comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ħ apłm̾ dixisse. cẽ omnia liceant sad ñ expediant. s
petdit. ⁊ dñs similiter mulieri cananee ait. ñ licet
tttis. ⁊ aliis in fenoẽe. qr sumptus non accipio accip
lex nattirał hals. non noysi qui multa ꝓcturitia il¬
lius ppͥ prohibuit ħ dicet quia licebat ei sumptus ac¬
cipere. unde post actur̃ estised noluit. quia non exped.
auctoritatẽ magistrñ inclinaret. non enim potest insta¬
tͥ argi: a quo accipitur. Mxcue cum iłle promptus ad
dandum fit. ut sibi humiliet p̃pot̾aun unde cdic̃. si ego
do. quod faterem si sumpins abeis acciꝑem. s pseudo
antem apłi: qͣ non cã roligionis s questus p̾dicant:
accipere nessaros necosarios sumptus. quia esca de
et lx et ilłud destruet. ñ nutatur hoꝵ u̾toꝵ seusus.
de bũt. ⁊ idõ uitanda sunt. quia eitam si licẽnt fugi.¬
⁊ amor cuilib rei dominatur. sibiserture ueb conuinti¬
et si esca debeatur ueniri. ⁊ uenter escis dens a et hoc ii¬

Expanded text:
m dixisse, quasi omnia liceant, sed non expediant, sed pedit. Et Dominus similiter mulieri Chananaeae ait: Non licet nitis, et aliis inferiorem, quia sumptus non accipio, aestilex naturalis habet, non Mosi qui multa pro duritia illius populi prohibuit. Hoc dicit quia licebat ei sumptus accipere, unde post acturus est; sed noluit quia non expedit. auctoritatem magisterii inclinaret. Non enim potest instanter argui a quo accipitur, maxime cum ille promptus sit ad dandum ut sibi humiliet praepositum. Unde et dicit: Sed egodo quod facerem, si sumptus ab eis susciperem. Pseudo autem apostoli qui non causa religionis, sed quaestus praedicant, accipere necessarios sumptus, quia esca debet hoc et illud destruet. Non mutatur horum verborum sensus. et ideo vitanda sunt, quia etiam si licerent, fugiet amor cujuslibet rei ubi dominatur, servire rebus convincietsi esca debeatur ventri, et venter escae. Deus autem et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
et hoct ad. uł hc̃ et has destrueti uel ita omñia lirent .p̃.¬
mittit. hic apł. ꝙ postea plenius acturꝰ est dicit enĩ
quia sibi licet ab his sumptus acciꝑe. sic̃ aliĩ apłi ac¬
cipiebant a subdtiis suis. sed qm̃ sciebat psendo occafi¬
onem q̃rẽ. accipiendi noluit ab ħis accipere. ne cã uẽ.¬
tris uigor enuangelice uitatis corpesc̾et ꝙ ergo diẽ¬

Expanded text:
ita, omnia licent: Praemittit hic Apostolus quod postea plenius acturus est. Dicit enim quod sibi licet ab aliis sumptus accipere, sicut alii apostoli accipiebant a subditis suis. Sed quoniam sciebat pseudo occasionem quaerere accipiendi, noluit ab his accipere, ne causa ventris vigor ecclesiasticae veritatis torpesceret. Quod ergo di
Abbreviated transcription (Latin):
abotes nonum suꝑ domuͣ istael non clic̃ pͦs gentiũ s
iudeis ut non inuetustate litt̾e uiuant sed innouita
salutemt non affert̃: non sunt obseruande. eas obserua.¬
re tu dicis bonum: ego asfero mabuin nͣo modo qui ex
gentilim: sed et̃ qui ex uidaico ppłt. credididerunt.

Expanded text:
er domum, vel domui Israel . Non dicit populo gentium sed Judaeis, ut non in vetustate litterae vivant, sed in novitsalutem non afferunt, non sunt observandae. Eas observare tu dicis bonum, ego assero malum, non modo eis qui ex gentili, sed etiam qui ex Judaico populo crediderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
omnes ab abel usq aduluim̃ rustum sapentia dei
um qui de pleninidine eins accrpnint. daũ est ex qͣ ap¬
paret: quod sapientia dei .i. ũbum: non sic assũpsit ilbĩ
hominẽ. ut cet̾os homines. s multo excellemiufmła¬
sublimius qͦmõ: ip̃m solumassirm opportuit. in quo sa¬
pientia hominib appareret. sic̃ eam infibiłr decebatoᷤ.¬
tendi. de ceteris enim sapientib uecte clii potest. qd̾
habeant in se ñbum dei ꝑ ꝙ factasunt omiuia. s de uł.¬
lo eorum recte dici potest. Sbtim tam factum est ħ̃ gͦ
excelleitans assumpeus: S p dai sapientia gerit. utea.
put in quosunt onmes sensus ꝑmaninta que tocum

Expanded text:
omnes usque ad ultimum justum sapientia Dei um qui de plenitudine ejus accipiunt, caput est. Ex quo apparet quod Sapientia Dei, id est Verbum non sic assumpsit illum hominem ut caeteros, sed multo excellentiusublimius, quomodo ipsum solum assumi oportuit, in quo Sapientia hominibus appareret, sicut eam visibiliter decebat ostendi. De caeteris enim sapientibus recte dici, quod habeant in se Verbum Dei per quod facta sunt omnia; sed de nullo eorum recte dici potest, Verbum caro factum est . Homo ergo excellentius assumptus, quasi personam Sapientiae Dei gerit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
sirati u eum non exced.¬
unt qr in mensus ẽ. et
ldeo extra sudãm eius
ẽe non possunt. et ip̃e. ñ¬
medo et̾ciitate⁊ poten¬
tia sed etiam dignitate.

Expanded text:
est eum non excedunt, quia immensus est, deo extra substantiam ejus esse non possunt. Et ipse, nmodo aeternitate et potentia, sed etiam dignitate,
Abbreviated transcription (Latin):
declit q̃ cũq ht. eligendo e
um honorem. urter gen¬
tes. cum indissent inꝙͣ
et cognonissent grãm q̃¬
quot gentes conũteram.

Expanded text:
dedit quidquid habet, eligendo euum honorem, inter gentes. Cum vidissent, inquam, et cum cognovissent gratiquot gentes converteram,
Abbreviated transcription (Latin):
alĩ apłi obedirent petro. tea̾ barnabas paulo. non er¬
go inuenti sunt in aliqͦ dissentrre ab illo. uͭ tum il¬
le se ꝑfectum euñgłm a cepise diẽt ili nogarẽt. et
tinua. uera deus non acce¬
pit ꝑsonam hominis qi
si ita eẽt. ego pulus ante
ipĩns. cui tales nicħ conf̾¬
re. sed hoc clicam. quod qui

Expanded text:
alii apostoli obedirent Petro, ita Barnabas Paulo. Non ergo inventi sunt in aliquo dissentire ab illo, ut cum ille perfectum Evangelium se accepisse diceret, illi negarent, ettinua: Vere Deus non accipit personam hominis, qui si ita esset, ego Paulus, ante impius, cui tales nil confere, sed hoc dicam, quod qui
Abbreviated transcription (Latin):
ex fide Omne ã
quod ñ est exfi¬
cle peccatum est
Debemus ã firm.¬
iores inbecislit¬
ates infirmoꝵ
sustinere et nõ
nob̾ placẽ. unꝰ¬
quisq nr̃m pla¬

Expanded text:
ex fide. omne autem quod non est ex fide peccatum est. Debemus autem nos firmiores inbecillitates infirmorum sustinere et non nobis placere. unusquisque nostrum p
Abbreviated transcription (Latin):
sis cõmunicari dedet. qr in uño pane omnes figurantur.
ꝑ id enim quod omnes umum funt: de uno sume oportet.
hos ergo notat. qui merc̃a ubi cã imitans es mistũ cõue¬
nitur. suas oblationes cã dissensionis qmͣ psendo seniua.¬
uerunt sibi uendicabant. tautas enum cdissensiones int̃
eos pseudo semmau̾a ut suas zelarent oblationes. et uenclics¬
tes pudore consund̾entur. nonsum̃tes ꝑtem. et hoc tam
et dum sic agerent domi potus hec agendacdiẽ qmͣ ĩ ecrã.
subdens. nunquid domose c̃ quo patent usq ib

Expanded text:
sis communicari debet, quia in uno pane omnes figurantur. Per id enim quod omnes unum sunt, de uno sumere oportet. Hos ergo notat qui in ecclesia, ubi causa unitatis et mysterii convenitur, suas oblationes causa dissensionis quam pseudo seminaverunt sibi vindicabant. Tantas enim dissensiones inter eos pseudo seminaverant, ut suas zelarent oblationes et vindicates, pudore confunderentur, non sumentes partem, et hoc tam Et dum sic agerent domi potius haec agenda dicit quam in ecclesia, subdens: Nunquid domos, etc., quae patent usque ibi.
Abbreviated transcription (Latin):
putatis. et consuiditis.r
erubescere factas eos qui non habent utiq facitis no¬
ta quod ecc̃a ortimia homines sunt de quib dr̾ai ex¬
ineccam ꝓdire. uel fugere non cdicatur uisi quid
enim et c̃. notat illos qui muña que offeretant m̃¬
inierbs altarilsibi resuiebant nec alis non ha¬
bentibs cõmunicari sinebanto offerebant enĩ dluntes
ianem ⁊ uinũ habundanter. ut benedictione. it cõ¬
secrtnone sacerdotali sanstisuaretur. ⁊ dominiciem¬

Expanded text:
putatis, et confunditis, id est erubescere facitis eos qui non habent, utique facitis. Nota quod in Ecclesia homines sunt de quibus dicitur: Ut exin ecclesiam prodire vel confugere non dicatur, nisi qui enim, etc. Notat illos qui munera quae offerebant altaribus sibi resumebant, nec aliis non habentibus communicari sinebant. Offerebant enim divites panem et vinum abundanter, ut benedictione et consecratione sacerdotali consecraretur, et Dominici c
Abbreviated transcription (Latin):
tu. ⁊ it̃ ditͣit. orietur stella ex iacob. ecce ex his paret. ꝙ ñ tẽp
pulit. deus indes. qrtil at̾e uertias exhibita estgentib u̾o mĩa¬
prestira est. quibs tuisla promissio fca erati impłeta ergo ẽ m̃¬
tas deis ssmelitis. qui tredidur uenit unus partes et crccũ¬
cisione applicans se ad lapidem angłarẽ. sed ille laꝑis an¬
głin non fac̾etinͥ inse parietẽ alium suscixet illentaq pa¬
rtes tamqm ꝓp̾o ꝑtinet adũtatemille uõ aliꝰ ad miãm. un̾¬
honorare deum suꝑ .l. de
p̃et uelut oues ad duxit.
ħ autẽ testimonio ꝓphe¬

Expanded text:
t item dixit: Orietur stella ex Jacob . Ecce ex his patet quia non repulit Deus Judaeos, quibus proprie veritas exhibita est, gentibus vero mipraestita est, quibus nulla promissio facta erat. Impleta ergo est veritas Dei in Israelitis qui crediderunt. Venit unus paries ex circumcisione applicans se ad lapidem angularem, sed ille lapis angulum non faceret, nisi in se parietem alium susciperet. Ille itaque paries, tanqhonorare Deum super, id et, et velut oves adduxit. Hoc autem testimonio p
Abbreviated transcription (Latin):
uult operati:
dam deopenb spint¬
cepisse. alioum: si
de oper̃e coqttali hoc
dr̃et. in quo uel agricole. uel opisies ladorant.

Expanded text:
ult operari. dam de operibus spipraecepisse, alioquin si de opere corporali hoc diceret, in quo vel agricolae vel opifices laborant,
Abbreviated transcription (Latin):
ei enum magr̃i est ea que u̾bis docet: openibo expł¬
ere. ⁊ sienim manifeste ũ ⁊ eĩnon ignorentur. que
docent᷑tam̃ si negligiceꝑenit a magisiro: non fati
uerba ideo ꝙ magnis preconis remunerandi sunt.
qui negligemib magisiris. desolis u̾bis profitiunt.
apłc ergoforma eriͣ his qui tenues erant subã ⁊̃
plebe. ut cliscerent libertatem suã nõ admutẽ. Unde¬
ee et salomon. Raro inquid rnferes pedem ad micũ
tiũi. me sautianittu: oderit te. qui enm frequin¬
ter ad alienam nisam coruenit ocio declituisi ad.¬
ulerar necc̃e est. pascemi se. sum religio nr̃a ad
libertatem homines adnocit. Uñ eo ald¬

Expanded text:
ei enim magistri est ea quae verbis docet operibere. Et si enim manifesta vera esse non ignorentur quae docentur, tamen si negligi coeperint a magistro, non facierba: ideoque magnis praeconiis remunerandi sunt qui negligentibus magistris de solis verbis proficiunt. Apostolus ergo forma erat his qui tenues erant substantia in plebe, ut discerent libertatem suam non amittere. Unde et Salomon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne satiatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio nostra ad libertatem homines advocet. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
intelłi patest et uã ⁊ gratia. qͣ hoc fecit et cura qmͣ de
nob̾ habint. fugientem quipee ante upm̃ uaturã huna¬
namꝰ longe sugientem: quax longe eium eramus in¬
secutus apprehend̾. non angłice uanire data ẽ hec clipu¬
nrãm sursum sedere. ⁊ adorart ab angłis et archan.¬
geł. hoc sepuis ergo in mente ũsans: excessum pa¬
nor magna degne humano ymnaginans.

Expanded text:
icordia et gratia qua hoc facit, et cura quam de nobis habuit, fugientem quippe ante ipsum humanam naturam et longe fugientem. Longe enim eramus, insecutus apprehendit. Non angelicae naturae data est haec dinostram sursum sedere et adorari ab angelis et archangelis. Hoc ergo saepius in mente versans excessum patior magna de genere humano imaginans.
Abbreviated transcription (Latin):
loquens qñ ꝓpiniaturꝰ erat deus filiis israel et super
ꝓꝑmatorium: erant duo cherubmi. sine teraphi. u
dmaginesgloriosissime decoiatua ac sose conruẽtia
llũsis nultib inꝓpinatoriũ. Ascchã erat delignis se¬
thim batens cubitos duos et dimidium ĩ longtudine. un

Expanded text:
loquens quando propitiaturus erat Deus filiis Israel, et super propitiatorium erant duo cherubim, sive seraphim, id est imagines gloriosissime decorata, ac sese contuentia versis vultibus in propitiatorium. Arca autem erat de lignis Setim habens cubitos duos, et dimidium in longitudine, un
Abbreviated transcription (Latin):
rant sacerdotes. accendentes lumen doctrine. et pascentes
ppłm pane dei qui supͣ mensam est sacre scriptare. a sab¬
bato spoi usq ad sabbatum specier. In quo erant candela
que in ecc̃a lucent. panis̃ suꝑ mensam .i uerbum sacre sc̃pte
presto esdasabtõ spei ubi inxpõ amrbitie seculitun sumꝰ: ys uͦ¬
usq ad salbanm plenequietis. nbi spes im płr sequitur.

Expanded text:
rant sacerdotes accendentes lumen doctrinae, et pascentes populum pane Dei qui super mensam est sacrae Scripturae, a Sabbato spei usque ad Sabbatum spei. In quo erant candelaquae in Ecclesia lucent. Panis super mensam, id est verbum sacrae Scripturae praesto est Sabbato spei, ubi in Christo a turbine saeculi tuti sumus usque ad Sabbatum plenae quietis, ubi spes implebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tria brachia a destris et tria a simstris. quia ipẽ est
uitis uera. in qua sundati sunt trex cedines palmi¬
tum .i. fideliumalli quitempre gratie sunte dextri s̃.
.I. cligniores. qui uero ante grĩm: qi simstri fũitt h
hu tres ordines fidelium significati sunt in rrsto ui
ioli .u rectore. comientestomugati isti etiam st̃
qui sod̃ ensigłim dicunt᷑ esse. et in agco. ⁊ in lecto.
et ĩmola legnur enim ibi fic. ⁊ erunt cluo un agro.
eos uero: quisunt ĩmola toningati sicut et ꝑ iob.
pͥma pars hastilum erat qiͣ oalami aurei. post ent̃
cip. inde sperule aures tandem lilia. calami sñt
sanctoqui i humidis diuini fomis. nutriti sunt.
et concaui ad recipiend̾. et ad transsudens liqno¬
rem grẽ aliqnis aliis. ip̃i etiam sunt cipbrlum ali¬
is ꝓꝓmant. quod biberue sapientiam .s. et scientiam

Expanded text:
tria brachia a dextris et tria a sinistris; quia ipse est vitis vera , in qua fundati sunt tres ordines palmitum, id est fidelium. Illi, qui tempore gratiae sunt, dextri sunt, id est digniores; qui vero ante gratiam, quasi sinistri fuerunt. Hi tres ordinesid est rectores, continentes, conjugati. Isti etiam sunt qui secundum Evangelium dicuntur esse, et in agro, et in lecto, et in mola . Legitur enim ibi: Et erunt duo in agro, eos vero qui sunt in mola, conjugati, sicut et per Job. Prima ergo pars hastilium erat quasi calami aurei. Postea erant scyphi, inde sphaerulae aureae, tandem lilia. Calami sunt sancti, qui in humidis divini fontis nutriti sunt, et concavi ad recipiendum, atque ad transfundendum liquorem gratiae aliis. Ipsi etiam sunt scyphi dum aliis
Abbreviated transcription (Latin):
enissime manserunt. et fidelib ẜ uoluntatem eis:
clistributa sunt. mensa ad hostum diuma scriptura
cibum inte sugg̃it. INea panes munclierant.uxi.
quorum siquis moutur: stan loro euis alus substit.¬
sapientie ⁊ scientie ex omini parte aurea. qr in cogta¬
tions et sermone. et opere eiuis. nõ nisi pura ũitasło.¬
gruido ꝑ seũantia doc brine que per uim cubinm et¬

Expanded text:
enissime manserunt, et fidelibus secundum voluntatem ejus distributa sunt. Mensa ad hostium divina Scriptura cibum vitae suggerit. In ea panes mundi erant, id equorum si quis moritur, statim loco ejus alius substitsapientiae et scientiae ex omni parte aurea, quia in cogitatione, et sermone et opere ejus, non nisi pura veritas; longitudo, perseverantia doctrin
Abbreviated transcription (Latin):
longum. prunum tab̾nacłm cłr sancha. pro uenerati.¬
one illius temꝑis. qr significat p̃sentem eccãm q̃ est
eccãm ubii nichil peccati ẽ. in quo erat aureum thur¬
ribliuret arcta testam̃ti intus et foris anro oꝑata.
In qua erant .s. tͥa. urna aurea habens manna ⁊ uir¬
ga aaron que sen fronclueratiet tabule. in quib¬

Expanded text:
um. Primum tabernaculum dicitur sancta pro veneratione illius temporis, et quia significat praesentem Ecclesiam quae est Ecclesiam, ubi nihil peccati est. In quo erat thuribulum aureum, et arca testamenti intus et foris auro operta, in qua erant tria, scilicet urna aurea habens manna, et virga Aaron, quae fronduerat, et tabulae in quib
Abbreviated transcription (Latin):
et erat post introitum tabernacłrque erat delignis
sechun. et in aurata auro purissuno. que habebat la¬
brum aureum ꝑ tircunum. ac de suꝑ coranam aure.
teram coronan aureolam. habetat ectam ꝑ singłos air¬
gͥos cirtulos aurers quib ñ intebartur uoctes. uͭ poss
portari. qui eraut delignis sechum. et auro circum dati.

Expanded text:
et erat post introitum tabernaculi quae erat de lignis Setim et inaurata auro purissimo, quae habebat labium aureum per circuitum, ac desuper coronam auream teram coronulam aureolam. Habebat etiam per singulos angulos circulos aureos, quibus immittebantur vectes, ut posset portari, qui erant de lignis setim, et auro circumdati. E
Abbreviated transcription (Latin):
Ue̾re regnare e. despe ⁊ peo.¬
missi dei secur̃ cẽ. ⁊ in adñsis gaud̾e.
Notã quia ut puis pater. euã his ingratis filuis. bñ
optati regnens dicoata ut ⁊ nos regnemus nobc̃. non
dico us nob̾cum. cũ nos siqi dedignenmi. s dico. nos nob̾¬
cum. ut nos seqͣmur nos. si non uulus sequi nos. qͣs
quidem sequi deberens. qr nos reuera regnamꝰ. sedti¬
meo uesine uob. Pito enĩ&. uos sine nobi puta

Expanded text:
ere regnare, est de spe et promissis Dei securum esse, et in adversis gaudere. Nota quia ut pius pater etiam his ingratis filiis bene optat. Regnetis, dico, ita ut et nos regnemus vobiscum. Non dico vos nobiscum, cum nos sequi dedignemini; sed dico nos vobiscum, ut nos sequamur vos, si non vultis sequi nos quos quidem sequi deberetis, quia nos revera regnamus. Sed timeo ne sine vobis. Puto enim. Quasi dica
Abbreviated transcription (Latin):
ruun accionem
possumꝰ deo re¬
tribũe ꝓuobis
in omnigaud¬
io quo gaude¬
de ac die habũ.¬
darituis orante
ut iudeamuꝰ fac.¬
iem urãm et cõ¬
pleamus ea que desirit fi e

Expanded text:
rum actionem possumus Deo retribuere pro vobis in omni gaudio quo gaudete ac die abundantius orantes ut videamus faciem vestram et compleamus ea quae desunt fide
Abbreviated transcription (Latin):
.uita ut nieo putetis nos
serire deo. et nõ honumb̾
tantum: uos dico.
Scientes qued unis qͥs¬
percipiet a clomino. suie
libersit. sine suus. Non. N
ninus recipiet sepnius.¬
te ilł s. serius uris. eadem.
.i. similia in bõa uolunta¬
te remittentes it. si qñq
peceant. non solum ũba.s
etiam minas. scientes ꝙ do.
uas ideoin qͣ mensura qs
m̃surauit. remecietur il¬
li.De cetõ post specialia
p̃cepta. quib admonuit sĩ
iam decetõ .i. de inceps. in
futuro. in ueliquo tempo¬
re. o frarros infide. ⁊ cdilec¬
tione confortanm ccͣbel¬
lum cliaboli in dñꝯ . ⁊ in
aucilio clm̃. ⁊ inpotenti.
narer uolẽtib et ntiq
ica debetis confortari. In¬
cduite uos armatura dei.
.I. uirtutes. ut possitis st¬
arȩ firmi aduersus insi¬
clias diaboti. qr exoceul¬
to molitur malaet uecc̃e¬

Expanded text:
ita ut in eo putetis vos servire Deo et non hominibus. Tantum vos dico scientes quod unusquispercipiet a Domino, sive liber sit, sive servus, non enim minus recipiet servuste illis, servis vestris, eadem, id est similia in bona voluntate, remittentes illis, si quando peccant, non solum verbera, sed etiam minas, scientes quod nas. Ideo in qua mensura quis mensuraverit, remetietur illi. De caetero. Post specialia praecepta quibus admonuit singjam de caetero, id est deinceps in futuro, in reliquo tempore, o fratres, in fide et dilectione, confortamini, contra bellum diaboli, in Domino, id est in auxilio Domini, et in potenare volentibus: et utique ita debetis confortari. Induite vos armaturam Dei, id est virtutes, ut possitis stare firmi adversus insidias diaboli, quia ex occulto molitur mala. Hai
Abbreviated transcription (Latin):
uisibiles et fragiles sũt.
ex carne et sanguine. sedd
adu̾sus principes demon
es qui puncipantur alus.
aliis presunt. certum ẽ¬
eumi qr ericia famulis
bogantur. siie perse. suie
ꝑ ministros suos cuins a

Expanded text:
visibiles sunt et fragiles, ex carne et sanguine, sed adversus principes, id es, qui principantur aliis,aliis praesunt. Certum quia exitia famulis ogantur, sive per se sive per ministros, cujus a
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc est quod ait.: qr ex imo deo esti ipẽ eum sancti¬
ficars. Et ex quia piũ qui sanctificandi eranti cõi
suam destrueret eum.
num .u diabolum. aucto.¬
rem mortis. qr peccatiex¬
quo processit mors. hoc̃. Nt.
restimonio satis monstra.¬

Expanded text:
t quod ait, quasi dicat: Ex uno Deo est ipse cum sanctificatis, et quia pueri, qui sanctificandi erant; commusuam destrueret eum id est diabolum, auctorem mortis, quia peccati,quo processit mors. Hoc enim testimonio satis monstra
Abbreviated transcription (Latin):
eum .s. deum ẜ patrem.
quod non fac̾et nisi ex do
esset. et iterum eandem
sudiectionem ad deum.
et humane nature tõita¬
tem nob̾ci demonsira.
dicens. ¶ Eece ego preᷤ.¬

Expanded text:
et Deum Patrem, quod non faceret nisi a Deo esset. Et iterum. Eamdem subjectionem ad Deum et humanae naturae communitatem nobiscum demonstrat, dicens: Ecce ego, pr
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo autem põtentia iuncẽ noluit quia chabolus i¬
tio ꝑuersitans sue amor est potentie⁊ desertor opꝑug¬
nator ꝙ istitiean quo homines mag̃ eum uittãtur.
qui neglecta uel etiam ꝑosa nistitie potentia mag̃
studentienisq uel ad epcione lecanturnel cuptalitate in¬
flãmantur. Idcoq platuit deo. ut non potentia. sediusti.

Expanded text:
Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui, neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetantur, vel cupiditate inflammantur. Ideoque placuit Deo, ut non potentia sed justiti
Abbreviated transcription (Latin):
Inudus enim dĩqui al
tetus felitmate torque¬
similem. homicidiis. plurałrdiẽ. quia funte homicidi¬
a actus ⁊ uoluntatis contentione. Coutempio est mi-¬
pugnatio iu̾tatis ꝓponfidentiam clamoris. dolo. Tolꝰ
Malignitas est mala uoluntas. cum ultra non pot̃
uel de benesiis grãm non referre susuprornes. inter
e nucos discordias seminantes decractores. qui alioꝵ
bona negantauel inuertunt. ⁊ ne leura putentur susu
turpia inferunt superłus in hanorils elatas. elan sũt
qui lates nolunt pau priorem uel parem iuentores
parentils caruolib. uelspunualilꝰ non obedientes .s. fe¬
ris in domitiores. insipientess. non discernentes inter
bonum ⁊ malum. omposttoshadit ⁊ incesfu. ĩ compo¬
sitõ corporis indicat qͣlitatẽ mentis sĩne affectione sã
lcordia finq non cõpatunt ᷑ misetus sequitur

Expanded text:
Invidus enim dicitur ius felicitate torquesimilem. Homicidiis, pluraliter dicit, quia sunt homicidia actus et voluntatis. Contentione. Contentio est impugnatio veritatis per confidentiam clamoris. Dolo. Dolusnitate. Malignitas est mala voluntas cum ultra non potest, vel de beneficiis gratiam non referre. Susurrones, inter amicos discordias seminantes. Detractores, qui aliorum bona negant vel invertunt, et ne levia putentur susurturpia inferunt. Superbos in honoribus. Elatos. Elati sunt illi qui nolunt pati priorem vel parem. Inventores Parentibus, carnalibus vel spiritualibus, non obedientes, scilicet feris indomitiores. Insipientes, id est non discernentes inter bonum et malum. Incompositos, habitu vel incessu. Incompositio corporis indicat qualitatem mentis. Sine affectione, id ericordia, quia non compatiuntur miseris. VER
Abbreviated transcription (Latin):
clicium haberetoͣfratremsane intelligantur: clioend̾ ẽ
hic qͥd in hmodi liceat. ł conueniat ꝑfectis. ⁊ quid nõ.
et quidliceat infirmis. uel ñ. perfectis ignur licet sua
repetẽ simplutter .i. sine cã. siuc lite sinc udicio. sed ñ con¬
uent eĩ ade mon̾e eie cam̃ añ uidicem infirmi uͦ

Expanded text:
udicium habere contra fratrem, sane intelligantur, dicendum est hic quid in hujusmodi liceat, vel conveniat perfectis et quid non; et quid liceat infirmis vel non. Perfectis igitur licet sua repetere simpliciter, scilicet sine causa, sine lite, sine judicio; sed non convenit eis inde movere causam ante judicem. Infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
catum punte. ⁊ peccantem sanare iitend̾. quieam sb̾.¬
ꝑ hoc enim quod nõ att simpluiter. ipã sed ⁊ ip̃ifacit
runt. quia ⁊ ipĩ crełtauri sunt. ⁊ liberabrintur. qͥ ñdu¬
dõ peocatũ amisso. remansit tĩ cͣreatura. ⁊ ipã itaq itea¬
tum. que modo tra nocatur cũ ñ dunᷤ filioꝵ form᷑ ꝑfecta
lib̾abituꝵ. ut nos apłi. qui iam silũ sumꝰ ⁊ si n apparet
.i. acura q̃uerendi auclum. ⁊ nestitum et alia quib serur.¬
tiosam libertarem qmͣ habebunt. silu dei. ⁊ hec otutua per

Expanded text:
catum punit, et peccantem sanare intendit, qui eam subjePer hoc enim quod non ait simpliciter ipsa, sed, et ipsa facitrunt, quia et ipsi credituri sunt, et liberabuntur, qui nondupropter peccatum amisso remansit tantummodo creatura. Et ipsa utique creatura, quae modo ita vocatur cum nondum est filiorum forma perfecta, liberab cura quaerendi victum, et vestitum, et alia quibus serviid est in gloriosam libertatem quam habebunt filii Dei. Et haec omnia per
Abbreviated transcription (Latin):
tino: putatur idem casus deus nominatũs dius reperttꝰ.
sed ingreto eiudemissima clistinctio est. q alter nomi¬
narts. alter uocatis intelligr̃. o tu deus. un . t. d. ti ũ¬
uateslige. xp̃c enim dr acrismate. Crisma enĩ g̃ce
latine dr̃ unctio. hoc nom̃ xp̃ unctionis ẽ. nec unige.¬
bantur alibi regos et sacerdotes. nisi in illo regno u¬
deoꝵ. per hoc ergo ꝙ dicit eum eẽ unctum: regẽ ⁊ sa¬
cerdotem signiiccit. Unctus est ergo deus: a deo. er iꝑ¬
se deus ut ung̾etur: ho eranna homo erataut deus es.¬
gͦ unctus est. qr homo deus. sed quo oleo : non nͥspiri¬
sibili et torporali oleo. sed spũ sancto quim scriptura
nomine exultanonis. siguratã solet locutionẽ signi.¬
ficati hac unctione. filius: qui sic homo factus ẽ uͭ ma¬
neret deus plenus erat .i. spũ sc̃o. ut in eungłio legit᷑.
atiter unctus singłarit᷑ xpc̃ unde omnes xpĩani ũ¬

Expanded text:
tino putatur idem casus nominis repetitus, sed in Graeco evidentissima distinctio est, qua alter nominatrix, alter vocatrix intelligitur. O tu Deus, unxit te Deus: uus enim dicitur a chrismate. Chrisma enim Graece, Latine dicitur unctio. Hoc nomen Christus unctionis est, nec ungebantur alibi reges et sacerdotes, nisi in illo regno Judaeorum. Per hoc ergo quod dicit eum esse unctum regem, et sacerdotem significat. Unctus ergo est Deus a Deo, et ipse Deus ut ungeretur, homo erat. Ita homo erat ut Deus esgo unctus est, quia homo Deus. Sed quo oleo, non nisi spirisibili et corporali oleo, sed Spiritu sancto, quem Scriptura nomine olei exsultationis figurata, ut solet, locutione significat. Hac unctione Filius qui sic homo factus est ut maneret Deus, plenus erat Spiritu sancto, ut in Evangelio legitur: ariter unctus, singulariter unde omnes Christiani u
Abbreviated transcription (Latin):
tem filu ostendendam ut¬
et ad filium: ait ita. et tu
fundasti t̾ram ad litt̾am.¬
Ideo dic̃ inpͥncipio. qr crea¬
tor ante creaiuram ẽ sñ¬

Expanded text:
tem Filii ostendendam, utet ad Filium ait ita: Et tu,fundasti terram ad littIdeo dicit in principio, quia Creator ante creaturam exs
Abbreviated transcription (Latin):
tũ omĩa nondum fubiecta sunt ei. et ideo congrue
supͣ decit. orbem. sir̃ subiectũ. et hoc ẽ quod ait. N r̃s
autem et si scriptira cdicat omia. tamen. nec dum̃ md¬
einus omnia subiecta ei uoluntare q̃ subicienda fũt
condie enim aliqui subitumturer sed non omine qui

Expanded text:
dum omnia subjecta sunt ei. Et ideo congrue supra dixit orbem futurum subjectum. Et hoc est quod ait, nunc autem. Etsi Scriptura dicat omnia, tamen necdum videmus omnia sabjecta ei voluntate quae subjicienda sunt. Quotidie enim aliqui subjiciuntur ei, sed non omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
in i. qtͣ uisitasli xpm̃a hommẽ. et ꝑ hoc udiguit uisi¬
tari: qr tu mi eum per passibilem naturã euoratus
emm est. dum se exinamuit formam serui accipiendo.
crgo pp̃ ipãm ifirittatem carns qm dei fapientia get¬
tare liguata est et passionis humilitatẽ becte d. ii. e.
passibutũ rapibat anger es quu sine peccato erat. s post
ad sinuliudmem triumphantis: oronasti eum. i unidis ł
uo quod sibi flecttart orne geriu. et constitunsti eũ lit sta.¬

Expanded text:
i dicat: Visitasti Christum hominem. Et per hoc indiguit visitari, quia tu minuisti eum per passibilem naturam. Minoratus enim est dum se exinanivit formam servi accipiens: ergo propter ipsam infirmitatem carnis quam Dei sapientia gestare dignata eperabat angelis, et quia sine peccato erat; sed post ad similitudinem triumphantis, coronasti eum, id est undiitatis, et honore, quod sibi flectitur omne genu, et constituisti eum, ut sta
Abbreviated transcription (Latin):
uas uocum non.¬
itates. et opposit¬
iones flinomũs
scientie. qͣm qui¬
cdam ꝓmittẽte
cura fidem ex
diaboli. hic agit dehis qͥ
cliuites sunt. monens. ñ
te ⁊ cc suasit ne uiderent᷑
dinites omino abiecti

Expanded text:
as vocum novitates, et oppositiones falsi nominis scientiae: quam quidam promittentes circa fidem excdiaboli. Hic agit de his qui divites sunt, monens non ste, et contra suasit, ne viderentur divites omnino abjecti
Abbreviated transcription (Latin):
dis arnius ẽ qui inter
clruitias istomorbo non
temgarar. magnusẽ qui
uon se ideo magnũ pritit
quia diues est. qͥ ã se ideo
magũ putat. superłs et
egenꝰ ẽ. in carne irepat. ĩ
corde mendicat inflat᷑¬
spem perdictisse arbttͣra¬
lur. qi clicerat. neq spe¬
rarem incento diuitia¬
rum adieect. s p̃cipe spe¬
rare ind̾o ur̃i. qui p̾st.¬
at nobis omnia habun¬
one ad fruend̾ in et̃nit.¬
end̾. illa. uñ bona fan¬
amus ista uñ bom estu¬
lamur. si uero quid fa¬
rari. ita ito cditres suit in operils dons et p̃cipeib tu
bũe sua. et hoc: fatile etiam. uel iter ad hoc sint faciles et

Expanded text:
dis animus est, qui inter divitias isto morbo non tentatur. Magnus est qui non se ideo magnum putat, quia dives est. Qui autem ideo se magnum putat, superbus est, egenus est, in carne turget, crepat in corde, mendicat, inflatspem perdidisse arbitrentur, quia dixerat, neque sperare, in incerto divitiarum, adjecit: Sed, praecipe sperare in Deo vivo qui praestat nobis omnia abunone, ad fruendum in aeternitendum: illa, unde bona faciamus; ista, unde boni efficiamur. Si vero quid farari, ita ut divites sint in operibus. Et praecipe illis tribuere sua: et hoc facile etiam, vel ita, et ad hoc sint faciles. Et
Abbreviated transcription (Latin):
hus qͥĩ hoc seculo habudãt
pecunia. quidꝰ non diͣt.¬
tes non ẽẽ sed non subli.
superbire. et in eis spẽ nõ
hr̃e. qr interte sunt ⁊ id̾o

Expanded text:
his qui in hoc saeculo abundant pecunia. Quid? non divites non esse, sed non sublimesuperbire, et in eis spem non habere, quia incertae sunt. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nor met ipõs u nob. u in
¶QS. consenitĩs nrĩs. an adeo missi simꝰattendduꝰ.
et non aliud qͣm utͥunctũ est aisurꝑam̃. Taũ¬
ta enum potestate utimurqnͣta toncessa est ab aucto¬
re. nec mensutu nol mod̾ eg̾ilim᷑. et sumus comꝑen¬

Expanded text:
nosmetipsos in nobis, id est in conscientiis nostris, an a Deo missi simus attendimus, et non aliud quam quod injunctum est usurpamus. Tanta enim potestate utimur, quanta concessa est ab auctore; nec mensuram nec modum egredimur. Et sumus com
Abbreviated transcription (Latin):
firndamͣtum fidei psuiss
quod ẽẽ ultra mẽsuram
gloriari. sed sumus hñtes
speramus ꝑ fidem urãm ẽ
crescentem de iurtute un

Expanded text:
fundamentum fidei posuisset, quod esset ultra mensuram gloriari. Sed sumus habentes speramus per fidem vestram crescentem de virtute in
Abbreviated transcription (Latin):
qua mensura ⁊ uos estis. unde subdit. mensitrã di
tc̃um etum erat imicuit. ad quos in p̾dicatione
dirig̾entur. ut singłi aliquos płos habẽnt ꝓpͥos⁊ de
quoꝵ side gloriaremurad regłam autẽ apłi. illi om̃s
ꝑtinebant quos in fide frndaũ ati qͥ ad omnes nrissus
erit a deo. unde anditqͣm m̃sañ mensus ẽ nob̾ dñs
qui ergo ti resistit. dño mittenti resistit. Nori s

Expanded text:
qua mensura vos estis. Unde subdit: Mensuram, dicatum enim erat unicuique ad quos in praedicatione dirigeretur, ut singuli aliquos populos haberent proprios, de quorum fide gloriarentur. Ad regulam autem Apostoli illi omnes pertinebant, quos in fide fundaverat, qui ad omnes missus erat a Deo. Unde addit quam mensuram mensus est nobis Deus. Qui ergo ei resistit, Deo mittenti resistit. VERS
Abbreviated transcription (Latin):
mus nos qͣ non ꝑcingen.¬
tes ad uos. Suꝑ extendĩ
est. ulrra extendidm oõ¬
cectitur. nos autem desti
tingentes. ꝑtingimꝰ etum.

Expanded text:
mus nos, quasi non pertingentes ad vos. Superextendi est ultra extendi quam conceditur. Nos autem destintingentes; pertingimus enim,
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquo oscendatur: sci¬
urus quia lex bõa est. siz¬
secrindum eos uero qti
non est bona qr bona dm̃
est. siquis m̃stus uel in¬

Expanded text:
in aliquo ostendatur, scimus quia lex bona est; sndum eos vero qui non est bona, quia bona tantum est, si quis, justus vel in
Abbreviated transcription (Latin):
ritate. et ut ꝓmpti fierent. ꝑ hanc epłam agnition̾e aci.
entie diuitias. si agnoscatur xp̃ indeitatis sue plenitu.¬
dine ad orantus et est ordo. ad hoctendo. ut cor. iꝑ .d. ãc.
quo est omne nist̾iũ. omne eium iist̾ium saccam̃ ti d̾i
deattr unde addit. ip̃i dico per hoc tendentes. nic om̃s. di.¬
noseatur. qi omnim potentiar̃ lioͦ in eo est ꝑx ip̃o enim
sist̾e uideanut. Unde recte subclitur. in quo sunt omnes
p̾dentiꝰ danele quib ideo des deus p̃oetens coeteris sapren.¬
tiam declit. irt in damele sabomone ostend̾et in fidelibis:
se auctore tẽ sapitnae rotus quod infideles non putant qi
ntin legunt inetingłiis et płetis: astrolgiam gemetͥam. ⁊¬

Expanded text:
ritate, et ut prompti fierent per Epistolam agnitionem recipentiae divitias, si agnoscatur Christus, in deitatis suae plenitudine adorandus. Et est ordo: Ad hoc tendo, ut corda ipsorum conquo est omne mysterium. Omne enim mysterium sacramenti Dei abere videatur. Unde addit: Ipsi dico per hoc tendentes, in omnes dinoscatur, quia omnium potentiarum virtus in eo est. Ex eo enim sistere videantur. Unde recte subditur, in quo sunt omnes prudentius Daniele, quibus ideo prae caeteris Deus sapientiam dedit, ut in Daniele et Salomone ostenderet infidelibus, se auctorem esse sapientiae totius? Quod infideles non putant, quia non legunt in evangeliis et prophetis astrologiam, geometriam,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊cipib suis oautate scepit
neq entm ip̃e ita uerbodĩ¬
illll. comũctus. ut ipã coniũctione unꝰ filius dei. ⁊ sdẽ
ipẽ unus filius hominis fieret p̾dedemib sue uo¬
luntatis fecit. m̃itis umumetum illum ẽẽ oportebat. es.
iticẽ dei. instruaidico: ꝑ hoc tẽtlendo iomnes dintt̃¬
n ut perfecte de cdiuinus et humanis intellectũ habeã
dei nemo ascend̾. scio dicit cauitias. ite de omĩbs habe.¬
tellectum habebant. dico instructi magnitionedĩ. nõ
dico qnͣtum ad opera. s magnitttẽ mistri dri. ut sciatĩ¬
recurnte qi ip̃e est ur qͦ sunt ĩs thesauri romnes copie sa
pirane de diurnis et scientie de humanis. sed abscondĩti.
et idro ne mrremini si upo estis. et eas nonchum urrit¬
ulis. qr non õĩb parent nisi his qra perunt et pulfant. ł

Expanded text:
cipibus suis caritate suscepit. neque enim et ipse ita uerbo dei coniunctus, ut ea coniunctione unus filius dei et idem ipse unus filius hominis fieret, praecedentibus suae uoluntatis meritis fecit. unum quippe illum esse oportebat; esseitione Dei. Instructi dico, per hoc tentando, in omnes divit ut perfecte de divinis et humanis intellectum habeantDei nemo ascendit. Ideo dicit, divitias, ut de omnibtellectum plene habeant. Dico, instructi in agnitione Dei, non dico quantum ad opera, sed in agnitione mysterii Dei, ut sciatirecurrite, quia ipse est pientiae de divinis, et scientiae, de humanis. Sed absconditi. Et ideo ne miremini si in Christo estis, et eas nondum invenistis, quia non omnibus patent, nisi his qui petunt et pulsant. Vel
Abbreviated transcription (Latin):
suis mĩst̾ium declit. si ergo siuis elic̃ sebaptizare. recte dĩ.
sed tamqm minist᷑ baptitat. ⁊ ideo nõ diffen. siue boms
sine malus. cuibaptitãn oantig̃ minist̾iĩ baptia Et iñde
etiam nemo clic̃ baptr̃ meꝰ. cum tam̾ dicat enͣnͣgłm meũ.
prudentia mea. gła mea. licet hec frit adco. inquibs differẽ¬

Expanded text:
is ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus cui baptizandi contigit ministerium. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat, Evangelium meum, prudentia mea, gloria mea, licet haec sint a Deo. In quibus differe
Abbreviated transcription (Latin):
ponit᷑ sic a quibꝰ dm ꝓotestas sine patenna dei. et̃ntia di.¬
urina est. qi ñ est aliud dro esse. aliud posse. fi ergo nõ po.¬
tuit eis dare. ut eẽnt quod ipẽ est. nec potuit eis dare pos¬
st suum uel potentiam suam .s. que ipse est. alioquin s̃i po¬
tentiam illam potuit eis dare que ip̃e est. potuit
eis dare. lit ipsi eẽnt quo ipe est. ad ꝙ d̾. ꝙ nonpotuit eis da¬

Expanded text:
ponitur sic a quibusdam. Potestas sive potentia Dei essentia divina est, quia non est aliud Deo esse, aliud posse. Si ergo non potuit eis dare, ut essent quod ipse, nec potuit dare posse suum, vel potentiam suam, scilicet quae ipse est: alioquin, si potentiam suam potuit eis dare, quae ipse est, potuit eis dare ut ipsi essent quod ipse est. Ad quod dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
qui spem suam ponit in hontine. ⁊ ne eeũt rot bapifm. Et
serui. ministi̾ũ qͥt̾ baptrrandi: declit p̃c seruis suis. potis.¬
tatẽ uero sibi retiruit. ꝙ̃ si uellet pocerat seruis dare. nt s̃¬
ruis daret bapm̃ fuum tamqͣm ince sua. et potestatẽ fu.¬
am poterat constitũe inaliquo seruo. uoiata nuis tẽt. ĩ

Expanded text:
ne essent tot baptismi quot servi, mysterium quidem baptizandi dedit Christus servis suis, potestatem vero sibi retinuit. Quam si vellet poterat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquo servo, ut tanta vis esset in
Abbreviated transcription (Latin):
nun iniquus est. quia imum dilexir. et alteꝵ od. quia
illum .ẜ. esau. per ustitiam rextauit. In quo neutro est
iiquitas semo autẽ clicat deum ꝙ suturi opera pre.¬
qmͣ de suoꝵ oꝑm merius audeat᷑ gloriari. ad dei grãm et
głam comnendandã. uałe ꝙ dexit. demonsirat. subdẽs.
dix̃. Miseboruocando interiꝰ. qui miserebor p̃destinando Ec¬
ce nulla merita p̃oedunt. ꝓquib eligatur. Sed solagr̃ p̃
destinantis ex qͣnocatur. ⁊ saluatur. Unde sutd. ⁊ mise¬

Expanded text:
 quia illum scilicet Esau per justitiam reprobavit. In quo neutro est iniquitas. Nemo autem dicat Deum quia futura opera praeuam de suorum operum meritis audeat gloriari; ad Dei gratiam et gloriam commendandam valere quod dixit, demonstrat, subdens: dixit: Miserebor, vocando interius, cujus misereor, praedestinando. Ecce nulla merita praecedunt pro quibus eligatur, sed sola gratia praedestinantis est ex qua vocatur et salvatur. Unde subd
Abbreviated transcription (Latin):
ticcando. uel it̃a qͣ non est inquus deus. sed uisius. scit
uocando ⁊ guãm apponendorual cui p̃scius eram qd̾ nu¬
sericordiã daturꝰ essem fiens illum conuertend̾. ⁊ ap̃ me
ꝑ mansuũ De inde repenit. ut repecinone mag̃ cõfirm et
debet eẽ quod danir auenum dandum sit. dãtis de bet in¬
ctitio pensari. ⁊ qmͣuis ꝑicuasm sit inditium dei clisc̾¬
uere. tam̃ pp̃ hesitantes. neputent᷑ instum uditurm
ortis quali S unus quisq eoꝵ reꝑiatur post uiditi¬
um prescientie dei. Uideamꝰ ergo si saul in necessitate
tempsit. ⁊ post ueniam peccatoꝵ tam bene ꝑstitit saul
uero non auclinis. non in prece ꝑsatit. ses in patiens
et de dei uiclitio indignatus. ad ydola que pruis camp¬

Expanded text:
i dicat: Non est iniquus Deus, sed justus, scit vocando et gratiam apponendo, cui praescius eram, quod misericordiam daturus essem, sciens illum convertendum, et apud me permansurum. Deinde repetit ut repetitione magis confirmet, debet esse quod datur. An enim dandum sit, dantis debet judicio pensari. Et quamvis periculosum sit judicium Dei discernere, tamen propter haesitantes ne putent injustum judicium oriis qualis unusquisque eorum reperiatur, post judicium praescientiae Dei. Videamus ergo si Saul in necessitatetempsit, et post veniam peccatorum tam bene perstitit. Saul vero non auditus, non in prece perstitit, sed impatiens et de Dei judicio indignatus, ad idola quae prius dam
Abbreviated transcription (Latin):
ginali pecc̃õ. quod sigtuficat
p̃putnum. uel p̃putiũ uoc
¶delicta carnaliaet ponit
cauit clico: condonans nob grans omnia delicta. et orig¬
inalia et suꝑ addita quid signumm est. Quod et penamto

Expanded text:
ginali peccato; quod significat praeputium. Vel, praeputium vocat delicta carnalia, et ponicavit dico, condonans vobis, gratis omnia delicta, et originalia et superaddita; quod signum est quod et poenam to
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ⁊ sum nos es consciẽ.¬
ad acõand̾ nos erat
memor rransgressioĩs
illius. et ita hec memoria
habet. et non solum goro.¬
Tphum decreti erat aduer

Expanded text:
sum nos, et conscientad accusandum nos erat memor transgressionis illius, et ita haec memoria habet. Et non solum chirographum decreti erat adver
Abbreviated transcription (Latin):
gna siclutta. tum spe uictorie. ut deus homo sine pec.¬
nales principes tals ꝙ non est mnabscondito. sed palã.
Si quis enini hodie iꝑfectionẽ ecc̃e respicit: aperte
iudetur antiquous hosts. tuctut tͥum ⁊ hans dico inse¬
net ip̃ oblato non alio sacrifitio morte sua quippe
uno uerissimos actistuo pro nobis oblato: quioquid cul¬
parum erat. U nos printipatus ptestates adluenda sup¬
plitta uire detinebant. extirx̃. unde ergo accepit cliabo.

Expanded text:
gna fiducia, cum spe victoriae, ut Deus homo sine pecnales principes, quod non est in abscondito, sed palam. Si quis enim perfectionem Ecclesiae respicit, aperte videtur antiquus hostis victus. Triumphans, dico in semetipso oblato, non alio sacrificio. Morte sua quippe uno verissimo sacrificio pro nobis oblato, quidquid culparum, unde nos principatus et potestates ad luenda supplicia jure detinebant, exstinxit. Unde ergo accepit diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
temur amocte. uel infemo cum innocens oc tiditur:
ꝓct̃m crncifignur .i. mortisicat᷑. cruxenim ñ saluato.¬
ris mors est. sedpeccati samat. innoc̃g esim dũ
octulir: ueos illos facit a quib eccid̾s sed potmbũa.¬
et exxpo prm ⁊ po. amimab quas tenebant capiuas qͥ¬
b eos expoliauit. illarũ at iuendo pecc̃a expolians inqͣm.
ne fidelib nocere possent ũ anteapẽdico post cruci

Expanded text:
remur a morte, vel inferno. Dum innocens occiditur, peccatum crucifigitur, id est mortificatur. Crux enim non Salvatoris mors est, sed peccati. Innocens enim dum occiditur, reos illos facit a quibus occiditur; sed peccaet potestates animabus quas tenebant captivas, quibus eos exspoliavit illarum abluendo peccata. Et exspolians, inquam, ne fidelibus nocere possent, ut ante. Ipse dico post crucis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad fuliuenientẽ cuorerent grãm. haus enim in pͤ¬
catis et iuribs sins młtum assignantibi datur lex adeo
ad domandã suꝑbram q̃ clicełant ñ de est qui imple.¬
suꝑbiam uobens domare deus legem dedͫ. qr dicens ho¬
minuils. Ecce do uob p̃cepta ne ꝑutens decẽ iibentẽ.¬
que sanaret Hhac̃ ergo dispensatione. lex data r̾. ut
deus. sed consilio mebicine. aliqñ enim honio udct᷑
sibi sanus et egrotat ⁊ quia non sentit medic̃ ñ q̃rt¬

Expanded text:
 ad subvenientem currerent gratiam. Natis enim in peccatis, et viribus suis multum assignantibus, datur lex a Deo ad domandam superbiam, qua dicebant: Non deest qui implebiam domare volens Deus, legem dedit, quasi dicens hominibus: Ecce do vobis praecepta, ne putetis deesse jubentequae sanaret. Hac ergo dispensatione lex data est ut cDeus, sed consilio medicinae. Aliquando enim homo videtur 28 sibi sanus, et aegrotat, et quia non sentit morbum,
Abbreviated transcription (Latin):
rit. iucend quib modis lex accipiat᷑. et cui ppło data fit.
et qyilli ⁊ non alii. quibset ⁊ pro quib de illo ppło fteda
ta postremo quibs de caĩs detta sit. sñmanm dicend ẽ. lex

Expanded text:
rit, videndum est quibus modis lex accipiatur, et cui populo data sit, rit, videndum est quibus modis lex accipiatur, et cui populo data sit, et quare illi, et non alii; et quibus, et pro quibus de illo populo data sit, postremo
Abbreviated transcription (Latin):
aduitoriũ humane nature. uͭ quia ip̃i natuire. qͦdam modo
gistͥro: ingenium naturale ꝓficet ad fruclum iustitie fa.¬
ciendũ. sicut enim nauinta̾s interit. nisi uttͥmenta ha.¬
beat. quib fota adholescat. ita ⁊ naturale iuistitie inge¬
mum nisi habeat ꝙ rẽspitiati et uen̾enu: non facile pro¬
ficit sed egrotat. ⁊ siꝑuenientiliꝰ cedit peccatis. consue
tudine enim delinque̾li p̾mitre. ne crescat in fructũ.
et ꝑ hoc extingutt᷑. ꝓnidenter ergo et ad bonũ data est
lex. Sed ppłꝯ ueterem usum seqͣns. mumplitaũ pccaĩ ip̃o
eum ufu plus cep̃ peccare qm autte peccauerat. ⁊ sic fas¬
tum est. ut data lege ñ inim̃entur. sed habundaret᷑ ꝑccã.
cliabolo mnñtente legem bonam in malumi c̃c ꝙ deus
delictum. Si erum lex nõ fnisset ꝓeccatum lau̾t. sed ꝑ legẽ
gtĩa peccatoꝵ ⁊ p̃uaricationis cͥm̃. homo agnou̾. uͭ qui ĩ
serdiłs erat p̃naritando magis sordesce̾t. ⁊ se sordidum

Expanded text:
adjutorium data est, ut quia ipsi naturae quodammodo te et magisterio ingenium naturale proficeret ad fructum justitiae faciendum: sicut enim nativitas interit nisi nutrimenta habeat, quibus fota adolescat, ita et naturale justitiae ingenium, nisi habeat quod respiciat et veneretur, non facile proficit, sed aegrotat, et supervenientibus cedit peccatis: consutudine enim delinquendi premitur ne crescat in fructum, et per hoc exstinguitur. Providenter ergo, et ad bonum data est lex, sed populus veterem usum sequens multiplicavit peccata. Ipso enim usu plus coepit peccare quam ante peccaverat; et sic factum est ut data lege non minuerentur, sed abundarent peccata diabolo invertente legem bonam in malum, contra quoddelictum. Si enim lex non fuisset, peccatum lateret; sed per legem genera peccatorum, et praevaricationis crimen homo agnovit, ut qui in sordibus erat praevaricando, magis sordesceret, id est se sordidum
Abbreviated transcription (Latin):
ta poc̃m ẽ tunc mała ẽ uaturaq̃so uͭ si potest gdat
M anifestum ẽ ex uͣo. mala tamqm̃ ex arfore ma¬
la. sĩ omĩa opera mala: tamqmͣ fructus malos sed
ipoam talam uoluntatẽ unde dicet exottans uisiex
bonos si enim ex angło. quid est angł: nnsi bonũ
opus dei ᷑ si ex homine quid erat ip̃ homo nͥ honũo¬
pus dei: immo quid erant hec duo anteqmͣ me.
is oritur mala noluntas nͥ bonum opus detͤ ⁊ bõa
tas. nisi bonum opus dei ⁊ bona ⁊ laudanda ꝑ ari
ergo ex bono ornur tnalum. nec fuit hõi uͥ poss or
buiam erat ꝑ opus dei transireñ potuit: Hommee
autẽ sunt opꝰ dei. ꝑtransut ergo opus dtaboli ꝑ opꝰ
dei. ⁊ qr cliabolus est factuia. uel opꝰ dei ꝑtnͣsiit opꝰ
oꝑis dei. per opꝰ dei. ⁊ uent lłsq ad ꝑuulos. qͥuira¬
mo nich̾ cõmiserunt. sed un radice ꝑierunt. hieħ ha¬
enum ꝑ in obedientiam ads mmulii .co. pes rattu. ita¬

Expanded text:
unc mala est natura. Quaeso ut, si potest respondeat. Manifestum est ex voluntate mala, tanquam ex arbore mala fieri omnia opera mala tanquam fructus malos; sed ipsam malam voluntatem unde dicet exortam, nisi ex bono? Si enim ex angelo, quid est angelus nisi bonum opus Dei? Si ex homine, quid erat ipse homo, nisi bonum opus Dei? Imo quid erant haec duo antequam in eis oriretur mala voluntas, nisi bonum opus Dei, et bonatas, nisi bonum opus Dei, et bona, et laudanda natura? Ergo ex bono oritur malum, nec fuit homini, unde orirbi erat, per opus Dei transire non potuit? homines autem sunt opus Dei. Pertransiit ergo opus diaboli per opus Dei, et quia diabolus est factura vel opus Dei, pertransiit opus operis Dei per opus Dei, et venit usque ad parvulos, qui in ramo nil commiserunt, sed in radice perierunt: nil henim per inobedientiam Adae, multi constit
Abbreviated transcription (Latin):
ppł̃ unum deum coletis cdignis erat. cm eloquia dei edentur.
deteris ydola colentite. Ideo etiam quia de hoc ppło nasctitirꝰ
erat dei filuis. ⁊ ideo data fuit ei lex ꝑ qͣm illud intesligerer.
et dei filium nentur̃ exspestaret cam lex data fit illi soli ppł
dacta s̃. enam om̃il gettib hominũ q̃ erãtt ĩ illo ppło. s ñ ꝓ õibꝰ. erãt enĩ

Expanded text:
us unum Deum colens dignus erat, cui eloquia Dei crederentur, caeteris idola colentibus. Ideo etiam quia de hoc populo nasciturus erat Dei Filius, et ideo data fuit ei lex, per quam illud intelligeret, et Dei Filium venturum exspectaret. Cum lex data sit illi soli populo, data