comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iungit. cũ habeat
metitum illi collo¬
cat ⁊ a scłi sollici¬
adiuncta quatuor differentias faciũt. bñ ucit᷑
aliqͥs bono. ꝯtinenciã aedicans d̃o. male ucitur¬
tur quis malo ꝯcupiscenciã telaxans adult̾io.
benentit᷑ quis malo: ꝯcupiscenciã tostringe¬
tit cõnubio. sic̾ etgo melius at bñuti bono ꝙͣ
bñ uti malo: cũ itrũq sit bonũ: ita qͥdatuit¬

Expanded text:
ungit, cum habeat um meritum illi collocat, et a saeculi solliciadjuncta, quatuor differentias faciunt. Bene utitur itur bono continentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, bene utitur malo concupiscentiam restringens conubio. sicut ergo melius est bene uti bono quam bene uti malo, cum sit utrumque bonum, ita qui dat uir
Abbreviated transcription (Latin):
indigentio catnsĩ¬
duita cunt. Si alii¬
item aminori ꝓbat
sibi licete sũptus ab
eis acciꝑe dicens si a
botentet utuntur uestrisut uos ipu qua-
ra pocius nos apłi qui causa salitis ne.
ac potetate. et qi forsan euo non egte
nt. contra hoc subdit apło s omĩa. ss¬

Expanded text:
indigentiae carnis indulta sunt. Si aItem a minori probat sibi licere sumptus ab eis accipere, dicens: Si apotenter utuntur vestris, ut vos ipsi, quare non potius nos apostoli qui causa salutis vesthac potestate. Et quia forsan eum non egere dicerent, contra hoc subdit Apostolus: S
Abbreviated transcription (Latin):
piesm eit uob̾ de ignotił cordis inti. uł alioꝵ
iudicate. tanta .n. ꝓfunditas credenda ẽ eẽ in
hoĩe q̃ lateat. ⁊̃ ip̃o hominẽ in quo eit ut ĩ
petro ꝓfunditas infitiitatis latebat ẽ secũ¬
dũo moritutũ temete ꝓmitcebat. cũ gͦ quis¬
q de se. aut ñ omnino aut iuxpossit uetam

Expanded text:
m est vobis de ignotis cordis mei vel aliorum judicare. Tanta enim profunditas credenda est esse in homine quae lateat etiam ipsum hominem in quo est, ut in Petro profunditas infirmitatis latebat, cum se Domino commoriturum temere promittebat. Cum ergo quisque de se aut non omnino aut vix possit veram
Abbreviated transcription (Latin):
arut. mͥ pro minimo
est ut a uobis iudicet.
quali infidelis dispen¬
lator. aut ab hũano
ta. et potest falloł ab
humano die .babho¬
minib dum sunt ĩ
suo die. et ñ est dies

Expanded text:
ant. Mihi pro minimo est ut a vobis judicer, quasi infidelis dispensator, aut ab humano ta, et potest falli. Vel, ab humano die, id est ab hominibus, dum sunt in suo die, et non est dies
Abbreviated transcription (Latin):
nitentiam posstint. cũ atitem thalamtis
fuetit clausus cũinatrau̾it tex mdete discuor¬
bentes cũ ad sinum pattiarche uen̾unt qͥ facti¬
do fiterint dignitunc malis erit desꝑatõnis
tempus. nunc autem dũ ad huc agon per¬
manet. ⁊ palma penaet. ñ est desperandum.
s cũ fiducia .i. sine dubitatione accedenduor

Expanded text:
nitentiam possunt. Cum autem thalamus fuerit clausus, cum intraverit rex videre recumbentes, cum ad sinum patriarchae venerint qui eo facti fuerint digni, tunc malis erit desperationis tempus. Nunc autem, dum adhuc agon permanet et palma pendet, non est desperandum, sed cum fiducia, id est sine dubitatione accedendum,
Abbreviated transcription (Latin):
matute fac qd̃ ne¬
mo ꝯtempnat ados¬
lescenciã triam. s es¬
to exemplũ tidliũ.
ut uidentes tuam ꝯ¬
u̾satõnem extmplo
tui ꝓficiant esto ex¬
emplũ dico inuemo.
tit tuo exemplo cau¬
telaquantut. ⁊ in
tet alios incatita¬
te dei ꝯpxtino in fi¬
de in castitate men¬
ti a corporis monat¬

Expanded text:
mature fac, quod nemo contemnat adolescentiam tuam, sed esto exemplum fidelium, ut videntes tuam conversationem exemplo tui proficiant. Esto exemplum, dico, in verbo, ut tuo exemplo caute loquantur, et in nter alios, in charitate Dei et proximi, in fide et castitate, menti
Abbreviated transcription (Latin):
procedens. ex uno tm̃
delicto originali ab a¬
dam traducto incon
dempnationem cor¬
poralis. ⁊ eterne mor¬
tis. gracia autem xp̃i¬
est non exunotantũ¬
s ex miritis delictis ꝓ¬
sedit in iustificacio

Expanded text:
procedens, ex uno tantum delicto originali ab Adam traducto, in demnationem corporalis et aeternae mortis. Gratia autem i, non ex uno tantud ex multis delictis, procedit
Abbreviated transcription (Latin):
quocp̃re ofres in fide
contra bellum diabo¬
li in dño .i. in auxili¬
o domini ⁊ in poten¬
cia iurturis eius. qr
ip̃e dat potentẽ uir-¬
tutem pugnare uo
stetis qr ñ est . uo. col

Expanded text:
o fratres, in fide contra bellum diaboli, in Domino, id est in auxilio Domini, et in potentia virtutis ejus, quia ipse dat potentem virtutem pugnare volstetis, quoniam est nobis col
Abbreviated transcription (Latin):
demones quu princi-¬
pantuir aliis. ꝗ pote¬
states .i. contra eos
rogantur. sine ꝑse
sine ꝑ ministroi su¬
os cuius alticudo gnͣ¬
dis ẽ dico qd̾ colluc¬
tatõ est tiobis adu̾¬
sus demones qui uti¬
danos regunt. unde
exponendo ꝙ dixerat

Expanded text:
emones, qui principantur aliis, et potestates, id est contra eos,rogantur, sive per se sive per ministros, cujus altitudo grandis est. Dico quod colluctatio est vobis adversus daemones, qui itadanos regunt. Unde exponendo quod dixerat,
Abbreviated transcription (Latin):
tificem. quipocest com
et opere cum fiducia.
.i. fiducialiter licet
pccores simus. qr cõpa¬
ciens ẽ non dico ad ca¬
num gracie eitis ..

Expanded text:
tificem qui potest compet opere cum fiducia, id est fiducialiter, licet peccatores simus, quia compatiens est, non dico ad trronum gratiae ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ñ audietunt di¬
tunt: audietunt utiq sicut in psalmo osten¬
sunt et in fines orbis terre exictitnt ip̃a. uerba
cornor .i. in omni ꝑte audita sunt tempõre ã
pret̾iti temporis uetbũ tñ ꝙ fututũ fuerat dix̃.¬

Expanded text:
quid non audierunt? Haimo Audierunt utique, sicut in psalmo osteunt, et in fines orbis terrae, id est ex omni parte audita sunt. Tempore autem praeteriti temporis verbis, tamen quod fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
tit. ideo dicit. si .do.
si non itet dm̃i no
et bona oꝑacione.
coꝵ qui inflati sut
su ꝑbia alta saꝑien.¬
di et ceceros iudicã¬
ñ queram sermo
causa reguy cud
uultis etc̃ quasi . e.
go uerc ueniam. s

Expanded text:
rit. Ideo dicit, si Dominsi non iret Deum volet bona operatione, eorum qui inflati sunt superbia alta sapiendi et caeteros judicannon quaeram sermoncausa regni. Quid vultis, etc. Quasi dicat: Ego vere veniam. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
scmel inanno obla¬
tus mintis ꝓfuisse. ⁊
sacrificia cotidie fac¬
ta per sacerdotes perfee¬
pontifex ꝑsingulos
annos offerens ñpet¬
uenit ad ꝯsũmacio¬
nem. sicut eciamom¬
nis sacerdos semper
offert ⁊ tñper ea nũ¬

Expanded text:
semel in anno oblatus minus profuisse, et sacrificia quotidie facta per sacerdotes perfecPontifex per singulos annos offerens, non pervenit ad consummationem, sic etiam omnis sacerdos semper offert, et tamen per ea nu
Abbreviated transcription (Latin):
quia non mundant incegre. unde subdit.
que nunquam u nullo tempore quantuo¬
cumq fiant possunt aufertte pcc̃a. a ꝯscĩa. no¬
tͥa quod ministrate est famuloꝵ. sedere est co
placita sunt tibi q̃

Expanded text:
quia non integre mundant. Unde subdit: Quae nunquam, id est nullo tempore quantumcunque fiant, possunt auferre peccata, a conscientia. Nota quod ministrare est famulorum, sedere est doplacita sunt tibi quae
Abbreviated transcription (Latin):
ficti. sequit᷑. dilcctio. qua d iũta dona unũ¬
tut sit line simulatione. et sit etit altꝰ alte¬
tius menbrum. et sitis odientes malũ. et
ad bences bono. ut nec dilcatio amia tati¬
at maltim amare: nec malũ faciat bonũ
ter se uł citis uoientes a ft̃ib re diligi et
tus n. est sicut icremias ait. qłti o pia ed
uet caritas que diffunditurr ĩ cordil nt̃is ꝑ¬

Expanded text:
ieri. Dilectio qua diversa dona uniuntur, sit sine simulatione, et sic erit alter alterius membrum; et sitis odientes malum et adhaerentes bono; ut nec dilectio amici faciat malum amare, nec malum faciat bonum ter se; vel sitis volentes a fratribus rediligi; ettus enim est, sicut Jeremias ait, qui opus Dvet charitas, quae diffunditur in cordibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
tempori. alia litceta. ꝙ. quãnis dicetio ut
spititu feruentes sitis ñ tñpassim ⁊ impor¬
tunt uerba d̾i ingͥatis. s tempori .i. oportu.¬
nitatisitis seriuentes ut moieste et cũ ho¬
nestate ⁊ aptis locis ⁊ ꝑsonis ⁊ apto tẽpore
d entes sꝑe ut ñ młi eternasꝑctis ⁊ iñ gaude.¬
atis. celson. de fututis garident qr sꝑantcet.¬
tissime se acceptutos. et id̾o pacientes sũt in

Expanded text:
 ut spiritu ferventes sitis, tamen non passim, et importune verba Dei ingeratis, sed tempori, id est opportunitati sitis servientes, ut modeste cum honestate, et aptis locis, et personis, et apto tempore dentes spe, ut nonnisi aeterna speretis, et inde gaudeatis. Certi enim de futuris gaudent, quia sperant certissime se accepturos, et ideo patientes sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
tat et cet̾i apłi. et eci¬
am frattes .do. qui
maiores sunt . ẜ iaco.¬
bus iudas ⁊ teliqui.
bi probat licete. mulictes .n. desidio dostrine
dñice ⁊ cupide uittutuo sequebanturaplos
ministrantes eis ⁊ sumptus ⁊ serucia. sic et
saluatoreo setutesunt. ministrantes ei de
bint quib mitteretur pecunia a fidelib data
uictui necessaria quos ꝯmendauit iude. ut
cciam futtł. si non poisemus uitate dilcte

Expanded text:
t et caeteri apostoli, et etiam fratres Domini, qui majores sunt, sicut Jacobus, et Judas et reliqui, bi probat licere. Mulieres enim desiderio doctrinae Dominicae et cupidae virtutum sequebantur apostolos ministrantes et sumptus et servitia, sicut et Salvatorem secutae sunt ministrantes ei de in quibus mitteretur pecunia a fidelibus data victui necessaria, quos commendavit Judae, ut etiam fures, si non possemus vitare, disce
Abbreviated transcription (Latin):
necͣctia a subditis ut
quis quis uellet eo
ut̾etur. ꝙ sibilic̾et
ex dñi ꝯstitucions si
quis u̾o uti nollet ñ
contraiuissũ faceret.
s de suo sute ceceret.
potestas n. est ñ ius¬
sio dñi acciꝑe sump¬
tus. et num quid ñ

Expanded text:
essaria a subditis, ut quisquis vellet eo uteretur quod sibi liceret ex Domini constitutione; si quis vero uti nollet, non contra jussum faceret, sed de suo jure cederet. Potestas vero est, non jussio Domini, accipere sumptus.
Abbreviated transcription (Latin):
ad unitatẽ corporit ꝙͣ
facit caritas ⁊ de his
oĩb. grau estote deod¬
centes ⁊ uos ⁊ alios q̃
ignoratis ꝑ uos ⁊ com¬
monentes uosmet iꝑ¬
sos de scitis ut doctͣ¬
na fiat illis qui nes
q̃ cõtinentut inp̃sis
qui de morib agunt
et ymnis qͥ delaudi¬
b dei agunt ⁊ canticis

Expanded text:
d unitatem corporis quam facit charitas. Et de his omnibus grati estote Deo docentes, et vos et alios quem ignoratis per vos. Et commonentes vosmetipsos de scitis, ut doctrina fiat illis qui nescquae continentur in psalmis qui de moribus agunt, et in hymnis, qui de laudibus Dei agunt, et canticis
Abbreviated transcription (Latin):
singuli. hoc ꝓprie uocati oportuit eñ
qui ñ est unuus eoꝵ ẜ in quo cõitas ap¬
paret amboꝵ. cut ergo ñ credamꝰ quod
⁊̃ de filio ꝓcadat sp̃t sc̃s. cum filii qͦ ip̃e
sutectõnem se repsetans discipłil ĩ
enim aliud significauit illa insuf¬
ꝑtinet ⁊̃ illuo ꝙ ait de inuliere fitixũ
languinis paciente. tetigit me aliqͥs
ego enim sensi uirtutem de me exis
scm̃ ex eo clarum ẽ. quod marieange

Expanded text:
singuli, hoc proprie vocari oportuit eum, qui non est unius eorum, sed in quo communitas apparet amborum. Cur ergo non credam quod etiam de Filio procedat Spiritus sanctus, cum Filii quoque ipse surrectionem se repraesentans discipulis suis tum . Quid enim aliud significavit insuftinet illud quod ait de muliere fluxum sanguinis patiente: Tetigit me aliquis. Ego enim sensi virtutem de me exissritum sanctum, ex eo clarum est quod Mariae ange
Abbreviated transcription (Latin):
cans quod ꝗ pr. ⁊ hanc ꝯsucdinem in płi¬
bus locis scriptura sernat. ut hebraicuo
u̾bum cum ĩt̾pretatõne sua ponat. du
abba quod pater. eleganter aũ intelli¬
gitur non frustra duaꝵ linguatum u̾¬
ba posinsse. iem significancia ppͥini
uersum ppłm qui de iudeit ⁊ de genti¬
buis inunitatem fid̾i uocatus est. ut
hebreum uerbum ad hebreos. grecũ
eadem significacio ad eiusdem fid̾i sp̃oq¬
unitatem. notand̾ ⁊̃ qr clamor ĩ scrip¬
turis ñ magne uocis emissio. ẜ scĩe
intelligatur ⁊ intentõnis magnitu¬
do. nos ergo clamamus . s. ille clama¬
re dc̃s est qui efficit ut clamemus. mi¬

Expanded text:
cans quod et pater. Et hanc consuetudinem in pluribus locis Scriptura servat, ut Hebraicum verbum cum interpretatione sua ponat. Auabba quod pater. Eleganter autem intelligitur non frustra duarum linguarum verba posuisse, idem significantia, propter universum populum qui, de Judaeis et gentibus, in unitatem fidei vocatus est, ut Hebraeum verbum ad Hebraeos  al. Jeadem significatio ad ejusdem fidei sp. Notandum quia clamor in Scripturis non magnae vocis emissio, sed scientiae intelligatur et intentionis magnitudo. Nos ergo clamamus; sed ille clamare dictus est qui efficit ut clamemus. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tñ ea ñ delectari cum offeretut ⁊ u̾e ñ q̃
feci nec dixi eciã i
quo ẽẽt occ̃oauati¬
cie. ⁊ in õs testi est
in qui nouit corda.
hoc n. s ita pacet. ñ¬

Expanded text:
en ea non delectari cum offertur, et vere non feci, nec dixi etiam in quo esset occasio avaritiae. Et inde Deus testis est mihi qui novit corda. Hoc enim non ita patet. Av
Abbreviated transcription (Latin):
do nobis cẽ hom̾i ut nobu ministraretis¬
nuete dicat. cum liceret illi subsidia rem¬
tere ad ꝯprimendum illoẜ qͥt nec facultas
lud incebite usutꝑantes ĩportune aplebib

Expanded text:
 vobis oneri, ut nobis ministraretinuere dicat, cum liceret illi subsidia requirere ad comprimendum illos, quibus non facultas lud indebite usurpantes importune a plebibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui głam ñad pre¬
lens. s infuturo q̃¬
tibat se humileoi
facebat ut d̾i pre¬
dicacio exaltaretur
cũ possemus q. di¬

Expanded text:
qui gloriam non ad praesens, sed in futuro quaerebat, se humilem faciebat, ut Dei praedicatio exaltaretur. Cum possemus.
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ ꝓuehi. desiderat enim se reformari qͥ
uł anos uonos imuitemini. habẽt enĩ zelũ uo.¬
noꝵ opm ꝑficiendoꝵ qui penitet s undictã
qr portantesipunitis et ⁊̃ uos ipõs qui enim
penitet uinclicat in se qd̃ deliquit. et ut uni¬
ex ibiustis uos cluce¬

Expanded text:
melius provehi. Desiderat enim reformari qui . Habet enim zelum bonorum operum perficiendorum qui poenitet; sed vindictam, quia peccantem punitis, et etiam vosipsos. Qui enim poenitet vindicat in se quod deliquit. Et, ut uniexhibuistis vos, duce
Abbreviated transcription (Latin):
ium tardiunt et ad
bonũ parati. sciences
orteat. qr singułpa¬
ratur mertes. siliti¬
giosos ẽ s modestõs

Expanded text:
um tardi sint et ad bonum parati, scientes orteat, quia singulis paratur merces. Non litigiosos esse, sed modestos,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ait examus .n. et̃
nos aliquando insr¬
piences ⁊ si philoso¬
rebant. et eramus
inccedulietrantes
entes desidiis aminuĩ
ꝗ uoluptatib carnis
uatiis agentes uitã
bus et si nocere nonlicuit odibilti douel
aliis hominibus. et in iuemodientes auos

Expanded text:
 ait: Eramus enim et nos aliquando insipientes, etsi philosorebant. Et eramus increduli errantes entes desideriis animi, et voluptatibus carnis variis agentes vitam bus, et si nocere non licuit, odibiles Deo, vel aliis hominibus, et invicem odientes alios
Abbreviated transcription (Latin):
a plus est hic quã
quod amplius
est a malo ẽ. et
si non a malotu¬
rantis: a malo
est non credentis. ideoq non ait. si qͥs¬

Expanded text:
a plus est hoc quam, quod amplius est, a malo est : si non a malo jurantis, a malo est non credentis. Ideoque non ait, si q
Abbreviated transcription (Latin):
ni pet sermonẽ alicuius psendo apłi qui hoc
nominis possit ꝯm̃dare qd̃ ꝑ se ip̃m recipi
ñ posses ꝙͥ pet sin¬
gula. Nequisa
seducat ullo

Expanded text:
ni, per sermonem alicujus pseudoapostoli qui hoc nominis possit commendare quod per seipsum recipi non posset. Quid per singula? Ne quis educat ullo
Abbreviated transcription (Latin):
coroa uesta. qui pietones añ se mittelat ip̃e
uenite dignatus est. ore luo hic loquitur cin lo¬
quebatut ꝑ opeta oia ꝓpħaꝵ. si ergo cunt dutifu¬
istis modo estote molles. nolite obdutate corda
ut̃a dico: agentes sic̃ pr̃es ur̃i fecetunt in exat̾¬
batione fc̃a scd̃m diem .i. in die temptationis
facte in desccto .i. sicut patres uestu obdurati
sunt in dic temptatõnis. ħ ẽtina de exacerba¬
tõnib q̃ temptatio fc̃a ẽ in deseito ubi magis
eguerunt auxilio. ita ⁊ nos in deserto ħ intidi¬
desecto qui dm̃ temptau̾nt. recolitis cectefra¬
tres ꝙ ille ppłs temptau̾it dmi ⁊ acceꝑit dic¬
ciplinã. ⁊ rectus sit indeserto camqnam abop¬
timo selsore frents legñ ⁊ preceptoꝵ ñ desistente
ctiã em̃datonis uirga qua ꝑcusst sunt ꝓ amã¬

Expanded text:
corda vestra, qui praecones ante se mittebat ipse venire dignatus est; ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora prophetarum. Si ergo tunc duri fuistis, modo estote molles. Nolite obdurare corda vestra dico, agentes sicut patres vestri fecerunt in exacerbatione facta secundum diem, id est in die tentationis factae in deserto, id est sicut patres vestri obdurati sunt in die tentationis, hoc est una die de exacerbationibus, quae tentatio facta est in deserto, ubi magis eguerunt auxilio; ita et vos in deserto deserto qui Deum tentaverunt. Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentaverit Deum, et acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore frenis legum et praeceptorum, non desistente etiam emendationis virga qua percussi sunt pro ama
Abbreviated transcription (Latin):
c. ⁊ sciend̾ ꝙ in hac serie cres requies ꝯmemor¬
at duas significantes ꝗ t̾ciam significatam.
unã sabb̃i quoreciineuit dñs. scd̃min palesti-¬
na. t̾ciam uam q̃ incelo est. de qua hicdicit lo¬
quens ad uos iltłitas dicens fidelib qui xp̃m lo¬
quentt̃ erant audituri. nolite ẽẽ durixp̃o lo-¬
quenti sic̃ sp̃c premoniut loquens in daud.
ne siłia p̃rib nt̃is paciantim quiꝑ moysen
liocẽ dñi tunc audierunt nosã modo per ip̃o¬

Expanded text:
e. Et sciendum quod in hac serie tres requies commemorat, duas significantes, et tertiam significatam, unam Sabbati quo requievit Dominus; secundam, in Palaestina; tertiam veram, quae in coelo est, de qua hic dicit, loquens ad veros Israelitas dicens fidelibus qui Christum loquentem erant audituri: Nolite esse duri Christo loquenti sicut Spiritus praemonuit loquens in David, ne similia patribus vestris patiamini, qui per Moysen vocem Domini tunc audierunt. Vos autem modo per ip
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt que xp̃r est cuius sanguine tedempti
⁊ mundati sumus. qr nera emundacio ⁊ d̾i ꝓpici¬
acio nob̾ sinesanguine nulla est. sic ergo mo¬
ises sangninẽ p̃dictoꝵ animaliũ accepit ut e¬
o asꝑgeret. ⁊ mundatet p̃dicta. sic ñt̃ moyses.s.¬

Expanded text:
us est, cujus sanguine redempti, et mundati sumus, quia nostra emundatio et Dei propitiatio nobis sine sanguine nulla est. Sicut ergo Moyses sanguinem praedictorum animalium accepit, ut eo aspergeret et mundaret praedicta, sic videtur Moyses
Abbreviated transcription (Latin):
hostia ꝓ pcc̃o est. egressũ cũ aqua de suolatete.
p̃tio languinis nos redimens. lana ceccinea: que
igner colatis est. sigc̃ ignem dilectõnis xp̃i cari
.i. qua induamur. ysopus: qui ualet ꝯtra timo¬
tem tumores pulmonis. humilitatẽ xp̃i signi¬
ficat quiper se moiem dilectõnis ⁊ humilita¬
tem ꝓ nr̃a tedempooe sanguinẽ suũ fudit colã¬

Expanded text:
hostia pro peccato est, congressum cum aqua de suo latere, ignificans pretio sanguinis nos redimens. Lana coccinea quae ignei coloris est, significat ignem dilectionis Christi. Cest qua induamus. Hyssopus qui valet contra tumorem pulmonis humilitatem Christi significat, qui per fervorem dilectionis et humilitatem pro nostra redemptione sanguinem suu
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝯtici naturam est. ꝙ utiq sanat gr̃a. ñ ex¬
gouico adeo manima humana ymagoda
tarmoꝵ affestimmlabe cetrita est. ut ninaĩ
ꝑ nat᷑e nomen ut dc̃m ẽ negata sit gr̃a s. pocius
pet grãm teparata natura. qua gr̃ã m int̾iori ho¬
mins. innonato. lex iusticie sctibitur. ꝙͣ deleue¬
rat culpa. ħ .n. sllic scribit᷑ ꝑ tenonatõnem qid de.¬
ietũcrat ꝑuetustatẽ et ideo talis. ꝗsilegẽ soriptã
ñ habeat. cteiend̾ c̃ hñ uł male opetati. a m̾itoi¬

Expanded text:
pe contra naturam est quod utique sanat gratia. Non ergo usque adeo in anima humana imago Dei terrenorum affectuum labe detrita est, ut nulla in per naturae nomen, ut dictum est, negata sit gratia, sed potius per gratiam reparata natura, qua gratia interiori homine innovato lex justitiae scribitur quam deleverat culpa. Hoc enim illic scribitur per renovationem quod deletum erat per vetustatem. Et ideo talis, etsi legem Mosi scriptam non habeat, credend
Abbreviated transcription (Latin):
nis ẽ quid sit ⁊ quid sit
malũ. lẽx .n. natura¬
lis est. iniutiam neo¬
ni ferte. nichil alien¬
um pretipete afraude
⁊ ꝑ iutio abstinete a¬
lieno ꝯirigioñ inlidi¬
ati. et cectia talia. et
ut brenit̾ dicaturno.

Expanded text:
quid sit malum. Lex enim naturalis est, injuriam neinferre, nihil alienum praeripere, a fraude jurio abstinere, alieno conjugio non insidari, et caetera talia; et ut breviter dicatur, nolle
Abbreviated transcription (Latin):
ordmati in intam
ctenam: predestinati m aosytioncir fuion¬
ido auttm deus per
or̃ones caentium
ñ dũcccatutes cres facit. ut ostendat qr ip̃e
tacit ncmo est n. tam imꝑitus. tam ingeni.
cepit lit faciat ⁊ sciend̾ qr posse habete fidem.
lic posse hĩt caritatẽ natuta est hominum.
ht̃e autẽ fidem. sic̃ hĩt cacitatem. grã est fide¬
ũ.s. cum tioluntasccaendi aliis prepatatur.
neniat de mĩa tius et quid de iudicio. tini-

Expanded text:
ordinati in vitam aeternam, praedestinati in adoptionem fiIdeo autem Deus per orationes credentium, nondum credentes credere facit, ut ostendat quia ipse facit. Nemo est enim tam imperitus, tam ingenio aecipit, ut faciat. Et sciendum quia posse habere fidem sicut posse habere charitatem natura est hominum; habere autem fidem sicut charitatem, gratia est fidelium. Sed cum voluntas credendi aliis praeparatur veniat de misericordia ejus et quid de judicio.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi tribuendo quod dei est. uł ita. qui autẽ
.q. ego ñ gloriabor in aliena regula. similit᷑
a uteo qui gloriat᷑ .i potestatẽm uult execte¬
te glorietur in domino .i. potestatem et̾ceat
in mensura sibi a deo data. quod debet. ñ .n.

Expanded text:
sibi tribuendo quod Dei est. Vel, qui autem. Quasi dicat: Ego non gloriabor in aliena regula, similiter autem, qui gloriatur, id est potestatem vult exercere, glorietur in Domino, id est potestatem exerceat i
Abbreviated transcription (Latin):
quib ñ erat adiunci.¬
atuo ut głam suo la
dictic et in aliis et hoc
cotuo unde gloriand̾
addo est. et iddo. quiglo

Expanded text:
quibus non erat annuntiatum, ut gloriam suo labraedictis et in aliis, sed hoc totum unde gloriandum est, a Deo est. Et ideo: Qui glo
Abbreviated transcription (Latin):
a promissione facta abrahe. si gͦ de ea eẽt bn¬
dictio hołes illius tẽporis .i. abraham ysaae ⁊
iacob̃ ñ huissent eam. ⁊ ħ ẽ quod addit qi lex
nos a promissione abrahe facta sĩ gͦ lex uisti¬
ficat. ñ ẽ tustificatus abraham qui multũ
an segem fuit. quod qr dt̃e ñ possunt. cogũ
omnes antiquos. qͥ
iustificatisunt ex fi¬
de ip̃a iustificatos ẽẽ
etgo lex ñ facit uti¬

Expanded text:
sione facta Abrahae. Si ergo de ea esset benedictio, homines illius temporis, scilicet Abraham, Isaac, et Jacob non habuissent eam. Et addit: Quae lex nos, a promissione facta. Si ergo lex justificat, non est justificatus, Abraham, qui multum ante legem fuit. Quod quia dicere non possunt, coguntomnes antiquos qui justificati sunt ex ipsa fide justificatos esse. Ergo lex non facit irri
Abbreviated transcription (Latin):
enacuaretur. namsi
ex sege r et oꝑibus
promilsio exeludit᷑.
et frusttatur habr᷑¬
ham. deince dstrunt
consequens dum sb̃
quod in parte osten¬
dit. quia deus donauit abrahe. de quo nõ¬
sionemt .i. pet fidem xp̃i sepe promissi. Quud¬

Expanded text:
evacuaretur. Nam si ex lege, id est ex operibus promissio excluditur, et frustratur Abraham; deinde destruxit consequens dum subdquod in parte ostendit, quia Deus donavit Abrahae de quo,sionem, id est per fidem Christi saepe promissi.
Abbreviated transcription (Latin):
A celiẜba deo conuer¬
si estis. ut seriuatis do
ica pute ut quent
to qui intu̾tate est.
q un hac seruicute ex¬
pectetis nide filiũdei
desid̾etit datiuob quã¬

Expanded text:
 est a Deo conversi estis ut serviatis Deo ita pure, ut convenit ro, qui in veritate est et in hac servituto exspectetis videre Filium Dei deside
Abbreviated transcription (Latin):
interprece. inltet
autẽ quit ꝑdiota¬
uł infidelis nonnie
dicet quid insam-¬
cii names uidebunt᷑
cuo alter altetuo ñ intelligat fit .n. dumul
isuocantur sacra uelantur ne se uanitatib
cetnantur illudi. omĩs .n. in postura denebras
querit et falsaꝓ m̾s ostendit sicut pagani
tecti uanitatib illuduntut. apud nos antẽ
nicħ astruste fuscatuo est. s simplicit̾ et aꝑ¬
ce imnus laudatur deus. quiasi nullus incel.¬
ligeret posset ud̾i sedustio ciune linguis camꝰ¬

Expanded text:
interprete, intret autem quis idiotael infidelis, nonne dicet quid intii namque videbuntur cum alter alterum non intelligat. Fit enim tumultis vocantur, sacra velantur, ne se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tenebras quaerit, et falsa pro veris ostendit, sicut pagani, tectis vanitatibus illuduntur. Apud vos autem nihil astute fucatum est, sed simpliciter et aperte unus laudatur Deus, quia si nullus intelligeret, posset videri seductio, quae linguis ca
Abbreviated transcription (Latin):
tollancur a uob.
prestate nͥ amoue¬
antut. ħ eciam si
fiant accedentib cãis tñ temptanda st̃.¬
cordis. estote item partes noui hominis
tib ut̃is ⁊ miseticor&s. affc̃u ⁊ ĩ passione
m̃cis. ⁊ si ñ est quid dent. ⁊ donatesĩucem

Expanded text:
tollantur a vobis, praestare, nisi amoveantur. Haec etiam, si fiant accidentibus causis, tamen temperanda suncordis. Estote. Item partem novi hominis tibus vestris, et misericordes, affectu et compassione mentis. Etsi non est quod detur, et donantes invicem
Abbreviated transcription (Latin):
stre est et nostre glo¬
catitatom uestram ꝙͣ
ostendistis aliis ⁊ glo¬
tiam nostram. simili.¬
ter de nobis ħitam ꝙͣ
ostendistis ẽẽ ueram.
nune ostendite in il
bõna que de nob au-¬
dietunt probent octẽ

Expanded text:
strae et nostrae glocharitatem vestram quam ostendistis aliis, et gloriam nostram similiter de vobis habitam, quam ostendistis esse veram, nunc ostendite in illbona quae de vobis audierunt probent.
Abbreviated transcription (Latin):
saceraociuor
et in fututuo eternum sit. qr nec aiius pre¬
cessit ante melcħ. nec post xpistũ succedet.
uł post xp̃m. nec olim successit. nec infucuto
succaet alius. in omnibe a. Allimilatus

Expanded text:
sacerdotium, et in futurum sit aeternum, quia nec alius praecessit ante Melchisedech, nec post Christum succedet, vel post Christum, nec olim successit, nec in futuro succedet alius. In omnibus autem assimilatus
Abbreviated transcription (Latin):
pax ꝙ supra incortuptio:¬
exit omni operanti bo. iti.
brimũ . i maxime opan¬
ti. bonũ quia meluus in¬
structus. melius oꝑatut
et greco .i. gentili. sequi

Expanded text:
 supra, incorruptierit omni operanti bonum, Juid est maxime operanti bonum; quia melius istructus, melius operatur; et Graeco, id est gentili. Non
Abbreviated transcription (Latin):
soꝵ .i. maior facta
dumi tendit diuicias
date. ⁊ ħ simplicia.¬
nimo ñ ut homini
placeant tenties
teddo illis testimoni¬
um. qr nemine cogẽ¬
te uoluntani fuer-
am post egerent ip
tirem ut eos ꝑmit¬
nobut licetet eis sua date non quasi ꝓpria s
quasi coĩa. de ciiib munestratent aliis. et ñ
s. pitinuo ded̾unt so iplos domino. ut ei obe-¬
dirent. qi emendantes ertores pristinos. ac mo
a citecant oculos. et irio auctoritatit in cli¬
tedimentes uicia. ñ atguetent᷑. s pre se. de.¬

Expanded text:
st major facta est, dum tendit divitias dare: Et hoc simplici animo, non ut homini placeant. Tenues t. Et inde reddo illis testimonium, quia nemine cogente voluntarii fuerunam post egerent. Ipstirem, ut eos permitnos ut liceret eis sua dare, non quasi propria, sed quasi communia de quibus ministrarent aliis. Et nonSed primum dederunt semetipsos Domino, ut ei obedirent, quia emendantes errores pristinos ac morura excaecant oculos, et vim auctoritatis incliredimentes vitia non arguerentur, sed prius de
Abbreviated transcription (Latin):
ego qui eram sapi.¬
ens fui qͣi ñ ellem sa¬
piens. cũ uenissgor¬
ad uos o. fratres qr
ueni aduos non in¬
lublimitate scrmo¬
nis secundum logi.¬

Expanded text:
ego, qui eram sapiens, fui quasi non essem sapiens, cum venisad vos, o fratres, quia veni ad vos non inublimitate sermonis, secundum log
Abbreviated transcription (Latin):
tis ut laboretis. s scienduo ꝙ cũ asꝑa ⁊ gram.¬
a sustincant sancti adest profectio sp̃e sanctus
qui mextioris hominis cortupcione indetioreor
renouat de die in dico. et gristata requie spi.¬
et tequies est intus ip̃u sanctouiufficante. et
spt fututi omnia mitigante. omnia .n. seua.
et ĩmania facilia ⁊ ꝓpe nulla facit amor. item ex¬
hibeamtis nos ut ministros d̾i in castitate mẽ¬
tis ⁊ corporis in scĩa scriptutaꝵ. uł ut lciamus
quomodo intet iniquos ꝯuetsand̾ sit. uł ita. In

Expanded text:
tis ut laboretis? Sed sciendum quod cum gravia et aspera sustineant sancti, adest profecto Spiritus sanctus, qui in exterioris hominis corruptione, interiorem renovat de die in diem, et get requies est intus Spiritu sancto vivificante, et spe futuri omnia mitigante. Omnia enim saeva et immania, facilia et prope nulla facit amor. Item exhibeamus nos ut Dei ministros in castitate mentis et corporis, in scientia Scripturarum. Vel, ut sciamus quomodo inter iniquos conversandum sit. Vel ita, in
Abbreviated transcription (Latin):
d̾auit enoi oos qui iugno ip̃o in crepida c¬
uice lubietunt et qti s̃aitinam illam man¬
luctis humiis accepunt tam difficilia picula
pati. ut ñ a laborib ad qtuetẽ. s a quiete ad
laboreo nocati indeantut. ait ergo aliquis

Expanded text:
ant enim eos qui jugum ipsum intrepida cervice subierunt, et qui sarcinam illam mansuetis humeris acceperunt, tam difficilia pericula pati, ut non a laboribus ad quietem, sed a quiete ad laborem vocari videantur. Ait ergo aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
de quoꝵ salute nos diffidimus. ⁊ ideo
erepti ei sint grati ereptori xp̃o qũ intͣ¬
uit in domũ fortis ĩ suo dñatu genus
hũanũ hñtis ⁊ prius ip̃m alligauit .i.e
ius coh̾cuit ⁊ cohibuit potestatan. pote.¬
statis sue forciorib trnculis ⁊ sicccipu¬
it uasa eius q̃cumq p̃destinauit eripre.
ñ impediente credant en istũ liba uolũ¬
tate. ꝓinde ħopus ẽ gr̃e quam attulit se¬
cundus adam non nature qͣm cortupit
primus adam. filios ã diffidencie regit
princeps iste .i. diabolus ad arbitriũ su¬
ratũ. unde nemo sane fid̃i credit ł dicit
hos apostatas angłos ad pͥstinã precattor
corrata aliqñtoluntate ꝯti̾ti quidã oꝑ¬
atur hic pͥnceps ĩ filios difficencie nisioꝑa
suamala. ⁊ ĩ primis maxime qr ip̃am dif̃.¬
fidencia ⁊ infidelitatẽ quasĩt inimicifid̾i
ꝑ quã scit eos posse mũdati. mñiꝙͣ ergo obsti¬

Expanded text:
de quorum salute nos diffidimus, et ideo erepti ei sint grati ereptori Christo. Qui intravit in domum fortis in suo dominatu genus humanum habentis, et prius ipsum alligavit, id est ejus coercuit et cohibuit potestatem, potestatis suae fortioribus vinculis, et sic eripuit vasa ejus quaecunque praedestinavit eripere. non impediente credant in istum libera voluntate. Proinde hoc opus est gratiae quam attulit secundus Adam, non naturae quam corrupit primus Adam. Filios autem diffidentiae regit princeps iste, id est diabolus, ad arbitrium su obduratum. unde nemo sanae fidei credit aut dicit hos apostatas angelos ad pristinam pietatem correcta aliquando uoluntate conuerti. quid atur hic princeps in filios diffidentiae, nisi opera sua mala? et in primis maximeque ipsam diffidentiam et infidelitatem qua sint inimici fidei, per quam scit eos posse mundari? In quam ergo obsti
Abbreviated transcription (Latin):
tit ħ ac ⁊ di abolus cecidit. et primi homines
aliqui libri hñt tadix omntĩma . ẽ. auã¬
est. ꝙ decet nicħ. enĩ
nascendo intulimus
in hunc mundum
haut .i. nec dubiuor
est qr nec moriendo.
possumus aufecte ꝙͥ¬

Expanded text:
tet. Hac et diabolus cecidit, et primi homines. Aliqui libri habent: Radix omnium malorum est avaest: quod decet. Nihil enim nascendo intulimus in hunc mundum, haud id est nec dubium est, quia nec moriendo possumus auferre
Abbreviated transcription (Latin):
.q. putant quod pi-¬
etas sit quetus ico
pietas est longe a¬
sius questus qr est
questus magnus.s
eternus pietas cuor
lufficientia quam
habet ille cui sua

Expanded text:
 Putant quod pietas sit quaestus, sed pietas est longe alius quaestus, quia est quaestus magnus, scilicet aeternus, pietas cum sufficientia, quam habet ille cui sua
Abbreviated transcription (Latin):
.i. inexpeditus ad
tus moritut necad
accessionile langẽs
gnas iretboꝵ. questi¬
o n.erat an aliquis
mit. item uecborũ
ptigne idebantut.¬

Expanded text:
 inexpeditus ad tus moritur, nec ad accessionibus languet gnas verborum. Quaestio enim erat an aliquis mit. Item, verborum pugnae videbantu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i Non ideo dicit ex
fide ꝙ opera bonafru¬
strentur cũ deusred¬
.sq inceus non est¬
ꝙ ex oꝑe le. ñ iustif.
illis non iustificatͤ¬
tibus ꝙ sꝑ q. nosc̃te
ꝑfidem iusificaut

Expanded text:
etc. Non ideo dicit ex fide, quod opera bona frustrentur, cum Deus redn lege sit, non jubus legis, id est per de sacrificiis ealiis figurativis. stificatur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ita dicit nos .s. ego ⁊ alii apłi. sumus na¬
tura iuder .i. non proseliti. s gen̾e iudei
sumus ⁊ non sumus peccatores. ex gen
gentes ydolacre ⁊ inmunde. attende ꝙsi
cut incerest unter irridentes ⁊ irrisores ⁊
de iniquos. ⁊ grauibus pectatoꝵ sarcinis
honeratos. quod nomen gentib imposu¬
etunt iuder ex netustate superba. tanqͣ
hoc nomen non est in scripturis usita
stificatur ex operi
stificamur nis ꝑfi¬

Expanded text:
ilicet ego et alii apostoli, sumus natura Judaei, id est non proselyti, sed genere Judaei sumus, et non sumus peccatores ex gentigentes idololatrae et immundi. Attende quod sicut interest inter irridentes et irrisores, de iniquos, et gravibus peccatorum sarcinis oneratos, quod nomen gentibus imposuerunt Judaei ex vetusta superbia, tanquam Hoc nomen non est in Scripturis usitatstificatur ex operibn non est in Scripturis usita
Abbreviated transcription (Latin):
mitum est siquis ħ
diat. s absit ut xp̃c
poctauerit. qui legẽ
cestitixit ⁊ deseri p̃ce¬
pit. si enim q uere¬

Expanded text:
Mirum est si quis hoc dicat. Sed absit ut Christus peccaverit, qui legem destruxit, et deseri praecipit! Si enim. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
he qui ex fide iustificatisunt dem̃ scrip¬
turatum atcestacions. ⁊ tandem hũana ꝯ¬
suetudine. de improbacione itaq legis in¬
cipit hic plene agere. q d. gentes ñ debent
itdanare. ⁊ uere qr nos qui fuims ⁊ na¬

Expanded text:
e, qui ex fide justificati sunt, deinde Scripturarum attestatione, tandem humana consuetudine. De improbatione itaque legis incipit hic plene agere. Quasi dicat: Gentes non debent judaizare. Et vere, quia nos qui valuimus in
Abbreviated transcription (Latin):
creatura s filii dci. item oicit. omiris creacura
ingemiscit. ⁊ parturit nsq adhuc non solum
ab illa s et nos ipsi tanquam aliud simit nos
aliud omnis creatuta. sciendum etgo qd̾ nos ip¬
si dicimͣ et citatura ⁊ filii s ꝙ sumuscreatura

Expanded text:
ra, sed filii Dei. Item dicit, omnis creatura ingemiscit, et parturit usque adhuc, non solum autem illa, sed et nosipsi, tanquam aliud simus nos, aliud omnis creatura. Sciendum ergo quod nosipsi dicimur creatura et filii, sed quod sumus creatura,
Abbreviated transcription (Latin):
a deo. hoc modo. ut sinecimus an ille.
amus ut cũ de ip̃is reb cid̃ appetenduo s̃
appetimus. et ꝙ deuitand̃ est uitamus.i.¬
gnos catur nobis ꝙ de hominib aliqnͣdo.
ĩmo assidue ñ u̾a sentimus ħã ad hũa¬
nã temptatõneo ꝑtinet. sine qua uita

Expanded text:
am, hoc modo, ut si nescimus an ille, amus, ut cum de ipsis rebus quod appetendum est, appetimus, et quod devitandum est vitamus, ignoscatur nobis qui de hominibus aliquando imo assidue non vera sentimus. Haec enim ad humanam tentationem pertinent, sine qua ista
Abbreviated transcription (Latin):
uram ꝓ omni but¬
ab omnib abhor¬
teatur hoc sicut
a nobis hẽc ergo
in se ⁊ apollo trans¬
sub suaꝑsona et apollo euacuat ssimatĩ
suũ taxatr uł esus cui fauet ꝯtemptus
est tacere tacito uero nomine audiens de
se aliquid dc̃m dissimulat. et ħ feci propt̾¬

Expanded text:
uram pro omnibab omnibus abhorreatur hoc, sicut Ambrosius Haec ergo in se, et Apollo transsub sua persona et Apollo evacuat, summatimsuum taxari, vel ejus cui favet contentus est tacere, tacito vero nomine, audiens de se aliquid dictum dissimulat. Et hoc feci, propt
Abbreviated transcription (Latin):
accipisti a deo. scien¬
ꝑdicionis massa nisi qui hoc bonũ habet.
ut credat ꝙ quicquid bonihabet grã lal-¬
uatorit accepit. sciend̃ eciam sy sicut supra
temeratiũ iudiciũ ꝓhibuit ita hic aliud
genus atrogancie ammonere conatut.
.ẜ ne homo suꝑbiat pp̃ aliquã gr̃am a do
sibi datam. putans se eam ht̃e a seł ami-
niquod non acce: Si autem. as adeo qid¬

Expanded text:
pisti a Deo? perditionis massa, nisi qui hoc bonum habet, ut credat quod quidquid boni habet gratia Salvatoris accepit. Sciendum etiam quod sicut supra temerarium judicium prohibuit, ita hic aliud genus arrogantiae admonere conatur, scilicet ne homo superbiat propter aliquam gratiam a Deo sibi datam, putans se eam habere, a se, ves quod non accepisti: Si autem accepi
Abbreviated transcription (Latin):
taciones. qr gesta ⁊ cogitata bona uł mala
tunc etunt aꝑta. ⁊ qr tunc crunt osa nota
omnib potetunt de se iudicate. ⁊ de aliis ⁊
tunc unicuiq bene agentiuł cogitanti. et¬
hic autem nescitur quis sit laude dignus.
Hec autẽ quate
lo. ego sũ pauli. cũ¬

Expanded text:
ius Quia gesta et cogitata bona, vel mala tunc erunt aperta. Et quia tunc erunt omnia nota omnibus, poterunt de se judicare, et de aliis. Et tunc unicuique bene agenti, vel cogitanti eHic autem nescitur quis sit laude dignus. Haec autem, quia se, ego sum Pauli,
Abbreviated transcription (Latin):
seruatores. ñ utiq se¬
cundi locus .i. oportunitas inquiteretur. a deo qui
brius pariatim insttirait per legem ⁊ edificauit
gr̃a ⁊ preuaricatores ꝯstituit. si queratur a nob̾
cut n eo ritu colamuis dm̃ quo coluetunt eñ heb ͤ¬
i pĩes. respondemus aliud d̾m. nobis srepisse per

Expanded text:
servatores. Non utique secundi locus, id est opportunitas, inquireretur a Deo qui prius paulatim instruxit per legem, et aedificavit gratia et praevaricatores constituit. Si quaeratur a nobis cur non eo ritu colamus Deum quo coluerunt eum Hebraei patres, respondemus: Aliud Deum nobis pr
Abbreviated transcription (Latin):
stat magc̃o qͥ alit̾ sentit qͣm docint. dico ũ
nemo mͥ molestus sit. cui utiq ñ est faci¬
enda molestia. ego .n. por .in. tor. ineo. pro
latõnes ⁊ c̃ qd̃ ñ psetido faciunt qͣr d quod
uos ñ attenditis stĩgmata gͦ appellauit
quasi notas penarũ de ꝑseutõnib quas
paciebatur stignia .n. dr ᷑ punctũ ł nota
aliquo ferro sc̃a. ⁊ ẽ sensus ido ñ debet
mͥ fĩ molestia qr ego habeo alios ꝯflistꝰ
⁊ certamina q̃ in psecucõnib quias pa

Expanded text:
stat magistro qui aliter sentit quam docuit. Dico ut nemo sit molestus mihi, cui utique non est facienda molestia. Ego enim porto in corpore meo, pro lationes, etc., quod non pseudo faciunt. Quasi dicat: quod vos non attenditis. Stigmata ergo appellavit quasi notas poenarum de persecutionibus quas patiebatur. Stigma enim dicitur punctum vel nota aliquo ferro facta. Et est sensus: ideo non debet fieri mihi molestia, quia ego habeo alios conflictus, et certamina quae in persecutionibus quas pa
Abbreviated transcription (Latin):
qui.q. nos ꝑfectiores
pro ouacione gemiorꝰ
qr etiã minꝰ ꝑfecti qui
carneo fouent. incer
et .i.eciam nos mino.
mus de quo ñ ess cu¬
tand̾. sũ ñ sic nisi ta¬
b̾nacło ad tempus in¬
gemiscimus desid̃io

Expanded text:
 Nos perfectiores pro dilatione gemimus, quia etiam minus perfecti, qui carnem fovent. Inter st etiam nos minoremus, de quo non esset curandum, cum non sit nisi tabernaculum ad tempus, ingemiscimus, desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
mus qr grauanut sattina corporis. q uod cor
tem tolli si fieti poss s suꝑ .tadeo uestut.
absor .a. ui .i. ut uita in mortalitatis desttu¬
at mortalitatio. ñ ut suꝑ eam ueniat. et¬
est sensus sĩc uellemus fieti mortaies si ficti
poss ut iam uenitet ip̃a inmortalitas. ⁊ mͦ
sicut sumus mutaret nos. qr ⁊ si a malis ad
bona transeamnuis: tñ ip̃e transitus amarus¬
estt et habet fel ⁊ acetũ .i. acce quid tołand̾
et u corpus grauat animã ⁊ ħt intitamẽ¬
ta uicioꝵ. et desid̾ia uiciosa: ñ tñ omnia ma¬
la sunt ex eo nec omnia iuite intque uscia.
cribuenda suint carni. ne ab hic omnibus
purgemus diabolũ qui ñ ht̃ catnẽ nec fuit
cortupcio corporis qua aggrauat animam
pcci primi causa s pena. nec cato cortupti.¬
bilis animã pecsatcem fecit. s pectattir anima
carnẽ cornem corruptibilẽ fecit qui gͦ omĩ.

Expanded text:
 gravamur sarcina corporis, quod corptem tolli, si fieri posset. Sed super, id est  id est ut vita immortalitatis destruat mortalitatem, non ut super eam veniat, etc. Sensus est: Sic vellemus fieri immortales, si fieri posset, ut jam veniret ipsa immortalitas, et modo sicut sumus mutaret nos, quia etsi a malis ad bona transeamus, tamen ipse transitus amarus, et habet fel et acetum, id est acre quid tolerandum. Et si corpus gravat animam, et habet incitamenta vitiorum, et desideria vitiosa, non tamen omnia mala sunt ex eo, nec omnia vitae iniquae vitia tribuenda sunt carni, ne ab his omnibus purgemus diabolum, qui non habet carnem, nec fuit corruptio corporis, qua aggravat animam peccati primi causa, sed poena; nec caro corruptibilis animam peccatricem fecit, sed peccatrix anima carnem corrupti
Abbreviated transcription (Latin):
nacioni re¬
h abenti pocestace¬
sistit. &iordinacione. non ergo scd̾ deiõi¬
dinatonem agit. de potestate lonapatet qd
ꝑ eamprefecit d̾s tõnabilit᷑. de mala eciã in¬
Actipotest dũ et boniꝑ eampurgantura ma.

Expanded text:
nationi rehabenti potestateDei ordinatione. Non ergo secundum Dei ordinationem agit. De potestate bona patet quod Deus praefecit eam rationabiliter; de mala etiam videri potest dum boni per eam purgantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
młtoꝵ ingenia ꝯt̾untur ad ĩuestigare co¬
nancia. ħ ergo uerba apłi sic inteslig̾e so¬
mento .n. crucis hoꝵ uerboꝵ intesłus coap
qd̾ ostensũ incrnce sua fuit q̃ in latroꝰ
ostensa est a dext̾a in sinistrã. ubi manꝰ
fixe ꝑ quas oꝑa signantur. q̃ in psarita¬

Expanded text:
multorum ingenia conteruntur id vestigare conantia. Haec ergo verba Apostoli sic intelligere somento enim crucis, horum verborum intellectus coaptquod ostensum in cruce sua fuit, quae in latum tensa est a dextra in sinistram, ubi manus fixae per quas opera signantur, quae in hilarita
Abbreviated transcription (Latin):
fũdum. altitudo .n. cõe nom̃ est. excelso
⁊ ꝓfundo. s cũ in excello dr̃ sublimitatis
enmencia ꝯmendatur. cũ ã in ꝓfun¬
do diffichitat inuedtigatonis ⁊ cognici¬
onis. ⁊ sciendũ qr in hus ubis figuraq mi¬
st̾ium crucis ostenditut. qͥ .n. qr uoluit mor¬
tuus ẽ. quomͦ uoluit mortiis ẽ. non fu¬

Expanded text:
fundum. Altitudo enim commune nomen est excelso et profundo; sed cum in excelso dicitur, sublimitatis eminentia commendatur; cum autem in profundo, difficultas investigationis et cognitit sciendum quia in his verbis figura et mysterium crucis ostenditur. Qui enim quia voluit mortuus est, quomodo voluit mortuus est. Non f
Abbreviated transcription (Latin):
tolie crucẽ tuam ⁊ seãre me. colut᷑ ctus cũ
sp̃u fc̃a carnis mortificãtur. quandiu er¬
go euacuatur corpus pcci. qͦdiu exc̾ior hõ cor¬
rũpitur. ut ĩt̾ior tenouet᷑. de die ĩ die tẽpus
est crucis. in cuius ergo potestate erat mori
uel ñ mori ⁊ sic ł ñ sic mori. ñ frustra crucẽ
eligit uͥ te huic mũdo. crucifig̾it nã iatitu¬
do est ĩ cruce transu̾lũ lignũ ubi figuntur
manus. qd̃ ad bona oꝑa ꝑtinet. qr ibi exten¬
crucifigitur. ⁊ qͦdammͦ stat. ⁊ ip̃a stacio ꝑse¬
u̾anciam significat. alcitudo añ in illolig¬
no ẽ. qd ab eodem transti̾so surst̃ u̾sut adca¬
p̃eminet. ꝑ qd̃ signifitant᷑ suꝑbioꝵ expecta¬

Expanded text:
Tolle crucem tuam, et sequere me . Tollitur crux, cum spiritu facta carnis mortificantur: quandiu autem evacuatur corpus peccati, quandiu exterior homo corrumpitur, ut interior renovetur de die in diem, tempus est crucis. In cujus ergo potestate erat mori vel non mori, et sic vel sic mori, non frustra crucem elegit, ubi te huic mundo crucifigeret. Nam latitudo est in cruce transversum lignum, ubi figuntur manus, quod ad bona opera pertinet, quia ibi extencrucifigitur, et quodammodo stat, et ipsa statio perseverantiam significat. Altitudo autem in illo ligno est, quod ab eodem transverso sursum versus ad caput eminet: per quod significatur superiorum exspecta
Abbreviated transcription (Latin):
tudine caritatis. ne ꝑeat qͥcquid boni
fatitis. s hũndãte ĩiquitate refrigeicit
multoꝵ caritas. opus ẽ longitudine. uñ
subdit. q̃ sit lõgitudo caritatis. ħ ẽ ꝑseu̾an¬
di lõganimitas ubi quodã mͦ standoꝑse-¬
est q̃ sursũ cordirigit᷑. in premiũ expec¬
tetur. nã si bñ oꝑaris ⁊ usq ad inimicos.
et ylarit̾ tribuis habes latitudinẽ. ⁊ si
in hics usq ĩ finẽ ꝑseu̾as habes iõgitudi¬
nẽ eit cogitare dm̃ amare dm̃. ⁊ gratis
amare ip̃m adrutorẽ. ip̃m coronatorẽ.
postremo ip̃m p̃miũ deputare. sĩ aliud
ab ip̃o qͣm ip̃m expectare. si amas gra¬
tis ama. siu̾e amas: ip̃o sit m̾ces quẽ
amas. ⁊ qd̃ sit ꝓfundũ caritatis .iͣ. pos¬
sitis inteslige oecuitũ dei iudiciũ eẽ. qͣ te¬

Expanded text:
tudine charitatis, ne pereat quidquid boni facis, sed quia abundante iniquitate refrigescit charitas, opus est longitudine. Unde subdit, et quae sit longitudo charitatis. Haec est perseverandi longanimitas, ubi quodammodo stando persevest quae sursum cor dirigit, ut Deus in praemium exspectetur. Nam si bene operaris etiam ad inimicos et hilariter tribuis, habes latitudinem; et si in his usque in finem perseveras, habes longitudie, est cogitare Deum, amare Deum, et gratis amare ipsum adjutorem, ipsum conatorem: postremo ipsum praemium deputare, non aliud ab ipso quam ipsum exspectare; si amas, gratis amas; si vere amas, ipse sit merces quem amas. Et quid sit profundum charitatis, id est possitis inte
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacłor uecus presignabat. c iusticiam in p̃¬
senti ecc̃a. ⁊ głam infutura. que uctiꝙ est ue¬
tuo d̃i tabnacłm. quod uetũ ta u̾nacłor. fixit
deus ut inetetnuo petinaneat. umbratile.n.
licco crat. ñ fituos portabile. ꝗ ñ homo. ħ ad¬
didit. qr et uetus posuit deus. sed pet minisitũ
hominem. Omnis enim . ꝙ. xp̃x est min

Expanded text:
tabernaculum praesignabat, scilicet justitiam in praesenti Ecclesia, et gloriam in futura, quae utraque est verum Dei tabernaculum. Quod, verum tabernaculum fixit Deus, ut in aeternum permaneat. Umbratile vero erat non fixum, sed portabile. Et non homo. Hoc addidit, quia et vetus posuit Deus, sed per ministrum hominem. Omnis enim ponti
Abbreviated transcription (Latin):
mnat. ac̾ ⁊ item ego apr̃e exiui ⁊ ueni in
mundũ. panlus uo incroitũ uocat aduent̃
xp̃i dicens cũ introducit. assũptõ ergo car¬
nis exitus ⁊ introctus appellatur recte utiq
fous .n. cramus a d̾ sic̃ quisunt extra rega¬
les auias intincłis colligati ⁊ qut hñt a
tegem ꝓ culpis aliquil offensã qmi ã uoli¬
tit᷑ istis uenia impetiate ñ pͥmũ ip̃os in au¬
lam regis ĩducit s ip̃e foris egreditur ibiq ci
cis lecsuitur. ułq du eos cortectos reddat a di¬
gnos efficiat quo tegis macui p̃sentan me¬
mediator optimus introditit. iõ introitus et
exitus uotature acussne aduentus de quodi¬
cit ⁊ it̾m inttodutit scciptura .b.i. tm̃ it̾m in¬
troducend dicit. idco ait it̾m. qr sepe ditit intͦ

Expanded text:
. Et item: Ego a Patre exivi, et veni in mundum . Paulus vero introitum vocat adventum Christi, dicens: Cum introducit. Assumptio ergo carnis exitus et introitus appellatur; recte utique. Foris enim eramus a Deo, sicut qui sunt extra regales aulas in vinculis colligati, et qui habent apud regem pro culpis aliquibus offensam. Qui autem noluerit istis veniam impetrare, non primum ipsos in aulam regis inducit, sed ipse foras egreditur, ibique cum eis loquitur usquedum eos correctos reddat et dignos efficiat quo regis vultui praesentari meMediator 234 optimus introducit. Ideo exitus et introitus vocatur carnis suae adventus, de quo dicit: Et iterum introducit, Scriptura scilicet iterum introducendum dicit. Ideo ait, iterum, quia saepe dicit