comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noute cogitare de crastino relictam quoq por¬
est domi sed sororem si delib: ac notis uirginib
conmendauit ut earum nutriretum hexeas¬
loimpseiam ab om̃ib scti uincuus uber aspe¬
rum atq arduũ arripuit institutum moei¬
dium aute tam crebra erant in ȩgypto monas¬
teria neq omnino quis quam aulam solitucu¬
nem nora t a. qui cumq in xp̃i seruitute sibimo
quidam. uitam solitanam a prima sectatus. eta
primo quidem incipiens & iam ipse in locis paululum
aunia remotiorib manebat. Ex inde autem siquẽ
aigilantem in hoc studio compe rerat ꝓcedens
que rebat ut apis prudentissima: nec ad habita¬
culum suum ante remeabat: nisi eius quem
cupiebat frueret᷑ aspectib. Et sic tanꝗͣ munere
mellis accepto. abibat ad sua. Tali ibidem in¬
stitutus exordio. cũ ꝑ dies singulos ita animum
roborara. ut nec opum paternarum. nec suoꝵ
meminiss& affinium: om̃e & iam desi derium
& sollicitudinem erga id quod cȩꝑat exercebat.

Expanded text:
lite cogitare de crastino , reliquam quoque porest domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vinculis liber, asperum atque arduum arripuit institutum. Necdum autem tam crebra erant in Aegypto monasteria, neque omnino quisquam aviam solitudinem noverat; sed quicunque in Christi servitute sibimetquidam, vitam solitariam a prima sectatus aetatprimo quidem incipiens etiam ipse, in locis paululum a villa remotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibus; et sic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga id quod coeperat exerceret,
Abbreviated transcription (Latin):
tib obȩdiens: non ut solet illa ꝑtas ꝓ uaruis & delicatis cibis
unquam tedio fuit: non escȩ mollioris blandimenta secutꝰ e.
his solum quȩ dabantur contentus. nichi amplius re¬
annoꝵ circiter decem & octo seu .xx. cum soro¬
re ad modum paruula derelictus: & domus&.
sororis honestam curam gerebat. Nec dum
uero sex fluxerant menses: quib ład eccłam
ut solebat occurrens. recordabatur quomodo
tienda : quȩ ue aut quanta spes isdemꝰ reposita
ess& in cęlis. Talia secum uoluens. intrauit in¬
ȩccłam .&. accidit ut tunc euuangłm legere¬
tur in quo dñs dicit ad diuitem. Siuis ꝑfectꝰ
esse uade & uende omĩa tua queq habes a da¬
paupib l& habebis thesaurum in celis. Quo au¬
dito quasi diuinitꝰ huius modi ante memoria con¬
cepissa & ueluti ꝓpterse hȩc ess& scriptura re¬
citata. adse dominicum contraxit imꝑium. Sta¬
timq egressus. possessiones quas hãbebat ã rure

Expanded text:
t; non suis, ut solet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus est; his solum quae dabantur contentus, nihil amplius reannorum circiter decem et octo seu viginti, cum sorore admodum parvula derelictus, et domus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant menses, quibus ad ecclesiam ut solebat accurrens, recordabatur quomodo tienda, quaeve aut quanta spes iisdem reposita esset in coelis . Talia secum volvens, intravit ecclesiam, et accidit ut tunc evangelium legeretur, in quo Dominus dicit ad divitem: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia tua qu et habebis thesaurum in coelo . Quo audito, quasi divinitus hujusmodi ante memoriam concepisset, et veluti propter se haec esset Scriptura recitata, ad se Dominicum traxit imperium; statimque regressus, possessiones quas habebat vendidit.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ uisitaui. & quȩ abeo didici. qui ad prebendã
ei aquam non paululum temporis cum eo feci
dilectioni ur̃ȩ indicare ꝓperaui. utrobiq curã
ueritatis habens: ut neq plus aliquis audiens.
miraculoꝵ congestione non credat ec rursus
meritis eius inferiora cognoscens. ñ ꝓͣuta dignũ
nutritus cura. ut nichil aliud preter parentes
domumq: cognoscer&. Et cum iam creuis& non
se literis erudiri. non ineptis infantum iungi pas¬
sus est. fabulis sed om̃ĩ desiderio flagrans: secuncdõ
quod de iacob scriptum est: in nocenter habitabat domi.
Ad ecclam quoꝙ cũ parentib sepe conueniens. non infantu
lascuiam net pueroꝵ negglegentiã sectabatur. sed tantum ea

Expanded text:
eum visitavi et quae ab eo didici, qui ad praebendam eum visitavi et quae ab eo didici, qui ad praebendam ei aquam non paululum temporis cum eo fecit, dilectioni vestrae indicare properavi: utrobique curam veritatis habens, ut neque plus aliquis audiens, miraculorum congestionem non credat, nec rursum meritis ejus inferiora cognoscens, non putet dignumnutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non ineptis infantium jungi passus est fabulis; sed Dei desiderio flagrans, secundum quod scriptum est , innocenter habitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur;
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis imꝑium. Et mͥ enim ingens lucrum est e
tes scio eius ꝓpositum cupere sectari. Perfecta est siqui¬
dem Ad uurtute uia. Atotiuo scire qui fuerit rgi¬
ut breuiter dicã. om̃ib quȩ de eo referuntunaatt
sermo iactauit credite. & minima uos estiate
erduse de maximis: quia non ambigo nec eos
om̃ia potiusse cognoscere. cuma egd exhorta tus
Auobis quantacumq ꝑ eplam significauerons̃
equalia sim meritis narraturus. Sed aruos om̃s
hinc nauigantes: studiose ꝑ cunctemini quo
singulis quę norunt referentib congriia dig¬
naꝙ tanto nommis relatio compleatur. Dupo¬
nebam itaq post lectionem litterarumurarũ
aliquos ad me monachos in uitare: ac maxime eos
qui crebro adeum ire consueuerant: ut plemus
aliquid adgiscens munera uobis maiora trans.¬
mitterem. Sed qm̃ & nauigationis tempora. la¬
bebantur. & litterarum portitor uehementissime
festinabat : ideoͤquȩ & ipse nouerã frequenter enĩ

Expanded text:
charitatis imperium. Etenim mihi ingens lucrum est atcharitatis imperium. Etenim mihi ingens lucrum est attes, scio ejus propositum cupere sectari: perfecta est siquidem ad virtutem via, Antonium scire quis fuerit. Ergter dicam, et omnibus, quae de eo referentium sermo jactavit credite, et minima vos existimate audisse de maximis; quia non ambigo nec eos omnia potuisse 36 cognoscere, cum et ego rogatus a vobis, quantacunque per epistolam significavero, non aequalia sim ejus meritis narraturus. Sed et vos omnes hinc navigantes studiose percontamini, quo, singulis quae norunt referentibus, congrua dignaque tanti nominis relatio compleatur. Disponebam itaque post lectionem litterarum vestrarum aliquos ad me monachos invitare, et maxime eos qui crebro ad eum ire consueverant, ut plenius aliquid addiscens, munera vobis majora transmitterem. Sed quoniam et navigationis tempora labebantur, et litterarum portitor vehementissime festinabat, ideo ea quae et ipse noveram frequenter enim
Abbreviated transcription (Latin):
filio salutem. Ex alia in aliam linguam ad
uerbum expressa translatio sensus operit:
etꝰ ue luti lȩto gramine sata strangulat¬
Dum enim casib a. siguris seruit oratio.
quod breui poterat indicare sermone.
longuo ambitu a cirtum acta uix ex¬
plict Hoc igitur ego uitans ita beatum an¬
toniu te petente transposui ut nichil desit
ex sensu: cum aliquid desit ex uerbis. Aui slla¬
bas aucupent᷑ a literas: tu quere sententiam. Bonũ¬
iam plurͣima sunt monasteria monachoꝵ quoq
nomen est celebre: a hanc uolum tatem uram
iste quisq mirabitur. orantibq uobis: optatum
ds̃ tribuet effectum. Qm̃ igitur exigitis ame ut
uobis scribam. deconuersatione beatiꝰ atrionii uo¬
lentib discere quem ad modum ceꝑit. qui ue fuert
ante scm̃ ꝓ positum : qualem & iam habuerit termi¬
num uitȩ & si uera sunt ea quȩ deipso fama disꝑsit.
intead eius emulationem atq exemplum uos insti¬
tuere possitis magna cum laitia suscepi urȩ

Expanded text:
ognosce: ex alia in aliam linguam ad uerbum expressatranslatio sensusoperit et ueluti laeto gramine sata strangulat.dum enim casibus et figuris seruit oratio, quod breui poterat indicare sermone, longoambitu circumactauixexplicat. hoc igitur ego uitans ita beatum Antonium te petente transposui, ut nihil desit ex sensu, cum aliquid desit exuerbis. aliisyllabasaucupenturetlitteras, tu quaere sententias. djam plurima sunt monasteria; monachorum quoque nomen est celebre; et hanc voluntatem vestram juste quisque mirabitur; orantibusque vobis optatum Deus tribuet effectum. Quoniam igitur exegistis a me ut vobis scriberem de conversatione beati Antonii, volentibus discere quemadmodum coeperit, quive fuerit ante sanctum propositum, qualem etiam habuerit terminum vitae, et si vera sint ea quae de ipso fama dispersit, ut ad ejus aemulationem atque exemplum vos instituere possitis, magna cum laetitia suscepi vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
caduca est & fragilis potentia: Dic ubisunt rtges ubi prin¬
cipes. ubi imptratores. ubilocu pl&esterũ ubi potent
scłi ubidi uites mundi : quasium bratran sierunt uelit
somniũ euanuerunt. Quaerunt᷑ & nonsunt : diuitiae usq
ad periculũ ducunt: Diuitiȩ. usque acdexiciũ ꝑtrahunt
Multippt̃ opespericlita uerunt multi propt liutur
indiscrimen uenerut᷑: Mults eatͥiabilis fuerunt diuitie
multis mortem gentrauerunt opes : Nũ qũa mens reqͥ¬
em hab& : quicuris terrenis sesubdit: Solliettudin& eñ
serũ mentẽ ꝑturbant . turȩ rerũmentẽ exagiant:
Potentia cnĩ sollicitudinis: nuqua car& angustias¬

Expanded text:
 temporalis potentia. Dic ubi sunt reges? ubi principes? ubi imperatores? ubi locupletes rerum? ubi potentes saeculi? ubi divites mundi? quasi umbra transierunt, velut somnium evanuerunt. Quaeruntur, et non sunt; divitiae usque ad periculum ducunt, divitiae usque ad exitium pertrahunt, multi propter opes periclitaverunt. Multi propter divitias in discrimen venerunt; multis exitiabiles fuerunt divitiae, multis mortem generaverunt opes. 92. Nunquam mentis requiem habet, qui curis terrenis se subdit; sollicitudines enim rerum mentem conturbant, curae rerum mentem exagitant. Potentia enim sollicitudinis nu
Abbreviated transcription (Latin):
tantes ꝑgamus ad eum: Et parum uini: & parit̃ cum eo gustemꝰ
Fensitã. in hoc possumus animũ eiꝰ placare: Proftetiergo
pul sauerunt ostiũ eiꝰ: Audiens uero discipulus illius senis. dixt:
Quises: atilledixit: dic abbatituo. qm̃ poemenuenit: ut bene
tu dicentes: Quia non hin ⁊c discedimus. nisidignifuerimus
adorare tũ: Quorũ cũ ille humilitatẽ & pacientiã ꝑuidiss&:
copunctus a peruit ostiũ: & osculantes inuicẽ: gustauerunt
parit̃: Dicit ergoris ipse senex Inueritate non sunt ea solaquȩ
audiui de uob: sed &centuplũ opera uidi in uobis:. Et ab illo
die amicus carissimꝰ factus est ei:

Expanded text:
tantes pergamus ad eum, et parum vini, ac pariter cum eo gustemus, tantes pergamus ad eum, et parum vini, ac pariter cum eo gustemus, forsitan in hoc possumus animum ejus placare. Profecti ergo pulsaverunt ostium ejus. Audiens vero discipulus illius senis dixit: Qui estis? At illi dixerunt: Dic abbati tuo quoniam Poemen venit, ut benedtu, dicentes: Quia non hinc discedimus, nisi digni fuerimus adorare eum. Quorum cum ille humilitatem et patientiam pervidisset, compunctus aperuit ostium, et osculantes se invicem, gustaverunt pariter. Dixit ergo eis ipse senex: In veritate non sunt ea sola quae audivi de vobis, sed et centuplum opera vidi in vobis. Et ab illo die amicus charissimus factus est ei
Abbreviated transcription (Latin):
ait illi: Sic ẽ. abba. sicut dixisti: Ethȩt dicets. quiatantũ modo
illa quȩ forissunt uides: nãsieaquȩ intrame sunt uideres: quantũ
plus habuisses quod diceres: Et post hoc: quidam frat̾ ex discipu¬
lis eiꝰ dicit ei: Nones contur batus interius abba inuerbosenis huiꝰ:
cui ille respandit. nom÷ Sedsicut sumdeforis itasũ & intus LXIII:¬
rat quidamsenex inegypto :¬
& antequam uenir& illi abbapoemen grandẽ ueneratio¬
nẽ habebat abomĩbus Cum autẽ pͣoemen deschitia illic su¬
biss&: multi relicto illosene ueniebant adhunc: et propterea
coepit illi & inuidere & detrahere Quod audiens abba poemen
contristatus . ẽ. & dicit fratribussuis: Quid faciemus. quia intri¬
bulatione miserunt nos homines: ut illum senẽ tãscm̃ relinque¬
rent: & nos quinihilsumus inspicerent : quẽ ad modũ fa
hunc uirũ magnũ: uenite ergo fr̃s faciamus paucas escas. & por¬

Expanded text:
ait illi: Sic est, abba, ut dixisti, et hoc dicis, quia illa tantummodo ait illi: Sic est, abba, ut dixisti, et hoc dicis, quia illa tantummodo quae deforis sunt vides; nam si ea quae intrinsecus sunt videres, quanto plus haberes quod diceres? Et post hoc quidam ex discipulis ejus dixit ei: Non es conturbatus interius, abba, in verbis senis hujus? Cui ille respondit; Non; sed sicut sum deforis, ita sum deintus. 93. Erat quidam senex in Aegypto, et antequam veniret illuc abbas Poemen, grandi veneratione habebatur ab omnibus . Cum autem abbas Poemen de Scythi illuc subiisset, multi, relicto illo sene, veniebant ad hunc, et propterea coepit illi invidere et detrahere. Quod audiens abbas Poemen, contristatus est et dixit fratribus suis: Quid facimus? quia in tribulationem miserunt nos homines, ut illum senem tam sanctum relinquerent, et nos qui nihil sumus respicerent? Quomodo sanabimus hunc virum magnum? Venite ergo, faciamus parvas escas, et por
Abbreviated transcription (Latin):
nec precipis illis. ut non ita uociferent᷑: & dicit eisenex In ue¬
ritate fr̃s: plurimosdies habuit cogitatiomea uolensillis ali¬
quid dicere. Sedredar guome ipsũ. reputansimhi siparum hoc
non porto: quẽ ad modũ simaiormihitẽptatio ad uenerit portabo
It ideo nihil illis dico. ut fiat mihi comsu& udo portandi Idẽdixat
quilingu̾ã suã non tenuerit intẽporeirȩ. nẽ passionem carnis
suae aliquando poterit continere:LXXXUIII
Abbas iohannes. dumseder& int̃ fratres. & singulieum depropriis co¬
gitationibus inquirerent. atq: illeresponsum om̃ibus dar&:
Quidamsenex ex inuidia dicitei. sic ẽ. hic iohannes. quomodo
mulier meretrix ornans semet ipsam: ut congreg& sibi amatores :
Cuiabba iohannes ait : Uerum dicis abba. & non ẽ aliter: Nam
& hoc ipsũ : ds̃tibireuelauit: Respondit illi. iterum ille senex
dicens : Nam &uas tuũ ichannes: neno plenũrẽ.: at iohannes.

Expanded text:
nec praecipis eis ut non ita vociferentur? Et dicit eis senex: In venec praecipis eis ut non ita vociferentur? Et dicit eis senex: In veritate, fratres, plurimos dies habuit cogitatio mea volens illis aliquid dicere, sed redargui memetipsum, reputans mihi: Si parum hoc non porto, quomodo, si major mihi tentatio advenerit, portabo? Et ideo illis nihil dico, ut fiat mihi consuetudo portandi. Item dixit: Si quis linguam suam non tenuerit in tempore irae, nec passionem carnis suae aliquando poterit continere. 92. Abbas Joannes dum sederet inter fratres , et singuli eum de propriis cogitationibus inquirerent, atque ille responsum omnibus daret, quidam senex ex invidia dicit ei: Sic est hic Joannes quomodo mulier meretrix ornans semetipsam, ut congreget sibi amatores. Cui abbas Joannes ait: Verum dicis, abba, et non est aliter; nam et hoc ipsum Deus tibi revelavit. Respondit illi iterum ille senex, dicens: Nam et vas tuum, Joannes, veneno plenum est. At Joannes
Abbreviated transcription (Latin):
uidam frat̃ requisiuit abbatẽ isaacdicens: Abbas quarte
dȩmones itatiment Respondit senex: Ex quofactussum
monachus. statui apudie. ut iracundia mea foris guttur
meũ non proceder&: Et idõ timent medȩ mones: LxXXU¬
umueniss& quidan depatrib ad ab batẽ achillã. uidit eũ
sanguinẽ expuentẽ: etrequisiuit quid hoc e&: Atilleres¬
pondit᷑ Sermoerat fratris quime contrista uerat & repugra¬
ui ut non illi dicerẽ: sed petiuidnm ut tolleret᷑ Ame Itfact ẽ
ille sermo. sangius in oremeo: Et post quã expiu illũ requieui:
Sed & ipsam tristiciã : et sermonẽ illũ oblitussũ: LXXXUII.
uidam fr̃s uenerunt ad quendam scm̃ senẽ sedentẽ insolitu
dine : & inuener̃ infantes pascentes peccora & loquentes
interse aliquotiens uerbaturpia: Post qua ergo desingulis
cogitationibus requirentes. acceperunt a senere sponsũ : Dicu
ei: Quem ad modũ potes ab baportare uoces infantũ istorũ. &

Expanded text:
uidam frater requisivit abbatem Isaac, dicens: Abba, quare te ita daemones timent ? Respondit senex: Ex quo factus sum monachus, statui apud me ut iracundia mea foris guttur meum non procederet; 514; et ideo timent me daemones. 90. Cum venisset quidam de patribus ad abbatem Achillam , vidit eum sanguinem exspuentem, et requisivit quid hoc esset. At ille respondit: Sermo erat fratris qui me contristaverat, et repugnavi ut non illum dicerem, sed petivi Dominum, ut tolleret a me, et factus est ille sermo sanguis in ore meo, et postquam exspui, requievi; sed et ipsam tristitiam et sermonem istum oblitus sum. 91. Quidam fdine ; et invenerunt infantes pecora pascentes, et aliquoties inter se loquentes verba turpia. Postquam autem de singulis cogitationibus requirentes, a sene acceperunt responsum, dicunt ei: Quemadmodum potes sustinere, abba, voces infantium istorum, et
Abbreviated transcription (Latin):
inimicitui: & fugiant a faciȩtua. qm̃ anima nr̃a replecur illusio¬
nibus Post orationẽ autẽ: examinande ueritatis gratia. seor¬
sũ euocatis singulis quibq. fratrib: ante quorũ faciẽ uiderat
dȩ mones diuerso habitu. & uariis imaginub ludentes. Requirit
abeissimoratione uel glificandi cogitationes habuerint

Expanded text:
inimici tui, et fugiant a facie tua, quoniam anima nostra repleta est illusioinimici tui, et fugiant a facie tua, quoniam anima nostra repleta est illusionibus . Post orationem autem examinandae veritatis gratia, seorsum vocatis singulis quibusque fratribus, ante quorum faciem viderat daemones diverso habitu et variis imaginibus ludentes, requirit ab eis si in oratione vel aedificandi cogitationes habuerint
Abbreviated transcription (Latin):
debant & sic uide eis oculos duob digitolis compressissent.
Statĩ dormiebat: Si uero inosemersisent digitũ. oscitare
eum faciebant. Itẽ post psalmũ cuadorandũ seproiecissent
fr̃s ꝑcurrebant iterũ singulos. & ante aliũ quidem iacentẽ in o¬
ratione quasi imulieris speciẽ uertebantur: Ante aliũ quasi
edisicantes aut portantes aliquid. aut diuersiquȩq agentes appa¬
rebant: Et quȩcũq dȩmones quasi ludentes formassent: hȩc
orantes illi. incordissui cogitatione uersabant: Ab aliquantis
tamenfratribus. ubi aliquid horum agere coepissent. quasi
uio lenter repulsi precipitati deicie bantur: itaut necstare
antecos aut transire auderent Ali isuero: etiam supracer¬
uices & dorsa ludebant: Haec cũ uidiss& macharius inge¬
muit grauiter: & lacrimas profundens addm̃ dixit: Respice
dñe & nesileas : neq mitigeris dit Sed exsurge. & disꝑgantur

Expanded text:
debant, et si cui de eis oculos duobus digitulis compressissent, debant, et si cui de eis oculos duobus digitulis compressissent, statim dormiebat; si cui vero in os immersissent digitum, oscitare eum faciebant. Item post psalmum, cum ad orandum se projecissent fratres, percurrebant iterum singulos, et ante alium quidem jacentem in oratione, quasi in mulieris speciem vertebantur, ante alium quasi aedificantes, et portantes aliquid, aut diversa quaeque agentes apparebant; et quaecunque daemones quasi ludentes formassent, haec orantes illi in cordis sui cogitatione versabant. Ab aliquantis tamen fratribus, ubi aliquid horum agere coepissent, quasi violenter repulsi, praecipitati dejiciebantur, ita ut nec ante eos stare aut transire auderent, aliis vero etiam supra cervices et dorsa ludebant. Haec cum vidisset sanctus Macarius, ingemuit graviter, et lacrymas profundens ad Deum, dixit: Respice, Domine, et ne sileas, neque mitigeris Deus; sed exsurge, et dispergantur
Abbreviated transcription (Latin):
llud etiã adsidẽ consirmatũ nob deeo est. ab hisquiexo¬
re eius audierunt : qm̃ quod am tempore nocte in spe¬
ciȩ monachi dȩ monadostiũ cellulȩ eiꝰ pulsa uerit dicens
Surge ab bamachari: & eamus ad collectã : ubibrs adiugilias
congregantur: Sed ille gatiadĩ replerus fallinon potute:
intellexit enĩ diabolieẽ fallatiã. &ait: Omendax. & ueri¬
tatis inimicȩ : quid enĩ tibi consorcii: quid soci&ritis est cũ
It conuersus adorationẽ: petiit a dño ut sibi ostender&. si hoc
uerum e&̃. quod gloriatus est dȩ mon: Abutergo ad colloc¬
tam ubi afratrib uigiliȩ celebrabantur: & uterũ inoratio¬
ne dnm deprecabatur utei ueritatẽ uerbi huius ostendeꝵ &
Et ecce uidit ꝑ totã ecclesiam. quasipar uulos quoslam pue¬
ros & hiopes nigros. discurrere huc atq illuc &uelut uolitan¬
do deferre: Discurrentes autẽ illi & hiopespueri. singulis
quibusq fratribus in oratione pͦsitis: atq psallentibus allu¬

Expanded text:
llud etiam ad fidem confirmatum nobis de eo est ab his qui ex ore ejus audierunt, quoniam quodam tempore nocte in specie monachi daemon ad ostium cellulae ejus pulsaverit, dicens: Surge, abba Macari, congregantur. Sed ille, qui gratia Dei repletus falli non poterat, intellexit diaboli esse fallaciam, et ait: O mendax et veritatis inimice! quid enim tibi consortii, quid societatis est cum  Et conversus ad orationem, petiit a Domino, ut sibi ostenderet, si hoc verum esset, quod gloriatus est daemon. Abiit ergo ad collectam, ubi a fratribus vigiliae celebrantur, et iterum in oratione Dominum deprecatur, ut sibi veritatem verbi hujus ostendat. Et ecce vidit per totam Ecclesiam, quasi parvulos quosdam puerulos Aethiopes tetros discurrere huc atque illuc, et do deferri. Discurrentes autem illi Aethiopes pueri, singulis quibusque fratribus in oratione positis atque psallentibus allu
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sinon preuales iimiũ iftũ sustinere laborẽ. neq muluerẽ
re quiras: Uidens autẽ ds̃ feruentẽ propositũ mentis eius.
procertamine castitatis: abstulit ab eomolestiã impugna¬
tionis l& monũ. & glorificauit dñm suꝑ magnitudinẽ gratie¬
UIDAMPRIER ITURRO OAUIT
beatũ abbatem poemenẽdicens: Quidfaciã pat̃. quia
impuqnat ine passio fornicationis. ixrapior in passionem furoris:
& respondens dixit eisessenior Itdõ utiq dauid proph&a
dicebat : quia leonem quidem ꝑcutiebam : nam &ursum
frequent̃ suffocabam: Inoc autem ita intellegitur

Expanded text:
Quia si non praevales nimium istum sustinere laborem, neque mulierem Quia si non praevales nimium istum sustinere laborem, neque mulierem requiras. Videns autem Deus fervens propositum mentis ejus pro certamine castitatis, abstulit ab eo molestiam impugnationis daemonum. Et glorificavit Deum super magnitudine gratiuidam frater interrogabat beatum abbatem Poemenem, dicens: Quid faciam, Pater, quia impugnat me passio fornicationis, et rapior in passionem furoris? Et respondens dixit ei sanctus senior: Ideo utique David propheta dicebat: Quia leonem quidem percutiebam, nam et ursum frequens suffocabam . Hoc autem ita intelligitur,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ribili magni iudicudĩ
RAT AUIDAM PRAUR IPREMO IT ABETABAE
autẽ in loco quidicebatur cellia: & impugnabant edȩ¬
mones in passione fornicationis. Cogitabat autẽ apud se¬
m e ipsũ dicens. quia forsitan o port& me magis in operȩ ma¬
nuũ laborare : ut ex tenu&ur carnalissensus meus EEra
autẽ idẽfrãt artefigulus: ex surgens autẽ fecie iniuto
& plasmauit quasi figura mulieris : & dixit cogititionib: suis¬
Ecce uxortua. Necessariũ est ergo ut suꝑ consu&udinẽ addas.
in opere manuũtuarũ. Et post aliquantos dies. iterũ similit̃
fecit exluto & plas mauit quasifilia sibi. & dixit cogitatio¬
nibussuis: Eccegenaerauit uxortua filiam: nec essariumest
ergo ut magis magisque amplius exercras operamanuũ ut
possis pascire & uestire. &te . & uxorem: & filiãtuã : Etita
p̃nimuolabore. macerauit corpussuũ: ut non pracualer&
iam supportare. tantũ laborẽ: tunc edixit cogitationib siuis:

Expanded text:
ribili magni judicii Dei. 15. Erat quidam frater in eremo, habitabat autem in loco qui dicebatur Cellia, et impugnabant eum daemones in passione fornicationis. Cogitavit autem apud semetipsum, dicens: Quia forsitan oportet me magis in opere manuum laborare, ut exstinguatur carnalis sensus meus. Erat autem idem frater arte figulus. Exsurgens autem fecit in luto, et plasmavit quasi figuram mulieris, et dixit cogitationibusEcce uxor tua, necessarium est ergo ut super consuetudinem addas in opere manuum tuarum; et post aliquantos dies iterum similiter fecit ex luto, et plasmavit quasi filiam sibi, et dixit cogitationibus suis: Ecce generavit uxor tua filiam, necessarium 497 est ergo ut magis magisque amplius exerceas opera manuum, ut possis pascere et vestire, et te, et uxorem, et filiam tuam; et ita prae nimio labore maceravit corpus suum, ut non praevaleret jam supportare tantum laborem. Tunc dixit cogitationibus suis:
Abbreviated transcription (Latin):
meũ redii semꝑ delictamea iteraui: Pricribus secleribus
semꝑ deeriora coniunxi : Num quã in meliuis muta uimore
Nũ qua amalis factirecessi. Plurimos oiam macula uimeꝑ
dens plurimos prauis moribus ininiquitatẽ ꝑuesti. Sceleꝵ
meo multȩ animȩ perierunt: Exemplis uite meae multrꝰ
sub uersisunt. Ego multis causa malorũ fui. Oate ꝓme
del& peccatũ meũ si forte aufert iniquitatẽ mca. si forte¬
misericordiam prestat mihi. Implorate prome. om̃is cho¬

Expanded text:
meum redii, semper delicta mea iteravi, prioribus sceleribus meum redii, semper delicta mea iteravi, prioribus sceleribus semper deteriora conjunxi; nunquam in melius mores mutavi, nunquam a malis factis recessi; plurimos etiam maculavi me perdens, plurimos pravis moribus ad iniquitatem converti, scelere meo multae animae perierunt, exemplis vitae meae multi subversi sunt, ego multis causa mali exstiti, per medeleat peccatum meum, si forte auferat iniquitatem meam, si misericordiam praestet mihi; iratus enim
Abbreviated transcription (Latin):
confundat a&tͥna illã caecitas obruatna micat tempo¬
rostatũ om̃i memoria extinguatur: Nullis digna seculis memo¬
reurt Neliusmihi fuerat nonee. ortũ melius non fui̾sse
genitũ. milius non fuisse in scło procreatũ quam adinos
ꝑ̃paucruciatus ⁊lereme caclũ & t̃ra. lugetrme omis crea¬
tura : Plorate me omia creatu derto ingemisete
supnut uniuer sum genus. Et quo potestis uittꝑ sen su suꝑiie
lamentũ effunditt: Pexcauienĩ crudeliter. lapsus sum fortic̃
Cȩcidi grauiter. corrui miserabiliter: Nullũ inuenitur
puas catũ cuius sordibus nonsim coinquinatus : Nullus est mor¬
bus uitiorũ a quon ion contra&xis sem c̃ tagiũ: Null& sordiũ
seglema excttt quȩ mme mistrũ non confluxit : Po brosus
sceleratus. Flagitus cunctis obrutus : In numerabilitrr fre¬
quentaii. inpuditiciã focclitatis. Vt bene uiuerẽ. ultro s¬
misi: qd uollicitus sum nũquã seruaui: Semꝑ ad peccatum

Expanded text:
confundat, aeterna illam caecitas obruat, amittat tempoconfundat, aeterna illam caecitas obruat, amittat temporis statum, omni memoria exstinguatur, nullis digna saeculis memoretur. 65. Melius mihi fuerat non esse ortum, melius non fuisse genitum, melius non fuisse in hoc saeculo procreatum, quam aeternos perpeti cruciatus. Flete me, coelum et terra; lugete me, omnes creaturae; plorate me, omnia elementa; ingemiscite super me, universum genus, et quo potestis vitae sensu, super me lamentum effundite; peccavi enim crudeliter, lapsus sum fortiter, cecidi graviter, corrui miserabiliter, nullum invenitur peccatum cujus sordibus non sim coinquinatus. Nullus est morbus vitiorum a quo non contraxerim contagium, nulla sordium sentina exstitit quae in me miserum non confluxerit. 66. Probrosus, sceleratus, flagitiis cunctis obrutus, innumerabiliter frequentavi impudicitiam foeditatis. Ut bene viverem ultro promisi, quod pollicitus sum nunquam servavi. Semper ad peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
RUIO: Heu anima quid est qđ multũ m&ues quid
sed amplius qđ restat formido. Lugeo quat in bac uita iampacio
sed posthanc negrauora paciar ꝑtimesto: Sententiam lic&
iam tolero inpoena torm̃ta tamen gehennȩ formido exculpa
dam p̃sens poenamclaniat. sed futura magiscontur bat:
amplius ingemisco. Succurre mihi ds̃m̃s ante¬
+ qũa moriar. ante quã morsme preueniat.
Ante quã me tartara rapiant. antequã me
flam ma conburat Apttquame tenebrȩ in uol uanoꝵ
iudicu unert quidrespondeam : quidero dictur tasiando
quando maluenꝑtus sum. Altinam non in luxis sormihi utti¬
nam nonfuis s& oitus suꝑme utinam suꝑme non apparuis sol:
ius detestanda oͥ dies abhominanda: odicspoenitus ne
dicenda: Queme inharic sȩculum ꝓtulit. quae mihi clau¬
stra partus aperuit : quae ortus mei ostia resera uit
De sille lucer intenebris ꝑmutetur: Profunda illã caligo

Expanded text:
. 61. Heu anima! quid est quod multum metuis? quid . 61. Heu anima! quid est quod multum metuis? quid sed amplius quod restat formido, lugeo, quae in hac vita jam patior, sed post hanc ne graviora patiar pertimesco. Sententiam licet jam tolerem in poena, tormenta tamen gehennae formido ex culpa. Jam praesens poena me laniat, sed futura magis conturbat. amplius ingemisco. 63. Succurre mihi, Deus meus, antequam moriar, antequam mors me praeveniat, antequam me tartara rapiant, antequam me flamma comburat, antequam me tenebrae involvant. judicii venerit, quid respondebo ? quid ero dicturus, cum quando malum expertus sum! Utinam non illuxisset mihi! utinam non fuisset ortus super me! utinam super me non apparuisset! O dies detestanda! o dies abominanda! o dies penitus nec dicenda! quae me in hoc saeculum protulit, quae mihi claustra partus aperuit, quae ortus mei ostia reseravit. Dies illa a luce in tenebras permutetur, profunda illam caligo
Abbreviated transcription (Latin):
uix malis meis sufficiunt: Non est peccatũ suꝑpeccatũ meũ
uonest iniquitas suꝑ ini quitatẽ mẽa : Ne quiorẽme cunctis
peccator buspensõ conparatione mea nullus iniquus est
Iuste poenas debite infelicitatis exsoluo: Iuste tantis sup¬
plicus conteror: Exmeo peccato mala mihi omĩa uenerunt
Ds̃ ista infligit mnme iusto iudicio. rependitur factisicis
congrua uicisꝰsitudo: Minus tamen r&ribudur
mihi. quã ipsedeliqui: Peccatorũ meorũ: mipor
uicis situdo rependitur. Plagiꝰ meae
culpamea durior inuenitur.  Leuiorest
pec catomeo poena dampnationis meat Grauius est qđ ad itu
Aliudest prorsus. aliud qđ amplius meadflgit. qđ mema¬
gis contristat qđ memagis ꝓturbat : qđ me magis terrifica
Qui simile malũ nulluest. tuius in comparabilis orũs
poenaest: Quod omnibus supplicus ante fertur quod
ante cella cunctatormenta : quodexuperat omnia mali¬

Expanded text:
vix malis meis sufficiunt. 59. Non est peccatum super peccatum meum, vix malis meis sufficiunt. 59. Non est peccatum super peccatum meum, non est iniquitas super iniquitatem meam, nequiorem me cunctis peccatoribus penso. Comparatione mea nullus iniquus est, juste poenas debitae infelicitatis exsolvo, juste tantis suppliciis conteror, ex meo peccato mala mihi omnia advenerunt. Deus juste me affligit, justo judicio rependitur factis meis congrua vicissitudo, minus tamen retribuitur mihi quam ipse deliqui, peccatorum meorum minor vicissitudo rependitur, plagae meae culpa mea durior invenitur, 490 levior est peccato meo poena damnationis meae; gravius est quod admisi, Aliud est prorsus, aliud, quod amplius me affligit, quod me magis contristat, quod me magis perturbat, quod me magis terrificat, cui simile malum nullum est, cui incomparabilis omnis poena est, quod omnibus suppliciis antefertur, quod antecedit cuncta tormenta, quod exsuperat omnia mala
Abbreviated transcription (Latin):
erum pt in uocẽ : Exclama forticer: Plange inquitates
tuas malci sceserũ tuorũ deplora Quae praue gesusti
Feuibus dele: Quȩ inlicite cõmisisti: lacrimus abluie
Ploratu scatlera diliu solent ANIMA Hcumihi¬
infelix anima in tantis peccatis intantis criminibus
sptã mulas in quitatibus: quid primũ plorem: quid
primũ plangã quidluctũ priusquã lacrimas sumã :
nonsufficit referre memoria : tantorũ crimiuũ gesta
Peccata quoq mea mihi sensũ doloris tulerunt
Hebitudine cordis. coagulate sunt lacrimt. obriguit
animas nullo mcrore conpungitur. Anima mea instu¬
pore conuersaest. insensata facta est anima in ea
O lacrime ubiuos sub duxistis ubiestus fontes lacri¬
marũ: Vbies meroris unda : ubiestis lamenta
me fl&ibus fluite suꝑfaciem meã : Vmec tatẽ maxillas
meas genasineas inrigate : Date mihi planctũ amarũ:
lnt̃ om̃s enĩ grauius. corrui int̃ om̃s d&trius caecidi
Omniũ impiorũ poenas. sclere meo uici: Tartarea torm̃ta

Expanded text:
erumpe in vocem, clama fortiter, plange iniquitates tuas, mala scelerum tuorum deplora, quae prave gessisti fletibus dilue; quae illicite commisisti, lacrymis ablue: ploratu scelera dilui solent, mala infelix anima! in tantis peccatis, in tantis criminibus, in tam multis iniquitatibus, quid primum plorem? quid primum plangam? quid lugeam prius? quas lacrymas sumam? non sufficit memoria referre tantorum criminum gesta. Peccata quoque mea mihi sensum doloris tulerunt, hebetudine cordis coagulatae sunt lacrymae, obriguit animus, nullo moerore compungitur. 58. Anima mea in stuporem conversa est, insensata facta est anima mea. O lacrymae, ubi vos subduxistis? ubi estis fontes lacrymarum? ubi es moeroris unda? ubi estis lamenta? me fletibus, fluite super faciem meam, humectate maxillas meas, genas meas irrigate; date mihi planctum amarum, inter omnes enim ego gravius corrui, inter omnes deterius cecidi. Omnium impiorum poenas scelere meo vici, tartarea tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
te non ex hibeas seniorib presta oboedientiã: famulare
imperiis torũ: auctoritate cede: Obsiquere uolunta¬
te : defer obsequiũ iuxta maioribus. Oboẽdi cunctis¬
menta occurrant: melius mortem pati. qua ꝑiti sa uissa

Expanded text:
te non exhibeas. Senioribus praesta obedientiam, famulare te non exhibeas. Senioribus praesta obedientiam, famulare imperiis eorum, eorum auctoritati cede, obsequere voluntati. Defer obsequia justa majoribus, obmenta occurrant; melius est mortem pati quam perniciosa jussa
Abbreviated transcription (Latin):
Mulla autẽ tibisit curiositas sciendi latentia.
Caue indagare quae sunt asensibus humanis remota pre¬
ter mĩte quasi secr&o . quod scripture auctoritate non
didicisti. Nihil ultra quamscriptũ . ẽ. quatras. nihilampli¬
us ꝑquiras : quã diuine littere predicant. scire noncupias :¬
qđ scire non lic&: Curiositas periculosa p̾sũptioest : curio¬
sitas da p̃nosa prritiaest: In heresim ꝓuocat. infabulis sacri¬
legas mentẽ precipiatat: In causis obscuris reddit audaces:
tamen : tolleꝑtinacẽ iuncendi defensionẽ. Caedecito urri¬
tati non contradicas iustitiae: non contendas euacuare qđ
rectũ est. Disputare stude. non suptrare: plus dilige audi¬
re quã dicere. plus auscultare quam loqui. In principio
aucdloquere noissimus: finis plus hab& honorem in omnire
sc̃ĩtatis. Pociori gradũ conp&endũ reuerentiam tribue
urxta dignitatẽ redde unicuique honorẽ. Superiorẽ equalẽ

Expanded text:
71. Nulla autem sit tibi curiositas sciendi latentia. 71. Nulla autem sit tibi curiositas sciendi latentia. Cave indagare quae sunt a sensibus humanis remota. Praetermitte, quasi secretum, quod Scripturae auctoritate non didicisti. Nihil ultra quam scriptum est quaeras, nihil amplius perquiras quam divinae litterae praedicant. Scire non cupias quod scire non licet: curiositas periculosa praesumptio est, curiositas damnosa peritia est; in haeresim provocat, in fabulas sacrilegas mentem praecipitat, in causis obscuris reddit audaces, tamen, tolle pertinacem vincendi defensionem, cede cito veritati, non contradicas justitiae, non contendas evacuare quod rectum est. re quam dicere, plus auscultare quam loqui. 73. In principio audi, loquere novissimus; finis plus habet honoris; in omni re sanctitatis. Potiori gradui competentem reverentiam tribue. Juxta dignitatem redde unicuique honorem. 74. Superiori aequalem
Abbreviated transcription (Latin):
trcus toduas Sic doce uthumilitatis nogratiã nonadiis
Caui nedũ alids docenddo erigis ĩpse laudis appeitu dli intͥ fa
um aute. doces no li uerborũ obscuritate uti. itadic.ui. lo¬
telligaris Net simplicibus loquendo displiceas. nec pruden¬
tes uffenda siuxeta sensũ audientis: erit sermo doctoris:
Secundũ mores ẽ in ꝑciendo doctrina iuata uulmas ad hibe
medicinam. Varit uoluntates diuersam disciplinã defideneli
unu quos que secłmꝓfessionem suã docendus est: Insorcienda ẽ
uarictas psonarui & quȩ cũq quo modo erudas tracta
Qũ munia omnib secr&a ꝑfectioribus loqre aptacancas
optapaua sadnintia Quaedam enĩ plurimis quat elã paucis
sunt sdisserenda : nomni tempr̃ paratus esto ad instłic tionẽ
ullũ cẽpussit uacuum quo non edifices: nulla hora p̃cereat
Deco ibi scientia sentis. quȩre abaliis. Conlatione enum
ohtecta dares cunt: conferendo difficiliꝰ: aperuntur:

Expanded text:
te custodias. Sic doce, ut humilitatis gratiam non amittas. te custodias. Sic doce, ut humilitatis gratiam non amittas. Cave ne, dum alios docendo erigis, ipse laudis appetitu demergaris. Cum autem doces, noli verborum obscuritate uti, ita dic, ut intelligaris, nec simplicibus loquendo displiceas, nec prudentes offendas. 69. Juxta sensum audientis erit sermo doctoris, secundum mores est impertienda doctrina. Juxta vulnus adhibenda remedia; variae voluntates variam disciunusquisque secundum professionem suam docendus est. Inspicienda est varietas personarum; unumquemque quomodo erudias tracta; communia omnibus, secreta perfectioribus loquere; aperta cunctis, operta paucis denuntia; quaedam enim plurimis, quaedam paucis sunt disserenda. 70. In omni tempore paratus esto ad instructionem; nullum tempus sit vacuum, quo non aedifices, nulla hora praetereat,deesse tibi scientiae sentis, quaere ab aliis, collatione enim obtecta clarescunt, conferendo difficilia aperiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
na prudenter examinat: Int̃ bonũ & malũ sapiens intele¬
gendo dnudicat. Sũmũ bonũ est si celare caueas. sum ma
miseria nescire quotendas: Dilige igitur sap̃ientiam : &
manifestabitur tibi: Accede ad illã: & ad propin qua bit
adte: Assiduus estouli & instru&te: Disce quod necis.
nedoc torinutilis inueniaris Antea esto auditor: postea
doctor: Disciplina nom̃ magistriaccipe : bonũ quod
diũ : scientiam quã aure concipis oreeffunde: Sapi¬
entiam cũ c&ers inꝑtiris tibimagis hanc auges
Doctrina quancio amplius data fuerit. tanto magis ha¬
bundat: Sapientia dando largiorfit : r&inendo mi¬
noratur : Largiendo redundantior ẽ scientia. &dũ
plus conferturꝰ plus habundat: Verbũ tamen p̃ce¬
dant opera quae ort promis opere adimplei Duali metb̃
doecurtutis : Sidoce facis cunc gloriosus habererist lonedu
crina ipsa abhumanalaude tetempera. Sic instruȩ alios ut

Expanded text:
nia prudenter examinat. Inter bonum et malum sapiens intellnia prudenter examinat. Inter bonum et malum sapiens intelligendo dijudicat. Summum bonum est scire quid caveas, summa miseria nescire quo tendas. Dilige ergo sapientiam, et manifestabitur tibi, accede ad illam, et appropinquabit ad te, assiduus esto illi, et instruet te. 67. Disce quod nescis ne doctor inutilis inveniaris; antea esto auditor, postea doctor: per disciplinam nomen magistri accipe; bonum quod dium. Scientiam quam aure concipis ore effunde. Sapientiam cum caeteris impertiris, tibi magis hanc auges; doctrina quanto amplius data fuerit, tanto magis abundat. Sapientia dando largior fit, retinendo minoratur; largiendo redundantior est scientia, et dum plus confertur, plus abundat. 68. Verbum tamen praecedant opera, quae ore promis, opere 515 adimple; quae verbis t imitator virtutis. Si doces, et facis, tunc gloriosus haberis. Non enim trina ipsa ab humana laude te tempera. Sic instrue alios, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dia natura corrũpitur. Torporenim ex superat sensus
hebitudo scientiae lume nextinguit. Sollertia autem
melorẽ reddit. priorem facit neglegentia
Sensũ desidiatundit: segnitiem industria acuit:
raenim ingenias tudiis acuuntur: Ior porei nauo e
industria eecitat sensus tarditatem assiduitas acuitt
ꝑ xercitatione proficit senius experientia plus
assiduitas enĩ mores facit : Iugis usus uinaturam se¬
uercit : om̃ia usiuerclunt : usui om̃ia parenei:
Resita seagit. ut usum quẽ cũ difficultate ceperis. ꝑusum cũ
uo luntate ꝑficies: Nihil sapientia melius. nihil prudentia
dulcius. Nihilscientia suauius. nihil stultitia prius : Nihil
insipientia d&erius. nihil ignauia turpius: Ignorantia mat̃
errorumest: ignorantia. uitiorũ uitrix: Peccatũ magis ꝑ
ignorantiã preual&. ꝑ inperitiã namq multi peccant:¬
Prudens autem citodep̃hendit insidas: ce lerius errores

Expanded text:
dia natura corrumpitur, dia natura corrumpitur, hebetudo scientiae lumen exstinguit; solertia autem sensum meliorem reddit, pejorem facit 514 negligentia, sensum desidia obtundit, segnitiem industria acuit, ra enim ingenia studiis acuuntur, torporem naturae industria excitat. Sensus tarditatem assiduitas acuit. Exercitatione proficit sensus, experientia plus iduitas enim mores facit. Jugis usus in naturam vertitur. Omnia usui cedunt, usui omnia parent, res ita se agit, ut uteris. Quod cum difficultate coeperis, per usum cum voluptate perficies. 65. Nihil sapientia melius, nihil prudentia dulcius, nihil scientia suavius, nihil stultitia pejus, nihil insipientia deterius, nihil ignorantia turpius; ignorantia mater errorum est, ignorantia vitiorum nutrix. Peccatum magis per ignorantiam praevalet; ignorantia enim Prudens autem cito deprehendit insidias, prudens celerius errores
Abbreviated transcription (Latin):
uitia uero cordisture uela. prauas cogitationes ili comani¬
festa. Peccatũ enĩ proditũ citocuratur: crimen autem
tacendo ampliatur: Silentio culpacrescit. si pat& uitiũ
fit ex magno. pusillimu. Si lateufit exmi nimo magnũ
sit egitiu magis creditur ẽẽ. malũ: Malũ autem cauc̃¬
re potius. quã emendare oparte: Melius est ut uites
uittia quam ut emendes. ne forereũ incurreris reuo¬
cari non possis : Vssenmm cdfficile uncauusomaue cuilis
uine ula uix soluuntur: Iolita chucardus corrigratt
ancipitt ni dui delibera sententiã: Ante factũ cogrtaeo
anteropus premetditare du matura consilio. at pficobe
in rebus autẽ certis bene a genditar ditas remoueatur atio
helbomoras. in crastinũ nihil differas : In bonuis dilado no¬
&& inciquod expedit. differrimpedit: Ab sit in bonis
remisa segnities : ab sit neglegentiator pens: Vitiaun
defluit. Neglegentia & torpor dissoluit animũ desi¬

Expanded text:
vitia vero cordis tui revela; pravas cogitationes illico manivitia vero cordis tui revela; pravas cogitationes illico manifesta; peccatum enim proditum cito curatur, crimen autem tacendo ampliatur, silentio culpa crescit: si patet vitium, fit ex magno pusillum; si latet, fit ex minimo magnum; si tegitur, magis creditur esse malum; malum autem cavere potius quam emendare oportet; melius est ut vites vitium quam ut emendes, ne forte cum incurreris, revocare non possis. 63. Usus enim difficile vincitur. Consuetudinis vincula vix solvuntur, inolita diu tardius corriguntur. Ancipitem diu delibera sententiam, ante factum cogita diu, ante opus praemeditare diu: matura consilium, ut perficere In rebus autem certis bene agendi tarditas removeatur a te, tolle moras, in crastinum nihil differas: in bonis dilatio nocet, in his quod expedit differre impedit; absit in bonis remissa segnities, absit negligentia torpens. Inertis defluunt. Negligentia et torpor dissolvunt animum, desi
Abbreviated transcription (Latin):
uidox quod intus disponitur ipse conprehendita exiam
qd homo inseignorat: ille nouit: Nemopotest &iam
sem& ipsum effugere: & site non dampnat publica fama:
condempnat propria conscientia : Nulla poena graubr con¬
sctentiae: Vis autem nũ quã eẽ. tristis beneuiue: Securamens
tristitiam leuiter sustin& bonauita. gaudium semper hab&:
stimulis: Si aut̃ inbona ꝑmanseris: tristicia elongabit ate Si in
iusticia ꝑ seueraueris. tristitia non oc curr&tibi. nec plaga.
nec mors tecerrebit sibene & pie iuxeris : Consiliũ autem
& opustuũ. semꝑ ad dm̃ conuertere : In omni opere tuo dei¬
Nihil merits tuis ad tribuas. inuirtutetua nihil presumas:
in audatia nihilponas. Uis autem uirtutestuas augere :
prodere noli occulta uirtutis prelatione: Absconde
bima fama proarro gantia fuge uidere qđ eẽ meruisti
Quedmanifestando potesa mittere ta cendo custodi

Expanded text:
videt, quod intus disponitur ipse comprehendit, etiam videt, quod intus disponitur ipse comprehendit, etiam quod homo in se ignorat ille novit. 61. Nemo potest etiam semetipsum effugere, et si te non damnat publica fama, condemnat propria conscientia: nulla poena gravior conscientia; vis autem nunquam esse tristis? bene vive: secura mens tristitiam leviter sustinet, bona vita gaudium semper habet, 513 stimulis. Si enim in bono permanseris, tristitia elongabitur a te; si in justitia perseveraveris, tristitia non occurret tibi; nec plaga, nec mors te terrebit, si bene et pie vixeris. 62. Consilium autem et opus tuum semper ad Dominum converte. In omni opere tuo Denihil meritis tuis attribuas, in virtute tua nihil praesumas, in audacia nihil ponas; vis autem virtutes tuas augeri? prodere noli; occulta virtutes pro elatione, absconde bona facta pro arrogantia, fuge videri quod esse meruisti; quod manifestando potes amittere, tacendo custodi;
Abbreviated transcription (Latin):
humalis autẽ promissis rescinde fidem. Inturpeuoto muta decr&ũ¬
uetsilentio abscondiputes: Omne uerbũ absconsũ noncela¬
bitur panditur enĩ inmanifesto: qđ in occulto deꝓmitur
Quod intus agis ueldicis. palam positũ puta: utstultis enim
quibus cimsciis loquimur noncac labunt : & ipsi pari&is qđ
audierunt nontacebunt. si homines taccant iumenta loquun¬
tur: Itaergo peccatũ declina : quasi caeldri nom possis: Ibi
pecca: ubidm̃ nescs : Nihilcael&ur antedm̃ iud& occulta
humanis absconditus: Os ubique presens est. sp̃scius totũ
impl&. Maiestas cius omĩa penȩ trat elimenta cuneta suȩ
potentiȩ adtingit presentua: Extracum locus nullus est
cognitio nirius pihil occultũ est. Omnia secr&a iuisur¬
tutiseius in rumpit: pula occulta sibilatere patitur. nullis
oͣ icibiis ut penitrioin peeditur: Ipse cogitationes
nouit ipsecor inspicit. Quodintus agitur aut lat& ipse

Expanded text:
In malis In malis nec silentio abscondi putes. Omne verbum absconditum non celabitur; panditur enim in manifesto, quod in occulto deponitur; quod intus agis, vel dicis, palam positum puta. Lapides enim quibus consciis loquimur non celabunt, et ipsi parietes quod audierint non tacebunt. Si homines tacent, jumenta loquentur. Ita ergo peccata declina, quasi celare non possis. Ibi pecca, ubi Deum esse nescis: nihil celatur ante Deum, videt occulta humanis absconditus. Deus ubique praesens est, spiritus ejus totum implet: majestas ejus omnia penetrat elementa, cuncta suae potentiae attingit praesentia, extra eum locus nullus est. Cognitioni ejus nihil occultum est, omnia secreta vis virtutis ejus irrumpit, nulla occulta sibi latere patitur, nullis obicibus, ut penetret impeditur. Ipse cogitationes novit, ipse cor inspicit; quod intus agitur aut latet ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uulnus adhibenda remedia: Grauia peccata grandiala¬
menta desiderant : Nullate resdepeccato securũ faciat
nullate securitatis deceptio blandiat. pulla securitas de¬
ceptũ apenitentia intentione suspendat: Inces santer in
cord&uo spes & formido consistant paritersint intr timi
atque fiducia : parit̃ spes & m&us : Sic sꝑamisericordam:
ut iusticiã meruas: Sicte spes indulgentiac erigat : ut me¬
tus gehenne semꝑaffligat : Sit in or&uo est. sit inor&uo¬
non est. Veritas iuram̃tũ non indig& fidelis sermo sa¬
cram̃ti rorine locũ : Firma &iam sit sacram̃titui fides
fac bonũ qđ spopondsti : Nonsis inuni uersis facibis Rin
opibus difficilis. Corã dõfacere aliquid non promittas
sine consideratione uiriũ nihil p̃sumas: Quod non
potes facere non pollictaris : multũ dõ reuscrissi non
reddes qđ uoueris: Displicent dõ. qui uota sua non ex
Aelius est enĩ non promittere quafidem ꝓmissis nonsolurre:
aa chusest non uouere: quã postuotũ ꝓmissa non redderito

Expanded text:
nae remedia. Gravia peccata grandia lamenta desiderant. 25. Nulla te res de peccato securum faciat, nulla tibi securitatis deceptio blandiatur, nulla securitas deceptum a poenitentiae intentione suspendat. Incessanter in corde tuo spes et formido consistant. Pariter sint in te timor atque fiducia, pariter spes et 503 metus; sic spera misericordiam, ut justitiam metuas; sic te spes indulgentiae erigat, ut metus gehennae semper affligat. 26. Timornon est ; veritas juramento non indiget; fidelis sermo sacramenti retinet locum, firma etiam sit sacramenti tui fides. 57. Fac bonum quod spopondisti. Non sis in verbis facilis, et in opere difficilis. Coram Deo aliquid facile non promittas; sine consideratione virium nihil voveas; quod non potes facere, non pollicearis. Multum Deo reus eris, si non reddideris quod voveris; displicent Deo qui vota sua non expmelius est enim non promittere quam fidem promissi 512 non exsolvere; melius est enim non vovere quam post votum promissa non reddere .