comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te celebrabimus dies: & om̃i¬
um sollemnitatũ nr̃arum
festa exultantes cũ fiducia
letioris conscientiȩ. & cum
tranquillitate temporum
transi emus:¬

Expanded text:
te celebrabitur dies, et omnium solemnitatum nostrarum festa exsultantes, cum fiducia laetioris conscientiae, et tranquillitate temporum transigemus
Abbreviated transcription (Latin):
quippe martyres in sangui¬
ne agni lauerunt: dũ mem¬
bra sua quȩ oculis insipienti¬
um uisa sunt pęnarũ squalo¬
re fȩdari: sic potus fuso pro

Expanded text:
quippe martyres in sanguine Agni laverunt, dum membra sua, quae oculis insipientium visa sunt poenarum squalore foedari, sic potius fuso pro
Abbreviated transcription (Latin):
apłico exemplo castigant cor¬
pus suũ. & seruitutĩ subici¬
unt. idem hostes eadẽ forti¬
tudine conterunt᷑: Et nunc
enĩ axp̃o uincitur mundus.
tioꝵ incentiuia superantur:

Expanded text:
 qui apostolico exemplo castigant corpus suum et servituti subjiciunt , iidem hostes eadem fortitudine conteruntur, et nunc a Christo vincitur mundus. tiorum incentiva superantur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanere: & ita sciremus uer¬
bũ ñ hoc esse quod carnẽ. ut
dilectissimi ab hac fide ma¬
gister gentiũ apl̃s paulus cũ
dicit: Et si eognouimus scd̾m
carnẽ xp̃m. sed nunc iã ñ no¬
uimus: Resurrectio enĩ dñi

Expanded text:
permanere, et ita sciremus Verbum non hoc esse quod carnem, ut dilectissimi, ab hac fide magister gentium apostolus Paulus, cum dicit: Etsi cognovimus secundum carnem Christum, sed nunc jam non novimus
Abbreviated transcription (Latin):
lestis occurrere consueuit:
& ne querendo errare
possint. luc̃ẽ sui sp̃s aperire
currentibus solitus est Nã
quod oculi iħu dona sp̃s eiꝰ
mystice designent. testatur
in apocalipsi iohes qui figu¬
rate loquens de illo. & uidi
inquit agnũ stantẽ tãquã
occisum habentẽ cornua
septem. & oculos septẽ: qui
sunt sp̃s dĩ missi in omnem

Expanded text:
lestis occurrere consuevit. Et ne quaerendo errare possint, lucem sui spiritus aperire currentibus non desinit. Nam quod oculi Jesu dona spiritus ejus mystice designent, testatur in Apocalypsi Joannes, qui figurate loquens de illo: Et vidi, inquit, agnum stantem tanquam occisum, habentem cornua septem, et oculos septem, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
predia. possessiones diripi-¬
untur. & excogitato nouo sup¬
plicii genere:tota simul pro¬
scribitur thome cognatio.
Om̃s etiam amici eius uel
familiares. uel quicũꝙ eum
quocũꝙ tytulo contingebãt
sine delectu conditionis aut
fortunȩ dignitatis aut ordi¬
nis. etatis aut sexus: pariter

Expanded text:
praedia, possessiones diripiuntur; et excogitato novo supplicii genere, tota simul proscribitur Thomae cognatio. Omnes etiam amici ejus et familiares, vel quicunque eum quocunque titulo contingebant, sine delectu conditionis seu fortunae, dignitatis aut ordinis, aetatis aut sexus, pariter
Abbreviated transcription (Latin):
bit: ut non haberet in eos ius
seueritatis quos non inuenis¬
set cupidos ultionis: Clemen¬
tes autem & mites animos
etiã largitas decet ł nichil
enĩ est dignuis. quã ut ho¬
mo sui sit auctoris imitator:
& scdm modũ ꝓpriȩ facul

Expanded text:
it, ut non haberet in eos jus severitatis, quos non invenisset cupidos ultionis. Clementes autem et mites animos etiam largitas decet. Nihil est enim dignius quam ut homo sit sui auctoris imitator, et secundum modum propriae facul
Abbreviated transcription (Latin):
manifestius nobis eterna tri
nitas reueletur. baptitatur
filius in iordaneͥ sp̃s scĩficat
sacramentũ: pater aperit ue-¬
ritatẽ : Suꝑ est iã ut tertia
deuotionis huius caritati ur̃ȩ
causa clarescat: Hodie nichi¬
lominus ut ꝑhibetur apatribꝰ
dñs ihs in chana galileȩ de aquis
effecit uinũ: Nichil anobis est
est fr̃s in huiusmodi mirabilib
de creatore cunctandũ: Qui
enĩ in exordio mundi dedit
esse aquas: ł in fine quoq mun¬
di quod uoluit fecit ex aquis:
Maioris nempe maiestatis est
creare quȩ non erant: quã
creata mutare: Et quid mi-¬
rũ si ad prȩceptũ dñi dĩ sui

Expanded text:
festius aeterna nobis Trinitas revelaretur, baptizatur Filius in Jordane. Spiritus sanctificat sacramentum, Pater aperit veritatem. Superest jam ut tertia devotionis hujus caritati vestrae causa clarescat. Hodie nihilominus, ut perhibetur a patribus, Dominus Jesus in Cana Galilaeae de aquis effecit vinum . Nihil a vobis est, fratres, in hujusmodi mirabilibus de Creatore cunctandum; qui enim in exordio mundi dedit esse aquas, in fine quoque mundi quod voluit fecit ex aquis: majoris nempe majestatis est creare quae non erant, quam creata mutare. Et quid mirum, si ad praeceptum Domini sui
Abbreviated transcription (Latin):
retro satanas: scriptũ ẽ eñĩ:
Dñm dm̃ tuũ adorabis :l & ip¬
si soli seruies Sc̃arũ illi serip¬
turarũ testimonia ingerunt᷑:
non ut inconuertibilis docea¬
tur : sed ut impudens confu

Expanded text:
 scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et ipsi soli servies. Sanctarum illi Scripturarum testimonia ingeruntur, non ut inconvertibilis doceatur; sed ut impudens confu
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ plenus ꝑmanebat:
sed eandem qua plenus erat
sapientiã cȩteris ex tempore
paulatim demonstrando: Iux

Expanded text:
sapientiae plenus permanebat, sed eamdem qua plenus erat sapientiam caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Jux
Abbreviated transcription (Latin):
hic est filius meus dilectus
in quo michi cõplacui. & fi¬
delissimus atq humillimus
baptitare dñm. & aꝑtis suȩ

Expanded text:
Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui. Et fidelissimus atque humillimus baptizare Dominum, et apertis su
Abbreviated transcription (Latin):
tã dũ in isto sumus corpore
transeamus: Unicuiq enim
homini qui ex alio in aliud
aliqua conuersatione mu-

Expanded text:
tam, dum in isto sumus corpore, transeamus. Unicuique enim homini, qui ex alio in aliud aliqua conversione mu
Abbreviated transcription (Latin):
sed sicut tu Et iterũ: Si nõ
potest inquit calix iste tran¬
sire ame nisi illũ bibãꝰ fiat
uoluntas tua: Hec uorx capitis:
salus est totius corporis: Hec

Expanded text:
sed sicut tu ; et iterum: Si non potest, inquit, calix iste transire a me, nisi bibam illum, fiat voluntas tua . Haec vox capitis salus est totius corporis; haec
Abbreviated transcription (Latin):
nium phibetur: Moyses ur¬
tiq non esuriuit: ut in ho¬
mine fragili operata diuini¬
tas ꝓbaretur Esuriuit d̃ĩ
filius:l ut assumptione car¬
nis nr̃e fragilẽ se suscepisse

Expanded text:
rhibetur? Moyses utique non esurivit, ut in homine fragili operata divinitas 134 probaretur; esurivit Dei Filius, ut assumptione carnis nostrae fragilem se suscepisse
Abbreviated transcription (Latin):
paulo ante portatus : & anima
illius quȩ prius uasculo corꝑis ferebatur:
postea corpus suũ ipsa utilius
circumferret: Potest etiam
accipi quod ait erunt duo in
lecto. unus assumetur & unus
relinquetur. xp̃ianoꝵ plebs
& populus iudȩoꝵ ÷ qui ue¬
xp̃ianoꝵ beatus populus assu¬
metur in głam: iuideoꝵ aute
quetur in terra: nica .iiiͣ.

Expanded text:
paulo ante portatus, et anima illius, quae prius vasculo corporis ferebatur, postea corpus suum ipsa utilius circumferret. Potest etiam accipi, quod ait: Erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur, Christianorum plebs et populus Judaeorum, qui veChristianorum beatus populus assumetur in gloriam, Judaeorum quetur in terra. HOMILIA III.
Abbreviated transcription (Latin):
quippe tuã facti sunt martyres
qui ꝑ infantiã suã fuerant in-¬
nocentes: quando ꝑ gr̃am hu¬
uis pueri ꝓ eo meruerunt mo¬
ri: prius quã eum possent corã
hominib confiteri: Iste itaq
puer qui mundum creauit. qui
rabili atq insuperabili diuini¬
tate disponit. hoc ordinauit.
hoc egit: ut ꝑ tuã inuidiã fu¬
riosam illi pueri morte suscipe¬
rent preciosam.ͥ & quod eis ad
salutem tuã prestare non pos-¬
ses amicus: hoc ad damnatio¬
nẽ tuã faceres inimicus Ad
hoc ergo te ꝑmisit infantes oc¬
cidere: ut illos de te faceret
triumphare: Te ergo ꝑmisit
ad nequitiam: illos ꝑduxit
ad palmam: Unus enĩ idemq
est dñs omĩps:ͥ qui paruulus
uagiens: Unus idemq qui tu¬
am crudelitatẽ dignatus est
fugere: cuius maiestatẽ non
potes effugere Fũgit gͦ ñ for¬
midine humana. sed dispen¬
satione diuina: fugit non ne.¬
cessitate. sed potestate: Ideo
autẽ dignatus est in egxptũ

Expanded text:
e tuam facti sunt martyres, qui per infantiam suam fuerant innocentes: quando per gratiam hujus pueri pro eo meruerunt mori, priusquam eum possent coram hominibus confiteri. Iste itaque puer, qui mundum creavit, qui rabili atque insuperabili ordine disponit, hoc ordinavit, hoc egit, ut per tuam invidiam furiosam illi pueri mortem susciperent pretiosam, et quod eis ad salutem tuam praestare non posses amicus, hoc ad damnationem tuam faceres inimicus. Ad hoc ergo te permisit infantes occidere, ut illos de te faceret triumphare. Te ergo permisit ad nequitiam, illos perduxit ad palmam. Unus enim idemque est Dominus omnipotens, qui parvulus vagiens; unus idemque est, qui tuam crudelitatem dignatus est fugere, cujus majestatem non potes effugere. Fugit enim non formidine humana, sed dispensatione divina; fugit non necessitate, sed potestate. Ideo autem dignatus est in Aegyptu
Abbreviated transcription (Latin):
offerre. credant his mirabi¬
libus. & magnificent dm̃ qui
misertus est tui:. & infidelib
ꝑ hoc increpatio. & testimoni¬
um duriciȩ cordis ipsoꝵ fiat:
Sic & illum triginta & octo
annis iacentẽ in infirmitate
erigens alanguore iussit por-¬
tare grabatum suũ & ire in
domum suamͥ ut hunc ipsũ
lectum portatũ. ab eo ꝑ medi-¬
am ciuitatẽ. clamasset saluan-¬
tem se inuocando & laudan-¬
do: Sic & illum cȩcum in
natatoriã siloam misit. Iut ui-¬
dentes eum ambulare illuc
eundem cȩcum. & iterũ reme-¬
antem mirati. & obstupescentes
crederent huic talia mirabi.¬
lia facienti: Post hȩc quȩ
superius dicta sunt eũ intro

Expanded text:
offerre, credant his mirabilibus, et magnificent Deum qui misertus est tui, et infidelibus per hoc increpatio et testimonium duritiae cordis ipsorum fiet. Sic et illum triginta et octo annis jacentem in infirmitate, erigens a languore, jussit portare grabatum suum, et ire in domum suam , ut hunc ipsum lectum portatum ab eo per mediam civitatem clamasset, salvantem se invocando et laudando. Sic et illum caecum in natatoriam Siloam misit , ut videntes eum ambulare illuc eumdem caecum, et iterum remeantem, mirati et obstupentes, crederent huic talia miracula facienti. Post haec quae superius dicta sunt, Cum intro
Abbreviated transcription (Latin):
us uerba legis quȩ ꝓposuimus.
& uidebimus aꝑtissime. quã
beatissima dĩ genitrix & ꝑpe¬
tua uirgo maria. simul cum
filio quẽ genuit. ab om̃i fue¬
rit legis subiectione liberrima:
Cum enĩ dicat lex mulierem
quȩ suscepto semine peperis¬
set immundã decerni. & per
longa tẽpora simul ꝥle quam
genuisset oblatis uictimis de¬
bere mundari:l patet ꝓfecto
quia illam quȩ sine uirili su¬
sceptione seminis uirgo pepe¬
rit. una cũ filio qui natus ẽ
ei neq immundã describat.
at esse mundandãͥ sed sicut
dñs ac saluator noster qui di
uinitatis legẽ dedit. apparens
in homine fieri uoluit sub le¬
ge. ut eos qui sub lege erant
redimeret. ut adoptionẽ fili¬
oꝵ reciperemus:l ita etiã bea¬
ta genitrix illius. quȩ singła¬
ri priuilegio supra legẽ fu̾it.
ꝑ ostendendo tamen humi¬
litatis exemplo. legalib subdi
non refugit institutis. iuxta
illud uiri sapientis. quanto
magnus es. humilia te in om¬
nibus Et ut cdarent inquit

Expanded text:
us verba legis quae proposuimus, et videbimus apertissime quam beatissima Dei genitrix, et perpetua virgo Maria, simul cum Filio quem genuit, ab omni fuerit legis subjectione liberrima. Cum enim quae suscepto semine peperisset, immundam decerni, et per longa tempora simul cum prole quam genuisset, oblatis Deo victimis, debere mundari, profecto patet quia illam quae sine virilis susceptione seminis virgo peperit, una cum filio qui natus est ei, neque immundam describat, at esse mundandam. Sed, sicut Dominus ac salvator noster, qui legem divinitus dedit, apparens in homine, fieri voluit sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus; ita etiam beata genitrix illius, quae singulari privilegio supra legem fuit, pro ostendendo tamen humilitatis exemplo, legalibus subdi non refugit institutis: juxta illud viri sapientis: Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus . Et ut darent, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
grãm esse sp̃s sc̃ĩ uite uerbis
abundantẽ : ł dȩ cuius pleni¬
tudine suꝑ xp̃m requiescen¬
te psalmus ait: Unxit te dĩ
ds̃ tuus: oleo leticiȩ prȩcon¬
sortib tuis: De cuius dono
consortib xp̃i dato: loquit᷑
ioħes: Nos unctionẽ habetis
ascõ:  & nostis om̃ia Et
pulcherrima cõparatione um¬
bra ueritati concinit: Ramũ
oluiȩ columba corporalis: ab¬
lutum diluuii aquis detulit
in archam: Sp̃s sc̃s in specie
eccłȩ membra. quos non solũ
homines qui erant in archa
cum noe. sed & animantia
quȩ archa continebat. & ip¬
sa quoq ligna ex quib eadẽ

Expanded text:
am esse Spiritus sancti vitae verbis abundantem: de cujus plenitudine super Christum requiescente, psalmus ait: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae, prae consortibus tuis . De cujus dono consortibus Christi dato loquitur Joannes: Vos unctionem habetis a sancto, et nostis omnia . Et pulcherrima comparatione umbra veritatis concinit. Ramum olivae columba corporalis ablutam diluvii aquis detulit in arcam, Spiritus sanctus in specie i et Ecclesiae membra, quos non solum homines qui erant in arca cum Noe, sed et animantia quae arca continebat, et ipsa quoque lig
Abbreviated transcription (Latin):
uanitates: Sed uir fidelis
ꝓpriȩ naturã impiȩ falsitatis
expressit  quia insana sunt
omĩa quȩcũq diaboli fallente
mendatio. dĩ in se non haber
ueritatẽ: Et illoꝵ grauior atq
immedicabilis languor est:
qui suꝑstitionũ furore & ludo¬
rum suauitate decepti: sub
specie sanitatis insaniunt
An non om̃ia quȩ aministris
dęmonũ illis aguntur diebus
falsa sunt & insana. cũ uir ui¬
rium suarum uigore mollito.
totũ se frangit in feminã: tan¬
toq illud ambitu atq arte agit:
quasi peniteat illũ esse quod
uir est: Numquid non uniuer¬
sa ibi falsa sunt & insanaͥ cũ
se adõ formati homines. aut
in pecudes. aut in feras. aut in
portenta transformant: Nũqͥd
non omnẽ excedit insaniam:
cum decorem uultus humani
dĩ specialiter manib in omnẽ
pulchritudinẽ figuratũ: squa¬
lore sordium. & adulterina
.IIII. feditate deturpant: Quomo¬
do non sanũ sapientib patet.

Expanded text:
anitates? Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressit: quia insana sunt omnia quaecunque, diaboli fallente mendacio, Dei in se non habent virtutem. Et illorum gravior atque immedicabilis languor est, qui superstitionum furore et ludorum suavitate decepti, sub specie sanitatis insaniunt. An non omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et insana, cum vir, virium suarum vigore mollito, totum se frangit in feminam, tantoque illud ambitu atque arte agit, quasi poeniteat illum esse, quod vir est? Nunquid non universa ibi falsa sunt et insana, cum se a Deo formati homines, aut in pecudes, aut in feras, aut in portenta transformant? Nunquid non omnem excedit insaniam, cum decorem vultus humani Dei specialiter manibus in omnem pulchritudinem figuratum, squallore sordium et adulterina foeditate deturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet
Abbreviated transcription (Latin):
anno ab incarnatione dñ
scđm dionisiũ. millesimo.
centesimo.septuagesimo.
quarto kalendas Ianuarii
feria tercia. hora quasi un¬
decima. ut dñi natalis ad la¬
borem. eꝰ fieret natalis ad re

Expanded text:
anno ab incarnatione Domini, secundum Dionysium, millesimo centesimo septuagesimo quarto, Kal. Januarii, feria tertia, hora quasi undecima, ut Domini natalis ad laborem ejus fieret natalis ad re
Abbreviated transcription (Latin):
onem fluctus uite corrupti¬
bilis adiit. calcauit. transiit.
maxima mox eum multitu¬
do credentiũ secuta est nati¬
onum. spiritaliter instrui. sa

Expanded text:
onem fluctus vitae corruptibilis adiit, calcavit, transiit, maxima mox eum multitudo credentium secuta est nationum, spiritualiter instrui, sa
Abbreviated transcription (Latin):
sima maria. uinũ non habent:
Cui uelut indignans respondit
dñs: Quicĩ michi & tibi est
mea: Hȩc uerba indignantis
esse quis dubitet: Sed ideir¬
co ut reor. quia tã temere el
mater de defectu carnalis po¬
culi suggerebat: qui uenerat
cotius orbis gentib nouum
salutis eterne calicẽ ꝓpinare:
Quod enĩ ait non dum uenit
hora mea illã nimirũ glorio¬
sissimã passionis suȩ horã atq
illud redemptionis nr̃e uinẽ
quod uite om̃ium ꝓficer et ꝓ¬
mitebat: Nam quoci petebat
maria ł erat gr̃e temporalis:
Quod xp̃s parabat: gaudii
sempiterni: Nec tamen pigu¬
it benignissimũ dñm dum
magna ueniunt parua pres-¬
tare: ÷ & ideo uenerabilis ma¬
ria uere ut mater dñi in sp̃u
futura prenoscens. ac domi¬
nicã prȩuidens uoluntatẽ:
sollicite ministros admonuit
dicens: Quodcũq dixerit uo¬
bis facite. Sciebat ꝓfecto ma¬
ter sc̃a obiuirgationẽ illã dñi
filiiq sui. non irascentis offen¬
sam prȩtendere: sed miseran¬

Expanded text:
sima Maria: Vinum non habent. Cui velut indignans respondit Jesus: Quid mihi et tibi est, aec verba indignantis esse quis dubitet? Sed idcirco, ut reor, quia tam temere ei mater de defectu carnalis poculi suggerebat, qui venerat totius orbis gentibus novum salutis aeternae calicem propinare. Quod enim ait, Nondum venit hora mea; illam nimirum gloriosissimam passionis suae horam, aut illud redemptionis nostrae vinum, quod vitae omnium proficeret, promittebat. Nam quod petebat Maria erat gratiae temporalis; quod Christus parabat, gaudii sempiterni. Nec tamen piguit benignissimum Dominum, dum magna veniunt, parva praestare; ideo venerabilis Maria et vere ut mater Domini in spiritu futura praenoscens, ac dominicam praevidens voluntatem, sollicite ministros admonuit, dicens: Quodcunque dixerit vobis facite. Sciebat profecto mater sancta objurgationem illam Domini filiique sui non irascentis offensam praetendere, sed miserat
Abbreviated transcription (Latin):
lectũ abstulit. & sapientium
mundi corda turbauit. nisi
crux filii dĩ. quȩ & philoso¬
phicã uanescere sapientiam
& isrłiticã fecit caligare do¬
etriã: Omnẽ nãꝙ sensum
humanȩ mentis excessit di¬
uini altitudo consilii. cum
placuit dõ ꝑ stulticiã predi¬
cationis saluos facere creden¬
tes. ut mirabilior fieret con¬
stantia fidei ex difficultate
credendi÷ ineonsequens enĩ
& irrationabile uidebatur.
recipere animo quod erea¬
torẽ om̃iũ naturarũ in sub¬
stantia ueri hominis uirgo
intemerata peperisset. quod
equalis patri filius dĩ qui
impleret omĩa & continer&
uniuersa. furentũ manib
cõprehendi iniquoꝵ iudicio
condempnari. & post dede¬
cora illusionũ cruci ꝑmisis¬
set se affligi: Sed in his om¬
nibis simul sunt & humili¬
tas hominis. & celsitudo de¬
itatis. nec nuisericordiȩ ratio
maiestatẽ miserantis obscu¬
rat. quia de tneffabili poten¬
tia factũ est. ut dũ homo ue¬
rus est in dõ inuiolabili. &

Expanded text:
lectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deitatis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum homo verus est in Deo inviolabili,
Abbreviated transcription (Latin):
supra modum & numerum
affectus est: & edicto publico
ecclłiȩ suȩ septa exire ꝓhibitꝰ.
Quisquis e uel alicui suoꝵ fa¬
ciem hilarem pretendebat:
publicus hostis censebatur.
In omnib his non ẽ effractꝰ

Expanded text:
supra modum et numerum affectus est; et edicto publico ecclesiae suae septa exire prohibitus. Quisquis ei vel alicui suorum faciem hilarem praetendebat, publicus hostis censebatur. In omnibus his non est effract
Abbreviated transcription (Latin):
de. uende quȩ habes & da
pauperibus. & habebis che¬
saurum in cęlo. & ueni seque¬
re me Cuius discretionem
moderaminis. non ꝑse solũ
dñs in carne docens exhibu¬
it: uerũ nunc quoq ꝑ uerbi
sui ministros exhibere non
cessat. Unde de eisdẽ sub
unius boni serui ꝑsona testa¬
tur. quia dare debeant con¬
serus in tempore tritici men¬
surã id est ꝓ captu audiei¬
tiũ. oportune & mensurate
uerbi dapes suggerere: Qͦd
uero ꝓpinquante pascha do¬
minus turbas docet. sanat¬
& reficit. possunt ita mystice
interpretari. quia pascha tͣn¬
situs dicitur: & quoscũq

Expanded text:
de, vende quae habes, et da pauperibus, et habebis thesaurum in coelo, et veni, sequere me . Cujus discretionem moderaminis, non per se solum Dominus in carne docens exhibuit, verum nunc quoque per verbi sui ministros exhibere non cessat Unde de eisdem sub unius boni servi persona testatur quia dare debeant conservis in tempore tritici mensuram, id est, pro captu audientium, opportune et mensurate verbi dapes suggerere . Quod vero propinquante Pascha Dominus turbas docet, et sanat, et reficit, possumus ita mystice interpretari, quia Pascha transitus dicitur; et quoscunq
Abbreviated transcription (Latin):
nos dum monstrare ulmũ
querimus: ꝑ multa arbusta
longius euagati sumus Ad
hoc̃ itaq ꝓpter quod ꝓpħȩ
testimonium ꝓtulimus. reuer¬
tamur: Qui recipit ꝓpħam
in nomine ꝓpħe: mercedẽ
ꝓphȩ accipiet: quia & si fru¬
ctum ulmus non habet:ͥ uitẽ
tam̃ cũ fructu portans. hȩc
ipsa sua efficit. quȩ bene su¬
stentat aliena: Quia uero
ad magna nos oꝑa iohes ad¬
monet dicens. facite fructus
dignos penidentiȩ. & rursus
qui habet duas tunicas det
non habenti. & qui habet
escam. similiter faciat: iam
patenter datur intelligi: qͥd
est quod ueritas dicit: Adie¬
nunc regnũ cȩloꝵ uim pati
tur: & iuolenti diripiunt
illud Quȩ suꝑnȩ uerba sen¬
tentiȩ nobis sunt magnoꝑe
ꝑscrutanda Nã querendum ẽ.
quomodo iim ꝑpeti regnũ
cȩlorũ possit: Quis enim cȩ¬
lo uiolentiam irrogat: Et
rursus quȩrendũ ẽst. si pa

Expanded text:
nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque propter quod prophetae testimonium protulimus revertamur. Qui recipit prophetam in nomine prophetae, mercedem prophetae accipiet, quia etsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia vero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter datur intelligi quid est quod Veritas dicit: A dienunc regnum coelotur, et violenti diripiunt illud . Quae supernae verba sententiae nobis sunt magnopere perscrutanda. Nam quaerendum est quomodo vim perpeti regnum coelorum possit. Quis enim coelo violentiam irrogat? Et rursus quaerendum est si pa
Abbreviated transcription (Latin):
talẽ xp̃i uotũq non curat:
Intersit licet dominicȩ festi¬
uitati corꝑe. mente tamen
longius asaluatore separat᷑:
nec societatẽ habere potert̃
immundus & sc̃s. auarus &
misericors. corruptus & uir¬
go: nisi quod magis inge¬
rendo se indignus offensio¬
nem contrahit. cũ minime
se cognoscit: Dũ eñĩ uult
officiosus esse. iniuiriosus ex¬
istit. sicut ille in euangłio:
qui in cȩtu scoꝵ inuitatus
ad nuptias. uenire ausus ẽ
uestem non habens nuptia¬
lem: Et cũ alius niteret iu¬
sticia. alius luceret fide. altꝰ
castitate fulgeret: ille so¬
lus conscientĩȩ feditate pol¬
lutus. cunctis splendentib
deformi horrore sordebat:
Et quanto plus simul discũ¬
bentiũ beatoꝵ candebat scĩ¬
tas. ł tanto magis peccatoꝵ
illius apparebat imꝓbitas:
Qui potuerat minus displicu¬
isse forsitan: si in consortiũ
uistoꝵ minime se dedisset:
Propterea ergo ligatis mani¬
bus & peclibus in tenebras
exteriores expellitur. non so

Expanded text:
talem Christi, votumque non curat. Intersit licet dominicae festivitati corpore, mente tamen longius a Salvatore separatur. Nec societatem habere poterunt immundus et sanctus, avarus et misericors, corruptus et virgo, nisi quod magis ingerendo se indignus offensionem contrahit, cum minime se cognoscit. Dum enim vult officiosus esse, injuriosus existit: sicut ille in Evangelio qui, in coetu sanctorum invitatus, ad nuptias venire ausus est vestem non habens nuptialem ; et cum alius niteret justitia, alius luceret fide, alius castitate fulgeret, ille solus conscientiae foeditate pollutus, cunctis splendentibus deformi horrore sordebat: et quando plus simul discumbentium beatorum candebat sanctitas, tanto magis peccatorum illius apparebat improbitas, qui potuerat minus displicuisse forsitan, si in consortium justorum minime se dedisset. Propterea ergo sublatus manibus et pedibus, in tenebras exteriores expellitur, non so
Abbreviated transcription (Latin):
tare hunc centurionẽ & di-¬
cito: Oñe. non sum dignus
ut intres sub tectum meum:
Ibi enĩ indigne ingreditur:
ibi ad iudiciũ ingreditur illi
accipienti: Sed adhuc quid

Expanded text:
tare hunc centurionem et dicito: Domine, non sum dignus ut intres sub tectum meum. Ubi enim indigne ingreditur, ibi ad judicium ingreditur illi accipienti. Sed adhuc quid
Abbreviated transcription (Latin):
do xp̃m indicat dñm. quẽ
qui suauẽ cibũ & dulcẽ potũ
haurire neglexerit: iudicem
pacietur sicut ipse ait: Neq
enĩ pater uidicat quenquã:

Expanded text:
m indicat Dominum: quem qui suavem cibum et dulcem potum haurire neglexerit, judicem patietur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemqua
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓcella formidinis: Ibi suis
insidiȩ iniquoꝵ. ꝑsecutiones
infideliũ: minȩ potentium.
contumeliȩ suꝑboꝵ: Quȩ do

Expanded text:
nec procella formidinis. Ibi sunt insidiae iniquorum, persecutiones infidelium, minae potentium, contumeliae superborum: quae Do
Abbreviated transcription (Latin):
sponsum cui contraire non
possit:l non accepit panem
quẽ non manducandi consu¬
etudine. sed decipiendi frau¬
de poscebat: In quo enĩ filiꝰ
dĩ panẽ necessariũ haberet
humanũ. cui om̃is erat ꝓpria
in diuinitate substantia:
Nel qua ratione qualicũq
de lapide xp̃s terrenũ face¬
ret panẽ. cũ ipse sicut legit᷑
spiritalis & panis esset & la¬
pis: Illus i̾taq irrisusq temp¬
tator aliã machinã temptati¬
onis aggreditur: Nã cũ secre¬
to suo archanoq consilio sta¬
ret dñs supra pinnã tẽpliait
illi diabolus. si filius dei es:

Expanded text:
sponsum, cui contraire non sponsum, cui contraire non possit: non accepit panem, quem non manducandi consuetudine, sed decipiendi fraude poscebat. In quo enim Filius Dei panem necessarium haberet humanum, cui omnis erat propria in divinitate substantia? vel qua ratione, qualicunque de lapide Christus terrenum faceret panem , cum ipse, sicut legitur , spiritalis et panis esset, et lapis? Illusus itaque, irrisusque tentator, aliam machinam tentationis aggreditur. Nam cum secreto suo arcanoque consilio staret Dominus supra pinnam templi, ait illi diabolus: Si Filius Dei es
Abbreviated transcription (Latin):
crederet. arte illũ callidissi¬
mȩ temptationis aggreditur
dicens: si filius dei es: dic ut
lapides isti panesfiant: Co¬
gitabat ut estimo apud se
tanti artifex doli. & dicebat:
Si hic ipse est cuius prȩcep¬
to esurientibus ꝑ deserta po¬
pulis manna fluxit ecȩlo. si
ipse est que noui ego flumina
& si non mea peticione: sua
tam̃ necessitate qui esũrit:
Quod si fecerit: dm̃ ꝓbabo:
si nequiuerit: hominem dep̃¬
hendã Expectabat ergo di-¬
abolus pane:l quẽ non tã sibi
adquireret: quã mundo co¬
nabatur auferre: Sed rerũ
dñs qui & panẽ de lapide
posset efficere. & exploranti
humanȩ nollet salutis clare-¬
scere sacramentũ. sic suũ mo¬
deratus est sc̃o in ore respon¬
sum: ut nec ipse qui ueritas
erat mendacium loqueretur.
nec ille qui ab micio mendar
est quã non erat crediturus.
posset agnoscere ueritatem:
Ait ergõ illi dñs Scriptũ
est. non in pane tantũ uiuit
homo: ͥ sed in om̃i uerbo deiz
Accepit temptator ex lege re¬

Expanded text:
crederet, arte illum callidissimae tentationis aggreditur, dicens: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Cogitabat, ut aestimo, apud se tanti doli artifex, et dicebat: Si hic ipse est, cujus praecepto esurientibus per deserta populis manna fluxit e coelo ; si ipse est, quem novi ego flumina etsi non mea petitione, sua tamen necessitate, qui esurit. Quod si fecerit; Deum probabo: si nequiverit; hominem deprehendam. 126 Exspectabat ergo diabolus panem, quem non tam sibi acquirere quam mundo conabatur auferre. Sed rerum Dominus, qui et panem de lapide posset efficere, et exploranti humanae nollet salutis clarescere sacramentum, sic suum moderatus est sancto in ore responsum, ut nec ipse, qui veritas erat, mendacium loqueretur, nec ille, qui ab initio mendax est, quam non erat crediturus, possit agnoscere veritatem. Ait ergo Dominus: Scriptum est: Non in pane tantum vivit homo, sed in omni verbo Dei . Accepit tentator ex lege re
Abbreviated transcription (Latin):
particeps filius exticisset.÷ &
simplicitate filii patris sublimi¬
tas redundaret Qua securi¬
tate abrahã fretus. sternit asi
nã sibi ad sacrificiũ ligna con¬
ciditl pueros secũ addiicit.

Expanded text:
particeps filius existeret, et simplicitate filii patris sublimitas redundaret. Qua securitate Abraham fretus, sternit sibi asinam, ad sacrificium ligna concidit, pueros secum adducit.
Abbreviated transcription (Latin):
cipemus. ad eius implendã uo¬
luntatẽ totũ nr̃e mentis diri¬
gamus intiutũ: sicq ꝑceptis eiꝰ
munerib gr̃as recte uiuendo
reddamꝰ. ut ad maiora ꝑcipi¬
enda digni existere meream᷑
Precemur seduli cũ beata clĩ
genitrice. ut fiat nobis sedm
uerbum eius: illucd uidelicet
uerbum. quo incarnationis
suȩ racionem ipse exponens
ait: Sic enĩ dilexit d̃s mun¬
dum ut unigenitũ suũ daret:
ut om̃is qui credit in ipsum
non pereat. sed habeat uitã
eternam: Nec dubitandum
quin nos de ꝓfundis ad se
clamantes citius exaudire
dignabitur: ꝓpter quos nec¬
dum se cognoscentes. ipse ad ꝓ¬
fundam hanc conuallem lacri¬
marũ descendere dignatus est:¬

Expanded text:
cipemus, ad ejus implendam vocipemus, ad ejus implendam voluntatem totum mentis nostrae dirigamus intuitum: sicque perceptis ejus muneribus gratias recte vivendo reddamus, ut ad majora percipienda digni existere mereamur. Precemur seduli cum beata Dei genitrice ut fiat nobis secundum verbum ejus, illud videlicet verbum, quo rationem suae incarnationis ipse exponens, dicit: Sic enim dilexit Deus mundum, ut unigenitum Filium suum daret, ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam aeternam . Nec dubitandum quin nos de profundis ad se clamantes citius exaudire dignabitur, propter quos necdum se cognoscentes, ipse ad profundam hanc vallem lacrymarum descendere dignatus est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsistat: Ecce inquit ancilla
dñi : fiat michi sed̾m uerbũ
tuum: Magnã quippe humi¬
litatis constantiam tenet: quȩ
se ancillam sui conditoris dũ
mater eligitur appellat: Bea¬
ta in mulieribus angłico ora¬
culo prȩdicatur. incognita ad¬
huc cȩteris mortalibus archa
na nr̃ȩ redemptionis edocet᷑:
nec se tamen de singularita¬
te meriti excellentioris singu¬
lariter extollit: sed potius suȩ
conditionis ac diuinȩ digna¬
tionis in om̃ibus memor. fa¬
mularum se. xp̃i consortio hu¬
militer adungit: famulatũ
xp̃o deuota quod iubetur im¬
pendit. fiat inquit michi se¬
cundum uerbũ tuũ Fiat ut
sp̃s sẽs adueniens. me celestibus
misteriis dignã reddat. fiat
ut in meo utero filius dei hu¬
manȩ substantiȩ habitũ indu¬
at: atq ad redemptionẽ mun¬
di tanquã sponsus suo ꝓcedat
in cunctis actibus nr̃is motib¬
q recolamus. eius semꝑ obsequi¬
is om̃ia corꝑis nr̃i membra man¬

Expanded text:
persistat. Ecce, inquit, ancilla persistat. Ecce, inquit, ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Magnam quippe humilitatis constantiam tenet, quae se ancillam sui conditoris dum mater eligitur, appellat. Beata in mulieribus angelico oraculo praedicatur, incognita adhuc caeteris mortalibus arcana nostrae redemptionis edocentur: nec se tamen de singularitate meriti excellentioris singulariter extollit, sed potius suae conditionis ac divinae dignationis in omnibus memor, famularum se Christi consortio humiliter adjungit, famulatum Christo devota quod jubetur, impendit. Fiat, inquit, mihi secundum verbum tuum, fiat ut Spiritus sanctus adveniens me coelestibus mysteriis reddat, fiat ut in meo utero Filius Dei humanae substantiae habitum induat, atque ad redemptionem mundi tanquam sponsus suo procedat in cunctis actibus nostris motibusque recolamus, ejus semper obsequiis omnia corporis nostri membra man
Abbreviated transcription (Latin):
one semꝑ adinuicem ꝓbatur
esse coniuncta: Potuit aut̃ẽ
nuptũ feminis de tribu in
tribum: ut manifeste beatã
dĩ genitricẽ quȩ de tribu re¬
gia descendit cum tribu sa¬
cerdotali cognationẽ generis
habuisse constaret. quod my¬
steriis cȩlestibus aptissime con¬
gruit: Oportebat namq ut
apparens in mundo mecliator
dei & hominum de utraq
tribu carnis originẽ haberet:
quia nimirũ ipse in huma¬
nitate assumpta. utrãq ha¬
biturus erat ꝑsonã. & sacer¬
dotis scilicet & regis: Siqͥdẽ
de regia eius potestate qua
electis suif regnũ ꝑhenne tri¬
buit. & prȩsensiscĩ euangelis
lectio testatur ls quia regna¬
bit in domo iacob in eternũ:
& regni eius non erit finis
Porro de pontificali dignitate¬
illius in qua ꝓ nr̃a redemptio¬
ne hostiam suȩ carnis offerre
dignatus est : testatur ꝓpħa
qui ait: Tu es sacerdos in eter¬
num: sedm ordinẽ melchise¬
dech Accepta autẽ tanta
gr̃a: uideamus beata maria
in quanta humilitatis arce

Expanded text:
one semper ad inuicem probatur esse coniuncta. Potuit autem, nuptum feminis de tribtribum, ut manifeste beatam Dei genitricem, quae de tribu regia descendit, cum tribu sacerdotali cognationem generis habuisse constaret, quod ministeriis coelestibus aptissime congruit. Oportebat namque ut apparens in mundo mediator Dei et hominum de utraque tribu carnis originem haberet, quia nimirum ipse in humanitate assumpta utramque habiturus erat personam, sacerdotis scilicde regia ejus potestate, qua electis suis regnum perenne tribuit, et praesens sancti Evangelii lectio testatur: quia regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Porro de pontificali ejus dignitate, in qua pro nostra redemptione hostiam suae carnis offerre dignatus est, testatur Propheta, qui ait: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Accepta autem tanta gratia, videamus beata Maria in quanta humilitatis arce
Abbreviated transcription (Latin):
nestati. apud cũ seruos ulla
potest esse cõmunio: sicut
nos eccłarum doctor instruit
dicens: Quȩ conuentio. xp̃i
ad belial: Qui autẽ consen¬
sus templo dĩ cũ idolis: Qui¬
cũq ergo credentiũ uel est
templum dĩ uel esse deside¬
rat: sollicite caueat. ne mor¬
tua & uana sectando. desi¬
nens esse templũ dĩ: fiat ha¬
bitatio tenebrarum. fiat de¬
monis monumentũ: Ait glo¬
riosissimus ꝓpħarũ dauid

Expanded text:
nestati apud Dei servos ulla nestati apud Dei servos ulla potest esse communio, sicut nos Ecclesiarum doctor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. Ait gloriosissimus propheta David
Abbreviated transcription (Latin):
nem instructione diuini ser¬
monis edoctos uniuersas kalen¬
darũ suꝑuenientiũ uanitates
declinare penitus & horrere:
ad ꝑfectioris tamen emendati¬
onis augnentũ: non me pigu¬
it usitatum ur̃is aurib inter¬
re sermonẽ: sicut ait beatissimꝰ
paulus: Frẽs. eadem uobis scri-¬
bere/ michi quidẽ non pigrum ÷
uobis autem necessariũ: Neces.¬
sarium dilectissimi. nec suꝑflu¬
um reor: si ꝓ cõmonitione sc̃a
dudũ habita. prȩcedentiũ pa¬
trũ uobis repetantur alloquia¬
.ii. Et te uera. quid fasticdii. qͥdđ
oneris habet: ꝓ salutis ꝓfectu
utilia ac dõ placita sepe dice¬
re. frequenter audire: Et
ideo km̃i fide ac deuotione
solita. religiosi itineris uias.
ac ueritatis semitas gradien¬
tes  magis magisq errorum
deuia & diabolica calcate
figmenta: Nec enĩ debet fi¬
delis anima quȩ angłoꝵ con¬
sortia concupiscit : demonioꝵ
lusibus delectari Neq uero
luci ac tenebris. ueritati atq
mendatio. turpitudini & ho¬

Expanded text:
ni sermonis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Necessarium, dilectissimi, nec superfluum reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium patrum vobis repetantur alloquia. Et revera quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire? Et ideo, carissimi, fide ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consortia concupiscit, daemoniorum lusibus delectari. Neque vero luci ac tenebris, veritati atque mendacio, turpitudini et ho
Abbreviated transcription (Latin):
putas : quȩ alta sunt & cęlestia
uenerare: Hisdẽ enĩ referenti¬
bus. hisdẽq auctorib de dño
saluatore. quȩ humilia & quȩ
gloriosa sunt didicisti. uniuer¬
sa quȩ ad salutis tuȩ mysteri¬
um ꝑtinebant: sacra  euan¬
gelia ꝓdiderunt: Habes in his
unde dñm ihm & natũ homi¬
nẽ credas :  & dm̃ esse dubitare

Expanded text:
tia venerare. Iisdem enim referentibus, iisdemque auctoribus, de Domino Salvatore, quae humilia, et quae gloriosa sunt didicisti; universa, quae ad salutis tuae mysterium pertinebant sacra tibi Evangelia prodiderunt. Habes in his unde Dominum Jesum et natum hominem credas, et Deum esse dubitare
Abbreviated transcription (Latin):
iubemini decimas rerũ: ita ei
offerre contendite & decimas
dierũ: Inusquisq inquantum
uirtus suppetit carnẽ maceret.
eiusq desideria affligat. concu¬
piscentias turpes interficiat: ut
urxta pauli uocẽ hostia uiua fiat
Hostia quippe & immolatur
& uiua est: quando & ab hac
uita homo non deficit: l& ta¬
men se carnalibus desidẽriis
occidit: Caro nos leta traxit
ad culpã afflicta reducat ad

Expanded text:
ubemini decimas rerum , ita ei offerre contendite et decimas dierum. Unusquisque in quantum virtus suppetit, carnem maceret, ejusque desideria affligat, concupiscentias turpes interficiat, ut juxta Pauli vocem, hostia viva fiat . Hostia quippe et immolatur et viva est, quando et ab hac vita homo non deficit, et tamen se a carnalibus desideriis occidit. Caro nos laeta traxit ad culpam, afflicta reducat ad
Abbreviated transcription (Latin):
Sed miseri ac miserandi ho¬
mines rapti errorib paganoꝵ
& minus ꝓuido corde cȩcati:
cum impietate de domibus
suis ꝓdeunt: & cũ sacrilegio
reuertuntur: Aut quomodo
se xp̃ianum putat posse uel
dici: qui in tali obseruatione
uidet se ꝑfidis esse consortẽ:
obseruare nec querere mani¬
festa relatione cognoui Et
re uera non sunt anobis peni-¬
tus inquirenda. qui om̃ipo¬
tenti dõ credimus. qui pro
qualitate meritoꝵ aut fidei
probatione cunctis mortalib
potestate arbitrii sui uel pro¬
spera uel aduersa dispensat.
precipue. cũ huiusmodi ho¬
mines arguat & increpet apo¬
stolus dicens: Dies obseruatis &
menses. & tempora & annos.
tunco ne forte sine causa la

Expanded text:
Sed miseri ac miserandi hoSed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caecati cum impietate de domibus suis prodeunt, et cum sacrilegio revertuntur. Aut quomodo se Christianum putat posse vel dici, qui in tali observatione vidit se perfidis esse consortem? observare nec quaerere manifesta relatione 48 cognovi. Ac revera non sunt a nobis penitus inquirenda, qui omnipotenti Deo credimus, qui pro qualitate meritorum, aut fidei probatione cunctis mortalibus potestate arbitrii sui vel prospera, vel adversa dispensat: praecipue cum hujusmodi homines arguat, et increpet Apostolus dicens: Dies observatis, et menses, et tempora, et annos: timeo ne forte sine cau
Abbreviated transcription (Latin):
minum usquequo graui cor¬
de: ut quid diligitis uanitatẽ
& queritis mendatiũ: G̃raue
utiq eoꝵ cor est. atq omni
impietate depressum. qui ꝑ
sacrilegos iocos diuinis moni¬
tis illudentes: uana diligunt.¬
& falsa sectantur: & post
omĩa ad offensionis plenitu¬
dinẽ dies ipsos annũ nouum
uocant: quamquã non incon¬
uenienter secundũ se nouũ
appellent annũ ÷ q̃m ꝑ nefan¬
das ferias honestate depulsa
turpitudo & ꝑuersicas inno¬
uatur: Nouũ uocant annum:
quasi noui aliquid aut cȩlũ
tunc ostendat aut terraz Ho¬
uũ annũ ianuarias appellant
kalendas: cũ uetusto semꝑ
errore & horrore sordescant:
UAuspicia etiã uanissimi eol¬
ligere se dicunt. ac statũ uitȩ
suȩ inanib iudiciis estiman¬
tes : ꝑ incerta auium ferarũ¬
q signa imminentis anni fu¬
tura rimantur: eũ utiq apud
dm̃ solum sit noticia futuro¬
rũ: & legalis auctoritas ꝓhi
beat ista dicens. ne auspice¬
mini. ne auguriis intendatis:

Expanded text:
equo gravi corde; ut quid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium ? Grave utique eorum cor est, atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt, et falsa sectantur; et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, quoniam per nefandas ferias pro honestate falsa turpitudo et per versitas innovantur. Novum vocant annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa imminentis anni futura rimantur; cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat dicens: Ne auspiceminí, ne auguriis intendatis .
Abbreviated transcription (Latin):
dacio cũ ueritate concordia.
nullus est tenebris cũ luce con¬
sensus : quia etiã si pietas bo¬
noꝵ cupiat malos corrigi. con¬
uersationẽq multoꝵ ꝑ grãm
dĩ miserantis obtineat. malig¬
noꝵ tamen spirituũ aduer¬
sus eos insidiȩ non quiescunt:
& siue occulto dolo. suie aꝑ

Expanded text:
dacio cum veritate concordia, nullus est tenebris cum luce consensus. Quia etiamsi pietas bonorum cupiat malos corrigi, conversionemque multorum per gratiam Dei miserentis obtineat, malignorum tamen spirituum adversus sanctos insidiae non quiescunt, et sive occulto dolo, sive a
Abbreviated transcription (Latin):
spice in me. quare me dere¬
liquisti: Hoc ista dilectissi¬
mi doctrina ẽ non quȩ rela:
Nam cũ in xp̃o dei & homi¬
nis una ꝑsona sit. nec ab eo
potuit relinqui aquo non
potuerat separari. ꝓ nobis

Expanded text:
spice in me: quare me dereliquisti ? Vox ista, dilectissimi, doctrina est, non querela. Nam cum in Christo Dei et hominis una persona sit, nec ab eo potuerit relinqui a quo non poterat separari, pro nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lux mundi: Et apł̃o paulo:
fiustis aliquando tenebrȩ
nunc autẽ lux in dño: Sed
multũ distat inter lucẽ quȩ

Expanded text:
lux mundi . Et apostolo Paulo: Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; sed multum distat inter lucem que
Abbreviated transcription (Latin):
neratione cõpatitur: Dum
enĩ renunciatur diabolo. &
creditur dõ. dũ in nouitate
auetustate transilitur. dum
terreni hominis imago depo¬
nitur. & cȩlestis forma susci¬
pitur: quȩdã species mortis
& quȩdã similitudo resurrec¬
tionis interuenit. ut suscep¬

Expanded text:
ratione compatitur. Dum enim renuntiatur diabolo, et creditur Deo, dum in novitatem a vetustate transitur, dum terreni hominis imago deponitur, et coelestis forma suscipitur, quaedam species mortis et quaedam similitudo resurrectionis intervenit, ut suscep
Abbreviated transcription (Latin):
tur: om̃ium celerrime ora p̃¬
lius dei uiui: Quod utiq
non reuelante uidit carne
nec sanguine. quoꝵ obiectu

Expanded text:
tur, omnium celerrime ora prlius Dei vivi. Quod utique non revelante vidit carne, nec sanguine, quorum objectu
Abbreviated transcription (Latin):
altissimi : quia sp̃s sc̃s eor il¬
lius cum impleuit: ab om̃i
estu concupiscentiȩ carnalis
tẽperauit: Emundauit ade¬
sideriis temporalibus: ac do¬
nis cȩlestibus mentem simul
illius consecrauit & corpus:
Ideoq & quod nascet inquit
ex te scm. uocabitur filius
dei: quia de scĩficatione
sp̃s concipies. scm̃ erit quod
gignitur: Congruit concep¬
tioni natiuitas. ut quȩ con¬
tra humanȩ conditionis mo¬
rem uirgo concipis: supra
humane consuetudinis mo¬
dum dei filium generes::
Om̃s quippe homines in i¬
quitatibus concipimur. & in
delictis nascimur: quotqͦt
autẽ donante dõ ad uitam
prȩordinati sumus ȩternam:
ex aqua & sp̃u sc̃õ renascimur:
Solus uero redemptor noster
pro nobis incarnari dignatus:
mox sẽs natus est: quia sine
iniquitate conceptus est:
Possumus sane in eo quod
dicitur & uirtus altissimi
obumbrabit tibi: altiuis qͥddã
de sacramento dominicȩ in¬
carnationis intelligere Obum¬
brari enĩ nobis dicimus. cum

Expanded text:
Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omni aestu concupiscentiae carnalis temperavit, emundavit a desideriis temporalibus, ac donis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei: quia quod de sanctificatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur. Congruit conceptioni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniquitate conceptus est. Possumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quiddam de sacramento Dominicae incarnationis intelligere. Obumbrari enim nobis dicimus cum,
Abbreviated transcription (Latin):
tatum causa reddatur. con¬
ditio amatre defletur: sed
spe głe consolatio humana
contempnitur: Dietatis affec¬
tus in flecibus declaratur:
sed occisoꝵ gła repudium
consolationi indicitur Du¬
gnant enĩ in matre affectus

Expanded text:
tatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus
Abbreviated transcription (Latin):
ad uitalia rediit: Cũq se iã
morti ꝓximũ agnouit. peregrĩ¬
nos uiros atq in hospitalitate
susceptos admonuit ut surge

Expanded text:
ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surge