comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mechũ parietẽ macerie soluens
inimiticias in carne sua. Et. huo¬
re eiꝰ sanati sumꝰ. Eax quo ꝑspicu¬
um ẽ sic̃ corpus flagellatũ. atq
laceratũ signa iniuirie in ictibus
ac huore portabat. ita ⁊ animã
uere doluisse ꝓ nobis. ne er par¬
te ueritas. ⁊ ex parte mendatiũ
ouis perchta. ¶ue in eugłii ꝑ abo¬
la boni pastoris. atq solhciti: hu¬
meris reportata ẽ. Que sint aũ
iste oues sequens uersus ostencdt.
Homo in uia sua errauit. siue
unusqͥsq inuiã suã dechnauit.¬

Expanded text:
tem maceriae, solvens inimicitiam in carne sua, et livore ejus sanati sumus . Ex quo perspicuum est, sicut corpus flagellatum atque laceratum signa injuriae in vibicibus ac livore portabat: ita et animam vere doluisse pro nobis, ne ex parte veritas, et ex parte mendacium ovis perdita ; quae in Evangelii parabola boni Pastoris atque solliciti humeris reportata est . Qui sint autem istae oves, sequens versus ostendit. Homo in via sua erravit; sive unusq
Abbreviated transcription (Latin):
esꝰ ex bosor. Eiectus de mihbus
in resurrechõe: ut qui erat pri¬
mogenitꝰ om̃s creature. pͥmoge¬
nitus fieret ex mortuss. Qs aũ
infert. hõ in dolore. ⁊ sciens ferre
infirmitatẽ. siue uirũ dolorũ.
u scientẽ infirmitatẽ. uer̃ corpꝰ
hominis ⁊ uerã demonstrat ami¬
mam. qui sciens ferre infirmi¬
tates. om̃s eas chuinitate suꝑauit.
Et absconditꝰ uultꝰ illus atq des¬
pectus: ut humano corꝑe diuina
potentia celaretur: de guo supra
dictũ ẽ. Tues ads absconditus: &
nesciebamꝰ. Qͥ uere languores
nros ⁊ peccata nr̃a portauit. &
catur. s uere crucifixus ẽ. uere
doluit. dicens i eugħo. Tristis ẽ
anima mea usq ad mortẽ. Et ñc̃
aĩa mea tͥbata ẽ. Et nos putauimꝰ
eũ esse inmundũ. siue indolore:
ut laex transtuler̃t. Pro quo aqͥla
n syminachus. posuert̃ leꝓsum
theodotio flagellatũ: quod aliis
uerbis hebrahico idiomate lepra
intelligitur. uixta illud quod in
psalmo scriptũ ẽ. Et flagellũ ñ

Expanded text:
ejus ex Bosor; electus de millibus in resurrectionem; ut qui erat primogenitus omnis creaturae, primogenitus fieret ex mortuis. Quod autem infert: Homo in dolore et sciens ferre infirmitatem, sive virum dolorum, et scientem infihominis, et veram demonstrat animam, qui sciens 615 ferre infirmitates, omnes eas divinitate superavit. Et absconditus vultus illius atque despectus, ut humano corpore divina potentia celaretur. De quo supra dictum est: Tu es Deus absconditus, et nesciebamus. Qui vere languores nostros et peccata portavit, et cantur; sed vere crucifixus est. Vere doluit, dicens in Evangelio: Tristis est anima mea usque ad mortem . Et: Nunc anima mea turbata est . Et nos putavimus eum esse immundum, sive in dolore, ut Septuaginta transtulerunt, pro quo Aquila et Symmachus posuerunt leprosum, Theodotio, flagellatum. Quod aliis verbis Hebraico idiomate lepra intelligitur, juxta illud quod in psalmo scriptum est: Et flagellum non
Abbreviated transcription (Latin):
ñ habebat speciem. neq głam s
forma illꝰ erat ignobilis ⁊ defice¬
ens p̃filis hominũ. siue ut habet᷑
in hebreo. despectꝰ.⁊ nouissmus
uirorũ: quomodo inpsalmis qt.
accingere gladio tuo suꝑ femur
tuũ potentissme. pulchritudine
⁊ decore tuo: Quot facile soluit᷑.
Despectus erat ⁊ ignobilis. qnpen¬
debat in cruce. & factus ꝓ nobis
maledictũ pecc̃a nr̃a portabat
me dereh quisti. Incltꝰ aũ erat
⁊ decorus aspectu. qñ ad passio¬
nẽ eiꝰ t̾ra contremuit. sacra dirup¬
ta st̃. & fugiente sole. et̾nã noctẽ
elementa timuerunt. De quo
ei sponsa in cantico canticoꝵ. fra¬
truehs m̃s candidus ⁊ rubicund̾
electus de milbꝰ. Canchd̾. pleni¬

Expanded text:
non habebat speciem neque gloriam; sed non habebat speciem neque gloriam; sed forma ipsius erat ignobilis et deficiens prae filiis hominum, sive ut habetur in Hebraeo, despectus et novissimus virorum, quomodo in Psalmis dicitur: Accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime, pulchritudine et decore tuo ? Quod facile solvitur. Despectus erat et ignobilis quando pendebat in cruce, et factus pro nobis maledictum, pme dereliquisti ? Inclytus autem erat, et decorus aspectu, quando ad passionem ejus terra contremuit, saxa dirupta sunt, et fugiente sole, aeternam noctem elementa timuerunt. De quo et sponsa in Cantico Canticorum: Fratruelis meus candidus, et rubicundus, electus de millibus . Can
Abbreviated transcription (Latin):
aspectus eiꝰ ⁊ forma eiꝰ p̃ filiis ho¬
minũ. głoriã ꝓmisserat resurrec̃¬
tionis. exaltabit᷑ ⁊ cleuabit᷑ . sub¬
limis erit ualde. ut humilitatẽ
ret: respondit ꝓpħarũ chorus
se implesse officiũ. & quantum
in se fuit brachiũ illius atq uir¬
tutem om̃ibꝰ ñtiasse. In eo aũ qͦd
dicit. quis credidit auditui nr̃o.
⁊ brachiũ dñi cui reuelatũ est:
raritatẽ credentiũ significat er
iudeis. Quod q sequitur ascendet
sicut uirgultũ corã eo: ꝓ quo latr
transtulert̃ annunti auiimꝰ sicut
paruulũ corã eo: ꝓ uͥgulto sym
ꝓcessit de utero uirginali de quo
infert. Sicut radia de t̾ra siqen¬
ti. Pro sicienti. aquila int̃preta¬
tus ẽ inuiã. ut uirgmicatis pri¬
uilegiũ demonstraret quod absq
ullo semine humano. de t̾ra pri
inuia sit creatus. Iste ẽ de quo
supra legimus. Exiet uirga dera¬
dice iesse. & flos de radice eiꝰ ascen¬
det: ut natiuitatẽ esꝰ ascensum
significaret in mundo. Sin aũ

Expanded text:
 filiis hominum, gloriam praemiserat resurrectionis: Exaltabitur et elevabitur, et sublimis erit valde: ut humilitate cret, respondit Prophetarum chorus se implesse officium, et quantum in se fuit, brachium illius atque virtutem omnibus nuntiasse. In eo autem quod dicit: Quis credidit auditui nostro, et brachium Domini cui revelatum est? raritatem credentium significat ex Judaeis. Quodque sequitur: Ascendet sicut virgultum coram eo; pro quo LXX transtulerunt, Annuntiavimus sicut parvulum coram eo: pro virgulto, Sym qui processit de utero virginali. De quo infert: Sicut radix de terra sitienti. Pro sitienti, Aquila interpretatus est, invia, ut virginitatis privilegium demonstraret, quod absque ullo humano semine de terra prius invia sit creatus. Iste est de quo et supra legimus: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet ; ut nativitatem ejus et ascensum significet in mundo. Sin autem
Abbreviated transcription (Latin):
ls corde. De quo  clemens uirapħ¬
cus. qui post petrũ romanã rexit
eccłam. scribit ad chorintios. Scep¬
tia suꝑbie cũ possit omĩa s in hu¬
mihitate: intantũ ut uerberatꝰ
ad ministrũ sacerdotis respon¬
deret. s male locutꝰ sũ argue
de pecc̃o: sin aũ bene quid me
cechs. Habens duodec̃ milia
dirent. Iste asperget gentes mul¬
tas mundas eas sanguine suo: &
in baptismate cħ consecrans ser¬
uituti. Suꝑ ipsũ continebt̃ re¬
ges os suũ pͥncipes scħ: quoꝵ
om̃is sapientia erucis p̃dicatiõe
subuersa ẽ. Et qui ñ habuerãt
legẽ ⁊ ꝓpħas. & quibus de eo ñ
fuerat predicatũ. ipsi uidebt̃
⁊ intelligent. De quidꝰ loquit᷑
⁊ saluator. Beati qui ñ uidert̃
⁊ credider̃t. In quoꝵ cõparati¬
one udeoꝵ duricia reprehen¬
ditur. qui uidentes ⁊ audien

Expanded text:
lis corde : de quo et Clemens vir apolis corde : de quo et Clemens vir apostolicus, qui post Petrum Romanam rexit Ecclesiam, scribit ad Corinthios: Sceptia superbiae, cum possit omnia, sed in humilitate. Intantum ut verberatus a ministro sacerdotis, responderit: si male locutus sum, argue de peccato; sin autem bene, quid me caedis ? habens duodecim dirent. Iste asperget gentes multas, mundans eas sanguine suo et in baptismate Dei consecrans servituti. Super ipsum continebunt reges os suum, et principes saeculi, quorum omnis sapientia crucis praedicatione subversa est: et qui non habuerant Legem et Prophetas, et quibus de eo non fuerat nuntiatum, ipsi videbunt et intelligent. De quibus loquitur et Salvator: Beati qui non viderunt et crediderunt . In quorum comparatione, Judaeorum duritia reprehenditur, qui videntes et audi
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mortẽ ⁊ mortẽ crucis.
Quã obrẽ exaltauit illũ & dona¬
uit illi nom̃ suꝑ om̃e nomen: qͥ
loquitur in psalmo. Benedicam
dnm̃ qui tͥbuit mͥ intellectũ. &
de quo dauid canit. Qͥ fecit cȩlos
in intellectu. Ipse ẽ enĩ intelligen¬
ta atq sapientia qͥ proficiebat
quas puer etate atq sapientia
de quo loquit᷑ ⁊ petrus. D̾s̃ patrũ
nostroꝵ glorificauit fihũ suũ
iħm: quẽ uos quide tradidistis ⁊
negastis añ faciem pilati. uolen¬
tis ilũ dimitte. Uos aũ sc̃m ⁊ iui¬
stũ negastis. De quo ⁊ supra scͥp¬
tũ ostenhmus. Ego testis dicit
dñs. ⁊ puer quẽ elegi.Super ip¬
sũ stupebt̃ plurimi: cũ illiꝰ signa
ꝑspexerint. Et hinc erit maius
miracłm. quia inglorius erit int̾
homines. aspectus eiꝰ. onquo
forme significet feditatem: s:
quod in humihtate uenerit & pau¬
pertate. in cũ diues esset: ꝓ nob
pauꝑ factus ẽ. & credentibis dix̃.
Discite a me quia mitis sũ ⁊ humi¬

Expanded text:
d mortem, et mortem crucis . Quamobrem exaltavit eum, et donavit illi nomen super omne nomen. Qui loquitur in psalmo: Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum ; et de quo David canit: Qui fecit coelos in intellectu . Ipse est enim sapientia atque intelligentia, qui proficiebat quasi puer aetate atque sapientia: de quo loquitur et Petrus: Deus patrum nostrorum glorificavit Filium suum Jesum, quem vos quidem tradidistis, et negastis ante faciem Pilati volentis eum dimittere. Vos autem sanctum et justum negastis , de quo et supra scriptum ostendimus: Ego testis, dicit Dominus, et puer quem elegi: super ipsum stupebunt plurimi , cum illius signa perspexerint. Et hinc erit majus miraculum, quod inglorius erit inter homines aspectus ejus: non quo formae significet foeditatem, sed quo in humilitate venerit et paupertate. Qui cum dives esset, pro nobis pauper factus est; et credentibus dixit: Discite a me, quia mitis sum et humi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. & pauł apłs de se. qñ inqͥt pla¬
cuit ło qui seꝑauit me de utero
matris mee. ut reuelaret fihum
suũ in me. ͦd aũ cunchs gentibꝰ
om̃s t̾re t̾minos copulauit. quiui¬
suri st̃ salutare qh: illud ostendit
quod i m aho loco dicitur. Conu̾ti¬
mini ad me ab extremis terre ⁊ sal¬
uieritis. & ꝑ iheremiã. Ad te gences
uenient ab extremis t̾rȩ. & iterũ.
Recordabunt᷑ ⁊ conu̾tent᷑ ad dĩnõs
s ⁊ om̃s m̃di cardines crechturi

Expanded text:
 Paulus de se : Quando, inquit, placuit Deo, qui separavit me de utero matris meae, ut revelaret Filium suum in me. Quod autem cunctis gentibus omnes terrae terminos copulavit, qui visuri sunt salutare Dei, illud ostendit quod et in alio loco dicitur: Convertimini ad me ab extremis terrae, et salvi eritis ; et per Jeremiam: Ad te gentes venient ab extremis terrae ; et iterum: Recordabsed et omnes mundi cardines credituri
Abbreviated transcription (Latin):
nata ẽ in morte aĩa eiꝰ. ⁊ cum
iniqͥs reputatꝰ ẽ. Et ipse pecc̃a mul¬
tor suscepit:⁊ ꝓpt̾ iniqͥtates eor
traditꝰ ẽ. Cansas reddit cur
post passionẽ multa xp̃c p̾mia
consequat᷑. Quia inquit passus
ẽ i fecit oĩa que p̃teritꝰ sermo
describit.⁊ iniquitates multor
ipse portauit. Froptea diuidã
ei plurimos. lt ꝓparte dñi ia cob.

Expanded text:
um iniquis reputatus est, et ipse peccata multorum suscepit, et propter iniquitates eorum traditus est. Causas reddit cur post passionem multa Christus praemia consequatur. Quia, inquit, passus est, et fecit omnia quae praeteritus sermo descripsit, et iniquitates multorum ipse portavit: propterea dividam e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ di. Uñ ad eũ in psalmis dict᷑.
Illuminans tu mirabiht̃ a mon¬
tibus ȩt̃nis. Hic adnuntiauit. ⁊
p̃dicauit pac̾e̾ his qͥ erant longe
salomonis. in psalmo cartur. Ori¬
etur in diebus eiꝰ iusticia ⁊ mul¬
titudo pacis. donec auferat᷑ luna.
Et in hoc eodẽ ꝓpħa de puero qͥ
natus ẽ. ⁊ de filio qui datꝰ ẽ nobis.
cuiꝰ principatꝰ in humero eiꝰ.⁊ uo
catur magni consilii angłs. post
reliqua dict᷑. & pacis eiꝰ ñ erit nu¬
merus. Ipse enĩ ẽ pax nr̃a. qui pa¬
cificauit omĩa. ꝑ sanguinẽ crucis
suȩ in celo ⁊ in terra: qui locutus
ẽ apłis. Pacẽ meã do uobis. pacẽ
meã relinquo uobis. & adnuntia
uit bona. ñ que a phylosopħis ap

Expanded text:
mis dicitur: Illuminans tu mirabiliter a montibus aeternis . Hic annuntiavit et praedicavit pacem his qui erant longe,Salomonis in psalmo canitur: Orietur in diebus ejus justitia, et multitudo pacis, donec auferatur luna . Et in hoc eodem Propheta de puero qui natus est, et de filio qui datus est nobis, cujus principatus in humero ejus, et vocabitur magni consilii Angelus, post reliqua dicitur : Et pacis ejus non erit terminus. Ipse est enim pax nostra, qui pacificavit omnia per sanguinem crucis suae in coelo et in terra. Qui locutus est Apostolis: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis . Et annuntiavit nobis bona, non quae a Philos
Abbreviated transcription (Latin):
narratũ de eo uidert̃. & qui ñ
audierant contẽplati sunt. Larẽ.
Sicut stuperunt suꝑ te multi.
sic in gła erit ab hoĩbus species
eius: ⁊⁊ gła tua a filiis hominũ.
Sic mirabunt᷑ gt̾s multe suꝑ eo.
continebũt reges os suũ: quia
quibꝰ ñ ẽ adñtiatũ de eo uidebt̃.
i qͥñ aucherunt intellgent.
Ne ulla de gentibꝰ ambignitas
rehinquatur. quis sit ille qͥ oure¬
rit. ego qui loquebar ecce adsũ.
perspicue docet. E cce intelliget
seruus m̃s siue puer m̃s de cunis
differentia supra diximꝰ. Intelli¬

Expanded text:
narratum de eo, viderunt; et qui non audierant, contemplati sunt. LXX: EcSicut stupebunt super te multi: sic in gloria erit ab hominibus species tua, et gloria tua a filiis hominum: sic mirabuntur gentes multae super eo, et continebunt reges os suum, quia quibus non est annuntiatum de eo, videbunt, et qui non audierunt, intelligent. Ne ulla legentibus ambiguitas relinquatur, quis sit ille qui dixerit: Ego qui loquebar, ecce adsum; omnipotens Pater perspicue docet: Ecce intelliget servus meus sive puer meus, de cujus differentia supra diximus. Intelli
Abbreviated transcription (Latin):
Synile ẽ regnũ cȩloꝵ homini qui
seminauit bonũ semen in agro
suo. & uoluntas dñi in manu
illius diriget᷑. ut quicqͥd pater
uoluit. illiꝰ uͥtutibꝰ impleatur: di¬
centis ad patrẽ. Ego seruaui eos
in nomine tuo: quos dedisti mͥ
custodiuii.⁊ nemo ex his periit.
nͥ fihius ꝑditionis. Semen aũ ui¬
debit ȩt̃nũ. ⁊ uoluntas patris i
manu illius diriget᷑. quia labo¬

Expanded text:
Simile est regnum coelorum homini qui seminavit bonum semen in agro suo . Et voluntas Domini in manu illius dirigetur, ut quidquid Pater voluit, illius virtutibus impleatur, dicentis ad Patrem: Ego servavi eos in nomine tuo quos dedisti mihi. Custodivi, et nemo ex his periit, nisi filius perditionis. . Semen autem videbit aeternum, et voluntas Patris in manu illius dirigetur: quia labo
Abbreviated transcription (Latin):
honeste ambulant ⁊ st̃ filii lu¬
cis ⁊ diei. ⁊ cognoscunt eũ qui
dicit ad moysen. Uade dic fihis
isrł. Qͥ ẽ misit me. Et quẽ inscis
ante cognouerant: etiã sibi ad¬
esse cognoscent. Quã pulchri
sup montes pedes adnunti antis:
p̃dicantis pacẽ. adnuntiantis bo¬
nũ. predicantis salutẽ. dicentis. sy

Expanded text:
honeste ambulant, et sunt filii lucis et diei; et cognoscunt eum qui dicit ad Moysen: Vade, dic filiis Israel, qui est misit me : et quem in sanctis ante cognoverant, etiam sibi adesse cognoscent. Quam pulchri super montes pedes annuntiantis et praedicantis pacem, et annuntiantis bonum: praed
Abbreviated transcription (Latin):
iudeis fuerat derehcta. reuelari
brachiũ dñi cunctis gentibꝰ ⁊ indere
salutare eiꝰ. om̃s fines t̃rȩ. Qs dupli¬
citer intelligit᷑. Aut eñ reuelat pat̃
brachiũ suũ cunctis gentibus: aut
filius reuelat fortitudinẽ suã de qͦ
scriptũ ẽ. Uirtꝰ enĩ ab eo egrediebat᷑.
⁊ sanabat om̃s. E iter̃. Sensi uirtu¬
tẽ exisse de me: que saluauit emor¬
rousã. Quod aũ filiꝰ c̾ patͥs dext̾a

Expanded text:
Judaeis fuerat derelicta, revelari brachium Domini cunctis gentibus, et videre salutare ejus omnes fines terrae. Quod dupliciter intelligitur. Aut enim revelat Pater brachium suum cunctis gentibus, aut filius revelat fortitudinem suam. De quo scriptum est: Virtus enim ab eo egrediebatur et sanabat omnes . Et iterum: Sensi virtutem exisse de me quae sanavit haemorrhousam . Quod autem Fili
Abbreviated transcription (Latin):
quod uasa dñi. armatura sit sꝑua
Per singła enĩ enumerat loricã
iusticie. ⁊ chpeũ fidei ⁊galeam
tatur uerbũ cħ. Ad hec addit cin¬
gulũ nitatis: ⁊ calciatos pedes in
p̃paratiõe eugłii pacis. E in aho
Non in tumultu ecibitis: nec in
fuga ꝓperabitis. Neq enĩ ut uic̃¬
t de ihrłm s ut uictores reces¬
sert̃: ut qui cotidie p̃dicantes
in tẽplo eugłm d̃i. multa miha
iudeoꝵ. xp̃i fidei subiecerant:
garent. Preuiũ eñ habebant du¬
cẽ qui congregaret eos dmisrł.
hoc ẽ de orbe terrarũ unũ gre¬
gem faceret. ut impleret᷑ illud
quod dñs in eugłio ad patrem
loquitur. Da ut sicut ego ⁊ tu
unũ sumus. sic ⁊ isti in nobis unũ
sint: ut eodem sensu ⁊ eade sen¬
tentia. repugnantia int̾ se uicia
atq contraria deserentes. unã
apprehenderent. solãq uirtutẽ.
uiciis. uniu̾sa contraria st̃: ut
pauor audaciȩ pietati suꝑsti¬
cio. lururia. parcitati. E cre in¬
telliget seruus m̃s. ⁊ exaltabit᷑

Expanded text:
quae vasa Domini armatura sit spiriloricam justitiae, et clypeum fidei, et galeam etatur verbum Dei. Ad haec addit, cingulum veritatis, et calceatos pedes in praeparatione Evangelii pacis. Et in alio Non in tumultu exibitis, nec in fuga properabitis. Neque enim ut victi de Jerusalem, sed ut victores recesserunt: ut qui quotidie praedicantes in Templo Evangelium Dei, multa millia Judaeorum Christi fidei subjecerant, garent. Praevium enim habebant Dominum, qui congregaret eos, Deum Israel, hoc est, de orbe terrarum unum gregem faceret, ut impleretur illud quod Dominus in Evangelio in Patrem loquitur : Da, ut sicut ego et tu unum sumus: sic et isti in nobis unum sint: ut eodem sensu et eadem sententia, repugnantia inter se vitia atque contraria deserentes, unam apprehenderent solamque virtutem. vitiis universa contraria sunt, ut pavor audaciae, impietati superstitio, luxuria parcitati. Ecce intelliget servus meus, exaltabitur,
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ tuoꝵr. leuauerunt uoce si mul
laudabunt : quia ocłm ad ocłm
uidebunt: cũ conuerterit dñs sy¬
on. Latr. Sicut hora suꝑ montes.
sic pedes ȩugħzantes auditum
pacis. eugħrantes bona. quia au¬
ditã faciã salutẽ meã dicens. Sion:
regnabit d̃s tuus. uax custochen¬
tium te exaltata ẽ: ⁊ uoce simul
letabuntur. quia ocħ ocłos uide¬
bunt. qñ misertus fuerit dñs sy¬
on. Consequent̃ de eo qui supͣ
dixerat. ego ipse qͥ loquebar ecce
adsũ: nc̃ ꝓpħa testat᷑. quod ipse
suꝑ monteᷤ eugłium p̃dicarit

Expanded text:
 levaverunt vocem: simul laudabunt, quia oculo ad oculum videbunt, cum converterit Dominus Sion. LXX: Sicut hora super montes: sic pedes evangelizantis auditum pacis, evangelizantis bona: quia auditam faciam salutem meam, dicens: Sion regnabit Deus tuus. Vox custodientium te exaltata est, et voce simul laetabuntur, quia oculi ad oculos videbunt, quando misertus fuerit Dominus Sion. Consequenter de eo qui supra dixerat: Ego ipse qui loquebar, ecce adsum, nunc Propheta testatur quod ipse super montes Evangelium praedicarit,
Abbreviated transcription (Latin):
rantes auditũ pacis ⁊ rehqua: pau¬
lus sequens sensũ hebraice uitatis.
ponit in epła ad romanos. quã
specios pedes eugħzantiũ bona
uolens: quoꝵ õs lanit pedeᷤ̾ ut mͣdi
n pulchri essent ad p̾dicandũ. ⁊¬
U in toto orbe discurrerent. breuiq
doctrina xͥ implerent mundũ
amẽ. Si tẽpus. ĩiii aptabit᷑. Tẽꝑre
oportumo audiui te: ⁊ in die sa¬
lutis adiutor tui fui. Uñ ⁊ infert
apłs. Ecce nc̃ tẽpus acceptabile:
ecce nc̃ dies salutis. Oportuno
eñ tp̃r. ꝓ cunctis sanguinẽ fudit:
q̃n om̃s declnauert᷑. simul muti¬
les fact erant ñ erat qͥ faceret bo¬
nũ. ñ erat usq ad unũ. ut ꝓ om̃ibꝰ
gustaret mortẽ. quia om̃s pecca¬
uerant ⁊ indigebant gła di. Sin
aũ pulchritudinẽ ad illud refe¬
ramus. quod in psalmo legitur.
Speciosus forma p̃filiis homm̃.¬

Expanded text:
lizantis auditum pacis, et reliqua, Paulus sequens sensum Hebraicae Veritatis, ponit in Epistola ad Romanos: Quam speciosi pedes evangelizantium bona, volens, quorum Dominus lavit pedes , ut mundi et pulchri essent ad praedicandum, et in toto orbe discurrerent, brevique doctrina Christi implerent mundum. dinem. Si tempus, illi aptabitur: Tempore opportuno audivi te, et in die salutis adjutor tui fui . Unde infert Apostolus: Ecce nunc tempus acceptabile: ecce nunc dies salutis . Opportuno enim tempore pro cunctis sanguinem fudit: quando omnes declinaverunt, simul inutiles facti erant. Non erat qui faceret bonum, non erat usque ad unum : ut pro omnibus gustaret mortem, quia omnes peccaverant, et indigebant gloria Dei . Si autem pulchritudinem ad illud referamus, quod in psalmo dicitur: Speciosus forma prae filiis hom
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ⁊ de excelso ihrłm ad humi¬
hora dilapsus ẽ. uadensq iherico
alterã egyptũ a latronibꝰ uulne¬
ra plura suscepit. dr ad eũ. Et nc̃
quid uobis hic : Quid in terra &
in ȩccła ch̃ uos esse simulatis:
qui studio om̃iq desiderio descen¬
ditis in egyptũ. ⁊ ab assyriis possi¬
demini. captiui estis: Ululare ma¬
gis ac lugere debetis: quia ꝓpt̾ uitia
ur̃a atq peccata nom̃ cħ blasphe¬
matur ingentibus. Quibus ⁊ in
ihezechiele dicit᷑. Contaminas
luceat lumen ur̃m corã hominibꝰ
ut uideant bona oꝑa ur̃a. ⁊ glo¬
rificent patrẽ ur̃m qui ẽ in celis:
sic e contrario cũ mala oꝑa fece¬
rimus. nom̃ cħ ꝓpt̾ nos blasphema¬
tur ingentibꝰ. Idcirco qui habet
scientiã ħ nominis. ⁊ quod ad
imaginẽ ⁊ simihtucinẽ ilhus sit
conditus ñ ignorat: in luce uersa¬
bitur. ⁊ erit inhe de qua exulta¬
uit abrahã quod uidisset eã. de

Expanded text:
tum, et de excelso Jerusalem ad humiliora delapsus est: vadensque Jericho, alteram Aegyptum, a latronibus vulnera plura suscepit, dicitur ad eum: Et nunc quid vobis est hic? quid in terra et in Ecclesia Dei vos esse simulatis, qui studio atque omni desiderio descendistis in Aegyptum, et ab Assyriis possidemini, captique estis: et ululare magis ac lugere debetis; quia propter vitia vestra atque peccata, nomen Dei blasphematur in gentibus? quibus in Ezechiele dicitur: ContaminastLuceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra, et glorificent Patrem vestrum qui est in coelis : sic econtrario, cum mala opera fecerimus, nomen Dei propter nos blasphematur in gentibus. Idcirco qui habet scientiam nominis Dei, et quod ad imaginem et similitudinem illius sit conditus, non ignorat, in luce versabitur. Et erit in die, de qua exultavit Abraham quod vidisset eam ; de
Abbreviated transcription (Latin):
tabit᷑ in bonis anima ur̃a. Et ñ
solũ bona. s salutẽ om̃ibus nim¬
tiauit. quã ipse p̃buit qui dicit
regnet peccatũ in ur̃o mortali
corꝑe: ut obediatis desideriis eiꝰ.
Et de peccatoribꝰ scribens. mors
inquit regnauit ab adam usq
Suꝑ muros tuos constitui custo¬
des: qui nunquã tacebunt recordan¬
tes dm̃. Q eraltabunt uocẽ de sub¬
limibus disserentes. Uñ cdict᷑ ad
eos. Suꝑ montẽ excelsũ ascende
qui eugłiras syon: exalta in forti¬
tudine uocẽ tuã qͥ eugħzas ihrłm.

Expanded text:
tabitur in bonis anima vestra; et non solum bona, sed salutem omnibus nuntiavit, quam ipse praebuit qui dicit regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut obediatis desideriis ejus . Et de peccatoribus scribens: Mors, inquit, regnavit ab Adam usque Super muros tuos constitui custodes, qui numquam tacebunt, recordantes Domini, qui exaltabunt vocem de sublimibus disserentes. Unde dicitur ad eos : Super montem excelsum ascende qui evangelizas Sion. Exalta in fortitudine vo
Abbreviated transcription (Latin):
se dñabitur gentiũ. Unde dr ad
pͥncipes nideoꝵ. ammiramini
u ululate: qm̃ uos causa estis rui¬
ne pͦpħ. Porro iurta anagogen
hoc possumus dicere. quod des
magis uoluptatũ quã ħ ẽ ⁊ ñ
audit illud ꝓpħicũ. Ue qui descen¬
dunt in egyptũ ad auxiliũ. Qui
cũ uiciis fuerit delinitꝰ. ⁊ habita¬
uerit in loco aquar̾.⁊ fluminũ
qui castitatis ñ ht̃ siccitatẽ. tunc
uiolent̃ tradet᷑ assyriis ut domi¬
nent᷑ ei qͥ eũ postea a pecc̃o argu¬
ant atq conuincant. Ips st̃ enĩ
⁊ inimie ⁊ uindices. de qͥbꝰ loqͥr ad

Expanded text:
se dominabitur gentium . Unde dicitur ad principes Judaeorum: Admiramini, et ululate, quoniam vos causa estis ruinae populi. Porro juxta anagogen hoc possumus dicere, quod descmagis voluptatum quam Dei est, et non audit illud propheticum: Vae qui descendunt in Aegyptum ad auxilium . Qui cum vitiis fuerit delinitus, et habitaverit in loco aquarum et fluminum, qui castitatis non habet siccitatem: tunc violenter tradetur Assyriis, ut dominentur ei, qui eum postea in peccato arguant atque convincant. Ipsi sunt enim et inimici et vindices, de quibus loquitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
st̃. qͥ adu̾sũ saluatorẽ pͦpłm conci¬
tauert̃. ut consona uoce clamarẽt.
crucifige crucifige talem. De qͥbꝰ
⁊ añ iã dererat. Ipse dñs ueniet.
cũ semioribus pͦps: & cũ principibꝰ
eiꝰ. Uos aũ quare succendistis ui

Expanded text:
sunt qui adversum Salvatorem populum concisunt qui adversum Salvatorem populum concitarunt, ut consona voce clamarent: Crucifige, crucifige talem . De quibus et ante jam dixerat: Ipse Dominus veniet cum senioribus populi et cum principibus ejus. Vos autem quar
Abbreviated transcription (Latin):
prius ut peregrinaret᷑ ibi. ⁊ in
assyrios uiolent̾ abducti st̃. Et
nc̃ quid estis hic. hec dicit dñs:
Quia ablatus ẽ pͦpłs m̃s gratis.:
ppłs m̃s nom̃ meum indie illa:
quia ego ipse qui loquebar adsũ.
Arguit p̾płm iudeoꝵ. u uentura
p̃dicit: quod qui uoluntate sua
in iacob descendit ad egyptios ⁊
tp̃r necessitatis ac famis peregͥ¬
natus ẽ in t̾ra gessen. postea ab
assẏriis quos in nullo leserat ca¬
lumniã sustinuerit ⁊ in babylo¬
nẽ captiuitate translatus sit.
Uñ infert. Et nc̃ quid mͥ hic dicit
li dui. ꝓpt̾ quod in hac regione ꝑ¬
maneam. de qua pͦpłs m̃s ablatus
ẽ gratis ⁊ uencditus peccis suss.
quasi orir rete cõprehensus. uł
uiritꝰ romanoꝵ ł diabol laqueis
quibus uinctꝰ huc usq retinetur.
Ut aũ ista paterent᷑ dñatores eoꝵ
ac magistri inique eger̃t. qͥ uixta
sẏminachũ ⁊ theodotionẽ ulula¬
bunt. iurta aquilam flebunt cũ
tormentis fuerint traditi. Ipsi enĩ

Expanded text:
prius ut peregrinaretur ibi: et in Assyrios violenter abducti sunt; et nunc quid erit hic, dicit Dominus? Quia ablatus est populus meus, gratis adpopulus meus nomen meum in die illa: quia ego ipse qui loquebar, adsum. Arguit populum Judaeorum, et ventura praedicit. Quod qui voluntate sua in Jacob descendit ad Aegyptios, et tempore necessitatis ac famis peregrinatus est in terra Gessen : postea ab Assyriis, quos in nullo laeserat, calumniam sustinuerit; et in Babylonem captivitate translatus sit . Unde infert: Et nunc quid mihi est hic, dicit liqui propter quod in hac regione permaneam, de qua populus meus ablatus est gratis, et venditus peccatis suis, et quasi oryx rete comprehensus, vel viribus Romanorum, vel diaboli laqueis, quibus vinctus hucusque retinetur. Ut autem ista paterentur, dominatores eorum ac magistri inique egerunt; qui juxta Symmachum et Theodotionem, ululabunt; juxta Aquilam, flebunt, cum tormentis traditi fuerint. Ipsi enim
Abbreviated transcription (Latin):
sathanas scandalũ es mͥ ait. quia
ñ sapis ea que c̾ st̃: s q̃ hominũ.
Auioquin siñ ꝓpͥa uoluntate esset
oblatus. qui iudicare ⁊ p̃dicere
poterat ꝓditorẽ. & apħs loqueba¬
tur.om̃s uos in hac nocte in me
scandalũ sustinebis. poterat eos
qui ad se missi fuerãt dechnare
Quibꝰ occurrit intrepidus: ⁊ ultͦ
se obtulit dicens. Quẽ queritis.
Q ui statm cecidert̃ retrorsũ.
Uocẽ enĩ p̃sentis c ferre ñ pote¬
rãt. Pulchreq addit. & ñ aꝑuit
os suũ. qui dicente pilato mͥ ñ

Expanded text:
Satana, scandalum es mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt, sed quae hominum . Alioquin si non propria voluntate esset oblatus, qui indicare et praedicere poterat proditorem, et Apostolis loquebatur: Omnes vos in hac nocte in me scandalum sustinebitis, poterat eos qui ad se missi fuerant declinare, quibus occurrit intrepidus, et ultro se obtulit dicens: Quem quaeritis ? Qui statim ceciderunt retrorsum; vocem enim praesentis Dei ferre non poterant. Pulchreque addidit: Et non aperuit os
Abbreviated transcription (Latin):
subiecerat ceruices suas foris tran¬
seuntibus. ⁊ media terre sociaue¬
rat direrat q humihata ẽ in pul¬
uere aĩa mea: adhesit in terra
uenter m̃s. ñ imaginẽ terreni ac¬
ciperet. aqua nos reuocat apłs
dicens. Sicut portauimꝰ imaginẽ
terreni. portemus ⁊ imaginem
cȩlestis. Uñ qui in carne st̃. d̾opla¬
cere ñ posst̃. non quo carnis na¬
tura dãpnetur. cuiꝰ conditor ds̃
ẽ ⁊ in qua plurimi. placuerunt
do. regnant q cũ xp̃o: s quo op̃a
carnis repudient᷑. de quibus idem
apłs loquitur. Ego aũ carnałsũ
uenundatus sub pecc̃o. Deniq ⁊
ad huiusce moch homines dicit.
Ubi aũ zelus ⁊ emulatio in uobis
ẽ ñ ne carnales estis. ⁊ scđm homi¬
nẽ ambulatis Et e contrario ad
scõs. Uos aũ non estis incarne: siqui¬
dem sp̃c cħ habitat in uobis. Excu¬
titur gͦ puluis de quo scriptũ est.
Nunquid confitebit᷑ tͥ puluis aut¬

Expanded text:
subjecerat cervices suas foris transubjecerat cervices suas foris transeuntibus: et media terrae sociaverat, dixeratque: Humiliata est in pulvere anima mea, adhaesit terrae venter meus , non imaginem terreni acceperit. A qua nos revocat Apostolus, dicens: Sicut portavimus imaginem terreni, sic portemus et imaginem coelestis . Unde qui in carne sunt, placere Deo non possunt . Non quo carnis natura damnetur, cujus conditor Deus est, et in qua plurimi placuerunt Deo, regnantque cum Christo: sed quo opera carnis repudientur, de quibus idem Apostolus loquitur: Ego autem carnalis sum, venundatus sub peccato . Denique ad hujuscemodi homines dicit: Ubi autem zelus et aemulatio in vobis est, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Et econtrario ad sanctos: Vos autem non estis in carne: siquidem Spiritus Dei habitat in vobis. Excutitur ergo pulvis, de quo scriptum est: Numquid confitebitur tibi pul
Abbreviated transcription (Latin):
Solue uincla colli tui captiua fi¬
lia syon. Uere enĩ captiuus est
ppłs iudeoꝵ: qui usq hodie nabu¬
godonosor portat iugũ. pecc̃oꝵ
ac blasphemiarũ suar̾ strictꝰ est
funibus. Qui gratis est ueniindatꝰ.¬
quit possit redimi. Cui ⁊ supra
d̾r. Ecce in peccatis ur̃is uenunda¬
testis. ⁊ in iniqͥtatibꝰ ur̃is diisi
matrẽ ur̃am. Causasq reddit cur
uenundati sint. cur abiecti: quia
manifestũ ẽ. ideo errori ⁊ demoni¬
bus eos traditos: quia ñ audier̃t
clamantẽ. uenite ad me om̃s qͥ
laboratis .⁊ onerati estis. Redimen¬
tur aũ qui uoluerint credere: ne¬
quaꝗͣ argento ⁊ pecunia: s p̃ci¬
oso xxp̃i sanguine. ut audiant ꝑ¬
apłos gr̃a uob̾ n pax. Non enĩ ob me¬
rita. s ob gr̃am ⁊ fidem xp̃i. do re¬
conciliati sumꝰ. Anime quoq dict᷑
que uitior polluta sordibus can¬
dorẽ pristine conuersationis ami¬
serat: ut excutiat puluerẽ cum
apłis qͥ adhesit pedibus eiꝰ. Neq
enĩ fieri poterat. ut que ꝓstrata

Expanded text:
e vincula colli tui, captiva filia Sion. Vere enim captivus est populus Judaeorum, qui usque hodie Nabuchodonosor portat jugum, et peccatorum ac blasphemiarum suarum strictus est funibus: qui gratis est venditus, equod possit redimi. Cui et supra dicitur: Ecce peccatis vestris venundati estis: et in iniquitatibus vestris dimisi matrem vestram. Causasque reddit, cur venundati sint, cur abjecti. Quia,manifestum est, ideo errori et daemonibus eos traditos, quia non audierant clamantem: Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis . Redimentur autem qui voluerint credere, nequaquam argento et pecunia, sed pretioso Christi sanguine, ut audiant Non enim ob merita, sed ob gratiam et fidem Christi Deo reconciliati sumus. Animae quoque dicitur, quae vitiorum polluta sordibus, candorem pristinae conversationis amiserat, ut excutiat pulverem cum Apostolis, qui adhaesit pedibus ejus . Neque enim fieri poterat, ut quae prostrata
Abbreviated transcription (Latin):
mundiciã siue mundiciã referri
potest. ut incircuncisos uocemꝰ
adiecit in medio. Circuncisus ali¬
quis uocatus ẽ: ñ addu cat pre¬
puciũ. In p̃putio uocatꝰ es: ñ cir¬
cuncidatur. Q uod mͥ uidetur
ahiis uerbis dicere. Absq uxore
uocatus ẽ & credidit. ñ ducat uro¬
rem. Uel e contrario habens uro¬
rem in aͫ. credidit. nequaquam
diuortium faciat. Quẽ sensum
ñ solũ incircũcisiõe ⁊ in p̃putio
s in hbertate ac seruitute eusto¬
dit ut hberos uocet. uirgines
⁊ continentes. seruos qui uxori
debitũ reddat. Neq eñi potesta¬
tis nr̃e ẽ. p̃putiũ adducere post
circuncisionẽ: iuxta eos qui in
machabeoꝵ libro dicunt᷑ sibi fe¬
cisse preputia. Quod de nascen¬
tibus filiis. ⁊ ñ de patͥbus dicit᷑.
Aut qui lib̾ uocatus ẽ. seruis

Expanded text:
munditiam, sive munditiam referri munditiam, sive munditiam referri potest, ut incircumcisos et immujecit in medio: Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium. In praeputio vocatus est, non circumcidatur . Quod mihi videtur aliis verbis dicere: Absque uxore vocatus est, et crediderit, non ducat uxorem. Vel econtrario: habens uxorem, in Christum credidit, nequaquam divortium faciat. Quem sensum, non solum in circumcisione et in praeputio, sed in libertate ac servitute custodit, ut liberos vocet virgines et continentes, servos qui uxori debitum reddant. Neque enim potestatis nostrae est praeputium adducere post circumcisionem, juxta eos qui in Machabaeorum libro dicuntur sibi fecisse praeputia: quod de nascentibus filiis, et non de patribus dicitur. Aut qui liber vocatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
exponere cepimꝰ. ⁊ ad aĩe statum
unu̾sa referunt᷑. quod si ꝑ peni¬
tentiã pristinũ robur receꝑit.
de quibus dictũ ẽ. Ab occultis
meis munda me dñe: & ab ahenis
parce seruo tuo. Si mei ñ fuerĩt
dñati. tc̃ inmacłatus ero. ⁊ emum¬
dabor a delicto maximo. Om̃e
ñ ut udei somniant ad lapides
ilhus. ⁊ cineres. fauillasq dicun¬
tur. ut instauret᷑ in pͥstinũ sta¬
ꝓpħas ⁊ lapidauit eos qui ad se
miss erant. ⁊ ad extremũ etiã
in fihũ dĩ misit manus. Que cor¬
ruens in passione aͥ in resurrec̃¬
tione illius suscitata ẽ qͣn mul¬
ta miha credider̃t̃ de uideis.
reh quie salue facte ft̃. Eadem
n de ȩccła possumꝰ dicere. Que ui¬
sio pacis ⁊ specula s in heresim
corruerit: iubet᷑ exire ⁊ pͥstine
fidei ornam̃ta susciꝑe. Et si fu¬
erit suscitata: scĩtatis ei ⁊ conti¬
nentie p̃mia promittunt᷑ ut
dus. Quod ñ ad carnis circuncisio¬
nẽ atq prepuciũ. s ad oꝑum in¬

Expanded text:
xponere coepimus, et ad animae statum universa referuntur. Quod si per poenitentiam pristinum robur receperit, De quibus dictum est: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. Si mei non fuerint dominati, tunc immaculatus ero, et emundabor a delicto maximo . Omnia non ut Judaei somniant ad lapides illius et cineres favillasque dicuntur, ut instauretur in pristinum staas, et lapidavit eos, qui ad se missi erant , et ad extremum etiam in Dei filium misit manus. Qui corruens in passione Christi, in resurrectione illius suscitatus est: quando multa millia crediderunt de Judaeis, et reliquiae salvae factae sunt. Eadem et de Ecclesia possumus dicere, quae visio pacis et specula, si in haeresim corruerit, jubetur exire et pristinae fidei ornamenta suscipere. Et si fuerit suscitata, sanctitatis ei et continentiae praemia promittuntur, ut dus. Quod non ad carnis concisionem atque praeputium, sed ad operum im
Abbreviated transcription (Latin):
audire. Quã pulchre st̃ gene tue
sic̃ turturis: collũ tuũ sic̃ moni¬
lia. & iterũ. Circũdedi armiilaᷤᷤ
manibus tuis ⁊ monile collo tuo.
Et graui onere hberati ⁊ recipi¬
entes ornamenta pͥstina capti¬
ui esse cessemꝰ. redẽpti a dño qui
uenit p̃dicare captiuis remissio¬
nẽ de quo scriptũ ẽ. Hic edifi¬
cabit ciuiitatẽ meã. ⁊ captiuitatẽ
pͦpħ mei reducet: ñ cũ p̃cio neq
cum muneribus. Cui sensui ⁊ pe¬
trus apłs congruit. Scientes qͣm
empti estis de uana ur̃a ꝯu̾satiõe¬
a patribꝰ tradita. s sanguine ag¬

Expanded text:
 genae tuae, sicut turturis: collum tuum sicut monilia . Et iterum: Circumdedi armillas manibus tuis, et monile collo tuo; ut gravi onere liberati, et recipientes ornamenta pristina, captivi esse cessemus: redempti ab eo, qui venit praedicare captivis remissionem. Et de quo scriptum est : Hic aedificabit civitatem meam, et captivitatem populi mei reducet, non cum pretio neque cum muneribus. Cui sensui et Petrus Apostolus congruit: Scientes quoniam empti estis de vana vestra conversatione, patribus tradita, s
Abbreviated transcription (Latin):
uata surrereris. scias calicẽ sopo¬
ris ⁊ rume. siue uixta syminachũ
motionis de manu tua esse tol¬
lendũ. & condi. pro quo in loco
hoc simmachus craterẽ int̾preta¬
tus ẽ te ultra ñ esse bibiturã. sed
tradendũ aduersariis tuis: qui
dixert̃ aĩȩ tue incuruare ut tran¬
seamꝰ. Iuisq dicentibꝰ uoluntate
ꝓpͥa incuruata es. ⁊ posiuisti qͣsi

Expanded text:
vata surrexeris, scies calicem sopovata surrexeris, scies calicem soporis et ruinae: sive juxta Symmachum manu tua esse tollendum: et condy, pro quo et in hoc loco Symmachus craterem interpretatus est, te ultra non esse bibituram: sed tradendum adversariis tuis, qui dixerunt animae tuae, incurvare, ut transeamus: illisque dicentibus, voluntate propria incurvata es. Et posuisti
Abbreviated transcription (Latin):
ñ adicies ultra ut bibas illũ. Et po¬
nã illũ in manu eoꝵ qͥte humili¬
auert: & diarer̃t aĩe tue. incur¬
uare ut transeamꝰ. Et posuisti
ut terrã corpus tuũ: & quasi ui¬
am transcuntibꝰ. Lax. Propt̾ea
audi humihata. ⁊ ebria ñ a uino.
Sic dicit dñs łs tiuis. qui iudicat.
ppłm suũ. Ecce tuli de manu tua
calicẽ ruine coñdi. furoris mei:
⁊ ñ adicies bibere illũ ultra. Et
dabo eũ in manus eoꝵ quite iniq
oppressert̃ ⁊ humiliauert̃: qui
dixert̃ aĩȩ tuȩ inclinare ut tran¬
seamus. & posuisti equalia t̾rȩ
media tua: foris transeuntibus.
Hierłm cui dixi eleuare eleuare.
consurge ⁊ age penitentiã. quia
bibisti de manu dñi cahice furo¬
ris eius. & epotasti eũ usq ad fe¬
ces. ⁊ filii tui qui in toto orbe disꝑ¬
si st̃. ductq captiui iacuerunt.
in plateis ⁊ in capitibus ear̃. scito
te esse pauꝑculam .⁊ humihatã
⁊ hebriam ñ uino s furore clñi.
Idcirco siegeris penitentiã. ⁊ ele¬

Expanded text:
. Et ponam illum in manu eorum, qui te humiliaverunt, et dixerunt animae tuae: incurvare ut transeamus, et posuisti ut terram corpus tuum, et quasi viam pertranseuntibus. LXX: Propterea audi, humiliata et ebria non a vino. Sic dicit Dominus Deus qui judicat populum suum: Ecce tuli de manu tua calicem ruinae, κόνδυ furoris mei: et non adjicies bibere illum ultra: et dabo eum in manus eorum, qui te inique oppresserunt, et humiliaverunt: qui dixerunt animae tuae, inclinare ut transeamus, et posuisti aequalia terrae media tua a foris transeuntibus. O Jerusalem, cui dixi: Elevare, elevare, consurge, et age poenitentiam: quia bibisti de manu Domini calicem furoris ejus, et epotasti eum usque ad feces: et filii tui, qui in toto orbe dispersi sunt, ductique captivi jacuerunt in plateis, et in capitibus viarum; scito te esse pauperculam et humiliatam, et ebriam, non a vino, sed furore Domini. Idcirco si egeris poenitentiam, et ele
Abbreviated transcription (Latin):
ditũ ẽ: ⁊ idcirco iugulatũ ueru.
Cui gͦ supra dixerat eleuare. ele¬
uare consurge iherłm. nc̃ eidem
loquitur. Consurge consurge i¬
duere fortitudine tuasion. Que
sit aũ syon: sequens uersus osten¬
dit. Induere uestim̃tis głȩ tuȩ¬
iherłm. Hoc dicrimꝰ. ut iherłm ⁊⁊
syon. unã ꝓbemꝰ urbem. Precipit᷑q
ei ut lugubria uestim̃ta deponat:¬
⁊ induatur hisque habuit. añꝗͣ
biberet de manu dñi calicẽ furo¬
ris eiꝰ. Appellaturq ciuitas scũa¬
quod in ea conchtũ fuit. siue scl
⁊ post resurrechonẽ saluatoris
apparuer̃t. corꝑa mortuoꝵ. in
ciuitate. sc̃a. que utiq ꝓpt̾ blasphe¬
miam. ⁊ missã in dñm manus.
sc̃a. esse ñ poterat. Q uodq pro¬
mititur. s surrexerit post rui¬
nam ⁊ induta fuerit fortitudi.¬
ne ⁊ gła sua. nequaquã ultra
transiturũ ꝑ eã incircũqsum
⁊ inmundũ: hoc significat qͦd n
paulus apłs dicit. Que parti

Expanded text:
ditum est, et idcirco jugulatum veru. Cui ergo supra dixerat: Elevare, elevare, consurge, Jerusalem: nunc eidem loquitur: Consurge, consurge, induere fortitudine tua, Sion. Quae sit autem Sion, sequens versus ostendit: Induere vestimem. Hoc diximus, ut Jerusalem et Sion unam probemus urbem. Praecipiturque ei, ut lugubria vestimenta deponat, et induatur his quae habuit antequam biberet de manu Domini calicem furoris. Appellaturque civitas sanctuaquod in ea conditum fuit. Sive Sancet post resurrectionem Salvatoris apparuerunt corpora mortuorum in civitate sancta. Quae utique propter blasphemiam et missas in Dominum manus, sancta esse non poterat . Quodque promittitur, si surrexerit post ruinam, et induta fuerit fortitudine et gloria sua, nequaquam ultra transiturum per eam incircumcisum et immundum, hoc significat, quod et Paulus Apostolus dicit: Quae
Abbreviated transcription (Latin):
tuas foris transeuntibus. Hoc
uixta historiã dictũ sit quod
atq consurgere. nequaquã bibat
cahcẽ furoris dñi. nec paciatur
ultra que prius sustinuit. Cete¬
rum ut ueniamꝰ iurta lacr ad

Expanded text:
tuas foris transeuntibus. Hoc juxta historiam dictum sit, quod atque consurgere, nequaquam bibat calicem furoris Domini, nec patiatur ultra quae prius sustinuit. Caeterum ut veniamus juxta
Abbreviated transcription (Latin):
qui portãt imaginẽ suꝑcelestis
⁊ eã terrã que sementem dñi mul¬
tiplicat. Iiud aũ quod supra dr̃.
n ñ occidet in corruptionẽ ⁊ ñ de¬
ficiet panis eiꝰ. de theodotionis
editione ex hebraico additũ est.
Ipse conturbat mare ⁊ sonare
facit fluctus eiꝰ. cui ⁊ in psalmis
canitur. Tu dñaris fortitudinis
maris: ⁊ cõmotionẽ fluctuũ eiꝰ
tu mitigas. In iheremia qͦq scrip¬
tũ est. Me ñ timebis dicit dñs.
na facie mea ñ formidabitisꝰ qͥ
posui harenas termiñ mari. pre¬
ceptũ sẽpiternũ quod ñ preteri¬
bit: Turbataq st̃ maria. qñ sa¬
gena dm̃i extrax̃ pisciũ multitu¬
dinẽ. Et posuit dñs uerba sua
in ore credentis. ⁊ in umbra ma¬
nus sue ꝓtexit eũ. qui ⁊ in eugħo
loquitur. Qñ tradiderint uos :
nohite cogitare quomͦ aut quid

Expanded text:
qui portant imaginem supercoelestis, qui portant imaginem supercoelestis, et eam terram quae sementem Domini multiplicat. Illud autem || quod supra dicitur: Et non occidet in corruptionem, et non deficiet panis ejus, de Theodotionis editione ex Hebraico additum est. Ipse conturbat mare, et sonare facit fluctus ejus cui et in Psalmis canitur: Tu dominaris fortitudini maris et commotionem fluctuum ejus tu mitigas . In Jeremia quoque scriptum est: Me non timebitis, dicit Dominus, et a facie mea non formidabitis, qui posui arenas terminum mari, praeceptum sempiternum quod non praeteribit ? Turbata sunt maria, quando sagena Domini extraxit piscium multitudinem . Et posuit Dominus verba sua in ore credentis, et in umbra manus suae protexit eum. Qui et in Evangelio loquitur: Quando tradiderint vos, nolite cogit
Abbreviated transcription (Latin):
ui terrã: ⁊ ut dicã syon pͦpłs m̃s
estu. Iurta larr. ad omnẽ creden¬
tium dicitur aninã. quod crea¬
ta ad imaginẽ ⁊⁊ similitudinẽ d̃i.
suã ignorauerit dignitatẽ. sed ti¬
muerit hominẽ ⁊ filiũ hominis
qui solũ potest corpus occidere
⁊ in mortalem se esse nescierit:
nec dixerit cũ ꝓpħa. Dñs illumina¬
tio mea ⁊ saluator mĩs quẽ time¬
bo. Dñs ꝓtector uite mee. a quo
trepidabo: & iterũ. Dñs adiutor.
m̃s. ñ timebo quid faciat mͥ hõ.
Dñs auriliator m̃s. & ego despi¬
ciam inimicos meos. Quid sit aũ
hõ: alio uersicło de monstratur.
In dño sperabo: non timebo qͥd
faciat michi caro. Uñ ⁊ nc̃ dicit᷑.
Timiusti ab homine mortali:⁊
a fihio hominis qui sicut fenum
arefacti st̃. Omĩs enĩ caro fenũ:
om̃is gła eius quasi flos feni.
Et territa iudicis potestate ob¬
lta es. quod ipse esset ꝓtector tu¬
elementa que cernimꝰ. ł eos cȩlos

Expanded text:
vi terram, et ut dicam Sion: populus meus vi terram, et ut dicam Sion: populus meus es tu. Juxta LXX, ad omnem credentium dicitur animam, quia creata ad imaginem et similitudinem Dei, suam ignoraverit dignitatem; sed timuerit hominem et filium hominis, qui solum potest corpus occidere, et immortalem se esse nescierit, nec dixerit cum Propheta: Dominus illuminatio mea et salvator meus, quem timebo? Dominus protector vitae meae, a quo trepidabomeus, non timebo quid faciat mihi homo. Dominus auxiliator meus, et ego despiciam inimicos meos . Quid sit autem homo, alio versiculo demonstratur: In Domino sperabo: non timebo quid faciat mihi caro . Unde et nunc dicitur: Timuisti ab homine mortali, et a filio hominis, qui sicut foenum arefacti sunt. Omnis enim caro foenum, et omnis gloria ejus quasi flos foeni , et territa judicis potestate, oblita es quod ipse esset protector tuelementa quae cernimus; vel eos coelos
Abbreviated transcription (Latin):
eius: quicquid enĩ filiꝰ loquitur
u̾ba patris st̃: ⁊ in umbra manꝰ
suȩ ꝓtexit eũ. & idcirco ꝓtectꝰ
sit. ut plantet cȩlos nouos ⁊ fun¬
det terrã nouã. ⁊ dicat ad syon.
hoc ẽ ad eccłam p̾płs m̃s es tu.
Ergo syon ñ ẽ ala nͥ pͦpłs dĩ. Sym¬
machus in eo loco ubi nos diximꝰ.
cito ueniet gradiens ad aꝑiendũ.
⁊ ñ int̾ficiet usq ad int̾netione: ita mt̃¬
p̾̃tatꝰ ẽ. Cito infernꝰ aꝑiet᷑: et non
moriet᷑ incorruptionẽ. sub audit᷑
xp̃c. qui in quinto decimo psal¬
mo loquit᷑. Nec dere lnques ani¬
mã meã in inferno: nec dabis
sc̃m tuũ uidere corruptionẽ
In eo quoq loco ubi nos uixta
hebraicũ ⁊ aquilã uertimus
posui uerba mea inore tuo. &
in umbra mauꝰ mee protexi te.
ut plantes celos ⁊ fundes terrã ⁊
dicas ad syon p̾płs m̃s es tu. ille sic
transtulit. Ponã uerba mea inore
tuo ⁊ inumbra manꝰ mee ꝓtegam
te: inqua plantaui cȩlũ. ⁊ funda¬

Expanded text:
us. Quidquid enim Filius loquitur, verba Patris sunt, et in umbra manus suae protexerit eum. Et idcirco protectus sit ut plantet coelos novos, et fundet terram novam, et dicat ad Sion, hoc est, ad Ecclesiam: Populus meus es tu. Ergo Sion non est alia, nisi populus Dei. Symmachus in eo loco, ubi nos diximus, Cito veniet gradiens ad aperiendum, et non interficiet usque ad internecionem, ita interpretatus est: Cito infernus aperietur, et non morietur in corruptionem, subauditur Christus, qui in quinto decimo psalmo loquitur: Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem. In eo quoque loco ubi nos juxta Hebraicum et Aquilam vertimus: Posui verba mea in ore tuo, et in umbra manus meae protexi te, ut plantes coelos, et fundes terram, et dicas ad Sion: populus meus es tu, ille sic transtulit: Ponam verba mea in ore tuo, et in umbra manus meae protegam te, in qua plantavi coelum, et funda
Abbreviated transcription (Latin):
onibus. ut sciat dñm habere se
iudic̃e. i de omibus reddituram
esse rationẽ. Quod s fuerit ad
mehora conuersa. auferendũ
calicẽ ruine de manibus eius. ⁊
craterẽ furoris dñi qui supphicia
continebat. de qͦ ihezechiel dicit ad
hierłm. calicẽ sororis tue samarie
bibes ꝓfundũ ⁊ latũ ut in ebrieris:
tradendũ in manibus eoꝵ. qͥ eam
humiliauerant. haud dubiũ quin
adu̾sarias significet potestates: q̃
dixert̃ anime illiꝰ incuruare ut
transeamꝰ. In quo parit̾ ad notan-¬
dum quod ñ eã incuruauerĩt nec
uim fecerit. ut priꝰ erecta inchna-¬
retur in t̾ram. s propͥo arbitͥo de¬
rehquerint. Ina aũ uoluntate sua
posuerit ceruices ł dorsũ. siue totũ
corpus suũ. ñ intus s fotis his qui
eã concultauerĩt. Tale quid in eugħo
legimus qͦd decẽ ⁊ octo annis satha¬
nas incuruauerit muherẽ. quã
dñs ad statũ pͥstinũ erererit. ut
possit dicere. Leuaui ocłos meos

Expanded text:
ut sciat Dominum habere se judicem, et de omnibus reddituram se esse rationem. Quod si fuerit ad meliora conversa, auferendum calicem ruinae de manibus ejus, et craterem furoris Domini, qui supplicia continebat, de quo et Ezechiel dicit ad Jerusalem: Calicem sororis tuae Samariae bibes profundum et latum, ut inebrieris , tradendum in manibus eorum, qui eam humiliaverant. Haud dubium quin adversarias significet potestates, quae dixerunt animae illius: incurvare, ut transeamus. In quo pariter annotandum, quod non eam incurvim fecerint, ut prius erecta inclinaretur in terram: sed proprio arbitrio dereliquerint. Illa autem voluntate sua posuerit cervices vel dorsum, sive totum corpus suum, non intus, sed foris, his qui eam conculcaverint. Tale quid et in Evangelio legimus , quia decem et octo annis Satanas incurvaverat mulierem, quam Dominus ad statum pristinum erexit, ut posset dicere: Levavi oculos