comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re cos ind̾etur. s si testator so¬
ens eum huius eẽ instituti ⁊
uite reliquit. mectur de hoc eti¬
ip̃is utatur quamquam si fi¬
lio famił. usus ẜm sit relictus
uł ẜuo patri domino ue acqui¬
situs ip̃nis clum taxat usu
exĩg̾at nõ etiam eonim ques
in potestate oꝑas autem ẜm
usurarii nõ locabit n alii utẽ

Expanded text:
re eos uidetur: sed si testator sciens eum huius esse instituti et uitae reliquit, uidetur etiam de hipsis utatur: quamquam, si filio familias usus serui sit relictus uel seruo, patri dominoue adquisitus ipsius ‹dum›taxat usum exigat, non etiam eorum qui sunt in potestate. Operas autem serui usuarii non locabit
Abbreviated transcription (Latin):
nis fuit restitutq isust̃ etti¬
guitur etuad gc usum frus¬
tu lesato sumus exquis d̾¬
cesserti in extinguatur ususf
equorum an quadrige ususf
sit legatus. nam sicq̃uorum
superent inresiduis. si quad¬
ge. ñ itmanebit quonã quad̾¬

Expanded text:
s fuerit restituta, usus fructus extinguitur. Quadrigae usu fructu legato si unus ex equis decesserit, an extinguatur usus fequorum an quadrigae usus fructus sit legatus: nam si equorum, supererit in residuis, si quadrigae, non remanebit, quoniam quad
Abbreviated transcription (Latin):
pecume peteñdam aꝑco qui
satis accepit a cohr̃de incͥtiq
cum eodemagendum si satis
ñ deliss eniñ uõ qui satis pre¬
stit̾it ac pp̃ moram colũdis
satis nõ accepit n ususf. no¬
cohrdi satisceclit. Illud etiam
nob̾ placet legatanum cogt¬
dum ꝓmittc finito autem u¬
sufructu si cohurdos excã fideiꝰ¬
soria conuenuentur. cos mã¬
dan ñ acturos ñ enim susce¬
pisse mandatum s uolũtati
pãt̾uisse deniq cautionis is¬

Expanded text:
pecuniae petendam ab eo, qui satis accepit a coherede, incertique cum eodem agendum, si satis non dedisset. eum uero, qui satis praestitit ac propter moram coheredis satis non accepit, neque coheredi satisdedit. illud etiam nobis placet legatarium cogendum promittere. finito autem usu fructu si coheredes ex causa fideiussoria con- uenirentur, eos mandati non acturos: non enim suscepisse mandatum, sed uoluntati paruisse: denique cautionis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ abintio constitui pot̾. sco
funditum cumusu demna
it ⁊ sitibiusus in fructus lege¬
tur concunere nos inusum.
me solum fructum hĩturum
pot̾it autemapud alium eẽ¬
sus qui ht fundum legau̾it
titio usum. mox his eius tibi
bit usuano ⁊ exfeno q man
num dumtarat sufficiat ca¬
pere. l medio̾cris p̾oiicom̃o
fructus consummantur qr
nichilamu fructuum nonñe
super õet. ¶ Sicut᷑ is cui usu᷑
fundi legatus ẽ quo mims
dominus agri colendicã ibi
u̾setur phibere ñ pot̾ alicqnñ
⁊ frui coniimum phibebit ita
nec hr̃s quicquam face d quo
minus is cuiusus logatus ẽ

Expanded text:
sto fundi eum cum usu. idem ait et si tibi usus, mihi fructus legetur, concurrere nos in usu, me solum fructum habiturum. Poterit autem apud alium esi qui habet fundum, legaverit Titio usum, mox heres eius tibi bit usuario et ex penu quod in annum dumtaxat sufficiat capere, licet mediocris praedii eo modo fructus consumantur: nihil alii fructuum nomine superesset. Sicuti is, cui usus fundi legatus est, quo minus dominus agri colendi causa ibi uersetur, prohibere non potest alioquin et frui dominum prohibebit, ita nec heres quicquam facere debet, quo minus is cui usus legatus est
Abbreviated transcription (Latin):
posse ibi oꝑari. quid enimm
terẽ in quã re oꝑa enus utatur.
quare ⁊ silanam cõdux̾it usu¬
ranus expediendam. potert
nec offendetur illa sabini sña.
ancille usudacto ad lanificiũ
eam nõ adimitti nec ex opens
m̃cedem capi. s sibilaniam fa¬
cc ire cog̾t. sibi enim fac̾e uide

Expanded text:
posse ibi operari: quid enim interest, in qua re opera eius utatur? quare et si lanam conduxerit usuarius expediendam, poteritnec offendetur illa Sabini sententia ancillae usu dato ad lanificium eam non mitti nec ex operis mercedem capi, sed sibi lanam facere iure cogere: sibi enim facere uide
Abbreviated transcription (Latin):
sit legatus ad quem aditus
cum adit sibi p̾stetur usus
alias utilitates ⁊ ẜuitutes
pellendum sinc quib om̃¬
no uti ñ pot᷑. S sicumaliqͦ¬

Expanded text:
sit legatus, ad quem aditus cum aditu sibi praestetur usus alias utilitates et seruitutpellendum, sine quibus omnino uti non potest: sed si cum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
gatarii admeuium rediret
quamquam id scͥptum sit
ut usum eius titius hĩet ꝓ
prictatem tñ cilegatam eti¬
am usus m̃tio ẽ fcã quia crat
restituenda ab eo pecuna post

Expanded text:
gatarii ad Maeuium rediret, quamquam adscriptum sit, ut usum eius Titius haberet, proprietatem tamen ei legatam et usus mentionem factam, quia erat restituenda ab eo pecu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicsum sicesiert possidere
sine doio absolietur q sinti
se optulit ⁊ qi possõr accioe
de usufructu accepit. dãpna
nec an in nr̃ naturaẽ qm̃ sus

Expanded text:
it, si desierit possidere sine dolo, absoluetur: quod si liti se obtulit et quasi possessor actionem de usu fructu accepit, damnabnec ante in rerum natura est,
Abbreviated transcription (Latin):
auł̃. Cctarum quoq ꝓbut
rr̃ usu legato dicendumꝰ ẽ u¬
inde᷑ sit atq si usus queritur
⁊ effectus quidemidẽ pene eẽ
icgatum usus ⁊hĩtationis.

Expanded text:
um. Ceterarum quoque rerum usu legato dicendum est uinde sit atque si usus, quaeritur. et effectu quidem idem paene esse legatum usus et habitationis
Abbreviated transcription (Latin):
sine cõnoc hos quid̾ hitare pꝰ¬
se. ꝓculus autem de in quiri¬
no nõtat nõ uellẽ inquun¬
at dum ip̃e quoq inhitat
nõ ent inudendum ci. Qͥd
enim sitam spaciose domus
usus sit relictus homini me¬
dioen ut porciuncula ꝯtentus

Expanded text:
sine eo ne hos quidem habitare posse. Proculus autem de inquilino notat non belle inquiliat, dum ipse quoque inhabitat, non erit ei inuidendum: quid en‹i›m si tam spatiosae domus usus sit relictus homini mediocri, ut portiuncula contentus
Abbreviated transcription (Latin):
usum fructum .xx. miliuor.
titio legauit ⁊ duob ex hrdi¬
b iussit ꝓ legatario satisdare
placebat utue ẽe cautionis qͦ
legatum nec refragari senat

Expanded text:
usum fructum quindecim milium Titio legauit et duos ex heredibus iussit pro legatario satisdare: placebat utile esse cautionis quoque legatum nec refragari senat
Abbreviated transcription (Latin):
um terum quas in uł mi-¬
constaret ususf. legari tur.¬
possit. quo senatus ꝯsulto mi
cam̾i pot hus aquib eius pe¬
seratus. sit quo senatus cõ¬

Expanded text:
um rerum, quas in constaret, usus fructus legari possit: quo senatus consulto icaueri oportet his, a quibus eius peerit. Quo senatus co
Abbreviated transcription (Latin):
amissus qualicumq rõne. dũ¬
Modo nõ morte. nisi forte hr̃¬
qͥuiriuinsfructus ꝑ eumac¬
quisitus retineatur. ¶Rci
mũtatiõe int̾ut nsumfruc¬
tum. placet. ueluti usũf. mͥ
runt uł exuste sunt: sine du¬
bio usus .f. extĩguit᷑. an ⁊ aree:
cͥtissimum ẽ ex ustis edib nͨ
aree nec cem̃itorum usumf:
cium sit positum remimutari
⁊ usumfructum extingui co¬
stat . plane si ꝓp̾ctarius hoc fec̃
ex testo ł de dolo tenebitur.
omp̃. Sed ⁊ int̾dictum q
ui aut clam usufructuario ote
ñ extinguitur quiauilla fundi
accessio ẽ. non magis quam si
arbores decid̾unt.⁊
fuit accessio. Uidcamus ne ⁊̃
nonas restituerit. plane si
ꝑ ꝑtes reficiat i omnis no¬
ua fc̃ã sit. aliud erit nob̾ dicẽd̾.

Expanded text:
amissus qualicumque ratione, dumamissus qualicumque ratione, dummodo non morte: nisi forte hquin usus fructus per eum adquisitus retineatur. Rei mutatione interire usum fructum placet: ueluti usus fructrunt uel exustae sunt: sine dubio extinguitur. an et areae? certissimum est exustis aedibus nec areae nec cementorum usum frcium sit positum, rem mutari et usum fructum extingui constat. plane si proprietarius hoc fecit, ex testamento uel de dolom. sed et interdictum quod ui aut clam usufructuario compnon extinguetur, quia villa fundi accessio est: non magis quam si arbores deciderint. fuit accessio? videamus, ne etnovas restituerit: plane si per partes reficiat, licet omnis nova facta sit, aliud erit nobis dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
diminutiõe amissus legari
pot᷑. uit adiciatur quociens
capite mimitus ent.do. lego
uł sic quociõs amissus ent.⁊
tunc si capitis dimimitioe
amittatur repetitus uidebit᷑
sunde tͣctatũs ẽ. Si cuiquam¬
diuuiuat ususf. legatus sit:¬
decennium idem erit dicend̃.
hec autem repetitio que fit
post amissum capitis dimi
tum ẽ sititius ex repetitiõe
usu fructum hrẽt.an int̾ eo
ius ac̾escendi saluum eẽt.Iz ꝑa.
usufructu substitutus: hos¬
⁊ enim.tam ⁊ si ñ u̾bis. re tñ
coniunctos uideri ¶dẽ pap.
querit. si titio ⁊ meruo ususf.¬
an uideãtur conuinctr᷑ ⁊ait
siquidem titius amiserit. to¬
tum socio accresc̾e ¶oꝵ si meui
ꝑtem᷑ ad cum. ꝑtem ad ꝓprieta¬
te queq amitti usũf: ñ reci¬
pit dubitatõem cũ ius fruẽ¬
di morte extinguatur sicuti
legatantis ali restituere roga¬
tũs c̾ id ag̾e p̃tor debet ut exfi¬
dei cominissani ꝑsona magis.
ꝗͣ ex logatani pticat ususte¬
ip. Nẽpeti pot̃ legatus ususf.

Expanded text:
e amissus legari potest, ut adiciatur: 'quotiensque capite minutus erit, ei lego', uel sic 'quotiens amissus erit': et tunc, si capitis minutione amittatur, repetitus uidebitur. unde tractatum est, si cui quamdiu uiuat usus fructus ldecennium, idem erit dicendum. Haec autem repetitio, quae fit post amissum capitis minutt, si Titius ex repetitione usum fructum haberet, an inter eos ius adcrescendi saluum esset. et Pausu fructu substitutus: hos enim tametsi non uerbis, re tamen coniunctos uideri. Idem Papinianus quaerit, si Titio et Maeuio usu fan viderentur coniuncti. et ait, si quidem Titius amiserit, totum socio adcrescere: quod si Maevius rtem ad eum, partem ad proprietate quoque amitti usum fructum non recipit dubitationem, cum ius fruendi morte extinguatur, sicutilegatarius alii restituere rogatus est, id agere praetor debet, ut ex fideicommissarii persona magis quam ex legatarii pereat usus. Repeti potest legatus usus fructus
Abbreviated transcription (Latin):
isi arec ustisgructus legetur
⁊ ibi unnce sint posite ł cõtͣ
puto ectingiete suue usu
fructu legato si silua cesa illie
sationes fu̾int fc̃t. sine du¬
bio usust. extinguitur.¶Si
usumfructum. In naui queq
usumf: sab. scrib̾. siquidem ꝑ
partes nefata sit usumftuctu
nõ intut. Sinautem dissolũ¬
aticita restaurata situsumf.

Expanded text:
si arvi usus fructus legetur et ibi vineae sint positae vel contra, puto extingui. certe silvae usu fructu legato si silva caesa illic sationes fuerint factae, sine dubio usus fructus extinguitur. Si usum fructum. In navis quoque nus scribit, si quidem per partes refecta sit, usum fructum non interire: si autem dissolutadiecta restaurata sit, usum
Abbreviated transcription (Latin):
d designare rem ⁊ utrum totã
anͣ ꝑtem ⁊ quotam petat appe¬
llatio enim rernõ genis s spe¬
ciem sigͣnficat. octauenus ita
definit. ꝙ infecte quidem mate¬
nc pondus signate uo nume¬
rum fc̃e autem spem dici oꝑtet
s ⁊ iñsura dicenda ent cui re
m̃sura continebitur. et si uesti
rum eorum dicere debemus an
⁊ colorem⁊ magis ẽ ut utrũq.
nos dicere trita sintan nona ⁊
quamine inuasis occurrat di¬
fficultas utrum lancom dum¬
tatat dici oporteat an etiam qͣ
le ẽ. nec ita coartata res el in
dicidebeat ⁊ utrum pueran ad¬
olescens sit utiq si plures suit
S si nomen eus ignoremus d̾¬
monstratione euis utendum
erit. ułuti qui ex ula hr̃ditate e¬
uł qui ex illa ancilla natus ẽ.
Item fundum petiturus nom̃
euis ⁊ quo locisit. dicere debebit

Expanded text:
 designare rem, ut utrum totam an partem et quotam petat: appellatio enim rei non genus, sed speciem significat.Octauenus ita definit, quod infectae quidem materiae pondus, signatae uero numerum, factae autem speciem dici oportet: sed et mensura dicenda erit, cum res mensura continebitur. et si uestimrum eorum dicere debebimus an et colorem? et magis est ut utrumque: nos dicere, trita sint an noua. quamuis et in uasis occurrat difficultas, utrum lancem dumtaxat dici oporteat an etiam, qule est nec ita coartanda res est: dici debeat et utrum puer an adulescens sit, utique si plures sint: sed si nomen eius ignorem, demonstratione eius utendum erit: veluti "qui ex illa hereditate est", "qui ex illa natus est". item fundum petiturus nomen eius et quo loci sit dicere debebit.
Abbreviated transcription (Latin):
dem.. tres funosi substituto
uł sequentis gradus cogn̾ato
fructus medu temporis quib
ꝑ curatorem furosus locuple¬
ctior fõs uidebitur. prabit. erce¬
ptis uidel impensis que cura
eandem subam tam necessarie
quam utiliter fc̃e sunt. S⁊ si
titam ꝑceptorum usure non
p̃stantur dũsa rõ ẽ corum
quiañ accionem hr̃ditatis il¬
latam ꝑceptihr̃ditatem auxe
etiam restituere cogetur ne ho¬
nesta intp̃tatio ñ ronesto q̾stu
necessaria alienatio possõri ẽ.
s si impense necessane urem
hrditanam fc̃e sunt apossõre

Expanded text:
eres furiosi substituto vel sequentis gradus cognato fructus medii temporis, quibus per curatorem furiosus locupletior factus videtur, praestabit: exceptis videlicet impensis, quae circa eandem substantiam tam necessarie quam utiliter factae sunt. sed titam perceptorum usurae non praestantur: diuersa ratio est eorum, qui ante actionem hereditatis illatam percepti hereditatem auxeretiam restituere cogetur, ne honesta interpretatio non honesto quaestui necessaria alienatio possessori est, sed et si impensae necessariae in rem hereditariam factae sunt a posse
Abbreviated transcription (Latin):
ate acçeprhiditatem peto ani¬
lamis quibdam placuisse a¬
it nͥ auter michiadusus te dã¬
dam petitioen. quam silogatu
redderem./ uidcamus ⁊n nẽ no
aliter petitor hĩditatis legatu
restituere debeat quam ut ei ca¬
ueatur sicc̃ eum dehrditate i¬
dicatum fuit teddi ei legatum

Expanded text:
em peto.Atilicinus quibusdam placuisse ait non aliter mihi aduersus te dandam petitionem, quam si legatum redderem. uideamus tamen ne non aliter petitor hereditatis legatum restituere debeat, quam ut ei caueatur, si contra eum de hereditate iudicatum fuerit, reddi ei legatum:
Abbreviated transcription (Latin):
mine in possõne cẽt uł cuida¬
pmi infecti nomine cauebatũ
qr huomnes nõ possident uẽ¬
dican nõ posse. puto autem
ab omnib qui tenent ⁊ hñt
restituendi facultatem. peti po
sit ubi restitui debeat .s. si p
quo agitur. aut ibi irstim u̾
res sit aũ uͥagit᷑ s sũptibꝰ pento¬
ris ꝗ extraciharia mitiuere ł na
Ip.Pisimalit petitor suis ĩ¬
pensis ⁊ ꝑicuio ibi ubi urdica.¬
tur rem restitui. Tunc enm
de restitutione cum sarisdatio

Expanded text:
mine in possessione esset vel cui damni infecti nomine non cavebatur, quia hi omnes non possident, vindicari non posse. puto autem ab omnibus, qui tenent et habent restituendi facultatem, peti possit, ubi restitui debeat, scilicetquo agitur, aut ibi restitui ubi res sit: aut ubi agitur: sed sumptibus petitoris, qui extra cibaria in iterNisi si malit petitor suis impensis et periculo ibi, ubi iudicatur, rem restitui: tunc enim de restitutione cum satisdatio
Abbreviated transcription (Latin):
erac. Cum idem candem hr̃¬
ditatem adu̾sus duos defendit.
⁊ secundum alt̾um ex his ui¬
dicatum ẽ queni solet utrum
ꝑinde ei hĩditatem restitui o.¬
porteat atq oport̾et si adu̾s
ialium defensa nõ ẽẽt᷑ ut .s. si
mor ⁊ secundum alium funt
tu̾it an quia possit ⁊ ẜ aliu
iudicari nõ aliter restituere de¬
beat. quam si cautum ei fu̾it
q adusus alium candem hr̃¬
ditatem defendit. S⁊ meliue
e offitio indicis cautione uł
one tardior uenit adũsus pͥo¬

Expanded text:
rum Cum idem eandem hereditatem adversus duos defendit et secundum alterum ex his iudicatum est, quaeri solet, utrum perinde ei hereditatem restitui oporteat, atque oporteret, si adversus alium defensa non esset: ut scilicet si mox et secundum alium fuerit tuerit: an quia possit et secundum alium iudicari, non aliter restituere debeat quam si cautum ei fuerit, quod aduersus alium eandem hereditatem defendit. sed melius est officio iudicis cautione uelone tardior uenit aduersus p
Abbreviated transcription (Latin):
elsus. S isponsalib ñ dũ ftis
titio dotem seic nomine ꝓmise¬
ris cum ea cimib̾e nollet tnsi po¬
stea npsent. dotem debebis. m
philã atino stipulata de iñ ant
pturatr is sibi debebat doti hĩc
an ip̃a tñ pãphilam doct̃ ⁊ muli¬
di munen debebit.qr si isua cã
prior scipulatio mmsiss: non

Expanded text:
um Si sponsalibus nondum factis Titio dotem Seiae nomine promiseris, cum ea nubere ei nollet, tamen, si postea nupserit, dotem debebis, niphilam a Titio stipulata, deinde ei nuptura quod is sibi debebat doti haberan ipsa tamen Pamphila in dote et mulidi mulieri debebit? quia si in sua causa prior stipulatio mansisset, non
Abbreviated transcription (Latin):
tilatõem int̾positam nõ secutis
cepto fert debitori dotis cõstituẽ¬
de cã. si quidem nupcis insctute
ñ fuunt. lib̾atio ñ seq̃netur. nisi
forte sic accepto tulit ut mulieri¬
uelit in totum donatum tunc
tum cetum mulieri ꝑ libam ꝑ¬
sonam cc̃cdictio ad quin nõ pot.
planc sicua s nupciis mulier io¬
bit. nisi forie su accepto duit
extrancus i ip̃e quoquo modo
acceptilatt̃em ⁊ sacutis npens iͦ
effarus erit dotis exactionis. ut
ñ quidem ymasu obligo que
acceptolata ẽñ ip̃iiam̃ resitue̾.¬
da sit. s somenea doe ẜ si a ip̃ia.¬

Expanded text:
tilationem interpositam non secutis eus accepto fert debitori dotis constituendae causa, si quidem nuptiae insecutae non fuerint, liberatio non sequetur: nisi forte sic accepto tulit, ut velit mulieri in totum donatum: tunctum: ceterum mulieri per liberam personam condictio adquiri non potest. Plane secutis nuptiis mulier sobit, nisi forte sic accepto tulit extraneus, ut ipse, quoquo modo acceptilationem et secutis nuptiis is effectus erit dotis exactioni, ut, si quidem pura sit obligatio quae accepto lata est, non ipsa iam restituenda sit, sed solvenda dos
Abbreviated transcription (Latin):
uł. Que adnicdum iinto dño
tuus stpulatus aoquitit. ita
si dotem corini nomine sibi
ꝓnintipaciatur obuigatio dño
ad quititur s n ꝑiculum domi¬
nus p̾staie d si forte debitor mu¬
licns dote ꝓmiscrit. n culpam.

Expanded text:
um Quemadmodum invito domino servus stipulatus adquirit, ita, si dotem domini nomine sibi promitti patiatur, obligatio domino adquiritur. sed neque periculum dominus praestare debebit si forte debitor mulieris dotem promiserit neque culpam.
Abbreviated transcription (Latin):
monio res quam tͣdid̾it cõditi¬
one repetituram idq inc̾ticõcli¬
tõe ꝯsccuturamut ꝓmissi õẽ libe¬
tur Si debitori suo mulier nuꝑ¬
tura ita dotem ꝓmisiss ꝙ michi
debes aut fundiis semꝓmanus
dotitibi ent utrum mulier uellet
id in dotem erit. ⁊ quid̾ sidebitu
manuss dotis nomine aput in¬
nim remane. pot̾ ea exceptõe se
tuen adusus petentem funpri.
q si fundum dediss pccuniã ma¬
nto cedicet. pat̾ ctiam si falso exi¬
stimas se filie sue debitorẽ cẽ do¬
tem ꝓmisiss obligabitur.

Expanded text:
monio res quas tradiderit condictione repetituram, item incerti condictione consecuturam, ut promissione liberetur. Si debitori suo mulier nuptura ita dotem promisisset: "quod mihi debes aut fundus Sempronianus doti tibi erit", utrum mulier vellet, id in dote erit: et si quidem debitum maluisset dotis nomine apud virum remanere, potest ea exceptione se tueri adversus petentem fundum: quod si fundum dedisset, pecuniam marito condicet. Pater etiamsi falso existimans se filiae debitorem esse dotem promississet, obligabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
usum.f. dotis cͥaeum manto dedit
tus per cotem plenam furibi ꝓpͥe¬
decessent uxor.nichil emouimti ob
dotem hĩe uidet᷑ mantus quia ⁊
tem rediret. idooq nec infumus
confeit mͣultis. plane si pat̾ filic
nomine quim fundo gen̾i usum
fructũ habebat dotis constituende
gra eum cederit ⁊ in ini̾o mortu

Expanded text:
um dotis causa eum marito dedit, tus per dotem plenam fundi propriedecesserit uxor, nihil emolumenti ob dotem habere videtur maritus, quia et  proprietatem rediret: ideoque nec in funus confert mulieris. Plane si pater filiae nomine, qui in fundo generi usum fructum habebit, dotis constituendae gratia eum dederit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a einctiõe pacti c̾ditur obidꝙͣ
etiam constante mm̃io quis a¬
put mantum domimum site
molum̃ti potestatẽ eẽ c̾clitur. cͥui
misiss obugartur. s si conua¬
ꝑcodictõem at᷑q siscipuantim̃
qui ius alius ꝓmisiss dotẽ asicui
nomins. nam ut corporis ł recu¬

Expanded text:
ipsa evictionem pati creditur ob id, quod etiam constante matrimonio, quamvis apud maritum dominium sit, emolumenti potestatem esse creditur, cuiisset, obligaretur. sed si convaper condictionem, atque si stipulanti quivis alius promisisset aut dotem alicuius nomine? nam ut corporis vel pecu
Abbreviated transcription (Latin):
accio ex stipulatu qsita mt̾tidit.
denuo igitur consencieme stipu
do eados ñ ab ip̃a ꝓfecta sit: quar
Ahus ꝑ missu eis stipulatus ẽ.
tc em̃ ꝯsensus eius ñ ẽ necessanus
aboł. Post iuorcium mulie¬
ti si dedore mansus neħ cauit. ⁊
cutii aui nupsiss postea ad p̾orem
iuꝵ rediit. tacite cos qi te integrat᷑.
aliꝗo Elio dotali obuenit ꝙ testa¬
tor noluit ad mantum ꝑtin̾oid
soluto mm̃io reddenclũ ẽ młri.¬
mułr ñ habebat dotis nomine m
adño ꝓprietatis detur. difficultaᷤᷤ¬

Expanded text:
actio stipulatori quaesita intercidit: denuo igitur consentiente stipudo ea dos non ab ipsa profecta sit, quam alius permissu eius stipulatus est, tunc enim consensus eius non est necessariuso. Post diuortium mulier si de dote maritus nihil cauit et, cum alii nupsisset, postea ad priorem uirum rediit, tacite dos ei redintegratur.aliquid seruo dotali obuenit, quod testator noluit ad maritum pertinere, id soluto matrimonio reddendum est mulimulier non habebat, dotis nomine mihi a domino proprietatis detur, difficulta
Abbreviated transcription (Latin):
idꝙ patrem de peculio uł in re
u̾so pͥstare oportebit estimare dc¬
bebit qͣntum sit eo tẽpore id ꝙ
ꝑmittitur. ut e summa dotis
eẽ indeatur ^ quã pĩem eo tẽpore
fuii nomine condempnan opõ¬

Expanded text:
d patrem de peculio vel in rem verso praestare oportebit, aestimare debebit quantum sit eo tempore id quod promittitur, ut ea summa dotis esse videatur, qua patrem eo tempore filii nomine condemnari opor
Abbreviated transcription (Latin):
petine ⁊ fundus incotem it
⁊ necessane impense ĩ furdu
matiam minui. Quid ergo si
mułr impensas marto soli̾nt
uitum crescet dos anetintegro
data indebitur cuis ici mamfe¬
stior ĩ iquitas infim̃dum ẽ scd̾

Expanded text:
pecunia et fundus in dote sint et necessariae impensae in fundum niariam minui. quid ergo si ier impensas marito solverit, utrum crescet dos an ex integro data videbitur? cuius rei manifestior iniquitas in fundo est
Abbreviated transcription (Latin):
in num̾o ẽ restituatur s statuto
tẽpore sonu debeat ꝙ si m arito fñ¬
dus fu̾it adindicatus ꝑs. im q
data indotem dotał manebit.i¬
uorcio ã fcõ sequetur restumtt̾en

Expanded text:
umero est restituatur, sed statuto tempore solvi debeat. quod si marito fundus fuerit adiudicatus, pars utique data in dotem dotalis manebit: divortio autem facto sequetur restitution
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Iali fẽa stipulatõe .x. ĩ anno
ꝓximo dotis nomine dare spon¬
ces. quesinum ẽ annus ex quo
tẽpore eẽt nimerandꝰ utrum ex
die stipulationis fr̃e an eteo die

Expanded text:
 Tali facta stipulatione: "decem in anno proximo dotis nomine dare spondes?" quaesitum est, annus ex quo tempore esset numerandus, utrum ex die stipulationis factae an ex eo die,
Abbreviated transcription (Latin):
usurie b̾leł ⁊ imptura dotẽ pro¬
misiss ꝙ is sibideb̾et. post cctas mi¬
pcias socun temporis usuras. ñ õc
totales. quia illa obligo tota ton̾t᷑
indotem abca datum cẽt.¬

Expanded text:
usuris debebat, nuptura dotem promisisset quod is sibi deberet, post contractas nuptias secuti temporis usuras non esse dotales, quia illa obligatio tota tollin dotem ab ea datum e
Abbreviated transcription (Latin):
ffr. Que fundum in dotẽ habe
rediret. pacta ẽ cum inro uti .x.
in dotem acciꝑet ⁊ fundum sibi
testitueret. ac datis .x. prisquã
fundus ei restitueret᷑. nimitio

Expanded text:
 Quae fundum in dote habebarediret, pacta est cum viro, uti decem in dotem acciperet et fundum sibi restitueret, ac datis decem, priusquam fundus ei
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃: utrum tota obuigõ an q
amplius ꝓmissum ẽ quã pro¬
mitti oportuit. infirmetumr.et u¬
tilius ẽ clicere id ꝙ suꝑfluum ẽ
t̾mmodo infiunari. iste antem
curator res dotis nomrine tra
bet ⁊ pͥ̾cium eius incotem der.
dubitan autem potut an hec
um sit. Quidenim si ula ant̾
honeste nubert t̃ possit qua̾nt
pecuniam in rotem cet. idci ei
magis expecliat at quin poͥ¬
sunt res in dotem date pleriq
auenari ⁊ pecuma in dotẽ con¬
uti ¶ S ut expediatu qo. si qͥ dẽ
res indotem manitus acoper
malu̾it: nichil amplins que¬

Expanded text:
tamen est, utrum tota obligatio an quod amplius promissum est, quam promitti oportuit, infirmetur? et utilius est dicere id quod superfluum est tantummodo infirmare. Iste autem curator res dotis nomine trabet et pretium eius in dotem det. dubitari autem potest, an hoc verum sit: quid enim si aliter honeste nubere non possit, quam ut pecuniam in dotem det idque ei magis expediat? atquin possunt res in dotem datae plerumque alienari et pecunia in dotem converti. sed ut expediatur quaestio, si quidem res in dotem maritus accipere maluerit, nihil amplius quae
Abbreviated transcription (Latin):
uligetur ⁊ putem obuigan mã¬
dati accõe ⁊ hoc ip̃m in dotẽ con¬
n̾ti ꝙ mułr mandati iudito o¬
bligata e ⁊ ꝙ dicitur rem muli¬
ri ꝑire cõseques ẽ. nã sicepit us¬

Expanded text:
bligetur. et putem obligari mandati actione et hoc ipsum in dotem converti, quod mulier mandati iudicio obligata est. et quod dicitur rem mulieri perire, consequens est: nam si coeperit ve
Abbreviated transcription (Latin):
dos constituttur cum dibitori im¬
nto accepto feraturtons constita¬
ende cͣa. ¶ Si adebitore mulieris
tor soluendo eẽ desierit. magis ꝑi¬
culum ad muliere ꝑtirĩt piacet
neceni quad̾ nideri matitur ⁊¬
uom̾ cꝰsecutm ec tẽpore quoe¬

Expanded text:
dos constituitur, cum debitori marito acceptum feratur dotis constituendae causa. Si a debitore mulieris tor solvendo esse desierit, magis periculum ad mulierem pertinere placet: nec enim videri maritum nomen secutum eo tempore, quo e
Abbreviated transcription (Latin):
igͥ ñ estimateros ĩ dotẽ dãt᷑ ⁊ melo¬
ĩ extimatis aliquid accessent:
hoc ad compendium mulieris
pertinet. Si aliquid decessit
mulieris dampnum est
Siẜui sobolemedid̾unt manti

Expanded text:
igitur non aestimatae res in dotem dantur, et melioinaestimatis aliquid accessit, hoc ad compendium mulieris pertinet: si aliquid decessit, mulieris damnum est. Si servi subolem ediderunt, mariti
Abbreviated transcription (Latin):
aneitradantur.S quia nõ pu¬
to hec agiuit᷑ urrum ⁊ uxorem
negẽtur quia plerumq custo¬
diamcarum mantus repmit¬
reddantur utnuim tramotaꝵ an
tepos.tinmandati mulier¬
nrammotarum.si animo amo

Expanded text:
an ei tradantur?, sed quia non puto hoc agi inter virum et uxorem,negetur: et plerumque custodiam earum maritus repromitreddantur, utrum rerum amotarum an depositi an mandati murerum amotarum, si animo amo
Abbreviated transcription (Latin):
casures mec temanchunt. ¶Si
res aucui tlidero. ut secutis mup¬
cus eius efficiantur ⁊ añ nupciaᷤᷤ
deccessero. an socutis mixtus doti
cẽ incipiant ⁊ licreor ne ñ possĩt
in dominio eius effici cuidate s.
quia post mortem incipiat do¬
minium discedere ab co qui de¬
dit. quia pendet donatio inclier
miptiarum ⁊ cum scquitur con

Expanded text:
casu res meae remanebunt. Si res alicui tradidero, ut nuptiis secutis dotis efficiantur, et ante nuptias decessero, an secutis nuptiis dotis esse incipiant? et vereor, ne non possint in dominio eius effici cui datae sunt, quia post mortem incipiat dominium discedere ab eo qui dedit, quia pendet donatio in diem nuptiarum et cum sequitur con
Abbreviated transcription (Latin):
nam ⁊ cum an̾ mipcias pat̾ mo¬
teretur nicħominus hĩtes cius
ex ꝓmissioe obligani manebũt.
Que cebiͣtorem filium. f: habet:
si paticuis ita dotem ꝓmiscrit.
michi debet doti tibient. nõ obli¬
gãtur. s efficitur ut id ꝙ accoẽ
de poculio ẜuari a pitre poterat.n
dotem sit marceilꝰ ait sũi igitur
cum fiuo post hoc siue cum̃ pr̃e
ag̾e instituerit. exceptce pacti cõ¬
uenti submouebitur. accõe antẽ
de dote sicoꝑiatur. cõsequetur q
inpecuno fuisse apparũt oo tẽpore

Expanded text:
nam et cum ante nuptias pater moreretur, nihilo minus heredes eius ex promissione obligati manebunt. Quae debitorem filium familias habet, si patri eius ita dotem promiserit: tuus debet, doti tibi erunt", non obligatur, sed efficit, ut id, quod actione de peculio servari a patre poterat, in dote sit. Marcellus. sive igitur cum filio post hac siue cum patre agere instituerit, exceptione pacti conuenti summouebitur: actione autem de dote si experietur, consequetur quod in peculio fuisse apparuerit eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
tum ualeat. ⁊ ñ puto ualere.nã
et ꝓmissio̾e manto debetur. ie¬
gatum filis ⁊ siquidẽ hoc amimo
restatorem eẽ filia ostend̾it ut
duplicant ei logatum. habebit
utrũqdotẽ quã mantus cõsocu¬
tus fu̾it ⁊ logatum excã lẽg̃ati.
ꝙ si alt̾utrum uoluit hr̃e si mu¬
adu̾sus mantum ex ꝓmissione
agentem. s ⁊ si maritus agat.
nich de in dempnitate cum canͣe
oportebit. u̾m musr post eñ age̾s
exceptõt reꝑcllet᷑ qr semel dos p̾stiͤ

Expanded text:
tum ualeat, et non puto ualere: namex promissione marito debetur, legatum filiae. et si quidem hoc animo testatorem eduplicaret ei legatum, habebit utrumque, dotem quam maritus persecutus fuerit et legatum ex causa legati. quod si alterutrum uoluit habere: si muaduersus maritum ex promissione agentem. sed si maritus agat, nihil de indemnitate eum cauere oportebit, uerum mulier post eum agens exceptione repelletur, quia semel dos
Abbreviated transcription (Latin):
¶sit. nõ d eitribui et᷑ ordina¬
rim auxilium. ut putacũ
tutoris auctoritate. nec locu¬
circunscriptus societatem
coeierit uł etiam donationiᷤᷤ
cãm nullam ẽẽ societatem
nec int̾ m̃a̾iores quidẽ ⁊ ideo

Expanded text:
sit, non debet ei tribui extraordinasit, non debet ei tribui extraordinarium auxilium, utputa cum tutoris auctoritate nec locucircumscriptus societatem coierit vel etiam donationis causa, nullam esse societatem nec inter maiores quidem et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
dum erit nõ debere ei subue¬
nirishic eniz uelut affirma¬
tor fuit ⁊ fuasor ut cum mi¬
nore cͣchetur. Unde tractari
potest minormnint. restitu¬
ticem uttum adn̾sus credito¬
rem ati adũsus fideuissoreo.
implorare debeat ⁊ puto citiꝰ
adusus utrunq cã cnm co¬
ut si ꝑ contuͣmaciam desint.
in integr̾. restiqutões ppendẽde
sunt. ntclũm autem resti¬
tutio m̃rem datur minori .i.
clisti.potest desiderare unt̾du¬
rem suam ꝑdat ut re sua cãre¬
at. et hoc ut cognitione p̃to¬
Na: uł rescissa alienatiõe. dato
tor rursus cum auenauit. si
quidem emptor sequens scit
tem ita gestam restitutõcm
adu̾sus eum faciendam. Si
ignorauit ⁊ prior emptor sol¬
uendo ẽet nõ ec̃ faciendam.
Si nõ nõ eẽt soluendocquus.
ẽẽ minori succuri etiam adu¬
ui inquid custediendum est
meum qui rem bona fi de eme
tur postĩor emptor reu̾ti ada
uctorem suum potit ꝑ plurr
uent idem iuris ent.
auxilio ⁊ mero iure munit

Expanded text:
dum erit non debere ei subuenire: hic enim uelut adfirmator fuit et suasor, ut cum minore contraheretur. unde tractari potest, minor in integrum restitutionem utrum aduersus creditorem an et aduersus fplorare debeat. et puto tutius aduersus utrumque: causa enim couel si per contumaciam desint in integrum restitutiones perpendendae sunt. Interdum autem restitutio et in rem datur minori, id disti: potest desiderare interdurem suam perdat uel re sua careat, et hoc uel cognitione praetoria uel rescissa alienatione dato tor rursus eum alienauit, si quidem emptor sequens scit rem ita gestam, restitutionem aduersus eum faciendam: si ignorauit et prior emptor soluendo esset, non esse faciendam: sin uero non esset soluendo, aequius esse minori succurri etiam aduhil noui constituendum est in eum, qui rem bona fide emeritur, posterior emptor reuerti ad auctorem suum poterit: per puerit, idem iuris erit. auxilio et mero iure munitus
Abbreviated transcription (Latin):
udin oporte quam siet uo
mutuam ininor accepit dis¬
sipauit: denegare d ꝑcõsu
t̾ius ꝓcedendum ñ ẽ. quam
ut iubeat iuiuenem acciombꝰ
sius quas ht ad u̾sus cum c̃
ipe c̾clidiss. cedere cͤclitorisuo
pclium quoq si erea pẽcsĩma
piusquam oporteret cmnt. ĩ
tempanda res erit ut inbeatur
piuris quam oporteret emit.
ut tam̃ ixc ⁊ supĩore casu ut̃¬
dito r qui p̾dium uendidit ⁊̃¬

Expanded text:
o mutuam minor accepit, dissipauit, denegare debet procterius procedendum non est, quam ut iubeatur iuuenis actionibus suis, quas habet aduersus eum cui ipse credidisset, cedere creditori suo. praedium quoque si ex ea pecunia pluris quam oporteret emit, ita temperanda res erit, ut iubeatur pluris quam oportet emerit, ut tamen hoc e‹t› superiore casu uenditor, qui pretium reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tor afficiẽdꝰ ẽ . ¶ Ex hoc edi
clubitatõem quin minor si
nis iustis ex causis soiet dari
repetitio. ¶ Si talis int̾uem¬
at iuuenis cui pranda ẽ re¬
stitutio ip̃o postusante pr̃an

Expanded text:
o adficiendus est. Ex hoc edicdubitationem, quin minor si nis iustis ex causis dari solet repetitio. Si talis interueniat iuuenis, cui praestanda sit restitutio, ipso postula
Abbreviated transcription (Latin):
Riphꝰ. Nutiliũm inĩt̾. resti¬
tutionis in executionib pe¬
narum. patum nõ ẽ Iteoq ĩ¬
iuriarum iudĩcium semeł o
petere uult quid alid qua
delicti ueniam .i. calum ꝑme
dep̾catur ⁊ cumn indelictis
n in calumꝑ matorib p̃ to¬
rem succurrere oport̾e cecti

Expanded text:
. Auxilium in integrum restitutionis exsecutionibus poenarum paratum non est: ideoque iniuriarum iudicium semel ompetere uult, quid aliud quam delicti ueniam, id est calumniae deprecatur? et cum neque in delictis neque in calumniatoribus praetorem su
Abbreviated transcription (Latin):
Dant. Quod si minor sua spo¬
te negctus maioris int̾uen̾it
restituendum erit. ne ⁊ maio¬
ridamꝑmnipi accidat. Q sioc
facere. recusauit tunc si conue̾¬
tus fuent negociorum gestoꝵ
adu̾sus hane accioem nõ re¬
stituitur s compellendus est
grum restitutionis. ut ꝓciua¬
doremͣ cum in rem suam faci¬
at ut possit ꝑ hunc modum
dampnum sibi pp̃ minorem
contingens. resarcire: Nõ seb
autem ea que cum minorio
genuntur. recindenda sunt. s
scriptio sit aut tam negtigent᷑
in ea cã u̾satisunt. p̾tor pntpo¬

Expanded text:
. Quod si minor sua sponte negotiis maioris interuenerit, restituendus erit, ne maiori damnum accidat. quod si hoc facere ‹re›cusauerit, tunc si conuentus fuerit negotiorum gestorum, aduersus hanc actionem non restituitur: sed compelgrum restitutionis, ut procuratorem eum in rem suam faciat, ut possit per hunc modum damnum sibi propter minorem contingens resarcire. Non semper autem ea, quae cum minoribus geruntur, rescindenda sunt, sedscriptio sit aut tam neglegenter in ea causa versati sunt, praetor interpo
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Sicum᷑ michi ꝑmisi¬
ssos satum ex fundo eicẽ uł or¬
tam ut arcnam fod̾e ⁊ sump¬
tum in hanc rem fec̾im. ⁊ non
paciaris me tollere: nulia aua¬
accio quam de dolo competit.¬

Expanded text:
m. Si cum mihi permississes saxum ex fundo tuo eicere uel cretam uel harenam fodere, et sumptum in hanc rem fecerim, et non patiaris me tollere: nulla alia quam de dolo m
Abbreviated transcription (Latin):
ciosa eẽ int̾p̾tati sunt ip̃i etiã
ꝑ r̃aro minorib rr̃ suarum ã¬
ministratõem exͣ ordinem in
ior efficitur uttum initium
ex fc̃o a flauio respecto p̾tore cõ¬
tutele hĩditutoris dictau̾at.
mox fc̃mẽ ut nõ finito iuditõ
iam eo maiore effecto .xxx. ã
tio desid̾atatu: celsus igitur
respocto suasit nõ facũe hũc
quondam minorẽ mintegr̃
restitui. s si ei ꝓbaretur calli¬
ditate adu̾sarũ id actum ut
maiore eo effecto lib̾aretur.

Expanded text:
iosa esse interpretati sunt, ipsi autem perraro minoribus rerum suarum administrationem extra ordinem indior efficitur: utrum initium ex facto a Flauio Respecto praetore contutelae heredi tutoris dictauerat: mox factum ut non finito iudicio iam eo maiore effecto uiginti qtio desiderabatur. Celsus igitur Respecto suasit non facile hunc quondam minorem in integrum restitui, sed si ei probaretur calliditate aduersarii id actum, ut maiore eo facto liberaretur:
Abbreviated transcription (Latin):
quam intestam̃to ei legatu¬
queniao modum maiorib u
legatum necessitas manum¬
itencli remitatur.
filio. f. minori recuniam qr¬
didit meliorẽm cã consuĩtie.
nisuceuplectior ex hoc in ueni¬
atur utis contestate tem pore
is qui accepit ^mĩniores si in
iudicem com ꝓmiscrunt ⁊ tu¬
tore auctore stipũati sunt. ĩ¬
erra S inem̃ptione renes
se couãta minor ad iectione
arauo supeturimplorans in
integrum restitutionem au¬
ab eo rem fuisse aꝓpbetur uu¬
ti ꝙ maiorum ẽus fuiss ita
tamenut id q ex licitatatioe
accessit. ip̃e offerat uenditori.

Expanded text:
i legatuquemadmodum maioribus llegatum necessitas manumittendi remittatur.ilias minori pecuniam credidit, melior est causa consumentis, nisi locupletior ex hoc inueniatur litis contestatae tempore is qui accepit. Minores si in iudicem compromiserunt et tutore auctore stipulati sunt, m. Si in emptionem penes se collatam minor adiectione ab alio superetur, implorans in integrum restitutionem auab eo rem fuisse adprobetur, ueluti quod maiorum eius fuisset: ‹ita› tamen ut id, quod ex licitatione accessit, ipse offerat uenditori.
Abbreviated transcription (Latin):
tribuere. nisi solum̃ princi¬
peni. S ⁊ si ab imꝑatore inde¬
⁊ delegans cognoseat restitu¬
tio abalio niui̾ apͥncipe qui
iudicem destinauit. ñ fiet.
õ solum aptem minorib
um successorib quoq mino¬
rum datur mint̾. restitutõ.¬
dem. Int̾clum tñ succe¬
sorib plusquam̃ annum
dabimus at ẽ edc̃o exp̃ssu
si forte etas ip̃nis subueni
ꝙ cum poss restitui intra
tempus statutum ex ꝑsona
tempusdabimus adinint᷑.
restitutdem. S id dum tarat

Expanded text:
tribuere nisi solum principem. Sed et si ab imperatore iudex datus cognoscat, restitutio ab alio nisi a principe, qui iudicem destinauit, non fiet. Non solum autem ‹m›inoribus, uerum successoribus quoque minorum datur in integrum restitutm. Interdum tamen successori plus quam annum dabimus, ut est edicto expressum, si forte aetas ipsius subueniaquod, cum posset restitui intra tempus statutum ex persona tempus dabimus ad in integrum restitutionem, sed id dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. In cause cognitõe u̾sabi¬
tur iftrum soli ei succurendũ
sit anetiam hiisqui ꝓ eo obu¬
gati sunt ut puta fideuissori¬
b. itaq sicum scirem mino¬
rem ⁊ ei fidem ñ hĩem tu fide¬
iusscris ꝓ eo nõ ẽ equuum fi¬
denissori innẽcem meam sub¬
ueniri. s pociue ip̃i denegã¬
daerit mandati accioin suma
ppondendum erit p̃tori cui po¬

Expanded text:
m. In causae cognitione uersabitur, utrum soli ei succurrendum sit, an etiam his qui pro eo obligati sunt, ut puta fideiussoribus. itaque si cum scirem minorem et ei fidem non haberem, tu fideiusseris pro eo, non est aequum fideiussori in necem meam subueniri, sed potius ipsi deneganda erit mandati actio. in summa perpendendum erit praetori, cui po
Abbreviated transcription (Latin):
stratus ꝯ̃ sĩnam maiorum
nõ restituet. Es inautem prĩ¬
cepe sm̾am dixit prato sol ⁊
pimitere restitutioem ⁊ in¬
duci mnauditorium suũ eu
qui ꝑ infirmitatem etatis ca¬
ꝓtum se ẽẽ dĩcat. dum eaq̃ꝓ¬

Expanded text:
rum non restituet. Si autem princeps sententiam dixit, perraro solet permittere restitutionem et induci in auditorium suum eum, qui per infirmitatem aetatis captum se dicat, dum ea
Abbreviated transcription (Latin):
restitueret eascem res hr̃di. ⁊
adĩccit ꝙ potuit incti cõdici
rec eatc̃o ctiam a maiore. Nõ
ẽnim ip̃o uire s ꝑ conditidẽo
munitue e᷑ et geñaliter

Expanded text:
restitueret eas heredi et adicit, quod potuit incerti condici haec cautio etiam a maiore: non enim ipso iure, sed per condictionem munitus est. Et generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
lias successic̃es n solũ a fuliũ ꝗ
semiscuit ꝓrrie hr̃ditati s ⁊ si
aliqs sit exrccus ex nccesłame
minor annissimili modo re¬
stitutionem impetrabit. ue¬
luti si ẜuis sit cum lib̾tate i¬
stitutus. licendum enim erit¬
si se miscuit posse ei subuenĩ
etatis bñfitio ut hãt bonoru
suorum seꝑatiõem plan̾e qui
in lucio minorib succurrat᷑.
dolo .i. cuiisquam logatu
repudiau̾it. uł in adoptiõn
legato captus sit cum cleg̾it
dctiorcm. ut si duas rẽs ꝓmi¬
sit illam aut ulam ⁊ p̾recio
rib subueniendum dicitur
crum restituendꝰ sit: ⁊ cotidie
p̾tores eos restituunt ut rur¬
sus admittatur licitatio. Id̾
facuint ⁊ in hiis reb que ẜ¬
uari eis deberent. ꝙ curũspec¬
te erit faciendum. cctum nc¬
mo accedet ademptioem rr̃

Expanded text:
 successione. non solum autem filius, qui se miscuit paternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, ueluti si seruus sit cum libertate institutus: si se miscuit, posse ei subveniri aetatis beneficio, ut habeat bonorum suorum separationem. plane qui in lucro minoribus succurratur. m legatum repudiauerit, uel in optionis legato captus sit dum elegit deteriorem, uel si duas res promiserit illam aut illam et pretiosribus subueniendum dicitur,crum re‹s›tituendus sit? et cottidie praetores eos restituunt, ut rursum admittatur licitatio. idem faciunt et in his rebus, quae seruari eis debent. quod circumspecte erit faciendum: ceterum nemo acced
Abbreviated transcription (Latin):
tus restituetur iubeat p̾tor
emptorem fundum cum fr¬
uctib redd̾e et p̾cium recipe
nisi tunc decerit cum eum ꝑ¬
diturum non ign̾oraret. si¬
ncuti facit inea pocunia que
ci consumpturo c̾clitur. sed
ꝑcĩ ĩnẽcditõe qr es alienũ ei sol

Expanded text:
tus restituetur, iubeat praetor emptorem fundum cum fructibus reddere et pretium recipere, nisi si tunc dederit, cum eum perditurum non ignoraret: sicuti facit in ea pecunia, quae ei consumpturo creditur, sed parcius in uenditione, quia aes alienum ei sol
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uenire ⁊ redũcere huñc.ad
amministratiõem qui ppe¬
ram eet a p̾tore excusatus.
Sciend̾um ẽ autem ñ passĩ
minorib subuenin s causa
cognita si captieẽ ꝓponantur.
Item nõ restiturtur qui sobri¬
e rem suam aministrans: ce¬
casioe dampni ñ in ꝯsuite
accidentis s fato uelit re¬
ꝯstitui. Nõ enm euentus da

Expanded text:
interuenire et reducere hunc ad administrationem, qui perperam esset a praetore excusatus. Sciendum est autem non passim minoribus subueniri, sed causa cognita, si capti esse proponantur. Item non restituetur, qui sobrie rem suam administrans occasione damni non inconsulte accidentis, sed fato uelit restitui: nec enim euentus dam
Abbreviated transcription (Latin):
quia ꝑatam exca indicati ꝑ
um altius petitionis redege¬
ratip̃clia patris sui minor.
t̾utele aliorum quam pater
aministrauerat. in solutum
inconsuite declit. ad suame¬
quitatem ꝑ mintegrim re

Expanded text:
quia partam ex causa iudicat‹i› um alterius petitionis redegerat. Praedia patris sui minor atutelae aliorum, quam pater administrauerat, in solutum inconsulte dedit: ad suam aequitatem per in integrum re
Abbreviated transcription (Latin):
ut sñia ꝯstitutionis dim maͬ¬
ci ad auficlium nctorinum
tui possit. ⁊ si quideo libertaᷤᷤ¬
dum ẽ posse ei subueniri.
Siũo postea quam dies ue¬
uit uoluntas maioris ue¬
clitoris lib̾tatem imponit
er fcõ quesitum ẽ ad olescentẽ
quid̃ acceꝑãt curatorem salui
bnfitio principis urbicaria
ꝓcuratt̃em ad emptus ẽ ⁊ ap̃
p̾torem se acura adolescenti¬
um excusauit ab sentib eis.
ad olescentes adierant pieto

Expanded text:
tentia constitutionis diui Marci ad Aufidium Uictorinum tui possit. et si quidem nondum libertadum posse ei subueniri: sin uero posteaquam dies uenit, uoluntas maioris uenditoris libertatem imponit. Ex facto quaesitum est: adulescentes quidam acceperant curatorem Saluiabeneficio procurationem erat adeptus et apud praetorem se a cura adulescentium excusaverat absentibus eis: adulescentes adierant praeto
Abbreviated transcription (Latin):
cati solutã ei restitue̾dã s si ĩt̾ ẽ
q mͦ mułri sõuenit᷑ siuitͣ uires
patͥmoniił totum pr̃imoniũ cͥcͣ¬
scͥpta ĩ dotẽ dedit. ¶ Nc̃ iuided m̃ino¬
ribꝰ utr̃ ĩ cctibꝰ captis dũ taxat sõne¬
maturan etiam celinquentib
ut puta dolo alquid minor
fecit uire deposita ł comodata
ut auas inccͣtu an ei sub uem᷑¬

Expanded text:
cati solutam ei restituendam. sed interest que modo mulieri subuenitur, si ultra uires patrimonii uel totum patrimonium circumscripta in dotem dedit. Nunc uidendum minoribus utrum in contractibus captis dumtaxat subueniatur, an etiam delinquentibus: ut puta dolo aliquid minor fecit in re deposita uel commodata uel alias in contractu, an ei subue
Abbreviated transcription (Latin):
itis casib subiecte sunt ñ ẽe
minori ad ũsus emptorens¬
uccurrencdum nisi aut sordes
aut cuidens gr̃a tutoruman
curatorum deceati. ¶ Resti¬
tutus autem cumhr̃ditati se¬
misceat uł eam adeat quam
repudiauit rursue restitui po¬
t̾it ut se ab stineat. ⁊ hoc sꝑtũ¬

Expanded text:
itis casibus subiecte sunt, non est minoribus adversus emptorem succurendum, nisi aut sordes aut euidens gratia tutorum siue curatorum doceatur. Restitutus autem cum se hereditati misceat uel eam adeat quam repudiauit, rursus restitui poterit, ut se abstineat: et hoc et
Abbreviated transcription (Latin):
aceuus. Siduo dolo maio
fec̾unt in uicem de dolo ñ age̾t.
dictum e᷑ eque sic habendum
ut ñ nascatur adu̾sus dc̃m ꝓmiᷤ¬
sũ ne empti accio: s de dolo accio

Expanded text:
arum. Si duo dolo malo fecerint, inuicem de dolo non agent.dictum est, aeque sic habendum est, ut non nascatur aduersus dictum promissumue actio, sed de dolo actio
Abbreviated transcription (Latin):
debitori compellere ad olcscẽ¬
tes ad petendos sibi curatoreͤ.¬
¶ Qiuid mn si p̾tor dec̾nat soluen¬
dam pecuniam m inori sine
curatorib ⁊ solu̾it. an possit
eẽ securus dubitari pt̃. puto
autt̃ si allegans minorem
eẽ conpulsuc sit ad solutõe

Expanded text:
debitori compellere adulescentem ad petendos sibi curatores. quid tamen: si praetor decernat solvendam pecuniam minori sine curatoribus et solverit, an possit esse securus? dubitari potest: puto autem, si allegans minorem esse compulsus sit ad solutionem
Abbreviated transcription (Latin):
e sie postiorẽ celsus scrib̃
nich referre. nam id biduũ
ꝓino die habetur ⁊ posfior
lies lialendarum int̾calqtur
S utrum solis pr̃ib fam᷑i¬
succurri deteat indendum.
maiorib sub uẽniatur. i.
patrib eorum ꝙ nequaquã
fuit p̾toris ꝓpositum. p̃tor
enin mmorib auxiuio ꝓ
misit⁊ nõ etiam maiorib.
ego autẽ iussimam arbitror
siu̾am existimancium fuiũ
famit. minorem annis.xxr.
uiint̾. restitui posse exhus
solis causis que ip̃us inter¬
sunt. puta si sit obligãtus.
ꝓ ide simssu uatris obliga¬
tus sit. pat̾ utiq pot̾it ĩ sõ¬
ldum conuenin. filius

Expanded text:
e siue posteriore die Celsus scripsit nihil referre: nam id biduum pro uno die habetur et posterior dies kalendarum intercalatur. Sed utrum solis patribus familsuccurri debeat, uidendum. maioribus subueniatur, id est patribus eorum: quod nequaquam fuit praetori propositum: praetor eoribus. ego autem uerissimam arbitror sententiam existimantium, filium familias minorem annis in integrum restitui posse ex his solis causis quae ipsius intersint, puta si sit obligatus. proinde si iussu patris obligatus sit, pater utique poterit in solidum conueniri: filius
Abbreviated transcription (Latin):
lat autilium. si patrem cõue¬
niant c̾ditor auxilim cessat
excepta mittui datioe. In hac
enm si filius iussu patris
mutuam pecuniam accepit.
nõ aduuatur. ꝓ inde ⁊ sisi¬
ne uissu parris contraxit.
⁊ captus ẽ. siquidem pater
de peculio conueniatur. filiꝰ
ñent restituendus. si filuie
enim patris quam filu int̾
ta si patris eius bona a fisco
pp̃ debita occupata sunt. naz
peculium eius ex cõstitutõe
claudii seꝑatur ergo etiam
filiam .f. in dote captam chu
patri consentit stipmiantido¬
tem n stãtm cum ded̾it ł ad¬
inbenti aliquem qui coteo¬

Expanded text:
ilium: si patrem conveniat creditor, auxilium cessat: excepta mutui datione: in hanc enim si iussu patris mutuam pecuniam accepit, non adiuvatur. proinde et si sine iussu patris contraxit et captus est, si quidem pater de peculio conveniatur, filius non erit restituendus: si filius enim patris quam filii inteta si patris eius bona a fisco propter debitum occupata sunt: nam peculium ei ex constitutione Claudii separatur. Ergo etiam filiam familias in dote captam, dum patri consentit stipulanti dotem non statim quam dedit, uel adhibenti aliquem qui dote