comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& mirabilis ordo psalmoꝵ. nume¬
to quidem mystico terminatꝰ. s sacris
uirtutib infinitus. solumm᷑ illi ad
dimeusum cognitus. qui arenam maris.
pluurarum guitas. creaturarũ om̃ium
naturas dinumerabili quantitate com¬
plectitur. S quamuis a nobis ex toto
comprehendi nͣ possit. tam̃ utilit̾ que¬
ritur. quia ꝑscrutatus semꝑ copiosior
inuenitur. Quanta enim adhuc hinc
noua dicenda sunt. quantoꝵ fidelium
ingenia usq ad finem scłi curiosa sedu¬
litate laborabunt. S tamen ista ueritas
tunc plenissime dinoscenda est. qͣndo
ipse dñs contemplationem suam pre¬
starc dignabitur. Hic autem totus
ordo psalmoꝵ quantum humanum
ingenium inuestigare preualuit. du¬
plici mysterio noscitur. eẽ. decursus
Primum sicut auctoritate patrum
dictum est. noui & ueteris testam̃ti
sacramenta complectitur. Septem qͥp¬
pe decade referuntur ad salbatum.
quod ad primam illam ꝑtinet sine
dubitatione culturam. Octo uͦ nr̃o tẽ¬
pori deputantur. qui resurrectionem

Expanded text:
 mirabilis ordo Psalmorum, numero quidem mystico terminatus, sed sacris virtutibus infinitus; solummodo illi ad dimensum cognitus, qui arenam maris, pluviarum guttas, creaturarum omnium naturas dinumerabili quantitate complectitur. Sed quamvis a nobis ex toto comprehendi non possit, tamen utiliter quaeritur, quia perscrutatus semper copiosior invenitur. Quanta enim adhuc hinc nova dicenda sunt, quantorum fidelium ingenia usque ad finem saeculi curiosa sedulitate laborabunt. Sed tamen ista veritas tunc plenissime dignoscenda est, quando ipse Dominus contemplationem suam praestare dignabitur. ordo psalmorum, quantum humanum ingenium investigare praevaluit, duplici mysterio noscitur esse decursus. Primum, sicut auctoritate Patrum dictum est, Novi et Veteris Testamenti sacramenta complectitur. Septem quippe decades referuntur ad Sabbatum, quod ad primam illam pertinet sine dubio culturam: octo vero depori deputantur, qui resurrectionem
Abbreviated transcription (Latin):
competenter edocuit. tamquã bonus ma¬
gister scda parte conuersus unumquemq
fidelium monet. ut confidentiam suam
ponat semꝑ in dño. & in ea cunctis scłis
ꝑseueret. In hoc mundo enim licet sꝑari.
illic autem desiderata premia contueri.
Nam scłm. interdum mundum istum
significat. interdum illud regnum dnͣi
quod credimus. eẽ. uenturum. Dicit enĩ
ex hoc nunc. id ẽ a presenti tempore usq
ad eternitatem futuram. cum unum
scłm erit & uicissitudo temporum ini
unitatem ꝑpetuam felicit̾ immutatur.

Expanded text:
competenter edocuit, tanquam bonus macompetenter edocuit, tanquam bonus magister secunda parte conversus, unumquemque fidelium monet ut confidentiam suam ponat semper in Domino, et in ea cunctis saeculis perseveret. In hoc enim mundo licet sperare, illic autem desiderata praemia contueri. Nam saeculum interdum mundum istum significat, interdum regnum illud Domini quod credimus esse venturum. Dicit enim, ead aeternitatem futuram: cum unum saeculum erit et vicissitudo temporum in unitatem perpetuam mutabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
suum in contemptum minime ꝓsilisse.
neq suos elatos oculos dicit. quia maxime
paruuli hoc faciunt. qui parentes suos
contempnere furiosa uoluntate p̾sumunt.
Nam a&e ipsa comparatio posita in malo
potest accipi. qmͣ ablactatus infans suꝑ
matren exaltat animã suam. quando ma¬
millas eiꝰ manib lacerare p̾sumit. & uagi¬
tib atq flerib agit. ut eiꝰ indignatio pos¬
sit agnosei. Deinde sequitur penalis illa
condicio. ut si fecit ea quȩ suꝑius dirit a
dño ꝓiciatur. quemadiodum ab lactatꝰ
infans inaternis uberib ꝓbatur excludi
Nam ut hunc psilmum ad uirtutem paci¬
entiȩ atq humilitatis ut dictum est intel¬
ligamus. eẽ. ꝓlatum: subiecit. Speret isrł
in dño. ex hoc nunc & usq in scłm. ne pre¬
ceps desperatio nr̃a ablactatis infantibus
merito comparata uideatur. S peret
isrł in dño. ex hoc nunc & usq in scłm. Postꝙ̃.
humilitatem & mansuetudinẽ sequendam

Expanded text:
suum in contemptum minime prosiliisse; suum in contemptum minime prosiliisse; neque suos elatos oculos dicit, quia maxime parvuli hoc faciunt, qui parentes suos contemnere furiosa voluntate praesumunt. Nam et ipsa comparatio posita in malo potest accipi: quoniam ablactatus infans super matrem exaltat animam suam, quando mamillas ejus manibus lacerare praesumit, et vagitibus atque fletibus agit, ut ejus indignatio possit agnosci. Deinde sequitur poenalis illa conditio, ut si fecit ea quae superius dixit, a Domino projiciatur, quemadmodum ablactatus infans maternis uberibus probatur excludi. Nam ut hunc psalmum ad virtutem patientiae atque humilitatis ut dictum est intelligamus esse prolatum, subjecit, Speret Israel in Domino, ex hoc nunc et usque in saeculum: ne praeceps desperatio nostra ablactatis infantibus merito comparata videatur. Vers. 5. Speret Israel in Domino, ex hoc nunc et usque in saeculum. Postquam humilitatem et mansuetudinem sequendam
Abbreviated transcription (Latin):
bues in animã mea᷑. More dictum ẽ hu¬
manitatis. Ipsi enim nobis ponunꝰ pȩnã.
quando de aliqua causa iuste confidimus.¬
d̾s mͣs si feci istud. si est iniquitas in mani¬
b meis. si reddidi retribuentib mͥ mala.
decidam merito ab inimicis meis manis.
S hinc ordo nobis uerboꝵ faciendus ẽ. ut
uersus huius decarminata contertio ipsa
se magis exponere uideatur. si nͦ humiliter
sentiebam. sicut ablactatus suꝑ matrem
suam. s exaltaui animam mea. Sequitur
compensatiua condicio. ita retribues in ani¬
mam mea̾. Ita dum dicitur. illud significat᷑.
ut si ego te p᷑sumpsi ꝯtempnere. tu me
merito uidearis abicere. Suie sic forsitan
accipi debet. ut psalmus iste contra illos
uideatur. eẽ. ꝓlatus. qui in aliquib tribu¬
lationib atq aduersitatib constituti im¬
pacienter agunt. & nolunt remedia susti¬
nere diuina. Contra hec itaq dicit humi¬
lis & fidelis. quia differebatur audiri cor

Expanded text:
bues in animam meam. More dictum est hubues in animam meam. More dictum est humanitatis. Ipsi enim nobis ponimus poenam, quando de aliqua causa juste  ed., jutas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam merito ab inimicis meis inanis . Sed hic ordo nobis verborum faciendus est, ut versus hujus decarminata contextio ipsa se magis exponere videatur. Si non humiliter sentiebam, sicut ablactatus super matrem suam, sed exaltavi animam meam. Sequitur compensativa conditio, ita retribues in animam meam. Ita dum dicitur, illud significatur, ut si ego te praesumpsi contemnere, tu me merito videaris abjicere. Sive sic forsitan accipi debet, ut psalmus iste contra illos videatur esse prolatus qui in aliquibus tribulationibus atque adversitatibus constituti, impatienter 450 agunt, et nolunt remedia sustinere divina. Contra haec itaque dicit humilis et fidelis, quia differebatur audiri, cor
Abbreviated transcription (Latin):
transeat. ne cius substaritia in teneritudi¬
ne quadam relicta mollescat. S tunc qua
puritate. quo desiderio. qua gra matrem
querit. ut animo ipsius ad lamenta per¬
moto: eius penȩ doleatur amissio. Hoc desi¬
derium. hoc uotum ꝓpħa sibi comparans
ostendit. quanta spes. quanta simplicitas.
quantus debeat. eẽ. ardor in dño. Ablactati
cium dicuntur. qui sunt a lacte ꝓhibiti.
Et merito talis facta est comparatio. quia
sicut infantes ubera materna sugunt. ita
fideles pariuuili scripturȩ diuinȩ simplicita¬
te nutriuntur. donec p̃parentur ad solidũ
cibum. dicente apło. Non potui loqui uob̾
quasi spiritalib s quasi carnalib lamquã
pariuilis in xp̃o lac uobis potum dedi. nͨ
escam: Nec uacat quod addidit suꝑ matrẽ¬
suam: dum adhuc teneri sunt. supraube¬
ra materna portantur. Ipsis enu grauior
est consuetudo subtracti cibi. qui se escis
aliis nesciunt consolari. Addidit. Ita retri¬

Expanded text:
transeat: ne ejus substantia in tenerituditranseat: ne ejus substantia in teneritudine quadam relicta mollescat. Sed tunc qua puritate, quo desiderio, qua gratia matrem quaerit, ut animo ipsius ad lamenta permoto ejus pene doleatur amissio. Hoc desiderium, hoc votum propheta sibi comparans, ostendit quanta spes, quanta simplicitas, quantus debeat esse ardor in Domino. Ablactati enim dicuntur qui sunt a lacte prohibiti. Et merito talis facta est comparatio: quia sicut infantes ubera materna sugunt, ita fideles parvuli Scripturae divinae simplicitate nutriuntur, donec praeparentur ad solidum cibum, dicente Apostolo: Non potui loqui vobis quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus; tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Nec vacat quod addidit, super matresuam, dum adhuc teneri sunt, et supra ubera materna portantur. Ipsis enim gravior est consuetudo subtracti cibi, qui  ed., quia se escis aliis nesciunt consolari. Addidit, ita retri
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sc̃i uiri exaltant animas suas. qͣndo
eas contendunt ad diuinas p̾dicationes
erigere. Quemadmodum enim aut de
da trinitate possumus aliquid intelligere.
aut salubriter de beata incarnatione senti¬
re. nisi cum magna humilitate animam
nr̃am leuauerimus ad dnm̃. Nam licere
animam ad suꝑna se tendere. testis eͦ aliꝰ
psalmꝰ ubi dictum est. Ad te leuaui animã
meam. In illis cium reb animam leuari
sas est. unde uiuat. unde floreat. unde cȩ¬
lesti pane pascatur. In istis autem exquisi¬
tionib prauis. & infelici doctrina turgen¬
tib cxaltari nͨ decet animam. ubi mortem
repperit. infernum subit. & eterna infeli¬
citate dampnatur. Adiecit decoram nimis
& subtilissimam comparationem. ut ita se
dnm desiderasse dicat. sicut ablactatus suꝑ
matrem suam. Consuetudo est enim par¬
uuli quocies ad alios cybos ȩtate crescente
s̃paratur. lac illi quo solebat uesci a pia ma¬
tre denegari. quatinus ad solidiores cibos

Expanded text:
Nam sancti viri exaltant animas suas, quando Nam sancti viri exaltant animas suas, quando eas contendunt ad divinas praedicationes erigere. Quemadmodum enim aut de sancta Trinitate possumus aliquid intelligere, aut salubriter de beata incarnatione sentire, nisi cum magna humilitate animam nostram levemus ad Dominum? Nam licere animam ad superna se tendere, testis est alius psalmus ubi dictum est: Ad te levavi animam meam . In illis enim rebus animam levari fas est, unde vivat, unde floreat, unde coelesti pane pascatur. In istis autem exquisitionibus pravis et infelici doctrina turgentibus exaltari non decet animam, ubi mortem reperit, infernum subit, et aeterna infelicitate damnatur. Adjecit decoram nimis et subtilissimam comparationem, ut ita se Dominum desiderasse dicat, Sicut ablactatus super matrem suam. Consuetudo est enim parvuli, quoties ad alios cibos aetate crescente praeparatur, lac illi quo solebat vesci a pia matre denegari, quatenus ad solidiores cibos
Abbreviated transcription (Latin):
retribues in animam meam. Nunis oͥ¬
petenter dictum ẽ si nͨ humilit̾ sentidi
quia summũ sapientiȩ genus ẽ. nͨ ꝑ elu¬
onem sibi aliquid ꝑsuadere. s deuoto
animo sentire quod expedit. Monet gͥ
scripturas diuinas simplici ac puro cordt
se fuisse meditatum. nͨ ut arriani. man¬
chei. donathistȩ fecerunt. & ceteri quia
uera religione diuisi sunt. Illi enim si
humiliter sentire uoluissent. suam nͦ
eligerent defendere prauitatem. s ad de¬
tores uerissimos & scissimos uenientes.
fidi rectȩ intelligentiam ꝑciꝑe meruiseis
Iste gͦ se dicit humiliter sensisse. quemal¬
modum ammonet apłs. Noli altum sie¬
re. s time. Et alibi in psalmo: Non la¬
bitauit in medio domus meȩ faciens sup¬
bram. Iterumq contra hoc uicium orans
ani deposcit auxilium dicens: Non uend
mͥ pes suꝑbiȩ. Sequitur. S cxaltaui aninꝰ
meam. Hic negat exaltatam animam sil.
id est in suꝑbiȩ culmen euectam. ubi as¬
cendere ruinosum est. ꝓmouere ꝑiculĩ

Expanded text:
meam. Nimis competenter edictum est, Si non humiliter sentiebam, quia summum sapientiae genus est non per elationem sibi aliquid persuadere, sed devoto animo sentire quod expedit. Monet ergo Scripturas divinas simplici ac puro corde se fuisse meditatum, non ut Ariani, Manichaei, Donatistae fecerunt, et caeteri qui a vera religione divisi sunt. Illi enim si humiliter sentire voluissent, suam non eligerent defendere pravitatem; sed ad doctores verissimos et sanctissimos venientes, fidei rectae intelligentiam peIste ergo se dicit humiliter sensisse, quemadmodum monet Apostolus: Noli altum sapere, sed time ; et alibi in psalmo: Non habitabit in medio domus meae faciens superbiam ; iterumque contra hoc vitium orans, Domini deposcit auxilium, dicens: Non veniat mihi pes superbiae . Sequitur, sed exaltavi animam meam. Hic negat exaltatam animam suam, id est in superbiae culmen evectam, ubi ascendere ruinosum est, promovere periculum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa uetat uiciosa. confitetur om̃ino lau¬
danda. Quȩ sigura dicitur anastrophe.
quando respuendo contrariam partem
illa uult intelligi. quȩ monita diuina
iusserunt. Dicit cnuim nͨ. eẽ. exaltatum
cor suum. quod factum est a pharaone.
quando p̾sumens in innumerositate
gentis suȩ hebreos deuotissimos ꝑ moysen
tociens ꝓhibitus crudeliter affligebat.
Sequitur. Neq elati sunt oculi mei.
Elati sunt oculi diuitis illiꝰ qui in
euugło legitur horrea sua parua cogitas¬
se destruere. & ad copiam congregandam
ingentia fabricare uoluisse. Addidit. U
ambulaui in magnis. Ambulauit in
magnis pilatus. qui dixit dño saluatori.
Nescis quia potestatem habeo dimitten¬
di te. & potestatem habeo crucifigendi te
Ad postremum subiunxit. ad cumulũ.
neq in mirabilib suꝑ me. Ambulauit
esse redimendum. ut precio mercaret᷑.
quod eiꝰ merita non habebant. Sic dum
talia negat. illa dantur intelligi. que du

Expanded text:
propheta negat vitiosa, confitetur omnino laupropheta negat vitiosa, confitetur omnino laudanda. Quae figura dicitur anastrophe, quando respuendo contrariam partem, illa vult intelligi quae monita divina jusserunt. Dicet enim non esse exaltatum cor suum, quod factum est a Pharaone, quando praesumens in numerositate gentis suae, Hebraeos devotissimos per Moysen toties prohibitus, crudeliter affligebat. Sequitur, neque elati sunt oculi mei. Elati sunt oculi divitis illius qui in Evangelio legitur horrea sua parva cogitasse destruere, et ad copiam congregandam ingentia fabricare voluisse. Addidit, neque ambulavi in magnis. Ambulavit in magnis Pilatus, qui dixit Domino Salvatori: Nescis quia potestatem habeo dimittendi te, et potestatem habeo crucifigendi te . Ad postremum subjunxit ad cumulum, neque in mirabilibus super me. Ambulavit esse redimendum, ut pretio mercaretur quod ejus merita non habebant. Sic dum talia negat, illa dantur intelligi quae Domino
Abbreviated transcription (Latin):
qui se exaltat humiliabitur. & qui se hu¬
niliat craltabitur. Que sententia rerũ
summas utrasq complectitur. In suꝑ¬
bia enim designat diabolum. in humi
toꝵ. & quid desiderare debeant homines
& quid eos refugere competat euident᷑
mansuetudinem docens ppłm utiq xp̃i¬
anum penam sibi grauissimam ponit.
si mandata diii nͨ cum summa humili¬
tate susceperit. Scdo conuersꝰ hortatur
isrł ut iugiter speret in dño. quatinus
tali spe roborata. cunctas aduersitates
scłi tolerare preualeat.
ambulaui in magnis. neq in
mirabilib suꝑ me. Ialiter hic hypoteticꝰ
sylogismus enascitur. si nͨ est exaltatum
cor meum. neq elati sunt ocłi mei. a
suꝑbia scilicet reddor alienus: at tamen
non est exaltatum cor meum neq elati
sunt oculi mei. Asuꝑbia gͥ reddor aliemꝰ.
Nunc reliqua ꝑscrutemur. Psalmus hic
humilitatem quidem pͣdicat. temperan¬
tiam docet. pacientiam monet. s cum

Expanded text:
qui se exaltat humiliabitur, et qui se huqui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur . Quae sententia rerum summas utrasque complectitur. In superbia enim 449 designat diabolum, in humiltorum, et quid desiderare debeant homines, et quid eos refugere competat, evidentemansuetudinem docens populum utique Christianum, poenam sibi gravissimam ponit, si mandata Domini non cum summa humilitate susceperit. Secundo conversus, hortatur Israel ut jugiter speret in Domino; quatenus tali spe roborata, cunctas adversitates saeculi tolerare praevaleat. ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me. Taliter hic hypotheticus syllogismus enascitur. Si non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei, a superbia scilicet reddor alienus; attamen non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei: a superbia igitur reddor alienus. Nunc reliqua perscrutemur. Psalmus hic humilitatem quidem praedicat, temperantiam docet, patientiam monet. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
olliciti sensus agricolȩ dum curus
aratris campoꝵ pinguium densa
ꝓciderit. cultisq arius semina fecunda
cominiserit. arboreum culmen solatori¬
is cantib lȩtus ascendit. exindeq iu-¬
mentis sius frondea pabula ramorum
desecationib subministrat: ut quȩ labor
assiduȩ seminationis addixerat. copiosa cõ¬
mestione reficiat. Sic ꝓpħa penitentiȩ la¬
borib ꝑactis spiritalium graduum as¬
censione subuectus. suauia canticoꝵ nobis
alimenta transmittit. Totus enim hic
psalmus de mansuetudine atq humilitate
cantatur. Eoq fit. ut quos labor p̃misse
confessionis afflxerat. głose deuotionis
dulcedo reficiat. Suscipiamus itaq trans¬
missum cibum. & tanti muneris dona
gustemus. atq utinam boues simus. qͥ
agrum dñi nr̃i sulcis regularib exaremꝰ.
Memento autem quod totus hic psalmꝰ
ut dirimus ad suꝑbiam ꝑtinet destruen¬
dam. & humilitatem modis om̃ib edifi¬
candam. sicut & dñs in euu̾gło dicit: Ois

Expanded text:
olliciti sensus agricolae dum curvis aratris camporum pinguium densa prosciderit, cultisque arvis semina fecunda commiserit, arboreum culmen solatoriis cantibus laetus ascendit, exinde jumentis suis frondea pabula ramorum desecationibus subministrat; ut quae labor assiduae seminationis addixerat, copiosa comestione reficiat. Sic propheta, poenitentiae laboribus peractis, spiritualium graduum ascensione subvectus, suavia canticorum nobis alimenta transmittit. Totus enim hic psalmus de mansuetudine atque humilitate cantatur; eoque fit, ut quos labor praemissae confessionis afflixerat, gloriosae devotionis dulcedo reficiat. Suscipiamus itaque transmissum cibum, et tanti muneris dona gustemus: atque utinam boves simus qui agrum Domini nostri sulcis regularibus exaremus! Memento autem quod totus hic psalmus ut diximus ad superbiam pertinet destruendam, et humilitatem modis omnibus aedificandam, s
Abbreviated transcription (Latin):
mine seba filius bochri uir iemineus: & cẽcinit buccina
& ait. Non est nobis pars in dauid: neq hereditas
in filio isai. Redi in taber nacłatua uirisrł. et sẽparatus est
omis isrł a dauid: secutusq est seba filiũ bochri. Uiri
autem iuda adheserunt regi suo:a iordane usq ierłm.
sumiq uenisset rex in domũ suam ierłm: tulit decem mu¬
lieres concubinas quas dereliquerat ad custodiendam
domũ. & tradidit eas in custodiam. alim̃ta eis p̃bens. Et ñ
est ingressus ad cas: s erant clausȩ usq ad diem mortis

Expanded text:
mine Seba, filius Bochri: vir Jemineus: et cecinit buccina, mine Seba, filius Bochri: vir Jemineus: et cecinit buccina, et ait: Non est nobis pars in David, neque hereditas in filio Isai vir in tabernacula tua Israhel et separatus est omnis Israhel a David secutusque est Seba filium Bochri viri autem Iuda adheserunt regi suo a Iordane usque Hierusalem cumque venisset rex in domum suam Hierusalem tulit decem mulieres concubinas quas dereliquerat ad custodiendam domum et tradidit eas in custodiam alimenta eis praebens et non est ingres
Abbreviated transcription (Latin):
berzellai Et benedixit ci: & ille reuersus est in locũ suum
Raysiuit gͦ rex in galgalã: & camaã cũ eoc
Omnis autem popls iuda tͣnsduxerat regẽ: & mecdia tantũ
pars affuerat de popło isrł. Itaq om̃s uiri isrł c̃currentes
ad regem: dixerunt ei. Quare te furati sunt fratres nr̃i
uiri iuda: & transduxert̃ regem & domũ eiꝰ iordanẽ. om̃sq
uros dauid cum eo: Et respondit omnis uir auda: ad ui¬
rosisrł. Q uia ꝓpior michi est rex. Cur irasceris super hac
ree Numquid comedimꝰ aliquid ex rege: aut munera nob̃
dara sunt : Et respondit uir isrł ad uiros uida: & ait. De¬
cem partib maior ego sum apud regem: & pͥmogenitus¬
ego sumt magisq ad me ꝑtinet dauid quam ad tẽ. Cur
michi fecisti iniuriam. & non michi nunciatũ est pͥori
ut reducerẽ regem meũ: Durius. autem responderunt
uri iudat uiris isrł. Accidit quoq ut ibi eẽt uir belial no¬

Expanded text:
Berzelai, et benedixit ei: et ille reversus est in locum suum. Berzelai, et benedixit ei: et ille reversus est in locum suum. Transivit ergo rex in Galgala, et Chamaam cum eo. Omnis autem populus Juda transduxerat regem, et media tantum pars adfuerat de populo Israel. Itaque omnes viri Israel concurrentes ad regem dixerunt ei: Quare te furati sunt fratres nostri viri Juda, et transduxerunt regem et domum ejus Jordanem, omnesque viros Daros Israel: quia mihi propior est rex: cur irasceris super hac re? numquid comedimus aliquid ex rege, aut munera nobis data sunt? Et respondit vir Israel ad viros Juda, et ait: Decem partibus major ego sum apud regem, magisque ad me pertinet David, quam ad te: cur fecisti mihi injuriam et non mihi nunciatum est priori, ut reducerem regem meum? Durius autem responderunt viri Juda viris Israel. Accidit quoque ut ibi esset vir Belial, no
Abbreviated transcription (Latin):
moraretur in castris. Fuit quippe uir diues nimis. Dixit
itaq rex ad berzellai. Ueni mecũ: ut requiescas secure me¬
cum in ierłm. Et ait berzellai ad regem. Quot sunt dies
annorũ uitȩ meȩ. ut ascendam cũ rege ierłm : Octogena¬
rius sum hodie. Nunquid uigent sensus mei. ad discer¬
nendum suaue aut amarũ: Aut delectare potest ser¬
uũ tuũ cib & potus̾ uel audire ultra possũ uocẽ cantoꝵ.
atq cantricũ: Quare seruus tuus sit onem dño meo re¬
gi: Paululũ ꝓcedam famulus tuus abiordane tecũ: nec in¬
tuus. & moriar in eiuitate mea: & sepeliar iuxta sepulehrs̃
patris mei & matris meȩ. Est autẽ seruus tuus chamaam
ipse uadat tecũ dñe mi rer: & fac ei quod tibi bonũ uidecur:¬
Dix̃q rex. Mecũ tͣnscat chamaãm & ego faciã ei quicquid ⁊
placuerit: & omne qͦd petieris ame impet̾bis. Cũq tnsisset
uniuersus popłs & rex iordanem : restitit & osculatꝰ est rex

Expanded text:
moraretur in castris: fuit quippe vir dives nimis. Dixit moraretur in castris: fuit quippe vir dives nimis. Dixit itaque rex ad Berzellai veni mecum ut requiescas secure mecum in Hierusalem et ait Berzellai ad regem quot sunt dies annorum vitae meae ut ascendam cum rege Hierusalem octogenarius sum hodie numquid vigent sensus mei ad discernendum suave aut amarum aut delectare potest servum tuum cibus et potus vel audire ultra possum vocem cantorum atque cantricum quare sergi? paululum procedam famulus tuus ab Jordane tecum, nec intuus, & moriar in ciuitate mea, & sepeliar iuxta sepulchrū patris mei. & matris meæ. Est autem seruus tuus Chamaan: ipse vadat tecum, Domine mi Rex, & fac ei quod tibi bonum videturi rex: Mecum transeat Chamaam, et ego faciam ei, quicquid tibi placuerit, et omne quod petieris a me, impetrabis. Cumque transisset universus populus et rex Jordanem, restitit, et osculatus est rex
Abbreviated transcription (Latin):
Domine mi rex: seruus meus contempsit me. Dix̃q ei ego fa
mulus tuus. ut sterneret michi asinũ: & ascendens abirẽ
cum rege. Claudus enĩ sum seruus tuus. Insuꝑ & accusauit
me seruũ tuũ: ad te dñm meũ regem. Tu autem dñe mi
rex sicut angłs dei: fac qd̃ placitũ est tibi. Neq enĩ fuit
domus patris mei nisi morti obnoxia: dño meo regi. Tu
autem posuisti me seruũ tuũ: int̾ conuiuas mensȩ tuȩ.
Quid gͥ habeo iustȩ quȩrelȩ: aut quid possum ultͣ uoci¬
ferari ad regem: Ait gͦ ei rex. Quid ultra loqueris: fixũ
est quod locutus sum: tu & siba diuidite possessiones.
Responditq mifiboseth regi. Etiã cuncta accipiat: post ꝗͣ
reu̾sus est dominꝰ meus rex pacifice in domũ suã.qmr
de rogelim transdux̃ regem iordanẽ: paratus etiam ultͣ
fluuiũ ꝓsequi eum. Erat autem berzellaĩ galaadites senex
ualde: id est octogenariꝰ: Et ipse p̃buit alimenta regi: cũ

Expanded text:
domdommulus tuus, ut sterneret mihi asinum, et descendens abirem cum rege: claudus enim sum servus tuus. Insuper et accusavit me servum tuum ad te dominum meum regem: tu autem domine mi rex, sicut angelus Dei es, fac quod placitum est tibi. Neque enim fuit domus patris mei nisi morti obnoxia domino meo regi: tu autem posuisti me servum tuum inter convivas mensae tuae: quid ergo habes justae querelae? aut quid possum ultra vociferari ad regem? Ait ergo ei rex; Quid ultra loqueris? fixum est quod locutus sum: tu et Siba dividite possessiones. Responditque Miphiboseth regi: Etiam cuncta accipiat, postquam reversus est dominus meus rex pacifice in domum suam. Berens de Rogelim, traduxit regem Jordanem, paratus etiam ultra fluvium prosequi eum. Erat autem Berzelai Galaadites senex valde, id est, octogenarius, et ipse praebuit alimenta regi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
neq memineris iniuriarũ seruitui in die qua egressus es do¬
mine mi rex de ierłm: neq ponas rex in corde tuo. Agnosco
eñĩ seruus tuus peccatum meũ. & idcirco hodie pͥmus ue¬
ni de omni domo ioseph: descendiq in occursum dm̃
mei regis.¬
espondens uero abisai fi¬
lius saruiȩ: dixit. Numquia Ihis uerbis non occidetur
semei qui maledix̃ xp̃o dñie Et̃ ait dauid. Quid michi ⁊
uobiꝰest filii sariue : Cur efficimini michi hodie in sathaii:
Ergone hodie intficietur uir in isrł : An ignoro hodie
me factũ regem suꝑ isrł : Et ait rex semei. Nonmorieris. Iu¬
rauitq ei. Alifiboseth qͦ: filiꝰ ionathe descendit in occursum
regis. inlotis pedib. & intonsa barba: uestesq suas non la¬
uerat a die qua egressus fuerat rex. usq ad diẽ reuersio¬
nis eius in pace. Cumq ierłm occurrisset regi:dix̃ ei rex.
Quare non uenisti metũ mifiboseth: Qui respondens ait.

Expanded text:
neque memineris iniuriam servi tui in die qua egressus es doneque memineris iniuriam servi tui in die qua egressus es domine mi rex de Hierusalem neque ponas rex in corde tuo agnosco enim servus tuus peccatum meum et idcirco hodie primus veni de omni domo Ioseph descendique in occursum domini mei regisespondens vero Abisai filius Sarviae dixit numquid pro his verbis non occidetur Semei quia maledixit christo Domini et ait David quid mihi et vobis filii Sarviae cur efficimini mihi hodie in Satan ergone hodie interficietur vir in Israhel an ignoro hodie me factum regem super Israhel et ait rex Semei non morieris iuravitque ei Mifiboseth quoque filius Saul descendit in occursum regis inlotis pedibus et intonsa barba vestesque suas non laverat a die qua egressus fuerat rex usque ad diem reversionis eius in pace cumque Hierusalem occurrisset regi dixit ei rex quare non venisti mecum Mifiboseth qui respondens ait
Abbreviated transcription (Latin):
meũ ⁊ caro mea uos. Qre nouissimi reducitiꝰ regẽ : Et amase dici¬
te. sine os meũ es ⁊ caro mea: hec faciat michi deus ⁊ hec addat:
si non magister miliciȩ fueris coram me omni tempore ꝑ
ioab. Et inclinauit cor omniũ uirorũ iuda: qͣsi coruiri unius
Aliseruntq ad regem dicentes. Reu̾tere tu. & om̃s serui
tui. Et reuersus est rex: & uenit usq ad iordanẽ. Et̃ omnis iu¬
da uenit in galgala ut occurreret regi: & tͣnsduceret
eũ iordanẽ. fẽstinauit autẽ semei filius ierã filii iemini.
de bahurim. & descendit cum uiris iuda in occursũ regis
dauid cũ mille uiris de beniamin: & siba puer de domo
saul & quindecĩ filii eiꝰ. ac urginti serui erant cũ eo. Et ir¬
rumpentes iordanẽ ante regem. tͣnsierunt uada. ut tͣns¬
ducerent domũ regis: & facerent iuxta uissionẽ eius. Se¬
mei autem filius iera ꝓstratus corã rege. cũ iam tͣnsisset ior¬
danem: dix̃ ad eum. Ne reputes mͥ dñemi iniquitatem:

Expanded text:
issimi reducitis regem? Et Amasae dicite: Nonne os meum es, et caro mea? Haec faciat mihi Deus, et haec addat, si non magister militiae fueris coram me omni tempore pro Joab. Et inclinavit cor omnium virorum Juda, quasi viri unius: miseruntque ad regem dicentes revertere tu et omnes servi tui et reversus est rex et venit usque ad Iordanem et Iuda venit in Galgala ut occurreret regi et transduceret eum Iordanem festinavit autem Semei filius Gera filii Iemini de Baurim et descendit cum viris Iuda in occursum regis David cum mille viris de Beniamin et Siba puer de domo Saul et quindecim filii eius ac viginti servi erant cum eo et inrumpentes Iordanem ante regem transierunt vada ut transducerent domum regis et facerent iuxta iussionem eius Semei autem filius Gera prostratus coram rege cum iam transisset Iordanem dixit ad eum ne reputes mihi domine mi iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ad chusi. Est ne pax puero absalon: Cui respondit chusi:
fiãt inquit sicut puer inimici dñi mei regis: & uniu̾si qui c̃¬
surgunt aduersũ eum in malũ. Contristatus itaq rex ascen¬
ddit cenaculũ portȩ & fieuit: & sic loquebat᷑ uadens. fili mi
absalon absalon fili mi. quis michi tribuat ut ego moriar
ꝑteꝰ Absalon filimi: fili mi absalonxxxi
Uiiciatum est autẽ ioab quod rex fleret: & lugeret fi¬
lium suũ. Et uersa est uictoria in die illa: in luctũ omni po¬
pło. Audiuit enĩ popłs in die illa dici: dolet rex suꝑ filio
suo. Et declinabat popłs in die illa ingredi ciuitatẽ: quo¬
mͦ declinare solet popłs u̾suᷤ: sugienꝰ de p̃lio. Porro rex oꝑu¬
it caput suũ: & clamabat uoce magna. Fili mi absalon:
absalon fili mi fili mi. Ingressus gͦ ioab ad regẽ in domũ:

Expanded text:
ad Chusi: Estne pax puero Absalon? Cui respondens Chusi, ad Chusi: Estne pax puero Absalon? Cui respondens Chusi, Fiant, inquit, sicut puer, inimici domini mei regis, et universi qui consurgunt adversus eum in malum. Contristatus itaque rex, ascendit coenaculum portae, et flevit. Et sic loquebatur, vadens: Fili mi Absalon, Absalon fili mi: quis mihi tribuat ut ego moriar pro te, Absalon fili mi, Fili mi Absalon? Nunciatum est autem Joab quod rex fleret, et lugeret filium suum et versa est victoria in die illa in luctum omni populo audivit enim populus in die illa dici dolet rex super filio suo et declinabat populus in die illa ingredi civitatem quomodo declinare solet populus versus et fugiens de proelio porro rex operuit caput suum et clamabat voce magna fili mi Absalom A
Abbreviated transcription (Latin):
minem alterũ currentẽ: & uociferans in culmine: ait. Ap¬
paret michi alt̾ homo currens solus. Dix̃q rex. Et iste bo¬
nꝰ est nunciꝰ. Speculator autẽ. contemplor ait cursum pͥoris:
quasi cursum achimaas filii sadoch. Et ait rex. uir bonꝰ ::
& nunciũ portans bonũ uenit: Clamans autẽ achimaas:
dix̃ ad regem. Salue rex. Et adorans regem coram eo ꝓnꝰ
in t̾ram: ait. Benedictus dñs deus tuus: qui conclusit hoĩes
qͥ leuauert manus suas. contra dñm meũ regẽ. Et ait rex.
Est ne par puero absalon: Dix̃q̃ achimaas. Uidi tumultũ
magnũ cum mitt̾ẽt ioab seruis tuus orex me seruũ tuũ:
nescio aliud. Ad quem rex. Transi ait: & sta hic. Cũq ille
tͣnsiret & staret. apparuit chusi: & ueniens ait. Bonũ ap¬
porto nunciũ. dnẽ mi rex. Iudicauit enĩ ꝓ te dñs hodie:
de manu omniũ qui surrexer̃t contra te. Dix̃ autẽ rex

Expanded text:
minem alterum currentem, et vociferans in culmine, ait: Apminem alterum currentem, et vociferans in culmine, ait: Apparet mihi alter homo currens solus. Dixitque rex: Et iste bonus est nuncius. Speculator autem, Contemplor, ait, cursum prioris, quasi cursum Achimaas filii Sadoc. Et ait rex: Vir bonus est: et nuncium portans bonum, venit. Clamans autem Achimaas, dixit ad regem: Salve rex. Et adorans regem, coram eo pronus in terram, ait: Benedictus Dominus Deus tuus, qui conclusit homines qui levaverunt manus suas contra dominum meum regem. Et ait rex: Estne pax puero Absalon? Dixitque Achimaas: Vidi tumultum magnum, cum mitteret Joab servus tuus, o rex, me servum tuum: nescio aliud. Ad quem rex, Transi, ait, et sta hic. Cumque ille transisset, et staret, apparuit Chusi: et veniens ait: Bonum apporto nuncium, domine mi rex: judicavit enim pro te Dominus hodie de manu omnium qui surrexerunt contra te. Dixit autem rex
Abbreviated transcription (Latin):
quia iudiciũ fecerit ei dñs de manu inimicorũ eius. Ad quẽ
ioab dixit. Non eris nunciꝰ bonus in hac die: sed nunciabis
in alia. hodie nolo te nunciare: filiꝰ enĩ regis est mortuus.
Et ait ioab chusi. uade ⁊ ñcia regi quȩ uidisti. Adorauit chu¬
si ioab & cucurrit. Rursum autem achimaas filius sadoch.
dix̃ ad ioab. Quid impedit si etiam ego currã post chusi:
Dix̃q ei ioab. Quid uis currere fili mi: Non eris bom nun¬
cii baiulus. Qui respondit. Quid enĩ si cucurrero: Et ait
ei. Curre. Currens gͦ achimaas ꝑ uiam compendii:transi¬
uit chusi. Dauid autẽ sedebat int̾ duas portas. Specula¬
tor uero qui erat in fastigio portȩ suꝑ murũ: eleuans ocu¬
los. uidit hominẽ currentẽ solũ. Et exclamans andicauit
regi. Dix̃q rex. Si solus est: bonũ est ñciũ in ore eius.
Proꝑante autẽ illo & accedente ꝓpiꝰ: uidit speculator ho¬

Expanded text:
quia judicium fecerit ei Deus de manu inimicorum ejus. Ad quem quia judicium fecerit ei Deus de manu inimicorum ejus. Ad quem Joab dixit: Non eris nuncius in hac die, sed nunciabis in alia: hodie nolo te nunciare, filius enim Et ait Joab Chusi: Vade, et nuntia regi quae vidisti. Adoravit Chusi Joab, et cucurrit. Rursum autem Ahimaas filius Sadoc dixit Joab: Quid impedit si etiam ego curram post Chusi? Dixitque ei Joab: Quid vis currere, fili mi? non eris boni nuntii bajulus. Qui respondit: Quid enim si cucurrero? et ait ei  Ms. tac. ei. Curre. Currens ergo Ahimaas per viam compendii, transivit Chusi. David autem sedebat inter duas: speculator vero, qui erat in fastigio portae sulos, vidit hominem currentem solum. Et exclamans indicavit regi: dixitque rex: Si solus est, bonus est nuncius in ore ejus. Properante autem illo, et accedente propius, vidit speculator ho
Abbreviated transcription (Latin):
animã meã audacter÷ nequaqu̾a hoc regẽ latere potuiss:
& tu stares ex aduerso. Et ait ioab. Non sicut tu uis:
s aggrediar eũ coram te. Tuli gͦ ioab tres lanceas in manu
sua: & infixit eas in corde absalon. Cunq adhuc palpitaret
herens quercui:. cucurrer̃t decẽ iuuenes armigeri ioab: & ꝑ
cutientes intfecerunt eũ. Cecit aũ ioab buccina & reti¬
nuit popłm ne ꝑsequeret᷑ fugientẽ isrł: uolens parcere
multitudim. Et tulert̃ absalon & proiecert̃ eũ in saltu in
foueam grandem: & cõportauerunt suꝑ eũ aceruũ lapi¬
dum magnũ nimis. Omĩs autẽ isrł: fugit in tab̾nacła sua.
IorRo absalon erexerat sibi cũ adhuc uiueret titulum:
qui est in ualle regis. Dixerat enim. Non habeo filiũ:
hoc erit monuñtũ nominis mei. Uocauit q titulũ noĩe
suo: & appellatur manus absalon usq ad hanc diem:¬
Achimaas autem filius sadochait. Currã & nunciabo regi:

Expanded text:
animam meam audacter nequaquam hoc regem latere potuisset animam meam audacter nequaquam hoc regem latere potuisset et tu stares ex adverso et ait Ioab non sicut tu vis sed adgrediar eum coram te tulit ergo tres lanceas in manu sua et infixit eas in corde Absalom cumque adhuc palpitaret herens ercutientes interfecerunt eum. Cecinit autem Joab buccina, et retinuit populum, ne persequeretur fugientem Israel, volens parcere multitudini. Et tulerunt Absalon, et projecerunt eum in saltu, in foveam grandem, et comportaverunt super eum acervum lapidum magnum nimis: omnis autem Israel fugit in tabernacula sua. Porro Absalon erexerat sibi, cum adhuc viveret, titulum qui est in Valle regis: dixerat enim: Non habeo filium, et hoc erit monimentum nominis mei. Vocavitque titulum nomine suo, et appellatur Manus Absalon, usque ad hanc diemAchimaas autem filius Sadoc, ait: Curram, et nunciabo regi,
Abbreviated transcription (Latin):
dauid: factaq est plaga magna in die illa uiginti miliũ.
fu̾it autẽ ibi p̃liũ disꝑsum suꝑ faciem omĩs t̾rȩ: & multo
plures erant quos saltus consũpserat de popło: quã hi quos
uorauerat gladius in die illo. Accidit autẽ ut occurreret
absalon seruis dauid sedens mulo.Cũq ingressus fuisset mu¬
lus subter condensam quercũ & magnã: adhesit capud eiꝰ
quercui: & illo suspenso int̾ cȩlũ & t̾ram. mulus cui sede¬
rat ꝑtͣnsiuit. Uidit autẽ hoc quispiam: & nunciauit ioab
dicens. Uidi absalon pendere de quercu.Et ait ioab uiro:
qui nunciauerat ei. Si uidisti. quare ñ confodisti eũ cũ
t̾ra: & ego dedissem tibi decẽ argenti siclos. & unũ balthe¬
um: Qui dix̃ ad ioab. Si appendereᷤ in manib meis mille
argenteos: nequaquã mitt̾em manũ meam in filiũ regis.
Audientib enim nobis p̃cepit rex tibi. & abiai & ethai di¬
cens: custodite michi puerũ absalon.S & si fecissem contͣ

Expanded text:
lium fuit autem ibi proelium dispersum super faciem omnis terrae et multo plures erant quos saltus consumpserat de populo quam hii quos voraverat gladius in die illa accidit autem ut occurreret Absalom servis David sedens mulo cumque ingressus fuisset mulus subter condensam quercum et magnam adhesit caput eius quercui et illo suspenso inter caelum et terram mulus cui sederat pertransivit vidit autem hoc quispiam et nuntiavit Ioab dicens vidi Absalom pendere de quercu et ait Ioab viro qui nuntiaverat ei si vidisti quare non confodisti eum cum terra et ego dedissem tibi decem argenti siclos et unum balteum qui dixit ad Ioab si adpenderes in manibus meis mille argenteos nequaquam mitterem manum meam in filium regis audientibus enim nobis praecepit rex tibi et Abisai et Ethai dicens custodite mihi puerum Absalom sed et si fecissem contra
Abbreviated transcription (Latin):
& filiarũ tuarũ. & animã uxorũ tuarũ. & animam coꝵ¬
cubinarũ tuarũ. Diligis odientes te: & odio habes diligen¬
tes te. Et ostendisti hodie: quia ñ curas de ducib tuis. & de
seruis tuis. Et uere cognoui modo. quia si absalon uiue¬
ret. & nos om̃s occubuissemꝰ: tunc placeret tibi. Nunc gͥ
surge & ꝓcede: & alloquens satisfac seruis tuis. Iuro enĩ
tibi ꝑ dñm:. qđ si non exieris. ne unus quidẽ remansurꝰ
sit tecũ nocte hac: & peiꝰ erit hoc tibi. quã omĩa ma¬
la quȩ uener̃t super te ab adolescentia tua usq in prȩ¬
sens. Surrex̃ gͦ rex. & sedit in porta. Et omni popło nun¬
ciatũ est: qđ rex sederet in porta. Uenitq uniu̾sa mul¬
titudo coram rege: isrł autem fugit in tabernacła sua.
Omĩs quoq popłs certabat: in cunctis tribub isrł dicens.
Rex liberauit nos de manu inimicorũ nr̃orũ: ipse salua¬
uit nos de manu philistinoꝵ: & nc̃ fugit de t̾ra ꝓpter

Expanded text:
tuarum et animam uxorum tuarum et animam concubinarum tuarum diligis odientes te et odio habes diligentes te et ostendisti hodie quia non curas de ducibus tuis et de servis tuis et vere cognovi modo quia si Absalom viveret et nos omnes occubuissemus tunc placeret tibi nunc igitur surge et procede et adloquens satisfac servis tuis iuro enim tibi per Dominum quod si non exieris ne unus quidem remansurus sit tecum nocte hac et peius erit hoc tibi quam omnia mala quae venerunt super te ab adulescentia tua usque in praesens surrexit ergo rex et sedit in porta et omni populo nuntiatum est quod rex sederet in porta venitque universa multitudo coram rege Israhel autem fugit in tabernacula sua omnis quoque populus certabat in cunctis tribubus Israhel dicens rex liberavit nos de manu inimicorum nostrorum ipse salvavit nos de manu Philisthinorum et nunc fugit de terra
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. Et erat cadauer eius ꝓiectum in itinere: asinus aũ
stabat iuxta illud: & leo stabat iuxta cadauer. Et ecce
uiri transeuntes uiderunt cadauer ꝓiectum in uia: &
leonem stantem iuxta cadauer. Et uenerunt et diuul¬
gauerunt in ciuitate: in qua ꝓpheta senex ille habita¬
bat. Quod cum audisset ꝓpħa ille qui reduxerat eũ de
uia: ait. Uir dei est qui in obediens fuit ori dñi: & tͣdidit
eum dñs leoni: & confregit eum & occidit. iuxta uerbũ
dñi quod locutus est ei.¬

Expanded text:
cidit et erat cadaver eius proiectum in itinere asinus autem cidit et erat cadaver eius proiectum in itinere asinus autem stabat iuxta illum et leo stabat iuxta cadaver et ecce viri transeuntes viderunt cadaver proiectum in via et leonem stantem iuxta cadaver et venerunt et divulgaverunt in civitate in qua prophetes senex ille habitabat quod cum audisset propheta ille qui reduxerat eum de via ait vir Dei est qui inoboediens fuit ori Domini et tradidit eum Dominus leoni et confregit eum et occidit iuxta verbum Domini quod locutus est ei
Abbreviated transcription (Latin):
domũ: ut comedas panẽ. Qui ait. Non possum reuerti
neq uenire tecũ. nec comedam panem nec bibam aquã
in loco isto: quia locutus est dominꝰ ad me in sermone¬
dñi dicens. Non comedes panem & non bibes ibi aquam:
sum similis tui: & angls locutus est michi in sermone dñi
dicens. Reduc eum tecum in domum tuam: & cõmedat
panem & bibat aquam. fefellit eum: & reduxit eũ secum.
Comedit gͦ panem in domo eiꝰ: & bibit aquam.Cumq
sederent ad mensam. factus est sermo dñi ad ꝓpħatii qͥ
reduxerat eum: & exclamauit ad uirum dei qui uene¬
rat de iuda: dicens. Hȩc dicit dñs. Quia inobediens fuistiz
tuus: & reuersus es & comedisti panem & bibisti aquam in-
loco. in quo p̃cepi tibi ne comederes panẽ neq biberes aꝗͣ:
ñ inferetur cadauer tuũ in sepulchrum patrum tuorũ.
Cũq comedisset & bibisset: strauit asinum suũ ꝓpħa quẽ
reduxerat. Qui cum abisset: inuenit eum leo in ura & oc¬

Expanded text:
domum ut comedas panem qui ait non possum reverti domum ut comedas panem qui ait non possum reverti neque venire tecum nec comedam panem nec bibam aquam in loco isto quia locutus est DominDomini, dicens: Non comedes panem, et non bibes ibi aquam, sum similis tui, et angelus locutus est mihi in sermone Domini, dicens: Reduc eum tecum in domum tuam, et comedat panem et bibat aquam. Fefellit eum et reduxit secum. Comedit ergo panem in domo ejus, et bibit aquam. Cumque sederent ad mensam, factus est sermo Domini ad prophetam qui reduxerat eum, et exclamavit ad virum Dei, qui venerat de Juda, dicens: Haec dicit Dominus: Quia inobediens fuisti in loco in quo praecepit tibi ne comederes panem neque biberes aquam non inferetur cadaver tuum in sepulchrum patrum tuorum cumque comedisset et bibisset stravit asinum prophetae quem reduxerat qui cum abisset invenit eum leo in via et oc
Abbreviated transcription (Latin):
ciem dñi. & reuersa est manꝰ regis ad eũ: & facta est sicut
prius fuerat. Locutꝰ est autẽ rex ad uirũ dei. Ueni mecũ
domũ ut prandeas: & dabo tibi munera. Responditq
uir dei ad regem. Si dederis michi mediam partẽ domꝰ¬
tuȩ non ueniam tecũ: nec comedam panem. neq bibã
ne dñi p̃cipientis: ñ cõmedas panem. neq bibas aquam:
nec reuerteris ꝑ uiam qua uenisti. Abiit gͦ ꝑ aliam uiã.
& non est reuersus ꝑ it̾ quo uenerat in bethel. x xuiu
Irophetes autem quidam senex habitabat in be¬
tus fuerat ad regem:narrauer̃t patri suo. Et dixit eis
pat̃ eoꝵ. ꝑquam uiam abiit : Ostendert ei filii sui uiã:
ꝑ quam abierat uir dei qui uenerat de iuda. Et ait filiis
suis. Sternite michi asinum. Qui cum strauissent. ascen¬
dit & abiit post uirũ dei: & inuenit eum sedentẽ subtꝰ
terebintum: & ait illi. Tu ne esuir dei:. qui uenisti de iu¬
da: Respondit illi. Ego sũ. Dix̃q ad eum. Ueni mecum

Expanded text:
facta est sicut prius fuerat locutus est autem rex ad virum Dei veni mecum domum ut prandeas et dabo tibi munera responditque vir Dei ad regem si dederis mituae, non veniam tecum, nec comedam panem, neque bibam ne Domini praecipientis: Non comedes panem, neque bibes aquam: nec reverteris per viam quam venisti. Abiit ergo per aliam viam, et non est reversus per iter quo venerat in Beth-El. T. LI Prophetes autem quidam senex habitabat in Betus fuerat ad regem. Et narraverunt patri suo, et dipater eorum per quam viam abiit ostenderunt ei filii sui viam per quam abierat vir Dei qui venerat de Iuda et ait filiis suis sternite mihi asinum qui cum stravissent ascendit et abiit post virum Dei et invenit eum sedentem subtus terebinthum et ait illi tune es vir Dei qui venisti de Iuda respondit ille ego sum dixit ad eum veni mecum
Abbreviated transcription (Latin):
& mutauit asꝑsione pulueris os & ocłos suos. Cũq rex tͣn¬
siret clamauit ad regẽ: & ait. Seruus tuus egressus est ad
p̃liandum cominus. Cũq fugisset uir unꝰ. addux̃ eũ quidã
ad me: & ait. Custodi uirũ istum: Qui si lapsus fuerit. erit
anima tua ꝓ anima eius: aut talentũ argenti appendes.
Dum autẽ ego turbatus huc illucq me uerterem fubito ñ
comparuit. Et ait rex ad eũ. Hoc est iudiciũ tiuuĩ. quod ipse
ciꝰ. Reuersus est gͥ rex isrł in domum suam. audire contẽ¬
pnens: & furibundus uenit insamariam.

Expanded text:
 mutavit aspersione pulveris os et oculos suos. Cumque rex transisset, clamavit ad regem, et ait: Servus tuus egressus est ad praeliandum cominus, cumque fugisset vir unus, adduxit eum quidam ad me, et ait: Custodi virum istum; quia si lapsus fuerit, erit anima tua pro anima ejus, aut talentum argenti appendes. Dum autem ego turbatus huc illucque me verterem, subito non comparuit. Et ait rex Israel ad eum: Hoc est judicium tuum, quod ipse ejus. Reversus est igitur rex Israel in domum suam, audire contemnens, et furibundus, venit in Samariam.
Abbreviated transcription (Latin):
rigesceret cum gladio. fecit q dñs salutẽ magnã in die illa:
& popłs qui fugerat reuersus est ad cesorũ spolia detrahen
t post hunc semma filius agẽ. ui  eUi nu da.¬
de arari. Et congregati suñt philistiim in stacione. Erat qͥppe
ibi agersplenus lente. Cũq fugisset popłs a facie philistiim:
percussitq philisteos. Et fecit dñs salutẽ magnã. Necñ & an¬
te descenderant tres qui erant p̃rincipes int̾ triginta: &
uenerunt in tempore messis ad dauid in speluncã Nodollã.
Castra autem philistiim erant posita in ualle gigantũ: &
dauid erat in prȩsidio. Porro statio philistinorũ tunc erat
in bethleem. Desiderauit gͥ dauid: & ait. Osi quis michi daret hq.¬
potũ aquȩ de cisterna:quȩ est in bethleem iuxta portam. Ir¬
ruperunt gͦ tres fortes castra philistinorũ. & hauserunt aq̃
de cisterna bethleem. que erat iuxta portam: & attuler̃t

Expanded text:
rigesceret cum gladio fecitque Dominus salutem magnam in die illa rigesceret cum gladio fecitque Dominus salutem magnam in die illa et populus qui fugerat reversus est ad caesorum spolia detrahenda et post hunc Semma filius Age de Arari et congregati sunt Philisthim in statione erat quippe ibi ager plenus lente cumque fugisset populus a facie Philisthim ercussitque Philistheos et fecit Dominus salutem magnam necnon ante descenderant tres qui erant principes inter triginta et venerant tempore messis ad David in speluncam Odollam castra autem Philisthim erant posita in valle Gigantum et David erat in praesidio porro statio Philisthinorum tunc erat in Bethleem desideravit igitur David et ait si quis mihi daret potum aquae de cisterna quae est in Bethleem iuxta portam inruperunt ergo tres fortes castra Philisthinorum et hauserunt aquam de cisterna Bethleem qu
Abbreviated transcription (Latin):
nes eius ꝑ linguã meã Dix̃. Ds isrł michi locutus est: fortis
isrł dñator hominũ iustus: dominator in timore dĩ. Sicut.
lux aurore oriente sole mane absq nubib rutilat: & sicut
pluuiis germinat herba de t̾ra: sec tanta ẽ domꝰ mea apud
dm ut pactũ et̾nũ mniret mecũ. firmũ in omĩb atq muni¬
tum. Cuncta enĩ salus mea & omĩs uoluntas: nec est quicꝗͣ
ex ea qͦd non germinet. Prȩuaricatores autẽ quasi spinȩ e
rit eas armabitur ferro. & ligno lanceato igneq: succen¬
sȩ comburent᷑ usq ad nichilũ. Hȩc nomina fortiũ dd̾. Dauid
sedens in cathedra sapientissimꝰ pͥnceps int̾ tres:ipse est qͣsi
tenerrimꝰ ligni uermiculus: qui octingentos int̾fecit impe¬
tu uno. Post hunc eleazar filius patrui eiꝰ. ahio: int̾ tres
fortes qui erant cũ dauid. quando exꝓbrauert̃ philistiim
& c̃gregati sunt illuc in p̃liũ. Cũq ascendissent uiri isrł ipse
stetit & percussit philisteos: donec deficeret manus eiꝰ. & ob¬

Expanded text:
 eius per linguam meam dixit Deus Israhel mihi locutus est Fortis Israhel dominator hominum iustus dominator in timore Dei sicut lux aurorae oriente sole mane absque nubibus rutilat et sicut pluviis germinat herba de terra nec tanta est domus mea apud Deum ut pactum aeternum iniret mecum firmum in omnibus atque munitum cuncta enim salus mea et omnis voluntas nec est quicquam ex ea quod non germinet praevaricatores autem qrit eas armabitur ferro et ligno lanceato igneque succensae conburentur usque ad nihilum haec nomina fortium David Sedens in cathedra sapientissimus princeps inter tres ipse est quasi tenerrimus ligni vermiculus qui octingentos interfecit impetu uno post hunc Eleazar filius patrui eius Ahoi inter tres fortes qui erant cum David quando exprobraverunt Philisthim et congregati sunt illuc in proelium cumque ascendissent viri Israhel ipse stetit et percussit Philistheos donec deficeret manus eius et ob