comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueram sedi. Obumbratio in
sacro eloquio aliqͣndo incarnatio
dñi ponitur: uel mentis refrige¬
riũ a feruore carnaliũ cogitatio¬
num. Unde & appellatione um¬
brȩ ex suꝑna ꝓtectione hoc ipsum
refrigeriũ cordis infinuat᷑. Unde
psalmista ait. Sub umbra ala¬
rũ tuarũ ꝓtege me. Sponsa itaq
aduentũ sponsi p̃stolata: p̃munti¬
at dicens. Sub umbra illius qͣm
desideraueram sedi. Hinc ꝑum¬
bram ex suꝑna ꝓtectione refrige¬
riũ cordis exprimitur. Acfi sponsa
dicat. Ab estu desiderioꝵ carnaliũ:
sub aduentus illius ꝓtectione reqͥ¬
eui. Nam qd̃ dñica incarnatio ser¬
uata ueritate historiȩ obumbrati¬
onis appellatione signetur: angłi¬
cus sermo testatur. qui ad beatã
mariam dicit. Uirtus altissimi
obumbrabit tibi. Quia enĩ um¬
bra ñ aliter exprimitur nisi ꝑ lu¬
men & corpus: uirtus ei altissimi
obumbrauit quia in eius utero
lux incorꝑea corpus sumpsit. ex
qua uidelicet obumbratione om̃e

Expanded text:
veram sedi. Obumbratio in veram sedi. Obumbratio in sacro eloquio aliquando incarnatio Domini ponitur, vel mentis refrigerium a fervore carnalium cogitationum: unde et appellatione umbrae ex superna protectione hoc ipsum refrigerium cordis insinuatur, unde Psalmista ait: Sub umbra alarum tuarum protege me . Sponsa itaque adventum sponsi praestolata praenuntiat dicens: Sub umbra illius quem desideraveram sedi. Hic per umbram ex superna protectione refrigrium cordis exprimitur. Ac si sponsa dicat: Ab aestu desideriorum carnalium sub adventu illius protectione requievi. Nam quod Dominica incarnatio servata veritate historiae, obumbrationis appellatione signetur, angelicus sermo testatur, qui ad beatam Mariam dicit: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quia enim umbra non aliter exprimitur, nisi per lumen et corpus, virtus ei Altissimi obumbravit, quia in ejus utero lux incorporea corpus sumpsit, ex qua videlicet obumbratione omne
Abbreviated transcription (Latin):
cas semitas eius. & sumas scandi¬
lũ animȩ tuȩ. Sicut gͦ ꝑfecti n¬
ri ꝑuersos ꝓximos ñ debent fuge¬
re. q̃m & illos sepe trahunt ad
rectitudinem. & ipsi ad ꝑuersita¬
tem nũqͣm trahunt᷑: ita infirmi
quiq societatem declinare debent
maloꝵ. ne mala que frequenter
aspiciunt & corrigere ñ ualent.
delectentur imuitari. Sic gͦ uerba
ꝓximoꝵ audiendo cotidie sumimꝰ
in mente: quẽadmodũ flando atq
respirando aerem trahimꝰ corpore.
Et sicut malus aer assiduo flatu
tractus inficit corpus: ita ꝑuersa
locutio assidue audita infirman¬
tiũ inficit animũ. ut tabescat de¬
lectatione praui oꝑis. assidua ini¬
quitate sermonis. Sic autẽ iusto
& ꝑfecto uiro peccator cũ malicia
iungitur. sicut in fornace auro
palea cũ igne sociatur: ut quo ar¬
det palea purgetur aurũ. Illi gͦ
ueraciter boni sunt: qui in boni¬
tate ꝑsistere etiam int̃ malos pos¬
ub umbra illius qͣm desidera¬

Expanded text:
cas semitas ejus, et sumas scandacas semitas ejus, et sumas scandalum animae tuae . Sicut ergo perfecti viri perversos proximos non debent fugere, quoniam et illos saepe trahunt ad rectitudinem, et ipsi ad perversitatem nunquam trahuntur, ita infirmi quoque societatem declinare debent malorum, ne mala quae frequenter aspiciunt et corrigere non valent, delectentur imitari. Sic ergo verba proximorum audiendo, quotidie sumimus in mente, quemadmodum flando atque respirando aerem trahimus corpore. Et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis, assidua iniquitate sermonis. Sic autem justo et perfecto viro peccator cum malitia jungitur, sicut in fornace auro palea cum igne sociatur, ut quo ardet palea, purgetur aurum. Illi ergo veraciter boni sunt, qui in bonitate persistere etiam inter malos posSub umbra illius quem desidera
Abbreviated transcription (Latin):
sodomis sc̃s extititr in monte pec¬
cauit. Quia autẽ loca mentẽ nõ
munrunt: ipse humani gene
ris primus testatur parens. qui
in paradiso cecidit. Si locus salua¬
re potuisset: sathande celo ñ ca¬
oeret. Unde psalmista ubiq in
hoc mundo temptationes esse cõ¬
spiciens. quesiuit locũ quo fug̾et:
s sine do inuenire ñ potuit muni¬
tũ. Ex qua re & ipsum sibi locum
fieri petiit: ꝓpter quera locũ que¬
siuit dicens. Esto michi in dm̃ ꝓ¬
dectorem & in locũ munitu: ut
saluũ me facias. Tolerandi gͦ ubiq
sunt ꝓximi: quia abel fieri non
ualet. quem cain malicia ñ exer¬
cet. Unũ uͦ est ꝓ quo uitari socie¬
corrigi ñ ualent. ad imitationẽ
sui & alios trahant: & cũ ipsi a¬
sua malicia ñ mutantur. eos qui
sibi coniuncti fuerint ꝑuertant.
Unde paulus ait. Corrũpunt
mores bonos: colloquia mala.Et
ꝑsalomonẽ dr. Noli ẽẽ amicus
homini iracundo: nec ambules
cũ homine furioso. ne forte dis¬

Expanded text:
Sodomis sanctus exstitit, sed in monte pecSodomis sanctus exstitit, sed in monte peccavit . Quia autem loca mentem non muniunt, ipse humani geris primus testatur parens, qui in paradiso cecidit. Si locus salvare potuisset, Satan de coelo non caderet. Unde Psalmista ubique in hoc mundo tentationes esse conspiciens, quaesivit locum quo fugeret, sed sine Deo invenire non potuit munitum. Ex qua re et ipsum sibi locum fieri petiit, propter quem locum quaesivit dicens: Esto mihi in Deum protectorem et in locum munitum, ut salvum me facias . Tolerandi ergo ubique sunt proximi, quia Abel fieri non valet, quem Cain malitia non exercet. Unum vero est, pro quo vitari sociecorrigi non valent, ad imitationem sui et alios trahant, et cum ipsi a malitia sua non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumpunt mores bonos colloquia prava . Et per Salomonem dicitur: Noli esse amicus homini iracundo, nec ambules cum homine furioso, ne forte dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiat. qd̾̃ bonus inter malos fu¬
it. & ruxta sponsi p̾coniũ int̾ spi¬
nas liliũ creuit. Hinc paulus di¬
scipuloꝵ uitam & laudat & robo¬
rat dicens. In medio nationis pra¬
ue &e ꝑuersȩ: int̾ quos lucetis sicut
uimus: quia bonus ñ fuit quẽ
maloꝵ prauitas ñ ꝓbauit. Nos
autẽ conquerimur cur ñ omnes
boni funt qui nobiscũ uiuunt.
quia mala ꝓximoꝵ ferre nolu¬
mus. Om̃s scõs iamdebere esse
decernimus: dũ esse nolumus
qd̃ ex ꝓrimis portemꝰ. Sed hac in
re patet. dũ malos portare re¬
numus: qͣm multũ ad huc ipsi
de bono minus habeamus. Neq
enim ꝑfecte bonus est:nisi qui
fuerit & cũ malis bonus. Ut enĩ
ita loquar: ferrũ nr̃e antmȩ ne¬
quaqͣm ꝑducitur ad fubtilitatẽ
acuminis. si ñ hoc eraserit alie¬
nȩ lima prauitatis. Sepe etiã¬
iutare locũ conamur. & secre¬
tũ uitȩ remotioris eligere: ⁊uide¬
licet ignorantes. qr si desit sp̃c:
ñ adiuuat locus. Lothenĩ i

Expanded text:
proficiat, quod bonus inter malos fuproficiat, quod bonus inter malos fuit, et juxta sponsi praeconium inter spinas lilium crevit. Hinc Paulus discipulorum vitam et laudat et reprobat dicens: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis, sicut vimus, quia bonus non fuit, quem malorum pravitas non probavit. Nos autem conquerimur cur non omnes boni sunt qui nobiscum vivunt, quia mala proximorum ferre nolumus. Omnes sanctos jam debere esse decernimus, dum esse nolumus quod ex proximis portemus. Sed hac in re patet, dum malos portare renuimus, quam multum adhuc ipsi de bono minus habeamus. Neque enim perfecte bonus est, nisi qui fuerit et cum malis bonus. Ut enim ita loquar, ferrum nostrae animae nequaquam producitur ad subtilitatem acuminis, si hoc non eraserit alienae lima pravitatis. Toleremutare locum cupimus, conamur secretum vitae remotioris eligere, videlicet ignorantes quia si desit spiritus, non adjuvat locus. Loth denique
Abbreviated transcription (Latin):
tem ualde laudabile est bonum
eẽ cum bonis: s bonũ esse cũ maliꝰ.
Sicut enim grauioris culpe est.
inter bonos bonũ ñ esse: ita ĩmen¬
si p̃conii est bonũ etiam int̃ ma¬
los existere. Hinc namq ẽ qd̃ de
se ipso beatus iob asserit dicens.
frater fui draconũ: & socius stru¬
tionũ. Hinc petrus magnis loth
laudib extulit: quia bonũ inter
repbos inuenit dicens. Et iustũ
loth oppressũ a nefandoꝵ iniusta
conuersatione eruit: aspectu
enim & auditu iustus erat. habi¬
tans apud eos qui de die in diem
animam iusti iniquis oꝑib cru¬
ciabant. Qui nimirũ cruciari
ñ posset: nisi praua ꝓpinquoꝵ
oꝑa & audiret cecerneret. Et ta¬
men aspectu &e auditu iustus dr.
quia iniquoꝵ uita ñ delectando
iusti aures atq oculos. s feriendo
tangebat. Inde etiam beatus iob in
terra gentiliũ inter iniquos iuxis¬
se describitur: ut eiꝰ meritũ uirtu¬
tum exprimatur. & hoc eiꝰ laudib

Expanded text:
tem valde laudabile est bonum tem valde laudabile est bonum esse cum bonis, sed bonum esse cum malis. Sicut enim gravioris culpae est inter bonos bonum non esse, ita immensi praeconii, bonum etiam inter malos existere. Hinc namque est quod de seipso beatus Job asserit dicens: Frater fui draconum et socius struthionum . Hinc Petrus magnis Lot laudibus extulit, quia bonum inter reprobos invenit, dicens: Et justum Lot oppressum a nefandorum injusta conversatione eruit; aspectu enim et auditu justus erat, habitans apud eos qui de die in diem animam justi iniquis operibus cruciabant . Qui nimirum cruciari non posset, nisi prava propinquorum opera et audiret et cerneret. Et tamen aspectu et auditu justus dicitur, quia iniquorum vita non delectando justi aures atque oculos, sed feriendo tangebat. Inde etiam beatus Job in terra gentilium inter iniquos vixisse describitur, ut ejus meritum virtutis exprimatur; et hoc ejus laudibus
Abbreviated transcription (Latin):
habuit primus homo: unꝰ horũ
electus est. alter reꝓbus fuit. Tres
filios noe archacontinuit: s duob
in humilitate ꝑsistentib unus
ad patris irrisionem ruit. Duos
filios abraham habuit: s unus
innocens. alius uͦ fr̃is ꝑsecutor fuit.
Duos filios yfaac habuit: s unus
in humilitate seruatus. alter uͦ
& priusqͣm nasceretur reꝓbatus
fuit. Duodecim filios habuit ia-¬
cob: s unus ex his ꝑ innocentiam
uenditus est.alii uero ꝑ maliciã
uenditores fr̃is fuerunt. Duodecĩ
apłi sunt electi: s unus in hiscõ
mixtus est reꝓb. qui eosꝑsequens
ꝓbaret ne imꝓbati remanerent.
Septem sunt diaconi ab apłis or¬
dinati. s sex in fide recta ꝑmanen¬
tib. unus extitit auctor erroris.
ad mentẽ reducite: & uosad ma¬
lignoꝵ tolerantiam roborate.Si
enim filii electoꝵ sumus: restat
necesse est ut ꝑeoꝵ exemplagra¬
diamur. Bonusenim ñ fuit: qui
malos tolerare recusauit. Neq au¬

Expanded text:
habuit primus homo, unus horum habuit primus homo, unus horum electus est, alter reprobus fuit. Tres filios Noe arca continuit, sed duobus in humilitate persistentibus, unus ad patris irrisionem ruit. Duos filios Abraham habuit, sed unus innocens, alius vero fratris persecutor fuit. Duos filios Isaac habuit, unus in humilitate servatus, alter vero et prius quam nasceretur reprobatus fuit. Duodecim filios habuit Jacob, sed unus ex his propter innocentiam venditus est; alii vero per malitiam venditores fratris fuerunt. Duodecim apostoli sunt electi, sed unus ex his mistus est reprobis, qui eos persequens probaret, ne improbati remanerent. Septem sunt diaconi ab apostolis ordinati, sed sex in fide recta permanentibus, unus exstitit auctor erroris. ad mentem reducite, et vos ad malignorum tolerantiam roborate. Si enim filii electorum sumus, restat necesse est ut per eorum exempla gradiamur. Bonus enim non fuit qui malos tolerare recusavit; neque au
Abbreviated transcription (Latin):
icut lilium tnt̾ spinas: sic a¬
mica mea int̃ filias. In scã
eccł̃ia: nec mali esse sine bonis.
nec boni sine malis possunt. Qo¬
usq namq hic uiutmus. necesse
est ut uiam p̾sentis scłi ꝑmixti
ꝑgamus. Tunc autẽ discermm᷑.
cũ ꝓuenimus. Boni enĩ soli nulõ
sunt nifi in cęlo: & mali soli nus¬
qͣm sunt nisi in inferno. Hec au¬
tem uita que inter cȩlũ & infer¬
nũ sita est. sicut in mẽdio consis¬
tit ita utrarũq partũi ciues cõ¬
muniter recipit: quos tam̃ sc̃a
eccłia & nunc indiscrete suscipit.¬
& post in egressione discernet.
Si igitur boni estis: qͣm diu in hac
uita subsistitis: equanimĩt tole¬
rate malos. Nam quisquis ma¬
los ñ tolerat: ipse sibi ꝑ intoleran¬
tiam suam testis est quia bonus
ñ est: Abel ẽẽ renuit: quem cain
malicia ñ exercet. Sic in tritura
areȩ grana sub paleis p̃muntur.
sic flores int̾ spinas oriuntur. &
rosa que redolet crescit cũ spina
que pungit. Duos quippe filios

Expanded text:
icut lilium inter spinas, sic amica inter filias. In sancta Ecclesia nec mali esse sine bonis, nec boni sine malis possunt. Quousque namque hic vivemus, necesse est ut viam praesentis saeculi permisti pergamus; tunc autem discernimur, cum pervenimus. Boni enim soli nusquam sunt nisi in coelo, et mali soli nusquam sunt nisi in inferno. Haec autem vita quae inter coelum et infernum posita est, sicut in medio consistit, ita utrarumque partium cives communiter recipit, quos tamen sancta Ecclesia et nunc indiscrete suscipit, et post in egressione discernet. Si igitur boni estis, quandiu in hac vita subsistitis, aequanimiter tolerate malos; nam quisquis malos non tolerat, ipse sibi per intolerantiam suam testis est quia bonus non est. Abel esse renuit quem Cain malitia non exercet. Sic in natura areae grana sub paleis premuntur, sic flores, inter spinas oriuntur, et rosa quae redolet crescit cum spina quae pungit. Duos quippe filios
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃a mens quo se ab strepitu tem¬
poralis concupiscentiȩ compͥmit.
eo uerius interna cognoscit. Et tan¬
to alacrius ad intima uigilat: qͣn¬
to se ab exteriori inguietudine. oc¬
cultat. Qd̃ bene ꝑ iacob in itinere
dormientẽ figuratur. qui ad ca¬
put lapidẽ posuit & obdormiuit:
a terra scalam cęlo inherentẽ: m¬
nixũ scalȩ dñm ascendentes qͦ &
descendentes anglos uidit. In iti
nere dormire ẽ: in dierũ labentiũ
cursu ab appetitu uisibiliũ m̃tis
oculos claudere: quos primis homi¬
nib seductor aperuit qu dixit
Scit enĩ d̃s qd in quocũq die come¬
deritis ex eo: aꝑientur oculi ũri.
Unde & paulo post subdit᷑. Culit

Expanded text:
cta mens quo se ab strepitu temporalis concupiscentiae comprimit, eo verius interna cognoscit; et tanto alacrius ad intima vigilat, quanto se ab exteriori inquietudine occultat. Quod bene per Jacob in itinere dormientem figuratur , qui ad caput lapidem posuit, et obdormivit: a terra scalam coelo inhaerentem, innixum scalae Dominum, ascendentes quoque et descendentes angelos vidit. In itinere dormire, est in dierum labentium cursu ab appetitu visibilium mentis oculos claudere, quos primis hominibus seductor aperuit, qui dixit: Scit enim Deus quia in quacunque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri . Unde et paulo post subditur: Tulit
Abbreviated transcription (Latin):
pe oculos concupiscentiȩ aperuit:
quos innocentia clausos tenebat.
sentis uitȩ transitu a rerũ tem¬
poraliũ amore quiescere: Angłos
nere ẽ: ciues suꝑnȩ patriȩ con-¬
templari. uel quanto amore aue
ant. uel quanta compassione ca¬
ritatis nr̃is infirmitatib conde

Expanded text:
pe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat.aesentis vitae transitu a rerum temporalium amore quiescere . . . . nere, est cives supernae patriae contemplari, vel quanto amore auctinhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus conde
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sine concordia do placeat:
ipsa ꝑ se ueritas demonstrat di¬
cens. Si offers munus tuũ ad al¬
tare. & ibi recordatus fueris quia
frater tuus deliquit aduersum
te: relinque ibi munus tuũ an¬
te altare: & uade prius reconcili¬
ari fr̃ĩ tuo. & t̾c ueniens offeres
munus tuũ. Etce a discordanti
b acciꝑe ñ uult sacrificiũ: holo¬
caustũ susciꝑe recusat. Hinc gͦ ꝑ
pendite quantũ sit malũ discor¬
diȩ. ꝓpter qd̾ & illud abicitur ꝑ
qd̾ culpa laxatur. Recte gͦ sca es¬
cłia terribilis d̾r ut castroꝵ acies
ordinata: quia electi qui castra
spualis exercitus sunt. qm̃ bellũ
contͣ potestates aereas susceper̃t.
semꝑ in caritate sunt coniuncti.
& hec eadem eoꝵ caritas malignis
spiritib id est antiquis suis hosti¬
b ꝑenam incutit timoris .xl. In

Expanded text:
nil sine concordia placeat Deo ipsa per se Veritas demonstrat, dicens: Si offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus deliquit adversum te, relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo, etmunus tuum . Ecce a discordantibus vult accipere sacrificium, holocaustum suscipere recusat. Hinc ergo perpendite quantum sit malum discordiae, propter quod et illud abjicitur, per quod culpa laxatur. Recte ergo sancta Ecclesia terribilis dicitur ut castrorum acies ordinata, quia electi qui castra spiritualis exercitus sunt, quoniam bellum contra potestates aereas susceperunt, semper in charitate sunt conjuncti, et haec eadem eorum charitas malignis spiritibus, id est antiquis suis hostibus poenam incutit timoris.
Abbreviated transcription (Latin):
dem in timpano. sed ñ laudat in
choro. Et sunt ñnulli qui dum
plus saꝑe qmͣ necesse est studẽt.
aꝑximoꝵ pace resiliunt: dum
eos uelut hebetes stultosq contẽp¬
nunt. Unde ꝑ se ueritas ammo¬
net dicens. Habete in uobis sal:
& pacem habete int̃ uos. Quis¬
quis habere sal sapientiȩ studet.
curet necesse est. quatinꝰ a pace
concordiȩ nũqͣm recedat. Qd̃ uͦ
de his duab uirtutib diximũ.
hoc est de ceteris om̃ib sentien¬

Expanded text:
 in tympano, sed non laudat in choro. Et sunt nonnulli qui dum plus sapere quam necesse est student, a proximorum pace resiliunt, dum eos velut habetes stultosque contemnunt. Unde per se Veritas admonet, dicens: Habete in vobis sal, et pacem habete inter vos , ut quisquis habere sal sapientiae studet, curet necesse est quatenus a pace concordiae nunquam recedat. Quod vero de his duabus virtutibus diximus, hoc de caeteris omnibus sentien
Abbreviated transcription (Latin):
totũ simul esse est. ut nichil desit
uidet. & tardũ non esse. & longũ cẽ.
Sed hec de eternitate dm̃ loquen¬
tes: conamur magis uidere aliqͥd
ntassine p̾terito ante scła. fine
futuro post scłm.sine mora lon¬
ga. sine p̃stolatione ꝑpetua. ñ ui¬

Expanded text:
totum simul esse est, ut nil deesse vitotum simul esse est, ut nil deesse vividet et tardum non esse, et longum esse. Sed haec de aeternitatis diebus loquentes, conamur magis videre aliquid rnitas, sine praeterito ante saecula, sine futuro post saecula, sine mora longa, sine praestolatione perpetua, non vi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & si eũ iam fide tenemus. ad¬
huc tam̃ ꝑ speciem ignoramꝰ: & cũ
ipse sibi sit eternitas. quẽ ueraciter
credimus. qualit̃ tamen sit ipsa eiꝰ
mus eternitatem di. humano mo¬
re intento animo longa uitȩ spa¬
cia ꝓponimus. in quib meditemur
semꝑ: scilicet & quid abiit retro. qd̃
retineatur in memoria. & quid an¬
te restat. qd̾ expectetur ex intenti
cogitamus: et̃nitatem necdũ cog¬
nouimus. Ibi quippe ẽ qd̃ nec ini¬
cio incipitur. nec frne t̾minatur:
ubi nec expectatur qd̃ ueniat. neq
ꝑcurrit qd̃ debeat recordari. s est
& angłi cũ micio uidere incipimꝰ.
esse tam̃ hoc sine inicio uidemus:
ubi sic semꝑ sine fine esse est. ut
nũqm se antinus tendat ad seqͤn¬
tia. ac si multiplicentur que sunt.¬
sacri eloquii. humano mͦ sp̃c homi¬
nib ẽ locutus. ut ibi adhuc dic̾et.
ubi expectatio ñ esset. Adhuc enĩ
et̃nitas ñ habet que semꝑ esse ht̃.
in qua nulla pars suȩ longitudi¬
nis p̃teriit. ut pars alia succedat. s

Expanded text:
Nam et qui jam eum fide tenent, adhuc per speciem ignorant. Et cum ipse sibi sit aeternitas, quem veraciter credimus, qualiter tamen sit ipsa ejus t aeternitatem Dei, humano more intendenti animo longa vitae spatia proponit, in quibus metiatur semper et quid abiit retro, quod retineatur in memoria, et quid ante restat, quod exspectetur ex intentiocogitamus, aeternitatem necdum cognovimus. Ibi quippe est quod nec initio incipitur, nec fine terminatur, ubi neque exspectatur quod veniet, neque percurrit quod debeat recordari, sed est et angeli cum initio esse videre incipimus, esse tamen hoc sine initio videmus, ubi sic semper sine fine esse est, ut nunquam se animus tendat ad sequentia, ac si multiplicentur quae sunt etsacri eloquii, humano modo spiritus hominibus est locutus, ut ibi adhuc diceret, ubi exspectatio non inesset. Adhuc enim aeternitas non habet, quae semper esse habet, in qua nulla pars suae longitudinis praeterit, ut pars alia succedat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tudine suꝑius regens. sine labore
inferius sustinens. interius sine
extenuatione penetrans. exterius
sine extensione cntũdans. Est
itaq inferior & suꝑior sine loco. est
amplus sine latitudine. est subti¬
lis sine extenuatione: qui ꝑ molem
corporis nusqͣm est. ꝑ incircũscriptã

Expanded text:
tudine superius regens, sine labore tudine superius regens, sine labore inferius sustinens; interius sine extenuatione penetrans, exterius sine extensione circumdans. Est itaque inferior et superior sine loco; est amplus sine latitudine, subtilis sine extenuatione: et ideo per molem corporis nusquam es, sed per incircumscriptam
Abbreviated transcription (Latin):
pugillo concludere. ꝑsedem quip¬
tur. Ipse est ergo interior & exteri
or. inferior & suꝑior: regendo su¬
ꝑior. portando inferior. replendo
interior. circũdando exterior. Sicq
est intus ut extra sit: sic circũdat
ut penetret. sic p̃sidet ut portet.
sic portat ut p̃sideat. Quia enim¬
ipse manet intra om̃ia. ipse extra
om̃ia. ipse supra omĩa. ipse infra
omĩa: & suꝑior est ꝑ potentiam.
& inferior ꝑ sustentationẽ. & exte¬
rior ꝑ magnitudinẽ. & interior
ꝑ subtilitatem: sursũ regens. de¬
orsũ continens. extra circũdans. in¬
terius penetrans. Nec alia ex pͥar¬
te suꝑior. alia inferior. aut alia ex
parte exterior. atq ex alia manet
interior: sed unus idemq totus
ubiq p̃sidendo sustinens. sustinen¬
do p̃sidens. cirtũdando penetrans.
penetrando circũdans. Unde su¬
ꝑius p̾sidens. inde inferius fusti¬
nens. & unde exterius ambiens. i¬
de interius replens. sine inquie¬

Expanded text:
pugillo concludere. Ipse pugillo concludere. Ipse . Ipse est ergo interior et exterior, ipse inferior et superior: regendo superior, portando inferior; replendo interior, circumdando exterior. Sicque est intus, ut extra sit: sic circumdat ut penetret. Sic praesidet ut portet: sic portat ut praesideat. Cuipse manet intra omnia, ipse extra omnia, ipse super omnia, ipse infra omnia, et superior est per potentiam, et inferior per sustentationem; exterior per magnitudinem, et interior per subtilitatem: sursum regens, deorsum continens; extra circumdans, interius penetrans; nec alia ex parte superior, alia inferior, aut alia ex parte exterior, atque ex alia manet interior: sed unus idemque totus ubique praesidendo sustinens, sustinendo praesidens, circumdando penetrans, penetrando circumdans; unde superius praesidens, inde inferius sustinens; et unde exterius ambiens, inde interius replens: sine inquie
Abbreviated transcription (Latin):
Qui in semet ipso habet sine im¬
mutatione mutabilia disponere:
sine diuersitate diu̾sa agere sine
cogitationũ uicissitudine. dissimi¬
lia formare. Omĩa enĩ mirabiliter
oꝑatur dissimilia. numqͣm sibi dis¬
similis ds: qui & ubiq est. & ubiq
totus est. Ait enim. Celũ mͥ sedes ẽ.
terra autẽ scabellũ pedũ meoꝵ¬
Rursũq de eo scriptũ est: quia
celũ metitur palmo. & omnem
t̾ram pugillo concludit. Ex qua
re considerare necesse ẽ: qũia is qͥ
cȩlo uelut sedi p̃sidet. suꝑ & intus
inferius ẽ. Sedi quippe cui p̃sidet
interior & suꝑior manet: celum¬
autẽ palmo metiens. & t̾ram pu¬
gillo concludens. ostenditur qd̾ ip¬
se sit circũquaq cunctis reb qͣs
creauit exterior. Id namq qd̾ in¬
terius concluditur: a concludente
externus continetur. Ut igitur
se esse & suꝑiorem om̃ib: celũ
sibi sedem ẽsse phibuit: ut uero
se ostenderet om̃ia circũdare. celũ
metiri palmo. & t̃ram se asserit

Expanded text:
us in semetipso habet sine immutatione mutabilia disponere, sive diversitate sui diversa agere, sive cogitationum vicissitudine dissimilia formare longe dissimiliter, operatur dissimilia nunquam sibi dissimilis Deus qui et ubique est, et ubique totus est. Ait enim: « Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Et de ipso scriptum est: Qui coelum metitur palmo, et terram pugillo concludit . 11. Ex qua re considerare necesse est quia is qui coelo velut sedi praesidet, super et intus oncludit . Sedi quippe, cui praesidet, interior et exterior manet. Coelum palmo metiens, et terram pugillo concludens ostenditur, quod ipse sit circumquaque cunctis rebus, quas creavit, exterior. Id namque quod interius concluditur, a concludente exterius continetur. Per se esse, et superiorem omnibus, coelum ipse sibi sedem esse perhibuit. Ut vero se ostenderet omnia circumdare, coelum metiri palmo, et terram se asserit
Abbreviated transcription (Latin):
sua iudicia testentur. Sic se nobis
intelligendũ prebet. ut tam̃ ipsũ
nobis radiũ sui intellectus obnubi¬
let. & rursũ sic caligine nos igno¬
rantiȩ reprimit: ut tam̃ menti
nr̃e radiis suȩ claritatis int̾micet.
quatims & subleuata quippiã ui¬
deat. & reuerberata contremiscat:
& quia eũ sicuti est uidere ñ potest.
aliqͣndo uidendo cognoscat. Ipse

Expanded text:
sua judicia testentur; sic se nobis sua judicia testentur; sic se nobis intelligendum praebet, ut tamen ipsum nobis radium sui intellectus obnubilet; et rursum sic caligine nos ignorantiae reprimit, ut tamen menti nostrae radiis suae claritatis intermicet: quatenus et sublevata quidpiam videat, et reverberata contremiscat; et quia eum, sicuti est, videre non potest, aliquatenus vivendo cognoscat. Se
Abbreviated transcription (Latin):
urbem. sicut suꝑ unã gentem. sic
suꝑ unam gentem sicut suꝑ uniu̾¬
ni: quia & sic intendit dñs singłis.¬
ut simul om̃ib nũqͣm desit. sic in¬
& si peccantes quosdam deserit. eis¬
dem tam̃ ipsis adest ꝑ iudiciũ: qͥ¬
b deesse cernitur ꝑ adiumentũ.
Qui enim omĩa administrando
implet. regit implendo: nec uniu̾¬
so deest cũ disponit unũ. nec uni
deest cũ disponituniuersũ. cuncta
scilicet naturȩ suȩ potentia quie¬
tus oꝑatur. Quid ergo mirũ qͥa
ñ angustatur intentus. qui oꝑat᷑
quietus: Sic itaq exteriora circũ¬
dat ut interiora impleat: sic in¬
teriora implet ut exteriora circũ¬
det. Sic sũma regit ut ima ñ dese¬
rat: sic imis p̃sens est. ut a suꝑio¬
rib ñ recedat. Sic latet in sua
specie: ut tam̃ cognoscatur in oꝑa¬
tione: sic cognoscitur in suo oꝑe:
ut tam̃ comp̃hendi ñ ualeat cog¬
noscentis estimatione. Sic adest
ut uideri nequeat: sic uideri non
ualet. ut tam̃ eius p̃sentiam ipsa

Expanded text:
animam, sicut super unam urbem; sic super unam gentem sicut super univeitudinem, quia sic intendit Dominus singut simul omnibus nunquam desit?  peccantes deserit, eisdem tamen ipsis adest per judicium, quibus deesse cernitur per adjumentum.Qui enim omnia administrando implet, regit implendo; nec universis deest, cum disponit unum; nec uni deest, cum disponit universos, cuncta scilicet naturae suae potentia quietus operatur. Quid ergo mirum quia non angustatur intentus, qui operatur umentum. Sic itaque exteriora circumdat, ut interiora impleat; sic interiora implet ut exteriora circumdet; sic summa regit, ut ima non deserat; sic imis praesens est, ut a superioribus non recedat; sic latet in sua specie, ut tamen cognoscatur in operatione; sic cognoscitur in suo opere, ut tamen comprehendi non valeat a cognoscentis aestimatione; sic adest, ut videri nequeat; sic videri non valet, ut tamen ejus praesentiam ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
am temptauit cũ dixit: si filius
dei es. micte te deorsũ. ẜ sublimi¬
tatis auariciam temptaute: cum
regna mundi om̃ia ostendit di¬
cens. Hec om̃ia tibi dabo: si ꝓcid̃ns
adoraueris me. Sed eisdem mo¬
dis a scd̃o homine uictus ẽ. quib
primũ hominẽ se uicisse gloria¬
batur: ut a nr̃is cordib ipso adi¬
tu captus exeat quo nos aditu in¬
tromissus tenebat. De restring̃n¬

Expanded text:
am temptat, cum dicit: 'Si filius am temptat, cum dicit: 'Si filius Dei es, mitte te deorsum'. Per sublimitatis avaritiam temptat, cum regna mundi omnia ostendit, dicens: 'Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me'. Sed eisdem modis a secundo homine vincitur, quibus primum hominem se vicisse gloriabatur, ut a nostris cordibus ipso aditu captus exeat, quo nos aditu intromissus tenebat. Si igit
Abbreviated transcription (Latin):
Ntiquus hostis contra pri xy¬
mũ hominem parentem
nr̃m in trib se temptationib e¬
rexit: quia hunc uidelicet gula.
uana gloria. & auaricia tempta¬
uit. sed temptando suꝑauit. quia
sibi eũ ꝑ consensũ subdidit. Ex
gula quippe temptauit: cũ cibũ
ligni uetitũ ostendit. & ad come¬
dendũ suasit. Ex uana autẽ głia
temptauit: cũ diceret. eritis sicut
uit: cũ diceret. scietis bonũ & ma¬
lũ. Auaricia enĩ ñ solũ pecumiȩ ẽ:
sed etiam altitudinis. Recte enĩ
auaricia dr: cũ supramodũ subli¬
mitas ambitur. Si enĩ non ad a¬
uaritiam honoris rapina ꝑtine¬
ret: nequaqͣm paulus de unige¬
nito filio diceret. ñ rapinam ar¬
bitratus est esse se equalem deo.
In hoc ergo diabolus parentem
nr̃m ad suꝑbiam traxit: qd eum
ad auariciam sublimitatis excita¬
uit. Sed quib modis primũ ho¬
minem strauit: eisdem modis se¬
cundo homini fuccubuit. ꝑ gulã
temptauit cũ dixit: dicut lapi¬
des isti panes fiant. Euanã glori¬

Expanded text:
ntiquus hostis contra prmum hominem, parentem nostrum, in tribus se tentationibus erexit. Quia hunc videlicet gula, vana gloria, et avaritia tentavit. sed tentando superavit, quia sibi eum per consensum subdidit. Ex gula quippe tentavit, cum cibum ligni vetitum ostendit, atque ad comedendum suasit. Ex vana autem gloria tentavit, vit, cum diceret: Scientes bonum et malum. Avaritia enim non solum pecuniae est, sed etiam altitudinis. Recte enim avaritia dicitur, cum supra modum sublimitas ambitur. Si enim non ad avaritiam honoris rapina pertineret, nequaquam Paulus de unigenito Filio diceret: Non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo . In hoc ergo diabolus parentem nostrum ad superbiam traxit, quo eum ad avaritiam sublimitatis excitavit. Sed quibus modis primum hominem stravit, eisdem modis secundo homini tentato succubuit. Per gulam tentavit cum dixit: Dic ut lapides isti panes fiant'. Per vanam glori
Abbreviated transcription (Latin):
Ne quedam lubrica in coxxiͦ.¬
gitatione uersemus: ꝓuidendũ
nobis est quia intueri ñ decet qd̃
mens in cogitatione seruet᷑. a la¬
scuua uoluptatis suȩ deprim̃di
sunt oculi: quasi quidã raptores
ad culpam. Neq enĩ eualignũ
uetitũ contigisset. nisi hoc prius

Expanded text:
de quaedam lubrica in cogitatione versemus. Pro videndum nobis est, quia intueri non debet quod mens in cogitatione servetur a lascivia voluptatis suae, deprimendi sunt oculi, quasi quidam raptores, a culpa. Neque enim Heva lignum vetitum contigisset, nisi hoc prius
Abbreviated transcription (Latin):
isi cognoueris te opulchra
int̾ mulieres: egredere &
abi post uestigia gregũ. & pasce
hedos tuos. Sollerter electi quiq
a quo. & ad quid sint creati con¬
spiciunt: & recta consideratione
acceptȩ imaginis sequi uulgi
multitudinem dedignant᷑. Un¬
de sponsus sponsam suã alloqͥt᷑
dicens. Nisi cognoueris te opulcͣ
inter mulieres.idz nisi honorem
tuũ quo ad similitudinẽ d̃i es con¬
dita bene uiuendo cognoueris: a
conspectu meȩ contemplationis
egredere: & imꝑitoꝵ uitã imita¬
re populoꝵ. Nam gregũ nomi¬
ne: imꝑiti popłi designantur.
Semet ipsam namq ea que est
int̾ mulieres pulchra cognoscit:
quando electa queq anima etiã
inter peccantes posita. quia ad
auctoris sui imaginẽ ac simili¬
tudinem sit condita meminit.
& iuxta ꝑceptȩ similitudinis
ordinem incedit. Que si se non
cognoscit egreditur: quia a se¬
creto sui cordis expulsa in exteri¬
orib concupiscentiis dissipatur.
Egressa uͦ abit post uestigia gre¬

Expanded text:
isi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos. Solerter electi quique a quo et ad quid creati sint conspiciunt, et, recta consideratione acceptae imaginis, sequi vulgi multitudinem dedignantur. Unde sponsus sponsam suam alloquitur dicens: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, id est nisi honorem tuum, quo ad similitudinem Dei es condita, bene vivendo cognoveris, a conspectu meae contemplationis egredere, et imperitorum vitam imitare populorum. Nam gregum nomine imperiti populi designantur. Semetipsam namque ea quae est inter mulieres pulchra cognoscit, quando electa quaeque anima, etiam inter peccatores posita, quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit, et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post vestigia gre
Abbreviated transcription (Latin):
mosina reputanda ẽ si pauꝑib
oispensetur. qd̃ ex illicitis reb acci¬
pitur: quia qui hac intentione
male accipit. ut quasi bene dispen¬
set: grauatur potius qm adiuuat᷑.
Elemosina nr̃i redemptoris oculis
placet. que ñ ex illicitis & iniquita
te congeritur: s que de reb conces¬
sis. & bene adquisitis impenditur.
Ne gͦ sub obtentu elemosinȩ cum
peccato aliquid studeamus acciꝑe
bet dicens. Hostiȩ impioꝵ abho¬
minabiles: que offerunt᷑ ex scele¬
male tollit ut quasi bene p̃beat.
constat sine dubio qr dñm ñ ho¬
norat. Hinc qͦ ꝑ salomonẽ dicit᷑.
Qui offert sacrificiũ de rapina
pauꝑis: ac si uictimet filiũ in
conspectu patris. Quantꝰ autem
conspectu filiũ uictimemꝰ: & hinc
facile cognoscimus. qͣntus apud
õm dolor exasꝑatur qͣndo ei sacri¬
ficiũ ex rapina tribuitur. Nimis
nam aliud est ꝓpter peccata ele-¬
mosinas facere. alrud ꝓpter ele¬
mosinã peccata cõmittere¬

Expanded text:
mosina reputanda est, si pauperibus dispensetur quod ex illicitis rebus accipitur, quia, qui hac intentione male accipit, ut quasi bene dispenset, gravatur potius quam iuvatur. Elemosina redemptori nostro illa placet, quae te congeritur, sed quae de rebus concessis et bene acquisitis impenditur.Ne ergo sub obtentu eleemosynae cum peccato aliquid studeamus accipere, bet, dicens: Hostiae impiorum abominabiles, quae offeruntur ex scelemale tollit, ut quasi bene praebeat, constat sine dubio quia Dominum non honorat. Hinc quoque per Salomonem dicitur: Qui offert sacrificium de substantia pauperis, ac si victimet filium in conspectu patris. Quantus autem conspectu filius victimetur. Et hinc facile cognoscimus quantus apud Deum dolor exasperatur, quando ei sacrificium ex rapina tribuitur. Nimis Nam aliud est propter peccata elemosinas facere, aliud propter elemosinas peccata committere
Abbreviated transcription (Latin):
sti in hac uita qͣm totis desideriis
appetunt: diu stare nequaqͣm poᷤᷤ¬
sunt. Nam quot diesetatis accipi¬
unt: quasi tot cotidie gressib ad
finem tendunt Augeri sibi optãt
tempora: s quia concessa subsist̾e
nesciunt quot ad augm̃ta uiuen
diꝑciprunt. de uiuendi spacio toti¬
dem ꝑdunt. Momenta gͦ tempoꝵ
quo sequunt᷑ fugiunt: quo accipi¬

Expanded text:
 in hac vita, quam totis desideriis appetunt, diu stare nequaquam possunt. Nam quot dies aetatis accipiunt, quasi tot quotidie gressibus ad finem tendunt. Augeri sibi optant tempora, sed quia concessa subsistere nequeunt, quot augmenta vivendi percipiunt, de vivendi spatio totidem perdunt. Momenta ergo temporum quo sequuntur fugiunt, quo accipi
Abbreviated transcription (Latin):
Duo sunt p̃cepta caritatis: di ui¬
delicet amor & ꝓximi. ł amorẽ d̃i
amor ꝓximi gignitur: & ꝑ amo¬
rem ꝑximi d̾i amor nutrit᷑. Nam
qui amare dm̃ negligit: ꝓfecto
nus in dei dilectione ꝓficimus:
sim eiusdẽ dilectionis gremio priꝰ¬
ꝓximi caritate lactamur. Quia
gͦ amor di amorẽ ꝓximi generat:
dicturus ꝑ legem dñs diliges ꝓxi¬
pectoris nr̃i prius amoris sui radi¬
cem figeret: quatinꝰ ꝑ ramos post¬
modũ dilectio frat̃na germina¬
ret. Et rursũ quia amordi ꝓxi¬
mi amore coalescit: destat᷑ Ioħes¬

Expanded text:
duo sunt praecepta charitatis, Dei videlicet amor et proximi, per amorem Dei amor proximi gignitur, et per amorem proximi Dei amor nutritur. Nam qui amare Deum negligit, profecto nius in Dei dilectione proficimus, si in ejusdem dilectionis gremio prius charitate proximi lactamur. « Quia enim amor Dei amorem proximi generat, dicturus per legem Dominus: Diliges proxipectoris nostri prius amoris sui radicem figeret, quatenus per ramos postmodum dilectio fraterna germinaret. Et rursum, quia amor Dei proximi amore coalescit, testatur Jo
Abbreviated transcription (Latin):
seruet. ut ꝓximoꝵ mala cũ corri-¬
gere ñ ualet taceat᷑. & que cũ cor¬
rigi loquendo possunt. filentrũ
consensũ ẽe ꝑtimescat: ut sic ea q̃
tacet toleret. ne tam̃ in animo uixꝰ
doloris occulcet: ut sic maliuolis mu¬
nus benignitatis exhibeat. ne ta¬
men ꝑ grãm a iure rectitudinis
excedat: ut cuncta ꝓximis que p̃¬
ualet impendat. s hec impenden
do ñ tumeat: ut sic in bonis que
exhibet tumoris p̃cipitiũ paueat.
ne tam̃ a boni exercitio torpescat:
ut sic que possidet tribuat. qua¬
tinus quanta sit largitas remu¬
nerantis attendat: ne cũ terrena
largitur. suam plusqͣm necesse est
mopiam cogitet. & in oblatione
muneris. hilaritatis lum̃ tristi

Expanded text:
servet; ut proximorum mala cum corriservet; ut proximorum mala cum corrigere non valet, taceat, utque cum corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat; ut sic ea quae tacet toleret, ne tamen in anima virus doloris occultet; ut sic malevolis munus benignitatis exhibeat, ne tamen per gratiam a jure rectitudinis excedat; ut cuncta proximis quae praevalet impendat, sed haec impendendo non tumeat; ut sic in bonis quae exhibet tumoris praecipitium paveat, ne tamen a boni exercitio torpescat; ut sic quae possidet tribuat, quatenus quanta sit largitas remunerantis attendat; ne cum terrena largitur, suam plus quam necesse est inopiam cogitet, et in oblatione muneris hilaritatis lumen tristi
Abbreviated transcription (Latin):
mirũ ut malis bona. ut bonis me¬
liora respondeat: ut erga ꝓcaces
mansuetudinẽ longanimitatis
exhibeat: ut malitiȩ peste lan¬
guentib grãm bennignitatis im¬
pendat᷑. ut discordes pace muni¬
at. & concordes ad concupiscentiã
uerȩ pacis accingat: ut indigen¬
tib necessaria tribuat: ut erran¬
tib uiam rectitudinis ostendat.
ut afflictos uerbo & compassione
mulceat. ut accensos in hui mun¬
di desideriis increpatione restrm¬
gat. ut minas potentiũ ratiocina¬
tione mitiget: ut opp̃ssoꝵ angu¬
stias quanta p̃ualet ope leuet᷑. ut
foris resistentib opponat pacien¬
tiam: ut intus suꝑbientib exhibe¬
at cũ pacientia disciplinã. ut erga
errata subditoꝵ sic mansuetudo
delũ temꝑet: quatinꝰ a iusticiȩ stu¬
dio ñ eneruet. sic ad ultionẽ zelus
ferueat. ne tam̃ pietatis limitẽ
feriendo transcendat: ut ingratoᷤᷤ
beneficiis ad amorẽ ꝓuocet. ut gͣ¬
tos quosq ministeriis in amore

Expanded text:
mirum ut malis bona, et bonis memirum ut malis bona, et bonis meliora respondeat; ut erga procaces mansuetudinem longanimitatis exhibeat; ut malitiae peste languentibus gratiam benignitatis impendat; ut discordes pace uniat, et concordes ad concupiscentiam verae pacis accingat; ut indigentibus necessaria tribuat; ut errantibus viam rectitudinis ostendat; ut afflictos verbo et compassione mulceat; ut accensos in hujus mundi desideriis increpatione restinguat; ut minas potentum ratiocinatione mitiget; ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levet; ut foris resistentibus opponat patientiam; ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet; sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat; ut ingratos beneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ ministeria tenditur:
ne uel ad inferenda que ñ debet
desideriis inquieta mens ferueat.
uel erga exhibenda que debet:
otio resoluta torpescat. Nam cum
cauet alteri facere: qd̃ nequaqͣm
uult ab altero ipsa tolerare: solli¬
cita se intentione cirtũspicit. ne su¬
ꝑbia eleuet: & usq ad despectũ ꝓ¬
ximi aminũ deiciens exaltet: ne am¬
bitio cogitationẽ lanietꝰ. cũq hanc
ad appetenda aliena dilatat. angu¬
stet: ne cor luxuria polluat. & sub¬
iectũ desideriis ꝑ illicita corrũpat:
ne ira exasꝑet. & usq ad ꝓferendã
contumeliam inflãmet: ne mui¬
dia mordeat. & alienis felicitatib
emula sua se face consumat᷑. ne mi¬
moderate linguã loquacitas ꝑtra¬
hat. eamq usq ad lasciuiã obtrec¬
tationis extendat: ne odiũ mali¬
tia extitet. & os usq ad iaculũ male¬
dictionis irritet. Et rursũ cũ cogi¬
tat ut ea alteri faciat que ipsa sibi
fieri ab altero expectat: pensat ni¬

Expanded text:
virtutum ministeria tenditur, virtutum ministeria tenditur, ne vel ad inferenda quae non debet desvel erga exhibenda quae debet otio resoluta torpescat. Nam cum cavet alteri facere quod nequaquam vult ab altero ipsa tolerare, sollicita se intentione circumspicit, ne superbia elevet, et usque ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet, cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis extendat; ne odium malitia excitet, et os usque ad jaculum maledictionis irritet. Rursum cum cogitat ut ea alteri faciat quae ipsa sibi fieri ab altero exspectat, pensat ni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtria etiam distinguitur: q ex toto
corde. ex tota anima. & ex tota forti¬
tudine diligi conditor iubetur.
Qua in re notandũ est. qd̃ diui¬
nus sermo cũ dm̃ diligi p̃cipit. ñ
solũ narrat ex quo. s etiã informat
ex quanto. cũ subiungit ex toto:
ut uidelicet qui ꝑfecte do plac̾e
desiderat. sibi de se nichil relin¬
quat. Proximi autẽ dilectio ad duo
p̃cepta diriuatur: cũ & ꝑ quen¬
dam iustũ dr. Qd̃ ab alio tibi
odis fieri: uide ne tu alteri facias.
Et ꝑsemet ipsam ueritas dicit.
Que uultis ut faciant uob̃ hõies:
ita & uos facite illis. Quib duobꝰ
scilicet utriusq testam̃ti manda¬
tis. ꝑ unũ malicia compescitur. ꝑ
aliud benignitas p̃rogatur: ut
malũ qd̃ pati ñ uult quisq ñ fa¬
ciens. cesset a nocendi oꝑe. & rur¬
sũ bonũ qd̵ sibi fieri appetit im¬
pendens: erga utilitatẽ ꝓximi se
exerceat. ex benignitate. Sed hec
nimirũ duo dũ sollicita intenti¬
one cogitantur. cor ad innumera

Expanded text:
tria distinguitur, quia ex toto corde, tota anima, et ex tota fortitudine diligi Conditor jubetur . Qua in re notandum est, quod divinus sermo cum Deum diligi praecipit, non solum narrat ex quo, sed etiam informat ex quanto, cum subjungit, ex toto: ut videlicet qui perfecte Deo placere desiderat, sibi de se nihil relinquat. Proximi autem dilectio ad duo praecepta derivatur, cum et per quemdam justum dicitur: Quod ab alio tibi odis fieri, vide ne tu alteri facias. Et per semetipsam Veritas dicit: Quae vultis ut faciant vobis homines, ita et vos facite illis . Quibus duscilicet utriusque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut malum, quod pati non vult quisque non faciens, cesset a nocendi opere, et rursum bonum, quod sibi fieri appetit, impendens, erga utilitatem proximi se exerceat ex benignitate. Sed haec nimirum duo, dum sollicita intentione cogitantur, cor ad innumera
Abbreviated transcription (Latin):
audiant qd̵ scriptũ est. Dabono.
& ñ receꝑis peccatorem: bene fac
humili. & ñ dederis impio. Et
rursũ. Panem tuũ & uinũ suꝑ
sepulturam iusti constitue: &
noli ex eo manducare & bibere¬
cũ peccatorib. Panem enĩ & uinũ
suũ peccatorib p̃bet: qui iniquis
pendit. Unde & ñ nulli huiꝰ mun¬
oi diuites cũ fame crucientur xp̃i
pauꝑes: effusis largitatib nutri¬
unt histriones. Qui uͦ indigenti
etiam peccatori. panem suũ ñ qr
peccator s qr homo ẽ tribuit: hic¬
nimirũ ñ peccatorem s pauꝑem

Expanded text:
audiant quod scriptum est: Da bono, et non receperis peccatorem; benefac humili, et non dederis impio . Et rursum; Panem tuum et vinum super sepulturam justi constitue, et noli ex eo manducare et biberecum peccatoribus . 65 Panem enim suum et vinum peccatoribus praebet, qui iniquis pendit. Unde et nonnulli hujus mundi divites, cum fame crucientur Christi pauperes, effusis largitatibus nutriunt histriones. Qui vero indigenti etiam peccatori panem suum, non quia peccator, sed quia homo est, tribuit; nimirum non peccatorem, sed justum
Abbreviated transcription (Latin):
iam sua miscłiter tribuunt. sol¬
licite custodire studeant. ne cum
sinis. adhuc redim̃da cõmittant.
ne uenalem di iusticiam estimẽt.
si cũ curant ꝓ peccatisnũmos tri¬
buere. arbitrantur se inulte pos¬
qͣm esca: & corpus plusqͣm uesti¬
mentũ. Qui ergo escam atq ue¬
stimentũ pauꝑib largitur. sẽd
tam̃ animȩ uel corꝑis iniquitate
polluitur: qd̵ minus est iusticie
obtulit. & qd̃ marus est culpe ad

Expanded text:
am sua misericorditer tribuunt, ut sollicite custodire studeant, ne cum munt, adhuc redimenda committant. Ne venalem Dei justitiam aestiment: si, cum curant pro peccatis nummos tribuere, arbitrentur se posse inuquam esca: et corpus plus quam vestimentum. Qui ergo escam atque vestimentum pauperibus largitur, sed tamen anima, vel corpus iniquitate polluitur, quod minus est justitiae obtulit, et quod majus est, culp
Abbreviated transcription (Latin):
agimus & graue ẽẽ ñ estimamus:
detestabile nimis ẽe uideat᷑. Sed
quare hoc qd̾ nobis uile uidebat᷑
in nobis. graue uidetur in ꝓximo:
nisi quia nec nos sicut ꝓximũ. nec
ꝓximũ conspicimus sicut nos: Si
enim nos sicut ꝓximũ aspiceremꝰ:
nr̃a rep̃hensibilia districte uĩdere¬
mus. Et rursũ si ꝓrimũut nos¬
aspiceremus: nũquã nobis erus
actio appareret intolerabilis. qui
sepe fortassis talia egimus & ni
chil nos ꝓximo intolerabile fecis¬
se putabamus. Hoc male diui¬
sũ mentis nr̃e udiciũ corrigere
ꝑ legis p̃ceptũ moyses strĩduit
cũ dixit ut iustus deberet ẽe mo¬
dius equusq sextarius. Hinc gͦ¬
salomon ait. Pondus & pondus.
mensura & m̃sura: utrũq abho¬
minabile est apũd dm. Scimus
qura in negotiatoꝵ pondere aliũd
maius. aliud minꝰ est. Nam aliũd
pondus est habent ad qd̾ pensant
sibi: & altud pondus habent ad¬
qd̾ penfant ꝓcrimo: ad cdandũ
pondera leuiora: ad accipiendũ uͦ

Expanded text:
agimus, et grave esse non existimamus, detestabile esse videatur. Sed quare hoc quod nobis vile videbatur in nobis grave videtur in proximo, nisi quia nec nos sicut proximum, nec proximum conspicimus sicut nos? Si enim nos sicut 1205 proximum aspiceremus, nostra reprehensibilia districte videremus. Et rursum si proximum aspiceremus ut nos, nunquam nobis ejus actio appareret intolerabilis, qui saepe fortasse talia egimus, et nil nos proximo intolerabile fecisse putabamus. Hoc male divisum mentis nostrae judicium corrigere per legis praeceptum Moyses studuit, cum dixit ut justus deberet esse modius, aequusque sextarius . Hinc Salomon ait: Pondus et pondus, mensura et mensura, utrumque abominabile est apud Deum . Scimus quia in negotiatorum duplici pondere aliud majus, aliud minus est. Nam aliud pondus habent ad quod pensant sibi, et aliud pondus ad quod pensant proximo. Ad dandum pondera leviora, ad accipiendum ver
Abbreviated transcription (Latin):
ut iam ꝑfecte si liceat conditoris
sui faciem contemplentur. s eoꝵ
uesideriũ differtur ut ꝓficiat. &
tarditatis suȩ sinu nutritur ut
crescat. Intus itaq seruant deside¬
riũ pietatis. foris autem explent
minsteriũ ordinis: quatinus nec
aꝑfectione ꝑ intentionem rece¬
uant nec ꝑ suꝑbiam dispositioni
conditoris contradicant. qui ui¬
uit & regnat ꝑ infinita scł̃oꝵ scła.¬

Expanded text:
ut jam perfecte, si liceat, conditoris ut jam perfecte, si liceat, conditoris sui faciem contemplentur; sed eorum desiderium differtur ut proficiat, et tarditatis suae sinu nutritur ut crescat. Intus itaque servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis, quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec per superbiam dispositioni conditoris contradicant. Qui vivit et regnat per infinita sa