comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regem foris excludebant. Cieterunt enĩ illũ
ex tra ciuitatẽ suã et foris crucifixerunt. Etipse
eiecit illos extra ciuitatẽ suã id . ẽ. aet̾nã hierł
matrẽ omniũ nr̃m. quȩ est in caelis. Qualisẽ
ista hierusalẽ. breuiter describit eam. Mon¬
tes incircuitu eius. Magnũ saliquid esse nos
iea ciuitate. qu̾a tircumdederunt montes.
Ipsa est tota felicitas nr̃a. quia habebimus ciui¬
tatẽ quam circum dederunt montes. Non enĩ
nouimus montes. Aut quid sunt montes. nisi
tumores terrarũ. Alii sunt ergo montes ama¬
biles. montes excelsi. predicatores ueritatis.
siue angeli siue apłi. stue prophetę. Ipsi sunt
in circuitu hierusalẽ. ambiunt illã. et quasi
murũ illi faciunt. Debis montibus amabilib
et delec tabilibus. assidue scriptura loquitur.
Aduerti tecũ uel auditis uel legitis. pluribus
locis inuenitis montes delectabiles. quam non
possumus commeniorare. Uertimtamen quantũ

Expanded text:
Regem foras excludebant. Ejecerunt enim illum Regem foras excludebant. Ejecerunt enim illum extra civitatem suam, et foris crucifixerunt . Et ipse ejecit illos extra civitatem suam, id est aeternam Jerusalem matrem omnium nostrum, quae est in coelis. 4. Qualis est ista Jerusalem? Breviter describit eam. «Montes in circuitu ejus.» Magnum aliquid, nos esse in ea civitate quam circumdederunt montes? Ipsa est tota felicitas nostra, quia habebimus civitatem quam circumdederunt montes? Num enim non novimus montes? aut quid sunt montes, nisi tumores terrarum? Alii sunt ergo montes amabiles, montes excelsi, praedicatores veritatis, sive Angeli, sive Apostoli, sive Prophetae. Ipsi sunt in circuitu Jerusalem; ambiunt illam, et quasi murum illi faciunt. De his montibus amabilibus et delectabilibus assidue Scriptura loquitur. Advertite cum auditis vel legitis; pluribus locis invenitis montes delectabiles, quam nos possumus commemorare. Verumtamen quantum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui illic inhabitant. bellis et euersione ipsi¬
us ciuitatis exclusi sunt. Modo quaeris iudȩũ
inciuitate hierusalẽ. et non inuenis. Certe ergo
non mouebuntur mact̾nũ. qui inhabitant hierł.
Nisi quia ẽ. alia hierusalẽ. dequa multa soletis
audire. Ipsa .ẽ. mat̾ nr̃a. cui suspiramus et ge¬
minus inista peregrinatione ut ad illã redeamꝰ.
Erraueramus auia. et uiã non habebamus. Rex
ipsius uenit. et uia nobis factus. ẽ. ut ad illã redire
possimus. Ipsa .e. illa. ubi stantes erant pedes nr̃i
in atrus hierusilẽ. sicut audistis inpsalmo canti
qui mat̃ fuistis. Cui sufpirabat ille quicantabat.
hierusalẽ quae aedificatur ut ciuitas. cuius
participatio eius inid ipsũ. Qui ergo ibi ha¬
bitant non mouebuntur inaet̾nũ. Qui autẽ
habitarunt in ista hierusalẽ. moti sunt. Primo
corde postea exilio. Quando motisunt corde
& ceciderunt: tinc regẽ ipsius siꝑne herusalẽ
crucifixerunt. lam sp̃ualit̾ foris erant. et ipsũ

Expanded text:
omnes qui illic inhabitabant, bellis et eversione ipsius civitatis exclusi sunt: modo quaeris Judaeum in civitate Jerusalem, et non invenis. Quare ergo «non movebuntur in aeternum, qui inhabitant Jerusalem,» nisi quia est alia Jerusalem, de qua multa soletis audire? Ipsa est mater nostra, cui suspiramus et gemimus in ista peregrinatione, ut ad illam redeamus. Erraveramus ab ea, et viam non habebamus: Rex ipsius venit, et via nobis factus est, ut ad illam redire possimus. Ipsa est illa, ubi «stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem,» sicut audistis in psalmo canticato qui interfuistis; cui suspirabat ille qui cantabat, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas; cujus participatio ejus in idipsum» . Qui ergo ibi habitant «non movebuntur in aeternum.» Qui autem habitarunt in ista Jerusalem, moti sunt; primo corde, postea exsilio. Quando moti sunt corde et ceciderunt, tunc Regem ipsius supernae Jerusalem crucifixerunt. Jam spiritualiter foris erant, et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
turi sunt illi ipsi. Hisunt quos aliquando
habuimus inrisu. Uerba sunt libri sapien¬
tiae. quia prodidit nobis scriptura. quae dicꝰ¬
turi sunt illi ipsi. qui nos modo inrident. et
qui nos despiciunt. et aquibus impleti sumꝰ
obrobrio et despectione. Quae uerba ha¬
bebunt tunc. quando aueritate despiciunt᷑.
llident enim ad dextram fulgere quos
secũ commixtos contempserunt᷑. cũ factũ
apparuerit uita ur̃a tunc et uoscum illo

Expanded text:
turi sunt illi ipsi, «Hi sunt quos aliquando turi sunt illi ipsi, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum.» Verba sunt libri Sapientiae; quia prodidit nobis Scriptura quae dicturi sunt illi ipsi qui nos modo irrident, et qui nos despiciunt, et a quibus impleti sumus opprobrio et despectione: quae verba habebunt tunc, quando a veritate despicientur. Videbunt enim ad dexteram fulgere quos secum commixtos contempserant, cum factum apparuerit vita vestra, tunc et vo
Abbreviated transcription (Latin):
despectus. Et quod .ẽ. qui habundant. hoc ẽ.
superbis. Repetitio sententiae .ẽ. obꝓbriũ
cis qui habundant. & despectio superbis.
Quareꝰ abundant sũ perbi: quia hic uolunt
eẽ. felices. Quid quando et ipsi miseri sunt:
num quid habundant sed forte quando
miseri sunt. non nobis in sultant. Intendat
caritas ur̃a. Tunc insultant forte. quando
felices sunt. quando se iactant inpompa di¬
uitiarũ suarũ. quando se iactant inuentosi¬
tate falsorũ honorũ. tunc insultant nobis.
ĩ & quasi dicunt. Ecce bene mihi . ẽ. fruor
egorebus qua presentibus. recedant a me qui
promittunt quod non ostendunt. Quodui¬
deo teneo. quod uideo fruor. bene mihi sit¬
̃ in hac uita. Tu seturior esto. quia resurrex̃
xp̃c. et docuitte quod in alia uita daturus
sit. Certus esto. qui adat. Sed insultat ille.¬
ĩ quia tenet. Ferto insultantẽ. etridebis gem̃¬
tẽ. Postea enim ueniet tempus. quando dicꝰ¬

Expanded text:
«despectus:» et quod est, «qui abundant;» hoc est, «despectus:» et quod est, «qui abundant;» hoc est, «superbis.» Repetitio sententiae est, «opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Quare abundant superbi? Quia hic volunt esse felices. Quid? quando et ipsi miseri sunt, numquid abundant? Sed forte quando miseri sunt, non nobis insultant. Intendat Charitas vestra. Tunc insultant forte quando felices sunt, quando se jactant in pompa divitiarum suarum, quando se jactant in ventositate falsorum honorum; tunc insultant nobis, et quasi dicunt: Ecce mihi bene est, fruor ego rebus praesentibus, recedant a me qui promittunt quod non ostendunt; quod video teneo, quod video fruor; bene mihi sit in hac vita. Tu securior esto; quia resurrexit Christus, et docuit te quid in alia vita daturus sit: certus esto quia dat. Sed insultat ille, quia tenet. Ferto insultantem, et ridebis gementem: postea enim veniet tempus quando dic
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. Auiis nr̃ illi eam dimisit. Recurre
et ad proauũ : inde adattauũ. etiã nomina
non potes dicere. Nonne inde potius
terreris. quia multos attendis transisse
per illam domũ. et neminẽ ipsorũ secũ
illam tulisse ad aet̾nam domũ: Pater
tuus hic eam dimisit. Transut per illam.
sic et tu transibis. Si ergo transitũ habetis
in domo ur̃a. stabulum . ẽ. it in erantiũ. non
habitatio commanentiũ. Et tamen quia
nos ea quae futura sunt speramus: et infutu¬
ram felicitatẽ suspiramus: et nondũ appa¬
ruit quiderimus : Quam uisiam filii dĩ
simus. quia uita nr̃a abscondita . ẽ. cũ xp̃o
indõ: repleti sumus despectione id est con¬
temptu. ab his qui felicitatẽ quaerunt uel
habent in isto sacculo. Inplurimũ repletaest
anima nr̃a. ob probriũ eis qui abundant
et despectio suꝑbis. Quaerebamus qui sunt
qui abundant. exposuit tibi cum dixit
superbis. Quod .ẽ. autẽ obprobriũ . hoc ẽ

Expanded text:
mum? Avus noster illi eam dimisit. Recurre mum? Avus noster illi eam dimisit. Recurre et ad proavum, inde ad atavum, et jam nomina non potest dicere. Non inde potius terreris, quia multos attendis transisse per illam domum, et neminem ipsorum secum illam tulisse ad aeternam domum? Pater tuus hic eam dimisit; transiit per illam: sic et tu transibis. Si ergo transitum habetis in domo vestra, stabulum est transeuntium, non habitatio commanentium. Et tamen quia nos ea quae futura sunt speramus, et in futuram felicitatem suspiramus, et nondum apparuit quod erimus, quamvis jam filii Dei simus ; quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo: «repleti sumus despectione,» id est contemptu, ab his qui felicitatem quaerunt vel habent in isto saeculo. 9. «In plurimum repleta est anima nostra; opprobrium eis qui abundant; et despectio superbis.» Quaerebamus qui sunt «qui abundant;» exposuit tibi cum dixit, «superbis.» Quod est autem, «opprobrium;» hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
illi qui felicitatẽ uocant quam octilis uide¬
re non possunt. et dicitur eis. Quid cre¬
dis insane: uides quod credis Reuersus
est aliquis ab inferis. et retulit tibi quid
ibi agitur. Ecce quod ego ama. uideo
et fruor. Despiceris quiasperas quod non
uides et despicit te ille: qui quasi tenet
quod uidet. Attende. ipse sitenet. Noli
tubari: uide si ipse tenet. Non tibi in¬
sultet. ne cumputas eũ felicẽ in presenti
amittas uerã felicitatẽ futurã. Noli tus¬
bari. attende sitenet. Labitur hoc abillo
quod tenet: uel ipse abeo quod tenet Ne¬
cesse .ẽ. transeat. aut ipse perres suas: aut
res ipsius per illũ. Perquẽ transeunt res¬
suae. qui uiuus labe factauerit. Qui tran¬
sit per res suas.& qui indiuitus moritur.
Quia cum moritur. non eas secũ aufert
ad inferos. Domũ meam habeo. iactauit se
Quaeris quam domũ tuã: quam mͥ dimisit
pat̃ meus. & ille. Vnde habuit hanc do¬

Expanded text:
illi qui felicitatem vocant quam oculis videilli qui felicitatem vocant quam oculis videre non possunt, et dicitur eis: Quid credis, insane? Vides quod credis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce ego quod amo video, et fruor. Despiceris, quia speras quod non vides; et despicit te ille, qui quasi tenet quod videt. Attende si ipse tenet: noli turbari; vide si ipse tenet, et non tibi insultet; ne cum putas eum felicem in praesenti, amittas veram felicitatem futuram: noli turbari; attende si tenet. Labitur hoc ab illo quod tenet, vel ipse ab eo quod tenet; necesse est transeat aut ipse per res suas, aut res ipsius per illum. Per quem res transeunt suae? Qui vivus labefactus erit. Quis transit per res suas? Qui in divitiis moritur; quia cum moritur, non eas secum aufert ad inferos. Domum meam habeo, jactavit se. Quaeris, Quam domum tuam? Quam mihi dimisit pater meus. Et ille unde habuit hanc do
Abbreviated transcription (Latin):
uidere quia uapulat: et quando illi be¬
ne est. Non enim ait scriptura in iob
temptationibus. habundat uita humana.
sed ait. N umquid non temptatio ẽ. uiti
humana suꝑ terram: totam ipsam uitã. tẽp¬
tationẽ dixit. Omnis ergo uita tua suꝑ
terram: plagae tuae sunt. Plangȩ quam¬
diu uiuis interra. siue feliciter uiuas.
siue in aliqua tribulatione constitutus
sis. Clama. Adte leuaui oculos meos qui
habitas incaelo. Ad manus dñi quite iussit
caedi. cui dicis in alio psalmo. Propt̃ in iqͥ¬
tatẽ crudisti hominẽ. & tabescere fecisti
sicut a raneam animã eius. Clama ad manꝰ
caedentis. et dic. Miserere nr̃i dñe. mi¬
serere nr̃i. Non sunt iste uoces uapulan
rimũ repleta .ẽ. anima nr̃a: ob probrium
eis quihabundant. et despectio superbis.
est patiantur obprobria: necesse .ẽ. con¬
temnantur abis qui uolunt impie uiuere
Quorũ felicitas tota. terrena. ẽ In rident᷑

Expanded text:
videre quia vapulat et quando illi bevidere quia vapulat et quando illi bene est. Non enim ait Scriptura in Job, Tentationibus abundat vita humana; sed ait, «Numquid non tentatio est vita humana super terram» ? Totam ipsam vitam tentationem dixit. Omnis ergo vita tua super terram, plagae tuae sunt. Plange quamdiu vivis in terra: sive feliciter vivas, sive in aliqua tribulatione constitutus sis, clama, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo.» Ad manus Domini, qui te jussit caedi, cui dicis in alio psalmo, «Propter iniquitatem erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam;» clama ad manus caedentis, et dic, «Miserere nostri, Domine, miserere nostri.» Nonne sunt istae voces vapulantrimum repleta est anima nostra; opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.»est patiantur opprobria, necesse est contemnantur ab his qui nolunt pie vivere, quorum felicitas tota terrena est. Irridentur
Abbreviated transcription (Latin):
sentiunt se uapulare. et nouerunt quisius¬
sit ut uapulent. et leuauerunt oculos suos
ad eum qui habitat in caelo: & sic sunt oculi
eorũ in manibus dñi sui quo adusq mise¬
reatur : sicut seruorũ in manius dominorũ
suorũ. et ficut oculi ancillae in manus do¬
minae suae. Uides felices aliquos inisto
saeculo ridentes. iactantes se. non uapulant.
immo peius uapulant. Hoc ipso grauius
caeduntur : quo sensũ iam perdiderunt.
Cuigilent et uapulent. sentiant quia uapu
apponit scientiã. apponit dolorẽ. Hoc
scriptura dixit. Ideo dñs ait in euangelio.
Beati lugentes. qm̃ ipsi consolabuntur.
Audiamus uocẽ hominis qui uapulat. et
sint istae unius cuiusq nr̃m uoces et quan¬
do nobis bene est Namquis non intelligat
uapulare se. quando egrotat: quando in
carcere ẽ: quando forte in catena: quando
forte latrones patitur: quando ab aliquib
in probis ei aliquae molestiae in rogantur.
sentit uapulare se. Magnus sensus est

Expanded text:
sentiunt se vapulare, et noverunt quis jussentiunt se vapulare, et noverunt quis jussit ut vapulent; et levaverunt oculos suos ad eum qui habitat in coelo; et sic sunt oculi eorum in manus Domini sui, quoadusque misereatur, sicut oculi servorum in manus dominorum suorum, et sicut oculi ancillae in manus dominae suae. Vides felices aliquos in isto saeculo ridentes, jactantes se; non vapulant: imo pejus vapulant; hoc ipso gravius caeduntur, quo sensum jam perdiderunt. Evigilent, et vapulent; sentiant quia vapulapponit scientiam, apponit dolorem:» hoc Scriptura dixit . Ideo Dominus in Evangelio: «Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur» . 7. Audiemus vocem hominis qui vapulat, et sint istae uniuscujusque nostrum voces et quando nobis bene est. Nam quis non intelligat vapulare se quando aegrotat, quando in carcere est, quando forte in catena, quando forte latrones patitur? Quando ab aliquibus improbis ei aliquae molestiae irrogantur, sentit vapulare se. Magnus sensus est,
Abbreviated transcription (Latin):
atur: Et ne quasi carnẽ solam infirmitate
mortalitatis putaremus nos habere tabidã:
non dixit tabescere fecisti me. ne scđm
carnẽ intelligeremus : sed ait tabescere
fecisti sicut araneam animã meã. Nihil
enim infirmus anima nr̃a posita in mediis
temptationibus saeculi. in mediis gemitibus
& parturitionibus molestiarũ. Nihil ea
infirmius. donec hereat soliditati caelesti.
et sit in templũ dĩ unde iam non cadat.
Quia primo ut ueniret adhanc infirmitatẽ
& tabificationẽ : sicut aranea in firmis facta
ẽ. et de paradyso expulsa .ẽ. Tunc iussus .ẽ.
seruus caedi Fratres mei uidete ex quo
uapuleͥmus In omnib: quiabinitio generis
humani nati sunt : in omnib qui nunc sunt.
in omnibus qui postea nascentur: adã uapu¬
lat. Uapulat adam id .ẽ. genus humanũ.
Et multi sic obdurueruntꝰ. ut nec plagas
suas sentiant. Qui uero exipsao genere
filii facti sunt. receperunt sensũ doloris.

Expanded text:
atur. Et ne quasi carnem solam infirmitate atur. Et ne quasi carnem solam infirmitate mortalitatis putaremus nos habere tabidam, non dixit, Tabescere me fecisti; ne secundum carneam intelligeremus: sed ait, «Tabescere fecisti sicut araneam animam meam.» Nihil enim infirmius anima nostra posita in mediis tentationibus saeculi, in mediis gemitibus et parturitionibus molestiarum; nihil ea infirmius donec haereat soliditati coelesti, et sit in templo Dei, unde jam non cadat: quia primo ut veniret ad hanc infirmitatem et tabificationem, sicut aranea infirma facta est, et de paradiso expulsa est. Tunc jussus est servus caedi. Fratres mei, videte ex quo vapulamus. In omnibus qui ab initio generis humani nati sunt, in omnibus qui nunc sunt, in omnibus qui postea nascentur, Adam vapulat. Vapulat Adam, id est, genus humanum; et multi sic obduruerunt, ut nec plagas suas sentiant. Qui vero ex ipso genere filii facti sunt, receperunt sensum doloris:
Abbreviated transcription (Latin):
sereatur nr̃i. dixit. et quare. Sicut serui
oculos habent in manus dñi sui. et sicut
intelligi fr̃s. qui oculos habent in manib
dominorũ suorũ : & quales ancillas. quȩ
oculos habent in manus dominȩ suae. quo¬
usq misereatur domina earũ. Qui sunt
isti serui et ancillae. qui sic habent oculos
in manus dominorũ suorũ : nisi quiiu¬
suae. Ergo et illi et illa. quousq misereat᷑
uel dominus uel domina. Fac ergo aliquẽ
dñm iussisse seruũ caedi Uapulat seruis.
sentit plagarũ dolores. Adtendit ad manꝰ
dñi sui. quo usq dicat parce. Manum
enim ipsam potestatẽ dicit. Ergo quid
dicimus fr̃s: iussit nos caedi dñs noster
et domina nr̃a sapientia dĩ. iussit nos
caedi. Et in hac uita uapulamus. et tota :¬
ista uita mortalis. plaga nr̃a est. Audi
uocem psalini. Pro iniquitate erudisti homi¬
nem. et tabesoere feristi sicut araneã ani¬
mam eius. Ad tendite fr̃s quanitabida sit
aranea. ut leuitactu conquassetur et mori.¬

Expanded text:
sereatur nostri.» 6. Dixit et quare, sicut servi oculos habent in manus domini sui, et sicut intelligi, fratres, qui oculos habent in manus dominorum suorum; et quales ancillas, quae oculos habent in manus dominae suae, quoadusque misereatur domina earum? Qui sunt isti servi et ancillae, qui sic habent oculos in manus dominorum suorum, nisi qui jusuae.» Ergo et illi et illae, quoadusque misereatur vel dominus vel domina. Fac ergo aliquem dominum jussisse servum caedi: vapulat servus, sentit plagarum dolores; attendit ad manus domini sui, quoadusque dicat, Parce. Manum enim, ipsam potestatem dicit. Ergo quid dicimus, fratres? Jussit nos caedi Dominus noster, et domina nostra sapientia Dei jussit nos caedi; et in hac vita vapulamus, et tota ista vita mortalis plaga nostra est. Audi vocem psalmi: «Pro iniquitate erudisti hominem; et tabescere fecisti sicut araneam animam meam» . Attendite, fratres, quam tabida est aranea, ut levi tactu conquassetur et mori
Abbreviated transcription (Latin):
Ds autẽ sic habitat in scĩs. ut si ipse discesserit
cadant. Quicumq ergo sic portat dm̃ ut
sit templũ dĩ. nonputet a se portari dm̃
ut terreat dm̃ si se subducat. Uae illi sise sub¬
traxerit as. quia ipse cadit. Nam ds inse. ꝑ
manet. In quibus nos habitamus. ipsai nos con¬
tinent. Inquibus ds habitat. ipse illos contine
lam uidete quantũ inter ẽ: inter nr̃am habi¬
tationẽ et dĩ. & sic dicat anima. ad te leuaui
oculos meos. quihabitas in caelo. ut intelligat
quia ds nec incaelo indiget ubi habitet
Sed caelũ ipso indiget. ut ab ipso in habitet᷑
oculos meos quihabitas in caelo: Quomodo
louasti oculos tuos: Eoce sicut oculi seruorũ
in manib dominorũ suorũ. et sicut oculi

Expanded text:
Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, Deus autem sic habitat in sanctis, ut si ipse discesserit, cadant. Quicumque ergo sic portat Deum, ut sit templum Dei; non putet sic a se portari Deum, ut terreat Deum, si se subducat. Vae illi si se subtraxerit Deus; quia ipse cadit: nam Deus in se semper manet. In quibus nos habitamus, ipsa nos continent; in quibus Deus habitat, ipse illos continet. Jam videte quantum interest inter nostram habitationem, et Dei: et sic dicat anima, «Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelo;» ut intelligat quia Deus nec coelo indiget, ubi habitet; sed coelum ipso indiget, ut ab ipso inhabitetur.oculos meos, qui habitas in coelo?» Quomodo levasti oculos tuos? «Ecce sicut oculi servorum in m
Abbreviated transcription (Latin):
iam caeli. in quib perfpeciẽ habitat ds. uiden¬
tes cum facie ad faciẽ. Om̃s sc̃i angeli. om̃s
scãe uirtutes. potestates. sedes. dominationes.
hierusalem illa caelestis. unde pe¬
regrinando ingemiscimus : & quã
desiderando oramꝰ: ibi habitat ds. Illuc leua¬
uit iste fidem. illuc ascendit affectu deside¬
rando et ipsũ desideriũ facit animã desudare
sordes peccatorũ. et mundari ab oinni labe.
ut fiat etipsa caelũ : quia leuauit oculos ad
eum quihabitat in caelo. Nam si caelũ istud
corporeũ qđ oculis uidemus intellexerimus
eẽ. habitationẽ dĩ: transitus ẽ. habitatio dĩ.
quia caelũ et terra transiet. Deinde antequa
faceretꝰ celũ et terrã ubi habitat Inse habi
tat ds. apud se habitat. et apud se. ẽ. ds. et
quando dignatur habitare in sc̃is. non sic sua
sc̃i domus dĩ. ut ipsa sub tracta cadat ds̃. Alt̃
enimnos habitamus in domo. alit̃ ds̃ in sc̃is.
Tuhabitas indomo: Si subtracta fuerit cadis

Expanded text:
 per speciem jam habitat Deus, videntes eum facie ad faciem; omnes sancti Angeli, omnes sanctae Virtutes, Potestates, Sedes, Dominationes, Jerusalem illa coelestis unde peregrinando ingemiscimus, et quam desiderando oramus: ibi habitat Deus. Illuc levavit iste fidem, illuc ascendit affectu, desiderando: et ipsum desiderium facit animam desudare sordes peccatorum, et mundari ab omni labe, ut fiat et ipsa coelum; quia levavit oculos ad eum qui habitat in coelo. Nam si coelum istud corporeum quod oculis videmus, intellexerimus esse habitationem Dei; transitura est habitatio Dei, quia coelum et terra transient . Deinde antequam faceret Deus coelum et terram, ubi habittabat Deus, apud se habitabat, et apud se est Deus. Et quando dignatur habitare in sanctis, non sic sunt sancti domus Dei, ut ipsa subtracta cadat Deus. Aliter enim nos habitamus in domo, aliter Deus in sanctis: tu habitas in domo; si subtracta fuerit, cadis;
Abbreviated transcription (Latin):
lunt ista uerba. et quid sibi uolunt ifte simi¬
litudines rerũ : adtendat aliquantũ caritas
ur̃a. Non mirũ si serui sumꝰ et ille dñs est:
sed mirũ siancilla sumus et ille domina est.
Sedneq hoc mirũ quia ancilla sumus. eccle¬
sia enim sumus. Nec illud mirũ. quia et
ipse domina . ẽ. uirtus.ẽ. et sapientia dĩ.
Audi ergo apostolũ dicentẽ. Nos autẽ prȩ

Expanded text:
nt istae similitudines rerum? Attendat aliquantum Charitas vestra. Non mirum si servi sumus, et ille dominus est; sed mirum si ancilla sumus, et ille domina est. Sed neque hoc mirum quia ancilla sumus; Ecclesia enim sumus: nec illud mirum, quia et ipse domina est; virtus enim est et sapientia Dei. Audi er
Abbreviated transcription (Latin):
lbi om̃s boni. Quicumq inde peregrinatur.
inter malos .ẽ: Mec recedere a malis potest . ni¬
si cum redierit ad soci&atẽ angelorũ. ut ibi
sit. unde peregrinatur. Ibi om̃s iusti & sc̃ĩ
qui fruuntur uerbo dĩ. sine lectione sine
litteris. Quod enim nobis perpaginam scrip¬
tum. ẽ. per faciem dĩ illi cernunt. Qualis pi¬
tria: magna patria & miseri sunt. peregrini
abilla patria. Sed quid ait iste: Longinqua
facta ẽ. peregrinatio mea. Maxime eorum
uox .ẽ. id ẽ ipsius aecclesiae. quae laborat
in hac terra. Illius uox . ẽ. quiclamat afinib
terrae in alio loco psalmi dicens. a finib ter¬
rae adte clamaui. Quis nr̃m clamat afinib
terrȩ: nec ego nectu. nec ille. Sed afinib
terrae ipsa tota ecclesia. tota hereditas xp̃i
clamat. quia ecclesia÷ hereditas eius & de
aecclesia dictum . ẽ: postula ame & dabo tibi
gentes. hereditatẽ tuam et possessionẽ tua

Expanded text:
ubi omnes boni: quicumque inde peregrinatur, ubi omnes boni: quicumque inde peregrinatur, inter malos est; nec recedere a malis potest, nisi cum redierit ad societatem Angelorum, ut ibi sit unde peregrinatur. Ibi omnes justi et sancti, qui fruuntur Verbo Dei sine lectione, sine litteris: quod enim nobis per paginas scriptum est, per faciem Dei illi cernunt. Qualis patria! Magna patria, et miseri sunt peregrini ab illa patria. 7. Sed quod ait iste, «Longinqua facta est peregrinatio mea;» maxime eorum vox est, id est, ipsius Ecclesiae, quae laborat in hac terra. Illius vox est, quae clamat a finibus terrae in alio psalmo dicens: «A finibus terrae ad te clamavi.» Quis nostrum clamat a finibus terrae? Nec ego, nec tu, nec ille: sed a finibus terrae ipsa tota Ecclesia, tota haereditas Christi clamat; quia Ecclesia haereditas ejus, et de Ecclesia dictum est, «Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tua
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ergo iste coepit proficere. & coepit
uidere malos & multa mala quae antea non
ta .ẽ. longinqua. nondũ ueni inpatriã illam
ubi cumnullo malo uicturussum. nondum
ueni ad illam societatẽ angelorũ. ubi scanda¬
la non timebo. Quare autẽ nondũ ibi sum.
quia in colatus meus longinquus factus ẽ. In¬
colatus. peregrinatio.ẽ: Incola dicitur : qui ha¬
bitat in terra aliena. non inciuitate sua. Hon¬
ginquus inquit factus. ẽ in colatus meus. &
ubi longinquus: Aliquando fr̃s mei cũ peregri¬
natur homo: inter meliores uiuit : quam in patru
sua forte uiuer&. Sed nonsic ẽ: quando de illa
hierusalem caelesti peregrinamur. Mutat
enim homo patriam. & aliquando inperegrina¬
tione illi bene est. In uenit amicos fideles pere¬
grinando. quos in patria inuenire non potuit.
Iniicos habuit ut de patriapelleretur. & oũ
peregrinaretur: inuenit quod non habebat
in patria. Non sic est patria illa hierusalem:

Expanded text:
Jam ergo iste coepit proficere, et coepit Jam ergo iste coepit proficere, et coepit videre malos, et multa mala quae ante non nta est longinqua. Nondum veni in patriam illam, ubi cum nullo malo victurus sum; nondum veni ad illam societatem Angelorum, ubi scandala non timebo. Quare autem nondum sum ibi? Quia «incolatus meus longinquus factus est.» Incolatus peregrinatio est: incola dicitur qui habitat in terra aliena, non in civitate sua. «Longinquus,» inquit, «factus est incolatus meus.» Et ubi longinquus? Aliquando, fratres mei, cum peregrinatur homo, inter meliores vivit, quam in patria sua forte viveret: sed non sic est, quando de illa Jerusalem coelesti peregrinamur. Mutat enim homo patriam, et aliquando in peregrinatione illi bene est: invenit amicos fideles peregrinando, quos in patria invenire non potuit. Inimicos habuit, ut de patria pelleretur; et cum peregrinaretur, invenit quod non habebat in patria. Non sic est patria illa Jerusalem,
Abbreviated transcription (Latin):
laudare adhibe illũ mortuo. ut accendatur:
Id .ẽ. quicumq ad huc piger . ẽ. sequi dm̃: a mo¬
ue illi carbonẽ qui erat extinctus: & habeto
sagntã uerbi dĩ & carbonẽ uastatorẽ: ut oc¬
curras labiis iniquis & linguae subdolae. Quid
sequitur: accepit iste sagittas ardentes. acci¬
piat carbones uastatores. Iam repellit linguã
subdolam & labia subdola: iam ascendit gra¬
dum. incipit proficere. Sed adhuc uiuitꝰ int̾
malos. inter iniquos. nandum . ẽ. are auen¬
tilata: Puta quia triticũ factum. ẽ numquid
iam inhorreo .ẽ  ad huc necesse. ẽ. multa palea
praematur & quantũ proficit : tantũ uid&
maiora scandala inpopulo. Nam si non profi¬
ciat : non uid& iniquitates. Si non sit uerax
xp̃ianus : non uidet fictos. & enim fr̃s & de
illa similitudine. hoc nos doc& dñs. de frumen¬
tis & titanus. Cum autẽ creuiss& erba. et
fructũ fecisset. tunc apparuerunt tirania: đ

Expanded text:
laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; laudare, adhibe illum mortuo ut accendatur; id est, quicumque adhuc piger est sequi Deum, admove illi carbonem qui erat exstinctus, et habeto sagittam verbi Dei, et carbonem vastatorem, ut occurras labiis iniquis et linguae subdolae. 6. Quid sequitur? Accepit iste sagittas ardentes, accipiat carbones vastatores. Jam repellit linguam subdolam et labia iniqua, jam ascendit gradum, incipit proficere: sed adhuc vivit inter malos, inter iniquos; nondum est area ventilata: puta quia triticum factum est, numquid jam in horreo est? Adhuc necesse est multa palea prematur; et quantum proficit, tantum videt majora scandala in populo. Nam si non proficiat, non videt iniquitates; si non sit verax christianus, non videt fictos. Etenim, fratres, et de illa similitudine hoc nos docet Dominus, de frumentis et zizaniis. «Cum autem crevisset herba et fructum fecisset, tunc apparuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tate. faciat ds aedificiũ suũ. quia facta erat
ibi ruia diaboli. & aedificatur ibi xp̃e.
Nam quamdiu diabolus ibi manet. non potest
aedificari xp̃c. Accedunt carbones desolatorii.
& de iciunt quod male fuerat aedificatũ & de¬
solato loco : accedit structura felicitatis ꝑpetuȩ
Uidete ergo. quare dicti sunt carbones. quia
qui se conuertunt addm̃: de mortuis reuiues¬
cunt. Carbones autẽ quando accenduntur:
antequã accenderentur : extincti erant. Nã
extincti carbones: mortui dicuntur ardentes:
uiui appellantur. Exempla ergo multorũ
iniquorũ qui conuersi sunt addm̃. carbones
dictisunt. Audis homines mirari. & dicere.
Ego illũ noui quam ebriosus fuit. quã scele¬
ratus. qualis a mator circi: aut ampitheatri.
qualis fraudator. Modo quomodo dõ ser¬
uit . quam in nocens factus .ẽ. Noli mirari
Carbo est. Uiuum gaudes. qũe extinctum
plangebus. Sed quando laudas uiuũ. sinosti

Expanded text:
tate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat tate faciat Deus aedificium suum; quia facta erat ibi ruina diaboli, et aedificatur ibi Christus: nam quamdiu manet ibi diabolus, non potest aedificari Christus. Accedunt carbones desolatorii, et dejiciunt quod male fuerat aedificatum, et desolato loco accedit structura felicitatis perpetuae. Videte ergo quare dicti sunt carbones. Quia qui se convertunt ad Dominum, de mortuis reviviscunt. Carbones autem quando accenduntur, antequam accenderentur, exstincti erant. Nam exstincti carbones, mortui dicuntur; ardentes, vivi appellantur. Exempla ergo multorum iniquorum qui conversi sunt ad Dominum, carbones dicti sunt. Audis homines mirari, et dicere, Ego illum novi, quam ebriosus fuit, quam sceleratus, qualis amator circi aut amphitheatri, qualis fraudator: modo quomodo Deo servit, quam innocens factus est! Noli mirari; carbo est. Vivum gaudes, quem exstinctum plangebas. Sed quando laudas vivum, si nosti
Abbreviated transcription (Latin):
quare ille potest̃ & Quare alter potuit: Nũ¬
quid tu delicatiores illo senatore. Numquid
tu infirmiores illo aut illo inualidior: Num qiđ
tu infirmior feminis feminae potuerunt.
uiri non possunt. Delicati potuerunt diuites.
pauperes non possunt. Sed ego inquit multũ ñ¬
peccaui. & multũ peccator sum. Numerantur :¬
& iam qui multũ peccauerunt. et eo plus ama¬
uerunt. quo plura illis dimissa sunt. Quomodo
dictum .ẽ. in euangelio: cui modicũ dimittit᷑.
modicũ diligit: Cuni ergo fuerint ista nume¬
rata: et nominati dicti fuerint homines qui
potuerunt : illeͥ accepta sagita incorde: acce¬
dentib etiam carbonib desolatorus: desolatur
in illo terrena cogitatio. Quid est enim deso¬
latur .& ad desolationem perducitur. Erant
autẽ in illo multaquȩ male fronduerant. car¬
nales multae cogitationes. saeculares multi
amores. Ipsi uruntur a carbonib uastatoriis.
ut fiat purus locus desolatus. incuius loci puri¬

Expanded text:
quare ille potest? quare alter potuit? Numquare ille potest? quare alter potuit? Numquid tu delicatior es illo senatore? numquid tu infirmior es illo, aut illo in valetudine? numquid tu infirmior es feminis? Feminae potuerunt, viri non possunt? delicati divites potuerunt, pauperes non possunt? Sed ego, inquit, multum peccavi, et multum peccator sum. Numerantur etiam qui multum peccaverunt; et eo plus amaverunt, quo plura illis dimissa sunt: quomodo dictum est in Evangelio, «Cui modicum dimittitur, modicum diligit» . Cum ergo fuerint ista enumerata, et nominatim dicti fuerint homines qui potuerunt, ille accepta sagitta in corde, accedentibus etiam carbonibus desolatoriis, desolatur in illo terrena cogitatio. Quid est enim, desolatur? Ad desolationem perducitur. Erant autem in illo multa quae male fronduerant, multae carnales cogitationes, saeculares multi amores: ipsi uruntur carbonibus desolatoriis, ut fiat purus locus desolatus, in cujus loci puri
Abbreviated transcription (Latin):
in teritus comparatur: nouit ds sagittare ad÷
amorẽ. & nemo pulchrius sagittat ad amorẽ. ñ¬
quam qui uerbo sagittat. Immo sagitat cor
amantis. ut adiuuet amantẽ: Sagittat. ut
faciat amantẽ. Sagittae autẽ sunt. cumagimꝰ :̃
uerbis : Carbones autẽ uastatores qui sunt:
parum .ẽ. uerbis agere. contra linguã subdolã.
& labia iniqua. Parum .ẽ. uerbis agere. exem ñ¬
plis agendum. ẽ: exemplasunt. carbones uasta¬
tores. Et quare uastatores dicantur. breuiter
accipiat caritas ur̃a. Primo quomodo exem¬
plis agendũ sit. uidete. Lingua subdola nihilỹ
sic nouit dicere quo magis subdola.ẽ. nisi uide
ne non possis implere multum . ẽ. ad te hoc ad¬
gredi. Accepistitu praeceptũ euangelicum. ñ¬
habes sagitã sed carbones nondũ habes. Ti¬
mendũ ne sagita sola non ualeat aduersus
linguam subdolam. Sunt & carbones. Ut puñ¬
ta. incipit enim tibi dicere ds Tu non potes:

Expanded text:
interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad interitus comparatur. Novit Dominus sagittare ad amorem; et nemo pulchrius sagittat ad amorem, quam qui verbo sagittat; imo sagittat cor amantis, ut adjuvet amantem; sagittat, ut faciat amantem. Sagittae autem sunt, cum agimus verbis. Carbones autem vastatores qui sunt? Parum est verbis agere contra linguam subdolam et labia iniqua, parum est verbis agere; et exemplis agendum est. Exempla sunt carbones vastatores. Et quare vastatores dicuntur, breviter accipiat Charitas vestra. Primo, quomodo exemplis agendum sit, videte. Lingua subdola nihil sic novit dicere, quo magis subdola est, nisi, Vide ne non possis implere; multum est ad te hoc aggredi. Accepisti tu praeceptum evangelicum, habes sagittam; sed carbones nondum habes. Timendum ne sagitta sola non valeat adversus linguam dolosam: sunt et carbones. Utputa, incipit enim tibi dicere Deus, Tu non potes,
Abbreviated transcription (Latin):
mam meam alabus in iustis. & alingua sub dola¬
& dicit tibi dñs tuus. Quid dabitur tibi & quid
ad pon&ur tibi adlinguam dolosam Idest
quod habeas aduersus linguam dolosã. quod
opponas linguae dolosae. quote munias ad¬
uersus linguam dolosam: Quid tibi dabitur
& quid aponetur In terrogauit exercens.
nam ipse dicturus . ẽ. quod interrogat. Res¬
pond& enim. subiciens sibi in terroganti. Sa¬
gute potentis acute cum carborusus
desolatonin: uel castatori s Siue deso¬
latoriis dicas. siue uastatorib: dicas. nam indiuer¬
sis codicibus diuersae scriptũ idem significat.
Uidete. Uastatores carbones dicuntur. quia
uastando & desolando: ad desolationẽ facile
perducunt. Qui sunt isti carbones: Intelligat
caritas ur̃a primo: quae sint sagittae Sagitte
potentis acutȩ: uerba dĩ sunt. Ecce iaciunt᷑.
& tranfigunt corda. Sed cumtrans fixa fuerint
corda sagittis uerbi dĩ: amor excitatur. non

Expanded text:
mam meam a labiis injustis et a lingua dolmam meam a labiis injustis et a lingua dol dicit tibi Dominus tuus, «Quid dabitur tibi, aut quid apponetur tibi ad linguam dolosam?» Id est, quod habeas adversus linguam dolosam, quod opponas linguae dolosae, quo te munias adversus linguam dolosam, «quid tibi dabitur, aut quid apponetur tibi?» Interrogavit exercens; nam ipse dicturus est quod interrogat. Respondit enim, subjiciens sibi interroganti, «Sagittae potentis acutae, cum carbonibus desolatoriis;» vel, «vastatoribus.» Sive «desolatoriis» dicas, sive «vastatoribus» dicas nam in diversis codicibus diverse scriptum est, idem significat. Videte: vastatores carbones dicuntur, quia vastando et desolando ad desolationem facile perducunt. Qui sunt isti carbones? Intelligat Charitas vestra primo quae sunt sagittae. «Sagittae potentis acutae,» verba Dei sunt. Ecce jaciuntur, et transfigunt corda: sed cum transfixa fuerint corda sagittis verbi Dei, amor excitatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
apostorũ: illi quiꝰ dicunt in lingua subdola et
labiis iniquis.& non poteris forte implere. mul¬
tum .ẽ. quod aggrederis Alii prohibendo de ter¬
rent. alii laudando plus praemunt. Quia enĩ
talis uita.ẽ. quae iam occupauerit mundũ. tan
paganus audeat. legitur ille qui reprehendi
non potest. quia dixit. uade uende omnia
quae habes & distribue pauperib & sequere
ad laudem prohibentẽ: Silaudas hortare. Iua¬
re laudando praemis Melius uituperarss.
quam dolose laudęrss. Quidenim diceris uitupe¬
rando : absit: foeda ista uita.ẽ. mala ista uita . ẽ.
Sed quia nosti cumhaec dixeris. praemite posse
auctoritate euangelica: conuertiste ad aliud
dissuadendi genus. ut laudando me falso Auera
fecerunt. forte tu non poteris. Incipis ascende¬
re. cadis. Monere uidetur. serpens ẽ: dolo¬
sa lingua .ẽ. uenenũ hab&. Roga contra illam
siuis ascendere. & dic dõ tuo. Dñe. erue ani¬

Expanded text:
Apostolorum; illi quid dicunt in lingua subdola et Apostolorum; illi quid dicunt in lingua subdola et labiis iniquis? Non poteris forte implere; multum est quod aggrederis. Alii prohibendo deterrent, alii laudando plus premunt. Quia enim talis est vita quae jam occupaverit mundum, tantpaganus audeat. Legitur ille qui reprehendi non potest, quia dixit, «Vade, vende omnia quae habes, et distribue pauperibus, et sequead laudem prohibentem. Si laudas, hortare. Quare laudando premis? Melius vituperares, quam dolose laudares. Quid enim diceres vituperando? Absit: foeda vita ista est, mala vita ista est. Sed quia nosti, cum haec dixeris, premi te posse auctoritate evangelica; convertis te ad aliud dissuadendi genus, ut laudando falso, me a vera fecerunt, forte tu non poteris: incipis ascendere, cadis. Monere videtur; serpens est, dolosa lingua est, venenum habet. Roga contra illam, si vis ascendere, et dic Deo tuo: «Domine, erue ani
Abbreviated transcription (Latin):
÷ distribuere. & sequi xp̃m: Uideamus quem¬
ad modũ patiatur linguas retrahentiũ. & mul¬
ta contradicentiũ. & quod est grauius quasi
consulendo a salute auertentiũ. Qui enim
consulit alicui. ad salutẽ consulit. ad id qđ¬
prodest consulit. Ille autẽ quasi consulens. re¬
trait asalute. Quia ergo uidetur habere pal¬
lium consulentis & hab& uenenũ perimentis. lin¬
gua dolosa dicta ẽ. Ascensurus ergo contra ip¬
sus linguas. primo dm̃ dep̃catur: Ait enim.
pte oñe cum tripularen clamaui.
et exaboistime. Vnde illũ exaudiuit.
ut iam constituer& eum ad gradus ascen
orat. Dñe erue animã meam alabiis iniustis.
& alingua subdola. Quae .ẽ. lingua subdola:
Habens imaginẽ consulendi. & perniciem no¬
cendi. Ipsi sunt quidicunt: Et tu hoc facturus
es quod nemo fecit. & tusolus es xp̃ianus
& si ostenderit alios hoc facere. & legerit euan¬
gelium ubi praecepit dñs fieri. & legerit actꝰ

Expanded text:
s tribuere, et sequi Christum; videamus quems tribuere, et sequi Christum; videamus quemadmodum patiatur linguas detrahentium et multa contradicentium, et quod est gravius, quasi consulendo a salute avertentium. Qui enim consulit alicui, ad salutem consulit, ad id qprodest consulit; ille autem quasi consulens, retrahit a salute. Quia ergo videtur habere pallium consulentis, et habet venenum perimentis, lingua dolosa dicta est. Ascensurus ergo, contra ipsas linguas primo Deum deprecatur: ait enim, «Ad te, Domine, cum tribularer clamavi, et exaudisti me.» Unde illum exaudivit? Ut jam constitueret eum ad gradus ascendorat? «Domine, erue animam meam a labiis injustis et a lingua dolosa.» Quae est lingua dolosa? Subdola, habens imaginem consulendi, et perniciem nocendi. Ipsi sunt qui dicunt: Et tu hoc facturus es, quod nemo fecit? et tu solus eris christianus? Et si ostenderit alios hoc facere, et legerit Evangelium ubi praecepit Dominus fieri, et legerit Actus
Abbreviated transcription (Latin):
tum . ẽ. enim. Initiũ sapientiae timor dñi. lam¬
÷ ergo psalmũ audite : Ecce ante oculos nr̃os.
ponamus ascensurũ hominẽ. ubi ascensurũ:
in corde. Unde ascensurũ: Ab humilitate.
id .ẽ. a conualle plorationis. Quo ascensurũ:
Ad illud in effabile quod cumdi nonposit: dic¬
tum. ẽ: in loco quem disposuit. Cum ergo sic
coeperit homo disponere ascensũ. hoc dico
apertius cum coeperit homo xp̃ianus cogitare
proficere. incipit pati linguas aduersantium¬
÷ Quicumq illas nondũ passus ẽ. nondũ profic̃
Quicumq illas non patitur: nec conatur pro¬
÷ ficere: Vult nos sequid dicamus. immo quid
audiamus. simul experiatur. incipiat profice¬
re: incipiat uelle ascendere uelle contemne¬
re terrena fragilia. temporalia. felicitatem
saeculi pronihilo habere. dm̃ solũ cogitare
lucris non gaudere. damnis non contabescere.
omnia &iam sua uelle uendere. & pauperib¬

Expanded text:
tum est enim, «Initium sapientiae timor Domini» . Jamtum est enim, «Initium sapientiae timor Domini» . Jam ergo Psalmum audite. Ecce ante oculos nostros ponamus ascensurum hominem: ubi ascensurum? «In corde.» Unde ascensurum? Ab humilitate, id est a «convalle plorationis.» Quo ascensurum? Ad illud ineffabile quod cum dici non posset, dictum est, «In locum quem disposuit.» 3. Cum ergo sic homo coeperit disponere ascensum; hoc dico apertius, cum coeperit homo christianus cogitare proficere, incipit pati linguas adversantium. Quicumque illas nondum passus est, nondum profecit: quicumque illas non patitur, nec conatur proficere. Vult nosse quid dicamus? Imo quid audiamus simul, experiatur. Incipiat proficere, incipiat velle ascendere, velle contemnere terrena, fragilia, temporalia, felicitatem saeculi pro nihilo habere, Deum solum cogitare, lucris non gaudere, damnis non contabescere, omnia etiam sua velle vendere et pauperibu
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. paruuli non capiunt. Quo modo ergo
& crescisadid quod est. Sunt ergo ascendentes
& descendentes in illis scalis. & ascendentes sunt
& descendentes. A scendentes qui sunt  qui pro¬
ficiunt ad intellectũ spiritualiũ. Descenden¬
tes qui sunt: qui quam uis quantũ homines
possunt. fruaͣntur in telligentia sp̃ualiũ : tam̃
descendunt ad paruulos ntralia eis dicant qua¬
lia possint capere: & lacte nutriti possint
idonei fieri & ualidi ad capiendũ cibũ sp̃ualẽ.
Isaias fr̃s. &iam ipse ad nos de descendentib fuit
Nam m& ipsi gradus eius. descendentes appa¬
rent. Cum enim diceret de sp̃u sc̃o. requies¬
c& inquit suꝑ eum sp̃s sapientiae. & in tellectus.
sp̃s consilii. & fortitudinis. sp̃s soientiae. & pietatis
& sp̃s timoris dĩ. a sapientia cępit. et usq ad timo¬
rem descendit. Quomodo ille qui docebut sapi¬
entiam . Aescendit usq ad timorẽ tu qui disois
& proficis. atimore ascende ad sapientiã. Scrip¬

Expanded text:
dictum, parvuli non capiunt. Quomodo ergo et crescis ad id quod est. Sunt ergo ascendentes et descendentes. In illis scalis et ascendentes sunt et descendentes. Ascendentes qui sunt? Qui proficiunt ad intellectum spiritualium. Descendentes qui sunt? Qui quamvis, quantum homines possunt, fruantur intelligentia spiritualium; tamen descendunt ad parvulos, ut talia eis dicant, qualia possunt capere, et lacte nutriti possint idonei fieri et validi ad capiendum cibum spiritualem. Isaias, fratres, etiam ipse ad nos de descendentibus fuit: nam et ipsi gradus ejus descendentis apparent. Cum enim diceret de Spiritu sancto, «Requiescet,» inquit, «super eum Spiritus sapientiae et intellectus, Spiritus consilis timoris Domini» : a sapientia coepit, et usque ad timorem descendit: Quomodo ille qui docebat, a sapientia descendit usque ad timorem; tu qui discis, si proficis, a timore ascende ad sapientiam: scrip
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus. amate pacem. Amate xp̃m. Si
enim ament pacem. xp̃m amant. Cum
ergo dicimus amate pacem. hoc dicimus
amate xp̃m. Quare Quia de xp̃o ait
a postolus. Ipse . ẽ. enim pax nr̃a: qui fecit
utraq unũ. Si ergo xp̃e ideo pax quia fecit
utraq unũ : quare uos deuno fecistis duo
Quomodo ergo pacati estis. ut cum xp̃e
faciat unum de duobus: uos faciatis de uno
duo Sed quia haec dicimus: cum his qui
oderunt pacem sumus pacifici. & tamen illi
quioderunt pacẽ cum loquimur eis. debel¬
lant nos gratis.

Expanded text:
dicimus: Amate pacem, amate Christum. Si dicimus: Amate pacem, amate Christum. Si enim amant pacem, Christum amant. Cum ergo dicimus, Amate pacem; hoc dicimus, Amate Christum. Quare? Quia de Christo ait Apostolus, «Ipse est enim pax nostra, qui fecit utraque unum» . Si ergo Christus ideo pax, quia «fecit utraque unum,» quare vos de uno fecistis duo? Quomodo ergo pacifici estis, ut cum Christus faciat unum de duobus, vos faciatis de uno duo? Sed quia haec dicimus, cum his qui oderunt pacem sumus pacifici; et tamen illi qui oderunt pacem, cum loqueremur eis, debellabant nos gratis.
Abbreviated transcription (Latin):
telligentiũ neq quaeloquuntur. neq
dequib ad firmant. ne tangas inmundũ.
& qui tetigerit inmundũ: inquinatur.
Separemus nos: ne cominisceamur malis:
amate pacem. diligite unitatẽ. Nescitis
aquam multis bonis separamini: dũ quasi
malis calumniamim. Furuint. feuiunt.
quando ista dicimus. Nam quaerunt &
mortificare nos Apparuerunt saepe
imp&us corũ: apparuerunt insdiae: Cũ
ergo inter insidias illorũ uiuimus : & quib
dicimus amate pacem aduerfantur nobis:
nonne uox ista nr̃a . ẽ. cumeis qui oderunt
pacem eram pacificus. cum loquerer eis debel¬
rate xp̃m. nos nolumus honorari sed illum.
Namnos quid sumus ad paulũ apostolum.
Qui tamen dicebat illis paruulis quos mali
homines & mali suasores praecidere ab uni¬
tate. in scismate uolebant. Quid eis dicebat
ille: Numquid prouobis crucifixus .ẽ. aut
in nomine pauli baptirati estis. Hoc & nos

Expanded text:
telligentium neque quae loquuntur, neque telligentium neque quae loquuntur, neque de quibus affirmant ? «Ne tangas immundum» ; et, «Qui tetigerit immundum, inquinabitur» : separemus nos, ne commisceamur malis. Et nos illis: Aniate pacem, diligite unitatem. Nescitis a quam multis bonis separamini, dum quasi malis calumniamini? Furunt, saeviunt, quando ista dicimus: nam quaerunt et mortificare nos. Apparuerunt saepe impetus eorum, apparuerunt insidiae. Cum ergo inter insidias illorum vivimus, et quibus dicimus, Amate pacem, adversantur nobis; nonne vox ista nostra est, «Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus? Cum loquerer illis, debelrate Christum. Nos nolumus honorari, sed illum. Nam nos quid sumus ad apostolum Paulum? Qui tamen dicebat illis parvulis, quos mali homines et mali suasores praecidere ab unitate in schismata volebant; quid eis dicebat ille? «Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis» ? Hoc et nos
Abbreviated transcription (Latin):
mea frumentorũ uox .ẽ. interpaleam ge¬
mentiũ. Haec loquunur illis qui oderant
pacem. & dicimus : Cum eis quioderant
pacem: eram pacificus. Qui sunt qui oder̃
pacem qui conscindunt unitatẽ: si enim
pacem non odissent: inunitate mansissent.
Sed uidelicet propterea se se parauerunt:
ut iusti essent : & non haberent mixtos in¬
uistos. Aut nr̃a est ista uox. aut illorum:
elige cuius sit. Catholica dicit. Non .ẽ.
dimittenda unitas. non .ẽ. p̃cidenda ȩcclesia
Iudicabit ds̃ de malis & bonis postea: sinunc
mali abonis separari non possunt: ferendi
sunt ad tempus mali In area nobiscũ. ẽẽ.
possunt : in horreo non possunt Et forte
hodie qui mali apparent: cras boni erunt:
& qui hodie debonitate superbiunt. cras¬
÷ mali inueniuntur: Quisquis ergo humi¬
liter malos ad tempus fert: ipse ꝑueniet
ad requiem sempiternam Haec uox catho¬
lica . ẽ: Illorũ autẽ uox qualis .ẽ. non in¬

Expanded text:
mea.» Frumentorum vox est, inter paleas gemea.» Frumentorum vox est, inter paleas gementium. Haec loquimur illis qui oderunt pacem; et dicimus, «Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus.» Qui sunt qui oderunt pacem? Qui conscindunt unitatem. Si enim pacem non odissent, in unitate mansissent. Sed videlicet propterea se separaverunt, ut justi essent, ut non haberent mixtos injustos. Aut nostra est ista vox, aut illorum; elige cujus sit. Catholica dicit: Non est dimittenda unitas, non est praecidenda Ecclesia Dei. Judicabit Deus de malis et bonis postea. Si nunc mali a bonis separari non possunt, ferendi sunt ad tempus: mali in area nobiscum esse possunt, in horreo non possunt. Et forte hodie qui mali apparent, cras boni erunt; et qui de bonitate hodie superbiunt, cras mali invenientur. Quisquis ergo humiliter malos ad tempus fert, ipse perveniet ad requiem sempiternam. Haec vox catholica est. Illorum autem vox qualis est, non in