comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Q auidet᷑ dicere. quod si qui seruet mandata
nullã egritudinẽ patiat᷑. hoc est neq febriat.
neq alios dolores corporis ferat. Non puto
quod hec sint qͤ ꝓmittant᷑. diuna mandata ser-¬
uantib. Alioquin indicio nob̃ est iob iustissimꝰ.
et totius pietatis obseruantissimꝰ. qui a capite
usq ad pedes replet᷑ ulcere pessimo. Non enĩ
his carere dicunt᷑ infirmitatib. qͥ mandata
custodiunt. S non habebunt illas infirmita¬
tes. quas egyptu habent. Aegyptꝰ nãq mun-¬
dus figuralit̃ appellat᷑. Diligere gͦ mundũ.
& ea quȩ in mundo st̃: egyptiuꝰ languor est.
Deseruire carnali luxuriae. et uoluptatib
oꝑam dare. uacare delitus. egyptiꝰ languor
est. Caruit gͦ his infirmitatib et languorib
qui mandata custodit. Post hȩc dicit
cim fontes aquarũ. et septuaginta arboreᷤᷤ
palmarũ. P utas ñ habo& aliquid rationiᷤᷤ
qͦd ñ ante in helym ducit᷑ ppłs. ubi erant
duodecĩ fontes aquarũ. quib nichil amari¬

Expanded text:
 videtur dicere quod si quis servet mandata, nullam aegritudinem patiatur, hoc est neque febrim, neque alios dolores corporis ferat. Non puto quod haec sint quae promittantur divina mandata servantibus; alioquin indicio nobis est Job justissimus et totius pietatis observantissimus, qui a capite usque ad pedes repletur ulcere pessimo. Non ergo his dicuntur carere infirmitatibus, qui mandata custodiunt: sed non habebunt illas infirmitates quas Aegyptii habent. Aegyptus namque mundus figuraliter appellatur. Diligere ergo mundum et ea quae in mundo sunt, Aegyptius laDeservire carnis luxuriae, voluptatibus operam dare, vacare deliciis, Aegyptius languor est. Caret namque infirmitatibus his et languoribus, qui mandata custodit. CAPUT VI. De eo et septuaginta arbores palmarum . Putas non habet aliquid rationis, quod non ante in Elim ducitur populus, ubi erant duodecim fontes aquarum, in quibus nihil amari
Abbreviated transcription (Latin):
inittat᷑ in eam: ut qͥbiberit ñ moriatur. ñ amaritudinẽ
sentiat: Unde constat qͦd si quis sine liguo uicȩ idẽ
sine mysterio erucis. sine fide xꝑi. sine ĩtelligentia
spũali bibere uoluerit de legis littera. ꝑ amaritu¬
dinem nimiã moriet᷑. Hec sciens apl̃s paulus
dicebat. qr littera occidit: Hoc est aꝑte dicere.

Expanded text:
n moriatur. nec amaritudinem sentiat. Unde constat, quod si quis sine ligno vitae, id est, sine mysterio crucis, sine fide Christi, sine intelligentia spirituali bibere voluerit de Legis littera, per amaritudinem nimiam moriatur. Haec sciens Paulus apostolus dicebat quia littera occidit: hoc est aperte dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
cetur suꝑ nos. aufer obꝓbriũ nr̃m. Qđ ẽ
uom̃ sapientiȩ: Iħc. Quid ẽ inuocet᷑ nom̃
tuũ suꝑ nos: Ego sum sapientia. Uolo
nomine tuo uocari. ut ego sapientia
dicar iħc. ut intellectꝰ & consiliũ magnũ
& fortitudo & scientia & pietas & timor
nom̃ fiat. N omen tuũ inuocet᷑ suꝑ nos.
aufer obꝓbruim nr̃m. Reuera abstulit
obꝓbrium iħc. Idcirco surgentes oremus
dm̃ qui hc̃ misit hominẽ. & septẽ mulierũ
sꝑs in eo requieuit. ut & nob̾ iste homo
tribuat cõmunionẽ earũ mulierũ. &
assumentes eas fiamꝰ sapientes & intelligen¬

Expanded text:
cetur super nos, aufer opprobrium nostrum. Quod est nomen sapientiae? Jesus. Quid est, Invocetur nomen tuum super nos? Ego sum sapientia, volo tuo nomine vocari, ut ego sapientia dicar Jesus, ut intellectus et consilium magnum et fortitudo, et scientia, et pietas et timor tuum fiat. Nomen tuum invocetur super nos, aufer opprobrium nostrum. Revera abstulit opprobrium Jesus. Idcirco surgentes oremus Deum, qui hunc misit hominem, ut septem mulierum spiritus in eo requiesceret, ut nobis iste homo tribuat communionem harum mulierum: ut assumentes eas fiamus sapientes, intelligen
Abbreviated transcription (Latin):
& uirtutis. ꝙ pter hoc magni consilu ẽ angłs.
ꝓpter hoc inualuit. & inualescens ascendit.
& nurant᷑ eũ uirtutes ascendentẽ. & dicunt
de eo. Iste ẽ dñs fortis a. potens in pręlio.
titudinẽm eiꝰ. quia requieuit suꝑ eũ sꝑs con

Expanded text:
et virtutis. Propter hoc magni consilii est angelus: propter hoc invaluit, et invalescens ascendit, et mirantur eum virtutes ascendentem, et dicunt de eo: Iste est Dominus fortis et potens in praelio. titudin
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta qđ corpꝰ assimisit. Apphendent septẽ muliqs
homunẽ unũ dicentes. Panẽ nrm manducabi¬
mͦ. Multi ambulant homines. & nullum
apprehendent mulieres. Nullus eis placet
homo. Non enĩ ꝓpt̾ inopiam hominu̾
unũ hominẽ app̃hendent. ñ ꝓpt̾ rarita¬
tẽ hominis. Qualẽ uoluert̃. qualẽ que¬
siert̾ unũ solũ reppererunt hominẽ. que
app̃henderunt. ut dicant ei. Panẽ nr̃m
manducabimꝰ. & uestim̃tis nr̃is oꝑienur
Est quidã cib sapientiȩ. ẽ quidã cib simi¬
lit̃ & intellect. & reliquors spirituum
Quis ẽ iste cib: Non timeo dicere cibus
aliꝰ ẽ extra istũ. Forte mĩs cib ẽ sermo dĩ
qui ait. Ego sũ panis uiuus. qui de cęlo
descendi. & uita do mundo. Sic sapientia

Expanded text:
xta quod corpus assumpsit. Apprehendent septem mulieres hominem unum, dicentes: Panem nostrum manducabimus. Multi ambulant homines, et nullum apprehendunt mulieres, nullus eis placet homo. Non enim propter inopiam hominum unum hominem apprehendunt; non propter raritatem hominis qualem voluerunt, talem quaesierunt: unum solum repererunt hominem quem apprehenderunt, ut dicant ei: Panem nostrum manducabimus, et vestimentis nostris operiemur. Est quidam cibus sapientiae, est quidam cibus similiter intellectus, et reliquorum spirituum. Quis est iste cibus? Non timeo dicere, cibus alius est extra istos: forte ut meus est cibus sermo Dei, qui ait: Ego sum panis vivens, qui de coelo descendi
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit eũ sꝑs timoris dñi. Mulieres gͥ que¬
rentes qu̾e assumant. app̃hendent septẽ uiũ
hominẽ. Et hoc ex priorib pendet. & opor¬
tet pͥma cognoscere. & quando recipiant
septẽ mulieres unũ hominẽ. Cũ fore̾s hie¬
rusalem humiliati fuerint. cũ luxerint the¬
cȩ eors ornam̃ta filiarũ syon. cũ derelicta
fuerit illa sola cũ elisa fuerit ad t̾ram. tunc
app̃heudent septẽ mulieres iniũ hominẽ dict̾s.
panem nr̃m manducabimꝰ & uestimentis nr̃is

Expanded text:
spiritus timoris Domini. III. Mulieres igitur quaerentes quem assumant, apprehendent septem unum hominem. Et hoc ex prioribus pendet, et oportet primo cognoscere quando recipiant 1114 septem mulieres unum hominem. Cum fortes Jerusalem humiliati fuerint, cum luxerint thecae eorum ornamenta filiarum Sion, cum derelicta fuerit illa sola, cum elisa fuerit ad terram, tunc apprehendent septem mulieres unum hominem dicentes: Panem nostrum manducabimus, et vestimentis nostris
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ & manentẽ in eo. iste ẽ filiꝰ h̃. Uini.¬
strauit quidã uerbo dĩ. sꝑu descendente.
Postmod ͤ ͥ peccat. p̾ modicũ ociosũ uerbum
loquit᷑. Nescio aut̃. an sine peccato maneat.
Putasne p̾sente sꝑu peccare concedit᷑: Suꝑ

Expanded text:
cendentem, et manentem in eo, iste est Filius Dei. Ministravit quidem verbo Dei spiritu descendente: post modicum peccat, post modicum otiosum verbum loquitur: nescio autem si et sine peccato maneat. Putasne, praesente spiritu, peccare conceditur? Super
Abbreviated transcription (Latin):
uit in iħu naue. sp̃s sapientiȩ ñ requieuit
in singłis ꝓpħarũ. in isaia. in hieremia. Nec
uͦ quasi blasphemantẽ ine lapidetis. dũ uelĩ
sapientiȩ qui uenit ad eũ. Audite enĩ con¬
tumaces. Numquid ex p̾etra ista. educã uob̾
a quã: Uenit suꝑ om̃s iustos. uenit ⁊ suꝑ
isaiã. Sed quid ait: Inmunda labia habenᷤ.
& in medio popłi inniunda labia habentis
ego habito. Uenit sꝑs sapientiȩ post illã
forficẽ & ignẽ. uenit ad inmunda labia ha¬
bentẽ. s non requieuit. Iuistro quidẽ eo
usus ẽ. ñ aut̃ requieuit. Tribulat᷑ ad quẽcũꝙ
uenerit hominẽ. peccat em̃ om̃is homo. Non
ẽ iustus suꝑ terrã. qui faciat bonũ. & non
peccet. Nemo mundus a sorib neq si una
die uita eiꝰ. numerati aut̃ menses eiꝰ. Igit᷑ suꝑ
nullũ requieseet. Possumꝰ & de euglio ꝓbare.

Expanded text:
s sapientiae non requievit in singulis Prophetarum, in Isaia, in Jeremia. II. Nec vero quasi blasphemantem me lapidetis, dum velim sapientiae qui venit ad eum. Audite enim, ait, contumaces: Numquid ex petra ista educam vobis aquam? Venit super omnes justos, venit et super Isaiam, sed quid ait? Immunda labia habeo: et in medio populi immunda labia habentis, ego habito : Venit spiritus sapientiae post illam forcipem et ignem, venit ad immunda labia habentem, sed non requievit. Ministro quidem eo usus est, non autem requievit. Tribulatur ad quemcumque venerit hominem. Peccat enim omnis homo, nec est justus super terram qui faciat bonum, et non peccet. Nemo mundus a sordibus, neque si una die sit vita ejus, numerati autem menses ejus . Igitur super nullum requiescit. Possu
Abbreviated transcription (Latin):
sit uirt᷑. reꝓmittit se eẽ uirtutẽ. Ista scientia
patit᷑ obꝓbriũ a quadã falsi nominis scientia.
nom̃ suũ subripientis. Ista pietas exꝓbrat᷑ ab
ea. quȩ cũ se dicat pietatẽ. impietas ẽ. & im¬
pios iustruit. Iste tunor patit᷑ obꝓbrium. ab
eo qui putat᷑ ẽẽ timor. Multi enĩ polliceq᷑
diuinũ metũ. ẜ ñ conscientia metuunt.
Quomͦ gͦ istȩ septẽ mulieres patiunt᷑ obꝓbriũ
consideremꝰ. Uide sapientiã scłi huiꝰ. uide sa¬
pientiã mundi istiꝰ. qͦmͦ exꝓbrant sapientiã

Expanded text:
e virtutem. Ista scientia patitur opprobrium a quadam falsi nominis scientia nomen suum subripiente. Ista pietas exprobratur ab ea, quae cum se dicat esse pietatem, impietas est, et impios instruit. Iste timor patitur opprobrium ab eo qui putatur esse timor. Multi enim pollicentur divinum metum, sed non cum scientia metuunt. Quomodo ergo istae septem patiuntur opprobrium, consideremus. Vide sapientiam saeculi hujus, vide sapient
Abbreviated transcription (Latin):
eptẽ mulieres patiunt᷑ obꝓbriũ.
& circũeunt querentes eũ reciꝑe
qui possit auferre obꝓbrium
earũ. Ipsȩ septẽ mulieres re¬
ꝓmittunt ut suũ panẽ man¬
ducent. & uestimentis sins oꝑianͣ.
Non necesse habent panẽ eiꝰ
mentis hominis que assumunt. Meliora habeñ
uestim̃ta. ꝙͣ potest eis homo p̾stare. Lautioreᷤᷤ
habent cibos. ꝗͣ conditio potest humana lar

Expanded text:
eptem mulieres patiuntur opprobrium, et circumeunt quaerentes eum recipere, qui possit auferre opprobrium earum. Ipsae septem mulieres reromittunt ut suum panem manducent, et vestimentis suis operiantur. Non necesse habent panem ejusmentis hominis quem assumunt. Meliora habent vestimenta, quam potest eis homo praestare. Lautiores habent cibos, quam conditio potest humana larg
Abbreviated transcription (Latin):
Hec ꝓ eo qͦd scriptũ est. cleri eoꝵ ñ ꝓderunt eis.
U idẽamꝰ aut̃ et in reliquis necessariam correcti¬
onem. quã ut mͥ uidet᷑ in morali loco debemꝰ
acciꝑe. Confundemini a głatione ur̃a: ab
obꝓbrio in c̃spectu dĩ. Multa st̃ in quib
gloriantes insipientiã nrãm ostendimus. Uerbi
grã. si qͥ in multis possessionib gloriantur.
dr̃ eis. confundemini a głatione urã. Si qͥs
głatur in generis nobilitate. dr̃ ad eũ. Con¬
fundemini a głatione urã. Si qͥ iactabundi
a głatione ura. Uerũ hoc parũ est. Audi quid
loquat᷑ in hieremia sermo diuinus: uibens ut
inquit sapiens in sapientia sua. nec fortis iN
fortitudine sua. nec diues in diuitiis suis. s

Expanded text:
Haec in eo quod scriptum est: Cleri eorum non proderunt eis. Haec in eo quod scriptum est: Cleri eorum non proderunt eis. Videamus autem et reliquis necessariam correptionem, quam, ut mihi videtur, in morali loco debemus accipere: Confundimini a gloriatione vestra, ab opprobrio in conspectu Domini . Multa sunt in quibus gloriantes insipientiam nostram ostendimus. Verbi gratia, si qui in multis possessionibus gloriantur, dicitur eis: Confundimini a gloriatione vestra. Si qui gloriantur in generis nobilitate, dicitur ad eos: Confundimini a gloriatione vestra. Si qui jactabundi atione vestra. Verum hoc parum est. Audi quid loquatur in Jeremia sermo divinus, jubens ut inquit, sapiens in sapientia sua, nec fortis in fortitudine sua, nec dives in divitiis suis; sed
Abbreviated transcription (Latin):
a me exigit᷑ quã a diacono: plꝰ a diacono quã a
laico. Qui uͦ totiꝰ ecclẽ arcem optinet. ꝓ omni
ut is cui fuerant multa cõmissa. aiebat. Sic nos
existimet homo ut ministros xp̃i. & dispensato¬
res sacram̃toꝵ dĩ. Hic iã querit᷑ uit̾ dispensato¬
res: ut fidelis quis inueniatur. ln tantũ rarũ ẽ
bonũ dispensacorẽ inueniri. Iħ̃c qͥ ante quã ori¬
rent᷑ ea quȩ erant futura cognouerat. loquebat᷑.
Qͥs putas ẽ fidelis dispensator et sapiens. quen
ẽstituit dñs suꝑ familiã suã. dare in cempore
cibaria c̃seruis suis. & post pusillũ causatus de
quib dam dispensatorib intulit dicens. Si aut̃
incipiat nalus seruus dicere. morat᷑ dñs ieus
uenire. & ceꝑit cedere seruos et ancillas. et
comedere et bibere et inebriari. ueniet dñs
serui illiꝰ indie qͣ ñ sꝑat. & hora qua nescit. ⁊
diuidet illũ. & partẽ illiꝰ cum infidelib ponet.

Expanded text:
a me exigitur quam a diacono, plus a diacono quam a a me exigitur quam a diacono, plus a diacono quam a laico. Qui vero totius Ecclesiae arcem obtinet pro omni aulus, videlicet ut is cui fuerant multa commissa, aiebat: « Sic nos existimet homo quasi ministros Christi et dispensatores sacramentorum Dei. Hic jam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur . » « Confundemini a bonum dispensatorem invenire, ut Jesus, qui antequam orirentur ea quae erant futura cognoverat, loqueretur: Quis putas est fidelis dispensator et sapiens, quem constituit Dominus super familiam suam, dare in tempore cibaria conservis suis? Et post pusillum causatus de quibusdam dispensatoribus intulit dicens: Si autem incipiat malus servus dicere: Moratur dominus meus venire, et coeperit caedere servos et ancillas, et comedere, et bibere, et inebriari, venit dominus servi illius in die qua non sperat, et hora qua nescit, et dividit illum, et partem illius cum infidelibus ponit .
Abbreviated transcription (Latin):
animus excipiat. Nos qͥ putamur aliquid esse.
idẽ qͥ in clericatꝰ ordine uob̃ p̃sidemus. ĩ cantũ
ut qͥdã de minore gradu ad hunc locũ cupiant
ꝑuenire: nosse debetis ñ statĩ in eo eẽ saluan¬
dos nos. qr clerici sumꝰ. multi eiũ et prb̃i pe¬
reunt. & laici beatissimi reꝑiunt᷑. sed si
ordinẽ clericatꝰ & meream᷑ parit̃ et habeamꝰ.
Quia gͥ st̃ quidã clerici ñ ita uiuentes. ut et
ipsi ex ordine capiant fructũ. & ornam̃to
suȩ sint dignitati. idcirco auint qui exposu¬
ꝓderunt eis. Utilitas quippe clericatꝰ ñ in eo est si
aliquis in agmine sedeat prb̃oꝵ: s si iuxta locũ
suũ & uxta p̃ceptũ dñi dignus incedat. Uerũ
kͥmĩ nolite putare hoc tantũ de nob̃ eẽ dictũ:
& nos & uos cõmonet diuina maiestas. ut uxta
scripturarũ p̃cepta uiuamꝰ. Et si sic expedit di¬
cere. potentes potent̃ torm̃ta patientur. Plus

Expanded text:
animus excipiat. Nos qui putamur aliquid esse, animus excipiat. Nos qui putamur aliquid esse, id est, qui in clericatus vobis ordine praesidemus, intantum ut quidam de minori gradu ad hunc locum cupiant pervenire, nosse debetis non statim in eo esse salvandos, quia clerici sumus; multi enim et presbyteri pereunt, et laici beatissimi reperiuntur; sed si ordinem clericatus et mereamur pariter, et habeamus. Quia igitur sunt quidam clerici non ita viventes, ut et ipsi ex ordine capiant fructum, et ornamento suae sint dignitati: idcirco aiunt qui exposuproderunt eis ; utilitaliquis in agmine sedeat presbyterorum: sed si juxta locum et juxta praecepta Domini dignus incedat. Verum, charissimi, nolite putare hoc tantum de nobis esse dictum: et nos et vos commonet divina majestas, ut juxta Scripturarum praecepta vivamus, etsi sic expedit dicere: « potentes potenter tormenta patientur. » Plus
Abbreviated transcription (Latin):
cia. Dñs loquit᷑. Qͥd putatis qr ueni pacẽ mittere
ante quã ille descenderde. ñ erat gladius suꝑ t̾ram.
queue sint sp̃s. doctrina eiꝰ quasi gladius immissus
ficationẽ ihũ xꝑi circũferimꝰ in corpore nr̃o. &
ñ uiuimꝰ ultra uxta carnẽ. uiuit aut̃ sp̃s. Et
seminamus ñ in carne s in spuͣ: ut ñ metamus cor¬
ruptionẽ de carne. s de spũ uitam ęt̃nam. Dicit᷑
aut̃ peccatorib. Seminastis triticũ. et spinas me¬
tͥetis. Qui enĩ ñ uixta uoluntatẽ scripturarũ. neq
uixta fidei ueritatẽ ꝓferunt eloquia dĩ. seminant
triticũ et metunt spinas. Hoc heretici faciunt.
qͥ legunt scripturas. et spuias ñ de libris scĩs. s de
ꝓpͥis sensib metunt. Cleri eoꝵ ñ ꝓdert̃ eis.
Hec aut̃ et alii exposuert̃. Et qi ñ imꝓbo int̃pre¬
tationẽ eoꝵ. consentiens eandẽ ꝓfero. ñ quasi
ipse reppererĩ. s reꝑta iã repetens. ut mͥ parit̃
uobisq conducat: si tam̃ quȩ dicenda st̃ intentꝰ

Expanded text:
 veni pacem mittere antequam ille descenderet non erat gladius super terram; quaeve sunt spiritus. Doctrina ejus quasi gladius immissus, ficationem Jesu Christi circumferimus in corpore nostro, et non vivimus ultra juxta carnem, vivit autem spiritus, et seminamus non in carne, sed in spiritu, ut non metamus corruptionem de carne, sed de spiritu vitam aeternam . Dicitur autem peccatoribus: Seminatis triticum, et spinas metitis . Qui enim neque juxta voluntatem Scripturarum, neque juxta fidei veritatem profert eloquia Dei, seminat triticum, et metit spinas. Hoc haeretici faciunt qui legunt Scripturas, et spinas non de libris sanctis, sed de propriis sensibus metunt. Cleri eorum non proderunt eis. Haec ante me alii exposuerunt, et quia non improbo interpretationem eorum, consentiens eamdem profero, non quasi ipse repererim, sed reperta jam repetens, ut mihi pariter, vobisque conducat: si tamen quae dicenda sunt, intentus
Abbreviated transcription (Latin):
& addidert̃ ad occisionẽ ꝓpħarũ ꝑsecutionẽq uistoꝵ
etiã saluatoris intͣfectionem. tẽ cõpletũ ẽ. dinut tet᷑
uob̾ domꝰ ur̃ã deserta. Et qr ille ab eis hec quȩ in
euangłio scripta st̃ passus est. idcireo nẽ drͣ ext̃mi¬
mo extͣuunata ẽ omĩs terra. Qđ si uolueris subti¬
lius intelligere. ꝓpt̃ me exc̃minio ext̃minata est
omnis terra. considera eam que in te ẽ quomͦ ext̃minata
sit terra. & tẽ uidebis post aduentũ ihũ xꝑi inpleta
eẽ quȩ dicta st̃. Mortificatis membris nr̃is quȩ st̃ suꝑ
terrã. cũ iã n oꝑetur tr̃a oꝑa sua. ñ fiunt apud iustũ
ea quib caro ante fouebatur. ñ fornicatio. ñ inmun

Expanded text:
secutionemque justorum, et Salvatoris interfectionem, tunc completum est: Dimittetur vobis domus vestra deserta. Et quia iste ab eis, quae in Evangelio scripta sunt, passus est: idcirco nunc dicitur: Exterminio exterminata est omnis terra. 808 lius intelligere: « propter me exterminata est omnis terra, » considera eam quae in te est, quomodo exterminata sit terra, et tunc videbis post adventum Jesu Christi impleta esse quae dicta sunt: mortificatis membris nostris super terram, cum jam non operatur terra opera sua, non fiant apud justum ea quibus caro an
Abbreviated transcription (Latin):
generamur. Qndo credimꝰ. qͣudo in eantico
canticoꝵ dicimꝰ. nigra sũ et speciosa. echio¬
pib similem animã habenus indecoram.
deinde cura ablumur ut fiamus candidi. ut nito¬
rem qui nob̃ uisitus ex uatura ñ fuerat diligentia
c̃sequanur. uixta illud qͦd in eodem libro seribit᷑.
qͦ ẽ ista quȩ ascendit dealbata: et efficimͣ linũ
candidũ purũq. atq ita cũ digni fuerimus soci
c̃cesserat semꝑ habeamꝰ. Cũ itaq udei & omis
domꝰ isrł idigni extitert̃ dõ. ⁊ ꝓiecti st̃ ab eo.
nob̃ ꝓ illis accinctꝰ ẽ d̃. Neq enĩ putandũ est.
cinctoriũ abicientẽ mansisse incinctum. Statĩ
ut illos ꝓiecit. alios sibi contexuit. Hoc eiucto¬
riũ ecclesia ẽ de gentib congregata. quȩ scire
debet. qr si pͥorib ñ peꝑcit ds̃. nec sibi parcet
si deliquerit. si ñ fuerit digna lũbo eiꝰ. si non
adherens dnõ unꝰ sp̃s fuerit. in xp̃o ihũ. eui est

Expanded text:
regeneramur, quando credimus, quando in Cantico regeneramur, quando credimus, quando in Cantico canticorum dicimus: « Nigra sum et speciosa ; » Aethiopibus similem animam habemus. Deinde cur eluimur, ut efficiamur candidi, ut nitorem qui nobis insitus ex natura consequamur, juxta illud, quod in eodem loco scribitur: Quae est ista quae ascendit dealbata? et efficiamur linum 814 candidum purumque. Atque ita cum digni fuerimus socieconcesserat, semper habeamus. Cum itaque Judaei, et omnis domus Israel indigni exstiterint Deo, et projecti sint ab eo, nobis pro illis accinctus est. Neque enim putandum est, cinctorium abjicientem mansisse incinctum: statim ut illos projecit, alios sibi contexuit. Hoc cinctorium Ecclesia est de Gentibus congregata: quae scire debet, quia si prioribus non pepercit Deus, nec sibi parcet, si eum dereliquerit, si non fuerit digna lumbo ejus, si non adhaerens Domino, unus spiritus fuerit in Christo Jesu, cui est
Abbreviated transcription (Latin):
t̃missis. de uidea ad eufraten ꝓpħan tranᷤ¬
mittit: nͥ ut sacratũ iuxta uim nominis
doceat intellectum: Post hȩc querunꝰ. qͣre
ciuctoriũ lineũ dicatur. Linũ e terra nas¬
citur. Nã cũ semenᷤ in humũ fuerit abiectũ.
pͥmũ in gramine pullulat. deunde ut infini¬
ta p̃teream. demessũ tͣnsfertur donũ pecti¬
tur. lauat᷑. terit᷑. tundit᷑. & ingenti ut
ita dicam oꝑa excutit᷑. qͦ tale fiat ex quo
possit cinctoriũ aut aliud quid in usus ne¬
cessarios cõparari. Et nos gͦ uniũsi qui ge¬
nerationẽ habemꝰ e terra. qui in cinctoriũ
dĩ ꝑectim᷑. multa cura indigemꝰ. ut pecta¬
mur. ut lauemur. ut colorem terrȩ abicia¬
mus. Alius quippe color generationis ĩ lino
ẽ: aliꝰ cum fuerit ad oꝑa mundatꝰ. Gene¬
rationis color obscurior est: & nigro uicinus.
oꝑis aut̃ lucidior. Tale in quã nescio quid &
nob̃ in exordio euenit. Nigri sumꝰ. quando

Expanded text:
termissis, de Judaea ad Euphratem propheta transtermissis, de Judaea ad Euphratem propheta transmittit, nisi ut sacramentum juxta vim nominis doceat intellectum? Post haec quaerimus quare cinctorium lineum dicatur. Linum ex terra nascitur; nam cum semen ejus in humum fuerit abjectum, primum in gramine pullulat, deinde ut infinita praeteream, demessum transfertur domum, pectitur, lavatur, teritur, tunditur, et ingenti ut ita dicam opera excutitur, quo tale fiat ex quo 813 possit cinctorium, aut aliud quid in usus necessarios operari. Et nos ergo universi qui generationem habemus ex terra, qui in cinctorium Dei plectimur, multa cura indigemus, ut pectamur, ut lamus. Alius quippe color generationis in lino, et alius est cum fuerit opere mundatum. Generationis color obscurior est, et nigrum dicimus, operis autem lucidior. Tale, inquam, nescio quid et nobis in exordio evenit. Nigri sumus quando
Abbreviated transcription (Latin):
magnificũ. & inferũ uilius. idcirco nunc
introduxit dm̃ ex igne et electro subsisten¬
tem. Ex quo unꝰquisq nrm̃ iuxta exordiũ
natiuitatis sue ad ignẽ refertur. uixta stu¬
diũ uͦ et ꝓfectum. dĩ corpus efficitur illud
suꝑius ex electro. ab igne nobis. apenis.
a eruciatu recedentib. Adiungit g circa
sũbũ suũ cinctoriũ lineũ. Cur: It ostendat᷑
popłs tegumen eẽ dĩ. Adũsum eos quppe qͥ
uolunt dĩ accusare ꝓuidentiã. resistit et ꝓ¬
tegit dĩ sui oꝑa. nec suit aliquid indecens
de eiꝰ maiestate narrari. S cum peccauerimnꝰ.
ut cinctoriũ istud ꝓpħa deposuit. & abie¬
cit illud in eufraten fluuiũ ut ibidẽ com¬
putrescero. sic & nos abiciet a lũbis suis
ds̃. & ꝓiectos relinquet ad eufraten fluui ũ
mesopotamie. ubi assyru habitant ĩunici
isrł. ubi babylonii: et ibi cõputrescemus.
Cur enĩ tantis in toto orbe fluminib pre¬

Expanded text:
magnificum, et inferius vilius? Idcirco nunc magnificum, et inferius vilius? Idcirco nunc introduxit Dominum ex igne et electro subsistentem. Ex quo unusquisque nostrum juxta exordium nativitatis suae ad ignem refertur: juxta studium vero et profectum, Dei corpus efficitur illud superius, illud ex electro, ab igne nobis, a poenis, a cruciatu abscedentibus. Adjunge ergo circa lumbum tuum cinctorium lineum. Cur? ut ostendatur pvolunt Dei accusare providentiam, resistit et protegit Dei sui opera, nec sinit aliquid indecens de majestate ejus narrari. Sed cum peccaverimus, ut cinctorium illud propheta deposuit, et abjecit illud in Euphratem fluvium, ut ibidem computresceret: sic et nos abjiciet a lumbis suis Deus, et projectos relinquet ad Euphratem fluvium Mesopotamiae, ubi Assyrii habitant inimici Israel, ubi Babylonii, et ibi putrescemus. Cur enim tantis in toto orbe fluminibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. & omnẽ domũ uida ut fierent mͥ
in ppłm nominatũ & in exultationẽ et
głam: et ñ obaudierunt me. Igit᷑ pro¬
pħa in hoc loco ꝓ dõ accipit᷑. eircũdans
Agglutinaui qͥppe ait ad me domũ isrł.
Et quodãmͦ cinctoriũ dĩ. homo iustꝰ effi¬
citur. Si queras quã ob causã : lege hie¬
rechiel. & intellige qͦmͦ ds̃ uideatur in
corpore. & quã ob rem a lũbis eiꝰ usq ad
pedes ignis appareat. & a lũbis eiꝰ usq
ad caput electrũ. tẽ poteris etiam pre¬
sentis scripture inuenire rationẽ. quare
inferiores partes dĩ igneȩ st̃. Renes gene¬
rationis. & lũbi igne censentur. Onũa
qͥppe quȩ ex coitu & uoluptate sunt.
indigent purgatione. & ipsa purgatio
unmixta ẽ supplicio. Ea uͦ quȩ a renib
insuꝑiora consurgunt.
tudine referuntur. Dicitur quippe electrũ
auro ẽẽ p̃ciosuis. Quia gͥ exemplis scriptu¬
ra utitur. ut ostendat suꝑnũ dĩ corpus eẽ

Expanded text:
Israel, et omnem domum Juda, ut fierent mihi Israel, et omnem domum Juda, ut fierent mihi in populum nominatum, et in exsultationem, et gloriam, et non obaudierunt me . Igitur propheta in loco pro Deo accipiatur, circumdans Agglutinavi quippe, ait, ad me domum 812 Israel, et quodammodo cinctorium Dei homo justus efficitur. Quaeres quam ob causam? Lege Ezechielem, et intellige quomodo Deus videatur in corpore, et quamobrem a lumbis ejus usque ad pedes ignis appareat, et a lumbis usque ad caput electrum : tunc poteris etiam praesentis Scripturae invenire rationem, quamobrem inferiores Dei partes igneae sunt. Renes generatione, et lumbi igne censentur. Omnia quippe quae ex coitu, et voluptate sunt, indigent purgatione, et ipsa purgatio immixta est supplicio. Ea vero quae a renibus in superiora consurgunt, tudinem referuntur. Dicitur quippe electrum auro esse pretiosius. Quid igitur exemplis Scriptura utitur, ut ostendat supernum Dei corpus esse
Abbreviated transcription (Latin):
modũ. in mortib sepe. A uideis quinquies
qͣdragenas una minus accepi. Ter uirgis
cesus sum. semel lapidatꝰ sũ. ter naufragiũ
passus sum. Discamꝰ differentias głarum:
& ñ nullos eẽ qͥ suꝑ his glorient᷑ quȩ rubore
ne. in his qͥppe głantur : quȩ cũ faciunt
latebras et secreta ꝑquirunt. Post hec
c̃sideremꝰ. qͥd de cinctorio p̃ceptũ sit
Hec dic̃ dñs. Uad& et accipe cinctorium
lineũ & circũda lũbos tuos: et ꝑ aquam ñ
transibis. Et accepi cinctoriũ secundum
p̃ceptũ dĩ ad me dicens. accipe cinctoriũ
qͦd circa lũbos tuos est: & uade ad eufra¬
ten. et absconde illud in cauerna petre.
Post dies uenit ꝓpħa. & accepit cinctoriũ
de loco ubi infoderat illud. Et ecce cõ¬
putruerat qͦd nullo ẽẽt usui. Ac ne quis
uxta uoluntatẽ animi sui de hoc loco
sibi p̃sumer&e utellectũ. dans dñs int̾¬
p̃tationis occasionẽ. addidit dicens.
icut enĩ adher& cinctoriũ circa lũbos
hominis. sic ad glutinaui ad me domũ

Expanded text:
eis quinquies quadragenas una minus accepi, ter virgis caesus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium passus sum ? Discamus differentias gloriarum, et nonnullos esse qui super his glorientur, quae rubore ne. In his quippe gloriantur, quae cum faciunt, latebras, et secreta perquirunt . Post haec consideremus quid de cinctorio praeceptum sit. Haec dicit Dominus: Vide et accipe tibi cinctorium lineum, et circumda lumbos tuos, et per aquam non transibis. Et accepi cinctorium secundum verbum Domini ad me dicens: Accipe cinctorium, quod circa lumbos tuos est, et vade ad Euphratem, et absconde illud in caverna petrae . Post dies venit propheta, et accepit cinctorium de loco ubi infoderat illud, et ecce computruerat, quod nulli usui esset. Et ne quis juxta voluntatem animi sui de hoc loco sibi praesumeret intellectum, dans Dominus interpretationi occasionem, addidit dicens: Sicut enim adhaeret cinctorium circa lumbos hominis, sic agglutinavi ad me domum
Abbreviated transcription (Latin):
fideni. iste omĩa condita sua uacuauit.
& ex om̃ib facultatib suis nudus repente
& inanis effectꝰ ẽ. qr dui quesitꝰ ⁊ multo
labore uix collectꝰ. subito om̃is effus ẽ
labor. & sic̃ dic̃ ꝓpħa. om̃s iusticiȩ eiꝰ

Expanded text:
fidem; iste omnia condita sua evacuavit, fidem; iste omnia condita sua evacuavit, et ex omnibus facultatibus suis nudus repente et inanis effectus est, quia diu quaesitus, et multo vix labore collecto subito omnis effusus est labor; et sicut dicit pro
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑuali multũ desudans. fructꝰ cũ plu¬
rimos fecerit. ⁊ repleuerit horrea sua
iusticiȩ frugib & multa bona oꝑa re.¬
condidit in conscientie sue conclaui.
postea uͦ si negligat. & post laborẽ ꝓ¬
cliuius ad uosuptates & luxurias uergat.
omĩa illa bonoꝵ semina & fructꝰ scĩ oꝰ¬
ꝑis dominante libidine corrũpunt᷑.
Cum enĩ subintroierit peccatũ & captiua.¬
uerit hominis sensũ. ut iã ñ respiciat ad
manclata dĩ. nec arduã uirtutis uiã li¬
bent̾ ascendat. deꝑeunt omĩa que pͥus
fuerant in horreo conscientię c̃gregata.
ꝓpt̾ea gͦ scripture sc̃ȩ nob̾ seruanda cõ¬
monitio ẽ dicentis. om̃i custodia serua
cor tuũ. Custodiendũ ẽ gͥ cor ab om̃i
peccato: & p̾cipue intẽpore ꝑsecutioniᷤᷤ.
Sicui enĩ accidat ut in aliqͦ tempore quidẽ
congreget fructꝰ iusticiȩ. conquirat oꝑa
ciplinis. ui ꝑsecutionis uͦ tẽpore deneget

Expanded text:
spiritali multum desudans, fructus compluspiritali multum desudans, fructus complurimos fecerit et repleverit horrea sua justitiae frugibus, et multa bona opera recondiderit ipostea vero si negligat, et post laborem proclivus ad voluptates et luxurias vergat, omnia illa bonorum semina et fructus sancti operis, dominante libidine, corrumpentur. Cum enim subintroierit peccatum, et captivaverit hominis sensum, ut jam non respiciat ad mandata Dei, nec arduam virtutis viam libenter ascendat, depereunt omnia quae prius fuerant in horrea conscientiae congregata. Propterea ergo Scripturae sanctae nobis servanda commonitio est, dicentis: Omni ccor ; custodiendum est igitur cor ab omni peccato, et praecipue in tempore persecutionis. Si cui enim accidat, ut in aliquo quidem tempore congreget fructus justitiae, conquirat operciplinis; in persecutionis vero tempore neget
Abbreviated transcription (Latin):
nit᷑ in gara. H ȩc quidẽ patiebat᷑ ille
qui eratꝰ scd̾m carnẽ isrł. Seminabat
insurgentib inimicis. ꝓ frugib corrup¬
consicdemꝰ. Est quando seminamꝰ & ñ
possunt inimnici corrũꝑe seminatquȩ
seminamꝰ. ñ possunt insidiari agricul¬
turȩ nr̃ȩ. Est autẽ quando seminamꝰ.
& corrũpunt᷑ quȩ seminamꝰ. Paulus
nos apłs de hac seminandi doceat dif¬
ferentia. Audi gͦ ipse quid dic̃. Qui se.¬
tet  corruptionẽ. Et qui seminat ĩ sꝑu.
in carne semiunant. isti sunt quoꝵs fru¬
ctus exterminant᷑ & ꝑeunt Illa autẽ
semina quȩ in sꝑu semiuiant᷑. ñ posst̃
madianitȩ corrumpere. Non possunt enĩ¬
aduersarię potestates ascendẽ ad sꝑuales
campos. & noualia sꝑs temerare eoꝵ qui ñ
seminant suꝑ spinas. s innouant sibi noua¬
lia. Sed & illud addendũ ẽ. Uolo enĩ &
me ipsũ uob̾eũ parit̾ cõmonere. de cau¬
tela seminũ & sꝑualiũ fructuũ diligen¬
tia. Frequent̃ accidit ut aliquis in oꝑe

Expanded text:
tc. Haec quidem patiebatur ille, qui erat secundum carnem, Israel. Seminabat insurgentibus inimicis, pro frugibuconsideremus. Est quando seminamus, et non possunt inimici corrumpere semina quae seminamus, non possunt insidiari agriculturae nostrae. Est autem quando seminamus, et corrumpuntur quae seminamus. Paulus nos apostolus de hac seminandi docet differentia. Audi ergo ipse quid dicit: Qui seetet corruptionem; et qui seminat in Spiriin carne seminant; isti sunt, quorum fructus exterminantur et pereunt. Illa autem semina, quae in spiritu seminantur, non possunt Madianitae corrumpere. Non enim possunt adversariae potestates ascendere ad spiritales campos, et novalia Spiritus temerare eorum, qui non seminant super spinas, sed innovant sibi novalia. Sed et illud addendum est volo enim et me ipsum vobiscum pariter commonere de cautela seminum et spiritalium fructuum diligentia. Frequenter accidit, ut aliquis in opere
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑtur bare peccata.
Et ido̾ scriptũ ẽ. hoc qđ hȩc p̃¬
sen. lectio continet. Et quieuit in
isrł malignũ in conspectu dñi. et
tradidit eos dñs in manu madian septẽ¬

Expanded text:
turbare peccata. Et ideo scriptum est hoc, quod nunc psens lectio continet, et quievit, inIsrael malignum in conspectu Domini, et tradidit eos Dominus in manu Madian
Abbreviated transcription (Latin):
data diuina: robustĩor & ualidior adũ¬
sũ eũ effecta ẽ hostiũ manꝰ. Et aduer¬
sũ illũ quidẽ priorẽ popłm corpora¬
les insurgebant hostes cũ deliquisset.
aduersũ nos autẽ qui isrł scđni sꝑm
Et cũ mandata dñi negligimꝰ. cũ xꝑiꝰ¬

Expanded text:
stior et validior adversum eum effecta est hostium manus. Et adversum illum quidem priorem populum corporales insurgebant hostes, cum deliquisset; adversus nos autem qui Israel secundum cum mandata Dei negligimu
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ. & alii indię. ł unãqͣq nationẽ earũ
quȩ sunt suꝑ t̾ras: S ibi & iã si sed̾m nu.¬
merũ angłoꝵ dĩ dicant᷑ sorte gentes ẽẽ di¬
uisȩ. tam̃ illa soes sic̃ in hominib diximꝰ qr
dĩ iuditiũ qđ in occulto c̾. sors pandit
in publico. talis &iã ibi fuisse credenda ẽ.
qua ꝓ merito & uirtute sua unꝰquisq
angłs illã uł illã gentẽ in diuisione sus¬
ralib reb cũ ne ꝑ singłos quidẽ nr̃m
absꝙ huiꝰmodi sorte quȩ dĩ iuditio dis¬
pensant᷑ euenire dicendũ ẽ. ũbi causa
natiuitate sortiat᷑. ł certe illud qđ erga ho¬
mines geri ex scripturis scis sepe docui.¬
mꝰ. qđ & boni angłi adsint hominib & ẽ.
trarii. qđ ñ utiq fortuitu & absq uditi.
O ille angłs illiꝰ anime uerbi causa petri
custos ẽẽ sortit᷑ sit. & aliꝰ pauli. ł aliꝰ uniꝰ
infantis de ȩccła. de quoꝵ angłis dic̃ dñs
quia semꝑ uident faciem patris mei qͥ in

Expanded text:
uamque nationem earum quae sunt super terram. Sed et ibi etiamsi secundum numerum angelorum Dei dicantur sorte gentes istae divisae, tamen illa sors, sicut in hominibus diximus, quia Dei judicium quod in occulto est sors pandit in publico, ita etiam ibi fuisse credendum est, ut pro merito et virtute unusquisque angelus etiam et illam gentem in divisionem suser singulos quidem nostrum, absque hujusmodi sorte quae Dei judicio dispensatur, evenire dicendum est? Verbi causa, novitate sortitur; vel certo illud quod erga homines geri ex Scripturis sanctis saepe docuimus, quod et boni angeli adsint hominibus, et contrarii; quod utique fortuito et absque judicio sit ille angelus illius animae, verbi causa, et Petri custos fortuitu sit, et alius Pauli, vel alius unius infantis de Ecclesia, de quorum angelis dicit Dominus « quia semper vident faciem Patris qui in
Abbreviated transcription (Latin):
eis sibinet ipsis iuditiũ cõmiserunt. ut
illũ facerent quẽ ipsi uoluissent. s o.
rantes inquit miserunt sortẽ. ex illis
duob quos statuerant in conspectu dĩ.
id ẽ iosep qui uocabat᷑ barsabas. qui
cognominatꝰ ẽ iustꝰ & mathiã. Cecidit
inquit sors suꝑ mathiã. & annumerat᷑ ẽ

Expanded text:
his sibimetipsis judicium permiserunt, ut his sibimetipsis judicium permiserunt, ut illum facerent quem ipsi voluissent; « sed orantes, inquit, miserunt sortem, » ut ex illis duobus quos statuerant in conspectu Dei, id est, Joseph qui vocabatur Barnabas, qui cognominatus est Justus, et Mathiam. « Cecidit, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
Mittamꝰ sortẽ. ut sciamꝰ cuiꝰ causa hȩc
tanta malitia ẽ. quasi sors tantũ uale.¬
ret ut ꝓde eũ posset. cuiꝰ causa ꝑicu¬
lũ nauigantib immineret. Et quãuis
gentiles ẽẽnt. & alieni a cognitione dĩ. ñ
tam̃ u hac opinione fallunt᷑. s qđ uerũ
sors suꝑ ionã. Querens gͦ de his. inue¬
nio ap& salomonẽ in ꝓuerbus dicentẽ.
Contͣdictiones cohibet sors. & int̾ poten¬
tes definit. ueluti cessare ostendens con¬
tͣdictiones ubi mittit᷑ sors. S cũ hȩc in
testam̃to uet̾i ñ pauca referri de sortib
inuenirẽ. conuerti me & iam ad nouum
testam̃tũ. ut uiderẽ si forte uł ibi con¬
tẽpnunt᷑ sortes. aut ne ibi quidẽ earũ
necessariũ in locũ iudȩ alium subroga¬
re. conuenientes apłi qui utiq multo
sapientiores erant ꝗͣ hi qui nẽ ep̃os uel¬
prb̃os ł diaconos ordinant. eleger̃ duoᷤ
ei statuerunt eos in medio. Necꝰ tam̃ de

Expanded text:
Mittamus sortem, et sciamus cujus causa haec Mittamus sortem, et sciamus cujus causa haec tanta malitia , » quasi sors tantum valeret ut prodere posset cujus causa periculum navigantibus immineret. Quamvis gentiles essent et alieni a cognitione Dei, non tamen hac opinione falluntur, sed quod verum per Jonam. Quaerens ergo de his invenContradictiones cohibet sors, et inter potentes definit , » veluti cessare ostendens contradictiones, ubi mittetur sors. Sed cum haec in Testamento Veteri non pauca referri de sortibus invenirem, converti me etiam ad Novum Testamentum, ut viderem si forte vel ibi contemnerentur sortes, aut ne ibi quidem earum necessarium in locum Judae alium subrogari, convenientes apostoli qui utique multo sapientiores erant quam hi qui nunc episros, vel diaconos ordinant et elegerunt duos, et statuerunt in medio, nec tamen de
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ dñi caleph filio iephonȩ & tri¬
bui uida sortẽ. Dedit aut̃ & tribui ef.
manasse. Et post hec inquit congrega¬
uit in ȩccła filios isrł & dix̃. Aittã sor¬
tẽ & ꝓferam in conspectu dm̃ sortẽ. si
prius describentes t̾ram attuleritis mͥ
descriptionẽ eiꝰ. Et ita post hȩc sortib
missis. sic hereditas populo dĩ distribu¬
it᷑. & agitat᷑ sors ista ñ fortuitu. sed
scđm hoc qđ p̃destinatũ ẽ a dño. Deniq
trib beniamin pͥuia ibi accepit sortẽ.
ubi erat hierłm. Post hec trib symeon
sccła. post haue isachar. deinde ⁊abulon.
in quib nouissime ueniunt illȩ tres
trib quȩ ex concubinis descenderunt
iacob. Quȩ gͦ sit ratio sortiũ apud me.¬
met ipsũ requirebã. ut ex multis testi.¬
monis seripturȩ qđ latebat agnosce.¬
rem. Inueniebã sane in scripturis & iã
gentiles homines usos ẽẽ sortib tunc
cũ uauigaret nas. & tempestas urge.¬
ret. Aiunt namq hi qui nauigabant.

Expanded text:
io Jeffone, et tribui Juda sortem. Dedit autem Ephraim Manasse, et post haec congregavit in ecclesia filios Israel et dixit: Mittam sortem, et proferam in conspectu Domini, si prius describentes terram, et tuleritis mihi descriptionem ejus. Et ita post haec sortibus missis haereditas populo Dei distribuitur; et agitatur sors ista, non fortuitu, sed secundum hoc quod praedestinatum est a Deo. Denique tribus Benjamin primam ibi accepit sortem ubi erat Jerusalem, post haec tribus Simeon secunda, post haec Issachar, deinde Zabulon, in quibus novissime veniunt tres illae tribus quae ex concubinis descenderant Jacob. Quae ergo ratio sortium apud memetipsum requirebam, ut ex multis testimoniis Scripturarum quod latebat agnoscerem. Inveniebam sane in Scripturis etiam gentiles homines usos esse sortibus. Hinc cum navigaret Jonas, et tempestas urgeret; aiunt namque illi qui navigabant: «
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ eiã alias quarũ tẏpũ & imaginẽ istę qͦ
in t̾ris sunt continent. quȩ nẽ in hac scrip¬
tura mystice nob̾ ꝑ iħm naue filiũ desig.¬
nant᷑. .&. de ipsis puto ciuitatib dictũ ȩdi¬
ficabunt᷑ ciuitates uidȩ.⁊ habitabunt ibi.
& inhereditabt̃ eã. De ipsis .xia dñs .. salua

Expanded text:
esse etiam alias quarum typum et imaginem istae quae in terris sunt continent, quae nunc in hac Scriptura mystice nobis per Jesum Nave filium designantur. De ipsis puto civitatibus dictum: « Aedificabuntur civitates Judae, et habitabunt ibi, et haereditabunt eam . » De ipsis eti
Abbreviated transcription (Latin):
thessalonicenses hec scribentẽ. grãs agen¬
tes dõ patͥ qui idoneos nos fec̾it ĩ parte
sortis scõs in lumine. Tã multis gͥ ex
scripturis scĩs de cõmenioratione sorti¬
ũ testimonus congregatis. quo ex mul¬
torp locoꝵ considatione uirtutẽ dĩ
possimꝰ diligentiꝰ app̃hendẽ. mͥ quidẽ
ex his om̃ib uł euidens adhuc sensꝰ ad¬
liquidũ patere ñ potuit. ł &iã de re
tanta enuntiandi &. ꝓferendi archani
metꝰ insedit. Illud tam̃ ii quantũ res pati¬
t᷑ contigisse sufficiat. qđ nob̾ ab apłis
sors ducta sit designat. qr ubi ex fide.
integra & ratione p̃missa sors ducit᷑. ea
quȩ dĩ uoluntas continet in occulto. sors
homuib declarat in manifesto. Sedm¬

Expanded text:
ssenses haec scribentem: « Gratias agentes Deo Patri, qui idoneos nos fecit in partem sortis sanctorum in lumine . » Tam multis ex Scripturis sanctis de commemoratione sortium testimoniis congregatis, quo ex multorum locorum consideratione virtutem rei possimus diligentius apprehendere, mihi quidem ex his omnibus liquidum patere non potuit, vel etiam de re tanta enuntiandi et proferendi animi metus insedit. Illud autem inquantum res patitur contigisse sufficiat, quod nobis ab apostolis sors ducta designat. Quia ubi fide integra ac oratione praemissa sors ducitur, ea quae Dei voluntas continet in occulto, sors hominibus declarat in manifesto. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ratione iudȩ sorte decernit᷑ ł chebron
uł aliȩ sinigulȩ eiuitates singłis quib q
tribub conscribunt᷑. nͥ qr ut diximꝰ illa
cause & rationis continebant in cęlis. qđ
sorte distribui gubnabat᷑ in terris. Hiuc
gͦ est qđ dispensauit diuina sapientia.
nomina quȩdã locors inscribi in scrip.¬
turis quȩ mysticã quandã int̾p̃tatio¬
nẽ contineant. ꝑ quȩ indicet᷑ nob qr
hȩc certis quibq rationib & ñ casu uł
fortuitu fieri dispensant᷑. Siẽ enĩ ñ ẽ
putandũ qđ fortuitu accidit ũbi causa
ut ille angłs nuchael uocaret᷑. alius¬
mana descendã. sic̃ ñ fuit fortuitũ ut
ille patriarcha abrahã uocaret᷑. & ille aliꝰ¬
isaac aliꝰ isrł. s ne in feminis quidẽ easu
accidit. s certa & diuina ratione ut illa
sara uocaret᷑ ex sarai. uł ille ifrł ex iacob. uł ille
abrahã ex abrã. & ut certũ ẽ qđ unꝰquisq¬

Expanded text:
Hebron, vel aliae singulae civitates singulis quibusque tribubus conscribuntur, nisi quia illa causa et ratione continebant in coelis quod sorte distribuendo figurabatur in terris. Hinc ergo est quod dispensavit divina sapientia nomina quaedam locorum scribi in Scripturis, quae mysticam quamdam interpretationem contineant, per quae indicatur vobis qui haec cernitis, quibfortuitu fieri dispensentur. Si enim est putandum quod fortuitu acciderit, verbi causa, ut ille angelus Michael vocaretur, aliusmana descendam, sicut non fortuitu, ut ille patriarcha Abraham vocaretur, et ille Isaac, et alius Israel; sed ne in feminis quidem casu accidit, sed certe divina ratione, ut illa Sara vocaretur ex Sarai, et ille Israel ex Jacob vel certe Abraham. Et ut certum est quod unusquisq
Abbreviated transcription (Latin):
NCONS UE TUDINE QUIDE NOMINŨ
cum aliquid sorte diuidit᷑. fortuitu
uidet᷑ soes illa ad illũ uł alia ad aliũ
cade. in scriptura aut̃ scã ñ ẽ ita. Et
aliquotiens querebam apud memetip¬
sũ. si de rectitudine tanta ac tali pa¬
tres scĩ sortib iudiciũ cõmisissent.
Qđ si eẽt hoc apud scõs ita gestũ. iã de alis
hominib ł gentib nichil mirũ iuderĩ. si
nichil hab̾et᷑ eximiũ in his quȩ de sc̃is di¬
cunt᷑ sorte diuisa. S uideamꝰ si forte in
bis quid uirtutis contineat᷑ in sortib ma¬
infestet. Incipiamꝰ gͥ aleuitico ubi scriptũ
ẽ. Et accipient inquit duas sortes. sors
una a dño. & sors una a pompeo. hoc ẽ
tͣnsmissori. & suꝑ quẽcumq uenerit sors
apompei. accipiet hircũ ille & abducet¬
eum in locũ heremi uiuũ. & dunittet
quȩ utiq scunt qui legunt. Et iterũ
ubi moyses diuisit tribui ruben & gaal¬

Expanded text:
consuetudine quidem hominum cum aliquid sorte dividitur, fortuito videtur sors illa ad illum, vel alia ad alium cedere; in Scriptura autem sancta non ita est: et aliquotiens quaerebam apud memetipsum si de re tanta ac tali Patres sancti sortibus judicium commisissent. Quod si esset apud sanctos ita gestum, jam de aliis hominibus vel gentibus nihil mirum videris, si nihil haberetur eximium in his quae a sanctis dicuntur sorte divisa. Sed videamus si forte in bis quid virtutis contineatur in sortibus manifestet. Incipiamus ergo a Levitico, ubi scriptum est: « Et accipient, inquit, duas sortes, sors una Domino, et sors una apopompaeo, » hoc est, transmissori: « et super quemcunque venerit sors apopompaei, accipient hircum illum, abducent in locum eremi vivum, et dimittent quae utique sciunt, qui legunt. Et iterum: ubi Moyses sorte divisit tribui Ruben
Abbreviated transcription (Latin):
mons syon. Non ẽ utiq sine causa qͦd
beniamm ui sorte sua accepit hierłm
⁊ montẽ syon. nͥ qr cęlestis illiꝰ hierłm
ratio sine dubio hoc exigebat. ut non
aliqͣ benianim dari debeat hierłm tͣ.¬
restris. quę illiꝰ cęlestis figurã seruet
ac formã. Sunilit̾ aut̃ & iã de betlehẽ

Expanded text:
mons Sion. Non est utique hoc sine causa quod Benjamin in sorte sua accepit Jerusalem et montem Sion. Quia coelestis illius Jerusalem ratio sine dubio hoc exigebat, ut jam aliqua Benjamin dari deberet Jerusalem terrestris, quae illius coelestis figuram servat ac f
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m custodiã sortiant᷑. sorte qͣdã inystica
xꝑi dispensatione directa. Ego aut̃ qͣn.
tũ ad opinionẽ meã spectat. puto au¬
dent̃ dicendũ & iã de his uirtutib quȩ
mundi huiꝰ myst̃ia susceꝑunt. qđ ñ for¬
tuitu ł casu illa uirtꝰ terrȩ uł arboꝵ ger
minationib p̃sit. illa fontiũ ac fluminũ
fluenta sufficient̾ exhibeat. alia ymbriũ
alia uentoꝵ. alia marinis. alia aut̃ t̾restri¬
b animalib ł singulis quibq & t̾re gig.¬
nentib p̾̃sit. & ẽẽ in his singłis sacͣm̃ta
ineffabilia diuine dispositionis. ut ordi¬
ne suo cuncta & cõpetenti ꝑ unãꝗͣq
uirtutẽ dirimant᷑ officio. Dic enĩ &

Expanded text:
 custodiam sortitur sorte quadam mystica Christi dispensatione directa. Ego autem, in quantum ad opinionem meam spectat, puto audenter dicendum etiam de his virtutibus quae mundi hujus ministeria susceperunt, quod non fortuitu vel casuminationibus prosit, illa fortius fluminum fluenta sufficienter exhibeat, alia imbrium, alia ventorum, alia marinis, alia autem terrestribus animalibus singulis quibusque a terra gignentibus praesit: et esse in his singulis sacramenta meffabilia divinae dispensationis, ut ordini suo cuncta et competenti per unamquamquam virtutem dirimantur officio. Sic enim et
Abbreviated transcription (Latin):
est pͥmogenitꝰ omĩs creature. qui pͥncipatꝰ
& potestates adũsas tradux̃. triumphaus
eos in cruce : Quos utiq nisi ille ꝑcussisset¬
lis uenire nullatenꝰ posset. Ut aut̃ nob̾
pͥmogenigoꝵ benedictionẽ donar&. efi¬
citur ipͣse primogenitꝰ ex mortuis. ut sit¬

Expanded text:
est primogenitus omnis creaturae, qui principatus et potestates adversas traduxit, triumphans eos in cruce? Quos utique nisi ille percussissetlis venire nullatenus potuisset. Ut autem nobis primitivorum benedictiones donaret, efficitur p
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmogenitũ in tra egypti. mͥ scĩficaui om̃e
primitiuum. Notũ est qͦdde his hystoria
contineat. qͦmͦ ꝑcussa sint pͥmogenita
egẏptioꝵ. cum popłs isrł educeretur ex
egypto. Hoc ẽ gͦ qͦd in hoc loco indicat᷑
qr ñ pͥus scĩficati sunt pͥmogeniti isrł.
quã ꝑũterentur egẏptioꝵ primogeniti.
& qͣsi causam scĩficationis hoꝵ. in interitu
quasi electos ĩ malitia. & pͥmogenitos int̃
demones. qͥ nͥ ꝑcussi fuerint. & extincti.
scĩficationẽ ꝑciꝑe israhelitarũ pͥmogem¬
ta omĩno ñ possunt. Qͥs gͦ est qui pͥmo¬

Expanded text:
genitum in terra Aegypti, mihi sanctificavi omne primitivum. Notum est quod historia contineat, quomodo percussa sint primogenita Aegyptiorum, cum populus Israel duceretur de Aegypto. Hoc est ergo quod in hoc loco indicatur: quia non prius sanctificati sunt primogeniti Israel, quam percuterentur Aegyptiorum primogeniti. Et quasi causam sanctificationis, horam in interitu quasi electos in malitia, et primos inter daemones: qui nisi percussi fuerint et exstincti, sanctificationem percipere Israelitarum primogeniti omnino non possunt. Quis ergo est qui p