comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid dõ inoperibus bonis obtulerit totũ ꝑdit. Quia non men
titur paulus apostolus dicens. Sidedero om̃s facultates meas
incibos pauperum. & si tradidero corpus meũ ut ardeam. cari¬
tatem aut̃ non habuero nihil mihi prodest. Quã rem etiam
beatus iohannes confirmat dicens. Oninis qui non diligit fra¬
tremsuum manet in mortem : &iterum. Quistatrem suum
odit homicida est hocloco fratrem omnem hominem oportet intel¬
legi: omnes enim in xp̃o fratressumus. Nemo itaque sine caritate
confidat. Quia quamdiu inimicitiã incorde tenuerit: neq istis
neq aliis quibus libet bonis operibus placare sibi dnm poterit: Sed
si uult sibi habere propitiũ dõ non de dignetur audire consiliũbionũ
Audiat non me sed ipsũ dnm̃nsuum. Siinquid offeres munustuum
ad altare & ibi recordatus fueris quia frat̃ tuus habet aliquid ad¬
uersumte relinq: ibi munustuum ante altaro. & uade prius re

Expanded text:
quid deo in operibus bonis obtulerit, totum perdet, quiquid deo in operibus bonis obtulerit, totum perdet, quititur Paulus apostolus dicens: Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meam, ut ardeam, caritatem autem non habuero; nihil mihi prodest. Quam rem etiam beatus Joannes confirmat, dicens, Omnis enim qui non diligit fratrem suum, manet in morte; et iterum, Qui fratrem suum oderit, homicida est . Hoc loco fratrem, omnem hominem oportet intelligi: omnes enim in Christo fratres sumus. Nemo itaque sine charitate confidat: quia quamdiu inimicitiam in corde tenuerit, neque istis, neque aliis quibuslibet bonis operibus placare sibi Dosi vult habere sibi propitium Deum, non dedignetur audire consilium bonum; audiat non me, sed ipsum Dominum suum. Si, inquit, offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te, re
Abbreviated transcription (Latin):
integram custodimus. Sed dicit aliquis. Non possũ diligere ini¬
micũmeum. quẽ cotide uelut hostem patior crudelissimum:
O quicũq es attendis quid tibi fecerit homo et non consideras quid
tu feceris dõ. Cũ enim tumultũ grauiora in dm̃ peccata cõmi¬
seris quare non dimittas homimi paruum. ut tibi dẽ dignetur
dimittere multũ : Recole quid tibi in euangelio ueritas ipso pro¬
miserit et quã tibi quodã modo cautionem fecerit. uel qualẽ
tecũ pactũ inierit. Si enim inquit dimiscritis hominib pecca¬
ta eoꝵ dimittet & uobis pat̾ uester cęlestis peccata uestra. Siaut̃
quia cũ dĩ gratia in potestate nostra positum est qualit᷑ ad nõ
iudicemur: Sim quid dimiseritis. dimittetur uobis. Lam sepe
dixit frs. et frequentius dicere debeo. ne mese circũ ueniat. ne¬
mos seducat. quiuel unũ hominem in hoc mundo odio habet. quic¬

Expanded text:
integram custodimus. Sed dicit aliquis: non possum diligere iniintegram custodimus. Sed dicit aliquis: non possum diligere inimicum meum, quem quotidie velut hostem patior crudelissimum. O quicunque ille es, attendis quid tibi fecetu feceris deo. cum enim tu multo grauiora in deo peccata commiseris, quare non dimittas homini paruum, ut tibi deus dignetur dimittere totum. Recole, quid tibi in euangelio ueritas ipsa promiserit et quam tibi quodam modo cautionem fecerit uel quale tecum pactum inierit: si enim, inquit, dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et uobis pater uester caelestis delicta \'uestra. si auteetis, fratres, quia cum dei gratia in potestate nostra positum est, qualiter a domino iudicemur. si, inquit, dimiseritis, dimittetur uobis. iam saepe dixi, fratres, et frequentius dicere debeo, nemo se circumueniat, nemo se seducat, quia, qui uel unum hominem in hoc mundo odio habet, quic
Abbreviated transcription (Latin):
affectum beatiuiri uidete magnã et ad mirabilem caritatem. In ꝑsecutione
positus erat et proꝑsecutoribus supplicabat : Atq in illa lapidũ ruina quan¬
do alius obliuisa poterat etiam arissimossuos ille dño commendat inim¬
cos. Quid enim dicebat cũ lapidaretur : dnẽnestatuas illis hoc peccutum
Plus itaq tunc illorum dolebat peccata. quã sua uulnera. Plus illorum impie¬
tatem. quã suã mortem. Et recteplus In illorum quippe iniquita te erant
multa quȩ plangi. In illius autem morte non erat qđ debuisset doleri. Illoꝵ
impietateo mors qͣuebatur aeterna : huius autem mortem uita perpetua:
Imitemur ergo in aliquo dilectossinii frs : tanta magistri fidem
tã p̃clari martrris caritatem Diligamus nos hoc animo in eđa
fr̃s nr̃os quo ille tunc dilexit inimicossuos. Sed quod peius aliquo¬
tiens non solum in imicos non diligimus. sed nec amics quidemfidẽ

Expanded text:
affectum beati viri; videte magnam et admirabilem caritatem. In persecutione affectum beati viri; videte magnam et admirabilem caritatem. In persecutione positus erat, et pro persecutoribus supplicabat, atque in illa lapidum ruina, quando alius oblivisci poterat etiam carissimos suos, ille Domino commendabat inimicos. Quid enim dicebat, cum lapidaretur? Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Plus itaque tunc illorum dolebat peccata quam sua vulnera, plus illorum impietatem quam suam mortem; et recte plus. In illorum quippe iniquitate erant multa quae plangi, in illius autem morte non erat quod debuisset doleri; illorum impietatem mors sequebatur aeterna, hujus autem mortem vita perpetua. Imitemur ergo in aliquo, dilectissimi fratres, tanti magistri fidem, tam praeclari martyris caritatem; diligamus nos hoc animo in Ecclesia fratres nostros, quo ille tunc dilexit inimicos suos. Sed quod pejus est aliquoties non solum inimicos non diligimus, nec amicis quidem fidem
Abbreviated transcription (Latin):
rauit : ut ad confundendam iudȩorũ in credulitatem ille martrr
prȩtiosa est in conspectu dni morsscõrum eius. Sed siquid tamen dista¬
re intermartrres potest: prȩcipuus uidetur eẽ qui primus est. Nam
cũ sc̃s stephanus ab a postolis diaconus ordinatus sit apłos ipsos beata
actrium phali morte pcessit: Ac sic quierat inferior ordine : primus
factus est passione & quierat discipulus gradu: magister coepit cẽ.
martrrio: Complens illud qđ beatus propheta in psalmo dixit. Quid
re tribuam pro omnib quȩ retribuit mihi : Retribuere enim primus
uoluit stephanus martirdnõ. qđ cũ omni humano genere accepit adño
Mortemenim quã saluator dignatus est proomnibus pati hanc ille primꝰ
reddidit saluatori. Post hȩc subiecit scriptora sacra etait. Positis geni¬
bus clamauit. Dñe nestatuas illis hocpatcatum. Videte dilestissimi fr̃s

Expanded text:
ravit, ut ad confutandam Judaeorum incredulitatem ille Martyriravit, ut ad confutandam Judaeorum incredulitatem ille Martyripretiosa sit in conspectu Domini mors sanctorum ejus , si quid tamen distare inter martyres potest, praecipuus videtur esse, qui primus est. Nam cum sanctus Stephanus ab Apostolis diaconus ordinatus sit , Apostolos ipsos beata ac triumpfactus est passione; et qui erat discipulus gradu, magister coepit esse martyrio; complens illud quod beatus propheta in psalmo dixit: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi ? Retribuere enim primus voluit Stephanus martyr Domino, quod cum omni humano genere accepit a Domino; mortem enim, quam Salvator dignatus est pro omnibus pati, hanc ille primus reddidit Salvatori. Post haec subjecit Scriptura sacra, et ait: Positis genibus clamavit dicens: ne statuas illis hoc peccatum. Videte, dilectissimi fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
in utroq pariter regnum meruit possidere celorũ. Caritas est igitur omniũ
fons et origo bonorũ muniinen egregium uia quȩ duat ad celum. Incaritate qui
ambulat nec errere poterit: nec timere ipsa dirigit ipsa ꝓtegit ipsa ꝑduci
conscendere xpĩanus purã caritatem fortiter recinit. Ipsam uobis inuicem
exhibete insistite operibus bonis et ad pręmia aeterna ꝑuenire possitis ad¬
iuti gratia xpĩ dnĩ saluatoris
ectio astuum apłoꝵ quȩ nobis hodie lecta est dilectissimfrs̃ cũ plori¬
mũ habeat in ipsa specie ammirationis: Nonminus tamen continet in miste¬
rio dignitatis. Ecce inquit beatus stephanus. Video celos aꝑtos. et filiũ homi¬
ratio postulabat. ut hoc ita ccostenderetur incelo & prȩdicaretur in mun¬
do. Omne enim uidȩorum scandalum in hocerat cũ dñs̃ nrt̃ iħs xp̃s qui s cđim
chrȩ scriptura diuina filium hominis ad dexterã dĩ patris stare memo¬

Expanded text:
in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum. Caritas igitur est omnium in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum. Caritas igitur est omnium fons et origo bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa peconscendere Christianus, puram caritatem fortiter retinete, ipsam vobis invicem exhibete, et in ea proficiendo conscendite. Insistite operibus bonis, ut ad praemia aeterna pervenire possitis, adjuti gratia Salvatoris actuum, quae nobis hodie lecta est, dilectissimi fratres, cum plurimum habeat in ipsa specie admirationis, non minus tamen continet in mysterio dignitatis. ecce, inquit beatus Stephanus, uideo caelos apertos et filium homiratio postulabat, ut hoc ita et ostenderetur in caelo et praedicaretur in mundo. omne enim Iudaeorum scandalum in hoc erat, cur dominus noster Iesus chre Scriptura divina Filium hominis ad dexteram Dei Patris stare memo
Abbreviated transcription (Latin):
prosternatur in malo ut cũ eo erigitatur inbono. Qm̃ et ille cecidit in alus
et surrex̃ bonus. prostratus est iniquus et erectus estiustus. Ceci dic sȩuissimus
ꝑsecutor. et surrex̃ uendicus p̃dicator. Cadens lumen corporis impius per¬
didit surgens lumen cordis iustificatus accepit. Coniunctus itaque stepha¬
no factus ouis exlupo. Et aco nunc pauluscũ stephano ly̧tatur : cũ stiphan
xp̃i daritate ꝑfruitur Cũ stephano exultat: cumstephano regnat
Quo enim prȩdessic stephanus tricidatus lapidibus pauli illud secutus est
paulus adiutus oradonibus stephani. Quã uera uita frsmei ubi nom paulus
sed stephani occisione confunditur sed stephamis depauli consortio gratulat᷑
qm̃ caritas inutroq lȩtatur. Cairitas quippe instephano superauit seuititiã
iudeorum. caritas in paulo cooperit multitudurem peccatorum. Caritas

Expanded text:
prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, prosternatur in malo, ut cum eo erigatur in bono: quoniam et ille cecidit malus, et surrexit bonus. Prostratus est iniquus, et erectus est justus; cecidit saevissimus persecutor, et surrexit veridicus praedicator. Cadens lumen corporis impius perdidit, surgens autem lumen cordis justificatus accepit. Conjunctus est itaque Stephano, factus est ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano superavit saevitiam Judaeorum, caritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas
Abbreviated transcription (Latin):
peccato confunditur. etamalis operibus separetur et ꝑorationem dõ miserante
saluctur. Nam & scã scriptura dicit. Vm̃ quem diligit dns corripit. flagellat
aut̃ omnem filium quẽ reapit. Xp̃ĩ ergo caritate conpulsi et bonos horta¬
murut in bono ꝑmaneant. et malos compellimur ut amalo discedant. Prȩ sercm
qm̃ inistis duobus sos geminũ nobis monstratur salutis indicium. Vt siquisbo¬
nus est mitetur ꝑseuerantiã caritatis instephano. qui aut̃ malus est sec tetur
exemplũ conuersationis inpaulo. Et quibonus est aequitatem usq infinem
teneat : quiaũt malus ost quã totius a sua ꝑuersitate discedat. Nec bonum hami¬
nem prȩsũptioiustitiȩ faciat neglegentem : nec malum iniquitas faciat despe¬
rantem. Sed ille bonũ fortiter teneat. iste malũ celeriter deserat. Banus ti¬
me at necadat malus conetur ut surgat. Quis quis ergpmalus est cum paulo

Expanded text:
peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante peccato confunditur, et a malis operibus separetur et per orationem Deo miserante salvetur. Nam et sancta Scriptura dicit: Quoniam quem diligit Dominus, corripit: flagellat autem omnem filium quem recipit . 5. Christi ergo caritate compulsi, et bonos hortamur, ut in bono permaneant, et malos compellimus, ut a malo discedant: praesertim quoniam in istis duobus sanctis geminum nobis monstratur salutis indicium: ut si quis bonus est, imitetur perseverantiam caritatis in Stephano; qui autem malus est, sectetur exemplum conversionis in Paulo: et qui bonus est, aequitatem usque ad finem teneat; qui autem malus est, quantocius a sua perversitate discedat; nec bonum hominem praesumptio justitiae faciat negligentem, nec malum iniquitatis consideratio faciat desperantem, sed ille bonum fortiter teneat, iste malum celeriter deserat. Bonus timeat ne cadat, malus conetur ut surgat. Quisquis ergo malus est cum Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
nem de malis operibus confundatur & porationem a pud dñm ad uiuetur
Acsic ipsa caritas & in ore iustitiã sonet ut et errantem corrigat. & in corde
patientiã seruet ut ꝓerrante orationem puro affectu dilectionis effundit
Quienim ertantem non corripuitrit: deneglegentia uidicatur. Quiaũt ꝓeo
non orauerit deꝑnicio condemnatur. Quo circa frs siquaudo aliquis pro
anime salute corripitur. non aspernanter acapiat monita caritatis nec p̃¬
sentem tristitiam suȩ uoluntatis ad tendat. sed cosideret quęlucra utilita¬
tis ad quirat. Idarco enim arguitur ut a prauis operibus corrigatur. Neccum
uidet corruptionem aliqua uerborũ austeritate feruere existimet caritatẽ
incurde frigescere. Sic enimuigilit in are correptio. ut incorde nondor mitet
oratio. Acꝑ hoc in utroq peccani consulte prospiatur. utdũ homo correptus de

Expanded text:
nem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; nem de malis operibus confundatur, et per orationem apud Deum adjuvetur; ac sic ipsa caritas, et in ore justitiam sonet, ut errantem corrigat; et in corde patientiam servet, ut pro errante orationem puro affectu dilectionis effundat. Qui enim errantem non corripuerit, de negligentia judicatur; qui autem pro eo non oraverit, de pernicie condemnatur. Quocirca, fratres, si quando aliquis pro animae salute corripitur, non aspernanter accipiat monita caritatis; nec praesentem tristitiam suae voluntatis attendat, sed consideret quae lucra utilitatis acquirat. Idcirco enim arguitur, ut a pravis operibus corrigatur. Nec tamen cum videt correptionem aliqua verborum austeritate fervere, existimet caritatem in corde frigescere. Sic enim vigilat in ore correptio, ut in corde non dormitet oratio. Ac per hoc, in utroque peccanti consulte prospicitur, ut dum homo correptus de
Abbreviated transcription (Latin):
tere. Neque enim fr̃s existimandus est stephanus tunc inimicos dilexisse
cũ proeis oraret et non dilexisse cũ corũ incredulitatem arguendo cor¬
riperet. Ab sit hoc ab aninia martrris: ad cdi palatium festinantis Ipsa
scã caritas firmã seruauit in oratione patientiã: quȩ regenda tenuit incor¬
orando siue corripiendo caritatem beatus stephanus reseruauit. quia utroq
salutem errantiũ cogitauit. & indicio scȩ orationis ostendit. increpatiorẽ
illam non fuisse odii sed amoris. hoc aut̃ faciens et prȩsentibus caritatem
beatus martrr ex ibunt etutilenimis exemplũ posteris de reliquid. De¬
monstauit enim gemnam ecdesiastia despensatoris industria : ut ad
corrigendũ cuius libet peocantis errorem & nondesit in ore correptio ut
addm̃ proeo supplȩx effundatur oratio. Ut quimalũ facit perin crepatio¬

Expanded text:
tere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse tere. Neque enim, fratres, existimandus est Stephanus tunc inimicos dilexisse cum pro eis oraret, et non dilexisse cum eorum incredulitatem arguendo corriperet. Absit hoc ab anima martyris ad coeli palatium festinantis. Ipsa enim sancta caritas firmam servavit in oratione patientiam, quae rigidam tenuit in cororando, sive corripiendo, caritatem beatus Stephanus reservavit, quia utrobique salutem errantium cogitavit, et indicio sanctae orationis ostendit increpationem illam non fuisse odii, sed amoris. 4. Hoc autem faciens, et praesentibus caritatem beatus martyr exhibuit, et utile nimis exemplum posteris reliquit. Demonstravit enim 557 geminam ecclesiastici dispensatoris industriam: ut ad corrigendum cujuslibet peccantis errorem, et non desit in ore correptio, et ad Deum pro eo supplex effundatur oratio. Ut qui malum fecit, per increpatio
Abbreviated transcription (Latin):
stendit inmatre uirginitatis aeterne miraculũ. demonstrauit in
martrre inuiste caritatis indicium. Integritas quippe intemerata
ꝑmansit uirgine dilectionis uestis inuicta ꝑseuerauit in martrre
Et sicut in matre dñĩ non potuit uirginitas uiolari sic in martrris mente
nom potuit xpiꝰ caritas tanto seuitntiũ agnime suptrari. Scophanus ergo
ut nominis sui coronã meruissit accipete caritatẽ ꝓ armis habebat et ꝑ ipsã
ubique uincebat. Per caritatem dĩ seuientibus iudris non cessit ꝑcaritatem
proxiii ꝓlapidantibus intercessit. Percaritatem arguebat errantes
ut corrigent᷑ ꝑ caritatem ꝓlapidantibus orabat nepunrentur Carita¬
tis uirtute sub nixus uicit saulũ. crudelit̾ seuientem. et quẽ habuit in
terra ꝑsecutorem incelomeruit habere consortem. Ipsa scã et inde fessa
caritas desiderabat orando ad quirere. quos nequiuit monendo conuer¬

Expanded text:
Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in Ostendit in matre virginitatis aeternae miraculum, demonstravit in martyre invictae caritatis indicium. Integritas quippe intemerata permansit in virgine, dilectionis virtus invicta perseveravit in martyre. Et sicut in matre Domini non potuit virginitas violari, sic in martyris mente non potuit Christi caritas tanto saevientium agmine superari. Stephanus ergo, ut nominis sui coronam meruisset accipere, caritatem pro armis habebat, et per ipsam ubique vincebat. Per caritatem Dei saevientibus Judaeis noncessit, per caritatem proximi pro lapidantibus intercessit. Per caritatem arguebat errantes, ut corrigerentur; per caritatem pro lapidantibus orabat, ne punirentur. Caritatis virtute subnixus, vicit Saulum crudeliter saevientem, et quem habuit in terra persecutorem, in coelo meruit habere consortem Ipsa sancta et indefessa caritas desideravit orando acquirere quos nequivit monendo conver
Abbreviated transcription (Latin):
uientes arguerit. lapidantes non reꝑcutiens sed patiens superaret. In su ꝑ
& occisus aulam cȩlestis regni uiuus et coronatus intrarit. Pro culdubio
munimine regio septus nulla temis est ab aduersariis superatus. Qm̃ rex
nr̃t cũ sit altissimus ꝓnobis humilis uenit. sed inanis uenire non potui
Magnũ quippe donatium suis militibus attulit: quo eos non solum
copiose ditauit. sed etiam ad certandam inuistissime confortauit
Attulit namq donũ caritatis que ꝑducere homines ad consortium
dĩ tatis. Quod ergo attulit crogauit. Nec sibi aliquid minuit. Sed
mirabiliter et suorũ fidelium pauperiem ditauit. Et indeficientibus
thes auris plenus ipse ꝑmansit. Caritas ergo quȩ ad terrã decelo depo
p̃cessit in rege ipse subsequent̃ refulsit inmilite. O ad miranda ubiq
potentia saluatoris. o prȩdicanda in desinent̃ gratia redemptoris

Expanded text:
vientes argueret, nec timeret; lapidantes non repercutiens, sed patiens superaret; insuper vientes argueret, nec timeret; lapidantes non repercutiens, sed patiens superaret; insuper et occisus aulam coelestis regni vivus et coronatus intraret? Procul dubio munimine regio septus, nullatenus est ab adversariis superatus: quoniam Rex noster, cum sit altissimus, pro nobis humilis venit, sed inanis venire non potuit. Magnum quippe donativum suis militibus attulit, quo eos non solum copiose ditavit, sed etiam ad certandum invictissime confortavit. Attulit namque donum caritatis, quo perduceret homines ad consortium deitatis. Quod ergo attulit, erogavit: nec sibi aliquid minuit, sed mirabiliter et suorum pauperiem ditavit, et indeficientibus thesauris plenus ipse permansit. 3. Caritas ergo quae de coelo ad terras deppraecessit in Rege, ipsa subsequenter refulsit in milite. O admiranda ubique potentia Salvatoris! O praedicanda indesinenter gratia Redemptoris!
Abbreviated transcription (Latin):
milites exaltauit᷑. Qui enim corporsuo uirginis prȩparauit uterum ipse mar¬
trrisuo aperire dignatus estcelum. Dñs xp̃s aagustias intrare non de dignatꝰ
est uteri ut animã stephani latitudo susciperet celi. Necessarium nobis est
potuit superare. utita ineruisset felicit̃ triutiphare. Neque enim parupende
talis uirtus talisque triumphus at uero uilibus armis potuit pręmu¬
niri quia multis non potuit superari. Inuicte namq in eo emxuit in¬
signe uirtus quȩ nee sermentum seuitiã formi dauit. nec lapidaniũ
ictibus deuicta sub cubuit. Vsq ad co enim int̃frementes ꝑmansit
interritus. et inter lapidũ fuit crucianienta securus. ut in crudelitatẽ
iudȩoꝵ fident̃ arguerit. et benignus ꝓlapidantibus exorarit. Quod
ergo tam magnum atque insuperabile genus armorũ quo munitus se

Expanded text:
milites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse marmilites exaltaret. Qui enim corpori suo virginis praeparavit uterum, ipse martyri suo aperire dignatus est coelum. Dominus Christus angustias intrare non dedignatus est uteri, ut animam Stephani latitudo susciperet coeli. 2. Necessarium nobis potuit superare, ut ita meruisset feliciter triumphare. Neque enim parvipendenda sunt talis virtus, talisque triumphus. Haud vero vilibus armis potuit praemuniri, qui a multis non potuit superari. Invictae namque in eo enituit insigne virtutis, quae nec frementium saevitiam formidavit, nec lapidantium ictibus devicta succubuit. Usque adeo enim inter frementes 556 permansit interritus , et inter lapidum fuit cruciamenta securus, ut incredulitatem Judaeorum fidenter argueret, et benignus pro lapidantibus exoraret. Quod est ergo tam magnum atque insuperabile genus armorum, quo munitus sae
Abbreviated transcription (Latin):
eri celebrauimus temporalem sempiterni regis nri natalem hodie cȩle¬
bramus trium phalem militis passionem. Herienim rex nr̃t trabea
carnis indutus. deaula uteri uirgilialis egrediens: uisitare dignatus est
mundum hodic miles de cabernaculo corporis exiens triumphator migra¬
carnis assumens in huius scł campo pugnaturus intrauit. Iste depositis
corruptibilibus corporis indumentis. ad cȩlipalatiũ ꝑeniit̃ regnaturus as
cendit. Ille desccodit carne udatus istt̃ ascendit sanguine laurcatus As¬
cendit iste lapidantib iudeis quia ille descendit lȩtantib: angelis. Gloria io
in suum consortũ susceperunt. Heridũs exiuit deutoro uirginis hodie mi¬
les egressus est deergastulo carnis. heridñs ꝓ nobis pannis est inuolutus Ho¬
die stephanus stola est abeo in mortalitatis indutus. Heri prȩsepis angustia
xpm portauit infantem. hodie in mensitas cȩli suscepit stephanum triumphan¬
tem. Solus descendit dñs ut multos eleuaret. humiliauit sorex noster ut suos

Expanded text:
eri celebravimus temporalem sempiterni Regis nostri Natalem: hodie celebramus triumphalem militis passionem. Heri enim Rex noster, trabea carnis indutus, de aula uteri virginalis egrediens visitare dignatus est mundum: hodie miles de tabernaculo corporis exiens, triumphator migracarnis in hujus seculi campo pugnaturus intravit. Iste depositis corporeis corruptibilibus indumentis: ad celi perenne palacium regnaturte ascendit sanguine laureatus. Ascendit iste lapidantibus Judaeis, quia ille descendit laetantibus angelis. Gloria in in suum consortium susceperunt. Heri Dominus exivit de utero virginis: hodie servus egressus est de ergastulo carnis. Heri Christus pro nobis pannis est involutus; hodie Stephanus stola est ab eo immortalitatis indutus. Heri praesepis angustia Christum portavit infantem; hodie immensitas coeli suscepit Stephanum triumphantem. Solus descendit Dominus, ut multos elevaret; humiliavit se Rex noster, ut suos
Abbreviated transcription (Latin):
sepe inquo in fans iacuit. despicis erige paulisper oculos & nouam incelo
stellam ꝓtestantem mundo natiuitatem dominicã contuere. Si credisuilia
crede mirifica. Sid eis quȩc humilitatis sunt disputas. quȩ alta sunt & celestia
ueneraro hisdem enimfrequentibus isdemq austoribus dednõ saluatore
que hmilia & quȩ gloriosa sunt dedicisti uniuersa quȩ ad saluts tuȩ mrste¬
rium ꝑtinebant sacratibi euangelia ꝓdiderunt. Habes in his ergo unde dñm
ilim & natum hominem credas &dm̃ esse dubitare non possis

Expanded text:
sepe in quo infans jacuit despicis, erige paulisper oculos, et novam in coelo sepe in quo infans jacuit despicis, erige paulisper oculos, et novam in coelo stellam protestantem mundo nativitatem dominicam contuere. Si vilia credis, crede mirifica. Si de iis quae humilitatis sunt disputas, quae alta sunt et coelestia venerare. Iisdem enim referentibus, iisdemque auctoribus, de Domino Salvatore, quae humilia, et quae gloriosa sunt didicisti; universa, quae ad salutis tuae mysterium pertinebant sacra tibi Evangelia prodiderunt. Habes in his unde Dominum Jesum et natum hominem credas, et Deum esse dubitare non possis
Abbreviated transcription (Latin):
mirabilia celum illis angelicas rorauit escas dula pocula lapisdurissimis
minis trauit lordanis perpetem meatũ suum retorsit in fontem. Validssimi
hostium muritubarũ strepitu corruerunt. Sol quoq commoratus incelo
longiorem triumphanti populo prestiat diem. hoc uero nullis autea uidero
scdis Datum est ut unigenitus altissimi quem trenientis archãngelorum sus pi¬
ciunt potestates hominem se hominibus exhibere. & carnem quã sumpsit ab
homine trans formaret indm̃. Amplectere ergo dignationem maiestatis ae¬
teruȩ & ne archanam ditui discutias uoluntatem. Quia omnibus quidem na¬
tus est xp̃s. sed fidelibus dat salutem. Quod sibi sensuum tuorum fragilitate
minus dignum uidetur filiũ dinatum deftmina credere uirginem cogitata
peperisse. Sitibi pannis quibis obuolutus est fortasse uilescunt. Angelos
can laud antes & intrante multitudinem cȩlestis exercitus ad mirare. Si pre¬

Expanded text:
mirabilia. Coelum illis angelicas roravit escas; dulcia pocula lapis durissimus mirabilia. Coelum illis angelicas roravit escas; dulcia pocula lapis durissimus ministravit ; Jordanis perpetem meatum suum retorsit in fontem; validissimi hostium muri tubarum strepitu corruerunt; sol quoque commoratus in coelo longiorem triumphanti populo praestitit diem . Hoc vero nullis antea videre saeculis datum est, ut Unigenitus Altissimi, 38 quem trementes archangelorum suscipiunt potestates, hominem se hominibus exhiberet, et carnem, quam assumpsit ab homine transformaret in Deum. Amplectere ergo dignationem majestatis aeternae, et ne arcanam Dei tui discutias voluntatem: quia omnibus quidem natus est Christus, sed fidelibus dat salutem. Quod si tibi sensuum tuorum fragilitate minus dignum videtur, Filium Dei natum de femina credere: virginem cogita peperisse. Si tibi panni, quibus obvolutus est, fortasse vilescunt: angelos collaudantes, et multitudinem coelestis exercitus admirare. Si prae
Abbreviated transcription (Latin):
Nouus xp̃s sed rex omnium sđorum. Ipse est infine temporum natus ex ma¬
ria. qui ante om̃a scła unigenitus ꝓcessit epatre. Hic est prȩdictus a patri¬
archis a prophetis predicatus ad nuntiatus ab angelis ab apłis ad probatus
deuno eodemq legis. In principio erat uerbum & uirbũ erat aro factũ est
Gaude ergo nunc et exulta addm̃ tuum tandem conuersa gentilitas. ꝑcepisti
donum qđ abraham in spũ seuidisse letatus est. Meruisti ꝑxp̃m qđ mereri
rabatur ut legimus qđ morses popul princeps reconditus in nube & in uertice
montis altissimi solus cũ dño loqueretur. Libi uero sicnatus est xp̃s & tantase
uero montem qui hodie natus est mundo quicũq: non accesserit morietur
t tunc quidem unus populus crudiebatur ad fidem Nuuc uero om̃s gentes
uocantur aduitam. Uiderunt uenen erabiles patres nr̃i innumera magnaq

Expanded text:
ernus; novus Christus, sed rex omnium saeculorum. Ipse est in fine temporum natus ex Maernus; novus Christus, sed rex omnium saeculorum. Ipse est in fine temporum natus ex Maria, qui ante omnia saecula Unigenitus processit e Patre. Hic est praedictus a patriarchis, a prophetis praedicatus, annuntiatus ab angelis, ab apostolis approbatus. De uno eodemque legis: In principio erat Verbum, et Verbum caro factum est . Gaude ergo nunc et 37 exsulta ad Deum tuum tandem conversa gentilitas. Percepisti donum quod Abraham in spiritu se vidisse laetatus est: meruisti per Christum, qurabatur, ut legimus, quod Moyses, populi princeps, reconditus in nube, et in vertice montis altissimi solus cum Domino loqueretur . Tibi vero sic natus est Christus, et tanta se vero montem, qui hodie natus est mundo, quicunque non accesserit, morietur. Et tunc quidem unus populus erudiebatur ad fidem: nunc vero omnes gentes vocantur ad vitam. Viderunt venerabiles patres nostri innumera magnaque
Abbreviated transcription (Latin):
deret pudicitiam ueteri uirginalis elegit. Sectemur miscri cordiam
quia pietatis est qđ saluamur iustitiam sollicite teneamus quia obhoc
umigenitus di effici dignatus est homo. Veritatem prȩdicans uniuersam
mundi faciem damnata iniquitate purgaret.
credidis reparatioest saluris humane uirtutum natiuitas ruina
do carnis nrȩ infirma suscipiens nouus natus est homo. hodie refulsit
sccundus illeadam. nan in cola. sed ds̃ para drsi quẽ interdistȩ arboris
pulchritudo non fallit. Serpens nondecipiat mulier non seducat. Hodic
exortum est intenebris lumen. hodie illud qđ cȩlum & cęlicȩlorum se habe¬
re gaudebant mundus dum nescit accepit. Neque enim ut temporalis
quidam autqui ante non fuerdt defemina. Nobis repentinus emersit.
sed qui semꝑ erat cũ patre ds̃ semꝑq regnabat. Nouo ꝑuirginem uoluit
mortalibus apparere mesterio. Nouss quidem homo sedds̃s sempit̃nus

Expanded text:
deret, pudicitiam uteri virginalis elegit. Sectemur misericordiam; deret, pudicitiam uteri virginalis elegit. Sectemur misericordiam; quia pietatis est quod salvamur. Justitiam sollicite teneamus; quia ad hoc Unigenitus Dei effici dignatus est homo, ut veritatem praedicans, universam mundi faciem damnata iniquitate purgaret. creditis, reparatio est salutis humanae, virtutum nativitas, ruina do, carnis nostrae infirma suscipiens, novus natus est homo. Hodie refulsit secundus ille Adam, non incola, sed dominus paradisi, quem interdictae arboris pulchritudo non fallat, serpens non decipiat, mulier non seducat. Hodie exortum est in tenebris lumen. Hodie illud quod coelum, et coeli coelorum se habere gaudebant, mundus, dum nescit, accepit. Neque enim ut temporalis quidam, aut qui ante non fuerit, de femina nobis repentinus emersit; sed qui semper erat cum Patre Deus, semperque regnabat, novo per virginem voluit mortalibus apparere mysterio: novus quidem homo, sed Dominus sempit
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ esse diffidis. Immo ꝑista frater aduerte eum &ut hominem in firmũ
ꝓinfirmis ꝑtulisse & ut dm̃ potentiam exercuisse cȩ lestem. Hic nam que
qui sordemtibus circũdatur panins regis ꝑchaldeos muneribus hono¬
ratur. Hic qui in p̃sepi humilis iacet lumine nouisideris coruscat eee¬
lo hic quiuagitus red dit infantiȩ angelici exercitus uocibus conlauda¬
tur. hic qui infemineo lacte nutritur multa hominũ miba paruissimo
pane satiauit. Quidillud adiciam qđ dm̃ illum & uerum dĩ esse fllium re¬
surgens a mortuis latarus probat. Receptus lumen cȩcus ad nuntiat
Tenerandis calcata uestigns maris unda testatur. Et qđ prȩcellit hec re¬
sultans ecelo uox paterna confirmat. Propt̃ qđ dilectissimi tam magnũ
hoc natiuitates domineet sacramentum dignis uocibus honoremus
Diligamus preomnibus castitatem quia ut plactre hancsibi xp̃sosten¬

Expanded text:
Deum esse diffidis? Imo per ista, frater, adverte eum, et ut hominem infirma pro Deum esse diffidis? Imo per ista, frater, adverte eum, et ut hominem infirma pro infirmis pertulisse, et ut Deum potentiam exercuisse cqui sordentibus circumdatur pannis, regiis per Chaldaeos muneribus honoratur. Hic qui in praesepi humilis jacet, lumine novi sideris coruscat e coelo. Hic qui vagitus reddit infantiae, angelici exercitus vocibus collaudatur. Hic qui femineo lacte nutritur, multa hominum millia parvissimo pane satiavit. Quid illud adjiciam, quod Deum illum et verum Dei esse Filium resurgens a mortuis Lazarus probat, receptus ad lumen caecus annuntiat, venerandis ejus calcata vestigiis maris unda testatur, et quod praecellit haec omnia, resultans e coelo vox paterna confirmat? Propter quod, dilectissimi, tam magnum hoc nativitatis Dominicae sacramentum dignis vocibus honoremus. Diligamus prae omnibus castitatem: quia ut placere hanc sibi Christus osten
Abbreviated transcription (Latin):
retrastas: om̃a enim sicut legitur dñs quȩ uoluit fecit incęlo & interra.
Et sosolliatius ꝑs truteris. prȩc̃ hunc legitinum humanę conceptionisusũ
Tresual de mirabiles nascendi species operatam resperies trinitatrm. Et
prima est quidem qđ adam figuratus exlimo est. Secunda qđ mulier
formata demascolo Tertia quȩ et cȩlestis est qđ xp̃s processit ex uirgin¬
Iuidhorum nonnouum. quid horum nonmirabile quid horum nisifidẽ
sequamur. Inquisitio poterit humana conplecti. Quod aut̃ mrstico
hoc concepto uisitare mundũ suum dĩ dignatus est filius. Nostrȩ hosalitis
necessitas flagitabat. Nimirum ut cȩlestis tandem generatio repararit.
qđ natiuitas terrena ꝑdiderat. Sed fortassis hunc qui natus p̃dicatur ex
femina dum uilibus obuoluitur pannis . dum ia cerecontentus est in p̃sep
dum lacrimosis uagitibus congrepat dũ maternis lȩtatur ui beribus

Expanded text:
retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit, fecit in coelo et in terra . retractas? Omnia enim, sicut legitur, Dominus quae voluit, fecit in coelo et in terra . Et si sollicitus perscruteris, praeter hunc legitimum humanae conceptionis usum, tres valde mirabiles nascendi species operatam reperies Trinitatem. Et prima est quidem, quod Adam figuratus ex limo est: secunda, quod mulier formata de mascQuid horum 35 non novum? Quid horum non mirabile? Quid horum, nisi fidem sequamur, inquisitio poterit humana complecti? Quod autem mystico hoc conceptu visitare mundum suum Dei dignatus est Filius, nostrae hoc salutis necessitas flagitabat; nimirum, ut coelestis tandem generatio repararet, quod nativitas terrena perdiderat. Sed fortassis hunc, qui natus praedicatur ex femina, dum vilibus obvolvitur pannis, dum jacere contentus est in praesepe, dum lacrymosis vagitibus concrepat, dum maternis lactatur uberibus,
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ uocabitur filius. Sp̃s inquid sc̃s suꝑueniet inte. Idcirco tibi frater uir¬
tutem sc̃ĩ sp̃s angelicus sermo prȩtexit. Ne con iecturus carnalis disputa¬
tionis hebetatis. cȩ lestetibi ipse mrsterium terrena argumentatione
mare qui cũ primam conderet hominem. Nec semen patris. necuiscera
materna quȩ siuit. Dic utiq. Quicũ essuꝑnȩ dispensationis arbiter &
dissor quȩ tibi uidetur. Virtus eminentior partum dedisse uirgini. aut
ꝑfectum hominem creasse de terra Primus enim homo utait apostolus de
terra terremus. secundus homo decȩlo cȩlestis. Si contra naturam esse
contenditis ꝗd imnysterio redemptionis nr̃ȩ sine uiro puellam asserit᷑
concepisse. Cuius quȩ sonaturȩ est qđ in parente genoris nr̃i caro sine
carne formata est quȩ ista ratio immo quã cȩca contentio. Vt nonere¬
datur ds̃ facere hominem posse defemina quẽ creditur fecisse depuluere
Siomni potentis õ homo tali innegotio eẽ ꝑspicis uoluntatem deopero cur

Expanded text:
 Spiritus, inquit, sanctus superveniet in te. Idcirco tibi, frater, virtutem sancti Spiritus angelicus sermo praetexit, ne conjecturis carnalis disputationis hebetatus, coeleste tibi ipse mysterium terrena argumentatione mare, qui cum primum conderet hominem, nec semen patris, nec viscera materna quaesivit? Dic itaque, quicumque es supernae dispensationis arbiter et discussor, quae tibi videtur virtus eminentior, partum dedisse virgini, aut perfectum hominem creasse de terra? Primus enim homo, ut ait Apostolus, de terra, terrenus; secundus homo de coelo, coelestis . Si contra naturam esse contendis, quod in mysterio redemptionis nostrae sine viro puella asseritur concepisse; cujus, quaeso, naturae est, quod in parente generis nostri caro sine carne formata est? Quae est ista ratio, imo quam caeca contentio, ut non credatur Deus facere hominem posse de femina, quem creditur de pulvere fecisse? Si Omnipotentis, o homo, tali in negotio esse perspicis voluntatem, de opere cur
Abbreviated transcription (Latin):
adducentes cã sanã de martrris loco . Tunuero tantus ab utroque
sexu ad mirationis clamor exortus est ut uox continuata cũ lacrimis
nonuiderctur possefiniri. Perducta est ad eum locũ ubi paulo ame
fleterit tremens exultabant cam similem fratri didoluerant re¬
mansisse dissimilem & nondũ fais as p̃cessuas ꝓ illa iam ta men
prȩuiam uoluntatem tam ato exauditam esse cernebanta in.
Exultabant indĩ laude sine uerbis tanto sonitu. quantũ nr̃ȩ
aures fertȩ uix possent. Quid erat in cordibus exaltantiun
nisi fides xpĩ ꝓ quo stephani sunguis effusus est. cuinisihuic fidei at testant᷑
ista miracula in qua predicatur xp̃s resurrexisse in carne & incelum
ascendisse cũ carne quia &ipsi martrris huius fidei martrres. idest
huius fidei testes fuerunt:

Expanded text:
adducentes eam sanam de martyris loco. Tum uero tantus ab utroque adducentes eam sanam de martyris loco. Tum uero tantus ab utroque sexu admirationis clamor exortus est, ut uox continuata cum lacrimis non uideretur posse finiri. Perducta est ad eum locum. ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, iam tamen praeuiam uoluntatem tam cito exauditam esse cernebant. Exsultabant in Dei laudem uoce sine uerbis, tanto sonitu, quantum nostrae aures ferre uix possent. Quid erat in cordibus exsultantium nisi fides Christi, pro qua Stephani sanguis effusus est? ista miracula, in qua praedicatur Christus resurrexisse in carne, et in coelum ascendisse cum carne? Nam et ipsi martyres nujus fidei martyres, id est, hujus fidei testes fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
rt ambos fratres. Cũ coꝵ legeret᷑ libellus in tuebatur populus uniuer¬
sus sexus utriusq unũ stantem sine deformi motu alteram in men¬
bris omnib: contrementem & qui ipsũ non uiderant quidineo diuine
misericordie factum esset inciussorore cernebant. Nidebant enĩ
quid in illo gratulandũ quid ꝓilla esset orandum. Inter hȩc reaitato
coꝵ libello deconspectu populi cos abire p̾cepit & deuota ipsa causa
aliquanto diligentius coeperã disputare. Cũ ecaex me disput ante
uoces alis de memoria martrris noue gratulations audiuntur con¬
uersi sunt eoquime audiebant coeperuntq: concurrere. Illa enim
ubi degra dibus descendit inquibus steterat ad scm̃ martrrem ora¬
it ꝑrexerat. Quȩ mox ut cancellos attigit conlapsa similiter uelut
in somnũ surrexit. Dumergo requireremus quid factũ fuerit
unde ille strepitus lȩtus exsaterit ingressi s cũ illa inbasilicã ubieramꝰ

Expanded text:
re ambos fratres cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus univerre ambos fratres cum eorum legeretur libellus. Intuebatur populus universus sexus utriusque, unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non viderant, quid in eo divinae misericordiae factum esset, in ejus sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi; et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante voces aliae de memoria martyris novae gratulationis audiuntur. Conversi sunt eo qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat. Quae mox ut cancellos attigit collapsa similiter velut in somnum sunde iste strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus,
Abbreviated transcription (Latin):
post alterũ omnis posterior quasi nouum qđ alius prior dixerat nun¬
tiantes. Meq gaudente et apud me dõ gratias agente. Ingreditar
etiam ips e cũ plurib: indinatus ad genua mea erigit᷑ adosculũ meum
ꝓcedimus ad populũ plena erat ecclesia ꝑsonabat uocibus gaudioꝵ
Dõ gratias dõ laudes nemine tacente hinc atq indeclamantium
salutatui & rursus eadem feruentiore uoceclamabant. F acto tandẽ
silentio scripturarũ diuinarũ sunt lecta sollẽ pnia. Vbi. aut̃ uentumẽ
ad mei sermonis locum. Dixi pauca ꝓtempore & ꝓillius iocundita¬
telititiȩ. Nobis : cũ homo prandit et diligent̃ nobi somnem sue
fraterneq ac materne calamitatis indicauit hostoriam. Sequen¬
ti itaq die post sermonẽ redditũ. Narrationis cius libellum in
crastinum populo recitandũ ꝓmisi. Qđ cũ ex dominico pascbȩ dietertio
fieret ingradibus exedre inqua de superiore loquebar loco fecista¬

Expanded text:
post alterum, omnis posterior quasi novum quod alius prior dixerat nunpost alterum, omnis posterior quasi novum quod alius prior dixerat nuntiantes. Meque gaudente, et apud me Deo gratias agente, ingreditur etiam ipse cum plurimis, inclinatur ad genua mea, erigitur ad osculum meum. Procedimus ad populum, plena erat ecclesia, personabat vocibus gaudiorum, Deo gratias! Deo laudes! nemine tacente, hinc atque inde clamantium. Salutavi populum, et rursus eadem ferventiore voce clamant. Facto tandem silentio, Scripturarum divinarum sunt lecta solemnia. Ubi autem ventum est ad mei sermonis locum, dixi pauca pro tempore et pro illius jucunditate laetitiae. Nobiscum homo prandit, et diligenter nobis omnem suae fraternae calamitatis indicavit historiam. Sequenti itaque die post sermonem redditum, narrationis ejus libellum in crastinum populo recitandum promisi. Quod cum et Dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci sta
Abbreviated transcription (Latin):
et palladia multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt
aũt ante pascha ferme dies quindecim. eccłam cotidie & in ea memo¬
riam gloriosissimi stepbani frequentabant. Orantes ut iam sibi pla¬
caretur ds̃ & salutem pristinam redderet. Uenit & pascha atq ipso
die dominico mane cũ iam frequens popus p̃sens essec & loci sã can¬
cellos ubi martrrũ erat. Idem uiuenis orans teneret repente prostra¬
tusẽ & dormienti simillimus iacuit. Nontamen tremens sicut &iã
ꝑ sonnũ solebat stcipentib qui ad erant. atq aliis pauentib aliis dolen¬
tibus cũ eum quidã uellent erigere. Nonnulli ꝓhibuer̃ & potius ex¬
tum expectandũ eẽ dixerunt. Et ecce surrexit et non tremebat. qm̃
sanatus erat et stabat in colomis intuens intuentes. Qui sergo se
tenuit alaudibidĩ damantium gratulantiumq uocib ecđausq quaq:¬

Expanded text:
et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt et Palladia, multis aliis locis miseria diffamante iam cogniti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam cottidie et in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant, orantes ut iam sibi placaretur Deus et salutem pristinam redderet. Et idie Dominico mane, cum jam frequens populus praesens esset, loci sancti cancellos ubi martyrium erat, idem juvenis orans teneret, repente prostratus est, et dormienti simillimus jacuit, non tamen tremens, sicut etiam per somnium solebat, stupentibus qui aderant atque aliis paventibus, aliis dolentibus. Cum eum quidam vellent erigere, nonnulli prohibuerunt, et potius exitum exspectandum esse dixerunt. Et ecce surrexit, et non tremebat, quoniam sanatus erat, et stabat incolumis, intuens intuentes. Quis ergo intuentium se tenuit a laudibus Dei? Clamantium, gratulantiumque vocibus ecclesia usq
Abbreviated transcription (Latin):
dint Clarissima femina est nobiliternata Nobiliter nupta. carthagini
habitat amplaciuitas. amplaperson quȩrentes latere nonsinio. Vnũ¬
est apud nos factum non maius quã illa que dixi sed tam darum atque
inlustremiraculũ ut nullũ arbitror eẽ ipponiensium quiboc nanuel
uiderit uel didicerit Nullum qui obliuisci ullaratione potuerit. Decem
quidã fr̃s quorum septems ma: res et resfemine. Ditesarea cippadociȩ
suorum cuium nonignobiles. Maledisto matris recenti patris corunda
obitu destitute quȩ iniuriam sibi ab cis factam a ceruissi mȩtrlit: Tali
poena sunt diuinitus cohereti uthorribiliter quaterentur oñs tremo¬
re membrorum. Inqua sȩdissifima specie oculos suorum auium non
ferentes quaqua uersum cuiq ireui sum est totopene uagabantur
orberomano. Exhis etiam ad nos uener̃ duo frater & soror paulus

Expanded text:
dant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagine dant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagine habitat: ampla civitas, ampla persona, rem quaerentes latere non sinit. est aput nos factum, non maius quam illa quae dixi, sed tam clarum adque inlustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponiensium, qui hoc non uel uiderit uel didicerit, nullum qui obliuisci ulla ratione potuerit. Decem quidam fratres quorum septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae, suorum ciuium non ignobiles, maledicto matris recenti patris eorum obitu destitutae, quae iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiam ad nos uenerunt duo, frater et soror, Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
nullus haberet sub gemina lapidem in renibus in uentum bouis. hoc alligata qua¬
si remedio ad scĩ martrris limina ueniebat. Sed ꝓfecta a cartagine cũ infini¬
ofluminis bagradȩ insua possessione mansissit. Surgens utiterꝑageret
ante p ꝑdessuos illũ iacentem anulũ uidit. & capillaciam tonam qua fuerat
alligatus mirata temptauit. Quã cũ omnino suis nodis firmissimis sicut
erat comperisset ad strictam crepuisse atq exsiluisse anulũ suspicataest
Quietiam ipse cũ integerrimus fuisset inuentus futurȩ salutis quod ãmodo
pignus detanto miraculo se accepis se p̃sumpsit. Atque illud uinculũ solucos
simul cũ eodem anulo ꝓieat influmen. Non credant hoc quietiam dnm̃ m
pintegra uirginalia matris enixum et ad discipulos ostus dausis ingressũ
fuisse non credant sed hoc certe qua erapit. & siuerum inuenerint illacre¬

Expanded text:
nnulus haberet sub gemma lapidem in renibus inventum bovis. Hoc alligata quannulus haberet sub gemma lapidem in renibus inventum bovis. Hoc alligata quasi remedio ad sancti martyres limina veniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret, ante pedes suos illum jacentem annulum vidit, et capillatiam zonam qua fuerat alligatus, mirata tentavit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, comperisset astrictam, crepuisse atque exsiluisse annulum suspicata est, qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inventus, futurae salutis quodammodo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumpsit, atque illud vinculum solvens, simul cum eodem annulo projecit in flumen. Non credant hoc qui etiam Dominum Jesum per integra virginalia matris enixum et ad discipulos ostiis clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant, et, si verum invenerint, illa cre