comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
raculo questio fuisset exorta. & sacerdotũ prin-¬
currerent. eos in medio statuentes. in qͣuirtute
miraculũ fecerint ꝑcunctari curauert̃. Iuib
repletus scõ spũ petrus dixit. Principes populi
& seniores. si nos hodie dnudicamur in benefa¬
cto hominis infirmi in quo iste saluus factꝰ est.
notũ sit omnib uobis & om̃i plebi isrł. quiam¬
qu̾e ds suscitauit a mortuis. in hoc iste astat co-¬
ram uobis saluus. Cumq erga hȩc ꝑsequentiũ
furor excresceret. eosq sacerdotes ac principes
iũm p̾dicare ꝓhiberent. contͣ iram principũ
qua auctoritate petrus excreuerit indicatur.
cũ illic ꝓtinus subditur. petrus uͦ & apłi dixert̃.
obedire oportet dõ. magis quã hominib Sed
cũ auctoritatẽ predicantiũ resistentiũ p̾cepta
ñ prȩmerent. ad flagella ꝑuenitur. Nã subdit᷑.
tunc principes sacerdotũ cęsis denuntiauert̃.
ne loquerentur in nomine uiũ. & dimisert̃ eos.

Expanded text:
raculo quaestio fuisset exorta, et sacerdotum prinraculo quaestio fuisset exorta, et sacerdotum prinone concurrerent, eos in medio statuentes, in qua virtute miraculum fecerint percunctari curaverunt. Quibus, repletus Spiritu sancto, Petrus dixit: Principes populi et seniores, si nos hodie dijudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus factus est, notum sit omnibus vobis et omni plebi Israel, quiaquem Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste adstat coram vobis salvus . Cumque erga haec persequentium furor excresceret, eosque sacerdotes ac principes Jesum praedicare prohiberent, contra iram principum qua auctoritate Petrus excreverit indicatur cum illic protinus subditur: Petrus vero et apostoli dixerunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus. Sed cum auctoritatem praedicantium ram subditur: Tunc principes sacerdotum caesis denuntiaverunt ne loquerentur in nomine Jesu, et dimiserunt eos.
Abbreviated transcription (Latin):
dabat eloqui illis. Ex eo gͦ acceperunt orna¬
menta uirtutis. quos unmensa ante possederat
fȩditas timoris. Scimꝰ enĩ ille apłoꝵ id est cȩloꝵ¬
primꝰ ante acceptã huiꝰ sp̃s grãm. quotiens
dũ mori timuit uitã negauit. qui ñ penis. ñ
afflictionib. ñ terribili potestate cuiꝰquam. s
uiniꝰ mancipii sola ẽ interrogatione ꝓstratus:
Et quidẽ mancipiũ ne sexus firmior terribile
demonstraret. ancilla est inquirente temptatꝰ.
Rursusq ut aliꝰ sexus infirmitas etiã officii sui
deiectione uilesceret. ñ ab ancilla tantũ modo.¬
sed ab ostiaria est ancilla requisitꝰ. Ecce qu̾a uilis
est ad temptandũ ꝑsona requisita. ut aꝑte ꝓde¬
retur. quanta eũ timoris infirmitas possideret.
qui nec ante uocẽ ostiariȩ ancillȩ subsisteret.
Sed iam hic paulo ante timidus. qͣlis post aduen-
didicimꝰ. contra sacerdotes ac principes. qnͣta
dnm̃ auctoritate p̃dicauit. Nam cũ facto mi¬

Expanded text:
dabat eloqui illis . Ex eo ergo acceperunt ornamenta virtutis, quos immensa ante possederat foeditas timoris. Scimus enim quod ille apostoloeptam hujus spiritus gratiam, quoties dum mori timuit, vitam negavit. Qui non poenis, non afflictionibus, non terribili potestate cujusquam, sed unius mancipii sola est interrogatione prostratus. Et quidem mancipium ne sexus firmior terribile demonstraret, ancilla est inquirente tentatus. Rursusque ut talis sexus infirmitas etiam officii sui dejectione vilesceret, non ab ancilla tantused ab ostiaria est ancilla requisitus. Ecce quam vilis est ad tentandum persona requisita! ut aperte proderetur, quanta eum timoris infirmitas possideret, qui nec ante vocem ostiariae ancillae subsisteret. Sed jam hic paulo ante timidus, qualis post adventdidicimus, contra sacerdotes et principes quanta Dominum auctoritate praedicavit. Nam cum facto mi
Abbreviated transcription (Latin):
ioħes apłs. ut unã catholicã septiformis gre
plenã sp̃ũ designaret. Et de dño nouimus
dixisse salomonẽ. sapientia ȩdificauit sibi
domũ. excidit columnas septẽ. Iui utrum id
de septem eccłiis dixisset innotesceret. secutus
etiã sacramenta ipsa diligent̃ inseruit dicens.
immolauit uictimas. miscuit uinũ. & ꝓpo¬

Expanded text:
es, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret. Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit dicens: Immolavit victimas, et miscuit vinum, et propo
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ
scien¬
tiam
atq doctrinam scriptura sacra-
sine aliqua comparatione transcendat. ut
taceam qd uera p̃dicat. qđ ad cȩlestẽ patriã
uocat. qđ a terrenis desideriis ad superna
amplectenda cor legentis mimutat. qđ dictiᷤᷤ
obscuriorib exercet fortes. & paruulis hu¬
mili sermone blanditur. qđ nec sic clausa
est ut pauesci debeat. nec sic patet ut uile¬
scat. qđ usu fastidiũ tollit. quanto ampliꝰ
meditatur. qđ legentis animũ humilibus
uerbis adiuuat sublimib sensib leuat. qđ
aliquomodo cũ legentib crescit. qđ a rudib
lectorib quasi recognoscitur: & tam̃ doctis
semꝑ noua repperitur. Ut gͦ de rerũ pondere
taceam. scientias tam̃ om̃s atq doctrinas
ipso etiã locutionis suȩ more transcendit.
quia uno eodemq sermone dum narrat
textũ. ꝓdit mysteriũ. Et sic scit prȩterita
dicere. ut eoipso nouerit futura p̃dicare. &
ñ immutato dicendi ordine. eisdem ipsis
sermonib nouit & acta describere. & agenda

Expanded text:
omnem scientiam atque doctrinam Scriptura sacra sine aliqua comparatione transcendat, ut taceam quod vera praedicat, quod ad caelestem patriam vocat, quod a terrenis desideriis ad superna amplectenda cor legentis immutat, quod dictis obscurioribus exercet fortes, de parvulis humili sermone blanditur: quod nec sic clausa est, ut pavesci debeat: nec sic patet, ut vilescat: quod usu fastidium tollit: et tanto amplius meditatur; quod legentis animum humilibus verbis adjuvat, sublimibus sensibus levat, quod aliquo modo cum legentibus crescit, quod a rudibus lectoribus quasi recognoscitur, et tamen doctis semper nova reperitur; ut ergo de rerum pondere taceam, scientias tamen omnes atque doctrinas ipso etiam locutionis suae more transcendit, quia uno eodemque sermone dum narrat textum, prodit mysterium, et sic scit prdicere, ut eo ipso noverit futura praedicare, et non mutato dicendi ordine, eisdem ipsis sermonibus novit et acta describere
Abbreviated transcription (Latin):
ascendam suꝑ altitudinẽ nubium similis
cro altissimo: Solus quippe altissimꝰ ita
dominatur suꝑ omĩa: ut alteri subesse ñ
possit. Quẽ diabolus unitari puerse uolu¬
it. cũ suum dominiũ querens se ci subesse re¬
cusauit. Imitatur gͦ diabolum. quisqͥs iccir¬
co potestatem suam appetit. quia ci qui sibi
est suꝑna ordinatione p̃positus subesse fasti¬
dit. Sunt p̃terea plurima quȩ quosdam
in ipsa pact ȩccłiȩ constitutos infideles esse.
renuntient. Uidco namq ñ nullos ita ꝑso¬
nam potentis acciꝑe. ut requisiti ab eo ꝓ fa¬
uore ciꝰ ñ dubitent in causam ꝓximi uerũ
negare. Et quis est ueritas. nisi ille qui dic¬
it. ego sum uia ueritas & uita: Neq enim

Expanded text:
ascendam super altitudinem nubium: similis ascendam super altitudinem nubium: similis ero Altissimo ? Solus quippe Altissimus ita dominatur super omnia, ut alteri subesse non possit. Quem diabolus imitari perverse voluit cum suum dominium quaerens, ei subesse recusavit. Imitatur ergo diabolum quisquis idcirco potestatem suam appetit, quia ei qui sibi est superna ordinatione praepositus, subesse fastidit. Sunt praeterea plurima quae quosdam in ipsa pace Ecclesiae constitutos infideles esse renuntient. Video namque nonnullos ita personam potentis accipere, ut requisiti ab eo, pro favore ejus non dubitent in causa proximi verum negare. Et quis est veritas nisi ille qui dixit: Ego sum Via, Veritas et Vita ? Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
pore. nam mysterium iã oꝑatur iniquita¬
tis. Acsi diceret: tunc anticristus manifestꝰ
uidebitur: nam in cordib inquoꝵ secreta
sua iam nunc occultus oꝑatur. Ut enim de
aꝑtiorib criminib taceam. ecce aliꝰ fratri
in corde suo tacitus inuidet. & si occasionẽ
reppiat. cum supplantare contendit. Cuiꝰ
alteriꝰ membrũ est. nisi ciꝰ de quo scriptum
est. inuidia diaboli mors intrauit. in orbem
terrarum: Aliꝰ magni mertti esse se estimat.
ꝑ tumorem cordis cunctis se p̃ferens. om̃s se¬
metipso inferiores credit. C uiꝰ alteriꝰ mem¬
brum est nisi ciꝰ de quo scriptum est. om̃e
sublime uidet. & ipse est rex suꝑ uniuersos
filios suꝑbiȩ: Alius mundi huiꝰ potenti¬
am querit. ñ quo aliis ꝓsit. s quo ipse al¬
teri subditus ñ sit. Cuiꝰ alteriꝰ membrũ
est. nisi eiꝰ de quo scriptũ est. qui dicit sede¬
bo in monte testam̃ti in laitrib aquilonis.

Expanded text:
pore; nam mysterium jam operatur iniquitapore; nam mysterium jam operatur iniquitatis . Ac si diceret: Tunc Antichristus manifestus videbitur; nam in cordibus iniquorum secreta sua jam nunc occultus operatur. Ut enim de apertioribus criminibus taceam, ecce alius fratri in corde suo tacitus invidet, et si occasionem reperiat, eum supplantare contendit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Invidia diaboli mors intravit in orbterrarum ? Alius magni meriti se esse aestimans, per tumorem cordis cunctis se praeferens, omnes semetipso inferiores credit. Cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Omne sublime videt, et ipse est rex super universos filios superbiae ? Alius mundi hujus potentiam quaerit, non quo aliis prosit, sed quo ipse alteri subditus non sit; cujus alterius membrum est, nisi ejus de quo scriptum est: Qui dixit: Sedebo in monte testam
Abbreviated transcription (Latin):
Tyatirȩ quoq eccliam ab iczabel noticia &
tẽmpora & loca diuidebant. s quia cam
par uitȩ reatus asstrinterat. in esse ci ie ⁊a-¬
bel dicitur. atq oꝑib ꝑuersis insistere. an¬
gelo attestante qui ait. habco aduersus te
quia ꝑmittis mulierem iezabel quȩ se di¬
cit ꝓpheten docere & seducere seruos meos.
fornicari & manducare de. ydolothitis.
Ecce quia repperiri potuerunt qui iezabel
uitam rȩꝓba actione sccuti sunt. ie zabel
illic inuenta memoratur. quia uidelicet pra¬
uum corpus coniuncti mores unum faciuis.
etiam si hoc. loca uel tempora scindunt. Un¬
de fit ut in ꝑuersis suis imitatorib & ini¬
quus quisq maneat qui iam p̃tcriit. & in
suis oꝑatorib ipse iniquoꝵ auctor iam appa-¬
reat qui necdum uenit. Hinc ioh̾es ait: nunc
anticristi multi facti sunt: quia miqui om̃s
iam membra ciꝰ sunt. quȩ stilicit̃ ꝑuer se
edita caput suum male uiuendo p̾ueneruis.
Hinc paulus ait: ut reueletur in suo tem¬

Expanded text:
quoque Ecclesiam a Jesabel notitia et tempora et loca dividebant; sed quia eam par vitae reatus astrinxerat, inesse ei Jesabel dicitur, atque operibus perversis insistere, angelo attestante, qui ait: Habeo adversus teem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, fornicari et manducare de idolothytis . Ecce quia reperiri potuerunt, qui Jezabel vitam reproba actione secuti sunt, Jezabel illic inventa memoratur, quia videlicet pravum corpus conjuncti mores unum faciunt, etiam si hoc loca vel tempora scindunt. Unde fit ut in perversis suis imitatoribus et iniquus quisque maneat qui jam praeteriit, et in suis operatoribus ipse iniquorum auctor jam appareat, 924 qui necdum venit. Hinc Joannes ait: Nunc Antichristi multi facti sunt , quia iniqui omnes jam ejus membra sunt, quae scilicet perverse edita caput suum male vivendo praevenerunt. Hinc Paulus ait: Ut reveletur in suo tem
Abbreviated transcription (Latin):
hendis. aut aꝑire. humanis aurib sufficis:
Beatus gͥ iob de iudicioꝵ incomp̃hensibili¬
um inuestigatione requiritur. acsi ei aꝑte
dicerttur: cuncta quȩ pateris tanto tolerare
patientiꝰ debes. qnto sccretoꝵ celestium ig

Expanded text:
hendis, aut aperire humanis auribus sufficis? hendis, aut aperire humanis auribus sufficis? Beatus igitur Job de judiciorum incomprehensibilium investigatione requiritur, ac si ei aperte diceretur: Cuncta quae pateris tanto tolerare patientius debes, quanto secretorum coelestium ign
Abbreviated transcription (Latin):
licȩ fidci rectitudine consummat᷑. Econ¬
tra uͦ alius catholicȩ matris uentre editus
iuxta uitȩ terminũ erroris uoragine deuo¬
ratur. aliꝰ autem uitã suam in catholica
pietate consũmat. qui ortus in ꝑfidia cum
lade matris hauserat uirus erroris. Aliꝰ
celsitudinem bene uiuendi appetere & uo
Quis intelligat discretam lancem ȩquita¬
tis occulie: Ad cognoscendos qͥppe istos
iudicioꝵ secrctoꝵ sinus. nullus ascendit.
Dicatur gͦ homini ut se nescire. cognoscat.
nescientem uͦ se cognoscat ut timeat. timeat
ut humilietur. humilietur ne p̃sumat in
se. ut conditoris sui auxiliũ requirat. &¬
qui in se fidens mortuus est. auctoris sui ad¬
iutorium appetens uiuat. Audiat itaq uir
iustus. iam quidẽ se sciens. s ad huc que supͣ
se sunt nescicns: numquid nosti ordinẽ cęli
& ponis rationẽ ciuis in terra: Id est numqͥd
occultos ordines uidicioꝵ cęlestium comp̃-¬

Expanded text:
licae fidei rectitudine consummatur. Econlicae fidei rectitudine consummatur. Econtra vero alius catholicae matris ventre editus, juxta vitae terminum erroris voragine devoratur. Alius autem vitam suam in catholica pietate consummat, qui, ortus in perfidia, cum lacte matris hauserat virus erroris. Alius celsitudinem bene vivendi appetere et voQuis intelligat discretam lancem aequitatis occultae? Ad cognoscendos quippe istos judiciorum secretorum sinus, nullus ascendit. Dicatur ergo homini, ut se nescire cognoscat; nescientem vero se Cognoscat et timeat; timeat ut humilietur, humilietur ne praesumat in se; non praesumat in se, ut Conditoris sui auxilium requirat, et qui in se fidens mortuus est, auctoris sui adjutorium appetens vivat. Audiat itaque vir justus jam quidem se sciens, sed adhuc quae supra se sunt nesciens: Nunquid nosti ordinem coeli, et pones rationes ejus in terra? id est, nunquid occultos ordines judiciorum coelestium compre
Abbreviated transcription (Latin):
s ctiã punitus redeat. & iniquus ciꝰ aduersa¬
rius ñ solum ñ punitus. s etiã uictor absce¬
dat: Quis intelligat cur uiuit alius insidi-¬
ans mortib ꝓximoꝵ. & moritur aliꝰ qui ꝓ-¬
futurus esset uitȩ multoꝵ: Alius culmen
potestatis assequitur qui ñ msi ledere studet:
aliꝰ tantũ mͦ lesus defendere concupiscit: &
tam̃ ipse opp̃ssus iacet. Alius uacare appetit
& innumeris negociis implicatur. alius ne¬
gociis implicari desiderat. & coactus uacat.
Auꝰ male inchoans usq ad uitt suȩ terminũ
ad pciora ꝓtrahitur. alius bene incipiens ꝑ
longitudinem tempoꝵ ꝓficit ad augmenta
meritoꝵ: atq econtra alius male uiuens dui
reseruatur ut corrigat. aliꝰ uͦ benc quidem
uidetur uiuere. s in hac uita co usq durat
quo ad ꝑuersa prumpat. Alius in errore in¬
fidelitatis natus in errore deficit: alius in
catholicȩ fidei rectitudine genitus. in catho¬

Expanded text:
sed etiam punitus redeat; et iniquus ejus adversased etiam punitus redeat; et iniquus ejus adversarius non solum non punitus sed etiam victor abscedat? Quis intelligat cur vivit alius insidians mortibus proximorum, et moritur alius qui profuturus esset vitae multorum? Alius culmen potestatis assequitur, qui non nisi laedere studet, alius tantummodo laesos defendere concupiscit, et tamen ipse oppressus jacet. Alius vero vacare appetit, et innumeris negotiis implicatur: alius negotiis implicari desiderat, et coactus vacat. Alius male inchoans usque ad vitae suae terminum ad pejora protrahitur: alius bene incipiens per longitudinem temporum proficit ad augmenta meritorum. Atque econtra alius male vivens diu ut se corrigat; alius vero bene quidem videtur vivere, sed in hac vita eo usque durat, quo ad perversa prorumpat. Alius in errore infidelitatis natus, in errore deficit; alius in catholicae fidei rectitudine genitus, in catho
Abbreviated transcription (Latin):
in iniquitate. conspexit. Qd̃ quia occultis
dit: & ad hec quis tam idoneus: Acsi diceret:
idonci quidem sumꝰ ad hȩc consideranda
quia fiunt. s idonci ñ sumus ad hȩc inuesti¬
ganda cur fiant. Unde hic quoq dñs quia
aliis ꝓduci luciferũ. aliis uͦ consurgere ues¬
ꝑum dixerat. ne ꝑscrutari homo occulta dĩ
iudicia audeat: ilico subiungit. Humqͥd
nosti ordinem celi. & ponis rationem̃ ciꝰ in
terra: Ordinem celi nosse est: suꝑnarum
dispositionũ occultas p̃destinationes uidere.
Rationem uͦ cius in terra ponere est: ante hu¬
mana corda talium secretoꝵ causas aperire.
Rationem uidelicet celi in terra ponere. est:
suꝑnoꝵ iudicioꝵ mysteria uel considerando
discutere. uel loquendo manifestare. Quod
utiq facere. in hac uita positus nullꝰ potest.
Ut enim a paruis ad minora ueniamꝰ. quis
intelligat quȩ esse ratio sccretoꝵ potest. quod
sepe uir iustus a iudicio ñ solũ ñ uindicatus.

Expanded text:
in iniquitate conspexit. Quod quia occultis in iniquitate conspexit. Quod quia occultis dit: Et ad haec quis tam idoneus Ac si diceret: Idonei quidem sumus ad haec consideranda quia fiunt; sed idonei non sumus ad haec investiganda cur fiant. Unde hic quoque Dominus, quia aliis produci Luciferum, aliis vero consurgere vesperum dixerat, ne perscrutari homo occulta Dei judicia audeat, illico subjungitur: Nunquid nosti ordinem coeli, et pones rationem ejus in terra? Ordinem cdispositionum occultas praedestinationes videre; rationem vero ejus in terram ponere, est ante humana corda talium secretorum causas aperire. Rationem videlicet coeli in terra ponere, est supernorum judiciorum mysteria vel considerando discutere, vel loquendo manifestare. Quod utique facere in hac vita positus nullus potest. Ut enim a parvis ad majora veniamus, quis intelligat quae esse ratio secretorum potest, quod saepe vir justus a judicio non solum non vindicatus,
Abbreviated transcription (Latin):
fer oritur. & uesper reꝓbis deo ꝑmittente do¬
minatur. Unus enim atq idem sermo dĩ est¬
in ore p̃dicantis. quẽ dum isti gaudendo. illi
uͦ inuidendo audunt. claritatem sibi lucife.
ri in uesꝑi tenebras uertunt. Dum isti hu¬
militer uocem scẽ p̃dicationis accipiunt. qͣsi
ad stelle lucem cordis oculos aꝑunt. Dum
uͦ illi bencdicenti inuident. & ñ salutis cau¬
sam. s elationis głam quęrunt . prumpente.
iniquitatis suȩ uespere: in somnũ mortis
oculos claudunt. Per occultum gͦ iudicium
per. quia exhortatione scã qua boni ad uitã
redcunt. praui deteriꝰ in culpa moriuntur.
Unde bene ꝑ paulum dicitur. xp̃i bonus
odor sumꝰ deo. in his qui salui fiunt. & in his
qui pertunt. Aliis quidem odor mortis in
mortẽ. aliis autẽ odor uitȩ in uitam. Uer¬
bum itaq suũ auditorib esse luciferum si¬
mul & uesꝑum uidit. ꝑ quod & alios ab
iniquitate. suscitari. & econtra alios sopiri

Expanded text:
fer oritur, et vesper reprobis Deo permittente dofer oritur, et vesper reprobis Deo permittente dominatur. Unus enim atque idem sermo Dei in est ore praedicantis: quem dum isti gaudendo, illi vero invidendo audiunt, claritatem Luciferi sibi in vesperi tenebras vertunt. Dum isti humiliter vocem sanctae praedicationis accipiunt quasi ad stellae lucem oculos cordis aperiunt; dum vero illi benedicenti invident, et non salutis causam, sed elationis gloriam quaerunt, prorumpente iniquitate sua vespere, in somnum mortis oculos claudunt. Per occultum ergo judicium per, quia exhortatione sancta, qua boni ad vitam redeunt, pravi deterius in culpa moriuntur. Unde bene per Paulum dicitur: Christi bonus odor sumus Deo in his qui salvi fiunt, et in his qui pereumortem, aliis autem odor vitae in vitam . Verbum itaque, suum auditoribus esse Luciferum simul et vesperum vidit, per quod et alios ab iniquitate suscitari, et e contra alios sopiri
Abbreviated transcription (Latin):
dib dominari anticristum coꝵ merito exi-¬
gente ꝑmittit. Qui iccirco a dño huic uesꝑi
uiste subduntur. quia ipsi sponte. sua filii
terrȩ esse uoluerunt. Terrena quippe & ñ cȩ¬
lestia requirentes. a ꝑspicienda luciferi nr̃i
claritate cecati sunt. & dum p̃esse sibi uesꝑum
expetunt: subsequentis damnationis eterna
nocte merguntur: Hinc in cugłio dñs dicit:
ego ueni in nomine patris mei: & ñ accepistis
me. Aliꝰ uenit in nomine suo. & illũ accipie
tis ñ recepunt ut salui fierent. idco mittit il¬
lis ds̃ oꝑationem crroris ut credant mendacio.
ut iudicentur om̃s qui ñ crediderunt uerita¬
ti. s consenserunt iniquitati. Nequaqͣm gͦ
suꝑ cos uesper consurgeret. si celi filii esse uolu¬
issent: s dum uisibilia appetunt. amisso cor-¬
dis lumine sub noctis duce tenebrescunt.
Qd̾ tam̃ si moraliter discutimꝰ. quomͣ cotidie.
agatur inuenimꝰ: quia nimirũ & electis luci¬

Expanded text:
dibus dominari Antichristum eorum merito exidibus dominari Antichristum eorum merito exigente permittit. Qui idcirco a Domino huic vesperi juste subduntur, quia ipsi sponte sua filii terrae esse voluerunt. Terrena quippe et non coelestia requirentes, a perspicienda luciferi nostri claritate excaecati sunt; et dum praeesse sibi vesperum expetunt, subsequentis damnationis aeterna nocte merguntur. Hinc in Evangelio Dominus dicit: Ego veni in nomine Patris mei, et non accepistis me. Alius veniet intis non receperunt, ut salvi fierent. Ideo mittit illis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, ut iudicentur omnes, qui non crediderunt veritati, sed consenserunt insuper eos Vesper consurgeret, si coeli filii esse voluissent; sed dum visibilia appetunt amisso cordis lumine, sub noctis duce tenebrescunt. Quod tamen si moraliter discutimus, quomodo quotidie agatur invenimus. Quia nimirum et electis Luci
Abbreviated transcription (Latin):
humilies. qͣnto nec uestigia meȩ infirmitatis
app̃hendis. Quia uͦ in ipso dñicȩ incarnatio¬
nis mysterio. aliis lux ueritatis ostenditur.
alioꝵ uͦ ꝑ scandalum corda tenebrantur: re¬
pore lucifcrum ꝓduxit. quia sicut scriptum
est. cum uenit plenitudo temporis. misit d̃s
filium suum natum ex muliere. factum sub le¬
ge. ut cos qui sub lege trant redimeret.
Qui natus ex uirgine uelut lucifer inter
tenebras nr̃e noctis apparuit. quia fugata
obscuritate peccati. eternum nobis mane.
nuntiauit. Luciferũ se innotuit. quia di¬
luculo ex morte surrexit. & fulgore sui lu¬
minis mortalitatis nr̃e. tetram caliginem
p̃ssit. Qui bene ꝑ iohannẽ dicitur. stella
splendida & matutina. Quius quippe appa
factus est. quia dum in semctipso exemplum
nobis resurrectionis p̃buit. quȩ lux scquatur
indicauit. Uesꝑum uero suꝑ terrȩ filios con-¬
surgere dñs facit. quia infidelib iudeoꝵ cor-¬

Expanded text:
humilies, quanto nec vestigia meae infirmitatis humilies, quanto nec vestigia meae infirmitatis apprehendis. Quia vero in ipso dominicae incarnationis mysterio aliis lux veritatis ostenditur, aliorum vero per scandalum corda tenebrantur, repore Luciferum produxit, quia, sicut scriplum est: « Cum venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum natum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret ; qui natus ex virgine, velut Lucifer inter tenebras nostrae noctis apparuit, quia, fugata obscuritate peccati, aeternum nobis mane nuntiavit. Luciferum vero se innotuit, quia diluculo ex morte surrexit, et fulgore sui luminis mortalitatis nostrae tetram caliginem pressit. Cui bene per Joannem dicitur: Stella splendida et matutina . Vivus quippe apparfactus est, quia dum in semetipso exemplum nobis resurrectionis praebuit, quae lux sequatur indicavit. Vesperum vero super terrae filios consurgere Dominus facit , quia infidelibus Judaeorum cor
Abbreviated transcription (Latin):
habere. cunctas sc̃i sp̃s oꝑationes innotuit. in
testam̃to ueteri litterȩ laborem soluit. ut fi¬
delis quisq iam cũ libertate sp̃s illud intelli-¬
gat. cui priꝰ in formidine. inter tot discrimi¬
na seruiebat. Audiat itaq beatus iob: num¬
quid coniungere. ualebis micantes stellas plya-¬
dis: Acsi aꝑte diceretur: habere quidem lu-¬
mina quarũdam uirtutũ potes. s numquid
exercere. simul om̃s operationes scĩ sp̃s sufficis:
Me gͦ coniungentẽ plyades in cunctis uirtu¬
tib contemplare. & tu de paucis ab clatione
compescere. Audiat quod dicitur. aut gyrũ
arcturi potẽris dissipart: Ac si ei aꝑte dicere¬
tur. & si ipse iam quȩ recta sunt sentis. numqͥd
uirtute tua etiam in alienis cordib laborem
grossioris intelligentiȩ destruis: Me itaq
considera qui carnalium stulta corrigo. dum
me ꝑ carnis stultitiam manifesto. ut tanto
magis hec quȩ putas uirtutum tuarum fortia

Expanded text:
habere cunctas sancti Spiritus operationes innotuit, in habere cunctas sancti Spiritus operationes innotuit, in Testamento Veteri litterae laborem solvit, ut fidelis quisque jam cum libertate spiritus illud intelligat cui prius in formidine inter tot discrimina serviebat. Audiat itaque beatus Job: Nunquid conjungere valebis micantes stellas Pleiades? Ac si aperte diceretur: Habere quidem lumina quarumdam virtutum potes, sed nunquid exercere simul omnes operationes sancti Spiritus sufficis? Me ergo conjungentem Pleiades in cunctis virtutibus contemplare, et tu de paucis ab elatione compescere. Audi quod dicitur: Aut gyrum Arcturi poteris dissipare? Ac si ei aperte diceretur: Et si ipse jam quae recta sunt sentis, nunquid virtute tua etiam in alienis cordibus laborem grossioris intelligentiae destruis? 952 Me itaque considera, qui carnalium stulta corrigo, dum me per carnis stultitiam manifesto, ut tanto magis haec quae putas virtutum tuarum fortia
Abbreviated transcription (Latin):
ris dm̃i. De quo ⁊ acharias ait. suꝑ lapidẽ.
unum septem oculi sunt. Atq iterum: &
in candelabro aureo lucernȩ septem. Nullꝰ
uͦ hominũ oꝑationes sc̃ĩ sp̃s simul om̃s ha¬
buit. nisi solus mediator dĩ & hominũ. cuiꝰ
est isdem sp̃c qui de patre anit scła ꝓcedit.
Bene gͦ dicitur. suꝑ lapidem unum. septem
oculi sunt. Huic enim lapidi septem oculos
habere est: simul. omnẽ uirtutem sp̃s septi¬
formis gr̃ȩ in oꝑatione retinere. Alius nãq
ꝓphetiam. alius scientiam. alius uirtutes. aliꝰ
genera linguarum. aliꝰ interp̃tationem ser¬
monũ. uixta distributionẽ scĩ sp̃s accipit.
Ad habenda uͦ cuncta ciusdem sp̃s munera.
nemo ꝑtingit. At uͦ conditor nr̃ infirma
nr̃a suscipiens. quia ꝑdiuinitatis suȩ potenti¬
am simul se habere om̃s scĩ sp̃s uirtutes edo¬
cuit. micantes ꝓcul dubio plyades iunxit.
Dum uͦ plẏades iungit arcturi gẏrum dissi-¬
pat. quia dum semetipsum factũ hominem

Expanded text:
ris Domini . De quo Zacharias ait: Super lapidem unum septem oculi sunt . Atque iterum: Et in candelabro aureo lucernae septem . Nullus vero hominum operationes sancti Spiritus simul omnes habuit, nisi solus Mediator Dei et hominum, cujus est idem Spiritus, qui de Patre ante saecula procedit. Bene ergo dicitur: Super lapidem unum septem oculi sunt. Huic enim lapidi septem oculos habere est simul omnem virtutem Spiritus septiformis gratiae in operatione retinere. Alius namque prophetiam, alius scientiam, alius virtutes, alius genera linguarum, alius interpretationes sermonum juxta distributionem sancti Spiritus accipit ; ad habenda vero cuncta ejusdem Spiritus munera nemo pertingit. At vero conditor noster infirma nostra suscipiens, quia per divinitatis suae potentiam simul se habere omnes sancti Spiritus virtutes edocuit, micantes procul dubio Pleiades junxit. Dum vero Pleiades jungit, Arcturi gyrum dissipat, quia dum semetipsum factum hominem
Abbreviated transcription (Latin):
aure audientis ꝑcipitur. quȩ ꝑuenire. ad
intima surdo ꝓhibetur. se dñs uiam sonan¬
tis tonitrui dare asserit. qui cum p̃dicatio¬
nis uerba tribuit. ꝑ terrorem corda compun¬
git. Hanc uiam paulus p̃dicator egregius
dum suꝑna mysteria terribiliter insonaret.
se a se habere ñ posse conspiciens. discipulos
ammonebat dicens. orantes simul & ꝓ no-¬
bis. ut ds aꝑiat nobis ostium uerbi ad lo-¬
quendum mysteriũ xp̃i. Quig̃ loquebatur
mysteria. s in corde audientium eisdem my-¬
steriis a dño aꝑire. ostium p̃cabatur. habe¬
bat quidem iam tonitruũ. s dare ei desuꝑ
uiam querebat. Hanc uiam nequaqͣm se io¬
hannes dare posse cognouerat. qui dicebat:
ñ necesse habctis ut aliquis doceat uos. sed
sicut unctio ciꝰ docet uos de omib. Hanc

Expanded text:
aure audientis percipitur, quae pervenire ad aure audientis percipitur, quae pervenire ad intima corde surdo prohibetur, se Dominus viam sonanti tonitrui dare asserit, qui cum praedicationis verba tribuit, per terrorem corda compungit. Hanc viam Paulus praedicator egregius, dum superna mysteria terribiliter insonaret, se a se habere non posse conspiciens, discipulos admonebat, dicens: Orantes simul et pro nobis, ut Deus aperiat nobis ostium verbi, ad loquendum mysterium Christi . Qui ergo loquebatur mysteria, sed in corde audientium eisdem mysteriis a Domino aperiri ostium precabatur, habebat quidem jam tonitruum, sed dari ei desuper viam quaerebat. Hanc viam nequaquam se Joannes dare posse cognoverat, qui dicebat: Non necesse habetis ut aliquis doceat vos, sed sicut unctio ejus docet vos d
Abbreviated transcription (Latin):
ta seuiente estu ꝑsecutionis tot electi posses¬
sa reliquerunt. carnales affectus obliti sunt.
& p̃ gaudio sp̃s in cruciatib membra posut-¬
runt. quid aliud dñs fecit. insi etiã uehem̃¬
tissimo ymbri cursum p̃buit¶Qui usq ad¬
subiungitur. Et uiam sonantis tonitrui.
Quid enim ꝑ tonitruum. nisi p̃dicatio suꝑ¬
in terroris accipitur: Quẽ terrorem dum
ꝑcipiunt. humana corda quatiunt᷑. Ali¬
qnͣdo uͦ in tonitruo ipse incarnatus dñs fi¬
guratur. quia ex antiquoꝵ patrum conue.¬
mente. ꝓphetia. ad noticiam nrãm quasi ex
nubium concursione ꝓlatus est. Qui inter
nos uisibiliter apparens. ea quȩ suꝑ nos cran
terribiliter sonuit. Unde & ipsi sc̃i apłi de
eius gr̃a generati. boan erges. id est filii to¬
nitrui sunt uocati. Aliqndo autem sicut
ditur. S quia quilibet ille p̃dicator uer¬
ba dare. aurib potest. corda uͦ aperire ñ
inuisibiliter aditũ p̃stet. incassum p̃dicatio

Expanded text:
ta, saeviente aestu persecutionis, tot electi possesta, saeviente aestu persecutionis, tot electi possessa reliquerunt, carnalis affectus obliti sunt, et prae gaudio spiritus in cruciatibus membra posuerunt, quid aliud Dominus fecit, nisi etiam vehementissimo imbri cursum psubjungitur: Et viam sonantis tonitrui. Quid enim per tonitru, nisi praedicatio superni terroris accipitur? Quem terrorem dum cipiunt humana corda quatiuntur. Aliquando vero in tonitruo ipse incarnatus Dominus figuratur, qui ex antiquorum patrum conveniente prophetia ad notitiam nostram quasi ex nubium concursione prolatus est. Qui inter nos visibiliter apparens, ea quae super nos erant terribiliter sonuit. Unde et ipsi sancti apostoli de ejus gratia generati, Boanerges, id est filii tonitrui sunt vocati . Aliquando autem, sicut ditur. Sed quia quilibet praedicator verba dare auribus potest, corda vero aperire ninvisibiliter aditum praestet, incassum praedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
tum. De hoc ymbre alias dicitur. manda¬
bo nubib. ne pluant suꝑ eam ymbrẽ. De
hoc cursu ymbris qui in clectoꝵ cordib agi-¬
tur. psalmista testatur dicens: uclociter cur¬
rit sermo eius. Plerumq uͦ ymber est & cur¬
sum ñ habet. quia p̃dicatio ad aures ue
nit. s cessante interna gr̃a ad corda audien-¬
tium ñ ꝑtransit. De cuiꝰ p̃dicationis uer-¬
bis. ꝓpter electos dicitur: & enim sagitȩ tuȩ
ꝑtransicrunt. Sagittȩ quippe dĩ ꝑtranseua.
quando uerba p̾dicationis eius ab aurib ad
corda descendunt. Qd̃ quia solo diuino mu-¬
nere agitur. ymbri cursum dñs se dedisse
testatur. S notandũ uideo qd eundem ym¬
brem ñ uchementẽ. s uehem̃tissimũ uocat.
Ymber uehemens est uis magna: ymber uͦ
uehem̃tissimꝰ uis immensȩ p̃dicationis. Ue¬
uchem̃tissimꝰ. cum ꝓpter spem ammoncbass
rem deseri. cuncta uisibilia. ꝓpter iniusibilia
nas cruciatusq tolerari. S cum fide cogni¬

Expanded text:
tum . De hoc imbre alias dicitur: Mandatum . De hoc imbre alias dicitur: Mandabo nubibus ne pluant super eam imbrem . De hoc cursu imbris qui in electorum cordibus agitur Psalmista testatur, dicens: Velociter currit sermo ejus . Plerumque vero imber est, et cursum non habet, qnit, sed cessante interna gratia, ad corda audientium non pertransit. De cujus praedicationis verbis, propter electos dicitur: Etenim sagittae tuae pertransierunt. Sagittae quippe Dei pertranseunt, quando verba praedicationis ejucorda descendunt. Quod quia solo divino munere agitur, imbri cursum Dominus se dedisse testatur. Sed notandum video quod eumdem imbrem non vehementem, sed vehementissimum vocat. Imber vehemens est vis magna, imber vero vehementissimus vis immensa praedicationis. Vevehementissimus, quando propter spem admonebant rem deseri, cuncta visibilia propter invisibilia nas cruciatusque tolerari. Sed cum, fide cogni
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis adiuuam᷑. recte post diuisum ȩstum
subditur. Quis dedit uehem̃tissimo ymbri
nomine illa in uideȩ regionib ꝑsecutio de¬
signatur. quia ipsa ꝑsccutionis asꝑitas p̃di-¬
catores scõs suꝑno munere adiutos. p̃dicati¬
onis suȩ mysterio nullo timore. compescuit.
apte. subuinxit: quis dedit uehem̃tissi mo
ymbri cursum: Acsi diceret. nisi ego: Diui¬
so enm ȩstu cursum uchem̃tissimo ymbri de¬
disse est: inter ipsas psecutionis angustias.
p̃dicationis impctũ roborasse. ut tanto ma-¬
gis uirtus p̃dicantium cresceret. qͣnto magis
ꝑscquentiũ crudelitas obiuaret. quatinꝰ aren¬
tia corda audientiũ pluuiȩ guitis infunde¬
rent. & siccitatem ꝑfidiȩ uberiꝰ irrigarent.
ut qͣmuis contra cos scuitiȩ estus candesce¬
ret. ꝑ cos tam̃ uox gr̃ȩ ñ taceret. Hunc ꝑse¬
bat. cum diceret: laboro usq ad uincula
quasi male oꝑans. s uerbũ di ñ est alliga¬

Expanded text:
verbis adjuvamur; recte post divisum aestum verbis adjuvamur; recte post divisum aestum subditur: Quis dedit vehementissimo imbri illa Judaeae regionis persecutio designatur; quia ipsa persecutionis asperitas praedicatores sanctos superno munere adjutos a praedicationis suae mysterio nullo timore compescuit, apte subjungit: Quis dedit vehementissimo imbri cursum? Ac si diceret: Nisi ego? Diviso enim aestu cursum vehementissimo imbri dedisse, est inter ipsas persecutionum angustias praedicationis impetum roborasse, ut tanto magis virtus praedicantium cresceret, quanto amplius persecutionum crudelitas obviaret; quatenus arentia corda audientium pluviae guttis infunderent, et siccitatem perfidiae uberius irrigarent, ut quamvis contra eos saevitiae aestus candesceret, per eos tamen vox gratiae non taceret. Hunc persebat, cquasi male operans, sed verbum Dei non est alliga
Abbreviated transcription (Latin):
queos abscondit. recte dicitur. diuiditur estꝰ
suꝑ terram. S cum p̾mittitur ꝑ quã uiam
spargitur lux. statimq subiungitur. diui¬
oitur estus suꝑ terrã. nimirũ ꝑ eandem uiã
ꝑ quã lux spargitur. ctiã diuidi ęstus indica¬
tur. Alta quippe. atq in comp̃hensibilis scĩ
etiã tẽptationes aduersarii dispensando mo-¬
dificat. ut simul multȩ ñ ueniant. ut ipsȩ
tantũmͦ quȩ ferri possunt illustratam iam do
animã tangant. ut cũ tactus sui ardore nos
cruciant. ꝑfectionis incendio ñ exurant. pau¬
lo attestante. qui ait : fidelis autẽ ds qui ñ
patictur uos tẽptari supra quã potestis s fa-¬
ciet cũ temptatione etiam exitum. ut possitis
dus supplantator. aliter misericors conditor.
Ille diuidit ut ꝑ illũ citiꝰ inttrimat. iste ut
cum tolcrabilem reddat. Et quia cũ tempta¬
tione fatigamur. ñ solum interno dĩ sp̃u
instruimur. s etiã exteriorib p̃dicantium

Expanded text:
queos abscondit, recte dicitur: Dividitur aestus queos abscondit, recte dicitur: Dividitur aestus super terram. Sed cum praemittitur, per quam viam spargitur lux; statimque subjungitur, dividitur aestus super terram. Nimirum per eamdem viam per quam lux spargitur etiam dividi aestus indicatur. Alta quippe atque incomprehensibilis Spirietiam tentationes adversarii dispensando modificat, ut simul multae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri possunt illustratam jam a Deo animam tangant, ut cum tactus sui ardore nos cruciant, perfectionis incendio non exurant; Paulo attestante qui ait: Fidelis autem Deus, qui non patietur vos tentari supra id quod potestis, sed faciet cum tentatione etiam exdus supplantator, aliter misericors Conditor. Ille dividit, ut per illum citius interimat, iste ut eum tolerabilem reddat. Et quia cum tentatione fatigamur, non solum interno Dei Spiritu instruimur, sed etiam exterioribus praedicantium
Abbreviated transcription (Latin):
Alius nãq letis. aliꝰ tristib. alius timidis
aliꝰ clatis morib existit. Quo gͦ occultus ad¬
uersariꝰ facile capiat. uicinas consparsionib
deceptiones parat. Quia enim leticiȩ uolup¬
tas uixta est. letis morib luxuriam ꝓponit.
& quia tristicia in iram facile labitur. tristib
poculũ discordiȩ porrigit: quia timidi sup¬
plicia formidant. pauentib terrores inten¬
tat. Et quia elatos extolli laudib conspicit.
cos ad queq uoluerit blandis fauorib tra-¬
hit. Singulis gͥ hominib uitiis conueni¬
entib insidiatur. Neq enim facile captiua¬
ret. si aut luxuriosis p̃mia. aut auaris scor¬
ta ꝓponeret. si aut uoraces de abstinentiȩ¬
gła. aut abstinentes de gule imbecillitate.
pulsaret: si mites ꝑ studium certaminis.
aut iracundos caꝑe ꝑ pauorem formidinis
quereret. Quia gͥ in tẽptationis ardore cal¬
lide singulis insidians uicinos morib la¬

Expanded text:
Alius namque laetis, alius tristibus, alius timidis, Alius namque laetis, alius tristibus, alius timidis, alius elatis moribus existit. Quo ergo occultus adversarius facile capiat, vicinas conspersionibus deceptiones parat. Quia etenim laetitiae voluptas juxta est, laetis moribus luxuriam proponit. Et quia tristitia in iram facile labitur, tristibus poculum discordiae porrigit. Quia timidi supplicia formidant, paventibus terrores intentat. Et quia elatos extolli laudibus conspicit, eos ad quaeque voluerit blandis favoribus trahit. Singulis igitur hominibus vitiis convenientibus insidiatur. Neque enim facile captivaret, si aut luxuriosis praemia, aut avaris scorta gloria, aut abstinentes de gulae imbecillitate pulsaret; si mites per studium certaminis, aut iracundos capere per pavorem formidinis quaereret. Quia ergo in tentationis ardore callide singulis insidians, vicinos moribus la
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. contra moysen de excrescenti labore.
conqueruntur dicentes. uideat dñs & iudicet.
qm̃ fetere fecisti odorem nr̃m coram pharao¬
ne & serius ciꝰ. & p̃buisti ei gladiũ ut interfi-¬
ceret nos. Uolentib quippe ex egypto discede¬
re pharao paleas subtraxerat. & tam̃ eiꝰ dem
mensurȩ oꝑa requirebat. Quasi gͦ contra le¬
gem mens submurmurat. post cuiꝰ cognitio¬
nem tẽp tationum stimulos acriores por¬
tat: & cum sibi labores crescere. conspicit. in
co qd̃ aduersario displicet. quasi fetere se in
oculis pharaonis dolet. Post lucem gͦ estus
sequitur. quia post illuminationem diuini
muncris tẽptationis certamen augetur. Rec¬
te uͦ etiam diuidi estus dicitur. quia nimirũ
ñ singuli om̃ib s quib dam uicinis ac iuxta
positis uitiis fatigantur. Priꝰ cnim conspar¬
sionem uniꝰ cuiꝰq antiquus aduersariꝰ ꝑspi-¬
cit. & tunc temptationis laqueos apponit.

Expanded text:
sunt, contra Moysem de excrescenti labore sunt, contra Moysem de excrescenti labore conqueruntur, dicentes: Videat Dominus et judicet; quoniam fetere fecisti odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus et praebuisti ei gladium, ut interficeret nos . Volentibus quippe ex Aegypto discedere, Pharao paleas subtraxerat, et tamen ejusdem mensurae opera requirebat. Quasi ergo contra legem mens submurmurat, post cujus cognitionem tentationum stimulos acriores portat. Et cum sibi labores crescere conspicit; in eo, quod adversario displicet, quasi fetere se in oculis Pharaonis dolet. Post lucem aestus sequitur; quia, post illuminationem divini muneris tentationis certamen augetur. Recte ergo etiam dividi aestus dicitur; quia nimirum non singuli omnibus, sed quibusdam vicinis ac juxta positis vitiis fatigantur: prius enim conspersionem uniuscujusque antiquus adversarius perspicit, et tunc tentationis laqueos apponit.
Abbreviated transcription (Latin):
dura corda cmollio. dũ rigida inflecto. dũ
asꝑa mitigo. dum frigida accendo. dũ debi-¬
lia roboro. dum uaga stabilio. dũ nutantia
confirmo. intuere. si uales incorporaliter ue.¬
niens quib ea meatib illustro. Hȩc quippe
omĩa nos facta cernimꝰ. nam qualiter intrin¬
secus efficiantur ignoramꝰ. Hanc uiã lucis
esse nobis inuisibilem. in eugłio ueritas osten¬
dit dicens. sp̃s ubi uult spirat. & uocem eiꝰ
audis. s ñ scis unde ueniat & quo uadat.
S quia cum lux spargitur. mox ab occulto
aduersario contra fulgentẽ mentẽ tẽptamen-¬
ta succrescunt: recte subuingitur. duiditur
estus suꝑ terram. hostis namq callidus qͦs
luce. iusticiȩ enitescere conspicit. eoꝵ mentes
illicitis desideriis inflãmare. contendit: ut
plerumq plus se urgeri temptationib sen¬
tiant. quã tunc cũ lucis internȩ radios ñ ui-¬
debant. Unde & isra helitȩ post quã uocati

Expanded text:
dura corda emollio, dum rigida inflecto, dum dura corda emollio, dum rigida inflecto, dum aspera mitigo, dum frigida accendo, dum debilia roboro, dum vaga stabilio, dum nutantia confirmo, intuere, si vales, incorporaliter veniens quibus ea meatibus illustro. Haec quippe omnia nos facta cernimus, nam qualiter intrinsecus efficiantur ignoramus. Hanc viam lucis esse nobis invisibilem, in Evangelio Veritas ostendit, dicens: Spiritus ubi vult spiaudis, sed non scis unde veniat, aut quo vadat . Sed quia cum lux spargitur, mox ab occulto adversario contra fulgentem mentem tentamenta succrescunt, recte subjungitur: Dividitur aestus super terram. Hostis namque callidus, quos luce justitiae enitescere conspicit, eorum mentes illicitis desideriis inflammare contendit; ut plerumque plus se urgeri tentationibus sentiant, quam tunc lucis internae radios non videbant. Unde et Israelitae postquam vocati
Abbreviated transcription (Latin):
uersis gentib dum circũcisionis pondus im¬
poncret. qͥd rectũ diceret nesciebat. Lux gͦ in
hac uita spargitur. quia ad om̃s res intelligen¬
tia continua ñ habetur. Dum enim aliud si¬
cut est cõp̃hendimꝰ & aliud ignoramꝰ. quasi
sparsa luce & ex parte. cernuꝰ. & in obscuri-¬
tate ex parte remancinꝰ. Tunc uͦ nobis lux
tus rapta fulgescit. Et quia hec eadem lux
quib modis humano cordi insinuctur ig¬
noratur. recte in ꝑcunctatione dicitur. ꝑ
quã uiam spargitur lux. Acsi aꝑte dicere¬
tur. dic quo ordine. iusticiam meam in occul¬
tis sinib cordis infundo. cum & ꝑ accessum
ñ uideor. & tam̃ uisibilia oꝑa hominũ in-¬
uisibiliter immuto. cũ unam candem q
mentẽ modo hac. mͦ illa uirtute irradio. &
tam̃ ꝑ sparsam lucem adhuc ex parte aliqua
eam in temptationis tenebras remanere ꝑ-¬
mitto. Rcquiratur homo nesciens ꝑ quã uiã
spargitur lux. Acsi ei patent dicatur: dum¬

Expanded text:
versis gentibus dum circumcisionis pondus imversis gentibus dum circumcisionis pondus imponeret, quid rectum diceret nesciebat. Lux ergo in hac vita spargitur, quia ad omnis rei intelligentiam continua non habetur. Dum enim aliud sicut est comprehendimus, sparsam lucem et ex parte cernimus, et in obscuritate ex parte remanemus. Tunc vero lux tus rapta fulgescit. Et quia haec eadem lux, quibus modis humano cordi insinuetur, ignoratur, recte in percunctatione dicitur: Per quam viam spargitur lux. Ac si aperte diceretur: Dic quo ordine justitiam meam occultis sinibus cordis infundo, cum et per accessum non videor, et tamen visibilia opera hominum invisibiliter immuto? Cum unam eamdemque mentem, modo hac, modo illa virtute irradio, et tamen per sparsam lucem adhuc ex parte aliqua eam in tentationis tenebris remanere permitto? Requiratur ergo homo nesciens per quam viam spargitur lux. Ac si ei patent
Abbreviated transcription (Latin):
epłas ad damascum ad synagogas. ut si qͦs
inuenisset huiꝰ uiȩ uiros ac mulieres. uin¬
ctos ꝑduceret in icrłm. Quia gͦ nunc hic
nunc illic ꝑsecutio excreuerat. hii qui lucẽ
ueritatis agnouerant. quasi sub ardore di¬
de occultis iudiciis requisitũ suꝑiorib dic¬
tis audiuimꝰ. oportet ut hoc qd̃ de sparsa
luce uel diuiso estu dictum est. suptiliꝰ ꝑ¬
scrutemur. Ad huc enim alta interrogatio¬
ne discutitur. ut saltem quia nesciat doce¬
atur. eiq dicitur: ꝑ quam uiam spargitur
lux. diuiditur ęstus suꝑ terram: Quid enĩ
lucis nomine nisi iusticia designatur: De
qua scriptũ est: ppłs qui sedebat in tenebris
uidit luc̃ẽ magnam. Om̃e. autẽ qd̃ spargit᷑.
ñ continue s sub quad̾a intermissione. ia¬
ctatur: & iccirco spargi lux dicitur. quia & si
iam quęda ut sunt ꝑspicimus. quędam tam̃
ita ut uidenda sunt ñ uidemꝰ. Cor namq
petri lux sparsa tenuerat. qui tanto fidci tan¬
to miraculoꝵ fulgore claruerat. & tam̃ con¬

Expanded text:
ad synagogas, ut si quos invenisset hujus vitae viros ac mulieres, vinctos deduceret in Jerusalem . Quia ergo nunc hic, nunc illic persecutio excreverat, hi qui lucem veritatis agnoverant, quasi sub ardore dide occultis judiciis requisitum superioribus dictis audivimus, oportet ut hoc quod de sparsa luce vel diviso aestu dictum est subtilius perscrutemur. Adhuc enim alta interrogatione discutitur, ut saltem quia nesciat doceatur, eique dicatur: Per quam viam spargitur lux, dividitur aestus super terram? Quid enim lucis nomine, nisi justitia designatur? De qua scriptum est: Populus qui sedebat in tenebris, viditnon continue, sed sub quadam intermissione jactatur. Et idcirco spargi lux dicitur, quia etsi jam quaedam ut sunt perspicimus, quaedam tamen ita ut videnda sunt non videmus. Cor namque Petri lux sparsa tenuerat, qui tanto fidei, tanto miraculorum fulgore claruerat, et tamen con
Abbreviated transcription (Latin):
sua in medium deducta. quia etiam sero con¬
uersos peccatores recipit. beati iob iusticiam
crudit dicens. numqͥd tenuisti concitiens
oxtrtma terit. & excussisti impios ex ca:
Subaudis. ut ego. qui in suis ultimis sepe.
peccatores terrendo concutio. atq ab eoꝵ
Et recte beato iob dñs quomͦ uixta finẽ
conuertat peccatores insinuat. Ac si aꝑte
dicat: miscdiȩ meȩ potentiam respice. &
tuȩ iusticiȩ clationem p̾me. Que extrema
hominis quia etiã cũ conuertitur ꝑ carnis
mortem illa antiquȩ culpe uindicta co¬
mitatur. ꝓtinus insinuat cum dicit: resti¬

Expanded text:
sua in medium deducta, qua etiam sero consua in medium deducta, qua etiam sero conversos peccatores recipit, beati Job justitiam erudit, dicens: Nunquid tenuisti concutiens extrema terrae, et excussisti impios ex ea? Subaudis ut ergo, qui in suis ultimis saepe peccatores terrendo concutio, convertendo Et recte beato Job Dominus quomodo juxta finem peccatores convertat insinuat. Ac si aperte dicat: Misericordiae meae potentiam respice, et tuae justitiae elationem preme. Quae extrema hominis quia, etiam cum convertitur per carnis mortem, illa antiquae culpae vindicta comitatur, protinus insinuat, cum dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ruus. eo audientes ampliꝰ quasi bibentes
ta hominũ tolerat. & cum iam uicinum
finem respicit. plerumq mentes peccanti¬
u̾m unmutat. recte de se uim tantę pieta¬
designatur. cui peccanti dictum est. terra es
& in terram ibis. S quia pius conditor
facturam suam ñ deserit. mala hominum
& ꝑ suam patientiam tolerat. & ꝑ coꝵ qͣndoq
conuersionem relaxat. Cum duras atq in¬
sensibiles mentes respicit. mͦ eas minis.
mͦ uerberib. mͦ reuelationib terret. ut quȩ
pessima securitate. durucrunt: salubri ti¬
more mollescant. quatenꝰ & sero redeant.
& hoc ipsum saltem qd̃ dui expedati sunt
erubescant. Scit enim dñs quia extrema¬
uitȩ nr̃ȩ plus uidicat. & iccirco electos suos
in finem sollicitius purgat. Scrip̃tum qͥp¬
pe est: dñs iudicabit fin̾es terre. Gantõ gͥ
impensius ultimis nr̃is inuigilat. quanto
in ipsis pendere initia uite. sequentis pen¬
sat. Qd̃ quia miscricorditer facit. pictate.

Expanded text:
imus, eo audientes amplius quasi bibentes imus, eo audientes amplius quasi bibentes ta hominum tolerat, et cum jam vicinum finem respicit, plerumque mentes peccantium immutat, recte de se, vim tantae pietadesignatur, cui peccanti dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed quia pius conditofacturam suam non deserens, mala hominum et per suam sapientiam tolerat, et per eorum quandoque conversionem relaxat. Cum duras atque insensibiles mentes respicit, modo eas minis, modo verberibus, modo revelationibus terret, ut quae pessima securitate duruerant, salubri timore mollescant, quatenus vel sero redeant, et hoc ipsum saltem quod diu exspectati sunt erubescant. Scit enim Dvitae nostrae plus judicat, et idcirco electos suos in fine sollicitius purgat. Scriptum quippe est: Deus judicabit fines terrae . Tanto ergo impensius ultimis nostris invigilat, quanto in ipsis pendere initia vitae sequentis pensat. Quod quia misericorditer facit, pietate