comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exhilaratus puer. per hoc quod in ino repperit. expauit malũ qd fec̾¬
on longe aut̃ a monasterio uicus erar: in quo magna multitudo
hominũ. ad fidẽ dĩ ab idoloꝵ cultu. benedicti fuerat exortatione con¬
uersa. Ibi quoq quedã scĩmomales feminȩ inerant: & crebro illuc
pro exortandis amiab fr̾s suos mittere benedictus dĩ famulus curabat. Qua¬
Qͣ̃ uero die: misit ex more. Sedis qui missus fuerat monacͥus. post admonitio¬
nẽ factã. a scimonialib feminis rogatus mappulas accepit:. sibiq eas abscondit
in sinu. E mox ut reuersus ẽ: eũ uir dĩ uehem̃tissima amaxitudine cȩpit in¬
crepare dicens. Quom̾ ingressa ẽ iniquitas in sinu tuo: At ille obstupuit:
o quid egisset oblitus. unde corripiebatur ignorabat. Cui ait. Nũquid
ego illic p̃sens ñ erã. quando ab ancillis dĩ mappulas accepisti. tibi q eas

Expanded text:
Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecExhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecon longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas
Abbreviated transcription (Latin):
animas custodiret. Qua in re: pauli uicẽ uideo tenuisse benedictum
Cuius dũ nauis rerũ om̃iũ pertulit iacturã: ipse in consolationẽ. uini
om̃iũ qui eum comitabantur accepit.
uodã quoq tẽpore. exhilaratus ñ. quẽ ipse conuersũ nosti. transmi¬
sus a dño suo fuerat: ut dĩ uiro in monasteriũ uino plena duo ligrs
uascula. quȩ a uulgo flascones uocantur. deferret. Qui unũ detulit.
alterũ uero pergens in itinere abscondit. Uir aũt dm̃. quẽ facta absen¬
tia latere non poterant. unũ cũ gr̾arũ actiõe suscepit: & discedentem
puerũ monuit dicens. Uide fili. de illo flascone quẽ abscondisti iã ñ¬
bibas. sed inclina illũ caute. & inuenies quid intus habet. Qui confu¬
sus ualde. a dĩ homine exiuit: & reuersus. uolens ꝓbare quod audie¬
rat. cũ flasconẽ inclinasset. de eo ꝓtinus serpens egressus ẽ. łẽ p̃dict

Expanded text:
animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dum navis rerum omnium jacturam pertulit, ipse in consolatione vitam omnium qui eum comitabantur, accepit.Quodam quoque tempore Exhilaratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdẽ benedicti patris admonitione conuersus fuerat. Qui ꝓ uitȩ sue n¬
rito. magnã apud eũ familiaritatis fidutiã habebat. Hic cũ quadã die
enis cellulã fuisset ingressus: hunc amarissime flentẽ repperit. Cũq qu
subsisteret. enis ꝙ ñ finiri lacrimas cerneret. nec tam̃ ut uir dĩ consue¬
uerat. orando plangeret. sed merendo: quȩnã causa tanti huctus erst¬
ret. inquisiuit. Cui uir dĩ ilico respondit. Om̃e hoc monasteriũ quoda
struxi. &. cuncta quȩ frĩb p̾paraui: om̃ipotentis dĩ iudicio gentib tra¬
ta st̃. Uix aut̃ obtinere potui : ut mͥ ex hoc loco animȩ concederentur
Cuius uocẽ tunc theoprob audiuit. Nos aut cernimus: qui destrudi¬
pore .ꝙ. quiescentib fr̃ib. nuper illic longobardi ingressi st̃: qui diripient
om̃ia. nec unũ quidẽ hominẽ illic tenere potuert᷑. Sed impleuit om̃pꝰ
ds quod fideli famulo suo benedicto ꝓmiserat: ut si res gentib trader

Expanded text:
t admonitione conversus; qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die eius cellulam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem repperit. Cumque diu subsisteret eiusque finiri lacrimas non videret, nec tamen vir Domini ut consueverat orando plangeret, sed moerenclo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei ilico respondit: 'Omne hoc monasterium quod construcxi et cuncta quae fratribus praeparavi omnipotentis Dei iudicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui, ut mihi ex hoc loco animae cederentur'. Cuius vocem tunc Theopropus audivit, nos autem cernimus, qui distrumpore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia, ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet,
Abbreviated transcription (Latin):
mundabat. Quod benedictꝰ dĩ famulus ut asperit protinus orationem
cõpleuit: atq in pauim̾tũ oleũ defluere cessauit. Tunc diffidentem.
nobȩdientẽq fre̾m latius admonuit: ut fidẽ habere disceret.&. hu¬
militatẽ. Isdẽ uero fr̃. salubrit̾ correptus erubuit: quia uenerabilis
pater. uirtutẽ om̃ipotentis dñi. quã ad monitione intimauerat. mira¬
ulis ostendebat. Nec erat iã. ut quisquã de eius promissionib dubi¬
tare posset: qui in uno eodẽq mom̃to. ꝓuitreo uase pene uacuo. plenũ
oleo dolium reddidisset.

Expanded text:
inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem inundabat. Quod Benedictus Dei famulus ut aspexit, protinus orationem complevit, atque in pavimentum oleum defluere cessavit. Tunc diffidentem inobedientemque fratrem latius admonuit, ut fidem habere disceret et humilitatem. Idem vero frater salubriter correptus erubuit: quia venerabilis Pater virtutem omnipotentis Dei, quam admonitione intimaverat, miraculis ostendebat; nec erat jam ut quisquam de ejus promissionibus dubitare posset, qui in uno eodemque momento pro vitreo vase pene vacuo plenum oleo dolium reddidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
olei remansisse uidebatur. per fenestrã proicerent: ne in cella aliquid per in¬
obȩdientiã remaneret. Factũ ẽ. Sub fenestra aut̃ eade̾: ingens p̃cipitiũ pate¬
bat. saroꝵ molib aspersũ. Proiectũ itaq uas iutreũ uenit in saris. sed sic
mansit incolume. ac si ꝓiectũ mimme fuisset: ita ut neq frangi. neq oleum
effundi potuisset. Quod uir dm̃ p̾cepit leuari: atq ut erat integrũ peten¬
titribuit. Tunc collectis fr̾ib: in obȩdientẽ monachũ de infidelitate sua. &
cum isdẽ fr̃ib dedit. In eodẽ uͦ loco ubi cũ fr̃ib orabat: uacuũ erat ab ole
doliũ & coopertũ. Cũq sc̃s uir in oratiõe persisteret: cepit operim̃tũ
enisdẽ dolii. oleo ercrescente subleuari. Quo cõmoto atq subleuato: oleũ
quod excreuerat ora dolii transiens. pauim̾tũ loci in quo incubuerant

Expanded text:
olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inolei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vir Domini praecepit levari, atque, ut erat integrum, petenti tribuit. Tunc collectis fratribus, inobedientem monachum de infidelitate sua et  dedit. In eo autem loco ubi cum fratribus orabat, vacuum erat ab oleo dolium et coopertum. Cumque sanctus vir in oratione persisteret, coepit operimentum ejusdem dolii oleo excrescente sublevari. Quo commoto atque sublevato, oleum quod excreverat, ora dolii transiens, pavimentum loci in quo incubuerat
Abbreviated transcription (Latin):
H odẽ. quoq tẽpore. quo alim̃toꝵ inopia campaniã grauiit᷑ affligebat.
uir dĩ diu̾sis indigentib monasterii sui cuncta tribuerat: ut pene i¬
anl in cellario nisi uarũ quid olei in uitreo uase remaneret. Tunc quidã subchiaco¬
mis agapitus nomine aduenit: magnopere postulans. ut sibi aliquantulũ oleũ
dari debuisset. U̾ir aut̃ dñi. qui cuncta decreuerat in t̾ra tribuere. ut in cȩlo
om̃ia reseruaret: hoc ipsũ oleũ parũ quod remanserat. iussit petenti dari Vo¬
nachus uero qui cellariũ tenebat. audiuit quidẽ iubentis uerba. sed implere
distulit. Cũq post paululũ si id quod iusserat datũ esset inquireret: respon¬
dit monachus se minime dedisse: quia si illud tribueret: om̃ino fr̾ib nichil
remaneret. Tunc iratus. aliis p̾cepit ut hoc ipsũ uas uitreũ. in quo parũ

Expanded text:
 Eo quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat,  Eo quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cellarium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum
Abbreviated transcription (Latin):
tione fuit occupatus. Cũ die t̾tio is qui necessitate debiti affligebatur
rediit.: super archã uͦ monasterii. quȩ erat frum̃to plena. subito trede¬
cĩ solidi st inuenti. Quos uir dm̃ deferri ussit: & afflicto petitori ti¬
it. dicensut duodecĩ redderet: & unũ in expensis prop̾is habe̾rer. Sea
ad ea nunc redeã: q̃ eiꝰ discipłis in libri huiꝰ erortho p̾dictis referentib as
uidã uir. grauissima aduersarii sui einulatione laborabat. xxͫͫ roui¬
in cuius ad hoc usq odiũ proiupit. ut ei nescienti in potu uenenũ daret
Qui quãuis uitã auferre non ualuit: cutis tam̃ colorẽ mutauit: ita ut
difsfusa in corpore eius uarietas. leprȩ morẽ imitari uideretur. Sed ad
d̃ hominẽ deductꝰ: salutẽ p̾ͥstinã citiꝰ recepit. Hã mar cũ eum contiga
om̃em cutis illius uarietatẽ fugauit. xxuiiii eum
xxuiiii.

Expanded text:
tione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, tione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam vir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavit. CAPUT XXVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
ed hoc silendũ ꝓͥuto quod illustri uiro aptonio narrante cognoui qr
aiebat. patris sui puerũ morbo elefantino fuisse correptũ. ĩta ut iã pas
cadentib eutis intumesceret: atq in crescente same occultari ñ posset
Qui ad uirũ dĩ ab eodẽ patre missus ẽ: & saluti pristinȩ sub om̃i celerai
eq illud taceã: quod eius discipulus. xxxuii.te restitutue.¬
peregrmus nomine. uarrare consueuerat: quia die quadã fidelis uir quicã
necessitate debiti cõpulsus. unũ sibi fore remediũ credidit. si ad uirum ai
pergeret. o quȩ eũ urgeret debiti necessitas indicaret. Uenit itaq as
monasteriũ: om̃ipotentis dĩ famulũ repperit: quia a creditore suo pro
duodecĩ solidis grauit̾ affligeretur intimauit. Qui uenerabił pater.
uequaquã se habere duodeci solidos respondit. Sed tam̃ eius inopiam
blanda consolatione consolatus. ait. Uade. & post bidinĩ reuertere. ꝙ
deest hodie quod tibi debeã dare. In ipso aut̃ biduo: more suo mori¬

Expanded text:
e hoc silendum puto, quod illustri viro Antonio narrante cognovi, qui aiebat patris sui puerum morbo elephantino fuisse correptum, ita ut jam pilis cadentibus cutis intumesceret, atque increscentem saniem occultare non posset. Qui ad virum Dei ab eodem patre ejus missus est et saluti priste illud taceam quod ejus discipulus Peregrinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaret. Venit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen ejus inopiam blanda locutione consolatus, ait: Vade, et post biduum revertere, quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in ora
Abbreviated transcription (Latin):
riti iste uir fuerit. ut eius corpus etiã t̾ra proiceret. qui benedicti gr̾am
ñ haberet : Pecrus Perpendo plane: &ueracit̾ stupeo Gregorius
Iridã aũt eius monachus. mobilitati m̃tẽ dederat. & perinanere in monaste¬
rio nolebat. Cũꝙ eũ uir di assidue corriperet. & frequent̾ admoneret. ipse
nuillo modo consentiret in congregatiõe persistere. atq inportunis p̾cib
ut relararetur inmmineret: quadã die isdẽ uenerabilis pater. nimietatis
eius tec̾io affectus. iratus iussit ut discederet. Qui mar ut monasteri¬
im erit: contra se adsistere aperto ore draconẽ in itinere uiuenit.
Cũo eũ iscłe draco qui apparuerat deuorare uellet: cepit ipse tremenᷤ
& palpitans magnis uocib clamare dicens. Currite. currite: quia
draco iste me deuonrare uult. Currentes aut̃ fr̃s. draconẽ mimme
udert̾ sed trem̃tẽ ater palpitantẽ monachũ. ad monasteriũ redure

Expanded text:
riti iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam riti iste vir fuerit, ut ejus corpus etiam terra projecerit, qui Benedicti gratiam non haberet. Petr. Perpendo plane, et vehementer stupeo. CAPUT idam autem ejus monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis vocibus clamare, dicens: Currite, currite, quia draco iste me devorare vult. Currentes autem fratres draconem minime viderunt, sed trementem atque palpitantem monachum ad monasterium reduxe
Abbreviated transcription (Latin):
possit: hoc ei largiri dignatus ẽ. factus ꝓ hominibe ds caro. quia inde si¬
rerit ultra se infirmitas nr̃a. unde subse infirmata ẽ firmitas di. setrus
ũ uirtute signau concoitht lagintur ratio uerboꝵ.. xxiiii. Gregor¬
Iadã quod dic. dũ quidã eius puerulus monachus. parentes suos ult̾ra
ũ Aebebat hiligens. atq ad eoꝵ habitaculũ tendens sine benedictioe de
m nasterio erisset eode chie mar ut ad eos peruenit. defunctus ẽ. Qũq essẽt
Eritus: die altero proiectũ foras. corpus eius inuentũ ẽ. Quod rursus tra¬
Are sepulture curauert᷑. Sed sequenti die: iterũ ꝓiectũ exterius. atq in¬
Rumatũ sicut pͥus inuenerunt. Tunc concite adbenedicti patris uesti¬
gia currentes: cũ magno fletu petierunt. ut ei suã gr̃am largĩri digne¬
retur. Quib uir ddĩ. manu sua protinis cõmunionẽ dm̾ci corporis de¬

Expanded text:
possit, hoc ei largiri dignatus est, factus pro hominibus Deus caro: quia inde supossit, hoc ei largiri dignatus est, factus pro hominibus Deus caro: quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra, unde sub se infirmata est firmitas Dei. Petr. Cum virtute signorum concorditer loquitur ratio verborum. adam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis de
Abbreviated transcription (Latin):
oblationẽ dedit dicens. Ite & hanc oblationẽ. ꝓeis dño offerri facite oulti
rius ex cõmunicatȩ ñ erunt. Quȩ dũ oblatio ꝓ eis finsset ĩmolata: &. a
diacono uirta morẽ clamatũ ẽ. ut non cõmunicantes ab eccłia erirent¬
or ille erire ab ecclia ulterius uise non sunt. Qua exre. indubitant᷑ pati¬
it .ꝗuia dũ int̾ eos qui cõmumone pͥuati st̃. minime recederent: õmum
bilẽ  scissimũ uirũ. adhuc tam̃ inhac carne corruptibili degentẽ : po¬
tuuisse aminas soluere. in illo iã inuisibili iudicio constitutas Gregori
quid nã petre. in hac adhuc carne ñ erat. qui audiebat. quodes
ligaueris suꝑ t̾rã. erit ligatũ ⁊ in celis :r quodẽq solueris suꝑ terã.¬
iocũ sci regminiis. fide & morib tenent. Sed ut tantũ ualeat homo de t̾ra
cli o t̾rȩ conlitor int̾rã uenit e celo: atꝙ ut iuidicare caro etia de spiritib

Expanded text:
oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facioblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino faci erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communbilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in coelis: et quae solveris super telocum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra, coeli et terrae Conditor in terram venit e coelo, atque ut judicare caro etiam de spiritibus
Abbreviated transcription (Latin):
di pateretur uerbor contumelias. enarrauit. Mir au̾t dĩ hȩc de illis audieis
eispiotinuis mandauit dicens. Corrigite linguã ur̃am: quas finon emedau¬
ritis. ex cõmunico uos. Quã uidelieet excõmunicationis sententia ñ profe¬
rendo intulit sed in tẽptando. Illȩ aũt a pristinis morib inchil mutate. inta
paueos dies defunctȩ st̃.: atq in eccłia sepultȩ. Cũq in eadẽ ecełia missarim
sollẽma celebrarentur. atq ex more cdiaconus clamaret. siquis non cõminncat.
det locũ: nutrur earũ que ꝓ eis oblationẽ dño deferre consueuerat. eas de
ad uocẽ diaconi clamantis exibant foras. atq intra ȩccłiani permanere ñ
poterant: ad memoriã rediit. quȩ iuir di illis adhuc inuentib mandaut
Fas quipe se cõminnõe pͥuare direrat: nisi mores suos & uerba corrige¬
rent. Tunc seruo d̃ cũ graui merore indicatũ ẽ. Qui manu sua ꝓtinus

Expanded text:
asque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, asque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas quippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus
Abbreviated transcription (Latin):
ix ipsa petre cõmunis eius locutio. a uirtutis erat pondere uacua: quia
cuius cor sese in alta suspenderat: nequaquã uerba de ore illius in cassum
cadebant. Si quid uero uiquã non iã decernendo. sed minando diceret.
tantas iuires sermo illius habebat: ac si hoc ñ dubie atq suspense. sed iam
per sententiã protulisset. Nã non longe a monasterio eius: duȩ quȩlam
Eimonales feminȩ nobili genere erortȩ. in loco prop̾o conuersabantur. Eb qui
peligiosus uir ad exterioris uitȩ usũ p̃bebat obsequiũ sed sic̃ ntmuullis solet ns¬
litas generis parere ignobilitatẽ mentis: ut minus se in hoc mundo defpicia
ii plus se ceteris aliquid finsse meminert: necdũ p̾dictȩ scimoniales femu
perfecte linguã sub habitus sui freno restrinrerant: & eũdẽ religiosũ in
qui ad erteriora necessaria eis obsequiũ p̃bebat. in cautis sepe sermonib adno¬
cundiã prouocabant. Q cũ diu ista toleraret. perrexit ad di hominẽ: quare¬

Expanded text:
ix ipsa, Petre, communis ejus locutio a virtutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit ad Dei hominem, quant
Abbreviated transcription (Latin):
cat. quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursũ quoq
quale quantũq miraculũ orando ualuit optinere: subrungã. xxxii.¬
Iradã die. cũ fr̃ib adagri oꝑa fuerat egressus. Quidã uero rusticus de¬
functi filii corpus in ulnis portans: orbitatis luctu estuans ad monasteriũ
uenit benedictũ patrẽ questuit. Cui cũ dictũ esset quia isdem pater cũ
etob in adio moraretur: ꝓtinus ante monasterii ianuã corpus ertincti filio
eet qi d olore tubatus ad inueniendũ uenerabiłe patiẽ. sese concitus in &¬
snos edit. Eaddẽ uero hora: uir di ab agri oꝑe iã cũ fr̃ib reuertebatur.e
mou ut orbatus rustieus asperit. clamare cepit. Redde filiũ mei recides¬

Expanded text:
cat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque cat, quia ex potestate acceperat habere quod fecit. Rursum quoque quale quantumque miraculum orando voluit obtinere, subjungam. dam die cum fratribus ad agri opera fuerat egressus. Quidam vero rusticus defuncti filii corpus in ulnis ferens, orbitatis luctu aestuans, ad monasterium venit, Benedictum patrem quaesivit. Cui cum dictum esset quia idem Pater cum fratribus in agro moraretur, protinus ante monasterii januam corpus exstincti filii projecit, et dolore turbatus, ad inveniendum venerabilem Patrem sese dedit. Eadem vero hora vir Dei ab agri opere jam cum fratribus revertebatur. Quem mox ut orbatus rusticus aspexit, clamare coepit: Redde filium meum, redde
Abbreviated transcription (Latin):
nila hominu festinatione potuissent. Cũq is qui ligatus uenerat cep¬
set subito astare solutus: ad tantȩ potestatis uim tremefactus dalla ad
tiã corruit os ceruicẽ crudelitatis rigidȩ ad eius uestigia ielinans:
orationib se illius cõmendauit. Uir aũt sc̃s a lectione minime surrer̃.
sed uocatis fr̾ib eũ introrsus tolli ut benedictionẽ acciperet p̾cepit.
uẽ ad se redictũ admonuit: ut a tantȩ crudelitatis insania quies
cere deberet. Qui fractus recedens: nichil ulterius petere a rustico
p̃sũpsit. q̃uẽ uir dĩ non tangendo. sed respiciendo soluerat. Eece eit
petre quod diri: quia hii qui om̃ipotenti dõ familiarius seruiunt.
aliquando mira facere etiã expotestate possunt. Qui enĩ ferocitatẽ
gothi t̾ribił sedens rep̾ssit: lora uͦ nodosq ligaturȩ. quȩ innocentis
brachia aastrixerant. oculo dissoluit: ipsa miraculi celeritate indi¬

Expanded text:
nulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepnulla hominum festinatione potuissent. Cumque is qui ligatus venerat, coepisset subito adstare solutus, ad tantae potestatis vim tremefactus Zalla ad terram corruit, et cervicem crudelitatis rigidae ad ejus vestigia inclinans, se orationibus illius commendavit. Vir autem sanctus a lectione minime surrexit, sed vocatis fratribus, eum introrsus tolli, ut benedictionem acciperet, praecepit. Quem ad se reductum, ut a tantae crudelitatis insania quiescere deberet, admonuit. Qui fractus recedens, nil ulterius petere a rustico praesumpsit, quem vir Domini non tangendo, sed respiciendo solverat. Ecce est, Petre, quod dixi: quia hi qui omnipotenti Deo familiarius serviunt, aliquando mira facere etiam ex potestate possunt. Qui enim ferocitatem Gothi terribilis sedens repressit, lora vero nodosque ligaturae quae innocentis brachia astrinxerant, oculis dissolvit, ipsa miraculi celeritate indi
Abbreviated transcription (Latin):
oris fortib astringens. ante ȩguũ suũ cepit ĩpellere ut quis esset benedictus
qui euis res susceperat demonstraret. Quẽ ligatis brachiis rusticus antece¬
bens: durit ad scĩ uiri monasteriũ. eũq ante ingressũ celle solu̾ sedentẽ¬
segentẽ repperit: eide aut̾ subsequenti & seuienti ⁊ alle rusficus duit.¬
s cee iste ẽ: de quo drrerã pater benedictus. Quẽ dũ feruido sp̃u cũ puer¬
⁊ m̃tis insama fiusset intuitus: eo t̾rore. quo consueuerat acturũ se erat.¬
mnans magnis cȩpit uocib clamare dicens. Surge. surge &. resistius iu¬
iici reade. quas accepisti. Ad cuius uocẽ uir di ꝓtinus oculos leuauit
alectione: eũq intintus. mox etiã rusticũ qui ligatus tenebatur atten¬
dit. Ad cuius brachia dũ oculos deflerisset: miro modo tanta se celeri¬
tate cepert᷑ illigata brachiis lora deuoluere: ut dissolui tã conotee

Expanded text:
loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum sedentem reperite iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite
Abbreviated transcription (Latin):
lit: &. illi reddidit orando. Nã duo quoq fidelis dĩ famuli benedieti fa¬
ta iunc replico: in quib aperte clareat aliud hunc accepta diuintu
ex potestate. aliud ex oratione potuisse.
Sothoꝵ quidã ⁊alla nomine: perfidiȩ fuit arriane. Qui totilȩ regis en
temporib. contra catholice eccłiȩ religiosos uiros ardore ĩ manissime crude¬
litatis exarsit: ita ut quisqͥs ei clericus uł monachus. ante faciẽ uenisset:
aberus manib uiuus nullo modo eriret. Quadã uero die auaritiȩ suȩ¬
estu succensus. in rapina rerũ inhians: dũ quendã rusticũ tormentis ctu¬
delib asfligeret. eũq per supplicia diuersa lamaret: uictus penis rus¬
cus. sese res suas benedicto dĩ famulo cõmendasse professus e: ut dum
hoc atorquente crecdit᷑ suspensa interi crudelitate homo ad uitam
epararetur. Tunc isdẽ ⁊ alla cessauit rusticũ tormentis affligere. sed eius brachia

Expanded text:
ulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti faulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei Benedicti facta nunc replico, in quibus aperte clareat, aliud hunc accepta divinitus ex potestate, aliud ex oratione potuisse.Gothorum quidam Zalla nomine pertidiae fuit Arrianae, qui Totilae regis eorum temporibus contra catholicae ecclesiae religiosos viros ardore inmanissimae crudelitatis exarsit, ita ut, quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab eius manibus vivus nullo modo exiret EX LIBRO IIIaestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia
Abbreviated transcription (Latin):
eũ q in t̾rã. piecit: & uehem̃tissime uerauit. Quẽ cũ uir dĩ ab oratione
rediens. ã crudelit uerari conspiceret: ei solũ modo alapã dedit ꝙ. malig¬
nũ ab eo sp̃m ꝓtinꝰ excusit: ita ut ad eũ redire ulteriꝰ ñ auderet. Petras
ellẽ nosse hec tanta miracula uirtute sẽꝑ orationis ĩpetrabat: an aliqua¬
d̃o etiã solo uoluntatis eribebat nutu.
utroꝙ modo solent: ut mira queq aliquando ex p̾ce faciant. aliquando er po¬
testate. cũ iolis dicat. quod quod au̾ receperut eũ dedit eis potestatẽ filos
di fieri. Qui filii di er potestate st̃. quid mirũ si signa facere er potestate ilso
Quia enĩ utroꝙ modo innracula exhbeant: testatur petrus. qui tabita morti
ã suscitauit orando: anamã uero o. saffirã mentientes morti tradidit mer¬
pando. Neq enĩ orasse in eoꝵ extinctione legitur: sed solũ modo eulpam
quã perpetrauerant increpasse. Constat gͦ quia aliquando hȩc ex potesta

Expanded text:
ram projecit, et vehementissime vexavit. Quem cum vir Dei ab oratione rediens tam crudeliter vexari conspiceret, ei solummodo alapam dedit, et malignum ab eo spiritum protinus excussit, ita ut ad eum redire ulterius non auderet. Petr. Velim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios DQuia enim utroque modo miracula exhibeant testatur Petrus, qui Tabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Saphiram mentientes morti iadidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestat
Abbreviated transcription (Latin):
perue nisemieserit ieta &e suꝑ corpusculũ infantis incubunt sese ql eriges
ad erli palmas tetendit dicens. Ine. non aspicias peccata inei sesfidse hanes
homiis guat uesuseitari filiũ suũ ragat. & redde in hoc corpiseulo an¬
Ma ma a abistulite. Uix in oratione uerba cõpleuerat: s regre diente
auima t a forpuesculũ puieri om̃e contremuit. ut sub oculis cãenti
oderant aparuerit concuslione mirifica trem̃do palpitase.  nu
mmamĩ demui ⁊ d eũ patri uiuentẽ atq incolumẽ dedit. Aiquet petos
eihi sios ptraselũ in potestate non habuit: quod prostratus pet a
exhibere potuisset Petuꝰ Sic cuncta esse ut alseris constat patent
quia uerba que pposueras reb probas Sed queso te indices. si sauert
orn̾̃ia nas uolunt. possẽ. & cuncta inpetiant quȩ desideran optiner

Expanded text:
pervenisset, flexit genua, et super corpusculum infantis incubuit, seseque erigens, ad coelum palmas tetendit dicens: Domine, non aspicias peccata mea, sed fidem hujus hominis, qui resuscitari filium suum rogat, et redde in hoc corpusculo animam quam abstulisti. Vix in oratione verba compleverat, et regrediente anima ita corpusculum pueri omne contremuit, ut sub oculis omnium qui aderant, apparuerit concussione mirifica tremendo palpitasse. Cujus mox manum tenuit, et eum patri viventem atque incolumem dedit. Liquet, Petre, quia hoc miraculum in potestate non habuit, quod prostratus petiit, ut exhibere potuisset. Petr. Sic cuncta esse, ut asseris, constat patenter: quia verba quae proposueras, rebus probas. Sed quaeso te, ut indices si sancti viri omnia quae volunt possunt, et cuncta impetrant quae desiderant obtiner
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ iuri diaboli iterũ mancipaberis. Discessit gͥ dericus sanus: & sic̃ terren
solet animũ pena recens. ea quȩ uir di p̾ceperat interĩ custodiuit. Cin
uero post annos multos om̃s pͥores illius de hac luce ingrassent. &. mins¬
res suos sibimet superponi in sacris ordinib cerneret: uerba uiri diq
ex longo tẽpore oblitus. postposuit: atq ad sacrũ ordinẽ accessit. Qui
mar is qui reliquerat diabolus tenuit: eũ q uerare. quousq anima
eius ercuteret. non cessaint. Petrꝰ ste uir dĩ druimtatis ut iideo ci
secreta penetrauit. qui perspexit hunc clericũ id curo diabolo traditi
ne ad sacrũ ordinẽ accedere auderet. Greg̾ Quare diuinitatis sec¬
ta non nosset. qui diuinitatis p̃cepta seruaret: cũ scriptũ sit. qui adhe¬
ret dño. unus sp̃s ẽ: Petrꝰ Si unus fit cũ dño sp̃s qui dño adheret.

Expanded text:
tatim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit itaque clericus sanus, ac sicut terrere tatim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit itaque clericus sanus, ac sicut terrere solet animum pvero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui Divinitatis praecepta servavit, cum scriptum sit: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est ? Petr. Si unus fit cum Domino spiritus qui Domino adhaeret,
Abbreviated transcription (Latin):
ficia longo senio lassata. quia riunis crebrescentib ꝓsternantur uidimus qͥu¬
uis hoc honoratus discipulus. cuius mͥ relati̾e cõpertũ ẽ. nequaquã ex on
ulius audisse se ꝑlubet. s qͥa hoc direrit. dictũ sibi a fr̃ib fuisse testatur. x¬
odẽ quoq tẽpore: quidã aquinensis eccłiȩ clericus a demonio uerabaꝰ
Qui auenerabili uiro constantio eiusde ȩccłiȩ antistite. per multa fuer
martyrũ loca transmissus ut sanari potuisset. Sed sci di martyres nolue¬
rt̃ ei sanitatis donũ tribuere: ut quanta esset in benedicto gr̾a demonstres
Ductus itaq ẽ ad oñpotentis dĩ famulũ benedictũ. Qisni ap̃o dño p̾o
fundens: antiquũ hostẽ de obsesso homine ꝓtinus expulit. Cui sanatos
cepit dicens. Uade. & post hȩc carnẽ ñ comedas: ad sacrũ uͦ orinẽ ñqui
accedere p̾sumas. Quacũꝙ aut die sacrũ ordinẽ temerare p̃sũpseris s¬

Expanded text:
ficia longo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vidimus. Quaficia longo senio lassata, quia ruinis crebriscentibus prosternantur, vidimus. Quamvis hoc Honoratus eius discipulus, cuius mihi relatione conpertum est, nequaquam ex ore illius audisse se perhibet; sed quia hoc dixerit, dictum sibi a fratribus fuisse testatur odem quoque tempore quidam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio Ecclesiae ejus anstistite per multa fuit martyrum loca transmissus, ut sanari posset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum, qui Jesu Christoet antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit cui sanato praecepit, dicens. Vade, et posthac carnem ne comedas, et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas. Quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris, s
Abbreviated transcription (Latin):
mare transiturus: nouẽ annis regnabis: decimo morieris. Quib auditis
pex uehem̃t territus: oratione petita recessit. atq ex illo iã tẽpore.
minus crudelis fuit: cũ non multopost romã adiit. ad siciliã ꝑrerit.
Anno aut decimo regi sui: om̃ipotentis dĩ iudicio regnũ cũ uita ꝑ¬
didit. Pret̾ea antistes canosine eccłiȩ ad eũdẽ di famulũ uenire consu¬
euerat: quẽ uir dĩ ꝓ uite sue merito ualde diligebat. Is itaq dũ cũ illo
de ingressu regis tõtilȩ. & romanȩ urbis perditiõe colloquiũ haberet.
dirit. ꝑ hunc regẽ ciuitas ista destruetur: ut iã ãplius ñ inhabitetur.
Cui uir dm̃ respondit. Roma agentib ñ ext̾minabitur : sed tẽpesta¬
tib coruscis. & turbimb. ac t̾re motu fatigata : marcescet in semet ip¬
sa. Cuius ꝓphetiȩ mysteria: nobis iã facta st̃ luce clariora. Qui in hac

Expanded text:
mare transiturus, novem annis regnabis, decimo morietis. Quibus auditis mare transiturus, novem annis regnabis, decimo morietis. Quibus auditis rex vehementer territus, oratione petita recessit, atque ex illo jam tempore minus crudelis fuit: et non multo post Romam adiit, ad Siciliam perrexit; anno autem regni sui decimo, omnipotentis Dei judicio regnum cum vita perdidit. Praeterea Canusinae antistes Ecclesiae ad eumdem Dei famulum venire consueverat. Quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquio haberet, dixit: 'Per hunc regem civitas ista destruetur, ut iam amplius non habitetur'. Cui vir Domini respondit: 'Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis et turbinibus et terrae motu fatigata, marcescet in semet ipsa'. Cuius prophetiae misteria nobis iam facta sunt luce clariora, qui in hac
Abbreviated transcription (Latin):
in terrã cecidit. &. quia tanto uiro illudere p̃sũpsisset. expauit. Om̃s q qͥ
tũ eo ad dĩ hominẽ uemebant. terrȩ const̾riati st̃. Durgentes auit̃. ad
eũ ꝓpĩquare inmime p̃sumpsert̾: sed ad suũ regẽ reuersi: nuntiauerus
trepidi in quanta uelocitate fuerant dep̃hensi. xU.
unc ꝑ se asdẽ totila addi hominẽ accessit. Quẽ cũ longe sedentẽ cer¬
neret: non ausus accedere. sese in t̾rã dedit. Cui dũ uir dĩ.bis. terq dice¬
ret surge. sed ipse ante eũ de t̾ra erigere non auderet: benedicłꝰ iħu p̃¬
am̃ famulus. ꝑ semet ipsũ dignatus ẽ accedere ad regẽ. ꝓstratũ. Quẽ de t̾¬
ra eleuauit: de suis actib increpauit: atq in paucis sermonib cuncta
quȩ illi erant uentura p̾nuntiauit dicens. Multa mala facis. & multa fe¬
cisti. iã aliquando ab iniquitate cõpescere. Et quidẽ romã ingressurus es:

Expanded text:
in terram cecidit, et quia tanto viro illudere praesumpsisset, expavit: omnesque qui in terram cecidit, et quia tanto viro illudere praesumpsisset, expavit: omnesque qui cum eo ad hominem Dei veniebant, terrae consternati sunt. Surgentes autem, ad eum propinquare minime praesumpserunt, sed ad suum regem reversi, nuntiaverunt trepidi, in quanta velocitate fuerant depraehensi. 15. Tunc per se isdem Totila ad Dei hominem accessit; quem cum longe sedentem cerneret, non ausus accedere, sese in terram dedit. Cui dum vir Dei bis ter diceret: 'Surge', sed ipse ante cum erigis de terra non auderet, benedictu famulus per semetipsum dignatus est accedere ad regem prostratum: quem de terra levavit, et de suis actibus increpavit, atque in paucis sermonibus cuncta quae illi erant ventura praenuntiavit, dicens: Multa mala facis, multa mala fecisti, jam aliquando ab iniquitate compescere. Equidem Romam ingressurus es,
Abbreviated transcription (Latin):
habere: ad eius monasteriũ ꝑgens. paulo longius substitit: eiq se uentu¬
rũ esse nuntiauit. Qui dũ ꝓtinus mandatũ de monasterio fuisset ut ui¬
rare conatus ẽ. Quidã uͦ eius spatarius: riggo dicebatur. Cui caltian¬
ta sua p̾buit. eũq indui regalib uestib fecit: quẽ quasi in ꝑsona sua
pergere ad dĩ hominẽ p̃cipit. In cuius obsequio. tres qui sibi p̾ cet̾is
adherere consueuerant comites misit. scilicet uulruderit. & blidin:
Nt ante serui dĩ ocubos ipsũ esse iegẽ totilã simulantes: eius lateri ambularet
Cui alia quoq obsequia. atq spatarios p̃buit: ut tam ex eisdẽ obsequiis quã¬
e purpureis uestib rex esse putaretur. Cũq isdẽ riggo decoratus uestib
obsequentiũ freguentia comitatus. monasteriũ fuisset ingressus: uir dĩ
eminus sedebat. Quẽ uenientẽ conspiciens: cũ iã ab eo audiri potuisset.
clamauit dicens. Pone fili. pone qd̾ portas: ñ ẽ tuũ. Qui riggo ꝓtinus

Expanded text:
et, ad eius monasterium pergens, paulo longius substetit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset, ut verare conatus est. Quidam vero eius spatharius Riggo dicebatur, cui calciamenta sua praebuit eumque indui vestibus regalibus fecit, quem quasi in persona sua pergere ad Dei hominem praecepit. In cuius obsequio tres, qui sibi prae ceteris adherere consueverant, comites misit, scilicet Vul, Ruderic et Blidin, ut ante servi Dei oculos ipsum esse regem Totilam simulantes, eius lateri obambularent. Cui alia quoqex purpureis vestibus rex esse putaretur. Cumque idem Riggo decoratus vestibus, obsequentum frequentia comitatus monasterium fuisset ingressus, vir Dei eminus sedebat. Quem venientem conspiciens, cum jam ab eo audiri potuisset, clamavit, dicens: Pone, fili, pone hoc quod portas: non est tuum. Qui Riggo protinus
Abbreviated transcription (Latin):
patri: sibi orationẽ petiit. Sed mox ei uir sc̃s hoc quod in uia egerat. imi
ius ẽ. semel tibi ꝑsuadere ñ potuit: scdõ ñ potuit: ad tertiũ ꝑsuasit. ꝙ
ad hoc quod uoluit superauit. Tunc ille reatũ infirme suȩ m̃tis agnos¬
cens: eius pedib ꝓuolutus. tantomagis cepit culpã deflere &. erubesaet
quanto se cognouit etiã absentẽ in benedicti patris oculis deliquisse
etrꝰ Ego sc̃i uiri p̃cordiis helisei sp̃m inee uideo: qui absente diai

Expanded text:
Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir sanctus hoc quod in via egerat improPatri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir sanctus hoc quod in via egerat improutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse. Petr. Ego sancti viri praecordiis Elisaei spiritum video inesse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
iã hora tardior excreuisset: dixit. fr̃.uem sumanus cibũ: ne lassem
in uia. Cui ille respondit. Absit fr̃: Non facio. qͥa ad uenerabilẽ
patrem benedictum ieiunus semꝑ uenire consueui. Quo responso acep¬
to: ad horã conuiator conticuit. Sed cũ post hȩc aliquantulũ itineris se¬
tiũ egissent: rursus admonuit ut manducarent. Consentire noluit¬
qui ieiunus peruenire decreuerat. Tacuit quidẽ qui ad manducan¬
dũ inuitauerat. & cũ eo ieuinus adhuc ꝑgere ad modicũ consensit.
Qũq & it̾ longus agerent.&. eos tardior hora fatigaret: ambulantes.
inuenert̃ in itinere pratũ. ⁊ fontẽ: & queq poterant ad reficiendũ
in quo possumus refici .& parũ quiescere: ut ualeamus it̾ nr̃m pe¬
direntur : hac tertia ad monitiõe persuasus. consensit. &. comedit.
Uespertina uͦ hora: ꝑuenit ad cellã. Presentatus au̾t uenerabili benedicli

Expanded text:
jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: Absit, frater, hoc non faciam, quia ad venerabilem Patrem Benedictum jejunus semper pervenire consuevi. Quo responso percepto, ad horam conviator tacuit. Sed cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit consentire qui jejunus pervenire decreverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum podirentur, tertia admonitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto
Abbreviated transcription (Latin):
ita mentimin : Nũqͥd illius talis feminȩ habitaculũ non intrastis: Nũ¬
quid hos atq illos cibos ñ accepistis: N ũqͥd tot calices ñ bibistis: Cũq eis
enerabilis pater & hospiciũ mulieris. & genera ciboꝵ. & numerũ potioni
diceret: recognoscentes cuncta quȩ egerant: ad eiꝰ pedes tremefacti ceci¬
dert̃. se deliquisse confessi st̃. Ipse aut ꝓtinꝰ culpȩ peꝑcit. ꝑpendens quod
⁊ eiꝰ absentia ultra non facerent: quẽ p̃sentẽ sibi esse in sp̾u scirent.
rater quoq ualentinian eius monachi. cuius suꝑius memoriã feci.
ur erat laicus. sed religiosus. Qui ut suꝑius dĩ orationẽ ꝑciꝑet .&. ger¬
manũ fr̾em uideret: annis singulis de loco suo. ad cellã ieunus uen¬
re consueuerat. Quadã gͥ die dũ it̾ ad monasteriũ faceret. sese illi
alt̾ uiator adiunrit. qui sumendos in iti nere portabat cibos. Cũq

Expanded text:
ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cuncta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu scirent. rater quoque Valentiniani ejus monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
beit. Mira res. Hora eadẽ hunc incolumẽ. atq ut pͥus ualentẽ. ad eundẽ
terũ laborẽ misit: ut ipse quoq parietẽ. cũ fr̃ib ꝑficeret: de cuiꝰ se interi¬
ti antiquus hostis benedicto insultare credidisset. Cepit uero int̾ ista¬
os ꝙ enĩ cesle fuit: ut quotiens ad responsũ aliqd egrederenturtare.¬
fis. cibũ potũq ertra cellã mimime sumerent. Cũq hoc de usu regulȩ sol¬
licite seruaretur: quadã die ad responsũ fr̃s egrem̃ st̃: in quo tardiori com¬
pulsi st̃ hora demorari. Qui manere iuxta religiosã feminã nouerant. Cuiꝰ
ingressi habitaculũ: sũpsert̃ cibũ. Cũq iã tardius ad cellã redissent: bene¬
dictionẽ patris ex more petiert̃. Quos ille ꝓtimis ꝑcunctatus ẽ dicens.
Ubi comedistis: Qu respondert̾ dicentes. Nusquã. Qͥb ille ait. Quare

Expanded text:
buit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem buit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare credidisset. CAPUT XII. Mos etenim cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare