comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
clausum illi qui ligno pugnat. Dommiꝰ enĩ
regnauit aligno. Quis ẽ quiligno pugnat:
Xp̃c. Decruce sua uicit reges: et subiugati¬
eis. ipsam crucẽ infronte firit : głantur de
illa ÷ quia ibi ẽ salus eorum. Hoc agitur. Sic
crescit domus: sic edificatur. Et ut nou̾itis
sequentia psalmi audite: uidete oꝑantes &
fabricantes domum. Cantate domino can-¬
ticum nouum: cantate dno omnis terra:
Cantate domino et benedicite nomini eius:
b̃n nuntiate de die in diem salutare eius:
Quomͦ crescit edificium: Bene inquit nm¬
tiate de dic indiem salutare eiꝰ. De die indiẽ
prȩdicetur: de die indiem edificetur. Crescat
inquit ds domus mea. Et quasi diceretur
ab oꝑariis. ubi iubes edificari domum. ubi
ius crescere domum tuam ⁊ ȩlige nob̃ aliquẽ
locum ȩqualem. aliquẽ locum speciosum. si
tͥ amplã domũ uis edificari⁊ ubi iubes ut
bene nuntiaemus de die indiem: ostendit lo¬

Expanded text:
clausum illi qui ligno pugnat. Dominus enim clausum illi qui ligno pugnat. Dominus enim regnavit a ligno. Quis est qui ligno pugnat? Christus. De cruce sua vicit reges, et subjugatis ipsam crucem in fronte fixit; et gloriantur de illa, quia ibi est salus eorum. Hoc agitur, sic crescit domus, sic aedificatur: et ut noveritis, sequentia Psalmi audite; videte operantes et fabricantes domum. «Cantate Domino canticum novum, cantate Domino omnis terraCantate Domino», «benedicite nomen ejus, bene nuntiate de die in diem salutare ejus.» Quomodo crescit aedificium? «Bene,» inquit, «nuntiate de die in diem salutare ejus.» De die in diem praedicetur; de die in diem, inquit, aedificetur; crescat, inquit Deus, domus mea. Et quasi diceretur ab operariis, Ubi jubes aedificari? ubi vis crescere domum tuam? Elige nobis aliquem locum aequalem, aliquem locum spatiosum, si tibi amplam domum vis aedificari. Ubi jubes ut bene nuntiemus de die in diem? Ostendit lo
Abbreviated transcription (Latin):
tem sp̃t inuinculo pacis. Abi unitas sp̃c. unꝰ
tis unus factus: Sufferendo inuicẽ in dilecti.¬
one. Edificatur gͦ domus domini dĩ nr̃i: edifi.¬
catur: Hoc sit. hoc agitur: hoc uoces iste aguił.
hoc lectiones: hoc p̾dicatio eugłi tota orbe
t̾rarum. Adhuc edificatur. Creuit multum
domus hȩc ÷ et multas gentes impleuit.
Nondum tam omnes gentes occupauit: cres¬
cendo multas tenuit. Mmnes occupatura ẽ:
et contradicitur ab eis qui domesticos eiꝰ se
ẽt głiantur ⁊ et dicitur iam decreunt. Adhuc
crescit. Adliuc crediturȩ  omnes gentes : qͣ
nondum credidunt. Ne quis dicat. Et illã
lingua creditura ẽ: Et barbari credituri st̃:
guis igneis : nsi quia nulliꝰ lingne duricia
e quȩ non illo igne soluatur : Neq enim ñ
habemus iam multas gentes barbaras cre¬
didisse xp̃o. Quo ñdum. porrectum e᷑ roma¬
num imꝑium: iam xp̃c possidet. Qđ adhuc
clausum ẽ eis qui ferro pugnant: non est

Expanded text:
tem spiritus, in vinculo pacis» . Ubi unitas Spiritus, tem spiritus, in vinculo pacis» . Ubi unitas Spiritus, tis unus factus? Sufferendo invicem in dilectione. Aedificatur ergo domus Domini Dei nostri, aedificatur: hoc fit, hoc agitur, hoc voces istae agunt, hoc lectiones, hoc praedicatio Evangelii toto orbe terrarum; adhuc aedificatur. Crevit multum domus haec, et multas gentes implevit: nondum tamen omnes gentes occupavit: crescendo multas tenuit, omnes occupatura est; et contradicitur ab eis qui domesticos ejus se esse gloriantur, et dicitur, Jam decrevit. Adhuc crescit, adhuc crediturae sunt omnes gentes quae nondum crediderunt: ne quis dicat, Et illa lingua creditura est? et Barbari credituri sunt?aruit in linguis igneis , nisi quia nullius linguae duritia est quae non illo igne solvatur? Neque enim non habemus jam multas gentes Barbaras credidisse Christo: quo nondum porrectum est Romanum imperium, jam Christus possidet; quod adhuc clausum est eis qui ferro pugnant, non est
Abbreviated transcription (Latin):
domus. Omnis ergot̾ra. ẽ domus dĩ. Si om̃is
t̾ra ẽ domus dĩ. qui non heret omni t̾ra ruina
c̃. ñ domus: ruia illa uctꝰ. cuiꝰ umbrã habebat
templum illud uetꝰ. Ibi enim diruebatur uetus¬
tas: ut nouitas ȩdificaretur. Et quomͦ dirint᷑
uetustas: Am̃ dico uob̃ inquit. non relinquet᷑
lapis suꝑ lapidẽ qui non destruatur. Lapis:
quis baptiratur ⁊ inxp̃o quis ponit lapidem
suꝑ lapidem. insiqui baptismum suꝑ baptis¬
mum imponit: S nolite terreri: non relin¬
quetur quod non destruatur. Lapides enm
ad fabricam nouuam quȩ edificatur pꝰ captuu¬
tatem sic colliguntur. et sic illos caritas muni¬
tate constringit: ut non sit lapis suꝑ lapidẽ
s unus lapis sint omnes lapides. Ne miremi¬
m Hoc fecit canticum nouum: ad eͣ hoc fecit
innouatio caritatis. Ad ipsam structurã nos
compingit apłs ⁊ et in illa unitate nos con¬
strictos compaginat dicens. sufferentes in¬
uicem indilectione. studentes seruare unita¬

Expanded text:
omnis terra domus Dei, qui non haeret omni terrae, ruina est, non domus; ruina illa vetus, cujus umbram habebat templum illud vetus. Ibi enim diruebatur vetustas, ut novitas aedificaretur. Et quomodo diruitur vetustas? «Amen dico vobis,» inquit, «non relinquetur lapis super lapidem, qui non destruetur.» Lapis quis baptizatur in Christo; quis ponit lapidem super lapidem, nisi qui Baptismum super Baptismum imponit? Sed nolite terreri; «non relinquetur qui non destruetur.» Lapides enim ad fabricam novam, quae aedificatur post captivitatem, sic colliguntur, et sic illos charitas in unitate constringit, ut non sit lapis super lapidem, sed unus lapis sint omnes lapides. Ne miremini: hoc fecit canticum novum, id est, hoc fecit innovatio charitatis. Ad ipsam structuram nos compingit Apostolus, et in illa unitate nos constrictos compaginat, dicens: «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unita
Abbreviated transcription (Latin):
syllabas sonat. s cogitationes generat ⁊ explica¬
re ergo ꝑhanc linguam uolens. quid ait e Mag.
Quare dixisti suꝑ omnes deos: Quia om̃s dii
gentium demonia. Et ipsa ẽ cotalaus illius
quia laudabił ẽ nimis: quia fuꝑat om̃s deoꝰ
gentium. qui sunt demonia: Expecta. &
audi quod sequitur. Dominus autẽ cęlõ fec̃:
Iam g̃ non suꝑ demonia solum: s suꝑ om̃s cȩloᷤᷤ
quos fecit. Si diceret suꝑ om̃s d̃os. qͣm om̃s
diigentium demonia. et ibi tantũm remane¬
ret laudatio domini: minꝰ dixerat quã nos
solemus de xp̃o cogitare. Cum autẽ dixit. dñs
autẽ cȩlos fecit ÷ uidete quid int̾sit int̾ cęlos
et demoma: uidete qͥd int̾sit int̾ ipsos celos. ⁊

Expanded text:
syllabas sonat, sed cogitationes generat: explicasyllabas sonat, sed cogitationes generat: explicare ergo per hanc linguam volens, quid ait? «MagnuQuare dixisti, «super omnes deos? Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Et ipsa est tota laus illius qui laudabilis est nimis, quia superat omnes deos Gentium, qui sunt daemonia? Exspecta, et audi quod sequitur: «Dominus autem coelos fecit.» Jam ergo non super daemonia solum, sed super omnes coelos quos fecit. Si diceret, «Super omnes deos, quoniam omnes dii Gentium daemonia,» et ibi tantummodo remaneret laudatio Domini, minus dixerat quam nos solemus de Christo cogitare: cum autem dixit, «Dominus autem coelos fecit;» videte quid intersit inter coelos et daemonia; et videte quid intersi
Abbreviated transcription (Latin):
do enis. ut eradicet illas suꝑstitiones sub quib
ipłs captiuus tenebatur÷ qut̃ redimere aduenit
terribił suꝑ omnes dos: Et qͣsi diceretur isti.
quare dixisti. suꝑ omnes deos÷ sunt enm dii. Se¬
quitur & dicit: Qm̃ omnes dii gentiũ demonia
Intendat caritas ura. Magnum aliquid dicebat
paulo ante. magnus ddominꝰ et tanꝗͣ deficiens
inlaude ipsius ⁊ addidit. & laudabilis minis:
Nonne hoc dixcram: quia dimisit tͥ cogitare. qđ
ñ pot̾at ipse u̾bis explicare : Ex plicans autẽ ipse
u̾bis ⁊ quid magnum mͥ dix̃ de dominonĩu xp̃o :
Anqua suꝑ omnia demonia e᷑ꝰ Cum enim dicifs
t̾ribilis suꝑ om̃s deos ⁊ subiunxit: qm om̃s diigen¬
tium demonia: Nonẽ magnum ẽẽ suꝑ demonia:
Et tu si uolucris eris: s si millum credideris. Itã¬
ne ipsa ẽ illa magnitudo laudis⁊ magnꝰ dñs ch
laudabilis minis: Uolens enim explicare ut po.¬
terat humana lingua: et quãuis magnꝰ sit tactor

Expanded text:
do ejus, ut eradicet illas superstitiones, sub quibus captivus populus tenebatur, quem redimere advenit «terribilis super omnes deos?» Et quasi diceretur illi, Quare dixisti, «super omnes deos?» sunt enim dii? sequitur et dicit, «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Intendat Charitas vestra. Magnum aliquid dicebat paulo ante, «Magnus Dominus;» et tanquam deficiens in laudi ipsius, «et laudabilis nimis.» Nonne hoc dixeram, quia dimisit tibi cogitare quod non poterat ipse verbis explicare? Explicans autem ipse verbis, quid magnum mihi dixit de Domino Jesu Christo? An quia super omnia daemonia est? Cum enim dixisribilis super omnes deos;» subjunxit, «Quoniam omnes dii Gentium daemonia.» Non est magnum, esse super daemonia: et tu; si volueris, eris; sed si in illum credideris. Itane ipsa est illa magnitudo laudis, «Magnus Dominus et laudabilis nimis?» Volens enim explicare, ut poterat humana lingua, et quamvis magnus sit tactor
Abbreviated transcription (Latin):
Aliqͣn enim audistis uocem illius ꝑ moy seir:
et abdurastis corda ur̃a. Pp̾conem loquutꝰ :
quitur: moͥlescant corda ur̃a. Qii pͣcones an¬
te se mittebat: ipse uenire dignatus ÷. Ore suo
hic loquitur: quiloquebatur ꝑ ora ꝓpħrum¬

Expanded text:
Aliquando enim audistis vocem illius per Moysen, Aliquando enim audistis vocem illius per Moysen, et obdurastis corda vestra. Per praeconem locutus quitur; mollescant corda vestra. Qui praecones ante se mittebat, ipse venire dignatus est: ore suo hic loquitur, qui loquebatur per ora pr
Abbreviated transcription (Latin):
uachro. quȩ geminos pariunt: et sterił non ẽ
Dentes enim ȩccłȩ: ꝑ qͥoͣs loquitur eccła. Qles
dentes tiuis Tanquam grex deconsarũ. Quare
deconsarum: Quia sarcinam scłi deposucrt.
Nonne deconsȩ erant oues illȩ de quib pͥaulo
ante dicebam ÷ quos pͣceptum dĩ totonderat
dicentis. uadȩ et uendȩ omia tua. da pauꝑibꝰ.
et habebis thesaurum incęlis. et ueni sequerȩ
mer. fecerunt hoc p̃ceptum: detonsi uenert
Et quia baptirati sunt credentes in xp̃m: qͥd
ibi fecit: Ascendentium de lauacĩ ro: idest as¬
cendentium de mundatione: et om̃s geminos
creant. Quos geminose Duo illa p̾cepta: in qͥbꝰ
eius⁊ audieritis: Oplebs mea᷑ plebs dĩ.
Alloquitutur ꝑlebem suam ds : ñ solum illã
plebem suã quam non repellit: s cciã omnẽ
plebem sua̾. Loquitur enim mangulo utriq
deorum: et popło gentium. Hodie si uocem
enis audieritis: Nolite obdurare corda ur̃a

Expanded text:
vacro, quae geminos pariunt, et sterilis non evacro, quae geminos pariunt, et sterilis non edentes enim Ecclesiae, per quos loquitur Ecclesia. Quales dentes tui? «Tanquam grex detonsarum.» Quare «detonsarum?» Quia sarcinas saeculi posuerunt. Nonne detonsae erant oves illae, de quibus paulo ante dicebam, quos praeceptum Dei totonderat, dicentis: «Vade, vende omnia tua, da pauperibus, et habebis thesaurum in coelis; et veni, sequere me» ? Fecerunt hoc praeceptum; detonsi venerunt. Et quia baptizati sunt credentes in Christum, quid ibi dicitur? «Ascendentium de lavacro;» id est, ascendentium de mundatione. «Et omnes geminos creant:» quos geminos? Duo illa praecepta, in quibus ejus audieritis.» O plebs mea, plebs Dei! Alloquitur plebem suam Deus, non solum illam plebem suam quam non repellet, sed etiam omnem plebem suam. Loquitur enim in angulo utriquer, et populo Judaeorum, et populo Gentium. «Hodie si vocem ejus audieritis, nolite obdurare corda vestra.»
Abbreviated transcription (Latin):
sumuse Nos autem ppłs pascuȩ eius: et oues
manuum euis Tide ꝗͣ digant̾ uerboꝵ ordinẽ
cõmutauit : et tanꝗͣ non ꝓpria ueddidit: ut ipsi¬
sas intelligamus oues qui sunt et populi. Non
batur posse congruere. quia oues ad pascua ꝑ¬
tinent: si ait. ppłs pascuȩ. Ergo ppłs oues sunt:
quia dicit ppłs pascuȩ eiꝰ. Ips e ppłs oues sunt:
S rursus quia no habemus oues quas emimus.
ñ quas fecimꝰ ⁊ dixerat autẽ suꝑus ꝓcidamus
ei qui fecit nos: recte dictum ẽ oues manuũ ciꝰ.
Nullus hominum faciat sͥ oues. E mere pot̾ ÷¬
donari possunt ⁊ inuenire potest. aggregare
pot̾. postremo furari pot̾: facere oues ñ pot̾:
At uͦ dominꝰ nr fecit nos: ido populus pascuȩ
eius. et oues manuum eiꝰ. Ipsi sunt quas sibi
ipse facere dignatus ẽ grͣa sua. Has emni oues
laudat et incanticis canticorum: ꝑfectos qͦsdã
dicens tanꝗͣ dentes eccl̃ȩ sc̾ȩ sponsȩ suȩ. Denteᷤᷤ
tin sic̃ grex detonsarum ascendentium de la-¬

Expanded text:
pascuae ejus, et oves manuum ejus.» Vide quam eleganter verborum ordinem commutavit, et tanquam non propria reddidit; ut ipsos intelligamus oves, qui sunt et populi. Non batur posse congruere, quia oves ad pascua pertinent: sed ait, «populus pascuae.» Ergo populus oves sunt, quia dicit, «populus pascuae ejus;» ipse populus oves sunt. Sed rursus, quia nos habemus oves quas emimus, non quas fecimus; dixerat autem superius, «Procidamus ei qui fecit nos:» recte dictum est, «oves manuum ejus.» Nullus hominum sibi facit oves: emere potest, donari possunt, invenire potest, aggregare potest, postremo furari potest; facere oves non potest. At vero Dominus noster fecit nos; ideo «populus pascuae ejus et oves manuum ejus,» ipsae sunt quae sibi ipse facere dignatus est gratia sua. Has enim oves laudat et in Canticis canticorum, perfectos quosdam dicens tanquam dentes Ecclesiae sanctae sponsae suae: «Dentes tui sicut grex detonsarum ascendentium de la
Abbreviated transcription (Latin):
dieb ieuinauit: quadragnnta diebꝰ tempta¬
tus ẽ inheremo: et quadraginta diebꝰ fuit
cum discipulis pꝰ resurrectionẽ. Prmmis qͣ¬
draginta dieb temptationẽ: posterioribꝰ
qͣdraginta dieb consolationẽ ostendit: qi
cum temptamut sine dubio consolannur.
Corpus enimens idẽ eccła: nccesse ẽ temptati¬
onis patiatur in hoc scło. S non deest ille con¬
solator qui dix̃: ecce ego uob̃cum sum usq
inconsum: mationẽ scłi. Et dici: semꝑ. isti
errant corde. Adhoc cum ilł fui qͣdraginta
annis. ut ostenderem genus tale hominũ.
qd̃ me semꝑ exacerbat usq infinem scłi: qͥa
ꝑ illos qͣdraginta annos. totum scłm signifi
alii qui intrent in requiemdie Imꝓbati st̃
illi quibꝰ displicuit miscdia dr. qui resticert̃
dõ corde indurato. Illis imꝓbatis ⁊ nunqͥd
ꝑdidit ds ppłm suum : Non erit uerum. Po¬
tens ẽ ds de lapidibꝰ istis suscitare filios abra¬

Expanded text:
diebus jejunavit, quadraginta diebus tentadiebus jejunavit, quadraginta diebus tentatus est in eremo , et quadraginta diebus fuit cum discipulis post resurrectionem . Primis quadraginta diebus tentationem, posterioribus quadraginta diebus consolationem ostendit; quia cum tentamur, sine dubio consolamur. Corpus enim ejus, id est Ecclesia, necesse est tentationes patiatur in hoc saeculo; sed non deest ille consolator qui dixit: «Ecce ego vobiscum sum usque in consummationem saeculi» . «Et dixi, Semper isti errant corde.» Ad hoc cum illis fui quadraginta annis, ut ostenderem genus tale hominum, quod me semper exacerbat usque in finem saeculi: quia per illos quadraginta annos, totum saeculum signalii qui intrent in requiem Dei? Improbati sunt illi quibus displicuit misericordia Dei, qui restiterunt Deo corde indurato; illis improbatis, numquid perdidit Deus populum suum? Non erit verum, «Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abra
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i. simulachra in quibꝰ ñ ẽ utilitas : sigenteᷤ
dimiserunt simulachra sua. ut uenirent ad
dm isrł. quos ipse ds ifrł de egypto ꝑmare
rubrum duxit. in quo immicos eoꝵ conseq̃n¬
tes oꝑuit: quos indesertum eduxit. manna
pauit nunꝗͣ uirgam suã ab eorum discipli¬
na. tulit. numꝙͣ. bnficia miscdiȩ subtraxit:
ipsi debent deserere d̾m suum. cum gentes
uenerint addm ipsoꝵ: Ubi temptauert᷑
ginta annis exacerbauerunt me. Inte illos
miracula inmanu morsi facieba: et ipsi
mag̃ magisq corda obdurabant. Quadra
Quidẽ ꝓrimus fu: Presentam me signis ⁊
uittutib meis. Nonuno die. ñ duob: sed
quadragnita annis ꝓximus fui generationi
htnc. Et dixc̃ semper isti errant corde Hoc
significauerunt quadraginta amr: quod eͣ
semꝑ. Quadragenariꝰ enim iste numetꝰ ĩdicat
integritatẽ scłorum: tanqͣ ꝑficiantur scła
ꝑ hunc numerum. Idõ domiꝰ qͣdraginta

Expanded text:
nostri, simulacra in quibus non est utilitas» : si Gentes nostri, simulacra in quibus non est utilitas» : si Gentes dimiserunt simulacra sua, ut venirent ad Deum Israel; quos ipse Deus Israel de Aegypto per mare rubrum duxit, in quo inimicos eorum consequentes operuit ; quos in desertum eduxit, manna pavit , nunquam virgam suam ab eorum disciplina tulit, nunquam beneficia misericordiae subtraxit; ipsi debent deserere Deum suum, cum Gentes venerint ad Deum ipsorum? «Ubi tentaverunt ginta annis exacerbaverunt me: ante illos miracula in manu Moysi faciebam, et ipsi magis magisque corda obdurabant. 14. «vQuid est, «proximus fui?» Praesentavi me in signis et virtutibus meis: non uno die, non duobus; sed, «Quadraginta annis proximus fui generationi huic; et dixi, Semper isti errant corde.» Hoc significaverunt quadraginta anni, quod et «semper.» Quadragenarius enim iste numerus indicat integritatem saeculorum, tanquam perficiantur saecula per hunc numerum. Ideo Dominus quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
rare corda ur̃a. Quare dixisti. nolite obdura¬
re corda ur̃ac Quia meminstis qͥd soleant
facere patres urͣi: nolite obdurare corda ur̃a.
Quẽ admodum in illa amaricatione scđum di¬
em temptationis inde serto. Recolitis cerce
fr̃s. qđ ille ppłs temptauerit dm: acceꝑit dis¬
ciplinam: et rectus sit indeserco tanquã ob
optimo sessore. frems legum. frenis p̾ceptoꝵ ⁊
nec sit descrtus tam̃ ado etiam indõmitus : ñ
solum b̾nficiis p̃sentib. s etiam uirga emen¬
dationis non desistente. Nolite gͦ obdurare
corda ur̃a. sicut mamaricatione scdm diemn
temptationis indeserto: ubi temptauerunt
me patres uri: Iam tules non sint patres
ur̃r: nolite cos mmuitari. Patres ut̾i erant: s
si non imitati fueritis patresur̾i non crunt:
tam quia de lnis nati estis. patres ut̾i erant.
Et sigentes uemientes ab excremo t̾rȩ. sic̃ dic̃
iheremias. ad te gentes uement ab extremo
t̾rȩ. et dicent uere m̃dacia coluerunt patres

Expanded text:
rs.» 9. Quare dixisti, «Nolite obdurare corda vestra?» Quia meministis quid soleant facere patres vestri. «Nolite obdurare corda vestra: quemadmodum in illa amaricatione, secundum diem tentationis in deserto.» Recolitis certe, fratres, quod ille populus tentarit Deum , acceperit disciplinam, et rectus sit in deserto tanquam ab optimo sessore, frenis legum, frenis praeceptorum; nec sit desertus tamen a Deo etiam indomitus, non solum beneficiis praesentibus, sed etiam virga emendationis non desistente. «Nolite» ergo «obdurare corda vestra: sicut in amaricatione, secundum diem tentationis in deserto, ubi tentaverunt me patres vestri.» Jam tales non sint patres vestri; nolite eos imitari. Patres vestri erant; sed si non imitati fueritis, patres vestri non erunt: tamen quia de his nati estis, patres vestri erant. Et si Gentes venientes ab extremo terrae, sicut dicit Jeremias, «Ad te Gentes venient ab extremo terrae, et dicent, Verae mendacia coluerunt patres
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝑ quem iurat dõe ꝑ se iꝑsum. Non enm
habet maiorẽ. ꝑ quẽ uiret. ꝑse ipsum confir¬
mat ꝓmissa sua: ꝑ se ipsum cõfirmat minas suas. Ne
uerumẽ qđ ꝓmittit: sic certumest quodminatur:
Tam certus ẽe debes de requie. de felicita¬
te. de ȩt̾nitate. de immortalitate. si fece¬
ris p̾cepta ipsius : quã certus ẽẽ debes de
interitu. de ardore ignis ȩt̾n. de damp.¬
natione cum diabolo: si contempseris pͣ¬
cepta eius. Iurauit gͦ ilł intra sua: ne intrẽt
inreqͥem ipsiꝰ. Et t̾noportet aliqͥs intͣre in reqͥemip¬
siꝰ Hon cm̾inullidabit᷑ reqͥes ipsiꝰ. Iilis ergo repro¬
batis. nos intrabimꝰ: qi & si aliqui ex rami

Expanded text:
emetipsum: non enim habet majorem per quem juret . Per semetipsum confirmat promissa sua, per semetipsum confirmat minas suas. Nemo verum est quod promittit, sic certum est quod minatur. Tam certus esse debes de requie, de felicitate, de aeternitate, de immortalitate, si feceris praecepta ipsius, quam certus esse debes de interitu, de ardore ignis aeterni, de damnatione cum diabolo, si contempseris praecepta ejus. Juravit ergo illis in ira sua, ne intrent in requiem ipsius: et tamen oportet aliquos intrare in requiem ipsius; non enim nulli dabitur requies ipsius. Illis ergo reprobatis, nos intrabimus: quia etsi aliqui ex rami
Abbreviated transcription (Latin):
fines t̾re: et altitudines montiũ ipsiꝰ sunt.
Attitudines montuͣ᷑: sublimitates t̾rarũ. Aliqͣn
iste sublimitates. idẽ ipse t̾renȩ potestates:
adu̾sate sunt eccłe. Leges contra eccłam ꝓ¬
mulgauerunt: nom̃ xp̃ianum de t̾re delere

Expanded text:
e, et altitudines montium ipsius sunt.» Altitudines montium, sublimitates terrarum. Aliquando istae sublimitates, id est, ipsae terrenae potestates, adversatae sunt Ecclesiae; leges contra Ecclesiam promulgarunt, nomen christianum de terra delere
Abbreviated transcription (Latin):
um rerum suarũ ante pedes apłorũ ponerẽt:
qd̃ diues unꝰ non fecit. qn ore dni audiuit.
et adomino tristis abscessit: hoc fecerunt su
Cum gͦ mde illi omnes fuerunt: de ipsis dic̃
mͦ psalmus. qͣm ñ repellet d̾ns plebẽ suã. Nã
hoc testimonio psalmi cum hinc loqueretur

Expanded text:
ia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponerent . ia rerum suarum ante pedes Apostolorum ponerent . Quod dives unus non fecit, quando ore Domini audivit, et a Domino tristis abscessit , hoc fecerunt subCum ergo inde illi omnes fuerunt, de ipsis dicit modo Psalmus: «Quoniam non repellet Dominus plebem suam.» Nam hoc testimonio Psalmi, cum hinc loqueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ait apłs: Si tu ex naturali icisus olcastro.
et contra naturã insertꝰ es inbonã oliuã . qͣnto
mag̃. qui scd̾m naturã sunt inserent᷑ suȩ oliuȩ:
Ut quomͦ tu nͣ ꝑmanẽs in infidelitate. meru¬
isti m̃seri moliua cum cẽs oleastet: sic isticor¬
recti facilius suȩ oliuȩ naturalit̾ inserentur.
Hoc de ilł apłs. Ergo ipsa e̾ arbor⁊ etiã et si ali¬
qui ex ramis fracti sunt. non omnes. Nam si
quiloquebatur ÷ et suo fructu oliuȩ testabat᷑:
Nonne istiomines inde: Vnde etiam qͥngenti
illi frͣs : quibꝰ dominꝰ pꝰ resurrectionẽ apꝑa¬
ruit: Tñ tot milia aduocẽ petri⁊ qn spũ¬
sc̃o repleti apłi. omniu̾ gentium linguis locuti
sunt: Tanta auiditate dĩ laudis. et suȩ accu¬
sationis conu̾si sunt : ut qui pͥmo sanguint᷑
domini fudert seuentes. bibere discerent ĩa
credentes. Sic aute᷑ omina illa conu̾sa sunt
milia hominuͣ. ut res suas uenderent. et p̃ci¬

Expanded text:
quid ait Apostolus? «Si tu ex naturali incisus oleastro, quid ait Apostolus? «Si tu ex naturali incisus oleastro, et contra naturam insertus es in bonam olivam; quanto magis qui secundum naturam sunt, inserentur suae olivae» ? Ut quomodo tu non permanens in infidelitate, meruisti inseri in olivam, cum esses oleaster; sic isti correcti facilius suae olivae naturaliter inserantur: hoc de illis Apostolus. Ergo ipsa est arbor; etsi aliqui ex ramis fracti sunt, non omnes. Nam si qui loquebatur, et suo fructu olivam testabatur? Nonne isti omnes inde? Unde etiam quingenti illi fratres quibus Dominus post resurrectionem apparuit ? unde tot millia ad vocem Petri, qucto repleti Apostoli omnium gentium linguis locuti sunt, tanta aviditate Dei laudis et suae accusationis conversi sunt, ut qui primo sanguinem Domini fuderunt saevientes, bibere discerent jam credentes? Sic autem omnia illa conversa sunt millia hominum, ut res suas venderent, et pret
Abbreviated transcription (Latin):
magnus ẽ dns. et rex magnꝰ suꝑ omnes dõs. Qa
non repellet dominꝰ plebẽ suã: laus illuubilatio
illi. Quam plebẽ non repellet: Hic nob̃ int̾pre¬
tari aliquid nͣ licet: p̾scriptum habcmꝰ ab apło.
Exposuit boc apłs um sit dictum. Erat enim
plebs iudea plebs ubi fuerunt ꝓphȩ  plebs ubi
fucrunt patͥarchȩ: plebs etiã sałm carne̾ ꝓpaga¬
ia de semine abialix: plebs in qͣ p̃cesserunt oia
sacramenta. saluatorẽ nr̃m ꝓmittentiã plebᷤ
uͥ institutũ ẽ templũ. unctio. sacilos ad figurã:
ut cum om̃s ipse umbre p̃u̾ierent. ipsaluxad¬
ueniret. Erat gͦ ista plebs di: ad cam ꝓpħete
missi in illa nati qui missi: et tradita et cre¬
dita cloquia dĩ. Quid gͣ: Totum illud damp¬
natum ẽ : Absit. Arbor oliuȩ. ipsa dicta c̃ ab¬
apło. Cepit enim ista arbor apatͥarchis: sed
fuerunt ramubi aridi: qr minis alti. ꝑ suꝑ¬
sterilitate᷑: insertus ẽ olcaster ꝓpt̾ humilitatẽ.
Ueruntam̃ kim ne suꝑbiret oleaster insertꝰ.

Expanded text:
magnus est Dominus, et rex magnus super omnes deos.» 7. «Quia non repellet Dominus plebem suam:» laus illi, jubilatio illi, Quam plebem non repellet? Hic nobis interpretari aliquid non licet: praescriptum habemus ab Apostolo, exposuit hoc Apostolus unde sit dictum . Erat enim plebs Judaea, plebs ubi fuerunt Prophetae, plebs ubi fuerunt Patriarchae, plebs etiam secundum carnem propagata de semine Abrahae; plebs in qua praecesserunt omnia sacramenta Salvatorem nostrum promittentia; plebs ubi institutum est templum, unctio, sacerdos ad figuram, ut cum omnes ipsae umbrae praeterirent, ipsa lux adveniret: erat ergo ista plebs Dei; ad eam Prophetae missi in illa nati qui missi; ei tradita et credita eloquia Dei. Quid ergo? totum illud damnatum est? Absit. Arbor olivae ipsa dicta est Apostolo, coepit enim ista arbor a Patriarchis: sed fuerunt ibi rami aridi, quia nimis alti per supsterilcharissimi, ne superbiret oleaster insertus,
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ scͥptum ẽ reliquis saluȩ erunt. Nõ in
omnib ⁊ si area uentilata. massa intromissa ÷:
paica iacet. Totum quicqͥd uides tudł̃orũ reꝓboꝵ
paleam uides. Tñ uides istam paleã. inde crñt
massa: iam mhorreo recondita eͣ. Ambas res
git e Qm in manii eiꝰ om̃s fines t̾rȩ. Agnoscimꝰ
lapidem angłarẽ. Tapis angularis xp̃c. Non
potest ẽc̃ angulus: nisi duos in se copulau̾it
parietes. Ad angulum de diu̾so ueniunt:
m angulo sibi non adu̾santur. Tent ex una
parte circuncisio: uenit ex alia parte p̾putiũ.
Inxp̃o ambo ppłi concordauerunt ÷ quia ille
factus c̃ lapis de quoscͥptum ẽ. Tapidem quẽ
reꝓbauerunt elificantes: hic factus ẽ in cap̃
di̾sitatẽ delonge uenientium: s ꝓpinqͥtatẽ
inxp̃o coherentium. Ibi gͥ ibi uideamus: q̃m
ñ repellet dñs plebem suã. Ecce unꝰ paries:
in quo iam ut diximꝰ ñ reppulit dñs pleb̾ẽ suã.

Expanded text:
admodum scriptum est, «Reliquiae salvae erunt» . Non in omnibus; sed area ventilata, massa intro missa est, palea jacet . Totum quidquid vides Judaeorum reproborum, paleam vides. Unde vides istam paleam, jam inde exiit massa, jam in horreo recondita est. Ambas res m in manu ejus fines terrae.» Agnoscimus lapidem angularem; lapis angularis, Christus. Non potest esse angulus, nisi duos in se copulaverit parietes: ad angulum de diverso veniunt, sed in angulo sibi non adversantur. Venit ex una parte circumcisio, venit ex alia parte praeputium: in Christo ambo populi concordaverunt; quia ille factus est lapis, de quo scriptum est, «Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput diversitatem de longe venientium, sed propinquitatem in Christo cohaerentium. Ibi agitur, ibi videamus, «Quoniam non repellet Dominus plebem suam.» Ecce unus paries, in quo jam, ut diximus, «non repulit Dominus plebem suam.»
Abbreviated transcription (Latin):
fines t̾rȩ. Ecce aliꝰ paries mominib gentibꝰ: in
manu eius fines t̾rȩ. Uenert̾ etiã omnes gentẽ
ad lapidem angłarẽ ⁊ ibi osculum pacis agno¬
uerunt nillum unũ qui de duob fecit unũ:
nͣ quẽadiodum heretici. qui de uno fecerunt
duo. Hoc enim idẽ ait apłs de domino xp̃o.

Expanded text:
aries in omnibus gentibus: «In manu ejus fines terrae.» Venerunt etiam omnes gentes ad lapidem angularem, ubi osculum pacis agnoverunt; in illum unum qui de duobus fecit unum: non quemadmodum haeretici, qui de uno fecerunt duo. Hoc enim idem ait apostolus de Domino Christo:
Abbreviated transcription (Latin):
uerum templũ dĩ agnoscimus. Templum enidĩ
sc̃m ẽ. inquit: qd̃ estis uos. Sigͦ nos sumꝰ tẽplũ
dĩ: aradi anima nr̃a cͦ. Sacͥsicium dĩ quidẽe forte
hoc facimꝰ mͦ. Imponimꝰ in ara sacͥficium: qͣndo
d̾m laudamus. Docet enim nos psalmus dicens.
Sacͥficium laudis honorificauit me: et ibi uia ÷
uͥostendã illi salutare dĩ. At uͦ sacerdotẽ si reqͥras.

Expanded text:
verum templum Dei agnoscimus. «Templum enim Dei verum templum Dei agnoscimus. «Templum enim Dei sanctum est,» inquit, «quod estis vos» . Si ergo nos sumus templum Dei; ara Dei anima nostra est. Sacrificium Dei quid est? Forte hoc facimus modo, imponimus in ara sacrificium, quando Deum laudamus; docet enim nos psalmus, dicens: «Sacrificium laudis glorificabit me, et ibi via est, ubi ostendam illi salutare Dei» . At vero sacerdotem si r
Abbreviated transcription (Latin):
llbi autẽ ds tuus: Dñs autẽ cͥlos fecit. Illud fec̃
dominꝰ tuus: ubi ñ possent habitare demonia.
De celis enim. dciccta sunt demonia. Clip̃po.¬
nuntur demomiis ⁊ dns tuus et cęlis. qr dñs
tuus et gelos fecit. Quanto gͦ altior ademoniis
diis gentium. qui altior ẽ oȩł÷ im̃ cecidunt an¬
głi. ut fierent demonia: Et tam̃ gentes om̃s
sub demonib crant. Demonibꝰ autẽ templa
fabricata sunt: demonib arȩ constructe: de¬
monib sacerdotes instituti. demonibꝰ oblata
sacrificia: demonib arrepticii tanꝗͣnatẽ ĩstituti.
Hec omnia demonibꝰ gentes exhibuerunt: hec
omina uera nͣ nͥ uni magno dõ debentur. Tem¬
plum fecerunt gentes demonib: ht ds sacer¬
nib : ht ds̃ sacrificium. Et illi demones uo¬
lentes inderi dii ñ sibi ista exggerunt ut falle.¬
rent: nͥ quia sciunt ea deberi uero do. Hoc emͦ
mos ẽ deberi uͦ do: qͦd sͥ exĩgit falsus ds̃. Ergo

Expanded text:
Ubi autem Deus tuus? «Dominus autem coelos fecit.» Illud fecit Ubi autem Deus tuus? «Dominus autem coelos fecit.» Illud fecit Dominus tuus, ubi non possunt habitare daemonia: de coelis enim dejecta sunt daemonia. Coeli praeponuntur daemoniis, Dominus tuus et coelis; quia Dominus tuus et coelos fecit. Quanto ergo altior daemoniis diis Gentium, qui altior est coelis, unde ceciderunt angeli, ut fierent daemonia? Et tamen gentes omnes sub daemonibus erant: daemonibus templa fabricata sunt, daemonibus arae constructae, daemonibus sacerdotes instituti, daemonibus oblata sacrificia, daemonibus arreptitii tanquam vates inducti. Haec omnia daemonibus gentes exhibuerunt; haec omnia vera nonnisi uni magno Deo debentur: templum fecerunt gentes daemonibus; habet Deus tenibus; habet Deus sacrificium. Etenim illi daemones volentes videri dii, non sibi ista exigerent ut fallerent, nisi quia sciunt ea deberi vero Deo. Hoc enim mos est deberi vero Deo, quod sibi exigit falsus deus. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
lemus illi Om ipsius ẽ mare. et ipse feut. illuđ:
& aridã t̾ram manꝰ eiꝰ fureerunt Iubilemꝰ uli. S
hȩc omnia quid s uelint si congruent̾ ddiscutiatt᷑.
tempꝰ forte non sufficit: s rursus si pęnitꝰ negli¬
gantur. debitores remanebimꝰ. Breuit̾ itaq ꝓ
temꝑe qͣntum ꝑstringere poterimꝰ accipite: qr et
pauca semina uberrimã messẽ referunt. si sit t̾ra
Om̃ ds magnꝰ ẽ dñs: et rex magnꝰ suꝑ om̃s deo̾.
Sunt gͦ dii fuꝑ qͦs sit magnꝰ ds ñr. cui iubilemꝰ:
cȩlo siue int̾ra. quc̃ admodũ sc̃ dii multi. & d̃m
multi: nob̾ tam̃ unꝰ ds ex qͦ omnia ÷ ec nos ꝑ ipsũ:
Sigͦ nͣ nob̃. quib : Audi ex alio psalmo. Qm dii
gentium demonia: d̾ns autẽ cȩlos fecit. Magni¬
ficentiꝰ tͥ et breuiꝰ cõmenidare ñ potuit sp̃c sc̃s
ꝑꝓpłiam dm & dum tunm. Parum enimerat:
qr t̾ribił suꝑ om̃ia demonia ds. Qͥd magnũ eẽt
suꝑ omnia demonias Qa dii gentiũ demonia:

Expanded text:
iam ipsius est mare, et ipse fecit illud, et aridam terram manus ejus finxerunt:» jubilemus illi. Sed haec omnia quid sibi velint, si congruenter discutiantur, tempus forte non sufficit: sed rursus si penitus negligantur, debitores remanebimus. Breviter itaque pro tempore, quantum perstringere potuerimus, accipite; quia et pauca semina uberrimam messem referunt, si sit terra nus, et rex magnus super omnes deos.» Sunt ergo dii super quos sit magnus Deus noster, cui jubilamus, coelo, sive in terra, quemadmodum sunt dii multi et domini multi: nobis tSi ergo non nobis, quibus? Audi ex alio psalmo: «Quoniam dii Gentium daemonia; Dominus autem coelos fecit» . Magnificentius et brevius tibi commendare non potuit Spiritus Dominum tuum. Parum enim erat quia terribilis super omnia daemonia Deus: quid magnum, esse super omnia daemonia? «Quia dii Gentium daemonia.»
Abbreviated transcription (Latin):
Immo uͦ maxime ꝑtinec adlaudẽ dĩ. Er maxi¬
tua: Quia tanto amplius laudatur medicꝰ:
qͣnto plus desꝑat᷑ egrotus. Confitere itaq
pectatatua: quo magis desꝑabas de te ꝓpt̾ miqͥta¬
tes tuas. Tanto enim maior laus ẽ ignocentes: qͣn¬
to maior exaggeratio ẽ peccata consitentis. Nõ gͦ
putemus nos recesisse a laude cantici: si iã confes¬
sionẽ hic intelligimꝰ qͣ confitemur peccata nr̃a.
Et hoc ad laudem cantici ꝑtinet: qr cum peccata
mus faciem eiꝰ inconfessione et ipsalimᷤᷤ iubile.¬
mꝰ ei: Iam diximus qͥd sit iubilare⁊ repetitum ẽ
ut confirmetur in faciendo. Ipsa repetitio. ex¬
hortatio ẽ. Non enimiã obliti sumꝰ: ut iã mone¬
ri nos uelimus quȩ dicta sunt saꝑiꝰ ut iubilemꝰ.
S plerumq inaffectu animi repecitur u̾bum
qd notum erat: ñut innotescat. s ut ipsa repe¬
titio fiatiat confirmationẽ. Repẽcitur enim ad
intelligendum affectum dicentis. Inde ẽ qd̾ dic̃

Expanded text:
Imo vero maxime pertinet ad laudem Dei. Quare maxi? Quia tanto amplius laudatur medicus, quanto plus desperabatur aegrotus. Confitere itaque peccata tua, quo magis desperabas de te propter iniquitates tuas. Tanto enim major laus est ignoscentis, quanto major exaggeratio est peccata confitentis. Non ergo putemus recessisse nos a laude cantici, si hanc confessionem hic intelligimus, qua confitemur peccata nostra: et hoc ad laudem cantici pertinet; quia cum peccata mus faciem ejus in confessione.» 5. «Et in psalmis jubilemus illi.» Jam diximus quid sit jubilare; repetitum est, ut confirmetur in faciendo: ipsa repetitio exhortatio est. Non enim jam obliti sumus, ut jam moneri nos velimus, quae dicta sint superius, ut jubilemus: sed plerumque in affectu animi repetitur verbum quod notum erat, non ut innotescat, sed ut ipsa repetitio faciat confirmationem; repetitur enim ad intelligendum affectum dicentis. Inde est quod dicit
Abbreviated transcription (Latin):
scõ. et ait. Confiteor tͥ pat̃. dñe cęli et t̾re: qui
abscondisti hec ãsapientib et prudentib ⁊ et̃
reuclasti caparuus. Nũqͥdqr xp̾c cõsicebat᷑. pęnitenꝰerat:¬

Expanded text:
sancto, et ait, Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia sancto, et ait, Confiteor tibi, Pater, Domine coeli et terrae, quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti
Abbreviated transcription (Latin):
iconfesdione. ¶Onfessio quidẽ dd nobꝰ modĩ
accipitur inscͥpturis. Est confessio laudantiᷤ:
et ẽ confessio gementis. Confessio laudantis:
ad honorem ꝑtinet eiꝰ. quilaudant᷑. Confessio
gementis: ad penitentiã ꝑtinet ciꝰ conficetur.
Conficentur enim homines cũ laudant dm̃:
confitentur cum accusant se. Et ncħ digniũ
facit lingua. Uere puto qđ ipsa su ⁊ uota de
quib dicit malio psalmo: reddã tͥ uota mea.
quȩ diftncerunt labia mea. Nicħ ista distinc¬
tione subliniͥus: nch̾ tã necessariũ et ad intel¬
ligendũ et adfaciendum. Quomͦ gͦ distingus
uota quȩ reddis do̾ At illum laudes. te accu¬
tat. Nam siuellet ꝓmeritis agere: non mue¬
niret isi qͦs dampnaret. Temte gͦ dix̾ ut
recedamus iam a peccatis nr̾is ⁊ et ñ nob̾cũ
deducat rationem de p̃t̾ccis: s tanq. tabule
noue fiant incensis omnibꝰ cyrographis de
fessio penitentes c̃ct. ñ diceretur in eugłio de
ipso dommno: in illa hora exultauit m̃c in sp̃u

Expanded text:
in confessione.» Confessio quidem duobus modis accipitur in Scripturis. Est confessio laudantis, est confessio gementis. Confessio laudantis, ad honorem pertinet ejus qui laudatur: confessio gementis, ad poenitentiam pertinet ejus qui confitetur. Confitentur enim homines, cum laudant Deum: confitentur, cum accusant se; et nihil dignius facit lingua. Vere puto quod ipsa sint vota, de quibus dicit in alio psalmo. «Reddam tibi vota mea, quae distinxerunt labia mea» . Nihil ista distinctione sublimius, nihil tam necessarium et ad intelligendum et ad faciendum Quomodo ergo distinguis vota quae reddis Deo? Ut illum laudes, te accue, non inveniret nisi quos damnaret. «Venite» ergo dixit, ut recedamus jam a peccatis nostris, et non nobiscum deducat rationem de praeteritis; sed tanquam tabulae novae fiant, incensis omnibus chirographis debfessio poenitentis esset, non diceretur in Evangelio de ipso Domino: «In illa hora exsultavit Jesus in Spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
dam longe positis et male uiuientib psalmus
iste dicit: Uenite exultemꝰ dño. Quo itis: Quo
receditis: Quo disccditis: Quo fugitis exultan¬
domundo s Uenite erultemꝰ dno. Quo tuis
exultare ubi deficitis e Tenite exultemꝰ ĩulo:
aqͦ facti sumꝰ. ¶einte exultemꝰ dño: iubile¬
mus dõ salutarim̃d. Quid ẽ iubisare: Gandiũ
uerb̃ non posse explicare: et̃ tam̃ uoce testari.
qd intꝰ conceptum cͣ. Qu̾bo explicari ñ pot̾:
hocẽ iubilare. Nam consiłit caritas ur̾a. qui
iubilant incantilcnis quibq et quasi inter.¬
tamine quodã leticiȩ sccularis: et endctis
quasi int̾ cantica u̾bis exp̃ssa exundantes lȩ

Expanded text:
dam longe positis et male viventibus psalmus dam longe positis et male viventibus psalmus iste dicit, «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis? quo receditis? quo disceditis? quo fugitis, exsultando mundo? «Venite, exsultemus Domino.» Quo itis exsultare, ubi deficitis? Venite, exsultemus in illo a quo facti sumus. «Venite, exsultemus Domimus Deo, salutari nostro.» Quid est jubilare? Gaudium verbis non posse explicare, et tamen voce testari quod intus conceptum est et verbis explicari non potest: hoc est jubilare. Nam consideret Charitas Vestra qui jubilant in cantilenis quibusque, et quasi in certamine quodam laetitiae saecularis; et videtis quasi inter cantica verbis
Abbreviated transcription (Latin):
dere temptatorib suis: qͥd querat as. Qn cm̃
de tͥbuto cesaris querentes causã calumnie
consilcre magistrum ueritatis uoluerunt. et
cohsulendo temptare. utrum lice̾ret tributũ
dari cesarie quid ille aite Quid me temptatis
bypochrites Pecit sͥ affecrint̾mũ: et allatꝰ ẽ.
ris Et ille R eddite gͦ cesari quȩ cesaris sunt: et¬
imunicos diligamus ⁊ et dat exemplũ de ipso do.
sicut pat̾ ur ait qui incelis eͣ: qui solt̾suũ oriri
facit suꝑ bonos et malos ÷ et pluit suꝑ sustos ⁊
iniustos. E stote gͦ sicut pat᷑ u̾r ꝑfecti. Cum dic̃
estote sicut ille ꝑfecti: ad similitudinẽ nos in¬
uitat. Si gͦ adsimilitudinẽ nos inuitat. constat
qr dissimiles cxistendo recesseramꝰ ado: et fac¬
ta eramꝰ longe ꝑsimilitudine̾ ⁊ et efficimur ꝑ¬
pe ꝑ similitudine᷑. ut iã fiat in nob̾ qd scͥptũ
ẽ. accedite ad eum & siluminanum. Ergo qͥbꝰ¬

Expanded text:
dere tentatoribus suis quid quaerat Deus? Quando enim dere tentatoribus suis quid quaerat Deus? Quando enim de tributo Caesaris, quaerentes causam calumniae, consulere magistrum veritatis voluerunt, et consulendo tentare utrum liceret tributum dari Caesari; quid ille ait? «Quid me tentatis, hypocritae?» Petiit afferri sibi nummum, et allatus est. ris. Et ille: Reddite ergo Caesari, quod Cinimicos diligamus; et dat exemplum de ipso Deo: «Sicut Pater vester,» ait, «qui in coelis est, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Estote ergo sicut Pater vester perfecti» . Cum dicit, «Estote sicut ille perfecti,» ad similitudinem nos invitat. Si ergo ad similitudinem nos invitat, constat quia dissimiles existendo recesseramus a Deo, et facti eramus longe per dissimilitudinem, et efficimur prope per similitudinem, ut jam fiat in nobis quod scriptum est, «Accedite ad Deum, et illuminamini» . Ergo quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quisq amorem habuerit: ita accedit uł recẽilit
ado. Nonne plerumq dicimius q̃n inuenimꝰ
aliqua dissimilia: hoc longe e ab illo: Qͣndo liqͦs
duos forte homines comꝑamꝰ. duos eqͦs. duas
qͥ conteadicit: Absit: longe ẽ abilło. Qa cͥ longe
ẽ ab illo: Disimilis c̃ illi. Et urcca stant: et ta¬
men iste longe ẽ ab illo. Duo ueto miqui pares
uita et morib ⁊ si unus sit moriente. Alt̾ mocci¬
dente: iuxta mincem sunt. Et duo iusti similit᷑
quia incło sunt. Contra. unus iustꝰ. alt̾ in iqutᷤ
etiam si una cathena ligentur: multum a se se¬
ꝑati sunt. Ergo si dissimilituine recedimus a
do: similitudine accedimꝰ adam. Qua similitu¬
dine: Adquã facti sumus. quã i nob̾ peccando
corruꝑamus : qͣ peccatoꝵ remissionẽ recepimꝰ :
quȩ inuob̾ renonatur intus minente. ut tanqͣ
rex scultus in ñnmo. idest manima nr̃a ima¬
go di nr̃r. et redeamus ad thesauros ciꝰ. Nã et¬

Expanded text:
quisque amorem habuerit, ita accedit vel recedit quisque amorem habuerit, ita accedit vel recedit a Deo. Nonne plerumque dicimus, quando invenimus aliqua dissimilia: Hoc longe est ab illo? Quando aliquos duos forte homines comparamus, duos equos, duas qui contradicit? Absit; longe est ab illo. Quid est, longe est ab illo? Dissimilis est illi. Et juxta stant, et tamen iste longe est ab illo. Duo vero iniqui pares vita et moribus, si unus sit in Oriente, alter in Occidente juxta invicem sunt. Et duo justi similiterquia in Deo sunt. Contra, unus justus, alter iniquus, etiamsi una catena ligentur, multum a se separati sunt. Ergo si dissimilitudine recedimus a Deo, similitudine accedimus ad Deum. Qua similitudine? Ad quam facti sumus, quam in nobis peccando corruperamus, quam peccatorum remissione recepimus, quae in nobis renovatur intus in mente, ut tanquam resculpatur in nummo, id est, in anima nostra imago Dei nostri, et redeamus ad thesauros ejus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tat: quia si ascenderit incȩlum ibi inuenit dm:
Ut longe sugiat ado quoiturus ẽ: Uide qͥdicat.
Si descendero in infernum ades. Sigͦ ascendĩt
incelum ibi inuenit dm. descendendo in infer¬
nim non fugit di÷ quo iturus ẽ. qͥ fugiturꝰ ab
illo irato: insi adipsum placatũ: Et tam̃ cum
oninino nemo possit fugere ab illo qͥ ubiq ẽ.
insiquidã longe eẽnt a aõ. non diceretur ⁊ ppłs
iste labiis me honorat: cor autem coꝵ longe ẽ
ame. Non ergo loco quisq longe c̃ ado: s difsi¬
militudine. Quid ẽ dissmmilitudinee M alaui¬
ta: malis moribꝰ. Si enm bonis moribꝰ pmqͣtur
dõ: mał moribꝰ recclitur adõ. Tmis ergo iẽq
homo corꝑe stans unoloco. et amando am acce¬
dit ad dm: et amando iniquitatẽ recedit acĩõ.
Nusꝗͣ pedes mouet: et tam̃ potest accendere
et recedere. Pedes enim nrͣi. in hoc itiere affec¬
tus nr̃i sunt. Put quisq affectum habueriti ꝓut

Expanded text:
tat? Quia si ascenderit in coelum, ibi invenit Deum: tat? Quia si ascenderit in coelum, ibi invenit Deum: ut longe fugiat a Deo, quo iturus est? Vide quid dicat: «Si descendero ad infernum, ades» . Si ergo ascendendo in coelum, ibi invenit Deum; descendendo in infernum, non fugit Deum: quo iturus est, quo fugiturus est ab illo irato, nisi ad ipsum placatum? Et tamen, cum omnino nemo possit fugere ab illo qui ubique est, nisi quidam longe essent a Deo, non diceretur: «Populus iste labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me» . Non ergo loco quisque longe est a Deo, sed dissimilitudine. Quid est, dissimilitudine? Mala vita, malis moribus. Si enim bonis moribus propinquatur Deo; malis moribus receditur a Deo. Unus ergo idemque homo corpore stans uno loco, et amando Deum accedit ad Deum, et amando iniquitatem recedit a Deo: nusquam pedes movet, et tamen potest et accedere et recedere. Pedes enim nostri in hoc itinere, affectus nostri sunt. Prout quisque affectum habuerit, prout
Abbreviated transcription (Latin):
exultandr ñ scło s domino.
Nni enim ce̾t in hoc scło etul¬
tatioinala. quȩ distinguenda ẽ ab exultatione bo¬
na: sufficcret diccre. uenite exultamus. S biru¬
ter distixit. Quid cͣ bene cxittare: Domino ex¬
ultare. Ergo exultatio mala ẽ exultare sciõ. Elt¬
ustiobona c: exultatiodõ. P ic debias domino crui¬
tare: siuis securus mundo ifittare. Quid c̃ autẽ
uenite: Unde uocat ut ueniant. cum quibꝰ uilt̃
exultare dommo: nisi quia longe sunt uemen¬
do ꝓpinquent. ꝓpinquando accedant ⁊ acceden¬
do exultent: Unde autem longe sunt: Nũqͥa
locis longe potest homo et̃ ab eo qui ubiq ẽeTis
eẽ ab eo longe: Quo ibis ut longe sis: Nam qdã
peccator quidẽ. s tam̃ cum spe salutis pęnitens
et dolens de peccatis. et metuens iramłi. et
uolens placare dm̃: sic in alio psalmoloquitur.
Quo ibo a sp̃utuo⁊ et afacietua quo fugiam
Si ascendero incȩlum: tu ibi es. Quid ergo res¬

Expanded text:
exsultandi, non saeculo, sed Domino. Nisi enim esset in hoc saeculo exsultatio mala, quae distinguenda est ab exsultatione bona, sufficeret dicere, «Venite, exsultemus:» sed breviter distinxit. Quid est bene exsultare? Domino exsultare. Ergo exsultatio mala est, exsultare saeculo; exsultatio bona est, exsultare Domino. Pie debes Domino exsultare, si vis securus mundo insultare. Quid est autem, «Venite?» Unde vocat ut veniant, cum quibus vult exsultare Domino; nisi quia longe sunt ut veniendo propinquent, propinquando accedant, accedendo exsultent? Unde autem longe sunt? Numquid locis longe potest homo esse ab eo qui ubique est? Vis esse ab eo longe? Quo ibis, ut longe sis? Nam quidam peccator quidem, sed tamen cum spe salutis poenitens et dolens de peccatis, et metuens iram Dei, et volens placare Deum, sic in alio psalmo loquitur: «Quo ibo ab spiritu tuo? et a facie tua quo fugiam? Si ascendero in coelum, tu ibi es.» Quid ergo res
Abbreviated transcription (Latin):
ALTATEOO¬
MNOCATICD
domino omnis terra:
Si canticum nouum can¬
tat omins t̾ra : sic edificatur cum cantat. Ipsũ
cantare ȩdificare e: s si non uetus cantet. Uetꝰ
cantat cupiditas carnis: nouum cantat cari¬
tas dĩ. Quicqͥd cantaueris de cupiditate: uetꝰ
cantas. Et fin̾ sonant inore u̾ba cantici noui:
non ẽ speciosa laus more peccatoris. Meliꝰ est
ut nouus taceas. quam ut uetꝰ cautes: qͥa si
fueris nouus et tacueris. auribꝰ hominuͣ non
sonat. nam cor tuum ñ tacet canticum nouũr
et ꝑuenit ad aures dr: qui te fecit hominẽ no¬
uum. Diligis: et taces. Dilectio ipsa uox ẽ ad
dm: et ipsa dilectio canticum nouum ẽ. Audi
qi canticum nouum ẽ. Dicit d̾ns. Mandatũ
nouum do uob̃: ut uos inuicem diligatis. Omiᷤ

Expanded text:
antate Domino canticum Domino omnis terra.» Si canticum novum cantat omnis terra; sic aedificatur, cum cantat: ipsum cantare, aedificare est; sed si non vetus cantet. Vetus cantat cupiditas carnis: novum cantat charitas Dei. Quidquid cantaveris de cupiditate, vetus cantas; etsi sonant in ore verba cantici novi, non est speciosa laus in ore peccatoris . Melius est ut novus taceas, quam ut vetus cantes; quia si fueris novus, et tacueris, auribus hominum non sonat: nam cor tuum non tacet canticum novum; et pervenit ad aures Dei, qui te fecit hominem novum. Diligis, et taces: dilectio ipsa vox est ad Deum, et ipsa dilectio canticum novum est. Audi quia canticum novum est: Dominus dicit, «Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis
Abbreviated transcription (Latin):
fracti sunt ꝓpt̾ dissimilitudinẽ: & infideli¬
tatem ÷ nos ꝓpt̾ fidem et humilitatẽ inserẽ¬
mur. Nos ergo intreinus. in requiem ipsirꝰ.
Unde autẽ intrart̾ illi qui intrarunt: Inli
qui clecti sunt: qui non corde obdurato resti.¬
terunt ⁊ quiꝰ uerumẽ. qd̃ non repellet dñs

Expanded text:
fracti sunt propter dissimilitudinem et infidelitatem, nos propter fidem et humilitatem inseremur . Nos ergo intremus in requiem ejus. Unde autem intrarunt illi qui intrarunt, illi qui electi sunt, qui non corde obdurato restiterunt? Quia verum est quod «non repellet Dominus