comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bet ectantes ib oni roisore libi
nendiea but. consumptas uero
abindib eius erigant quicas
suare debuant. auenandisanel
obliganoi suo nomĩe easres q
lbis seruare p̾ceptesunt eis qui
reseruati sunt adempcalnia est
negocia u̾olibtorum printilit̾
ĩmistrare cocedimus diuroedi
quoq res intereos ip̃os ubos pẽ¬
tib prosuo arbituo neleligerat
quem uoliunt linam nõ nega¬
mus. ¶In hus autẽcaĩbꝰ ĩqui¬
comunibꝰ seruare icept.iẽ hoce
ubi morte manti miimoĩe diss
oluto młrat aliasmipcias uenit
uel ubi ut res mrnas pr̃em lib¬
is cõmumbꝰ serri arc cesimꝰ
roc eubi morte mulicas matri¬
moĩodissoluto nuat adaliasi
nasͣ si broitatẽ eius pentis qui
prior mortuus e no adier̃tliber
fuint qui postiormoritur hr̃dita¬
tem crediderit xocundam ne ꝗd
fauore liberorum indultum est
quibusdam cãibꝰ adiesionemi
corum inde. itu inuentum ¶Ui
ciedimus insend̾ut eo quoq cãn
eam amanto peruẽiunt uelma¬
ntus eaque exbois uilrĩs. ⁊deum

Expanded text:
ntes ab omni possessore liberi vindicabunt, consumptas ab heredibus eius exigent, qui eas servare debuerat. Alienandi sane vel obligandi suo nomine eas res, quae liberis servari praeceptae sunt, eis qui reservaturi sunt adempta licentia est. Negotia vero liberorum patri utiliter administrare concedimus. Dividendi quoque res inter eos ipsos liberos parentibus pro suo arbitrio vel eligendi quem voluerint licentiam non negamus. In his autem casibus, in quicommunibus servare praecepta est, hoc est ubi morteoluto mulier ad alias nuptias venit vel ubi ut maternas patrem liberis communibus servare censuimus hoc est ubi morte mulieris matrimonio dissoluto vir ad alias ditatem eius parentis qui prior mortuus est non adierint liberi, us qui posterior moritur hereditatem crediderint adeundam, ne, quod favore liberorum inductum est, quibusdam casibus ad laesionem eorum videatur inventum. Illud eo quoque casu, eam a marito perveniunt, vel maritus eas, quae ex bonis mulieris ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
onebus ad costemnbos mem¬
oratis moĩs transsierint facul¬
tires Tune quoq non licert
plus corum nouerce neline¬
trico intestamento relinq̾re
uel donare sendetis nel ante
nupãs douõns titulo cõfer¬
re qui filius uel filia hab cui
minor porcio ultima noliratẽ
timen ut quarta rars queb
isdem liberis debetur ex legi¬
Uus nullo mo minnatur m¬
sierhus caĩs que de moffi¬
cioso exludunt querclas qͣte

Expanded text:
onibus ad eosdem liberos memoratae transierint facultates, tunc quoque non liceat plus eorum novercae vel vitrico testantem relinquere vel donare seu dotis vel ante nuptias donationis titulo conferre, quam filius vel filia habet, cui minor portio ultima voluntate tamen, ut quarta pars, quae isdem liberis debetur ex legibus, nullo modo minuatur nisi ex his causis, quae de inofficioso excludunt querellas. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
facultate cocessan. amsiquro ex
ab eatñslatum ex mimis renite¬
et incormpt aperueniãt ¶ Iut̃
ĩ adclimus legi ut sialiquis ab
husd̃ fuus quos ex priore mmno
susceptos ẽe const.ibit. sortede¬
cesserit mreiam scdis npcus¬

Expanded text:
facultate concessa. nam si quid ex ab ea translatum, ex maternis redinteet incorrupta perveniant. Illud etiam addimus legi, ut, si aliquis ex isdem filiis, quos ex priore matrimonio susceptos esse constabit, forte decesserit, matre iam secundis n
Abbreviated transcription (Latin):
directo. ut froci comisso uł lega¬
tititulo uel cuslibet munifice
liberatitis premio ex bõis ut d̃
est priorũ maritorũ fũnt asse¬
ente id totũte.aut percepĩt inte¬
grũ adfilios quos ex pcedente
tin quos tali successione dig¬
nissimos iudicamus in quẽ¬

Expanded text:
directo aut fideicommissi vel legati titulo vel cuiuslibet munificae liberalitatis praemio ex bonis, ut dictum est, priorum maritorum fuerint adsecutae, id totum, ita ut perceperint, integrum ad filios, quos ex praecedente his tantum, quos tali successione dignissimos iudicamus, in que
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis constõnib sub giuis¬
sime pene interminacoeoãp¬
natum est nͥ ato prescittis dĩne
sanccõnis tenore mõis omibꝰ
prohibemo precandi quoq in
ciꝰ contagio cunctis licenciam
denegamꝰ ut umis quisq ag¬
noseat impeti acc̾em quoq rei
curus teneg. tam peticdemi
nec si per subrepcõem post hunc
diem optinuit sibimet pro fu¬

Expanded text:
tissimis constitutionibus sub gravissimae poenae interminatione damnatum est, iterato praesentis divinae sanctionis tenore modis omnibus prohibemus. Precandi quoque in tius contagio, cunctis licentiam denegamus, ut unusquisque cognoscat impetrationem quoque rei, cuius est denegata petitio, nec si per subreptionem post hunc diem obtinuerit, sibimet profu
Abbreviated transcription (Latin):
cõe piout ainre uelspontane.
largtiate uł per test̾m enus fuit
collata porcõ possideat. nos noac
lege idpciruccustodiend ee dec̃¬
ninius ut ex quocumq cõiug¬
iosusceptifila pr̾um suorum
sposalicias retincant᷑ facuttateᷤᷤ¬

Expanded text:
one, ut a matre vel spontanea largitate vel per testamentum eius fuerit collata, possideat. Nos enim hac lege id praecipue custodiendum esse decrevimus, ut ex quocumque coniugio suscepti filii patrum suorum sponsalicias retineant facultate
Abbreviated transcription (French):
rõatq omnia nel clia ul
crminalia negoi a quamd
neario competitꝰ. Si anter
incarius uel similis potes¬
tas niinhuiusmoicon¬
trabento matrim omo mo¬
litur icissim oromarius
nidec int̾cessoreri stat si aut¬

Expanded text:
io atque omnia vel civilia vel criminalia negotia, quamdiu vicario competant. Sin autem vicarius vel similis potestatis vim in huiusmodi contrahendo matrimonio molietur, vicissim ordinarius iudex intercessor existat. Si
Abbreviated transcription (Latin):
materna lincauementibrcus¬
todiri censemus. Sino plꝰꝙͣ
statutum ẽ. aliquod nouerce
mus omni cizcumscripoõe si
qua perinterpoĩtam ponam
alio quocumq m̃o fuerit ex¬
cogitata cessante ¶us uid
couinginus ut mulie in h¬
us caibusin quibus anten¬
urcas donõnes ceteras etia
res amarito ad se ouolutas
secundum priorum legum
statuta libens commumib
ut paternas suare compelli¬
tur hec est ubi mortemariti
matrimomo clissoluto. adał
nupc̃as pernenerit ĩmobili¬
iunrerum ⁊ mancipiorum a¬
sufructudumtaxat uite sue
temporibus pociatu alicnõ¬
ne carum penitus interdẽ̾a
mobilumrerum uo rerum
iustis prctus estimone hab¬
ita ꝑ eos quos utq pars ele¬
gerit arbitros iuclicaturos
mousumfractum hat sixdo¬
neam fideussionem prebu̾it
qdͥ eas res mobiles nel reꝵ
prectum filiis ⁊ filiabus exe¬
odem matrimonio procrea¬
tis uel post mortem corum
nepotib ⁊ neptibus ex iisd̃¬

Expanded text:
materna linea venientibus, custodiri censemus. sin vero plus quam statutum est aliquid novercae mus: omni circumscriptione, si qua per interpositam personam vel alio quocumque modo fuerit excogitata, cessante. His illud adiungimus, ut mulier in his casibus, in quibus ante nuptias donationes, ceteras etiam res a marito ad se devolutas secundum priorum legum statuta liberis communibus ut paternas servare compellitur hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto ad alias nuptias venerit, immobilium rerum et mancipiorum asu fructu dumtaxat vitae suae temporibus potiatur, alienatione earum penitus interdicta: Mobilium vero rerum, iustis pretiis aestimatione habita per eos, quos utraque pars elegerit, arbitros iudicaturos modo usum fructum habeat, si idoneam fideiussionem praebuerit, quod easdem res mobiles vel earum pretium filiis et filiabus ex eodem matrimonio procreatis vel post mortem eorum nepotibus et neptibus ex isd
Abbreviated transcription (Latin):
egum mod restituatur nele
te fidenssionem ydoneam p̾s¬
tare ctistilerit ant nequiuer
predc̾e apud eosres mobiles
ni uel ab eadem detenteres¬
tituentuzuibens. Sitñ abh¬
us fidenssio ydonea mĩi fu¬
erat oblata qua caueri debet
qd erocm superstiti pro ⁊ isufi¬
uttu eatimi dem rezum mob¬
ilium uel precio quo taxates
i sirarim nomine centefiaꝵ
partenterciam annus qui¬
buscumq temporibus prec¬
tare non lifferant. itaut me
adem fidenissione ħ quoq ea¬
ueatur quod a filus filiabus¬
uel ex hus genitis liberis si
antem candem mr̃em omes
eos obire contigerit omes ꝑ
candem lucrum redẽt lutuo¬
sum rescituant erit itaq licit᷑
ntrilibet parti que fiderussio¬
mutuo obligare nel uendere
ut ex hus maxime liberiaco¬
rentes possint materno affec¬
tu sine suo in commodo serm¬
re. Smantemutraq pars p̾¬
dc̃am fidemfsione dissimu¬
laint aut forte offerre nequi¬
uerit hec dem res apmulierẽ
usq in diem iute sue mane¬
bunt.omnibus indelicet fa¬

Expanded text:
modum restituat: Vel certe si fideiussiones idoneas praestare distulerit aut nequiverit, praedictae res mobiles matri vel ab eadem detentae restituentur liberis, si tamen ab his fideiussio idonea matri fuerit oblata, qua caveri debet, quod eidem superstiti pro usu fructu earundem rerum mobilium vel pretio, quo taxatae sunt, usurarum nomine centesimae partem tertiam annuis quibusque temporibus praestare non differant, ita ut in eadem fideiussione hoc quoque caveatur, quod a filiis filiabusque et ex his genitis liberis, si ante eandem matrem omnes eos obire contigerit, omnes eandem lucrum redeat luctuosum, restituentur. Erit itaque licitum utrilibet parti, quae fideiussiomutuo vel obligare vel vendere, ut ex his maxime liberi adquirentes possint materno adfectui sine suo incommodo servire. Sin autem utraque pars praedictam fideiussionem dissimulaverit aut forte offerre nequiverit, eaedem res apud mulierem usque in diem vitae suae manebunt. Omnibus videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
tos nõ hitimum necuniq̃m po¬
ue ntoulto esficacem se nemees
fectum uinisse ccceptis inis q
pentum sponsionem de impo¬
is filiarum impłetesid̾ant i
sposalia ħest. arrarum data no¬
mine redeli sibi preceptolegii
constituta pena deposcunt.

Expanded text:
pove indulto efficacem se veniae effectum meruisse: exceptis his, qui parentum sponsionem de nuptiis filiarum impleri desiderant vel sponsalia, hoc est arrarum data nomine, reddi sibi praecepto legum cum statuta poena deposcunt.
Abbreviated transcription (Latin):
apr. Aptegendam camt
utor fũ curator datus oueninñ
potest admisttois ꝑiculo cum¬
fua solasuscepti negoci cantera
mundata est sinchͣ igit᷑ utalle¬
gas p̾ter negin gesusti frust̃oue¬

Expanded text:
protegendam causam tutor sive curator datus conveniri non potest administrationis periculo, cum sola suscepti negotii tutela mandata est. Si nihil igitur, ut adlegas, praeter negotium gessisti, frust
Abbreviated transcription (Latin):
di aut licencia n solũ pentib ucr¬
abituo cognitor bone opimorᷤ
constitutorum concedatur.
Tm. Em ꝙ̃ suspectũ tuto¬
rem uel cͣatorem. accusas pendente
nec cͦausa fimacur pses ꝓuintier
iubebit alius tnmt̾ea inloco cuiᷤᷤ¬

Expanded text:
autem licentia non solum parentibus utrarbitrio cognatorum bonae opinionis constitutorum conceditur.quem ut suspectum tutorem vel curatorem accusas, pendentenec causa finiatur, praeses provinciae iubebit. Alius tamen interea i
Abbreviated transcription (Latin):
fuii ui si ftaudulent̾ res cuis a¬
dministĩse existimas suspatum
face potes mõ si offm̃ eius pͥub¬
tate pub̾t. tepupillifitũ nõ ẽ
nm si conire tutor ẽe desiit iudõ¬

Expanded text:
fraudulenter res eius administrare existimas, suspectum facere potes, modo si officium eius pubertate pupilli finitum non est. Nam si eo iure tutor esse desiit, iud
Abbreviated transcription (Latin):
dare debiusti in hospitõ tuout
culꝑam seu segniciem trã .n. id
tuu dampñ st ad pupili cui
srtccae clispendiũ minus ꝓbab¬
Ili ronc deposcis.

Expanded text:
dare debuisti, in hospitio tuo, ut culpam seu segnitiam tuam non ad tuum damnum, sed ad pupilli tui spectare dispendium minus probabili ratione deposcis.
Abbreviated transcription (Latin):
pentib idulges ut si fui¬
noc. aliiᷤples descendentium ei
sit. istt tn filius uel filauie ne¬
pos ualneptis uel pnepos uci
pneptis mente eiptus utim̃¬
tt capta ppetuo sit. ucisi duouł
plures isti fumt nullus u̾o co¬
num sapoliccat hnsdem pentis
uoliunt hus substitũe. ut occ¬
asione hĩ substitutonis. o ex¬
emplum pupillaris mlla q̃re¬
aut alii descendentes exhĩmẽ
alios qͣm exeo descencentes un
uti ctos uel omies substitũcͥsi¬

Expanded text:
entibus indulgemus, ut, si filinec alia proles descendentium eis sit, iste tamen filius vel filia vel nepos vel neptis vel pronepos vel proneptis mente captus vel mente capta perpetuo sit, vel si duo vel plures isti fuerint, nullus vero eorum saperet, liceat isdem parentibus voluerint his substituere, ut occasione huiusmodi substitutionis ad exemplum pupillaris nulla quereaut alii descendentes ex huiusmalios quam ex eo descendentes unum vel certos vel omnes substitue
Abbreviated transcription (Latin):
ignoris seur potlaete uuc obli¬
gadi facultate erus penitus ĩ¬
tcrdicta. ¶Commo uidel ca¬
rumdem renum. ad filios et ne
hectemies.ad pentes cor qui
queutinpotate sunt fuint de¬

Expanded text:
ris seu hypothecae iure obligandi facultate eis penitus interdicta, dominio videlicet earum ad filios et nepeaedem res ad parentes eorum, qui quaeve in potestate sunt, fuerint de
Abbreviated transcription (Latin):
dem ¶Ris pictis instiue te
pot quos tutores fitio tuo pete
tłi aut̃ filiis curatores nccitas
mrib impoitanon est cum pu¬
curatores si res coꝵ erigit petc¬

Expanded text:
Matris pietas instruere te potest, quos tutores filio tuo peterndi autem filiis curatores necessitas matribus imposita non est, cum pucuratores, si res eorum exigit, pet
Abbreviated transcription (Latin):
tres conscrpti tc̃tan it si uim̾isi
tim iudicib qm uob̾ placnt tu¬
nc leg̃at᷑. dutmi et sic ea denuo co¬
llectis omnb recensi et cum õs
consensint tunc demum in sicro
ñ nominis consistorio ĩtͣcitn.
ut ĩmiũsor consensus int̃ sercn¬
icitis auĩte fumctur. ¶ Scitote

Expanded text:
tres conscripti, tractari et, si universis tam iudicibus quam vobis placuerit, tunc allegata dictari et sic ea denuo collectis omnibus recenseri et, cum omnes consenserint, tunc demum in sacro nostri numinis consistorio recitari, ut universorum consensus nostrae serenitatis auctoritate firmetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ignorib figruissorem. acredit.
ex hͦiis reficinon potuit accep¬
tus sit explorati uins est.
ob debitum obligatum non
iusto pcio uen̾dilisti aesidirã
unc potusses refundi tibi.a
ndeuissore non nut reposcis.

Expanded text:
pignoribus fideiussorem a creditord quod ex his refici non potuerit acceptus sit, explorati iuris est. ob debitum obligatum non iusto pretio vendidisti, residuam ervare potuisses, refundi tibi a fideiussore non iure poscis.
Abbreviated transcription (Latin):
corngrites uolumia ctuctis
nins. ambiguitites resccantes:
scimus siquis uelalam ꝑsom
alhibuit uel mutaint ul pi¬
gnus accrpit ua q̃ tititim. iug¬
endam uel minuenda ce citͦ¬

Expanded text:
tes volumina et veteris iuris ambiguitates resecantes sancimus, si quis vel aliam personam adhibuerit vel mutaverit vel pignus acceperit vel quantitatem augendam vel minuendam esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
antodatores simplicit acceptoᷤᷤ.
dehus elegone libetur licͦet.
Tem. Ateuissoris quidem
hrs exemplo rei principaus te¬
netłr. s si idem utris succedat
int̾̃cessoĩs obligatõne fimĩtaue¬
lto principas łm mõ debitoriᷤᷤ

Expanded text:
mandatores simpliciter acceptos de his electione liberetur, licet.eiussoris quidem heres exemplo rei principalis tenetur. sed si idem utrisque succedat, intercessionis obligatione finita velut principalis tantum debitoris
Abbreviated transcription (Latin):
in cuitom ꝑ crrorem deduri¬
cepti strat᷑ potes. non estaut
dubiũ fitenissorem rei ꝓmi¬
ttencu bonis aci ficum deuol¬
utis si ioem fiscus ob debitũ

Expanded text:
in cautionem per errorem deduxicepto feratur, potes. Non est autem dubium fideiussorem, rei promittendi bonis ad fiscum devolutis si idem fiscus ob debitum
Abbreviated transcription (Latin):
gatus est iustim cm recuim¬
di solue eis non lact. ut aut̃
is qui cum alto ficciusẜit nõ¬
sorib in soltõ debito sat̾sicrat
actõ ciaciusus cum qui una fi¬
dciussit non ꝯpetit. potiusti sa¬
ne cum fisto solues desid̾asse
ut ius pignoris ꝙ fiscus hũnt
inte tñsfetur. et si h̾ ita ftm est
cessis accoibꝰ uti potuit. ꝙ in p¬

Expanded text:
gatus est, iustam causam recusandi solvere eas non habet. Vt autem is, qui cum altero fideiussit, nosoribus in solidum debito satisfaciat, actio ei adversus eum qui una fideiussit non competit. Potuisti sane, cum fisco solveres, desiderare, ut ius pignoris quod fiscus habuit in te transferretur, et si hoc ita factum est, cessis actionibus uti poteris. quod
Abbreviated transcription (Latin):
inco̾usa ca oĩa sinc ulla penitus ĩ¬
sibi cccasione uel temp̃r. ad uicissi¬
tudiem beneficii coloriti uel graci¬
e refende donandi uel c̾te hoib uo¬
lentib em̃e alienandi aliꝙ̃ facul¬
tatem ꝑmissam nec siomes cum
religõso ep̃o et yconomo deñ me

Expanded text:
sine ulla penitus isibi occasione vel tempore ad vicissitudinem beneficii colorati vel gratiae referendae, donandi vel certe volentibus emere alienandi aliquam facultatem permissam, nec si omnes cum religioso episcopo et oeconomo cle
Abbreviated transcription (Latin):
omo cui res eccastica gub̃nanda ⁊¬
mandat᷑ eẽ facuitatem fundos si
ue pͥdia urbana siue iustica uel reᷤ
postremo inmobiles aut in bus
p̈diis colonos uel mañcipia ostitu¬
si aut amĩonas auiles uinuscum
sup̃ma uei suꝑstitis uoluntate. id
religosam ecc̃ri deuolutas sub cu

Expanded text:
omo, cui res ecclesiastica gubernanda mandatur, esse facultatem fundos vel praedia urbana seu rustica, res postremo immobiles aut in his praediis colonos vel mancipia constituta aut annonas civiles cuiuscumque suprema vel superstitis voluntate ad religiosam
Abbreviated transcription (Latin):
dictum sac̃nentum inlitib
quidem que nec dum sunt in¬
ckte p̃stin uolumus in ip¬
solitis prim̃ordio. ¶Snuut
ciuse. ahuc pendentes muc̾i¬
antur ued post utem contest̾.
et post solitis uidiuales cau
atur et in biis litib satͣment᷑
post hanc legem ingrcisũ cam¬
compelli uniuradꝰ p̃stait. ¶ Sĩ
aut una pars. bfuuit ne uiden¬

Expanded text:
dictum sacramentum in litibus quidem quae necdum sunt inchoatae praestari volumus in ipso litis primordio. Sin autem causae adhuc pendentes inveniantur vel post litem contestatam et post solitas iudiciales cautatur, et in his litibus sacramentum post hanc legem ingressu compelli iusiurandum praestare. Sin autem una pars afuerit, ne videa
Abbreviated transcription (Latin):
dican sc̃mus ecceptistam femi¬
ius qͣm mus qui autem eiro. e
acrissimo non alfectatonsimu¬
latorie neq et ca cunli deceptift
aut etatis lubrico lapsiit quo ᷤᷤ
tamende mumiegis nr̃e lagis
exum placuit. si autem errorei¬

Expanded text:
dicari sancimus: Exceptis tam feminis quam viris, qui aut errore acrissimo, non adfectato insimulatove, neque ex causa vili decepti sunt aut aetatis lubrico lapsi. Quos tamen ita demum legis nostrae laqueis eximi placuit, si aut errore
Abbreviated transcription (Latin):
quis ꝙ. aitĩ commissum sic
op̃ ipleatañ iniũctam. alt̾i
sollictudinc̾alt̾ int̾cipiatda
ta licencia unicinz ab. alto mi¬
cohatum. ⁊ delictum opus ꝑ
Alt̾m sincaliquo timore disp
cinora deminciendi sinc ulla
formidine et sincuidiciani
sumptib. ¶ Siquis autme
nopoliumm. usus fu̾it ex̾cere
bomis ꝓpriis spoliatur ppetu
ginta librarũ. uni solutõne

Expanded text:
quis quod alteri commissum sit opus impleat aut iniunctam alteri sollicitudinem alter intercapiat : data licentia unicuique ab altero inchoatum et derelictum opus per alterum sine aliquo timore dispecinora denuntiandi sine ulla formidine et sine iudiciariis sumptibus. Si quis autem monopolium ausus fuerit exercere, bonis propriis spoliatus perpetaginta librarum auri solutione
Abbreviated transcription (Latin):
iam elicito. uit impost̾m eli¬
ciendo ipco aut pͣgmatita
annotatõne monopoliu.a¬
udcat ex̾ccir neuc quis illici¬
tis hĩtis conuentorbronir¬

Expanded text:
iam elicito aut in posterum eliciendo rescripto aut pragmatica adnotatione, monopolium audeat exercere, neve quis illicitis habitis conventionibus coniur
Abbreviated transcription (Latin):
pote subalitõne uenditur
resolui et recdibitor um ad¬
nem puam est. idem obẜin¬
tur et si pestibilis sunclus.
eras habẽs ignorante emp¬
tore distr̃tus sit ram in hoc

Expanded text:
ione venditum resolvi et redhibitoriam adre palam est. Idem observatur et si pestibilis fundus, id eras habens, ignorante emptore distractus sit : nam in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uendidisti ut inimuimitte¬
rit et sinon minumissa ec̃ti
centum.aurei p̾starentur. ñ
eruestigio sintutis ad lib¬
tatem que pstari potuit con¬
stitit nec pecciui quisi iup¬
tafide suscepta rate pctitur
oluntate cẽ silitõnis potes¬
tatem post manimutentiᷤsas¬

Expanded text:
e vendidisti, ut manumitteretur et, si manumissa non esset, centum aurei praestarentur, non e vestigio servitutis ad libertatem, quae praestari potuit, constitit, nec pecunia quasi rupta fide suscepta recte petetur, oluntate condicionis potestate post manumittentis
Abbreviated transcription (Latin):
choari possitut ꝯuigo mortuo
quostriatissimus quis ssilium
accepit exinde quodam mõ su¬
enprantutꝰ punitus est scctcui.¬
us scuus .i. in tominus ꝯscituert
ex quo quis tale ctim cccit n aue¬

Expanded text:
choari possit, ut convicto mortuo quo sceleratissimum quis consilium cepit, exinde quodammoente punitus est. Sic et divus Severus et Antoninus constituerunt, ex quo quis tale crimen
Abbreviated transcription (French):
ip fiscidebiti p̾dium obligatũ
pauatõr meus uemundeit e¬
uctõ non debeturqr et prirat᷑
atclitor coł urt utituransi n¬
omnatim i ieꝓmissum ãpr¬
iato creditore fuit. sitã fiscu᷑
mins alt̾ius creditoris succe¬
ssit emptori n iusta nõie fisci

Expanded text:
propter fisci debita praedium obligatum procurator meus vendidit, evictio non debetur, quia et privatus creditor eodem iure utitur, nisi nominatim hoc repromissum a privato fuerit. Si tamen fiscus in ius alterius creditoris successit, emptori non iusta fisci
Abbreviated transcription (Latin):
ad testimoni flagiteturItem dixit e¬
piscopũ. ad testimoiũ dicergoñ aditti
non decet. Nam et ꝑsona hon̾at᷑ et di¬
gnitas sacdeci exrepta ꝯfundit᷑.¬
stionis testimonumn dicant ita tñ ut
falsa ñ simulent. ¶Ceti uo cliciqui
cord gdum uel oroiem secuti sũt.
si ad testimonium dicend petiti fue¬
rint ꝓut leges p̾aipũt auchiant ¶ S

Expanded text:
ad testimonium flagitatur. Item dixit: episcopum ad testimonium dicendum admitti non decet: nam et persona oneratur et dignitas sacerdotis excepta confunditstionis testimonium dicant, ita tamen, ut falsa non simulent. Ceteri vero clerici, qui eorum gradum vel ordinem secuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. S
Abbreviated transcription (Latin):
ob cominuncm mortis fortu¬
nim minoempactos ct̃ ut. ad cu
qui supites fuisset res ciis un
casus finem ite artuliisit p¬
tinent cxistente concitone in

Expanded text:
ob communem mortis fortunam invicem pactos esse, ut ad eum, qui superstes fuisset, res eius, cui casus finem vitae attulisset, pertinerent, existente condicione in
Abbreviated transcription (Latin):
cobent ut ex hus icediũł ĩ
sidias iucinitas reformid
ail angͥtent᷑ spacia plateaꝵ
ł minuatu portentibꝰ latit¬
udo dirui ac ꝓstemi pciprꝰ.¬
Dem S Ialiqu hoies emer¬
gant qui a mũclemenciao¬
pus public sibi preberi pos¬
tulauerint nõ nisi diruta
penitͥq destructa ⁊ q̃ parũ
sunt irusucinitatũ ꝑcipiẽt
intimandis hi Eptisiud¬
Dem S ⁊ qnusus exegert
senio sen fortuitis concuss¬
as caĩb repareliceat ⁊̃ mꝰ¬

Expanded text:
cohaerent, ut ex his incendium vel insidias vicinitas reformidet, aut angustentur spatia platearum, vel minuatur porticib. latitudo, dirui ac prosterni pr Si aliquando homines emergant, qui a nostra clementia opus publicum sibi praeberi postulaverint, non nisi diruta penitusque destructa et quae parum sunt in usu civitatium percipiant: intimandis huiuquando usus exegerit senio seu fortuitis concussas casibus reparari, liceat
Abbreviated transcription (Latin):
opr Nemo indicium inid
gemeritatis crumpat ut ĩ¬
consultapictate urã nouia¬
liq operis eristimet in cho¬
andumł er diuersis operil
ornamẽta ant marmoranł¬

Expanded text:
p. Nemo iudicum in id temeritatis erumpat, ut inconsulta pietate nostra novi aliquid operis existimet inchoandum, vel ex diversis operibus ornamenta aut marmora
Abbreviated transcription (Latin):
cupicnte t pcium dante alt uł
tem iudicem omnes ꝯpelle sñ
inio alib̾tatem impon̾e pxcuili¬
o quidem in omnes sm ꝑtesi
aut proratus smsumaturam

Expanded text:
cupiente et pretium dante alter vtentem omnes compellere sine pretio ei libertatem imponere: peculio quidem in omnes secundum autem patronatus secundum
Abbreviated transcription (Latin):
conitõnes legcofttas finnas
illibatasqd mmñe si ñ donatois
acceptor ingͣtus cirea dontorẽ
inueniat iti ut imuimas atroc¬
es ieum effitoat uel manꝰ ipi¬
as ifat uel iactemolem ex insid¬
iis sins ingãt quen leuem cen¬
sum subx̃ dontoris imponitur
uitt piculum auquid ci intulit¬
is donitom impoitas sũ sñ scri¬
ptis hitas q̃s donitois acceptor

Expanded text:
onationes lege confectas firmas illibatasque manere, si non donationis acceptor ingratus circa donatorem inveniatur, ita ut iniurias atroces in eum effundat vel manus impias inferat vel iacturae molem ex insidiis suis ingerat, quae non levem sensum substantiae donatoris imponit vel vitae periculum aliquid ei intulis donationi impositas sive sine scriptis habitas, quas donationis acceptor
Abbreviated transcription (Latin):
ris .⁊ ip̃mꝰ itm donitorem suas¬
gͣce donitõis acceptore affici ħ
cedenda  dontoris successoribo
hinus crmodi quenmont pri¬
mordium institucei eteĩ si ip̃e
qui h passus esttait suenciu

Expanded text:
ris et iterum ipsum donatorem suasgrato donationis acceptore adfici. Ha concedenda donatoris successoribus huiusmodi querimoniarum primordium instituere. Etenim si ipse qui haec passus est t
Abbreviated transcription (Latin):
filiam exduabꝰ uicus urore
ex untia brdem scripsit nec de
resiclius portõib quicqͣm sig¬
inficu̾nt intres ptes duusisłe
cum. apit᷑ braitatem. ut dias
auitis maior.annis legiꝰ diffi
petisse scre debes / ꝙ simmor.ix.
amnis ex legr constiturus fi̾nt
cum facet trͦstm̃n logt im pecdien¬

Expanded text:
filiam ex duabus unciis, uxorem ex uncia heredem scripserit nec de residuis portionibus quicquam significaverit, in tres partes divisisse eum apparet hereditatem, ut duasavius maior annis lege definitpetisse scire debes. Quod si minor annis ex lege constitutis fuerit, cum faceret testamentum, lege impedien
Abbreviated transcription (Latin):
uamscio pr̃e miite ab co ptita
fit ua cum in reb humanis e¬
amnon ee tilso nimore ꝓlito
cit mẽttõm. filentium huiusm¬
ocłi expiditonis notam nrq̃qͣ
infligat. ¶Is aut mies qui ĩ¬
testo filram siam appellunt en
leg̃tum dechit non instituendo

Expanded text:
scio patre milite, ab eo praeterita sit, vel cum in rebus humanis eam non esse falso rumore prolato cit mentionem, silentium huiusmodi exheredationis notam nequaquam infligit. Is autem miles, qui testamento filiam appellavit eique legatum dedit, non instituendo
Abbreviated transcription (Latin):
tt es dubititum titsi sub
cõntlicone contrabi potest.
puta sut ille consin funt s¬
ccctitem ẽ contractam set
ne simuimodo. pud poster¬
itatem siaitapud antiquiti¬

Expanded text:
teres dubitatum est, si sub condicione contrahi potest: puta " si ille consul fuerit" societatem esse contractam. Sed ne simili modo apud posteritatem sicut apud antiquit
Abbreviated transcription (Latin):
hł enim cessõib non adis¬
amur. ¶ Si quis. autem.ili¬
quid occulte. nluid quidem
age conitur et pcca̾rs ꝓ pit
accepit et uencudit pticula¬
tim accõnes ꝑtemanttm do¬
nirc simuiat ucu p̃i qui ꝑ ep̃¬
uci forsitm aliiꝑ suppoitim¬

Expanded text:
 enim cessionibus non adversamur Si quis autem occulte aliud quidem agere conatur et pecunias pro parte accepit et vendidit particulatim actiones, partem autem donare simulat vel ipsi, qui empvel forsitan alii
Abbreviated transcription (Latin):
tõnib ap̾acta ꝯficiendis iamp¬
ridem statiumus uniusos tene¬
at gestaaut ꝯfici sr reb ⁊̃ alibi
timio traliclisse credatur. nec ꝗ¬
dem amplius requirat quom¬

Expanded text:
onibus apud acta conficiendis iam pridem statuimus, universos teneat. Gesta autem confici super rebus etiam ontinuo tradidisse credatur, ne quid amplius requiratu
Abbreviated transcription (Latin):
uel fca uel petita sit ꝙ ̃ in ꝓcuri¬
tore ꝯscituendo. admonendas
cas dem cessas accones similit̾o
bsuntõ erit ut mninime quis i¬
redutur ꝓcuratorem si bi cessar
sibi st̃ conitoneacconum darc

Expanded text:
vel facta vel petita sit Quod et in procuratore constituendo ad movendas easdem cessas actiones similiter observandum erit, ut minime quis impediatur procuratorem cessarum sibi per donationem actionum dare,
Abbreviated transcription (Latin):
iubentib nob̃ quicqͣ legcas¬
utalicnum mãcipium min¬
inmititur pctisse parturtũci
codem qui inconspectunto li¬
btitem monstrabitur.antea
cño ꝯsccrtus ei ꝓtinus ad cu¬
ius ꝓprictatem ꝑtin restituto.
is qui mancipnm auenm
falicndo principisosuentiam
minumisit mancipia duo co
nuncipi dampna debeat mp¬
utue qui inꝑniciem suamg¬

Expanded text:
obis quicquam lege acut alienum mancipium manumitteretur, petisse probetur, tunc eodem, qui in conspectu nostro libertatem monstrabitur consecutus, ei protinus ad cuius proprietatem pertinet restituto is, qui mancipium alienum fallendo principis conscientiam manumisit, mancipia duo cogmancipii damna debeat imputare, qui in perniciem suam
Abbreviated transcription (Latin):
apr. Si p̃ris tipupillamñ
mõi comunocõe procre affe urdi
potes. S.ane si hoc p̃r puelle ẽ
ceceret postulanit et nupcẽrte
pupille m uel adultam quõ
eum ueluti confessum denute¬
la ꝙ huiusmoi conumocõne
fraudem aomĩstracõnis tege
laborauit et dodata percondõ¬
nem repeti potest.
ratoris nomine usurpato to
protutore seu procuratore uł
negõrum gͥ. res pupille mmi¬
ministrauit eamq sibi filio
suo coplau̾it talos mipcias
st. are et non ad exemplum
tutorum in firman sc̃imus
nec ex huinsmõi subtili nel
magligno tractatu mrimo¬
ma seu proles echus proge¬
mta ueldos superhus data
nel promissa. aliquã lesion¬
em uel calumpiam paciãt᷑.¬

Expanded text:
. Si patris tui pupillam nomodi coniunctione procreasse videri potes. Sane si hoc pater puellae, cum decederet, postulavit, et nuptiae rite pupillam vel adultam quondeum velut confessum de tutela, quia huiusmodi coniunctione fraudem administrationis tegere laboravit, et dos data per condictionem repeti potest. ratoris nomine usurpato, id est pro tutore seu pro curatore vel negotiorum gestore res pupillae administraverit eamque sibi filiove suo copulaverit, tales nuptias stare et non ad exemplum tutorum infirmari, ne ex huiusmodi subtili vel maligno tractatu matrimonia seu proles ex his progenita vel dos super his data vel promissa aliquam laesionem vel calumniam patiant
Abbreviated transcription (Latin):
qui. ad humamorem declinat
sm̃am non cessionem exigente
sinduciaas nula quideindi¬
fferenciamter ypothecauos⁊
alios reditores quantum ad
hanc eleccone obsuanda ¶
reb autem officõ iudicis ꝑci¬
enclis suam ium singuł.anis
ereclicorib hntibꝰ quam log

Expanded text:
qui ad humaniorem declinant sententiam non cessionem exigentes, sed indutias. Nulla quidem differentia inter hypothecarios et alios creditores quantum ad hanc electionem observanda: in rebus autem officio iudicis partiendis suam vim singulis creditoribus habentibus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
momeñto causadi bed¬
catig. ⁊ si appellaco introita
fuerͦ it tamenlatasm̃ asorciat᷑.
effectunuata tamen possonis
ieform̃ acõnemsioportetut ĩ¬

Expanded text:
momento causa detsi appellatio interposita fuerit, tamen lata sententia sortiatur effectum. Ita tamen possessionis reformationem fieri oportet, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
cessisse sires suas isolidumcib
uil mimus boniscedentium inin¬
cliosam acdintticessionem mini¬
me coniemt s hnsobnoxios ꝓ
ate pͥorum legumexplosaprof¬
effio solaquerendaꝵ Idemdicit
mom̃icessione sufficit uolunta¬
tis solaprofessio. ¶Mpr¬
stancias que prib acqura ueti¬
cis denegancdasic. cum ⁊ sinich
insuo censuh uquimpotate ꝑ¬

Expanded text:
cessisse, sed res suas in solutum tibi vel munus bonis cedentium invidiosam admitti cessionem minime convenit, sed his obnoxios pro ate priorum legum explosa professio sola quaerenda est. idem dixit: in omni cessione sufficit voluntatis sola professio. stantias, quae patribus adquiri vetieis deneganda sit? cum, etsi nihil in suo censu hi qui in potes
Abbreviated transcription (Latin):
cum cum equitas aircilio etͦ¬
nis inumat. ac tunc demi
tat un possis desiderare con¬
uenconemcumtantum post¬
caquesitum sit qd presidem
ad cius reilicenciam debeat ꝓ

Expanded text:
cum eum aequitas auxilio exceptionis muniat ac tunc demum iteratam possis desiderare conventionem, cum tantum postea quaesiit, quod praesidem ad eius rei licentiam debeat
Abbreviated transcription (Latin):
cipere cessionem aluauidelie:¬
corumexistimacõne ⁊ omin
corpor alicruciatu semoto coti¬
dic dubitabatursiquidamer
creditoribꝰ uoluerint quinqu¬
nales dare nichucias alu ancer
iaminunc cessionem accipere
mero erelitorumcaus aniclice¬
tuxisiquidemimus creclitor
alus om̃ibgiiorinsumma
debitimueniaturnt om̃ibrm
nnum eoadimatis idebitis eo¬
rum compucatisipe alios añ¬
cellat ipius sm̃a optineat su
incluigere tempus siue cefsa¬
cõnem accipere desiderat ¶ Si
uero pliues sint ciecutores ex
duersis auquantitatib mĩc
ampliordebiticumulus mino
sline feñatorum set ex quan¬
titate debiticausatrucinatur.
¶Pariantẽ quantitate debitũ¬

Expanded text:
cipere cessionem, salva eorum videlicet existimatione et omni corporali cruciatu semoto: quotidie dubitabatur, si quidam ex creditoribus voluerint quinquennales dare indutias, alii autem iam nunc cessionem acciperemero creditorum causa iudicetur Et si quidem unus creditor aliis omnibus gravior in summa debiti inveniatur, ut omnibus in unum coadunatis et debitis eorum computatis ipse alios antecellat, ipsius sententia obtineat, sive indulgere tempus sive cessionem accipere desiderat. Si vero plures quidem sint creditores, ex diversis autem quantitatibus, et nunc amplior debiti cumulus minordine feneratorum, sed ex quantitate debiti causa trutinatur. Pari autem quantitate debit
Abbreviated transcription (Latin):
egis nilie de bonis cedendis uen¬
eficium constitucõnis cliuorum
pirõrumfarentum ad piuncias
Porrectum esse ut cessio uonorin
actinittatur. notum⁊ nontam̃
creditorib sua anctoritate clim¬

Expanded text:
egis Iuliae de bonis cedendis beneficium constitutionibus divorum nostrorum parentium ad provincias porrectum esse, ut cessio bonorum admittatur, notum est: non tamen creditoribus sua auctoritate divi
Abbreviated transcription (Latin):
anore comuiccus publicatõe
bonor suoꝵ muictando offõ
quop rectoris ꝓuintie in q̃
non allegato suꝑ genda solli¬
Aliquis ausus eand̾ curim si¬
bimet usurpr tnum lib̃rũ
nun dispendio fenende. Ce offe¬

Expanded text:
 publicatione bonorum suorum multando, officio quoque rectoris provinciae, in qua non adlegato super gerenda sollialiquis ausus fuerit eandem curam sibimet usurpare, trium librarum auri dispendio feriendo. D.
Abbreviated transcription (Latin):
licite tius quemrertum deduci¬
tur accusitone extu si lib̃i qui.
accufint abscegant. cumabh
iis semims pucticieratõ requi¬
ratut quinius neabo detinent᷑¬

Expanded text:
litate ejus, quae in reatum deducitur, accusatione excusa, liberi qui accusantur abscedant, cum ab his feminis pudicitiae ratio requiratur, quae juris nexibus detinent
Abbreviated transcription (Latin):
st̾mum ures porrectinam ꝙ
cuprit insi secus pdit locumu
ifi uenus mutatur inaltam
formim ubi amorqr nccusde
sitis pems subdant infames
qui surnt uel qui futim sunt ra¬

Expanded text:
m vires porrecturam, quid cupiat? » Ubi sexus perdidit locum, ubi Venus mutatur in alteram formam, ubi amor quaesitis poenis subdantur infames, qui sunt vel qui futuri sunt r
Abbreviated transcription (Latin):
cccmr in tẽ sipore ꝙͣ post crit̾u
uindicare. ¶estiam igitur
sum est pumire iidõ subiuga¬
mus ecco ut nullus peat mili¬
tiau obiuat relo oporteat ut

Expanded text:
in tempore, quam post exitum vindicari. Vestram igitur serum est punire iudicio, subiugamus edicto: nullus parcat militi, cui obviari telo oporteat ut
Abbreviated transcription (Latin):
Acum oracuubn emcipatõ
ꝓredat. siue. alio R̃mo mõ asict¬
is prins fu̾int absolut scum ã
et pr̃utitur usuft̃ etuotum cus
est ad alios filios suas res puei¬

Expanded text:
acrum oraculum emancipatio procedat sive alio legitimo modo a sacris paternis fuerint absoluti. Cum enim et pater utitur usu fructu et votum eius est ad alios filios suas res pe
Abbreviated transcription (Latin):
hĩtoscum ratuta utiumq cor¬
pus eclidit ut imcat suis uͣ¬
cib immortilectalt̾m. alt̾ius̃
aurilio egeat et unosemoto
et alt̾m cdriumpatur sit postĩ¬
tas dum numantitur subtiu¬
tate non piam clircit cliffenciã.
sicut uiluis paulus in ip̃o prĩ¬

Expanded text:
cum natura utrumque corpus edidit, ut maneat suis vicibus immortale et alterum alterius auxilio egeat, ut uno semoto et alterum corrumpatur. Sed posteritas, dum nimia utitur subtilitate, non piam induxit differentiam, sicut Iulius Paulus in ipso pri
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. ¶ Un illustres comites:⁊
et magn militum peditum ete¬
quitum in punitiales iuiam
penitus heant potestatem nec
amplissima pfcura in milita
scatutos offĩ tu ad illud iudi¬
cium thi mimime oportebit.¬
¶ Scrat igitur uiustus magnificẽ¬
cratua sub te siue cilit̾ siue cli¬
mmalit᷑. appetantur eos litigare
debere.

Expanded text:
p. Viri illustres comites et magistri peditum et equitum in provinciales nullam penitus habeant potestatem, nec amplissima praefectura in militarstatutos officii tui ad aliud iudicium trahi minime oportebit. sciat igitur illustris magnificentia tua sub te, sive civiliter sive criminaliter appetantur, eos litigare debere.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶Refctus urbis cunc¬
tis que int̾ urbem sunt. antror¬
ominum pte dematis qͣntũ si¬
ne iniuna ac detunento alicii
honoris ususupat.

Expanded text:
. Praefectura urbis cunctis quae intra urbem sunt anteceomnium parte delibans, quantum sine iniuria ac detrimento alieni honoris usurpet.
Abbreviated transcription (Latin):
nem uiros eloquentissios togatos fo¬
ri amplissime sedis easd ꝯstitutões i¬
nras decꝑe ⁊ dinge insingula discre¬
tas eapitula . ad pfectar ꝯstituton so¬
liditatẽ ꝯpetentib supponetitulis et
priorib ꝯstitutõib eis agregare.i
¶Suplictis ita magnificis ⁊ pruten¬

Expanded text:
em viros eloquentissimos togatos fori amplissimae sedis easdem constitutiones nostras decerpere et in singula discretas capitula ad perfectarum constitutionum soliditatem competentibus supponere titulis et prioribus constitutionibus eas adgregare. Supra dictis itaque magnificis et pruden
Abbreviated transcription (Latin):
tutõnes nĩc que antei põite sut ostẽ¬
dunt. postea u̾o cum uitus iũs ofice¬
rand̃ recepimꝰ tam quinqͣginta decis¬
iones fecim᷑ ꝙ̃. alias. ioomod̾ ppoĩti o¬
pis ꝑtinentes pliimas ꝯscitutõneᷤ
ꝓmulgaumꝰ. in quibo maxim antiq̃¬
ni rer aiticulus em̃idatus.⁊ oenitatuꝰ
est ceq uis antiqũ suꝑuacua plirita¬
telib̾m. atq enudeatũ in nñs ꝯstitu¬
tionib ⁊ digestis redlidimꝰ. ¶ Sit
cum nouelle nr̃e tam decisiones ꝙ̃ cõ¬
stitutõnes q post ñi codicis ofectonẽ
late sunt ex̃ corp̃ eto codici deuagarẽt᷑¬

Expanded text:
 quae ante positae sunt ostendunt. . Postea vero, cum vetus ius considerandum recepimus, tam quinquaginta decisiones fecimus quam alias ad commodum propositi operis pertinentes plurimas constitutiones promulgavimus, quibus maximus antiquarum rerum articulus emendatus et coartatus est omneque ius antiquum supervacua prolixitate liberum atque enucleatum in nostris institutionibus et digestis reddidimus. Sed cum novellae nostrae tam decisiones quam constitutiones, quae post nostri codicis confectionem latae sunt, extra corpus eiusdem codicis divagabant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ungtit et miimet repͦicto uel
depõito itm solita pte testĩ factõe
aclimpliet siquidem. a testore.⁊¬
iiquid fut testib pauusꝑ stpat¬
is cum coramions face. iliquid
riturile testõr enbescat it̾m int¬
rotucns trstib ꝯ stq̃ntiam faccõ¬
ms testi pcecesãmus: Sitũm¬

Expanded text:
 urguet et imminet repleto vel deposito iterum solita per testamenti factionem adimpleri. Et si quidem a testatore aliquid fiat testibus paulisper separatis, cum coram his facere aliquid naturale testator erubescat, iterum introductis testibus consequentiam factionis test
Abbreviated transcription (Latin):
morcretur uel pelicꝙ̃ morie¬
tur scipulatus sitaliquis uel
missi noĩc aliqͦuid ddmqrit
penitus amputantes. ou que
latiici pactisũt cchentes uel
testõr in suo testo disposũit
⁊ si post mortem ua preclici
ꝙ moreret scripta ẽe nostutur

Expanded text:
morietur vel pridie quam morietur stipulatus sit aliquis vel missi nomine aliquid dereliquerit, penitus amputantes omnia, quae lati vel pacti sunt contrahentes, vel testator in suo testamento disposuit, etiamsi post mortem vel pridie quam morietur scripta esse noscuntur
Abbreviated transcription (Latin):
puunti morti uel qucutuisi
corporis t̾ntus timore spopo¬
diti. iou̾sus expicntem excep¬
tone ꝓpoita defendi potes. siuio
mncłꝰ tale ꝓbetur accusitõnisi¬
stitute ua future p̾tex̾tu nõ
obturem si ꝓbabilem cam bĩ¬
ta stipusone ꝓmissio n infiri¬
matur. sinaut obn instituen

Expanded text:
pulanti mortis vel cruciatus corporis territus timore spopondisti, adversus experientem exceptione proposita defendi potes. Si vero nihil tale probetur, accusationis institutae vel futurae praetextu non ob turpem, sed probabilem causam habita stipulatione promissio non infirm
Abbreviated transcription (Latin):
claps ⁊quor spiciarctuperan¬
de posroms legibꝰ prestituta
littignimcis infencib largra
conicuit ut cos monĩtarie
cuperande possonis indiug¬
emus quod ficripotest ut re¬
stitucio pp̃sunlos infideles ł
negligntes ꝓpiquos nel pa¬

Expanded text:
labsa quoque spatia recuperandae possessionis legibus praestituta litigium eis inferentibus largiri conveniet, ut eos momentariae cuperandae possessionis indulsimus, quia fieri potest, ut restitutio propter servulos infideles vel neglegentes propinquos vel a
Abbreviated transcription (Latin):
pande possoms iegibꝰ prestit¬
utum:. S reformato stituc
superfuerunt ad discepticio¬
ncmlitiuimmitilatapman¬
cant idicio suato iustis legi

Expanded text:
perandae possessioni legibus praestitutum est, sed reformato statu, qsupererunt ad disceptationem litigii inmutilata permaneant, iudicio reservato iustis legi
Abbreviated transcription (Latin):
cliligentermquirant anenis
quiquolibet modoperegrin¬
uel suus quolibrcituloretine¬
bat. nec cos quidciectisunt. ab¬
snciuim nomine possitentes
qr minime ipis decisio cause
mandata sit ꝓꝑexpundare

Expanded text:
iligenter inquirant, utrum eius qui quolibet pacto peregrinulus quolibet titulo retinebat. Nec eos, qui deiecti sunt absentium nomine possidentes, quia minime ipsis dictio causae mandata sit, ab experiundo rei
Abbreviated transcription (Latin):
tor migistene potestatis tecri
ranciapatiatur controuersiã
uelut tubuta uel funccões
oebes inprounciadetinetur
et si sina reccoris proumcie
fut appelłone suspensa cum
tua sublimitate iuroq mag¬
infico magro muitum cogn¬
oscende cac̾ inbemus mita po¬
nderan. licet magi militum
rectori pronincie̾ causam del¬
gaint porandam.

Expanded text:
itor magisteriae potestatis a curia provincia patiatur controversiam vel ut tributa vel functiones debens in provincia detinetur, si sententia rectoris provinciae fuerit appellatione suspensa, cum tua sublimitate viro quoque magnifico magistro militum cognoscente causae iubemus merita ponderari, licet magister militum rectori provinciae causam delegaverit perorandam.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃a cognoscentes eccipiunt.
sim sacratissimonii nomĩs
nel mimims comitatue. ause
dicantur. Sinc su illustrium
ac magnificorum iudicun
sentencie fuint apellone su¬
pense corum udelicet quor
sententi as licet appellone sus¬
pendiper consuttaitione nra
uolumus audientiamei pecta¬
rilicer anteaprinato homimi
⁊ non illustrilite mobdeleg¬
ataispostea tempore diffim¬
coms iliustrdecoratus dig

Expanded text:
a cognoscentes excipiunt, si in sacratissimo nostri numinis comitatu causae dicantur. Sane si illustrium ac magnificorum iudicum sententiae fuerint appellatione suspensae, eorum videlicet, quorum sententias licet appellatione suspendi, per consultationem nostram volumus audientiam expectari, licet antea privato homini, id est non illustri, lite a nobis delegata is postea tempore definitionis illustri decoratus dig
Abbreviated transcription (Latin):
strem prefectum pretor¬
io quiminõ est comita¬
ta inrumetiam iliustre
questorem i palacu sa¬
cris indicus presitentes
disceptationem iubemꝰ
arripe coordine ea obser¬
uatione hustem tempo¬
ribus quibꝰ cete̾ quoq
utes fatali die post appel¬
lom insacris auoitorus
terminantur et hoc licet
quidam pretcorum spec¬
tibilium iudicum uzeꝗ
aessont sacriurdices app̃l¬
lon̾es a cccpezint ¶Q sia

Expanded text:
ctum praetorio, qui in nostro est comitatu, virum etiam illustrem quaestorem nostri palatii sacris iudiciis praesidentes disceptationem iubemus adripere eo ordine, ea observatione, isdem temporibus, quibus ceterae quoque lites fatali die post appellationem in sacris auditoriis terminantur. Et hoc, licet quidam praedictorum spectabilium iudicum iure concesso ut sacri iudices appellationes acceperint 1a
Abbreviated transcription (Latin):
no qͥuimmo est comitaticũ
ud illustri questoretempo
nses que idarbitros gesta ft̃
suscipiant cognieres iuglicãt
et eiquegeninturacapiant

Expanded text:
n nostro est comitatu, cum viro illustri quaestore temponses quae apud arbitros gesta sunt suscipiant, cognitiones inducant et ea quae geruntur excipiant
Abbreviated transcription (Latin):
sibi coniiges mumoniocopu¬
laiunt qd post unrorum mortẽ
mansisse uirgnies dicebantꝰ ai¬
bitrati nidel qͦd centis legum cõ¬
ditorib placint cum corporeno
conenint mipcias ie nourdi¬
ee contractas et huiusmoi comi¬
biatinc temporis celebratasi¬

Expanded text:
ges matrimonio copulaverint, quod post illorum mortem mansisse virgines dicebantur, arbitrati scilicet, quod certis legum conditoribus placuit, cum corpore non convenerint, nuptias re non videri contractas, et huiusmodi conubia tunc temporis celebrata f
Abbreviated transcription (Latin):
Sem. Flncimus ut siqui
condempnatus fi̾nit post dari
centisi  quidem usuris ẜmn
usurar usuras pciitus cr del¬
ends nullum cau̾m itlmo¬
mus ex quo hĩ michiato pos¬

Expanded text:
s . Sancimus, ut si quis condemnatus fuerit, post datas centesimas quidem usuras secuusurarum usuras penitus esse delendas, nullum casum relinquimus, ex quo huiusmodi machinatio pos
Abbreviated transcription (Latin):
que agitanda sit memoratam sũ¬
mom uidet᷑ exced̾e clicus lite pulsa¬
tus det execurorib yconom̃ ꝓ refidl
sticis reculis et canone a beatissimiᷤ
ep̃is antiquitus instituto cłiai ui¬
rare ꝓhibent᷑. ¶Statuus. auit̃
ut excutorib idem reu̾entissimu̾
ycononnus uel alii cdiusi clici sub

Expanded text:
quae agitanda sit, memoratam summam videtur excedere, clericus lite pulsatus det exsecutori pro residua clesiasticis regulis et canone a beatissimis episcopis antiquitus instituto clerici iurare prohibentur. Statuimus autem, ut exsecutoribus idem reverentissimus oeconomus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃o hꝰ urb clicos coniditutos uel cõ¬
tra reuentissimum ycononium tã
de sis ꝙͣ de errliasticis nogiriis sibi
necte ¶ Demorati aut̃ reu̾entissim¬
i cł̃ia orthodoxar eccłiar. que sub
religñso antistite huius inlite ur¬
bis funt in cã in q̃ uel ip̃i uel ꝓcura¬
ꝯuenm cepint fidenissorem sacratis¬
sime huius uib̃ cecłie ygononum ł¬
uel defensorem p̾beant qui usad.¬

Expanded text:
 urbis clericos constitutos vel contra reverentissimum oeconomum tam de ipsius quam de ecclesiasticis negotiis sibimnectere. Memorati autem reverentissimi clerici orthodoxarum ecclesiarum, quae sub viro religioso antistite huius inclitae urbis sunt, in causa, in qua vel ipsi vel procuraeniri, fideiussorem sacratissimae huius urbis ecclesiae oeconomum vel defensorem praebeant, qui us
Abbreviated transcription (Latin):
siaguitate non absentia non
intlicia cc̃ hanc legem defrndẽ¬
duss pupillan ccite dumtas¬
t quis sub tutoris defensone
ꝯsticitit huic camenda sanc¬
os puctunt qui. ad solicitud¬
mem ꝑtinent curatoris ncc̃io
tinguantur que pprturindib¬
ant̾ur non iic queanciquis
trmporib limitantur posth¬
anc uo timporis ciffõnemn¬

Expanded text:
ilitate, non absentia, non militia contra hanc legem defendenda, sed pupillari aetate dumtaxat, quamdiu sub tutoris defensione consistit, huic eximenda sancos pervenerit, qui ad sollicitudinem pertinent curatoris, necessario tinguantur, quae perpetuae videbantur, non illae, quae antiquitus temporibus limitantur. Post hanc vero temporis defin