comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Passus ẽ enim undiq talia int̾rogantes. ad¬
ulatione blandientes. mordacit᷑ rep̾henden¬
tes. falso laudantes: qͦd ñ capiant exigentes.
xit ad recordationẽ syon: & constrinxit se ta¬
lis amma iuratione quadã. & ait. Si oblitꝰ¬

Expanded text:
passus est undique talia interrogantes et adulatione blandientes, mordaciter reprehendentes, falso laudantes, quod non capiunt exigentes, mum ad recordationem Sion, et constrinxit se talis anima juratione quadam, et ait: «Si oblit
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ desolauer̃t. Iacob qͥppe. figurã gestat ȩc¬
cłe: sicut esau uet̾is sẏnagoge. Uñ dictũ s̃.
Maior seruiet minori. Pot̃ aut̃ ꝑ iacob. intelli¬
gi ea de qͣ supͣ locutũ ẽ hereditas di: inqͣm
inuadend̾a atq uastanda. pꝰ resurrectionẽ.
⁊ ascensionẽ dñi gentes ꝑsequendo uener̃t.¬

Expanded text:
ejus desolaverunt. Jacob quippe figuram gestavit Ecclesiae, sicut Esau veteris Synagogae; unde dictum est: Et major serviet minori . Potest in hoc nomine intelligi ea, de qua loquebamur, haereditas Dei, in quam invadendam atque vastandam post resurrectionem et ascensione
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ẽẽ: manere aut̃ in carne necessarium
ꝓpt᷑ illos. qͥib eũgłm ministrabat. Donee gͦ
corruptibile hoc induat incorruptionẽ. ⁊ mor¬
tale hoc. induat ĩmortalitatẽ: uelut cõpedi¬
bus caro infirma ꝓmptũ ĩpedit sp̃m. ꝑ his¬

Expanded text:
Christo; manere autem in carne necessarium propter illos quibus Evangelium ministrabat . Donec ergo corruptibile hoc induat incorruptionem, et mortale hoc induat immortalitatem , velut compedibus caro infirma promptum impedit spi
Abbreviated transcription (Latin):
passos eos nouer̾t: exhortante eoꝵ gła ad
imitandũ accensi. copiosissimis agminibus
credider̾t. Id̾o dixit: scd̾m magnitudinem
brachii tui.Res enĩ tã magna facta ẽ ĩ ppłis
qͥt uicinis nr̃is septuplũ: in sinũ eoꝵ. Non
n̾e. ꝑfectionẽ penȩ uult intelligi: qͥa isto nu¬

Expanded text:
passos eos noverant, exhortante illorum gloria ad imitandum accensi, copiosissimis agminibus crediderunt. Ideo dixit, Secundum magnitudinem brachii tui. Res enim tam magna secuta est in populis quit, vicinis nostris septies tantum in sinus eorum. Non ne, perfectionem poenae vult intelligi, quia isto nu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ malo. ñ ẽ uinqm reddendũ: ñ solũ factũ
malũ ꝓ malo facto: s nec uotũ malũ red¬
dendũ ẽ ꝓ facto. uł uoto malo. Reddit aut̃
uotũ malũ: qͥ ⁊ si ñ ipse uindicat: tam̃ ut
eiꝰ iimicũ cłs puniat. expectat ⁊ optat.
Qͥ ꝑpt̃ cũ ⁊ hõ iustꝰ. ⁊ homo malꝰ. de inimiciᷤ
suis uelint a ddõ uindicari: in hoc discer¬

Expanded text:
uam reddendum; non solum factum malum pro facto malo, sed nec votum malum reddendum est pro facto vel voto malo. Reddit autem votum malum, qui etiamsi non ipse vindicat, tamen ut ejus inimicum Deus puniat, expectat atque optat. Quapropter cum et homo justus et homo malus de inimicis suis velint a Domino vindicari, un
Abbreviated transcription (Latin):
Stantes erant pedes nr̃i: in at̾is tuiᷤ iheru¬
sale. Cogita qualis ibi futurꝰ sis. & qͣuis
adhuc in uia sis. hoc tͥ pone ante ocłos
qͣsi ibi stes. qͣsi iã int̾ angłos indeficiens
gaudeas: ut fiat in te qͦd dr. Beati qͥ ha¬

Expanded text:
Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Cogita qualis ibi futurus sis; et quamvis adhuc in via sis, hoc tibi pone ante oculos, quasi ibi stes, quasi jam inter Angelos indeficiens gaudeas, et fiat in te quod dictum
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce m̃ qͦd sonat psalmꝰ. Certe occulta st̃ mist̾ia.
Tam̃ ita sonat. ut ⁊ pueros audire. delectet: et.
imꝑiti accedant. ad bibendũ: & satiati ructeis
in psallendo. Dibunt gͦ minores minꝰ: & maio
res capatiꝰ. Suꝑ ea uolucres cȩli habitabunt.
pennis cȩt̾os uolare docent. Hii aut̃ super
montes & ualles habitant: q̃m iom̃ibꝰ ꝯti
In medio ȩccłiarũ aꝑuert̃ os suũ: ut pauł in
corntho: petrꝰ in roma. Rigans montes de

Expanded text:
Ecce modo quod sonat Psalmus, certe occulta sunt mysteria; tamen ita sonat, ut et pueros audire delectet, et imperiti accedant ad bibendum, et satiati ructent in psallendo. Bibunt ergo minores bestiae et majoea volucres coeli habitabunt. pennis caeteros volare docent. Hi autem super montes et valles habitant, quoniam in omnib» In medio Ecclesiae aperient os suum , ut Paulus in Corintho, Petrus in Roma. « Rigamus montes de
Abbreviated transcription (Latin):
iugũ legis. Uiuebant enĩ multȩ. gentes morib̾
siis: suꝑba iactantia uagantes tãquã in deser¬
to. ẜ t̃quidẽ om̃s bestis. ita: s onagri positi st̃
ad signficationẽ magnitudinis. Potabt̃ ⁊ ipsi
in siti sua. fluunt enĩ illȩ aquȩ: e inde bibit

Expanded text:
jugum Legis; vivebant multae gentes moribus suis, superba jactantia vagantes, tanquam in deserto. Et omnes quidem bestiae ita, sed onagri positi sunt ad significationem magnitudinis. Potabunt et ipsi in sitim suam; fluunt enim et illis aquae. Inde bibit
Abbreviated transcription (Latin):
bonitate. Uolens d̾s ꝓbare homini qͦd ab illo
habeat. qͥcqͥd habet: ut cũ bonitate habeat
⁊ humilitate: aliqñdo eũ ꝑturbat. aũtendo
ab illo faciẽ suam: & ille decidit intẽptatio¬
ñe: & ostendit illi ds̃. qͥa qͦd iustꝰ erat ⁊ recte
ambulabat. ipso regente. fiebat. Uñ sequit᷑.¬
Au̾tente aut̃ te faciẽ. turbabunt᷑. Qnͣdo lȩta¬

Expanded text:
ab illo habeat quidquid habet, ut cum bonitate habeat et humilitatem, aliquando eum perturbat; avertit ab illo faciem suam, et decidit in tentationem; et ostendit illi quia quod justus erat, et recte ambulabat, ipso regente fiebat. «Avertente autem te faciem tuam, turbabuntur.» Videt
Abbreviated transcription (Latin):
exstant: petrus⁊ pauł. Quom̃ eminent: Q
ante a ꝑsecutoribꝰ p̃mebant᷑: nc̃ ab inerepato¬
rib uenerant᷑. fũgerunt enũ aquȩ ab merepa¬
tione dñi: qͥa cor regũ in manu dñi deflexit
cuit x eminuit auctoritas apł̃ica. A uoce to

Expanded text:
tant Petrus et Paulus: quomodo eminent? Qui ante a persecutoribus premebantur, nunc ab imperatoribus venerantur. Fugerunt enim aquae ab increpatione Dei: quia cor regum in manu Dei; deflexit cuit et eminuit auctoritas aposto
Abbreviated transcription (Latin):
erucifixus ẽ: in uno exiguo loco cecidit gra¬
nũ illud in t̾rat & mortificatũ ẽ:s magnum
qͥ ꝯflaret argentũ suũ. qͥ formaret monet᷑a
suã: ⁊ attendimꝰ plenã trã. xp̃ianis creden
ẽ inre. ⁊ iã tenet᷑ in spe: & ꝑ ipsã spem canta¬

Expanded text:
crucifixus erat, in uno exiguo loco cecidit granum illud in terram, et mortificatum est; sed magnum m, venit qui conflaret argentum suum, qui formaret monetam suam, et attendimus plenam terram Christianis credentest in re, et jam tenetur in spe, et per ipsam spem ja
Abbreviated transcription (Latin):
tes. om̃s ministri eiꝰ. facientes uoluntat̾e ens:
uos& uos. benedicite dñm. Om̃s enĩ male ui-¬
uentes & si lingua taceant: uita dñm maledi¬
cunt. Qd ꝓdest. qͥa ymnũ cantat lingua tua:¬
& male iniuendo saclegiũ exaltat uita tua :
Male uiuendo: multas linguas misisti inblasphe

Expanded text:
ministri ejus, facientes voluntatem ipsius, vos, vos benedicite Dominum. Omnes enim male viventes, etsi lingua taceant, vita Domino maledicunt. Quid prodest quia hymnum cantat lingua tua, si sacrilegium exhalat vita tua? Male vivendo multas linguas misisti in blasphe
Abbreviated transcription (Latin):
la doctna apłica fluente in medio ꝓpt̾ ꝯcor¬
diam cõmunionis. om̃s bestiȩ bibunt :i. om̃s¬
gentes. Om̃s enĩ ꝑfigurã erant in arca:. om̃s
in disco: om̃s mactat & manducat petrꝰ: qͥa.
petrus a petra: & petra ȩccłia. Qd ẽ mactare.
& manducare: Occiders in eis qͦd erant: &
insua uiscera assumere. Desuasisti pagano
saclegia: occidisti qͦd erat: dato saeram̃tox.
incorporasti ȩccłiȩ &e manducasti. Ipss g̃ bes
seuntes. Omĩs enĩ doctra. quȩ toto isto tp̃r
dispensat᷑: transit. Uñ dicit apłs. Scientia¬

Expanded text:
la doctrina apostolica fluente in medio propter concordiam communionis, omnes bestiae silvae bibunt. Omnes enim erant in arca, omnes in disco, omnes mactat et manducat Petrus; quia Petrus petra, petra Ecclesia. Quid est mactare et manducare? Occidere in eis quod erant, et in sua viscera assumere. Dissuasisti pagano sacrilegia, occidisti quod erat; dato sacramento Christi incorporasti Ecclesiae, manducasti. 3. Ipsae seuntes. Omnis enim doctrina quae toto isto tempore dispensatur, transit. Inde dicit Aposto
Abbreviated transcription (Latin):
ñdu uidemꝰ: ĩa tam̃ amamꝰ. Non enĩ cessauit
qͥ ñdũ pot̾ nr̃i cordis puritate ꝯspici. ante ocłos
nr̃os ponere oꝑa sua: ut uidentes q̃ possumꝰ.
audituri sumꝰ magna. lȩta pulchra. desidera
psalmũ uidebat animo: & ipsiꝰ uisionis exulta¬
tione eructabat dicens:¬

Expanded text:
ndum videmus, jam tamen amamus. Non enim cessavit, qui nondum potest nostri cordis puritate conspici, ante oculos nostros ponere opera sua, ut videntes quae possumus, almo magna, laeta et pulchra, desiderabpsalmum, videbat animo, et ipsius visionis exsultatione eructabat. Quas
Abbreviated transcription (Latin):
cia & timore: & p̾para anima tuã ad tẽpta¬
tionẽ: accedes qͥsq ad di seruitutẽ. ad tor¬
eusaria se uenisse eognoscat. Contͥbulabit᷑.
desid̾ioꝵ tegum̃tis: quasi umaciis. Hoc
enĩ ꝯtingit in desideriis carnalibꝰ: ꝓpter

Expanded text:
praepara animam tuam ad tentationem» ; accedens quisque ad servitutem Dei, ad torcularia se venisse cognoscat; contribulabiturdesideriorum integumentis, quasi vinaciis: hoc enim ei contigit in desideriis carnalibus, propter
Abbreviated transcription (Latin):
nesciunt qͥd fatiunt: & tanqm ad hoc exten¬
sas manꝰ habens. ut sic ꝓ illis orares. ut di¬
rigeret᷑ oratio tua tanqm incensũ incon¬
spectu patͥs: & eleuatio manuũ tuarũ sa¬
erifitiũ uesꝑtinũ: tu qͥ ⁊ uerax es. respice

Expanded text:
ns in cruce: tanquam ad hoc extentas manus habuerit, ut sic pro illis oraret, ut dirigeretur oratio ejus tanquam incensum in conspectu Patris, et elevatio manuum ejus sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
ram patͥs: int̾pellat ꝓ nob̃. Alia m̃bra re¬
cipit: alia flagellat: alia mundat: alia ꝯso¬
lat᷑ : alia ereat: alia uocat: alia reuocat: alia
corrigit: alia redintegrat. Letifica animã¬
amaritudine plenꝰ ẽ mundꝰ. Qm̃ ad te¬
m̃bra sua: ut sursũ cor habeant. Uoluntas¬
diligas c̃m. Nec enĩ sic leuat᷑ cor: quomͦ

Expanded text:
ram Patris interpellat pro nobis : alia membra recipit, alia flagellat, alia mundat, alia consolatur, alia creat, alia vocat, alia revocat, alia corrigit, alia redintegrat. 6. amaritudine plenus est mundus. Certemembra sua ut sursum cor habeant. Audiandiligas Deum. Non enim sic levatur cor, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
der̃t me simul. Suꝑ ipsũ corpꝰ .i. unitatem
ñ aut̃ manent: qr ñ de. fideli . s de infideli
dictũ ẽ. Ira dĩ manet suꝑ eũ. & t̾rores dei
ꝯturbant infirmitates fideliũ: qr om̃e qͣd
accidere potest. &̃ si ñ accidat. prudent̃ for
midant. Et aliqñdo t̾rores ipsi ita ꝯturbant.
animũ cogitantis circũpendentibꝰ malis: ut
sicut aqua undiq circũ fluere uideant᷑: et
in illis mẽbͥs eiꝰ usqueqͣq ꝯtingunt: ido dixit

Expanded text:
m non autem manent: quia non de fideli, sed de infideli dictum est, «Ira Dei manet super eum» . Et terrores Dei conturbant infirmitatem fidelium; quia omne quod accidere potest, etiamsi non accidat, prudenter timetur. Et aliquando terrores ipsi ita conturbant animum cogitantis circumpendentibus malis, ut sicut aqua undique circumfluere videantur, in illis membris ejus usquequaque contingunt; ideo dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
suos xp̃c facere cdignatꝰ ẽ. qͥ sacram̃tũ cru¬
ciseiꝰ intelligunt : & ñ solũ de illa ñ erubes¬
cunt. uerũ ⁊ in illa fidelit̾ głãtur: ñ de suis
meritis se extollentes: s eiꝰ gr̾e ñ ingrati: ut
unicuiq eoꝵ dici possit. Ecce uere ifrłita: in

Expanded text:
ere dignatus est, qui sacramentum crucis ejus intelligunt, et non solum de illa non erubescunt, verum etiam in illa fideliter gloriantur, non se de suis meritis extollentes, sed ejus gratiae non ingrati; ut unicuique eorum dici possit, «Ecce vere Israelita, in
Abbreviated transcription (Latin):
luntate suscepit: ut tñsfiguraret in se. corpꝰ
suũ. qd ẽ eccłia. cuiꝰ caput ẽẽ dignatꝰ ẽ. idẽ
mẽbra sua in scĩs ⁊ fidelibꝰ suis: ut sicui eoꝵ
int̾ humanas tẽptationes ꝯtͥstari.⁊ dolere
ꝯtingerae : ñ ido se ab eiꝰ gr̃a putaret alienũ.
& ñ ẽẽ ista peccata. s humanȩ infirmitatis
indicia: t̾ãqͣm uoci p̃missȩ ꝯcinens chorus.

Expanded text:
t in se corpus suum, quod est Ecclesia, cui caput esse dignatus est, hoc est membra sua in sanctis et fidelibus suis: ut si cui eorum inter humanas tentationes contristari et dolere contingeret, non ideo se ab ejus gratia putaret alienum; et non esse ista peccata, sed humanae infirmitatis indicia, tanquam voci praemissae concinens chorus,
Abbreviated transcription (Latin):
lantes gͦ in xp̃o. ⁊ adhuc ꝑegͥnantes. donec
ꝑueniamꝰ: & suspirantes desicłio euida ineffa.¬
bilis qͥetis. quȩ ẽ in illa eiuitate. de qua
qͥete dictũ ẽ hoc nob̾ eẽ ꝓmissũ. qͦd oculus
ñ uidit. nec auris audiuit. nec in cor ho¬
minis ascendit: sic cantemꝰ. ut desidẽmꝰ.
Nã qͥ desiderat: & si lingua taceat: corde
re aures hominũ feriat: mutꝰ ẽ do. Bene¬

Expanded text:
lantes ergo in Christo, et adhuc peregrinantes donec perveniamus, et suspirantes desiderio cujusdam ineffabilis quietis quae habitat in illa civitate, de qua quiete dictum est hoc nobis esse promissum «quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominisNam qui desiderat, etsi lingua taceat, cantatre aures hominum feriat, mutus est. De
Abbreviated transcription (Latin):
midine deserunt: de quib dicit apls. Om̃s
me dereliquert̃: ñ illis imputet᷑. S ut qͥd
hȩc om̃ia. nͥ ut oratio huiꝰ sci corporis. mane.
.i. pꝰ noctẽ infidelitatis. in luce fidi p̃ueniat
d̾o: donec ueniat salus illa in cuiꝰ nondũ re.
s iã spe salui facti sumꝰ : eamq cũ pacientia
fidelit̃ expectamꝰ: ubi nec repellet dñs orationẽ¬

Expanded text:
midine deserunt: de quibus dicit Apostolus, «Omnes me reliquerunt; non illis imputetur» . Sed utquid haec omnia, nisi ut oratio hujus sancti corporis mane, id est, post noctem infidelitatis in luce fidei praeveniat Deum, donec veniat salus illa, in cujus nondum re, sed jam spe salvi facti sumus, eamque cum patientia fideliter exspectamus ? Ubi nec repellet Dominus oratione
Abbreviated transcription (Latin):
N am sim su̾mo fuerit: in imo ñ erit. Angus¬
tias enĩ hȩc coepora patiunt᷑: ut nec ubiq
eẽ possint. neq sẽꝑ. Diuinitas aut̃. q̃ ubiq
p̾sto ẽ. undiq ad eã potest duci similitudo:
& totũ pot̾ eẽ insimilitudinibꝰ: qͥa nichil

Expanded text:
non erit; si in summo fuerit, in imo non erit. Angustias enim omnia pene corpora patiuntur; nec ubique esse possunt, nec semper: Divinitas autem quae ubique praesto est, undique ad eam potest duci similitudo; et totum potest esse in similitudinibus, quia nihil
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Potest eñĩ anima infidelis. usq ad tantaᷤᷤ
tenebras ꝑuenire: ut dicat stultꝰ in corde.
meas : tota che expandi manꝰ meas ad te:
ut ofiteant᷑ tͥ: in qͥb occulta gr̃a tua non
oꝑat᷑. qua trahant᷑ ut credant: qr nemo
uenit ad te. nͥ quẽ tu attraxeris. Na qͥs
tali morte. nichil hoꝵ uolenti credere. atq

Expanded text:
Deum: potest namque anima infidelis usque ad tantas tenebras pervenire, ut dicat stultus in corde meas; «tota die expandi manus meas ad te:» ut confiteantur tibi, in quibus occulta gratia tua non operatur, qua trahantur ut credant; quia nemo venit ad me, nisi quem tu attraxeris. Nam «quis tali morte nihil horum valenti credere atque
Abbreviated transcription (Latin):
mentis affectu: ñ sensu cõp̃hendentis. Gau¬
dens homo in exultatione sua. ex u̾bis qͥbꝰ¬
dã quȩ possunt dici & intelligi. erumpit
in uocẽ qnͣdã exultationis sine u̾bis: ita ut
appareat eũ ipsa uoce. gaudere qͥdẽ :÷ s quasi
repletũ nimio gaudio. ñ posse u̾bis explica¬

Expanded text:
mentis affectum, non sensum comprehendentis. Gaudens homo in exsultatione sua, ex verbis quibusdam quae non possunt dici et intelligi, erumpit in vocem quamdam exsultationis sine verbis; ita ut appareat eum ipsa voce gaudere quidem, sed quasi repletum nimio gaudio, non posse verbis explica
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs eius. Ymnus sc̃ĩs: cantus ẽ cum laude di.
Si laudas d̾m &e ñ cantas: ñ dicis ymnũ.
Si cantas ce ñ laudas. ñ dicis ymnũ. Si lau¬
das aliquid qͦd ñ ꝑtinet ad laudẽ dĩ. & si
cantando laudes. ñ dicis ymnũ. Y mnꝰ gͦ
tria ista habet: &e canticũ. & laudem & dĩ.
Laus gͦ di in cantico. ymnꝰ dĩ dicit᷑. Acci¬

Expanded text:
scitis quid est? Cantus est cum laude Dei. Si laudas Deum, et non cantas, non dicis hymnum: si cantas, et non laudas Deum, non dicis hymnum: si laudas aliud quod non pertinet ad laudem Dei, etsi cantando laudes, non dicis hymnum. Hymnus ergo tria ista habet, et cantum, et laudem, et Dei. Laus ergo Dei in cantico, hymnus dicitur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Ex abraham. Credidit abraham d̃o:
& reputatum ẽ illi ad iusticiã. Quisqͥs
imitatꝰ fuerit abraham: filius ẽ abrahȩ.
Quisquis degenerauerit a fide abrahȩ:
ꝑdidit ꝓgeniem abrahȩ. Iudes degeneraue¬
runt: ꝑdiderunt. Nos imitati sumus:¬
sumus. Et ex isrł ppłs: ex quo ppło maria. de

Expanded text:
it Deo Abraham? «Credidit autem Abraham Deo, et deputatum est illi ad justitiam» . Quisquis imitatus fuerit Abraham, filius est Abrahae: quisquis degeneraverit a fide Abraham, perdidit progeniem Abrahae. Judaei degeneraverunt; perdiderunt: imitati sumussumus; et ex Israel populus, de quo populo Maria, de
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ celum &e t̾ram. Nongͦ ita tͥ placeat qͦd
fecit: ut recedas ab eo qui fecit. S si amas
qͦd fecit: multomagis eum qui fecit. Si pul¬
chra sunt quȩ fecit: quantomagis pulchri¬
or ẽ qui fecit: Ergo confessio eiꝰ suꝑ celum

Expanded text:
st quam ipse. Non ergo ita tibi placeat quod fecit, ut recedas ab eo qui fecit; sed si amas quod fecit, multo magis eum qui fecit. Si pulchra sunt quae fecit, quanto pulchrior est qui fecit? «Confessio ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc: & psalmꝰ est aggei &e zachariȩisic enum¬
habet titulũ. Isti duo ꝓpħȩ eo tempore quo
retur ciuitas iherłm. quȩ bello ceciderat.
Significauerunt gͦ nobis in mysti̾o uitã
futurã: uͥ laudabimꝰ dm̃ pꝰt captiuitatẽ
uitȩ p̾sentis: uͥ erit innouatio ciuitatis illiꝰ
huc genimꝰ in ꝑegrinationeexultabimꝰ¬
&& zacharias: cantantes futurã liberationẽ
nr̃am. Si illi ppło cantauerunt. & imple¬
tum est. xp̃iano ppło quod cantat᷑ ñ imple¬
nr̃m adhuc in babylonia tenetur: cor no¬
strum ad iherłm pͥmittat᷑. Laudet itaq
tota creatura dñm: quia hoc ibi futuri
sumus: quod hic premeditamͦ. Laudate
dñm de celis: laudate eum in excelsis. Pri¬
mo de celis: postea de terra. Laudat᷑ enĩ
d̾̃s: qui fecit celum & t̾ram. Celestia tran¬
quilla sunt. pacata st̃. Ibi semꝑ gaudium:
nulla mors. nulla egritudo: nulla mole¬
stia. Laudant d̾m beati. Nos aũ in imo ad¬

Expanded text:
haec. 4. Et Psalmus est «Aggaei et Zachariae:» sic habet titulum. Isti duo prophetae, eo tempore quo retur civitas Jerusalem , quae bello ceciderat. Significaverunt ergo nobis in mysterio vitam futuram, ubi laudabimus Deum post captivitatem vitae praesentis; ubi erit innovatio civitatis illius huc gemimus in peregrinatione, exsultabimet Zacharias; cantant futuram liberationem nostram. Si illi populo cantaverunt, et impletum est; christiano populo quod cantatur, non implevestrum adhuc in Babylonia tenetur, cor vestrum ad Jerusalem praemittatur. Laudet ergo tota creatura Dominum; quia hoc ibi facturi sumus, quod hic praemeditamur. 5. «Laudate Dominum de coelis; laudate eum in excelsis.» Primo de coelis dicit, postea de terra: laudatur enim Deus qui fecit coelum et terram. Coelestia tranquilla sunt, pacata sunt; ibi semper gaudium, nulla mors, nulla aegritudo, nulla molestia; semper laudant Deum beati: nos autem ad
Abbreviated transcription (Latin):
mitũ. s romissũ est enĩ nobis aliqͥd qͦd ñdum
habemus: &e quia uerax ẽ. qui ꝓmisit in spe
gaudemꝰ quia tam̃ ñdum habemꝰ in desi¬
derio gemimꝰ. Bonum ẽ nobis ꝑseuerare
in desicdio. donec ueniat qͦd ꝓmissum est.
Transibit enim gemitꝰ. &e succedet sola lau¬
datio. P ropter hȩc duo tempora. unũ quod
qͦd tunc erit in exultatione ꝑpetua: insti¬
tuta ẽ nobis celebratio duum tempoꝵ: an¬
te pascha & post pascha. Illud quod ẽ an¬
te pascha. significat tͥbulationem in qua
nunc sumꝰ. Quod uͦ nunc agimꝰ pꝰt pascha:
significat beatitudinẽ in qua postea eri¬
mus ꝓptea illud tempꝰin ieiuniis & ora
in laudib agimus. Hoc ẽ enim alleluia

Expanded text:
mitum. Promissum est enim nobis aliquid quod nondum habemus; et quia verax est qui promisit, in spe gaudemus: quia tamen nondum habemus, in desiderio gemimus. Bonum est nobis perseverare in desiderio donec veniat quod promissum est, et transeat gemitus, succedat sola laudatio. Propter haec duo tempora unum quod  et exsultatione perpetua, instituta est nobis etiam celebratio duorum temporum ante Pascha et post Pascha. Illud quod est ante Pascha significat tribulationem, in qua modo sumus: quod vero nunc agimus post Pascha, significat beatitudinem in qua postea erimus. Antin laudibus agimus. Hoc est enim Alleluia
Abbreviated transcription (Latin):
date eum om̃s stelle & lum̃. Laudate eũ
çeli celor: & aquȩ quȩ suꝑ celos sunt. lau¬
Ident nom̃ dñi. Quando explicat omĩa nu¬
merando: S tam̃ summatim qͣsi om̃ĩa
ꝑstrinxit: & conclusit omĩa cȩlestia lau¬
dantia creatorẽ suum. Et quasi diceretur
ei. quare illum laudent: sequit᷑ & dicit.¬

Expanded text:
date eum omnes stellae et lumen. Laudate eum coeli coelorum, et aquae quae super coelos sunt, laudent nomen Domini.» Quando explicat omnia numerando? Sed tamen summatim et quasi omnia perstrinxit, et conclusit omnia coelestia laudantia Creatorem suum. 7. Et quasi diceretur ei, Quare illum laudant? quid i
Abbreviated transcription (Latin):
tũ atq demonstratũ ẽ. Passio enĩ dm̃ osten¬
dit nobis huiꝰ uuitȩ necessitates: qͥa oportet
laborare & tͥbulari: &e ad extremũ mori. Re¬
malis: & bona bonis. Et qͥdem mͦ mali om̃s
cantare nobiscũ possunt alla. Si autem in
malicia sua ꝑseuerauerint: canticũ uitȩ nr̃e
future labiis dicere poterunt: ipsam uͦ uitã¬

Expanded text:
ue demonstratum est. Passio Domini ostendit nobis vitam praesentis necessitatis, quia oportet laborare, et tribulari, et ad extremum mori: remalis, bona bonis. Et quidem modo mali omnes cantare nobiscum possunt, «Alleluia:» si autem in malitia sua perseveraverint, canticum vitae nostrae futurae labiis dicere poterunt; ipsam vero vita
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt. Quo uult ds. illuc lucet ignis:
illuc fertur nubes: siue nuẽ. siue pluuiã.
de ordine. de nutu. de legib ipsius. Et si
nos ñ intelligimꝰ. qͥd quare fiat᷑. demus
hoc ꝓuidentiȩ ipsius. qͥa ñ fit sine causa:
&e non blasphemabimꝰ. Si aut̃e ceꝑimus dis¬
putare de oꝑib di. quare hoc quare illud.

Expanded text:
serviunt. Quo vult Deus, illuc ignis, illuc fertur nubes, sive pluviam, sive nivem, de nutu ipsius, de legibus ipsius: et si nos non intelligimus quid quare fiat, demus hoc providentiae ipsius, quia non fit sine causa, et non blasphemabimus. Cum enim coeperimus disputare de operibus Dei, Quare hoc, quare illud;
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdam psalmo iacuisse cadauera sc̃oꝵ
suꝑ t̾ram: &e ñ fuit qui sepeliret. S om̃s
illȩ mortes. factȩ sunt crassitudo terre¬
Nam sicut accipit t̾ra quandã pingue¬
dinẽ de reb contẽptibilib &e abiectis: sic
ex eo qͦd contempsit hic mundꝰ. accepit
crassitudinẽ sc̃a eccłia: ut inde seges eiꝰ

Expanded text:
quodam psalmo jacuisse mortes sanctorum; et non fuit qui sepeliret . Sed illae omnes mortes factae sunt crassitudo terrae. Quomodo accipit terra quamdam pinguedinem de rebus contemptibilibus et abjectis; sic ex eo quod contempsit hic mundus, accepit crassitudinem terra, ut inde seges Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
pientiã dr. Sicut urbs patens. & absq muroꝵ
ambiui: ita uir qui ñ potest in loquendo co¬
bibere sp̃m suũ. Quȩ enĩ murũ silentii ñ ha¬
bet: patet inimici iaculis ciuitas m̃tis. Et
cũ se ꝑ uerba extra semet ipsam eicit: aꝑtã
se adu̾sario ostendit. Quam tanto ille sine
labore suꝑat: quanto & hȩc eadem quȩ uin¬
citur. contra semet ipsam ꝑ multiloquiũ

Expanded text:
absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Qui enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis, et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit; quam tanto ille sine labore superat, quanto et illa quae vincitur contra semetipsam per multiloquium
Abbreviated transcription (Latin):
cutionẽ. Uir linguosus: ñ diriget᷑ in terra.
hinc salomon dicit. In multiloqͥo: pecca¬
tũ ñ deerit. Hinc ysaias ait. Cultꝰ iusticiȩ
silentiũ: uidelicet indicans qͥa m̃tis iusticia
desolatur: qͣndo ab immoderata locutiõe

Expanded text:
Vir linguosus non dirigetur super terram ; hinc Salomon iterum dicit: In multiloquio peccatum non deerit ; hinc Isaias ait: Cultus justitiae silentium . Videlicet indicans, quia mentis justitia desolatur, quando ab immoderata locutione
Abbreviated transcription (Latin):
suũ laudare noluerit: ido efficit. ut seruuᷤ
ñ sit. Laudes. ñ laudes: seruus es.S si lau¬
des ꝓpitiabis: si ñ laudes. offendis. Ds̃ nec
melior fit si laudaueris: nec detior. si uiu¬
ꝑaueris. Tu laudando bonũ melior eris: ui¬
tuꝑando det̾or. Bonus autẽ manet illeut¬

Expanded text:
minum suum laudare noluerit, ideo efficit ut servus non sit. Laudes, non laudes, servus es: sed si laudes, propitiabis; si non laudes, offendes. melior fit, si laudaveris; nec deterior, si vituperaveris: sed tu laudando bonum, melior eris; vituperando, deterior: bonus autem ille
Abbreviated transcription (Latin):
ait qͥ fec̃celoᷤ in intellectu. uł sicut alii int̾¬
pretati st̃ in intelligentia. utrũ cȩlos intel¬
ligibiles significare hoc mͦ uoluerit. an
suo intellectu uł sua intelligentia fecis¬
se cȩlos hoc ẽ in sua sapientia. sic̃ alibi scͥp¬
tum ẽ. onĩa in sapientia fecisti: eo mͦ insi¬
nuans ungenitũ u̾bum: queri potest s
siita ẽut in suo intellectu accipiamꝰ dm fe
cisse cȩlos: cur tantũ de celis hocait. eum
omĩa in eade sapientia fecerit: An ibi tã¬
tum expͥmendũ fuit. ut in cȩteris etiã taci¬
tũ posset intelligi̾ut iste sensus sit qͥfecit cȩ¬
los in intellectu. qͥ fundauit t̾ram suꝑ aqͣs.
ut hic subaudias in intellectu. & sic in cȩ

Expanded text:
ait, «Qui fecit coelos in intellectu,» vel, sicut alii interpretati sunt, «in intelligentia,» utrum coelos intelligibiles significare hoc modo voluerit, an in suo intellectu, vel in sua intelligentia fecisse coelos, hoc est in sua Sapientia, sicut alibi scriptum est, «Omnia in Sapientia fecisti» , eo modo insinuans unigenitum Verbum, quaeri potest. Sed si ita est, ut in suo intellectu fecisse accipiamus Deum coelos, cur tantum de coelis hoc ait, cum omnia in eadem Sapientia fecerit? An ibi tantum exprimendum fuit, ut in caeteris etiam tacitum posset intelligi: ut iste sit sensus, «Qui fecit coelos in intellectu, Qui fundavit terram super aquas;» ut et hic subaudias, «in intellec
Abbreviated transcription (Latin):
noctiͤut potestas eẽt die lucere. uł nocte.
Qd̾ in sꝑalib donis sic intelligit᷑: qͥa dedit
potestatẽ filios dĩ fieri. Qui ꝑcussit egyptũ:
c̃ pͥmogenitis eoꝵ. E cussit & scłm: cũ his
os: de medio maloꝵ. In manu potentis
& brachio excelso. Quid potentiꝰ qͥd excel¬
lentiꝰ eode quo dictũ ẽ. & brachiũ dñi eui
reuelatũ ẽ Qui diuisit mare rubrũin¬

Expanded text:
noctis,» ut potestas esset die lucere vel nocte; quod in spiritualibus donis sic intelligitur, quia dedit potestatem filios Dei fieri . «Qui percussit Aegyptum, cum primogenitis eorum.» Percussi suos de medio malorum. «In manu potenti et brachio excelso.» Quid potentius, quid excelsius eo de quo dictum est: «Et brachium Domini cui revelatum est» ? «Qui divisit mare Rubru
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tantũ credere. uerũetiã intelligere diuina
donauit. Hoc qͥ ñdum possunt. & soła fidẽ
firmã tenent: tanꝗͣ infra celos t̾rȩ nomine
figurant᷑. Et qͥa in baptismo quẽ acceꝑunt.
in concussa credulitate consistunt. ido di¬
ctum ẽ firmauit t̾ram suꝑ aquas. Q fecit

Expanded text:
intelligere divina donavit: hoc qui nondum possunt, et solam fidem firmissimam tenent, tanquam infra coelos terrae nomine figurantur. Et quia in Baptismo quem acceperunt, inconcussa credulitate consistunt; ideo dictum est, «Firmavit terram super aquas.» It
Abbreviated transcription (Latin):
uimus: in syon sumus. finita uia habita¬
bimꝰ in illa ciuitate. quȩ nunquã ruitura
ẽ :qͥa & dñs habitat in ea. & custodit eã÷
quȩ ẽ uisio pacis. ȩt̾na iherłm. Pacis illiꝰ
cui laudande lingua ñ sufficit: uͥ nullũ
hostẽ iam sentiem᷑: nec in ȩccłia. nec extra ec¬
clesiam: necin carne nr̃a. nec in cogitatione
nĩa. Absorbebit᷑ enĩ moes in uictoriã. &¬

Expanded text:
vimus, in Sion sumus. Finita via habitabimus in illa civitate, quae nunquam ruitura est; quia et Dominus habitat in ea, et custodit eam: quae est visio pacis aeterna Jerusalem, pacis illius, fratres mei, cui laudandae lingua non sufficit, ubi nullum hostem jam sentiemus nec in Ecclesia, nec extra Ecclesiam, nec in carne nostra, nec in cogitatione nostra. Absorbebitur mors in victoriam
Abbreviated transcription (Latin):
ri sapientiȩ & scientiȩ absconditi. Hȩc autẽ
duo. idest sapientia & scientia. distare uidẽ¬
expͥmat᷑: dĩ cultꝰ dici pot̾. Abstinere autẽ
a malo qͦd dixit eẽ scientiã. qͥd ẽ aliud quã
stinendo quisq ab iniquitate ñ confum¬
datur tenebris ꝓpͥismun̾is luce discretuse
posuit dicens. Alii qͥdem dat᷑ ꝑ spiritũ ser¬
mo sapĩe: hoc eẽ arbitror sołe in potesta¬
nam. Deinde qͦdãmͦ stellas cõmemorari
puto. in eo qͦd dr. alii fides in eodẽ sp̃u: alii
curationũ donatio in uno sp̃u. alii oꝑatio
uͥtutũ. alii ꝓpħia. alii diiudicatio sp̃uum.
alii genera linguarũ: alii int̾pretatio ser

Expanded text:
ri sapientiae et scientiae absconditi» ; haec autem duo, id est sapientiam et scientiam, distare iexprimatur, Dei cultus dici potest. «Abstinere autem a malo,» quod dixit esse scientiam, quid est astinendo quisque ab iniquitate non confundatur tenebris, proprii muneris luce discretus? posuit dicens, «Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae;» hoc esse arbitror, «Solem in potestanam.» Deinde quodammodo «stellas» commemorari puto in eo quod dicitur, «Alii fides in eodem Spiritu, alii curationum donatio in uno Spiritu, alii operationes virtutum, alii prophetia, alii dijudicatio spirituum, alii genera linguarum, alii interpre
Abbreviated transcription (Latin):
gna chanaan. Occidit plane: e nc̃ occidat
a cordib seruoꝵ suoꝵ. & a teptationib ecclie
suȩ. nec cesset manꝰ eiꝰ in occidendiᷤ talib re¬
gib & talib ppłis. Int̾pretat᷑ enĩ seon. tẽpta¬
tio ocłoꝵ: & amorrei amaricantes. Amari
tatio oculoꝵ. ñ ẽ. nͥ m̃daciũ coloꝵ. Habet¬
colorẽ. iu̾tatem ñ habet. Et qͥd mirum᷑ si
amaricantes in ȩccł̃ia. Inde em̃ amaricant.
qͥa fingunt. Precedit tẽptatio ocłoꝵ : ama¬
ricatio sequit᷑: & in ipso diabolo p̾cessit.
gelũ lucis. Occidat manꝰ di &e illũ & illos:
illũ ne indiicat.: illos ut corrigant᷑. Fteñ
in unoqͦq homine occidit᷑ ille rex: qñ dãp¬
nat simulationẽ: & diligit u̾itatẽ. Manꝰ dĩ

Expanded text:
cidit. Occidit plane; et nunc occidat a cordibus servorum suorum, et a tentationibus Ecclesiae suae, nec cesset manus ejus in occidendis talibus regibus et talibus populis: interpretatur enim Seon, Tentatio oculorum; Amortatio oculorum non est nisi mendacium: colorem habet, veritatem non habet. Jam quid mirum est si amaricantes in Ecclesia; inde enim amaricant, quia fingunt. Praecedit tentatio oculorum, amaricatio sequitur: et in ipso diabolo praecessit; gelum lucis» . Occidat manus Domini et illum et illos; illum, ne inducat; illos, ut corrigantur. Etenim in unoquoque homine occiditur ille rex, quando damnat simulationem, et diligit verita
Abbreviated transcription (Latin):
egyptꝰ .i. afflictio ppłi di. Occisa st̃ pͥmogeni¬
ta eoꝵ: trahunt pꝰt se turbas indoctas: ipsa
st̃ pecora. In hac gͦ afflictione. qͣ eccłia affli¬
git᷑ morit᷑ in affligentib fides: moriunt᷑ pͥ¬
gente pͥor ẽ. Egyptꝰ afflictio dicit᷑. pharao
dissipatio. Afflictio gͦ regẽ ht̃ dissipationẽ.
qͥa illi qͥ affligunt eccłiam dissipati affligt̃.
Ut enĩ affligt̾ dissipant᷑. qm̃ rex dicit. ppłs
sequit᷑. P recedit dissipatio: sequit᷑ afflictio.

Expanded text:
est afflictio populo Dei. Occisa sunt primogenita eorum: trahunt post se turbas indoctas; ipsa sunt pecora. In hac ergo afflictione qua Ecclesia affligitur, moritur in affligentibus fides: moriuntur prgente prior est; Aegyptus Afflictio est, Pharao Dissipatio. Afflictio ergo regem habet dissipationem; quia illi qui affligunt Ecclesiam, dissipati affligunt. Ut enim affligant, dissipantur: quoniam rex ducit, populus sequitur; praecedit dissipatio, sequitur afflictio,
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ seruimꝰ dño: ipsi st̃ pͥmogenita nr̃a. Primi¬
cias em̃ habemꝰ ipsã fide: unde incipimꝰ. Ec¬
cłie qͥppe dictũ ẽi a&e uenies &e ꝑtransies ab
initio fidei. Et nemo incipit bene uiu̾em
custodit᷑ fides nr̃a: ceta subseqͥ possunt. Nã
qͦd purgant᷑ hoĩes cotidie ꝓficiendo. in meliꝰ
meliꝰq uiuendo.ipso int̾ĩori homine reno¬
uato de die in diẽ. sic̃ dic̃ apls: & si ext̾ior¬

Expanded text:
nc servimus Deo, ipsa sunt primogenita nostra. Primitias enim habemus ipsam fidem, unde incipimus. Ecclesiae quippe dictum est, «Venies, et pertransies ab initio fidei» : et nemo incipit bene vivere, custoditur fides nostra, caetera subsequi possunt. Nam quod purgantur homines quotidie proficiendo in melius, meliusque vivendo, ipso interiore homine renovato de die in diem, sicut dicit Apostolus, «Et
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoꝵ. Omĩa ista faber facere potuit: & ocu¬
los & aures &e nares. & os. & manꝰ. & pedes:
s nec lucẽ ocłis. nec auditũ aurib. nec uo¬
cẽ ori. nec sensũ narib. nec motũ manib.
uisti. De illis aũ qui ñ agnouert̃. qͥd dr¬
int̾iori homine. Nam aures habent: & ñ

Expanded text:
oculos, et aures, et nares, et os, et manus, et pedes; sed nec lucem oculis, nec auditum auribus, nec vocem ori, nec sensum naribus, nec motum manibus, visti. De illis autem qui non agnoverunt, quid diinteriore homine eorum. Nam aures habent, et non
Abbreviated transcription (Latin):
Obscura enĩ questio ẽ: qͥa t̾ra grauior uide¬
tͣ. ut ñ portari ab aquis. s aqͣs potiꝰ poeta¬
re credat᷑. De quare ne adu̾sus eos qͥ se pu¬
tant ista certis rationib comꝑisse. conten¬
tiose scͥpturas nrãs defendere uideam. siue
illud ita. siue alit̾ sit: habemꝰ qͦd de ꝓximo

Expanded text:
etiam quaestio est: quia terra gravior videtur, ut non portari aquis, sed aquas potius portare credatur. De qua re ne adversum eos, qui se putant ista certis rationibus comperisse, contentiose Scripturas nostras defendere videamur, sive illud ita, sive aliter sit, habemus quod de proximo
Abbreviated transcription (Latin):
catio t̾ruit tee S cũ penitendo corrigeris.
& agnoseis hoc ꝑ miscdiam fieri: in pluuiã
u̾tit᷑ fulguris t̾ror. Qui edurit uentos de
thesauris sius. Cosde puto p̾dicatores: &
mibes. & uentos. Nubes ꝓpt̾ carnẽ: uentos
ꝓpt̾ sp̃m. Nubes enĩ uident᷑:uenti sentiun¬
t̾ra: nubes inqͥt educit ab extremo t̾re. Et
exp̃ssit unde ediieat nubes. Uenit ad uentoᷤ:

Expanded text:
catio terruit te? Sed cum poenitendo corrigeris, et agnoscis hoc misericordia fieri, in pluviam vertitur fulguris terror. «Qui educit ventos de thesauris suis.» Eosdem puto praedicatores et nubes et ventos: nubes, propter carnem; ventos propter spiritum. Nubes enim videntur, venti sentiunterra. «Nubes,» inquit, «excitat ab extremo terrae.» Expresserat unde excitet nubes: venit ad ventos,
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluunt᷑ ora mutoꝵ: constringunt᷑ ma¬
nꝰ paraliticoꝵ: corrigunt᷑ pedes claudoꝵ.
De lapidib istis suscitant᷑ filii abrahe:
quib omĩb iam dicat᷑. Doniꝰ isrł benedici-¬
te dño. Domꝰ isrł ꝑtinent ad sem̃ abrahe:

Expanded text:
dissolvuntur ora mutorum, constringuntur manus paralyticorum, corriguntur pedes claudorum, de lapidibus istis excitantur filii Abrahae : quibus omnibus jam dicatur, «Domus Israel, benedicite Do
Abbreviated transcription (Latin):
cessat. Et omĩa regna chanaan occidit
d̃s. Chanaan int̾pretat᷑. paratꝰ humilitani.
humilitas qͣsi bonũ aliqͥd significat. s si
sit utilis humilitas. Nam mala humibia¬
tat mͦ corsuũ: ñ uult credere in d̾m. lut¬
altatio parata ẽ humilitati:. in diem iudi

Expanded text:
entur. «Et omnia regna Chanaan» occidit Deus. Chanaan interpretatur, Paratus humilitati. Humilitas quasi bonum aliquod significat, sed si sit utilis humilitas: nam mala humiliatat cor suum; non vult credere in Deum. altatio parata est humilitati in diem judi
Abbreviated transcription (Latin):
hanc in partẽ uͥ habitamꝰ: & hic uideo be¬
neficia tua. nubiũ. uentoꝵ. pluiaꝵ. Põpu¬
lum tuũ attendo. E duxisti eum de domo
seruitutis: signa & ꝓdigia fecisti int̾ inimi¬
cos eoꝵ. Punisti eos: qͦs molestos patiebant᷑.
Impios de t̾ra sua eiecisti: reges eoꝵ occidi¬
sti: t̾ram eoꝵ ppło tuo dedisti. Uidi om̃ia.

Expanded text:
hanc imam partem ubi habitamus; et hinc video behanc imam partem ubi habitamus; et hinc video beneficia tua, nubium, ventorum, pluviarum. Populum tuum attendo: eduxisti eos de domo servitutis, et signa et prodigia fecisti inter inimicos eorum, punisti eos quos molestos patiebantur, impios de terra sua ejecisti, reges eorum occidisti, terram eorum populo tuo dedisti; vidi omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
quã uolebat d̾s dare ppło sio. Et occidit
reges fortes. Seon regem amorreoꝵ: & og re¬
gem basan: & om̃ia regna chanaan. Om̃ĩa
ista qͦmͦ cõmemorat breuit̾ psalmꝰ. sic ea le¬
gimꝰ in aliis dñicis libris: & magna ibi ma¬
nꝰ dñi. Quando ti uides quȩ facta st̃ in im¬
pios: caue ne fiant in te. Ad hoc enĩ in illoᷤ
facta st̃. ut tu transires &e eos ñ imitareriᷤ.
& talia ñ patereris. Tam̃ uide: qͥa flagellũ
dm̃ ẽ suꝑ omnẽ carnẽ. Ne estimes te ñ ui¬
deri: qñ peccas. Attende exempla benefi
Om̃pc ẽ: & ad consolandũ. & ad castigan¬
dum. Ido st̃ ista utilia: cũ legunt᷑. Qnͣdo
autẽ pius uidet qͦd passus ẽ impiꝰ: purgat
se ab om̃i impietate: neueniat &e ipse in ta¬
lẽ penã. taleq uindictã. Quid deinde fec̃¬
nom̃ tuũ in ęt̾num. Post ista om̃ia quȩ fe¬
cisti: qͥd enĩ uideo quȩ ñ fecisti: Inspicio
creaturã tuã. quã fecisti in cȩlo: inspitio

Expanded text:
s dare populo suo. «Et occidit reges fortes; Seon regem Amorrhoeorum, et Og regem Basan, et omnia regna Chanaan.» Omnia ista quomodo commemorat breviter Psalmus, sic ea legimus in aliis Libris dominicis, et magna ibi manus Domini. Quando tu vides quae facta sunt in impios, cave ne fiant in te: ad hoc enim in illos facta sunt, ut tu transires, et eos non imitareris, et talia non patereris. Tamen vide quia flagellum Domini est super omnem carnem. Ne putes te non videri quando peccas, ne pest, et ad consolandum, et ad castigandum. Ideo sunt ista utilia cum leguntur. Quando autem pius videt quod passus est impius, purgat se ab omni impietate, ne veniat et ipse in talem poenam talemque vindictam. nomen tuum in saeculum;» post ista omnia quae fecisti. Quid enim video quae fecisti? Inspicio creaturam tuam quam fecisti in coelo, inspicio
Abbreviated transcription (Latin):
gustare suauitatẽ di: qͥa remota erat illa.
& inmis alta: tu aũ mmis abiectꝰ. & in imo
iacens. In magna ista separatione: missus
ẽ mediator homo. Non poteras ad dm̃ hõ.
d̾̃s factus ẽ homo: ut qm̃ homo potes ad ho¬
minẽ. qͥ ñ posses ad dmꝑ hominẽ uenires
ad d̾m: & factꝰ ẽ mediator dĩ & hominũ
sequendo qͦd homo es. nunquã ꝑuenires.
Si d̾s solum eẽt: ñ comp̾hendendo qͦd ñ es
nunquã ꝑuenires. Ds̃ factus ẽ homo: ut
hominẽ sequendo qͦd potes : ad dm̃ ꝑueni¬
as. qͦd ñ potãs. Ipse ẽ mediator: inde factꝰ ẽ

Expanded text:
gustare suavitatem Dei; quia remota erat illa gustare suavitatem Dei; quia remota erat illa et nimis alta, tu autem nimis abjectus et in imo jacens. In magna ista separatione missus es Mediator. Non poteras ad Deum homo; Deus factus est homo: ut quoniam homo potes ad hominem, qui non posses ad Deum, per hominem venires ad Deum; et factus est mediator Dei et hominum, es, nunquam pervenires; si Deus solum esset, non comprehendendo quod non es, nunquam pervenires: Deus factus est homo, ut hominem sequendo, quod potes, ad Deum pervenias, quod non poteras. Ipse est Mediator, inde factus est
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ qͥabonꝰ dñs. si tam̃ intelligas ꝓpͥe bonũ:
a qͦ sunt &e cȩt̾a bona. Omĩa enĩ bona ip¬
se fecit: ipse ẽ bonus. quẽ nemo fecit. Ille
bono suo bonus ẽ: ñ alunde participato
runt illo cȩt̾a ut fierent bona. In effabi¬
li dulcedine teneor: cũ audio bonꝰ dñs.
Consideratisq om̃ib. & col lustratisquȩ
forinsecꝰ uideo. qm̃ exipso st̃ omĩa: etiam
cũ mͥ hȩc placent. ad illũ redeo a quo sunt:
dñs. ut istis ñ indigeat. quo sit bonus. De¬
niq ista ñ laudo sine illo: illum aũ sine
istis ꝑfectũ. ñ indigũ. incõmutabilẽ. nul¬
liꝰ bonũ querentẽ qͦ augeat᷑. nulliꝰ malũ
it quare laudares dñnr̃nͥ qͥa bonus dñs.¬
forte eẽt bonus. & suauis ñ eẽtsi tͥ ñ daret
gustare. Talẽ aũ se p̾buit hominib: ut etiã
panẽ de cȩlo miserit: & filiũ suũ equalem.
qͥ hoc ẽ qͦd ipse. dederit hominẽ faciendũ.
& ꝓ hominib occidendũ: ut ꝑ hoc qͦd iu

Expanded text:
 Dominus:» si tamen intelligas proprie bonum, a quo sunt caetera bona. Omnia enim bona ipse fecit: ipse est bonus quem nemo fecit. Ille bono suo bonus est, non aliunde participato runt illo caetera ut fierent bona. li dulcedine teneor, cum audio, «Bonus Dominus;» consideratisque omnibus et collustratis quae forinsecus video, quoniam ex ipso sunt omnia, etiam cum mihi haec placent, ad illum redeo a quo sunt, Dominus, ut istis non indigeat quo sit bonus. Denique ista non laudo sine illo; illum autem sine istis perfectum, non indigum, incommutabilem, nullius bonum quaerentem quo augeatur, nullius maluit quare laudes Deum, nisi quia bonus esForte esset bonus et suavis non esset, si tibi non daret gustare. Talem autem se praebuit hominibus, ut etiam panem de coelo miserit , et Filium suum aequalem, qui hoc est quod ipse, dederit hominem faciendum, et pro hominibus occidendum; ut per hoc quod tu
Abbreviated transcription (Latin):
diis. Propħa loquebat᷑ qͥ intrauerat mn
scũariũ di: qui audierat forte ineffabi¬
lia uerba que ñ licet homini loqͥ. Quidi¬
xit qͦd posset hominib dici: & tenuit a¬
pd̾ se qͦd ñ posset dici. Gͣ ce audiatur ad
qͦd possumuᷤ. &e credat᷑ ad qͦd ñ possumꝰ.
Ad qͦd possumꝰ audiat᷑: qm̃ iacob elegit

Expanded text:
nus.» Propheta loquebatur, qui intravit in sanctuarium Dei, qui audivit forte ineffabilia verba quae non licet homini loqui ; qui dixit quod posset hominibus dici, et tenuit apud se quod non posset dici. Ergo et audiatur ad quod possumus, et credatur ad quod non possumus. Ad quod possumus audiatur, «Quoniam Jacob elegit
Abbreviated transcription (Latin):
Icit uentoᷤ de thesaurs suiꝰ. occultis caufiᷤ. un¬
de nescis. Quia enĩ flat uentꝰ sentis: qͣ causa
flat. uł de qͦ thesauro rationis eductus sit.
nescis. Debes tam̃ do pietatẽ credendi¬
qͥa ñ flaret nͥ ussisset ille qͥ
fecit᷑ n ꝓ
creatura ista: laudamꝰ miram᷑. benedicimꝰ
d̃m. Uidemꝰ quȩ fecit in hominib ꝓpt̾ ppłm
suũ. Qui ꝑcussit pͥmogenita egypti. Etenĩ
ista diuina dicta st̃. quȩ amares: &e ñ erant
dicta qͣ timeres. Attende qͥa ce q̃n irascit᷑. fac̃
qͦd uult ẜcussit pͥmogenita egyptisabho¬
mine usq ad pecꝰ. Emisit signa & ꝓdigia:

Expanded text:
ucit ventos de thesauris suis:» occultis causis, unde nescis. Quia enim flat ventus, sentis; qua causa fiat, vel de quo thesauro rationis eductus sit, nescis: debes tamen Deo pietatem credendinon flaret nisi jussisset ille qui fecit, nisi creatura ista; laudamus, miramur, benedicimus Deum: videamus quae fecit in hominibus propter populum suum. «Qui percussit primogenita Aegypti.» Etenim illa divina dicta sunt quae amares, et non erant dicta quae timeres: attende, quia et quando irascitur, facit quod vult. «Percussit primogenita Aegypti, ab homine usque ad pecus. Immisit sign
Abbreviated transcription (Latin):
cit & docet. Qui statis in domo dñi: matͥis
datis eiꝰ ꝑseuerant: qͥ in fide ñ ficta & spe
firma. & caritate sincera seruiunt dõ. et
honorant eccłiam eiꝰ. ce ñ dant offensionẽ
male uiuendi eis qͥ uenire uolunti & in
te. ne foris erietis. s intus stetis. Pum gͦ qͥ¬

Expanded text:
ubjicit et docet: «Qui statis in domo Domini, in atriis datis ejus perseverant, qui in fide non ficta, et spe firma, et charitate sincera serviunt Deo, et honorant Ecclesiam ejus, et non dant offensionem male vivendo, eis qui venire volunt, et in te; foris eratis, et intus statis. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ placuit ds: etiã flagellans eos. Quando
iniqͥs omib displicet. placuit illis:
sub flagello eꝰ in erũpnis. in labori¬
b. in uulnerib. in egestate constituti. lau¬
dauert̃ dm. Non eis displicuit. nec torqͣns.
Hoc ẽ gratis amare. ñ qͣsi ꝓposita accepta¬
tione m̾cedis: qͥa ipsa merces tua sũma. ds
ipse erit. quẽ gratis diligis: & sic amare de¬
bes ut ipsũ ꝓ mercede desiderare ñ desinas:
qͥa solus te saciat.sic̃ philippꝰ desiderabat. cũ
diceret. Dnẽ ostende nob̾ patrẽ: & sufficit
& facẽ debemꝰ qͥa delectati sumꝰ amando facimꝰ:
qͥa ce si corri pimͣ ab illo. nob̾ nũꝗͣ displicere

Expanded text:
Dei placuit Deus, etiam flagellans eos. Quando iniquis omnibus displicet, placuit illis; et sub flagello ejus, in aerumna, in laboribus, in vulneribus, in egestate constituti laudaverunt Deum: non eis displicuit nec torquens. Hoc est gratis amare, non quasi proposita acceptione mercedis; quia ipsa merces tua summa Deus ipse erit, quem gratis diligis: et sic amare debes, ut ipsum pro mercede desiderare non desinas, qui solus te satiet; sicut Philippus desiderabat, cum diceret, «Ostende nobis Patrere debemus, quia delectati facimus, amando facimus; quia etsi corripimur ab illo, nobis nunquam displicere
Abbreviated transcription (Latin):
desertũ. Tradicit & nos in huiꝰ scłi aridita¬
te. & sterilitates ne in ea ꝑeamuᷤ. Q ꝑcussit
reges magnos: & occidit reges fortes. Perru¬
tit etiã atq occidit a nob̾. diabolicaͤ &e nox¬
ias potestates. Seon regẽ amorreoꝵ. Germ̃
inutile. uł tẽptationẽ calentẽ. qͦd int̾preta¬
t᷑ seon: regẽ amaricantiũ. qͦd int̾pretat᷑ amo

Expanded text:
nos in hujus saeculi ariditate et sterilitate, ne in ea pereamus. «Qui percussit reges magnos, et occidit reges fortes.» Percutit atque occidit etiam a nobis diabolicas et noxias potestates. «Seon regem Amorrhaeorum.» Germen inutile vel Tentationem calentem, quod interpretatur Seon; regem Amaricantiu
Abbreviated transcription (Latin):
qd s̃ p̃ponit. Hic aut̃ dñs astitit a dextͥo
pauꝑis:. ut diuitiȩ pauꝑis sint ipse dñs:
finiendȩ: neq ut eiꝰ augeret pecuniam.
aut eũ faceret corporeis iuribꝰ fort̾e. uł
ad tempꝰ incolumẽ: s ut saluã faceret
a ꝑsequentibꝰ anima: si ñ eis ꝯsentiatur
te .i. infirmitate succũbat. Hoc adiuto¬

Expanded text:
dito: hic autem Dominus «astitit a dextris pauperis,» ut divitiae pauperis sint ipse Dominufiniendae, neque ut ejus augeret pecuniam, aut eum faceret corporis viribus fortem, vel ad tempus incolumem; sed «ut salvam facereta persequentibus anima, si non eis consentiatur id est, infirmitate succumbat. PSALMU
Abbreviated transcription (Latin):
Ac sidicẽt eis ds̃. Qm̃ sepe. ꝑcussi. & disciplinã e¬
ñ receꝑunt: rogaui. & ñ audiert: ꝑcussi. &¬
ñ sensert̃: id̾o dimisi eos in uoluntatibꝰ suis ÷
pat̾: o misericors d̾s. Rogauit. & ñ ẽ audit᷑:
qͣsi iratꝰ. dimittit filiũ lasciuientẽ. Iterum

Expanded text:
ciplinam non receperunt. Rogavi, non audierunt: percussi, non senserunt dolorem. Dimitto eos in voluntatibus suis, uPater, o misericors Deus! Rogavit, et non est auditus: quasi iratus dimittit filium lasciviente
Abbreviated transcription (Latin):
ad hc̃ u̾sũ. de oleo torcularis audiuimꝰ. Ad
fine̾ audituri sumꝰ: fortasse ñ frustra int̾.¬
posito diapsalmate. Hoc qͦ audire utile est:
ut qͥ se iã in oleo uidet. gaudeat: qͥ ꝑielitatur
ne in amurtã cadat. caueat. Bicat᷑gͦ. Audi

Expanded text:
 ad ue ad finem; fortasse non frustra et interposito diapsalmate. Sed etiam hoc audire utile est, ut qui se jam in oleo videt, gaudeat; qui periclitatur ne in amurca currat, caveat. Utrumque audi