comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q: curam cordi eaxcidisse: atq aliud ẽ ipsum sibi
in oblinonẽ uenire. Oportet gͦ antequam uitro¬
ire liceat in illud intimȩ quietis secretum. et
sũme tran quillitatis archanum: oportet inquã
ut fiat illa ualde grauis et uere mirabilis non
dissolutio amme et corporis. s. alia hac multo
miraibilior multoq gloriosior: illa deniq eu¬
iis ista ẽ typus. dunsio uidelicet animę et sp̃e.
Hanc autẽ in nobis operari solet. sicut testatur
apłs. uiuus ille dĩ sermo et efficax. et penetrabi¬
or omin gladio ancipiti: et pertingens usq ad
diuisionem animȩ et sp̃e. Quid queso uspiam
creaturarum hac diuisione iirabilius cernitur.
ubi io qd̾ essentialiter unum ẽ atq in diuiduũ.
in se ipsum scuiditur: et gõ simplex in se et sine
partibus constat. asc ipso diuiditur. atq separi¬
turt Neq em̃ in homine uno. alia essentia ests
cius sp̃e. atq alia eius est animas s prorsus

Expanded text:
mque curam cordi excidisse atque aliud est ipsum sibi mque curam cordi excidisse atque aliud est ipsum sibi in oblivionem venire. Oportet ergo antequam introire liceat in illud intimae quietis secretum et summae tranquillitatis arcanum; oportet, inquam, ut fiat illa valde gravis et vere mirabilis, non dissolutio animae et corporis, sed alia hac multo mirabilior multoque gloriosior, illa denique, cujus ista est typus, divisio videlicet animae et spiritus. Hanc autem operari in nobis solet sicut testatur Apostolus, vivus ille Dei sermo et efficax, et penetrabilior omni gladio ancipiti, et pertingens usque ad divisionem animae et spiritus. Quid, quaeso, uspiam creaturarum hac divisione mirabilius cernitur, ubi id quod essentialiter unum est atque individuum in seipsum scinditur, et quod simplex in se et sine partibus constat a seipso dividitur atque separatur? Neque enim in homine uno alia essentia est ejus spiritus, atque alia ejus est anima, sed prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
tionis tranquillitatem. totus colligitur atq
concluditur. Neq enim lapis iste. sicut ille ia¬
cob solo capiti supponitur: neq sicut ille pos¬
terior pedibus substernitur: s toti corpori co¬
aptatur. atq applicatur. Hic itaq lapis totũ
corpus ambit: totum includit: et ab om̃i par¬
funditus absorbeat: et in diuinum quendam
habitum. puriorem ammę partem.felici trans¬
figuratione conuertat. Iacet hic corpus sine sen¬
sũ et motu. in hoc dñico monumento: mebil sen¬
sualitas. nichil agit imaginatio: et om̃ts inferi¬
or uis ammę ꝓprio interim uiduatur offiero.A
enim hoc laptoeum monumentum. sicut sareũ
illud patriarchȩ iacob reclinatorium. suscipit
corpus uiuum quãuis sopitũ: nec recipit cor¬
pus nisi mortificatum. Aliud ẽ dormire aliudẽ
obire. Aliud sp̃m suum totum in se ipsum colli¬
gere: et aliud ẽ supra se leuare: et se ipsum de¬
serere. Aliud ẽ appetitum cohereuisse. exterior.¬

Expanded text:
tionis tranquillitatem totus colligitur atque tionis tranquillitatem totus colligitur atque concluditur. Neque enim lapis iste sicut ille Jacob soli capiti supponitur, neque sicut ille posterior pedibus substernitur, sed toto corpori coaptatur atque applicatur. Hic itaque lapis totum corpus ambit, totum includit, et ab omni parfunditus absorbeat, et in divinum quemdam habitum puriorem animae partem felici transfiguratione convertat. Jacet hic corpus sine sensu et motu in hoc Dominico monumento; nihil sensualitas, nihil agit imaginatio, et omnis inferior vis animae proprio interim induitur officio. Non enim hoc lapideum monumentum sicut saxeum illud patriarchae Jacob reclinatorium suscipit corpus vivum, quamvis sopitum, nec recipit corpus nisi mortificatum. Aliud dormire, aliud est obire. Aliud spiritum suum totum in seipsum colligere, et aliud est supra se levare et seipsum deserere. Aliud est appetitum coercuisse, exterioru
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimeseat. Potest gͦ animus hane pacem ꝑ pru¬
dentiam sollerter querere: et ꝑ meditationem
subtiliter inuestigare: num quã cam tamen. nisi
ꝑ sapientiam et contemplationis gr̃am poterit
inuenire.S cũ ceperit animus ꝑ purã intelligen¬
tiam semetipsum excedere. et illam incorporee
lucis claritatem totus intrare: et in his quȩ in
intimis uidet. quendã intimę suauitatis. sapo¬
rem trahere. ex eoq intelligentiam suam
condire. et in sapientiam uertere : in tantum
in hoc mentis excessu pax illa quę neq turba¬
tur neq formidat. inuenitur atq obtinetur.:
ut fiat silentium in cęlo quasi hora dimidia:
ita ut contemplantis animus. nulla altercanti¬
um cogitationum tiultuatione turbetur:
nichil om̃ino inueniens. uel quod ꝑ desideriũ
petat. uel ꝑ fastidium arguat: uel ꝑ odium ac¬
cuset. Ad sũmam itaq pacem. componitur. qͥ
in hoc lapide sepelitur: qui intra contempla¬

Expanded text:
pertimescat. Potest ergo animus hanc pacem per prupertimescat. Potest ergo animus hanc pacem per prudentiam solerter quaerere, et per meditationem subtiliter investigare, nunquam eam tamen nisi per sapientiam et contemplationis gratiam poterit invenire. Sed, cum coeperit animus per puram intelligentiam semetipsum excedere, et in illam incorporeae lucis claritatem totus intrare, et in his quae in intimis videt quemdam intimae suavitatis saporem trahere, et ex eo intelligentiam suam condire, et in sapientiam vertere, intantum in hoc mentis excessu pax illa quae neque turbatur, neque formidat, invenitur atque obtinetur ut fiat silentium in coelo quasi hora dimidia, ita ut contemplantis animus nulla altercantium cogitationum tumultuatione turbetur: nihil omnino invenies, vel quod per desiderium petat, vel per fastidium arguat, vel per odium accuset. Ad summam itaque pacem componitur, qui in hoc lapide sepelitur, qui intra contempla
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ firmiter. et honeste uicedere: debet nal om¬
nino inconsulte agere: et quali debuit lapide.
constat sibi uiam strauisse: et potest secure ice¬
dere. Om̃ia inquit sapiens fac cũ consilio: et num
sunum. inuenire possumus ut arbitror. apud do¬
minicum sepulchrum. Dictus ẽ ut superius ẽ dic¬
tum lapisis Enquillitas contemplationis. De hoc
genere lapidum. ioseph ille ab arimathia sepul¬
chrum sibi incioit: s iħc in eo mortuus quieuit.
quia quietem quã prudentia. sibi ꝑ meditationẽ
querit. et ꝑ diffuntionem describit: sapientia
ꝑ contemplationem inuenit: et ꝑ experimen¬
tum apprehendit. Semꝑ uera prudentia. que¬
rit. et semꝑ querere debet. illam quã xp̃e docu¬
it pacem: ut non turbetur. neq formidet.Sem¬
ꝑ studet ubi talem pacem inueniat: semꝑ nitit᷑.
ut ueram sibi securitatem defendat: s semper
inuenit quod de preterito doleat: quod in pre¬
senti oppugnet: quod in futurum caueat: atq

Expanded text:
ergo firmiter et honeste incedere, debet nil omergo firmiter et honeste incedere, debet nil omnino inconsulte agere, et quali debuit lapide constat sibi viam stravisse, et potest secure incedere. Omnia, inquit Sapiens, fac cum consilio, et nunqsimum invenire possumus, ut arbitror, apud Dominicum sepulcrum. Dictus est, ut superius est dictum, lapis is tranquillitas contemplationis. De hoc genere lapidum Joseph ille ab Arimathaea sepulcra sibi incidit, sed Jesus in eo mortuus quievit, quia quietem quam prudentia sibi per meditationem quaerit, et per diffinitionem describit, sapientia per contemplationem invenit, et per experimentum apprehendit. Semper vera prudentia quaerit, et semper quaerere debet illam quam Christus docuit pacem, ut non turbetur neque formidet. Semper studet ubi talem pacem inveniat, semper nititur ut veram sibi securitatem defendat, sed semper invenit quod de praeterito doleat, quod in praesenti oppugnet, quod in futurum caveat atque
Abbreviated transcription (Latin):
ppłor. constituit dñm domus sue et principem
om̃is possessionis suę. ut crudiret principes eius
sicut semetipsum. et senes eius prudentiam doce
ret: his in quam lapidibus. platcas egypti rec¬
te creditur strauisse: in tantum ut non haberẽt
filii isrł necesse seruire in luto et latere om̃ib
dicbus ite suȩ. Hoꝵ adhuc lapidum penuriã
ꝓpħa sustinebat. et sub magna discretionis ino¬
pia laborabat. cũ adhuc fixus ẽẽt in limo pro¬
fundi. eo qd non dum sibi constaret rati recte¬
certitudo consilii: in tantum. ut dño procla¬
maret. et diceret. Quãdiu ponam consilia in
anima mea: S: de hoc limi ꝓfundo. nũquã
plene emersifset: nͥ hanc de qua loquimur
petram. tandẽ aliquando inuenisset. In petra
inquit exaltauit me: et nunc exaltauit caput
meum suꝑ inimicos meos. Qui de hoc gene¬
re lapidum uiam sibi sternit: nũquã munde
incedit: numquã stabiles gressus figit. Qui uult

Expanded text:
populorum constituit dominum dopopulorum constituit dominum doomnispossessionis sue; ut erudiret principes suos sicut semet ipsum, et senes eius prudentiret. His, inquam, lapidibus plateas Aegypti recte creditur stravisse, intantum ut non haberent filii Israel necesse servire in luto et latere omnibus diebus vitae suae. Horum adhuc lapidum penuriam Propheta sustinebat, et sub magna discretionis inopia laborabat, cum adhuc fixus esset in limo profundi, eo quod nondum sibi constaret rati certitudo consilii, intantum ut Domino proclamaret et diceret: Quandiu ponam consilia in anima mea? Sed de hoc limi profundo nunquam plene emersisset, nisi hanc, de qua loquimur, petram tandem aliquando invenisset: In petra, inquit, exaltavit, me, et nunc exaltavit caput meum super inimicos meos . Qui de hoc genere lapidum viam sibi non sternit, nunquam munde incedit, nunquam stabiles gressus figit. Qui vult
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Oportet gͦ ut animaduertis. caput in lapi¬
de reclinare. et in huius speculationis desiderio
animum obdurare: et hiic studio ꝑtinaciter
insistere: qui cupit hanc ascensionis sealam.
lapidem diximus: quã si diligenter
querimus. citius apud paulum inue¬
nimus. Tantum siquidem de diseretiomis dono
confidit: tantũ de consilii si certitudine pre¬
sumit: ut fidenter consilium det. ubi dñicum p̃¬
aliis se ipsum in exemplũ conuersationis ꝓponit:
et uitam suam inuendi formam. se quacibus os¬
tendit. cũ dicit. Iinitatores mei estote: sicut et e
go.xp̃i. Et recte sane: eo qd̃ statuerit dñs supra
petram pedes suos. et direxit gressus suos. Huiꝰ¬
modi ut arbitror. lapidibus. miatoꝵ illoꝵ ina
strata erat.: de quibus ꝓpħa ꝓ admiratione exela¬
mat. Quã speciosi pedes euuangelizantium pacẽ.
euangłitantium bona. His ni fallor. lapidibus.
magnus ille patriarcha ioseph. quẽ prine eps

Expanded text:
tio. Oportet ergo, ut animadvertis, caput in lapitio. Oportet ergo, ut animadvertis, caput in lapide reclinare, et in hujus speculationis desiderio animum obdurare, et huic studio pertinaciter insistere, qui cupit hanc ascensionis scalam ilapidem diximus, quam si diligenter quaerimus, citius apud Paulum invenimus. Tantum siquidem de discretionis dono confidit, tantum de consilii sui certitudine praesumit, ut fidenter consilium det, ubi Dominicum praliis seipsum in exemplum conversationis proponit, et vitam suam vivendi formam sequacibus ostendit, cum dicit: Imitatores mei estote, sicut et ego Christi . Et recte sane eo quod statuerit Dominus supra petram pedes suos, et direxit gressus suos. Hujusmodi, ut arbitror, lapidibus viatorum illorum via strata erat, de quibus Propheta pro admiratione exclamat: Quam speciosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona! His, ni fallor, lapidibus magnus ille patriarcha Joseph, quem princeps
Abbreviated transcription (Latin):
uelationum suarum manifestatione ullius cor¬
poree simmilitudinis instrumentum querere: nͥ
uellec nos primo ꝑ speculum et in enigmate.
et non statim facie ad faciem uidere: Ascendũt
itaq angłi in hac similitudinum scala atq des¬
cendunt. atq alii post alios mͦ accedunt. mͦ
discedunt ut dum multiplicium reuelationũ
alia ingeritur. alia subtrahitur: speculantis a¬
nimus multiformiter illuminetur: ut quȩ si¬
mul ꝓ intelligentię suę exiguitate capere ñ
poterat succedenter. et ꝑ morarum interualla
singillatim intelligat. Ecce quid inueniunt:
qui in hoc lapide obdormunt. felices quibus
uertitur in scalam: qd̾ aliis solet ẽẽ in rumam.
felices quibus exterior scientia. fit scala ascen¬
sionis: non ruina deiectionis. felices quibus
scientia illa quę inflat. ñ est ao inflationem: s
oo infłamationẽ eius quȩ edificat. Felices quib
temporalium pulcritudo. fit ęternitatis instiga¬

Expanded text:
velationum suarum manifestatione ullius corvelationum suarum manifestatione ullius corporeae similitudinis instrumentum quaerere, nisi vellet nos primo per speculum, et in aenigmate, et non statim facie ad faciem videre. Ascendunt itaque angeli in hac similitudinum scala atque descendunt, atque alii post alios modo accedunt, modo discedunt, ut dum multiplicium revelationum alia ingeritur, alia subtrahitur, speculantis animus multiformiter illuminetur, ut quae simul pro intelligentiae suae exiguitate capere non poterat, succedenter et per morarum intervalla sigillatim intelligat. Ecce quid inveniunt, qui in hoc lapide obdormiunt. Felices quibus vertitur in scalam, quod aliis solet esse in ruinam. Felices quibus exteriorum scientia fit scala ascensionis, non ruina dejectionis. Felices quibus scientia illa quae inflat, non est ad inflationem, sed ad inflammationem ejus quae aedificat. Felices quibus temporalium pulchritudo fit aeternitatis instiga
Abbreviated transcription (Latin):
ra conscendat: donee inuisibilia dĩ. a creatura
nuidoi ꝑ ea quę facta sunt intellecta conspician¬
tur: et dñs mnirus scalę uideatur: Quis queso
hȩc. nisi in recliuatorio hoc dormiens uideret:
quis hoc uigilius efficeret. ut ascensionis suȩ
scalam usq in cęlum protenderet. et insibilium
speculatiomi. speculationẽ in inisibilium continu¬
aret: Quco. quod in hoc ascensionis tramite
anglicȩ occursionis alludium sponte se ingerit:
ut humanȩ inuestigatiom diuina reuelatio oc¬
currat: Itaq uidentur angłi in hac seala nune
ascendere. nunc uͦ descendere: et nunc ad sũma.¬
et nunc ad ima animum erudire: ut in diuinis
et humanis. multa quę ꝑ seipsum ñ poterat. ex
diuina reuelatione cognoseat. Et possent quidẽ
anglĩ sine sealę ministerio pro desideri sui ar¬
bitrio. siue in ima descendere. siue td sũma euola¬
re: nęc opus eẽt diuinę inspirationi. in ulla re¬

Expanded text:
ra conscendat, donec invisibilia Dei a creatura ra conscendat, donec invisibilia Dei a creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta conspiciantur, et Dominus innixus scalae videatur. Quis, quaeso, hoc, nisi in hoc reclinatorio dormiens videret, quis hoc evigilans efficeret, ut ascensionis suae scalam usque in coelum protenderet, et visibilium speculationi speculationem invisibilium continuaret? Quid quod in hoc ascensionis tramite angelicae occursionis alludium sponte se ingerit, ut humanae investigationi divina revelatio occurrat? Itaque videntur angeli in hac scala nunc ascendere, nunc vero descendere, et nunc ad summa, nunc ad ima animum erudire, ut in divinis et humanis multa, quae per seipsum non poterat, ex divina revelatione cognoscat. Et possent quidem angeli sine scalae ministerio pro desiderii sui arbitrio, sive in ima descendere, sive ad summa evolare, nec opus esset divinae inspirationi in ulla re
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. quos apertos legimus in primo parente: dũ
in hoc reclinatorio alta quiete sopitur. dum ex te¬
rior om̃ium libenter obluiscitur: animus eius ad
interiora eugilat: uidetq quȩ prius ingilans et
udens udere non poterit. Scala usq in cȩlum
porrecta.ante eius ocłos erigitur: dñsq inuixus sca¬
le conspicitur: ut ꝑ insibilem formam inuisibiliũq:
figuram in intelligibilium intelligentiam specu¬
lantis animus subleuetur: felix eui insibilium scien¬
tia fit scala ad inuisibilia cognoscenda. Puleriun
spectaculum urdere hunius sealȩ scalaria. mͦ congruo
ꝓportionaliterq locata: et usq in summum ordina¬
te distinctionis continuatione producta. ut ꝑ mul¬
ciplicem ereaturarum differentiam dignitatũq
degradationẽ ordinatę distinctam. distincteq or¬
dinatam. paulatim se. animus ad superiora ꝓmo¬
ueat: prouectionisq gradibus semper ad altio¬

Expanded text:
tiae quos apertos legimus in primo parente, dum tiae quos apertos legimus in primo parente, dum in hoc reclinatorio alta quiete sopitur, dum exteriorum omnium libenter obliviscitur, animus ejus ad interiora evigilat, videtque quae prius vigilans et videns videre non poterat. Scala usque in coelum porrecta, ante ejus oculos erigitur, Dominusque innixus scalae conspicitur, ut per invisibilem formam, invisibiliumque figuram, in intellectibilium intelligentiam, speculantis animus sublevetur. Felix cui visibilium scientia fit scala ad invisibilia cognoscenda. Pulchrum spectaculum videre hujus scalae scalaria modo congruo, proportionabiliterque locata, et usque in summum ordinatae distinctionis continuatione producta, ut per multiplicem creaturarum differentiam, dignitatumque degradationem ordinate distinctam, distincteque ordinatam, paulatim se animus ad superiora promoveat, provectionisque gradibus semper ad altio
Abbreviated transcription (Latin):
sepc prenoscit: Quid enim ẽ aliud cireũspec¬
tio: nͥ cuxũstantium malor sollicita sagasq ꝑ¬
scrutatio: Ad hanc ꝑtinet preteritor maloꝵ
retractatio: presentium consideratio: futuroꝵ
premeditatio: ut scdin nomen suum uericiter
sit circũspectio. Hinus assiduitas hominẽ cau¬
cum efficit: et quantum possibile est tutũ red
speculationis. Iacob declinans a ma¬
lo. dansq locũ irȩ: dum peregre
ꝓficiscitur. festinans ne fuga sua fieret hyeme
aut sabbato.: hunc lapidem in itinere inuenit
inuentũq capiti suo supposuit: ne non habe¬
ret ubi caput suum reclinaret. dũ in uia ob¬
dormiret. In hoc lapide in pace in to idipsum
obdormit et requiescit. et in itinere requiem
inuenit. quã nec in cubiculis stratisq purpu¬
reis inuenire possunt. qui mollibus uestiunt᷑.
et in domibus regum sunt. Redinato itaq ea¬
pite iacob in hoc lapide clausisq ocłis concupiscen¬

Expanded text:
saepe praenoscit? Quid enim est aliud circumspecsaepe praenoscit? Quid enim est aliud circumspectio, nisi circumstantium malorum sollicita sagaxque perscrutatio? Ad hanc pertinet praeteritorum malorum retractatio, praesentium consideratio, futurorum praemeditatio, ut secundum nomen suum veraciter sit circumspectio. Hujus assiduitas hominem cautum efficit, et quantum possibile est, tutum redspeculationis. Jacob declinans a malo, dansque locum irae, dum peregre proficiscitur festinans, ne fuga sua fieret hieme aut Sabbato, hunc lapidem in itinere invenit, inventumque capiti suo supposuit, ne non haberet ubi caput suum reclinaret, dum in via obdormiret . In hoc lapide in pace, in idipsum obdormit et requiescit, et in itinere requiem invenit, quam nec in cubiculis stratisque purpureis invenire possunt qui mollibus vestiuntur, et in domibus regum sunt. Reclinato itaque capite, Jacob in hoc lapide, clausisque oculis concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
quocũq erat impetus sp̃c. illue gradiebatur: et
inuemo apio Eechiam: inuenio eam
et apud amici sponsam. sponsiq ami¬
cam. cui dr̃ in eanticis. Surge amiea mea specio¬
sa mea et ueni: columba mea in foranunibus pe¬
tre. in cauerna macerie. Sic et ezeehias ad spon¬
se similitu dinem quietẽ eligens. secretũq cap¬
tans: sedensq inforiminibus petrę. seu etiam
cauerna maceriȩ: sicut pullus hiruntoins. sic
clamabat. meditabatur ut columba. O quis mͥ
dabit pennas sicut columbę. et uolabo et re¬
quiescam: si forte possim euolare in so loci u¬
bi passer niuenit sibi domum. et turtur nidũ
sibi reponat pullos suos: Ubi queso quicquã
tuti reperietur. si in foraminibus huiusmodi
petie ñ inuemetur: ubi studiosa premeditatio.
quecũq pericula antequã euemiant preui¬
det. et uentura preuemens. ex preteritis futu¬
ra colligit: et de dubiis rebus ñ dubios euentꝰ

Expanded text:
quocunque erat impetus Spiritus, illic gradiebatur, et quocunque erat impetus Spiritus, illic gradiebatur, et invenio apud Ezechiam, invenio eam et apud amici sponsam, sponsique amicam, cui dicitur in Canticis: Surge, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae . Sic et Ezechias ad sponsae similitudinem quietem eligens, secretumque captans, sedensque in foraminibus petrae, seu etiam caverna maceriae, sicut pullus hirundinis, sic clamabat, meditabatur ut columba: O quis mihi dabit pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam, si forte possim evolare in id loci, ubi passer invenit sibi domum, et turtur nidum ubi reponat pullos suos! Ubi, quaeso, quidquam tuti reperietur, si in foraminibus hujusmodi petrae non invenietur, ubi studiosa praemeditatio quaecunque pericula, antequam eveniant, praevidet, et ventura praeveniens, ex praeteritis futura colligit, et de dubiis rebus non dubios eventus
Abbreviated transcription (Latin):
nintur: ubi dulcedo nullo dolore attenuatur. Im¬
nio mirum in modum crescit ex dolore delectatio:
et ex passione compassio. Martyr sane cũ lapi¬
daretur. magis miserebatur inimicis suis: quã
membris suis. Positis enim genibus orabat di¬
cens. dñe ne statuas illis hoc peccatũ. quia nes¬
ciunt gͥo faciunt. Fece quomͦ ad positionẽ genu¬
um effusum est oleum: et de cetero uelud ole¬
um effusum. factum ẽ nomen suum. Siquidem
ad iiserationem inimiei. facta ẽ effusio oler: in¬
tantum ut ad olescens qui eminus sedebat respersus
sit exr odore ungenti. Incuruato nãq corpore.
et ineliato lapide. cep̃it oleum effluere: et factum
ẽ sieut ungentum in capite. et descendit in oram
uestimenti eius. qui uestimenta seruabat. Helo ci¬
ter gͦ surgens qui diu sedebat in tenebrosis et un
bra mortis: cepit currere in odorem ungentor.
Exultansq ut gygas ad currendam uam suã.

Expanded text:
inuitur, ubi dulcedo nullo dolore attenuatur? Iminuitur, ubi dulcedo nullo dolore attenuatur? Imo mirum in modum crescit ex dolore delectatio, et ex passione compassio. Martyr sane cum lapidaretur, magis miserebatur inimicis suis quam membris suis. Positis enim genibus orabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum, quia nesciunt quid faciunt . Ecce quoad positionem genuum effusum est oleum, et de caetero velut oleum effusum factum est nomen suum. Siquidem ad miserationem inimici facta est effusio olei, intantum ut adolescens, qui eminus sedebat, respersus sit ex odore unguenti. Incurvato namque corpore et inclinato capite, coepit oleum effluere, et factum est sicut unguentum in capite, et descendit in oram vestimenti ejus qui vestimenta servabat. Velociter ergo surgens, qui diu sederat in tenebrosis et in umbra mortis coepit currere in odorem unguentorum, exsultansque ut gigas ad currendam viam suam,
Abbreviated transcription (Latin):
et iħm stantem a dextris uirtutis dei. In terris
premebatur: et de cęlis consolabatur. affligebatur
ex illata miseria: afficiebatur ex inolita miscdia.
gratulabatur ex inspecta gła. Eece sub uno codẽq
tempore indebat inferius. uude compateretur:
uidebat superius. unde iocundaretur. Eece quomͦ
de eodẽ pectore. manabat pietas cũ iocundita¬
te: iocunditas cũ pietate. Eece quomͦ de eodem
uase mauat oleum.cũ melle: oleũ pietatis. cum
melle iocunditatis. Quȩ queso ẽ ista in lapide
isto. olei et mellis impermixta confusio: et in¬
confusa ꝑmuatio: Diror si non miraris. quo¬
mͦ pugnator. fortis sub uno eodẽq momento.sug¬
gebat mel de petra: oleumq de saro durissimo.
Dira uirtus pacientię: et quis digne penset preci¬
um huius petrȩ. quę in tanta copia distillat oleũ
cũ melle: Quanta queso olei. et mellis copia in¬
eẽ deprehenditur. ubi miscdia nulla malicia m¬

Expanded text:
et Jesum stantem a dextris virtutis Dei . In terris et Jesum stantem a dextris virtutis Dei . In terris premebatur, et de coelis consolabatur. Affligebatur ex illata miseria, afficiebatur ex inolita misericordia, gratulabatur ex inspecta gloria. Ecce sub uno eodemque tempore videbat inferius unde compateretur, videbat superius unde jucundaretur. Ecce quomodo de eodem pectore manabat pietas cum jucunditate, jucunditas cum pietate. Ecce quomodo de eodem vase manat oleum cum melle, oleum pietatis cum melle jucunditatis. Quae, quaeso, est ista in lapide isto olei et mellis impermista confusio et inconfusa permistio? Miror si non miraris quomodo pugnator fortis sub uno eodemque momento sugebat mel de petra oleumque de saxo durissimo. Mira virtus patientiae, et quis digne penset pretium hujus petrae, quae in tanta copia distillat oleum cum melle? Quanta, quaeso, olei et mellis copia inesse deprehenditur, ubi misericordia nulla malitia m
Abbreviated transcription (Latin):
domito. impetum sp̃e roborauit: qui carnis infir¬
mitate fit fortior.
quẽ lapidẽ me recolo octauo loco annu¬
inerasse. Ecce lapis fortissimus: om̃iũq
durissimus. Hunc lapidem tenet in manibus. cȩ¬
lestis milicię signifer ille prothomartyr stepha¬
nus : et factus est ei turris fortitudinis a facie mi¬
mici. In hoc lapide. lapidum se prementium sus¬
tinuit fortiter ictus: nec timuit lapidantium
manus: nec eor. impetum. qui stridebant denti¬
bus in cum. O lapis fortis et durus. s. dulcedine
plenus. O pectus robustissimum: s pietate ple¬
num. Miraris qui hec audis. quomͦ in pacien¬
tia sua possedit animam suam: s mirari poti¬
us debuisses. quomͦ animus sub tanta ꝑsccutio¬
nis amariticoine non amiserit dulcedinem suam.
Ab inimicis precrebatur: et ꝓ inimicis precabatur.
Sustinebat seuiciam humanam: et suspiciebat glo¬
riam diuinam. sece inquit uideo cęlos apertos:

Expanded text:
domito, impetum spiritus roboravit, qui carnis infirdomito, impetum spiritus roboravit, qui carnis infirmitate fit fortior. quem lapidem me recolo octavo loco annumerasse. Ecce lapis fortissimus, omniumque durissimus. Hunc lapidem tenet in manibus coelestis militiae signifer ille protomartyr Stephanus, et factus est ei turris fortitudinis a facie inimici. In hoc lapide lapidum se prementium sustinuit fortiter ictus, nec timuit lapidantium manus, nec eorum impetum, qui stridebant dentibus in eum . O lapis fortis et durus, sed dulcedine plenus! O pectus robustissimum, sed pietate plenum! Miraris quilibet audis quomodo in patientia sua possedit animam suam, sed mirari potius debuisses quomodo animus sub tanta persecutionis amaritudine non amiserit dulcedinem suam. Ab inimicis premebatur, et pro inimicis precabatur. Sustinebat saevitiam humanam, et suspiciebat gloriam divinam: Ecce, inquit, video coelos apertos,
Abbreviated transcription (Latin):
tis aduersarios. Et cũ cẽt uir mitissimus in ppło
suo. et mansuetissimus. memento inquiens dñe
dauio. et om̃is mansuctudinis eius: cũ esset inqͣm
tante mansuetudinis. nichilominus cam̃ in matu¬
tino interficiebat om̃s peccatores terię: ut
tem abstinentię. In hac petra pater sam¬
sonis obtulit dño holoc austum: et obti¬
nuit gignere de sterili uirum fortissimum uiror.
ad ignominiam gentium. & głam plebis suȩ isrł.
Puduit sane eum tandem aliquando. diu pauis¬
se sterilem. et que non parit: et ulterius noluit.
sicut nec debuit debitor ẽẽ carnis. ut scđm car¬
nem uiueret: s castigans corpus suum. et in
seruitutem redigens. hedinasq carnes. in absti¬
nentię petra immolans. uisq carnium eum car¬
nibus ipsis. accepto celitus igne consumens. flu¬
raq corporis restringens: noluit de cetero ur
post concupiscentias suas. Sicq impetu carnis e¬

Expanded text:
tis adversarios. Et cum esset vir mitissimus in populo tis adversarios. Et cum esset vir mitissimus in populo suo et mansuetissimus: Memento, inquiens, Domine, David, et omnis mansuetudinis ejus ; cum esset, inquam, tantae mansuetudinis, nihilominus tamen in matutino interficiebat omnes peccatores terrae, ut tem abstinentiae. In hac petra pater Samson obtulit Domino holocaustum, et obtinuit gignere de sterili virum fortissimum virorum, ad ignominiam gentium, et gloriam plebis suae Israel . Puduit sane eum tandem aliquandiu pavisse sterilem, et quae non parit, et ulterius noluit, sicut nec debuit, debitor esse carnis, ut secundum carnem viveret, sed castigans corpus suum, et in servitutem redigens, haedinasque carnes in abstinentiae petra immolans, jusque carnium cum carnibus ipsis accepto coelitus igne consumens, fluxasque corporis restringens noluit de caetero ire post concupiscentias suas. Sicque, impetu carnis e
Abbreviated transcription (Latin):
ille adolescentulus. et contemptus. et statura pusil¬
lus. deiecerit goliam gẏgantem immanissimum:
eo qd̾ doctus ẽẽt a dño. doctas habere manus ad
prelium. et digitos suos ad bellum. Habebat sane
arma ñ carnalia. s potentia a deo. ad destructio¬
nem munitionum: et erat in eis pugnans. et
destruens om̃em altitudinem ex tollentem se ad¬
uersus scientiam dei: et in captiuitatem redigens
om̃em in tellectum. in obsequium xp̃i. Suꝑ om̃s
enim docentes se intellerit et iccirco fiducialiter
annuntiauit iusticiam dñi in ȩccłia magna: si¬
eut et ipse de se ipso. de preterito perhibuit: et
de futuro promittit. Annuntiaui iniquit iusticiã
tuam in eccłia magna: ecce labia mea ñ prohi¬
bebo dñe tu scisti. In promptu itaq habens ulcis¬
ci om̃em ĩobedientiam arguebat elatos: corripie¬
bat in quietos: et in asperrimę increpationis la¬
pide et correptionis asperitate. deiciebat uerita¬

Expanded text:
ille adolescentulus et contemptus et statura pusilille adolescentulus et contemptus et statura pusillus dejecerit Goliam gigantem immanissimum, eo quod doctus esset a Domino doctas habere manns ad praelium et digitos suos ad bellum. Habebat sane arma non carnalia, sed potentia a Deo ad destructionem munitionum, et erat in eis pugnans et destruens omnem altitudinem extollentem se adversus scientiam Dei, et in captivitatem redigens omnem intellectum in obsequium Christi. Super omnes enim docentes se intellexit, et idcirco fiducialiter annuntiavit justitiam Domini in Ecclesia magna, sicut et ipse de seipso de praeterito perhibuit, et de futuro promittit: Annuntiavi, inquit, justitiam tuam in Ecclesia magna, ecce labia mea non prohibebo: Domine, tu scisti . In promptu itaque habes ulcisci omnem inobedientiam, arguebat elatos, corripiebat inquietos, et in asperrimae increpationis lapide et correptionis asperitate dejiciebat verita
Abbreviated transcription (Latin):
bere: et mebriari: Hic est quintus ille ut dictũ
est lapis: qui dictus ẽ maturitas iocunditatis.
sil gͦ leuitatis habeat. nil ei caducum. nil carnale
sapiat: ad magnam autem maturitatis grauita¬
tem animum componat: qui solum hoc esurit. et
sitit. quod de hoc lapide manat.
cabat in lapide sexto: cui dictũ est a dño.
sece dedi faciem tuam ualentio rem faci¬
ebus coꝵ. et frontem tuam duriorem frontibus e¬
or: ut adamantem. et ut silicem dedi faciem tuã
Conterebat gͣ ihcremias exasperantem domum isrł.
inadamante et silice: eoqd̃ esset attrita fronte. et
duro corde: stansq in porta domus dm̃i: annum¬
tiabat eis scelera eoꝵ: uerba eoꝵ ñ timens. nec
uultus eor. Hunc lapidem tenebat in manibus. rex
ille fortis et potens in prelio: in quo deiectus est
fortis armatus. et uir bellicosus ab ad olescentia sua.
Preualuit enim dauid in phylisteum infunda. et
lapide. in nomine dñi. Uides certe qualibus armis.

Expanded text:
bere et inebriari? Hic est quintus ille, ut dictum bere et inebriari? Hic est quintus ille, ut dictum est, lapis, qui dictus est maturitas jucunditatis. Nil ergo levitatis habeat, nil ei caducum, nil carnale sapiat, ad magnam autem maturitatis gravitatem animum componat, qui solum hoc esurit et sitit, quod de hoc lapide manat. cabat in lapide sexto, cui dictum est a Domino: Ecce dedi faciem tuam valentiorem faciebus eorum, et frontem tuam duriorem frontibus eorum, ut adamantem et ut silicem dedi faciem tuam . Conterebat ergo Jeremias exasperantem domum Israel in adamante et silice, eo quod esset attrita fronte et duro corde, stansque in porta domus Domini, annuntiabat eis scelera eorum, verba eorum non timens, nec vultus eorum. Hunc lapidem tenet in manibus rex ille fortis et potens in praelio, in quo dejectus est fortis armatus, et vir bellicosus ab adolescentia sua. Praevaluit enim David in Philisthaeum in funda et lapide in nomine Domini. Vides certe qualibus armis
Abbreviated transcription (Latin):
cui dictũ eẽ non dubitamus. a dño. tues
Apetrus. et suꝑ hanc petram. edificabo e¬
celiam meam: coqd diligeret. xp̃m dñi ex toto cor¬
de suo. et ex tota amma sua. et ex tota mente sua:
ueraciter agnoscens. quod ipse esset xp̃c filius dei u¬
apico petrum non reperias: qui coram cordium
inspectore. audet profiteri et dicere: dñe tuscisqr
ẽẽ dubitare quis audeat: quẽ ꝓpħa
dñi. inter cetera ꝓphetię dogiata be¬
atificat: Bcatus inquit ppłs. qui scit iubilatio¬
nem. ẜ̾ catos utiq ẽẽ quis neget. quos dñs ciba¬
uit adipe frumenti: et de petra melle saturauit
cos : Iocuitoitatem et enim exultationẽ thesau¬
ritauit super cos. Auunaouertis ut arbitror qua¬
le sit etiam hunc lapidem inter eeteros possidere.
qui fluit ioeintoitatis melle: et saciat intrantem
in gaudium dñi sui interna dulcedine. Quale
queso erit quociens oportunum fuerit. de petra
melle saturari: et de torrente uoluptatis in uia bi¬

Expanded text:
cui dictum esse non dubitamus a Domino: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam , eo quod diligeret Christum Domini ex toto corde suo, et ex tota anima sua, et ex tota mente sua, veraciter agnoscens quod ipse esset Christus Filius Dei vam apud Petrum non reperias, qui coram cordium inspectore audet profiteri et dicere: Domine, tu sciesse dubitare quis audeat, quem Propheta Domini inter caetera prophetiae dogmata beatificat? Beatus, inquit, populus qui scit jubilationem . Beatos utique esse quis neget, quos Dominus cibavit adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos: jucunditatem etenim et exsultationem thesaurizavit super eos. Animadvertis, ut arbitror, quale sit etiam hunc lapidem inter caeteros possidere, qui fluit jucunditatis melle, et satiat intrantem in gaudium Domini sui interna dulcedine. Quale, quaeso, erit quoties opportunum fuerit de petra melle saturari, et de torrente voluptatis in via bi
Abbreviated transcription (Latin):
quo sponsa xp̃i ecclesia subarrata est. Cuius custodes
et pedagogi ep̃i sunt et prelati: pro signo ferentes hoc

Expanded text:
quo sponsa Christi Ecclesia subarrata est, cujus custodes et paedagogi episcopi sunt et praelati, pro signo ferentes hoc
Abbreviated transcription (Latin):
omnes merito angeli nominantur. Ministeria sa
ut totum mundũ id est non solũ uitã humanã. sed
omĩa que ad humanã uitam ꝑtinent: scd̃m dei dis¬
positionem ab angelis administrari putent sub deo.
et scd̾m dm̃. Malos autem ex officio potestatem
non habere: sed aliquando ex permissione potestatem
tot de ereatione hominis: et de statu eius aute pes

Expanded text:
omnes merito angeli nominantur. CAP. XXXIV. Deomnes merito angeli nominantur. CAP. XXXIV. Deut totum mundum, id est, non solum vitam humanam sed omnia quae ad humanam vitam pertinent secundum Dei dispensationem ab angelis ministrari putent, sub Deo et secundum Deum. Malos autem ex officio potestatem non habere, sed aliquando ex permissione potestatem CREATIONE HOMINIS E
Abbreviated transcription (Latin):
tant in illa celesti curia omnes quidem mitti: sed
alios ex officio qui proprie angeli siue archangłi
nominantur: alios ex tempore et causa. extra com¬
inunem dispensationẽ oborta: qui et ipsi quoq cum
angelorũ ministeriũ ex tempore suscipiunt. nomen
in ministerio assumunt: sicut scriptum est. qui fa¬
cit angelos suos spiritus: quia uidelicet qui sem¬
per natura spiritus sunt. pro tempore et officio
aliquando angeli idest nuncii fiunt. Alii dicunt
tres ordines supremos. idest cherubin. et seraphin.
et thronos. ad sola diuina et interna conuersionẽ
habere : semperq creatori assistere: inferiores au¬
tem tres. ad exteriora agenda et nuncianda mitti:
tres autem medios non solum dignitate uel loco.
sed officio etiam inter utrosq consistere: qui p̃cep¬
tum diuinum a superiorib accipiunt. et deferũt
ad inferiores. Ac per hoc cum supremi mediis. me¬
dii imis. atq hi nobis preceptum diuinũ nunciant:

Expanded text:
tant in illa coelesti curia, omnes quidem mitti, sed tant in illa coelesti curia, omnes quidem mitti, sed alios ex officio qui proprie angeli sive archangeli nominantur; alios ex tempore et causa extra communem dispensationem oborta. Qui et ipsi quoque cum angelorum ministerium ex tempore suscipiunt, nomen in ministerio assumunt. Sicut scriptum est: Qui facit angelos suos spiritus . Quia videlicet qui semper natura spiritus sunt, pro tempore et officio aliquando angeli, id est nuntii fiunt. Alii dicunt tres ordines supremos, id est seraphim et cherubim, et thronos ad sola divina et interiora conversionem habere, semperque Creatori assistere. Inferiores autem tres ad exteriora agenda et nuntianda mitti. Tres autem medios non solum dignitate vel loco, sed officio etiam inter utrosque consistere; qui praeceptum Domini a superioribus accipiunt et deferunt ad inferiores. Ac per hoc cum supremi mediis, medii imis atque hi nobis praeceptum divinum nuntient -
Abbreviated transcription (Latin):
idest a cognicione ueritatis cherubin appellatus est:
propter ignem dilectionis. ardens uel succendeus
dicitur. Ad hunc modum etiam de sequentib intel¬
ligendum est ordinibus:
spiritus. ad exteriora nuncianda mittantur.
Quidam putant alios esse in illa multitu¬
dine. qui foras pro officio ad exteriora nuncianda
exeunt. alios qui intus semper assistunt: sicut scrip¬
tum est. milia milium ministrabant ei: et decies
iilies centena milia assistebant ei. Apostolus autẽ
excellentiam filu ꝯmendans pre angelis omnes ad¬
ministratorios spiritus esse in ministeriũ missos:
propter eos qui hereditatem capiunt salutis confir¬
mat. Hinc questio nascitur quomodo omnes mit¬
tantur si guidam semper assistunt: et si om̃s nun¬
cii sunt: quomͦ quidam semper assistere dicuntur.
Si enim omnes nuncii sunt: omnes angeli sunt.
Et si omnes angeli sunt: quomͦ unus tantũ inter
nouem ordo tali nomine censetur: Quidam pu¬

Expanded text:
id est cognitione veritatis cherubim appellatus est, id est cognitione veritatis cherubim appellatus est, propter ignem dilectionis ardens vel succendens dicitur. Ad hunc modum etiam de sequentibus intelligendum est ordinibus. coelestes ad exteriora nuntianda mittantur. Quidam putat alios esse in illa multitudine qui foras pro officio ad exteriora nuntianda exeunt, alios qui intus assistunt, sicut scriptum est: Millia millium ministrabant ei, et decies millies centena millia assistebant ei . Apostolus autem excellentiam Filii commendans pro angelis omnes administratorios spiritus esse in ministerium missos, propter eos qui haereditatem capiunt salutis confirmat. Hinc quaestio nascitur quomodo omnes mittuntur si quidam semper assistunt, et si omnes nuntii sunt, quomodo quidam semper assistere dicuntur. Si omnes nuntii sunt, omnes angeli sunt; et si omnes angeli sunt, quomodo unus tantum inter novem ordines ordo hoc nomine censetur? Quidam pu
Abbreviated transcription (Latin):
lariter. sed que excellenter data sunt eis in partici¬
patione. In illa enim celesti patria ubi plenitudo
boni est. licet quedam data sint excellenter: nichil
posuidetur singulariter. Omĩa enim in om̃ib sũt.
non quidem equaliter: quia alia aliis quedã sub¬
limius possident. sed ꝯmuniter: quia om̃s omnia
habent. Item sciendum est. quia omĩa dona gracia¬
rum. superiores ordines sublimius et ꝑfectius ꝑcepe¬
runt: et tamen ex precipus tantũmodo nomina
sorciendo. cetera sequentib post se ordinib ad cog¬
nominationẽ relinquunt. Ut uerbi gr̃a seraphin
qui ordo excellentissimꝰ omĩum estimatur. tã dilec¬
tionem quã cognitionẽ diuinitatis. et cetera uirtu¬
tum dona. ceteris om̃ib sublimius ꝑcipit: ⁊ tam̃
ab excellentiori douo. idest caritate uocabulũ trahens
cetera sequentib post se ordinibus ad denotacionẽ
reliquit. Prorimus post hunc ordo a ꝓximo dono

Expanded text:
lariter sed quae excellenter data sunt in particilariter sed quae excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti patria ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil possidetur singulariter. Omnia enim in omnibus sunt non quidem aequaliter quia alii aliis quaedam sublimius possident, sed communiter, quia omnes omnia habent. Item sciendum quod omnia dona gratiarum superiores ordines sublimius et perfectius perceperunt, et tamen ex praecipuis tantummodo nomina sortiendo caetera sequentibus post se ordinibus ad cognominationem relinquunt. Ut verbi gratia Seraphim qui ordo excellentissimus omnium existimatur tam dilectionem quam cognitionem divinitatis, et caetera virtutum dona caeteris omnibus sublimius percipit, tamen ab excellentiori dono, id est charitate vocabulum trahens, caetera sequentibus post se ordinibus ad denominationem reliquit. Proximus post hunc ordo a proximo dono,
Abbreviated transcription (Latin):
in hominib mali plures sunt quam boni. et in angeł
boni plures quam inali. cum positum sit tot electos
futuros homines quot sunt boni angeli: cõstat sine
dubio plures esse homines bonos quam sunt angeli
mali: multosq plures homines malos quã angelos
malos: quia plures sunt homines mali quam boni:
cum plures sint homines boni. quam mali angeli.
Nisi forte dicatur idcirco. quia simul non subsistit
genus hominum. sed per temporum successionẽ alii
post alio secuntur: posse eos qui in hominibus simul
subsistunt angelis comparari numero: licet uniuersi¬
tate precedant. Quod tamen quia certũ esse ñ potest.
melius inter occulta deputatur: ubi ignorantia non
culpatur. et presumptio arguitur:
miua illis non ꝑpter se. sed ꝑpter nos data sũt.
Qui enim sibi noti sunt contẽplacione: nobis in no¬
tescunt cognominatione. Illa ergo dona graciarũ
in singulis denotantur ex nomine: que non singu¬

Expanded text:
in hominibus mali plures sunt quam boni et in angelis in hominibus mali plures sunt quam boni et in angelis boni plures quam mali, cum positum sit tot electos futuros homines quot sunt angeli boni; constat sine ulla dubitatione plures esse homines bonos quam sint angeli mali, multoque plures homines malos quam angelos malos, quia plures sunt homines mali quam boni, cum plures sint homines boni quam mali angeli. Nisi forte dicatur idcirco quia simul non subsistit genus hominum; sed per temporum successionem alii post alios sequuntur, posse eos qui in hominibus simul subsistunt angelis comparari numero, licet universitate praecedant. Quod tamen quia certum esse non potest, melius inter occulta deputatur, ubi ignorantia non culpatur, praesumptio arguitur. mina illis non propter se sed propter nos data sunt. Qui enim sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Illa ergo dona gratiarum in singulis denotantur ex nomine; non quae singu
Abbreviated transcription (Latin):
probabile uidetur: plures remansisse
quam cecidisse. Propheta enim cum demõstraret
currus igneos: consolans puerum ait. Plures sũt
qui nobiscum sunt: quam qui cum illis. Hine
conicimus plures esse angelos electos: quam
reprobos. Sunt autem qui dieunt tot electos ex homi¬
ubus ad numerũ angelorũ ascensuros: quot ibi re
ait: statuit terminos populorum iuxta numerũ ange¬
lorum dei. Quod si uerum est. cum multo plures sint
in hominib reprobi quam electi: plures inueniuntur
homines reprobi. quam electi angeli. Si autem homi¬
nes reprobi plures sunt quam electi angeli. cũ electi
angeli plures sint quam reprobi: plures erunt homi¬
nes reprobi. quam reprobi angeli. Quomodo ergo ue¬
rum est quod dicitur unusquisq hominũ duos habe¬
re angelos deputatos sibi: unum malũ ad impugnaci¬
onem. et unum bonũ ad defensionẽ: eum numerus
hominũ transcendat numerũ angelorum: Si enum

Expanded text:
probabile videtur plures remansisse probabile videtur plures remansisse quam cecidisse. Propbeta enim cum demonstraret currus igneos, consolans ait: Plures sunt qui nobiscum sunt quam qui cum illis . Hinc conjicimus plures esse electos angelos quam reprobos. Sunt qui dicunt tot electos ex hominibus ad numerum angelorum ascensuro; quot ibi consait: Statuit terminos populorum, juxta numerum angelorum Dei. Quod si verum est cum multo plures sint in hominibus reprobi quam electi, plures invenientur homines reprobi quam electi angeli. Si autem homines reprobi plures sint quam angeli electi cum electi angeli plures sint quam reprobi angeli, plures erunt homines reprobi quam reprobi angeli. Quomodo ergo verum est quod dicitur unusquisque hominum duos angelos habere deputatos sibi, unum malum ad impugnationem et unum bonum ad defensionem, cum numerus hominum transcendat numerum angelorum? Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
modum creatus. illuc unde illi ceciderũt ductus ẽ.:
illius societatis numerus. qui in cadentib diminu¬
tus fuerat per hominẽ reparatur. Nouem ergo
ordines angelorũ ab inicio conditi sunt. sed illi qͥ
ceciderunt. quia in uua simul omnes malicia con¬
senserunt: quasi unum ex se peruerse societatis
ordinem effecerunt. Habet autem tradicio patrũ¬
ex singulis ordinibus. aliquos decidisse. Unde et
apostolus paulus cum de malignorũ spirituum
tirannide mentionẽ faceret. principatus et po¬
testates tenebrarũ nominauit: ut uidelicet osten¬
deret quia idem nunc quisq in malo ministeriũ
ex peruersitate exercet: quod ad bonum ꝑticiendũ
ex condicione accepit. Nusquam tamen scriptura¬
rum nequam sp̃c seraphin appellatos inuenio: qr
licet cetera dona post ruiam adhuc in malo pos¬
sideant. caritatẽ tamen in dilectione dei nequaquã
e numero autem lapsorum: certa aue¬
toritas nulla inuenitur. Omnino tam̃

Expanded text:
modum creatus illuc unde illi ceciderunt ductus est, modum creatus illuc unde illi ceciderunt ductus est, illius societatis numerus qui in cadentibus diminutus fuerat, per hominem reparatur. Novem enim ordines angelorum ab initio conditi sunt, et ex illis qui ceciderunt quia in una simul omnes malitia consenserunt quasi unum ex se perversae societatis ordinem effecerunt. Habet autem traditio ex singulis ordinibus aliquos cecidisse. Unde et Apostolus Paulus cum de malignorum spirituum tyrannide mentionem faceret, principatus et potestates tenebrarum nominavit. Ut videlicet ostendex perversitate exerceret, quod ad bonum perficiendum ex conditione accepit. «Nusquam tamen Scripturarum nequam spiritus seraphin appellatos invenio, quia licet cetera dona post ruinam adhuc in malo possideant, caritatem tamen in dilectunt. De numero autem lapsorum certa auctoritas nulla reperitur. Omnino tamen
Abbreviated transcription (Latin):
fit lateat. que putant suo se solum dirigi arbitrio:
quia se sentiunt preter coactionẽ proprio appetitu
inoueri. Quia enim non impelluntur. nequaquam
intelligunt quod diriguntur: et nesciunt se habere
coram precedentẽ ut ordinentur: quia non sentiũt
retrorsum impellentẽ ut precipitent̃. De aliis mo¬
dis diuine gubernationis. non multa hic disputare
uolumus: quia per se magis patent: nec tantam
questionem adducunt:
e ordinib sane angelorum hoc auctoritas
archangelos. principatus. potestates. uirtutes. domi¬
nationes. thronos. cherubin. et seraphin: ut addito
homine denarius perficeretur celestis consorcui. Non
enim ut quidam putant. condicio hominis ita ad
restauracionẽ angelorũ prouisa est. quasi homo¬
factus non fuisset. nisi angelus cecidisset: sed idcir¬
co ad restaurandũ et supplendũ lapsorũ angelorũ
numerũ homo factus dicitur: quia cum homo pꝰ¬

Expanded text:
sit lateat, quae putant suo se solum arbitrio dirigi; sit lateat, quae putant suo se solum arbitrio dirigi; quia se sentiunt praeter coactionem proprio appetitu moveri. Quia enim non impelluntur, nequaquam intelligunt quod diriguntur, et nesciunt se habere coram praecedentem ut ordinentur, quia non sentiunt retrorsum impellentem ut praecipitentur. De aliis modis divinae gubernationis non multa hic disputare volumus, quia per se magis patent, nec tantam quaestionem adducunt. ngelorum hoc auctoritas angelos, archangelos, principatus, potestates, virtutes, dominationes, thronos, cherubim, et seraphim, ut addito homine denarius consummaretur perfectionis coelestis. Non enim ut quidam putant conditio hominis ita ad restaurationem angelorum provisa est, quasi homo non fuisset factus, nisi angelus cecidisset; sed idcirco ad restaurandum et supplendum lapsorum angelorum numerum factus homo dicitur; quia cum homo post