comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Asclepius suoq audieot eius eandem setencĩa latius
explitauit In illo seruone persecto qũe scripsit adregors
U terisi urid demones de aplomãt ĩ miecos et uexatres
oꝵ inuenta sunt astrologia et ¶¬
ari picia et auguratio. et ip̃a qui dicĩttur oracia
et incromantia et ars magica Et quidqurd p̾tẽa inaloꝵ
excertent soies uel palam uelocculte Que oĩa perst fabse¬

Expanded text:
Asclepius quoque auditor eius eandem sententiam latius explicauit in illo sermone perfecto quem scripsit ad regem. uterque uero daemonas esse adfirmat inimicos et uexatores Eorum inuenta sunt astrologia et haruspicina et auguratio et ipsa quae dicuntur oracula et necromantia. et ars magica et quidquid praeterea malorum exercent homines uel palam uel occulte: quae omnia per se fals
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩiquũ esse ait cũ apollo pr eius imberbis adhuc eset ac
lenis priorem filiũ ꝙ prem barbatũ fieir. Iten patherag
eximias et parua quedam sigilla que siuelacraꝵ protentis
manibus tenebantur detrahelat et accipere se illa non au
ultra porrigẽtibus a quibus bona hõies sibi precarentur
Hoc ille fecit ĩpune quia rex ⁊ uictor fuis Quiiecĩa secuta
est eũ solita felicitas. Uixit eĩ usq ad senectutẽ reguũ q
per manus filio tradidit . In eo igitur quia hoĩes sacrilugia
uindicare non poterãt oporturt deos ip̃os sui uiudices s
At si hũilis quiddã tale cõmiserit huic prosecto suut fla

Expanded text:
et inicum esse ait, cum Apollo pater eius inberbis adhuc esset ac et inicum esse ait, cum Apollo pater eius inberbis adhuc esset ac leuis, priorem filium quam patrem barbatum uideri. item pateras et exuuias et parua quaedam sigilla, quae simulacrorum protentis manibus tenebantur, detrahebat et accipere se illa, non aufultro porrigentibus, a quibus bona sibi homines precarentur. haec ille fecit inpune, quia rex et uictor fuit, quin etiam secuta est eum solita felicitas: uixit enim usque ad senectutem regnumque per manus filio tradidit. in eo igitur, quia homines sacrilegia uindicare non poterant, oportuit deos ipsos sui uindices esse. at si humilis quid tale commiserit, huic prae
Abbreviated transcription (Latin):
et eu franoris et fidie mauu ex aure atar ebore per Rectas aliud
esse ꝙ grandes pupas Non a uirgĩbus quaꝵ lusidus uema daue
potes sd a harbaris hoibus consecratas Mleuito ig ecda
semi stulticia seneca deridet. Non anquit bis pueri samus ue
Rugohus ludicus et ornatis et graudibus pupis et uuguẽta
etthura et odores inferũs. Hiie opimas et grandes ac pĩgues
hostias ĩmolãt. Quibus est quis os sra carẽs oẜicio dentuem
Hiis peplos et ĩdumẽta p̾ciosa quibus usus uelamuis nullus ẽ
donauerũt
ec ĩmerito dyomsius sicilie t̾irãnus post uictoriã goẽcia
potitus deos tales contempsit spoliaiuit illusit Siquid
sacrilegia sua ioculatoribus etiam dictis per srguebatͭ Nlam
cũ loui olimpio aureũ amictũ detraxi set laneie Iusit ĩpom
dicẽs estate graue ẽẽ aurĩ hyeme fugidie. Laneu uo utriq
tp̃i aptũ. Idem aurc̃a barbam detrahes e sculapio ĩ cõgricũ

Expanded text:
et Euphranoris et Phidiae manu ex auro atque ebore perfectas nihil aliut et Euphranoris et Phidiae manu ex auro atque ebore perfectas nihil aliut esse quam grandes pupas non a uirginibus, quaj-um lusibus uenia dari potest, sed a barbatis hominibus consecra.tas. merito igitur etiam Renum stultitiam Seneca deridet. non inquit bis pueri sumus ut ergo his ludicris et ornatis et grandibus pupis unguenta tura et odores inferunt, his opimas et pingues hostias immolant, quibus est quidem os, sed carens officio dentium, his peplos et indumenta pretiosa, quibus usus uelaminis nullus esdona-runt. nec inmerito Dionysius Siciliae tyrannus post uictoriam Graecia potitus deos tales contempsit spoliauit inlusit, siquidem sacrilegia sua iocularibus etiam dictis prosequebatur. nam cum Ioui Olympio aureum amiculum detraxisset, laneum iussit inponi dicens aestate graue esse aureum, hieme frigidum, laneum uero utrique tempori aptum. idem auream barbain detrahens Aesculapio incongruens
Abbreviated transcription (Latin):
Rustra ig̃r hoĩes auro ehore gẽmis cͦxᷤ tolũs et exoruãt
lquasi hero exhus rebus ullaui possit capere uoluptatem
Quis usus est precio oꝵ muneꝵ nchil sentietibus: an ille
qui mortius : Pari eiũ yõe besiuittoꝵ corpa odoribus acue¬
sbm pretios ¶illita t cõuoluta humi condũt qua deos hono¬
rãb. Qui neq cũ fierent sentrebant neq ẽa golutur secũt
Nec em̃ sensũ consecratione siuupseõũt. Non placebas persio
ꝙ aurea uasa templis in ferebant᷑ suꝑ uacuũ pritãti ese nit
religiones quod non sc̃itatis sd auaritie sit in strumenturi
Illa ciui satius est deo quen recte colas in serrpro munere
cõposicũ ius fas qraĩo sauctos q uecessus mẽtis et ĩ coctum
generoso pectus honesto. Egrigie sapieter sisersa Uerae
illud rdiculũ subdidit. Hoc ẽẽ Rur̃ũ in templis quod sitit uen̾i
donato a urogie pupe quas ille obmittere sortasse cõtene¬
psit Ilon undebat cuĩ simulatra ua et egigies deoꝵ policleta

Expanded text:
rustra igitur homines auro, ebore, gemnis deos excolunt et exornant; quasi vero ex his rebus ullam possint capere voluptatem. Quis usus est pretiosorum munerum nihil sentientibus? an ille qui mortuis? Pari enim ratione defunctorum corpora, odoribus ac pretiosis vestibus illita et convoluta, humi condunt, qua deos honorant, qui neque cum fierent, sentiebant, neque cum coluntur, sciunt; nec enim sensum consecratione sumpserunt. Non placebat Persio, quod aurea vasa templis inferantur, supervacuum putanti esse inter religiones, quod non sanctitatis, sed avaritiae sit instrumentum. Illa enim satius est Deo, quem recte colas, inferre pro munere. Compositum jus, fasque animi, sanctosque recessus Mentis, et incoctum generoso pectus honesto. Egregie, sapienterque sensit. Verum illud ridicule subdidit: hoc esse aurum in templis, quod sint, Veneri donatae a virgine pupae: quas ille ob minutiem fortasse contempserit. Non videbat enim, simulacra ipsa et effigies deorum, Polycleti,
Abbreviated transcription (Latin):
neni. Diem quoq fecit ac noctem qui spatia et oybes
tp̃m ppecuos ac uolubiles quos uocanus ẽnos alterna ꝑ
uices suctessione consicrant Dies quẽ pͥmus onens
submini strat dei sit necẽe est ut dĩã qrecũq meliora st
esse emulũ diximus Qur drio ecĩã In hoc prescurs fu
turoꝵ deus fecit ut ex hiis et uere ueligionis et falsaꝵ
suꝑsticionũ imago quedam ostenderetur Nanisitut sol
qui oritur uidelicet in diem sit unus unde solem esse ap¬
pellatũ cicer uult uideri ꝙ obscuratis aideribus solus
appareat cũ qr uerũ ac persecte plemeudis lumen et
et calone potent . Nõ et sulgore carissmo illustrat omia
Ita in deo lices sit unus et maiestas et uirtus et crarituda
perfecta est. Nox aũt suã prauo ille antitheo dicimus
attributani eius ip̃iꝰ multas et uarias religiones per si¬
militudinem demonstrat Quãius eñi stelle ẽmiabiles
micate et radiare ludeantar tamen qr non sũt plena

Expanded text:
ionem diem quoque fecit ac noctem, quae spatia et orbes ionem diem quoque fecit ac noctem, quae spatia et orbes temporum perpetuos ac uolubiles, quos uocamus annos, alterna per uices successione conficiant. dies, quem primus oriens subministrat, dei sit necesse est, ut omnia quaecumque meliora sunt, esturorum Deus fecit, ut ex iis, et verae religionis, et falsarum superstitionum imago quaedam ostenderetur. Nam sicut sol, qui oritur in diem, licet sit unus, unde solem esse appellatum Cicero vult videri , quod obscuratis sideribus, solus appareat, tamen quia verum ac perfectae plenitudinis lumen est, et calore potissimo, et fulgore clarissimo illustrat omnia: ita in Deo, licet sit unus, et majestas, et virtus, et claritudo perfecta est. Nox autem, quam pravo illi antitheo dicimus attributam, ejus ipsius multas et varias religiones per similitudinem demonstrat. Quamvis enim stellae innumerabiles micare ac radiare videantur; tamen, quia non sunt plena
Abbreviated transcription (Latin):
Saidẽs aũs conturbate illi ꝑmue q mẽti astribitur
ꝙ liuuien abstondar ꝓ ⁊ tenebias buuper inducat et ꝙ
hoĩes faciat occidere atq hterie pcc̃is Nã sicut lux onẽos
est in luce aũt uita et rõ uersatur sic occidentis tenebre
sunt in tenebris aũt mors et interitus cõtinetur. Deĩde
alteras partes cadem id̃e dinieus est meridiem ac stptẽtonẽ
tibus ac ꝑpetuo gelu corpet eiusd est cuius extremꝰ ogasus
Nã sicut contrarie sunt lumini tenebre. Ita sugus calori
Ut iq̃r calor lũi est proximus sic meridies onẽt. Ut ẜigus
tencbus Ita plaga est septẽtrionis occasui ¶ Ca. xliiiiͦ¬
iubus singulis partibus suũ tempus accrituit Uer .s
orienti. estatem meridiane plage Occidẽtis auptĩenꝰ
est Septẽtrionis hybernus In hus quoq duabus partib
ineridiana et septentr ionali tigura uite ⁊ moytis cõtine¬
tur qr uita in colore est more in frgore Sicut aũs calor
ex igne est Ita fugus ex aqua sidmu haꝵ partiũ dim̃lo¬

Expanded text:
idens autem conturbatae illi prauaeque menti adscribitur, quod lumen abscondat, quod tenebras semper inducat et quod homines faciat occidere atque interire peccatis. nam sicut lux orientis est, in luce autem nitae ratio uersatur, sic occidentis tenebrae sunt, in tenebris autem mors et interitus continetur. deinde alteras partes eadem ratione dimensus est, meridiem ac septentrioneribus ac perpetuo gelu torpet, eiusdem est cuius extremus occasus. nam sient contrariae sunt lumini tenebrae, ita frigus calori. ut igitur calor lumini est proximus, sic meridies orienti, ut frigus tenebris, ita plaga septentrionalis occasui. quibus singulis partibus suum tempus adtribuit, uer scilicet orienti, aestatem meridianae plagae; occidentis autumnus est, septentrionis hibernum. in his quoque duabus partibus, meridiana. et septentrionali, figura uitae ac mortis continetur, quia uita in calore est, mors in frigore. sicut autem calor ex igni est, ita frigus ei aqua. secundum harum partium dimens
Abbreviated transcription (Latin):
ciat icicur ꝙ mepte faciat qui reꝰ ĩenarratiles q̃lat
Hoc est eũi modũ sur conditionis tidgredi nec iteli¬
fere quousq hõi liceat accede̾ Demq cũ aperiret homini
itatem deus ea sola scire nos uoluit que interfuit hominẽ
scire ad uitam consiquẽdam que uo ad curioram et presanã
cup datatem pertinebant rebicuit ut archana qret Qiuid
ergo queris que nee potes stire nec si stras beatiorfico
Per fecta est in hõie sapĩa si et deũ esse uñu et ab co facta
esse bumũsa cognostat.¬
unt qñ Resutauimus eos que de mondo et dẽfattore cas
deo aliter sentiũt ꝙ uitas habet ad dĩnam mondi
fabricam reucrtam᷑ dequa hi archanis religiams siuute
pendit ꝙ esset srdes ipiꝰdei conditoris demq terrami fi

Expanded text:
 qui res inenarrabiles quaerit. Hoc est enim modum conditionis suae transgredi, nec intelligere, quousque homini liceat accedere. Denique cum aperiret homini veritatem Deus, ea sola scire nos voluit, quae interfuit hominem scire ad vitam consequendam: quae vero ad curiosam et profanam cupiditatem pertinebant, reticuit, ut arcana essent. Quid ergo quaeris, quae nec potes scire, nec si scias, beatior fias? Perfecta est in homine sapientia, si et Deum esse unum, et ab ipso esse facta esse uniuersa cognoscat.uoniam refutauimus eos qui de mundo et de factore eius deo aliter sentiunt quam ueritas habet, ad diuinam mundi fabricam reuertamur, de qua in arcanis religionis sanctae den
Abbreviated transcription (Latin):
omicide ergo illi om̃es pħi et ipe romane sapientie
pronceps catho Qui antequã se occiderit perlegisse
platdius librũ dicitur qui est scriptus de et̾itate aiarum
aliquam moriendi causam uidetur habuisse odiũ struitutis
se dedit nullam ob aliam causam insi ꝙ patomi credidit. Exe¬
crabilis prorsus ac fugienda doctrina si abigit hoĩos a uita
Quod si scuui sset plato atq docuisset a quo et quomodo et
quibus ⁊ que ob sacta et quo tp̃e ĩmoytalitas tribuatur
nec theombrotum ĩpegisset ĩ mortem uolantaniam n
cathonem sed eos ad uitam et ad iusticiam polrus erudisset
Nam michi catho uidetur causam quesisse moriendi. non tam
ut cesarem fugeret ꝙͣ ut scoicoꝵ decretis obtemperaret quos sectabat᷑
suũ q nomen grandi aliquo faciore clarificaret. Cui quid mali potu¬
erit accidere si uiueret non ĩueio. Gaiis eiũ cesar ut erat clemẽs
nichil aliuid effic̾e uolebat ecram ĩ ip̃o belli caulis ardore ꝙͣ ut bene

Expanded text:
omnes philosophi, et ipse romanae sapientiae princeps Cato, qui antequam se occideret, perlegisse Platonis librum dicitur, qui est scriptus de aeternitate animarum,aliquam moriendi causam videtur habuisse, odium servitutisse dedit, nullam aliam ob causam, nisi quod Platoni credidit? Execrabilis prorsus ac fugienda doctrina, si abigit homines a vita. Quod si scisset Plato, atque docuisset, a quo, et quomodo, et quibus, et quae ob facta, et quo tempore immortalitas tribuatur, nec Cleombrotum impegisset in mortem voluntariam, nec Catonem, sed eos ad vitam et justitiam potius erudisset. Nam Cato videtur mihi causam quaesisse moriendi, non tam ut Caesarem fugeret, quam ut Stoicorum decretis obtempsuumque nomen grandi aliquo facinore clarificaret: cui quid mali potuerit accidere, si uiueret, non inuenio. Gaius enim Caesar ut erat clemens, nihil aliut efficere uolebat etiam in ipso belli ciuilis ardore, quam ut bene
Abbreviated transcription (Latin):
pittagoras qui hoc pͥmus nomien ẽuẽit cũ paulo plus saꝑet
ꝙͣ illi priores qui se sapiẽtes putauerũt in tellexit nullo
hũano studio posse ad sapiaui perueniri et ideo non opotte
ĩ comp̾heuse atq ĩper fecte ree per fectum nomen Imponi.
Itasi cũ ab eo quereretur quidnaus se profiecretur rũdit¬
queritur Nec quesitio ip̃a recta est qr nchil potest ẽuẽrre
illo studio ad sapiaui non peruẽitur. Ilam si facultas ĩucien¬
de Uitatis huit siuidro subraceret si eẽt hoc studiũ tanquã
iter ad sapĩaii aliquãdo esset ĩueta Cũ aut tot temꝑib
tot ingenus in eius ĩ quisitãe cõtritis non sit ĩuẽta appa¬
nũc nullã ibi esse sapĩam̃. Non ergo sapiẽ seudẽt qui philo¬
sophantur sed ip̃i studere se putãt qr illud quod querunt ubi
aut quale sit nescũt Siue igr̃ sapĩe studẽt diue non scudẽt

Expanded text:
Pythagoras, qui hoc primus nomen invenit, cum paulo plus saperet, Pythagoras, qui hoc primus nomen invenit, cum paulo plus saperet, quam illi priores, qui se sapientes putaverunt, intellexit nullo humano studio posse ad sapientiam perveniri, et ideo non oportere, incomprehensae atque imperfectae rei perfectum nomen imponi. Itaque cum ab eo quaereretur, quemnam se profiteretur, rquaeritur: nec quaesitio ipsa recta est, quia nihil potest invenire. cesserim, quia illo studio ad sapientiam non pervenitur. Nam si facultas inveniendae veritatis huic studio subjaceret, et si esset id studium tamquam iter ad sapientiam, aliquando esset inventa. Cum vero tot temporibus, tot ingeniis in ejus inquisitione contritis non sit comprehensa, apparet nullam esse ibi sapientiam. Non ergo sapientiae student, qui philosophantur: sed ipsi studere se putant; quia illud quod quaerunt, ubi, aut quale sit nesciunt. Sive ergo sapientiae student, sive non student,
Abbreviated transcription (Latin):
redarguemus. quã sepissime ip̃i cõsitentur. In quo solo qr
hois non creditur in quo solo credidebuit conabor oñde nũꝙ
illos tam ueridicos suisse ꝙͣ cũ sentenciã de sua ignorãtia
unc quĩ duobus poribus libres religioũ falsitas
demonstrata est necnon ongo ip̃a tocius eurris
et falsasit ut oi errare sublato uitas patefacta clurescat
facilus nobis aditus pareat ad excidendũ om̃e corpus se
tauieni p̃s corpus uocari cuiꝰ partes ac mẽbra discordont.
nec ulla interse compage cohereãt sed qrͣ disiecta et dis¬
apata palpitare potius uideantur ꝙͣ uiuere Ohĩã aũs
sapere possit studet. In cet̾is artibue scudiũ quid esficiat et quo
tendat apparet Quas cã discendo aliquis assecutus est iam
non scudiosus artisicũ. sed artisex uoĩatus Ac eĩi uerecundie
causa scudiosos se sapie non sapientes uocauerũt. Immo uo

Expanded text:
redarguemus, quam ipsi saepissime confitentur. in eo solo his redarguemus, quam ipsi saepissime confitentur. in eo solo his quoniam non creditur in quo solo credi debuit, conabor ostendere numquam illos tam ueridicos fuisse quam cum sententiam de sua ignoratione Nunc, quoniam duobus prioribus libris religionum falsitas demonstrata est nec non origo ipsa totius erroris et falsa sit, ut omni errore sublato ueritas patefacta clarescat. facilior nobis aditus pateat ad excindendum omne corpus, si tamen potest corpus uocari, cuius partes ac membra discordent nec ulla compage inter se cohaereant, sed quasi disiecta et dissipata palpitare potius uideantur quam uiuere. Philosophsapere possit studet. In caeteris artibus, studium quid efficiat, et quo tendat, apparet. Quas cum discendo aliquis assecutus est, jam non studiosus artificii, sed artifex nominatur. At enim verecundiae causa studiosos se sapientiae, non sapientes vocaverunt. Immo vero
Abbreviated transcription (Latin):
docendũ est nequis honesto sapĩe noĩe ĩdudus et ĩanis eło¬
quẽtie splendore deceptus hũaĩs malit ꝙ dĩnis credere
que qui tradita sunt breuiter ac mide. Nec enĩ deceluit
aliter ut cũ deus ad hoirem loqueret᷑ argumẽtis assereiet
suas uoces tamẜ er fides non haberet: Sed ut oportuit locu¬
tus est qiͣ reꝵ omi maximꝰ sudex cuiꝰ est non argumentate
sed pronũciare brr̃ũ ip̃e ut deus Nos aũs cũ ad reo sigłas
testioiã dĩne uocis haleamus profecto mõstralrimus ꝙ̃to
certioribus arguniẽtis possint uera de seudi/ cũ eciã fasa
sic defendaut ut uera solcant uideri Quare non est ut¬
pħis tautũ sonoris habramus aut eloquẽtiã pertimescamꝰ.
Loqui eñi beue potuerũt ut hoĩes eruditi Uere aũt nͣlillo
modo potuerũs qr ueritatẽ non didicerũs ab eo qui eius po¬
tẽs esset. Nec saue aliquid magnũ esficiemus ꝙ illos iguoyãcie

Expanded text:
docendum est: ne quis honesto sapientiae nomine inductus, aut inanis elodocendum est: ne quis honesto sapientiae nomine inductus, aut inanis eloquentiae splendore deceptus, humanis malit quam divinis credere; quae quidem tradita sunt breviter ac nude. Nec enim decebat aliter, ut cum Deus ad hominem loqueretur, argumentis assereret suas voces, tanquam fides ei non haberetur: sed, ut oportuit, est locutus, quasi rerum omnium maximus judex, cujus est non argumentari, sed pronuntiare. Verum ipse, ut Deus. Nos autem, cum ad res singulas testimonia divinae vocis habeamus, profecto monstrabimus, quanto certioribus argumentis possint vera defendi, cum etiam falso sic defendantur, ut vera soleant videri. Quare non estphis tantum honoris habeamus, ut eorum eloquentiam pertimescamus. loqui enim bene potuerunt ut homines eruditi, uere autem loqui nullo modo, quia ueritatem non didicerant ab eo qui eius potens esset. nec sane magnum aliquid efficiemus, quod illos ignorantiae
Abbreviated transcription (Latin):
extiterũt ego illis ecĩã scĩam ueri cognitõem q conce seriii
quã nemo cogitando aut disputando aẜrqui posest ¶Ca .iii.¬
eq ego nũit reprehendo eoꝵ scudiũ qui uitate᷑ cire uo¬
luerũs qr naturã hõis deus ueri adipiscendi cupidiss¬
mã srcit Sed id arguo id reniuto ꝙ hone tam uloꝵ et opti¬
maui uolũtatem non sit secutus esfectus qr neq quid ꝙ set
uerũ ip̃iũ serebãt neq quomꝰ aut ubi aut qua mẽte q̃ reud.
Ita dũ succurre huaiũs erroribus crapiũt ip̃i se in plagas
et in errores maxiõs ĩduxerũt. Adhoc ĩr me opus corgie¬
endi pħiam suscepte macie ordo ip̃e deduxit. Nam cũ erpor
illis aut ex religione falsa oratꝰ aut ex sapĩa in eo cõiĩcẽdo
necesse est utrtq subaiertere. Cũ eñ sit nobis dĩnis licteris
traditũ cogitatõrs pħoꝵ scultas ẽẽ id ip̃iũ re et arguiuẽtis

Expanded text:
extiterunt, ego etiam illis scientiam veri cognitionemque concesserim, extiterunt, ego etiam illis scientiam veri cognitionemque concesserim, quam nemo cogitando, aut disputando assequi potest. Ne que ego nunc reprehendo eorum studium, qui veritatem scire voluerunt, quia naturam hominis Deus veri adipiscendi cupientissimam fecit: sed id arguo, id revinco, quod honestam illorum et optimam voluntatem non sit secutus effectus; quia neque quid esset verum ipsum sciebant, neque quomodo, aut ubi, aut qua mente quaerendum. Ita dum succurrere humanis erroribus cupiunt, ipsi se in plagas, et errores maximos induxerunt. Ad hoc igitur me opus coarguendi philosophiam, susceptae materiae ordo ipse deduxit. Nam cum error omnis, aut ex religione falsa oriatur, aut ex sapientia, in eo convincendo necesse est utrumque subvertere. Cum enim sit nobis dtationes philosophorum stultas esse, id ipsum re et argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
luculentior qr satis ornata per se est ideoq ornamentis
extrinsecus additis fucata corrũpitur mẽdaciũ no specie
placet aliena qr per se corruptũ uanesert ac defluit insi or-¬
natu aliũde quesito circũlitũ furrit ac politũ. equo aĩo
fero ĩgeniũ inͥ mediocre esse conce su¬
erum ego non eloquẽtie d uitatis fiducia suscepi
hoc opus maius forta ie ꝙͣ ut possis mers uirib
sustineri. Qd̾ cameꝰ etiã sicubi ego de feceri deo cuiꝰ hac
munus est adiuuãte ueritas ĩp̃e complebit. Et eiu cũ sciami
maxĩos quoq oratores a carisidicis mediocribus sepe uictos
ꝙ tanta est potencia u̾itatis ut scip̃a ꝙͣiuis ĩ rebus exigaus
sua claritate defcudat cur hanc ego in maỹia cã ab ĩg̾e¬
mosis quid̃ illis ac disertis uiris sed tamen falsa dicẽtibus
oppressum iri priteni: At non illasi minus oroe nostra
que de tenui fonte ad mod̃ exilis emanat lũe tam̃ suo cla¬

Expanded text:
luculentior, quia satis ornata per se est ideoque ornamentis luculentior, quia satis ornata per se est ideoque ornamentis extrinsecus additis fucata corrumpitur, mendacium uero specie placeret aliena, quia per se corruptum uanescit ac diffluit, nisi ornatu aliunde quaesito circumlitum fuerit ac politum, aequo animo fero ingenium mihi mediocre esse concessum. uerum ego non eloquentiae, sed ueritatis fiducia suscepi hoc opus maius fortasse quam ut possit meis uiribus sustineri: quod tamen, etiamsi ego defecerim, deo cuius hoc munus est adiuuante ueritas ipsa complebit. etenim cum sciam maximos quosque oratores a causidicis mediocribus saepe uictos, quod tanta est potentia ueritatis, ut se ipsa quamuis in rebus exiguis sua claritate defendat, cur hanc ego in maxima causa ab ingeniosis quidem illis ac disertis uiris, sed tamen falsa dicentibus oppressuiri putem ac nou illa si minus oratione nostra, quae de tenui fonte admod
Abbreviated transcription (Latin):
ellem michi qm̃ uitas in obscuro lat̾e̾ adhuc
existiatur uel errore atq ĩpericia bulgi ua¬
nis et ĩeptis supersticionibus seruientis
uel pħis prauitate ingẽioꝵ turbãtib eam
potius ꝙͣ illustrãtibus et si non qualis In tul¬
lio fuit qr p̾cipna ⁊ admirabilis fuit allquã
tauien proxĩam eloquẽtie cõtĩg̾e facultãtẽ
Ut quãtũ uitas ui sua ꝓp̾a ualet tantũ ingenu quoq uirib
niya exerceret st aliq̃s et discussis cõnictis q tam publicis
ꝙͣ eoꝵ qui sapiẽtes putantur erroribus/ hũano generi cla¬
rissimũ lumen ĩferoet Quod quid̃ duabus de cansis fieri
uellem uel quo magis possent crede soies ornate ueritati
qui eciã mendacio credũt capti orois ornatu lenocinoq
U̾boꝵ uel certe ut ip̃i pħi suis armuis potis sũ̃ quibus place
sibi et confidere solent opprimerentur a nobes. Sed quĩ deus
hauc rei uoluit esse naturã ut smuplex et nuda ueritas eẽt

Expanded text:
Vellem mihi, quoniam ueritas in obscuro latere adhuc existimatur uel errore atque inperitia uulgi uariis et ineptis superstitionibus seruientis uel philosophis prauitate ingeniorum turbantibus eam potius quam inlustrantibus, etsi non qualis in Marco Tullio fuit, quia praecipua et admirabilis fuit, aliquam tamen proximam eloquentiae contingere facultatem, ut quantum ueritas ui sua propria ualet, tantum ingenii quoque uiribus nixa exereret se aliquando et discussis conuictisque tam publicis quam eorum qui sapientes putantur erroribus humano generi clarissimum lumen inferret. quod quidem duabus ex causis fieri uellem: uel quod magis possent credere homines ornatae ueritati, qui etiam mendacio credunt capti orationis ornatu lenocinioque uerborum, uel certe ut ipsi philosophi suis armis potissimum, quibus placere sibi et confidere solent, opprimerentur a nobis. sed quoniam deus hanc rei uoluit esse naturam, ut simplex et nuda ueritas esset
Abbreviated transcription (Latin):
ueris iuai dc̃ũ susteptis ĩ expialilibus sacris fas omne
uiolauerẽt ¶Quicũ ꝙ igitur sacramẽtũ soĩs tuera rõem q
sus uere nature ontitur eueinere. ip̃e se ab suuis sustrtes et

Expanded text:
neris humani deum susceptis inexpiabilibus sacris fas omne neris humani deum susceptis inexpiabilibus sacris fas omne uiolauerint. Quicumque igitur sacramentum hominis tueri rationemque naturae suae nititur obtinere, ipse se a
Abbreviated transcription (Latin):
susu careant sui trira suuit Quis aũt non intelligat
nefas osst irctid aĩal curu̾ari ut adoret taraui due socuto
pedibus nr̃is subiecta est ut calcanda nolis uon adoranda
At Qu sumus ideo excitati exea statũ q stellimera pter
ceteras aĩantes accepimus ut nõ reuoluamur deorgtua
uet sũc celestem uultid proiciamus ad terrã ad oculte
eo diriganus qus illos nature conditio direxit Iliclil¬
adeo per t̾raus uoluptent᷑ Qui non tatid iuchil prestarẽ cul
cotidiauũ sis opus tenebras hor̾bus obdut̾e ur queratur
ab ius uerus deus Nouigitur colcudi sunt. quia secẽtae
dei subiacẽt. Et eñi piacielũ maxmm addicere se potestati
coꝵi. Quibis si iusti ciaui sequare potentior esse possis et
eos ad Iuratione dĩni uoĩs expellerr ac fugare. Ixxen.¬
d̾ s apparet religiones ist as tot modis esse hauas
Quibus doeui maĩ sestiꝰ est eos que uel mortuis sispła¬
si supplicia pensiurs / qui rebelles aduersus parentem ge¬

Expanded text:
sensu carent, quoniam terra sint. Quis autem non intelligat, nefas esse rectum animal curvari, ut adoret terram? quae idcirco pedibus nostris subjecta est, ut calcanda nobis, non adoranda sit, qui sumus ideo excitati ex ea, statumque sublimem praeter caeteras animantes accepimus, ut non revolvamur deorsum, nec hunc coelestem vultum projiciamus ad terram; sed oculos eo dirigamus, quo illos naturae suae conditio dixerit, nihilDeo, per terram volutentur: qui non tantum nihil praestare cultoottidianum sit opus, tenebras hominibus obducere, ne quaeratur ab iis uerus deus. non igitur colendi sunt, quia sententiae dei subiacent. est enim piaculum maximum addicere se potestati eorum quibus, si iustitiam sequare, potentior esse possis et eos adiuratione diuini nominis expellere ac fugare. quodsi apparet religiones istas tot modis esse uanas quibus docui, manifestum est eos qui uel mortuis suppliis ac sceleris sui supplicia pensuros, qui rebelles aduersus parentem ge
Abbreviated transcription (Latin):
g nuis iudicabituꝵ quem sauio parẽs non hũileui nes ad
ccrraui more quadrupedio abiectũ sed stantẽ potrus ac
regũ sicut eũ fecit/ agnouiris ¶¬
cracta est insi fallor magna et difficus sustipti oꝑis
portio et maiestate celesti uggerente nobis di¬
cendi facultateu ĩueteratos depulimus cororrs. Nũc
uomaior ac difficilior nobis cũ pħis ꝓposita luctãto est. Quoꝵ
sũma doctrina et eloguẽtia qi moles aliqua inͥ opponit᷑ Ilã bt illic
in paucioribus doctis ꝙͣ in pluribus ĩperitis: ded nõ est despe¬
raud̾ istos quoq de sentẽtia deo ⁊ uitate ducibus posse depelli
Nec tam pertinaces sore arbitror ut clarissun scleus sanis ac
patẽtibus oculis uidere sr negẽt. Modo ilud uerũ sit qd̾ illi pro¬
fiteri solent studio ĩuestigande urirtatis se tenrir esficiamut¬

Expanded text:
gnus iudica-bitur, quem suus parens non humilem nec ad gnus iudica-bitur, quem suus parens non humilem nec ad terram more quadrupedis abiectum, sed stantem potius ac rectum sicut eum fecit adgnouerit. Peracta est nisi fallor magna et difficilis suscepti operis portio et maiestate caelesti cendi facultatem, inveteratos depulimus errores. Nunc nobis, ac difficilior cum philosophis proposita luctatio est: quorum summa doctrina et eloquentia, qin paucioribus doctis quam in pluribus inperitis? sed non est desperandum istos quoque de sententia. deo et ueritate ducibus posse depelli nec tam pertinaces fore arbitror, ut clarissimum solem sanis ac patentibus oculis uidere se negent. modo illut uerum sit quod ipsi solent profiteri, studio inuestigand
Abbreviated transcription (Latin):
Quare non est dubiũ quiii relgio nulla sit ubitũ q simula¬
crũ est Nam a religio ex diuims rebus est dĩni aũt nichil
est nisi ĩ rebus celesobus carent ergo religione sinuclacrra
quia iucsil potest esse celeste in ea re que sit ex terua.
Quod quid de nõĩr ix̃o apparere sapir̃ti potest Quid quid
euĩ simulacur so fahtũ at rece se est Nec potest unquã
ueri nomen accipere quod ueritatem frico ⁊ imitatõe
mentitur. Sa aũt oĩs Imigatio non ues potissum seoia
ed ludus quasi ac Iocus est non religio in simulacres
sed mimus ueligionis est Preserend̾ et igitur fabsi
onuibus uerũ. calcanda terrena ue celestra oõirisuaues
Ita eñi se res abet ut quisquis acãi suam cuiꝰ origo de
celo est/ ad ĩfera et ima prostranerit. eo cadat quo se
ip̃e deiecenit Ieoq oportet ñĩs ac status sui uucuore
non iusi ad superna semprr attendere Quod qui fecerͭ.
hic plant sapiens. dic Iustus. Sit homo Sic demq celo di¬

Expanded text:
Quare non est dubium quin religio nulla sit, ubicumque simulacrum est. Nam si religio ex divinis rebus est, divini autem nihil est, nisi in coelestibus rebus; carent ergo religione simulacra, quia nihil potest esse coeleste in ea re, quae fit ex terra. Quod quidem de nomine ipso apparere sapienti potest. Quidquid enim simulatur, id falsum sit necesse est; nec potest unquam veri nomen accipere, quod veritatem fuco et imitatione mentitur. Si autem omnis imitatio, non res potissimum seria, sed sed mimus religionis est. Praeferendum est igitur verum omnibus falsis: calcanda terrena, ut coelestia consequamur. Ita enim res se habet, ut quisquis animam suam, cujus origo de coelo est, ad inferna et ima prostraverit, eo cadat quo se ipse dejecerit. Ideoque oportet rationis, ac status sui memorem, non nisi ad superna niti semper, ac tendere. Quod qui fecerit, hic plane sapiens, hic justus, hic homo, hic denique coelo di
Abbreviated transcription (Latin):
succuroit erroribus: Ut mala cã bonis pugũet. ut
uicia sut adicersa uirtutibus/ Ut habeat alios quos pumat
alios quos iouorẽt Ulemus oũe tprbus /tatut de uiuis et
mortis fudicare Tt quo Iudicio in euit in ultio lelro diputa.¬

Expanded text:
succurrit erroribus? Ut mala cum bonis pugnent; ut succurrit erroribus? Ut mala cum bonis pugnent; ut vitia sint adversa virtutibus; ut habeat alios, quos puniat; alios, quos honoret. Ultimis enim temporibus statuit de vivis ac mortuis judicare: de quo judicio mihi e
Abbreviated transcription (Latin):
Nociens aĩes pericula ipendent ealiquã s deptari
et leueri causam prifitentur Iratos Siut Iuno
uarromi o formesũ puerũ In templo Ioues ad exuuias tentẽ¬
das collocauerat Et ob hauc causau romanũ nomen apud
canuas perie delctũ est E s suno alterũ garimedem
uerebatur cur Ieuiẽtus romana luit penas: Uel a du
tantũ modo dirces curant ceteram iultitudiuẽ neg liguut
cur uayro plus guasit que hoc fecit et parelus qui iuchil
itruit occisus est Widelicet miil tũt romauis accidit
cartagiũe defendere ubi arma euis ⁊ euurus fuit, aut roma¬
cyrias olug que euerteret arces  Illoꝵ suit isti legsis luser
qui sub nõibus mor tuor de lite sceut s uiuẽtib plaas
tendent Itaq a illud pͥcricłi quod ĩmiuit uitari Sõps
uideri uolũt id placati aduertisse Carro non potest idagũt
ut ip̃ illoꝵ contemp̃tũ accidisse uideatur Ita sbi apud̃
hũauas hostias excoigitauerũt ip̃i rostes geueris suaĩ ut ꝙͣuiłtas
deuopent aiãs.

Expanded text:
oties autem pericula impendent, ob aliquam ineptam et levem causam se profitentur iratos: sicut Juno Varroni, quod formosum puerum intensa Jovis ad excuvias tenendas collocarat; et ob hanc causam Romanum nomen apud Cannas pene deletum est. Quod si Juno alterum Ganymedem verebatur, cur juventus Romana luit poenas? Vel si dii tantummodo duces curant, caeteram multitudinem negligunt, cur Varro solus evasit, qui hoc fecit, et Paulus, qui nihil meruit, occisus est? Videlicet nil tunc Romanis accidit Carthaginem defendere, ubi arma ejus et currus fuit, aut RomaTyrias olim quae verteret arces. Sed illorum sunt isti lusus, qui sub nominibus mortuorum delitescentes, viventibus plagas tendunt. Itaque sive illud periculum, quod imminet vitari potest, videri volunt id placati avertisse; sive non potest, id agunt, ut propter illorum contemptum accidisse videatur. Ita sibi apud humanas hostias excogitaverunt ipsi hostes humani generis, ut quam devorarent animas.
Abbreviated transcription (Latin):
percurbatõrs aĩ abiectus non sit Quia fragilt est oiic acal
¶d assicitur et ãmourtuꝵ Que prosuasio ueritatẽ ac relagio¬
neug fiuiditus tollit Sed rponat᷑ interiui nobis hic locus de
ira dei disserenda ꝙ et ubener est maiͥia et opere ꝓprio
latius ex equenda Illus ergo neque ssiõs pũs quisquis uene¬
ratus fuerit ⁊ sccutus neq celo neq luce potretur que st̃
dei ued in illa decidet que in distributõe ieꝵ actributa ẽẽ
ip̃i maloꝵ pͥncipi disputauiuus Iin tenebras ecilioet et ifos
et suspliciũ seiupiteruũ.
dicui ielugiondeoꝵ erplici modo um̃as ese Uno
ꝙ sinuulacoa ista que colãtur effigies sunt /õm mor¬
tuoꝵ esse aũt pcrucigũ et ĩtongriũs ue sinuelacra hontãtaẽ¬

Expanded text:
perturba-tiones animi, subiectus non sit, quia fragile est omne animal quod adficitur et commouetur. quae persuasio ueritatem ac religionem funditus tollit. sed seponatur interim nobis hic locus de ira dei disserendi, quod et uberior est materia et opere proprio latius exequenda.. illos ergo nequissimos spiritus quisquis ueneratus fuerit ac secutus, neque caelo neque luce potietur, quae sunt dei, sed in illa decidet quae in distributione rerum adtributa esse ipsi malorum principi disputauimus, in tenebras scilicet et inferos et supplicium sempiternum. Docui religiones deorum triplici modo uanas esse: uno, quod simulacra ista quae coluntur effigies sint hominum mortuorum; esse autem peruersum et i
Abbreviated transcription (Latin):
luit iegr aũii slłi ur̃e constare in hoie qua concors modulatio
constat ĩ fioibus scilicet ut sugulaꝵ corporis partiũ firma
cõuĩctio mẽb̾roꝵ q om̃i consentiens in uñũ uigor motũ illũ
seusibilim faciat anii ꝙ cõtineat uicut sunt nerui bene ĩ¬
tenti ad conspirantem soriũ Et sicut In fidibus cr̃i aliquid ãt
uniuersa corruptis s anubus Et curbatis occidere sensem
eamq mortem uocari. ¶Ueruĩ ille siqurcꝙͣ mẽtis habuissit
non armoniã de fidibus ad Goĩen tastuli ses Non eiu cane
sua sponte sides possuue ut sit ulla in hus comparatio
ac similitudo uiuẽtis Auiniꝰꝰ aũt sua sponte et cogitat e
ittu externo sicut nerui mambus Qui sie tactu artificis
pulsu ꝙ digitoꝵ muti atq ĩertes sacẽt ued imurũ pel¬
sandus ille manu fuit ut aliquando sentoret qr meus eus
ex iux̃bus male cõpacta torpebat

Expanded text:
li ratione constare in homine, qua et concors modulatio li ratione constare in homine, qua et concors modulatio constat in fidibus; scilicet, ut singularum corporis partium firma conjunctio, membrorumque omnium consentiens in unum vigor, motum illum sensibilem faciat, animumque concinnet, sicut sunt nervi bene intenti ad conspirantem sonum. Et suniuersa corruptisque omnibus atque turbatis occidere sensum eamque mortem uocari. uerum ille si quicquam mentis habuisset, numquam harmoniam de fidibus ad hominem transtulisset. non enim canere sua sponte fides possunt, ut sit ulla in his conparatio ac similitudo uiuentis, animus autem sua sponte et cogitat et, ictu moueretur externo sicut nerui manibus, qui sine tractatu artificis pulsuque digitorum muti atque inertes iacent. sed nimirum pulsandus ille manu fuit, ut aliquando sentiret, quia mens eius ex membris male conpacta torpebat.
Abbreviated transcription (Latin):
hereat aut in illo sanguĩe bipartito qui est unclisies ĩ
corde: At non ex co ip̃o colligat quãta st dei ptãs
deat tauĩ per spitere possit quo pacto uer corpntili ues
ĩcorporalis adiũeta sit.Siue cciani mentis locus
nullus est sed per totũ corpus sparsa descurrͭ Quod
et sieu potest et a xenocrate platonis discignelo
disputatũ est siquud sensus in qualibet parte corpons presto ẽ
nec quid sit mẽs nec qualis intelligi potest cũ natura tam
subtilis ac tenus ut solis uisceribus iesusa uiuo et qrͣ ardenti
seusu mẽbris oñiibus misceatur
lud aut caue ne unꝙͣ siłe ueri pritaueris qd aristoxemꝰ
dixit mẽtem oĩo mllam esse sed qĩ armouia in fidibus¬
et ex cõstrriatõe corporis et compagibus inscerũ uĩ rtiẽdi
existere Musici eiũ intẽtionẽ contentũ q neruoꝵ ĩ ĩtegers
modos siue ulla ofensione eq̃sonatiũ armoneam uocãt. Ao¬

Expanded text:
haereat aut in illo sanguine bipertito qui est conclusus in haereat aut in illo sanguine bipertito qui est conclusus in corde, ac non ex eo ipso colligat quanta sit dei potesdeat, tamen perspicere possit quo pacto rei corporali res incorporalis adiuncta sit? siue etiam mentis locus nullus est, sed per totum corpus sparsa discurrit — quod et fieri potest et a Xenocrate Platonis discipulo disputatum est, siquidem sensus in qualibet parte corporis praesto est —, nec quid sit mens ipsa nec qualis intellegi potest, cum sit natura eius tam subtilis ac tenuis, ut solidis uisceribus infusa uiuo et quasi ardente sensu membris omnibus misceatur. illud autem caue ne umquam simile ueri putaueris quod Aristoxenus dicit, mentem omnino nullam esse, sed quasi harmoniam in fidibus ex constructione corporis et conpagibus uiscerum uim sentiendi existere. musici enim intentionem concentumque neruorum in integros modos sine ulla offensione consonantium harmoniam
Abbreviated transcription (Latin):
aliques non admirari Ꝙ seusus ille uinꝰ at celestis nͣ
mẽs uel aĩꝰ mũcupatur tante moblitatis est u̾t uetim
quid ut soprtus est conquiescat tante celeritatis ut uns
pes pũcto celũ om̃e collustret di uelit maria ꝓuolet
terras et urbes peragret. oĩa denq que libuerit ꝙuis
lorige late q sũmota siut in cõpectu sibi upe cõstituat
Et imiratus alises si dĩna mes der per uiiũas mod̾.
partes intenta discuyrit. et oĩa irgit oĩa moderellur
ubiq pñs ubiq diffusa cũ tanta sit uib ac potestas
mẽtes huurane intra mortale corpris melust ut ne
septis quid grauis huiꝰ ac pigii corporis cur alligata
est coerceri ullo modo possit quominꝰ sib liberaor
uagandi sacreltatema quietis impatiens largia tur
iue igitur In capite mens habitat sue im pͣtore
potest ne aliquis comprehende̾ que uis iationib
esticiat. ut sensus ĩ comp̾lensibilis aut ĩ muedulla c̾ebor

Expanded text:
aliquis non admirari, quod sensus ille vivus atque coelestis, qui aliquis non admirari, quod sensus ille vivus atque coelestis, qui mens, vel animus nuncupatur, tantae mobilitatis est, ut ne tum quidem, cum sopitus est, conquiescat; tantae celeritatis, ut uno temporis puncto coelum omne collustret, et si velit, maria pervolet, terras, ac urbes peragret, omnia denique, quae libuerit, quamvis longe lateque summota sint, in conspectu sibi ipse constituat. Et miratet omnia regit, omnia moderatur, ubique praesens, ubique diffusa, cum tanta sit uis ac potestas mentis humanae intra mortale corpus inclusae, ut ne saeptis quidem grauis huius ac pigri corporis, cum quo inligata est, coerceri ullo modo possit quominus sibi liberam uagandi facultatem quietis inpatiens largiatur? siue igitur in capite mens habitat siue in pectore, potestne aliquis conprehendere quae uis rationis efficiat ut sensus ille inconprehensibilis aut in medulla cerebri
Abbreviated transcription (Latin):
endi et uidendi et odorandi minitra mẽbra in capite Ilet
locata Quoꝵ om̃es ure non ad pectus srd ad cerebuũ serãt
A lioqun necesse esset nos tardius senturr donec ¶Etregid
facultas longo itiuere per collũ ad pectus uq destẽdet
ni ꝟo aut noi multũ aut fortasse nou errãt Uidet᷑
constituta tanquã incelo deus Sed qua in aliqua sit
cogitatione cõmeare ad ptus et quasi ad secretũ aliqid
peurtrale secedere ut conciliũ tanquã ex thesaues
crecondito eliciat ac proseuat sdeos cũ intenti ad cogi¬
tandũ sumus et cr̃ mẽs occupata ĩ alcũ se abdiderit᷑
neq audire que circũ sonãt neq uidere que obstant
solemus I Ro siue ita est admirand profecto est quo¬
modo id fiat. cũ ad pectus ex cebro nullũ iter pateat
Siue aũt nori. nec tam̃ nichibminꝰ admirand est qd
dĩna nescia qua uõe fiat ut ita esse uideatͦ An pt̃

Expanded text:
endi et uidendi et odorandi ministra membra in capite sint endi et uidendi et odorandi ministra membra in capite sint locata, quorum omnium uiae non ad pectus, sed ad cerebrum ferant; alioquin necesse nos esset tardius sentire, donec sentiendi facultas longo itinere per collum ad pectus usque descenderet. hi uero aut non multum aut fortasse non errant. uidetur constituta, tamquam in coelo Deus: sed cum in aliqua sit cogitatione, commeare ad pectus, et quasi ad secretum aliquod penetrale secedere, ut consilium, tamquam ex thesauro recondito, eliciat ac proferat; ideoque cum intenti ad cogitandum sumus, et cum mens occupata in altum se abdiderit, neque audire quae circumsonant, neque videre, quae obstant, solemus. Id vero sive ita est, admirandum profecto est, quomodo id fiat, cum ad pectus ex cerebro nullum iter pateat. Sin autem non est ita, tamen nihilominus admirandum est, quod divina nescio qua ratione fiat, ut ita esse videatur. An potest
Abbreviated transcription (Latin):
eius ac loco disputata suit ⁊it ego non dissinuilabo quad
ipe sentiam Non qr sit ese affromeni quod est infipnẽtis
in re dubia facere std ut exposita ier disficultate ĩtel¬
ligas quãta sit diuoꝵ operũ magnitudo Quidã edem
mentis in pectore esse uoluerũt Quod si ita est quãto tad
miracło dignũ est iem ĩ obsturo ac tenebroso habitaculo
sitam in tanta uõis atq intelligentie luce Usari. Tum
ꝙ ad eam sensus exoĩ coiporis furte cõuemũt᷑ ut li qͣlt̃
regione mẽbroꝵ preses ꝯso uideatur ¶ T lã sc̃dem erus ĩ
cerebro esse dixerũt Et sane argumẽtis prohabli d brst
Oportuisse scilicet ꝙ tocius corporis regimen haberet potiꝰ
ĩ sumo canꝙ ĩ arce corporio habibate Nec quicqua est
sulliuriꝰ ꝙͣ id quod uniũsũ rõe moderetuꝵ sicut ip̃e mondi
dũs et rector ĩ sũmo est Temide ꝙ sensus or̃s Ie est auda¬

Expanded text:
eius ac loco disputata sunt. at ego non dissimulabo quid eius ac loco disputata sunt. at ego non dissimulabo quid ipse sentiam, non quia sic esse adfirmem, quod est insipientis in re dubia facere, sed ut exposita rei difficultate intellegas quanta sit diuinorum operum magnitudo. quidam sedem mentis in pectore esse uoluerunt. quod si ita est, quanto tandem miraculo dignum est rem in obscuro ac tenebroso habitaculo sitam in tanta rationis atque intellegentiae luce uersari, tum quod ad eam sensus ex omni corporis parte conueniunt, ut in qualibet regione membrorum praesens esse uideatur! alii sedem eius in cerebro esse diierunt. et sane argumentis probabilibus usi sunt, oportuisse scilicet quod totius corporis regimen haberet, potius in summo tamquam in arce corporis habitare nec quicquam esse sublimius quam id quod uniuersum ratione moderetur, sicut ipse mundi dominus et rector in summo est; deinde quod sensus omnis id est audi
Abbreviated transcription (Latin):
suo redit ad exieũ intens somẽ giguit et in uocalem
qp̃m reseliens per se uentus uratur Quod quid an un
sit deris artisex ip̃e uiderit Uidetur eĩ non ab ore sed
ab intnus pectore uox oruri Demq ore clauso ex naribus enutti¬
tur sonus qualis potest Pret̾ea et maxĩe spũ quo anhelamus uex
non efficitur. et leui ac non eoartato pre quotiens uelunus
efficitur Non est ergo comprehensũ quo modo fiat aut quid sit
sunt ĩ compp̾hensibilia. Ut em̃r fatendũ est multa nescarr q̃
uoluit deus intelligencia hões exced̾e sic tam multa esse que
possunt et sensibus percipi et incione comprehendi Sed
euit nobis contra pħos integra disputatio Conficiamus ig
staciũ quo nũt decurrimus
Entio iuaq rocm ĩ comp̾hensibilem esse quas nescrat
nnisi qui dĩo illam non habet. cũ ip̃ra meus quo loto
sit aut ciusmodi nesciatur: Uaria cigo a pħ̃is de natura

Expanded text:
suo radit, ad exitum nitens sonum gignit et in uocalem suo radit, ad exitum nitens sonum gignit et in uocalem spiritum resiliens per se uentus animatur. quod quidem an uerum sit deus artifex uiderit. uidetur enim non ab ore, sed ab intimo pectore uox oriri. denique et ore clauso ex naribus emittitur sonus qualis potest. praeterea et maximo spiritu quo anhelamus uox non efficitur et leui ac non coartato spiritu quotiens uolumus efficitur. non est igitur conprehensum quonam modo fiat aut quid sit sunt inconprehensibilia. ut enim fatendum est multa nesciri, quae uoluit deus intellegentiam hominis excedere, sic tamen multa esse quae possint et sensibus percipi et ratione conprehendi. sed erit nobis contra philosophos integra disputatio. conficiamus igitur spatium quod nunc decurrimus. Mentis quoque rationem inconprehensibilem esse quis nesciat nisi qui omnino illam non habet, cum ipsa mens quo loco sit aut cuiusmodi nesciatur? uaria ergo a philosophis de natura
Abbreviated transcription (Latin):
potest qr coꝵ officia in operto latent neq ustes
los pacefacta demore strant Ilauisi ita essee fortasse
placidiora queq aĩalia uel nichil felles oẽs uel minies
splenis habuissont dicuei eer̃e nos sentimeis audire
auribus. oculis cerne nacibus odorare: Ita prosecto sẽtirems
felle masti Iecoie cupere splene gaudere. Cũ aũt iste assectꝰ
uide ueniant nũme sentiauius ficra potest ut aliide bceuant
ut supra hoĩem sit ea lequido periudere. Io tãm certũ est ⁊¬
idulitatũ esse debet cot res canta uiscerũ gua uñũ et ideu
hr̃e osficũe ut aĩam contiuerent in corpore Sed quid ꝓpire
sigulis ueriꝰ sit ĩui̾ctũ quis scire inse artisex potest Cui
soli opus suũi notoe est
ui̾e uba sunt nũcrepata Quod per picre falsieg est Nlon
bioq subiectam diuuitumꝰ spiu ee is cicate contano
repeocussies̃ ac reuolutus a fundo dũi descendendem ogcuisle

Expanded text:
potest, quia horum officia in operto latent, nec usus potest, quia horum officia in operto latent, nec usus suos patefacta demonstrant. Nam si ita esset, fortasse placidiora quaeque animalia, vel nihil fellis omnino, vel minus splenis habuissent. sicut igitur nos sentimus audire auribus, oculis cernere, naribus odorari, ita profecto sentiremus nos felle irasci, iecore cupere, splene gaudere. cum autem unde adfectus isti ueniant minime sentiamus, fieri potest ut aliunde ueniant ut supra hominem sit ea liquido peruidere. id tamen certum et indubitatum esse debet, tot res, tanta uiscerum genera unum et idem habere officium ut animam contineant in corpore. sed quid proprie singulis muneris sit iniunctum, quis scire nisi artifex potest cui soli opus suum notum est? unde uerba sint nuncupata: quod perspicue falsum est. - non broque subiectam demittimus spiritum et is cicutae concauo repercussus ac reuolutus a fundo dum descendentem occursu
Abbreviated transcription (Latin):
arnus Explocasse uideoꝵ oia quoꝵ uõ infelligi potest Nũt
ad ca uemo que bel dubia uel obsturra sauet
putat posse quid utilitat s suud essectus habeat tenius m̃e¬
brana illa perlorces qua cirtã rechitur alius ot segetur
Quid renũ gemiina slĩtudo quos ait uarro ita dictos ꝙ
rioui ab his obsceni humoris oriantur: Quad est louge
secus qr spine altrinsecus supini crherent et sant ab
ĩtestinis/: parati Quid srion : Qued Iecur: Que uisca
qrͣ ex conturbato sangnie uidentur esse concreta. Qrud
selles amarissimꝰ liquor: Quid globes cordes: Iesi forte
illos credendi putabimus que assectũ iacũdie in selle
constieutũ putant paroris In corde In splene letocie
Ipoꝰ aũt Iecoris officiu uolũt esse ut cibos in aluo coquat
amplexir et calefactusero Codam lebidies reꝵ uene¬
reqꝵ in Ieeore contoneor arbitrrntur
Rimoi ista per spit̾e acumen huuiani sensus non

Expanded text:
amus. explicasse uideor omnia quorum ratio intellegi potest: nunc amus. explicasse uideor omnia quorum ratio intellegi potest: nunc ad ea uenio quae uel dubia uel obscura sunt. putat posse quid utilitatis, quid effectus habeat tenuis membrana illa perlucens, qua circumretitur alvus, ac tegitur? Quid renum gemina similitudo? quos ait Varro ita dictos, quod rivi ab his obscoeni humoris oriantur: quod est longe secus, quia spinae altrinsecus supini cohaerent, et sunt ab intestinis separati. Quid splen? quid jecur? quae viscera quasi ex conturbato sanguine videntur esse concreta: quid fellis amarissimus liquor? quid globus cordis? Nisi forte illis credendum putabimus, qui affectum iracundiae in felle constitutum putant, pavoris in corde, in splene laetitiae. Ipsius autem jecoris officium volunt esse, ut cibos in alvo concoquat amplexu et calefactu suo: quidam libidines rerum venerearum in jecore contineri arbitrantur. Primum ista perspicere acumen humani sensus non