comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accepit debet aliis imꝑtire: ⁊ bonũ qd̾
alter habet. alteri debet impendere: ut qui ter¬
renam substanciã accepit. indigentis primi ĩopiã
subleuet. qui doctrine gracia plenus est. ignorantis
proximi tenebras uerbo sue predicatioĩs illustret:
qui tẽporali potestate subnixus est. oppressos a uo¬
lentis releuet: qui propłne sp̃u plenus est. a uita
proximi mala ĩminencia. bona suadendo declinet:
qui grãm curacionis accepit. int̾cessione sua salutẽ
infirmantiũ. pie ⁊ humiliter impendat: qui a ter¬
renis actib liber. soli deo uacare meruit. ꝓ delin¬
quentib ꝓxximis exoret. Fit autẽ sepe. ut qui t̃rena
substancia nimis occupatur. orõni ñ quantũ debet in
uigilet: et fit plerũq ut is qui ad exorandũ dñm
cunctis mundi onerib exutus uacat: sustentacionẽ
mundi ñ habeat. Diues igitur alim̃tũ et uestim̃tũ
pauperi porrigat: et pauꝑ or̃onem suã anime di¬
uitis impendat. Alius mͥ uerbũ p̃dicatioĩs exhibet.

Expanded text:
accepit debet aliis impartire; et bonum quod alter habet alteri debet impendere: ut qui terrenam substantiam accepit, indigentis proximi inopiam sublevet; qui doctrinae gratia plenus est, ignorantis proximi tenebras verbo suae praedicationis illustret: qui temporali potestate subnixus est, oppressos a molestiis relevet; qui prophetiae spiritu plenus est, a vita proximi mala imminentia, bona suadendo, declinet; qui gratiam curationis accepit, intercessione sua salutem infirmantium pie et humiliter impendat: qui a terrenis actibus liber soli Deo vacare meruit, pro delinquentibus proximis exoret. Fit autem saepe ut qui terrena substantia nimis occupatur, orationi quantum debet non invigilet; et fit plerumque ut is qui ad exorandum Dominum cunctis mundi oneribus exutus vacat, sustentationem vivendi non habeat. Dives igitur alimentum et vestimentum pauperi porrigat, et pauper orationem suam animae divitis impendat. Alius mihi verbum praedicationis exhibet,
Abbreviated transcription (Latin):
ostra conuersacio in celis est. Sicut domus
exterioris conu̾sationis. est edificiũ quod
inhabit̾at corpus: ita domus nr̃e cogitacionis ẽ res
quelibet. quam per dilectionẽ inhabitat animus.
Omne quippe quod diligimus: quasi quiescentes
in habitamus. Unde paulus quia in suꝑnis cor fire¬
rat. in terra quidem positus. sed tamen a t̾ra extra¬
neus dicebat: nr̃a ꝯt̾sacio ĩ celis est: x. De refor¬

Expanded text:
ostra conversatio in caelis est . Sicut domus exterioris conversationis est aedificium quod inhabitat corpus, ita domus cogitationis est res quaelibet quam per dilectionem inhabitat animus. Omne quippe quod diligimus, quasi in hoc quiescentes inhabitamus. Unde Paulus, quia in supernis cor fixerat, in terra quidem positus, sed tamen a terra extraneus, dicebat: Nostra conversatio in coelis est.
Abbreviated transcription (Latin):
riam. infractus in aduersitate ꝑmansit. Cuius enĩ
animũ inter tot flagella. illa uerba ad desꝑacio¬
nem ñ ĩpellerẽt: nisi sibi ad memoriã bona que
ẽgerat reuocasset: Uidit igitur uir sanctus. mñ¬
tem suã auditis tot malis. ad desꝑacionẽ concuti:
et mirabiliter studuit. ut spe certa bonis suis
actib solidari. Sic impletur quod scriptũ est.
Indie bonorũ ne ĩmemor sis malorũ: et in die
malorũ. ne ĩmemor sis bonorũ. Si etum eum
in bonis sumus. malorũ remniscimur. que aut
passi sumus. aut adhuc pati possumus. accepta
bona mentẽ ñ eleuant: qm̃ eorũ gaudia timor
memorie malorũ p̃mit. Et si cũ mala habemus
bonorũ reminiscimur. que aut iam accẽpimus.
aut adhuc nos accipere posse speramꝰ. malorũ pondꝰ
animum in desperacionẽ non deprimit: qr hũc
gradiamur: ut nec nos ꝓsperitas eleuet. nec

Expanded text:
riam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim riam, infractus in adversitate permansit. Cujus enim animum inter tot flagella illa verba ad desperationem non impellerent, nisi sibi ad memoriam bona quae fecerat revocasset? Vidit igitur sanctus vir mentem suam auditis tot malis ad desperationem concuti, et mirabiliter studuit in spe certa ex bonis suis actibus solidari. Sic impletur quod scriptum est: In die bonorum ne immemor sis malorum, et in die malorum ne immemor sis bonin bonis sumus, malorum reminiscimur quae aut passi sumus aut adhuc pati possumus, accepta bona mentem non elevant, quoniam eorum gaudia timor memoriae malorum premit. Et si cum mala habemus bonorum reminiscimur quae aut jam accepimus, aut adhuc nos posse accipere speramus, malorum pondus animum in desperationem non deprimit, quia hungradimur, ut nos nec prosperitas elevet, nec
Abbreviated transcription (Latin):
la mea: cũ disceptarẽt aduersũ me. Quia hospi¬
talis fuerit: fatet᷑. Si despexi pretereuntẽ: eo quod
non habuerit indumentũ. Quia largus ĩ donis
fuit: dicit. Si non benedixer̃t michi latera eius:
et de uellerib ouiũ mearũ calefactus ẽ. Quia ui¬
olentus non fuerit: testatur dicẽs. Si leuam suꝑ
pupillũ manũ meã : cũ me uiderẽ in porta su¬
periorẽ. Quia de inimici periculo mĩquã exul¬
tauerit: dicit. Si gauisus sum. ad ruinã erus qͥ
me oderat. Quia paciens fuerit. et etiam suorũ
uiri tabernaculi mei: quis det de carnib eius ut satu¬
remur. Quid est ergo quod uir sanctus. tot suaᷤ uir¬
tutes inter flagella enu̾merat. quid est qd̾ ore suo
opera que fecerat laudat: nisi quia inter uulnera
et uerba. que hunc ad desperacionẽ trahere po¬
terant. ad spem animũ reformat: Et qui ĩ ꝓspe¬
ritate humilis fuit: reuocatis bonis fuis ad memo¬

Expanded text:
la mea, cum disceptarent adversum me . Quia hospila mea, cum disceptarent adversum me . Quia hospitalis fuerat, fatetur: Si despexi praetereuntem, eo quod non habuerit indumentum . Quia largus in donis fuit, dicit: Si non benedixerunt mihi latera ejus, et de velleribus ovium mearum calefactus est . Quia violentus non fuerat, testatur, dicens: Si levavi super pupillum manum meam, cum me videret in porta superiorem . Quia de inimici periculo nunquam exsultaverit, dicit: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat . Quia patiens fuerit, et etiam suorum viri tabernaculi mei: Quis det de carnibus ejus, ut saturemur . Quid est ergo quod vir sanctus tot suas virtutes inter flagella enumerat? Quid est quod ore suo opera quae et verba quae hunc ad desperationem trahere poterant, ad spem animum reformant? 1390 Et qui in prosperitate humilis fuit, revocatis bonis suis ad memo
Abbreviated transcription (Latin):
respondit dicens. Si bona suscepimꝰ de manu dũr:
mala quare ñ suscipiamꝰ : Amici quoq ad consolã¬
dum ueniũt. ad contumelias ꝓrũpũt: ⁊ ĩ dolore
uulnerũ. ad dũt adhuc uulnera uerborũ. In mise¬
cordem dicũt. raptorẽ nominãt: uiolentũ denũ¬
ciant: opp̃ssorẽ pauꝑum fatent᷑. Quid gͥ miles
dei faceret inter dolencia uulnera: et amara u̾ba
dep̃hensus : Ecce flagella dei et uerba hominũ
simul. afflicti animũ ad desꝑacionẽ premũt:
sed plenus uirtute sp̃c. caruis uulnerib iacens.
mentis robore stans. contra desꝑacionis impulsũ.
reduc̃ ad memoriã bona que egerat. Quia mi¬
sericors fuerit: dicit. Oculus fui ceco: et pes clau
cipline custos. ⁊ benignus fuerit: dicit. Cumq
sederem quasi rex circũstante exercitu: erã tam̃
merentiũ consolator. Quia humilis fuerit: diẽ.
Si contẽpsi subire iudiciũ cũ seruo ieo ⁊ ancil¬

Expanded text:
respondet, dicens: Si bona suscepimus de manu Domini, respondet, dicens: Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? Amici quoque ad consolandum veniunt, ad contumelias prorumpunt, et in dolore vulnerum addunt adhuc vulnera verborum: immisericordem dicunt, raptorem nominant, violentum denuntiant, oppressorem pauperum fatentur. Quid igitur miles Dei faceret inter dolentia vulnera, et amara verba depressus? Ecce flagella Dei et verba hominum simul afflicti animum ad desperationem premunt; sed plenus virtute spiritus, carnis vulneribus jacens, mentis robore stans, contra desperationis impulsum reduxit ad memoriam bona quae egerat. Quia misericors fuerat, dicit: Oculus fui caeco, et pes clauciplinae custos, et benignus fuerit, dicit: Cumque sederem quasi rex, circumstante exercitu, eram tamen moerentium consolator . Quia humilis fuerat, dicit: Si contempsi subire judicium cum servo meo, et ancil
Abbreviated transcription (Latin):
exuberarẽt. in tanto dei om̃ipotentis timore per¬
stitit: ut inter custodiã discipline. inter acta tusti¬
cie. inter multa humilitatis obsequia. miscd̾ie
operibus intentus. sacrificiis offerendis deditus.
holocaustũ dño pro singulis filus ĩmolaret: ne quis
eorum saltem in corde peccasset. Pensemus ergo quanta
ei erat custodia boni operis: qui infiliis suis expia¬
bat sacrificiis culpas cordis. S qui se iustu ꝓsperi
inter flagella potuisset. Tangendus ergo erat uer¬
bere uir ille sc̃s in ꝓsperis. ut interrogaret᷑ aduer¬
sis: et qui notus erat dño om̃ipotenti. notus per
flagella fieret nobis. et sibimetipsi. Disponẽte itaq
dño consũpti sunt greges. int̾fecti custodes. euersa
domus. extincti filii : ꝑcussa caro a planta pedis
usq ad uerticẽ. Remansit uxor incolumis. que
uerborũ iaculis uulnera augeret: sed hãc uir sõs
in tẽptaciõe sanus. in uuln̾e prudenter docet: eiq

Expanded text:
exuberarent, in tanto omnipotentis Dei timore perexuberarent, in tanto omnipotentis Dei timore perstitit, ut inter custodiam disciplinae, inter acta justitiae, inter multa humilitatis obsequia, misericordiae operibus intentus, sacrificiis offerendis deditus holocausta Domino pro singulis filiis immolaret, ne quis eorum saltem in corde peccasset . Pensemus ergo quanta et erat custodia boni operis, qui in filiis suis expiabat sacrificiis culpas cordis. Sed quam justus esset, inter flagella potuisset. Tangendus ergo erat verbere vir ille sanctus in prosperis, ut interrogaretur adversis, et qui notus erat Domino omnipotenti, notus per flagella fieret nobis et sibimetipsi. Disponente itaque Domino, consumpti sunt greges, interfecti custodes, eversa domus, exstincti filii, percussa caro a planta pedis usque ad verticem. Remansit uxor incolumis, quae verborum jaculis vulnera augeret: sed hanc vir sanctus in tentatione, sanus in vulnere, prudenter docet, eique
Abbreviated transcription (Latin):
tiam sequentẽ. nostra hic inopia placeat. ne nos
uentris necessitas ad culpam trahat: ne m̃ti pecca¬
tum ipsa indigencia suggerat: et dum caro fame
afficitur. ad cupiditatẽ animus irritetur: et quẽ¬
rat cũ culpa ꝓuidere. unde carni ualeat in neces¬
sitate satisfacere: ne cor in indignationẽ prosiliat.
et linguã in murmuracionis amaritudinẽ accendat.
Qui igitur in sue carnis in opia. se hinc mñ circũ¬
spicit. et a peccati laqueo custodit: nouit esuri¬
re. Nos itaq fr̃s carissimi. iram atq auariciã in
aduersitate fugiamꝰ : elacionẽ et ĩmoderata gau¬
dia in ꝓsperitate declinemꝰ: atq fortitudinem
hinc et inde teneamus: De beato iob.¬
ibet adhuc alterũ ciuẽ celestis patrie
ad mentẽ reducere: et qualiter utrobiq fortis
fuerit demõstrare. Beatus et enim iob. cũ esset
uiris orientalib dicior. et ei ꝓspera cuncta sup¬
peterent. filii pollerent. filie crescerẽt. greges

Expanded text:
tiam sequentem nostra hic inopia placeat. Nec nos tiam sequentem nostra hic inopia placeat. Nec nos ventris necessitas ad culpam trahat, ne menti peccatum ipsa indigentia suggerat: et dum caro fame afficitur, ad cupiditatem animus irritetur, et quaerat cum culpa providere unde carni valeat in necessitate satisfacere, ne cor in indignationem prosiliat, et linguam in murmurationis amaritudinem accendat. Qui igitur in suae carnis inopia se hinc inde circumspicit, et a peccati laqueo custodit, novit esurire. Nos itaque, fratres charissimi, iram atque avaritiam in adversitate fugiamus, elationem et immoderata gaudia in prosperitate declinemus, atque fortitudinem hinc et inde teneamus. Libet ibet adhuc alterum civem coelestis patriae ad mentem reducere, et qualiter hinc inde palmam teneat demonstrare. Beatus etenim Job cum esset viris Orientalibus ditior, et ei prospera cuncta suppeterent, filii pollerent, familia cresceret, greges
Abbreviated transcription (Latin):
iscamus saciari in sumendis alimentis corꝑis.
ne gule magis quam necessitati seruiamꝰ. Nus enĩ
sepe concupiscencia quã necessitas petit: et sepe dũ
carnis inopie satisfacere curamus. uoluptas subre¬
pit. modum refectionis excedit. Unde fit ut culpa
transeat ad culpã : quia plerũq et alia carnis tẽp¬
tacio nascitur. dũ carni ĩmoderacius in refectione
seruitur. Ex peccato enim primi hominis infirmã¬
te natura : cũ nr̃is in hoc mundo tẽptacionib nas¬
cuur. Et caro nobis aliquando adiutrix ẽ ĩbono
opere: aliquando uero seductrix est in malũ. Si ei
igitur plusquã debemꝰ tribiumus. hostẽ nutrimꝰ:
et si necessitati eius que debemus non reddimus.
ciuem necamꝰ. Sacianda itaq est caro: s ad hoc
usq ut in bono nobis opere famulari sufficiat.
ars itaq magna ẽ saciari: ne unusquisq ꝑ sacieta¬
tẽ carnis. ad iniqͥtatẽ ꝓrũpat t᷑pitudinis: De esurie.¬
iscamus esurire: ut nobis ꝓpter habundan¬

Expanded text:
iscamus satiari in sumendis alimentis corporis, ne gulae magis quam necessitati serviamus; plus enim saepe concupiscentia quam necessitas petit, et saepe dum carnis inopiae satisfacere curamus, voluptas subrepit, modum refectionis excedit. Unde fit ut culpa transeat ad culpam, quia plerumque et alia carnis tentatio nascitur, dum carni immoderatius in refectione servitur. Ex peccato enim primi hominis infirmante natura cum nostris in hoc mundo tentationibus nascimur. Et caro nobis aliquando adjutrix est in bono opere, aliquando vero seductrix est in malum. Si ei igitur plus quam debemus tribuimus, hostem nutrimus; et si necessitati ejus quae debemus non reddimus, civem necamus. Satianda ita que est caro, sed ad hoc usque ut in bono opere famulari sufficiat. Ars itaque magna est satiari, ne unusquisque per satietatem carnis ad iniquitatem prorumpat turpitudinis. Discamus esurire, ut nobis propter abundan
Abbreviated transcription (Latin):
apło attestante qͥ dicit.
Si dixerimꝰ qr peccatũ
non habemis. nos ipsos seducimus: et uerras ĩ nob
non est. affirmat quoq iacob qui astruit dicens.
In multis enĩ offendimus om̃s. Eropħa etiã dep̃catur
dicens. Non intres in iudiciũ cũ seruo tuo dñer qr¬
non iustificabit᷑ in conspectu tuo omĩs uiuẽs. Hoĩes
enim iusti quãdiu in hac carne corruptibili morta¬
liter uiuãt. iusti qͥddem esse possunt. sed contagio
culpe omĩno carere non possũt: qr corpus quod
corrũpitur aggrauat animã: et deprimit terrena
in habitacio sensũ multa cogitantem: .ii. Ut per

Expanded text:
o attestante, qui dicit: Si dixerimus quia peccatum non habemus, ipsi nos seducimus, et veritas in nobis non est. Affirmat id quoque Jacobus qui astruit, dicens: In multis enim offendimus omnes . Propheta enim deprecatur, dicens: Non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Homines enim justi quandiu in hac carne corruptibili mortaliter vivunt, justi quidem esse possunt, sed contagio culpae omnino carere non possunt: Quia corpus quod corrumpitur, aggravat animam: et deprimit terrena inhabitatio sensum mul
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Quia omne quod in mundo est. concupis¬
cencia carnis est. et concupiscencia ocłorũ: ⁊ suꝑ¬
bia uite. Ideo enim habere aliquid om̃s. et ultra quã
necesse est concupiscũt. ut habendo suꝑbiant: ⁊ qr
hoc alius non habet. se in cogitacionib ertollãt.

Expanded text:
dicens: Quia omne quod in mundo est, concupisdicens: Quia omne quod in mundo est, concupiscentia carnis est, et concupiscentia oculorum, et superbia vitae . Ideo enim habere aliquid omnes, et ultra quam necesse est concupiscunt, ut habendo superbiant, et quia hoc alius non habet, se in cogitationibus extollant.
Abbreviated transcription (Latin):
olite diligere mundũ. Esse sine delcc¬
tacione anima nũquã potest: nã aut
Infimis delectatur. aut sũmis. Et qͣnto alciori
studio exercetur ad sũma. tanto maiori fastidic
torpescit ad infima: quantoq acriori cura
inardescit ad insima. tanto torpore dãpnabili frigescit
a sũmis: utraq enim simul et equalit̃ amari ñ pos¬
sunt. Unde iohannes apłs sciens inter spinas amorũ
seculariũ. suꝑne caritatis messem germinare ñ posse:
priusquã eterni amoris semina ꝓferat de cordib
audienciũ. sancta uerbi manu. seculariũ amorum
spinas eradicat dicens. Nolite diligere mundũ: neq
ea que in mundo sũt. Qͥ mox racionẽ subdidit
quare. Quia siquis diligit mundũ: non ẽ caritas
patris meo. Ac si aꝑte dicat. Utriq se amores in
uno ñ capiunt: nec in eo seges suꝑne caritatis pul¬
lulat. in quo illam spine infime delectacionis necãt.
Qui candẽ racionẽ ꝓtinus subdit: et ipsas ex hac
infima delectacione. nascentes enumerat pũctiones

Expanded text:
olite diligere mundum . Esse sine delectatione anima nunquam potest, nam aut infimis delectatur, aut summis. Et quanto altiori studio exercetur ad summa, tanto majori studio torpescit ad infima, quantoque acriori cura inardescit ad infima, tanto torpore damnabili frigescit a summis: utraque enim simul et aequaliter amari non possunt. Unde Joannes apostolus sciens inter spinas amorum saecularium supernae charitatis messem germinare non posse, priusquam aeterni amoris semina proferat, de cordibus audientium sancta verbi manu saecularium amorum spinas eradicat, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt. Qui mox rationem subdidit, quare? Quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo. Ac si aperte dicat: Utrique se amores in uno corde non capiunt, nec in eo seges supernae charitatis pullulat, in quo illam spinae infimae delectationis necant. Qui eamdem rationem protinus subdit, et ipsas ex hac infima delectatione nascentes enumerat punctiones,
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc quod uerbis dicit. morib ñ contra¬
dicit. Hinc est quod de quibdam falsis fidelib
paulus dicit. Qui confitent᷑ se nosse dm̃: factis
autẽ negant. Hinc ioħs ait. Qui dieit se nosse
dm̃. ⁊ mandata eius ñ custodit: m̃dax ẽ. Qd̃ cũ
ita sit: fidei nr̃e ueritatẽ in uite nr̃e consideraci¬
one debemus agnoscere. Tunc enim ueracit̃ fide¬
lis sumis: si quod uerbis ꝓmittimꝰ. oꝑib ꝯplemꝰ.
In die quippe baptisiatis: om̃ib nos antiqui hos¬
tis oꝑibus ⁊ om̃ib põpis abrenũciare ꝓmisimꝰ.
Itaq unusquisq ur̃m ad consideracionẽ suã. mentis
oculos reducat: et si seruat post baptisinũ quod
ante baptismũ ꝓmisit. certus iam quia fidelis est
gaudeat. S ecce qd̾ ꝓmisit minime seruauit: s
ad exercenda praua opera. ad concupiscendas mũ¬
di põpas dilapsus est: uideamꝰ si iam scit plange¬
re quod errauit. Apud misericordẽ nãq iudicẽ
nec ille fallax habebitur. qui ad ueritatẽ reu̾tit᷑

Expanded text:
in hoc quod verbis dicit moribus non contradicit. Hinc est quod quibusdam falsis fidelibus Paulus ait: Qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Hinc Joannes ait: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est. Quod cum ita sit, fidei nostrae veritatem in vitae nostrae consideratione debemus agnoscere. Tunc enim veraciter fideles sumus, si quod verbis promittimus operibus complemus. In die quippe baptismatis, omnibus nos antiqui hostis operibus et omnibus pompis abrenuntiare promisimus. Itaque unusquisque vestrum ad considerationem suam mentis oculos reducat, et si servat post baptismum quod ante baptismum spopondit, certus jam quia fidelis est gaudeat. Sed ecce quod promisit minime servavit, sed ad exercenda prava opera, ad concupiscendas mundi pompas dilapsus est: videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque Judicem, nec ille fallax habebitur qui ad veritatem revertitur,
Abbreviated transcription (Latin):
peccator conuersus in fletib. tam esse iustꝰ inchoat:
cũ ceꝑit accusare qd̾ fecit. Cur enim iustus non sit:
qui contra suã iniusticiã iam per lacrimas seuit:
Iustus igitur aduocatus ñr. iustos nos defendet in nu¬
dicio: quia nosietipsos ⁊ cognoscimꝰ. ⁊ accusamꝰ
iniustos. Non ergo in fletib. non in nr̃is actibus:
sed in aduocati nr̃i allegatione confidamus : .iii.¬

Expanded text:
peccator conversus in fletibus iam iustus esse inchoat, peccator conversus in fletibus iam iustus esse inchoat, cum coeperit accusare, quod fecit. Cur enim iustus non sit, qui contra suam iniustitiam iam per lacrimas saevit? Iustus igitur advocatus noster iustos nos defendet in iudicio, quia nosmetipsos et cognoscimus et accusamus iniustos. Non ergo in fletibus, non in actibus nostris, sed in advocati nostri alligatione confidamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut nos qui paruuli adhuc sumus: ꝑfector̃ semꝑ
et urtutes et lacrimas ante nostre mentis oculos
ponamus. Imitem᷑ que millis aspicimꝰ: ut dum ce¬
perimus per incrementa crescere: possimꝰ ab illo
districto examine mala que fecimus uelare. In
assiduis enim fletib. in cotidiana nr̃a penitencia
habemus sacerdotẽ in celis qui interpellat pro
nobis: de quo etiam per ioħem dicitur. Si guis
peccauerit. aduocatũ habemus apud patrem.
iłm xxp̃m iustũ: et ipse propiciacio pro peceatis
nostris. Ecce exultat animus. cũ aduocati nostri
potenciã audimus: sed exultacionẽ nrãm iterũ
remordet timor: q ipse qui nobis aduocatus ẽ.
dicitur iustus. Nos enim iniusticie causas habemus:
iustus uero aduocatus. iniustas causas nullomͦ fuscipit:
nec uerba dare pro initsticia consentit. Qͥdgͥ agimꝰ¬
Rĩni fr̃s meis S hoc occurrit animo. qͥd agamus.
Mila que fecimꝰ. et deseramꝰ. ⁊ accusemꝰ. Scriptũ ẽ.
Iustus in principio accusator est sui. Quilibet enim

Expanded text:
ut nos qui parvuli adhuc sumus, perfectorum semper et virtutes et lacrymas ante nostrae mentis oculos ponamus. Imitemur quae in illis aspicimus, ut dum coeperimus per incrementa crescere, possimus ab illo districto examine mala quae fecimus velare. In assiduis enim fletibus, in quotidiana nostra poenitentia habemus Sacerdotem in coelis, qui interpellat pro nobis, de quo etiam per Joannem dicitur: Si quis peccaverit, advocatum habemus apud patrem Iesum Christum iustum, et ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur iustus. Nos enim causas iniustitiae habemus, / iustus vero advocatus iniustas causas nullo modo suscipit nec verba dare pro iniustitia consentit. Quid ergo agimanimo, quid agamus: Mala, quae fecimus, et deseramus et accusemus. Scriptum est enim: Iustus in principio accusator est sui. Quilibet etenim
Abbreviated transcription (Latin):
tatis bono prudentiam adiungant.
quatinus sic securitatẽ de simplicitate
possideant. ut cucũspectionẽ prudentiȩ ñ
colũbȩ. Qua in re notandũ est. qđ discipu¬
los suos nȩc de columba sine serpente. nȩc
de serpente sine colũba. uoluit dñs amino¬
nere: s utraq necessario coniunxit in am¬
monitione: quia uidelicet in elector. cor¬
dib simplicitatẽ columbȩ debet astucia
serpentis acuere ⁊ accendere: et serpentis
astuciam columbȩ simplicitas temꝑare:
quatinus nȩc seducti ꝑ prudentiam calle¬
ant: nec ab intellectus studio. ex simplici¬
cate corpescant. Binc paulus ait. Nolite
pueri effici sensibus. Ecce prudentiam serpen

Expanded text:
tatis bono prudentiam adjungant, quatenus sic securitatem de simplicitate possideant, ut circumspectionem prudentiae non columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, sed utraque necessario conjunxit in admonitione, quia videlicet in electorum cordibus simplicitatem columbae debet astutia serpentis acuere et accendere, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperare; quatenus nec seducti per prudentiam calleant, nec ab intellectus studio cum simplicitate torpescant. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce pru
Abbreviated transcription (Latin):
in quantũ uitam sui redẽptoris imitat᷑. Nam ab
eius mandatis et operib discordare: quid est
aliud quã a similitudine longe recedere : Ad¬
huius fimilitudinẽ hoĩ surgere festinabat pro¬
pheta: cũ diceret. In mandatis tins me exercebo:
et considerabo uias tuas. Qui enĩ uias dñi tacitus in
mente considerat. et exercere sese in mandatis illiꝰ
festinat: in semetipso imaginẽ celestis. ⁊ noui hoĩs
oc autem dico fratres: qm̃ caro ⁊ sanguis
regnũ dei possidere non possunt. In sacro
eloquio aliter caro dicitur iuxta naturã: atq
aliter iuxta culpã uel corruptionẽ. Caro quippe
iuxta naturã: sicut scriptum est. Hoc nunc os
ex ossib meis: et caro de carne mea. Et uerbũ
caro factũ est : et habitauit in nobis. Caro uero
iuxrta culpã: sicut scriptũ est. Non ꝑmanebit
uadens. et non rediens. Unde et discipłis paulus
dicebat. uos autẽ in carne non estis: s in sp̃u.¬

Expanded text:
in quantum vitam sui Redemptoris imitatur. Nam ab in quantum vitam sui Redemptoris imitatur. Nam ab ejus mandatis atque operibus discordare, quid est aliud quam a similitudine longe recedere? hujus similitudinem hominis surgere festinabat Propheta, cum diceret: « In mandatis tuis exercebor, et considerabo vias tuas . » Qui etenim vias Domini tacitus in mente consfestinat, in semetipso imaginem coelestis et novi hominis ec autem dico, fratres: quoniam caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt . In sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam vel corruptionem. Caro quippjuxta naturam, sicut scriptum est: Hoc nunc os de ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; caro vero juxta culpam, sicut scriptum est: Non permanebivadens et non rediens ; unde et discipulis Paulus dicebat: Vos autem in carne non estis, sed in sp
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes sancti ut ad scĩtatis uirtutẽ surgere ua¬
leant: ad mediatoris dei et hoĩum iħu cep̃i simi¬
litudinẽ et imaginẽ tendunt. Sancti enĩ ñ essent
si huius noui et scdi hominis similitudinẽ non
haberẽt. Quicquid in eis de uiscerib pietatis. qͥc¬
quid de mansuetudine sp̃e. quicquid de zelo
rectitudinis. quicquid de custodia humilitatis.
quicquid de feruore caritatis est : hoc ab ipso
fonte miscd̃ie. ab ipsa radice mansuetudinis.
ab ipsa uirtute iusticie. idest a mediatore dei
et hominũ dño deo traxerũt. Huius se simili¬
tudinem hominis habere: predicator egregius
ostendit dicens. Imitatores mei estote: sic̃ ⁊ ego
surgere: cum dicit. Primus homo de terra ter¬
renus. scd̃s homo de celo celestis: sicut porta¬
uimus imaginẽ terreni. portemꝰ ⁊ imaginem¬
enis qui de celo descendit. Sẽs et enim quisq
in tantũ ad similitudinẽ huius hoĩs ducitur:

Expanded text:
Omnes sancti, ut ad sanctitatis surgere virtutem vaOmnes sancti, ut ad sanctitatis surgere virtutem valeant, ad Mediatoris Dei et hominum Jesu Christi similitudinem tendunt. Sancta enim non essent, si hujus hominis similitudinem non haberent, quia quidquid in eis de visceribus pietatis, quidquid de mansuetudine spiritus, quidquid de zelo rectitudinis, quidquid de custodia humilitatis, quidquid de fervore charitatis est, hoc ab ipso fonte misericordiae, ab ipsa radice mansuetab ipsa virtute justitiae, id est a Mediatore Dei et hominum, Domino Deo traxerunt. Hujus se similitudinem hominis habere praedicator egregius ostendiadmonet cum dicit: « Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut portavimus imaginem terreni, portemde coelo descendit . Sanctus etenim quisque in tantum ad similitudinem hujus hominis ducitur,
Abbreviated transcription (Latin):
orrũpũt mores bonos: colloqͥa mala.
unũ est pro quo uitari debet societas
malorũ: ne si fortasse corrigi non ualent. ad imita¬
cionem sui et alios trahant: et cũ ipsi asua mali-¬
cia non mutantur. eos qui sibi cõniũcti fuerint ꝑ¬
uertãt. Unde paulus ait. Corrũpũt mores bonos:
colloquia mala. Sic enim uerba ꝓrimorũ audien¬
do cotidie sumimꝰ in mente: sicut flando atq res¬
pirando aerem trahimus corpore. Et sicut malus
aer assiduo flatu tractus. inficit corpus: ita ꝑu̾sa
locutio assidue audita. infirmantiũ inficit animũ:
ut tabescat delectacione praui oꝑis. assidua iniqͥ¬
tate sermonis. Sicut ergo ꝑfecti uiri ꝑuersos ꝓxi¬
mos nondebent fugere. qm̃ et eos sepe trahunt
ad rectitudinẽ. et ipsi nũquã trahuntur ad ꝑuer¬
sitatem: ita infirmi quiq declinare societatem
malorũ debent: ne mala que frequẽter audiũt
et uident. et corrigere non ualẽt. delectent᷑ imi¬
terreni: portemus et imaginẽ celestis.

Expanded text:
orrumpunt bonos mores colloquia mala . Unum est pro quo vitari debet societas malorum, ne si fortasse corrigi non valent, ad imitationem sui et alios trahant: et cum ipsi a sua malitia non mutantur, eos qui sibi conjuncti fuerint pervertant. Unde Paulus ait: Corrumpunt bonos mores colloquia mala. Sic enim verba proximorum audiendo quotidie sumimus in mente, sicut flando atque respirando aerem trahimus corpore. Et sicut malus aer assiduo flatu tractus inficit corpus, ita perversa locutio assidue audita infirmantium inficit animum, ut tabescat delectatione pravi operis, assidui iniquitate sermonis. Sicut ergo perfecti viri perversos proximos non debent fugere, quoniam et eos saepe trahunt ad rectitudinem, et ipsi nunquam trahuntur ad perversitatem, ita infirmi quique declinare societatem malorum debent, ne mala quae frequenter audiunt et vident, et corrigere non valent, delectentur imirreni, portemus et imaginem coelestis .
Abbreviated transcription (Latin):
super iezechielẽ. Ex omĩpotentis dei gr̃a. ad bona¬
lus cum discipłos admoneret dicens. cũ metu et
tremore urãm ipsorũ salutẽ oꝑamini: ilico quis
m eis hec ipsa bona oꝑaretur. adiungit dicens.
Deus est enim qui oꝑatur in uobis et uelle. et
ꝑficere: pro bona uoluntate. Omp̃s quippe deus
aspirando nos preuenit. ut bona ueliinus : qui¬
etiam adiuuando subsequit᷑. ne manit̃ uelimus:
sed possimꝰ implere que uolumꝰ. Gracia uero p̃ue
mente. et bona uoluntate subsequente: hoc qd̾
om̃ipotentis dei est donũ. fit meritũ nr̃m. Qd̾
bene breui sentencia paulus explicat dicẽs. Plus
illis om̃ibus laboraui. Qui ne uideretur sue
uirtuti tribuisse quod fecerat: adiunoẽ. Nõ aũ¬
ego: sed gr̃a dñi mecũ. Ac si diceret. In bono
opere laboraui: non ego. sed et ego. In eo enĩ
quod solo dñi dono preuentus sum. non ego:
in eo aũ qd̾ donũ uolũta.. subsecutꝰ sũ. ⁊ ego: b.

Expanded text:
set, quia ex omnipotentis Dei gratia ad bonaset, quia ex omnipotentis Dei gratia ad bonalus cum discipulos admoneret dicens: Cum metu et tremore vestram ipsorum salutem operamini , illico quis in eis haec ipsa bona operaretur adjunxit dicens: Deus est enim qui operatur in vobis et velle et perficere pro bona voluntate. Hinc esaspirando nos praevenit, ut velimus, quia adjuvando subsequitur ne inaniter velimus, sed possimus implere quae volumus, praeveniente ergo gratia et bona voluntate subsequente, hoc quod omnipotentis Dei est donum fit meritum nostrum. Quod bene brevi sententia Paulus explicat, dicens: Plus illis omnibus laboravi. Qui ne videretur suae servituti tribuisse quod fecerat, adjun: Sed gratia Dei mecum. Ac si diceret: In bono opere laboravi, non ego, sed et ego. In eo enim quod solo Dei dono praeventus sum, non ego; in eo autem quod donum voluntate subsecutus sum, et ego.
Abbreviated transcription (Latin):
raui. Qui dum se de se nichil esse conspiceret: ne
labores suos sibi tribuisse uuderetur: ilico adiutẽ.
Non autẽ ego. Et tamen quia se esse aliquid cũ
gracia inuenit. preuenientẽ enim dei grãm. etiã
ipse per liberũ arbitriũ fuerat subsecutus: apte
subiunã. sed gracia dei mecũ : ut et diuino mu¬
neri non esset ingratus: et tamen a merito liberi
arbitrii. non remaneret extraneus. Non enĩ dic̾et
mecũ : si cum p̃ueniente gr̃a subsequẽs liberum
arbitriũ non haberet. Ut ergo se sine gr̃a. nichil
esse ostenderet: ait. Non autem ego. Ut uͦ secum
grãm oꝑatam esse per liberum arbitriũ demõs¬
traret: adiungit. S gr̃a dei mecũ. Certissime
itaq tenendũ est. quod in om̃i oꝑacione bona.
p̃ueniente diuina gr̃a. nr̃m liberũ arbitrium
subsequatur : et quicũq hic dono preuenitur
ut inocens fiat. cum ad iudiciũ uenerit. ex me¬
rito remuneratur. Item de eodem in omelia nona

Expanded text:
ravi . Qui dum se de se nihil esse consravi . Qui dum se de se nihil esse conslabores suos sibi tribuisse videretur, illico adjunxit, Non autem ego. Et tamen quia se esse aliquid cum gratia invenit, praevenientem enim Dei gratiam, etiam ipse per liberum arbitrium fuerat subsecutus, apte subjunxit: Sed gratia Dei mecum; ut et divino muneri non esset ingratus, et tamen a merito liberi arbitrii non remaneret extraneus. Non enim diceret Mecum, si cum praeveniente gratia subsequens liberum arbitrium non haberet. Ut ergo se sine gratia nihil esse ostenderet, ait: Non autem ego. Ut vero se cum gratia operatum esse per liberum arbitrium demonstraret, adjungit, Sed gratia Dei mecum. Certissime itaque tenendum est quod in omni operatione bona, praeveniente divina gratia, nostrum liberum arbitrium subsequatur; et quicunque hic dono praevenitur ut innocens fiat, cum ad judicium venerit ex merito remuneratur. Ex omnipotentis gra
Abbreviated transcription (Latin):
sum: id quod sum. Cum de deo scriptum
sit. quia reddet unicuiq sodm opera eius. illũ in
exxtremo examine. iusticia eterni iudicis saluat:
quẽ hic ^pietas ab ĩmundis oꝑibus liberat. Quisqͥs
igitur ad hoc saluari mundicia manuũ suar̃ hic
creditur. ut suis uerib ĩnocens fiat. ꝓculdubio er¬
rat: quia si suꝑna gracia nocentt̃ non p̃uenit.
ꝓfecto nũquã inuenit quẽ remun̾et ĩnocentem.
Uñ ueridica moysi uoce dr̃. Nullus apud te:
per se ĩnocens est. Suꝑna ergo pietas priꝰ agit
in nobis aliquid sine nobis: ut subsequẽte quoq
nr̃o libero arbitrio. bonũ quod iam appetimus.
agat nobiscũ: quod tamen gr̃a in extremo iudi¬
cio ita remuneret in nobis: ac si solis ꝓcessisset
ex nobis. Quia enim diuina nos bonitas. ut in¬
nocentes faciat preuenit : paulus ait. Grã dei
sum id quod sum. Et quia eandem grãm. nr̃m
liberum arbitriũ sequitur: adiungit. Et gr̃a eiꝰ ĩ me
uacua non fuit: sed habundantius illis om̃ib labo¬

Expanded text:
sum id quod sum . Cum de Deo scriptum sit: Quia reddet unicuique secundum opera ejus , illum in extremo examine justitia aeterni Judicis salvat quem hic ejus pietas ab immundis operibus liberat. Quisquis igitur ad hoc salvari munditia manuum suarum hic creditur, ut viribus innocens fiat, procul dubio errat, quia si superna gratia nocentem non praevenit, profecto nunquam invenit, quem remuneret innocentem. Unde veridica Moysis voce dicitur: Nullus apud te per se innocens est . Superna ergo pietas prius agit in nobis aliquid sine nobis, ut subsequenter quoque nostro libero arbitrio bonum quod jam appetimus agat nobiscum, quod tamen gratia in extremo judicio ita remunerat ex nobis. Quia enim divina nos bonitas, ut innocentes faciat, praevenit, Paulus ait: Gratia autem Dei sum id quod sum . Et quia eamdem gratiam nostrum liberum arbitrium sequitur, adjungit: Et gratia ejus in me vacua non fuit, sed abundantius illis omnibus labo
Abbreviated transcription (Latin):
Et sapientes uirgines: inuasis oleũ ferre referũt᷑.
deo consciencie sue testimoniũ non habẽt: quer̃t
coram hominb testimonũ uocis aliene. Quia
enim foris est quod appetũt: quid sit intus desidera¬
bile sentire non possunt. Głam uero suã paulus
testimoniũ consciencie memorat: quia fauores oris
alieni non appetẽs. uite sue gaudia extra semetipsũ

Expanded text:
Et sapientes virgines in vasis oleum ferre referuntur. Et sapientes virgines in vasis oleum ferre referuntur. ntes quia coram Deo conscientiae suae testimonium non habent, quaerunt coram hominibus testimonium vocis alienae. Quia enim foris est quod appetunt, quid sit intus desiderabile sentire non possunt; gloriam vero suam Paulus testimonium conscientiae memorat, quia favores oris alieni non appetens, vitae suae gaudia extra semetipsu
Abbreviated transcription (Latin):
loria nr̃a hec est: testimoniũ consciẽtie nr̃e.
Ante subtile ueritatis examen om̃ino secu¬
ri non sumus: etiam si humano iudicio qd̾ ĩ nrĩs
actibus rep̃hendi debeat non habemꝰ. Nã plerũq
negligentius cogitantes elacione pulsamur: quã
tamen tacentes p̃mimus. S nisi retractaciõe ꝯcita
tumor occultus. in ipso cubili cordis in quo orit᷑
suffocet᷑: coram districto iudice. omne meritũ nr̃e
actionis extinguit᷑. Hinc ergo pensandũ ẽ. illa cor-¬
dis elacio quanta animaduersione dãpnabitur. que
usq ad uocis audaciã nutritur: sineq hec ẽ excu¬
sabilis que in corde latenter oboritur. Consideran-¬
dum quoq ẽ. qualis intrinsecus regnat: que eousq
seruata est. ut etiã foras erũpere non erubescat.
Intus ergo fratres carissimi. seruanda sũt bona que
agimus: si ab interno arbitrb. uicem reciꝑe operis
nr̃i expectamꝰ. Hinc est quod de electorũ eccła per
psalmistã dicit᷑. Omĩs gła eius filie regis ab intus.

Expanded text:
loria nostra haec est: testimonium conscientiae nostrae . Ante subtile veritatis examen omnino securi non sumus, etiamsi humano judicio quod in nostris actibus reprehendi debeat non habemus. Nam plerumque negligentius cogitantes, elatione pulsamur quam tamen tacentes premimus. Sed nisi retractatione concita tumor occultus in ipso cubili cordis in quo oritur suffocetur, coram districto Judice omne meritum nostrae actionis exstinguitur. Hinc ergo pensandum est, illa cordis elatio quanta animadversione damnabitur, quae usque ad vocis audaciam nutritur; sine qua haec est excusabilis quae in corde latenter oboritur. Considerandum quoque qualis intrinsecus regnat quae eo usque servata est ut etiam foras erumpere non erubescat. Intus ergo, fratres charissimi, servanda sunt bona quae agimus, si ab interno arbitro vicem recipere operis nostri exspectamus. Hinc est quod de electorum Ecclesia per Psalmistam dicitur: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus .
Abbreviated transcription (Latin):
que corrigi debuisset inuenit: ilico se magistrum
osse recoluit dicens. Quid uultis. in uirga ueniã ad
uos: Sũmus itaq locus bene regitur. cũ is qͥ p̃est
inciis potius quam fr̃ib dñatur: qr uiciis se debẽt

Expanded text:
quae corrigi debuisset, invenit, illico se magistrum quae corrigi debuisset, invenit, illico se magistrum esse recoluit, dicens: Quid vultis, in virga veniam ad vos ? Summus itaque locus tunc bene regitur, cum is qui praeest vitiis p
Abbreviated transcription (Latin):
unctos homines.
natura equales ge¬
nuit: ut autẽ alii
ad regendum aliis
cõmittant᷑. non eos
natura. sed culpa
postponit. Bene gͥ
potestatẽ regiminis
exercet: qui scit per illam super culpas erigi
sct cum illa ceteris equalitate cõponi.Humana enim
mens plerũq extollitur. etiã cũ nulla potestate ful¬
citur: quantomagis se in altũ erigit. cũse etiam ei
potestas adiungit: Et tamen corrigendis aliorum
uiciis. apta executione p̃parat᷑: unde et ꝑ paulum
dicitur. Minister enim dei est. uindex in irã. Paulus
bene agentib fratrib prelatũ se esse nesciebat: cum
diceret. Non qr dñamur fidei ur̃e: sed adiutores
sumus gaudii ur̃i. Atq ilico adiunx̃. Fide enĩ statis.
ac si diceret. Ideo non dñamur fidei ur̃e: qr fide sta¬
tis. Equales enim uobis sumus: ubi uos stare cognos¬
cimus. Quasi p̃latũ se fratrib esse nesciebat: cum
diceret. Facti sumus paruuli: in medio ur̃m. Et rur¬
sus. Nos autẽ seruos ur̃os per iħm. S cũ culpam

Expanded text:
Cunctos homines natura aequales genuit; ut autem alii ad regendum aliis committantur, non eos natura, sed culpa postponit. Bene igitur potestatem regiminis exercet qui scit per illam super culpas erigi, et scit cum illa caeteris aequalitate componi. Humana enim mens plerumque extollitur etiam cum nulla potestate fulcitur, quanto magis se in altum erigit, cum se etiam ei potestas adjungit, et tamen corrigendis aliorum vitiis apta exsecutione praeparatur. Unde et per Paulum dicitur: Minister enim Dei est, vindex in iram . Paulus bene agentibus fratribus praelatum se esse nesciebat, cum diceret: Non quia dominamur fidei vestrae, sed adjutores sumus gaudii vestri . Atque illico adjunxit: Fide enim statis. Ac si diceret: Ideo non dominamur fidei vestrae, quia fide statis. Aequales enim vobis sumus, ubi vos stare cognoscimus. Quasi praelatum se esse fratribus nesciebat, cum diceret: Facti sumus parvuli in medio vestrum. Et rursus: Nos autem servos vestros per Christum. Sed cum culpam,
Abbreviated transcription (Latin):
culpam intelligi: non carnẽ scdm naturã. Unde
et mox qr carnẽ scd̾m culpã diceret: ostendit
subdens. Neq corruptio incorruptelã posside¬
bit. In illa ergo celestis regni gloria. caro scd̃m
naturã erit. sed scdm passionis desideria ñ erit:
quia deuicto mortis aculeo. in eterna incorrup¬

Expanded text:
culpam intelligi, non carnem secundum naturam; unde et mox, quia carnem secundum culpam diceret ostendit, subdens, neque corruptio incorruptelam possidebit. In illa ergo coelestis regni gloria caro secundum naturam erit, sed secundum passionis desideria non erit, quia devicto mortis oculeo in aeterna incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
tale hoc ĩduerit ĩmortalitatẽ : tũc fiet sermo qͥ
scriptus ẽ. Absorta ẽ mors ĩ uictoria. ubi ẽ mors
uictoria tua : ubi ẽ mors stimulus tuus: Tunc
igitur erit perfecta uictoria: cum mors ple-¬
ne fuerit absorta:

Expanded text:
c fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, victoria tua? Ubi est, mors, stimulus tuus ? Tunc igitur erit perfecta victoria, cum mors plene fuerit absorpta.
Abbreviated transcription (Latin):
quis ualeat pensare : Omp̃s deus singła queq
mala que facimus. et peccata subtiliter conside¬
rat : et tamen per benignitatis sue grãm. ea
penitentib miscd̾iter relaxat. Qͥ et duriciam
in peccantib conspicit: sed tamen hanc gracia p̃ueni¬
ente ad penitenciã emollit: et nosinet ipsos ad sin¬
gulas culpas quas fecimus deflendas conuertit.
Quas miscd̾iter relaxat: quia dum nos eas pu¬
nimus. ipse nequaquã in extremo examine iudi¬
operum peccata deplorãt. debent p̃sumere de
miscd̾ia quã postulant: ne ui ĩmoderate afflic¬
tionis intereant. Neq enim pie dñs ante delin¬
quentiũ oculos flenda peccata opponeret: si ꝑ
semet ipsum ea districte ferire uoluisset. Constat
enim quod a suo iudicio abscondere uoluit: qͦs
miserando p̃ueniens. sibimetipsis iudices fecit.
Hinc enim scriptũ ẽ. Preoccupemus faciem eius
in confessione. Hinc per paulũ dicitur. Si nos¬

Expanded text:
quis valeat pensare? Omnipotens Deus singula quaeque quis valeat pensare? Omnipotens Deus singula quaeque mala quae fecimus et peccata, subtiliter, et tamen per benignitatis suae gratiam ea poenitentibus misericorditer relaxat. Qui et duritiam in peccantibus conspicit, sed tamen hanc gratia praeveniente ad poenitentiam emollit, et nosmetipsos ad singulas culpas quas fecimus deflendas convertit. Quas misericorditer relaxat, quia dum nos eas punimus, ipse nequaquam in extremo examine judioperum peccata deplorant, debent praesumere de misericordia quam postulant, ne vi immoderatae afflictionis intereant. Neque enim pie Dominus ante delinquentium oculos flenda peccata opponeret, si per semetipsum ea districte ferire voluisset. Constat enim quod a suo judicio abscondere voluit quos miserando praeveniens sibimetipsis judices fecit. Hinc enim scriptum est: Praeoccupemus faciem ejus in confessione . Hinc per Paulum dicitur: Si nos
Abbreviated transcription (Latin):
multe non ueniãt: ut ipse tantũmͦ que ferri
possunt. illustratã iam deo animã tangant: ut
cum tactus sui ardore nos cruciãt. perfectioĩs
incendio non exurãt. Nisi enim misericors deus
cũ uerberib tẽptam̃ta modificet. nullus ꝓfecto
est qui malignorũ sp̃uum insidias ñ corruens
portet: quia si mensurã iudex tẽptacionib non
prebet. eo ipso ꝓtinus stantẽ deicit. qͦ ultra uires
ciosus esse. Heretici nequaquã inquisici¬
onibus suis ueritatẽ conant᷑ assequi: s uictores
uideri. Cumq foris sapientes appetũt ostendi :
intus per stulticiã elacionis sue ligant᷑ uinculis.
Unde fit ut certamina contencionũ exqͥrant:
et de deo qui pax est nr̃a. loqui pacifice nesci¬
ant: atq ex pacis negocio. rixe inuentores fi¬
ant: quib bene per paulũ dicitur. Si quis ui¬
detur contenciosus esse: nos talem ꝯsuetudinẽ
non habemus. nec ecclesia dei: xxxx uiii. De

Expanded text:
multae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri multae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri possunt illustratam jam Deo animam tangant, ut cum tactus sui ardore nos cruciant, perfectionis incendio non exurant. Nisi enim misericors Deus cum verberibus tentamenta modificet, nullus profecto est qui malignorum spirituum insidias non corruens portet; quia si mensuram judex tentationibus non praebet, eo ipso protinus stante dejicit, quo ultra vires iosus esse . Haeretici nequaquam inquisitionibus suis veritatem conantur assequi, sed victores videri. Cum foris sapientes appetunt ostendi, intus per stultitiam elationis suae ligantur vinculis. Unde fit ut certamina contentionum exquirant, et de Deo, qui pax est nostra, loqui pacifice nesciant, atque ex pacis negotio rixae inventores fiant, quibus bene per Paulum dicitur: Si quis videtur contentiosus esse: nos talem consuetudinem non habemus, nec Ecclesia Dei. CAP. XXXVIII.--
Abbreviated transcription (Latin):
idelis deus : qui non paciet᷑ uos tẽptari
supra quã potestis. Cum maligni spẽ ad
uitam redire nequeũt: crudelit̃ socios ad morcẽ¬
querunt. Indesinent᷑ itaq contra bonos consiliũ ine¬
unt: ut quos seruire deo ĩnocue in tͣnquillitate
considerant: uexatos aduersitatib. ad uoraginem
culpe rapiant. S eorum consilii acum̃ destruit᷑.
quia pius conditor cum uirib flagella moderat᷑:
ne uirtutẽ pena transeat: et per astuciã forcium.
humana infirmitas excedat. Unde bene ꝑ paulum
dicitur. Fidelis autẽ deus. qui non pacietur uos
tẽptari supra quã potestis: sed faciet cũ tẽptaciõe
etiam ꝓuentũ. ut possitis sustinere. Nouit enim
conditor noster quando exsurgere ꝑsecutionis
procellã sinat: quando exsurgentẽ reprimat.
Nouit pro custodia nr̃a restringere. qd̾ contͣ nos
egredi pro nr̃a exercitacione ꝑmittit: ut seuiẽs
nos diluat procella. non mergat. Nouit tẽptaci¬
ones aduersarii dispensando modificare. ut simul

Expanded text:
idelis Deus, qui non patietur vos tentari supra quam potestis . Cum maligni spiritus ad vitam redire nequeunt, crudeliter socios ad mortequaerunt. Indesinenter itaque contra bonos consilium ineunt, ut ii quos servire Deo innocue in tranquillitate considerant, vexatos adversitatibus ad voraginem culpae rapiant. Sed eorum consilii acumen destruitur, quia prius Conditor cum viribus flagella moderatur, ne virtutem poena transeat, et per astutiam fortium humana infirmitas excedat. Unde bene per Paulum dicitur: Fidelis autem Deus qui non patietur vos tentari supra quam potestis: sed faciet cum tentatione etiam proventum, ut possitis sustinere. Novit autem Conditor noster, quando exsurgere persecutionis procellam sinat, quando exsurgentem reprimat. Novit pro custodia nostra restringere quod contra nos egredi pro nostra exercitatione permittit, ut saeviens nos diluat procella, non mergat. Novit tentationes adversarii dispensando modificare, ut simul
Abbreviated transcription (Latin):
predicat audientis modũ consideret: quatinꝰ ipsa
predicatio cum sui auditoris incrementis crescat.
Sic quippe agere predicator unusquisq debet.
sicut cũ illo diuinitus agitur: ut nequaꝗͣ cũcta
que sentit infirmis inãnuet: qm̃ et quousq ipse
carne mortalitatis infirmus est: ea que suꝑna
sunt cuncta non sentit. Predicare ergo rudibus
non debet quanta cognoscit: qm̃ et ipse de suꝑ¬
nis misteriis. cognoscere non ualet quanta sint.
Hinc est enim quod paulus apłs postquam mis¬
teriis celestib interfuit : dicit. Uidemus nunc
per speculũ et in enigiate: tũc aũ facie ad faciẽ:¬

Expanded text:
praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa praedicatio cum sui auditoris incrementis crescat. Sic quippe agere praedicator unusquisque debet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quoniam et quousque ipse carne mortali tantum infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quanta cognoscit, quoniam et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum et in aenigmate, tunc autem facie ad facie