comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sint distinctiones ostendit᷑. Quib tamen
behemoth iste oꝑtus fuisse describit᷑. qr
eos quasi uestem ad ornam̃tũ suũ habuit.
Quoꝵ dũ claritatẽ transcenderet: ex eoꝵ cõ-¬
paratione clarior fuit. De cuius illie ad huc
descriptione subiungit᷑. Aurũ opus deco¬
ris tui: & foramina tua in die qua con¬
ditus es preparata sunt. Aurũ opꝰ deco¬
ris eiꝰ extitit : quia sapientiȩ claritate can¬
duit: quã bene creat᷑ accepit. Foramina
uͭ idcirco in lapidib fiunt. ut uinculati
auro in ornamenti cõpositione ungant᷑:
&e nequaꝗͣ ã se dissidant. quos int̾fusũ
aurũ repletis foraminib ligat. Huius gͦ
lapidis in die conditionis suȩ foramina
preparata sunt: quia uidelicet capax
caritatis ẽ conditꝰ: qua si repleri uoluisse.
stantib angłis tamꝙͣ positis in regis orna¬
mento lapidib potuisset inherere. Si enĩ
sociatus. in ornamento ut diximus regio
lapis fixus maneret. habuit gͦ lapis iste

Expanded text:
ium distinctiones ostenditur. Quibus tamen Behemoth iste opertus fuisse describitur, quia eos quasi vestem ad ornatum suum habuit, quorum dum claritatem transcenderet, ex eorum comparatione clarior fuit. De cujus illic adhuc descriptione subjungit: Aurum opus decoris tui et foramina tua in die qua conditus es, praeparata sunt . Aurum opus decoris ejus exstitit, quia sapientiae claritate canduit, quam bene creatus accepit. Foramina vero idcirco in lapidibus fiunt, ut vinculati auro in ornamenti compositione jungantur, et nequaquam a se dissideant, quos interfusum aurum repletis foraminibus ligat. Hujus ergo lapidis in die conditionis suae foramina praeparata sunt, quia videlicet capax charitatis est conditus. Qua si repleri voluisset, stantibus angelis tanquam positis in regis ornamento lapidibus potuisset inhaerere. Si enim  angelis sociatus, in ornamento, ut diximus, regio lapis fixus maneret. Habuit ergo lapis iste
Abbreviated transcription (Latin):
& onix &e berillus: sapħirus carbunculus
& sinaraglus. Nouẽ dixit genera lapidũ:
qr nimitũ nouẽ st̃ ordines angłoꝵ. Nã cũ
ꝑ sacra eloquia angłi. archangłi. throni.
dominationes. uirtutes. principatꝰ. pote¬
states. cherubin. atq seraphin aꝑta narra¬

Expanded text:
 onix, et berillus, saphyrus, carbunculus, et smaragdus . Novem dixit genera lapidum, quia nimirum novem sunt ordines angelorum. Nam cum per sacra eloquia angeli, archangeli, throni, dominationes, virtutes, principatus, potestates, cherubim et seraphim a
Abbreviated transcription (Latin):
osus factus in multis condensisq frondib
dr̃: quia prelatũ ceteris legionib tanto
illii species pulchriorẽ reddidit: quanto
Ista arbor in paradyso di tot quasi con¬
densas frondes habuit: qͦt sub se positas
suꝑnoꝵ spirituũ legiones adtendit. Qui
& idcirto peccans sine uenia dãpnatꝰ ẽ:
qr magnus sine cõparatione fuerat creatꝰ
fuisti. Multa enim de eiꝰ magnitudine
loquuturus: primo uerbo cuncta com¬
plexus est. Quid nãq boni ñ habuit:
gillo quippe anuli. talis similitudo imagina¬
biliter exprimit᷑: qualis in sigillo eode
essentialiter habet᷑. Et licet homo ad si¬
militudinẽ di creatus sit: angło tamen
quasi maius aliqͥd tribuens. ñ eũ ad simi¬
litudinẽ dĩ conditũ. s ipsũ signaculũ d̾i¬
similitudinis dicit: ut quo subtilior est
potentiã adhuc insinuatis: isdẽ ꝓpħa sub¬
iungit. Om̃is lapis preciosus operim̃tũ

Expanded text:
osus factus in multis condensisque frondibus osus factus in multis condensisque frondibus dicitur, quia praelatum caeteris legionibus, tanto illum species pulchriorem reddidit, quanto Ista arbor in paradiso Dei tot quasi condensas frondes habuit, quot sub se positas supernorum spirituum legiones attendit. Qui et idcirco peccans sine venia damnatus est, quia magnus sine comparatione fuerat creatus. fuisti . Multa enim de ejus magnitudine locuturus, primo verbo cuncta complexus est. Quid namque boni non habuit, gillo quippe annuli talis similitudo imaginaliter exprimitur, qualis in sigillo eodem essentialiter habetur. Et licet homo ad similitudinem Dei creatus sit, angelo tamen quasi majus aliquid tribuens, non eum ad similitudinem Dei conditum, sed ipsum signaculum Dsimilitudinis dicit, ut quo subtilior est potentiam adhuc insinuans idem propheta subjungit: Omnis lapis pretiosus operim
Abbreviated transcription (Latin):
łi. Uelut si aꝑte diceret. Idcirco ad tam
multa fortiter sufficit: qr in nat᷑a rerum
hunc creando ꝑ substantiã conditor pͥmũ
pimus as De quib ꝑ ꝓpħam dicit. Non
enĩ sunt uiȩ meȩ. sicut uiȩ ur̃ȩ. Et pͥnci¬
pium uiarũ di behemoth dr̃: qr nimirũ
cũ cuncta creans ageret. hunc primum
condidit: que reliquis angłis eminentio¬
rẽ fecit. Huiꝰ primat᷑ eminentiã conspicit
ꝓpħa.: cũ dicit. Cedri ñ fuerunt altiores
illo in parachso dĩͥ abietes ñ adeqͣuerunt
sũmitatẽ eius: platani ñ fuert̃ ȩque fron¬
dib illius. O m̃e lignum paradsi dĩ ñ
ẽ assimilatũ illi & pulchritudini eius:
qm̃ spetiosũ fecit eũ in multis condensisq
frondib. Qui nãq accipi in cedris abiẽti¬
b & platanis possunt: nͥ illa uirtutum
cȩlestium ꝓcẽre celsitudinis agmina. in
ȩterna letitiȩ uiriditate plant̾ata  Quȩ
qũauis excelsa sint condita: huic tamen
nec prelata sunt. nec equata. Qui speti¬

Expanded text:
. Ac si aperte diceret: Idcirco ad tam multa fortiter sufficit, quia in natura rerum hunc creando per substantiam Conditor primum pimus, de quibus per prophetam dicit: Non enim sunt viae meae sicut viae vestrae . Et principium viarum Dei Behemoth dicitur, quia nimirum cum cuncta creans ageret, hunc primum condidit, quem reliquis angelis eminentiorem fecit. Hujus primatus eminentiam conspicit propheta cum dicit: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei; abietes non adaequaverunt summitatem ejus; platani non fuerunt aequae frondibus illius. Omne lignum paradisi Dei non est assimilatum illi et pulchritudini ejus, quoniam speciosum fecit eum in multis condensisque frondibus . Qui namque accipi in cedris, abietibus et platanis possunt, nisi illa virtutum coelestium procerae celsitudinis agmina, in aeternae laetitiae viriditate plantata? quae quamvis excelsa sint condita, huic tamen nec praelata sunt, nec aequata. Qui speci
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio enixius seruiunt. Uñ bene
hieremyas cũ diceret. candidiores nara-¬
rei eiꝰ mue. nitidiores lacte. rubicundioreᷤᷤ
ebore antiqͦ. saphiro pulchriores. denigͣta
ẽ suꝑ carbones facies eoꝵ. & ñ st̃ cogniti¬
in plateis: ilico adiunxit. Adhesit cutis

Expanded text:
judicio enixius serviunt. Unde bene judicio enixius serviunt. Unde bene Jeremias cum diceret: Candidiores Nazaraei ejus nive, nitidiores lacte, rubicundiores ebore antiquo, sapphiro pulchriores; denigrata est super carbones facies eorum, et non sunt cognitplateis, illico adjunx
Abbreviated transcription (Latin):
studii feruor credit᷑: & cũ desideratũ bo¬
nuͣ intẽpestiua actione corrũpit᷑: eo agi
melius qͦ celerius estimat᷑. Sepe accele¬
randi bomi tarditas consiliũ putat᷑: & cũ
expectat᷑ ut ex tractatione ꝓficiat᷑: hoc insi¬
tanto tardius mens uitiũ suũ deserit: qͣn¬
to hoc qd̾ ꝑpetrat ñ erubescit. Tanto tar¬
dius mens uitiũ deserit: quanto ꝑ uirturiᷤᷤ
spetiem decepta. p̃mioꝵ etiã de eo retͥbutio¬
nẽ quęrit. facile aũ culpa corrigit᷑: que &
erubescit᷑ qr eẽ culpa sentit᷑. Quia itaq er¬
ror cũ uirtꝰ credit᷑. difficilius emendatur:
recte dr̃. cartilago eiꝰ quasi lamine ferreȩ.
Behemoth enĩ iste qͦ sub p̃textu boni callidi¬
tatẽ suã fraudulentius exhibet: eo ĩ culpa
lapsi tarius em̃dant᷑. Rectũ qͥppe ȩstimass
eẽ qd̾ agunt: & sicut excolende uirtuti.
sic uitio ꝑseuerantiã iungunt. Rectum
estimant ẽẽ qd̾ agunt: & idcirco suo

Expanded text:
studii fervor creditur; et cum desideratum bostudii fervor creditur; et cum desideratum bonum intempestiva actione corrumpitur, eo agi melius quo celerius aestimatur. Saepe accelerandi boni tarditas consilium putatur; et cum exspectatur ut ex retractatione proficiat, hoc insitanto tardius mens vitium suum deserit, quanto hoc quod perpetrat, non erubescit; et tanto mens tardius vitium deserit, quanto, per virtutis speciem decepta, praemiorum etiam de eo retributionem quaerit. Facile autem culpa corrigitur quae et erubescitur quia esse culpa sentitur. Quia itaque error cum virtus creditur difficilius emendatur, recte dicitur: Cartilago ejus quasi laminae ferreae. Behemoth enim iste que sub praetextu boni calliditatem suam fraudulentius exhibet, eo in culpa lapsi tardius emendantur. Rectum quippe aestimant esse quod agunt, et sicut excolendae virtuti, sic vitio perseverantiam jungunt. Rectum existimant quod agunt, et idcirco suo
Abbreviated transcription (Latin):
defensione głat᷑. Sepe in constantia qͣsi
tractabilitas habet᷑: & quo quisq fidẽ
integrã nulli seruat: eo se amicũ om̃ib
estimat. Aliquando timor incõpeters
humilitas credit᷑: & cũ temporali formi¬
dine pressus quisq a defensione ueri¬
tatis tacet: arbitrat᷑ qd̾ iuxta dĩ ordinẽ
humilẽ se potiorib exhibet. Aliquan¬
do uocis suꝑbia uere libertas estimatur:
& cũ ꝑ elationẽ ueritati contradicit᷑:
loquendi ꝓ cacitas ueritatis defensio pu¬
tat᷑. Plerumq pigritia quasi continentia
quietis adtendit᷑. & cũ grauis culpȩ sit
recta studiose ñ agere: magnȩ uirtutis
meritũ credit᷑. a praua tantũ actione
cessare. P lerũq inqͥetudo sp̃s. ingilans
sollicitudo nominat᷑. ⁊ cũ qͥetem qͦsq nõto¬
łat. agedo quȩ appetit᷑: uirtutis debitȩ im¬
plere se exercitium putat. Sepe ad ea q̃
agenda st̃ incauta p̃cipitatio laudandi

Expanded text:
defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi defensione gloriatur. Saepe inconstantia quasi tractabilitas habetur, et quo quisque fidem integram nulli servat, eo amicum se hominibus aestimat. Aliquando timor incompetens humilitas creditur, et cum temporali formidine pressus quisque a defensione veritatis tacet, arbitratur quod juxta Dei ordinem humilem se potioribus exhibeat. 1070 Aliquando vocis superbia veri libertas aestimatur, et cum per elationem veritati contradicitur, loquendi procacitas veritatis defensio putatur. Plerumque pigritia quasi continentia quietis attenditur, et cum gravis culpae sit recta studiose non agere, magnae virtutis meritum creditur a prava tantum actione cessare. Plerumque inquietudo spiritus, vigilans sollicitudo nominatur; et cum quietem quisque non tolerat, agendo quae appetit, virtutis debitae implere se exercitium putat. Saepe ad ea quae agenda sunt incauta praecipitatio laudandi
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt in se rectitudinis spetiem: seo
ex prauitatis ꝓdeunt infirmitate. Hostis
enim nr̃i malitia tanta arte se palliat.
ut plerũq ante decepte mentis oculos
culpas uirtutes fingat: ut inde quisq
est inuenire tormenta. Plerũq enĩ in
ulciscendis uitiis crudelitas agit᷑ &
iusticia putat᷑: atq ĩmoderata ira iusti
reli meritũ credit᷑. Et cũ a distortis
morib peccantes dirigi caute debeant:
iuolenta inflexione frangunt᷑. Plerũq
dissoluta remissio quasi mansuetudo ac
pietas habet᷑: & dũ plus quã decet de¬
linquentib temporaliter parcit᷑: ad
ȩterna supplicia crudelit̾ reseruantur.
male seruare culpa sit. peius spargi
qd̾ acceptũ est ñ timet᷑. Nonnũꝗͣ tena¬
cia parcitas putat᷑: & cũ graue sit ui¬
tium ñ tribuere: uirtus credit᷑ accepta
retinere. Sepe maloꝵ ꝑtinatia quasi
constantia đr: & dũ mens a pra¬
uitate sua flecti ñ patit᷑: quasi ex recti

Expanded text:
ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ostendunt in se rectitudinis speciem, sed ex pravitatis prodeunt infirmitate. Hostis enim nostri malitia tanta se arte palliat, ut plerumque ante deceptae mentis oculos culpas virtutes fingat, ut inde quisquet aeterna invenire tormenta. Plerumque enim in ulciscendis vitiis crudelitas agitur, et justitia putatur, atque immoderata ira justi zeli meritum creditur; et cum a distortis moribus peccantes dirigi caute debeant, violenta inflexione franguntur. Plerumque dissoluta remissio quasi mansuetudo ac pietas habetur; et dum plus quam decet delinquentibus temporaliter parcitur, ad aeterna supplicia crudeliter reservantur. male servare culpa sit, pejus spargi quod acceptum est non timetur. Nonnunquam tenacia parcitas putatur, et cum grave sit vitium non tribuere, virtus creditur accepta retinere. Saepe malorum pertinacia constantia dicitur, et dum mens a pravitate sua flecti non patitur, quasi ex recti
Abbreviated transcription (Latin):
lũ caritatis adimit: & om̃e bonũ qd̾ ꝓdi¬
re ex caritate poterat: gladio subintro¬
ducti torporis extinguit. Si enĩ proximoᷤᷤ
dignũ est ut sic eoꝵ zelo contra uitia
sicuti nr̃o flagremus. Quia gͥ dũ suauit̃
consulit. mentẽ ab intentione ꝓpria ali¬
enã reddit: recte dr̃. ossa eius sicut fistu¬
le ęris. Quando enim ꝑ fraudulenta con¬
silia audientis animo blandũ sonat. qͣsi
cũ fistula ęxis cantat: ut unde mulcet
mollius certamen mouet: quando se in
insidiis sub pretextu infirmitatis exer¬
cet. Tunc aũ duriores tẽptationes exci¬
tat: quando ante temptati oculos iniqͥ¬
tatis laqueos sub specie uirtutis occultat.
Unde & recte subiungit᷑. Cartilago eius¬
quasi lamine ferreȩ. Quid enĩ ꝑ cartila¬
ginẽ: nͥ simulatio eius accipit᷑  Cartila¬
go nãq ossis ostendit spetiem: s ossis ñ
habet firmitatẽ. Et st̃ ñ nulla uitia q̃

Expanded text:
lum charitatis adimit, et omne bonum quod prodilum charitatis adimit, et omne bonum quod prodire ex charitate poterat, gladio subintroducti torporis exstinguit. Si enim proximos sdignum est ut sic eorum zelo contra vitia, sicut et nostro, flagremus. Quia igitur dum suaviter consulit, mentem ab intentione propria alienam reddit, recte dicitur: Ossa ejus sicut fistulae aeris. Quando enim per fraudulenta consilia audientis animo blandum sonat, quasi cum fistula aeris cantat, ut unde mulcet, mollius certamen movet, quando se in insidiis sub praetextu infirmitatis exercet. Tunc autem duriores tentationes excitat, quando ante tentati oculos iniquitatis laqueos sub specie virtutis occultat. Unde et recte subjungitenim per cartilaginem, nisi simulatio ejus accipitur? Cartilago namque ossis ostendit speciem, sed ossis non habet firmitatem. Et sunt nonnulla vitia quae
Abbreviated transcription (Latin):
exercende suꝑbie causas parat: & dũ lau¬
dat cor de in testina rectitudine: inuestigat
callide. ubi subruat in prauitate. Ossa
itaq eius sicut fistule ȩxis st̃: quia clãdestina
eius consilia unde quasi blanda animũ
suis. multa iam uetusti hominis uitia. &¬
immutatione uitȩ & lamentatione peniten-¬
tiȩ excoxit: &. tanto maiori zelo contͣ alie¬
na peccata accendit᷑: quanto sibimet ipsi
funditus mortuus. iniquitatib ꝓpriis non
tenet᷑. Hunc hostis callidus. quia zelo
iusticiȩ etiam ceteris ꝓdesse cognoscit: qͣsi
ꝓspere consulentib uerbis appetit dicens
Q uid te ad aliena curanda dilatas. Utinã
tua considerare conualescas. Anñ ꝑpen¬
dis quia cũ ad aliena extenderis: erga
curanda quȩ tua st̃ minor inueniris as
Et quid ꝓdest alien uulneris cruorẽ ter¬
gere: & putredinẽ ꝓprii negligendo dila-¬
tare .s Hȩc dũ quasi consulens dicit. ze¬

Expanded text:
exercendae superbiae causas parat; et dum lauexercendae superbiae causas parat; et dum laudat cor de intestina rectitudine, investigat callide ubi subruat in pravitate. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia clandestina ejus consilia unde quasi animum blanda suis, multa jam vetusti hominis vitia et mutatione vitae, et lamentatione poenitentiae correxit; et tanto majori zelo contra aliena peccata accenditur, quanto sibimetipsi funditus mortuus, iniquitatibus propriis non tenetur. Hunc hostis callidus, quia zelo justitiae etiam caeteris prodesse cognoscit, quasi prospera consulentibus verbis impetit, dicens: Quid te ad aliena curanda dilatas? Utinam tua considerare convalescas. An non perpendis quia cum ad aliena extenderis, erga ea curanda quae tua sunt minor inveniris? Et quid prodest alieni vulneris cruorem tergere, et putredinem proprii negligendo dilatare? Haec dum quasi consulens dicit, ze
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ exterius possederat. ut ordinẽ subli¬
mioris discipulatus apprehendat. etiam
intimas frangere uoluntates parat: ut rec¬
tioribus se alterius uoluntatib subdens.
ñ solum prauis desideriis. seo ad ꝑfectionis
cumulũ etiam in bonis uotis sibimet ipsi
renuntiet: & cuncta quȩ sibi agenda st̃
ex alieno arbitrio obseruet. Hunc hostis
callidus tanto mollius alloquit᷑. quanto
ab excelsiore loco deicere ardentius conat᷑:
moxq uirulenta suggestione blandiens
dicit. O quanta ꝑ temet ipsũ agere mi
randa poteris: si nequaꝗͣ. te iuditio alteriꝰ
subdis. Cur ꝓuectum tuũ sub studio meli¬
orationis imimnus u Cur intentionis tuȩ
bonũ dũ ultra quã necesse ẽ extendere ni-¬
teris frangis . Quȩ enĩ dũ uoluntate ꝓpria
usus es. ꝑuersa ꝑpetrasti . ᷤ Qui gͦ tibi plene
ad bene uiuendũ sufficis ͥ alienũ suꝑ te
iuditiũ cur requiris s Hȩc blandiens in¬
timat. Seorsum uͦ in uoluntatib eiꝰ ꝓpriis

Expanded text:
quae exterius possederat, ut ordinem sublimioris discipulatus apprehendat, etiam intimas frangere voluntates parat, ut rectioribus se alterius voluntatibus subdens, non solum pravis desideriis, sed ad perfectionis cumulum etiam in bonis votis sibimetipsi renuntiet, et cuncta quae sibi agenda sunt ex alieno arbitrio observet. Hunc hostis callidus tanto mollius alloquitur, quanto ab excelsiori loco dejicere ardentius conatur, moxque virulenta suggestione blandiens, dicit: O quanta per temetipsum miranda agere poteris, si nequaquam te judicio alterius subdis! Cur profectum tuum sub studio meliorationis imminuis? Cur intentionis tuae bonum, dum ultra quam necesse est extendere niteris, frangis? Quae enim dum voluntate propria usus es, perversa perpetrasti? Qui ergo tibi plene ad bene vivendum sufficis, alienum super te judicium cur requiris? Haec blandiens intimat, seorsum vero in voluntatibus ejus propriis
Abbreviated transcription (Latin):
discerpsit : quia nimirũ tunc peus eo¬
gitationes mentis dilaniat: cũ iã egres¬
sui diuina uirtute cõpulsus appropin¬
quat. Et que mutus possederat. eũ
clamorib deserebat: quia plerũq cũ pos¬
sidet minora temptam̃ta irrogat: cũ uero
de corde pellit᷑. acriori infestatione ꝑturbat.
Bene itaq dr. stringit caudã suã quasi ce¬
drũ: quia & cor possidens semꝑ in malitia
ex posteriorib crescit: & cor deserens ue¬
hementiorib cogitationũ stimulis p̾eutit.

Expanded text:
discerpsit, quia nimirum tunc pejus codiscerpsit, quia nimirum tunc pejus cogitationes mentis dilaniat, cum jam egressui divina virtute compulsus appropinquat. Et quem mutus possederat, cum clamoribus deserebat, quia plerumque cum possidet, minora tentamenta irrogat; cum vero de corde pellitur, acriori infestatione perturbat. Bene itaque dicitur: Stringit caudam suam quasi cedrum, quia et cor possidens semper in malitia ex posterioribus crescit, et cor deserens vehementioribus cogitationum stimulis percutit.
Abbreviated transcription (Latin):
re cognoscit: & quo se consũmaturum
tẽptationẽ considerat: eo eis iniquitatũ
pondera grauiora coaceruat. Behemoth
gͥ caudã suã quasi cedrũ stringit: qr
quos ꝑ praua initia ceꝑit. ad finẽ de¬
teriores reddit: ut temptam̃ta eiꝰ quo
eitius cessatura sunt. ualentius cõplean¬
t᷑. Quia enim suis pęnis eoꝵ satagit e
quare suppliciũ: in eis ardentius ante
mortẽ nititur om̃e exaggerare peccatũ.
subditũ possidet: &. tam̃ diuina illum
Cũq ã corde expellit᷑. acriores infigere
tationũ fluctus mens ab illo impugna¬
ta sentiat: quos etiam possessa nesciebat.
Qd̾ bene in eugłio exprimit᷑: cũ exire de
rat᷑. Nã cũ demoniacus puer fuisset
oblatus: scriptũ est. Cõminatus ẽ iħs
sp̃ui ĩmundo dicens. Surde & mute
sp̃s. ego tͥ precipio exi ab eo: & ampliꝰ
ne introeas in eũ. Et exclamans &
multũ discerpens eum exiit ab eo. fece
ñ eum discerpserat. cũ tenebat. exiens

Expanded text:
re cognoscit; et quo se consummaturum re cognoscit; et quo se consummaturum tentationem considerat, eo eis iniquitatum pondera graviora coacervat. Behemoth igitur caudam suam quasi cedrum stringit, quia quos per prava initia ceperit, ad finem deteriores reddit, ut tentamenta ejus quo citius cessatura sunt, eo valentius compleantur. Qquare supplicium, in eis ardentius ante mortem nititur omnia exaggerare peccata. subditum possidet, sed tamen divina illum Cumque a corde expellitur, acriores infigere tationum fluctus mens ab illo impugnata sentiat quos etiam possessa nesciebat. Quod bene in Evangelio exprimitur, cum exire de ratur. Nam cum daemoniacus puer fuisset oblatus, scriptum est: Comminatus est Jesus spiritui immundo, dicens: Surde et mute spiritus, ego tibi praecipio, exi ab eo, et amplius ne introeas in eum. Et exclamans, et multum discerpens eum, exivit ab eo . Ecce eum non discerpserat cum tenebat, exiens
Abbreviated transcription (Latin):
admitit᷑. cũ uideł serpentis suggestione.
caris delectatione. sp̃s consensione ꝑpe¬
trat᷑ behemoth iste prius illicita sugge¬
rens linguã exerit: post ad delectationẽ
ꝑtrahens dentem figit: ad extremũ uero
ꝑ consensionẽ possidens caudã stͥngit. Hine
ẽ eñĩ qd ñ nulli peccata longo usũ ꝑpe¬
trata in semet ipsis reprehendunt. atq
hec ex iuditio fugiunt: s uitare oꝑe
nec decertantes possunt: quia dũ behe¬
moth istus caput ñ conterunt. plerũq
cauda & nolentes ligant᷑. Quȩ contͣ
eos cedri more induruit: qr a blanda
uoluptate exordii. usq ad uolentiam
retentionis excreuit. Dicat᷑ gͦ. stringit
caudã suã quasi cedrui: ut tanto quisq
debeat initia temptationis fugere: qͣnto
sinẽ eius intelligit citius solui ñ posse.
Sciendũ quoq est qd plerũq eis quos
ceꝑit tunc grauiores culpas ingerit.
cũ presentis uitȩ termino illos ꝓpinqua¬

Expanded text:
admittitur, cum videlicet serpentis suggestione, admittitur, cum videlicet serpentis suggestione, carnis delectatione, spiritus consensione perpetratur, Behemoth iste, prius illicita suggerens, linguam exerit; post, ad delectationem pertrahens, dentem figit; ad extremum vero, per consensionem possidens, caudam stringit. Hinc est enim quod nonnulli peccata longo usu petrata in semetipsis ipsi reprehendunt, atque haec ex judicio fugiunt, sed vitare opere nec decertantes possunt, quia dum Behemoth istius caput non conterunt, plerumque cauda et nolentes ligantur. Quae contra eos cedri more induruit, quia a blanda voluptate exordii usque ad violentiam retentionis excrevit. Dicatur ergo: Stringit caudam suam quasi cedrum, ut tanto quisque debeat initia tentationis fugere, quanto finem ejus intelligit citius solvi non posse.Sciendum quoque est quod plerumque eis quos ceperit tunc graviores culpas ingerit, cum praesentis vitae termino illos propinqua
Abbreviated transcription (Latin):
lescere negligent admiitit᷑. eiq ad cor aditꝰ
licenter pꝰrebet᷑ : tanta se uirtute exaggerat:
ut captam mentẽ deprunens. usq ad into¬
lerabile robur excrescat. Caudã itaq qͣsi
cedrũ stringere dr̃: quia semel eius recep¬
ta in corde temptatio. in cunctis quȩ sub¬
sequenter intulerit. uelut ex iure dñat᷑.
Huius gͦ behemorh caput herba ẽ. cauda
cedrus: qr ex prima quidẽ suggestione
blandiens substernit᷑ : s ꝑ usum uehem̃t
inualescens. succrescente tẽptationis fine
roboratur. Superabile nãq ẽ om̃e qd̾ initio¬
u suggerit: s inde sequit᷑ qd̃ uinci uix possit.
rius enun quasi consulens blanda ad ani¬
iũ loquit᷑: seo cũ semel dentẽ delectati¬
onis infixerit: uiolenta post consuetudi¬
ne pene insolubilit innodat᷑. Vude &
bene stringere caudã dr̃. Dente enĩ uulne¬
ualeat. inualescente fine temptationis
astringit. Quia enĩ peccatũ trib modis

Expanded text:
lescere negligenter admittitur, eique ad cor aditus lescere negligenter admittitur, eique ad cor aditus licenter praebetur, tanta se virtute exaggerat, ut captam mentem deprimens, usque ad intolerabile robur excrescat. Caudam itaque quasi cedrum stringere dicitur, quia semel ejus in corde recepta tentatio, in cunctis quae subsequenter intulerit velut ex jure dominatur. Hujus ergo Behemoth caput herba est, cauda cedrus, quia ex prima quidem suggestione blandiens substernitur, sed per usum vehementer invalescens, succrescente tentationis fine, roboratur. Superabile namque est omne quod initio suggerit, sed inde sequitur, quod vinci vix possit. Prius enim quasi consulens blanda ad animum loquitur; sed cum semel dentem delectationis infixerit, violenta post consuetudine pene insolubiliter innodatur. Unde et bene stringere caudam dicitur. Dente enim vulnevaleat, invalescente fine tentationis, astringit. Quia enim peccatum tribus modis
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt: contra necẽ fideliũ acrius accen¬
dunt᷑. Quia enĩ cũ eo se facere signa &
ꝓdigia ñ posse considerant: fideles se illi
ꝑ crudelitatẽ ꝓbant. Et ꝓ eo qd̃ inno¬
centũ corda corrũpere ꝑsuadendo non
possunt: multiplicius ceteris bonoꝵ cor¬
pora se extinguere gloriant᷑. Bene gͦ dr̃.
derit. hoc est qd̾ nequius iuncidit. Qui recte
ñ ferro tantũmodo s laminis ferreis cõpa¬
rant᷑ : qr dũ se circũ quaq in crudelitate
dilatare ambiunt: quasi ĩ ferri se laminas
nu. hȩc eadẽ uerba conditoris quȩ iã uident᷑
discussa distringere: atq uberiores intelligen¬
tiȩ fructus instruendis morib apportare.
Nã qr antiquus hostis qͥd ꝑ assũptũ hominẽ
contͣ hoĩes agat audiuimus: suꝑest ut nẽ
qͥd in hominib etiã ꝑ semetipsũ siue hoĩe
pentis suggestio mollis ac tenera ẽ. & fa-¬
cili uirtutis pede conterenda: s si hec inua¬

Expanded text:
ficiunt contra necem fidelium acrius accenficiunt contra necem fidelium acrius accenduntur. Quia enim cum eo se facere signa et prodigia non posse considerant, fideles se illi per crudelitatem probant; et pro eo quod innocentium corda corrumpere persuadendo non possunt, multiplicius caeteris bonorum corpora se exstinguere gloriantur. Bene ergo diderit, hoc est quod nequius incidit. Qui recte non ferro tantummodo, sed laminis ferreis comparantur, quia dum se circumquaque in crudelitate dilatare ambiunt, quasi in ferri se laminas nu haec eadem verba conditoris, quae jam videntur discussa, distinguere, atque uberiores intelligentiae fructus instruendis moribus apportare. Nam quia antiquus hostis quid per assumptum hominem contra homines agat audivimus, superest ut nunc quid in hompentis suggestio mollis ac tenera est, et facile virtutis pede conterenda, sed si haec inva
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾ loquendo asserunt: qd̾ elate
uiuendo contẽpnunt. Vnde bene ꝑ pau-¬
lũ dr̃. Si linguis hominũ loquar & angłoꝵ:
caritatẽ aũ non habeam: factus sũ uelut
es sonãs aut eymbalũ tinmetis. Bona
quippe loquens. s ꝑ amorẽ eadẽ bona
ñ sequens. uelut es aut cymbalũ sonitũ
reddit : quia ipse non sentit uerba quȩ
corpore. ñ honorib clari. ñ diuitiis ful¬
ti. ñ uirtutis spetiȩ decorati: ñ scientia
calliditatis periti: s tam̃ uideri quales
ñ sunt ambiuitit: & ideirco contͣ bonoꝵ
uitã nequiores fiunt. De qͥb & sequit᷑.
s ossis fortitudinẽ ñ habet. Quid ẽ gͦ qd̾
cartilago eius laminitus ferreis cõparat᷑.
nͥ qd̾ hĩi qui in illo debiliores st̃. ad ꝑpe¬
tranda mala nequiores existunt: Ferro
quippe cetera metalla concidunt᷑. Et car¬
tilago eius ferro similis dr̃: qr hii qui in
eus corpore ad ostensionẽ uirtutũ ñ suf¬

Expanded text:
humiliter loquendo asserunt, quod elate humiliter loquendo asserunt, quod elate vivendo contemnunt. Unde bene per Paulum dicitur: Si linguis hominum loquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans aut cymbalum tinniens . Bona quippe loquens, sed per amorem eadem bona non sequens, velut aes aut cymbalum sonitum reddit, quia ipse non sentit verba quae corpore non honorus claibri, non divitiis fulti, non virtutum specie decorati, non scientia calliditatis periti, sed tamen videri quales non sunt ambiunt, et idcirco contra bonorum vitam nequiores fiunt, de quibus et sequitur: sed ossis fortitudinem non habet. Quid est ergo quod cartilago ejus laminis ferreis comparatur, nisi quod hi qui in illo debiliores sunt, ad perpetranda mala nequiores existunt? Ferro quippe caetera metalla conciduntur, et cartilago ejus ferro similis dicitur, quia hi qui in ejus corpore ad ostensionem virtutum non suf
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dũ reb opibq subuxi st̃. quasi ex for¬
titudine solidant᷑. Sed largiendo hȩc
ipsa quib fulti sunt. ad suũ alios errorẽ
trahunt: mͦ ñnullos ut praui fiant domꝰ
illiciunt: mͦ ñnullos ut praui ꝑmaneant
munerib asstringunt. Quid itaq hii. nͥ
antixp̃i ossa st̃. qui dũ malos continendo
multiplicant. in eius corpore carnes por¬
tant: Hii nonnũꝙͣ. decipiendis auditorib
exhibent linguȩ dulcedines : qr & spine
ꝓferunt flores : & apparet quidẽ in eis qd̾
oleat. s latet qd̾ pugat. Amaris dulcia.
noxiis blanda ꝑmiscent : & potestate qͥdẽ
admirandi uideri appetunt. s fallendi
arte ꝑ remissa colloquia quasi humilit
substernunt᷑ : & ꝑ sermonẽ de se insinuant.
ossa behemoth istius eris fistulis cõparan¬
t᷑: quia nimirũ more metalli iisensibilis.
sonũ bene loquendi habent: s sensũ be-¬
ne uiuendi ñ habent. Hoc nãq quasi

Expanded text:
qui dum rebus opibusque subnixi sunt, quasi ex forqui dum rebus opibusque subnixi sunt, quasi ex fortitudine solidantur; sed largiendo haec ipsa quibus fulti sunt, ad suum alios errorem trahunt. Modo nonnullos ut pravi fiant donis illiciunt, modo nonnullos ut pravi permaneant muneribus astringuat. Quid itaque hi nisi Antichristi ossa sunt, qui dum malos continendo multiplicant, in ejus corpore carnes portant? Hi nonnunquam in decipiendis auditoribus exhibent linguae dulcedinem, quia et spinae proferunt flores; et apparet quidem in eis quod oleat, sed latet quod pungat. Amaris dulcia, noxiis blanda permiscent, et potestate quidem admirandi videri appetunt, sed fallendi arte per remissa colloquia quasi humilitet substernuntur, et per sermonem de se insinuant qossa Behemoth istius aeris fistulis comparantur, quia nimirum, more metalli insensibilis, sonum bene loquendi habent, sed sensum bene vivendi non habent. Hoc namque quasi
Abbreviated transcription (Latin):
derate ire flagris ignit᷑ : quid aliud quam
autixp̃i testis est  Qui dũ se libent̃ eius
usib implicat: exemplo suo aliis erroris
fȩtus ministrat. Iste praua agit: ille pra¬
ua agentib adheret: & ñ solũ ñ obuiat.
s etiã fauet. Quid gͦ aliud quã antixp̃i
testis ẽ. qui ꝑdita auctoritate ꝓmisse dõ
fidei. testimonium prestat errori . Quos
tam̃ si quis redarguat. mox se sub quodã
uelamine defensionis occultant: qr uideł
reptione solui ⁊equaꝗͣ possunt. Sequit᷑.¬
ossa st̃ quȩ continent: mẽbra quȩ conti¬
nent᷑. Habet gͦ carnes hȩc belua. habet
ossa: quia & iniqui st̃ alii. qui tam̃ ab
aliis in errore retinent᷑: & nequiores alii.
qui in errore & alios retinent. Quid itaq
aliud ossa antixp̃i: quã quoslibet in eius
corpore ualentiores accipimus us In quoꝵ
corde iniquitas dũ uehement̃ induruit:
ꝑ eos tota eius corporis cõpago subsistit.
Multi nãq in hoc mundo diuites uident᷑:

Expanded text:
deratae irae flagris ignitur, quid aliud quam Antichristi testis est? Qui dum se libenter ejus usibus implicat, exemplo suo aliis erroris fetus ministrat. Iste prava agit, ille prava agentibus adhaeret, et non solum non obviat, sed etiam favet. Quid ergo aliud quam Antichristi testis est, qui perdita auctoritate promissae Deo fidei, testimonium praestat errori? Quos tamen si quis redarguat, mox se 1063 sub quodam velamine defensionis occultant, quia videruptione solvi nequaquam possunt. Sequitossa sunt quae continent membra, et quae continentur. Habet ergo carnes haec bellua, habet et ossa, quia et iniqui sunt alii, qui tamen ab aliis in errore retinentur, et nequiores alii, qui in errore et alios retinent. Quid itaque aliud ossa Antichristi quam quoslibet in ejus corpore valentiores accipimus? in quorum corde iniquitas dum vehementer induruit, per eos tota ejus corporis compago subsistit. Multi namque in hoc mundo divites videntur,
Abbreviated transcription (Latin):
beat. Et quia tunc solũ coniuges ĩ ãmix¬
tione sine culpa sunt. cũ ñ ꝓ explenda
libidine. s ꝓ suscipienda ple miscent᷑:
ut hoc etiã qd̾ concesserat sine culpa ꝗͣ¬
uis minima ñ eẽ monstraret. ilico ad¬
iunxit. Hoc aũ dico scđ̃m indulgentiã:
ñ scd̃m imperiũ. Non enĩ est sine uitio:
qd̾ ignoscit᷑ & ñ precipit᷑. Peccatũ ꝓfecto
uidit: qd̾ posse indulgeri preuidit. Sed
cũ in dubiis constringimur. utilit̾ mini¬
mis subdim᷑ : ne in magnis sine uenia
peccemus. Ita plerũq neruoꝵ behemoth
istius ꝑplexitas soluit᷑: dũ ad uirtutes
maximas ꝑ cõmissa minora transit᷑. Seqͥt᷑.¬

Expanded text:
habeat . Et quia tunc solum conjuges in admishabeat . Et quia tunc solum conjuges in admistione sine culpa sunt cum non pro explenda libidine, sed pro suspicienda prole miscentur, ut hoc etiam quod concesserat sine culpa, quamvis minima, non esse monstraret, illico adjunxit: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum imperium . Non enim est sine vitio quod ignoscitur, et non praecipitur. Peccatum profecto vidit, quod posse indulgere praevidit. Sed cum in dubiis constringimur, utiliter minimis subdimur, ne in magnis sine venia peccemus. Itaque plerumque nervorum Behemoth istius perplexitas solvitur dum ad virtutes maximas per commissa minora transitur. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ñ etiã deserens emendat: aut certe
regien deserens. dũ aliud flere nitit᷑.
rursus aliuid de ipsa gregis destitutione
cõmittat. Quia gͦ behemoth iste ita in¬
explicabilib nodis ligat. ut plerumq
mens in dubio adducta. unde sea culpa
soluere nitit᷑. inde in culpa artius astrin¬
gat᷑: recte dr̃. nerui testiculoꝵ eius ꝑplexi
sunt. Argumenta namq machinatio
nũ illiꝰ quasi quo laxant᷑ ut relinquant:
eo magis implicant᷑ ut teneant. Est
utilit̾ fiat: ut cũ mens int̾ minora & max¬
una peccata constringit᷑. si omnino nullus
sine peccato euadendi aditus patet. mi¬
nora semꝑ eligant᷑: qr & qui muroꝵ undiq
ambitu ne fugiat claudit᷑. ibi se in fuga
precipitat. ubi breuior murus inuenit᷑.¬
Et paulus cũ quosdã in ęccłia incontinen¬
tes aspiceret: concessit minima. ut ma¬
iora declinaret dicens. Propter forni¬
cationes aũ: unusquisq suã uxorẽ ha

Expanded text:
quod non etiam deserens emendat; aut certe quod non etiam deserens emendat; aut certe regimen deserens, dum aliud flere nititur, rursus aliud de ipsa gregis destitutione committat. Quia ergo Behemoth iste ita inexplicabilibus nodis ligat, ut plerumque mens in dubium adducta, unde se a culpa solvere nititur, inde in culpa arctius astringatur, recte dicitur. Nervi testiculorum ejus perplexi sunt. Anum diaboli quasi quo laxantur ut relinquant, eo magis implicantur ut teneant . Estutiliter fit, ut cum mens inter minora et maxima peccata constringitur, si omnino nullus sine peccato evadendi aditus patet, minora semper eligantur, quia et qui murorum undique ambitu, ne fugiat, clauditur, ibi se in fugam praecipitat, ubi breEt Paulus dum quosdam in Ecclesia incontinentes aspiceret, concessit minima, ut majora declinarent, dicens: Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam
Abbreviated transcription (Latin):
minis premiis ascendit᷑ s qr om̃e qd̾ hic
eminet plus merorib afficit᷑. quã hono¬
rib gaudet: dũ cor tribulatione p̾mit᷑.
ad memoriã culpa reuocat᷑. doletq se
ad laborẽ cũ culpa ꝑuenisse: & quã sit
iniquũ qd̾ admiserit. ex ipsa fractus dif¬
ficultate cognoscit. Reum se gͥ cũ impen¬
sis premiis agnoscens. uult ad epte subli¬
mitatis locũ deserere: s timet ne grauiꝰ
delictũ sit. suscepti gregis custodiã reli¬
quisse. Uult suscepti g̾regi curã gerere:
sed formidat ne deterior culpa sit. regimi¬
na pastoralis gr̃ȩ empta possidẽre. Pen
honoris gͦ ambitũ ligatũ culpa hincinde
se conspicit: ẽẽ quippe sine reatu cͥminis
neutrũ uidet : si aut susceptus semel
grex relinquit᷑: aut rursũ sacra actio
scłariter empta teneat᷑. Undiq metuit
& suspectus latus om̃e ꝑtimescit: ne aut
stans in empto regimine ñ digne lugeat.

Expanded text:
minis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic minis praemiis ascendit. Sed quia omne quod hic eminet plus moeroribus afficitur quam honoribus gaudet, dum cor tribulationibus premitur, ad memoriam culpa revocatur, doletque se ad laborem cum culpa pervenisse, et quam sit iniquum quod admiserit ex ipsa fractus difficultate agnoscit. Reum igitur se cum impensis praemiis agnoscens, vult adeptae sublimitatis locum deserere, sed timet ne gravius delictum sit suscepti gregis custodiam reliquisse; vult suscepti gregis curam gerere, sed formidat ne deterior culpa sit regimina pastoralis gratiae empta possidere. Per honoris ergo ambitum ligatum culpa hinc inde se conspicit. Esse quippe sine reatu criminis neutrum videt, si aut susceptus semel grex relinquatur, aut rursum sacra actio saeculariter empta teneatur. Undique metuit, et suspectus latus omne pertimescit, ne aut stans in empto regimine non digne lugeat,
Abbreviated transcription (Latin):
& obedire trepidat. & non obedire for-¬
midat: ne aut obediens dm̃ in suis p̃¬
ceptis deserat. aut rursũ ñ obediens dm̃
in electo priore contempnat: Et aut illi.¬
citis obtemperans. hoc qd̾ ꝓ dõ appetiit
contra dm̃ exerceat: aut rursũ ñ obtẽpe¬
rans. eũ quẽ suũ iudicẽ quesierat. suo u¬
ditio supponat. Aꝑte gͣ iste ꝑ indiscretio¬
nis suȩ uitium ꝑplexis testiculoꝵ neruis
astringit᷑: qui aut obtemperans. aut
certe n obtemperans. in culpa transgressio¬
tus ligat᷑. Studebat ꝓprias uoluntates fran¬
gere : & curat eas etiam contempto priore
solidare. Decreuit mundũ funditꝰ relin¬
quere: & ad curas mundi uel ex aliena uo-¬
luntate cõpellit᷑ redire. ꝑ plexi itaq ner¬
ui st̃. cũ sic nos argumenta hostis illigant:
ut culparũ nodi quo querunt᷑ solui. du¬
rius astringant. Alius pensare pondus
honoris ȩccłiastici negligens. ad locũ regi¬

Expanded text:
et obedire trepidat, et non obedire foret obedire trepidat, et non obedire formidat, ne aut obediens Deum in suis praeceptis deserat, aut rursum non obediens Deum in electo priore contemnat; et aut, illicitis obtemperans, hoc quod pro Deo appetit contra Deum exerceat, aut rursum, non obtemperans, eum quem suum judicem quaesierat suo judicio supponat. Aperte ergo iste per indiscretionis suae vitium perplexis testiculorum nervis astringitur, quia aut obtemperans, aut certe non obtemperans, in culpa transgressionis ligatur. Studebat proprias voluntates frangere, et curat eas etiam contempto priore solidare. Decrevit mundum funditus relinquere, et ad mundi curas vel ex aliena voluntate compellitur redire. Perplexi itaque nervi sunt, cum sic nos argumenta hostis illigant, ut culparum nodi quo quaeruntur solvi, durius astringant. 38. Alius pensare pondus honoris ecclesiastici negligens, ad locum regi
Abbreviated transcription (Latin):
constringit. Sed is cui uiratũ ẽ adulteri¬
um ꝑpetrare cognoscit᷑: ita ut etiã ma¬
ritũ adulterȩ occidere conet᷑. Is aũ qui
iusiurandũ prebuit ad mentẽ reu̾tit᷑:
& diuersis hinc inde cogitationib im¬
pugnat᷑: atq hoc silere formidat. ne
silendo adulterii simul & homicidii par¬
ticeps fiat: ꝓdere trepidat. ne reatu se
ꝑ iurii obstringat. ꝑ plexis gͦ testiculoꝵ
nerius ligatus ẽ: qui in qualibet partẽ
declinet. metuit ne ã transgressionis con¬
di sunt deserens. ac ꝑ omĩa frangere pro¬
prias uoluntates querens. alieno se sub¬
dere regimini appetit: s eũ qui sibi ad
dm̃ preesse debeat. minus cauta inqͥsitio¬
ne discernt. Cui fortasse is qui sine uidi¬
cio eligit᷑. cũ preesse iam ceꝑit. agi quȩ
di st̃ ꝓhibet: quȩ mundi st̃ iubet. Pen-¬
sans itaq subditus uel quȩ sit culpa ino¬
bedientiȩ. uel qd̾ contagiũ scłaris uitȩ.

Expanded text:
constringit; sed is cui juratum est adultericonstringit; sed is cui juratum est adulterium perpetrare cognoscitur, ita ut etiam maritum adulterae occidere conetur. Is autem qui jusjurandum praebuit ad mentem revertitur, et 1066 diversis hinc inde cogitationibus impugnatur, atque hoc silere formidat, ne silendo, adulterii simul et homicidii particeps fiat; et prodere trepidat, ne reatu se perjurii obstringat. Perplexis ergo testiculorum nervis ligatus est, quia in quamlibet partem declinet, metuit ne a transgressionis condi sunt deserens, atque per omnia frangere proprias voluntates quaerens, alieno se subdere regimini appetit, sed eum qui sibi apud Deum praeesse debeat minus cauta inquisitione discernit. Cui fortasse is qui sine judicio eligitur, cum praeesse jam coeperit, agi quae Dei sunt prohibet, quae mundi sunt jubet. Pensans itaque subditus vel quae sit culpa inobedientiae, vel quod contagium saecularis vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ st̃: pestrifera argum̃ta machinatõnũ. ꝑ
ipsa quippe calliditatis suȩ uires erigit: &¬
fluxa mortalium corda corrũpit. Testeᷤ¬
eius st̃ suggestiones prauȩ. quib ĩ m̃tis
corruptione feruescit: atq in constuprata
anima iniqui oꝑis ꝓlem gignit. Sed hoꝵ¬
testiculoꝵ nerui ꝑplexi st̃: qr suggestionũ
illiꝰ argumenta implicatis inuentionib
alligant᷑: ut plerosq ita peccare faciant
quatinꝰ si fortasse peccatũ fugere appetans.
hoc sine alio peccati laqueo ñ euãdant.
& culpã faciant dũ uitant: ac nequaꝗͣ.
se ab una ualeant soluere. nͥ in alia con¬
si qua ex conu̾satione hominũ illigatio
eugłio dñs dũ alios in agro. alios ĩ lecto.
atq ẽẽ alios in molendino ꝑhibet. tres
peuldubio in eccłia ordines ostendit: li¬
quido satisfaciius. si singula ex singulis
huiꝰ amicitias appetit: euilibet alteri si¬
milem sibi uitã ducenti. qd̾ secreta illiꝰ
om̃i silentio contegat se iureiurando

Expanded text:
 sive pestifera argumenta machinationum. Per ipsa quippe calliditatis suae vires erigit, et fluxa mortalium corda corrumpit. Seejus sunt suggestiones pravae, quibus in mentis corruptione fervescit, atque in constuprata anima iniqui operis testiculorum nervi perplexi sunt, quia suggestionum illius argumenta implicatis inventionibus illigantur, ut plerosque ita peccare faciant, quatenus si fortasse peccatum fugere appetant, hoc sine alio peccati laqueo non evadant; et culpam faciant dum vitant, ac nequaquam se ab una valeant solvere, nisi in alia consi qua ex conversatione hominum illigationEvangelio Dominus dum alios in agro, alios in lecto, atque esse in molendino alios perhibet , tres procul dubio in Ecclesia ordines ostendit; liquido satisfacimus, si singula ex singulis hujus amicitias appetit, cuilibet alteri similem sibi vitam ducenti quod secreta illius omni silentio contegat se jurejurando
Abbreviated transcription (Latin):
&e terrena patrimonia nequaꝗͣ. deserunt.
bona ȩterna mercant᷑  Hȩc blandiens sug¬
gerit. Seorsũ uͭ in eisdẽ reb quas retine¬
ri ammonet. ante retinentis oculos dele-¬
ctationes pestiferas decipiens apponit: qua¬
tinus seductũ cor ad blanda exteriora ꝑ¬
trahat: & intuna ꝑfectionis uota ꝑu̾tat.
Ossa itaq eius sicut fistule ȩxis sunt: qr dolo

Expanded text:
et terrena patrimonia nequaquam deserunt,et terrena patrimonia nequaquam deserunt,bona aeterna mercantur? Haec blandiens suggerit, seorsum vero in eisdem rebus quas retinere admonet ante retinentis oculos delectationes pestiferas decipiens apponit, quatenus seductum cor ad blandimenta exteriora pertrahat, in intima perfectionis vota pervertat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, q
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuida cesset parare qd̾ deest. Annon &
terrena potest actio ꝑagi. & tam̃ in actione
culpa declinari: quatimis & exteriora sti-¬
pendia prebeat. & tam̃ internã rectitudi-¬
nẽ ñ inflectat.s Hȩc interim blandiens in¬
sinuat: & seorsũ iam in negotio terreno qd̾
ꝓuidet. peccati laqueos occultat. Ossa itaq
enis sicut fistule exis sunt: quia ꝑuitiosa
eiꝰ consilia. auditori suo consulentis uocis
discipulatu cęlestis magisterii tanto se libe¬
rius exerceat: quanto & expeditior red¬
ditus ea quȩ possidentẽ premere poterant
deserens calcat. Huiꝰ cor hostis insidians.
occulta suggestione alloquit᷑ dicens. Unde
hȩc temeritatis tante surrexit audatia: ut
credere audeas qd̾ omĩa relinquendo sub-¬
sistas a Aliter te creator condidit: atq alit
tu te ipse disponis. Ualentiorẽ te robustio¬
remq faceret: si sequi te sua uestigia cum
inopie necessitate uoluisset. Anñ pleriq

Expanded text:
provida cesset parare quod deest. An non et provida cesset parare quod deest. An non et terrena potest actio peragi, et tamen in actione culpa declinari, quatenus et exteriora stipendia praebeat, et tamen internam rectitudinem non inflectat? Haec interim blandiens insinuat, et seorsum jam in negotio terreno quod providet peccati laqueos occultat. Ossa itaque ejus sicut fistulae aeris sunt, quia perniciosa ejus consilia auditori suo consulentis vocis discipulatu coelestis magisterii tanto se liberior exerceat, quanto et expeditior redditus, ea quae possidentem premere poterant deserens calcat. Hujus cor hostis insidians occulta suggestione alloquitur, dicens: Unde haec temeritatis tantae surrexit audacia, ut credere audeas quod omnia relinquendo subsistas? Aliter te creator condidit, atque aliter tu teipsum disponis; valentiorem te robustioremque faceret, si sequiste sua vestigia cum inopiae necessitate voluisset. An non plerique
Abbreviated transcription (Latin):
unt᷑: ab interna intentione animũ in ex¬
terioris uitȩ delectatione deiciunt. Hoc
enim behemoth iste magnopere ad exe¬
quendã deceptionẽ satagit: ut dũ ꝑu̾si¬
tatis suȩ consiliũ quasi utile ostendit.
s uauiter ualeat sonare qd̃ dicit: quatinꝰ
& ostensa utilitate mentẽ mulceat: & ab¬
sconsa iniquitate corrũpat. Quȩ aꝑtius¬
in cunctis ostendimꝰ: si pauca breuiter
consilioꝵ eius argumenta pandamꝰ. Exxe
cari: ualde formidans quietis suȩ cõmo-¬
da ꝑdere: & ualde despiciens cũ pecca¬
tis luera cumulare. Ad hune hostis cal¬
lidus ueniens. ut intentionẽ bone deuo¬
tionis subruat: quasi utilitatis consiliũ
subministrat dicens. Ea quidẽ quȩ st̃ in
presenti sufficiunt: s his deficientib qͥd
acturus es. si etiam post hȩc nulla ꝓuiden¬
tas Adsunt quȩ adpresens impendenda
st̃ filiis: s tam̃ paranda sunt quȩ seruent᷑.
Deesse potest citius etiã qd̾ ẽ si sollicitudo

Expanded text:
untur, ab interna intentione animum in exuntur, ab interna intentione animum in exterioris vitae delectationem dejiciunt. Hoc enim Behemoth iste magnopere ad exsequendam deceptionem satagit, ut dum perversitatis suae consilium quasi utile ostendit, suaviter valeat sonare quod dicit, quatenus et ostensa utilitate mentem mulceat, et absconsa iniquitate corrumpat. Vein cunctis ostendimus, si pauca breviter consiliorum ejus argumenta pandamus. Eccecari, valde formidans quietis suae commoda perdere, et valde despiciens cum peccatis lucra cumulare. 1068 Ad hunc hostis clidus veniens, ut intentionem bonae devotionis subruat, quasi utilitatis consilium subministrat, dicens: Ea quidem quae habes, in praesenti sufficiunt, sed his deficientibus quid acturus es? Si enim post haec nulla providentur, adsunt quae ad praesens impendenda sunt filiis, sed tamen paranda sunt quae serventur. Deesse potest citius etiam quod adest, si sollicitudo
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut in ossib positio corporis robur¬
q: subsistit: ita in fraudulentis consiliis
tota se eius malitia erigit. Neq enĩ ui
quepiam premit: s calliditate pestife¬
re ꝑsuasionis intẽrficit. Et rursũ sicut
ossã qr irrigant medulle confortant:
ita eius consilia ꝑ spiritalis nat᷑e poten
ones ã consiliis distant: qd̃ ꝑ illas aꝑte
noxia inserit. ꝑ hȩc autẽ quasi ex bono
consulens ad culpam trahit. ꝑ illas
pugnando superat: ꝑ hȩc uelut con¬
sulendo supplantat. Unde & bene eius
interiora mentis in exteriora delectationis
trahunt. E dum dulce ẽ qd̾ aurib sonaq:
irilitatẽ cordis in uoluptatis fluxu de¬
bilitant. Cumq auditꝰ ad delectationẽ
trahit᷑: sensus ab statu suȩ fortitudinis
eneruat᷑. Ita quoq astuta eius consilia
dũ quasi blanda ꝓuisione consulunt. cor
ã forti intentione ꝑuertunt: & dũ dul¬
cia resonant. ad noxia inclinant. Quasi
gͣ eris sunt fistulȩ: quȩ dũ libent̃ audi¬

Expanded text:
Nam sicut in ossibus positio corporis roburque subsistit, ita in fraudulentis consiliis tota se ejus malitia erigit. Neque enim vi quempiam premit, sed calliditate pestiferae persuasionis interficit. Et rursum, sicut ossa quae irrigant medullae confortant, ita ejus consilia per spiritalis naturae poteones a consiliis, distant, quod per illas aperte noxia inserit, per haec autem quasi ex bono consulens ad culpam trahit, per illas pugnando superat, per haec velut consulendo supplantat. Unde et bene ejusinteriora mentis in exteriora delectationis trahunt; et dum dulce est quod auribus sonant, virilitatem cordis in voluptatis fluxu debilitant. Cumque auditus ad delectationem trabitur, sensus a statu suae fortitudinis enervatur. Ita quoque astuta ejus consilia dum quasi blanda provisione consulunt, cor a forti intentione invertunt; et dum dulcia resonant, ad noxia inclinant. Quasi ergo aeris fistulae sunt, quae dum libenter audi