comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et non fit tam̃ nisi quod̾ ipse uult fieri. siune
faciamus sine non faciamus. quod p̾cepit nobuł.
et si faci mus bonum. uoluit hoc deus. et neluit.
quia factum ẽ hoc. et approbat quod factum est
⁊ quod factum ẽ uult. quia factum ẽ et bonum
est : Et si faciamus malum. uult qd̾ non facimus
bonum. et approbat illud qm̃ bonum ẽ. et non appro¬
bat malum quod facimus. qm̃ malum ẽ. et tam̃
nult qd factum ẽ. quia factum est. qm̃ id bonũ
ẽ quia factum ẽ. et uult ipse quod bonum ẽ. Et
constat omp̃s uoluntas eus certa et firma in bene¬
placito suo approbans bona. et permittens mala ꝓpt̃
bona. quȩ nec potest impediri ut non fiat quod
in ipsa ẽ. neq in firmari aliquando ut fiat quod
qͥd eẽ bonũ sit. q si ilłd̃ bonũ ñ sit p̾ceptio & ꝓ¬
Ahibistio signa s̃ qͥd bonum sit &̃ si illd̾ ẽẽ bonũ ñ sit.
T secuatur post ipsami signa euis. permissio

Expanded text:
Et non fit tamen nisi tantum quod ipse vult fieri, sive Et non fit tamen nisi tantum quod ipse vult fieri, sive faciamus sive non faciamus quod praecepit nobis. Et si facimus bonum, voluit hoc Deus; et voluit quia factum est hic, et approbat quod factum est et quod factum est; vult quod factum est et bonum est. Et si facimus malum vult quod non facimus bonum; et approbat illud quoniam bonum est, et non approbat malum quod facimus quoniam malum est; et tamen vult quod factum est quia factum est, quoniam id bonum est quod factum est, et vult ipse quod bonum est. Et constat omnipotens voluntas ejus certa et firma in beneplacito suo, approbans bona et permittens mala propter bona, quae nec potest impediri ut non fiat quod in ipsa est, neque infirmari aliquando ut fiat quod d bonum non sit; praeceptio et prohibitio signa sunt quid bonum sit, etiam si illud esse bonum non sit. Et sequuntur post ipsam signa ejus, permissio
Abbreviated transcription (Latin):
et p̾cipiendo illud. significauit se uelle illud. et sunt
signa uoluntatis eiis. p̃cepta euis. et uocantur uolun¬
tas euis. quia signa s uoluntatis euis. qm̃ uult et ap¬
probat. et diligit. et annea sibi uidicat bona quȩ
p̃cipit. et mala quȩ ꝓhibet odit. et detestatur. et
non inuenit concordiam et amiciciam in illis. et.
nult tam̃ ẽẽ ipsa mala quȩ nõuult. ꝓpter manis bo¬
nim qd̾ ex illis ẽ quod magis uult. Sed̾ non ꝑti¬
net ad nos neq erigitur a nb nisi qd̾ nr̃m ẽ et
qd̾ bonum nr̃m ẽ tantum. ut facianns et appro¬
benius. et diligamus in nobis sicut et as̃ diligit. et
approbat bonum nrm tantum in nb. ut ei similes
simus diligendo et faciendo bona. sic̃ et ipse bona
tantum diligit et facit. Et cum p̾cipitur nobis
quod bonum nr̃m ẽ. significatur nb̃ quia ds̃ hoc
uult. et ꝑtinet ad nos ita sentire. et ita credere.
qm̃ ds hoc nult quod p̾cipit nobis ut faciamus.

Expanded text:
et praecipiendo illud significavit se velle illud; et sunt et praecipiendo illud significavit se velle illud; et sunt signa voluntatis ejus praecepta ejus, et vocantur voluntas ejus, quia signa sunt voluntatis ejus. Quoniam vult et approbat et diligit et amica sibi judicat bona quae praecipit, et mala quae prohibet odit et detestatur; et non invenit concordiam et amicitiam in illis, et vult tamen ipsa esse mala quae non vult, propter majus bonum quod ex illis est, quod magis vult. Sed non pertinet ad nos neque exigitur a nobis nisi quod nostrum est et quod bonum nostrum est, tantum ut faciamus et approbemus et diligamus in nobis, sicut et Deus diligit et approbat bonum nostrum in nobis; ut ei similes simus diligendo et faciendo bona, sicut et ipse bona tantum diligit et facit. Et cum praecipitur nobis quod bonum nostrum est, significatur nobis quod Deus hoc vult; et pertinet ad nos ita sentire et ita credere quod Deus hoc vult quod praecipit nobis ut faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
cuit qd̃ bonum ẽ aliciuꝰ bonum essł illi¬
us. et non eẽ bonum ad omĩa. et iterum quod ma¬
lum ẽ alicuiꝰ malum eẽ illius. et bonum om̃ium
cẽ qm̃ ex eo bonum ẽ omĩum. et qd̾ bonu ẽ. et
alicui bonum ẽ minus ẽẽ bonum quam quod ma¬
lum ẽ ⁊ alicui malum ẽ. qm̃ ex eo ipso maiꝰ bonũ
ẽ ex quo omĩum bonum ẽ. ⁊ maius bonum ẽ esse
illud a quo mauis bonum ẽ. etiam cum illud alicui
bonum non ẽ. quoniam in toto bonum est. Non
debet añt in conpansatione minoris boni impediri
quod maius ẽ bonũ ab illo qui optimus ẽ : Et dixĩ¬
mꝰ qm̃ manis bonum ẽ ẽẽ bonum ex malo et bono.
quam ex solo bono: Permitti itaq mala debuer̃
futurum erat. Precepit itaq deus quod bonum
enit singulis. et ꝑmisit quod bonum eiat uniu̾sis.
qm̃ et mauis erat bonum uiu̾sitatis qd̾ impedire
non debuit. et non bonum erat quod malum enit
alicui. cuius anctor eẽ non potuit: E idõ p̾cepit
unicuiq quod bonum erat. et quod illi bonum erat.

Expanded text:
quod bonum est alicujus, bonum esse illius, et non esse bonum ad omnia; et iterum quod malum est alicujus malum esse illius; et bonum omnium esse, quoniam ex eo bonum est omnium. Et quod bonum est et alicui bonum est, minus esse bonum quam quod malum est et alicui malum est; quoniam ex eo ipso majus bonum est: ex quo omnium bonum est. Et majus bonum est esse illud a quo majus bonum est, etiam cum illud alicui bonum non est; quoniam in toto bonum est. Non debet autem in compensatione minoris boni impediri quod majus est bonum ab illo qui optimus est. Et diximus quod majus bonum est esse bonum ex malo et bono, quam ex solo bono. Permitti itaque mala debuerunfuturum erat. Praecepit itaque Deus quod bonum erat singulis et permisit quod bonum erat universis. Quoniam et majus erat bonum universitatis quod impedire non debuit, et non bonum erat quod malum erat alicui, cujus auctor esse non potuit. Et ideo praecepit unicuique quod bonum erat, et quod illi bonum erat;
Abbreviated transcription (Latin):
lum uolunt quod ñ ꝗͣ ds̃ uult. Si enim facĩt
qd̾ uolunt. ⁊ uolunt qđ dĩ ñ uult: quomͦ faci¬
unt. qd ds̃. uult . Rursum si łs̃ ñ uult qd̾ faci¬
unt. quate ꝑinitit ut faciant qd̾ ñ uult:
cum fieri. ñ possit. nisi eo ꝑmittente. nec ꝑmitti
nisi eo. uolente. Hinc coartamur diligentuis in¬
nestigare. quomodo rõnalẽ naturam. p̾cipue illã
quȩ uoluntate in iusta adinina uoluntate discor-¬
dat. uista dĩ modatio gub̃nat. Hinc considenimꝰ
quatuor gen̾ales modos gubnationis diine in
ipsis. quibus disponinitur ⁊ ordinantur in omĩ¬
bus quȩ agunt. ut. &. ipsa. mala q̃ contra dei
uoluntatem sunt qđ sunt. q ñ approbantur adõ
qd̃ mala s̃. extra eius dispositionem ñ effluunt. in
pͣua ⁊ in iusta. noluntate .contra. suam nituntur
uoluntatem. ut c̃ducantur ⁊ disponantur scđm ipsã.
qui sungunt. cont᷑a ipsam. ad ꝑficiend̾ quod illi fieri
placet uoluntate q̃ illi displicet. Quod quatuormõis¬

Expanded text:
t quod Deus nunquam vult? Si enim faciunt quod volunt, et volunt quod Deus non vult, quomodo faciunt quod Deus vult? Rursum si Deus non vult quod faciunt, quare permittit ut faciant quod non vult, cum fieri non possit nisi eo permittente, nec permitti nisi eo volente? Hinc coarctamur diligentius investigere quomodo rationalem naturam praecipue illam quae voluntate injusta a divina voluntate discordat; justa Dei moderatio gubernat. Hinc consideramus quatuor generales modos gubernationis divinae in ipsis quibus disponuntur et ordinantur in omnibus quae agunt, ut et ipsa mala quae contra Dei voluntatem sunt quod sunt quia non approbantur a Deo quod mala sunt extra ejus dispositionem non effluant, in prava et injusta voluntate contra suam nituntur voluntatem, ut conducantur et disponantur secundum ipsam qui surgunt contra ipsam ad perficiendum quod illi fieri placet voluntate quae illi displicet. CAP. XXVI
Abbreviated transcription (Latin):
dispositionẽ in tor qt̃.
onsiderandum ẽ etiam hoc. quomodo inui¬
sibiles illas ⁊ sspales naturas. moderatur
ds. Si enim lib̃i arbitrii sunt. faciunt qd̾ uolunt.
Et si facuint qd̵ uolunt. quomͦ exsententia dĩ
pendet quod faciunt. Nam si dicimꝰ. qm̃ iccir¬
tur. de mał nulla rõne ꝯꝓꝓbatur. Mał siquidẽ
ds̃ potestatem solam tribuit. non uoluntatem
q licet ex ipsuis ꝑmissione siqđ malum possunt.

Expanded text:
dispositionem intorquet. dispositionem intorquet. Considerandum est etiam hoc quomodo invisibiles illas et spirituales naturas moderatur Deus. Si enim liberi arbitrii sunt, faciunt quod volunt; et si faciunt quod volunt, quomodo ex sententia Dei pendet quod faciunt? Nam si dicimus quoniam idcirtur, de malis nulla ratione approbatur. Malis siquidem Deus potestatem tribuit solam non voluntatem; quia licet ex ip
Abbreviated transcription (Latin):
tum mota fuisset scđm iusticiam mota fuisset.
insuram ñ mou̾i mneq illi malum erat mou̾i ad quod
mota ẽ. sed scdm mensimam ñ mou̾i ad qđ mota
ñ ẽ. q si scđm mensuram mota fuisset. etiam ad
hoc mota pecc̾m ñ fuisset. Extͣ m̃suram aũt
mou̾i uoluntate. ent appet̾e qđ c̃ cessum ñ erat.
in quo scdm m̃suram non mou̾i erat. ⁊ id malũ
erat. ipsum aũt occasio mali. Quia enim extra
mensuram uoluntas mota ẽ : scdm mensuram mota
ñ ẽ. nec tam̃ illi malum erat mou̾i ad quod mota
⁊ ħsi ñ fuisset malum nullum. nullum fuisset:
Hoc itaq malum factum ẽ uoluntati au̾tenti
se ⁊ tͣns gredienti m̃furam qd̾ turpis facta ẽ ⁊
pͣua.⁊ in ordinata. esfluens ⁊ non tenens modũ
⁊ legem pulcͥtudinis suȩ. Que aut recte moue¬
batur. ⁊ sedm creatoris uoluntatem conforma-¬
bat᷑ : cõu̾tebatur ad eum a quo regebatur. ⁊ illi
bonum erat extͣ illuis uoluntatem ñ mou̾i a
tatem angłoꝵ. & ad sue uoluntatis ordi nem. &

Expanded text:
tum mota fuisset secundum justitiam mota fuisset, mensuram non moveri. Neque illi malum erat moveri ad quod mota est; sed secundum mensuram non moveri ad quod mota non est quia si secundum mensuram mota fuisset etiam ad hoc mota peccatum non fuisset. Extra mensuram autem moveri voluntate erat appetere quod concessum non erat; in quo secundum mensuram non moveri erat, et id malum erat; ipsum autem occasio mali. Quia enim extra mensuram voluntas mota est, secundum mensuram mota non est. Nes tamen illi malum erat moveri ad quod mota  si non fuisset, malum nullum fuisset. Hoc itaque malum factum est voluntati avertenti se et transgrediendi mensuram, quod turpis facta est et prava et inordinata, effluens et non tenens modum et legem pulchritudinis suae. Quae autem recte movebatur et secundum Creatoris voluntatem conformabatur, convertebatur ad eum a quo regebatur; et illi bonum erat extra illius voluntatem non moveri a tatem angelorum ad suae voluntatis ordinem et
Abbreviated transcription (Latin):
eiis ⁊ de nominibus ⁊ de moderatione ⁊ gub¬
natione dĩ in illis. & multa alia queꝰ sequitur
ad illa. ⁊ quȩ continentur in illis. Propterea nõ
oportet de multitudine rerum latentim scdn
nĩtm possibilitatem doctrinam formare. ⁊ ñ
ñ lum̃ illuminas. Nam illa sapientia qͣsapit sap̾ia
ista creata ñ ÷. nec creatum ẽ : nec aliunde eẽ.
ht̃ sic̃ aliunde saꝑe ñ ht̃. Ista aut̃ quȩ de semet
Et rursum alia scriptura dicit. In principio
creauit ds̃ cęlum ⁊ t̾ram. Et uidentur quedã¬
contraria oriri ex assertionibus istis. Nam si pri¬
mo omnium creata ẽ sapĩa omĩa ptꝰ ipsam fac¬
ta sũt. ⁊ facta s pꝰ ipsam cęlum ⁊ tnm ⁊ ipsa fac¬
ta ÷ ante cęlum ⁊ trim. Iterum si inprincipi¬
o creauit ds cęlum ⁊ trã nicħ factum ÷ ante cę¬
lum ⁊ t̾rum. nec facta ẽ. ipsa sapientia ante cę¬
lum ⁊ t̾ram. qd̾ simul stare ñ pot. Propt̃ hȩc ne
diuinarum scripturarum testim oma contraria

Expanded text:
iis et de moderatione, et gubernatione Dei in illis; et multa alia quae consequuntur ad illa et quae continentur in illis. Propterea nos oportet de multitudine rerum latentium secundum nostram possibilitatem, doctrinam formare; et nonon lumen illuminans. Nam illa sapientia quae sapit, sapientia ista creata non est, nec creatura est, nec aliunde esse habet sicut aliunde sapere non habet. Ista autem quae de semetiEt rursum alia Scriptura dicit: In principio creavit Deus coelum et terram . Et videntur quaedacontraria oriri assertionibus istis. Nam si primo omnium creata est sapientia, omnia post ipsam facta sunt. Et facta sunt post ipsam coelum et terra, et ipsa facta est ante coelum et terram. Iterum si in principio creavit Deus coelum et terram, nihil factum est ante coelum et terram nec facta est ipsa sapientia ante coelum et terram, quod simul stare non potest. Propter hoc ne divinarum Scripturarum testimonia contraria
Abbreviated transcription (Latin):
se tempus. qm̃ mutabilitas cep̃. ⁊ factum mundũ
in principio temporis.Sed nos interim mag̃
approbanus quod dictum ẽ. ꝓ captu in telligen¬
tȩ nr̃e. salua reuerentia secretorum. in quibus
nichil temere asserendum putams. Et ad hũe mo¬
dum interim diffinimꝰ. qm̃ simul facta s omĩa
uin insibilia ⁊ iusibilia sic̃ scriptura dicit. qͥ
uiuit in ȩternum. creauit omĩa simul. Quod¬

Expanded text:
se tempus, quoniam mutabilitas coepit; et factum mundum se tempus, quoniam mutabilitas coepit; et factum mundum in principio temporis. Sed nos interim magis approbamus quod dictum est pro captu intelligentiae nostrae salva reverentia secretorum in quibus nihil temere asserendum putamus. Et ad hunc modum interim definivimus, quod simul facta sunt omnia visibilia et invisibilia ; sicut Scriptura dicit: Qui vivit in
Abbreviated transcription (Latin):
fitem᷑ . qm̃ simul in tempore uno. ⁊ in principio
temporis. qñ temponi ipsa ceper̃. facta ẽ. siue
creata pariter rerum omnium uisibilium ma¬
teria. ⁊in iuisibilum in creatura angelica
sp̃uali natura. Nec fuisse in tempore nec cepisse
altem̃. nec prius unam quam altenam. sed utrã¬
q simul in tempore ⁊ ẽ tempore. ⁊ tam̃ pͥorẽ
fuisse ad quam facta ẽ altera. ⁊ in qua fuerunt
exemplaria sapientiȩ. quoꝵ effectus sunt & ex¬
pressiones quȩ uisibilia condita sunt. Et hoc mͦ
pͥmo om̃ium creata ẽ sapiencia. Q. ui aut di¬
cunt ante cęlum ⁊ t̾ram angelos creatos.
substitisse ante omĩa quȩ mutabilia facta s.⁊
computant spatia ⁊ annos ⁊ secula quibus añ
mundi constitutionem deo sermer̃. asser̃ qm̃
cum mundo tempus cep̃. ⁊ ñ fuit tempus ante
mundum. qm̃ mutabilitas non fuit ⁊ tam̃ fuisse an¬
gelos immutabilit᷑ ⁊ intemporalit̾ prus ꝗͣ mundꝰ
factꝰ ẽ. Et cum mundꝰ cep̃. tunc primum cepis¬

Expanded text:
fitemur, quod simul in tempore uno et in principio temporis quando tempora ipsa coeperunt, facta est sive creata pariter rerum omnium visibilium materia, et invisibilium in creatura angelica et spirituali natura. Nec fuisse in tempore nec coepisse alteram sine altera, nec prius unam quam alteram, sed utramque simul in tempore et cum tempore; et tamen priorem fuisse ad quam facta est altera in qua fuerunt exemplaria sapientiae quorum effectus sunt et expressiones quae visibilia condita sunt, ex hoc modo primo omnium creata est sapientia. Qui autem dicunt ante coelum et terram angelos creatos, et substitisse ante omnia quae mutabilia facta sunt, et computant spatia et annos et saecula quibus ante mundi constitutionem Deo servierunt, asserunt quod cum mundo tempus coepit, et non fuit tempus ante mundum, quoniam mutabilitas non fuit; et tamen fuisse angelos immutabiliter et intemporaliter priusquam mundus factus est; et cum mundus coepit tunc primum coepis
Abbreviated transcription (Latin):
cause pͥmordiales ⁊ iniusibiles. et mereate ereandorũ
omnium. in m̃te dimna. Sedo loco angelica natum
in nisibilis quidem. s creata. Tercio loco humana usi¬
bił et creata. scđm aliquid uisibilis. ⁊ sedm aliquid in¬
iisibilis. Quarto loco creatura corporea. in toto isibi
ł⁊ in toto temponilis. ꝑ ost pͥmaᷤ gͦ causas in ereatas
⁊ innisibiles eribit consid̾atio ⁊ ꝓcedet ad angelicam
natinam rõnalem et in uisibilem. deinde adhumanã
uisibilem ⁊ rõnalem de qua ꝓpositum primum fuit.
ut consummet̃. Nam de uisibilibus quidem quę pos¬
trema s̃ iccieo primã ꝓpoͬcionem fecimus. ut de his
quȩ parent ad latentium cognitionem humanam m̃¬
tem comodiꝰ duceremus. Incip̃ quinta pars. De creatio¬

Expanded text:
causae primordiales et invisibiles et increatae creandorum causae primordiales et invisibiles et increatae creandorum omnium in mente divina. Secundo loco angelica natura invisibilis quidem sed creata. Tertio loco humana visibilis et creata, secundum aliquid invisibilis et secundum aliquid visibilis. Quarto loco creatura corporea in toto visibilis et in toto temporalis. Post primas ergo causas increatas et invisibiles exibit consideratio, et procedet ad angelicam naturam rationalem et invisibilem. Deinde ad humanam visibilem et rationalem, de qua propositum primum fuit ut consummetur. Nam de visibilibus quidem quae postrema sunt idcirco primam propositionem fecimus, ut de his quae patent ad latentium cognitionem humanam mentem commodius duceremus. PARS QUINTA. DE CREATIO
Abbreviated transcription (Latin):
prima posteriona seqͣnͣtur. ꝑrima omnium ẽ
uoluntas creatoris. qm̃ ex ipsa s̃ omĩa. Post ipsam.
sequit᷑ quȩ s̃ ex ipsa. P rima s̃ quȩ in ea s. scd̾a sũt
quȩ ex ea s̃. Ꝙuȩ in eai funt eterna s̃. nec gradum
habent nec successionem. qm̃ in unitate consistunt.
et inet̾nitate ñ trinseunt. Quȩ exea s creata sunt ꝑ
eã. quȩ causam sumpser̃ ex ipsa. ñ sub̃am in ipsa. q
diuina natur. subalit᷑ ex se non genuit. quȩ cansa¬
lit᷑ creauit. quia ñ pot᷑ natumilit᷑ idem ẽẽ qui fccit
et quod factum est. Quȩ gͥ facta s̃ unũ ñ s̃.  inhis
quȩdam prima s̃. quȩdam scđa. ñ prima ad prima.
s ad scda prima. Quȩ enĩ ad prima añ se scda sunt:
ad sc̃a ase sunt prima. et scđa abipsis tercia s̃ ad
prima. Q uȩ in uoluntate dei et̾na ⁊ in iifibilia sunt.
nalia sunt : ꝓpinquiora s̃ in iusibilibus. quia in ipso
in uisibilia s̃. qd̾ intionalias. ꝑ onuntur gͦ pͥmo loco

Expanded text:
prima posteriora sequantur. Prima omnium rerum est voluntas Creatoris, quoniam ex ipsa sunt omnia. Post ipsam sequuntur quae sunt ex ipsa. Prima sunt quae sunt in ea; secunda sunt quae ex ea sunt. Quae in ea sunt aeterna sunt, nec gradum habent nec successionem, quoniam in unitate consistunt et in aeternitate non transeunt. Quae ex ea sunt creata sunt per eam, quae causam sumpserunt ex ipsa non substantiam in ipsa; quia divina natura substantialiter ex se non genuit quae causaliter creavit; quia non potest naturaliter idem esse qui fecit et quod factum est. Quae igitur facta sunt unum non sunt, et in his quaedam prima sunt, quaedam secunda; non prima ad prima sed ad secunda prima. Quae enim ad prima ante se secunda sunt ad secunda, a se sunt prima; et secunda ab ipsis; tertia sunt ad prima. Quae in voluntate Dei aeterna et invisibilia sunt, nalia sunt propinquiora sunt invisibilibus, quia in ipso invisibilia sunt quae rationalia sunt. Ponuntur ergo primo loco
Abbreviated transcription (Latin):
de mundi erordio.⁊ iccnro premissa s̃.
ut deiisibilibus ad in nuisibilia ꝯscendamis. ques¬
tionem ꝓponitis qͣnͣdo creati s̃ angłi. ⁊⁊ quales fac¬
ti sunt dum conderentur primum. ac deinde qͣ¬
les effecti s̃ dum diuiderentur au̾sione ⁊ cõu̾sioe.
⁊ quomoda dispositi s̃ dum uidicarentur damna

Expanded text:
exordio, et idcirco praemissa sunt ut de visibilibus ad invisibilia conscendamus, quaestionem proponitis, quando creati sunt angeli et quales facti sunt dum conderentur primum; deinde quales effecti sunt dum dividerentur aversione et conversione, et quomodo dispositi s
Abbreviated transcription (Latin):
facienda finerant. E tꝰ cum facta s illa quȩ fac¬
ta s : ad similitudinem hoꝵ facta s̃ q̃ erant in
scdo facta. sic̃ facta s̃ ad similitudinem illoꝵ q̃
in primo erant non facta. Scdm huiꝰ modi rõ¬
nem ⁊ considerationem corporea creatura pꝰ sedã
tercio loco ẽ. creaturam rõnalem. qm̃ ad eam fac

Expanded text:
acienda fuerant. Et cum facta sunt illa quae facta sunt ad similitudinem horum facta sunt quae erant in secundo facta; sicut facta sunt ad similitudinem illorum quae in primo erant non facta. Secundum hujusmodi rationem et considerationem corporea creatura post secundam tertio loco est creaturam rationalem, quoniam ad eam est
Abbreviated transcription (Latin):
illum mandatum fit cui fit ipsum mandatum.
bonum ipsius eẽ debet. cui mandatur mandatum.
Heq aliud mandari debet insi quod bonum illi est cui
mandatur mandatum. Frustra enim mandatum fi¬
eret. si illi ꝓpt̾ quem fieret bonum non e̾e̾t. maxime
eñ a bono mandatum e̾e̾t. qui nichil p̃ter bonum mã¬
dare deberet. Neq enĩ creaturȩ suȩ as̃ auctor mali eẽ
debet. neq cansationem illuis assumere sibi quasi do¬
cendo corruperit quod creauenit in corruptum: ħon
itaq habet aliud illi p̃cipere. nͥ solum qd̾ bonum est
illi a quo habet illa totum quod bonum habet. et qd̾
malum habet nichil. Qm̃ igitar creator milli crea¬
turȩ suȩ auctor mali eẽ potest. hoc solum illi p̾cipere
habet qd̵ bonum ẽ. illi. ut sincera sit eius instructio.
quem ad modum condicio in corrupta fuit. Qd̃ bo¬

Expanded text:
illum mandatum fit cui fit, ipsum mandatum; bonum ipsius esse debet cui mandatur mandatum. Neque aliud mandari debet nisi quod bonum illi est cui mandatur mandatum. Frustra enim mandatum fieret, si illi propter quem fieret bonum non esset; maxime cum a bono mandatum esset qui nihil praeter bonum mandare deberet. Neque enim Creaturae suae Deus auctor mali esse debet, neque causationem illius assumere sibi quasi docendo corruperit quod creaverat incorruptum. Non itaque habet aliud illi praecipere nisi solum quod bonum est illi; a quo habet illa totum quod bonum habet, et quod malum habet nihil: Quoniam igitur Creator nulli creaturae suae auctor mali esse potest: hoc solum illi praecipere habet quod bonum est illi, ut sincera sit ejus instructio, quemadmodum conditio incorrupta fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipso bonum non ẽ. Et qd̾ bonum non est qm̃
ipsum bonum non ẽ. bonum ẽ. alicui: qm̃ ex ipso
bonum ẽ. Et contingit hoc aliquando. et in
fine suo omĩa iudicantur. siue bona sunt siue
mala. qm̃ seriptura manifeste ostendit. q bonum
unum. et bonum ipsum aliis ẽ odor uitȩ in uitam.
aliis odor mortis in mortẽ. qm̃ ex bono malum. et
exmalo bonum. et bonum malis ad malum.⁊
malum bonis ad bonum. ⁊ quod bonum in toto c̃.
maius ẽ quam qd̾ in parte ẽ solum. Et hoc ꝓbat᷑
in hunc modum. Om̃e enim uniu̾sale bonum maius
ẽ. quam id quod in parte constat. et qd̵ c̃ducit ma¬
gis et expedit. mauis ipsum merito nominatur.
ħ unc aũ cõgregenns in unum. ⁊ colligamus quȩ
dicta sunt. qm̃ impletio omĩs mandati bonum illi
ẽ. ꝓpter quem factum ẽ ipsum mandatum. et qm̃
om̃e bonum. aut ꝑ se bobonum ÷. aut ad aliqͥd.
et qd̾ per se bonum non ẽ ⁊ alicui bonum ẽ: ma
nis ÷ bonum. quam qd̾ ꝑ se solum ẽ et alicui non¬

Expanded text:
non est; et quod bonum non est, quoniam ipsum bonum non est, bonum est alicui quoniam ex ipso bonum est. Et contingit hoc aliquando, et in fine suo omnia judicantur sive bona sint sive mala. Quoniam Scriptura manifeste ostendit quod bonum unum et bonum ipsum aliis est odor vitae in vitam; aliis odor mortis in mortem ; quoniam ex bono malum et ex malo bonum, et bonum malis ad malum, et malum bonis ad bonum. Et quod bonum in toto est majus est quam quod in parte est solum: et hoc probatur in hunc modum. Omne enim universale bonum, majus est quam id quod in parte constat; et quod conducit magis et expedit, majus ipsum merito nominatur. Nunc autem congregemus in unum et colligamus quae dicta sunt, quoniam impletio omnis mandati bonum illi est propter quem factum est ipsum mandatum. Et quoniam omne bonum aut per se bonum est aut ad aliquid; et quod per se bonum non est et alicui bonum est, monum quam quod per se solum est et alicui bon
Abbreviated transcription (Latin):
lum cui p̃cipit. Si ꝓpt̾ se p̾cipit ad bonum euis ẽ
qd p̃cipit. ⁊ bonum illi ẽ p̃cepti sui impletio. Sed̾
quomodo p̃cipit ꝓpt̾ se qui ꝓ fectu non in diget in
se.neq bono alieno aduiuari potest. qui melior eẽ
non potest  Clamat hȩc scriptum. et ꝑfectorman¬
non eges. Ergo ꝓpter se non p̃cipit ads quod p̾ce¬
pit. sed ꝓpter illum eui p̃cipit. quonam bonũ
est illi quod p̾cipitur. cui bonum precipitur. Qd̃ d̃s hoc¬

Expanded text:
lum cui praecipit. Si propter se praecipit ad bonum ejus est quod praecipit, et bonum illi est praecepti sui impletio. Sed quomodo praecipit propter se qui profectu non indiget in se, neque bono alieno adjuvari potest, qui melior esse non potest? Clamat hoc Scriptura, et perfector manrum meorum non eges . Ergo propter se non praecipit Deus quod praecipit; sed propter illum cui praecipit, quoniam bonum est illi quod praecipitur cui bonum praecipitur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ÷ ipsa. quȩ forma. ẽ omĩũ ⁊ causa. Demde
aut oportet ostendere. quales. ffacti s̃ angeli tẽ
in ipso primordio. ⁊ prima subsistentia⁊ micio
condicionis suȩ. in eo: quod primum. ec̃. ceperũt
⁊ qͣle illud fu̾it quod prunum fuit  in eis

Expanded text:
ta est ipsa, quae forma est omnium et causa. Deinde ta est ipsa, quae forma est omnium et causa. Deinde autem oportet ostendere quales facti sunt angeli tunc in ipso primordio et prima subsistentia et initio conditionis suae; in eo quod primum esse coeperunt, et quale illud fuit, quod primum fuit in eis c
Abbreviated transcription (Latin):
quippe simł condita s̃ : qm̃ uno ⁊ eodem
tempore parit᷑. cepisse credimꝰ. ⁊ iusibilium omĩ¬
um materiam. ⁊ inuisibilium naturam. utramq
informẽ scđm aliquid. ⁊ utramq sedđm aliquid for¬
matam. Sic̃ enim usibilium ⁊ corporalium om¬
nium materia in exordio illo cõdicionis pruna¬
riȩ ⁊ formam confusionis habuit ⁊ non habuit
formam dispositionis donec pꝰ ea formaretur.
ad ordinem cõced̾et ac dispositionem. ita spũał
⁊ an gelica natura in sua conditione ꝑ sapĩam
⁊ dis cretionem scđm habitum nature formata
fuit. ⁊ tñ illam quam pꝰ ea ꝑamorẽ ⁊ cõuersio¬
nem ad creatorem suum acceptura erat. formam
non habuit s erat in formis sine illa formanda
s̃ angeli. diligentus in uestigatam rõnem
proponimꝰ. Nam diximꝰ qñ factis. ⁊ q factis
in principio. ⁊ prima. ereatum. ante ꝗͣ nichil fac¬
tum ẽ. scłm quam factum. ẽ. ⁊ quod factum ẽ.
cum ipsa. unde ⁊ scđm aliquid ante omĩa fac¬

Expanded text:
m uno et eodem tempore pariter coepisse credimus et visibilium omnium materiam et invisibilium naturam utramque informem secundum aliquid et utramque secundum aliquid formatam. Sicut enim visibilium et corporalium omnium materia in exordio illo conditionis primariae et formam confusionis habuit et non habuit formam dispositionis donec postea formaretur et ordinem concederet ac dispositionem; ita spiritualis et angelica natura in sui conditione per sapientiam et discretionem secundum habitum naturae formata fuit; et tamen illam quam postea per amorem et conversionem ad creatorem suum acceptura erat formam non habuit, sed erat informis sine illa formanda sunt angeli diligentius investigatam rationem proponimus. Nam diximus quando facti sunt, quod facti sunt in principio; et prima creatura antequam nihil factum est, secundum quam factum est, et quod factum est cum ipsa. Unde et secundum aliquid ante omnia fac
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uent᷑a sꝑantur a nob̾:iq̃ sola dig¬
na st̃ spe ⁊ expectatione nr̃a. qm̃ in ip̃is
sentia sunt: iam ꝑfidem incordibꝰ nr̃is
subsistunt. ⁊ ip̃a fides eoꝵ in nob subsi¬
stentia eorum. Cum enĩ res quȩlibet
apud nos subsistant. ꝑ ł actum qnͣui
delicet p̃sentes sensu ꝯp̃henduntur.ł
ꝑ intellectum qñ absentes. ł ⁊̃ ñ existñ¬
tes. in similitudine sua ⁊ in maginati¬
tiam qñ ea q̃ in nob̾st̃ sentiunt᷑ ã nob̾.¬

Expanded text:
quae ventura sperantur a nobis, et quae sola digna sunt spe et exspectatione nostra, quoniam in ipsis aesentia, sunt jam per fidem in cordibus nostris subsistunt; et ipsa fides eorum in nobis subsistentia eoruapud nos subsistant, vel peractum quando videlicet praesentes sensu comprehenduntur, vel per intellectum, quando absentes vel etiam non existentes in similitudine sua et in imaginatitiam, quando ea quae in nobis s
Abbreviated transcription (Latin):
mou̾e uoluisse. ẜ qm̃ dim̃sionẽ solũ
⁊cͥꝯscͥptionẽ corꝑalem locũ ꝯstare ꝓ¬
tio nimis a ꝯmuni estimatione ⁊ poᷤᷤ¬
sibilitate recessit. Magis aut̃ ea ponẽ¬
da sunt inusumloqñdi. q̃ se sponte ac¬
commodant. ⁊ nicħ a latẽ ingerant a¬

Expanded text:
m dimensionem solum et circumscriptionem corporalem locum constare ptio nimis a communi existimatione et possibilitate recessit. Magis autem ea ponenda in usum loquendi quae se sponte accommodant; et nihil a latere ingerant a
Abbreviated transcription (Latin):
tiõe. ⁊ in om̃i loco sñ cͥcunscͥptione.⁊ in
om̃i ꝙꝑͣr sñ uicissitudine. uł mutatio
en semus autẽ. ⁊ om̃ino sne.¬
ita oportere apꝓbamus. multo
samꝰ ⁊ ꝯmodiꝰ ueracit̃ affirmandũ.
ẽ. sine sui diffinitiõe. ⁊ in omni loco
sine cͥcunscͥptione: ⁊ in omni tp̃r sine
mutabilitate. Nam id qd̾ qͥdam in si
pientes immo solam carnẽ sapienteᷤ.
⁊ quȩ carnis st̃ solum ꝯsidantes. esti-¬
mant qͣsi corꝑalium sordiũ ⁊ pollu¬
tionum inquinatiões dm̃ ꝯting̾ẽ pos
responsione sit dignũ. cũ ⁊ipẽ sp̃c¬
dicant ip̃i quomͦ anima humana
in carne posita immacłata ẽẽ pos¬
sit. cum carnis humane sordib nu¬
sla inquinatio eẽ possit. ł pollutio
maior inueniripossit. Dicant de carne le
uͥ ex ea ⁊̃ a pollutiõr emundet᷑. Pꝰ tremo
respondeant qͥd pociꝰ ꝯcedñdũ dedo esti¬
mant. ł qr nusqͣm sit ds. ł qr uͥq sit. Qđ si

Expanded text:
tione; et in omni loco, sine circumscriptione; et in omni tempore, sine vicissitudine vel mutatione. Censemus autem et omnino ita oportere approbamus multo sanius et commodius veraciter affirmandum  sine sui diffinicione et in omni loco sine circumscripcione, in omni tempore sine mutabilpientes, imo solam carnem sapientes et quae carnis sunt solum considerantes existimant quasi corporalium sordium et pollutionum inquinationes Deum contingere possresponsione sit dignum cum et ipse Spdicant ipsi quomodo anima humana in carae posita immaculata esse possit, cum carnis humanae sordibus nulla inquinatio vel pollutio major inveniri possit? Dicant de carne leput ex ea etiam a pollutione emundetur? Postremo respondeant utrum potius concedendum de Deo existimant, quod nusquam sit Deus, an quod ubique sit. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ. ⁊ ad intelligñtiam ħ a ꝯmo¬
datiꝰ eẽ fatemur: uͥ ñsolum in loco ẽẽ.
quid locale ẽ. qm̃ in eo ip̃o ꝙ finẽ ⁊ t̾¬
minum ħt. locũ ht̃. ⁊ det̃minat locũ.
sic̃ detͣminatũ ẽ in loco. S corpꝰ qd̾ di

Expanded text:
dictu et ad intelligentiam hoc accommodatius esse fatemur, ut non solum in loco esse, quid locale est; quoniam in eo ipso quod finem et terminum habet locum habet, et determinat locum sicut determinatum est in loco
Abbreviated transcription (Latin):
pitur ꝯfit̾i qm̃ alicubi ẽ. Qui em̃ uocibꝰ¬
deseriuire elegerunt potiꝰ ꝙͣ u̾itati. ⁊ id
solum respuendũ putant ꝙ aures uul¬
garitatis abhorrent: iustũ ẽ ũ inħ qͦ ã
sentñtia sua ñ declinent. Dicant gͦ si hau
⁊ ñ statim ex eo ꝯsequi abitrentur qm̃¬

Expanded text:
pitur, confiteri quod alicubi est. Qui enim vocibus servire elegerunt potius quam veritati, et id solum respuendum putant quod aures vulgaritatis obhorrent, justum est ut in hoc quoque a sententia sua non declinent. Dicant ergo si hosquam est; et non statim ex eo consequi arbitrentur, q
Abbreviated transcription (Latin):
one enim corpꝰ. aut loco mutant᷑.¬
mutatur aut forma. aut temꝑe. Qẜ
quȩ forma mutant᷑: aut augm̃tum susci¬
piunt. aut diminutionẽ. aut alt̾ationẽ.
Et q̃ alt̾ationẽ qͥdẽ suscipiunt. ñ ilł acce¬
de qͥcqͣm uidetur q. ñ erat. aut ꝙ erat¬
tes locum tͣnsmutant: in eode ꝯsistente
cum. ꝑꝑ totum q. locm inutat. ñ s appa¬
ret tm̃ forma alia in toto. ꝓꝑ partes quȩ
aliqͥd omino. nͥ dispõ partium in toto. ⁊
cũ ħ mutat᷑: qr partes locum mutant. mu¬
tatur forma in toto. qr dispõ partͥũ mutat᷑
q̃ ẽ forma tociꝰ. Qẜ ita mutatio forme in to¬
to fieri ñ pͥ sine mutatioe loci in partibꝰ.s
ñ łr mutatio loci. nͥ cum totũ locũmutat.
ꝯsistñtib partib in toto. Sic mutatio tp̃is
sequit᷑ mutationẽ loci ⁊ formȩ: ⁊ ñ ẽ ũgͣ

Expanded text:
ne enim corpus aut loco mutatur, aut forma, aut tempore. Et quae forma mutantur: aut augmentum suscipiunt, aut diminutionem, aut alterationem. Et quae alterationem quidem suscipiunt non illis accedere quidquam videtur qtes locum transmutant in eodem consistente cum propter totum quod locum mutat, sed apparet tantum forma alia in toto propter partes quae laliquid omnino nisi dispositio partium in toto; et cum haec mutatur quia partes locum mutant mutatur forma in toto, quia dispositio partium mutatur quae est forma totius. Et ita mutatio formae in toto fieri non potest sine mutatione loci in partibus. Sed non dicitur mutatio loci nisi cum totum locum mutat consistentibus partibus in toto. Sic mutatio temporis sequitur mutationem loci et formae; et non est unquam
Abbreviated transcription (Latin):
ost has motiones mutantur.¬
mutantur omĩa: tnͣsimꝰ ad spiritalẽ cͤa¬
turam. mutabilitatẽ illiꝰ ꝯsid̾antes. si q¬
harum mutationũ illi ꝯueniat. ⁊ siqͣ alia
partium c̾sc̾e pot̃. qm̃ corpꝰ ñ ẽ. nec de¬
cresc̾e̾ diminutione. qm̃ simplex ẽ natͣa
deħ mnillud. ⁊ uariatur. ⁊ uicissitudinẽ
suscip̃. gaudii. doloris. ⁊ penitudinis.⁊
uoluntatis. ⁊ cresait scĩa. ⁊ obliuo ine

Expanded text:
ost has mutationes cormutantur omnia transimus ad spiritualem creaturam, mutabilitatem ipsius considerantes; si quarum mutationum illi conveniat, et si qua alia partium crescere potest quoniam corpus non est, nec decrescere diminutione, quoniam simplex natura de hoc in illud; et variatur et vicissitudinem suscipit gaudii, doloris et poenitudinis et voluntatis; et crescit scientia et oblivio in e
Abbreviated transcription (Latin):
on. ꝙ pectori pontificis suꝑ im¬
ponitur ũ in eiꝰ corde sapientiã ⁊ di¬
cretionẽ inẽe deb̃e ostendat᷑. In ipo
aũ rationali posita st̃ manifestatio ⁊
u̾itas. ut in doct᷑na sua pontifex nec
aliud qm u̾itas sugg̾i̾t efferre p̾su¬
mat. neq id ꝙ a u̾itate intꝰ hauserit
rõne ⁊ oꝑe aꝓpbare ⁊ manifestare de¬
sistat. Notandũ uͦ ꝙ adinuicẽ conca-¬
tenantur rationale ⁊ suꝑ hum̾ale. qr

Expanded text:
tificis superimponitur, ut in ejus corde sapientiam et discretionem inesse debere ostendatur. In ipso autem rationali posita sunt manifestatio et veritas, ut in doctrina sua pontifex nec aliud quam veritas suggerit, efficere praesumat, neque id quod a veritate intus hauserit ratione et opere approbare et manifestare desistat. Notandum vero quod adinvicem concatenantur rationale et superhumerale, quia
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm necessitatem impono. Qui uult
ẽẽ sac̾dos ip̃e se uestiat: imgressurꝰ
ad scã. ad u̾etunda tegenda uolun-¬
tarire munim̃tum castitatis assu¬
mat. Notandũ uͦ ꝙ. sac̾ dotibꝰ inferioris
ordinis. neq tunica datur iacincti¬
na. neq suꝑ humale. neq rõnale.
neq lamina aurea qͥb soliutunt᷑
pontifices .i. summi sac̾dototes. s tm̃pod̾is.
ñ in illa dignitate qua fungunt᷑ sac̾do¬
tes qui octo indum̃tis decorantur:. docii.

Expanded text:
quam necessitatem impono. Qui vult quam necessitatem impono. Qui vult esse sacerdos ipse se vestiat, et ingressuris ad sancta, ad verenda tegenda voluntarie munimentum castitatis assumat. Notandum vero quod sacerdotibus inferioris ordinis, neque tunica datur hyacinthina, neque superhumerale, neque rationale, neque lamina aurea; quibus soli utuntur pontifices, id est summi sacerdotes; sed tantum poderis erdotio, sed non in illa dignitate qua funguntur sacerdotio qui octo indumentis decorantur. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ost cet̾a ornamenta suꝑ amponit᷑
capiti pontificis mitra. q̃ alio nomuis
cydaris. ł tyara uocatur. qͣ quinq sen¬
suum qui incapite sedem hũt regim
significat᷑. Minist̃ gͦ bene uitã suam
regñs. c̃aput suum xͦ ornat. Quia aũ
mento capitis nouissime lamina au¬
rea suꝑ imponit᷑. cui ĩsculptum ÷ no¬
m̃łi. ꝙ in ebraico in effabile uocant.
ut ꝑ ħ signi ficetur dm̃ sic̃ ꝯditorem
om̃ium. ita ⁊̃ rectorem ẽẽ uniu̾soꝵ.
⁊ ad honorem ⁊ głam eiꝰ referendum.
quicqͥd a sac̾dotib ⁊ ministris sacͥs
bene fuerit dispensatũ. ħgͥ indu
constitut. s in leuitico dehis de in¬
lib tacuit. fortassis qr ad genitalia
nrã ⁊ u̾e cunda lex manũ ñ mittit. qͥ¬
qui uoluntariũ do castitatis sacͥficiũ
offerre debemꝰ sic̃ scͥptum ẽ. Beuir¬
ginib p̃ceptum dñi ñ habeo. Et ip̃e
dñs de uoluntariis eunłchis loqns:
ad iecit. Qui pot̾ caꝑa. capiat. Ac si
dicẽt. feminalib egͥoͦ ñ uestio. nec cui¬

Expanded text:
ost caetera ornamenta superimponitur capiti pontificis mitra, quae alio nomine cydaris vel tiara vocatur; qua quinque sensuum qui in capite sedem habent regimen significatur. Minister ergo bene vitam suam regens caput suum Christum ornat. Quia autemento capitis; novissime lamina aurea superimponitur, cui inscriptum est nomen Dei, quod Hebraice ineffabile vocatur. Ut per hoc significetur rectorem esse universorum; et ad honorem et gloriam ejus referendum quidquid a sacerdotibus et ministris sacris bene fuerit dispensatum. Haec igitconstituit. Sed in Levitico de eisdem ineminalibus, tacuit; fortassis quia ad genitalia nostra et verecunda lex manum non mittit, qui voluntarium Deo castitatis sacrificium offerre debemus, sicut scriptum est: De virginibus praeceptum Domini non habeo . Et ipse Deus de voluntariis eunuchis loquens adjecit: Qui potest capere capiat . Ac si diceret: feminalibus ego non vestio, nec cui
Abbreviated transcription (Latin):
bus p̃ciosis. qͣunus adextͦ hum̾o alt̃
uͦ a sinistͦ suꝑpositꝰ fuerat᷑.Inoinina
.xii. patͥarchatum in scͥpta erant. sex in
uno ⁊ sexin alto. qr ꝑ nomina patͥar¬
⁊ portare debet. Nr̃muͦ sac̾dotiũ suꝑ-¬
hum̾ale similit̃ intextum ñ ht̃ ut

Expanded text:
orum unus a dextro humero, alter vero a sinistro superpositus fuerat; nomina duodecim patriarcharum inscripta erant, sex in uno, et sex in altero, quia per nomina patriaret portare debet. Nostrum vero sacerdotium superhumerale similiter intextum non habet
Abbreviated transcription (Latin):
Ñhominem spoliant. Quartũ. spolia¬
tum flagellat. Quintũ. flagellatũ erc̃it.
sextum: ciectum seducit. Septimum se¬
ductum serurtuti subicit. Suꝑbia:
aufert homini dm̃. Inuidia: pximũ¬
Auaricia: flagellatum ei cit. G ula eie¬
ctum seducit. Luxuria. seductũ serui¬
tuti fubicit. Anima rõnał. in simtate
sua uas ẽ solidũ.⁊ in tegrum. nullã
hñs corruptionẽ. quam uicia ueniẽ¬
tia in eam. ħ mͦ uiciant ⁊ corrumpunt.
Psuꝑbiam in fiat᷑. ꝑ inuidiã arescit
ꝑ iram crepat. ꝑ accidiam frangit᷑
ꝑ auaticiam disp̾git᷑ ꝑgulam infict᷑.
ꝑlaxuriã conculcatur:̃ inlutũ redigit᷑.
Suꝑbia ẽ amor ꝓpͥe excellentiȩ. Inuidiaͤ.
odium felicitatis alienȩ. Ira ẽ. irrationa¬
bilis ꝑturbatio mentis. Accidia ẽ ex
confusione mentis nata tristicia. siue te¬
dium ⁊ amaritudo mentis: ⁊ animi.
ĩmodata. qua iocunditas sp̃ał extinguit᷑.
u quodam desꝑationis pͣncipio mens in

Expanded text:
hominem exspoliant, quartum exspoliatum flagellat, quintum flagellatum ejicit, sextum ejectum seducit, septimum seductum servituti subjicit. Superbia enim aufert homini Deum. Invidia auavaritia flagellatum ejicit; gula ejectum seducit, luxuria seductum servituti subjicit. Anima rationalis in sanitate sua, vas est solidum et integrum nullam habens corruptionem; quam vitia venientia in eam hoc modo vitiant et corrumpunt: per superbiam inflatur, per invidiam arescit, per iram crepat, per acidiam frangitur, per avaritiam dispergitur, per gulam inficitur, per luxuriam concuicatur, et in lutum redigitur. Superbia est amor propriae excellentiae. Invidia odium felicitatis alienae. Ira irrationabilis perturbatio mentis. Acidia est ex confusione mentis nata tristitia, sive taedium et amaritudo animi immoderata; qua jucunditas spiritualis exstinguitur; et quodam
Abbreviated transcription (Latin):
debet᷑. p̃mium aũ. ⁊ corona in qͣn¬
tum ab actu iniquitatis cohibet᷑.
Cũ ꝯsensu uͦ uiciũ culpa sit. uͥ in
qͣntũ uicium ẽ malũ ẽ: inqͣntũ
uoluntarium est pena dignum est.
ꝑficit᷑. ĩ si foris opꝰ non fuerit: qr ꝙ
iniquitatis ẽ ꝑ ꝯsensum prauum
in sola uoluntate ꝯplet᷑. ĩ tc̃ cũ ab eo.
ꝙ uult ꝑficiendo foris inuita restͥngit᷑.
facit enim ꝙ suũ ẽ totum: ⁊ ꝙ. ampliꝰ
non facit suũ non ẽ. nec ab ip̃a ẽ ꝙ ãpliꝰ
ñ facit : s ꝯtra ipãm. Ita in solo ꝯsen su
intus oꝑatur motum uoluntatis ad
maliciam accendit. Sic gͥ uicia origo
peccõꝵ sunt. ex quib nascunt᷑ oꝑa mi¬
quitatis: quȩ đ sicut dictũ ẽ absq ꝯsẽ¬

Expanded text:
debetur, praemium autem et corona in quantum ab actu iniquitatis cohibetur. Cum consensu vero vitium culpa fit, ubi in quantum vitium est malum est, in quantum voluntarium est poena dignum est. perficitur, etiamsi foris opus non fuerit, quia quod iniquitatis est per consensum pravum in sola voluntate completur, etiam tunc cum ab eo quod vult perficiendo foris invita restringitur. Facit enim quod suum est totum et quod amplius non facit suum non est; nec ab ipsa est quod amplius non facit sed contra ipsam. Ita in solo consensuintus operatur, motum voluntatis ad malitiam accendit. Sic ergo vitia origo peccatorum sunt, ex quibus nascuntur opera iniquitatis. Quae quidem, sicut dictum est, absque consen
Abbreviated transcription (Latin):
aliud: Redde penitentiã tuam redde
ꝯtritionem  redde humilitatẽ tuã. ꝓ¬
uirginitate caris. edde humilitat̃e
cordis: Pcarne fracta. frange cor humi¬
litatem ꝑ se debiusti: ĩ si uirguutatem
habueras. Et tñ si uirginitatẽ redde
ñ potes : redde ꝓ illa humilitatẽ. ⁊ sa¬

Expanded text:
i: Redde poenitentiam tuam, redde contritionem, redde humilitatem. Pro virginitate carnis redde humilitatem cordis. Pro carne fracta frange cor. Humilitatem per se debueras, etiamsi virginitatem habueras; et tamen si virginitatem reddere non potes
Abbreviated transcription (Latin):
Qina ñ dabit hõ ꝯmutationẽ ꝓ aĩa sua.
S forte respondeb̾ ⁊ dices. qr ñ dix̃ u̾i¬
tas ñ dabit. s ꝙͣ dabit hõ ꝯmutationẽ
panima sua. Ecce gͥ ñ assirmaũ s int̃¬
rogauit. Tu respondesi potes. Quãda¬
bit hõ ꝯmutationẽ ꝓ anima sua᷑ hiocꝰ
manifeste qr unum ẽ ꝙ. commutationẽ
non recipit. neq dispensationẽ amittit.

Expanded text:
anima sua . Sed forte respondebis et dices quod non dixit veritas non dabit, sed quam dabit homo commutationem pro anima sua? Ecce igitur non affirmavit, sed interrogavit, tu responde, si potes, quam dabit homo commutationem pro anima sua? Vides manifeste quod unum est quod commutationem non recipit, neq
Abbreviated transcription (Latin):
aũ alius occultũ ad dm̃ i coram hoĩe.
Occultũ uotũ fractũ pect̾m ẽ: mamfestũ.
aũ uotum fractũ. pecc̾m ⁊ scandalum.
nenda sint. ⁊ quȩ item sine culpa pter¬
mittti. siue ⁊̃ ꝯmutari possint: hanc pͥ¬
mam discretionem accepło: Quȩ uo
intelligimꝰ ea. quȩ ł demalo fiunt .ł de
bono male. Ybi gr̃a. Siquis uou̾et q̃¬
piam int̾fic̾e. siue ꝗ libet aliud in quo
culpa ꝯstaret se f actum. uotũ d̾malo
eẽt. in quo pͥmaculpa fuit uou̾e. se¬
cunda foret si impłet᷑ ꝑfic̾e̾. Similit̃
uota stultoꝵ q̃ frangenda sunt depu¬
tat᷑. Bene aũ ñ fit. ⁊̃ si de bono fit ills
uotum in quo uouetur. ł qͦd ñ licet
łꝙ. non expedit. Nonlicet uͥ si mulier
ñ ꝯsentiente ł potiꝰ ꝯtradicente uiro suo.
ꝯtinentiam uoueat. Non expedit. ũ si
quispiam inieiunio ł in alio qͦlibet o¬
ꝑe. supͣ uires ac possibilitatẽ suã aliqͥd

Expanded text:
 ad Deum coram homine. Occultum votum fractum, peccatum est. Manifestum autem votum fractum, peccatum et scandalum. nenda sint, et quae item sine culpa praetermitti sive etiam commutari possint, hanc primam discretionem accipio. CAP. IV.intelligimus ea quae vel de malo fiunt, vel de bono male. Verbi gratia: Si quis voveret quempiam interficere, sive quodlibet aliud in quo culpa constaret se facturum, votum de malo esset. In quo prima culpa fuit vovere, secunda foret si impleretur perficere. Similiter vota stultorum quae frangenda sunt deputatur. Bene autem non fit, etiam si de bono fit, illud votum, in quo vovetur vel quod non licet, vel quod non expedit. Non licet, ut si mulier non consentiente vel potius contradicente viro suo continentiam voveat. Non expedit, ut si quispiam in jejunio vel alio quolibet opere supra vires suas ac possibilitatem suam aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbiȩ duo sunt gen̾a. tinum intꝰ alid̾ forfͤ
Intꝰ: su̾bia. foris ẽ iastantia. Suꝑbia in
elatione cordis. iactantia in ostentatione
testimoniũ despicit. Iactantia aũũ mag̃
sͥ placeat. alienũ testimoniũ requirit.
ꝓpt̾ea iactancia ꝑlenitatẽ blandã sesi¬
mulat. Suꝑbia uͦ in tumore crudelem
sedemonstrat. Suꝑbia eñĩ timeriuult: ia¬
dinate ꝯuincit᷑ głari. Si quis gͥ suꝑbiã
⁊ iactantiã sub uno putau̾it mẽbro. Unͭ.
mueniet uicia capitalia. de quib pecc̃a
omnia .i. actꝰ iniqͥtatis ⁊ in iusticie oꝑa
oriunt᷑. Peccata aũ alia uenialia: alia
criminalia dnr̃. Uemalia sunt quȩ nec
facile uttariposst̃. ũ aliqñ non fiant. neq
dia ad ult̾i̾a. ꝑ uiria. furta. ⁊ quȩ his
similia adiunguntur. ł ꝯtinent᷑ in istis.
Sicut rapinȩ. sacrilegia ⁊ incestꝰ. ⁊ c̾ta
lia. N enͥlia sunt. sic̃ ira leuis: ⁊ tnͣsito¬
ria.ri. sus ⁊ eiꝰmͦi. quȩ sine delib̾atio¬
ue agentium ꝯtingunt. siue ex negli¬

Expanded text:
perbiae duo sunt genera. Unum intus, alterum foris. Intus superbia est, foris jactantia. Superbia in elatione cordis; jactantia in ostentatione testimonium despicit. Jactantia autem ut magis sibi placeat, alienum testimonium requirit. Propterea jactantia per levitatem blandem se simulat, superbia vera in tumore crudelem demonstrat. Superbia enim timeri vult, jadinate convincitur gloriari. Si quis igitur superbiam et jactantiam sub uno computaverit membro, septem invenit vitia capitalia, de quibus peccata omnia, actus iniquitatis et injustitiae opera oriuntur. Peccata autem alia venialia, alia criminalia dicuntur. Venialia sunt quae nec facile vitari possunt, ut aliquando non fiant, neque dia, adulteria, perjuria, furta, et quae iis similia adjunguntur, vel continentur in istis; sicut rapinae, sacrilegia, incestus, et caetera talia. Venialia sunt sicut ira levis et transitoria, risus et hujusmodi, quae sine deliberatione agentium contingunt, sive ex negli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽtestificatione ꝓmissionis spotan&̧
đo se obligare. ac debitorem statuere.
sam qui ꝓmittit simplicit̃ spondet
se factu᷑ aliquid. Qui uͦ uouet ꝯtesta¬
t᷑ ꝓmissioni suȩ ⁊ affiriat ip̃am ꝓ¬
missionẽ uͥ inqnͣtum ẽ ꝓmissio tenet᷑:

Expanded text:
 testificatione promissionis spontaneae Deo se obligare ac debitorem statuere. Nam qui promittit simpliciter spondet se facturum aliquid; qui vero vovet, contestatur promissioni suae et affirmat ipsam promissionem. Ubi inquantum est promiss
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ñ eqͣua recompensatio. S itua das dõ.
tePabulo: non ẽ eqͣ particio. Nonne si
recte offeras ⁊i si non recte diuidas pec¬
casti: Plꝰ ualet anima c̃iminus pecunia
Nonne anima plꝰ ẽ qͣm esca. ⁊ corpꝰ pl
quã uestim̃tum: Si plꝰ anima ẽ ꝗͣ esca:
plꝰ utiq ẽ quam pecuinia. qr ⁊ escapb

Expanded text:
aequa recompensatio Si tua das Deo, teipsum zabolo, non est aequa partitio. Nonne si recte offeras et non recte dividas, peccasti? Plus enim valet anima, et minus pecunia. Nonne anima plus est quam esca, et corpus plus quam vestimentum? Si plus est anima quam esca, plus utique est quam pecun
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ q̃rendam curiosi inueniunt᷑. es¬
cio quo pacto. familiare om̃ib ẽ i̾¬
tatẽ querere. ⁊̃ hisqͥ bonitatẽ ñ am̃it.
In tm̃ enĩ om̃s i̾uitatẽ scire uolunt
ut nemo inueniat᷑ qui falli uelit: mul¬
sinebonitate u̾itas: aut si uenit. ñ uoi
de partib ilł. ⁊ de regione illa uͥ sabꝰe
Quetunt homines utrũ pecc̾a eoꝵ a

Expanded text:
tatem curiosi inveniuntur! Nescio quo pacto familiare omnibus est veritatem quaerere, etiam iis qui bonitatem non amant. In tantum enim omnes veritatem scire volunt ut nemo inveniatur qui falli velit. Mulsine bonitate veritas, aut si venit, non venit ex partibus illis, et de regione illa ubi salus est. Quaerunt homines utrum p
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾at᷑ã.i.i.p.d.d. in .i.t.s. ħͣiudiciũ iustũ.
in quo sola iusticia ita atrendit᷑ ut nich
iusticiȩ p̃ponat᷑. Iustum gͦ iudiciũ ui¬
dica. Siuis ut bona tua iam pͥdẽ ꝑcul¬
pam mortua. itm ꝑ iusticiã iuificent᷑
noli irasci neq inuiram tͥ fieri putes. s
ampliꝰ ñ imputaret. Similit̃ ⁊ d̾s dexit.
de bonis tuis qñ peccasti. ꝙ ñ ampliꝰ ca
remun̾aret. Si gͦ ꝑꝑ dictũ dĩ stare deb&
ut illa ampliꝰ ñ imputent᷑. qr̃ similr u̾
bum dĩ stare non debet. ut ampliꝰ ñ re¬
mun̾ent᷑: ꝓ ꝯmodo tuo uis ũ ds m̃tia¬
tur. U̾ aũ teledi sentis. ꝓ u̾tate ip̃i ꝯser

Expanded text:
stum in quo sola justitia ita attenditur ut nihil justitiae praeponatur. Justum ergo judicium judicia; si vis ut bona tua jam pridem per culpam mortua iterum per justitiam vivificentur. Noli irasci, neque injuriam tibi fieri putes, siamplius non imputaret. Similiter et Deus dixit de bonis tuis quando peccati quod amplius ea non remuneraret. Si ergo propter dictum Dei stare debet ut illa amplius non imputentur, quare similiter verbum Dei stare non debet ut ista amplius non remunerentur? Pro commodo tuo vis ut Deus mentiatur. Ubi autem laedi te sentis, pro