comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si malunt cupiditatibus prauis. ꝗͣ quibullibet gen
tibus ini perare & sihec omnia facunt. non prop¬
ter ardorem inanis glorie sed propter caritatem
felicitatis eternae sipro suis peccatis humilitatis &
miserationis. et orationis sacrifitium deosuo uero r¬
unmolare nõ negligũt tales chrrstianos imꝑato¬
res ac reges dicimus essefelices.
HI. MANITER
Caa audree panhormitano uiro et genere et uiris¬
pericia claro se neque cognitum neque uisum unqͣ
rex accepisset continuo illum uelut fortuna. tum ho¬
minẽ & uidet̃ ȩt nosse uehemẽter uoluit

Expanded text:
si malunt cupiditsi malunt cupidittibus imperare et si haec omnia faciunt non propter ardorem inanis gloriae, sed propter caritatem felicitatis aeternae; si pro suis peccatis humilitatis et miserationis et orationis sacrificium Deo suo uero immolare non neglegunt. Tales Christianos imperatoreXLII. HUMANITER Cum Andreae Panhormitano, viro et genere et iurisperitia claro, se neque cognitum neque visum unquam rex accepisset, continuo illum velut fortunatum hominem et videre et nosse vehementer voluit
Abbreviated transcription (Latin):
ut erat: siugulari memoria promintiauit que quidem ego
hisce commentariolis ideo iutexui quod digna mihi in¬
sa sunt que reges et prĩcipes terrarum uni uersi memo¬
tia quideia et teneant et obseruent Reges utique fe¬
lices augustiuus extinat. sitiste impant siiuter liguas
sullimiter honorantiũ et obsequia nimis humiliter salulantiu
nõ extolluntut. sed se honune s else meuunerrut si luam potes¬
tatem ad dei cultura tnaxune. dilatandum ma restati eius la¬
mulam facuint: sideum timent diligunt. colunt si plus amant illa
regnũ ubi non timent habere consortes. si tͣa.dius iundicant
facile ignosciit. sieandem uiudictam pro necessitate regende
exercent. si eandẽ ueniam nõ ad impunitatem ini¬
quitatis. sed ad sp̃e correctionis indulgent. si quod
aspere coguntut plerunq decernere mise ricordie
lenitate & benefiuorũ largitate compensant. si luxu¬
ria tãto eis est castigatior. quanto possit esse liberior

Expanded text:
ut erat singulari memoria, pronuntiavit. Quae quidem ego ut erat singulari memoria, pronuntiavit. Quae quidem ego hisce commentariolis ideo intexui, quod digna mihi visa sunt, quae reges et principes terrarum universi memoria quidem et teneant et observent. Reges utique felices Augustinus existimat, si iuste imperant, si inter linguas sublimiter honorantium et obsequia nimis humiliter salutantium non extolluntur. Sed se homines esse meminerint, si suam potestatem ad Dei cultum maxime dilatandum maiestati eius famulam faciunt. Si Deum timent, diligunt, colunt, si plus amant illud regnum, ubi non timent habere consortes, si tardius vindicant, facile ignoscunt, si eandem vindictam pro necessitate regendaeexercent, si eandem veniam non ad impunitatem iniquitatis, sed ad spem correctionis indulgent, si quod aspere coguntur plerumque decernere, misericordiae lenitate et beneficiorum largitate compescant, si luxuria tanto eis est castigatior, quanto possit esse liberior,
Abbreviated transcription (Latin):
inde ab adolescentiasiatim expleuduit. Et enim decte¬
nequiuit et suimi esse filium fassus ełt. Quate rex et patri
filium et serue libertatem haud cũctanter adiudicauit
FACETE
LDannes caltagiõmus eques regius ut primum abhostibus
carcere dimissus est. regem adiit et liberalitate illius nõ nihil
ab usus inuumerabiles properes simul et poposcit et impe¬
trauit aquo rex iux tandem diullus. Mentior inquit ni
inter tam multa het uaria que petebat. timuerim ne uxo¬
rem etiam ipsam a me deposceret eques meus.
Cun inter sophistas aliquando deregũ felicitate discepta¬
tio esset. et suum quisque iudicium afferret in inedium
in tetueuit rex ecquid o amici inquit in id tantope la¬
botatis. Num putatis hoc ipsum quale sit aut plenius
ex cogitari aut luculentius exptuni posse ꝗͣ prodiderit
Uit diuine lapientie augustinus: Mox illius uerba ipsa

Expanded text:
inde ab adolescentia statim resplenduit. Etenim decreinde ab adolescentia statim resplenduit. Etenim decrenequivit et suum esse filium fassus est. Quare rex et patri filium, et servae libertatem haud cunctanter adiudicavit. XL. FACETE Ioannes Caltagirduius eques regius, ut primum ab hostibus carcere dimissus est, regem adiit, et liberalitate illius non nihil abusus, innumerabiles prope res simul et poposcit et impetravit, a quo rex vix tandem divulsus, «Mentior – inquit – ni inter tam multa et varia, quae petebat, timuerim ne uxorem etiam ipsam a me deposceret eques meus». XLI. Cum inter sophistas aliquando de regum felicitate disceptatio esset et suum quisque iudicium afferret in medium, intervenit rex, «Et quid, o amici – inquit – in id tantopere laboratis? Non putatis hoc ipsum quale sit, aut plenius excogitari, aut luculentius exprimi posse quam prodiderit vir divinae sapientiae Augustinus?» Mox illius verba ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
ta grandi ad modum sele pecuia tedempturum
re promitteret. Cuuque is promissis haud luf¬
ficiens reges ac principes europe oranes obusset.
un ab us ea pecunia aut saltem quantulã cunque rele¬
uaretur. Unũ denique ex omnibus alfonsum repperit
qui eum tota illa quantauis pecunia et afide obligata
liberaret: et acaptritate redimẽt¬
Alfonso ad huc adulestente post sauctissimi atque opti¬
ini patris obitum. regnoꝵ ac publice salutis guberna¬
cula susupiente aicidit un cuuisłã seruula ex dño p̃¬
guatis facta mox pariẽs ad libertatẽ proclaniaret ex
lege hyspauiensi que est. Serua que ex domino libeds
susce perit libeta esto. Dominus autem ueritus seruã
amittere. uegabat ex sefilium procreatũ. ratus hoc pac¬
tose et obsetuam nõ amissurũ et filium simul habitu rũ
At illa acrius in stare et natii ex domiuo conceptum
asseuetate. Etat satie difficilis probatio et cotiectu¬
ta ueritatis. Sed in ancipiti re alfonsi ptudentia iã

Expanded text:
ta grandi admodum sese pecunia redempturum repromitteret. Cumque is promissis haud sufficiens reges ac principes Europae omnis obisset, uti ab his ea pecunia, aut saltem quantulacunque relevaretur, unum denique ex omnibus Alfonsum repperit, qui eum tota illa quantavis pecunia et a fide obligata liberaret, et a captivitate redimeAlfonso adhuc adolescente post sanctissimi atque optimi patris obitum regnorum ac publicae salutis gabernacula suscipiente, accidit uti cuiusdam servola ex domino praegnans facta, mox pariens ad libertatem proclamaret ex lege Hispaniensi, quae est: "Serva quae ex Domino liberos susceperit, libera esto." Dominus autem veritus servam amittere negabat ex se filium procreatum, ratus hoc pacto se et servam non amissurum et filium simul habiturum. At illa acrius instare, et natum ex domino conceptum asseverare. Erat sane difficilis probatio et coniectura veritatis. Sed in ancipiti Alfonsi prudentia iam
Abbreviated transcription (Latin):
alio sibi ꝗͣcum philippo maria rem gerendan esse. Hec
cum audita retulisset regi. Malphiritus legatus. Utĩa:
rex inquit aduersarii mei otnes ita de mesentiant
ut inimicus hic et sentit et predicat bello quidem
me nequaꝗͣ lacessetent: sed quo mihi nihil autiꝗ¬
URBANE
CUMregie biblyothece custos obsertata libraria abesset
rexq ip̃e legendi percupidus forcipe setaia excuteret ĩ¬
teruenit Mathens siculus eximie ille sanctitans sacer¬
dos dixitq Tune id rex mague manibus proprits: tune.
Canrex subrideus. Quelo inquit uir sancte nuuquid
deus et natura ne quicquam regibus manus dederit
L Oannes capicurtii dominus uatione gallus genere au¬
ctoritate factis eques in signis. ab henrico britantie re¬
ge proelio captus. carcere alseruatuo est donec fide da

Expanded text:
alio sibi quam cum Philippo Maria rem gerendam esse." Haec alio sibi quam cum Philippo Maria rem gerendam esse." Haec cum audita retulisset regi Malphiritus legatus, "Utinam – rex inquit – adversarii mei omnes ita de me sentiant, ut inimicus hic et sentit et praedicat, bello quidem me nequaquam lacesserent, sed quo nihil mihi antiquiURBANE Cum regiae bibliothecae custos obserata libraria abesset, rexque ipse legendi percupidus, forcipe seram excuteret, intervenit Matheus Siculus eximiae ille sanctitatis sacerdos dixitque: "Tu ne id Rex magne manibus propriis, tu ne?" Cui rex subridens, "Quaeso – inquit – vir sancte, nunquid Deus et natura nequicquam regibus manus dederit"LIBERALITER Ioannes Capicurtii dominus, natione Gallus, genere, auctoritate, factis eques insignis, ab Henrico Britanniae rege proelio captus carcere asservatus est, donec fide da
Abbreviated transcription (Latin):
fortuas et ioantus usque inintimam gratiam euaserit
Sed benefactoris acbeteficii ĩ memot idarco cũ ingrati¬
tudinis aliquatdo aluarus atgueretur. Alfonsum ita
dixisse accepimus comꝑtur. se quide habere ingenti be¬
neficio non nisi ingenti ingratitudine satisfieri. Prop¬
terea plures quide esse qui clarenti sed qui date scitẽt᷑
esse ꝑ paucas. Nec ideo pigrius dandum aut benesa¬
cietdum esse.
Quanta fuerit alfonsi extimatio et gloria facile binc:
de prehendas. quod nõ nunꝗͣ etiam ab inimicis et eis¬
dem uris spectatissimis fuerit laudibus celebratus ni¬
colaus cardinalis capuensis regi grauis inimicus flotẽ¬
ne cum esset ac confertet sese ꝑ id temporis ĩ regnũ
neapolitanum contra alfonsum preclarissimus co¬
piatum ductor franciscus fortias et ob hoc aliqui dicerẽt.
alfonso regi nou cum renato negocint fore ita respõdit
lmmo hercule intelliget uunc demum ur fortias cũ

Expanded text:
fortunas et Ioannis usque in intimam gratiam evaserit. fortunas et Ioannis usque in intimam gratiam evaserit. Sed benefactoris et beneficii immemor. Iccirco cum ingratitudinis aliquando Alverus argueretur, Alfonsum ita dixisse accepimus, compertum se quidem haberi ingenti beneficio non nisi ingratitudine satisfieri, propterea plures quidem esse qui darent, sed qui dare scirent, esse per paucos. Nec ideo pigrius dandum aut bcnefaciendum esse. Quanta fuerit Alfonsi existimatio et gloria hinc facile deprehendas, quod nonnunquam etiam ab inimicis et eisdem viris spectatissimis fuerit laudibus celebratus. Nicolaus cardinalis Capuensis, regi gravis inimicus, Florentiae cum esset ac conferet sese per id temporis in regnum Neapolitanum contra Alfonsum preclarissimus copiarum ductor Franciscus Sfortias, et ob hoc aliqui dicerent Alfonso regi non cum Renato negocium fore, ita respondit: "Immo hercle intelliget nunc demum noster Sfortias cum
Abbreviated transcription (Latin):
ACceperat aliquando amatia singularis exempli uxo¬
re litteras quas cũ semel atq iterũ attentissime ꝑ¬
legisset mox inquit lastituetã olim de uxore ni¬
hil ex tra thalamũ dicere ne benedicendo uxotius aut
ĩpudens haberet. At nũc mihi proͣsus mutandũ cõsiliũ
et quid uis homines obloquantur quocũq intriuio cui¬
q obuio site modo er modestia de uxoris uirtute atq
P Roceres ac purputatos suos a rege teptehendi sepus⁊
iuditus. quod ami cos paulo inferiotis sottis suos set¬
uitores appellarect maxime cũ euis modi homines a
philippo rege nõ seruitores. nõ subditos. ut abistis secla¬
micos et familiares appellatos lectitasses.
LIBERILITTR GRAUIT ER
Aluerum lunara ab alfonso cuius erat populatis magnoꝑe
postulantera ut se ad ioannem castelle tegem proficisci cu¬
pientem illi commendatitus littis notum comissumq
faceret nõ modo uotum et commissum uetum adeo⁊
gratum et acceptum rex fecit ut breui ad amplissimas

Expanded text:
Acceperat aliquando a Maria singularis exempli uxore litteras, quas cum semel atque iterum attentissime perlegisset, "Mox – inquit – institueram olim de uxore nihil extra talamum dicere, ne bene licendo uxorius aut impudens haberer. At nunc mihi prorsus mutandum consilium, et quidvis homines obloquantur, quocumque in trivio cuicunque obvio sine modo et modestia de uxoris virtute atqueProceres et purpuratos suos ab rege reprehendi saepius vidimus, quod amicos paulo inferioris fortis suos servitores appellarent, maxime cum huiuscemodi homines a Philipo rege non servitores, non subditos, ut ab istis, sed amicos et familiares appellatos lectitasset. XXXV. LIBERALITER, GRAVITER Alverum Lunam ab Alfonso cuius erat popularis, magnopere postulantem ut se ad Ioannem Castellae regem proficisci cupientem illi commendatitiis litteris notum commissumque faceret, non modo notum et commissum, verum adeo gratum acceptumque rex fecit, ut brevi ad amplissimas
Abbreviated transcription (Latin):
illis affatim ininisitaus. Sunili pietate aclibetalitate
usus intheologos paupetes. Ham cum ad doctota tũ
ascendere nisi magtua sũp̃tibus adeo corrupta ex de¬
preuata sunt otnuia nõ possent eos et pecuuua uiuare
et putia condecorare uon destitit.
MODESTE
DYlchritudinis amator cum esset uimitum iuxta
chrysippi leutentiar putabat pulchritudinem esse ui¬
tutis Horem iuinꝗͣ tamen licentia aut coututuelia in
etatem alicuius ełt ulus.

Expanded text:
illis affatim ministrans. Simili pietate ac liberalitate illis affatim ministrans. Simili pietate ac liberalitate usus in Theologos pauperes. Nam cum ad doctoratum ascendere nisi magnis sumptibus adeo corrupta et depravata sunt omnia non possent, eos et pecunia iuvare et praesentia condecorare non destitit. LVIII. MODESTE Pulchritudinis amator cum esset, nimirum iuxta Chrisippi sententiam, putabat pulchritudinem esse virtutis florem; numquam tamen licentia aut contumelia in aetatem alicuius est usus.
Abbreviated transcription (Latin):
uelle esse dicebat. deo munortali si ad calculum uocetur oues
quas intuela ab eo suscepisser ad numerate et. si illas repe¬
Estitia dicebat se quidem bouis gratum esse At cleĩ¬
tia etiam malis.
CLENTER
QUi nimis lenera et mansuetum principeta que rerẽtur e¬
pectanduiti his else dicebat ur ursi aut: leones quando¬
sibi inet dominati uesciret.
MODESTE
Illud silentio pretereũdum nõ fuit ꝙ cum esset alsonsus
tot. tautotumq rex reguoruui honore gratia opibus potẽ¬
tia ac sapientia amitabilis nunꝗͣ tam̃ aut iactantia aut
in solentia notati potuerit.
GRAUITER
Dtt absurduta sibi uideti dicebat reges ab allie tegi du
Ueros quos ail siudialitteratũ aptos ac prope natos ⁊̃ tue¬
retut. Uetũ panpertate & ĩ opia ad glotiã aspirare uoti
polse ut quisque uel ad hauc nelad illam disciplinam
idonens uidebatut partim rhetoribus partim philo¬
sophis erudieudos cominendabat. fouebarq sĩptitu

Expanded text:
velle esse dicebat Deo immortali, si ad calculum vocetur oves, velle esse dicebat Deo immortali, si ad calculum vocetur oves, quas in tutelam ab eo suscepisset, annumerare et, si illas repeVITER Justitia dicebat se quidem bonis gratum esse, ac clementia etiam malis. LIII. CLEMENTER Qui nimis levem et mansuetum principem quereretur, expectandum his esse dicebat, ut ursi ac leones quandosibimet dominari nesciret. LV. MODESTE lllud scilentio praetereundum non fuit, quod cum esset Alfonsus tot tantorumque rex regnorum, honore, gratia, opibus, potentia ac sapientia admirabilis, nunquam tamen aut iactantia aut insolentia notari potuerit. LVI. GRAVITER Per absurdum sibi videri dicebat reges ab aliis regi, du LIBERALITER Pueros, quos ad studia litterarum aptos ac prope natos intueretur, verum paupertate et inopia ad gloriam aspirare non posse, ut quisque vel ad hanc, vel ad illam disciplinam idoneus videbatur, partim rhetoribus, partim philosophis erudiendos commendabat, fovebatque sumptum
Abbreviated transcription (Latin):
lis gubẽnaculum sustinetidũ pro eorum prudentia crede¬
rent aptiorem deoq acceptiorem fututũ. Sequidẽ tibu¬
ri interim ꝑ manfurum illisque totis uiribus obstaturũ
quos quornimis libera et inspiritu sancto comitia fi¬
erent iu tercelsum ire anumaduerteret
CUmbeneficiorũ uumemores esse non nullos intelligẽt
et interdum dese etiam ob loquentes inquiebat illis
quidẽ ut libet. Sibiuero benefactorũ fructũ esse bene¬
fecisse. Rursum contra male dicentiam ingratorum
rudendo ex clamabat: bene habet. liberam tandem ci¬
uitatem habemus. cuiq ut libet licet.
SAPIENTUR CLEMEHTTR
Rinupem inquiebat uelut auimum esse debete reip. illa
uelut corpus. Pto inde principes haud satis mitariꝗ
cum ciues offendant uõ intelligunt: in illis se ipsos pa¬
mẽs uimis ut qui non nunqͣ enam iis qui uel grauiti
in ipsum deliquissent iguosceret. Se quidẽ patatum

Expanded text:
lis gubernaculum sustinendum pro eorum prudentia credelis gubernaculum sustinendum pro eorum prudentia crederent aptiorem, deoque acceptiorem futurum. Se quidem Tiburi interim permansurum illisque totis viribus obstaturum quos quominus libera et in Spiritu Sancto comitia fierent intercessum ire animadverterent. Cum beneficiorum immemores esse nonnullos intelligeret et interdum de se etiam obloquentes, inquiebat illis quidem ut libet sibi vero benefactorum fructum esse benefecisse. Rursum contra maledicentiam ingratorum ridendo exclamabat: "Bene habet, liberam tandem civitatem habemus, cuique ut libet et licet." L. SAPIENTER, CLEMENTER Principem inquiebat velut animum esse debere rei publicae, illam velut corpus. Proinde principes haud satis mirari qui, cum cives offendant, non intelligunt in illis seipsos pamens nimis, ut qui nonnunquam etiam his, qui vel graviter in ipsum deliquissent, ignoret, se quidem paratum
Abbreviated transcription (Latin):
licet in commo de tribuit. tñ nec cupiam unquam con¬
meatum negasse uisus est: Itaq factum ut cum requi em
aut ocium sibi haud denegati animaduerterẽt illrid pos¬
tea concessam tenuerent. aut ultro denuo redirent ad
regetu. Inos reuersos rex comiter ac benigne susci pie¬
bat monebatq ut sibi bellum quidem gratia pacis susii¬
peretur sic illis negocium gratia ocii reuuendum uõ ẽẽ
A Nthistheius dictum suspicere ac frequenter usurpate
consuenit. Siuel incoruos uel i acdulatores incidere o¬
porteat satius esse in coruos incidete hos quidẽ qui mo
MOrtuo engemo pontifice cum electio noui pontificis rite
institueretur multi cum aliunde tum ex collegio ip̃o cã¬
diualurti ad alfonsum qui ꝑ id tpris tiburi cum exerci¬
tu erat. adeuntes obtuletũt sele pro ipsius tegis senten¬
cia aut libitu uł hunc uel illum pontificem cre aturos
Quibus rex uti eum creatent respondit. quena ad tauteno¬

Expanded text:
licet incommode, tribuit tamen nec cuipiam unquam comlicet incommode, tribuit tamen nec cuipiam unquam commeatum negasse visus est, itaque factum ut cum requiem aut ocium sibi, haud denegari animadverterent, illud postea concessum renuerent, aut ultro denuo redirent ad regem. Quos reversos rex comiter ac benigne suscipiebat monebatque ut sicut sibi bellum quidem gratia pacis susciperetur, sic illis negotium gratia ocii renuendum non esse.GRAVITER Antisthenis dictum suscipere ac frequenter usurpare consuevit si vel in corvos vel in adulatores incidere oporteat, satius esse in corvos incidere, hos quidem, qui mMortuo Eugenio pontifice, cum electio novi pontificis rite institueretur, multi cum aliunde tum ex collegio ipso cardinalium ad Alfonsum, qui per id temporis Tiburi cum exercitu erat, adeuntes obtulerunt sese pro ipsius regis sententia aut libitu hanc vel illum pontificem creaturos. Quibus rex uti eum crearent, respondit, quem ad tantae mo
Abbreviated transcription (Latin):
et honorem suum ꝗͣ regnum ꝗͣ libet magnum e¬
estimare. Sinim quidem consilium et fuisse et es¬
se regnum uõ dolo aut inuiria sed legitimo uir
cũque et deo et iohanne matri placuisset possidẽr
Ouodsi r̃gine inse uoluntas inmutata uideat᷑
id mollitudini et fragilitati femi natum allignã¬
dum esse. Contra se et uirum et regem esse me¬
minisse oportere.
II STE
PResides prouintiarũ ac uidices omnis a rege pre¬
monitos scimus ne quod decretum aut rescrip¬
tum a sefactum seruatent: nisi quod uire tãtu
et honestate uiteretur. Interdum .i. aut impoͣ¬
.tuni tate postulantium aut ignaratioue tei fieri
ut quid contra uiris santionem emanet. Ptopte¬
rea illud modo custodiri ac ratum esse quod le¬
gibus probatetur primãq legei eam esse ne quid contra
legem id ẽ cõira rationẽ aut: contta iustitiam fieret
Militibus uero aut missionem aut uacationem petentibus

Expanded text:
et honorem suum, quamlibet magnum eet honorem suum, quamlibet magnum existimare: suum quidem consilium et fuisse et esse regnum non dolo aut iniuria, sed legitimo iure, cumque et Deo et Ioannae matri placuisset, possidere. Quod si reginae in se voluntas immutata videatur, id molitudini et fragilitati feminarum assignandum esse. Contra se et virum et regem esse meminisse oportere. XLV. IUSTE Praesides provinciarum ac iudices omnes a rege praemonitos scimus, ne quod decretum aut rescriptum a se factum servarent, nisi quod iure tantum et honestate niteretur. Interdum enim aut importunitate postulantium, aut ignoratione rei fieri, ut quid contra iuris sanctionem emanet, propterea illud modo custodiri ac ratum esse se iussisse quod legibus probaretur. Primamque legem eam esse, ne quid contra legem, contra rationem aut contra iustitiam fieret. Militibus vero aut missionem aut vacationem petentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Al fonsũ nõ nunꝗͣ solum absq comitantiũ pompa ĩ¬
cetdentem indimus. Cunque obhoc a plerisque ar¬
que retur suadereturq ut more aliorũ principum
et ipłe armatorũ manu inpatus graderetut ex hõ¬
riusse consiliũ uisus est atq dississe se quidem miniẽ
solum ut isti crederent sed innocentia assotiatii uade¬
re neque esse quod beniuolentia ciuium fre tus ꝗ¬
ppiam extimescat:
maxime dicebat quod principũ uita popularibus
exemplo cedat: illis quidem aduitia ꝗͣ aduirtutes
proclinioribus. Qua proptet principibus non
mo do sua caula apeccato absti uendũ esse sed iuł¬
to etiam magis ne eorum lua initia insuncdant
inciues suos. Nam ueluti eliotroprum herbamx
ad solis inotum. ita populares semp in principii
cordia complure̾s tum arcium prefecti tumpre¬
sides terrarũ ac principes adeuntes regem pollici¬
ti sunt uniuerlum pene neapolitanorũ regnum
regina inscia sele dedituros. Quibus rex habe¬
re sequidem gtatias tespondit sed plutis phauiã

Expanded text:
Alfonsum nonnunquam absque comitantium pompa incedentem vidimus. Cumque et ab hoc a plerisque argueretur suadereturque ut more aliorum principum et ipse armatorum manu stipatus graderetur, exhorruisse consilium visus est, atque dixisse se quidem minime solum, ut isti crederent, sed innocentia associatum vadere, neque esse quod benivolentia civium fretus, quippiam extimescat. maxime dicebat, quod principum vita popularibus exemplo cedat, illis quidem ad vitia quam ad virtutes proclivioribus. Quapropter principibus non modo sua causa a peccato abstinendum esse, sed multo etiam magis ne sua vitia infundantur in cives suos. Nam veluti eliotropium herbam ad solis motum, ita populares semper in principicordia, complures tum artium praefecti, tum praesides terrarum ac principes adeuntes regem polliciti sunt universum pene Neapolitanorum regnum, regina inscia, sese dedituros. Quibus rex habere se quidem gratias respondit, sed pluris famam
Abbreviated transcription (Latin):
Classis genuensium quam demitatam alfonsi miñ¬
menta abiisse dissimus. apud pontiam insulatn se
continuit. ibiq inretiuum classem quibus aucta
neapolim rediret e genua expectabat. Cumq et
aduenisse iam et neap̃o lim matutatas dex accepisset.
luas & ipse tritemes obuam misit. reppetit. fu¬
nem excellentis ac eximie uirtutis mortem obiisse nõ
solum sermone. sed consolatorus ad me litteris dolo¬
rem animi testatus est.

Expanded text:
Classis Genuensium, quam demiratam Alfonsi munimenta abiisse diximus, apud Pontiam insulam se continuit, ibique triremium classem, quibus aucta Neapolim rediret, e Genua expectabat. Cumque et advenisse iam et Neapolim maturaturas rex accepisset, suas et ipse triremes obviam misit, repperit, funem excellentis ac eximiae virtutis, mortem obiisse, non solum sermone sed consolatoris ad me litteris dolorem animi testatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
profecto mõs uite principium est atq eius ui¬
te que tieque doloribus neq metu. neq inuidic
neq erumnis ullis subiecta est teq ip̃i quoq
morti quicꝗͣ obnoxia. Et sialtuis aliꝗͣto repe¬
tatus in uenuemus mortem ni hil aliud esse qͣ
peccandi sinem. Nam cum adam contra man¬
datũ dei inflagitium lapsus esser neuiuetdo
culpa teuiuisceret et inpeccato ꝓsisteret eius
cotpus e tetra factum terte deus teddidit. nõ
ut creature quã fecetat. sed ut peccato quod
creatura ip̃a coniti setat si neta imponeret.
Deus iꝯitut et pripiutu et sius cum is uult na¬
scimut. cuta uult etiam motimut. et sutit hec
quidem prosus duiuitatis sue nihil ad tos
ꝑtinentia. Illud ueto tantũ modo uoltto re

Expanded text:
profecto mors vitae principium est atque eius viprofecto mors vitae principium est atque eius vitae, quae neque doloribus, neque metu, neque invidiae, neque aerumnis ullis subiecta est, neque ipsi quoque morti quicquam obnoxia. Et si altius aliquanto repetamus, inveniemus mortem nihil aliud esse quam peccandi finem. Nam, cum Adam contra mandatum Dei in flagitium lapsus esset, ne vivendo culpa revivisceret et in peccato persisteret, eius corpus e terra factum terrae Deus reddidit, non ut creaturae, quam fecerat, sed ut peccato quod creatura ipsa commiserat finem imponeret. Deus igitur principium et finis, cum is vult, nascimur; cum vult, etiam morimur. Et sunt haec quidem prorsus divinitatis eius, nihil ad nos pertinentia. Illu
Abbreviated transcription (Latin):
haud paruum presidium uite est. Uetũ indeo r¬
tnulto mauis ac certius. Is n non uite tuodo. sed
mottis etiat sanitas et salus est. Illum ergo itipri¬
mis atite oculos habeas. illi tota cogitatione ad¬
hereas qui te fecit qui te amorte iuotiens tede¬
tnit: qui te uidicaturiis est: Illum siquando oł¬
fetdisti. uunc contritione oratiotie confellione
et lacris mysteruo tibi places ac propieiũ reddas. Nlec
cum feceris. et facies scio et quidem deuosissime. si
bene pietatem ac conslantiata tuam noui. hec inqͣ
cum fecetio illius te postea uoluntati ac mileri¬
cordiae leto et forti animo ꝑ mittas. Solus enim
quid nobis profututum. contra quid nociturli
sit. prenoscit. He te timot aut opitio potius mõ¬
tis offeuidat. Mors quidem bene puteq motien¬
tibus uitaest. Hinc et dillolui cupiunt qui bene
uixerunt. et esse cuta christo. ut beue ac̾te uite
premium conlequantur lumen etertiũ.t

Expanded text:
haud parvum praesidium vitae est, verum in Deo haud parvum praesidium vitae est, verum in Deo multo maius ac certius. Is enim non vitae modo sed mortis etiam sanitas et salus est. Illum ergo in primis ante oculos habeas, illi tota cogitatione adhaereas, qui te fecit, qui te a morte moriens redemit, qui te iudicaturus est, illum si quando offendisti, nunc contritione, oratione, confessione et sacris misteriis tibi places, ac propitium reddas. Haec cum feceris, et faciens scio et quidem devotissime, si bene pietatem ac constantiam tuam novi, haec, inquam, cum feceris, illius te postea voluntati ac misericordiae laeto et forti animo permittas. Solus enim quid nobis profuturum, contra quid nociturum sit praenoscit. Nec te timor aut opinio potius mortis offendat. Mors quidem bene pureque morientibus vita est. Hinc et dissolvi cupiunt, qui bene vixerunt, et esse cum Christo, ut bene actae vitae praemium consequantur, lumen aeternum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
etiã obstinatis animis. usq ad extremã expugnati¬
onem pstiterint. eos cuta ceperis. tue potius tna¬
suetudinis q̃ illoꝵ ꝑtinatie memineris. Nec minus
progeniem nostram ab omni ctudelitate et leuitia
longe lemp alieuata extitille. Uale.
PIE NUMINITER FORTITER
Al fonso regi mos fnit samiliates quos ipẽ aluños¬
suos appellabat iusitare egrotantes. atque illos cũ
ael corporis ualitudinem tuma multo magis ad
auitne salutem ex hortari. Quod cuta sepe alias
tum nupet accidit in aduerla ualitudine gabtie¬
lis surrentiui suauissimi ac splendi dissimi adule¬
scentis. Nam cũ granitẽ is iacetet tex ptosua co¬
suetuditie illuni adiens huuismodi lere sermotiẽ.
est orlus. Ut uales mi gabriel. Medici quidem
te extra mortis periculuma esse affirmant: si mo¬
do illis obedientet audias. Quodut facias te hõ¬
tot atq etiam rogo. ne secus faciendo ip̃e tue
tnortis causa fuisse infametis. Et inmedicis quidẽ

Expanded text:
etiam obstinatis animis usquam ad extremam expugnatietiam obstinatis animis usquam ad extremam expugnationem perstiterint, eos cum ceperis, tuae potius mansuetudinis quam illorum pertinaciae memineris; nec minus progeniem nostram ab omni crudelitate et saevitia longe semper alienam extitisse.» LII. PIE, HUMANITER, FORTITER Alfonso regi mos fuit familiares, quos ipse alumnos appellabat, visitare aegrotantes atque illos cum ad corporis valetudinem, tum multo magis ad animae salutem exhortari. Quod cum saepe alias, tum nuper accidit in adversa valetudine Gabrielis Surrentini suavissimi ac splendidissimi adolescentis. Nam cum graviter is iaceret, rex pro sua consuetudine illum adiens huiuscemodi fere sermonem est orsus: «Ut vales, mi Gabriel? Medici quidem te extra periculum mortis esse affirmant, si modo illis obedienter audias, quod ut facias te hortor, atque etiam rogo, ne secus faciendo tuae mortis causa fuisse insanieris. Et in medicis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
tutnum adipisci. Deinte fili enam atq etiam hortor
ac moneo. ut uenetotũ remp. haud secus q̃ mei slastũ
pcatam habeae proq ea et seruanda exaugenda neque
tibi ip̃e neque fortunis meis. neque exercitui pat¬
cas uelim. Eo quidem auimo cui his locie¬
taten ex soedus lemel imi ut quo ad uiuam eos te
inomento quidert destitutam. quippe quos inter
atnicos caros carissimos atque amantissimos ha¬
beam. Ad hec uero pagenda. nete commoueat hart¬
tor aut pecuniarum. aut alterius cuius uis rei indi¬
ꝯentia. Ilam tibi no pecunia modo. sed milites. equi
arma tormenta assatim lummini strabuntur. Quĩ
uel unum assem tecum diuiduum letapet habiturus
luta. et generatim tunc tibi cum tnihi ipe delutur e¬
rus sum. Ut intelligas nihil tibi ad hauc expedi¬
tionem si modo tibi ipẽ niõ desueris ꝑ alios defuisse.
Postremo te monitum uolo. Siqui ex hostibus tuę
fidei se ꝑmisetint. uti illos benigne fulcipias. Siqui

Expanded text:
turnum adipisci. Dein te fili, etiam atque etiam hortor turnum adipisci. Dein te fili, etiam atque etiam hortor ac moneo, ut Venetorum rempublicam haud secus quam meum statum percaram habeas, pro quam ea servanda et augenda neque tibi ipsi, neque fortunis meis, neque exercitui parcas velim. Eo quidem animo cum his societatem, fandus semel inii, ut, quoad vivam, eos ne momento quidem destituam, quippe quos inter amicos caros, carissimos atque amantissimos habeam. Ad haec vero peragenda ne te commoveat, hortor, aut pecuniarum aut alterius cuiusvis rei indigentia. Nam tibi non pecunia modo, sed milites, equi, arma, tormenta affatim subministrabuntur, quin vel unum assem tecum ipse dividium semper habiturus sum, et generatim tunc tibi, cum mihi ipse defuturus sum, ut intelligas nihil tibi ad hanc expeditionem, si modo tibi ipse non defueris, per alios defuisse. Postremo te monitum volo: si qui ex hostibus tuae fidei sese permiserint, ut illos benigne suscipias; si qui
Abbreviated transcription (Latin):
mo quicquid ab eo uibi accidisse uideatur. boui consule
et patientia aut poenitentia eum placa et tibi beniuo¬
lum tedde. Sane quos deus amat cottipit. et affligit
ed li afflictos interim indolentes ac sui metuentes ui¬
det eos postea tecreat teficit secundat. Preterea decus
et ex istimationem tui tibi plurimũ cõmendatã optarira.
Ut qua nihil in hac uita tibi darius aut prectarius esse
aut uideri debeat. Pluris N dignitas et fama ꝗͣ uicto¬
ria &stimanda est. Uictoria n tiõ nunꝗͣ fama magilq̃
uiribus acquiritut. Rursus uictoria alterna res est at
fama que ex uirtute ac probitate proficiscitut sicuti
ip̃a uirtus constans atq perpetua est. queq gloriam
nobis ueram ac solidam accõmodare soleat. Hones¬
tatem itaque amplectere sine qua neque summo illi
iuictoriarura datori ꝯrati esse possumus. neque inter
homines uiru acictorita tem neq mortui nomen du¬

Expanded text:
mo quicquid ab eo tibi accidisse videatur, boni consule, mo quicquid ab eo tibi accidisse videatur, boni consule, et patientia et paenitentia eum placa, et tibi benivolum redde. Sane quos Deus amat, corripit et affligit, sed si afflictos interim indolentes ac sui metuentes videt, eos postea recreat, reficit, secundat. Praeterea decus et existimationem tui tibi plurimum commendatam optarim, ut qua nihil in hac vita tibi carius aut praeclarius esse aut videri debeat; pluris enim dignitas et fama quam victoria aestimanda est. Victoria enim nonnunquam fama magis quam viribus acquiritur. Rursus victoria alterna res est, at fama quae ex virtute ac probitate proficiscitur, sicuti ipsa virtus constans atque perpetua est, quaeque gloriam nobis veram ac solidam accommodare soleat. Honestatem itaque amplectere, sine qua neque summo illi victoriarum datori grati esse possumus, neque inter homines vivi auctoritatem, neque mortui nomen diu
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ꝗͣ impellendi. Id circo ad eos casus talesti¬
biuiros conserua si quando dignitatem aut nomen tuum
indiscrimen necessitas uocabit. Et iam speto fere ut ip¬
sorum meritis et hortatu meo carissimos habeas atq
ita tractes. ut non imꝑatorem sed ꝑsonam sibi mutasse ui¬
deantut. Nunc quod maxime te moneo fili catissi¬
me illud est. ne tantum aut tue aut cõmilitonũ au¬
dacie tribuas. ut putes asq deotum auxilio uictotiã
ullam haberi posse. Uictoria mihi crede non homitiũ
disciplinis aud industria compatatut. sed deioptimi
maxim beniguitate et arbitrio. Sciencia itaq reimilitatis
ita demum profututa est. si detrra nobis pietate atq in¬
nocentia pacatum propiciumq habuerimus. Deum igit᷑
inprimis cole. ineum confide. aquo cum uictorias omuis
tum optima queque prouenire dubio procul est. Quẽ
si quando tibi itatum suspicaberis. caue conten das. un¬

Expanded text:
erunt quam impellendi. Iccirco ad eos casus tales tierunt quam impellendi. Iccirco ad eos casus tales tibi viros reserva, si quando dignitatem aut nomen tuum in discrimine necessitas vocabit. Et iam spero fore ut ipsorum meritis et hortatu meo carissimos habeas, atque ita tractes, ut non imperatorem, sed personam sibi mutasse videantur. Nunc quod maxime te moneo, fili charissime, illud est, ne tantum aut tuae aut commilitonum audaciae tribuas, ut putes absque deorum auxilio victoriam ullam haberi posse: victoria, mihi crede, non hominum disciplinis aut industria comparatur, sed Dei maximi optimi benignitate et arbitrio. Scientia itaque rei militaris ita demum profutura est, si Deum nobis pietate, innocentia pacatum propitiumque habuerimus. Deum igitur in primis cole, in eum confide, a quo cum victorias omnis, tum optima quaeque provenire dubio procul est. Quem si quando tibi iratum suspicaberis, cave contendas, im
Abbreviated transcription (Latin):
petam et inique: foedus fecisse neque ob hoc tamen
sue reip. utilitet aut honeste satis consuluisse. Igitut
ab eunti tibi rem quam uelut preciosissimam mihi
seposueram. et tibi gloriosissimam fututam siea uti sci¬
ueris ttado commnilitones meos ueteranos feͬme om¬
nes multis maxinusq experimentis inspectos quoꝵ
opera et uirtute uictorias omnis et triumphos ad
id tempus ad secutus sum quibus tandem socus
et ad uitoribus expeditionem ncapolitanam cõ¬
fecimus atq adeo magnam italie ꝓtem dicioni
nostre ut uides adiecimus. Hos igitur in pri¬
mis tibi ita commissos facio ut ne magis quicꝗͣ
possim ex auimo tibi commitere nõ uitã qui dem
ipsam. Quos cum intellexero atediligi et: oblet¬
uati. inhil ambigam et tibi quoque meam gloriam
cotdi esse Sedet caue eos temere periculis obrici¬
as. Non sunt quoꝵ opera ut animus tibi inre ge¬
renda requitendum lit. repellendi tibi potius

Expanded text:
peram et iniquae foedus fecisse, neque ob hoc tamen peram et iniquae foedus fecisse, neque ob hoc tamen suae reipublicae utiliter aut honeste satis consuluisse. Igitur abeunti tibi rem, quam velut pretiosissimam mihi seposueram et tibi gloriosissimam futuram, si ea uti sciveris, trado: commilitones meos veteranos ferme omnes, multis maximisque experimentis inspectos, quorum opere et virtute victorias omnis et triumphos ad hoc tempus assecutus sum, quibus tandem sociis, et adiutoribus expeditionem Neapolitanam confecimus, atque adeo magnam Italiae partem ditioni nostrae, ut vides, adiecimus. Hos igitur in primis ita commissos facio, ut ne magis quicquam possim ex animo tibi committere, non vitam quidem ipsam; quos cum intellexero a te diligi et observari, nihil ambigam et tibi quoque meam gloriam cordi esse. Sed et cave eos temere periculis obiicias, non sunt quorum opera aut animus tibi in re gerenda requirendus sit, repellendi tibi potius
Abbreviated transcription (Latin):
cum ambos duces arabos exercitus haud procul ab¬
esse nuntiatut regi. Ille uero reidiuine cultum glo¬
rie ac uite preponẽs non priusꝗͣ peractio lacrifuci¬
is capere arma milites iubet et iama proelium utt̃iq¬
initum etat. Certabaut illi numero longe supiores
regn uero uirtute ptestantiores. Sed dei opt atq:
iustissimi auxilio regii ipsi aduiti plures exostibus
equos militesq cepisse qͣ sarcinas atnisisse memorã¬
tut. Rex capuam se retepit. Patriarcha inapulos
recessit ubi relicto proditoq ase duce exercitu per
mate ad riaticum nauicula trepidus effugit.
accitictum inhuno pene modum rex allocitus
fertut. Ego ferdinande fili cum flotentinorum in¬
uitias ferre ulterius neque am sta tuite quem uita
cariorem habeo contraeos cum imꝑio atq exercitu
mittere. ut deo bene iuuante et tua et tuorum mi¬
litum uirtute inuitiam omnẽ propullemus palãq
faciamus tandem illos cum hostibus nostris pet¬

Expanded text:
cum ambos duces, ambos exercitus haud procul adcum ambos duces, ambos exercitus haud procul adesse nunciatur regi. Ille vero rei divinae cultum gloriae ac vitae praeponens, non prius quam peractis sacrificiis capere arma milites iubet, et iam proelium initum erat. Certabant illi numero longe superiores, regii vero virtute praestantiores. Sed Dei Optimi atque iustissimi auxilio regii ipsi adiuti plures ex hostibus equos militesque cepisse, quam sarcinas amisisse memorantur. Rex Capuam se recepit, patriarcham Appulos recessit, ubi relicto proditoque a se duce exercitu per mare Adriaticum navicula trepidus effugit. accinctum in hanc pene modum rex allocutus fertur: «Ego, Ferdinande fili, cum Florentinorum iniurias ferre ulterius nequeam, statui te, quem vita cariorem habeo, contra eos cum imperio atque exercitu mittere, ut Deo beneiuvante et tua et tuorum militum virtute iniuriam omnem propulsemus, palamque faciamus tandem illos cum hostibus nostris per
Abbreviated transcription (Latin):
ssimo tege non solum ueniam inuitiatum exotauete
sed regii p̃tã diculi haud ex ꝓtes abiere. Et sane ueno
unqͣ fuit cui aut cererius in utrie exciderent.
aut firmius beneficia hererent.
Alfonsus rex cum accepisset iohannẽ patriarchã
illum omniũ bipedũ nequissimũ ingenti cum
exercitu salerni esse contra eum iter intendit. atq
initinere ꝑdifficiles et constagosos tractus sanse¬
uerimios cum paulum theotonicũ ob uium ha¬
buisset unum exducibus patriarche illũ cũ exẽ¬
atu fudit cepitq. Qua clade perculsus patriar¬
cha a tege inducias helli lupplex et petut et im¬
petrauit. Post hec cum ia cobo caudola recontiliata
amicicia coniunxit exercitum atq itinetnor
foederis et uisiutandi aduersus regem nichil tale
suspicantẽ dupplicato exercitu magnis continuisq
itineribus contendit. Erat rex inuico iuliano tem
diuitiã sollentuter ac deuotissime desuo more ritrq
faciens. Siquidem natalis domini dies celebrabat᷑.

Expanded text:
m rege non solum veniam iniuriarum exoravere, sed regii prandiculi haud expertes abiere. Et sane nemo unquam fuit, cui aut celerius iniuriae exciderent, aut firmius beneficia haererent.Alfonsus rex cum accepisset Ioannem patriarcham, illum omnium bipedum nequissimum, ingenti cum exercitu Salerni esse, contra eum iter intendit, atque in itinere per difficiles et confragosos tractus Sanseverinos cum Paulum Theotonicum obviam habuisset, unum ex ducibus patriarchae illum cum exercitu fudit cepitque. Qua clade perclusus patriarcha ab rege indutias belli supplex et petiit et impetravit. Post haec cum Iacobo Caldoria reconciliata amicitia coniunxit exercitum, atque immemor foederis et iusiurandi adversus regem nihil tale suspicantem duplicato exercitu magnis continuisque itineribus contendit. Erat rex in vico Iuliano rem divinam solenniter ac devotissime de suo more rituque faciens. Siquidem Natalis Domini dies celebrabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ardentius dicam ꝗͣ te ipsum inurius recordationem
marinum fratrem et ipsum preclate spei adolescentulũ
intuos honores. in tuas fortunas. et fortunarũ spem
protinus assumo: Tu uale eternũ. et Simandatis meio
impigre semꝑ obtemperasti. uunc si adeo opt max. ac
regum rege tibi uite exitus denũtiari uideatur. letus
agensq gratias pare et obtempeta. Hac oratione confir¬
mitus et erectus adolescens paulo post hilariter et cum
dei mira cognitione tuigrauit. Rex illi inferias magni¬
fice psoluit et sepulchro huius modi disthicon ex culpi
mandaiut.
Qui fuit alfonsi quondã pars maxima regis
Gabriel hac modica nunc tumulatur humo.

Expanded text:
ardentius dicam quam te ipsum, in cuius recordationem ardentius dicam quam te ipsum, in cuius recordationem Marinum fratrem et ipsum praeclarae spei adolescentulum in tuos honores, in tuas fortunas et fortunarum spem potius assumo. Tu vale aeternum, et si mandatis meis impigre semper obtemperasti, nunc si a Deo optimo maximo ac regum rege tibi vitae exitus denuntiari videatur, laetus agensque gratias para et obtempera.» Hac oratione confirmatus et erectus adolescens paulo post hilariter et cum Dei mira cognitione migravit. Rex illi inferias magnifice persolvit et sepulchro huiusmodi disthichon exculpi mandavit: Epitaphium Qui fuit Alfonsi quondam pars maxima regis, Gabriel, hac modica nunc tumulatur humo.
Abbreviated transcription (Latin):
quid non mali potius. Tibi summa nũc titi
principis gratia. libi fratres et patentes in co¬
lumes: Tibi patrie ipsius tue et haud parutis
propterea dominatus. Tibi facultates et copie nõ
mediocres. Sed hotum pletaq fortune temeri¬
tate reguntur. Certe que nobis progratia in¬
uidiam et maliuolentiam subegetit. ptolani¬
tate mothos et egritudines. pro dominatu
seruitute et exiluta. pro astluentia et dientus
pauꝑtatem et inopiam. prohona etate tedi¬
uta atq oduim hi nimitũ hiltuctus sunt
quos ptesens uita acerhissimos exornare cõ¬
lueuit. quos eritate et motte precidere sapi¬
ets uit siliceat debet et tuno secum bene felici¬
terq actuta esse existitnare. si cum hec siuata
er fallatia bona sihi atrilerint. ea deserat. Nec
uero te ulla deparentibus aut fratribus quos relicturus
fortallio es subeat solicitudo. Eos qui dem tiuhi cordi
iam iamꝑ ẽẽ. et sore scias. non minus sane. ne quid

Expanded text:
quid non mali potius tibi summa nunc tui quid non mali potius tibi summa nunc tui principis gratia, tibi fratres et parentes incolumes, tibi patriae ipsius tuae et haud parvus praeterea dominatus, tibi facultates et copiae non mediocres? Sed horum pleraque fortunae temeritate reguntur. Certe quae nobis pro gratia invidiam et malivolentiam subegerit, pro sanitate morbos et aegritudines, pro dominatu servitutem et exilium, pro effluentia et divitiis paupertatem et inopiam, pro bona aetate taedium atque odium, hi nimirum, hi fructus sunt, quos praesens vita acerbissimos exornare consuevit, quos enitare et morte praecedere sapiens vir, si liceat, debet, et tunc secum bene feliciterque actum esse existimare, si cum haec fucata et fallacia bona sibi arreserint, ea deserant. Nec vero te ulla de parentibus aut fratribus, quos relicturus fortassis es, subeat sollicitudo. Eos quidem mihi cordi iamiamque esse et fore scias non minus sane ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
sus aut certe breuis quidam efflatus. et is¬
quod omnibus protsus sube undũ est iter nobis
unis. haud esse subeuit duta atbittemut.
Adeone stultiatq dementes. ut nobis naturã
non natute nos parere dehere cogitemus: At
ego uitidiot e uita exeo inslore etatis. Quach
refert ob secto ꝗͣ cito quis exeat. si semel exeu¬
dum est: Plunꝗͣne auimaduertisti. quod quo
deum. quid in hac uita potest esse dui: cũ ipla
hominũ etiã longissima uita ꝑbreius lit et
puc̃ti in stat uidicanda sicuta eternitate ẽa
conferas. Ut not temere fottassis credẽdui
uideatur tioti ex interuallo aliquo. sed una
eademque hora homines moti et nasci oinnes
Coeterum mihi is demũ dui uiuẽ uidetut et
metate ad huc impfecta uitam psectam du¬
leto atque hilari animo obeat. aut abeat poni¬
us. Et siuis etiam dinu merentur antri. et
seruetur otdo ut liber quid tibi paucorum
annorum accessio boni potuisset affetre: aut

Expanded text:
sus, aut certe brevis quidam afflatus, sus, aut certe brevis quidam afflatus, uod omnibus prorsus subeundum est, iter nobis unis haud esse subeundum arbitremur? Adeo ne stulti atque dementes ut nobis naturam, non naturae nos parere debere cogitemus? At ego viridior e vita exeo in flore aetatis. Quid refert, obsecro, quam cito quis exeat, si semel exeundum est? Numquam ne animadvertisti, quod quo Deum, quid in hac vita potest esse diu, cum ipsa hominum etiam longissima vita perbrevis sit et puncti instar iudicanda, si cum aeternitate eam conferas? Ut non temere fortassis credendum videatur, non ex intervallo sed una eademque hora homines nasci et mori omnes. Ceterum mihi is demum vivere videtur, et in aetate adhuc imperfecta vitam perfectam dulaeto atque hylari animo obeat, aut abeat potius. Et si vis, etiam dinumerentur anni, et servetur ordo, ut libet, quid tibi paucorum annorum accessio boni potuisset afferre? Aut
Abbreviated transcription (Latin):
in ter angelos et satctorũ choros: Et quo¬
niam nos similes sui fecit. ut simile appetat.
sui simile oportebit lege natute. Natura etgo
rapimur ad fruitionem dei adquam tamen
ne id tefugias nisi muorte migtandum est
nemini. O in effabilem dei benignitatem. de¬
dit iis qui credunt in nomine euis uel dei
filios fieri posse. Et ad huc ueremut moti at¬
q id statim facere qđ uelimus nolimus quã¬
doq factuti sumus: Sane nisi deus id exp̃sse
uetuisset. nõ expectanda sed consciscenda no¬
bis tnõs esset quo titius anima nostta ꝑue¬
uitet ad pattem rerum omniũ et factotem
et dominũ quo simplicita tem puritatẽ etertu¬
tatem atq ut ita dixerim deitatẽ tecoguio¬
scer̃t. et recupetaret. suam in contempla ti¬
one terum celestiũ et consortione satctotur
Quid nos itaq uon dicam amplius tors sed
cogitatio mortis deterreat: aqͦͣ motuento tem¬
poris absoluimur: et inqua aut nullus est sẽ¬

Expanded text:
inter Angelos et Sanctorum choros? Et quointer Angelos et Sanctorum choros? Et quoniam nos similes sui fecit, ut simile appetat sui simile, oportebit lege naturae. Natura ergo rapimur ad fruitionem Dei, ad quam tamen ne id refugias, nisi morte migrandum est nemini. O ineffabilem Dei benignitatem dedit his qui credunt in nomine eius, vel Dei filios fieri posse. Et adhuc veremur mori, atque id statim facere, quod velimus, nolumus, quandoque facturi sumus? Sane nisi Deus id expresse vetuisset, non expectanda sed consciscenda nobis mors esset, quo citius anima nostra perveniret ad Patrem rerum omoium et Factorem et Dominum, quo simplicitatem, puritatem, aeternitatem atque, ut ita dixerim, Deitatem recognosceret et recuperaret suam in contemplatione rerum caelestium et consortitione Sanctorum. Quid nos itaque non, dicam amplius, mors sed cogitatio mortis deterreat, a qua momento temporis absolvimur, et in qua aut nullus est sen