comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne laboris exercitatione succũbat.
fatigata uigiliis somno reꝑatur:
opp̃ssa somno ugiliis extutitur. ne
sia penuis quiete lassetur. Uestib
tegitur. ne frigoris aduersitate.
penetretur: quesito calore defici-¬
ens autrarũ flatu refouetur. Cũꝙ
inde molestias inuenit unde mo
lestias fugere quesiuit:male sau¬
ciata ut ita dixerim de ipso suo
medicamine languescit. Remo¬
tisgͦ febrib. cessantib q dolorib
ipsa nr̃a salus egritudo est: cui
curandi necessitas nũqͣm deest.
Quot enĩ solatia ad uiuendi usũ
querimus: quasi tot nr̃ȩ egritu¬
dinis mecicam̃tis obiuamus. Sed
ipsum qͦ medicam̃ in rulnus uer¬
titur: quia exquisito remedio pau¬
lo diutius inherentes.ex eo graui
deficimus: qd̃ ꝓuide ad refectionẽ
paramus. Sic nimirũ debuit p̃¬
sumptio corripi: sic suꝑbia sterni.
Quia enĩ elatũ semel sũpsimus
sp̃m: ecce defluentem cotĩdie por¬
tamus luctũ. Ipsa qͦ mens nr̃a
a secreti interioris securo gaudio

Expanded text:
ne laboris exercitatione succumbat; fatigata vigiliis, somno reparatur; oppressa somno vigiliis excutitur, ne sua pejus quiete lassetur; vestibus tegitur, ne frigoris adversitate penetretur; quaesito calore deficiens, aurarum flatu refovetur. Cumque inde molestias invenit, unde vitare molestias quaesivit, male sauciata, ut ita dixerim, de ipso suo medicamine languescit. « Remotis ergo febribus cessantibusque doloribus, ipsa nostra salus aegritudo est, cui curanda necessitas nunquam deest. Quot enim solatia ad vivendi usum quaerimus, quasi tot nostrae aegritudinis medicamentis obviamus. Sed ipsum quoque medicamen in vulnus vertitur; quia exquisito remedio paulo diutius inhaerentes, ex eo gravius deficimus, quod provide ad refectionem paramus. Sic nimirum debuit praesumptio corripi, sic superbia sterni. Qui enim elatum semel sumpsimus spiritum, ecce defluentem quotidie portamus luctum. Ipsa quoque mens nostra a secreti interioris securo gaudio
Abbreviated transcription (Latin):
te oculos se & ꝓximũ statuunt. de¬
duducunt ad mediũ regulam te¬
stam̃ti qua d̃r. Que uultis ut fa¬
ciant uobis homines: & uos eadẽ
facite illis. Transferunt in se ꝑ¬
sonam ꝓximi. & sollicite. attendt̃
quid sibi si ita essent fieri uel ñ fie¬
ri iuste uoluissent: sicq districto
iure atq iudicio cau sam suã
& ꝓximi iusta tabula diuine
legis in foro cordis exam̾inant. Ti¬
trũ residere conuentũ cũ iudice pa¬
riter contemplant᷑. eoꝵq uel exem¬
pla uel dicta se contempsisse. rep̃¬
hendunt: atq in hoc secreto interi¬
impugnat enumerant. Ibi ante
oculos suos om̃e qd̃ defleant coacer¬
uant. ibi quicquid ꝑ iram districti
iũdicis decerni potest intuentur:
supplicia quot pati timent: atq
in hoc iudicio mente concepto. se¬

Expanded text:
te oculos se et proximum statuunt, deducunt ad medium regulam testamenti, qua dicitur: Quae vultis ut faciant vobis homines, et vos eadem facite illis . Transferunt in se personam proximi, et sollicite attendunt quid sibi si ita essent fieri vel non fieri juste voluissent, sicque districto jure atque judicio causam suam et proximi juxta tabulas divinae legis in foro cordis examinant. trum residere conventum cum eo pariter contemplantur, eorumque vel exempla, vel dicta se contempsisse rephendunt, atque in hoc secreto interise impugnat, enumerant; ibi ante oculos suos, omne quod defleant, coacervant; ibi quidquid per iram districti judicis decerni possit intuentur; supplicia, quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto
Abbreviated transcription (Latin):
peccator quisq dm̃ ñ metuit & ui¬
uit. blasphemat & ꝓficit: qr scilicet
misericors creator quem expectan¬
do uult corrigere. aspiciendo non

Expanded text:
peccator quisque Deum non metuit et vivit, blasphemat et proficit, quia scilicet misericors creator, quem exspectando vult corrigere, aspiciendo non
Abbreviated transcription (Latin):
celerius em̃datur: minor uͦ dũ qͣsi
nulla creditur: eo perus quo & se¬
curius in usu retinetur. Unde fit
plerũq ut mens assueta malis
leuib nec grauia ꝑhorrescat:atq
ad quandam auctoritatẽ neqͥtiȩ
ꝑculpas nutrita ꝑueniat. & tan¬
to in maiorib contempnat ꝑti¬
mescere: qͣnto in minimis didic̃

Expanded text:
celerius emendatur; minor vero dum quasi nulla creditur, eo pejus quo et securius in usu retinetur. Unde fit plerumque ut mens assueta malis levibus nec gravia perhorrescat, atque ad quamdam auctoritatem nequitiae per culpas nutrita perveniat; et tanto in majoribus contemnat pertimescere, quanto in minimis didicit
Abbreviated transcription (Latin):
& excussit lacrimas caritatis de
uultu seueritatis. Detersa ẽ ira qͦ
apparebat & ñ erat: ostensa mise

Expanded text:
 excussit charitatis lacrymas de vultu severitatis . Detersa est ira quae apparebat, et non erat; ostensa mise
Abbreviated transcription (Latin):
tum: & est confusio addu¬
cens głiam. Sicut uerecundia
laudabilis est in malo: Ita repre¬
hensibilis est in bono. Erubescere
enim malũ sapientiȩ est: bonũ
uͦ erubescere fatuitatis. Unde
scriptum est. Est confusio addu¬
cens peccatũ: & est confusio addu¬
cens głiam. Qui enim erubescie
penitendo mala que fecit: ad ui¬
tȩ libertatem ꝑuenit. Qui uͦ eru¬
bescit bona facere: ab statu rectitu

Expanded text:
tum, et est confusio adducens gloriam . Sicut verecundia laudabilis est in malo, ita reprehensibilis est in bono. Erubescere enim malum, sapientiae est; bonum vero erubescere fatuitatis. Unde scriptum est: Est confusio adducens peccatum, et est confusio adducens gloriam . Qui enim erubescit poenitendo mala quae fecit, ad vitae libertatem pervenit, qui vero erubescit bona facere, ab statu rectitu
Abbreviated transcription (Latin):
trinsecus compellit sibi deseruire
res quelibet innocenti mente res¬
picitur: s ipso conspectu animus¬
gladio concupiscentiȩ confoditur.
Non em̃ dauid uriȩ comugẽ ideo
studiose respererat qi concupie¬
rat: s potius id̾o concupiuit. quia
incaute respexit. fit uͦ rectȩ retribu¬
tionis examine: ut qui exteriori ne¬
gligenter utitur. in interiori oculo
ñ inuste cecetur. Unde & ꝓpħe menᷤ¬

Expanded text:
trinsecus compellit sibi extrinsecus enim quaelibet res innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupirat, sed potius ideo concupivit, quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
yndonem fecit & uendi¬
syndonis: nisi subtilis intextio
quiescitur: quia mens inilla fi¬
deliũ spe suꝑna refouet᷑. Unde
& petro antmalia in linteo demõ¬
strantur: quia peccatoꝵ animȩ
miscditer aggregatȩ: in blanda
fidi quiete continent᷑. Hanc gͦ
sindonem eccłia fecit & uendidit:
quia fidem qͣm credendo texue¬
rat.loquendo dedit. & ab infide¬
lib uitam rectȩ conu̾sationis
accepit. Que & chananeo cingu¬
lum tradidit: qr ꝑ uigorem de¬
monstratȩ iusticiȩ fluxa opera
gentilitatis astrinxit. ut hoc
qd p̃cipitur uiuendo teneatur.
sint lumbi ur̃i p̃cincti. xcyii.

Expanded text:
ndonem fecit, et vendisindonis subtilis intextio quiescitur, quia mens in illa fidelium spe superna refovetur. Unde et Petro animalia in linteo demonstrantur, quia peccatorum animae misericorditer aggregatae, in blanda fidei quiete continentur. Hanc ergo sindonem Ecclesia fecit et vendidit, quia fidem, quam credendo texuerat, loquendo didicit, et a fidelibus vitam rectae conversationis accipit. Quae et Chananeo cingulum tradidit, quia per vigorem demonstratae justitiae fluxa opera gentilitatis exstinxit. Ut hoc quod praecipitur vivendo teneatur: Sint lumbi vestri praecincti .
Abbreviated transcription (Latin):
ab ociosis uerbis nequaqͣ̃m lingua
enĩ ruinȩ suȩ grãdib desidiosa menᷤ
in foueam lapsus impellitur. Nã¬
dũ ociosa cauere uerba negligimũ.
ad noxia ꝑuenimꝰ: ut prius loqui
aliena libeat. & postmodũ detracti¬
onib eoꝵ uitam de quib loquitur
lingua mordeat. qͣndoq autẽ usq
ad aꝑtas contumelias erumpat.
Hinc seminantur stimuli irȩ: ori¬
untur rixȩ: accenduntur faces odi¬
exũ. pax tota extinguitur cordiũ.
dimittit aquã: caput est urgioꝵ.
Aqua quippe dimitcitur. cũ lingce¬
re est. linguam in flixũ elogitii
relaxare. Quo contra & in bonam
partem asserit dicenł. aqua ꝓfumn¬
da: uerba ex ore uiri. Dimissor gͥ¬

Expanded text:
ab otiosis verbis nequaquam lingua enim ruinae suae gradibus desidiosa mens in fodum otiosa verba cavere negligimus, ad noxia pervenimus, ut prius loqaliena libet, et postmodum detractionibus eorum vitam, de quibus loquitur, lingua mordeat; quandoque autem usque ad apertas contumelias erumpat.  seminantur stimuli, oriuntur rixae, accenduntur faces odiorum, pax exstinguitur cordium. dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aquam quippe dimittere est lingre est linguam in fluxum eloquii relaxare. Quo contra et in bonam partem asserit, dicens: Aqua profunda, verba ex ore viri . Qui erg
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc enim solũ stulti tota cor¬
ois intentione conspiciunt. qd̾ si¬
tur: ꝑ qd̾ ad finem t̾reni desiderii
ꝑducantur. Neqtaq̃m uͦ suȩ confi¬
derationis obtutũ in terra peccator
figeret: si ad sc̃a fui redemptoris
itinera mentis oculos leuaret. Ynde¬

Expanded text:
tota cordis intentione conspiciunt, quod ad finem terreni desiderii perducantur. Nequaquam vero suae considerationis obtutum in terra peccator figeret, si 538 ad sancta sui Redemptoris itinera mentis oculos levaret. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
sui uias cordis oculis obicit. mens eiꝰ¬
ꝓsꝑa fugiat. ad aduersa p̃paretur.
nichil qd̾ demulcet appetat. nichil
qd̃ deterrere creditur ꝑtimescat.
merorem gaudiũ deputet. p̃sentis
uitȩ gaudia dampna meroris pu¬
tet. abiectionis detrim̃ta ñ timeat
s ꝑ hec manentis głiȩ locũ querat

Expanded text:
sui vias cordis oculis objicit, ut mens prospera fugiat, ad adversa praeparetur, nil, quod demulcet appetat, nil, quod deterrere creditur pertimescat, moerorem gaudium deputet, praesentis vitae gaudia damna moeroris penset, abjectionis detrimenta non timeat, sed per haec manentis gloriae locum quaerat
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ. Magna consolatio tribula¬
tionis est: si cũ aduersa patimur.
auctoris nr̃i ad memoriã dona
reuocemus. Nec frangit qd̃ ex
oolore obuiat: si menti citius
hoc qd̃ ex munere subleuat oc¬
currat. Hinc namq scriptũ ẽ.
Indie bonoꝵ ne ĩmemor sisma¬
loꝵ: & in die maloꝵ ne ĩmemor
sis bonoꝵ. Quisquis enĩ dona
ꝑcipit. s donoꝵ tempore nequa¬
qͣm etiam flagella ꝑtimescit:
in elatione ꝑ leticiam corruit.
Quisquis autẽ flagellis atteri¬
tur s flagelloꝵ tempore neqͣqͣm
se ex donii que eũ contigit accepis¬
se consolatur: ab statu mentis om¬
nimoda desꝑatione destruitur.

Expanded text:
 consolatio tribulationis est, si cum adversa patimur, auctoris nostri ad memoriam dona revocemus, nec frangit quod ex dolore obviat, si menti citius hoc quod ex munere sublevat, occurrat. Hinc namque scriptum est: « In die bonorum, ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonorum . Quisquis enim dona percipit, sed donorum tempore nequaquam etiam flagella pertimescit, in elatione per laetitiam corruit. Quisquis autem flagellis atteritur, sed flagellorum tempore nequaquam se ex donis, quae eum contigit accepisse, consolatur, ab statu mentis omnimoda desperatione destruitur.
Abbreviated transcription (Latin):
solũmodo sit ignara. multa cogi¬
tare se nesciens. Nam cũ plus qͣm
necesse est exteriorib se implicat.
quasi occupata in itinere obliui¬
scitur quo tendebat: ita ut ab
studio suȩ inquisitionis aliena.
nec ipsa quidem que patitur dãp¬
na consideret. & ꝑ quanta delin¬
quat ignoret. Neq enĩ se pecca¬
re ezechias credidit. cũ uenientib
ad se alienigenis cellas aromatũ

Expanded text:
solummodo ignara, et scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere, obliviscitur quo tendestudio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae patitur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Ezechias Rex peccare se minime credidit, cum venientibus ad se alienigenis cellas aromatum
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia recte consistitur: ut uerũ lu¬
men qd̃ as̃ est uideatur. Unde ad
moysend̾r. Est locus penes me: &
stabis suꝑ petram cũ transiet mea
maiestas. Et post paululũ. Aufe¬
ram manũ meã: & uidebis posteri¬
tram dñs. ꝑ moysen uͦ multitudo ẽ
plebis isrłiticȩ figurata: que dño
in terra p̃dicante ñ credidit. Ipsa gͦ
in petra stetit. terga dñi transeun

Expanded text:
enim recte consistitur, ut lumen verum, quod Deus est, videatur. Unde ad Moysen dicitur: « Est locus penes me, et stabis supra petram cum transibit mea majestas . » Et post paululum: « Auferam manum meam, et videbis posteritram Dominus, per Moysen vero multitudo est plebis Israeliticae figurata, quae Domino in terra praedicante non credidit. Ipsa ergo in petra stetit, terga Domini transeun
Abbreviated transcription (Latin):
respicientes. quid de nobis iuste cõ¬
queri ñ habemus. Omp̃c enĩ d̃s an¬
geloꝵ merita discernens. alios in et¬
na luce sine lapfu ꝑmanere con¬
stituit: alios sponte lapsos. ab sta¬
tu suȩ celsitudinis in eterne damp¬
nationis ultione ꝓstrauit. Nob̃cũ
igit᷑ iniuste nichil agit: qui &
subtiliorem nobis naturam iuste

Expanded text:
spicimus, quia de nobis quid juste conqueri non habemus. Omnipotens enim Deus angelorum merita discernens, alios in aeterna luce sine lapsu permanere constituit; alios sponte lapsos a statu suae celsitudinis, in aeternae damnationis ultione prostravit. Nobiscum igitur injuste nihil agit, qui et subtiliorem nobis naturam juste
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ dampna conspiciunt: in se ip¬
sis ram cauitus robustusq consis¬
tunt. Unde fit auctore rerũ dño
cuncta mirabilit̾ ordinante: ut illi
electoꝵ sp̃uum patriȩ etiam rui¬
nȩ suȩ dampno ꝓficiant: dũ in¬
de firmius constructa est.unde
fuerat ex parte destructa. Cũ gͦ¬

Expanded text:
suae damna conspiciunt, in se ipsis jam cautius robustiusque consistunt. Unde fit, auctore rerum Domino cuncta mirabiliter ordinante, ut illi electorum spirituum patriae etiam de ruinae suae damno proficiat, dum inde firmius constructa est unde fuerat ex parte destructa. Ang
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ab om̃i rectitudinis statu depe¬
reunt: qui ꝑ noxia uerba dilabun¬
tur. Humana etenĩ mens aquȩ
more & cinrtũclusa ad suꝑiora colli¬
gitur. quia illud repetit unde de¬
scendit & relaxata deperit: qr se ꝑ
infima inutilit̃ spargit. Quot
enĩ suꝑuacuis uerbis a silentii fui
censura dissipatur: quasi tot ri¬
uis extra seducitur. Unde & rẽdire
interius ad sui cognitionẽ ñ suffi¬
cit: quia ꝑ multiloqurũ exterius
sparsa. uim intimȩ considerationis
amittit. Totam gͥ se insidiantis
hostis uulnerib detegit: qr nulla
se munitione custodiȩ circũdũdit.
Unde scriptũ est. Sicut urbs pa¬
tens. & absq muroꝵ ambitu: sic
uir qui ñ potest in loquendo cohi¬
bere sp̃m suũ. Quia enĩ murũ
silentii ñ habet: patet inimici ia¬
culis ciuitas mentis. Et cũ se ꝑuer¬
ba extra semet ipsam eicit: aꝑtam
se aduersario ostendit. Quã tanto
ille sine labore suꝑat: quanto &
hec eãdem que iuncitur. contͣ se¬
met ipsam ꝑ multiloquiũ pug

Expanded text:
quod ab omni rectitudinis statu depereunt, qui per noxia verba dilabuntur. Humana etenim mens, aquae more, et circumclusa ad superiora colligitur, quia illud repetit unde descendit; et relaxata deperit, quia se per infima inutiliter spargit. Quot enim supervacuis verbis a silentii sui censura dissipatur, quasi tot rivis extra se ducitur. Unde et redire interius ad sui cognitionem non sufficit, quia per multiloquium exterius sparsa, vim intimae considerationis amittit. Totam se igitur insidiantis hostis vulneribus detegit, quia nulla se munitione custodiae circumcludit. Unde scriptum est: Sicut urbs patens, et absque murorum ambitu, ita vir qui non potest in loquendo cohibere spiritum suum . Quia enim murum silentii non habet, patet inimici jaculis civitas mentis; et cum se per verba extra semetipsam ejicit, apertam se adversario ostendit, quam tanto ille sine labore superat, quanto et haec eadem quae vincitur contra semetipsam per multiloquium pug
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est ei bonũ: sic qui scruta¬
cor est maiestatis opprimet᷑ a głia.
Dulcẽdo mellis si plusqͣm necesse
est sumitur: unde os delectatur. in¬
ue uita comẽdentis necatur. Dulcis
qͦ est requisitio maiestatis. Sed
qui plus hanc scrutari appetit. qͣm
humanitatis cognitio ꝑmittit. iꝑ¬
sa hunc eius głia opprimit: quia
ueluti ĩ moderate mel fumptũ ꝑ¬
scrutantis sensũ dũ non capitur
rumpit. Gloria quippe inuisibilis¬
conditoris que moderate quesita
noserigit: ultra iures ꝑscrutata

Expanded text:
n est ei bonum; sic qui scrutator est majestatis opprimetur a gloria . Dulcedo etenim mellis, si plus quam necesse est sumitur, unde delectatur os, inde vita comedentis necatur. Dulcis quoque est requisitio majestatis; sed qui plus hanc scrutari appetit quam humanitatis cognitio permittit, ipsa hunc ejus gloria opprimit, quia velut immoderate mel sumptum, perscrutantis sensum, dum non capitur, rumpit. conditoris, quae moderate inquisita nos erigit, ultra vires perscrutata
Abbreviated transcription (Latin):
lũ latet ostencdit. Nam plerũq
ipsi nos miseros insequunt᷑: qui
felices sine comꝑatione coluert.
Cũ enĩ quis positus in ꝓsꝑitate
diligitur: incertũ ualde est utrũ
ꝓsꝑitas an ꝑsona diligatur. Al-¬
missio autẽ felicitatis: int̾rogat
uim dilectionis. Unde dr. Non
agnoscitur in bonis amicus: & ñ
absconditur in malis inimicus.
Nec ꝓsꝑitas quippe amicũ indicat.
nec aduersitas inmicũ celat: quia
& ille sepe ꝓsꝑitatis nr̃ȩ reueren¬
tia tegitur. & iste ex confidentia
aduersitatis aꝑitur. Qui uͦ ex¬
aduersitate ꝓximũ despicit. aꝑ¬
te conuincitur. qd̃ hunc in ꝓsꝑis
ñ amauit. Et cũ omp̃c d̃s ideo
quosdam ꝑcutiat. ut & ꝑcussos
erudiat. & ñ ꝑcussis occasionem
bomi oꝑis p̃beat: quisquis ꝑcus¬
sum despicit. occasionem a se uir¬
tutis repellit. Et tanto se nequiꝰ
hunc nec pium in salute ꝓpria.
nec iustũ in alieno uulnere ag¬

Expanded text:
lum lateat, ostendit. Nam plerumque lum lateat, ostendit. Nam plerumque ipsi vos miseros insequuntur, qui felices sine comparatione coluerunt. Cum enim quis positus in prosperitate diligitur, incertum valde est utrum prosperitas an persona diligatur. Amissio autem felicitatis interrogat vim dilectionis. Unde benagnoscitur in bonis amicus, et non absconditur in malis inimicus . Nec prosperitas quippe amicum indicat, nec adversitas inimicum celat, quia et ille saepe prosperitatis nostrae reverentia tegitur, et iste ex confidentia adversitatis aperitur. Vir adversitate proximum despicit, aperte convincitur quod hunc in prosperis non amavit. Et cum omnipotens Deus ideo quosdam percutiat, ut et percussos erudiat, et non percussis occasionem boni operis praebeat, quisquis percussum despicit, occasionem a se virtutis repellit, et tanto se nequiushunc nec pium in salute propria, nec justum in alieno vulnere ag
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ad moysen dñs dicit. Est lo¬
cus apud me & stabis supra petrã.
Et paulopost. Tollam manũ me¬
am: & uidebis posteriora mea. Qa
enĩ ex sola catholica eccłia ueritas cõ¬
spicitur: apud se esse locũ dñs ꝑhi¬
bet. de quo uideatur. In petra mo¬
yses ponitur. ut d̃i speciem contẽ¬
plecur: qi nisi quis ficłi soliditatẽ
tenuerit. diuinã p̃sentiam ñ ag¬
noscit. De qua soliditate dñs dicie.
Suꝑ hanc petrã edificabo eccłiam

Expanded text:
Unde et ad Moysen Dominus dicit.: Est locus apud me, et stabis supra petram . Et paulo post: Tollam manum meam, et videbis posteriora mea . Quia enim ex sola catholica Ecclesia veritas conspicitur , apud se esse locum Dominus perhibet de quo videatur. In petra Moyses ponitur, ut Dei speciem contempletur, quia nisi quis fidei soliditatem tenuerit, divinam praesentiam non cognoscit. De qua soliditate Dominus dicit: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
dñs a mundi laborib imꝑat. sc̃e
quietis dulcedinem ꝑsuadet: & ta¬
men uesana iniquoꝵ mens plus se
assequi asꝑa carnaliter. qͣm tenere
blanda sp̃ualiter gaudet. Nus acer¬
bitate fatigationis: qͣm quietis dul¬
cedine pascitur. Qd̃ aꝑte isrłiticu¬
ꝑciperet. ab egipto ollas carniũ. pe¬
pones. porros. cepasq concupruit.
Quid enĩ signatur in manna. nͥ
esca gr̃e fuaue sapiens. ad rifectio¬
nem interioris uitȩ bene uacanti¬
b desuꝑ data: Et quid ꝑ ollas
carniũ: nisi carnalia uix tribula¬
mitur. que plerũq qui comẽdunt
lacrimas emittunt: nisi difficultaᷤᷤ
uitȩ p̃sentis. que a dilectorib suis
& ñ sine luctu agitur. & tam̃ cũ
etis dona despiciunt: & ꝓ carnali¬
b uoluptatib laboriosa huiꝰ uitȩ
itinera. etiam lacrimis plena con¬
cupiscunt. Contẽpnunt habere
ubi sp̃ualiter gaudeant: & desi¬
deranter appetunt. ubi & carna¬
liter gemunt. li hiicncinto¬

Expanded text:
Dominus a mundi laboribus imperat, sanctae quietis dulcedinem persuadet, et tamen vesana iniquorum mens plus se assequi aspera carnaliter quam tenere blanda spiritaliter gaudet; plus acerbitate fatigationis quam quietis dulcedine pascitur: quod apertacceperit, ab Aegypto ollas carnium, pepones, porros caepasque concupivit. Quid enim signatur in manna nisi esca gratiae, suave sapiens, ad refectionem interioris vitae bene vacantibus desuper data? Et quid per ollas carnium nisi carnalia opera, vix tribulamitur, quae plerumque, qui comedunt, lacrymas emittunt, nisi difficultas praesentis vitae, quae a dilectoribus suis et non sine luctu agitur, et tamen cum etis dona despiciunt, et pro carnis voluptatibus laboriosa hujus vitae itinera, etiam lacrymis plena, concupiscunt. Contemnunt habere ubi spiritualiter gaudeant, et desiderantes appetunt, ubi carnaliter gemant. Et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
bona malaue quis faciens. attestã¬
de conscientia cognoscit: sed idcirto
dicit᷑ qd̃ uia fua ab hominib nesci¬
atur quia etiam si recta se quisq
oꝑa agere intelligat. sub districto
tam̃ examine quo tendat ignorat.

Expanded text:
cientia attestante cognoscit. 35 Sed idcirco dicitur quod via sua ab hominibus nesciatur, quia etiamsi recta se quisque opera agere intelligat, sub districto tamen examine quo tendat ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
consumit escas: ita mens ꝑtractan¬
do excoquit curas. Lux gͦ diuinȩ¬
gr̃e que desuꝑ uenit: spiraculũ
homini p̃stat ad uitam. Que ui¬
delicet lux om̃ia secreta uentris in¬

Expanded text:
consumit escas ita mens pertractando excoquit curas CAPUT XXItiae, quae desuper venit, spiraculum homini praestat ad vitam. Quae videlicet lux omnia secreta ventris in
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe corda iustoꝵ subortȩ cogita¬
tiones polluunt: terrenarũ rerũ
delectationes tangunt. Sed dũ
guntur: festine agitur. ne cordis

Expanded text:
epe corda justorum subortae cogitationes polluunt, terrenarum rerum delectationibus tangunt; sed dum guntur, festine agitur ne cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tis passi sunt. ad tab̾naculũ cucur¬
rerunt: ꝓ ipso popło exorantes quẽ
tra eos ad odiũ ñ erupit. Latientia¬
enim uera est: que & ipsũ amat
quem portat. Nam tolerare & odis¬
se: ñ est uirtus mansuetudinis. s
uelamentũ furoris. In eisdem etiã¬
sacris eloquiis inuenit: qd̾ samuel
de principatu deiectus. orasse se

Expanded text:
li passi sunt, ad tabernaculum cucurrerunt pro ipso populo exorantes, quemtra eos ad odium non erupit. Patientia vero est, quae et ipsum amat, quem portat, nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamen furoris. In eisdem quoque eloquiis invenit , quod Samuel, de principatus culmine dejectus, orasse se
Abbreviated transcription (Latin):
iratũ se indicat. & tam̃ ab hostib
defendit. Sic paruulo filio delin¬
quenti mat̾ irascitur. rep̃hendit.
increpat. uerberat: s si hunc in
p̃ceps ire conspexerit. ubi in mor¬
tis ꝑiculũ ruat. manũ tendit & re¬
tinẽt. Et que sic irata uerberauerat.
acsi ñ diligeret: sic diligendo reti¬
net. acsi irata ñ uerberasset. xiiii.

Expanded text:
Iratum se indicat, et tamen ab hostibus Iratum se indicat, et tamen ab hostibus defendit. Sic plerumque parvulo filio delinquenti irascitur mater, reprehendit, increpat, verberat; sed si hunc in praeceps ire conspexerit, ubi in mortis periculum ruat, manum tendit et retinet, et quae sic irata verberaverat ac si non diligeret, sic diligendo retinet, ac si irata non verberasset. 19.
Abbreviated transcription (Latin):
moyses ad reꝓmissionis t̾ram explo¬
ratores duodecim misisset. & ex eis
decem postmodũ desꝑationem po¬
pulo facerent. idem popłs in iram
murmurationis accensus. seductũ
se a dño esse conquestus ẽ: ut enus
cadauera iacerent in deserto. Cui
omp̃c d̾s iratus: dixit qd̾ nullus eoꝵ
t̃ram reꝓmissionis intraret. Quo
t̾rore compuncti praue se egisse
cognouerunt. seseq in lacrimis
reꝓmissionis t̾ram post lacrimas¬
oñs dicit. Nolite ascendere neq
pugnetis. ñ enim sũ uobiscũ: ne
cadatis coram inimicis ur̃is. Qua
in re pensandũ est si cũ ipsis ñ eratͥ.
cur eos ne caderent ascendere ꝓhibe¬
bat: Si cũ ipsis erat: quid est qd̾ ait.
ñ enĩ fum uobiscũ: Sed mira dispen¬
satione discipline ac miscd̃ie: & cũ
ipsis erat & cũ ipsis ñ erat. Cũ ipsis
ñ erat ut uincerent: s tam̃ cũ ipsiᷤ
erat ne ab hostib perirent. O inef¬
fabilia pietatis uiscera. Culpas in¬
sequitur. & tam̃ peccantes ꝓtegit:

Expanded text:
Moyses ad repromissionis terram exploratores duodecim misisset , ex quibus cum decem postmodum desperationem populo facerent, idem populus in ira murmurationis accensus, seductum se a Domino esse conquestus est, ut ejus cadavera jacerent in deserto ; cui omnipotens Deus iratus dixit quod nullus eorum in terram repromissionis intraret : quo terrore compuncti, prave se egisse cognoverunt, sese in lacrymis repromissionis terram post lacryma Dic eis, Nolite ascendere, neque pugnetis; non enim sum vobiscum, ne cadatis coram inimicis vestris . Qua in re pensandum est, si cum ipsis non erat, cur eos ne caderent ascendere prohibebat? Si autem cum ipsis erat, quid est quod ait: Non enim sum vobiscum? Sed mira dispensatione disciplinae ac misericordiae, et cum ipsis erat, et cum ipsis non erat. Cum ipsis non erat ut vincerent, sed tamen cum ipsis erat ne ab hostibus perirent. O ineffabilia pietatis viscera! Culpas insequitur, et tamen peccantes protegit.
Abbreviated transcription (Latin):
carnis usq ad finem mundi rema¬
xp̃c die t̾tia ab ariditate mortis ui¬
ruit. & diuinitatis suȩ potentiam¬
nobis ipsa innouatione suȩ carnis
ostendit. Qd̃ bene ꝑ moysen uirgis
.xii. in tabernaculo positis demon¬
stratur. Nam cũ aaron sacerdotiũ
qui de tribu leui fuerat despiceret᷑:
nec digna tribus que offerret holo¬
causta crederetur : xii. uirge iuxta
.xii. trib in tab̃naculo poni p̾cepte
sunt. Et ecce uirga leui uiruit: &
quid uirtutis in munere aaron
haberet ostendit. Quo uidelicet sig¬
no quid innuitur: nisi qd om̃s qui
usq ad finem mundi iacemus in
mortẽ. quasi uirge relique maridi¬
tate remanemus: Sed cunctis uir¬
gis in ariditate remanentib uir¬
ga leui ad florem redit: qr corpꝰ dñi
ueri scilicet sacerdotis nr̃i in mortis
ariditate positũ. in florem resur¬
rectionis eritpit. Quo flore aaron
recte. sacerdos ẽe cognoscitur: quia
hac resurrectionis głia redemptor
ñr qui de tribu iuda ac leui ortus

Expanded text:
carnis usque ad finem mundi remadie tertia ab ariditate mortis viruit; ut divinitatis suae nobis potentiam ipsa innovatione suae carnis ostenderet. Quod bene per Moysen virgis duodecim in tabernaculo positis demonstratur . Nam cum Aaron sacerdotium, qui de tribu Levi fuerat, despiceretur, nec digna tribus quae offerret holocausta crederetur, duodecim virgae, juxta duodecim tribus, in tabernaculo poni praeceptae sunt; et ecce virga Levi viruit, et quid virtutis in munere Aaron haberet, ostendit . Quo videlicet signo quid innuitur, nisi quod omnes qui usque ad finem mundi jacemus in morte, quasi virgae reliquae in ariditate remanemus? Sed cunctis virgis in ariditate remanentibus, virga Levi ad florem redit, quia corpus Domini, veri scilicet sacerdotis nostri in mortis ariditate positum, in florem resurrectionis erupit. Quo flore recte Aaron sacerdos esse cognoscitur, quia hac resurrectionis gloria Redemptor noster, qui de tribu Juda ac Levi ortus
Abbreviated transcription (Latin):
mo fit: ipsi loquunt᷑ ꝑse. Et ꝓeo
qd̃ aspirante sc̃o sp̃u loquuntur:
ipsis. attestante ueritate que dicit.
Non enim uos estis qui loquimini:
s sp̃c patris ur̃i qui loquitur in
uobis. Hinc etiam moyses ait.
Erat moyses uir mitissimus:. suꝑ
om̃s homines qui morabant᷑ in
terra. Qui enĩ ñ dicit eram. sed
erat: ꝓfecto aꝑte indicat. quia is
qui ꝑ illũ de illo loquebat᷑. alius
erat. Hinc ioħes ait̃. Uidit illum
oiscipłm quem diligebat iħc yn
de & paulus ut ñ se esse qui loqͤ¬
batur ostenderet dixit. An experi
mentũ queritis eius qui in me lo
ꝓpħica alter est qui p̃sidet. alter qͥ
obsequitur. cũ de se ipso ꝓpħa lo¬
quitur ꝑsona obsequentis ẽ: cũ uͦ¬

Expanded text:
mo fit, ipsi loquuntur de se, et pro eo quod aspirante sancto Spiritu loquuntur, ipsis, Veritate attestante, quae dicit: « Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis . Hinc etiam Moyses ait: Erat Moyses vir mitissimus super omnes homines qui morabantur in terra . Qui enim non dicit Eram, sed erat, profecto aperte indicat quia is qui per illum de illo loquebatur alius erat. Hinc Joannes ait: Vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus . Unde et Paulus ut non se esse qui loquebatur ostenderet, dixit: An experimentum quaeritis ejus qui in me loqcutione prophetica alter est qui praesidet, alter qui obsequitur, cum de se ipso propheta loquitur persona obsequentis est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc ex tarnali sunt uita cõmix¬
ta. Et idcirco innotescere citius
ñdebent: ne cũ laudantur bona
que placent. deceptus laude sua
animus. dep̃hendere in eis neq̃at
mala que latent. Unde ꝑ moysen
ram qm ego daturus sũ uobis. &
plantaueritis in ea ligna pomife¬
ra: auferetis p̃putia eoꝵ. Poma q̃
germinant. ĩmunda erunt uob̾.
nec edetis ex eis. Ligna quippe po¬
mifera sunt:oꝑa uirtutib fecun¬
da. Preputia itaq lignoꝵ auferi¬
mus: cũ de ipsa inchoationis infir¬
mitate suspecti. primordia nr̃oꝵ
oꝑm ñ approbamus. Poma autẽ
que germinant ĩmunda dicimꝰ.
nr̃isq esib ñ aptamus: qr cũ pri¬
mordia boni laudant᷑ oꝑis. dig¬
nũ est ut hoc anintũ ñ pascat
oꝑantis: ne dũ accepta laus sua¬
uiter carpitur: fructus oꝑis int̃¬
pestiue comẽdatur. Qui gͦ incho

Expanded text:
adhuc ex carnali sunt vita commista; et idcirco innotescere citius non debent, ne cum laudantur bona quae placent, deceptus laude sua animus deprehendere in eis nequeat mala quae latent. Unde recte rurram quam ego daturus sum vobis, et plantaveritis in ea ligna pomifera, auferetis praeputia eorum. Poma quae germinant, immunda erunt vobis, nec edetis ex eis . Ligna quippe pomifera sunt opera virtutibus fecunda. Praeputia itaque lignorum auferimus cum, de ipsa inchoationis infirmitate suspecti, primordia nostrorum operum non approbamus. Poma autem quae germinant immunda ducimus, nostrisque esibus non aptamus, quia cum primordia boni laudantur operis, dignum est ut hoc animum non pascat operantis; ne dum accepta laus suaviter 281 carpitur, fructus operis intempestive comedatur. Qui ergo incho
Abbreviated transcription (Latin):
nisi intra mentis nr̃ȩ inuisibilia
a uisibilib abscondamur: recte
hii qui mortificationem suã ap¬
petunt. thesaurũ effodientib cõ¬
ꝑantur. Mundo enĩ ꝑ iuisibilẽ
sapientiã morimur: de qua hic¬
ꝑ salomonẽ dr: Si quesieris illam
quasi pecuniam: & sicut thesau-¬
ros effoderis eam.Sapientia quip¬
pe in rerũ fuꝑficie ñ iacet: qm̃
in inuisibilib latet. Et tc̃ mortifi¬
cationem nr̃am sapientiã contin-
gentes app̃hendimus. si relictis ui¬
sibilib inuifibilib abscondamur.
ut om̃e qd terrenũ mens orgitat.
a semet ipsa manus sc̃e districti¬
onis eiciat & thesaurũ uirtutis
qui inse latebat agnoscat. facile
nit: si eam que se male p̃sserat
molẽ a se terrenȩ cogitationis re¬

Expanded text:
nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc mortificationem nostram sapientiam contgentes apprehendimus, si, relictis visibilibus, in invisibilibus abscondamur. ut omne quod terrenum mens cogitat a semetipsa manu sanctae discretionis abjiciat, et thesaurum virtutis qui se latebat agnoscat. Facile nit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis re
Abbreviated transcription (Latin):
quisiuit. Sic quippe qd̃ poposce¬
rat obtinere meruit: quia se post
lacrimas in eodem m̃tis uigore ser¬
poscit. In qua nobis considerandũ
est. quia si sic planxit mulier qͤ
querebat filium: quomͦ debet ani¬

Expanded text:
t. Sic quippe, quod poposcerat, Anna obtinere meruit, quia se post lacrimas in eodem mentis vigore seri . In qua nobis considerandum est quia si sic planxit mulier quae quaerebat filium, quomodo debet plan
Abbreviated transcription (Latin):
Quam si accipere forte renuerit.
huic in faciem mulier expuat. u
bitaculũ domũ discalciati uocet.
frãt quippe defunctus ille ẽ: qui
post resurrectionis apparens głi

Expanded text:
quam si accipere forte renuerit, huic in faciem mulier exspuat, ubitaculum domum discalceati vocet. Frater quippe defunctus ille est, qui post resurrectionis glori
Abbreviated transcription (Latin):
formido coniungi: quia in cassũ
miscd̃iam sꝑat. si ñ etiam iusticiã
timeat. Incassũ iusticiã metuit:
siñ etiam de miscd̃ia confidit.
Loco igitur pignoris mola suꝑi¬
or aut inferior tolli ꝓhibetur: qr
qui peccatori p̾dicat. tanta dis¬
pensatione componere p̃dicatis¬
nem debet. tit nec derelicta spe ti¬
morem fubtrahat. nec subtracta
spe in solo eũ timore derelinquat.
Mola enĩ fuꝑior aut inferior tolli¬
tur: si ꝑ p̃dicantis linguã in pecca¬
toris pectore: aut timor ab spe. aut
spes atimore diuidatur .xx. De¬

Expanded text:
formido conjungi, quia incassum formido conjungi, quia incassum misericordiam sperat, si non etiam justitiam timeat; incassum justitiam metuit, si non etiam de misericordia confidat. Loco igitur pignoris mola superior aut inferior tolli prohibetur, quia qui peccatori praedicat, tanta dispensatione componere praedicationem debet, ut nec derelicta spe timorem subtrahat, nec subtracta spe in solo eum timore derelinquat. Mola enim superior aut inferior tollitur, si per praedicantis linguam in peccatoris pectore, aut timor a spe, aut spes a timore dividatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tuere: ut nulla spei conualescat
consolatione: neq ita confidat de
miscd̾ia. ut ad hibere uulnerib suꝰ
oigne penitentiȩ negligat mẽdici¬
nam: s quem p̾sumit sibi pie par¬
cere. semꝑ etiã cogitet districte ni¬
dicare. Sub pietate euis spes pecca¬
toris gaudeat: s sub districtione
illius penitentis correctio contre¬
monet dicens. Non accipies loco pig¬
noris suꝑiorem aut inferiorem
molam. Accipere namq aliqͣndo
oicimus auferre. Unde & aues illȩ
que rapiendis sunt auib auide:
accipitres uocantur. Unde & pau¬
pit: id est siquis rapit. lignus uͦ
debitoris ẽ: confessio peccatoris. Fl
debitore enĩ pignus accipitur: tũ
a peccatore iam peccati confessio
tenetur. Suꝑior autẽ & inferior
mola est: spes & timor. Spes quip¬
pe ad alta subuehit: timor autẽ
cor inferius p̃mit. Sed mola fuꝑi¬
or& inferior ita sibi necessario iun¬
gitur: ut una sine aldera inutili¬
ter habeatur. In peccatoris itaq
pectore incessanter debet spes &

Expanded text:
eat, ut nulla spei consolatione convalescat; neque ita confidat de misericordia, ut adhibere vulneribus suis dignae poenitentiae negligat medicinam; sed quem praesumit sibi pie parcere, semper etiam cogitet et districte judicare. Sub pietate itaque ejus spes peccatoris gaudeat, sed sub districtione illius poenitentis correctio contremonet, dicens: Non accipies loco pignoris superiorem, aut inferiorem molam . Accipere namque aliquando dicimus auferre. Unde et aves illae quae sunt rapiendis avibus avidae, accipitres vocantur. Unde Pausi diceret, si quis rapit. Pignus vero debitoris est confessio peccatoris. A debitore enim pignus accipitur, cum a peccatore jam peccati confessio tenetur. Superior autem et inferior mola est, spes et timor. Spes quippe ad alta subvehit, timor autem cor inferius por et inferior ita sibi necessario junguntur, ut una sine altera inutiliter habeatur. In peccatoris itaque pectore incessanter debet spes et
Abbreviated transcription (Latin):
ut diximus in uestim̃to locũ mu¬
tauit. Alius ĩmoderatis indisci¬
plinatisq ineptȩ leticiȩ uerbis ẽ
deditus: qui dũ fortassis a p̃dica¬
tore corripitur: grai censura
se cohercere studet: ne dissoluto
gaudio letetur. Sed sepe dũ plũ¬
qͣm debet gaudio restringit᷑ ami¬
mus. in iram uertitur: & sua ei
tristicia iracundiȩ stimulos ex

Expanded text:
ut diximus, in vestimento locum muut diximus, in vestimento locum mutavit. Alius immoderatis indisciplinatisque inepte laetitiae verbis est deditus, qui dum fortasse a praedicatore corripitur, gravitatis censura se coercere studet, ne dissoluto gaudio laetetur; sed saepe dum plusquam debet a gaudio restringitur, animus in iram vertitur, et sua ei tristitia iracundiae stimulos ex
Abbreviated transcription (Latin):
mus. & hec a nr̃o oꝑe uitamus:
sed ipsa nob̃ culpa in aliis actib
subripit. que prius nos in aliis
tenuit. Nam sunt ñ nulli qui
carnali ĩmunditiȩ subiecti. ad
semet ipsos considerantes redeunt:
reatũ suȩ prauitatis agnoscunt.
Cumq se ab ĩmunda correxerint¬
actione: statim de castitatis bono
ĩmunditia tenet in cogitatione.
Quid itaq istos nisi lepra uola¬
tilis possidet: que uestimentũ ple¬
ne ñ deserit. s in eo locũ mutauit:
uestimentũ quippe sc̃ȩ eccł̃iȩ unꝰ¬
quisq fidelis est: unde ei ꝑ ꝓpħam
Lepragͦ uolatilis & uaga uesti¬
mentũ tenet: qͣnͣdo eam animã
que fidelis ẽe cernitur. ꝑ ĩmuta¬
tũ uicrũ culpa possidet. Siquis
enim in hoc mundo habens drui¬
tias. fortasse suꝑbiat. s ab ore p̃.¬
dicantis cuncta hec ꝑitura esse
audiens. ea que possidet pauꝑib
disꝑgat: de ipsa uͦ distributione
elationem incorde habeat: quia
prius hunc elatio ꝑtenatiã. post¬
modũ ꝑ largitatem tenuit. lepͣ

Expanded text:
ue haec a nostro opere vitamus; sed ipsa nobis culpa aliis actibus surrepit, quae prius nos in aliis tenebat. Nam sunt nonnulli qui, carnali immunditiae subjecti, ad semetipsos considerantes redeunt, reatum suae pravitatis agnoscunt. Cumque se ab immunda actione correxerint, statim de castitatis bono elationis tenet in cogitatione. Quid itaque istos, nisi lepra volatilis possidet, quae vestimentum plene non deseruit, sed in eo locum mutavit? Vestimentum quippe sanctae Ecclesiae unusquisque fidelis est. Unde ei per propLepra ergo volatilis et vaga vestimentum tenet, quando eam animam quae esse fidelis cernitur per immutatum vitium culpa possidet. Si quis enim habitis in hoc mundo divitiis fortasse superbiat, sed ab ore praedicantis cuncta haec peritura esse audiens, ea quae possidet pauperibus dispergat; de ipsa vero distributione elationem in corde habeat, quia prius hunc elatio per tenaciam, postmodum per largitatem tenuit, lepra,
Abbreviated transcription (Latin):
Cesis namq apłis denuntiatũ est
nomine contumelias pati. suisq
aduersariis cũ fiducia responde¬
runt. Obedire oportet do magis
qͣm hominib. Ecce int̾ aduersa
ualidius uirtutũ fideiq robur
emicuit. Hinc de his ꝑ sapientiã
nit illos dignos se. Temptati quip¬
pe funt aduersitate plagarũ: s
digm inuenti sunt ostensione uir¬
tutũ. Nam quia hec eoꝵ illa temp¬
tatio est que ex flagellis adhibe¬
tur: illicaꝑte declaratur dũ se¬
quitur. Tanqͣm aurũ in fornace
ꝓbauit illos: & quasi holocaustũ
hostiȩ accepit illos. Uires gͦ uniuᷤ¬

Expanded text:
Caesis namque apostolis denuntiatum Caesis namque apostolis denuntiatum nomine contumelias pati, suisque adversariis cum fiducia responderunt: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Ecce inter adversa validius virtutum fideique robur emicuit; hinc de eis dicitur: nit illos dignos se . Tentatiquippe adversitate plagarum, sed digni inventi sunt nudatione ossium. Nam quia haec eorum illa tentatio est quae ex flagellis adhibetur, illic aperte declaratur, dum sequitur: Tanquam aurum in fornace probavit illos, et quasi holocausti hostiam accepit illos . Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo quippe uires suas in pa¬
ce cognoscat. Si em̃ bella defunt:
uirtutum exꝑimenta ñ ꝓdeunt.
Imꝓuidus miles est: qui fortem se
in pace głiatur. Sepe uirtũ meri¬
ta. ꝑ flagelloꝵ patescunt aduersa:
quia dũ flagellis arguentib carna¬
lis delectatio extenuatur: ea que
quasi sub carne latuerant uirtutũ
fortia patefiunt. Nemo quippe
quantũ ꝓfecerit nisi int̃ aduersa
cognoscit. Cũ enĩ asfunt ꝓsꝑa: cer¬
ni uiriũ docum̃ta ñ possunt. Unde
alias scriptum ẽ. In die mandauit
oñs miscd̃iam suam & nocte decla¬
rauit. quia uidelicet unꝰquisq su
ꝑni doni grãm in trangiullitate
quietis ꝑcipit: s quantũ ꝑceꝑit
in aduersitate ꝑturbationis osten¬
oit. feriamur ergo pat̾nis correp¬
tionib: ut quantũ ꝓficimus ag¬
noscamus. Flagellis enim dñi car¬
nalis atteritur delectatio: & uirtu¬
nr̃m exterius ipsa huius mundi
aduersitate fedatur: s quid in no¬
bis intrinsecus latebat ostendit᷑.

Expanded text:
Nemo quippe vires suas in paNemo quippe vires suas in pace agnoscit, si enim bella desunt, virtutum experimenta non prodeunt. Improvidus miles est qui fortem se in pace gloriatur. Saepe virium merita per flagellorum patefiunt adversa, quia dum flagellis arguentibus carnalis delectatio extenuatur, ea quae quasi sub carne latuerant virtutum fortia patefiunt. Nemo quippe quantum profecerit, nisi inter adversa cognoscit. Cum enim adsunt prospera, cerni virium documenta non possunt. Unde alias scriptum est: In die mandavit Dominus misericordiam suam, et nocte declaravit , quia videlicet unusquisqi doni gratiam in tranquillitate quietis percipit, sed quantum perceperit in adversitate perturbationis ostendit. Feriamur ergo paternis correptionibus, ut quantum proficimus agnoscamus. Flagellis enim Domini carnalis atteritur delectatio, et virtunostrum exterius ipsa hujus mundi adversitate foedatur, sed quid in nobis intrinsecus latebat ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nr̃ȩ memoria sacrificiũ hu-¬
militatis offeramus. Aliqͣndo
autẽ post ꝓfectum utriũ ñ so¬
lum demptant uitia: s etiam
flagella castigant. Cũ autem
temptamur uitiis pia dispensa¬
tione nobiscũ agitur: ne his uir¬
tutib quib ꝓficimus excollam᷑.
Cum uͦ flagellis atterimur: ma¬
lis increpantib ammonemur.
ne mundo blandiente seducam᷑.
Uicia dũ nos temptant: ꝓficien¬
tes in nos uirtutes humiliant.
flagella dũ temptant: surgen¬
tes in corde huius mundi uolup¬
tates eradicant. ł temptantia ui-¬
cia discimus quid de nobis: ꝑfe-¬
rientia flagella cognoscimꝰ. quid
de hoc mundo fugiamꝰ. ł illa re-¬
stringimur ne intrinsecus extol¬
lamur:ꝑ ista comprimimur. ne
quid extrinsecus appetamꝰ. In hac
gͦ uita dũ sumus: & flagellis at-¬
cesse est.Siue enĩ inlaborib fla¬
gelloꝵ seu incertaminib uicioꝵ
ñ solũ nobis nr̃a infirmitas in¬
notescit: s etiam in quanta uir¬
tute ꝓfecerimus agnoscimus.

Expanded text:
tatis nostrae memoria sacrificium humilitatis offeramus. Aliquando autem post profectum virium non solum tentant vitia, sed etiam flagella castigant. Cum autem tentamur vitiis, pia dispensatione nobiscum agitur, ne his virtutibus quibus proficimus extollamur. Cum vero flagellis atterimur, malis increpantibus admonemur ne mundo blandiente seducamur. Vitia dum nos tentant, proficientes in nos virtutes humiliant; flagella dum tentant, surgentes in corde hujus mundi voluptates eradicant. Per tentantia vitia discimus quid de nobis simus, per ferientia flagella cognoscimus quid de hoc mundo fugiamus. Per illa restringimur, ne intrinsecus extollamur, per ista comprimimur, ne quid extrinsecus appetamus. In hac ergo vita dum sumus, et flagellis atcesse est. Sive enigellorum, seu in certaminibus vitiorum, non solum nobis nostra infirmitas innotescit, sed etiam in quanta virtute profecerimus, agnoscimus.
Abbreviated transcription (Latin):
In ipsa quippe aduersitate tempta¬
tionis. ñ solum detegitur robur
fortitũdinis: s etiam cognoscitur
infirmitas humanitatis. Et tẽp¬
tatus quisq ostendit quantũ de
d̃o ꝓfecerit: & in ipsis flagelloꝵ
afflictionib quantũ de semet ip¬
so sit infirmus agnoscit.iii.Moꝵ¬

Expanded text:
in ipsa adversitate tentationis non solum detegitur robur fortitudinis, sed etiam cognoscitur infirmitas humanitatis, et tentatus quisque ostendit quidem quantum de Deo profecerit, sed in ipsis flagellorum afflictionibus etiam quantum de semetipso sit infirmus agnoscit
Abbreviated transcription (Latin):
dmnetũ uitam scłariũ appellat:
qui more harundinũ ꝑ tempora¬
lem głiam foris quasi ad alta ꝓfi¬
ciunt. s intus a soliditate uerita¬
peccatorib ꝑmiscent᷑. eos exemploꝵ
suoꝵ igne fuccendunt atq om̃e
qd̾ nitent in cinerem redigunt:
quia pietatis flãma consumpti.
oũ infirmitatẽ conditionis suȩ
conspiciunt. nichil aliud qͣm fa¬
uillam se esse cognoscunt: ut a
suꝑbiȩ suȩ duritia resoluti. ꝑ pe¬
nitentiam dicant. Mem̃to dñe:¬

Expanded text:
mque vitam saecularium appellat, qui more arundinum per temporalem gloriam foris quasi ad alta proficiunt, sed intus a soliditate veritapeccatoribus permiscentur, eos exemplorum suorum igne succendunt, atque omne quod nitent, in cinerem redigunt, quia pietatis flamma consumpti, dum infirmitatem conditionis suae conspiciunt, nihil aliud quam favillam se esse cognoscunt, ut a superbiae suae duritia resoluti, per poenitentiam dicant id quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃a mens quo se ab strepitu tem¬
poralis concupiscentiȩ compͥmit.
eo uerius interna cognoscit. Et tan¬
to alacrius ad intima uigilat: qͣn¬
to se ab exteriori inguietudine. oc¬
cultat. Qd̃ bene ꝑ iacob in itinere
dormientẽ figuratur. qui ad ca¬
put lapidẽ posuit & obdormiuit:
a terra scalam cęlo inherentẽ: m¬
nixũ scalȩ dñm ascendentes qͦ &
descendentes anglos uidit. In iti
nere dormire ẽ: in dierũ labentiũ
cursu ab appetitu uisibiliũ m̃tis
oculos claudere: quos primis homi¬
nib seductor aperuit qu dixit
Scit enĩ d̃s qd in quocũq die come¬
deritis ex eo: aꝑientur oculi ũri.
Unde & paulo post subdit᷑. Culit
igitur de fructu illiꝰ & comedit.
deditq uiro suo qui comedit & aꝑ¬
ti funt oculi amboꝵ. Culpa quip¬
pe oculos concupiscentiȩ aperuit:
quos innocentia clausos tenebat.
sentis uitȩ transitu a rerũ tem¬
poraliũ amore quiescere: Angłos
nere ẽ: ciues suꝑnȩ patriȩ con-¬

Expanded text:
cta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere, quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quia in quacunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . Unde et paulo post subditur: Tulitit de fructu illius, et comedit, deditque viro suo, qui comedit; et aperti sunt oculi amborum. Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat.aesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere . . . . nere, est cives supernae patriae con