comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Siuc moes ingruat. siue uita. siue angłoꝵ gloꝵ¬
neq deiciatur adũsis. neq ex tollat᷑ sccundis. Nusꝗͣ.
sit cnus in firmꝰ affectꝰ. Et moestẽptat: et uita
tẽptat. Cauet scandalum: qui pacẽ ht̃ quȩ om¬
nẽ mentẽ suꝑat. Magnus ẽ: ñẽ. de pusillis istis.
dõ scandalum pati ñ debet: quia pusillor ẽ. ex
agitari scandalo. Uĩridñs ait. Quicũq scan¬
dalicauit unum de pusillis istis minimis. Non
solum pusillos s. etiã minimos dĩẽ: qͦs ꝑturbant
scandala. Et ido graue obnocius penȩ ẽ. ut
legisti: quicumq turbauerit infirme mentis
infantiam. Sic̃ enim grauiore dignꝰ supplitio
ẽ. qui ꝑsuaserit crimen in fantulo. ⁊incautã
p̃cipitari ecate : ita qui inualidum ⁊ insipien¬
tis. iinꝓuidum. circumscͥpserit ꝑsuasione er¬
roris aut ex agitatione cordis affectum. Uis
scire quã infirmꝰ sit qui scandalirat᷑: Non
manducabo inquit carnẽ: ne fr̃em scandali¬

Expanded text:
sive mors ingruat, sisive mors ingruat, sineque deiciatur aduersis neque extollatur secundis, nusquam sit eius infirmus affectus. et mors temptat et uita temptat; caue scandalum. Qui pacem habet, quae omnem mentem superat, magnus est, non est de pusillis istis. ideo scandalum pati non dagitari scandalo. Unde et Dominus ait: Quicumque scandalizaverit unum de pusillis istis minimis . Non solum pusillos, sed etiam minimos dixit, quos perturbant scandala; et ideo gravi obnoxius poenae est, ut legisti, quicumque turbaverit 1245 infirmae mentis infantiam. Sicut enim graviori dignus supplicio est, qui persuaserit crimen infantulo, et incautam praecipitarit aetatem; ita qui invalidum, et insipientem, et improvidum circumscripserit persuasione erroris, aut exagitatione cordis ascire quam infirmus sit qui scandalizatur? non mand nd u ca b o, inquit, carnem, ne fratrem scandali
Abbreviated transcription (Latin):
utit pauꝑib nichil sibi reliquit: contẽpnitur
plerumq in ipsa ȩccła. quia diues ẽẽ desiuit :
sic̃ scͥptum ẽ. Si dederit uir om̃s facultates su¬
as incaritate: contẽptu contẽptus erit. N on
gͦ moueat᷑. Non gͣ mercedẽ huius scłi. nec
grãm: s uitȩ quesiuit ȩc̃nę. Non in dignetꝰ.
qr homines pecuniis magis qũa oꝑib bonis
deferunt. Nam si eiꝓpt̃ bonũ opꝰ in hoc scło
deferat᷑. ⁊ huius studii fructum hic ad ipiscat᷑:
dicit᷑ dc eo. ꝑcepit mercedem suam. Ht̃ quidẽ
opus bonum ⁊ hic grãm: s breuis portio eme-¬
rende salutis ẽ. S crua suturis mercedẽ tuam.
⁊istius scł̃i obꝓbria incrementa mercedis tuȩ
uidica. Cogita semꝑ apłicum illud : qd̾ in
digne sint passiones huiꝰ temꝑis. ad suꝑ uen¬
turam głam. Nullis g ustꝰ frangat᷑ in iuriis.
nullis moueat᷑ piculis: nullis tẽptet᷑ ꝓcellis

Expanded text:
uit pauperibus, nihil sibi reliquit: contemnitur uit pauperibus, nihil sibi reliquit: contemnitur plerumque in ipsa ecclesia, quia diues esse desiuit, sicut scriptum est: si dederit uir omnes facultates suas in caritate, contemptu contemptus erit. non ergo moueatur; non enim mercedem huius saeculi nec gratiam, sed uitae quaesiuit aeternae. non indignetur, quia homines pecuniis magis quam operibus bonis deferunt. nam si ei propter bonum opus in hoc saeculo deferatur et huius studii fructum hic adipiscatur, dicitur de eo: percepit mercedem suam. habet quidem opus bonum et hic gratiam, sed breuis portio emerendae salutis est. serua futuris mercedem tuam et istius saeculi obprobria incrementa mercedis tuae iudica. cogita semper apostolicum illud. quod indignae sint passiones hujus temporis ad superventuram gloriam . Nullis ergo justus frangatur injuriis, nullis moveatur periculis, nullis tentetur procellis;
Abbreviated transcription (Latin):
sententiã: qͥ nichil pulchriꝰ dici potuit. Sũmꝰ
enim sapientiȩ finis ẽ: ut simꝰ mente tranqͥlla.
Non cõm̃ticiis poetarum fabulis: lubricꝰ tbet᷑
affecłꝰ. Sũmꝰ finis iustitię c̃: ut miqͥtas m̃tem
iusti mouere ñ possit. Uirtutis dotius hic finis
⁊ corꝑce ipsius fortitudiis: ut confecto bello
pacẽ reformet. Pacigͦ: uipsa plerũq militat
fortitudo bellandi. Nemo gͦ pacisicum turbet
affectum. Multa generant᷑ ad ꝑturbationem
hominis. Et uxcorplerumq decepta serpentis
infidiis animum uri exagitare conat᷑. ⁊ pat̃
fidem filii frequent̃ irridet: uur suȩ conu¬
gis ment̃ẽ temptat obꝓbriis. S: in bis om̃ib
suꝑat uistꝰ.: ⁊ dic̃. Quis nos separabit a caritate
xxp̃i: Tribulatio. anangustia. an ꝑsecutio:
Quotiens bene facła crimini dant᷑: quotiens
uͥrtꝰ obꝓbrio ducit᷑: quotiens ipsa ingrata ẽ.
gr̃a. Uendidit iustus facultates suas. dnpensa¬

Expanded text:
sententiam, quo nihil pulchrius dici potuit. summus sententiam, quo nihil pulchrius dici potuit. summus enim sapientiae finis est, ut simus mente tranquilla, non commenticiis poetarum fabulis lubricus turbetur affectus. summus finis iustitiae est, ut iniquitas mentem iusti mouere non possit, uirtutis totius hic finis et corporeae ipsius fortitudinis, ut confecto bello pacem reformet. paci ergo et ipsa plerumque militat fortitudo bellandi; nemo ergo pacificum turbet affectum. Multa generantur ad perturbationem hominis: et uxor plerumque decepta serpentis insidiis animum uiri exagitare conatur et pater fidem filii frequenter inridet et uir suae coniugis mentem temptat obprobriis. sed in his omnibus superat iustus et dicit: quis nos separabit a caritate Christi? tribulatio an angustia an persecutio? quotiens benefacta crimini dantur, quotiens uirtus obprobrio ducitur, quotiens ipsa ingrata est gratia! uendidit iustus facultates suas, dispensa
Abbreviated transcription (Latin):
transierunt. De hac aqua dic̃ dñs. Si tͣnseas ꝑ
aquã tecum sum : ⁊ flumina ñ inimdabt̃ te.
Adẽ iustis suis semꝑ cum aliquib terunt᷑ ad¬
ũsis. sitam̃ transeant mente constanti ñ dubi¬
tanti. ne fidei turbent᷑ incerto. Transi ⁊ tu g
sidelis animi directione. si diuiã uistͥ ad eẽ
p̃sentiam: si ñ solũ parx. s etiã multa pax in am
mo tuo sit. Nulla te p̃lia diũsȩ cupiditatis
impugnent: ñ iracundia stimulet. ñ libido.
Et siẽ pugna: tamenforis ñ intus sit. Pliare
a oũsi ꝑsequentes: licet npiis silentio sepe
cedendum sit : ꝙr tͥ uincunt. Illor potentia:
tua ẽ. uictoria. Cunc deniq tͥumphantur :
cum se uicisse crediderint. Ñ gͥ te impugnet
auaritia. ñ cupiditas exagitet. ñ tristitia dei¬
ciat. ñ infłamet libido. ñ resupinet supbia: ñ
curuet ambitio: ñ formido const̃nat. Pax multa
habundet. quȩ suꝑat omnẽ mentẽ scłm apł̃i

Expanded text:
transierunt. de hac aqua dicit dominus: si transeas per transierunt. de hac aqua dicit dominus: si transeas per aquam, tecum sum, et flumina non inundabunt te. adest iustis suis semper, cum aliquibus teruntur aduersis, si tamen transeant mente constanti, non dubitanti, non fidei turbentur incerto. Transi ergo et tu fidelis animi dilectione. si diuinam uis tibi adesse praesentiam, non solum pax, sed etiam multa pax sit in animo tuo, nulla te proelia diuersae cupiditatis inpugnent, non iracundia stimulet, non libido et, si est pugna, tamen foris, non intus sit. proeliare aduersus persequentes, licet et ipsis silentio saepe cedendum sit. Quia tibi uincunt. illorum potentia tua est uictoria; tunc denique triumphantur, cum se uicisse crediderint. non ergo te inpugnet auaritia, non cupiditas exagitet, non tristitia deiciat, non inflammet libido, non resupinet superbia, non curuet ambitio, non formido consternat. pax multa abundet, quae superat omnem mentem secundum apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
Iupͣ dixcimꝰ quia caritas ex dudit timorẽ:
nunc dicimꝰ qr excludit omñe ꝑturbatio¬
nem. Et enim qui dm̃ diligit: ꝓfunda ẽ.
consirmate mentis tranquillitas. Aqua inqt
multa excludere ñ potit caritatẽ: ⁊ flumina
ñ inundabunt eam. Qulta aqua diũsarũ
ẽ passionum : ⁊ flumina scłariũ cupiditatum.
corꝑalib motib incitata: murũ tam̃ caritatis.¬
subruere ñ possunt. Idoq caritate fundatꝰ
dic̃. Corrent̃ẽ ꝑtransiuit anima nr̃a. Numqͥd
aqua maris excludere moysi potuit caritatẽ:
ut i scłm litteram tͥ psalmoꝵ series suffraget᷑ :
Nempe diligens dm̃ tutum sibi credidit it̃ c̃ẽ
ꝑmaria: qui autẽ ñ dilexerunt dm̃. h dimer¬
si flucꝰtib. dignum sacrilegii sui exitumꝑ
tuler̃t. helyas atq helyseus iordanẽ transierał
pede. ⁊ hȩc fuit nimnie merces. ⁊ gr̃a caritatis.
Hii gͥ ut transirent aquã fluuii iordanis:
passionum fluenta nr̃aꝵ. m̃tis priꝰ uestigio

Expanded text:
upra diximus, quia caritas excludit timorem, nunc dicimus, quia excludit omnem perturbationem. etenim qui deum diligit, profunda est in eo confirmatae mentis tranquillitas. aqua, inquit, multa excludere non poterit caritatem et flumina non inundabunt ipsam. Multa aqua diversarum est passionum, et flumina saecularium cupiditatum corporalibus motibus incitata, quae tamen mursubuertere non possunt. ideoque caritate fundatus dicit: torrentem pertransiuit anima nostra. numquid aqua maris excludere Moysi potuit caritatem ? ut et secundum litteram tibi psalmorum series suffragetur, nempe diligens deum tutum sibi credidit iter esse per maria; qui autem non dilexerunt deum, hi demersi fluctibus dignum sacrilegiis suis exitum pertulerunt. Helias atque Helisaeus Iordanen transmiserant pede; et haec fuit nimiae merces et gratia caritatis. hi igitur ut transirent aquas fluuii Iordanis, passionum fluenta nostrarum mentis prius uestigio
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. ꝑ cutiam pastorẽ. & disꝑgent᷑ oues
gregis: ut repleat᷑ totꝰ orb̾ t̃rarum grege
xp̃i: significans tc̃ fore saluam synago¬
gam: cum se huic disꝑsioni & ipsa sotia¬
uerit quę repleuit hc̃ mundũ. Cab̾nacła
enim pastor: regna sunt t̾rȩ. Id̾oq ꝓpħa
dauid nationes annuntians credituras ait.
N egna t̾rȩ. cantate do. Ergo sciat se uiueni¬
oͦr: ut corrigat uiam suã. S dicis. Quis
potest cognoscere uiã suã iuuenlor ut
corrigat. cum ꝓpła dicat. tria sunt im¬
possibilia mͥ incelligere. & quartum qd̾
ñ agnosco: uestigia aquilȩ uolantis. uĩa
serpentis in petra. & semitas nauis naui

Expanded text:
dixit: percutiam pastorem et dispergentur oues dixit: percutiam pastorem et dispergentur oues gregis, ut repleatur totus orbis terrarum grege Christi, significans tunc fore saluam synagogam, cum se huic dispersioni et ipsa sociauerit, quae repleuit hunc mundum; tabernacula enim pastorum regna sunt terrae. ideoque propheta Dauid nationes adnuntians credituras ait: regna terrae, cantate deo. ergo sciat se iuuenior, ut corrigat uiam suam. Sed dicis: \'qui potest cognoscere uiam suam iuuenior, ut corrigat, cum propheta dicat: tria sunt inpossibilia mihi intellegere et quartum quod non agnosco: uestigia aquilae uolantis, uiam serpentis in petra et secus semitas nauis flu
Abbreviated transcription (Latin):
dñs dic sabb̃i. Nisigͦ sciaste : nichil tͥ ꝓ derit.
t sidicas abrahȩ sum filia. quȩ ñ credis. q̃
errorem ñ corrigis. abraham qͥde saluat᷑.
s nobilitas generis ñ uiuabit: nͥ fides ser¬
uauerit. N on te decipiat data patrib reꝓ¬
missio. Non suscipio ꝑsonã hominis. non
suscipio p̃rogatiuam generis: nisi uidero
congruentẽ generimor nobilitatẽ. ut frat
iusti generis electio. Qͦd si sciaste & agnos¬
cas quia peccata obnoxiaes: excundum
in calcancis gregum ẽ. tͥ. Exi gͦ nuda pe¬
de: & pascȩ hedos tuos in tab̾nacłis pastoꝵ
ui sinc peccato ẽ. agnos pascit. oues pascit:
que autẽ peccato obnaccia ẽ. pascat hedos
qui a sinistris sunt. Non eñĩ podest ẽẽ in
dexteram pastoris boni. Sequat᷑ magis
dicentem petro: ueni retro me sathana.¬
¶ Sequendo petrꝰ. in dextera meruit collo¬
cari. Idoq ei dicit᷑. Pasce agniculos meos
Sed quo exeat audi. Ad tab̾nacła inquit
pastor. hoc ẽ. ad gentes. ad disꝑsionẽ. Idõq

Expanded text:
nus die sabbati. nisi ergo scias te, nihil tibi proderit, etsi dicas: \'Abrahae sum filia‘. quae non credis, quae errorem non corrigis; Abraham quidem saluatur, sed te nobilitas generis non iuuabit, nisi fides seruauerit. non te decipiat data patribus repromissio. non suscipio personam hominis, non suscipio praerogatiuam generis, nisi uidero congruentem generi morum nobilitat.m, ut fiat iusti generis electio. Quodsi scias te et cognoscas, quia peccato obnoxia es, exeundum in calcaneis gregum est tibi. exi ergo nuda pede e t pasce haedos tuos in tabernaculis pastorum. qui sine peccato est, agnos pascit, oues pascit: quae autem peccato\' obnoxia est, pascit haedos qui a sinistris sunt; non enim potest esse in dextera pastoris boni. sequatur magis dicentem Petro: ueni retro me, satana. sequendo Petrus in dextera meruit collocari, ideoque ei dicitur: pasce agniculos meos. sed quo exeat. audi: ad tabernac-ula, inquit, pastorum, hoc est: ad gentes, ad dispersionem. ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
ferre custodiam. Phibitos pedes suos auia ma¬
ligna bencdicit: qui xp̃m eẽ uiam nouit. A
iuditus tuis ñ declinaui: qm̃ tu legẽ posuisti.
Ixposuit quid eẽt  michi.

Expanded text:
ferre custodiam. prohibitos pedes suos a uia maligna bene dicit qui Christum esse uiam nouit. A. iudiciis tuis non declinaui, quon i a tu tu legem posuisti mihi. exposuit quid esset a ui
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ueritati. Om̃ia suffert. om̃ia credit.
om̃ia sꝑat. omia sustinet. Caritas. nũꝗͣ exci¬
dit. Inferiorib tria ꝑfecta posuit. sp̃c. side
caritat̃e. maiorẽ autẽ diait caritatẽ. ⁊ recbi.
Caritas enim. omĩa sꝑat. om̃ia credit. Cum
gͥ spes: ⁊ fides. incaritate sit. ñ ẽ. dubium
qd̾ maior sit caritas. Et bene sibi respondi
ꝓpħa. Supͣ enim dixit: lex dñi iurep̃hen¬
sibilis conũtens animam. Silex anim̃a con¬
ũtit: utiq qui diligit legẽ. dilectio ẽ. Uanq
in hoc ipso. centesimo octauo decimo ssio.
pͥmũ posuit. Beati immaculati in uia: qui
quiin lege dĩ ambulat: utiq conũtit᷑ qui
diligit dĩ legẽ. Gͦ. silex immaculatum fac̃.
uiam iniustam odio habui. Siis qͥ p̃cepta
nistitiȩ diligit. facit illa quȩ diligit. utiq
is quiodit iniquitatẽ. ñ fac̃ qd̾ exosus ẽ.
Nec in merito ad om̃ia dm̃ p̃cepta corrigt᷑.
qui omnẽ uiam odit iniquitatis. stam nͥ
omnẽ uiã iniquitatis oderis: ñ potes in

Expanded text:
Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Charitas numquam excidit . In inferioribus tria perfecta posuit, spem, fidem, charitatem: majorem autem dixit charitatem, et recte; Charitas enim omnia sperat, omnia credit . Cum igitur spes et fides in charitate sint, non est dubium quod major charitas sit. Et bene sibi respondit Propheta. Supra enim dixit: Lex Domini irreprehensibilis, convertens animam . Si Lex animam convertit; utique qui diligit, Legis dilector est. Deinde in hoc ipso centesimo decimo octavo psalmo primum posuit: Beati immaculati in via, qui qui in lege Dei ambulat; utique convertitur, qui diligit Dei legem. Ergo si Lex immaculatum facit, uiam iniustam odio habui. si is, qui praecepta iustitiae diligit, facit illa quae diligit, utique is. qui odit iniquitatem, non facit quod exosus est. nec inmerito ad omnia domini praecepta corrigitur, qui omnem uiam odit iniquitatis: nam nisi omnem uiam iniquitatis oderis, non potes in
Abbreviated transcription (Latin):
deliberans. Tunc enim salubriora consilia
credimꝰ: si ꝑpensiore meditatione exami¬
nata uideantur:. S ipsa deliberationis sus-¬
ceptio docta diffinitione distinguit᷑. ut
diuersarum cogitationum concursus au-¬
ferat dicens. In quo corrigit iunior uiã suã :
Nic enim deliberantis ẽ. finis: quo uiam
suam corrigat. Et respondit. In custodien¬
do uerba tua. Et bene ad dnm conuersus.
respondit deliberanti: quasi p̃ce atq orõne
delata consilium hoc dñi inspiratione
repperiret: ut ñ p̃sumptionis humanȩ.
s dignationis diuinȩ remediũ crederetur

Expanded text:
deliberans; tunc enim salubriora consilia deliberans; tunc enim salubriora consilia credimus, si propensiore meditatione examinata uideantur. sed ipsa deliberationis susceptio docta definitione distinguitur, ut diuersarum cogitationum concursus auferat, dicens: in quo corrigit iuuenior uiam suam? hic enim deliberantis est finis, quo uiam suam corrigat. Et respondet: in custodiendo uerba t u a. et bene ad deum conuersus respondit deliberanti, quasi prece atque oratione delata consilium hoc domini inspiratione reppererit, ut non praesumptionis humanae, sed dignationis diuinae remedium crederetu
Abbreviated transcription (Latin):
En quo corrigit niuenior uiam suam :
Suꝑior oc to uersuum ñ absurda
nob̾ cecidit disputatio: idoq &
sequentia ꝑsequi studium fuit.
Et pͥmum licterȩ scde hoc ẽ. bech. int̃p̃tatio
consideranda ẽ: quȩ in latino conũsa confu¬
sio declaratiir: S qui uiã suam corriget: ñ
confundet᷑. Uerum quia is qui corrigit
ante inerrore fuit. qͣmͦ enĩ corrigit᷑ nͥ quod
ante de flexit auero: utiq in lapsu positus
& Adolescentie luxii ac lasciuȩ ctatis captus
illecebris. ubi aduiuentutis ꝓuec tꝰ confima
sobria mente resipiuit. tanꝗ̃. confusu
animo. qͦmͦ erubescenda deponat ⁊ plena
ꝓbitatis assumat diusecum uoluit: & di¬
uersis flutuans cogitationib librat atq
examinat. fuꝑiora obliuiscens & ca quȩ st̃
pͥora appetens: qũe ad modũ uiam suã cor¬
rigat: offensionẽ que adolescentioris ȩta¬
tis seria iiuentutis fronte p̃texat. Unde
ne diu dubitet hutusmodi & incerto here¬
at : dat ꝓpħa consilium quasi cumeo ipse

Expanded text:
In quo corrigit iuuenior uiam suam? superiorum octo uersuum non absurda nobis cecidit disputatio, ideoque et sequentia persequi studium fuit. et primum litterae secundae, hoc est \'Beth\', interpretatio consideranda est. quae in Latino conuersa \'confusio\' declaratur. sed qui uiam suam corrigit, non confundetur. uerum quia is, qui corrigit, ante in errore fuit — quomodo enim corrigitur, nisi quod ante deflexum fuit a uero ? —, utique in lapsu positus et adulescentiae luxu ac lasciuae aetatis captus inlecebris, ubi ad iuuentutis prouectus confinia sobria mente resipiscit, tamquam confusus animo, quonam modo erubescenda deponat et plena probitatis adsumat, diu secum uoluit et diuersis fluctuans cogitationibus librat atque examinat posteriora obliuiscens et ea quae sunt priora appetens, quemadmodum uiam suam corrigat offensionemque adulescentioris aetatis seria iuuentutis fronte praetexat. unde ne diu dubitet huiusmodi et m incerto haereat, dat propheta consilium quasi cum eo ipse
Abbreviated transcription (Latin):
sermone. s etiã oꝑis imitatione medita¬
ri. Non enim qͥ disputant ⁊ ñ faciunt que
legis sunt. s qui fac tores legis sunt iustifi¬

Expanded text:
sermone, sed etiam operis imitatione meditari. non enim qui disputant legem et non faciunt quae legis sunt, sed qui factores legis sunt iustifi
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ susceꝑis. N ẽ. tͥ piũ onꝰ fastidio: ñẽ tͥ one¬
ui. tam̃ iuditia tua ñ sũ oblitꝰ: sp̃e medici¬
ne reseruo. Ueni dñe: qr ⁊iouẽ erratic̃a solꝰ
es reuocare qͥ possis: ⁊ qͦsͦ reliq̃ris ñ mestifi¬
sab̾. Et ipsi cñi. peccatoris reditu gratula¬
bunt᷑. Ueniut facias salutẽ int̾ris: in celo
gaudiũ. Ueni gͦ ⁊ quere oũc tuã: iam ñ ꝑ
seruulos ñ ꝑ mercennarios. s. ꝑtemecipsum.
Suscipe me incarne: quȩ inadã lapsa ẽ. Suscipe
me ñ ex sara s ex maria. ut in corrupta sit
uirgo: s uirgo ꝑ gr̃ãm. ab om̃i integͣ labe
peocati. Porta me incruce. quȩ salutaris er¬
rantib ẽ: in qua sola ẽ. requies fatigatis: in
qua sola uiuunt qͥcũq moriunt᷑. Pulchre
autẽ etiã uiuifica pot̾̃ dici: co qd̾ mori ñ possit
quẽ humeris suis uirtus portaui̾t. Dic̃ gͦ &s
aĩa. dic̃ ⁊ ȩccła. erraui sic̃ ouis quȩ ꝑierat.¬

Expanded text:
quem susceperis. non est tibi pium onus fastidio, non tibi onequem susceperis. non est tibi pium onus fastidio, non tibi oneui, tamen mandata tua non sum oblitus, spem medicinae reseruo. ueni, domine, quia et erraticam solus es reuocare qui possis et quos reliqueris non maestificabis; et ipsi enim peccatoris reditu gratulabuntur. ueni, ut facias salutem in terris, in caelo gaudium. Ueni ergo et quaere ouem tuam non per seruulos, non per mercennarios, sed per temet ipsum. suscipe me in carne quae in Adam lapsa est. suscipe me non ex Sarra, sed ex Maria, ut incorrupta sit uirgo, sed uirgo per gratiam ab omni integra labe peccati. porta me in cruce quae salutaris errantibus est, in qua sola est requies fatigatis, in qua sola uiuent quicumque moriuntur. Pulchre autem etiam uiuifica potest dici, eo quod mori non possit quem humeris suis uirtus portauerit. Dicit ergo et anima, dicit et ecclesia: erraui sicut ouis quae perierat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥꝑianuã int̾ire ñ nouerit: ueni sine ad iuto¬
re sine nuntio. Iam dudum te ex pecto uen¬
turum. Scio enĩ uenturũ: qm̃ mandata tua
ñsũ oblitꝰ. Ueni ñ cũ uirga: s cũ caritate
sp̃sq mansuetudine. Noli dubitare relin¬
quere in montib nonaginta nouẽ oues titas.
qr in montib constitutas. lupi rapaces in cur¬
sare ñ possunt. In paradiso semel nocuit
scrpens: amisit ibi escã pꝰꝗͣ ada inde depul¬
sus ẽ: illic iã nocere ñ poti̾t. Adme ueni qũȩ
lupoꝵ gͣmũ uexat incurs: adme ueni. qũe
ciectũ de paradiso. serpentis diiulceris. uene¬
na ꝑtẽptant: qͥ erraui agregib tuis. illis
suꝑiorib.Nã imc ibide collocaueras: s ab
ouilib tuis. lupꝰ noc łnꝰ aũtit. Quere me. qr
te reqͥro. Quere me inuenime: suscipe me
porta me. Potes inuenire. quẽ tu reqͥris: dig¬
naris susciꝑe quẽ inueni̾s: impone̾ humeris.

Expanded text:
qui per ianuam introire non nouerit. ueni sine adiutoqui per ianuam introire non nouerit. ueni sine adiutore, sine nuntio, iam dudum te expecto uenturum; scio enim uenturum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ueni non cum uirga, sed cum caritate spirituque mansuetudinis. Noli dubitare relinquere in montibus nonaginta nouem oues tuas, quia in montibus constitutas lupi rapaces incursare nonpossunt. in paradiso semel nocuit serpens; amisit ibi escam, postquam Adam inde depulsus est; illic iam nocere non poterit. ad me ueni, quem luporum grauium uexat incursus. ad me ueni, quem eiectum ue paradiso serpentis diu ulceris uenena pertemptant, qui erraui a gregibus tuis illis superioribus. nam et me ibidem conlocaueras, sed ab ouilibus tuis lupus nocturnus auertit. quaere me, quia te requiro, quaere me, inueni me. suscipe me, porta me. potes inuenire quem tu requiris, dignaris suscipere quem inueneris, inponere umeris
Abbreviated transcription (Latin):
scruum tuũ: hoc c̃. rõtosoñ. Et potuit
Falli scpͥtor: ut scriberet ⁊tson: quodẽ.
uiuifica. S ensus quidẽ ut̃q constat: s opor¬
ouis que errauit. querenda ẽ. apastore ne
ꝑeat. Idõ dic̃ crraui. Dic ⁊ tu iniquitates tras
ut untificcris. qd̃ lapsum fateris. In eo tͥ cum
om̃ib cõmine consdetium ẽ: q nemo sine
peccato. N egare hoc sacrilegium ẽ. Solus eñĩ
ss sine peccato ẽ. Confiteri hoc dõ impuni¬
tatis remedium ẽ. Erraui inquit. S qui erra¬
uit inuiã potest redire: inuiam reuocaripo¬
test. Et pulchre addidit: sic̃ ouis quȩ ꝑierat.
Noneñi ꝑiit: qͥ agnoscit errorẽ. Quere inquit
seruũ tuũ: qm̃ mandata tua ñ sũ oblitꝰ. Ueni
gͦ dñe iħu quere seruũ tuũ: quere lassã oũe
tuã. Ueni pastor: quere sic̃ oues ioseph. Erra
mitte nonaginta nouẽ oues tuas. ⁊ueni ũã
oũe querere quȩ errauit. Ueni sine canb.
tieni sine malis oꝑariis: ueni sine mercennario

Expanded text:
seruum tuum, hoc est ζήτησον, et potuit falli scriptor, ut scriberet ζῆσον, quod est uiuifica. sensus quidem uterque constat, sed oporouis quae errauit quaerenda est a pastore, ne pereat. ideo dicit \'erraui\'. dic et tu iniquitates tuas, ut iustificeris. quod lapsum fateris, in eo tibi cum omnibus commune consortium est, quia nemo sine peccato. negare hoc sacrilegium est - solus enim deus sine peccato est —, confiteri hoc deo inpunitatis remedium est. erraui. inquit — sed qui errauit in uiam potest redire, in uiam reuocari potest — et pulchre addidit: sicut ouis quae perierat; non enim perit qui agnoscit errorem. Quaere. inquit, seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ueni ergo. domine Iesu, quaere seruum tuum, quaere lassam ouem tuam, ueni, pastor, quaere sicut oues Ioseph. erraumitte nonaginta nouem oues tuas et ueni unam ouem quaerere quae errauit. ueni sine canibus, ueni sine malis operariis, sine mercennario,
Abbreviated transcription (Latin):
asferre. Q ontes aromatum. sc̃i sunt. Ad cos
confugit ap̃c: quia fundam̃ta eiꝰ in montib
sc̃is. Ad eos gͥ consugit: quisunt eiꝰ stabilia
fundamenta. Innobis fugit: in illis sida stati¬
one consistit. ¶ons gͥ aromatum paulus ẽ: qͥ
potest dicere. bonꝰ erum odor xp̃i sumꝰ do. Mois
aromatum dauid: cuius orationis odor as¬
cendebat ad dñm. Et ido dicebat. dirigat᷑
oratio mea sic̃ incensum in conspet lu tuo.
S yminachus tam̃ ⁊ aquila int̃p̃tati sunt: qd̾¬
a pc̃ dic̃ ad eccłam. quȩ sedes inbortis. Hocẽ.
iam in hortis sedes : suꝑno digna paradyso.
Et idouocẽ tuã in sinua mͥ cuiamici intendunt:
ego quoq eam audire desidero. Cepit in hor¬
tis cẽ eccła. postꝙ̃ in hortis passus ẽ. xp̃c

Expanded text:
adferre. montes aromatum sancti sunt. ad eos adferre. montes aromatum sancti sunt. ad eos confugit Christus, quia funsanctis . Ad eos igitur confugit, qui sunt ejus stabilia fundamenta. In nobis fugit, in illis fida statione subsistit. Mons igitur aromatum Paulus est, qui potest dicere: Bonus odor Christi sumus Deo . Mons aromatum David, cujus orationis odor ascendebat ad Dominum, et ideo dicebat: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . 31. Symmachus tamen et Aquila interpretati sunt, quo dicit ad ecclesiam: quae sedes in hortis, hoc est: iam in hortis sedes superno digna paradiso, et ideo uocem tuam insinua mihi cui amici intendunt; ego quoque eam audire desidero. coepit in hortis esse ecclesia, postquam in hortis passus est C
Abbreviated transcription (Latin):
id̃o ad hic ȩccła uocẽ eiꝰ audire ñ poterat
qua cupiebat audire.: ido ait. siocẽ tuã insinua
mͥ. Unde ⁊ nos siuolumꝰ eum innob̾ sedere. simus
horticlausi aqmunta: feramꝰ urcutũ flores. gr̃ȩ
suauitatẽ. ⁊ it disputantẽ angłis dñm iłim audi
re possimꝰ.S qr futurũ erat. ut cum ad pleni¬
tudinẽ ȩccła ꝑuenisset. ꝑsecudonib uariis tẽp¬
taret᷑. id̾o cũ ũbi gr̃a delectaret᷑. subito cernit
insidras ꝑsecutoꝵ. Et quȩ plus sponso. aũa sibi
cap̃olȩ aut hitnulo ceruoꝵ. siłꝑ montes ar̃o¬
matum ꝓpt̃ infirmos fuait: qͥ teptanita gra¬
inora ferre ñ possent. Idoq scͥptumẽ. ut de
ciuitateᷤ ad ciuitates fugiamꝰ: ⁊ si nos in hac ciui¬
tate fuerint ꝑsecuti. sugiamꝰ in aliã ꝓ pter in¬
firmos gͥ ut diximꝰ fugiat : aut fugiat ab in¬
firmis: ⁊ transeat ad montes aromatũ: qͥ pro
martyrio odorẽ possint beate resurrectionis

Expanded text:
ideo adhuc ecclesia uocem eius non poterat ideo adhuc ecclesia uocem eius non poterat quam cupiebat audire -, ideo ait: uocem tuam insinua mihi. unde et nos, si uolumus eum in nobis sedere, simus horti clausi atque muniti, feramus uirtutum flores, gratiae suauitatem, ut disputantem cum angelis dominum Iad plenitudinem ecclesia peruenisset, persecutionibus uariis temptaretur, ideo, cum uerbi gratia delectaretur, subito cernit insidias persecutorum. et quae plus sponso quam sibi capreolae aut hinulo ceruorum super montes aromatum. propter infirmos fugbt, qui temptamenta grauiora ferre non possint. ideoque scriptum est, ut de ciuitatibus ad ciuitates fugiamus et, si nos in hac ciuitate fuerint persecuti, fugiamus in aliam. propter infirmos igitur, ut diximus, fugiat aut fugiat ab infirmis et transeat ad montes aromatum. qui pro martyrio odorem possint beatae resurrectionis
Abbreviated transcription (Latin):
Una gͥ ouis errauit: s reuocata. totiꝰ spacia
orbis impleuit. Unã ouẽ error ab duxerat:
rauit homo: s eccła t̃a murꝰ ẽ. ⁊ murꝰ ualid̾.
nea muniminesꝑitali: mille frucꝰtꝰ dat xp̃o.
ducentos autẽ frucꝰtꝰ custodib. Idoq ait
ȩccła. Uitis mea inconspecꝰtu meo: mille sa¬
hoc mysti̾um in genesi. ubi quinq pardes ben¬
iamm fr̃i iuniori tribuit ioseph: singulas
ipse que diligit: sic̃ dilex̃ ⁊ paulum. cui de¬
dit ad euocandas gentes sapientiȩ pͥncipatũ.
His gͥ fruc tib delecꝰtata eccła: dic̃ ad xp̃m.
Qui sedes in hortis. amiciintendentes uocrtuiȩ.
uocẽ tuã insinua mͥ. Delec tabat᷑ enĩ qd̾ in
hortis xp̃c sedebat : un hortis positi amici.
intendebant uocieꝰ. S q amici illi. de celes¬
tib erant. archangłi. uł dñationes: ⁊ throni.
homines em̃ ex pulsi de paradyso fuerant
ꝓpt̃ in obedientiã clestiũ mandatoꝵ: atq

Expanded text:
una igitur ouis errauit, sed reuocata totius spatia una igitur ouis errauit, sed reuocata totius spatia orbis impleuit; unam ouem error abduxerat, srauit homo, sed ecclesia iam murus est et murus ualidus. nea munimine spiritali mille fructus dat Christo, ducentos autem fructus custodibus. ideoque ait ecclesia: uitis mea in conspectu meo; mille Sahoc mysterium in Genesi, ubi quinque partes Beniamin fratri iuniori tribuit Ioseph, singulas ipse quem diligit, sicut dilexit et Paulum, cui dedit ad euocandas gentes sapientiae principatum. His igitur fructibus delectata ecclesia dicit ad Christum: qui sedes in hortis, amici intendentes uoci tuae; uocem tuam insinua mihi. delectabatur enim, quod in hortis Christus sedebat et in hortis positi amici intendebant uoci eius.sed quia amici illi de caelestibus erant archangeli uel domi- nationes et throni – homines enim expulsi de paradiso fuerant propter inoboedientiam caelestium mandatorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
cum pac̃e dĩ inuenerĩ quȩ suꝑat omñe m̃tẽ:
⁊ custodit corꝑa.⁊ sensus in xp̃o iłmi. Talis ingtͥ
er̃a in ocłis sponsi: qualis quȩ ht̃ pacẽ. Scͥptũ
ẽ enim. Qui recꝰte quer̃t pacẽ: habebt̃ eã¬
testimoniũ. Fcismantib gͥ diloc ło atq: dilce a
celebrata coniuncꝰho sꝑitał ẽ: mutuo expecita
consensui. Iłoq tanꝗͣ nuptiale canens carmen:
exultainit sp̃s in ꝓpħa dicens. UPiea facꝰtaẽ.
salomoni in belãmon: dedit uineã suã his qui
seruant. Ciamat g̃ sp̃s. Plantata ẽ. ꝯgregatio
ppłoꝵ: ut uitis ec̃nȩ radice fundata: ⁊ spitalia
subuigũ ũbi. corde mansueto colla subiec̃. Plan¬
tata autẽ in multitudine nationum: hoc ẽ. in¬
telligendũ belãmon: symiacꝰ. aquila. alieq
traditiones. greco sermone docucr̃t. Repudi¬
ata ẽ. uetus copula quȩ truc tũ afferre ñpotat:
dataẽ. uinea nobis. fidelib q cultorib: qͥ ñso¬
lũ facere frucꝰtum possent. s etrã custodire.

Expanded text:
 invenerim, quae exsuperat omnem mentem, et custodit corda et sensus in Christo Jesu. Talis, inquit, eram in oculis sponsi, qualis quae habet pacem; scriptum est enim: Qui recte quaerunt pacem, gaudetestimonium festinantibus igitur dilecto atque dilecta celebrata coniunctio spiritalis est mutuo expetita consensu. Ideoque tamquam nuptiale canens carmen exultauit spiritus in propheta dicens: uinea facta est Salomoni in l Belamon; dedit uineam suam his qui seruant. clamat ergo spiritus: plantata est congregatio populorum et uitis aeternae radice fundata et spiritalia sub iugum uerbi corde mansueto colla subiecit; plantata autem in multitudine nationum. hoc enim intellegendum \'Belamon\' Symmachus, Aquila aliaeque traditiones Graeco sermone docuerunt. repudiata est uetus copula quae fructum adferre non poterat, data est uinea nouis fidelibusque cultoribus, qui non solum facere fructum possent, sed etiam custodire.
Abbreviated transcription (Latin):
ror nob̾ parua. ⁊ uba ñ ht̃. Sic eñ qͥ uolt̃ differ¬
re nuptias excusare consuer̃t. ut p̃tendant
inmature ȩtatis infirmitatẽ. ⁊ astruant qd̾
ub̾a ñ habeat. quȩ nubił significat. t̃ẽpꝰ ecatis.:
hoc solet symbolũ cõmune om̃ib cẽ uirginib
nupturis: ut cũ ub̾a ceꝑint eminere. tc̃ ꝯiunc̾¬
tioni habiles uidicent᷑. Turbate qͥ. qd̃ studio
dilectionis urgeat nuptias sponsus. dict̃. Q dͥ
faciemꝰ sororiñȩ indie qua loquet᷑ mea . ł ut
symmacꝰ qua loquet᷑ ei : Hoc ẽ. S ponsalium
celebritate. solet fieri colluc batio ⁊ꝯfirmatio
ꝯiunctio sꝑitał. ac tantis nuptiis excusare ñ
possunt. Nemo ẽ. eñi: qͥ copułã uł animȩ ⁊ sp̃s.¬

Expanded text:
ror nobis parua et ubera non habet. sic enim qui uolunt differror nobis parua et ubera non habet. sic enim qui uolunt differre nuptias excusare consuerunt, ut praetendant inmaturae aetatis infirmitatem et adstruant, quod ubera non habeat, quae nubilis significant tempus aetatis. hoc solet symbolum commune omnibus uirginibus esse nupturis, ut, cum ubera coeperint eminere, tunc coniunctioni habiles iudicentur. Turbatae igitur, quod studio dilectionis urgeat nuptias sponsus, dicunt: quid faciemus sorori nostrae in die qua loquitur in ea? uel, ut Symmachus, qua loquitur ei, hoc est: sponsalium celebritate solet fieri conlocutio et confirmatio coniunctio spiritalis? a tantis nuptiis excusare non possunt; nemo est enim qui copulam uel animae et sp
Abbreviated transcription (Latin):
bata cernit᷑: quȩ utriꝰq sulget gr̃a testam̃ti.
Respondit ei sponsus. Pone me ut signaculũ
incortuũ: ut sigillũ inbrachiũ tuũ. Quȩ noua
⁊ ueta̾ seruasti mͥ. signaculũ meũ. es: ad imaginẽ
meã es. ⁊ similitudmẽ. Fulget inte imago iustitiȩ :¬
imago sapientiȩ. imago uirtutis. Et qr imago
di incorde tuo ẽ.: sit ⁊ moꝑib tuis. Sit esfigies
eũgłii intuis faclis. ut intuis morib mea p̃cepta
custodias. Essigies eũgłii sttͣ inte: si ꝑcutienti
maxillã alterã p̃bcas: si diligas mimicũ tuũ: si
crucẽ tuã tollas ⁊ me seqͣris. Io crucẽ ego ꝓ uob̾
portaui: netu ꝓ te portare dubitares. Audicer̃t
hoc filiȩ hierłem qd̾ iã dñs iħs sibi eccłam copu¬
labat. ⁊ qr ꝯfiderantes magnitudinẽ ũbi impar̃e
tantis nuptiis estinabant: neforte tantȩ copulȩ
pondꝰ sustinere ñ posset. ex cusant dicentes. So¬

Expanded text:
bata cernitur quae utriusque fulget gratia testamenti. bata cernitur quae utriusque fulget gratia testamenti. Respondet ei sponsus: pone me ut signaculum in cor tuum. u t sigillum in brachium tuum. quae noua et uetera seruasti mihi. signaculum meum es, ad imaginem meam es et similitudinem. fulget in te imago iustitiimago sapientiae, imago uirtutis. et quia imago dei in corde est tuo, sit - operibus tuis, sit effigies euangelii in tuis factis, ut in tuis moribus mea praecepta custodias. effigies euangelii erit in te, si percutienti maxillam alteram praebeas, si diligas inimicum tuum, si crucem tuam tollas et me sequaris. ideo crucem ego pro uobis portaui, ne tu propter me portare dubitares. Audierunt hoc filiae Hierusalem, quod iam dominus Iesus sibi ecclesiam copulabat et, quia considerantes magnitudinem uerbi imparem tantis nuptiis aestimabant. ne forte copulae pondus sustinere non posset, excusant dicentes: so
Abbreviated transcription (Latin):
dice̾: inuifica seruũ tuũ. qm̃ mandata tua
ñsũ oblitꝰ. Ego te quesiui.: s inuenire ñ possũ
nͥtu uolueris inueniri. Et tu qͥdẽ ius inueni¬
ri: s uis diuqueri. uis diligentiꝰ indagari.
Nouit hoc eccła tua: qr ñuis ut te dormiens
querat. ñuis ut iacens te inuestiget. Denq
pulsas adianuã. ut excites dormientẽ: ex plo¬
ras sicor uigilat. ⁊ caro dormit. Uis iacent̃ẽ
lcuare dicens. surge qͥ dormis. ⁊ exurge amortius.
Mittis manũ ꝑ cauernã ut surgat: ⁊ si tardius
surrexerit. derelinquis. Uis ut querat itm.
i querat amultis: ⁊ ñ obliuiscat᷑ querere. ñ
obliuiscat᷑ sermones tuos. ⁊ si tenet eos offeras
te uidendũ: ñ refugias ⁊ teneri. Quȩ cũ te me¬
ruerit amplecti. ostendet fructꝰ suos: docebit
ñ oblitã se mandatoꝵ. tuoꝵ: dicet tͥ. Ueni fr̃
m̃s exeamꝰ in agrũ. ⁊ inforib nr̃is. Om̃s fecꝰ¬
Tenco mandata om̃ia: noui ⁊ uetu̾s testam̃q. Sola

Expanded text:
icere: uiuifica seruum tuum, quoniam mandata tua non sum oblitus. ego te quaesiui, sed inuenire non possum, nisi tu uolueris inueniri. et tu quidem uis inueniri, sed uis diu quaeri, uis diligentius indagari. nouit hoc ecclesia tua, quia non uis ut te dormiens quaerat, non uis ut iacens te inuestiget. denique pulsas ad ianuam, ut excites dormientem, exploras, si cor uigilat et caro dormit. uis iacentem leuare dicens: surge qui dormis et exsurge a mortuis. mittis manum per cauernam, ut surgat, et, si tardius surrexerit, derelinquis. uis ut quaerat iterum et quaerat a multis et non obliuiscatur quaerere; non obliuiscatur sermones tuos. ut, si tenet eos, offeras te uidendum, non refugias teneri. Quae cum te meruerit amplecti, ostendet fructus suos, docebit non oblitam se mandatorum tuorum, dicet tibi: ueni, frater meus, exeamus in agrum, et in foribus n\'teneo mandata omnia noui et ueteris testamenti\'. sola
Abbreviated transcription (Latin):
bundantia : sic̃ scͥptũẽ. Et habundantia in
turrib tuis. His ub̃ib idẽ. senib: habilem
se tantis nuptiis estimabat. S filiȩ hierłem
ad huc ñ poderant estimare: qr sensuũ eus
habundantiã ñ uidebant. Et addidit. Ego

Expanded text:
bundantia, sicut scriptum est: et abundantia in bundantia, sicut scriptum est: et abundantia in turribus tuis. his uberibus, id est sensibus, habilem se tantis nuptiis aestimabat, sed filiae Hierusalem adhuc non poterant aestimare, quia sensuum eius abundantiam non uid
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eã tabulas cdrinas: hoc ẽ fidi sublimis bo¬
nqͣ odorẽ. Est eñĩ suauis huiꝰ materie odor:
quã ñ ũmis ñ tinea corrũpat. Ido huiꝰ materie
usus eligit᷑ tec toꝵ fastigiis eleuandis: forman¬
disq litta̾ꝵ elem̃tis. quib ecas pucrił ad studi¬
um lib̾ał eruditionis imbuit᷑. Est g materia
ista sublimis ad grãm. leuis ad oñ. suaus ad
odeͦrẽ. utilis ad instrum̃tũ scientiȩ: habił ao
ministium cognitionis ȩt̃nȩ. S qũcadmodũ
sponsã suã diligens xp̃c urgebat ad copule
sꝑitał sollẽpnitatẽ: ita ⁊ eccła ũbi decore ĩa
capta. festinabat adnuptias. Idoq morarũ
⁊ dilationis impatiens quas filiȩ hierłẽm in¬
turres. Hocẽ. nolite dubutare utr̃u murꝰ
sim. Ille cñi dicerant si murꝰ ẽ: ego inquit
murꝰ sum. Et ñ parua ub̾a habeo : s ut tres
ub̃a mea st̃. Quom̃ dicitis qr ñ habeo ub̾a:
Sensus ut tͣres habco sapientiȩ. inquib ẽ. ha¬

Expanded text:
super eam tabulas cedrinas, hoc est, fidei sublimis bonum odorem. Est enim suavis hujus materiae odor, quam non vermis, non tinea corrumpat. Ideo hujus materiae usus eligitur tectorum fastigiis elevandis formandisque litterarum elementis, quibus aetas puerilis ad studium liberalis eruditionis imbuitur. Est ergo materia ista sublimis ad gratiam, levis ad onus, suavis ad odorem, utilis ad instrumentum scientiae, habilis ad ministerium cognitionis aeternae. Sed quemadmodum Sponsam suam diligens Christus urgebat ad copulae spiritalis solemnitatem; ita et Ecclesia Verbi decore jam capta, festinabat ad nuptias. Ideoque morarum et dilationis impatiens, quas filiae Hierusalem inturres. Hoc est, nolite dubitare utrum murus sim; illae enim dixerant: Si murus est; ego, inquit, murus sum, et non parva ubera habeo, sed ut turres ubera mea sunt. quomodo dicitis quia non habeo ubera ? sensus, ut turres, habeo sapientiae, in quibus est a
Abbreviated transcription (Latin):
uł aĩa uł eccła possit eẽ ꝑfechior. Dic̃t gͣ. Si murꝰ
ẽ. edificamꝰ suꝑ eũ reccptacula: ⁊ si ianuaẽ. scul¬
ciuitas munita. Hic ẽ. murꝰ. qͥ ht duodec̃i portas
apłicas.: ꝑ quas ppło nationũ patet ing̃ssus in
ȩccłam. S murꝰ qũauis ambitũ totiꝰ urb̾ in cdu¬
dat. t̃c tam̃ ẽ. munitior. cũ receptacula habue¬
rit p̃parata: in quib ꝓpugnatores urb. tutũ
speculandi. ac tuendi. possint habere subidiũ.

Expanded text:
fectior. Dicunt ergo: si murus est, aedificemus super eum receptacula; et si ianua est, sculciuitas munita. hic est murus qui habet duodecim portas apostolicas, per quas populo nationum patet ingressus in ecclesiam. sed murus quamuis ambitum totius urbis includat, tunc tamen est munitior. cum receptacula habuerit praeparata, in quibus propugnatores urbis tutum speculandi ac tuendi possint habere subsidium.
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ bonoꝵ oꝑationis suȩ ẽẽ decdarans: & con¬
tẽptores inqͥt mei ñdix̃ honore priuabo. sed
honore pͥuabunt᷑ . ñ sue oꝑationi deputans eoꝵ
iniuriam: s. qͥd fut᷑um ẽẽt ostendens. S hic non
dix̃ facio te supͣ pectus tuũ & mutero tuo am¬
bulare & t̾rã manducare om̃s dies uitȩ tuȩ
s ambulabis in qͥt & manducabis: ut p̃dixisse ma¬
gis de serpente quȩ fut᷑a st̃ uid᷑ ret᷑. qͣm p̾scͥp¬
sisse qͥd faceret. Terra in qͥt tibi cib erit ñaĩa.
Nã & hoc peccatorib ꝓdest. Uñ & apłs fͣdidit

Expanded text:
honorem bonorum operationis suae esse declarans. et contemptores, inquit, mei — non dixit honore priuabo, sed honore priuabuntur, non suae operationi deputans eorum iniuriam, sed quid futurum esset ostendens. ergo hic non dixit: facio te supra pectus tuum et in utero tuo ambulare et terram manducare omnes dies uitae tuae, sed: ambulabis inquit et manducabis, ut praedixisse magia de serpente quae futura sunt uideretur quam praescripsisse quid faceret. terra, inquit, tibi cibus erit, non anima; nam et hoc peccatoribus prodest. unde et apost
Abbreviated transcription (Latin):
& sero uenit quedam erroris p̃teriti uere¬
cundia : quȩ errorẽ p̃uenire debuerat:
Nã dũ culpa feruet in corpore. & amma
exagitat᷑ corporis passionib ũ cogitat op̃
sensus errantis. hoc ẽ ñ audit dm̃. anibi¬
lantẽ ĩscͥpt̾is diuinis: ambulantẽ ĩm̃til
& int̾ eos ambulabo: & ero illoꝵ d̾s. gͦ
formido diuinȩ. tc̃ erubescimꝰ. tẽ nos
gestimus abscondere: tt̃ in peccatoꝵ nr̃oꝵ
positi cogitationibus. ĩ medio ligns para¬
dysi tibi peccauimꝰ dep̾hendim̃ latere cuis¬
entes: & arbitͣntes qd̾ d̾s ñ reqͥrat occula
S scrutator animoꝵ & cogitationũ. usq a
diuisionẽ anime penet᷑ns dic̃. Ad amubies.
Quomͦ lo quit᷑ ds : Nũqͥd uoce corporer᷑
Nonutiq s uirtute qͣdam p̾stanciore q̃n
uox corporis potest ẽẽ fundit oracula
hanc uocem eiꝰ ꝓpħȩ audiert: hanc uoce
fideles audiunt: inpii ñ intelligt̃. Demq
in eũgłio habes. qr audiuit euuangłista

Expanded text:
 sero uenit quaedam erroris praeteriti uere sero uenit quaedam erroris praeteriti uerecundia, quae errorem praeuenire debuerat? nam dum culpa feruet in corpore et anima exagitatur corporis passionibus, non cogitat deum sensus errantis, hoc est non audit deum ambulantem in scripturis diuinis, ambulantem in mentibus et inter eos ambulabo et ero illorum deus. ergo formido diuinae, tunc erubescimus, tunc nos gestimus abscondere, tunc peccatorum nostrorum positi cogitationibus in medio ligni paradisi, ubi peccauimus, deprehendimur latere cupientes et arbitrantes quod deus non requirat occulta. sed scrutator animorum et cogitationum usque ad diuisionem animae penetrans dicit: Adam, ubi es? quomodo loquitur deus? numquid uoce corporea? non utique, sed uirtute quadam praestantiore quam uox corporis potest esse fundit oracula. hanc uocem eius prophetae audierunt, hanc uocem fideles audiunt, impii non intellegunt. denique in euangelio habes quia audiui
Abbreviated transcription (Latin):
Et idõ ñ ĩa folis s diuino sermone succin¬
gim᷑ : qr ipse dñs ait. Sint lumbi ur̃i p̃¬
cincti & lucernȩ ardentes. Uñ etiã pecu¬
niã ĩ zonis nr̃is portari ꝓhibet. Nonem̃
Et audiert̃ in qͥd uocẽ dm̃. deambulantis
ad uesꝑum. Quȩ ẽ ambulatio di qͥ ubiq
in quib queda di u̾satur p̾̃sentia: cum
audimꝰ qr ipse aspicit om̃ia. & ocłi dm̃¬
qͣsi deambũantẽ cognoscimꝰ đm. Fugerat
gͦ peccator. ñ qͦd̾i poss latere conspectũ
s intͣ conscientiã suã latere cupiebat:
oꝑa sua lucere nolebat. Iusti enũ ẽ facie
ad faciẽ uidere : qr iusti mens ñ solũ deo
p̃sensẽ. s etiã cũ dõ disputat. sic̃ scͥptũ ẽ
Iudicate pupillo & iustificate uiduã: &
uenite disputemus dic̃ dñs. Ergo cũ legit
peccator has script᷑as: audit uocẽ dñi
q̃si de ambulantis ad uesꝑum. Quid ẽ
ad uesꝑam. nͥ qr culpam suã sero cognoscit¬

Expanded text:
et ideo iam non foliis, sed diuino sermone succinet ideo iam non foliis, sed diuino sermone succingimur, quia ipse dominus ait: sint lumbi uestri praecincti et lucernae ardentes. unde etiam pecuniam in zonis Et audierunt vocem Domini deambulantis ad vesperam. Quid est deambulatio illius, qui ubique in quibus quaedam Dei versatur praesentia, cum audimus, quia ipse aspicit omnia, et oculi Domquasi deambulantem cognoscimus deum. fugerat ergo peccator, non quo dei posset latere conspectum, sed intra conscientiam suam latere cupiebat, opera sua lucere nolebat. iusti enim faciem ad faciem uidere, quia iusti mens non solum deo praesens est, sed etiam cum deo disputat, sicut scriptum est: iudicate pupillo et iustificate uiduam et uenite disputemus, dicit dominus. ergo cum legit peccator has scripturas, audit uocem dei quasi ambulantis ad uesperum. quid est ad uesperum nisi quia culpam suam sero cognoscit et
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tendit errors: & de scͥpturis dnunis
frequept̃ ꝓuit exẽpla. quib iustos in
dep̃hensus. & abraham cũ ancilla ꝯcubuit.
& dd̾ alienã adamauit: & gͥ adsciuit uxorẽ.
Adsciscit enĩ quedam sibi exempla. de ꝓpħi¬
carũ serie script᷑arũ: fructꝰ eilrũ ñ putat
requirendum. Nonne tͥ uidentur etiam
iudei folia assuere. dũ legis sꝑalis u̾ba
corporalit̃. ĩt̃p̃tant᷑. quoꝵ int̾p̃tatio fruc¬
tũ om̃em uiriditatis amittites. d̾apnata ẽ¬
maledicto ariditatis ȩtnȩ: Bona igit᷑
sub qͣ sc̃i iustiq requiescunt: qͣm qͥ planta¬
uerit ĩ aminis singuloꝵ. sic̃ paulus ait.
ego plantaui. apollo rigauit: manducabit
ex eo fructum. Mala autẽ ĩt̃p̃tatio: for
loco. uͥ fructu magis castitatis succingi d̾¬
ibi succinctꝰ ẽ adam folus inutilib ubi
fut᷑ȩ generationis. ñ fructũ fut᷑um. set
quedã peccata signaret: qͣ mauserunt
necam iuberet excidi. ut excoleret᷑ ꝑmisit.

Expanded text:
prodit erroris. et de scripturis diuinis prodit erroris. et de scripturis diuinis frequenter promit exempla, quibus iustos in deprehensus: et Abraham cum ancilla concubuit et Dauid alienam adamauit et sibi adsciuit uxorem\': adsuit enim quaedam sibi exempla de propheticarum serie scripturarum, fructum earum non putat requirendum. nonne tibi uidentur etiam Iudaei folia adsuere, dum legis spiritalis uerba corporaliter interpretantur? quorum interpretatio fructum omnem uiriditatis amittit damnata maledicto ariditatis aeternae. bona igitur sub qua iusti sanctique requiescunt. quam qui plantauerit in animis singulorum, sicut Paulus ait: ego plantaui, Apollo rigauit, manducabit ex ea fructum; mala autem interpretatio fruloci, ubi fructu magis castitatis se succingere deibi succinctus est Adam foliis inutilibus, ubi futurae generationis non fructum futurum, sed quaedam peccata signaret, quae manserunne eam iuberet excidi ut coleretur permisit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et dñs ad ficum uenerit: s ido sit offens̃
cauit. de foliis ficꝰ fecit sibi succinctorium:
qͥ de fructib eiꝰmagis gustare debuerit.
Iustꝰ fructꝰ eligit: folia peccator. E ẽ fructꝰ
cientia. benignitas. modestia. continentia.
dilectio. Non habebat fructum: qͥ gaudñi
ñ habebat. N on habebat fidem: qui p̃uarica¬
tꝰ ẽ mandatum c̃i. Non habebat continentiã:
qͥ de int̾dicto sibi gustauerat ligno. Ergo
quicuniq p̃uaricat᷑ mandatum dei. spoliat᷑
atq nudatur: & fit ipse sͥ turpis. Uult se
oꝑire qͥbusdam ficꝰ foliss. fortasse qͥbusd̾a
manib uł ũbratilib sermonib qͦs cõpositis
iñ daciis assuens. & u̾bũ de u̾bo struens.
uelam̃ peccator intex̃: ut pudenda sua
contegat. Iacit enim supͣ se folia. qͥ culpam
uelare desiderans. aut diabolũ delidi me¬
morat auctorem. aut carnis p̃tendit il¬
lecebras. aut aliũ quẽpiam ꝑsuasorem

Expanded text:
et dominus ad ficum uenerit, sed ideo sit offensuset dominus ad ficum uenerit, sed ideo sit offensuscauit, de foliis ficus fecerit sibi subcinctorium, qui de fructibus magis eius gustare debuerit. iustus fructum eligit, folia peccator. qui est frucm pax patientia benignitas modestia continentia dilectio. non habebat fructum qui gaudium non habebat, non habebat fidem qui praeuaricatus erat mandatum dei, non habebat continentiam qui de interdicto sibi gustauerat ligno. ergo quicumque praeuaricatur mandatum dei spoliatur atque nudatur et fit ipse sibi turpis. uult se operire quibusdam ficus foliis, fortasse quibusdam inanibus uel umbratilibus sermonibus, quos conpositis mendaciis adsuens et uerbum de uerbo struens uelamen peccator intexit, ut pudenda sua contegat. iacit enim supra se folia qui culpam uelare desiderans aut diabolum delicti memorat auctorem aut carnis praetendit inlecebras aut alium quempiam persuasorem