comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
riorẽ nob̃ ꝯstitui oppõito no¬
bis alio adũsario. in eã qͦ re
ꝓspexitut si quis alienãdore
aluim nob̾ adũsarĩsuoloco
sb̾stitũt.idq data oꝑa nfra¬
udem mrĩm fecittantinob̾ in¬

Expanded text:
riorem nobis constitui opposito nobis alio aduersario, in eam quoque rem prospexit, ut si quis alienando rem alium nobis aduersarium suo loco substituerit idque data opera in fraudem nostram fecerit, tanti no
Abbreviated transcription (Latin):
neris maxiam scĩam hũit h
centitrianꝯappellatus ẽ ⁊ aprã
uiam strauit.⁊ a qm̃ claudiã
induxit ⁊ depirro murbẽnon
est. primum deusurpatõib
quilib̾ nõ exstat idem apiꝰ
claudius qunudetur ab hĩ
ꝓcessisse . rx. litrerã inuenitu¬

Expanded text:
neris maximam scientiam habuit: hic Centemmanus appellatus est, Appiam uiam strauit et aquam Claudiam induxit et de Pyrrho in urbe non est primum de usurpationibus, qui liber non exstat: idem Appius Claudius, qui uidetur ab hoc processisse, R litteram inuenit
Abbreviated transcription (Latin):
intres partes ppis diuisus
erat ⁊ ex singulis singuucre¬
abantur ur qr tribuũ suffra¬
gio creabantur. ¶Itemq ut
ommasçitasua ꝑlebs defe¬
ferebat duos ex piebe ꝯstitue¬
runt quieciam ediles appella¬
tisunt. ¶Dem cum errariuz
illi quulli p̃eẽnt ꝯstinuti sũt

Expanded text:
in tres partes populus diuisus erat et ex singulis singuli creabantur: uel quia tribuum suffragio creabantur. Itemque ut omnia scita sua pleb‹s› deferebat, duos ex plebe constituerunt, qui etiam aediles appellati sunt. Deinde cum aerarium qui illi praeessent, constituti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
est huic nec ample facłtateᷤᷤ
fuerunt s plurimũ ⁊sius au¬
ditorib sustentatꝰ ẽ. huicĩ
fuit neptis seruir supputu et
o ꝓauum suum seruum su¬
ꝓpucium appellat is ⁊̃ ꝯsurĩ
fuit cum quartino tp̃rib ty¬
berii. s pi̾rimũ incuntate au¬
lgtoritatis hũit eo usq don¬
ec eum cesar cuntate expelłet

Expanded text:
a receptus est. huic nec amplae facultates a receptus est. huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est. Huic fuit neptis Servii Sulpicii: et ideo proavum suum Servium Sulpicium appellat. hic consul fuit cum Quartino temporibus Tiberii, sed plurimum in civitate auctoritatis habuit eo usque, donec eum Caesar civitate pel
Abbreviated transcription (Latin):
ere ⁊ ĩo prrimilibriei grũ
hntur. ¶Post hñc maxie
auctatis funt antheius ca¬
pito qui offilumi secutus
est antistiꝰ labeo qui om̃s
hos aud unt institutꝰ ã ẽa
trebatio exhus antleiꝰ ⁊st
fuit lalronount cũ offtrret᷑
ei ab augusto ꝯsulatus qͦ ĩ
suffectus ficirt ⁊ honorẽ sus¬
ciꝑet. s piurmũ studiis oꝑã
dedit ⁊ totum annumitadi¬
plunimamt᷑ manꝰ u̾santur.
sectas fecerunt.nam antreiꝰ
capito in hus que eitita¬
rrus sabinꝰ mequestuor¬
dine fuit ⁊ pb̃ uce primus
neficiũ dari a tybio cesare
ħ tñnu ꝯcessũ erat int ob¬
it sciamus ante tp̃ra augu¬
neꝙo rensa utiq signata da¬
bant s plerumq uid icibũ
ip̃i stribebant. aut testabant
quiillos ꝯsulebant ¶Primꝰ
diuus augustus ut maior
iꝑsit eis hoc nõ petit s pr̃a¬
ri sołe ⁊ ĩosiquis fiduciam ⁊̃¬
sui hret delectariseppło ad re¬
spondend̃ se ĩparet. ¶Igitur ĩ¬
sabmo ꝯcessum ẽa tyberioce¬
sare ut ppło Rnd̾et quimeq

Expanded text:
ere et ideo parum libri eius grati habentur. Post hunc maximae auctoritatis fuerunt Ateius Capito, qui Ofilium secutus est, et Antistius Labeo, qui omnes hos audivit, institutus est autem a Trebatio. ex his Ateius consul fuit: Labeo noluit, cum offerretur ei ab Augusto consulatus, quo suffectus fieret, honorem suscipere, sed plurimum studiis operam dedit: et totum annum ita diplurima inter manus versantur. sectas fecerunt: nam Ateius Capito in his, quae ei trius Sabinus in equestri ordine fuit et publicae primus neficium dari, a Tib concessum erat. Et, ut obiter sciamus, ante tempora Auguneque responsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi scribebant, aut testabantur qui illos consulebant. primus divus Augustus, ut maior rescripsit eis hoc non peti, sed praestari solere et ideo, si quis fiduciam sui haberet, delectari se populo ad respondendum se praepararet. Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet: qui in
Abbreviated transcription (Latin):
tiq st̃ ꝑti cassiam ⁊ partĩ
ꝓculiam que origo a caꝑito¬
ne. ⁊ labrone ceperat. ¶Las¬
sio celliꝰ. sab̃. successit quipl¬
uumũ temporib uespasi am
potuit ꝓculo pegasus quitẽ¬
poribꝰ uespasiam p̃fectꝰ fuit

Expanded text:
tim Cassiani, partim Proculiani, quae origo a Capitone et Labeone coeperat. Cassio Caelius Sabinus successit, qui plurimum temporibus Vespasiani potuit: Proculo Pegasus, qui temporibus Vespasiani praefect
Abbreviated transcription (Latin):
nec quisq̃m ante hũcaut pꝰ
huc haenoĩe cegnominatus ẽ
gauis scipionasica qui opti
a senatu appellatus ẽ. curĩ p̾l¬
ice domus insacrauia dataꝙ¬
fatiliꝰ esuli posset. ¶ Dem̃qui¬
tus muciꝰ quiad cartagien¬
ses missus e legans cumes¬
sent duetessare poĩte. una pa¬
cis alta uelli arbitrio sibida¬
to utram uellet reftrre romã
utrumq sustuuit.⁊ ait carta¬
mauent accipere ¶Post hos ĩ¬
fuit tyberius torrutamꝰ ut
dixiqui primus ꝓfic̃icpiteꝰ¬

Expanded text:
nec quisquam ante hunc aut post hunc hoc nomine cognominatus est. Gaius Scipio Nasica, qui optimus a senatu appellatus est: cui etiam publice domus in sacra uia datafacilius consuli posset. deinde Quintus Mucius, qui ad Carthaginienses missus legatus, cum essent duae tesserae positae una pacis altera belli, arbitrio sibi dato, utram uellet referret Romam, utramque sustulit et ait Cartmallent accipere. Post hos fuit Tiberius Coruncanius, ut dixi, qui primus profite
Abbreviated transcription (Latin):
fũnt. attiuus aũt primus
appło sapiens appeliatus :
quinscribitur triptita qurĩ
uberueluti cunabulaniris⁊
tinet. triptita aũt dicitur qd̃¬

Expanded text:
fuerint, Atilius autem primus a populo Sapiens appellatus esqui inscribitur "tripertita", qui liber veluti cunabula iuris continet: tripertita autem dicitur, q
Abbreviated transcription (Latin):
fex maximus ius cunle ꝯstit
itores fũnt qmpiures s p̾¬
cipue au̾ctatis acquiliꝰgaliꝰ
balbus lutulꝰ sextus papiriꝰ
garꝰ ibentiꝰ ex quib gallũ
maxime au̾ttatis ap̃ ppłm
fuisse. sermus dicit omnes
cantur. Aicquin ꝑ se eoꝵ scri¬
pta nõ tauaextantut ea hõi¬
nes appetunt. demq necũs
scriptura iporum quoq me¬
moria habetur. ¶Seruusã
sulpitius cũmcãis orãdisĩ
primum letum aut ꝓcerto
post martiũ tullium optin
traditũrad ꝯsulẽdum quĩ¬
tum mutiũ dereamiti sui ꝑ¬
disse de iure seruius parum
intellexiss ¶Itm quĩtum
quinto mutio. nãq enim
dixisse turpe eẽpricio ⁊ nob¬
ili⁊ cãs orantiuis inquo
ũsareturignorare ea uelut
cos de quib locutisumus
adut instituto ab albo uti
no. instruct aũt maxime
a gallo acquilio qui fuit
eius extant tͥtine comple¬
tat ꝓ rostris augusti hiuꝰ¬
aũtꝰ uolumina cumpsa ext¬
ant relinquit aũt ꝓpe cent̃
⁊ atuaginta libros ad ħ ꝑ

Expanded text:
fex maximus ius civile primuitores fuerunt complures, sed praecipuae auctoritatis Aquilius Gallus, Balbus Lucilius, Sextus Papirius, Gaius Iuventius: ex quibus Gallum maximae auctoritatis apud populum fuisse Servius dicit. omnes minantur: alioquin per se eorum scripta non talia exstant, ut ea ‹om›nes appetant: denique nec uersascriptura ipsorum quoque memoria habetur. Seruius ‹autem Sulpicius› cum in causis orandis primum locum aut pro certo post Marcum Tullium optineret, traditur ad consulendum Quintum Mucium de re amici sui pdisse de iure Serui‹us› parum intellexisset, iterum Quintum Quinto Mucio: namque eum dixisse turpe esse patricio et nobili et causas oranti ius in quo uersaretur ignorare. ea uelut eos, de quibus locuti sumus, audiit, institutus a lio, instructus autem maxime a Gallo Aquilio, qui fuit eius extant Cercinae confecstat pro rostris Augusti. huius volumina complura exstant: reliquit autem prope centum et octaginta libros. Ab hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ddebant. ¶uris ciius scien¬
cientiampiunmi⁊ marimiu
uni ꝓfessi sunt. s quieoru
maxime dignaratis ap pop¬
ulumromanum funt eorũ
inp̃senciam̃tio henda ẽ utꝓ
pareat a quibo ⁊ qualz hui

Expanded text:
. Iuris civilis scientiam plurimi et maximi viri professi sunt: sed qui eorum maximae dignationis apud populum Romanum fuerunt, eorum in praesentia mentio habenda est, ut appareat, a quibus et qualibus
Abbreviated transcription (Latin):
ceteriaut ad huc uł in latẽti
ius ciileretine cogitabant
soiumq ꝯsultatorib uata¬
re pocius qm disc̾e uoic̃tib
se pr̃abant ¶ Funt aũt in pͥmiᷤ
pitus pb̃luis papinus quile¬
ges regias munum ꝯtulit ao
ris cuius maximũ ꝯsiliumin

Expanded text:
ceteri autem ad hunc vel in latenti ius civile retinere cogitabant solumque consultatoribus vacare potius quam discere volentibus se praestabant. Fuit autem in primis peritus Publius Papirius, qui leges regias in unum contulit. ab ris, cuius maximum consilium in
Abbreviated transcription (Latin):
ex omnbꝰ suis partib ꝯstar¬
et ⁊ certe cuuisq rei potissĩa
pars prĩcipium ẽ dem̃ si info¬
ro causas dicentib nephas
ut ita dixerim udetur cẽ nua
p̃facione facta iuditiremer¬
ponere qnͣto magis intpta¬
cionem ꝓmittentib in ꝯuei

Expanded text:
ex omnibus suis partibus constaret: et certe cuiusque rei potissima pars principium est. deinde si in foro causas dicentibus nefas ut ita dixerim videtur esse nulla praefatione facta iudici rem exponere: quanto magis interpretationem promittentibus i
Abbreviated transcription (Latin):
ut pretor quo crearetur. ꝗ¬
primo irbanus appellatꝰ
est ꝙ murbe ius redderet.
Post dem aliquot annos
nõ sufficiente eo pretore ꝙ
inlitibꝰ uidicandis sunts
flatores ⁊ trumi uni capit¬
ales quicarceris custrlia
habent ut cum animadũti
oportẽt infuentu eor fieret.

Expanded text:
ut praetor quoque crearetur, qui urbanus appellatus est, quod in urbe ius redderet. Post aliquot deinde annos non sufficiente eo praetore, in litibus iudicandis sunt cflatores, et triumviri capitales qui carceris custodiam haberent, ut cum animadverti oporteret interventu eorum fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
uelli gerendi causa legiones
erantrelictis ducib pristin¬
tem transtulerunt omnisq
plebs urbana mox eodẽse
pb̃lica sumn statũ recep̃ ¶ De¬
incumpost aliquot annios
ꝯtend̾et ⁊ cum prib ⁊ uellet
suo queq corpore ꝯsules
creare ⁊ pr̃es ⁊ pr̃es recusarẽt.
fcm̃ ẽ ut tribum militũ trea¬
rentur partim ex plebe. partĩ
expr̾ibꝰ ꝯsulari pot̾tate. hu¬
q ꝯstituti st uario numero
Dem̃ cum placuiss creari⁊
ex piebe esules ceperunt ex
utroq corpore ⁊stituitunc
ut auquos piures patres
haberent. piacuit duos ex

Expanded text:
belli gerendi causa legiones erant, relictis ducibus pristin transtulerunt, omnisque plebs urbana mox eodem sepublica suum statum recepit. Deinde cum post aliquot annos contenderet cum patribus et vellet ex suo quoque corpore consules creare et patres recusarent: factum est, ut tribuni militum crearentur partim ex plebe, partim ex patribus consulari potestate. hique constituti sunt vario numero: Deinde cum placuisset creari etiam ex plebe consules, coeperunt ex utroque corpore constitui. tunc, ut aliquo pluris patres haberent, placuit duos ex
Abbreviated transcription (Latin):
Et quia magratibo uesper¬
tims tp̃ribꝰ in publicumẽe
tiaitib fungi ¶Capꝑtadem̃
sardnua unox ticilia. Item
creatisunt partim qui urb¬
amsrebo partim qui ꝓuĩ¬
cialib peẽnt. ¶Dem̃ corne¬
lius siua qones pḃlicaᷤᷤ
ꝯstitiutueluti defalso deꝑ
ricidio desictarus.⁊ p̃tores
ulris cesar duos preroreᷤᷤ
⁊ duos ediles qui fium̃to
p̾eẽnt. ⁊ a cerere terales ꝯst¬
iles sunt creati Cuius
deiomissis ius dicerenter
quibunum diuustitus
nerria quemt̾fiscum ⁊ pri¬
uatum ius diccretita .x.¬
ens mrepublica suntma¬
grãtus obseruantur. quo¬
ciens aũt ꝓficistũtur umis
relinquitur quiius dicat
isq uocatur p̃fettus urbis
qui p̃fectus olimurbis ⁊¬
stiruehbatur. postra fere lati¬
narumferiaꝵ cã introductũ
est⁊ quotanms obsuatur.
nam p̃fectus annone. ⁊ug¬
ilum nõ sũt magratus s

Expanded text:
Et quia magistratibus vespertinis temporibus in publicum esse stratibus fungi. Capta deinde Sardinia, mox Sicilia, item creati sunt, partim qui urbus, partim qui prouincialibus praeessent. deinde Cornelius Sulla quaestiones publicas constituit, ueluti de falso, de parricidio, de sicariis, et praetores Iulius Caesar duos praetores et duos aediles qui frumento praeessent et a Cerere cereales constiles sunt creati. diuus deicommisso ius dicerent, ex quibus unum diuus Titus Nerua qui inter fiscum et priuatos ius diceret. ita ens in re publica sunt magistratus, observantur: quotiens autem proficiscuntur, unus relinquitur, qui ius dicat: is vocatur praefectus urbi. qui praefectus olim constituebatur: postea fere Latinarum feriarum causa introductus est et quotannis observatur. nam praefectus annonae et vigilum non sunt magistratus, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ta ¶Et tumplacuissz leges
quoq fi̾ latum ẽ ad ppłmmu¬
ti omnes magratus seab¬
dicarent. quo .x. iiri ꝯstim¬
ti announo cum magr̃atuz
progirent sibi ⁊ cum inuni¬
ose trattarent neq uellent
deinceps suffictre ma grãti¬
tib ut ip̃i ⁊ factio sua ppetu¬
orempublicam occupatam
minatc̃e eo rem.pu. ꝑduxt¬
erunt ut ex̃tius. are .pu. sete¬
deret ¶Initium filus se ces¬
sionis dicitur ungimus d̾ĩ
quicum ar̃adũtiss apium
ab dixisse⁊ scõm eum quiĩ
seruitutẽ ab eo suppoitus
petierat dixisse cautumq.a¬
more unrginis omnefas ⁊⁊
nephas miscuisseindigu¬
seruancia in ꝑsona fiue sue
defrcisset. ut pote cum prutꝰ

Expanded text:
 Et cum placuisset leges quoque ferri, latum est ad populum, uti omnes magistratu se abdicarent, quo decemviri constituti anno uno cum magistratum prorogarent sibi et cum iniuriose tractarent neque vellent deinceps sufficere magistratibus, ut ipsi et factio sua perpetuo rem publicam occupatam minatione eo rem perduxerant, ut exercitus a re publica secederet. initium fuisse secessionis dicitur Verginius quidam, qui cum animadvertisset Appium abdixisse et secundum eum, qui in servitutem ab eo suppositus petierat, dixisse captumque amore virginis omne fas ac nefas miscuisse: indignobservantia in persona filiae suae defecisset utp
Abbreviated transcription (Latin):
est catho. dcĩn martus catho
princeps portie familie curꝰ
⁊ ubri extant s ⁊ plurimi fui¬
⁊ eius ex quibo cefi oriuntur.
Post hos funt pubuiꝰ mutiꝰ
⁊ brutus ⁊ mamiuus quifũ¬
imonum̃tta illi duo esular¬

Expanded text:
est Cato. deinde Marcus Cato princeps Porciae familiae, cuius et libri exstant: sed plurimi filii eius, ex quibus ceteri oriuntur. Post hos fuerunt Publius Mucius et ‹B›rutus et Manilius, qui funmenta. illi duo consular
Abbreviated transcription (Latin):
Sigititur ꝯstituto principe da¬
tum est ꝙ ius ut ꝙ ꝯstituis
uituraut est ꝓprium ius ci¬
uile ꝙ sine scripto insolapr¬
udencim int̃ptacione con¬
sistit. aut sunt legis actões
que formã agendiꝯtinent.
aut plebiscitum ꝙ sñ aũctr¬
ꝯsłtumꝙ solum senatu ꝯsti¬
tuentenroutitur sine lege. au
ꝓcessum ꝯgiitum ⁊ consequ¬
ens est ut demagratuũ nõi¬
b ioriginalecognoscamus
quiaut exposiumꝯpeos qui
umdicendo p̃sunt effrctus rei
cotidie in melius ꝓdicicrad
o cuitatis huius ꝯstat reg¬
es omnẽ potestatem Nabu¬
isse husdẽ temporib ⁊ tribu¬
num celerum fuisse ꝯstat. Is

Expanded text:
igitur constituto principe datum est ei ius, ut quod constituissuitur, aut est proprium ius ciuile, quod sine scripto in sola prudentium interpretatione consistit, aut sunt legis actiones, quae formam agendi continent, aut plebi scitum, quod sine auctquod solum senatu constituente inducitur sine lege, autprocessum cognitum consequens est, ut de magistratuum nominibus et origine cognoscamus, quia, ut exposuimus, per eos qui iuri dicundo praesunt effectus rei cottidie in melius produci. Qo civitatis huius constat reges omnem potestatem habuisse. Isdem temporibus et tribunum celerum fuisse constat: is
Abbreviated transcription (Latin):
tinet appellatur ius cuule ᷤ¬
flauianum sicuti illud iꝯ
cuule papimanũ namnec
geneus flaiius de suo ꝗc¬
quam adiecit ubro. ¶Au¬
gestente cuutatequi ade¬
rant q̃dam genera agen¬
pet multum tp̃ris spatiũ
sextus elius alias actões
composuit ⁊ librum ppł̃ode¬
itut plebs indiscordiam
sibiq uira ꝯstitueret que
iira plebistita uoaitur.
moxcum reuccata ẽplebs
quia diffitileplebs ⁊ueĩre
cepit ppis ccite muito diffic¬
iuus intanta turba homi¬
num ncc̃tas ip̃a curã rei pb̃.
ad senatum deduxitutate¬
pit senatus seintponere et
quicquid ⁊siituiss ⁊ ꝯseru¬
abatur idq ius appellatuir
senatus ꝯsuitum. ¶ Eodẽ
tempore ⁊ magititoiura ueo¬
debanti ut scirẽt ciues ꝙ uis¬

Expanded text:
inet, appellatur ius civile Flavianum, sicut ille ius civile Papirianum: nam nec Gnaeus Flavius de suo quicquam adiecit libro. augescente civitate quia deerant quaedam genera agenst multum temporis spatium Sextus Aelius alias actiones composuit et librum populo deit, ut plebs in discordiam sibique iura constitueret, quae iura plebi scita vocantur. mox cum revocata est plebs,quia difficile plebs conuenire coepit, populus certe multo difficilius in tanta turba hominum, necessitas ipsa curam reipublicae ad senatum deduxit: ita coepit senatus se interponere et quidquid constituisset obseruabatur, idque ius appellabatur senatus consultum. Eodem tempore et magistratus iura reddebant et ut scirent ciues,
Abbreviated transcription (Latin):
ascĩa ⁊ acites ap̃ couegiũ pon¬
tificumerant ex quibꝰ ꝯstitu¬
ebatur quisq quo anno p̃e¬
sset priuatis ⁊ ferc ppis ãnis
ꝓpecẽtum hac ꝯsuctudineu¬
sus ẽ. postea aũt cum appius
claudi ꝓposuiss ⁊ ad for̃m
redigiss has actoes genoꝰ
flamꝰ scriba eius libertinrĩ
filius sb̃reptũ ubrũ ppło t̃¬
didit et adco gratum fuit co
munus pplo ut tribimus i¬

Expanded text:
ia et actiones apud collegium pontificum erant, ex quibus constituebatur, quis quoquo anno praeesset privatis. et fere populus annis prope centum hac consuetudine usus est. Postea cum Appius Claudius proposuisset et ad formam redegisset has actiones, Gnaeus Flavius scriba eius libertini filius subreptum librum populo tradidit, et adeo gratum fuit id munus populo, ut tribunus
Abbreviated transcription (Latin):
dicio ⁊ castitatẽ fiulie sue uite
quoq eius prefendamput¬
aretarepto cultro detab̾na
iaiionis filiam int̃fecit m
hoc .s. ut morte uirgims cõ¬
tumeliam stupri arcereta
ꝓtinis recens ⁊ cede madẽ¬
q adhuc fiue cruoreadcõ¬
militone ꝯ fugit quiumũ¬
si de algido monte ubitũc

Expanded text:
et castitatem filiae uitae quoque eius praeferendam putaret, arre‹p›to cultro de taberna lanionis filiam interfecit in hoc scilicet, ut morte uirginis contumeliam stupri arceret, ac protinus recens a caede madenteque adhuc filiae cruore ad commilitones confugit. qui uniuersi de Algido, ubi tunc
Abbreviated transcription (Latin):
gem. idq ꝓpe .xx. annis pas
sus postea ne diutius ħ fi
rentur leges a grecis cuita¬
tib⁊ ciitas fundareturle¬
gib qͣs intabuias eborcas
prescriptas ꝓrostris comp

Expanded text:
m: id prope XX annis passus est. Postea ne diutius hoc frentur leges a grecis civitatibus et civitas fundaretur legibus: quas in tabulis eboreis prescriptas, pro rostris compo
Abbreviated transcription (Latin):
quibint se hommes disce¬
btarunt. quas acciones ne
ppłs ꝓut uellet institũ et cer¬
tas sollempnes q ẽeuouie¬
runt. ⁊ appellatur ħ pars in¬
ris legis acrões .i. legitinne

Expanded text:
quibus inter se homines disceptarent: quas actiones ne populus prout uellet instituere‹t›, certas sollemnesque esse uoluerunt: et appellatur haec pars iuris legis actiones, id est legitimae
Abbreviated transcription (Latin):
mumuti leges ⁊ corng̾ent¬
⁊ si opus ec̃teos int̾p̃tarẽtur.
neq ꝓuitatio ab eis sicare¬
liquis magr̃atib fieret qui¬
⁊ ip̃i ammadũtriunt aliꝗd
deesseistis primis legibzĩor
seqñti anno auas duaᷤend̃

Expanded text:
mum, uti leges et corrigerent, si opus esset, et interpretarentur neque provocatio ab eis sicut a reliquis magistratibus fieret. qui ipsi animadverterunt aliquid deesse istis primis legibus ideoque sequenti anno alias duas ad
Abbreviated transcription (Latin):
tur inciuitate nr̃ay honora¬
rum. ¶Pretorquo ius red.¬
dere dititur etiam cuminiq̃
a signficatõe uis diciturriceꝰ
inquo ius redditur appribe
couata ab eo ꝙ fit in eo ubrĩ¬

Expanded text:
tur in civitate nostra ius honorarium. praetor quoque ius reddere dicitur etiam cum iniqua significatione ius dicitur locus in quo ius redditur, appellatione collata ab eo quod fit in eo ubi
Abbreviated transcription (Latin):
nep ommaregiampoitatem
sibiũroicarent lege latafim
est utab eis ꝓuccatio eẽt ne¬
uepossent incapud cius roĩ¬
est ulis ut cor̾tere possentet
inuincła publica duti iubere¬
nt. ¶ Post dem̃ cuncensus ĩ¬
iam a maiori tempore aug̃¬
endus ẽẽt ⁊ ꝯ suies nõ suffi¬
tent hiic quop offico cen¬
sores ꝯstitutisunt ¶Ppło
tuns inferentur int̾ditere
exigente placuit maioris pot¬
estatis magr̾atuum ꝯstitu¬
i ¶Itaq dictatores ꝓditist̃
atiib nec ꝓuecandi ius fue¬
rit ⁊ quibꝰ etiamcapitis aĩa¬
duersio data ẽ hũc magratũ
q̃m summã pot̾tatem hebat
nõ erat phas uit sextũ mẽ¬
semretineri⁊ hus dictatori¬
b magñ equitum ungebãt
sic quomo regib tubum
telerum ꝙ officium fere tale
erat quale hedie p̾fectoꝵ p̃t¬
orio magr̃atus tn heba̾tur
legituun. ¶ Unsd̃ tp̃rib cu
plebs a prib se censissean

Expanded text:
er omnia regiam potestatem sibi uindicarent, lege lata factum est, ut ab eis prouocatio esset neue posse‹n›t in caput ciuis Romaest illis, ut coercere possent et in uincula publica duci iuberent. Post deinde cum census iam maiori tempore agendus esset et consules non sufficerent huic quoque officio, censores constituti sunt. Populo itimis inferrentur, interdum re exigente placuit maioris potestatis magistratum constitui: itaque dictatores proditi sunt, a quibus nec prouocandi ius fuit et quibus etiam capitis animaduersio data est. hunc magistratum, quoniam summam potestatem habebat, non erat fas ultra sextum mensem retineri. Et his dictatoribus magistri equitum iniungebantur sic, quo modo regibus tribuni celerum: quod officium fere tale erat, quale hodie praefectorum praetorio, magistratus tamen habebantur legitimi. Isdem temporibus cum plebs a patribus secessis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ut diu̾sis edibꝰ uł horis
ducatur. ¶Si aqueductus.
ut haustus aquesufficiens
niut ⁊ boues ꝑ quos fundus
coliturm intmno agro pastan¬
tur. qm ẜuitutem imponi pos
antur coactiq heantur autpe¬
dam̃ta ad uineã ex uicinipre¬
plio sumantur ꝯstitui posse
scribit. ¶ Eodem ubro ait uit¬
ino cuius lapiditine fundotu
Qui bt haustusit quoz hr̃e
uideturad hauriend̾ ut ait
uetin hauriendi messe i adit¬
umi. siuetm̃ adeundi ad fon¬
tem ineẽ ⁊ Haustum. ħ de hau¬
stu ⁊ fonte priuato ad fontẽ
⁊tere. ⁊ siquis tm̃ haustum
utes it̾ ad aꝙͣ appeliandi. si p̃¬
dufructus maxime in petore

Expanded text:
 ut diversis diebus vel horis ducatur: si aquae ductus vel haustus aquae sufficiens ni, et ut boves, per quos fundus colitur, in vicino agro pascantur: quam servitutem imponi possantur coactique habeantur et pedamenta ad vineam ex vicini praedio sumantur, constitui posse scribit. Eodem libro ait vicino, cuius lapidicinae fundo tuo Qui habet haustum, iter quoque habere videtur ad hauriendum et, ut ait tantum hauriendi, inesse et aditum sive tantum adeundi ad fontem, inesse et haustum. haec de haustu rtere et si quis tantum ‹haustum›utes, item ad aquam appellendi, si praedii fructus maxime in pecore
Abbreviated transcription (Latin):
ambulãdi. nam⁊it iactum ĩ.
se uiaꝯtinet ¶Elqueductus
est ius cducendi aqmꝑfundũ
putanda sunt aq̃ haustus. pec¬
oris ad aqin appulsus iuspas¬
cendi. caiciscoquẽdearene fodl¬
iende ¶Oradicio piane ⁊ poi¬
encia Fintutuminducet offici¬

Expanded text:
actum in se via continet. Aqueductus est ius aquam ducendi per fundum putanda sunt aque haustus, pecoris ad aquam appulsus, ius pascendi, calcis coquende, arene fodiende. Traditio plane et patientia servitutum inducit offi
Abbreviated transcription (Latin):
pdiorum sunt
ductus. It̃ est ius eñ¬
di ambulãdi homins ñ ĩiumẽ¬
tum agendius uehiculum.
Actus estius agendi uł ium̃¬
tum uł uehitulũitaq quiiter
b̾t actum non ht. Qui actum

Expanded text:
sunt ductus. iter est ius eundi, ambulandi homini, non etiam iumentum agendi vel vehiculum: actus est ius agendi vel iumentum vel vehiculum. itaque qui iter habet, actum non habet; qui actum
Abbreviated transcription (Latin):
duce liceat. Nansi liceat ñ d̾
edificato edificio ẜuitutẽ ꝯst¬
itũe.q̃renõ eque liceat nõd̃
muenta aq̃ eande estituere
seruitutẽ. ⁊ sinc q̃rere liceat
ced̾e possumꝰ ⁊̃ utiñuenta du¬
caturcedi potest.
alit̃ meumfiet uisq̃ si om̃es
cedãt ⁊ nouissia dem̃ cessc̃e sr̃i¬
tñ dicetur ⁊ añꝙ̃ nouissimus
cesserit eos qui. intecesserunt
uetare uti cesso iure nõ posse

Expanded text:
ducere liceat: nam si liceat nondum aedificato aedificio seruitutem constituere, quare non aeque liceat nondum inuenta aqu‹a› eandem constituere seruitutem? et si, ut quaerere liceat, cedere possumus, etiam ut inuenta ducatur, cedi potest. si omnes cedant et nouissima demum cessione superitamen dicetur et antequam nouissimus cesserit, eos, qui antea cesserunt, uetare uti cesso iure non posse
Abbreviated transcription (Latin):
ti sifignunas herent in quibꝰ
eauasa fierent quib fructus
eius fundi exportarentur sic
in quibdamfitut amphoris
umimeuehaturautut doli¬
a fiant uł teguie ad iullã edi¬
ficandam. S siit uasa uem¬
erit. ¶tem longe recedit ab ĩ¬
usufructu iuscaltis coquẽde
⁊ lapidis eximendi ⁊ harene
fccliende edifirandi ius eius
gr̃a fit ꝙ infundo est ¶temri¬
suue cedue ut pedam̃ta inui¬
neis nõ desint.¶Quid ergosi

Expanded text:
ti si figlinas haberet, in quibus ea uasa fierent, quibus fructus eius fundi exportarentur sicut in quibusdam fit, ut amphoris uinum euehatur aut ut dolia fiant, uel tegulae uel ad uillam aedificandam. sed si, ut uasa uenerit.Item longe recedit ab usu fructu ius calcis coquendae et lapidis eximendi et harenae fodiendae aedificandi eius gratia quod in fundo est, item siluae caeduae, ut pedamenta in uin
Abbreviated transcription (Latin):
erit excepõncc̃ria. ¶Si totus
ageritiniaut actuiseruit. do¬
minus in eo agronich̃ facere
pot quo seruitus impediatur
re d. ¶Latitudo actus itmm̃s
legittima debetur. ¶ Sugus
nõ adiecta iatitudĩe noiatoe̾¬

Expanded text:
erit necessaria.Si totus ager itineri aut actui seruit, dominus in eo agro nihil facere potest, quo seruitus impediatur, re debet.Latitudo actus itinerilegitima debetur.Si locus non adiecta latitudine nominat
Abbreviated transcription (Latin):
notatur quamea de q̃ꝓnũc¬
iatum est calumpnie tã ea
erit seruand qui calumpn¬
ie cã passus est filiam in po¬
test.ite hebat in possc̃em uẽ¬
tris nomine mitti.

Expanded text:
notatur quam ea, de qua pronuntiatum est calumniae causa eaerit seruandum, qui calumniae causa passus est filiam, quam in potestate habebat, in possessionem uentris nomine mitti.
Abbreviated transcription (Latin):
altĩ mipta sit et siña edicti
punitur. ¶Cum ã ftm not¬
cias uel sponsalia ⁊ ꝯstitu¬
at qm uxorẽ ducere ur nõ
pot̾ uł fas nõ est erit nota¬
tus. ¶Ex compinisso arbi
Aliquid ꝓnũciatũ est sit.
an qͥdam extunsetus sint
int̾lccuta. n⁊̃ exhis infa¬
mia nõ mrogatur ¶Bena
grauior ultra legẽ impoita
ititum ẽ ⁊ rensumut puta
sieum qui ꝑte bonoꝵ mul¬
ctari debuit p̾ses relegau̾it.
circo nõ eẽ infamẽ. ¶ E sum
cã furtinec mamfesti in q̃d¬
mplumiutexꝯdẽpnaũit on¬
etał quite reꝵ pena aucta. ⁊̃
nam exfurto ñmamfesto
indupiũ enemmri debint.
rum hãt ẽe estimatt̾em ei nõ
conseruasse. ¶Qnͣuis sumi
pena pecumaria eum oñass
m̃sattum cum eo uidetiur
Crm̃i stellionatꝰ infaa
irregat dĩpnato qm̃ius pub¬
licum non ẽẽ iudicium.

Expanded text:
alteri nupta sit, ex sententia edicti punitur. Cum autem factum nottias uel sponsalia constituat, quam uxorem ducere uel non potest ‹uel› fa‹s› non est, erit notatus. Ex compromisso arbitaliquid pronuntiatum sit an quaedam extrinsecus sunt elocuta: nam ex his infamia non inrogatur. Poena grauior ultra legem imposita itu‹tu›m est et responsum. ut puta si eum, qui parte bonorum multari debuit, praeses relegauerit:circoque non esse infamem. sed si in causa furti nec manifesti in quadruplum iudex condemnauit, oneratum quidem reum poena auct‹a›, nam ex furto non manifesto in duplum conueniri debuit: uerum hanc rem existimationem ei non conseruasse, quamuis si in poena non pecuniaria eum onerasset, transactum cum eo uidetur. Crimen stellionatus infamiam irrogat damnato, quamuis publicum non est iudicium.
Abbreviated transcription (Latin):
accipere debemus miutẽ calli¬
gatum. ur siquisaliꝰ usq
ad cẽturionẽut p̃fectũ coh¬
ortis ut aueur legionisrtͥ
bunum sucohortis siuele¬
gionis dimissus e ¶Nec
c ab imptore missum hẽ
nota laboraresergo ⁊ si dux
cum ex̃titu p̃ẽ dimissꝰerit.
notatur.⁊ si princeps dimm¬
serit.⁊ adiec̃it ignomme c̃
cã eum semittere ut pimq
icto p̃toris eum infamiai¬
cẽ no tatum. nõ tñsi citraĩ¬
cipis successor ei datus est¬
unam cohortem nunar
nẽ uł iegiones cũ siis au¬
xiuis ab imꝑatore ꝯmissaᷤ

Expanded text:
em caligatum, uel si quis alius usque ad centurionem, uel praefectum cohortis uel alae uel legionis, uel tribunum siue cohortis siue legionis dimissus est. hocausa ab imperatore missum hac nota laborare: e‹r›go et si dux cum exercitui praeest dimissus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causa se mittere, ut plerumque icto pesse notatum: non tamen si citra incipis successor ei datus estunam cohortem neque unem vel legiones cum suis auxiliis ab imperatore commissas
Abbreviated transcription (Latin):
de adultus infamis est ut up
sa sertentia eum sacram̃toig¬
Ait pͥtor quiinscenamꝑdie¬
rit infamis ẽ. Scena e ut labo
quol lodo ubi quis esistat
culicã admittantur. eos n q
⁊ omnes pp̃premiũ inscenã
ꝓdeuntes famos ẽe pegasꝯ
nerua fiuꝰ responderunt.

Expanded text:
, ita infamis est, ut etiam ipsa sententia eum sacramento igAit praetor: 'qui in scaenam prodierit, infamis est'. scaena est, ut Labeo quolibet loco, ubi quis consistat culi causa admittantur. eos enimet omnes propter praemium in scaenam prodeuntes famosos esse Pegasus et Nerua filius responderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uti n exustitu n agitatores
nec qui aqm equis sꝑgunt
cet̃aq eoꝵ minist̾ia q̃ ctami¬
mb sacris deseruumt igno¬
numosi heantur. ¶Design¬
atores ã quos greci appeliã¬

Expanded text:
ici neque xystici neque agitatores nec qui aquam equis spargunt ceteraque eorum ministeria, qui certaminibus sacris deserviunt, ignominiosi habeantur. Designatores autem, quos Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
uerba dñt in faĩ¬
tuendi pottas fu̾it dimissꝰ
crit. quiartis luditre ꝓmĩ¬
ciandi uecã inscenam ꝓde¬
rit ꝓdierit : quilencciniu
fec̾it qui in iudicio pb̃ uco
carĩpme p̃uaricatõnis ue
cã fecisse quid iudicatuscr̃
qui furti. iu uonor rapto¬
rum imuuriar dedolomalo
⁊ fraude suo nommne dãp¬
natus pactus ueerit queꝓ
quieam quein pot̾tate eiꝰ
cẽt genero mortuo cumeũ
mortuum ẽẽ sciret int᷑ idĩ
tp̃c quo elugere mrimoris
c̃ anteqm uirum elug̾et in
uesciens quis uxorẽ dux̾it
in uissu eius inciuꝰ pot̾ta

Expanded text:
uerba dicunt: 'Infatuendi potestas fuerit, dimissus erit: qui a‹r›tis ludicrae pronuntiandiue causa in scaenam prodierit: qui lenocinium fecerit: qui in iudicio publico calumniae praeuaricationisue causa quid fecisse iudicatus erit: qui furti, ui bonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo et fraude suo nomine damnatus pactusue erit: qui qui eam, quae in potestate eius esset, genero mortuo, cum eum mortuum esse sciret, intra id tempus, quo elugere uirum moris est, antequam uirum elugeret, in ue sciens quis uxorem duxerit non iussu e
Abbreviated transcription (Latin):
sidis ꝓuincie calido comẽto
uid̃is accusacõis instigator
fuisse pocius pudor pecis
oñatur qm̃ ignomima ui¬
detur irrogari. nõ enm qui
exhortatur mandatoris ope¬
ra fungitur.
intendit gno seio qĩ miuri¬
am atq passus atq in eam
rem testatoem ap̃ p̾fectum p̃.¬
torio recitauit p̃fectus fide rĩ
U̾ita testatõnum nullã iniu
riam luciũ titiũ passũ ẽẽ agn¬
io seio ꝓnũtiuuit. Quero. ain
testes quoꝵ testiouun repb¬
atum est nĩ ex faiso testio ĩt̾
infames heantur. pauł. 1.¬

Expanded text:
sidis prouinciae 'callido commento uideris accusationis instigator fuisse' pudor potius oneratur, quam ignominia uidetur irrogari: non enim qui exhortatur mandatoris opera fungitur. intendit Gaio Seio quasi iniuriam passus atque in eam rem testationem apud praefectum praetorio recitauit: praefectus fide non habita testationis nullam riam Lucium Titium passum esse a Gaio Seio pronuntiavit. quaero, an testes, quorum testimonium reprobatum est, quasi ex falso testimonio inter infames habentur. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝯtẽpnatus fu̾it ñ labort
infanna. ⁊ ĩo nec ꝓcurtor ĩ¬
meus ul defensor uł tutor
uł curator uł h̾rs furti uel
ex alia simili sp̃e ꝯdẽpnato
infamia notabũtur. nece¬
go si ab imitio ꝑ ꝓcuratorẽ
cã agitataẽ. ¶Pactus ueĩ
quit erit. sic pactum accipi¬
mus. Si cum p̃tio qñͣtocũ¬
pactus est auoqum ⁊ qui p̃ci¬
b impefuit nec secum agere¬
tur erit notatus nõ erit ue¬
pie ulla rõ ꝙ ẽ inhumanũ
Qui iuussupretoris p̃cio da

Expanded text:
emnatus fuerit, non laborat infamia: et ideo nec procurator meus uel defensor uel tutor uel curator uel heres furti uel ex alia simili specie condemnatus infamia notabuntur, nec ego, si ab initio per procuratorem causa agitata est. 'Pactus‹ue›' inquit 'erit': pactu‹m› si‹c› accipimus, si cum pretio quantocupactus est: alioquin et qui precibus inpetrauit ‹n›e secum ageretur erit notatus nec erit ueniae ulla ratio, quod est inhumanum. Qui ‹iu›ssu praetoris pretio da
Abbreviated transcription (Latin):
nõ in offitia lencumi pẽa
tenebitur ¶Pomp̃ ⁊ eũ qui
inseruitute peculiariamanci¬
pia ꝓstituta hũit notari pꝰ
ub̾tatem ait. ¶Calũpmator
It p̃uariccitor. puaricator
ẽã qĩ uariator qui dui̾sam

Expanded text:
i›a in officina, lenocinii poena tenebitur. Pomponius et eum, qui in seruitute peculiaria mancipia prostituta habuit, notari post libertatem ait. Calumniator item praeuaricator. praeuaricatorest quasi varicator, qui diversam
Abbreviated transcription (Latin):
scedit. na deducto eo bonor
unum expirib Urdib ꝓp¬
ent lonefideiabnegare idq
quis acccpit. s debebit remre¬
ddere ei aquo accepit. Sictn
si sñ dolo maio o mĩaredda.
h ẽ ut nec cuipe quidẽ suspi¬
cio sit. demq sabino h expli¬
cuit addendo. nec ulla cã int̾¬
uenit qͣreputari possit dñ¬
uitum fore hiuꝰ sołonis. ub¬
erari pot̾. bona enĩ fices exig¬
itur. nõ trñã siremanentĩ
in seruitute fũit souitũ s ĩsi¬

Expanded text:
cedit: nam deducto eo bonoruunum ex pluribus heredibue fidei abnegare id quod quis accepit, sed debebit reddere ei a quo accepit, sic tamen, si sine dolo omni reddat, hoc est, ut nec culpae quidem suspicio sit. denique Sabinus hoc explicuit addendo: 'nec ulla causa interuenit, quare putare possit duitum fore huius solutionis, liberari potest: bona enim fides exigitur. non tantum autem si remanenti in seruitute fuerit solutum, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
denda quo fc̃o scełatissimo
ad ẽpta st̃ ⁊ pͥ hãc ẽẽ iusticiã
q̃ suumcuiq ita tribuit ut
nõ distrahatur abuiliꝯ ꝑ¬
sone iustiore peticõe q si eg¬
o ad petẽda ea nõ uemiã me
iatro cuiꝰ fiuout ĩerno rẽ ab¬
depguit ignorãtẽ. nec ex iure
genciũ ꝯsistet depõitum cuiꝰ
detur. ¶Et si remineam fuir
ꝙ meignorate sõripuit ap̃
menceciã delictũ eius igno¬
rantẽ depoiut rectedicetur
ñ cc̃hi depõitum qr ñ ẽ ex frĩ¬
de uona rem suã dũm p̾doni
restitũe cõpelli. S si ⁊̃ ñe ab¬

Expanded text:
denda sunt, quo facto scelestissimo adempta sunt. et probo hanc esse iustitiam, quae suum cuique ita tribuit, ut non distrahatur ab ullius personae iustiore repetitione. quod si ego ad petenda ea non ueniam, latro cuius filio uel seruo rem abdeposuit ignorantem, nec ex iure gentium consistet depositum, cuiudetur. et si rem meam fur, quam me ignorante subripuit, apud me etiamnunc delictum eius ignorantem deposuerit, recte dicetur non contrahi depositum, quia non est ex fide bona rem suam dominum praedoni restituere compelli. sed et si
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ceptis ciuilib ⁊ p̃torus ue¬
uiti reus capitas iuditu deo¬
guit ap̾te .c. ⁊ is deportatus
ẽ bona pb̃ucata sũt utrũne
ip̃i ħ reddenda aninpb̾licũ
defe̾ndasint. Si tĩnatale et
gentiũ ius intueam̃ ei qui de¬
dit restituenda sũt. Situuciꝰ
⁊ legũ ordĩem mag̾ inpblic̃
defcrenda sũt. nã maie m̃itꝰ

Expanded text:
ueluti reus capitalis iudicii deposuit apud te centum: is deportatus est, bona eius publicata sunt: utrumne ipsi haec reddenda an in publicum deferenda sint? si tantum naturale et gentium ius intuemur, ei qui dedit restituenda sunt: si ciuile ius et legum ordinem, magis in publicum deferenda sunt: nam male meritus
Abbreviated transcription (Latin):
notũ tibiita hac epła facio ad
ratiunculã meã eos ꝑuenisse
quib poto ut primũ ꝓspici¬
ãneuatu tibi sint idẽ utu¬
frd̃i iudicio usiuras siue ꝑce¬
tum signatũ depguero ⁊ ispen¬
meo depõta pecumaispenes
ꝙͣ depõita ẽ utatur ut in cefĩs
dne fid̾i iudicisusurcis eiꝰ
nõie praremichi cogetuir.

Expanded text:
notum tibi ‹i›sta hac epistula facio ad ratiunculam meam ea peruenisse: quibus ut primum prospiciam, ne uacua tibi sint: id est ut ufidei iudicio usuras, siue perum signatum deposuero, et is penmeo deposita pecunia is, penes quem deposita est, utatur, ut in ceteris bonae fidei iudiciis usuras eius nomine praestare mihi cogitur.
Abbreviated transcription (Latin):
sonar.ad qs id ꝙ geritur ꝑ¬
tiet. exempli lccolatro spõ¬
na que michi ab stunt depes¬
int ap̃ senũ insciũ de maucia
deponentis utrũ latroni an
r restitũe seius debeat. Siꝑ
se dantẽ accipientẽq intu¬
eamur. ħ ẽ bona fites ut cõ

Expanded text:
sonarum, ad quas id quod geritur pertinet? exempli loco latro spolia quae mihi abstulit posuit apud Seium inscium de malitia deponentis: utrum latroni an mihi restituere Seius debeat? si per se dantem accipientemque intuemur, haec est bona fides, ut c
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾io restituas mͥ cercesi a¬
fiuomeo q̃ exauo manto sus¬
cepirestituas defuncta eamte¬
stata desidero res ⁊ĩdate cui
restiti debeant filio anmarit¬

Expanded text:
restitues mihi: certe, si afilio meo, quem ex alio marito suscepi.' defuncta ea intestata desidero res commendatae cui restitui debeant, filio an mari
Abbreviated transcription (Latin):
raretp̃ris an morã qui bene¬
ficuunmsustipiẽda petũia
deort. si raṁabuncio deus¬
uris pr̃andis guenit iex cõ¬
Demi Deatctus seruabitur.
oblatas puelle quesuiui¬
ris fruit pat̾ suscepit h̃rs cis
ut exhibea trecteꝯuentur¬

Expanded text:
rare temporis ante moram, qui beneficium in suscipienda pecunia dedit. si tamen ab initio de usuris praestandis conuenit, lex contractus seruabitur. oblatas puellae, quae sui iuris fuit, pater suscepit: heres eius ut exhibeat recte conu
Abbreviated transcription (Latin):
nec depõitinec ⁊modati ac¬
cione tenetur. si cuti quirẽ
suã ꝯducit aut p̃cario roga
nec p̾cario tenet᷑ nec exlocato.
ap̃ auũ eam deponat ⁊ uledo¬
lo ꝗ admẜit ob dolũ eiꝰ ap̃
ꝙ̃ postea sit depõitum eate¬
rus eumtem̃ ap̃ ꝙ̃ tu depo

Expanded text:
nec depositi nec commodati actione tenetur: sicuti qui rem suam conducit aut precario rogat, nec precario tenetur nec ex locato.apud alium eam deponat et ille dolo quid admiserit, ob dolum eius, apud quem postea sit depositum, eatenus eum teneri apud quem tu depo
Abbreviated transcription (Latin):
quirẽ depõitam petebat uex
ꝓcuratorẽ ñ putaret aut eni
qui depguisset Hrdem. nich̾
dolo malo fecit. postea aũt
si cognou̾it cumeo agi potĩt.
q̃m tunc incipit dolo maio
fate si redde eam nõuult.¬
Cõpetit ĩ gontõ depõrte remo

Expanded text:
qui rem depositam petebat uerum procuratorem non putaret aut eius qui deposuisset heredem, nihil dolo malo fecit: postea autem si cognouerit, cum eo agi poterit, quoniam nunc incipit dolo malo facere, si reddere eam non uult.Comp
Abbreviated transcription (Latin):
nõ frc̃it ⁊ idcirco sit ab souitꝰ.
metur. S si duo depoũint.⁊
ambo agant siquid sic depo¬
suerunt utuł unus touat to¬
tum pot̾it in soud̃ age. Sinuͦ¬

Expanded text:
non fecerit et idcirco sit absolutus, nietur. Sed si duo deposuerint et ambo agant, si quidem sic deposuerunt, ut vel unus tollat totum, poterit in solidum agere: sin
Abbreviated transcription (Latin):
defunctũ depõita fũant.⁊.u.
milia abstulint ⁊ utq soi¬
undo ẽ in ꝑtes obstrictier̃t.
nec enim ãplius actoris
ꝯflari ab auo passi fũmt a¬

Expanded text:
defunctum deposita fuerant, et quina milia abstulerint et uterque soluendo est, in partes obstricti erunt: nec enim amplius actoris conflari ab aliquo passi fuerint a
Abbreviated transcription (Latin):
quibo coram signacła remo¬
deponendo.s sires sunt que
duudinon possunt omnes
debebit tradede tͣclicõe y done¬
a apetitore ei pr̃andamh̃q.¬

Expanded text:
quibus coram signacula remodeponendo. sed si res sunt, quae dividi non possunt, omnes debebit tradere satisdatione idonea a petitore ei pra
Abbreviated transcription (Latin):
singuias quoq res iuderi de¬
ponere. ergo ⁊ dereb. ⁊grree¬
um oportere. quid ergosug
norauit is qui depõitum sus¬
crpiebatres ibi ẽe nõ muitu
facere cum suscepit depõctu
ego ⁊ rerum depõmi agi posse
existimo qm̃uis signatacis
ta depõita sit. ¶fuuisfamuri
diuntaxat depecuno. Id. ⁊ si
seruonam cum dũo agere¬
tur plane⁊ uir. scripcitet
nob uidetursi eor nomine
qui suntinpot̾tate a gatur
ueniat iniudiciũ ⁊ si quidp
eum incuius iure sunt capt̃
depõitares adũsus unumꝙ̃¬
q eoꝵ agipotit nec lib̃abitn
aiter si cum aitero agatuiz.¬

Expanded text:
es uideri deponere: ergo et de rebus agere eum oportet. quid ergo si ignorauerit is, qui depositum suscipiebat, res ibi esse? non multum facere, cum suscepit depositum. ergo et rerum depositi agi posse existimo, quamuis signata cista deposita sit.Filium familiadumtaxat de peculio. idem et in seruo: nam cum domino agetur. plane et Iulianus scripsit et nobis uidetur, si eorum nomine qui sunt in potestate agatur, ueniat in iudicium et si quid per eum in cuius iure sunt captusdeposita res, aduersus unumquemque eorum agi poterit nec liberabitur alter, si cum altero agatu
Abbreviated transcription (Latin):
euenit ut res deporta ułnũ¬
nũtur. ut putasi ħ nõiati
euenit s ⁊ si sequis depõno
optulit. Id̾ mł. scribit pic¬
nio se depõĩti illigasse. Ita
signata depõrta sit. et unus
exhrdib eiꝰ qui depennit ue¬

Expanded text:
euenit, ut res deposita uel numnuntur: ut puta si hoc nominatim conuenit. sed et si se quis deposito obtulit, idem Iulianus scribit periculo se depositi illigasse, ita signato deposita sit et unus ex heredibus eius qui deposuit ue
Abbreviated transcription (Latin):
poñ. qrit si ap̃ teuoientẽ me
depoñt uisseris ap̃lib̾tũ tuur
depone anpossim tecũ depõiti
de custodituro depocuissẽmͥtet̾
depõitieẽ accc̃em. Sinũo sua¬
seris mut mag̃ ap̃eũ deponã.
põiti acc̃o ẽ. nec mãdati teñis

Expanded text:
ponius quaerit, si apud te uolentem me deponere iusseris apud libertum tuum deponere, an possim tecum depositi te custodituro, deposuissem, mihi tecum depositi esse actionem: si uero suaseris mihi, ut magis apud eum deponam, positi actio est: nec mandati teneris
Abbreviated transcription (Latin):
dñdum ẽ nemidares ueni¬
at ¶Sirẽ depõitam undidi¬
sti eam q postea redemisti in
cã n depo̾itrisi sn dolo malo
postea pierit tem̃ te depõiti.
qr semel dolo fetisti c̃unt̾es.¬

Expanded text:
ndum est, ne nuda res ueniat.Si rem depositam uendidisti eamque postea redemisti in causam depositi, etiamsi sine dolo malo postea perierit, teneri te depositi, quia semel dolo fecisti, cum uenderes.
Abbreviated transcription (Latin):
ã reꝵ que sup̃ cõprehense
st̃ in p̃m mIn dup rũ inhe¬
redem eius ꝙ doiomalo ci
fcm̃ ẽẽ dicetur qui mortun
sit insimplũ. Ꝙ ip̃iꝰ in du¬
plum iuditiũdabo. Merito
has cas deponẽdi se ꝑauit
p̃tor quaetinẽt forturta
cãm depõitioms ex netrta¬
te descendentẽ nõ ex uolũ

Expanded text:
rerum, quae supra comprehensae sunt, in ipsum in duplum, in heredem eius, quod dolo malo eius factum esse dicetur qui mortuus sit, in simplum, quod ipsius, in duplum iudicium dabo.' Merito has causas deponendi separauit praetor, quae continent fortuitam causam depositionis ex necessitate descendentem, non ex
Abbreviated transcription (Latin):
n ineumn infideiussores
eius. ¶Sipuiriũ seruor no¬
mine iudicio sistendi causa
una stipitłce ꝓmittatur. pe¬
nam quidẽ integrã ꝯmitti.
licet unus status nõsit iia¬
ueo ait. quia uerum est oc̃s
statos nõ eẽ. Uerum siꝑ rata

Expanded text:
 neque in fideiussores eius. Si plurium seruorum nomine iudicio sistendi causa una stipulatione promittatur, poenam quidem integram committi, licet unus status non sit, Labeo ait, quia uerum sit omnes statos non esse: uerum si pro rata
Abbreviated transcription (Latin):
ũitas in quinitur.¶Nomo
sistiꝓmissus añ diem ꝓmisso
ris dolo periit certo ureuti¬
murnõ ante penam peti pos¬
tota enimstipło in diem col.¬
lata ẽẽ uidetur. ¶Qui inuri¬
arum actuns est scipłatꝰ erat

Expanded text:
ritas inquiratur. Homo sisti promissus ante diem dolo promissoris periit: certo iure utimur non ante poenam peti postota enim stipulatio in diem collata uidetur. Qui iniuriarum acturus est, stipulatus erat
Abbreviated transcription (Latin):
ũit ⁊ int̾ ea pupillꝰ idoleũit
aut morte oberit. aut ⁊̃ abst¬
entus sit hrditate denegab¬
itur ex stipłatu actio nã up
sius rei q̃ petebrtur si tutor fi¬
tor iudicatus fu̾it ⁊ eoꝵ qd ĩ
accid̾it nõ ẽẽ dãdam ineu̾ac

Expanded text:
, et interea pupillus adoleuerit aut mortem obierit aut etiam abs‹t›entus sit hereditate: denegabitur ex stipulatu actio. nam et ipsius rei, quae petebatur, si tutor iudicatus fuerit et eorum quid acciderit, non esse dandam in
Abbreviated transcription (Latin):
re dndum est nõ semꝑ exte¬
ptionem ꝓdee einisi angus¬
tie nõ patiebãtur terre iterme¬
sic habundass ut impless
omnẽ lccum in quo sisti opo¬
⁊tuit uł aliq̃ fortuita calam
modo exceptio datur ei quicũ
ad iudiciũuemre nolebata
magraturetentꝰ est ⁊ smne do
nõ oberit qui doio fet̾int ut
retmneretur. S sipriuatu seũ

Expanded text:
endum est non semper ei exceptionem prodesse, nisi angustiae non patiebantur terra iter mesic abundasset ut implesset omnem locum in quo sisti oportuit, vel aliqua fortuita calammodo exceptio datur ei, qui cum ad judicium venire volebat, a magnon oberit, qui dolo fecerunt ut retineretur. sed si priuatus eum
Abbreviated transcription (Latin):
ato.S ixndebitur fideiusso¬
⁊ib eius ẽenc̃triam aut si for¬
te mexilum salua ciuitatea
but defensori eius exceptiois¬
tapdemt ¶Ilud sciẽdum est
eum quirocirconõ stetĩt qr
caprtisreus factus est in caee
causaut exteptõe utinõ pos¬
sit. dampnaton datur.pla¬
ne siumcuuis uł custocha ̃¬
militari impeditus nõ stete¬
uttur. ¶Pret̾ra siquis fuñe
domestico ĩpeditus nõuen̾¬

Expanded text:
ondebitur fideiussoribus eius esse necessariam: aut si forte in exilium salua ciuitate abiit, ubi defensori eius exceptio ista proderit. Illud sciendum est eum, qui idcirco non stetit, quia capitis reus factus est, in ea causa esse, ut exceptione uti non possit: damnato enim datur. plane si uinculis uel custodia militari impeditus ideo non stetutatur. Praeterea si funere quis domestico impeditus no
Abbreviated transcription (Latin):
cũ alienũ neg̾m in stipiando
egit pot̾ defendi eum ñ ꝓtura¬
toris. S eiꝰ cuius neg̃m ges¬
sent utiutatẽ in eare spectãtũ
ẽẽ ut qñtum dñilitis int̾fuit
forcius adhuc dici pot̃ siꝓtu¬
rator ittistipłatꝰ eẽt qnͣtiea
res ent ut hãc ꝯcepcõem ũboꝵ¬

Expanded text:
enum negotium in stipulando egerit, potest defendi non procuratoris, sed eius cuius negotium gesserit utilitatem in ea re spectandam esse: ut quantum domini litis interfuit fortius adhuc dici possunt, si procurator ita stipulatus esset 'quanti ea res erit': ut ‹hanc› conceptionem uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
Aui.⁊ Si duoreistip lait¬
ulandi sint etuni debitor
urditio se sistitumpena pro¬
miserit. uter aũt eumpedie¬
ritita dem̃ excepcõ ⁊duersꝰ
aiterumdanda est si sccusit
ne prosit ei dolus pp̃ societ

Expanded text:
um. Si duo rei stipulandi sint et uni debitor iudicio se sisti cum poena promiserit, alter autem impedierit: ita demum exceptio aduersus alterum danda est, si socii sint: ne prosit ei dolus propter societ
Abbreviated transcription (Latin):
tendi causa facta adbrdemĩ
tñseat. tñm hic cã danda nõ
est. Ram⁊ defunctus siuellz
omissa muiriaꝵ actõe ex stip¬
ulatu agere nõ ꝑmittitur ei.

Expanded text:
tendi causa facta ad heredem transeat, tamen in hac causa danda non est: nam et defunctus si uellet omissa iniuriarum actione ex stipulatu agere, non permitteretur ei.
Abbreviated transcription (Latin):
dem dere actor egent cumfi¬
lo extepcionesubmoneb¬
itur. Si cum patre ex euis ꝓ¬
missione agat. ¶E contra
id̾ erit si fuius ꝓmiserit ⁊ a¬
tor eg̾it cum patre depecłio

Expanded text:
deinde de re actor egerit cum filio, exceptione summouebitur, si cum patre ex eius promissione agat. et contra idem erit, si filius promiserit et actor egerit cum patre de peculio