comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ꝑ se ipsũ dñs dicit. In patien¬
tia uĩa possidebitis animas ur̃a. Qͥ
ad meditandũ in agro indinata iam
die exiit: quia passionũ exercitia
tuxta finẽ mundi susrpit. sicut ꝑ¬
psalmistã de crucifixionis suȩ exp̃s¬
sione loquit᷑ dicens. Eleuatio manu¬
um meaꝵ sacrificiũ uesꝑtinũ. Qd
est aut̃. qd̾ rebecca ad isaac dorso ca
sidet. tortus morib atq onustꝰ ido¬
loꝵ cultib gentiliũ ppłs designat᷑:
Qui enĩ ex semet ipsis inuenert̾ deos
qͦs colerent: qͣsi ex semet ipsis eis onꝰ
in dorso excreuerat qd̾ portarent. Re¬
ueteris cõuersationib inuenit᷑. Quȩ
ut isaac uidit: de camelo descendit:
quia sc̃a ecłia quanto redemptorẽ
suũ subtiliꝰ agnoscit: tanto carnalis
uitȩ studia humiliꝰ deserit : atq in
semet ipsa tortitudini uiciose contͣ¬
dicit. Lsaac gͥ uiso descendit: qi dño
cognito uicia sua gentilitas deseruit:
& ab elatione celsitudinis. Ima hu¬
militatis petiit. Qd est aut̃. qd̾ isaac

Expanded text:
etipsum Dominus dicit: « In patientia vestra possidebitis animas vestras . » Qui ad meditandum in agro inclinata jam die exiit, quia per passionum exercitia juxta finem mundi suscepit, sicut Psalmista de crucifixionis suae expositione loquitur, dicens: « Elevatio manuum mearum, sacrificium vespertinum . est autem quod Rebecca ad Isaac dorso camsidet, tortus moribus, atque onustus idolorum cultibus gentilis populus designatur? Qui enim ex semetipsis sibi invenerunt deos quos colerent, quasi a semetipsis eis onus in dorso excreverat quod portarent. Reveteris conversationibus invenitur. Quae ut vidit Isaac, de camelo descendit, quia sancta Ecclesia quanto Redemptorem suum subtilius agnoscit, tanto carnalis vitae studia humilius deserit, atque in semetipsa tortitudinem vitiosam contradicit. Isaac igitur viso descendit, quia Domino cognito vitia sua gentilitas deseruit, et ab elatione celsitudinis ima humilitatis petiit. Quid est autem quod Isaac
Abbreviated transcription (Latin):
coronã. mͦ crucẽ tolerando sustinuit.
De ambulasse gͦ in humilitate passioniᷤᷤ
est: tot aduersitates. & ꝓbra. diuer¬
sis modis iterando ꝑtulisse. Isaac re¬
becca ueniente. in t̾ra australi habi¬
tabat : qr unigenitꝰ dñs ac redemp¬
tor nr̃. ueniente ad se ecłia. in illoꝵ
mentib mansit. quos ex iudȩa
editos. ñ torporis frigus. s feruor
caritatis tenuit. Ex illo qͥppe ppło
anna ꝓphetissa: ex illo simeon exti¬
tit. qͥ in ulnas accepit dñm. Egreᷤ¬
sus aut̃ fuerat ad meditandũ in
agro. Quuager mundꝰ accipitur:
ipse ꝑ se dñs exponit dicenᷤ. Ager
aut̃ est mundꝰ. Qui in hoc egressus¬
est: qd̾ uisibilis apparere dignatꝰ est:
sicut scriptũ est. Existi in salutẽ
ppłi cui. ut saluos facias xp̃oᷤᷤ tuo.
Solent aut̃ exercitiũ iuuenes in ar¬
moꝵ usu meditari. Isaac gͦ ad me¬
ditandũ in agro exiuit: quia re¬
demptor nr̃ se sequentib formã
humilitatis prebens: ꝑ exercitium
longanimitatis sue. passionis in sẽ

Expanded text:
coronam spineam tolerando sustinuit. Deambulasse ergo in humilitate passionis est tot adversitates et probra diversis modis iterando pertulisse. Qui Isaac Rebecca veniente in terra Australi habitat, quia unigenitus Dominus ac Redemptor noster, veniente ad se Ecclesia, in illorum mentibus mansit quos ex Judaea editos, non torporis frigus, sed fervor charitatis tenuit. Ex illo quippe populo Anna prophetissa, ex illo Simeon extitit, qui in ulnas Dominum accepit . Egressus autem fuerat ad meditandum in agro, quia ager mundus accipitur. Ipse per se Dominus exponit dicens: Ager autem est mundus . Quia in hoc egressus, quod visibilis apparere dignatus est, sicut scriptum est: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos. Solent autem exercitati juvenes in armorum usu meditari. Isaac ergo ad meditandum in agro exiit, quia Redemptor noster se sequentibus formam humilitatis praebens, per exercitium longanimitatis suae passionisque in se
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicator. extinctã a p̃sentis uite de¬
sideriis animã suã sub bonȩ oꝑati¬
onis tegmine & cõtemplationiᷤ ab¬
scondit: ut a carnali cõcupiscen¬
tia sub actuia & cõtemplatiua uita.
quasi insensibilis lateat: quȩ priꝰ
mundi desideria sentiens. mortalit̾
p̃dicatorẽ dr̃. Mortui enĩ estis. &
uita ur̃a abscondita est cũ xp̃o in do
Actiua qͥppe uita sepulchrũ est: quia
a prauis oꝑib mortuos tegit. S con¬
templatiua. ꝑfectiꝰ sepelit: quia a cun¬
ctis mundi actionib frinditꝰ diuidit.
Quisqͥs gͦ iã in se cõtumelias carnis
edomuit: suꝑest. ut mentẽ ꝑstu¬
dia sc̃e oꝑationis ererceat. E qͥsqͥs
iã mentẽ ꝑscã oꝑa dilatat: suꝑest.
ut hanc usq ad secreta uutinȩ cõtem¬
plationis extendat. Neq enĩ ꝑfectꝰ prȩ¬
dicator est : qui uł ꝓpter cõtemplatio¬
nis studiũ. oꝑanda neggligit: uel

Expanded text:
dicator exstinctam a praesentis vitae desideriis animam suam, sub bonae operationis tegmine et contemplationis abscondit, ut a carnali concupiscentia sub activa contemplativaque vita quasi insensibilis lateat, quae prius mundi desideria sentiens, mortaliter r: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Activa quippe vita sepulcrum est, quia a pravis operibus mortuos tegit. Sed contemplativa perfectius sepelit, quia a cunctis mundi actionibus funditus dividit. Quisquis ergo jam in se contumelias carnis edomuit, superest ut mentem per studia sanctae operationis exerceat. Et quisquis jam mentem per sancta opera dilatat, superest ut hanc usque ad secreta intimae contemplationis extendat. Neque enim perfectus praedicator est qui vel propter contemplationis studium operanda negligit, vel
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillitate uidicas : ille de quo
rursũ scriptũ est. dñs patiens est
redditor: in tanto crimine inuolu¬
tos inueniens. quasi patientiã prxt̾
Ecce malũ & quasi cũ difficultate
credidit cũ audiuit. & tam̃ sine
taiditate ꝑcussit. cũ uere cognos¬
cendũ reperit: ut nob iudelicet
daret exemplũ qd̃ maiora crimina
& tarde cixdenda sunt cũ audint᷑:
& citiꝰ punienda sũt. cũ uere cognos
Sancti om̃s
quando in cłi uisione ꝓficiunt:
qnͣtomagis diuinitatis interna cõspi¬
ciunt: tantomagis se nicħ esse cog¬
noscunt. Nusqm quippe legitur.
qd̾ abrahã cinerẽ & puluerẽ se eẽ ꝓ¬
fessus est: nisi cũ habere meruit di¬
collocutionẽ dicens. Loquar ad dnm̃
meũ: cũ sim puluis & cinis. Esse enĩ
se aliquẽ fortasse ciederet: si ueracẽ
essentiã quȩ suꝑ ipsũ est minime
sensiss. At uͦ ubi ad incõmitabilẽ¬
cõtemplandũ raptus est: impletus
tantȩ ꝯtemplationis potentia dum

Expanded text:
tranquillitate judicas , ille de quo tranquillitate judicas , ille de quo rursum scriptum est: Dominus patiens est redditor , in tanto crimine involutos inveniens, quasi patientiam praeteEcce malum et quod cum difficultate credidit cum audivit, et tamen sine tarditate percussit cum verum cognoscendo reperit, ut nobis videlicet daret exemplum, quod majora crimina et tarde credenda sunt cum audiuntur, et citius punienda cum veraciter agnosSancti omnes quando in Dei visione proficiunt: quanto magis divinitatis interna conspiciunt, tanto magis se nihil esse cognoscunt. Nusquam quippe legitur quod Abraham cinerem et pulverem se esse professus est, nisi cum habere Dei meruit collocutionem, dicens: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis, et cinis . Esse enim se aliquem fortasse crederet, si veracem essentiam, quae super ipsum est, minime sensisset. At vero ubi ad incommutabilecontemplandum super se raptus est, impletus tantae contemplationis potentia, dum
Abbreviated transcription (Latin):
rent. uenite: quiã nimirũ. hoc ip¬
platione decrescere: in diuina cõtem¬
platione semꝑ accrescere est: ⁊ nũqmͣ¬
i corde recedere. quasi quodã stabili
motu ẽ. semꝑ uenire. Quib & dicit.
Descendamꝰ: & cõfundamꝰ linguã eoꝵ
Ascendunt angłi: in eo qd̃ ereatorẽ cõ¬
spiciunt. Descendunt angłi. ineo
qd̾ creaturã sese in illicitiᷤᷤ erigentẽ
eramine districtionis premunt.
Dicere gͦ di est. descendamꝰ & cõfunda¬
mus linguã eoꝵ: in se ipio eis hoc qd̾
recte agatur ostendere. & ꝑ uim in¬
ternȩ uisionis eoꝵ mentib exhiben¬
da iudicia occultis motib inspirare.

Expanded text:
hoc ipplatione decrescere, in divina contemplatione semper accrescere est; et nunquam corde recedere, quasi quodam stabili motu est semper venire. Quibus et dicit: Descendamus et confundamus linguam eorum. Ascendunt angeli, in eo quod creatorem conspiciunt. Descendunt angeli, in eo quod creaturam sese in illicitis erigentem examine districtionis premunt. Dicere ergo Dei est: Descendamus et confundamus linguam eorum, in seipso eis hoc, quod recte agatur ostendere, et per vim internae visionis, eorum mentibus exhibenda judicia occultis motibus inspirare.
Abbreviated transcription (Latin):
interra ȩdificare refugiunt. ubi se
peregrinos & hospites nouerunt :
paulo atrestante qui ait. Nostra aut̃
ꝯuersatio in celis est. E iterum. os
edificamini domũ nõ manu factã:
in ꝓprus gaudere desiderant: esse
in alieno felices recusant. Aniusti aut̃
quanto longiꝰ ab ȩternȩ patriȩ hȩ¬
reditate diuisi sunt: tanto in terra
altiꝰ fundamenta cogitationis figũt
Hinc est qd̃ ab humanȩ conditionis
exordio in electa prole enoch septimꝰ
nascitur. Hinc est qd̾ cam primũ
filiũ enoc uocat : atq ex eiꝰ nomine
ciuitatẽ quã condidit appellat.
Enoch quippe: dedicatio dicit᷑. Iniqͥ
gͦ se in primordũs dedicant. quia
in hac uita quȩ ante est cordis ra¬
dicem plantant. ut hic ad uotũ
floreant: & a sequenti patria fun¬
tur: quia eoꝵ uitȩ festa dedicatio
in fine seruatur. Hinc est qd̾ attes¬
tante paulo abraham in casulis habi¬
tat: quia habentẽ fundam̃ta ciuita¬
tem quã suꝑnus artifex cõstruit ex¬

Expanded text:
in terra aedificare refugiunt, ubi se peregrinos et hospites noverunt, Paulo attestante, qui ait: Nostra autem conversatio in coelis est . Et iterum: Vos autem aedificamini domum non manufactam opriis gaudere desiderant, esse in alieno felices recusant. Injusti autem quanto longius ab aeternae patriae haereditate divisi sunt, tanto in terra altius fundamenta cogitationis figunt. 288 Hinc est quod ab ipso humanae conditionis exordio, in electa prole Enoch septimus nascitur. Hinc est quod Cain primum filium Enoch vocat, atque ex ejus nomine civitatem quam condidit appellat . Enoch quippe dedicatio dicitur. Iniqui ergo se in primordiis dedicant, quia in hac vita, quae ante est, cordis radicem plantant, ut hic ad votum floreant, et a sequenti patria funtur, quia eorum vitae festa dedicatio in fine servatur. Hinc est, quod attestante Paulo, Abraham in casulis habitat ; quia habentem fundamenta civitatem, quam supernus artifex construxit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
quippe quitatẽ inueniunt. in qua
ab ignib defendant᷑: quia cõugalis
hec uita non quid̃ in uirtutib mi¬
ra est. s tam̃ a supplicus securã. Un¬
de idem loth ad angłm dic̃. E st̃
ciuitas iuxta ad quã possũ fugere
parua: & saluabor in ea. Nũquid
ñ modica est: & uiuet anima mea
in ea : Iuxta gͥ dicit᷑. & tam̃ ad
salutẽ tuta phibetur: quia ꝯuga¬
lis uita nec a mundo longe diuisa
est. nec tam̃ a gaudio salutis alie¬
na. S tunc in astione hac uitã
suã ꝯuiges quasi in parua cuutate
custodiunt: qͣndo ꝓ se assiduis de¬
precationib ittcedunt. nde
Eces etiã in hoc suscȩpi preces tuas.
ut ñ subuertã urbẽ ꝓ qua locutꝰ
es : quia uideł cũ d̃o deprecatio
fundit᷑. nequaqmͣ talis cõiugũ
uita damnat᷑. De qua precatione
qͦ paulꝰ ãmonet dicens. Nolite
fraudare inuicẽ: nisi forte ex con¬
sensu ad tempꝰ ut uacetiᷤ orationi :

Expanded text:
quippe civitatem inveniunt, in qua quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus defendantur, quia conjugalis haec vita, non quidem in virtutibus mira est, sed tamen a suppliciis secura. Unde idem Loth ad angelum dicit: Est civitas hic juxta, ad quam possum fugere, parva; et salvabor in ea. Nunquid non modica est, et vivet anima mea in ea ? Juxta ergo dicitur, et tamen ad salutem tuta perhibetur, quia conjugalis vita nec a mundo longe divisa est, nec tamen a gaudio salutis aliena. Sed tunc in hac actione vitam suam conjuges quasi in parva civitate custodiunt, quando pro se assiduis deprecationibus intercedunt. Unde Ecce etiam in hoc suscepi preces tuasut non subvertam urbem pro qua locutus es, quia videlicet cum Deo deprecatio funditur, nequaquam talis conjugum vita damnatur. De qua precatione quoque Paulus admonuit dicens: Nolite fraudare invicem, nisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orati
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ioth ardentẽ sodomã fugiens.
s tam̃ segor inueniẽs: nequaqmͣ
mox montana cõscendit. Ardentẽ
sodomã fugere est: illicita carnis
incendia declinare. Altitudo uͦ¬
est montiũ: munditia ꝯtinentiũ.
el certe qͣsi in monte sũt. quietiã
carnali copulȩ inherent: s tamͣ
extͣ suscipiende ꝓlis ãmixtionẽ
debitã. nulla carnis uoluptate sol¬
uunt᷑. In monte quippe stare: qͥd
est nisi fructũ ꝓpaginis in carne ñ
quȩrere: In monte stare est: car¬
ni carnalit̾ ñ adhȩrere. S quia
multi sunt qui scelera quid carnis
deserunt: s tam̃ in cõnugio positi
usu solummn debita iura conseruant:
exit quid̃ loch sodomã. s tñ monta
uita relinquit᷑. s adhuc celsitudo
cõuigalis ꝯtinentiȩ subtilit̾ ñ tenet᷑.
Est uͦ in medio segor cuutas quȩ fu¬
gientẽ saluet infirmũ: quia udel̃
cũ sibi ꝑ incõtinentiã miscent᷑ con¬
iuges: & lapsus scelerũ fugiunt:
& tam̃ uenia saluant᷑. Quasi paruã

Expanded text:
t, qui ardentem Sodomam fugit; sed tamen Segor inveniens, nequaquam mox montana conscendit . Ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia declinare. Altitudo vero montium, est munditia continentium. Vel certe quasi in monte sunt qui etiam carnali copulae iextra suscipiendae prolis admixtionem debitam, nulla carnis voluptate solvuntur. In monte quippe stare quid est nisi fructum propaginis in carne non quaerere? In monte stare est non carni carnaliter adhaerere. Sed quia multi sunt qui scelera quidem carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi usu solummodo debiti jura conservant, exiit quidem Loth Sodomam, sed tavita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est in medio Segor civitas, quae fugientem salvet et infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam
Abbreviated transcription (Latin):
uinȩ spei fiduciã transferat. despi¬
cit: & cessante studio. adesse sibi
uitȩ subsidia posse diffidit. elnde
& hȩc eadẽ sara ꝓmissiones dei au¬
diens ridet ⁊ s ridens corripitur:
correpta aut̃ ꝓtinus fecundatur.
Eo quȩ iuuentute uigens fecundari
nõ potuit. annis fracta senilib utẽ¬
ro marcescenti concepit: quia cũ
cura carnis sui cõfidentiã habere
desierit: contra spem ex diuina ꝓmissi¬
one accipit. qd̾ habiturã se ex humana
ratione dubitauit. nde bene ysaac
id est. risus dicit᷑. qui generat᷑: quia
dũ suꝑnȩ spei fiduciam ꝯcipit: quid
mens nr̃a aliud qm gaudium parit :¬

Expanded text:
vinae spei fiduciam transferat, despivinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibus, utero marcescente, concepit, quia cum cura carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Unde et bene Isaac, id est risus, dicitur qui generatur, quia cum supernae spei fiduciam concipit, quid mens nostra aliud quam gaudium parit
Abbreviated transcription (Latin):
magni moderaminis carnis cura fre¬
nanda est. ut seruiat & minime pͥn¬
cipet᷑: ne quasi domina aninũ uin¬
cat. s subacta meritis dñio. quasi an¬
cilla famulet᷑ : ut uissa assit. atq ad
nutũ cordis repulsa dissiliat: ut
uix a tergo ⁊cẽ cogitationis appa¬
reat. & numquã cont᷑ faciẽ recta
cogitantis obsistat. Qd̾̃ bene nobis
hystoria saere lectionis innuitur: cũ
abraham tͥb angłis occurrisse me¬
moratur. Ipse quippe uenientib extͣ
ostium occ̃rit: sara uero post ostium
licet intellectꝰ debet in cogitatio¬
ne trinitatis claustra carnis excȩ¬
dere: & quasi habitationis infimȩ
ianuam exire: Cura aut̃ carnis
ut femina foris nõ appareat. & iu¬
deri iactant̾ erubescat: ut quasi post
tergũ uiri sub discretione sp̃s solis
necessariis intenta. nequaqm sciat
procacit̾ detegi. s uerecunde mode¬
rari. Cui tam̃ sepe cũ dicit᷑ ut de
se minime p̃sumat. & totã se in di¬

Expanded text:
magni moderaminis carnis cura fremagni moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Qhistoria sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur. Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium licet intellectus debet in cogitatione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire? Cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat; ut quasi post tergum viri sub discretione spiritus solis necessariis intenta, nequaqprocaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in di
Abbreviated transcription (Latin):
iecta sentirit: Aꝑte enĩ cernimꝰ. in
quo loco se posuerat: qui puluerẽ se
ac cinerẽ etiã dũ cũ dõ loqueret᷑ esti¬
mabat. Si gͥ ita se despicit quiusq
ad honorẽ diuinȩ collocutionis ascen¬
dit: sollicita intentione pensandũ ẽ
qua pena illi feriendi sunt. qui & ad
sũma nõ ꝓficiunt. & tam̃ de mini¬

Expanded text:
jecta sentiret? Aperte enim cernimus in jecta sentiret? Aperte enim cernimus in quo loco se posuerat, qui pulverem se ac cinerem, etiam cum Deo loqueretur, aestimabat. Si igitur ita se despicit qui usque ad honorem divinae collocutionis ascendit, sollicita intentione pensandum est, qua poena illi feriendi sunt, qui et ad summa non proficiunt, et tamen de mini
Abbreviated transcription (Latin):
& puluis. Sunt nõnulli quos
census ꝑ tumorẽ ñ eleuat: s ꝑ mise¬
ricordiȩ oꝑa exaltat. Et sunt nõ¬
nulli qui dũ se terrenis opib ha¬
bundare cõspiciunt. ueras d̃ĩ diui¬
tias ñ requirunt: atq ȩt̾nam patri¬
am nõ amant. atq hoc sibi sufficere
qd̾ reb temporalib fulcuint᷑ ꝑutant.
Non est gͦ census in crimine. s affectꝰ.
Cuncta enĩ quȩ ds̃ condidit. bona s̃.
S qui bonis male utitur : ꝓfecto agit.
ut quasi ꝑ edacitatis ingliuuẽ. in eo¬
ꝑ quẽ uiuere debuit pane moriat᷑.
Pauꝑ ad requiem lazarus uenerat: su¬
ꝑbum uͦ diuitẽ tormenta cruciabãt.
S tam̃ diues abrahã fuerat: qui in
sinu lazarũ tenebat. Qui tamen
auctori suo colloquens dic̃. Loquar
ad dr̃m meũ: cũ sim puluis & einis.
Quid itaq iste diuitias suas estimare
nouerat: qui semet ipsũ puluerẽ ci¬
nerẽq pensabat: Aut quaudo¬
hunc res possesse excollerent: qui de
se qͦ eaꝵ uidelicet possessore tã ab¬

Expanded text:
 Nam sunt nonnulli quos census per tumorem non elevat, sed per misericordiae opera exaltat. Et sunt nonnulli qui, dum se terrenis opibus abundare conspiciunt, veras Dei divitias non requirunt, atque aeternam patriam non amant, quia hoc sibi sufficere, quod rebus temporalibus fulciuntur, putant. Non est ergo census in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt; sed qui bonis male utitur profecto agit ut, quasi per edacitatis ingluviem, eo per quem vivere debuit pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum vero divitem tormenta cruciabant . Sed tamen dives Abraham fuerat, qui in sinu Lazarum tenebat; qui tamen auctori suo colloquens, dicit: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Quid itaque iste divitias suas aestimare noverat, qui semetipsum pulverem cineremque pensabat? Aut quahunc res possessae extollerent, qui de se quoque earum videlicet possessore, tam ab
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ terrã. Archũ omp̃c ds int̾ se atq
homines in signũ posuit: ut ultra
mundũ. Ailinuo nõ deleret. Vnde
& in archũ color aquȩ & ignis simul
ostendit᷑. quia ex parte est ceruleus.
& ex parte rubicundꝰ: ut utriꝰq udi¬
ciĩ testis sit. uniꝰ uidelicet facti. &.
alteriꝰ faciendi: id est. quia mundꝰ
iudicĩ igne cremabit᷑. nã aqua dilu¬
iecto dorsis pallio. auersi uenienteᷤ
operiunt: nisi qd̃ bonis subditiᷤ fie
p̃positoꝵ suoꝵ mala displicent. ut tñ
auersi deferunt : quia diuidicantes
factũ. &. uenerantes magistrũ: nolũt

Expanded text:
istum. Arcum omnipotens Deus inter se atque homines in signum posuit, ut ultra mundum diluvio non deleret. Unde et in arcu eodem, color aquae et ignis simul ostenditur, quia ex parte est ceruleus, et ex parte rubicundus, ut utriusque judicii testis sit, unius videlicet faciendi, et alterius facti, id est, quia mundus judicii igne cremabitur, nam aqua diluerjecto dorsis pallio aversi venientes operiunt, nisi quod bonis subditis sic praepositorum suorum mala displicent, ut tameum aversi deferunt, quia judicantes factum, et venerantes magisterium, nolunt
Abbreviated transcription (Latin):
Dum de iiquoꝵ in malis ꝑseueran
re. nisi fetor carnis : & qͥd ꝑ ignem.
mitur : Cum gͦ habitantiũ sodomis
uł gomorix carnis scelera puntre.
dñs decreuisset: in ipsa qualitate
ultionis notauit maculã criminis.
Sulphur qͥppe fecorẽ habet: ignis.
ardorẽ. Quia itaq ad ꝑuersa desi¬
deria ex carnis fecore arserant. dig¬
num fuit ut simul sulphuye a
igne. perirent: quatinꝰ exusta pena
discerent. ex iniusto desiderio qͥd

Expanded text:
Cum de iniquorum in malis perseverantre nisi foetor carnis, et quid per ignem mitur? Cum ergo habitantium Sodomis vel Gomorrha, carnis scelera punire Dominus decrevisset, in ipsa qualitate ultionis, notavit maculam criminis. Sulphur quippe foetorem hardorem. Qui itaque ad perversa desideria ex carnis foetore arserant, dignum fuit, ut simul cum sulphure et igne perirent, quatenus ex iusta poena discerent, ex iniusto desiderio quid
Abbreviated transcription (Latin):
archa uixta cubitũ ducit᷑: ubi ho¬
mines & uolatilia cõtinent᷑. Quexit᷑
tam̃ siquis in eis esse ualeat sine pec¬
cato: & nulł inuenit᷑. Quis itaq hõ
sine peccato est: nisi ille qui in pec¬
catis ꝯcȩptus nõ est: In uno gͦ cubi¬
to cõsummat᷑ archa: quia unꝰ est auc̃¬
tor & redemptor ⁊c̃e ecłiȩ sine peccato.¬

Expanded text:
arca juxta cubitum ducitur, ubi hoarca juxta cubitum ducitur, ubi homines et volatilia continentur. Quaeratur tamen si quis in eis esse valeat sine peccato, et nullus invenitur. Quis itaque homo sine peccato est, nisi ille qui in peccatis conceptus non est? In uno ergo cubito consummatur arca, quia unus est auctor et Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa ecł̃ia designat᷑. quȩ adhuc
in multis siuis carnalib lata est: in
paucis sp̃italib angusta. E quia ad
unũ hominẽ qui est sine peccato col¬
ligitur : quasi in uno cubito ꝯsumma¬
tur. Ꝙidemꝰ etenĩ multos intra eiꝰ¬
dem sc̃e ecłiȩ sinũ in suꝑbiam erigi.
in carnis uoluptate dissolui. acqui¬
rendis t̾renis reb inhiare. imꝑante
auaricia maria transire. deseriure
iracundiȩ. iurgũs uacare: ꝓximos
morant᷑. Clidemꝰ alios iam aliena ñ
quȩrere. illatã inuiriã ȩquanimit̃
portare. reb ꝓpriis ee cõtentos. humi¬
lit̾ uuiere : s quia isti pauci sunt. an¬
gustat archa. Alios aut̃ cõspicimꝰ
etiã possessa relinquere. nullũ ter¬
renis reb studiũ dare. inimicos di¬
ligere. carnẽ a cunctis uoluptatib
domare. motꝰ om̃s sub rationis iu¬
dicio premere. ad cȩleste desideriũ
ꝯtemplationis penna subleuari: s
quia tales quiq ualde rari sũt. iam

Expanded text:
universa Ecclesia designatur, quae adhuc universa Ecclesia designatur, quae adhuc in multis suis carnalibus lata est, in paucis spiritalibus angusta. Et quia ad unum hominem, qui est sine peccato, colligitur, quasi in uno cubito consummatur. 17. Videmus etenim multos intra ejusdem sanctae Ecclesiae sinum in superbia erigi, in carnis voluptate dissolvi, acquirendis terrenis rebus inhiare, imperante avaritia maria transire, deservire iracundiae, jurgiis vacare, proximos morantur. Videmus alios jam aliena non quaerere, illatam injuriam aequanimiter portare, rebus propriis esse contentos, humiliter vivere. Sed quia isti jam pauci sunt, angustatur arca. Alios autem conspicimus etiam possessa relinquere, nullum terrenis rebus studium dare, inimicos diligere, carnem a cunctis voluptatibus domare, motus omnes sub rationis judicio premere, per coeleste desiderium contemplationis penna sublevari. Sed quia tales quique valde rari sunt, jam
Abbreviated transcription (Latin):
rcha quȩ trecentis cubitis
fierĩ i longitudine ussa est. sexa¬
ginta uͦ in latitudine. triginta aut̃
in altitudine: in uno est cubito con¬
sũmata. Quid enĩ ꝑ archã. nisi sc̃a
ccłia figurat᷑: quȩ inferus ampla
est. suꝑius angusta: Quȩ a trecen¬
tis & sexaginta ac triginta cubitis.
adimũ cubitũ colligit᷑: quia ab ea
latitudine qua sc̃a xcłia in membriᷤ
suis adhuc infirmantib habet paulisꝑ
angustata. & in altũ ꝓficiens ad unũ
tendit. Ipsa enĩ ratio exigit ut cere¬
damus qd̃ in illa arbhȩ latitudine
omnes bestiȩ. cuncta quadrupedia
atq reptilia in inferiorib fuctint. ho¬
mo uͦ atq uolatilia nimirũ in suꝑio¬
ribus. Luxta suꝑiorem cenĩ partẽ
fenestra fuit in latere. de qua coruũ
uł columbã dimisit homo. ut si iam
diluuiĩ transisset aqua cognosceret.
Et quia archa eadẽ in uno fuit cubito
cõsummata: homo & uolatilia uixta
cubitũ fuerunt. Recte itaq ꝑ archã

Expanded text:
 quae trecentis cubitis fieri in longitudine jussa est, sexaginta vero in latitudine, triginta autem in altitudine , in uno est cubito consummata. Quid enim per arcam nisi sancta Ecclesia figuratur, quae inferius ampla est, superius angusta? Quae a trecentis, et sexaginta, ac triginta cubitis ad unum cubitum colligitur, quia ab ea latitudine quam sancta Ecclesia in membris suis adhuc infirmantibus habet 1350 paulisper angustata, et in altum proficiens, ad unum tendit. Ipsa enim ratio exigit ut credamus quod in illa arcae latitudine omnes bestiae, cuncta quadrupedia atque reptilia in inferioribus fuerunt, homines atque volatilia nimirum in superioribus. Juxta superiorem etenim partem fenestra fuit in latere, de qua corvum et columbam dimisit homo, ut si jam diluvii transissent aquae, cognosceret. Et quia arca eadem in uno fuit cubito consummata, homines et volatilia juxta cubitum fuerunt. Recte itaque per arcam
Abbreviated transcription (Latin):
Aliquando imaginib & ante corporeos
oculos ad tempꝰ ex aere assumptis ꝑ
angło ᷤ loquit᷑ d̾s : sicut abrahã ñ solũ
tres uiros uidere potuit. s etiã habita¬
culo t̾reno susciꝑe: & eoꝵ usib etiã
cibos adhibere. Nisi enĩ angłi cũ
quȩdã nob̃ interna nunciant ad tẽpꝰ
ex aere corpus assumerent. exteriorib
ꝓfecto nr̃is obtutib nõ apparerent:
nec cibos cũ abrahã fumerent. nisi
ꝓpter nos solidũ aliquid ex celesti ele¬
mento gestarent. Nec mirũ qd̾ illic
ipsi qui suscepti sunt mͦ angłi. mͦ
bant. s appellatione dñi ostendit᷑.
qui eis interiꝰ prx̧erat: ut ꝑ hoc p̾siden¬
dentis imꝑium. & ꝑ ills̾ claresceret of¬
ficium ministrantiũ.

Expanded text:
aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis, per angelos loquitur Deus, sicut nunc Abraham non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo tcibos adhibere. Nisi enim angeli, cum quaedam nobis interna nuntiantur, ad tempus ex aere corpus assumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illic ipsi qui suscepti sunt, modo angeli,bant, et appellatione Domini ostenditur, qui eis interius praeerat, ut et per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret officium ministrantis.
Abbreviated transcription (Latin):
qui nulla mutabilitate humane con¬
ditionis astringit᷑. nec ei qd̃ esse est ẽẽ
deficit ex tempore penituisse de sua
conditione describit᷑: nisi qd̾ plerũq
in sacro eloquio sicut sapientes dei ser¬
monẽ trahunt a sapientib sȩcłi. sic
nunc ꝓ utilitate hominis uocẽ in se
humanȩ passionis ipse conditor ho¬
minũ sumit ds. ut uidelicet dicat᷑.
penituit eũ qd̃ hominẽ fecisset in t̾ra.
cũ ꝓfecto cõstet quia is qui cuncta
priꝰqm ueniant cõspicit. nequaqm
utant᷑ uerbis carnaliũ: sic neq si
ipse ineffabilis & creator om̃iũ sp̃s
ut ad intellectũ suũ carnẽ ꝑtrahat.
in se ipso carnis sermonẽ format.

Expanded text:
qui nulla mutabilitate humanae conditionis astringitur, nec ei quod esse est, desit ex tempore, poenituisse de sua conditione describitur, nisi quod plerumque in sacro eloquio sicut sapientes Dei sermonem trahunt a sapientibus saeculi, sic nunc pro utilitate hominis vocem in se humanae passionis ipse conditor hominum sumit Deus, ut videlicet dicatur: Poenituit eum, quod hominem fecisset in terra? Cum profecto constet, quia is qui cuncta prius quam veniant conspicit, nequaquautantur verbis carnalium, sic neque si ipse sub se ineffabilis, et Creator omnium spiritus, ut ad intellectum suum carnem pertrahat, in seipso carnis sermonem format.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec pixesse gaudent hominib: s
patres nõ tam reges hominũ. qm
pastores pecoꝵ fuisse memorant᷑.¬
nde & cũ noe dñs filiisq eius post
diluuiũ diceret. crescite & multipli¬
camini & implete terrã: subdidit.
& terror ur̃ ac tremor sit suꝑ cuncta
animalia terrȩ. Homo quippe ani¬
malib irrationabilib. nõ aut̃ cȩt̾is
hominib natura p̃latus est. Cb̃ ic¬
circo ei dicit᷑ ut ab animalib ñ aut̃
ab homine tueat᷑: quia contͣ na¬
turam suꝑbire est ab ȩquali uelle ti¬
meri. Cuncti gͦ qui presunt. ñ in
se potestatẽ debent ordinis. s equali¬
tatẽ pensare cõditionis. Nlam sicut

Expanded text:
nec praeesse gaudent hominibus, sed nec praeesse gaudent hominibus, sed nostri, non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Cum Noe Dominus filiisque ejus post diluvium diceret: Crescite et multiplicamini, et implete terram, subdidit: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Homo quippe animalibus irrationabilibus, non autem caeteris hominibus, natura praelatus est. Idcirco ei dicitur ut ab animalibus et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est ab aequali velle timeri. Cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis, nam, sic
Abbreviated transcription (Latin):
adiunctũ ẽ. Maledictꝰ chanaan puer:¬
diuina seueritas mnulta remanere pec¬
cata ꝑmittit: s irã iudicii a nr̃a hic
correptione inchoat : ut in reꝓboꝵ
damnatione cõquiescat: sicut scrip¬
tum est. Tempꝰ est ut incipiat udici¬
um de domo dñi. Si aut̃ primũ a
nobis: quis finis eoꝵ qui nõ crȩdũt¬
dei eugłio. Eant gͦ nunc reꝓbi. &s
uoluptatũ suaꝵ desideria inulta mni¬
quitate cõsũment: atq eo temporalia
łlagella ñ sentiant. quo ȩterna eos
supplicia expectant. Bene aut̃ eoꝵ in¬
ulta nȩquitia cham peccantẽ signata
est: cui a patre dicit᷑. Maledictꝰ cha¬
naan puerꝰ: seruus erit fr̃ib suis.
Chanaan uidelicet: filiꝰ fuit cham.
Et quid est. qd̃ cham peccante. chana¬
an eiꝰ filiꝰ sententiã ultionis accepit :
Quid est. qd̾ nõ inse s in posteritate

Expanded text:
adjunctum est: Maledictus Chanaam puuam severitas inulta remanere peccata permittit, sed ira judicii a nostra hic correptione inchoat, ut in reproborum damnatione conquiescat, sicut scriptum est: Tempus est ut judicium incipiat de domo Dei. Si autem primum a nobis, quis finis eoiescat. Eant ergo nunc reprobi, et voluptatum suarum desideria inulta iniquitate consumment; atque eo temporalia flagella non sentiant, quo aeterna eos supplicia exspectant. Bene autem inulta eorum nequitia Cham peccante signata est, cui a patre dicitur: Maledictus Chanaan puer, servus erit fratribus suis . Chanaan videlicet Cham filius. Et quid est quod Cham peccante Chanaan ejus filius sententiam ultionis accipit? Quid est quod non in se, sed in posteritate
Abbreviated transcription (Latin):
unctũ est. Si recte offeras. recte aut̃
nõ diuidas : peccasti. Recte offert᷑: cũ
recta intentione quid agitur. S recte
ñ diuidit᷑: si nõ hoc qd̃ pie agct᷑. etiã
subtilit̾ nĩ discernat᷑. Oblata enĩ recte
diuidere est: quȩlibet bona nr̃a studia
sollicite discernendo pensare. Quod
minirũ qui agere dissimulat: etĩã recte
offerens peccat. Sepe namq & qd̾ bono
studio gerimꝰ. dũ discernere caute neg¬
gligimꝰ: quo iudicet᷑ fine nescimꝰ. &
nõnunqm hoc fit reatꝰ criminiᷤ : qd̾
putatur causa urtutiꝰ. Recte gͦ offe¬
rimꝰ: cũ bono studio bonũ opus agi¬
mus. S recte nõ diuidimꝰ: si habere
discretionẽ in bono oꝑe postponamus

Expanded text:
nesis est: Si recte offeras, et recte non dividas, peccasti . Recte offertur, cum recta intentione quid agitur; sed recte non dividitur, si non hoc quod pie agitur etiam sdividere, est quaelibet bona nostra studia sollicite discernendo pensare: quod nimirum qui agere dissimulat, etiam recte offerens peccat. Saepe namque et quod bono studio gerimus, dum discernere caute negligimus, quo judicetur sine fine nescimus; et nonnunquam hoc fit reatus criminis, quod putatur causa virtutis. Recte ergo offerimus, cum bono studio bonum opus agimus; sed recte non dividimus, si habere discretionem in bono opere postponamus
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ & cogitatio humani cordis in ma¬
lum ꝓna sunt. ab adolescentia sua.
Corruptionis malũ qd̾ unꝰquisq nr̃m
ab ortu desiderioꝵ carnaliũ sũpsit:
in ꝓuectu ȩtatis exercet. Eb nisi hoc
citiꝰ diuinȩ formidinis manꝰ repͥmat:
om̃e cõditȩ naturȩ bonũ repente cul¬
pa in ꝓfundũ uorat. Nemo gͥ sibi
cogitationũ suaꝵ uictoriã tribuat:

Expanded text:
ogitatio humani cordis in malum prona sunt ab adolescentia sua. Corruptionis malum quod unusquisque nostrum ab ortu desideriorum carnalium sumpsit, in profectum aetatis exercet, et nisi hoc citius divinae formidinis manus reprimat, omne conditae naturae bonum, repente culpa in profundum vorat. Nemo igitur sibi cogitationum suarum victoriam tribuat,
Abbreviated transcription (Latin):
pecoꝵ. & ñ reges hoĩum fuisse me¬
morant᷑ : & tam̃ necesse est ut recto¬
res a subditis timeant᷑. quando ab
eis dm̃ minime timeri dep̃hendunt.
ut humana saltẽ formidine peccare
metuat. qui diuina iudicia nõ for¬
midant. Nequaqm namq p̃positi
quo ñ suã głam. s subditoꝵ iusticiã¬
quęrunt. In eo aut̃ qd̾ metũ sibi a
ꝑuerse uiuentib exigunt. quasi ñ
sunt subditi. ex ea debent etiã formi¬
Dum de significatione diuinȩ pollici¬
tationis post diluuiũ tractaret᷑: ad

Expanded text:
hominum, fuisse memorantur. Necesse est ergo ut rectores a subditis timcantur, quando ab eisdem Deum minime timeri deprehendunt: ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam praepositi quo non suam gloriam, sed subditorum justitiaquaerunt. In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi nonsunt subditi ex ea debent etiam formium de significatione divinae pollicitationis post diluvium tractaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ad mensurã uniꝰ cubiti ꝑducatur
quia in sc̃a gcłia quanto sanctiores
quiq sunt. tanto pauciores. Quȩ
insũmo ad illũ ꝑducitur. qui solus
homo in hominib & sine ullius com¬
paratione natus est sanctus. Qui
iuxta psalmistȩ uocẽ. factꝰ est sicut
passer unicꝰ in edificio. Tanto gͦ ma¬
gis mali tolerandi sunt. quanto etiã¬
plus habundant : quia & in arex
tritura pauca sunt grana quȩ ser-¬
uant᷑ horreis. & grandes acerui pa¬
leaꝵ qui ignib cõburuntur.

Expanded text:
ad mensuram unius cubiti perducatur, ad mensuram unius cubiti perducatur, quia in sancta Ecclesia quanto sanctiores quique sunt, tanto pauciores. Quae in summo ad illum perducitur qui solus homo in hominibus, et sine alterius comparatione, natus est sanctus. Qui, juxta Psalmistae vocem, Factus est sicut passer unicus in aedificio . Tanto ergo magis mali tolerandi sunt, quanto et amplius abundant, quia et in areae tritura pauca sunt grana quae servantur horreis, et grandes acervi palearum qui ignibus comburuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dum de reꝓboꝵ multitudine u̾u¬
specietenꝰ intra ȩcłiam positoꝵ. & elec¬
toꝵ paucitate tractaretur: adiunctũ¬
undis diluuii quȩ huiꝰ ȩcłiȩ tipũ ges¬
sit: & ampla in inferiorib. & angus¬
ta in suꝑiorib fuit. Quȩ in sũmita.¬
te etiã sua ad uniꝰ mensurã cubiti exere¬
uit. Inferiꝰ quippe quadrupediu. atq
reptilia: superiꝰ uͦ aues & homines
habuisse crȩdenda est. Ibi lata gxtitit:
ubibestias habuit. Ibi angusta. ubi
homines seruauit: quia nimirum
Sc̃ã ȩcł̃ia in carnalib ampla est. in
spũalib angusta. Ebi enĩ bestialeᷤᷤ
hominũ mores tolerat. illic latiꝰ sinũ
laxat. Ubi aut̃ eos habet qui sp̃ita¬
li ratione suffulti sunt. illic quidẽ
ad sũmum ducitur: s tam̃ qi pauci
sũt angustat᷑. Lata qͥppe uia est quȩ
ducit ad ꝑditionẽ: & multi sunt qͥ
uadunt ꝑ eam. Et angusta porta
est quȩ ducit ad uitã: & pauei sunt
qui inueniunt eam. Eo aut̃ usq
archa angustat᷑ in sũmis. quousq

Expanded text:
um de reproborum multitudine specie tenus intra Ecclesiam positorum, et electorum paucitate tractaretur, in expundis diluvii, quae hujus Ecclesiae typum gessit, et ampla in inferioribus, et angusta in superioribus fuit, quae in summitate etiam sua ad unius mensuram cubiti excrevit. Inferius quippe quadrupedia atque reptilia, superius vero aves et homines habuisse credenda est. Ibi lata exstitit, ubi bestias habuit; ibi angusta, ubi homines servavit, quia nimirum sancta Ecclesia in carnalibus ampla est, in spiritalibus angusta. Ubi enim bestiales hominum mores tolerat, illic latius sinum laxat. Ubi autem eos habet qui spiritali ratione suffulti sunt, illic quidem ad summum ducitur, sed tamen, quia pauci sunt, angustatur. Lata quippe via est 1639 quae ducit ad perditionevadunt per eam. Et angusta porta est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Eo autem usque arca angustatur in summis, quousque
Abbreviated transcription (Latin):
nforib peccatũ adest: cũ in cogitati¬
onib pulsat. Cuiꝰ appetitꝰ subt̾ est. eiq
homo dominat᷑: si cordis nȩquitia in¬
specta citius premit᷑. & priꝰqm ad duri¬
ciam crescat. reluctanti menti subiu¬

Expanded text:
quippe peccatum adest, cum in cogitationibus pulsat. Cujus appetitus subter est, eique homo dominatur, si cordis nequitia inspecta, citius prematur, et priusquam ad duritiam crescat, reluctanti mente subi
Abbreviated transcription (Latin):
on dabit dõ ꝓpitiationẽ suã: &
preciũ redẽptionis animȩ suȩ: Non¬
nũquã diuites elati inferiores oppri¬
munt. aliena rapiunt : &. tñ qͣsi que¬
dam aliis largiunt᷑. O cũ multos
depͥmunt. aliqͣndo qͥb dã opẽ defen

Expanded text:
on dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Nonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur; et cum multos deprimant, aliquando quibusdam opem defen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uł illicita appetunt. uł in ħ mũdo
uideri aliqͥd uolũt: densis cogitati¬
onũ tumultib in corde cõpͥmuntur:
dũꝙ desid̃ioꝵ turbas intra se excitat.
ꝓstratam mentẽ pede misere frequẽ¬
tationis calcant. At contra sc̃i uiri
qr nichil huiꝰ mundi appetunt: nul¬
lis ꝓculdubio in corde tumultib prȩ¬
munt᷑. om̃s quippe inordinatos deside¬

Expanded text:
mundo videri aliquid volunt, densis cogitationum tumultibus in corde comprimuni tur. Dumque desideriorum turbas intra se excitanti prostratam mentem pede miserae frequentationis calcant . At contra, sancti viri, quia nihil hujus mundi appetunt, nullis procul dubio in corde tumultibus premuntur. Om
Abbreviated transcription (Latin):
linquentes cõuersationẽ olestis uitȩ te¬
nuert̃. ad cõsedendũ in iudicio cõuocã¬
tur: atq cũ eo uidices ueniunt. Terra c̃
sursũ uocat᷑: cũ hii qͥ t̾renis actib obli¬
collegistis me: nudius. & oꝑtustis nie.¬

Expanded text:
onversationem coelestis vitae tenuerunt, ad considendum in judicio convocantur, atque cum eo judices veniunt. Terra etiam sursum vocatur, cum ii, qui terrenis actibus oblicollegistis me: nudus, et operuistis me
Abbreviated transcription (Latin):
in isto regno celoꝵ erit minimꝰ. in illo
cce enĩ in miqͥtatib cõceꝓtꝰ suos.
Is qui ꝑse solus ẽ mundꝰ : mundare prȩ¬
ualet ĩmunda. Homo enĩ cͥorruptibi¬
li carne uiuens. ht̃ tẽptationũ ĩmun¬
ditias imp̃ssas in semet ipso: qr nimirũ
cas traxit ab origine. Ipsa qͥppe ꝓpt̾ de¬
lectationẽ carnis eiꝰ concȩptio: ĩmundi¬
tia c̃. nde nẽ ꝑ psalmistã dr̃. E cce
enĩ in iniqͥtatib cõceptꝰ sũ: & in delictiᷤᷤ
rũq temptat᷑ & nolens: hinc ẽ qd̾ im¬
munda quȩdã inm̃te patit᷑. quãnis
ex iudicio reluctet᷑: qi cõceptꝰ de ĩmundi¬
tia. dũ ad imunditiã tendit. hoc conat᷑
iuncere qd̾ est. Quisꝰaut̃ occultȩ tẽpta¬
tionis motꝰ atq ĩmunditiã cogitaniõis
euicerit. nequaꝗͣ cͥ suã munditiã tri¬
buat : qr de ĩmundo cõceptũ semine.
nullꝰ facere mundũ potest. nͥ is qͥ mun¬

Expanded text:
in isto regno coelorum erit minimus, in illo in isto regno coelorum erit minimus, in illo cce enim in iniquitatibus conceptus sum. --Is, qui per se solus est mundus, mundare praevalet immunda. Homo enim in corruptibili carne vivens, habet tentationum immunditias impressas in semetipso, quia nimirum eas traxit ab origine. Ipsa quippe propter delectationem carnis ejus conceptio immunditia est. Unde nunc per Psalmistam dicitur: Ecce enim in iniquitatibus conceptus sum, et in delictis rumque tentatur, et nolens. Hinc est quod immunda quaedam in mente patitur, quamvis ex judicio reluctetur: quia conceptus de immunditia dum ad munditiam vincere quod est. Quisquis autem occultae tentationis motus atque immunditiam cogitationis evicerit, nequaquam sibi suam munditiam tribuat, quia de immundo conceptum semine nullus facere mundum potest, nis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatorib posita: ut uiuendo imple¬
ant. qd̾ loquendo suadire festinant.
Nam loquendi auctoritas ꝑdit᷑: qñ uox
oꝑe ñ adiuuat᷑. Hinc enĩ ꝑ psalmistã
dr̃. Peccatori aut̃ dix̃ dt̃. quare tũ enar
ras iusticias meas: a assumis testam̃tũ
meũ ꝑos tuũ : Tu uͦ odisti disciplinã:
piccisti ser mones meos retrorsu. Sermo¬
nes etenĩ pꝰ se p̾dicator ꝓicit: cũ hoc qd̾
dicit facere cõteminit. Quando aut̃ dic¬
tis eꝰ alt̾ obȩdiat : dũ ipse respuit oꝑe. qd̾
p̃dicat uoce: dissimulat audire qd̃ nar¬
rat: De ipsa p̾dicationis lege scriptũ ẽ.
Qui solu̾t unũ de mandatis istis mini¬
mis. & docuerit sic hoĩes: minimꝰ uoca¬
bit᷑ in regno celoꝵ. Regnũ celoꝵ ui
delicet p̾sentẽ ȩcł̃tam appellat: de qua
scriptũ ẽ. colligent᷑ de regno eꝰ omĩa
scandala. In suꝑno enĩregno: scandala
q̃ ex eo colligi debeant ñ habent᷑.
Qui gͦ soluerit oꝑe. & sic docuerit uoce:

Expanded text:
praedicatoribus posita, ut vivendo impleant quod loquendo suadere festinant. Nam loquendi auctoritas perditur, quando vox opere non adjuvatur. Hinc enim per Psalmistam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare t assumis testamentum meum per os tuum? Tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Sermones etenim Dei post se praedicator projicit, cum hoc quod dicit facere contemnit. Quando autem dictis ejus alter obediat, dum ipse respuit opere quod praedicat voce, et dissimulat audire quod narrat? De ista praedicationis lege scriptum est: Qui solverit unum de mandatis istis minimis, 610 et docuerit sic homines, minimus vocabitur in redelicet Ecclesiam praesentem appellat, de qua scriptum est: Et colligent de regno ejus omnia scandala . In superno etenim regno scandala quae ex eo colligi debeant non habentur. Qui ergo solvit opere, et sic docet voce,
Abbreviated transcription (Latin):
maloꝵ unitas noxia ñ fuisset: nequaꝗͣ di¬
uina ꝓuidentia gygantũ linguas in tan¬
ta diu̾sitate dissipasset. Hanc gͦ unita¬
tẽ reꝓboꝵ contͣ electos ꝓpħ̾a cõsideranᷤᷤ:

Expanded text:
malorum unitas noxia non fuisset, nequaquam dimalorum unitas noxia non fuisset, nequaquam divina providentia superbientium linguas in tanta diversitate dissipasset. Hanc ergo unitatem reproborum contra electos Propheta considerans,
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ ꝑniciosũ ẽ siunitas desit bonis: ita
&̾ ꝑniciosiꝰ ẽ. si ñ desit malis : Reꝓboꝵ
qͥppe unitas bonoꝵ uiã tanto duriꝰ
impedit: qͣnto se ei ꝑcollectionẽ durior
opponit. Hanc unitatẽ reꝓboꝵ. ꝑni¬
ciosã sͥ paulꝰ cõspererat: eũ in medio
saduceoꝵ phariseoꝵq dep̾hensus dicelit.
De spe & resurrectione mortuoꝵ. ego ui¬
dicor. Qua nimirũ uoce ꝑcussa ꝓtinꝰ
contͣ se uicissĩ audientiũ turba dissilusi.
Cũq in duas partes tumultuantiũ mul¬
titudo diuidit᷑: paulo uia creptionis
aꝑit᷑: qr quẽ turba ꝑsequentiũ unita
enĩ iusti dũ diuidit᷑ iniusti: & electoꝵ
uota ad ꝑfectũ ꝑueniunt. dũ reꝓboꝵ
agmina ꝑ discordiã cõfundunt᷑. Q d̾ bñ
etiã maris rubri scissione signat᷑. Dũ
enĩ in dnas partes unda diuidit᷑. ab
electoꝵ ppło ad t̾rã repmissionis ten¬
dit᷑: qi dũ maloꝵ unitas seidit. bo¬
ne m̃tes ad hoc qd̾ appetunt ꝑducunt᷑. Si

Expanded text:
Sicut perniciosum est, si unitas desit bonis, ita perniciosius est, si non desit malis. Reproborum quippe unitas bonorum viam tanto durius impedit, quanto se ei per collectionem durior opponit. Hanc unitatem reproborum perniciosam sibi Paulus conspexerat, cum in medio Sadducaeorum, Pharisaeorumque deprehensus dicebat: » De spe resurrectione mortuorum ego judicor . « Qua nimirum voce percussa protinus contra se vicissim audientium turba dissiliit. Cumque in duas partes tumultuantium multitudo divideretur, Paulo via ereptionis aperitur, quia quem turba persequentium unita i: et electorum vota ad perfectum perveniunt, dum reproborum agmina per discordiam contunduntur. Quod bene etiam maris Rubri scissione signatur . Dum enim in duas partes unda dividitur, ab electo populo ad terram repromissionis tenditur: quia dum malorum unitas scinditur, bonae mentes ad hoc, quod appetunt, perducuntur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
suetudinẽ cũ iusticia cõseruabit: ut nec
relum rectitudinis in manfuetudinᷤ
pondere amittat: nec rur sũ pondꝰ man¬
suctudinis zelo rectitudinis ꝑturbet.¬
ꝑrra & gutta & cassia a uestim̃tis
tuis a gradib eburneis. ex qͥb te de

Expanded text:
suetudinem cum justitia conservavit, ut nec zelum rectitudinis in mansuetudinis pondere amitteret, nec rursum pondus mansuetudinis zelo rectitudinis perturbaret.gutta, et casia a vestimentis tuis, a gradibus e
Abbreviated transcription (Latin):
ustꝰ cũ iniqͦs om̃s extrema ultionẽ ꝑ¬
cuti cõspicit. ipse de gła digne re¬
tributionis hilarescit: nec dam¬
natis iã ex humanitate cõpatit᷑: q
diuine iusticre ꝑ speciẽ inherens. in¬
cõcusso districtionis intimȩ uigore
solidat᷑. Erectas nãq in claritate su¬
ꝑne rectitudinis electoꝵ mentes nul¬
la miscdia afficit: quaᷤ a miseriis al¬
titudo beatitudinis alienas reddit.
& suꝑeũridebunt. Iniqͦs enĩ nẽ uisti
uident & metuunt: tẽ uisuri s̃ &ri¬
debunt. Quia enĩ mͦ labi ad eoꝵ imi
tationẽ posst̃. hic habent formidinẽ:
qr uͦ dãnatis tc̃ ꝓdesse nequeunt. illic
ñ habent cõpassionẽ. Eterno itaq sup¬
qd̾ suspicari fas ñ ẽ. qͣlitatẽ sͥ ꝑfectȩ
felicitatis ĩminuunt. si in regno po¬
siti uolunt. qd̾ implere nequaꝗͣ posst̃.
S qͥsqͥs ad uitȩ p̃cepta se dirigit. priꝰ¬
qmͣ p̃mia ȩt̾na ꝑcipiat. hic iã inicia
secuturȩ in ꝑpetuũ securitatis degu¬

Expanded text:
us cum iniquos omnes extrema ultione percuti conspicit, ipse de gloria dignae retributionis hilarescit. Nec damnatis jam tunc ex humanitate compatitur, quia divinae justitiae per speciem inhaerens, inconcusso districtionis intimae vigore solidatur. Erectas namque in claritate supernae rectitudinis electorum mentes nulla misericordia afficit, quia has a miseriis altitudo beatitudinis alienas reddit. et super eum ridebunt. Iniquos enim justi nunc vident et metuunt, tunc visuri sunt et ridebunt. Quia enim modo ad eorum labi imitationem possunt, hic habent formidinem. Quia vero damnatis tunc prodesse nequeunt, illic non habent compassionem. Aeterno itaque supquod suspicari fas non est, qualitatem sibi perceptae felicitatis imminuunt, si in regno positi volunt quod implere nequaquam possunt. Sed quisquis ad vitae praecepta se dirigit, priusquam praemia aeterna percipiat, hic jam initia secuturae in perpetuum securitatis degu