comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. Didicimꝰ qd̾ ꝓpt̾ metũ iudeorũ. &e petrus et paulꝰ
equalit fixert̃ legis se. precepta seruare. Qua gͥ fronte.
qua aucdatia. paulus in alt̾o reprebendat qd ipse
cõmisit: Ego. ĩmo alii ante me exposuert̃ causam
quã putauert̃. ñ offitiosũ mendatiũ defendentes sicut
tu scribis. s docentes honestam dispensationẽ: ut et
apłorũ prudentiã de monstrarent. et blasphemantis
porphirii imprudentiã cohercerent: qui paulũ. et
petrũ puerili dic̃ int̾ se pugnasse certamine. immo
exatsisse paulũ inuidia uirtutũ petri. & ea scripsisse
iactant̃. uł que ñ fecerit. uł si fecit ꝓcacit̾ fecerit. id in
alio rep̃hendens qd̃ ipse cõmiserit. Interp̃tati st̃ illi ut
potuert̃: tu quomͦ istũ locũ edisseris. Utiq meliora dic¬
turꝰes: qui ueterũ sententiã reꝓbasti.Scripsisti ad me
inepła tua. Neq enĩ ame docendus es qd̾ quomͦ intelliga¬

Expanded text:
ta est. Didicimus, quod propter metum Iudaeorum et Petrus et Paulus ta est. Didicimus, quod propter metum Iudaeorum et Petrus et Paulus aequaliter finxerint legis se praecepta seruare. qua igitur fronte, qua audacia Paulus in altero reprehendat, quod ipse commi- sit ? ego, immo alii ante me exposuerunt causam, quam putauerant, non officiosum mendacium defendentes, sicut tu scribis, sed docentes honestam dispensationem, ut et apostolorum prudentiam demonstrarent et blasphemantis Porphyrii inpudentiam cohercerent, qui Paulum et Petrum puerili dicit inter se pugnasse certamine, immo exarsisse Paulum inuidia uirtutum Petri et ea scripsisse iactanter, uel quae non fecerit uel, si fecit, procaciter fecerit id in alio reprehendens, quod ipse commiserit. interpretati sunt illi, ut potuerunt; tu quomodo istum locum edisseres? utique meliora dicturus, qui ueterum sententiam reprobasti. Scribis ad me in epistula tua: neque enim a me docendus es, quomodo intellega
Abbreviated transcription (Latin):
credimꝰ saluari: quẽ ad modũ et illi. Tacuit om̃is mul¬
titudo᷑: et insententiã eius iacob apłs. et om̃s simul
prb̃i transiert̃. Hec ñ debent molesta ẽe lectori. sed et
mͥ et illi utilia. ut ꝓbemꝰ ante apłm paulũ ñ ignorasse
petrũ ums principẽ huiꝰ c̾e̾ decreti. legẽ post euã¬
głiũ ñ ee̾ seruandã. Deniq tante petrus auctoritatis
fuit. ut paulus inepła sua scͥpserit. deinde post annos
tres ueni hierosolimã uideie petrũ. & mansi apud

Expanded text:
credimus saluari, quem ad modum et illi. tacuit autem omnis multitudo et in sententiam eius Iacobus apostolus et omnes simul presbyteri transierunt. Haec non debent molesta esse lectori, sed et illi et mihi utilia, ut probemus ante apostolum Paulum non ignorasse Petrum, immo principem huius fuisse decreti, legem post euangelium non seruandam. denique tantae Petrus auctoritatis fuit, ut Paulus in epistula sua scripserit: deinde post annos tres ueni Hierosolymam uidere Petrum et mansi apud
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset sententia roboratũ. Statimq sequit᷑. Separatĩ
aut his qͥ uidebãt᷑ aliqͥd e̾e. neforte inuacuũ currerem
aut cucurrissẽ. Quare separatĩ &e ñ publice: Nefor
te fidelib ex numero iudeorũ. qui legẽ putabant esse
seruandã. &e sic credendũ in dño saluatore. fiłi scanda¬
lũ nasceret᷑. Ergo eo tẽpore cũ petrus uenisset anti¬
ochiam licet hoc apłorũ acta ñscribant. s affirman¬
te paudlo credendũ sit. infaciem illi patilus restitisse
scribitut. quia rep̃hensibilis erat. Ptius eñi quã
uenirent quidã a iacobo cũ gentib edebat. Cũ aut̃

Expanded text:
fuisset sententia roboratus. Statimque sequitur: Separatim autem his, qui uidebantur, ne forte in uacuum currerem aut cucurrissem. quare separatim et non in publico ? ne fidelibus ex numero Iudaeorum, qui legem putabant esse seruandam et sic credendum in domino saluatore, fidei scandalum nasceretur. ergo et eo tempore, cum Petrus uenisset Antiochiam—licet hoc apostolorum Acta non scribant, sed adfirmanti Paulo credendum sit — in faciem illi Paulus restitisse se scribit, quia reprehensibilis erat. prius enim, quam uenire
Abbreviated transcription (Latin):
aũt et ioħs inierłm eũ apłis uis ũ ẽe cõmemorant.
liud ẽ .xi. se offerre solutio.¬
discipłis. qui ꝓpt̾ metũ iudeorũ abscon¬
diti etant. qñ ad eos clausis ingressus ẽ
ianius. et putantib qd̾ uideret᷑ inspũ manꝰ et latꝰ
optulit clauis. & lancea uuln̾atũ: aliud qñ scd̾m
lucã prebuit se eis inmultis argum̃tis. ꝑdies .xl.¬
sũq exocłis tollebatur: in alt̾o aut̃ tanta famili¬
aritas erat et ꝑseuerantia: ut cũ eis parit̾ uescere¬
tur. Unde & paulus apłs refert eũ qͥngentis simł
appatuisse discipłis. et mioh̾e legimꝰ qd piscan¬
tib apłis in littore steterit. & partẽ piscis assi. fa

Expanded text:
emorant? — Aliud est undecim se offerre discipulis, qui propter metum Iudaeorum absconditi erant, quando ad eos clausis ingressus est ianuis et putantibus, quod uideretur in spiritu, manus et latus obtulit clauis et lancea uulneratum, aliud, quando secundum Lucam praebuit se eis in multis ar gumentis per dies qusumque ex oculis tollebatur, in altero autem tanta familiaritas erat et perseuerantia, ut cum eis pariter uesceretur. unde et Paulus apostolus refert eum quingentis simul apparuisse discipulis et in Iohanne legimus, quod piscantib
Abbreviated transcription (Latin):
uitiũ est cantorib. int̾ amicos rogati. ut ñquã can¬
tent: iniussi nunquã desistant. Ita te deinceps fasci¬
bus obruam licterarũ ut econttario incipias roga¬
deo te primũ nuntiante. in eo ꝑmanere qd̵ ceꝑat.
hic enim ubi nunc sum. ñ solũ quid agatur inpa¬
tria. s an ipsa patria ꝑstet. ignoro. Et licet mesiniᷤᷤ¬
tro hibera excetyarii ore dilaniet᷑. ñ timebo homi¬
num iuditiũ. habiturus uidicem meũ. Si fractꝰ
illabatur orbis. in pauidũ ferient rume. Qua ꝓpt̾
queso ut apłici memor precepti. quo docet opus

Expanded text:
uitium est cantoribus, inter amicos rogati ut numquam canuitium est cantoribus, inter amicos rogati ut numquam cantent, iniussi numquam desistant. ita te deinceps fascibus obruam litterarum, ut e contrario incipias rogadeo te primum nuntiante in eo permanere, quo coeperat. hic enim, ubi nunc sum, non solum quid agatur in patria, sed an ipsa patria perstet, ignoro. et licet me sinistro Hibera excetra rumore dilaniet, non timebo hominum iudicium habiturus iudicem meum: si fractus inlabatur orbis, inpauidum ferient ruinae. quapropter quaeso ut apostolici memor praecepti, quo docet opus
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. ut nec uera dicen¬
tib credatur. Quodmͥ ego
ate obiurgatus de silentio
littarum accidisse uideo.
dicam: sepescripsi: s negli¬
Qgentia baiulorũ fuit. Res¬
pondebihom̃tũ ñ scribentiũ uctus ista excusatio est.
Dicam: ñ repꝑi qui epłas ferret. Dices. hinc illuc isse
quam plurimos. Contendam me etiã bis dedisse: at illi
quia ñ rddiderunt negabunt᷑: et erit int̾ absentes in¬
certa cognitio. Quid gͥ faciam: Sine culpa ueniam
postulo. rectius arbitrans pacẽ loco mutꝰ pet̾e. quam
egro gradu certamina concitare. quanquã ita me
uigis. tam corporis egrotatio. quã amme egritudo con¬
sũpsit: ut morte imminente. nec mei pene memor
fuerim. Qd̃ ne falsũ putes. oratorio more. post argum̃¬
ta testes uocabo. Sc̃s fr̃ heliodorus hic affuit: qui cũ
mecũ heremũ uellet incolere. meis scelerib fugatꝰ
abscessit. Uerũ omnẽ culpam. presens uerbositas
excusabit. Nam ut ait flaccus insatyra om̃ib hoc

Expanded text:
faciunt, ut nec uera dicentibus credatur\'; quod mihi ego a te obiurgatus de silentio litterarum accidisse uideo. dicam: \'saepe scripsi, sed neglegentia baiulorum fuit\'? res'omnium non scribentium uetus ista excusatio est\'. dicam: \'non repperi qui epistulas ferret\'? dices hinc illuc isse quam plurimos. contendam me etiam his dedisse? at illi, quia non reddiderunt, negabunt et erit inter absentes incerta cognitio. quid igitur faciam? sine culpa ueniam postulabo rectius arbitrans pacem loco motus petere, quam aequo gradu certamina concitare; quamquam ita me iugis tam corporis aegrotatio quam animae aegritudo consumpsit, ut morte inminente nec mei paene memor fuerim. quod ne falsum putes, oratorio more post argumenta testes uocabo. Sanctus frater Heliodorus hic adfuit, qui, cum mecum heremum uellet incolere, meis sceleribus fugatus abscessit. uerum omnem culpam praesens uerbositas excusabit. nam, ut ait Flaccus in satura: omnibus hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cis. Bene int̾pretant᷑ ypostasin: &e cũ id qd̾ ipsi expo¬
nunt. habere me dicam. hereticꝰ iudicor. Quid tam
anxie unũ u̾bũ tenẽt: qui sub ambiguo sermone
latitant: Si sic credunt ut int̾pretant᷑: ñ dam no
qd̾ retinent. Si sic credo. ut ipsi sentire se simulant :¬
ꝑmittant mͥ u̾bis meis suũ sensũ loqui. Qũa ob
rem obtestor beatitudinẽ tuam. ꝑcrucifixũ mundi
salutẽ ꝑ homo usiam trinitatẽ: ut mͥ epulis tuis
siue tacendarũ siue dicendarũ dare ypostaseon.
detur auctoritas. Et ne forte obscuritas in qͦ dego
loci faillat baiulos litt̾a̾rũ ad euagriũ prd̃m. quẽ
optime nosti. dignare scripta tͣnsmitt̾e simtii cẽ
cui apud anthiochiã debeam cõmunicare signifi¬
ces: quia cãpenses cũ tharsensib hereticis copula¬
T Nichil aliud ambiunt. quã ut auctoritate
cõmunionis ur̃e fulti. tres ypostases cũ antiquo

Expanded text:
cis: bene interpretantur hypostasin, et cum id, quod ipsi expocis: bene interpretantur hypostasin, et cum id, quod ipsi exponunt, habere me dicam, hereticus iudicor. quid tam anxie unum uerbum tenent? quid sub ambiguo sermone latitant? si sic credunt, ut interrpretantur, non damno, quod retinent; si sic credo, ut ipsi sentire se simulant, permittant mihi meis uerbis suum sensum loqui. Quam ob rem obtestor beatitudinem tuam per crucifixum, mundi salutem, per homousiam trinitatem, ut mihi epistulis tuis siue tacendarum siue dicendarum hypostaseon detur auctoritas. et ne forte obscuritas, in quo dego, loci fallat baiulos litterarum, ad Euagrium presbyterum, quem optime nosti, dignare scripta transmittere. simul etiam, cui apud Antiochiam debeam communicare, significes, quia Campenses, cum Tarsensibus hereticis copulantur, nihil aliud ambiunt, quam ut auctoritate communionis uestrae fulti tres hypostases cum antiquo
Abbreviated transcription (Latin):
cͥentie uere nom̃ tenet. Iocirco &e ad moysen de rubo
loquit᷑. Ego sũ qui sũ. E rutsũ. Qui ẽ misit me. Erat
tunc utiq angłi: celũ et t̾ra uel maria. Et quomͦ cõ mu¬
ne nomen e̾entie propriũ sibi undicat as: S qͥa ula
sola ẽ ꝑfecta natura & intrib ꝑsonis deitas una per¬
sistit. que ẽ uere ⁊ una natura c̃. quisqͥs iria ẽ. hoc ẽ
tres ypostases dicit sub nomine pietatis tres naturas
conatur asserere. &siita ẽ cur abatrio parietibus
separam̃ ꝑsidia copulati: Iungatur cũ beatituaine
tua utsinus. cũ ambrosio societur auxentius. Absit
tres ꝑsonas subsistentes. ꝑfectas. equales. coetnas. Tace¬
antur tres ypostases si placet: & una teneat᷑. Nonbo¬
ne suspitionis est: cũ in eodẽ sensu uerba dissentiũt.
Sufficiat nobis memorata credulitas. Aut si rectum
nos dicete. ñ negamꝰ. s mͥcredite. uenenũ sub melle
latet. Transsigurauit seangłs sathane. inangłm lu¬

Expanded text:
en uere tenet. idcirco et ad Moysen de rubo loquitur: ego sum, qui sum, et rursum: qui est, misit me. erant utique tunc angeli, caelum, terra uel maria: et quomodo commune nomen essentiae proprium sibi uindicat deus? sed quia illa sola est infecta natura et in tribus personis deitas una subsistit, quae est uere, una natura est: quisque tria esse, hoc est tres ύποστάσεlς, dicit, sub nomine pietatis tres naturas conatur adserere. et si ita est, cur ab Arrio parietibus -separamur perfidia copulati? iungatur cum beatitudine tua Ursinus, cum Ambrosio societur Auxentius. absit tres personas subsistentes perfectas, aequales, coaeternas; taceantur tres hypostases, si placet, et una teneatur. non bonae suspicionis est, cum in eodem sensu uerba dissentiunt. sufficiat nobis memorata credulitas aut, si rectum nos dicere. non negamus, sed, mihi credite, uenenum sub melle latet. transfigurauit se angelus satanae in angelum lu
Abbreviated transcription (Latin):
est. & subhac confissione. uobiscũ patit̃ cauterio uni¬
ons inutimur. Discernite obsecro si placet. s timebo
tres y postases dicete. Siubetis condat᷑ noua post ni¬
cenam fices: et sumlib uerbis cũ arrianis confites mur
orthodexi. Tota scłariũ litterarũ scola. nichil alitid
ypostasin. nisi usiam nouit. Et quisquã rogo ore sa¬
crilego tres substantias predicabit: Una ẽ cuĩ sola
natura: que uere ẽ. Ad id enĩ qd̾ subsistit ñ ht̃ aliun¬
de. s suũ est. Cetera que creata sunt. etiã siuident

Expanded text:
est et sub hac confessione uobiscum pariter cauterio uniest et sub hac confessione uobiscum pariter cauterio unionis inurimur. Decernite, obsecro: si placet, non timebo tres hypostases dicere; si iubetis, condatur noua post Nicenam fides et similibus uerbis cum Arrianis confiteamur orthodoxi. tota saecularium litterarum schola nihil aliud hypostasin nisi usian nouit. et quisquam, rogo, ore sacrilego tres substantias praedicabit? una est dei sola natura, quae uere est — ad id enim, quod subsistit, non habet aliunde, sed suum est —, cetera, quae creata sunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
noui uitalẽ: milefiũ respuo: ignoro paulinũ. Quic̃q
tecũ ñ colligit spargit. Hoc c̃. Qui xp̃i ñ est. antirxp̃i ẽ.
Nunc gͥ prodolor post nicenam fidẽ. post alexandri¬
nũ iuncto parit̃ occidente decretũ. tũ ypostascon ab arti¬
anorũ presule cãpensib. nouellũ ame homine roma¬
no nom̃ exigit᷑. Iti ista queso apłi ptodidere: quis no¬
uus magister gentiũ paulus hec cocuit: Introgamtis
quid tres ypostases posse arbitrent᷑ intelligi. tres ꝑso¬
nas subsistentes aiunt. Respondemꝰ nos. ita credere.
Nonsufficit sensus. Ipsũ nom̃ flagitant: quia nescio
quid uenem insillabis latet. Ciamamꝰ si quis tres ypoᷤ¬
tases ut tͥa cpostata. hocẽ ut tres subsistentes ꝑsonas
ñ confitet᷑. anathema sit. Et quia uo cabula ñ edicimꝰ:
heretici iudicam. Siquis aut̃ ypostasin usiam inta¬
ugens. ñ ĩtͥbuᷤᷤ ꝑsonis unã ypostasim dicit᷑ auenuis a cp̃o

Expanded text:
noui Vitalem, Meletium respuo, ignoro Paulinum. quicumque noui Vitalem, Meletium respuo, ignoro Paulinum. quicumque tecum non colligit, spargit, hoc est, qui Christi non est, antichristi est. Nunc igitur — pro dolor! — post Nicenam fidem, post Alexandrinum iuncto pariter occidente decretum trium ύποστάεν ab Arrianorum prole, Campensibus, nouellum a me, homine Romano, nomen exigitur. qui ista, quaeso, apostoli prodidere? quis nouus magister gentium Paulus haec docuit? interrogamus, quid tres hypostases posse arbitrentur intellegi: \'tres personas subsistentes\' aiunt. respondemus nos ita credere: non sufficit sensus, ipsum nomen efflagitant, quia nescio quid ueneni in syllabis latet. clamamus: \'si quis tres hypostases ut tria ἐνυπόστατα, hoc est ut tres subsistentes personas, non confitetur, anathema sit\' et, quia uocabula non edicimus, heretici iudicamur. si quis autem hypostasin usian intellegens non in tribus personis unam hypostasin dicit, alienus a Christo
Abbreviated transcription (Latin):
rea et argentea. hc testatea uasi uł ligner fetreã uitgã et
ct̾uũ oꝑurit᷑ incendiũ. Quãquã gͥ tui me terreat
magnitudo. tñ ĩuitat humanitaᷤᷤ. Asac̾dote itictima sał.
apastore p̾sidtũ ouiꝰ fagito. faccisat inuidiã romam eram¬
ẜnis recedat
ambitio. Cũ sucessore piscatoris. & discipło xp̃i. loqͦr.
Ego nullũ primũ nisi xp̃m sequens. beatitudimi tue
id ẽ cathedix petri cõmunione consotior. suꝑ illam
petrã edificatã eccłiam scio. Quicũq extͣ donũ hanc
agnũ comederit. profanus c̃. Siquis innoe archa ñ
fuerit. ꝑ ibit regrante diluuio. & qu ego profacino¬
rib meis ad eam solitudinẽ cõmigͣui que siriã iunc¬
to barbarie fine det̾minat. nec possũ scm̃ am̃i. tot in¬
t̃ iacentib spatiis a scimonia tua semꝑ ex petere: id̾o
hnc collegas tuos egyptios confessione sequor et sub
honeratiis naitib parua nauicula delicesco. Non

Expanded text:
rea et argentea; hic testacea uasa uel lignea uirgam ferream et rea et argentea; hic testacea uasa uel lignea uirgam ferream et aeternum opperiuntur incendium. Quamquam igitur tui me terreat magnitudo, tamen inuitat humanitas. a sacerdote uictima salutem, a pastore praesidium ouis flagito. facessat inuidia, Romani culminis recedat ambitio: cum successore piscatoris et discipulo crucis loquor. ego nul- Ilum primum nisi Christum sequens beatitudini tuae, id est cathedrae Petri, communione consocior. super illam petram aedificatam ecclesiam scio. quicumque extra hanc domum agftum comederit, profanus est. si quis in Noe arca non fuerit, periet regnante diluuio. et quia pro facinoribus meis ad eam solitudiliem conmigraui, quae Syriam iuncto barbariae fine determinat, nec possum sanctum domini tot interiacentibus spatiis a sanctimonia tua semper expetere, ideo hic collegas tuos Aegyptios confessores sequor et sub onerariis nauibus parua nauicula delitesco. non
Abbreviated transcription (Latin):
indiscissam am̃i tunicam.
et de suꝑ tex tam minutatĩ
neam ext̾minant uulpes. ut
intlacus conttitos. qui aquam
ñ habent. difficile ubi fons signatus & ortus ille con¬
clusus sit. possit intelligi: ido mͥ cathedtã pecti. et fidẽ
apłico ore laudatã censui consulendã: inde nunc mee
anime postulans cybũ. unde olim. xp̃i uestimenta sus¬
cepi. Neq si tanta uastitas elem̃ti liquentis. et int̾rac enꝰ
longitudo tertarũ. me a p̃ciose margarite potuit inqͥsi¬
tione ꝓhibete. Ubicũq fuerit corpus: illuc etiã congre¬
gabunt᷑ aquile. Profligato asobole mala patrimonio:
apud uos solos incorrupta patrũ seruat᷑ aucloritas
Ibi cespite t̾ra fec̃do dñici seminis puritatẽ centeno stac¬
tu refert᷑. Hic obruta sulcis stum̃ta in loliã auenasq
degenerant. Nunc inoccidente sol iustitie orit᷑. in
oriente aũt lucifer ille qͥ cecid̾at suꝑsyda posuit thro¬
nũ suũ. Nos estis lux muncli. uos salt̾re. uõ uasa au¬

Expanded text:
indiscissam domini tunicam et desuper textam minntatim neam exterminant uulpes, ut inter lacus contritos, qui aquam non habent , difficile, ubi fons signatus, et hortus ille conclusus sit , possit intelligi: ideo mihi cathedram Petri et fidem Apostolico ore laudatam censui consulendam: inde nunc meae animae postulans cibum, unde olim Christi vestimenta suscepi. Neque vero tanta vastitas elementi liquentis, et interjacens longitudo terrarum, me a pretiosae margaritae potuit inquisitione prohibere. ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur et aquilae. profligato a subole mala patrimonio apud uos solos incorrupta patrum seruatur hereditas. ibi caespite terra fecundo dominici seminis puritatem centeno fructu refert; hic obruta sulcis frumenta in lolium anenasque degenerant. nunc in occidente sol iustitiae I oritur; in oriente autem lucifer ille, qui ceciderat, super sidera posuit thronum suum. uos estis lux mundi, uos sal terrae, uos uasa au
Abbreviated transcription (Latin):
ate i & enuessigio gensim exocsũq ꝑcurtens repoeti
loca inquiso sipta sunt que undent᷑ faccte quc¬
mtionem. ac primo estupbam sp̃uolsb spĩala c̃patata
indissolubilia ce. sicuti & multa st̃ alia. Nam et matusa¬
lam quatuor decim annis. post diluuium uixisse scribitut:
nec tam̃ archam ingressus est cũ noe. Et cũ ipse ds locutus
sit ad abraham sciendo scies quia ꝑegrinũ erit semen tuum.
int̾ra non sua. & inseruitutẽ redigent eos & affligent &e hu¬
miliabunt annis quadringentis: postea moyses sctibit in emͦlo.
egypti. Agir quoq hismaclem quasi lactentẽ &e tenctũ portat ĩhu¬
metis. cũ sexlecim ferme ce amplius re perat᷑ annorũ: & ridicłm
sit tam grande iuuenem matrissedisse ceruicib. Roboam u̾si
lius salomonis quad ragesimo pͥmo etatis sue anna regni sũpsit
trordiũ ce regnauit inierłm annis sexdecim: cũ utiq pat̾ eus.

Expanded text:
are et e uestigio Genesim Exodumque percurrens repperi are et e uestigio Genesim Exodumque percurrens repperi loca, in quibus scripta sunt, quae uidentur facere quaestionem. ac primo aestimabam spiritalibus spiritalia conparans indissolubile esse, sicuti et multa sunt alia. nam et Mathusalam quattuordecim annos post diluuium uixisse scribitur, nec tamen arcam ingressus est cum Noe; et, cum ipse deus locutus sit ad Abraham: sciendo scies, quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua et in seruitutem redigent eos et adfligent eos et humiliabunt eos quadringentis annis, postea Moyses scribit in Exodo: Aegypti. Agar quoque Ismaelem quasi lactantem et tenerum portat in humeris, cum XVIII ferme et amplius reperiatur annorum, ut ridiculum sit tam grandem juvenem matris sedisse cervicibus. Roboam autem filius Salomonis quadragesimo primo aetatis suae anno regni sumpsit exordium, et regnavit in Jerusalem annis sexdecim: cum utique pater ejus
Abbreviated transcription (Latin):
nedo uiatar ptł gessus. Quidã septimũ annũ remissionis.
et quinq̃ g simi iubele et quadringentesimũ ⁊ nonagesimaũ
⁊ qd uolinc intelligi septiages septiis. multis modis int̾pretan¬
tuni alserntes obfanc causam qui nqͣgesimi. et giingentesims
nometi serate in cuian giio politũ aeoitorẽ. & grunqͣ gesimã
psalinũ penitentie. que septẽ conficit᷑ ebdomadib ⁊ ipͥncipi¬
um ogdoacis crumpit. Uerũ ne longius sermo procedat
hue us ꝙ siaꝑ hos locutũ me cõ suficat quia e ex his queres¬
ꝑsimis angentẽ tib ans putationis siluã poteris ipse confice:
sceni ougeñe auodecimũ at ĩ ciũdeci mũ ingenesi libtũ
urhao antũ quedione dictass. Explic̃ epla. Introgatio
ur adꝰ loquit᷑ ad abrabam ꝗd quarta progenie s¬
lii istt cent de egyoto ⁊ cuersuti. et postea moyis
sictibit. quita aut progenis ascenderunt alii stł ae terta
ot s̃ prosblemaqũ legissem. cepi mecũ tacitꝰ estu¬

Expanded text:
d videar praetergressus. Quidam septimum annum remissionis, et quinquagesimum Jubilaei, et quadringentesimum nonagesimum, quod volunt intelligi septuagies septies, multis modis interpretantur: asserentes ob hanc causam quinquagesimi et quingentesimi numeri sacrati, in Evangelio positum debitorem: et quinquagesimum psalmum paenitentiae, qui septem conficitur septimanis et in principium ogdoadis erumpit. uerum ne longius sermo procedat, hucusque super hoc locutum esse sufficiat, quia et ex his, quae respersimus, ingentem tibi disputationis siluam poteris ipse conficere sciens Origenem duodecimum et tertium decimum in Genesim librum de hac tantum quaestione dictasse. us loquitur ad Abraham, quod quarta progenie filii Israel essent de Aegypto reversuri, et postea Moyses scribit: Quinta autem progenie exierunt filii Israel de terra  problema cum legissem, coepi mecum tacitus aestu
Abbreviated transcription (Latin):
tias habeat: exrquib exempli causa unũ possumꝰ pom
mꝰut qd̾ dicemus ꝑspicuũ fiat. Pastores et amatores.
eisdẽ lict̾is scribunt᷑. Rcs. ai . od. icm. S pastores porm.
amatores legunt᷑ reum. Undc euenit. ut ub ihetłimin
immutatũ. Scio hec molesta ẽt lectori. s dehebteis lib̾s
disputantẽ non decet aristotilis argumenta conqui¬
rere. nec erslumine trillia ne eloquentie aucendus ẽ
riuulus. nec aures quintilliam fiosculis. & scolat de¬
clamatione mulcende pedestris et cotidiane simi¬
lis. & nuliã lucubrationẽ redolensoratio necessatia
est: que rem explicet. sensum edisserat. obscura ma¬
nifestet. ñ q̃ u̾borũ cõpositone frondescat. Sint ahi
diserti laudent᷑ ut uolunt. et inflatis buccis spuman¬
tia u̾ba trutinent. Michi sufficit. sicloqui ut intelii¬
gar. de ut descripturis dispucans scripturarũ imiter

Expanded text:
tias habeat. ex quibus exempli causa unum ponimus, ut, tias habeat. ex quibus exempli causa unum ponimus, ut, quod dicimus, perspicuum fiat: \'pastores\' et \'amatores\' eisdem litteris scribuntur: res, ain, iod, mem, sed pastores \'roim\', amatores leguntur <reim\'. unde euenit, ut, ubi Hierusaleinmutatum. Scio haec molesta esse lectori, sed de Hebraeis litteris disputantem non decet Aristotelis argumenta conquirere nec ex flumine Tulliano eloquentiae ducendus est riuulus nec aures Quintiliani flosculis et scolari declamatione mulcendae. pedestris et cotidianae similis et nullam lucubrationem redolens oratio necessaria est, quae \'rem explicet, sensum. edisserat, obscura manifestet, non quae uerborum conpositione frondescat sint alii diserti, laudentur, ut uolunt, et inflatis buccis spumantia uerba trutinentur: mihi sufficit sic loqui, ut intellegar et ut de scripturis disputans scripturarum imiter
Abbreviated transcription (Latin):
querendi ardor exoritur᷑ ce adsumilitudinẽ hieremie
hebreũ replico. qd̾ paulus penolen uꝑxta quosdãuo¬
cat: & ipsos caracteres sollicitus attendensscriptum
liquaparte ĩ t̾pretatio ñ discordat. Om̃is pugna de u̾bo
ẽ amesim. qd̾ his litteris scribit᷑. Nech. menisin esaro
mẽ: uttum nã quinq anmunitos sonet. Et quidem
quinq hoc sermone dici negare nonpossumus. uerum
qͥnq plurali numero ñ quinta ut illi int̾pretati st̃
singulati: s nec generatio inuenit᷑ adiuncta. que lin¬
gua hebrta dor dicit᷑. Si e̾ẽt quinta generatio sermo¬
sensus. Qumta aut̃ ascendert̃ filii isrł det̾ra egypti:
qd quia minus uidebat᷑ intelligi. adiuncta generatio
est. Aquilam uͦ et incetͥsc&e in hoc maxime loco ꝓpͥe
tͣnstulisse. om̃is uidea conclamat. & sinagogatũ con¬
clamant unu̾sa subsellia: qd̾ uidelicet ide scrmo e is¬
dem littis scriptus. diu̾sas apud eos et uoces et intelligẽ¬

Expanded text:
quaerendi ardor exoritur et in similitudinem Hieremiae Hebraeum replico, quod Paulus cpocivoXrjV iuxta quosdam uocat, et ipsos characteres sollicitus adtendens scriptum liqua parte interpretatio non discordat; omnis pugna de uerbo est \'amesim\', quod his litteris scribitur: heth, mem, sin, iod, mem, utrumnam \'quiuque\' an \'munitos\' sonet. et quidem \'quinque\' hoc sermone dici negare non possumus, uerum \'quinque\' plurali numero, non cquinta\', ut illi interpretati sunt, singulari. sed nec cgeneratio\' inuenitur adiuncta, quae lingua Hebraea <dor\' dicitur, ut, si esset \'quinta generatio\', sermosensus: \'quinque autem ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti\'; quod quia minus uidebatur intellegi, adiuncta \'generatio\' est. Aquilam uero et in ceteris et in hoc maxime loco proprie transtulisse omnis Iudaea conclamat et synagogarum consonant uniuersa subsellia, quod uidelicet idem sermo et eisdem litteris scriptus diuersas apud eos et uoces et intellegen
Abbreviated transcription (Latin):
rimus asferre. sit latius disputandũ. Certe ex pecto quio
placcat᷑ utrũ ne epłari breuitate sententras tibi uelis aige¬
t aut singularũ ubros confici. Nam &e erigenes inquarto
putauit. & demundis atq ĩmundis animalib inleui¬
tico plura disseruit ut si ipse inuenire nil possem. deetꝰ
tñ fontib mutuarẽ. Et uucrius loquar didimmi de spũ
sc̃o librũ inmanib habes quẽ cransiatĩ tibi eupio dedi¬
care. ne me estimes tantũmꝰ dormitare. quilectione sine
tiio sormnũ putas. Ante iatis utiq problematib quȩ cpls

Expanded text:
rimus adferre, sit latius disputandum. certe expecto, quid rimus adferre, sit latius disputandum. certe expecto, quid placeat: utrumne epistolari breuitate sententias tibi uelis digeri aut singulorum libros confici. nam et Origenes in quarto putauit et de mundis atque inmundis animalibus in Leuitico plura disseruit, ut, si ipse inuenire nihil possem, de eius tamen fontibus mutuarem. et ut uerius loquar, Didymi de spiritu sancto librum in manibus habeo, quem translatum tibi cupio dedicare, ne me aestimes tantummodo dormitare, qui lectionem sine stilo somnum putas. antelatis itaque problematibus, quae epis
Abbreviated transcription (Latin):
eat isfimo pape damaso hietonimꝰ. Postꝗͣ
eptam tue sc̃itatis accepi confestim aecito
notario. ut exciꝑet imꝑaui. Quo ad offitiũ
preꝑato. qd̾ cram uoce ꝓmpturus. ante
inͥ cogitatione pingebam. Interim iam
ee ego linguam. et ille articusũ mouebamꝰ. Tum subito
hebreus intuent de ferens ñ pauca uolumina q̃ de sy¬
nagoga quasi lecturus acceperat: ce ilicohabes inqͥt
ꝗd postulaueras. Meq dubiũ ec quid facerẽ nesciontẽ.
tta festinus extruit. ut om̃ib pretmisis ad scribendũ¬
tansuolarem. qd̾ quidẽ usq ad presens facio. Uetũ qp¬
etheti diacono ad me misso. ut tu paitiᷤ epłam. ut ego sen¬
tio cõmentariũ te expectare dicist. breut̃ responsionem
adea desidetans que singula magnorũ uoluminũ inaian¬
tũ questuinculis pretmistis ñ quo ñ potuetm ce adilas aligo
tesponaeres qd abcloquentisimis untis certisliano nr̃o scili¬
cto e nouatano latino sermione sint eaite: &e sinoua uoscie¬

Expanded text:
eatissimo papae Damaso Hieronymus. Postquam epistulam tuae sanctitatis accepi, confestim accito notario, ut exciperet, imperaui; quo ad officium praeparato, quod eram uoce prompturus, ante mihi cogitatione pingebam. interim iam et ego linguam et ille articulum mouebamus, cum subito Hebraeus interuenit deferens non pauca uolumina, quae de synagoga quasi lecturus acceperat. et ilico habes\', inquit, \'quod postulaueras\' meque dubium et, quid facerem, nescientem ita festinus exterruit, ut omnibus praettransvolarem: quod quidem usque ad praesens facio. Verum quia heri diacono ad me misso, ut tu putas Epistolam, ut ego sentio, Commentarium te expectare dixisti, brevem responsionem ad ea desiderans, quae singula magnorum voluminuntum Quaestiunculis praetrespondere, sed quod ab eloquentissimis uiris, Tertulliano nostro scilicet et Nouatiano, Latino sermone sint editae et, si noua uolue
Abbreviated transcription (Latin):
tulans ce fessmationis parit̾. et morarũ ststimatiomsqipa
ad unam sucubratiuncuiã dictare uolueri tedictũ: ttr¬
aitatis quia alio oꝑe detentus non statim ad introgata
resctips Qdsbi uult qd ingenesi scͥptũ est. omnis qui
occiderit cain .uii. uindictis ex soluet.
nrequã de questione dicamtis. rectũ uidet᷑ ut edi
ciones intpretũ singulorũ cũ ipso hebraico conseĩ
Merlo ad onay. iochen. choloret. cayn. sobothaim. soccano
aquuila. E dixit e añs. Propterea om̃s qui occiderit eais

Expanded text:
ionis pariter et morarum: festinationis, quia ad unam lucubratiunculam dictare uolui rem dierum; tarditatis, quia alio opere detentus non statim ad interrogata rescripsi. Quid sibi uult, quod in Genesi scriptum est: omnis, qui occiderit Cain, septem uindictas exsoluet? Antequationes interpretum singulorum cum ipso Hebraico conferenMER LO ADONAI LOCHEN CHOL OREC CAIN SOBATHAIM JOCCAMO. Aquila. « Et dixit ei Dominus: Propterea omnis qui occiderit Cain,
Abbreviated transcription (Latin):
ane con sietudini ponamis ȩxemplũ. Loquat᷑ int̃ uerba¬
seruis ad anm. Qa incend domũ tuam &e umu̾sã subs¬
tantiam tuam dissipaui int̾fice me: dñsq respondeat.
Nsonut uis morieris. et fines morte supplicia: ucrũ longo
tempore eustodicris ad utã. &x tam infelicit᷑ ibacluce nͥ¬
saberis. ut quicũq te occiderit benefictũ prestt occiso:
aũ te ae tam muliis liberet cruciatib. Et scãm septua¬
quita quide editionẽ. hic nobis uidẽt sensus. De coautẽ¬
septies ulciscet᷑ maiorũ nr̃orũ ista sententia ẽ. ꝗd puant
inseotimi generatione alamech intfectũ cain. Adam q̃poe
gentit cam. cat genitit enoch. enoch genut irad arad ge¬
nutt mauihaei & matibael gciut matusacl. et matusaa
genuit lamech ã septimꝰ ab adã ñ spontesic inqͦda hebito

Expanded text:
anae consuetudinis ponamus exemplum. loquatur intanae consuetudinis ponamus exemplum. loquatur intservus ad dominum: quia incendi domum tuam, et universam substantiam tuam dissipavi, interfice me. Dominusque respondeat: Non ut vis, morieris, et finies morte supplicia; verum longo tempore custodieris ad vitam, et tam infeliciter in hac luce versaberis, ut quicumque te occiderit, beneficium praestet occiso: dum te de tam multis liberet cruciatibus. Et secundum Septuaginta quidem editioneseptimus ulciscetur, maiorum nostrorum ista sententia est, quod putent in septima generatione a Lamech interfectum Cain. Adam quippe genuit Cain, Cain genuit Enoch, Enoch genuit Gaidad, Gaidad genuit Maleleel, Maleleel genuit Mathusalam, Mathusalam genuit Lamech, qui septimus ab Ad
Abbreviated transcription (Latin):
bauit suꝑtia. N ichis obscuti arbitro remansise. Iltinc iuluo
qd uon interio gautras dtam aluio agantis urepst. que sui
se pouagirto scptm iundicte. qus inlamech ex soluenale
sant. diunt abadam usꝙ ad xpistum gntrationes septuia¬
git a scott ni. Rllege liucam enangaistamꝰ et inuenies
pale ut diximus. Sicuti cigo septima generatione cai

Expanded text:
nc illud, quod non interrogaueras, dum aliud agimus, inrepsit: quae sint septuaginta septem uindictae, quae in Lamech exsoluendae sint. aiunt ab Adam usque ad Christum generationes septuaginta septem. relege Lucam euangelistam et inuenies ita esse, ut dicimus. sicuti ergo septima generatione Cai
Abbreviated transcription (Latin):
martinus: qd talib morib imbuta. castã custo¬
dierit uoluntatẽ. Benedixit eam: et abiit letitia
plenus. Usq huc. sufficiat defeminis dictum.
Cõsũmata qͥppe ẽ uͥginũ causa. lnͣseamꝰ adcleticoꝵreli¬
qua. Hospitalẽ precipit apłs clericũ ordinandũ
Hoc precepto pater abrabam. & loth. angios sus¬
forus paulũ. doctrine fontẽ suscepit. Hec imitati¬
ones sint ut̾e: &e ne sinatis incolam preterite. qui
sorẽ. Non enĩ pugiẽ describit apłs. s qui consen
tias ñ ꝑcutiat singulorũ. Sit modestus. ñ infletur
ñ inebrietut: sue domui sue bñ presit quã erit
horribile. si domui cletici detrahatur. Ledet sact¬
dotis opinionẽ in plebe: quando depreximis eius

Expanded text:
Martinus, quod talibus imbuta moribus, castam custoMartinus, quod talibus imbuta moribus, castam custodierit voluntatem: et benedicens eam, abiit laetus. XI. Hucusque sufficiat de feminis dictum. Consummata quippe virginum causa, transeamus ad reliqua. Hospitalem praecipit Apostolus clericum ordinandum. Hoc praecepto pater Abraham et Loth Angelos susphorus Paulum doctrinae fontem suscepit. Hae imitationes sint vestrae: et ne sinatis incolam praeterire, qui sorem: Nec enim pugilem describit Apostias non percutiat singulorum. Sit modestus, non infletur, non inebrietur, suae domui bene praesit: perquam erit horribile, si domui clerici detrahatur. Laedit sacerdotis opinionem in plebe, quando de proximis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
lege quia talis aebet ẽẽ soutarius: quasẽ hieremias
aesctipsit. Sedebit soutarius. et tacebit. E qͥa ihs
reuctis apłis. solus ibat orare. Maniã inpenetralib
angłb solam inuenit. ñ cũ agapẽta ioquentẽ. de iua
uirise intibitũ trepidauit. Tu que forar es malitie.
quid auiro desid̾as frequentius salutari. et nescis
quia duplicit̾ famã prodis. cuam simul ce cieri¬
ci. cuius uita eccłiam xp̃i debet ornare. In ordi¬
nata consuctudo ẽ: delicatis sermonib famuiosa
cala mitas. S hospttalitatẽ cupiꝰ habere. Bñ faciꝰ. habes
tuas sorores. uc apud te indomo uocari dedent. ñcle¬
rici. Erit ad edificationẽ tuã sc̃a uigo. qd aixrero. In
beatissimi uri mͥ martini uita legimus. cõmemo¬
rasse sulpiciũ. qd̾ transiens sc̃s martinus. quand̃a
uirginie morib e casitate precelsam cupiens
uisitare. illa noluit᷑. s xseniũ misit ciac ꝑfe

Expanded text:
Lege quia talis debet esse solitarius qualem Jeremias Lege quia talis debet esse solitarius qualem Jeremias descripsit: Sedebit solitarius, et tacebit . Et quia Jesus, relictis apostolis, solus ibat orare . Mariam in penetralibus angelus solam invenit, non cum agapeta loquentem, et illa virilem introitum trepidavit. Tu quae fornax es malitiae, quid a viro desideras frequentius salutari? X. An nescis quia dupliciter famam perdis: tuam simul et clerici: cujus vita Ecclesia Christi debet ornari? Inordinata consuetudo est, et delicati sermonis fabulosa calamitas. Sed si hospitalitatem cupis habere: habes tuas sorores, illae apud te in domum tuam vocari debent, non clerici. Erit ad aedificationem tuam, sancta virgo, quod dixero. In beatissimi Martini Vita legimus commemorasse Sulpitium, quod transiens sanctus Martinus, quamdam virginem moribus et castitate praecelsam, cupiens visitare: illa noluit, sed xenium misit ei: ac per
Abbreviated transcription (Latin):
clericus agapetas amplius quesietit amare. quam
thematirandus est. Germinant eni femine cũ uitĩ
ne ꝑcutiunt. Pronefas dolor ẽ dicere. s preterire ñ
de sine nuptiis genus nouũ uxorũ d̃e hoc adnosqͥd
ꝑtinet: ad ĩfamare ñ cessamꝰ: Amachera cessemꝰ: bonꝰ
honor ẽ ĩȩccłia si a ꝯsortio uiroꝵ sit lõge femine. Nonach̃ł cle
Quid te uirginale delectat auloquiũ  sur scĩmoni¬
ales contra fidẽ srequentas inecctia. uel in ipso
publico: Si eos quos diligunt uiderint᷑: rioentib
oculis. sauitationis tenera uerba producũt. Dem¬
de cũ salutauerint: si eas dei uiros preterire celeruiꝰ
uidetint. contẽptores suos udicant ce irascuntur.
Ordinatur deinde satissactio diserta: post satisfacti¬
onem prandiũ. quasi ere i noua ietitia disponitur.
Int̾ pocuia. improꝑant uerba contẽptus. lue uͦ̾la¬
mentare st simuiat: quasi peccati genus incuicenꝰ.

Expanded text:
clericus agapetas amplius quaesierit amare quam Cclericus agapetas amplius quaesierit amare quam Cthematizandus est. Germinant enim feminae spinas ce percutiunt. Proh nefas! dolor est dicere, sed praeterire non de sine nuptiis genus novum uxorum? Et hoc ad nos quid pertinet, quod infamare non cessamus? A machaera cessemus. Bonus honor est in EccQuid te virginale delectat alloquium? Cur sanctimoniales contra fidem frequentas in Ecclesia, vel in ipso publico? Si eos quos diligunt viderint, ridentibus oculis salutationis tenera verba producunt. Deinde cum salutaverint, si eas Dei viros praeterire celerius viderint, contemptores suos judicant, et irascuntur. Ordinatur deinde desertae satisfactio: post satisfactionem prandium, quasi nova laetitia disponitur. Inter pocula improperant verba contemptus: ille vero lamentari se simulat, quasi peccati genus inducens.
Abbreviated transcription (Latin):
centur. que uxor asseritur. An quia conuigii tabu¬
las ñ fecit. concupiscentia alt̾a fuit Nullo pac¬
to digamos. uei concubinarũ catenis insertos. de
Et dirit añs ad moysen. Sacerdos uxorẽ accipiat
uitginẽ. aesemine patrũ suorũ: uiduam uͦ et aesti¬
tutam. aut auiuo marito derelictam. ñ accipiat
Bene audiui precipiente dño moysi. quia nec uar
debeat sacerdoti digama conuenire̾. ne honorem
pouuat sacerdotis. Sicut unius uxoris uirũ. sic
unius uiri mandat urorẽ. Si gͦ clericus monoga¬
mus fuerit. et uxor eius digama: noli eũ ministe¬
rio applicare. Digamã enĩ duxit uxorẽ. Hec tito
precepta. idẽ apłs deordinandis clericis dedit. Et
qͥalib̾ finẽ expectat: ad id redeamꝰ uñ digressi sumꝰ:
nec sidue aut tres parit̾ dĩ ancille mor̃ẽt᷑: solũ adeã decet
ĩgredi sac̾dotẽ. Siqͥs hec precepta ñ obseruauerit:
nostis est anime sue. Qd si post nr̃a monita. aliqͥs

Expanded text:
centur, quae uxor asseritur. An, quia conjugii tabucentur, quae uxor asseritur. An, quia conjugii tabulas non fecit, concupiscentia aliena non fuit? Nullo pacto digamos, vel concubinarum catenis insertos, decEt dixit Dominus ad Moysen: Sacerdos uxorem accipiat virginem de semine patrum suorum. Viduam vero aut destitutam, aut a viro marito derelictam, non accipiat. Bene audivi praecipiente Domino Moysi, quia nec uxor debet sacerdoti digama convenire, ne honorem polluat sacerdotii. Sicut unius uxoris virum, sic unius viri mandat uxorem. Si ergo clericus monogamus fuerit, et uxor erio applicare; digamam enim duxit uxorem. Haec Tito praecepta Apostolus de ordinandis clericis dedit . Et quia liber finem exspectat, ad id redeamus unde digressi sumus. Nec si duae aut tres pariter Dei ancillae morentur, solum ad ea decet convenit sacerdotem. Si quis haec praecepta non observaverit, hostis est animae suae. Quod si post monita nostra aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
castis uirginib longeua dilectio. Tunc inbono me¬
ritũ collocabis: et famẽ meliorabis. S congregatioẽs
puellar̃ pulchre censeo. Inebdomada scda uisitatiõe ad
b̾ndicendã congregationẽ conuenias s ñ solus. ne
rumigeruli unguis te lacerantib maculent. Au¬
enam enĩ cupiunt uicini disciitere uitã. ñ suam
Propterca digne accipe nr̃orũ precepta uerborũ:
et monita humilitatis. que fraterno affectu cala¬
unquis a pti testimoniis quantũ dñs donat expo¬
nam. Sufficiant suꝑiores cause. que dicte st̃. Uerũ
tum est. quid ae prb̃is ad titum cõmemorare deiec¬
tat. S pretereundũ ñ est. suꝑiorẽ ex planare sen¬
tentiam. Uniuis uxoris uirũ. et noua et uetꝰ pre¬
ceptio. sacerdotẽ censuit eligendũ: Quia diga mos
ad ministeriũ pleriq apłi applicuerunt. Sed
asserunt. Concubina fuit illa. hec uxor. quasi
ñ eadẽ sint cõmertia feditatis iniuia. que innac exer¬

Expanded text:
castis virginibus longaeva dilectio, tunc in bono mecastis virginibus longaeva dilectio, tunc in bono meritum collocabis, et famam meliorabis. Sed de congregatione puellarum pulchre censeo, in hebdomada secunda visitatione ad benedicendam congregationem convenias, sed non solus, ne rumigeruli ienam enim cupiunt vicini discutere vitam, non suam. Propterea digne accipe meorum praecepta verborum: et monita humilitatis, quae fraterno affectu, calaliquis apostoli testimoniis quantum Dominus donat, exponam. Sufficiant superiores causae, quae dictae sunt. Verum tum sit: quid de presbyteris ad Titum, commemorare delectat? Sed praetereundum non est superiorem explanare sententiam, Unius uxoris virum , et nova et vetus praeceptio sacerdotem censuit eligendum: quia digamos ad ministerium plerique episcopi applicuerunt, sicque asserunt: Concubina fuit illa, haec uxor; quasi non eadem sint commercia foeditatis in illa, quae in hac exer
Abbreviated transcription (Latin):
aeo. Pudicus: alsum est. Si pudititiã queris. e¬
minã ꝗͣbͣn inderis conu̾santẽ. mente dilige. ñ conpo¬
rali frequentces ornatu. Non uestis tenera. clericũ
facit aut sacerdotẽ: s casta mentis intentio. Hec
enĩ deuotionẽ nonoris inte custodit. Honore quidẽ
głosos. boni oꝑis fama conscruat. Sacerdotes quip
dictũ est afeminis segregari. Si gͥ generis gr̃a u¬
dicas easdẽ nullo pacto dimittere: memento tha¬
mat᷑. qd̾ ab ammon fr̃e suo corrupta sit. Id ipsũ per¬
desiderat. si loqui ñ potest. uel temptat᷑. Remotio
gͥ uiri. castitatis collocat arma̾. construit in melio¬
rib castra pudoris: honorẽ consolat᷑. Potuit enĩ et
maria mat̾ dñi. dechoro apłorũ ñ discedere. silice¬
ret. Tecla post temptationẽ passionis. antiochie
apaulo ꝓhibetur parit̾ ꝑgere. Nemo miles. cũ uxo¬
re ꝑgit ad bellũ. Non inuideo caritati. Sit tibi cũ

Expanded text:
deo. Pudicus? falsum est. Si pudicitiam quaeris, fedeo. Pudicus? falsum est. Si pudicitiam quaeris, feminam, quam videris bene conversantem, mente dilige, non corporali frequentes ornatu. Non vestis tenera clericum facit, aut sacerdotem, sed casta mentis intentio. Haec enim devotionem honoris in te custodit. Honorem quidem gloriosius boni operis fama conservat. Sacerdotes quippra dictum est, a feminis segregari. Si igitur generis gratia judicas easdem nullo pacto dimittere, memento quod Thamar ab Amnon fratre suo corrupta sit . Idipsum perdesiderat, si loqui non potest, vel tentatur. Remotio igitur viri castitatis collocat arma, construit in melioribus castra, pudoris honorem consolatur. Potuit enim et Maria mater Domini de choro apostolorum non discedere, si liceret. Thecla post tentationem passionis Antiochiae a Paulo prohibetur pariter pergere. Nemo miles cum uxore pergit ad bellum. Non invideo charitati: sit tibi cum
Abbreviated transcription (Latin):
nua diaboli. uia iniquitatis. scorpionis ꝑcussus.
cendit ignis. Fiaminigero igne ꝑcutit femina
conssentiam parit̃ habitantis: exuritq fundam̃¬
ta montiũ. Ego dico si cũ uiris femine habitent:
uiscariũ ñ deerit diaboli. Ex eis aucupatus est
abinitio peccatũ. fe̾rreas mentes. libido ao mat.
Si auigat quis ignẽ insinũ suuim. &e uectimenta
carbones ignis pedes suos ñ cõbiiret: Michi crede:
ñ potest toto corde habitare cũ año. qui feminatũ¬
accessib coptilatur. S dicis. Qui ambulat in qͥt
simplcit: ambulat confidenter. Bene & arguite.
S oportet te testimoniũ bonũ habere. abhis qui fo¬
ris st̃. Liccc recte coram ddño incedas: tamen astutio
res sant alii tenebrarũ. suꝑ filios luicis. Cũ a te
hoc genusnon amputatur. das reprehendentibus
te locũ. Ipse te aetranentiũ morsib tradidini. siaga¬
petarum consortiũ ñ dimiseris. Benignus es: gau¬

Expanded text:
nua diaboli, via iniquitatis, scorpionis percussio, nua diaboli, via iniquitatis, scorpionis percussio, cendit iconscientiam pariter habitantis, exuritque fundamenta montium. Ego judico, si cum viris feminae habitant, vicarium non deerit diaboli. Ex eis occupatus est homo. . . . . . ferreas mentes libido domat. Si alligat quis ignem in sinum suum, vestimenta carbones ignis ambulet, pedes suos non comburet? Mihi crede, non potest toto corde habitare cum accessibus copulatur. Sed dicit: Qui ambulat, inquit, simpliciter, ambulat confidenter . Bene et argute; sed oportet testimonium bonum habere ab his qui foris sunt. Licet coram Domino incedas, tamen cores sunt filii tenebrarum super filios lucis. Cum a te hoc genus non amputatur, das reprehendentibus te locum. Ipse te detrahentium morsibus tradidisti, si agapetarum consortium non dimiseris. Benignus es? gau
Abbreviated transcription (Latin):
ns: qui ad altare cũ dño fabulatis : Te cuncti in
pubuco. te inagro rustici. aratores. aut uinitoreᷤᷤ
cotidie grauiter lacerabunt: si contra dispositũ
fidei. cũ feminis habitare contendis. Et ꝙr ut
arbitror. concupiscis ir reprehensibilis inueni¬
ri. bono testimonio utere. Nunqͥd inchoro apło¬
rũ femine affuerunt: Prohibe uirgines tecũ
exterius ordina. frequenter uisita. iunctus obse¬
quio ciericorũ: ne cũ secretaliter ac solus ingre¬
detis macules testimoniũ tuum. Iuud etiã adi¬
ciendũ est: quia si uxorẽ diiceres. iex te ñ prohi¬
beret habitare cũ consertia. Cũ uxoris enĩ consen¬
su. cuismodi ad regimen sacerdotii promouent᷑ :
ris uirũ adhonorem clericatus eligendũ. Te uͦ
ñ ita salutaria precepta constringunt. Auter
conuigati. aliter uirgines edocentur eccłi asticũ
subire ministeriũ. Dmñs feminarũ cũ clericis.
nullo pacto conuncta precipit᷑ conuersatio. Ia¬

Expanded text:
nis, qui ad altare cum Domino fabularis? Te cuncti in nis, qui ad altare cum Domino fabularis? Te cuncti in publico, te in agro rustici, aratores ac vinitores quotidie graviter lacerabunt, si contra dispositum fidei, cum feminis habitare contendis. Et quia, ut arbitror, concupiscis irreprehensibilis inveniri, testimonio bono utere. Numquid in choro apostolorum feminae affuerunt? Prohibe tecum virgines exterius ordina, frequenter visita junctus obsequio clericorum: ne dum secretaliter ac solus ingrederis, macules testimonium tuum. III. Illud etiam adjiciendum est; quia si uxorem duceres, lex te non prohiberet habitare cum conserva. Cum uxoris enim consensu ejusmodi ad regimen sacerdotii promoventur: ris virum ad honorem clericatus eligendum. Te vero non ita salutaria praecepta constringunt. Aliter conjugati, aliter virgines admonentur ecclesiastici onus subire ministerii. Feminarum cum clericis nullo pacto conjuncta praecipitur conversatio. Ja
Abbreviated transcription (Latin):
de uitai elericorũ
ofronius eusebius hiero¬
nimus. oceano suo salu¬
tem. Deprecatus es. ut tibi
breuiter ex ponerem. qua¬
riq maledictis emuli
prestoiantur: quia ñ suleo ueritatẽ. Lamen
ait. humanus sermo. &e om̃i acceptione dig¬
nus. Siquis ep̃atũ desid̾at᷑. uonũ opus desid̾at
Oportet enĩ epm̃ irreprehensibilem ẽẽ. sobrium.
pudicum. benignũ. ornatũ. hospitalẽ. docibilem :
ñ ꝑcussorẽ s modestũ. ñ utigiosũ. ñ uinoientum:
domui sue qui bene pre est. & reliqua. Totũ di¬
cit esse.. cauendũ: cũ irreprehensibilẽ ponit.
citeri cericorũ condiscunt. quomͦ debeant uiue¬
te inhac uita mortali. G se ipsos imitabiles debent
ti. uita & testimonio sacerdotũ possint erurgere.
Precipue uiud assequor attentius tibi ẽẽ cauẽ¬
dũ. quia prima tẽptamenta sunt cicricorũ. femi¬
narũ frequentes accessus. Isti sexus. reprehensibi¬
les erhibent clericos. Quid tibi reuera cũ femi¬

Expanded text:
De Vita Clericorum. De Vita Clericorum. Sophronius Eusebius Hieronymus Oceano suo salutem. I. Deprecatus es, ut tibi breviter exponerem, quarique maledictis aemuli praestolantur, quia non sileo veritatem; tamenait: Humanus sermo et omni acceptione dignus. Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat. Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse, sobrium, pudicum, benignum, ornatum, hospitalem, docibilem, non percussorem, sed modestum, non litigiosum, non vinolentum, domui suae qui bene praeest : et reliqua. Totum comprehendit esse cavendum, cum irreprehensibilem ponit.caeteri clericorum condiscunt quomodo debeant vivere in hac vita mortali. Seipsos imitabiles debent ti, vita et testimonio sacerdotum possint exsurgere. Praecipue illud reor attentius tibi esse providendum: quia prima tentamenta sunt clericorum, mulierum frequentes accessus. Iste sexus reprehensibiles exhibet clericos. Quid tibi revera cum femi