comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cytharam : Inter ẽẽ dicunt quinorunt. eo quod cõ¬
cauum illud lignum. cui corde suꝑ intenduntur
ut resonent. insuꝑiore parte habet psalterium:
cythara in inferiore: Et quia sp̃c desuꝑ caro de
terra: significari uidetur ꝑpsalterium spc: ꝑcytha¬
ram caro: Q quia duas dixerat rebuctiones nr̃as
ab abyssis terrȩ. unam scđ̾m sp̃m inspe. alterã
scđm corpus inre: audi eas duas & enim ego con-¬
fitebor tibi: inuasis psalmi ueritatem tuam Hoc
et iterum Exultabunt labia mea cum psallam
tibi S quia labia solent dici et interioris homi¬
nis et exterioris: incertum ẽ quomͦ posita sint la¬
bia Sequitut gͦ: E⁊ anima mea quam redemisti:
Ergo de labiis interioribꝰ saluati inspe. reducti ab
abyssis tertȩ. infide et caritate: expectantes tam̃
ad huc tedemptionem aorꝑis nr̃i. quid dicimus: Iam
dixit: Et anima mea quam redemisti: S ne solã
animam redemptam putares inqua nunc audisti

Expanded text:
citharam: interesse dicunt qui norunt, eo quod concitharam: interesse dicunt qui norunt, eo quod concavum illud lignum cui chordae supertenduntur ut resonent, in superiore parte habet psalterium, cithara in inferiore. Et quia spiritus desuper, caro de terra, significari videtur per psalterium spiritus, per citharam caro. Et quia duas dixerat reductiones nostras ab abyssis terrae; unam secundum spiritum in spe, alteram secundum corpus in re; audi eas duas: Etenim ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam. Hoc et iterum. Exsultabunt labia mea, cum psallam tibi. Quia labia solent dici et interioris hominis et exterioris, incertum est quomodo posita sint labia: sequitur ergo, Et anima mea quam redemisti. Ergo de labiis interioribus salvati in spe, reducti ab abyssis terrae in fide et charitate, exspectantes tamen adhuc redemptionem corporis nostri, quid dicimus? Jam dixit: Et anima mea quam redemisti. Sed ne solam animam redemptam putares, in qua nunc audisti
Abbreviated transcription (Latin):
uit xp̃m iħm amortuis iuuificabit et mortalia
corꝑa ura ꝑ inhabitantem sp̃m eius inuobis: Er¬
ꝗo iam resurreximus m̃te. fide. spe. caritate: sed
restat ut resurgamus corꝑe: Audisti unum ite¬
ire: Multiplicasti iusticiam tuam iam incredentibꝰ:
iam in illis quipͥmo resurrexerunt in spe: Multipli¬
casti uisticiam tuam: Ad ipsam iusticiam ꝑtinet et
flagellum: quia tempus ẽ ut iudicium incipiat
adomo dñi. ait petrus: idẽ ascĩs eius: flagellat
autem omnem filium quem recipit: Multiplicasti
iusticiam tuam: quia iam nec filiis peꝑcisti: S
quibꝰ hereditatem ȩternam seruabas: discipli¬
na non deseruisti: Multiplicasti iusticiam tuam :
et conuersus consolatus esme: Ꝙ ꝓpt̾ corpus infine
resurrecturum: et de abyssis terrȩ iterum reduxis:¬
time: Nam et ego conficebor tibi inuasis psalmi
ueritatem tuam: llasa psalmi : psalterium: Sed
quid ẽ psalterium : Organum ligneum. cum cor-¬
dis: Quid significat: Int̾ ẽ aliquid int̾ ipsum et

Expanded text:
m a mortuis vivificabit et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis » ? Ergo jam resurreximus mente, fide, spe, charitate; sed restat ut resurgamus corpore. Audisti unum itein re. Multiplicasti justitiam tuam: jam in credentibus, jam in illis qui primo resurrexerunt in spe. Multiplicasti justitiam tuam. Ad ipsam justitiam pertinet et flagellum; quia tempus est ut judicium incipiat a domo Dei , ait Petrus; id est a sanctis ejus. Flagellat autem omnem filium quem recipit . Multiplicasti justitiam tuam: quia jam nec filiis pepercisti; sed quibus haereditatem aeternam servabas, disciplina non deseruisti. Multiplicasti justitiam tuam; et conversus consolatus es me: et propter corpus in fine resurrecturum, et de abyssis terrae iterum reduxistenim ego confitebor tibi in vasis psalmi veritatem tuam. Vasa psalmi, psalterium. Sed quid est psalterium? Organum ligneum cum chordis. Quid significat? Interest aliquid inter ipsum et
Abbreviated transcription (Latin):
quod offerret ꝓte : quo exemplo doceret te: Quid
docer& te: Quia resurrecturus es: Alnde enim cre-¬
deres: nisi exemplum carnis precederet assumpte
de massa carnis tuȩ: Ergo millo pͥmo resurrexi¬
mus: quia et xp̃c cum surrexit et nos resurrexi¬
mus: Non enim u̾bum mortuum ẽ. et resurrex̃.
sed inuerbo caro mortua ẽ et resurrexit Ibi mor¬
tuuꝰ e xp̃c: ubi es tu moritutꝰ Ꝙ ibi resurrexit
.xͦ : ubies tu resurrecturꝰ. Exemplo suo docuit: quid
non timeres quid sperares: Timebas mortẽ: mor¬
tuus ẽ: Desꝑabas resurrectionem: resurrexit: S:
dicis michi : Ille surrexit: nunquid ego : Sed resur.¬
rexit in eo quod ꝓte accepit exte Ergo natura
tua millo precessit te: et quod sũptum est ate as¬
cendit ante te: Ibi gͦ et tu ascendisti: ascendit gͦ
ille prior. et in illo nos: quia caro illa de gene¬
re humano: Ergo et illo resurgente: reductisumꝰ

Expanded text:
quod offerret pro te, quo exemplo doceret te. Quid quod offerret pro te, quo exemplo doceret te. Quid doceret te? Quia resurrecturus es. Unde enim crederes, nisi exemplum carnis praecederet assumptae de massa mortis tuae? Ergo in illo primo resurreximus; quia et Christus cum resurrexit, nos resurreximus. Non enim Verbum mortuum est, et resurrexit; sed in Verbo caro mortua est, et resurrexit. Ibi mortuus est Christus, ubi es tu moriturus; et ibi resurrexit Christus, ubi es tu resurrecturus. Exemplo suo docuit quid non timeres, quid sperares. Timebas mortem; mortuus est: desperabas resurrectionem; resurrexit. Sed dicis mihi: Ille resurrexit; numquid ego? Sed resurrexit in eo quod pro te accepit ex te. Ergo natura tua in illo praecessit te; et quod sumptum est ex te, ascendit ante te: ibi ergo et tu ascendisti. Ascendit ergo ille prior, et in illo nos; quia caro illa de genere humano. Ergo et illo resurgente, reducti sumus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: et ds erat uerbum Hoc erat inprincipio ap̃
dm̃ Omnia ꝑ ipsum factasunt: et sine ipso fac̃¬
tumẽ nichil Grande hoc: magnum hoc: Tu qͥd
captiue : ubi iaces: Incarne sub morte: Quis gͦ
ille: Quis tuc & quid ille postea : Propt̃ quem ẽ
Quis ille: nisi quod dictum ẽ uerbun: Quodu̾bũ
fle forte sonat et transit : uerbum ds̃ apud dm̃s
Uerbum ꝑ quod facta sunt omnia. Quid propt᷑ te:
& uerbum caro factum ẽ: et habitauit in nobis:
Quifilio suo non ꝑeꝑcit: s ꝓ nobis om̃ibꝰ tradidit
illum: Quomͦ non et cumillo omnia nobis dona.¬
uit: Ecce quis. quid. ꝓptͣ quem: filius dei. caro
propt᷑ peccatorem: propt̃ iniquum: propt̃ deser
torem. factus ille quodtu. filius hominis: ut noᷤᷤ
efficiamur filii dei Caro factus llude caro: Et
maria uirgine: Unde maria uirgo:. fx adam: Er¬
go ex illo pͥmo captiuo: et caro inxp̃o de massa
captiuitatis: Ilt quid: Hoc ad exemplum susce¬
pit ace: inquo moreretat. ꝓte. Sus cepit ate

Expanded text:
t Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Grande hoc! magnum hoc! Tu quid, captive? ubi jaces? In carne, sub morte. Quis ergo ille? quis tu? et quid ille postea? Propter quem? Quis ille, nisi quod dictum est, Verbum? Quod Verbum? ne forte sonat et transit? Verbum Deus apud Deum; Verbum per quod facta sunt omnia. Quid propter te? Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Qui Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum; quomodo non et cum illo omnia nobis donavit ? Ecce quid, quis, propter quem. Filius Dei caro propter peccatorem, propter iniquum, propter desertorem! Factus ille quod tu, filius hominis, ut nos efficeremur filii Dei! Caro factus: unde caro? Ex Maria virgine . Unde Maria virgo? Ex Adam. Ergo ex illo primo captivo; et caro in Christo de massa captivitatis. Utquid hoc? Ad exemplum. Suscepit a te in quo moreretur pro te; suscepit a te
Abbreviated transcription (Latin):
dudi hoc idem apłm paulum dicentem: & ipsi in
nobis met ipsis ingemiscimus: ad optionem ex¬
pectantes redemptionem corꝑis nr̃i: Adhuc in¬
gemiscis: ad huc expectas. Quid gͦ ẽ quod tibi p̃s¬
titit xp̃c : Audi quod sequitur: Spe enim salui
factisumus Spes autem quȩ uidetur non ẽ spes:
Quod enim uidet quisquid sperat: Si autem quod
non uidenus speramus: ꝑ pacientiam expectamꝰ:
Reductigͦ sumus iterum de abyssis terrȩ spe Qua¬
re iterum: Quia iam xp̃c precesserat: Sed quia
resurgemus in re. modo enim sꝑe uiuimus: mͦ
scdm fidem ambulamus reducti: reducti sumꝰ
ab abyssis terrȩ. credendo in eum qui ante nos
resurrexit ab abssis terrȩ: Resuscitata ẽ anima
nr̃a abiniquitate infidelitatis: et facta ẽ in nobis
quasi pͥma resurrectio ꝑfidem: Sedsi sola erit: ubi
ẽ quod ait apostolus adoptionem expectantes re-¬
demptionem coꝑis nr̃ic Abiest quod illo loco di¬
xit aorpus mortuum ẽ propt̃ peccatum: sp̃c aute

Expanded text:
lum dicentem: Et ipsi in nobismetipsis ingemiscimus adoptionem, exspectantes redemptionem corporis nostri. Adhuc ingemiscis, adhuc exspectas. Quid ergo est quod tibi praestitit Christus? Audi quod sequitur: Spe enim salvi facti sumus; spes autem quae videtur non est spes. Quod enim videt quis, quid sperat? Si autem quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Reducti ergo sumus iterum ab abyssis spe. Quare iterum? Quia jam Christus praecesserat. Sed quia resurgemus in re: modo enim spe vivimus, modo secundum fidem ambulamus: reducti sumus ab abyssis terrae, credendo in eum qui ante nos resurrexit ab abyssis terrae; resuscitata est anima nostra ab iniquitate infidelitatis, et facta est in nobis quasi prima resurrectio per fidem. Sed si sola erit, ubi est quod Apostolus ait: « Adoptionem exspectantes redemptionem corporis nostri? » ubi est quod illo loco dixit: « Corpus mortuum est propter peccatum; spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
anteni et lingua mea totadie meditabitur iusticiã
tuam: cum confusi fuerint et erubuerint. quiq̃¬
runt mala michi Quando confundent᷑: Quando
erubescent. nisi infine seculi: Duob enim modis
confundentur: Aut cum credent inxp̃m: aut cũ
gemit triticum int̾ paleas. quandui gemunt spicȩ
int̃ arania. quandiu genunt uasa miscdiȩ intet
uasa irȩ facta in contumeliam: quandiugemit lili¬
um int̾ spinas. non deerunt inimici qui dicant.
quando morietur et p̃eriet nom̃ cius : idẽ ecce ue¬
nuet tempus ut finiantur et non sint. xͥani: Sicut
ceꝑunt ex aliquo temꝑe: ita usq ad certum tem¬
pus erunt: S cum ista dicunt et sine fine moriun¬
tur. et ꝑmanet eccła predicans brachium domini
omni generationi suꝑuenturȩ: ueniet et ipse ulti¬
mus inclaritate sua. resurgent om̃s mortui qͥsq
cum causa sua: seꝑabuntut boni addexteram. ma¬
li autemad sinistram: et confundentur qui in sulta¬
bant: erubescent qui garriebant: & sic lingua

Expanded text:
bitur justitiam tuam? Cum confusi fuerint, et erubuerint qui quaerum mala mihi. Quando confundentur, quando erubescent, nisi in fine saeculi? Duobus enim modis confundentur; aut cum credent in Christum, aut cum gemit triticum inter paleas, quamdiu gemunt spicae inter zizania , quamdiu gemunt vasa misericordiae inter vasa irae facta in contumeliam , quamdiu gemit lilium inter spinas, non deerunt inimici qui dicant, Quando morietur, et peribit nomen ejus ; id est, Ecce veniet tempus ut finiantur, et non sint Christiani: sicut coeperunt ex aliquo tempore, ita usque ad certum tempus erunt. Sed cum ista dicunt; et sine fine moriuntur, et permanet Ecclesia, praedicans brachium Domini omni generationi superventurae. Veniet et ipse ultimus in claritate sua; resurgent omnes mortui, quisque cum causa sua: separabuntur boni ad dexteram, mali autem ad sinistram ; et confundentur qui insultabant, erubescent qui garriebant: et sic lingua
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dei ꝑuos blasphematur inter gentes: sic̃
scriptumẽ: Quid tibi gͦ ꝓfuit littera quam ñ¬
ñ imples: Quare autem non implese Quia de
te presumis: Quare non imples: Quia nego¬
tiator es: oꝑa tua extollis: Hescis necessaria
esse grãm ad iuuantis: ut impleatur precep¬
tum iuberiss. Ecce iussit deus: age quod ius¬
sit: Incipis agere quasi ex iuirib tuis et cadr.
et manet suꝑte littera puniens. non saluanᷤ:
Merito lex ꝑmoysen data ẽ: grã et ueritas

Expanded text:
enim Dei per vos blasphematur in Gentibus, sicut enim Dei per vos blasphematur in Gentibus, sicut scriptum est . Quid tibi ergo profuit littera quam non imples? Quare autem non imples? Quia de te praesumis. Quare non imples? Quia negotiator es; opera tua extollis: nescis necessariam esse gratiam adjuvantis, ut impleatur praeceptum jubentis. Ecce jussit Deus; age quod jussit. Incipis agere quasi ex viribus tuis, et cadis; et manet super te littera puniens, non salvans. Merito Lex per Moysen data est; Gratia et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑum sułorum: Głabantur delege. quod ip¬
silegem acceꝑunt: aliȩ gentes non acceꝑut.
Inqua lege non de grã gloriabantur: s. delitteta
Lex enim sine grã: litera sola est Manet ad con¬
uncendam mniquitatem: non ad dandam salu¬
tem Quid enim ait apostolꝰ: Si enim data
eẽt lex quȩ posset uuificare: om̃ino exlege ẽtꝰt
iusticia: S conclusit scriptura omnia subpec¬
cato: ut ꝓmissio exfide ib̃u xp̃i daretur creden¬
tib : De hac littera dicit alioloco: littera occi¬
dit: sp̃c autem iuiuficat: Habes autẽ lite¬
ram. si preuaricator legis es: qui ꝑlitteram inqͥt
et circuncisionem p̃uaricator legis es Nonne
bñ cantatur et dicitur: erueme de manu lege
pretereuntis et iniqui : Habes litteram: sed
non imples litteram: Alnde non imples literã:
Quoniam qui predicas nonfurandum: fuiatis:
Qui dicis non adulterandum: adulteras Qu
abhominaris idola: sacrilegum facis: Nom̃

Expanded text:
operum suorum, gloriabatur de Lege, quod ipoperum suorum, gloriabatur de Lege, quod ipsi Legem acceperint, aliae gentes non acceperint; in qua Lege, non de gratia gloriabantur, sed de littera. Lex enim sine gratia, littera sola est: manet ad convincendam iniquitatem, non ad dandam salutem. Quid enim ait Apostolus? Si enim data esset lex quae posset vivificare, omnino ex lege esset justitia: sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . De hac littera dicit alio loco: Littera occidit; spiritus autem vivificat . Habes litteram, si praevaricator legis es: Qui per litteram, inquit, et circumcisionem praevaricator legis es. Nonne bene cantatur et dicitur: Erue me de manu legem praetereuntis et iniqui? Habes litteram; sed non imples litteram. Unde non imples litteram? Quoniam qui praedicas non furandum, furaris; qui dicis non adulterandum, adulteras; qui abominaris idola, sacrilegium facis. Nomen
Abbreviated transcription (Latin):
enu et hoc referamus Ibi inueniemꝰ quod dic̃¬
tum ẽ. quomͦ cum denegociatorib quereremꝰ.
ꝓpt̾ actus et oꝑa inuenimus illam dici negoci¬
ationem detestandam. quam notauit apostolꝰ
dicens: ignorantes enim dei iusticiam. et suam
uolentes constituere. iusticiȩ dei ñ sunt sub-
ne forte quis glorietur: Quomͦ gͦ : Nunquid
non oꝑabimur bonitiũ bonum: Oꝑabimur:
s ipso in nobis oꝑante. Ipsius enim sumus figñ¬
tum: creati in xp̃o iħu in oꝑibꝰ bonis: Quomodo
gͦ hoc inuenimus contra negociatores ide de
actu głantes. de negocio quod neget ocium
se extollentis. inquietos potius quam bonos
oꝑatores. quia boni oꝑatores illi sunt in quibꝰ
deus oꝑat᷑ur : sic et nescio quam litteraturam
inuenimus apud uideos. dominus ad sit ut ex¬
plicem uerbis. quod dignatus ẽ donare. ut
corde conspicerem Suꝑbia uideorum ẽ p̃su¬
mentitim tanqũa de uiribꝰ suis: et de iusticia

Expanded text:
enim et hoc referamus; ibi inveniemus quod dicenim et hoc referamus; ibi inveniemus quod dictum est. Quomodo cum de negotiatoribus quaereremus, propter actus et opera, invenimus illam dici negotiationem detestandam, quam notavit Apostolus dicens: Ignorantes enim Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei nne forte quis extollatur. Quomodo ergo? Numquid non operabimur bonum? Operabimur; sed ipso in nobis operante: Ipsius enim sumus figmentum, creati in Christo Jesu in operibus bonis . Quomodo hoc ergo invenimus contra negotiatores, id est de actu gloriantes, de negotio quod neget otium se extollentes, inquietos potius quam bonos operatores; quia boni operatores illi sunt in quibus Deus operatur: sic et nescio quam litteraturam invenimus apud Judaeos. Dominus adsit ut explicem verbis, quod dignatus est donare ut corde conspicerem. Superbia Judaeorum praesumentium tanquam de viribus suis et de justitia
Abbreviated transcription (Latin):
lite iugum meum suꝑ uos. et discite ame quia
mitis sum et humilis corde: et inuenietis requi¬
em animabꝰ ur̃is: Hȩc requies contra negotiatores
predicatur: hȩc requies contra eos qui oderunt
ocium predicatur: agendo et iactando sede oꝑi¬
bus suis. ut non longuis requiescant indeo: et
tante longuis Aar̃a resiliant. quantomagis de
suis oꝑibꝰ extolluntur: S est in quib dam
exemplaribꝰ: quoniam non cognoui litteratu¬
ram: Ubi alii codices habent negociationem:
ibi alii litteraturam Quomͦ concordent inue¬
nire difficile est: & tam̃ interpretum diuersi¬
tas. forte sensum ostendit: non etroxem indu¬
cit Queramus gͦ et litteraturam quomͦ intelli¬
gamus: ne sic offendamus gramiaticos. quomͦ
paulo ante negatiatores: quia et gr̃amaticus
pot̾ in arte sua honeste uiuere: non ꝑiurarẽ.
nonmentiri: Queramus gͦ litteraturam: qu̾a
non cognouit iste. incuiꝰ ore totadie laus dei
ẽ Est̃ quȩdam litteratura udeorum: ad illoᷤᷤ

Expanded text:
os, et discite a me, quia mitis sum et humilis corde; et invenietis requiem animabus vestris ? Haec requies contra negotiatores praedicatur, haec requies contra eos qui oderunt otium praedicatur, agendo et jactando se de operibus suis, ut non requiescant in Deo; et tanto longius a gratia resiliant, quanto magis de suis operibus extolluntur. 19. Sed est in quibusdam exemplaribus, Quoniam non cognovi litteraturam. Ubi alii codices habent, negotiationem; ibi alii, litteraturam: quomodo concordent, invenire difficile est; et tamen interpretum diversitas forte sensum ostendit, non errorem inducit. Quaeramus ergo et litteraturam quomodo intelligamus, ne sic offendamus grammaticos, quomodo paulo ante negotiatores: quia et grammaticus potest in arte sua honeste vivere; non pejerare, non mentiri. Quaeramus ergo litteraturam quam non cognovit iste, in cujus ore tota die laus Dei est. Est quaedam litteratura Judaeorum: ad illos
Abbreviated transcription (Latin):
s spes fortis est: Sienĩ
quod non uidemus speramus: ꝑ pacientiam ex-¬
pectamus: latitudinem uero prestat. caritatis
Unde intelligi etiam sic pocest. quod hic positũ
est mextasi: quia cum ei ꝑsecutor de celo dic

Expanded text:
sed spes fortis est. Si enim, quod non videmus speramus: per patientiam exspectamus . Latitudinem vero praestat caritatisUnde intelligi etiam sic potest quod hic positum est, in ecstasi; quia cum ei persecutori dic
Abbreviated transcription (Latin):
oN COCO
multas unt in hoc psalmo.
inquib sermo nrͣ patiatur
difficultatẽ: uł intentio au¬
ditorum intelligendi impe¬
dimetum. ꝓinde adiuuante d̃no. cu affec
currere debemus quȩ plana sunt: ut si
forte obscura exigunt officium intpretan¬
di. ea quȩ plana sunt legendi officium a
me debeant flagitare. Cantatur hic de ad¬
uentu domimi &s saluatoris nrͣi ra̾u xpͣi: et
de uinea enus. S cantat ille asaph quan¬
tum apparet illuminatꝰ atq correctus:
cuis nomine nostis significari sy nago¬
gam. Demq titulus psalmi ẽ. In finem ꝓ
his qui commutabuntur ÷ utiq in meliuᷤ:
quando xp̃c finis legis. ideo uenit. ut im¬
miitet inmelius. Et ait testimoniũ ipsiꝰ
asaph: bonum cestimoniũ ueritatis. De¬
niq hoc testimoniũ &. xp̃m et uineam
confiretur : hoc ẽ caput ⁊ corpus : regem
&s plebem: pastorem &s grcgem: & totũ
omnũ scͥpturarum mist̾ium. xp̃m et ȩccłiã
Concludit autẽ titulus psalm ꝓ assy riis:

Expanded text:
on adeo multa sunt in hoc psalmo, in quibus sermo noster patiatur difficultatem, vel intentio auditorum intelligendi impedimentum. Proinde adjuvante Domino, cum affectcurrere debemus quae plana sunt; ut si forte obscura exigunt officium interpretandi, ea quae plana sunt legendi officium a me debeant flagitare. Cantatur hic de adventu Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi, et de vinea ejus. Sed cantat ille Asaph, quantum apparet, illuminatus atque correctus, cujus nomine nostis significari Synagogam. Denique titulus Psalmi est, In finem pro his qui immutabuntur: utique in melius, quoniam Christus finis Legis ideo venit, ut immutet in melius. Et addit, testimonium ipsi Asaph: bonum testimonium veritatis. Denique hoc testimonium et Christum et vineam confitetur; hoc est caput et corpus, regem et plebem, pastorem et gregem, et totum omnium Scripturarum mysterium Christum et Ecclesiam. Concludit autem titulus Psalmi, pro Assyriis.
Abbreviated transcription (Latin):
tui. respice me: Uidet te: & dicis. respice me:
Quid ẽ respice: Bilige: attende: miserere mei:
Ergo non ideo dixit iniquitatem si aspexi in
corde meo: quia om̃ino nulla iniquitas sugge¬
ritur cordi humano: Ibi sicgeritur: Non cessat
suggestio: sed non fiat respectio: Si enim res¬
picis iniquitatem. tetro aspicis : et incurris in¬
sententiam dicentis domini in euangelio: lle¬
mo ponens manum suꝑ aratrum et respexit
retro: aptus: regno dei: Quid gͦ : Debeo facere
quod ait apostosus : quȩ retro oblitus: in ea quȩ
ante sunt extentus: Retro eni nr̃a oĩa quȩ
transierunt iniqua st̃ Nemo exbono uenit ad
xp̃m Omnes enim peccauerunt: sed credendo
iustificantur:. ꝑfecta iustitia nonerit: nisi in
illa uita: Tamen ad profectus et mores boni:
ab ipso inspirantur. ab ipso donantur: Noligͦ
tua merita computare: noli Et si suggeritur
iniquitas: noli consentire: Quid enim ait :
iniquitatem non conspexi incorde meo: et in¬

Expanded text:
tui, Respice me. Videt te; et dicis, Respice me. tui, Respice me. Videt te; et dicis, Respice me. Quid est, Respice me? Dilige, attende, miserere mei. Ergo non ideo dixit, Iniquitatem si aspexi in corde meo, quia omnino nulla iniquitas suggeritur cordi humano. Ibi suggeritur, non cessat suggestio; sed non fiat respectio. Si enim respicis iniquitatem. retro aspicis, et incurris sententiam dicentis Domini in Evangelio: Nemo ponens manum super aratrum et respiciens retro, aptus est regno Dei . Quid ergo debeo facere? Quod ait Apostolus: Quae retro oblitus, in ea quae ante sunt extentus . Retro enim nostra omnia quae transierunt, iniqua sunt. Nemo ex bono venit ad Christum: omnes peccaverunt: credendo justificantur . Perfecta justitia non erit, nisi in illa vita; tamen ad provectum, et mores boni ab ipso inspirantur, ab ipso donantur. Noli ergo tua merita computare, noli. Et si suggerit iniquitas, noli consentire. Quid enim ait? iniquitatem non conspexi in corde meo. Et in
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitas. ut placeas deo: Noli illam respicere
idẽ noli eam diligere: s potius despicere idẽ
conterere. et auertere abea: Quic quid letum
promiserit. ut illiceat ad peccandum. quic qͥd
triste minata fuerit. ut impellat ad malefa¬
ciendum: totum nichil est totum transit:
Despici dignum est. ut calcetur: non conspi¬
ci. ut acceptetur: Siiggerit enim aliquando
ꝑcogitationes : uel ꝑuerba colloquentium
malorum: Corrumpunt enim mores bonos:
colloquia mala: Tu noli ea respicere S parum
ẽ inuultu: parum est in lingua: Incorde noli
respicere: idẽ noli diligere. noli acceptare. Nã
tespectum ꝓ dilectione poni cotidianum est:
pͥmo quia dedeo dicimus respexit me: Quid
est respexit me : Ante enim nonte uidebat:
aut rursum attendebat et precib tuis cõmotꝰ
ẽ. ut in te oculos mitteret: llidebat te et arte
S tesperit me dicis: dilexit me: & homini
qui te uidet et rogas eum: dicis. ut misereat᷑

Expanded text:
iniquitas, ut placeas Deo. Noli illam respicere, iniquitas, ut placeas Deo. Noli illam respicere, id est, noli illam diligere; sed potius despice, id est, contemne, et avertere ab ea. Quidquid laetum promiserit, ut illiciat ad peccandum; quidquid triste minata fuerit, ut impellat ad malefaciendum, totum nihil est, totum transit; despici dignum est, ut calcetur; non conspici, ut acceptetur. Suggerit enim aliquando per cogitationes, vel per verba colloquentium malorum. Corrumpunt enim mores bonos, colloquia mala: tu noli ea respicere . Sed parum est in vultu, parum est in lingua: in corde noli respicere, id est, noli diligere, noli acceptare. Nam respectum pro dilectione poni quotidianum est: primo quia de Deo dicimus, Respexit me. Quid est Respexit me? Ante enim te non videbat? Aut sursum attendebat, et precibus tuis commonitus est, ut in te oculos mitteret? Videbat te et ante; sed, Respexit me, dicis, Dilexit me. Et homini qui te videt, et rogas eum, dicis, ut misereatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsum publice prȩdicaui: ipsum insecreto confes¬
sus sum: Parum est dm̃ exultare lingua. sed et
sublingua: ut quod certus loqueris. hoc tacitus
cogites: Adipsum ore clamaui: et exultaui sub
lingua mea: Nlide quam insecreto uult esse inte¬
ger: qui insecreto offert holocausta medullata:
hoc agite fr̃s. hoc imitamini : ut dicatis. uenite
audite quanta fecit animȩ meȩ. Omnia enim
quȩ enarrat: ipsius gr̾ã fiunt in anima nr̃a:
homines erubescentes inhominib accusant
iniquitates: Male fecit : ꝑdite fecit: ꝑdite
fecit: sceleratus homo ẽ: Hoc forte propt̾ ho¬
mines dicit. Uide sinon incorde tuo concu¬
piscis iniquitatem÷ ne forte quod reprehen¬
dis in altero facite cogites: et ideo inillum cla-¬
mes. non quia fecit. s quia inuentus ẽ: Redi
adte intus: esto tibi uidex: Ecce incubiculo tuo
abscondito. in ipsa intimi uena cordis ubi tu
solus es. et ille qui uidet: illic tibi displiceat

Expanded text:
Ipsum publice praedicavi, ipsum in secreto confesIpsum publice praedicavi, ipsum in secreto confessus sum. Parum est Deum exaltare lingua; sed et sub lingua, ut quod certus loqueris, hoc tacitus cogites. Ad ipsum ore meo clamavi, et exaltavi sub lingua mea. Vide quam in secreto vult esse integer qui offert holocausta medullata. Hoc agite, fratres, hoc imitamini, ut dicatis, Venite, audite quanta fecit animae meae. Omnia enim quae enarrat, ipsius gratia fiunt in anima nostrahomines erubescentes in hominibus iniquitates accusant: Male fecit, perdite fecit, sceleratus homo est: hoc forte propter homines dicit. Vide si non in corde tuo conspicis iniquitatem; ne forte quod reprehendis in altero, cogites facere, et ideo in illum clames, non quia fecit, sed quia inventus est. Redi ad te; intus esto tibi judex. Ecce in cubiculo tuo abscondito, in ipsa vena intima cordis, ubi tu solus es, et ille qui videt, illic tibi displiceat
Abbreviated transcription (Latin):
Q hoc ipsum factum dicit animȩ suȩ: At ad ipsũ
ore suo clamaret: factum esse dicit animȩ suȩ:
Ecce fr̃s gentes eramus. et si non innobis: inpa¬
rentib nr̃is: & quid dicit apostolꝰ: Scitis quan¬
do gentes eratis: adsimulacra sine uoce quomo¬
do ascendebatis inducti: Sicant nunc eccła qͣn¬
ta fecit animȩ meȩ: ad ipsum ore meo clamaui:
homo adlapidem clamabam: ad lignum surdũ
clamabam: simulachris mutis loquebar: Iam ima¬
go dei conuersa est ad creatorem suum: Quidi¬
cebam ligno pater meus estu: et lapidi tu me
genuisti. mͦ dico pater noster qui es in cȩlis: Ad
ipsum ore meo clamaui: Ore meo iam: non ore
alieno: Quando clamabam ad lapides inuana
conuersatione paternȩ traditionis: ore alieno
clamabam: Quando clamaui ad dñm quod ip¬
se donauit. quod ipse inspirauit. ad ipsum ore
meo clamaui: et exultaui sublingua mea: Qͥd
ẽ clamaui ore meo᷑ et exultaui sublingua mea:

Expanded text:
Et hoc ipsum factum dicit animae suae: ut ad ipsum Et hoc ipsum factum dicit animae suae: ut ad ipsum ore suo clamaret, factum esse dicit animae suae. Ecce, fratres, Gentes eramus, etsi non in nobis, in parentibus nostris. Et quid dicit Apostolus? Scitis, quando Gentes eratis, ad simulacra sine voce quomodo ascendebatis inducti . Dicat nunc Ecclesia, Quanta fecit animae meae. Ad ipsum ore meo clamavi. Homo ad lapidem clamabam, ad lignum surdum clamabam, simulacris surdis mutis loquebar: jam imago Dei conversa est ad Creatorem suum. Qui dicebam ligno, Pater meus es tu; et lapidi, Tu me genuisti ; modo dico, Pater noster, qui es in coelis . Ad ipsum ore meo clamavi. Ore meo jam. non ore alieno. Quando clamabam ad lapides in vana conversatione paternae traditionis , ore alieno clamabam: quando clamavi ad Dominum, quod ipse donavit, quod ipse inspiravit, ad ipsum ore meo clamavi, et exaltavi sub lingua mea. Quid est, clamavi ore meo, et exaltavi sub lingua mea.
Abbreviated transcription (Latin):
cos de mãmona iniquitatis: ut et ipsi recipiant
a sinistris: quia fecerunt sibi amicos de mãmo¬
na iniquitatis: Qui autem hyrci ad sinistrã:
Quib dicetur. esuriui et non dedistis micbi
manducare: non qui peccata sua elemosinis
est narraturus: Uenite audite & narrabo:
timetis d̾m Si dñm nontimetis: nonnar¬
rabo: Non est quib narretur: ubi timor¬
dei non est: Bei timor aperiat aures ut sit
quod intret. et qua intret quod narraturꝰ
sum: S quid es narraturus: Quanta fecit
animȩ mee: Ecce narrare uult: S quid est
narraturus: Anforte quantum pateat terra.
Quantum distendatur celum: Et quot sint side¬
ra : Quȩ sint uices solis et lune: Ista creatura
ꝑagit ordinem suum: Qui multum eam curi¬
ose quesierunt: eius creatorem ignorauerunt:
Illud audite. hoc accipite. o om̃s qui timetis dm̃
quanta fecit animȩ meȩ: siuultis et ur̃e: Suan¬
ta fecit animȩ meȩ. Adipsum ore meo clamaui.

Expanded text:
cos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant cos de mammona iniquitatis, ut et ipsi recipiant a sinistris, quia fecerunt sibi amicos de mammona iniquitatis. Qui autem hirci ad sinistram? Quibus dicetur, Esurivi, et non dedistis mihi manducare : non qui peccata sua eleemosynis raturus est. Venite, audite, et narrabo. timetis Deum. Si Deum non timetis, non narrabo. Non est quibus narretur, ubi Dei timor non est. Dei timor aperiat aures, ut sit quod intret, et qua intret quod narraturus sum. Sed quid est narraturus? Quanta fecit animae meae. Ecce narrare vult; sed quid est narraturus? An forte quantum pateat terra, quantum distendatur coelum, et quot sint sidera, et quae sint vices solis et lunae? Ista creatura peragit ordinem suum: qui multum eam curiose quaesierunt, ejus creatorem ignoraverunt . Illud audite, illud accipite, o qui timetis Deum, quanta fecit animae meae: si vultis, et vestrae. Quanta fecit animae meae. Ad ipsum ore meo clamavi.
Abbreviated transcription (Latin):
bus. aliud autem intus sentiens: non offert
holocausta medullarum: Cuiꝰ autem medul¬
lam conspicit: eum totum accipit Holocauᷤ¬
ta medullata offeram tibi: cum incenso et ari¬
etibus: Arietes duces eccłȩ: Totum corpus xͥ
loquitur: Hoc ẽ quod offeit deo incensũ: Qd
est otatio cum incenso et arietibus: Maxime
& boues in uenimus triturantes: et ipsi offe¬
runtur deo: Apostolus de ann̾ciatoribus euã¬
gelu dixit intelligendum quod scriptum est.
boui trituranti os non infrenabis: Nunquid
magni boues Quid illi qui forte conscui funt ali¬
quorum peccatorum: quiforte iniꝑso itinere lap
si et sauciati ꝑpenitentiam sanciantur: Nunqͥd
ipsi remanebunt: et adholocausta non ꝑtinebt̃:
Neipsi timeant: ad didit et hircos: Holo causta
medullata offeram tibi: cumincenso et arieti¬
bus. O fferam tibi boues cum hyrcis: Aduinc¬
tione ipsa saluantur: Hẏrci ꝑse nonpossunt:
ad iunctibubus accipiuntur fecerunt ergo amni¬

Expanded text:
bus; aliud autem intus sentiens, non offert bus; aliud autem intus sentiens, non offert holocausta medullarum: cujus autem medullam inspicit, ipsum totum accipit. Holocausta medullata offeram tibi, cum incenso et arietibus. Arietes duces Ecclesiae: totum corpus Christi loquitur; hoc est quod offert Deo. Incensum quid est? Oratio. Cum incenso et arietibus? Maxime enim cum hircis. Boves invenimus triturantes, et ipsi offeruntur Deo. Apostolus de annuntiatoribus Evangelii dixit intelligendum, quod scriptum est: Bovi trituranti os non infraenabis . Ergo lli boves. Quid illi, qui forte conscii sunt aliquorum peccsunt, et sauciati per poenitentiam sanantur? Numquid et ipsi remanebunt, et ad holocausta non pertinebunt? Ne ipsi timeant, addidit et hircos: Holocausta, inquit, medullata offeram tibi, cum incenso et arietibus: offeram tibi boves cum hircis. Adjunctionadjuncti bobus accipiuntur. Fecerunt sibi ami
Abbreviated transcription (Latin):
Confitere te sine illo nichil esse: ipsum aute sine
te ꝑfectum esse: te indigere illo: illum tui n
indigere: Ciama ad illum. domine deus meus
estu: qm̃ bonorum meorum non indiges: Am
et quod te inholocaustum assumit ds: ñ ille
crescit. non ille augetur: non ille ditior. non
ille instructior fit: tibi est meluis quicquid de
te prote facit: non ei qui facit: Hȩc si discernas:
reddis uota deo tuo. quȩ distixerunt labia tua:
Reddam tibi uota mea: quȩ distinxerunt labia
mea: Quam dulcis est sepe tribulatio: quam
necessaria est tibi. Quid ibi locutum ẽ os ipsiꝰ
intribulatione sua: Holocausta medullata of¬
feram tibi: Quid est medullata : Intus teneam ca¬
ritatem tuam: non erit insuꝑficie: in medulleᷤ
meis erit quod te diligo: Nichil enim interius.
medullis nr̃is: Interiora ossa sunt carne: medul¬
le interiores sunt ipsis ossibus. Quisquis gͦ in
suꝑficiȩ colit dm̃. magis placere uult homini¬

Expanded text:
confitere te sine illo nihil esse, ipsum autem sine confitere te sine illo nihil esse, ipsum autem sine te perfectum esse; te indigere illo, illum autem tui non indigere. Clama ad illum: Dixi Domino, Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non indiges . Jam eo quod te in holocaustum assumit Deus, non ille crescit, non ille augetur, non ille ditior, non ille instructior fit: tibi est melius quidquid de te pro te facit; non ei qui facit. Haec si discernas, reddis vota Deo tuo, quae distinxerunt labia tua. Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea. Quam dulcis est saepe tribulatio! quam necessaria! Quid ibi locutum est os ipsius in tribulatione sua? Holocausta medullata offeram tibi. Quid est, medullata? Intus teneam charitatem tuam; non erit in superficie, in medullis meis erit quod diligo te. Nihil enim interius medullis nostris: interiora ossa sunt carne, medullae interiores sunt ipsis ossibus. Quisquis ergo in superficie colit Deum, magis placere vult homini
Abbreviated transcription (Latin):
um holocaustum: Holocaustum autem hic ꝓmit¬
tit: Corpus xp̃i loquitur: unitas xp̃i loquitur:
Introibo indomum tuam inholocaustis: Totum
cum consumat ignis tuus: nichil mei remaneat
michi ⁊ totum sit tibi: Hoc autem erit in resur¬
qͥscriptus ⁊ Absorta est mors in uictoria. Uictoria
quiã ignis diuinus ẽ: cum absorbet et mortem
nr̃am. holocaustum est: Nonremanet mortale
aliquid incarne: non remanet aliquid culpabi¬
le inspũ: Totum exmortali uita consumetur:
Quȩ est distinctio in uotis : hȩc est distinctio.
ut te accuses. illum laudes: te intelligas crea¬
turam. illum creatorem: te tenebras illum il¬
luminatorem: cui dicas tu illuminas lucernã
meam domine: deus meus illuminabis tene¬
bras meas: Nam quando dixeris oanima quia
exte tibilucet: non distingues. Si non distingueᷤ:
non reddes uota distincta: Redde uota distincta:
confitere te mutabilem illum in cõmutabilem:

Expanded text:
um holocaustum. Holocausta ergo promitum holocaustum. Holocausta ergo promittit; corpus Christi loquitur, unitas Christi loquitur: Introibo in domum tuam in holocaustis. Totum meum consumat ignis tuus; nihil mei remaneat mihi, totum sit tibi. Hoc autem erit in resurscriptum est: Absorpta est mors in victoriam . Victoria quasi ignis divinus est: cum absorbet et mortem nostram, holocaustum est. Non remanet mortale aliquid in carne, non remanet aliquid culpabile in spiritu; totum ex mortali vita consumetur, Quae est distinctio in votis? Haec est distinctio, ut te accuses, illum laudes; te intelligas creaturam, illum creatorem; te tenebras, illum illuminatorem, cui dicas: Tu illuminabis lucernam meam, Domine; Deus meus, illuminabis tenebras meas . Nam quando dixeris, o anima, quia ex te tibi lucet, non distingues. Si non distingues, non reddes vota distincta. Redde vota distincta; confitere te mutabilem, illum incommutabilem:
Abbreviated transcription (Latin):
tuum ibi refrigerium erit: Refrigerium ꝓpt̃
quietem dicitur: nam sidicas calor est uerum
est: Si dicas refrigerium: uerumẽ: Si enu re¬
frigerium male accipias : quasi torpescimus
ibi: Non autem torpescimus ibi: s requiescimꝰ:
Rec quia calor dicitur estuabimus ibi: sedferue¬
mus spũ: Attende ipsum calorei in alio psal¬
mo: Nec est qui se abscondat acalore eius. Q
dicit et apostolus: Spũ feruentis. Ergo tran¬
siuimus ꝑignem et aquam: et eduxistinos in re
frigerium: Attende quia non tantum de refri¬
gerio: sed nec de ipso igne optabili tacuit. Intro¬
ibo indomum tuam in holocaustis. Quid est ho¬
locaustum: Totum incensum: sed igne diuino:
holocaustum enim łr sacrificium: cum totum
accenditur:. Aliȩ sunt partes sacrificiorum:
aliud holocaustum: Quando totum ardet et
totum absumitur igne diuino: holocaustũ
dr: Quando pars: sacrificium: Omne quidem
holocaustum sacrificium: s non omne sacrifici¬

Expanded text:
tuum ibi refrigerium erit. Refrigerium propter tuum ibi refrigerium erit. Refrigerium propter quietem dicitur. Nam si dicas, Calor est, verum est: si dicas, Refrigerium, verum est. Si enim refrigerium male accipias, quasi torpescimus ibi. Non autem torpescimus ibi, sed requiescimus: nec quia calor dicitur, aestuabimus ibi, sed fervebimus spiritu. Attende ipsum calorem in alio psalmo: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Quid dicit et Apostolus? Spiritu ferventes . Ergo, Transivimus per ignem et aqrs. 13. Attende quia non tantum de refrigerio, sed nec de ipso igne optabili tacuit: Introibo in domum tuam in holocaustis. Quid est holocaustum? Totum incensum, sed igne divino. Holocaustum enim dicitur sacrificium, cum totum accenditur. Aliae sunt partes sacrificiorum; aliud holocaustum: quando totum ardet, et totum consumitur igne divino, holocaustum dicitur; quando pars, sacrificium. Omne quidem holocaustum sacrificium; sed non omne sacrifici
Abbreviated transcription (Latin):
tanquam lutum aqua soluetur: Noli festinare
adaquam. ꝑignem transi ad aquam : ut trau¬
seas et aquam: Fropterea et insacramentis cathe
titando. et exorcitando: ad hibetur prius ignis:
Nam unde plerumq ĩmundi sp̃s clamant ardeo:
si ille ignis non est e Post ignem autem exorcis¬
mi uenitur adbaptismum: ut abigne ad aqu̾a:
ab aqua in refrigerium: Quod autem insacram̃¬
seculi angustia timoris: Accedit pͥma uice ig¬
nis: postea ablato timore metuendũ est ne
felicitas humana corrumpat: Cum autem te
ignis crepare non potuerit. et in aqua non mer¬
seris sed nataueris: ꝑdisciplinam transis ad re¬
quiem: et transiens ꝑignem et aquam ediiceriᷤᷤ
in refrigerium: Quarum enim retum signa st̃
insacramentis : ipsȩ res sunt in ipsa perfectione
uite ȩterne: Iam cum transierimus ad illud re¬
frigerium frẽs im̃i: nullum ibi timebimus
inimicum ÷ nullum temptatorem ÷ nullum in¬
uidum: nullum ignem: nullam aquam : ꝑꝰpe.¬

Expanded text:
tanquam lutum aqua solvetur. Noli festinare tanquam lutum aqua solvetur. Noli festinare ad aquam; per ignem transi ad aquam, ut transeas et aquam. Propterea et in Sacramentis, et in catechizando, et in exorcizando, adhibetur prius ignis. Nam unde plerumque immundi spiritus clamant, Ardeo, si ille ignis non est? Post ignem autem exorcismi venitur ad Baptismum; ut ab igne ad aquam, ab aqua in refrigerium. Quod autem in Sacramsaeculi: angustia timoris accedit prima, vice ignis; postea ablato timore, metuendum est ne felicitas mundana corrumpat. Cum autem te ignis crepare non fecerit, et in aquam non merseris, sed enataveris; per disciplinam transis ad requiem, et transiens per ignem et aquam educeris in refrigerium. Quarum enim rerum signa sunt in Sacramenti, ipsae res sunt in illa perfectione vitae aeternae. Jam cum transierimus ad illud refrigerium, fratres charissimi, nullum ibi timebimus inimicum, nullum tentatorem, nullum invidum, nullum ignem, nullam aquam; perpe
Abbreviated transcription (Latin):
facit: Ne metuas: pater est: Numquam sic seuit:
ut ꝑdat: Quando male uiuis: si parcit. plus iras¬
citur: Omnino istȩ tribulationes flagella sunt
corrigentis: ne sit sententia punientis: Impo¬
ignem et aquam: Inis et aqua: utrumq ꝑiculo.
sum ẽ: In hac uita certe uidetur aqua ignem ex¬
tinguere: et ignis uidetur aquam siccare: Ipse
istȩ temptationes sunt: qͥbus habundat hȩc ui¬
ta: Ignis urit: aqua corrumpit: Altrumq ine¬
tuendum: et ustio tribulationis et aqua corrup.¬
tionis Quando sunt res angustȩ. et aliquȩ infeli¬
citates sunt in hoc mundo: quasi ignis ẽ. Quan¬
dosunt res prospere. et habundantia seculi circũ¬
fluit: quasi iam aqua est: llide ne te ignis exinat:
ne a qua corrumpat: firmus esto aduersus ignẽ:
Coqui te oportet: tanquam uas fictum mitteris
in caminum: ut firmetur quod formatum ẽ: Has
ergo quod iamigne firmatum est: aquam ñti¬
met: llas autem si solidatum inigne non fuerit:

Expanded text:
facit. Ne metuas, pater est. Nunquam sic saevit, facit. Ne metuas, pater est. Nunquam sic saevit, ut perdat. Quando male vivis, si parcit, plus irascitur. Omnino istae tribulationes flagella sunt corrigentis, ne sit sententia punientis. ignsum est in hac vita. Certe videtur aqua ignem exstinguere, et ignis videtur aquam siccare. Ita et ipsae tentationes sunt, quibus abundat haec vita. Ignis urit, aqua corrumpit: utrumque metuendum; et ustio tribulationis, et aqua corruptionis. Quando sunt res angustae, et aliqua quae infelicitas dicitur in hoc mundo, quasi ignis est: quando sunt res prosperae, et abundantia saeculi circumfluit, quasi aqua est. Vide ne te ignis exurat, ne aqua corrumpat. Firmus esto adversus ignem; coqui te oportet: tanquam vas fictum mitteris in caminum ergo jam igne firmatum aquam non timet; vas autem si solidatum igne non fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
quorum animam posuit inuitam: Induxistinos
in muscipulam: Nonut capti moreremut: sedun¬
de liberati experiremur: Posiuisti tribulationeᷤ
indorso nr̃o: Erecti enim male. suꝑbi eramus:
male erecti curuati sumus : ut curuati bene
erigeremur Posuisti tribulationes indorso nr̃o:
imposiusti homines suꝑ capita nr̃a: hec omnia
passa est eccła: llariis et diuersis ꝑsecutionibus
passa est hoc: et singillatim etiam mͦ patitur:
Non enim quisquam est qui se inhac uita ab
his temptationib potest dicere immuinem:
Ergo imponit et homines super capita nr̃a: To¬
leramus quos nolumus: patimur suꝑiores ali¬
quando quos nouimus peiores Peccata enim
si desint: bene suꝑior est homo: Quanto autẽ
plura ad sunt: tanto est inferior: Et bonum est
ut consideremus nos peccatores esse: et sic tolere
mus impositos suꝑ capita nr̃a ut et nos deo confi¬
teamur: quia digna patimur: Quid enim in¬
digne pateris: quod facit qui iustus est: Pofu

Expanded text:
quorum animam posuit in vitam. Induxisti nos quorum animam posuit in vitam. Induxisti nos in muscipulam: non ut capti moreremur, sed unde liberati experiremur. Posuisti tribulationes in dorso nostro. Erecti enim male, superbi eramus: male erecti curvati sumus, ut curvati bene erigeremur. Posuisti tribulationes in dorso nostro: imposuisti homines super capita nostra. Haec omnia passa est Ecclesia variis et diversis persecutionibus; passa est hoc singillatim, etiam modo patitur. Non enim quisquam est, qui se in hac vita ab his tentationibus possit dicere immunem. Ergo imponuntur et homines super capita nostra: toleramus quos nolumus, patimur superiores aliquando quos novimus pejores. Peccata autem si desint, bene superior est homo; quanto autem plura adsunt, tanto est inferior. Et bonum est ut consideremus nos peccamus impositos super capita nostra: ut et nos confiteamur Deo, quia digne patimur. Quid enim indigne pateris, quod fecit qui justus est? Posui
Abbreviated transcription (Latin):
indomino: Qui posuit animam meam inuitam:
Ecce posuit animam nrãm aduitam: quia credimꝰ
in eum qui inuita posuit aninam nr̃am: S quid
de inde opus est nisi ut ꝑseueremus usq infinẽ:
E hoc quis dabit: nisi dequo consequent᷑ dictumẽ.
et nondedit in motum pedes meos: Ipse posuit ani¬
mam meam inuita: ipse regit et pedes ne nutent
et moueantur et dentur inmotu: et ipse nos fa¬
pedes meos: Quid enim passus es. aut quid pati
potiusti: ut moucrentur pedes tui: Quid: Au¬
di quid sequatur: Quare dixi non dedit inmotu
pedes meos: Quia multa passi sumus de quibus
mouerentur pedes nr̃i deuia. nisi ipse regeret: et
eos in motum non daret: Que sunt ista: Quoniã
probastinos deus: ignistinos sicut ignitur argen¬
tum: Non ignisti sicut fenum. sed sicut argentũ:
ad hibendo nobis ignem non incinerem conuer¬
tisti. sed sordes abluisti Ignisti nos sicut ignitur
argentum: Et uidete quo mͦ seuit deus in illos:

Expanded text:
in Domino. Qui posuit animam meam in vitam. in Domino. Qui posuit animam meam in vitam. Ecce posuit animam nostram in vitam, quia credimus in eum; in vitam posuit animam nostram: sed quid deinde opus est, nisi ut perseveremus usque in finem? Et hoc quis dabit, nisi de quo consequenter dictum est, Et non dedit in motum pedes meos? Ipse posuit animam in vitam, ipse regit pedes, ne nutent, ne moveantur, et dentur in motum; ipse nos fapedes meos? Quid enim passus es, aut quid pati potuisti, ut moverentur pedes tui? Quid? audi quae sequantur. Quare dixi, non dedit in motum pedes meos? Quia multa passi sumus, de quibus moverentur de via pedes nostri, nisi ipse regeret, et eos in motum non daret. Quae sunt ista? Quoniam probasti nos Deus; ignisti nos, sicut ignitur argentum. Non ignisti sicut fenum, sed sicut argentum: adhibendo nobis ignem, non in cinerem convertisti, sed sordes abluisti. Ignisti nos, sicut ignitur argentum. Et vide quomodo saevit Deus in illos,
Abbreviated transcription (Latin):
tentur s non inse ipsis: Humilientur inse ipsis:
exaltentur inxp̃o: Qui enim se humiliat exalta¬
bitur: & qui se exaltat humiliabitur: Qui ama¬
ricant: non exaltentur inse ipsis: Benedicite¬
gentes dm̃ nr̃m: Ecce repulsisunt qui amaricãt:
reddita est illis ratio Aliqui conũsisunt: aliqui
suꝑbi remanserunt: Nonuos terreant: qui grãm
euangelicam inuident gentib. Iam uenit semen
abrahe: in quo benedicentur omnes gentes: Bene-¬
dicite eum: in quo benedicimini: B enedicite gen¬
tes deum nr̃m: & audite uocem laudis eius: Nec uoᷤ
ipsos laudetis: s ipsum laudetis: Quȩ est uox lau¬
dis eius: Quia gr̃a ipsius sumus. quicquid boni
sumus: Q uiposuit animam meam inuitam: Ec¬
ce uox laudis eius: qui posuit animam meã in ui¬
tam: Ergo inmortẽ erat: Erat inmorte: quia erat
inte: Inde ẽ: quod non debuistis exaltari inuobis
ipsis: Ecce inmorte erat intẽ: Ubi erat inuita ni¬

Expanded text:
tentur, sed non in seipsis. Humilientur in seipsis; tentur, sed non in seipsis. Humilientur in seipsis; exaltentur in Christo. Qui enim se humiliat, exaltabitur; et qui se exaltat, humiliabitur . Qui amaricant, non exaltentur in semetiGentes, Deum nostrum. Ecce repulsi sunt qui amaricant; reddita est illis ratio: aliqui conversi sunt, aliqui superbi remanserunt. Non vos terreant qui gratiam evangelicam invident Gentibus; jam venit semen Abrahae, in quo benedicuntur omnes Gentes . Benedicite eum in quo benedicimini; Benedicite, Gentes, Deum nostrum: et audite vocem laudis ejus. Ne vos ipsos laudetis; sed ipsum laudetis. Quae est vox laudis ejus? Quia gratia ipsius sumus, quidquid boni sumus. Qui posuit animam meam in vitam. Ecce vox laudis ejus: Qui posuit animam meam in vitam. Ergo in morte erat; in morte erat in te. Inde est quod non debuistis exaltari in vobis ipsis. Ecce in morte erat in te: ubi erit in vita, ni