comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
placuit d̾õ ꝑ stulticiã p̃dicationis sal¬
uos facẽ credentes. Neq qͥ cqͣm se int̃ par¬
donec ponant᷑ om̃s inimici sub pedib eiꝰ:
id: ipsi humilitati eius. ꝙͣ pedũ nomine¬
significari arbitror. cędat. atq subdat᷑
om̃is suꝑbia secularis: sic̃ ex maxima par¬
te iã fac̾tũ ẽ: ꝯ cotidie fieri cernimus.
S qͦ fine ista fiunt: Ut tradat regnũ
d̾o ⁊ patͥ: id÷ ut nułͥtos fide incarnati¬
onis suȩ ꝑducat ad speciẽ. qͣ eqͣt̃ ÷ patri.
Iam enim eis qͥ crediderunt loquebat᷑
cũ dicet. Si manseritis inu̾bo meo uere
discipuli mei eritis. ⁊ cognoscetis uĩtatẽ.

Expanded text:
placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Neque quidquam se inter pardonec ponantur omnes inimici sub pedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, bdatur omnis superbia saecularis; sicut ex maxima parte jam factum est, et quotidie fieri videmus. Sed quo fine ista fiunt? Ut tradat regnum Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad speciem qua aequalis est Patri. Jam enim eis qui crediderant, loquebatur, cum diceret: Si manseritis in verbo meo, vere discipuli mei estis; et cognosce
Abbreviated transcription (Latin):
erit ei qͥ sll subiecit omĩa: aut id̾o dic¬
tũ ẽ ne quisqͣm putaret habitum xͥ
qͥ ex humana creatura susceptꝰ est
conu̾sũ iri postea in ipsã diuinitatem.
ł ut certiꝰ exp̃sserim deitatẽ. q̃ ñ ẽ
creatura. s est unitas tͥnitatis ĩ corpo¬
rea. ⁊ in cõmutabit. ⁊ sibimet con¬
substantiał ⁊ coetͣna natura: aut si qͥs qͣm
iectionẽ. cõmutationẽ ⁊ conu̾sionẽ credãt
fut̾am creature. in ipsã sub̾am t essentiam
creatoris. to: ut quȩ fuerat sub̃a creators
fiat substantia creatoris: certe ł hoc conce¬
dat. qd̾ ñ habet ullã dubitationẽ. ñdum
hoc fuisse factum cũ dñs dicet pat maior
me ẽ. Dreit enim hoc ñsolum anteqͣm
ascendiss in celũ: uerũ etiã anteqͣm passꝰ
resurrex̃ a mortuis. Ili aut̃ qͥ putant hu¬
manã in eo naturã in ditatis substantiam
mutari atq conu̾ti. & ita dictũ tc̃ ⁊ ipse¬

Expanded text:
erit ei qui illi subjecit omnia; aut ideo dictum est, ne quisquam putaret habitum Christi, qui ex humana creatura susceptus est, conversum iri postea in ipsam divinitatem, vel, ut certius expresserim, deitatem, quae non est creatura, sed est unitas Trinitatis incorporea et incommutabilis et sibimet consubstantialis et co3aeterna natura. Aut si quisquam jectionem, commutationem, et conversionem credat futuram creaturae in ipsam substantiam vel essentiam Creatoris, id est, ut quae fuerat substantia creaturae fiat substantia Creatoris; certe vel hoc concedit, quod non habet ullam dubitationem, nondum hoc fuisse factum, cum Dominus diceret, Pater major me est. Dixit enim hoc non solum antequam ascendisset in coelum, verumetiam antequam passus resurrexisset a mortuis. Illi autem qui putant humanam in eo naturam in deitatis substantiam mutari atque converti, et ita dictum esse
Abbreviated transcription (Latin):
sacietati tc̃ nichil deerit.: qr d̃s omina
in illis om̃ib erit. Ad qͣm beatitudinẽ
hi ꝑueniunt. qͥ huic scło ante sepa-¬
rationẽ anime a carne. moriuntur:
nec ineis inuentuntur cupiditatibus.
qͣs sola suꝑat dilectio dei: ut & id
patiatur iniquitas qd̃ elegit: & eobono
et̃nis potest aliq̃ ẽẽ distantia: ipsa aũ
et̃nitas. absq diu̾sitate m̃sure ẽ. Et
multȩ quippe mansiones inuna uita.
uarias meritoꝵ significant dignitates.
s uͥ erit d̾s om̃ia in om̃ib fiet etiã in
ddispari claritate par gaudiũ: ut qd̾

Expanded text:
satietati tunc nihil deerit, quando Deus omnia in illis omnibus erit . Ad quam beatitudinem hi perveniunt, qui huic saeculo ante separationem animae a carne moriuntur, nec in eis inveniuntur cupiditatibus, quas sola superat dilectio Dei: ut et id patiatur iniquitas, quod elegit; et eo bono aeternis potest aliqua esse distantia: ipsa autem aeternitas absque diversitate mensurae est. Multae quippe mansiones in una vita varias meritorum significant dignitates. Sed ut Deus omnia in omnibus erit, fiet etiam in dispari claritate per gaudi
Abbreviated transcription (Latin):
didit contemplando etiã pat̾ suo. Hoc ÷
in agro suo. Bonũ aut̃ sem̃. hi sunt filii
regni : qͥ ⁊ si ncͣ habent ꝑmixta ⁊izania.
mittet infine rex ipse angłos. ⁊ colligent
de regno eius om̃ia scandala. Tc̃ iusti ful¬
gebunt sic̃ sol: in regno patͥs sui. Regnũ

Expanded text:
diderit contemplando etiam Patri suo. Hoc ein agro suo. Bonum autem semen, hi sunt filii regni: qui etsi nunc habent permixta zizania, mittet in fine rex ipse Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui
Abbreviated transcription (Latin):
mors. ⁊ ꝑ hoĩem resurrec̾tio mortuoꝵs.
Sicͣ eni in adã om̃s mortunt᷑: sic ⁊ in xͦ
om̃s uiuficabunt᷑. Nemo quippe ambi¬
git hocibi de corpore mortis dictũ.
qmͣ de resurrectione corporis magna Ex libro¬
apłi intentione questio u̾sabat᷑. Et dt̾nitate¬
id̾o uidetur ibi de peccato tacuisse. qr .iiiͦi.¬
ñ erat questio de iusticia: hic aut̃ ad ro-¬
& utrũq diutissime cõmendauit: pec¬
catũ in adã. iusticiã in xp̃o: & mortem

Expanded text:
per hominem resurrectio mortuorum; sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. nemo quippe ambigit hoc ibi de morte corporis dictum, quoniam de resurrectione corporis magna apostoli intentione quaestio uersabatur. et ideo uidetur ibi de peccato tacuisse, quia non erat quaestio de iustitia; hic autem ad Ro diutissime commendauit, peccatum in Adam, iustitiam in Christo et mortem
Abbreviated transcription (Latin):
etiã illud: cũ serui essetis peccati: lib̃i
eratis iusticie. Euacuabit gͦ omem pͥn-¬
cipatũ. ⁊ omem potestatẽ. ⁊ uirtutem:
ut nulli patrẽ intuenti ꝑfiliũ opꝰ sit
aut libeat in cuiusqͣm creature. ł in sua con¬
quiescere potestate. Oportet enĩ eũ regna¬
re. donec ponat om̃s inimicos sub ꝑ edib
suis: id÷ oportet regnũ eiꝰ intantũ mani¬
festari. donec om̃s mimici ciꝰ ipsũ regnare
fateant᷑. Hoc enĩ intelligit᷑. sub pedib futos
inimicos. Ocd̃ si de iustis acceꝑimꝰ: id̾o dic̃¬
tũ ẽ inimicos. qr ex iniustis iustificantur:
n ei credendo subdunt᷑. De iniustis autͣ qͥ
adiustoꝵ beatitudinẽ fut᷑am ñ ꝑtinent. sic
accipiendũ ẽ: qmͣ ⁊ ipsi eũ regnare. ipsa reg¬
ni eiꝰ manifestatione confusi fatebuntur:
G oportet eũ regnare. donec ponat om̃s
inmicos suos sub pedib suis. ñ ita dictũ ẽ
qͣsi cũ posuerit inimicos suos sub pedib sius
ñ sit postea regnaturꝰ: s oportet euͣ regna¬

Expanded text:
servi essetis peccati, liberi eratis justitiae. Evacuabit ergo omnem principatum, et omnem potestatem, et virtutem, ut nulli Patrem intuenti per Filium opus sit aut libeat in cujusquam creaturae, vel in sua conquiescere potestate. Oportet enim eum regnare donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: id est, oportet regnum ejus intantum manifestari, donec omnes inimici ejus ipsi eum regnare fateantur. Hoc non intelligitur, sub pedibus ejus futuros inimicos. Quod si de justis acceperimus, ideo dictum est inimicos, quia ex injustis justificantur, et ei credendo subduntur. De injustis autem qui ad justorum beatitudinem futuram non pertinent, sic accipiendum est, quoniam et ipsi eum regnare ipsa regni ejus manifestatione confusi fatebuntur. Ergo oportet eum regnare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: non ita dictum est, quasi, cum posuerit inimicos suos sub pedibus suis, non sit postea regnaturus: sed oportet eum regna
Abbreviated transcription (Latin):
contemplationẽ sempiterne ueritatis
ad optinendã beatitudinẽ: nullo motu
animi. nulla corporis parte resistente.
ut in illa uita a nemine amante. ꝓpͥam
potestatẽ. sit d̾s omĩa in om̃ibu: Ex lib̾ ci¬

Expanded text:
contemplationem sempiternae veritatis ad obtinendam beatitudinem, nullo motu animi, nulla parte corporis resistente, ut in illa vita nemine amante propriam potestatem, sit Deus omnia in omnibus. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
donec miscreatur nr̃i : nec idõ tam̃ cũ mi¬
sertꝰ nr̃i fui̾t. oculos ab eo debemꝰ au̾tere.
Intantũ ẽ beatitudo nr̃a : in qͣntum eiꝰ con-¬
ut postea inde au̾tatur : s ut nichil inde
amplius requiratur. Donec gͦ. ꝓeo positũ ẽ
ut ampliꝰ intelligas. Qe enim ampliꝰ. id:
usq ad qͣm maiorẽ manifestationẽ mani-¬
festabitur regnum xp̃i: nͥ qͦusq om̃s inimic
cum regnare fateantur : Aliud ÷ gͦ ñ am¬
pliꝰ manifestari. aliud ñ ampliꝰ ꝑ manere
Non amplius manifestari ÷ ñ fieri manifestꝰ
ñ ampliꝰ ꝑmanere. ñ fieri ꝑseuerantius.
Qñ autͣ manifestius erit regnũ xp̃i q̃m
cũ om̃ib claruerit inimicis: Nouissima¬
aut̃ ininica. destruetur mors. Nemͣ erit
aliquio qđ destruatur: postea ꝙͣ morta¬
le hoc induerit immortalitatẽ. Om̃ia
em̃ subiecit sub pedib ciꝰ: hoc ÷ ut etiã
mortẽ destruat. Cũ aut̃ dicat omia sub

Expanded text:
donec misereatur nostri : nec ideo tamen, cum misertus nostri fuerit, oculos ab eo debemus avertere. In tantum enim est beatitudo nostra, in quantum ejus conut postea inde avertatur, sed ut nihil inde amplius requirat. Donec ergo pro eo positum est, ut non amplius, intelligas. Quo enim amplius, id est, usque ad quam majorem manifestationem manifestabitur regnum Christi, nisi quousque omnes inimici eum regnare fateantur? Aliud est ergo non amplius manifestari, aliud non amplius permanere. Non amplius manifestari, est non fieri manifestius: non amplius permanere, non fieri perseverantius. Quando autem manifestius erit regnum Christi, quam cum omnibus claruerit inimicis? 6. Novissima inimica destruetur mors. Non enim erit aliud quod destruatur, posteaquam mortale hoc induerit immortalitatem. Omnia enim subjecit sub pedibus ejus: hoc est, ut etiam mor
Abbreviated transcription (Latin):
contentio q̃ mͦ ẽ: & q̃ fac̃ nos gemere ex
defectu: ex mutabilitate reꝵ : ex fragi¬
litate carnis humanȩ. Contendt̃ nobiscũ
cotidie temptationes : contendt̾ cotidie¬
delectationes: & si ñ consentimꝰ. tam̃ mo¬
lestiã patimur ⁊ contendimꝰ: n magnũ
ꝑiculũ ÷ neqͥ contendit uincatur. Si aut̃
ñ consentiendo uincimꝰ: molestiã tam̃
patimur resistendo delectationibus.
Non cessat ⁊ ñ moritur hostis: nͥ in re¬
nare. donec ponat om̃s inimicos suos
sub pedib suis. quasi. postea ñ sit reg¬
naturꝯ: & ad hoc ualeat qd̾ supra dictũ ÷

Expanded text:
contentio, quae modo est, et facit nos gemere ex defectu et mutabilitate rerum, ex fragilitate carnis humanae? Contendunt nobiscum quotidie tentationesiones: etsi non consentiamus, tamen molestiam patimur, et contendimus, et magnum periculum est ne qui contendit vincatur; si autem non consentiendo vincamus, molestiam tamen patimur resistendo delectationibus. Non cessat, et non moritur hostis, nisi in renare, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis: quasi postea non sit regnaturus, et ad hoc valeat quod supra dictum est:
Abbreviated transcription (Latin):
subiectus erit ei. qͥ illi subiecit omnia.
Solet circustantia scͥpture illuminare
sententiam: cũ ea q̃ circũscͥpta st̃. p̾sentẽ
questionẽ contingentia. diligenti discus¬
sione tractant᷑. lnuenimꝰ itaq uentũ ẽẽ
ad hunc locũ ut supͣ dicet: nc̃ aute xp̃c¬

Expanded text:
subjectus erit ei qui illi subjecit omnia. Solet circumstantia Scripturae illuminare sententiam, cum ea quae circa scripta sunt, praesentem quaestionem contingentia, diligenti discussione tractantur. Invenimus itaque ita ventum esse ad hunc locum, ut supra diceret, Nunc aute
Abbreviated transcription (Latin):
ad unitatẽ ꝑsone suȩ. qmuis semper
subiectã creat᷑am uisibilit᷑. ⁊ ipse siue ꝑ
colũbe speciem. siue ꝑ linguas igneas
patre. Ad horã quippe apparuerunt illa.
q̃ spm sc̃m significando monstrarẽt uisi dtͥnitate¬
bilit iusibilem. Colũba ꝓpt̾ amorẽ scm̃
ignis aũ ꝓpt̾ caritatis lum̃ atq feruorẽ.
⁊ꝑ acto significationis offitio. corporales¬
ille species transierunt. atq ẽẽ ulterius
destiterunt: sic̃ colũna ignis nubilosa ꝑ
diẽ : luminosa ꝑ noctẽ. Deniq ne puta¬
tȩ maiestatis natura conuterit. aut in
unitat᷑e ꝑ sone suȩ ista susceꝑit. nũqͣm Ex libͦ de¬
in ꝗͣ hominib appareret. ac deinde ulla
species preteriret: s inunitatẽ ꝑsone sue
manente inuisibili di forma. accepit ui¬
sibilẽ hominis formã. ñ solũ natus: in ea

Expanded text:
sonae suae, quamvis se per subjectam creaturam visibiliter et ipse sive per columbae speciem, sive per linguas igneas st Patre. Ad horam quiritum sanctum significando monstrarent visibiliter invisibilem; columba, propter amorem sanctum; ignis autem, propter charitatis lumen atque fervorem; et peracto significationis officioillae species transierunt, atque esse ulterius destiterunt, sicut columna ignis nubilosa per diem, luminosa per noctem. Christus auttae majestatis natura converterit, aut in unitatem personae suae ista susceperit, nunquam qua hominibus appareret, ac deinde illa species praeteriret; sed in unitatem personae suae, manente invisibili Dei forma, accepit visibilem hominis formam;
Abbreviated transcription (Latin):
testatibꝰ. ut dicet homini. ñ habẽs inme po¬
testatẽ: nͥ data tͥ esset desuꝑ: Que uirtꝰ ñ
eslacuat᷑ : cũ ipse ꝑ que cęli solidati st̃. ideo
regnat incredentibꝰ. qr usq ad cruc̃e mor¬
regnat infide credentium. Non enĩ pat̾ dici
aut credi potest: ł incarnatꝰ. ł iudicatus
ł crucificꝰ. ꝑ speciẽ aut̃ q̃ eqͣlis ÷ pat̾. cũ patͤ
regnat in contemplantib u̾itatẽ. Qđ autẽ
tradet regnũ dõ ⁊ patͥ. a fide incarnationiˢ
suȩ adspeciẽ dĩtatis ꝑducens eos qͥsibi nc̃
credunt. ñ ipse a mittit: s ut̃q se unũ ad
fruendũ contemplantib p̃bet. Tamdiu aut̃
opꝰ eͣ: ut in hominib ñdũ ualentib ȩqua¬
litatẽ patͥs : filii ꝑspicua m̃tis luce contueri.
ꝓpͥe ipse suscepit. id: in carnationis humilitatẽ
donec ponat inimicos suos sub pedib suis: id:
donec om̃is suꝑbia secularis incarnatiomiꝰ erꝰ
humilitati subdatur. Sane qd̾ dictũ ÷ tcͣ &

Expanded text:
omini, Non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset desuper ? Quae virtus non evacuetur, cum ipse per quem coeli solidati sunt, ideo regnat in credentibus, quia usque ad crucem morregnat in fide credentium. Non enim Pater dici aut credi potest vel incarnatus, vel judicatus, vel crucifixus. Per speciem autem, qua aequalis est Patri, cum Patre regnat in contemplantibus veritatem. Quod autem tradet regnum Deo et Patri, a fide incarnationis suae ad speciem deitatis perducens eos qui sibi nunc credunt, non ipse amittit, sed uterque se unum ad fruendum contemplantibus praebet. Tamdiu autem opus est ut in hominibus nondum valentibus aequalitatem Patris et Filii perspicua mentis luce contueri, est incarnationis humilitatem, donec ponat inimicos omnes sub pedibus suis, id est, donec omnis superbia saecularis incarnationis ejus humilitati subdatur. Sane quod dictum est: Tunc et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcũq ad xp̃m ꝑueniunt. Io̾o gͦ dictũ
moriuntur. ñ nͥ inadã moriuntur: ita
quẽqͣm resurrectione mortuoꝵ uiuifica-¬
destestandꝰ ẽ. Itẽ quisquis dixit. qd̾ in tͥnitate¬
& uiuificabuntur etiam paruuli. qͥsine .iiiͦi.
sacram̃ti eius participatione de uita
exeunt: hic ꝓfecto ⁊ cont̃ apłi pre¬
dicationẽ uenit. n totã condempnat
ȩccłam: uͥ ꝓpt̾ea cũ baptizandis par-¬
uulis festinat᷑ ⁊ curritur: qr sinedubio
creditur. alit̾ eos in xͦ uutficari om̃ino Ex tr̃c¬
ñ posse. Qͥ autẽ ñ uiuificantur in xp̃o. eũ głii:¬

Expanded text:
perueniunt. ideo ergo dictum moriuntur, non nisi in Adam moriuntur. ita quemquam resurrectione mortuorum uiuificadetestandus est. item quisquis dixerit, quod in Christo uiuificabuntur etiam paruuli, qui sine sacramenti eius participatione de uita exeunt, hic profecto et contra apostoli praedicationem uenit et totam condemnat ecclesiam, ubi propterea cum baptizandis paruulis festinatur et curritur, quia sine dubio creditur aliter eos in Christo uiuificari omnino non posse. qui autem non uiuificantur in Chri
Abbreviated transcription (Latin):
minabit᷑ gentiũ. Ille irrisꝰ. ille crucifreꝰ.
ille derelictꝰ. hoc regnũ adquirit. &¬
tradet infinẽ dõ pat̾: ñ ut ipse admit¬
tat: s ut qd̾ infide seminauit cũ uenit
minor patre hoc ꝑducat ad speciem. Ex libro

Expanded text:
mirabiliter dixit : Ille irrisus, ille crucifixus, ille derelictus hoc regnum acquirit, et tradet in fine Deo et Patri, non ut ipse amittat, sed quod in fide seminavit cum venit minor Patre, hoc perducat in speciem in qua
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa ẽ qͣ in xͦ om̃s uiuificabuntur. Q
aut̃ male egerunt: in resurrectionẽ
iuidicii. Qid gͦ de illis infantib intesl¬
hic de talib dictum ẽ: S si caro eoꝵ
id̃o ñ resurget. qr nec boni aliquid egert̾ Ex tr̃c
nec mali : nec illoꝵ resurrectura est euũgłii
qͥꝑcepta baptismi gr̾a in illa ȩtate s Iohanñ¬
defuncti sunt. in qya nichil mali age Rx .ii.¬
potuerunt. Si aut̃ illi inter scõs
resurgent. id ÷ intͣ eos qͥ bene egerunt:
int̾ qͦs ⁊ illi resurrecturi sunt. nͥ inter eoᷤ
qͥ male egerunt: ne aliqͣs humanas aĩas
credamꝰ corpora sua ñ recepturas. siue
in resurrectionẽ uitȩ. siue in resurrec¬
tionẽ iudiciĩ: Qe sententia pͥꝰ qͣm refel¬
latur: ipsa nouitate iam displicet.
sc̃ xͥ. De corporis enim resurrectione. illo
Loco agebatur: ꝓptͣ qͣm etiã dr. transfi¬
gurabit corpꝰ humilitatis nr̃e. conforme

Expanded text:
a in Christo omnes vivificabuntur. Qui autem male egerunt, in resurrectionem judicii. Quid hic ergo de illis infantibus intellihic de talibus dictum est. Sed si caro eorum ideo non resurget, quia nec boni aliquid fecerunt, nec mali; nec illorum resurrectura est, qui percepta baptismi gratia, in illa aetate defuncti sunt, in qpotuerunt. si autem illi inter sanctos resurgent, id est inter eos, qui bene egerunt, inter quos et illi resurrecturi, sunt nisi inter eos, qui male egerunt, ne aliquas humanas animas credamus corpora sua non recepturas siue in resurrectionem uitae siue in resurrectionem iudicii? quae sententia, priusquam refellatur, ipsa nouitate iam displicet.orporis enim resurrectione illo loco agebatur, propter quam etiam dicit: transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme
Abbreviated transcription (Latin):
diũ drͣ: cõmune ẽ. Res cõmunis uñ om̃s
eqͣlit̾ uiuunt media ẽ: nec attinet adme. Ex libr
s nec adte. nec ad me. ꝓpterea loquimur contra¬
ꝯ sic. de aliquib hominibꝰ. Habent faustum¬
int᷑ se pacẽ. hñt intͣse fidẽ : habent int̾ se cap̃ .u.¬
caritatẽ. Sic certe dicimus. Qto÷ mnt̃se:
qr cõmunis ilł fides erat. nec quisꝗͣ aqͥs
qͣsi ꝓpͥas ⁊ suas habebat. Si enim ñ sunt
in medio. qͣsi p̾uate sunt: ñ publice fluũt.
Et ego habeo meã.: ⁊ ille habet suã. Sed¬
tał ñ ẽ pacifica p̃dicatio. At uͦ int mediũ
montium fluant aque. audi uocẽ montis.
Ds̃ inguit pacis. det uob̃ idipsum sapere
in ininuicẽ. Et iterũ. Ut idipsum sapiatis
om̃s: ⁊ nͣsint inuob scismata. Qd̃ sentio
sentis: in medio fluit agya. Non habeo
qͣsi p̾uatã meã: nec tu pͥuatã tuã. Uerita ᷤ
nec mea sit ꝓpͥa nec tua: ut ⁊ mea sit et¬

Expanded text:
ur, commune est. Res communis, unde omnes aequaliter vivunt, media est, nec attinet ad me; sed nec attinet ad te, nec ad me. Propterea loquimur et sic de aliquibus hominibus: Habent inter se pacem, habent inter se fidem, habent inter se charitatem; sic certe dicimus. Quid est, intis fides erat, nec quisque aquas quasi proprias et suas habebat. Si enim non sunt in medio, quasi privatae sunt, non publice fluunt; et ego habeo meam, et ille habet suam, talis non est pacifica praedicatio. At vero ut inter medium montium fluant aquae, audi vocem montis: «Deus,» inquit, «pacis det vobis idipsum sapere in invicem» . Et iterum: «Ut idipsum sapiatis omnes, et non sint in vobis schismata» . Quod sentio, sentis; in medio fluit aqua: non habeo quasi privatum meum, nec tu privatum tuum. Veritas nec mea sit propria, nec tua, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
eũ sicuti ẽ. Qđ enĩ dix̾ famulo suo moysi
ego sũ qͥ sum. ⁊ dices ita filiis ifrł. qͥ eͣ m̃sit
me ad uos. hoc contẽplabimur cũ uiuems
naui̾t occulta tenebraꝵ: cũ tenebre morta¬
litatis huius corruptionisq transierint. tẽ
erit mane nr̃m deqͦ in psalmo d̾r: mane
astabotͥ ⁊ contemplabor. De hac contẽpla¬
tione intelligo dictum. cũ tradidit regnũ
do ⁊ pat̾: toͦ: cũ ꝑduxi̾t iustos quib nunc
exfide uiuentib regnat mediator d̃i :⁊ homi¬
nũ homo xp̃c stłe. ad contemplationẽ dei

Expanded text:
eum, sicuti est. quod enim dixit famulo suo Moysi: ego sum qui sum; et dices itaque filiis Israhel: qui est, misit me ad uos: hoc contemplabimur, cum uiuemus nauerit occulta tenebrarum, cum tenebrae mortalitatis huius corruptionisque transierint. tunc erit mane nostrum, de quo in psalmo dicitur: mane adstabo tibi et contemplabor. de hac contemplatione intellego dictum: cum tradiderit regnum deo et patri, id est cum perduxerit iustos, quibus nunc ex fide uiuentibus regnat mediator dei et hominum homo Christus Iesus, ad contemplationem dei
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uniu̾sum. id÷ caput cũ corpore suo
qõ ẽ eccła. Et multis scͥpturaꝵ locis
inuenimꝰ xꝑm etiã hoc mͦ appellari
ut cũ om̃ib m̃bris intelligatur. quib
subiecꝰt ꝯ erit ei qͥ illi subiecit omnia:
ut filiũ ñ solũ caput eccłȩ. s omͣs cũ¬

Expanded text:
etiam universum, hoc est, caput cum corpore suo, quod est Ecclesia. Et multis Scripturarum locis invenimus Christum etiam hoc modo appellari, ut cum omnibus suis membris intelligatur, quibussubjectus erit ei qui illi subjecit omnia; ut Filium non solum caput Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
posset eis error oboriri palliatꝰ no¬
mine xp̃iano: nͥ de scͥpturis ñ inte¬
lectis. Dicunt enim. Si eqͣlis ÷: qͦmͦ
sub iectꝰ erit: Qd̃ utiq simile est
illi euuangłice questioni. Si equał ẽ.
quom̃ maior ẽ pat̾: Ipse enĩ dñs ait:
qmͣ pat̾ maior me t̃. Regula autem
catholice ficdi sic se habet: ut cũ aliqͣ
in scͥpturis dicuntur de filio qd̃ sit
minor patre: scđm susceptionẽ hõĩs
intelligantur. Cũ uͦ ea dicuntur. quib¬
u emonstrat᷑ equał: scđm qd̃ d̾s est¬

Expanded text:
posset eis error oboriri palliatus nomine christiano, nisi de Scripturis non intellectis. Dicunt enim, Si aequalis est, quomodo subjectus erit ei? Quod utique simile est illi evangelicae quaestioni, Si aequalis est, quomodo major est Pater? Ipse enim Dominus ait, Quoniam Pater major me est . Regula autem catholicae fidei sic se habet, ut cum aliqua in Scripturis dicuntur de Filio, quod sit minor Patre, secundum susceptionem hominis intelligantur: cum vero ea dicuntur quibus demonstratur aequalis,
Abbreviated transcription (Latin):
Ille homo peccati: iste iusticie. Mortiusᷤ
es in adã : resurge in xp̃m̃. Nã utrũq de¬
bet̾ tͥ. Iam credidisti in xp̃m: reddes tam̃
qd̃ debes de adã. S nͣ te in eternũ tenebit
uinculũ peccati: qr mortẽ tuã ȩt̾nã occi¬
dit mors temporał domini tui.

Expanded text:
iste justitiae. Mortuus es in Adam, resurge in Christo: nam utrumque debetur tibi. Jam credidisti in Christum, reddes tamen quod debes de Adam. Sed non te in aeternum tenebit vinculum peccati; quia mortem tuam aeternam occidit mors temporalis Domini tui.
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt uere coneciones ratiocinationis
falsas habentes sententias. quȩ consequim¬
tur errorẽ illius cũ qͦ agitur: quȩ tam̃
ad hoc inferuntur abono ⁊ docto hoĩe
ut inhis erubescens ille cuiꝰ errorẽ con-¬
sequuntur. eunde relinq̃t errore : qr si
in eodẽ manere uoluerit. necessẽ etiã illa
quȩ dampnat tenere cogatur. Non enĩ
uera inferebat apłs cũ diceret. neq xp̃c
resurrerit. ⁊ illa alia. manis ÷ pͣdicatio
nr̃a. inanis ẽ & fides ur̃a: & deinceps alia¬
quȩ om̃ino falsa sunt: qr ⁊ xp̃c resur-
rexit. ⁊ ñ erat inanis predicatio eoꝵ
qͥ hoc annunciabant. nec fides eoꝵ qͥ
hoc crediderant: s ista falsa uerisime. Ex trẽ¬
conec tebantur illi sententiȩ qͣdicebat᷑ euũgłii E¬
ñ esse resurrectionẽ mortuoꝵ. Istis aut᷑ s Iohanr̃¬
falsis repudiatis. qm̃ uera erunt si mortui. lxxii.¬
ñ resurgunt: consequenserit mortuoꝵ¬

Expanded text:
 uerae conexiones ratiocinationis falsas habentes sententias, quae consecuntur errorem illius cum quo agitur. quae tamen ad hoc inferuntur a bono et docto homine, ut in his erubescens ille cuius errorem consecuntur eundem relinquat errorem, quia, si in eodem manere uoluerit, necesse est etiam illa quae damnat tenere cogatur. non enim uera inferebat apostolus, cum diceret: neque Christus resurrexit, et illa alia: inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides uquae omnino falsa sunt, quia et Christus resurrexit, et non erat inanis praedicatio eorum qui hoc annuntiabant, nec fides eorum qui hoc crediderant: sed ista falsa verissime connectebantur illi sententiae, qua dicebatur, Non esse resurrectionem mortuorum: istis autem falsis repudiatis, quoniam vera erant si mortui non resurgunt, consequens erit
Abbreviated transcription (Latin):
tio nr̃a. inanis: ⁊ fides ur̃a. Inuenim᷑ aũ
&e falsi testes di: qd testimomũ diximus
suscitauit. Si quiᷤᷤ huic diceret. quid
in hoc mͣdatio per horrescis. cũ io dixĩs
qd̾ etiã si falsum sit ad laudẽ dĩ maxime
ꝑtinet: nonne huius detestaret᷑ insaniam¬
& quib posset u̾b̃ ⁊ significationib ĩ lucẽ
penetralia sui cordis aꝑiret clamans. ñ
minore fortasse ctiã maiore scelere in d̾o
laudari falsitatẽ. qͣm u̾tatem uituperari:¬

Expanded text:
inuenimur autem et falsi testes dei, quia testimonium diximus suscitauit. si quis huic diceret: \'quid in hoc mendacio perhorrescis, cum id dixeris, quod, etiamsi falsum sit, ad laudem dei maxime pertinet" nonne huius detestatus insaniam, quibus posset, uerbis et significationibus in lucem penetralia sui cordis aperiret clamans non minore aut fortasse etiam maiore scelere in deo laudari falsitatem quam ueritatem uituperari
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ego siue illi: sic p̃dicamꝰ ⁊ sic credidistiᷤ. nimũ.¬
aquȩ. Nulla de aquis discordia: s pax
consensionis: societas Karitatis. Si quis
aut̃ uellet aliud p̃dicare: ia de suo predicart
ñ de medio. Et audi qͥd de illo dicatur: ab
illo qͥ emictit fontes in conuallibꝰ. Qͥ loquit̃
m̃daciũ: de suo loquitur. Itaq ne acciperet

Expanded text:
 ego, sive illi, sic praedicamus, et sic credidistis:» inaquae; nulla de aquis discordia montium, sed pax consensionis, et societas charitatis: si quis autem vellet aliud praedicare, jam de suo praedicaret, non de medio. Et audi quid de illo dicatur ab ipso qui emisit fontes in convallibus: «Qui loquitur mendacium, de suo loquitu
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ accepistis: anathema sit. Et uide qu̾eadmo¬
dũ noluerit de monte p̃sumi: ne forte monis
discedat ab aquis montiũ ꝑ mediũ currentibꝰ.
& aliquid ꝓpͥum uelit influere. Licet sinoc
Et qͣntꝰ mons dixit hoc: qͣmubrime aque
fluebant de conualle ciꝰ. Tam̃ hoc uolebat
ut medius int̾ montes curreret: & ibi eẽt fides
certa popłoꝵ: qđ int̾se mediũ atq cõmune
Narratores quippe originis. facłoꝵ. dictoꝵ
Nlã ⁊ ipsũ nom̃ si queramꝰ qͥd latine int̾p̃tet᷑.
bonꝰ nuntus dr̃ euuangłium. ł bona an-¬

Expanded text:
quod accepistis, anathema sit.» Et vide quemadmodum noluerit de monte praesumi: ne forte mons discedat ab aquis per medium currentibus, et aliquid proprium velit influere. «Licet si nos» Et quantus mons dixit hoc! quam uberrime aqua fluebat de convalle ejus! Tamen hoc volebat ut medios inter montes curreret, et ibi esset fides certa populorum, quod inter se medium atque commune narratores quippe originis, factorum, dictonam et ipsum nomen si quaeramus quid latine interpretetur, bonus nuntius dicitur euangelium uel bona a
Abbreviated transcription (Latin):
regno d̃o ⁊ patͥ. Fideles quippe eiꝰ qͥs rede¬
ꝓ eis. Ipse eñi inqͥt pat̾ amat uos. Ex hoc
qͣ ẽ eqͥt pat̾ ꝓculdubio impii ñ uidebt̃
ñ cm̃ sunt mundicordes. Beati em̃ mun Ex tr̃e¬
cdicordes: qm ipsi dm̃ uidebunt. Et ipsaẽ psalmi
titur iustis: ⁊ ipsa fiet cũ tradidit regnũ
do ⁊ patͥ: inqͦ ⁊ suȩ formȩ uisionẽ uult in¬
telligi. subiecta d̾o uniu̾sa creatura:⁊
ipsa in qͣ filis di filius hominis factus ẽ.
qr scđm hanc ⁊ ipse filiꝰ tc̾ subiectꝰ erit¬

Expanded text:
regnum deo et patri. fideles quippe eius, quos redepro eis; ipse enim, inquit, pater amat uos. ex hoc  est patri, procul dubio impii non uidebunt. non enim sunt mundicordes; beati enim mundicordes, quoniam ipsi deum uidebunt. et ipsa uisio titur iustis, et ipsa fiet, cum tradet deo regnum et patri. in quo et suae formae uisionem uult intellegi, subiecta deo uniuersa creatura et ipsa, in qua filius dei filius hominis factus est, quia secundum hanc et ipse filius t
Abbreviated transcription (Latin):
It gͦ sic̃ ꝑ unũ hominẽ mors. ita per
unũ hominẽ resurrectio mortuoꝵ: fieret¬
qr magis uitabant homines qd̃ euitare ñ
peccare aut nͣ curat᷑. aut paꝵ curatur.
ñ mori aut̃ qͣm uis nͣ optineat᷑. uehem̃ter
satagitur: uite mediator ostendens qũã
ñ sit mors tim̃da. q̃ ꝑ humanã conditionẽ
iã euadi ñ potest. s potiꝰ impietas que
ꝑ fidẽ caueri potest: occurrit nob̃ ad fint̃

Expanded text:
Ut ergo sicut per unum hominem mors, ita et per unum hominem fieret resurrectio mortuorum , quia magis vitabant homines quod evitare non peccare, aut non curatur, aut parum curatur; non mori autem quamvis non obtineatur, vehementer satagitur; vitae Mediator ostendens, quam non sit mors timenda, quae per humanam conditionem jam evadi non potest, sed potius impietas, quae per fidem caveri potest, oc
Abbreviated transcription (Latin):
emim factũ ẽ relicto dõ: iusticia ñ fit
sine dõ. Ac ꝑ hoc nec moreremur. nͥ per
carnalẽ ꝓpagationẽ de m̃bs illius uenirem.
huius essemꝰ. Id̾o nob̃ opꝰ fuit nasci. et
renasci: illi aut̃ ꝓpt̾ nos tantũmͦ nasci. Nos
enĩ a peccato ad iusticiã renascendo tran-¬
simus: ille autcͣ a nullo peccato ad iusticiã
transitũ fecit: s in eo qd̾ baptizatus ẽ. nr̃ȩ
regenerationis sacram̃tũ sua humilitate alg

Expanded text:
enim factum est relicto deo, iustitia non fit sine deo. ac per hoc nec moreremur, nisi per carnalem propagationem de membris illius ueniremushuius essemus. ideo nobis opus fuit nasci et renasci, illi autem propter nos tantum modo nasci; nos enim a peccato ad iustitiam renascendo transimus, ille autem a nullo peccato ad iustitiam transitum fecit; sed in eo, quod baptizatus est, nostrae regenerationis sacramentum sua
Abbreviated transcription (Latin):
de celo ꝓstrauit ꝑ secutorẽ: ⁊ erex̃
p̃dicatorẽ. Occidit saulũ. ⁊ uiin¬
ficauit paulũ. Saul enim. ꝑsecutor
erat sc̃i uiri. Inde nomͣ habebat
ste: qnͣdo ꝑsequebat᷑ xp̃ianos.

Expanded text:
de coelo prostravit persecutorem, et erexit praedicatorem; occidit Saulum, et vivificavit Paulum . Saül enim persecutor erat sancti viri ; inde nomen habebat iste quando persequebatur Chris
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas ut tunc inte fiat: ne suꝑ¬
bia ñ ꝑmittat ut ł tunc inte fiat.
Tc̃ fict. Modo int̾im dũ pugnas. dũ
laboras. dum ꝑiclitaris: dic. dic. Di. Exserm̃ d¬
mitte nob̾ debita nr̃a. Dic om̃ino cũ haclectiõe
pugnas. Uerũ die: ex animo dic. Si
dixerimus qr peccatum ñ habemus.
nos ipsos seducimus. Tu tͥ diabolus
erie. Nos ipsos seducimus. ⁊ ueritas
ĩnob̾ ñ ẽ. N enĩ ucrũ dicimus dicendo Ex lib d¬
nos ñ habere peccatũ: cũ hic ñ sumꝰ ciuitated
sine peccato. Dicamus gͦ ueritatẽ: ut .xiii.¬
aliqñ inueniamus securiꝰtatẽ. Sit ue¬
ritas in pugna: ut ad quiratur securi¬
tas in uictoria. Tc̃ fiet. uͥ ẽ mors acu¬
leus tuus. Aculeus eñ mortis ẽ pecẽm.¬

Expanded text:
humilitas, ut tunc in te fiat; ne superbia non permittat ut vel tunc in te fiat. Tunc fiet. Modo interim dum pugnas, dum laboras, dum periclitaris, dic, dic, Dimitte nobis debita nostra . Dic omnino dum pugnas, dic, verum dic, ex animo dic: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Tu tibi diabolus eris. Nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est. Non enim verum dicimus, dicendo nos non habere peccatum; cum hic non simus sine peccato. Dicamus ergo veritatem, ut aliquando inveniamus securitatem. Sit veritas in pugna, ut acquiratur securitas in victoria. Tunc fiet, Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus enim mortis est pec
Abbreviated transcription (Latin):
thema maranatha. Simul greco ⁊ syro
utitur u̾bo. Si qͥs inquic ñ amat dnm.
sit anathema maranatha. Anathema
greco sermone dixit condempnatus.
Maranata definiuit. donec dñs re-¬

Expanded text:
thema, maranatha. Simul Graeco et Syro utitur verbo. Si quis, inquit, non amat Dominum, sit anathema, maranatha. Anathema Graeco sermone dixit, condemnatus. Maranatha definivit, donec ve
Abbreviated transcription (Latin):
locis. satis apparet dñm nr̃m nͣ hoc im¬
ꝓbare. si qͥs humano more ista ꝓcuret.
s si quis ꝓptͣ ista do militet: ut in oꝑibꝰ
suis ñ regnũ di. s istoꝵ ad quisitionẽ in¬
tueatur. Ad hanc gͦ regulam hoc totũ
preceptum redigitur. ut etiã in istoꝵ ꝓ
uisione regnũ dei cogitemꝰ: inmilitia
uͦ regni dei ista ñ cogitemꝰ. Ista enim
etiã si aliq̃n defuerint. qd̾ plerumq
ꝓpt̾ exercitationẽ nr̃am ds sinit. ñ solũ
non debilitant ꝓpositum nr̃m: s etiã

Expanded text:
locis satis apparet Dominum nostrum non hoc improbare, si quis humano more ista procuret, sed si quis propter ista Deo militet, ut in operibus suis non regnum Dei, sed istorum acquisitionem intueatur. Ad hanc ergo regulam hoc totum praeceptum redigitur dirigitur, ut etiam in istorum provisione regnum Dei cogitemus, in militia vero regni Dei ista non cogitemus. Ista enim etiamsi aliquando defuerint, quod plerumque propter exercitationem nostram Deus sinit, non solum non debilitant p
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad pentecosten. Ostium enĩ mͥ aꝑtũ
ẽ magnũ ⁊ euidens: ⁊ adu̾sarii multi.
to hic aluio potest intelligi. nͥ pre¬
dicato ibi ꝑ eu̾ pͥmitus euuangłio. cre¬
didisse multos: ⁊ multos eiꝰdẽ fidĩ ad¬
u̾sarios extitisse. scdm̃ illud dñi. nemo
uenit ad me. nͥ datũ fuerit ei a patre
meo : & uobis datũ : nosse mysterium
regni celoꝵ: illis aũ ñ ẽ datũ: Ostiũ¬

Expanded text:
n; ostium enim mihi apertum est magnum et euidens, et aduersarii multi. quid hic aliud potest intellegi nisi praedicato ibi per eum primitus euangelio credidisse multos et multos eiusdem fidei aduersarios extitisse secundum illud domini: nemo uenit ad me, nisi cui datum fuerit a patre meo, et: uobis datum est nosse mysterium regni caelorum, illis au
Abbreviated transcription (Latin):
ut uelis: s nͣ sufficit ut uelis. Adui¬
uandꝰ es ut plene uelis: & impleas
qd̃ uelis. Nã uis uidere qͥd ualeat sine
sꝑu adiuuante littera iubens: Ibi dix̃
cũ dictum eẽt. uͥ ẽ mors aculeus tius.
aculeus autͣ mortis ẽ peccatum: con
ñ mala iubendo. ł bona ꝓhibendo.
immo uͦ mala ꝓhibendo. ⁊ bona iu-¬
bendo: uirtus tam̃ ẽ peccatilex. sb
subintrauit inquit lex: ut hahuncda¬
ret delictũ. Qd ut habundaret
delictum: Quia uͥ gra ñ erat. aux̃ Ex lib̾ de¬
ꝓbibitio desidium: & cũ qͣs de ꝓ gr̃a ⁊ libe
uitiũ. S qͥd fcc̃ gr̃a : Ubi habun¬
dauit peccatũ suꝑͦ habundaicit gr̃a.
Uenit dñs: totũ qdđ de adã traxisti. totã
qd̾ tuis prauis moribꝰ ad didisti. totũ ai¬
misit. totum deleuit. Orationẽ do euit.
grãm ꝓmisit. Certam̃ indixit: laboranti
subuenit: uictorẽ coronauit. Stimulus
aut̃ mortis pecc̃m ẽ: uirtus uͦ peccati lex
Aculeus mortis peccatũ ẽ: cuis punc¬

Expanded text:
is; sed non sufficit ut velis. Adjuvandus es ut plene velis, et impleas quod velis. Nam vis videre quid valeat sine Spiritu adjuvante littera jubens? Ibi dixit. Cum dictum est, Ubi est, mors, aculeus tuus? Aculeus autem mortis est peccatum; contNon mala jubendo, vel bona prohibendo: imo vero mala prohibendo, et bona jubendo. Virtus autem peccati lex: quia, Subintravit, inquit, lex ut abundaret delictum. Quid est, ut abundaret delictum? Quia ubi gratia non erat, auxit prohibitio desiderium: et cum quasi de propria . Sed quid fecit gratia? Ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia . Venit Dominus: totum quod de Adam traxisti, totum quod tuis pravis moribus addidisti, totum dimisit, totum delevit; orationem docuit, gratiam promisit; certamen indixit, laboranti subvenit, victorem coronaviautem mortis peccatum est, virtus vero peccati lex. Aculeus mortis peccatum est. Cujus punc
Abbreviated transcription (Latin):
contentio. Modo cũ morte quanta con¬
tendimꝰ : Inde sunt enĩ delectationes
carnales q̃ nob̃ etiã inlicitȩ multȩ sug-¬
geruntur. qͥb ñ consentimꝰ: s tam̃
ñ consentiendo contendimꝰ. Primo
gͦ concupiscentia carnis sequentes dux̃
nos: postea renitentes traxit nos.
deinde accepta gr̃a cepit nos nec
ducere nec trahere: s ad huc conten¬
dere nobiscum. Post contentionẽ: erit
⁊ uictoria. M odote ⁊ si oppugnat. ñ
expugnet. Postea cũ absorta fuerit
mors in uictoriam oppugnare cessabit :

Expanded text:
contentio. Modo cum morte quanta concontentio. Modo cum morte quanta contendimus! Inde sunt delectiones carnales, quae nobis etiam illicite multa suggerunt: quibus non consentimus, sed tamen non consentiendo contendimus. Primo ergo concupiscentia carnis sequentes duxit nos, postea renitentes traxit nos; deinde accepta gratia coepit nos nec ducere, nec trahere, sed adhuc contendere nobiscum: post contentionem erit et victoria. Modo te etsi oppugnat, non expugnet: postea cum absorpta fuerit mors in victoriam, et pugnare cessabit.
Abbreviated transcription (Latin):
abstinere uoluerit. sine molestia ⁊
agone ñ possit : cũ id ante tota sa-¬
nitate ñ ageret. Ergo aculeꝰ mor¬
tis peccatum ẽ: qr peccato facta ẽ Ex serm̃
delectatio. que iam possit resistere u̾b apłi¬
uoluntati: ⁊ cũ dolore cohiberi. Qͥm
delectationẽ qr in defectu ÷ anime
deterioris effẽe be. iure mortẽ uocamꝰ.
Uirtꝰ autẽ peccati lex: qr multo scelera¬
tius & flagitiosius q̃ lex ꝓhibet cõmittunt᷑:
qͥm si nulla lege ꝓhiberentur. Tẽ itaq
absorta erit mors inuictoriam : cũ ꝑ sc̃i¬
ficationẽ in omͣi hominis parte. ꝑfecta
delectatione sp̾alium delectatio carnał
aculeus tuus. Modo enim inchoatis in
nob primitiis mͣtis unde desideramus
hierłm. multa ex carne corruptibili
contendunt adu̾sum nos: q̃ nͣ conten-¬
dent cũ fuit mors absorta in uictoriã
Uincet pax: & finietur bellũ. Qando
aut uincet pax: uincet ⁊ illa ciuitas
qd̾r uisio pacis. Nulla gͦ erit a morte

Expanded text:
abstinere uelit, sine molestia et abstinere uelit, sine molestia et angore non possit, cum id ante tota sanitate non ageret. ergo aculeus. mortis peccatum est, quia peccato facta est delectatio,\' quae iam possit resistere uvoluntati, et cum dolore cohiberi. Quam delectationem, quia in defectu est animae deterioris effectae, jure mortem vocamus. Virtus autem peccati lex est; quia multo sceleratius et flagitiosius quae lex prohibet committuntur, quam si nulla lege prohiberentur. Tunc itaque absorpta erit mors in victoriam, cum per sanctificationem in omni parte hominis perfecta delectatione spiritualium delectatio carnalis aculeus tuus » ? Modo enim inchoatis in nobis primitiis mentis, unde desideramus Jerusalem, multa ex carne corruptibili contendunt adversum nos, quae non contendent, cum fuerit mors absorpta in victoriam. Vincet pax, et finietur bellum. Quando autem vincet pax, vincet illa civitas quae dicitur Visio pacis. Nulla ergo erit a morte
Abbreviated transcription (Latin):
titꝰ sp̃ui nr̃o illuminato ⁊ uiuificato Ex tract¬
nc̃ uidemus multis puerilib delecꝰta .lx iiii¬
tionibꝰ nos carere. que nos pueros
si denegarentur acerrime cruciarent:
ita credendum ẽ de omni carnali de¬
lectatione futurum ẽẽ. cũ ꝑfecta sa¬
nctitas totũ hominẽ reparauerit.
Nc̃ aut̃ qͣm dui ẽ in nob̃ qd̾ resistat
bone uoluntati. aucilio di ꝑbonos
homines.⁊ bonos angłos indigemus:
ut ꝑimat etiã bonã uoluntatẽ. hanc
autẽ morte p eccato meruimus: qd̾
peccatũ erat om̃imͦ in libero arbitͥo.
cũ in paradiso nullus dolor denegate
delecꝰtationis uoluntati bone hom̃is
resistebat: sicuti nc̃ u̾bi grͣa. si qͥs qͣm
existat qu̾e nuͣꝙͣ uenatio delectauit¬
UI om̃imͦ liber ẽ. utrum uenari uelit¬
ptannolit: nec eum cruciat qͥs qͥs hoc
mõ ꝓhibet. aut si ista libertate male
usꝰ uenat fuerit contͣ ꝓhibentis
imꝑium. paulatim subripiens de¬
lectatio mortificat animã: ut si se

Expanded text:
titus spiritui nostro inluminato et uiuificato, nc uidemus multis puerilibus delectationibus nos carere, quae nos pueros, si denegarentur, acerrime cruciabant: ita credendum est de omni carnali delectatione futurum esse, cum perfecta sanctitas totum hominem reparauerit. nunc autem, quamdiu est in nobis quod resistat bonae uoluntati, auxilio\' dei per bonos homines et bonos angelos indigemus, ut perimat etiam bonam uoluntatem. hanc autem mortem peccato meruimus. quod peccatum erat omnino in libero arbitrio, cum in\' paradiso nullus dolor denegatae delectationis bonae uoluntati hominis resistebat, sicuti nunc. uerbi gratia, si quisquam exsistat, quem numquam uenatio delectauit, omni modo liber est, utrum uenari uelit an nolit, nec eum cruciat quisquis hoc prohibet; at si ista libertate male usus uenatus fuerit contra prohibentis imperium, paulatim subrepens delectatio mortificat! animam, ut, si se
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ fiunt in scõs: sic̃ ordinaui ȩccłiis
galaciȩ. ita ⁊ uos facite. ꝑ unã sabbi
unusquisq urm apd̃ se ponat re¬
condens qd̾ ei placuerit: ut ñ cum
uenero. tunc collecte fiant.

Expanded text:
 fiunt in sanctos, sicut ordinaui ecclesiis Galatiae, ita et uos facite. per unam sabbati unusquisque uestrum apud se ponat, recondens quod - ei bene placuerit, ut non, cum uenero, tunc collectae fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uiri. hoc femine audiant: quia
inuno uiro uir ⁊ femina talis: in xp̃o¬
ur̃a cũ karitate fiant: satis ostendit
etiã ipsas correptiones qs asꝑas ⁊ ama-¬
ras sentiunt qͥ corripiuntur. cũ carita¬
te e̾e faciendas. Uñ ⁊ alibi cũ dixisset
corripite inquietos. consolamini pusil¬
lamines. suscipite infirmos. patiente ᷤ
estote ad om̃s: mox adiunxit. Uidece

Expanded text:
Hoc viri, hoc feminae audiant, quia in uno viro vir et femina. Talis in ra cum charitate fiant ; satis ostendit, etiam ipsas correptiones, quas asperas et amaras sentiunt qui corripiuntur, cum charitate esse faciendas. Unde alibi cum dixisset, Corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos: patientes estote ad omnes; mox adjunx
Abbreviated transcription (Latin):
quasi spualib s quasi carnalib. Et illud ex hoc
eodẽ loquendi mͦ. id÷ a parte totũ: & ab
anima namq & a carne quȩ sunt partes ho-¬
minis. potest cotũ significari qd̾ ẽ homo.
atq ita ñ ẽ aliud animalis homo. aliud car¬
nalis: s idem ipsũ est utrũq id c̃ scđm hoiẽm
uiuens homo: sic̃ ñ aluo qͣm homines signi¬
ficantur. siue uͥ legit᷑ ex oꝑib legis ñ iustificat᷑
om̃is caro: siue qd̾ scriptum c̃. septuaginta
quinq animȩ descenderunt cũ iacob ĩ egiptũ
Et ibi enĩ ꝑ om̃em carnẽ om̃is homo: & ibi
ꝑ septuaginta quinq animas. septuaginta
quinq homines incelligunt᷑. Et qd̾ dictum ẽ
ñ insapientiȩ humanȩ docꝰtis u̾bis. potuit
Magis autẽ hoc aꝑuit. inhis quȩ subiunxit.
Cũ enĩ qͥs dicat. ego qͥdẽ sũ pauli. alius autẽ
ego apollo: nonne homines estis : Qd̾ dicebat
animales estis. ⁊ carnales estis: expressius dix̃

Expanded text:
quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus; et illud et hoc eodem loquendi modo, id est a parte totum. Et ab anima namque et a carne, quae sunt partes hominis, potest totum significari, quod est homo; adque ita non est aliud animalis homo, aliud carnalis, sed idem ipsum est utrumque, id est secundum hominem uiuens homo; sicut non aliud quam homines significantur, siue ubi legitur: Ei operibus legis non iustificabitur omnis caro, siue quod scriptum est: Septuaginta quinque animae descenderunt cum Iacob in Aegyptum. Et ibi enim per omnem carnem omnis homo, et ibi per septuaginta quinque animas septuaginta quinque homines intelleguntur. Et quod dictum est: Non in sapientiae humanae doctis uerbis, potuit Magis autem hoc apparuit in his quae subiunxit: Cum enim quis dicat: Ego quidem sum Pauli, alius autem: Ego Apollo, nonne homines estis? Quod dicebat: Animales estis, et: Carnales estis, expressius dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
uid̾a putant cũ aliquos ad iusticiam
.pietatẽq ex hortant᷑. uires ñ habiturã exhor¬
tationẽ suã. nͥ totũ illud qd̾ ut agat homo
agunt cũ homine. in hominis constituant
exerta: qͣsi possit ẽe̾ ad ꝑficiendũ opꝰ bonuĩ
uoluntas libera. nͥ munere di liberata. Nec
attentunt id ipsũ etiã seipsos donodĩ hab̾e.
qd̾ ea facultate ex hortantur: ut ad capessen
dã bonã uitã hominũ uoluntates pigras
extitent: accendant frigidas: corrigant pra¬
uas. au̾sas conu̾tant: repugnantes pacificeit.
Sic enim possunt ꝑsuadere qd̾ suadent:
suo. Siaũ in eis hȩc agunt: itane tandem
homo inhominis uõtuntate tanta agit
tatt p̃polleat: ut sollertia disputandi. &
suauitate dicendi. ĩ hominis uoluntate
inserat ueritatt̃. nutͥat caritatẽ. docen¬
do tollat errorẽ. exhortando corporem:
neq qͥplantat ẽ aliquid neq qui rigat
s qui incrementũ dat d̾s. Frustra qͥppe
oparius omĩa moliret᷑ extrinsecus.: nisi fxtract

Expanded text:
ui putant, cum aliquos ad iustitiam pietatemque exhortantur. uires non habituram exhortationem suam, nisi totum illud, quod ut agat homo agunt cum homine, in hominis constituant exerta — quasi possit esse ad perficiendum opus bonum uoluntas libera nisi dei munere liberata — nec adtendunt id ipsum etiam se ipsos dono dei habere, quod ea facultate exhodam vitam bonam hominum voluntates pigras excitent, accendant frigidas, corrigant pravas, aversas convertant, repugnantes pacificent. Sic enim possunt persuadere quod suadent. suo. Si autem in eis haec agunt, itane tandem homo in hominis voluntate tanta agit tate praepolleat, ut solertia disputandi et suavitate dicendi in hominis voluntate inserat veritatem, nutriat charitatem, docendo tollat errorem, exhortando torporem: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Frustra quippe operarius omnia moli
Abbreviated transcription (Latin):
Aꝑtissi me enim ds pater dictꝰ: agͥcola.
Apłs dicit. Tei agͥultura estis. di edifi¬
catio estis. In reb huiusmodi uisibilibus
uitis ñ ẽ edificium: & ȩdificiũ ñ ÷ uinea
Nos autẽ umea di sumꝰ : quia colit nos
ad fructũ. Et ȩdificiũ dĩ sumus: quia
qͥ colit nos habitat in nobis. Et qͥd ait idẽ
apłs: Ego plantaui. apollo rigauit:
s dominus increm̃tũ dedit. Ergo neq
qͥplantat ẽ aliquid neq qͥ rigat. s qui
increm̃tũ dat ds. g ille increm̃tum dat.
Nũ qͥd forte sunt isti agͥcolȩ. Agricola
enĩ dr̃. qͥ plantat ⁊ qͥ rigat. Dix̃ autem
apłs. Ego plantaui: apollo rigauit. Que¬
rimus unde ipse iã fecerit. Respondet apłs.¬

Expanded text:
tissime enim Deus Pater dictus est agricola. Apostolus dicit: Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis. In rebus hujus mundi visibilibus, vitis non est aedificium, et aedificium non est vinea: nos autem vinea Domini sumus, quia colit nos ad fructum; aedificium Dei sumus, quia qui colit nos habitat in nobis. Et quid ait idem Apostolus? Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit. Ergoneque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Ille ergo incrementum dat. Numquid forte isti sunt agricolae? Agricola enim dicitur qui plantat, qui rigat: dixit autem Apostolus, Ego plantavi Apollo, rigavit. Quaerimus unde ipse hoc fecerit? Respondet Apos
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtera quȩ ꝑtinent ad agͥcolarũ diligen¬
tiam: pluere uince sue ñ potest. Qd̃
si forte irrigare potest: decuiꝰ potest:
Ipse qͥdem ducit irriguũ: s d̾s implet
fontem. ꝑ ostremo mum ea sua ĩcrem̃tũ
dare sarm̃tis ñ potest. formare fructꝰ ñ potest.
mo elscarisemina p̃ potest: temꝑa gignendis.⁊ libro¬
demꝑare ñ potest. Qs aut̃ qͥ om̃a potest. de fide¬

Expanded text:
caetera quae pertinent ad agricolarum diligentiam: pluere vineae suae non potest. Quod si forte irrigare potest, de cujus potest? Ipse quidem ducit in rivum, sed Deus implet fontem. Postremo in vinea sua incrementum dare sarmentis non potest, formare fructus non potest, modificare semina non potest, tempora gignendi temperare non potest. Deus autem q