spiritali parte ꝓspe.¬
dans. ȩccł̃iam uocat: ut ꝑ legem & ꝓph̾as eugl̃is
uertice sublimis assurgens. retia iuidaicȩ inter¬
pretationis. nudo intrepidoq calcet uestigio.
Id̾oq ꝓxima uocatur. ut adhereat xp̃o: mun¬
dana non querat: Id̾o formosa: ut speciosos
eugłirantium pedes ꝓferat. Ld̾o columba: ut
spiritalia petat: terrestria derelinquat. Ecce.
inquit hiems preteriit. imber abiit. discessit:
uisi sunt sibi flores in terra: Ante aduentum
xp̃i hienis erat. Uenit xp̃c : fecit estatẽ. Iunc
omĩa erant floꝵ indigua: nuda uirtutum
Passus est xp̃c: & om̃ia ceꝑunt nouȩ gratiȩ

Expanded text:
liret. adstitit post parietem domus quae erat in liret. adstitit post parietem domus quae erat in ueteri testamento, prospiciens per legis fenestram, per prophetarum cauernas. nondum erant domus illius aperta uestibula, nondum claues scientiae portarum claustra patefecerant, quibus legis claudebantur interna. de superiore tamen, hoc est spiritali parte prospectans ecclesiam uocat, ut per legem et prophetas euangelii uertice sublimis adsurgens retia Iudaicae interpretationis et nodos intrepido calcet uestigio. ideoque proxima uocatur, ut adhaereat Christo, mundana non quaerat, ideo formosa, ut speciosos euangelizantium pedes proferat, ideo columba, ut spiritalia petat, terrestria derelinquat. Ecce, inquit, hiems praeteriit, imber abiit, discessit sibi; flores uisi sunt in terra. ante aduentum Christi hiems erat; uenit Christus, fecit aestatem. tunc omnia erant florum indigua, nuda uirtutum; passus est Christus et omnia coeperunt nouae gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
qui interioꝵ affectuum concordiam diuidebat.
& in diuersum excitabat dissensiones corpora-¬
lium passionũ Ueni gͦ secura. cupio uidere.
faciem tuam: & audire. uocem tuam. Ueni. ut
iam me non ꝑ retia uideas: sed facie ad faciem.
uultib amatoris dilecta potiaris. Et hic ei ista
decursa sint. Mystica autem si possumꝰ uel
linea intueamur extrema:. Sedebat intra do¬
mũ sponsa. deuota dño: intra parietem legis
& ꝓpharum. spiritalium lapidũ ex edificatione
fundamentũ: qui claudebat atq uallabat do¬
mũ regiam plenam iocunditatis atq lȩticiȩ.
Mirabatur thesauros regios. & intuebat᷑ so¬
licite: cupiens sapientiam quȩ has sibi diurtus
demonstraret asciscere: In secreto erat: sed setiet
ipsius interpretem requirebat. Uenit dñs iñ
saliens suꝑ montes: N obis sero uidebatur uen¬
re. s ille. ꝓperabat. Saliebat demq & transiliebat
ut iudeoꝵ corporalia & saxosa dogmata. transsi¬

Expanded text:
qui interiorum affectuum concordiam diuidebat qui interiorum affectuum concordiam diuidebat et in diuersum excitabat dissensiones corporalium passionum. ueni ergo secura; cupio uidere faciem tuam et audire uocem tuam. ueni, ut iam me non per retia uideas, sed facie ad faciem uultibus amatoris dilecta potiaris. ethice ista decursa sint; mystica autem illa, si possumus, uel linea intueamur extrema. Sedebat intra domum sponsa deuota domino intra parietem legis et prophetarum spiritalium lapidum exaedificatione fundatum, qui claudebat atque uallabat domum regiam plenam iucunditatis atque laetitiae. mirabatur thesauros regios et intuebatur sollicite, cupiens sapientiam. quae has sibi diuitias demonstraret, adsciscere. in secreto erat, sed secreti ipsius interpretem requirebat. uenit dominus Iesus salienssupermontes—nobissero uidebaturuenire.sed ille properabat—,saliebat denique et transiliebat, ut Iudaeorum corporalia et saxosa dogmata transi
Abbreviated transcription (Latin):
cum huiꝰ carnis se circum dedisset uinculis. cap¬
tus non erat. ñ erat alligatus. sed disrumpens
ea atq dissoluens ad se. magis uocauit ȩccl̃iam.
ꝓspiciens ꝑ laqueos. eminens suꝑ retia: ut &¬
ipsa disceret uinculis ñ teneri. Deniq eousq
non longe uinculis fuit ut ꝓ nobis subiret &
mortẽ. s tam̃ non seruus mortis effectus. sed
liber inter mortuos. Liber enim erat. qͥ sol¬
uendȩ mortis potestatem habebat. Deniq
ipse te doccat quiait. Soluite hoc templum. &
in triduo resuscitabo illud. Audiamꝰ itaq qͥd
dicat. Exurge ueni ꝓxima mea. hoc ẽ. surge
a mortuis. exurge a uinculis quib circumdata
tenebaris. exurge. quia ego resurrexitibi. solue
uinculũ iniquitatis. quia ego iam solui tibi. ue¬
ni. quia iam retia soluta sunt. Uirgo peperit.
puer natus ex uirgine est: nichil debet muli-¬
ebri hereditati. quasi filius mulicris ñ tenetur.
Cerne medium parietẽ maceriȩ. iam solutũ.

Expanded text:
cum huius carnis se circumdedisset uinculis, capcum huius carnis se circumdedisset uinculis, captus non erat, non erat alligatus, sed disrumpens ea atque dissoluens ad se magis uocauit ecclesiam, prospiciens per laqueos, eminens super retia, ut et ipsa disceret uinculis non teneri. denique eo usque non longe a uinculis fuit, ut pro nobis subiret et mortem, sed tamen non seruus mortis effectus, sed liber inter mortuos: liber enim erat, qui soluendae mortis potestatem habebat. denique ipse te doceat, qui ait: soluite hoc templum, et in triduo resuscitabo illud. Audiamus itaque quid dicat: exsurge, ueni, proxima mea, hoc est: surge a mortuis, exsurge a uinculis quibus circumdata tenebaris. exsurge, quia ego resurrexi tibi, solue uincu lum iniquitatis, quia ego iam solui tibi. ueni, quia iam retia soluta sunt. uirgo peperit, puer natus ex uirgine est, nihil debet muliebri hereditati. quasi filius mulieris non tenetur. cerne medium parietem maceriae iam solutum,
Abbreviated transcription (Latin):
mines. s insimilitudinẽ carnis petcati. ut de.
peccato dampnaret peccatũ in carne. Peccatũ
erat caro. scãm illua quia hereditario erat dã-¬
nata maledicto. Peccat᷑u erat. illetebra & mini¬
stra peccati. Uenit dñs ĩc. & in carne peccato
obnoxia militiam uirtutis exercuit. Facta st̃
menbra nr̃a iam ñ arma libidinis. sed arma
uirtutis. Namq ubi erant incentiua libidinis.
ibi nunc sunt domicilia castitatis. Hic gͦ uenit
referta laqueis. Audi dicentẽ. in uia hac qua am
in medio laqueoꝵ ambulas. Qͦt uicia. tot
retia. Quot peccata. tot laquer hereditariĩ ĩã¬
nexus tenebant. Uenit ad laqueos iñc: ut adã
solueret. Uenit liberare qd ꝑierat. Om̃s re¬
tibus tenebamur. nullus alium eruere poterat.
cum seipsum exuere non posset. Talis gͦ necessa-¬
rius fuit. quem uincula generationis huma-¬
ne delictis obnoxia non tenerent. ñ cepisset aua-¬
ritia. non ligasset dolus. Is solus erat iñc: qui

Expanded text:
mines, sed in similitudine carnis peccati, ut de mines, sed in similitudine carnis peccati, ut de peccato damnaret peccatum in carne. erat caro, secundum illud quia haereditario erat damnata maledicto, peccatum erat illecebra et ministra peccati. Venit Dominus Jesus, et in carne peccato obnoxia militiam virtutis exercuit: facta sunt membra nostra jam non arma libidinis, sed arma virtutis; namque ubi erant incentiva libidinis, ibi nunc sunt domicilia castitatis. Hic ergo venit referta laqueis, audi dicentem: In via hac quam amin medio laqueorum ambulas . Quot vitia, tot retia: quot peccata, tot laquenexus tenebant. uenit ad laqueos Iesus, ut Adam solueret, uenit liberare quod perierat. omnes retibus tenebamur, nullus alium eruere poterat, cum se ipsum non posset exuere. talis ergo necessarius fuit, quem uincula generationis humanae delictis obnoxia non tenerent, non cepisset auaritia, non ligasset dolus. is solus erat Iesus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fenestram: Si audieris decorẽ mulieris aut
thesauros minoris. & tuas excitauerit cupidi¬
tates. intrauit mors ꝑ fenestram. Sicut gͦ ꝑ
hec intrat mors: intrat & uita. Si decorem pu¬
ellȩ aspiciens sacrȩ uenereris dnm inm̃ qd̾ in
teneros annosuenerit ȩtas senectutis. uita im¬
maculata. & ipse filiam tuam offeras ut pio con¬
secretur uelamine. si possessionẽ minoris non
tanqmͣ sollicitus inuasor aspicias. sed quasi pa-¬
rens sedulus religioso tu earis affectu. ꝑ has fe¬
nestras ꝓspicit xp̃c. & uocat sponsam eminens
suꝑ retia. B ene eminens. quia solus ẽ qũe retia
non inuoluerint peccatoꝵ. Om̃s intra retia
erant ammo adhuc intra retia sumꝰ. qͥa nemo
sine peccato nͥ solus uĩc: quẽ non cognoscentẽ
peccatũ peccatum ꝓ nobis fecit pat̃. Et enim
tradidit eum laqueis. tradidit eum retib. mit¬
tens eum ñ in peccato in quo erant om̃s ho¬

Expanded text:
per fenestram. si audieris decorem mulieris aut per fenestram. si audieris decorem mulieris aut thesauros minoris et tuas excitaueris cupiditates, intrauit mors per fenestram. sicut ergo per haec intrat mors, intrat et uita, si decorem puellae aspiciens sacrae uenereris dominum Iesum, quod in teneros annos uenerit aetas senectutis, uita inmaculata, et ipse filiam tuam offeras, ut pio consecretur uelamine; si possessionem minoris non tamquam sollicitus inuasor aspicias, sed quasi parens sedulus religioso tuearis affectu. per has fenestras prospicit Christus et uocat sponsam, eminens super retia. Bene \'eminens\' quia solus est quem retia non inuoluerint peccatorum. omnes intra retia erant, immo adhuc intra retia sumus, quia nemo sine peccato nisi solus Iesus, quem non cognoscentem peccatum peccatum pro nobis fecit pater. etenim tradidit eum laqueis, tradidit eum retibus, mittens eum non in peccato, in quo erant omnes ho
Abbreviated transcription (Latin):
is adolerent sermonib: exurge in qͥt ueni ꝓxi¬
ma mea. formosa mea. columbamer. Et tu
si habeas fundatũ parietem. non illũ mediũ
qui domꝰ unius separet menbra. sed edificatũ
paginata eiꝰ structura crescat in templum. nec
disterminet eiꝰ interna s muniat. si habeas gͦ
in te edificationẽ. di. & ad orientẽ pateant sẽp
fenestrȩ tuȩ: uenit uerbum. stat post tuum
parietem. O culi enim dñi suꝑ iustos. Prospi¬
cit post fenestras suas. Quȩ sunt fenestrȩ iste:
Legimꝰ fenestras de quib dicit ieremias. Intra-¬
uit mors ꝑ fenestras. ꝑ quas intrauit a uaritia.
intrauit libido. Oculus tuus. fenestra esł
Intrauit mors ꝑ oculũ tuum. Si uideris
mulierẽ ad concupiscendũ eam. intrauit mors
ꝑ oculũ tuum: Si uideris possessionẽ uiduȩ.
uelminoris & concupieris inuadere. indefen¬
sam putans ętatem eẽ uel sexum. sedñ sunt in¬
defensi qͦs añs uult eẽ defensos. intrauit mors

Expanded text:
is adolerent sermonibus. exurge, inquit, ueni, proxiis adolerent sermonibus. exurge, inquit, ueni, proxima mea, formosa mea, columba mea. Et tu si habeas fundatum parietem, non illum medium qui domus unius separet membra, sed aedificatumpaginata eius structura crescat in templum nec disterminet eius interna sed muniat, si habeas ergo in te aedificationem dei et ad orientem pateant semper fenestrae tuae, uenit uerbum, stat post tuum parietem — oculi enim domini super iustos —, prospicit per fenestras tuas. Quae sunt fenestrae istae? legimus fenestras, de quibus dicit Hieremias: intrauit mors per fenestras, per quas intrauit auaritia, intrauit libido. oculus tuus fenestra est, intrauit mors per oculum tuum. si uideris mulierem ad concupiscendum eam, intrauit mors per oculum tuum. si uideris possessionem uiduae uel minoris et concupieris inuadere, indefensam putans aetatem esse uel sexum — sed non sunt indefensi quos dominus uult esse defensos —, intrauit mors