comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fectꝰ. ⁊ pene: Sidefectus. ł pena ei indita fuiss. ant̃
pec̃ẽ: inuste. cumeo agi ind̾etur. si ant̃ culpã sen¬
tiret penam. Obħ sane dm̃s. illa ñfuisse defectus.
ul penas. si naturalit hoĩ infuissent. sic̃ nõ fuit
hoĩ ant̃ pecẽ. nõdũ gr̾am adepto. defectꝰ siue pena.
nõ posse ꝓfic̃e. d postꝗͣ gr̃am recep̃. ꝑ qͣ ꝓficẽ potu

Expanded text:
fectus et poenae? Si defectus, vel poena ei indita fuisset ante peccatum, injuste cum eo agi videretur, si ante culpam sentiret poenam. Ob hoc sane dicimus illa non fuisse defectus vel poenas, si naturaliter homini infuissent; sicut non fuit homini ante peccatum nondum gratiam adepto defectus sive poena, non posse proficere. Sed postquam gratiam recepit, per qu
Abbreviated transcription (Latin):
cipẽ. ⁊ nob̾ expediebat. Sunt enĩ pła egͥtudinũ
gena. ⁊ corporis uitia aquib omĩo ĩmunis exti¬
tit. quos .n. defectꝰ huĩt ua ad ostñsionẽ uere hu¬
manitatis. ut timorẽ. ⁊ t̾sticum. ul. id impletionẽ
oꝑis. aoqd̾ uen̾at. uͭ passibilitatẽ. ⁊ mortalitatẽ. uł ab

Expanded text:
cipere, et nobis expediebat. Sunt enim plura aegritudinum genera et corporis vitia, a quibus omnino immunis extitit. Quos enim defectus habuit, vel ad ostensionem verae humanitatis, ut timorem et tristitiam; vel ad impletionem operis ad quod venerat, ut passibilitatem et mortalitatem; vel ab
Abbreviated transcription (Latin):
qr pactum meũ intũ fec̃. forte m̾n sublege. in¬
gruente necc̃itare mortis ant̾ ociauũ diẽ cir¬
alia grã. ⁊ uͥture nos fulciunt. ut euchanstia.
actudit. grẽ sacram̃ta fuisse danda. que ex ip̃ius
uire noluit. ant̃ꝗͣ bõ de loge naturali. ⁊ scͥpta:
ꝯnince̾t᷑. qd neutra iuuate posset. Quit m̃¬

Expanded text:
 pactum meum irritum fecit. Forte tamen sub lege, ingruente necessitate mortis ante octavum diem ciralia gratia et virtute nos fulciunt, ut Eucharistia et attulit, gratiae sacramenta fuisse danda; quae ex ipsius nire noluit, antequam homo de lege naturali et scripta convinceretur, quod neutra juvari posset. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
cia uiolatũ ẽ illd̾ mandatũ. qͣnto faciliori po¬
tãt obsuãtia custodiri. Nondũ.n. uoluntati cu¬
piditas resistebat. ꝙ de pena tͣnsg̾słionis pꝰea se¬
cutũ ẽ. His aliisq nitunt᷑ auctoritatib. qui
Qd ⁊̃ ratione ostũd̾e laborant. boc mͦ. Magis nocu
ccõ scmẽ. ¶Auorẽ gͦ. effectũ mali hũit illd̾ pec̃e.¬

Expanded text:
tia violatum est illud mandatum, quanto faciliori poterat observantia custodiri. Nondum enim ipsi voluntati cupiditas resistebat, quod de poena transgressionis postea secutum est. His aliisque utuntur auctoritatibus, qui etiam ratione ostendere laborant hoc modo: Magis nocuiccato factum est. Majorem ergo effectum mali habuit illud pec
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ẽ. eis. Tuc enĩ eis uiri demu̾do rece¬
dut̃. et defungunt᷑: cũ ab eorũ concu¬
piscentia iste se alienant. Quẽ sensũ.
subdita similitudo declarat et corfir¬
nat. Quã grande sit ad ulternĩ nulũ
ũ ur et mulier legitime conuinc¬
ti sũt. constat alterũ altero uiuen¬
te adaliã ñposse transsire copulã: ali¬
oquin ad ulteriũ cõmittit. De quo ele¬
mens papaait. Quiꝰ ĩ omib peccatis ẽ
errant a deo. Grauissime gͥ peccant ad
ulti. grauit̃ forncarii: s cunctis his
uncit᷑ añ abincesu: peuis ẽ cũ matre:
ꝙͣ. eũ aliena uxoie dormire: S omĩ ũ¬

Expanded text:
dum est eis. Tunc enim eis viri de mundo recedunt et defunguntur, cum ab eorum concupiscentia istae se alienant; quem sensum similitudo subdita declarat et confirmat. 4. Quod grande malum sit adulterium. Cum vir et mulier legitime conjuncti sunt, constat alterum altero vivente ad aliam non posse transire copulam; alioquin adulterium committitur: De quo Cleepist. 1. Quid in omnibus peccatis est errant a Deo etiam si ulteri, graviter fornicarii, sed cunctis his vincitur ab incestu. Pejus enim est cum matre, quam cum aliena uxore dormire; s
Abbreviated transcription (Latin):
erunt usq ad satietatẽ uisionis omĩi
ec depedib sedentis suyͣ soliĩ ex¬
celsũ quos seraphi duab alis
uelabant. scriptori et si nõ auoitoet
cõinemorasse susficit: qui a facie ex¬
orsus sedentis. ꝑ media ad pedes usq

Expanded text:
erunt usque ad satietatem visionis omni ec de pedibus sedentis super solium excelsum, quos seraphin duabus alis velabant, scriptori, etsi non auditori, commemorasse sufficiat; qui a facie exorsus sedentis per media ad pedes usque
Abbreviated transcription (Latin):
ue qũ uult. siue qn̾agit. ⁊ unus ẽ ibi ꝯtemptꝰ. s mĩ¬
nor cum inuoluntate solum pecẽ ꝯtinet᷑. maior uͦ.
S ed ad huc end̾ obicitur. Sitmũ t̾m illa duotãtĩt¬
pecẽ sunt. cum quis uoluntate mali pͥꝰ ꝯcepra.
opꝰ reuserat. cum adhue insola noluntate pecẽ ꝯfiste¬
nõ ẽ ad missum actione ꝗͣ pꝰ admissum erat uolũta¬
te. Nõ gͥ. paliquo alio iste fit dampnabił actu peocã¬
do qͣ aũ fuat cũ sola uoluntate delĩq̃bat. Ads ⁊ ulli

Expanded text:
ve quando vult, sive quando agit: et unus est ibi contemptus, sed minor cum in voluntate solum peccatum continetur, major vero Sed adhuc eisdem objicitur: Si unum tantum illa duo peccatum sunt, cum quis voluntate mala prius concepta opus reus erat, cum adhuc in sola voluntate peccatum consistenon est admissum actione, quam prius admissum erat voluntate. Non ergo pro aliquo alio iste fit damnabilis actu peccando, quam ante fuerat, cum sola voluntate delinquebat. Ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pꝑea dictum ẽ. ut hac diffinitione uolens anoln̾te
luntate: qr iscientes ꝯtia p̃ceptũ fec̃unt. ⁊ ille tempta¬
cor suasit ut ħ fieret. nõ coeg̃. Ilam qͥtresciens pecra¬
uit non mꝯgrient̃ uolens peccasse dici p̃. qmiuis ⁊
ip̃e qui nesciẽs fecit. uołus t̾nfecit. Ita nͨ tale peoe.
sine uoluntate ẽẽ potuit. s uoluntas fc̃i ibi fuit. ñ¬

Expanded text:
ea dictum est, ut hac definitione uolens a nolente luntate; quia et scientes contra praeceptum fecerunt, et ille tentator suasit ut hoc fieret, non coegit. Nam qui nesciens peccavit, non incongruenter nolens peccasse dici potest; quamvis et ipse quidem nesciens fecit, volens tamen fecit. Ita nec tale peccatum sine voluntate esse potuit; sed voluntas facti ibi fuit, n
Abbreviated transcription (Latin):
aliena futat᷑ ut pauꝑibꝰ tribuat: nõ ꝓbono ut aiũt
furat᷑. Nõ enim bonũ ẽ aliena pauꝑibꝰ dare. Qui
tas: id̾ fac̃ ac si filium in ꝯspectu patͥs uictimet.
uł sac̾ficiũ canis a̾o offa̾t: ab ominabił nẽpe ẽ. aͥo
impioꝵ oblatio. Ita ⁊̃ ⁊ hominẽ ꝑadult̾um amor¬
te lib̾are malũẽe dñt. ⁊ si enĩ bonũ sit hominẽ

Expanded text:
tur ut pauperibus tribuat, non pro bono, ut aiunt, furatur. Non enim bonum est aliena pauperibus erogare. Qui tas, Eccl. 34, ac si filium in conspectu patris victimet, vel sacrificium carnis Deo offerat. Abominabilis nempe Deo est impiorum oblatio. Ita etiam et hominem per adulterium a morte liberare, malum esse dicunt. Etsi enim bonum sit hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbinis fiuint causis. nec ip̃a mala iẽ iudicentur:
At iusticia m̾ito punit eum qui diẽ se subtͣrisse
suꝑflua diuiti. ut p̃b̾et puꝑi. ⁊ falsanũ qui ali¬
enũ corrump̃ cestam̃t. Et is rẽt hereᷤᷤ qͥ facer ele¬

Expanded text:
pro bonis fiant causis, nec ipsa mala esse judicentur? pro bonis fiant causis, nec ipsa mala esse judicentur? At justitia merito punit eum qui dicit se subtraxisse superflua diviti, ut praeberet pauperi; et falsarium qui alienum corrumpit testam
Abbreviated transcription (Latin):
ł qnͣ fit causa gn̾andi. si ea fide fiat ut gignant᷑
regn̾andi ħ iuisus mala sunt si malas hñt c̃as:
ult̾ si iactantie cã pascit᷑ pauꝑant lasciuie cã
cũ uxore ꝯcumbit᷑. Aut filii gn̾ant᷑ nõ ut do. s¬
ut fuita. stup̾. blasphemie: quis dicat causis bo
nocens nõ puniat᷑. aut quis dicat adult̾iũ ẽẽ fa¬
ciendum: ut ꝑ illam cum qua fit hõ de morte li¬
beret᷑: destam̃ta ⁊̃ u̾a.cur nõ surripimꝰ. ⁊ falsa
supponimꝰ. ne heditates hãnt qui nicħ boĩ ag̃t.
S hi potius qui indigentes aꝯiunant: Cur nõ
sunt mala: Cur nõ ab inmundis m̾etͥcib qui
ditant stupratores rapiat diuicias uir bouus
ut indigentibꝰ eas largiat: cũ nullũ malũ. ma¬
lum sit si ꝓbono fat: Qitis ħdicat. nͥ ꝗtti res
hunanas moresq conat᷑ i leges subu̾t̾e: Qiuͦd .il.
sꝑet̃ et p̾miũ. si semł ocessĩmus in mał actibꝰ
n s̃ Iͥd fiat.s quare fiat ẽẽ querend̾. ut q̃cumq

Expanded text:
 fit causa generandi, si ea fide fiat, ut gignantur regenerandi. Haec rursus mala sunt, si malas habeant causas: velut si jactantiae causa pascitur pauper, aut lasciviae causa cum uxore concumbitur, aut filii genut furta, stupra, blasphemiae, quis dicat causis bonnocens non puniatur. Aut quis dicat adulterium esse faciendum, ut per illam cum qua fit, homo de morte liberetur? Testamenta etiam vera cur non supprimimus, et falsa supponimus, ne haereditates habeant qui nihil boni agunt, sed hi potius quilindigentes adjuvant? Cur non sunt mala? Cur non ab immundis meretricibus quas ditant stupratores, rapiat divitias vir bonus, ut indigentibus eas largiatur, cum nullum malum malum sit si pro bono fiat? Quis hoc dicat, nisi qui res humanas moresque conatur et leges subvertere? Quod enim speretur et praemium; si semel consenserimus in malis actibus, non quid fiat, sed quare fiat esse quaerendum, ut quaecumque
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatur uolũtas. siue actio mala: sic̃ in ilł q̃
ꝑ se pecc᷑ sunt: Illa .ii. cum quis gessent. ꝓ aliqua
boã causa bonũ indñr hr̃e finẽ: nec exfine uo¬
luntas ẽ mala. nͨ ex uoluntate actio. fit mala.
s ex actione uoluntaᷤ fit pua. In quib aliqͥ po¬
nunt act᷑ uideoꝵ qui crucifrxendo xp̃m arbi¬
tbaut᷑ se obsequiũ pr̃afe do. qr bouũ finẽ dñt
eos sibi posuisse . s. di obsequiũ: ⁊ m̾ uoluntatẽ
coꝵ ⁊ actionẽ ꝑu̾sam fore afserunt: de bonis autẽ
nulla fit exceptio in p̃missis ub. idi. qͥn om̃s uo

Expanded text:
judicatur voluntas sive actio mala, sicut in illis quae per se peccata sunt. Illa enim cum quis gesserit pro aliqua bona causa, bonum videtur habere finem; nec ex fine voluntas est mala, nec ex voluntate actio fit mala, sed ex actione voluntas fit prava. In quibus aliqui ponunt actum Judaeorum, qui crucifigendo Christum arbitrabantur se obsequium praestare Deo, quia bonum finem dicunt eos sibi posuisse, scilicet Dei obsequium; et tamen voluntatem eorum et actionem perversam fore asserunt. De bonis autem nulla fit exceptio in praemissis verbis August.
Abbreviated transcription (Latin):
illi quedã oꝑa ẽẽ talia que sic bona sunt quod
mala ẽẽ non possunt. qͣcumq mͦ fiant: sicut
eꝯu̾so quedã sic funt mala. ut nõ possuit ẽẽ
boã. quacũq ex cã fiant. Alia aut̃ eẽ oꝑa que
ex fine. uł ex cã. bona funt. uł mala: ad illa
re fu̾nt scoꝵ testimonia quibꝰ ex affecꝰtu. uł

Expanded text:
e talia, quae sic bona sunt, quod mala esse non possunt, quocumque modo fiant; sicut e converso, quaedam sic sunt mala, ut non possint esse bona, quacumque ex causa fiant. Alia autem esse opera quae ex fine vel causa bona sunt vel mala, et ad illa referunt sanctorum testimonia, quibus ex a
Abbreviated transcription (Latin):
tant᷑. ⁊ adbonũ finẽ tendunt. Mli uͭ. simpłr dici
fidẽ. Ita enĩ michi ind̾r eẽ. ut magne uires. ⁊cur¬
nõ erat: opꝰenĩ bonũ int̾ntio fac̃: intentionẽ fides
dirig̃. Nõ ualde aitendas quid hõ faciat. s quid cũ
fac̃ attendat. quo lac̾tos .i. cogitationes optime gu¬
bnationis dirigat: his testimoniis usinuan ui¬

Expanded text:
tantur, et ad bonum finem tendunt; mali vero simpliciter dici fidem. Ita enim videntur mihi esse ut magnae vires, et curnon erat. Bonum enim opus intentio facit, intentionem fides dirigit. Non valde attendas quid homo faciat, sed quid cum facit attendat, quo lacertos optimae gubernationis dirigat. His testimoniis insinuari vi
Abbreviated transcription (Latin):
unc pꝰ testimora uet̾is testi. de fide sc̃e tͥnita¬
tis. ⁊ unitatis: ad noui testam̃ti auctorita¬
tẽs accedimꝰ: ut inmedio duũ animalium. cog¬
noscatur u̾itas. ⁊ forcipe de altari sumat᷑ caicurꝰ.
quotañgant᷑ ora fidłiũ dñs itaq xͦ unitatẽ di¬
uinȩ e̾entiȩ. ac ꝑsonar̃ tͥmtatẽ. aꝑte insinuat
dicens. apłis. S̃te laptizate õi gi̾s. innoĩe pa. ⁊ fi.¬

Expanded text:
Nunc post testimonia Veteris Testamenti, de fide Trinitatis et unitatis, ad Novi Testamenti auctoritates accedamus, ut in medio duorum animalium cognoscatur veritas, et forcipe de altari sumatur calculus, quo tangantur ora fidelium. Dominus itaque unitatem divinae essentiae ac personarum Trinitatem aperte insinuat, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ reodit uacare nõ potest orationi:
nec carnes ed̾e agni. Item. Si panes ꝓpo¬
sitionis ab his qui urores suas tetige¬
rant comedi ñ pot̾ant. quantomag̃ pa¬
nis qui decelo decendit. ñ potest ab his
qui cõuigalib paulo añ hesere cõplen¬
b uiolari atq contingi: Non quod nup¬
tias cõdẽpinemꝰ: s qͦd eo tẽpore quo carnes
agtii manoucaturi sumꝰ. uacare a carna¬
iib oꝑib debeamꝰ. hoc capitulũ ꝓpͥe ad
ministros eccłe pertiñe uidet᷑ qͥb nõ
licebat sacra officia celebrare atq mifsi¬
a. tẽpore conugalis amples: quo eciam
Quib temporib ñ suit celebiãde nupti
Dec solũ ĩ oꝑe carnali obseruanda st̃
tẽpor: s etiã incelebiandis nuptis¬

Expanded text:
debitum reddit, vacare non potest orationi, nec carnes Agni edere. Item, si panes propositionis ab his qui uxores suas tetigerant, comedi non poterant; quanto magis panis qui de coelo descendit, non potest ab his qui conjugalibus paulo ante haesere complexibus, violari atque contingi! non quod nuptias condemnemus, sed quod eo tempore quo carnes Agni manducaturi sumus, vacare a carnalibus operibus debeamus. Hoc capitulum maxime ad ministros Ecclesiae pertinere videtur, quibus non licebat sacra officia celebrare atque mysteria tempore conjugalis amplexus, quo etiaQuibus temporibus non sunt celebrandae nuptiae. Non solum in opere carnali observanda sunt tempora, sed etiam in celebrandis nupti
Abbreviated transcription (Latin):
sapi̾e et̾nitas filii. cum patre mõstratur.: ubi
sapia ita loquit᷑. Dñs possed̾ me ininicio ui¬
nata sum. añtꝗͣ. t̾ra fie̾t necdũ erant abissi.
⁊ ego ũ ocepta erã: necdum fontes. necdũ
montes. ałicolles: ⁊ ego parturiebar ad huc t̾rã nõ
fec̃at. ⁊ cardines orb t̾re. qn̾ p̃parabat celos aderã

Expanded text:
Sap. aeternitas Filii cum Patre monstratur, ubi Sapientia ita loquitur. Dominus possednata sum antequam terra fieret. Necdum erant abyssi et ego iam concepta eram, necdum fontes necdum montes ante colles ego parturiebar. AdAuc terram non fecerat et cardines orbis terrae. Quando praeparabat
Abbreviated transcription (Latin):
rturiri .i. genitã. ⁊ apud patiẽ ȩtnaut exist̾e. Ip̃a etiã
aubiait. ẽ go erore aitissimi ꝓdii. pͥmogenita añ
omnẽ c̾aturam. ꝯdicheas quoq ꝓpħa. ẽt̾nam u̾bige¬
n̾ationẽ. ⁊ temꝑalẽ. ex maria. simul insinuauit. di¬
cens. U tu betlebẽ effiatha: p̾auulus es inmubus

Expanded text:
er existere. Ipsa etiam alibi ait : Ego ex ore Altissimi prodii, primogenita ante omnem creaturam. Micheas quoque propheta aeternam Verbi generationem, et temporalem ex Maria, simul insinuavit dicens, c. 5: Et tu Bethleem Ephrata, parvulus es in
Abbreviated transcription (Latin):
giuẽ. tanꝗͣ insui gñis carc̾em. ab illuis subli¬
mis etb̃re purtatis. habuatiõe detrusos. ꝑ qͦs
magice artes possunt. quicquid possunt uałe
aliquio. nisi data de suꝑpotestate. daturaut̃. uł
ad falłndũ fallaces. sic̾ ĩ in egiptios. ⁊ inip̃os ⁊

Expanded text:
em, tanquam in sui generis carcerem, ab illius sublimis aetheriae puritatis habitatione detrusas, per quas magicae artes possunt quidquid possunt, valere aliquid nisi data desuper potestate. Datur autem, vel ad fallendos fallaces, sicut in Aegyptios, et in ipsos etiam
Abbreviated transcription (Latin):
te aures. int̾nde melodiã. ñ sine cã. hicaddid̃
castus. illic nõ addid̾. qr ẽ timor aliqͥs. qui dr
inus istos duos timores. ⁊untelligamꝰ ꝯ so̾an¬
tiam tibiar̃. quomͦ disc̾iumꝰ. atrendat cau¬
tas ur̃a. st̃ homines qui ꝓpt̾ea tunent dm̃i.
ne mutant᷑ ingehẽnã. ne forte ardeãt cũdi

Expanded text:
te aures, intende melodiam; non sine causa hic addidit castus, illic non addidit; quia est timor aliquis qui dicitur amus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo discernimus? Attendat charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehenna
Abbreviated transcription (Latin):
qͣte desidaret. ut tͣnseat inquitas. ⁊ ueniat
iegnũ di. gͦ timornõẽ. incai̾tate. s in qͣ cari¬
quit caĩtas. foras mutit timorẽ.gͦ. incipiat
timor. qr initiũ sapĩe timordm̃i. timor. qͣiͣ lo¬
cum p̾ꝑat caritati. cumaut̃ ceꝑit cantas habi
c̃scit. ille dec̾scit. ⁊ qñt illa fit int̾ior. timor pel¬
bitur foras. nuior cantas. minor. tuor. caritaᷤ¬

Expanded text:
iat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. Sed in qua chariquit, charitas foras mittit timorem. Ergo incipiat timor; quia initium sapientiae timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitm enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor ti
Abbreviated transcription (Latin):
sepe. uita. sapĩa. lux. dr. Nam sapĩa illa quȩ
ds est. c̃ara nõ ẽ filius .i. sapĩa panis. ẽ ge¬
nita. nõ facta. nõ c̾ata. ⁊ tora tͥniras una sa¬
pientia ẽ. q̃ nec facia. nec c̾ataẽ. nec genita. ł
ꝓcedeus deangłica gͥ uita. illud accipiend̾
est. dequa dic̃ sc̃ptura. qnͣ facta ẽ.s. pͥmo oĩũ.¬

Expanded text:
a quae Deus est, creata non est. Filius enim sapientia Patris est genita, non facta nec creata, et tota Trinitas una sapientia est, quae non facta nec creata est, nec genita vel procedens. De angelica ergo vita illud accipiendum est, de qua dicit Scriptura quando facta est,
Abbreviated transcription (Latin):
pare. angłm deceł mittit as. oblationẽ eł ꝯse¬
crares ꝯdarime cum eisdẽ. ꝑ ppham ꝯminat᷑
sit dicens. Maledicam bndictionib uñs.
Qd si bñdictionib corum se asserit maledictur̃¬
ũitasindent de hostia : g. dicenits. illam p̾se
ab illo bñdici. quẽ scimꝰ ado fore maledictum. c̃
sua bndictione: si .i. ds maledix̾it. bñdĩc here¬
ticꝰ. łsimoniaeꝰ bñdix̾it. quis eoꝵ p̃uaiebit: Nũ¬

Expanded text:
urpare, angelum de coelis mittit Deus oblationem ejus consecrare? Maxime cum eisdem per prophetam comminatur sic dicens: Maledicam benedictionibus vestris . Quod si benedictionibus eorum se asserit maledicturum, quid erit de hostia? Ergo dicemus illum posse ab illo benedici, quem scimus a Deo fore maledictum cum sua benedictione? Si enim Deus maledixerit, et Simoniacus benedixerit, quis eo
Abbreviated transcription (Latin):
mus põt. nulla siii mutarione: tociens cdi¬
neq cum desmit. aliꝗd ineiꝰ natura. uł
forma. qua nũmꝰ ẽ: mitatoĩs fiate qͣfito
facilius.de illa in oinutabili sub̾a debemꝰ ac¬
ciꝑe. quodita dicaturrelatius aliqͥd adc̃atã.
ut qͣuuis temꝑalit̾ incipiatdici. nõ t̾ntp̃t

Expanded text:
totiens dineque cum desinit aliquid in eius natura uel forma, qua nummus est, mutationis fiat, quanto facilius de illa incommutabili dei substantia debemus accipere, ut ita dicatur relatiue aliquid ad creaturam, ut, quamuis temporaliter incipiat dici, non tamen ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
accidẽs ei adq̃ddicialiqͥd ds incip̃ rela¬
tiue. E achis aꝑte ostendr. q̃d q̃ dã dedo.
temporant̃ dm̃. relatiue ad c̾aturas. sine mu¬
tatione ditatis. s nõsine mutatione c̾ature.
i ta accidens ẽ inc̾atura. nõ inc̾atore.: ł appe¬

Expanded text:
ici aliquid Deus incipit relative. Ex his aperte ostenditur quod quaedam de Deo temporaliter dicuntur relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appe
Abbreviated transcription (Latin):
as uoliuexͫ. pati. mori. qi eius passio. bonũ fuit.
⁊ causa nr̃e salutis. Cum aut̃ đr. uolebat eum
pati. uł occidi aiudis. hic disting̃nd̾ ẽ. Sienĩ ui¬
telligitur. sic. uolebat eũ sustin̾e passionẽ. siue
crucifixionẽ. auideis illatã: u̾us ẽ. sñsus. Si uͦ
intelłr sic. Molebat ut iudi occident eum: fal¬
sumẽ. Nõ enĩ uolebat dđs. accionẽ iud̾oꝵ. q̃ ma¬
la erat. s uolebat passionẽ bonam: iħ uolũtas
implet ꝑmaioꝵ hoĩnũ uolũtates malas. sic̃
ꝑ maliuolos uidos. boã uolũtate patris. xp̃c

Expanded text:
stum pati et mori; quia ejus passio bonum fuit, et causa nostrae salutis. Cum autem dicitur: Volebat eum pati vel occidi a Judaeis, hic distinguendum est: Si enim intelligitur sic: Volebat eum sustinere passionem sive crucifixionem a Judaeis illatam, verus est sensus; si vero intelligitur sic: Volebat ut Judaei occiderent eum, falsum est. Non enim volebat Deus actionem Judaeorum quae mala erat, sed volebat passionem bonam; et implet per malorum hominum voluntates malas: sicut per malevolos Judaeos bona voluntate Patris C
Abbreviated transcription (Latin):
in uũ locum. Cong̃gate enim sũt om̃s aq̃
celo infĩores munã matͥcem: ut lux que pre¬
t̾iro biduo aquas clara luce lustrauerat. in
puro aere clanor fulgeat. ⁊ appareat t̾ra que
cooꝑta latebat. ⁊ que aquis limosa erat. fi̾et
herbã uirentẽ. lignũq facieus fiuctum. ui

Expanded text:
in unum locum. Congregatae sunt enim omnes aquae coelo inferiores in unam matricem, ut lux quae praeterito biduo aquas clara luce lustraverat, in puro aere clarior fulgeat, et appareat terra quae cooperta latebat, et quae aquis limosa erat fieret herbam virentem, lignumque faciens fructum. Si
Abbreviated transcription (Latin):
aut potuer̃t̃ s noluerẽ. uta erant stulti. et
maligni. Id̃oq dm̃s qr nõ erant p̾scii euentꝰ
sui: nec eis dara ẽ. cogninoeoꝵ que fuiura e¬
rant suꝑ eos. Bom uero qͥ ꝑstit̾unt. forte sue¬
b̾atitudins p̃scii. fuer̾e. Un̾ as. suꝑ genesim.

Expanded text:
aut potuerunt, sed noluerunt, et ita erant stulti et maligni. Ideoque dicimus quia non erant praescii eventus sui, nec eis data est cognitio eorum quae futura erant super eos. Boni vero et qui perstiterunt, forte beatitudinis praescii
Abbreviated transcription (Latin):
tur. dec̃ation sp̃ualis uature. informis. pꝰea de
forinatione eiusdẽ. Ratio quoq obuiat iłł qui
cdũr an głos c̃aros fuisse malos. Nõ enĩ potuit
qñ pͥmo facti sunt. s ea bonitare. ꝗͣ natura in¬
qͥ dñt angłos factoᷤ malos. u̾ba in iob det̃¬
đo quoq a̾. exminarit q̃ illi ꝓ se iuduce bãt

Expanded text:
itur de creatione spiritualis naturae informis, postea de formatione ejusdem. Ratio quoque obviat illis qui dicunt angelos creatos fuisse malos. Non enim potuit quando primo facti sunt, sed ea bonitate quam natura inqui dicunt angelos factos malos; verba etiam Job determinat, quae illi pro se inducebant
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃. sĩgnificare. q̃d angłi qui corrueit̃. nõ fue¬
runt p̾scqi eusis sur. Id̃aq dati nõfuerũt: et
q̃d angłi qui ꝑstit̾unt. hatitudinẽ sibi affuturã
p̾scierunt. atq de ea c̾ti spe extit̾unt. Uñ qͦdãmͦ.
iam beatierani ueu̾a si ita fuiss: poss dici illo ᷤᷤ
aliqͦ mͦ fuisse batos. alios uͦ nõ. qͥ nescierunt.

Expanded text:
t non fuerunt praescii sui casus, ideoque beati non fuerunt. Et quod angeli qui perstiterunt beatitudinem sibi affuturam praesciverunt, atque de ea certi in spe extiterunt, unde quodammodo jam beati erant. Et revera si ita fuisset, posset illos dici modo fuisse beatos, alios vero non, qui nesciverunt
Abbreviated transcription (Latin):
libati: age peniminã dum sanus es. Sisic agis.
diconbi. qi seturꝰ es qr peuitunã egisti. eo tẽp̃r
quo peccare potiusti. Si uis agere penitmã.
qñ iam peceare nõ p̾otes. pecr te diinisu̾nt. ñ
tu. illa. Item. duc res su̾r. aur ignoscir tibi
penit̾nria q̃ infine agit̾ in psalmo. appelletur
sacͥfitiũ uesꝑtiũ. ꝙ erat acceptabiliꝰ inlege:
Et cum inq̃dũq die inuocet᷑ ds assit: ⁊ qͣtuq
hora ingemuerit. ⁊ ꝯu̾sus suit pecc̃or. iuta

Expanded text:
liberari? Age poenitentiam, dum sanus es; si sic agis, dico libi, quia securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore, quo peccare potuisti. Si vis agere poenitentiam, quando jam peccare non potes, peccata te dimiserunt, non tu illa. Item, duae res sunt: aut ignoscitur tibi, poenitentia quae in fine agitur, in psalmo 140 appelletur sacrificium vespertinum, quod erat acceptabilius in lege; et cum in quacumque die invocetur Deus, adsit; et quacumque hora ingemuerit, et conversus fuerit peccator, vita
Abbreviated transcription (Latin):
q caro illa ⁊ anima illa. nõ ezant uniti hõĩẽ accep̃¬
inunã ẜm. qͣm assumpsit: q nõ exillis ostabat.
ta sunt. illa. duo.s. anima tcaro alia unioe u̾bo
unita sunt: qr aliaẽ unio anime illius: adcãnem:
aliaẽ unio ũbi ad aĩam ilłã. ⁊ canẽ. Nõ. Eͤ. acce

Expanded text:
a caro illa et anima illa non erant unita in unam personam, quam assumpserit; quia non ex illa constabat ta sunt illa duo, scilicet anima et caro; alia unione Verbo unita sunt. Quia alia est unio animae illius ad carnem, et alia est unio Verbi ad animam illam, et ad carnem. Non ergo acce
Abbreviated transcription (Latin):
reb uel xranditurꝰ nel nõ exaudit᷑us es¬
set. sine mnicio añ p̃ciuit. Nõ gͦ dicit᷑
angłs orationes mãs offerre deo qͣi ds
tiinc̃ nouerit qͥd uelimꝰ ⁊ quo ĩdigea¬
facta sũt nouit. S quia necesse ht̃
rationalis creat᷑a temporales causas ad
et̾nã ueritatẽ referre siue yecẽs do
quid erga se fiat: siue consuiendo qͥd
faciat. Qd dictũ ÷ de angelis. attͥbuit aĩa

Expanded text:
xauditurus, vel non exauditurus esset, sine initio ante praescivit. Non ergo dicitur angelus orationes nostras offerre Deo, quasi Deus tunc noverit quid velimus et quo indigeafacta sunt, novit; sed quia necesse habet rationalis creatura temporales causas ad aeternam Veritatem referre, sive petendo quid erga se fiat, sive consulendo quid faciat. 7. Quod dictum est de angelis attribuit sa
Abbreviated transcription (Latin):
dedu̾b. uno diuite altero paupere.
parit᷑ s mediocrit̾ bonis. qui p̃dictis
suffragiis indigent. et meruerũt pari¬
t̃ post̃ mortẽ iuuari. ꝓ altero uͦ idest ꝓ
duuite speciales et cõmunes fiunt o¬
ritiones. multe elemosinarũ largita¬
paucierib subsidiis: quãtũ dues ãpli¬
orib. Si ũ parit̃ iuuat᷑: ñ ei reddit᷑
scd̾m merita. Meruit enĩ pauꝑ parit̃
iuiuari: quia parit̃ boni extiterunt. Si
uero tantũ suffragii consequit᷑ quan
tũ diues. quid contulerũt diuiti illa
spetialit᷑ ꝓ eo facta : Sane dici potest
no eimagis ualuisse gũalia et specialia:
ꝙͣ panꝑi sola gn̾alia sufsragia. Et tñ
ꝓsuerũt diuiti spetialia nõ quidẽ
ad aliud uel mauis aliquid: s ad idẽ

Expanded text:
duobus, uno divite, altero paupere, pariter sed mediocriter bonis, qui praedictis suffragiis indigent, et meruerunt pariter post mortem juvari; pro altero vero, id est, pro divite, speciales et communes fiunt orationes, multaeque eleemosynarum largitipaucioribus subsidiis, quantum dives amplioribus. Si non pariter juvatur, non ei redditur secundum merita. Meruit enim pariter juvari, quia pariter boni extiterunt. Si vero tantum suffragii consequitur pauper, quantum dives, quid contulerunt diviti illa specialiter pro eo facta? Sane dici potest, non ei magis valuisse generalia et specialia, quam pauperi sola generalia suffragia. Et tamen profuerunt diviti specialia, non quidem ad aliud vel ma
Abbreviated transcription (Latin):
orarecis: orationẽ ur̃ãm obtuli deo: Ad oĩa
qͣdẽ sciendia. sufficit deo sua ꝑfectio. ht̃
tñ nũcios idest angłos. nõ qui ei q̃
uescit annuntient: Ñ enĩ sũt uua q̃
nesciat. s bonũ eoiũ ẽ de oꝑib suis eius
porali sono. Nũciant etiã qd̾ uoluerit
ab eo missi ad quos uoluerit: totũ ab
illo ꝑ illuo ad uerdũ eiꝰ audientes. id est
ĩ eiꝰ ueritate inuenientes quid sibi

Expanded text:
oraretis, orationem vestram obtuli Deo. Ad omnia quidem scienda sufficit Deo sua perfectio; habet tamen nuntios, id est, angelos, non qui ei quae nescit annuntient non enim sunt ulla quae nesciat, sed bonum eorum est de operibus suisporali sono nuntient etiam quod voluerit ab eo missi ad quos voluerit, totum ab illo, per illud verbum ejus audientes, id est in ejus veritate invenientes quid
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ita sufftant᷑ nob̾. et affecti: dũ uota
nrã cuprunt ĩplere. Quod tñ ñ facuit.
nͥ inuoluntate dĩ ĩplenda didiceruit.
Oramꝰ gͦ ut int̾cedant ꝓnobis id est ut
merita eorũ noħ̾ susstagent᷑ ut et ipĩ
uelinit borũ nrm̃ quia eis uolentib ał
inilt.: et iti sie t ei pͥmissis consat qͦ cũ
quibdã miscđiuis agit deus: quã ali¬
qͣ eorũ peccata meruerint. scilicet cũ

Expanded text:
suffragantur nobis, et affectu, dum vota nostra cupiunt impleri; quod tamen non faciunt, nisi in voluntate Dei implenda didicerint. Oramus ergo ut intercedant pro nobis, id est, ut merita eorum nobis suffragentur, et ut ipsi velint bonum nostrum, quia eis volentibus Deus vult, et ita fiet. Ex praemissis constat quod cum quibusdam misericordiis agit Deus quam eorum peccata meruerint, scilicet, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ien plemorẽ. Quib suffragus niuabunt᷑
dioct̃ boni. qͥ infine tepperieutur
ed iterũ querit᷑ dealiquo medio¬
rit̃ bono qui talib tudigens suf¬
fragiis. ĩ ip̃o cõsũmationis scłi articu¬
lo cũ reliqͥs migrabit: si sauuis fue¬
rit. ꝓ eo ñ offert᷑ ulteriꝰ sacrificiũ.
uei oratio. uel elemosina: nec habe¬
bat tante perfectionis merita. q̃ his

Expanded text:
on pleniorem. 5. Quibus suffragiis juvabuntur mediocriter boni, qui in fine invenientur. Sed iterum quaeritur de aliquo mediocriter bono, qui talibus indigens suffragiis in ipso consummationis articulo cum reliquis migrabit, si salvus fuerit: pro eo non offertur ulterius sacrificium, vel oratio, vel eleemosyna; nec habebat tantae perfectionis merita, quae his
Abbreviated transcription (Latin):
modꝰ. nec tñ tã bonꝰ ut ñ requirat ista
post moitẽ. nec tã malus ut ei ñ ꝓ¬
sit̃. ista post moitẽ. Est tͦ talaᷤ ĩ
hono ut ista nõ requirat: et est
rursus talis in malo: ut nec his
ualeat cũ hec uita tͣasierit adiu¬
uari. Quo circa hec ot̃e meritũ
cẽparat᷑ quo possit post hac̃ uita
quispiã gauari uel relsuati. he¬
mo aũ speret: quod hic neglexit.
cũ obierit apud dm̃ ꝓmereri hõ gͥ
ista q̃ ꝓ defiuictis cõmenlandis fre¬
quentat eccł̃a. illi apłice sũt adũsa
sententie qua dictũ ẽ. Omẽs adstabi
mꝰ añ tͥbunal xp̃i: ut referat uił.¬
quisq scd̃̾m ea que ꝑ corpꝰ gessit. icaici
bona uei mala. quia etiã hoc meritũ
sim quisꝙ cũ ĩ corpoie uiueret cõ¬
parauit. ut possent ei ista ꝓdessez
sit ĩcorpore: Cũ gͥ sacrificia suie al

Expanded text:
ut non requirat ista post mortem, nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem. Est vero talis in bono, ut ista non requirat, et est rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo possit post hanc vitam quispiam gravari vel relevari. Nemo autem speret quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commendandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa semus ante tribunal Christi , ut referat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit , scilicet bona vel mala; quia etiam hoc meritum sibi quisque cum in corpore viveret, comparavit, ut possent ei ista prodesse. sit in co
Abbreviated transcription (Latin):
exequiarũ. sũptuosa diligentia sepui¬
tura uiioeũ sũt qualicũq solatia: nõ
ad uitora mortuorũ. Si aliquid ꝓdest
impio sepult᷑a p̃ciosa. oberͤtt uilis uel
nulla ᷑ p̃claras exequias ĩ conspectu
hoĩnũ purpurato illi diuiti ex hibu¬
it turba silmulorũ: s multo clario¬
res inconspectu dnĩ ulceroso illi pau¬
ꝑi ministeriũ exhibuit angłorũ. qdͥ eũ
extiderũt ñ in marmorcũ tumulĩ s
ĩ abrihe gremuĩ. Sit tũ cura mortuos
sepeliendi et sepulchra construendita
quia hec in scͥpturis scĩs int̾ bona opa
deputata sut̃ nõ solũ incorporib patͥ

Expanded text:
tuosa diligentia sepulturae, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortuorum. Quia si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, oberit pio vilis, vel nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominum purpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt; nec solum in corporibus pa
Abbreviated transcription (Latin):
aliqd boni oꝑant᷑ sui: s eo⁊ p̃ced̾entib
cõsenuientia isti reddiuit᷑. Ham istã qͥso:
finiens uitã: nisi quod in ea meruerit.
ũ pot̾it hr̃e post eam. Ecce quib ⁊ qͣlit̃
ꝓsunt illa: que ꝓ desiuictis frequentat
eccła. Mediocrit᷑ ualis suffiagant᷑ ad
pene mitigationẽ: mediocrit᷑ bonis ad

Expanded text:
boni operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Nam istam quisque fimens vitam, nisi quod in ea meruerit, non poterit habere post eam. Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mi
Abbreviated transcription (Latin):
maior pat̃ filio. qr equalẽ genuit. Orige¬
nis enim q̃stiossta aluis. dequo sit. equa¬
litatis aut̃ qͣlis. aut qͣntꝰ ut quod ẽ dicere:
adoriginẽ ꝑtinet questio. qua queru᷑ quis
dequosit. adequalitatẽ uͦ illa. qͣ quent᷑ qͣl.
aũ qͣntꝰ quis sit. Nec cum dr̃ filius apatre
genitꝰ. ostendit̾ inequalias subẽ. s ordo. nͦ:¬

Expanded text:
 genuit. Originis enim quaestio ista est, quis de quo sit, aequalitatis autem, qualis aut quantus sit, quod est dicere: Ad originem pertinet quaestio qua quaeritur quis de quo sit; ad aequalitatem vero illa qua quaeritur quis aut quantus quis sit. Nec cum dicitur Filius a Patre genitus, ostenditur inaequalitas substan
Abbreviated transcription (Latin):
humanã. ita ẽẽ demonstrat: homo pa¬
teñ sipotuiss. equalẽ filiũ genuiss. Quis gͦ.
audeat dr̃e. qd̾ hoc omĩpotens nõ potuit
addo ĩ qr si poss hõ. maiorẽ meliorẽq se ip¬
ẽẽ non pot. D̾s gͦcur nõ equalẽ ut ait. gen¬
uit filium. cui nec anni necc̃ari fuerũt.
ꝑ quos ad impłetur ȩqualitas. nec omĩpotẽ¬
tia defuit: anforte noluit: gͦ ꝙ absit. ĩui¬
du s nõ inuidit equalẽ gͥ. genuit. C reclamͦ¬

Expanded text:
 Homo pater si potuisset, aequalem filium genuisset. Quis ergo audeat dicere quod hoc Omnipotens non potuit. Addo etiam, si posset homo, majorem melioremque seipesse non potest. Deus ergo cur non aequalem, ut ais. Filium genuit; cui nec anni necessarii fuerunt, per quos adimpleretur aequalitas, nec omnipotentia defuit. An forte noluit? ergo quod absit invidit. Sed non invidit; aequalem ergo genuit Fil
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ sapientior extemp̃. qui apͥma ꝯceptionis hora.
spũ spĩe. plenus ꝑmanebat. s̃eand̾ qua plenus erat
sapĩam. cet̾is ex temp̃r paulatim demostrabat. Iuxͣ
hoĩs naturam ꝓficiebat etate. de infantia adiuuen¬
tutẽ. S̃ ux homĩs naturã. ꝓficebat gr̃a nõ ip̃ ꝙ non
ħebat. ꝑaccessum tp̃ris. accipiendo: ẜ pandendo doñ
⁊ bominib ad salutẽ ꝓficiebat. In aliis gͦ. nõ inse ꝓ¬

Expanded text:
 sapientior ex tempore, qui a prima conceptionis hora Spiritu sapientiae plenus permanebat; sed eamdem, qua plenus erat sapientiam, caeteris ex tempore paulatim demonstrabat. Juxta hominis naturam proficiebat aetate, de infantia ad juventutem; juxta hominis naturam proficiebat gratia, noner accessum temporis accipiendo sed pandendo donumDei, et hominibus ad salutem proficiebat. In aliis ergo, non in
Abbreviated transcription (Latin):
rituatis ẽ: per quã uir uroiẽ. uel pxoe
uirũ dimitt̾e potest. Consulit tñ apłs.
ne fidelis dimittat infidelẽ uolentẽ
cohabitare : nec adeo reuocare Si side¬
si liceat aliã ducere ĩfideli discedenie
cedat: an licet fideli aliã ducẽ. Uidet᷑
auctoritas testari. quod uiuente illa
alt̾am duc̃e nõ ualet᷑: ambrosiꝰ enĩ
ceditis ab inuicẽ. ⁊ uolentes cohabita¬
re dimittitis. ⁊ aliis uos copulatis ad¬
ult̃i estis: ⁊ filii urĩ qͥ de hac copula
alterã hr̃e ñ potest. Crimina enĩ ĩ haẜ
apłs discedit ÷ discedat. Nõ enĩ e serui¬
tuti subiectꝰ sr̃ aut soroi inbulali: qͥd¬

Expanded text:
ritualis est, per quam vir uxorem vel uxor ritualis est, per quam vir uxorem vel uxor virum dimittere potest. Consulit tamen Apostolus, ne fidelis dimittat infidelem volentem cohabitare, nec a Deo revocare. 5. Si fideli liceat aliam ducere infideli discedente cedat, an liceat fideli aliam ducere. Videtur auctoritas testari quod illa vivente alteram ducere non valeat. Ambros. enim ceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulatis, adulteri estis; et filii vestri qui de copula alteram habere non potest. Crimina enim in BaptApostolus discedit, discedat. Non enim est servituti subjectus frater aut soror in
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ idolatria infidelitas. ⁊ auaritia
idolatria: non est dubitandum
et auaritiam formcationem esse.
Quis ergo quãlibet illicitam con¬
cupiscentiam. potest a forncatio¬
nis gene̾ separrr. si atiaritia for¬
nicatio est: Ex quo intelligitur qd̾
ꝑꝑ illicitas concupiscentias. non
tantum que in stupris cum alie¬
nis uiris uel feminis committunt᷑.
sed ob quaslibet que animam a
sege dei aberrare faciunt.⁊ ꝑniti¬
ose corrumpi: possit sine ctͥmune
i uir uxorem suam dimittẽ i uror ui¬
rrim. Item rectissime dimittitur si
uiro suo dicat. non ero uror tua nisi
mͥ de iatrocinio diuitias congenis.
uel nisi solita lenocinia ȩrerceas
aut siquid aliud facinorosum uł
flagitiosum auuo suo expetat. Ec
ule si ueracit̾ penitens est habet ꝙ¬
quia fidem ꝑ dilectionem oꝑantẽ
menbrum quod eum scandalieat
amputabit. Ex his apparet qd̾
non solum insidelitas sed et que¬
libet concupiscentia que et ꝑ¬
niciose turpit̾q corrũpit. fornicatio spi¬

Expanded text:
est, et idololatria infidelitas, et avaritia idololatria, non est dubitandum et avaritiam fornicationem esse. Quis ergo quamlibet illicitam concupiscentiam potest a fornicationis genere separare si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur quod propter illicitas concupiscentias non tantum quae in stupris cum alienis viris vel feminis committuntur, sed ob quaslibet quae animam a lege Dei aberrare faciunt et perniciose corrumpi, possit sine crimine et vir uxorem suam dimittere, et uxor virum. Item rectissime dimittitur, si viro suo dicat: Non ero uxor tua, nisi mihi de latrocinio divitias congreges, vel nisi solita lenocinia exerceas, aut si quid aliud facinorosum vel flagitiosum a viro suo expetat. Tunc ille, si veraciter poenitens est, habetque fidem per dilectionem operantem, membrum quod eum scandalizat amputabit. Ex his apparet quod non solum infidelitas, sed etiam quaelibet concupiscentia, quae perniciose turpiterque corrumpit, fornicatio spi
Abbreviated transcription (Latin):
se dinoscit᷑ uitiũ ẽẽ. cum uinũ infudo ᷑ acessit.
Iductõe similĩ ostend̾ non absur
de filios. trahere peccatũ apare̾̃ti
lectu t᷑r beni audientos pec̃e. originale. filios tra
datis: diũsar similitudinũ inductiõe id posse
sĩ. insinuat ab̃. iuli. de lup̃o pariuiloꝵ ita ĩqͥẽis

Expanded text:
se dignoscitur vitium esse, cum vinum infusum acescit. 7. Inductu similium ostendit non absurde dici filios trahere peccatum a parentibus, llectu turbemur audientes peccatum originale filios traddatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo parvul
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ. ⁊ adimaginẽ. ⁊ siłitũdinẽ sc̃m cẽ. tradidũt.
uimaginẽ. imaginis eẽ. ⁊ similitudinis: Nec horum
seutentiam approbat.s unagmẽ ⁊ similitudinẽ
dĩ in hõie q̾endã ⁊ ꝯsidaudã docet. uͥ unago et
similitudo creata intelligatur.

Expanded text:
e et ad imaginem et similitudinem factum esse tradiderunt, et imaginem imaginis esse et similitudinis. 4. Nec horum sententiam approbat, sed imaginem et similitudinem Dei in homine quaerendam et considerandam docet, ut imago et similitudo creata intelligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
i. dĩ. ꝓꝑrimi ẽ. Si ead̾ caritate diligit᷑ d̾s ⁊ ꝓrimꝰ.
ic queritur. siex ea ip̃ã dilectione diligt̃᷑.
deus: qua diligitur ꝓximus. analia sit
dilecuo dĩ. ⁊alia ꝓximi. Cad̃ sane dilectio ẽ.
tum ẽ. qr ds caĩtas ẽ. Uñ ab̃. Iob̃ait. Nonpot

Expanded text:
i et proximi. 3. Si eadem charitate diligitur Deus et proximus. Hic quaeritur si ex ea ipsa dilectione diligitur Deus, qua diligitur proximus; an alia sit dilectio Dei, et alia proximi. Eadem sane dilectio est t
Abbreviated transcription (Latin):
xi uosis. ut filis sitis. ut iutam habeatis.
de mͦ diligendi deua
lationis aut̃ dĩ modus insiniat cũ dt̃.
eatoto conde .i. extoto intellectu. extota anima.
i.extota uoluntate. ex tota m̃te .i. memoĩa.
ut om̃s cogitõnes. ⁊ omnẽ uitã. ⁊omnẽ in¬
tellectum in illũ dfa̾fuf.aquo habes ea q̃ ꝯfe
ita care debeat. s quicꝗͥ uen̾it in aĩum. il¬
luc rapiatur. quo diłonis impetꝰ cuitit.⁊¬

Expanded text:
icet, ut filii sitis, ut vitam habeatis. De modo diligendi Deum. Dilectionis autem Dei modus insinuatur cum dicitur ex toto corde, id est, ex toto intellectu; ex tota anima, id est, ex tota voluntate; ex tota mente, id est, memoria, ut omnes cogitationes, et omnem vitam, et omnem intellectum in illum conferas, a quo habes ea quae covacare debeat; sed quidquid venerit in animum, illuc rapiatur quo dilectionis impetus currit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ustus sit. Qui .ai. alit̃ sedilig̃. iniuste se di¬
malus. nõ gͦ. iam se dilig̃. qͥ .i. dilig. inqͥ. od¬
se nõdiligat s qm̃ qui od aliquẽ nocẽ illist¬
udet. nõ int̾ato ⁊mens homĩs qñ sibi noc.
se odisse dicitur: Nesciens .ii. sibi uult male.
dum nonputat sibi obẽe. ꝙ uult. ẜ̃ tñ male

Expanded text:
ut justus sit. Qui enim aliter se diligit, injuste se dimalus, non ergo jam se diligit. Qui enim diligit sed quoniam qui odit aliquem, nocere illi studet, non immerito et mens hominis quando sibi nocet, se odisse dicitur. Nesciens enim sibi vult male, dum non putat sibi obesse quod vult; sed tamen male
Abbreviated transcription (Latin):
tustus. sine pecte. ꝑ nullaent lex. repugnãs
iñti. ⁊̃ unc ꝓrsus. totocor. tota aiã. to. m̃te. di

Expanded text:
justus sine peccato, quia nulla erit lex repugnans menti. Tunc prorsus toto corde, tota anima, tota mente, di
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ .ẽ. dnĩs quidẽ resurgeñ scili¬
eet tã bom quã maliꝰ s non omẽs
ĩmutabim̃ scidicet insullunatẽ
remurtetionis. De hoc etiã ambrosꝰ
qͣi ꝑsoporẽ egressa decorpore. eioẽ ĩmo¬
mento reddat᷑. Econt᷑ uero scribens ad

Expanded text:
uidem resurgemus, scilicet, tam boni quam mali; sed non omnes immutabimur, scilicet, in solemnitatem resurrectionis. De hoc etiam Ambrosiuquasi per soporem egressa de corpore, eidem in momento reddatur. Contra vero, scribens ad
Abbreviated transcription (Latin):
soot hoc ex pssũ i script᷑a. uñ nõ irta¬
tionabilit̃ ꝑitari potest. peccata hic
ꝑpenitentiã tecta et deleta. illic etiã
tegi aliss: alia uͦ eunctis ꝓpalaride
ueri solet his qͥ uiui reꝑientur

Expanded text:
legi hoc expressum in Scriptura. Unde non irrationabiliter putari potest peccata hic per poenitentiam tecta et deleta, illic etiam tegi aliis, alia vero cunctis propalari. 5. De his qui vivi reperientur
Abbreviated transcription (Latin):
ritate sint tnsiturs. Nõ enĩ dicendũ
ẽ fieri ñ posse. ut ꝑaera insullime
poitent᷑ in illo spacio. et moriant᷑. et
tẽ: et accepturos ĩmortalitatẽ: apłs
nos urgere iudet᷑. nͥ dic̃. ĩ xp̃s omnes
nuusicibim᷑: et alibi. qͦd seminas ñ¬

Expanded text:
ritate sint transituri. Non enim dicendum est fieri non posse ut super aera in sublime portentur in illo spatio, et moriantur et tem, et accepturos immortalitatem, Apostolus nos urgere videtur, ubi dicit: In Christo omnes vivificabimur . Et alibi: Quod seminas n
Abbreviated transcription (Latin):
inuos et mortuos: aut enĩ uiui ac¬
cipiunt᷑. qui inaduentu eiꝰ iuui re¬
pient᷑. licet ĩ raptii moriant᷑: et mor¬
tui qui ante decesserant: uel uiur.⁊
mortui: accipiunt᷑ iusti et in iusti.

Expanded text:
vivos et mortuos. Aut enim vivi accipiuntur, qui in adventu illius vivi reperientur, licet in raptu moriantur, et mortui, qui ante decesserunt. Vel vivi et mortui accipiuntur justi et injusti.
Abbreviated transcription (Latin):
aittẽ plena beatudo. si memoria rea¬
tꝰ mentẽ tangit : S sepe leci tristi¬
ũ meminimꝰ et sani dolotũ memini¬
m̃ sine dolore: et inde ampliꝰ leti
et grati sumꝰ. Ex his appiret. quod
si ꝑrioroũ malorũ memoriam sc̃i ha¬
bebuunt ĩ futuro: nõ erit tamien eis¬

Expanded text:
autem plena beatitudo, si memoria reatus mentem tangit? Sed saepe laeti tristium meminimus, et sani dolorum meminimus sine dolore; et inde amplius laeti et grati sumus. Ex his apparet quod si priorum malorum memoriam sancti habebunt in futuro, non eis tamen e
Abbreviated transcription (Latin):
de lapsa fũt: ad easdẽ quoq corporis
partes. ubi suerut̃. redire necesse sit.
Alioqͥn si capillus redit. quẽ tã ere¬
bra tonsura dexxit. si unguib qͦs
toriens dẽpsit exscctio: ĩmołata et
ĩdecens cogitantib resurrectionem
carnis. et ideo ñ credentib occurrit
ĩfirmitas. S quẽ ad mod̾ si statua
cullibet solubilis metalli igne li¬
q̃sc̃et. liel conteret᷑ ĩ pulue̾rẽ. uel
confund̾et᷑ ĩ massam ⁊ eã uellet ar¬
tifer rursũ ex illiꝰ mat̾ia et qͣnti¬
tate reparare. mebil ĩtisset ad eus
stegritatẽ q̃ particula materio cui
mbro statue redderet᷑. dũ tñ totũ
ex ꝗ cõfituta suerat restituta re¬
sum̃es: ita ds mirabilit̾ arq ĩes

Expanded text:
dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si capillus redit, quem tam crebra tonsura detraxit; si unguibus, quos toties depressit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus resurrectionem carnis, et ideo non credentibus, occurrit infirmitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli igne liquesceret, vel contereretur in pulverem, vel confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursum ex illius materia et quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur; dum tamen totum ex quo constituta fuerat, restituta resumeret; ita Deus, mirabi
Abbreviated transcription (Latin):
fectũ: in mensurã etatis plenitudi¬
nis ip̃i. S his ũbis ñ eadẽ resurgen¬
tib assignat᷑ siat᷑a. s etas. omnes enũ
ĩ eadẽ etate resurgent. inqua rp̃c mor¬
tuus ẽ et resurrenit: cuicũq etatis
mortui fuerint. Uirũ aũ posuit ñ
ut distingueret sexũ: s ut signifi¬
caret ꝑfectionẽ uiriũ ꝙͣ tuc̃ habe¬
but̃. S ñ omẽs eandẽ staturã corꝑis
obtinebut̃. Uñ augustinꝰ. ñ ait ĩ m̃
surã corporis ꝙͣ siel habuit ĩ iuuen¬
tute. etiã si senex obiit. uel fuerat
nos. Trignita etũ duotũ annorũ ⁊
triũ mensiũ erat etas xpĩ. in qua
mortuus ẽ et resurrexit. Nõ ẽ autẽ
fas dicẽ qd̾ in resurrectione accidat
corpori magnitudo ꝙͣ nec habuit hͥ
nec erat habiturũ du uiuendo:
nec maiora corpora redigenda sunt
ad modũ drũci corporis. ꝑiret enĩ
multũ de illis corporib: cũ nec pe¬
corporis. ⁊ si nͣ cadẽ parte coe poris
u enuĩ ꝑit deo terrena materies.

Expanded text:
um, in mensuram aetatis et plenitudinis Christi. Sed his verbis non eadem resurgentibus assignatur statura, sed aetas. Omnes enim in eadem aetate resurgent, in qua Christus mortuus est et resurrexit, cujuscumque aetatis mortui fuerint. Virum autem posuit, non ut distingueret sexum, sed ut significaret perfectionem virium quam tunc habebunt; sed non omnes eamdem staturam corporis obtisuram corporis, quam vel habuit in juventute, etiam si senex obiit, vel fuerat nos. Triginta enim duorum annorum et trium mensium erat aetas Christi, in qua mortuus est, et resurrexit. Non est autem fas dicere quod in resurrectione accedat corpori magnitudo, quam nec habuit hic, nec erat habiturus diu vivendo; nec majora corpora redigenda sunt ad modum dominici corporis. Periret enim multum de illis corporibus, cum nec pecorporis, et in eadem parte corporis. Non enim perit Deo terrena materies,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃d excedit aciẽ. anip̃e aer hͥuitelligat᷑. idẽ as.
querit. nec soluit. Migis t̾n appiolure uidr.
celum illd̾ ħͥaccipi. ꝙ spatia aers excedit. aqͣs
aut̾ que supͣ illd̾ celũ sunt. dic̃ uaporalct̾ tͣhi.
ileuissimis suspendi gn̾tis. Sic̃ aer iste nu¬
bilosus. ex alatione t̾re. aqͣs uaporalit̾ trahit.
⁊ ꝑsubtiles minutias suspẽdit. ⁊ pꝰ corpulẽ¬
tius ꝯglobatas piuuialit̾ refund̾. digͦ. pot̃
aqua sicut udemiꝰ. ad tanitas iuiiutias ꝑue

Expanded text:
telligatur, idem Aug. quaerit, nec solvit. Magis tamen approbare videtur coelum illud hic accipi quod spatia aeris excedit. Aquas autem quae super illud coelum sunt dicit vaporaliter trahi, et levissimis suspendi guttis. Sicut aer iste nubilosus exhalatione terrae aquas vaporaliter trahit, et per subtiles minutias suspendit, et post corpulentius conglobatas pluvialiter refundit. Si ergo potest aqua sicut videmus ad tantas mi
Abbreviated transcription (Latin):
rectione eiu eli q̃ cato. inqͣm cibimłiseunt. tanꝗͣ
suꝑflua intesulrectione deponet᷑. uet̾n cibo

Expanded text:
rectione erit; reliqua vero caro in quam cibi transeunt, tanquam superflua in resurrectione deponetur, quae tamen cibo