comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gentiũ dñi/ et illi ita inquint si nos inceritis/ accepit
om̃ mareius crassus Illi statim ante aciem nmolato equo
concepere uotum ut cesorum extio ducum et litarent et
uesterentur/ Deos audisse crediderim, nec tubam sustine̾
potuerũt non minimum tercoris incussit barbaris domi¬
cius centuio satis barbare effitatis tñ apus pares
hominnres stoliditatis qui foeulum gerens suꝑ cassidem¬
sustitatam motu corporis flãmam uelut acdenti capite
rabiem ostendere / quippe cũ uathenas morsibus tẽptarẽt
feritatem suam ip̃i pumebant Dati montibus inherẽt
Consonis regis imperio quociens contretus gelu dami¬
uius iunxercet rippas discurcere folebant et memiam
populati insũ est Cesari augusto gentem aditu
difficillimam sũmonere misso igitur lentulo ultroi
ulterciorem repulit rippam citra presidia constituit
sic tunt datia non uitta s sũmata atq dilara est

Expanded text:
gentium domini». Et ille «ita» inquit «fiet, si nos uiceritis» Accepit gentium domini». Et ille «ita» inquit «fiet, si nos uiceritis» Accepit omen Marcus Crassus. Illi statim ante aciem inmolato equo concepere uotum, ut caesorum extis ducum et litarent et uescerentur. Deos audisse crediderim: nec tubas sustinere potuerunt. Non minimum terroris incussit barbaris Comidius centurio satis barbarae, efficacis tamen apud tales homines stoliditatis, qui foculum gerens super cassidem, agitatum motu corporis, flammam uelut ardenti capite rabiem ostendere. Quippe cum catenas morsibus temptarent, feritatem suam ipsi puniebant. Daci montibus inhaerent. Inde Cotisonis regis imperio, quotiens concretus gelu Danuuius iunxerat ripas, decurrere solebant et uicina populari. Visum est Caesari Augusto gentem aditu difficillimam summouere. Misso igitur Lentulo ultra ulteriorem perpulit ripam; citra praesidia constituta. Sic tum Dacia non uicta, sed summota atque dilata est.
Abbreviated transcription (Latin):
e annonii duobus saltibus at tabus fliuius drauo
sano histro q nallantur populati proxinos intra
ripas se reciprebant In hos domandos iubiũ misit
Cesi sunt in utasq flimũbus ocoma mitoꝵ nõ ex more
coemata s capta sunt/ et in profluentes data ut ectĩs
qui resistebant uictoria sic mĩciaretur Dalinate
plerũq sub silius agunt Inde in latrocima pr̃o ptissin
hos iam quidẽ marcius iube intensa delimino quasi
decrũcanerat postea asimius pollio gregibus armis
agas multtauerat hic secundus orator. s augustus
ꝑdomandos inbio mandat qui efferũ genus fõdere
terras cogit/ aurũ q uenis repugare quod aliquãdo
gens dĩm cupedissia studiosa diligentia acquirit/ ut
illud in usus suos seruare iudeatur/ misi ꝙͣ feri ꝙͣ
toutes furonit ꝙͣ ip̃oꝵ eniam barbari barbarorũ hor¬
ribile dictir est unus dũcũ ante aciem postulato silentio
qui nos inquit estis ẽ responsum inuitem/ romani

Expanded text:
. Pannonii duobus acribus fluuiis, Drauo . Pannonii duobus acribus fluuiis, Drauo Sauoque uallantur. Populati proximos intra ripas se recipiebant. In hos domandos Vinnium misit. Caesi sunt in utrisque fluminibus. Arma uictorum non ex more belli cremata, sed rupta sunt et in profluentem data, ut Caesqui resistebant sic nuntiaretur. Delmatae plerumque sub siluis agebant; unde in latrocinia promptissimi. Hos iam pridem Marcius consul incensa urbe Delminio quasi detruncauerat, postea Asinius Pollio gregibus, armis, agris multauerat — hic secundus orator — sed Augustus perdomandos Vibio mandat, qui efferum genus fodere terras coegit aurumque uenis repurgare; quod alioquin gens omnium cupidissima eo studio, ea diligentia anquirit, ut illud in usus suos eruere uideatur. Moesi quam feri, quam truces fuerint, quam ipsorum etiam barbari barbarorum horribile dictu est. Vnus ducum ante aciem postulato silentio: «Qui uos estis?», inquit, responsum inuicem: «Romani
Abbreviated transcription (Latin):
sompno solicta est hit fiis armorũ euuliũ reliqua
aducesus exteras gentes que distacto circa mala
sua imꝑio diuersis oris orbis emutabant nõna
quippe pax necdũ assuete freuis seruituris crdde
gentium inflate q ceduices ab imposito imptr ingo
resiliebant
d septentaionem conniersa ferme plaga fero¬
cuis agebat noria Ilirci/ Iannonii dalmate
ainsi stcages et daci sarmate atis germani norricis
astendere s om̃es illuis cocrdinis ppłis brennos scennos
ostendere que de ficientibus telis infrintes ip̃os afflictos
humo in ora militũ aduersa miserunt slirici qͦr sus
alpibus agñt mias q ualles earum ad quedam qua si
claustra custodumt abruptis torrentibus implierte
in hos expedicionem ip̃e sumpsit fieriq pontes impa¬
uauit hic se et aquis et hoste turbantibus, crnctanti
ad ascensum militi scutum de mani rapuit et in ma
sanguine ⁊ rp̃o ꝑitulo angustior terga hostiũ ꝑcenidit¬

Expanded text:
somno soluta est. Hic finis armorum, ciuilium: reliqua somno soluta est. Hic finis armorum, ciuilium: reliqua aduersus exteras gentes, quae districto circa mala sua imperio diuersis orbis oris emicabant. Noua quippe pax, necdum adsuetae frenis seruitutis tumidae gentium inflataeque ceru.ices ab inposito nuper iugo resiliebant. Ad septentrionem conuersa ferme plaga feroius agebat, Norici, Illyrii, Pannonii, Delmatae, Moesi, Thraces et Daci, Sarmatae atque Germani. Noricis ascendere; sed omnes illius cardinis populos, Breunos, Vcennos ostendere, quae deficientibus telis infantes suos adflictos humi in ora militum aduersa miserunt. Illyri quoque sub Alpibus agunt imasque ualles earum et quaedam quasi claustra custodiunt abruptis torrentibus inplicata. In hos expeditionem ipse sumpsit fierique pontes imperauit. Hic et aquis et hoste turbantibus, cunctanti ad ascensum militi scutum de manu rapuit et uiam psanguine et ipso periculo augustior terga hostium percecidit
Abbreviated transcription (Latin):
quippe inmurensa classis nauefragio belli facto toto
mar ferebat arabũ ⁊ sabeo ⁊ et mille aliaꝵ a sie
gentium spolia purpurã aurũ q in rippã assidue
mrtem uentis maria renourebant. Prmia dux fuge
regina cũ aurca puppe neloq purpureo se in altum
dedit mox secutus antonius S instare nestigus
cesar ita nec parata in octeanũ fuga uet inunita
presidus utaas egipti cormia pharetoniũ atq
pelusium profliere/ ꝓpe manu tenebantur priori
fercũ occupanit antomius regnia ad pedes cesaris
prouoluta temptauit ocułos ducis. frustra nã pul¬
critudo inter pudicitiam cesaris fuit, nres illa de inta
que offerebatur s de parte rgni laborabat quodubi
captione nacta custodiam in manseolum se sepulcra uegũ
sit nocant recipit ibe maximos at solebat indicta cultꝰ
in differto ordimibus solio iuxta sum se collotaiit
antoniũ admotis ad nenas serpeitib sit morte quasi

Expanded text:
Quippe inmensae classis naufragium bello factum toto Quippe inmensae classis naufragium bello factum toto mari ferebatur, Arabumque et Sabaeorum et mille aliarum Asiae gentium spolia purpura auroque inlita adsidue mota uentis maria reuomebant. Prima dux fugae regina cum aurea puppe ueloque purpureo in altum dedit. Mox secutus Antonius, sed instare uestigiis Caesar. Itaque nec praeparata in Oceanum fuga nec munita praesidiis utraque Aegypti cornua, Paraetonium atque Pelusium, profuere: prope manu tenebantur. Prior ferrum occupauit Antonius, regina ad pedes Caesaris prouoluta temptauit oculos ducis. Frustra quidem; nam pulchritudo infra pudicitiam principis fuit. Nec illa de uita, quae offerebatur, sed de parte regni laborabat. Quod ubi cautiorem nancta custodiam in mausoleum se sepulchra regum sic uocant recipit. Ibi maximos, ut solebat, induta cultus in referto odoribus solio iuxta suum se conlocauit Antonium, admotisque ad uenas serpentibus sic morte quasi
Abbreviated transcription (Latin):
destinerat aureũ in manu baculũ ad latus ac mate
ompinea uestis ingentibus obstricta gẽmis diadema
aderat ut regnia rex ip̃e frueretur Aed primam
nouorũ motuũ famã cesar a brundusio trarecerat
simis corima infesta classe succmxerat / nobis. gata
amplius naues. ¶c. nõ minus hostiũ s nimerũ
magnitudo pensabat quippe a scuns in nouenos
remorũ ordinibus ad hoc turibus atq tribulatis alls¬
uate/ castellorũ et in bim specie non sine genutu
maris et labore uentorũ fecebantur que quidem ip̃a
moles exicio fuit Cesaris naues a truemibus in seues
non amplius ordines creuerant itaqz habiles in
oñia que tempus postebat ad imperus et retursus
flexns q capiendos illas granes et ad omia prepeditas
singulas plures a dorte missilib simul cũ rostas ad hoc
ignib iactis ad arbitriũ dissipanere net ulla re magis
hostilium copiarũ apparunt magnitudo ꝙͣ post iuttoriã

Expanded text:
desciuerat. Aureum in manu baculum, ad latus acinaces, desciuerat. Aureum in manu baculum, ad latus acinaces, purpurea uestis ingentibus obstricta gemmis: diadema deerat, ut regina rex et ipse frueretur. Ad primam nouorum motuum famam Caesar a Brundisio traiecerat, sinus cornua infesta classe succinxerat. Nobis quadringentae amplius naues, ducentae non minus hostium; sed numerum magnitudo pensabat. Quippe a senis in nouenos remorum ordines, ad hoc turribus atque tabulatis adleuatae castellorum uel urbium specie, non sine gemitu maris et labore uentorum ferebantur; quae quidem ipsa moles exitio fuit. Caesaris naues a binis remigum in senos nec amplius ordines creuerant; itaque habiles in omnia quae usus posceret, ad impetus et recursus flexusque capiendos, illas grauis et ad omnia praepeditas singulas plures adortae missilibus, simul rostris, ad hoc ignibus iactis ad arbitrium dissipauere. Nec ulla re magis hostilium copiarum apparuit magnitudo quam post uictoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
et aibores ꝑ anmnemã / e mnueo ꝑͦ cappadociã ⁊ ntrins
celi mirtacio pro pestilentia fuit sit mx terna parte
de . .xui. legionibus reliqua cũ argentũ eius passim
dolabris concideretur/ et subinde inter moras mortẽ
a gladiatore suo efflagitassit egregius impedator
taotdem profugit in scaam ibi incredibili quadã mẽtis
nccordia ferocior aliꝙto factus est / quasi inicisset
qui euaserat
uror antonii quatenus non interiret, luxu et¬
libidene extinitus est quippe post parthos cũ¬
exosus arma in ocio ageret captus amore clerp atre
quasi bene gestis robus in regio se sumi reficueb at
het mulici egiptia ab ebrio iparatore preciũ libidim̃
romanũ imperium petit ⁊ promisit antonius quasi
facilior esset partho romanus Igitur dñacions in
parirre/ nec tacite s patrie nomĩs toge fastũ oblitus
totus ut monstãi illu ut mente ita aĩo ꝙͦ et nultu

Expanded text:
et ardores per Armeniam et niues per Cappadociaet ardores per Armeniam et niues per Cappadocia mutatio pro pestilentia fuit. Sic uix tertia parte de sedecim legionibus reliqua, cum argentum eius passim dolabris concideretur, et subinde inter moras mortem ab gladiatore suo flagitasset egregius imperator, tandem perfugit in Syriam, ubi incredibili quadam mentis uecordia ferocior aliquanto factus est, quasi uicisset, qui euaserat. Furor Antonii quatenus per ambitum libidine exstinctus est. Quippe cum post Parthos exosus arma in otio ageret, captus amore Cleopatrae quasi bene gestis rebus in regio se sinu reficiebat. Hinc mulier Aegyptia ab ebrio imperatore pretium libidinum Romanum imperium petit; et promisit Antonius, quasi facilior esset Partho Romanus. Igitur dominationem parare nec tacite; sed patriae, nominis, togae, fascium oblitus totus in monstrum illud ut mente, ita habitu quoque cultuque
Abbreviated transcription (Latin):
missis midiq sagitis duas legiones operneaĩt nchil
acciderat in comparacionem gladii qui in posterum dit
ĩnunebat inisi interuenissit diei miseratio uimo ex clade
crassiana parthico habitu castas adequitamt, et salute
latine decta cum fedem ip̃e fecissit quid mimireret edocut
iam affutirrũ cũ om̃ibus copus regem nent retro pete
ita facta est minor ius hostium ꝙͣ ĩniurebat affint᷑
tñ deleteq relique copit forent nisi ingentibus
telis in modũ grandinis quadam sorte pcubuissent
in genna milites et elatis suꝑ capita scutis seroꝵ spetiẽ
prebuissent tñ parthus arclis in hibuit/ Dem̃ missus
eum se romami extulissent adeo res miraculo fuit ut
unus ex baibaris miseat notem, Ite et bene nalete
romani merito nos inctores frona gencium loquitur
qui parthoiũ tela fertis, non minor ex aqua postea
aonde hanriebatur cũ noxie eciam duleis fieret/ mox

Expanded text:
missis undique sagittis duas legiones operuerunt. Nihil missis undique sagittis duas legiones operuerunt. Nihil acciderat in comparationem cladis, quae in posterum diem inminebat, nisi interuenisset deum miseratio. Vnus ex clade Crassiana Parthico habitu castris adequitat et salute Latine data, cum fidem ipso sermone fecisset, quid inmineret edocuit: iam adfuturum cum omnibus copiis regemita secuta est minor uis hostium quam inminebat; adfuit tamen. Deletae reliquae copiae forent, nisi urguentibus telis in modum grandinis quidam forte quasi docti procubuissent in genua milites, et elatis supra capita scutis caesorum speciem praebuissent. Tunc Parthus arcus inhibuit. Dein rursus cum se Romani extulissent, adeo res miraculo fuit, ut unus ex barbaris miserit uocem: «Ite et bene ualete, Romani! Merito uos uictores fama gentium loquitur, qui Parthorum tela fugistis». Non minor ex uia postea qet auide hauriebantur noxiae etiam dulces fuere. Mox
Abbreviated transcription (Latin):
hostem castas succedere donec absumpto iactus spatio
adimeret usum sagictaꝵ rex fortissime dunicas eteidit
Mox circũlato eio per urbes que destinerãt capite
siria sine bello recepta sic trassianã cladem pagori
cede pensauinius¬
opertis mintem parthis ac romanis eũ Ecassu
et pagorus utomq uronim mutuaꝵ documenta
fecissent pari uirrsus reuerancia integra amiticia ⁊ quidi
hominis dum titulorum cupidine acapem et enfratem sus
yͥmagmibus sus legi concupistit nec causa nec consilio
at nec yͥmaginaria quidem belli conditione quasi hoc pͣ
ex arte ducis preriperet/ relicta repente srra in ꝑghos
impetũ fecit Beno preter armorũ fiduciã callida suallat
trepidationem et in campos fugam hic statim quasi iuttoi
sequrebat᷑ cũ subito met magna manius ex imptoniso et
iam infessos ma sub urespere nelut nmibus erupit et

Expanded text:
est hostem castris succedere, donec absumpto iactus spatio est hostem castris succedere, donec absumpto iactus spatio adimeret usum sagittarum. Rex fortissime dimicans cecidit. Mox circumlato eius per urbes, quae desciuerant, capite Syria sine bello recepta. Sic Crassianam cladem Pacori caede pensauimusxpertis inuicem Parthis atque Romanis, cum Crassus et Pacorus utrimque uirium mutuarum documenta fecissent, pari rursus reuerentia integrata amicitia, et quidem hominis — dum titulorum cupidine Araxen et Euphraten sub imaginibus suis legi concupiscit, neque causa neque consilio ac ne imaginaria quidem belli indictione, quasi hoc quoque ex arte ducis esset obrepere, relicta repente Syria in Parthos impetum fecit. Gens praeter armorum fiduciam callida simulat trepidationem et in campos fugam. Et hic statim quasi uictor sequebatur, cum subito nec magna hostium manus ex improuiso et iam in fessos uia sub uespere uelut nimbus erupit et
Abbreviated transcription (Latin):
nũdum tamen ad paris stabilitatem profecerat cesar
exꝑtus ambitu et luxiraa primũ hostes dem̃ ciues
tandem eciam terre seculum aibertunt Parthi clade
cassiana altius aĩõs erexerant ciuiles q discordias
ppłi romani leti acceperant Itaq ut prima afflusit
occasio nõ dubitauerunt erumpere ultro quidẽ inui¬
tante labieno qui missus a cassio brntoq quis finor
stelerum sollicitauerat hostes in exilmi et illi pagoro¬
duce regio iuns disputant antoma presidia saxa legatꝰ
ue ueniret in porestatem a gladio suo imperaun dem̃
ablata sira emanabat lacius malum hostibus sub specie¬
auxilii sibi uincenctibus insi uentedius et hic legatue
antonii intiedibili felicitate et labiem copias / ip̃m qr
pagorũ et omnẽ parthitũ equitatũ inter oronctem et
enfratem sinũ late cecidisset iugniti amplius miliũ fiit
nec suie consilis ducis qui simuilato metu adeo passus

Expanded text:
nondum tamen ad pacis stabilitatem profecerat Caesar, nondum tamen ad pacis stabilitatem profecerat Caesar, immo omnia expertus ambitu et luxuria primum hostes, deinde ciues, tandem etiam terrore saeculum liberauit. Parthi clade Crassiana altius animos erexerant ciuilesque populi Romani discordias laeti acceperant. Itaque ut prima adfulsit occasio, non dubitauerunt et erumpere, ultro quidem inuitante Labieno, qui missus a Cassio Brutoque — qui furor scelerum! — sollicitauerat hostes in auxilium. Et illi Paduce, regio iuvene, dispulerant Antoniana praesidia; Saxa legatus ne veniret in potestatem gladio impetravit. Denique ablata Syria emanabat latius malum, hostibus sub specie sibi uincentibus, nisi Ventidius, et hic legatus Antonii, incredibili felicitate et Labieni copias ipsumque Pacorum et omnem Parthicum equitatum toto inter Oronten et Euphraten sinu late cecidisset. Viginti amplius milium fuit. Nec sine consilio ducis, qui simulato metu adeo passus
Abbreviated transcription (Latin):
qͦr ex psuasione defuit ne molarent manus s in abolitor
saitissimatũ prssimarũ ꝙ aĩadum indicio suo scelere
aheno uterentur
altermiueni in hisꝑania occideret alter fuga
enaserat/ conrrattis ꝙ infelicis belli reliquiis cũ insuꝑ
ergastula crmasset Scciliam Sarodimã q habebat
Iam  elsse medium mare insedercit O. ꝙͣ diuersus
a patre: Ille cilitas extinxerat / hic cũ piratas naualis¬
agitatet tanta mole belli penitus in siculo freto uineĩs
oppressuo est magmiq famã ducis ad infecos secum
tulisset si uithil temptasset ulteruis ansi quod magne
profugit asiam q pecus uenturns ibi i onanus
hostium et cathenas/ et quod mi seronnũ est fortibus iuris
in hostium arbitrium sub ꝑcussoribus moriturus nrõ
alias post xerxẽ miserabilior fuga quippe modo caccͭ
uãuis in cassio et bruto partes sustulisset in¬
pomptio totum poreium nomen a boleuisset

Expanded text:
quoque ex persuasione sectae fuit, ne uiolarent manus, sed in amolitione quoque ex persuasione sectae fuit, ne uiolarent manus, sed in amolitione fortissimarum piissimarumque animarum iudicio suo, scelere alieno uterentur.Alter iuuenum in Hispania occiderat, alter fuga euaserat contractisque infelicis belli reliquiis, cum insuper ergastula armasset, Siciliam Sardiniamque habebat; iam et classe medium mare insederat. O quam diuersus a patre! Ille Cilicas extinxerat, hic se piratagitaret. Tanta mole belli petitus in Siculo freto iuuenis oppressus est, magnique famam ducis ad inferos secum tulisset, si nihil temptasset ulterius; nisi quod magnae profugit Asiamque uelis petit, uenturus ibi in manus hostium et catenas et, quod miserrimum est fortibus uiris, ad hostium arbitrium sub percussore moriturus. Non alia post Xerxen miserabilior fuga. Quippe modo trece repperiretur. Quamuis in Cassio et Bruto partes sustulisset, inPompeio totum partium nomen aboleuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
occulis merantis euamiut pari in meliora p̃resagio
in Cesaris caftas om̃ia anes nittime ꝙ prouuseirent
admonitus est ut cefar castris gocederet quibus capr
fortima et ultoris et qui iundicabatur Primiũ ader¬
s ꝙͣrtum effitacioi est fortima ꝙͣ uirtus et ꝙͣ ueru est
ꝙ moriens efflait non residet in nerbo tñĩ esse mitutẽ
uittoriã illi prelio erpor dedit Cassius melinato corn
snoꝵ cũ captis cesaris castas rapido impetu recipiẽtes
se equites inderet fugere arbitactus euadit in tumulit
inde puluere et screpitu et iam nocte nicia exmiẽtib
rei geste seusum cũ speculator qͦ in id missurs tardins
renĩciartt transactũ de partibus rectus umi de ꝓxĩs
aufferendũ prebint caput Brutus eum in cassio eciã
suũ ami pdidisset ut quid ex constituti fide resignaret
diendum prebint latus Quis saprentissimos uiros nõ
mitteretu ad ultimũ nõ suis mambus usos÷ insi hoc

Expanded text:
oculis mirantis evanuit. Pari in meliora praesagio oculis mirantis evanuit. Pari in meliora praesagio in Caesaris castris omnia aves victimaeque promiserant. admonitus est, ut Caesar castris excederet, quibus capi fortuna et ultoris et qui uindicabatSed quanto efficacior est fortuna quam uirtus! Et quam uerum est, quod moriens efflauit, non in re, sed in uerbo tantum esse uirtutem! Victoriam illi proelio error dedit. Cassius, inclinato cornu suorum, cum captis Caesaris castris rapido impetu recipientes se equites uideret, fugere arbitratus euadit in tumulum. Inde puluere et strepitu, etiam nocte uicina eximentibus gestae rei sensum, cum speculator quoque in id missus tardius nuntiaret, transactum de partibus ratus uni ex proximis auferendum praebuit caput. Brutus cum in Cassio etiam suum animum perdidisset, ne quid ex constituti fide resignaret diendum praebuit latus. Qui sapientissimos ac fortissimos uiros non miretur ad ultimum non suis manibus usos? Nisi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
cerant nec illis ad ultionem deerat aninuis s ducem
non habebant Igitur cum appareret que staiges uei
decieta nec tñ publici doloris occulos ferrẽt in ꝓmĩtias
as illo ip̃o quem occiderant/ Cesare datas siuem̃ et
macedoma concesserant/ Sic nndirta cesaris dilata
pocius ꝙͣ oppressa est Igitur ordinata magis ut petu̾ĩt
q ut debebat in trm̃iuros re pnͨ ͣ relicto ad iubis p̃si¬
Sium lepido Cesar eum antonio in cassium bructũ q
suctingitui Illi comparatis ingentibus copus eande
illam que factalis. Gñ. pompero fuit arenant insederat
S nec tum ĩiencia eladis destinate signa la trerũt¬
iam sua eircũuolabant et in aciem prodemitib obinus
ethiops miniq aperte ferale signũ fuit ip̃i q bruto
per noctem cum illato lumĩe ex more aliquan secum
agitaret quedam arra ymago se obtulit et quer esset
interrogata/ tuus inquit malus gẽmus hor dixĩt et sus

Expanded text:
gerant. Nec illis ad ultionem deerat animus, sed ducem gerant. Nec illis ad ultionem deerat animus, sed ducem nondum habebant. Igitur cum appareret, quae strages rei decreta, ne tamen publici doloris oculos ferirent, in prouincias ab illo ipso quem occiderant Caesare datas, Syriam et Macedoniam concesserant. Sic uindicta Caesaris dilata potius quam oppressa est. Igitur iam ordinata magis ut poterat quam ut debebat inter triumuiros re publica, relicto ad urbis praesidium Lepido, Caesar cum Antonio in Cassium Brutumque succingitur. Illi comparatis ingentibus copiis eandem illam, quae fatalis Gnaeo Pompeio fuit, harenam insederant. Sed nec tum inminentia iam sua circumvolabant, et in aciem prodeuntibus obvius Aethiops nimis aperte ferale signum fuit. Ipsique Bruto per noctem, cum inlato lumine ex more aliqua secum agitaret, atra quaedam imago se obtulit et, quae esset interrogata, Tuus inquit malus genius, ac sub
Abbreviated transcription (Latin):
bononiã mugent mans et exerectus consalntant
nullo bono more triũuratus maditur./ oppressaq re
se natorũ exitus fedi truces miserabiles toto tercarũ
orbe fugrentiũ proħ quis pro dignitate iei ĩgemistat
Tum automius luciũ cesarem auunculum sũ lepidus
entiũ paulum feactrem suum proscapferunt Rome
capita cesorũ ꝓponere in rostas iam usitictum erat
uerũ sic ꝙͦ ciuctas latonnas tenere non potuit cũ
iecisum eiceconis caput in illis iostais mderet᷑ nec
alicer ad inderdum eũ ꝙͣ solebat ad audrendũ contur¬
redet: hic scelera in antomii lepidi q tabulie Cesir
ꝑ cssoribus patas contentus fuit huo ꝙͦ iisi om̃cta
guitus et cassine sic. ꝙ cesarem quasi tarquinium¬
regem depulisse regno indebantur ẜ li bertatem
quam maxime restitutam noluerunt illo ip̃o paracidio
ꝑdiderunt Iigiti cede ꝑfecta cum neteranos cesaris
nec immerito tunerent statim cieriam capitoliũ cõfe¬

Expanded text:
Bononiam iungunt manus, et exercitus consalutant. Bononiam iungunt manus, et exercitus consalutant. Nullo bono more triumuiratus inuaditur, oppressaque armsenatorum. Exitus foedi, truces, miserabiles toto terrarum orbe fugientium. Quis pro indignitate rei ingemescat, cum Antonius Lucium Caesarem auunculum suum, Lepidus Lucium Paulum fratrem suum proscripserint? Nam Romae capita caesorum proponere in rostris iam usitatum erat; uerum sic quoque ciuitas lacrimas tenere non potuit, cum recisum Ciceronis caput in illis suis rostris uideretur, nec aliter ad uidendum eum, quam solebat ad audiendum, concurreretur. Haec scelera in Antonii Lepidique tabulis: Caesar percussoribus patris contentus fuit, ideo ne, si inulta Brutus et Cassius sic C. Caesarem quasi Tarquiniumregem depulisse regno uidebantur, sed libertatem, quam maxime restitutam uoluerunt, illo ipso parricidio perdiderunt. Igitur caede perfecta cum ueteranos Caesaris, nec inmerito, timerent, statim e curia in Capitolium confu
Abbreviated transcription (Latin):
lterum uellum eoncitauitꝰ agrorũ dmisio quos cesir
bueterums in castus precmm milicie ꝑsolirebat
Semper alias antorii pessimũ ingeniũ fulua gladio
cnicta uralis miltrie uxor agicabat fego depulsos agas
colonos mectando cterum in arma hunc uero iam non
priuatis s tocius senatus suffragnis inditatũ hostem
tesar aggdessus intra perusit muros redegit complit¬
q ad cotrema dedicionis tuipi et nichil non eoꝑta fum¬
lħum solus eciam granis pati rei publice esset anto¬
nus quasi ignis intendio lepidus accessit quid
comcca duos exercitus recesse fuit uenire in cruẽtissim¬
neri federis societatem dinersa om̃i nota intendia lepidũ
diniciarũ eupidũ quoꝵ spes gopugnaciont rti publice
antoniu ultionis de eis qui se hostem indicrissent Ee farẽ
multus pater. et mambus eius granes cassius ⁊ brutus
agrtabant in hoc nelut fedus pax inter tres ducts
componitui apud confluentes inter perusiam et

Expanded text:
lterum bellum concitauit agrorum diuisio, quod Caesar ueteranis patris pretium militiae persoluebat. Semper alias Antonii pessumum ingenium Fuluia tum gladio cincta uirilis audaciae uxor agitabat. Ergo depulsos agris colonos incitando iterum in arma ierat. Hic uero iam non priuatis, sed totius senatus suffragiis iudicatum hostem Caesar adgressus intra Perusiae muros redegit conpulitque ad extrema deditionis turpi et nihil non experta famCum solus etiam grauis paci, grauis rei publicae esset Antonius, quasi ignis incendio Lepidus accessit. Quid contra duos consules, duos exercitus? Necesse fuit uenire in cruentissimi foederis societatem. Diuersa omnium uota, ut ingenia. Lepidum diuitiarum cupido, quarum spes ex perturbatione rei publicae, Antonium ultionis de his qui se hostem iudicassent, Caesarem inultus pater et manibus eius graues Cassius et Brutus agitabant. In hoc uelut foedus pax inter tres duces conponitur. Apud confluentes inter Perusiam et
Abbreviated transcription (Latin):
profugñ cruce sancio deserta et ama petentem Cesomus
apud lauronem oppidum consecutus pugnantem adeo
nũ dumi desꝑabat interfecit Sextum fortima in celti¬
beriam interun abseondit aluis ꝙ post cesarem bellis
reseruanit Cefar in patuam uitor ĩnehitur Prmiũ
de gallia triumphum trauismiserait reuꝰ et rodamis et
ex auro captiuus o uranis alterum lanris egipeia
tunc in ferculis inluo sence et ad simulacciũ iemiũ
ardens ꝑharus tertiis de pħarnare riuisus ẽt põto
quartus Iubam et manios et hic subactam ostandebat
hispaniam pharsaliam et thapsus et munda nisꝙͣ¬

Expanded text:
profugum, crure saucium, deserta et auia petentem Caesonius profugum, crure saucium, deserta et auia petentem Caesonius apud Lauronem oppidum consecutus, pugnantem — adeo nondum desperabat! — interficit; Sextum fortuna in Celtiberia interim abscondit aliisque post Caesarem bellis reseruauit. Caesar in patriam uictor inuehitur, primum de Gallia triumphum trahens: hic erat Rhenus et Rhodanus et ex auro captiuus Oceanus. Altera laurus Aegyptia: tunc in ferculis Nilus, Arsinoe et ad simulacrum ignium ardens Pharos. Tertius de Pharnace currus et Ponto. Quartus Iubam et Mauros et bis subactam ostendebat Hispaniam. Pharsalia et Thapsos et Munda nus
Abbreviated transcription (Latin):
Dicitur in illa pertiubatione et de extrenus eogitasse
secum et ita maiifesto uultu fuisse quasi octupare
mortem manu uellet inisi ꝙ eo hortes hostiũ ꝑ tudsnei
sam aciem acte qua labremis ꝑiclitantib castas subsidio
miserat spcciem fuge prebuissent hoc autem ip̃e credidit
at dux callidus atribuit in occasionem et quasi in fugiẽtem
nuectus simul et suorum erexit anmos/ et hostem ꝑculit
nam hni dum se pitrant iuncere fortius sequi huic pom¬
peiam dum fugere credunt suos fugere ceperunt/ ꝙͣta
fuerit hostinm cedes/ ira rabies q ittoribus sic estimari
potest hot a prelio profugi cum se munde iecepissent
et cesar obsideri statim mitor imparasset ex comectis
cadantabus agrer effectus est que pilis Iaculis q cõfixa
inter se tenebantur fedum eciam inter barbaros s iel
uictoriam desperantibus pompen liberis Gueñ prelio

Expanded text:
Dicitur in illa pertubatione et de extremis agitasse Dicitur in illa pertubatione et de extremis agitasse secum et ita manifesto uoltu fuisse, quasi occupare mortem manu uellet; nisi quod cohortes hostium quinque per transuersam aciem actae, quas Labienus periclitantibus castris praesidio miserat, speciem fugae praebuissent. Hoc aut et ipse credidit aut dux callidus arripuit in occasionem, et quasi in fugientes inuectus simul et suorum erexit animos et hostis perculit. Nam et hi, dum se putant uincere, fortius sequi, et Pompeiani, dum fugere credunt suos, fugere coeperunt. Quanta fuerit hostium caedes, ira rabiesque uictoribus, sic aestimari potest, quod a proelio profugi cum se Mundam recepissent, et Caesar obsideri statim uictos imperasset, congestis cadaueribus agger effectus est, quae pilis tragulisque confixa inter se tenebantur — foedum etiam in barbaros. Sed uidelicet uictoriam desperantibus Pompei liberis, Gnaeum proelio
Abbreviated transcription (Latin):
externũ mnumentes hertulis speculas Cum omĩa uudiq
simul prelio et tempestate senrrent mox cuca obsidioes
uibim utrunqz distursum est que misere inter hos
atq illos duces societatis romane penas dabant om̃i
postrema certaminũ munda hic non pro cetera felicitate
s anceps diu et triste prelium ut plaire inderetur
nestio quio delibertre fortuma Sane et ip̃e ante aciem
mestioi non ex morti Cesar sine respeccu fragilitatis
humant sine niniã prosperorũ suspettã habens
concumacronem nel eandem tunens posꝙͣ idem esse
ceperat quod pompenis s in ip̃o prelio quod utmo
nuꝙͣ meminerat eũ du morte pari acies nichie
aliud ꝙ ecciderant in medir ardore pugnanciũ subito
ingrne inter uerosq pugnantiũ quasi conuenisset
resistere Itaq alligato equo similis fuienti pͥmam
per totum demq oculis manibus elamore nolitare

Expanded text:
externum imminentesque Herculis speculas, cum omnia undique externum imminentesque Herculis speculas, cum omnia undique simul proelio et tempestate saeuirent. Mox circa obsidiones urbium utrimque discursum est, quae miserae inter hos atque illos duces societatis Romanae poenas dabant. Omnium postrema certaminum Munda. Hic non pro cetera felicitate, sed anceps et diu triste proelium, ut plane uideretur nescio quid deliberare Fortuna. Sane et ipse ante aciem maestior non ex more Caesar, siue respectu fragilitatis humanae, siue nimiam prosperorum suspectam habens continuationem, uel eadem timens, postquam idem esse coeperat quod Pompeius; et in ipso proelio, quod nemo umquam meminerat, cum diu pari Marte acies nihil amplius quam occiderent, in medio ardore pugnantium subito ingens inter utrosque silentium, quasi conuenisset resistere. Itaque ille ablegato equo similis furenti primam per totum denique agmen oculis, manibus, clamore uolitare.
Abbreviated transcription (Latin):
luceonam platonis libro qui inmortalitatem aĩe doct
paululum quieuit Tum circa prmiã iugiliã stacto
gladio reuelatummi maii pectus semel iterum qz ꝑcusit
Ausi post hec nirum medici molare fomentis Ille
passus dum abstederent restidit plagas secuta d
nn sanguinis moribundas manus iñ ip̃o uulciers
affricam suparabat hispama plurmiũ ꝙͣtum fauoris
partibus dabat frteruitas ducum et pro uno duos
stare pompeios Itaq iiisꝙͣ atroeius nec tam ancipiti
marte concursum est primũ in ip̃o hostio occeani narus
decius q legati conflixerũt S acans finit cũ ip̃o
mari ꝙ mĩer se nambus bellumi Siquid uelut finoiẽ¬
cuũ castigart occeamis ueranq classem nau fragio
cecidit Qnnã ille horror cũ eodem tempore fluctus
pro celle nra naues armairenta confligerent: adde
situs ip̃is formidinem uergentem in unũ huit his¬
panit inde maurtame lictora mare et intestinũ et

Expanded text:
lucernam Platonis libro, qui in-mortalitatem animae docet, lucernam Platonis libro, qui in-mortalitatem animae docet, paulum quieti dedit; tunc circa primam vigiliam stricto gladio revelatum pectus semel iterumque percussit. Ausi post hoc virum medici violare fomentis. Ille passus, dum abscederent, rescidit plagas secutaque vi sanguinis moribundas manus in ipso volnere reAfricam superabat Hispania. Plurimum quantum favoris partibus dabat fraternitas ducum et pro uno duos stare Pompeios. Itaque nusquam atrocius nec tam ancipiti Marte concursum est. Primum in ipso ostio Oceani Varus Didiusque legati conflixere. Sed acrius fuit cum ipso mari quam inter se navibus bellum, siquidem, quasicum castigaret, Oceanus utramque classem naufragio cecidit. Quinam ille horror, cum eodem tempore fluctus, procellae, uiri, naues, armamenta confligerent! Adde situs ipsius formidinem, uergentia in unum hinc Hispaniae, inde Mauretaniae litora, mare et intestinum et
Abbreviated transcription (Latin):
cesar inichil ergo miti pharsaliam et thapsum insi q
amplior eo q acrioi cesarianorũ impetus fuit indignũcu
strages a Iuba cepit Ouis elephanti bellorũ rudes
et imper a silua educti consternati subito clangore
eius quã ut affagerent non in conspitua tñ mortem¬
oĩ Iam scipio nane fugiebat s assecutis eũ hostib
gladium ꝑ instera exeget et ubi esset requerente¬
cuidam respondit hoc xp̃m bene se habet imperato
Iuba cum se recepisset in regiam magnifice epulatus
ficiendum se ei prebinti Ille et regi suffent et sibi
cũ interim seinesi in medio sibi et parentalla fercula
regio simul romano q sangnint madebant Cato ne
interfuit bello positis q apnd bagradam castris utitã
urelut altera afface claustra sernabat S accepta
parcium clade nichil cniccutus ut sa pienti dignũ
ecat mortem etiam letus accunt nam postꝙ̃ filuum
comites ꝙ ab amplexu dinmusit in notte lecto ad

Expanded text:
Caesar. Nihil ergo inter Pharsaliam et Thapson, nisi quod Caesar. Nihil ergo inter Pharsaliam et Thapson, nisi quod amplior; eoque acrior Caesareanorum impetus fuit, indignantium Strages a Iuba coepit, cuius elephanti bellorum rudes et nuperi a silva consternati subito clangore tiores quam ut effugerent. Non inconspicua tamen mors omnium. Iam Scipio nave fugiebat; sed adsecutis hostibus gladium per viscera exegit et, ubi esset quodam requirenti, respondit hoc ipsum, Bene se habet imperator. Iuba cum se recepisset in regiam, magnifice epulatus ficiendum se ei praebuit. Ille et regi suffecit et sibi, cum interim semesi in medio cibi et parentalia fercula regio simul Romanoque sanguine madebant. Cato non interfuit bello. Positis apud Bagradam castris Vticam veluti altera Africae claustra servabat. Sed accepta partium clade nihil cunctatus, ut sapiente dignum erat, mortem sibi etiam laetus accivit. Nam postquam filium comitesque ab amplexu dimisit, in noctem lecto ad
Abbreviated transcription (Latin):
In asia ꝙͦ nonus ierũ motus a ponto plane quasi de
industria captante fortuna hunc mitridatico iegno
exitũ ut a pompeio pater a cesare filius unceretur
Rex pharnaces magis discordit nr̃e fiducia ꝙͣ mitutis¬
sue infesto in cappadocia agnmne tendebat S hunt
cesar aggressus mo et ut sic dixerim non toto p̃lio
obtinũt more fulmus quod uno eodemq momẽto
uenit ꝑcussit abstessit nec nana de se predicacio
est cesaris aute hostem nictum esse ꝙͣ iusum sic cũ
exteris/ at in affaca cum embus multo atrocius ꝙ
iii pharsalia huo reliquias parcium nanfragarmin
quidem furoris estus expulerat nec reliquias dict̾s
ħ integouni bellum spaise magis ꝙͣ oppresse inteo
erant anxertit sacramentum ipa clades impetatoris
nec degenerebat ducum successio quippe satis ample
sonabant in pompeiam nom̃is locũ Cato et Scipio accefsit
copus manutaont Rex mba indelicet ut lacius iunceret

Expanded text:
In Asia quoque novus rerum motus a Ponto, plane quasi de In Asia quoque novus rerum motus a Ponto, plane quasi de industria captante fortuna hunc Mithridatico regno exitum, ut a Pompeio pater, a Caesare filius vinceretur. Rex Pharnaces magis discordiae nostrae fiducia quam suae virtutis infesto in Cappadociam agmine ruebat. Sed hunc Caesar adgressus uno et, ut sic dixerim, non toto proelio obtrivit, more fulminis, quod uno eodemque momento venit, percussit, abscessit. Nec vana de se praedicatio est Caesaris, ante hostem victum esse quam visum. Sic cum exteris; at in Africa cum civibus multo atrocius quam in Pharsalia. Hic reliquias partium naufragarum quidam fugae aestus expulerat; nec reliquias diceres, sed integrum bellum. Sparsae magis quam oppressae vires erant; auxerat sacramentum ipsa clades imperatoris, nec degenerabat ducum successio. Quippe satis ample sonabant in Pompeiani nominis locum Cato et Scipio. Accessit copiis Mauretaniae rex Iuba, videlicet ut latius vinceret
Abbreviated transcription (Latin):
cesari de derat haud dubie id ip̃in ausurus si expedisset
in cesarem quam ubi cesar restitui uissit in regnum
statim ab eisdem percussoribus pompen obsessus in regia
ꝙuis exigna mauu ingentis exezcitus molem mira uir¬
tute sustinuit ac primũ proximorũ edeficiorũ atq
naualium intendio infestorum hostium tela sũmouit
Mox in pene insulam pharon subitus enasit Inde¬
pulsus in maria mira felicitate ae proximã dassem
enactanit relicto quid in flurtibus paludamento seu
fato seu consilio ut illud ingruentibus hostum
telis saxis q peceretur Tunt receptus a classicis
siue undiq simul hostes adortus debellata ꝑfĩda
gente iusta generi manibus dedit quippe et theo¬
dorns magr̃ auctor q tocius belli et ne mrilia q̃de
portenta photinis atqͣ ganindeo dmuersa ꝑ mare et
terrus fuga et morte consumpti sunt. Regis ipsuis¬
cxrpus oõruto limo reꝑtum est in aurce lorice honore

Expanded text:
Caesari dederat, haud dubie idem in ipsum ausurus, si fuisset Caesari dederat, haud dubie idem in ipsum ausurus, si fuisset occasio. Quam ubi Caesar restitui iussit in regnum, statim ab isdem percussoribus Pompei obsessus in regia quamuis exigua manu ingentis exercitus molem mira uirtute sustinuit. Ac primum proximorum aedificiorum atque naualium incendio infestorum hostium tela summouit, mox in paeninsulam Pharon subitus euasit; inde depulsus in maria mira felicitate ad proximam classem enatauit, relicto quidem in fluctibus paludamento seu fato seu consilio, ut illud ingruentibus hostium telis saxisque peteretur. Tunc receptus a classicis suis, undique simul hostes adortus de inbelli ac perfida gente iusta generi manibus dedit. Quippe et Theodotus magister auctorque totius belli, et ne uirilia quidem portenta, Pothinus atque Ganymedes diuersa per mare et terras fuga morte consumpticorpus obrutum limo repertum est in aureae loricae honore.
Abbreviated transcription (Latin):
sire iuxit ut ci maiore de decore per thessalica tẽpe
equo fugeret ut una nancula lesbon applicaret puls
sinedris in deferto alicie stopulo fugã in parthos
affaicam uel egiptum agitaret ut demq in pelusio
litore imperio iulissimi regis consilus spaconũ et ne
quid malis desit septimiii deẜtoris sui gladio truci¬
datus sus oculis uxoris sue liberorum q moreretur
cmeres recaluerunt et in egipto quidem aduersus cesarẽ
sine partibus bellum qmppe cum ꝓtholomens Rex
alexandrie simimum cnulis uelli stelno pegisset et
fedus anncicie cum cesare medio pompen capue san¬
xisset/ ultionem tanti nra manibns querente fortumna
causa non defuit / Cleopatra regis soror affusa cesaus
genibus partem regni repostibat aderat ꝓ nellt fonna
et que dupplicaretiu er illo ꝙ talis passa uidebatur nuriã
ꝓdium ip̃ius regis qui pompen cedem partiũ fato no

Expanded text:
suae uixit, ut cum maiore dedecore per Thessalica Tempe suae uixit, ut cum maiore dedecore per Thessalica Tempe equo fugeret, ut una nauicula Lesbon applicaret, ut Syedris, in deserto Ciliciae scopulo, fugam in Parthos, Africam uel Aegypton agitaret, ut denique in Pelusio litore imperio uilissimi regis, consiliis spadonum et, ne quid malis desit, Septimi desertoris sui gladio trucidatus sub oculis uxoris suae liberorumque moreretur.cineres recaluerunt. Et in Aegypto quidem aduersus Caesarem sine partibus bellum. Quippe cum Ptolemaeus, rex Alexandriae, summum ciuilis belli scelus peregisset et foedus amicitiae cum Caesare medio Pompei capite sanxisset, ultionem clarissimi uiri manibus quaerente Fortuna causa non defuit. Cleopatra, regis soror, adfusa Caesaris genibus partem regni reposcebat. Aderat puellae forma, et quae duplicaretur ex illo quod talis passa uidebatur iniuriam, odium ipsius regis, qui Pompei caedem partium fato, non
Abbreviated transcription (Latin):
ut facile cucmiuenturus sibi cesarem iuderetur cireun¬
uentus ip̃e est nam cũ dui equo marte contendecent
iissuq pompen fusus a cori iu eonpisset equitatus
repente huic signo dato germanoꝵ cohortes tantum
in effusos equites fectre impetum ut ili esse pedites
hii nemire in equis uederentur hanc scragem fugientis
equitatus lenis armature uniua comitata est Tunc
terrore lacius dato turbatis muicem copus reliqua
strages quasi gna manu facta est/ net gna deo magis
exitio fuit ꝙͣ ip̃a exercitus magnitudo multus in eo
prelio fuit cesar mẽdiuo inter imparatorem ⁊ militem
uoces qͦ obequitantis excepte altera cruenta s docta
et ad nctoriam efficaxo miles faciem fea altera ad iatta¬
cionem composita parce enbus eũ ip̃e sequeretur
felicem utoimiq in malis pompenim si eadem ipsum
que exercitum fortima traxisset suꝑstes dignitati

Expanded text:
ut facile circumuenturus sibi Caesarem uideretur, circumut facile circumuenturus sibi Caesarem uideretur, circumuentus ipse est. Nam cum diu aequo Marte contenderent, iussuque Pompei fusus a cornu erupisset equitatus, repente hinc signo dato Germanorum cohortes tantum in effusos equites fecere impetum, ut illi esse pedites, hi uenire in equis uiderentur. Hanc stragem fugientis equitatus leuis armaturae ruina comitata est; tunc terrore latius dato, turbantibus inuicem copiis, reliqua strages quasi una manu facta est; nec ulla res magis exitio fuit quam ipsa exercitus magnitudo. Multus in eo proelio Caesar mediusque inter imperatorem et militem. Voces quoque obequitantis acceptae, altera cruenta, sed docta et ad uictoriam efficax «miles, faciem feri !», altera ad iactationem conposita «parce ciuibus!», cum ipse sequeretur felicem utcumque in malis Pompeium, si eadem ipsum quae exercitum eius fortuna traxisset. Superstes dignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
principes ambitũ ducis merepabant sic precipitantib
fatis prelia sumipta thessalitio et philippitis cãpis
nbis imperi generis humani feta comnussa sut
nũꝙͣ ullo loco tantum nerium ppłi romami tantum
uie ulint preter auxilia regñ et senatus nũꝙͣ ĩmi¬
nentis rnine manifestiora prodigia fugauictimarũ
examina in signis interdui tenebre dux ip̃e ⁊ noctuma
yͥmagine theatri sui audiens plausum in modum plãttꝰ
cutinsonat / et in manre cum pullo nefas apud pͥncipia
consꝑ ectuo est / nũꝙͣ accior / neq alacaor exercitus cesaris
fuit Inde classica ꝓtius inde tela annotatũ qͦ cõnuit¬
tentis atiem trastimpilum qui mox adacto in os gladio
sic inter cadanera tectus libidinẽt at Rabiem qua
pugnauerat ip̃a nonitate nuluerid preferebat ẜ
nec minus adirabilis allius exitus belli Emppe
cum pompenis adeo equitum copia hab nudaret

Expanded text:
principes ambitum ducis increpabant. Sic praecipitantibus principes ambitum ducis increpabant. Sic praecipitantibus fatis proelio sumpta Thessalia est, et Philippicis campis urbis, imperii, generis humani fata commissa sunt. Numquam ullo loco tantum uirium populi Romani, tantumuel illinc praeter auxilia, reges et senatum. Numquam inminentis ruinae manifestiora prodigia: fuga uictimarum, examina in signis, interdiu tenebrae. Dux ipse in nocturna imagine theatri sui audiens plausum in modum planctus circumsonantem et mane cum pullo pallio — nefas — apud principia conspectus est. Numquam acrior neque alacrior exercitus Caesaris fuit; inde classica prius, inde tela. Adnotatum quoque committentis aciem Crastini pilum, qui mox adacto in os gladio — sic inter cadauera repertus — libidinem ac rabiem qua pugnauerat ipsa nouitate uolneris praeferebat. Sed nec minus admirabilior illius exitus belli. Quippe cum Pompeius adeo equitum copia abundaret,
Abbreviated transcription (Latin):
uentis mari nocte concubia speculatorio nauigio
solus ire temptauerit extat ed trepidum tanto
discrimine gubernatorem uos ip̃is. Quid
consilia/ Cesar pro natura fecor et confidencia rei
cupidus ostentare aciem pronotare la cessere nit
ossidione castrorum qzie. xui. milĩ uallo obdux̾at
S quid hus obesset obsidio qui patente mari om̃ibis
copus habindarent: mĩt expugnatione dixerachii
irrita quippe quã uel situs nr expugnabibem faceret
Qd hoc assiduuis in erupcionem hostrum prelus quo
tempore egregia urtus stene contironis enueuit
cuio in stuto cerctum atq uigniti tela sederũt Iam
uero uibium direpcione sociarũ eum oricũ ⁊ gomphos
et alia castella thessalie uastaret Pompenis aduersus
het nectere moras tergmersari simul ut hostem inter¬
elusum mtdiq mopia conmeatuũ terreret ut q
ai dentissimi ducis consenesceret impetus nec dinaus
profint duci salictare consilmm miles ocium socii morã

Expanded text:
uentis mari, nocte concubia, speculatorio nauigio uentis mari, nocte concubia, speculatorio nauigio solus ire temptauerit. Exstat ad trepidum tanto discrimine gubernatorem uox ipsius: «Quiconsilia. Caesar pro natura ferox et conficiendae rei cupidus ostentare aciem, prouocare, lacessere; nunc obsidione castrorum, quae sedecim milium uallo obduxerat — sed quid his obesset obsidio, qui patente mari omnibus copiis abundarent? — nunc expugnatione Dyrrachi inrita, quippe quam uel situs inexpugnabilem faceret; ad hoc adsiduis in eruptione hostium proeliis, quo tempore egregia uirtus Sceuae centurionis emicuit, cuius in scuto centum atque uiginti tela sederunt; iam uero urbium direptione sociarum, cum Oricum et Gomphos et alia castella Thessaliae uastaret. Pompeius aduersus haec nectere moras, tergiuersari, sic hostem interclusum undique inopia commeatuum terere, usque dum ardentissimi ducis consenesceret impetus. Nec diutius profuit ducis salutare consilium. Miles otium, socii moram,
Abbreviated transcription (Latin):
explicuit una que opit̾gnnos ferebat in nadis he sit
memorandum q posteris exemplum dedit quippt iux
mille iuuenũ manus cucunfusi andiq exercitus per
diem totum tela sustuunt ⁊ cũ exitũ uirtus non
haberet , tñ ne in deditionem ueniret hortante uultris
mitus et calamnitas cuuonis fuit qui ad iccipienaam
promuciam missuo puiso fugato q uario iam suꝑb
subitũ inbe regis aduentum equitatum q maurorũ
sustinere non potuit/ Pacebat intto fuga s pudor
sua sit ut amissum sua temieritate exercitũ ⁊morte
sequeretur/ S iam debitum per fortima flaguãte
sedem uello pompenis epreũ elegerat/ nec Cesar morat᷑
quippe ordinatis a tergo omibus ꝙͣsis hienis media
prohiberet tempestate ad buellum naingauit/ positis¬
q ad oritum castas / cum pars exertitus os mopiã
namum cum antonio ielita brundisii morem fac̾t̾
adeo impatiens erat ut ad accersiendos cos ardencẽ

Expanded text:
explicuit. Vna, quae Opiterginos ferebat, in uadis haesit explicuit. Vna, quae Opiterginos ferebat, in uadis haesit memorandumque posteris exemplum dedit. Quippe uix mille iuuenum manus circumfusi undique exercitus per totum diem tela sustinuit, et cum exitum uirtus non haberet, tandem, ne in deditionem ueniret, hortante tribuno quoque par et uirtus et calamitas Curionis fuit, qui ad recipiendam prouinciam missus, pulso fugatoque Varo iam superbus, subitum Iubae regis aduentum equitatumque Maurorum sustinere non potuit. Patebat uicto fuga; sed pudor suasit, ut amissum sua temeritate exercitum morte sequeretur. Sed iam debitum par Fortuna flagitante sedem bello Pompeius Epiron elegerat; nec Caesar morabatur. Quippe ordinatis a tergo omnibus, quamuis hiemps media prohiberet tempestate, ad bellum nauigauit; positisque ad Orrcum castris, cum pars exercitus ob inopiam nauium cum Antonio relicta Brundisio moram faceret, adeo inpatiens erat, ut ad arcessendos eos ardente