comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meũ ut ardeam: caritatẽ autẽ non habeam.
nihilmihi prodest Si autẽ sit sola ca¬
ritas: non inueniat quod distribuat paupe¬
ribus. diligat. solũ calicem aquae frigidedet.
tantũ illi imputatur. quantũ raccheo qui
dimidiũ patrimonii donauit pauperibus.
Quare hoc: ille tam modicũ dedit. ille tã:ͣ
multũ dedit. et tantũ illi imputatur tantũ
plane. Impar enim facultas. sed non impar
caritas. Illi ergo in terrogant. uos cogitate
quid estis. Iam ecce dictum . ẽ. nobis. in domũ
dñi ibinnuis. Iocundati sumus certe in his qui
dixerunt nobis. indomũ dñt ibimus. Uidete
ergo simus. Non enim pedibus imus. sed af¬
fectibus. Videte sumus. In terroget se unus:¬
quisq ur̃m qualis. ẽ. erga pauperẽ scm̃
erga indigentẽ fratrem. qualis. ẽ. erga
egentẽ mendicũ. uideat siuiscera eius non
sunt angusta. Quia in terrogare te habent
sedes quȩ sedebunt inuidicio: & debent

Expanded text:
meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, meum ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Si autem sit sola charitas, quae non inveniat quod distribuat pauperibus, diligat: solum calicem aquae frigidae det ; tantum illi imputabitur, quantum Zacchaeo qui dimidium patrimonii donavit pauperibus . Quare hoc? Ille tam modicum dedit, ille tam multum dedit, et tantum illi imputabitur? Tantum plane. Impar enim facultas, sed non impar charitas. 11. Illi ergo interrogant; vos cogitate quid estis. Jam ecce dictum est nobis, «In domum Domini ibimus.» Jucundati sumus certe in his qui dixerunt nobis, «In domum Domini ibimus.» Videte ergo si imus. Non enim pedibus imus, sed affectibus. Videte si imus; interroget se unusquisque vestrum qualis est erga pauperem sanctum, erga indigentem fratrem, qualis est erga indigentem mendicum: videat si viscera ejus non sunt angusta. Quia interrogare te habent sedes quae sedebunt in judicium, et debent
Abbreviated transcription (Latin):
ent fecisse misericordiã. ipsos uocabunt ad
hierusalẽ. quia ipsi sunt ad pacẽ hierusalẽ.
Dilectio fortis res fr̃s. dilectio fortis res.
Uultis uidere quam sit fortis dilectio: Quis¬
quis peraliquam nec essitatẽ non potuerit im¬
plere quod iubet ds: amet illũ qui implet:
habet quam dimittere non potest. oportet
ut obtemperet apostolo dicenti. uxori uir
debitũ reddat. Et alligatus es uxori. nequesi¬
eris solutionẽ. Uenit inmentẽ. quia melior
est illa uita dequa dicit idem apłs uellem
om̃s. eẽ. sicut meipsũ. Attendit eos qui hoc
fecerunt. amet eos. et in ipsis implet quod
in se non potest fortis res est dilectio. Ipsa ẽ. nͦ¬
untus nr̃a. Quia sun illa non fuerimus nihil
prodest. quic quid aliud habuerimus. Si lin
aeramentũ sonans. aut cymbalũ tiniens.
Adiungit aliud magnũ. quod si distribuero ñ¬
omnẽ substantiã meã. et si tradidero corpus

Expanded text:
ent fecisse misericordiam, ipsos vocabunt ad ent fecisse misericordiam, ipsos vocabunt ad Jerusalem; quia ipsa «sunt ad pacem Jerusalem.» Dilectio fortis res, fratres; dilectio fortis res. Vultis videre quam sit fortis dilectio? Quisquis per aliquam necessitatem non potuerit implere quod jubet Deus, amet illum qui implet,  gratia, uxorem habet, quam dimittere non potest; oportet ut obtemperet Apostolo dicenti, «Uxori vir debitum reddat;» et, «Alligatus es uxori? ne quaesieris solutionem.» Venit in mentem quia melior est illa vita de qua dicit idem apostolus, «Vellem omnes esse sicut meipsum» . Attendit eos qui hoc fecerunt; amat eos, et in ipsis implet quod in se non potest. Fortis res est dilectio. Ipsa est virtus nostra; quia si in illa non fuerimus, nihil prodest quidquid aliud habuerimus. «Si linaeramentum sonans, aut cymbalum tinniens.» Adjungit aliud magnum: «Quod si distribuero omnem substantiam meam, et si tradidero corpus
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ualia seminauimus magnũ siur̃a carnalia
metamus Et de ipsare alio loco. Qui multũ
non habundauit. et qui modicũ non de fuit illi:
quare quimultũ non habundauit: quia qđ
plus habebat. dedit indigenti. Et quid est
qui modicũ non de fuit illi: quiꝰ accepit ab illo
qui habundauit. ut fiat inquit aequalitas.
Ipsa .ẽ. pax dequa dicitur: fiat pax inuirture
tua. Namq cum dixisset. qm̃ ibi sederunt
sedes iniudicio sedes suꝑ domũ dauid id .ẽ.
suꝑ familiam dau xp̃i. cui dederunt intem¬
pore cibaria. statim tam quã tpsis sedib ait.
÷ Interrogate quae ad pacẽ sunt hierusalem o
uos sedes quae iam sedetis ut udicetis. et facti
yestis sedes dñi uidicantis. Qm̃ quitudicant
interrogant. Qui iudicantur. interrogantur.
Interrogate inquit. quae sunt ad pacẽ hirł. ⁊
Interrogando quid inuenient: Alios fecisse
misericordiã. alios non fecisse. Quos inueni¬

Expanded text:
spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia spiritualia seminavimus, magnum est si vestra carnalia metamus» ? Et de ipsa re ait alio loco, «Qui multum, non abundavit; et qui modicum, non defuit illi.» Quare. «Qui multum, non abundavit?» Quia quod plus habebat, dedit indigenti. Et quid est, «Qui modicum, non defuit illi?» Quia accepit ab illo qui abundavit, «ut fiat,» inquit, «aequalitas» . Ipsa est pax de qua dicitur, «Fiat pax in virtute cum dixisset, «Quoniam ibi sederunt sedes in judicium, sedes super domum David,» id est, super familiam Christi, cui dederunt in tempore cibaria; statim tanquam ipsis sedibus ait, «Interrogate quae ad pacem sunt Jerusalem.» O vos sedes, qui jam sedetis ut judicetis, et facti estis sedes Domini judicantis quoniam qui judicant, interrogant; qui judicantur, interrogantur, «Interrogate,» inquit, «quae sunt ad pacem Jerusalem.» Interrogando quid invenient? Alios fecisse misericordiam, alios non fecisse. Quos inveni
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Una ponetur addextram cui enumera¬
buntur elemosinae quas fecerunt. alia po¬
netur ad simstram. cui enumerabunt᷑ crude¬
litas et sterilitas miscricordiae. et illis ad dex¬
tram constitutis. dicetur. Uenite benedicti
patris mei percipite regnũ. quod uobis para¬
tum .ẽ. ab origine mundi. Quare  e suriui
inquit. et dedistis mihi manducare. Et illi
Quando te uidimus esurientẽ ẽtille
Quod uni exminimis meis fecistis. mihi fe¬
cistis. Ergo quid ẽ. fr̃s. Ili iudicabunt
de quib dictum.ẽ. ut fiant amici demamona
ad tendere qui fecerunt misericordiam. et
ad sument illos separatos indextrã. in reg¬
nũ caelorũ. Et ipsa .ẽ. pax hicrusalẽ. Quȩ
.ẽ. pax hierus alẽ : ut opera misericordiae
corporalia: iungantur opribus praedicati¬
onis sp̃ualib. et fiat pax. dando et accipiendo
Ait enim apłs: qui rationẽ dati & accepti diẽ
eẽ. istas elemosynas. ait ergo. Si nos uobis

Expanded text:
tes: una ponetur ad dexteram, cui enumerates: una ponetur ad dexteram, cui enumerabuntur eleemosynae quas fecerunt; alia ponetur ad sinistram, cui enumerabitur crudelitas, et sterilitas misericordiae. Et illis ad dexteram constitutis dicetur, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Quare? «Esurivi,» inquit, «et dedistis mihi manducare.» Et illi: «Quando te vidimus esurientem?» Et ille: «Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis» . Ergo quid est, fratres? Illi judicabunt de quibus dictum est ut fiant amici de mammona attendere qui fecerunt misericordiam, et assument illos separatos in dexteram in regnum coelorum: et ipsa est pax Jerusalem. Quae est pax Jerusalem? Ut opera misericordiae corporalia jungantur operibus praedicationis spiritualibus, et fiat pax dando et accipiendo. Ait enim Apostolus, qui rationem dati et accepti dixit esse istas eleemosynas ; ait ergo, «Si nos vobis
Abbreviated transcription (Latin):
De illis quippe dictum . ẽ. ibi enim sedert̃
sedes qm̃ ibi sedebant sedes Qui sederꝰ
Sedes Et qui sunt sedes Dequib dictũ
sest: anima usti. sedes sapientiae. Qui sunt se¬
des: cacli Quisunt cȩli : Caelũ. Quod est
caelũ  de quo dioit ds̃. Caelum mihi sedes
est. Et ipsi iusti sunt sedes. ethabent sedes.
et in illa hierusalẽ sed ebunt sedes. Adquam
rem  iniudiciũ. Sedebitis inquit suꝑ duode¬
cim sedes o uos sedes. iudicantes duodecim
tribus isrł. Quos iudicantes: infra qui sunt
in terra. Qui iudicabunt: qui facti sunt cęlũ.
Iuli autẽ qui iudicabuntur. induas partes
diuidentur. una ad dexteram. altera ad sinis¬
tram erit. Iudicabunt cum xp̃o scĩ. Ueniet
enim iniudiciũ cum seniorib populi. ait isaias.
Alii sunt ergo quicum illo iudicabunt: alii
qui ab illo iudicabuntur. et abillis qui cũ eo
iudicabunt. diuidentur ergo isti induas par¬

Expanded text:
de illis quippe dictum est, «Ibi enim sederunt de illis quippe dictum est, «Ibi enim sederunt sedes. Quoniam ibi sederunt» «sedes.» Qui sederunt? «Sedes.» Et qui sunt sedes? De quibus dictum est, «Anima justi, sedes sapientiae.» Qui sunt sedes? Coeli. Qui sunt coeli? Coelum. Quod est coelum? De quo dicit Dominus, «Coelum mihi sedes est.» Et ipsi justi sunt sedes, et habent sedes; et in illa Jerusalem sedebunt sedes. Ad quam rem? «In judicium. Sedebitis,» inquit, «super duodecim sedes,» o vos sedes, «judicantes duodecim tribus Israel.» Quos judicantes? Infra qui sunt in terra. Qui judicabunt? Qui facti sunt coelum. Illi autem qui judicabuntur, in duas partes dividentur; una ad dexteram, altera ad sinistram erit. Judicabunt cum Christo sancti. «Veniet» enim «in judicium cum senioribus populi,» ait Isaias . Alii sunt ergo qui cum illo judicabunt; alii qui ab illo judicabuntur, et ab illis qui cum eo judicabunt. Dividentur ergo isti in duas par
Abbreviated transcription (Latin):
Unde facti caelũ : quia iustificati. Quo modo
peccator factus.ẽ. terra. eui dictum. ẽ. terra
es & interrã ibis. sic iustificati facti sunt cae¬
lũ. Portauerunt dm̃. et deipsis ds̃ coruscabat
miracula tonabat terrores. pluebat consola¬
tiones. Erant ergo illi caelũ. et narrabant
gloriam dĩ. Nam ut noueritis ipsos dictos
caelũ. ibi ait in ipso psalmo. In omnẽ terram
exiit sonus eorũ. et infines orbis terrae
caelorũ. Si ergo caelũ sedes dĩ. apostoli autẽ
cęli et ipsi facti sunt sedes dĩ. ipsi sunt throni¬
s̃dĩ. Dictum .ẽ. alio loco anima iusti thro¬
nus sapientiae. Magnares. magna res dicta
ma iusti sedes sapientiae. tamquam insella
sua. tamquã inthrono suo. et inde iudicat
yquic quid iudicat. Ergo. erant throni sapi¬
entiae. & ideo dixit illis dñs. Sedebitis
suꝑ duodecim thronos. iudicantes duode¬
cim tribus isrł. Sic et ipsisedebunt suꝑ
duo decim sedes. & ipsi sunt sedes dĩ

Expanded text:
Unde facti sunt coelum? Quia justificati. Quomodo Unde facti sunt coelum? Quia justificati. Quomodo peccator factus est terra, cui dictum est, «Terra es, et in terram ibis» ; sic justificati facti sunt coelum. Portaverunt Deum, et de ipsis Deus coruscabat miracula, tonabat terrores, pluebat consolationes. Erant ergo, erant illi coelum, et enarrabant gloriam Dei. Nam ut noveritis ipsos dictos coelum, ibi ait in ipso exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae coelorum. Si ergo coelum sedes Dei, Apostoli autem coelum; et ipsi facti sunt sedes Dei, ipsi sunt thronus Dei. Dictum est alio loco: «Anima justi, thronus sapientiae.» Magna res, magna res dicta ma justi sedet sapientia tanquam in sella sua, tanquam in throno suo, et inde judicat quidquid judicat. Ergo erant throni sapientiae, et ideo dixit illis Dominus: «Sedebitis super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel» . Sic et ipsi sedebunt super duodecim sedes, et ipsi sunt sedes Dei:
Abbreviated transcription (Latin):
lant. Thronos greci. sellas dicunt. tamquam
honorabiles. Ergo fr̃s mei . non .ẽ. mirũ sise¬
debant homines insedibus suis. insellis. Ut autẽ
ipse sedes sedeant : quoniodo possumus intelli¬
gere. tamquam sidicat aliquis sedeant hic
cathedrae. aut sedeant hic sellę. In sella sedet᷑.
in sedibus sedetur. incathedris sedetur. in¬
sedibus sedetur. non ipse sedessedent. Quid
.ẽ. ergo hoc qm̃ ibi sederunt sedes in uidicio:
Certe soletis audire dõ dicente. Caelũ mihi
thronus ẽ. terra autẽ scabellũ pedũ meorũ.
Latine autẽ. totũ sic dicitur. Caelũ mͥ sedes
est. Quisunt isti. nisi usti. quisunt caeli
nisi cͣaeli : Qui caelum: ipsi cacli. quia quae
ecclesiã ipsae aecclesiȩ Sic sunt multȩ ut una
sit. Sic ergo et iusti ita sunt uisti. ut caelum
cęli sint. In tpsis autẽ sedet ds̃. et de ipsis iudi¬
cat đs̃. et nonsine causa dictum .ẽ. caeli enar
rant gloriam dĩ. Apłi autẽ factisunt cęlũ.

Expanded text:
lant. Thronos Graeci sellas dicunt, tanquam lant. Thronos Graeci sellas dicunt, tanquam honorabiles. Ergo, fratres mei, non est mirum si sedeant homines in sedibus, in sellis: ut autem ipsae sedes sedeant, quomodo possumus intelligere? Tanquam si dicat aliquis: Sedeant hic cathedrae, aut sedeant hic sellae. In sella sedetur, in sedibus sedetur, in cathedris sedetur; non ipsae sedes sedent. Quid est ergo hoc, «Quoniam ibi sederunt sedes in judicium?» Certe soletis audire, Deo dicente, «Coelum mihi thronus est; terra autem scabellum» «pedum meorum» Latine autem totum sic dicitur, «Coelum mihi sedes est.» Qui sunt isti, nisi justi? qui sunt coeli, nisi justi? Qui coelum, ipsi coeli: quia quae Ecclesia, ipsae Ecclesiae; sic sunt multae, ut una sit: sic ergo et justi; ita sunt justi coelum, ut coeli sint. In ipsis autem sedet Deus, et de ipsis judicat rant gloriam Dei.» Apostoli enim facti sunt coelum.
Abbreviated transcription (Latin):
&̾ ipse sunt testimoniũ isrł. id .ẽ. per illas
agnoscitur. qui erant grana inter illã palea.
quando area cum uideretur. tota palea puta¬
batur. Erant ergo ibi grana. Sed cũ ascen¬
derint in sublimitate illa splendoris. cum
fuerit area uentilata. tunc erit testimoniũ
isrł. Tunc dicent om̃s mali. Uere quia
erant ibi iusti inter malos. quando nobis
mali uidebantur: & quales nos eramus tales
om̃s putabamus. Testimoniũ isrł. Quo ascen¬
dunt. Quare ascendunt: ad confitendũ
nomini tuo dñe. Magnificentius dici non
potest. Sicut suꝑbia praesumpsit. sic humi¬
litas confitetur. Quomo do praesumptor
est qui uult uideri quod non ẽ: sic confes¬
sor .ẽ. qui non uult uideri quod non. ẽ. ipse:
& amat quod .ẽ. ille. Ad hoc ergo ascendt̃
istahelitae in quib dolus non est. quia st̃
uere is rahelitae quia in ipsis. ẽ. testimonium
gatur. Sedes dicit . quod greci thronos appel¬

Expanded text:
Et ipsae sunt «testimonium Israel;» id est, per illas Et ipsae sunt «testimonium Israel;» id est, per illas agnoscitur quia erant grana inter illam paleam, quando area cum videretur, tota palea putabatur. Erant ergo ibi grana: sed cum ascenderint in sublimitatem illam splendoris, cum fuerit area ventilata , tunc erit «testimonium Israel;» tunc dicent omnes mali, Vere quia erant ibi justi inter malos, quando nobis omnes mali videbantur, et quales nos eramus, tales omnes putabamus. «Testimonium Israel.» Quo ascendunt? quare ascendunt? «Ad confitendum nomini tuo, Domine.» Magnificentius dici non potest. Sicut superbia praesumit, sic humilitas confitetur. Quomodo praesumptor est qui vult videri quod non est; sic confesor est qui non vult videri quod est ipse, et amat quod est ille. Ad hoc ergo ascendunt Israelitae, in quibus dolus non est, quia sunt vere Israelitae, quia in ipsis est testimonium gatur. Sedes dicit, quos Graeci thronos appel
Abbreviated transcription (Latin):
enim probaretur. Diceretur enim canta:
uideamus utrũ coraulasis Non posset. in¬
ueniretur falso se uideri quod non erat.
Dixit se eloquentẽ: diceretur er loquere. et
proba Si locutus fuerit : inuenitur non hoc
⁊.ẽẽ quod professus est. Suꝑbus. quod peuis . ẽ.
iustũ se uult uideri cum nonsit: & quia ius¬
titiam intelligere difficile. c̃: difficile est
suꝑbos agnoscere. Volunt ergo suꝑbi uide¬
ri quod non sunt. ideo non .ẽ. partiotpatio eoꝵ
in idipsũ . Nonpertinent a disrł. quiest uideis
dm̃. Quis ergo pertinet adisrł. Qui est
÷particeps in idipsũ. Quis c̃. qui participat in
id ipsũ. Qui confitetur se non eẽ. quod ds̃
est. & abillo habere. quodbonũ potest habere.
a se autẽ non eẽ. nisi peccatũ. ab illo sibi. eẽ.
iustitiam. Talis .ẽ. in quo dolus non .ẽ. & dñs
uidens. nathanaelem. Quid ait Ecce uere
ifrahelita in quo dolus non .ẽ. Trib ille ascen

Expanded text:
enim probaretur; diceretur ei: Canta; enim probaretur; diceretur ei: Canta; videamus utrum choraula sis. Non posset; inveniretur falso se videri voluisse quod non erat. Si diceret se eloquentem, diceretur ei: Loquere, et proba. Si locutus fuerit, invenitur non hoc esse quod professus est. Superbus, quod pejus est, justum se vult videri, cum non sit; et quia justitiam intelligere difficile est, difficile est superbos agnoscere. Volunt ergo superbi videri quod non sunt: ideo non est participatio eorum in idipsum; non pertinent ad Israel, qui est videns Deum. Quis ergo pertinet ad Israel? Qui est particeps in idipsum. Quis est qui participat in idipsum? Qui confitetur se non esse quod Deus est, et ab illo habere quod bonum potest habere; a se autem non esse nisi peccatum, ab illo sibi esse justitiam. Talis est in quo dolus non est. Et Dominus videns Nathanaelem, quid ait? «Ecce vere Israelita, in quo dolus non est» . Si ergo
Abbreviated transcription (Latin):
paleis. sed trib purgatae electae quasi trib
añi. Illuc ascenderunt trib trib dñi. quid
est trib dñi testimoniũ isrł. hoc quid
sit fr̃s: audite testimoniũ isrł. id.ẽ. in
quib cognoscatur quia . ẽ. uere isrł. Quid est
enim isrł: interpraetatio nominis eius
dicta ẽ iam. & sepe dicatur. Forte enim
& si recens dicta ẽ excidit. dicendo nos
factamus. ut non excidat etiam eis. quilege¬
re non nouerunt. aut nolunt. Nos simus
am̃ quia homo inse non .ẽ: mutatur enĩ
et uertitur. si non participet eius qui. ẽ.
idipsũ. Tunc ẽ. quando uidet dm̃. Tunc
enim .ẽ. quando uidet eum qui est. Et uidendo
eum qui .ẽ. fit etipse promodo suo ut sit.
Quia ipse sibi uult. eẽ. idipsũ. quiuult sibi
eẽ principiũ. Non .ẽ. ergo isrł. Omnis ergo¬
 fictus. non est isrł: quia omnis suꝑb necesse
uideri quod non .ẽ. ut uellet uideri uerbi
causa coraula. cumcoraula non eẽt. Cito

Expanded text:
paleis, sed tribus purgatae, electae, quasi tribus paleis, sed tribus purgatae, electae, quasi tribus Domini. «Illuc ascenderunt tribus, tribus Domini.» Quid est, «tribus Domini? Testimonium Israel.» Hoc quid sit, fratres, audite: «Testimonium Israel,» id est, in quibus cognoscatur quia est vere Israel. Quid est enim Israel? Interpretatio nominis ejus dicta est jam, et saepe dicatur: forte enim etsi recens dicta est, excidit. Dicendo, nos faciamus ut non excidat etiam eis qui legere non noverunt aut noluerunt: nos simus st videns Deum. Quia homo in se non est: mutatur enim et vertitur, si non participet ejus qui est idipsum. Tunc est, quando videt Deum. Tunc enim est, quando videt eum qui est; et videndo eum qui est, fit et ipse pro modo suo ut sit. quia esse principium non est Israel. Omnis ergo fictus non est Israel, quia omnis superbus necesse videri quod non est, ut vellet videri, verbi causa, choraula, cum choraula non esset. Cito
Abbreviated transcription (Latin):
quia tales curias singulas. habent singulę
ciuitates. Sunt autẽ uel erant aliquando.
inistis quoq ciuitatibus curiae etiã populoꝵ
Et una ciuitas multas curias habet. sicut
roma triginta et quinq curias habet popłi.
Hae dicuntur tribus. has populus isrł .xii.
habebat. secundũ filios iacob. duodecim trib
erant populi isrł. sederant ibi mali. erant
ibi boni. Quam enĩ malae tribus quae cruci¬
fixerunt dñm: Iuambonȩ tribus. quae
cognouerunt dñm: Illae ergo tribus quȩ
crucifixerunt dñm. trib sunt diaboli. Cũ
ergo hic diceret illuc ascenderunt tribus.
ne omnes tribus intelligeres. addidit trib
dñi. Quid .ẽ. trib dñi: quae cognouerunt
dñm. Exipsis enim .xii. tribubus. erant¬
ibi mali. erant ibiboni: debonis tribubus
quae cognouerunt fabricatorẽ ciuitatis. Et
ipsa erant grana inter illas trib quae int̃
paleas commiixta ͫ ascendunt autẽ non cum

Expanded text:
quia tales curias singulas habent singulae quia tales curias singulas habent singulae civitates. Sunt autem vel erant aliquando in istis quoque civitatibus curiae etiam populorum; et una civitas multas curias habet, sicut Roma triginta quinque curias habet populi. Hae dicuntur tribus. Has populus Israel duodecim habebat, secundum filios Jacob. 8. Duodecim tribus erant populi Israel: sed erant ibi mali, et erant ibi boni. Quam enim malae tribus quae crucifixerunt Dominum? Quam bonae tribus quae cognoverunt Dominum? Illae ergo tribus quae crucifixerunt Dominum, tribus sunt diaboli. Cum ergo hic diceret, «Illuc enim ascenderunt tribus;» ne omnes tribus intelligeres, addidit, «tribus Domini.» Quid est, «tribus Domini?» Quae cognoverunt Dominum. Ex ipsis enim duodecim tribubus malis, erant ibi boni de bonis tribubus quae cognoverunt fabricatorem civitatis; et ipsa erant grana inter illas tribus, quae inter paleas commixta sunt. Ascenderunt autem, non cum
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit quo it. quo erigitur quo ascendit¬
Illuc ascenderunt inquit tribus. Quo ascen¬
derunt tribus: inciuitatẽ cuius participatio
eius inidipsũ. Ergo illuc ascenditur in hirł.
Homo autẽ qui descendebat dehierusalẽ
in hiericho : incidit in latrones. Si non descen¬
deret. non incideret in latrones. Quia uero
descendendo incidit in latrones. ascendendo
uenit int̾ angelos. Ascendat ergo. quia
a scenderunt tribus. Sed quid sunt tribus.
Multi nouerunt. multi non nouerunt.
Sed & nos qui nouimus. descendamus ad illos
qui non nouerunt tribus. ut nobiscũ ascendanT
quo ascenderunt tribus. Tribus alio nomine
dici possunt curue. sed non propriac. Itaq
tribus uno nomine alio propriae dici non
possunt. seduicino dicuntur curiae. Nam
proprie si dixerimus curias. non intelligunt᷑
nisi curiae. quaesunt inciuitatib singulis
singula. Unde curiales et decuriones. id
.ẽ. quod sint incuria uel decuria. et nostis

Expanded text:
ascendit? quo it? quo erigitur? «ascendit? quo it? quo erigitur? «Illuc ascenderunt,» inquit, «tribus.» Quo ascenderunt tribus? In civitatem «cujus participatio ejus in idipsum.» Ergo illuc ascenditur, in Jerusalem. Homo autem qui descendebat de Jerusalem in Jericho, incidit in latrones . Non descenderet, et non incideret in latrones. Quia vero descendendo incidit in latrones, ascendendo veniat ad Angelos. Ascendat ergo, quia ascenderunt tribus. Sed quae sunt tribus? Multi noverunt, multi non noverunt. Sed et nos qui novimus, descendamus ad illos qui non noverunt tribus, ut nobiscum ascendant quo ascenderunt tribus. Tribus alio nomine dici possunt curiae, sed non proprie. Itaque tribus uno nomine alio proprie dici non possunt; sed vicino dicuntur curiae. Nam proprie si dixerimus curias, non intelliguntur nisi curiae quae sunt in civitatibus singulis singulae; unde curiales et decuriones, id est, quod sint in curia vel decuria: et nostis
Abbreviated transcription (Latin):
Quantis cupiditatibus diuerberatur atq dis¬
tenditur: Mens ipsa hominis quaedicitur
rationalis. mutabilis .ẽ. non .ẽ id ipsũ. Modo
uult. modo non uult. modo srit. modo nes¬
cit. Modo meminit. modo obliuiscit᷑. Ergo
idipsũ nemo habet exse. Qui uoluit exse
habere id ipsũ. ut quasi ipse sibi. e& id ipsũ.
lapsus .ẽ. Cecidit angelus. et factus .ẽ. diabo¬
lus. Propinauit homini suꝑbiã. deiecit secũ
inuidentia eum quistabat. Isti sibi uolueruns
idipsũ . eẽ. sibi principari. sibi dominari uo¬
luerunt. noluerunt habere uere dnm qͥ
uere .ẽ. idipsũ. cui dictum ẽ. mutabis ea et
mutabuntur. tuautẽ idem ipsees. Iam ergo
post tantũ languorẽ. post tantos morbos.
difficultates. labores redeat anima humilia¬
ta adidipsũ. et sit in illa ciuitate cuius parti
tribus. Quaerebamus quo ascendat qui ceci¬
dit. quia diximus ascendentis hominis uox
est. ascendentis aecclesiae. Putamus ne quo

Expanded text:
quantis cupiditatibus diverberatur atque disquantis cupiditatibus diverberatur atque discinditur! Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, mutabilis est, non est idipsum. Modo vult, modo non vult; modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. Qui voluit ex se habere idipsum, ut quasi ipse sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit angelus, et factus est diabolus. Propinavit homini superbiam, dejecit secum invidentia eum qui stabat. Isti sibi voluerunt idipsum esse; sibi principari, sibi dominari voluerunt: noluerunt habere verum Dominum, qui vere est idipsum, cui dictum est, «Mutabis ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es.» Jam ergo post tantum languorem, post tantos morbos, difficultates, labores, redeat anima humiliata ad idipsum: et sit in illa civitate «cujus partitribus.» Quaerebamus enim quo ascendat qui cecidit; quia diximus, ascendentis hominis vox est, ascendentis Ecclesiae. Putamusne quo
Abbreviated transcription (Latin):
Siuis dies .ẽ. Quod cumq cogitaueris stet.
tamen ipfius stabilitati participat illa ciuitas.
cuius participatio ẽ. inidipsũ. Merito ergo
quia illius stabilitatis fit particeps. dicit
iste qui illuc currit. Stantes erant pedes nr̃i
inatrus hierusalẽ. Omnia enim ibi stant.
ubi nihil transit. Uis et tu ibi stare & non tran¬
sire Illuc curre. Id ipsũ. nemo habet ex
se. Intendite fr̃s. Corpus habet. non .ẽ. id¬
ipsũ. quia non inse stat. Mutatur ꝑaetates.
mutatur permutationes locorũ ac temporum.
mutatur per morbos & defectus carnales.
Non ergo insestat. Corpora caelestia. non
insestant. habent quasdam mutationes suas.
& sioccultas. Certe de locis in loca mutantur.
ascendunt aboriente in occidentẽ. & rursus
circueunt ad orientẽ. Non ergo stant. non
sunt idipsũ. Anima humana. nec ipsa ftat.
Quantis enim mutationib et cogitationibus
uariatur  Quantis uoluptatib immutatur :

Expanded text:
si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc currit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Omnia enim ibi stant, ubi nihil transit. Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum nemo habet ex se. Intendite, fratres. Quod corpus habet, non est idipsum; quia non in se stat. Mutatur per aetates, mutatur per mutationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carnales: non ergo in se stat. Corpora coelestia non in se stant: habent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circumeunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima humana nec ipsa stat. Quantis enim mutationibus et cogitationibus variatur! quantis voluptatibus immutatur!
Abbreviated transcription (Latin):
ut confirmari possis aduidendũ qui uenit
adte. in semine abrahȩ. Ergo est idipsũ
dequo dictum ẽ mutabis ea et mutabunt᷑
tuautẽ idem ipsees et annitui non deficunt.
Ecce idipsũ. cuius anni non deficiunt. Frs.
non ne anni nr̃i cotidie deficiunt. nec
stant omnino. Nam et quiuenerunt iam
non sunt. et qui futuri sunt non dũ sunt.
lam illi defecerunt. et illi defecturi uen¬
turisunt. In hoc ergo ipso uno die fr̃s.
ecce quod modo loquimur: inmonento . ẽ.
Praeteritȩ horae transierunt : futurae
non dũ uenerunt. Et cum uenerint: et
ipse transibunt. et deficiu̾nt. Qui sunt
anni qui non deficiunt. nisi qui stant. Si
ergo ibi anni stant: & ipsi anni qui stant
unus annus est: ipse unus quistat. unus
dies .ẽ. Quia ipse unus dies. nec ortũ hab&
nec occasũ. nec inchoatur ab hesterno
nec excluditur ac rastino. sed stat semꝑ ille dieᷤ.
Et quoduis: uocas illũ diem: siuis: anni sunt.

Expanded text:
ut confirmari possis ad videndum qui venit ut confirmari possis ad videndum qui venit ad te in semine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutabis» «ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce «idipsum,» cujus «anni non deficient.» Fratres, nonne anni nostri quotidie deficiunt, nec stant omnino? Nam et qui venerunt, jam non sunt; et qui futuri sunt, nondum sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loquimur in momento est. Praeteritae horae transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui stant? Si ergo ibi anni stant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
& isaac et iacob. quod exsemine eorũ bene¬
dicerentur om̃s gentes : & inde uidemus
etcłam toto orbe diffusam. Loquitur ad in¬
firmos firmitatẽ cordis quaesiuit. cũ dice¬
ret. egosũ quisum. Firmitatẽ cordis quae¬
siuit et aciem contemplationis erectã cũ
dixit. quiest misit me aduos. Sed nondũ
habes fortẽ contemplationẽ. noli defice¬
re. noli desperare. Qui ẽ. uoluit esse
homo ut tues. Et ideo secutus. ait moysi
quasi expauescenti nomen. Quod nom̃.
Quod est est. & dix̃i inquit dñs ad moysen.
Ego sũ ds abraham. et ds isaac et ds̃ iacob.
Hoc mihi nomen .ẽ. inaetͣmuĩ. Noli dete
desperare. quia dixi egosũ quisũ. et qui .ẽ
misit me aduos Quia tu modo fluctuas.
et mutabilitate rerũ & uarietate mortali¬
tatis humane percipere non potes quod
est idipsũ. ego descendo. quia tu uemire
non possis: Ego sũ ds̃ abraham. & đs isaac.
& ds ia cob Insemine abraham spera aliquid.

Expanded text:
 Isaac et Jacob, quod in semine eorum benedicerentur omnes gentes ; et inde videmus Ecclesiam toto orbe diffusam: loquitur ad infirmos Deus. Firmitatem cordis quaesivit, cum diceret, «Ego sum qui sum:» firmitatem cordis quaesivit, et aciem contemplationis erectam, cum dixit, «Qui est, misit me ad vos.» Sed nondum habes forte contemplationem: noli deficere, noli desperare. Qui est, voluit esse homo, ut tu es; et ideo secutus ait Moysi quasi expavescenti nomen. Quod nomen? Quod est, «Est. Et dixit,» inquit, «Dominus ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob: hoc mihi nomen est in aeternum» . Noli de te desperare, quia dixi, «Ego sum qui sum,» et, «Qui est, misit me ad vos:» quia tu modo fluctuas, et mutabilitate rerum et varietate mortalitatis humanae percipere non potes quod est idipsum. Ego descendo, quia tu venire non potes. «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob.» In semine Abraham spera aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
Quae ẽ. uere sanitas: cum absorta fuert
mors inuctoriã et cum corruptibile hoc induerit
in corruptionẽ. et mortale hoc induerit in mor¬
tailitatẽ Tunc erit uera sanitas. gum absorta fuȩ¬
tunc erit uera et perfecta iufcitia. ut nihil mali
non solũ facere sed nec cogitare possimus. Modo
autẽ inopes. pauperes. egentes dolentes. suspira¬
mus gemimus. oramus. leuamus octilos addm̃.
qm̃ et illi qui felicessunt in hoc mundo. despiciunT
nos: Abundant enim et illi qui infelices sunt
i hoc scło. despiciunt. quia et ipsi abundant.
Et iustitia . ẽ. in corde ipsorũ. sed falsa. Ideo non
perueniunt adueram. quia repletisunt falsa.
Tuautẽ ut peruenias aduerã. esto egens et men¬
dicus ipsius iustitiae. et audi euangeliũ. Beati
qui esuriunt et sitiunt iustitiã. qm̃ ipsi satura¬

Expanded text:
Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, et cum corruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; tunc erit vera sanitas, tunc erit vera et perfecta justitia, ut nihil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, oramus, levamus oculos ad Deum: quoniam et illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt nos; abundant enim: et illi qui infelices sunt in hoc saeculo, despiciunt; quia et ipsi abundant, et justitia est in corde ipsorum, sed falsa. Ideo non perveniunt ad veram, quia repleti sunt falsa. Tu autem ut pervenias ad veram, esto egens et mendicus ipsius justitiae; et audi Evangelium: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi satura
Abbreviated transcription (Latin):
Iustitia quid quanta iustitia ẽ: inter tantas tẽp¬
tationes: possumus continere ab omicidio. ab
ad ulterio a furtis. aperiuriis. a fraudibus. nũ¬
quid ab iniquis cogitationibus. Numquid
a sugestionibus malarũ cupiditatũ: quae ẽ.
iustitia nr̃a : totũ ergo esuriamus. totũ sitiamꝰ.
et ueras diuitias. et ueram sanitatẽ. et ueram
iustitiam. Quae sunt uere diuitiae: cęlestis illa
mansio in hnerusalem. Quis enim diues dicit᷑
hic in terra Q uando laudatur diues quid
dicitur : multũ diues. ẽ. nihil illi de est.
Laus certa laudantis illa . ẽ: nam ista non est.
cum dicit᷑ nihil illi de est. Attende sinihil¬
illi de est Sinihil cupit : nihil illi de est.
Si autẽ adhuc cupit maiora quamquȩ habet
adhoc accesserunt diuitiae: ut eges tas cres¬
ceret. In illa uero ciuitate uere erunt diui¬
tiae. quia ibi nihil nobis deerit quia ner
indigebimus aliquarẽ. et uera sanitas erit

Expanded text:
Justitia quid? Quanta justitia est inter tantas tenJustitia quid? Quanta justitia est inter tantas tentationes? Possumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo justitia nostra? Totum ergo esuriamus, totum sitiamus, et veras divitias, et veram sanitatem, et veram justitiam. Quae sunt verae divitiae? Coelestis illa mansio in Jerusalem. Quis enim dicitur dives in hac terra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa sunt. quae nobis apponuntur. Fr̃s si uul¬
tis uidere qualis morbus nos abeat: qui ie¬
unat septẽ diebus : fame consumitur. Ergo
illa famesibi est. Sedideo illam non sentis.
quia cotidiae illam curas. Ergo nec ipsa sani¬
tas. nobis perfecta .ẽ. Intendat caritas uestra
quomodo nos intelligamus in opes. ut gaudea¬
mus ad eũ et leuemius ad eũ oculos quibabitat
incaelũ. Non sunt illae uerȩ diuitiae. plus
aͥgent cupiditatẽ ei quieas possidet. Non est
illa uera sanitas corporis. quia portatur infir¬
mitas. ubiq defectiua: Quocumq se uerterit:
deficit. In ipso adiutorio. non inuenies firma¬
mentũ. Lassantur stando. sedere uult. Nũqid̃
uel sedendo durabit: quod sibi elegit ut non
fatigetur: ibi habet deficere. Lassatus est
uigilando : dormiturus est. Numquid dũ
dormiuit nondefecit: lassatus. ẽ. ieiunando
refecturus. ẽ: si plus fecerit: inde defęcit.
Innullare potest perseuerare ista infirmitas.

Expanded text:
ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vulipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qualis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanitas nobis est perfecta. 12. Intendat Charitas vestra quomodo nos intelligamus inopes, ut gaudeamus ad eum, et levemus oculos ad eum qui habitat in coelo. Non sunt illae verae divitiae; plus augent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormiturus est: numquid quia dormivit, non deficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus refecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ soluant. Modo desideremus
depleno fonte iustitiae saginari. deside¬
remus ubertate illa satiari. dequa dicit᷑
inpsalmo. In ebriabuntur abubertate domꝰ
tuae. et torrente uoluptatis tuae potabis
eos. Hic autẽ cum sumus. in opes nos. eẽ.
intelligamus egentes. non solarũ diuitiarũ
quȩ non sunt uerae diuitiae. sed et ipsius
salutis. Et quando sani sumꝰ: intelligamꝰ
quia in firmamur. Quamdiu enim cor¬
pus hoc esurit et sitit: quamdiu corpus¬
hoc uigilando fatigatur. stando fatigat᷑
ambulando fatigatur: sedendo fatigatur:
manducando fatigatur. Quocumq se
uerterit ad subsidiũ fatigationis: ibi inue¬
nit aliam fatigationẽ: Non ẽ. ergo ꝑfecta
sanitas. nec in ipso corpore: non sunt illae
diuitiae sed mendicitas. Quia quanto magis
abundant: tanto crescit in opia et auaritia
Nonest ista salus corporis. sed infirmitas.
Parȩ egoritamur cotidie: medicamentis dĩ
Quia manducamus et bibimus. medicam̃ta

Expanded text:
iniquitatem solvant. Modo desideremus iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari, desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed et ipsius salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigilando fatigatur, stando fatigatur, ambulando fatigatur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur quotidie medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta
Abbreviated transcription (Latin):
nacula creaturae. et distribuere omnibus
dolores: laetitias poenas. et premia. Infelix
anima: et quid miramini: abundat. Sed ab un¬
dat nequitia. abundat malitia. Et eo plis
abundat nequitia. quanto sibi uidetur
abundare iuistitia. At uero xp̃ianus homo.
non debet abundare. sed pauperẽ se debet
cognoscere. Et si habet diuitias. scire debet
quia non sunt illae uerae diuitiae: ut alias
desideret. Qui enim diuitias falsas deside¬
rat: ueras non quaerit. Qui autẽ ueras quȩ¬
rit. ad huc pauperẽ et recte dicit. pauꝑ
et dolens egosũ. Rursus ille qui pauperẽ
et nequitia plenus. ẽ. unde dicitur ab un¬
dare: quia displicet illi quia pauꝑ. ẽ. et
iustitia ipsa uidetur abundare incorde suo.
ad uersus iustitiã dĩ Et quae abundantia
iustitiae nr̃ae. quantacumq iustitia in nobis
fuerit. o Ros est nescio quis ad illũ fontẽ.
ad saginam illam tantã: stillicidia quȩdã
sunt. quae uitam nr̃ãm molliant. et durã

Expanded text:
nacula creaturae, et distribuere omnibus nacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias, poenas et praemia. Infelix anima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundat nequitia, quo sibi videtur abundare justitia. 11. At vero christianus homo non debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram
Abbreviated transcription (Latin):
non essent. Alius enim abundat pecunia.
et inde suꝑbus .ẽ. Alius enĩ abundat ho¬
noribus. et inde suꝑbus ẽ. Alius abundare
se iustitia putat. et inde suꝑbit: Quod
peus. ẽ: qͦuod qui uidentur non habundare pecunia
iustificant. dm̃ accusant et dicunt. Quid
ad misi aut quid feci: et tudicis. Respice. re¬
cordare peccata tua: sinihil fecisti: titillat᷑
aliquantũ conscientia. & redit ad se: et cogi¬
tat facta sua mala. Et cum cogitauerit facꝰ¬
ta sua mala: nec sic uult confiteri. quia digne
patitur: sed dicit. Ecce manifeste feci mul¬
ta. sed multos uideo peiora fecisse. et nihil
mali pati: lustds. ẽ: contra dm̃. Abundat
ergo. et ipse plenũ habet pectus iustitia.
Quando quidem ds̃ illi uidetur male facere.
et ipse sibi uidetur inuste pati & sidares
illi nauem gubernandam: in naufragiũ iret
cumilla. Uult autẽ dm̃ excutere deguber¬
natione huiusmundi : et ipse tenere guber¬

Expanded text:
non essent. Alius enim abundat pecunia, non essent. Alius enim abundat pecunia, et inde superbus est; alius abundat honoribus, et inde superbus est; alius abundare se justitia putat, et inde superbit, quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia,justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum habet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere guber
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus tradidit illũ: quomodo debemus
nos flagellari. qui fecimus. quare flagellam᷑ :
Cumista dixerimus. illi etde infelicitate¬
adhuc superbiunt: et afflicti nondum
humiliati. respondent et dicunt. Ista uerba
sunt xp̃ianorũ uanorũ. quicredunt quod
non uident. Si et ipsi instiltant: quid putamꝰ
fr̃s quasi nou eos comemoratos in hoc psalmo.
cum diceret obprobriũ eis qui habundant
et despectio suꝑbis: Quando quidẽ in¬
sultatur xp̃ianis et abeis qui ño abundant.
sed cum sint in aegestate et erumis. nec
ipsi cessant insultare. Certe ergo obpro¬
briũ eis quiabundant: An forte nullus
inuenitur. qui etiam positus in calamitate
insultet si non insultauit latro qui cum
crucifixo dño crucifixus erat. Ergo si in¬
sultant et illi qui abundant: quare psalmꝰ
ait obprobriũ eis quiabtindant : sidiligent᷑
discutiamus. et illi abundant. Unde abim¬
dant .nam nisi abundarent. superbi

Expanded text:
omnibus tradidit eum , quomodo debemus omnibus tradidit eum , quomodo debemus nos flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum ista dixerimus, illi et de infelicitate superbiunt adhuc, et afflicti, nondum humiliati, respondent, et dicunt: Ista sunt verba Christianorum vanorum, qui credunt quod non vident. Si et ipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis. et ustitię lumen non luxit nobis.
et sol non ortus . ẽ. nobis. Quid nobis profuit
suꝑbia. et diuitiarũ iactantia quid contulit
nobis Ibi tu non eis instiltas. quia ipsi sibi¬
iam in sultant. Quod donec fiat fr̃s. leuemꝰ
oculos ad eum quihabitat in caelo. et non
abillo tollamis oculos quo adusq misereat᷑
nobis. etliberet abomni temptatione et
obprobrio et despectu. Huc accedit. quod
aliquando ecipsi qui sunt inflagello infe¬
licitatis temporalis insultant nobis. Inuenis
aliquem promerito iniquitatũ suarũ. siue
occulto iudicio dĩ: siue manifesta dampna¬
tione. mitti in carcerẽ. portare catenam.
Et ipse insultat. cum ei dictũ fuerit. Qua¬
re non bene uixisti ecce quo uenisti male
inuendo. Ille respondit. Quare illi qui
bene uitunt ista nompatiuntur sed illi
propterea patiuntur ut probentuir. tẽptatio¬
nibus exerccantur. ut flagellis proficiant.
quia flagellat omnẽ filiũ quẽ recipit. Et
siuni cum sine peccato flagellauit: et pronob̾

Expanded text:
t nobis, et sol non ortus est nobis. Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum sine peccato flagellavit, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
colles credunt. Quiuident: pacẽ susceperunt.
et adtulerunt ad eos qui credunt. Qui enim
credunt: suscipiunt iustitiã. quia iustas ex
fide uinit. Angeli uident. adnuntiant¬
quod uident. et credimus nos. Iohannies ille im prmn

Expanded text:
colles credunt: qui vident, pacem susceperunt colles credunt: qui vident, pacem susceperunt et attulerunt ad cos qui credunt. Qui enim credunt, suscipiunt justitiam; quia justus ex fide vivit . Angeli vident, annuntiantquod vident, et credimus nos. Joannes ille: «In prin
Abbreviated transcription (Latin):
ans suggerit: delectat nos dehis mentibus
multa dicere. et diuina testimonia delitteris
sc̃is occurrunt nobis. Ipsi sunt montes qͥ in lu¬
minantur adõ. Et primitus in luminantur.
ut ab ipsis lumen descendat ad uallos uel ad col¬
les. quia non tantesunt altitudinis. quante sunt
montes. Ipsi sunt perquos nobis prȩrogatur
scriptura. siue in prophetia. siue inepistolis.
siue in euangelio. Ipsi sunt montes. dequibus
cantamus. Leuaui oculos meos in montes. unde
non ase protegunt. nec ascipsis nobis consulutl.
nec spes nr̃a debet. eẽ. in montibus: ne male¬
dicti simus. qui spem in hominẽ ponimus ĩam
dixerat. Leuaui oculos meos inmontes ueniet
atixiliũ mihi. Auxiliũ inquid meũ adño. qͥ
fecit caelũ et terra. Ipsi sunt montes. dequib
item dicit. Suscipiant montes pacẽ populo
tuo et colles iustitiã: Montes magni sunt
colles minores sunt Montes ergo uident.

Expanded text:
Dominus suggerit, delectat nos de his montibus Dominus suggerit, delectat nos de his montibus multa dicere; et divina testimonia de Litteris sanctis occurrerunt nobis. Ipsi sunt montes qui illuminantur a Deo: et primitus illuminantur, ut ab ipsis lumen descendat ad valles, vel ad colles; quia non tantae sunt altitudinis, quantae sunt montes. Ipsi sunt per quos nobis praerogatur Scriptura, sive in prophetia, sive in Apostolis, sive in Evangelio. Ipsi sunt montes de quibus cantamus, «Levavi oculos meos in montes, unde non a se proteguntur, nec a seipsis nobis consulunt, nec spes nostra debet esse in montibus, ne maledicti simus qui spem in homine ponimus ; jam dixerat, «Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi; Auxilium,» inquit, «meum a Domino, qui fecit coelum et terram» . Ipsi sunt montes de quibus item dicit: «Suscipiant montes pacem populo tuo, et colles justitiam» . Montes magni sunt, et colles minores sunt. Montes ergo vident,