comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loco apte subiungitur: Que prius tange¬
re nolebat anima mea: nc̃ p̃ angustia cibi
mei sunt. Iudea quippe uitã gentilium
dedignata. cã dudũ quasi tangere nolu¬
it. cuuus societatẽ recipere spreuit S ad
redemptoris grãm ueniens. ab israhelitis
tionẽ se gentiliũ dilatat: quasi hoc uici¬
bũ esuriens accepit qđ indignũ prius
Fastidiosa despęrit. Predicacionis enĩ suȩ
angustias ꝑtulit. que apud hebreos despi¬
ei quod loquebatur uidit S p̃ angustia
cibos quos dudũ contẽpserat comedit: qr
repulsa a iuideoꝵ duntia gentiles suscipere
popłos quos desperer concupunt. Quia
igitur hec figuialit̾ diximus: restat ncͣ
ut moralit̾ inquiramus. Uia sc̃s redẽpeo
ris aduentũ sub stateix appellatione desi¬
derans. dũ se p eloqiniũ aspent nos aduidñ¬
distudiũ erudit. Dũ sua uarrat. quedam
nr̃a indicat.dũ de se que recognoscainus
insinuat᷑: nos ad spẽ trepidos infirmosq
confirmat. Iam quippe ꝑfidẽ mediatoris

Expanded text:
ungitur: Quae prius tangere nolebat anima mea, nunc prae angustia, cibi mei sunt. Judaea quippe, vitam gentilium dedignata, eam dudum quasi tangere noluit, cujus societatem recipere sprevit; sed ad Redemptoris gratiam veniens, ab Israelitis tionem se gentium dilatat, quasi hoc in cibum esuriens accipit, quod indignum prius fastidiosa despexit. Praedicationis enim suae angustias pertulit, quae apud Hebraeos despici quod loquebatur vidit. Sed prae angustia cibos quos dudum contempserat comedit, quae, repulsa Judaeorum duritia, gentiles suscipere populos quos despexerat concupiscit. Quia igitur haec figuraliter diximus, restat nunc ut moraliter inquiramus. SENSUS MOione desiderans, dum se per eloquium aperit, nos ad vivendi studium erudit; dum sua narrat, quaedam nostra indicat; dum de se quae recognoscamus insinuat, nos ad spem trepidos infirmosque confirmat. Jam quippe per fidem Mediatoris
Abbreviated transcription (Latin):
carnalit̾ tenebat᷑: rec̾te sub iungitur. Aut
ditũ.: In lege sal littere ẽ uirtus intelli¬
gentiȩ occultȩ. Iuisquis gͦ obsequiis car¬
nalib intentꝰ hanc intelligere sp̃alit̾ no¬
luit: quid aliud quã insulsũ cibũ come¬
dit. S in cibo hoc sal cognita ueritas misit:
cũ latere in lege. saporẽ occultę intelligen¬
tiȩ docuit. dicens. Si crederetis moysi cre¬
deretis forsitan& mͥ. De me enĩ ille scrip

Expanded text:
carnaliter tencarnaliter tendita. --In lege sal litterae est virtus intelligentiae occultae. Quisquis ergo, obsequiis carnalibus intentus, hanc intelligere spiritaliter noluit, quid aliud quam insulsum cibum comedit? Sed hoc in 216 cibo sal cognita Veritas misit, cum latere in lege saporem occultae intelligentiae docuit dicens: Si crederetis Moysi, crederetis forsitan et mihi, de me eni
Abbreviated transcription (Latin):
plebi uidaicȩ eius cainẽ ler erhibuit. quẽ
diu expectanti ꝓpħauit. Unde & natꝰ dñs
in pͣsepi ponitur: ut uidelicet signaretur:
quia sc̃a animalia que ieuina diu apuele¬
gẽ inuenta sunt. in cariiationis eius feno
satiantur. Presepe enĩ natus impleuit. qͥ cibum
semet ipsũ mentib moitaliũ p̃buit. dicens. qͥ
comedit carnẽ meã & bibit sanguiniẽ neum:
in me manet. & ego in eo. S quia diu & electo¬
rũ gentiliũ uota dilata sunt. & ex hebrai¬
co popło sc̃i quiq longo tẽpore redemptionẽ
causas afflictionis insinuat dicens. Nũqͥd
rugiet onager cũ habuerit herbã.: aut
mugiet bos cũ ante p̃sepe plenũ steterit:
Ac si aꝑte dicat. Idcirco gentilitas genuit qr
eã nec dũ redẽptoris sui gr̃a reficit. atq
ideo uidea mugitꝰ dilatat: quia legẽ teneis.
ẜ legis auc̾torẽ ñ uidens. stans ante p̃sepe
ieuinat. Que nimirũ lex quia ante me¬
diatoris aduentũ nequaquã sp̃alit̾ sed

Expanded text:
exspectanti lex exhibuit, quem diu exspectanti prophetavit. Unde et natus Dominus in praesepe ponitur, ut videlicet signaretur quia sancta animalia, quae jejuna diu apud legem inventa sunt, incarnationis ejus feno satiantur. Praesepe enim natus implevit, qui cibum semetipsum mentibus mortalium praebuit, dicens: Qui comein me manet, et ego in eo . Sed quia diu et electorum gentilium vota dilata sunt, et ex Hebraico populo sancti quique longo tempore redemptionem causas afflictionis insinuat, dicens: Nunquid rugiet onager cum habuerit herbam? aut mugiet bos cum ante praesepe plenum steterit? Ac si aperte dicat: Idcirco gentilitas gemit, quia eam necdum Redemptoris sui gratia reficit; atque ideo Judaea mugitus dilatat, quia, legem tenens, sed legis auctorem non videns, stans ante praesepe jejunat. Quae nimirum lex, quia ante Mediatoris adventum nequaquam spiritaliter, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ꝑcussione configim᷑: & tam̃ adhuc il¬
lud ẽ grauiꝰ. qđ de terrmie uenturi udicis.
er eterna animaduersione forna darius.
Unde ꝓtinus sub infertur. I terrores mili
tant contra me. Debet cam̃ adolore & me¬
tu animus excuti: & ad sola et̾nę patriȩ
desideria ertendi. Tunc enĩ nobilitatem
nr̃ȩ regeñationis ostendimus. si eũ ut pa-¬
trẽ diligimis. quẽ nc̃ seruilimente ut
dñm formidamꝰ. Unde ꝑ paulũ dicitur:
Non accepistis spm seruitutis iterũ intimo¬
re: s accepistis sp̃m adoptionis filioꝵ. in qͦ
clamamus abba pat̾. Poncdus itaq formi¬
dinis mens electi post ponat: in uircute
se amoris exerceat: renouationis suȩ digni¬
tatẽ desideret: ad conditoris sui speciem
anhelet. quẽ quo usq conspicere ñ ualet:
ȩc̃nicatẽ eus necesse ẽ. idẽ intimũ cibũ suũ
esuriens erpectet Unde & apte subditur.

Expanded text:
tionis percussione configimur, et tamen adhuc illud gravius est quod de terrore venturi judicis ex aeterna animadversione formidamus. Unde protinus subinfertur: Et terrores Domini militant contra me. Debet tamen a metu et dolore animus excuti, et ad sola aeternae patriae desideria extendi. Tunc enim nobilitatem nostrae regenerationis ostendimus, si eum ut patrem diligimus, quem nunc servili mente ut dominum formidamus. Unde et per Paulum dicitur: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba pater . Pondus itaque formidinis mens electi postponat, in virtute se amoris exerceat, renovationis suae dignitatem desideret, ad conditoris sui speciem anhelet; quem quo usque conspicere non valet, aeternitatem ejus necesse est, id est, intimum cibum suum esuriens, e
Abbreviated transcription (Latin):
tes. in mare. in affricã. in lidiã. tenenites
sagitã. in italiã. & greciã. Rursũ sagitis.
anunaduersionis ꝑcussio designatur:
sumas eã. Uir gͥ sc̃s quia ꝑegrnationis
sue crũnã respicit: quia sub ꝑcussionib dñi
ee animad uersionis ingemiscit: dicat. Unde&
uerba mea dolore sunt plena qr sagittȩ dñi
inme sunt. Ac si aꝑte diceret. Ego merilii
dãpnatione ñ gaudeo: s sub uditio positꝰ
doleo: quia uĩ ꝑcussionis agnosco. Pleriq
autẽ sunt quos tormenta cruciant: s non
emendant. Quo contra apte sub iungitur.
Quarũ inclignatio ebibit sp̃m meũ. Quid
enĩ ẽ sp̃s hominis: inisi sp̃s elationis: Sagit¬
te autẽ dñi sp̃m hominis e̾bibunt: cũ suꝑ¬
ne amimaduersionis sententiȩ afflictã men¬
iẽ ab elatione cõpescunt. Sagitte dñi sp̃m̃
hominis ebibunt: quia intentũ erteriorib
introrsus trahunt. E potatꝰ nãq dauid fue¬

Expanded text:
in Africam, et in Lydiam, tenentes sagittam, in Italiam, in Graeciam . Rursum sagittis, animadversionis percussio designatur, sumas eam . Vir igitur sanctus quia peregrinationis suae aerumnam resnicae animadversionis ingemiscit, dicat: Unde et verba mea dolore sunt plena, quia sagittae Domini in me sunt. Ac si aperte diceret: Ego in exsilii damnatione non gaudeo, sed sub judicio positus doleo, quia vim percussionis agnosco. Plerique autem sunt, quos tormenta cruciant, sed non emendant. « Quo contra aperte subjungitur: Quarum indignatio ebibit spiritum meum. Quid est enim spiritus hominis nisi spiritus elationis? Sagittae autem Domini spiritum hominis ebibunt, cum supernae animadversionis sententiae afflictam mentem ab elatione compescunt. Sagittae ergo Domini spiritum hominis ebibunt, quia intentum exterioribus introrsus trahunt. Epotatus autem David
Abbreviated transcription (Latin):
heic uentur iudicis formidat ex culpa.
Hinc psalmista ait. In me transierunt irȩ
tue. & terrores tui conturba uerunt me. In¬
t̃ni quippe iudicis postꝗͣ irę ꝑtranseunt:
etiã terrores conturbant: quia iã aliud de¬
dãpnatione patimur: & ad huc aliud de
ȩt̾na ultione formidamus. Uir igit᷑ sẽs
ꝑpendens mala que tolerat: dicat. Sagictȩ
dñi inme sunt. quarũ indignatio ebibit
sp̃m meum. S grauiora in ꝑpetuũ inecu¬
ens adiungat. Et cerrores militant contra
me. Ac si aꝑte dicenet. Percussus quidẽ de
p̾sentib doleo: s hoc in dolore fit grauiꝰ:
quia & inpena positus. ad huc supplitia ęt̾na
ꝑtimesco. S quia iã statere int̾uentũ de¬
siderat: iã mala in quib humanũ genus
cecidit pensat: quauis ingentili natione
quo ardore redẽptoris aduentũ. uł gentili¬
tas. uł uidea sitiat uerbis sequentib cde¬
monstrat. dicens. Nũquid rugiet onager¬

Expanded text:
huc venturi judicis formidat ex culpa. huc venturi judicis formidat ex culpa. Hinc Psalmista ait: In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me . Interni quippe judicis postquam irae pertranseunt, etiam terrores conturbant, quia jam aliud damnatione patimur, et adhuc aliud de aeterna ultione formidamus. Vir igitur sanctus, perpendens mala quae tolerat, dicat: Sagittae Domini in me sunt, quarum indignatio ebibit spiritum meum. Sed, graviora in perpetuum metuens, adjungat: Et terrores militani contra me. Ac si aperte diceret: Percussus quidem de praesentibus doleo; 215 sed hoc in dolore fit gravius, quia et in poena positus, adhuc supplicia aeterna pertimesco. Sed quia jam staterae interventum desiderat, jam mala in quibus humanum genus cecidit pensat, quamvis in gentili natione quo ardore Redemptoris adventum vel gentilitas, vel Judaea sitiat, verbis sequentibus demonstrat, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
fui dr᷑ i delectat᷑ꝰ sũ exercitatꝰ sũ ⁊ defec̃ paulisꝑ spẽ
ieus. Sagitarũ gͦ indignatio iusti sp̃m
ebibit. q̃uia suꝑnę sententię electos quos
inpeccatis inueniunt. dũ uulnerans un
inutant: ut duritiã suã transtira mens
deserat atq exsalutifero uulnere san¬
guis confessionis currat. Pensant nãq
unde. quo lapsi sunt: pensant aquanta be¬
atitudine. ad quȩ corruptionis sue torm̃¬
ta ceciderunt : & ñ solũ genunt inhis
que sustinent: s insuꝑ metuunt hoc qđ
districtus iudex delinquentib de gehen¬
nę ignib minat᷑. Unde rec̾te subiungi¬
tur Et terrores militant contra me. Iusto¬
rũ mens ñ solũ ꝑpendit quod tolerat s
etiã pauet quod restat. Hi det qualia in hac
uita patitur: metuit ne post honcgraiuora
patiatur: Iuget quia in huius cecitatis exili¬
um a paradysi gaudiis cecidit: cunet. ne&
cũ exiliũ relinquitur. mors etna subsequat᷑.
Iam gͦ sententiã tolerat inpena: s minas ad¬

Expanded text:
i Dei, et delectatus sum, exercitatus sum, et defecit paulisper spiritus meus . Sagittarum ergo indignatio justi spiritum ebibit, quia supernae sententiae electos, quos in peccatis inveniunt, dum vulnerant, immutant; ut duritiam suam transfixa mens deserat, atque ex salutifero vulnere sanguis confessionis currat. Pensant namque unde, quo lapsi sunt, pensant a quanta beatitudine ad quae corruptionis suae tormenta ceciderunt; et non solum gemunt in his quae sustinent, sed idistrictus judex delinquentibus de gehennae ignibus minatur. Unde et recte subjungitur: Et terrores militant contra me. Justorum mens non solum perpendit quid tolerat, sed etiam pavet quod restat. Videt qualia in hac vita patitur, metuit ne post hanc graviora patiatur. Luget quia in hujus caecitatis exsilio a paradisi gaudiis cecidit, timet ne cum exsilium relinquitur, mors aeterna subsequatur. Jam ergo sententiam tolerat in poena, sed minas ad
Abbreviated transcription (Latin):
edidit: ita uagus in uoluptatũ suarũ cãpo
ꝑmansit. Quid ꝑ bouẽ nisi plebs uidaici
figuratur: que iugo dñationis suꝑnę sup¬
posita . ad spẽ ꝓsclitos colligens. ꝑ cordaque
ualunit uomerẽ legis trarit: S beati iob
uita attestante cognoscimus. ut expectas.¬
se redẽptoris aduentũ. multos etiã exgen¬
tilib credamus: & nascente dño. s meone
desiderio ex plebe isrłitica sci uiri incar¬
nationis cius mysteniũ uidere cupieruii.
Unde & ꝑ eundẽ redẽptorẽ discpłis dr̃. Dico¬
onagri. & fenũ bouis ẽ. hec ipsa mediato¬
ris incarnatio: ꝑ quã simul gentilitas &
iudea satiat᷑. Quia enĩ ꝑ ꝓpħam dicitur.
om̃is caro fenũ: uniuersitatis conditor ex
nr̃a substantia carnẽ sumens. fenũ fieri uo¬
lit: ne nr̃a inꝑpetuũ caro fenũ: rimane¬
ret. Tunc gͦ hebã onager inuenit: cũ gen¬
tilis popłs grãm diuinę in cirnationis ac

Expanded text:
ptatum suarum campo permansit. Quid per bovem nisi plebs Judaica figuratur, quae, jugo dominationis supernae supposita, ad spem proselytos colligens, per corda quae valuit vomerem legis traxit. Sed beati Job vita attestante cognoscimus, ut exspectasse Redemptoris adventum multos etiam ex gentibus credamus. Et nascente Domino, Simeonedesiderio ex plebe Israelitica sancti viri incarnationis ejus mysterium videre cupierunt. Unde et per eumdem Redemptorem discipulis dicionagri, et fenum bovis est haec ipsa Mediatoris incarnatio, per quam simul gentilitas et Judaea satiatur. Quia enim per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , universitatis conditor, ex nostra substantia carnem sumens, fenum fieri voluit, ne nostra in perpetuum caro fenum remaneret. Tunc ergo herbam onager invenit, cum genti
Abbreviated transcription (Latin):
bea itudinis redeat. sollicite iuditia qͥb
atfligitur pensat. Unde & subdit᷑. Quia
sagute dñi in me sunt. Sagntarũ qͥppe
nomine. aliquando p̃dicationũ uerba:
aliquando ammaduersionis sententię
designant᷑. Predicationis nãq eloqui

Expanded text:
beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus beatitudinis redeat, sollicite judicia quibus affligitur, pensat. « Unde et subditur: Quia sagittae Domini in me sunt. Sagittarum quippe nomine aliquando praedicationum verba, aliquando animadversionis sententia designatur. Praedicationis namque
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ innotescit quid ainisimus: graue esse
usimiat quod toleramus. Bene autẽ hec
eadẽ ꝑegrinationis ur̃ȩ calamitas. maris
harenȩ cõparacur. Arena et enĩ maris un¬
clarũ estu erterius pellitur: qr & delinqns
homo qm̃ tẽptationũ fluctus mobilit᷑¬
intus pertulit. extra se ab intimis exiuis.
Nagni aut̃ arena maris ẽ ponderis. s cala¬
mitas hominis arena maris grauiorłr.
quia dura fuisse pena ostenditur: dũ ꝑ
misencordẽ uidicẽ culpa leuigat᷑. & quia
quisquis grãm redẽptoris agnoscit. quisqͥs
reditu ad patriã diligit. eruditus sub
pondere peregrinationis gemit: post sta¬
tere desideriũ.rec̾te sub iungitur. Unde
& uerba mea dolore sunt plena. Iui ꝑe¬
grinationẽ ꝓ patria cdiligit. dolere etiamn
uit̾ clolores nescit. Iustiaut̃ uerba. dolore
plena sunt.: quia quo usq p̾sentia toleuss.
ad alius loquendo suspirat. Om̃e qđ pec¬
cans ꝑtulit conspicit: atq ut ad statum

Expanded text:
enim ostendit quod amisimus, grave esse enim ostendit quod amisimus, grave esse insinuat quod toleramus. Bene autem haec eadem peregrinationis nostrae calamitas, maris arenae comparatur. Arena etenim maris undarum aestu exterius expellitur, quia delinquens homo, dum tentationum fluctus mobilititer pertulit, extra se ab intimis exivit. Magni autem arena maris est ponderis; sed calamitas hominis arena maris gravior dicitur, quia dura fuisse poena ostenditur, dum per misericordem judicem culpa levigatur. Et quia quisquis gratiam Redemptoris agnoscit, quisquis reditum ad patriam pondere peregrinationis gemit. Post staterae desiderium recte subjungitur: Unde et verba mea dolore sunt plena. Qui peregrinationem pro patria diligit, dolere etiam inter dolores nescit. Justi autem verba dolore plena sunt, quia quousque praesentia tolerat, ad aliud loquendo suspirat. Omne quod peccans pertulit, conspicit, atque ut ad statum
Abbreviated transcription (Latin):
bint. expulsum foras hominẽ ad inte¬
rior i reuoratat: ut ũ dãpnia sua ud:ał÷
iã ponã suȩ cecitatis ingemiscat. Calami¬
tas iͦs hominis in statera grauis apparu¬
it : qr malũ quod ꝑculit. ñ usi in p̃sen¬
tia redẽptoris agnouit luac iuppe nes¬
ciens dãpnationis suę tenebras uolup¬
tuose tolerabat : s postꝗͣ uidit qđ dilige¬
ret intellerit etiã quod dolera: & giaue scu¬
sit quod ꝑculit: quia dulce innotuit qd̃
amisit. Hir igit᷑ sc̃i. colloquentis amicisen¬
tentiis a claustris silentii ercussus & ꝓpħi
humani generis uoce. Utinã ap¬
penderentur peccara mea
quib irã merui & cala¬
mitas quã patior in statera. Iuasi arena
maris hec grauior appareret Ac si aꝑte
diceret. Uãpnationis nr̃e malũ leue cre¬
ditur: qr necdũ cognita redẽptoris eqͥtate
pensatur: S utinã ueniat. & erũnã tanti
crilii miscđię suę lance suspendat: &
quid post eriliũ requiramus edoceat. Si

Expanded text:
buit, expulsum foras hominem ad intebuit, expulsum foras hominem ad interiora revocavit, ut jam damna sua videat, jam poenam suae caecitatis ingemiscat. Calamitas ergo hominis in statera gravis apparuit, quia malum quod pertulit nonnisi in praesentia Redemptoris agnovit; lucem quippe nesciens, damnationis suae tenebras voluptuose tolerabat. Sed postquam vidit quod diligeret, intellexit etiam quod doleret; et grave sensit quod pertulit, quia dulce innotuit quod amisit. Vir igitur sanctus colloquentis amici sententiis a claustris silentii excussus, et prohumani generis voce: Utinam appenderentur peccata mea, quibus iram merui, et calamitas quam patior, in statera, quasi arena maris haec gravior appareret. Ac si aperte diceret: Damnationis nostrae malum leve creditur, quia necdum cognita Redemptoris aequitate pensatur. Sed utinam veniat, et aerumnam tanti exsilii misericordiae suae lance suspendat, et quid post exsilium re
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Quis alius statere nomine nisi dĩ&
hominũ mediator expͥmit᷑᷑ qui ad pen¬
sandũ uitȩ nr̃e meritũ uenit. ac secũ
iustitiã simul & miscdiã deculit: Sed
miscdĩȩ lance p̃ponderans: culpas nr̃as
partendo leiuigauit. In manu et enĩ pa¬
tris. quasi statera min libraminis factꝰ.
cata suspendit. S grauis ponderis cala¬
mitatẽ. moriendo innotuit & apud mi¬
scđiam leue esse peco tũ relarando mon¬
srauit. Qui hoc pͥmũ grẽ contulit: qͥa pę¬
nã nrãm nob̾ cognoscibilẽ fecit. Homo
nãq ad contẽplandũ auctorẽ conditus.
s erigentib mentis ab int̾nis gaudiis
deiect. in crũna cormptionis ruens. &ci¬
tatẽ erilii sustinens. culpe suę suppil ⁊ a
& tolerabat & nesciebat ita ut eriltn
patriã crederet ͦ sic suł corruptionis pon¬
dere. auasi in salutis lib̾tate garic̾int. S
is quẽ intꝰ homo reliquerat. assũ ea car¬
ne foris. ꝓyaruit ds. Cũq secrtaiꝰ pre¬

Expanded text:
cit. --Quis alius staterae nomine, nisi Dei et hominum mediator exprimitur? qui ad pensandum vitae nostrae meritum venit, ac secum justitiam simul et misericordiam detulit; sed misericordiae lance praeponderans, culpas nostras parcendo levigavit. In manu etenim Patris, quasi statera miri libraminis factus, cata suspendit. Sed gravis ponderis calamitatem moriendo innotuit, et apud misericordiam leve esse peccatum relaxando monstravit. Qui hoc primum gratiae contulit, quia poenam nostram nobis cognoscibilem fecit. Homo namque ad contemplandum auctorem conditus, sed exigentibus meritis ab internis gaudiis dejectus, in aerumnam corruptionis ruens, caecitatem exsilii sustinens, culpae suae supplicia et tolerabat, et nesciebat; ita ut exsilium patriam crederet, et sic sub corruptionis pondere quasi in salutis libertate gauderet. Sed is, quem intus homo reliquerat, assumpta carne, foris apparuit Deus; cumque se exterius prae
Abbreviated transcription (Latin):
post ꝓbationẽ amicos eius redarguit dicũs
ñ estif locuti coram me rectũ sicut serutis
meus iob. R estat gͦ. ut cũ mens in beati
iob sermonib fluctuat. eoꝵ pondus ex eiꝰ¬
dẽ historiȩ initio ac fine ꝑpendat. Ab et̾¬
no enĩ iuicdice nec casurꝰ laudati potuit᷑
nec lapsus p̾ferri. Si igit᷑ in ambiguita¬
tis cẽpestate dep̃hensi prima huiꝰ historiȩ
& postrema conspicimus: nauis cordis.
considãtionis suȩ furub quasi a ꝓra &
pupi restiingitut:
ne inetroris
sara ꝑducat᷑.¬
Nullis g ignorantiȩ nix procellis obrium̃
si tranquillũ suꝑnę sententię litꝰ tencinus
Ecce enĩ dicit: quod questione ñ modica lec̾¬
tous animũ moreat. S quis hoc ñ rectũ
diceit audeat quod dĩ aurib rectũ sonas¬

Expanded text:
os ejus redarguit, dicens: 212 Non estis locuti coram me rectum, sicut servus meus Job . Restat ergo ut cum mens in beati Job sermonibus fluctuat, eorum pondus ex ejusdem historiae initio ac fine perpendat. Ab aeterno enim judice nec casurus laudari potuit, nec lapsus praeferri. Si igitur in ambiguitatis tempestate deprehensi, prima hujus historiae et postrema conspicimus, navis cordis considerationis suae funibus, quasi a prora et puppi, restringitur, ne in erroris saxa perducatuNullis ergo ignorantiae nostrae procellis obruimur, si tranquillum supernae sententiae littus tenemus. Ecce enim dicit quod quaestione non modica lectoris animum moveat. Sed quis hoc non rectum dicere audeat, quod in Dei auribus rectum sona
Abbreviated transcription (Latin):
dAM
mentes plus flagel.¬
la quã cõuitia cru¬
plus conuitia quã
flagella castiganł.
Nam sepe contra
nos quib libet pe¬
nis durius tormen¬
Eta uerboꝵ
seuiunt: cũq nos
ad defensionem Serigunt. in impa¬
tientia sternunt. Unde beato iob ne de esse
tẽptatio ulla potuisset: ñ solũ hunc flagel¬
la desuꝑ feriunt. s grauiora plagis amico¬
rũ colloquia affligunt: ut sc̃ĩuiri anima
hinc inde pulsata ad motũ iracundię ela¬
tionis erũꝑet: & quicquid mundũ uixe¬
rat. ꝑ contumatiã suꝑbe locutionis inqͥ¬
naret. S tactus plagis. grãs retulit: laces¬
situs uerbis recta respondit: & ꝑ cussus ur¬
notescit. quã pio ininimo salutẽ carnis
habuerit. Loquens qͦq indicat. quã sapi¬
ens tacebat. Sed quędã eius uerbis admix¬
ta sunt. que apud humana uiditia pati¬
entiȩ limitẽ transire uidebantur: quȩ nos
uere intelligimus. si suꝑni sententiã iudi¬
cis in eoꝵ eraminatione pensemus. Ipse qͥp¬

Expanded text:
dam mentes plus flagella, quam convicia cruplus convicia quam flagella castigant. Nam saepe contra nos quibuslibet poenis durius tormenta verborum saeviunt; cumque nos ad defensionem erigunt, in impatientiam sternunt. Unde beato Job ne deesse tentatio ulla potuisset, non solum hunc flagella desuper feriunt sed graviora plagis amicorum colloquia affligunt; ut sancti viri anima hinc inde pulsata, ad motum iracundiae et elationis erumperet, et quidquid mundum vixerat, per contumaciam superbae locutionis inquinaret. Sed tactus plagis gratias retulit; lacessitus verbis recta respondit; et percussus innotescit, quam pro minimo salutem carnis habuerit. Loquens quoque indicat, quam sapiens tacebat. Sed quaedam ejus verbis admista sunt, quae apud humana judicia patientiae limitem transire videantur: quae nos vere intelligimus, si superni sententiam judicis in eorum examinatione pensamus. Ipse quip
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ  Considauit quippe suꝑius & om̃ipo.¬
tentis dĩ potentiã. ⁊ infirmitatẽ suã dedu.¬
xit ante ocłos se & dm̃: pensauit quis cũ qͦ
ad iuditiũ ueniat. Uidit hinc hominẽ.
inde conditorẽ: idẽ puluerẽ. ⁊ dm̃: ⁊ tec̾te
ait. Et dignũ ducis suꝑ huiꝰcemodi aꝑire
iuditia exerere: que feriat uidere. Nam
quasi clausis ocłis ñ aspicere ẽ: qđ ñ uult
ferire. Unde mox qͦq dẽ ipso iuiditio ad¬
iungitur. E adducere eum tec̃ iniuditiũ :
S qr contẽplatꝰ ẽ ad iuditiũ uenientẽ dm̃:

Expanded text:
cium? - Consideravit quippe superius et omnipocium? - Consideravit quippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam deduxit ante oculos. Se et Dominum pensavit, quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde Conditorem, id est pulverem et Deum. Et recte ait: Et dignum ducis super hujuscemodi aperire judicia exercere, quem feriat videre. Nam quasi clausis oculis non vult aspicere quem non vult ferire. Unde mox de ipso quoque judicio adjungitur: Et adducere eum tecum in judicium? Sed quia contemplatus est ad jud
Abbreviated transcription (Latin):
re oꝑa conatur. Mens ⁊ enĩ mutabilitatis
suȩ pondẽ ad aliud semꝑ impellit᷑ quã ẽ:⁊
nisi instatu suo arta custodia disciplinȩ
teneat᷑. semꝑ indeceriora dilabit᷑. Que enĩ
stantẽ semꝑ deseruit: statũ quẽ hab̾e po
tuit. amisit. Unde nc̃ cum ad meliora in¬
titur: quasi contra ictũ fluminis conat᷑.
Cum uͦ ab intentione ascendendi resoluit᷑.
sine labore reducitur ad inia. Quia enim
in ascensu labor ẽ. in descensu otiũ: intratu.¬
ros ꝑ angustã portã dñs admonet diceus.
Contendite intrare ꝑ angustã portã. Dicta.¬
rus quippe anguste por̾tȩ introitũ. p̃mi¬
sit contendite: qi nͥ mentis contentio fer¬
ueat unda mudi ñ uincit᷑. ꝑ quã anima
semꝑ ad ima reuocatur. Quia gͥ homo ue¬
lũt flos nascitur ⁊ conterit᷑: qr sicũt umbra
fugit atq in statu suo ñquã ꝑmariet: quid
in hac consideratione subiungit. audiamꝰ.
aꝑire ocłos tuos. i adducere euͦ tecũ in iudi¬

Expanded text:
revocatur. Mens enim mutabilitatis suae pondere ad aliud semper impellitur quam est, et nisi in statu suo arcta custodiae disciplina teneatur, semper in deteriora delabitur; quia etiam semper stantem deseruit, statum quem habere ptuit amisit. Unde nunc cum ad meliora nititur, quasi contra ictum fluminis conatur: cum vero ab intentione ascendendi resolvitur, sine labore reducitur ad ima. Quia enim in ascensu laborem, in descensu otium, intraturos per angustam portam Dominus admonet, dicens: Contendite intrare per angustam portam . Dicturus quippe angustae portae introitum, praemisit, contendite, quia nisi mentis contentio ferveat, unda mundi non vincitur, per quam anima semper ad ima revocatur. Quia igitur homo velut flos nascitur et conteritur, quia sicut umbra fugit, atque in statu suo nunquam permanet, quid in hac consideratione subjungat audiamus. aperire oculos tuos, et adducere tecum in judi
Abbreviated transcription (Latin):
incarnationẽ redẽptoris intuitꝰ. solũ uidit
mundũ hominẽ de inmundo semine neẽ
conceptũ: qͥ sic in mundũ uenit ex iurgine.
ut nil hab̾& de inmunda conceptione. Neq
enĩ ex uiro ⁊ femina: s ex sp̃ũ sc̃o ⁊ maria uir¬

Expanded text:
incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit incarnationem Redemptoris intuitus, solum vidit in mundo hominem de immundo semine non esse conceptum, qui sic in mundum venit ex Virgine, ut nihil haberet de immunda conceptione. Neque enim ex viro et femina, sed ex sancto Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
Is qui ꝑ se solus ẽ mundus: mundare p̃ual&
inmunda. Homo enĩ incorruptibili carne
uiuens. haba̾ tẽptationũ inmunditias. imn¬
p̃ssas insema ipso: qi nimirũ eas trax̃ ab ori¬
gine. Ipsa quippe ꝓpt̃ delectationẽ carnis
eiꝰ conceptio: inmunditia ẽ. Unde ⁊ psalmista
ait. Ecoe enĩ ininiquitatib conceptꝰ sũ: ⁊ inde¬
inm̃te patit᷑. qͣuis ex iuditio reluctet᷑ quia
conceptꝰ de minunditia. dũ ad munditiam
tendit. hoc conatur iuincere qđ ẽ. Quisquis
aut̃ occulte tẽptationis motꝰ atq inmunditi¬
am cogitationis eiucerit. neqͦquã sibi suam
mmimditiã tribuat: qr de inmundo conceptũ
semine nullus facere mundũ potest. nͥ isqͥ
mundus ꝑ semet ipsũ solus ẽ. Quigͦ iam ad
locũ munditiȩ mente ꝑuenit conceptionis
suȩ uiã respitiat ꝑ quã uenit: atq inde colli¬
gat qi ex sua uirtute ñ hab& munditiã uiun¬
di cui de inmunditia factũ ẽ initiũ subsisten¬
di. Pocest uͦ hoc in loco intelligi. qđ ueatꝰ iob

Expanded text:
 qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est. Unde Psalmista ait: « Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in dein mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur, quia conceptus de immunditia, dum ad munditiam tendit, hoc conatur vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nisi is qui mundus per semetipsum solus est. Qui ergo jam ad locum munditiae mente pervenit, conceam respiciat, per quam venit, atque inde colligat quia ex sua virtute non habet munditiam vivendi, cui de immunditia factum est initium subsistendi. Potest vero hoc in loco intelligi, quia beatus Job
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla que in hoc mundo homiinib frunt:
unt. Nam cuncta ds̃ secuitura p̾sciens. an¬
te scła decreuit. qualit̾ ꝑ scła dĩsponant᷑.
Statutũ quippe iam homini ẽ. uł qnͣtum
hunc mundi ꝓsꝑitas sequatur. uł qͣntũ
aducrsitas feriat. ne electos eius aut inmo¬
data prosꝑitas eleuet. aut numia aduer.¬
sttas grauet. Statutũ oͦq est qͣntũ in ipsa

Expanded text:
Nulla que in hoc mundo hominibus homnibuunt. Nam cuncta Deus secutura prospiciens decte saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum quippe jam homini est, vel quantum hunc mundi prosperitas sequatur, vel quantum adversitas feriat: ne electos ejus aut immoderata prosperitas elevet, aut nimia adversitas gravet. Statutum quoque est, quantum in ips
Abbreviated transcription (Latin):
hendit. dicens. Non estis locuti coiã me rec¬
cur paulꝰ illoꝵ sententus tanta auctoritate
utitur. si hȩ eoꝵ sententię dñica rep̃bensione
cẽssantur. Eliphar quippe u̾ba sunt: quȩ
choruntus intulit dic̃s. Sic̃ scriptũ. ẽ. Cõphen¬
dã sapientes in astutia eoꝵ. Quomꝰ gͦ quasi pra
ua respiumꝰ : quę̧ paulus ex auctoritate astru¬
it : Aut qͦmͦi atcestatione pauli rec̾ta putabi¬
mꝰ.: quȩ ꝑsemetipsũ dñs ñ recta diffinuit:
S utraq hȩc citiꝰ quã ñ sunt diu̾sa cognoseimꝰ.¬

Expanded text:
hendit, dicens: Non estis locuti coram me rechendit, dicens: Non estis locuti coram me reccur Paulus illorum sententiis tanta auctoritate utitur, si hae eorum sententiae Dominica reprehensione cassantur? Eliphaz quippe verba sunt, quae Corinthiis intulit dicens, sicut scriptum est: Comprehendam sapientes in astuva respuemus quae Paulus ex auctoritate astruit? aut quomodo attestatione Pauli recta putabimus quae per semetipsum Dominus non recta definivit? Sed haec utraque citius quam non sint diversa cognoscim
Abbreviated transcription (Latin):
ligat si quando aliquid recte sentit. quanta
humilitate debeat magistro loqui discipłs:
si ipse magist᷑ gentiũ. in i̾is que cũ auctori¬
tate p̾dicat. tam sũmisse discipłos regat.
Hinc unusquisq colligat: eis aquib beneui¬
uendi crẽpla ꝑcipit. hoc qđ bñ intelligit
quã humilit̾ dicat: si paulus illis humiliuo
ce se subdidit. qͦs aduitã ipse suscitauit. Fli
uis ad consolandũ pietate ueniat: humilita¬
tẽ tam̃ locutionis deserens. regłam consola¬
tionis ignorat. Qui dũ loquendi custodiã
negligit: usq ad afflicti contumelias ercea̾ro
dicens. T gris ꝑut eoqd̾ ñ haber& p̃dã ᷑ rugit᷑
leonis ⁊uor leene. ⁊ dentes catuloꝵ leonum
dissipati sunt. Beatũ uidelicet iob ts gridis no
mine quasi uicio uarietatis notans. ꝑ laonis
citatẽ comugis. ꝑ dissipatos uͦ dentes catuloꝵ
leonũ. destructã filioꝵ edacitatẽ signans.
Unde ⁊ bene amicoꝵ sensũ qui intumida cor¬
reptione se extulit. sententia diuina repre¬

Expanded text:
ligat, si quando aliquid recte sentit, quanta humilitate debeat magistro loqui discipulus: si ipse magister gentium in his quae cum auctoritate praedicat tam submisse discipulos rogat. Hinc unusquisque colligat eis a quibus bene vivendi exempla percipit hoc quod bene intelligit quam humiliter dicat, si Paulus illis humili se voce subdidit quos ad vitam ipse suscitavit. Cum vis ad consolandum pietate veniat, humilitatem tamen locutionis deserens, regulam consolationis ignorat. Qui dum loquendi custodiam negligit, usque ad afflicti contumelias excedit, dicens: Tigris periit eo quod non haberet praedam. Rugitus leonis, et vox leaenae, et dentes catulorum leonum dissipati sunt . Beatum videlicet Job nomine tigridis, quasi vitio varietatis notans, per leonis issipatos vero dentes catulorum leonum destructam filiorum edacitatem signans. Unde et bene amicorum sensum, qui in tumida correptione se extulit, sententia divina repre
Abbreviated transcription (Latin):
rere cogitur adesidi sui cursu retinetur.
Unde fit: ut scĩ uiri mag̾ inhoc mundo ꝓsꝑa
quã adũsa formident. Sciunt nanq quia
mens dũ blanda occupatione p̃mit᷑. aliqñ
libens ad ext̾iora deriuat᷑. Sciunt qr sepe sic
hanc clandestina cogitatio decipit. ut qͣmodo
ꝑmutet᷑ ignoret. Pensant qͣuȩ sint et̾na que¬
ꝑne felicitatis.ẽ. amore sautiata᷑. ĩantoq ma¬
gis in presentis dulcedinis asꝑnatione erigit᷑:
quanto hanc conspicit. ꝙr furtiue sibi in et̾nę
ꝑnã requiẽ contẽplatꝰ diceret. paruus ⁊ magnꝰ
ibi st̃. ⁊ seruus liber adño suo. ilico adiungit.
Quare data .ẽ. misero lux Inscript̾a sacra ñnunꝗ
lucis appellatione ꝓsꝑitas. noctis autẽ nomine.¬
huiꝰ mundi adũsitas designat᷑. Unde et ꝑpsal¬
mistã dr̃. Sic̃ tenebrs eiꝰ ita et lum eiꝰ. Quia¬

Expanded text:
rere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. rere cogitur, a desiderii sui cursu retinetur. Unde fit ut sancti viri magis in hoc mundo prospera quam adversa formident. Sciunt namque quia mens dum blanda occupatione premitur, aliquando libens ad exteriora derivatur. Sciunt quia saepe sic hanc clandestina cogitatio decipit, ut quomodo permutetur ignoret. Pensant autem quae sint aepernae felicitatis est amore sauciata. Tantoque magis in praesentis dulcedinis aspernatione erigitur, quanto hanc conspicit quia furtive sibi in aeternae pernam requiem contemplatus diceret, Parvus et magnus ibi sunt, et servus liber a Domino suo. Illico adjungit: Quare data est misero lux? - In Scriptura sacra nonnunquam lucis appellatione prosperitas, noctis autem nomine adversitas designatur. Unde et per Psalmistam dicitur: « Sicut tenebrae ejus, ita et lum
Abbreviated transcription (Latin):
pera huiꝰ mundi conspiciunt. pauida suspiti¬
one turbant᷑. Tment enĩ nehic laboꝵ suoꝵ
fructus recipiant timent ne qđ diuina
iusticia latens in eis uulnꝰ aspiciat: et exte¬
riorib cos munerib eumulans. ab intimiꝰ¬
repellat. Cũ ũ taciti cogitant. qd̾ nec bona agart
nisi ut soli do placrant. nec iipsa affluentia
sue ꝓsꝑitatis exultant. minꝰ quidẽ de ꝓsꝑis oc¬
culta contra se iudicia metuunt᷑. si. tñ eadẽ. ꝓs¬
pera quia se abintima intentione p̃pediunt.
egre ferunt. Et moleste p̾sentis uite blandi¬
mita tolerant: quia ꝑ hȩc se ut cunq tardari
inint̾no desidio ñignorant. Plus enĩ in hoc
mundo honor. quã despectio occuꝑat: ⁊ ma¬
gis ꝓsꝑitatis sublimitas. quã nocessitatis adũ¬
sitas grauat. ꝑ hanc nanq ñuunqua cũ hõ
ext̾ius p̃mit᷑. ad concupiscenda quȩ int̾ sunt
libior relaratur. ꝑ iliã u̾ animꝰ dũ multis pa¬

Expanded text:
pera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicipera hujus mundi conspiciunt, pavida suspicione turbantur. Timent enim ne hic laborum suorum fructus recipiant; timent ne quod divina justitia latens in eis vulnus aspiciat, et exterioribus eos muneribus cumulans, ab intimirepellat. Cum vero taciti cogitant quod nec bona agunt, nisi ut soli Domino placeant, nec in ipsa affluentia suae prosperitatis exsultant, minus quidem de prosperis occulta contra se judicia metuunt, sed tamen eadem prospera, quia se ab intima intentione praepediunt, aegre ferunt; et moleste praesentis vitae blandimenta tolerant, quia per haec se utcunque tardari in interno desiderio non ignorant. Plus enim in hoc mundo honor quam despectio occupat, et magis prosperitatis sublimitas quam necessitatis adversitas gravat. Per hanc namque nonnunquam cum homo exterius premitur, ad concupiscenda quae intus sunt, liberius relaxatur. Per illam vero animus, dum multis pa
Abbreviated transcription (Latin):
bene.ẽ.⁊ malts male.
Nam cũ bonis male est.
malis bene: hoc fortasse deprebendit᷑ qr ⁊i boni
si qua deliquerunt hic recipiunt. ut ab ęt̾na
pleniꝰ dãpnatione lib̾ent᷑: & mali hona quę
ꝓhac uita faciunt hic inueniunt: ut ad sola
inpost̾um torm̃ta ꝑtrahant. Unde et ardenti
itnferno diuiti dicit᷑. Merãto fil quia re¬
cȩpisti bona inuita tua: ⁊ lotarus similit̾
mala. At cũ bonis hic bene ẽ. &. malis male̾:
inccrtũ ualde fit. uttũ bom icciroo uona re¬
cipiant. ut ꝓuocati ad aliquid meliꝰ crescant.
an iusto latentiq iudicio hic suoꝵ opum
retributionẽ ꝑcipiant. ut ap̃miis uitę seqñ¬
tis inanescant: ⁊ utrũ malos iccuco adu̾sa
feriant. ut ab ȩt̾nis suppliciis corrigentia
defendant: an hic eoꝵ pena incipiat. ut qñ¬
doq complenda eos adultima gehennȩ dor¬
menta ꝑducat. Quia gͦ int̾ diuina uidicia
graui incertitudinis suȩ caligine humana
mens p̃mitur: scĩ uiri cũ sibi suppetere pros¬

Expanded text:
bene est, et malis male. Nam cum bonis male est, malis bene, hoc fortasse deprehenditur: quia et boni, si qua deliquerunt, hic recipiunt, ut ab aeterna plenius damnatione liberentur: et mali bona, quae pro hac vita faciunt, hic inveniunt, ut ad sola in posterum tormenta pertrahantur. Unde et ardenti in inferno diviti dicitur: Memento, fili, quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala . At cum bonis hic bene est, et malis male, incertum valde fit utrum boni idcirco bona accipiant, ut provocati ad aliquid melius crescant; an justo latentique judicio hic suorum operum remunerationem percipiant, ut a praemiis vitae sequentis inanescant; et utrum malos idcirco adversa feriant, ut ab aeternis suppliciis corrigentia defendant; an hic eorum poena incipiat, ut quandoque complenda eos ad ultima gehennae 139 tormenta perducat. Quia ergo inter divina judicia gravi incertitudinis suae caligine humana mens premitur, sancti viri cum sibi suppetere pros
Abbreviated transcription (Latin):
ualiũ curarũ. aclamore ꝑstrepentiũ ꝓtur¬
bationũ.semetipsos sacri ũbi gladio mortifi¬
stã dr̃. Abscondes eos in abscondito uultus
tui: a conturbatione. hominũ. Qd̃ quãuis
ꝑfecte p̾modũ fiat: etiã nc̃ ermagna parte
agit᷑. cũ atẽporaliũ desidioꝵ tumultib. de¬
lectatione ad interiora rapiunt᷑. Ut mens
coꝵ dũ in amorẽ dĩ tota tenditur. nulla inuti¬
li ꝑ turbatione loceretur. hinc.ẽ. qd̃ paulus
ꝑcontẽplationẽ mortuos . ⁊ quasi insepulchro¬

Expanded text:
utilium curarum, a clamore perstrepentium perturutilium curarum, a clamore perstrepentium perturbationum, semetipsos sacri stam dicitur: Abscondes eos in abscondito vultus tui a conturbatione hominum. Quod quamvis perfecte postmodum fiat, etiam nunc ex magna parte agitur, cum a temporalium desideriorum tumultibus delectatione in interiora rapiuntur, ut mens eorum dum in amorem Dei tota tenditur, nulla inutili perturbatione laceretur. Hinc est quod Paulus per contemplationem mortuos et quasi in secr
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ nrãm. sapientiã contingentes ap¬
p̃bendimꝰ si relictis insibilib inuisibilib ab¬
scondam᷑: si hic hanc cor effodientes quęrimꝰ:
ut omẽ. qđ t̾renũ mens cogitat. asemet ipsa
manu seẽ discretionis eiciat: ⁊ thesaurũ iur¬
tutis qui se latebat agnoscat. facile enĩ in se
thesaurũ inuenit. Icam quȩ se male presse¬
rat. molẽ a se t̾renȩ cogitationis repellit. Qui
autẽ quęsitã mortẽ sicut thesaurũ dic̃ recte
subiungit. Gaudentq uehem̃t̃: cũ inuenerut
sepulcheũ. Sic̃ enĩ sepulchrũ locus. ẽ. qͦ abs¬
conditur corp̾: ita diuina contẽplatio qddam
sepulchrũ mentis. ẽ. ꝗͦ abscondit᷑ anima. Qua¬
si enĩ adhuc huic mundo uiuimꝰ. cũ m̃te in
eũ foris uagamur. S mortui insepulchro absco¬
dimur: cũ mortificati exteriꝰ. insecreto int̾nę
contẽplationis cȩlamur. Scĩ gͥ uiri ab im¬
portunitate desidioꝵ tp̃raliũ. atumultu in¬

Expanded text:
cationem nostram sapientiam contingentes apcationem nostram sapientiam contingentes apprehendimus, si relictis visibilibus in invisibilibus abscondamur; si sic hanc, cor effodientes, quaerimus, ut omne quod terrenum mens cogitat, a semetipsa, manu sanctae discretionis ejiciat, et thesaurum virtutis, qui se latebat, agnoscat. Facile enim in se thesaurum invenit, si eam quae se male presserat molem a se terrenae cogitationis repellit. Quia autem quaesitam mortem sicut thesaurum dicit, recte subjuscit. --Sicut enim sepulcrum locus est quo absconditur corpus, ita divina contemplatio quoddam sepulcrum mentis est, quo absconditur anima. Quasi enim huic adhuc mundo vivimus, cum mente in eum foras vagamur; sed mortui in sepulcro abscondimur, cum mortificati exterius, in secreto internae contemplationis celamur. Sancti igitur viri ab importunitate desideriorum temporalium, a tumultu in
Abbreviated transcription (Latin):
neris leuiatur. Dũ itaq paulus consolandesse
in labore quęreret: adiunxit diẽs. Tantomag̃.
quanto uideritis appropinquantẽ diẽ. Ac
si diceret. Eo labor erescat: quo ipsa iaͣ p̃mia
labous apꝓpinquant. Uelut si aꝑte dicat.
Thesaurũ quęritis. s eo fodere ardentiꝰ debetiᷤ:
qͦ iã iurda quęsitũ aurũ fodiendo ꝑuenistis.
Quãuis hoc qd̃ dicit᷑. expectant mortẽ & non
uenit. quasi effodientes chesaurũ: intelligi
lalit̾ pot᷑. Quia enĩ ꝑfecte morimundo n᷑
possumꝰ nisi intra m̃tis nr̃ȩ inuisibilia aui¬
sibilib ab scondam᷑: rec̾te hi qͥ mortificationẽ
suã appetunt. thesaurũ effodientib cõpa¬
rantur. Mundo enĩ ꝑinuisibilẽ sapientiam
morin᷑: de qua ꝑ salomonẽ dr̃. Si quesieris
illam quasi pecuniã: ⁊ sicut thesauros effode¬
ris illã. Sapientia quippe inrerũ suꝑficie
ñ iacet: qr ininuisibilib latet. & tc̃ mortifi¬

Expanded text:
neris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se neris leviatur. Dum itaque Paulus consolantes se in laboribus quaereret, adjunxit dicens: Tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem. Ac si diceret: Eo labor crescat, quo ipsa jam praemia laboris appropinquant, velut si aperte dicat: Thesaurum quaeritis? sed eo fodere ardentius debetis, quo jam juxta quaesitum aurum fodiendo pervenistis.icitur: Exspectant mortem, et non venit, quasi effodientes thesaurum, intelligi et aliter potest. Quia enim perfecte mori mundo non possumus, nisi intra mentis nostrae invisibilia a visibilibus abscondamur, recte ii qui mortificationem suam appetunt, thesaurum effodientibus comparantur. Mundo enim per invisibilem sapientiam morimur, de qua per Salomonem dicitur: Si quaesieris illam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam . Sapientia quippe in rerum superficie non jacet; quia in invisibilibus latet. Et tunc mortifi
Abbreviated transcription (Latin):
cȩꝑint. ad laborẽ instantiꝰ in ardesct̃.: Quia qͦ
se thesauro abscondito sã. amq apꝓpinquare
estimant: eo in fodiendo enixiꝰ laborart. Qui
gͥ plene mortificationẽ suã appetunt. quasi effo¬
dientes thesaurũ quęrt̃: ꝙ quanto fiunt uiei.¬
niores ad finẽ: tantose exhibent ardentiores in
opere. laborando gͦ ñ deficiunt. s mag̾ ad
ora considerant: e mnoꝑe delectabiliꝰ erudait.
Uñ bene paulus quibidã ab sconditũ et̃nȩ pa¬
triȩ thesaurũ quęrentib dicit. Non deseren¬
tes collectionẽ nrãm. sicut .ẽ. consuetudinis
quibda.: s consolantes. & tantomagis qͣnto
uideritis apꝓpinquantẽ diẽ. labcrantẽ qͥp¬
pe consolari ẽ. parit̾ in labore ꝑsistere. Quia
subleuatio laboris. ẽ. uisio ellaborantis. Sic̃
cũ in itinere comes iungit᷑. uia quidẽ non
attrahitur. s. tam̃ de societate comitis. labor iti¬

Expanded text:
coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo coeperint, ad laborem instantius inardescunt; quia quo se thesauro abscondito jam jamque appropinquare aestimant, eo in effossione enixius laborant. Qui igitur plene 142 mortificationem suam appetunt, quasi effodientes thesaurum quaerunt; quia quanto fiunt viciniores ad finem, tanto se exhibent ardentiores in opere. Laborando ergo non deficiunt, sed magis ad ora considerant, eo in opere delectabilius exsudant. Unde bene Paulus quibusdam absconditum aeternae patriae thesaurum quaerentibus dicit: Non deserentes collectionem nostram, sicut est consuetudinis quibusdam, sed consolantes, et tanto magis, quanto videritis appropinquantem diem . Laborantem quippe consolari, est pariter in labore persistere, quia sublevatio laboris est visio collaborantis: sicut cum in itinere comes jungitur, via quidem non abstrahitur, sed tamen de societate comitis labor iti
Abbreviated transcription (Latin):
fit gͦ mira dispensatione pietatis. ut unde se de¬
structiores estimant: inde locupletiores ad cęle¬
stis patrie constructionẽ surgant. Nonnunꝗͥuͦ
iecirco ad concepta desid̾ia minime ꝑueniuit.
ut ipsa int̾ueniente tarditate ad eadẽ desidia
larato m̃tis sinu dilatent᷑. & quȩ extenuari
fortasse impleta pot̾ant: magna dispositio¬
ne agit᷑. ut repulsa crescant. Sic quippe mor¬
tificari appetunt: ut iã ꝑfecte si liceat condi¬
toris sui faciẽ contẽplent᷑. S eoꝵ desid̾iũ dif¬
fertur ut ꝓficiat: ⁊ tarditatis suę sĩnu nutrit᷑
ut crescat. Unde bñ sponsa in sponsi sui desi¬
derio anhelans: clamat. In lectulo meo ꝑ
te sua capacior reddita multipliciꝰ quandoq
inueniat qd̃ quęrebat. Unde beatꝰ iob eũ dice¬
ret expectant mortẽ ⁊ñ uenit. ut hoc ipsum
quęrentiũ desid̾iũ subtiliꝰ expleret: ilico adiun
qui fodiendo thesaurũ quęrt̃. cũ fodere altiꝰ

Expanded text:
Fit ergo mira dispensatione pietatis, ut unde se deFit ergo mira dispensatione pietatis, ut unde se destructiores aestimant, inde locupletiores ad coelestis patriae constructionem surgant. Nonnunquam vero idcirco ad concepta desideria minime perveniunt, ut ipsa interveniente tarditate, ad eadem desideria laxato mentis sinu dilatentur. Et quae extenuari fortasse impleta poterant, magna dispositione agitur ut repulsa crescant. Sic quippe mortificari appetunt ut jam perfecte, si liceat, conditoris sui faciem contemplentur. Sed eorum desiderium differtur, ut proficiat; et tarditatis suae sinu nutritur, ut crescat. Unde bene sponsa in sponsi sui desiderio anhelans clamat: In lectulo meo pete sua capacior reddita, multiplicius quandoque inveniat quod quaerebat. Unde beatus Job cum diceret: Exspectant mortem, et non venit, ut hoc ipsum quaerentium desiderium subtilius expleret, illico adjunqui fodiendo thesaurum quaerunt, cum fodere altius
Abbreviated transcription (Latin):
in regimine. uel occupari iniuncꝰtis honorib
cõpellunt᷑: atq int̾ hec mortificationẽ plenis¬
simã indesinent̃ expectant. Sed expectata mors
ñ uenit: qr eoꝵ usus tẽporali głȩ etiã nolens ui¬
uit. Quã tam̃ ꝓ diuino timore tolerant: et int̾
quidẽ seruant desidiũ pietatis. foris aut̃ ex¬
plent inimst̾iũ ordinis: quatinꝰ nec aꝑfectio
ne ꝑintencionẽ reordant. nec dispositioni con¬
ditoris. ꝑ suꝑbiã contradicant. Mira enĩ diui¬
nitatis pietate agit᷑. cũ is qͥ ꝑfecto corde ad con
tẽplationẽ tendit. humanis ministerus occu¬
patur: ut & multis infirmiorib. eiꝰ mens pfeo¬
ta ꝓficiat: ⁊ quosemetipsũ imꝑfectũ respicit.
inde ad humilitatis culm̃ ꝑfectior assurgat.
Nonnunꝗ ⁊ enĩ uiri sci unde desidioꝵ suoꝵ de¬
trimta tolerant. inde maiora lucra conu̾sis
aluis reportant: qr dũ eis uacare ut appetuit
ñ licet: raꝑe secũ alios quib admiscentur lib&.

Expanded text:
occupari injunctis honoribus compelluntur, atque inter haec mortificationem plenissimam indesinenter exspectant. Sed exspectata mors non venit, quia eorum usus temporali gloriae etiam nolens vivit, quam tamen pro divino timore tolerant. Et intus quidem servant desiderium pietatis, foris autem explent ministerium ordinis; quatenus nec a perfectione per intentionem recedant, nec dispositioni conditoris per superbiam contradicant. Mira enim divinitatitemplationem tendit, humanis ministeriis occupatur, ut et multis infirmioribus ejus mens perfecta proficiat, et quo semetipsum imperfectum respicit, inde ad humilitatis culmen perfectior assurgat. Nonnunquam enim sancti viri unde desideriorum suorum detrimenta tolerant, inde majora lucra conversis aliis reportant, quia dum eis vacare, ut appetunt, non licet, rapere secum alios quibus admiscentur libet.
Abbreviated transcription (Latin):
care deuitamꝰ. Hoc itaq sollert̃ intuendũ: qd̃
hi qͥ hereticoꝵ spẽm tenent. loqͥ mollit᷑ incho¬
ant dicentes. Si ceꝑimꝰ loqui tͥ. forsitan mo¬
leste accipies. Erasꝑare quippe heretici au¬
ditores suos in gxordio locutionis metuunt:
ne uigilant̾ audiant᷑. Foꝵq ualde tristiciã
declinant: ut negligentiã capiant. Et poene
semꝑ blanda sunt que ꝓpont̃: s asꝑa quȩ ꝓse¬
quendo subinferc̃. Unde & nc̃ amici. iob
a reuerentia mansuete locutionis incipiunt
s usq ad iacula asꝑrimȩ inuec̾tionis erũpt᷑:
Quia ⁊ radides spinarũ molles st̃. s tam̃ ex ipsa

Expanded text:
care devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod care devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum