comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alius lucius. alius marcus. Aliud . ñ. diceres nisi
tuum nomen diceres. Hoc expectabatur de
dõ hoc enĩ erat quesitũ: quid uocaris: a quo
me missum esse respondebo quȩrentibus : Ego
Ess& tibi nomen ipsum esse nisi quicquid est
aliud tibi comparatum inueniretur. ñ ẽẽ. uere
Hoc est nomen tuũ. ex prime hoc idem melius.
Uade inquit & dic filus isrł. qui est misit me
ad uos. Ego sum qui sum. qui est misit me.
Magnũ esse. est magnũ est. Adboc homo
quid est: Adilid tam magnũ hono. quid est:
quicquid est. Quis apprehendat illud esse
Quis eius particeps fiat: Quis anhel& quis aspi¬
r& : Quis ibi. eẽ se posse presumat e Noli
desperare humana fragilitas. ego sum inquit ds̃
abrabam. & ds̃ isaac. & ds̃ iacob Audisti quid
sim apud me. audi quid sim & propterte. Hȩc
igitur aeternitas uocauit nos. & erupit aeter¬
nitate uerbũ: lam acternitas: iam uerbum:

Expanded text:
alius, Lucius; alius, Marcus. Aliudne diceres, nisi alius, Lucius; alius, Marcus. Aliudne diceres, nisi nomen tuum diceres? Hoc exspectabatur de Deo. Hoc enim erat quaesitum. Quid vocaris? A quo me missum esse respondebo quaerentibus? «Ego Esset tibi nomen ipsum esse, nisi quidquid est aliud, tibi comparatum, inveniretur non esse vere? Hoc est nomen tuum: exprime hoc idem melius. «Vade,» inquit, «et dic filiis Israel: Qui est, misit me ad vos. Ego sum qui sum: qui est, misit me ad vos.» Magnum ecce «Est,» magnum «Est!» Ad hoc homo quid est? Ad illud tam magnum «Est,» homo quid est, quidquid est? Quis apprehendat illud esse? quis ejus particeps fiat? quis anhelet? quis aspiret? quis ibi se esse posse praesumat? Noli desperare, humana fragilitas. «Ego sum,» inquit, «Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob» . Audisti quid sim apud me, audi et quid sim propter te. Haec igitur aeternitas vocavit nos, et erupit ex aeternitate Verbum. Jam aeternitas, jam Verbum,
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde dictũ est. ut sit ds̃ om̃a in omnibus. Non
enĩ aliud anni dĩ & aliud ipse. sed anm dĩ ęter¬
nitas dĩ est. ae ternitas ipsa dĩ substantia est.
quae nihil hab& mutabile ubi nihil est preteritĩ
quasi iam non sit. nihil est futurũ quasi non dum
sit. Non est ibi nisi est. non est ibi fuit & erit.
quia & quod fuit non est. & quod erit non dum
est. sed quicquid ibi est non nisi est. Merito sit
misit ds̃ famulũ suũ moysen quę siuit enĩ nomen
mittentis se. requisiuit & audiuit. nec desertũ
est desideriũ concupiscentiae bonae. Quesiuit
autẽ non quasi curiositate praesumendi. sed ne¬
cessitate ministrandi. Quid in quã dicam filus
isrł si dixerint mihi quis te misit ad nos: & ille
indicans se creaturae creatorẽ. dm̃ homini in¬
mortalem mortali aeternũ temporali. Ego inquit
sum qui sum. Tu diceres ego sum. Quis : Gauis

Expanded text:
unde dictum est, «Ut sit Deus omnia in omnibus» . Non unde dictum est, «Ut sit Deus omnia in omnibus» . Non enim aliud anni Dei, et aliud ipse: sed anni Dei, aeternitas Dei est: aeternitas, ipsa Dei substantia est, quae nihil habet mutabile; ibi nihil est praeteritum, quasi jam non sit; nihil est futurum, quasi nondum sit. Non est ibi nisi, Est; non est ibi, Fuit et erit; quia et quod fuit, jam non est; et quod erit, nondum est: sed quidquid ibi est, nonnisi est. Merito sic misit Deus famulum suum Moysen. Quaesivit enim nomen mittentis se; quaesivit, et audivit, nec desertum est desiderium concupiscentiae bonae. Quaesivit autem, non quasi curiositate praesumendi, sed necessitate ministrandi. «Quid,» inquit, «dicam filiis Israel, si dixerint mihi: Quis te misit ad nos?» Et ille indicans se creaturae Creatorem, Deum homini, immortalem mortali, aeternum temporali: «Ego,» inquit, «sum qui sum.» Tu diceres, Ego sum. Quis? Gaius;
Abbreviated transcription (Latin):
RATIONO anni Toi. ldeo ego de diebus
exigus quaesiui. quia lic& usq in finem sacculi
durent mecũ isti dies. exigui sunt in cõparatio¬
ne diertm tuorũ. Anni enĩ tui ingeneratio¬
ne generationũ. Quare non ait anni tui in
sȩcula secułoꝵ: Sic enĩ magissol& aeternitas
significari in sc̃is scripturis. sed ait in genera¬
tione generationũ anni tui. Sed qui anui tui :
Qui. nisi qui non ueniunt & transeunt: Qui
nisi qui non ideo ueniunt ut non suit. Om̃is
enĩ dies in hoc tempore ideo uenit ut non sit:
om̃is hora. om̃is mensis: om̃is aninus. Nihil horũ
stat. ante quã ueniat erit. cũ uenerit non crit
Illi ergo anni tui aeterni qui non mutant᷑. in
generatione generationũ erunt. Est quaedam
generatio generationũ in illa erunt anni tui.
Quae ista est: Est quaedam & si bene agnoscamꝰ
in illa erimus et anni dĩ in nobis erunt. Quomo¬
do in nobis erunt : Quomodo ipse ds̃ in nobiserit

Expanded text:
rationum anni tui.» Ideo ego de diebus rationum anni tui.» Ideo ego de diebus exiguis quaesivi, quia licet usque in finem saeculi durent mecum isti dies, exigui sunt in comparatione dierum tuorum: «Anni» enim «tui in generatione generationum.» Quare non ait, Anni tui in saecula saeculorum; sic enim magis solet aeternitas significari in sanctis Scripturis: sed ait, «In generatione generationum anni tui?» sed qui «anni tui?» Qui, nisi qui non veniunt et transeunt? qui, nisi qui non ideo veniunt, ut non sint? Omnis enim dies in hoc tempore ideo venit, ut non sit; omnis hora, omnis mensis, omnis annus: nihil horum stat; antequam veniat, erit; cum venerit, non erit. Illi ergo anni tui aeterngeneratione generationum» erunt. Est quaedam generatio generationum; in illa erunt anni tui. Quae est ista? Est quaedam, et si bene agnoscamus, in illa erimus, et anni Dei in nobis erunt. Quomodo in nobis erunt? Quomodo ipse Deus in nobis erit:
Abbreviated transcription (Latin):
aeccła in om̃ib gentibus: & ipsa est exiguitas
dierũ quia exiguũ est om̃e quod finitur. utinã
in aeternitatẽ ab ista exiguitate transeatur.
Pereant heretici. pereant quod sunt. & inueniant᷑
ut sint quod non sunt. Exiguitas dierũ. usq
in finẽ saeculi erit. Exiguitas ideo quia totũ
hoc tẽpus non dico ab hodierno die usq in finẽ
scłi. sed ab adã usq in finẽ scłi exigua gutta
est cõparata aeternitati. Nlon ergo blandiant᷑
sibi contra me heretici quia dixi exiguitatem
dierũ meorũ. quasi non per mansurã usq in
finẽ sacculi. Quid eñi addidit : NE RT UO¬
ces oe in diontoiuo uieruo meonoor
Noli quomodo heretici locuntur. sic metum
agere. Usq in finẽ sȩculi ine petduc: non in
dimidiũ dierũ ieorũ. & perfice mihi dies
exiguos. ut dones inihi postea dies aeternos.
Quare ergo de exiguitate dierũ requisisti :
Quare : uis audire: IN GENERATONE OENE¬

Expanded text:
Ecclesia in omnibus gentibus; et ipsa est exiguitas Ecclesia in omnibus gentibus; et ipsa est exiguitas dierum, quia exiguum est omne quod finitur; ut jam in aeternitatem ab ista exiguitate transeatur. Pereant haeretici, pereant quod sunt, et inveniantur ut sint quod non sunt. Exiguitas dierum usque in finem saeculi erit: exiguitas ideo, quia totum hoc tempus, non dico ab hodierno die usque in finem saeculi, sed ab Adam usque in finem saeculi, exigua gutta est comparata aeternitati. 10. «vers.» 25. Non ergo blandiantur sibi contra me haeretici, quia dixi, «Exiguitatem dierum meorum,» quasi non permansuram usque in finem saeculi. Quid enim addidit? «Ne revoces me in dimidium dierum meorum.» Noli, quomodo haeretici loquuntur, sic mecum agere. Usque in finem saeculi me perduc, non in dimidium dierum meorum; et perfice mihi dies exiguos, ut dones mihi postea dies aeternos, Quare ergo de exiguitate dierum requisisti? Quare? Vis audire? «In generatione gene
Abbreviated transcription (Latin):
nos erimus. usq in consũpmationẽ sȩculi. Interro¬
getur ipse xp̃c cui dictũ est. exiguitatẽ dierũ
meorũ annuntia mihi. Et predicabitur inquit
hoc euuangeliũ in uniuerso orbe in testimoniũ
om̃ibus gentibus. & tunc ueni& finis. Quid est
quod dicebas hoc certe fuit & periit : Dũm audi
annuntiantẽ exiguitatẽ dicrũ meorũ. Predica¬
bitur inquit hoc euuangeliũ. Ubi: In toto orbe
terrarũ. Quibus : In testimoniũ om̃ib gentibus.
Quid postea : & tunc ueni& finis. Non uides
adhuc eẽ gentes in quibus non est predicatum
euuangeliũ : Cum ergo necesse sit impleri qͦd
dñs dixit exiguitatẽ dierũ eius annuntians aec¬
clesiae: ut predicet᷑ hoc euuangeliũ in omibus
gentibus. & tunc ueniat finis. quid est quod
dicis iam perisse aeccłam de om̃ib gentibus. quan¬
do adhoc predicatur euuangeliũ ut possit esse
in om̃ibus gentibus: Ergo usq in finẽ sȩculi

Expanded text:
nos erimus usque in consummationem saeculi. Interronos erimus usque in consummationem saeculi. Interrogetur ipse Christus, cui dictum est, «Exiguitatem dierum meorum annuntia mihi. Et praedicabitur,» inquit, «hoc Evangelium in universo orbe, in testimonium omnibus gentibus; et tunc veniet finis» . Quid est quod dicebas: Hoc certe fuit et periit? Dominum audi annuntiantem exiguitatem dierum meorum. «Praedicabitur,» inquit, «hoc Evangelium.» Ubi? «In toto orbe terrarum.» Quibus? «In testimonium omnibus gentibus.» Quid postea? «Et tunc veniet finis.» Non vides adhuc esse gentes in quibus nondum est praedicatum Evangelium? Cum ergo necesse sit impleri quod Dominus dixit, exiguitatem dierum meorum annuntians Ecclesiae, ut praedicetur hoc Evangelium in omnibus gentibus, et tunc veniat finis; quid est quod dicis jam perisse Ecclesiam de omnibus gentibus, quando ad hoc praedicatur Evangelium, ut possit esse in omnibus gentibus? Ergo usque in finem saeculi
Abbreviated transcription (Latin):
meorũ annuntia mihi. ac non illa potius quae
superius loquebat᷑. in conueniendo populos in unũ
& regna ut seruiant dño: Unde uobis cordo¬
l&: Quia & imperatores contra hereticos leges
proponunt: Impletũ est ibi : & regna ut ser¬
uiant dño. Non enĩ uos filii estis illorũ mor¬
tificatorũ. quorũ uox compeditorũ exaudita est
a dño. Absit: non hoc indicat uanitas ur̃a. non
hoc indicat suꝑbia ur̃a. non hoc indicat uanitas
ur̃a. Non sapitis. & foris estis. Sal infatuatũ
estis. & ideo ab hominibus conculcamini. Audi¬
te quid dicat. Quae aeccła: Quȩ congregauit
populos in unũ: Quae aeccła  Quȩ congregauit
regna ut seruiant dño. Mota uocibus ur̃is &
falsis opinionibus ur̃is quęrit adõ ut exiguitatẽ
dierũ suorũ annunti& sibi. & inuenit dnm̃ dix¬
isse. ecce ego uobiscũ sum usq in consuminationẽ
seculi. Hic uos dicitis. de nobis dixit. Nos sumꝰ:

Expanded text:
meorum annuntia mihi;» ac non illa potius quae meorum annuntia mihi;» ac non illa potius quae superius loquebatur, «In conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino?» Unde vobis cor dolet? Quia et imperatores contra haereticos leges proponunt: ibi impletum est, «Et regna, ut serviant Domino.» Non enim vos filii estis illorum mortificatorum, quorum vox compeditorum exaudita est a Domino. Absit: non hoc indicant facta vestra, non hoc indicat superbia vestra, non hoc indicat vanitas vestra: non sapitis, et foris estis; sal infatuatum estis, ideo et ab hominibus conculcamini . Audite quid dicat: quae Ecclesia? Quae congregavit «populos in unum.» Quae Ecclesia? Quae congregavit «regna, ut serviant Domino.» Mota vocibus vestris et falsis opinionibus vestris, quaerit a Deo ut exiguitatem dierum suorum annuntiet sibi, et invenit Dominum dixisse: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi.» Hic vos dicitis: De nobis dixit; nos sumus,
Abbreviated transcription (Latin):
murant contra me: Quid est quod perditi me
perisse contendunt: Certe enĩ hoc dicunt.
quia fui & non sum. annuntia mihi exiguitatẽ
dierũ meorũ. Non ate quaero illos dies eter¬
nos. illi sine fine sunt. ubi ero. Non ipsos que
tẽ dierũ in eorũ: annuntia mibi : quãdiu ero in
isto scło annuntia mibi propt̃ illos qui dicunt
fuit & iam non est. Propter illos qui dicunt:
impletȩ sunt scripturȩ. crediderunt om̃s gentes.
sed apostatauit & perut aeccła de om̃ib gentibus:
Quid est hoc exiguitatẽ dierũ meorũ nuntia mͥ:
& adnuntiauit nec tacuit ista uox. Quis annun¬
tiauit mihi nisi ipsa uia: Quomodo annuntia¬
uit: Ecce ego uobiscũ sum usq in consũmationẽ
seculi. Sed hic existunt & dicunt. uobiscũ sum
inquit usq in consuminationẽ sęculi. quia nos
preuidebat. quia pars donati erat in terra.
Numquid ipsa est quae dixit. exiguitatẽ dierũ

Expanded text:
murant contra me? quid est, quod perditi me murant contra me? quid est, quod perditi me perisse contendunt? Certe enim hoc dicunt, quia fui, et non sum: «Annuntia mihi exiguitatem dierum meorum.» Non a te quaero illos dies aeternos: illi sine fine sunt, ubi ero; non ipsos quaetem dierum meorum, «annuntia mihi.» Quamdiu ero in isto saeculo, annuntia mihi. propter illos qui dicunt, Fuit, et jam non est: propter illos qui dicunt, Impletae sunt Scripturae, crediderunt omnes gentes, sed apostatavit et periit Ecclesia de omnibus gentibus. Quid est hoc, «Exiguitatem dierum meorum annuntia mihi?» Et annuntiavit, nec vacavit ista vox. Quis annuntiavit mihi, nisi ipsa via? Quomodo annuntiavit? «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . 9. Sed hic existunt, et dicunt: «Vobiscum sum,» inquit, «usque in consummationem saeculi;» quia nos praevidebat, quia pars Donati erit in terra. Numquid ipsa est quae dixit, «Exiguitatem dierum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s gentes. sed illa aeccła quae non fuit om̃iumn
gentiũ iam non est. periit. Hoc dicunt. qui
in illa non sunt. Oinpudentẽ uocẽ illa non
est quia tu in illa non es: uide ne tu ideo non
sis. Nam illa erit. & si tu nonsis. Hanc uocẽ
ab hominabilẽ de testabilem presũptionis & fal¬
sitatis pleuã. nulla ueritate suffultã. nulla sapi¬
entia in luminatã. nullo sale conditã. uanã. teme¬
rariã. precipitem. pernitiosam. preuidit sp̃s dei:
& tamquã contra illos cũ annuntiar& unitatem
in conueniendo populos in unũ. & regna ut ser¬
uiant dño. Cumq subdidiss& respondit ei . utiq
laus eius. utiq hierłm mater nr̃a de peregri¬
natione reuginda. fetosa cum multis filuis ma¬
gis quã ea quae habebat uirũ qm̃ quidã dictu¬
ri erant contra fuit & non est. ExIOUITAT̃E
INOUIT DIERUM MEORŨ ANMONTIA OM
Quid est quod nescio qui recedentes a me mur¬

Expanded text:
omnes gentes: sed illa Ecclesia quae fuit omnium omnes gentes: sed illa Ecclesia quae fuit omnium gentium, jam non est; periit. Hoc dicunt qui in illa non sunt. O impudentem vocem! Illa non est, quia tu in illa non est? Vide ne tu ideo non sis; nam illa erit, etsi tu non sis. Hanc vocem abominabilem, detestabilem, praesumptionis et falsitatis plenam, nulla veritate suffultam, nulla sapientia illuminatam, nullo sale conditam, vanam, temerariam, praecipitem, perniciosam, praevidit Spiritus Dei, et tanquam contra illos cum annuntiaret unitatem: «In conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino.» Cumque subdidisset, «Respondit ei,» utique laus ejus, utique Jerusalem mater nostra de peregrinatione revocanda, fetosa cum multis filiis, magis quam ea quae habebat virum; quoniam quidam dicturi erant contra, Fuit, et non est: «Exiguitatem,» inquit, «dierum meorum annuntia mihi.» Quid est, quod nescio qui recedentes a me, mur
Abbreviated transcription (Latin):
sio fit ad salutẽ. Quare autẽ credimꝰ & mortuũ:
Quia credere eũ resurrexisse non possumꝰ nisi pri¬
us mortuũ fuisse credamus. Quis enĩ resurg&
nisi mortuus fuerit: Quis expergiscit᷑ nisi pri¬
fide qua congregata est aeccła. multi illi filu deser¬
tȩ. magis quã eius quae bab& uirũ. Respondit ei
dixit ei laudẽ secundũ eius precepta: In uia for¬
titudinis eius. non in uia fortitudinis eius. Quo¬
modo ei responderit. iam supra audistis. In con¬
ueniendo populos in unũ & regna ut scruiant
dño. In hoc ei ergo respondit in unitate qui
autẽ non est in unitate: non ei respondit. Ille
enĩ unus est. aeccła unitas. Non respondit
uni. nisi unitas. Sed existunt qui dicant. iam
hoc factũ est. respondit ei in om̃ibus gentibus
aeccła. pariens filios plures. quã illa quȩ habebat
uirũ. Respondit in uia fortitudinis eius. Cre¬
didit enĩ xp̃m resurrexisse. crediderunt in eũ

Expanded text:
sio fit ad salutem» . Quare autem credimus et mortuum? sio fit ad salutem» . Quare autem credimus et mortuum? Quia credere eum resurrexisse non possumus, nisi prius mortuum fuisse credamus. Quis enim resurgit, nisi mortuus fuerit? quis expergiscitur, nisi pri. In hac ergo fide, qua congregata est Ecclesia, «multi» illi «filii desertae, magis quam ejus quae habet virum; respondit ei,» dixit ei laudem secundum ejus praecepta; «in via fortitudinis ejus,» non in via infirmitatis ejus. 8. Quomodo ei responderit, jam supra audistis: «In conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino.» In hoc ei ergo respondit, in unitate: qui autem non est in unitate, non ei respondet. Ille enim unus est, Ecclesia unitas: non respondet uni, nisi unitas. Sed existunt qui dicant. Jam hoc factum est; respondit ei in omnibus gentibus Ecclesia, pariens filios plures quam illa quae habebat virum, «respondit in via fortitudinis ejus;» credidit enim Christum resurrexisse, crediderunt in eum
Abbreviated transcription (Latin):
cifixus ex infirmitate latuit quis ess&: donec
fortis exurgendo apparer&. Non ei ergo
respondit aeccła in uia infirmitatis sed in
uia fortitudinis suae: quia post resurrectio¬
nẽ uocauit aeccłam de toto orbe terrarum.
iam non infirmus in cruce sed fortis in caelo
Non enĩ laus fidei xp̃ianorũ est quia credunt
mortuũ xp̃m. sed quia credunt resurrexisse
xpm. Nam mortuũ & paganus credit. &¬
hoc tibi pro crimine obicit. quia in mortuũ
credidisti. Quae igit᷑ laus tuac Crede resur¬
rexisse xp̃m. & spera te resurrecturũ esse
per xpm. Haec est laus fider. Si eni credide¬
ris in corde tuo quia dñs est iħẽ & confessus
fueris ore tuo quia eum ds̃ suscitauit a mortius
saluus eris. Non ait si confessus fueris quia eũ
ds̃ tradidit occidendũ. sed quia eũ ds̃ suscitaut
a mortuis si confessus fueris tunc saluus eris.
Corde enĩ creditur ad iustiaã. ore autẽ confes¬

Expanded text:
cifixus ex infirmitate latuit quis esset, donec cifixus ex infirmitate latuit quis esset, donec fortis resurgendo appareret. Non ei ergo respondit Ecclesia in via infirmitatis, sed «in via fortitudinis suae;» quia post resurrectionem vocavit Ecclesiam de toto orbe terrarum, jam non infirmus in cruce, sed fortis in coelo. Non enim laus fidei Christianorum est, quia credunt mortuum Christum; sed quia credunt resurrexisse Christum. Nam mortuum et paganus credit; et hoc tibi pro crimine objicit, quia in mortuum credidisti. Quae igitur laus tua? Credere resurrexisse Christum, et sperare te resurrecturum esse per Christum: haec est laus fidei. «Si enim credideris in corde tuo quia Dominus est Jesus, et confessus fueris ore tuo quia eum Deus suscitavit a mortuis, salvus eris.» Non ait, Si confessus fueris quia Deus eum tradidit occidendum; sed, «quia eum Deus suscitavit a mortuis si confessus fueris,» tunc «salvus eris. Corde enim creditur ad justitiam; ore autem confes
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a deserta. Herłm clamat & non respondetur:
quotiens uolui congregare filios tuos tamquã gal¬
lina pullos suos sub alas suas & noluisti: non respon¬
detur : Pluitur desuꝑ: & pro fructu spine profe¬
runtur. At uero illa herłm de qua dictũ est
letare sterilis quae non paris erumpe & exclama
quae non parturis. qm̃ multi filii deserte magis
quam cius quae hab& uirũ. respondit ei. Quid
Respondit eised ubi: in uia fortitudinis sue.
Nũ quid inse: Nam quid ess& inse : Aut quã
uocem haber& in se. dese nisi solam uocem pec¬
cati. uocẽ iniquitatis: Excute uocem ipsius qͥd
inuenis nisi tumultũ: ego dixi dñe miserere
mei. sana animã meam qm̃ peccaui tibi. Porro
si iustificata est respondit ei : non ex meritis
suis. sed ex manibus ipsius. Ubi: In uia fortitu¬
dinis suae xp̃c est. ipse est. Ego sum inquit
uia ueritas & uita. Sed ante resurrectionẽ
non agnoscebatur apopulo suo. & maxime cru¬

Expanded text:
usalem» clamat, et non respondetur, «quoties volui congregare filios tuos, tanquam gallina pullos suos sub alas suas, et noluisti» ! Non respondetur: pluitur desuper, et pro fructu spinae proferuntur. At vero illa Jerusalem, de qua dictum est, «Laetare, sterilis, quae non paris; erumpe et exclama, quae non parturis, quoniam multi filii desertae, magis quam ejus quae habet virum» ; «respondit ei.» Quid«Respondit ei,» sed ubi? «In via fortitudinis suae.» Numquid in se? Nam quid esset in se, aut quam vocem haberet in se, de se, nisi solam vocem peccati, vocem iniquitatis? Excute vocem ipsius, quid invenis nisi ut multum, «Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quia peccavi tibi» ? Porro, si justificata est, «respondit ei,» non ex meritis suis, sed ex manibus ipsius. Ubi? «In via fortitudinis suae.» Christus est, ipse est: «Ego sum,» inquit, «via, veritas, et vita» . Sed ante resurrectionem non agnoscebatur a populo suo; et maxime cru
Abbreviated transcription (Latin):
suae: Queramus ergo primũ quis respondit:
& sic quaermus quae sit uia fortitudinis eius.
Superiora uerba indicant respondisse ei. aut
laudem eius aut hierłm. Supra enĩ dixerat.
& laus eius in hierłm in conueniendo populos in
unũ & regna ut seruiant dño. Respondit ei
non possumus dicere regna. quia responderunt
dixiss&. Respondit ei non possumꝰ dicere
populi. quia & hnc responderunt dixiss&. Quia
ergo respondit ei singularẽ numerus: querimꝰ
superius & non inuenimus. nisi aut laudem eius
ei respondit laus eius: Quando ei grãs agunt
uocati ab illo. Ille enĩ uocat: nos respondemꝰ non
respondes. nec laus eius respondst ei dete. quia
sic uiuis ut ille non laud&ur: sed potius blasphe¬
metur perte. Cum autẽ sic uiuimus ut per nos
laud& ur ds̃ : respondit ei laus eius de uocatis &
sc̃is eius. Respondit & hierłm: Uocata est enim

Expanded text:
suae? Quaeramus ergo primo quis respondit, suae? Quaeramus ergo primo quis respondit, et sic quaeremus quae sit via fortitudinis ejus. Superiora verba indicant respondisse ei, aut laudem ejus, aut Jerusalem: supra enim dixerat, «Et laus ejus in Jerusalem; in conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino. Respondit ei,» non possumus dicere, Regna; quia, Responderunt dixisset. «Respondit ei,» non possumus dicere, Populi; quia et hic, Responderunt dixisset. Quia ergo «respondit ei,» singularem numerum quaerimus superius, et non invenimus, nisi aut laudem ejus, et respondit laus ejus! Quando ei gratias agunt vocati ab illo. Ille enim vocat, nos respondemus; non  vocationi ejus non respondes, nec laus ejus respondet ei de te; quia sic vivis, ut ille non laudetur, sed potius blasphemetur per te: cum autem sic vivimus, ut per nos laudetur Deus, respondit ei laus ejus. De vocatis et sanctis ejus, respondit et Jerusalem. Vocata est enim
Abbreviated transcription (Latin):
nouissima. Qualis spetulatio intellegere in nouis¬
sima: Transire mare uidendo non nauigando
& habitare in extrema maris: idest ibi ponere
spem in eo. quod erit finito seculo. Ergo si aeccła
speculatio. ibi iam annuntiatur nomen dñi.
Non solũ nomen dñi in hac syon annuntiatur:
sed & laus rios in uierusalem. & quomo¬
do annuntiatur: In CONGENIENTO ROEU¬
LOS IN UNUM ET RECESͦ UT SERUIANT DÑO
Unde hoc factũ. nisi sanguine mortificatorũ :
Unde hoc factũ. nisi gemitibus compeditorum e
Exauditi ergo sunt qui erant in pressura &
humilitate. ut ess& nr̃is temporibus aecclesia in
tanta gła quã uidemus. ut iam regna quae ꝑse¬
dit nisi dño: Quis tespondit: Supra uideamus.
Et laus eius inquit in hierłm. In conueniendo
populos in unũ. & reges ut seruiant dño. respon¬
dit ei in uia fortitudinis suȩ. Quae illi respon¬
dit: Aut quis illi respondit in uia fortitudinis

Expanded text:
novissima» . Qualis speculatio, intelligere in novisnovissima» . Qualis speculatio, intelligere in novissima? Transire mare videndo, non navigando, et habitare in exterma maris ; id est, ibi ponere spem, in eo quod erit finito saeculo. Ergo si Ecclesia speculatio, ibi jam annuntiatur nomen Domini. Non solum nomen Domini in hac Sion annuntiatur, sed «et laus ejus,» inquido annuntiatur? «In conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino.» Unde hoc factum, nisi sanguine mortificatorum? unde hoc factum, nisi gemitibus compeditorum? Exauditi ergo sunt qui erant in pressura et humilitate; ut esset nostris temporibus Ecclesia in tanta gloria, quam videmus, ut jam regna quae persedit, nisi Domino? Quis respondit, supra videamus: «Et laus ejus,» inquit, «in Jerusalem; in conveniendo populos in unum, et regna, ut serviant Domino. Respondit ei in via fortitudinis suae.» Quae illi respondit, aut quis illi respondit, in via fortitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
mortificatorũ auditis. quos filios andistis. Quid
deinde : Quare hoc agitur: UT ADNUNTIET
IN SYON Nooren diũ. Primo enĩ premebatur
acccła. quando mortificabant᷑ cõpedite. Post illas
pressuras annuntiat᷑ in syon nomen dñi. cũ magna
libertate in ipsa aeccła. lpsa eñĩ syon. non ille unꝰ
locus primo superbus postea captiuatus sed syon
cuius uinbra erat illa syon quae interpretat᷑ spe¬
culatio propterea qui in carne positi uidemus
in priora extendentes nos. Non ad presens qͦđ
est sed ad id quod futurũ est. ideo speculatio.
Om̃is enĩ speculator. longe prospicit. Specula
dicitur. ubi ponunt᷑ custodes. Fiunt iste specule
in saxis. in montibus. in arboribus. ad hoc ut de
loco eminentiore longe uideat᷑. Syon ergo specu¬
latio. aeccła speculatio. Unde spetulatio Longe
uidere. hoc est spetulatio. Labor est enĩ ante ine
donec introeam in scũariũ dĩ. & intellegam in

Expanded text:
mortificatorum audistis, quos filios audistimortificatorum audistis, quos filios audistiUt annuntietur in Sion nomen Domini.» Primo enim premebatur Ecclesia, quando mortificabantur compediti: post illas pressuras annuntiatur in Sion nomen Domini, cum magna libertate, in ipsa Ecclesia. Ipsa enim Sion: non ille unus locus primo superbus, postea captivatus; sed Sion cujus umbra erat illa Sion, quae interpretatur Speculatio; propterea quia in carne positi videmus in priora, extendentes nos non ad praesens quod est, sed ad id quod futurum est. Ideo speculatio. Omnis enim speculator longe prospicit. Specula dicitur, ubi ponuntur custodes: fiunt istae speculae in saxis, in montibus, in arboribus, ad hoc ut de loco eminentiore longe videatur. Sion ergo speculatio, Ecclesia speculatio. Unde speculatio? Longe videre, hoc est speculatio. «Labor est» enim «ante me, donec introeam in sanctuarium Dei, et intelligam in
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ prodess& lazaro quia processit de monu¬
mento nisi diceret᷑ soluite eũ sinite abire : Ipse
quidẽ uoce de sepulero suscitauit. ipse clamando
animã reddidit. ipse terrenã molẽ sepulto inpositã
uicit. & processit ille uinctus. Non ergo pedib
proprus sed uirtute producentis. fit hoc in corde
poenitentis. Cũ audis hominẽ poenitere peccito¬
rũ suorũ iam reuixit : cũ audis hominẽ confiten¬
do proferre conscientiã. iam de sepulero eductus
est. sed non dũ solutus est. Quando soluitur : A qͥb
soluitur: Quae solustritis inquit in terra erunt
soluta & in caelo. Merito per aeccłam darisolutio
peccatorũ potest: suscitari autẽ ipse mortuus ñ.¬
nisi intus clamante dño potest. Paec enim deus
interius agit. Loquim ad aures ur̃as. unde scimꝰ
quid agatur in cordibus ur̃is : Quod autẽ intus
agitur : non a nobis sed ab illo agitur. Perspex̃
ergo ut soluat filios mortificatorũ. Quorum

Expanded text:
Quid enim prodesset Lazaro, quia processit de monuQuid enim prodesset Lazaro, quia processit de monumento, nisi diceretur: «Solvite eum, et sinite abire» ? Ipse quidem voce de sepulcro suscitavit, ipse clamando animam reddidit, ipse terrenam molem sepulto impositam vicit, et processit ille vinctus: non ergo pedibus propriis, sed virtute producentis. Fit hoc in corde poenitentis: cum audis hominem poenitere peccatorum suorum, jam revixit; cum audis hominem confitendo proferre conscientiam, jam de sepulcro eductus est, sed nondum solutus est. Quando solvitur? a quibus solvitur? «Quae solveritis,» inquit, «in terra, erunt soluta et in coelo» . Merito per Ecclesiam dari solutio peccatorum potest: suscitar autem ipse mortuus nonnisi intus clamante Domino potest; haec enim Deus interius agit. Loquimur ad aures vestras; unde scimus quid agatur in cordibus vestris? Quod autem intus agitur, non a nobis, sed ab illo agitur. 4. Respexit ergo «ut solvat filios mortificatorum.» Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
dinis. & torques illius in stolam głae. Decus en ini
aureũ est in illa. & uincula eius fila hẏacinthina.
Stolã głae indues eam. & coronã exultationuis suꝑ¬
pones tibi. Clament ergo compediti quãdiu sunt
in uinculis disciplinae dĩ. in qua sunt excercitati
martyres. Soluentur compedes & uolabunt &
eadem ipsa in ornamentũ postea conuertentur:
factũ est hoc de martyribus. Quid enĩ ꝑsecuto¬
res occidendo fecerunt nisi ut compedes soluerent᷑:
& in coronas conuerterent᷑: De caelo ergo respex̃
dñs ut audir& gemitũ compeditorũ. ut soluat
filios mortificatorũ. Mortificant᷑ illi. Filii autẽ
mortificatorũ qui nisi nos: Quomodo autẽ solui¬
mur nos nisi cũ dicimus ei disrupisti uincula mea
tibi sacrificabo hostiam laudis: Soluitur enĩĩ unus¬
quisq auinculis cupiditatũ malarũ. uel a nodis
peccatorũ suorũ. Remissio peccatorũ. solutio est

Expanded text:
dinis, et torques illius in stolam gloriae. Decus enim dinis, et torques illius in stolam gloriae. Decus enim aureum est in illa, et vincula illius fila hyacinthina: stolam gloriae indues eam, et coronam exsultationis superpones tibi» . Clament ergo compediti, quamdiu sunt in vinculis disciplinae Dei, in qua sunt exercitati martyres: solventur compedes, et volabunt, et eaedem ipsae in ornamentum postea convertentur. Factum est hoc de martyribus. Quid enim persecutores occidendo fecerunt, nisi ut compedes solverentur, et in coronas converterentur. 3. «De coelo» ergo «respexit Dominus, ut audiret gemitum compeditorum, ut solvat filios mortificatorum.» Mortificati illi; filii autem mortificatorum qui, nisi nos? Quomodo autem solvimur nos, nisi cum dicimus ei: «Disrupisti vincula mea; tibi sacrificabo hostiam laudis» ? Solvitur enim unusquisque a vinculis cupiditatum malarum, vel a nodis peccatorum suorum. Remissio peccatorum, solutio est.
Abbreviated transcription (Latin):
ui uias duras. Gemendũ quidẽ est in his cõpe¬
dibus ad impetrandã iiscdam dĩ: unde uox martyrũ
est in alio psalmo. intr& in conspectum tuum
gemitus cõpeditorũ. Non tamen euitande sunt
tales compedes. ut appetat᷑ ꝑnitiosa libertas & tẽ¬
pohalis itae breuisq dulcedo. quã sequat᷑ amari¬
tudo ꝑp&ua. Proinde scriptura ne recusemus esse
compedite sapientiae. sic nos alloquit᷑. Audi fili mi¬
& excipe doctrinã meam. & ne abicras consilium
meũ & infer pedẽ tuũ in compedes illius & in
torque eius collũ tuũ. Subice humerũ tuũ a por¬
ta illã. & ne oderis uincula eius in om̃i anima tua.
Accede ad illam. & in om̃i uirtute tua serua uias
eius inuestiga & quaere. & in notesc& tibi & conti¬
nens factus ne derelinquas eam. In nouissimis enim
inuenies requiem eius. & conuertet᷑ tibi in lȩticiam
& erunt tibi compedes eius in protectionẽ fortitu¬

Expanded text:
vi vias duras» . Gemendum quidem est in his compevi vias duras» . Gemendum quidem est in his compedibus ad impetrandam misericordiam Dei; unde vox martyrum est in alio psalmo, «Intret in conspectum tuum gemitus compeditorum:» non tamen evitandae sunt tales compedes, ut appetatur perniciosa libertas, et temporalis vitae brevisque dulcedo, quam sequatur amaritudo perpetua. Proinde Scriptura, ne recusemus esse compediti sapientiae, sic nos alloquitur: «Audi, fili, et excipe sententiam meam, et ne abjicias consilius, et in torquem ejus collum tuum: subjice humerum tuum et porta illam, et ne oderis vincula illius. In omni anima tua accede ad illam, et in omni virtute tua serva vias ejus: investiga et quaere, et innotescet tibi; et continens factus, ne derelinquas eam. In novissimis enim invenies requiem ejus, et convertetur tibi in laetitiam, et erunt tibi compedes ejus in protectionem fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
alio psalmo dictũ. intr& in conspectũ tuum
gemitus compeditorũ & in alio loco dictũ est
ubi uox martyrũ intellegebat᷑. Unde marty¬
res compediti: Nonne catenati potius quam
cõpediti: Ductos enĩ scos dĩ martyres post
iudices per prouinciã circueuntes in catenã
nouimus : missos in compedes autẽ non nouimus.
Agnoscunt᷑ & compedes disciplinae dĩ& timo
ris eius. de quo dictũ est. Inicium sapientiae
timor dñi. Per hunc enĩ timorẽ non timuer̃
serui dĩ eos qui corpus occidunt aninã autem
non possunt occidere : quia cum timebant qui
in gehennã ignis. Nisi enĩ compedib timo¬
ris huius ligati essent martyres. quando illa
om̃a dura & molesta sustinerent a ꝑsecutorib
suis: cum eis liberũ fuerit facere quod cogebant᷑
& euadere quod paciebant᷑: Sed alligauerat
eos ds̃ istis compedibus duris quidẽ & molestis
ad tempus. sed tolerandis propt̃ promissa eiuscui
dicitur. Propt̃ uerba labiorũ tuorũ. ego custodi¬

Expanded text:
 in conspectum tuum gemitus compeditorum» ; et in eo loco dictum, ubi vox martyrum intelligebatur. Unde martyres compediti? Nonne catenati potiusquam compediti? Ductos enim sanctos Dei martyres post judices, per provincias circumeuntes, in catenas novimus missos; in compedes autem non novimus. Agnoscunris ejus, de quo dictum est: «Initium sapientiae timor Domini» . Per hunc enim timorem non timuerunt servi Dei eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere; quia eum timebant qui in gehennam ignis . Nisi enim compedibus timoris hujus ligati essent martyres, quando illa omnia dura et molesta sustinerent a persecutoribus suis, cum eis liberum fuerit facere quod cogebantur, et evadere quod patiebantur? Sed alligaverat eos Deus istis compedibus, duris quidem et molestis ad tempus, sed tolerandis propter promissa ejus, cui dicitur: «Propter verba labiorum tuorum, ego custodi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nobis profuit suꝑbra & diuiciarũ iactatio
quid contulit nobis: Transierunt om̃a tãquam
umbra. Modo dic transi bunt om̃a tãqua umbra
& non tu transeas tãquã umbra. Dies mei sicut
umbra declinauerunt. Et EGO UELUT EENÕ
ARUI. Quia & supra dixerat percussũ est sicut
fenũ & aruit cor meũ. sed reuiresc& foeuum
in rigatũ sanguine saluatoris. Ergo sicut fenũ
ariu ego homo post illã preuaricationẽ. Hoc gͦ
iusto iudicio tuo: tu autẽ quid: TU UERÕ
sicut uinbra declinauerunt : & tu in aeternũ
ꝑmanes. Temporalẽ. salu& aeternus. Non enĩ
quia ego cecidi tu senuisti. uiges ad me liberan¬
dũ. qui uigiusti ad me humiliandũ. Tu uero dñe
in acternũ manes. ETMEMORIALE TUUM
IN OEMERATIOnE ET OEMERATOMeM
Memoriale tuũ. quia non obliuisceris in gene¬

Expanded text:
«Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia «Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia tanquam umbra» . Modo dic, Transibunt omnia tanquam umbra, et tu non transeas tanquam umbra. «Dies mei sicut umbra declinaverunt; et ego velut fenum arui.» Quia et supra dixerat, «Percussum est sicut fenum, et aruit cor meum.» Sed revirescet fenum irrigatum sanguine Salvatoris. «Ego sicut fenum arui:» ego homo, post illam praevaricationem; hoc ego justo judicio tuo: tu autem quid? 13. «versicut umbra declinaverunt, et tu in aeternum manes: temporalem salvet aeternus. Non enim quia ego cecidi, et tu senuisti: nam viges ad me liberandum, qui viguisti ad me humiliandum. «Tu vero; Domine, in aeternum manes; et memoriale tuum in generationem et generationem. Memoriale tuu
Abbreviated transcription (Latin):
sit in beata uita si bene uixerit: ideo erit in
misera uita quia male uixit. Ergo quia leuasti
elisistime ideo sequit᷑ me pęna quia dedistimͥ
liberũ arbitriũ. Si enĩ mihi non dedisses liberũ
arbitriũ. & per hanc rationẽ petaribus me non
faceres meliorem. non me sequeret᷑ dãpnatio
iusta. Peccantẽ ergo pet arbitriũ liberũ leuas¬
ti me & per iusticiae iudiciũ elisisti me
DIES MEI SICUT UOBRA DECLINAUEẼ
Potuerunt enĩ esse dies tui non declinantes:
si tu adie uero non declinasses. Declinasti: &
accepisti dies declinantes. Quid mirũ si dies
tui facti sunt similes tui: lpsi sunt enĩ dies
declinantes. quia deuiasti. Qui sunt dies fumi :
quia tumuisti. Supra eñ dixerat. defecer᷑
sicut funus dies mei. & nunc dicit. dies mei
sicut umbra declinauerunt: In hac umbra agnos¬
cendus est dies. in hac umbra uidenda est lux:
ne postea sera & infructuosa pęnitentia dicat᷑.

Expanded text:
sit in beata vita, si bene vixerit; ideo erit in sit in beata vita, si bene vixerit; ideo erit in misera vita, quia male vixit. Ergo, «Quia levasti, elisisti me:» ideo sequitur me poena, quia dedisti mihi liberum arbitrium. Si enim mihi non dedisses liberum arbitrium, et per hanc rationem pecoribus me non faceres meliorem, non me sequeretur damnatio justa peccantem. Ergo per arbitrium liberum levasti me, et per justitiae judicium elisisti meDies mei sicut umbra declinaverunt.» Potuerunt enim esse dies tui non declinantes, si tu a die vero non declinasses: declinasti, et accepisti dies declinantes. Quid mirum si dies tui facti sunt similes tui? Ipsi sunt enim dies declinantes, quia deviasti, qui sunt dies fumi, quia tumuisti. Supra enim dixerat, «Defecerunt sicut fumus dies mei;» et nunc dicit, «Dies mei sicut umbra declinaverunt.» In hac umbra agnoscendus est dies, in hac umbra videnda est lux; ne postea sera et infructuosa poenitentia dicatur:
Abbreviated transcription (Latin):
nos aliquando natura filii irae. sicut & cȩteri.
& unde dicit dñs. Ira dĩ man& suꝑ eũ. quia
non crediditꝰ unigenitã filiũ dĩ. Non enĩ
ait ira dĩ ueni& suꝑ eũ sed man& suꝑ eũ:
quia non tollit̾ in qua uatus est. Quare gͦ.
& quid sibi uult uox ista qm̃ leuasti elisisti me :
Vnde hoc: Homo in honore positus factus
est ad imaginẽ dĩ. Leuatus in hunc honorẽ:
crectus a puluere. erectus a terra. accepit
animã rationalem. prȩpositus est tationis
ipsius uiuacitate omnib bestus. petoribus.
uolatilibus piscibus. Quid enĩ horũ hab&
intellegentiȩ rationẽ : Quia nullũ borũ
factũ est ad imaginẽ dĩ. Quomodo nullũ
horũ hab& hunc honorẽ : sic nullũ horũ hab&
hanc miseriam. Quod enĩ pecus plangit de pec¬
cato: Quae auis tim& gehennã ignis aeternis
Quia nulla ei participatio beatae uite. nulli sti¬
muli miseriarũ. Homo autẽ quia factus. ẽ. qui

Expanded text:
nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri;» nos aliquando natura filii irae, sicut et caeteri;» et unde dinon credidit in unigenitum Filium Dei» . Non enim ait, Ira Dei veniet super eum; sed, «manet super eum:» quia non tollitur in qua natus est. Quare ergo, et quid sibi vult vox ista, «Quoniam levasti, elisisti me:» Unde hoc? Homo in honore positus, factus est ad imaginem Dei: levatus in hunc honorem, erectus a pulvere, erectus a terra, accepit animam rationalem, praepositus est rationis ipsius vivacitate omnibus bestiis, pecoribus, volatilibus, piscibus . Quid enim horum habet intelligentiae rationem? Quia nullum horum factum est ad imaginem Dei. Quomodo nullum horum habet hunc honorem, sic nullum horum habet hanc miseriam. Quod enim pecus plangit de peccato? quae avis timet gehennam ignis aeterni? Quia nulla ei participatio beatae vitae, nulli stimuli miseriarum. Homo autem, quia factus est qui
Abbreviated transcription (Latin):
reantur. Manduca cinerẽ uelut panẽ. fletũ
tuũ cũ potu misce. pet hoc conuiuiũ uenias
ad mensã dĩ. Noli desperare. promissa est
indulgentia tibi. Dõ gr̃as inquit quia pinissa
est. teneo pronussũ di. Ergo iam bene uiue
Cras inquit bene uiuã. Indulgentiã tibi ds̃
promisit : crastinũ diem nemo tibi promisit
Si male uxisti. bene uiue iam hodie: stulte
hac nocte auferet᷑ ate anima tua: non dico
quę preparasti cuius erunt. sed scđm quod
uixisti ubi eris: Corrige ergo te ut possis
in corpore xp̃i habere uocẽ istam. quã nisi
fallor libenter agnoscis. qm̃ cinerem sicut pa¬
nẽ manducaui. & potũ meũ cũ fletu miscebã.
Afacis iRaE TUaE et indionationis
tyas. Qõ lEuasti Elisisti me. Ipsa est
illa ira tua dñe in adam. Ira cũ qua omnes
nati sumus. cui nascendo cohesimus. Ira de
propagine iniquitatis: ira de massa peccati.
secundũ qua dicit apostolus. Fuimus & enim

Expanded text:
reantur. Manduca cinerem velut panem, et fletum reantur. Manduca cinerem velut panem, et fletum tuum cum potu misce; per hoc convivium venies ad mensam Dei. Noli desperare; promissa est indulgentia tibi. Deo gratias, inquit, quia promissa est; teneo promissum Dei. Ergo jam bene vive. Cras, inquit, bene vivam. Indulgentiam tibi Deus promisit; crastinum diem tibi nemo promisit. Si male vixisti, bene vive jam hodie. «Stulte, hac nocte auferetur a te anima tua.» Non dico, «Quae praeparasti, cujus erunt» ? sed, Secundum quod vixisti, ubi eris? Corrige ergo te, ut possis in corpore Christi habere vocem istam, quam, nisi fallor, libenter agnoscis: «Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.facie irae tuae» «et indignationis tuae, quoniam levasti, elisisti me.» Ipsa est illa ira tua, Domine, in Adam; ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo cohaesimus; ira de propagine iniquitatis, ira de massa peccati: secundum quam dicit Apostolus, «Fuimus et
Abbreviated transcription (Latin):
dãpnandus. nulla ueniae spesest Cur iam. ñ.
faciam quicquid lib&. Ꝙ si non lic&: cur. ñ.
impleam quantũ possũ quaetũq. desidero si
post hec non restant nisi sola tormenta:
Nonne hoc tibi diceres. & desperatione ipse
peior fieres: Potius ergo te corrigit qui indul¬
gentiã promittit & dicit. redite pręuarica¬
tores ad cor. Nolo mortẽ impii. tantũ ut
reuertat᷑ & uiuat. Hoc proculdubio portu
proposito de ponis uela iniquitatis: conuertis
proram uelificans ad iusticiã. & sperans uitã
non neglegis medicinã. Nec in hoc tibi displi¬
ceat ds̃. tãquã per istã indulgentię prottussi¬
onẽ securos fecerit peccatores. Et enim ne
desperatione homines peius uiuerent. ꝓmisit
indulgentiȩ portũ. Rursus ne spe uenie pe¬
ius uiuerent: fecit diem mortis incertum.
Prouidentissime utrũq constituens. & reuer¬
tentes quo recipiant᷑. & dfferentes unde ter¬

Expanded text:
damnandus, nulla veniae spes est; cur jam non damnandus, nulla veniae spes est; cur jam non faciam quidquid libet, etsi non licet? Cur non impleam, quantum possum, quaecumque desideria, si post haec non restant nisi sola tormenta? Nonne hoc tibi diceres, et desperatione ipsa pejor fieres? Potius ergo te corrigit qui indulgentiam promittit, et dicit: «Redite praevaricatores ad cor» . «Nolo mortem impii; quantum» «ut revertatur, et vivat» . Hoc procul dubio portu proposito, deponis vela iniquitatis, convertis proram, velificas ad justitiam, et sperans vitam, non negligis medicinam. Nec in hoc tibi displiceat Deus, tanquam per istam indulgentiae promissionem securos fecerit peccatores. Etenim ne desperatione homines pejus viverent, promisit indulgentiae portum, rursus, ne spe veniae pejus viverent, fecit diem mortis incertum: providentissime utrumque constituens, et revertentes quo recipiantur, et differentes unde ter
Abbreviated transcription (Latin):
esse peccatorẽ discute conscientiã tuã. ascende
tribunal mentis tuȩ. noli tibi parcere. exami¬
nate. Loquat᷑ tibi medulla cordis. uide utr̃u
audeas in nocentiã profiteri. Hic plane si se re¬
spexerit conturbabitur. si se non palpauerit
confitebitur. Et quid agit miser. si non erit
portus in punitatis: Si sola fuit peccandi licen¬
tia: & nulla peccatorũ est indulgentia: Ubi erise
Quo ibis: Certe & pto te factũ est. ut pauper
iste cinerem sicut panem manducar& : & potum
suũ cum fl& u miscer&. Non te iam delectat:
tale conuiuiũ. Sed tamen inquit augent ho¬
mines peccata spe ueniae: unmo augerent pec¬
cata desperatione ueniae. Nonne ad tendis
quã licentiosa crudelitate unant gladiatores:
Unde hoc nisi ium tãquã ad ferrũ & uictimã
destinati explere uolunt libidinẽ ante quã
fundant sanguinẽ: Honne & tu hoc tibi
diceres : lam petcator sum. iam iniquus iam

Expanded text:
esse peccatorem. Discute conscientiam tuam, ascende esse peccatorem. Discute conscientiam tuam, ascende tribunal mentis tuae, noli tibi parcere, examina te, loquatur tibi medulla cordis; vide utrum audeas innocentiam profiteri. Hic plane si se respexerit, conturbabitur; si se non palpaverit, confitebitur. Et quid agis miser, si non erit portus impunitatis? Si sola fuit peccandi licentia, et nulla peccatorum est indulgentia, ubi eris? quo ibis? Certe et pro te factum est, ut pauper iste cinerem sicut panem manducaret, et potum suum cum fletu misceret. Non te jam delectat tale convivium? Sed tamen, inquit, augent homines peccata spe veniae. Imo augerent peccata desperatione veniae. Nonne attendis quam licentiosa crudelitate vivant gladiatores? Unde hoc, nisi jam tanquam ad ferrum et victimam destinati, explere volunt libidinem, antequam fundant sanguinem? Nonne et tu hoc tibi diceres: Jam peccator sum, jam iniquus, jam
Abbreviated transcription (Latin):
tare nossetis. ut medicũ querer&is. Non oc¬
cider&is. & ͣ per suꝑbam dementiã falsa sanitate
inimici mei. unde qui laudabant me aduer¬
sũ me iurabant: qm̃ cinerẽ sicut panẽ man¬
ducaui. & potũ meũ cum fl&u miscebam.
Quia hacc genera hominũ habere in suis mem¬
bris sananda uoluit & liberanda: inde obpbriũ:
hodieq paganorũ obprobriũ quale in nos est.
Quid putatis fr̃s.: quid eos putatis dicere nobis:
Uos corrũpitis disciplinã. moresq generis hu¬
mani per uertitis. Quid inueneris dic. Quam¬
obrem :quid fecimus : Dando inquit hominib
pęnitentiȩ locũ. promittendo in punitatem
om̃iũ delictorũ. Ideo homines mala faciunt:
securi quod eis cũ conuersi fueruit om̃a dimit¬
tunt᷑. Hic ergo obprobriũ. Qõ CINERSM
SICUT PanEΟ MΑΝDUCΑI et eoTÕ meG̃
coo flety onscesaon. O qui insultas inuito
te ad istũ panẽ. Non enĩ audes te dicere . ñ

Expanded text:
tare nossetis, ut medicum quaereretis; non octare nossetis, ut medicum quaereretis; non occideretis, et per superbam dementiam falsa sanitate inimici mei?» unde «qui laudabant me, adversus me jurabant? Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» Quia haec genera hominum habere in suis membris sananda voluit et liberanda, inde opprobrium. Hodieque Paganorum opprobrium quale in nos est? quid putatis, fratres, quid eos putatis dicere nobis? Vos corrumpitis disciplinam, moresque generis humani pervertitis. Quid inveheris? dic quamobrem; quid fecimus? Dando, inquit, hominibus poenitentiae locum, promittendo impunitatem omnium delictorum: ideo homines mala faciunt, securi quod eis, cum conversi fuerint, omnia dimittuntur. Hinc ergo opprobrium, «Quoniam cinerem sicut panem manducavi, et potum meum cum fletu miscebam.» O qui insultas, invito te ad istum panem. Non enim audes te dicere non
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus haec tria. Uenerit inter aliquos ubi
xp̃rani non sunt. pelicanus est in solitudine. Ue¬
ascendendo. singularis in tecto idest in caelo.
Ergo pelicanus pelicanus nascendo. nycticorax
moriendo. passer resurgendo. Ibi in solitudine
uelut solus. hc in parietinis uelut ab eis occisus:
qui stare non potuerunt in aedifitio. Hic uero
iam uigilans & uolans singularis in tecto. ibi inter¬
pellat pro nobis. Caput enĩ nr̃m passer est. cor¬
pus illius turtur. Et enũ passer inuerut sibi do¬
mũ. Quã domũ : In caclo est interpellat pro
nobis. Et turtur nidũ sibi. a eccła dĩ nidũ de
corde insidias preparabant. Audi laudẽ ipsoꝵ
non accipis. lic& tributũ dare̾ cęsari : Quem
laudas supplantas. Quare nisi quialaudabant:¬
Unde autẽ hoc opprobriũ. nisi quia uetui facere
mẽbra mea peccatores ut agendo pęnitentiam
sit in corpore meo: Inde totũ obprobrium:
sanis medicus sed ȩgrotantibus. Utinam uos ȩgro¬

Expanded text:
videamus haec tria. Venerit inter aliquos ubi videamus haec tria. Venerit inter aliquos ubi christiani non sunt; pelicanus est in solitudine: veascendendo: «singularis in tecto,» id est in coelo. Ergo pelicanus nascendo, nycticorax moriendo, passer resurgendo: ibi in solitudine, velut solus; hic in parietinis, velut ab eis occisus, qui stare non potuerunt in aedificio; hic vero jam vigilans et volans singularis in tecto, ibi interpellat pro nobis . Caput enim nostrum passer est, corpus illius turtur. «Etenim passer invenit sibi domum.» Quam domum? In coelo est, interpellat pro nobis. «Et turtur nidum sibi,» Ecclesia Dei nidum de corde insidias praeparabant. Audi laudem ipsorunon accipis: licet tributum dare Caesari» ? Quem laudas, supplantas. Quare nisi quiaUnde autem hoc opprobrium, nisi quia veni facere membra mea peccatores, ut agendo poenitentiam sint in corpore meo? Inde totum opprobrium, sanis medicus, sed aegrotantibus» . Utinam vos aegro