comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe tybii cesaris ꝯdidit. Tyrꝰ urbs fenicũ
condita a fenicib fuit. Hec ẽ ciriitas ex qua¬
aurũ regi salomoni deferebat᷑. ii qua optima
lentissimã ꝯdid̾unt: quã a pisciũ copia sidona
appellauert̃. Nã piscẽ fenices sydon uocant. Ip̃i
in syria tyrũ. ipsiathecã in affrica. hipponẽ. lept̃.
aliasq urbes in ora maritima condidunt. ip̃i
thebas in boetia duce cadino. ipsi postremo in
ultima orb̾ tendentes. urbẽ in oceano ꝯstruxe¬
runt. eãq lingͣ sua gades nõauert̃. Nã mos erat
antiqꝰ fenic̃ gentis. multis simul mercandi cau¬
sa a domo ꝓficisci. ⁊ cũ incolarũ aiõs ꝯmercio
rerũ his ante incognitarũ sͥ ꝯciliassent: loca q̃
Lꝯdendis urbib idonea uidebant᷑ caꝑe. Ex his
ꝓfecta ⁊ dido in littꝰ affrice urbẽ condidit. ⁊ car¬
tadã noĩauit: qd̾ fenica lingͣ expͥmit cuiitatẽ
nouã. Aox sermone u̾so: cartago ẽ dicta. Hanc¬
ꝙ scipio deleuit. Quȩ aut̃ nẽ ẽ: postea a romanis

Expanded text:
um condita a Phoenicibus fuit. Haec est civitas ex quaurum regi Salomoni deferebatur, in qua optima lentissimam condiderunt; quam, a piscium copia, Sidon appellaverunt. Nam piscem Phoenices sidon vocant. Ipsi etiam Tyrum in Syria; ipsi Uticam in Africa, Hipponem, Leptim, aliasque urbes in ora maritima condiderunt. 29. Ipsi Thebas in Boeotia, duce Cadmo; ipsi postremo in ultima orbis tendentes, urbem in Oceano construxerunt, eamque lingua sua Gades nominaverunt. Nam mos erat antiquus Phoenicum gentis, multos simul, mercandi causa, a domo proficisci, et cum incolarum animos, commercio rerum iis ante incognitarum, sibi conciliassent, loca, quae condendis urbibus idonea videbantur, capere. 30. Ex iis profecta et Dido in littus Africae urbem condidit, et Carthadam nominavit, quod Phoenicia lingua exprimit civitatem novam; mox sermone verso Carthago est dicta: hanc Scipio delevit. Quae autem nunc est, postea a Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
tulit in medos. ibi custodes ꝯstitirit. Hanc
obsidione captã. antiochꝰ solo ꝯstituit: quã
pꝰ ea herodes a fundam̃tis instaurans in hono¬
rẽ angusti. augustã .i. sebastiã greco noie uo¬
cauit. Ibi siti st̾ heliseꝰ ⁊ abdias ꝓpħȩ: & quo
maior hit̾ natos mulier̃ ñ fuit baptista

Expanded text:
tulit in Medos, ibi custodes constituit. Hanc obsidione captam Antiochus solo coaequavit. Quam postea Herodes a fundamentis instaurans in honorem Augusti Augustam, id est Sebastiam Graeco sermone, vocavit. Ibi siti sunt Heliseus et Abdias Prophetae, et, quo maior inter natos m
Abbreviated transcription (Latin):
thel: idr domꝰ d̃i. Qñ aũ ibi ab ieroboã ui¬
tul aurei fab̾cati st̃. uocata ẽ bethauen. id:
domꝰ idoli q̃ antea uocabat᷑ domꝰ dei. Beth¬
leẽ iuda ciuitas đd. q̃ mundi genuit salua¬
corẽ. a iebuseis condita fert᷑: & uocata pͥmũ
eyfrata. Qͣndo aut̃ ibi iacob pecora sua pa¬
uit. cidẽ loco bethleẽ nom̃ qͦdã uaticinio futͣi
q̃ qͦndã uocabat᷑ arbe. condita ẽ agigantibꝰ
ante.uͭiiͦ. annos ꝗͣ abeis thanis urbs egypti
ꝯdẽt᷑. Ipsa ẽ arbe a numo̾ uocata: eo qd̾ ibi
tres patriarche sepulti st̃. ⁊ qͣrtꝰ adã. Ipsa ẽ :
mãbre uocata ex uno amicoꝵ abrahe. Sa¬
mariã.a qͣ õĩs regio q̃ circa eã fuit. nom̃ ac¬
cep̾. sennacherib rex assyrioꝵ ꝯstrux̃. uoca¬

Expanded text:
i Ieroboam vituli aurei fabricati sunt, vocata est Bethaven, id est domus idoli, quae antea vocabatur domus Dei. Bethleem Iuda, civitas David, quae mundi genuit salvatorem, a Iebusaeis condita fertur et vocata primum Euphrata. Quando autem ibi Iacob pecora sua pavit, eidem  gigantibus ante septem annos quam ab eis Tanis urbs Aegypti conderetur. Ipsa est Arbe a numero ita vocata, quod ibi tres patriarchae sepulti sunt et quartus Adam. Ipsa est et Mambre vocata ex uno amico Abrahae. Samariam, a qua omnis regio quae circa eam fuit nomen accepit, Sennacherib rex Assyrio
Abbreviated transcription (Latin):
destructa ẽ. Apt̃ quã t̃cia ȩdificata õ urbs. quȩ
hodieq ꝑman&̾. Sichẽ samariȩ urbẽ. q̃ latine
⁊ grece sichima uocat᷑. edificauit emor. appel¬
lauitq eã ex noĩe sichẽ filii sui. Ipsa ẽ nc̃ nea¬
polis: ciuitas samaritanoꝵ. Bethel urbẽ sa¬
marie condidunt iebuse: quȩ pͥꝰ uocabat᷑
luza.S postꝗͣ dormiens ibi iacob. uidit sca¬

Expanded text:
cata est urbs, quae hodieque permanet. Sichem Samariae urbem, quae Latine et Graece Sichima vocatur, aedificavit Emor, appellavitque eam nomine Sichem filii sui. Ipsa est nunc Neapolis, civitas Samaritanorum. Bethel urbem Samariae condiderunt Iebusaei, quae prius vocabatur Luza; sed postquam dormiens ibi Iacob vidit sca
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ede uestigia aahuc retinos. cuiꝰ balue for¬
ma eminentior elephante fuit. Iherico a ie¬
briseis condita tͣdit᷑. a qͥb ⁊ nom̃ tͣrisse ꝑhibet᷑.
anc subu̾tit iħc. Postꝗ̃ instrũx aliã orã debe
I thel extͥbu effraĩ. S iħ eo tꝑrẽ qͦ ierłm oppug¬

Expanded text:
medae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit. Iericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus. Post quam instruxit aliam, Ozam de Bethel ex
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. Chorintũ in achata ꝯdidit chorintꝰ horestiᷤᷤ
filiꝰ. Hanc gͥci chorinteã uocant: ħ ÷ admimi¬
stratõnẽ rei publice. Thebas boeciȩ cadmꝰ ue¬
niens a fenicib ꝯdidit. thebis eg̃ẏptiis p̃rfꝰ
ta ẽ. a lẽcedemone semele filio. Sparta abspar¬
to filio foronsiꝰ uocata ẽ. qͥ frit filiꝰ machi.

Expanded text:
chaia condidit Corinthus Orestis filius. Hanc Graeci Corintheam vocant, hoc est administrationem reipublicae. Thebas Boeotiae Cadmus veniens a Phoenicibus condidit, Thebis Aegyptiis prius ta a Lacedaemone Semelae filio. Sparta ab Sparto filio Phoronei vocata, qui fuit filius Inachi.
Abbreviated transcription (Latin):
appellat᷑. accedente leticia. ñ ualens. nec ualens
tace̾. sũptũ nom̃ agratut auib. quȩ importu¬
iła loqͣcitate sẽꝑ strepunt. nec usꝗͣ quiescunt. Ga¬
Honorabił. qͣi honori abilis: hoc ẽ aptꝰ. ho¬
nestꝰ. qd̾ nichil habeat t᷑pitudinis. Nã qd ÷ ho¬
nestas. nͥ honor ꝑpetuus. id quasi honoris sta¬
tus: Humanꝰ qd̾ habeat circa hoĩes amorẽ ⁊
miseratõis affectũ. Uñ ⁊ humanitas dicta:
qͣ nas inuicẽ tuem᷑. Habilis. qd̾ sit ad habendũ

Expanded text:
laetitia nec valentes nec volentes laetitia nec valentes nec volentes tacere. Sumtum nomen a graculis avibus, qui inportuna loquacitate semper strepunt nec usquam quiescunt. GaHonorabilis, quasi honore habilis, hoc est aptus. Honestus, quod nihil habeat turpitudinis. Nam quid est honestas nisi honor perpetuus, id est quasi honoris status? Humanus, quod habeat circa homines amorem et miserationis affectum. Unde et humanitas dicta, qua nos invicem tuemur. Habilis, quod sit ad habendum
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ freq̃ntiꝰ flagita& atq appetat libidinẽ. furcifer
dicebat᷑ olim qͥ obleue delictũ cogebat᷑ a dñis igno¬
minȩ magis quã suplicii causa furcã circa uĩa
ferre: p̃dicans pecc̃m suũ. ⁊ mone̾ cȩtõs ne qͥd sum¬
le peccarent. futił uanꝰ. suꝑfluꝰ. loqͣx. ⁊ ẽ. metafo¬
ra a uasis fictilib. quȩ cassa ⁊ rimosa. ñ tenent
fornice. fecunda a fetu dicta. qͣi fetunda. Est enĩ
partu freq̃ns feta.flens. qͣsi lacͥmis fluens. fugi¬
lus puer a nutrice aut ascola discessit. fugitiuꝰ ñ ẽ.
Gnarꝰ sciens. Cui contͣriꝰ ẽ ignarꝰ nesciens. Grauis.
uenãbił. Uñ ⁊ contẽptibiles leues dicimꝰ Gratus
ꝓ consilio et ꝯstantia dictꝰ. qr ñ leui motu dissi¬
lit. s fida constantiae gͣuitate ꝯsistit. Grandis.¬
sit grandiᷤ euo. Gratꝰ. gram̃ seruans. S gratꝰ t̃m a¬
nimo: gratissimꝰ ⁊ aĩo. ⁊ corꝑe dr̃. Gratificꝰ ab eo qͥ
gratis faciat bonũ. Gratiosꝰ qd̾ plꝰ unicuiq qͣ

Expanded text:
d frequentius flagitet atque adpetat libidinem. Furcifer dicebatur olim qui ob levi delicto cogebatur ad hominis ignominiam, magis quam supplicii causa, furcam circa viam ferre, praedicans peccatum suum, et monere ceteros ne qui simile peccarent. Futilis, vanus, superfluus, loquax. Et est metaphora a vasis fictilibus, quae cassa et rimosa non tenent fornice. Fecunda a fetu dicta, quasi fetunda. Est enim partu frequens. Feta. Flens, quasi lacrimas fluens. Fugisi parvulus puer a nutrice aut ab schola discessit, fugitivus non esGnarus, sciens; cui contrarius ignarus, nesciens. Gravis, venerabilis. Unde et contemptibiles leves dicimus. Gravis pro consilio et constantia dictus, quia non levi motu dissilit, sed fixa constantiae gravitate consistit. Grandisit grandis aevo. Gratus, gratiam servans. Sed gratus tantum animo: gratissimus et animo et corpore dicitur. Gratificus, ab eo quod gratis faciat bonum. Gratiosus, quod plus unicuique quam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus omnẽ dolorẽ. ł miseriã uniformi durau̾e̾ ꝓpo¬
sito. Põponiũ poetã ꝯsularẽ uirũ ñ ꝗͣ ructasse habet᷑
exomplo. Antoniã drusi ñ spuifse. ꝑcelebre ẽ. Nnm¬

Expanded text:
uersus omnem dolorem uel misericordiam uniformi durauere propouersus omnem dolorem uel misericordiam uniformi durauere proposito. Pomponium poetam consularem uirum numquam ructuasse habetur inter exempla; Antoniam Drusi non spui
Abbreviated transcription (Latin):
uopiscꝰ nõat᷑. Quidã ⁊ cũ dentib ꝓcreant᷑. ut gn̾.
papiriꝰ. carbo. ⁊ m̾. curio dentatꝰ ob id cognõatꝰ adã
uice dentiũ ꝯtinui ossis. armant᷑ soͥditate qͣlẽ filiũ bi¬
cernit qͣlitas sexꝰ. cũ in uiris plures sint. ̃ feminis
pauciores. qͦs. kinoaii. e ac.uocant: Iuͥb gemini ꝓ¬
cedt abdexta parte fortune blanduñta ꝓtendt̃. Quib
ableua u̾sauice. Nascentiũ uox pͥma uagitꝰ÷. Leticiȩ
ra risisse qͣ eratꝰ natꝰ. scilic& ⁊ oroastrẽ soctẽ mox optima¬
rũ arciũ ꝑitissimũ. Crassꝰ auus eiꝰ ꝗͣ rapuert̃ bella par¬
tica qͦd nũꝗ̃ riserit agelastꝰ cognõat᷑. Int̾ alia socͣtis
magna p̾clarũ illd̾ ẽ qd ĩ eodẽ uultꝰ tenore. ⁊̃ adu̾siᷤ int̾¬
eraclitꝰ ⁊ diogenes. cinicꝰ. nicħ umꝗͣ de rigore
aĩ remisert᷑. Calcatisq tͥbula tõib fortuitoꝵ. ad¬

Expanded text:
Vopiscus nominatur. Quidam et cum dentibus procreantur, ut Cn. Vopiscus nominatur. Quidam et cum dentibus procreantur, ut Cn. Papirius Carbo et M'. Curius, Dentatus ob id cognominatus. Quidam uice dentium continui ossis armantur soliditate, qualem filium Bicernit qualitas sexus, cum in uiris plures sint, in feminis pauciores. Quos cynodontas uocant, quibus gemini procedunt ab dextera parte, fortunae blandimenta promittunt, quibus ab laeua, uersa uice. Nascentium uox prima uagitus est; laetitiae ra risisse qua erat natus, scilicet Zoroastren, mox optimarum artium peritissimum. At Crassus, avus eius quem rapuerunt bella Parthica, quod numquam riserit Agelastus cognominabatur. Inter alia Socratis magna praeclarum illud est, quod in eodem vultus tenore etiam adversis intHeraclitus et Diogenes Cynicus nihil umquam de rigore animi remiserunt, calcatisque turbinibus fortuitorum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑia. Cont᷑ natãm ẽ in pedes ꝓced̾e nascentes. qͣ ꝑꝑ rielus
egire parti appeslant᷑ agͥppe. Ita editi minꝰ ꝓsꝑe uiuunt.
n de uita euo breui recedt̾. Deniq in uno niger agipa
selicitatis exemplũ ẽ. Nec tñ usq eo in offense. ut ñ
plurã dũsa ꝑtulerit. ꝗͣ sccła. Nãq misera pedc̃i ĩuali¬
tudine.  aꝑto coniugis adult̾o ⁊ aliqͦt infelicitatis
notis. p̾posteri ortꝰ omen luit. feminis ꝑ indeẽ. infau¬
sta natiriitas. si concietũ uirginal fũit. Quo pacto¬
genitalia fuere corneliȩ. quȩ editis graccis. ostensũ
hoc piauit sinistͦ exitu lib̾oꝵ. Rursũ necatis mat᷑b.
natꝰ ẽ auspicatior. sic̃ scipio affricanꝰ pͥor. cũ cesar dr̃
qͥ defuncta parente. qͦd excisus uto ĩ diẽ uenat: pͥm
romanoꝵ cesar dictꝰ ẽ. E geminis remanente alt̾o
fialt̾ abortiuo fluxu excid̾it. alt̾ qͥ legitime natꝰ ẽ.

Expanded text:
peria. Contra naturam est in pedes procedere nascentes, quapropter uelut peria. Contra naturam est in pedes procedere nascentes, quapropter uelut aegre parti appellantur Agrippae. Ita editi minus prospere uiuunt et de uita aeuo breui cedunt. Denique in uno M. Agrippa felicitatis exemplum est, nec tamen usque eo inoffensae, ut non plura aduersa pertulerit quam secunda; namque misera pedum ualitudine et aperto coniugis adulterio et aliquot infelicitatis notis praeposteri ortus omen luit. Feminis perinde est infausta natiuitas, si concretum uirginal fugenitalia fuere Corneliae, quae editis Gracchis ostentum hoc piauit sinistro exitu liberorum. Rursum necatis matribus natus est auspicatior, sicut Scipio Africanus prior, qui defuncta parente, quod excisus utero in diem uenerat, primus Romanorum Caesar dictus est. E geminis si remanente altero alter abortiuo fluxu exciderit, alter qui legitime natus est
Abbreviated transcription (Latin):
matia heserit.xx. aꝯceptudies: dolore gͣuidas amo¬
nebit. lã inde incipiet ⁊ capitis inqͥetudo. ⁊ caligiis
riiso hebecabit᷑. Ciboꝵ. qͦ fastidiis. stomachi claud¬
tur cupido. Cũ uenit int̾ om̃s corda pͥmũ ex uni¬
u̾sa formari carne. eaq in diẽ. ͣ ⁊ sexagessimũ cres¬
cere. dehinc minutis ex ossib spinas. Ea ꝑꝑ capitale
ãs ut̾i. Deniq a q̃drageͥio die mouet᷑. Alt̾ sexꝰ nona¬
gesimo die pͥmũ palpitat. ⁊ concepta femina gestan¬
tis utiltũ pallore inficit crura qͦ pͥpedit langͥda
cardicate. Inutͦꝙ sexu cũ capilli gͣminan inõ¬
modũ mai e. ficq plem luminis auctior cͥgtudo. qͦo
tẽpꝰ ⁊̃ edlitis semꝑ nocce. Cñ salfiores elcas cedit. guida.
unguł caret partꝰ. Aut cũ ꝓpe ad uterũ librandũ uene¬
rint mom̃ta maturitatis. enitentẽ spm̃ retinẽ płimo
congrint. qm̃ qͥde letali mora oscitacio suspendit puet¬

Expanded text:
t, decimus a conceptu dies dolore grauidas admonebit. Iam inde incipiet et capitis inquietudo, et caligine uisus hebetabitur; ciborum quoque fastidiis stomachi claudetur cupido. Conuenit inter omnes, corda primum ex uniuersa formari carne, eaque in diem quintum et sexagesimum crescere, dein minui; at ex ossibus spinas. Plane udo uteri, denique a quadragesimo die motus. Alter sexus nonagesimo primum die palpitat et concepta femina gestantis vultum pallore inficit, crura quoque praepedit languida tarditate. In utroque sexu cum capilli germinant, incommodum maius est fitque pleniluniis semper nocet. Cum salsiores escas edit grauida, unguiculis caret partus. At cum prope ad uterum liberandum uenerint momenta maturitatis, enitenti spiritum retinere plurimum congruit, quoniam quidem letali mora oscitatio suspendit puer
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ gͣce: latinȩ forma dr̃. Canteriũ ẽ dictũ. qͣsi cautu¬
tiũ q̃ urat ⁊ ꝓuida sit̾ in eo seueraq captio. ut dũ
uidet᷑ euiꝰ sit auaricia refrenet᷑. Qd̃ int̾cdũ ꝓsigno.
int̾dũ ꝓcura adhibet᷑. ut uis morbi ignis ardore

Expanded text:
autem gautem grium: quia urat, et provida sit in eo severaque cautio, ut dum videtur, cujus sit, avaritia refrenetur: quod interdum pro signo, interdum pro cura ad
Abbreviated transcription (Latin):
Amaltipꝰ. qͥ⁊ canicła ferreꝰ arpax. qi siqͥd in puteũ
decidit. rapit̃ ⁊ extͣhit. Uĩi ⁊ nom̃ accep̾. Arpax aut̃ dietꝰ.
qr arripit. Arpe enĩ gͥce: latinȩ ẽ raꝑe. Sarculꝰ.¬
sermo grecꝰ. frena dicta qd̾ eqͦs fremere cogant ł ꝙͥ
hec equi frendant .i. ĩ pͥmant dentib ⁊ obmordeant. Uñ
n nefrendes dict st̾ ad huc lactentes porcłi. qͣ ñ dũ aliqͥd
frendant᷑ .i. ꝯniquant dentib. Hinc & faba fresa qͥ
moluta ẽ. Lupati sc̃ frem asꝑruni. Dieti aũ lupati a
seccia. Antela. qͣsi ante sellã: sic̃ postela. qͣsi post
feminino dicimnꝰ has cingłas. Sagina. quȩ corruy¬
sagmariꝰ. ⁊ mula sagmaria uocat᷑. Capłm ẽ funis a¬
dicta qr incalce hõis ligant᷑ .i. in post̾ior parce pedis.
ad stimulandos eqͦs qͥb oppugnandũ ẽ aut cͣrendũ
ꝑꝑt̾ pigriciã aĩaliũ aut timorẽ. Nã ex timore stimu¬
l ñcupati st̃. licetꝰ sint ⁊ libidinis stimul.Strigi

Expanded text:
i et canicula, ferreus arpax, quia, si quid in puteum decidit, rapit et extrahit; unde et nomen accepit. Arpax autem dictus quia arripit; arpe enim est Graece rapere. Sarculsermo Graecus. Frena dicta, quod equos fremere cogant, vel quod haec equi frendant, id est, imprimant dentibus, et obmordeant. Unde et nefrendes dicti, adhuc lactentes porculi, quod nondum aliquid frendant, id est, comminuant dentibus. Hinc et faba fresa quae molita est. 2. Lupata sunt freni asperrimi. Dicti autem lupata a sedda. Antella, quasi ante sellam, sicut et postella, quasi post feminino dicimus has cingulas. 5. Sagma, quae corrupsagmariuia in calce hominis ligantur, id est posteriori parte pedis, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est, aut currendum, propter pigritiam animalium, aut timorem: nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et libidinis stimuli. Strigil
Abbreviated transcription (Latin):
iom fererrio pͥmꝰ suspendit ⁊ opima dix̃. Rusꝰ deanten¬
natib tumphauit. de ueientib t̾cio. Ap̃ capͥe paludẽ
nouis qͥntilib ꝯꝑere desiit. Cȩt̾ reges qͥb locis habita¬
uet̃ dicemꝰ. latius ĩ arce uͥ nẽ ẽ edes iuinonis mone
ita appellat᷑ qͥ regnauit annis .iii. ⁊ xl. sepultꝰ subia

Expanded text:
opima dixit. Rursum de Antemnatibus triumphauit, de Veientibus tertio. Apud Caprae paludem nonis Quintilibus apparere desiit. Ceteri reges quibus locis habitauerunt dicemus. Tatius in arce, ubi nunc aedes est Iunonis Monetita appellatur; qui regnauit annis tribus et qua
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ uelis umu̾sitas sequet᷑. scindiq ñ pͥ. qm̃
be deducituꝵ:
paulo ante corpꝰ unũ. fitq de tenacitate conexa con¬
tagione particio reꝑentina. Habet plane illud in se
solũ salutare. qd̾ au̾tit sydꝰ helene ꝑuiciosissimũ na¬
uigantib. Ca̧tm̃ ip̃e femine. qͥb mimꝰ ẽ necesfitatis
hꝰ qͣndiu st̃ in sua lege ñ iunocentib ocłis contuent᷑
aspectu specła uiciant. ita ut hebetet᷑ uisꝰ fulgor offen¬
sus. & solitã einulat᷑onẽ uultꝰ extinctꝰ sꝑlendor amit¬
tat. faciesq obtunsi nitoris qͣdã caliginȩ nubilet᷑.
steriles met̾nũ st̃. aliȩ mutatis ꝯiugiis sterili¬

Expanded text:
partem uelis, uniuersitas sequetur scindique non potestpartem uelis, uniuersitas sequetur scindique non potestbe diducitur paulo ante corpus unum, fitque de tenacitate conexa contagione partitio repentina. Habet plane illud in se solum salutare, quod auertit sidus Helenae perniciosissimum navigantibus. Ceterum ipsae feminae, quibus munus est necessitatis huius, quamdiu sint in sua lege, non innocentibus oculis contuentur: aspectu specula vitiant, ita ut hebetetur visu fulgor offensus et solitam aemulationem vultus extinctus splendor amittat faciesque obtunsi nitoris quadam caligine nubiletur. steriles sunt, aliae mutatis coniugiis exuunt sterili
Abbreviated transcription (Latin):
põpenũ. euthichidẽ feminã asia exibitã ꝗͣ con¬
stabat tricies enixã. cũ.xx. eiꝰ lib̾is in teatro suo
supplicasse. Uñ cõpetens ħ loco dueo suꝑ hoĩs
dictu uibebunt᷑. ꝓut patͥa cuiꝰq ãmonebit si¬
mꝰ notaturi iire abeo potissimũ ordiem᷑. quẽ
rerũ nat᷑a sensꝰ rudicio ⁊ roĩs capacitate p̃po¬
suit om̃ib. Itaq ut democ̾tꝰ pbisicꝰ ostendit̾.
mulier solũ aĩai m̃strualee. Cuiꝰ ꝓfliuia n par¬
uis spectata docum̃tis. int̾ monst̾sica mĩto nu¬
mant᷑. Contacte his fruges ñ germinabt̃ acescent
musta morient᷑ herbe. ãmuiitent arbores fetꝰ. ferrũ
rubigo corripiet. ngrescent aȩxa. Si qͥd canes ind̾
ederint. in rabiẽ efferent᷑. nocituri morsib qͥb
limpbaticos faciunt. Parua st ħ. Situm̃ in iudea
qͦs asphaltides ginnit lacꝰ. adeo lentũ mollicie
glutinosa ne a se nequeat seꝑari. E nĩuͦ si abrũꝑe

Expanded text:
Pompeium Eutychidem feminam Asia exhibitam, quam conPompeium Eutychidem feminam Asia exhibitam, quam constabat tricies enixam, cum viginti eius liberis in theatro suo publicasse. Vnde competens hoc loco duco super hominis dictu uidebuntur, prout patria cuiusque admonebit simus notaturi, iure ab eo potissimum ordiemur, quod rerum natura sensus iudicio et rationis capacitate praeposuit omnibus. Itaque ut Democritus physicus ostendit, mulier solum animal menstruale est, cuius profluuia non paruis spectata documentis inter monstrifica merito numerantur. Contactae his fruges non germinabunt, acescent musta, morientur herbae, amittent arbores fetus, ferrum robigo corripiet, nigrescent aera, si quid canes inde ederint in rabiem efferabuntur, nocituri morsibus quibus, lymphaticos faciunt. Parua haec sunt. Bitumen in Iudaea quod Asphaltites gignit lacus adeo lentum mollitie glutinosa, ut a se nequeat separari, enimuero si abrumpere
Abbreviated transcription (Latin):
desidio eiꝰ insignis penitentia noufragia sicula.
turpis ibi inspelunca ocultatao. sediciones mi¬
litũ plurimȩ periisina cina detectũ filis ad¬
ult̾iũ ⁊ uoluntas ꝑat̾cidalis. nec minore dede¬
core neptis in famia incusate mortes filioꝵ &
amissis lib̾is ñ solꝰ orbitatis dolor urbis petilen¬
tia. fames italiȩ bella illirica. angustiȩ rei mi¬
litaris. corpꝰ morbidũ. contumeliosa dissensio
pͥugni neronis. uxoris etĩã tyb̃ii cogitatiões
parũ fide. atq inhe modũ plara. Hiciꝰ cñ sup̾¬
ma. qͣsi lugera se łm penuria insecutaẽ fra¬
gũ oĩñ acne foritiitũ qd̾ accideratꝰ in deret᷑ ĩ¬
minentia mala ñ dubiis signis apparuert᷑.¬
fausta quodã ex plebe partu uno edidit
monstruosa fecunditate. portendens futȩ ca¬
lamitatis indiciũ. qͦlibet. trogꝰ auetor affir¬
met in egypto septenos uno ut̾o simulgiiii.

Expanded text:
desiderio eius insignis paenitentia; naufragia Sicula; desiderio eius insignis paenitentia; naufragia Sicula; turpis ibi in spelunca occultatio; seditiones militum plurimae; Perusina cura; detectum filiae adulterium et uoluntas parricidalis; nec minore dedecore neptis infamia; incusatae mortes filiorum et amissis liberis non solus orbitatis dolor; urbis pestilentia, fames Italiae, bello Hillyrico angustiae rei militaris, corpus morbidum, contumeliosa dissensio priuigni Neronis, uxoris etiam Tiberii cogitationes parum fidae, atque in hunc modum plura. Huius tamen suprema quasi lugeret saeculum, penuria insecuta est frugum omnium: ac ne fortuitum quod acciderat videretur, inminentia mala non dubiis signis apparuerFausta quaedam ex plebe partu uno edidit monstruosa fecunditate portendens futurae calamitatis indicium: quamlibet Trogus auctor adfirmet in Aegypto septenos uno utero simul gigni:
Abbreviated transcription (Latin):
es.xxi.⁊ qͣdrantẽ simul int̃ calaũ. qͦ pacto regͣdati m̾¬
ses de cȩt̾o statuta sit ordinis tẽpora detinerent. Ille
tenos. sexagenos. qͥnos ⁊ qͣdrantẽ. Et tẽ qͦ tuciũ ꝯmis¬
ficere debuissent .xͦii. st̃ int̾calati. Qd̃ rep̾hensũ augn¬
stꝰ reformauit. iussitq annos.xͣi. sñ int̾calatione
discurrẽ. ut .iii. illi dies qͥ ult.uiiii. necessarios tenre
na õĩũ pꝰ ea tẽpoꝵ fundata rõ ẽ. Uerũ cũ ⁊ ħ i multa
alia anigusti tẽporib debeant᷑ qͥ pene exẽplo rerũ po
titꝰ ẽ. tanta ⁊ tor inuita eiꝰ inueniunt᷑ adu̾sa. ut nõ
sit facile discernẽ calamitosior anbeatior fu̾it.
Primũ qͥ ap̃ auuncłm in peticione magisterii eqͥtũ
p̾latꝰ ẽ ei lepidꝰ tͥbinꝰ. cũ quadã auspicantiũ cepaoꝵ
nota. moxtriũ uiratꝰ collegiũ p̾graui potestate
antonii philippensis. In de ꝓscͥptionis inuidia.
abdicatio postumi agrippe pꝰ adoptionẽ de md̃

Expanded text:
et quadrantem simul intercalavit: quo pacto regradati menses de cetero statuta ordinis sui tempora detinerent. Ille tenos sexagenos quinos et quadrantem. Et tunc quoque vificere debuissent, duodecim sunt intercalati. Quod deprehensum Augustus reformauit, iussitque annos duodecim sine intercalatione decurrere, ut tres illi dies, qui ultra nouem necessarios temerena omnium postea temporum fundata ratio est. Verum cum et hoc et multa alia Augusti tetitus est, tanta et tot in uita eius inueniuntur aduersa, ut non sit facile discernere, calamitosior an beatior fuerit. Primum quod apud auunculum in petitione magisterii equitum praelatus est ei Lepidus tribunus, cum quadam auspicantium coeptorum nota; mox triumuiratus collegium praegraui potestate Antonii, Philippensis, inde proscriptionis inuidia; abdicatio Postumi Agrippae post adoptionem, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
cebant. laxea lardũ ẽ. gallice dictũ. Uñ ⁊ affraniꝰ. In insa
gallũ sagatũ pingui pastũ taxea. Axungia. ab unctoĩe¬
ẽ uocata. Seiuũi a sue dictũ. qͣsi sueuũ. eo qd̾ plꝰ pi¬
guedinis ħ aĩal bãt. Offa ẽ ꝓpͥe frustũ dentiũ: cuiꝰ
diminutiuũ offellã facit. Uñ ⁊ offarii coqͥ. qr parti
canis iacit᷑. saciat᷑ ilico cõpesct᷑. ⁊ silescit. frustũ uoca¬
tũ qͥ capiat᷑ a frumine. ẽ enĩ frum̃ sũma pars gule
Pulpa dicta. qͥ cũ pultȩ olĩ mixta uescebat᷑. uñ ⁊pu¬
m̃tariũ. ⁊pulm̃tũ ẽ dictũ. Lucanicȩ dicte. q̃ pͥꝰ in¬

Expanded text:
cebant. Taxea lardum est gallice dictum. Unde Afranius in Rosa: cebant. Taxea lardum est gallice dictum. Unde Afranius in Rosa: Gallum sagatum, pingui pastum taxea. 25. Axungia, ab unctione vocata. Sebum, a sue dictum, quasi suebum, quod plus pinguedinis hoc animal habeat. Offa est proprie frustum dentium, cuius diminutivum offellam facit. Unde et offarii coqui, quia parcanis iacitur, satiatus ilico conpescitur et silescit. Frustum vocatum quod capiatur a frumine; est enim frumen summa pars gulae. Pulpa dicta quod cum pulte olim mixta vescebatur. Unde et pulmentarium et pulmentum dictum. Lucanicae dictae q
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃. Placente s̃ q̃fiunt de farre. q̃ alibi liba dict᷑. eoqͦ
libeant ⁊ placeant. Dulcia st̃ gña optis pistorii ã sapo¬
redicta. Uelle em̃ sparso. sumunt᷑. Crusta dr̃᷑ suꝑficies
pams. Ip̃a. ⁊ fragm̃ta qr diuidunt᷑ ut fracta. ferm̃tũ
a feruore s̃ ñcupatũ: qd̾ plꝰ pͥma hora ñ pot̾ ꝯrtiũ¬
Greendo em̃ epeati. fariua⁊ furfines a farre dñt.
cuiꝰ sc̃ pͣgam̃ta. Amulũ flos farinȩ tenuissimuꝰ. p̃ leui¬
tate de mola eiectꝰ. Uñ ⁊ appellatꝰ qͣsi amola. Sumila polli¬
nes. Carnes dicte qi caro stͥ. siue a creando. Uñ ⁊ agͤcis
ab eo qͦd sit soluta. Uñ ⁊ soluto libidinis luxꝰ: ⁊ m̾bra lo¬
comota. luxa dñr. Frixũ a sono ẽ dictũ: qñ ardet ĩ oleo
Saisũ. qͣsi sale asꝑsũ: demptis de medio tribꝰ sillab̾. Ran¬
cidũ exuicio ẽ nuncupatũ: q raucos efficiat. Suiccidia
carnes in usũ repositȩ. a succidendo dicte. Lardũ. eo
q in domo repositũ ꝯseruat᷑. Nã antiqͥ domos lares di¬

Expanded text:
accepit. Placentae sunt quae fiunt de farre. Quae alii liba dicunt, eo quod libeant et placeant. Dulcia sunt genera pistorii operis, a sapore dicta; melle enim asparso sumuntur. Crusta superficies panis: ipsa et fragmenta, quia dividitur, ut fracta. Fermentum a fervore nuncupatum, quod plus prima hora non potestm excedit. Farina et furfures a farre dictae, cuius sunt purgamenta. Amolum flos farinae, tenuissimum, prae levitate de mola eiectum; unde et appellatum, quasi a mola. Simila. Pollines. Carnes dictae quia caro sunt; sive a creando, unde et a Graecis ab eo quod sit soluta unde et solutio libidinis luxus et membra loco mota luxa dicuntur. Frixum a sono dictum quando ardet in oleoSalsum, quasi sale asper sum, demptis e medio syllabis tribus. Rancidum, ex vitio nuncupatum, quod raucos efficiat. 24. Succidia, carnes in usum repositae, a succidendo dictae. Lardum, eo quod in domo repositum conservatur. Nam antiqui domos lares di
Abbreviated transcription (Latin):
Fauspicantes. ad eo ut eiꝰ die pͥma. de aris uestalib g¬
nes accenderent. muttrent ueterib uirides laureas.
senatꝰ ⁊ ppłs comitia agerent matͦne seruis suis ce¬
nas ponerent. situti sat᷑nalib dnĩ. Ille rit honore
ꝓmptiꝰ obseqͥũ ꝓuocarent. Hii qͣsi gram repensareã.
ꝑfecti laboris maxiẽq hc̃ m̃sem pͥncipẽ testant᷑ fuisse.

Expanded text:
Martio auspicantes, adeo ut eius die prima de aris Vestalibus ignes accenderent, mutarent veteribus virides laureas, senatus et populus comitia agerent, matronae servis suis cenas ponerent, sicuti Saturnalibus domini: illae ut honore promptius obsequium provocarent, hi quasi gratiam repensarent perfecti laboris: maximeque hunc mensem principem testatur fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
uticensis catonis ꝓcreauit. De concept̾one mulier¬
Uomꝑtũ ⁊ illud ẽ. qd̾ int̾ duos concept᷑. cũ u̾cessit
paululũ tpris ut̾q residet sic̾ in hercule ⁊̃ eiphi¬
ce apparuit fr̃e eiꝰ qͥ gestante eodẽ oñẽ int̾ualł tĩ
qͣb concept fuerant nati uident᷑. ⁊ de ꝓchonenli
ancitia. q̃ edriplici adult̾io geminos ediditꝰ. utr̃q
patͥ suo si milẽ. Hic ephicles yolcũ ereat. qͥ sarctim¬
ã ingͥss palantes in colarũ animos. ad concordiã
eblanditꝰ. olbiã. atq alia greca oppida extrux̃. Iolense
ab eo dicti sepulc᷑ eiꝰ tẽplũ addid̾unt. qd̾ mutatꝰ uir¬
tutẽ patru malis płimis sardiniã lib̾asset. Item.¬
Nte omĩa sobolẽ cogitantib stmitat᷑o pꝰ coicꝰ cu

Expanded text:
Vticensis Catonis procreauit. Compertum et illud est, quod inter duos conceptus cum intercessit paululum temporis, uterque residet, sicut in Hercule et Iphicle apparuit fratre eius, qui gestati eodem onere, interuallis tamen quibus concepti fuerant nati uidentur; et de Proconnesia ancilla, quae e duplici adulterio geminos edidit, utrumque patri suo similem. Hic Iphicles Iolaum creat, qui Sardiniam ingressus, palantes incolarum animos ad concordiam eblanditus, Olbiam atque alia Graeca oppida extruxit. Iolenses ab eo dicti sepulcro eius templum addiderunt, quod imitatus uirtutem patrui malis plurimis Sardiniam liberasset. Ante om
Abbreviated transcription (Latin):
latior. int̾dũ fier&. ĩ iinutior uł oĩmod̾ simulatꝰ p̾te¬
riret᷑. ñ ñꝗͣ accidebat ut m̃ses qͥfuerant tnsacti hieme.
mͦ estiuu mͦ autũnale. tẽpꝰ incid̾ent. Icaq Iuliꝰ cesar
iunu̾sã hanc uiconstantiã incisa tẽpoꝵ ꝑturbatio

Expanded text:
latior, interdum fieret imminutior, vel omnino dissimulatus praetelatior, interdum fieret imminutior, vel omnino dissimulatus praeteriretur, nonnumquam accidebat, ut menses qui fuerant transacti hieme, modo aestivum modo autumnale tempus inciderent. Itaque C. Caesar universam hanc inconstantiam, incisa temp
Abbreviated transcription (Latin):
cerent temẽ annũ clausũ int᷑ dies qͦs supͣ diximꝰ.
cursũ. qͣdrantẽ illũ. .⁊ .x. dies addidunt. ut adliqͥdũ
seruatione ĩparis numĩ. quiẽ pitagoras monuit
minosꝰ dnis inferis deputat᷑. Cũ itaq ħ diffinitio toto
orbe placuiss custodienda qͣtrantis gr̃a a ddi̾sis gen¬
tib uariȩ uit̃ calabat᷑. nec usqͥ tñ ad liqͥdũ fiebat tẽꝑm
ꝑeqͣtio. Greci gͦ singłis annis.x. dies n qͦdrantẽ dẽche¬
bãt. eosq octies multiplicatos in anuũ nonũ. reser¬
xxx. dies scindet᷑. qͥ anno.iͦx. restitirti efficiebant dies. coc.¬
Ad̾ cũ uncio romani ꝓbassent. cõct̃platõe niuiĩ parilis
offensi negle̾tt̃i. birui ꝑdicdunt tͣnsbeta in sac̾dotes int̾¬
calandi potestate. Qui plerũq gratificandes rõib po¬
blicanoꝵ ꝓ libidine sua. subthebam tẽꝑa uł augebanł.
Cũ ħ sic forent ꝯstituta. mod̾ꝰq int̾calandi int̃dũ cuumy¬

Expanded text:
cerent temere annum clausum intra dies quos supra diximus, cursum, quadrantem illum et decem dies addiderunt, ut ad liquiduservatione inparis numeri, quem Pythagoras monuit minosus diis inferis deputatur. Cum itaque haec definitio toto orbe placuisset, custodiendi quadrantis gratia a diversis gentibus varie intercalabatur, nec umquam tamen ad liquidum fiebaperaequatio. Graeci ergo singulis annis undecim dies et quadrantem detrahebant, eosque octies multiplicatos in annum nonum reserses per tricenos dies scinderetur; qui anno nono restituti efficiebant dies Quod cum initio Romani probassent, contemplatione numeri parilis offensi neglectum brevi perdiderunt, translata in sacerdotes intercalandi potestate: qui plerumque gratificantes rationibus publicanorum pro libidine sua subtrahebant tempora vel augebant. Cum haec sic forent constituta modusque intercalandi interdum cumu
Abbreviated transcription (Latin):
lũ reꝑtumẽ. quo płimũ : arma cessauerint ⁊ in¬
genia floruerint. sciłt& ne inerti iusticie lau¬
guerent uͥtutis oꝑa bellis quiescentib. luncgͦ pͥ¬
mũ cursꝰ anni. ꝑspecta ratio ẽ. q̃ arerũ origine
ꝓfunda caligine tegebat᷑. Qualit̃ añ aug̾tũ cesa

Expanded text:
lum repertum est, quo plurimum et arma cessaverint et ingenia floruerint, scilicet ne inerti iustitio langueret virtutis opera, bellis quiescentibus. Tunc ergo primum cursus anni perspecta ratio, quae a rerum origine profunda caligine tegebatur. Nam ante Augustum Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
telli a culta st̃ dicti. eo q ex ipsis putat̾onẽ ueres
in arbores faciebant iuite priguã falces eẽnt.
reꝑte. Fals ẽ. qͦ arbores putant᷑ ⁊ uites. Dicta aũ
fais. qr hac pͥmũ milites ħbã filicẽ solebant
curuauit inusꝰ. Agͥcole nõ sũ. militis añ fu
falcastrũ a sunilitridine faicis ẽ uocatã. est
aut̃ ferram̃tũ curiũ. cũ manub̾o longo. ad den
sitatẽ uepͥũ fuccidendã. hii ⁊ run cones st̃ diet
qͥb icepres seq̃nt᷑. a runcando dicti. Serricia ẽp̃¬
tenuis lãmina ferri. dentiũ mordacitate. resecas
arbores. seu ramos. Rastra qͦ aut aradendo t̾rã.
auit a aritate denciũ dicta st̃. Ligones. qd̾ terrã
leuent. qͣsi lauones. Studicia dicta. eo qͣ dea codic̃ẽ¬

Expanded text:
telli a cultura dicti, eo quod ex ipsis putationem veteres telli a cultura dicti, eo quod ex ipsis putationem veteres in arbore utebantur et vite, priusquam falces essent repertae. Falcis est qua arbores putantur et vites; dicta autem falcis quod his primum milites herbam filicem solebant curvavit in usus: agriculae nunc sum, militis ante fui. Falcastrum a similitudine falcis vocatum: est autsitatem veprium succidendam. Hi et runcones dicti, quibus vepres secantur, a runcando dicti. 6. Serrula est praetenuis lamina ferri, dentium mordacitate resecans arbores, seu ramos. Rastra quoque aut a radendo terram, aut a raritate dentium dicta. Ligones, quod terram levent, quasi levones. 7. Scudicia dicta, eo quod ci
Abbreviated transcription (Latin):
Uoctes dictiqͥ manib uectent᷑. und̾ hostia saxaq¬
euelliuit᷑. Forfices scd̾m ethimologiã sia filo dñt.
capiant: quȩ stͥ fabroꝵ. formũ enĩ dixert. antiqͥ cati¬
dũ. Uñ ⁊ formosꝰ dr̃. Nouacła.¬
tos. Calamistr̃ acus ẽ. q calefacta ⁊ adhibita iale¬
facit ⁊i intorquet capillos. Uñ ⁊calamistrati ap¬
pellant᷑: qͥ comã torq̃nt. Clau ns dicta. qd̾ clau¬
dat ⁊ aꝑiat. Catͥena uocata: qd̾ capiendo teneat.
horologiũ q ibi horas legamꝰ .i. colligamꝰ. Est enĩ
ĩsolanio positri. uͥa clauo ꝑ lineas currit ũibra. uit
ꝗͣcũq diei horã ostendat. De instruñitis rusticis.
omer dictꝰ ẽ. qd̾ ui humũ eruat: seu abeuo
octulto decrescit uomer maruis. sũpsitq ꝑ detͥ¬
m̃ta fulgorẽ. Aratr̃ qͣsi arateruĩ.ab arando t̾ram
ẽ uacatũ. Buris ẽ curuam̃tũ aratͥ dictũ qͣsi bosa
ria. qd̾ si in sumilitudinẽ caude bouis. Dentaleẽ
aratͥ pars pͥma in qͦ uomer inducit᷑ qͣsi detis. Cul¬

Expanded text:
nibus vectentur, unde ostia saxaque velluntur. Forfices: secundum etymologiam, si a filo dicuntur, capiant, quae sunt fabrorum. Formum enim dixerunt antiqui calidum; unde et formosus. Novactos. Calamistrum acus est quae calefacta et adhibita calefacit et intorquet capillos. Unde et calamistrati appellantur qui comam torquent. Clavis dicta quod claudat et aperiat. Catenatum, quod capiendo teneat. Horologia, quod ibi horas legamus, id est colligamus; est enim in solariis positum, ubi a clavo per lineas currit umbra, ut amcumque diei horam ostendat. De instrumentis rusticis . Vomer dictus quod vi humum eruat, seu ab evoocculto decrescit vomer in arvis. Sumitque per detrimenta fulgorem. Aratrum ab arando errium. Buris est curvamentum aratri, dictum quasi βοὸς οὐρά, quod sit in similitudinem caudae bovis. Dentale est aratri pars prima; in quo vomer inducitur quasi dens. Cul
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ forte ad erat opp̾ss ẽ. Megalẽ sabini receꝑutł̃
disciplinã atiguriandi ab eo docti. Suo qͦ numi¬
ni id̾e heccules instituit. arã q̃ maxĩa ap̃pontifi¬
co habet᷑ cũ se exuicostrate euandri mat᷑ quȩ
a uatirimo carm̃tis dictaẽ. ĩmortalẽ oꝑisse. Cũ sep¬
tũ ⁊̃ intia qͣ ritus sacror. factis bouicidꝰ docuit
potitios. Hoc sacellĩ hercul in boario foro ẽ.ĩ qͦ
arguĩta ⁊ conuiuii.⁊ maiestatis ip̃iꝰ remauea
Nam diuinitꝰ ueq mmiscis illo. neq canib ẽ ingͦss:
Et em̃ cũ inscerationẽ sacͥficoł daret: niuagrũ dm̃¬

Expanded text:
tunc forte aderat oppressus est. Megalen Sabini receperunt, tunc forte aderat oppressus est. Megalen Sabini receperunt, disciplinam augurandi ab eo docti. Suo quoque numini idem Hercules instituit aram, quae maxima apud pontifices habetur, cum se ex Nicostrate, Euandri matre, quae a uaticinio Carmentis dicta est, inmortalem conperisset. consaeptum etiam, intra quod ritus sacrorum, factis bouicidiis, docuit Potitios, sacellum Herculi in Boario foro est, in quo argumenta et conuiuii et maiestatis ipsius remanent. Nam diuinitus neque muscis illo neque canibus ingressus est. Etenim cum uiscerationem sacrificolis daret, Myiagrum d
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ abõleret fides placite tacit᷑nitatis. Ucleriũ de¬
niq soranũ. qd̾ contͣ int̾dicttĩ eloqͥ id ausꝰ foret
obmnĩtũ ꝓfane uocis necidatũ. Int̾ antiqͥfsimas
sane religiones sacellũ colit᷑ angerone cui sacͥfi¬
cat᷑. añ diẽ .xii. kł ian̾. quȩ diua p̾sul silentii istiꝰ
mbiguitatũ q̃stiones excitauit qd̾ q̃dãibi erus.
multo ante romulũ culta sint. Quippe añ¬
arã hercuł ꝗͣ uouerat. si amissas boues reppiss.
punito patͥcaco inuentori consecrauit. Q cacus
habitauit locũ cui salme nom̃ ẽ. uͥ łͥgemina nc̃
porta. Hic ut gelliꝰ tradit. cũ atharcote tẏrreuo
ad quẽ legat᷑ uen̾at. ussti marsie regis. socio me¬
gale frige custode fore dat᷑. frustratꝰ uincła. ⁊ und̾
tien̾at redux p̃sidiis ãpliorib occupato circa uul¬
t᷑nũ ⁊ cãpaniã regno. dũ attrectare : ĩ eã auderae
quẽ ꝯcesserant in archadũ iura duoe hercule qͥ

Expanded text:
e taciturnitatis, Valerium denique Soranum, quod contra interdictum eloqui id ausus foret, ob meritum profanae uocis neci datum. Inter antiquissimas sane religiones sacellum colitur Angeronae, cui sacrificatur ante diem XII k. Ian.; quae diua praesul silentii ipsius mbiguitatum quaestiones excitauit, quod quaedam ibi multo ante Romulum culta sint. Quippe aram Hercules, quam uouerat si amissas boues repperisset, punito Caco patri Inuentori dicauit. Qui Cacus habitauit locum, cui Salinae nomen est; ubi Trigemina nunc porta. Hic, ut Gellius tradidit, cum a Tarchone Tyrrheno, ad quem legatus uenerat missu Marsyae regis, socio Megale Phryge, custodiae foret datus, frustratus uincula et unde uenerat redux, praesidiis amplioribus occupato circa Vulturnum et Campaniam regno, dum adtrectare etiam ea audet, quae concesserant in Arcadum iura, duce Hercule qui
Abbreviated transcription (Latin):
niã gͣce ualentiã nõatã. Qͣm archades. qm̃ ha
bitassent in excelsa parte montis. deriuatã dem¬
ceps. ut tutissima urbiũ arces uocarent᷑. Heracli¬
di placet troia capta qͦsdã exachiuis ĩ ea loca uͥ nc̃
roma ẽ deuenisse ꝑ tiberĩ. Dem̃ suadente roma
nobilissima captiuar̃ que his comes erat. incensis
nauib posuisse sedes. instraxisse menia ⁊oppidũ
abea romen uocauisse. Agathocles scͥbit. nom̃ ñ
captiuã fuisse ut supͣdictũ ẽ. s abaschanio natã e¬
neȩ neptã. istiꝰ appellatõis causã fuisse. Tradit᷑ ẽ¬

Expanded text:
mam Graece Valentiam nominatam. Quam Arcades quoniam mam Graece Valentiam nominatam. Quam Arcades quoniam habitassent in excelsa parte montis, deriuatum deinceps, ut tutissima urbium arces uocarentur. Heraclidi placet Troia capta quosdam ex Achiuis in ea loca ubi nunc Roma est deuenisse per Tiberim, deinde suadente Rome nobilissima captiuarum quae his comes erat, incensis nauibus posuisse sedes, instruxisse moenia et oppidum ab ea Romen uocauisse. Agathocles scribit Romen non captiuam fuisse, ut supra dictum est, sed Ascanio natam Aeneae neptem appellationis istius causam fuisse. Traditur e
Abbreviated transcription (Latin):
opiniones uniu̾sas. eligere maluimꝰ potiꝰ ꝗͣ in no¬
uare. Ita si qua existis secꝰ quã opto. in animũ tu¬
ũ uenerint: des uelĩ infantiȩ meȩ ueniã. Nã¬
constantia u̾itatis: penes eos ẽ. qͦs secuti suiꝰ Sic̃
gͦ qͥ corꝑum formas emiulant᷑ pꝰpositis q̃ reliqͣ
st̾. ante omiã effigurant modũ capitis. nec pͥꝰ li¬
neas destinant ĩ m̾bra alia ꝗͣ abipsa ut ita dixe¬
rĩ figuratũ arce auspiciũ faciant inchoandi.
nos ꝙͦ a capite orb̾ ad⁊ aburbe roma pͥncipiũ ca¬
pessemꝰ qͣins nicħ suꝑ ea doctissimi auctores re¬
liquerint q̃d ignotã p̃comũl possit suscitar ao
suꝑuacuũ pene sit relegere t᷑mitẽ decursũ tot an¬
nalib. De tam̃ ꝓrs dissimulata sit. originẽ eiꝰ qñ¬
unt qͥ uideri uelint rome uocabulũ ab
euuandro pͥmũ datũ. cũ oppidũ ibi offen¬
disset qd̾ extructũ antea ualentiã. dixãt iuuent᷑
latina. seruataq significatõe. ĩpositi pͥꝰ noĩs. ro¬

Expanded text:
opiniones universas eligere maluimus potius quam innovare. Ita si qua ex istis secus quam opto in animum tuum venerint, des velim infantiae meae veniam: constantia veritatis penes eos est quos secuti sumus. Sicut ergo qui corporum formas aemulantur, postpositis quae reliqua sunt, ante omnia effigneas destinant in membra alia, quam ab ipsa ut ita dixerim figurarum arce auspicium faciant inchoandi, nos quoque a capite orbis, id est ab urbe Roma principium capessemus, quamuis nihil super ea doctissimi auctores reliquerint, quod in nouum praeconium possit suscitari, ac superuacuum paene sit relegere tramitem decursum tot annalibus. Ne tamen prorsus dissimulata sit, originem eius quaunt qui uideri uelint Romae uocabulum ab Euandro primum datum, cum oppidum ibi offendisset, quod extructum antea Valentiam dixerat inuentus Latina, seruataque significatione inpositi prius nominis, Ro
Abbreviated transcription (Latin):
erariũ fert᷑. comites eiꝰ condid̾unt in bonore sa¬
turni qͣ cultorẽ regionis illiꝰ cognouerant ex¬
titisse. Iade ⁊ montẽ capitolinũ sat᷑niũ nõauert̃.
capitotini montis habitacłm carm̃te fuit. uͥ
carm̃itis nc̃ fanũ ẽ aqͣ carm̃ tati porte nonĩda

Expanded text:
aerarium fertur, comites eius condiderunt in honorem Saturni, quem cultorem regionis illius cognouerant extitisse. Iidem et montem Capitolinum Saturnium nominauerunt. Capitolini montis habitaculum Carmentae fuit, ubi Carmentis nunc fanum est, a qua Carmentali portae nomen da
Abbreviated transcription (Latin):
b exoticis. de extimar̾ gentiũ formis. deritu dissono
abditarũ natonũ ñ nulia :̃ digna memoratu. quȩ
p̃t̾mitte̾ incuriosũ uidebat᷑. quoꝵ auctoritas qd̾ cũ
pͥmis insinuatũ indust̾e tuȩ uelĩ de sc̃ptorib ma¬
nat̾ receꝑtissimis. Qͥd enĩ ꝓpͥũ nr̃m eẽ possit. cũ nicħ

Expanded text:
bus exoticis, de extimarum gentium formis, de ritu dissono bus exoticis, de extimarum gentium formis, de ritu dissono abditarum nationum, nonnulla etiam digna memoratu, quae praetermittere incuriosum uidebatur quorumque auctoritas, quod cum primis industriae tuae insinuatum uelim, de scriptoribus manat rec
Abbreviated transcription (Latin):
um et uiixium clem̃tiam
⁊ optimarũ arciũ studiis
tissinũ dare cuiꝰ uł industa
ꝓmptiꝰ suffragiũ. uł benignitas ueniã sponde¬
bit faciliorẽ. Lib ẽ ad cõpendiũ p̾paratꝰ. qͣntũq i̾
passa ẽ. ita mod̾ate rep̾ssꝰ. ut̾ nec ꝓdiga sit in eo co¬
pia. nec dãpnosa ꝯcuinitas. Cuisi aninũ ꝓpiꝰ inten¬
dis uelut ferm̾tũ cognitõis mag̾ eũ eẽ ꝗͣ bracte¬
as eloq̃ntie dep̾hendes. Exqͥsitis enĩ aliqͥt uolumi¬
referrẽ pedẽ. ⁊ reniotiᷤ longiꝰ ũnorer. Locoꝵ ꝯmemo¬
ratio płimũ tenet. in quẽ partẽ ferme inclinati¬
orẽ uniu̾sa materies. Quoꝵ ꝯmeminisss ita uisũ
ẽ. ut inclitos t̾rar̾ sitꝰ: ⁊ insignes tͣctꝰ maris. seruata
orb̾ distinctione. suo q̃ ordini reddemꝰ. Inseruimꝰ
⁊ pleraq different᷑ ꝯgruentia. ut si nicħ aliud saltĩ
uarietts ipsa legentiũ fastidio medet᷑. Int̾ ħ hoĩũ
⁊ alioꝵ aĩaliũ nat᷑as exp̃ssimꝰ addita patica de arbori¬

Expanded text:
um et aurium clementia et optimarum artium studiis tissimum dare, cuius uel industria promptius suffragium uel benignitas ueniam spondebat faciliorem. Liber est ad conpendium praeparatus, quantumque ratio passa est ita moderate repressus, ut nec prodiga sit in eo copia nec damnosa concinnitas. Cui si animum propius intenderis, uelut fermentum cognitionis magis ei inesse quam bratteas eloquentiae deprehendes. Exquisitis enim aliquot uolumireferrem pedem et remotis largius inmorarer. Locorum commemoratio plurimum tenet, in quam partem ferme inclinatior est uniuersa materies. Quorum commeminisse ita uisum est, ut inclitos terrarum situs et insignes tractus maris, seruata orbis distinctione, suo quaeque ordine redderemus. Inseruimus et pleraque differenter congruentia, ut si nihil aliud, saltem uarietas ipsa legentium fastidio mederetur. inter haec hominum et aliorum animalium naturas expressimus. Addita pauca de arbori
Abbreviated transcription (Latin):
ioue inpiscib saturno. uieilere. marte. m̾cu¬
rio. in scorpione: sole in tanro. luna ĩ libra
constitutis ⁊ obseruatũ deinceps ne qͣ hostia
parilib aed̾etur. ut dies iste a sanguine purꝰ
cẽt Cuuꝰ significatõe de partu iliȩ tractũ uolt. Pd̾e ro¬

Expanded text:
Ioue in piscibus, Saturno Venere Marte MercuIoue in piscibus, Saturno Venere Marte Mercurio in scorpione, Sole in tauro, Luna in libra constitutis. Et obseruatum deinceps, ne qua hostia Parilibus caederetur, ut dies iste a sanguine purus esset, cuius significationem de partu Iliae tractam uolunt. Idem Ro
Abbreviated transcription (Latin):
paludis. ꝗ p̃t̃ fluens tib̾is fererit ꝓfert reate ꝑꝰ¬
modũ reliquers̃. St̃ qͥuelint ab latib ouiũ mo¬
tata litt̾a̾. uł a pale pastorali dea. autꝰ ut sile¬
nꝰ ꝓbat a palantho hyꝑborei filia. ꝗͣ hercules
ibi cõp̃ssisse uisus ẽ nom̃ monti ad optatũ. S
ꝗͣꝗͣ ista sic congrua palamẽ: ꝓsꝑo illi augu¬
rio deb̾i głam romani nõis. maxĩe cũ annoꝵ
rõ faciat cardinẽ u̾itati. Nã ut affirmatꝰ uor¬
ro auctor diligentissimꝰ. romã ꝯdiditꝰ romu¬
lꝰ. marte genit᷑. ⁊ reia siliua ł ut ñ null mar¬
te ⁊ ilia. Dictaq pͥmũ ẽ roma qͣdrata qd̾ ad
equi libriũ foret posita. Ea uicipit a siluaq̾ ẽ.
in arca appollinis. ⁊ ad suꝑciliũ scalarũ caci
ht t̾minũ. ubi tuguriũ fuit faustul. Ibi ro¬
mulus mansitauit qͥ auspicato muroꝵ fun¬
damĩta iecit drio deuiginti natꝰ annos .xxi. Uł.
ruintiꝰ ꝓdidit mathematicoꝵ nobilisfimꝰ

Expanded text:
s Tiberis fecerat, profecti Reate postmodum reliquerunt. Sunt qui uelint a balatibus ouium mutata littera, uel a Pale pastorali dea, aut ut Silenus probat a Palantho Hyperborei filia, quam Hercules ibi conpressisse uisus est, nomen monti adoptatum. Sed quamquam ista sic congruant, palam est prospero illi augurio deberi gloriam Romani nominis, maxime cum annorum ratio faciat cardinem ueritati: nam, ut adfirmat Varro auctor diligentissimus, Romam condidit Romulus, Marte genitus et Rea Siluia, uel ut nonnulli Marte et Ilia; dictaque primum est Roma quadrata, quod ad aequilibrium foret posita. Ea incipit a silua quae est in area Apollinis, et ad supercilium scalarum Caci habet terminum, ubi tugurium fuit Faustuli. Ibi Romulus mansitauit, qui auspicato murorum fundamenta iecit duodeuiginti natus annos, XI k. runtius prodidit mathematicorum nobilissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Est eni lignũ ĩ tͣnfu̾sa ꝑtica mobile. ex qͦ funis cũ si¬
tula ut utre inputeũ demittit᷑. causa hauriendi
aqͣm. Telonẽ ortolani uocant lignũ longũ: quo
li auriunt aqͣs. Et dictũ putant telonẽ a longra¬
dine. Telonenĩ dr̃ iuxta grecos. qͥcqͥd longũ ẽ.

Expanded text:
est enim lignum in transversa pertica mobile, ex quo funis cum situla vel utre in puteum dimittitur, hauriende aque causa. Telonem hortolani vocant lignum longum quo hauriunt aquas; et dictus telo a longitudine; telum enim dicitur iuxta Grecos, quicquid longum est:
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m alios uͦ ꝑ antisticon. qͣsi soliũ a sedendo. Uñ
sella qͦsi sedda dicta ẽ. & subsellia qͣsi subsedia. Sei
la curuł erat. in qͥb magistratꝰ sedentes iura red¬
debant. Dicte aut̃ curules. qr ap̾ ueteres p̾tores &
consules ꝓpt̾ itin̾is longinqͥtate currui ad forũ ꝓ
uehebant᷑. Selle aut̃ quȩ pꝰ eos uehebant᷑ qͥb se¬
dentes dicẽ iura solebant. acursu curules sellȩ st̃
nõate. Tripodes sellȩ st̃. hñtes tres pedes. S &
Unde ⁊ carra dicta. qd̾ rotas habere uident᷑.

Expanded text:
dum alios per antistichon, quasi sodium, a sedendo. Unde et sella, quasi seda dicta est, et subsellia, quasi subsedia. 11. Sellae curules erant in quibus magistratus sedentes jura reddebant. Dictae autem curules, quia apud veteres praetores et consules propter itineris longinquitatem curru ad forurovehebantur; sellae autem, quae post eos vehebantur, quibus sedentes dicere iura solebant, a curru curules sellae sunt nominatae. Tripodes scamelli sunt, habentes tres pedes. Sed eurrus dicti, quod rotas habere videntur.
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. Baccea pͥmũ a bacco qd̾ ẽ uinũ nõata ẽ. pꝰea uͦ in
tisib aqͣriis tͣnsiit. Calices ⁊ calathi ⁊ scale. pocłoꝵ s̃ gn̾a
andea ex ligno facta ⁊ mñ uocata. Grecien oc̃ lignũ cdi¬
la dicebant. Amputia. qͣsi ampla bulla. Simibis ẽ enũ
rotundicate biilł. q̃ ex spumis aqͣr̾ fuint. atq ita m¬
flattir uento. De uasis uiuariis.: aqͣri U nc a ẽ¬

Expanded text:
bitur. Baccea primum a Baccho, quod est vinum, nominata, postea in usibus aquariis transiit. Calices et calathi et scalae poculorum genera, antea ex ligno facta, inde et vocata; Graeci enim omne lignum κᾶλα dicebant. Ampulla quasi ampla bulla: similis est enim rotunditate bullis quae ex spumis aquarum fiunt atque ita inflantur vento. De vasis vinariis et aquariis . Oen