comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eũ magnauucti pugna. u orbe tueni
Sngune at huel apiq ĩgentesonuł albẽt.
Quo referor tociẽs: qͣmit ĩ ianian uitatt
Sit̾no extra iocios sũ aoscrre paratus
Cur ñ ĩ columi pociꝰ certamina toio
Ed cũ iaguinei ⁊ utuli. qͥd ceta dicet
taliã ad mortẽ site fors dicta refutet.
diderim natã ⁊ comibis ña petẽtẽ
is mne tesbella uoriasm strere uarentiso

Expanded text:
pugna vix urbe tuemur sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent. Quo referor totiens? Quae mentem insania mutat? Si Turno exstincto socios sum adscire paratus, cur non incolumi potius certamina tollo? Quid consanguinei Rutuli, quid cetera dicet Italia, ad mortem si te—Fors dicta refutet!— prodiderim, natam et conubia nostra petentem? Respice res bello varias; miserere parentis
Abbreviated transcription (Latin):
ui dicta cedit rapidꝰq ĩ tecta rescessit
oisit eqͥs. gauoetq tuens añ ora frem̃ti
ui candore niues añ irẽt. c̃sibꝰ auras
i cũstãt ꝓꝑi aurige manibꝰ q lacesst̃
i tora plausa cauis. colla ⁊ comãtia pectũt
pe de hĩc auro ĩ qͣlentẽ alboq ori calco
audat loricã humꝰ is. simul apta habena ⁊¬
se q clipeũq ⁊rubre cornua criste¬

Expanded text:
 in tecta recessit. poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis, qui candore nives anteirent, cursibus auras. Circumstant properi aurigae manibusque lacessunt pectora plausa cavis et colla comantia pectunt. Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco circumdat loricam umeris; simul aptat habendo ensemque clipeumque et rubrae cornua crist
Abbreviated transcription (Latin):
T ũ sic asfat᷑ regem atq ita uirbioꝰ inn̾t¬
H ulla mora ĩ turno. nicħ: qͥ dicta ret̾etet
anaui eneade nec q̃ pepigere recuient
Cogoior fersacra pat̾ ocipe fieus
A ut hac dardaniũ d ext᷑ sub tartara mita
Tesertorẽ asie. seo eãt syertẽt ꝙ latini
Et solus ferro cmen cõmune refellao
Aiit habeat uictos. cedat launnia quix
Olli sedato resyondit corde latinus
Oỹstans aĩ iuuenis quanto ipẽ feroci
S irtute exsuꝑas. tarto m̃e nẽsũ equũ ÷
Consilere. atq õt meruentẽ expẽde casꝰ

Expanded text:
fatur regem atque ita turbidus infit: Nulla mora in Turno; nihil est quod dicta retractent ignavi Aeneadae, nec quae pepigere recusent. Congredior, fer sacra, pater, et concipe foedus. Aut hac Dardanium dextra sub Tartara mittam, desertorem Asiae sedeant spectentque Latini, et solus ferro crimen commune refellam, aut habeat victos, cedat Lavinia coniunx. Olli sedato respondit corde Latinus: O praestans animi iuvenis, quantum ipse feroci virtute exsuperas, tanto me impensius aequum est consulere atque omnis metuentem expendere casus.
Abbreviated transcription (Latin):
to gaudens ꝯponi fede bellum
nocioi mestiq metũ solat̃ iuli
ara docint̃ regiq iub⁊ responsa lanno
erta referre uiros. ⁊ pac̾is dic̾ẽ lege s
nstauani sinnos spai gebat lumine mõtis
r dies. cũ :mũ alto segurgite tollũt
S olis cq. liicẽ q elatis naribꝰ afflaĩ
C ampũ ad e̾tam̃ magne sub menib urbis
Dim̃si rutuliq uiri teuc̾q parabãt
I r medios focos : diis coiminibꝰ aras¬

Expanded text:
o gaudens componi foedere bellum, tum socios maestique metum solatur Iuli, fata docens, regique iubet responsa Latino certa referre viros et pacis dicere leges. Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt solis equi lucemque elatis naribus efflant: campum ad certamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Teucrique parabant in medio
Abbreviated transcription (Latin):
ne ligus. frustatq aminiis elate suꝑbis.
cqͥcꝗ patrias tẽptastri lubricꝰ artes.
ae fraus te incolum̃ fallaci ꝑferet auno.
cinfit equũ eursu. fremsq ad u̾si p̃hensis
ũa facile accipit᷑ faxo sacerales ab alto.
onsegtur pennis sublim̃ ĩ nibe colũbam.
mp̃hensãq tenet pedibq eiuscerat uncis.
rrenũ genitor tarconẽ inp̃lia seua.
ufticit. ⁊ timulis haut mollibꝰ incitat iras.
int̾ ordes edentiq agmina tarcon.
ertur eqͦ. uariisq ĩstigat uocibꝰ alas.
omine quẽq uocans. reficitq ĩ plia pulsos
uoferrũ. qͥd ue ħ gerimꝰ tela irritaderis:
tñ inuen̾em segnes. nocturnaq bella.
ut ubi eurua choros ĩ dix̃ tibiabachi.
rpectate dapes: ⁊ plene pocula iñsecerdos¬
ic amtor. ħ studiũ. dñ sacra id̾s arusper.
ũciet. acluco̾ uoe hostia pingins ĩ altoᷤ

Expanded text:
Vane Ligus frustraque animis elate superbis, Vane Ligus frustraque animis elate superbis, nequiquam patrias temptasti lubricus artis, nec fraus te incolumem fallaci perferet Auno, transit equum cursu frenisque adversa prehensisuam facile accipiter saxo sacer ales ab alto consequitur pennis sublimem in nube columbam comprensamque tenet pedibusque eviscerat uncis; Tyrrhenum genitor Tarchonem in proelia saeva suscitat et stimulis haud mollibus incitat iras. Ergo inter caedes cedentiaque agmina Tarchon fertur equo variisque instigat vocibus alas, nomine quemque vocans, reficitque in proelia pulsos. Quo ferrum quidve haec gerimus tela inrita dextris? At non in Venerem segnes nocturnaque bella aut ubi curva choros indixit tibia Bacchi, exspectate dapes et plenae pocula mensae, hic amor, hoc studium, dum sacra secundus haruspex nuntiet ac lucos vocet host
Abbreviated transcription (Latin):
Orsilocũ fugiens magnũq agitita ꝑ orbem
Eludit. giro int̾ior. seꝗt᷑q seq̃ntem.
T ũ ualidã ꝑque arma uiro ꝑq̃ ossa securio.
Alcior exingens oranti. ⁊ multa p̃canti.
Congeminat. uulnꝰ calido rigat ert a cerebro.
Incidit hĩe. subitoq aspectu t̾ritꝰ hesit.
Apponne nicele bellator filius aunz
H aut ligurũ extremꝰ. dũ falłe fata sinebant
Isq ubi se nullo iã cursu euade pugnam.
Poffe. neq ĩstantẽ regnã au̾t̾e cernit.
Consilio ũsare dolos ingressus ⁊ astu.
Iircipit ħ. quid tam egregiũ sifemuina forti.
Fidiseqͦ: dininte fugam. ⁊ te cominꝰ eqͦ.
Mecũ erede solo. pugneq accinge pedet.
u at illa fures acriq accẽsa dolore:
coit equũ comiti. paribꝰqͦ ad sistit ĩ armis.
iise pedes nudo purq ĩ t̾rita parma.
uiuenis uirisse dolo ratꝰ ad uolat ipse.
uit mora. ꝯu̾siq fugar aufert᷑ habenis.
erupedẽq citũ ferrata calce fatigat.

Expanded text:
Orsilochum fugiens magnumque agitata per orbem Orsilochum fugiens magnumque agitata per orbem eludit gyro interior sequiturque sequentem, tum validam perque arma viro perque ossa securim altior exsurgens oranti et multa precanti congeminat: vulnus calido rigat ora cerebro. Incidit huic subitoque aspectu territus haesit Appenninicolae bellator filius Auni, haud Ligurum extremus, dum fallere fata sinebant. Isque ubi se nullo iam cursu evadere pugnae posse neque instantem reginam avertere cernit, consilio versare dolos ingressus et astu incipit haec: Quid tam egregium, si femina forti fidis equo? Dimitte fugam et te comminus aequo mecum crede solo pugnaeque adcinge pedestri: , at illa furens acrique adcensa dolore tradit equum comiti paribusque resistit in armis, ense pedes nudo puraque interrita parma. At iuvenis, vicisse dolo ratus, avolat ipse, haud mora, conversisque fugax aufertur habenis quadrupedemque citum ferrata calce fatigat.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ subit. hac dextrã labenti tẽdit iertem.
recipites parit̾ ruunt his addit amastiuo
ꝯipodaten. sequit᷑q ĩcũbẽs eminus asta.
d̾q emissa manu ꝯtorsit spicida uirgo.
ot frigiicecide̾ uiri. ꝓcul ceuitꝰ ariis.
Ignoscifieqͦ uen ator iapige fert᷑.¬
E ui pelliꝰ latoᷤ humero erepta uiuento.
ugnatori oꝑit. cap̃ ĩgẽsoris hiatus.
male texe lupi cũdentib albis
Agresteq manꝰ armat sparꝰ ipse catuis
ertit᷑ inmeduis ⁊ toto u̾tice supͣ ÷
Huc̃ illa exceptũ neq ⁊t labor agmine ũso. ͭ¬
F rahieit. ⁊ suꝑ hec ĩnnco pectore fatur
s ilius te turene feras agitare putast.
Iduenit qui ur̃a dies milieribꝰ armis
U erba redargueret. nom̃ tñ haut leue patrͣn
M anibꝰ ħ referes. telo ceridisse camille
P rotinꝰ or siloc ũ. ⁊ uuten. duo maxima teuerum.
C orꝑa. s buten au̾sũ acuspide fixit.
Lorica galeãq ĩ t̃ cuua colla sedentĩ.
Lucent. ⁊ leuo dependet parma la certo

Expanded text:
um subit ac dextram labenti tendit inermem, praecipites pariterque ruunt. His addit Amastrum Hippotaden, sequiturque incumbens eminus hasta quotque emissa manu contorsit spicula virgo, tot Phrygii cecidere viri. Procul Ornytus armis ignotis et equo venator Iapyge fertur, cui pellis latos umeros erepta iuvenco pugnatori operit, caput ingens oris hiatus et malae texere lupi cum dentibus albis, agrestisque manus armat sparus; ipse catervis vertitur in mediis et toto vertice supra est. Hunc illa exceptum, neque enim labor agmine verso, traicit et super haec inimico pectore fatur: Silvis te, Tyrrhene, feras agitare putasti? Advenit qui vestra dies muliebribus armis verba redarguerit. Nomen tamen haud leve patrum manibus hoc referes, telo cecidisse Camillae. Protinus Orsilochum et Buten, duo maxima Teucrum corpora, sed Buten aversum cuspide fixit loricam galeamque inter, qua colla sedentis lucent et laevo dependet parma lacerto,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iigat geu s. noctẽ a dic labente: eo ucat
nris ut infractos adi̾nos mute iotiuos
defecisse iud et iua nc̃ ꝓmissa reposci
Aitolit q aios. spenorũ qnalis in arueo
Sauc his ille grmi uenantũ niln̾e coryꝰ¬

Expanded text:
die labente reducat: nus ut infractos adverso Marte Latinos defecisse videt, sua nunc promissa reposci, attollitque animos. Poenorum qualis in arvis saucius ille gr
Abbreviated transcription (Latin):
ucprture ueni. capias ut digna camille
ꝑit or curata uoluerẽ teiłsa sagitã
ympsit phareta. cõnuq ĩfensa tetendit
t duxit longe. donec curuata cohirẽt
nt̾se capita. ⁊ manib iñ tĩgera equis
cua aciẽ ferri. dext᷑ neruoq papillã
xtĩple tebi stritorẽ. aurasq ĩonantes

Expanded text:
uc periture veni, capias ut digna Camillaedixit, et aurata volucrem Threissa sagittam deprompsit pharetra cornuque infensa tetendit et duxit longe, donec curvata coirent inter se capita et manibus iam tangeret aequis, laeva aciem ferri, dextra nervoque papillam. Ext
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾eo turnũ ĩ uliue seuissimꝰ in plet
N ũciꝰ ⁊ iuueni ĩgentẽ fert acea tumultũ
Beĩrtaĩ uulscorũ acies. cecioisse camillao
I ngruere in tensos hostei ⁊ marte scđo
O mĩa corripuise. metua ⁊tũ ad menia ferri
I uę furens. ⁊ ieua iouis ħc numina poiet̃
D eserit obsessos colles. nemora asꝑa bnqͥt
U n eꝯspectu exierat. campũq tenebat
C ũ pat̾ en eas ĩat̾ in grissꝰ aperios

Expanded text:
implet nuntius, et iuveni ingentem fert Acca tumultum: deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, ingruere infensos hostis et Marte secundo omnia corripuisse, metum iam ad moenia ferri. Ille furens, et saeva Iovis sic numina pellunt, deserit obsessos collis, nemora aspera linquit. Vix e conspectu exierat campumque tenebat, cum pater Aeneas saltus ingressus apertos
Abbreviated transcription (Latin):
aste. ⁊ solis exegit mõtibꝰ eiũi
ic natam indumis int̃q horrẽtia iustra.
mm̃italis e⁊ĩ manmis i lacte ferino
Iutebat. teneriꝰ ĩ mulges uba labris.
pta: ꝑedũ pͥmis ĩ fans uestigia plantis.
nstiterat. iaculo palmas one rauit acuto
piculq exhumero parue suspendit ⁊ ãcũ¬

Expanded text:
pastorum et solis exegit montibus aevom. pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustra armentalis equae mammis et lacte ferino nutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis infans vestigia plantis institerat, iaculo palmas armavit acuto spiculaque ex umero parvae suspendit et arcu
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ puinabat ripis t̃atꝰ se mibibꝰ inb
uꝑat. ille ĩ nare par̃ãs ĩ fantis amore
Tareat᷑ caroq honeri tim⁊ ommasecum
Uersanti. subito uixhecsentẽtia seoit.
Selũ ĩ mane manu ualioa. forte gebat
Pellator. solioũ nobis. ⁊ robore cocto.
Hiue natar ubro ⁊ siluestre sub̃e clausam.
Implieat. atq habilẽ medie ccuigat haste
Qũadextra ĩgeti librãs ita ad ethera fat᷑:
Almatibi nãe nemoꝵ culty latonia uir go.
Ipse pat̾ famulã m. uoueo tua pͥma palira.
Tela cenẽs. supplex hostẽ fug̃. iccipe testor
Diua tuã. q̃ nẽ dubis omittit᷑ auris.
D ix. ⁊ ad ducto ꝯtortũ hastile laterro
I mnittit. sonuere unde rapidũ supãnem.
ifeli sugt ĩ aculo stridẽte camilla.
netab magna ꝓpiꝰ ĩa urgente catu
at sese fluuio. atq hastam ẽiurgine uictor
umineo donũ triuie de cespite uellit.
c illũ tottis ulle n̾ mõtibꝰ urbe
Acciꝑe. neq ipse manꝰ feritate dediss

Expanded text:
spumabat ripis: tantus se nubibus imber spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausam, implicat atque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris. Dixit et adducto contortum hastile lacerto immittit: sonuere undae, rapidum super amnem infelix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aug̾te q fer̃. fauces. aditꝰq miligni.
Plainties ignota iacet. tutiq recept̾.
Seu dert᷑ leuaq ueł occuirere pugne
Siue ĩstare iugis. ⁊ grandia uoluere sara.
huc uiuenis nota fertur regione uiaꝵ
A ipuitq locũ. ⁊ silius insedit t̃ iquis:
¶uelocẽ intea suꝑhis insedib opem
U nã ex uirginibꝰ. sociis. sac̃q cat̃ua.
Conpellabat. ⁊ has tristes latonia uoceᷤ
O ro dabat. gͣditꝰ bellũ ad crudele camillas
C ara mͥ añaliã. neq it nouus iste diane
Denitanior. subitaq animũ dulcedine mouit
Pulsus obĩ uidiã regno. uiresꝙ suplas
Priuerno anti qua  metabꝰ. cũerceset urbe
In fantẽ fugiẽs media ĩt p̃liabeli.
Sustulit. exilio conitẽ mat̾sꝙ uocauit.
Nomine casmille mutata parte camilã
Ipse sinu p̃se portas uiga longa petebat
Soloꝵ nemoꝵ. tela undiq seuapniebãt.
Et eircũ fuso uolitabãt maite uolsei.
Ecce fuge medio simis amasenꝰ habũdas

Expanded text:
angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugnae, sive instare iugis et grandia volvere saxa. Huc iuvenis nota fertur regione viarum arripuitque locum et silvis insedit iniquis. Velocem interea superis in sedibus Opim, unam ex virginibus sociis sacraque caterva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae venit amor subitaque animum dulcedine movit. Pulsus ob invidiam regno viresque superbas Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, infantem fugiens media inter proelia belli sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat solorum nemorum: tela undique saeva premebant et circumfuso volitabant milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans
Abbreviated transcription (Latin):
Audeo. ⁊ eneadũ ꝓmitto eurrere turme
Solaq tirrenos eqͥtes ire obuia ꝯtra
M e sñ pͥma manu tẽptare ꝑieula bessi.
Tupedes ad muros subsiste ⁊ mena fia.
T urnꝰ ad hee. occło horrẽsa ĩ iurgine firus.
O decꝰ italie iurgo. qua dicẽ gͣtes
Iste aninꝰ sup̃. mecũ partire laborẽ.
Aeneas ut fama fide missis reportãt.
Ex ploratores. eqͥtũ leuia impbꝰ arma.
Preuusit. ut eaterẽt campos ipse arouam̃otiꝰs
E desertiiugo suꝑãs adnentat adurbem
Furta paro belli ꝯuexo ĩ tramiite saue.
U tbuuas armato obsidã milite fauces.
T utirrenũ eqͥtẽ collatĩ excipe signis.
Tttũ acer mesap̾erit. turre latine.
T uburtiq manꝰ ducis. ⁊ tu ꝯcipe curã.
S ic ait ⁊ paribꝰ mesapũ ĩ pliadictis.
Hortat᷑. sotiosq duc es. ⁊ ꝑgit ĩ ostem.
Ecunuo anfractu ualles. a comoda fraudi
Armoꝵq oolis. qu̾adensis frondibꝰ atrumꝰ.
Urget utrĩq latuᷤ. teniusq̃ semita ouert.

Expanded text:
audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra. Me sine prima manu temptare pericula belli tu pedes ad muros subsiste et moenia serva. Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: O decus Italiae virgo, quas dicere grates iste animus supra, mecum partire laborem. Aeneas, ut fama fidem missique reportant exploratores, equitum levia improbus arma praemisit, quaterent campos; ipse ardua montis per deserta iugo superans adventat ad urbem. Furta paro belli convexo in tramite silvae? ut bivias armato obsidam milite fauces. Tu Tyrrhenum equitem conlatis excipe signis; tecum acer Messapus erit turmaeque Latinae Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam. Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis hortatur sociosque duces et pergit in hostem. Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi armorumque dolis, quam densis frondibus atrum urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit
Abbreviated transcription (Latin):
&e mestas alto funot᷑ de liminȩ uoces.
PA riipotes p̃sens belli tͥ tonia uirgo
Frange manu telũ phrigii p̃donis o ipsũ
ꝓ nũ sterne solo. portis effunde sub altis.
Cĩgit᷑ ipse furens certatĩ inp̃lia t᷑iuis.
Iãq ad eo rutulũ thoraca indutꝰ aenis
Horescit scãmis surasq incluserat auro
T ẽpora nudus adhuc lateriq accĩgerat ensem
Fulgebatq alta decurrens aureiꝰ arce¬
E xiltata: animmis. ⁊ spe iã p̃cipit hostem.¬
Qualis ubi. ibruptiꝰ fugit p̃sepia uicli.
T andẽ liber equs campaq ꝓoticus apto.
A ut ille ĩ pastuᷤ. arm̃taq tedit equarum.
A ut assuetꝰ aq̃ ꝑfũdit flumine noto
E nueat arrectĩq fremit c̃ uicib alte.
Obuia cui uolscoꝵ acie comitãte camilla.
O ceuirit. portisq ab equo regina subiilil.
Desluit. qũa tota cohor simitata relietis.
Ad t̾ram deflurit equis. tũ talia fatur.
T urue sui merito siqua ⁊ fidutia forti.

Expanded text:
et maestas alto fundunt de limine voces: et maestas alto fundunt de limine voces: Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo, frange manu telum Phrygii praedonis et ipsum pronum sterne solo portisque effunde sub altis. Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus. Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis horrebat squamis surasque incluserat auro, tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem fulgebatque alta decurrens aureus arexsultatque animis et spe iam pQualis ubi abruptis fugit presepia uinclis Tandem liber equus campoque potitus aperto, Aut ille in pastus armentaque tendit equarum Aut assuetus aquae perfundi flumine noto Emicat arrectisque fremit ceruicibus alte Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla occurrit portisque ab equo regina sub ipsis desiluit, quam tota cohors imitata relictis ad terram defluxit equis; tum talia fatur: Turne, sui merito siqua est fiducia forti,
Abbreviated transcription (Latin):
Corripuit sese a tecti̾ citꝰ extulit altis.
Ti uoluse armari uulscoꝵ edice maniplis
Ouc ait ae rutulos equites messapus ĩ armis
& cũ frẽ coras latis diffumdite cãpis.
Pars aditꝰ urbis firment. t̾risq capessant.
Cet̾a qua iusso mecũ manꝰ. ĩ ferat arma
Ilico in muros tota discurrit᷑ urbe.
Cõciliũ ipse pat̃ ⁊ magna incepta latinꝰ
Desserit. ac stricti t᷑batꝰ tẽpr differt.
Multaq se incussat qui nõ acceꝑit ultro
Dardanũ eneã gener̃q ad sciuerit urbi
p̃ fodiuut alii portas. aut saxa sudesq
Subuectant bello. dat signũ raauca cruẽtũ
Buccina tũ muros uaria cĩgxere corona
M atronȩ pueriq uocat labor ultimꝰ om̃s.
Nec nõ ad tẽplũ sumasq ad palladis arces
Subueit᷑ magna matrũ reguia cat᷑ua
Dona ferrens. mixtaq comas latinia uirgo
Causa mali tanti oculos deiecta decoros.
Succedũt matres & tẽplũ ture uaporant.

Expanded text:
corripuit sese et tectis citus extulit altis. corripuit sese et tectis citus extulit altis. Tu, Voluse, armari Volscorum edice maniplos, duc, ait, et Rutulos. Equitem Messapus in armis et cum fratre Coras latis diffundite campis. Pars aditus urbis firmet turrisque capessat, cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma. Ilicet in muros tota discurritur urbe. Consilium ipse pater et magna incepta Latinus deserit ac tristi turbatus tempore differt multaque se incusat, qui non adceperit ultro Dardanium Aenean generumque adsciverit urbi. Praefodiunt alii portas aut saxa sudesque subvectant. Bello dat signum rauca cruentum bucina. Tum muros varia cinxere corona matronae puerique: vocat labor ultimus omnis. Nec non ad templum summasque ad Palladis arces subvehitur magna matrum regina caterva dona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgo, causa mali tanti, oculos deiecta decoros. Succedunt matres et templum ture vaporant
Abbreviated transcription (Latin):
Turnꝰ ego haud ulli ueter̃ iuirtute scd̃us.
Deuoui solũ eneas uocat. & uocar oro:
Nec drances pociꝰ siue ẽ hec ira deoꝵ⁊ porandes nec¬
Illihec int̾ se se dubiis de reb agebant
Certantes. castra eneas aciemq mouebat:
N unciꝰ ingenti ꝑ regia tecta tumultu
Ecce ruit magnisq urbẽ terrib implet
Instructos aciȩ tiberino aflumin.e teucros
Pirrenãq manũ totis decendere caflcãpis :
Ẽ ytĩplo t᷑bati aĩmi. cõcussaq uulgi
pectorari arepte stimulis aud mollib ire
Arma manu trepidi poscũt fremit armauiuentꝰ
Flent mesti mussantq patres þic undiq clamor¬
D issensu uario. magnꝰ se tollit in auras.
Haud secꝰ atq alto inluco cũ forte cat̾uȩ
Cõsedere auiĩpiscosoue amnȩ paduse
Dant sonitũ rauci ꝑ stagna locacia cigni.
Imo ait ociues arepto tẽpr turnꝰ
Cogite cõsiliũ & pacẽ laudate sedentes:¬
Illi armis in regna ruunt. nec plura locutꝰ

Expanded text:
Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus, Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus, devovi. Solum Aeneas vocat: et vocet oro, nec Drances potius, sive est haec ira deorIlli haec inter se dubiis de rebus agebant certantes; castra Aeneas aciemque movebat: nuntius ingenti per regia tecta tumultu ecce ruit magnisque urbem terroribus implet, instructos acie Tiberino a flumine Teucros Tyrrhenamque manum totis descendere campis. Extemplo turbati animi concussaque vulgi pectora et adrectae stimulis haud mollibus irae. Arma manu trepidi poscunt, fremit arma iuventus, flent maesti mussantque patres. Hic undique clamorssensu vario magnus se tollit in auras haud secus atque alto in luco cum forte catervae consedere avium piscosove amne Padusae dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni. Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus, cogite concilium illi armis in regna ruunt. Nec plura locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ore momoroit
S t̃ ce opes nob̾:⁊ ad huc inuicta iuuentꝰ.
a uxilioq urbes italȩ. ppłiq suꝑ sũt
Quin ⁊ troianis cũ multo gł& uenit
S angiune. ĩ illis sua funera. parq ꝑ oñis
ł ẽpestas curĩdecores ĩlimine pͥmo
D efficimꝰ. c̾urante tubã tremor occupat artꝰ.
m ulta dies. uariꝰq labor mutabilis eui
Retulit in meliꝰ multos alt̾na reuiseris
L usit. & in solido rursus fortuna locauit
N õerit auxilio uob̾ etoluis ot arpi.
Atmessapꝰ erit felixq tholũ nus. & quos
t ot ppłi misere duces. nec parua seque̾t᷑
Gła. dectos lacio. nlaurentib agris:
ẽ stce uulscoꝵ eg̾gia de gente camilla.
a gmen agẽs equitũ ⁊ florentiᷤ ere catuas:
d̃ sime solũ teucri incertamina poscunt
Idq placoe tantũq bonis comunib obsto
N õ adeo has exosa manꝰ uictoria fugit
Ut tanta qͥcꝗͣ ꝓspe tẽptare recus ẽ
Ibo aĩmis cõtͣ uł magnũ p̃stae achillẽ
Factaq uulcani manib paria ĩduat arma

Expanded text:
omordit. Sin et opes nobis et adhuc intacta iuventus auxilioque urbes Italae populique supersunt, sin et Troianis cum multo gloria venit sanguine, sunt illis sua funera parque per omnis tempestas: cur indecores in limine primo deficimus? Cur ante tubam tremor occupat artus? Multa dies variisque labor mutabilis aevi rettulit in melius, multos alterna revisens lusit et in solido rursus Fortuna locavit. Non erit auxilio nobis Aetolus et Arpi: at Messapus erit felixque Tolumnius et quos tot populi misere duces, nec parva sequetur gloria delectos Latio et Laurentibus agris. Est et Volscorum egregia de gente Camilla, agmen agens equitum et florentis aere catervas. Quod si me solum Teucri in certamina poscunt idque placet tantumque bonis communibus obsto, non adeo has exosa manus Victoria fugit, ut tanta quicquam pro spe temptare recusem. Ibo animis contra, vel magnum praestet Achillem factaque Vulcani manibus paria induat arma
Abbreviated transcription (Latin):
C onpei incurr̃t hastis. pͥmiq ruinam
Dant sonituingenti. ꝑ fractaq qͣdrupedintũ.
Poctara pectorib rũpũt. excussus aconteus.
Fulminis in mortem. aut toriñto põd̾is acti.
Precipitat longe.⁊ iutã disꝑgit ĩ auras.
Ertimplo turbate acies. u̾siq latini.
Reiciũt parias. ⁊ equoᷤ admenia u̾tũt
Troes agũit. p̾ceps turnas ĩ duc̃ asilas.
Iamq ꝓpĩcabant portis. rususq latini.
C lamorẽ tollũt. ⁊ mollia colla reflectũt.
Hifugiũt. penitꝰq datis referunt᷑ habenis.
Q ualis ubi alt̾no ꝓ currens gurgite pontꝰ.
N ẽ rapidus retro atq estu reuoluta resorbens
Sara fugit. lit̾ꝰq uado labẽte reliquit..
B̾ is tusci rutulos eg̾e admenia u̾sos.
Bis erecti arnus respectant t̃ga tegentes.
Tertia s pꝰqu̾a ꝯgressi ĩ p̃lia totas.
In plieuere. ĩ t̾se acies. legitq uirũ uir.

Expanded text:
ncurrunt hastis primique ruina dant sonitum ingenti perfractaque quadrupedantum pectora pectoribus rumpunt: excussus Aconteus fulminis in morem aut tormento ponderis acti praecipitat longe et vitam dispergit in auras. Extemplo turbatae acies, versique Latini reiciunt parmas et equos ad moenia vertunt. Troes agunt, princeps turmas inducit Asilas. Iamque propinquabant portis, rursusque Latini clamorem tollunt et mollia colla reflectunt: hi fugiunt penitusque datis referuntur habenis. Qualis ubi alterno procurrens gurgite pontus nunc rapidus retro atque aestu revoluta resorbens saxa fugit litusque vado labente relinquit: bis Tusci Rutulos egere ad moenia versos, bis reiecti armis respectant terga tegentes. Tertia sed postquam congressi in proelia totas implicuere inter se acies legitque virum vi
Abbreviated transcription (Latin):
Sou cireũ hipoliten. ceueũ se mareia eurru.
Pentesilea refert. magnoq ulalante tumultu
Feminea exultant. lunatis agia pestis.
Seicis. aut qͦt humi moriẽeia coꝑa fũdis.
Funeum dicio pͥmũ patre. cuiꝯ aptum.
A dũsi longa tnsũberat abiete pectus.
Tanguinis ille uom̃s riuos cadit atq eruẽtao
Mandit humũ. moriẽsq fuo se ĩ uuln̾e u̾sat
Cum lirim. pegasũq suꝑ quoꝵ alt̾ habenas.
uffuso reuolutꝰ eque dũ coslg̃ alt.¬

Expanded text:
seu circum Hippolyten, seu cum se Martia curru seu circum Hippolyten, seu cum se Martia curru Penthesilea refert, magnoque ululante tumultu feminea exsultant lunatis agmina peltis. eicis? Aut quot humi morientia corpora fundis? Eunaeum Clitio primum patre, cuius apertum adversi longa transverberat abiete pectus: sanguinis ille vomens rivos cadit atque cruentam mandit humum moriensque suo se in volnere versat. Tum Lirim Pagasumque super; quorum alter habenas suffosso revolutus equ
Abbreviated transcription (Latin):
ustam ĩtorsit cq̃ferrũꝙ subanre relinqͥt.
Suo somipes ietu furit arouius astaq iactat
Uulm̾is ĩ paciens. arrecto pectore eriua
P duit᷑ ille excussꝰ hiuim. eatilus ialam
Ingentẽq animis ingetẽ eorpore ⁊ arnis
Deicit hermeniũ. nudo eũ u̾tice fulua
Cesaries. nudiq hum̾i nec uuln̾a terrẽt
T antꝰ ĩ armapat. latoᷤ hue uasta ꝑarmo¬
LI asta tremit.duplicata. uirũ timsfiradoloͣ
Fũdit᷑ at̾ ubiq eruor dant fuña ferro.
Certantes. puleramq petũt ꝑuulna mortẽ
Atmedias int̾ cedes exultat amazon.
U nũ ererta latꝰ pugne. pharet̾ta camulla
Inc leta mani spargẽs. hastilia densat¬
H ũc ualidam dertͣ rapit inoefessa bipenno
Aecurrum lecte comites. larinaq uirgo.
F ullaq ⁊ eratã quaciẽs tarperi securior
I talides. quas ip̃a decꝯ sibidia camilla
Delegit. paseiꝰq bone. belliq ministias.
S ales treicie cũ flumina t̾modoontis
P ilsant. ⁊ picliꝰ bellant᷑ amaxone armis.

Expanded text:
tam intorsit equo ferrumque sub aure reliquit. Quo sonipes ictu furit arduus altaque iactat vulneris impatiens arrecto pectore crura: volvitur ille excussus humi. Catillus Iollan ingentemque animis, ingentem corpore et armis deicit Herminium, nudo cui vertice fulva caesaries nudique umeri, nec vulnera terrent: tantus in arma patet. Latos huic hasta per armos acta tremit duplicatque virum transfixa dolore. Funditur ater ubique cruor; dant funera ferro certantes pulchramque petunt per vulnera mortem. At medias inter caedes exsultat Amazon, unum exserta latus pugnae, pharetrata Camilla, et nunc lenta manu spargens hastilia denset, nunc validam dextra rapit indefessa bipennemAt circum lectae comites, Larinaque virgo Tullaque et aeratam quatiens Tarpeia securem, Italides, quas ipsa decus sibi dia Camilla delegit pacisque bonas bellique ministras: quales Threiciae cum flumina Thermodontis pulsant et pictis bellantur Amazones armis
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguine ⁊ euandri totã cũ stirpe uidebit¬
ꝓ .is ublusse dom̃ atq exutos archades armis.
a ita me exꝑti bicias ⁊ pandarus ingens.
& quos mille die uictor subtratara misi
Inclusus muris. hostiliq aggere septus:
N ulla salus bello. capiti cͥane talia demens
Dardanio rebq tius ꝙ inde omĩa magno
Necessa t᷑bare. metͦu. atq extollere uires
Nc̃ &e nurmidonũ ꝓceres p̾hrigia ar mattenuscãt
Nc̃ ttitides ⁊ larisseus achilles
Amius nadriacas retro fugtt᷑ au fid̾ undas.
Uͥ ł cũ se pauidũ cõtͣ mea uirgia fingit Icũ dic̃ sem¬
N ũꝗͣ ãimã talẽ dextͣ h atͤ abiste moueri ipera
A intes. abitae tecũ isit pectore ĩ isto
Mc̃ ad te itua magne pat cõfulta reu̾tor
Si nullã nr̃is ultͣ fpẽ ponis in armis
Si tã deserti sumꝰ ⁊ semel agmne u̾so
Fũditꝰ occidimꝰ. nec habae fortuna retursũ
Oremꝰ pacẽ. ⁊ dext̾s reddamꝰ in ermes.¬

Expanded text:
sanguine et Evandri totam cum stirpe videbitsanguine et Evandri totam cum stirpe videbit procubuisse domum atque exutos Arcadas armis? Haud ita me experti Bitias et Pandarus ingens et quos mille die victor sub Tartara misi, inclusus muris hostilique aggere saeptus. Nulla salus bello. Capiti cane talia, demens, Dardanio rebusque tuis. Proinde omnia magno ne cessa turbare metu atque extollere vires nc et Myrmidonum proceres Phrygia arma tremescunt, nunc et Tydides et Larissaeus Achilles, amnis et Hadriacas retro fugit Aufidus undas. Vel cum se pavidum contra mea iurgia fingit artificismquam animam talem dextra hac, absiste moveri, amittes: habitet tecum et sit pectore in isto. Nunc ad te et tua magna, pater, consulta revertor. Si nullam nostris ultra spem ponis in armis, si tam deserti sumus et semel agmine verso funditus occidimus neque habet Fortuna regressum? oremus pacem et dextras tendamus in
Abbreviated transcription (Latin):
St̃nim᷑ cãpis. ot iã tu siqua tibi uis ÷
Si patrii qͥd martis habes. illũ aspice c̃õt᷑
Qui uocat.
T alib exarsit dictis uiolentia t᷑ni
Dat gemitũ rũpitq hasimo pectore uocȩs.
Largã qͥdẽ sẽꝑ drance tibi copia fandi.
T ũ cũ bella manꝰ poscunt patbq uocatis
pͥ mꝰ ades sed nõ replenda ẽ curia u̾bis.
Que tuto tͥ magna uolant dũ detince. hostẽ
a gger muroꝵ nec in undãt sangiune fossȩ
ꝓ inde tona doquio solito tͥ meq timoris
a rquȩ tu drances qñ torstragis aceruos
Teucroꝵ tua dextͣdedit. passĩq̃ tropheis
Insigniss agros possit quid uuuda iurtꝰ
Expediare licce. nec longe scilicae hostes
Q uerendi nob̾. cͥcũ stant undiq muros.
Imꝰ in adu̾sos qͥd cessas. antͥ mauors
Uentosa in linga pedibq fugacib istis
Pulsus ego. aut qͥsꝗͣ merito fedissime pulsũ
Arguae ciliaco tunudũ qͥ crescere tibrĩ

Expanded text:
sternamur campis. Etiam tu, siqua tibi vis, sternamur campis. Etiam tu, siqua tibi vis, si patrii quid Martis habes, illum aspice contra, qui vocat. Talibus exarsit dictis violentia Turni; dat gemitum rumpitque has imo pectore voces Larga quidem, Drance, semper tibi copia fandi tum, cum bella manus poscunt, patribusque vocatis primus ades. Sed non replenda est curia verbis, quae tuto tibi magna volant, dum distinet hostem agger murorum nec inundant sanguine fossae. Proinde tona eloquio, solitum tibi, meque timoris argue tu, Drance, quando tot stragis acervos Teucrorum tua dextra dedit passimque tropaeis insignis agros. Possit quid vivida virtus, experiare licet; nec longe scilicet hostes quaerendi nobis: circumstant undique muros. Imus in adversos: quid cessas? An tibi Mavors ventosa in lingua pedibusque fugacibus istis Pulsus ego? Aut quisquam merito, foedissime, pulsum arguet, Iliaco tumidum qui crescere Thybrim
Abbreviated transcription (Latin):
U nũ eciã donis istis q̃ pluria mitti
Oardandis duciq iubes. unũ optime regũ
A dicias: nec te ulliꝰ uolentia uincat.
Q uin natã eg̾gio genero digniꝰq himeneis
Despat̾ or pacẽ hãc et̃no federe uingas.
Q d̃ si tantꝰ habor mentes ⁊ pectora t̃ror
Ceoniis ꝓpͥũ regryatrieq remittat:
Q uid miseros tocĩe̾s in aperta ꝑicula ciues
ꝓ icis solacio capuo hoꝵ ce causa maloꝵ
Nulla salus bello pascẽ te poscimꝰ om̃sin
Turne. simiulpacis solũ iniuolabile pignꝰ:
pͥ mꝰego ĩ uisũquẽ tutͥ figis oe esse
N il moror ensuplex uenio miserere tuoꝵ.
Poneãimos. npulsus abi. sat funera fusi
Uidimꝰ ingentis &t desolauimꝰ agros:
Aut si fama monce si tantũ pectore robur
Cõcipis. & si ad eo dotali regia cordi est.
Aude. atq adu̾sũ fidens fer pectꝰ in hostẽ
Scilicoe ui t᷑no cõtĩgat regia cõuix.
Nos aĩme uiles ĩhumata ĩfletaq t᷑ba

Expanded text:
Unum etiam donis istis, quae plurima mitti Unum etiam donis istis, quae plurima mitti Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum, adicias nec te ullius violentia vincat, quin natam egregio genero dignisque hymenaeis des, pater, et pacem hanc aeterno foedere iungas. Quod si tantus habet mentes et pectora terrproprium regi patriaeque remittat. Quid miseros totiens in aperta pericula cives proicis, O Latio caput horum et causa malorum? Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes, Turne, simul pacis solum inviolabile pignus. Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse nil moror, en supplex venio. Miserere tuorum, pone animos et pulsus abi. Sat funera fusi vidimus ingentis et desolavimus agros. Aut si fama movet, si tantum pectore robur concipis et si adeo dotalis regia cordi est, aude atque adversum fidens fer pectus in hostem. Scilicet ut Turno contingat regia coniunx, nos animae viles, inhumata infletaque turba,
Abbreviated transcription (Latin):
Ire p lacet: paciq manu p̃tendere ramos
M unera portantes auriq eborisq talẽta
x sellã trabeãq regni insignia nr̃i:
õ sulite in mediũ &e reb sucurrite fessis
t ñ drances idẽ ĩ fensus que gła turni
blica inudia stimulis agitabat amaris.
Largꝰ opũ oe lingua melio ses frigida bello
Dextͣ. cõsiliis habit̾is nõ futilis auctor.
Sedicione potens genꝰ huic mat̾na suꝑbũ
N obilitaᷤ dabat. incertũ de patre ferrebat.
S urgit &e has onerat dictis atq aggerat iras:
Qẽ nulli obscurã nr̃e nec uocis egentẽ.
Cõsulis obene rex. cuncti se seue fatent᷑
Qid fortuna petat ppłi.. sed dicere mussant:
Doe libertatẽ fandi flatꝰq remittat
Cui ob auspiciũ ĩ ftiustũ morẽq sinistros
Dicã equidẽ licoe arma mͥ mortẽq minet᷑
Lumina tor cecidisse ducũ. totãq uidemꝰ
Cõsedisse urbẽ luctu. dũ troia tẽptat
Castra sugȩ fidẽs aecelũ t xrTIt armis.

Expanded text:
ire placet pacisque manu praetendere ramos, ire placet pacisque manu praetendere ramos, munera portantis aurique eborisque talenta et sellam regni trabeamque insignia nostri. Consulite in medium et rebus succurrite fessis. Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni obliqua invidia stimulisque agitabat amaris, largus opum et lingua melior, sed frigida bello dextera, consiliis habitus non futilis auctor, seditione potens genus huic materna superbum nobilitas dabat, incertum de patre ferebat, surgit et his onerat dictis atque aggerat iras: Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem consulis, O bone rex: cuncti se scire fatentur, quid fortuna ferat populi, sed dicere mussant. Det libertatem fandi flatusque remittat ius ob auspicium infaustum moresque sinistros dicam equidem, licet arma mihi mortemque minetur lumina tot cecidisse ducum totamque videmus consedisse urbem luctu, dum Troia temptat castra fugae fidens et caelum territat armis.
Abbreviated transcription (Latin):
c etaqua rerũ iaceant ꝑcusa riuna
a nĩt occulos int̃q manꝰ s̃ omĩa ur̃as.
Nec quẽꝗͣ incuso potuitq̃ plurima uirtꝰ
e ẽ fuit: toto certatũ ẽ corpore regni:
N ũc ad eo que sit dubiȩ sentencia m̃ti
ȩ̃ xpediã. & paucis aĩmos adhibete docebo.
Est antiquus ager tusco mͥ ꝓximꝰ anini.
Lõgus in occasui᷑ fines suꝑ usq sicanos
Arũci rutiliq ser̃. & uomere duros
Exercent colles. atq hoꝵ asꝑrima pasct̃:
Hec om̃is regio &e celsi plaga pinea montis
Cedat amiciciȩ teucraꝵ oe federis equas
Ducamꝰ leges sociosq in regna uocemus.
Cõsidant sitantꝰ amor. &e menia cõdant:
Sin alios fines aliãq capessere gente
Est aĩmꝰ possq solo decedere nr̃o.
ẜ is denas italo texamꝰ robore naues:
Seu plures cõplere ualent iacoe oĩs adu̾dã
M ateries ipsi numer̃q modũq carinis
p̃ cipiant: nos era manꝰ naualia demus
Preterea qͥ dicta ferãt. ⁊ federa firment
Centũ oratores pͥma degente latinos

Expanded text:
 qua rerum iaceant perculsa ruina, ante oculos interque manus sunt omnia vestras. Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus esse, fuit; toto certatum est corpore regni. Nunc adeo quae sit dubiae sententia menti expediam et paucis, animos adhibete, docebo. Est antiquus ager Tusco mihi proximus amni, longus in occasum, finis super usque Sicanos; Aurunci Rutulique serunt et vomere duros exercent colles atque horum asperrima pascunt. Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas dicamus leges sociosque in regna vocemus. Considant, si tantus amor, et moenia condant. Sin alios finis aliamque capessere gentem est animus possuntque solo decedere nostro: bis denas Italo texamus robore navis seu pluris complere valent, iacet omnis ad undam materies, ipsi numerumque modumque carinis praecipiant, nos aera manus navalia demus. Praeterea qui dicta ferant et foedera firment centum oratores prima de gente Latinos
Abbreviated transcription (Latin):
Sardanꝰ ceu̾sis lugeroe grecia fatis:
iud qͥd apꝰ durȩ cessatũ ẽ moenia troiȩ
Hectoris eneeq manu uictoria graiũ
Hesit ce indecimũ uestigia retulit annũ:
a mbo aminus ãb̾o insignes p̃stantib armiꝰ
H ic pietate pͥor coeant infedera dextre
Qua dat᷑ ast arnus cõcurrãt arma cauete
e t respõsa simulq sint oͣptime regis
Iudisti &e que sit magno sentencia bello
ix ea legati uariusq ꝑ ora eucurrit
us onidũ turbata fremor ceusax amorat᷑
ũ rapidoꝰᷤ amnes. sit clauso gurgite nurm.
icineq fremũt ripe. crepitantib ũdis
Ut pͥmũ placati aĩmi &e trepida corda quierĩt
p̃ fatꝰ diuos solio rex insit ab alto
Ante eqͥdẽ sũma dere statuenda latini
&e uellẽ & fuerat meliꝰ. nõ tẽꝑe tali
Cogere cõsiliũ cũ muros adsidet hostis:
ellũ in ꝑtua ciues cũ gente deoꝵ
nuictisq uiris gerimꝰ. qͦs nulla fatigant sꝰi¬
ꝥlia nec uicti possũt absistere ferro:.

Expanded text:
 versis lugeret Graecia fatis. Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae, Hectoris Aeneaeque manu victoria Graium haesit et in decimum vestigia rettulit annum. Ambo animis, ambo insignes praestantibus armis hic pietate prior. Coeant in foedera dextrae, qua datur; ast armis concurrant arma cavete. Et responsa simul quae sint, rex optime, regis audisti et quae sit magno sententia bello. Vix ea legati, variusque per ora cucurrit Ausonidum turbata fremor: ceu saxa morantur cum rapidos amnis, fit clauso gurgite murmur vicinaeque fremunt ripae crepitantibus undis. Ut primum placati animi et trepida ora quierunt, praefatus divos solio rex infit ab alto: Ante equidem summa de re statuisse, Latini, et vellem et fuerat melius, non tempore tali cogere concilium. cum muros adsidet hostis. Bellum importunum, cives, cum gente deorum invictisque viris gerimus, quos nulla fatigant proelia: nec victi possunt absistere ferro.
Abbreviated transcription (Latin):
Cõuigiũ obtatũ ce puleͣ calidona uiderẽ:
Nũc ñ iã oribili uisu portenta sequũtur.
Et socii amissi pecier᷑ et hera pe nnis
Tẽpr̃ cũ ferro celestia corpora demens
Apetu oe ueneris uuolaui uuln̾e dextͣm
N e uͦ neme adtales inpellite pugnas.
Nec mͥ cũ teueriᷤᷤ ullũ post eruta bellũ
ꝑ gama nec uet̾rũ memini letor uema¬
O unera que pat̾iꝰ adme ꝓtastiꝰ ab origͥ ᷤ¬
Uertite ad eneã itetimꝰ tela asꝑa cõtra¬

Expanded text:
coniugium optatum et pulchram Calydona viderem? Nunc etiam horribili visu portenta sequuntur, et socii amissi petierunt aethera pennis tempore, cum ferro caelestia corpora demens adpetii et Veneris violavi volnere dextram. Ne vero, ne me ad talis impellite pugnas: nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellum Pergama, nec veterum memini laetorve malorum. Munera, quae patriis ad me portatis ab oris, vertite ad Aenea
Abbreviated transcription (Latin):
t fũdam tereti cͥcũ capud egit habena.
trimeniãq gruẽ ut albũ d̾ iec̃ olorem.
ulte ilã frustra tirrena ꝑopida matres.
prau̾e nurũ. sola cõte̾ta diana.
et̃nũ teloꝵ. ⁊ uirginitatis amoreo
ntemerata colit. uelłe haut correpta fuiss
iieia tali. conata lacessere teueros.
ira m̃ comitũq foret nc̃ una mearum
orũ age qñ qͥd̾ fatiᷤ urget᷑ ac̾bis
abe n᷑ ĩpha polo. fi neq ĩ uise latinos.
nstiꝰ ubi ĩ fcusto comititit᷑ omine pugna.
ee cape.⁊ nlt̾ cẽ pharet᷑ deꝓme sagitam.
ac qͥeq sacrũ uiolarit uulne̾ corpue
ros italus ne mͥ partt̾ det sanguine penas.
ost ego nube eaua miserãde corpꝰ ⁊ arma.
nspoliata ferã tumulo. pat̾eq reponam.
ix̃ at illa leuis celi demissa ꝑauras.
nsonirit. iugro cͥcũdata t᷑bine corpꝰ.
tmanꝰ ĩ terea muris troianax pinquat.
trusciq ouces. equntũiꝗ exeicit᷑ omnnis
Cemposito num̾o int̾mas. fremit equore toto
I nsultans. sompes. ⁊ p̃słis pugnat habenis

Expanded text:
eti circum caput egit habena Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres optavere nurum: sola contenta Diana aeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: cara mihi comitumque foret nunc una mearum. Verum age, quandoquidem fatis urgetur acerbis, abere, nympha, polo finisque invise Latinos, tristis ubi infausto committitur omine pugna. Haec cape et ultricem pharetra deprome sagittam: hac quicumque sacrum violarit volnere corpus, Tros Italusque, mihi pariter det sanguine poenas. Post ego nube cava miserandae corpus et arma inspoliata feram tumulo patriaeque reponam. Dixit; at illa levis caeli delapsa per auras insonuit, nigro circumdata turbine corpus. At manus interea muris Troiana propinquat Etruscique duces equitumque exercitus omnis, compositi numero in turmas. Fremit aequore toto insultans sonipes et pressis pugnat habenis
Abbreviated transcription (Latin):
S ela legunt socii crꝓras adlitora torquent:
̾tus ab euroo flictu curuatꝰ in altũ
O biecte salsa spumant asꝑgine cautȩs.
I pse latae. gemino dimitũt brachia muro
T urrit ĩcopuli refugitq ablitore tẽ plũ
Quatuor. hic pͥmũ om̃ ȩqͦs ĩ gramine uidi
Tondentis cãpũ latȩ candore niuali
E pat᷑ anchitses. bellũ ot̾ra ofpita portas:
Bello armant᷑ equi. bellũ hec arm̃ta minant᷑
S ed tam̃ idẽ olim curui succed̾e sueti
Quadrupedȩs aefrȩna ugo cõcordia ferrȩ
S pes ẽ paris ait. tũ numina sancta p̾cam̃
P alladis armisone que pͥma accepit ouantes
E capita an aras frigio uelamꝰ amictu.
Pceptisq heleni dederat q̃ marima ritȩ
Iunoni arquiȩ uilsos adolȩm̃ honoręs:
Haud mora cõtinuo ꝑfectis ordine uocis.

Expanded text:
Vela legunt socii et proras ad litora torquent. Vela legunt socii et proras ad litora torquent. Portus ab Euroo fluctu curvatus in arcum, obiectae salsa spumant aspargine cautes; ipse latet; gemino demittunt bracchia muro turriti scopuli, refugitque ab litore templum. Quattuor hic, primum omen, equos in gramine vidi tondentis campum late, candore nivali. Et pater Anchises: Bellum, O terra hospita, portas bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed tamen idem olim curru succedere sueti quadrupedes, et frena iugo concordia ferre; spes et pacis ait. Tum numina sancta precamur Palladis armisonae, quae prima accepit ovantis, et capita ante aras Phrygio velamur amictu; praeceptisque Heleni, dederat quae maxima, rite Iunoni Argivae iussos adolemus honores. Haud mora, continuo perfectis ordine votis
Abbreviated transcription (Latin):
N ecdũ orbẽ mediũ nox oris acłta subibat᷑
Haut segnis strato surgit pallinurꝰ &x om̃s
Ea plorat uentos atq aurib aera captat
S idera cͣcta notat. tacito labencia cęlo
Arturũ pluuiasq hadas gemina̾q trionȩs
Armatũq auro cucũspitit oriona
Post quã cc̃ta uidoe cȩlo costare sereno
Dat clarũ epupi fignũ noł castra moupmꝰ:
Tẽptamꝰq iuã ce ueloꝵ pandim̃ alas:
Iã q rubescebat stęllis aiuora fugatis
Cũ ꝓcul obscuros coles humir̃q uidȩmꝰ:
I taliã: italiã pͥmꝰ cũclamat achates:
I taliã socuileto clamore salutant:
T uͣ pat̾ anchisses. magnũ ciatgra corona
nduit inpluitq mero diuosq uocauit.
S tans celsa in pupi:
D ii maris &e t̾rȩ tepestatũq potentes
Ferte iuã uento facilȩ. a spirate sedi:
Crebrescunt q ab tate aurȩ port̾ ptęscit
Iã pior tẽplũq aparoe in arce minęruȩ.

Expanded text:
Necdum orbem medium Nox horis acta subibat: Necdum orbem medium Nox horis acta subibat: haud segnis strato surgit Palinurus et omnis explorat ventos, atque auribus aera captat; sidera cuncta notat tacito labentia caelo, Arcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones, armatumque auro circumspicit Oriona. Postquam cuncta videt caelo constare sereno, dat clarum e puppi signum; nos castra movemus, temptamusque viam et velorum pandimus alas. Iamque rubescebat stellis Aurora fugatis, cum procul obscuros collis humilemque videmus Italiam. Italiam primus conclamat Achates, Italiam laeto socii clamore salutant. Tum pater Anchises magnum cratera corona induit, implevitque mero, divosque vocavit stans celsa in puppi: Di maris et terrae tempestatumque potentes, ferte viam vento facilem et spirate secundi. Crebrescunt optatae aurae portusque patescit iam propior, templumque adparet in arce Minervae.
Abbreviated transcription (Latin):
H os ego dig̃diens lacͥmis asfabar oborris
Uiuite felices qͥb ẽ fortuna ꝑ acta
Iã sua. nos alia exaliis infata uocam᷑.
Uobis parta qͥes nullũ marĩ ȩqͦr arandũ
Arua nec ausoniȩ sẽꝑ cędencia rȩtro
uerenda. effigiem tancti. troiãq uioetis f¬
Quã ur̃ȩ fecẽ manꝰ meliorib optõ
Auspicus. & q̃ fuerit minꝰ obuia gͣis:
Siquando tibrĩ uicinaq tibridis arua
Intraro. gentiq mȩȩ datamȩnia cȩrnã
Cõgnatas urbesolim ppłosq ꝓpinquos
E phiro. hesꝑia qͥb idȩ dardanus auetor
At q ide̾ casus unã faciemꝰ utrãq
Troiã animis maneat nr̃os ea cura nepotȩ
ꝓuehimꝰ pelago uicina ceraunia iuxta
Unde iter italiã cursusq breuisimꝰ undis:
Sol ruit in texra. ⁊ monte̾ ũbrant᷑ opaci
S t̃n mͣ optatȩ gremio telluris ad u̾d&
Sortiti rȩmos passimq inlitore sico
Corpora curamꝰ fessos sopor irrigat artus

Expanded text:
Hos ego digrediens lacrimis adfabar obortis: Hos ego digrediens lacrimis adfabar obortis: Vivite felices, quibus est fortuna peracta iam sua; nos alia ex aliis in fata vocamur. Vobis parta quies; nullum maris aequor arandum, arva neque Ausoniae semper cedentia retro quaerenda. Effigiem Xanthi Troiamque videtis quam vestrae fecere manus, melioribus, opto, auspiciis, et quae fuerit minus obvia Graiis. Si quando Thybrim vicinaque Thybridis arva intraro, gentique meae data moenia cernam, cognatas urbes olim populosque propinquos, Epiro, Hesperia, quibus idem Dardanus auctor atque idem casus, unam faciemus utramque Troiam animis; maneat nostros ea cura nepotes. Provehimur pelago vicina Ceraunia iuxta, unde iter Italiam cursusque brevissimus undis. Sol ruit interea et montes umbrantur opaci; sternimur optatae gremio telluris ad undam, sortiti remos, passimque in litore sicco corpora curamus; fessos sopor inrigat artus.