comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne uniuersorum fratrum suorum fig& tabernacula. Significat semeneius habittn
in heremo idest sartacenos uagos incertis sedibus quiuniuersasgentos quibus desertũ
x lacere ungitur incursant . & expugnantur abomnibus. Sed haec antiquitus
Nun cantem intantumanus eius contiaoms &manus sunt omniũ contracum ut
africum eotauor bn lorigitudine suaditione premant : sed ecasiae maximã partem
euroipe nonnull amomnibus exõsi & contrarii teneant: Quodaute dicit figa
tabinnacula moremgentis antiquum ostendit quae in tabernaculissemper non indo¬
mibus habitare solebant. Vocauit autem nomen dñi quilo quebatur adeas
tuds̃ quiuidistime dix̃ enim. Profecto hicuidi posteriora uidentis me
Propterea appellauit puteum illum poteum uiuentis & uidentis me. Pat&echi
uerbis quod agar non faciem angeli secum loquentis. sed posteriora tantum ase

Expanded text:
ne universorum fratrum suorum figet tabernacula. Significat semen ejus habitaturum ne universorum fratrum suorum figet tabernacula. Significat semen ejus habitaturum in eremo, id est, Saracenos vagos, incertisque sedibus, qui universas gentes quibus desertum ex latere jungitur incursant, et expugnantur ab omnibus: sed haec antiquitus. Nunc autem in tantum manus ejus contra omnes, et manus sunt omnium contra eum; ut Africam totam in longitudine sua ditione premant, sed et Asiae maximam partem, et Europae nonnullam omnibus exosi et contrarii teneant. Quod autem dicit: Figet tabernacula; morem gentis antiquum ostendit, quae in tabernaculis semper, non in domibus, habitare solebat. Vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam: Tu Deus qui vidisti me. Dixit enim: Profecto hic vidi posteriora videntis me, propterea appellavit puteum illum Puteum viventis et videntis me. Patet ex his verbis quod Agar non faciem angeli loquentis secum, sed posteriora tantum a se
Abbreviated transcription (Latin):
coniugi pudicitiam custodisse. necuoluntace sua sed uolunta temillius impleus¬
se Aitenim. ecce ancillatua in manutua est utere caut libes: Cum inuenisso¬
autemeam angelus dñ urxta fontem aquȩ insolitudine quae est in uia surdi ett¬
ideam: agar ancilla sa rae unde uenis &aquouadis. Consequenter aegrptialnu
sur. quaeper heremum ducit ad aegyptum ire festinabat. Extenditenim de so¬
tum surusque ad mire rubrum mare. quod ad aegrpti confinia peruena Cce
dit concepisti cr paries filium & uocabis nomeneius ismahel. limahel interpretat
exauditiodi Causaque nominis exponitur. cum protinus sub infertur. Eoquod
audieritdñs ad flictionem tua. Notandum aut quia hic primus antequanascerã
secundus isaac ad no nomen accepit : certiutiq gratia mrstorii quia & ueteris ces¬
icerit ferus homo: manus eius contraomnes & manus omnium contraeu. & eregio¬

Expanded text:
conjugi pudicitiam custodisse, nec voluntatem suam, sed voluntatem illius implevisconjugi pudicitiam custodisse, nec voluntatem suam, sed voluntatem illius implevisse. Ait enim: Ecce ancilla tua in manu tua est, utere ea ut libet. Cumque invenisset eam angelus sedentem juxta fontem aquae in solitudine quae est in via Sur, diad eam: Agar, ancilla Sarai, unde venis et quo vadis? Consequenter Aegyptia in via Sur, quae per eremum ducit ad Aegyptum ire festinabat. Extenditur enim desertum Sur usque ad mare Rubrum, quod ad Aegypti confinia pervenit. Ecce, ait, concepisti, et paries filium, et vocabis nomen ejus Ismael. Ismael interpretatur Exauditio Dei, causaque nominis exponitur, cum protinus subinfertur: eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. Notandum autem quia hic primus antequam nasceretur, secundus Isaac a Domino nomen accepit, certi utique gratia mysterii, quia et Veteris TesHic erit ferus homo, manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, et e regio
Abbreviated transcription (Latin):
concepisse seuidens despecit dominã suam. & c&
Deagar &ismahel quomodo sinagogam & uetus testamentũ designent. sicut
sara &is aacfilius ecclesiam ac nouum testamentũ. apłs ad galathas plenissi¬
me disseruit. Quod aute attin& ad remgestam: piullo modo est inferendum
de hac concubina crimen Abrahȩ ususestea quippe ad generanda prolem. po
ad explendam libidinem nec insultans sed potius oboediens coniugi. quae suae
scerilitati credidit esse solatium si fecundum ancillȩ uterum quemnatura non
poterat uoluntate facer& suum : &eo iure quodicit apłs. similiter&iur non
hab& potescatõ corporissui sed mulier: Vteretur mulier altera ad pariendum
quod non poterat exse ipsa. Denique cum ancilla grauida superbir& domine
sterili & hoc sara suspitione muliebri uiro potius inputar& &iam ibi demons¬
trauit abraham non seamatorem sed liberum fuisse genitorem. & inago sin

Expanded text:
cepisse se videns, despexit dominam suam, etc. cepisse se videns, despexit dominam suam, etc. De Agar et Ismael quomodo Synagogam et Vetus Testamentum designent, sicut Sara et Isaac filius ejus Ecclesiam ac Novum Testamentum, Apostolus ad Galatas plenissime disseruit. Quod autem ad rem pertinet gestam, nullo modo est inferendum, inurendum de hac concubina crimen Abrahae, usus est ea quippe ad generandam prolem, non ad explendam libidinem; nec insultans, sed potius obediens conjugi, quae suae sterilitatis credidit esse solatium, si fecundum ancillae uterum, quod natura non poterat, voluntate fecerat, suum; et eo jure, quo dicit Apostolus: Similiter et vir non habet potestatem corporis, sed mulier , uteretur mulier ex altera ad pariendum, quod non poterat ex seipsa. Denique cum ancilla gravida superbiret dominae sterili, et hoc Sara suspicione muliebri, viro potius imputasset, etiam ibi demonstravit Abram non se amatorem, sed liberum fuisse genitorem, et in Agar Sarae
Abbreviated transcription (Latin):
idest ad ipsum iam finem fignificatur isto igne diesiudicudirimens carnales ꝑ igne
Seminituo dabo terram hanc a fluuio egrpti usque ad fluuiũ magnum eufracen
ter aegrptũ & palestinam ubiest ciuitasrinocorura: Pepigit ergo dñs foedus cũ
abraham indie illo quo e i hastias animantiũ & auium obtulerat. illud nimiru
foedus ut ipse acse meneius dño uota orationum acuictimarũ fideli sempercorde
offerr& & dñsipse ac seminieius terramchanan perpetuo possidendũ donares
Igitur sara uxor abraham non genuerat liberos sed habens ancillam aegrptiam
nomine agar :dixit marito suo: ecce conclusit me dns neparerem: Ingredere adan¬
cillam mea sisaltim ex illa suscipiam filios: cumq: ille ad quiescer& deprecanti:
Tulit agar egrptiam ancilla suã post an nos decem quando habitare coeperat In
terrachanaam. & dediteam uiro suo uxorem. Qui ingres

Expanded text:
id est, ad ipsum jam finem, significatur isto igne dies judicii dirimens carnales per ignem id est, ad ipsum jam finem, significatur isto igne dies judicii dirimens carnales per ignem cens: Semini tuo dabo terram hanc, a fluvio Aegypti usque ad fluvium magnum Euphraten. ter Aegyptum et Palaestinam, ubi est civitas Rinocorura. Pepigit ergo Dominus foedus cum Abram in die illo, quo ei hostias animantium et avium obtulerat; illud nimirum foedus, ut ipse ac semen ejus Domino vota orationum ac victimarum fideli semper corde offerret; et Dominus ipsi ac semini ejus terram Chanaan perpetuo possidendam donaret. Igitur Sarai uxor Abrae non genuerat liberos, sed habens ancillam Aegyptiam nomine Agar, dixit marito suo: Ecce conclusit me Dominus ne parerem, ingredere ad ancillam meam, si saltem ex illa suscipiam filios. Cumque ille acquiesceret deprecanti, tulit Agar Aegyptiam ancillam suam post annos decem, quando habitare coeperat in terra Chanaan, et dedit eam viro suo uxorem, qui ingres
Abbreviated transcription (Latin):
ginti quinque annos. cum iam ex istis quad ringentis triginta. quadringenti
quinque remanerent: quos ds̃ quadringentos uoluit nominare: Generato¬
ne autem quarta rouertentur huc. Cahatcumpatre suoleui. Ingresius est egyptũ
Cuius filius amram. cuius filius aaron. cuius filius eleatar. Quicum eã quartꝰ
achaat. cum patresuo aaron egressus est aegrpt̃. & illo insolitudinede func¬
to ipse terram reꝓmissionis intrauit:
umergo occubuiss& sol facta est caligo tenebrosa & apparuit clibanus fum¬
gans & lampas ignis transiens interdiuisiones illas
Haeccaligo &clibanus ignis post occasum solis factus. significat iam infine saeculi
parignem iudicandos esse carnales: sicutenim afflictio ciuitatisdĩ qualis ante¬
eam numquamtuit. quae sub antixpo futura speratur. significatur tenebrotimo¬
re abrahe circa solis occasum id est propinquante lam fine scłi. sic ad solis occasũ

Expanded text:
ginti quinque annos; cum jam ex istis quadringentis triginta, quadringenti et ginti quinque annos; cum jam ex istis quadringentis triginta, quadringenti et quinque remanerent, quos Dominus quadringentos voluit nominare. Generatione autem quarta revertentur huc. Caath cum patre suo Levi ingressus est Aegyptum, cujus filius Amram, cujus filius Aaron, cujus filius Eleasar, qui cum esset quartus a Caath, cum patre suo Aaron egressus est Aegypto; et illo in solitudine defuncto, ipse terram repromissionis intravit. Cum ergo occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumigans, et lampas ignis transiens inter divisiones illas. Haec caligo et clibanus ignis post occasum solis factus, significat jam in fine saeculi per ignem judicandos esse carnales. Sicut enim afflictio civitatis Dei, qualis antea nunquam fuit quae sub Antichristo futura speratur, significatur tenebroso timore Abrahae circa solis occasum, id est, propinquante jam fine saeculi; sic ad solis occasum,
Abbreviated transcription (Latin):
ille populus fuerat peracturus. sed in ipsis quadringentis annis prenunti atũe st̃ hoc
futurum. Qua dringenti sanedicunturanni. propternumeriplenitudinem.
quamuis aliquanto amplius sint:: Siue ex hoc tempore computenir quo is ca
ꝓmittebantur abrahȩ. siue ex quonatus est isaac propter semen abrahe. de quo
ista predicuntur. Computantur enim ab anno septuagesimo & quinto abrahȩ
quando ad eum factaest prima ꝓmissio usque ad exitum is rahel ex egypto quadrin¬
genti & triginta anni. Quorum apłs lta meminit. hoc autemdico in quit testam̃tucs
cuandam promissionem: la mergo istiqua dringenti & triginta: quadringenti
poterant nuncupari qui non sunt multo amplius : Quantomagiscum aliquot
iamexisto numero praeterirent quando illa inuisu de monstrata &dicta sunt
abrahȩ: uel quando isa acnatus est centenario patresuo a prima ꝓmissione post̃ui¬

Expanded text:
ille populus fuerat peracturus, sed in ipsis quadringenille populus fuerat peracturus, sed in ipsis quadringenfuturum. Quadringenti sane dicuntur anni propter numeri plenitudinem, quamvis aliquanto amplius sint; sive ex hoc tempore computentur quo ista promittebantur Abrahae, sive ex quo natus est Isaac propter semen Abrahae de quo ista praedicuntur. Computantur enim ab anno septuagesimo et quinto Abrahae quando ad eum facta est prima promissio, usque ad exitum Israel ex Aegypto, quadringenti et triginta anni, quorum Apostolus ita meminit: Hoc autem dico, inquit, testamentumcuandam promissionem . Jam ergo isti quadringenti et triginta, quadringenti poterant nuncupari, qui non sunt multo amplius; quanto magis cum aliquot jam ex isto numero praeterirent, quando illa in visu demonstrata et dicta sunt Abrahae, vel quando Isaac natus est, centenario patri suo, a prima promissione post vi
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus dicit ꝓph&a. Ve lociores fuerunt persecutores nr̃i aquiliscaeli
Abigebat autem eas abram qui a eius meritis sȩpe & deangustia temporaliũ malo¬
rum & deinsidus spirituum malignorum liberatus est is tahel. Quoluero subuin¬
gicur : Cumque sol occumber& iopor inruit super abram & horror magnus & tene¬
brosus inuasit eum Significat circa huius saeculi finem magnam perturbatio¬
nem de tribulationem futuram fidelium. de qua dñs in euangelio. Eritenim
tunc tribulatiomagna. qualis non fuit ab initio
Dictum que est ad eum: scito prenoscens quia peregrinum futurum sit sementuu
interra nonsua. & subicient eos seruituti & ad fligent quadringentis annis. & c&
Hoc depopulo israhel quifuerat in aegypto seruiturus apertissime ꝓphetatum est¬
non quid in eadem seruitute sub aegyptiis ad fligentibus quadringentos an nos

Expanded text:
de quibus dicit propheta: Velociores fuerunt persecutores nostri aquilis coeli de quibus dicit propheta: Velociores fuerunt persecutores nostri aquilis coeli . Abigebat autem eas Abram, quia ejus meritis saepe, et de angustia temporalium malorum, et de insidiis spirituum malignorum liberatus est Israel. Quod vero subjungitur: Cumque sol occumberet, sopor irruit super Abram, et horror magnus et tenebrosus invasit eum, significat circa saeculi hujus finem magnam perturbationem atque tribulationem futuram fidelium. De qua Dominus in Evangelio: Erit enim tunc tribulatio magna qualis non fuit ab initio . Dictumque est ad eum: Scito praenoscens, quia peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua, et subjicient eos servituti, et affligent quadringentis annis, etc. Hoc de populo Isranon quod in eadem seruitute sub Aegyptiis adfligentibus quadringentos annos
Abbreviated transcription (Latin):
ratos additamento turturis columbȩ & ideo dictum est. Aues autem Nondiui sit.
Qm̃ carnales intersediuiduntur. spiritales autem nullomodo. siue a negotus cõnuer¬
sationibus hominum sere moueant sicut turtur. siue interillas degant sicut colũ ba
Vtraq: tamen auis est. simplex & innoxia significans & in ipso is raheliticopopulo
uiterra illadanda erat futuros indiuiduos populos promissionis: & heredes regni
a&erna felicitate mansuri. Descenderunt que uolucres supercadauera & ibteb
eas abram. Volucres haequae superea quaediuisa erant cadauera descendert̃.
nonboni aliquid sed sps̃ indicant aeris huius: pastum quendam suum decarnaliũ
diuisione quaerentes. Velcerte carnales eiusdem populi aduersarios quiiuxtaconsi¬
lium balaam harioli. desceleribus eorum occasionem sibiuictoriȩ aucupabant᷑.

Expanded text:
ratos additamento turturis et columbae; et ideo dictum est: aves autem non divisit: ratos additamento turturis et columbae; et ideo dictum est: aves autem non divisit: quoniam carnales inter se dividuntur, spiritales autem nullo modo, sive a negotiosis conversationibus hominum se removeant sicut turtur, sive inter illas degant sicut columba; utraque tamen avis est simplex et innoxia, significans et in ipso Israelitico populo, cui terra illa danda erat, futuros individuos populos promissionis, et haeredes regni in aeterna felicitate mansuri. Descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abram. Divisae volucres hae, quae super ea quae erant cadavera descenderunt, non boni aliquid, sed spiritus indicant aeris hujus pastum quemdam suum de carnalium divisione quaerentes; vel certe carnales ejusdem populi adversarios, qui juxta consilium Balaan arioli, de sceleribus eorum occasionem sibi victoriae aucupabantur,
Abbreviated transcription (Latin):
deanimalibus. uuenca. & capra. & ariete. & duab: uolucrib: turture & columba
ut secundu haec futurũ scir&. quod futurũ essenion ambigebat. Sequitur enim¬
Respondens dns: Sume inquit mihi uaccam triennam & capram trinam & ariete
annorum trium. turturem quoque & columbam: Quitollens uniuersa haee diuisa
ꝑmedium & utrasq: partes altrinsecus posuit. dues autem nondiuisit
plebspeccatrix futura. perari&em. eidem plebs &iam regnatura: proptere a
trina dicunt᷑ haec animalia. quia tertia a&ate scłipopũł ille adoleuit. ac terrã rep¬
missionis ingressus est: Prima quippe a&as abadam. usque ad noe. Secunda: inoe
usq: ad ipsũ abraham. Tertia ab abraam usque addauid. In quade aegyptia
seruitute saluatus acq: Interram promissionis populus ille translatus est: Siue aliud aliqua
conuenientius ista significent. Nullo modo tamen dubi tauerim spiritales ineo praefig¬

Expanded text:
de animalibus, iuuenca et capra et ariete et duabus uolucribus, turture et columba, de animalibus, iuuenca et capra et ariete et duabus uolucribus, turture et columba, ut secunduRespondens Dominus: Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trinam, et arietem aper medium, et utrasque partes altrinsecus, et contra se posuitplebs peccatrix futura, per arietem eadem plebs etiam regnatura. Propterea trina dicuntur haec animalia, quia tertia aetate saeculi populus ille adolevit, ac terram repromissionis intravit. Prima quippe aetas ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad ipsum Abraham, tertia ab Abraham usque ad David; in qua de Aegyptia servitute salvatus, atque in terra promissionis populus ille translatus est. Sive aliud aliquid convenientius ista significent, nullo modo tamen dubitaverim spiritales in eo praefigu
Abbreviated transcription (Latin):
diximus deigne chaldeorum ereptussit. Qui eum dumignẽ quemipsi prodõ cole¬
bant. colere atq ad orare respuiss&. ignibus consumere uoluerint. seddo illum
ꝓtegente hoc perficere ne quiuerant. Atilleait. dnẽds̃ undescire possum¬
quod posses surussim eam: Non est putandus abraham postquam credidit dõ repu¬
tatus illi adiustitiam infidedefecisse utdicer&. dnẽds̃ undescire possum quod pos¬
sessurussim eam: nonenim quasi adhuc incredulus signũ cuicredat inquirit. sed ob¬
secrat ut eirei quam crediderat aliqua similitudo adhiber&ur quaeius modus agnos¬
cer&ur. Vnde signiintius hab& uetus translatio. Domina tordnẽ secundũ quid sciam
quia here seius ero: sicut non est uirginis mariȩ diffidentia cumait. Quomodo fi&
istud qm̃uirum non cognosco: Quod enim futurumerat. certa esse modũ quomodo
fier& inquirebat. & hoccum quae siss& audiuit. Deniq: & hic similitudo da taest¬

Expanded text:
diximus, de igne Chaldaeorum ereptus sit, qui eum, dum ignem, quem ipsi pro Deo colediximus, de igne Chaldaeorum ereptus sit, qui eum, dum ignem, quem ipsi pro Deo colebant, colere atque adorare respuisset, ignibus consumere voluerint, sed Deo illum protegente hoc perficere nequiverant. At ille ait: Domine Deus, unde scire possumquod possessurus sim eam? Non est putandus Abraham postquam credidit Deo, et reputatum est illi ad justitiam, in fide defecisse, ut diceret: Domine Deus, unde scire possum quod possessurus sim eam? Non enim quasi adhuc incredulus, signum cui credat inquirit, sed obsecrat ut ei rei quam crediderat aliqua similitudo adhiberetur, qua ejus modus agnosceretur; unde significantius vetus habet translatio: Dominator Domine, secundum quid sciam quia haeres ejus ero: sicut non est Virginis Mariae diffidentia cum ait: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco ? quod enim futurum erat certa esse, modum quomodo fieret inquirebat. Et hoc cum quaesiss
Abbreviated transcription (Latin):
mortis articulo nullum operandi tempus habere potuit. Adeo perfectatamen
abins pectore cordis uidicata est. ut ipsodie in habitatione paradysicum ipsoremune¬
ratasit. Reputata est fidescornelii ac domuseius adiustitiam. Ad eo &iam ante
lauacrum regenerationis donum scĩ sp̃s acciper&. qui animirũ mox concepta incorde
parata adoperandum ꝑ dilectionemerat. Sic &fides abrahȩ quantum sufficere
reputari adiustitiam probauit. cum parataerat &iam unicumfilium ad prȩceptũ
dñi in holocaustum offerre. Iustusergo exfideuiuit. Illanimirum fide. quae pa¬
rataest perdilectionem operarii. & sih ab& tempus operatur
Dixitque ad eum. egodñs qui eduxite deur chaldeorum: utdarem tibi terrã istam
ut possideres eam. Quidam ur. nomenesse loci autumant. Sed quia .ur. int̃¬
pretaturignis. magis intellegendum est iuxtatradictionem hebreorum ut & supra

Expanded text:
mortis articulo, nullum operandi tempus habere potuit, adeo perfecta tamen mortis articulo, nullum operandi tempus habere potuit, adeo perfecta tamen ab inspectore cordis judicata est, ut ipso die in habitatione paradisi cum ipso remunerata sit. Reputata est fides Cornelii ac domus ejus ad justitiam, adeo ut etiam ante lavacrum regenerationis donum sancti Spiritus acciperet; quia nimirum mox concepta in corde, parata ad operandum per dilectionem erat. Sic et fides Abrahae quantum sufficeret reputari ad justitiam probavit, cum parata erat etiam unicum filium ad praeceptum Domini, in holocaustum offerre. Justus ergo ex fide vivit , illa nimirum fide quae parata est per dilectionem operari, et si habet tempus, operatur. Dixitque ad eum: Ego Dominus, qui eduxi te de Ur Chaldaeorum, ut darem tibi terram istam, et possideres eam. Quidam Ur nomen loci esse autumant, sed quia Ur interpretatur Ignis, magis intelligendum est juxta traditionem Hebraeorum, ut et supra
Abbreviated transcription (Latin):
erant semen extoto orbe colligendi : luxta quod in euangelio credentecenturione
qui non carnaliter sed spiritaliter ad semen abra hȩ pertinebat aitipsedns. Dico aũt
uobis quod multi aboriente &occidente uenient & recum bent cũ abraham & is a ac
&ia cob inregnocaelorum. Eduxit enim eum foras. ut inlatitudine orbis totius sem
sebe nedictionis accepturũ esse discer&. Suspicere caelum uib& utnumerar& stellas.
ut incuele stipatria se hachereditate locuple tandũ esse cognoscer&
cum cisas xpi noll& admitti hoceñ quando factũ ẽ uttredenti abra hȩdeputare fides adiustitiã ñdũ
fuerat circũcisus. Reputat ergo fides adiustitiã. Nonotiosa & nuda sed eaquȩ ꝑdilectione operat᷑. Repu¬
tatur & eaquae &si nec dum operandi tempus hab& perfectam iam operandi uolun¬
tatem hab&. Reputata estnamq: fideslatronis adiustitiam. quae &si inst ante

Expanded text:
erant semen ex toto orbe colligendi; juxta quod in Evangelio credenti centurioni, erant semen ex toto orbe colligendi; juxta quod in Evangelio credenti centurioni, qui non carnaliter, sed spiritaliter ad semen Abrahae pertinebat, ait ipse Dominus: Dico autem vobis quod multi ab Oriente et Occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob, in regno coelorum . Eduxit enim eum foras ut in latitudine totius orbis semen se benedictionis accepturum esse disceret. Suspicere coelum jubet, et numerare stellas, ut in coelesti patria se hac haereditate locupletandum esse cognosceret. fidem Christi nollet admitti: hoc enim quando factum est, ut credenti Abrahae deputaretur fides ad justitiam, nondum fuerat circumcisus. Reputatur ergo fides ad justitiam, non otiosa et nuda, sed ea quae per dilectionem operatur; reputatur et ea quae etsi necdum operandi tempus habet, perfectam tamen operandi voluntatem habet. Reputata est namque fides latronis ad justitiam, quae etsi instante
Abbreviated transcription (Latin):
a uitȩ huius & infirma desideria magnamentis sublimitate transcendunt: quia
interrȩpbos lucent tam quã luminaria inmundo uerbum uitȩ continentes:
dequalibus & infine recte dicipossit : stella autẽ astella differt inclaritate :
ĩc & resur rectio mortuorum: Quod autem ait sicerit sementuum : Nonde illis
solum dicit electis : quide eius stirpe corpora liter erant nascituri. sed &iam
de nobis quibus ab apostolo dicitur. Si autemuos xp̃iergo abrahȩ semenestis.
unde erga bene primum intropositus audiuit : sed quie gredictur deutero tuo
ipsum habebis heredem: Propt̃ eos uidelic& quiex eius semine prodeuntes
&iam promisse hereditatis acbenedictionis erant coheredes futuri : Post modũ
uero educens eumforas ÷ numerare stellas si possit imperat sicerit inquiens¬
sementuum: Propter cos nimirum quinon exeius utero procreandi. sed ad eius tam̃

Expanded text:
cta vitae hujus et infima desideria magna mentis sublimitate transcendunt; quia cta vitae hujus et infima desideria magna mentis sublimitate transcendunt; quia inter reprobos lucent tanquam luminaria in mundo, verbum vitae continentes. De qualibus et in fine recte dici possit: Stella autem a stella differt in claritate, sic et resurrectio mortuorum . Quod autem ait: Sic erit semen tuum, non de illis solum dicit electis qui de ejus stirpe corporaliter erant nascituri, sed etiam de nobis, quibus ab Apostolo dicitur: Si autem vos Christi, ergo Abrahae semen estis . Unde bene primum intro positus audivit: Sed qui egredietur de utero tuo ipsum habebis haeredem. Propter eos videlicet qui ex ejus semine prodeuntes, etiam promissae benedictionis ac haereditatis erant cohaeredes futuri. Postmodum vero educens foras eum, numerare stellas, si possit, imperat; Sic erit, inquienssemen tuum propter eos nimirum qui non ex ejus utero procreandi, sed ad ejus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem & conditã aiunt & nuncupatam: fauens autem desideriis beatiabran
dñs & hancilliquam quaerebat mercedem ꝓmisit. cum protinus sub iunxit
Ionerit hic herestuus. sed qui egredietur deuterotuo. ipsum habebis heredem
Quod de isaac & semineius dictum ratio probat. dequopostmodum audiute quia
nisaac uocabitur tibi semen. Neque enim filii concubinarum & si abrahȩ semen
sunt: heredicatis eius participes esse potuerunt. Et qm̃ad hanc hereditatẽ dõ
dilectam inqua protectio diuina & merces e& magna futura: caelestes solum
animȩ pertinent. apte subneccitur: Eduxitq: eum foras. & aitilli: suspice
caelum & numerastellas si potes: Et dixitei: sic erit sementuum. Stellis eni
ecte conparantur iustie lecti : non solum quia sicut stellȩ ab hominibus dinume¬
rarinequeunt : uerum &iam quia caelestis sunt felicitate sublimes: Quia abie¬

Expanded text:
civitatem et conditam aiunt et nuncupatam. Favens autem desideriis Abrahae civitatem et conditam aiunt et nuncupatam. Favens autem desideriis Abrahae Dominus, et hanc illi quam quaerebat mercedem promisit, cum protinus subjunxit: Non erit hic haeres tuus, sed qui egredietur de utero tuo, ipsum habebis haeredem. Quod de Isaac et semine ejus dictum ratio probat; de quo postmodum audivit: Quia in Isaac vocabitur tibi semen. Neque enim filii concubinarum, etsi Abrahae semen sunt, haereditatis ejus participes esse potuerunt; et quoniam ad hanc haereditatem Deo dilectam in qua protectio divina, et merces esset magna futura, coelestes solum animae pertinent, apte subnectitur: Eduxitque eum foras, et ait illi: Suspice coelum, et numera stellas, si potes, et dixit ei: Sic erit semen tuum. Stellis enim recte comparantur justi et electi; non solum quia sicut stellae ab hominibus dinumerari nequeunt; verum etiam quia coelesti sunt felicitate sublimes, quia abje
Abbreviated transcription (Latin):
hostes inmanibustuis sunt dicit dñs ego protectortuussum. Dixerat sacerdos
benedictus abramdõ ex celisõ dicitipseds̃& & mercestua magnanimis. Mercedem aut̃dicit
non tancum dilectionis quam fratriinangustia posito exhibuerit. sed & totius
de uotionis quam ipsidño ex quo patriam parentesque deseruerat integro excor¬
de seruiꝰȩbat. Dixitque abram. Dnẽ ds̃ quid dabismihi : egouadam absq liberis.
& filius procuratoris domus meȩ istedamascus eliezer. Addiditq: abramm¬
hi autem non dedisti semen: & ecce uernaculus meus: heres meus erit
Non quasi dugbus de promissisdititubat. sed simpliciter interrogat. quamsit mer¬
cedem adno percepturus. quifilium non habens in quoherede acparticipȩ diumn
ꝓmissionis exult&. uernaculum potius suum sit habiturus heredem. Vo cabatur
uernaculus ille duobus nominibus. id est. damascus elieter. Aquod a mascum

Expanded text:
hostes in manibus tuis sunt . Dicit Dominus: Ego protector tuus sum. Dixerat sacerdos: hostes in manibus tuis sunt . Dicit Dominus: Ego protector tuus sum. Dixerat sacerdos: Benedictus Deus excelsus. Dicit ipse Deus: Et merces tua magna nimis. Mercedem autem dicit, non tantum dilectionis, quam fratri in angustia posito exhibuerat; sed et totius dilectionis, qua ipsi Domino ex quo patriam parentesque deseruerat, integro ex corde servierat. Dixitque Abram: Domine Deus, quet filius procuratoris domus meae iste Damascus Eliezer addiditque Abram mihi aNon quasi dubius de promissis Dei, titubat; sed simpliciter interrogat quam sit mercedem a Domino percepturus, qui filium non habens, in quo haerede ac participe divinae promissionis exsultet, vernaculum suum potius sit habiturus haeredem. Vocabatur vernaculus ille duobus nominibus, id est, Damascus, Elieser, a quo Damascum
Abbreviated transcription (Latin):
obtulerat quasidõ deuotus. sacerdoti a quobenedicebatur decimas dederat:
pse quasi pecuniarum contemtor aliquid de predaquam eripuerat &iã cũ rex
cuiuicerat obtuliss& accipere rennuit. quasi iustitiȩ amatormilitibus quisecũ
pugnauerant suas partes distribuere nonneglexit. Meri to tali conscientia
utad artem uirtutũ ꝑuenire ocus possit nouis sempergratiae supernae beneficuis
ad collitur. Vn de rectȩ his ltatrans actis: confestimdono caelestis oraculi ac diuinae
benedictionis composefficitur : quae sequentis libri melius lectioni consideranda & per¬
tractanda seruemus.¬
is Itaque trans actis: factusest sermodñi ad abram peruisionemdicens. Noli
timere abram: ego protector tuussum & mercestua magnanimis. Benedicti¬
nem quam a sacerdote mel chisedechperciperat abram: hanc perse dñs ipse confir¬
mat: Hixerat quippe sacerdos. & benedictus ds̃ excelsus: quo protegente

Expanded text:
obtulerat, quasi Deo devotus sacerdoti a quo benedicebatur decimas dederat: obtulerat, quasi Deo devotus sacerdoti a quo benedicebatur decimas dederat: ipse quasi pecuniarum contemptor, aliquid de praeda quam eripuerat, etiam cum rex cui vicerat obtulisset, accipere renuit. Quasi justitiae amator militibus qui secum pugnaverant suas partes distribuere non neglexit. Merito talis conscientia ut ad arcem virtutum pervenire ocius possit, novis semper gratiae supernae beneficiis adtollitur. Unde recte his ita transactis confestim dono coelestis oraculi ac divinae benedictionis compos efficitur, quae sequentis libri melius lectione consideranda et pertractanda servemus.His itaque transactis, factus est sermo Domini ad Abram per visionem, dicens: Noli timere, Abram, ego protector tuus sum et merces tua magna nimis. Benedictionem quam a sacerdote Melchisedech perceperat Abraham, hanc per se Dominus ipse confirmat. Dixerat quippe sacerdos: Et benedictus Deus excelsus, quo protegente
Abbreviated transcription (Latin):
retur exseerat generaturus : Illeneque initium sacerdotineque finem mneque prȩces¬
soremineque successorem habuis selegitur. Vnde conuenienter imaginem prefert
illius c̃uidictumest. Tuessacerdos in a&ernum scđmordine melchisedech: Haeede
melchisedechpauciss intdicta prout nostro opere sufficere uidebantur. c&erun
quidplenede illo dequae eis quae figurauit ille sacramentis scire desiderat totam
adhebreos epistolam sedulus legat.
Dixit autem rex sodomorum ad abram: damihianimas. c&era tolloibi. Qui
responditei. Le uomanũ meã ad dnmdm̃ excelsum possessorem caeli & terrae.
quod afilo subtegminis usq: ad corrigiam caligae non accipiam exomnibus quae
tua sunt. & coera
iligenter notandum & ad exemplum uitae moralis trahendum: quod abraham
quiquasi necessitatibus pximorũ ueraciter conpatiens ꝓliberando lothsepericulo

Expanded text:
retur ex se erat generaturus; ille neque initium sacerdotii neque finem neque praecesretur ex se erat generaturus; ille neque initium sacerdotii neque finem neque praecessorem neque successorem habuisse legitur: unde convenienter imaginem praefert illius cui dictum est: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Haec de Melchisedech paucis sint dicta prout nostro operi sufficere videbantur. Caeterum qui plene de illo, deque eis quae figuravit ille sacramentis scire desiderat, totam ad Hebraeos Epistolam sedulus legat. Dixit autem rex Sodomorum ad Abram: Da mihi animas, caetera tolle tibi. Qui respondit ei: Levo manum meam ad Dominum Deum excelsum possessorem coeli et terrae quod a filo subtegminis usque ad corrigiam caligae non accipiam ex omnibus quae tua sunt, et caetera. Diligenter notandum, et ad exemplum vitae moralis trahendum, quod Abraham qui quasi necessitatibus proximorum veraciter compatiens, pro liberando Loth se periculo
Abbreviated transcription (Latin):
nouitestamenti reliquid figuraliter exprimit. & benedic&ur acdecimatur
i melchisedech abraham. quia ipse &iam qui in lege acleuitico sacerdotio prȩci
aberepoterant uirtutũ bona referrent. & haecipsius fuis se gratiȩ conficerent᷑
salui eẽ. potuerunt. Vnde & petrus clarescente iamgratia ouangelii quasi sacer¬
dotio quod secundum ordinem mel chisedech promittebatur futurum:
ut aemulatoribus obseruantiȩ legalis: quid temptatis dm̃ inponere iugum
seruitutis superceruices discipulorum quod neque patres nostrineque nos porta
Deditergo abraham decimas ex omnibus melchise doch sacerdotia quo benedictione
acceperat : Quianimirum quod ille melioris intellexit sacerdotueypum &imagi¬
nem quam ipse prȩferebat. hoc est quod ipselegalis ille pontificatus euangelici figura
gerebat: Ipse enim temporale sacerdotium quod per successiones pontificum serua¬

Expanded text:
Novi Testamenti reliquit, singulariter exprimit: Et benedicitur, ac decimatur Novi Testamenti reliquit, singulariter exprimit: Et benedicitur, ac decimatur a Melchisedech Abraham, quia ipsi etiam qui in lege ac Levitico sacerdotio praeciphabere poterant virtutum referrent, et haec ipsius fuisse gratiae confiterentur, salvi esse potuerunt: unde et Petrus, clarescente jam gratia Evangelii, quasi sacerdotio quod secundum ordinem Melchisedech promittebatur futurum, ait aemulatoribus observantiae legalis: Quid tentatis Deum imponere jugum servitutis super cervices discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos portarDedit ergo Abraham decimas ex omnibus Melchisedech sacerdoti, a quo benedictionem acceperat: quia nimirum quod ille melioris intellexit sacerdotii typum et imaginem quam ipse praeferebat; hoc est quod ipse legalis, ille pontificatus evangelici figuram gerebat. Ipse enim temporale sacerdotium quod per successiones pontificum serva
Abbreviated transcription (Latin):
illud aaron: hoc noui testamenti sacerdocis illud ueteres erant oblaturi: Vnde &
ene subditur. Et dediceidecimas exomnibus : quod multũ sublimit intellexit: aq
exposuit apłs. Decimaseidar abraham non solũ proseueru &iam & pomnibus eis
uex se erant nascituri : In quib: fuerunt & ipsi sacerdotes quidecimas erant acceptur
apopulo. perabraham inquit & leui quidecimas accepit decimatusest: adhuc enĩ
hlumbis patriserat. quando obuiauit ei melchisedech: sicutergo prȩcellebat tribus
euitica idest̃ sacerdo talis populus aquo decimas accipiebat sic & ipsis sacerdotibus
acleuitis prȩcellebat melchi se dechiquando ab eis inpatre abraham accepit. ad huc
enĩ inlumbis erant. Abraham quippe hocloco populũ isrł cumsuo sacerdotio de sg¬
nat: Porro mel chisedech mediatorem di & hominũ cũ sacerdotio quod & heredib:

Expanded text:
illud Aaron: hoc Novi Testamenti sacerdotes, illud Veteris erant oblaturi. Unde et illud Aaron: hoc Novi Testamenti sacerdotes, illud Veteris erant oblaturi. Unde et bene subditur: Et dedit ei decimas ex omnibus. Quod multum sublimiter intellexit atque exposuit Apostolus; ut decimas ei daret Abraham non solum pro se, verum etiam et pro omnibus eis qui ex se erant nascituri, in quibus fuerunt et ipsi sacerdotes qui decimas erant accepturi a populo: Per Abraham, inquit, et Levi qui decimas accepit decimatus est: adhuc enim in lumbis patris erat quando obviavit ei Melchisedech . Sicut ergo praecellebat tribus Levitica, id est sacerdotalis populus, a quo decimas accipiebat; sic et ipsis sacerdotibus ac levitis praecellebat Melchisedech, quando ab eis in patre Abraham accepit: adhuc enim in lumbis erant. Abraham quippe hoc loco populum Israel cum suo sacerdotio designat, porro Melchisedech Mediatorem Dei et hominum cum sacerdotio quod et haeredibus
Abbreviated transcription (Latin):
plorientur iudȩi desacerdotio leuitico contraxpianos. cumilli uictimas carniumnos pa¬
nem auinum dno ofterimus Nostrũnamq: &tepore & dignitate sacrificiũ prestat :
Tempore uidelico quia prius hoc obtulit melchi sedech qua illud abrahamuelquiex eo
destirpe leui uenere pontifices : Dignitate autẽ qui ade hoc nonde illo dictum estr ad
dnm xp̃m apatre : Tuessacerdos in a&ernũ secundũ ordinem melchisedech. Quod &
so opere esse compl&ũ & nunc in toto orbem anifestum. nonnisi scultus & impius negat
Conscatergo maiorem fuisse mel chisedechs acerdo temiabram patri archasine ullaeni
contradictione ut apłsaitQuod minus est amaliȩre benedic&ur: maius sicrificium
nelchise dechhostus quae insequentibus obtulisse legitur abraham. quia hoc dnsxps

Expanded text:
glorientur Judaei de sacerdotio Levitico contra Christianos, cum illi victimas carnium, nos paglorientur Judaei de sacerdotio Levitico contra Christianos, cum illi victimas carnium, nos panem et vinum Domino offeramus. Nostrum namque et tempore et dignitate sacrificium praestat: tempore videlicet, quia prius hoc obtulit Melchisedech, quam illud Abraham vel qui ex eo de stirpe Levi venere pontifices: dignitate autem, quia de hoc non de illo dictum est ad Dominum Christum a Patre: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Quod et ipso opere esse completum, et nunc in toto orbe manifestum, non nisi stultus et impius negat. Constat ergo majorem fuisse Melchisedech sacerdotem Abraham patriarcha. Sine ulla enim contradictione, ut Apostolus ait, quod minus est a meliore benedicitur . Majus sacrificium Melchisedech hostiis quae in sequentibus obtulisse legitur Abraham: quia hoc Dominus Christus,
Abbreviated transcription (Latin):
qui a non solum nos qui post passionem dominicã incarne uenimus : sed &ipse abraham
qui acceperat rȩꝑmissiones & omne semeneius eleccũ peroblationem esse dominicae
passionis a&ernȩ benedictione donandum: & quidem idem abraham audieratadno
& benedicam tibi & magnisi cabonomentuũ erisq benedictus : Audierat atque inte
benedicentur uniuersae cognationes terrȩ : sed prius quamullus ei filius quieius dem
bene dictionis e& coheres nascer&ur. prius quam aliquam do hostiã prodonatabene¬
dictione gratias acturus offerr&. occurrit melchi sedechrex salem proferens panem
& uinum quaedo obtulerat & benedixitei : Vt patenter intelleger&s quia promissã
sibi bene dictionem perregem iustitiȩ & auctorem sumȩ pacis. perpontificem eximiu
persacrificium inysticupanis & uini esi& cumomni suo semine percepturus. Nonergo

Expanded text:
quia non solum nos qui post passionem dominicam in carne venimus, sed et ipse Abraham quia non solum nos qui post passionem dominicam in carne venimus, sed et ipse Abraham qui acceperat repromissiones, et omne semen ejus electum per oblationem esse dominicae passionis aeterna benedictione donandum. Et quidem idem Abraham audierat a Domino: Et benedicam tibi, et magnificabo nomen tuum, erisque benedictus. Audierat: atque in te benedicentur universae cognationes terrae; sed priusquam ullus ei filius, qui ejusdem benedictionis esset cohaeres, nasceretur; priusquam aliquam Deo hostiam pro donata benedictione gratias acturus offerret, occurrit Melchisedech rex Salem proferens panem et vinum quae Deo obtulerat, et benedixit ei, ut patenter intelligeret quia promissam sibi benedictionem per Regem justitiae et auctorem summae pacis, per pontificem eximium, per sacrificium mysticum panis et vini, esset cum omni suo semine percepturus. Non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uel dicta leguntur. ad ecclesiam pertinere cunctis legentibus pat&: qui&iã gener
subͥsa crificii cuius & abraham dumbenedicer& participem fecit : oblatione nouitesta¬
menti praemonserauit : quã dñs nr̃ in sacramentũ sui corporis ac sanguinis & ipse primu
obtulit: & ecclesiȩ semper inremissionem peccatorũ offerendam reliquid Inicuius
participationem singulari omnes promissionis filios benedicendos esseperdocuit.
Adeo ut nemo absque huius consortiouitae consors possit esse perennis: Nisi enim mandu¬
caueritis in quit carnem filii hominis & biberitis eius sanguinem: Non habebitis uitã inuo¬
bis. Quim anducat meã carnẽ & bibit meu sanguinem hab& uitaa&nã In magni
ergo significatione sacramenti melchisedech sacerdos benedixit a brahȩ. proferens ei
partem sacrificii quod dño inpane &iuino obtulerat: Typicenimirum insinuans

Expanded text:
vel dicta leguntur, ad Ecclesiam pertinere cunctis legentibus patet. Qui etiam genere vel dicta leguntur, ad Ecclesiam pertinere cunctis legentibus patet. Qui etiam genere suo sacrificii sui, cujus et Abraham dum benediceret participem fecit, oblationem Novi Testamenti praemonstravit, quam Dominus noster in sacramentum sui corporis ac sanguinis et ipse primus obtulit, et Ecclesiae semper in remissionem peccatorum offerendam reliquit: in cujus participatione singulari omnes promissionis filios benedicendos esse perdocuit: adeo ut nemo absque hujus consortio vitae consors possit esse perennis: Nisi enim manducaveritis, inquit, carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis: qui manducat meam carnem et bergo significatione sacramenti Melchisedech sacerdos benedixit Abrahae, proferens ei partem sacrificii, quod Domino in pane et vino obtulerat: typice nimirum insinuans
Abbreviated transcription (Latin):
depluribus quat illȩ illeposuit hoc inserere cominodũduximus. Itaque melchisedech
dñm saluatorem significat. Primum quidem ut apłs ait. qui inter pretatur rexius¬
titiȩ de inde autem rexsalem quod estrexpacis. Quibus uerbis beatus apłi ita figura
mel chisedech qualiter sit intellegenda demonserat. Vt &nos a pertissime doceat
inlicteris testamenti ueteris non solum rerum. sed & nominũ significationes quȩ rere
suae ciuitatis ecclesiam scõrum ciui tatem uidelic& magniregis figurate denuntia
dequa scriptũ est: & factusest insalem id est inpacelocuseius. Salem aute ipsa est
quae postea hienus alem dicta addauidregͤitotius iudeae ꝓuintiȩ m&ropolis facta est
eo quo d ibi locum templiemer & in pensas structurȩ salomonifilio dereliquerat
Quae uidelic& cuncta & alia innumera quaede eadem siue in eadem ciuitate facta

Expanded text:
pluribus quae ille posuit hic inserere commodum duximus. Itaque Melchisedech pluribus quae ille posuit hic inserere commodum duximus. Itaque Melchisedech Dominum Salvatorem significat: primum quidem, ut Apostolus ait, qui interpretatur rex justitiae, deinde autem rex Salem, quod est rex pacis : quibus verbis beatus apostolus ita figuram Melchisedech qualiter sit intelligenda demonstrat, ut et nos apertissime doceat in litteris Testamenti Veteris non solum rerum, sed et nominum significationes quaerere. suae civitatis Ecclesiam sanctorum, civitatem videlicet magni Regis figurate denuntiat; de qua scriptum est: Et factus est in Salem, id est in pace locus ejus . Salem autem ipsa est quae postea Hierusalem dicta a David rege, totius Judaeae provinciae metropolis facta est, eo quod ibi locum templi emerit, et impensas structurae Salomoni filio dereliquerat, quae videlicet cuncta et alia innumera quae de eadem civitate facta
Abbreviated transcription (Latin):
benedictionẽ expectamus regni perhennis quod nobis paratum est aborigine mundi
oregem & sacerdotem magnũ mediatorem uidelic& di & hominũ ihm̃ xp̃m. Decui
regno quod hab& quo aequale & quo a& num cũ patredicit inpsalmo Dixit dñs
d nõmeo sede adextris meis donec ponã inimicostuos scabellum pedum tuorum
& c&. Decuius sacerdotio inquosese obtulit hostiam patriꝓnobis subdidit in eo dem
psalmo dicens. lurauitelñs & non penitebiteum tues sacerdos in a&ernum secundu
ordinem melchi sedech. Decuius expositione uersus & sacerdotio acregno dñii huxpĩ
quod in mel chi sedech figuratum est. ideonram paruitatem hoc in loco brerussime
loqui actractare oport& qm̃ apłs maximã partem epistolȩ ad hebreos dehissublimis¬
sime disputando atque explanando cõpleuit. Tantũ uestigia eius seetantes pauea

Expanded text:
benedictionem exspectamus regni perennis, quod nobis paratum est ab origine mundi benedictionem exspectamus regni perennis, quod nobis paratum est ab origine mundi per regem et sacerdotem magnum, Mediatorem videlicet Dei et hominum Jesum Cregno quod habet coaequale et coaeternum cum Patre dicit in psalmo: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum de cujus sacerdotio in quo sese obtulit hostiam Patri pro nobis, subdidit in eodem psalmo dicens: Juravit Dominus, et non poenitebit eum, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . De cujus expositione versus et sacerdotio ac regno Domini Jesu Christi, quod in Melchisedech figuratum est, ideo nostram parvitatem hoc in loco brevissime loqui ac tractare oportet, quoniam Apostolus maximam partem epistolae ad Hebraeos de his sublimissime disputando atque explanando complevit, tantum vestigia ejus sectantes pauca
Abbreviated transcription (Latin):
abram do excelso quicreauit caelum & terrã. & benedictus ds̃ excelsus. quo protegente
hostes inmanibustuis sunt. & deditei decimas exomnibus.
Nocandum primo in hac lectione quia prȩmonstrauerant patri archae quod predican
płi & siquid patitur inquit puilus unũ membrũ comnpatiuntur omnia membra. suc
gloriatur unum membrũ congaude ant oma membra. Patiente quippe loth ai¬
uersa conpassus est abraham: gaudentibus illis deereptione acuictoriasua congratu¬
abatur melchi se dechacuincentem eum qui ꝑfraternis erumnis sese periculo dederat
caelesti benedictione ꝓfundit. Nec solum modo hominem uictorem sed& largitorẽ
uctoriae dnm digna laude magnificat. luxta illud euangelicum. Videant opera
ura bona & glorificent patrẽ urm qui in caelis est. De inde intuendũ quod post cera¬
nen & uictoriam benedicitur abraham & hoc arege ac sacerdotediabtissimi. Quia &
nosom̃s ad promissionem patriae caelestis pertinemus post laboresoperum bonorum

Expanded text:
benedictus Deus excelsus, quo protegente hostes in manibus tuis sunt, et dedit ei decimas ex omnibus. Notandum primo in hac lectione quia praemonstraverant patriarchae quod praedicant apostoli: Et si quid patitur, inquit Paulus, unum membrum, compatiuntur omnia membra: sive gloriatur unum membrum, congaudent omnia membra . Patiente quippe Loth adversa, compassus est Abraham; gaudentibus illis de ereptione ac victoria sua, congratulabatur Melchisedech, ac vincentem eum, qui pro fraternis aerumnis sese periculo dederat, coelesti benedictione perfundit: nec solummodo hominem victorem, sed et largitorem victoriae Dominum digna laude magnificat, juxta illud evangelicum: Videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Deinde intuendum quod post certamen et victoriam benedicitur Abraham; et hoc a rege ac sacerdote Dei altissimi: quia et nos omnes ad promissionem patriae coelestis pertinemus, post labores bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
hocest infilio: Cui simile est illud psalmistae ubiltaduas patris &c filii deseribit
personas ut tamen unam induabus personis deitatem insinues: sedestua delu
saeculum saeculiuirga aequitatis uirga regnitui Dilexisti iustitiam odistibmi¬
quitatem. propterea unxitte dẽ dituus: sede senimtua ds̃ dõ silio dicitur. unxe
te ds̃ dĩtuus dedõpatri: subiungit
Rcipiciensque uxoreius postse uersaest instatuam salisiq poseohus refert

Expanded text:
hoc est, in Filio. Cui simile est illud Psalmistae, ubi ita duas Patris et Filii describit hoc est, in Filio. Cui simile est illud Psalmistae, ubi ita duas Patris et Filii describit personas, ut tamen unam in duabus personis deitatem insinuet: Sedes tua, Deus, in saeculum saeculi; virga aequitatis, virga regni tui; dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus . Sedes enim tua Deus, Deo filio dicitur; unxit te Deus, Deus tuus, de Deo Patre subjungit. Respiciensque uxor ejus post se versa est in statuam salis. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
turergopoena & ultio generibus peccatorum luxtaillud quod uir sapiens plagas
iegrp̃tiorum interpretans ait. Vt scirent quia perquie peccitquis perhaec &tor¬
quetur : Sicute contrabeatus lothiuxta modumuitie quam ducebat meruit libe¬
rari. Quia enim hospitalis extiterat. contigiteum susceptis bonis ospitibus ab in¬
teritu saluari Necdubitandum quin ab eisdem hospitibus pos mortemsit in a& na
tabernacula receptus : Vt quicȩliciues in suum introduxit hospitium siusque resecit
epulis abcis ipse in habitacula caelestia induceretur. ubi pane angelorum ꝑpecuo
hoce stconspecta diuinȩ claricatis gloria reficer&ur Quod uero dicitur quia dñs
pluit adño sulphur & ignem de caelo manifeste distinctaest patris & filui persona
& cibelluheresi repudiata. quae ipsum patrem dicit essequemfilium: Pluit enidñs

Expanded text:
tur ergo poena et ultio generibus peccatorum, juxta illud quod vir sapiens plagas tur ergo poena et ultio generibus peccatorum, juxta illud quod vir sapiens plagas Aegyptiorum interpretans ait: Ut scirent quia per quae peccat quis, per haec et torquetur , sicut contra beatus Lot juxta modum vitae quam ducebat meruit liberari; quia enim hospitalis exstiterat, contigit eum susceptis bonis hospitibus ab interitu salvari. Nec dubitandum quin ab eisdem hospitibus post mortem sit in aeterna tabernacula receptus, ut qui coeli cives in suum introduxit hospitium, suisque refecit epulis, ab eis ipse in habitacula coelestia induceretur; ubi pane angelorum perpetuo, hoc est, conspectu divinae claritatis gloria reficeretur; quod vero dicitur quia Dominus pluit a Domino sulphur et ignem de coelo, manifeste distincta est Patris et Filii persona, et Sabellii haeresis repudiata, quae ipsum Patrem dicit esse quem Filium. Pluit autem Do