comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
esses Sine id deflere ꝙ mortalis sis Non est flendi
locus ubi esse desinis quod inuitus es flendũ erat
ab mitio dum inciperes esse quod nolebas Nunc
gaudendum Esse enim incipis immortalit
Morior Ratio. Ommes hii qui lectulum tuum
modo ambiunt/ omnes preterea quos uidisti unꝙͣ
Onmes de quibus audisti aliquid et legisti et ꝙͣtula
ea pars hominum est quam nosse potueris Oumes
ommino qui uel olim nati sunt uel omnib terris
aut seculis nascentur iter hoc egerunt acturiq sũt
Cerne amio longam precedentium longaiqz se-¬
quentium cateruam comitumiq hac ip̃sa hora
tecum simul abeuntium non pariuim nuerum
pudebit credo sortem publicam priuatis urgere que-¬
rimoniis duni ex omnibus uel alias simul uiuz
cui iniuideas non uidebis Dolor. Morior Rati
Hoc est possibile fieri et fortune pariter ac mortis
excutere geminum ingens bonum quod uiuenti
muilla unꝙ̃ prosperitãs largiretur Cogita autem

Expanded text:
esses; sin id defles quod mortalis sis, non est flendi esses; sin id defles quod mortalis sis, non est flendi locus ubi esse desinis, quod invitus es; flendum erat ab initio, dum inciperes esse quod nolebas; nunc gaudendum: esse enim incipies immortalis. Morior. Omnes hi qui lectulum tuum modo ambiunt, omnes preterea quos vidisti unquam, omnes de quibus audisti aliquid aut legisti, et quantula ea pars hominum est quam nosse potueris, omnes omnino, qui vel olim nati sunt, vel omnibus terris aut seculis nascentur, iter hoc egerunt acturique sunt. Cerne animo longam precedentium longamque sequentium catervam comitum quoque, et hac ipsa hora tecum simul obeuntium non parvum numerum: pudebit, credo, sortem publicam privatis urgere querimoniis, dum ex omnibus vel unum cui invideas non videbis. Morior. Hoc est impassibilem fieri, et iugum fortune pariter ac mortis excutere; geminum ingens bonum, quod viventi nulla unquam prosperitas, largiretur. Cogita autem,
Abbreviated transcription (Latin):
est Iam uero nec mortem metues nec
optabis De quibus duobus totidẽ me
proximis tractatibus fatigasti Iam preterea nec
dolebis nec corporis aniuuq defectibus subiacebis¬
nec rerum tediis at moribus aut senio aut homĩ
dolis aut fortune uarietate lassabere que si mala
sunt mali finis utiq bonus est Tu paulo ante de
his omnibus querebaris nunic eoruindem de fine
conqueris Uide ne sis iniquus unauiq Rem simul esse¬
doleas et finiri Dolor. Morior Ratio. Iter patei
ynmo omnium latum certumq iter graderis solus
nec tibi nescio quid aliud demum maluisses Perge
autem non est aberrandi metus tot sunt uie duces
comitesq Dolor. Heu morior Ratio. Si quis est
quem flentem mori deceat ridere dedecuit uiuen-¬
tem cum iustare semperq supra uerticẽ uideret
unde mox flendum sciret risum illum haud dubie
fletus hic non longo seiuictus spacio torquebatur¬
Dolor. Morior Ratio. Non est ferendus qui gene¬
ris sortem luget si non mor̾eris utiq ĩmortalis

Expanded text:
est: iam nec mortem metues nec optabis, de quibus duobus totidem me proximis tractatibus fatigasti. Iam preterea nec dolebis, nec corporis animique defectibus subiacebisnec rerum tediis, aut morbis, aut senio, aut hominum dolis, aut fortune varietate lassabere, que, si mala sunt, mali finis utique bonus est. Tu paulo ante de his omnibus querebaris; nunc eorundem de fine conquereris. Vide ne sis iniquus, unam rem qui simul doleas esse et finiri. Morior. Iter patrum, immo omnium; latum tritumque iter graderis. Solus ne tibi nescio quid aliud demum maluisses. Perge autem, non est aberrandi metus; tot sunt vite duces comitesque. Heu, morior! Si quis est quem flentem mori deceat, ridere dedecuit viventem, cum instare semperque supra verticem videret, unde mox flendum sciret, risum illud haud dubie fletus hic, non longo seiunctus spatio, sequebatur. Morior. Non est ferendus, qui sui generis sortem luget: non morereris utique, nisi mortalis
Abbreviated transcription (Latin):
procurator gaudes Tibi enim quid uirtus aliena
contulerit nisi ut tuorum si quos genueris pandat
ignauiam Gaudiũ. Priuignus michi optimꝰ est
atq fidissimus et nulli filio secundus Ratio. fieri
id quidem potest talis augusto fuit drusus sed non
claudio talis nero.
De excellenti preceptore. lxxx. Gaudium.

Expanded text:
procurator gaudes. Tibi enim quid virtus aliena procurator gaudes. Tibi enim quid virtus aliena contulerit, nisi ut tuorum si quos genueris pandatur ignavia? Privignus est michi optimus atque fidissimus et nulli filio secundus. Fieri id quidem potest: talis Augusto fuit Drusus, sed non Claudio talis Nero. 80 DE EXCELLENTI PRECEPTORE Excellenti
Abbreviated transcription (Latin):
augustum in agrippe nepotis adoptione circum¬
uentum mox sequuta testatur abdicatio In tyberii
autem uel adoptione uel successione non deceptum
sed suorum mortibus pene coactum uideo quod et
sermo eius iudicat et prefatio testamenti At in¬
cipisa alias mycipsa ille cuius paulo ante memini
prorsus infelix adoptator fuit qui non filium sed fu-¬
nestum drachonem regie filiisq suis inimiserit qd̵¬
alias quos et si moriens cur hortetur ita uiuere ne
ip̃e meliores filios adoptasse uideatur ꝙͣ genuisse se¬
pe tamen meliores adoptantur ꝙͣ gigniutur Neq
id mirum cum illud experientia et ꝯsilio muniat᷑.
hoc neutro Sepe autem contra non peiores modo s
pessimi ominum adoptantur fusta enim et ãbigua
mers est homo Gaudiũ. Priuignũ bonũ habeo¬
Ratio. Laro est priuignus bonus sed rarior uitri-
cus Gaudium. Donus est priuignus michi Ratio.
Ut sit bonus quid ad te nisi forsitan ut coniugis

Expanded text:
Augustum in Agrippe nepotis adoptione circumAugustum in Agrippe nepotis adoptione circumventum mox secuta testatur abdicatio, in Tiberii autem vel adoptione vel successione non deceptum, sed suorum mortibus pene coactum video, quod et sermo eius indicat et prefatio testamenti. At Micipsa ille cuius paulo ante memini, prorsus infelix adoptator fuit, qui non filium, sed funestum draconem regie filiisque suis immiserit, quos etsi moriens hortetur ita vivere, ne ipse meliores filios adoptasse videatur quam genuisse, sepe tamen meliores adoptantur quam gignuntur. Neque id mirum, cum illud experientia et consilio mutatur, hoc neutro; sepe autem contra non peiores modo, sed pessimi omnium adoptantur. Fusca enim et ambigua merx est homo. Privignum bonum habeo. Rarus est privignus bonus, rarior est vitricus. Bonus est privignus michi. Ut sit bonus, quid ad te? Nisi forsan ut coniugis
Abbreviated transcription (Latin):
in albanum regnum restituerunt Anthonius mar¬
cius ex filia Nume nepos auitum regnum Rome
tenuit magna cum gloria Cyrus autem astragis
nepos ex filia maternum auum regno expulit me¬
Dorum Que historie eo tendunt ut de hoc nepotũ
ortu quantum sperari potest tantũ potest et ietui.
De filiis adoptiuis et prinignis. lxxix. Gaud̾.¬
dissequa est nature Et cum sit illa nobi¬
lior hec cautior Quodq illa sine ꝯsilio
gignentis casu quodam hec adoptantis certo iudicio
operatur Gaudiũ. Adoptione bonũ filiũ quesiũ¬
Ratio. Debuisti id quidem si neglectum non ut
genitare sit electio excusabilis Nichil habes in con¬
iugem nichil in fortunam quod retorqueas Gaud̃.
filium adoptaui Ratio. Oportunum hoc nature
subsidium cuuli repertum iure multis utile mul¬
tis fuisse pestiferum constat Bonum filium adop¬
tauit nerua sed trayanum in sua adoptione decep¬
tum quibusdam scriptoribus uisum stio Nam

Expanded text:
in Albanum regnum restituerunt, Ancus Marin Albanum regnum restituerunt, Ancus Martius ex filia Nume nepos avitum regnum Rome tenuit magna cum gloria, Cyrus autem Astyagis nepos ex filia maternum regno avum expulit Medorum. Que historie eo tendunt, ut de hoc nepotum ortu, quantum sperari potest, tantum possit et metui. 79 DE FILIIS ADOPTIVIS ET PRIVIGNIS Adissequa est nature et cum sit illa nobilior, hec cautior quodque illa sine consilio gignentis casu quodam, hec adoptantis certo iudicio operatur. Adoptione bonum filium quesivi. Debuisti id quidem; si neglectum, non ut genitura sic electio excusabilis. Nichil habes in coniugem, nichil in fortunam quod retorqueas. Filium adoptavi. Opportunum hoc nature subsidium, civili repertum iure, multis utile multisque fuisse pestiferum constat. Bonum filium adoptavit Nerva, sed Traianum in sua adoptione deceptum quibusdam scriptoribus visum scio. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
Ratio. Hii iaui minus ad te pertinent hoc gaudiũ
Natus est michi nepos ex fr̃ẽ Ratio. Et anueo se-¬
nece lucanus non exigna pars hyspanie facundie Et
mycipse munydarinu regi iugurta non ultimum
exemplum libice perfidie nepos fuit regni euersor
fratruu interfector Gaudiũ. Natus est michi
nepos ex sorore Ratio. Et platoni speusippus ex so-¬
rore nepos ac philozophie uelud heres fuit et peri-¬
culi Talis nepos alcibiades turbator patrie et bel¬
lorum grecie concitator Et tarquinyo superbo brutꝰ
qui Regia illum sede deiceret uir magnus et prĩe
utilis sed aduersus auunculo Gaudiũ. Natus
est nepos ex filia Ratio. Ennyo pacumꝯ alias pa/¬
trinius uerecundus ac grauis uir nepos ex filia et
poetice successor fuit Inthonino autem pio comodus
impudentissimus leuissinusq hominũ Gaudium¬
st Ex michi ex filia natus nepos Ratio. Romulus
remusq munitoris ex filia nepotes auum maternũ

Expanded text:
. Hi iam minus ad te pertinent: hoc gaudium . Hi iam minus ad te pertinent: hoc gaudium Natus est michi nepos ex fratre. Et Anneo Senece Lucanus, non exigua pars Hispane facundie, et Micipse Numidarum regi Iugurtha, non ultimum exemplum Lybice perfidie, nepos fuit, regni eversor, fratrum interfector. Natus est michi nepos ex sorore. Et Platoni Speusippus ex sorore nepos ac philosophie velut heres fuit et Pericli talis nepos Alcibiades, turbator patrie et bellorum Grecie concitator, et Tarquinio Superbo Brutus, qui regia illum sede deiecit, et vir magnus et patrie utilis, sed adversus avunculo. Natus est nepos ex filia. Ennio Pacuvius verecundus ac gravis vir nepos ex filia et poetice successor fuit, Antonino autem Pio Commodus impudentissimus levissimusque hominum. Est michi ex filia natus nepos. Romulus Remusque Numitoris ex filia nepotes avum maternum
Abbreviated transcription (Latin):
contrariis crucieris affectibus et aliquando te gaui-¬
suui esse peniteat pudeatq quen ue infantulum
ualde dilexeris uirum ualde oderis quod persepe
accidit Gaudiũ. Natus est nepos michi Ratio. Quid¬
ꝙ hunc quen faustum putas uel nepotis turpitudine
uel ny forsitan fortune infaustum quandoq dicturus
es diem Quid ꝙ tibi natus tibi mox forsitan moriturꝰ
et plus tristicie allaturus es est ꝙͣ attulerit leticie
multi sunt uarii subiti inopini hominum casus Sed
infantium innumeri Si omnes uiuerent qui nas-¬
cuntur humanũ genus terra non caperet Uiuerent
dico non semper Nainsi id facerent hoĩes nõ essent
sed usq in senium usq saltem ad legitimã etatem stul-¬
tum est magnum gaudium de Re breui utiq et in-¬
certa quo nam euasura sit quod et in filiis et in ne /¬
nepotibus quo a radice absunt longius Gaudiũ.
Nati sunt michi nepotes ex fratre ex filia ex sorore¬

Expanded text:
contrariis crucieris affectibus et aliquando te gavicontrariis crucieris affectibus et aliquando te gavisum esse peniteat pudeatque, quemve infantulum valde dilexeris, virum valde oderis, quod persepe accidit. Natus est nepos michi. Quid quod hunc quem faustum putas, vel nepotis turpitudine vel vi forsitan fortune, infaustum quandoque dicturus es diem? Quid quod tibi natus, mox forsitan moriturus, et plus tristitie allaturus est quam attulerit letitie? Multi sunt varii, subiti et inopini hominum casus, sed infantium innumeri. Si omnes viverent qui nascuntur, humanum genus terra non caperet; “viverent” dico, non semper — nam si id facerent homines non essent —, sed usque in senium, usque saltem ad legitimam etatem. Stultum est magnum gaudium de re brevi utique et incerta quonam evasura sit. Quod et in filiis et in nenepotibus, quo a radice absunt longius. Nati sunt michi nepotes ex fratre, ex filia, ex sorore
Abbreviated transcription (Latin):
Epos ex filio natus est michi Ratio. Ingẽs
amor filiorum iugis cura habet tamen et
finem et metham aliquam Sin ultra
progreditur nullus sollicitudinum modus est Et ex
filio natus et ex filio nasciturus omnes deniq tuã
nascuntur in penam quorum numerum quorsum
pergat seu pergere possit intelligis Ille quidem ista¬
helita alias iscahelitici parens populi si fit affectꝰ
ut tu es primorum patrum uite tempus implesset
quanto queso curarum sarcina hunieris fessi senis
incumberet Preter enim feminas puerosq et sacer-¬
dotes atq inhabiles suo de sanguine paucis seculis sex¬
centa et eo amplius uirorum bellautiũ muillia prodiere
Nunc nepotum excercitibus gloriare In quibus et¬
si forte aliqui sunt felices innumerabiles miseri sint
oportet Ꝙ ergo amandi sunt non filii tantum ac
nepotes sed omnes omnino homines amandi inꝙͣ
in illo in quo fratres estis omes nec curis tamen
nec ĩmodico gaudio indulgendum ne et in pñs

Expanded text:
epos ex filio natus est michi. Ingens amor filiorum, iugis cura, habet tamen et finem et metam aliquam. Sin ultra progreditur, nullus sollicitudinum modus est; et ex filio natus et qui ex illo nascitur, omnes denique tuam nascuntur in penam, quorum numerus quorsum pergat seu pergere possit intelligis. Ille quidem Israelitici parens populi si sic affectus, ut tu es, primorum patrum vite tempus implesset, quanta, queso, curarum sarcina humeris fessi senis incumberet? Preter enim feminas puerosque et sacerdotes atque inhabiles, suo de sanguine paucis seculis sexcenta et eo amplius virorum bellantium milia prodiere. I nunc et nepotum exercitibus gloriare! in quibus, etsi forte aliqui sunt felices, innumerabiles miseri sint oportet. Quid ergo? Amandi sunt non tantum filii ac nepotes, sed omnes omnino homines, amandi, inquam, in illo in quo fratres estis omnes nec curis tamen nec immodico gaudio indulgendum, ne et in presens
Abbreviated transcription (Latin):
memoria ymagines rerum tenes ꝙͣmulta uidis ti
aut legisti quot historias audisti quibus non pro/¬
batum tibi sed demonstratum esse debeat Ita ẽẽ
ut dico Et si non doloris omuem sensum pacientia
eripit quod ip̃m tamen et fieri posse et factum
certe uictoriam ferendiq uiriliter uires dat Quid
uero te plus habuit. G. maryus pir litterarum
inops sed uirtutum diues militarium An nõ ip̃e
carneus atq osseus fuit Quid plus Mucyus pom¬
peyusq quid habuit zeno quid Theodorus quid¬
metheodorus possidonyus a naxarchuz innumeriq
alii quorum quidam seruili conditione sed aminorum
ingenuitate mirabili omne supplitium pertulerunt
non modo fortiter sed iocunde Quod si ad ur̃os anñ
memorianiq reflexeris iuuenies in hoc uo pueros
ac puellas tulisse cum gaudio quod uos piri sine
fletu et questibus non ferretis Sed iam de re ut
ayunt omnium asperrima plura ꝙͣ pro consuetu/¬

Expanded text:
memoria imagines rerum tenes, quam multa vidisti memoria imagines rerum tenes, quam multa vidisti aut legisti, quot historias audisti, quibus non probatum tibi, sed demonstratum esse debeat, ita esse, ut dico? Et, si non doloris omnem sensum patientia eripi, quod ipsum tamen et fieri posse et factum certe victoriam, ferendique viriliter vires dari. Quid vero te plus habuit Gaius Marius vir literarum inops, sed virtutum dives militarium? an non ipse carneus atque osseus fuit? quid plus Mutius Pompeiusque? quid plus habuit Zeno? quid Theodorus? quidve Theodatus, Possidonius, Anaxarchus innumerique alii, quorum quidam servili conditione, sed animorum ingenuitate mirabili omne supplicium pertulerunt, non modo fortiter, sed iucunde? Quid, si ad vestros animum memoriamque reflexeris, invenies in hoc numero pueros etiam ac puellas tulisse cum gaudio, quod vos viri sine fletu et questibus non ferretis. Sed iam de re, ut aiunt, omnium asperrima, plura quam pro consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
sunt plus continent seusus ꝙ̃ pretendunt ut nil
aliud me loquente uisus es michi doloꝵ et queru-¬
larum tantisq oblitus unde elicis uehementem
quoq cogitationem Rei cuiuispiam honeste atq in
illam a rebus aliis quibuscũq animi tocius abstrac/¬
tionem multum doloribus et molestiis omnibus
posse remedii afferre Dolor. Potest esse ut di¬
cis sed michi nunc eciam multum deest ad salutẽ
illam quam intendis animi magnoq sine indubio
au hiis omnibus leniatur seu tollatur dolor An
uerba sint animos occupancia auresq mulcencia ad
dolorem nichil Ratio. Uerba corporibus non me-¬
dentur fateor nisi forsitan incantationes et anilia
carmina fidei aliquid merentur ac medentur cor/¬
um dolorem aut extinguit aut mitigat Nunꝙͣ si
pacienciã nulla esset tam multa de illa uiri doitis/¬
simi disseruissent nunꝙͣ tot huiuscemodi Rei argu-¬
menta auimo oculisqz et auribus hesissent quot

Expanded text:
sunt, plus continent sensuum quam pretendunt, ut, nsunt, plus continent sensuum quam pretendunt, ut, naliud me loquente, visus es michi dolorum et querelarum tantisper oblitus. Unde elicis vehementem quoque cogitationem rei cuiuspiam honeste, atque in illam a rebus aliis quibuscunque, animi totius abstractionem, multum et dolori et molestiis omnibus posse remedium afferre. Potest esse ut dicis, sed michi nunc etiam multum deest ad salutem illam, quam intendis, animi; magnoque sum in dubio, an his omnibus leniatur seu tollatur dolor, an verba sint animos occupantia, auresque mulcentia, ad dolorem nichil. Verba corporibus non medentur fateor, nisi forsitan incantationes et anilia carmina fidei aliquid merentur; at medentur um dolorem aut extinguit, aut mitigat. Nunquam, si patientia nulla esset, tam multa de illa viri doctissimi disseruissent, nunquam tot huiusce rei argumenta, animo oculisque et auribus hesissent. Quot
Abbreviated transcription (Latin):
multis exterius audiretur sed et hec et hiis siłia
et ab aliis in silentio dici possunt et ab hoc ipso
forsitan dicebantur Uicissim enim nũc tacebat
nunc in uoces quas diximus erumpebat Potest
et aliter ille idem sermo intimus uideri unde nõ
quo prodeat cogitanti Et horum quidem secum ac
cum deo loquentium in doloribus inq periculis
nullum clarius exemplum ꝙͣ iob primi Theodosiꝰ
secundi Ille manu dei tactus atq uulueribus
obsitus quanta deui libertate iurganti similis
compellet seq ardenti et querula deuotione in
deun erigat Hic cum paucis innumerabili ac
barbarico circumuentus excercitu quo feruore qui¬
busue suspiriis seu presentem deun inuocet audi-¬
mini et exemplis doceor quid uelis graciamq nõ
mediocrem Cycerony habeo de cuius tribus exiguis
granis tres ingentes aristas messui Ex quibus
cultu adhibito messis uberior nasci queat Ratio
Ita se res habet doctorũ hominum u̾ba pregnantia

Expanded text:
multis exterius audiretur. Sed hec et his similia, multis exterius audiretur. Sed hec et his similia, et ab aliis in silentio dici possunt, et ab hoc ipso forsitan dicebantur; vicissim enim nunc tacebat, nunc in voces quas diximus erumpebat. Potest et aliter ille idem sermo intimus videri, unde, non quo, prodeat cogitanti; et hi quidem secum; at cum Deo loquentis in doloribus inque periculis, nullum clarius exemplum, quam Iob primo, Theodosius secundo. Ille manu Dei tactus atque ulceribus obsitus, quanta Deum libertate, iurganti similis, compellet, seque ardenti et querula devotione in Deum erigebat! Hic, cum paucis, innumerabili ac barbarico circumventus exercitu, quo fervore quibusve suspiriis, ceu presentem, Deum invocet audimini, et exemplis doceor quid velis, gratiamque non mediocrem Ciceroni habeo, de cuius tribus exiguis granis, tres ingentesque aristas messui, ex quibus, cultu adhibito, messis uberior nasci queat. Ita se res habet: doctorum hominum verba pregnantia
Abbreviated transcription (Latin):
imperterritum et inuictum senem qui dun iussu
illius cuius nomen suppresse silentio melius fu-¬
erit curru per ciuitatem duceretun ndus inter
duos carnifices candentibus forcipibus hinc illinc
membra carpentes populo ad tam miserũ tamq
indignum spectaculum lacrimante siccis ip̃e ocu-¬
lis giauiq et constanti noce sese alloquens dicebat¬
Quid facis o amme noli oro succumbere Nichil aut
irascaris aut metuas grauia sunt ista sed breuia Et
pro nostra eterua ne dubites salute grauuisq sup¬
pliciuui hoc iubenti fuerit ꝙͣ ferenti Erige te aĩe
et depelle formidinem spera in deo statim erit finis
Quibus uerbis quantam sibi cogitabis certe pec¬
catoribus audientium audientium incredibile dic¬
tu est quanta tu misericordia firmitatem cõstan-¬
tiam securitatem et pacienciam infuderit Et si
arctius estimanti non ille intimus de quo agimꝰ
sed extremus sermo esset, Nempe qui ut dixi A

Expanded text:
imperterritum et invictum senem, qui dum iussu imperterritum et invictum senem, qui dum iussu illius, cuius nomen suppressisse silentio melius fuerit, curru per civitatem duceretur nudus, inter duos carnifices candentibus forcipibus, hinc illinc membra carpentes, populo ad tam miserum tamque indignum spectaculum lacrimante, siccis ipse oculis, gravique et costanti voce sese alloquens dicebatQuid facimus anime? Noli, oro, succumbere, nichil aut irascaris aut metuas; gravia sunt ista, sed brevia; et pro nostra eterna ne dubita salute, graviusque supplicium hoc iubenti fuerit, quam ferenti. Erige te, anime, et depelle formidinem; spera in Deo: statim erit finis”. Quibus verbis, quantum sibi consolationis, certe pectoribus audientium incredibile dictu est, quantam cum misericordia firmitatem, constantiam, securitatem, patientiam infuderit; etsi, arctius extimanti, non ille intimus, de quo agimus, sed extimus sermo esset, nempe qui, ut dixi, a
Abbreviated transcription (Latin):
Cycero uel nesciuit uel non rite sciuit nõ defectu
ingenn sed gracie. Tali sane colloquio ad decoris ob/¬
seruanciam atq ad illa que diximus ad intendẽdas
uires ad confirmanda consilia nillum efficacius
Aliis tamen uerbis contra uoluptatum blandicias
Atq aliis contra dolorum minas esse utendum
et quibus utrobiq pronum est aduertere scienti
que nam uel ille blaudicie pel hee mine ꝙͣqz ĩpa¬
res sint uirtuti Sed quoniam horum de altero
sermo erat exemplo agam unico sed insigni quo in
reliquis omnibus instructior fias Quis est hic
in dolore sermo intiiuus Memmisti quibus u̾bis
Lucanus magnum pompeyum inter carificum
gladios usum facit Sed quia hoc pro qualitate
persone a poeta fictum et scdm̃ ueri similitudinem
animo uirili in eo statu conuenientibus uerbis ex /¬
pressum est Exemplum uerum recensq alterum
adiciam hacip̃a etate superant alias supererant¬
qui uiderunt adhuc multi Sanmytem illum

Expanded text:
Cicero vel nescivit, vel non rite scivit, non defectu Cicero vel nescivit, vel non rite scivit, non defectu ingenii sed gratie. Tali sane colloquio ad decoris observantiam, atque ad illa que diximus, ad intendendas vires, ad consummanda consilia nullum efficacius, aliis tamen verbis contra voluptatum blanditias, atque aliis contra dolorum minas esse utendum, et quibus utrobique pronum est, advertere scienti, quenam vel ille blanditie, vel he mine, quanque impares sint virtuti. Sed quoniam horum de altero sermo erat, exemplo agam unico, sed insigni, quo in reliquis omnibus instructior fias, quis est hic in dolore sermo intimus. Meministi quibus verbis Lucanus Magnum Pompeium inter carnificum gladios usum facit? sed quia hoc pro qualitate persone a Poeta fictum, et secundum veri similitudinem, animo viri illius in eo statu convenientibus verbis expressum est, exemplum verum recensque alterum adiciam. Hac ipsa etate superant, qui viderunt, adhuc multi, Samnitem illum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi impauido periculum non fuisset Dic ignauũ
annuum et sensibus obsequentem sola cogitatio do¬
loris examiuat qui uirtute firmatus atq armatus
incolumis atq doloris uictor et prope nil molestius
sentiens euasisset/ Pacientia emin non modo animi
uim augeri sed asperitatem ipam doloris ĩminui
et pene ad nichilum redigi atq hinc esse ut acer/¬
rimo dolore recti quidem et imnuoti alii eciã leti
sint Quod fieri non posset nisi aniuius a sensu
doloris auersus ipam de qua loquimur firmitatẽ
atq constanciam induisset Dolor. Intelligere ui-¬
deor sed perge alias perage quid est sermo intimꝰ¬
Ratio. Et hoc dicam generosa mens eque uolup-¬
tatum dolorumq contemptrix et utrisq pariter cede¬
alias credere nescia ubi adesse periculum seu circum/¬
uentam hostibus suis uidet arma capit obuiamq
progrediens seq in prelium cohortans multa secum
multa cum deo suo loquitur ꝙuis hoc ultimum

Expanded text:
ubi impavido periculum non fuisset, sic ignavum ubi impavido periculum non fuisset, sic ignavum animum et sensibus obsequentem sola cogitatio doloris exanimat; qui, virtute firmatus atque armatus incolumis ac doloris victor et prope nil molesti sentiens, evasisset. Patientia enim non modo animi vim augeri, sed asperitatem ipsam doloris imminui, et pene ad nichilum redigi, atque hinc esse, ut, acerrimo in dolore, recti quidam et immoti, alii etiam leti sint, quod fieri non posset, nisi animus a sensu doloris aversus ipsam de qua loquimur firmitatem atque constantiam induisset. Intelligere videor, sed perge: quid est sermo intimus? Et hoc dicam. Generosa mens eque voluptatum dolorumque contemptrix et utrisque pariter cedere nescia; ubi adesse periculum, seque circumventam hostibus suis videt, arma capit, obviamque progrediens, seque in prelium cohortans, multa secum, multa cum Deo suo loquitur, quamvis hoc ultimum,
Abbreviated transcription (Latin):
sui de dolore sentencian dolore uictus abiceret a dean¬
te condiscipulo irrideri meruit non inꝙ excidat sed
resistat inq arrepto uestigio pedem figat intelligens
quid in rebus uerum quid umbratile neq laruas
horieat neq clamoribus moueatur certus alias¬
territus dolore nichil insi ignauiam metuat uir-¬
tutem autem et ignauiam et dolorem et mortem
et dura omnia uinci posse credat inqz hac sentencia
fixus et iuobilis perseueret promptus pro uir,¬
tute pati fortiter quod multis cogitare terribile
est quodq nuꝙͣ ab homine fieri posset qui nõ semꝑ
auri ac genimarum speciem super nuliebrem for-¬
mami et super omne concupiscibile uirtutis pul/¬
critudinem adamasset Hac confirmatione amini et
false opiniones et uani metus infirmant᷑: Et acies
Dolorum obtunduntus Sicq quod cycero idem
uult ut sicut in prelio pauidus miles abiectisq ar-¬
mis uiso hoste diffugiens sepe ip̃i periculum fecit

Expanded text:
sui de dolore sententiam dolore victus abiceret, a Cleansui de dolore sententiam dolore victus abiceret, a Cleante condiscipulo irrideri meruit. Non, inquam, excidat, sed resistat inque arrepto vestigio pedem figat intelligens quid in rebus verum, quid umbratile, neque larvas horreat, neque clamoribus moveaur, certus dolore nichil nisi ignaviam, virtute autem et ignaviam et dolorem et mortem et dura omnia vinci posse; inque hac sententia fixus et immobilis perseveret, promptus pro virtute pati fortiter, quod multis cogitare terribile est, quodque nunquam ad homine fieri posset, qui non super auri atque gemmarum speciem, super muliebrem formam, et super omne concupiscibile virtutis pulchritudinem adamasset. Hac confirmatione animi, et false opiniones, et vani metus infirmantur, et acies doloris obtunditur. Fitque quod Cicero idem vult, ut sicut in prelio pavidus miles, abiectisque armis viso hoste diffugiens, sepe ipse sibi periculum fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
audio sed quid est confirmatio Ratio. Dicam Est
in ip̃is quoq fortissiiis animis nescio quid admix /¬
tum diffidentie et ueris imbutos falsa circũsonant
tantumiq coit errorum popularium ad arcẽ mẽtis
expugnandam ut iudicium tenere difficile sit subit
interdum torpor quidam subit dubitatio an uera
sint que a doctissimis atq sanctissimis uiris de uir¬
tute pacientie de honesti spe alias specie de splendore
glorie dici solent An id uerius quod ab aliis disputa /¬
tum uulgus probat uaciutatem doloris optimam
pessimumq dolorem uoluptatem boni finem Et
ille quidem paucorui hee firme omniuin uoces
sunt quare sepe tantus est sonitus ut pauce ille uo-¬
ces adhortantium audiri nequeant et custodes ar/¬
cis exterriti omissa defensione fugam cogitent
In hoc statu dubium nutantemq presidiis firmare
animum oportet ne de sentencia excidat ut olim
dyouisius heracleontes qui cũ zenonis preceptoris¬

Expanded text:
audio, sed quid est confirmatio? Dicam. Est audio, sed quid est confirmatio? Dicam. Est in ipsis quoque fortissimis animis nescio quid admixtum diffidentie, et, veris imbutos, falsa circumsonant, tantumque coit errorum popularium ad arcem mentis expugnandam caterva, ut iudicium tenere difficile sit. Subit interdum torpor quidam, subit dubitatio, an vera sint que a doctissimis atque sanctissimis viris de virtute patientie, de honesti specie, de splendore glorie dici solent, an id verius, quod ab aliis disputatum vulgus probat, vacuitatem doloris optimam, pessimum dolorem, voluptatem boni finem; et ille quidem paucorum, he ferme omnium voces sunt: quarum sepe tantus est sonitus ut pauce ille voces adhortantium audiri nequeant, et custodes arcis, exterriti, omissa defensione fugam cogitent. In hoc statu dubium nutantemque presidiis firmare animum oportet, ne de sententia excidat ut olim Dionysius Heracleotes, qui, cum Zenonis preceptoris
Abbreviated transcription (Latin):
si deprehendat intentum Sepe ad subitũ magni
hostis occursum uir fortissimus licet expalluit
Da spaciuui colligendi inq instans discrimen
anmum intendendi uenientem hostem securus
excipiet uisis testibus alias hostibus / pugnaturi
athlete brachia extendunt uiso ouere subituri illuc
ceruix intenditur et illi pugnam firmius obeunt
et hec pondus intenta fert leuius cui negligens ac
remissa succumberet Ad hunc igitur modum ĩsigni
difficultate conspecta aninius contra illam inten¬
dendus est Quodsi ad pleuum fiat terribiliũ om̃
uictor euadet Alioquin incredibile dictum est alias¬
dictu est Lentus atq imperatus animus ꝙͣ paruus
sepe deicitur hec est illa anmni Cyceronyaua contẽ-¬
tio seusi dici mauis intentio Quo ad hoc enĩ duo¬
bus hiis pocabulis sensus idem et origo que ut ui/¬
des apud illum in promiscuo usu sunt Deq uniꝯ
perbi fonte descendunt Dolor. Uideo teqz libens

Expanded text:
sed deprehendat intentum; sepe ad subitum magni sed deprehendat intentum; sepe ad subitum magni hostis occursum, vir fortissimus licet expavit; da spatium colligendi sese, inque instans discrimen animum intendendi: venientem hostem securus excipiet; visis cestibus pugnaturi athlete brachia, viso onere subituri illud cervix intenditur, et illa pugnam firmius obeunt, et hec pondus intenta fert levius, cui negligens ac remissa succumberet. Ad hunc igitur modum insigni difficultate conspecta animus contra illam intendendus est, quod, si ad plenum fiat, terribilium omnium victor evadet, alioquin incredibile dictu est lentus atque imparatus animus, quam parvis sepe deicitur. Hec est illa animi Ciceroniana contentio, seu sic dici mavis intentio quo ad hoc enim duobus his vocabulis sensus idem et origo, que, ut vides, apud illum in promiscuo usu sunt, deque unius verbi fonte descendunt. Video, teque libens
Abbreviated transcription (Latin):
ita esse neq de omnibus querebam sed hoc unũ
quod tu michi contra hunc hostem cui nunc cõ¬
greditur dolorem arma monstrares Ratio. Ad
id tibi nec melius possum nec breuius respondẽ
ꝙͣ cycero Querit enim ut tu Et que sunt inqͭ
ista arma Respondet ilico contencio confirmatio
seruoq intimus Dolor. Ediscere oro singula
Legi quidem hec sepe olim tamen uereor ne michi
accidat quod multis solet qui apud se legentes in-¬
telligere sibi omnia uidentur apud alios loquuturi
tunc denium nichil intellexisse se intelligunt dic
si libet que nam ista contentio Ratio. Satis id
quidem si parum ultra progrediare in ipsius Cy-¬
ceronis uerbis apparet sed ne quid a me frustra po-¬
posceris dicam idem aliter Multa sunt animis
corporibusq similia Et ut nullum tantũ corporis
robur sic nullius animi tantus est uigor qui nõ
improuiso et graui fasce curuescat fac prouide¬
ãt erigentur ne utraumq sua moles opprimat

Expanded text:
ita esse, neque de omnibus querebam, sed hoc unum ita esse, neque de omnibus querebam, sed hoc unum que tu michi contra hunc hostem, cui nunc congredior dolorem, arma monstrares. Ad id tibi nec melius possum, nec brevius respondere, quam Cicero; querit enim ut tu et “Que sunt, inquit ista arma?”, respondetque illico: “Contentio, confirmatio, sermoque intimus.” Edissere, oro, singula; legi quidem hoc sepe olim, tamen vereor ne michi accidat quod multis solet, qui apud se legentes intelligere sibi omnia videntur, apud alios locuturi, tum demum nichil intellexisse se intelligunt. Dic, si libet, quenam ista contentio est? Satis id quidem, si parum ultra progrediare, in ipsius Ciceronis verbis apparet, sed ne quid me frustra poposceris, dicam idem aliter. Multa sunt animis corporibusque similia, et ut nullum tantum corporis robur, sic nullus animi tantus est vigor, qui non improviso et gravi fasce curvescat. Fac provideant, erigentur, ne utrunque sua moles opprimat,
Abbreviated transcription (Latin):
et bellandi artes pro diuersitate hostium multe
et uarie sunt nec ullum philozophie muuus
utilius aut sanctius ꝙ̃ de hiis agere que ut reor
aliquanto magis ad uos pertinent ꝙͣ nosse quid
agant astra quid nathan iupiter intuens promit-¬
tat quid saturno iunctus mars minetur quos
mercurius interpres uagus a pr̃e fratreq mores
capiat quos ab obuiis cuiusq unde ymber et estꝰ
uude tremor terris qua ui maria alta tumescant
Et non nosse unde estus ac tumor tremorqz ac
debilitas animorum quibus ue remediis tempe /¬
retur estus compescatur tumor tremorq ac debilitas¬
roborentur ac firmentur Quo in studio et si socratẽ
ludat aristotiles idem alias id tanien mutato for-¬
tasse animo fuit huic rei non mediocrem operam
dedit Sed hec passim in ph̾orum uoluminibus
spersa sunt que ignaris iugerere operosum nimis
neqz compendii huius est scienti uero suꝑuacuuz
cui doceri non expediat sed moneri Dolor. Scio

Expanded text:
et bellandi artes, pro diversitate hostium, multe et bellandi artes, pro diversitate hostium, multe et varie sunt; nec ullum philosophie munus utilius aut sanctius, quam de his agere, que ut reor aliquanto magis ad vos pertinent, quam nosse quid agant astra, quid naturam Iupiter intuens promittat, quid Saturno iunctus Mars minetur, quos Mercurius interpres vagus a patre fratreque mores capiat, quos ab obviis quibusque, unde imber et estus, unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, et non nosse, unde estus ac tumor tremorque ac debilitas animorum, quibusque remediis temperetur estus, compescatur tumor, tremorque ac debilitasroborentur ac firmentur; quo in studio et si Socratem ludat Aristoteles, idem tamen, mutato fortasse animo, rei non mediocrem operam dedit; sed hec passim in philosophorum voluminibus sparsa sunt, que ignaris ingerere operosum nimis, neque compendii huius est, scienti vero supervacuum, cui non doceri expediat sed moneri. Scio
Abbreviated transcription (Latin):
opinonibus inhumanis ac sapeis pociora ꝙͣ michi
oportumora confido ꝙͣuis et confidendo diffidam
quia duui Remedii auidus sepe locum illum repeto
ad tollerantiam doloris nũꝙͣ michi per me nunꝙͣ
uel cyceronis ipũs uel cuiusq ope uirium satis
Inueni Ratio. Ego hanc diffidentiam non re-¬
prehendo sed laudo Neno sibi multiun fidat Inq
omni difficultate non ab homine sed a deo speret
auxilium ac non ita ut armatos uenturos sibi
de celo deos credat malis forsan interdum diui
in te est facito excitandus attollendus et arman-¬
dus est aninus contraqz suos hostes in aciem
educendus Dolor. Reliqua insi fallor intelli/¬
go unum quero quenam sunt hec arma animi
que memioras Ratio. Bene habet iam concipio
spemi salutis tue inter asperitates rerui flere
muliebre est consultare auten uiri Obstare Im-¬
plorare auxilium atq consilium illud uirile est
et ad uincendum efficax Arma quidem animi

Expanded text:
opinionibus inhumanis ac saxeis potiora et michi opinionibus inhumanis ac saxeis potiora et michi opportuniora confido, quamvis et confidendo diffidam, quia dum remedii avidus sepe locum illum repeto, ad tolerantiam doloris, nunquam michi per me, nunquam vel Ciceronis ipsius, vel cuiusquam ope, virium satis inveni. Ego hanc diffidentiam non reprehendo sed laudo. Nemo sibi multum fidat, inque omni difficultate non ab homine, sed a Deo speret auxilium, at non ita ut armatos venturos sibi de celo Deos credat; malis forsan interdum, nunqin te est facito: excitandus, attollendus et armandus est animus, contraque suos hostes in aciem educendus. Reliqua, nisi fallor, intelligo; unum quero: quenam sunt hec arma animi que memoras? Bene habet: iam concipio spem salutis tue, inter asperitates enim rerum flere muliebre est, consultare autem, niti, obstare, implorare consilium atque auxilium, id virile est et ad vincendum efficax. Arma quidem animi,
Abbreviated transcription (Latin):
tius Ip̃ẽ quoq dolor hinc oriens dici uideriq ma-¬
lum et si ita uis ingens possit sed uirtute supera/¬
bile Utq iam litigio uerbi cedam Amicus noster
cycero nos reducet in graciam Non enim inquit
dolorem esse nego Cur enim fortitudo desideraret᷑
sed eum dico opprimi paciencia si modo est aliqua
pacientia si milla est Quid exornamus phyãm
aut quid eius nomine gloriosi sumus Hec ꝙcero
multa ibi preterea diuine contra hoc seu incom/¬
modum seu malum in tusculano suo scilicet se¬
cunda luce disseruit quinq dierum disputationes
pari librorum numero amplexus quem signasse
tibi locum uolui Ualet enim miris modis ad id
quo nunc eges maxime pacienciam roburq ai
quo eneruato atq amisso false uulgi subeunt sen-¬
tencie et indigin uiro genuitus erumpunt Dol
Qunc languori meo proprius adhibes malum
docens ubi illa reperiam que in hoc statustoycoꝵ

Expanded text:
tius, ipse quoque dolor hinc oriens dici viderique matius, ipse quoque dolor hinc oriens dici viderique malum, et si ita vis ingens possit, sed virtute superabile. Utque iam litigio verbi cedam, amicus noster Cicero nos reducet in gratiam. “Non enim dolorem, inquit, dolorem esse nego cur enim fortitudo desideraretur? sed eum opprimi dico patientia, si modo est aliquid patientia: si nulla est, quid exornamus philosophiam, aut quid eius nomine gloriosi sumus?” Hec Cicero; multa ibi preterea divine contra hoc, seu incommodum, seu malum in Tusculano suo, scilicet secunda luce disseruit, quinque dierum disputationes, pari librorum numero complexus, quem signasse tibi locum volui; valet enim miris modis, ad id quo nunc eges, maxime patientiam roburque animi; quo enervato atque amisso, false vulgi subeunt sententie, et indigni viro gemitus erumpunt. Nunc languori meo propius adhibes manum, docens ubi illa reperiam, que in hoc statu, Stoicorum
Abbreviated transcription (Latin):
Tu me uerbis superas dolor meus rebus Ego au/¬
tem nou philozophorum mugis hac in Re sedsen¬
sibus meis credo illi quid michi renuncient scio¬
Ratio. Primum quidem philoz ophorum aliquot
ut uere ais nugis quas nec excusare possum nec
negare philozophie tocius grauitas non perit q̃
in eo quod nunc agitur ut in multis laboranti¬
amme una in terris tuta proculdubio arx est de¬
inde nichil absurdius inter amicos ꝙͣ sensuum fal¬
lati iuditio uerum queri ingenio ac studio ueritas
est querenda non sensibus Dolor. Heu quid me
crucias et dolori meo addis tedium professus Reme-¬
dium Nunꝙͣ tu nũꝙͣ philozophia tecum faciet ut
non sentiam quod nor sentio Ratio. Mos geren-¬
dus delicato ac fastidienti egro pernuttendumq
aliquid interdum quod per se nocuum pro utentis
desiderio fit utile Itaq facile patitur ut si lãguor
si supplitium si offensio afflictioq corporis mala
sunt qui incommnoda stoycis dici uidentur hones¬

Expanded text:
Tu me verbis superas, dolor rebus, ego autem non philosophorum nugis, hac in re, sed sensibus meis credo, illi michi quid renuntient scio. Primum, quidem philosophorum aliquot, ut vere ais, nugis, quas nec excusare possum nec negare, philosophie totius gravitas non perit, que in eo quod nunc agitur, ut in multis, laborantiime una in terris tuta procul dubio arx est. Deinde nichil adsurdius inter michi amicos, quam sensuum fallaci iudicio verum queri: ingenio ac studio veritas est querenda, non sensibus. Heu, quid me crucias, et dolori meo addis tedium, professa remedium? Nunquam tu, nunquam philosophia tecum faciet, ut non sentiam quod sentio. Mos gerendus delicato ac fastidienti egro, permittendumque aliquid interdum, quod per se nocivum, pro utentis desiderio fit utile. Itaque facile patiar ut, si languor, si supplicium, si offensio afflictioque corporis mala sunt, que “incommoda” Stoicis dici videntur hones
Abbreviated transcription (Latin):
uix tandem sero quidem cognoscetis uiam hanc fu-¬
isse non patriam totumiq hoc regnii et imperii fal¬
sum nomen Gaudium. Imperator factus sum¬
Ratio. Etulti cum imperatores fuint homines
se esse non recolunt aut fuisse quale est illud ẽy¬
berii cesaris qui amicum uolentem eum commenio-¬
ratione quoriudam actuum in memoriã pristine
familiaritatis adducere Cum uix aperto ore hoc unũ
uerbum emisisset, Memmnisti preueniens interrũ¬
pere nec passus est explere quod ceperat, sed repen-¬
te ait Quid fuerim non meniuii Uocẽ improbam
ac superbam nec amiticiarum modo sed tocius hu-¬
mauitatis inmeniorem Gaudium. Ad Romanuz
imperium ascendi Ratio. Quid hinc gaudes
et nieculeum ascenditur et in crucem Contra
uero et in lectulum et in sedile descenditur Et
sepius in ymo quies habitat Noniullis obprobriũ
multis supplicium omnibus labor est scandere¬

Expanded text:
vix tandem sero quidem cognoscetis vitam hanc fuvix tandem sero quidem cognoscetis vitam hanc fuisse non patriam totumque hoc regni et imperii falsum nomen. Imperator factus sum. Stulti cum imperatores fiunt, homines se esse non recolunt aut fuisse; quale est illud Tiberii Cesaris, qui amicum volentem eum commemoratione quorundam actuum in memoriam pristine familiaritatis adducere, cum vix aperto ore hoc unum verbum emisisset: “Meministi”, preveniens interrupit nec passus est explere quod ceperat, sed repente ait: “Quid fuerim non memini”: vocem improbam ac superbam, nec amicitiarum modo, sed totius humanitatis immemorem! Ad Romanum imperium ascendi. Quid hinc gaudes? et in eculeum ascenditur et in crucem; contra vero et in lectulum et in sedile descenditur et sepius in immo quies habitat. Nonnullis opprobrium, multis supplicium, omnibus labor est scander
Abbreviated transcription (Latin):
mes semi mortui regna et imperia sompniatis Me-¬
mentote uor̃ punctum perexignum seu uerius punc-¬
tum ut si dixerim puncti breuis ymmo ne mille/-¬
simam quidem puncti partem possidere hanc su-¬
perbi incole partem premitis mox premendi Neq
amplius ex uniuerso possessuri ꝙͣ quod frigentibus
membris ac pallidis ocupabitis Ite nunc ceci et in¬
sami E latoq uultu tumdi quod natura angustat lax¬
ate animis et uincti in mensa ac moribundi ĩmortalia
cogitate Inq hoc nichilo Ridiculosas insolentias ad
monientum rapidi temporis hic rapinas hic ĩiuri¬
as hic uindictas hic spes auxias hic honores uanos
hic cupidines inexpletas hic furores demum prõs
hic regna id est principatus et imperia hic classes
hic acies hic bella molimimi cuius multũ in sam¬
eritis Siue imperatores fueritis siue aratores siue
diuites seu mendici Corpus ur̃m putris terra uita
uestra fumus leuis magno flatu pulsus fuerit Et

Expanded text:
mes semimortui regna et imperia somniatis. Memes semimortui regna et imperia somniatis. Mementote vos punctum perexiguum seu verius punctum, ut sic dixerim, puncti brevis, immo ne millesimam quidem partem possidere: hanc superbi incole premitis, mox premendi neque amplius ex universo possessuri quam quod frigentibus membris ac pallidis occupabitis. Ite nunc ceci et insani elatoque vultu tumidi quod natura angustat laxate animis et vincti immensa et moribundi immortalia cogitate inque hoc nichilo ridiculosas et insanas insolentias ad momentum rapidi temporis, hic rapinas, hic iniurias, hic vindictas, hic spes anxias, hic honores vanos, hic cupiditates inexpletas, hic furores demum vestros, hic regna principatus et imperia, hic classes, hic acies, hic bella molimini. Cum multum insanieritis, sive imperatores fueritis sive aratores, seu divites seu mendici, corpus vestrum putris terra, vita vestra fumus levis magno flatu pulsus fuerit, et
Abbreviated transcription (Latin):
humana crudelitas hii sunt unci quibus huc illuc
faciles animi trahitur pulchrum imperii pul¬
chrum regni noiuen Sed imperium et regnum
difficilima onnium officia si Rite gerantur Alioqͥn
et periculosa prorsus et mortifera neq de nichilo
dictum illud regnũ laudatur. Dyadema nobile po¬
cius ꝙͣ felicem pannum plenum curis periculisq
et miseriis multis quem cognostens nemo non
modo ambiat aut parto gaudeat sed ne oblatum
ultro recipiat aut obiectum humo leuet proinde
expergiscimum aliquando mortales aperite oculos
ne ut semper falsis caligate fulgoribus uestra
metimini atq estimate corpuscula circũspicite
quibus estis cepti angustiis nolite geometras ac
philozophos contempnere. Terra omnis puuctus
est uos caduci et fragiles et incerti exrtus et cũ
iuuenes estis et cum sani cum morte luctanini¬
et cum astendere creditis descenditis et cum stare
uidemini tunc maxime ruitis Nec ullũ anmal
magis suaruui uirium obliuiscitur ac sepius uer-¬

Expanded text:
humana credulitas! Hi sunt unci quibus huc illuc faciles animi trahuntur. Pulchrum imperii, pulchrum regni nomen, sed imperium et regnum difficillima omnium officia, si rite gerantur; alioquin et periculosa prorsus et mortifera neque de nichilo dictum illud regium laudatur: diadema nobilem potius quam felicem pannum, plenum curis periculisque et miseriis multis, quem cognoscens nemo non ambiat modo aut parto gaudeat, sed nec oblatum ultro recipiat aut abiectum humo levet. Proinde expergiscimini aliquando mortales! Aperite oculos neve semper falsis caligate fulgoribus, vestra metimini atque extimate corpuscula, circumspicite quibus septi estis angustiis, nolite geometras ac philosophos contemnere: terra omnis punctus est, vos caduci ac fragilis et incerti exitus, et cum iuvenes et cum sani estis cum morte luctamini, cum ascendere creditis descenditis et cum stare videmini, tum maxime ruitis; nec ullum animal magis suarum virium obliviscitur ac sepius ver
Abbreviated transcription (Latin):
cia eque insiguis de quibus paulo ante simul dixi-¬
mus sompniorum graues censere molestias Nam
quid alii senciant quisq nouit inse et lectulũ pro-¬
prium suarum testemq illusionum atq ambagium
ac forundiuum certe horum alter tempore extmo
per sompnum exterreri solebat Sic de illo sc̃ptum
est Alter ut dixisse dudum uideor diun de ocio et
quiete dissererem inter ceteras uite molestias queri-¬
tur ꝙ terreaut euui sompnia et uisiones horide eũ
concuciant Dolor. Solito minus dormio Ratio.
Solito ergo magis uiuis nempe quod doctis placet
ut mors sompnus sic uigilia uita est/ Dolor. Se¬
moibus expulit Fatio. Sanitas reducet Dolor.
Sompnum amor exclusit Ratio. Bis rem unã dicis
morbus est enim amor et morborum maxinus¬
Dolor. Sompnum metus extiuxit Ratio. De¬
curitas suscitabit Dolor. Sompnum senectus
eripuit Ratio. Mors uicina restituet.
De inquietudine sompniorũ .lxxxuii. Dolor.

Expanded text:
ia eque insignis, de quibus paulo ante simul dixiia eque insignis, de quibus paulo ante simul diximus, somniorum graves sensere molestias. Nam, quid alii sentiant, quisque novit in se, et lectulum proprium suarum testem habet illusionum atque ambagum et formidinum. Certe horum alter tempore extremo per somnium exterreri solebat sic de illo scriptum est, alter, ut dixisse dudum videor, dum de otio et quiete dissererem, inter ceteras vite molestias, queritur quod terreant eum somnia et visiones horrore concutiant. Solito minus dormio. Solito igitur magis vivis, Nempe quod doctis placet, ut mors somnus, sic vita vigilia est. Somnum morbus expulit. Sanitas reducet. Somnum amor exclusit. Bis rem unam dicis. Morbus est enim amor, et morborum maximus. Somnum metus extinxit. Securitas suscitabit. Somnum senectus eripuit. Mors vicina restituet. 87 DE INQUIETUDINE SOMNIORUM Somniis