comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natioẽ sũt apatre uerentei afilio
erat exalus caĩs tam extestam̃to q̃m
ab incestato successiom̾ib. Ratione
ccͣ ingratos filios undiq ⁊ supistis
reb ẜ uata q̃n manifeste cãe ingra¬
tituoinis demõstrant᷑ alioꝵ oĩum q̃
te successionb dictasũt ꝑentũ infi¬
lus aut filioꝵ inꝑantib intactis in¬

Expanded text:
nationem sunt a patre venientia filio aut ex aliis causis, tam ex testamento quam ab intestato successionibus. Ratione contra ingratos filios undique et super istis rebus servata, quando manifestae causae ingratitudinis demonstrantur; aliorum omnium quae de successionibus dicta sunt parentum in filiis aut filiorum in parentib
Abbreviated transcription (Latin):
tutoĩscaũ siue mobile siue inimo¬
bilesit ꝙ futurũ est reddiualere
sancimꝰ. siuõ u̾sus fui̾t ꝙ relinqui¬
tur minus ytonee uõse hãt adti¬
deuissionẽ ⁊ noc ipẽ dignus sit cui
hoc c̾redatur mancre quit apd̃ illũ
a quo relictũ est. ert̾ciauõ centesime
donec aut scd̾as ille cl t nuptias
qñ ⁊ restitutio p̃stitaꝵ usuraꝵ fusci¬
piat facultatẽ aut sifrit manifestũ
nullatenus posse istũ ad nuptias ꝑ¬
uenire. siue scd̾m mod̃ sacercotu. tẽ
cm̃ei bubit ꝙͣ irlictũ est. siue morte
accipient eñi hoc oĩo euis ħeredẽ ni¬
cħ. n dedatis usuris redtentes hãc
ipãm aũt introducimꝰ obẜuantã
⁊ eundẽ intellectũ. ⁊ si nõ ꝯuiges alte¬
rutris subtalẽ reliquerint ꝯditio¬
nẽ. sSr aliquit alus extraneus siue
ui rosiue mulieri subtalẽ ꝯdĩtionẽ

Expanded text:
utionis casu, sive mobile sive immobile sit quod futurum est reddi, valere sancimus. Si vero usus fuerit quod relinquitur, minus idonee vero se habeat ad fideiussionem et nec ipse dignus sit cui hoc credatur, manere quidem apud illum a quo relictum est, ex tertia vero centesimae donec aut secundas ille contquando et restitutio praestitarum usurarum suscipiet facultatem aut si fiat manifestum nullatenus posse istum ad nuptias pervenire, sive secundum modum sacerdotii tunc enim ei dabit quod relictum est sive morte. Accipient enim hoc omni modo eius heredes, nihil neque de datis usuris reddentes. Hanc ipsam autem introducimus observantiam et eundem intellectum, et si non coniuges alterutris sub tali reliquerint condicione, sed alius aliquis extraneus sive viro sive mulieri sub tali condicione
Abbreviated transcription (Latin):
unã ex duabꝯdictionẽ ¶ haberẽ
cõtrahentiũ alt̾m ⁊aut at ad np¬
tias uenire ⁊ abrenũtiare p̃ceptio¬
ni. aut si hoc nouit. s. honorat defũ.¬
ccũ oĩõ abstinẽ decetõ nuptus. Set
ut nõ causa suspensasit.s: post t̾ꝑa
forsitan longareũtat᷑. rursus etac¬
tio. ꝓpt̃ea bene nob uisũ est h̃ det᷑¬
minaricãm ⁊ usq ad annũ quidũ

Expanded text:
unam ex duabus condicionem habere contrahentium alterum, aut ad nuptias venire et abrenuntiare perceptioni, aut si hoc voluerit, sed honorat defunctum, omnino abstinere de cetero nuptiis. Sed ut non causa suspensa sit et post tempera forsitan longa revertatur rursus exactio, propterea bene nobis visum est habere determinare causam, et usque ad annum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte sine mͣiudia sit ui facol¬
tas habeat aur ⁊ argñtum ⁊ ueste᷑
⁊ quicqd cõscrptũ est matudamus
et eñitẽ electoẽm m̾atrisiuelit res acci¬
pere ture fideiussoriã cautionẽ sui
bilib reb sit. ĩ mobiles quid̃ oĩo ma¬

Expanded text:
nisi forte sine invidia sit viri facultas et habeat aurum et argentum et vestes et quidquid conscriptum est matri Damus etenim tunc electionem matri, sive velit res accipere et dare fideiussoriam cautionem sive bilibus rebus sit, immobiles quidem omnino ma
Abbreviated transcription (Latin):
incis filus descendisse ꝯtigit ¶ dehid̃
aũt que post hec ad scõ ueniut uirur.
ita nos p̃sens lex disponat᷑ ⁊s ãcci atun.
ago᷑ nec eẽ est filio moricuit siue in
sine hoc. Intiͣm erga ea que ertesta¬
m̃to sũt dicentes. ita. adordinẽ qui
illa accipiat pscripturã. qr ubiqcu¬
sdodire morientiũ uolumꝰ uolunta¬
tes ⁊ hat̃ qd̃dimissũ est aut datuor.¬

Expanded text:
in eis filii descendisse contigit. De his autem quae post haec ad secundum veniunt virum, ita nobis praesens lex disponatur et sanciatur. rgo necesse est filio moriente sive mas sive etiam sine hoc: interim ergo ea quae ex testamento sunt dicentes ita ad ordinem qui illa accipiat per scripturam, quia ubique custodire morientium volumus voluntates, et habeat quod dimissum est aut datu
Abbreviated transcription (Latin):
lsitatis aut sepulcha effedientẽ. aut
exaliq̃ sacraꝵ domũ aliꝗd rapuisse.aũ
latrocinii sectantẽ uitã aut latrocinã¬
tes suscipientẽ. aut unũ coꝵ qui appł¬
sant᷑ abiger quib ẽ cura alienis insił .¬
dian animalib aut ium̃tis. ⁊ eatnͣs¬
ponẽ. alibi aut ꝓbet plagiirũcẽ. aut
ita lururiost uiuentẽ aut inspicientẽ
passos auiro ꝓbent cura ipĩn salutẽ
aut uenrnis. aut gladio. aut ꝑaliuĩ ali¬
quẽ modũ. multe nãq hoĩbad ma

Expanded text:
lsitatis, aut sepulcra effodientem, aut ex aliqua sacrarum domuum aliquid rapuisse, aut latrocinii sectantem vitam aut latrocinantes suscipientem, aut unum eorum qui appellantur abigei quibus est cura. alienis insidiari animalibus aut iumentis et ea transponere alibi, aut probet plagiarium esse, aut ita luxuriose viventem ut inspiciente upassam a viro probet circa ipsam salutem aut venenis aut gladio aut per alium aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
uilienus celle ꝯstitutionib retribui¬
te aũt̃.a nobis obs uationes dent᷑.si
institutõis sit ps ant legatũ abferx¬
dibͣ aut substitutis. aut alus aquib.
hac relict᷑a sut. ssiquid̃ mortis cãdoã¬

Expanded text:
Iuliae Miscellae constitutionibus retribuiae autem a nobis observationes dentur, si institutionis sit pars aut legatum, heredibus aut substitutis aut illis a quibus haec relicta sunt; si quidem mortis causa
Abbreviated transcription (Latin):
ius subdiderut penis. ⁊ illã quit que
ante luctuosũ nubit tp̃s ⁊ nec oio in
at᷑ filioꝵ cõsistit p̾ũtiut amare ⁊ li¬
becagũt muliei t᷑ uo̾ sic effaisamcõ¬
cupiscentus łił no ipis sub oiderũt pe¬
nis quas sustine̾t queante lugubre
tp̃ atsccũ uotadelin auerit̃. Ideoq sã¬
ccimus easq sic petietãt tecetõ p̃su¬

Expanded text:
s, et illam quidem, quae ante luctuosum nubit tempus et nec omnino mater filiorum consistit, puniunt amare, et lihaec agunt, mulierem vero sic effusam concupiscentiis, non vel ipsis subdiderunt poenis quas sustinent quae ante lugubre tempus ad secunda vota declinaverunt. Ideoque sancimus eas, quae sic peierare de cet
Abbreviated transcription (Latin):
op̃timũ nob uisũ est. eẽ mortis
biñubi parentis obẜuari epc̃. scri¬
bunt itaq hoĩes ⁊ hoꝵ que bãnt
ãplius scribũt aũt ⁊ minus eue¬
nientes ã fortune ccͣios. euentus
sepus oꝑant᷑. uñ ut nõ cuta hec

Expanded text:
optimum nobis visum est esse mortis binubi parentis observari tempus. Scribunt itaque homines et horum quae habent amplius, scribunt autem et minus, evenientes autem fortunae contrarios eventus saepius operantur. Vnde ut non circa haec
Abbreviated transcription (Latin):
simpłis siquid immobił fui̾t
res. nõ. llit bec acciꝑe nisi uirato¬
nam cͥautionẽ erposui̾t ⁊ supposuit
suas res. hoc qõtacite exhac lege d̾ã¬
mus. ut si ad scd̾as uenĩt nuptias re¬
ddat q. datũ est tale quale ꝑcepit
restituens. ⁊ quos accepit inmedio
fructus. siuõ mobił fuit res. siqui¬
cmitione ⁊ husdẽ i potfecis. set si
quid̃ aliut aliꝗd mobiliũ fuerit.ta¬
le restituiquale ꝑcepit aut demin¬
nalũt uire uirãdo restituentis hoc
tauĩt quid̃. S lisusest t̾cie centesi¬

Expanded text:
i quidem immobilis fuerit res, non aliter hoc accipere nisi iuratoriam cautionem exposuerit et supposuerit suas res hoc quod tacite ex hac lege damus, ut si ad secundas venerit nuptias, reddat quod datum est tale quale percepit, restituens et quos accepit in medio fructus. Si vero mobilis fuerit res, si quicautione et iisdem hypothecis. Sed si quidem aliud aliquid mobilium fuerit, tale restitui quale percepit, aut deminvaluerit, iureiurando restituendis hoc tuavit quid
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃it uo̾luntatẽ ante nos quedã ał¬
quid̃ dicebat lẽr. si ad scct̾s uenire
nuptias aut mlat᷑aut pat̾ statim re¬
licto usucadẽt sicut pͥu̾s catebat ꝓ¬
prietatẽ. ⁊ repente illũ filus restitu.
Siuõ imputes fors anfilu fuissent.
⁊̃ cum medu tp̃ris frũctib eũ ał loc
enĩ uicebat᷑ logͣi. nob̾ aut̃ nõsatis
hoc placuit. o uolumꝰ. usu̾sus fru
ucet donari sirelinqͣti ⁊ accipiens
ad sccãs ueniat nuptias m̾ancre
sic quoq usũ fructũ donec suꝑsitia
bũc ht̃ usumfructũ nisi exp̃ssim
ꝑose quitonationẽ sicut deĩ est

Expanded text:
oluntatem, ante nos quidem dicebat lex, si ad secundas venirent nuptias aut pater aut mater, statim relicto usu cadere, sicut prius cadebant proprietate, et repente filiis illum restitui, si vero impuberes forsan filii fuissent, etiam cum medii temporis fructibus. Hoc enim videbatur legi; nobis autem non satis hoc pltiam donari, si relinquatur, et accipiens ad secundas veniat nuptias, manere sic quoque usum, donec supersit qui hunc habet usumfructum, nisi expressim ipse qui donationem, sicut dict
Abbreviated transcription (Latin):
siuõlector existens ⁊ nuptias faciens.
de inde pp̃ aliqͣm ineuitabilẽ necc̃i¬
tatẽ ad scd̾as ueniat nuptus nequa¬
qͣm ad maioris sacercotu ascentut
culm̃ s illic manebit apd̃ mulierẽ.
affectũ illuis ꝓponẽs meliori ꝓuectu¬
i. siuõ̾ cum sit larcus ad ordinatõe
subdiaconi aut diaconi aut pb̾ri ue¬
nur uoluit.denite appareat muli¬
erẽ hñs. nõ ex uir: ginitate sibico¬
płatam.s aut disuĩctã amarito
aut alit̃. ab mitio mor sibi legnti¬
nerit nuptias nõ impetrabit sacer¬
dotiũ. s scilicet latent᷑ ad hec uemĩt
quar cã est antiqua. ⁊ multas quit̃
suscipiens correctiones nõabalus so
sui ueniens rectitudinẽ qm nuc
sectantes psenti a sanccmꝰ. lex enĩ
que uocat᷑ uilia miscella. ler antiqͣ
ler uetusta filioꝵ ⁊ ꝓcreationis x¬
nens studiũ ꝑmittebat mulierib

Expanded text:
ue volumus. Si vero lector existens et nuptias faciens deinde propter aliquam inevitabilem necessitatem ad secundas veniat nuptias, nequaquam ad maioris sacerdotii ascendat culmen, sed illic manebit apud mulierem, affectum illius praeponens meliori provectui. Si vero, cum sit laicus, ad ordinationem subdiaconi aut diaconi aut presbyteri venire voluerit, deinde appareat mulierem habens non ex virginitate sibi copulatam, sed aut disiunctam a marito aut aliter non ab initio mox sibi legitinerit nuptias, non impetrabit sacerdotium, sed licet latenter ad hoc venerit, ur causa est antiqua et multas quidem suscipiens correctiones non ab aliis sui veniens rectitudinem: quam nunc sectantes praesentia sancimus Lex enim quae vocatur Iulia Miscella, lex antiqua, lex vetusta, filiorum procreationis praeponens studium permittebat mulieribus,
Abbreviated transcription (Latin):
tate ingratitudinẽ introduce̾.S
uad scidis nuptias ꝯsiterins adhãc
uenisse ꝯgitationẽ putabit᷑. nisi
tñ aꝑte filius aut cura uitã ipãm
insidians matri. aut manus infe¬
reus impias aut circa sbe totius
mus mulierib ad scdãs uenientib
nuptias ad huc uelle pͥoꝵ marito¬
rũdignitatib aut pͥuilegus uti.
s at qͣle post pͥorẽ uenerũt mm al¬

Expanded text:
itudinem introducere, sed secundas nuptias considerans ad hanc venisse cogitationem putabitur. Nisi tamen aperte filius aut circa vitam ipsam insidians matri aut manus inferens impias aut circa substantiaemus mulieribus ad secundas venientibus nuptias adhuc velle priorum maritorum dignitatibus aut privilegiis uti: sed ad quale post priorem venerunt ma
Abbreviated transcription (Latin):
putias quid̾ agentiũ p̃sidib hicaũ
głiosissimo p̃fecto felicissime huiꝰ urb.
una cũ p̃tore cui huĩ urbał partis cure
est. ut uolente ad nuptias uenire tute¬
lã gerente muliere. ⁊ ordinet᷑ immino
ditõe. aut dieꝰ d̾atõ noͣ. ilit exigi ꝓtona¬
tioẽ logatoꝵ cautõem. hanc udelicet
que logatoꝵ ẜuatoꝵ cã uocat᷑. nisi

Expanded text:
ias quidem a gentium praesidibus, hic autem gloriosissimo praefecto felicissimae huius urbis una cum praetore, cui huius partis cura est, ut volente ad nuptias venire tutelam gerente muliere et ordinetur minoridicione aut die dare, non aliter exigi pro donatione legatorum cautionem, hanc videlicet qu
Abbreviated transcription (Latin):
inptus si.adcafueniens mułr nõ
ualeat dare fideuissionis cautela
qr filus dest̾ituat res. t̃ciam ꝑtẽcen¬
tesime accipiens. nos cãm adhucm¬
elius ab ea ꝯstitumꝰ. ꝙ̃ c̾ñi suphos¬

Expanded text:
nuptiis, si ad eas veniens mulier non valeat dare fideiussionis cautelam quia filiis restituat res, tertiam partem centesimae accipiens: nos causam adhuc melius ab ea constituimus; quod enim sup
Abbreviated transcription (Latin):
qr scd̃ rõnis freq̃ntiam indistiue¬
tõẽs ex morte sanciuimꝰ. breui qͦdẽ
ẜmone ⁊ illud adicimꝰ. qr quecũq
luc̃ti fuint parentes. repudio so
star ex morte lucroꝵ oiã ẜuent᷑ fili¬
is hocidẽ custodiendo. ⁊ suꝑ indotiᷤᷤ
uxoribzubi a nob̾ posita ꝯstitutõ
ꝓcacitatẽ punnuit. ⁊ sidiscernimꝰ

Expanded text:
que secundum rationis frequentiam in disiunctiones ex morte sancivimus, brevi quodam sermone et illud adicimus, quia quaecumque lucrati fuerint parentes repudio solstar ex morte lucrorum omnia serventur filiis. Hoc idem custodiendo etiam super indotatis uxoribus, ubi a nobis posita constitutio procacitatem punivit. Et non discern
Abbreviated transcription (Latin):
hoc iudeł qd̃ gnalit᷑ conͣstitutũ est
siuõ nõ ꝯtigerit accipt cõtrabente᷑
dotes ad huc ꝯstante m̾m̾o. ⁊iã po¬
logẽ ab illaꝵ ꝓcipient heredib. sic̃
scripturi uult cotis. ¶ Si aũt tute¬
lã gerat mͥusir filioꝵ palã est. qr in¬
puberũ cristũtiũirans nõ ad sccũs

Expanded text:
delicet quod generaliter constitutum est. Si vero non contigerit accipere contrahentes dotes adhuc constante matrimonio, etiam polegem ab illarum percipient heredibus, sicut scriptura vult dotis. Caput XL Si autem tutelam gerat mulier filiorum palam est quia impuberum exist
Abbreviated transcription (Latin):
ad scd̃as ueniebat nuptias. mediã
sicut diximꝰ cedens ꝑtem pͥus ꝓcre¬
atis filus ⁊ diuident hoc filii om̃s
erequo ⁊ filios quid̃ habentes ad su¬
os tñsmigtũt filios. oportet em̃. ali
tionẽ accĩpiant oio ꝓportionẽ coꝵ¬
firs. siuõ onss defunctisũt hãt cõ¬
solationẽ sue infelicitatis mat̾. ut
ea rursus recipiat. ⁊ hoc dnĩs sun¬
testatis moriatitur filii. nõ em̃ mhi
testa m̃to conscrib̾e. aut suꝑstites qͦ
uolunt hoc mõdisponẽ gͥ imminẽ¬
tes pene. ante luctus nubentib tp̃e.
tales quodã modo sut̃ ⁊ tres ꝓbus
cõstitutiones pͥus scriptas una qua¬
dã hãc int̾positioẽ hec nob conpetẽ¬
loest. totũ ex hoc siuo̾ sit soboles ⁊ fi¬
lioser hincexhonoratos uiderint.
tũc omĩlargitate. siͦuro adeam ue¬
nente eam scc̃ ꝓpͥctatis pͥuat patri¬
ał ꝑtem solũ ciderelinq̃ns usũ fructũ.

Expanded text:
ad secundas veniebat nuptias, mediam, sicut diximus, cedens partem prius procreatis filiis. Et divident hoc filii omnes ex aequo, et filios quidem habentes ad suos transmittent filios oportet enim aliqtiones accipient omnino pro portione eoi vero omnes defuncti sint, habeat consolationem suae infelicitatis mater, ut ea rursus recipiat. Et haec dicimus, si intestati moriantur filii; non enim in testamenta conscribere, aut superstites quo volunt haec modo disponere. Igitur imminentes poenae ante luctus nubentibus tempus tales quodammodo sunt, et tres pro his constitutiones prius scriptas una quadam hac interpositione haec nobis lex competenlo est totum ex hoc. Si vero sit soboles et filios lex hinc exhonoratos viderit, tunc omni largitate a viro ad eam veniente eam secundum proprietatis privat partem, solum ei
Abbreviated transcription (Latin):
inueniens cautiones. nos ig̾ udẽtes
płimas mulieres desicerio nuptiaꝵ.¬
tẽ ⁊ uirantes. ⁊ nubentes ⁊̃ transcen¬
tentes morientiũ uoluntates estĩm¬
iumꝰ. pͥus intͣ sac̾ratiorẽ mederi
ꝑtẽ. ⁊ ꝑuiriũ eis cohiẜe. nec sinẽ tali¬
legi. lit oporteret sine filus eristẽ¬
tes mulierer hoc u̾irare sacram̃tũ.
o ⁊̃ filios hñtib hoc adiacet ius¬

Expanded text:
inveniens cautiones. Nos igitur videntes plurimas mulieres desiderio nuptiatem et iurantes et nubentes et transcendentes morientium voluntates, aestimavimus prius interim sacratiorem mederi partem et periurium eis cohibere nec sinere talilegi, ut oporteret sine filiis existentes mulieres hoc iurare sacramentum, sed etiam filios habentibus adiacebat ius
Abbreviated transcription (Latin):
m̃m̃us ꝑ nuptias donatioẽs non
augeri solũ. scõ ⁊ aprincipiodan
p̃cipimꝰ ⁊ sicut augeri ꝑmisimus.
quoq minui ꝯtrabñtib uolentibꝰ
siscc̃e fiant nuptie nõ ꝑcipimus
ut nõ aliquo modo. leonis pie m¬
emorie offentamꝰ ꝯstitutionẽ cũ
filu expriorib frũ̾nt nuptus. sienĩ
mmlam obtulit dotẽ aut añ nup¬
tialẽ gonationẽ. parẽs aut aliut ⁊¬
liꝗo largiat᷑ deite sentiens quo e¬
nuat dotẽ. aut añ nuptialẽ dõnatõ¬
nẽ nequaqͣm lucrũ ent filiis ꝙda
tu est. S licebit lucran. aur̾ nct̾icũ

Expanded text:
propter nuptias donationes non augeri solum, sed etiam a principio dari praecepimus. et sicut augeri permisimus, ita quoque minui contrahentibus volentibus e fiant nuptiae, non pepercimus ut non aliquo modo Leonis piae memoriae offendamus constitutionem, cum filii ex prioribus fuerint nuptiis. Si enim immensam obtulerit dotem aut antenuptialem donationem parens aut aliud aliquid largiatur, deinde sentiens, quo fenuat dotem aut antenuptialem donationem, nequaquam lucrum erit filiis quod datum est, sed licebit lucrari aut vitricum
Abbreviated transcription (Latin):
illud ⁊ nõextra pietatẽ. diue me¬
morie alexandro suꝑalios plimos
antiquoꝵ legis latoꝵ det̃minatũ ẽ.
ut siquis manumiẜit ancillã deir̃
eimoucit urorẽ. at illa ut uitat᷑¬

Expanded text:
illud et non extra pietatem a divae memoriae Alexandro super alios plurimos antiquorum legislatorum determinatum est, ut si quis manumiserit ancillam, deinde eam ducat uxorem, at illa ut videt
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant m̾m̃. nõ possũt n nouer¬
cã patres n iniuictricũ matres scd̾m
uite tp̃s qͣmlib face᷑ largitꝗtẽ. iuit
inmorte relinquere: nisitm̃ qͣmtu
unus filius aut filia solus existens
ergnante hãt. siuo̾ multi filu sint
⁊ umuis quisq equalẽ bt̃ portionẽ
nõ amplius qͣm adsingsos uenit.

Expanded text:
novercam patres neque in vitricum matres secundum vitae tempus quamlibet facere largitatem aut in morte relinquere, nisi tantum quantum unus filios aut filia solus existens ex generante habet. Si vero multi filii sint et unusquisque aequalem habeat portionem, non amplius, quam a
Abbreviated transcription (Latin):
ptus sius locat᷑. licentia dat᷑. mob̾ uiris
mittẽ cis repudia ⁊ lucrandotes ⁊ ante¬
nuptiales brẽ conationes ut pote ⁊
ente possessort. s licet aliꝗd tale ab
mediocrib ħ agentẽ inscripticiuo
⁊ abstrałx ab ea que frustra ei cõuincta
latiodotis. noc. añ nuptialis donatio¬
nis. s pͣua malifcĩ correctio. ¶ Sici¬

Expanded text:
centia datur a nobis viris mittere eis repudia, et lucrari dotes et antenuptiales habere donationes: utpote etiam ente possessore, sed licet aliquid tale ab mediocribus haec agentem ascripticium et abstrahere ab ea quae frustra ei coniuncta latio dotis nec antenuptiatis donationis, sed pura, facti mali correctio. Sic i
Abbreviated transcription (Latin):
nt nuptus. ¶ dotes aut quas acce¬
perut̃ ꝯtrabentes nõtuibut᷑ facile
ent dotes quitederut eas in rature
mulierib mariti abhrẽdib muli¬
erũcũ medutp̃ris fru̾ctib. ipĩ iẽ¬

Expanded text:
t XXXIX Dotes autem, quas acceperint contrahentes, non dabunt facile ent dotes qui dederunt eas inmature mulieribus mariti ab heredibus mulierum cum medii temporis fructibus, ipsi e
Abbreviated transcription (Latin):
specticłis młentẽ. aut i eitris adueni¬
entẽ. dnĩs aũt ubi scene rtalrasũt. aũ
insidias sibifacientẽ eruenenis. aut
gladio. aut alias factas modociquib
circauitã ꝑiculũest. aut ⁊̃ ꝯsciãtirm
nitẽ meditantib aut fłitatis remi
cõstitutã. aut antutos manꝰ inferentẽ

Expanded text:
tris advenientem dicimus autem, ubi scenae et talia sunt, aut insidias sibi facientem ex venenis aut gladio aut alio factas modo, ex quibus circa vitam periculum est, aut etiamnnidem meditantibus, aut falsitatis ream constitutam, aut audaces eius manus inferentem
Abbreviated transcription (Latin):
sen una ᷤ ⁊ rursus licentiã tot iuro muli¬
etẽ abicere siat ultãtam inueniat aut
uenificam.aut deunq̃ntẽ homicidiũ.
aut plagariã aut sepultoꝵ molatncẽ
aut sa crilegã cristentẽ. aut fauentẽ
latronib aut iuro uesciente uł ⁊ ꝓhi¬
bente gaudentẽ ꝯuinus alioꝵ nicħ

Expanded text:
se unam. Et rursus licentiam dat viro mulierem abicere. si adulteram inveniat, aut veneficam, aut delinquentem homicidium, aut plagiariam, aut sepultorum violatricem, aut sacrilegam existentem, aut faventem latronibus, aut viro nesciente vel etiam prohibente ga
Abbreviated transcription (Latin):
uota. ¶ Reliqua uo̾quecũq inta¬
lib lucratus ẽ pat̾i aut mat̾ er sed̾is
nuptus aut ꝑlegatũ fors. an seufi
dei cõmissũ nõ tam̃ ad t̾cias uene¬
rĩt nuptias. hec ꝯmixta eoꝵ sb̾e.¬

Expanded text:
vota. Reliqua vero quaecumque in talibus lucratus est pater aut mater ex secundis nuptiis, aut per legatum forsan seu deicommissum, non tamen ad tertias venerunt nuptias, haec commixta eo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex testõ aut mortis cã donatioẽ suĩ
institutoĩs sit pars. Siue sit legatu:
siue fidei cõmissũ. ⁊ gna̾lit̾ dicendũ¬
est omĩs eam deferit ꝓpͥetatis moduᷤᷤ
inhus que appͥori uiro meam uene¬
rũt.. filui ea ꝑcipient. ⁊ ꝓpͥctatis ert̃¬
dñscõmtpẽ. mox quo mat̃ ꝯuincta
est alu ⁊ ħ conmunis muliens ⁊ umi
mulcta sit posita. nãsi ⁊ ille filios
ertote fruitur lũ cris scd̃m ꝓpͥetatis
roẽm. Nam largitatẽ aliamamuli¬
ert ꝑcipiens hanc haberebit firmã.
pret̾ quantũ licet uti ⁊ fruidonec ad¬
umxi̾t solum. ⁊ hic quoq filu licet
sub potestate cõstitutisint. s tñ dnĩẜ

Expanded text:
mento aut mortis causa donatione, sive institutionis sit pars sive legatum sive fideicommissum. Et generaliter dicendum, omnis eam deserit proprietatis modus in his quae a priori viro in eam venerunt, et filii ea percipient et proprietatis erdum tempus mox quo mater coniuncta est alii. Et haec communis mulieris et viri multa sit posita. Nam si et ille filios ex dote fruetur lucris secundum proprietatis rationem, non largitatem aliam a muliere percipiens hanc habebit firmam, praeter quantum licet uti et frui, donec advixerit, solum; et hic quoque filii, licet sub potestate constituti sint, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tur tamuiri ꝗͣ mulieres pͥori legisla¬
tione. siueadalias uenerut nupti¬
as. siue ⁊̃ usqat pͥores steterũt siue
successerũt filus. siue. iliꝗd omniũ
egerut. pͥores sequẽtes loges. Illuis cͣm
cõdentes. ⁊ it⁊ ꝯtrae̾ntes nullus inculp̃

Expanded text:
tur tam viri quam mulieres priori legislatione, sive ad alias venerunt nuptias sive etiam usque ad priores steterunt, sive successerunt filiis sive aliquid omnium egerunt priores sequentes leges. Illis enim credentes
Abbreviated transcription (Latin):
ne. uñdonec ureñt omnẽ licentiã
missis reshas nõ alios nͣngrare. talẽ
quid̃ ppe alienationẽ ꝓmistmꝰ nos
ꝯstitutionẽ ꝓhisꝯscribentis. ¶ Siuo̾
filios er aliqua ꝑte scripserint here¬
des ertraneos aũt exilia manea̾t. aũ¬

Expanded text:
ne. Vnde donec vixerint, omnem licentiam ideicommissis res has in alios migrare; talem quippe alienationem permisimus nos constitutionem pro his conscribentes. Si vero filios ex aliqua parte scripserint heredes, e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tm̃ nec cẽ est solũ ad nou̾cam aut
iniuctricũ renucre exq̃cũ largitate
uolũtate dimissũ. aut muitad⁊¬
tũ. quippe dudũ quarta nc̃ aut t̃¬
tia aut media scd̾ nrãm logeo
porticẽ oiõ filio relmq̃nda ãdan¬
danisi rursus ingratitudinis nõ
nepotib mascuł ⁊ feminis ⁊ pro¬
nepotib siłr. siue sub potestate for¬
san siue emãcipati ꝯsistant. ex pa¬
t̾na uł mat̾nalinea descendentes
⁊hxc cecernẽs recte m̃culit qr plũ¬

Expanded text:
antum necesse est solum ad novercam aut vitricum venire ex quacumque largitate voluntate dimissum aut in vita datum: quippe dudum quarta, nunc autem tertia aut media secundum nostram legem portione omnino filio relinquenda aut danda; nisi rursus ingratitudinis ratinepotibus masculis aut feminis, et pronepotibus similiter, sive sub potestate forsan sive emancipati consistant, ex paterna vel materna linea descendentes. Et hoc decernens recte intulit qu
Abbreviated transcription (Latin):
stis se dubitare contendentes uł erran¬
tes ⁊ hũc ad iecimus logem s. anctienteᷤ
legis lationẽ in quib ⁊̃ exp̃ssim pͥme
posite a nob̾legi ascripsimꝰ hoc est siue
suꝑ cẽ contingit taliũ filioꝵ patres
suie mori nõdumuo̾de huus modi
negõ. aut decereto aut irans actione fi¬
nis acceptus est scd̾m hor talis cĩe adle¬
ges anobis positis ceducunt᷑. exceptis
illis negotus que contingit aut̃ leges
anob positas aut decreto iudicũ aut tnis
ge. tua sublimitas omĩb facere stude¬

Expanded text:
stis se dubitare contendentes vel errantes, et hanc adiecimus legem, sancientes em valere in quibus etiam expressim primae positae a nobis legi adscripsimus: hoc est sive superesse contingit talium filiorum patres sive mori, nondum vero de huiusmodi negotio aut decreto aut transactione finis acceptus est. Secundum hoc tales causae ad leges a nobis positas deducantur, exceptis illis negotiis, quae contingit ante leges a nobis positas aut decreto iudicum aut transge, tua sublimitas manifest
Abbreviated transcription (Latin):
rgitate. ubiquoq p̃sũptiue fieriso¬
lutioẽs ꝯtingebat nullo ex hoc hccͣ te¬
merariũ seq̃nte ꝑiculo ꝯstitutoẽs sc̃¬
psimꝰ dicentẽ. siꝗd sub pͣorestate cõ¬
stituta muliere uoluntate parentũ
aut ⁊̃ sue potestis forteducat urorẽ
neꝙ doce oblata. n ĩstrim̃tis talibꝰ
nõ ob hoc uirꝙ. ĩ multis nouimus
fcm̃erpellet domo urorẽ sine una
q nos c̃nũauimꝰ. si ꝗo. aut̃ tale fiat
⁊ uit sine cã eam abitiat domo. aut
er separet᷑ ab cius mmoĩo quartam
ꝑtẽ ꝓpͥe substantie cogat᷑ ex soluere
ei ⁊ exusq ad qͣdrigentas quid̃ auri

Expanded text:
rgitate ubi quoque praesumptive fieri solutiones contingebat, nullo ex hoc contra temerarium sequente periculo, constitutionem scripsimus dicentem: si quis sub potestate constitutam mulierem voluntate parentum aut etiam suae potestatis forte ducat uxorem neque dote oblata neque instrumentis talibus non ob hoc vir quod in multis novimus factum expellat domo uxorem sine una que nos enumeravimus. Si quid autem tale fiat aut sine causa eam abiciat domo, aut er separetur ab eius matrimonio, quartam partem propriae substantiae cogatur exsolvere ei. Et usque ad quadringentas quidem a
Abbreviated transcription (Latin):
intestata matie monente ⁊ creqͣua
⁊ simillima diuisioẽ. ante nptia¬
les uõdonationes utraq soboles ꝓͥa
accipiet patris ⁊ ersolido quid̃ pͥo¬
ris nsmu. filu illius lucrabunt᷑ do¬
nationẽ. ⁊ ex solido quoq ex scd̃is n¬
ati semminibrꝰabͥilo fcã fruent̾ mu¬
nific̾entia. licet nõ adt̾cium illa mͥ.¬

Expanded text:
intestata matre moriente ex aequa et simillima divisione, antenuptialem vero donationem utraque soboles proprii percipiet patris, et ex solido quidem prioris matrimonii filii illius lucrabuntur donationem, ex solido quoque ex secundis nati seminibus ab illo facta fruentur munificentia, licet non ad tertium illa m
Abbreviated transcription (Latin):
licet nõfiant bides. alii uõ repudi
iamus parentes honorare.⁊ ad frẽm
generatisint ad heredes ueniat hec de¬
fimcti tanqͣm illius substantie cõsti¬
tuta nõ ualentib filus exꝑte hase
exhonorato p̃miũ hir᷑ qd̃ nos eis ꝑꝑ¬

Expanded text:
licet non fiant heredes auiamus parentes honorare et ad fratrgrati sint, ad heredes veniant haec defuncti tamquam illius substantiae constituta, non valentibus filiis ex parente a se exhonorato praemium habere, quod nos eis
Abbreviated transcription (Latin):
succedũt. alio uo̾ non siłr cur nõ ⁊ ipi
⁊ oĩb erequo qͣntum ad hoc ꝯͥferant.
o alios quid̃ eligat̃.alios uo̾ despici¬
ant. ideoq scd̃ portionẽ ał positionẽ
unus quissq hoc lucret᷑. ⁊ si hãnt fili¬
os ad eos hec tñsmittat ¶Illi uo hoc
daraumꝰ alienationes aparentib st̃
tasib fcãs subtiliorẽ impone̾ ꝯuenit
cãe ordinẽ. siem̃ os sr̃ sut̃ filui ex pri¬
orib natimiptus ⁊ p̃moriat᷑ eis pa¬
rentes. infirma oiõ manebit alienatõ
ueniat. tũc creffectu ratuert qd ilie¬
natũ erat quis cm̃ibec ⁊̃ infringat

Expanded text:
o non similiter, cur non et ipsi omnibus ex aequo, quantum ad hoc, conferant, sed alios quidem eligant, alios vero despiciant? Ideoque secundum proportionem unusquisque hoc lucretur, et si habeat filios, ad eos hoc transmittat, illi vero hoclaravimus alienationes a parentibus super talibus factas, subtiliorem imponere convenit causae ordinem. Si enim omnes supersunt filii ex prioribus nati nuptiis, et praemoriatur eis parens, infirma omnino manebit alienatio,veniat, tunc ex effectu ratum erit quod alienatum est. Quis enim hoc etiam infringat
Abbreviated transcription (Latin):
seq̃ntib ꝯmutenta fortuis. ⁊ aut
ꝑfecte abinitõ infirmanda alien a¬
tioẽ uit ꝑfecit ualente. aut ꝑticula¬
rim quid̃ infirmãda alienatioẽ pͥti¬
q lucris quȩcũ ad sccã uenientib uota
strutam̃. utrũ beredes existantaut a¬
pd̾ morientis ꝑarentis aut scd̾̃i mori¬
entis. noc sialu qnd heredes eristunt.
quid̃ sustites cueis aũt ⁊ defunctifi
filiigenitoris accipiẽtis ꝑtẽ. ubiq
tñ ingratitudine sicut p̃dirimus
tas nõ grãscendimꝰ leges tałr ⁊ pare¬
tes honorantes ⁊ filios ad pictatẽ
educentes. sicut em̃electionẽ ꝓhi¬

Expanded text:
sequentibus commutanda fortunis et aut sequentibus commutanda fortunis et aut perfecte ab initio infirmanda alienatione aut perfecte valente, aut particulatim quidem infirmanda alienatione, partique lucris, quaecumque ad secunda venientibus vota scrutamur, utrum heredes existant aut praemorientis parentis aut secundi morientis, nec si alii quidem heredes existunt, quidem superstites, cum eis autem et defuncti filii, genitoris accipientes partem; ubique tamen ingratitudine sicut praediximus tas non transcendimus leges, taliter et parentes honorantes et filios ad pietatem deducentes. Sicut enim electionem prohi
Abbreviated transcription (Latin):
llicitus. ⁊ mediũ u̾troꝵ q. easuũ ꝑtrac¬
tans. qr enĩ omĩb qurd̃ ex ftantib fili¬
is ⁊ p̃moriente genitore nulla relĩ¬
quebat᷑ pars ei et luͣcratis reb omĩb
aũt morientib totũ meos reu̾tebat᷑
cogitaumꝰ mediũ q̃ntum cãe ordi¬
nẽ inuenire. uñ sipłib ex istentib
silus morutiinus siquid̾ hãt filios
ad illos ferri hereditatẽ. ħ ꝙ sepedi
atres totũ uenire. s qͣntũ ex pacto ñ
existentiũ filioꝵ acquirebat᷑ gn̾an¬
ti. hoceũ lucrari. Reliquũ uõꝯcedeͣ
infilu uenire successores siue frẽs sit.
siue extranei forte qd̃ maxime in
nos scripsimꝰ inurã lege cogitantes
illud ⁊ inuenientes pͥmi ⁊ clem̃ter
ualet solũ modo q. alien atũ est. qͣn¬
tũ ad alienantẽ erpacto nõ eristen¬
tiũ filioꝵ ꝑuenit. alioꝗu scd̃. ilras
ꝑtes quetũq ad filu heredes ueni¬
unt. onũo infirmaerũt. uñ aliena¬
tione feã manet causa insuspenso

Expanded text:
llicitus et medium utrorumque casuum pertractans. Quia enim, omnibus quidem extantibus filiis et praemoriente genitore nulla relinquebatur pars eis ex lucratis rebus, omnibus autem morientibus totum in eos revertebatur, cogitavimus medium quendam causae ordinem invenire. Vnde si pluribus existentibus filiis moriatur unus, si quidem habeat filios, ad illos ferri hereditatem hoc quod saatres totem venire, sed quantum ex pacto non existentium filiorum acquirebatur generanti, hoc eum lucrari, reliquum vero concedere in filii venire successores, sive fratres sint sive extranei forte quod maxime in nos scripsimus in nostra lege, cogitantes illud et invenientes primi et clementer valet solummodo quod alienatum est, quantum ad alienantem ex pacto non existentium filiorum pervenit; alioquin secundum alias partes, quaecumque ad filii heredes veniunt, omnino infirma erunt. Vnde alienatione facta manet causa in suspenso,
Abbreviated transcription (Latin):
uemat ẜmhuiꝰ modi mułr qualem
legis litor iste p̃posuit qͣm ⁊ dẽcẽti
uiro mittens litt᷑as. aut paliquos
ubis utens adcũ. Ie uõ aut aꝑte
renuat nuptias ciꝰ. aut absoluit cõ¬
tutut. tuc̃ quoq libellũ offerat aut
gsiosissimo magrõ militũ aut spocta¬
biliduci aut clarissimo mbimosut
quib ille milrs. tũc licentiã enĩ eitu¬
mus⁊ p̃ces porrigere imꝑatori. ⁊ iñ¬

Expanded text:
um huiusmodi mulier qualem legislator iste proposuit, quam etiam decennii viro mittens litteras aut per aliquos verbis utens ad eum, ille vero aut aperte renuat nuptias eius aut absolute conticeat, tunc quoque libellum offerat aut gloriosissimo magistro militum aut spectabili duci aut clarissimo tribuno, sub quibus miles ille est. Tunc licentiam enim ei damus et preces porrigere imperatori
Abbreviated transcription (Latin):
cur̃atoꝵ fui̾t litis. nõ ad u̾sus cõs qͦꝵ
sũt curatores. szadu̾sus eos fieri qui
turpẽ ⁊ udentẽ hũc negationẽ fecit.
siuo̾ alid̃ ꝯdẽpnationis augm̃tũ.aut
induplũ aut ĩtriplũ. aut ĩquadruplũ
abantiꝗs legib aut pͥncipũ intro¬

Expanded text:
curatorum fuerit litteris, non adversus eos quorum sunt curatores, sed adversus eos ferri qui turpem et indecentem hanc negationem fecerunt. Si vero aliud condemnationis augmentum aut in duplum aut in triplum aut in quadruplum ab antiquis legibus aut principum intro
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtẽ uõ eĩm quer̃ inspice̾ aut aurro. aũ
ab urore fcm̃n ut dãpnificent temcra¬
niũ iẽaũ hoꝵ que ab eodatasut dotis
dnĩs. aut ꝑꝑ nuptus conationis. s
haꝵ causax antiquiores quid̃ psim¬
os ficiebant. diũsosqr tractatꝰ. ł heoto¬
sius aũt uior. alias quid̃dem̃ sum̃s
alias aũt ipẽ adiueniens. Terepudi¬
is scripsit ꝯstitutionẽ . anob̾ aũt ⁊ ilie
quid adimĩente sut cãe quas recte ha¬
bere ꝑsperimꝰ adculpã referri hiuiꝰqui

Expanded text:
causam quaerunt inspicere aut a viro aut ab uxore factam, ut damnificent temerarium in casu horum quae ab eo data sunt, dotis dicimus aut propter nuptias donationis. Sed harum causarum antiquiores quidem plurimos faciebant diversosque tractatus, Theodosius autem iunior alias quidem deinde sumens, alias autem ipse adinveniens de repudiis scripsit constitutionem; a nobis autem et aliae quaedam adiuventae sunt causae, quas recte habere perspeximus ad culpam
Abbreviated transcription (Latin):
duõ ẜuũ. uit. ancillã scu languentes
Idereliquisse scu ⁊̃ ꝯtẽpsisst cos. et
scd̃m ꝓterelictoꝵ titulis su̾i. ⁊ nõ ilioꝵ
cristentes. nõ imposteꝵ inquictibũ¬
tur. ab hisqui possitẽ cos olim odioh
uit ⁊ antiq̃ ignis ⁊ aq̃ int̾dictioqͣma
nõ soluit m̾moĩa. ħ ⁊ eñ ⁊ sacritissi
mo placuit ꝯstantino. clem̃s quedũ
nõ coplatalegi.Uñ neffact᷑ cause di¬
cendi sũt cũmsuo m̃ãn̾cat ordine. no¬

Expanded text:
um aut ancillam seu languentes dereliquisse seu etiam contempsisse eos et secundum pro derelicto titulum sui et non aliorum existentes, non in posterum inquietabuntur ab his qui possidere eos olim odio havit et antiqua ignis et aquae interdictio, quam non solvit matrimonia. Hoc enim et sacratissimo pridem placuit Constantino clemens quaedam non copulata legi: unde neque effectus causae dicendi sunt, cum in suo maneat ordine.
Abbreviated transcription (Latin):
cipict penitꝰ ab illo extraneoꝵ nõ hr̃oi¬
redes eius. si pocerat heͥs et̃ ut puta na
lla ea utilitate hũte.s siscripti. ⁊alu
sint heredes. siue ⁊̃ ab intestato uocen¬
tur ⁊ d illos alios ueniunt que tali
mulier qr derelictasut᷑. Noncrũ fiscꝰ
hec uendicab̾ nec aliquo modo uice¬
amꝰ talla corripientes fisci ꝓuitrit
utilitati. s ita quid̃ que extimsetuꝰ
ci derelicta sił ad alios ueniunt. erue.
uõ apriore manito sut̃ ab ea sublata
uenũt addecem ꝑ sonas relinq̃ntis
iun cognationis que edcõ conuera¬
enti᷑ hec est ascendentes ⁊ descenden¬
tes ⁊ ex late̾ usqrad scd̾mgradib gra¬
dũ insuo ẜuandis ordĩne quid̃b ñ
cristentib ad errariũ uenient.s nz
longiꝰ hereditas ab intestato priorẽ o¬
siquid̾ sine filus expͥorib fuĩt nup. o¬
tus soluit᷑ imꝑatoris littĩs iubentis.
siuõ filu fuint cuiꝰcunq sexus lice¬
bit quid̃ e ei imꝑatori ei ꝓunfami¬
a supplicare.nõ tm̃tilitatẽ aliq̃m

Expanded text:
cipiet penitus ab ullo extraneorum non herediredes eius, si poterat heres esse, utpote ea nullam utilitatem habente. Sed si scripti et alii sint heredes, sive etiam ab intestato vocentur, ad illos venient quae tali mulieri derelicta sunt. Non enim fiscus haec vindicabit, ne aliquo modo videamur talia corripientes fisci providere utilitati: sed ita quidem, quae extrinsecus ei derelicta sunt, ad alios venient, quae vero a priore marito sunt, ab ea sublata venient ad decem personas relinquentis viri cognationis, quae edicto continentur, hoc est ascendentes et descendentes et ex latere usque ad secundum gradum, gradibus in suo servandis ordine. Quibus non existentibus ad aerarium veniunt. Sed neque longius hereditas ab intestato propriorum esi quidem sine filiis ex prioribus fuerit nuptiis, solvitur imperatoris litteris iubentis. Si vero filii fuerint cuiuscumque sexus, licebit quidem ei imperatori pro infamia supplicare, non tamen utilitatem aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
accõullam uõdotis. siuo incertũsit
utrũ suꝑẽ. an nõq. ad hostes ꝑsonade¬
fiat demorte. siue inceitũ maneat nubr
licebit sine ꝑiculo. ⁊ fcceni nũcupa¬
siueratũ est. Nos quoq ĩhoc ꝯsenti

Expanded text:
ertum sit, utrum superest an non quae ad hostes persona deanifestum fiat de morte sive incertum maneat, nubere licebit sine periculo. Et hoc enim nuncupannumeratum est, nos quoque in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ocessores ab heredib illoꝵ ⁊ successori¬
b nõalit̾ excludendi nisitrice̾nale tñ¬
seat tp̃s. ⁊ detentatõdnõs accipienteᷤᷤ
ꝯstituat. incipiente filis tp̃re cuirẽ
exquo sue pocestatis app̃aruerĩt existẽ¬
tes aut facti. nisit᷑ñ aliqua ĩpubes e¬

Expanded text:
m et successores ab heredibus illorum et successoribus, non aliter excludendi nisi tricennale transeat tempus et detentatio dominos accipientes constituat: incipiente filiis tempore currere ex quo suae potestatis apparuerint existentes aut facti, nisi tamen aliqua impubes ae
Abbreviated transcription (Latin):
posirt sunt leges ⁊ nos unictuq ꝑti pͥ¬
uo a nob sancator aut disrositoꝵ qui¬
tem iussoꝵ aut a nobis hrẽ non recte
ad meliore dantes uiã. ⁊ exponentes su¬
biectis. quo cõ petat de̾gere mͦ. hoc autẽ
qd nũc anobis fit lex quedam est con¬
minis oib ꝓpͥa nobis cõ petentẽ ordi¬
nem ponens. s eni matrimoniũ sic ẽ
honestũ ut humano generi uideat᷑
inmortalitẽ artificẽ introduce̾. ⁊ ex fi¬
lior ꝓcreitoẽ renouata gna mane ui¬

Expanded text:
sitae sunt leges a nobis unicuique parti prius a nobis sancitorum aut dispositorum quidem, visorum autem nobis habere non recte, ad meliora dantes viam et exponentes subiectis, quo competat degere modo. Hoc autem quod nunc a nobis fit, lex quaedam est communis, omnibus propria rebus competentem ordinem ponens. Si enim matrimonium sic est honestum, ut humano generi videatur immortalitatem artificem introducere, et ex filiorum procreatione renovata genera mane
Abbreviated transcription (Latin):
o iñscripsit legib. Nos aũt̃ hoc sum̃¬
tes ad huc clarus oromaumꝰ. sieñi
alt̃ quid̃ ampluis alt̾ uõ minꝰinlucͦ
paciscit᷑ancertũ erat quale oporteret
ꝙ mnꝰ dubitatione ex utroq simi¬
lit᷑ insurgente. Uñ nob placuit in¬
modãtĩones adu̾santib adminus
orsiquid̃tale fiat qͣrta mutroq ꝑ¬
cipienda. ⁊deinceps similit᷑ inpatͥ¬
b nõ cĩ in ꝯstituta erutroq qͣnti¬
est utriq cͣcͣhentiũ ꝑdurante ĩ utro¬
qr cõugio ⁊ nõ ꝓcreatã sobolem sc¬
quentib m̃m̾onus forsitan ꝯtrista

Expanded text:
oc sumentes adhuc clarius ordinavimus. Si enim alter quidem amplius, alter vero minus in lucro paciscatur, incertum erat, quale oporteret d minus, dubitatione ex utroque similiter insurgente. Vnde nobis placuit immoderationes aversantibus ad minus sed si quid tale fiat, quarta in utroque percipienda, et deinceps similiter in partibus, non tamen in constituta ex utroque quantiest utrique contrahentium perdurare in priori coniugio et non procreatam sobolem sequen
Abbreviated transcription (Latin):
Scdmoccõem itaq inculpabilẽ qñ
ꝯu̾satione altͣa elegit. ꝑs at melio¬
rẽ migransuiam. ⁊ sub castitate cõ¬
uers ationẽ concupiscens. tũc enim
let ⁊ alia nr̃adicit licenti ã eẽ nuꝑ ⁊
mulieri ad meliora migeniti. tͣnsige̾
enĩ pacti fuerint ocͣhentes ex morte fi
lucͥrũ. ẜ̾hrẽ oportet eũ quidimittit᷑

Expanded text:
casionem itaque inculpabilem, quando conversationem altera elegit pars, ad meliorem migrans viam et sub castitate conversationem concupiscens. Tunc enim lex et alia nostra dicit licentiam esse viro et mulieri ad meliora migranti transigereenim pacti fuerint contrahentes ex morte fieri lucrum, hoc habere oportet eum qui dimittitur
Abbreviated transcription (Latin):
siquispiã alit̾ dispone̾ mallens. siuo̾
nicb̾ testator dixĩt aut disposuerit ꝙ
uõ umpositis ⁊ ualentib p̃occupatũ
legib. nec aliꝗd ccͣ unnĩsales leges
ordinauiti tuc̃ hec nob̾ positaler sit.
bendens ⁊ transiens inbreui que ĩ
pͥoribrerant corrigens nuptus ⁊ q̃¬
inscoĩs ⁊ insuccessioĩb. ⁊ insolutio¬
nib nuptiar. siue ex morte sue
exseꝑatione. ⁊ que ante luctuosum
tpt̃ funit ⁊ post ills. ⁊ unã qͣnda
dmuationẽ fatiens totuis hĩ con¬
iptionis atqr legis latõĩs olim ꝗd̾

Expanded text:
iquid aliter disponere in alienis. Si vero nihil testator dixerit aut disposuerit, quod non iam positis et valentibus praeoccupatum sit legibus, nec aliquid contra universales leges ordinaverit, tunc haec nobis lex posita sit ehendens et transiens in brevi et quae in prioribus erant corrigens nuptiis et qis, et in successionibus et in solutionibus nuptiarum sive ex mortibus sive ex separatione, et quae ante luctuosum tempus sunt et post illud, et unam quandam continuationem faciens totius huius conscriptionis, atque legislationem olim quidem
Abbreviated transcription (Latin):
penit᷑ꝰ existente cã solue̾ m̃moia ut
cor parentes subiaceãt eractõi dotis
aut sponsalitiõe largitatis qĩsoluto
m̾moĩo ⁊ ipĩ quid̾ forsanlãtent᷑ mi¬
sscent᷑ stũtris discedut̃ parentes dã¬
pnificati. ⁊ hũc apõ filios emãcipa

Expanded text:
penitus existente causa solvere matrimonia, ut eorum parentes subiaceant exactioni dotis aut sponsaliciae largitatis, quasi soluto matrimonio: et ipsi quidem forsan latenter miscentur alterutris, discedunt autem parentes damnificati et hanc apud filios humanita
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ꝑmitte᷑ forsã ⁊ minore etate cõ¬
stitutis ⁊ n qd̃ utile sit scientib cit᷑
parentes ledere. hoc aũt bene quid̃ in¬
choatis pbilosophissimꝰ sanctuut᷑ m¬
archus diochliti. mꝰ aut hunc sccutꝰ

Expanded text:
mittere forsan et in minore aetate constitutis et neque quod utile sit scientibus circparentes laedere. Hoc autem bene quidem incohans philosophissimus sancivit Marcus. Diocletianus autem hu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sius. ⁊ sub p̃otestate muñ certiam ꝑ.¬
tibro portebat reimquẽ testatores:
Noncm̃ cicepimꝰ ultius nepotes qui
exfilio pat̾nis auis. ad crescunt. ut illi
quid̾ incegtã accipiant ꝑtc̃. eñta¬

Expanded text:
is et sub potestate, minus tertiam patibus oportebat relinquere testatores. Non enim excepimus ulterius nepotes, qui ex filio paternis avis accrescunt, ut illi quidem integram accipiant part
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. s siue quispiã mͣtestatꝰ moriat᷑
sũtestatꝰ qm̃ incertũ est. ne forsan
oblrus datoꝵ aut ꝓtumultu mortis
augustatus. huiꝰ nõnest᷑ memoratus
designaui̾t ipẽ uelle nõfier collatoẽ
Sihrt̃ eum quicogit᷑ exlege cõferre.
⁊ qd̃ iamdatũ est ⁊ exiure testam̃ti¬
ut omĩb que pͥus decollatorib a no
bscĩta sut̃ insua uirtute mañtibus.

Expanded text:
nem, sed sive quispiam intestatus moriatur seu testatus quoniam incertum est, ne forsan oblitus datorum, aut pro tumultu mortis angustatus huius non est memoratusdesignaverit ipse, velle non fieri collationem, sed habere eum, qui cogitur ex lege conferre, et quod iam datum est, et ex iure testamenti; omnibus, quae prius de collationibus a nobis sancita sunt, in sua virtute manentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
c̾estis copsant᷑ nuptiis ĩpunitos si nũt.
⁊ cis ut ꝓcedentẽ sobolẽ utiq incul¬
pabilẽ existẽtem pͥuant reb patus ut
nocc̾ita sit eos quid̃ qui peccãt sine rea¬
tueẽ. eos aut̃ qui in noru sut tanqͣm pe¬
ccantes puniri. ¶ Sancimꝰ igit᷑ decetõ
siquis illicitas ⁊ ꝯtranas nature quis
dtis uocat ꝯtraxit nuptias. siquidꝰ nõ¬
habust filios er poribr legitimis et in
ullo potiri.sr omũcrano. assignatico
qõ dũlicu̾it nuptias facere legitim¬
as cͣ leges amaułt ⁊ cõfuterit quid̃
sobolem. nocui̾t aut̃ ⁊ gͣenen ogerit
uõ que impiasut᷑ ⁊ celesta. ⁊ talia
cõcupierint qualia płima ⁊̃ in nrõna¬

Expanded text:
os sinunt, ex eis autem procedentem sobolem utique inculpabilem existentem privant rebus patris: ut necessitas sit eos quidem qui peccant sine reatu esse, eos autem qui innoxii sunt tamquam peccantes puniri. Caput I Sancimus igitur, de cetero, si quis illicitas et contrarias naturae, quas tas vocat, contraxerit nuptias, simis et incullo potiri, sed omnia aerario assignari, eo quod, dum licuerit nuptias facere legitimas, contra leges amaverit, et confuderit quidem sobolem, nocuerit autem et generi, egerit vero quae impia sunt et scelesta, et talia concupierit qualia plurima etiam ir
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat quid̾ tam ad tuamcelsitudi¬
nem. qͣm ad głiosissimum questorẽ.
solum uo̾ ministeriũ suscipiat offici
ministrationib uc̃ anobis adĩuen¬
tis. ⁊ mutantib anti̾qͣ scema. siue
hat ip̃m scd̾ natam ꝓprie uidicent a ta¬
ministrationis. siue ⁊ exdelegatioẽ¬

Expanded text:
eniat quidem tam ad tuam celsitudinem quam ad gloriosissimum quaestorem, solum vero ministerium suscipiat officiuministrationibus nunc a nobis adinventis et mutantibus antiquum schema, sive hoc ipsum secundum naturam propriae iudicent administrationis
Abbreviated transcription (Latin):
biliĩ scema. mordint sacri auditoru
negõ moto ⁊ parit᷑ audiente tuacelsi¬
tudine cũ głi sosissimo niõ questore u¬
triusq patus totũ sibimet. applicarent
cõgregatis que ⁊ ap̃tua celsitudinẽ
gliosissimũ nrm̃ questorẽ sepiusn
et his qui ex sarctis scrncͥis applłsato¬
rib ministrant ⁊ qui ex tue sedis o¬
ffiuo. nouissime ad quaritũ formã
cĩ ꝑducta est qmͣ ex nõ scripto ad nos
deouxistis. Cansa uõ nob̾ nõ incõgru¬
a uisa placuit ⁊ intim quã plaplo¬
agoni ⁊ bonorana duuse pͥus er

Expanded text:
bilium schema in ordine sacri auditorii negotio moto et pariter audiente tua celsitudine cum gloriosissimo nostro quaestore utriusque partis totum sibimet applicarent, congregatisque et apud tuam celsitudinem et gloriosissimum nostrum quaestorem saepius et his, qui ex sacris scriniis appellationibus ministrant, et qui ex tuae sedis officio: novissime ad quandam formam causa perducta est, quam ex non scripto ad nos deduxistis. Causa vero nobis non incongrua visa placuit. Et interim, quoniam Paphlagonia et Honorias, divisae p
Abbreviated transcription (Latin):
¶Non ꝑmittas itaq aut cũrialib. aut
cẽnsu alib dũuendita sint. p̃diaeoꝵ
aut malias ꝑsonas mittat᷑ possessio
tergiũsationeib uti quibrdã. ⁊ nõtñs¬
ferre auendicorib a demptores ũdra.
si coges oĩmodo facere iitatoẽs sinc

Expanded text:
Non permittas itaque aut curialibus aut censualibus, dum vendita sint praedia eorum aut in alias personas mutatur possessio, tergiversationibus uti quibusdam et non transferre a venditoribus ad emptores praedia, sed coges eos omni modo facere
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ ut siquis resperert. iliquã mu
lierẽ clemens.⁊ hũc sortiat᷑ abꝰq doti¬
b docam̃tis dem̃ faciat filios postea
uero maritasse adeim ꝑceperit affectũ
scripẜit huĩ modi instrum̃ti. ⁊ fec̃
t̃ pretantiũ cillidititẽ in aliã srscri¬
bentib ꝯstitutionẽ. qr s uolumus
tene̾ licet scd̾i nõsint nati filu p̃do
tẽ. aut existentes moriant᷑ ad inue¬

Expanded text:
obis ut, si quis respexerit aliquam ad mulierem clemens et haec sortiatur absque dotalibus documentis, deinde faciat filios, postea vero maritalem ad eam receperit affectum et scripserit huiusmodi instrumenta et fecerit terpretantium calliditatem etiam aliam scribentibus constitutionem, quia haec volumus tenere, licet secundi non sint nati post dotem filii aut existentes moriantur: adinve
Abbreviated transcription (Latin):
tͣdidit. ed̃ uõ nõ dumerat fcm̃ nõ
formituuert̃. Uñ illa quid̃ oĩa siue
maneant ẜuantia ordinẽ deinceps
uõ tp̃s inpostĩorib pariendis casib
lib siuẽ uir sũ mułr cõsistat. ħ ualeat̃.
disponat itaq: unus qͥuisq ⁊ sius ut
digͥnũest. ⁊ sit lex eiꝰ ut sit uoluntas
sicut ⁊ antiquissima nob̾ lex ⁊ pẽnał¬

Expanded text:
non formidaverunt. Vnde illa quidem omnia maneant suum servantia ordinem, deinceps vero tempus in posterioribus pariendis casibuslibus, sive vir sive mulier consistat, haec valeant. Disponat itaque unusquisque in suis, ut dignum est, et sit lex eius voluntas, sicut et antiquissima nobis lex et prima