comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iude per ueniat. quando terristre hoc habi¬
taculũ deserens anima ad cognitionẽ sue substã¬
te ꝓperat. quando celestibus uirtutibus soci
extollitur homo ꝑuanã glãm: Quid erigitur puluus : Quid
su perbit puluis et ciniss Plangamus nos met ipsos dũ tempus
habemus ne cũ fuerit singulis terminata dilatio. tunc in¬
ueniamur tempus penitentie ex poscere. quando iã accipere
ñ meremur. In hac enĩ uita nobis peccata deflere. ꝑmissum ẽ.
in inferno aut̃ sicut a sc̃o dauid ꝓpheta dictũ ẽ. quis confitebit᷑
quoi Himis anima ula ꝓbatur infelix. et om̃i lacrimarũ
fonte plangenda. que scio renuntians. iterũ sclĩ actibus in¬
plicatur. et in utilibus dudũ curis exuta. rursũ redit ad
ouia seruitutis obsequia. Et ideo fr̃s carissimi ob hoc in sta¬
bili mundo. et pꝰ paululũ transituro. ꝑpetuãq beatã uitam
nobis ñ patiamur auferri. Hereor aut̃ et totus penitus

Expanded text:
laude perveniat; quando terrestre hoc habilaude perveniat; quando terrestre hoc habitaculum deserens anima, ad cognitionem suae substantiae properat; quando coelestibus sociaextollitur homo per vanam gloriam? Quid erigitur pulvis? Quid superbit terra et cinis ? Plangamus nos ipsos potius dum tempus habemus, ne cum fuerit expleta singulis terminata dilatio, tunc inveniamur tempus poenitentiae exposcere, quando jam accipere non meremur. In hac enim vita nobis peccata deflere permissum est; in inferno autem, sicut a sancto David propheta didicimus, quis confitebitur Deo ? Nimis anima illa probatur infelix, et omni lacrymarum fonte plangenda, quae saeculo renuntians, iterum saeculi actibus implicatur, et inutilibus dudum curis exuta, rursum redit ad durae servitutis obsequia. Et ideo, charissimi fratres, ab hoc instabili mundo, et post paululum transituro, perpetuam beatamque vitam nobis non patiamur auferri. Vereor autem, et totus penitus
Abbreviated transcription (Latin):
irilit̃ dimicate. priusquã ueniat tempus in quo nos¬
met ipsos si tamen in hertes non fuerimus. ac desides. mi¬
serabili lamentatione plangamus. Hon neglegamiis dies
nros quos nobis largitus est dñs. sed operemur in eis cũ
tota a lacritate uirtutẽ. Dico enĩ uobis qm̃ si sciretis quan¬
ta sc̃ĩs in celestibus bona parata sunt. et que tormenta ma¬
neant eis qui auirtutis itinere deuiarunt. cognitaq
ueritate non in ea digne uersatisunt. sum mis uirtuti
biis et̃na supplicia uitantes. hereditatẽ illã beatã que
di famulis ꝓmissa ẽ festinaretis adipisci. quã nemo nͥ
malis ac perditus fugit ac neglegit. quia quid amittit
penitus nescit. que iã iãq resipisci oportuit. et t̾renis
cupiditatibus absolui. ut mala p̃terita deflendo iu¬
giter. indulgentiã dñi consequatur. et sic ad meli¬
ora conuersus iter suũ dirigat. quatinus in exitu
uite sue letus existens. ad celestẽ regẽ cũ magna

Expanded text:
viriliter dimicate: prius quam veniat tempus, quo nosviriliter dimicate: prius quam veniat tempus, quo nosmetipsos, si tamen inertes fuerimus ac desides, miserabili lamentatione plangamus. Non negligamus dies nostros, quos largitus est nobis Dominus; sed operemur in eis cum omni alacritate virtutem. Dico enim vobis, quoniam si sciretis quanta sanctis in coelestibus bona parata sunt, et quae tormenta maneant eos, qui a virtutis itinere deviaverunt, cognitaque veritate, non in ea digne versati sunt, summis utique viribus aeterna supplicia vitantes, haereditatem illam beatam, quae Dei famulis promissa est, festinaretis adipisci: quam nemo, nisi malus ac perditus, fugit ac negligit; quia quid amittat, penitus nescit; quem jam jamque resipiscere oportet, et terrenis absolvi cupiditatibus, ut mala praeterita deflendo jugiter, indulgentiam Domini consequatur, et sic ad meliora conversus, iter suum dirigat, quatenus in exitu vitae laetus existens, ad coelestem Regem cum magna
Abbreviated transcription (Latin):
et curã salutis gesserint. Modo nãq qui p̾sentia tua
luce resplendent. Poste uero qui in huiꝰ scli caligin̾e
fuerint im morati. quia prident̃ in tellegunt᷑. que
petenda sunt. que ue fugienda. et spontanea uo¬
luntate in nullo humanitus utentes exemplo. de tantis ex¬
insumma continentia et sc̃ĩtate p̃clarisunt. eandẽq salu¬
tẽ ac requiem sortientur. Hec dicens. dñs ascendit in ce¬
lũ. Sic aut̃ aer illustratus ẽ. ut splendor lucis illius ñ
possit humanis sermonibus explicari.
ad mirans ad nocturnã sinaxĩ cũ uniuersa fraternitate
conuenit. et officio scõ sel lempnit celebrauit. cuncti mo¬
nachi uixta consuetudinẽ corã sene adaudiendũ uerbũ
dñi constiterunt. Qui aperiens os suũ. docebat eos dicens.
filioli mei quantacũq ẽ uobis uirtus atq possibilitas.
ꝑsalute nr̃a certate fortiter. et aduersus armatũ hostẽ

Expanded text:
et curam salutis propriae gesserint. Modo namque qui praesentia tua et curam salutis propriae gesserint. Modo namque qui praesentia tua luce resplendent; post te vero, qui in hujus saeculi caligine fuerint immorati, quia prudenter intelligent quae petenda sunt, quaeve fugienda, et spontanea voluntate nullo humanitus utentes exemplo, de tantis exsiin summa continentia et sanctitate praeclari sunt, eamdemque salutem ac requiem sortientur. Haec dicens Dominus, ascendit in coelum. Sic autem illustratus aer est, ut splendor lucis illius non possit humanis sermonibus explicari. admirans, ad nocturnam synaxim cum universa fraternitate convenit. Et officio sancto solemniter adimpleto, cuncti monachi juxta consuetudinem coram sene ad audiendum verbum Dei constiterunt. Qui aperiens os suum, docebat eos, dicens: Filioli mei, quantacunque vobis est virtus atque possibilitas, pro salute vestra certate fortiter, et adversus armatum hostem
Abbreviated transcription (Latin):
semper susceperuint me. Scio enĩ ego dñẽ quia nutam
et laulicant uñuiersa. sine tuo ꝓrectionis auxilio.
Hec cũ dixisset. astiterunt super eũ lucis angeli it
uuenis in medio eorũ in effabrli pulchritutłme atq
claritate splendens qui ad instar solis ex se fulgoris
radios emittebat. habens super capud coronã spineã.
Et leuantes at̾ra pachomiũ angłi. dicunt e. Quoniã
petisti acdño miscdiam. ecce uenit tibi miscdĩa tua
ẽ in hunc mundũ. et ꝓsalute generis humani crii¬
cifirus ẽ spineã ferens in capitẽ coronã. Et pachomiꝰ
ait. Oro dñe nũquid ego crucifiri te: Et dñs placid or
ait ad eũ. Nontu quidẽ crucifiristi me. sed parentes
tui. Ueruntamen anĩẽquior esto et confortetur cor
deficiet. ipsiq qui poste futuri sunt. de ꝓfurida illa
caligine liberabuntur. quotquot uirerint᷑ abstinent̃:

Expanded text:
tua semper susceperunt me . Scio enim ego, Domine, quia 133 nutant tua semper susceperunt me . Scio enim ego, Domine, quia 133 nutant et claudicant universa sine protectionis tuae auxilio. Haec cum dixisset, astiterunt super eum angeli lucis; et juvenis in medio eorum, ineffabili pulchritudine atque claritate resplendens, qui instar solis ex se fulgoris radios emittebat, habens super caput coronam spineam. Et levantes a terra Pachomium angeli, dicunt ei: Quoniam petisti a Domino misericordiam, ecce venit tibi misericordia est in hunc mundum, et pro salute generis humani crucifixus est, spineam ferens in capite coronam. Et Pachomius ait: Oro, Domine, nunquid ego te crucifixi? Et Dominus placidior ait ad eum: Non tu quidem crucifixisti me, sed parentes tui. Verumtamen animaequior esto, et confortetur cor finem mundi deficiet; ipsique qui post te futuri sunt, de profunda illa caligine liberabuntur, quotquot vixerint abstinenter,
Abbreviated transcription (Latin):
insilentio et quiete. aut terte sub colore honestatis.
magnis ꝑsecutiõnibus affligentur. Et quidẽ opus sin¬
gulare censere cũ omĩa pene que sum regulis submis¬
sa diuinis. humanis cõmutabuntur in lecebris. Tunc
ut quid permisisti cenobia ista constituis Si enĩ in tempo
les crunt illi qui sub eorũ regimine uersabutitur.
domine laborũ meoꝵ. que tuo munere ꝑfecisti. demento fa¬
mulorũ tuoꝵ: qui tibi totamente deseruiunt. Mem̃to testa¬
m̃titui. quod usq ad consummationẽ scli̾ atuis ꝓmisisti cus¬
todiri cultoribus. Tu nosti dñe quia ex quo susce̾pi hunc
habitũ monachilẽ nimis humiliatus sũ in conspectu tuo
nuquã satiatus sũ pane uel aqua. uel qualibet creatura
alia quã fecisti. Hec eo dicente. uox ad eũ facta ẽ dicens.
Negłeris pachomi cũ sis homo. et indegeas misclia. qr
cuncta que condidi mea miseratione subsistunt. Qui con

Expanded text:
in silentio et quiete, aut certe sub colore honestatis in silentio et quiete, aut certe sub colore honestatis magnis persecutionibus affligentur. Et quid est opus singula recensere, cum omnia pene quae sunt regulis subnixa divinis, humanis commutabuntur illecebris? Tunc ut quid permisisti coenobia ista constitui? Si enim in temporles erunt illi qui sub eorum regimine versabuntur? CDomine, studiorum meorum, quae tuo munere perfecisti; memento famulorum tuorum, qui tibi tota mente deserviunt; memento testamenti tui, quod usque ad consummationem saeculi a tuis promisisti custodiri cultoribus. Tu nosti, Domine, quia ex quo suscepi hunc habitum monachi, nimis humiliatus sum in conspectu tuo, nunquam satiatus sum pane, et aqua, vel qualibet creatura alia quam fecisti. Haec eo dicente, vox ad eum facta est, dicens: Ne glorieris, Pachomi, cum sis homo, et indigeas misericordia, quia cuncta quae condidi, mea miseratione subsistunt. Qui conf
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinus occurrebat. in qua constituti referebant dõ grãs
quod euadere potuissent. Ita pachomiꝰ intellexit que no¬
uissimis essent futura temporibus. cetitatẽq m̃tis eorum
qui post uenturi sunt: et errorẽ cordis bonorũq defectũ
ualde doluit. Marime uero quod p̃positi tunc neglegentes
ac desides forent nec in dõ consicdent. sed concordia discor¬
diose uterentur. placentes stulte multitudini. ⁊ ostentan¬
tes habitũ monachoꝵ nullaq bona opera p̃ferentes. Si¬
mul aut̃ pessimis priuatũ tenentibus. ipsũq nomen
scẽ conuorationis ignorantibus necesse ẽ emulationes
et uirgia generare. et quis p̃sit ac maior sit ambitiosa
lite contendere. et reꝓbari quidẽ bonos ac malos eligi
nec ꝓbitate morũ sed antiquitate uel ordine unũ quẽq
uelse ceteris ante ferri. Unde nec aliqua bonis uiris lo¬
quendi fidittia suberit. ꝓ utilitate cõmuni. sed erurit

Expanded text:
protinus occurrebat, in qua constituti referebant Deo gratias protinus occurrebat, in qua constituti referebant Deo gratias quod evadere potuissent. Ita Pachomius intellexit quae novissimis essent eventura temporibus; caecitatemque mentis eorum qui post futuri sunt, et errorem cordis, bonorumque defectum valde doluit; maxime vero, quod praepositi tunc negligentes ac desides forent, nec in Deo confiderent, sed concordia discordiose uterentur, placentes stultae multitudini, et ostentantes habitum monachorum, nullaque bona opera praeferentes. Semel autem pessimis primatum tenentibus, ipsumque nomen sanctae conversationis ignorantibus, necesse est aemulationes ac jurgia generari, et quis praesit ac major sit, ambitiosa lite contendere; et reprobari quidem bonos, ac malos eligi; nec probitate morum, sed antiquitate vel ordine unumquemque velle caeteris anteferri. Unde neque aliqua bonis viris loquendi fiducia suberit pro utilitate communi, sed erunt
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ obitũ eiꝰ intanta congregatione contingeret. Et ab
hora nona usq ad illudꝰ tempus quo fr̃ qui nocturnis
orationibus p̃erat uocẽ mitteret et ad p̃ces solitas fr̃s¬
excitaret. in stantiã sue supplicacionis extendit. Cũq
p̃caretur attentiꝰ. subito cirea mediã noctẽ uisionẽ
cerniit. que eũ uixta petitionẽ ꝓpriã de statu posteroꝵ
suorũ pleniꝰ edoceret. Nã monasteria sua uehementiꝰ
dilatanda. non nullos quippe pie uicturos. et continen¬
ter agnouit. neglecturos etiã plurimos didicit.
re nec ualere. Quidã ad currebant ex aduerso sibi nec in¬
uicẽ dinoscere poterant nec deꝓfundo illo & tenebroso
loco ꝓrsus emergere. Alios autem fruftra laborantes p̃las¬
situdine ruere: atq ad inferos peruenire alios iacentes
miserabili et lacrimabili uoce di flere. Honnullos uero
cũ maximo labore conscendere quibus in ascensu ipso lux

Expanded text:
post ejus obitum in tanta congregatione contingeret; et ab post ejus obitum in tanta congregatione contingeret; et ab hora nona usque ad illud tempus quo frater qui nocturnis orationibus praeerat vocem mitteret, et ad preces solitas excitaret, instantiam suae supplicationis extendit. Cumque precaretur attentius, subito circa mediam noctem visionem cernit, quae eum juxta petitionem propriam de statu posterorum suorum plenius edoceret. Nam monasteria sua vehementius dilatando, nonnullosque pie victuros et continenter agnovit, neglecturos etiam plurimos didicit, re, nec valere, quia occurrebant ex adverso sibi, nec invicem dignoscere poterant, nec de profundo illo et tenebroso loco prorsus emergere; alios autem frustra conatos prae lassitudine ruere, atque ad inferos pervenire; alios, jacentes, miserabili ac lacrymosa voce deflere; nonnullos vero cum maximo labore conscendere, quibus in ascensu ipso lux
Abbreviated transcription (Latin):
legistiᷤᷤ ᷤ Qui negantes dixerunt. Nequaquã. Quibus ait.
Ecce contestor uobis corã dño quod omĩs homo qui lege¬
rit origenẽ et consentit que praue direrit. in ꝓfunda ue¬
niet inferorũ: hereditasq eius erunt uermꝰes & xtera¬
ores tenebre quibus iniquorũ aninie fines punient᷑.
En ego quod michi manifestatũ ẽ adño. uobis sollicite
nuntiani. Er hoc in nocens ero uos uideritis. siea que st̃ꝰ
cunctos origenis libros in flum̃ mergite. ne ab illis
uos ipsi mergamini. Hec dicens discessit ab eis. et rediens
ad exercitiũ solite uirtutis reperit fratres in orarione per¬
sistere. cũ quibus a lacrit̾ hẏmnos cantilene spũalis expli
ab illis senex in cella ubi consueuerat supplicare dño. se
recepit. et obserans ostiũ orabat intente. memor uisio¬
nis quã aliquando uiderat et obsecrabat dnm̃. quatenꝰ
ei declararet statũ monachorũ qui futurus esset. uel qͥd

Expanded text:
legistis? Qui negantes, dixerunt: Nequaquam. Quibus ait: legistis? Qui negantes, dixerunt: Nequaquam. Quibus ait: Ecce contestor vos coram Domino, quod omnis homo qui legit Origenem, et consentit his quae prave disseruit, in profunda perveniet inferorum, haereditasque ejus erunt vermes et exteriores tenebrae, quibus iniquorum animae sine fine punientur. En ego, quod mihi manifestatum est a Domino, vobis sollicite nuntiavi. Ex hoc innocens ero; vos videritis, si ea quae sunt cunctos Origenis libros in flumen mergite, ne ab illis vos ipsi mergamini. Haec dicens, discessit ab eis. Et rediens ad exercitium solitae virtutis, reperit fratres in oratione consistere, cum quibus alacriter hymnos cantilenae spiritalis explicntibus, venerabilis senex in cellulam, ubi consueverat supplicare Domino, se recepit. Et obserans ostium, orabat intente, memor visionis quam aliquan do conspexerat; et obsecrabat Dominum, quatenus ei declararet statum monachorum qui futurus esset, vel quid
Abbreviated transcription (Latin):
mone et inscripturis scĩs paratos existere. nec poterat le
intollerantia fetoris aliquid uel cogitare uel dicere. Ubi
ergo diutiꝰ dediuinis eloquus disputaret. ut hora nona
iã refectionis tempus indiceret. surgentes ipsi mox ab¬
ire uoluerunt. Quos sanctus enixiꝰ hortabatur. ut cibũ
pariter sumerent. Qui noluerunt penitus ad qui eseere.
dicentes se festinare ante occasum solis ad ꝓpria remeare.
Et ualedicentes ei. sine mora ꝓfectisunt. Tunc sanetꝰ
pachomius uolens certiꝰ causam fetoris agnoscere. in orationẽ
ꝓsternitur. ex orans dnm quatenus sibi quales essent. pan¬
dere dignaretur. Morq cognouit quod impietatis causa¬
corũ docinata quibus ꝓbantur inbuti. tantã ꝑniciem de
eorũ cordibus exalarent. Hec mora uiros ipsos insequitur.
& ad p̃hensis ait. Unũ uolo uos interrogare sermonẽ. Qui
dixerunt. In terroga. Et ille. Nũquid oꝰrigenis cõmenta

Expanded text:
mone, et in Scripturis sanctis paratos existere, nec poterat de mone, et in Scripturis sanctis paratos existere, nec poterat de intolerantia fetoris aliquid vel cogitare, vel dicere. Ubi ergo de divinis eloquiis diutius disputarent, et hora nona jam refectionis tempus indiceret, surgentes ipsi, mox abire voluerunt. Quos sanctus vir enixius orabat ut cibum pariter sumerent. Qui noluerunt penitus acquiescere, dicentes festinare se ante occasum solis 132 ad propria remeare. Et vale dicentes ei, sine mora profecti sunt. Tunc sanctus Pachomius volens certius causam fetoris agnoscere, in orationem prosternitur, exorans Dominum quatenus sibi quales essent pandere dignaretur. Moxque cognovit quod impietatis eorum dogmata, quibus probabantur imbuti, tantam perniciem de eorum cordibus exhalarent. Nec mora, viros ipsos insequitur, et apprehensis ait: Unum volo vos interrogare sermonem. Qui dixerunt: Interroga. Numquid, ait, Origenis commenta
Abbreviated transcription (Latin):
nentiã coactã atq in utilẽ. frustra uidetur expectare mer¬
cedẽ. Deniq cũ plures esce apposite fuerint. si fratres par¬
tiis his utuntur ꝓpt̾ dm̃. tunc apud eũ sibi maximã spẽ
reponunt. decibis aut̃ quos ñ uident nec eis adꝑcipiendũ
facultas ulla tribuitur: quomodo parsymonia p̾mia conce¬
dentur: Ideoq ꝓpt̾ exiguos sumptus. tanta fratrũ ñ debuit
eorũ delicta corriperet. hostiariꝰ ueniens ad eũ ingressus
est. magnos uiros et anachoritas egregios iudicans ad ue¬
nisse. qui eũ uiclere desiderarent. Quos ilico iussit intra¬
re : debitaq reuerentia salutans eos post orationẽ ꝑfrm̃
ducebat cellulas et omĩa eis monasteria loca monstrabat.
Qui rogauerunt senẽ. ut cũ eo dequibus cuperent rebus
tis atq archanis altiꝰ disputantibis. cepit sanctus odorẽ
sentire teterrimũ. Uidebat enĩ eos exculto satis uti ser¬

Expanded text:
nentiam coactam atque inutilem frustra videtur exspectare mernentiam coactam atque inutilem frustra videtur exspectare mercedem. Denique cum plures escae appositae fuerint, si fratres parcius his utuntur propter Deum, tunc apud Deum sibi maximam spem reponunt. De cibis autem quos non vident, nec eis ad percipiendum facultas ulla tribuitur, quomodo pro parcimonia praemium conceditur? Ideoque propter exiguos sumptus tanta fratrum non debuit ieorum delicta corriperet, ostiarius ad eum festinus ingressus est, magnos viros et anachoretas egregios indicans advenisse, qui eum videre desiderarent. Quos illico jussit intrare, debitaque reverentia salutans eos, post orationem per fratrum ducebat cellulas, et omnia eis monasterii loca monstrabat. Qui rogaverunt senem ut cum eo de quibus cuperent rebus tis atque arcanis altius disputantibus, coepit sanctus Pachomius odorem sentire teterrimum. Videbat enim eos exculto satis uti ser
Abbreviated transcription (Latin):
sa. ꝓpterta pulmenta non coxi. ac ne otiosus essem ꝓsyatos
elegi cũ fr̃ibus terere: sciens unũ de his qui michi depu¬
tarisunt ad opꝰ huiuscemodi posse sufficere. ut paruas
oliuas et herbulas ad refectionẽ fr̃ibus pararet. hec
audiens pachomius et quod sunt psyati ait. quos te
ferisse cdinisti. Qui respondit. Quingenti. Et ille.
Deferte inquit huc om̃s ut uideam. Qui cũ fuissent allata.
ꝓtinus eos igne subposito iussit exuri. Tunc ait illis. Sicut
passim labores ur̃os in cendio concremaui. quatinꝰ cognos¬
catis quã pernitiosum sit patrũ constituta conuellere:
que ꝓanimarũ salute ꝓuisa sunt. An ignoratis quod głosũ
semper sit abstinere p̃sentibus: Nã siquis ab ea re que in eiꝰ
ẽ potestate diuina consideratione. se continet. magnũ conse¬
quitur adño p̃miũ. Ab ea uero re cuiꝰ utendi licentiã non
habet. quadã noscitur necessitate cohiberi. et ideo ꝓpt̾ absti¬

Expanded text:
sae, propterea pulmentum non coxi. At ne otiosus essem, psiathos sae, propterea pulmentum non coxi. At ne otiosus essem, psiathos elegi cum fratribus texere, sciens unum de his qui mihi deputati sunt ad opus hujusmodi posse sufficere, ut parvas escas, id est, olivas et herbulas ad refectionem fratribus pararet. Haec audiens Pachomius: Et quot sunt, inquit, psiathi, quos te fecisse dixisti? Qui respondit: Quingenti. Et ille. Defer, inquit, huc omnes, ut videam. Qui cum fuissent allati, protinus eos igne supposito jussit exuri. Tunc ait illis: Sicut passim labores vestros incendio concremavi, quatenus cognoscatis quam perniciosum sit Patrum instituta convellere, quae pro animarum salute provisa sunt. An ignoratis quod gloriosum sit semper abstinere praesentibus? Nam si quis ab ea re quae in ejus est potestate divina consideratione se continet, magnum consequitur a Domino praemium. Ab ea vero re, cujus utendi licentiam non habet, quadam noscitur necessitate cohiberi; et ideo propter absti
Abbreviated transcription (Latin):
questiones. ad xp̃m uerum dm quẽ colimus. sine dilatione¬
cipias. Ad hec uhili soplus obstupefactus. nichil in quisiuit
ulterius. sed eccedens acum̃ uiri. responsionẽo ta celere.
riis u per ex tructis. diebus plurimis inmoratus ex in¬
de ꝓfectus e atq ad aliud monaster ũ quod sub ei erat
ditione ꝑiunit. Quẽ cũ fraires ons in occursũ ei ꝓpera¬
tes summa ueneratione suscepissent. in fantulus quiclam
deipsa congregarione qui inter alios erat cepit clamare
ac dicere. Hers pater exquo hinc ambulasti. nullus ex no¬
bis nec olera nec legum̃ aliquod coxit. Adquẽ sc̃s gratam̃te
frẽm qui coqͥne p̃erat psyatos idẽ tegites operantem:
quas mattas uulgus appellat. ait ad eũ. Dic michi fr̃
mina ͦ Qui respondit. Sunt duo fere menses. Et sanctꝰ
pachomius ait. Quare contra p̃ceptũ facere uoluisti. ut
a fr̃ibus. qr om̃s abstinent. soli quippe pueri aliquia coc¬
ture ꝑcipiunt. ne tanto labore parata ꝓicerentur expen¬

Expanded text:
ioneercipias. Ad haec philosophus obstupefactus, nihil inquisivit ulterius; sed discedens, acumen viri, responsionemque tam celereriis nuper exstructis, diebus plurimis immoratus est. Exinde profectus est, atque ad aliud monasterium, quod sub ejus erat ditione, pervenit. Quem cum fratres omnes, in occursum ejus properantes, summa veneratione susciperent, infantulus quidam de ipsa congregatione, qui inter alios occurrerat; clamare coepit ac dicere: Vere, Pater, ex quo hinc ambulasti, nullus nobis olera nec legumen aliquod coxit. Ad quem sanctus grata mente fratrem qui coquinae praeerat, psiathos id est, tegetes operantem, quas mattas vulgus appellat, ait ad eum: Dic mihi, frater, mina? Qui respondit: Sunt fere duo menses. Et sanctus Pachomius ait: Quare contra praeceptum facere voluisti, ut a fratribus, quia omnes abstinent soli quippe pueri aliquid cocturae percipiunt, ne tanto labore paratae projicerentur expen
Abbreviated transcription (Latin):
per quos omp̃s et clemens ds̃ nr̃ beata et coet̾na et con¬
substantialis et inseparabilis trinitas pat̾. iet filiꝰ. et
SΡIRITUS SaNCTUS Glonificetor iugiter et col landet᷑.
quia ipsi debetur om̃is laus et blonia in st̃ eria Sꝓcu¬
IORUM. AMEN

Expanded text:
per quos omnipotens et clemens Deus noster, beata et coaeterna et conper quos omnipotens et clemens Deus noster, beata et coaeterna et consubstantialis et inseparabilis Trinitas, Pater, et Filius, et Spiritus sanctus, glorificatur jugiter et collaudatur, quia ipsi debetur omnis laus et gloria in saeculorum. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
tantes. Sepelierunt etiã sequenti die. in monte ubi fuerat
constitutũ. Illi aut̃ qui missi erant ad scm̃ petroniũ. deduxe¬
runt eũ ad hncĩ in firmitate ipsa laborantẽ. Qui paucis diebus
torã fraternitatẽ gubernans. et hic in pace defunctus est.
mine. hec igitur nos ex multis eorũ meritis descripsimus
panca: et ex magnis parua digessimus. ñ ut illis honor aliqͥs
p̃staretur. nec enĩ fas ẽ eõꝵ nr̃is indigere p̃coniis. quibus
sufficiens ẽ et̾na laus et indificiens głã. quã corã xp̃o et
seis angłis eiꝰ ad eptisunt. et pleniꝰ cũ suis corporibus in
resurrectione omniũ consequentur. fulgebunt enĩ sicnt
sol in regno clĩ. qui głificantes se glorificare testatus ẽ
Sed ut nos emulatores eoꝵ ꝓ nris efficiamur uiribus. cũ
uitas eoꝵ p̃clarissimas agnoscentes eas imitari xp̃o donan¬
te contendimꝰ. p̃cibus semper ad uiti. beatorũ patriupatͥ¬
archarũ. ꝓphetarũ. apłoꝵ. martyrũ. om̃ũq sanctorũ

Expanded text:
e sepelierunt eum in monte, ubi fuerat constitutum. Illi autem qui missi erant ad sanctum Petronium, eum deduxerunt, adhuc infirmitate ipsa laborantem. Qui paucis diebus totam fraternitatem gubernans, et hic in pace defunctus est,  CAP. LIV.--Haec igitur nos ex multis eorum meritis descripsimus pauca, et ex magnis parva digessimus, non ut illis honor aliquis praestaretur; nec enim fas est eos indigere praeconiis, quibus sufficiens est aeterna laus et indeficiens gloria, quam coram Christo et sanctis angelis ejus adepti sunt, et plenius cum suis corporibus in resurrectione omnium consequentur. Fulgebunt enim sicut sol in regno Dei , qui glorificantes se glorificare testatus est : sed et nos aemulatores eorum pro nostris efficiamur viribus, cum vitas eorum praeclarissimas agnoscentes, eas imitari Christo donante contendimus, precibus semper adjuti beatorum patrum, patriarcharum, prophetarum, apostolorum, martyrum, omniumque sanctorum,
Abbreviated transcription (Latin):
uitie maiestatis potentia soluererur. Cumq simul ora¬
rent cepit illa ꝓxima fieri. quã p̃cedebat plurima demo¬
nũ multitudo. Cũ ergo p̃ces suas pachomiꝰ explicasset. illa ue¬
niens ait ad eos. Quid super fluo laboratis. dũ contra me ni¬
Mił agere potestis : Ego nãq potestatẽ accepi ad ño. tẽptare
quos uolo Et introgauit eã pachomiꝰ dicens. Quid uis esse uel

Expanded text:
vinae majestatis praesentia solveretur. Cumque simul oravinae majestatis praesentia solveretur. Cumque simul orarent, coepit illa proxima fieri, quam praecedebat plurima daemonum multitudo. Cum ergo preces suas Pachomius explicasset, illa veniens, ait ad eos: Quid superflue laboratis, dum contra me nihil agere potestis? Ego namque potestatem accepi a Domino tentare quos volo. Et interrogavit eam Pachomius, dicens: Quid vis ess
Abbreviated transcription (Latin):
sigro framuniens extendit maniis suas ut eum cõpre¬
henderet. et ex suffians in eũ ait. Discede ame diabole.
quia maledictus estu et uisio tua et artes tuarũ insidi
arũ nec habes locũ apud famulũ dĩ Et uelut. puluis¬
factus cellã eiꝰ molestissimo fetore cõpleuit. ita ut ipsã
confunderet heremũ magna uoce ꝓclamatis. Modo te
lucratus essem et sub mea potestate redegissem. sei p̃cessa
rustamen quantũ possum uos inpugnare non desinam.
Oportet enĩ me opus meũ sine intermissione cõplere.
erste te cũ theodoro deambulans subito ꝓcul in¬
tuitus est grandem phantasiam. multa seductione
corpositã. Frat enĩ in habitu mulieris excedentis omnẽ
non possit. I anc uidens etiã theodorus turbatus ẽ
ualde. et uultus eiꝰ in mutatus ẽ. Quẽ uenerabilis senex
re. net aliquatenuis ex pauescas. Hec dicens stetit in ora¬
tione supplicans dño. ut stupenla illa phantasia. di¬

Expanded text:
signo se muniens, extendit manus suas ut ipsum compresigno se muniens, extendit manus suas ut ipsum comprehenderet. Et exsufflans in eum dixit: Discede a me, diabole, quia maledictus es tu, et visio tua, et artes insidiarum tuarum, nec habes locum apud famulos Dei; et factus veluti pulvis, cellulam ejus molestissimo fetore complevit, ita ut ipsum corrumperet aerem, voce magna proclamans: Modo te lucratus essem, et sub meam potestatem redegissem, sed praecelsa rumtamen quantum possum, vos impugnare non desinam; oportet enim me opus meum sine intermissione complere. te cum Theodoro deambulans, subito procul intuitus est grandem phantasiam, multa seductione compositam. Erat enim in habitu mulieris, excedens omnem hnon posset. Hanc videns etiam Theodorus, turbatus est valde, et vultus ejus immutatus est. Quem venerabilis senex re, nec aliquatenus expavescas. Haec dicens, stetit in oratione, supplicans Domino, ut stupenda illa phantasia di
Abbreviated transcription (Latin):
miũ et dicit ei . Hon bene ꝑat̃ operarif. Alio modo theo dor¬
abba in texit. Qui mox surgens ait ad puerũ. Oftende
mͥ fili quomodo texere debeam. Et̃ cũ didicisfit ab eo sedir
rursũ ad opis suũ mente tranquilla. et in hoc facto suꝑ¬
bie sp̃m cõprimens. Nam si scdm̃ cartĩs quantulũcũci saꝑe¬
nequaquã pueri monitis ad quieuisset set potiꝰ in crepasset eũ quod
in trouit ad eũ hiabolus habitu simulato et exaduersõ
consistens. aue inquid pachomi. Ego sum xp̃c et ueni adte .¬
delẽ atucũ me ũ. Tunc ipse reuelante sibi spũ sc̃o uisione reni¬
nugis iairuiei. cogitabat intrase et dicebas. aduentus cristi
pelras quillus est et uisio eĩ om̃i timore libera. et gaucdio
ꝓena est ꝓtimis enĩ et humane cogitatiories ageucio
Et esideria et̃na succedunt. ego autem nunc turbatus
iiis cogitationibus estuo. Et continuo surgens a xp̃i

Expanded text:
mium, et dicit ei: Non bene, Pater, operaris, alio modo abbas Theodormium, et dicit ei: Non bene, Pater, operaris, alio modo abbas Theodorus intexit. Et mox surgens ait ad puerum: Ostende mihi, fili, quomodo texere debeam. Et cum didicisset ab eo, sedit rursus ad opus suum, mente tranquillus, et in hoc 135 facto superbiae spiritum comprimens. Nam si secundum carnem quantulumcunque sapenequaquam pueri monitis acquiesceret; sed potius increpasset eum, quodintroivit ad eum diabolus habitu simulato, et ex adverso consistens: Ave, inquit, Pachomi. Ego sum Christus, et venio ad te fidelem amicum meum. Tunc ipse, revelante sibi Spiritu sancto, visionem renuens inimici, cogitabat intra se, atque dicebat: Adventus Christi tranquillus est, et visio ejus omni timore libera, et gaudio plena est; protinus enim et humanae cogitationes abeunt, et desideria aeterna succedunt; ego autem nunc turbatus, variis cogitationibus aestuo. Et continuo surgens, et Christo
Abbreviated transcription (Latin):
iso lucitis sin quiri. quid fratres sero cũ oblatiores facerint
sunt locuti. et quicquid cõprehenderis d me referre cura
quas dedimus eis seruandas hartiane sint. et nesciutit quia
ꝓcontemptii etiã minimi mandati magnũ perieutã negle¬
gentis maneat. Honne sempten diebus istł silentiũ oreca
ierichontinã cuiitatẽ concordit̃ tenuit. deinde tempore
constituto populus ex clamans ciuiciatẽ ꝓtinus cepit. et ita
p̃ceptũ cũ quãquã clatũ ꝑ hominẽ nułla dissimulatione
contẽpsit: Nunc ergo deniceps monachi p̃cepta
nr̃a custodiatir ur hoc eis pecctũ neglegentie
remittatur. Si quidẽ et nos ipsi que aliis indici¬
mus. om̃i sollicetutine custodimus. Tunc n gressus in¬
monasteriũ. post orationẽ uenit ad fratres. quiꝰpsyatofiope¬
rabantur. sedensq cũ eis cepitq et ipse texere ł ransi¬
ens aut̃ puerulus qui constitutus erat ad obsequiãs enus
qui septimaniã. faciebat: intendit textitẽ beatũ łacho¬

Expanded text:
sollicitius inquire, quid fratres sero, cum oblationes facerent, sunt locuti; et quidquid deprehenderis, ad me referre curabquas eis dedimus servandas humanae sint, et nesciunt quod pro contemptu etiam minimi mandati magna pericula negligentes maneant? Nonne VII diebus Israel silentium circa Jerichuntinam civitatem concorditer tenuit, deinde tempore constituto totus populus exclamans civitatem protinus cepit; et ita praeceptum Dei, quanquam datum per hominem, nulla dissimulatione contempsit? Nunc ergo vel deinceps monachi praecepta nostra custodiant, ut hoc eis peccatum negligentiae remittatur, siquidem et nos ipsi quae aliis indicimus omni sollicitudine custodimus. Tunc ingressus monasterium, post orationem venit ad fratres, qui psiathos operabantur, sedensque cum eis, coepit et ipse texere. Transiens autem puerulus qui constitutus erat ad obsequium ejus, qui septimanam faciebat, intendit texentem beatum Pacho
Abbreviated transcription (Latin):
quod intendis. lunic peuo sopeus am. auis ñ netais rioi¬
tuus est: Quis rursũ natͣus. amorte sub tractus est:
Quis uerõ eũ sit matus. ĩ ẽ fetore corruptus.bt .ui
theodoriis. Non grandis inquit hec ꝓpositio rua
ophilosophe. nã facile quod inoraris absoluã. Qurnon
natus morriiuis ẽ haberur adã ꝓtroplastus. Qui uero
natus ẽ. nec tam̃ mortiuis ẽ ex tint e iohe. qui dõ

Expanded text:
quod intendis. Tunc philosophus ait: Quis, non natus, morquod intendis. Tunc philosophus ait: Quis, non natus, mortuus est? Quis rursum natus, a morte subtractus est? Quis autem, cum sit mortuus, non est fetore corruptus? Et ait Theodorus: Non grandis, inquit, haec propositio tua, o philosophe; nam facile quod inquiris solvam. Quis non natus, mortuus est, habetur Adam protoplastus. Qui vero natu
Abbreviated transcription (Latin):
tudine coruenissent. ut faciuorun suorũ. cepta ꝑficeruit
ignisi ad uhilis redacdisunt. fratres ergo uelocrter ami¬
uersu consurqmaauerunt edificiu. in quo beatis pacho
constieit monachos uiros religiosos. quibus sanuit ele
pposuit. hylarẽ uitũ: et dono frugalitatis exintũ. Quia
uera p̃dicta monasteria: in fuburbato fuerant instiruta
riunatis ipsius audita seruorũ dĩ opione uenit adeos.
scire uolens qui essert. qnid ue ꝓfeerent. sũ att̃ coano¬
& theodorũ p̃cipiens. eis ut ta que scisetaretur. prudent
responfione satis facerent. Egressuf igitur. ad eum philo¬
sophiis ait. Multus sermo ad nos deuariis ẽ quod sapien¬
tie geratis studiũ : et̃ utxta religiosẽ ur̃an quiete dili¬
gatis inp̾ensius in super etiã bis quę let .tis. uosiipiroga¬
disposui. Cui theodoriis. Pigferto ait quoc uis. Et pbilo¬
sophus. Habes inquit tu mecũ esiscęptarionẽ uut quȩ fue¬

Expanded text:
tudinem convenissent, ut facinorum suorum coepta perficerent, tudinem convenissent, ut facinorum suorum coepta perficerent, elociter universum consummaverunt aedificium; in quo beatus Pachomius constituit monachos, religiosos viros, quibus Samuelem praeposuit, hilarem virum, et dono frugalitatis eximium. Quia vero praedicta monasteria in suburbano fuerant instituta, civitatis ipsius, audita servorum Dei opinione, venit ad eos, scire volens quid essent, quidve profiterentur; et et Theodorum, praecipiens eis ut ad ea quae sciscitaverit prudenti responsione satisfacerent. Egressus igitur ad eum philosophus ait: Multus ad nos sermo delatus est, quod sapientiae geratis studium, et 131 juxta religionem vestram, quietem diligatis impensius, insuper etiam prudenter his qui prodisposui. Cui Theodorus: Profer, ait, quod vis. Et philosophus: Habes, inquit, tu mecum disceptationem, ut quae fue
Abbreviated transcription (Latin):
asco uiro didicerant. uera omĩa cognouerunt. Hec aut̃
retulimus. duabus ex causis. Primum uolentes ostende¬
re beatũ senẽ nimiũ fuisse ꝑspicacissimũ gram̃q posse¬
disse ꝓphetica. ac longe posita intellectualibus oculis
p̃udisse. cdeinde ut tales semꝑ imitantes. malorũ con¬
sorria sollicite uttaremus. Et dehis quidẽ. nobis acterꝰ
epm cũ suis monachis ueniens. ab eo fumnia uenera¬
tione susceptus ẽ. Na festiuitatẽ marima in eius
celebrauit aduentu. deditq e locũ ubi sperita cor¬
derer monasteria. sicut dudũ ꝑscripta cognouerat.
Quẽ etiam uenerabilis uit. eu alacritate construxit. Et
set itrumipere. quida pestilentes. homines. quos diaboli
cecauit in uidia. nocte uenientes. que constructa fueritu
destriaebant. Sed ũ in longi. malignitatis eorũ pena
dilata est. Huncũ sener discipulos suos ad teflem miat¬
discopilos comoneret. et illi nequissi in iuxta consue¬

Expanded text:
a sancto didicerant viro, vera omnia cognoverunt. Haec autem a sancto didicerant viro, vera omnia cognoverunt. Haec autem retulimus duabus ex causis: primum, volentes ostendere beatum senem nimium fuisse perspicacissimum, gratiamque possedisse propheticam, ac longe posita intellectualibus oculis praevidisse; deinde, ut tales semper imitantes, malorum consortia sollicite vitaremus. Et de his quidem nobis hactenuepiscopum cum suis monachis veniens, ab eo in summa veneratione susceptus est. Nam festivitatem maximam in ejus celebravit adventu, deditque ei loca ubi sperata monasteria conderet, sicut dudum per scripta rogaverat, quae etiam venerabilis vir cum alacritate construxit. Et set irrumpere, quidam pestilentes homines, quos diaboli caecavit invidia, nocte venientes, quae constructa fuerant destruebant. Sed non in longum malignitatis eorum poena dilata est. Nam cum senex discipulos suos ad tolerantiam commoneret, et illi nequissimi juxta consue
Abbreviated transcription (Latin):
detentus benedictionẽ peis ei ulrima postularet. Hec
audiens homo dĩ. confesti secutus ẽ eos qui hoc sibie¬
tulrant. Cũq conatus ꝓficisceretur et duobus aut ib
ilibus ab esset amonasterio quod petebat. audiuit
suauissimã uocẽ in aere ꝑsonante. sus piciensq uidit
ipsius frĩs animã uelud cursu ab angłis dm̃ laudan¬
tibus ad beatã uitã ꝑ hennẽq leticia gustolli. Comites
aut̃ pachomi cũ neq uocẽ audirent. nec quicqua sen¬
tirent penitus. sed tantũ mͦ ceruerent eũ ad orieoten
dui respicere. dicunt ei. Tu cur fecisti pat̾: ꝓperemus.
ut possimus occurre ez. Qui respondit. frustra iã currimꝰ.
hoc eni est quod diu considero. quẽ ad modũ ipse fr̃ ad
gaudia perpetua deducatur. Quẽ cũ rogarent ut eis
exponeret quomodo uidisset animã. quantũ poterant
audire narrauit eis. ex his que ipse conspeueta t. Qui¬
dã igitur ex illis admemoratũ monasteriũ. et diligen¬
ter in quirentes qua hora fr̃ ille dortisset. ea quę

Expanded text:
tularet. Haec audiens domo Dei, confestim secutus est eos qui haec sibi retulerant. Cumque concitus proficisceretur, et duobus vel tribus millibus abesset a monasterio quod petebat, audivit suavissimam vocem in aere personantem; suspiciensque vidit ipsius fratris animam veloci cursu ab angelis Domini laudantibus ad beatam vitam perennemque sustolli. Comites autem Pachomii cum neque vocem audirent, nec quidquam sentirent penitus, sed tantummodo cernerent eum ad Orientem diu suspicere, dicunt ei: Cur stetisti, Pater? Properemus, ut possimus occurrere. Qui respondit: Frustra jam currimus; hoc enim est quod diu considero, quemadmodum frater ipse ad gaudia perpetua deducatur. Quem cum rogarent ut eis exponeret quomodo vidisset animam, quantum poterant audire, narravit eis ex his quae ipse conspexerat. Quidam igitur ex his euntes ad memoratum monasterium, et diligenter inquirentes qua hora frater ille dormisset, ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e paruitatis. eũ in ęt̃na sua requie collocare. Hoc cum
ocelatq in primis singulos imio dm̃i. elerde qualit
uersus liabolũ dimicare deberent. et inficdis possent¬

Expanded text:
nostrae parvitatis eum in aeternam suam requiem collocare. Haec cum nostrae parvitatis eum in aeternam suam requiem collocare. Haec cum docebatque in primis singulos timorem Domini, deinde qualiter adversus diabolum dimicare deberent, et insidias eju
Abbreviated transcription (Latin):
cio ei ꝓdesse poterit infuturo. fons eni bonitatis ds̃ nr̃
existetis. occasiones querit. ꝑ quas opulenta suꝑnos dona¬
sue pietatis effundat: remittatq uobis peccata. non solũ in
hoc scło sed etiã infururo. Hã cũ dicat in euuangłio qui
delicta que possunt et pꝰ hanc uitã si ꝑ eis supplicetur ig¬
nosci. Nos uero quos dignos uidicauit xp̃i penitentia. diu̾i¬
ne sue dispensationis. exercere medicinã. Si ñ unicuiq con¬
gruens ad uitoriũ ꝑferamus. ꝑfecto ueluti contemptoris
istimabimur. et audiemꝰ illud quod scriptũ est in ꝓpheta.
Hidete contemptores. et ad miramini et adisꝑdimini.
Et ideo queso sinite defunctũ. appriis aliquatenus eu.
et quantulã quãq requiem illi in futuro examirre ꝑme¬
reri. Sepelite ergo eũ fine psalmis ut dixi potens ẽ etũ ds̃
benignus et demens: multũq misericors ꝓsupplicatione

Expanded text:
quod ei prodesse poterit in futuro. Fons enim bonitatis Deus noster quod ei prodesse poterit in futuro. Fons enim bonitatis Deus noster existens, occasiones quaerit, per quas opulenta super nos data pietatis suae effundat, remittatque nobis peccata, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro. Nam cum dicat in Evangelio, quidelicta, quae possunt et post hanc vitam, si pro eis supplicetur, ignosci . Nos ergo quos dignos judidicavit Christi potentia divinae suae dispensationis exercere medicinam, si non unicuique congruens adjutorium proferamus, profecto veluti contemptores aestimabimur, et audiemus illud quod scriptum est in prophetia : Videte contemptores et admiramini, et disperdimini. Et ideo, quaeso, sinite defunctum a propriis malis aliquatenus exui, et quantulamcunque requiem in illo futuro examine promereri. Sepelite ergo eum sine psalmis, ut dixi. Potens est etenim Deus benignus et clemens, multumque misericors, pro supplicatione
Abbreviated transcription (Latin):
fcitati h̃et uos huic maximo notamur obꝓbrio. aliaq ꝗͣ¬
pluri a sinpicionũ obꝓbria nascuntur. Ntina nũquã ue
nslemus ac istũ iocui. utinã nec iste monacinis fuisset effect.
ñ hc etnũ dolore nobis infligerti. Rogamus gͦ ut solitã
psalmodiã defuucto pmias. Qui respondens ait. uere fr̃s
ac filii plus uobis p̃sentis mortui misereor. intantũ ut
uolis deuisibili re ac de temporali curantibus. ego de in¬
uisibili substanria sollicitudine gerã. & id cirto hec circa
eũ fieri uibeã. Et uos quidẽ maiores illi dolores ꝑhunic
honorẽ que putatis adquiritis. ego aut̃ quantulã quãq
ei requiem uel satisfactionẽ ꝑhanc in iuria p̃patabo. Propt̃
quod nec curo ꝓhoc exanimi corpusculo. sed ꝑim mortali
eiꝰ anima satago. que et hanc carne rursus in resurrec¬
tione receptura ẽ in corruptã et in tegrã. Alias aut̃ si hoc
quod uultis annuero. uęlurti placens hominibus udica¬
uor. atq ut ad p̾sens uobis satisfecisse uideor. id despi

Expanded text:
o, aliaque quamplurima suspicionum probra nascuntur. Utinam nunquam ad hunc locum venissemus! utinam nec iste monachus fuisset effectus! non hunc aeternum dolorem nobis infligeret. Rogamus ergo ut solitam psalmodiam defuncto restituas. Qui respondens ait: Vere, fratres ac filii, plus vobis praesentis mortui misereor, intantum ut vobis de visibili re ac temporali curantibus, ego de invisibili ejus substantia sollicitudinem geram, et idcirco haec erga eum fieri decernam. Et vos quidem majores illi dolores per hunc honorem, quem putatis, acquiritis; ego autem quantulamcunque ei requiem vel satisfactionem per hanc injuriam praeparo. Propter quod non curo pro hoc exanimi 130 corpusculo, sed pro immortali ejus anima satago, quae et hanc carnem rursus in resurrectione receptura est incorruptam et integram. Alias autem si hoc quod vultis annuero, veluti placens hominibus judicabor; atque ut ad praesens vobis satisfecisse videar, id dispicio,
Abbreviated transcription (Latin):
sublimatus adõ es. qͥ discernis ea que ꝑtinent ad salutẽ.
Salũ in bono uicisti. Si eni non fuisses erga me mitisa
longanimis. sed aliquid in me rigidũ in tulisses. ab hoc
discessissem habitu. et alienis prorsus efficerer. Hunc
aut̃ benedictus tu dño: ꝑ que anima mea saltia factaẽ.
Tunc alleuans eũ deterra uenerabisis senex. hortabatur
gins ꝑpetua infuturo torpenta sintiret. Et osculans
ei dimisit in pace. Que enia usq ad fores monasterii
uir a longe festinus ueniens ad euis uestigia ꝓuoluit᷑.
obsectuns ut fiuã suã ademonio uetata ꝓap̃i giaci
reqolii sur. Quo relicto ꝓforibus. in gressus ipse¬
u uo nasteriu tali ei responsum ꝑ hostiarium dicigit.
Hone nobis osetudo eũ tualieribus loqui. sed siquid
babes ex uestimtis ei mitte nobis. quod in noitui oui
benedicentes łͥ ꝓtinus remiitamꝰ & credimus in xp̃o. qͦd¬
isto modo filia tua liberabitur ab inimici in cursu. Cũq

Expanded text:
sublimatus es a Deo, qui discernens ea quae pertinent ad salutem, sublimatus es a Deo, qui discernens ea quae pertinent ad salutem, malum in bono vicisti. Si ergo non fuisses erga me mitis atque longanimis, sed aliquid id me rigidum protulisses, ab hoc discedens habitu, a Deo prorsus alienus efficerer. Nunc autem benedictus tu Domino, per quem anima mea salva facta est. Tunc allevans eum de terra venerabilis senex, hortabatur gens, perpetua in futuro tormenta sentiret. Et osculatus eum, dimisit in pace, quem etiam usque ad fores monasterii vir a longe festinus veniens, ad ejus vestigia provolvitur, obsecrans ut filiam suam a daemonio vexatam, per Chriretur. Quo relicto prae foribus ingressus, ipse tale ei responsum per ostiarium dirigit: Non est nobis consuetudo cum mulieribus loqui; sed si quid habes ex vestimentis ejus, mitte nobis, quod in nomine Domini benedicentes, tibi protinus remittam; et credimus in Christo quod filia tua ist
Abbreviated transcription (Latin):
Et cũ amplius in portunitatẽ eiꝰ ferre ñ posset. uenit ad
scm̃ pachomiũ cuncta que negotii erant eidẽ pandens.
certus quod ipse solus contentiones huiusmodi non posset
Audi ergo me. et cla ei quod postulat. nichił in hac par¬
te desperans. Fortassis enĩ per hoc officiũ. liberabitur
anima eiꝰ a captiuitate diaboli. Sepe nãq contingit. ut
homo malis offectis beneficiis adbonos oferat moges.
besidenũ demq meliq piũ nouit ingerere ꝓpositũ
tie ꝓ lapse sunt. ut possint studere uirtutibis. Nos gͦ
fratres hoc agere decet. quod do placeat. Sic enĩ dilee¬
no eiꝰ in nobis esse ꝓbabitur.sicut patiamur alterutrũ.
Hoc accepto responso senior fecit quod sibi fuerat in¬
eratũ. Set fr̃ ille uoti cõpos effectus. ad beatũ pacho¬
iuĩ reuersus ẽ. iã mente sobrius atq conpunctus. et
cadens in facieni confitebatur dicens. Ohomo di multũ

Expanded text:
Et cum amplius importunitatem ejus ferre non posset, venit ad Et cum amplius importunitatem ejus ferre non posset, venit ad sanctum Pachomium, cuncta quae negotii erant eidem pandens, certus quod ipse solus contentiones hujusmodi posset absoi voluntatem? Audi ergo me, et da ei quod postulat, nihil in hac parte desperans. Fortassis enim per hoc officium liberabitur anima ejus de captivitate diaboli. Saepe namque contingit ut homo malus affectus beneficiis, ad bonos se conferat mores. Desiderium namque meliorum pium novit ingenerare propositum, tiae torpore prolapsae sunt, ut possint studere virtutibus. Nos ergo, frater, hoc agere decet, quod Deo placeat. Sic enim dilectio ejus in nobis esse probabitur, si compatiamur alterutrum. Hoc accepto responso, senior fecit quod sibi fuerat imperatum. Sed frater ille voti compos effectus, ad beatum Pachomium reversus est, jam mente sobrius atque compunctus, et cadens in faciem, confitebatur dicens: O homo Dei, multum
Abbreviated transcription (Latin):
pachomiꝰ ad eccliam. et post orationẽ dionisiũ sali¬
tasset. iuxta eũ ꝓtinus ad sedit. Cũq loquerentur ad
in uicẽ. mulier fidutia fidei roborata. credensq dicente
ip̃o. confide filia fides tua te saluã fecit. post tergũ eiꝰ laten¬
q sanata ẽ. Et ꝓcidens in faciem suã adorauit dm̃. glorisi¬
cans eiꝰ clementiã. quod tanta ꝑseruos suos beneficia ꝯtulis¬
set. Tunc sc̃s uir dionisius factũ sentiens benedixit mulieri.
git. ut sepiꝰ munimine monasteriũ uallaretur. In quo
frm pater eristens. qui solitus erat scm pachomiũ ere¬
bro uisitare. uenit ad eũ cũ uno frẽ: ꝓpter ꝯtentionẽ que
in monasterio eiꝰ orta fuerat. ex hac uicdelicet causa.
Ipse is frrater qui cũ eo ꝑuenerat. molestus ei erat nimiũ.
clericatus desiderans dignitatẽ. Quẽ sciens in dignũ tali
munere. diuerso modo ne hoc ipsũ fieret differebat.

Expanded text:
Pachomius ad ecclesiam, et post orationem Dionysium saluPachomius ad ecclesiam, et post orationem Dionysium salutasset, juxta eum protinus assedit. Dumque loquerentur ad invicem, mulier fiducia fidei roborata, credensque dicenti Christo: Confide, filia, fides tua salvam te fecit , post tergum ejus laten sanata est. Et procidens in faciem suam, adoravit Dominum, glorificans ejus clementiam, quod tanta per servos suos beneficia credentibus contulisset. Tunc sanctus vir Dionysius factum sentiens, benedixit mulieri, git ut sepis munimine monasterium vallaretur, in quo fratrum pater existens, qui solitus erat sanctum Pachomium crebro visitare, venit ad eum cum uno fratre, propter contentionem quae in monasterio orta fuerat, ex hac videlicet causa: is ipse frater, qui cum eo pervenerat, molestus erat ei nimium, clericatus desiderans dignitatem: quem sciens indignum tali munere, diverso modo ne hoc ipsum fieret differebat.