comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dño & loquebatur de illo omibus
qui expectabant redemptiorirm
hterusalem. Hȩc iuxta historiam
a ꝑta sunt. nec habriit aliquid
obscuritatis. C ommendant aut̃
castitatem bratȩ mulreris. instan¬¬
tiam iriuniorũ. atq obsecratiorũ
dici noctisq templo dĩ inherentis.
ȩccła desiguatur. Ad cuius
nirmbra apostolus loquit᷑ dicens.
G ratia salui facti estis per fidem.
Quȩ bene & iam filia phanuhel de
tribu aser fuisse perhibrtur. Pha¬
nuhel quippe intespretatur fa¬¬
cies dĩ. aser uero uocatur beatus.
Et qui aliter per faciem di figu¬
ad cognitionem dĩ humana corda
proni perduxerunt. Quia en̾i
ꝑ faciem quilib& agnoscitur. Iure
facies di uocantur hi per quos cog¬
nitio diuinitatis seuclatur. Qui¬
q non inmerito a ser id est brati
uocantur. quia ad arternam patꝰ¬
nitatem siur per insprratam in-¬
terius natutalem. siue ꝑ datam
exterius legem eradiri meruert᷑.
Vnde scriptum est. Beatus homo
quem tu cradieris dñe. & de lege

Expanded text:
no, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant redemptionem Jerusalem . Haec juxta historiam aperta sunt, nec habent aliquid obscuritatis, commendant autem castitatem beatae mulieris, instantiam jejuniorum atque obsecrationum diei noctisque in templo Dei inhaerentis; Ecclesia designatur? ad cujus membra Apostolus loquitur dicens: Gratia salvi facti estis per fidem . Quae bene etiam filia Phanuel de tribu Aser fuisse perhibetur, Phanuel quippe interpretatur facies Dei, Aser quippe vocatur beatus. Et qui alii per faciem Dei figuad cognitionem Dei humana corda primi perduxerunt? Quia enim per faciem quilibet cognoscitur, jure facies Dei vocantur hi per quos cognitio divinitatis revelatur; quique non immerito Aser, id est beati vocantur, quia ad aeternam paternitatem, sive per inspiratam interius naturalem, sive per datam exterius legem erudiri meruerunt. Unde scriptum est: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege
Abbreviated transcription (Latin):
mortificat. ab errore mnortificans
in utritatẽ uitȩ commutat.
Vt reurlentur inquit ex multis
cordibus cogitationes. Ac si diceret.
Idcrico ditimi utrbi gladlus sco̾rũ
cotda funditus ab ertote mortificans
in utritatis doctrinam cõmutat.
ut dum quorumdam uitia uirtutesq
loquendo examinant. unicuiq¬
quib loquuntur intima sua ma¬
nifestent. Hinc paulus dicit. Si
oms prephetent intret autẽ quis
in fidelis uel idiota conuincitur
occulta &iam cordis eius manifesta
firint. & ita cadens in terrã ado tabit
dm̃. ptoniuntians quod uere ds̃ est
in uobis. Qui autem essent isti pro¬
Phitȩ. ipse paulus inserius aperuit
dicens. Prophetent duo ud tresdicant.
& cȩteri dirudicent. O temus autꝰ
necesse est ut idem gladius nt̃a
coida transfigat. quatenus fideliu̾
turbam nobis prȩdicantibus sin¬
gulorũ uritutes ac uitia exponen¬
tibus. unicuiq interiota sua pate¬
fiant. Pequitur. Et erat anna
prophetissa filia phanuhel. de

Expanded text:
mortificat, ab errore mortificans mortificat, ab errore mortificans in veritatem vitae commutat. Ut revelentur, inquit, ex multis cordibus cogitationes , ac si diceret: Idcirco divini verbi gladius sanctorum corda funditus ab errore mortificans in veritatis doctrinam commutat, ut dum quorumdam vitia virtutesque loquendo examinant, unicuique loquuntur, intima sua manifestent. Hinc Paulus dicit: Si omnes prophetent, intret autem quis infidelis vel idiota, convincitur cculta etiam cordis ejus manifesta fiunt, et ita cadens in terram adorabit Deum, pronuntians quod vere Deus est in vobis. Qui autem essent isti prophetae, ipse Paulus inferius aperuit, dicens: Prophetae duo vel tres dicant, et caeteri dijudicent , oremus autem necesse est ut idem gladius noster corda transfigat, quatenus fidelium turbam, nobis praedicantibus, singulorum virtutes ac vitia exponentibus, unicuique interiora patefiant. Sequitur: 14. Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel, de
Abbreviated transcription (Latin):
in passibilitate ueraciter passum
& in uera catne ueraciter
sira marestate suscitatum
ad firmant: An non aliis in rumã
aliis uero in refarrectionem xp̃s fac¬
tus futrat. cum paulus de sc sursq
sociis diceret xp̃i bonus odor sumus
dõ & in his qui ptreunt & in hisqui
salui fiunt & aliis odor mortis in
mortem aliis odor uitȩ in uitam s
De illis urto quib humanitas catnis
diuinitatem abscondit saluatoris.
lta dicit. Eit si opertũ est euange¬
lrum ntͣm. in his qui pereunt est
adoptũ. Iam utro si deuote ut decce
ad tendamus ⁊psam beatam uirginem
cuius annnam gladius transfodisse
ꝑhibetur. tẏpum eccłae prȩtendisse
repperimus. Quius animã gladius
ꝑtransit. scilic& utrbum prędica¬
tionis. Quod eñi ꝑ gladium ptę¬
dicatio scã figuretur. paulus apło
testatur dicens. Et gladrum sp̃s
quod est uerbum dĩ. Gladius¬
& eni animam matiȩ transuer:¬
berat. quia uerbum dĩ electorum
corda penetrat. pedetrans ab crrote

Expanded text:
impassibilitate, veraciter passum, impassibilitate, veraciter passum, et in vera carne veraciter a sua majestate suscitatum affirmant? an non aliis in ruinam, aliis vero in resurrectionem Christus factus fuerat, cum Paulus de se suisque sociis diceret: Christi bonus odor sumus Deo, et in his quae pereunt, et in his qui salvi fiunt, et aliis odor mortis in mortem, aliis odor vitae in vitam . De illis vero quibus humanitas carnis divinitatem abscondit Salvatoris, ita dicit: Et si opertum est Evangelium nostrum, in his qui pereunt est opertum . Jam vero si devote, ut decet, attendamus, ipsam beatam Virginem, cujus animam gladius transfodisse perhibetur, typum Ecclesiae praetendisse reperimus, cujus animam gladius pertransiit, scilicet verbum praedicationis. Quod enim per gladium praedicatio sancta figuretur, Paulus apostolus testatur dicens: Et gladium Spiritus, quod est verbum Dei ? Gladius enim animam Mariae transverberat, quia verbum Dei electorum corda penetrat, penetrans ab errore
Abbreviated transcription (Latin):
in cruce pendentẽ. qu̾e angelo
nuntiante uirgo concepisti. manen¬¬
te uirginitate filium edidisti
Quatenus per hoc factum & iudae¬
orum insultantrum iniquitas. &
discipulora fugientium infirmi¬
tas denudetur. Deniq illo in cuce
pendente iudȩi presentes insulta¬
bant ut descendetae. apostoli fugi¬
entes de cruce illũ descendere posse
non credebant. Quȩ ut fietent.
netesse fuit materna piaq uisceta
ex eiusdem redemptoris passione
gladio tribulationis transfigi. Sed
iam ista ut cępimus quid typice
significent breuiter demonstramꝰ.
Quis enim intra scãm ęccłãm consti¬
tutus non uidtat in morte redempl¬
toris trri illos cadere qui hanc aut
solum modo hominem mortalem
fuisse aut urram carirem in passi¬
one uel in tesutrectione ñ habuisse
asseuerant. Eit quis in eius tesut¬
rectione non consideret illos tesur¬¬
gere qui aꝑfidia malę ctedulitatis
diuina gratia separati & in uera
hunc carne salua diuinitatis sug

Expanded text:
in cruce pendentem quem angelo in cruce pendentem quem angelo nuntiante virgo concepisti, manente virginitate filium edidisti, quatenus per hoc factum et Judaeorum exsultantium iniquitas, et discipulorum fugientium infirmitas denudetur. Denique illo in cruce pendente, Judaei praesentes insultabant ut descenderet; apostoli fugientes de cruce illum descendere posse non credebant. Quae dum fierent, necesse fuit materna piaque viscera ex ejusdem Redemptoris passione gladio tribulationis transfigi. 13. Sed jam ista, ut coepimus, quid mystice significent breviter demonstremus. Quis enim intra sanctam Ecclesiam constitutus, non videat in morte Redemptoris nostri illos cadere, qui hunc aut solummodo hominem mortalem fuisse, aut veram carnem in passione vel resurrectione non habuisse asseverant? Et quis in ejus resurrectione non consideret illos resurgere, qui a perfidia malae credulitatis divina gratia reparari, et in vera hunc carne, salva divinitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius animã ꝑtransibit gladius
ut reurlentur ex multis cordibus
cogitationes. Solo& non ntmquã
in scriptura saera gladii nomine
temporalis tribulatio figurari.
psalmasta attestarte. qui in latas
aꝑsequutoribus passiores in ipsos
exoptat reflecti dicens. Gladius
eorum intret incor eoru̾. Hi ne
idem psalmista de ioseph loquitus
dicens. Ferrum pertransiuit ani¬
mam cius. donec ueniret uerbu
cius. Ac si diceret. Tam diu fuit
in illa seruitutis uel carceris tri¬
bulatione. donee illud qđ futura
prȩdixerat teniret. Sed nec aliud
hoc loco ꝑgladrum intellegimus
figurari. Quam quã autẽ multȩ
tribulationẽs animã trans fuderint
bratissimȩ uirginis. illa tamen
hic specialiter designatur. quȩ
dño in cruce moriente materna
uiscera transfixit. Dicatur ergo
cidem ascõ ptopħa. Et tuã ipsius
animam ꝑtransibit gladius. ut
reuelentut ex mulus cordibus
cogitationes. Ac si diceretur.
Maternis uisceribus tribulationis
gladio trans uerberatis uidebis

Expanded text:
transibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes . Solet nonnunquam in Scriptura sacra gladii nomine temporalis tribulatio figurari, Psalmista attestante, qui illatas a persecutoribus passiones in ipsos exoptat inflecti dicens: Gladius eorum intret in corda ipsorum . Hinc idem Psalmista de Joseph loquitur dicens: Ferrum pertransiit animam ejus, donec veniret verbum ejus , ac si diceret: Tandiu fuit in illa servitutis vel carceris tribulatione, donec illud quod futurum praedixerat eveniret. Sed nec aliud hoc loco per gladium intelligimus figurari. Quanquam autem multae tribulationes animam transfoderint beatissimae Virginis, illa tamen hic specialiter designatur, quae, Domino in cruce moriente, materna viscera transfixit. Dicatur ergo eidem a sancto propheta: Et tuam ipsius animam pertrasibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Ac si diceretur: Maternis visceribus tribulationis gladio verberatis, videbis
Abbreviated transcription (Latin):
scandala in mobili firmitate ꝑsistat.
ut nec heretica fornicatio corrũpat
in corde fidei castitatem. nec amara
dissentio ȩccłasticȩ caritatis dissipet
unitatem. Hęc est eni eccbesia
catholica. quę fidem uni dño tam¬
quam begitimo urro conferuat. &
congregatiore multorũ in fide
multiplicat. Sequitur. Eit eccc
homo erat in hierai sabem cui nom
symeon. & homo iste iustus oo ti¬
moratus. expectans consolationẽ

Expanded text:
scandala immobili firmitate persistat, scandala immobili firmitate persistat, ut nec haeretica fornicatio corrumpat in corde fidei castitatem, nec amara dissensio ecclesiasticae charitatis dissipet unitatem. Haec enim est Ecclesiae catholica, quae fidem uni Domino tanquam legitimo viro conservat, et congregationem multorum in fide multiplicat. Sequitur 6. Et ecce homo erat in Jerusalem, cui nomen Simeon, et homo iste justus et timoratus, exspectan
Abbreviated transcription (Latin):
&iam hȩc atitum oblatio mortificati¬
onem electorum. quibus pet cundẽ
apostolum dicitur. Obscero uos
ꝑmiscricordiam dĩ. ut exbibratis
corpora ur̃a hostiam uiuente. scãm.
do̾ placentem. Sed nulla esse potest
accepta do mortificationis oblatio.
inquribus non fuerit uerȩ fidei
castitas. uerȩ caritatis concordia.
poinde uon sine causa sacrifictam
quod pro dño mystice oblatum
phibetur. ex turturibus & colum¬
bis fuisse narratur. In turture
eni castitas inuenitur. & i colũ¬
ba caritas commendatur. Turtur
namq inteieratam seruat unri
iuro fidem. columba uero aliarũ¬
cohabitantium non destrit unitate᷑.
Catholicus igitur xp̾ianus tunc utrę
spiritalis turtur efficitur. si urram
trinitatis fideni firma credulitate
conseru& & hereticȩ prauitatis
sensum tamquam fornicationis
inguinamenta repuidiae. Tunc
utre erit columba. si longanimit᷑
tisq ad finem in catholica socretate
ꝑmaneat. & contra temptationum

Expanded text:
etiam haec avium oblatio mortificatietiam haec avium oblatio mortificationem electorum, quibus per eumdem apostolum dicitur: Obsecro vos per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem . Sed nulla esse potest accepta Deo mortificationis oblatio, in quibus non fuerit verae fidei castitas, veraeque charitatis concordia. Proinde non sine causa sacrificium quod pro Domino mystice oblatum perhibetur, ex turturibus et columbis fuisse narratur. In turture enim castitas invenitur, et in columba charitas commendatur. Turtur namque intemeratam servat uni viro fidem; columba vero aliacohabitantium non deserit unitatem. Catholicus igitur Christianus tunc vero spiritualis turtur efficitur, si veram Trinitatis fidem firma credulitate conservet, et haereticae pravitatis sensum tanquam fornicationis inquinamenta repudiat. Tunc vero erit columba, si longaminiter usque ad finem in catholica societate permaneat, et contra tentationum
Abbreviated transcription (Latin):
ducatur. causa manifestatur
cũ subtungitur. Ut darent hostiua
scđm quod dictum est in lege dñi
par tuiturũ aut duos pullos co¬
lumbarum. Preceptũ siquidem
legis furrat tt cui forte agnus de¬
fuisset imu horu id est aut par
turturã aut duos pullos coltibarã
inuenisset & dõ in oblationem filu
offerr&: nec prȩiudicaretur ex
altero qui unũ quodlib& horum
ecclesiȩq sac ranenta significant.
gredendum est utrumq ad sacrifi¬
cium matrẽ inutnisse atq optulisse.
Deniq in hac oblatione auium pręfi.¬
gurabatur oblatio. quȩ pro salute
mundi oblata est urspera diei. dñi
uidelic& passio per quam sumus dõ¬
reconciliati. De hac quippe hostia
ꝑ paulum fidelibus dicitur. Ambu¬
late in dibectione sicut & xp̃c dilexit
nos. & tradidit sem& ipsum ꝓ nobis
oblationem & hostiam dõ in odorem
suauitatis. Eit rursum. Qui dibexit
me inquit & tradidit sci psum ꝓme.
Quia utro om̃s decti menbra sunt

Expanded text:
ducatur, causa manifestatur ducatur, causa manifestatur cum subjungitur: Ut darent hostiam, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum aut duos pullos columbarum . Praeceptum siquidem legis fuerat, ut cui forte agnus defuisset, et unum horum, id est aut par turturum, aut duos 671 pullos columbarum invenisset, Deo in oblatione filii offerret; nec praejudicaretur ex altero, qui unum quodlibet horum Ecclesiaeque sacramenta significant, credendum est utrumque ad sacrificium matrem invenisse atque obtulisse. Denique in hac oblatione avium illa praefigurabatur oblatio quae pro salute mundi oblata est vespera diei, Domini videlicet passio, per quam sumus reconciliati Deo. De hac quippe hostia per Paulum fidelibus dicitur: Ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odorem suavitatis . Et rursum: Qui dilexit me, inquit, et tradidit semetipsum pro me . Quia vero omnes electi membra sunt
Abbreviated transcription (Latin):
toris dispensationẽ adtiotitiam
gentiũ ꝑduxit. Ipsa eni geclesu
noa solum ex gentibus. uerũ & ĩ
ex iudeis iherusalem id est uisio
pacis tecte uocatur. De qua prr
psalmistã dicitur. Hierusalem
quȩ aedificatur ut ciuitas. cuius
participatio eiꝰ in id ipsum. Ipsa
& templu̾. sicut ꝑ paulũ fidelib
dicitur. Templum dĩ scm̃ est. qđ
estis uos. Ac per hoc cũ apłi ex indea
xpͥm annuntiantes ireniunt ad gti¬
tes. nimira & hitrłm ab hierusalẽ
conuenit. & templum ad templu
occurrit: eũ hi om̃s una fint hie¬
rusalem ciuitas. unũ & templũ.
In hac itaq ciuitate atq in hoc
templo. ab apłis oblatus xp̾o exci¬
pitur. Unde & ipsa ȩccła psalmis¬
tae uoce dõ patri loquitur dicens.
Suscepimus ds̃ miscđĩam tuam. in
medio templi tui. Subacidis. In
medio ȩccłae quȩ est templũ tuũ.
Siue aut̃ iuxta historiam siue iuxta
mysticũ intellectũ crir xp̃o apa¬
rentib ad scam̃ ciuitatem & tẽplu̾

Expanded text:
tionis dispensationem ad notitiam tionis dispensationem ad notitiam gentium perduxit. Ipsa enim Ecclesia non solum ex gentibus, verum etiam ex Judaeis Hierusalem, id est Visio pacis, recte vocatur: de qua per Psalmistam dicitur: Hierusalem, quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum . Ipsa et templum, sicut per Paulum fidelibus dicitur: Templum Domini sanctum est, quod estis vos . Ac per hoc cum apostoli ex Judam annuntiantes veniunt ad gentes: nimirum Hierusalem ad Hierusalem convenit, et templum ad templum occurrit: cum hi omnes una sint Hierusalem civitas, unum et templum. In hac itaque civitate, atque in hoc templo ab apostolis oblatus Christus excipitur. Unde et ipsa Ecclesia Psalmistae voce loquitur, dicens: Suscepimus, Deus, misericordiam tuam in medio templi tui . Subaudis, in medio ecclesiae, quae est templum tuum. 7. Sive autem juxta historiam, sive autem juxta mysticum intellectum, cur Christus a parentibus ad sanctam civitatem et templum
Abbreviated transcription (Latin):
liatũ. sed timete excelsum. Iam
uero dilectissimi si quȩritur quid
mystice significatum futrit in eo
quod redemptor nrͣ amatre & pa¬
rentibus ox propria cruitate in
hierłm ad templum dñi se portari
uoluit: inuenimus ipsam gloriosa
matre & uirginem cirsq ꝓpinquos
figuram gessisse illius ęccłae. quȩ
exiudȩis in apostolis credidit.
Quando en̾i eccła non uirgo. eruꝰ
membra apostolus affatut dicens.
despondi uos uni urro urrgrarm
castam exhibtre xp̃o e Quando
ipsa non mater dequa ꝑ psalmistã
dictter. mater syon dicos homo.
& dñs ineuangelio: quicumq
fecerit uoluntatẽ patris mei qu
in cęlis est: ipse m̃s frater soror
& mater est. Quando electi
non ꝓpinqui. qui ftes & sorores
sunt appellati: Mater itaq
ac propinqui redemptorẽ irͥm
anarareth in hierłm ad templũ
dñi deferunt. quia primitiua
illa in primis discipulis ex desu
atudȩis repulsa : eiusdem redẽp¬

Expanded text:
liatum, et timete excelsum. 6. Jam liatum, et timete excelsum. 6. Jam vero, dilectissimi, si quaeritur quid mystice significatum fuerit in eo quod Redemptor noster a matre et parentibus ex propria civitate in Hierusalem ad templum Domini se portari voluit, invenimus ipsam gloriosam matrem et virginem, ejusque propinquos figuram gessisse illius Ecclesiae quae ex Judaeis in apostolis credidit. Quando enim Ecclesia non virgo? cujus membra Apostolus affatur, dicens: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Quando ipsa non mater? Sed quia per Psalmistam dicitur: Mater Sion dicet, Homo ; et Dominus in Evangelio: Quicunque fecerit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, soror, et mater est . Quando electi non propinqui, qui fratres et sorores sunt appellati? Mater itaque ac propinqui Redemptoris nostri, a Nazareth in Hierusalem ad templum Domini deferunt: quia primitiva illa in primis discipulis Ecclesia, a Judaeis repulsa, ejusdem redemp
Abbreviated transcription (Latin):
indicare inter huiuscemodi obser¬
quia animi tuii obeatissima uirgo.
cum hic cerneres ex te natum
tantillum infantem: illinc ad¬
tenderes dm in menstm. Hinc
creatum: illinc creatotem. Hinc
infirmũ. illinc fortissimum.
H inc alendũ. illinc alentem.
Hinc non loquentẽ. illinc angelos
docentem. Quis in quam tui pes¬
toris archana nobis referare uabeat
quibus modis cogitabas cum ad
utraq flectebariᷤcum unũ cundẽ¬
q dĩ atq hominis filium manib
tenens. hinc adorares ut dñm. illine
osculares ut paruulum: Quis ad
tam in effabile mi raculũ non ob-¬
stupescat. quis non prne clingcus
fiat: Generat puella suum &
om̃ium creatorem. nutrit suum
& omium nutritorẽ. portat ad
templum suum & om̃ium recto¬
rem. O admrrandum spectaculũ.
ad quod non solum humana uerã
& iam & angelica stupescit natu
erigite. ad hoc pirtatis affectu
it in sua diuinitate dm̃ excelsum.
Amplectimini paruulum. sed cogi¬
tate inmensum. Amate humi¬

Expanded text:
indicare, inter hujuscemodi obseindicare, inter hujuscemodi obsequia, animi tui sensum, o beatissima Virgo? cum hinc cerneres ex te natum tantillum infantem, illinc attenderes Deum immensum; hinc creatum, illinc creatorem; hinc infirmum, illinc fortissimum; hinc alendum, 670 illinc alentem; hinc non loquentem, illinc angelos docentem. Quis, inquam, tui pectoris arcana nobis reserare valeat, quibus modis cogitatum ad utraque flectebas; cum unum eumdemque Dei atque hominis filium manibus tenens, hinc adorares ut Dominum, illinc osculares ut parvulum? 5. Quis ad tam ineffabile miraculum non obstupescat? Quis non pene elinguis fiat? Generat puella suum et omnium creatorem, nutrit suum et omnium nutritorem, portat ad templum suum et omnium rectorem. O admirandum spectaculum, ad quod non solum humana, verum etiam angelica stupescit naturerigite; ad hoc pietatis affectu te in sua divinitate excelsum Deum. Amplectimini parvulum, sed cogitate immensum. Amate humi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus sed paucis reueletut quis
est quem genusti. Appateat in¬
terim lapis humilis abscisus
de monte sine manibus ut te¬
probetur ab ȩdificantibus : usq¬
quo statuã in pedibus ꝑcutieus.
crescat in montem magnũ im¬
pleatq unutersum orbem terrarũ.
O quam paruus. oquam magnus. eꝰ.
que peperisti. Paruus in humani¬
tate. magnus in diuinitate. Par.¬
uus in regno iudgotu. magnus
in regno gentium: sed non ab
omibus in regno iudeorũ paruus
estimatus. Nam & ipsa quȩ hunc
genusti. ex ipso populo tsrł in
uirgam creuisti. U irga eni de
radice resse surrexisti & floruisti:
uirga aaron fronduisti & nuce
peperisti. Et quia prȩ omnib
inmensitate̾ cius agnouisti. que
tam paruissimũ exte natum
uidisti: ptoculdubio qu̾e infante̾
geniusti. dm̃ om̃ipotentẽ tremens
adorasti. adorans tremuisti. Qu̾e
tamen quia scđm humanitatem
filrũ recognorusti. lactasti. fouisti.
aluisti. Quis putas nobis posset

Expanded text:
omnibus, sed paucis reveletur quis omnibus, sed paucis reveletur quis est quem genuisti. Appareat interim lapis humilis abscissus de monte sine manibus, ut reprobetur ab aedificantibus, usquequo statuam in pedibus percutiens, crescat in montem magnum, impleatque universum orbem terrarum. 4. O quam parvus, o quam magnus est quem peperisti! Parvus in humanitate, magnus in divinitate; parvus in regno Judaeorum, magnus in regno gentium. Sed non ab omnibus in regno Judaeorum parvus aestimatur. Nam et ipsa quae hunc genuisti, ex ipso populo Israel in virgam crevisti. Virga enim de radice Jesse surrexisti, et floruisti. Virga Aaron fronduisti, et nucem peperisti: et quia prae omnibus immensitatem ejus agnovisti, quem tamen parvissimum ex te natum vidisti; procul dubio quem infantem genuisti, Deum omnipotentem tremens adorasti, adorans tremuisti: quem tamen quia secundum humanitatem filium recognovisti, lactasti, fovisti, aluisti. Quis putas nobis possit
Abbreviated transcription (Latin):
legen. quam cius filius non ue¬
nerat soluere sed implere. Scre¬
conceperat. quo usu peperaerat.
& quis esset quem genuerat. sed
legem communem obseruans
oxpectauit purgationis diem.
cęlauit filii maiestatem. Hinc
est quod eum in templo duodeci
annora inter doctores legis inuo¬
niens filrum ioseph uocat dicens.
Tili quid fecisti nobis fic Eicce
pater tuus & ego dolentes quȩit¬
bamits te: Quem ꝓcul dubio ser¬
ebat se sine concubitu iosepb
concepisse. sine corruptione uir¬
ginali edidisse. Sed cur abscon¬
dit conceptionis ac natiuitatis
illius sacramentum. que nouit
dm in mensum: Num quid¬
nam quia inuidet altis. quem ad
templum deferens sci senis tra¬
didit manibus. Absit. Sed
ut spu prophetię fepleta redẽp.¬
uonem mundi impiis nͥ aꝑiat
huius scłi principes cognouissent.
num quam pro salute nra cruci-¬
fixissent. Offer ergo beatissima
uiigo tamquam legem obseruans
in templo quem condidisti: ut nͣ

Expanded text:
legem, quam ejus Filius non velegem, quam ejus Filius non venerat solvere, sed adimplere. Scieconceperat, quo usu pepererat, et quis esset quem genuerat. Sed legem communem observans, exspectavit purgationis diem, celavit Filii majestatem. Hinc est quod eum in templo duodecim annorum inter doctores legis inveniens, filium Joseph vocat dicens: Fili, quid fecisti nobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te , quem procul dubio sciebat se sine concubitu Joseph concepisse, sine corruptione virginali edidisse. Sed cur abscondit conceptionis ac nativitatis illius sacramentum, quem novit Deum immensum? nunquidnam quia invidit aliis, quem ad templum deferens, sancti senis tradidit manibus? Absit. Sed vel spiritu prophetiae repleta, redemptionem mundi impiis non aperihujus saeculi principes cognovissent, nunquam pro salute nostra crucifixissent. Offer ergo, beatissima Virgo, tanquam legem observans, in templo quem edidisti, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
in carnatione plenius atq ordi¬
natius cx̧teris euangelistis exse¬
quens post ad nuntiatiorrem
cius ab angelo factam. post nati¬
uitatem angelorum uoeibus de¬
claratam. post ci reuincisionem
hȩc in ordine sequitur dicens.
Postquam impleti sunt dies pur
ut sisterent illum dño. sicut
seriptum est in lege dñi quia
om̃e masculinum ad aꝑiens
uuluam scm dño uocabitur.
Cunctis fidelibus liquet nequa¬
quam tedemptoris matrem
excius natiuitate maculam
contraxisse qua illorum dreruiti
spatio a sacris edrbus abstinens
purgaretur. quae sine humana
concupiscentia. sine humano con-¬
cubitu uirgo concepit. sine aliqua
carnis corruptione urrgo peperit.
sine fine urrgo permansit. ac ꝑ
hoc nec mascultis ex ea natus uul-¬
uam eius aperuit. Sed hoc iuxta
legis narrationem euangelista con-¬
texens. claudit impiis sacramentũ
diumnȩ incarnationis. matremq
lege̾ obferuantem introducit.
Sed nec miru si mater obseruaret

Expanded text:
incarnatione plenius atque ordiincarnatione plenius atque ordinatius caeteris evangelistis exsequens, post annuntiationem ejus ab 669 angelo factam, post nativitatem angelorum vocibus declaratam, post circumcisionem haec in ordine sequitur dicens: Postquam impleti sunt dies purgut sisterent eum Domino: sicut scriptum est in lege Domini, Quia omne masculinum adaperiens vulCunctis fidelibus liquet nequaquam Redemptoris matrem ex ejus nativitate maculam contraxisse, qua illorum dierum spatio, a sacris aedibus abstinens, purgaretur, quae sine humana concupiscentia, sine humano concubitu, virgo concepit, sine aliqua carnis corruptione virgo peperit, et sine fine virgo permansit; ac plus hoc nec masculus ex ea natus vulvam ejus aperuit. Sed hoc juxta legis narrationem evangelista contexens, claudit impiis sacramentum divinae incarnationis, matremque legem observantem introducit. Sed nec mirum, si mater observaverit
Abbreviated transcription (Latin):
exteruis oblationis suȩ religione
demostrent. Hodic namq iuxta
lege̾ atq euangelrum ꝑ actis ana-
plo est aparentibus idem dnis
prȩsentatus. Hodie a scõ sẏme¬
one susceptus. patri cum sacris
muntribus oblatus. Hodie
redemptionẽ isrł expectantibis
ab eodem symtone & anna pupli
prȩdicatus. O quam pium specta¬
culum. quo non nisi purdelectan
probantur. Ptat hinc uirgo et
mater. non cuiuscumq sed di.
Suscipitur hinc paruulus uin¬
ginis filius. cuiꝰ diuinitatẽ
non capit mundus. Occtrrunt
hinc inde prophetȩ. atq uter
fertur oblatio pro prrero. nor tam
quȩ debita enundet. sed quac
sacramenta declaret. Et quia
huius diei prȩconiũ attollere
cupio. lib& ipsam euangelicã
lectionem colloquendo transcur¬
rere. in qua ista narrari cognosco.
quatenus ad ea quȩ dico illa rs¬
pondeat. ⁊in mo ad ea quae illa
narrat. uox exhortationis meȩ
respondeat. Deniq lucas euan¬
gelista ueritatis historiam dexpi

Expanded text:
exterius oblationis suae religione exterius oblationis suae religione demolegem atque evangelium, peractis a Natplo est a parentibus idem Dominus praesentatus. Hodie a sancto Simeone susceptus, Patrique cum sacris muneribus oblatus. Hodie redemptionem Israel exspectantibus ab eodem Simeone et Anna publice praedicatur. O quam pium spectaculum, quo nonnisi pii delectari probantur! Stat hinc virgo et mater, non cujusque, sed Dei: suscipitur hinc parvulus virginis filius, cujus divinitatem non capit mundus. Occurrunt hinc inde prophetae, atque de pufertur oblatio pro puero, non tamen quae delicta emundet, sed quae sacramenta declaret. 2. Et quia hujus diei praeconium attollere cupio, libet ipsam Evangelicam lectionem colloquendo transcurrere, in qua ista narrari cognosco: quatenus ad ea quae dico illa respondeat; imo ad ea quae illa narrat, vox exhortationis meae respondeat. Denique Lucas evangelista veritatis historiam de Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ISUPTILITER
a fidelibus quȩ sit hiritis
diei festiuitas perpendat᷑.
eo deuotioriis affectu. haric cȩle¬
brandam suscipient. quo domi-¬
nicȩ natiuitatis i icumcisionis
atq apparitionis sollempnia st̃
obsequuti. Allius enim est ista
sollempnitas cuius & illę. sed¬
t nec minor est ista qu̾a illȩ. Qđ
utiq in hoc sermone. apertia
demonstrabimꝰ documtis. Huiꝰ qͥppe
diei sollempnitas sicut aquib¬
dam xp̃ianis ignoratur. sic amul¬¬
tis prȩexteris anni sollemtpnita¬
tibus honoratior habetur.
Maxime autem in eo loco quo
primatũ ȩccła catholica in
primo pastore sortita est. In tanta
cium feuerentia ab illis habetur.
ut ea die cruitatis cuncta turba
in unum collecta. inmensis ce¬
reorũ luminibus coruscans.
missarum sollempnia deuotissi¬
me celebrent. Nullusq aditu
publicȩ stationis intret. qui
lumen manu non tenuerit:
Tainquam scilic& dñm̃ intẽ plo
oblatitri. immo & iam suscepturi.
fidei lumen quo interius fulgent.

Expanded text:
Subtiliter a fidelibus quae sit hujus diei festivitas perpendatur; eo devotionis affectu eam celebrandam suscipient, quo dominicae nativitatis, circumcisionis atque apparitionis solemnia sunt obsecuti. Illius enim est ista solemnitas cujus et illa, sed nec minor ista quam illa: quod utique in hoc sermone apertis monstrabimus documentis. Hujus quippe diei solemnitas, sicut a quibusdam ignoratur, sic a multis prae caeteris anni solemnitatibus honoratior habetur: maxime autem eo loco quo primatum Ecclesia catholica in primo pastore sortita est. In tanta enim reverentia ab illis habetur, ut ea die cuncta civitatis turba in unum collecta, immensis cereorum luminibus coruscans, missarum solemnia concelebret, nullusque aditum publicae stationis intret, qui lumen manibus non tenuerit, tanquam scilicet Dominum in templum oblaturi, imo etiam suscepturi, et fidei lumen quo interius fulgent,
Abbreviated transcription (Latin):
suscitatus. Quiq ante oculos
mortalrum positus ex uno urnera¬
batur ut ds̃. ex altero despictebatur
ut homo. Deniq cum hunc iudeoꝵ
populus ceriitret de quinq panib
tot milia hominum pascentem. in¬
firmos curantem leprosos mundantẽ.
ac miortuos suscitantem. dm̃ esse ar¬¬
bitrabantur. Rursum cum eundẽ
aspicerent esurientem sitrentem
lassiscentem dormientem atq in¬
iutis fuccumbentem. pitrũ esse
hominem suspicabantur. Eet hȩc
quidem apud incertas tutrbas. sed
non apud discipulos. Neq enim
ita in cordib eorum uariebatur.
qui illius assiduis priuatisq eloqͥis
fruebantur. Quibus & ab ipso di-¬
citur. Ulobis datum est nosse mys¬
terium regni dĩ. cȩteris autem
in parabolis. ut uidentes non uide

Expanded text:
suscitatus; qui ante oculos suscitatus; qui ante oculos mortalium positus, ex uno venerabatur ut Deus, ex altero despiciebatur ut homo. Denique cum hunc Judaeorum populus cerneret de quinque panibus tot millia hominum pascentem, infirmos curantem, leprosos mundantem et mortuos suscitantem, Deum esse arbitrabantur. Rursum cum eumdem aspicerent esurientem, sitientem, lassescentem, dormientem atque injuriis succumbentem, purum esse hominem suspicabantur; et haec quidem apud incertas turbas, sed non apud discipulos. Neque enim ita in cordibus eorum variabatur, qui illius assiduis privatisque eloquis fruebantur, quibus et ab ipso dicitur: Vobis datum est nosse mysterium Dei, caeteris autem in paraboli
Abbreviated transcription (Latin):
uus. Aliud fortis aliud infermus.
aliud magnus altud patuus. Aliud
creans aliud creatus Aliud pascens
aliud csuriens. aliud tecreans aliud
sitiens. alrud inrraculis coruscans
aliud mninuiruis succumbens aliud
uiuificans aliud moriens. aliud
resuscitans aliud tesuscitatus: non
tamen alius dñs alius seruuis. alius
fortis alius infirmus. alius magnꝰ
alius paruuis. Alius ereans alius
ertatus. alius pascens alius esuri¬
ens. Alius reereans alius sitrens.
alius miraculis coruscans alius ui¬
inturus succumbens. alius uiui.¬
idemq dĩ atq hominis filius ex
uno ut dictum est dñis ex altero
struus. ex uno fortis ex altero infir¬
mus. ex uno magnus ex altero par-¬
uis. ex uno ereans ex altero creatꝰ.
ex uno pascens ex altero esuriens.
ex uno recreans ex altero sitiens.
ex uno miraculis corascatis ex al¬
tero in inuirus succumbrns. ex uno
uiuificans ex altero mortens. ex uno
resuscitans ex altero intelligitur te¬

Expanded text:
us; aliud fortis, aliud infirmus; us; aliud fortis, aliud infirmus; aliud magnus, aliud parvus; aliud creans, aliud creatus; aliud pascens, aliud esuriens; aliud recreans, aliud sitiens; aliud miraculis coruscans, aliud injuriis succumbens; aliud vivificans, aliud moriens; aliud resuscitans, aliud resuscitatus; non tamen alius Dominus, alius servus; alius fortis, alius infirmus; alius magnus, alius parvus; alius creans, alius creatus; alius pascens, alius esuriens; alius recreans, alius sitiens; alius miraculis coruscans, alius injuriis succumbens; alius viviidemque Dei atque hominis Filius, ex uno, ut dictum est, Dominus, ex altero servus; ex uno fortis, ex altero infirmus; ex uno magnus, ex altero parvus; ex uno creans, ex altero creatus; ex uno pascens, ex altero esuriens; ex uno recreans, ex altero sitiens; ex uno miraculis coruscans, ex altero injuriis succumbens; ex uno vivificans, ex altero moriens; ex uno resuscitans, ex altero re
Abbreviated transcription (Latin):
quod nascetut exte scm uocabitus
filius di: Quid ergo ammirantis
nisi quia cyteris mirantibus ut
sacramentum impiis ꝯceultent
quid sibi uelint talia quȩ drtantillo
in fantulo abhomine sene dicunt᷑¬
& ipsi mirantur: Sed audiant
idhuc de illo matora. audiant¬
quitur. Et benedixit illis symeori.
& dixit ad mariam matrem erus.
cce positus est hic in ruina & in
resurrectionẽ multorã in isrł. &
in signum eui contra dicetur. In
una redemptoris ir̃ri dĩ hominisq
ꝑsona ꝑfectam dĩ perfectamq ho-¬
minis in esse confitemur naturã.¬
& exuna quidem dñm ex altera ser¬
uum. ex una fortem exalttra infir-¬
mũ. ex una magnu. &x altera par-¬
uii. &x una creantem ex altera cte¬
atu. exuna pascentem ex altera
esuriente. ex una tecreante ex alt̾a
sitrente᷑. ex una mrraculis coruscan¬
tem ex altera in tutis succumben¬
tem. ex una uiuificantem ex altera
mortentem. ex una suscitantem
& altera hinc predicamus suscitatõ.
tcum aliud sit in eo dñs aliud fer-¬

Expanded text:
etur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei ? Quid ergo mirabantur nisi quia caeteris mirantibus, sacramentum impiis occultant? quid sibi velint talia quae de tantillo infantulo ab homine sene dicuntur, et ipsi mirantur? Sed audiant adhuc de illo majora; den Et benedixit illis Simeon, et dixit ad MaEcce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur . In una Redemptoris nostri Dei hominisque persona perfectam Dei, perfectam hominis inesse confitemur naturam. Ex una quidem Dominum, ex altera servum; ex una fortem, ex altera infirmum; ex una magnum, ex altera parvum; ex una creantem, ex altera creatum; ex una pascentem, ex altera esurientem; ex una recreantem, ex altera sitientem; ex una miraculis coruscantem, ex altera injuriis succumbentem; ex una vivificantem, ex altera morientem; ex una suscitantem, ex altera hunc praedicamus suscitatum; et cum aliud sit in eo Dominus, aliud serv
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑtis fidei oculis cum qui secũ ilis
usq in furem seculi mansuram
esse tepromisit aspiciunt. Non
iam carne patuulum. sed diuini¬
tate inmensum. Qui &iam cũ
apło dicit Et si notieramus
xp̃m secundum carne̾. sed iam nẽ
non nouimus. Habitant & iam
isti in hierłm: atq in spũ in tem¬
plum quo xp̃s inducitur ueniunt.
Ipsi enim sunt hitrłm qui habitant
in hretłm. Ipsi & templum qui ue¬
niunt in templũ. in quibus & a
quib xp̃s excipitur. Dreuiter
fres ista ꝑcurrimus. ne dum quę
sunt huius dici sacramenta quotq
scm piumq pręconiũ indicare
studeamus. cuilib& in fastidiam

Expanded text:
 revelante, apertis fidei oculis, eum qui se cum illis  revelante, apertis fidei oculis, eum qui se cum illis usque in finem saeculi mansurum esse promisit, aspiciunt, non jam carne parvulum, sed divinitate immensum. Qui etiam cum Apostolo dicunt: Etsi noveramus Christum secundum carnem, sed jam nunc non novimus . Habitant etiam isti in Hierusalem, atque in Spiritu in templum quo Christus introducitur veniunt. Ipsi enim sunt Hierusalem qui habitant in Hierusalem: ipsi et templum qui veniunt in templum, in quibus et a quibus Christus excipitur. 11. Breviter, fratres, ista percurrimus, ne dum quae sunt hujus diei sacramenta, quodque sanctum purumque praeconium indicare studuimus, cuilibet in fastid
Abbreviated transcription (Latin):
ultimus apparuit: Ped si uigilanti
studio subsequentium sco̾rũ ad ten¬
dimus desiderium quibuis xp̃s ui
uere est & mori luerã. inuenimꝰ
cos non minoris anxietatis ardore
diuinitatẽ ciusdem saluatoris in¬
tueri uelle. quam ille concupruit
inspicete carnem. Hine pauilus
dicit. Etipio dissolui & esse cum
xp̃o. multo aute inelius. Hinc
psalmista expersona excłãe dicit.
Sitiuit anima mea ad dm̃ uiuũ
quando ueniam & parebo ante
facrem dĩ. Quis ergo utm hinc
tion uideat in uno symeone nrultos¬
ꝑ unum cunctos significari electos:
Qui nunc & iusti ex fide atq opera¬
tione. & timorati exfutura expec¬
tatione. & attoniti in ueniuntur
ex trentura consolatione. In quib
& iam sp̃s sc̃s in esse cognoscitur.
rursum fidelibus dicio. Ccorpora
utr̾a templum sunt sp̃s sc̃i. ꝗttem
habrtis exdõ. Quiq responsum
accipiunt aspu sco̾ non se uisuros
mortem nisi prius uideant xp̃m¬
dñi. quia in hac adhuc corraptibl

Expanded text:
ultimus apparuit. Sed si vigilanti ultimus apparuit. Sed si vigilanti studio subsequentium sanctorum attendimus desiderium, quibus Christus vivere est et mori lucrum , invenimus eos non minoris anxietatis ardore divinitatem ejusdem Salvatoris intueri velle; quam ille concupivit conspicere in carne. Hinc Paulus dicit: Cupio dissolvi et esse cum Christo. Multo autem melius . Hinc PsaSitivit anima mea ad Deum vivum, quando veniam et apparebo ante faciem Dei . Quis ergo hinc jam non videat in uno Simeone justo cunctos significari electos, qui nunc et justi ex fide atque operatione, et timorati ex futura exspectatione, et attoniti inveniuntur ex ventura consolatione? In quibus etiam Spiritus sanctus inesse cognoscitur, rursum fidelibus dicitur: Corpora vestra templum sunt Spiritus sancti, quem habetis ex Deo . Quique responsum accipiunt a Spiritu sancto non se visuros mortem nisi prius videant Domini, quia in hac adhuc corruptibil
Abbreviated transcription (Latin):
ponsum acceperat aspu sco̾. non¬
spͣu in templum. Nihilminus
de scitate isti specialiter homini
ad scribitur. qui &. in hirrusalem
idest inuisione pacis cõmoratus.
& fidei operatiorre iustus. & te¬
uerentia timoratus . & ifrahelis
consolatiore attonitus. & spũ sco
fuisse perhibetut O qua ardenti
desiderio homo iste expectabat
secundum sp̃s sc̃i ꝑ romissionem.
uidere in carne redemptorem.
Quę putamus fuerit instantia
orationis cius quae diuino tes¬
ponso meruit firmari de his quȩ
petebat. Quȩ erant ciuis gemituu
continuata uerba in scã deprecati¬
one. Non enim in petendo cessauit.
usq quo responsum accipera& suꝑ
his quae poscebat. Euerunt siqui¬
dem in retroactis temporibus multi
simili desiderio accensi. dño attes¬
tante qui ad discipulos att. Multi
reges & ꝓphetȩ uoluerunt uidere
quȩ uidetis & non uiderunt. &
audire quȩ auditis & ñ audiert̃.
Sed ex illis hoc isti soli concessum ẽ.
qui inplenitudine temporis horã

Expanded text:
onsum acceperat a Spiritu sancto nonSpiritu in templum . Nihil minus de sanctitate isti specialiter homini ascribitur, qui et in Hierusalem, id est in visione pacis commoratur, et fidei operatione justus, et reverentia timoratus, et Israelis consolatione attonitus  forte consfuisse perhibetur. O quam ardenti desiderio homo iste exspectabat, secundum Spiritus sancti promissionem, videre in carne Redemptorem! Quae putamus fuerit instantia orationis ejus, quae divino responso meruit firmari de his quae petebat? Quae erant ejus gemituum continuata verba in sancta praedicatione? Non enim in petendo cessavit, usquequo responsum acciperet super his quae poscebat. 10. Fuerunt siquidem in retroactis temporibus multi simili desiderio accensi, Domino attestante ad discipulos, qui ait: Multi reges 672 et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae vos auditis, et non audierunt . Sed ex illis hoc isti soli concessum est qui in plenitudine temporis horum
Abbreviated transcription (Latin):
am̃. Nequitur. Et erat ioseph
& maria mater eius mitantes sup
his quȩ dicebantur de illo. Quib
intrantibus & iam nos ipsi mira¬
mur. cur ipsi sint suꝑhis quae
desillo apropħa scõ dieebantur
mitati. Numquid enͣi ioseph iã
in somnis ab angelo non audiera
iosepħ fili dauid noli timere acci-¬
pere matiam coniuge̾ titã quod
eni in ea natum est. de spu scõ est.
Pariet aut̃ filrum & uocabis nomͥ
eius ih̃m. ipse enim saluũ faciet
populum suũ aprccatis eorum.
Numquid & ipsa sacratissima uirgo
quae salua urrginitate filium se
genuisse sciebat priusquam parer&
uel conciperet ab angelo non au¬
drerat aue gr̃a plena dñs tecum
benedicta tũ inter multeres. sp̃s¬

Expanded text:
. Et erat Joseph, et Maria mater ejus, mirantes super his quae dicebantur. Quibus mirantibus etiam nos ipsi miramur, cur ipsi sint super his quae de illo a propheta sancto dicebantur, mirati. Nunquid enim Joseph jam in somnis ab angelo non audierat: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam: quod enim in ea natumPariet enim filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Nunquid et ipsa sacratissima virgo, quae salva virginitate filium se genuisse sciebat, priusquam pareret vel conciperet, ab angelo non audierat: Ave, gratia plena, Dominus tecum. Benedicta tu inter mulieres. Spir
Abbreviated transcription (Latin):
diumitatis eius sigillum abscon-¬
sionis : In signum itaq redemptor
nrͣ positus fuit. sed cui nisi illi
cui contradictum fuit: Quaȩ
cauisa contradixit quid contradixit
cui contradixit: Ut aut tã quã
interroganti ciulib& breuit̾ respon¬
dta quȩ̃ causa contradixtt nisi mors
carnis Quid contradixit. nisi non
esse dm̃ qui mori potuit ab hon¬
dixit. nisi omni incredulo a
Quae uidelic& contradictio quibis¬
dam in scandalum quibusdam
uersa est instultitiam. a postolo
attestante qui ait. Nos autem
prȩdicamus xp̃m crucifixum
ludeis quidem scandalam. gentib
aut stultitiam. Sequitur itaq¬
uenerabilis senex iustus ac ꝓpħa

Expanded text:
divinitatis ejus sigillum abscondivinitatis ejus sigillum absconsionis? In signum itaque Redemptor noster positus fuit, sed cui, nisi illi cui contradictum fuit? Quae causa contradixit? quid contradixit? cui contradixit? Ut autem tanquam interroganti cuilibet breviter respondeam: Quae causa contradixit, nisi mors carnis? quid contradixit, nisi non esse Deum qui mori potuit dixit, nisi omni incredulo? quae videlicet contradictio quibusdam in scandalum, quibusdam versa est in stultitiam, Apostolo attestante, qui ait: Nos autem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . 12. Sequitur itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
fugerunt. Ex quibus dum unus
uinctum a longe sequitur. ad atriũ
ꝑ ueniens eundem se cognouisse
denegat. Et quis in mortis passio¬
ne illo rarute non tueret. eu eu̾
cius imitator unius ancillȩ uoce
tertitus non semel sed ter abnega¬
uerit: Sed illo in carne amortuis
resutgente. tesurtexerunt in ani¬
ma discipuli. Utrumq autem
ante passionem eras eadem qua
tradebatur nocte. In discipulis
somno ꝑfidiȩ lapsis. ac suscitatione
ei usdem tedemptoris designatum
est. Mors ergo eius facta est in¬
positus est hic in tumam. & in te¬¬
surrectionẽ multorã in isrł. Ac
si dictretur. Eo moriente multi
exstantibus ruent. eo resurgente
multi ex lapsis resurgent. Quia
uero illo quidem morrente multi
ruerunt illo resurgente multi
sutrexerunt sed in eum qui ex
mortuis resurtexit non om̃s cte¬
diderant. tecte subiungitur.
Et in signtm eui contradicetur.
Quod enim signamus. ab aliorum
notitia abscondimus. Quid aut̃
ante infidelium oculos aliud fuit
caro redemptoris. quam quoddam

Expanded text:
fugerunt . Ex quibus dum unus vinctum a longe sequitur, ad atrium perveniens, eumdem se cognovisse denegat. Et quis in mortis passione illo ruente non rueret, cum mator, unius ancillae voce territus, non semel, sed ter abnegaverit? Sed illo in carne a mortuis resurgente, resurrexit et anima discipuli. Utrumque autem ante passionem ejus, eadem qua tradebatur nocte, in discipulis somno perfidiae lapsis, ac suscitatione ejusdem redemptoris designatum est. Mors ergo ejus facta est positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, ac si diceretur: Eo moriente multi ex stantibus ruent; eo resurgente, multi ex lapsis resurgent. Quia vero illo moriente multi ruerunt, illo resurgente multi resurrexerunt, sed in eum qui ex mortuis resurrexit non omnes crediderunt, recte subjungitur: Et in signum cui contradicetur. Quod enim signamus, ab aliorum notitia abscondimus. Quid autem ante infidelium oculos aliud fuit caro Redemptoris, quam quoddam
Abbreviated transcription (Latin):
lista testatur dicens. Etat lum̃
uerũ. quod inluminat omnem
homirte̾ uinrentem in hunc mun¬
duim. De loc in epistola sua dicit.
Oeus lux est & terrebrę in eo non
sunt ullȩ De hoc idem bument
in euangdio ait. Lumen uenit
inmundam. & dilexerunt homi¬
tres mags tenebras quam lucem.¬
Et iterun. Quam diu sum in
mundo. ltix sũ mundi. Quodq
cum sit &iam gła gentiu ines
ad głam istahelis dicitur pro¬
paratum. quia siut in patriarcho
prophetis atq apłis inimo & iam
in ipso om̃ium capite xp̃o. stuo i
eloquiis dĩ. ama plius gens illa
quam gentes gloriosa monstratur.
Apostolo attestante qui ait. Quid
ergo amplius est tudȩo aut quae
utilitas erteumcisionis.: Multu
Et rursum. Quora̾ adoptio est fili.¬
orum. & gła & testamentũ. & legis¬
latio & obsequium. & ptomissa.
Quorũ patres. & ex quib xpͣs scđm¬

Expanded text:
sta testatur dicens: Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De hoc in Epistola sua dicit: Deus lux est, et tenebrae in eo non sunt ullae . De hoc idem lumine in Evangelio ait: Lumen venit in mundum, et dilexerunt homines magis tenebras quam lucemEt iterum: Quandiu sum in mundo, lux sum mundi . Quodque cum sit etiam gloria gentium, in eo ad gloriam Israelis dicitur praeparatum, quia sive in patriarchis ac prophetis, atque apostolis, imo etiam in ipso omnium capite Christo, sive in eloquiis Dei, amplius gens illa quam gentes gloriosa monstratur, Apostolo attestante, quia ait: Quid ergo amplius est Judaeo? aut quae utilitas circumcisionis? multum tae, quorum adoptio est filiorum et gloria et testamenta et legislatio et obsequium et promissa, quorum patres, et ex quibus C
Abbreviated transcription (Latin):
tuum in pace. qula uiderunt
oculi mei salutate tuĩ. Ne si
electi dicant. Ideo nos xpeccati
scandalo scđm ptomissonem tuã
absoluens tam in pace reconcilra.¬
tos passibus amoris ꝓpinquare
cplestib facs. quia fidei ocuilis salu-
operibus anplecti meruimus. De
quo adhuc sure ille siue isti dõ pa-¬
tri dicunt. Quod parasti ante
facrem omum populorũ. Nisia toto
pars intellegenda sit populoru quȩ
saluatorẽ in carne uiderit. iuxta
litteram ratio non stabit. quia eũ
nec carneis nec fidei oculis omnes
populi conspexerunt. Aute facie
ergo om̃ium populorũ hoc salutare
dicitur prȩparatum. qui ex om̃ib
populis in eum credideruit. qui cũ
eredentes fidei oculis affexerunt.

Expanded text:
tuum, in pace, quia viderunt tuum, in pace, quia viderunt oculi mei salutare tuum. Ac si electi dicant: Ideo nos a peccati scandalo promissione tua absolvens, jam in pace reconciliatos passibus amoris propinquare coelestibus facis, quia fidei oculis salutaroperibus amplecti meruimus. De quo adhuc sive ille, sive isti, Deo Patri dicunt: Quod praeparasti ante faciem omnium populorum. Nisi a toto pars intelligenda sit populorum, quae Salvatorem in carne viderit, juxta litteram ratio non stabit, quia eum nec carneis, nec fidei oculis omnes populi conspexerunt. Ante faciem ergo omnium populorum hoc salutare tuum dicitur praeparatum, quia ex omnibus populis in eum crediderunt, quia eum credentes fidei oculis aspexerunt.