comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
querat᷑. quȩ nunquã finiat᷑. Et si
amatur: quare ñ querit᷑. Aut si
queritur. quia hic non ẽ. ad eũ lo
mortaliũ. ipsa uera uita: dedit
gustum saporis sui. Gustauimꝰ.
uidimus: qm̃ suauis ẽ. P recessit
nos. inuitauit ut sequamur:&
ad tam magnũ illud donum.
cuiꝰ talem suscepimus gustum
sequi formidamuse Uenit ad te
uita: repende uicẽ: ueni &e tu ad
illam. Suscepit uehicłm mortis:
ut transiens liberaret te. Suscipe
& tu mortẽ. ut cum ad illam ue¬
neris. ita ab illa suscipiaris: ut
erit a numero filioꝵ. nec habe¬
bit dm̃ patrẽ: qui eccłiam noluit
habere matre. Nichilq ei ualebit.
qͦd credidit. uł fecit tanta bona:
sine fine sumim boni. Eccłia
mater ẽ spiritalis: eccłia sponsa
xp̃i ẽ: gr̃a eiꝰ dealbata. precioso
sanguine dotata. totũ possidet:
qͦd a uiro suo accepit in dote le¬
go. tabulas matͥmoniales eiꝰ reci¬
tabo. Audite heretici qͥd scͥptũ sit.

Expanded text:
quaeratur quae nunquam finiatur. Et si quaeratur quae nunquam finiatur. Et si amatur, quare non quaeritur? aut si quaeritur, quia hic non est, ad eum lomortalium ipsa vera vita: dedit gustum saporis sui; gustavimus, vidimus quoniam suavis est. Praecessit nos, invitavit ut sequamur; et ad tam magnum illud donum, cujus talem suscepimus gustum, sequi formidamus? Venit ad te vita; repende vicem, veni et tu ad illam. Suscepit vehiculum mortis, ut transiens liberaret te: suscipe et tu mortem, ut cum ad illam veneris, ita ab illa suscipiaris, ut erit a numero filiorum: nec habebit Deum Patrem, qui Ecclesiam noluerit habere matrem; nihilque ei valebit quod credidit vel fecit tanta bona sine fine summi boni. Ecclesia, mater est spiritualis: Ecclesia, sponsa Christi est; gratia ejus dealbata, pretioso sanguine dotata. Totum possidet quod a viro suo accepit in dote. Lego tabulas matrimoniales ejus, recitabo. Audite, haeretici, quid scriptum sit:
Abbreviated transcription (Latin):
enim: ut magno p̾mio regnum cõ¬
paret sempit̾num. Quid gͦ metuiᷤᷤ
o anima xp̃ianaꝰ. xp̃o dño dicata es.
Atq ipso donante bene uiuis: &e
ad regnũ di ꝑuenire contendis. Ut¬
quid formidas uehiłm mortis: Pro¬
ficisceris qͥdem: &e iniuriã patietur
ad tempꝰ caro tua. Reuerteris cum
summo rege regnans: & talis tͥ red¬
detur quȩ nequeat corrumpi. et
tecum maneat sempit̾na: si ad hoc
ꝑgis ut melior efficiaris. Non cre¬
dis. qm̃ meliori & in regno cȩloꝵ qͦ¬
dãmͦ administrasti:. meliꝰ tͥ p̾para¬
bit᷑ hospiciũ. Si hec terrena litea
fragilis. tantam tͥ exhibuit pul¬
chritudinẽ: restaurata & celestis ef¬
fecta. qualem tͥ exhibebit decorem:
Si hanc tantũ diligis quȩ paululũ
manet. & transit in tempore: illa
qͣntum amabis quȩ decore suo
na dilectissimi nunquã uilescat:
Dsemꝑq dulcescat. Si amat᷑ uita: qͣre
Añ querit᷑ uera: Si amat᷑ uita: talis

Expanded text:
enim, ut magno praemio regnum comenim, ut magno praemio regnum comparet sempiternum. Quid ergo metuis, o anima? Christo Domino dicata es; atque ipso donante bene vivis, et ad regnum Dei pervenire contendis. Utquid formidas vehiculum mortis? Proficisceris quidem, et injuriam patietur ad tempus caro tua: reverteris cum summo Rege regnans, et talis tibi reddetur quae nequeat corrumpi, et tecum maneat sempiterna. Si ad hoc pergis ut melior efficiaris, non credis quoniam meliori et in regno coelorum quodam modo administranti melius tibi praeparabitur hospitium? Si haec terrena, lutea, fragilis, tantam tibi exhibuit pulchritudinem; restaurata et coelestis effecta qualem tibi exhibebit decorem? Si hanc tantum diligis, quae paululum manet et transit in tempore; illam quantum amabis, quae decore suo na, dilectissimi, nunquam vilescat, semperque dulcescat. Si amatur vita, quare non quaeritur vera? Si amatur vita, talis
Abbreviated transcription (Latin):
simi offerat lupi raptoris. In remiᷤ
liter sꝑate: patient̾ expectate. Redde¬
tur uobis nouitas ꝑ baptismũ uetu¬
state discedente. deonerabit᷑ anima
sarcinis peccatoꝵ: ut libertate noue
uitȩ induta adu̾sus diabolum cũ
adiutorio diuino ualeat fortiter di¬
micare: eumq a quo suꝑata est.ita
suꝑet: ut in regno di translata deho¬
ste. deuicto secura. regnet cũ suo capite
fides ẽ necessaria: qm̃ magnũ p̾mi¬
um ꝓmittit᷑. Nec attendatis qd nc̃
fit: s nunc quid sit. Quod enum nc̃
fit: multos mouet. Quẽ enim non
mouet. cum uidet tantã speciem.
tantam pulchritudinẽ. tantũq
decorem. hominẽ formatũ resolui
in pulueres: ossa disꝑgi. t̾ram terre
mandari: Non te ista xp̃iane deter¬
reant. Seminatꝰ ẽ homo ñ ꝑditus:
anima qͥdem discedente. habita cu¬
lum eiꝰ soluit᷑. Non ẽ enim presto il¬
la dña. quȩ curam gerat luteȩ domu¬
i: atq eiꝰ restauret ruinas. Uadit

Expanded text:
simi offerat luni raptoris. CAPUT X. simi offerat luni raptoris. CAPUT X. liter sperate, patienter exspectate: reddetur vobis novitas per Baptismum, vetustate discedente; deonerabitur anima sarcinis peccatorum, ut libertate novae vitae induta, adversus diabolum cum adjutorio divino valeat fortiter dimicare, eumque a quo superata est ita superet, ut in regno Dei translata, de hoste devicto secura, regnet cum suo capite fides est necessaria, quoniam magnum praemium promittitur. Nec attendatis quid nunc fit, sed quid tunc fit: quod enim nunc fit, multos movet. Quem enim non movet, cum videt tantam speciem, tantam pulchritudinem, tantumque decorem, hominem formatum resolvi in pulveres, ossa dispergi, terram terrae mandari? Non te ista, christiane, deterreant. Seminatus est homo, non perditus. Anima quidem discedente habitaculum ejus solvitur: non est enim praesto illa domina, quae curam gerat luteae domus, atque ejus restauret ruinas. Vadit
Abbreviated transcription (Latin):
& minore sapientiã & infirmã uir-¬
tutẽ in se habere contendit. Aut qͦ-¬
modo sp̃m scm̃ minorẽ predicat eti¬
am filio: cum menbra xp̃i templũ
minor ẽ. xp̃o: cuiꝰ membra templũ
habent: Non sunt diuersi graduᷤ.
uͥ ẽ una trinitas: & trina et̾nitas.
Qui enim diuersos componit gra¬
dꝰ: ipse se ab unitate precidit. Quo¬
mͦ exultas arriane. qͦd teneas ueri¬
tatẽcum te malus error a catholica
doctrina separans. hereticimq ꝓ¬
testans. a cõmumione tociꝰ orbis se¬
cernens. in uno angulo dãpnaue¬
rit: Cauete fr̃s doctrinas hereticoꝵ:
tanquã insidias lupoꝵ. Oues xp̃i:
audite uoc̃e pastoris ur̃i. Qui intrat
ꝑ ostuim in ouile ouiũ: ille pastor
ẽ ait. Qui aũ ascendit ꝑ aliã par¬
tem: fur ẽ & latro. Cauete fures: ca¬
uete latrones. Non quiescit pastor
clamare: ñ sinit cẽ suos canes tacere.
N se sequestret ouis a summo pa¬
store: ne ipsa se in dep̾datione nequiᷤ¬

Expanded text:
et minorem sapientiam et infirmam viret minorem sapientiam et infirmam virtutem in se habere contendit. Aut quomodo Spiritum sanctum minorem praedicat etiam Filio, cum membra Christi templminor est Christo, cujus membra templum habet? Non sunt diversi gradus, ubi est una Trinitas et trina aeternitas. Qui enim diversos gradus componit, ipse se ab unitate praecidit. Quomodo exsulias, ariane, quod teneas veritatem, cum te malus error a catholica doctrina separans, haereticumque protestans a communione totius orbis secernens in uno angulo damnaverit? Cavete, fratres, doctrinas haereticorum, tanquam insidias luporum. Oves Christi, audite vocem pastoris vestri. Qui intrat per ostium in ovile ovium, ille pastor est, ait: qui autem ascendit per aliam partem, fur est et latro . Cavete fures, cavete latrones: non quiescit pastor clamare, non sinit etiam suos canes facere. Non se sequestret ovis a summo pastore, ne ipsa se in depraedationem nequis
Abbreviated transcription (Latin):
habentes. Scd̾m post̾i̾orem udi¬
cabit uiuos in carne. qͦs p̾sentes
inuenerit eiꝰ aduentꝰ. iudicabit
&e mortuos in carne. quos resusci¬
taturꝰ ẽ deus excelsus. Eligamꝰ ui
aduentꝰ in anima. ne peccando
simul ab illo dampnet᷑ caro et
Ianima. finis mundiin ꝓximoẽ.
Et siit qͥdã putant in ꝓximo ñ est:
dies ultimꝰ uniꝰcuiꝰq nr̃m incertꝰ ẽ.
Quid differimꝰ siad beatam uitam
tendimus: Corrigamur: dũ tempꝰ
ẽ emendemur: Bonas causas ha¬
beamus: ut futurũ diem iudicii
sc̃s d̾s ẽ. a patre filioq ñ minor. S ed
una maiestas. una potestas. inse¬
parabilis trinitas. indiuisibilis
Nec sp̃c sc̃s minoe ẽ a patre oe filio:
cum sit caritas atq concordia pa¬
tris &e filii. Quomͦ enĩ filiuᷤ minor
ẽ patre.ut arrianus hereticꝰ p̾dicat:
cum apłs eum dicat di uirtutem
& dĩ sapientiã: Si uirtꝰ & sapientia
patris filiꝰ ẽ qui eum minorẽ dicit.
deo pat̾ contumeliã facit: qm̃ eũ

Expanded text:
ntes: secundum posteriorem, judicabit vivos in carne, quos praesentes invenerit ejus adventus; judicabit et mortuos in carne, quos resuscitaturus est Deus excelsus. Eligamus, dat ejus adventus in anima; ne peccando simul ab illo damnetur caro et anima. Finis mundi in proximo est; et si, ut quidam putant, in proximo non est, dies ultimus uniuscujusque nostrum incertus est. Quid differimus, si ad beatam vitam tendimus? Corrigamur, dum tempus est emendemur; bonas causas habeamus, ut futuram diem judicii s Deus est, Patre Filioque non minor; sed una majestas, una potestas, inseparabilis Trinitas, indivisibilis Nec Spiritus sanctus minor est Patre et Filio; cum sit charitas atque concordia Patris et Filii. Quomodo enim Filius minor est Patre, ut arianus haereticus praedicat, cum Apostolus eum dicat Dei Virtutem et Dei Sapientiam ? Si Virtus et Sapientia Patris Filius est, qui eum minorem dicit, Deo Patri contumeliam facit; quoniam eum
Abbreviated transcription (Latin):
se potestatem: capiunt tenebrȩ luc̃e:
ñ sequendam. s occidendam. Pmit¬
tit se lux ab eis teneri. duci. suspen¬
di. occidi: ut expoliatꝰ nube carnis:
fulgorem redderet maiestatis. Quȩ
tam̃ acta sunt in illo certamine.
quã fortiores sibi eẽ uidebantur
ministri diaboli. dum fremerent.
dentib. dum irriderent. dum ca¬
put agitarent. dum spineã coronã
imponerent. dum uestimenta eiꝰ
conscinderent. dum uiderent pen-¬
dentẽ illum quẽ uiderant miracła
facientem. dum fel &e acetum dareit:
dum lancea ꝑfoderent. Quał uox
ueluti uictorie. eoꝵ fuit dicentiũ:
si filius di ẽ descendat de cruce: S
hoc ille ꝑ eos clamabat: qͥ patientiã
xp̃o aufferre cupiebat. ut excitatꝰ insul¬
tationib iudeoꝵ demonstraret poten¬
tiã: s ꝑderet patientiã. Ille aũ rex fortiᷤ.
& singłare ꝯsiliũ ꝑ qͦd nascit᷑ & regit᷑
om̃e sanũ ꝯsiliũ: utrãq aciẽ respicie

Expanded text:
s potestatem, capiunt tenebrae lucem, s potestatem, capiunt tenebrae lucem, non sequendam, sed occidendam; permittit se lux ab eis teneri, duci, suspendi, occidi, ut exspoliatus nube carnis, fulgorem redderet majestatis. Quae tandem acta sunt in illo certamine? Quam fortiores sibi esse videbantur ministri diaboli, dum fremerent dentibus, dum irriderent, dum caput agitarent, dum spineam coronam imponerent, dum vestimenta ejus conscinderent, dum viderent pendentem illum quem viderant miracula facientem, dum fel et acetum darent, dum lancea perfoderent? Qualis vox veluti victoriae eorum fuit dicentium, Si Filius Dei est, descendat de cruce ? Sed hoc ille per eos clamabat, qui patientiam Christo auferre cupiebat, ut excitatus insultationibus Judaeorum, demonstraret potentiam, sed perderet patientiam. Ille autem Rex fortis, et singulare consilium per quod nascitur et regitur omne sanum consilium, utramque a
Abbreviated transcription (Latin):
matur uidas. ut p̾cio uendat ma¬
gistrum: & qui erat in numero
erat nequitiȩ signum. Fingit pacẽ:
plenus malicia in corde. Excitant᷑
udei: uemiunt cum facib. lat̾nis. ce
armis. Querunt multi unũ: & ue¬
niunt filii tenebrarũ ferentes in
manib lucem: ꝑ quã illam uerã
aliis demonstrarent: quã ipsi cecati
corde non potuerant retinere. Dñs
autẽ iħc sciens om̃ia quȩ uentura
erant suꝑ se. ñ enĩ aliqͥd ignorabat:
qui ad hoc uenerat. egressus est ad
eos: &e ait illis. Qũẽ queritis: At
illi. Iħm nazarenũ. Ait illis. Ego
sum. Quando autẽ dixit illis. ego
sum: abierunt retro & ceciderunt
in t̾ram. Ecce radius uerȩ lucis. la¬
tens ad huc sub nube carnis: respe¬
xit tenebras & ꝓstrauit ad t̾ram.
Quomͦ tunc iudei audebunt illã
respicere claritatẽ: qͣndo istam infir¬
mitatẽ tolerare minime potuert̃:
S ut impleret ꝓpter qͦd uenerat: ex¬
surgunt rursus tenebrȩ. dat eis in¬

Expanded text:
matur Judas ut pretio vendat mamatur Judas ut pretio vendat magistrum, et qui erat in numero erat nequitiae signum: fingit pacem plenus malitia in corde. Excitantur Judaei, veniunt cum facibus, laternis et armis: quaerunt multi unum, et veniunt filii tenebrarum, ferentes in manibus lucem, per quam illam veram aliis demonstrarent, quam ipsi caecati corde non poterant retinere. Dominus autem Jesus sciens omnia quae ventura erant super se non enim aliquid ignorabat qui ad hoc venerat, egressus est ad eos, et ait illis: Quem quaeritis? At illi: Jesum Nazarenum. Ait illis: Ego sum. Quando autem illis dixit, Ego sum, abierunt retro, et ceciderunt in terram . Ecce radius verae lucis latens adhuc sub nube carnis, respexit tenebras, et prostravit ad terram. Quomodo tunc Judaei audebunt illam respicere claritatem, quando istam infirmitatem tolerare minime potuerunt? Sed ut impleret propter quod venerat, exsurgunt rursus tenebrae: dat ei
Abbreviated transcription (Latin):
uobis uitam istam temporalem. Xp̃e
dicebat. Sia me ñ discesseritis. nec tẽ¬
poralem ꝑdetis: &e et̾nam accipietis.
Diabolus dicebat: nolite ꝑdere istã lu¬
cẽ. xp̃c dicebat: ego qͥfeci ustã. dabo meli
tior & melior ẽ. Transite a bono ad
melius: ne diabolo consentiendo re¬
maneatis in peiꝰ. In hoc tam magno
certamine. dum diabolus captiuat:
redimit. Diabolus occidit: xp̃c resti¬
tuit. Inter hȩc om̃ia. ipsum nr̃m re¬
gem adu̾sariꝰ diabolus existimauit
carne ꝑimendum: ut tanquã capi-¬
te ꝓstrato. cetera sibi membra faciliꝰ
subingaret. falsusq in hoc qͦd uide¬
bat dm latere in carne: minime. co¬
gitabat inscius tanti sacramenti.
qͦd ille mediator eẽt: & ita temꝑaret.
dm̃ in homine: ut hominẽ coniun¬
geret dõ. Occidit quasi potentẽ hõi¬
nem. defendent̾e homines: &e sensit
dm̃ liberantẽ om̃s qͦs creauerat ho¬
mines. Deniq in ipsa passione: ui¬
det spectacłm tanti certaminis. Ar¬

Expanded text:
vobis vitam istam temporalem; Christus vobis vitam istam temporalem; Christus dicebat, Si a me non discesseritis, nec temporalem perditis, et aeternalem accipietis. Diabolus dicebat, Nolite perdere istam lucem; Christus dicebat, Ego qui feci et istam, dabo meliotior et melior est. Transite a bono ad melius, ne diabolo consentiendo remaneatis in pejus. In hoc tam magno certamine dum diabolus captivat, redimit; diabolus occidit, Christus restituit. Inter haec omnia ipsum nostrum Regem adversarius diabolus existimavit carne perimendum, tanquam capite prostrato caetera sibi membra facilius subjugaret: falsusque in hoc quod videbat, Deum latere in carne minime cogitabat: inscius tanti sacramenti, quod ille Mediator esset, et ita temperaret Deum in homine, ut hominem conjungeret Deo; occidit quasi potentem hominem defendentem homines, et sensit Deum liberantem omnes quos creaverat homines. Denique in ipsa passione videte spectaculum tanti certaminis. Ar
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a: caro xp̃i ab om̃i contagione in¬
tegͣ. S nͨ ipsa caro eiꝰ sterilis fuit. dũ
ꝑ eam predicando. sp̃uales filios re¬
generauit ad uitã: ce pꝰt passionem
ꝑ totum mundũ fructificauit occi¬
fidutiam sui anima capiat xp̃iana.
Non enim erubescere debet: in cruci¬
fixum se credidisse xp̃m. Crux illa
fidelib ñ est obꝓbrium: s tͥumphus.
nr̃m. Ad u̾sarius diabolus mortem
ꝓmittebat. Adu̾sarius diabolus
carnẽ ꝑempturũ se eẽ dicebat: rex aũ
ñr ut doceret. qͦmͦ eiꝰ exercitꝰ uinceret.
in se demonstrauit mortẽ corporis
ñ eẽ timendam. dum pͥor ipse ꝓ om̃i¬
b dignatus ẽ mori:. ne eius exercitus
a diabolo in anima posset occidi.
Hoc agebat in illo prelio diaboluˢ.:
si sibi consentiretur. Animas ꝑdere
cupiebat: & salutẽ corporib ꝓmitte¬
bat. Xp̃c mori docebat ad tempꝰ: &e
animã & corpus unuiere in et̾num.
Ille dicebat. Si mͥ consenseritis: dabo

Expanded text:
sancta caro Christi, ab omni contagione insancta caro Christi, ab omni contagione integra. Sed nec ipsa caro ejus sterilis fuit, dum per eam praedicando spirituales fili os regeneravit ad vitam, et post passionem per totum mundum fructificavit occifiduciam sui anima capiat christiana. Non enim erubescere debet in crucifixum se credidisse Christum. Crux illa fidelibus non est opprobium, sed triumphus. nostrum. Adversarius diabolus noster mortem promittebat. Adversarius diabolus carnem perempturum se esse dicebat: Rex autem noster ut doceret quomodo ejus exercitus vinceret, in se demonstravit mortem corporis non esse timendam, dum prior ipse pro omnibus dignatus est mori, ne ejus exercitus a diabolo in anima posset occidi. Hoc agebat in illo praelio diabolus, si sibi consentiretur: animas perdere cupiebat, et salutem corporibus promittebat. Christus mori docebat ad tempus, et animam et corpus vivere in aeternum. Ille dicebat, Si mihi consenseritis, dabo
Abbreviated transcription (Latin):
queris: rex regum ẽ. Si uelles securꝰ
obtinere tuum regnũ: ipsi supplicareᷤᷤ.
ut ab illo acciꝑes sempit̾num. Reg¬
net. xp̃c quomodo uenit regnare. suᷤ¬
cipiat credentes. irrideat ꝑsequentes.
faciat certantes: adiuuet laborantes:
coronet uincentes. D onet sc̃itatem:
amet castitatẽ: remiineret uͥginita¬
tem. Gaudete uirgines sc̃ȩ uirgo pe¬
perit xp̃m. Non uos contristet steri¬
litas: quarũ fides magna ẽ fecunditaᷤ.
Ne doleatis ñ uos ẽẽ matres. quȩ sp̃ua¬
liter generatis. Uirgines ꝑmanetis:
filios suscipitis: integͥtatẽ ñ amititis.
Accepistis ab illo nom̃ mat̾num: &
decus castitatis in uos ꝑmaneat
sempitnũ. Amate qͦd estis. ser¬
uate qͦd accepistis. Imitamini fideles
matrem capitis uestri: sponsi ur̃.
Non uobis denegauit pignera: qͥ natꝰ
ẽ de uirgine maria. Quod tantȩ mat᷑
contulit & in sua carne seruaint. hoc
etiam uobis donauit. Uirgo mater

Expanded text:
quaeris, Rex regum est: si velles securus quaeris, Rex regum est: si velles securus obtinere tuum regnum, ipsi supplicares, ut ab illo acciperes sempiternum Regnet Christus quomodo venit regnare: suscipiat credentes, irrideat persequentes, faciat certantes, adjuvet laborantes, coronet vincentes; donet sanctitatem, amet castitatem, remuneret virginitatem. Gaudete, virgines sanctae, virgo peperit Christum. Non vos contristet sterilitas, quarum fides magna est fecunditas; nec doleatis non vos esse matres, quae spiritualiter generatis, virgines permanetis, filios suscipitis, integritatem non amittitis. Accepistis ab illo nomen maternum, ut decus castitatis in vos permaneat sempiternum. Amate quod estis, servate quod accepistis. Imitamini fideles matrem capitis vestri, sponsi vestri: non vobis denegavit pignora, qui natus est de virgine Maria. Quod tantae matri contulit, et in sua carne servavit, hoc etiam vobis donavit virgo mater,
Abbreviated transcription (Latin):
Ouidei. ad hoc fertis in manib lu¬
cernam legis: ut aliis uiam demõ¬
stretis: et uobis tenebras ingeratis.
Ecce magi pͥmitiȩ gentiũ. xp̃o offe¬
runt munera: ñ solum aurũ. thus
& myrrã: uerũ etiã animas suas: &e
uos repudiat iniquitas ꝓpͥa:. ut
illum qui uos uenit obligatos li¬
berare. dementes effecti queratis oc¬
cidere. Quid uobis ꝓfuit qͦd ꝓdidisti
herodi. uͥ xp̃c nasceretur: Nonne uoᷤ
potiꝰ lesistis: ꝗͣ xp̃o aliqͥd nocuistis:
continuo precepit occidi. Seuit herodes.
ut int̾ multos ꝑdat unum: &e plurimoᷤ
necando se efficit reum: nec occidit
quẽ querit hominẽ dm. O herodes:
magna tua iniquitas. Et infantes ne¬
cas: & tuȩ nequiciȩ testes cumulas: &e
etꝰ hora ut patiat᷑. Teneris qͥdem per¬
secutor xp̃i & reus mortis eiꝰ nichil agẽ¬
do in ipso: s dum multa agis contra
ipsum: ꝑdilisti te ipsum. Quid me¬
tus talem regem: qui sic uenit reg¬
nare. ut te nolit excludere: Quem

Expanded text:
O Judaei, ad hoc ferentes in manibus luO Judaei, ad hoc ferentes in manibus lucernam Legis, ut aliis viam demonstretis, et vobis tenebras ingeratis: ecce Magi primitiae Gentium Christo offerunt munera, non solum aurum, thus et myrrham, verum etiam animas suas; et vos repudiat iniquitas propria, ut illum qui vos venit obligatos liberare, dementes effecti eum quaeratis occidere! Quid vobis profuit, quod prodidistis Herodi, ubi Christus nasceretur? Nonne vos laesistis quam Christo aliquid nocuistis? continuo praecepit occidi. Saevit Herodes, ut inter multos perdat unum: et plurimos necando se efficit reum, nec occidit quem quaerit hominem Deum. O Herodes, magna tua iniquitas! et infantes necas, et tuae nequitiae testes cumulas; et um venit ejus hora ut patiatur. Teneris quidem persecutor Christi et reus mortis ejus, nihil agendo in ipso: sed dum multa agis contra ipsum, perdidisti te ipsum. Quid metuis talem Regem, qui sic venit regnare, ut te nolit excludere? Quem
Abbreviated transcription (Latin):
ad uirginẽ loquit᷑: a uirgine cor p̾¬
paratur: x p̃c fide concipitur. Mi¬
raris hȩc: Adhuc mirare. Parit
mater & uirgo. feta. & intacta. Nas¬
citur filius sine homine patre: qͥ
fecit & ipsam matre. Factor omni¬
um fit int̾ omĩa: portat᷑ manib
matris rector totius orbis. Lambit
ub̾a: regens sidera. Tacet: &e uerbũ
ẽ. Needum ꝑ linguã se demonstrat.
quis eẽt: & uniu̾sa creatura suum
natum indicat creatorẽ. Angeli
pastorib annuntiant: stella ma¬
gos muitat: rusticitas pastorum.
ammonitionẽ exigit angłoꝵ. Cu¬
riositas magoꝵ. instructa ẽ lingua
celoꝵ. Magi uideoꝵ regẽ p̾dicant :¬
udei abnegant. Illi querunt ado¬
rare:. isti querunt occidere. Dicunt
magi herodi regi quẽ querunt
natum regem: dicunt uidei ex
qua ciuitate. xp̃c surgat regnare.
Utriq p̾dicant. utriq confitentur.
S illi aliter. isti aliter. Illi ut inue¬
tus ad oretur: isti ut captus necet᷑.

Expanded text:
ad virginem loquitur, a virgine cor prad virginem loquitur, a virgine cor praeparatur, Christus fide concipitur. Miraris haec? Adhuc mirare. Parit mater et virgo, feta et intacta: nascitur filius sine homine patre, qui fecit et ipsam matrem. Factor omnium fit inter omnia: portatur manibus matris rector totius orbis: lambit ubera, regens sidera: tacet, et Verbum est. Necdum per linguam se demonstrabat quis esset, et universa creatura suum natum indicat Creatorem. Angeli pastoribus annuntiant, stella Magos invitat: rusticitas pastorum admonitionem exigit Angelorum, curiositas Magorum instructa est lingua coelorum. Magi Judaeorum regem praedicant, Judaei abnegant: illi quaerunt adorare, isti quaerunt occidere. Dicunt Magi Herodi regi quem quaerunt natum Regem: dicunt Judaei ex qua civitate Christus surgat regnare. Utrique praedicant, utrique confitentur: sed illi aliter, isti aliter; illi, ut inventus adoretur; isti, ut captus necetur.
Abbreviated transcription (Latin):
causa hominis: ut sublimis illa
maiestas ꝓcedens ex corde patͥs:
infunderet se in utero matͥs. Causa
exegit pietatis. ut  homo inue¬
niretur ꝑditus:& deo patͥ
ꝑ mediatorẽ restitueret᷑ inuentus.
Mira tñ ħ natiuitas scda fr̃s dile-¬
ctissimi. Cȩterum illam pͥmam qͣ
de patre natus ẽ. sine aliqua matre:
quis enarrabit: Si hanc ñ possumꝰ
explicare: illam qͣndo ualemus
uł inchoare: Si hȩc ita ñ exercet.
ut fidei det locum: illam quando
attingimus: quã nec corda potuȩ¬
runt comp̾hendere ꝓpħarum:
De hac tam̃ scd̾a mira &e ineffabili
dicamus aliquid. qͦd factum est ꝓ
nobis: ut u̾bum caro fieret. & ha¬
bitaret in nobis. Quis enim ñ ex¬
pauescat: cum audit dm natum:
Audis nascentẽ: uide in ipso ortu
miracula facientẽ: aluius tumescit
uirginis:claustrũ pudoris ꝑma¬
net. Impletur uterus matͥs: fine
ullo cõplexi patͥs. Sentit ꝓlem:
que se ignorabat coniugẽ. Angłs

Expanded text:
causa hominis: ut sublimis illa causa hominis: ut sublimis illa Majestas procedens ex corde Patris, infunderet se in utero matris, causa exegit pietatis; ut homo inveniretur perditus, et Deo Patri per Mediatorem restitueretur inventus. Mira tamen haec nativitas secunda, fratres dilectissimi. Caeterum illam primam qua de Patre natus est sine aliqua matre, quis enarrabit? Si hanc non possumus explicare, illam quando valemus vel inchoare? Si haec ita nos exercet, ut fidei det locum; illam quando attingimus, quam nec corda potuerunt comprehendere Prophetarum? De hac tamen secunda mira et ineffabili dicamus aliquid, quod factum est pro nobis, ut Verbum caro fieret, et habitaret in nobis . Quis enim non expavescat, cum audit Deum natum? Audis nascentem, vide in ipso ortu miracula facientem. Alvus tumescit virginis, claustrum pudoris permanet: impletur uterus matris sine ullo complexu patris, sentit prolem quae se ignorabat conjugem. Angelus
Abbreviated transcription (Latin):
illa petra: quȩ ꝑcussa ꝓduxit aqͣs
ppło sicienti. De qua dicit sc̃s daiuid
Dirupit petrã. & fluxerunt aque.
Apłs aut̃ẽ exponens hoc dicit. Pa-¬
tres nr̃i escam sp̃italem manduca¬
uerunt: &e eundẽ potum sp̃itałe
biberunt: bibebant autẽ de spiri¬
tali consequenti eos petra. Petra
autẽ: erat xp̃c. Ipsa sunt illa postĩ¬
ora di: xp̃c dĩ. Hoc uidit moy ses
ꝓpħando: qͦd paulus exponit di¬
cendo. Cum uenit inquit plenitu¬
do temporis:. misit ds filium suũ.
factum ex muliere. Mulierẽ hic
ponit consuetudinẽ seruans lo¬
cutionis hebreȩ. quȩ om̃s feminaᷤ
mulieres appellat. Nam scͥptu ẽ.
Separate mulieres: quȩ ñdũ cog¬
nouerunt uirum. Et de ipsa eua
dictum ẽ. formauit eã in mulierẽ.
Antequã illam uiro coniungeret:
eam mulierẽ appellauit. fides aũ
tus sit ex uirgine. Sic accepistis:
sic uos credere dixistis. Credo. Hec
natiuitas di & hominiᷤ. facta est

Expanded text:
illa petra, quae percussa produxit aquas illa petra, quae percussa produxit aquas populo sitienti : de qua dicit sanctus David, Disrupit petram, et fluxerunt aquae . Apostolus autem exponens hoc ait: Patres nostri escam spiritualem manducaverunt, et eumdem potum spiritualem biberunt. Bibebant enim de spirituali consequente eos petra: petra autem erat Christus Ipsa sunt illa posteriora Dei, Christus Dei. Hoc vidit Moyses prophetando, quod Paulus exponit dicendo: Cum venit, inquit, plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere . Mulierem hic ponit, consuetudinem servans locutionis hebraeae, quae omnes feminas mulieres appellat. Nam scriptum est, Servate mulieres quae nondum cognoverunt virum : et de ipsa Eva dictum est, Formavit eam in mulierem ; antequam illam viro conjungeret, eam mulierem appellavit. CAPUT IV. tus sit natus ex virgine. Sic accepistis, sic vos credere dixistis, Credo. Haec nativitas Dei et hominis facta est
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑. Plus omĩb manifestatꝰ ẽ illi.
In eo autẽ qͦd dictum ẽ. ñ enim quiᷤᷤ
poterit uidere faciem meã. & inuere:
ostensũ ẽ neminẽ his ocłis corpo¬
reis dm̃ posse uidere. Quid autem
concessum sit fidelissimo famulo
d̾i moysi. netam magnũ eiꝰ deside¬
rium in om̃ib frustraret᷑: debet noᷤ¬
se caritas ur̃a. D ictum ẽ illi a dño:
sicut eadem scͥptura narrat. Uade
ascende suꝑ petrã in choreb. & sta
ibi: &e transiet claritas mea ante te.
ce̾ post̾i̾ora mea uidebis. facies aũ
mea ñ uidebit᷑ tͥ: ne forte subrẽ¬
pat ꝑuersus intellectus. aut here¬
ticus sensus: & putet quis dm̃ eẽ
corporeũ: uigilet pia fides. & ca¬
tholica doctrina. Misticis enĩ fi¬
uans reb tempora: quib recogni¬
tis manifesta exerceat ueritate: qͦ¬
niã nec hoc uacat a myst̾io. qͦd in
monte choreb suꝑ petram iussuˢ
ẽ ascendere moyses. & stare. Ipsa ẽ

Expanded text:
diceretur, Plus omnibus manifestatus est illi. diceretur, Plus omnibus manifestatus est illi. In eo autem quod dictum est, Non enim quis poterit videre faciem meam et vivere; ostensum est neminem his oculis corporeis Deum posse videre. Quid autem concessum sit fidelissimo famulo Dei Moysi, ne tam magnum ejus desiderium in omnibus frustraretur, debet nosse Charitas vestra. Dictum est illi a Domino, sicut eadem Scriptura narrat: Vade, ascende super petram in Horeb, et sta ibi; et transiet claritas mea ante te, et posteriora mea videbis: facies autem mea non videbitur tibi . Ne forte subrepat perversus intellectus, aut haereticus sensus, et putet quis Deum esse corporeum, vigilet pia fides et catholica doctrina. Mysticis enim fivans rebus tempora, quibus recognitis manifesta exerceat veritate: quoniam nec hoc vacat a mysterio, quod in monte Horeb super petram jussus t ascendere Moyses, et stare. Ipsa est
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ꝑenigmata. ita loquar ad mo¬
ẏsen famulũ meũ: s os ad os loquar
illi. Et subiunxit scriptura quȩ su¬
pradiximꝰ: qm̃ loquebatur moyses
cũ dõ os ad os sicut quis loquit᷑ ad
amicũ suum. Si os ad os loquebat᷑
cũ eo ae uidebat eũ: qͦmͦ uerũ ẽ illud
uidere potest: Si aut̃ẽ uidebat eũ
moyses. qͥd ẽ qͦd idem ipse pꝰt pau¬
lulum ꝓ magno petit &e dicit: si
inueni grãm ante te ostende mͥ fa¬
ciem tuam: Et dñs illi. facies qͥdẽ
mea. ñ uidebit᷑ tibi. Non enĩ uidet
quis faciem meã : &e uiuet. Ubi ẽ illud.
quod uidebat: Et si uidebat: cur
desiderabat uidere qͦd uidebate Aut
quomͦ illi negabat᷑. id qͦd iam de¬
monstrabatur. Exercet ingeniũ
querentis. Uidebat moyses dm̃ ñ
ocłis corporis: s ocłis mentis. Et qͥa
lux illa ꝑpetua qͦd d̾s ẽ. plus eum
quã ceteros illustrauerat: id̾o dic¬
tum ẽ os ad os loquebat᷑ illi. Aosi

Expanded text:
aliis per aenigmata, ita loquar ad Moaliis per aenigmata, ita loquar ad Moysen famulum meum; sed os ad os loquar illi. Et subjunxit Scriptura quae supra diximus: Quoniam loquebatur Moyses cum Deo os ad os, sicut quis loquitur ad amicum suum. Si os ad os loquebatur cum eo, et videbat eum, quomodo verum est illud videre potest? Si autem videbat eum Moyses, quid est quod idem ipse post paululum pro magno petit, et dicit, Si inveni gratiam ante te, ostende mihi faciem tuam; et Dominus illi, Facies quidem mea non videbitur tibi: non enim videbit quis faciem meam et vivet? Ubi est illud quod videbat? Et si videbat, cur desiderabat videre quod videbat? At quomodo illi negabatur id quod jam demonstrabatur? Exercet ingenium quaerentis. Videbat Moyses Deum non oculis corporeis, sed oculis mentis. Et quia lux illa perpetua, quae Deus est, plus eum quam caeteros illustraverat, ideo dictum est, Os ad os loquebatur illi: ac si
Abbreviated transcription (Latin):
retͥbieret mala: nullus remaneret:
qui de alio murmuraret.S id̾o ille.
rex magnus qui nouit qͦmodo regar
qͦd creauit. ñ implet uoluntates ꝑuer¬
sas.s suã ꝑficit rectam. ut te doceat
patientiam suam: ñ tu dm̃ uelis con¬
uertere ad furias tuas. Regat te. qui
fecit te. Nam si uolueris regi a te:
statim cades ꝑ te. Tamdui pͥmus
homo ille stetit. qͣndui dõ adhesit.
Dimisit: &e dimissus ẽ. Uoluit ꝓbare
uires suas: & inuenit miserias & nr̃aᷤ.
&e suas. Quam bonum illi eẽt. si hoc
faceret. qͦd psalmus admonet. Iacta
in dño curam tuã: & ipse te enutrier.
Si tunc ille homo noluit eẽ cautus:
nunc homo caueat uł exꝑtus. Confi¬
teamur. intelligamꝰ habere nos regẽ
immortalẽ & inuisibilẽ. quẽ nemo
hominum uidit: nec uidere his ocłis
hominũ uidit: qͦm locutus ẽ cum
moyse os ad os. sicut quis loquitur
ad amicum suũ: Irruit questio ñ
parua. Ait enim dñs. Non qͦmͦ cũ

Expanded text:
retribueret mala, nullus remaneret retribueret mala, nullus remaneret qui de alio murmuraret. Sed ideo ille Rex magnus, qui novit quomodo regat quod creavit, non implet voluntates perversas, sed suam perficit rectam, ut te doceat, patientiam suam. Non tu Deum velis convertere ad furias tuas: regat te qui fecit te; nam si volueris regi a te, statim cades per te. Tamdiu primus homo ille stetit, quamdiu Deo adhaesit: dimisit, et dimissus est. Voluit probare vires suas, et invenit miserias et nostras et suas. Quam bonum illi esset, si hoc faceret quod Psalmus admonet: Jacta in Domino curam tuam, et ipse te enutriet . Si tunc ille homo noluit esse cautus, nunc homo caveat vel expertus. 3. Confiteamur, intelligamus habere nos Regem immortalem et invisibilem: quem nemo hominum vidit, nec videre his oculishominum vidit, quomodo locutus est cum Moyse os ad os, sicut quis loquitur ad amicum suum? Irruit quaestio non parva. Ait enim Dominus: Non quomodo cum
Abbreviated transcription (Latin):
ait do ꝓph̃a. Cȩli cȩloꝵ ñ te capiunt.
Et quẽ ñ capiunt spacia cȩłi: capũt
angustie cordis humani: ipso dicen¬
te. Inambulabo mn illis: & inbabita
nem apud eum faciemꝰ. Ecce qualẽ
tefecit omĩpotens: qui te creauit. Agnoᷤ¬
ce te pͥus qui sis de cognosees qui te fecit
qui sit. Rex t̾irnus ido mortalis: quia
uisibilis. Rex cȩlestis immortalis. et
inuisibilis. Nex t̾renus cum nichil
creauerit: omĩa tam̃ in potestate.
accepit. Et ñ credis regem qui omĩa
creauit: qͦd cuncta gubernet & regat:
Quomͦ inquis cuncta gubernat. &
regite Ecce tanta mala fiunt in mun¬
do: &e ñ uindicat. O homo. ideo ne¬
gas eiꝰ potentiam: quia magnã ille
exbibet patientiã. Peccantẽ quidem
impunitũ ñ dimittit. seruat eũ aut
penitendo corrigendũ: aut ultimo¬
t iudicio puniendũ. Crede mͥ otu qͥs¬
quis es. qui de malis quereris: qm̃
õs mali sumꝰ. Si ut uis ds malis statĩ

Expanded text:
ait Deo propheta: Coeli coelorum non te capiunt . ait Deo propheta: Coeli coelorum non te capiunt . Et quem non capiunt spatia coeli, capiunt angustiae cordis humani, ipso dicente: Inambulabo in illis, et inhabitabnem apud eum faciemus . Ecce qualem te fecit Omnipotens qui te creavit Agnosce te prius qui sis, et cognosces qui te fecit qui sit. Rex terrenus, ideo mortalis, quia visibilis: Rex coelestis immortalis, et invisibilis. Rex terrenus cum nihil creaverit, omnia tamen in potestate accepit: et non credis Regem qui omnia creavit, quod cuncta gubernet et regat? quomodo, inquis, cuncta gubernat et regit? Ecce tanta mala fiunt in mundo, et non vindicat! O homo, ideo negas ejus potentiam, quia magnam ille exhibet patientiam? Peccantem quidem impunitum non dimittit; servat, aut poenitendo corrigendum, aut ultimo judicio puniendum. Crede mihi, o tu quisquis es qui de malis quereris, quoniam omnes mali sumus. Si, ut vis, Deus malis statim
Abbreviated transcription (Latin):
te deserit: qui utilit̾ nc̃ uisionẽ suã
subtrahit. Ocdi tui eũ ñ capiunt cete¬
rum ipse te om̃i tempore attendit.
Adhibe ocłos fidei. Donne faciẽ eius
respicis: cũ in unigenito eius filio cre¬
dis: Nonne manus eius uides: cum
uniu̾sam creaturã attendis: Nonne
os eiꝰ audis: qͣndo precepta eiꝰ recitari
aduertis: Orationẽ tuã quomͦ fun¬
dis:. nͥ scias te ad illum ꝑuenire. deqͦ
dicit ꝓph̃a ecce ocłi dñi suꝑ iustos.
&e aurrs eiꝰ ad preces eoꝵ: Si autẽ et
pedes eiꝰ queris nosse: audi quos uo¬
luit ẽẽ pedes suos. Quã speciosi pedes
inquit eoꝵ qui annuntiant pacem:
qui annuntiant bona. Conscͥpsimit
membra: s ñ his membris humaniᷤ
totus ẽ. Diximꝰ scd̾m modum intelli¬
gentiȩ humanȩ: ñ scdm ineffabilem
uirtutẽ maiestatis diuine. Uis nosse
qualis site Uide facturam: & intelli¬
ges factorem. ꝑscrutare quȩ fecit: &
intelliges eum qui omĩa crrauit. Ecce

Expanded text:
te deserit, qui utiliter nunc visionem suam te deserit, qui utiliter nunc visionem suam subtrahit: oculi tui eum non capiunt. Caerum ipse te omni tempore attendit. Adhibe oculos fidei. Nonne faciem ejus respicis, cum in ejus unigenito Filio credis? Nonne manus ejus vides, cum universam creaturam attendis? Nonne os ejus audis, quando praecepta ejus recitari advertis? Orationem tuam quomodo fundis, nisi scias te ad illum pervenire, de quo dicit propheta: Ecce oculi Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum ? Si autem et pedes ejus quaeris nosse, audi quos voluit esse pedes suos: Quam pretiosi pedes, inquit, eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona ! Conscripsimus membra: sed non in his membris humanis s est. Diximus secundum modum intelligentiae humanae, non secundum ineffabilem virtutem majestatis divinae. Vis nosse qualis sit? Vide facturam, et intelliges factorem; perscrutare quae fecit, et intelliges eum qui omnia creavit. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
Quid faceremꝰ. si dulcis eẽt: O mun¬
de immunde tenebras pariens: d
faceres si maneres: Quẽ non deciꝑes
dulcis: si amaruᷤs alimenta mentiris:
Uultis dilectissimi ñ inherere mundo:
eligite amare creatorẽ mundi: & re-¬
nuntiate pompis mundanis: quib
Credite. Sic crede: ut desideres uidere
qͦd credis. Dicis aliquis. Ecce credo: &
desidero uidere qͦd credo. Utinam mͥ
ostenderetur: ut fides mea ipsa uisio¬
ne letaret᷑. Si nunc uideres: ñ crederes.
Ido credis: qͥa ñ uides. S ita crede. ut
uideas. fides opus ẽ:uisio dĩ merces ẽ.
Prepostere uis acciꝑe mercedẽ: qͥ ñdũ
laborasti moꝑe. Nonne oꝑanti penes
om̃i te recte a te merces non datur:
nͥ opus  ꝑficiatur: Quod agis cum
conseruotuo: hoc pete a dño tuo. Tibi
confert qͦd ꝑ fidem te exercet. Diffe̾n¬
do uisionẽ suam cõmendat᷑. donũ suũ
ñ negat: ut amplius desideres dila¬
tum: ne uilescat cito datum. Pie tam̃

Expanded text:
Quid faceremus, si dulcis esset? O munQuid faceremus, si dulcis esset? O munde immunde, teneri vis periens; quid faceres si maneres? Quem non deciperes dulcis, si amarus alimenta mentiris? Vultis, dilectissimi, non inhaerere mundo? Eligite amare Creatorem mundi; et renuntiate pompis mundanis, quibus Credite. Sic crede, ut desideres videre quod credis. Dicit aliquis: Ecce credo et desidero videre quod credo; utinam mihi ostenderetur, ut fides mea ipsa visione laetaretur! Si nunc videres, non crederes: ideo credis, quia non vides; sed ita crede, ut videas. Fides, opus est: visio Dei, merces est. Praepostere vis accipere mercedem, qui non laborasti in opere. Nonne omni operanti penes te, recte a te merces non datur, nisi opus perficiatur? Quod agis cum servo tuo, hoc pete a Domino tuo. Tibi confert, quod per fidem te exercet: differendo visionem suam, commendat donum suum, non negat; ut amplius desideres dilatum, ne vilescat cito datum. Nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
catis ambob inguinib. Si ds est:
ite post illum. Si mundus ẽ: ite pꝰt
illum. Si d̾s eligitur: seriiat᷑ illi.
scłm ipsuis uoluntatẽ. Si munduᷤᷤ
eligit᷑: ut qͥd fictũ cor qͣsi deo accom¬
modatur: Quid. qͦd contempto d̾o
sequeris mundũ: & ipse te deserit
mundus: Non uis bonus imple¬
re uoluntatẽ di.: & de te malo im¬
pletur uoluntas di. S equere ad huc
quantũ potes fugitiuũ. & si potes
apprehende eum:tene eum. S uideo¬
ñ potes: fallis te. Ille enim labiles
motus suos torrentis ictu ꝑcurrenᷤ.
dum te uidet inherentẽ sibi & te¬
nentem se: ad hoc te rapit. ñ ut
saluet: s ut ꝑdat te. Quid tͥ cum
pompis diaboli amator xp̃i :
Noli te fallere. O dit enĩ ds̃ tales:
nec int̾ suos deputat ꝓfessores: qͦs¬
cernit uiȩ suȩ eẽ desertores. Ecce rui¬
nosus ẽ mundus: ecce tantis calami¬
tatib repleuit ds mundum. Ecce
amarus ẽ mundus: & sic amatur.

Expanded text:
catis ambobus inguinibus? Si Deus est, catis ambobus inguinibus? Si Deus est, ite post illum: si mundus est, ite post illum. Si Deus eligitur, serviatur illi secundum ipsius voluntatem: si mundus eligitur, utquid fictum cor quasi Deo accommodatur? Quisquis contempto Deo sequeris mundum, et ipse te deserit mundus. Non vis bonus implere voluntatem Dei, et de te malo impletur voluntas Dei. Sequere adhuc quantum potes fugitivum, et si potes apprehende eum, tene eum: sed video, non potes, fallis te. Ille enim labiles motus suos torrentis ictu percurrens, dum te videt inhaerentem sibi et tenentem se, ad hoc te rapit, non ut salvet, sed ut perdat te. Quid tibi cum pompis diaboli, amator Christi? Noli te fallere: odit enim Deus tales, nec inter suos deputat professores, qcernit vitae suae desertores. Ecce ruinosus est mundus, ecce tantis calamitatibus replevit Deus mundum, ecce amarus est mundus, et sic amatur!
Abbreviated transcription (Latin):
sor: introducat᷑ optimus possessor.
Quis ẽ inuasor: Diabolꝰ. Quid inua¬
sit: Hominẽ quẽ ñ fecit: insuꝑ &
decepit. ꝰ romisit ei immortalitatẽ:
& ꝓpinauit iniquitatẽ. Huic uos
renuntiare ꝓfessi estis: in qua ꝓfessi¬
one ñ hominib s d̾o. & angłis eius
conscribentib dixistis. Renuntio.
Renuntiate ñ solum uocib s etiã
morib. Non tantũ sono linguȩ:
s & actu uitȩ. flec tantũ labiis sonã
inimico suscepisse certam̃. ñ in uob̾
post renuntiationẽ inueniat opera
sua: ne iure uos attrahat in seruitutẽ¬
suã. Dep̾henderis enĩ &e detegeris xp̃i¬
ane: qͣndo aliudagis: & aliud ꝓfite¬
ris. fidelis in nomine. aliud demon¬
strans in oꝑe:ñ tenens ꝓmissionis
tuȩ fidem. Modo ingrediens ȩccl̃iã
orationes fuindere: postmodum in
spectaculis istrionib impudice cla¬
mare. Quid tͥ cum pompis diaboli:
quib renuntiasti: Ut quid claudi¬

Expanded text:
sor, introducatur optimus possessor. sor, introducatur optimus possessor. Quis est invasor? Diabolus. Quid invasit? Hominem quem non fecit, insuper et decepit. Promisit ei immortalitatem, et propinavit iniquitatem. Huic vos renuntiare professi estis: in qua professione, non hominibus, sed Deo et Angelis ejus conscribentibus, dixistis, Renuntio. Renuntiate non solum vocibus, sed etiam moribus; non tantum sono linguae, sed et actu vitae; nec tantum labiis sonantinimico suscepisse certamen: non in vobis post renuntiationem inveniat opera sua, ne jure vos attrahat in servitutem. Deprehenderis enim et detegeris, christiane, quando aliud agis et aliud profiteris: fidelis in nomine, aliud demonstrans in opere, non tenens promissionis tuae fidem; modo ingrediens Ecclesiam orationes fundere, post modicum in spectaculis histrionibus impudice clamare. Quid tibi cum pompis diaboli, quibus renuntiasti? Utquid claudi
Abbreviated transcription (Latin):
tra uenena serpentiᷤ. In apocalipsi
ioħis apłi scriptum ẽ hocͥ qͦd staret
draco in conspectu mulieris qͦ pari¬
tura erat ut cum peꝑisset. natũ eiꝰ
comederet. Draconẽ diabolum eẽ:
nullus ur̃m ignorat. M ulierẽ ilła̾
uirginẽ mariam significasse: quȩ
caput ur̃m integra integrũ peꝑit.
Quȩ etiam ipsa figurã in sc sc̃e eccłiȩ
demonstrauit. ut quomͦ filium
pariens uirgo ꝑmansit: ita &e hec
om̃i tempore membra eiꝰ pariat: &¬
uirginitatẽ ñ amitat. Ipsas sen¬
tentias sacratissimi simboli adu¬
uante domino ad exponendũ fusce¬
pimus: & quid singłȩ contineant.
ur̃ĩs sensib intimemꝰ. Parata sunt.
corda ur̃a: qͥa exclusus ẽ mimicus
de cordib ur̃ĩs. Mundata ẽ domꝰ:
ñ remaneat inanis: ne cũ uacuam
desertor inuenerit adducat secum
alios septem nequiores se: & effician¬
tur hominis illius postiora ut eu¬
angłm loquit᷑. peiora pͥoribꝰ. Mox
ut exclusus fuerit pessimus inua¬

Expanded text:
tra venena serpentis. In Apocalypsi tra venena serpentis. In Apocalypsi Joannis apostoli scriptum est hoc, quod staret draco in conspectu mulieris quae paritura erat, ut cum peperisset, natum ejus comederet . Draconem diabolum esse, nullus vestrum ignorat. Mulierem illam virginem Mariam significasse, quae caput nostrum integra integrum peperit, quae etiam ipsa figuram in se sanctae Ecclesiae demonstravit: ut quomodo filium pariens virgo permansit, ita et haec omni tempore membra ejus pariat, virginitatem non amittat. Ipsas sententias sacratissimi Symboli adjuvante Domino exponendas suscepimus, ut quid singulae contineant, vestris sensibus intimemus. Parata sunt corda vestra, quia exclusus est inimicus de cordibus vestris. Mundata est domus, non remaneat inanis; ne cum vacuam desertor invenerit, adducat secum alios septem nequiores se, et efficiantur hominis illius posteriora, ut Evangelium loquitur, pejora prioribus . Mox ut exclusus fuerit pessimus inva
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑ sacratissi¬
mum crucis sig¬
nũ. uos suscepit
in utero sc̃a mat̾
eccłia: que sicut
& fr̃s ur̃os cum summa leticia sp̃ita¬
lit̾ pariet. noua ꝓles futura tantȩ
matͥs: quousq ꝑ lauachrum scm̃
regeneratoᷤ uere luci restituat. con¬
gruis alimentis eos quos portat
pascat in utero: & ad diem partus
sui letos leta ꝑducat: qm̃ ñ tenet᷑
hac sententia euȩ. quȩ in tristicia
& gemitu parit filios: Nec ipsos
gaudentes. s potiꝰ flentes. Hȩcsoluit
qͦd illa ligauit: ut ꝓlem quã ꝑ in¬
obedientiam sui morti donauit:
hȩc ꝑ obedientiã restituat uitȩ.
Omĩa sacramenta quȩ acta sunt &
agunt᷑ in uobis ꝑ ministium ser
uoꝵ di. exorcismis. orationib. can¬
ticis spiritalib. insufflationib. ci¬
licio. inclinatione ceruicũ. humili¬
tate pedum: pauor ipse õmĩ seuri¬
tate appetendus. Hȩc omĩa ut dixi
escȩ sunt. quȩ uos reficiunt in ut̾o:
ut renatos ex baptismo. hilares uos
bolum ꝓtectionẽ parturientis: con¬

Expanded text:
um per sacratissimum crucis signum vos suscepit in utero sancta mater Ecclesia, quae sicut et fratres vestros cum summa laetitia spiritualiter pariet, nova proles futura tantae matris, quousque per lavacrum sanctum regeneratos verae luci restituat, congruis alimentis eos quos portat pascat in utero, et ad diem partus sui laetos laeta perducat: quoniam non tenetur hac sententia Evae, quae in tristitia et gemitu parit filios , nec ipsos gaudentes, sed potius flentes. Haec solvit quod illa ligaverat, ut prolem quam per inobedientiam sui morti donavit, haec per obedientiam restituat vitae. Omnia sacramenta quae acta sunt et aguntur in vobis per minisvorum Dei exorcismis, orationibus, canticis spiritualibus, insufflationibus, cilicio, inclinatione cervicum, humilitate pedum, pavor ipse omni securitate appetendus. Haec omnia, ut dixi, escae sunt quae nos reficiunt in utero, ut renatos ex baptismo hilares vos olum, protectionem parturientis con
Abbreviated transcription (Latin):
rauit in celo. Tercia die. Triduana
pheta ait. Post biduũ resuscitabit
nos: die tercia ueniemꝰ. & quasi
ante luc̃e paratum illum inueniemꝰ
ostendens nos in illo resurgere: qm
dignatus ẽ carnẽ in qua moreretur
a nobis accipere. Quid iam dicam de
figura illa ionȩ ꝓpħȩ: quã ipse dñs
expressius demonstrans ait ad uideoᷤ:
Generatio hȩc generatio nequã est.
Signum querit: &e signum ñ dabit᷑
ei: nͥ signum ione ꝓphȩ. Sicut enim

Expanded text:
rabit in coelo. Crabit in coelo. Cpheta ait, Post biduum suscitabit nos, die tertia veniemus, et quasi ante lucem paratum illum inveniemus : ostendens nos in illo resurgere, quoniam dignatus est carnem in qua moreretur a nobis accipere. Quid jam dicam de figura illa Jonae prophetae, quem ipse Dominus expressius demonstrans, ait ad Judaeos: Generatio haec, generatio nequam est; signum quaerit, et signum non dabitur ei, nisi signum Jon
Abbreviated transcription (Latin):
dit: & potentiã demonstrauit. qͥa de
sepulchro surrexit. Dum in cruce¬
Ipependit. falsa uictoria iudeoꝵ:
dũ de sepulchro surrexit. uera con¬
fusio iudeoꝵ. & sempit̾na uictoria
xp̃ianoꝵ. dum in cruce pependit.
mesti. contristati. disꝑsiq discipłi:
dũ de sepulchro surrexit. gauden¬
tes una in domo sunt congregati.
Dum in cruce pependit. diffiden¬
tia discipłoꝵ. dũ de sepulchro sur¬
rexit. congregauo gentiũ. Dum
in cruce pependit. timore nega¬
uit petrus. dũ de sepulchro surrex¬
it. amore totus credidit munduˢ.
Non solum tunc actum est hoc
certamen:s ce nunc agitur. Pug¬
natur: laborant membra xp̃i Ur¬
gente adu̾sario resistitur illi: q̃m
caput nr̃m iam sedet in cȩlo. Ad
hoc ille pugnare uoluit: ut te doce¬
ret. quomͦ uinceres. S si uires tuȩ
paruȩ sunt. ipsum inuoca saluato¬
rem: ipsum inuoca adiutore. Cũ
te ꝑspererit fidelit̾ inuocantem.
qui ꝓte pependit in ligno: & hic
uictoriã. & coronam uictoriȩ p̾pa¬

Expanded text:
dit; et potentiam demonstravit, cum de sepulcro surrexit. Dum in crucpependit, falsa victoria Judaeorum: dum de sepulcro surrexit, vera confusio Judaeorum, et sempiterna victoria Christianorum. Dum in cruce pependit, moesti, contristati, dispersique discipuli: dum de sepulcro surrexit, gaudentes, una in domo sunt congregati. Dum in cruce pependit, diffidentia discipulorum: dum de sepulcro surrexit, congregatio Gentium. Dum in cruce pependit, timore negavit Petrus: dum de sepulcro surrexit, amore totus credit mundus. Non solum tunc actum est hoc certamen, sed nunc agitur: pugnatur, laborant membra Christi urgente adversario, resistitur illi; quoniam caput nostrum jam sedet in coelo. Ad hoc ille pugnare voluit, ut te doceret quomodo vinceres. Sed si vires tuae parvae sunt, ipsum invoca salvatorem, ipsum invoca adjutorem. Cum te perspexerit fideliter invocantem, qui pro te pependit in ligno, et hic victoriam, et coronam victoriae praepa