comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eius interiora ꝑueniunt. Itaq agitur.
ut aliuo intrinsecus uoto. aliud extrin¬
secus teneat᷑ offitio: & hac sapientia ñ
iam turbulenta atq confusa. sed trau¬
quilla corda repleant᷑. Sene gͦ de ea dr̃.
quia abyssus dicit non est in me: & mare
loquit᷑ non est mecũ. Ac si apte diceret᷑.
ꝑ turbate mentes scłarium eo ipso clamant.
qm̃ a uera sapientia longe diuisȩ sunt:
quo quiete non sunt. Quia uͦ hȩc dĩ sa¬
pientia manens cum patre aute scła
incarnanda erat in fine scłoꝵ. ut ad re¬
dimendũ genus humanũ non scõs angłos.
ñ iustos homines mitter&. sed in manife¬
statione uisionis ꝑ sem& ipsam uenir&:
rum ꝓ ea. Quid namq ꝑ aurũ obrirũ:
nisi scĩ angłi designantur . Qui recte &¬
aurum uocant᷑. & obrirum. Aurũ. qr
fulgent claritate iusticiȩ: Obrituni.
quia nullũ habuerunt iunquã conta-¬
gium culpȩ. Homines uͦ iusti qu̾adiu
in hac carne corruptibili mortaliter

Expanded text:
ejus interiora perveniunt. Itaque agitur ejus interiora perveniunt. Itaque agitur ut aliud intrinsecus voto, aliud extrinsecus teneatur officio; et hac sapientia non jam turbulenta atqua confusa, sed tranquilla corda repleantur. Bene ergo de ea dicitur quia Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquitur: Non est mecum. Ac si aperte diceretur: Perturbatae mentes saecularium eo ipso clamant, quoniam a vera sapientia longe divisae sunt, quo quietae non sunt. Quia vero haec Dei sapientia manens cum Patre ante saecula incarnanda erat in fine saeculorum, ut ad redimendum genus humanum non sanctos angelos, non justos homines mitteret, sed in manifestatione visionis per semetipsam veniret, zum pro ea? Quid namque per aurum obrizum, nisi sancti angeli designantur? Qui recte aurum vocantur, et obrizum: aurum, quia fulgent claritate justitiae; obrizum, quia nullum habuerunt unquam contagium culpae. Homines vero justi, quandiu in hac carne corruptibili mortaliter
Abbreviated transcription (Latin):
presidens udex ratio: & tranquillo mo-¬
deramine ea quȩ circa se minus sunt¬
tranquilla disponit. Sicut enĩ uigor m̃tis
freuandis preest motib carnisͥ sic sepe
suꝑ impositos tumultus occupationis be¬
ne regit amor quietis: quia exteriores
curȩ si ꝑuerso amore uon appetunt᷑: ñ
confuso sed ordinato animo minustrari
quęunt. Sc̃i & enim uiri nequaqu̾a eas
appetunt: seo occulto ordine sibi suꝑim¬
positas gemunt. Et quãuis illas ꝑ meli¬
orẽ intentionẽ fugiant: tam̃ ꝑ subditã
mentẽ portant. Quas quidẽ sũmopere
si liceat uitare festinant: seo timentes oc¬
cultas dispensationes di tenent qđ fugiuts:
exercent qđ uitant. Intrant enĩ ad cor
suũ. & ibi consulunt quid uelit occulta
uoluntas dĩ: seseq subditos debere ẽẽ
sumis ordinationib cognoscentes. humi¬
liant ceruicẽ cordis iugo diuinȩ dispen¬
sationis. Quisqͥs uͦ talis est. quilib& tu¬
multus uersent᷑ extrinsecus: nũquã ad

Expanded text:
praesens judex ratio, et tranquillo mopraesens judex ratio, et tranquillo moderamine ea quae circa se minus tranquilla sunt, disponit. Sicut enim vigor mentis frenandis praeest motibus carnis, sic saepe superimpositos tumultus occupationis bene regit amor quietis, quia extcurae si perverso amore non appetuntur, non confuso, sed ordinato animo ministrari queunt. Sancti etenim viri nequaquam eas appetunt, sed occulto ordine sibi superimpositas gemunt; et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant; sed timentes occultas dispensationes Dei, tenent quod fugiunt, et exercent quod vitant. Intrant enim ad cor suum, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei; seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis. Quisquis vero talis est, quilibet tumultus versentur extrinsecus, nunquam ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciues sunt. Sic itaq aliquando contingit.
ut qui solam cęlestem patriã diligunt:
terrene patriȩ curis subiacere uideant᷑.
Quoꝵs tam̃ ministerium a prauoꝵ oꝑib
plerumq in actui: ñ nũꝗͣ uͦ ante suꝑnum
iudicẽ in sola cogitatione discernitur.
Plem quippe suꝑna sapientia discernunt
qualiter debeant & ad aliud uacare ini¬
trinsecus. & ad aliuo extrinserus occupa¬
ri: ut si forte occulta di ordinatione ali¬
quid eis non appetentib de huius scłi cu-¬
ris imponit᷑. cedant dõ quẽ diligunt:
& pre amore eius iutrinsecus solã illius
desiderent uisionẽ : pre timore uͦ eius
impositã sibi extrinsecus humilit̾ exple¬
aut actionẽ ut & uacare do appetant
ex grã dilectionis: & rursum curas suꝑ¬
impositas ex conditione expleant seruitu¬
tis. Cuniq occupationes extrinsecus ꝑstre¬
punt. intrinsecus in amore pacatissima
quies tenet᷑. atq occupationũ tumultus
exterius ꝑstrepentes dispensat interius

Expanded text:
iendum.---Sic itaque aliquando contingit ut qui solam coelestem patriam diligunt, terrenae patriae curis subjacere videantur. Quorum tamen ministerium a pravorum operibus plerumque in actu, nonnunquam vero ante supernum judicem in sola cogitatione discernitur. Pleni quippe superna sapientia discernunt qualiter debeant et ad aliud vacare intrinsecus, et ad aliud extrinsecus occupari ut si forte occulta Dei ordinatione aliquid eis non appetentibus de hujus saeculi curis imponitur, cedant Deo quem diligunt, et prae amore ejus intrinsecus solam illius desiderent visionem; prae timore vero ejus impositam sibi extrinsecus humiliter expleant actionem, ut et vacare Deo appetant ex gratia dilectionis, et rursum curas superimpositas ex conditione expleant servitutis. Cumque occupationes extrinsecus perstrepunt, intriquies tenetur, atque occupationum tumultus exterius perstrepentes dispensat interius
Abbreviated transcription (Latin):
cupãtur. Sed illa iusticia iustificans:
isti iusticia ustificata. de dõ quippe qͥ
sapientia est đr: ut sit ipse iuistus et
iustificans. Isti uͦ dicunt: ut nos effice¬
remur iusticia dĩ in ipso. Aliter gͦ ue¬
nerandũ est lumen illuminaus: aliter
lumen illuminatũ. Aliter iusticia iusti¬
ficans: aliter iusticia iustificata.
aliud ẽẽ. aliud sapere. Serui aũ sapi
& ẽẽ possunt: & sapientes ñ eẽ. Hab&
uitã sapientia:ͥ seo non aliud hab&.
aliud est: quippe cui hoc est eẽ. qđ ui
posst̃ iuxta aliquid esse nec uiuere. Aliud qͥp¬
pe illis est esse alud uiuere: qi in ip̃o parente pͥ¬
mo essentiam habuere ꝑ mitiũ : uitã ꝑ accessum.
Qm̃ prius de terra factus est homo ⁊ & post¬
modum scriptum est inspirauit in faciẽ eiꝰ spi¬
racłm uite:⁊ factꝰ ẽ homo ĩ aĩam uiuentem. Sapi

Expanded text:
cupantur; sed illa justitia justificans, isti autem justitia justificata. De Deo quippe, qui sapientia est, dicitur: Ut sit ipse justus et justificans ; isti vero dicunt: Ut nos efficeremur justitia Dei in ipso . Aliter ergo venerandum est lumen illuminans, aliter lumen illuminatum; aliter justitia justificans, aliter justitia justificata. aliud esse, aliud sapere; servi autem sap esse possunt, et sapientes non esse. Habet vitam sapientia, sed non aliud habet, et aliud est, quippe cui hoc est esse quod vpossunt juxta aliquid esse, nec vivere. Aliud quippe illis est esse, aliud vivere, quia in ipso parente primo essentiam habuere per initium, vitam per accessum; quoniam prius de terra factus est homo, et postmodum, sicut scriptum est: Inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, et factus est homo
Abbreviated transcription (Latin):
quippe ad se uenisse sapientiã uidens. no¬
luit se in illis aureis uasis figere: seo in eã
studuit fide certissima ꝑtransire. Unde
in canticis canticoꝵ dicit. Inuenerunt me
uigiles: qui custodiunt ciuitatẽ. Nũ quẽ
dilexit aiuma mea uidistis as Paululũ cũ
ꝑtrausissem eos: inueni quẽ diligit anima
mea. Quos enĩ iugiles qui ciuitatẽ custodi¬
unt. nisi priores patres uel ꝓpħas accipi¬
mus : qui studuerunt ad eustodiã nrãm
sc̃ȩ predicationis uoce uigilare : Seo cum
redemptorẽ suũ eccłia querer&. in ipsis
antiquis predicatorib spem figere noluit.
quȩ dicit. Paululũ cum ꝑtransissem eos in¬
ueni quẽ ailigit anima mea. Illũ quippe
inuenire nou poss&. si istos ꝑtransire noluis¬
s&. In istis se custodib infideles fixerant.
debant. Uoce gͥ ac fide petri mueutos ui¬
giles scã eccł̃ia transiit: quȩ ꝓpharũ dnm̃m. unũ
quelib& ex ꝓpħis credere contempsit.
Dicat᷑ gͦ recte. Nec cõmutabunt᷑ ꝓ ea uasa auri.

Expanded text:
quippe ad se venisse sapientiam videns, noluit se in illis aureis vasis figere, sed in cam studuit fide certissima pertransire. Unde in Canticis canticorum dicit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Quos enim vigiles qui custodiunt civitatem, nisi priores Patres vel prophetas accipimus, qui studuerunt ad custodiam nostram sanctae praedicationis voce vigilare? Seredemptorem suum Ecclesia quaereret, in ipsis antiquis praedicatoribus spem figere noluit, quae dicit: Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea. Illum quippe invenire non posset, si istos transire noluiset. In istis se custodibus infideles fixerant, debant. Voce igitur ac fide Petri inventos vigiles sancta Ecclesia transiit, quae prophetarum Dominum unum quemlibet ex prophetis credere contempsit. Dicatur ergo: Nec commutabuntur pro ea vasa auri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħis putauit. Qu̾ẽ electoꝵ oculi fide
tenuerunt dm: cũ uiderent hominem.
Unde ab eo scĩs discipulis dr̃. Quẽ dicunt
homines e se filiũ hominis s Cui cũ
ꝓtinus responderent. alii iohannẽ bap¬
tistam. alii autẽ eliam. alii uͦ hieremiam.
aut unum ex ꝓpħis: de suo mox sensu re-¬
qͥrunt᷑. Uos aũ quẽ me e̾e̾ dicitis: Cui ꝓtinus¬
petrus totius ȩxclię uoce respondens. ait.
Til es xp̃c filius di uiui. Quia gͥ iuxta pauli
uocem. xp̃m nouimus di uirtutẽ & dĩ sa¬
pientiami: petrus ꝓ hac sapientia uasa auri
excelsa & enunentia cõmutare noluit: qͥa
de illa non aliuo quã erat intellexit
Magnum quippe ut dictũ est uas auri io¬
hanues: magnũ uas auri elias uel hieremiaᷤ
suit. Sed quisquis eundẽ dum quelib& eoꝵ
ẽẽ credidit: uas auri excellum & emitiens
ꝓ sapientia cõmutauit. Eccłia uͦ ꝓ hac

Expanded text:
prophetis putavit, quem electorum oculi fide tenuerunt Deum, cum viderent hominem. Unde ab eo sanctis discipulis dicitur: Quem dicunt homines esse Filium hominis? Cui cum protinus responderent: alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii vero Jeremiam, aut unum ex prophetis; de suo mox sensu requiruntur: Vos autem quem me esse dicitis? Cui Petrus totius Ecclesiae voce respondens, ait: Tu es Christus Filius Dei vivi . Quia igitur juxta Pauutem et Dei Sapientiam; Petrus pro hac Sapientia vasa auri excelsa et eminentia commutare noluit, qui de illa, non aliud quam erat, intellexit. Magnum quippe, ut dictum est, vas auri Joannes, magnum vas auri Elias vel Jeremias fuit; sed quisquis eumdem Dominum quemlibet eorum esse credidit, vas auri excelsum et eminens pro Sapientia commutavit. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
enim suꝑnȩ patriȩ electi scĩ quidẽ &
iusti sunt: seo participatione sapientiȩ
ñ cõparatione. Quid enim sunt hoies
dõ cõparati s Lumen aut sapientia.:
L um̃ ⁊s̾ui xx sapientie uocari solent: seo
illa lunen illuminans: isti lum̃ illumi¬
natum. sicut scriptum est. Erat lux
uera: quȩ illuminat omnẽ hominẽ ue-¬
nientẽ in hũc mundũ. Istis aũ tantũ modo

Expanded text:
m supernae patriae electi, sancti quidem et justi sunt; sed participatione sapientiae, non comparatione. Quid enim sunt homines Deo comparati? Lumen autem sapientia, lumen et servi sapientiae vocari solent. Sed illa lumen illuminans, isti lumen illuminatum, sicut scriptum est: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Istis a
Abbreviated transcription (Latin):
eos enim qui ex flagello ꝓficiunt dictũ
est: qui fingis dolorem in precepto. Quia
dum flagellatur iniquus & corrigit᷑: au¬
dire preceptũ noluit: audiet dolorẽ.
Dolor gͦ in precepto fingit᷑ ei. qui a malis
operib quasi precepti uice dolore cohibet᷑.
De his uͦ quos dampnãt flagella ⁊ ñ libe¬
rant. dr. ꝑ cussisti eos nec doluerunt:
adtriuisti eos. & rennuerunt accipere
disciplinã. His flagella ab hac uita incho

Expanded text:
eos enim qui ex flagello proficiunt dictum eos enim qui ex flagello proficiunt dictum est: Qui fingis dolorem in praecepto . Quia dum flagellatur iniquus, et corrigitur; audire praeceptum noluit, audit dolorem. Dolor ergo in praecepto fingitur, ei qui a malis operibus quasi praecepti vice, dolore cohibetur. De his vero quos damnant flagella et non liberant, dicitur: Percussisti eos, nec doluerunt; attrivisti eos, et renuerunt accipere disciplinam . His flagell
Abbreviated transcription (Latin):
namq uita. dñs tantomagis stud& ut
parcat. quantomagis expectando flagel¬
lat: sicut ipse uoce angłi ad iohannẽ ait.
Ego quos amo. redarguo & castigo. Et sicut
tra autẽ de flagello dampnationis scrip¬
tũ est: in operib manuum suarũ cõpre¬
dñs ait. dum incorrigibiliter delinquen¬
tes popłos uid&: quos non iam sub dis¬
ciplina filios: seo sub districta ꝑcussio
non parc&. ibi quoq uerbis aliis declarat᷑:
qͥd clamas suꝑ contricione tua. Insaua¬
bilis est dolor tuus. Unde hoc semꝑ
electi ꝓuident. ut ante ad iusticiã re¬
deant. quã sese ira uidicis in extingui¬
bilit̾ accendat: ne ultimo flagello dep̃hensi.
simul eis finiat᷑ uita cũ culpa. Flagellũ
nainq tunc dilu& culpam: cũ mutaue¬
rit uitã. Nã cuius mores non mutat: ñ
expiat actiones. Omĩs gͦ diuina ꝑcussio.
aut purgatio in nobis uite presentis ÷:
aut initium pęnȩ sequentis. Propter¬

Expanded text:
namque vita Dominus tanto magis studet ut namque vita Dominus tanto magis studet ut parcat, quanto magis exspectando flagellat. Sicut ipse voce angeli ad Joannem ait: « Ego quos amo redarguo et castigo . » Et sictra autem de flagello damnationis scriptum est: « In operibus manuum suarum compreiam Dominus dicit, dum incorrigibiliter delinquentes populos videt, quos non jam sub disciplina filios, sed sub districta percussiNon parcet; ibi quoque verbis aliis declaratur: Quid clamas super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . Unde hoc semper electi provident, ut ante ad justitiam redeant, quam sese ira judicis inexstinguibiliter accendat, ne ultimo flagello deprehensi simul eis finiatur vita cum culpa. Flagellum namque tunc diluet culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, non expiat actiones. Omnis ergo divina percussio, aut purgatio in nobis vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ lumen est: qui mediante anima
in eius utero fieri dignatus est ꝑ huma¬
nitatẽ corpus. Quia gͦ lumen incorpo¬
reum in eius erat utero corporandum ÷
ei que incorporeum concepit.
id est corpus in te humanitatis. accipiet.
incorporeum lum̃ diuinitatis. Sed iam¬
de iniquo quolib&. qcł cepimus ex sequam.¬
Loll& gͦ eum uentus urens: quia uideli¬
c& malignus sp̃s eum quẽ nunc sucçen¬
derit igne ꝑuerse concupiscentię: ra-¬
pit postmodũ ad flammas gehennę.
loco suo. Locus ꝑuersorum est tẽporaliᷤᷤ
uitȩ delectatio: & carnis uoluptas. Quasi
turbine gͥ unusquisq de loco suo rapit᷑:
cũ a cunctis suis delectationib. extremo
territus die separatur. De quo extremo
tit ut parcat. Cum uͦ eius uitã in pec¬
cato ꝑmanentẽ feriendo concludit: fla-¬
gellum emittit. sed nequaꝗͣ parcit. Qui
enim flagellũ emnissit ut parcer&: ad
hoc emittit quandoq ne parcat. In hac¬

Expanded text:
nitatem lumen est; qui mediante anima, nitatem lumen est; qui mediante anima, in ejus utero fieri dignatus est per humanitatem corpus. Quia ergo lumen incorporeum in ejus erat utero corporandum, ei quae incorporeum concepit aId est, corpus in te humanitatis accipiet incorporeum lumen divinitatis. de iniquo quolibet quod coepimus exsequamergo eum ventus urens, quia videlicet malignus spiritus eum quem nunc succenderit igne perversae concupiscentiae, rapit postmodum ad flammas gehennae. loco suo. Locus perversorum est temporalis vitae dilectio, et carnis voluptas. Quasi turbine igitur unusquisque de loco suo rapitur, cum a cunctis suis delectationibus, extremo territus die, separatur. De quo extremo tit, ut parcat. Cum vero ejus vitam in peccato permanentem feriendo concludit, flagellum emittit, sed nequaquam parcit. Qui enim flagellum emisit ut parceret, ad hoc emittit quandoq
Abbreviated transcription (Latin):
bium. Ab huius gͥ urentis uenti uni-¬
uscuiusq electi menͦ adustione tẽpera-¬
t᷑. quando in ea uicioꝵ feruor extinguit᷑:
& desiderioꝵ carnalium flãma friges¬
cit. Unde & sca ȩccłia in sponsi sui lau-¬
dib leta clamat. Sub umbra illius quã
desiderauerã sedi. De euius ardoris
ascendit abies: dũ in sc̃oꝵ corde ꝓ ab¬
iectione terrenȩ cogitationis. altitudo
suꝑnȩ contemplationis exoritur. Urtica
uͦ igneȩ omnino naturȩ est. Myrtu
namq: temperatiue ferunt ẽẽ uirtutis.
Pro urtica gͥ crescit myrtus: cũ iustoꝵ
mentes a prurigine & ardore uitiors.
ad cogitationũ temperiem tranquillita¬
tẽq ꝑueniunt : dum iam terrena non
appetunt: dũ flaminas carnis. desideriiꝰ
mentis refrigerium cęlitus datũ marię¬
dr: uirtus altissimi obumbrabit tibi.
Quãuis hac in re ꝑ umbrationis uoca¬
bulum: incarnandi di utraq potuit
natura signari. Umbra eni a lumi-¬
ne format᷑ & corpore. Dñs aũ ꝑ diui¬

Expanded text:
bium . Ad hujus igitur urentis venti uniuscujusque electi mens adustione temperatur, quando in ea vitiorum fervor exstinguitur, et desideriorum carnalium flamma frigescit. Unde et sancta Ecclesia in sponsi sui laudibus laeta clamat: Sub umbra illius quem desideraveram sedi . De hujus ardoris ascendit abies, dum in sanctorum corde pro abjectione terrenae cogitationis altitudo supernae contemplationis exoritur. Urtica vero igneae omnino naturae est. Myrtus autem temperativae fertur esse virtutis. Pro urtica igitur crescit myrtus, cum justorum mentes a prurigine et ardore vitiorum ad cogitationum temperiem tranquilitatemque perveniunt, dum jam terrena non appetunt, dum flammas carnis desideriis Mentis refrigerium Maridicitur: Virtus Altissimi obumbrabit tibi . Quamvis hac in re per obumbrationis vocabulum, incarnandi Dei utraque potuit natura signari. Umbra enim a lumine formatur et corpore. Dominus autem per divi
Abbreviated transcription (Latin):
đr̃: quia id nos agere ipso donante preua¬
lemus. ꝑ nos gͦ qui non litterã quȩ occidit.
seo spm̃ qui uiuificat sequimur. ꝓfunda
fluiuoꝵ dñs scrutat᷑. & abscondita in lucem
ꝓdueit : quia dicta legis quȩ caligosa nimis
hẏstoria obscurat. nunc expositio spiritalis
illuminat. Unde & loquens in parabolis
ꝑ ęugł̃m. ueritas discipulis precepit dicens
Qđ dico uobis in tenebris. dicite in lumine:
& qđ in aure auditis predicate suꝑ tecta.
Aꝑta nãq dicta exponentiũ: fecerunt nobis
ee̾ iam conspicuas sententias antiquoꝵ pa¬
trũ. Unde ĩsaiaᷤ ꝓpħa. plana sc̃ȩ eccłiȩ ex¬
positionis uerba conspiciens. & non alle¬
goriarũ tenebris obscura: exclamauit di
angusti & clausi riui fuerant: qui in mensas
scientiȩ sue sententias. collectione obscuris¬
sima constringebant. At contra doctrina
sc̃ȩ ȩccłiȩ riui & lati & patentes st̃: quia¬

Expanded text:
dicitur, quia id nos agere ipso donante praevadicitur, quia id nos agere ipso donante praevalemus. Per nos ergo qui non litteram quae occidit, sed spiritum qui vivificat sequimur, profunda fluviorum Dominus scrutatur, et abscondita in lucem producit, quia dicta legis, quae caliginosa nimis historia obscurat, nunc expositio spiritalis illuminat. Unde et loquens in parabolis per Evangelium Veritas discipulis praecepit, dicens: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Aperte namque dicta exponentium fecerunt nobis esse jam conspicuas sententias antiquorum Patrum. Unde Isaias propheta plana sanctae Ecclesiae expositionis verba conspiciens, et non allegoriarum tenebris obscura, exclamaviangusti et clausi rivi fuerunt, qui immensas scientiae suae sententias collectione obscurissima constrinxerunt. At contra, doctrina sanctae Ecclesiae rivi et lati et patentes s
Abbreviated transcription (Latin):
cũ humnanã animã de se abiecta sapientẽ.
delic&e anima ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Si se paraue¬
ris preciosũ a uili: quasi os meũ eris.
Uilis quippe dõ est mundus presens: p̃cio¬
sa uͦ ei est anima humana. Qui gͦ precio¬
sũ a uili separat. quasi os dñi uocat᷑: quia
ꝑ eum ds uerba sua exerit: qui ab amo¬
re presentis scłi loquendo quȩ potest. hu¬
manã animã euellit. Et quia testamenti¬
noui doctores ad hoc usq ꝑducti sunt.
ut occultas quoq alegoriarũ caligines
in ueteri testamento rimarent᷑: recte sub¬
trũ dicta nuncupant᷑ Quis enĩ pensare
suffici&: quã uehemens fluuius dũ legẽ
conder&  ex pectore moysi eruipit.s
Q ũa uehemens fluuius ex dauid
manarunt.s Sed hoꝵ fluminũ uidea spe¬
ciem tenuit: dũ utterȩ suꝑficiem seruans.
eoꝵ ꝓfunda nesciuit. Nos ũ qui uemi¬
ente dño in eis interna spiritalia querimꝰ:
eoꝵ ꝓfunda rimamur. Qđ ipse dñs facere

Expanded text:
cum humanam animam de se abjecta sapientem cum humanam animam de se abjecta sapientem icet anima per prophetam dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Vilis quippe Deo est mundus praesens, pretiosa vero ei est anima humana. Qui ergo pretiosum a vili separat, quasi os Domini vocatur, quia per eum Deus verba sua exerit, qui ab amore praesentis saeculi loquendo quae potest, humanam animam evellit. Et quia novi Testamenti doctores ad hoc usque perducti sunt, ut occultas quoque allegoriarum caligines in veteri Testamento rimentur, recte subtrum dicta nuncupantur? Quis enim pensare sufficiat quam vehemens fluvius, dum legem conderet, ex pectore Moysi erupit quam vehemens fluvius ex David manarunt? Sed horum fluminum Judaea speciem tenuit, dum litterae superficiem servans, eorum profunda nescivit. Nos vero qui veniente Domino in eis interna spiritalia quaerimus, eorum profunda rimamur. Quod ipse Dominus facere
Abbreviated transcription (Latin):
dũ magnopere est. quia tanto unaqueq
anima fit preciosior ante oculos di: qͣnto
pre amore ueritatis ꝓ despectior¬
fuerit ante oculos suos. Hine ad saul dr̃.
Nonne cũ paruulus esses in oculis tuis. ca¬
put te constitui in tribub isrł .s Ac si
aꝑte dicer&. Magnus mͥ fuisti. quia des¬
pectus t̃: sed nunc quia magnus tibi es.
factus es despectus michi. Unde & per
ꝓpħam dr. Uȩ qui sapientes estis in oculis
urĩs: & coram uobism&e ipsis prudentes.
Tanto enĩ fit quisq uilior dõ: quanto p̾ciosi¬
or sibi. Tanto preciosior dõ. quanto ꝓpt̃
eũ uilior sibi: quia humilia respicit.
& alta a longe agnoscit. Om̃e itaq p̃ciosũ¬
uidit oculus eius. In scriptura sacra uide¬
re di aliquantio ꝓ eligere ponit᷑. sicut
in eugłio scriptũ est. Cũ esses sub ficu
uidi te: i est positum te sub umbra legis
elegi. Uidit gͦ preciosum: quia humilia
elegit. Infirma enim mundi elegit ds:
ut confunder& fortia. Uidit preciosum:

Expanded text:
dum magnopere est quia tanto unaquaeque anima fit pretiosior ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectiorfuerit ante oculos suos. Hinc ad Saul dicitur: Nonne cum parvulus esses in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel ? Ac si aperte diceret: Magnus mihi fuisti, quia despectus tibi; sed nunc quia magnus tibi es, factus es despectus mihi. Unde et perae qui sapientes estis in oculis vestris, et coram vobismetipsis prudentes . Tanto ergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo quanto propter eum vilior sibi: quia humilia respicit, et alta a longe agnoscit . CAP. VIvidit oculus ejus. In Scriptura sacra videre Dei, aliquando pro eligere ponitur, sicut in Evangelio scriptum est: Cum esses sub ficu, vidi te ; id est, positum te sub umbra legis elegi. Vidit ergo pretiosum quia humilia elegit: Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . Vidit pretiosum,
Abbreviated transcription (Latin):
metũ. Quid enim maris nomineꝰ. nisi
secularium mentium amara inquietudo
signat᷑ .s Quȩ dũ se uicissim inimicitiis
impetunt: quasi aduersantes se undȩ̨¬
collidunt. Recte & enim marẽ uita
seculariũ dr̃: quia dũ ꝓcellosisi actionũ
motib concitat᷑: ab iternę sapientiȩ
quiete atq stabilitate disiungit᷑. Q uo
escor sp̃s ms̃ͥ nisi suꝑ humilẽ & quietũ.
& trementẽ sermones meos u A terreuis
aũ mentib tatto longius sp̃s fugit: quan¬
to apud has quietẽ non inuenit. Hinc
est enim qđ de quibusdã ꝑ psalinistam
đr. Contricio & infelicitas in uiis eoꝵ:
& uiã pacis non cognouerunt. A qua

Expanded text:
Quid enim maris nomine nisi saecularium mentium amara inquietudo signatur? Quae dum se vicissim inimicitiis impetunt, quasi adcollidunt? Recte enim mare vita saecularium dicitur, quia dum procellosis actionum motibus concitatur, ab internae sapientiae quiete atque stabilitate disjungitur. Quo spiritus meus, nisi super humilem et quietum, et trementem sermones meos ? A terrenis autem mentibus tanto longius spiritus fugit, quanto apud has quietem non invenit. Hinc est enim quod de quibusdam per Psalmistam dicitur: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non co
Abbreviated transcription (Latin):
consũment᷑ nulle anni. Millenario aũ
numero non quantitatẽ temporis: seo
uniuersitatẽ qua regnat ȩccłia designauit.
Antiquus autẽ serpens ligatus catena in
abyssũ mutit᷑: quia religatus a bonoꝵ cor¬
dib. apud repboꝵ mentes reclusus. eis
atrocius dominat᷑. Qui paulo post quoq
de puteo abyssi educi describit᷑: quia de
iniquoꝵ cordib nunc occulte seuientib.
tunc accepta contra ęccłiam potestate. in
uim aꝑtȩ ꝑsecutionis erumpit. Hȩc itaq
abyssus u qua nc̃ diabolus seruat᷑ occultꝰ.
non eẽ in se sapientiam dicit: quia alienã
se a uera sapientia iniquis operib osten¬
dit. dũ enim malitiã quisqͥs tegit in
corde. ore autẽ blandimenta exhib&.
dũ cogitationes suas dupplicitate obnu¬
bilat. dũ puritatis uerba quasi fatuitatẽ
deuitat᷑: dũ uias simplices itnocentiȩ de¬
clinat : quasi habere abyssus di sapien¬
tiã recusat. Et quia huic mundo m̃tes

Expanded text:
consumentur mille anni . Millenario etenim consumentur mille anni . Millenario etenim numero non quantitatem temporis, sed universitatem, qua regnat Ecclesia, designavit. Antiquus autem serpens ligatus catena in abyssum mittitur, quia religatus a bonorum cordibus, apud reproborum mentes reclusus, eis atrocius dominatur. Qui paulo post quoque de puteo abyssi educi describitur, quia de iniquorum cordibus nunc occulte saevientibus, tunc accepta contra Ecclesiam potestate, in vim aperte persecutionis erumpet. Haec itaque abyssus, in qua nunc diabolus servatur occultus, non esse in se sapientiam dicit, quia alienam se a vera sapientia iniquis operibus ostendit. Dum enim malitiam quisque tegit in corde, ore autem blandimenta exhibet, dum cogitationes suas duplicitate obnubilat, dum puritatis verba quasi fatuitatem devitat, dum vias simplicis innocentiae declinat, quasi habere se abyssus Dei sapientiam recusat. Et quia huic mundo mentes
Abbreviated transcription (Latin):
Quid frustra deciperis us dicat itaq uir
sc̃s de sapientia. nec inuenit᷑ in terra sua¬
uiter uiuentium: quia nimirũ qui in
hoc mundo suauiter uiuunt. ita adhuc
stulti sunt: ut hoc ipsum quoq nesciant
unde ceciderunt. Sequitur. Auyssus di¬
nͥ corda hominũ uocat᷑. quȩ & ꝑ lapsum
fluida. & ꝑ duplicitatis sunt caliginem
tenebrosa a ᷤ. Quȩ uimirũ abyssus non ẽẽ
in se hanc sapientiam ꝓfitet᷑: quia iniqua
mens dũ esse sapiens carnaliter appetit:
stultam se ad spiritalia ostendit. Nam qr
teste paulo. sapientia huius mundi stul¬
ticia est apud dm̃: tanto quisq amplius
intus stultus fit. quanto conat᷑ exterius
sapiens uideri. de hac abysso ꝑ iohannẽ
dr. Uidi angłm descendentẽ de cȩlo. ha¬
bentẽ clauem abyssi. & catenã magnã in
manu sua: & apprehendit draconẽ ser
pentẽ antiquum qui ẽ diabolus & satanas:
& ligauit eum ꝑ annos mille & misit in
abyssum. & clausit & signauit suꝑ illũ ⁊
ut non seducat amplius gentes. donec

Expanded text:
Quid frustra deciperis . Dicat itaque vir sanctus de sapientia: Nec invenitur in terra suaviter viventium, quia nimirum qui in 588 hoc mundo suaviter vivunt ita adhuc stulti sunt, ut hoc ipsum quoque nesciant, unde ceeiderunt. Sequitur: CAPUT nisi corda hominum vocat? quae et per lapsum fluida et per duplicitatis sunt caliginem tenebrosa. Quae nimirum abyssus non esse in se hanc sapientiam profitetur, quia iniqua mens dum esse sapiens carnaliter appetit, stultam se ad spiritalia ostendit. Nam quia, teste Paulo, Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum , tanto quisque amplius intus stultus fit, quanto conatur exterius sapiens videri. De hac abysso per Joannem dicitur: Vidi angelum descendentem de coelo, habentem clavem abyssi, et catenam magnam in manntem antiquum, qui est diabolus, et satanas, t eum per annos mille, et misit in abyssum, et clausit, et signavit super illum, ut non seducat amplius gentes, donec
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Seo quid qđ plerosq antiquoꝵ patrũ
nouimus hanc sapientiam & intrinsecus
uiuaciter tenuisse: & curas mundi ex¬
trinsecus sollempniter ministrasse: An
ꝑceptione huius sapientiȩ ioseph priua-¬
tũ dicimusͥ qui famis tempore tocius
egypti curas suscipiens. non solũ egyptiis
alimenta prebuit: seo uitã quoq extero¬
rũ aduenientium ministerii sui arte
seruauit us An ab hac sapientia danihel
alienus extitit: qui ã caldeoꝵ rege in
babylonia princeps magistratuũ effectꝰ.
tanto maiorib curis occupatus ẽ. qͣnto
& sublimiori dignitate om̃ib p̾latus as
Cũ gͥ const& & plerumq etiã bonos non
terreno studio terrenis curis implicari.
patenter agnoscimus. quia sic ñ nũquã
ciues ihrłm angarias soluunt babylonuiȩ
sicut sepe ciues babyloniȩ upendunt
angarias hierusałẽ. Nam st̃ nonnulli qͥ
uerbũ uite ꝓ sola sapĩe ostentatione p̃di¬
cant: elemosinarũ opem ꝓ appetitu uanę

Expanded text:
d est quod plerosque antiquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse ? An perceptione hujus sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium ministerii sui arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus ? Cum igitur constet plerumque etiam bonos non terreno studio terrenis curis implicari, patenter agnoscimus quia sic nonnunquam cives Jerusalem angarias solvunt Babyloniae, sicut saepe cives Babyloniae impendunt angarias Jerusalem. Nam sunt nonnulli qui verbum vitae pro sola sapientiae ostentatione praedicant, eleemosynarum ope
Abbreviated transcription (Latin):
glebas in patrib antiquis: qui magna se
infusione grẽ. in ꝓfessionis & oꝑis unaui-¬
mitate tenuerunt. Dicat gͦ. & glebȩ illius
aurum: quia in ea multitudo spiritaliũ
tanto maiore uirtute claruit: quãto se in
aĩ ac proximum maiore unanimitate con

Expanded text:
glebas in Patribus antiquis, qui magna se glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spiritalium tanto majori virDeum ac proximum majore unanimitate con
Abbreviated transcription (Latin):
uita recta oꝑatio cernit᷑: quasi in eiscdem
ipsis exprunit᷑ qđ egerunt. Ubi omuem
quoq scoꝵ numerum geuerali collectione
concludens. subdit. Ommes terminos tuos
in lapides desiderabiles. Et tamꝗͣ. si au¬
dientes ista peteremus. ut hos lapides qͥͦs
dicer& indicar&: adiunxit. Uniuersos
filios tuos doctos a dño. Quia gͥ de iudȩa
numquã sc̃ȩ animȩ quȩ celestem uitã du¬
cerent defuerunt: dicit᷑. locus saphyri
lapides eius. Et quia magna uite ac sapi¬
entiȩ claritate ꝑ fidem fulsit: adiungitur.
& glebe illius aurũ. Quid ꝑ glebas. nisi
collectiones singuloꝵ ordinum ac multi¬
tudines designant᷑.s Glebe autẽ ex humo¬
re & puluere constringunt᷑. Om̃s gͦ qui
rore gr̃ȩ infusi. ex mortis debito se pulue¬
rem e̾e ueraci cognitione confessi sunt:
cũ uite uirtute clarescerent. quasi aureȩ
in illaiglebȩ iacuerunt. Glebas hȩc
terra habuit in ꝓpħis. glebas in doctorib :

Expanded text:
vita recta operatio cernitur, quasi in eisdem vita recta operatio cernitur, quasi in eisdem ipsis exprimatur, quod egerunt. Ubi omnem quoque sanctorum numerum generali collectione concludens subdit: « Omnes terminos tuos in lapides desiderabiles. » Et tanquam si audientes ista peteremus, ut hos lapides, quos diceret, indicaret, adjunxit: « Universos filios tuos doctos a Domino. Quia igitur de Judaea nunquam sanctae animae, quae coelestem vitam ducerent defuerunt, dicitur: Locus sapphiri lapides ejus. Et quia magna vitae ac sapientiae claritate per fidem fulsit, adjungitur: Et glebae illius aurum. Quid per glebas, nisi collectiones singulorum ordinum ac multitudines designantur? Glebae autem ex humore et pulvere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse veraci cognitione confessi sunt, dum vitae virtute clarescerent, quasi aureae in illa glebae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, glebas in doctoribus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpugnacula tua÷ & portas tuas in lapi¬
des sculptos. & om̃s terminos tuos in la¬
pides desiderabiles: uniuersos filios tuos
doctos a dño. Strauit namq in illa ꝑ or¬
dinẽ lapides: quia in ea scãs animas meri¬
toꝵ diuersitate distiuxit. Fundauit eam
in saphyris. qui scilic& lapides coloris
aerei in se similitudinẽ tenent: quia robur
ȩccłȩ iii animab cȩlestia appetentib solidat᷑
Et qm̃ iapis uiridis est coloris. iaspidẽ ꝓpug¬
nacula eius posuit: quia illi contra aduer¬
sarios ꝓ scȩ ȩccłiȩ defensione obiecti sunt.
qui internie desideriis uirentes. nulla
teporis reꝓbi ariditate marcescunt. Portas
uͦ eius. posuit in lapides sculptos. Hii
quippe portę sunt ęccłiȩ: ꝑ quoꝵ uitam
atq doctrinã intrat in eã multitudo cre¬
dentium. Qui ꝓ eo etiam quõd
magnis operib pollent. & id qđ loquentes
asserunt uiuentes ostendunt: ñ puri seo
sculpti lapides ẽẽ memorant᷑. In quoꝵ enĩ

Expanded text:
propugnacula tua, et portas tuas in lapides sculptos, et omnes terminos tuos in lapides desiderabiles, universos filios tuos doctos a Domino . Stravit namque in illa per ordinem lapides, quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit. Fundavit eam in sapphiris, qui scilicet lapides coloris aerei in se similitudinem tenent, quia robur Ecclesiae in animabus coelestia appetentibus solidatur. Et quoniam jaspis viridis est coloris, jaspidem propugnacula ejus posuit, quia illi contra adversarios pro sanctae Ecclesiae defensione objecti sunt, qui, internis desideriis virentes, nulla teporis reprobi ariditate marcescunt. Portas vero ejus posuit in lapides sculptos. Hiquippe portae sunt Ecclesiae, per quorum vitam atque doctrinam intrat in eam multitudo gentium. Qui pro eo etiam, quod magnis operibus pollent, et id quod loquentes asserunt, viventes ostendunt, non puri sed sculpti lapides esse memorantur. In quorum enim
Abbreviated transcription (Latin):
Inueniri gͦ sapientia in eoꝵ terra non
potest qui suauiter uiuunt: quia tanto
uerius stulti sunt. quanto maiora ꝑden¬
tes in minimis letant᷑. Hinc petrus ean¬
dẽ prauoꝵ stulticiam reprehendit dicens.¬

Expanded text:
Inveniri ergo sapientia in eorum terra non potest, qui suaviter vivunt, quia tanto verius stulti sunt, quanto majora perdentes, in minimis laetantur. Hinc Petrus eamdem pravorum stultitiam reprehendit, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qđ premisimus paulus dicit. Si tradi¬
dero corpus ineũ ut ardeat. caritatẽ aũ
non habeam: nchil mͥ ꝓdest. Ac si aꝑta
uoce dicer&. Si extra locũ suũ conflatio¬
nis mͥ ignis adhibet᷑: tormento me cruci¬
at : mundatione non purgat. Hunc om̃s
sc̃e pacis amatores sũmo studio locũ quę¬
runt: hunc querentes inueniunt: hunc
inuenientes tenent: scientes peccatoꝵ re¬
missio uel ubi uel quando. uel qualib de¬
tur. Ubi quippe: nisi in catholicȩ matris si¬
nu ds Quando. nͥ aute uenturi exitus diem
Q uia ecce nẽ tempus acceptabile: ecce nc̃ dies
salutis. Et querite dñm dũ inueniri potest:
inuocate eũ dũ ꝓpe est. Qualib nisi conuer
sis: qͥ ad paruuloꝵ unitationẽ magistra humi¬
litate formant᷑ as Quib dr̃. Sinite paruulos
uenire ad me: taliũ est enim regnũ cȩlors.
Et nͥ conuersi fueritis & efficiamini sicut

Expanded text:
hoc quod praemisimus Paulus dicit: Si tradihoc quod praemisimus Paulus dicit: Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest. Ac si aperta voce diceret: Extra locum suum conflationis mihi ignis adhibitus, tormento me cruciat, mundatione non purgat. Hunc omnes sanctae pacis amatores summo studio locum quaerunt, hunc quaerentes inveniunt, hunc invenientes tenent: scientes, peccatorum remissio vel ubi, vel quando, vel qualibus detur. Ubi quippe nisi in catholicae matris sinu? Quando, nisi ante venturi exitus diem? Quia, Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Et: Quaerite Dominum dum inveniri potest; invocate eum sis, qui ad parvulorum imitationem magistra humilitate formantur, quibus dicitur: Sinite parvulos venire ad me: talium est enim regnum coelorum ; et: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Si tradidero corpus meũ ita ut arde¬
at. caritatẽ autẽ non habeam: nichil michi¬
ꝓdest. Alii quippe praua de dõ sentiunt:
alii recta de auctore tenent: s unitatem
cũ frib non tenent. Illi errore fidei: isti
uͦ scismatis ꝑpetratione diuisi sunt. Unde
& in ipsa prima parte decalogi. utrarũq
partium culpȩ reprimunt᷑. cũ diuina uoce
đr. diliges dñm dm̃ tuũ ex toto corde tuo.
& ex tota anima tua. & ex tota uirtute tua.
Atq mox subdit᷑. Diliges proximũ tuũ sicut
te ipsũ. Qui enim de do ꝑuersa sentit:
liqu& ꝓfecto quia dmn non diligit. Qui
uͦ de dõ recta seutiens. a sc̃ȩ eccłiȩ unita-¬
te diuisus est: constat quia proxunum ñ
ainat. quẽ habere socium recusat. Quis-¬
qͥs gͦ ab hac uunitate matris eccłie. siue
ꝑ heresim de dõ ꝑuersa sentiendo. seu
errore scismatis proximũ non diligendo di¬
uidit᷑: caritatis huius gr̃ã priuat᷑. De qua

Expanded text:
dicens: « Si tradidero corpus meum ut ardedicens: « Si tradidero corpus meum ut ardeat, charitatem autem non habeam, niprodest . Alii quippe prava de Deo sentiunt, alii recta de auctore tenent, sed unitatem cum fratribus non tenent: illi errore fidei, isti vero schismatis perpetratione divisi sunt. Unde et in ipsa prima parte Decalogi utrarumque partium culpae reprimuntur, cum divina voce dicitur: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota virtute tua , atque mox subditur, Diliges proximum tuum sicut teipsum. Qui enim de Deo perversa sentit, liquet profecto quia Deum non diligit. Qui vero de Deo recta sentiens a sanctae Ecclesiae unitate divisus est, constat quia proximum non amat, quem habere socium recusat. Quisquis ergo ab hac unitate matris Ecclesiae, sive per haeresim de Deo perversa sentiendo, seu errore schismatis proximum non diligendo, dividitur, charitatis hujus gratia privatur, de qua
Abbreviated transcription (Latin):
afflictionẽ carnis. uel etiã ꝑ martyrium
uultis: sed locum quo debeatis conflari
nescitis. Audite qđ sci predicatoris uoce
đr: auro locus est in quo conflatur. Hunc
gͦ conflationis locum querite: hanc forna¬
cem qua aurum apte purgari ualeat inue¬
nite. U na est eccłia in qua quisqͥs confla¬
ri uoluerit: ab om̃i etiam poterit peccatoꝵ
sorde purgari. Si quid ꝓ dõ amaritudinis.
si quid tribulationis extra hanc positi susti¬
netis: incendi potestis tantũmodo ñ pur¬
gari. Dicat hieremyas: dicat quomͦ con¬
Flationis ur̃ȩ ignis om̃i uirtute sit uacuus.
F rustra conflauit conflator: malitiȩ enim
eoꝵs non sunt consumptȩ. Ecce ignis exte¬
rius conflans. & durȩ passionis ammouet
pęnam: & tamenerroris non excoqͥt culpã.
Et tormenta. crudelium dat penarum:
Huius etiam conflationis ignis qui extra
catholicam tolerat᷑ ęccłiam. quã nullius
omnino uirtutis sit: paulus apłs insinuat

Expanded text:
afflictionem carnis ut etiam per martyrium afflictionem carnis ut etiam per martyrium vultis, sed locum quo debeatis conflari nescitis. Audite quod sancti praedicatoris voce dicitur. « Auro locus est in quo conflatur. » Nunc ergo conflationis locum quaerite, hanc fornacem qua aurum apte purgari valeat invenite. Una est Ecclesia, in qua quisquis conflari voluerit, ab omni etiam poterit peccatorum labe purgari. Si quid pro Deo amaritudinis, si quid tribulationis, extra hanc positi sustinetis, incendi potestis tantummodo, non purgari. Dicat Jeremias, dicat quomodo conflationis vestrae ignis omni virtute sit vacuus. « Frustra conflavit conflator, malitiae enim eorum non sunt consumptae. » Ecce ignis exterius conflans et durae passionis admovet poenam, et tamen erroris non excoquit culpam; et tormenta crudelium dat poenarum,Hujus etiam conflationis ignis, qui extra catholicam toleratur Ecclesiam, quam nullius omnino virtutis sit, Paulus apostolus insinuat
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uideri sapientes desidant: miseriᷤ suiᷤ auditorib
& auro locus est in quo conflat᷑. Ac si aꝑte
dicat. Uera fidelium sapientia. cui uniuer¬
salis ȩccłia locus est. tribulationẽ uobis
ꝑsequentib patit᷑: seo a cunctis peccatoꝵ
sordib ꝑsecutionis ur̃ȩ igne purgatur.
Uude scriptũ est. In igne ꝓbat᷑ autũ & ar¬
gentũ. homines ũ receptibiles in camino
humiliationis. Quo ui loco potest hoc qͦ.
conuenienter intelligi: ut de sua heretici
stulta passione uideant᷑ increpari. Nam
mine multa paciunt᷑: seseq eisdẽ passionib
eius fieri martires sperant. Quib scĩ uiri
uoce nunc dr̃. Auro locus est in quo con¬
flat᷑. Nam iuxta hoc qđ iam & ante nos
dictũ est. quisqͥs extra eccłiȩ unitatẽ patit᷑
penas pati potest: martrr fieri non potest:
quia auro locus est in quo conflat᷑. Q uio
itaq ad hȩc heretici dicitis.s Conflari ꝑ

Expanded text:
dum dum Et auro locus est in quo conflatur. Ac si aperte dicat: Vera fidelium sapientia, cui universalis Ecclesia locus est, tribulationem vobis persequentibus patitur, sed a cunctis peccatorum sordibus persecutionis vestrae igne purgatuptum est: « In igne probatur aurum et argentum; homines vero receptabiles in camino humiliationis . » Quo in loco potest hoc quoque convenienter intelligi, ut de sua haeretici stulta passione videantur increpari. Nam mine multa patiuntur, seseque ejusdem passionis ejus fieri martyres sperant, quibus sancti viri voce nunc dicitur: « Auro locus est in quo conflatur. » Nam juxta hoc quod jam et ante nos dictum est: Quisquis extra Ecclesiae unitatem patitur, poenas pati potest, martyr fieri non potest, quia auro locus est in quo conflatur. Quid itaque ad haec, haeretici, dicitis? Conflari per
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsis loquutionis nr̃e originẽ trahimus.
eosq ad sacre auctoritatis paginas reuocamꝰ.
ut si uere loqui desiderant. iide sumere
debeant quid loquantur: ait. Habet
argentum uenarũ suaꝵ principia. Ae si
aꝑte dicat. Qui ad uerae predicationis se uer
ba preparat. necesse est ut causarũ origines
a sacris paginis sumat: ut om̃e quod loquit᷑
ad diuine auctoritatis fundamentũ reuo¬
c&ͥ atq in eo edificium suȩ̨ locutionis fir¬
mae. Ut enim prediximus sepe heretici dũ
sua student puersa astruere: ea ꝓferunt
quȩ ꝓfecto in sacroꝵ libroꝵ paginis nou
tenent᷑. Unde & discipulum suũ predicator
egregius ammon&e dicens. O timotheȩ de¬
positum custodi: deuitans ꝓfauas uocum
nouitates. Quia dũ laudari heretici tãꝙͣ.
de excellenti ingenio cupiunt: quasi noua
quȩdã ꝓferunt. quȩ in antiquoꝵ patrum
libris ueterib non tenent᷑. Sicq fit. ut

Expanded text:
de ipsis locutionis nostrae originem trahimus, de ipsis locutionis nostrae originem trahimus, eos ad sacrae auctoritatis paginas revocat, ut si vere loqui desiderant, inde sumere debeant quid loquantur, et ait: Habet argentum venarum suarum principia. Ac si aperte dicat: Qui ad verae praedicationis verba se praeparat, necese Sacris paginis sumat, ut omne quod loquitur, ad divinae auctoritatis fundamentum revocet, atque in eo aedificium suae locutionis firB. dicit Gregorius: « Saepe haeretici, dum sua student perversa astruere, ea proferunt quae profecto in sacrorum librorum paginis non tenentur. » Unde et discipulum suum praedicator egregius admonet dicens: O Timothee, depositum custodi, devitans profanas vocum novitates . Quia dum laudari haeretici tanquam de excellenti ingenio cupiunt, quasi nova quaedam proferunt, quae in antiquorum Patrum libris veteribus non tenentur: sicque fit ut
Abbreviated transcription (Latin):
Et sibr labit suꝑ illũ: intuens locũ eius.
Quid in sibilo: nisi intentio ammirationis
exprimit᷑.s Si uͦ in sibilo fortasse alia sig¬
nificatio querit᷑. moriente peccatore. hii
qui interitũ eius aspiciunt. os in sibilo
restͥngunt. dũ ad ea quȩ contempserant
uerba spiritalia conuertunt᷑: ut ĩa crede¬
re & predicare incipiant: quȩ prius dum
iniquum florere ⁊cernerent non crede¬
bant. Nam fit plerumq ut infirmoꝵ ani-¬
mus. eo magis de auditu ueritatis trepi¬
do: quo florere contemptores ueritatis
uid&. Sed cum iusta ultio iniustos subtra¬
hit: alios a prauitate cõpescit. Unde & ꝑ
salomonẽ dr. Multato pestilente: sapien
ficienter expleuit: rursum ad hereticoꝵ¬
suꝑbiam qui extollunt᷑ in eloquio. uerba
in auro uite uel sapientię claritas designa¬
ri sol&. Et quia heretici sic de eloquii sui
nitore suꝑbiunt. ut nulla sacrũ libroꝵ aucto¬
ritate solident᷑. qui libri ad loquendum
nobis quasi quedam argenti uenȩ sunt. quia

Expanded text:
Et sibilabit super illum, intuens locum ejus. - Quid in sibilo, nisi intentio admirationis exprimitur? Si vero in sibilo fortasse alia significatio quaeritur, moriente peccatore hi qui interitum ejus aspiciunt, os in sibilo stringunt, dum ad ea quae contempserant verba spiritalia convertuntur, ut jam credere et praedicare incipiant quae prius dum iniquum florere cernerent non credebant. Nam fit plerumque ut infirmorum animus eo magis de auditu veritatis trepidet, quo florere contemptores veritatis videt. Sed dum justa ultio injustos subtrahit, alios a pravitate compescit. Unde per Salomonem dicitur: Multato pestilente, sapientficienter explesuperbiam, qui extolluntur in eloquio verba in auro vitae sapientiae claritas designari solet. Et quia haeretici sic de eloquii sui nitore superbiunt, ut nulla sacrorum librorum auctoritate solidentur: qui libri ad loquendum nobis quasi quaedam argenti venae sunt, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Abyssus dicit non est in me: & mare loqͥt᷑¬
uͦ qđ dixerat. nescit homo precium eius.
eius. Notandũ prius est. qđ duo sibi ꝓpo¬
suit: & duo subdidit respondendo. Ao io
namq qd suꝑius dixit. sapientia uͦ ubi in¬
uenitur. & quis est locus intelligentiȩ: isto
uersu respondit. Abyssus dicit non ẽ in
me: & mare loquit᷑ non est mecũ. Ad id

Expanded text:
Abyssus dicit: Non est in me, et mare loquuod dixerat: Nescit homo pretium ejus, inquit, prius est, quod duo sibi proposuit, et duo subdidit respondendo. Ad id namque quod superius dixit, sapientia vero ubi invenitur, et quis est locus intelligentiae? isto versu respondit: Abyssus dicit; Non est in me; et mare loquitur; Non est mecum. Ad id
Abbreviated transcription (Latin):
ualeo. uel sola memoria delectat. Hȩc
est gͥ amaritudo sapientiũ: quia dum
spe in alto erecti sunt: nullis hic gaudiis
animũ sternunt. Hinc enim scriptũ est.
Cor sapientium ubi tristicia est: cor stultoꝵ
ubi leticia. Hinc iacob dicit. Miseri esto¬
te: & lugete & plorate. Risus ur̃ in luctũ
conuertat᷑: & gaudium in merorẽ. Hinc

Expanded text:
valeo. vel sola memoria delectat. Haec valeo. vel sola memoria delectat. Haec est igitur amaritudo sapientiam, quia dum spe in alta erecti sunt, nullis hic gaudiis animum sternunt. Hinc enim scriptum est: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Hinc Jacobus dicit: Miseri estote, et lugete, et plorate, et risus vester in luctum convertatur, et gaudium in moerorem . Hinc