comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua accipiet s Qũauis beato iob scienti maiora
nequaꝗͣ dici ista debuert̃: uera tnͣ st̃ quȩ di-¬
cunt᷑ : qd̾ uidelic& dõ nec peccata nr̃a
noceant. nec bene gesta coneurrant.
Unde subsequutus adiunxit. Homini qͥ¬
similis tui ẽ. nocebit impietas tua: &
filiũ hominis adiuuabit iusticia tua.
S ed inter hȩc illud ẽ sollerter intuendũ
qd̃ ait. suspice cęlum & intuere: contẽpla¬
re ȩthera. qd̾ altior te sit. Hȩc enĩ dicens.
nimirũ colligit. ut considerare debeat.
quanto minus do actione sua aut ꝓsit. aut
noceat: qr altitudim cęli atq etheris ꝓdesse
uel nocere non possit. Quãuis in celo uel
ȩthere possimus suꝑnas potestates accipere.
diuinis seꝑ obtutib inherentes: ut cũ ange¬
licos sp̃s longe adhuc distare conspicimus¬
a nobis: ipsi creatori atq dominatori spiri
tuũ quanto distamus inferius agnoscamus
Corporeã tam̃ cęli ȩtherisq materiã: hoc lo¬
exteriora conspicimus: ꝑ ipsa eadẽ ad inte-¬

Expanded text:
turae.---Quamvis beato Job scienti majora nequaquam dici ista debuerint, vera tamen sunt quae dicuntur, quod videlicet Deo nec peccata nostra noceant, nec bene gesta concurrant. Unde subsecutus, adjunxit: VERS. similis tui est nocebit impietas tua, et filium hominis adjuvabit justitia tua. - Sed inter haec illud solerter intuendum quod ait: Suspice coelum, et intuere, et contemplare aethera quod altior te sit. Haec enim dicens, nimirum colligit ut considerare debeat quanto minus Deo actione sua aut prosit aut noceat, cui altitudine coeli atque aetheris prodesse vel nocere non possit. Quamvis in coelo vel aethere possumus supernas potestates accipere, divinis semper obtutibus inhaerentes, ut cum angelicos spiritus longe adhuc a nobis distare conspicimus, ipsi Creatori atque Dotuum quam longe distamus inferius agnoscamus, corpoream tamen coeli aetherisque materiam hoc loexteriora conspicimus, per ipsa 819 eadem ad inte
Abbreviated transcription (Latin):
fortioris irȩ periculis subiac&. cũ ꝓspere
ꝑagit qd̾ nequit̾ concupiscit: guia udeli¬
c& uindicta suꝑni iudicii. ad futura eũ sup¬
plicia reseruando deseruit. cui hie in malo
dicit. Dimisi eos scđm desideria cordis eoꝵs:
& ibunt in uoluptatib suis. Hinc rursũ dr̃.
Non est uirga cdĩ suꝑ illos. Hinc etiã de ipso
eoꝵs capite scriptum est. Facio & ꝓsperabitur.
Hinc rursus de eodem ar̃. Et dolus in manu
eius diriget᷑. In manu quippe anticristi dolus
dirigit᷑: qr in hoc qd̾ contra bonos ꝓposuerit
subsequens fauee esfectus: & nulla contrarie¬
tas impedit. qd̾ mens ꝑuersa conceperit. Nã
sepe prauoꝵs hominũ dũ tardant᷑ uota mutant᷑:
& dũ difficultatẽ ꝑfectionis sentiunt. reatum
male actionis agnoscunt: & quib prius inui¬
tis contradicit᷑: uolentes postmodũ hoc qd̾
conceꝑant auersant᷑. Quia gͥ malos cũ deserit
dñs preualere ꝑmittit: & uude suꝑboꝵ neqͥtia
ꝑficit᷑. inde humilium longanimitas consũ ma-¬

Expanded text:
ris irae periculis subjacet, cum prospere peragit quod nequiter concupiscit, quia videlicet vindicta superni judicii ad futura eum supplicia reservando deseruit, cui hic in malo dicit: Dimisi eos secundum desideria cordis eorum, et ibunt in voluntatibus suis . Hinc rursum dicitur: Non est virga Dei super illos . Hinc etiam de ipso eorum capite scriptum est: Faciet et prosperabitur . Hinc rursus de eodem dicitur: Et dolus in manu ejus dirigetur . In manu quippe Antichristi dolus dirigitur, quia in hoc quod contra bonos proposuerit subsequens favet effectus, et nulla contrarietas impedit quod mens perversa conceperit. Nam saepe pravorum hominum dum tardantur vota, mutantur; et dum difficultatem perfectionis sentiunt, reatum malae actionis agnoscunt; et quibus prius invitis contradicitur, volentes postmodum hoc quod conceperant, adversantur. Quia igitur malos cum deserit Dominus praevalere permittit, et unde superborum nequitia perficitur, inde humilium longanimitas consummat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ suꝑbe curiositatis studio sublimia ꝑseru¬
tant᷑. Illi uiuendo se deponunt infra quã
carnis: istos quasi in superiorib erigit li¬
bido curiositatis. Illis ꝑ sacra eloquia dr̃.
Nolite fieri sicut ȩquus & mulus: in quib
ñ est intellectus. Istoꝵ suꝑbus labor inere¬
pat᷑: dũ dr̃. Altiora te ne quesieris: & for¬
tiora te ne scrutatus fueris. Illis dr̃. mor-¬
tificate membra ur̃a quȩ st̃ suꝑ terrã: forni¬
cationẽ. ĩmunditiã. libidinẽ. concupiscen

Expanded text:
superbae curiositatis studio sublimia perscrutantur. Illi vivendo se deponunt infra quam carnis, istos quasi in superioribus erigit libido curiositatis. Illis per sacra eloquia dicitur: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; istorum superbus labor increpatur, dum dicitur: Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris . Illis dicitur: Mortificate membra vestra, quae sunt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem, conc
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uͦ ẽẽ culpabiliores solent hii qui loqͥ
in contentione inchoant. quã qui respon
dent. subdidit aicens. Tu enim cepisti lo¬
qui: & non ego. Eo enĩse innocentẽ credidit.
quo pulsatus erupit: nimirum nesciens
quia innocentia ñ tẽpore defendit᷑. sed
ratione. Quid enim eius defensionib ad¬
miniculatur÷ quod & si tacenti nulla intu¬
lit. recte tam̃ inchoanti praua responditͦ.
Postquã uͦ in uerbis elationis ostendit᷑: ecce
iterum sub requisitionis uelamine palliat᷑.
loquere. Quãuis dũ non ait quia melius
nosti. seo si quid melius nosti loquere: nimis
hoc ipsum suꝑbisse est: de melioris scientia
dubitasse. Hoc tamen qd̃ beato iob locum
loquendi tribuit: humilitatẽ se exhibuisse
indicauit. Sed sicut supra iã dictum est
qr in actione arrogantium. om̃e qd̾ suꝑ ducto
sernone tegit᷑. ꝓrumpente rursum intentio¬
ne elationis aperit᷑: citius helui in notuit.

Expanded text:
Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui Quia vero esse culpabiliores solent hi qui loqui in contederint, subdidit dicens: Tu enim coepisti loqui, et non ego. - Eo se innocentem credidit, quo pulsatus erupit, quia innocentia non tempore defenditur, sed ratione. Quid enim ejus defensionibus adminiculatur, quod etsi tacenti nulla intulit, recte tamen inchoanti prava respondit? Postquam vero in verbis elationis ostenditur, ecce iterum sub requisitionis velamine palliatur,loquere. Quamvis dum non ait: Quia melius nosti, sed, Si quid melius nosti, loquere, nimis hoc ipsum superbisse est, de melioris scientia dubitasse. Hoc tamen, quod beato Job locum loquendi tribuit, humilitatem se exhibuisse indicavit. Sed, sicut supra dictum est, quia in actione arrogantium omne quod superducto sermone tegitur, prorumpente rursum intentione elationis aperitur, citius Eliu innotuit
Abbreviated transcription (Latin):
dicari ñ metuunt: & iudicari ab hominib
erubescunt. Proponunt gͦ maius qd̾ non
metuunt: ut hoc mminus declinare ualeant
qd̃ erubescunt. Scriptum quippe ẽ. Unus¬
quisq nr̃m ꝓ se rationẽ redd& do. Quia
gͥ tunc dampnatio uniuscuiusq ianifesta ẽ:¬
exinde modo iniqui cõlligunt. ut etiã
ꝑuersa uniuscuiusq actio sit secura: ne
mͦ eã quilib& iustus arguendo discutiat:
a qua constat qd̾ in iuidicio alienus existat.
At contra pioꝵ conscientiȩ grande sibi con¬
ferri premium eredunt: cũ de quibusdã
nunt enim ante oculos cordis. quia dis¬
trictum di iudicium tanto uerius tunc
suꝑ eos mitigabit᷑. quanto nunc acrius ho
iram suꝑ se lucrum cõputant: ꝑ quã se et̃¬
nã posse euadere non ignorant. Helui gͦ
tẏpum eunctoꝵ arrogantium tenens. &
magis eligens ȩterna inuectione ꝑcuti.
quã temporaliter increpari: dicat. Numqͥd
a te d̾s expetit eam: quia displicuit tͥ as

Expanded text:
dicari non metuunt, et judicari ab hominibus dicari non metuunt, et judicari ab hominibus erubescunt. Proponunt ergo majus quod non metuunt, ut hoc minus declinare valeant quod erubescunt. Scriptum quippe est: Unusquisque nostrum pro se rationem reddet Deo . Quia ergo tunc damnatio uniuscujusque manifesta eexinde modo iniqui colligunt, ut etiam perversa uniuscujusque actio sit secura; ne modo eam quilibet justus arguendo discutiat, a qua constat quod in judicio alienus existat. At contra piorum conscientiae grande sibi conferri praemium credunt, cum de quibusdam nunt etenim ante oculos cordis quia districtum Dei judicium tanto verius tunc super eos mitigabitur, quanto nunc acrius argiram super se lucrum computant, per quam se aeternam posse evadere non ignorant. Eliu ergo typum cunctorum arrogantium tenens, et magis eligens aeterna invectione percuti, quam temporaliter increpari, dicat: Nunquid a te Deus expetit eam, quia displicuit tibi?
Abbreviated transcription (Latin):
quuturũ ꝓmisit: subito ab humilitatis speciȩ
ad uerba tumide causationis exsiliuit. Nam
eã: quia displicuit łͥ as desi dicer&. Ego corã
dño rationes positurus sum. Cur mͦ iniquitas
mea a tẽ reprehenditur: quę constat qd̾ in
iudicio a te non requirat᷑  Recti uiri cum
in iuste ab hominib impetunt᷑: ad suꝑnum
iudicium recurrunt. Vnde & ab eodem
beato iob đr̃. Ecce in cęlo testis ms: & con-¬
scius ms̃ in excelsis. Et quia ei sũmopere
placere cũpiunt: eius solius testimoniũ reqͥ¬
runt. Puersi quoq quia iustoꝵ uitã desert̃.
sed ũtiũ quã eloquia sequunt᷑ : cũ de suis male
gestis increpant᷑. hoc assumunt in argum̃tũ
defensionis : qd̾ iusti ꝓferunt cum testimonio
puritatis. Vnde eis & consuetudo iã facta
est: ut si quis eos de factis suis arguat. dĩ
magis iudicium quã hominũ querant
Ado enĩ & cũ se dampnandos nouerinit. iu¬

Expanded text:
cuturum promisit, subito ab humilitatis specie cuturum promisit, subito ab humilitatis specie ad verba tumidae causationis exsilivit. Nam eam, quia displicuit tibi? - Ac si diceret: Ego coram Deo rationes positurus sum. Cur modo iniquitas mea a te reprehenditur? Quae constat quia, quod in judicio a te non requiratur. Recti viri, cum injuste ab hominibus impetuntur, ad supernum judicium recurrunt. Unde et ab eodem Job dicitur: « Ecce in coelo testis meus, et conscius meus in excelsis . » Et quia ei summopere placere cupiunt, eirunt. Perversi quoque, quia justorum vitam deserunt, sed nonnunquam eloquia sequuntur, cum dgestis increpantur, hoc assumunt in argumento defensionis, quod justi proferunt cum testimonio puritatis. Unde eis et consuetudo jam facta est, ut si quis eos de factis suis arguat, Dei magis judiciuA Deo enim et cum se damnandos noverint, ju
Abbreviated transcription (Latin):
regnat in corde ñ erumpat in uoce: auditores
arrogantiũ si eoꝵ dicta paulisꝑ taciti expe¬
ctant atq considerant: citius corda illoꝵ sub¬
sequentia uerba manifestant. Diu quippe mo-¬
rari non possunt in ipsa humilitatis imagine:
quã specietenis sumunt. Suꝑbis enim m̃tib
humilitas alta est: & cũ eius formã conscen¬
dere ambiunt: lassatis animi gressib. quasi a
cliuosis atq asꝑis itinerib delabunt᷑. Alienũ
est scilic& qd̾ uideri appetunt: & idcirco eiꝰ
imagini diu inherere nequaꝗͣ possunt. Graue¬
namq pondus estimant. cũ eam salte̾ specie
tenus portant: & quousq hanc abiciant.
um quandam in corde paciunt᷑: quia uide¬
lie& elationis usui male dominanti deseruiurs:
atq eius inperio sem& ipsos quales sint ꝓde¬
re cõpellunt᷑ : ne diu possint uideri qd̾ ñ st̃.
Vnde helui quoq postquã de errore doceri
se petiit: postquã iniquitatẽ non se ultra lo¬

Expanded text:
regnat in corde non erumpat in voce; auditores regnat in corde non erumpat in voce; auditores arrogantium si eorum dicta paulisper taciti exspectant atque considerant, citius corda illorum subsequentia verba manifestant. Diu quippe morari non possunt in ipsa humilitatis imagine, quam specie tenus sumunt. Superbis enim mentibus humilitas alta est, et cum ejus formam conscendere ambiunt, lassatis animi gressibus quasi a clivosis atque asperis itineribus dilabuntur. Alienum est scilicet quod videri appetunt, et idcirco ejus imagini diu inhaerere nequaquam possunt. Grave pondus aestimant, cum eam saltem specie tenus portant, et quousque 812 hanc abjiciant, vim quamdam in corde patiuntur, quia videlicet elationis usui male dominanti deserviunt, atque ejus imperio semetipsos quales sint prodere compelluntur, ne diu possint videri quod non sunt. Unde Eliu quoque postquam de errore doceri se petiit, postquam iniquitatem non se ultra lo
Abbreviated transcription (Latin):
appetit ñ doceri. Heliu itaq uitã arrogan¬
tium signans. post quã multa interna & sub¬
limia intulit: ecce in uerbis formã humilita¬
tis assumit : & ȩquitate proposita sub quadã
discipulatus imagine. beatum iob alloquitur
ñ ꝓhibeo. Si erraui tu doce me: si iniqͥtatẽ
tingit ut bona loquant᷑ & mali: multa he¬
liu fortia paulo superius se dixisse meminerat:¬
& securus idcirco ne fortasse errauerit require¬
bat. Neq enim requirer&: si se errasse credi-¬
diss&. Est namq ut dixi ꝓpria arrogantiũ
fraus: ut tunc de errore requirere studeant:
quando se nõuerint ñ errasse. Qui rursũ re¬
quirere uel argui de errore despiciunt: si
quando se errasse ueraciter precognoseunt.
N on enĩ ẽẽ: sed uideri humiles appetunt. Et
tunc requirendo speciem humilitatis assumũ:
quando de ipsa magis requisitione laudent᷑.
Sed quia omnino difficile est. ut elatio quę

Expanded text:
appetit, non doceri. Eliu itaque vitam arroganappetit, non doceri. Eliu itaque vitam arrogantium signans, postquam multa interna et sublimia intulit, ecce in verbis formam humilitatis assumit, et aequitate proposita, sub quadam discipulatus imagine beatum Job alloquitur non prohibebo. Si erravi, tu doce me; si iniquitatemtingit ut bona loquantur et mali, multa Eliu fortia paulo superius se dixisse meminerat, et securus idcirco ne fortasse erraverit requirebat. Neque enim requireret, si se errasse credidisset. Est namque, ut dixi, propria arrogantium fraus ut tunc de errore requirere studeant, quando se noverint non errasse. Qui rursum requirere vel argui de errore despiciunt, si quando se errasse veraciter praecognoscunt. Non enim esse, sed videri humiles appetunt; et tunc requirendo speciem humilitatis assumunt, quando de ipsa magis requisitione laudantur. Sed quia omnino difficile est ut elatio quae
Abbreviated transcription (Latin):
N. LOCUTIONT¬
bus suis. hoc arrogantes uiri habere
inter alia ꝓpͥum solẽt: qd̾ ab auditorib
suis ne quid fortasse inordinatũ dixe¬
rint tunc requirunt: cũ se laudabilit̾
aliqͥd dixisse cognoscunt. Hȩc uidelic&
faciunt: ñ qͦ de dictis suis ambigunt:
sed quo ab audientium iudicio fauores
quert̃. Nã itiueniri facile potert̃. qͦ animo
ꝑcunctant᷑: si quisꝗͣ cũ eoꝵ bona laudat
etiã mala reprehendat. Certũ quippe
ẽ. quia sicut inflant᷑ laudib. ita correptionib
inflammant᷑: & a quolib& se uel iuste rep̾hen-¬
di despiciunt: moxq in malis suis fomitem
defeusionis exquirunt. Quomodo gͦ de bonrꝰ suiꝰ
humilit ambigunt: qui mala sua defendere
etiã ꝑuerse moliunt᷑ us Ille ẽ enim uere humi¬
lis in bonis: qui non ẽ defensor in malis.
N am qui de malis suis arguit᷑. & contra uerba ar-¬
guentis accendit᷑: quando de bonis suis quasi
humilit̃ titubat: ꝑ humilitatis uocẽ ornari

Expanded text:
n locutionibus suis hoc arrogantes viri habere inter alia proprium solent, quod ab auditoribus suis ne quid fortasse inordinatum dixerint tunc requirunt, cum se laudabiliter aliquid dixisse cognoscunt. Haec videlicet faciunt, non quod de dictis suis ambigant, sed quod ab audientium judicio favores quaerant. Nam inveniri facile poterit quo animo percunctantur, si quisquam cum eorum bona laudat, etiam mala reprehendat. Certum quippe est quia sicut inflantur laudibus, ita correptionibus inflammantur; et cum a quolibet se vel juste reprehendi conspiciunt, mox in malis suis fomitem defensionis exquirunt. Quomodo ergo de bonis suis humiliter ambigunt, qui mala sua defendere etiam perverse moliuntur? Ille est enim vere humilis in bonis, qui non est defensor in malis. Nam qui de malis suis arguitur, et contra verba arguentis accenditur, quando de bonis suis quasi humiliter titubat, per humilitatis vocem ornari
Abbreviated transcription (Latin):
ultionis ius aperuit potestatis. Paulus bene
agentib fr̃ib p̃latũ se eẽ nesciebat: cũ dicera.
N on quia dominam᷑ fidei ur̃e: sed adiutores
sumꝰ gaudii ur̃i. Atq ilico adiunxit. fi̾de

Expanded text:
ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene ultionis jus aperuit potestatis. Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores su
Abbreviated transcription (Latin):
git as Et tamen corrigendis alioꝵ uitiis:
apta ex sequutione preparat᷑. Vnde & ꝑ-
rium suscipitur ⁊̃ sũma cura iugilandũ est.
ut sciat quisq & suiere ex illa qd̾ adiuuat.
& expugnare qd̾ temptat: & equalem se cum
illa ceteris cernere: & tam̃ se peccantib zelo
ultionis preferre. Quam discretionẽ plenius
cognoscimus: si etiam potestatis ecclesiasticȩ
exempla cernamus. Petrus namq auctore
dõ ȩccłiȩ principatum tenens. a bene agen¬
te cornelio. & sese ei humilit̾ ꝓsternente im¬
moderatius uenerari recusauit: seq illi simi-¬
lem recognouit. dicens. Surge ne feceris:
& ego ipse homo sũ. Seo eũ ananre & saphyre
culpam repperit: mox quanta potentia suꝑ
Et sũmum se intra ȩccłiam contra peccata re¬
coluit: qd̾ honore sibi uehementer impenso.
coram bene agentib frĩb ñ agnouit. Illic
cõmunionẽ eqͣlitatiᷤ meruit sc̃ĩtas actõnis: ħ zelꝰ

Expanded text:
git? Et tamen corrigendis aliorum vitiis git? Et tamen corrigendis aliorum vitiis apta exsecutione praeparatur. Unde et per rium suscipitur, summa cura vigilandum est, ut sciat quisque et sumere ex ea quod adjuvat, et expugnare quod tentat; et aequalem se cum illa caeteris cernere, et tamen se peccantibus zelo ultionis praeferre. Quam discretionem plenius cognoscimus, si etiam potestatis ecclesiasticae exempla cernamus. Petrus namque, auctore Deo, Ecclesiae principatum tenens a bene agente Cornelio, et sese ei humilitmoderatius venerari recusavit, seque illi similem recognovit, dicens: Surge, ne feceris, et ego ipse homo sum . Sed cum Ananiae et Sapphirae 22 culpam reperit , mox quanta potentia super et summum se intra Ecclesiam contra peccata recoluit, quod honore sibi vehementer impenso coram bene agentibus fratribus non agnovit. Illic communionem aequalitatis meruit sanctitas actionis, hic zelus
Abbreviated transcription (Latin):
nũ se apud se ẽẽ iudicabat. Miro aũ modo
cũ apud se paruulus. apud dnm̃ magnus:
cũ uͦ apud se magnus. apud dnm pariuilus
fuit. Magnos nos dñs apud nos ẽẽ ꝓhib&:¬
ꝑ ꝓpħam dicens. Uȩ qui sapientes estis in
oculis ur̃is: & coram uobis m& ipsis pruden-¬
tes. Ne magni apud nos ẽẽ debeamus: pau¬
lus ãmonet dicens. N olite p̃rudentes ẽsse
apud uosm& ipsos. Plerumq g dũ ex sub¬
iectoꝵ affluentia animus inflatur: in luxũ
suꝑbie. ipso potentiȩ fastigio lenocinante cor-¬
aliud bona bene habere nescire. Sona nãq
est ordine suo potentia: sed cauta regentis
indig& uita. Igit᷑ bene hanc exerc&: qui
& retiuere illam nouerit. & impugnare.
Bene hanc exerc&: qui srit ꝑ illam suꝑ culpas
erigi: scit cũ illa ceteris ȩqualiter cõponi.
Humana enim mens plerumq extollit᷑. etiã
eũ nulla potestate fulcit᷑: quantomagis in
altũ se erigit. cũ se etiam ei potestas adiun¬

Expanded text:
num se apud se esse judicabat. Miro autem modo num se apud se esse judicabat. Miro autem modo cum apud se parvulus, apud Dominum magnus; cum vero apud se magnus, apud Dominum parvulus fuit. Magnos nos Dominus apud nos esse prohibam dicens: Vae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Ne magni apud nos esse debeamus, Paulus admonens, ait: Nolite prudentes esse apud vosmetipsos . Plerumque ergo dum ex subjectorum affluentia animus inflatur, in luxum superbiae ipso potentiae fastigio lenocinante coraliud bona bene habere nescire. Bona namque est ordine suo potentia, sed cauta regentis indiget vita. Igitur bene hanc exercet, qui et retinere illam noverit, et impugnare. Bene hanc exercet, qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana enim mens plerumque extollitur, etiam cum nulla potestate fulcitur; quanto magis in altum se erigit, cum se etiam ei potestas adjun
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse est rex suꝑ uniuersos filios suꝑbiȩ.
Et de cuius corpore dr̃. Generatio cuius ex¬
celsi sunt oculi: & palpebrȩ eius in alta sub¬
rectȩ. Ad eius similitudinẽ ducit᷑: qͥ singu¬
lare culmen appetens. & socialem angłoꝵs
uitã despiciens. ait. Ascendam suꝑ altitudinẽ
nubium: similis ero altissimo. Miro gͥ udi¬
cio intus foueã deiectionis inuenit. dũ fo¬
ris se in culmine potestatis extollit. Aposta¬
te quippe angło similis efficit᷑: dũ homo
hominib ẽẽ similis dedignat᷑. Sic saul ab
humilitatis merito: in tumorẽ suꝑbie culmi¬
ne potestatis excreuit. ꝑ humilitatẽ quippe
p̾latus est. ꝑ suꝑbiam repbatus: dño attestan¬
te qui ait. Nonne cũ esses paruulus in ocu¬
lis tuis: caput te constitui in tribub isrł id
Paruulũ se ante potestatẽ uiderat: seo fultus
temporali potentia. iam se paruulũ ñ uidebat.
Ceteroꝵs namq comparationi se preferens: mag¬

Expanded text:
et ipse est rex super universos filios superbiae . et ipse est rex super universos filios superbiae . Et de cujus corpore dicitur: Generatio cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae . Ad ejus similitudinem ducitur, qui singulare culmen appetens, et socialem angelorum vitam despiciens, ait: Ascendam super altitudinem nubium; similis ero altissimo . Miro ergo judicio intus foveam dejectionis invenit, dum foris se in culmine potestatis extollit. Apostatae quippe angelo similis efficitur, dum homo hominibus esse similis dedignatur. Sic Saul ab humilitatis merito in tumorem superbiae culmine potestatis excrevit. Per humilitatem quippe praelatus est per superbiam reprobatus, Domino attestante qui ait: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Parvulum se ante potestatem viderat, sed, fultus temporali potentia, jam se parvulum non videbat. Caeterorum namque comparatione se praeferens, mag
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ad uotum uelociter iussa cõplentur :
dũ om̃s subditi si qua bene gesta sunt
laudib efferunt. male gestis aũ nulla
auctoritate contradicunt: dũ plerumq
laudant etiã qd̾ obiurgare debuerunt ÷
seductus ab his quȩ infra subdunt᷑. suꝑ se¬
animus tollit᷑: & dũ foras ĩmenso fauore
circumdat᷑. intus ueritate uacuat᷑ ⁊ atq
oblitus sui in uoces se spargit alienas : talemq
se credit. qualem foris audit. nͨ qualem intus
discernere debuit. Subiectos despicit: eosq
equales sibi uaturȩ ordine ñ agnoscit: & quos
sorte potestatis excesserit. transcendisse se etiã
uite meritis credit: cunctis se estimat ampliꝰ
sapere. quib se uid& amplius posse. In qͦdã
quippe se constituit culmine apud sema ipsũ:
& qui ȩ̨qua ceteris naturȩ conditione
constringit᷑: ex ȩquo respicere ceteros dedig¬
nat᷑. Sicq usq ad eius similitudinẽ ducitur:
de quo scriptum est. O mẽ sublime uid&.

Expanded text:
dum ad votum velociter jussa complentur, dum ad votum velociter jussa complentur, dum omnes subditi si qua bene gesta sunt laudibus efferunt, male gestis autem nulla auctoritate contradicunt, dum plerumque laudant etiam quod objurgare debuerunt, seductus ab his quae infra subduntur, suanimus tollitur; et dum foris immenso favore circumdatur, intus veritate vacuatur, atque oblitus sui in voces se spargit alienas, talemque se credit qualem foris audit, discernere debuit; subjectos despicit, eosque aequales sibi naturae ordine non agnoscit; et quos sorte potestatis excesserit, transcendisse se etiam vitae meritis credit; cunctis se aestimat amplius sapere, quibus se videt amplius posse. In quodam quippe se constituit culmine apud semetipsum; et qui aequa caeteris naturae conditione constringitur, 833 ex aequo respicere caeteros dedignatur; sicque usque ad ejus similitudinem ducitur de quo scriptum est: Omne sublime videt,
Abbreviated transcription (Latin):
iugalis. Sonũ namq ẽ coniugiũ: sed mala
st̃ quȩ circa illud ex huius mundi cura sue¬
crescunt. Unde paulus ait. Qui auͭ cum
uxore est. cogitat quȩ sunt mundi: quomͦ
placeat uxori. Unde & quibusdã meliora
ꝑsuadens: eos a coniugio reuocat dicens.
Hoc autẽ dico non ut laqueũ uobis initiam:
sed ad id qd̾ honestum est. & quod facultatẽ
prebeat. sine impedimento dño obseruaudi.
Dũ gͦ tenet᷑ qd̾ ñ nocet ÷ ex reb iuxta positis
cõmittit᷑ plerumq qd̾ noc& sicut sepe
rectum mundũq iter ꝑgimus: & tatnen
ortis iuxta uiam ueprib ꝑ uestimenta re¬
tinemur. In uia quidẽ inunda ñ offendimꝰ:
seo ã latere nascit᷑ quo pungamur. Magna¬
ẽ etiam potentia temporalis: quia habet
apud dm̃ meritũ suũ. de bona ãministrati¬
one regiminis. Nonnumꝗͣ tam̃ eo ipso qͦ
premin&e ceteris. elatione cogitationis intu¬¬
mescit : & dum ad usum cuncta subiacent.

Expanded text:
jugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala jugalis. Bonum namque est conjugium, sed mala sunt quae circa illud ex hujus mundi cura succrescunt. Unde Paulus ait: Qui autem cum uxore est cogitat quae sunt mundi, quomodo placeat uxori . Unde et quibusdam meliora persuadens, eos a conjugio revocat, dicens: Hoc autem dico, non ut laqueum vobis injiciam, sed ad id quod honestum espraebeat sine impedimento Dominum obsecrandi . Dum ergo tenetur quod non nocet, ex rebus juxta positis committitur plerumque quod nocet. Saepe rectum mundumque iter pergimus, et tamen ortis juxta viam vepribus per vestimenta retinemur. In via quidem munda non offendimus, sed a latere nascitest etiam potentia temporalis, quae habet apud Deum meritum suum de bona administratione regiminis; nonnunquam tamen eo ipso quo praeeminet caeteris, elatione cogitationis intumescit; et dum ad usum cuncta subjacent,
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso cubiculo cordis in quo orit᷑ suffocet᷑:
coram districto udice om̃e meritũ nr̃e
actionis extinguit᷑. Hinc gͦ pensandum ẽ.
illa cordis elatio quanta animaduersione
nutrit᷑ : si ueq hȩc est excusabilis. quȩ in
corde latenter oboritur. Considerandũ
qͦ est qualis intrinsecus regnat: quȩ eo
Scientiȩ celsitudinẽ tenuit: sed humilita¬
tis grãm recusauit. Et̃ dũ sequit᷑ bonũ
quo benedicere appetut: bonũ quo bene
uiuere potuiss& amisit. Scientia quippe
inflat: caritas uero ȩdificat. Sed iam nunc
rectum dicat : qd̾ tam̃ recte dicere ignorat.
Nam postquã inflatas animi cogitationes ꝑ
uerba elationis exhalauit: fortẽ senten¬
tiã subdidit dicens Ds potentes ñ abicit:¬
talis. quȩdam ex sem&e ipsis st̃ noxia.
quȩdã ui ex his quȩ̨ circa ipsa uersantur
Ex sem& ipsis quędam sunt noxia. sicut
nobis ex his quȩ circa ipsa sunt nocent:
sicut temporalis potentia. uel copula con¬

Expanded text:
in ipso cubili cordis in quo oritur suffocetur, coram districto Judice omne meritum nostrae actionis exstinguitur. Hinc ergo pensandum est, illa cordis elatio quanta animadversione nutritur; sine qua haec est excusabilis quae in corde latenter oboritur. Considerandum quoque qualis intrinsecus regnat quae eoscientiae celsitudinem tenuit, humilitatis gratiam recusavit; et dum sequitur bonum quo bene dicere appetiit, bonum quo bene vivere potuisset amisit. Scientia quippe instat, charitas vero aedificat . Sed jam nunc rectum dicat, quod tamen recte dicere ignorat. Nam postquam inflatas animi cogitationes per verba elationis exhalavit, fortem sententiam subdidit, dicenstalis quaedam ex semetipsis sunt noxia, quaedam vero ex his quae circa ipsa versantur. Ex semetipsis quaedam sunt noxia, sicut  nonnunquam nobis ex his quae circa ipsa sunt nocent, sicut temporalis potentia, vel copula con
Abbreviated transcription (Latin):
feruent. ac si de tranquillitate nil habeant:
sed ita in dilectione tranquilli st̃. ac si nullꝰ
eos feruor accendat. Ualde enim metuunt:
ne si a prauoꝵ correptione cessauerint. ipsi
ꝑ eoꝵs dampnatione puniant᷑ & cũ ad
uerba se inuectionis inflãmant: inuiti qͥdẽ
ad hec ueniunt: sed tamen hȩc defensionẽ
sibi apud districtum iudicẽ preparant.

Expanded text:
fervent, ac si de tranquillitate nihil habeant; fervent, ac si de tranquillitate nihil habeant; sed ita in dilectione tranquilli sunt, ac si nullus eos fervor accendat. Valde enim metuunt ne si a pravorum correptione cessaverint, ipsi pro eorum damnatverba se invectionis inflammant, inviti quidem ad haec veniunt, sed tamen hanc defensionem sibi apud districtum judicem praeparant.
Abbreviated transcription (Latin):
depingit᷑ quicqͥd fictis imaginib cogitatur.
Notandum itaq ẽ. qr prius foram̃ in pariete.
ac deinde ostium cernit᷑ : & tunc demum
occulta abhominatio demonstrat᷑: qr nimirũ
uniuscuiusq peccati prius signa forinsecus.
deunde ianua aꝑte iniqͥtatis ostendit᷑: & tẽ
demũ om̃e malũ qd intꝰ lat& aꝑit᷑. Idcireo
gͦ etiã scĩ doctores grauit̾ solent minuta
discutere: ut ab extremis exteriorib. ad
occulta possint maiora ꝑuenire. Uerba aspe
inerepationis mouent: ut spinas mortiferȩ
cogitationis eradicent. & hȩe cũ agunt. ca¬
ritatis amore seuiunt: ũ iiflatione elationis
intumeseunt. Mori enĩ ꝓ ipsis parati sunt:
quos quasi usq ad mortẽ seuientes affligt̃.
Seruant in cogitatione qd̾ diligunt: sumunt
in speciȩ qd̾ ꝑsequunt᷑. Bona predicantes
insinuant : mala aũ cauentes p̾nuntiant:
ñ ut helui desiderantes exorant. Erga com-¬
missos sibi ita ñ numqu̾a in correptione

Expanded text:
depingitur, quidquid fictis imaginibus deliberando cogitatur. depingitur, quidquid fictis imaginibus deliberando cogitatur. Notandum itaque est, quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur, quia nimirum uniuscujusque peccata prius signa forinsecus, deinde janua apertae iniquitatis ostenditur. Et tunc demum omne malum quod intus latet aperitur: idcirco ergo etiam doctores graviter solent minuta discutere, ut ab extremis exterioribus ad occulta possint majora pervenire, verba asperae increpationis movent, ut spinas mortiferae cogitationis eradicent. Et haec cum agunt, charitatis amore sapiunt, non inflatione elationis intumescunt. Mori enim pro ipsis parati squos quasi usque ad mortem saevientes affligunt. Servant in cogitatione quod diligunt, sumunt in specie quod persequuntur. Bona praedicantes insinuant, mala autem caventes praenuntiant, non ut Eliu desiderantes exorant. Erga commissos sibi ita nonnunquam in correptione
Abbreviated transcription (Latin):
suspense. sed adhuc terrenȩ mercedis p̾mia
requirentes. Nan reptilia toto ex corpore
terrȩ inherent: animalia aũ uentre a terra
suspensa sunt: appetitu tam̃ gulȩ ad terram
semꝑ inclinant᷑. Reptilia itaq sunt intra
parietẽ: quando cogitationes uoluunt᷑ in
mente. quȩ a terrenis desideriis numquã le-¬
uant᷑. Animalia quoq st̃ intra parietẽ. qͣn-¬
do & si qua iam iusta. si qua honesta cogitan¬
t᷑. appetendis tam̃ lucris temporalib honori¬
b q deseruiunt : & ꝑ sem& ipsa quidẽ iam
quasi ã terra suspensa st̃: seo adhue ꝑ ainbitũ
quasi ꝑ gulȩ desiderium sese ad ina submit¬
tunt. Vnde bene subdit᷑. Et uiuuersa ido¬
la domus isrł: depicta erant in pariete.
cribunt᷑ : qr & si honesta actione quasi a t̾ra
se erigunt: ambitioue tam̃ inhonesta sem&e¬
ipsos ad terrã deponunt. Bene aũ đr. de-
trinsecus species adtrahunt᷑ͤ in corde quasi¬

Expanded text:
suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae 815 inhaerent; animalia autem ventre a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in mente quae a terrenis desideriis nunquam levantur. Animalia quoque sunt intra parietem, quando et si qua jam justa, si qua honesta cogitantur, appetendis tamen lucris temporalibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete. cribuntur, quia etsi honesta actione quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram trinsecus species attrahuntur, quasi in corde
Abbreviated transcription (Latin):
tio: & uniuersa idola domus isrł depicta
erant in pariete. ꝑ hnerechielẽ quippe. p̃posi¬¬
toꝵ ꝑsona signat᷑: ꝑ parietẽ duritia subditoꝵ.
Et qͥd est parietem fodere: nͥ asperis correptioni¬
b duritiã cordis aperire s Quẽ cum ꝑfo¬
diss& apparuit ostium : qr cum cordis du¬
ritia asꝑis correptionib aꝑit᷑. quasi quedã
ianua ostendit᷑: ex qua oĩa in eo qͥ corripitur
cogitationum interiora uideant᷑. Vnde &
bene illic sequit᷑. Et dixit ad me. Ingre¬
dere: & uide abhominationes pessimas. quas
isti faciunt hie. Quasi ingredit᷑ ut abho¬
minationes uideat: qui discussis quibusdã
signis exterius apparentib. ita corda subdi¬
toꝵs penetrat: ut cuncta ei quȩ illicite cogi¬
tant᷑. innotescãt. Vnde & subdidit. Et
ingressus uidi: & ecce om̃is similitudo rep¬
tilium. & animalium abhominatio. In rep¬
tilib cogitationes omnino terrenȩ signant᷑:
in animalib uͦ iam quidẽ aliquantulũ a t̾ra

Expanded text:
a domus Israel depicta erant in pariete . Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi asperis correptionibus duritiam cordis aperire? Quem cum perfodisset, apparuit ostium, quia cum cordis duritia asperis correptionibus aperitur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Et dixit ad me: Ingredere, et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic. Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illici e cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio. In reptilibus, cogitationes omnino terrenae signantur; in animalibus vero, jam quidem aliquantulum a terra
Abbreviated transcription (Latin):
exhibenda ei pietatis uiscera. nec uit̾ tot dolo¬
res estimauit. Uiri aũ ueracit̾ sc̃i. cũ flagella¬
ri quẽpiam etiã ꝓ culpa cognoseunt: & si
quȩdã eius inordinata corripiunt. ad quędã
tam̃ dolentia cõpatiunt᷑: & sic sciunt tumentia
p̃mere. ut sciant etiã cruenta refouere: qua¬
teͥmis in eis cũ dura molliunt. infirma robo
rent᷑. At contra arrogantes uiri. qr caritatis
uiscera ñ habent: ñ solũ ñ cõpaciunt᷑. etiam
iustis dolentib: sed eos insuꝑ sub speciȩ iuste
increpationis affligunt: et uel si qua in eis
st̾ parua mala exaggerant: uel ea quȩ uere¬
uiĩ bona st̃. male apud se interpretando cõmu-¬
tant. Quãuis etiã casti doctores sepe exagge¬
rare soleant delinquentium uitia: & ex qͥ¬
busdã signis publicis occulta rimari : ut pos¬
sint ex minimis maiora cognoscere. Vnde
ad hierechiel ar. Fili hominis: fode parietẽ.

Expanded text:
exhibenda ei pietatis viscera nec inter tot doloexhibenda ei pietatis viscera nec inter tot dolores aestimavit. Viri autem veraciter sancti cum flagellari quempiam etiam pro culpa cognoscunt, etsi quaedam ejus inordinata corripiunt, ad quaedam tamen dolentia compatiuntur; et sic sciunt tumentia premere, ut sciant etiam cruenta refovere, quatenus in eis cum dura emolliuntur, infirma roborentur. At contra arrogantes viri quia charitatis viscera non habent, non solum non compatiuntur, etiam justis dolentibus, sed eos insuper sub specie justae increpationis affligunt. Vel si qua in eis sunt parva mala exaggerant, vel ea quae vere bona sunt, male apud se interpretanda commutant. Quamvis etiam casti doctores saepe exaggerare soleant delinquentium vitia, et ex quibusdam signis publicis occulta rimari, ut possint ex minimis majora cognoscere. Unde ad Ezechiel dicitur: « Fili hominis, fode parietem.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad finẽ. Ecce hoc qd̾ de arrogantiȩ tu¬
more conceꝑat: in uerbis etiam maledictionis
exaltat. Sed fortasse beniuole uĩ ꝓbationis
optar&: si stetisse eum in ꝓbatione iudicass&.
Ut gͦ aꝑte malitia eiꝰ erudelitatis appareat.
ꝓbari adhuc ꝑ flagella dep̾cat᷑: quẽ inter fla¬
gella lapsum fuisse iam querit᷑. ꝑ remisit qd̾
sensit: ut aꝑtius cognosci debeat qd̾ optauit.
Adhuc feriri postulat: quẽ iam peccasse sub ma-¬
nu ferientis accusat. Propria hȩc arrogantiũ
uota sunt : ut uitã dolentium examinari acrius
dep̾cent᷑ : quia quanto sibim& ipsis iustiores st̃:
tanto alienis dolorib duriores existunt. Nesci¬
unt enim in se passionẽ aliene infirmitatis tra¬
here: & sicut sue ita etiã proxim itnbecillitati
misereri. Quia enim de se alta sentiunt: idcir.¬
co humilib nullatenus condescendunt. Helui
beatũ iob ꝓ culpa ꝑcussum credidit: atq ideo

Expanded text:
veantur.---Ecce hoc quod de arrogantiae tuveantur.---Ecce hoc quod de arrogantiae tumore conceperat in verbis etiam maledictionis exaltat. Sed fortasse benevolae vim probationis optaret, si stetisse eum in probatione judicasset. Ut ergo aperte malitia ejus crudelitatis appareat, probari eum adhuc per flagella deprecatur, quem inter flagella lapsum fuisse jam queritur. Praemisit quod sensit, ut apertius cognosci debeat quod optavit. Adhuc feriri postulat quem jam peccasse sub manu ferientis accusat. Propria haec arrogantium vota sunt, ut vitam dolentium examinari acrius deprecentur, quia quanto sibimetipsis justiores sunt, tanto alienis doloribus duriores existunt. Nesciunt enim in se passionem alienae infirmitatis trahere, et sicut suae, ita etiam proximi imbecillitati misereri. Quia enim de se alta sentiunt, idcirco humilibus nullatenus condescendunt. Eliu beatum Job pro culpa percussum credit, atque ideo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ a sententia ferientis nullatenus discrepa¬
uit .s Incaute st̃ humiles. qui se mendatio
illaqueant. dũ arrogantiã uitant: immo
mentiendo suꝑbiunt: quia contra ueritatẽ
se erigunt. quã relinquunt. Qui enĩ neces¬
sitate cogente uera de se bona loquit᷑ : tanto
magis humilitati iungit᷑: quanto & uerita¬
ti sociat᷑. An paulus humiliᷤ ñ fuit: quando
emulatione ueritatis contra falsos apłos. tot¬
de se discipulis fortia gesta narrauit:. Cui
nimirũ ueritati in iicus exister&: si abscon¬
dendo uirtutes ꝓprias. predicatores erroꝵ
p̃ualere ꝑmisiss&. Sed quia arrogantes uiri
in eo qd bonoꝵ dicta suꝑbe examinant. uer¬
boꝵ magis suꝑficiem quã rerũ ordinẽ pen¬
sant: heliu beati iob sententias disciplinã
suꝑboꝵ usq ad duritiã maledictionis exten¬
dit᷑: ilieo contra beatũ iob quasi ad dm̃ faci¬
ens uerba subiungit Pater mi: ꝓbet᷑ iob¬

Expanded text:
quae a sententia ferientis nullatenus discrepaquae a sententia ferientis nullatenus discrepavit? Incaute sunt humiles , qui se mendacio illaqueant, dum arrogantiam vitant; imo mentiendo superbiunt, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim, necessitate cogente, vera de se bona loquitur, tanto magis humilitati jungitur, quanto et veritati sociatur. An Paulus humilis non fuit, quando aemulatione veritatis contra falsos apde se discipulis fortia gesta narravit? Cui nimirum veritati inimicus existeret, si abscondendo virtutes proprias praedicatores errorum praevalere permisisset. Sed quia arrogantes viri in eo quod bonorum dicta superbe examinant, verborum magis superficiem quam rerum ordinem pensant, Eliu beati Job sententias disciplinam superborum usque ad duritiam maledictionis extenditur, illico contra beatum Job, quasi ad Deum faciens verba, subjungit: CAPUT VI Rec. I
Abbreviated transcription (Latin):
discipliuam. E cce dum quasi hummilit bea-¬
to iob loqui tribuit. quid intrinsecus gesta-¬
r& ostendit: dicens uiri intelligentes loquan¬
tur mͥ ÷ dedignatus udelic& si beatus iob loqͥ
presumer&: qui quasi eius intelligere uerba
ñ poss&. Et quia non solum ad loquendum
sed etiam ad audiendũ beatũ iob indignum
fuisse iudicauit: ilico adiunxit. Uir sapieus
audiat me. Aesi dicera. Huic loqui inuste
concedit᷑: qui etiã audire uerba sapientium
ñ meret᷑. Atq mox aꝑte quã despecta de illo
sentiat: manifestat dicens. Iob aũ stulte locu¬
tus est: & uerba illius non sonant disciplinã
Sine disciplina loquutũ beatũ iob credidit:
quia iustum se in suis operib fuisse memo-¬
rauit. Uerum fortasse heliu dicer&: si ea
quȩ beatus iob de seipso narrauerat. ñ de
illo hȩc ẽadem ipse discipline auctor estimas¬
s&. In nocenter enim iob se asseruit flagel¬
latum: quẽ ds etiam ꝑhibuit frustra ꝑcus.¬
sum. Quid gͦ uox ꝑcussi suꝑbum sonuit:

Expanded text:
is gratia.---Ecce dum quasi humiliter beato Job loqui tribuit, quid intrinsecus gestaret ostendit, dicens: Viri intelligentes loquantur mihi; dedignatus videlicet si beatus Job loqui praesumeret, qui quasi ejus intelligere verba non posset. Et quia non solum ad loquendum, sed etiam ad audiendum, beatum Job indignum fuisse judicavit, illico adjunxit: Vir sapiens audiat me. Ac si diceret: Huic loqui injuste conceditur, qui etiam audire verba sapientium non meretur. Atque mox aperte, quam despecta de illo sentiat, manifestat, dicens: Job autem stulte locutus est, et verSine disciplina locutum beatum Job credidit, quia justum se in suis operibus fuisse memoravit. Verum fortasse Eliu diceret, si ea quae beatus Job de seipso narraverat, non de illo haec eadem ipse disciplinae auctor aestimasset. Innocentem enim Job se asserit flagellatum, quem Deus etiam perhibuit frustra sum . Quid ergo vox percussi superbum sonuit,
Abbreviated transcription (Latin):
qualia ex intimis ꝓferunt᷑. Apud hoiẽs
cor ex uerbis: apud dm̃ uͦ uerba pensant᷑
ex corde. Beatus gͦ iob dũ hoc ait exteriꝰ
qd̾ interius dñs dixit: om̃e qd̾ loquutus
est tanto iuste exterius intulit: quanto
pie ab interna sententia non recessit. Qu̾a¬
uis ꝓphetico spu repletus. in eo qd̾ ait. ꝓpo¬
nat eqͥtatẽ contͣ ine. & ꝑueniat ad uictoriã
uidicium meũ: intueri redemptoris nr̃i
presentiã potuit. Ipse enim qui ẽ uirtꝰ
patris & sapientia: etiã eius ȩquitas ñ in-¬
conuenienter accipit᷑. Vnde scriptũ est.
Qui factus ẽ nobis a do sapientia. & iusticia.
& scĩficatio. Quã scilic& ęquitatẽ quia ds
iniquis fugientib incarnatam ostendendo
contraposuit. eos ꝓtinus ab iniquitate re¬
uocauit: & humanũ genus eo in iudicio
antiquum aduersarium uicit: qͦ ęqͥtatem
di aduersantẽ suis itinerib uiuenit. Se

Expanded text:
qualia ex intimis proferuntur. Apud homines qualia ex intimis proferuntur. Apud homines cor ex verbis, apud Deum vero verba pensantur ex corde. Beatus ergo Job dum hoc ait exterius quod interius Dominus dixit, omne quod locutus est tanto juste exterius intulit, quanto pie ab interna sententia non recessit. Quaprophetico spiritu repletus, in eo quod ait: Proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum , intueri Redemptoris nostri praesentiam potuit. Ipse enim qui est virtus Patris et sapientia, etiam ejus aequitas non inconvenienter accipitur. Unde scriptQui factus est nobis a Deo sapientia, et justitia, et sanctificatio . Quam scilicet aequitatem, quia Deus iniquis fugentibus incarnatam ostendendo contra posuit, eos protinus ab iniquitate revocavit, et humanum genus in eo judicio antiquum adversarium vicit, quo aequitatem Dei adversantem suis itineribus invenit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
do sum ad. Quia beatus iob iustiorẽ se dõ ñ
dixerit: omĩs qui textum hẏstorię legit
cognoscit. Sed ait. ꝓponat ȩquitatẽ contra
me: ut ꝑueniat ad ui ctoriam iudiciũ meũ.
Uitam suam uidelic& pensans. & causas ꝑcus¬
sionis ignorans: ut sepe iam dictum est. ꝓ
diluendis peccatis se credidit. & ñ ꝓ augen¬
dis meritis flagellari: & idcirco iudicium
suũ ad uictoriam ꝑuenire confisus est:
quia culpam in se ꝓ qua debuiss& ꝑcuti ñ
inuenit. Qd̃ quidẽ de illo & dñs ad diabo¬
lum dixit. Cõmouisti me aduersus eum:
ut affligerem eum frustra. Quid gͦ hec
loquendo peccauit: qui uerbis istis diuinȩ
de se & occultȩ sententiȩ etiam nesciendo
consensit s Aut quid obest si a rectitudine
ueritatis. humano iudicio uerba nr̃a suꝑfi¬
cietenus discrepant: quando in cordis car-¬
dine ei cõpaginata concordant id Humane
aures uerba nr̃a talia diiuidicant.: qualia foras
sonant. Diuina uͦ iudicia talia ea audiunt:

Expanded text:
sare.---Quia beatus Job justiorem se Deo non dixerit, omnis qui textum historiae legit, agnoscit, sed ait: Proponat aequitatem contra me, et perveniet ad victoriam judicium meum . Vitam suam videlicet pensans, et causas percussionis ignorans, ut saepe jam dictum est, pro diluendis peccatis se credidit et non pro augendis meritis flagellari; et idcirco judicium suum ad victoriam pervenire confisus est, quia culpam in se, pro qua debuisset percuti, non invenit. Quod quidem de illo et Dominus ad diabolum dixit: Commovisti me adversus eum, ut affligerem eum frustra . Quid ergo haec loquendo peccavit, qui verbis istis divinae de se et occultae sententiae etiam nesciendo consensit? Aut quid obest si a rectitudine veritatis humano judicio verba nostra supecie tenus discrepant, quando in cordis 818 cardine ei compaginata concordant? Humanae aures verba nostra talia judicant qualia foris sonant ; divina vero judicia talia ea audiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Si tota libri series attendit᷑: nichil horum
beatus iob dixisse monstrat᷑. Sed arrogan-¬
tes uiri sicut & superius diximus. habe¬
re hoc ꝓprium solent: ut dũ in nunia in¬
uectionẽ ꝓdeunt. etiã inuehendo mñtiant᷑:
ut cum ñ possũt reprehendere iuste quȩ¬
st̃: reprehendant mentiendo quȩ ñ sunt.
orib quasi beati iob culpabilia uerba
narrauit: atq ex eis sibi materiã loquendi ꝓpo¬
suit. Sed uerbis subsequentib forti acumine
discutit: hoc qd̾ sibi ad dicendi materiã falla-¬
citer finxit. Et fortes quidem sunt senten¬
tiȩ que secunt᷑: s beati iob ꝑsonȩ ñ congru¬
unt. Tantoq eũ increpationis huiꝰ tela ñ feri¬
unt: qͣnto contͣ eũ iniuste emitunt᷑. Sequit᷑.¬

Expanded text:
Si tota libri series attenditur, nihil horum beatus Job dixisse monstratur. Sed arrogantes viri, sicut et superius diximus, habere hoc proprium solent, ut dum in nimia invectione prodeunt, etiam invehendo mentiantur; et cum non possunt juste reprehendere quae sunt, reprehendant mentiendo quae non sunt.oribus quasi beati Job culpabilia verba narravit, atque ex eis sibi materiam loquendi proposuit; sed verbis subsequentibus forti acumine discutit hoc quod sibi ad dicendi materiam fallaciter finxit. Et fortes quidem sunt sententiae quae sequuntur, sed beati Job personae non congruunt; tantoque eum increpationis hujus tela non feriunt, quanto contra eum injuste mittuntur. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmensis funib preteritis donis ligam᷑. Dicat᷑
itaq recte. Iudicare coram eo: & expecta eũ.
N am qui semo ipsũ corã dõ ñ iudicat: eũ dũ
affligit᷑ non expectat. Cuius enim bona pre¬
cessisse dissimulat: adiutoria subsequi posse
desperat. Et cum preteritoꝵ obliuiscit᷑: etiã
subsequentium largitate fraudat᷑. Sed ecce
dum nos affligimur. dũ consolationis gram
longanimiter sustinemus. mali ad peiora ꝓ¬
rumpunt : atq eo iniquitatis exaggeratione
ꝓficiunt. quo sine uerbere relinquunt᷑. Et
tam̃ omp̃s ds peccantes misericorditer expe¬
ctat : tempus ad penitentiam tribuit. qd̾ ñ
conuersis ad grauioris reatus testimonium
uertit. Patienter iram retin&: quã quandoq
ir retractabiliter effund&. Vnde apte subiun.¬

Expanded text:
immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur immensis funibus praeteritis donis ligamur. Dicatur itaque recte: Judicare coram illo, et exspecta eum. Nam qui semetipsum coram Deo non judicat, eum dum affligitur non exspectat. Cujus enim bona praecessisse dissimulat, adjutoria subsequi posse desperat; et cum praeteritorum obliviscitur, etiam subsequentium largitate fraudatur. Sed ecce dum nos affligimur, dum consolationis gratiam longanimiter sustinemus, mali ad pejora prorumpunt, atque eo iniquitatis exaggeratione proficiunt, quo sine verbere relinquuntur. Et tamen omnipotens peccantes misericorditer exspectat, tempus ad poenitentiam tribuit, quod non conversis ad gravioris reatus testimonium vertit; patienter iram retinet, quam quandoque irretractabiliter effundit. Unde apte subjun