comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ st̃ quȩ faciunt: s elationis fidutia de¬
cepti. fortib ea suspicionib iungunt: &¬
quo de se magna sentiunt: eo de sua ne-¬
quitia emendari contẽpnunt. Unde &
recte adiungit᷑. Aruit & facta ẽ quasi
lignũ. C ulpa quippe eoꝵ tanto insensibi
lior redditur: quanto apud eos etiã lau¬
dabilis habet᷑. Quã recte aridã asserit: qr
nulla sui cognitione uiridescit. Qd̃ gͥ apud
hieremiam ꝑ infirmitatẽ cutis. hoc apud
beatũ iob ꝑ fragilitatẽ dr̃ cartilago: & qd̾
illic ossa ꝑ duritiã: hoc hic lamine ferreȩ
bra sua extremo tp̃r contra electos di tanta
se arte inquitatis exercet: qui etiã ꝑse
met ipsũ ad decipiendas mentes in tanta
insidiarũ tergiuersatione exhibet: cuiꝰ na¬
turȩ. cuiꝰ sit conditionis audiamꝰ. Neq eñ
tã mira uel in maligna oꝑatione posset:
si ñ ex magna conditione subsisteret. Vnde
& mox mira pietate dñs ac si causas tantȩ

Expanded text:
enim sunt quae faciunt: sed, elationis fiducia deenim sunt quae faciunt: sed, elationis fiducia decepti, fortibus ea suspicionibus jungunt, et quo de se magna sentiunt, eo de sua nequitia emendari contemnunt. Unde et recte subjungitur: « Aruit et facta est quasi lignum. » Culpa quippe eorum tanto inselior redditur, quanto apud eos etiam laudabilis habetur. Quam recte aridam asserit, quia nulla sui cogitatione viridescit. Quod ergo apud Jeremiam per infirmitatem cutis, hoc apud beatum Job per fragilitatem dicitur cartilago; et quod illic ossa per duritiam, hoc hic laminae ferreaeh iste, qui per membra sua extremo tempore contra electos Dei tanta se arte iniquitatis exercet, qui etiam per semetipsum ad decipiendas mentes in tanta insidiarum tergiversatione se exhibet, cujus naturae, cujus sit conditionis audiamus. Neque enim tam mira vel in maligna operatione posset, si non ex magna conditione subsisteret. Unde et mox mira pietate Dominus, ac si causas tantae
Abbreviated transcription (Latin):
De quib recte subiungit᷑. Non st̃ cogniti
in plateis. Platea qiuppe sermonis greci
ratione. ꝓ latitudine dr̃. Quid uͦ ẽ hu¬
mane menti angustius: quã uoluntates
ꝓprias frangere as De qua fractione ueritas
dicit. Intrate ꝑ angustã portã. Quid aũ
latius quã nullis ꝓpriis uoluntatib re¬
luctari :̃ & quaꝗͣ uersũ impulsus arbit̾i
duxerit. se sine retractione diffundere. S¬
Qui gͦ ꝑ fidutiã sc̃itatis postposito melioꝵ
iuditio se sequunt᷑: quasi ꝑ plateas ꝑgunt.
Sed non sunt cogniti in plateisͥ qr de u̾ita
sua aliud ostenderant: quando frangendo
uoluntates ꝓprias. in angusto se calle re¬
tinebãt. Et bene addit᷑. Adhesit cutis
eoꝵ ossib. Quid in osse. nͥ duritia fortitu¬
diuis: quid in cute. nͥ mollities expͥmit᷑
infirmitatis as Cutis gͦ eoꝵ adherere ossib
dr̃: qr ab eis praua sentientib infirmitas
uitii duritia uirtutis putat᷑. Infirma

Expanded text:
De quibus recte subjungitur: « Non sunt cogniti De quibus recte subjungitur: « Non sunt cogniti in plateis. » Platea quippe sermonis graeci ratione pro latitudine dicitur. Quid vero est humanae menti angustius quam voluntates proprias frangere? De qua fractione Veritas dicit: « Intrate per angustiam portam . » Quid autem latius quam nullis propriis voluntatibus reluctari, et quaquaversum impulsus arbitrii duxerit se sine retractatione diffundere? Qui ergo per fiduciam sanctitatis postposito meliorum judicio se sequuntur, quasi per plateas pergunt: sed non sunt cogniti in plateis, quia de vita sua aliud ostenderant: quando frangendo voluntates proprias in angusto se calle retinebant. Et bene additur: « Adhaesit cutis eorum ossibus. » Quid in osse nisi duritia fortitudinis, quid in cute nisi mollities exprimitur infirmitatis? Cutis ergo eorum adhaerere ossibus dicitur, quia ab eis prava sentientibus, infirmitas vitii duritia virtutis putatur. Infirma
Abbreviated transcription (Latin):
b patrib studii feruentioris existunt. De
quib ut totũ simul ostendat᷑: ad iungit᷑.
S aphiro pulchriores. Etherei. quippe colo¬
ris ẽ saphirus. Et quia precedentes mul¬
tos atq ad suꝑna tencdentes ꝑ cȩlestẽ con¬
uersationẽ uident᷑ uincere: narrant᷑ saphi¬
ro pulchriores extitisse. Seo plerũq dũ
uirtutũ copia etiã plus quã expedit ꝓspe¬
rat᷑ in quadã sui fidutia mens adducit᷑.
&e decepta presumptione ꝓpria. repente
peccato subripiente fuscatur. Vnde recte
subiungit᷑. denigrata ẽ suꝑ carbones fa¬
cies eoꝵ. Nigri enĩ post candorẽ fiunt:
quia amissa di iusticia cũ de se p̃sumunt:
in ea etiã quȩ ñ intelligunt peccata di¬
labunt᷑. Et quia post amoris ignẽ ad
frigus torporis ueniunt: extinctis carbo¬
nib ex cõparatione preferunt᷑. Nonnũꝗͣ.
enim dũ timorẽ di ꝑ sui ficdutiã deserunt:
etiã frigidis mentib frigidiores siunt.

Expanded text:
bus patribus studii ferventioris existunt. De bus patribus studii ferventioris existunt. De quibus ut simul totum ostendatur, adjungitur: saphiro pulchriores. Etherei quippe coloris est saphirus, et quia praecedentes multos et ad superna tendentes per coelestem conversationem videntur vincere, narrantur saphiro pulchriores exstitisse. Sed plerumque dum virtutum copia etiam plus quam expedit prosperatur, in quadam sui fiducia mens adducitur, et decepta praesumptione propria, repente peccato subripiente fuscatur. Unde repesubjungitur: « Denigrata est super carbones facies eorum. » Nigri enim post candorem fiunt: quia, amissa Dei justitia, cum de se praesumunt, in ea etiam quae non intelligunt peccata dilabuntur: et quia post amoris ignem ad frigus torporis veniunt, exstinctis carbonibus ex comparatione praeferuntur. Nonnunquam enim dum timorem Dei per sui fiduciam deserunt, etiam frigidis mentibus frigidiores fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥd enĩ uazareoꝵ nomine: nͥ abstiuentiũ &
continentiũ uita signat᷑ . Quȩ niue &
lacte nitidior dr̃. Nix eium ex aqua con-¬
gelascit: quȩ desuꝑ uenit. lac aũ ex car-¬
ne exprimit᷑: quȩ in inferiorib nutrit᷑.
Quid enim ꝑ niuem: nͥ candor uitȩ cȩlestis d
Q uid ꝑ lac. nͥ temporalis dispensationis am-¬
ministratio demonstrat᷑ . s & quia plerũq
continentes uiri in ęccłia tã mira oꝑa fa¬
ciunt. ut ab eis multi qui cęlestẽ uitã te¬
nuerunt. multi qͥ terrena bene dispen¬
sauerant superare uideant᷑: & candidio¬
res niue. & nitidiores lacte referuntur.
Qui etiã quia ꝑ feruorẽ sp̃s antiquoꝵ ac
fortium patrum nonnũꝗͣ uincere uitam
uident᷑: recte adungitur. rubicundioreᷤᷤ
ebore antiquo. Dũ enĩ ruboris nom̃ expͥ-¬
mit: sc̃i desiderii flãma signat᷑. Ebur uͦ
eẽ os magnoꝵ animaliũ ñ ignoramus. Ebo¬
re itaq antiquo rubicundiores st̃: qr sepe
ante humanos oculos ñnullis precedenti

Expanded text:
d enim Nazaraenorum nomine, nisi abstinentium et continentium vita signatur, quae nive et lacte nitidior dicitur? Nix enim ex aqua congelascit, quae desuper venit: lac autem ex carne exprimitur, quae inferioribus nutritur. Quid ergo per nivem, nisi candor vitae coelestis. Quid per lac, nisi temporalis dispensationis administratio demonstratur? Et quia plerumque continentes viri in Ecclesia tam mira opera faciunt, ut ab eis multi, qui coelestem vitam tenuerunt, multi qui terrena bene dispensaverunt, superari videantur: et candidiores nive, et nitidiores lacte referuntur. Qui etiam, quia per fervorem spiritus, antiquorum ac fortium patrum nonnunquam vincere vitam videantur, recte adjungitur: « Rubicundiores ebore antiquo. » Dum enim ruboris nomen imprimitur, sancti desiderii flamma signatur. Ebur vero esse os magnorum animalium non ignoramus. Ebore itaque antiquo rubicundiores sunt, quia saepe ante huma
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ostendunt. Neq enĩ ad se bonos ꝑsua¬
sione sua traherent: si se in actionib ꝑu̾soᷤᷤ
luȩ. & ꝑplexis neruis illigant᷑: & rectos
se ostentant ut lateant. & ꝑuersa p̃dicant
ut corrumpant: ipsũ mimirũ suũ caput
imitantes. qui quasi leo in insidiis & seuit
ꝑ potentiã terreni culmins: & blandit᷑ ꝑ
speciem sc̃itatis. Sed hȩc belua iitmã tunc
solũ talia ageret: & nc̃ quoq ad corrũpen¬
da fideliũ uiscera. hos luxuriȩ testiculos ñ
haberet. Neq enim malũ sola locutione
oris infundit᷑: s peius & ã plurib oꝑis
exemplo ꝓpinat᷑. Quã multi enĩ antixp̃m
ñ uiderunt: s tam̃ testiculi eiꝰ st̃: qr corda¬

Expanded text:
tiam ostendunt. Neque enim ad se bonos persuatiam ostendunt. Neque enim ad se bonos persuasione sua traherent, si se et in actionibus pervperplexi nervis illigantur, et rectos se ostentant ut lateant, et perversa corripiant ut corrumpant, ipsum sine dubio suum caput imitantes, qui quasi leo sedet in insidiis, et saevit per potentiam terreni culminis, et blanditur per speciem sanctitatis. Sed haec bellua utinam tunc solum talia ageret, et nunc quoque ad corrumpenda fidelium viscera hos luxuriae testiculos non haberet! Neque enim malum sola locutione oris infunditur, sed pejus et a pluribus operis exemplo propinatur. Quam multi enim Antichristum non viderunt, sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
culminis elatione ꝓsperat᷑. Bene autem
stringere caudã dr̃: qr tota eiꝰ uirtͦ in uno
illo dampnato homine congesta densat᷑:
ut tanto ꝑ illũ fortia ac mira faciat:
quanto illũ collectis suis uirib instigat.
Sed quia qualis sit iniquoꝵ caput audi¬
uimus: nunc huic capiti quȩ mẽbra ad-¬
hereant agnoseamus. Sequit᷑ Herui
dicatores possidet. An eius testes ñ sunt.
qui prauis ꝑsuasionib corda hominum
uiruleuta erroris semina fundendo cor¬
rũpunt. Apte aũ dr̃ qd testiculoꝵ eius
nerui ꝑplexi st̃: quia uideł predicatoꝵ
illius argumenta dolosis assertionib in¬
nodant᷑: ut recta ẽẽ simulent. quȩ ꝑu̾sa
ꝑsuadent: ut alligationũ implicatio qͣsi
neruoꝵ ꝑplexitas. & si uideri possit. solui
ñ possit. Neruos eius testiculi ꝑplexos ha-¬
bent: qr acumina predicatoꝵ illiꝰ sub ar-¬
gumentis duplicib latent. Plerũq autẽ
cũ uerbis corda inficiunt: in oꝑe in nocen¬

Expanded text:
culminis elatione prosperatur. Bene autem culminis elatione prosperatur. Bene autem stringere caudam dicitur, quia tota ejus virtus in uno illo damnato homine congesta densatur, ut tanto per illum fortia ac mira faciat, quanto illum collectis suis viribus instigat. Sed quia quale sit iniquorum caput audivimus, nunc huic capiti quae membra adhaereant agnoscamus. Seaedicatores possidet. An ejus testes non sunt, qui pravis persuasionibus corda hominum virulenta erroris semina fundendo corrumpunt? Apte autem dicitur quod testiculorum ejus nervi perplexi sunt, quia videlicet praedicatorum illius argumenta dolosis assertionibus innodantur, ut recta esse simulent quae perversa persuadent; ut alligationum implicatio, quasi nervorum plexibus, ut si videri possit, solvi non possit. De suo ejus testiculi perplexos habent, quia acumine praedicatorum illius sub argumentis duplicibus latent. Plerumque autem, cum verbis corda inficiunt, in opere innocen
Abbreviated transcription (Latin):
enim signari culpã ꝑ undenariũ cerne¬
ret: impleri apłoꝵ numerũ tã festine
duodenario ñ curaret. Quia gͦ ꝑ unde¬
narium transgressio exprimit᷑. huius
bestiȩ cornu undecimo. ipse auctor trans¬
quia purus homo generat᷑. Sed immanit᷑
crescit: quia usq ad coniunctam sibi uim
angelicȩ fortitudinis ꝓficit. Qd tria cor¬
nua quȩ ei ante faciem st̃ euellit: qr di¬
tionis suȩ regna totidem quȩ sibi uicina
st̃ subigit. Cuius oculi sunt ut oculi ho¬
mis: sed os ingentia loquit᷑: qr in illo
humana quidem forma cernit᷑: s uerbis
suis ultra homines eleuat᷑. Qd̾ gͦ ꝑ paulũ¬
colit᷑: hoc danihel ꝓpħa testat᷑ dicens. õs
loquens ingentia. Qd̃ uͦ illũ uel danihel
ingentia loqui. uł paulus ꝑhibet supra
cultũ ditatis extolli: hoc est qd apud be¬
atũ iob diuino eloquio cedro cõparatur.
More enim cedri quasi ad alta nitit᷑: dũ in
om̃i fastu fallatię & uirtutis robore. &

Expanded text:
enim signari culpam per undenarium cerneenim signari culpam per undenarium cerneret, impleri apostolorum numerum tam festine duodenario non curaret. Quia ergo per undenarium transgressio exprimitur, hujus bestiae cornu undecimo ipse auctor transquia 1062 purus homo generatur: sed immaniter crescit, quia usque ad conjunctam sibi vim angelicae fortitudinis proficit. Quod tria cornua quae ei ante faciem sunt evellit, quia ditioni suae regna totidem quae sibi vicina sum subigit. Cujus oculi sunt ut oculi hominis, sed os ingentia loquitur, quia in illo humana quidem forma cernitur, sed verbis suis ultra homines elevatur. Quod ergo per Paulucolitur , hoc Daniel propheta testatur dicens: Os loquens ingentia. Quod vero illum vel Daniel ingentia eloqui, vel Paulus perhibet supra cultum deitatis extolli, hoc est, quod a beato Job divino eloquio cedro comparatur . More enim cedri quasi ad alta nititur, dum in omni fastu fallaciae, et virtutis robore et
Abbreviated transcription (Latin):
manu conteret᷑: hoc ꝑ paulũ exprimit᷑.
manu scilicet conteret᷑: qr ñ angłoꝵ bello.
ñ sc̃oꝵ certamine. s ꝑ aduentũ uidicis solo
oris sp̃u ȩterna morte feriet᷑. De huius
behemoth elatione: rursũ ꝑ paulũ dr̃.
Qui adu̾sat᷑ & extollit᷑ supra om̃e qd̾ dr
ds : aut qd̾ colitur. De quo danhel cũ
quartã bestiam diceret decẽ cornib fultã:
ꝓtinus adiunxit dicens. Considerabam
cornua: & ecce cornu aliud paruulum
ortũ est de medio eoꝵ : & tria de cornib
primis euulsa st̃ ã faciȩ eius. Et ecce
oculi quasi oculi hominis erant ĩ cornu¬
isto: & os loquens ingentia. Vndecimũ
quippe huiꝰ bestiȩ cornu eẽ describitur:
quia regni eius potentia iniquitate robo¬
transit. Et qr in cilicio peccatũ plangit᷑:
hinc ẽ qd̾ in tabernaculo uela cilicina
undecim fiunt. Hinc ꝑ undecimum
fecit sc̃s. Hinc petrus in undenario nu
mero remanere apłos metuens: mathiã
duodecimũ sorte missa requisiuit. Nisi

Expanded text:
 hoc per Paulum exprimitur: manu quippe conteretur, quia non angelorum bello, non sanctorum certamine, sed per adventum judicis solo oris spiritu aeterna morte ferietur. De hujus Behemoth elatione item per Paulum dicitur: Qui adversatur et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur . De quo Daniel cum quartam bestiam diceret decem cornibus fultam, protinus adjunxit: Considerabam cornua, et ecce cornu aliud parvulum ortum est de medio eorum, et tria de cornibus primis evulsa sunt a facioculi quasi oculi hominis erant in circuitu, et os loquens ingentia . Undecimum quippe hujus bestiae cornu esse describitur, quia regni ejus potentia intransit. Et quia in cilicio peccatum plangitur, hinc est quod in tabernaculo vela cilicina undecim fiunt . Hinc fecit sanctus . Hinc Petrus in undenamero remanere Apostolos Petrus metuens, Matthiam duodecimum, sorte missa, requisivit . Nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Illiꝰ nãq hominis fortitudo ñ in suis uirib
roborat᷑ : quia satanę uirtute in gła ꝑdi¬
tionis attollit᷑. Hinc rursũ ait. Interficiet
quippe interficit: cũ eos qui mente ĩ uicti
st̃. corporalit᷑ uincit. Uel certe robustos
nutũ suȩ uoluntatis trahit. In cuiꝰ manu
dolus dirigit᷑: qr in illo fraus ꝑ opus adiu¬
uat᷑. Qd̃ eni fallendo dicit: hoc mira faci¬
endo asserit. Nam quicqͥd mendax lin¬
gua simulat: hoc quasi uerũ ee̾ manus

Expanded text:
ortitudo non in suis viribus roboratur, quia Satanae virtute in gloriam perditionis attollitur. Hinc rursum ait: Interficiet . Robustos quippe interficit cum eos qui mente invicti sunt, corporaliter vincit; vel certe robustos nutum suae voluntatis trahit, in cujus manu dolus dirigiturvatur. Quod enim fallendo dicit, hoc mira faciendo asserit. Nam quidquid lingua mendax simulat, hoc quasi verum esse manus
Abbreviated transcription (Latin):
aũ datũ ẽ ei gtͣ iuge sacrificium. ꝓpt̾ pecca¬
ta: & ꝓsternet᷑ ueritas in terrã᷑. & faciet
& ꝓsperabit᷑. de fortitudine quippe & de
stellis deicit: cũ ñnullos & luce iusticiȩ
resplendentes. & uirtute oꝑis robustos
tollit: qr studiũ conu̾sationis eccłiȩ in eis
quos cȩꝑit interrũpit. Robur uͦ ei ꝓpter
peccata contra iuge sacͥficiũ dat᷑: qr nͥ pe¬
reuntiũ merita exĩgerent: eos qͥ recti cre¬
debant᷑. optinere aduersarius nequa quã
posset. Ueritas in terrã ꝓsternit᷑: qr fides
tc̃ rerũ cęlestiũ ad desideriũ uitȩ tẽpora-

Expanded text:
cium, propter peccata, et prosternetur veritas in terra, et faciet et prosperabitur . De fortitudine et de stellis dejicit, cum nonnullos et luce justitiae splendentes et virtute operis robustos tollit, quia studium conversationis Ecclesiae, in eis quos ceperit, interrumpit. Robur vero propter peccata contra juge sacrificium datur, quia nisi percuntium merita 1061 exigerent, eos qui recti credebantur, obtinere adversarius nequaquam posset. Veritas in terra prosternitur, quia fides tunc rerum coelestium ad desiderium vitae tempora
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in hac nocte uitȩ presentis. dũ in se
innimeras sc̃oꝵ uirtutes continet: radi¬
antib desuꝑ syderib fulget. Sed draco¬
nis cauda in terrã stellas deicit: quia illa
satanȩ extremitas ꝑ audatiã assũpti hõis
erecta. quosdã qͦs uelut electos di in ȩccłia
inuenit. optinendo repbos ostendit. Stellis
itaq de cęlo in terrã cadere ẽ: relicta ñ uul¬
lis spe cȩlestiũ. illo duce ad ambitũ głȩ scła
specie: contͣ hanc draconis caucdã lo qͥt᷑ diceis.
D eiecit de fortitudine & de stellis & concul¬
cauit eas: & usq ad pͥncipẽ fortitudinis¬

Expanded text:
quae in hac nocte vitae praesentis, dum in se quae in hac nocte vitae praesentis, dum in se innumeras sanctorum virtutes continet, radiantibus desuper sideribus fulget. Sed draconis cauda in terram stellas dejicit, quia illa Satanae extremitas, per audaciam assumpti hominis erecta, quosdam quos velut electos Dei in Ecclesia invenit obtinendo reprobos ostendit. Stellas itaque de coelo in terram cadere est relicta nonnullos spe coelestium, illo duce, ad ambitum gloriae saecularspecie contra hanc draconis caudam loquitur, dicens: Dejecit de fortitudine, et de stellis, et conculcavit eas, et usque ad principe
Abbreviated transcription (Latin):
Insidiat᷑ in occulto: sic̃ leo in cubiculo suo.
Ad aꝑtã nãq potentiã suffecisset ut leo eẽt:
cẽ. si insidiãs in occultis ñ fuiss Rursũq ad oc¬
cultas uersutias suffecisset. ut insidians
subriperet: etiã si leo non esset. Seo quia
hic antiquus hostis in cunctis suis uirib
effrenat᷑ : seuire ꝑ utraq ꝑmittit᷑: ut contͣ
electos in certamine & fraude & uirtute
relaxet᷑. Uirtute ꝑ potentiã: fraude ꝑ signa.
Recte gͦ & leo. & insidians dr̃. Insidiaus ꝑ
miraculoꝵ speciem: leo ꝑ fortitudinẽ scłarẽ.
Ut enĩ eos qui aꝑte iniqui sunt ꝑtrahat: scła¬
rẽ potentiã ostentat. Ut uͦ etiã iustos fallat:
signis scĩtatẽ simulat. Illis enĩ suadet ela¬
tione magnitudinis: istos decipit ostensio¬
ne sc̃itatis. De hac cauda behemoth istue:
sub draconis spetie ꝑ iohannẽ đr. Et cau¬
da eius trahebat terciã partẽ stellarũ cęli:
& misit eas in terrã. Cęlũ nãq ẽ ȩccłia:

Expanded text:
Insidiatur in occulto, quasi leo in cubili suo . Ad apertam namque potentiam suffecisset ut leo esset, etiamsi insidians non fuisset; rursumque ad occultas versutias suffecisset, ut insidians subriperet, etiam si leo non esset. Sed quia hic antiquus hostis in cunctis suis viribus effrenatur, saevire per utraque permittitur, ut contra electos in certamine et fraude et virtute laxetur, virtute per potentiam, fraude per signa. Recte ergo et leo et insidians dicitur: insidians per miraculorum speciem, leo per fortitudinem saecularem. Ut enim eos qui aperte iniqui sunt pertrahat, saecularem potentiam ostentat; ut vero justos etiam fallat, signis sanctitatem simulat. Illis enim suadet elationem magnitudinis, istos decipit ostensione sanctitatis. De hac cauda Behemoth istius sub draconis specie per Joannem dicitur: Et cauda ejus trahebat tertiam partem stellarum coeli, et misit eas in terram . Coelum namque est Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
consũpsit. Cum gͥ behemoth iste caudam
suã in fiue mundi nequius dilatat. qd ẽ
qd̾ in his tormentis tẽ atrocius escat. nͥ ħ qd̾
in eungłio ꝑ semctip̃am ui̾tas dicit. surgent
signa magna & ꝓdigia. ita ut in erxorẽ
mittant᷑ si fieri potest etiam electi. Nunc
eñĩ fideles nr̃i mira faciunt. cũ ꝑu̾sa pati¬
cũ ꝑt̾isa inferunt. mira facturi st̃. Pensemꝰ
gͦ quȩ erit humanȩ mentis illa tẽptatio:
quando pius martyr & corpus tormentis
subicit: & tam̃ ante eius oculos miracula
tortor facit. Cuiꝰ tunc uirtus ñ ab ipso cogi¬
tationũ fundo quatiat᷑: quando is qͥ flagriᷤ
cruciat. signis coruscat. Dicat᷑ gͥ recte.
stringit caudã suã quasi cedrĩi: quia nimi¬
rũ & altus tunc erit ueneratione ꝓdigii:
& durus crudelitate tormenti. Non enun¬

Expanded text:
consumpsit. Cum igitur Behemoth iste caudam consumpsit. Cum igitur Behemoth iste caudam suam in fine mundi nequius dilatat, quid est quod in his tormentis tunc atrocius crescat, nisi hoc quod in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Surgent signa magna et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi ? Nunc enim fideles nostri mira faciunt cum perversa paticum perversa inferunt, mira facturi sunt. Pensemus ergo quae erit humanae mentis illa tentatio, quando pius martyr et corpus tormentis subjicit, et tamen ante ejus oculos miracula tortor facit? Cujus tunc virtus non ab ipso cogitationum fundo quatiatur, quando is qui flagris cruciat signis coruscat? Dicatur igitur recte: Stringit caudam suam quasi cedrum, quia nimirum et altus tunc erit veneratione prodigii, et durus crudelitate tormenti Ve
Abbreviated transcription (Latin):
quos singulariter malos intulit. miseri¬
corditer breuiatos dicit: ꝓfecto ut &
suꝑbiam terreat de aduersitate tẽporis:
& infirmitatẽ refoueat de breuitate.
Sed considerandũ ualde est. cũ behemoth
iste caudã suã sic̃ cedrum subleuat. iti
quo tẽ atrocior quã nunc se exerit sur¬
gat. Quȩ enu penarũ genera nouimꝰ:
que ñ iam uires martyrũ exercuisse gau¬
demus  Alios nãq imꝓuiso ictu in mer¬
sus iugulo gladius strauit: alios crucis
patẏbulũ affixit: in quo mors & ꝓuocata
repellit᷑: & repulsa ꝓuocat᷑. Alios hir-¬
sutis serra dentib attriuit: alios armato
ferro insulcans ungula sparsit. Alios be-¬
luina rabies morsib detruncando cõmi-¬
nuit: alios ab intimis uiscerũ ꝑ cutem
pressa uis uerberũ rupit. Alios effossa
terra uiuentes operuit: alios altũ demer-¬
sos in morte precipitium fregit. Alios
in se ꝓiectos aqua replendo absorbuit.
alios edax fłama usq ad cineres depasta

Expanded text:
quos singulariter malos intulit, miseriquos singulariter malos intulit, misericorditer breviatos dicit. Profecto ut et superbiam terreat de adversitate corporis, et infirmitatem refoveat de brevitate. Considerandum valde est, cum Behemoth iste caudam suam sicut cedrum sublevat, in quo tunc atrocior quam nunc se exerit, surgat. Quae enim poenarum genera novimus, quae non jam vires Martyrum exercuisse gaudemus? Alios namque improviso ictu immersus jugulo gladius stravit, alios crucis patibulum affixit; in quo mors et provocata repellitur, et repulsa provocatur. Alios hirsutis serra dentibus attrivit; alios armata ferro insulcans ungula sparsit; alios belluina rabies morsibus detruncando comminuit; alios ab intimis viscerum per cutem pressa vis verberum rupit; alios effossa terra viventes operuit; alios ab alto demersos in mortem praecipitium fregit; alios in se projectos aqua replendo absorbuit; alios edax flamma usque ad cineres depasta
Abbreviated transcription (Latin):
mille: & misit eũ in abyssũ. & clausit
& signauit suꝑ ipsũ. Ligatus quippe
missus in abyssũ ꝑhibetur: quia retrusus
in prauoꝵ cordib potentia diuinȩ dispen¬
sationis adstringit᷑. ne in quantũ nocere
ualet effrenet᷑: ut quãuis ꝑ eos occulte
seuiat: ad iuolentas tam̃ rapinas suꝑbiȩ
ñ erumpat. Sed illic quoq quomͦ ĩ mun¬
di fine sit soluendus: intimat᷑ cũ dr̃. Et
postꝗͣ consũmati fuerint mille anni. sol¬
uet᷑ satan de carcere suo: & exibit & sedue&e
uirib tͣditꝰ. pauco qͥde in tẽpore: sed ĩ mul-¬
ta contͣ nos uirtute laxat᷑. Qũe qͣuiᷤ seuitta
ad crudelitatẽ dilatat:. suꝑna tam̃ miscđia
dierũ breuitate coangustat. Hinc enĩ ꝑ
semet ipsam ueritas dicit. Erit tẽ tribu¬
latio magna. qualis ñ fuit ab initio
mundi usq mͦ. neq fiet. Hinc rursum
ait. Nisi breuiati fuissent dies illi: ñ
fieret salua omĩs caro. Quia enĩ & suꝑ¬
bos nos &e infirmos dñs conspicit: dies

Expanded text:
mille, et misit eum in abyssum, et clausit et signavit super eum . Ligatus quippe missus in abyssum perhibetur, quia retrusus in pravorum cordibus, potentia divinae dispensationis astringitur, ne in quantum nocere valet effrenetur, ut quamvis per eos occulte saeviat, ad violentas tamen rapinas superbiae non erumpat. Sed illic quomodo in mundi fine sit solvendus intimatur, cum dicitur: Et postquam consummati fuerint mille anni, solvetur satan de carcere suo, et exibit, et seducet viribus traditus, pauco quidem in tempore, sed in multa contra nos virtute, laxatur. 23. Saevietad crudelitatem dilatat, superna tamen misericordia dierum brevitate coangustat. Hinc enim per semetipsam Veritas dicit: Erit tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet . Hinc rursus ait: Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis caro . Quia enim superbos nos et infirmos Dominus conspicit, dies
Abbreviated transcription (Latin):
utilitatis agit. qui in se munditiã uitȩ cus¬
todit: si ꝑ intentionẽ infimam in ore behe¬
moth huiꝰ inueniendũ se in terra delinqͥt.
nẽ quomͦ preualeat innotescat: ut callidi¬
tatis eius nequitia qͦ aꝑtius cognoscitur. fa

Expanded text:
utilitatis agit, qui in se munditiam vitae cusutilitatis agit, qui in se munditiam vitae custodit, si per intentionem infimam in ore Behemoth hujus inveniendum se in terra derelinquinunc quomodo praevaleat innotescat, ut calliditatis ejus nequitia quo apertius cognoscitur, eo
Abbreviated transcription (Latin):
in eiuitate quasi iustoꝵ operum. Qͥa mul¬
ti fenum st̃. s tam̃ sc̃itatis fauore pailiant᷑:
bene quidã sapiens indicat dicens. Transi
hospes: & orna mensam. Transeundo nãq
& de ostentatione sc̃ĩtatis eius. laus altaris
extenditur: & ipse tam̃ apud dnm̃ ĩ nume¬
ro ciuium ñ habet᷑. Aliis eus opinio ꝓfi¬
cit: & tat̃ ã dño extraneus ipse ꝑtransit
Mensam itaq ipse transeundo decorauit.
qͥ adstare ad sacra noluit: qͥ ꝑ om̃e qd̾ age¬
re studuit. ad humanas laudes mente
decucurrit. Quia gͦ ñ nulli munda qͥde
uitã ꝑstudium ducunt. s ex illa uitus
placere ñ appetunt: recte & esca eius
electa dr̃: & tam̃ fęnũ sicut bos comede¬
re behemoth iste ꝑhibet᷑. Quasi enĩ aute
os behemoth istius. mundũ fęnũ in terra
atq in infunis iacet: cũ & uita quasi in¬
nocens ꝑ mandatoꝵ custodiã agit᷑: & tñ
int̾ actionẽ quȩ bona ostendit᷑. corad ap¬
petenda sublimia non leuat᷑. Quid itaq

Expanded text:
 operum . Quia multi fenum sunt, sed tamen sanctitatis favore vallantur, bene quidam sapiens indicat, dicens: Transi, hospes, et orna mensam . Transeundo namque  de ostentatione sanctitatis ejus laus altaris extenditur, et ipse tamen apud Deum in numero civium non habetur. Aliis ejus opinio proficit, et tamen a Deo extraneus ipse pertransit. Mensam itaque transeundo decoravit, quia stare ad sacra noluit qui per omne quod agere studuit ad humanas laudes mente decurrit. Quia ergo nonnulli mundam quidem vitam per studium ducunt, sed ex illa intus placere non appetunt, recte et esca ejus electa dicitur, et tamen fenum sicut bos comedere Behemoth iste perhibetur. Quasi enim ante os Behemoth istius mundum fenum atque in infimis jacet, cum et vita quasi innocens per mandatorum custodiam agitur, et tamen inter actionem, quae bona ostenditur, cor ad appetenda sublimia non elevatur. Quid itaque
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ueritas discipulis dicit. Sint lũbi ur̃i
precincti. Hinc petrus cũ luxuriã a corde
restringeret: ammonebat dicens. Suc¬
cincti lũbos mentis ur̃ȩ. Hinc paulus cũ
ꝑ abrahe sacrificiũ. melchisedech tp̃r. leui
sacerdotiũ diceret decimatũ : ubi te̾ ĩ abra¬
he corpore leiũ lateret ostendens. ait.
Adhuc enĩ in lũbis patris erat. Quia uͦ semi¬
nariũ luxuriȩ feminis in umbilico conti
stitute. iudeȩ petulantiã increpans ait.
In die ortus tui: ñ ẽ precisus umbilicꝰ tuus.
In die qͥppe ortus umbilicũ precidere est:¬

Expanded text:
quod Veritas discipulis dicit: Sint lumbi vestri praecincti . Hinc Petrus cum luxuriam a corde restringeret admonebat, dicens: Succincti lumbos mentis vestrae . Hinc Paulus cum per Abrahae sacrificium Melchisedech tempore Levi sacerdotium diceret decimatum, ubi tunc in Abrahae corpore Levi lateret, ostendens, ait: Adhuc enim in lumbis patris erat . Quia vero seminarium luxuriae feminis istitutae Judaeae petulantiam increpans, ait: In die ortus tui non est praecisus umbilicus tuus . In die q
Abbreviated transcription (Latin):
Uox dñi confringentis cedros. Quid autẽ
cauda behemoth istius. nͥ illa antiqui.
hostis extremitas dr: cũ nimirũ uas ꝓpͥũ
illũ ꝑditũ hominẽ ingredit᷑. qui speciali¬
ter antixp̃e nuncupatur .s Quẽ qr mͦ ho
norib scłi. mͦ signis & ꝓdigiis fictȩ sc̃ita¬
tis. in tumore potentiȩ eleuare ꝑmittit:
recte uoce dominica cauda illiꝰ cedro cõ¬
parat᷑. Sicut enĩ cedrus arbusta cetera
in altũ crescendo deserit: ita tc̃ antixp̃e
mundi głam temporalit᷑ optinens. m̃su¬
ras hominũ & honoris culmine. & sig¬
noꝵ potestate transcendet. Sp̃s quippe

Expanded text:
Vox Domini confringentis cedros . » Quid autem cauda Behemoth istius, nisi illa antiqui hostis extremitas dicitur? Cum nimirum vas proprium illum perditum hominem ingrediatur, qui specialiter Antichristus nuncupatuoribus saeculi, modo signis et prodigiis fictae sanctitatis in tumorem potentiae elevari permittitur, recte voce Dominica cauda illius cedro comparatur. Sicut enim cedrus arbusta caetera in altum crescendo deserit, ita tunc Antichristus mundi gloriam temporaliter obtinens, mensuras hominum et honoris culmine, et signorum potest
Abbreviated transcription (Latin):
medere sicut bos appetit: quia sug¬
gestionis suȩ dente. conterere mundã¬
comedens. uitã spiritalium consumere dr̃.¬
designat᷑. E sca quoq eius electa ĩa ñ erit:
si fenũ comedens carnales rapit. Sed ad¬
&e apud dm̃ fenũ st̃. & apud homines sc̃i¬
tatis noiȩ censent᷑: cũ & ante humanos ocu¬
los aliud ostendit uita: & ante diuina
iuditia aliud intendit conscientia. Hii
itaq apud humana iuditia electi st̃: sed
apud subtile dñi examen fęnũ. An aute
diuinos oculos saul fenũ ñ erat. de quo
samuhel popło dicebat. certe uidetis quẽ
elegit dñs: & de quo paulo superius dr̃.
electus & bonus d Quẽ enim peccans põ.¬
płs meruit. & apud dm̃ reꝓb extitit: &
tam̃ causarũ ordine electus & bonꝰ fuit.

Expanded text:
medere sicut bos appetit, quia sugmedere sicut bos appetit, quia suggestionis suae dente conterere mundacomedens, vitam spiritualium consumere didesignatur? Esca quoque ejus electa jam non erit, si fenum comedens carnalis sapit? REet apud Deum fenum sunt, et apud homines sanctitatis nomine censentur, cum et ante humanos oculos aliud ostendit vita, et ante divina judicia aliud intendit conscientia. Ii itaque apud humana judicia electi sunt, sed apud subtile Domini examen fenum. An ante divinos oculos Saul fenum non erat, de quo Samuel propheta populo dicebat: Certe videtis quem elegit Dominus ; et de quo paulo superius dicitur: Electus et bonus? Quem enim peccans populus meruit, et apud Deum reprobus exstitit, et tamen causarum ordine electus et bonus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sollicite uerba discutimus: hȩc & illa
uno spu ꝓlata repperimus. Isaias nãq
cũ cerneret uitã peccantium ab anti-¬
quo & insaciabili hoste deuorari: ait.
Leo sicut bos comecdet paleas. Quid aũ
feni palearũq nomine. nͥ carnalium
uita signat᷑: de qua ꝑ ꝓpħam dicit᷑.
omĩs caro fenum .s Qui gͣ hic behemoth
illic leo: qui hic fenũ. illic paleȩ nomi¬
nant᷑. Sed ꝑscrutari mens nititur: Cur
iste uel apud isaiam leo. uel hi: domi
boni cõparetur. Qd̃ tãm̃ citius cog-¬
noscius: si in utrisq animalib quȩ
sit nutrimentoꝵ distantia ꝑpendamꝰ.
E qui nãq fęnũ quãlibet sordidũ coie¬
dunt: a quã uͦ ñ nisi mundã bibunt.
Boues aũ aquã quãlibet sordidã bibt̃:
s feno ñ insi mundo uescunt᷑. Quid ẽ
Eͦ qd̾ boui qui mundo pabulo pascit᷑.
behemoth iste cõparat᷑. nͥ hoc qd̾ de
det rapere: quos prauis ac sordidis
actionib implicatos. in unis secũ res¬
picit uoluntarie iacere. fenũ gͦ co¬

Expanded text:
sollicite verba discutimus, haec et illa uno spiritu prolata reperimus. Isaias namque cum cerneret vitam peccantium ab antiquo et insatiabile hoste devorari, ait: Leo sicut bos comedet paleas . Quid autem feni palearumque nomine nisi carnalium vita signatur? De qua per prophetam dicitur: Omnis caro fenum . Qui ergo hic Behemoth, illic leo; qui hic fenum, illic paleae nominantur. Sed perscrutari mens nititur cur iste vel apud Isaiam leo, vel hic dominbovi comparetur. Quod tamen citius agnoscimus, si in utrisque animalibus quae sit nutrimentorum distantia perpendamus. Equi namque fenum quamlibet sordidum comedunt, aquam vero non nisi mundam bibunt. Boves autem aquam quamlibet sordidam bibunt, sed feno non nisi mundo vescuntur. Quid est ergo quod bovi, qui mundo pabulo pascitur, Behemoth iste comparatur, nisi hoc quod de det rapere, quos pravis ac sordidis actionibus implicatos in imis secum respicit voluntarie jacere. Fenum ergo co
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ luxuriȩ uoluptate corrumpit. Bene aũ
nequaꝗͣ fortitudo eius in lũbis. uel umbilico
bis suis. &. uirtus illius in umbilico uen¬
tris sui: qr nimirũ eiꝰ ꝓpriȩ corpꝰ fiunt: qͥ
suggestionũ turpium blandimentis decep¬
ti. ei ꝑ luxuriȩ fluxa succũbunt. Sequit᷑.¬
in his suppetunt. quȩ instruendis morib
ꝓferant᷑: s prius behemoth istius uiolenta
discutimꝰ: ut post subtilius astuta detega¬
mus. In script᷑a sacra cedri noĩe. aliquan¬
do alta excellentia głȩ cȩlestis exprimit᷑.
aliquando autẽ prauoꝵ rigida elatio de¬
signatur. Cedri nomine celsitudo głȩ cę
ut palma florebit: sicut cedrus libani

Expanded text:
nem luxuriae voluptate corrumpit. Bene autem nem luxuriae voluptate corrumpit. Bene autem nequaquam fortitudo ejus in lumbis vel umbilico bis suis, et virtus illius in umbilico ventris sui, quia nimirum ejus proprie corpus fiunt, qui, suggestionum turpium blandimentis decepti, ei per luxuriae fluxa succumbunt. Sequitin his suppetunt, quae instruendis moribus proferantur; sed prius Behemoth istius violenta discutimus, ut post subtilius astuta detegamus. In Scriptura sacra cedri nomine aliquando alta excellentia gloriae coelestis exprimitur, aliquando autem pravorum rigida elatio designatur. Cedri nomine coelestis gloriae ut palma florebit, sicut c
Abbreviated transcription (Latin):
reformare: de ortu suo iudea reprehendit᷑.
Quȩ dũ in dõ uata ẽ. imprecisũ umbilicũ
retimut: qr fluxa luxuriȩ non abscidit.
Quia gͥ potestati diaboli. utriusq generis sex¬
us ualde ex luxuriȩ infirmitate substernit᷑:
& fortitudo eius in lumbis contra masculo ᷤ:
& uirtus illius contra feminas in umbilico
ꝑhibet᷑. Sed cur cũ behemoth istũ fęnũ co¬
medere intulit. prima deceptionis eiꝰ argu¬
menta. luxuriȩ dãpna subiunxit: nͥ qd̃ liqͥ¬
do om̃ib patet. qr postꝗͣ semel hoĩs sp̃m¬
cȩꝑit. mox se ad corruptionẽ carnis exten¬
dit.Q uod in ipsis qͦ hominib pͥmis agno¬
cimꝰ: qͥ dũ post ꝑpetratã suꝑbiã pudenda
mẽbra contegunt: patenter indicart̃. qr
postꝗͣ apud semet ipsos utꝰ arripere alta
conati st̃: mox in carne foras erubescenda
ꝑtulert̃. Sehemoth itaq iste in saciabilit̃
seuiens. & deuorare totum simul hominẽ
quęrens: mͦ in suꝑbiã mentẽ erigit: mͦ car¬

Expanded text:
ortu suo Judaea reprehenditur, quae dum in Deo nata est, impraecisum umbilicum retinuit, quia fluxa luxuriae non abscidit. Quia igitur potestate diaboli utriusque generis sexus valde ex luxuriae infirmitate substernitur, et fortitudo ejus in lumbis contra masculos, et virtus illius contra feminas in umbilicoio.---Sed cur cum Behemoth istum fenum comedere intulit, prima deceptionis ejus argumenta luxuriae damna subjunxit, nisi quod liquido omnibus patet quia postquam semel hominis sperit, mox se ad corruptionem carnis extendit? Quod in ipsis quoque hominibus primis agnoscimus, qui, dum post perpetratam superbiam pudenda membra contegunt, patenter indicarunt quia postquam apud semetipsos intus arripere alta conati sunt, mox in carne foris erubescenda pertulerunt . Behemoth itaque iste insatiabiliter saeviens, et devorare totum simul hominem quaerens, modo in superbiam mentem erigit, modo car
Abbreviated transcription (Latin):
satan dr̃. Ti signaculũ similitudinis.
plenus sapientia & ꝑfectus decore: in
delitiis paradysi dĩ fiusti. In cuncta gͥ
creatura homo & angłs simul conditꝰ
extitit: qr ab om̃i natura irrationabili
distinctus ꝓcessit. Quia gͦ in cuncta
conditione rerũ. nullũ rationale animal
nͥ angłs & homo est: quicqͥd ratione
uti ñ potest. cũ homine factũ non ẽ.
Dicat᷑ itaq homini. dicat᷑ de angło. qui
⁊ si potentiã sublimitatis ꝑdidit. subtili¬
tatẽ tam̃ naturȩ rationalis minime¬

Expanded text:
r: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia et perfectus decore in deliciis paradisi Dei faisti . In cuncta igitur creatura, homo et angelus simul conditus exstitit quia ab omni creatura irrationali distinctus processit. Quia ergo in cuncta conditione rerum nullum rationale animal nisi angelus et homo est, quidquid ratione uti non potest, cum homine factum non est. Dicatur itaque homini, dicatur de angelo, qui etsi potentiam sublimitatis perdidit, subtilitatem tamen naturae rationalis non a
Abbreviated transcription (Latin):
dũ moyses sex dierũ mutatione uariante
distincte creata describit. Qd̃ tam̃ citius
agnoscimus: si ipsas causas originũ subti¬
liter indagemus. Rerũ qͥppe substantia
simul creata ẽ: s simul species formata ñ
est. Et qd̃ simul extitit ꝑ substantiã ma¬
teriȩ: ñ simul apparuit ꝑ speciẽ formȩ.
Cũ enĩ simul factũ cȩlũ terraq describit᷑:
simul sꝑitualia atq corporalia. simul qͥc¬
qͥd de cęlo orit᷑: simul factũ quicqd de
terra ꝓducit᷑ indicat᷑. Sol quippe luna
& sydera quarto die in cęlo facta ꝑhibent᷑:
seo qd̾ quarto die ꝓcessit in speciȩ: pͥmo
die in cęli substantia extitit ꝑ conditionẽ.
Primo die creata terra dr̃. & tercio arbusta
condita. & cuncta terrȩ uirentia descri¬
bunt᷑: sed hoc qd̾ die tercio se in specie ꝓ¬
tulit: nimirũ primo in ipsa de qua ortũ
est terre substantia conditũ fuit. Hinc ẽ
qd̾ moyses & distincte ꝑ dies singulos con-¬

Expanded text:
dum dum distincte creata describit. Quod tamen citius agnoscimus, si ipsas causas originum subtiliter indagamus. Rerum quippe substantia simul creata est, sed simul per species formata non est, et quod simul exstitit per substantiam materiae, non simul apparuit per speciem formae. Cum enim simul factum coelum terraque describitur, simul spiritualia atque corporalia, simul quidquid de coelo oritur, simul factum quidquid de terra producitur, indicatur. Sol quippe, luna, et sidera quarto die facta in coelo perhibentur, sed quod quarto die processit in speciem, primo die in coeli substantia exstitit per conditionem. Primo die creata terra dicitur, tertio arbusta condita, et cuncta terrae virentia describuntur, sed hoc quod die tertio se in speciem protulit, nimirum primo, in ipsa de qua ortum est terrae substantia, conditum fuit. Hinc est quod Moyses et distincte per dies singulos con
Abbreviated transcription (Latin):
debuisset: nẽ ei cũ quo hoste bellũ gerat
ostendit᷑. & uires fraudesq illius subti¬
lius indicant᷑: ut quia ad colloquium
auctoris sui ꝑductus est. argumenta ad¬
uersarii aꝑte cognoscat. Uerbis enĩ sequen¬
tib fideli famulo dñs cunctas hostis cal¬
lidi machinationes insinuat: om̃e quod
opprimendo rapit. om̃e qd̾ insidiando
circũuolat: om̃e qd̾ minando terret.
om̃e qd̾ suadendo blandit᷑: om̃e qd̾ despe¬
rando frangit. om̃e qd̾ ꝓmitendo decipit.
Cuncła gͦ tergi uersationis eius certamina:
tiquum hostem insinuat: qͥ interpretat᷑
ex hebrea uoce in latita lingua animal
sonat. s Cuiꝰ inferius dũ malitia subdit᷑:
patent̃ ꝑsona monstrat᷑. Sed cũ de dõ scͥp¬
tũ sit. qr fecit omĩa simul: cur hoc ani¬
mal cũ homine fecisse se indicat. dũ cunc¬
ta qr simul fecerit constat. s Rursũ quȩ¬
rendũ ẽ. quomͦ ds simul cuncta condidit:

Expanded text:
debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat debuisset, nunc ei cum quo hoste bellum gerat ostenditur, et vires fraudesque illius subtilius indicantur, ut qui ad colloquium auctoris sui perductus est, argumenta adversarii aperte cognoscat. Verbis enim sequentibus fideli famulo Dominus cunctas hostis callidi machinationes insinuat, omne quod opprimendo rapit, omne quod insidiando circumvolat, omne quod minando terret, omne quod suadendo blanditur, omne quod desperando frangit, omne quod promittendo decipit. Cuncta ergo tergiversationis ejus certamina tiquum hostem insinuat, qui interpretatus ex Hebraea voce, in Latina lingua animal sonat? Cujus inferius, dum malitia subditur, patenter persona monstratur. Sed cum de Deo scriptum sit quia fecit omnia simul , cur hoc animal cum homine fecisse se indicat, dum cuncta quia simul fecerit constat? Rursum quaerendum est, quomodo Deus cuncta simul condidit,
Abbreviated transcription (Latin):
suo se humilius subderet. quo hostis sui
nequitias subtilius agnouisset: ꝓtectorẽq
suũ tatito ardentius quereret: quanto
terribiliorẽ hostem cognosceret quẽ uita¬
ret. Certum quippe ẽ quia minus dili¬
git ereprorẽ suũ: qui minus intelligit pe¬
riculum qd̾ euasit. Et uile solatium de
fensoris deputat: qͥ uirtutẽ aduersarii de¬
bilem putat. Vnde bene ereptionẽ suã
dño tribuens: ꝓpħa dicebat. Diligam te
dũe uirtꝰ mea. Aꝑte uideł dicens. Eo tẽ
magis diligo: quo ufirmitatẽ ꝓpriã sen¬
tiens. uirtutẽ meã te ẽẽ cognosco. Hinc
rursum ait. Mirifica miscdias tuas. qui
saluos facis sperantes in te : qr tẽ tumirũ
miscdiȩ dñi mire apud nosinet ipsos qui
eripimur fuint: cũ ꝑ easdẽ inisdias quã
grauia fuerint pericula quȩ euasimus
dñs beato iob mira oꝑa sc̃oꝵ sequentium
patefecit: ut his auditis disceret. de uir¬
tutũ suaꝵ culmine qu̾a humilia sentire

Expanded text:
suo se humilius subderet quo hostis sui suo se humilius subderet quo hostis sui nequitias subtilius agnovisset, protectoremque suum tanto ardentius quaereret, quanto terribiliorem hostem cognosceret quem vitaret. Certum quippe est quia minus diligit ereptorem suum qui minus intelligit periculum quod evasit, et vile solatium deputat defensoris qui virtutem adversarii debilem putat. Unde bene ereptionem suam Domino tribuens propheta dicebat: Diligam te, Domine, virtus mea , aperte videlicet dicens: Eo te magis diligo, quo infirmitatem 1055 propriam sentiens, virtutem meam te esse cognosco. Hinc rursum ait: Mirifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te , quia tunc nimirum misericordiae Domini mirae apud nosmetipsos qui eripimur fiunt, cum per easdem misericordias quam gravia fuerint pericula quae evasimus,Dominus beato Job mira opera sanctorum sequentium patefecit, ut his auditis disceret de virtutum suarum culmine quam humilia sentire
Abbreviated transcription (Latin):
tuli: t & ñ mͥ deputa bona omĩa quȩ
fecisti. Si uͦ peccantes alios respiciendo
ñ potes ꝑdere: liquet qd̾ ã reatu neqͥ
tiȩ. tua te ñ uales uirtute liberare. Ecce
diuina uoce ad beatũ iob dr̃. qd̃ sua
dextera ñ saluet᷑: & tñ ñnulli hominũ
qui ab huius uiri uirib longe sunt.
despecto d̃i adiutorio. sua se fortitudine
saluare posse confidunt. Pro quibus
quid deprecari aliud debemus: nͥ ut
si iam dona bonoꝵ oꝑum ꝑceperunt. hoc
qͦq donũ accipiant. ut ã quo hȩc accepe¬
rint discant .Quia aũ premissis uerbis
dñs potentiam suȩ magnitudinis intulit.
nunc in subsequentib nequitiã antiqui
hostis ostendit: ut bonus famulus & audi¬
tis prius uirtutib dñi sciret quantũ dili¬
Dñs d̾s loquutus est. quis ñ ꝓphetabit as
Postquã euim uirtus ei sui conditoris in¬
notuit. nequaꝗͣ. illũ uires aduersarii la¬
tere debuerunt: ut eo magis defensori

Expanded text:
ertuli, tibi et non mihi deputo bona omnia quae ertuli, tibi et non mihi deputo bona omnia quae fecisti. Si vero peccantes alios respiciendo non potes perdere, liquet qitiae tua te non vales virtute liberare. Ecce divina voce ad beatum Job dicitur quod sua dextera non salvetur, et tamen nonnulli hominum, qui ab hujus viri viribus longe sunt, despecto Dei adjutorio, sua se fortitudine salvari posse confidunt. Pro quibus quid deprecari aliud debemus, nisi ut si jam dona bonorum operum perceperunt, hoc quoque donum accipiant, ut a quo haec acceperint discant? Quia autem praemissis verbis Dominus potentiam suae magnitudinis intulit, nunc in subsequentibus nequitiam antiqui hostis ostendit, ut bonus famulus et, auditis prius virtutibus Domini, sciret quantum diliminus Deus ocutus est, quis non prophetabit ? Postquam enim virtus ei sui conditoris innotuit, nequaquam illum vires adversarii latere debuerunt, ut eo magis defensori
Abbreviated transcription (Latin):
ad terrã: quia ea quȩ infra sunt ambi¬
entes dũ extollendo se erigunt: amisso
cȩlo quid aliud quã terrã petunt. s Quib
hoc ipsũ iã nmis cecidisse ẽ: relictis su¬
periorib una quesisse. Recte gͦ eoꝵ fa¬
cies in foueã demergi ꝑhibentur: quia
sequentes infima ad inferni baratrũ
tendunt. Iusto enĩ iudicio agit᷑. ut qͦs
hic uoluntaria auersio excecat: illic ab
intuitu ueri luminis. digna supplicii
fouea abscondat. Igit᷑ quia uir sc̃s tan¬
to diuinȩ potentiȩ terrore discussus ẽ
ut ei diceret᷑. si habes brachiũ sicut ds̃.
& si uoce simili tonas: disꝑge suꝑbos
in furore tuo. & respiciens omne̾ arro¬
gantẽ humilia. & cetera quȩ d̃s̃ quidẽ
facere. s homo uix sufficit audire:
cuncta hȩc qua dñs intentione p̾mise¬
rit. fine subditȩ conclusionis ostendit.
te possit dextera tua. Ac si aꝑte dicer&.
Si potes terribilia hȩc facere ip̃se quȩ ꝓ¬

Expanded text:
ad terram , quia ea quae infra sunt ambiad terram , quia ea quae infra sunt ambientes, dum extollendo se erigunt, amisso coelo quid aliud quam terram petunt? Quibus hoc ipsum jam in imis cecidisse est relictis superioribus ima quaesisse. Recte ergo eorum facies in foveam demergi perhibentur, quia sequentes infima, ad inferni barathrum tendunt. Justo enim judicio agitur, ut quos hic voluntaria aversio excaecat, illic ab intuitu veri luminis digna supplicii fovea abscondat. Igitur quia vir sanctus tanto divinae potentiae terrore discussus est, ut ei diceretur: Si habes brachium ut Deus, et si voce simili tonas, disperge superbos in furore tuo, et respiciens omnem arrogantem humilia, et caetera quae Deus quidem facere, sed homo vix sufficit audire, cuncta haec qua Dominus intentione praemiserit, fine subditae conclusionis ostendit, te possit dextera tua. - Ac si aperte diceret: Si potes terribilia haec facere ipsa quae p
Abbreviated transcription (Latin):
Ac si dicat: ut ego. Iusto nãq iudicio suꝑ¬
boꝵ facies dñs in foueã mergit: qr inten¬
tionẽ cordis eoꝵ sese ultra homines eri¬
gentẽ inferiꝰ deicit. Ima enĩ respicit:
cuiꝰ facies foueã attendit. Et bene de
suꝑbis dr̃. qd̾ eoꝵ facies in foueã demer¬
gunt᷑: qr uma petunt. dũ suꝑbiendo al¬
t̾iora appetunt. Et qͦ magis extollendo¬
se erigunt: eo magis ruendo inferius
tendunt. Terrenã quippe głam querunt:
& infima st̃ quȩ ꝓspiciunt᷑. dũ suꝑbi¬
endo alta sectant᷑. Unde miro ac diu̾so
mͦ res agit᷑: ut humiles cęlũ petant. dũ
se infra deicuuit: suꝑbi insima appetani.
dũ despiciendo ceteros quasi ĩ altiorib
extollunt᷑. Isti se dũ despiciunt cȩlestib
iungunt: illi dũ se erigunt. a suꝑiorib
diuidunt᷑: atq ut ita dixerim illi se
eleuantes depͥmunt: isti se depͥmentes
leuant. Et bene de suꝑbientib ꝑ psal-¬
mistã dr̃. humiliat aũ peccatores usq

Expanded text:
dicat, Ut ego. Justo namque judicio superborum facies Dominus in foveam mergit, quia intentionem cordis eorum sese ultra homines erigentem inferius dejicit. Ima enim 1054 respicit, cujus facies foveam attendit. Et bene de superbis dicitur quod eorum facies in foveam demerguntur, quia ima petunt, dum superbiendo altiora appetunt; et quo magis extollendoe erigunt, eo magis ruendo inferius tendunt. Terrenam quippe gloriam quaerunt, et infima sunt quae prospiciunt, dum superbiendo alta sectantur. Unde miro et diverso modo res agitur, ut humiles coelum petant, dum se inferius dejiciunt; superbi infima appetant, dum despiciendo caeteros quasi in altioribus extolluntur. Isti se, dum despiciunt, coelestibus junguntur; illi, dum se erigunt, a superioribus dividuntur, atque, ut ita dixerim, illi se elevantes deprimunt, isti deprimentes elevant. Et bene de superbientibus per Psalmistam dicitur: Humiliat autem peccatores usque