comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iob dum pauperes humiles appellat. quie-¬
qͥd ab eo accipere pauꝑ uoluit ñ negauit:
quia ueraciter quisq humilis qd̾ ñ puta¬
tatẽ mentis suę indicat. quia ad uotũ se
pauperib concurrisse mauifestat: necesse
ẽ ut queramus. ne lum̃ miscdĩę dationis
tarditate fuscauerit. Unde subiungit.
Et si oculos uiduȩ expectare feci. Peten-¬
tẽ se uiduam expectare noluit: ut non
solum ex munere. seo etiam ex celeritate
muneris bonoꝵ operũ merita auger&.
Unde alias scriptum est. Ne dicas amico
tuo uade & reuertere. & cras dabo tibit
cũ statim possis dare. S nonnulli solent
exterius multa largiri: cõmunis aũ uitȩ
gram̃ repellentes. habere pauperes so¬
cios in domestica conuersatione refugi¬
unt. Unde beatus iob ut ñ solum se
insinu& exterius multa prebuisse. sed
apud se quosq inopes etiam in domesti¬
ca conuersatione recepisse: ꝓtinꝰ adiungit.¬

Expanded text:
Job dum pauperes humiles appellat, quidqJob dum pauperes humiles appellat, quidquid ab eo accipere pauper voluit, non negavit, quia veraciter quisque humilis quod non pottatem mentis suae indicat, quia ad votum se pauperibus concurrisse manifestat, necesse est ut quaeramus ne lumen misericordiae dationis tarditate fuscaverit. Unde subjungit: Et oculos viduae expectare feci. Petentem se viduam exspectare noluit, ut non solum ex munere, sed etiam ex celeritate muneris, bonorum operum merita augeret. Unde alias scriptum est: Ne dicas amico tuo, vade et revertere, cras dabo tibi, cum statim possis dare . Sed nonnulli solent exterius multa largiri, communis autem vitae gratiam repellentes habere pauperes socios in domestica conversatione refugiunt. Unde beatus Job, ut non solum se insinuet exterius multa praebuisse, sed apud se quosque inopes etiam in domestica conversatione recepisse, protinus adjungit
Abbreviated transcription (Latin):
tare feci. ꝑ hȩc dicta uir sc̃s ostenditur.
ñ solum ad inopiam pauperib: seo etiã
ad habendi desiderium deseruisse. Seo
quid si ipsa uellent pauperes:quȩ fortasse¬
hic accipere non expedir&.  An quia in
scriptura sacra dici pauperes humiles so
lent: ea sola estimanda sunt quia acciꝑe
pauperes uolunt quȩ humiles petunt
Et ꝓculdubio oport& ut incunctant̃ det᷑.
quicqͥd cũ uera humilitate requirit᷑: id est
qd̃ non ex desiderio. seo ex necessitate pos-¬
tulat᷑. Nam ualde suꝑbire ẽ: extra
metas inopiȩ aliquid desicderare. ñ ⁊ suꝑbe¬
petentibꝰ acobi uoce dr᷑. Petitis & ñ accipitis:
eo qđ male petatis. Quia gͥ illi st̃ ueracit᷑
quos aꝑte ueritas exprimit cum dicit.
beati pauꝑes spũ: recte nunc ꝑ sem̃ uirum¬
đr̃. si negaui qđ uolebant pauperibus:
qm̃ qui ea uolunt. quȩ ꝓfecto liquet qd̾
eis non expediunt: eo ipso qđ suꝑbiȩ ha-¬
bundant sp̃u. iam pauꝑes ñ st̃. Sed beatꝰ

Expanded text:
tur. ---Per haec dicta vir sanctus ostenditur, non solum ad inopiam pauperibus, sed etiam ad habendi desiderium deservisse. Sed quid si ipsa vellent 691 pauperes quae fortasse accipere non expediret? An quia in Scriptura sacra dici pauperelent, ea sola aestimanda sunt, quae accipere pauperes volunt, quae humiles petunt? Et procul dubio oportet ut incunctanter detur quidquid cum vera humilitate requiritur, id est, quod non ex desiderio, sed ex necessitate postulatur. Nam valde jam superbire est, extra metas inopiae aliquid desiderare. Unde petentibus dicitur: Petitis et non accipitis, ec quod male petatis . Quia ergo illi sunt veraciter quos aperte Veritas exprimit, cum dicit: Beati pauperes spiritu ; recte nunc perr: Si negavi quod volebant pauperibus, quoniam qui ea volunt quae profecto liquet quod eis non expediunt, eo ipso quod superbiae abundant spiritu, jam pauperes non sunt. Sed beatus
Abbreviated transcription (Latin):
dendã rationẽ subest. qui sine fine
dominat᷑. Sepe naniq transitoria po¬
testas animũ ꝑ abrupta elationis rapit:
omĩa est. cresceutẽ intrinsecus auimi
tumorẽ premat. Intuetur enim qui
sub ipso sint. sed consider& ipse sub quo:
ut ex consideratione ueri diũ. decrescat
tumor falsȩ dominationis. Unde beatꝰ
iob quia eius iuditium qui suꝑ omĩa ẽ.
metuit: hic ad eiꝰ temꝑale iudiciũ. fa¬
mulis ȩqualis uenit dicens. Si contẽp¬
cilla mea: cum disceptarent aduersũ
me. Quid enim faciam cũ surrexerit ad
uidicandũ ds : & cum quesierit quid
respondebo illi as Qui ut semꝑ cor in
humilitate deprimat: nequaꝗͣ in eisde
famulis conspicit. qd̾ sibi status ẽ dispar:
sed qđ natura cõmunis. Unde etiam

Expanded text:
dendam rationem subest qui sine fine dendam rationem subest qui sine fine dominatur. Saepe namque transitoria potestas animum per abrupta elationis rapiomnia est crescentem intrinsecus animi tumorem premat. Intuetur enim qui sub ipso sint, sed consideret sub quo ipse sit, ut ex consideratione veri domini, decrescat tumor falsae dominationis. Unde beatus Job, quia ejus judicium qui super omnia est metuit, hic ad temporale judicium famulis aequalis venit, dicens: Si contempcilla mea, cum disceptarent adversum me. Quid enim faciam cum surrexerit ad judicandum Deus? et cum quaesierit, quid respondebo illi? Qui ut semper cor in humilitate deprimat, nequaquam in eisdem famulis conspicit, quod sibi status est dispar, sed quod natura communis. Unde etiam
Abbreviated transcription (Latin):
si contẽpsi subire iudicium cui seruo meo.
& ancilla mea: cũ disceptarent aduersũ
me. Quis digne considerare ual&. huius
uiri tam sublimia uirtutũ moderamina:
in quo tanta est auctoritas reguninis.
ut ad silentium restringant᷑ duces: tanta
humilitas cordis. ut ex ęquo ad uiditiũ
uenire ꝑmittant᷑ ancillȩ. s Ecce apparoe
miro mͦ in potestate principib potior
in certamine seruis ęqualis: in cetu
principum memor regiiinus: in certa¬
mine famuloꝵ memor conditionis. Se
quippe sub uero dño famulũ conspicit:
ideo cordis altitudine se suꝑ famulos
ñ extollit. Unde & ꝓtinus subdit.¬
Quid enim faciam:. cum surrexerit ad iu¬
dicandũ ds̃ as Et cum quesierit quid
cogitat. indesinenter cotidie rationum
suarũ in melius causas parat: quia ęter¬
nũ dnm tremore cordis intuet᷑: iura tẽ¬
poralis dominii suꝑsubiectos moderari cõ¬
pellitur. ꝑpendit enim nil eẽ qd̾ tempo¬
raliter preest ceteris: quando illi ad red¬

Expanded text:
Si contempsi judicium subire cum servo meo et ancilla mea, cum 689 disceptarent adversum me. Quis digne considerare valeat hujus viri tam sublimia virtutum moderamina? In quo tanta est auctoritas regiminis, ut ad silentium restringantur duces: tanta humilitas cordis, ut ex aequo ad judicium venire permittantur ancillae. Ecce apparet miro modo in potestate principibus potior, in certamine servis aequalis; in coetu principum memor regiminis, in certamine famulorum memor conditionis. Se quippe sub vero domino famulum conspicit, ideoque cordis altitudine se super famulos non extollit. Unde et protinus subditQuid faciam cum surrexerit ad iudicandum Deum? et cum quesierit quid cogitat, indesinenter quotidie rationum suarum in melius causas parat; qui aeternum Dominum tremore cordis intuetur, jura temporalis dominii super subjectos moderari compellitur. Perpendit enim nil esse quod temporaliter praeest caeteris, quando illi ad red
Abbreviated transcription (Latin):
libido caruem atq ꝑ hanc omĩa bene
acta consuiit. Nani quicqͥd ꝓdit ex
fruge rectitudinis: hoc nimirũ conere¬
matꝰ flãma corruptionis. Dicat gͦ. Ignis
est usq ad ꝑditionẽ deuorans: & omĩa e¬
radicans geninina. Quia si corruptionis
malo ñ resistit᷑: & illa ꝓculdubio pere¬
unt quȩ bona uidebant᷑. Seo solent ñ¬
nullos ad humilitatẽ uitia sternere: atq
ad tumorẽ mentis uirtutes eleuare.
Querendũ gͦ nobis est: si beatus iob in tati¬
ta castitatis munditia. etiã humilis fuit
Sed sc̃s uir cũ alta uirtutũ teneat. quã de
se humilia sentiat: repente aperit cum
subiungit.Si contempsi subire iudiciũ¬
cũ seruo meo & ancilla inea: cũ discepta¬
rent aduersũ me. Qui enun iudicari
cũ seruis ancillisq non renuuit: liqͥdo
indicat. qd̾ contra nullũ unquã proxi¬
mũ apud se tumidus fuit. Inter hȩc aũ
lib& intueri uitã suã in om̃ib: quanta

Expanded text:
libido carnem atque per hanc omnia bene libido carnem atque per hanc omnia bene acta consumit. Nam quidquid prodit ex fruge rectitudinis, hoc nimirum concremat flamma corruptionis. Dicat ergo: Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina, quia si corruptionis malo non resistitur, et illa procul dubio pereunt quae bona videbantur. Sed solent nonnullos ad humilitatem vitia sternere, atque ad tumorem mentis virtutes elevare.Quaerendum ergo nobis est, si beatus Job in tanta castitatis munditia etiam humilis fuit. Sed sanctus vir cum alta virtutum teneat, quam de se humilia sentiat, repente aperit, cum subjungitcum servo meo et ancilla mea, cum disceptarent adversum me. - Qui enim judicari cum servis ancillisque non renuit, liquido indicat quod contra nullum unquam proximum apud se tumidus fuit. Inter haec autem libet inquiri vitam suam in omnibus quanta
Abbreviated transcription (Latin):
non usq ad inquinationẽ inaculat: seo
usq ad ꝑditionẽ uorat. Et quia queli¬
b& alia fuerint bona opera. si luxuriȩ
scelus non abluitur. in mensitate huius
criminis obruunt᷑ : secutus adiunxit.
Et omĩa eradicans genimina. Genimina
quippe sunt animę: operationes bonȩ.
Cui tam̃ si ꝑuerso ordine caro domina-¬
t: igne luxuriȩ omĩa bene ꝓlata con¬
cremantur. Nulla quippe ante om̃ipo¬
tentis dĩ oculos iusticiȩ pietatisq sunt
oꝑa: quȩ corruptionis contagio monstran¬
tur inmunda. Qͥd enun ꝓdest si pie¬
quisquã necessitati compatitur proxi¬
mi: quando impie sema ipsũ destruit
haltationẽ di as Si gͦ ꝑ cordis munditiã
libiditus flamina non extinguit᷑. in cassũ
quęlib& uirtutes oriunt᷑: sic̃ ꝑ moysen
dr̃. Ignis exarsit ab ira meaͥ & arde¬
bit usq ad inferos deorsum: comedit
terram & nascentia euis. Ignis quippe
terrã atq eius nascentia comedit: cum

Expanded text:
non usque ad participationem maculat, sed non usque ad participationem maculat, sed usque ad perditionem devorat. Et quia quaelibet alia fuerint bona opera, si luxuriae scelus non abluitur, inmensitate huius criminis obruuntur, secutus adiunxit: et omnia eradicans genimina. Genimina quippe sunt animę operationes bonae. Cui tamen, si perverso ordine caro dominatur, igne luxuriae omnia bene prolata concremantur. Nulla quippe ante omnipotentis dei oculos iustitiae pietatisque sunt opera, quae corruptionis contagio monstrantur inmunda. I. 5. quisquam necessitati compatitur proximi, quando impie semetipsum destruit habitationem Dei? Si ergo per cordis munditiam libidinis flamma non exstinguitur, incassum quaelibet virtu ignis exarsit ab ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum: comedit terram et nascentia eiterram atque ejus nascentia comedit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia plerumq hoc qd̾ faciendo non
ꝑpendinus. quã graue sit patiendo
pensamus : eiusdem uim facinoris qd̾ se
pati si reus sit debere deniuitiat. expri¬
nefas est: & iniquitas maxima. Ignis
est usq ad ꝑditionẽ deuorans: & omĩa
eradicans genimina. Hoc uiter pecca-¬
tũ distat & crimen: qđ om̃e crimen
peccatum est. non tam̃ om̃e peccatum
crunen. Et in hac uita multi sine cri
mine: nullus uͦ ẽẽ sine peccatis ual&.
Unde & predicator sẽs cum uirũ diguũ
grȩ sacerdotalis describer& nequaqu̾ã
dixit si quis sine peccato: seo si quis sine
crimine est. Quis uͦ ẽẽ sine peccato uale¬
at. cũ iohannes dicat: si dixerimus quia
peccatum non habemus. nos ipsos seducumꝰ.
& ueritas in nobis non est d In qua
uidelic& peccatoꝵ & criminũ distincti
ta animã polluunt: nã crimina extin-¬
gunt. Unde beatus iob crimen luxuriȩ
diffiniens ait. Ignis ẽ usq ad ꝑditionẽ
deuorans. Quia nimirũ reatꝰ facinoris

Expanded text:
Et quia plerumque hoc quod faciendo non perpendimus quam grave sit, patiendo pensamus ejusdem vim facinoris quod se pati, si reus sit, debere denunefas est, et iniquitas maxima. Ignis est usque ad perditionem devorans, et omnia eradicans genimina. - Hoc inter peccatum distat et crimen, quod omne crimen peccatum est, non tamen omne peccatum crimen. Et in hac vitmine, nullus vero esse sine peccatis valet. Unde et praedicator sanctus, cum virum dignum gratiae sacerdotalis describeret, nequaquam dixit: Si quis sine peccato, sed, « si quis, sine crimine est. » Quis vero esse sine peccato valeat, cum Joannes dicat: « Si dixerimus, quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est . » In qua videlta animam polluunt, crimina vero extingunt. Unde beatus Iob crimen luxuriae diffiniens ait: Ignis est usque ad perditionem devorans, quia nimirum reatus facinoris
Abbreviated transcription (Latin):
ignari. si plenissimũ nomen laudis ex
alienis discipulis consequi nequeunt:
eoꝵ uitã crudeliter insequunt᷑. Inuidiȩ
enĩ face succensi. nolunt aliis uiuere:
quos se conspiciunt ñ posse possidere.
Unde illic ꝑuersa inulier clamat: nec
ms̃ sit nec istius. Ut etũ diximꝰ. quos
sibi obsequi non uident ad głam tempo¬
ralem: eos aliis inuident uiuere ꝑ ueri-¬
tatẽ. Uera autẽ mater satagit. ut eius
filius saltẽ apud extraneũ sit & uiuat:
quia concedunt ueraces magistri. ut
ex eoꝵ discipulis alii quidẽ magisterii
laudẽ habeant᷑: si tam̃ integritatẽ uitȩ
hii idem discipuli ũ amittant. ꝑ quȩ
pietatis uiscera hȩc eadẽ uera mater
agnoscit᷑. quia om̃e magisteriũ in exa-¬
mine caritatis approbatur : et sola totũ
quia fideles prepositi ꝓ eo qđ ex bonis

Expanded text:
ignari, si plenissimum nomen laudis ex ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur. Invidiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos conspiciunt se non posse possidere. Unde et illic perversa mulier clamat : nec meus sit, nec istius. Ut enim diximus, quos sibi obsequi non vident, ad gloriam temporalem, eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit, ut ejus filius saltim apud extraneam sit, et vivat; quia concedunt veraces magistri, ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant; si tamen integritatem vitae iidem discipuli non amittant, per quae pietatis viscera, haec eadem vera mater agnoscitur, quia omne magisterium in examine charitatis approbatur, et sola totum quia fideles praepositi pro eo quod ex bonis
Abbreviated transcription (Latin):
uidebant᷑. Unde plerumq dũ ipsi repre¬
hensibiliter uiuunt. & habere discipulos
uitȩ laudabilis nequeunt. alienos sibi
at trahere conantur: quatinꝰ dũ bonos
se habere sequaces ostendunt. apuo
iuditia hominũ excusent mala quȩ
agunt : & quasi ꝑ subditoꝵs uitã. mortife¬
rã tegant negligentiam. Unde illic mu¬
lier filium quia extinxit ꝓprium quȩ¬
siuit alienum: seo tam̃ uerã matre salo¬
monis gladius inuenit: quia uidelic&
cuius fructus uiuat. uel cuius intereat.
extremo examine ira districti iudicis
demonstrat. Ubi & illud ẽ sollerter
intuendũ. qđ uiuens filius prius diuidi
precipit᷑. ut soli postinodũ matri reodat᷑:
quia in hac uita quasi partiri conceditur
uita discipuliꝰ. dũ ex illa nonnũꝗͣ alter
apud dm̃ meritum. alter uͦ apud homi¬
nes laudẽ habere ꝑmittit᷑. Seo falsa mat̾
eũ quẽ non genuit occidi non metuit:
quia arrogantes magistri & caritatis

Expanded text:
videbantur. Unde plerumque dum ipsi reprevidebantur. Unde plerumque dum ipsi reprehensibiliter vivunt et habere discipulos vitae laudabiles nequeunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habere sequaces osjudicia hominum excusent mala, quae agunt, et quasi per subditorum vitam, mortiferam tegant negligentiam. Unde et illic mulier, quae filium exstinxit proprium, quaesivit alienum: sed tamen veram matrem Salomonis gladius invenit, quia videlicet cujus fructus vivat, vel cujus intereat, in extremo examine ira districti judicis demonstrat. Ubi et illud est solerter intuendum, quod vivens filius prius dividi praecipitur, ut soli postmodum matri reddatur: quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuli, dum ex illa nonnunquam alter apud Deum meritum, alter vero apud homines laudem habere permittitur. Sed falsa mater, eum, quem non genuit, occidi non metuit; quia arrogantes magistri, et caritatis
Abbreviated transcription (Latin):
S eram & alius comedat. Ac si aꝑte dicat.
Qd̾ os meũ loquit᷑: ñ ego sed alter operet᷑.
Predicator quippe prauus quia suis uo-¬
cib morib discrepat: ieiunus serit qd̾
alius manducat: quia suo semine ipse
non pascit᷑: quando a uerbi sui rectitu
diunt. cũ ex magistri uita operũ exem¬
plo destruunt᷑: recte subiungit᷑. Et
ꝓgenies mea eradicet᷑. doctoris enim
ꝓgenies eradicat᷑. quando is qui ꝑ uer¬
bum nascit᷑. ꝑ exemplũ necatur: quia
quẽ lingua uigilans gignit. uitȩ negli¬
gentia occidit. Neq enim torpenti nob
est mente transeundũ: qđ apuo salomo¬
nẽ. mulier filium quẽ uigilaus lactare
consueuerat. dorueus interemit.
Q uia nimirũ magistri uigilantes quidẽ
scientia. sed uita dorinientes. audito¬
res suos quos ꝑ ugilias predicationis nu
triunt. dũ qđ dicunt facere negligunt.
ꝑ somnũ torporis occidunt: & negligen¬
do opprimunt. quos alere uerboꝵ lacte

Expanded text:
Seram, et alius comedat. Ac si aperte dicat: Seram, et alius comedat. Ac si aperte dicat: Quod os meum loquitur, non ego, sed alter operetur. Praedicator quippe 686 qui a suis vocibus moribus descrepat, jejunus serit quod alius manducet, quia suo semine ipse non pascitur, quando a verbi sui rectituddiunt, cum ex magistri vita operum exemplo destruuntur, recte subjungitur: Et progenies mea eradicetur. progenies eradicatur quando is qui per verbum nascitur per exemplum necatur, quia quem lingua vigilans gignit, vitae negligentia occidit. Neque enim torpenti nobis est mente transeundum quod apud Salomonem mulier filium, quem vigilans lactare consueverat, dormiens interemit , quia nimirum magistri vigilantes quidem scientia, sed vita dormientes, auditores suos quos per vigilias ptriunt, dum quod dicunt facere negligunt, per somnum temporis occidunt, et negligendo opprimunt quos alere verborum lacte
Abbreviated transcription (Latin):
sinebat ii cogitatione ꝓficere .s Neq
enim culpa ad opus ꝓdire ꝑmittitur.
si intus ubi nascit᷑ extinguatur. Si autẽ
temptationi in corde nascenti festine
non resistitur: hac eãdem qua nutritur
mora roborat᷑. Et existens soris in ope¬
rib. uinci uix preual&: quia ipsã intus
mẽbroꝵ dominã mentẽ captiuã tenet
tione uitulit: si hȩc umquã ꝓpetrauerit
sententia se maledictiotis astringit di
mea eradicetur. More sacri eloquii sẽ¬
rere dicimus: uerba uitȩ predicare.
Hinc & enu ꝓpħa ait. Beati qui semina¬
tis suꝑ om̃s aquas. Sc̃ẽ quippe ęccłiȩ
predicatores suꝑ om̃s aquas seminare
conspexit: qui cunctis late popłis uitȩ
uerba. quasi cęlestis panis grana tra¬
diderunt. Comedere autẽ est. bonis
operib saciari. Unde ꝑ sem& ipsam
ueritas dicit. Meus cib est sut faciam
uoluntatẽ eius qui me misit. Si gͦ ea
quȩ pretulit facere pretermisit: ait.

Expanded text:
sinebat in cogitatione proficere? Neque sinebat in cogitatione proficere? Neque enim culpa ad opus prodire permittitur, si intus ubi nascitur exstinguatur. Si autem tentationi in corde nascenti festine non resistitur, hac eadem qua nutritur mora roboratur; et existens foris in operibus, vinci vix praevalet, quia ipsam intus membrorum dominam mentem captivam tenet. tione intulit, si haec unquam perpetraverit, sententia se maledictionis astringit dicenies mea eradicetur. - More sacri eloquii serere dicimus, verba vitae praedicare. Hinc etenim propheta ait: Beati qui seminatis super omnes aquas . Sanctae quippe Ecclesiae praedicatores super omnes aquas seminare conspexit, quia cunctis late populis verba vitae, quasi coelestis panis grana, tradiderunt. Comedere autem est bonis operibus satiari. Unde per semetipsam Veritas dicit: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me . Si ergo ea quae protulit facere praetermisit, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
meis: ut ne cogitarẽ quidẽ de uirgine.
ꝑpendens etiã qđ nontumꝗͣ in mente¬
ꝯcupiscentia oritur. s huic oborte oculi ꝑ¬
uerse famulantur: ait. & si secutus est ocłs
meus cor meũ. Ac si aꝑte dicat.
Nec passim uidere uolui. quȩ concupis¬
cerem : nec uidendo umquã secutus
sũ quȩ concupiui. dicat gͦ. Et si se¬
cutus est oculus meuscor meum.
Quia & si quid umquã illicitũ mens eiꝰ
ut uidelic& humana ꝯcepit: altioris
disciplinȩ inagisterio constrictus. sequi
se ꝑ illicita sibiq famulari oculos no¬
luit. Pensemus ad hȩc conscientias
nr̃ãs: & quanti culminis uir iste fuerit.
ex nr̃i cordis deiectione uideamus.
Ecce si qua illicita aliquando cogitauit:
quia ea citius intra archana cordis
gladio sc̃i uigoris extinxit : ꝑuenire
illa usq ad oꝑa non ꝑmisit. Unde ut
p̃misimus ilico subiungit. Et in mani¬
b meis adhesit macula. Quando enĩ
macula in manib. id ẽ culpa in actionib
inherer&. quã censura discipliuȩ nou

Expanded text:
quidem de virgine. Perpendens etiam quod nonnunquam in mente oritur, sed huic obortae oculi perverse famulantur, ait: Si secutus est oculus meus cor meum. Ac si aperte dicat: Nec passim videre volui quae concupiscerem, nec videndo unquam secutus sum quae concupivi. Dicat ergo: Si secutus est oculus meus cor meum, quia et si quid unquam illicitum mens ejus, ut videlicet humana, concepit, altioris disciplinae magisterio constrictos sequi se per illicita sibique famulari oculos noluit. Pensemus ad haec conscientias nostras, et quanti culminis vir iste fuerit, ex nostri cordis dejectione videamus. Ecce si qua illicita aliquando cogitavit, quia ea citius intra arcana cordis gladio sancti vigoris exstinxit, pervenire illa usque ad opera non permisit. Unde, ut praemisimus, illico subjungit. Et si in manibus meis adhaesit macula. Quando enim macula in manibus, id est culpa actionibus inhaeret, quam censura disciplinae non
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis suis. non solum aliis laudẽ ñ
inuident. sed utilitatẽ eis etiã ꝓuectus
exorant: ipsi & integros & uiuentes filios
recipiunt. quando in supremo ex amine
ex eor uita ꝑfectȩ retributionis gaudia
consequunt᷑. Hȩc paucis ꝑ excessũ diximꝰ:¬
tiam qualiter extinguit᷑ monstraremus.
Quia quisqͥs iuxta hoc qđ loquit᷑ ñ uiuit:
quos uerbo genuit. a stabilitate rectitu¬
dinis opere euellit. Sed beatus iob quos
p̃dicatione uigilans edidit. nequa quã
inquinatione praui operis discut̾iens:

Expanded text:
discipulis suis non solum aliis laudem non invident, sed utilitatem eis etiam profectus exorant, ipsi et integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine ex eorum vita perfectae retributionis gaudia consequuntur. Haec paucis per excessum diximtiam qualiter exstinguitur monstraremus, quia quisquis juxta hoc quod loquitur non vivit, quos verbo genuit a stabilitate rectitudinis opere evellit. Sed beatus 687 Job, quos praedicatione vigilans edidit, nequaquam ainquinatione pravi operis discutiens,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs subtili examinatõne gͦssꝰ enumerat:
ira sine uoce. iudicio: ira in uoce. con¬
cilio: ira uͦ in uoce atq sermone. gehen¬
nȩ ignib mancipatur. Hanc subtili¬
tatẽ considerationis eius. ꝓpħa aspexe¬
rat: cum dicebat. Fortissime. magne.
potens. dñs exercituum nomen tibi:
magnus consilio. in cõprehensibilis co¬
gitatu. Cuius oculi aꝑti sunt. super
oñs uias filioꝵ adam: ut reddas uni

Expanded text:
Dominus subtili examine gressus enumerat, Dominus subtili examine gressus enumerat, ira sine voce, judicio; ira in voce, concilio; ira vero in voce atque sermone, gehennae ignibus mancipatur. Hanc subtilitatem considerationis ejus propheta aspexerat, cum dicebat: Fortissime, magne, potens Dominus exercituum; nomen tibi, magnus consilio, incomprehensibilis cogitatu, cujus oculi aperti 683 sunt, super omnes vias filiorum Adam, ut redd
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Hinc & enim dicit. Qui irascit᷑
fri suo: reus erit iudicio. Qui dixerit
fr̃i suo rachã: reus erit concilio. Qui
dixerit fatue: reus erit gehennȩ ignis.
Racha quippe in ebreo eloquio uox inter¬
iectionis ẽ : quȩ quidẽ animũ irascentis
ostendit: nec tamen plenũ uerbũ ira¬
cundię exprimit. Prius gͦ ira repre¬
hendit᷑ sine uoce: postinodũ uͦ ira cũ
uoce. seo nec dũ pleno uerbo formata.
Ao extremum uͦ cum dr̃ fatue. ut qͦ ira
redarguit᷑. quȩ cum excessu uocis exple¬
tur etiam ꝑfectione sermonis. & notan-¬
dũ qđ in ira ꝑhib& reum ẽẽ iudicio:
in uoce irȩ qđ est rachã reũ concilio:
in uerbo uocis qđ est fatue. reũ gehen¬
nȩ. ꝑ gradus & enim culpȩ. creuit oroo
sententię: Quia in iudicio ad huc causa
discutitur: in concilio aũ iam causȩ
sententia definitur: in gehẽna uͦ ignis.
ea quȩ de concilio egreditur sententia
expletur. Quia gͥ humanoꝵ actuum

Expanded text:
ant. Hinc etenim Dominus dicit: Qui irascitur ant. Hinc etenim Dominus dicit: Qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui dixerit fratri suo, racha, reus erit concilio: qui dixerit, fatue, reus erit gehennae ignis. Racha quippe in Hebraeo eloquio vox interjectionis est quae quidem animum irascentis ostendit, nec tamen plenum verbum iracundiae exprimit. Prius ergo ira reprehenditur sine voce, postmodum vero ira cum voce, sed necdum pleno verbo formata. Ad extremum vero cum dicitur, fatue, ira redarguitur quae cum excessu vocis expletur, etiam perfectione sermonis. Et notandum quod in ira perhibet reum esse judicio: in voce irae, quod est racha, reum concilio: in verbo vocis, quod est fatue, reum gehennae. Per gradus enim culpae crevit ordo sententiae, quia in judicio adhuc causa discutitur, in concilio autem jam causae sententia definitur, in gehenna vero ignis ea quae de concilio egreditur, senteexpletur. Quia igitur humanorum actuum
Abbreviated transcription (Latin):
derat uias meas. & cunctos gressus
meos dinumerat.Quid uiarũ noĩe:
nisi actiones denuntiat a Hinc enim
ꝑ hieremiam dr̃. Bonas facite uias
urãs: & studia ur̃a. Quid uͦ appellatio¬
ne gressuũ : nisi uel motus mentium.¬
uel ꝓuectus accipimus meritoꝵ s Quib
ꝓfecto gressib ad sem& ipsam nos ueri-¬
tas uocat dicens. Uenite ad me onĩs
qui laboratis & onerati estis. Ad se
quippe uenire nos dũs precipit: nimi¬
rũ non gressib corporis seo ꝓuectib
cordis. Ipse uamq ait. ueni& hora :¬
quatido neq in monte hoc. neq in hie¬
rosolinis adorabitis patrem. Et paulo
post. Ueri adoratores adorabunt pa¬
trẽ: in spũ & ueritate. Nam & pater
tales quęrit: qui adorent eum. In corde
gͦ ẽẽ gressus insinuatͥ quando & ut ue¬
niamus uocat: & tamen motu corporis
nequaquã nos ad alia transire denuna
minutissimȩ quidẽ cogitatignes. eius
iuditio. ac uerba teniussima quȩ apuo
nos usu uiluerunt. indiscussa remane¬

Expanded text:
derat vias meas, et cunctos gressus meos dinumerat? - Quid viarum nomine, nisi actiones denuntiat? Hinc enim per Jeremiam dicitur: « Bonas facite vias vestras, et studia vestra . » Quid vero appellatione gressuum, nisi vel profectus accipimus meritorum? Quibus profecto gressibus ad semetipsam nos Veritas vocat, dicens: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati estis . Ad se quippe venire nos Dominus praecipit, nimirum non gressibus corporis, sed profectibus cordis. Ipse namque ait: Veniet hora quando neque in monte hoc, neque in Jerosolymis adorabitis Patrem . Et paulo post: Veri adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate, nam et Pater tales quaerit qui adorent eum . In corde ergo esse gressus insinuat, quando et ut veniamus vocat et tamen motu corporis nequaquam nos ad alia transire denuntiminutissimae quidem cogitationes ejus judicio, ac verba tenuissima, quae apud nos usu viluerunt, indiscussa remane
Abbreviated transcription (Latin):
atus sũ. Quãuis nonnũqũa ã reatu ad¬
ulterii nequaquã discrep&e culpa forni-¬
cationis: cũ ueritas dicat. Qui uiderit
mulierem ad concupiscendũ eã siã me¬
cͥatus ẽ eam in corde suo. Quia enim
greco uerbo mechus adult̃ dr̃: cũ non
aliena coniunx. sed mulier uideri ꝑhibe¬
t̃ : aꝑte ueritas ostendit: quia etiã solo

Expanded text:
atus Gregorius : « Nonnunquam a reatu adulterii nequaquam discrepat culpa fornicationis, cum Veritas dicat: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . Quia enim Graeco verbo moechus adulter dicitur, cum non aliena conjux, sed mulier videri prohibetur, aperte Veritas ostendit quia et solo
Abbreviated transcription (Latin):
retinet᷑. Negantur electis in hac uita
bona terrena: quia & egris quib spes
uiuendi ẽ. nequaquã a medico cuncta
quȩ appetunt concedunt᷑. Dant᷑ autẽ
reꝑbis bona quȩ in hac uita appetunt:
quia & desperatis egris omẽ qđ deside¬
rant non negatur. ꝑ pendant gͥ iusti
quȩ sint mala quȩ iniquis ꝑmanent:
& nequaqu̾a eoꝵ felicitati inuideant
quȩ ꝑcurrit. Quid est enim qđ de eoꝵ
gaudiis admirentur. quando & ipsi ꝑ
iter asperum ad salutis patriã redeuntꝰ¬
& illi quasi ꝑ amena prata ad foueã
tendunt as Dicat gͦ uir iustus. Nũ quid
not ꝑditio ẽ iniquo: & alienatio ope¬
rantib iniquitatẽ: Qđ uidelic& aliena¬
tionis uerbũ durius sonar&: si hoc
interpres in suȩ̨ linguę uoce tenuiss&.
Qd̾ enim apud nos alienatio: hoc apud
hebreos anathema đr. Tunc gͦ alienatio
erit reꝑbis. cũ ab hereditate districti
iudicis se anathema eẽ conspiciunt: qr hic
eumꝑuersis morib contempserunt.

Expanded text:
retinetur. Negantur electis in hac vita retinetur. Negantur electis in hac vita bona terrena, quia et aegris, quibus spes vivendi est, nequaquam a medico cuncta quae appetunt conceduntur. Dantur autem reprobis bona quae in hac vita appetunt, quia et desperatis aegris omne quod desiderant non negatur. Perpendant igitur justi quae sint mala, quae iniquos manent, nequaquam eorum felicitati invideant quae percurrit. Quid est enim quod de eorum gaudiis admirentur, quando et ipsi per iter 682 asperum ad salutis patriam, et illi quasi per amoena prata ad foveam tendunon perditio est iniquo, et alienatio operantibus iniquitatem? Quod videlicet alienationis verbum durius sonaret, si hoc interpres in suae linguae voce tenuisset. Quod enim apud nos alienatio, hoc apud Hebraeos anathema dicitur. Tunc ergo alienatio erit reprobis, cum ab haereditate districti judicis se anathema esse conspiciunt, quia hic eum perversis moribus contempserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
latio bonoꝵ est: consideratus finis ma-¬
loꝵ. Dum enun ex eoꝵ interitu malũ
conspiciunt qđ euadunt: leue existimats
quicqͥd aduersũ in hac uita paciuntur.
Eant gͥ nunc reꝓbi & delęctationũ suarũ
desideria compleant: in finis sui damp¬
natione sensuri sunt: quia mortẽ male
uiuentes amauerunt. Transitorio autẽ
uerbere affligant᷑ electi: ut a prauitate
flagella corrigant: quos paterna pietas
ad hereditatem seruat. Nunc & enĩ fla¬
gellat᷑ iustus. & uerbere discipliuȩ cor¬
rigitur : quia ad ȩternę hereditatis patri¬
monium preparatur. In suis aũ uolup¬
tatib relaxat᷑ iniustus: quia tanto ei
temporalia bona suppetunt. quanto ȩt̾ua
denegant᷑. In iustus ad debitã mortem
currens. effrenatis uoluptatib utitur:
quia & uituli qui mactandi st̃. in libe¬
ris pastibus relinquunt᷑. At contra ustꝰ
a delectatione transitoriȩ iocunditatis
restringit᷑: quia & nimirũ uitulus ad
laboris usum uitȩ deputatus. sub iugo

Expanded text:
latio bonorum est consideratus finis malorum. Dum enim ex eorum interitu malum conspiciunt quod evadunt, leve existimant quidquid adversi in hac vita patiuntur. Eant ergo nunc reprobi, et delectationum suarum desideria compleant, in finis sui damnatione sensuri sunt quia mortem male viventes amaverunt. Transitorio autem verbere affligantur electi, ut a pravitate flagella corrigant quos paterna pietas ad haereditatem servat. Nunc etenim flagellatur justus, et verbere disciplinae corrigitur, quia ad aeternae haereditatis patrimonium praeparatur. In suis autem voluptatibus relaxtur injustus, quia tanto ei temporalia bona suppetunt, quanto aeterna denegantur. Injustus ad debitam mortem currens, effrenatis voluptatibus utitur, quia et vituli qui mactandi sunt in liberis pastibus relinquuntur. At contra justus a delectationis transitoriae jucunditate restringitur, quia et nimirum vitulus ad laboris usum vitae deputatus sub jugo
Abbreviated transcription (Latin):
certauien ÷ aspicientes in auctorẽ fidei
& consũmatorẽ iħm: qui ꝓposito sibi gau¬
dio sustinuit crucẽ. confusione contẽpta.
Ad hoc itaq dñs apparuit in carne. ut hu¬
manã uitã ammonendo excitar÷ exem¬
pla prebendo accender&: moriendo re¬
dimer&: resurgendo reparar&. Cum gͦ
uulla in se beatus iob iure redarguenda
repperitͥ ad excedeutẽ omĩa redempto-¬
ris uitã mentis oculos tendit : ut in illa
cognoscat ipse quid iminus habeat cutu
dicit. Si ambulaui in uauitate. & festina¬
uit in dolo pes ms appendat me in sta¬
tera iusta: & sciat ds̃ simplicitatẽ meã.
Ac si aꝑte dicat. Si qua uinquã leuiter.
si qua ꝑuitiose ꝑpettaui. dĩ & hominũ
mediator appareat: ut in eius uita cog¬
noscam. an ego ueraciter simplex fui.
Qui enim ut diximus suor tempor uiros
excesserat: mediatorẽ dĩ & hominum
querebat : ut in illo pensatus agnoscer&e.
si uitam simplicẽ uere tenuiss&. Dicat gͦ.
Appenclat me in statera iusta÷ & sciat ds̃

Expanded text:
in auctorem fidei et consummatorem Jesum, qui proposito sibi gaudio sustinuit crucem, confusione contempta . Ad hoc itaque Dominus apparuit in carne, ut humanam vitam admonendo excitaret, exempla praebendo accenderet, moriendo redimeret, resurgendo repararet. Cum ergo nulla in se beatus Job jure redarguenda reperit, ad excedentem omnia Redemptoris vitam mentis oculos tendit, ut in illa cognoscat ipse quid minus habeat, cum dicit: Si ambulavi in vanitate, et festinavit in dolo pes meus, appendat me in statera justa, et sciat Deus simplicitatem meam. Ac si aperte dicat: Si qua unquam leviter, si qua perniciose perpetravi, Dei et hominum Mediator appareat, ut in ejus vita cognoscam an ego veraciter simplex fuerim. Qui enim, ut diximus, suorum temporum viros excesserat, Mediatorem Dei et hominum quaerebat, ut in illo pensatus agnosceret si vitam simplicem vere tenuisset. Dicat ergo: Appendat me in statera justa, et sciat Deus
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo se uideri considerant̃ qui in eis
& illa uid&. quȩ uidere ipsi in semae ipsis
non ualent. Et quidẽ beatus iob per¬
fectionis uitã inter ueteres tenuit÷ seo
quia eius intentio ad redemptoris aduen¬
tũ ꝓphetico spũ erumpit: in illius p̃cep¬
tis pensat ipse quã multa de ꝑfectione
minus habeat.U nde & subdit. Si am¬

Expanded text:
ab illo se videri considerant qui in eis ab illo se videri considerant qui in eis et illa videt quae videre ipsi in semetipsis non valent. Et quidem beatus Job perfectionis vitam inter veteres tenuit; sed quia ejus intentio ad Redemptoris adventum prophetico spiritu erumpit in illius praeceptis, pensat ipse quam multa de perfectione minus habeat. Unde et subdit: CA
Abbreviated transcription (Latin):
aduersũ te pauca :qr ꝑmittis mulierẽ ieza¬
bel quȩ se dicit ꝓpheten. docere & sedu¬
cere seruos meos. & foruicari & mandu-¬
care idolothitum. Ecce bona memorat
nec tam̃ resecanda mala sine penitentia
relaxat ł quia scilic& sic singuloꝵ uias
considerat. sic gressus enumerans pensat.
ut subtili examine ꝑpendat. uel quan¬
tũ quisq ad bona ꝓficiat: uel quantũ
ad mala deuians. suis ꝓuectib contra¬
dicat. Incrementũ quippe meritoꝵ qđ
bonȩ uitȩ studiis augetur : plerũq mali
admixtione retrahitur. Et bonũ quod
animꝰ operando construit: hoc alia ꝑpe¬
trando ꝑuertit. Uude scĩ uiri tanto se
subtilius in cogitatione constringunt:
quanto & a suꝑno uidice districtius con¬
siderari conspiciunt. Mentẽ quippe dis¬
cutiunt: inuenire si qua deliquerint que¬
runt: ut tanto fiant in reprehensibiles
iudici: quanto sem& ipsos cotidie & sine
cessatione dep̾hendunt. Nec tam̃ hac de
re iam gaudia securitatis sumunt: quia

Expanded text:
rmittis mulierem Jezabel, quae se dicit propheten, docere et seducere servos meos, et fornicari, et manducare idolothytum . Ecce bona memorat, nec tamen resecanda mala sine poenitentia relaxat, quia scilicet sic singulorum vias considerat, sic gressus enumerans pensat, ut subtili examine perpendat vel quantum quisque ad bona proficiat, vel quantum ad mala devians suis profectibus contradicat. Incrementum quippe meritorum, quod bonae vitae studiis augetur, plerumque mali admistione retrahitur; et bonum quod animus operando construit, hoc alia perpetrando pervertit. Unde sancti viri tanto se subtilius in cogitatione constringunt, quanto a superno judice districtius considerari conspiciunt. Mentem quippe discutiunt, invenire si qua dereliquerint quaerunt, ut tanto fiant irreprehensibiles judici, quanta semetipsos quotidie et sine cessatione reprehendunt. Nec tamen hac de re jam gaudia securitatis sumunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
corruptibili ñ regnare potest᷑ seo ñ ẽẽ
ñ potest. Hoc ipsũ namq ei de peccato
temptari peccatũ est: quo quia quãdiu
uuimius peccato om̃imodo ñ caremus.
Scã predicatio qm̃ hoc expellere plene
non potuit. ei de nr̃i cordis habitaculo
regnũ tulit: ut appetitus illicitus. &¬
si plerumq bonis nr̃is cogitationibus
occulte se quasi fur inserit saltẽ si ingre
pigi fedus cũ oculis meis. ut ne cogita¬
rem quidẽ de uirgine: nequaꝗͣ. uult
intelligi quia eius aninũ culpa in
cogitatione non contigit: seo quia
numquã hunc ex consensu superauit.
Nam uelut integerrimã possessionẽ dĩ.
inentẽ suã contra aduersarii dep̃dationẽ
uendicat : qui ꝓtinus adiungit. Quam
enim partẽ haber& ds in me desuꝑ. &
hereditatẽ omp̃s de excelsis us Ac si aꝑte
dicat. Carne quidẽ mortali: corruptio¬
nis conditioni subiaceo. Seo auctori
unde seruio: si ei integrũ a consensu cul¬

Expanded text:
corruptibili non regnare potest, sed non esse corruptibili non regnare potest, sed non esse non potest. Hoc ipsum namque ei de peccato tentari peccatum est, quo quia quandiu vivimus perfecte omnimodo non caremus; sancta praedicatio quoniam hoc expellere plene non potuit, ei de nostri cordis habitaculo regnum tulit, ut appetitus illicitus etsi plerumque bonis nostris cogitationibus occulte se quasi fur inserit, saltem si ingrepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine, nequaquam vult intelligi quia ejus animum culpa in cogitatione non contigit, sed quia nunquam hunc ex consensu superavit. Nam velut integerrimam possessionem Dei mentem suam contra adversarii depraedationem vindicat, qui protinus adjungit: Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte dicat: Carne quidem mortali corruptionis conditioni subjaceo, sed auctori unde servio, si ei integrum a consensu cul
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Sed uiter hȩc sciendũ ẽ. aliud ẽẽ
qd̃ animus de temptatione carnis patit᷑:
aliuo uͦ cum ꝑ consensum delectationib
obligatur. Plerumq enim cogitatione
m& ipsum etiã ꝑ desideriũ uoluit. Et
nimirũ mentẽ nequaꝗͣ cogitatio inmut-¬
da inquinat cũ pulsat: sed cũ hanc
sibi ꝑ delectationẽ subiugat. Hinc &¬
enim predicator egregius dicit. Temp¬
tatio uos non apprehendat: nͥ humana.
Humana quippe temptatio ẽ. qua plerũq
in cogitatione tangim᷑ etiam nolentes:
quia ut nomiũꝗͣ & illicita ad animum
ueniant᷑. hoc utiq in nobisin& ipsis ex
humanitatis corruptibilis pondere ha¬
bemus. Iam uͦ demonica ẽ & ñ humata
tẽptatio: cũ adi hoc qd̾ carnis corrupti
bilitas suggerit. ꝑ consensum se animus
astringit. Hine iterum dicit. Non reg¬
n&e peccatũ in ur̃o mortali corpore.
Peccatum quippe in mortali corpore ñ
eẽ. sed regnare ꝓhibuit : quia in carne

Expanded text:
c. 3. Inter haec sciendum est, aliud esse, c. 3. Inter haec sciendum est, aliud esse, quod animus de tentatione carnis patitur, aliud vero, quum per consensum delectationis obligatur. Plerumque enim cogitatione metipsum etiam per desiderium voluit. Et nimirum mentem nequaquam cogitatio immunda inquinat, quum pulsat, sed quum hanc sibi per delectationem subjugat. Hinc etenim praedicator egregius dicit: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana. Humana quippe tentatio est, qua plerumque in cogitatione tangimur etiam nolentes, quia, ut nonnunquam et illicita ad animum veniant, hoc utique in nobismetipsis ex humanitatis corruptibilis pondere habemus. Jam vero daemoniaca est et non humana tentatio, quum ad hoc, quod carnis corruptibilitas suggerit per consensum se animus astringit. Hinc iterum dicit: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Peccatum quippe in mortali corpore nequaquam non esse, sed regnare prohibuit, quia in carne
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Si mentẽ in cogitatione polluero:
eiꝰ qui munditiȩ auctor ẽ. ẽẽ hereditas
nequaꝗͣ. possum. Nulla enim bona sunt
cetera. si occulti iudicis oculis castitatis
testimonio non approbant᷑. Om̃s quippe
uirtutes in conspectu conditoris uicaria
opera subleuant: ut quia una uirtꝰ sine
alia uel nulla ẽ omnino uel minima :
uicissim sua coniunctione fulciantur.
Si enĩ uel castitatẽ humilitas deserat. uel
humilitatẽ castitas relinquat: apud aue¬
torẽ humilitatis & munditiȩ ꝓdesse qͥd
p̃ual&. uel suꝑba castitas. uel humilitas
inquinata. Sc̃s gͥ uir ut ab auc̃tore suo in
bonis reliquis possideri mereat᷑: cordis
munditiã custodiens dicat. Pepigi fedus
cũ oculis meis: ut ne cogitarẽ quide de
uirgine. Quam enim partẽ haber&
ds in me desuꝑ: & hereditatẽ omp̃s
de excelsis .s Ac si aꝑte fateatur dicens.
Habere ine possessionẽ suã excelsoꝵ condi-¬
tor rennuit: si mens mea ante conspe-¬
ctum illius in infimis desideriis tabes

Expanded text:
dicat: Si mentem in cogitatione polluero, ejus qui munditiae auctor est, esse haereditas nequaquam possum. Nulla enim bona sunt caetera, si occulti judicis oculis castitatis testimonio non approbantur. Omnes quippe virtutes in conspectu conditoris vicaria ope se sublevant, ut quia una virtus sine alia vel nulla est omnino, vel minima, vicissim sua conjunctione fulciantur. Si enim vel castitatem humilitas deserat, vel humilitatem castitas relinquat, apud auctorem humilitatis et munditiae prodesse quid praevalet vel superba castitas, vel humilitas inquinata? Sanctus igitur vir ut ab auctore suo in bonis reliquis possideri mereatur, cordis munditiam custodiens, dicat: Pepigi foedus cum oculis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine. Quam enim partem haberet Deus in me desuper, et haereditatem Omnipotens de excelsis? Ac si aperte fateatur, dicens. Habere me possessionem suam excelsorum conditor renuit, si mens mea ante conspectum illius in infimis desideriis tabes
Abbreviated transcription (Latin):
ut in unoquoq nr̃i nec ea quȩ re¬
muner& bona pretereat: nec mala
quȩ uidelic& displicent sine increpa¬
tione derelinquat. Hinc est enĩ qd̃
cens. Scio ubi habitas. ubi sedes est
satanȩ. & tenes nomen meum. & ñ negasti
fidem meã. Et paulo post. Seo habeo
aduersũ te pauca: quia habes illic tenen-¬
tes doctriuã balaam. Hinc augło tiaty¬

Expanded text:
ut in unoquoque nostrum, nec ea quae remunerat bona praetereat, nec mala quae videlicet displicent sine increpatione derelinquat. Hinc est quod angecens: Scio ubi habitas, ubi sedes est satanae, et tenes nomen meum, et non negasti fidem meam . Et paulo post: Sed habeo adversum te pauca, quia habes illic tenentes doctrinam Balaam. Hinc angelo
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. scire nos facere. usitato nr̃ȩ locu¬
tionis modo: qui lȩtũ diem dicimus.
ex quo contingit ut letemur. Hinc
est enin qd̃ ad abraham dñs dicit. Nunc
cognoui qd̾ timeas dũm. Neq etiĩ erea¬
cor tempoꝵ quicquã cognouit ex tẽpore:
sed cognoscere eius est: ex cuius lib& cau-¬
sȩ emergentis articulo nobis cognitionẽ
prebere. Quis uͦ staterȩ noĩȩ ⁊ nͥ mediator
dĩ & hominũ designat᷑ . s Iu quo ȩqua
lance omĩa merita nr̃a pensant᷑: & in cuiꝰ
preceptis agnoscimus. qͥd in nr̃a uita mi¬
nus habeamus. In hac aũ statera appendimͣ᷑:
quotiens ad uitȩ eius exempla ꝓuocamur.

Expanded text:
ur scire nos facere, usitato nostrae locutionis modo, qui laetum diem dicimus, ex quo contingit ut laetemur. Hinc est enim quod ad Abraham Dominus dicit: Nunc cognovi quod timeas Deum . Neque enim creator temporum quidquam cognovit ex tempore; sed cognoscere ejus est ex cujuslibet causae emergentis articulo nobis cognitionem praebere. Quis vero staterae nomine nisi Mediator Dei et hominum designatur? In quo aequa lance omnia merita nostra pensantur, et in cujus praeceptis agnoscimus quid in nostra vita minus habeamus. In hac autem statera appendimur, quoties ad vitae ejus exempla provocamur.
Abbreviated transcription (Latin):
preiudicium facere ęstimans. si solus co.¬
meder& qd̾ dñs om̃iũ cõmuniter creass&.
Quȩ ꝓfecto cõmunio conuersationis esse
cum talib intra domesticos parietes
deb& : ex quib ęternȩ ꝓficiant merita
retributionis. Unde sc̃s uir ñ quẽlib&:
seo ad manducandũ socium pupillum
se habuisse ꝑhib&. Seo tanta hec pieta¬
tis uiscera. utrum a sem& ipso habuerit.
an a conclitoris sui gr̃ã sit consecutꝰ innotes¬¬
¶xiiii¬

Expanded text:
praejudicium facere aestimans, si solus comederet quod Dominus omnium communiter creasset. Quae profecto communio conversationis esse cum talibus intra domesticos parietes debet, ex quibus aeternae proficiant merita retributionis. Unde sanctus vir non quemlibet, sed ad manducandum socium pupillum se habuisse perhibet. Sed tanta haec pietatis viscera utrum a semetipso habuerit, an conditoris sui gratia sit consecutus, innotesXIII
Abbreviated transcription (Latin):
NTELLECSUS
sacri eloquii inter textũ & myste¬
rium tanta est libratione pensan¬
dusͬ ut utruisq partis lance mo¬
derata. hunc neq nimie discussi¬
onis pondus deprimat: neq
rursus torpor incurie uacuum
relinquat. Multȩ quippe eius
sententiȩ tanta allegoriarũ concep¬
tione st̃ grauidȩ: ut quisqͥs eas ad so¬
lã tenere hystoriã nitit᷑: eaꝵ noticia
ꝑ suã incuriam priuet᷑. Nonnullȩ uͦ
ita ext̃ioribꝰ preceptis inseruiunt
ut si quis eas subtilius penetrare desi

Expanded text:
ntellectus sacri eloquii inter textum et mysterium tanta est libratione pensandus, ut utriusque partis lance moderata, hunc neque nimiae discussionis pondus deprimat, neque rursus torpor incuriae vacuum relinquat. Multae quippe ejus sententiae tanta allegoriarum conceptione sunt gravidae, ut quisquis eas ad solam tenere historiam nititur, earum notitia per suam incuriam privetur. Nonnullae vero ita exterioribus praeceptis inserviunt, ut si quis eas subtilius penetrare desid
Abbreviated transcription (Latin):
atq ex platanis aute gregum oculos po
emplum popłis prebere .s Quȩ nimirũ
quia iuxta rationis examen rectȩ sunt:
uirgȩ nominantur. Quib ex parte cor¬
ticem subtrahit. ut in his quȩ expoliaut᷑
intimus candor appareat:. Et ex parte
corticẽ seruat. ut sicut fuerant exterius
in uiriditate ꝑmaneant. Uariusq uir¬
garũ color efficitur : dũ cortex ex parte
subtrahitur. ex parte retinetur. Ante
considerationis enim nr̃e oculos. pre¬

Expanded text:
atque ex platanis ante gregum oculos ponemplum populis praebere? Quae nimirum, quia juxta rationis examen rectae sunt, virgae nominantur. Quibus ex parte corticem subtrahit, ut in his quae exspoliantur intimus candor appareat. Et ex parte corticem servat, ut sicut fuerant exterius, in viriditate permaneant. Variusque virgarum color efficitur, dum cortex ex parte subtrahitur, ex parte retinetur. Ante considerationis enim nostrae oculos pr
Abbreviated transcription (Latin):
ticem subtrahimus. Et dũ plerumq
ticem reseruamus. Dumq ab ipsis
cortex litterę subducit᷑: allegorie
candor interior demonstrat᷑. Et dũ
Quas bene iacob in aquȩ canalib posuit:¬

Expanded text:
ticem subtrahimus; et dum intellectticem reservamus. Dumque ab ipsis cortex litterae subtrahitur, allegorice candor interior demonstratur; et cumQuas bene Jacob in aquae canalibus posuit
Abbreviated transcription (Latin):
cognito. suȩ hostias confessionis appor¬
tant. Et quãuis eisdem temporib qͥb
antixp̃c appropinquat. aliquatenꝰ uita
fidelium minoris ẽẽ uirtutis appareat:
quãuis in conflictu illiꝰ ꝑditi hominis.
grauis euã corda fortiũ formido con¬
stringat: helia tam̃ predicante roborati.
ñ solũ fideles quiq in sc̃ȩ eccłiȩ soliditate
ꝑsistunt. s sicut superius diximus. ad

Expanded text:
cognito, suae hostias confessionis apporcognito, suae hostias confessionis apportant. Et quamvis eisdem temporibus quibus Antichristus appropinquat, aliquatenus vita fidelium minoris esse virtutis appareat, quamvis in conflictu illius perditi hominis gravis etiam corda fortium formido constringat: Elia tamen praedicante roborati, non solum fideles quique in sanctae Ecclesiae soliditate persistunt, sed, sicut superius diximus, ad