comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alit̾̃ d̾s temptat. alit̃ diabolus diabolus tẽp¬
tat. ut subruat. deus temptat. ut coronet: Deniq probatos sibi
temptat: Unde et dd dicit  proba me ds. et tempta me Et scm̃
abrahã probauit ante. et sic temptauit. ne si ante temptaret. quã
probasset. grauaret: probauit eum. cum exire de charra iussit.
et obedientem reperit. Probauit. cum sidei titulo frecꝰ liberauit
nepotem. cum de preda nichil attigit. cum promisit seni filiũ
Et cum esset annorum centũ. quãuis sare genitalia considera.¬
ret emortua : tamen credidit Nec hesitauit side qui posset hesitare ratione¬
aut sterilitatis. aut senectutis: Probauit eum hospitii sedulitate: probatum
igitur quasi fortiorem. temptandum putauit maioribus. et quibudam
imperiis durioribus. Et hoc quidem exemplo docemur. quia ueris probat᷑
quis temptatur autẽ compositis et sictis Non enm uolebat d̾s ĩmolari
a patre silium. nec impleri hoc munus uolebat. qui ouem pro filio optulit.

Expanded text:
Aliter Deus tentat, aliter diabolus. Diabolus tentat ut subruat: Deus tentat, ut coronet. Denique probatos sibi tentat. Unde et David dicit: Proba me Deus, et tenta me . Et sanctum Abraham probavit ante, et sic tentavit; ne si ante tentaret quam probasset, gravaret: probavit eum cum exire de Charra jussit, et obedientem reperit . Probavit cum fidei titulo fretus liberavit nepotem, cum de praeda nihil attigit, cum promisit seni filium, et cum esset centum annorum, quamvis Sarae genitalia considet emortua; tamen credidit, nec fide haesitavit, qui posset haesitare ratione sterilitatis aut senectutis: probavit eum hospitii sedulitate . Probatum igitur, quasi fortiorem tentandum putavit majoribus, et quibusdam imperiis durioribus. Et hoc quidem exemplo docemur, quia veris probatur quis: tentatur autem compositis et fictis. Non enim volebat Deus immolari a patre filium, nec impleri hoc munus volebat, qui ovem pro filio immolanda
Abbreviated transcription (Latin):
tibi sara. audi uocem eius qm̃ in isaac uocabit᷑ tibi semen Husquã
alibi dixit. audi uocem ilxoris tuȩ. nisi hic. idest fecisti uxori tuȩ in
iuriam. et non mitigasti affectum eius Suscepisti ex ancilla filiũ ͥ
timo enim silio uera successio est: S uereris quia silus tuus. ne
forte eiectus intereat. atq occidat᷑. non ei deerit mea gratia. om̃s
alit d̾s nr̃. suffulcit uniuersos. et iustos et iniustos deniq et
pluit suꝑ iustos. et iniustos Sicut fecit abrabã facito et tu. Ei¬
ce ancillam. et secura uxor et in offensa maneat domi: Cice et
ancillȩ silium. ut non habeat hereditatis consortium. qui non habet

Expanded text:
tibi Sara, audi vocem ejus; quoniam in Isaac vocabitur tibi semen . Nusquam tibi Sara, audi vocem ejus; quoniam in Isaac vocabitur tibi semen . Nusquam alibi dixit: Audi vocem uxoris tuae, nisi hic, id est, fecisti injuriam uxori tuae, et non mitigasti affectum ejus, suscepisti ex ancilla filium, etimo enim filio vera successio est. Sed vereris, quia filius tuus est, ne forte ejectus intereat atque occidat. Non ei deerit mea gratia. Omnes alit Deus noster, suffulcit universos, et justos et injustos. Denique et pluit super justos et injustos. Sicut fecit Abraham, facito et tu. Ejice ancillam, ut secura uxor et inoffensa maneat domi. Ejice et ancillae filium, ut non habeat haereditatis consortium, qui non habet
Abbreviated transcription (Latin):
cito sequit᷑ inuidia: Pepererat sara. ab lactauerat silium: uidit
ancille silium ludentem cum filio suo isaac: Et digit ad abraham Cice ancil¬
lam. et silium eius. non em̃ heres erit silius ancille cum silio meo isaac : du¬
rum erat hoc uisum abrahe. ut eiceret filium suum. licet eum quem susce¬
perat ex uernacula: Et tu noli miscere te ancillȩ. ne suscipias ex ea sili¬
um. et uxor tua non patiatur coheredem illum silio suo sieri Uides enĩ
solui hanc gratiã matrimonii. certe si incidisti. et habes filium: eice
ancillam et silium eius. Melius est enĩ ut ancilla quã uxor recedat
et silus ancillȩ quam legitimꝰ eiciat᷑. Quod si dubitaueris. si contemp¬
seris uxoris cuȩ sententiam. et durum tibi uisum suerit: dix̾it tibi d̾s. qd̃
dixit abrabȩ. Quod illi enĩ dixit. dicit tibi et omnibus dicit: Non
sit durum ante te de puero et de ancilla. omnia quecumq dixit

Expanded text:
cito sequitur invidia. Pepererat Sara, ablactaverat filium: Vidit cito sequitur invidia. Pepererat Sara, ablactaverat filium: Vidit ancillae filium ludentem cum filio suo Isaac, et dixit ad Abraham: Ejice ancillam, et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Durum hoc visum Abrahae erat, ut ejiceret filium suum, licet eum quem susceperat ex vernacula. Et tu noli te miscere ancillae, ne suscipias ex illa filium, et uxor tua non patiatur cohaeredem illum filio suo fieri. Vides enim hinc solvi gratiam matrimonii. Certe si incidisti, et habes filium, ejice ancillam, et filium ejus. Melius est enim ut ancilla quam uxor recedat, et filius ancillae quam legitimus ejiciatur. Quod si dubitaveris, si contempseris uxoris tuae sententiam et durum tibi visum fuerit, dicit tibi Deus quod dixit et Abrahae; quod illi enim dixit, tibi dicit, et omnibus dicit: Non sit durum ante te de puero, et de ancilla. Omnia quaecumque dixerit
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ abrahe silius isaac cum esset annorum centum: Et tu si perfectꝰ
sueris habelis postentatem lecitie. exultationis hereditatẽ: dixit et
sara: Nisum michi fecit d̾s. quicumq enĩ audient. conꝗratulabit m:
on utiq hoc de hac generatione intelligitur. que asibus plerisq: ob¬
qua unusquisq peccator agens penitentiam redimitur a morte
angelis solet exhibere letitiam Et dixit sara: Quis adñtiabit abrabe
qm̃ lactat infantem sara : Moralis locus Prouocant᷑ feminȩ menunis¬
se dignitatis sue. et lactare silios suo: Hec enĩ matrum grã. hoc bo¬
num. quo se propris cõmendent uiris deniq
re filios solent. quos ipsȩ matres suis iactauerint uberib
Non mediocre istud nec usitatum: Non enĩ quia a nutricis lacte
subductus est puer magnum conuiuiũ exhibu it abrabã. s quia
idoneus habitus est isaac fortioris arẽ cibo. et uirtutis alimento:
Non adhuc ut corinthius lacte potandus. s epulis solidioribus mã¬

Expanded text:
autem Abrahae filius Isaac, cum esset annorum centum . Et tu si perfectus fueris, habebis posteritatem laetitiae, et exsultationis haereditatem. Dixit et Sara: Risum mihi fecit Dominus: Quicumque enim audierit, congratulabitur mihi . Non utique hoc de generatione hac intelligitur quae casibus plerisque obqua unusquisque peccator agens poenitentiam, cum redimitur a morte, angelis solet exhibere laetitiam. 63. Et dixit Sara: Quis annuntiabit Abrahae quoniam lactet infantem Sara ? Moralis locus. Provocantur feminae meminisse dignitatis suae, et lactare filios suos. Haec enim matrum gratia, hic honos, quo filios propriis commendent virre filios solent, quos ipsae matres lactaveverint uberibusNon mediocre istud nec usitatum. Non enim quia a nutricis lacte subductus est puer, magnum convivium exhibuit Abraham: sed quia idoneus habitus est Isaac fortioris gratiae cibo, et virtutis alimento, non adhuc, ut Corinthius, lacte potandus: sed epulis solidioribus man
Abbreviated transcription (Latin):
dentiã usq ad om̃s creaturas & mundi in¬
feriora descendere : sed tantũ in cȩloꝵ
regionib cõmorari: ut scilicet id umbra
fecerit petri. qđ inplere saluatoris fortitu¬
do ñ quiuerit. Seo & uͦla ueniamꝰ. Apło
enĩ de pͥmogenito filio dĩ ꝑspicuȩ pro¬
clamante. hoc intelligat unus quisq in
t̾et ñ rapina arbitratus est e̾e̾ se ęquałe
đo. sed se ipsũ ex maniuit formã serui
accipiens : ille ausus ẽ dicere qđ anima
na uenisse. sicut apti affi

Expanded text:
dentiam usque ad omnes creaturas et mundi inferiora descendere, sed tantum in caelorum regionibus commorari, ut scilicet id umbra fecerit Petri, quod inplere saluatoris fortitudo non quiuerit. sed et ad illa ueniamus. apostolo enim de primogenito filio dei perspicue proclamante: hoc intellegat unusquisque in esset, non rapinam arbitratus est esse se aequalem Deo, sed seipsum exinanivit, formam servi accipiens » : ille ausus est dicere, quod anima na uenisse, sicut apostoli a
Abbreviated transcription (Latin):
boni serpentes depositis carnis exuuiis. t̃p¬
tationum ħyemalium rigore suꝑato. ⁊ sp̃s
missi uere ut agni mmedio lupor. Lupi
sunt enim ꝑsecutores. lupi st̃ om̃s heretici.
Docere nesciunt: ululare consucr̃t. S nemo
ouiliumxͥ.: s defensor ⁊ custos. Cum hoc lu¬
pouersari libet. ꝑ hunc lupum fac lumẽ.
ut simꝰ tuti in medio lupoꝵ. Nemo iam ue¬
retur lupos. Cu hispascim̃ sic̃ scͥptum ẽ.
t̃c lupiiagni simul pascent᷑. S: ĩa considere¬
mꝰ quid sit qd̾ ait ppħa.: ⁊ ñ auferas ex ore
meo ũbum ueritatis usquequaq quia in¬

Expanded text:
boni serpentes depositis carnis exuuiis tempboni serpentes depositis carnis exuuiis temptationum hiemalium rigore superato et spimissi uere ut agni in medio luporum. lupi sunt enim persecutores, lupi sunt haeretici omnes; docere nesciunt, ululare consuerunt. Sed nemouilium Christi, sed defensor et custos. cum hoc lupo uersari libet, per hunc lupum factum est, ut simus tuti in medio luporum. nemo iam ueretur lupos; cum his pascimur, sicut scriptum est: tunc- lupi et agni simul pascentur. Sed iam consideremus, quid sit quod ait propheta: e t non auferas ex ore meo uerbum ueritatis usque quaq
Abbreviated transcription (Latin):
Serpens ꝓfecto ẽ: qui decursa hieme. amic tu
corꝑis se uolebat exuere. ut specioso decore
uernaret. Idem g̃ ẽ. ceruus ⁊ serpens. Ceruus.
habens cornua legis ⁊ gr̃ȩ. Cornua eiꝰ duo st̃
testamenta: uelox gressu impiger incessu.
quidoco faclle orbe pcrrfat imo mom̃to.
ubiꝙ celebris. Serpens quoq bonꝰ: cuiis
pͥora dence legis immoedeant. posteriora
ñ tiubnerent. eigłii lenitate. Caput defen¬
cdit a uulnere. qui legem uenit ñ soluere.
s tueri ab int̃p̃tationib ꝑfidor. Caudam
inflagella diffundit liberam: cupiens ad¬
uersarios magis flagellare qua ꝑdere.
Bonꝰ colub̾. ingremium dilec te. atꝙ inip¬
sumintimȩ sinũ mentis facilis inlabit᷑.
Aotac tu nullo implicans ignem ossib. p̃¬
cordia ipsa depascit᷑. Pulchre lec lumẽ. ho¬
aie: ecce ego mitto uos sic̃ agnos in medio
lupoꝵ. Celebramꝰ enim dic̃ sc̃or. qͦ reuelata
sunt ppłis corꝑa sc̃or martyrum: quiulut

Expanded text:
serpens profecto est, qui decursa hieme amictu serpens profecto est, qui decursa hieme amictu corporis se uolebat exuere, ut specioso decore uernaret. idem ergo est ceruus ei serpens; ceruus habens cornua legis et gratiae — cornua eius duo sunt testamenta —, uelox gressu, impiger incessu, qui totum facile orbem percurrat uno momento, ubique celebrabilis; serpens quo- que bonus, cuius priora dente legis non mordeant, posteriora non uulnerent euangelii lenitate. caput defendit a uulnere, qui legem uenit non soluere, sed tueri ab interpretationibus perfidorum. caudam in flagella diffundit liberam, cupiens aduersarios magis flagellare quam perdere. bonus coluber in gremium dilectae atque in ipsum intimae sinum mentis facilis inlabitur et adtactu nullo implicans ignem ossibus praecordia ipsa depascitur. Pulchre lectum est hodie: ecce ego mitto uos sicut agnos in medio luporum. celebramus enim diem sanctorum, quo reuelata sunt populis corpora sanctorum martyrum, qui uelut
Abbreviated transcription (Latin):
potest maledic to moucri: qui maledic ba
homini diuinȩ mumere benedic bionis ex¬
cludit. N ompotest sentire maledic tum: qͥ
habet uerbum. Et ñ potest referre maledic¬
tumt.: cui morc semꝑẽ. ũbum. S ẽ. etiam
bonꝰ serpens: qũe iste ceriis ñ lȩdat. Estote
astuci sicut serpantes. Et sic̃ moyses exaltanit
serpentẽ indeserto: ita exaltari oportet fili¬
um hominis. In serpente exeo: figuratꝰ ẽ mĩs
serpens. In ligno illo exaltatꝰ ẽ. m̃s serpens.
serpens bonꝰ. Bonꝰ serpens: quideore suo
remedia ñ uenena sundebat. Potest ñ timere
serpentes: qui hunc nouit adorare serpen¬
tem. De hoc serpente dic̃ illa quȩ diligit.
Eccc hic pꝰ parietẽ nr̃m. ꝓspiciens ꝑ fenestras.
eminens ꝑretia. Respondit consobrunꝰ m̃s:
idicit mͥ. Surge ueni ꝓocima mea. formosa
mea columba mea: quia ecce hyemis p̃teriit
imber abiit. discessit sibi: flores uisist̃ int̾ra.

Expanded text:
potest maledicto moueri, qui maledicta potest maledicto moueri, qui maledicta hominum diuino munere benedictionis excludit. non potest sentire maledictum, qui habet uerbum, et non potest referre maledictum, cui in ore semper est uerbum. Sed est etiam bonus serpens, quem iste ceruus non laedat: estote astuti sicut serpentes, et: sicut Moyses exaltauit serpentem i n deserto, ita exaltari oportet filium hominis. in serpente aereo figuratus est meus serpens, in ligno illo exaltatus est meus serpens, serpens bonus. bonus serpens, qui de ore suo remedia, non uenena fundebat. potest non timere serpentes, qui hunc nouit adorare serpentem. de hoc serpente dicit illa quae diligit: ecce hic post parietem nostrum prospiciens per fenestras, eminens super retia. respondet consobrinus meus et dicit mihi: surge, ueni, proxima m e a, formosa mea, columba mea, quia ecce hiems praeteriit. imber abiit, discessit sibi; flores uisi sunt in terra.
Abbreviated transcription (Latin):
odii circinadabant in nocentem. Bonus
ceriuis inter multos colubres positus non
timebat: ceruus amicitię: ⁊pullus gr̃a.
Simulabant caritatẽ. fundebant obtrec ha¬
onem: ego autẽ inquit orabam. Bonꝰ cer¬
uus. in medio uiperarum in nociuus pasce¬
bat᷑. Illi crisulcis ora linguis micabast.
hance auit̃ sc̃a pascebat oratio. immocibũ
obtrec tantib offerebat. R espondit obtrecᷤ¬
tanib sibi ũbum. Uerbum cmm cib ẽ. Ueniq
ñmpane solo uiuit homo: s inom̃i uerbo
Q. Uiderunt me inquit: ⁊ mouert capita sua.
Aalediebant: ego aute benediocbam. Maledi¬
cebant qui obtrec łabant: benedicebam qui
ũbum adñi p̃dicabam. Quam bonum ẽ. ferre
conuitium. ⁊ conuitium ñ referre. Dm̃ p̾sulẽ la¬
ad quirit: qui conuitianti nescit irasci. Deniq
quanta patientiȩ gr̃a dicentis: maledicent illi
itubenedices. ẜeatꝰ qui maledic la ñ sentit:
beatꝰ qũẽ maledic feͥ ñ ꝑmouent. Non enim

Expanded text:
odii circumdabant innocentem. bonus odii circumdabant innocentem. bonus ceruus inter multos colubres positus non timebat, ceruusamicitiae et pullus gratiarum. simulabant caritatem, fundebant obtrectationem; ego autem, inquit. orabam. bonus ceruus in medio uiperarum innocuus pascebatur. illi trisulcis ore linguis micabant, hunc autem sancta pascebat oratio, immo cibum obtrectantibus offerebat. respondit obtrectantibus sibi uerbum, uerbum enim cibus est; denique non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo dei. uiderunt me, inquit, et mouerunt capita sua. maledicebant. ego autem benedicebam. maledicebant qui obtrectabant, benedicebam qui uerbum domini praedicabam. Quam bonum est ferre conuicium et conuicium non referre! deum praesulem adquirit qui conuicianti nescit irasci. denique quanta patientiae gratia dicentis: maledicent ipsi, et tu benedices! beatus qui maledicta non sentit, beatus quem maledicta non permouent: non enim
Abbreviated transcription (Latin):
Merito sic̃ capreola: quia caprea in altis pas¬
enim. u̾sus acutioris ẽ. Quid hoc aptiꝰ xp̃o
qui patr̃ẽ uidit quẽ uidit nemo: aut siqͥ
uidit inxp̃o. ipsc filiꝰ reuclauit.: Merito
sicut humulus ceruor. H innulus quasi fu
cui pat̾nȩ inoleuerit uis nature. ut eũ occul¬
ta ñ lateant: serpentes fugiant. uenena
ñ ledant. Deniq educ tꝰ de latibulis suis
serpens qui ꝓducebat᷑ ex homine: dicebat
Quid uenisti ante tempꝰ torquere nos: Specte¬
mꝰ gͦ salientẽ hunc hinnulum: ut ñ possimꝰ
timere serpentem. Nontimebat dauid. Penc
aquarum. nequaꝗͣ humanor. serpen¬
tum spiras. ⁊ maledicoꝵ uenena metuche
Coluber illi ñerat noxa. s prȩda. Cibis erat
serpentin uirꝰ alloquii. ⁊cib laudis. De qͥ
dicebat. Ds̃ laudem meã ne tacueris. q̃m
os peccatoris. ⁊ os dolosi suꝑ me aꝑtum c̃.
Saginabat᷑ uenenatoꝵ. sermonib Illi sibilai
obtrec tationes. ora collebant: ⁊ sermonil

Expanded text:
merito sicut capreola, quia caprea in altis pasmerito sicut capreola, quia caprea in altis pasenim uisus acutioris est. quid hoc aptius Christo, qui patrem uidit quem uidit nemo, aut si qui uidit in Christo, ipse filius reuelauit ? merito sicut hinulus ceruorum; hinulus quasi filius, cui paternae inoleuerit uis naturae, ut eum occulta non lateant. serpentes fugiant, uenena non laedant. denique eductus de latibulis suis serpens, qui producebatur ex homine, dicebat: quid uenisti ante tempus torquere nos? Spectemus ergo salientem hunc hinulum, ut non possimus timere serpentem. non timebat Dauid; denique aquarum, nequaquam humanorum serpentium spiras et maledicorum uenena metuebat. coluber illi non erat noxa, sed praeda. cibus erat serpentini uirus adloquii et c-ibus laudis. de quo dicebat: deus, laudem meam ne tacueris, quoniam os peccatoris et os dolosi super me apertum est. saginabatur uenenatorum sermonibus; illi sibila obtrectationis ora tollebant et sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum miserit piscatores suos dñs ⁊ uenato¬
res. ut uenent᷑ cos qui suꝑ omnẽ montẽ sunt.
uel suꝑ omnẽ collem. idẽ. in legis ⁊ ꝓpħarum
p̃ceptis. ⁊ noui ⁊ ueteris testam̃tis cognitione.
omnẽ habentes conũsationẽ: inueniant nos
paratos. ⁊ uclut bonas colligant spicas. opor¬
tuno missi messores temꝑe: quia siqͥs ex tra
montẽ aut collem fuerit reꝑtꝰ. colligi uelut
bona spica nompoterit. abhis. qui ut com¬
ꝑationis faciamꝰ altiꝰ mentionẽ. triticum
apalcis separare mittent᷑. Plurimarũ ope¬
racionum sollerdes ministros dñs habet
dem piscatores. i dem etam uenatores sunit
ata: messores. Suntemꝑe messis q dirigint̃
isti. meritimaturꝰ expecbes: salientẽ in mon¬
tib poteris intueri: ⁊ udebis dñm ihm̃ simi¬
lem cap̃olo. aut hinnulo ceruor. suꝑ montis
bethel. Salit enim suꝑ eccłam que domꝰ pa¬
nis dicit᷑. eo qo fidclium coeda confirmet.

Expanded text:
ut, cum miserit piscatores suos dominus et uenatout, cum miserit piscatores suos dominus et uenatores, ut uenentur eos, qui super omnem montem sunt uel super omnem collem, id est in legis et prophetarum praeceptis et noui et ueteris testamenti cognitione omnem habentes conuersationem, in- . ueniant nos paratos et uelut bonas colligant spicas oportuno missi messores tempore, quia, si quis extra montem aut collem fuerit repertus, colligi uelut bona spica non poterit ab his, qui, ut conparationis faciamus alterius mentionem, triticum a paleis separare mittentur. plurimarum operationum sollertes ministros dominus habet ; idem piscatores, idem etiam uenatores sunt atque messores. Si in tempore messis, quo diriguntur isti, meriti maturus expectes, salientem in montibus poteris intueri et uidebis dominum Iesum similem capreolo aut hinulo ceruorum super montes Bethel. salit enim super ecclesiam, quae est domus panis, eo quod fidelium corda confirmet.
Abbreviated transcription (Latin):
putatione doctoꝵr. ũbum qd̾ exierat atti
transierat. postulet resuscitari: sic̃ illa quę
quesiuit ⁊ inuenit: quȩ dixit fr̃ m̃s tñsiuit.
anima mea exiuit in ũbo eiꝰ. G ⁊ si suꝑ montes
salit sequere: ⁊ si suꝑ colles. sequere. Reppe¬
riunt᷑ enim inmontib uncollib uenatores
dñi: qui inuestigant eos qͥ capiunt᷑ ad uitã.
Sic enim dixxit ꝑ hicremtam ds. Ecce mitto
multos piscatores. ⁊ multos uenatores: & ue¬
nabunt᷑ cos suꝑ omnẽ montẽ. ⁊ suꝑ omnẽ col¬
lem. Ibigͦ ppłs di querat᷑: ⁊ inueniat᷑ in pecri
⁊ inpauli doc tͥna. grã. disciplina: ut ñ in con¬
minat. Curauit paulus xp̃c illuminauit:
qm̃ inuocato dñi iħu nomine. refurrexit
cuius sanatꝰ ẽ. mimere. Suscitauit mortuam
petrꝰ. xp̃c illuminauit. Et ic̾o ait. illuminais
tu mirabilit̾ amontib et̃nis. Nos gͥ qͥ montes
cẽ ñ possumꝰ. stemꝰ in montib uel incollib.

Expanded text:
ceptatione doctorum uerbum, quod exierat atque ceptatione doctorum uerbum, quod exierat atque transierat, postules resuscitari, sicut illa, quae quaesiuit et inuenit, quae dixit: frater meus transiuit; anima mea exiuit in uerbo eius. Ergo et si super montes salit, sequere, et si super colles, sequere. repperiuntur enim in montibus et in collibus uenatores domini, qui inuestigant eos qui capiuntur ad uitam. sic enim dixit per Hieremiam deus: ecce mitto multos piscatores et multos uenatores et uenabuntur eos super omnem montem et super omnem collem. ibi ergo populus dei quaeratur et inueniatur in Petri et in Pauli doctrina gratia disciplinae, ut non in conminat. curauit Paulus, Christus inluminauit, quoniam inuocato domini Iesu nomine resurrexit cuius sanatus est munere. suscitauit mortuam Petrus, Christus inluminauit; et ideo ait: inluminans tu mirabiliter a montibus aeternis. Nos igitur, qui montes esse non possumus, stemus in montibus uel in collibus,
Abbreviated transcription (Latin):
quibene credunt. Replent̾ subito nares
anime sꝑitali gr̃ã: ⁊ sentit sibi p̃sentie eiꝰ
flatum ad spirare qũe querit. ⁊ dic̃. Ecce
iste ipse ẽ. quem requiro: ipse qũe defidero.
Nonne cum aliquid de scͥpturis cogitamꝰ. &
ex planationẽ eiꝰ inuenire ñ possumꝰ. dum
dubitamꝰ dum querimꝰ. subito nob̾ quasi
suꝑ montes. altissima doginata uidet᷑ ascen¬
dere: deinde quasi suꝑ colles. apparens nob̾
inlimanat mentẽ: ut infundat sensib. qd̃
iuenire posse difficile uidebat᷑: G quasi
exabsente. sit p̃sens uerbum. incordib nr̃is.:
i rursus cum aliquid nob̾ sub obscurum ẽ.
tanq. subducit᷑ ũbunt. itanq̃ absentis
aduentum desideramꝰ. ⁊ iterum apparet.
ostendit se nobis. tanꝗͣ. p̃sens sit nob̾ in his
quȩ requirimꝰ cognoscendis. Salit g̃ in uniꝰ
corde frequent̃. transilit. ⁊exit. ⁊ reuertit᷑:
sisequaris. si requiras. si tͥ fidelium gr̃a. dis¬

Expanded text:
qui bene credunt. replentur subito nares qui bene credunt. replentur subito nares animae spiritali gratia et sentit sibi praesentiae eius flatum adspirare, quem quaerit, et dicit: \'ecce iste ipse est quem requiro, ipse quem desidero\'. Nonne, cum aliquid de scripturis cogitamus et explanationem eius inuenire non possumus, dum dubitamus, dum quaerimus, subito nobis quasi super montes altissima dogmata uidetur ascendere. deinde quasi super colles apparens nobis inluminat mentem, ut infundat sensibus quod inuenire posse difficile uidebatur? ergo quasi ex absente fit praesens uerbum in cordibus nostris. et rursus, cum aliquid nobis subobscurum est, tamquam subducitur uerbum et tamquam absentis aduentum desideramus et iterum apparens ostendit se nobis, tamquam praesens sit nobis in his quae requirimus cognoscendis. salit ergo in uniuscuiusque corde frequenter; transilit et exit et reuertitur, si sequaris, si requiras, si tibi fidelium grata dis
Abbreviated transcription (Latin):
abscondat acalore eiꝰ. Et nunc salit. ⁊ nc̃
currit: de coede patris. suꝑscõs suos: de ori¬
ente. suꝑ occidentẽ: de septentone suꝑ meri¬
dient. Iste c̃. qui ascendit suꝑ occasum: ipse
suꝑcelos celor. ad orientẽ. Ipse ascendit suꝑ
montes: ipse suꝑ colles. Utinam ego miseR
dicam. dicat anima mea. ecce iste aduenit.
iaduenit ñ suꝑ t̾rena. ñ suꝑualles. s: aduenit
saliens suꝑ montes. Ds enim ds̃ montium ẽ:
ñ uallum. Ubigͦ salit: suꝑ montes salit.
Sisis mons. salit suꝑte. Salit suꝑ ysaiã. salit
suꝑ hieremiam: salit suꝑpetrum. iohanñe
iacobum. Montes incircuitu eiꝰ. Si ñ potes
mons eẽ. ñ p̃uales: esto uel collis. ut suꝑ te¬
Hȩ si desideret. sicupiat. si oret. ioret assidue.
i oret sine ulla disceptatione. ⁊ tota intendat.
inũbum: subito uocem sibi uidet᷑ eiꝰ audire
quẽ ñ uidet: untimore sensus. odorẽ diui¬
nitatis eiꝰ agnoscit. Quod patiunt᷑ plerũq

Expanded text:
abscondat a calore eius. ergo et nunc salit et nunc abscondat a calore eius. ergo et nunc salit et nunc currit de corde patris super sanctos suos, de oriente super occidentem, de septentrione super meridiem. ipse est qui ascendit super occasum, ipse super caelos caelorum ad orientem; ipse ascendit super montes, ipse super colles. Utinam ego miser dicam, dicat anima mea: ecce iste aduenit et aduenit non super terrena, non super ualles, sed aduenit saliens super montes! deus enim deus montiumnon vallium. Ubi ergo salit? Super montes salit. Si sis mons, salit super te. Salit super Esaiam, salit super Hieremiam, salit super Petrum, Johannem, Jacobum. Montes in circuitu ejus : si non potes mons esse, nec phaec si desideret, si cupiat, si oret et oret adsidue et oret sine ulla disceptatione et tota intendat in uerbo, subito uocem sibi uidetur eius audire quem non uidet et intimo sensu odorem diuinitatis eius agnoscit, quod patiuntur plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
aliȩ. s consobrina sola. sibi eiꝰ uendicarit
aduentum. Ecce inquit iste aduenit. Ad¬
huc ego eum quero: ⁊ ille iamuenit. Ad huc
ego suffragia capto ut ueniat: ⁊ ille iam pori¬
mus ẽ. Ego suscitari mͥ caritatẽ cupio: ego
me uulneratam caritatis puto: & Ad me plꝰ
caritas ipse festinat. Ego dixi. uenit ille.
salit ⁊ transilit. Ego rogo eum uenire cum
gr̃a. iste gr̃arum oꝑat᷑ augmenta. Et dũ
uenit. in crem̃ta gr̃ȩ secum uehit: & ueni¬
endo adquirit: quia studec etiã ipse. suȩ
placere dilec bȩ. Salit suꝑ excelsa: ut ascen¬
dat ad sponsam. Sponse enim thalamus:
tribunal ẽ. xp̃i. Salit suꝑ adam: transilit
suꝑ synagogam. Salit suꝑ gentes. transilit
ꝑiudeos. Uidcamꝰ salientẽ. Salit de cęlo
incrucẽ. de cruce intumulum. incelum de
su enim dexisti. Exultauit ut gigas ad
currendam mã: Asũmo cȩlo egressio euis.
⁊ occursus eiꝰ usq ad sĩnrãi eiꝰ. nec ẽ. qui se

Expanded text:
aliae, sed consobrina sola sibi eius uindicaret aliae, sed consobrina sola sibi eius uindicaret aduentum. Ecce, inquit, iste aduenit. adhuc ego eum quaero et ille iam uenit, adhuc ego suffragia capto, ut ueniat, et ille iam proximus est. ego suscitari mihi caritatem cupio, ego me uulneratam caritatis puto et ad me plus caritas ipsa festinat. ego dixi \'ueni\', ille salit et transilit. ego rogo eum uenire cum gratia, ille gratiarum operatur augmenta et, dum uenit, incrementa gratiae secum uehit et ueniendo adquirit, quia studet etiam ipse suae placere dilectae. oaiit super excelsa, ut ascendat super sponsam — sponsae enim thalanius tribunal est Christi —, salit super Adam, transilit super synagogam, salit super gentes, transilit super Iudaeos. uideamus salientem: salit de caelo in crucem, de cruce in tumulum, in caelum dtu enim, dixisti: exultauit tamquam gigans ad currendam uiam. a summo caelo egressio eius et occursus eius usque ad summum eius, nec est qui se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa aderat: ut ꝓbaret illud. quia ad huc
loquentib nobis dicit. adsum. Ad ẽ. quia
suscitat᷑ a filiab udẽ. quais resiscitatus
Afliab hierłm: audit eccła sonum uocis
aꝰ ⁊dicit. Alooc consobrinimei. Eoce hic Ad¬
uenit. saliens suꝑ montes. transiliens suꝑ
colles. Mampularis c̃. lib̾. multas habens ꝑ¬
sonas.: nobilis uelut manipulus tͥumphalis.:
mulcosq ac tꝰ significans. quos intelligere
magis. quam exp̃ssos tenere possimꝰ. Iamt
quasi aduenientẽ sponsumi. audierit cum
aliquib parit uiantib collo quentẽ: dicit
sponsa. Uox consobrini mei. Dum loquit᷑
cum filiab hicrłem.: ⁊ rogat ut excitent et
resuscitent sponsum. subito tanꝗͣ de longui¬
quo misse uocis sonum sendiens. dicit. uox
consobrinimei.: adnuntians. quẽ nuntiari
sibi ante querebat. Quem cupiebat ab aliis
suscitari: suap̃ce resuscitatum. apatre ueni
re iam credens. leta dicit. Uox consobrini
mci. b̾ ene addidit consobrini mei: ut non

Expanded text:
 aderat, ut probaret illud, quia adhuc loquentibus nobis dicit: adsum. Adest, quia suscitatus a filiabus Iudaeae quasi resuscitatur a filiabus Hierusalem. audit ecclesia sonum uocis eius et dicit: uox consobrini mei. eccehic aduenit saliens super montes, transiliens super colles. manipularis est liber multas habens personas nobiles uelut manipulos triumphales multosque actus significans, quos intellegere magis quam expressos tenere possimus. nam quasi aduenientem sponsum audierit cum aliquibus pariter uiantibus conloquentem, dicit sponsa: uox conscum filiabus Hierusalem, et rogat ut excitent, et resuscitent sponsum; subito tamquam de longinquo missae vocis sonum sentiens, dicit: Vox consobrini mei, annuntians quem nuntiari sibi ante quaerebat. Quem cupiebat ab aliis suscitari, sua prece resure iam credens laeta dicit: uox consobrini mei. bene addidit \'consobrini mei;, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
complacet in copater : quia patris gła ẽ.
Hunc qui apatre separat: maiorẽ patri
iniuriam facit: quẽ uult ee̾ sine gła. Hc̃
quisq equalem patͥ ñ putat. inferiorẽ &
patrẽ iudicat: cum Alio ubo patr̃e plus lau
uille. hocẽ. filius quirogat᷑. Et rogatꝰ ad ue¬
nit: ⁊ salutare mundo dedit. Idõ coti¬

Expanded text:
conplac-et in eo pater, quia patris gloria est. hunc qui a patre separat maiorem patri iniuriam facit, quem unit esse sine gloria. hunc quisque aequalem patri non putat, inferiorem et patrem iudicat, cum alio uerbo patrem plus laudet ille, hoc est: et filius qui rogatur et rogatus aduenit et salutare mundo dedit. ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nis inditia: si ũbi p̃sentis lumentiobis eluceat.
Hȩc lucerna accensa sit. in om̃iũbo. inom̃i oꝑe.
Ad hanc lucernam: gressus nr̃ forensis. intnq
moueatur. S ꝓ grediamur ad cetera: ⁊ fiat pe¬
dib meis lucerna. ũbum di: i semitis meis lux.
Pedib lucerna satis ẽ. ad ambulandum: semitis
ñc̃. satis ad illuminandum. Idem ũbũ tamen
⁊ipedib lucerna ẽ. ⁊ semitis lux ẽ: quia idem uni¬
genitꝰ dĩ filus. ⁊ delinquentib aduocatꝰ. & remu¬
neratorẽ. fortib Peccator. remissor: Largitor ẽ.¬
p̃miorum. Itaq cuilucerna fuerit ũbum di:
huic quocumq ꝑgit lucent semide: sic̃ lucebant
scõ daiud. Et id̾o quasi in lumine ambulans

Expanded text:
nis indicia, si uerbi praesentis nobis lumen luceat. nis indicia, si uerbi praesentis nobis lumen luceat. haec lucerna accensa sit in omni uerbo, in omni opere, ad hanc lucernam 25 gressus noster forensis internusque moueatur. Sed progrediamur ad cetera et fiat pedibus meis lucerna uerbum dei et semitis meis lux. pedibus lucerna satis ad ambulandum, semitis non est satis ad inluminandum. idem uerbum tamen et pedibus lucerna est et semitis lux est, quia idem unigenitus dei filius et delinquentibus aduocatus et remunerator est fortibus, peccatorum remissor, largitor praemiorum. Itaque cui lucerna fuerit uerbum dei, huic, quocumque pergit, lucent semitae, sicut lucebant sancto Dauid; et ideo quasi in lumine ambulans
Abbreviated transcription (Latin):
utantur: dicens. sint lumbi ur̃i succincꝰti: et
lucerne ardentes. Non adhoram exultemꝰ in lu¬
mine. Adhoramexultat. qui audit ũbum in
eccła. ⁊ gaudet: egreisus autẽ. obliuiscitur quod
Audiuit. aut negligit. Istȩ ẽ. qui sinc lucer na
indomo sua ambulat. Idoq intenebris ambulat
qui oꝑa tenebrarum facit: incõmessationib ⁊
ebrictatib. in cubilib ⁊ impudicitiis. contentio¬
nib & emulationib: indutus diaboli uestim̃ta.
ñ ap̃m. Hȩc fiunt. qnͣdo ũbi luc̾na non lucet.
I umqͣ̃ g̃ negligamꝰ ũbum dm̃. ex quo nobis
om̃ium origo iurtutum ẽ. uniũsumq oꝑm
quidam ꝓcessus. Si menbra corꝑis nr̃i sine luce
oꝑari rec It ñ queunt. nam pedes uacillant
sine lumine ⁊ manꝰ errant: quantomagis ad
ũbi lumen dirigenda sunt animȩ nr̃e uestigia.
mentis incessus: Sunt ⁊ manꝰ animȩ que benȩ
tangunt. ut tetigit thomas dm̃ce resurrectio¬

Expanded text:
utantur, dicens: sint lumbi uestri praecincti et utantur, dicens: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. non a horam exultemus in lumine. ad horam exultat qui audit uerbum in ecclesia et gaudet, egressus autem obliuiscitur quod audiuit aut neglegit. iste est qui sine lucerna in domo sua ambulat ideoque in tenebris ambulat, qui opera tenebrarum facit in comesationibus et ebrietatibus, in cubilibus et inpudicitiis, in contentionibus et aemulationibus, indutus diaboli uestimenta, non Christum. haec fiunt quando uerbi lucerna non lucet. numquam ergo neglegamus uerbum domini, ex quo nobis omnium origo uirtutum est uniuersorumque operum quidam processus. si membra corporis nos sine luce operari recte non queunt — nam pedes uacillant sine lumine et manus errant —, quanto magis ad uerbi lumen dirigenda sunt animae nostrae uestigia, mentis incessus! sunt et manus animae quae bene tangunt, ut tetigit Thomas dominicae resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
lucernas. lex significauit semꝑ lucere debere in
tab̾naculo testimonii: ñ illas quasiudei accendt̃
cotidie. Illȩ subumbra lucent ⁊ extingunt᷑ cotidie.
ꝑ qd facumt ñ uident. qd̾ legunt nesciunt: ac¬
cipientes scd̃m litceram. qd̾ p̃cipit̾᷑ scõm sp̃m.
Tab̾naculum enim testimonii: corpꝰ hoc nr̃m ẽ.¬
Inquox p̃c aduenit ꝑ amplius ⁊ ꝑfec liꝰ tab̾nacłm
sic̃ scͥptum ẽ: ut ꝑsanguinem suum intͣret in sc̃a.
⁊ conscientiam nr̃am ab om̃i oꝑe mortuoꝵ ⁊ labe
nr̃ar lux clara uirtutum. Istȩ sunt lucernȩ arden¬
tes: quȩ die ac nocꝰte intemplo di lucent. Si tem¬
plum di in corꝑc tuo seruas. si m̃bra tua meqbra
sunt xp̃i: lucent uirtutes tuȩ. Quas nullus extin¬
guit: nͥ eas tuum crim̃ exdinxerit. Hoc liime
castȩ mentis ⁊ pie deuocionis: sollempnitatis nr̃e
festa resplendeant. Luceat gͥ semꝑ lucerna tua.
Arguit xp̃c etiam cos qui utunt̾ lucerna. si ñ sẽꝑ

Expanded text:
lucernas Lex significavit semper lucere debere in lucernas Lex significavit semper lucere debere in tabernaculo Testimonii, non illas quas Judaei accendunt quotidie . Illae sub umbra lucent, et exstinguuntur quotidie; quia quod faciunt, non vident: quod legunt, nesciunt, accipientes secundum litteram quod praecipitur secundum spiritum. Tabernaculum enim Testimonii corpus hoc nostrum eistus aduenit per amplius et perfectius tabernaculum, sicut scriptum est, ut per sanguinem suum intraret in sancta et conscientiam nostram ab omni opere mortuorum et labe nostrarum lux clara uirtutum. istae sunt lucernae ardentes, quae die ac nocte in templo dei lucent. si templum dei in corpore tuo seruas, si membra tua membra sunt Christi, lucent uirtutes tuae, quas nullus extinguit, nisi eas tuum crimen extinxerit. hoc lumine castae mentis et piae deuotionis sollemnitatis nostrae festa resplendeant. Luceat ergo semper lucerna tua. arguit Christus etiam eos qui utuntur lucerna, si non semper
Abbreviated transcription (Latin):
de fouce. multi scopuli: mistius scłi caligine ñ
uidentur. Prefer tͥ lucernam quã ꝓpħa mons¬
trauit: unde. quo debeas trans ferre uestigium
contuere. Ubi pedem ponere mentis int̃nȩ: ꝓ
singulos cura sit gressus. Nulli credas tuum:
nͥ p̃eunte lucernȩ istius luce ꝓcessum. Et ubi
putas qd̾ luceat. gurges c̃. Uidet᷑ lucere: s pol¬
luit. Et ubi putas solidum ec̃ uel siccam. tibi
lubricum ẽ. si lucerna tͥ longuis sit. Sit gͦ tͥ
fides. itineris tuip̃ura. sit tͥ iter scͥptura diuina.
Bonꝰ ẽ. celestis duc R cloquii. Ex hac lucerna accen¬
de ⁊ tu lucernam: ut luceat int̾ior oculus tuus.
qui lucernaẽ. tin corꝑis. ¶ ultas habes lucernas.
Accende om̃s: quia dictum ẽ. tͥ. Sint lumbi ur̃i
p̃cincli. slucernȩ ur̃ȩ ardentes. Quia multȩ
tenebrȩ. multe lucernȩ sunt necessariȩ: ut meri¬
toꝵ nr̃oꝵ. intantis denebris lumen eluceat. Istas

Expanded text:
tae foueae, multi scopuli in istius saeculi caligine non tae foueae, multi scopuli in istius saeculi caligine non uidentur. praefer tibi lucernam quam propheta monstrauit, uide quo debeas transferre uestigium, contuere ubi pedem ponere mentis internae. per singulos cura sit gressus, nulli credas tuum nisi praeeunte lucernae istius luce processum. et ubi putas quod luceat gurges est, uidetur lucere, sed polluit, et ubi putas solidum esse uel siccum, ibi lubricum est, si lucerna tibi longius sit. sit ergo tibi fides itineris tui praeuia, sit tibi iter scriptura diuina; bonus est caelestis ductus eloquii. ex hac lucerna accende et tu lucernam, ut luceat interior oculus tuus qui lucerna est tui corporis. multas habes lucernas; accende omnes, quia dictum est tibi: sint lumbi uestri praecincti et lucernae uestrae ardentes. quia multae tenebrtorum nostrorum in tantis tenebris lumen eluceat. Istas 1144
Abbreviated transcription (Latin):
mcis ũbum tuum: aut fortasse quasi bonꝰ magist̃
m̾ p̃ire cupibat.: ut lumen sequi discerem: ⁊ illiꝰ
crpe tenebris constitutꝰ. ut xp̃m sequens nullũ
lapidem offensionis incurram. Errabat petrꝰ
intenebris ignorantię: negabat xp̃m eẽ mori¬
turum: quia ad huc ñ uidebat moriturum.
iresurrecturum cẽ ꝓ nob̾. Conuersus ad eum
dñs. ait. Uade retro post me. Ostendit illi
lucernam quam deberet sequi: post me dicers.
Secutꝰ ũbum dĩ: consirmatꝰ ẽ. Postea cepit in¬
berere xͦ: timens ne iterum aliquo laberetur
errore. Nonne. ⁊ ipse qui dicebat lucerna pedib
meis ũbum tuum: Ad hanc lucernam festinauit
cum diceret inmari. dñe iube me ad te uenire
suꝑ aquam: S quia ñsequebat᷑ lucernam.
motꝰ ẽ. atq tiubauit: naturȩ uehementioris
mole turbatꝰ. Sequam̃ g̃ lucernam hanc sicut
lucernam: ⁊ sic̃ in nocꝰte ambulemꝰ ad lum̃. Mul¬

Expanded text:
meis uerbum tuum. aut fortasse quasi bonus magister meis uerbum tuum. aut fortasse quasi bonus magister mihi praeire cupiebat, ut lumen sequi discerem et illiuscorporei tenebris constituto, ut Christum sequens nullum lapidem offensionis incurram. errabat Petrus in tenebris ignorantiae, negabat Christum esse moriturum, quia adhuc non uidebat moriturum et resurrecturum esse pro nobis. conuersus a -eum dominus: uade retro post me. ostendit illi lucernam quam deberet sequi, \'post me\' dicens. secundum uerbum dei confirmatus est, postea coepit inhaerere Christo timens ne iterum aliquo laberetur errore. nonne et ipse, sicut qui dicebat: lucerna pedibus meis uerbum tuum, ad hanc lucernam festinauit, cum diceret in mari: domine, iube me uenire a te super aquam? sed quia non sequebatur lucernam, motus. est atque titubauit, naturae uehementioris mole turbatus. Sequamur ergo lucernam hanc sicut lucernam et sicut in nocte ambulemus ad lumen. mul
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute p̃sulgeas. Aut si ad mensuram teneris:
ñ ferictur ⁊ uacit ũbum tuum: ne fiat lucerna
submodio. Potens ẽ ds qui suꝑ canaddabrum
constituat luccrnam tuam. ut luccat om̃ib qͥ¬
indomo sunt : ut qui in grediunt᷑ lum̃ uideant
Candclabrum. pncipale nr̃mẽ. Pone sermonẽ
inpͥncipali tuo: ⁊ om̃ib luct qui ingrediunt᷑
inȩccłam. Accipe ⁊ aliud candelabrum. Conside¬
ra os tuum: considera ⁊ sermonẽ tuum. Nonne
os tuũ candelabrum ẽ: ⁊ ũbum tuũ lucerna ẽ.
cum de tuo ore ꝓsertur:: Hȩc lucerna semꝑ¬
c̃ luceat: hoc ẽ. ũbum tuũ luceat: & numꝙͣ
eranguatur. Queris ut doccam: q̃mͦ non possic
extingui. scͥptumẽ. Lum̃ iusti semꝑ inextingui¬
bile ẽ: lumen aut̃t impior extinguct᷑. Hoc lum̃.
trat lucernȩ quȩ lucebat intab̾nacło testimonii:
o hodieq luct in occła. Uir sapiens hic ẽ. oculus
inglo: ⁊adhuc tam̃ dicebat. lucerna pedib

Expanded text:
uirtute praefulgeas. aut si ad mensuram teneris, uirtute praefulgeas. aut si ad mensuram teneris, non ferietur et uacet uerbum tuum, ne fiat lucerna sub modio. potens est deus qui super candelabrum constituat lucin domo sunt, 1143 ut qui ingrediuntur lumen videant. Candelabrum principale nostrum est. Pone sermonem in principali tuo, et omnibus luceat qui ingrediuntur in Ecclesiam. Accipe et aliud candelabrum. Considera os tuum, considera et sermonem tuum. Nonne os tuum candelabrum est, et verbum tuum lucerna est, cum de ore tuo profertur? Haec lucerna sem luceat, hoc est: uerbum tuum luceat et numquam extinguatur. Quaeris ut doceam, quomodo non possit extingui? scriptum est: lumen iusti semper inextinguibile est, lumen autem impiorum extinguetur. hoc lumen erat lucernae quae lucebat in tabernaculo testimonii et hodie quae lucet in ecclesia, uir sapiens. hic est oculus in caelo et adhuc tamen dicebat: lucerna pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
si gła scõr. nunc sic̃ lucerna. nc̃ sic̃ lux mundi
fulgebat in hoc scło: quid dicimꝰ de ũbo di. qd̾
⁊ lucerna ẽ. depedib meis. Et fortasse ubi ñ sunt
tenebrȩ ñẽ. lucerna ũbum di.s. sup̃lucernam.
quia luxẽ. Tenebre his ñsunt. qui uident lucẽ.
Deniq. tunc iusti fulgebunt sic̃ sol: in regnopa¬
tris sui. Et fortasse. scd̾m leg̃ lucerna ẽ. ũbum
dĩ: scd̾m cũgłium. lux magna ẽ. Iudeis lucerna
ẽ: i lucerna submodio.Lucet lex s ñ udetur:
quia oꝑta ẽ. cor. doc trina. cogitatione uitioꝵ:
⁊cccitate ꝑfidiȩ. Popło autẽ exnationib luxẽ
Demq ppso qui sedebat in regione umbre mortis
lux orta ẽ. eis. Aꝑi gͥ fenestras tuas: ut splend or
tͥ magnȩ lucis introeat. Paratum fac candela¬
brum duum: ut lux tua ñ oꝑiat᷑ integimento
corꝑis dui.:⁊ mensure t̾renȩ huius fragilitatis.
s: sup̃ mensuram corꝑeȩ infirmitatis. animȩ tuę

Expanded text:
sanctorum nunc sicut lucerna, nunc sicut lux mundi sanctorum nunc sicut lucerna, nunc sicut lux mundi fulgebat in hoc saeculo, quid dicimus de uerbo dei quod et lucerna est pedibus meis? Et fortasse, ubi non sunt tenebrae, non est lucerna uerbum dei, sed supra lucernam, quia lux est. tenebrae his non sunt qui uident lucem; denique tunc iusti fulgebunt sicut sol i n reg no patris sui. et fortasse secundum legem lucerna est uerbum dei, secundum euangelium lux magna est. Iudaeis lucerna est et lucerna sub modio. lucet lex, sed non uidetur, quia operta eorum doctrina est et contagione uitiorum et caecitate perfidiae; populo autem ex nationibus lux est. denique populo qui sedebat in regione umbrae mortis lux orta est. aperi igitur fenestras tuas, ut splendor tibi magnae lucis introeat. paratum fac candelabrum tutum, ut lux tua non operiatur integimento corporis tui et mensura terrenae huius fragilitatis, sed supra mensuram corporeae infirmitatis animae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
inuasis suis cum lampadib suis. Ungite o homi¬
nes. lampades ur̃as. Cum ieumatis. ugide caput
ur̃m. Infundamꝰ mentib nr̃is oleum: ut corpus
nr̃m lucidum sit. Luccat tͥ semꝑlucerna ũbum
di: luceat ilucerna corpis dui ocłstnus. Consci¬
entia tua lucens bene in hoc corꝑe: lucerne lux ẽ.
Ipsaẽ oculus tius. Sit purus ocłs tuus. Si consci¬
entia tua munda sit: munda ẽ. carotua. Si aut̃ẽ
tenebrosa ẽ. conscientia tua: etiam corpus tuum
conscienti̧ tue noc te. tenebrosum ẽ. Lucernȩ gͣ
⁊ nos sumꝰ toto opti corꝑe: uix aliquid exiguũ
lucerna erat: sic̃ dixit de co dñs. Ille erat lucer¬
na. ardens: ⁊ illuminans. Bona lucerna. que.
lumen accipiebat axp̃o: ut lucere posset in hoc
scło. Merito ardens. merito illumians. qui erat
nitius xp̃i: illiminans p̃dicatione fiłi. pecto¬
rasingłoꝵ S ⁊ istis lucernis dedit ut lux mundi
cẽnt: dicens ad apłos. Uos estis lux mnundi .G.

Expanded text:
in uasis suis cum lampadibus suis. ungite, o homiin uasis suis cum lampadibus suis. ungite, o homines, lampades uestras; cum ieiunatis, ungite caput uestrum. infundamus mentibus nostris oleum, ut corpus nostrum lucidum sit. luceat tibi semper lucerna uerbum dei, luceat et lucerna corporis tui oculus tuus. conscientia tua lucens bene in hoc corpore lucernae lux est, ipsa est oculus tentia tua munda sit, munda est caro tua: si autem tenebrosa est conscientia tua, etiam corpus tuum conscientiae tuae nocte tenebrosum est. Lucernae ergo et nos sumus toto operti corpore, vix aliquid exiguum lucerna erat, sicut dixit Dominus de eo: Ille erat lucerna ardens, et illuminans . Bona lucerna, quae lumen accipiebat a Christo; ut lucere posset in hoc saeculo: merito ardens, merito illuminans; quia erat nuntius Christi, illuminans praedicatione fidei pectora singulorum. Sed et istis lucernis dedit, ut lux mundi essent, dicens ad apostolos: Vos estis lux mundi . Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
infudit: qui uidens eum miscłia mot̾ ẽ. &
alligauit uulnera eiꝰ. infundens oleum ⁊ ui¬
num. Hoc oleum. curat egrotos. Miscdia enim
apectato liberat. Hoc oleum lucet intenebris:
si oꝑa nr̃a luceant coram hominib hoc oleum.
lucet meccłã sollempnitatib. Deniq. quib
oleum ñ defuit. nec lumenfidi defecit: s cum
lamꝑadib in locum nuptiarum introire me¬
ruerunt. Quȩ autẽ iꝑuasis suis oleum ñ tuler̃t.
tatis ex clusȩ sunt. Ido ⁊ tu habeto semꝑ luc̾ña
ardentẽ: uellucentẽ facẽ. Si enmm neq lucerna
neq lampas tua luceat stulta uirgo diceris nec
introibis in thalamum sponsi suꝑioris. s rema¬
nebis intenebris cecitatis : quasi qui oderis lucẽ
ne oꝑa tua flagitiosa ꝓdantur: Om̃is enim qui
male agit: odit lucem. Habstosidem. habeto pru¬
dentiam. ut semꝑ habeas muasis tuis olcũ iniscdie.
deuotionis grãm: quĩ prudentes acceꝑunt oleum

Expanded text:
infudit, qui uidens eum misericordia motus est et infudit, qui uidens eum misericordia motus est et alligauit uulnera eius, infundens oleum et uinum. hoc oleum sanat aegrotos — misericordia enim a peccato liberat —; hoc oleum lucet in tenebris, si opera nostra luceant coram hominibus; hoc oleum lucet in ecclesiae sollemnitatibus. denique quibus oleum non defuit, nec lumen fidei defecit, sed cum lampadibus in locum nuptiarum introire meruerunt; quae autem in uasis suis oleum non tulerunttatis exclusae sunt. ideo et tu habeto semper lucernam ardentem uel lucentem facem. si enim neque lucerna neque lampas tua luceat, stulta uirgo diceris nec introibis in thalamum sponsi tui superioris, sed remanebis in tenebris caecitatis, quasi qui oderis lucem, ne opera tua flagitiosa prodantur; omnis enim qui male agit odit lucem. habeto fidem, habeto prudentiam, . ut semper habeas in uasis tuis oleum misericordiae, deuotionis gratiam, quia prudentes acceperunt oleum
Abbreviated transcription (Latin):
Q uom̃ hic dicit᷑ lucerna: S uideamꝰ. neforte
idem ũbum di. aliis magna lux sit: aliis lu-¬
cerna. Michi lucerna: angłis lux ẽ. Petro lux
erat: quando angłs astitit ei in carcere & lum̃¬
circum fulsit illum. Paulo lux erat: quando
euntẽ ad ꝑsequendum ppłm xp̃ianum circũ¬
fulsit eum lumen de celo: ⁊ audiuit dicentem
sibi. Saule. saule: quid me ꝑsequeris: Et
magna quidem lux. Deniq lucernȩ pauli lu¬
men cuanuit: ubi diuinȩ splendor lucis ȩmicuit.
corꝑis recenset᷑. Lucet in limo. fulget inuase
fic bili. thesaurus ille: quẽ habemꝰ inuasis fic̾¬
ciat tͥ lumen lucerne: & oleum. ñ olee t̃restris.
s: illud oleum miscdiȩ cȩlestis ⁊ gr̃ȩ: qͦ ungeban¬
tur ꝓpħe. Oleum tuum humilita s ẽ : qͥ ceruncis
nr̃ẽ dura mollescunt. Oleum tuum miscłia ẽ:
pora. Hoc oleum. uulnerato illi a latronib
descendenti ex hicrłem. eũgłicꝰ ille samaritanꝰ

Expanded text:
quomodo hic dicit \'lucerna\'? Sed uideamus, ne forte quomodo hic dicit \'lucerna\'? Sed uideamus, ne forte idem uerbum dei aliis magna lux sit, aliis lucerna. mihi lucerna, angelis lux est. Petro lux erat, quando adstitit ei angelus in carcere et lumen refulsit ei. Paulo lux erat, quando euntem ad persequendum populum christianum circumfulsit eum lumen de caelo et audiuit dicentem sibi: Saue Saule, quid me persequeris? et magna quidem lux; denique lucernae Pauli lumen euanuit, ubi diuinae splendor lucis emicuit. ore recensetur. lucet in limo, fulget in uase fictili thesaurus ille, quem habemus in uasis ficciat tibi, quia lumen lucernae est oleum, non oleum terrestre, sed illud oleum misericordiae caelestis et gratiae quo ungebantur prophetae. oleum tuum humilitas est, quo ceruicis nostrae dura mollescunt. oleum tuum misericordiapora. hoc oleum uulnerato illi a latronibus descendenti ex Hierusalem euangelicus ille Samaritanus
Abbreviated transcription (Latin):
nis partum: humiliauit se usq ad mort̃e. Oues
patris sin diuina p̃dicatione pascebat. cum
scm scͥpturas suum ꝓbaret aduentum: cũ qͥnq
panib ⁊ duob piscib hominum milia multa
possunt dicere. quam dulcia faucib meis ũ ba
tua: hȩc eor. pascua quidicunt: lucerna pe¬
dib meis ũbum tuum dñe. Pascit᷑ enimos nr̃m
uerba. cum loquim̃ mandata di ũbi. pascit᷑ ⁊
oculꝰ ñrint̾ior lucerne sꝑitalis lumine. quȩ nob̾
in hac mundi noc le p̃lucet: ne sic̃ indenebris
ambulantes incertis titubemꝰ uestigiis: ⁊ uiam
ueram inucnire nequeamꝰ. Intelligibilis igit᷑
pedum g̃ssus. intelligibilis ⁊ lucerna: qr ũbũ
di lucerna ẽ. Nonne lioc inpͥncipio erat ũbũ
apud dm̃: Quomͦ gͦ lucerna ẽ : Nonne hoc
erat uerum lumen : qd̾ illuminat omñe ho¬
minẽ uenientẽ in hunc mundum: Quomͦ gͦ
lucerna dicitur. Isaias clamat. Popłs qui se¬
debat intenebris: lucẽ uiderunt magnam.

Expanded text:
nis partum humiliauit se usque ad mortem, oues nis partum humiliauit se usque ad mortem, oues patris sui diuina praedicatione pascebat, cum secundum scripturas suum probaret aduentum, cum quinque panibus et duobus piscibus hominum milia multa possunt dicere. quam dulcia faucibus meis uerba tua! haec eorum pascua, qui dicunt: lucerna pedibus meis uerbum tuum, domine. pascitur enim os nostrum uerbo, cum loquimur mandata dei uerbi. pascitur et oculus noster interior lucernae spiritalis lumine, quae nobis in hac mundi nocte praelucet, ne sicut in tenebris ambulantes incertis titubemus uestigiis et uiam ueram inuenire nequeamus. intellegibilis igitur pedum gressus, intellegibilis et lucerna, quia uerbum dei lucerna est. nonne hoc in principio erat uerbum apud deum? quomodo ergo lucerna est? nonne hoc erat uerum lumen quod inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum? quomodo ergo lucerna dicitur? Esaias clamat: populus, qui sedebat in tenebris, lucem uiderunt magnam: