comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a meridie sinum arabicũ : Situs eius por¬
rectus in mm̃sam lon greudinem in lato
angustior ht̃ autem in se prouincias com¬
magenam. foeniciam ⁊ palestinam. cuiꝰ
pars iudea absq sarracenis ⁊ nabatheis.:
cõmagena prima prouincia sirie a uoca¬
bulo cõmage urbis nuncupata. que
quondam ibi metropolis habebatur.
Nuius est a septemtrione ab or¬
tu mesopotamia. a meridie siria. ab
occasu mare magnum. Foenix. sr̃
cathini de thebis egiptiorum in siriã
profectus aput sidonem regnauit. eãq
proiunciã ex suo nõe foeniciã appella¬
uit: Ipsa est ubi tyrus ad quã isaias
loquitur: ht̃ aũ ab oriente arabiam.
A meridie mare rubrum: Palestina
prouincia philistiim urbem metro¬
polim habuit. que dicit᷑ ascalon: Exqͣ
ciuitate ominis circa eam regio palestina
nuncupata est: huic ab oriente mare
rubrum occurrit: Egiptio limite t̃
cipitur.: A septemtrionali plaga tirio¬
rum sinibus claudit᷑ Ab occasui egiptio

Expanded text:
a meridie sinum Arabicum. Situs eius pora meridie sinum Arabicum. Situs eius porrectus in inmensam longitudinem, in lato angustior. Habet autem in se provincias Commagenam, Phoeniciam et Palaestinam, cuius pars est Iudaea absque Sarracenos et Nabatheos. Commagena prima provincia Syriae a vocabulo Commagae urbis nuncupata, quae quondam ibi metrohujus est a Septentrione Armenia, ab ortu Mesopotamia, a meridie Syria, ab Occasu mare Magnum. Phoenix Cadmi frater de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus apud Sigonem regnavit, eamque provinciam ex suo nomine Phoeniciam appellavit. Ipsa est urbs ubi est Tyrus, ad quam Esaias loquitur. Habet autem ab oriente Arabiam, a meridie mare Rubrum. Palaestinae provincia Philistim urbem metropolim habuit, quae nunc dicitur Ascalon, ex qua civitate omnis circa eam regio Palaestina est nuncupata. Hujus ab oriente mare Rubrum occurrit, a meridiano latere cipitur, a septentrionali plaga Tyriorum finibus clauditur, ab occasu Aegyptio
Abbreviated transcription (Latin):
caldea nouissime arabia endemon.
Babilonie regionis cap̃ baby lonubrs :
a qua et nuncupata. tam nobilis ut
caldea et assiria.⁊ mesopotamia. in eiꝰ
nom̃ aliqũ transierint: Arabia ap¬
pellata .i. sacra : hoc enim significare
int̾ptatur. eoquod regio sit thurife¬
ra. od ores creans: hinc eam greci eode¬
moni nr̃i beatam nominauerunt:
in cuius saltibus mirta et ꝙnnamo¬
mum ꝑnenit. Ibi nascitur auis foe¬
nixsardonix gemma. ⁊ hnris molo¬
chides ⁊ pedorota ibi iuenitur. Ip¬
sa est et saba appellata a filio chus. qu nun¬
cupatus est rabath. hec autem t̾re angũ:
sto tractu ad orientem uersus ad persicũ
sinum excenditur: ciuus septentrio.¬
nalia caldea claudit. occasum sinus a¬
rabicus. Siriam syrus quidam ꝑhibet᷑
indigena a suo uocabulo nuncupasse:
hec ab oriente fluuio eufrate. ab occasu
mari nostro ⁊ egipto t̃minatur. tangẽs
a septemtrione armeniam ⁊ capadochã

Expanded text:
Chaldaea, novissime Arabia εὐδαίμων. Chaldaea, novissime Arabia εὐδαίμων. Babyloniae regionis caput Babylon urbs est, a qua et nuncupata, tam nobilis ut Chaldaea et Assyria et Mesopotamia in eius nomen aliquando transierint. Arabia appellata, id est sacra; hoc enim significare interpretatur; eo quod sit regio turifera, odores creans: hinc eam Graeci εὐδαίμων, nostri beatam nominaverunt. In cuius saltibus et myrrha et cinnamum provenit: ibi nascitur avis phoenix, sardonyx gemma, et iris, molochites et paederota ibi invenitur. Ipsa est et Saba, appellata a filio Chus, qui nuncupatus est Saba. Haec autem angusto terrae tractu ad orientem versus ad Persicum sinum extenditur, cuius septentrionalia Chaldaea claudit, occasum sinus Arabicus. Syriam Syrus quidam perhibetur indigena a suo vocabulo nuncupasse. Haec ab oriente fluvio Euphrate, ab occasu mari nostro et Aegypto terminatur, tangens a septentrione Armeniam et Cappadociam,
Abbreviated transcription (Latin):
cias bellando adgressi sunt. Ex quibus me¬
dia ab occasu transuersa parthica regna
amplectitur: A septentrione armenia
circumdatur: Ab ortu caspios uidet. A
meridie persidam. Nuius t̃ra medicam
arborem gignit. quam alia regio mini¬
me parturit: Sunt aũ medie due. ma¬
ior ⁊ minor: ꝑsida tendens ab ortu usq
ad indos: ab occasu mare rubrum ht̃:
ab aquilone uero mediam tangit.
Ab austro głrmaniam que perside ad¬
nectitur. quibus est susa oppidum nabi¬
lissimum: In ꝑsida primum orta est
ars magica: Ad quã nẽbroth gigas p̾
confugionem linguarum abiit ibiq
persas ignem colere docuit: Nam om̃s
in illis partibus ignem colunt. qui ip¬
sorum lingua el dicitur: Mesopotami¬
a grecam ȩthi mologiam possid. quod
duobus fluuiis ambiatur: Nam ab
oriente tigrim habet. ab acciduo eu.¬
fratẽ Incipit aũ a septemtrione int̃
montem taurum et caucasum: Cuiꝰ
a meridie sequitur babiloma. de iñ

Expanded text:
cias bellando adgressi sunt. Ex quibus Mecias bellando adgressi sunt. Ex quibus Media ab occasu transversa Parthia regna amplectitur, a septentrione Armenia circumdatur, ab ortu Caspios videt, a meridie Persidam. Huius terra Medicam arborem gignit, quam alia regio minime parturit. Sunt autem Mediae duae, maior et minor. Persida tendens ab ortu usque ad Indos, ab occasu Rubrum mare habet, ab aquilone vero Mediam tangit, ab austro Carmaniam, quae Persidae adnectitur, quibus est Susa oppidum nobilissimum. In Persida primum orta est ars magica, ad quam Nebroth gigans post confusionem linguarum abiit, ibique Persas ignem colere docuit. Nam omnes in illis partibus solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur; nam ab oriente Tigrim habet, ab occiduo Euphraten. Incipit autem a septentrione inter montem Taurum et Caucasum; cuius a meridie sequitur Babylonia, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ne sumunt. Tigri claudunt ur. monto¬
sis et asperioribus site. habentes fluuioᷤ.
idaspen. ⁊ arbem: Sunt enim int̾se in
sinibus sins discretȩ. nomina a propriis auc¬
t̾oribus ita trahentes: Aracusia ab oppido
suo nuncupata. Parchiam parchi a
screhia uenientes occu pauerunt. eamq
et suo nomine nuncupauerunt: huiꝰ
a meridie mare rubrum est. a septẽtͥo¬
ne hircanum salum. ab occidua solis
plaga media: Regna in ea decem et
octo sunt porrecta a caspio littore usq
ad t̾ras scitharum Assiria uocata ab
assur filio sem. qui eam regionem pꝰ
dilinuum primiis incoluit. Ner ab or.¬
tu solis indiam. a meridie mediam
tangit. ab occiduo tigrim. a septẽtrione
montem caucasum: Ibi porte cas̃piȩ st̃
In hac regione primus usus est in uent̾
purpure: Inde primum crinium et
corporum unguenta uenerunt. et
odores quibus romanorum atq grecoꝵ efflu¬
xit luxuria. Mecha et persida a regibus
medo et ꝑseo cognominate. qui eas prouin¬

Expanded text:
ne sumunt, Tigri clauduntur, locis montuone sumunt, Tigri clauduntur, locis montuosis et asperioribus sitae, habentes fluvios Hydaspem et Arbem. Sunt enim inter se finibus suis discretae, nomina a propriis auctoribus ita trahentes. Aracusia ab oppido suo nuncupata. Parthiam Parthi ab Scythia venientes occupaverunt, eamque ex suo nomine vocaverunt. Huius a meridie Rubrum mare est, a septentrione Hyrcanum salum, ab occidui solis plaga Media. Regna in ea decem et octo sunt, porrecta a Caspio litore usque ad terras Scytharum. Assyria vocata ab Assur filio Sem, qui eam regionem post diluvium primus incoluit. Haec ab ortu Indiam, a meridie Mediam tangit, ab occiduo Tigrim, a septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione primus usus inventus est purpurae, inde primum crinium et corporum unguenta venerunt et odores, quibus Romanorum atque Graecorum effluxit luxuria. Media et Persida a regibus Medo et Perso cognominatae, qui eas provin
Abbreviated transcription (Latin):
ne gẽmis ⁊ elefantib refertam. crisam ⁊
argiram aurã argentoq fecundas: utilẽ qͦ¬
uios gangẽ ⁊ nidam ⁊ ippanem illustran.¬
tes indos: Terra indiȩ spũ fabonii salubri¬
ma in arnobis mẽtit fruges. uice hemis et¬
esti patitur. Gignit aũ tuncti coloris homines.
elefantes ingentes. monoceron bestiam. psita cũ
auem. ebenum quoq lignum. et cinnamonũ.
et piper et calamum aromaticum mittit.
et ebur lapidesq p̾ciosoᷤ berilloᷤᷤ. crisoprasso:
et adamantem. carbunculum. ligneres. ⁊¬
margaritas. et umones. quibus nobilium
feminarum ambicio arclet. Ibi sunt et
montes aurei. quos adire ꝑꝑdracones et gri¬
phas. ⁊ inmensorum hominum monstra
impossibile est. Parthia ab meliȩ sinibus
usq ad mesopotamiam generaliter nomi
parthorum. et assyria et relique prori¬
enim in ea arachusia. parthia media. as.
siria et persides: Que regiones inuicem
sibi coniunctę inicium ab indo flumi¬

Expanded text:
nen gemmis et elephantis refertam, Chrysam et nen gemmis et elephantis refertam, Chrysam et Argyren auro argentoque fecundas, Tilen qvios Gangen, et Indum, et Hypasin illustrantes Indos. Terra Indiae Favonii spiritu saluberrma, in anno bis metit fruges; vice hiemis Etis potitur. Gignit autem tincti coloris homines, elephantes ingentes, monoceron bestiam, psittacum avem, ebenum quoque lignum, et cinnamum, et piper, et calamum aromaticum. 7. Mittit et ebur, lapides quoque pretiosos, berrillos, chrysoprasos, et adamantem, carbunculos, lychnites, margaritas, et uniones, quibus nobilium feminarum ardet ambitio. Ibi sunt et montes aurei, quos adire propter dracones, et gryphas, et immensorum hominum monstra impossibile est. 8. Parthia ab Indiae finibus usque ad Mesopotamiam generaliter nominParthorum et Assyria et reliquae proxienim in ea Aracusia, Parthia, Assyria, Media et Persida, quae regiones invicem sibi coniunctae initium ab Indo flumi
Abbreviated transcription (Latin):
uinctum facit ortum deliciarum: est
aũ ommi genere ligni et pomiferarum ar-¬
borum consitus. habens ⁊̃ et lignum uite
Non ibi frigus. non estus. s perpetua aeris
temperies: Ex cuius medio fons prorũpẽs
totum nemus irrigat. diuiditurq in uuͬ
nascentia flumina:. cuius loci post peccatũ
hominis aditus int̾clusus est Septus ÷ enĩ
undiq rũphea flãmea .i. muro igneo ac-¬
cinctus tea ut eiius cim celo pene iungat
incendium. Cherubin quoq .i. angeloꝵ
p̃sidium arcentib spiritib malis suꝑ rũ-¬
phee flagrantia orelinatum est. ut homi¬
nẽ flamme. angelos uͦ malos angeli sũmoue-¬
ant. ne cui carni uł spiritui transgressio¬
nis aditus paradysi pateat: India uocata
ab indo flumine. quo ex parte occidenta¬
li cdauditur. ha meridiano mari porrec¬
ta usq ad ortum solis ⁊ septentrione usq
ad montem caucasum ꝑuenit. hñs gentes
multas ⁊ oppida insulam quoq: taproba¬

Expanded text:
junctum facit hortum deliciarum. Est junctum facit hortum deliciarum. Est enim omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus, habens etiam et lignum vitae: non frigus, non aestus, sed perpetua veris temperies, ex ctotum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro igneo accinctus, ita ut eius cum caelo pene iungat incendium. Cherubin quoque, id est angelorum praesidium, arcendis spiritibus malis super rompheae flagrantiam ordinatum est, ut homines flammae, angelos vero malos angeli submoveant, ne cui carni vel spiritui transgressionis aditus Paradisi pateat. India vocata ab Indo flumine, quo ex parte occidentali clauditur. Haec a meridiano mari porrecta usque ad ortum Solis, et a septentrione usque ad montem Caucasum pervenit; habens gentes multas et oppida, insulam quoque Taproba
Abbreviated transcription (Latin):
trifariei ex qͥb una pars asia. alta. europa: t̃aa
ñ eqͣlit̃ duusert̃: Nã asia a meridie ꝑ orientẽ
usq ad septẽtͥonẽ ꝑuenit. Curopa uͦ a septẽtͥoa
usq ad occidentẽ: atq inde africa ab occida
usq ad meridiẽ. Uñ euident᷑ orbẽ dimidiũ¬
sola asia cenet. s iõ istȩ due parteꝰ factȩ se:
q ĩt᷑ utrãq ab oceano mare magnũ ĩgdr᷑
qui eas int̾ secat. Quapꝑ si in duas parte¬
orientiꝰᷤ et occidentis orbẽ diuidas. asia erit
ĩ una. ÷̃ alta europa et africa:
sia ex nomine cuiusdam mulieris est
appellata. que aput antiquos imperiũ
orientis tenuit. Nec in t̾cia orbis parte dispo¬
sita ab oriente ortu solis. a meridie oceano. ab
occiduo nr̃o mari finitur. a septentrione
meotidi lacu. ⁊ tanai fluuio t̾minatur.
ht̃ aũ prouincias multas et regiones. quar¬
inicio a paradiso: Paradisis est locus in ori
Porro ebraicȩ eden dicitur. quod in nrãm
linquam delicie int̾p̃eat᷑. quod utrũq:

Expanded text:
trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per Orientem usque Septentrionem pervenit: Europa vero a Septentrione usque Occidentem: atque Africa ab Occidente usque ad Meridiem. Unde evidenter orbem dimidiusola Asia. Sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter, si in duas parteOrientis et Occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera vero Europa et Africa. Asia ex nomine cujusdam mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regiones, quarIII. De paradiso. Paradisus est locus in Orie. Porro Hebraice Eden dicitur, quod in lingua nostra deliciae, interpretatur: quod utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
Numeruraut sillabarum in pedibus aduabus is quae aduip tenditur ulterius enimnonpcidit
quiausquat ad iisyllabas tenduntur pedes. Temporai pedibus sunt ut quanta unus¬
quis qua epeshabeat Reso lutio est pedumquando prouna longa dua ebreuerpo¬

Expanded text:
Numerus autem syllabarum in pedibus a duabus usque ad sex protenditur; ulterius enim non procedit, quia usque ad sex syllabas tenduntur pedes. Tempora in pedibus sunt, ut quanta unusquisque pes habeat. Resolutio est pedum, quando pro una longa duae breves po
Abbreviated transcription (Latin):
fcruntur ut oratioperornatur M&aphora aut pastis unius est ut fluctũr e
seg&es non potes dicere segitare fluctus. Aut antistrophaest idest reciproca

Expanded text:
feruntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem, aut partis unius est, ut, fluctuare segetes: non potes dicere segetare fluctus; aut antistropha est, id est, reciproca
Abbreviated transcription (Latin):
parietibus edificium. qualis est aput cretã
a dedalo factus. ubi fuit minotaurus inclu¬
sus. in quo si quis introierit sine glomere lini :
exicum inuerure non ualet Cuius edificii
talis est situs. ut aperientib fores. tonitruũ
intus terribile audiatur Descenditur cen¬
tenis ultra gradibus. intꝰ simulac᷑ et mõ¬
strifice essigies in partes diuersas. transitus
innumeri ꝑ tenebras et cetera aderrorẽ
ingredientiũ fada. ita ut de tenebris eiꝰ
ad lucẽ uenire impossibile uideatur : A¬
secula quidem possint farus turris est

Expanded text:
parietibus aedificium, qualis est apud Cretam parietibus aedificium, qualis est apud Cretam a Daedalo factus, ubi fuit Minotaurus inclusus, in quo si quis inexitum invenire non potest. Cuius edificii talis est situs, ut aperientibus fores tonitruum intus terribile audiatur; descenditur autem centenis ultra gradibus; intus simulacra et monstrifice effigies, in partes diversas transitus innumeri per tenebras, et cetera ad errorem ingredientium facta, ita ut de tenebris eius ad lucem venire impossibile videatur. Quasecula quidem possint. Hucusque beat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. ħ est meditacio: S ⁊ balnea et lo¬
ca cursorum et atletarũ ginnasia surtt
eo qd̃ illic omines in sue artis studium exer¬
citent᷑ Capitolium rome uocatũ eoquod
fuerit romane urbis. et relligionis capt̃
sũmũ: Alii auint cũ carquinuis priscꝰ
capitolii fundam̃ta rome aperiret : in lo¬
co funcdam̃ti caput hominis lit teris tus¬
cis notatũ inuenit. et proinde capitoliũ
nominauit. Arces sunt partes urbis exl¬
se atq munitȩ: Iam quecũq tutissima
urbiĩ sunt : ab arcendo hostem arces ua¬
cant᷑ unde et arcus. ⁊ arca: Curtũ roma¬
ni dictũ putant a cucuitu e quorum
eoqd̃ ibi circũ metas equi currunt Tne¬
atrũ aũ a spectaculo nominatũ anotre
teopine. qd̃ in eo populus stans desuꝑ atq
spectans ludos scenicos contemplaretur:
theatrũ s ex meclio amphtreatro est semi cir¬
culi speciem habens: Laberintus est ꝑplexiᷤᷤ

Expanded text:
dicitur, 213 hoc est meditatio. Sed et balnea, et lodicitur, 213 hoc est meditatio. Sed et balnea, et loca cursorum, et athletarum gymnasia sunt, eo quod illic omnes in suae artis studio exercitentur. 31. Capitolium Romae vocatum, eo quod fuerit Romanae urbis, et religionis caput summum. Alii aiunt: cum Tarquinius Priscus Capitolii fundamenta Romae aperiret, in loco fundamenti caput hominis litteris Tuscis notatum invenit, et proinde Capitolium appellavit. 32. Arces sunt partes urbis excelsae, atque munitae: nam quaecunque tutissima urbium sunt, ab arcendo hostem arces vocantur; unde et arcus, et arca. 33. ni dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Theatrum autem ab spectaculo nominatum, quod in eo populus stans desuper atque spectans ludos scenicos contemplaretur. theatrum vero ex medio amphitheatri est, semicirculi figuram habens. Labyrinthus est perplexum
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt: Quintane pars plates quinta ÷
qua carpentũ pragredi potest Cioacȩ
rome fecisse tarquiniũ priscũ. ut qͦ¬
tiens pluinarum inundatiaᷤ existeret. ꝑ eas aque
extra ciuitatẽ emitterent᷑. ne maximis ꝑpe¬
tuisq tempestatib planiciem uł fundam̃¬
ta urbium strages aquarũ subuerteret . in.¬
buli uel quod sub uelamina sunt. uł quia
sub his ambulant. Sunt enĩ porticus hinc
inde platearum: forus est exerdarũ htium
uocant᷑ id̾o qd̃ ex bello punico captis nauib
Rartaginensiũ rostra ablata sunt. et in foro
romano p̃fixa st̃. ut esset huius insigne uicto¬
riȩ Curia dicit᷑ eo qd̃ ibi cura ꝑ senatũ de
cunctis administret᷑. p̃toriũ. eo qd̃ ibi pt᷑¬
resideat ad discutiendum. Gynnasium ge¬
neralis exerciciorũ locus. tam̃ apudathe¬
nas locus erat ubi discebatur philosopha
et sapientie exercebat᷑ studium Nã gynna¬
sium grece uocat᷑. qd latine exercicium

Expanded text:
dicunt. Quintana pars plateae quinta est, dicunt. Quintana pars plateae quinta est, qua carpentum progredi potest. Cloacae Romae fecisse Tarquinium Priscum ut, quotiens pluviarum inundatio existeret, extra civitatem emitterentur, me maximis perpetuisque tempestatibus, planiciem vel fundamenta urbium, strages aquarum subverteret. Imboli, vel quia subvolamina sunt, vel quia sub iis ambulant: sunt enim porticus hinc inde platearum. 27. Forus est exercendarum litvocantur, ideo quod ex bello Punico, captis navibus Carthaginensium, rostra ablata sunt, et in foro Romano praefixa, ut esset hujus insigne victoriae. 28. Curia dicitur, eo quod ibi cura per senatum de cunctis administretur. 29. Praetorium, eo quod ibi praetor sedeat ad discutiendum. 30. Gymnasium generalis est exercitiorum locus; tamen apud Athenas locus erat ubi discebatur philosophia, et sapientiae exercebatur studium. Nam γυμνάσιον Graece vocatur, quod Latine exercitium
Abbreviated transcription (Latin):
tantum muri Murus autẽ turrib
propugnaculisq ornatur Eres uocatȩ
qd̾ teretes sint et longe Teres enĩ aliqͥd
rotudum cum proceritate. ut colunna.
et quãuis quadrate aut late constru¬
antur: procul tam̃ rotunde uidentib¬
existimant᷑ ideo quia omne cuiusq an-¬
guli simulacͥrum ꝑ longum aeris spaci¬
um euanescit. atq consumit᷑. et rotun¬
dũ uidet᷑ Propugnacula pinne murori
dicta quia ex his propugnat᷑. promurale
uero eoquod sit pro municione muri
Est enĩ murꝰ praximꝰ ante murũ: Por¬
ta dicit᷑ quia potest uł importari. uel
exportari aliquid Prope
uocatur
sicut superius dictũ est Uicus ut pre¬
dictũ est ipse abitaciones urbis sunt.
unde et uicini licti: Sie ipsa spacia
angusta que int̾ uicos sunt: Plateꝵ ꝑ.¬
petuȩ ac latiores ciuitatis uiȩ sunt uix¬
ta propͥetatẽ linquȩ grecȩ alatitudi¬
ne nuncupate: platos enĩ greri latum

Expanded text:
tantum muri. Murus autem turribus tantum muri. Murus autem turribus propugnaculisque ornatur. Turres vocatae quod teretes sint et longae; teres est enim aliquid rotundum cum proceritate, ut columna. Nam et quamvis quadratae aut latae construantur, procul tamen videntibexistimantur: ideo, quia omne cujusque anguli simulacrum per longum aeris spatium evanescit atque consumitur, et rotundum videtur. Propugnacula pinnae murorum sunt, dicta quia ex his propugnatur. Promurale vero, eo quod sit pro munitione muri. Est enim murus proximus ante murum. Porta dicitur qua potest vel inportari vel exportari aliquid. Proprivocatur, sicut superius dictum est. Vicus, ut praedictum est, ipsae habitationes urbis sunt; unde et vicini dicti. Viae ipsa spatia angusta quae inter vicos sunt. Plateae perpetuae ac latiores civitatum viae sunt, iuxta proprietatem linguae Graecae a latitudine nuncupatae; πλατύς enim Graeci latum
Abbreviated transcription (Latin):
uicꝰ eo qd̾ sit uice ciuitatis. uł qd uiaᷤᷤ
hat̃ tãtũ sine muris: Castrũ antiqͥ
dicebant oppidũ loco altissimo sitũ
quasi casã altã. cuiꝰ płis numerꝰ cast᷑.
diminutuũ castellũ ÷ Pagi sunt loca¬
e dificiis apta ĩt̃ agroᷤᷤ habitantib Ihec
et conciliabula dicta a comientu et
societate multorũ iminũ: Cõpeta
st̃ ubi est usus conuentꝰ sieri rusticoe:
et dicta cõpeta qd̵ loca multa in agͦ
eodẽ competunt. et qd conueniuint᷑
arusticis: Suburba sunt circiuecta
ciuitatus edificia quasi sub urbe:
Menia st̃ muri ciuitatis dictiabeo qd̾ muni¬
at ciuitatem quasi munim̃ta urbis .i. tuta¬
m̃ta Muniũ aũ dictum quasi manu factũ.
Sic et munꝰ: Muri a municione dicti
quasi muniri. qd muniant et tueantur
interiora urbis: Moena autẽ duplicẽ
habent significacionẽ: Nã int̾dum moe¬
nia abusiue dici omnia ȩdificia publica
pandimus urbis ꝓe autẽ menia sũt

Expanded text:
vicus eo quod sit vice civitatis, vel quod vias vicus eo quod sit vice civitatis, vel quod vias habeat tantum sine muris. Castrum antiqui dicebant oppidum loco altissimo situm, quasi casam altam; cuius pluralis numerus castra, diminutaedificiis loca inter agros habitantibus. Haec et conciliabula dicta, a conventu et societate multorum in unum. Conpita sunt ubi usus est conventus fieri rusticorum; et dicta conpita quod loca multa in agris eodem conpetant; et quo convenitur a rusticis. Suburbana sunt circumiecta civitatis aedificia, quasi sub urbe. Moenia sunt muri civitatis, dicta ab eo quod muniant civitatem, quasi munimenta urbis, id est tutamenta. Munium autem dictum, quasi manu factum: sic et munus. Muri a munitione dicti, quasi muniri, eo quod muniant et tueantur interiora urbis. Moenia autem duplicem habent significationem; nam interdum moenia abusive dici omnia aedificia publica pandimus urbis; proprie autem moenia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
menib discrepare a uico et castello ⁊ pago:
Cmitates aũ aut colonie aut muicipia
aut uici aut castella aut pagi appellantur.
ciuitas ꝓͥe dicit᷑ qnã ñ aduene. s eodẽ inna¬
ti solo condiderunt. Id̾oq urbes a propͥis
ciuibus condite ciuitates ñ colome ñcu¬
lonia a cultu agri est dicta: Municipiũ :
qd̃ manente statu ciuitatis ius aliqd mi¬
noris aut maioris officii a principe impe¬
trat. Dictũ autẽ municipiũ a munis .i.
reddant uł munera: Nam liberales et
famossiussimȩ causȩ et q̃ ex principe ꝓfi¬
ciscunt᷑ ibi non aguntur: hec enĩ ad
dignitatem ciuitatum ꝑtinent. Uici
ex castella et pagi hi st̃ qui nulla dignitate
ciuitatis ornant᷑ .s uulgari hominũ con-¬
uentu incoluntur. et ꝑꝑ paruitatem
sui maioribus ciuitatibus attribunnt᷑.
Uicꝰ aũ dictus ab ipsis tantũ habitacionib
sine municione murorũ. licet et uici
dicant᷑ ipse habitaciones urbis: Dictꝰ aũ

Expanded text:
moenibus discrepare a vico et castello et pago. moenibus discrepare a vico et castello et pago. Civitates autem aut coloniae, aut municipia, aut vici, aut castella, aut pagi appellantur. Civitas proprie dicitur, quam non advenae, sed eodem innati solo condiderunt. Ideoque urbes a propriis civibus conditae civitates, non coloniae nunculonia a cultu agri est dicta. Municipium est, quod manente statu civitatis, ius aliquod minoris aut maioris officii, a principe impetrat. Dictum autem municipium a muniis, id est reddant. Nam liberales et famosissimae causae, et quae ex principe proficiscuntur, ibi non aguntur. Haec enim ad dignitatem civitatum pertinent. Vici et castella et pagi hi sunt qui nulla dignitate civitatis ornantur, sed vulgari hominum conventu incoluntur, et propter parvitatem sui maioribus civitatibus adtribuuntur. Vicus autem dictus ab ipsis tantum habitationibus, sine munitione murorum; licet et vici dicantur ipsae habitationes urbis. Dictus autem
Abbreviated transcription (Latin):
aratrũ sustollat. ⁊ portet. ⁊ portã uocet :
Ideo aũ urbs aratro cirrum dabat᷑ a dispa
et imaginem serentis fructumq reddentis:
Urbs aũ aratro conditur. aratro ueratur: Uñ
oraciꝰ. Impͥmereq muris hostile aratrum:
oppidũ qͥdã ab oppositione muroꝵ elicerunt.
Alii ab opibus rerondendis eoquodsit muni¬
tum alii quod sit in eo conuentꝰ habitan
tium. opẽ det mituam contra hostem: Nã
primũ homines tanquam nuli et inermeᷤ
nec contra beluas p̃sidia habebant. nec re-¬
ceptacula caloris et frigoris nec ipsi int̾ se
homines ab hominibus satis erant titti:
Tandẽ naturali sollertia speluncis siluest᷑¬
bq tegum̃tis tuguria sibi et casas uir:¬
gultis harundinib q contexuerunt.
qͦ ess utta tucior. ne his qui noc̾e possent
aditꝰ esset. Hec ÷ͥ origo oppidorum que qd
opemdarent: id circo oppida nominata
dixerunt. oppidũ aũ magnitudine et

Expanded text:
aratrum sustollat, et portet, et portam vocet. 4. aratrum sustollat, et portet, et portam vocet. 4. Ideo autem urbs aratro circumdabatur dispariarum, et imaginem serentis, fructumque reddentis. Urbs autem aratro conditur, aratro evertitur. Unde Horatius: Imprimeretque muris hostile aratrum. 5. Oppidum quidam ab oppositione murorum dixerunt: alii ab opibus recondendis, eo quod sit munitum, alii quod sibi in eo conventus habtium opem det mutuam contra hostem. Nam primum homines tamquam nudi et inermes nec contra beluas praesidia habebant, nec receptacula frigoris et caloris, nec ipsi inter se homines ab hominibus satis erant tuti. Tandem naturali sollertia speluncis silvestribusque tegumentis tuguria sibi et casas virgultis arundinibusque contexerunt, quo esset vita tutior, ne his, qui nocere possent, aditus esset. Haec est origo oppidorum, quae quod opem darent, idcirco oppida nominata dixerunt. Oppidum autem magnitudine et
Abbreviated transcription (Latin):
cesariã ĩ palestia qͤ nẽ est uͥbs clarissima. Eti¬
cosiũ cesariensis mauritanie oppidum
hertule illic trãseunte hicoite a comitatu
eius discedentes construxerunt. Hanc ne
quis imposito a se noe priuatĩ gloriaretur
de condentiũ numero hicosio urbi nom̃datũ:
Cirene regma fuit lybie que ex suo noe cuu¬
tatẽ cirenẽ condidit. ex qua et libyã crrenensẽ
uocauit. De aedificris Publicis.
Quiitas est hominũ multitudo societatis um¬
culo adunata dicta a cuubus .i. ab ipsis
uitas aũ ñ saxa s. habitatores uocantur.
tium. Urbs uocata ab orbe. qd̃ antique ci¬
uitates in orbe fiebant. uł ab urbo parte
aratri . qͦ muri designabant᷑. Uñ est illud:
optaut q locũ regno et concludere sulco:
liocus enĩ future ciuitatis sulco designaba¬
tur. aut aratro: Cato qui urbem inquit
non condet tauro et uaca aret. ubi ara¬
uerit: murũ faciat. ubi portã uult esse:

Expanded text:
Caesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. ICaesaream in Palaestina, quae nunc urbs est clarissima. Icosium Caesariensis Mauretaniae oppidum, Hercule illuc transeunte, viginti a comitatu eius discindentes construxerunt. Hanc ne quis inposito a se nomine privatim gloriaretur, de condentium numero urbi Icosio nomen datum. Cyrene regina fuit Libyae quae ex suo nomine civitatem Cyrenen condidit, ex qua et Libyam Cyrenensem vocavit. De aedificiis publicis . Civitas est hominum multitudo societatis vinculo adunata, dicta a civibus, id est ab ipsis vitas autem non saxa, sed habitatores vocantur. tium. 3. Urbs vocata ab orbe, quod antiquitus civitates in orbem fiebant, vel ab urbo parte aratri, quo muri designabantur, unde 209 est illud: Optavitque locum regno, et concludere sulco. Locus enim futurae civitatis sulco designabatur, id est, aratro. Cato: Qui urbem, inquit, novam condet, tauro et vacca aret, ubi araverit, murum faciat, ubi portam vult esse,
Abbreviated transcription (Latin):
deleuerunt Emeritã cesar augustꝰ condidit
posteriã lusitamã ⁊ quasclã oceani insua
cepit. dans ei nom̃ ab eo qd̃ ibi milites uete¬
ranos constitusset Nam emeriti dicunt᷑
ueterani solutiq amilicia:: Olisi para ab
ulixe condita est et nuncupata. quo loco
sicut historiograph dicunt. celũ a t̾ra ⁊ ma¬
ria distingunt᷑ a t̾rã: Sꝑalim cesar iulius
conlidit. quã ex suo ⁊ rome urbis uocabu¬
lo uiliam romulam nuncu pauit: Spala
aũ a situ cognominata ÷ eoquad in solo
plaustri subfixa prosundo palis locata est.
ne lubrico atq instabili suncdam̃to cederet:
Gades oppidum a poenis conditũ qui etiã
kartaginẽ spartariã condiderunt: Septẽ
freto: Tingis ciuitatis et lix anteis auctor.
quem hercules fert᷑ lucte cereamine suꝑa¬
tũ int̾ferisse Li ix aũ alix flumine
mauritanie nuncupata. Ibi autẽ regia
fuit. et sala quod immineat sale flumi¬
ni. Cesariam mauritame oppidũ iuba rex

Expanded text:
deleverunt. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, deleverunt. Emeritam Caesar Augustus aedificavit, postquam Lusitaniam et quasdam Oceani insulas cepit, dans ei nomen ab eo quod ibi milites veteranos constituisset. Nam emeriti dicuntur veterani solutique militiae. Olisipona ab Ulixe est condita et nuncupata; quo loco, sicut historiographi dicunt, caelum a terra et maria distinguuntur a terris. Hispalim Caesar Iulius condidit, quam ex suo et Romae urbis vocabulo Iuliam Romulam nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locata sit, ne lubrico atque instabili fundamento cederet. Gades oppidum a Poenis conditum, qui etiam et Carthaginem Spartariam condiderunt. Septe ofretu. Tingis civitatis et Lix Antaeus auctor est, quem Hercules fertur luctae certamine superatum interfecisse. Lix autem a Lixo flumine Mauretaniae nuncupata, ubi Antaei regia fuit, et Sala, quod inmineat Salae flumini. Caesaream Mauretaniae oppidum Iuba rex
Abbreviated transcription (Latin):
iurauerunt ut profugerent quã lon¬
gissime ab imperio persarum. ubi ne
nom̃ quidem eorũ audirent. atq rta
in ultimos gallie sinus nauibus profe¬
cti armisq se aduersus gallicã ferita.¬
tẽ tuentes: massiliam condiderunt.
atq: ex nomine dicis nuncupauerut:
Hos uarro trilinques asserit esse ait. qd̃
et grece loquantur. et latine et galli
ce: Sarbonã et arelatũ ⁊ pictauis co¬
lom proprii concliderunt. Purdigallĩ
appellatam ferunt quod burdos gallos
primũ colonoᷤ habuerit. quib antea
cultoribus ad impleta est: Tarraconã
in hispania scipiones construxerunt. ideo cap̃
est tarraconensis prouintie : Afri sub han
nibale maritima hispanie occupantes Rarta¬
ginẽ spartariam construxerunt. que max a
romanis capta et colonia facta nom̃ proum
tie dedit: Nunc aũ a gothis subuersa ate
in desolacionem redacta est. Saguntũ greci
ex insula iacintho profecti in inspaniam con¬
cdiderunt. quam afri postea bello impetitã

Expanded text:
juraverunt, ut profugerent quam lonjuraverunt, ut profugerent quam longissime ab imperio Persarum, ubi ne nomen quidem eorum audirent, atque ita in ultimos Galliae sinus navibus profecti, armisque se adversus Gallicam feritatem tuentes, Massiliam condiderunt, et ex nomine ducis nuncupaverunt. Hos Varro trilingues esse ait, quod et Graece loquantur, et Latine, et Gallice. 64. Narbonam, et Arelatum, et Pictavium coloni proprii condiderunt. Burdegalim appellatam ferunt, quod Burgos Gallos primum colonos habuerit, quibus antea cultoribus adimpleta est. 65. Tarraconam in Hispania Scipiones construxerunt; ideo caput est Tarraconensis provinciae. nibale maritima Hispaniae occupantes, Carthaginem 207 Spartariam construxerunt, quae mox a Romanis capta, et colonia facta, nomen etiam provinciae dedit. Nunc autem a Gothis subversa, atque in desolationem redacta est. 68. Saguntum Graeci ex insula Zacyntho profecti in Hispaniam condiderunt, quam Afri postea bello impetitam
Abbreviated transcription (Latin):
dissensionibus suorũ permoti secles nouas
querentes italiam profecti sunt ibiq
bes condiderunt Uocatur aũ mediolanũ
ab eo quod ibi sus media lama iuenta ꝑi
betur: Historiis placet a messapo greco
messapie datam originẽ. Uersa est pꝰmo¬
dũ in nom̃ calabrie . quia in exordio
oenotri sr̃ peucetius peucetiã nomina¬
uit. Manto tyresie filia post interitũ
thebanorum dicitur delata in italiã
mantuam condidisse: Est aũ in uene¬
tia que galła cis alpina dlicitur . et dicta
mantua qd̃ manes tuetur: Partho nopea
a parthenope quadam uirgine illic sepul¬
ta parthenope appellata. quod postea op¬
quã a uictoria neapolim appellauit:
Palantꝰ a partheniorum dux parthenioᷤ¬
concliclit constituit. Taras neptuni filiꝰ
fuit. a quo tarentum ciuitas et condi¬
ta et appellata est Cũ cirus maritimaᷤᷤ
urbes grecie occuparet. et focenses ab eo
expugnati omnibus angustus p̃merent᷑:

Expanded text:
dissensionibus suorum permoti, sedes novas dissensionibus suorum permoti, sedes novas quaerentes Italiam profecti sunt, sedibbes condiderunt. Vocatum autem Mediolanum ab eo quod ibi sus medio lanea perhibetur inventa. Historiis placet a Messapo Graeco Messapiae datam originem, versam postmodum in nomen Calabriae, quam in exordio Oenotri frater Peucetius Peucetiam nominaverat. Manto Tiresiae filia post interitum Thebanorum dicitur delata in Italiam Mantuam condidisse: est autem in Venetia, quae Gallia Cisalpina dicitur: et dicta Mantua quod manes tuetur. Parthenope a Parthenope quadam virgine illic sepulta Parthenope appellata; quod opquam a victoria Nicopolim appellavit. 62. Phalantus Partheniorum dux Parthenios constituit. Taras Neptuni filius fuit, a quo Tarentum civitas, et condita et appellata est. 206 63. Cum Cyrus maritimas urbes Graeciae occuparet, et Phocenses ab eo expugnati omnibus angustiis premerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
nouerte sue regno albã longã ȩdificaũ
Alba aũ uocata ꝑꝑ colerẽ suis: longa. qr̃
longũ est oppidũ uxta prolixitatem
collis in quo sita est Ex hac etiã urbe
reges albanorũ appellari ceperunt: Ca.¬
puã capis siluius rex albanorũ construx̃
appellatã nomine conclitoris. licet sint
qui dicunt a capacitate eã capuã di¬
ctã quadeuis t̾ra omnẽ uite fructũ
capiat: Alii a locis campestrib in qͥb
sita est. Est aũ capt̃ urbiũ cãpaniȩ
int̃ tres int̾ tres maximas romã çar¬
taginẽq numerata: a qua et proum¬
tia italie campana dicta est: Romu-¬
lus cũ int̾fecto apt̃ albã amulio auũ
numitorẽ in regnũ restituisser. in
eũ locũ ubi nunc roma est deuente.
ibiq sedes posuit. menia construxit.
ne conditor arcis Ancus ex silia nume
põpilii natꝰ hic urbẽ in exitu tiberis con-
Salli quidam intestina discordia et assiduᷤˢ

Expanded text:
novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. novercae suae regno, Albam Longam aedificavit. Alba autem vocata propter colorem suis; Longa, quia longum oppidum est, iuxta prolixitatem collis in quo sita est. Ex hac etiam urbe reges Albanorum appellari coeperunt. Capuam Capys Silvius rex Albanorum construxit, appellatam a nomine conditoris; licet sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod eius terra omnem vitae fructum capiat: alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam Carthaginemque numerata; ex qua et provincia Italiae Campania dicta est. Romulus cum interfecto apud Albam Amulio avum Numitorem in regnum restituisset, in eum locum ubi nunc Roma est devenit, ibique sedes posuit, moenia construxit, nae conditor arcis. Ancus Marcius ex filia Numae Pompilii natus: hic urbem in exitu Tiberis condiGalli quidam intestina discordia et assiduis
Abbreviated transcription (Latin):
lacedemoniam ciuitatẽ. atq inde la¬
cedemonios spartanosdici Achaia ab
acheo constructa: Relopᷤᷤ qui aput ar-¬
gos regnauit peloponensẽ urbẽ con-¬
didit. Cicrops m insula: rodus rodũ ȩdi¬
ficauit. carphatꝰ choũ  deos tifonis filiꝰ
paphũ. Angeus ligurgi silius samum:
Dardamis aũ condidit dardaniã. Thes¬
salonicã thessalus greci filius ȩdificauit. ĩ qͦ
et regnauit: Prũdusiũ constraxerunt
greci: Prũ dusiũ aũ dictũ est grete. qd̃
brũda cap̃ cerui dicatur. Sic est enĩ. ut
et cornua uideant᷑. et capt̃ et lingua
in posicione ipsius ciuitatis. In italia
aũ ab iano ianiculũ. a saturna satͦ¬
nia atq latiũ conditũ. eoqd̃ ibi sugi¬
ens latuisset cognominatũ: Ab hercule
in cãpaniã pompeiã. qui uictor ex his¬
pania põpã boũ cluȩserat. Aeneas aũ
post excidiũ troie in eandem italiã
ueniens ab uxoris nomine lauiniã
condidit. Ascanuis uero relicto lauinȩ

Expanded text:
Lacedaemoniam civitatem, atque inde LaLacedaemoniam civitatem, atque inde Lacedaemonios Spartanos dici. 48. Achaia ab Achaeo constructa. Pelops, qui apud Argos regnavit, Peloponnensem urbem condidit. Cecrops in insula Rhodo RHODUM aedificavit: Carpathus Coum: Aeos Typhonis filius Paphum: Angeus Lycurgi filius Samum: Dardanus autem condidit Dardaniam: Thessalonicam Thessalus Graeci filius aedificavit, in qua etiam et regnavit. Brundisium construxerunt Graeci: Brundisium autem dictum est Graece quod brunda caput cervi dicatur: sic est enim ut et cornua videantur et caput et lingua in positione ipsius civitatis. In Italia autem a Iano Ianiculum, a Saturno Saturnia atque Latium conditum, eo quod ibi fugiens latuisset cognominatum. Ab Hercule in Campania Pompeia, qui victor ex Hispania pompam boum duxerat. Aeneas autem post excidium Troiae in eadem Italia veniens, ab uxoris nomine Lavinium condidit. Ascanius vero relicto Laviniae
Abbreviated transcription (Latin):
ceptaculũ sibi terrȩ mariq fieret: Uñ et
romani imperii sedes. et tocius caput ÷
orientis. sicut et roma occidentis: Epirũ
ciuitas traciȩ condita est a pyrro a quo
cognominata est: Athenas in elladas cicrops
condidit. et ex suo nomine ci cropiam¬
nominauit: Hanc anision qui in grecia
t̃cius post cicropẽ regnauit inmerue sacũ.
et nom̃ ciuitati athenas dedit Nam mi¬
nerua grece. athenas dicitur. Uñ et mi¬
neruã greti inuentricẽ multarũ artiũ
adserunt. quia et litterȩ et artes diuꝰ-¬
sorũ studiorũ. ⁊ ipsa philosophia ueliti
in achaia condidit corinthus orestis filiꝰ:
Fanc greci corintheã uocant. ħ ÷ admi¬
nistracionem rei publice Thebas boe-¬
tie cathinus ueniens a foenicib condi¬
dit. thebis egiptiis prius ab eo constru
mone semele filio. Sparta a sparto
silio foronei uocata. qui fuit silius ina¬
chi: Ipsam aũ esse spartam. quam et

Expanded text:
ceptaculum sibi terra marique fieret. Unde et ceptaculum sibi terra marique fieret. Unde et nunc Romani imperii sedes et totius caput est orientis, sicut et Roma occidentis. Epirum civitas Thraciae condita est a Pyrrho et cognominata. Athenas in Hellade Cecrops condidit, et ex suo nomine Cnominavit. Hanc Amphyction, qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit, et nomen civitati Athenas dedit. Nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur; unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae, et artes diversorum studiorum, et ipsa philosophia veluti um in Achaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est, administrationem reipublicae. 46. Thebas Boeotiae Cadmus veniens a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ab eo construcmone Semeles filio. Sparta a Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi. Ipsam autem esse Spartam quam et
Abbreviated transcription (Latin):
die tharsꝰ uocat᷑. Seleuciã isaurie condid̾
seleucꝰ . qui ⁊ antiochiã: Ilus autẽ apolli¬
nis filius in frigia ilium condidit. Ama¬
łones ephesũ in asia construxerunt. Tne¬
seus uͦ smirnã construxit. que homero
pocte patria extitit. et uocata smnirna
qd̃ eius campos erinus fluuiꝰ serat N¬
oscoriã colchorũ urbẽ amphitꝰ et circiꝰ
aurige castoris et pollucis fabricauer̃
ex eorũ noẽ eã cognominantes. Nã
castor et pollux grece disoscorii appellat᷑.
Nichomedia a nichomedo rege bithinie
edificata est. Btehinia condita a foeni¬
ce. que primũ mirandina uocabatur.
Constantinopoli urbem tracie constantinus ex
nomine suo instituit solam rome merttis et
potentia adequatã. hanc conditã a pausina
rege spartanorũ et uocatã bizantium. uel
qd̃ tantum patet int̾ adriaticum mare
et propontidem. uel qd̾ sit receptaculum
t̾re mariq copiis Uñ etiã constantinus
aptissimam condere uidicauit. ut et re¬

Expanded text:
s vocatur. Seleuciam Isauriae condidit Seleucus, qui et Antiochiam. Ilus autem Apollonis filius in Phrygia Ilium condidit. Amazones Ephesum in Asia construxerunt. Theseus vero Smyrnam construxit, quae Homero poetae patria extitit; et vocata Smyrna quod eius campos Ermus fluvius secat. Dioscoriam Colchorum urbem Amphitus et Cercius aurigae Castoris et Pollucis fabricaverunt, ex eorum nomine eam cognominantes; nam Castor et Pollux Graece Διόσκουροι appellantur. Nicomedia a Nicomedo rege Bithyniae aedificata est. Bithynia condita a Phoenice, quae primum Mariandyna vocabatur. Constantinopolim urbem Thraciae Constantinus ex nomine suo instituit, solam Romae meritis et potentia adaequatam. Hanc conditam primum a Pausania rege Spartanorum, et vocatam Byzantium, vel quod tantum patet inter Adriaticum mare et Propontidem, vel quod sit receptaculum terrae marisque copiis. Unde et eam Constantinus aptissimam condere iudicavit, ut et re
Abbreviated transcription (Latin):
tinet: Hanc enim idẽ in t̾minis africe et
claustrũ importuosa: Nec est urbs egipti
postea uersa in alexanclriã Tne bas egip¬
tias condidit cachmꝰ que int̾ egiptias ur¬
bes numero portarũ nobiliores habent᷑
ad quas ad cõmercia arabes undiq sube¬
unt. Hinc regio egipti thebaida dicta:
Thebe aũ et boecie sunt et egiptie uno
tam̃ auctore condite: Ptolomais et bero

Expanded text:
tinet. Hanc enim idem in terminis Africae et tinet. Hanc enim idem in terminis Africae et claustrum, importuosa. Haec est urbs Aegypti Noo, postea versa in Alexandriam. 35. Thebas Aegyptias condidit Cadmus, quae inter Aegyptias urbes numero portarum nobiliores habentur, ad quas commercia Arabes undique subvehunt. Hinc regio Aegypti Thebais dicta est. Thebae autem et Boeotiae sunt et Aegyptiae, uno tamen auctore
Abbreviated transcription (Latin):
in litꝰ a frice urbẽ condidit ⁊ Kartadã
nominauit. qd foenica lingua expͥmit
ciuitatẽ nouã Mox sermone uerso
Rartago est dicta: Hanc scipio delenit
Que aũ nc̃ est postea a romanis condi
ta est: Kartago aũ antea byrsa. post
tyrus dicta est. deinde Rartago: Mẽ
pbĩ ciuitatem ȩgipti ȩdificauit epaphuᷤ
siliꝰ iouis cum in secunda egipto regna¬
ret. Hec est urbs ubi carca nascitur.
ubi etiam mathematici suerunt¬
optimi. Nam hanc urbem magieis
artibus deditam pristini usq ad
presens tempus uestigia erroris ostñ¬
dunt: Tanis metropolis egipti ubi farao fut
et moyses cuncta signa ferit. que in exodo
scribuntur: Hanc construxisse ꝑhibent᷑
titanes .i. ai gantes. et ex suo nõe ñcupa¬
uerunt: Ciopolis urbs egipti. que latine
int̾p̃tat᷑ solis ciuitas. sicut lxx int̾p̃tes
minte exechiel Urbem alexandriã condi¬
dit alexander magnus. cuius et nom̃ de.¬

Expanded text:
in litus Africae urbem condidit, et Carthadam in litus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit; quod Phoenica lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae ata est. Carthago autem antea Byrsa, post Tyrus dicta est, deinde Carthago. 31. Memphim civitatem Aegypti aedificavit Epaphus Jovis filius, cum in secunda Aegypto regnaret. Haec est urbs ubi charta nascitur, ubi etiam optimi mathematici fuerunt. Nam hanc urbem magicis artibus deditam pristini usque ad praesens tempus vestigia erroris ostendunt. 32. Tanis metropolis Aegypti, ubi Pharao fuit, et Moyses cuncta signa fecit quae in Exodo scribuntur. Hanc construxisse perhibentur Titanes, id est, Gigantes, et ex suo nomine nuncupaverunt. 33. Heliopolis urbs Aegypti, quae Latine interpretatur solis civitas, sicut LXX interpreteminit Ezechiel. 34. Urbem Alexandriam condidit Alexander Magnus, cujus et nomen de
Abbreviated transcription (Latin):
fundamentis instaurans in honorem
augusti augustã .i. sabastiã greco sermo¬
ne uocauit: Ibi siti sunt heliseus et abdi¬
nõe tyberii cearis conlidit. Tirus
urbs foenicum condita a foenicibus fu¬
it. Nec est ciuitas ex qua aurum regi
salomoni deferebatur. in qua optima
purpura tinguitur. Uñ et tiria dr᷑
nobilis purpura: foenices a rubro ma
diderunt. quam a piscium copia sidon
appellauerunt: Nã piscem foenices sidon
uocant: Ipsi etiã tirũ insiria ipsi uticã
in africa ipponẽ leptim aliasq urbes
in ora maritima condiderunt Ipsi t̾e¬
bas in boetia duce cathimo. Ipsi postre¬
mo in ultima orb tendentes urbem ĩ
oc eano construxerunt. eãq lingua sua
gades nominauerunt. Nã moserat
antiquus foenicũ gentis multos simul
mertandi causa a domo proficisci. et
cũ in colarũ animos cõmercio rerũ his
ante in cognitarũ sibi conciliarent :
loca que condenelis urbibus uidebãt᷑¬
idonea cepere Ex his profecta et dido

Expanded text:
fundamentis instaurans in honorem fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdinomine Tiberii Caesaris condidit. Tyrus urbs Phoenicum condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex qua aurum regi Salomoni deferebatur; in qua optima purpura tinguitur: unde et Tyria dicitur nobilis purpura. Phoenices a Rubro pro condiderunt, quam a piscium copia Sidon appellaverunt. Nam piscem Phoenices 'sidon' vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria, ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim aliasque urbes in ora maritima condiderunt. Ipsi Thebas in Boeotia duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis multis simul mercandi causa a domo proficisci, et cum incolarum animos conmercio rerum his ante incognitarum sibi conciliassent, loca quae condendis urbibus idonea videbantur capere. Ex his profecta et Dido
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: uocata est bethauen .i. domus
idoli. quȩ antea uocabatur domꝰ dĩ.
Belleem uida ciuitas dd̾. quȩ genuit
mundi saluatorem a iebuseis condita
fert̾. et uocata primum eufrata. Qñ
aũ ibi iacob pecora sua pauit: eidem
loco bethleẽ nom̃ quodam uaticinio
futuri imposure. qd domus panis int̃
p̃tat᷑ ꝑpeum panem qui ibi de celo des¬
cendit Ebron ciuitas iudeȩ que qͦn¬
dã uocabatur arbe ibidem condita est
agigantibus ante uii annos quã ab
eis tapnis urbs egipti conderet᷑ Ipsa ÷
arbe a numero ita uocata qd̃ ibi tres
pariarche sepulti sunt. et quartꝰ adã
psa est et mambre uocata ex imo amiꝰ¬
co abrahȩ: Samariam a qua omnis regio
qniȩ cuta eam fuit nonĩ acepit. Senna¬
dieñ rex assiriorum construxit. nocaũq¬
eam samariam .i. cu stoliam quia qñ
isr ħ transtulit in medoᷤᷤ ibi custodes con:¬
sutuit: Hanc obsidione captam antiochus
solo coequauit. quam postea herodes a

Expanded text:
sunt, vocata est Bethaven, id est domus sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem loco Bethleem nomen quodam vaticinio futuri inposuit, quod domus panis interpretatur, propter eum panem qui ibi de caelo descendit. Chebron civitas Iudaeae, quae quondam vocabatur Arbe, condita est a gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyriorum construxit vocavitque Samariam, id est custodiam, quia, quando Israel transtulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a