comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoribus : pacem peccatorum intu¬
ens: Indeergo dixit commotos pedes
suos: & poene effusos gressus lapsu ad
rumam adõ: quia intuitus . ẽ. & inspe¬
xit felicitatem peccatorum: & uidit eos
habere pacem: se autem laborem: Nar¬
uruit autem hoc cum iam euasisset. cũ
iam correcto corde dõ in haesisset.
N amruit praceterita pericula: Ergo:
bonus ds̃ israhel: Sed quibus: rectiscor¬
de: Qui sunt recticorde : quinon repre¬
hendunt dm̃: Qui sunt recticorde :
qui uoluntatem suam aduoluntatẽ dĩ
dirigunt: Non uolimtatem dĩ aduo¬
luntatem suam curuare conantur :
Breue prreceptum . ẽ: ut homo diri .I.¬
gat cor suum : Vis habere rectũ cor:
tu fac quod uult ds̃: Noli dm̃ uelle fa¬
cere quoduistũ: Piauicordes ergo
sunt : id est qui rectum cor non habent :
qui sedent & disputant quomodo de¬
buit facere ds̃ non laudando quod fe¬
cit. sed reprehendendo: Corrigere
illum uolunt: parum est quia corrigi

Expanded text:
peccatoribus, pacem peccatorum intupeccatoribus, pacem peccatorum intuens» . Inde ergo dixit commotos pedes suos et pene effusos gressus, lapsu ad ruinam a Deo, quia intuitus est et inspexit felicitatem peccatorum, et vidit eos habere pacem, se autem laborem. Narravit autem hoc cum jam evasisset, cum jam correcto corde Deo inhaesisset, narravit praeterita pericula sua. Ergo, «Bonus Deus Israel:» sed quibus? «Rectis corde.» Qui sunt recti corde? Qui non reprehendunt Deum. Qui sunt recti corde? Qui voluntatem suam ad voluntatem Dei dirigunt; non voluntatem Dei ad voluntatem suam curvare conantur. Breve praeceptum est, ut homo dirigat cor suum. Vis habere rectum cor? Tu fac quod vult Deus; noli Deum velle facere quod vis tu. Pravicordes ergo sunt, id est, qui rectum cor non habent, qui sedent et disputant quomodo debuit facere Deus; non laudando quod fecit, sed reprehendendo. Corrigere illum volunt: parum est quia corrigi
Abbreviated transcription (Latin):
uane iustificaui cor meum : & laui inter
innocentes manus meas: Numquid
foste uanus fui qui uolui iuste uiuere:
& in nocenter inter homines conuersa¬
ri : quando scio eos qui nolunt seruare
in nocentiam habere tantam felicitatem:
& insultare iustis per iniquitates feli¬
ces. Sed quis illud: dixitibi inpsalmo:
cuius nondum erat rectum cor:. Sic
enim coepit ipse psalmus. dequo mo¬
dotestimonium dedimus: Noniste quẽ
considerandum & tractandum modo
suscepimus: sed ubi dictum . ẽ. quo modo
sciuit ds̃. & si est scientia in altissimo:
ecce ipsi peccatores & abundantes in sae¬
culo obtinuerunt diuitias. Num quid
uane iustificaui cor meum & laui inter
in nocentes manus meas . Ille ergopsal¬
mus ubi uidetis quia periclitatur ani¬
ma: ubiuidetis quia nutant pedes: sic
coepit: Quambonus ds̃ israhel. rectis
corde : mei autem inquit poene cõmo¬
ti sunt pedes. paulominus effusi sunt
gressus mei: Quare : Quia zelaui in

Expanded text:
vane justificavi cor meum, et lavi in vane justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas?» Numquid forte vanus fui, qui volui juste vivere, et innocenter inter homines conversari, quando scio eos qui nolunt servare innocentiam, habere tantam felicitatem, et insultare justis per iniquitatem felices? 2. Sed quis illud dixit ibi in psalmo? Cujus nondum erat rectum cor. Sic enim coepit iste psalmus de quo motestimonium dedimus, non iste quem considerandum et tractandum modo suscepimus, sed ubi dictum est, «Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? Ecce ipsi peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias. Numquid vane justificavi cor meum, et lavi in innocentibus manus meas?» ille ergo psalmus, ubi videtis quia periclitatur anima, ubi videtis quia nutant pedes, sic coepit: «Quam bonus Deus Israel rectis corde! Mei autem,» inquit, «pene commoti sunt pedes, paulo minus effusi sunt gressus mei.» Quare? «Quia zelavi in
Abbreviated transcription (Latin):
quaeuidentur huic uitae necessa¬
ria & ultraquam necessaria: ex¬
tolluntur: Et cum sint homines per
iniquitatem inferiores omnib: homi¬
nibus : per superbiam superiores se
putant omnibus hominibus : atq
utinam sicut alios uel homines se. ẽẽ.
deputarent: Hos autem aliquando
intuendo &nimis adtendendo etiam
illi quidm̃ colunt. fluctuant & nu. I¬
tant. quasi perierit merces ipsorum:
Quare colunt dm̃ cum seuident in
laboribus. in egestate . Inaerumna.
inmorbo. indolo. in aliqua necessita¬
te : & uident alios habere sanitatem
corporis: abundare temporalibus :
incolomitate suorum gaudere : nito¬
rehonorum florere : eos qui non so¬
lum dm̃ non colunt. sed omnib: homi¬
nib: aduersantur : Ad tendentes
eos nutant : & dicunt apud se quod
apeste scriptum . ẽ. inquodam psalmo:
quomodo sciuit ds: & si est scientia in
altissimo. Ecce ipsi peccatores & a¬
bundantes insaeculo : obtinuerunt
diuitias: Et sequitur: Num quid

Expanded text:
quae videntur huic vitae necessaquae videntur huic vitae necessaria, et ultra quam necessaria, extolluntur; et cum sint homines per iniquitatem inferiores omnibus hominibus, per superbiam superiores se putant omnibus hominibus. Atque utinam vel sicut alios homines se esse deputarent. Hos autem aliquando intuendo et nimis attendendo, etiam illi qui Deum colunt, fluctuant et nutant, quasi perierit merces eorum quare Deum colunt, cum se vident in laboribus, in egestate, in aerumna, in morbo, in dolore, in aliqua necessitate, et vident alios habere sanitatem corporis, abundare temporalibus, incolumitate suorum gaudere, nitore bonorum florere eos qui non solum Deum non colunt, sed et omnibus hominibus adversantur; attendentes eos, nutant, et dicunt apud se quod aperte scriptum est in quodam psalmo: «Quomodo scivit Deus, et si est scientia in Altissimo? Ecce ipsi peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt divitias.» Et sequitur: «Numquid
Abbreviated transcription (Latin):
permorsen: gratia autem &ueritas
tosuos facere uolui : aderit dñi mise¬
ricordia non exmeritis nr̃is: sed for¬
te promerito desiderii uri : Neq ex
facultatib nr̃is. sed ex abundantia
donorum suorum : ut sic tractetur
res satis necessaria hominib: positis
in nouo testamento: ut omnino nul¬
las latebras inueniat inimicus: ubi
se occultet ad decipiendos fideles:
salmus iste pertinens ad nume¬
rum cainticorum graduũ. dequo
titulo in aliis iam multa diximus & re¬
petere nolumus. Neuos obtundamur
potius quam instruamus. Docet nos
ascendentes &leuantes animas nrãs
addnm dm̃nr̃m. affectu caritatis
atq pietatis: Non intendere in ho¬
mines qui prosperantur in hoc sae¬
culo felicitate falsa atq uentosa. &
prorsus seductoria. ubi nihil aliud
nutriunt quam superbiam : & cor
eorum congelȩ scit aduersus dm̃:. &
fit durum aduersus imbrem gratiae
ipsius nefructum ferat Pyxesu¬
mentes enim omnia sibi abundare

Expanded text:
per Moysen, Gratia autem et veritaper Moysen, Gratia autem et veritatos vos facere volui. Aderit Domini misericordia, non ex meritis nostris, sed forte pro merito desiderii vestri; neque ex facultatibus nostris, sed ex abundantia donorum suorum: ut sic tractetur res satis necessaria hominibus positis in novo testamento, ut omnino nullas latebras inveniat inimicus, ubi se occultet ad decipiendos fideles. . Psalmus iste, pertinens ad numerum canticorum graduum de quo titulo in aliis jam multa diximus, et repetere nolumus, ne vos obtundamus potius quam instruamus, docet nos ascendentes et levantes animas nosDeum nostrum affectu charitatis atque pietatis, non intendere in homines qui prosperantur in hoc saeculo felicitate falsa atque ventosa et prorsus seductoria; ubi nihil aliud nutriunt quam superbiam, et cor eorum congelascit adversus Deum, et fit durum adversus imbrem gratiae ipsius, ne fructum ferat. Praesumentes enim omnia sibi abundare,
Abbreviated transcription (Latin):
pius ut eruaris : Namsi superbie¬
ris. inmuscipulam cadis : Et dic ad¬
iutorium nr̃m in nomine dñi qui
fecit caelum & terram : Psalmus . I.¬
tractatus est: & quantum ch̃s adiu¬
uare dignatus est ut puto expositus:
crastino etiam die sermonem deberi
caritati urre optime nostis: Adesto¬
te & adiuuate nos orationibus uris :
pollicitationis enim nostrae memi¬
nisse debetis : Nec dicerem quid es¬
semtractaturus : nisi adiuuari uo¬
lens studio fidei & orationum ur̃ac¬
rum Meministis enim me pro¬
misisse uobis dehoc tractare : quod
dictum est in euangelio: L ex per
homines heretici maxime mani¬
chei reprehendere legem & dicere :¬
quia nonds illam dedit : Exponen¬
dus est enim locus iste : ut cognoscatur
quia &legem ds̃ dedit &lex permos¬
sendata est: ut non saluaret propter
certam causam : Non saluauit lex :
ut lator legis ipse imperator deside¬
raretur : qui indulgentiam daret
peccantibus : & data quidem lex esset

Expanded text:
opus ut eruatis nam si superbieopus ut eruatis nam si superbieris, in muscipulam cadis, et dic, «Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram.» 14. Psalmus tractatus est, et quantum Dominus adjuvare dignatus est, ut puto, expositus. Crastino etiam die sermonem deberi Charitati vestrae optime nostis; adestote, et adjuvate nos orationibus vestris. Pollicitationis enim nostrae meminisse debetis; nec dicerem quid essem tractaturus, nisi adjuvari volens studio fidei et orationum vestrarum. Meministis enim me promisisse vobis de hoc tractare quod dictum est in Evangelio, «Lex per homines haeretici, maxime Manichaei, reprehendere Legem, et dicere quia Deus illam non dedit. Exponendus est enim locus iste, ut cognoscatur quia et Legem Deus dedit, et Lex per Moysen data est; ut non salvaret, propter certam causam. Non salvavit Lex, ut lator Legis ipse Imperator desideraretur, qui indulgentiam daret peccantibus; et data quidem Lex esset
Abbreviated transcription (Latin):
runt in muscipula: & occisi funt: Illis
occisis. muscipula fracta est Iam re¬
mansit dulcedo uitae huius : perquem
possent iterum capi. sed illa contrita est
Numquid & passer contritus ẽ : ab sit :
lent addm̃: triumphent indõ quia
eruti sunt: Qnm dñs erat in eis. Ne
amuscipula caperentur : Quare mus¬
cipula contrita est & nos eruti sumus
Visscire quare : ADIUTORIŨ
NRM IN NOMINE DÑI. QUI
RECII CAELUM EI TERRAM
Namsi adiutorium hoc non esset:
Non quidem aeterna maneret mus¬
cipula: Sedcum captus esset: contere¬
retur passer: Nam uita ista transitu¬
ra est: & qui dulcedine eius capti fue¬
rint. & per hanc dulcedinem offende¬
rint dm̃: cum istauita transibunt:
Nam conteretur muscipula: cesti es¬
tote: Omnis dulcedo uitae istius prae¬
sentis nonerit impleta soste loci sui:
sed opus est non haerere : ut quando
conteretur muscipula: tunc exultes
& dicas: Muscipula contrita est: &
nos eruti sumus: Sed neputes te ui¬
ribus tuis hoc posse: adtende esto

Expanded text:
runt in muscipula, et occisi sunt; illis occisis muscipula fracta est; jam non remansit dulcedo vitae hujus, per quam possint iterum capi, sed illa contrita est: numquid et passer contritus est? Absit; lent ad Deum, triumphent in Deo, quia eruti sunt: quoniam Dominus erat in eis, ne a muscipula caperentur. Quare muscipula contrita est, et nos eruti sumus? Vis scire quare? «Adjutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit coelum et terram.» Nam si adjutorium hoc non esset, non quidem aeterna maneret muscipula; sed cum captus esset, contereretur passer. Nam vita ista transitura est; et qui dulcedine ejus capti fuerint, et per hanc dulcedinem offenderint Deum, cum ista vita transibunt. Nam conteretur muscipula; certi estote: omnis dulcedo vitae istius praesentis non erit, impleta sorte loci sui; sed opus est non haerere, ut quando conteretur muscipula, tunc exsultes et dicas, «Muscipula contrita est, et nos eruti sumus.» Sed ne putes hoc viribus tuis te posse, attende cujus est
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃:. hierusalem interpretatur uisio
pacis: Qui non mouebuntur in aeter¬
num : qui in habitant hierusalem :
Non mouebuntur ergo in aeternum
qui in habitant uisionem pacis : & pax
super israhel: Ergo is rahelqui ui¬
dens dm̃ est. uidens pacem est: &ipse
israhel est & hierusalem : quia popu¬
lus illedi. ipsa est ciuitas di: Si ergo
uidens pacem hoc est uidens dm. me¬
rito & dĩ ipse est pax : Ergo quia
xp̃s filius di pax est. ideo uenit colli¬
gere suos & secernere ab iniquis: A
quibus in iquis : qui oderunt hierusa¬
lem: qui oderunt pacem: qui uolunt
conscendere unitatem : qui noncre¬
dunt paci: qui falsam pacem pronum¬
tiant inpopulo: & non illam habent:
& falsum audiunt : Quibus dicunt
pax uobiscum : quos separant a pace
orbis terrarum : Et quib dicitur
pax. Nonne unitatem diligerent:
& relinquerent dissensionen: Eal¬
sum ergo pronuntiantes. falsum
audiunt: Nos uerum pronuntiemꝰ :
&uerum audiamus: Simus is rahel.
&amplectamur pacem: quia hieru¬

Expanded text:
em interpretatur, Visio pacis. «Qui non commovebuntur in aeternum? Qui inhabitant Jerusalem.» Non commovebuntur ergo in aeternum, qui inhabitant visionem pacis. Et «pax super Israel.» Ergo Israel qui videns Deum est, videns pacem est: et ipse Israel est et Jerusalem; quia populus ille Dei, ipsa est civitas Dei. Si ergo videns pacem, hoc est videns Deum; merito et Deus ipse est pax. Ergo quia Christus Filius Dei pax est, ideo venit colligere suos, et secernere ab iniquis. A quibus iniquis? Qui oderunt Jerusalem, qui oderunt pacem, qui volunt conscindere unitatem, qui non credunt paci, qui falsam pacem pronuntiant in populo, et non illam habent.  falsum audiunt. Quibus dicunt, Pax vobiscum? quos separant a pace orbis terrarum. Et quibus dicitur,pax, nonne unitatem diligerent, et relinquerent dissensionem? Falsum ergo pronuntiantes, falsum audiunt. Nos verum pronuntiemus, et verum audiamus. Simus Israel, et amplectamur pacem; quia Jeru
Abbreviated transcription (Latin):
dum dicta sunt: Et iste ergo psal¬
mus quem nunc uobis cantatum au¬
distis canticum graduum super scri¬
bitur: Ipse est titulus eius: Cantant
ergo ascendentes : & aliquando tamquã
imus cantat : aliquando tam quam
multi: qua & multiunus. quia &¬

Expanded text:
dum dicta sunt. Et iste ergo psaldum dicta sunt. Et iste ergo psalmus, quem nunc vobis cantatum audistis, «Canticum graduum» superscribitur. Ipse est titulus ejus. Cantant ergo ascendentes: et aliquando tanquam unus cantat, aliquando tanquam multi; quia et multi unus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ruptibile hoc induerit incorruptionem :¬
& mostalehoc induerit inmostalitatem:
tuncerit uera sanitas : tunc erit uera &
perfecta iustitia. ut nihil mali non so¬
lum facere : sed nec cogitare possimus:
Modo autem in opes. pauperes. egentes :
dolentes: suspiramus. gemimus: ora¬
mus: leuamus oculos ad dm: qum &
illi qui felices sunt in hoc mundo: despi¬
ciunt nos.: abundant enim &illi: Qui
felices sunt in hoc saeculo despiciunt.
quia & ipsi abundant: & iustitia. ẽ. in
corde ipsorum sed falsa.: Ideo non per¬
ueniunt adueram quia repleti sunt
falsa : Tu autem ut peruenias adueram :
esto egens & mendicus ipsius iustitiae :¬
& audi euangelium : Beatiqui esuriunT
&sitiunt iustitiam: quim ipsi saturac¬
graduum. eẽ. canticum a scensio¬
nis nr̃te : eandemq ascensionem non
corporis pedibus fieri : sed cordis af¬
fectibus: Hoc saepissime insinuaui¬
mus uobis. Nec eadem saepius repeten¬
da sunt. ut sit locus dicendi quae non¬

Expanded text:
ruptibile hoc induerit incorruptionem, eruptibile hoc induerit incorruptionem, et mortale hoc induerit immortalitatem ; tunc erit vera sanitas, tunc erit vera et perfecta justitia, ut nihil mali non solum facere, sed nec cogitare possimus. Modo autem inopes, pauperes, egentes, dolentes suspiramus, gemimus, oramus, levamus oculos ad Deum: quoniam et illi qui felices sunt in hoc mundo, despiciunt nos; abundant enim: et illi qui infelices sunt in hoc saeculo, despiciunt; quia et ipsi abundant, et justitia est in corde ipsorum, sed falsa. Ideo non perveniunt ad veram, quia repleti sunt falsa. Tu autem ut pervenias ad veram, esto egens et mendicus ipsius justitiae; et audi Evangelium: «Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturagraduum esse canticum ascensionis nostrae, eamdemque ascensionem non corporis pedibus fieri, sed cordis affectibus. Hoc saepissime insinuavimus vobis; nec eadem saepius repetenda sunt, ut sit locus dicendi quae non
Abbreviated transcription (Latin):
sumus continere abhomicidio. ab ad¬
ulterio. afustis aperiuriis. a frau¬
dibus. Numquid ab iniquis cogitatio¬
nibus. Numquid deca su gestionib ma¬
larum cupiditatum: Qua e estergo ius¬
titiamir: Totum ergo esuriamus.
totum sitiamus. &ueras diuitias. &
uenrm sanitatem. &ueram iustitiam.¬
I. Quae sunt uerae diuitiae : caelestis illa
mansio inhierusalem: Quis enim dici¬
tur diues in hactenir : quando laudatur
diues quid dicitur : multum diues est :
Nihil illi deest : lauscesta laudantis illa est :
Nam ista non est : Cumdicit nihil illi
deest: ad tende sinihil illide. ẽ Sinihil
cupit. nihil illi deest: Si autem adhuc
cupit maiorr quam quae habet: ad hoc
accesserunt diuitiae: ut egestas cresce¬
ret: In illa uero ciuitate uertre erunt
diuitiae : quia ibi nihil nobis deerit :
quia nec indigebimus aliqua rẽ. & uera
sanitas erit: Quae est uerax sanitas : cũ
absosta fuerit mors inuictoria : cumcor¬

Expanded text:
sumus continere ab homicidio, ab adsumus continere ab homicidio, ab adulterio, a furtis, a perjuriis, a fraudibus: numquid ab iniquis cogitationibus? numquid et a suggestionibus malarum cupiditatum? Quae est ergo justitia nostra? Totum ergo esuriamus, totum sitiamus, et veras divitias, et veram sanitatem, et veram justitiam. Quae sunt verae divitiae? Coelestis illa mansio in Jerusalem. Quis enim dicitur dives in hac terra? Quando laudatur dives, quid dicitur? Multum dives est; nihil illi deest. Laus certa laudantis illa est: nam ista non est, cum dicitur, Nihil illi deest. Attende si nihil deest. Si nihil cupit, nihil illi deest: si autem adhuc cupit majora, quam quae habet, ad hoc accesserunt divitiae, ut egestas cresceret. In illa vero civitate verae erunt divitiae, quia ibi nihil nobis deerit; quia nec indigebimus aliqua re, et vera sanitas erit. Quae est vera sanitas? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, et cum cor
Abbreviated transcription (Latin):
lis morbus nos habeat : qui ieiunat sep¬
tem diebus. fame consumitur: Ergo
illa fames ibi est: sed illam nonsentis:
quia cotidie illam curas : Ergo nec ipsa
sanitas nobis ẽ. perfecta : Inpendat ca¬
ritas ur̃a quomodo nos intellegamus
inopes: ut gaudeamus adeum &leuem:
oculos ad eum qui habitat incaelo: Non
sunt illae uerrediuitue. plus augent
cupiditatem &qui eã possidet: Non .ẽ.
illa uert corporis sanitas: quia posta¬
tur infirmitas ubiq defectiua: Quo¬
cumq se uerterit deficit: In ipso adiu¬
torio non inuenies firmamentum:
Lassatur stando: sedere uult: Num¬
quid uel sedendo durauit: Quod sibi
eligit ut non fatigaretur: ibi habet de¬
ficere : Lassatus est uigilando. dormi¬
turus est : Numquid dormiuit nonde¬
÷ it. Lassatus ẽ. ieiunando. refectu¬
rus est: Si plus refecerit. indedeficit:
Innulla re potest perseuerare ista in¬
firmitas: Iustitia quid÷ quanta ius¬
titia .ẽ. inter tantas temptationes : pos¬

Expanded text:
lis morbus nos habeat; qui jejunat seplis morbus nos habeat; qui jejunat septem diebus, fame consumitur. Ergo illa fames ibi est; sed ideo illam non sentis, quia quotidie illam curas: ergo nec ipsa sanitas nobis est perfecta. 12. Intendat Charitas vestra quomodo nos intelligamus inopes, ut gaudeamus ad eum, et levemus oculos ad eum qui habitat in coelo. Non sunt illae verae divitiae; plus augent cupiditatem eis qui eas possident. Non est illa vera corporis sanitas; quia portatur infirmitas ubique defectiva: quocumque se verterit, deficit. In ipso adjutorio non invenies firmamentum: lassatur stando; sedere vult; numquid vel sedendo durabit? Quod sibi elegit ut non fatigaretur, ibi habet deficere. Lassatus est vigilando, dormiturus est: numquid quia dormivit, non deficit? Lassatus est jujunando, refecturus est: si plus refecerit, inde deficit. In nulla re potest perseverare ista infirmitas. Justitia quid? Quanta justitia est inter tantas tentationes? Pos
Abbreviated transcription (Latin):
desideremꝰ : ubestate :la satiari dequa
dicitur inpsalmo: In ebriabuntur ab
ubestate domus tuae : & torrente uo¬
luntatis tuae potabis eos: Hic autem
cum sumus: in opes nos esse intellegamus :
&egentes : Non solum harum diuitia¬
rum quia non sunt uerte diuitiae: sed
&ipsius salutis : Et quando sani sumꝰs
intellegamus quia infirmamur:
Quamdiuenim corpus haec esurit &
sitit: quamdiu corpus hocuigilando
fatigatur: stando fatigatur. ambulan¬
do fatigatur. sedendo fatigatur. man¬
ducando fatigatur. quocumq: euer¬
terit ad subsidium fatigationis: ibi
inuenit aliam fatigationem: Non .ẽ.
ergoperfecta sanitas. nec inipso corpo¬
re:. Non sunt illae diuitiae. sed men¬
dicitas : quia quantomagis abundant.
tanto crescit inopia & auaritia: Non
est ista salus corporis: sed infirmitas :
Parego rideamur cotidie medicamen¬
tisdi : quia manducamus &bibimus :
medicamenta ipsa sunt quae nobis op¬
ponuntur : Pr̃s siuultis uidere qua. Il¬

Expanded text:
desideremus ubertate illa satiari, de qua desideremus ubertate illa satiari, de qua dicitur in psalmo: «Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos» . Hic autem cum sumus, inopes nos esse intelligamus et egentes, non solum harum divitiarum quae non sunt verae divitiae, sed et ipsius salutis. Et quando sani sumus, intelligamus quia infirmamur. Quamdiu enim corpus hoc esurit et sitit, quamdiu hoc corpus vigilando fatigatur, stando fatigatur, ambulando fatigatur, sedendo fatigatur, manducando fatigatur; quocumque se verterit ad subsidium fatigationis, ibi invenit aliam fatigationem: non est ergo perfecta sanitas, nec in ipso corpore. Non sunt ergo illae divitiae, sed mendicitas; quia quanto magis abundant, tanto crescit inopia et avaritia. Non est ista salus corporis, sed infirmitas. Paregorizamur quotidie medicamentis Dei, quia manducamus et bibimus: medicamenta ipsa sunt, quae nobis apponuntur. Fratres, si vultis videre qua
Abbreviated transcription (Latin):
& puremia: infelix anima : Quid
mnirmini abundat. sed abundat
nequitia: abundit malitia & eo
plus abundat nequitia : quosibi ui¬
detur abundare iustitia : At uero
xp̃ianus homo non debet abundare:
sed pauperem debet se cognoscere:
Et sibabet diuitias. scire debet quia
non sunt illae uere diuitiae : ut alias
desideret: Qui enim diuitias falsas
desiderat: ueras nonquaerit : Qui
autem ueras quaerit: ad huc pauper
est: & recte dicit pauper & dolens
ego sum: Rursus ille qui pauper . ẽ.
& nequitia plenus. ẽ: unde dicitur
abundare : quia displicet illi quia
pauper .ẽ : &iustitia ipsa uidetur.
abundare incorde suo aduersus ius¬
titiamdi: Et quae abundantia iusti¬
tiae nrire : quantacumq iustitia in
nobis fuerit: ros est Nescio quis
ad illum fontem. ad saginam illam
tantam. stillicidia quaedam sunt quae
uitam nr̃m molliant: & duram ini¬
quitatem soluant: Modo desidere¬
mus depleno fonte iustigae saginari:

Expanded text:
et praemia. Infelix anima! et quid et praemia. Infelix anima! et quid miramini? abundat, sed abundat nequitia, abundat malitia; et eo plus abundat nequitia, quo sibi videtur abundare justitia. 11. At vero christianus homo non debet abundare, sed pauperem se debet cognoscere; et si habet divitias, scire debet quia non sunt illae verae divitiae, ut alias desideret. Qui enim divitias falsas desiderat, veras non quaerit: qui autem veras quaerit, adhuc pauper est; et recte dicit, «Pauper et dolens ego sum» . Rursus ille qui et pauper est, et nequitia plenus est, unde dicitur abundare? Quia displicet illi quia pauper est, et justitia ipsa videtur abundare in corde suo adversum justitiam Dei. Et quae abundantia justitiae nostrae? Quantacumque justitia in nobis fuerit, ros est nescio quis ad illum fontem; ad saginam illam tantam stillicidia quaedam sunt, quae vitam nostram molliant, et duram iniquitatem solvant. Modo desideremus de pleno fonte justitiae saginari,
Abbreviated transcription (Latin):
bus: & inde superbus est: Alius abun¬
dare se iustitiam putat: & inde super¬
bit quod peius est: Quiuidentur
non abundare pecuniam. iustitiam
sibi uidentur abundare aduersus dm̃
& positi in calamitatibus se iustificañ
dm̃ accusant & dicunt: Quid amisi.
aut quid feci& & tu dicis respice. re¬
cordare peccata tua. sinihil fecisti:
Iitllatur aliquantum conseientia se
redit ad se. & cogitat facta sua ma¬
la : Et cum cogitauerit facta sua
mala : nec sic uult confiteri quia
digna patitur. sed dicit: ecce mani¬
feste fecimulta: sed multos uideo
peiora fecisse & nihil mali pati.
iustus est contra dm̃. Abundat
ergo & ipse.plenum habet pectus
iustitia : Quando quidem illi ds̃
uidetur male facere. & ipse sibi ui¬
detur in iuste pati: & sidares illi
nauem gubernandam. in naufra¬
gium iret cumilla. Vult autem
dm̃ excutere degubernatione hu¬
ius mundi: &ipse tenere guberna¬
cula creatunre. & destribuere om¬
nibus dolores & laetitias. poenas

Expanded text:
bus, et inde superbus est; alius abunbus, et inde superbus est; alius abundare se justitia putat, et inde superbit, quod pejus est. Qui videntur non abundare pecunia, justitia sibi videntur abundare adversus Deum; et positi in calamitatibus se justificant, Deum accusant, et dicunt: Quid admisi, aut quid feci? Et tu dicis: Respice, recordare peccata tua, si nihil fecisti. Titillatur aliquantum conscientia, et redit ad se, et cogitat facta sua mala; et cum cogitaverit facta sua mala, nec sic vult confiteri quia digna patitur: sed dicit, Ecce manifeste feci multa; sed multos video pejora fecisse, et nihil mali pati. Justus est contra Deum. Abundat ergo et ipse, plenum habet pectus justitia; quandoquidem illi Deus videtur malefacere, et ipse sibi videtur injuste pati. Et si dares illi navim gubernandam, in naufragium iret cum illa: vult autem Deum excutere de gubernatione hujus mundi, et ipse tenere gubernacula creaturae, et distribuere omnibus dolores et laetitias, poenas
Abbreviated transcription (Latin):
eum : quomodo debemus nos flagella¬
ni qui fecimus quare flagellemur &s
Cum ista dixerimus illis. & de infelicita
dum humiliati: respondent & dicunt:
Ista sunt uerba xp̃ianorum uanorum.
quicredunt quod nonuident. Si & ipsi
insultant: quid putamus fr̃s quasi non Il.¬
eos commemoratos in hoc psalmo cum
diceret: ob probrium eis qui abundant
& dispectio superbis: quando quidem
insultatur christianis. & abeis qui non
abundant sed cum sint in egestate &
erumnis: nec ipsi cessant in sultare:
Certe ergo obprobrium eis qui abundant:
Anfoste nullus inuenitur qui&iam po¬
situs in calamitate insultet : sinonin.¬
sultatur latro quicum eruci fixo dño
crucifixus erat. Ergo sunsultant
& illi qui non abundant᷑: quare psalm:
ait obprobrium eis qui abundant :
Sidiligenter discutiamus: & ipsiabun¬
dant: Vnde abundant & Nam nisi
abundarent: superbi non essent:
Alius enim abundat pecunia: &inde
superbus est: Alius abundat honori¬

Expanded text:
eum , quomodo debemus nos flagellaeum , quomodo debemus nos flagellari, qui fecimus quare flagellamur? Cum ista dixerimus, illi et de infelicitatdum humiliati, respondent, et dicunt: Ista sunt verba Christianorum vanorum, qui credunt quod non vident. Si et ipsi insultant, quid putamus, fratres, quasi non eos commemoratos in hoc psalmo, cum diceret, «Opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis:» quandoquidem insultatur Christianis et ab eis qui non abundant; sed cum sint in egestate et aerumnis, nec ipsi cessant insultare? Certe ergo, «Opprobrium eis qui abundant:» an forte nullus invenitur qui etiam positus in calamitate insultet? Si non insultavit latro, qui cum crucifixo Domino crucifixus erat ? Ergo si insultant et illi qui non abundant, quare psalmus ait, «Opprobrium eis qui abundant?» Si diligenter discutiamus, et ipsi abundant. Unde abundant? Nam nisi abundarent, superbi non essent. Alius enim abundat pecunia, et inde superbus est; alius abundat honori
Abbreviated transcription (Latin):
non luxit nobis. & sol non ortus est no¬
bis : quid nobis profuit superbia: &
diuitiarum iactatio quid contulit nobis
lbitu non eis insultas : quia ipsi ibi iam in¬
sultant : Quod donec fiat fr̃s: leuemus
oculos ad eum qui habitat incaelo:
Et non abillo tollamus oculos quo ad¬
usq: misereatur nr̃i : & liber& ab om¬
ni temptatione : & ob probrio & de¬
spectu Huc accedit quod aliquando
&ipsi qui sunt in flagello in felicitates
temporales in sultant nobis : Inuenis ali¬
quem promerito iniquitatum suarum
siue occulto iudiciodĩ: siue manifesta
damnatione mita in carcerem. porta¬
re catenam: & ipse in sultat:: Etetunei
dictum fuerit quare non bene uixisti
ecce quouenisti male iui uendo. Iller re¬
spondet : Quare illi quibene uiuunt:
ista utm patiuntur &s sed illi propterea
patiuntur ut probentur. Iemptationi¬
bus exerceantur ut flagellis proficiant.
quia flagellat omnem filium quem
recipit: Et si unicum sine peccato
flagellauit. & pro omnibus tradidit

Expanded text:
sol non ortus est nobis. Quid nobis profuit superbia? et divitiarum jactatio quid contulit nobis» ? Ibi tu non eis insultas, quia jam ipsi sibi insultant. Quod donec fiat, fratres, levemus oculos ad eum qui habitat in coelo; et non ab illo tollamus oculos, quoadusque misereatur nostri, et liberet ab omni tentatione et opprobrio et despectu. 10. Huc accedit quod aliquando et ipsi qui sunt in flagello infelicitatis temporalis, insultant nobis. Invenis aliquem pro merito iniquitatum suarum, sive occulto judicio Dei, sive manifesta damnatione, mitti in carcerem, portare catenam: et ipse insultat. Et cum ei dictum fuerit, Quare non bene vixisti? ecce quo venisti male vivendo: ille respondet, Quare illi qui bene vivunt, ista patiuntur? Sed illi propterea patiuntur, ut probentur, ut tentationibus exerceantur, ut flagellis proficiant; quia flagellat Deus omnem filium quem recipit . Et si Unicum sine peccato flagellavit, et pro omnibus tradidit
Abbreviated transcription (Latin):
tem: Postea enim ueniet tempus.
quando dicturisunt illi ipsi: Hi
sunt quos aliquando habui mus inde
risum : Verba sunt libri sapientiae :
quia prodidit nobis scriptura
quaedicturi sunt illi ipsi: qui nos
modo inrident : & qui nos despiciuN.
& aquibus impl&i sumus obprobrio
& dispectione : quae uerba habebunt
tunc quando aueritate despiciuntur:
II uident enim addexteram fulgere: quos
secum commixtos contempserant: cum
factum fuerit in illis quod dixit apostolus
cum illo apparebitis ingloriam : & dicunt:

Expanded text:
tem: postea enim veniet tempus tem: postea enim veniet tempus quando dicturi sunt illi ipsi, «Hi sunt quos aliquando habuimus in risum.» Verba sunt libri Sapientiae; quia prodidit nobis Scriptura quae dicturi sunt illi ipsi qui nos modo irrident, et qui nos despiciunt, et a quibus impleti sumus opprobrio et despectione: quae verba habebunt tunc, quando a veritate despicientur. Videbunt enim ad dexteram fulgere quos secum commixtos contempserant, cum factum fuerit in illis quod dixit Apostolus, cum illo apparebiti
Abbreviated transcription (Latin):
dant: ex posuit tibi cum dixit super¬
bis: quod est autemobprobrium.
hoc est dispectus: & quod est qui
abundant: hoc est superbis: Repe¬
titio sententiae est. & obprobrium
eis qui abundant : & dispectio super¬
bis: quare abundant superbi:
quia hic uolunt esse felices: Quid
quando & ipsimiserisunt Num quid
abundant : sed foste quando
miseri sunt. non nobis insultant:
INtendat caritas urx: Tunc insultant
fostequando felices sunt: quando seiac¬
tant in pompa diuitiarũ suarũ : quando
seiactant inuento sitate falsorũ honorũ :
Tunc in sultant nobis & quasi dicunt: ec ce
benemihi ẽ fruor egorebus prresenti¬
b: : Recedant ame: qui promittunt
quod non ostendunt : Quod uideo.
teneo : quod uideo fruor: Benemihi
sit in hacuita: Tusecurior esto: quia
resurrexit xp̃s. & docuitte. quid in
alia uita daturus sit : Certus esto:
quiadat : Sed insultat ille quia ten&
festo insultantem: & ridebis gemen¬

Expanded text:
dant;» exposuit tibi cum dixit, «superdant;» exposuit tibi cum dixit, «superbis.» Quod est autem, «opprobrium;» hoc est, «despectus:» et quod est, «qui abundant;» hoc est, «superbis.» Repetitio sententiae est, «opprobrium eis qui abundant, et despectio superbis.» Quare abundant superbi? Quia hic volunt esse felices. Quid? quando et ipsi miseri sunt, numquid abundant? Sed forte quando miseri sunt, non nobis insultant. Intendat Charitas vestra. Tunc insultant forte quando felices sunt, quando se jactant in pompa divitiarum suarum, quando se jactant in ventositate falsorum honorum; tunc insultant nobis, et quasi dicunt: Ecce mihi bene est, fruor ego rebus praesentibus, recedant a me qui promittunt quod non ostendunt; quod video teneo, quod video fruor; bene mihi sit in hac vita. Tu securior esto; quia resurrexit Christus, et docuit te quid in alia vita daturus sit: certus esto quia dat. Sed insultat ille, quia tenet. Ferto insultantem, et ridebis gemen
Abbreviated transcription (Latin):
uit se : Quaeris. quamdomum tuam:
quam mihi dimisit patermeus : & ille :¬
undehabuit hanc domum: Auus nr
illi eam dimisit : Recurre & ad pro¬
auum. Inde ad atauum & iam nomi¬
na non potest dicere : Noninde põti¬
us terreris : quia multͦs ad tendis
transisse perillam domum: & uemi¬
nem ipsorum secum illam tulis se
ad aeternam domum: patertuus
hic eam dimisit : transut per illam:
sic & tũ transibis : Siergo transitum
habetis indomouit stabulum ẽ tran¬
seuntium : non habitatio commanen¬
tium: Et tamen quia nos eaquae
futura sunt speramus. & infuturam
felicitatem speramus: & nondum
apparuit quoderimus. quam uis
iam filii dĩ sumus. quia uita nostra
abscondita ẽ cum xp̃o indo. repleti
sumus dispectione: id est contemptu.
ab his qui felicitatem quaerunt uel
habent in isto scło In plurimum re¬
pleta est anima nrã : obprobrium
eis qui abundant : & dispectio super¬
bis : quaerebamus qui sunt qui abun¬

Expanded text:
vit se. Quaeris, Quam domum tuam? vit se. Quaeris, Quam domum tuam? Quam mihi dimisit pater meus. Et ille unde habuit hanc domum? Avus noster illi eam dimisit. Recurre et ad proavum, inde ad atavum, et jam nomina non potest dicere. Non inde potius terreris, quia multos attendis transisse per illam domum, et neminem ipsorum secum illam tulisse ad aeternam domum? Pater tuus hic eam dimisit; transiit per illam: sic et tu transibis. Si ergo transitum habetis in domo vestra, stabulum est transeuntium, non habitatio commanentium. Et tamen quia nos ea quae futura sunt speramus, et in futuram felicitatem suspiramus, et nondum apparuit quod erimus, quamvis jam filii Dei simus ; quia vita nostra abscondita est cum Christo in Deo: «repleti sumus despectione,» id est contemptu, ab his qui felicitatem quaerunt vel habent in isto saeculo. 9. «In plurimum repleta est anima nostra; opprobrium eis qui abundant; et despectio superbis.» Quaerebamus qui sunt «qui abun
Abbreviated transcription (Latin):
uidespicitur:
contempnitur: Omnes qui secundum
xp̃m pieuolunt uiuere:. Necesseest
patiantur obprobria. Necesse est con¬
tempnantur abhis quinolunt pie ui¬
uere : quorum felicitas tota terrena
est: Inridentur illi qui felicitatem
uocant: quamoculis uidere non pos¬
sunt: & dicitur eis: Quid credis in¬
saneo uides quod credis& reuersus est
aliquis ab inferis: &retulittibi quid
ibiagitur: ecceego quod amo uideo
fruor: Despiceris: quias peras quod
non uides : & despicitte ille qui tuasi
tenet quod uid&: Adtende. ipse site Il¬
non tibi insultet:. Ne cumpũtas eum
felicem in procesenti : ammittas uerã
felicitatem futuram : Noli turbari
ad tende siten&: labitur hoc ab illo
quod ten& uel ipse ab eo quod ten&:
Necesse ẽ transeat. aut ipse perressu¬
as aut res ipsius perillum : Perquẽ
transeunt ressuae : qui uiuus labe¬
factus erit: Qui transit per ressuas:
qui indiuitiis moritur Quia cum
moritur. Non eas secum affest ad
inferos: Domum meam habeo. Iacta¬

Expanded text:
ui despicitur, contemnitur. Omnes qui secundum Christum pie volunt vivere, necesse est patiantur opprobria, necesse est contemnantur ab his qui nolunt pie vivere, quorum felicitas tota terrena est. Irridentur illi qui felicitatem vocant quam oculis videre non possunt, et dicitur eis: Quid credis, insane? Vides quod credis? Reversus est aliquis ab inferis, et retulit tibi quid ibi agitur? Ecce ego quod amo video, et fruor. Despiceris, quia speras quod non vides; et despicit te ille, qui quasi tenet quod videt. Attende si ipse tenet, et non tibi insultet; ne cum putas eum felicem in praesenti, amittas veram felicitatem futuram: noli turbari; attende si tenet. Labitur hoc ab illo quod tenet, vel ipse ab eo quod tenet; necesse est transeat aut ipse per res suas, aut res ipsius per illum. Per quem res transeunt suae? Qui vivus labefactus erit. Quis transit per res suas? Qui in divitiis moritur; quia cum moritur, non eas secum aufert ad inferos. Domum meam habeo, jacta
Abbreviated transcription (Latin):
nobiscum interra est. per eandem caritatẽ
& noscumillo incaelosumus : Sed diximus.
quemad modum nobiscum ipse interra sit :
uocem eius diximus decaelo sonantis. saule.
saule quid meper sequeris. Cum eum sau¬
lus omnino non tangeret. sed nec uider& :
quomodo autem ostenditur . quia & nos
in caelosumus: eo demipsopaulo apostolo
dicente : Siresurrexistis cum xp̃o quae
sursum sunt quaerite : ubi xp̃s ẽ indexte
ram sedens: quae sursum sunt sapite non
quae superterrã : Mostui enim estis. & uita
un abscondita ẽ cum xp̃o indõ : Ergo &ille
adhuc deorsum ẽ & nosiam sursum sumas
Ille deorsum ẽ compassione caritatis. Nos
sursum sumus spe caritatis : Spe enim sal¬
ui facti sumus : Sed quia spesnue certa ẽ.
tator : sed deuno quoq: cordeurm cant&
hichomo & unus quisq: sit iste homo: Cũ
enim dicitis illud singuli : quia omnes unũ
estis in xp̃o. unus homo illud dicit : & non

Expanded text:
nobiscum in terra est, per eamdem charitatem nobiscum in terra est, per eamdem charitatem et nos cum eo in coelo sumus. Sed diximus quemadmodum nobiscum ipse in terra sit; vocem ejus diximus de coelo sonantis, «Saule, Saule, quid me persequeris?» cum eum Saulus omnino non tangeret, sed nec videret: quomodo autem ostenditur quia et nos cum illo in coelo sumus? Eodem ipso Paulo apostolo dicente: «Si consurrexistis cum Christo, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedensquae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Ergo et ille adhuc deorsum est, et nos jam sursum sumus: ille deorsum est compassione charitatis, nos sursum sumus spe charitatis. «Spe enim salvi facti sumus» . Sed quia spes nostra certa est; tator; sed de unoquoque corde vestrum cantet hic homo, et unusquisque sit iste homo. Cum enim dicitis illud singuli, quia omnes unum estis in Christo, unus homo illud dicit: et non,
Abbreviated transcription (Latin):
quid debent ceterifacere : uniri corpori
ipsius. ut sit unus xp̃s quidescendit &
ascendit Descendit caput. Ascendit
cum corpore: uestitus ecclesiam suam
quam sibi ex hibuit sine macula & ruga:
Solus ergo ascendit sed & nos quando
cumillo sic sumus ut illo membra eius
simus : & nobiscum solus .ẽ. &ideo unus
& semper unus: Vnitas nos conpaginat
uni: & illi solicum illo non ascendunt
Quicum illo unus eẽ noluerint: Iam uero
qnm ipse qui incaelo positus . ẽ. & carne
suscitata in mostalis. perquam fuit ad tem¬
pus mostalis & nihil incaelo persecutionem
patiens. Nihil malitiarum & obprobriorũ
sicut in hacterra quando pronobis omnia
suftinere dignatus .ẽ. cum passus est ta¬
men corporisuo interx laboranti dixit:
Saule saule quid me persequeris : lamip¬
sum nemo tangebat. & sepati persecutio¬
nem decaelo clamabat: Non proceter
spem. eẽ debemus.Immo cum magna fidu¬
cia procesumere : quia sipertaritatem ipse

Expanded text:
Quid debent facere caeteri? Uniri corpori Quid debent facere caeteri? Uniri corpori ipsius, ut sit unus Christus, qui descendit et ascendit. Descendit caput, ascendit cum corpore; vestitus Ecclesiam suam, quam sibi exhibuit sine macula et ruga . Solus ergo ascendit. Sed et nos quando cum illo sic sumus, ut in illo membra ejus simus; et nobiscum solus est, et ideo unus, et semper unus. Unitas nos compaginat uni: et illi soli cum illo non ascendunt, qui cum illo unus esse noluerint. Jam vero quoniam ipse qui in coelo positus est, et carne suscitata immortalis, per quam fuit ad tempus mortalis, et nihil in coelo persecutionum patiens, nihil malitiarum et opprobriorum, sicut in hac terra quando pro nobis omnia sustinere dignatus est; compassus tamen corpori suo in terra laboranti, dixit, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? jam ipsum nemo tangebat, et se pati persecutionem de coelo clamabat: non praeter spem esse debemus, imo cum magna fiducia praesumere, quia si per charitatem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
UI IBI Non propter me
quae siuibona: Nam non tibi quaererem
sed mihi : Ideo nec egohaberem. quia
non tibi quaererem. sed proptet do¬
mum dñidĩ mei : propter ecclesiam.
propter scõs. propter peregrinos.
propter in opes. ufascendant . quia di¬
cimus eis indomum dñi ibimus : Propte
ipsam domum dñidĩmei. quae siui bona
tibi: Haec fr̃s. prolixiora & necessaria
carpite. manducate. bibite. conualesci
Ascendentis cantica ex ordine. cum scĩ¬
tate une consideranda suscepi : Ascenden¬
tis & amantis . & ideo ascendentis quia
amantis : Omnis amor aut descendit:
Aut ascendit: Desiderio enimbono
leuamur addm̃ : & desideriomalo ad
ima prcecipitamur: Sed quia iam
malo desiderio lapsi cecidimus. suꝑ . ẽ.
nobissi agnoscimus. quis ad nos non
ceciderit sed descenderit. haerendo
illi ascendere : quia uiribus nr̃is non
possumus: Ipse dixit dñsihsxp̃s:
dixisse : Ergoceteri remanserunt : quia
solus ascendit. qui solus descendit

Expanded text:
 bona tibi.» Non propter me quaesivi bona: nam non tibi quaererem, sed mihi; ideo nec ego haberem, quia non tibi quaererem: sed, «Propter domum Domini Dei mei,» propter Ecclesiam, propter sanctos, propter peregrinos, propter inopes, ut ascendant; quia dicimus eis, «In domum domini ibimus: propter» ipsam «domum Domini Dei mei, quaesivi bona tibi.» Haec, fratres, prolixiora et necessaria carpite, manducate, bibite; convalescitndentis cantica ex ordine cum Sanctitate vestra consideranda suscepi; ascendentis et amantis, et ideo ascendentis quia amantis. Omnis amor aut ascendit, aut descendit. Desiderio enim bono levamur ad Deum, et desiderio malo ad ima praecipitamur. Sed quia jam malo desiderio lapsi cecidimus; superest nobis, si agnoscimus quis ad nos non ceciderit, sed descenderit, haerendo illi ascendere; quia viribus nostris non possumus. Ipse dixit Dominus nostedixisse. Ergo caeteri remanserunt, quia solus ascendit, qui solus descendit?
Abbreviated transcription (Latin):
quaerens quod mihi prodest. sed quod
multis ut salui fiant: Ideo & hio cum¬
tio inidipsum Ego in hac uita. &in hac
terra. ego pauper peregrinus & gemens.
nondum perfruens pacetua & prrẽdi¬
cans pacemtuam : Non propterme illã
pacedico. sicut haeretici qui quaerentes
gloriam suam dicunt. pax uobiscum: &
pacem non habent. quam populis price¬
dicant: Sienim haberent pacem. Non
conscinderent unitatem : Ego inquit
loquebar pacem dece : Sedquare :¬
propter fratres meos & propinquos me¬
os: Non propter honorem meum. Non
propter pecunim meam non propt̃
uitam meam: Nam mihi uiuere.
xp̃s ẽ. & morilucrum: Sed loquebar
pacem dete. propter fratresmeos &
propinquos meos : Nam cupiebat

Expanded text:
quaerens quod mihi prodest, sed quod quaerens quod mihi prodest, sed quod multis, ut salvi fiant» . 13. tio in idipsum,» ego in hac vita et in hac terra, ego pauper, peregrinus et gemens, nondum perfruens pace tua, et praedicans pacem tuam; non propter me illam praedico, sicut haeretici, qui quaerentes gloriam suam dicunt, Pax vobiscum: et pacem non habent quam populis praedicant. Si enim haberent pacem, non conscinderent unitatem. Ego, inquit, «loquebar pacem de te.» Sed quare? «Propter fratres meos et propinquos meos:» non propter honorem meum, non propter pecuniam meam, non propter vitam meam; nam, «Mihi vivere Christus est, et mori lucrum.» Sed «loquebar pacem de te, propter fratres meos et propinquos meos.» Nam cupiebat
Abbreviated transcription (Latin):
dest in excelsistuis: Paucienim se¬
debunt in iudicio: sed mult ad dex¬
teram positi. faciunt populum ciuita¬
tis illius: Multi enim pertinebunt
ad singulos quoq excelsos. a quibus
recipiantur in tabernacula aeterna:
Et erit abundantia inturribus eius:
Plenitudo autem diliciarum: & suffici¬
entia diuitiarum. ipseds: ipse idipsum.
ipsecuius pasticipatio est ciuitatis inidip¬
sum : ipsaerit abundantia nra : Sed un¬
de : percaritatem: hoc est peruis tutem
Inquo.ẽ. autem caritas fr̃s. qͦui non sua
quaerit in hacuita Audi paulum apos¬
tolum habentem caritatem: ait Place¬
te omnibus peromnia : sicut & ego om¬
nibus peromnia placeo: Ubi est ergo
quod dixisq siad huc omnibus placere.
xp̃iseruus non essem: Et modo diciste
placere: modo hostaris ut ecilli placeant.
sed nonibi posuit finem : ut quis propter
se non propter caritatem placeat:
quigloriam suam quaerit : Non quaerit
salutem aliorum : Ait enim: Sicut &
ego omnibus peromnia placco: Non

Expanded text:
est, in excelsis tuis. Pauci enim sedebunt in judicio; sed multi ad dexteram positi facient populum civitatis illius. Multi enim pertinebunt ad singulos quosque excelsos, a quibus recipiantur in tabernacula aeterna; et erit abundantia in turribus ejus. Plenitudo autem deliciarum et sufficientia divitiarum ipse Deus, ipse idipsum, ipse cujus participatio est civitatis in idipsum: ipsa erit et abundantia nostra. Sed unde? Per charitatem, hoc est, per virtutem. In quo autem est charitas, fratres? Qui non sua quaerit in hac vita . Audi Apostolum habentem charitatem: ait, «Placete omnibus per omnia, sicut et ego omnibus per omnia placeo.» Ubi est ergo quod dixisti, «Si adhuc hominibus placerem, Christi servus non essem» ? et modo dicis te placere, modo hortaris ut et illi placeant? Sed non ibi posuit finem, ut quis propter se, non propter charitatem placeat. Qui gloriam suam quaerit, non quaerit salutem aliorum. Ait enim: «Sicut et ego omnibus per omnia placeo, non
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. quia non ea diligis ubi ab inimico
angustias patieris: Quomodo intelli¬
geres stare in atrus. Sta in caritate.
&stas in atrus In caritate latitudo ẽ
INodio angustia Audiapostolum.
inx. & indignatio. tribulatio & angus¬
tia. in omni anima hominis opeitentis
intellege latitudinem Vbi audis la¬
titudinem. intellige atria dni: Et
habebis uestem benedictionem dñi.
quando non maledicis in imicis. Allo¬
quitur enim sp̃s eos quipatiunt reri¬
bulationem ut glorientur intribula¬
tionib. & dicit eis Ecce nunobe ue¬
dicite dñm. omnes serui dñi: Quid
.e. eccenunc in hoc tempo. Nam p̃
acta tribulatione manifestum est.¬
quia benedictionem dñi uocabimus
&e dictum est. beati quihabitant in
domotua in sae cula saeculorim lau¬
dabuntte. Quitunc benedicturi¬
S sunt sine defectu. hic incipiunt bene¬
dicere dm̃n. hinc intribulationib
in temptationibus. immolestus.
inter aduersitates sacculi. inter in¬

Expanded text:
tuum; quia non ea diligis, ubi ab inimico tuum; quia non ea diligis, ubi ab inimico angustias patiaris. Quomodo intelligeris stare in atriis? Sta in charitate, et stas in atriis. In charitate latitudo est, in odio angustia. Audi Apostolum: «Ira et indignatio, tribulatio et angustia in omnem animam hominis operantis intellige latitudinem; ubi audis latitudinem, intellige atria Domini; et habebis veram benedictionem Domini, quando non maledicis inimicis. Alloquitur enim Spiritus eos qui patiuntur tribulationem, ut glorientur in tribulationibus; et dicit eis, «Ecce nunc benedicite Dominum, omnes servi Domini.» Quid est, «Ecce nunc?» In hoc tempore. Nam post transactas tribulationenedictioni Domini vacabimus, ut dictum est: «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saecuculorum laudabunt te» . Qui tunc benedicturi sunt sine defectu, hic incipiunt benedicere Dominum; hic in tribulationibus, in tentationibus, in molestiis, inter adversitates saeculi, inter in