comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N euuangelio dñs dicit. Ambulate dũ lucẽ habetis. E ꝓpħam quoq ait.
Lẽpore accepto exaudiui te. et in die salutis adiuuite. Quod paulꝰ apłs
exponens dicit. Eece nunc tẽpus acceptabile: ecce nunc dies salutis. Sa¬
lomon quoq ait. Quodeũq potest manꝰ tua facere. instant̃ operare: quia
nec opus. nec ratio. nec scientia. nec sapientia. erit apud inferos. quo tu¬
tentiis constat. ꝙ qualis hinc quisq egreditur. talis in uditio presen.¬
tatur. S tam̃ de quibusdã leuib culpis. esse ante iuditiũ purgatoriꝰ
igois credendus est ꝓ eo quod ueritas dicit. Quia siquis spũi sco blas
sententia datur intelligi. quasdã culpas in hoc scło. quasda ũ infuti
posse relaxari. Quod em̃ de uno negatur: consequens intellectus
paret. quia de quibusdã conceditur. S tam̃ ut p̃dixi. hoc de paruis minimisq

Expanded text:
Ambulate dum lucem habetis . Per prophetam quoque ait: Ambulate dum lucem habetis . Per prophetam quoque ait: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adjuvi te . Quod Paulus apostolus exponens dicit: Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Salomon quoque ait: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare. Quia nec opus, nec ratio, nec s constat quia qualis hinc quisque egreditur , talis in judicio praesentatur. Sed tamen de quibusdam levibus culpis esse ante judicium purgatorius ignis credendus est, pro eo quod Veritas dicit, quia si quis in sancto Spirsententia datur intelligi quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam 444 conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ monasterio inerant congregari fecit. At illi tali ut putabant uiro mori¬
ente: magnũ quid ac delectabile se ab eo audire credidert̃. Quibus ipse af.¬
flictꝰ et tremens cõpulsus ẽ ꝓdere: cui hosti traditꝰ cogebatur ex ire. Nã
dixit. Quando me uobiscũ ie uinare credebatis: occulte comedebã. ft
nunc ecce ad deuorandũ draconi sũ traditꝰ: qui cauda sua mea genua pe¬
desq colligauit. Caput uͦ suũ intra meũ os mittens: spm̃ meũ ebiben
abstrahit. Quib dictis.: stati defunctꝰ ẽ. Atq ut pęnitendo liberari potu.¬
isset: a dracone quẽ uiderat expectatꝰ non ẽ. Quod nimirũ constat. quia
ad solã utilitatẽ audientiũ uiderit: qui eũ hostẽ cui traditꝰ fuerat. et
innotuit. et non euasit.
Petrus
Poceri uellẽ. si post mortẽ purgatoriꝰ ignis eẽ credendꝰ est. Gregoriꝰ¬

Expanded text:
qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriqui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me vobiscum credebatis jejunare, occulte comedebam, et ecce nunc ad devorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum hostem cui traditus fuerat et innotuit et non evasit. PETR. Doceri vellem si post mortem purgatorius ignis esse credendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
usq mane: inducias uł usq mane. S cũ hȩc clamaret: in ipsis uocib de ha¬
bitaculo sue carnis euulsus ẽ. De quo imirũ constat. qr ꝓ nobis ista non
ꝓ se uderit: ut eiꝰ uisio nobis ꝓficiat. quos adhuc diuina patientia longa.¬
nimit̃ expectat. Nã illi tetros sp̃c ante mortẽ uidisse. et indutias petisse
quid ꝓfuit: qui easdẽ indutias quaspetiit non accepit: Est etiam nunc
apud nos athanasius isauriȩ pƀ̃r: qui cdhieb suis iconi rẽ terribilẽ narrat
atq in om̃i sua actione cõpositꝰ. S sicut ex fine res patuit:. longe aliter qua
apparebat fuit. Nam cũ se ieiunare cũ fr̃ib demonstraret: occulte mandi¬
care consueuerat. Quod eiꝰ intiũ. fr̃s om̃ino nesciebant. S corporis suꝑueni¬
ente molestia: ad uitȩ extrema ꝑductꝰ ẽ. Qui cũ iã eẽt in fine. fr̃s om̃s ad se

Expanded text:
usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de hausque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis proficiat, 441 quos adhuc divina patientia longanimiter exspectat. Nam illi tetros spiritus ante mortem vidisse et inducias petiisse quid profuit, qui easdem inducias quas petiit non accepit? Est etiam nunc apud nos Athanasius Isauriae presbyter, qui in diebus suis Iconii rem terribilem narrat atque in omni sua actione compositus; sed sicut ex fine res patuit, longe aliter quam apparebat fuit. Nam cum jejunare se cum fratribus demonstraret, occulte manducare consueverat, quod ejus vitium fratres omnino nesciebant. Sed corporis superveniente molestia, ad vitae extrema perductus est. Qui cum jam esset in fine, fratres ad se omnes
Abbreviated transcription (Latin):
spc corã se assistere : et uehement̃ imminere. ut ad inferni claustra se
raperent. Cepit tremere. pallescere. sudare. et magnis uocib inducias pe¬
tere. filiũq suũ nomine maximũ. quẽ ipse ĩa monachꝰ monachũ uidi. nimiis
et curbatis clamoribꝰ uocare dicens. Maxime curre: nũquã tibi mali aliqͥd feci.
infide tua me suscipe. Turbatꝰ mox maximꝰ affuit: lugens et ꝑstrepens fa¬
milia conuenit. Fos autẽ quos ille insistentes sibi grait̃ tolerabat. ipsi ma¬
lignos sp̃s uidere non poterant.: s eoꝵ ꝑ̃sentiã in confusione. in pallore ac
tremore illiꝰ qui trahebat᷑ uidebant. Pauore autẽ tetrȩ eorũ imaginis:
huc illucq uertebat᷑ inlectulo. Iacebat insinistrolatere: aspectũ eorũ
ferre ñ poterat. Uertebatur ad parietẽ.: ĩbi aderant. Cũq constrictꝰ nimiꝰ
relaxari se iã posse desperaret: cepit magnis uocibꝰ clamare. Inducias uł

Expanded text:
spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra se raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime curre, nunquam tibi aliquid mali feci, in fidem tuam me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens et perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat ipsi malignos spiritus videre non poterant, sed eorum praesentiam in confusione, in pallore ac tremore illius qui trahebatur videbant. Pavore autem tetrae eorum 1481 imaginis huc illucque vertebatur in lectulo, jacebat in sinistferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare: Inducias vel
Abbreviated transcription (Latin):
eger cũ magnis uocib clamare dicens. Grãs dõ. ecce draco qui me ad
deuorandũ acceperat fugit. Orationib ur̃is expulsꝰ est: stare ñ potus
Pro peccans meis int̾cedite. qi conuerti paratꝰ sum: et secularẽ uitã fundit᷑
relinquere. homo gͦ qͥsicut ia dictũ ẽ. ab extrema corporis fuerat parte¬
p̃mortuꝰ. reseruatꝰ ad uitã. toto ad dm̃ corde conuersus ẽ. Et postqũa
mutatꝰ mente. diu est flagellis attritꝰ. tunc eiꝰ anima carne soluta ẽ. At con-¬
tra crisariꝰ sicut ꝓbus ꝓpinquus illius. cuiꝰ ĩa superius memoriamfeci nar-¬
rare consueuit. uir in hoc mundo ualde diues fuit: sed tantũ plenus uitiis.
quantũ rebꝰ. Suꝑbia tumidꝰ. carnis suȩ uoluptatib subditꝰ: in ad quirendis
rebus auaritiȩ facibꝰ accensus. S cũ tot malis dñs finẽ ponere decreuise
corporalihunc molestia ꝑcussit. Qui ad extremũ ueniens: eadem hora
qua iã de corpore erat exiturꝰ aꝑtis oculis indit tetros et nigerrimos

Expanded text:
epit cum magnis vocibus clamare, dicens: Gratias Deo, ecce draco qui me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecparte fuerat praemortuus, reservatus ad vitam, toto corde ad Deum conversus est. Et postquam, mutatus mente, diu est flagellis attritus, tunc ejus anima carne soluta est. At contra Chrysaorius, sicut Probus propinquus illius, cujus jam superius memoriam feci, narrare consuevit, vir in hoc mundo valde idoneus fuit, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus, superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus in acquirendis rebus avaritiae facibus acpercussus est. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos
Abbreviated transcription (Latin):
carcerẽ. ibiq puerũ pariat. qui natus puer in carcere nutriatur et
crescat : cuisi fortasse mat̾ quȩ hunc genuit solẽ. lunã. stellas montes.
et campos. uolantes aues. currentes equos nominet: ille uͦ qͥ ẽ in carcere
natus et nutͥtus. nichil aliud quã tenebras carceris sciat. et hȩc quidẽ
exilii sui cecitate nati homines. dũ ẽẽ sũma et inuisibilia audiunt.
diffidunt anuera sint: qr solahȩc infirma in quibus natis t̃ ui sibilia no¬
uerunt. Unde factũ ẽ ut ipse inuisibiliũ et uisibilium creator. ad hu

Expanded text:
carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et carcerem, ibique puerum pariat, qui natus puer in carcere nutriatur et crescat, cui si fortasse mater quae eum genuit, solem, lunam, stellas, montes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam tenebras carceris sciat, et haec quidem exilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint: quia sola haec in quibus nati sunt, infima verunt. Unde factum est ut ipse invisibilium et visibilium Creator ad huma
Abbreviated transcription (Latin):
ost qua de paradysi gaudiis culpa exigente. expulsus ẽ primus
humani generis parens. in huiꝰ exilii atq cecitatis quã patim᷑
erũnam uenit: quia peccando extra semet ipsum fusus. iam
illa cȩlestis patriȩ gaudia quȩ priꝰ contẽplabatur uidere non potuit
In paradyso quippe homo assueuerat uerbis di ꝑfrui: beatoꝵ angłoꝵ
spiritibus cordis munditia et celsitudine uisionis intereẽ. S pͦ qũ a
huc cecidit: ab illo quo implebatur mentis lumine recessit. Excu
uidelicet carne. nos in huius exilii cecitate nati: audimꝰ quidẽ eẽ
non ualentꝑ experim̃tũ dubitant utrũne sit quod corporalibꝰ oculis ñ
uident. Quȩ nimirũ dubietas pͥmo parenti nr̃o esse ñ potuit: qi exclusus
a paradẏsi gaucdiis. hoc quod amiserat qm̃ uiderat recolebat. Hi autem
sentire uł recolere audita ñ possunt: qui eoꝵ nullũ sicut illi saltim de
p̃terito experimentũ tenent. Ac si enĩ pregnans mulier mittatur in

Expanded text:
ostquam de paradisi gaudiis, culpa exigente, expulsus est primus humani generis parens, in hujus caecitatis atque exsilii quam patimur venit aerumnam, quia peccando extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contemplabatur, videre non potuit. In paradiso quippe assueverat homo verbis Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis mhuc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne, nos in hujus exsilii caecitate nati audimus quidem esse non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro inesse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quoniam viderat, recolebat. Hi autem sentire praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegnans mulier mittatur in
Abbreviated transcription (Latin):
ille respondit: Contristas mefili: quia sihodierna die non
di famulus lassitudine coactus : in monasterio suo eadem
nocte demoratus ẽ. Cum ecce sequenti die stibipso lucis crepus¬
culo. uchem̃ter equo incursu fatigato. ad uilianum cum epła
pueruenit: inqua ei preceptũ eͣ neseruum dĩ contingere
el moue̾re demonasterio audẽr&e Quͣecum ille requirer&

Expanded text:
ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non ille respondit: Contristas me, fili, quia si hodierna die non secutoris sui lassitudine coactus, in monasterio suo eadem nocte demoratus est. Cum ecce sequenti die sub ipso lucis crepusculo vehementer equo in cursu fatigato ad Julianum puer cum epistola pervenit, in qua praeceptum est ei ne servum Dei contingere vel movere de monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
cauit. Isdem uero uillanus repente ut uidit dĩ famulum e
ipso habitu despexit: eumq qualiter deber& alloqui protͣua
mente prȩparabat. M axuero ut seruus dĩ coͣminus ad fuit.
usdem iuliani animũ intolerabilis pauor inuasit. ita ut tre¬
mer& : adq : ad insinuandum hocipsum ad quod uenerat. uix
sufficere lingua potuiss&. Quihumiliato mox spũ. ad eius
enua cucurrit. orationem prose fieri p&iit: & quia pat̾ eius
apłicus pontifex eum uidere uell&. indicauit. Uirautẽ uene¬
tandus aequitius. cepit in mensas gratias om̃ipotenti dõ agere:¬
& ad screns quod se ꝑsumum pontificem grã suꝑna uisitass&.
llico uocauit fr̃s : & prȩcepit. hora eadem uimenta prȩparari
atq: exẽcũtorem suum coepit uehemtissimȩ urgaere. ut
statim exire debuissent: Cui uilianus ait Hoc ficri nullatenꝰ
potest: quia lassatus exitinere. hodie nonualeo exire Tun

Expanded text:
cavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex cavit. Idem vero Julianus repente ut vidit Dei famulum, ex ipso habitu despexit, eumque qualiter deberet alloqui proterva mente praeparabat. Mox vero ut servus Dei cominus adfuit, ejusdem Juliani animum intolerabilis pavor invasit, ita ut tremeret, atque ad insinuandum hoc ipsum quod venerat, vix sufficere lingua potuisset. Qui humiliato mox spiritu ad ejus genua cucurrit, orationem pro se fieri petiit, et quia pater ejus apostolicus pontifex eum videre vellet indicavit. Vir autem venerandus Equitius coepit immensas gratias omnipotenti Deo agere, asserens quod se per summum pontificem gratia superna visitasset. Illico vocavit fratres, praecepit hora eadem jumenta praeparari, atque exsecutorem suum coepit vehementer 172 urgere ut statim exire debuissent. Cui Julianus ait: Hoc fieri nullatenus potest, quia lassatus ex itinere hodie non valeo exire. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
secantes. requisiuit quisnam e&̃ aequitius. Moxq ut audi¬
uit quis e&. eum ad huc longe positus aspexit: & in menso
timore correptus ẽ. Coepit tremere. lassẽscere. sçͥq ut¬
seipsum nutanti gressu uixposset portare. Quitremens
ad dĩ hominẽ ꝑuenit. atq ulnis humiliter eiusgenua de¬
osculans. strinãit : suumq dnm̃ ei occurrisse nuntiauit
Cui resalutato dĩ famulus prȩcepit dicens. Leua foenum
curide . porta pabulum umentis in quibus uenistis : ecce
egomunia parum suꝑ ẽ. opere expl&o tesubsequor. Is aut̃
quimissus suerit ullanus defensor mirabatur quidnam et
quosdretire moraretur puer Ecce cũreuertentẽ puerũ
conspa ctd atq icollo foenũ exprato deferente uehemite
uem queris: ecce sub sequitur. Ecce tum uirdĩ clauatis caltiatꝰ
caligis. falcem foenariam incollo deferens. ueniebat. Quẽ ad huc
longe positum: puer suo dño quia ipse e&̾ quemquęrer& indi¬

Expanded text:
secantes, requisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audisecantes, requisivit quisnam esset Equitius. Moxque ut audivit quis esset, eum adhuc longe positus aspexit, et immenso timore correptus, coepit tremere, lassescere, seque ipsum nutanti gressu vix posse portare. Qui tremens ad Dei hominem pervenit, atque ulnis humiliter ejus genua deosculans, strinxit, suumque dominum ei occurrisse nuntiavit. Cui resalutato Dei famulus praecepit, dicens: Leva fenum viride, porta pabulum jumentis in quibus venistis: ecce ego, quia parum superest, opere expleto te subsequor. Is autem qui missus fuerat, Julianus defensor mirabatur valde quidnam esset quod redire moraretur puer: cum ecce revertentem puerum conspicit, atque in collo fenum ex prato deferentem; qui vehuem quaeris, ecce subsequitur. Tum ecce vir Dei, clavatis calceatus caligis, falcem fenariam in collo deferens, veniebat: quem adhuc longe positum puer suo domino quia ipse esset quem quaereret indi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓso cordis oftio neqͣquam fuerit atius repulsa: suaden.
se sielerieis consensum pontifex prȩbuit ut adromanam
urbem deduci debuiss&: & quȩ nam sua essoe mensura es¬
noseer&. Iulianum autẽ tunc defensorem mittens. quisa¬
bimienst ȩcdesiȩ postmodum in episcopatũ prȩfuit. hoo
precepit ut cũm magno eũ honore deducer&: nequicquã
samulus dĩ exconuentione eadem iniuriȩ sentine. Qui
parere deeo clericoꝵ uotis concitus uolens. festine ad eius
monasterium cucurrit: ibiq absente illo antiquarios
seribentes repperit: ubi abbas e& inquisiuit. Qui dyxcert
Inualle hac quȩ monasterio sũbiac& : foenu secat. Isden
uero uillanus suꝑbum ualde atq: contumacẽ puerum
habuit : cui uixpoterit uel ipse dominari. Hunc gͦ misit in
cum adse subceleritate ꝑ ducere. Prȩxit puer & proteruo
spũ pratum uel ociter intrauit: om̃sq illic intuens foeni

Expanded text:
ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus ipso cordis ostio nequaquam 169 fuerit citius repulsa, suadentibus se clericis consensum pontifex praebuit, ut ad Romanam urbem deduci debuisset, et quaenam sua esset mensura cognosceret. Julianum tamen tunc defensorem mittens, qui Sabinensi Ecclesiae postmodum in episcopatu praefuit, hoc praecepit, ut magno cum honore eum deduceret, nec quidquam Dei famulus ex conventione eadem injuriae sentiret. Qui parere de eo clericorum votis concitus volens, festine ad ejus monasterium cucurrit, ibique absente illo antiquarios scribentes reperit, ubi abbas esset inquisivit. Qui dixerunt: In valle hac quae monasterio subjacet, fenum secat. Idem vero Julianus superbum valde atque contumacem puerum habuit, cui vix poterat vel ipse dominari. Hunc ergo misit, ut ipsum ad se sub celeritate perduceret. Perrexit puer, et protervo spiritu pratum velociter ingressus, omnesque illic intuens fenum
Abbreviated transcription (Latin):
excitar&. Trat autẽ ualde uilis inuestibus: atq ita despectꝰ.
ut si quis illum fortasse nescir&. salutatus &iam resalutare
despicer& & quotiens ad alla tendebat loca. iumentum se¬
dere consueuerat: quod esse despicabilius ium̃tis om̃ibus in
cella potuiss& repperire. In quo &dam capisero ꝓfreno. &
ueruẽcum pellibus ꝓsella utebatur. ꝑsem& ipsum sacros
bat fontem. & in rigabat p̾rata mentium Huius quoq
opinio prȩdicationis ad romanȩ noticiam urbis peruenit.
atq ut est lingua ad ulantium auditorissui animã amplec¬
tendo necans. eotempore derici huius apostolicȩ sedis. antisti.¬
ti ad ulando questisunt dicentes. Quise iste uir rusticu
qui auctoritate᷑ sibi prȩdicationis arripuit : & officium nr̃i¬
itcatur igitur siplac&. qui huc eum ex hibeat: ut quissit
Alasticus ordo agnoscat. Sicut autem morisẽ. ut occu¬
pto in multis animo adulatio ualde subripiat. si ab

Expanded text:
excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentum sedere consueverat, quod despicabilius omnibus jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Super semetipsum sacros bat fontem, et rigabat prata mentium. Hujus quoque opinio praedicationis ad Romanae urbis notitiam pervenit; atque ut est lingua adulantium auditoris sui animam amplectendo necans, eodem tempore clerici hujus apostolicae sedis antistiti adulando questi sunt, dicentes: Quis est iste vir rusticus, qui auctoritatem sibi praedicationis arripuit, et officium aposMittatur ergo, si placet, qui huc eum exhibeat, ut quis sit ecclesiasticus vigor agnoscat. Sicut autem moris est ut occupato in multis animo adulatio valde subrepat, si ab
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter accepit dicens fa quȩ michi loqueris: ego qͦq
ram̃tũ ia est fleuotomũ posuit dicens Ecce posui uerba
mea inore tuo: egredere ad p̃dicandũ : atq exillo die &iã
cũ uoluero. dedo tacere non possũ PetRUS: Uellem
patris huius &iam opusagnoscere : qui fertur talia dona
ꝑcepisse. GRegorius Opus p&re exdono est:: nondonum
exopere: Alloquin gratia: nonẽ gratia: Om̃e quippe
opus dona prȩueniunt : quauis exsubsequenti opere
ipsa &iam dona suberescant: Ne tamen uitȩ eius cognitis
auderis: bene hunc reuerentissimꝰ uiralbinus. reatin ex
dordabat uitae munditia. cum seudio prȩdicationis : Tantus
quippe illum ad colligendas dõ animas feruor accenderit
ut sic monasteriis prȩess&: quatenus ꝑ ȩcłas. percastra. ꝑ
uicos. ꝑsingulorum quoq fidelium domos circumquaqͣ
discurrer& corda audientium ad amorẽ patriȩ cȩlestis

Expanded text:
qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque qualiter accepit, dicens: Ea quae mihi loqueris ego quoque ramentum, id est phlebotomum posuit, dicens: Ecce posui verba mea in ore tuo; egredere ad praedicandum. Atque ex illo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. Vellem etiam Patris hujus opus agnoscere, qui fertur talia dona percepisse. GREGOR. Opus, Petre, ex dono est, non donum ex opere, alioquin gratia jam non est gratia. Omne quippe opus dona praeveniunt, quamvis ex subsequenti opere ipsa etiam dona succrescunt; ne tamen vitae ejus cognitione frauderis, bene hunc reverentissimus vir Albinus Reatinae anncordabat vitae munditia cum studio praedicationis? Tantus quippe illum fervor ad colligendas Deo animas accenderat, ut sic monasteriis praesset, quatenus per ecclesias, per castra, per vicos, per singulorum quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
uexarour. eidem dequitio subceleritate nunciatũ eͣ
tiuenire concitus & orando concurrer&e. Moxq ut
ortũ isdem pater ingressusẽ : coepit exeuis ore. quasi
satis faciens. ipse quihanc arripuerat diabol clamare¬
dicens.: Ego quid feci: ego qui d feci: sedebam michi super
lastiicam: uenit illa. & momordit me. Cui cũgraui indi¬
natione uir di prȩcepit ut absceder&: & locũ inom̃ipoten¬
tis dĩ famula non haber&. Quiꝓtinus abscessit. nec
eam contingere ultra pręualuit.¬
nomine. nursinȩ ꝓuinciȩ nobilis. pater̃ huius cãstor
quinunc nobiscum inhac romana urbe demoratur. cum
se predicare : eum quadam die samiliaritatis ausu adite
dicens quisacrum ordinem non habes. atq a cromano
pontifice sub quo degis prȩdicationis licentiam non acce¬
pisti predicare quomodo prȩsumis Quainquisitione
conpulsus uirscͥs: inoicauit predicationis licentiam

Expanded text:
vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concitus, et orando succurreret. Moxque hortum idem Pater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamardicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et momordit me. Cui cum gravi indignatione vir Dei praecepit ut discederet, et locum in omnipotentis Dei famula non haberet. Qui protinus abscessit, nec eam ultra contingere praevaluit.nomine, Nursiae provinciae nobilis, pater hujus Castorii qui nunc nobiscum in Romana urbe demoratur, cum se praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: pontifice, sub quo degis, praedicandi licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua inquisitione compulsus vir sanctus indicavit praedicationis licentiam
Abbreviated transcription (Latin):
& ea hora saluti restitutã di uirgie̾ agnouit: qua eandẽ
salutẽ illius dĩ famulus aequitius longe positus dixit. in
uirtute scilic& miraculi exemplũ tenens magistri. qui
nuitatus adfilium reguli. eum solo uerbo restituit salut
ut reuertens ꝑat̾. eahora filium restitutum uitȩ cognosce¬
r&. qua uitam illius exore ueritatis audiss&. Om̃s autem
monachi uissionem sui patris implentes: eund em basiliũ
xmonasterii habitatione reppulerunt. Quire pulsus.
frequenter damabat secellam ae quitũ magicis artib
inaera suspendisse: nec tunc eius quempiam potuissẽ
ledere Quinon postlongum tẽpus. in hacromana urbe
exardescente ⁊ elo xp̃iani ppłi : igne crematus ẽ Tnaut̃¬
uadã uͦ die: una di famula exeodem monasterio uigi¬
num. ortum ingressa ẽ. Quȩ latũcam conspiciens con¬
cupiutd eamq signo crucis benedicere oblita momor
dit auide : seð arrepta adiabolo ꝓtinus cȩcidit Cuq

Expanded text:
monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem monachus, et ea hora saluti restitutam Dei virginem agnovit, qua eamdem salutem illius Dei famulus Equitius longe positus dixit; in virtute scilicet miraculi exemplum tenens Magistri, qui invitatus ad filium reguli , eum solo verbo restituit saluti, ut revertens pater ea hora filium restitutum vitae cognosceret, qua vitam illius ex ore Veritatis audisset. Omnes autem monachi jussionem Patris sui implentes, eumdem Basilium ex monasterii habitatione repulerunt. Qui repulsus dixit, frequenter se cellulam Equitii magicis artibus in aera suspendisse, nec tamen ejus quempiam laedere potuisse. Qui non post longum tempus, in hac Romana urbe, exardescente zelo Christiani populi, igne crematus est. Quadam vero die una Dei famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur febricitare inciper&. & uehem̃t᷑ anxiari magnisq
non iam uocib sedstridorib clamare. Modo moriturasum.
basilius monachus ueniat: & ipse michi ꝑsuȩ curationis studiũ
salutẽ reddat. Sed intanti patris absentia accedere quispiã
monachoꝵ in congregatione uirginũ minime audebat: quanti
minus ille qͥ nouus .n aduenerat: eiusq adhuc uitã fratrũ¬
congregatio nesciebat: Missum itaq estrepente : & dĩ fam
aequitio nuntiatũ. quod scimonialis illa mm̃sis febribꝰ aestu¬
aros. &e baslii monachi uisitationẽ anxiȩ quȩrer&: Quo
udito uirscs dedignando sub risit: atque ait. Numqui
non dixi quod diabolus e& iste. non monachus: Ite: & eum
decella expellite Deancilla autẽ dĩ quȩ apxi&ate febrium
urguo&eur. nolite ẽẽ solliciti: quia exhachora neq febrib
aboratura ẽ neq basilium quȩsitura. Regressus e̾ monach

Expanded text:
videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque videbatur febricitare inciperet, et vehementer anxiari, magnisque jam non vocibus, sed stridoribus clamare: Modo moritura sum, nisi Basilius monachus veniat, et ipse mihi per suae curationis studium salutem reddat. Sed in tanti Patris absentia accedere quisquam monachorum in congregationem virginum non audebat; quanto minus ille qui novus advenerat, cujusque adhuc vitam congregatio fratrum nesciebat. Missum repente est, et Dei famulo Equitio nuntiatum, quod sanctimonialis illa immensis febribus aestuaret, et Basilii monachi visitationem anxie quaereret. Quo audito vir sanctus, dedignando subrisit, atque ait: Nunquid non dixi quod diabolus esset iste, non monachus? Ite et eum de cella expellite. De ancilla autem Dei, quae anxietate febrium urgetur, nolite esse solliciti, quia ex hac hora neque febribus laboratura est, neque Basilium quaesitura. Regressus est autem
Abbreviated transcription (Latin):
e eberent aec a suri temptarent donũ quoo non ac cepissent. : Tũ.¬
s eutẽ dempero quom al esficuislnt iihac iomuena urbe d ephens.
basilius qui magicis artibus primus fuit : in monachico habi
ualeriam fugiens p&ut. Qui ad uirum reuerentissimũ casto¬
rium anut᷑ninȩ ciuitatis epm̃ ꝑgens. sperauit ab eo ut eum
aequitio abbati cõmitter& : acsanandum monasterio illius
cõm̃dar&. Tunc ad monasterium uenit ep̃s. secumq basilium
sed diabolum Cui ille respondit: Occasionẽ queris: nedeb eas
hoceum denuntio eẽ quod uideo: netam nolle me oboedire
existimes. fado qđ iubes. Susceptus itaq in monasterio. est. Cũ
non postmnultos dies. isdem dĩ famulus ꝓ exhortandis addeside
ria fuꝑna fidelib longius acella digressusẽ. Quo discedent
contigit ut in monasterio uirginũ inquo eiusdẽ patriscura
uigilabat. una earum que uinta carnis huius putredinẽ speciosa

Expanded text:
crederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Ecrederent, et casuri tentarent donum quod non accepissent. Eo autem tempore quo malefici in hac sunt Romana urbe deprehensi, Basilius, qui in magicis operibus primus fuit, in monachico habitu Valeriam fugiens petiit. Qui ad virum reverentissimum Castorium Amiterninae civitatis episcopum pergens, petiit ab eo ut eum Equitio abbati committeret, ac sanandum monasterio illius commendaret. Tunc ad monasterium venit episcopus, secumque Basilium sed diabolum. » Et episcopus ait: « Occasionem quaeris, ne debeas hoc eum denuntio esse, quod video; ne tamen nolle me obedire existimes, faciam quNon post multos dies idem Dei famulus pro exhortandis ad desideria superna fidelibus, paulo longius a cella digressus est. Quo discedente contigit ut in monasterio virginum, in quo ejusdem Patris cura vigilabat, una earum quae juxta carnis hujus putredinem speciosa
Abbreviated transcription (Latin):
appellatur balneum ciceronis: aliorumq uenerabilium uiroꝵ
rationis habebatur. cui fortunatus isdem familiarit᷑ notus fuit
qui nimirũ a equitius ꝓsuȩ magnitudine sc̃itatis: multorũ inea¬
dem ꝓuintia monasteriox paterertitit. Hunc cũ iniuuentutis
sus tempore acri certamine carnis suȩ incentiua fatigarent
ipsei temptationis suȩ angustiȩ. ad orationis studiũ souertiorẽ
fecerunt Cumꝙ hac inre ab omi potenti dõ remedium conti¬
nuis prȩcibus querene. nocte qͥdam adsistente sibi argło
eimucheari scuidit: eiusq uisioni apparuit. qđ omne motum
egenitalib m̃bris eius abscider&: atq exeo temporetta alienꝰ
entitir atemptatione. acsi sexum non haberee insuo corpore
Qua uirtute frocus exdĩ om̃ipotentis aucilio. ut iuris ante nre¬
rets aca sepie postmodũ Miamfeminis prȩcẽ: nectam̃ disciptos
os edmonere cessabat nese eremplo eius in hacre facile

Expanded text:
appellatur Balneum Ciceronis, aliorumque etiam virorum veneappellatur Balneum Ciceronis, aliorumque etiam virorum venerationis habebatur, cui Fortunatus idem familiariter notus fuit. Qui nimirum Equitius pro suae magnitudine sanctitatis multorum in eadem provincia monasteriorum Pater exstitit. Hunc cum juventutis suae tempore acri certamine carnis incentiva fatigarent, ipsae suae tentationis angustiae ad orationis studium solertiorem fecerunt. Cumque hac in re ab omnipotenti Deo remedium continuis precibus quaereret, nocte quadam assistente angelo eunuchizari se vidit, ejusque visioni apparuit, quod omnem motum ex genitalibus ejus membris abscideret; atque ex eo tempore ita alienus exstitit a tentationQua virtute fretus ex omnipotentis Dei auxilio, ut viris ante praeerat, ita coepit postmodum etiam feminis praeesse; nec tamen discipulos suos admonere cessabat, ne se ejus exemplo in hac re facile
Abbreviated transcription (Latin):
subito qr tensus serpeni caa uaste uiam. & treme factꝰ
post sem& ipsum concidit: eiusq pes ꝑ calciamentum
insũde sepis inhẽsit. Neq usq dum hortulanus sedir&.
deorsum capite pependit. Consuea hora uenit hortũ¬
lanus: pendenteꝰ insepe furem repperit. Serpenti aut̃
fater d tiadidit te michi ds̃. Quare inlabore mona¬
durum surtum eotiens facere piȩ sũpsisa : quiheo ddic̃¬
i ecdem ullius asẽpe inqua inheserat soluit: eumq sine
lessone. deposuit: Cui derxit. Sequere me quem
sequentem. duxit ad horti aditum: & hortiblera quȩ furto
appetebat auferre. ei cũmagna dulcedine prȩbuit dicer
Uade: & posthȩc furtũ non facias: sed cũ necesse habes. huo
adme ingredere: & quȩ tu cũpeccato laborasti tollere ego
tibi deuotus dabo. Petrus: Nunc usq ut in uenio : in cassum
ego non fuisse patres initalia quisigna facerent aestm abam.
regorius: Fortunati uiri uenerabilis abb̃tis monasterii quoc

Expanded text:
subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe furem reperit, serpenti autemfrater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens, pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo. PETR. Nuncusque, ut invenio, incassum ego non fuisse Patres in Italia qui signa facerent aestimabam. REGORIUS. Fortunati viri venerabilis abbatis monasterii quod
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua quȩ ad memoriam ueniunt silentio subprimo. quia
ad alia festino. Ses unũ dicam. qđ ab eo narratũ p̃tereundũ
null õ modo ȩstimo In eodẽ monasterio quidam
magne uitȩ monachus erat hortulanus: fur uero consueue
nit uenire per sẽpem ascendere : & occulte holera auferre.
Cumq ille multa plantar&. quę minus inuenir&. & alia
pedibus conculcata. alia direpta conspicer& totum hor
cercumiens. inuenit iter und e fur uenire consueuerit. Qui
in eundem hortũ ambulans: repperit &iam serpentem.
Cui precipiens dicit: Sequere me. Atque ad aditum furis
ueniens. imperauit serpenti dicens. in nomine iħu p̾cipio
tibi. ut aditũ istu custodi as: acfurem huc ingredi non
ꝑ mittas. Pitinus serpens. totumse initinere intrans uersũ
tetendit.:& ad cellã monachus rediit. Cumq meridiano
tempore cuncti qui escerent. more solito fur aduenit.
ascendit sepem. & dũm inhortũ deponer& pedem. uidi

Expanded text:
aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, quod ab eo narratum praetereundum nullo modo aestimo. In eodem monasterio quidam magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse referebat quod ꝑtuleiat: Sicq actume̾ ut ad magnã
mansu&adme᷑ ꝑ ducer&ur pat̾ : & humilitas discipłl magistra
ler& magistri: Cumq ꝓutilitate ionasteru: ad constitut¬
nem causȩ egressus fuiss&: multi uiri noti ac nobiles qui eum
ualde honorabant. uehem̃ter admirati sollicite require¬
bant qui dnam hoc ess&e. quodtam tum̃tẽ acliuidam faciẽ
haber&: Quibus ille dicebat. Hesterno sero peccatis mȩis
exigentibus scabello sub pedaneo inpegi acꝑhoc pertuli Dic¬
que uirsc̃s seruans inpectore. honorem ueritatis & magis¬
tri : nec patris ꝓdebat uitium. nec falsitatis inourrebat
peccatũ. Petrus Putasne uiriste uenerabilis. libertinus t
dequotot signa & miracula r&ulisti intam amplam congre¬
gationẽ imitatores suos inuirtutibus non reliquit. Tuegori
elix qui appellatur curuus quẽ ipse bene eognomseus
ui eiusdem monasterii nuꝑ prȩpositus fuit mube nichi
defr̃ibus ciusdem monasterii admiranda narrat. exquib

Expanded text:
lerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat peccatum. PETR. Putasne vir iste venerabilis Libertinus, de quo tot signa et miracula retulisti, in tam ampla congregatione imitatores suos in virtutibus non reliquit? ΚΕΦΑΛ. elix qui appellatur Curvus , quem ipse bene nosti, qui ejusdem monasterii nuper praepositus fuit, multa mihi de fratribus ejusdem monasterii admiranda narrabat: ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt: Sic quippe &iam iohannes baptista magistrũ habu¬
quem intrinsecus docebat. extrinsecus quasi insualibtate
reliquerat: Sic mcyses inheremo eductus ab angelo manda¬
tum didicit: quod ꝑhominẽ non cognouit: Sed hȩc ut pdui¬

Expanded text:
ferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuferunt. Sic quippe etiam Joannes Baptista magistrum habuquem intrinsecus docebat, extrinsecus quasi in sua libertate reliquerat. Sic Moyses in eremo edoctus mandatum ab angelo didicit , quod per hominem non cognovit. Sed haec, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
Putamus hictam egregius uir ut post magister discipulorum
fiereo: prius habuit magiftrũ: Greg̃. Nequaquam hc̃
fuisse cuiusquã discipulũ audiui: Sed lege non conftringit
scĩ sp̃s donũ. Usus quidem recte conuersationis ẽ: ut prę¬
eẽ non audeat qui sub eẽ nondidicerit. nec oboedientiam
sub iectis impera: qui prȩlatis non nouit exhibere: Sedtam̃
non nulli sunt. qui ita ꝑmagisteriũ sp̃s intrinsecus docent᷑.
ut & sieis exterius humani magisterii disciplina desit.
magistri intimi censura nondesit: quox tam libertas uitȩ
ab infirmis inexemplũ nonẽ trahenda nedum sequisq
similiter sc̃o spũ impletum presumit discipulus homi¬
nis eẽ inspiciat. & magister erroris fiat. Mens autem
quȩ diuino spu impl&ur. hab& eui dentissima signa sua. uir¬
tutes scilic& & humilitatem: quȩ utraque sinim a m̃te per
secte conueniunt. liqu& quod deprȩsentia scĩ sp̃s testimoniũ

Expanded text:
Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum Putamus, hic tam egregius vir, ut post magister discipulorum fieret, prius habuit magistrum? GREGOR. Nequaquam hunc fuisse cujusquam discipulum audivi, sed lege non constringitur sancti Spiritus donum. Usus quidem rectae conversationis est, ut praeesse non audeat, qui subesse non didicerit; nec obedientiam subjectis imperet, quam praelatis non novit exhibere. Sed tamen sunt nonnulli qui ita per magisterium Spiritus intrinsecus docentur, ut etsi eis exterius humani magisterii disciplina desit, magistri intimi censura non desit. Quorum tamen libertas vitae ab infirmis in exemplum non est trahenda, ne dum se quisque similiter sancto Spiritu impletum praesumit, discipulus hominis esse despiciat, et magister erroris fiat. Mens autem quae divino spiritu impletur, habet evidentissime signa sua; virtutes scilicet et humilitatem, quae si utraque perfecte in una mente conveniunt, liquet quod de praesentia sancti Spiritus testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
ab stinentiam quã ante deridebant. scq adi homine
irrisionis decsit obprobria. piscis inmonte. Qureit
magnis uirtutibus crescer&. aprȩdicto domino slo libertate
donatus ẽ:atq in eo loco qui fundis dicitur monasterium con¬
struxit. in quo ducentoꝵ fere monachorum pat̾ extitit: ibiq
uita illius circumquaq exempla eximiȩ conuersationis
dedit. Nam quadam die exeo monte quo eius monasterium
in excelso ꝓmin& ingentissari moles eruta ẽ: quȩ ꝑdeuexum
montis latus ueniens. totius ruinã cellȩ om̃iumq fratrum
interitum minabatur. Quẽ cum uenientẽ desuꝑ uirsc̃s ui¬
diss&. frequenti uoce xp̃i nom̃ in uocans. extensa moxdexti
signum crucis opposuit: eumq in ipso deuexi montis latere
cadentem fixit. sic̃ religiosus uir laurentius ꝑhib &. quia locus
non fuerat quo in herere potuisso: ita aspicitur ut nunc usq
montẽ cernentibtis casura pendere uideatur: PeTR US.

Expanded text:
abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine abstinentiam, quam ante deridebant; sicque a Dei homine irrisionis detersit opprobria piscis de monte. Qui cum magnis virtutibus cresceret, a praedicto domino suo libertate donatus est, atque in eo loco qui Fundis dicitur, monasterium construxit, in quo ducentorum ferme monachorum Pater exstitit, ibique vita illius circumquaque 156 exempla eximiae conversationis dedit. Nam quadam die ex eo monte qui ejus monasterio in excelso prominet ingentis saxi moles erupta est, quae per devexum montis latus veniens, totius ruinam cellae, omniumque fratrum interitum minabatur. Quam cum venientem desuper vir sanctus vidisset, frequenti voce nomen Christi invocans, extensa mox dextera signum ei crucis opposuit, eamque in ipso devexi montis latere cadentem fixit, sicut religiosus vir Laurentius perhibet. Et quia locus ei non fuerat quo inhaerere potuisset, aspicitur ita ut hucusque montem cernentibus, casura pendere videatur. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
enarsi Cumq tam mag̾a conuersatione pollera sese¬
quoq iam abotioso sermone restringere multua ut psatus
sum ꝑ abstinentiam carnẽ domar&: die quadam pagentes
unus uicinissu is conuiuium fecerunt: in quo as uescendũ
carnes paratȩ sunt. Quasdũ ille adesum contingere ꝓabsei¬
nentie amore recusar&e : cęperunt cipasentes eius uirin¬
dere acdicere: Comede Num quid piscem tibi ui hes mon¬
tibus allaturiꝰ sumꝰ: Illo uero in loco audiri piscis consue¬
uerat : nonuideri. Sed cum hissermonib honoratus
irrider&ur. repente in conuiuio aqua administerium
defuit: cumsitula lignea. sicut illic moriseͥ mancipium
ad fontẽ ꝑrexit. Dumq haurir& aquã piscis situlam
intrauit. reuersũq inancipium ante ora discũbentiã
piscẽ̾ cum aqua fudit: qui ad totius diei uictũ potuisse
ponorato sufficere: Mirati omnes: totaq illa parentũ
irrisio cessauit: Cȩpere namq inhonorato uenerari

Expanded text:
exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seexarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunquid piscem in his montibus tibi allaturi sumus? Illa vero in loco pisces audiri consueverant, non videri. Sed cum his sermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari
Abbreviated transcription (Latin):
plis patrum : quia & ad amorem uenturę uite expͣce¬
dentium conparatione accendit᷑ et si iam se ẽe aliquid
aestimat: dum dealiis meliora cognouerit. humiliatur.
RE gorius. Ea quȩ michi sunt uirorum uenerabilium
narratione conꝑta. in cunctant᷑ narro. sacrę auetorita¬
tis exemplo: cum michi luce clarius const& quia marcꝰ
& lucas euangłm quoo describserunt. non uisu sed auditu
didicerunt. Sed ut dubttationis occasionẽ legentibus
subtraham: per singula quȩ describo. quibus m hȩc aucto
sint conꝑta manifesto. Hoc uero scirete cupio. quia in qui¬
quia sideꝑ sonis om̃ibus ipsaspectaliter tesuere uol usemer
heca listicano uisuplata pilus scribentis nonapte susopera
ensorim ualde uenerabilium didic relatione quod narro.
enorim quondam patricu insamnii partibus uilla fuctal
inqua colonus eius filium honorttũ nomine habiuet: quiab
annis pu cribus ad amorem celestis patrie ꝑ abstenentĩcoem

Expanded text:
plis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praeceplis Patrum, quia si ad amorem venturae vitae ex praecedentium comparatione accenditur, etiam si se existimat, dum meliora de aliis cognoverit, humiliatur . GREGOR. Ea quae mihi sunt virorum venerabilium narratione comperta, incunctanter narro sacrae auctoritatis exemplo, cum mihi luce clarius constet quia Marcus et Lucas Evangelium quod scripserunt, non visu, sed auditu didicerunt. Sed ut dubitationis occasionem legentibus subtraham, per singula quae describo, quibus haec auctoribus mihi comperta sint manifesto. Hoc vero scire te cupio, quia in quiquia si de personis omnibus ipsa specialiter verba tenere voluissem, haec rusticano usu prolata stylus scribentis non apte susciperet. Seniorum valde venerabilium didici relatione quod narro.ntii quondam patricii in Samnii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam
Abbreviated transcription (Latin):
scenderisi ignort & quidem bonos uiros in hac terra
uise nondubrto. signatam̃ atq uirtutes aut ab eis
nequaquam factas existimo. aut ita sunt actenus silentio¬
t̃t. sub prȩssa. ut utrum̃ ne sint sacta nesciamus GRegori
Sisola petre referam. quȩ deꝑfectis probatisq uiris unus ego
homuntio uelbonis acfidelibus uiris attestantibus agnoui.
uel ꝑmem& ipsum didiciꝰ dies utopinor antequã sermo ces¬
sabit. Petrus. U ellem quȩrenti michi deeis aliqua
narrares : neq:i hac prore interrupere expositionis ftudi¬
um graue uideatur : qui a non difpar aedificatio. oritur
exmemoria uirtutum. In expositione quippe qualiter in¬
uenienda atq tenenda sit uirtus agnoscitur: innarratio¬
ne uero signorum cognoscimus. inuenta acretenta qualit᷑
declaratur: & sunt non nulli quos ad amorem patriȩ cȩ¬
lestis: plus exempla quã predicam̃ta succendunt. Fit uͦ
plerumq audientis animo. duplex ad uitorium in exem¬

Expanded text:
accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio suppressa, ut utrumne sint facta nesciamus. GREGOR. Si sola, Petre, referam, quae de perfectis probatisque viris unus ego homuncio, vel bonis ac fidelibus viris attestantibus, agnovi, vel per memetipsum didici; dies, ut opinor, ante quam sermo, cessabit. PETR. Vellem quaerenti mihi de eis aliqua narrares. Neque pro hac re interrumpere expositionis studium grave videatur, quia non dispar aedificatio oritur ex memoria virtutum. In expositione quippe qualiter invenienda atque tenenda sit virtus, agnoscitur; in narratione vero signorum cognoscimus inventa ac retenta qualiter declaretur. Et sunt nonnulli, quos ad amorem patriae coelestis plus exempla, quam praedicamenta 153 succendunt. Fit vero plerumque audientis animo duplex adjutorium in exem
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑdidisse meminerit. Cumq longius recesserit. & iam
ipsius boni quoð ꝑdiderit obliuiscitur. fitq ut post
neq ꝑmemoriã indeat:. quod ante ꝑ actionem tenebat::
Vnde hoc agitur. quod premisi. nisi quia cum longius
nauigamus. iami necportũ quid̾is quem reliquimꝰ uidemꝰ
Non numquam uero ad augmtu mei doloris ad iungitur. qđ
quorum dam uita qui prȩsens scłm totam̃te reliquerunt.
anichi admemoriam reuocatur: quorum dum culm aspicio.
quantũ ipse ininfimis iaceo agnosco. Quorum dũplurimi
condieori suo insecr&iori uita placuerunt: quine ꝑhuma¬
nos actus anouitate m̃tis ueterasceͬnt. eos omp̃s ds̃ huius
mundi laboribus noluit occupari. Sediam quȩ prolata
unt melius insinuo: siea quȩ ꝑ inquisitionẽ acresponsio¬
nem dictasunt. sola nominũ prȩnotatione difinguo.
etrus: Non ualde mitalia aliquorum uitã uirtutibi
ulsisse cognoui Ex quorum igitur conparaitione

Expanded text:
se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam se perdidisse meminerit; cumque longius recesserit, etiam boni ipsius quod perdiderat obliviscatur; fitque ut post neque per memoriam videat, quod prius per actionem tenebat. Unde hoc agitur quod praemisi, quia cum navigamus longius, jam nec portum quictis quem reliquimus videmus. Nonnunquam vero in augmentum mei doloris adjungitur, quod quorumdam vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione