comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos amare p̃cipim᷑: restat ut sic eoꝵ erratibus
Melior ẽ ira risu: quia ꝑ tristiciã uultus. corrigi¬
t᷑ ammus delinquentis. De hac iterũ psalmista
ait: tͣbatus ẽ pre ira oculus ms̃. Ira quippe ꝑ ui¬
ciũ oculũ mentis excẽcat. ira aũ ꝑ zelũ tͣbat:
quia quo saltẽ recti emulatione concutit᷑: ea quȩ
nͥ tranquillo corde ꝑcipi non potest. contẽplatio
dissipat᷑. Ipse nãq zelus rectitudinis quia iuqͥe¬
tudine mentẽ agitat. eius mox aciem obscurat:
ut altiora in cõmotione ũ uideat: quȩ uene prius
tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta
reducit᷑: unde ad tempꝰ ne uideat reuerberat᷑.
Nã ipsa recti emulatio ęt̾na post paululũ ĩ tran¬
quillitate largius aꝑit: quȩ hȩc interun ꝑ cõmo¬
tõnẽ claudit. Et unde mẽs turbat᷑ ne uideat: inde
ꝓficit ut ad uidendũ uerius clarescat. Sicut
infirmanti oculo cũ colliriũ mittit᷑. lux penitus

Expanded text:
ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus, ut nos amare praecipimur, restat ut sic eorum erratibus, Melior est ira risu, quia per tristitiam vultus corrigitur animus delinquentis. De hac iterum psalmista ait: Turbatus est prae ira oculus meus. Ira quippe per vitium oculum mentis excaecat, ira autem per zelum turbat, quia quo saltem recti aemulatione concutitur, ea, quę nisi tranquillo corde percipi non potest, contemplatio dissipatur. Ipse namque zelus rectitudinis, quia inquietudine mentem agitat, eius mox aciem obscurat, ut altiora in commotione non videat, quae bene prius tranquilla cernebat. Sed inde subtilius ad alta reducitur, unde ad tempus, ne videat, reverberatur. Nam ipsa recti aemulatio ęterna post paululum in tranquillitate/ largius aperit, quę haec interim per commotionem claudit; et unde mens turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut infirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpria: mala nobis excusat aliena. Pacienter nãq
illatã iniuriã tolerat: qͥ pie meminit qđ fortasse
adhuc ex se habeat. in qͦ debeat ipse tolerari. & quasi
aqua ignis extinguit᷑. cũ surgente feruore ani¬
mi. sua cuiq ad mentẽ culpa reuocat᷑: qr eru¬
bescit peccatis ĩ parcere: qui uł do uł proximo
sepe se recolit parcenda peccasse. Sed inter hȩc
sollerter sciendũ est: qđ alia est ira quã impaci¬
entia excitat᷑: alia quã zelus format. Illa ex iu-¬
cio: hȩc uirtute generat᷑. Si enĩ nulla ira ex uir¬
tute surgeret: diuinȩ animaduersionis impe¬
tũ. finees ꝑ gladiũ non placasset. Hanc irã quia
heli non habuit: motũ contra se unplacabiliter
suꝑnę ultionis excitauit. Nam quo contra sub¬
ditoꝵ uitia tepuit: eo contra illũ districtio ęt̃m
guit: qͥ irasci nos nobis tantũmͦ. non etiã proxi¬
mis delinquentib uolunt. Si enĩ sic proximos

Expanded text:
propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque propria mala nobis excusat aliena. Patienter namque inlatam iniuriam tolerat, qui pie meminit, quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis extinguitur, cum surgente furore animi sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit peccata non parcere, qui vel deo vel proximo sępe recolit parcenda peccasse. Sed inter haec sollerter sciendum est, quod alia est ira, quam inpatientia excitat, alia, quam zelus format: Illa ex vitio, haec ex virtute generatur. Si enim nulla ira ex tute surgeret, divinae animadversionis impetum Phinees per gladium non placasset . Hanc iram quia Heli non habuit, motum contra se implacabiliter supernae ultionis excitavit. Nam quo contra subditorum vitia tepuit, eo contra illum ira districte aeterni t, qui irasci nos nobis tantummodo, non etiam proximis delinquentibus volunt. Si enim sic proximos
Abbreviated transcription (Latin):
toris sui ꝓbra cogitans. ad aduersa se preparet. Quȩ
nimirũ uenientia tanto fortior excipit: quanto
se cautius ex prescientia armauit. Qui enĩ imꝓui¬
dus ab aduersitate dep̾hendit᷑. quasi ab hoste
dormiens inuenit᷑: eũq citius inimicꝰ necat: qr
ñ repugnantẽ ꝑforat. Nã qui mala imminentia
ꝑ sollicitudinẽ p̃notat᷑ hostiles incursus quasi
in insidiis uigilans expectat: & inde ad uicto¬
riã ualenter accingitur: unde nesciens dep̃hen-¬
di putabat᷑. Sollerter gͦ animus ante actionis suȩ
primordia. cuncta debet aduersa meditari : ut
semꝑ hȩc cogitans. semꝑ contra hȩc torace pacien¬
tiȩ munitus. & quicqͥd accesserit ꝓuidus suꝑet:
& qͥcqͥd non accesserit lucrum putet. Sods autẽ
seruande mansuetudinis modus ẽ: ut cũ alienos
excessus aspicimus: nr̃a quib in aliis excessimus
delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitaᷤᷤ

Expanded text:
toris sui probra cogitans, / ad adversa se praeparet. Quae toris sui probra cogitans, / ad adversa se praeparet. Quae nimirum venientia tanto fortius excipit, quanto se cautius ex praescientia armavit. Qui enim inprovidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens invenitur, eumque citius inimicus necat, quia non repugnantem perforat. Nam qui mala imminentia per sollicitudinem pręnotat, hostiles incursus, quasi in insidiis vigilans, expectat, et inde ad victoriam valenter accingitur, unde nesciens deprehendi putabatur. Sollerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec torace patientiae munitus, et quicquid accesserit, providus superet, et quicquid non accesserit, lucrum putet. Secundus autem servandę mansuetudinis modus est, ut, cum alienos excessus aspicimus, nostra, quibus in aliis excessimus, delicta cogitemus. Considerata quippe infirmitas/
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt: sed ꝓtinus in fauilla frigescunt. Aui aũ
lignis grauiorib durioribq ñ dispares. accensio¬
nẽ tarcde suscipiunt: sed tam̃ accensi semel. diffi¬
cilius extingunt᷑: & quia se tardius in asꝑitatẽ
concitant: furoris sui durius ignẽ seruant. Alii
aũ qł est nequius & citius iracuudiȩ fłãmas ac¬
cipiunt : & tardius deponunt. Noniulli uͦ has
& tarde suscipiunt: & citius amutunt. In quib
nimirũ quatuor modis liquido lector agnoscit:
qr & ad tranquilitatis bonũ ultimus plus ꝙͣ pͥmꝰ
appropinquat᷑. & in malo scđmn tercius superat.
Sed quid ꝓdest qđ iracundia quomͦ mentẽ teneat
dicunus : si ũ etiam qualiter cõpesci debeat expri¬
mamus: Duob etenim modis fracta: posside am¬
mũ ira desuescit. Primus quippe ẽ ut mens sollicita
ante ꝗͣ agere quodlibet incipiat: onĩs sibi quas pa.¬
ti potest contumelias proponat: quatinis redẽp¬

Expanded text:
faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autem, lignis gravioribus durioribusque non dispares, accensionem tarde suscipiunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et quia se tardius in asperitate concitant, furoris sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quattuor modis liquido lector agnoscit, quia et ad tranquillitatis bonum ultimus plus quam primus appropinquat et in malo secundum tertius superat. Sed quid prodest, quod iracundia, quomodo mentem teneat, dicimus, si non etiam, qualiter compesci debeat, exprimamus? Duobus etenim modis fracta possidere animum ira desuescit. Primus quippe est, ut mens sollicita, antequam agere quodlibet incipiat, omnes sibi, quas pati potest, contumelias proponat, quatenus redemp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑent oriunt᷑: atq in irati oculo festuca in trabẽ
uertit᷑. dũ ira in odiũ ꝑmutat᷑. Plerũq ira ꝑ
silentium clausa uitra mentẽ uehementius ȩstu di
at. & clamosas tacita uoces format: uerba sibi
quib exasꝑat᷑ obicit᷑: & quasi in cause examine po¬
sita. durius exasꝑata respondit. Qđ salomon bre¬
uiter insinuat dicens. Prestolatio impioꝵ furor.
Sicq fit. ut ꝑtͣbatus animus maiorẽ strepitũ
silentii sentiat: eumq grauius clausa irȩ
fsama consumat. Unde bene ante nos quidã
sapiens dixit. Cogitationes iracundi uiperee st̃
generationes: mentẽ comedunt matrẽ suã. Sci¬
endũ uͦ est qđ nonnullos ira citius accendit. fa¬
cilius deserit. Nonnullos uͦ tarde quidẽ cõmo¬
uet: sed durius tenet. Alii nãq accensis calamis
similes. dũ uocib ꝑstrepunt: quasi qͦsdã accen¬
sionis suȩ sonitus reddunt. Cicius quidẽ flãmã

Expanded text:
perant, oriuntur, atque in irati oculum festuca in trabem perant, oriuntur, atque in irati oculum festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. Quod Salomon breviter insinuat, dicens: prętolatio impiorum furor. Sicque fit, ut perturbatus animus maiorem strepitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae irę flamma consumat. Unde bene ante nos quidam sapiens dixit: Cogitationes iracundi vipereae sunt generationis, mentem comedunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam
Abbreviated transcription (Latin):
do aũ manus ñ exerit. sed in maledictionis iacu¬
lũ linguã u̾tit. fr̾is namq interitũ p̃cibus
exposcit: & hoc dm̃ ꝑpetrare expetit: qđ
ipse ꝑuersus homo facere uel metuit ł erubescit.
fit nãq ut uoto et uoce homicidiũ ꝑagat: etiã
cũ a lesione proximi manub cessat. Aliquando
ira ꝑturbato animo. quasi ex iudicio silentium
indicit. & quo se foras ꝑ linguã ñ exprimit. in¬
tus deterius ignescit: ut iratus quisq collocuti¬
onẽ suã proxinio subtrahat: & nil dicendo quã
sit aduersus dicat. & noniũꝗͣ hȩc silentii se¬
ueritas ꝑ disciplinȩ dispensationẽ gerit᷑: si tam̃
sollicite in intimis discretionis forma teneat᷑.
Nonnũꝗͣ uͦ dũ accensus animus ã consueta lo¬
cutione restringit᷑: ꝑ accessum tpr̃is. penitus
a proximi dilecꝰtione separat᷑. & acriores stimu¬
li ad mentẽ ueniunt. causeq quȩ grauius ex as¬

Expanded text:
do autem manus non exerit, sed in maledictionis / iacudo autem manus non exerit, sed in maledictionis / iaculo linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit et hoc deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit vel erubescit. Fitque, ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a lęsione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex iudicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque conlocutionem suam proximo subtrahat et nihil dicendo, quam sit aversus, dicat. Et nonnumquam silentii sęveritas per disciplinae dispensationem geritur, si tamen sollicite in intimis discretionis forma teneatur. Nonnumquam vero, dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt. Causae quoque, quae gravius / exas
Abbreviated transcription (Latin):
urãm: qr cuius menti iracundia confusionis te¬
ceret: quietũ ꝓtinus adiunxit. Si gͦ ira quietẽ
mentis subtrahit: suã scõ sp̃ui habitationẽ clau-¬
dit. Cuius recessione ammus uacuus. ad aꝑtã
mox insaniam ducit᷑: & usq ad suꝑficiem ab in¬
timo cogitationũ fundamento dissipat᷑. Nã irȩ
suȩ stimulis accensũ cor palpitat: corpꝰ tremit.
Lingua se p̃pedit: facies ignescit. Exasꝑantur
oculi: & nequaꝗͣ recognoscunt᷑ noti Notiorẽ qͥdem
clamorem format: s sensus qͥd loquat᷑ ignorat.
In quo itaq iste ab abreptitiis longe ẽ. qͥ actio¬
nis suȩ conscius non ẽ: Unde fit plerumq
ut usq ad aꝑtum ira ꝓsiliat: & quo racio lon¬
gius recessit. audatior exsurgat: seq ipsũ reti¬
nere animus ñ ualet: quia factus ẽ potestatis ali¬
enȩ. & eo furor m̃bra foriꝰ mictib exercet: qͦ intꝰ
ipsã m̃broꝵ adnãm mentẽ captiuã tenet. Aliqͣn¬

Expanded text:
tram. Qui cum menti iracundae confusionis tetram. Qui cum menti iracundae confusionis teceret, quietum protinus adiunxit. Si ergo / ira quietem menti subtrahit, suam sancto spiritui habitationem claudit. Cuius recessione animus vacuus ad apertam mox insaniam ducitur et usque ad superficiem ab intimo cogitationum fundamento dissipatur. Nam irae suae stimulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ignorat. In quo itaque iste ab arrepticiis longe est, qui actionis suae conscius non est? Unde fit plerumque, ut usque ad manus ira prosiliat, et quo ratio longius recedit, audacior exurgat; seque ipsum retinere animus non valet, quia factus est potestatis alienę, et eo furor membra foras in ictibus exerit, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquan
Abbreviated transcription (Latin):
sapientia teneri uideat᷑. sicut scriptũ ẽ. ira
ꝑdit etiam prudentes: quia scilicet confusus ani¬
mꝰ. nequaqͣ explet etiã si qͥd intelligere pruden¬
ter ualet. ꝑ irã iusticia relinquit᷑: sic̃ scriptũ
ẽ. Ira enĩ tiri iusticiã di non oꝑat᷑. Quia dũ ꝑtͣbata
mens iudiciũ suȩ rationis exasꝑat: omẽ quod
furor suggerit rectũ putat. Per irã gr̃a uite
socialis amittit᷑. sic̃ scͥptũ ẽ Noli eẽ assiduus cũ
homine iracundo. ne discas semitas eiꝰ: & fumas
scandalũ animȩ tuę. Quia qui se ex humana
ratione ñ tẽꝑat: necesse ẽ ut bestialit̾ solus ui¬
uat. ꝑ irã concordia rũpit᷑: sicut scriptũ est.
Uir animosus parit rixas: & uir iracundus
effodit peccata. Iracundus quippe peccata ẽffo-¬
dit : quia etiã malos quos incaute ad discordiã
ꝓuocat peiores facit. ꝑ iram lux ueritatis amit¬
tit᷑: sicut scriptũ ẽ. Sol ñ occidat suꝑ iracundiã¬

Expanded text:
sapientia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira sapientia teneri videatur, sicut scriptum est: Ira perdit etiam prudentes, quia scilicet confusus animus nequaquam explet, etiam si quid intelligere prudenter valet. Per iram justitia relinquitur, sicut scriptum est: Ira viri iustitiam dei non operatur, quia dum perturbata / mens iudicium suę rationis exasperat, omne, quod furor suggerit, rectum putat. Per iram gratia vitae socialis amittitur, sicut scriptum est: Noli esse assiduus cum homine iracundo, ne discas semitas eius et sumas scandalum animae tuae, quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iram concordia rumpitur, sicut scriptum est: Vir animosus parit rixas, et vir iracundus effundit peccata. Iracundus quippe peccata effundit, quia etiam malos, quos incaute ad discordiam provocat, peiores facit. Per iram lux veritatis amittitur, sicut scriptum est: Sol non occidat super iracundia
Abbreviated transcription (Latin):
occidit inuidia. Quȩ nunirũ sententia uera ẽẽt:
si illata contra tanti uiri pacientiã ñ fuisset. Seo
nos pensemus qđ dr̃. quãuis ab auditoris sui
uirtute relidat᷑: ut ostendamus ꝗͣ rectũ ẽ qđ
ꝓmit᷑. si non in beato iob iniuste ꝓmeret᷑. Cũ scͥp¬
tũ sit. tu aũ dñe cũ tranquillitate iudicas: scien¬
dũ nobis magnoꝑe ẽ. quia si potenter tͣbulentos
motus animi sub mansuetucinis uirtute restrin¬
gimꝰ ÷ redire ad similitudinẽ conditoris conamur.¬
⁊ iã cũ tranquillitate mentis ira deuerberat: dila¬
niatã quodãmͦ scissãq ꝑtͣbat. ut sibimet ipsiñ con
ꝑ quã dũ mansuetudo amittitur:. suꝑnȩ imaguus
similitudo uiciat᷑. ꝑ irã sapientia ꝑdit᷑. ut qͥd
quoue ordine agendũ sit om̃ino nesciat᷑: sicut
scriptũ ẽ. Ira ui sinu stulti requiescit. Quia m¬
mirũ intelligentiȩ lucẽ subtrahit: cũ mentẽ ꝓ¬
mouendo confundit. ꝑ irã uita amittit᷑. & si

Expanded text:
ot mala. --Quae nimirum sententia vera esset, si illata contra tanti viri patientiam non fuisset. Sed nos pensemus quod dicitur, quamvis ab auditoris sui virtute relidatur, ut ostendamus quam rectum est quod promitur, si non in beatum Job injuste promeretur, cum scriptum sit, Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas ; sciendum nobis magnopere est quia quotiens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restringimus, redire ad similitudinem conditoris conamur. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo scissamque perturbat, ut sibimetipsi non congper quam dum mansuetudo amittitur, supernae imaginis similitudo vitiatur. Per iram sapientia perditur, ut quid quove ordine agendum sit omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit ; quia nimirum intelligentimovendo confundit. Per iram vita amittitur, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑna concendere mentis saltib sciunt᷑. ne sẽꝑ¬
in ꝓfundis curarũ lateant: & nulla amoriꝰ sũmi
quasi liberi aeris aura contingat. Qui gͦ reb
tẽporalib occupant᷑. tunc bene exteriora dispo¬
nunt. cũ sollicite ad interiora refugiunt: cũ
nequaꝗͣ foris ptͣbationũ strepitꝰ diligunt. seo
apud semet ipsos intus in tranquillitatis sinu re¬
quiescunt. Prauȩ & enĩ mentes tẽporaliũ rerũ
tumultus intra semet ipsas uersare non cessant.
etiã cũ uacant. In cogitatione enĩ seruant depi¬
cta. quȩ amant. & quauis nichil exteriꝰ faciant.
apud semet ipsas tam̃ sub pondere inquiete qͥetis
elaborant. Quib si earũdẽ rerũ administtio prebeat᷑.
semet ipsas funditꝰ deserunt: & fugitiua hȩc tẽpo¬

Expanded text:
ad superna conscendere mentis saltibad superna conscendere mentis saltibin profundis curarum lateant, et nulla eos amoris summi quasi liberi aeris aura contingat. Qui ergo rebus temporalibus occupantur, tunc bene exteriora disponunt, cum sollicite ad interiora refugiunt, cum nequaquam foras perturbationum strepitus diligunt, sed apud semetipsos intus in tranquillitatis sinu requiescunt. Pravae monachorum mentes temporalium rerum tumultus intra semetipsas versare non cessant, etiam cum vacant. In cogitatione enim servant depicta quae amant, et quamvis nihil exterius faciant, apud semetipsas tamen sub pondere inquietae quietis elaborant. Quibus si earumdem rerum administratio praebeatur, semetipsas funditus deserunt; et fugitiva haec tempo
Abbreviated transcription (Latin):
test autẽ silere & quiescere. adhuc subtilius
ꝑscrutari. Silere uãq ẽ: mentẽ a terrenoꝵ de¬
siderioꝵ uoce restringere. Uis enĩ magni cla¬
bene in potestate sunt: cũ terrenaꝵ actionm
strepit᷑ꝰ. ꝓ diuino amore intermittendo postpont̃.
ne dũ ima indesinenter occupant. cor funditꝰ
a sũmis cadãt. Sciunt enĩ qr nequaꝗͣ mens ad
suꝑna attollit᷑: si curarũ tumultib contiuue
in unfimis occupat᷑. Quid enĩ de dõ occupata
optineat:. quȩ de illo app̃hendere aliqͥd etiã ua¬
cans laborat. Bene aũ ꝑ psalmistã dr̃: uacate
& uidete qm̃ ego sũ ds. Quia qͥ uacare do neg¬
ligit: suo sibi iudicio lumen eius uisionis abscon¬
dit. Hunc etiã ꝑ moysen dr̾: ut pisces qui pen¬
nulas non habent non ȩdant᷑. Pisces uanq
qui habent pennulas: saltus suꝑ aquas dare so
lent. Soli gͦ in ȩlectoꝵ corpore quasi pisces tran¬
seunt: qͥ in eo qđ imis deseruiunt. aliquando

Expanded text:
test autem silere et quiescere, adhuc subtilius test autem silere et quiescere, adhuc subtilius perscrutari. Silere namque est mentem a terrenorum desideriorum voce restringere. Vis enim magni clabene in potestate sunt, cum terrenarum actionum strepitus pro divino amore intermittendo postponunt; ne dum ima indesinenter occupant, cor funditus a summis cadat. Sciunt enim quia nequaquam mens ad superna attollitur, si curarum tumultibus continue in infimis occupatur. Quid enim de Deo occupata obtineat, quae de illo apprehendere aliquid etiam vacans laborat. Bene autem per Psalmistam dicitur: Vacate et videte, quoniam ego sum Deus ; quia qui vacare Deo negligit, suo sibi judicio lumen ejus visionis abscondit. Hinc etiam per Moysen dicitur ut pisces qui pennulas non habent non edantur . Pisces namque qui habent pelent; soli ergo in electorum corpore quasi pisces transeunt, qui in eo quod imis deserviunt, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
riugit. Qua uideł. constrictione religatũ bene
se paulus insimat dicens: omĩa mͥ licent. seo
ñ omĩa expediunt. Atq ut ex ipsa religatione
ostenderet. in quanta se mentis libertate dila¬
taret. ilico adiunxit: omĩa mͥ licent. sed ego sub
nullius redigar potestate. Cũ enĩ mens coucep
desideria sequit᷑: seruire reb cõuin¬
citur. quarũ amore suꝑat᷑. Sed paulus cui cun¬
cta licent. sub nullius potestate se redigit: qr
semet ipsũ etiã a licitis restringendo: ea quȩ de¬
lectata p̃merent. despecta transcendit. Beatꝰ
innotescat dicens. Nonne dissimulaui: Potestas
nãq cũ habet᷑. & cogitanda ẽ ad utilitatẽ. &
dissimulanda ꝓpt̾ tumorẽ: quatuꝰ is qui ea utit᷑.
& ut ꝓdesse debeat posse se sciat. & ut ex¬
tolli ñ deheat. posse se nesciat. Qualis uͦ in ore fue¬
rit: adiuugat dicens. sionne silui: Qualis erga
arrcita oꝑaladhuc subiciat. Nonne quieui: Po¬

Expanded text:
ringit. Qua videlicet constrictione religatum bene ringit. Qua videlicet constrictione religatum bene se Paulus insinuat, dicens: Omnia mihi licent, sed non omnia expediunt . Atque ut ex ipsa religatione ostenderet in quanta se mentis libertate dilataret, illico adjunxit: Omnia mihi licent, sed ego sub nullius redigar potestate . Cum enim mens concepta desideria sequitur, servire rebus convincitur, quarum amore superatur. Sed Paulus, cui cuncta licent, sub nullius potestate se redigit, quia semetipsum etiam a licitis restringendo, ea quae delectata premerent, despecta transcendit. 18. Quinnotescat, dicens: Nonne dissimulavi? Potestas namque cum habetur, et cogitanda est ad utilitatem, et dissimulanda propter tumorem; quatenus is qui ea utitur, et ut prodesse debeat, posse se sciat; et ut extolli non debeat, posse se nesciat. Qualis vero in ore fuerit, adjungat dicens: Nonne silui? Qualis erga illicita opera, adhuc subjiciat: Nonne quievi? Po
Abbreviated transcription (Latin):
deant᷑: ne eadem bona actio agentis cor suble¬
uet: & subleuando plus auctorẽ de elatione
Hinc ẽ enim qd rex babyloniȩ dũ elata mente
apuo se uolueret dicens. nonne hȩc ẽ babylon
ꝗͣ ego ȩdificaui: in irracionale animal ꝓtinꝰ uersꝰ
est. Quod enĩ factus fuerat ꝑdidit: qr humilit̃
noluit dissimulare qđ fecit. & quia elatione co¬
gitationis se suꝑ homines extulit: ipsũ quẽ cõ¬
munẽ cũ hominib habuit sensũ hominis amisit.
Sepe uͦ qui in potestate sunt. ad subiectoꝵ passi
contumelias erũpunt: & hoc qđ inuigilantes
regimini seruiunt. ꝑ linguȩ ꝓcacitatẽ ꝑdunt:
minori scił formidine iudicis uerba pensanteᷤᷤ:
qr qui sine causa frĩ fatuũ dixerit. gehennȩ
se ignib addicit. Sepe hi qui in potestate sunt
dũ sese & a licitis retinere nesciunt: ad illicita
oꝑa & inquieta delabunt᷑. Solus enĩ in illicitis
ñ cadit: qui se aliquando & a ueitis caute rest¬

Expanded text:
deantur, ne eadem bona actio agentis cor subledeantur, ne eadem bona actio agentis cor sublevet, et sublevando plus auctorem de elatione Hinc est enim quod rex Babyloniae, dum elata mente apud se tacitus volveret, dicens: Nonne haec est Babylon, quam ego aedificavi ? in irrationale animal protinus versus est. Quod enim factus fuerat perdidit, quia humiliter noluit dissimulare quod fecit. Et quia elatione cogitationis se super homines extulit, ipsum, quem communem cum hominibus habuit, sensum hominis amisit. Saepe vero qui in potestate sunt, ad subjectorum passim contumelias erumpunt; et hoc quod invigilantes regimini serviunt, per linguae procacitatem perdunt, minori scilicet formidine judicis verba pensantes, quia qui sine causa fratri, fatue dixerit, gehennae se ignibus addicit . Saepe ii qui in potestate sunt, dum sese a licitis retinere nesciunt, ad illicita opera et inquieta dilabuntur. Solus enim in illicitis non cadit, qui se aliquando et a licitis caute rest
Abbreviated transcription (Latin):
me indignatio. Quauis quolibet in loco positi.
cogitando. loquendo. agendo pecremꝰ: tt̃ tam̃
ꝑtria hȩc animus effrenatius rapit᷑. cii mundi
huius ꝓsperitate subleuat᷑. Nlã cũ preire se po¬
testate ceteros conspicit: alta de se elate cogitats
sentit: & cũ auctoritati uocis a nullo resistitur:
lingua licertius ꝑ ab rupta diffrenat᷑. Cũq fa¬
cere qđ libet licet: iuste sibi mie gitimat licere
qđ ubet. Sed scĩ uiri cũ mundi huiꝰ potestare
fulciunt᷑: tanto sub maiori mentis disciplina
se redigunt: quanto sibi ꝑ impacientiã pote ta¬
tis suaderi illicita quasi licentius seiunt. Cor
nãq a consicderanda sua gła reprimunt᷑: linguã
ab inmoderata locutione restringunt: opꝰ ab
in quietudinis uagatione custodiunt. Sepe e
qr ȩlate cogitant amittunt: dũq se ad cuncta
utues ȩstimant: etiã impensȩ utilitatis sibi me¬
ritũ dãpnant. Ut enĩ cuiuslibet facta digni¬
ora sint. necesse ẽ ut ei apuo se sẽꝑ indigna ui¬

Expanded text:
e constituti. --Quamvis quolibet in loco positi, cogitando, loquendo, agendo peccemus, tunc tamen per tria haec animus effrenatius rapitur, cum mundi hujus prosperitate sublevatur. Nam cum praeire se potestate caeteros conspicit, alta de se elate cogitans sentit. Et cum auctoritati vocis a nullo resistitur, lingua licentius per abrupta diffrenatur. Cumque facere quod libet, licet, juste sibi omne aestimat licere, quod libet. Sed sancti viri cum mundi hujus potestate fulciuntur, tanto sub majore mentis disciplina se redigunt, quanto sibi per impatientiam potestatis suaderi illicita quasi licentius sciunt. Cor namque a consideranda sua gloria reprimunt, linguam ab immoderata 146 locutione restringunt, opus ab inquietudinis vagatione custodiunt.  Vet. quia elate cogitant, amittunt; dumque se ad cuncta utiles aestimant, etiam impensae utilitatis sibi meritum damnant. Ut enim cujuslibet facta digniora sint, necesse est ut ei apud se semper indigna vi
Abbreviated transcription (Latin):
re generati. Qͥ & simul om̃s uniu̾sã mundi ciuitatẽ ꝙͣ
p̃diximꝰ baby lomã faciunt. & tam̃ hi ide siuguli baby¬
lonie filii quasi ñ leena. sed leene catul: uocmit᷑.
Sic̃ enĩ syon tota simul ȩccłia dr̃. filii aũ sỹon sẽc

Expanded text:
re generati, qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam re generati, qui et simul omnes universam mundi civitatem, quam praediximus, Babyloniam faciunt, et tamen hi iidem singuli Babyloniae filii, quasi non leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut Sion tota simul Ecclesia dicitur, filii autem Sion sanc
Abbreviated transcription (Latin):
contriti sunt. Q nat᷑a uniuscuiusq rei ex diuer¬
sitate cõponit᷑ : in sacro ȩloquio ꝑ rem qualibet
licite diuersa figuraut᷑. Habet quippe leo uirtu
quȩrens quẽ deuoret. Leenȩ aũ nomine aliquan¬
do scã ȩccłia: aliquando babylouia designat᷑. Pro
eo enĩ qđ contra aduersa audax ẽ. leena ȩccłia
dr̾: sicut eiusdẽ beati iob uocib approbat᷑: qui
derelictam ab ȩccłia iudeam indicans ait. Non
calcauerunt eam filii institorũ: nec ꝑtransiuit
ꝑ eã leȩna. Aliquando uͦ leȩnȩ nomine huius
mundi ciuitas id ÷ babylonia ex primit᷑: quȩ con¬
tͣ uitã innocentiũ inmanitate crudelitatis effe
rat᷑. Quȩ antiqͦ hosti quasi seuissimo leoni sociataꝰ.
ꝑu̾sȩ ꝑsuasioĩs eiꝰ semuia ꝯcipit: & reꝓbos ex se filio ᷤ ad
similitudinẽ illiꝰ qͣsi crudeles catulos gignit. Catuli aũ¬
leonũ st̃ qͥlib& reꝓbi: ad iniꝗͣ uitã ialignoꝵ sp̃uũ erro¬

Expanded text:
orius: Quia natura uniuscujusque rei ex diversitate componitur, in sacro eloquio per rem quamlibet licite diversa figurantur. Habet quippe leo virtutquaerens quem devoret . Leaenae autem nomine aliquando sancta Ecclesia, aliquando Babylonia designatur. Pro eo enim quod contra adversa audax est, leaena Ecclesia dicitur; sicut ejusdem beati Job vocibus approbatur, qui derelictam ab Ecclesia Judaeam indicans, ait: Non calcaverunt eam filii institorum, nec pertransivit per eam leaena . Aliquando vero leaenae nomine hujus mundi civitas, id est Babylonia, exprimitur, quae contra vitam innocentium immanitate crudelitratur, quae antiquo hosti, quasi saevissimo leoni, sociata, perversae persuasionis ejus semina concipit, et reprobos ex se filios ad similitudinem illius, quasi crudeles catulos gignit. Catuli leonum sunt quilibet reprobi ad iniquam vitam malignorum spirituum erro
Abbreviated transcription (Latin):
satore agit᷑ : qđ ã minorib error putat᷑. depe
multa ã fortib dicunt᷑: quȩ idcires uirmau
iudicant quia ignorant Qđ bene bob cali¬
trantib inclinata illa testam̃ti ai cha signauit.
ꝗͣ qͥa casurã credens leuates erigere uoluit᷑. inox
sententiã mortis accepit Quid ẽ nãq meus

Expanded text:
satorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae idcirco infirmi dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca significat. Quam quia casuram credens Levites erigere voluit, mox sententiam mortis acc
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib participari dr̃: cũ in eiꝰ substantia
pars nullatenus admutat᷑. Sed qr hc̃ exprimere
ꝑfecto sermone ñ possumꝰ: humanitatis nr̃ȩ mo¬
dulo quasi infantiȩ inbecillitate p̃pediti. eũ ali¬
quatenus uel balbutiendo resonamꝰ. Quia uͦ
& in magna contẽplatione subleuati. subtile
quid de ȩternitatis cognitione ꝑtingimꝰ. sacrȩ
hẏstoriȩ uerbis ostendit᷑: cũ de cognitione dĩ

Expanded text:
fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia fidelibus participari dicitur, cum in ejus substantia pars nullatenus admittatur. Sed quia hunc exprimere perfecto sermone non possumus, humanitatis nostrae modulo, quasi infantiae imbecillitate praepediti, eum aliquatenus balbutiendo resonamus. Quia vero et in magna contemplatione sublevati, subtile quid de aeternitatis cognitione pertingimus, sacrae historiae verbis ostenditur, cum de cognitione Dei
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ sp̃s cũ se noticiȩ humanȩ infirmitatis insi¬
nuat. & sonitu uehem̃tis sp̃s. & uoce aure lenis
lenis. Lenis: qr noticiã suã quatinꝰ cognosei ut¬
cũq ualeat. nris sensib temperat. Uehemens:
quia quantũlibet hanc tẽper&: aduentu tam̃
suo iufirmitatis nr̃ȩ cecitatẽ illuminando ꝑtͣbat.
Illustratione enĩ sua nos leniter tangit: sed in
quasi aurȩ lenis audit᷑. quia in hac adhuc uita
positis contẽplatorib suis. nequaꝗͣ. se diuinitas
sic̃ ÷ insinuat: sed lippientib mentis nr̃ȩ oculis
claritatẽ suã tenuiter demonstrat. Qđ bene
ipsa legis acceptione signat᷑. cũ dr̃: qr moỹses
ut ad ea quȩ ultra infirmitatẽ nram st̃. uiden¬
da subleuem᷑. Sed in hanc dñs descendit: quia
nobis multũ ꝓficientib parũ de se aliqͥd nr̃is
sensib aperit. si tam̃ dici in illo uł parũ uł ali¬
quid potest: quia unus sẽꝑ & idẽ ꝑmanens.
intelligi participalit̾ ñ potest᷑. &tam̃ a sus

Expanded text:
piritus cum se notitiae humanae infirmitatis insinuat, et sonitu vehementis spiritus, et voce aurae lenis ns est et lenis. Lenis quia notitiam suam quatenus cognosci utcumque valeat, nostris sensibus temperat: vehemens, quia quantumlibet hanc temperat, adventu tamen suo infirmitatis nostrae caecitatem illuminando perturbat. Illustratione enim sua noquasi aurae lenis auditur, quia in hac adhuc vita positis contemplatoribus suis, nequaquam se Divinitas sicut est insinuat, sed lippientibus mentis nostrae oculis claritatem suam tenuiter demonstrat. Quod bene ipsa legis acceptione signatur, cum ut ad ea quae ultra infirmitatem nostram sunt intuenda sublevemur. Sed in hanc Dominus descennobis multum proficientibus parum de se aliquid nostris sensibus aperit; si tamen dici in illo vel parum, vel aliquid potest, qui unus semper et idem permanens, intelligi partiliter non potest, et tamen a suis
Abbreviated transcription (Latin):
gemitũ meũ: quia uidelic& inordinatȩ
consolationis intentio. ꝑcussionẽ quã
minuere debuit. multiplicauit. In
etiam fideliũ dolor exprimit᷑: quia eo
amplius gemunt. quo malos blandiri
conspiciunt: quia iuxta pauli uocem
ꝑ dulces sermones & benedictiones.
seducunt corda in nocentium. Quȩ
etiã uerba ad considerandã subtilius
mentẽ fidelium. recte referunt᷑: qui
ẽe sine amaritudine nesciunt. etiã si
in hoc mundo ꝓsperari uideant᷑: qͥb
cũ & aduersitas euenit. eũ quẽ inue¬
nit ingeminat dolorẽ. Unde recte dr̃.

Expanded text:
gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae gemitum meum, quia videlicet 513 inordinatae consolationis intentio percussionem quam minuere debuit multiplicavit. In etiam fidelium dolor exprimitur, qui eo amplius gemunt, quo malos blandiri conspiciunt, qui juxta Pauli vocem: Per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium . etiam verba ad considerandam subtilius mentem fidelium recte referuntur, qui esse sine amaritudine nesciunt etiam si in hoc mundo prosperari videantur. Quibus cum et adversitas evenit, eum quem invenit ingeminat dol
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ ꝑ bonoꝵ operũ munditiã ꝓmittunt.
Sed mens fidelium tanto eos altius des¬
picit: quanto illos innocentiã ñ uid&
habere quã pollicent᷑. Unde bene ꝑ
salomonẽ dr̃. fr̾ustra iactat᷑ rete. ante
oculos pennatoꝵ. Pennati quippe st̃.
bonoꝵ sp̃s. qui dũ ad altiora ꝑ spem
ueritatis euolant: apposita prauoꝵ ho¬
minũ deceptionis retiacula declinant.
Nunc quoq in amaritudine est sermo nis.
& manus plagȩ meȩ ad grauata est suꝑ
gemitum meũ. More su̾o beatus iob
planiorib uerbis inchoat: seo dicta sua
alta mysteriis ꝓsecutione consũmat.
Mederi quippe dolor afflicti ex amicoꝵ
consolatione debuerat: s qr consolatio
ad blandimenta fallatiȩ erũpit. afflicti
dolor inhorruit. Quia enĩ elifar spon¬
dere conuerso meliorañ me¬
tuit: quasi ex noxio medicamine
uulnus creuit. Unde recte ar. Nẽ
quoq in amaritudine ẽ sermo meus.
& manus plage meȩ ad grauata est suꝑ

Expanded text:
tiae per bonorum operum munditiam promittunt. tiae per bonorum operum munditiam promittunt. Sed mens fidelium tanto eos altius despicit, quanto illos innocentiam non videt habere quam pollicentur. Unde bene per Salomonem dicitur: Frustra jactatur rete ante oculosbonorum spiritus, qui dum ad altiora per spem veritatis evolant, apposita pravorum hominum deceptionis retiacula declinant. Nunc quoque in amaritet manus plagae meae aggravata est super gemitum meum. - More suo beatum Job planioribualta mysterii prosecutione consummat. Mederi quippe dolor afflicti ex amicorum consolatione debuerat; sed quia consolatio ad blandimenta fallaciae erupit, afflicti dolor inhorruit. Quia, enim Eliphaz spondere converso meliora non timuit, quasi ex noxio medicamine vulnus crevit. Unde recte dicitur: Nunc quoque in amaritudine est sermaggravata est super
Abbreviated transcription (Latin):
eius in me uacua ñ fuit: s habundan¬
tius illis om̃ib laboraui. Qui dũ se de
se nichil eẽ conspicer&e: ait. Non autẽ
ego. Et tam̃ quia se ẽẽ aliquid cũ grã
inuenit: adiunxit. Sed grã dĩ mecum.
Non enun dicer& mecũ: si cũ preueniente
gra subsequens liberũ arbitriũ ñ haber&.
U ł gͦ se sine grã nil ẽẽ ostender&. ait ñ
ego: ut uͦ secũ gr̃ã operatũ ẽẽ ꝑ liberũ
arbitrium demonstrar&. ad uingit᷑: s
gr̃a dĩ mecũ. Munditia itaq manuũ
suaꝵ innocens saluabit᷑: qr qͥ hic p̾uenit᷑
dono ut innocens fiat: eũ ad iuditiũ
ducit᷑. ex merito remunerat᷑. Quȩ cunc¬
ta elifar sicut predictũ est. & si recta
ꝓtulit. eui tam̃ ꝓferr& ignorauit: quia
congruunt: qui cũ fideles quosq in p̃¬
senti uita afflictos inueniunt. eos ex
culpa ꝑfidiȩ̨ ꝑcussos arbitrant᷑ : eisq si
sua dogmata sequunt᷑. salutẽ innocen¬

Expanded text:
me vacua non fuit, sed abundanme vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus laboravi, qui dum se de se nihil esse conspiceret, ait: Non autem ego, et tamen, quod se esse aliquid cum gratia invenit, adjunxit, sed gratia Dei mecum; non enim diceret mecum, si cum praeveniente gratia subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non ego. Ut vero se cum gratia operatum esse per liberum arbitrium demonstraret, adjunxit: Sed gratia Dei mecum. Munditia itaque manuum suarum innocens salvabitur, quia qui hic praevenitur dono ut innocens fiat, cum ad judicium ducitur, ex merito remuneratur. Quae cuncta Eliphaz, sicut praedictum est, etsi recte protulit, cui tamen proferret ignoravit, quia romissionibus congruunt, qui cum fideles quosque in praesenti vita afflictos inveniunt, eos ex culpa perfidiae percussos arbitrantur, eisque si sua dogmata sequantur, salutem innocen
Abbreviated transcription (Latin):
ritate fulcitur: quia cũ de do̾ scriptũ
sit. qui redd&e unicuiq scđm oꝑa eius:
illũ in extremo examine iusticia eterni
iudicis saluat: quẽ hic eius pietas ab
uimundis operib uberat. Sin uͦ ad hoc
saluari quisq hic munditia manuum
suaꝵ creditur. ut suis uirib innocens
fiat: ꝓcul dubio errat: quia si suꝑna
gra noceutẽ non preuenit: nũꝗͣ ꝓfecto
inueni&e quẽ remuner& innocentem.
Unde ueridici moysi uoce dr. Nullusq
apud te ꝑ se innocens est. Suꝑna gͦ pi¬
etas prius agit in nobis aliquid sine
nobis: ut subsequente quoq nr̃o libero
arbitrio. bonũ qđ iam appetimus agat
nobiscũ:. Qđ tam̃ ꝑ impensam gram in
extremo iuditio ita remuner& in nobis:
ac si solis ꝑcessiss& ex nobis. Quia enim
diuina nos bonitas ut innocentes faciat
preuenit: paulus ait. Gr̃ã aũ dĩ sũ id
qđ sũ. Et quia eandẽ grãm nrm libe¬
rũ arbitrium sequit᷑. adiu̾git. Et gr̃ã¬

Expanded text:
ritate fulcitur. Quia cum de Deo scriptum ritate fulcitur. Quia cum de Deo scriptum sit: Qui reddet unicuique secundum opera ejus , Illum in extremo examine justitia aeterni judicis salvat, quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat; sin vero ad hoc salvari quisque hic munditia manuum suarum creditur, ut suis viribus innocens fiat, procul dubio errat, quia si superna gratia nocentem non praevenit, nunquam profecto inveniet, quem remuneret innocentem. Unde et veridica Moysis voce dicitur: Nullusque apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid quid sine nobis, ut subsequente quoque nostro libero arbitrio, bonum quod jam appetimus, agat nobiscum, quod tamen per impensam gratiam in extremo judicio ita remunerat in nobis, ac si solis processisset ex nobis; quia enim divina nos bonitas, ut innocentes faciat, praevenit. Paulus ait, gratia Dei sum id quod sum ; et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gra
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. Unde & ꝑ salomonẽ dr. Ante quã
conterat᷑ exaltat᷑ cor hominis: & ante¬
quã gloriet᷑ humiliat᷑. Recte aũ dr̃.
qui inclinauerit oculos suos. ipse salua¬
bit᷑: quia quantũ ꝑ mẽbroꝵ ministeriũ
deprehendi potest. prima suꝑbiȩ ostensio
esse in oculis sol&e. Hinc enim scriptũ ẽ:
& oculos suꝑboꝵ humiliabis. Hinc de
ipso suꝑbientiũ capite dr̃: om̃e subliie
uid&. Hinc de illa quȩ ei ꝑ iufidelitatẽ
adhesit. scriptũ est. Generatio ciuus
excelsi sunt oculi: & palpebrȩ eius in
alta subrectȩ. Oculos gͦ inclinare est.
nullũ respiciendo despicere: s se mino¬
rẽ atq imparẽ cunctis quos aspicit ȩsti¬
in are. Saluabit᷑ itaq qui oculos inclinat:
quia qui falsũ suꝑbiȩ uerticẽ deserit:
ueritatis altitudinẽ ascendit. Sequitur.
Saluabit᷑ innocens: saluabit᷑ aũ munditia
manuũ suarũ. Quȩ scilic& sententia. si
de cȩlestis regni retributione ꝓmittit᷑. ue¬

Expanded text:
Salomonem dicitur: Antequam conteratur, exaltatur cor hominis; et antequam glorietur, humiliatur . Recte autem dicitur: Qui inclinaverit oculos suos, ipse salvabitur, quia, quantum per membrorum ministerium deprehendi potest, prima superbiae ostensio esse in oculis solet. Hinc enim scriptum est: Et oculos superborum humiliabis . Hinc de ipso superbientium capite dicitur: Omne sublime videt . Hinc de illa quae ei per infidelitatem adhaesit scriptum est: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejusliabis . » Oculos ergo inclinare est, nullum respiciendo despicere, sed se minorem atque imparem cunctis quos aspicit aestimare. Salvabitur itaque qui oculos inclinat, quia qui falsum superbiae verticem deserit, veritatis altitudinem ascendit. Sequitur: Salvabitur innocens; salvabitur autem munditia manuum suarum. Quae scilicet sententia, si de coelestis regni retributione promittitur, ve
Abbreviated transcription (Latin):
Gstya quia allegoriȩ mysteria mẽbratĩ enodantes
expleuimus: nunc moralitatis intelligentiã raptun
tangentes exequam᷑. Ad obscuriora quippe disseren¬
da mens ꝓperat: & si aꝑtis diu inuoluit᷑. clausa ut
dignũ ẽ pulsare p̃pedit᷑. Sepe antiquus hostis pꝰꝗͣ.
menti nr̃ȩ temptationũ certam̃ inflixerit. ab ipso
suo certamine ad tempꝰ recedit: non ut illatę ma
liciȩ finẽ p̃beat: sed ut corda quȩ ꝑ quietẽ secura
reddiderit. repente rediens facilius inopinatus

Expanded text:
gitur quia allegoriae mysteria membratim enodantes explevimus, nunc moralitatis intelligentiam raptim tangentes exsequamur. Ad obscuriora quippe disserenda mens properat; et si apertis diu involvitur, clausa, ut dignum est, pulsare praepeditur. Saepe antiquus hostis postquam menti nostrae tentationum certamen inflixerit, ab ipso suo certamine ad tempus rlitiae finem praebeat, sed ut corda quae per quietem secura reddiderit, repente rediens, facilius inopinatus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando sublatis consolet᷑ humilitas: quia
ad elationẽ mentẽ fortasse subleuabant.
Cũ gͥ concessa nobis uirtutũ signa subtrahun¬
tur: dicamus recte. Dũs dedit diĩs abstulit.
sicut dño placuit ita factum e̾: sit nom̃ dĩi
benedictum. Tunc enĩ uere ostendius.
qr accepta recte tenuimnus: cũ ꝓfecto equa¬
nimiter ad momentũ sublata toleramus.

Expanded text:
aliquando sublatis consoletur humilitas, quia aliquando sublatis consoletur humilitas, quia ad elationem mentem fortasse sublevant. Cum igitur concessa nobis virtutum signa subtrahuntur, dicamus recte: Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est; sit nomen Domini benedictum. Tunc enim vere ostendimus quia accepta recte tenuimus, cum profecto aequanimiter ad momentum sublata toleramus.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c iħc. in cunctis eum & semꝑ. & continue
habet p̃sentẽ : quia & ex illo idem sp̃s ꝑ substã¬
ciam ꝓfertur. Recte gͦ & cum in scĩs prȩdica¬
torib maneat. in mediatore singularit̾ ia¬
nere ꝑhibet᷑ : quia in istis ꝑ grãm mauet ad
aliquid: in illo aũ ꝑ substantiã manet ad ciun¬
cta. Sicut enĩ corpꝰ nr̃m sensum tantũ modo
tactus agnoscit. caput aũ: corporis. usum
sinul om̃ium quinq sensuum possidet. ut
uideat. audiat. gustet. odoret᷑. tangat: ita
inẽbra suꝑni capitis in quibusdã uirtutibus
emicant᷑. ipsũ uͦ caput in cunctis uirtutib
ad uitã tendit᷑. sine ꝑiculo amitti ñ possunt:
dona aũ quib uitȩ sc̃itas demonstrat᷑. plerũq
ut dictum ẽ. sine dispendio subtrahiuitur.
Illa gͦ ꝓ nr̃a eruditione tenenda suiit: hȩc
ꝓ alienis ꝓuectib exquirenda. In illis nos ter¬
reat fornudo ne pereant: in istis uͦ ad tẽpꝰ¬

Expanded text:
Christus Jesus in cunctis eum et semper et continue Christus Jesus in cunctis eum et semper et continue habet praesentem: quia ex illo idem Spiritus per substantiam profertur. Recte ergo et cum in sanctis praedicatoribus maneat, in Mediatore singulariter manere perhibetur: quia in istis per gratiam manet ad aliquid, in illo autem per substantiam manet ad cuncta. Sicut enim corpus nostrum sensum tantummodo tactus agnoscit, caput autem corporis, usum simul omnium quinque sensuum possidet, ut videat, audiat, gustet, odoretur, tangat; ita membra superni capitis in quibusdam virtutibus emicant, ipsum vero caput in cunctis virtutibusad vitam tenditur, sine periculo amitti non possunt. Dona autem quibus vitae sanctitas demonstratur, plerumque, ut dictum est, sine dispendio subtrahuntur. Illa ergo pro nostra eruditione tenenda sunt, haec pro alienis profectibus exquirenda. In illis nos terreat for
Abbreviated transcription (Latin):
qũa ꝑtingitur: alia quib uitȩ sc̃ĩtas ꝓ alioꝵ
utilitate declarat᷑. Mansuetudo nãq humi¬
litas. pacientia. fides. spes. caritas. dona eius
sunt. sed ea sine quib ad uitã homines ꝑue-¬
nire nequaꝗͣ possunt. Prophetiȩ aũ uirtus.
curatio. genera linguarum. interp̃tatio ser-¬
monũ. dona eius sunt : seo quȩ uirtutis eius
p̃sentiam ꝓ correctione iutuentium ostendut̃.
In his gͥ donis sine quib ad uitã ꝑueniri ñ
potest. sp̃s sc̃s siue in predicatorib suis. seu
in electis om̃ib semꝑ manet. In illis aũ quib
ꝑ ostensionẽ illius non nr̃a uita seruat᷑. sed a¬
lioꝵ querit᷑. nequaꝗͣ semꝑ in predicatorib
ꝑmanet: quia semꝑ quidẽ eoꝵ cordi ad bene
uiuendũ presidet: nec tam̃ ꝑ eos uirtutum
signa semꝑ ostendit. sed aliquando se eis a
signoꝵ ostensionib subtrahit: ut eo humiliꝰ
uirtutes eius habeant᷑. quo habitȩ teneri ñ

Expanded text:
quam pertingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum quam pertingitur, alia quibus vitae sanctitas pro aliorum utilitate declaratur. Mansuetudo namque, humilitas, patientia, fides, spes, charitas, dona ejus sunt, sed ea sine quibus ad vitam homines pervenire nequaquam possunt. Prophetiae autem, virtus curationum, genera linguarum, interpretatio sermonum, dona ejus sunt, sed quae virtutis ejus praesentiam pro correctione intuentium ostendunt. In his igitur donis, sine quibus ad vitam perveniri non potest, Spiritus sanctus sive in praedicatoribus suis, seu in electis omnibus semper manet; in illis autem quibus  ostensionem illius non nostra vita servatur, sed aliorum quaeritur, nequaquam semper in praedicatoribus permanet, quia semper quidem eorum cordi ad bene vivendum praesidet, nec tamen per eos virtutum signa semper ostendit: sed aliquando se eis a signorum ostensionibus subtrahit, ut eo humilius virtutes ejus habeantur, quo habitae teneri non
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ sp̃s ꝓpħis semꝑ adesset : dauid regi de templi
se constructione consulenti. nequaꝗͣ nathan ppħa
concederet. quod post paululũ negaret. Unde¬
bene & ii euuangłio scͥptũ ẽ. Suꝑ quẽ uideris sp̃m¬
⁊ descendentẽ & manentem suꝑ eum: hic ẽ qͥ bapti-¬
zat. In cunctis naniq fidelib sp̃c uenit᷑. seo
tate ꝓcedit. In illo gͥ manet: qui solus & oĩa
& semꝑ potest. Nam fideles qui hunc accipi¬
unt. cum signoꝵ dona habere semꝑ ut uolt̾
non possunt: hunc se accepisse quasi in transitꝰ
ostensione testant᷑. Sed cum rursũ de eodem
sp̃ũ ueritatis ore discipulis dr. apuo uos ma-¬
nebit & in uobis erit. quid ẽ qđ diuina uoce
mediatoris signũ hȩc eadẽ sc̃ĩ sp̃s mansio de¬
dentẽ &e manentẽ suꝑ eũ : Si gͥ iuxta magistri
uocẽ & in discipulis manet: quomodo singu¬
net: Quod tamen citius cognoscimus: si
dona eiusdem sp̃c discernamus. A lia nãq
sunt dona illius. sine quib ad uitã nequa¬

Expanded text:
tus prophetis semper adesset, David regi de templi se constructione consulenti, nequaquam Nathan propheta concederet quod post paululum negaret  . In Evangelio scriptum est: Super quem videris Spiritum descendentem et manentem super eum, hic est qui baptizat . In cunctis namque fidelibus Spiritus venit, sed tate procedit. In illo igitur manet, qui solus et omnia et semper potest; nam fideles qui hunc accipiunt, cum signorum dona habere semper ut volunt non possunt, hunc se accepisse quasi in transitus ostensione laetantur. Sed cum rursum de eodem Spiritu veritatis ore discipulis dicitur: Apud vos manebit et in vobis erit ; quid est quod divina voce, Mediatoris signum haec eadem sancti Spiritus mansio dedentem et manentem super eum? Si igitur juxta Magistri vocem et in discipulis manet, quomodo singunet? Quod tamen citius cognoscimus, si dona ejusdem Spiritus discernamus. Alia namque sunt dona illius, sine quibus ad vitam nequa
Abbreviated transcription (Latin):
esset᷑: inquisitus a mos ꝓpħa non diceret: ñ sum
ꝓpħa. Ubi & subdidit. neq filius ꝓpħȩ. sed ar¬
mentarius ego sum uellicans sẏ comoros. Quomͦ
Aut quomͦ ꝓpħa fuit: si de se in presenti uera¬
uuuu denegauit: Sed quia eadem hora qua
requisitus e̾ ꝓphetiȩ sibi spiũ deesse seusit : de
semet ipso testimonium ueraciter intulit dicens.
Non sũ ꝓpħa. Qui tam̃ secutus adiunxit. & nc̃
audi uerbũ dñi. Hȩc dicit dñs. Uxor tua in ci-¬
Suitate fornicabitur: & filii tui & filie tuȩ in gla¬
dio cadent. Et humꝰ tua funculo metietur:
⁊ & tu in terra pollura morieris. Quib ꝓphetię
uerbis aꝑte ostendit᷑: qr dum de se illa loqueret᷑.
impletus ẽ. & mox habere ꝓphetandi spm̃ meru¬

Expanded text:
esset, inquisitus Amos propheta non diceret: Non sum propheta, ubi et subdidit: Neque filius prophetae; sed armentarius ego sum, vellicans sycomoros . QuomoAut quomodo propheta fuit, si de se in praesenti vera denegavit? Sed quia eadem hora qua requisitus est prophetiae sibi spiritum deesse sensit, de semetipso testimonium veraciter intulit, dicens: Non sum propheta. Qui tamen secutus adjunxit: Et nunc audi verbum Domini. Haec dicit Dominus: Uxor tua in civitate fornicabitur, et filii tui et filiae tuae in gladio cadent, et humus tua funiculo metietur; et tu in terra polluta morieris . Quibus prophetae verbis aperte ostenditur quia dum de se illa loqueretur, impletus est; et mox habere prophetandi spir