comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
let ⁊ ha ostendit mo¬
yses. Moy ses enm¬
scripsit in mimeris
⁊ in lenitico quoni¬
am homo qui fecerit¬
putaesustnasi sine gratia ad
illos non faciebat si sernarotur .i. uiniebãt
faciendo legem ⁊ nocat hic iustitam legis
oꝑa illa legalia. Unde ⁊ in moyseita habe¬
tur qui fecit ea uiuet ii illa. Timnebant
utiq ne si non ea fecissent patorentur la¬
pidationem uel aliquid huins modi. uinet
ergo mea .i. habebit hoc premium ne ista
morte painsatur. non est gͦ magna uisticia
timere. neo habet meritum apid deum. a¬
est ut sic dicam terretia carnalis q iusticia¬
deinde de iusticia fidei subdit. Exe ant̃
gis ita thixit moyses
s de insticia. que est
ex fide .i. de uisticia
fidei. Sic moy ses

Expanded text:
hoc ostendit Moses: Moses enscripsit in Numeris et in Levitico, quonam homo qui fecerit, quasi sine gratia adjillos non faciebat, si servaretur, id est vivebant faciendo legem. Et vocat hic justitiam legis opera illa legalia. Unde et in Mose ita habetur: Qui fecerit ea, vivet in illis . Timebant utique ne si non ea fecissent, paterentur lapidationem, vel aliquid hujusmodi. Vivet ergo in ea, id est habebit hoc praemium ne ista morte puniatur. Non est ergo magna justitia timere, nec habet meritum apam, ut sic dicam, terrena carnalisque justiDeinde de justitia fidei subdit, quae autegis ita dixit Moses; sed de justitia quae est e, id est de justitia fidei, sic Moses
Abbreviated transcription (Latin):
insticia. Que est ex
fide sic dicit in corde
uata thicit ad celuiti¬
non obẜuata ducit
ad abyssum ⁊ hoc ẽ¬
ꝙait. Ne dixeris hec Am¬
autem insticia fidei

Expanded text:
stitia, quae est ex fide sic dicit in corde vata ducit ad coelnon observata ducit ad abyssum. Et hoc eait, ne dixeris. Haec autem justitia fidei
Abbreviated transcription (Latin):
Ase et in nobis quos
lex pretlixit. quie¬
tiam ualet adinstitiam omnicredenti .i.
qui est dator iusticie omnicredenti. exxp̃o
non gratis mortuns est. gͦ in illo solo instifi¬
catur impius cui credenti ñ eum deputat᷑
fides ad iusticram. omnis ergo humanana¬
tura iustificari et redimi abira .i. a uindic¬
ta nullomodo potest nisi ꝑ fidem et sacͣ¬
mentum sanguinis xp̃i. Eiis enimi legis¬
xp̃c est in quo lex iusticie non consimntur s
impletur. omnis emin ꝑfectio in pso est ulcͣ
quem non est quospesse extenclat. Einis
enim fidctium xp̃e est. ad quem cum por¬
uenit currentis intentio non habet qno pos
sit amplius inuenire s habet in quo debeat
ꝑmanero. finis gͦ dr̃ non quia consinit. s
quia ꝑficit. ꝑficit gͦ iusticiam ꝑ fidera sine
oꝑib legis. et sunt opera que udentur bona
sine fide xp̃i. et non sut tamenuere bona
Est enim humana uistitia ⁊ est diuina. de
humana ait ibi. ¶oyses enim. decliuina
est ⁊c. dehumana
itaq prius agens

Expanded text:
se et in nobis quod lex praedixit. Qui etiam valet ad justitiam omni credenti, id est qui est dator justitiae omni credenti. Ex Chrinon gratis mortuus est, ergo in illo solo justificatur impius, cui credenti in eum deputatur fides ad justitiam. Omnis ergo humana natura et justificari et redimi ab ira, id est a vindicta nullo modo potest, nisi per fidem, et sacramentum sanguinis Christi. Finis enim Christus, in quo lex justitiae non consumitur, sed impletur. Omnis enim perfectio in ipso est, ultra quem non est quo spes se extendat. Finis etiam fidelium Christus est. Ad quam cum pervenerit currentis intentio, non habet amplius quod possit invenire, sed habet in quo debeat permanere. Finis ergo dicitur, non quia consumit, sed quia perficit. Perficit ergo justitiam per fidem sine operibus legis, et sunt opera quae videntur bona sine fide Christi; et non sunt tamen vera bona, Est enim humana justitia, et est divina. De humana ait ibi: Moses enim. De divina etc. De humana utique prius agens
Abbreviated transcription (Latin):
ficiant. impruden¬
tem se non dicit
deinde ostendit quo¬
modo sit minister
xp̃i plus quam illi
subdens. INlabo

Expanded text:
ficiant, imprudentem se non dicit. Deinde ostendit quomodo sit minister Christi plusquam illi, subdens: In labo
Abbreviated transcription (Latin):
tis a predicatione
pseudo apostolis
et quia non puta¬
tis uos emisse licen¬
tiam peccandi. hiss
enim duabus ex can¬
sis. sumptus dobitos
non accipit et qua¬
si aliquis quereret
undegͦ uinebas.¬
Alias eccłias
exspoliaui non par¬
ua in eis se expendas¬
se significat cume¬
nim dicit exspoliani
multa excepta. ⁊
data significat ex
aliis ad ministium
ꝙ mͥ deerat p̾t spo¬
liã eccłiarum sapple¬
uerunt fr̃ẽs qm̃ ue¬
nerunt a macedonia
ab hiis bene correstis
fuit accipiendum ne
bene seminantes a¬
mitterent fructu
quia si non accipe¬
ret illis fortem sc̃a¬
dalum proficeret¬
⁊ ut uniuersaliter
dicam in ommbus
solum in stipendiiͣs
seruaui me nobissi¬
ne onere quia non
ractaui me si de gne̾
ct uos noc alicpud
fringetur
in me in re¬
giomibus
achale. Qͣ¬
re. quia ñ
diligo uos
deus scit.¬

Expanded text:
tis a praedicatione pseudoapostolis, et quia non putatis vos emisse licentiam peccandi. His enim duabus ex causis sumptus debitos non accepit. Et quasi aliquis quaereret unde ergo vivebasAlias ecclesias exspoliavi, non parva in eis se expendisse significat. Cum enim dicit, exspoliavi, multa accepta et data significat. Exaliis ad ministeriumihi deerat, post spolia ecclesiarum, suppleverunt fratres qui venerunt a Macedonia. Ab his bene correctis fuit accipiendum, ne bene seminantes amitterent fructum, quia si non acciperet, illis forte in scandalum proficeret. Et universaliter dicam in omnibus, solum in stipendiis servavi me vobis sine onere, quia non jactavi me de genere contra vos nec aliquid fringetur in me in regionibus Achaie. Quare? Quia non diligo vos? Deus scit.
Abbreviated transcription (Latin):
putatis hoc fierĩ
quia non diligonos.
sibi credatur uiramento firmat dans
testem deum suc dilectionis qnam habe¬
bat erga eos quia non ideo nolebat ac¬
tiꝑe quia non illos diligebat s iõ mag̃
quia eos amabat. Uñ subdit. Quod

Expanded text:
putatis hoc fieri, quia non diligo vos?sibi credatur juramento firmat, dans testem Deum suae dilectionis quam habebat erga eos, quia non ideo nolebat accipere, quia non illos diligebat, sed ideo magis, quia eos amabat. Unde subdit: Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ratias a¬
gentes deo
et pr̃i qui
tem sortis
sanctorum
in lumine
perum eorũ cum
scientia uult fie¬
ri. ut non ignorẽt
dunt. tunc enim

Expanded text:
ratias agentes Deo et Patri, qui tem sortis sanctorum in lumine,perum eorum cum scientia vult fieri, ut non ignorent m; tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
nendus est ⁊ nouiis induendus. uos
deponentes mendatium quod ẽ pars
uetustatis loquimini ueritatem que
est ꝑs nouitatis. unisquisq cum pro¬
xnno suo .i. cum quonis homine ⁊ cũ
gentili nel indeo. quia omnis homo
proxmuis est conditione prine na¬
tiuitatis nel spe comu̾sionis. omnis
homo antequam sit xp̃iamis debet
existimari proximiis. non emm no¬
sti qualis sit futurus apud deum for
tetur ad deum᷑ ut int̾ scõs recumbat.
iuendo deinde muitas ueteris homĩs
a quib de hoctatur.⁊ econtra mul¬
tas nõni ad quas hortatur ꝑtes enu

Expanded text:
nendus et novus induendus, vos deponentes mendacium, quod est pars vetustatis, loquimini veritatem, quae est pars novitatis, unusquisque cum proximo suo, id est cum quovis homine, etiam cum gentili vel Judaeo; quia omnis homo proximus conditione primae nativitatis, vel spe conversionis omnis homo antequam sit Christianus debet putari proximus. Si enim nosti qualis sit futurus apud Deum, fortetur ad Deum, ut inter sanctos recumbat. viendo. Deinde multas veteris hominis a quibus dehortatur, et econtrario multas novi ad quas hortatur, partes e
Abbreviated transcription (Latin):
induitur. quicumq ei mentis infor¬
matione confcensatur. xp̃m emin in¬
duit᷑ qui ꝑ fidem in xp̃o renascit᷑. inte
enuilus quam tradidit xp̃c. qui nouꝰ
ceptus est enim in utero uirginali. o
mine⁊ uiri. hoc nonum fuit. Unde ie¬
mỹas. Nonum faciet dominus sr t̾rã
mulier eutum dabit uirum gͥmio u

Expanded text:
induitur quicunque mentis informatione ei conformatur. Christo enim induitur qui per fidem in Christo renascitur, vitae aemulus quam tradidit Christus. Qui, novus ceptus est enim in utero virginali, opmine viri. Hoc novum fuit; unde Jeremias: Novum faciet Dominus super terram: Mulier circumdabit virum
Abbreviated transcription (Latin):
peccato desipint
in eadem renona¬
tur. ut incipiat
illa ymago ab il¬
lo reformari a qͦ
formata est non
enim reformare¬
se ip̃am potesti fi¬
cur potint defor.¬
mare que in ipsa
agnitione dei cre¬
ata est. antequam
delicto ueta̾sceret.
s post lapsum pec¬
cati in eadem re¬
formatur. satis gͦ¬
ereatus ad ymagi¬
corꝑis lineamẽtis

Expanded text:
peccato desipuit in eadem renotur, ut incipiat illa imago ab illo reformari, a quo formata est. Non enim reformareseipsam potest, sicut potuit deformare: quae in ipsa agnitione Dei crata est antequam delicto veterasceret, sed post lapsum peccati in eadem reformatur. Satis creatus ad imagicorporis lineam
Abbreviated transcription (Latin):
ctores et de opiluis legis gloriantes de
siua dignitate et xp̃i gratia breniter
tangit commendans personam suam
quam psendo deprimebant post salrta¬
tionem de leuitate eos redarguit. post
ꝑsonam suam latius commendat. dein¬
de legem moya. muitis modis improbat
docens eam non esse tenendam post
xp̃m. quiã non solum non ꝑficit ad
rasticiam ⁊ salutem. sed etiam officit.
tandem commendat euuangelnm et
fidem xp̃i. triod sufficit ad salutem. pre

Expanded text:
ctores, et de operibus legis gloriantes, de sua dignitate, et Christi gratia breviter tangit: commendans personam suam, quando pseudo deprimebant. Post salutationem de levitate eos redarguit: post personam suam latius commendat. Deinde legem Moysi improbat: dtores, et de operibus legis gloriantes, de Christum, quia non solum non proficit ad justitiam et salutem, sed etiam officit; tandem commendat Evangelium et fidem Christi, quod sufficit ad salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
gratia. de qua et romanis scriptit. legeni
dionbus nsus est argumentis. istis uero
uelut minus sapientibus usns est mode¬
rato sermone quibus et dicit. o insensat
galathe ut sic eos renocarot. Est inten¬
tio igit᷑ apostoli i hac epistota galatha
uersuitiis psendo apostolorum cifcum

Expanded text:
gratia de qua et Romanis scripsit, legem sgratia de qua et Romanis scripsit, legem sundioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoapostolorum circum
Abbreviated transcription (Latin):
Asathe sunt greci. bñ u̾¬
bum ueritatis primum
ab apostolo acceperunt
sed post discessum eius
temptati sunt a falsis a¬
postolis ut in legem et cͥ¬
cinticisionem uerterentur. hos aposto¬
lus renocat ad fidem ueritatis scribens
Deis ab epbeso.
lus galathis. Balathe an¬
tem sunt greci. Pallie
uintia prius gallo grecta deinde galatha
appenlata est. Inde cum greti acuti inge¬
miĩ fant illi tantum galathe stulti et ad q¬
intelligendum tardiores erant. sicrit et
imltis modis eis ꝑfuadentidus ut legẽ
ꝓp̃i fidem sine carnalibus obsermantiis ñ
sutficere ad salutem. et petrum. et inco¬
buim et anos quicum domino fuerant le¬
gis obsermutas cum enuangelio mistu¬
esse. ipsum quoq panlum aluud in ũde.¬
a facere. aliud is gentibus predicare. his
arq hinusmodi galathis subuerterant
adeo ut eis assentientes. in legis obsernã¬
nas transirenti Ideo hos apostolus reuo¬
cat ad ueritatem fidei xp̃iane ⁊ doctrine
euuangelice ꝓcribens eis ab epheso de

Expanded text:
alatae, sunt Graeci. Hi verbum veritatis primum ab Apostolo acceperunt, sed post discessum ejus, tentati sunt a falsis apostolis ut in Legem et circumcisionem verterentur. Hos Apostolus revocat ad fidem veritatis, scribens eis ab Epheso. lus Galatis. Galatae autem sunt Graeci. Galli eovincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et i sunt, multis modis eis persuadentibus ut legem Christi fidem sine carnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos Apostolus revocat ad veritatem fidei Christianae, et doctrinae evangelicae, scribens eis ab Epheso de
Abbreviated transcription (Latin):
.i. a deo pr̃e constitu¬
tus est ꝑ filium qͥ
est saluator et rex
non ergo contrari¬
us est deo a quo ꝑ
filium electus est
et missus ut dicit᷑
in destructione le¬
gis imponebant
enim ill ꝙ contra¬
ria deo predicaret.
eo quod legem a
deo datam destru¬
eret. uel ita. neq
constututus ꝑ ho¬

Expanded text:
 a Deo Patre constitutus est per Filium, qui est salvator et rex. Non ergo contrarius est Deo a quo per Filium electus est et missus, ut dicitur in destructionem legis. Imponebatur enim illi quod contraria Deo praedicaret, eo quod legem a Deo datam desereret. Vel ita, neque constitutus per ho
Abbreviated transcription (Latin):
ubum dei nec soli
acceꝑunt. ꝙ ait sub
betis mutare ꝙ tradidi qr. an ꝑcessit
u̾bum dei a uobis. ad nos. iimo a nobis
ad nos. iõ ita arguit eos qr sic se iactabãt
corynthii qͣi bñficium darent acceden¬
tes ad fidem: non acciꝑent.⁊ exemploe¬
oꝵ cete̾ gentes uocarent᷑ ad fidem. ¶ dõ
illos tͥm̃ arguit subdens. in uos solos per
r̃es. ⁊ iõ ꝙ aliiͣ tenent tenete. Id̾eo sicar

Expanded text:
bum Dei, nec soli acceperunt, quod ait sub betis mutare quod tradidi, quia an processit verbum Dei a vobis, ad nos, imo a nobis ad vos. Ideo ita arguit eos, quia sic se jactabant Corinthii, quasi beneficium darent accedentes ad fidem, non acciperent, et exemplo eorum caeterae gentes vocarentur ad fidem. Ideo illos iterum arguit subdens: Aut in vos solos res. Et ideo quod alii tenent, tenete. Ideo sic arg
Abbreviated transcription (Latin):
nec ꝓpħ̃a est nec sꝑa¬
ritualis hec dicens
tangit pseisdo pro¬
pħ̃as. qui ꝑ desi¬
de riis honsinum¬
non diuina s ter¬
rena docebant. Iõ
alis quia sunt spñ¬

Expanded text:
nec propheta est nec ritualis. Haec dicens tangit pseudoapolos, qui pro desideriis hominumnon divina, sed terrena docebant. Ideoalis, quia sunt sp
Abbreviated transcription (Latin):
nisibilit᷑ decebat ostendi. de tet̾is emm̃
sapientibus reste dici potest ꝙ habeat
in se u̾bum dei ꝑ ꝙ fc̃astnt omnia. s de
nullo eoruim recte dici pot̃ u̾bum caro
factum est. homo gͦ excellentius assum¬
ptus quasi ꝑsonam dei sapientiam gi̾t.
ut caput in quo sunt omnes sensus. per¬
sonam anime que torum corpis unificat
s cum ecc̃a ab abel ceꝑit. qnomodo homo
xp̃e caput est eorn qui tunc fuerunt:
bene quia ipse est. Qui est pͥn. ecc̃e se¬
cmidum diuinita

Expanded text:
tendi. De caeteris enim sapientibus recte dici, quod habeant in se Verbum Dei per quod facta sunt omnia; sed de nullo eorum recte dici potest, Verbum caro factum est . Homo ergo excellentius assumptus, quasi personam Sapientiae Dei gerit, ut caput, in quo omnes sensus, personam animae quae totum corpus vivificat. Sed cum Ecclesia ab Abel coeperit, quomodo homo Christus caput est eorum qui tunc fuerunt? Bene, quia ipse qui est principium Ecclescundum divinita
Abbreviated transcription (Latin):
cłiam sicut corpus ad caput. ꝑuidet enĩ
ecc̃e ⁊ regit eam ⁊ in ip̃o funt᷑ omnes spũ¬
ales sensus eicẽ. ut in capite omnessensꝰ
torpis. Sicut enim anima totum no¬
strum corpus animat ⁊ ninficat s iñ
capite omnib sensib sentit. ⁊ deo q capi¬
ti cuncta subiecta sunt ad oꝑandum ills
añ supͣ locatum est ad consulendu. qui¬
senstis apꝑaret. sic uniu̾so ppło omniim
sanctorum tanquam imi corꝑi capuit ẽ
lomo xp̃c tuos omnes ab abel usq ad
ultimum uistam sapĩa dei illummat.
que plenius fuit in xp̃o alitͥ enimceti ho¬
mines sapientes sut. alitͥ homo xp̃c qͥ
ipsis sapientie dei ꝑ quam ftunt sapi

Expanded text:
caput ad corpus. Providet enim Ecclesiae, et regit cam, et in ipso sunt omnes spirituales sensus Ecclesiae, uti in capite omnes sensus corporis. Sicut enim anima totum corpus nostrum animat et vivificat, sed in capite omnibus sensibus sentit, ideoque capiti cuncta subjecta sunt ad operandum; illud autem supra locatum est ad consulendum, quisensus apparet, sic in universo populo omnium sanctorum, tanquam uni corpori, caput est homo Christus, quos omnes ab Abel usque ad ultimum justum Sapientia Dei illuminat, quae plenius fuit in Christo. Aliter enim caeteri sapientes sunt, aliter homo Christus, qui ipsius Sapientiae per quam fiunt s
Abbreviated transcription (Latin):
iuilicantis dies m̃quam ille ita imꝑ¬
uisus ueniet malis tunc ꝙ etiam ⁊¬
in obitu cinusq fit sicut fur uenit ñ
dico die. s in nocte: cum latentiꝰ uenit
⁊ homines dormiunt tunc omnia sub¬
ripit ut qui diuitem se putabat. enĩgi
nichil boni se habere tume inuenient
pp̃ hoc incepit age̾ de temꝑib ut mo¬
neret canere sibi ne ita deprehendant᷑
ñ gͦ pꝰt quantum temꝑis hoc futarum
sit. s quomodo futurum sit opus ẽ sci¬
re ut curent filiĩ lucis scire ẽẽ ⁊ ꝑ ato
corde uigilare. qui nolunt ab illa ho¬
ra sicut a nocturno fure comp̃hendi nã
si ad eauendum hoc malum .i. ne hora
domini tanquam fur inueniat impa¬
ratum opiis esset nosse temꝑm spatia
non dr̃et apłs non eẽ opus ut hoc scri
imparatis atq dormientib horam do¬
mini sicut furem ẽẽ nenturam atq
niet quiã incautꝰ¬
ꝙ ait. cum enim¬
cartrales non ares¬
centes pretimore
⁊ exspectatione¬
s mardescentes

Expanded text:
judicantis. Dies, inquam, ille ita improvisus veniet, malis: tunc, quod etiam in obitu cujusque fit, sicut fur, venit: non dico die, sed in nocte, cum latentius venit, et homines dormiunt: tunc omnia subripit, ut qui divitem se putabat dormiensnihil boni se habere tunc invenient. Propter hoc coepit agere de temporibus ut moneret cavere sibi ne ita deprehendantur. Non ergo post quantum temporis hoc futurum sit, sed quomodo futurum sit, opus est scire, ut curent filii lucis esse, et parato corde vigilare, qui nolunt ab illa hora sicut a nocturno fure comprehendi. Nam si ad cavendum hoc malum, id est ne hora Domini tanquam fur inveniat imparatum, opus esset nosse temporum spatia, non diceret Apostolus non esse opus ut hoc scribimparatis atque dormientibus horam Domini sicut furem esse venturam, atquniet, quia incautuait, cum enimarnales, non arescentes prae timore et exspectationed madescentes
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃i desolati .i. de¬
stituti humano au¬
eos qui sunt in omni
hortationem .i. ꝑ ta¬
lem consolationem q̃
tamur a deo .i. qũã
deus ad hoo dedit. nõ
solumut consolare¬
tar nos. s etiam ex¬
hortaretar ad maio¬
ra. ⁊ iranr̃a consola¬
tio nalet etiam alios
exhortari uͤt ne̾ pos¬
simus consolari. qm̃
ficut ꝑassiones xp̃i q̃¬
.i. qͣs ad similitudinẽ
xp̃i patimur. habimn¬
dant in nobis qui su¬
mus quasi earum locꝰ.
ita non minus ⁊ per
etiam consolatõ nr̃a
cum uł hic liberamur.
uł pietatem paternã
in flagellis intelligi¬
mus. quia flagellat
omĩnemfilum quem
recipit. s hoc totum
pro uobis est. uni sub
ꝑro ur̃a ex hortatiõe
est ⁊ salute qr nr̃o
exemplo monet uos
deus pati unde salus
et᷑ uaerit nobis. siue
consolamur spe pre¬
miĩ: tiuia pietatem
patͥnam intelligiuꝰ
iñ flagellis. hoc qͦ ꝓ¬
uobis. scien nr̃a consolatione est
ut nos similem spe¬
retis. fine ex hortam᷑¬

Expanded text:
si desolati, id est destituti humano aueos qui sunt in omni,hortationem, id est per talem consolationem quae tamur a Deo, id est quam Deus dedit, non solum ut consolaretur nos, sed etiam exhortaretur ad majora, et ita nostra consolatio valet etiam alios exhortari. Et vere possumus consolari, quoniam sicut passiones Chriquas ad similitudinem Christi patimur, abundant in nobis, qui sumus quasi earum locus, ita non minus per t consolatio nostra, cum vel hic liberamur, vel pietatem paternam in flagellis intelligimus, quia flagellat omnem Filium quem recipit . Sed hoc totum pro vobis est. Unde subpro nostra exhortatione est et salute, quia nostro exemplo monet nos Deus pati. Unde salus aeterna erit nobis; sive consolamur spe praemii, quia pietatem paternam intelligimus in flagellis. Hoc qnostra consolatione est, ut vos similem speretis; sive exhortam
Abbreviated transcription (Latin):
nos uo̾ de tͥbulatõe.
que fcã ẽ nobis in
asya quid de ea no¬
uati sumus ponde
modum p̃cedentiũ
tribulationum. et
supra uirtu

Expanded text:
 de tribulatione quae facta est nobis in osius Quid de ea vovati sumus pondere modum, praecedentium tribulationum, et supra virtu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatur .i. intendit oꝑari in uobis .i. nos
intendimus ꝙ oꝑxmtr in nobis tolantiam
earumdem passiomim quas ⁊ nos panimir
qͥma debetis exemplo nr̃i eadem pati que
⁊ nos ꝑatimur. a deo oꝑat᷑. uit spes nr̃a qͣ
speramus uos passuros. sit firma. pat̾im᷑
dico. ⁊ hoc pronobis .i. ad urãm utilitatẽ
⁊ ne̾ quia nos simuis. scientes qm̃ sicut mͦ
estis socui ꝑassionum sic ⁊ in futuro eritis
socũ consolationis et ne. quia equa gloria
labon nr̃o retribuetur. Non etm ħͥ sex¬
ponit tbulationes¬
suas ut cum se ãd
magrĩ sui compa¬
rationem paruapa¬
ti cognoiit᷑: accep¬
ta consolatione do¬
lere desistant. qua¬
Dou enim uolumꝰ¬

Expanded text:
ri in vobis, id est nos intendimus quod operetur in vobis, tolerantiam earumdem passionum quas et nos patimur, quia debetis exemplo nostro pati eadem quae et nos patimur. Adeo operatur, ut spes nostra, qua speramus vos passuros, sit firma. Patimur, dico, et hoc pro vobis, id est ad vestram utilitatem. Et vere, quia nos sumus scientes quoniam sicut modo estis socii passionum, sic et in futuro eritis socii consolationis aeternae, quia aequa gloria labori nostro retribuetur. Non enim, hic exponit tribulationessuas, ut cum se ad magistri sui comparationem parva pati cognoverint, accepta consolatione dolere desistant. Quanon enim volum
Abbreviated transcription (Latin):
sent ⁊ cognouissent. dedunt¬
T michi ⁊ barnabe dextras. ui sig¬
nini societatis .i. consenserunt in socie¬
tate. ⁊ paruerunt uoluntati domini.
consentientes ut ego eẽm primus in p̃¬
dicatione gentium. sicut petrus in cͥcũ¬
cisione. Et sicut alii apłi obedirent petͦ
ita ⁊ barnabas panlo. non gͦ uiuenti
sunt in aliqno dissentire ab illo ut cum
ille ꝑfectum se euuangelium accepisse
diceret. illi negarent. et aliquid nenent
tanquam imꝑfecto addere ge.Ut
bis dextͣs. ad hor uti¬
q ut nos nrms mñ
gentes ip̃i antem in
addidi̾t ut paupe
rum qui erant mie
p̃cia ad pedes apłorũ
illorum faciendo col

Expanded text:
sent et cognovissent, dederunt mihi et Barnabae dextras in signum societatis, id est consenserunt in societatem, et paruerunt voluntati Domini, consentientes ut ego essem primus in praedicatione gentium, sicut Petrus in circumcisione. Et sicut alii apostoli obedirent Petro, ita Barnabas Paulo. Non ergo inventi sunt in aliquo dissentire ab illo, ut cum ille perfectum Evangelium se accepisse diceret, illi negarent, et aliquid vellent tanquam imperfecto addere. Ut nobis dextras, ad hoc utique, ut nos iremus in ; ipsi autem in addiderunt: Ut pauperum, qui erant in Hretia ad pedes apostolorum illor
Abbreviated transcription (Latin):
tium ponis. ⁊ cur
hoc facis: Et qui ab
tum dei dando ỹ¬
dolis ꝙ sepe fec̾nt
⁊ cur hoc facis. ⁊
tu qui in lege gła
est de incarnaniõe
honorent. et ueᷤ.
nomen dei hodie
blasꝑhe matur ꝑer
uos int̾ gentes. dũ¬

Expanded text:
ium ponis. Et cur hoc facis? Et qui abotum Dei dando idolis: quod saepe fecerunt t cur hoc facis? Et tu qui in lege glorest de incarnatione honorent. Et vere. Nomen enim Dei, hodie blasphematur per vos inter gentes,
Abbreviated transcription (Latin):
iñ e zechiele de contemꝑancis fuis
inuare eos ad op¬
Etinendam instici¬
sint tales o indee. cirmincisio qui¬
dem ꝑdest.tibi qui es de gn̾e abrah̃a
misit ut deponas omnsa tur pia ut
ei signumiu̾tatis. ut pie gandeat.
⁊ spũali suanitate m̾tarem contẽ¬
plans iñ xp̃m credat. Prodest etrã¬
lex rudi ppło litta̾m legis sectanti d̾¬
fub tãore dei custoditur. ¶ Querit᷑
aũ qrĩo hic dicat cͥcumcisiom̃ ꝑdesse.
hoc dici secindum statum diu̾sorũ
temporum. nam secundum statam
neteris legis olim ꝑfunt cͥcrcisio.
s ñ ꝑfint ad falute̾m sine spĩtalis le
non mͦ ñ prodest. s etiam obest. ⁊ m̃
in seqñtib dicit. Si cͥcumcidamimni¬
⁊ cͥ. Seqiuit᷑. Si aut̃ p̃uaricatorle

Expanded text:
in Ezechiele de contemporaneis suijuvare eos ad obtinendam justitidaei sint tales, o Judaee, circumcisio quidem prodest tibi, qui es de genere Abraham: misit, ut deponas omnia turpia, ut ei signum veritatis ut pie gaudeat, et spirituali suavitate veritatem contemplans in Christum credat. Prodest etiam rudi populo litteram legis sectanti, dsub timore Dei custoditur. Quaeritur autem quomodo hic dicat circumcisionem prodesse, hoc dici secundum status diversorum temporum. Nam secundum statum veteris legis olim profuit circumcisio, sed non profuit ad salutem sine spiritualis legnon modo non prodest, sed etiam obest. Unde in sequentibus dicit: Si circumcidimini, etc. Si autem praevaricator le
Abbreviated transcription (Latin):
matar sicut ip̃e ait
Qui me recipit. ñc
me solum recipit.
s eum qui me mi¬
sit. ⁊ iõ int̾ gentes
blasphemat᷑ nom̃
dei ꝑ nĩdeos: quia
c̾dentib gentibus
indei suade̾ nite¬

Expanded text:
matur, sicut ipse ait: Qui me recipit, non me solum recipit, sed eum qui me misit . Et ideo inter gentes blasphematur nomem Dei per Judaeos, quia credentibus gentibus Judaei suadere nite
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ non opus fa¬
it ut inciꝑet pa¬
ti ab origine mũ.¬
di. Et quemad̾m
Item ꝑ hoc ꝓbatur
c non nisi semel
p̾̃ati debuit qma
ens ꝑbatum est. ⁊¬

Expanded text:
o non opus fuit ut inciperet pati ab origine mundi. Et quemadmodum. Item per hoc probatur quod nisi semel pati debuit, quiens probatum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ceret ream. ut quia peccatum sine gr̃a dei
uinci non possit. ipsa reatus sollicitudine
ad ꝑcipiendam grãm comi̾teretur. ꝙ aut̃
ꝑ legem notum sit peccatum ostendat ĩ ꝑtei
la neniunt. bona ẽ gͦ lex que dum hoc pro¬
s penis ẽ uictus dum sine gr̃a xp̃i erat. et
nota ꝙ ait nesciebam. non pro se hoc dicit
concupisces rexi proximi uł uxorẽ ꝑximi
Ali uͦ gn̾alit quamlib concupiscentiam qͦ¬
rumlib ꝑ hibitoꝵ. Seͣ. Eccasione nutem¬
est ꝙ lex bona est
accessit. quia pecca¬
.s. uitium concupĩe¬

Expanded text:
ceret ream, ut quia peccatum sine gratia Dei ceret ream, ut quia peccatum sine gratia Dei vinci non possit, ipsa reatus sollicitudine, ad percipiendam gratiam converteretur. Quod autem per legem notum sit peccatum ostendit in parteniunt. Bona ergo lex quae dum hoc prosed pejus est victus, dum sine gratia Christi erat. Et nota quod ait, nesciebam, non pro se hoc dicit,concupisces rem proximi, vel uxorem proximi . Alii ergo generaliter quamlibet concupiscentiam quorumlibest quod lex bona est accessit, quia pecca vitium concupisc
Abbreviated transcription (Latin):
lex sit mala quiani
debat᷑ oulpasselegẽ
docendo passiones
peccatum ẽ:¬
⁊ eandem uocando¬
legem mortis. ⁊ ne¬
tustatem littẽ. qnͣe An¬
u̾ba male intellecta
fomitem insanie fa¬
rori mancheaꝵ sub¬
ministrarunt. Mani¬
ysi dicunt ñ a deo da¬
gelio contrariam ẽẽ¬
contendunt ⁊ qñ
cum eis agͣ p̃dictis
testimoniis apłi q̃¬
ñ intelligunt conã¬
tholicos. ꝙ igͣ sensit¬
apłt posse i relligi
opponit ut ⁊ hoc se
intellexisseneget ⁊ ꝑ legem legis ipsins
lande defendat. ⁊ qno sensu predicta dixit
u̾ba aꝑrat. qͣ dicat qñquidem lex mortis
est ⁊ auxit in repeccati. detinens a bona o
ꝑatione. gͦ quid dicemus: dicemus ꝙlex
peccatum est .i. docens uel faciens pecc̾are
uł talis ꝑ qua donata peccauit anctor eiꝰ
qͣͣ male̾ rei ᷑ Absit. Non enini lex mala ẽ
peccati. quare intelligͦ legem ad hoc data
eẽ non ut pectatum insereret᷑. s exstirpare᷑
s tantum ut demonst rarot᷑ ꝙ animant fa¬

Expanded text:
lex sit mala, quia debatur culpasse legem dicendo passiones peccatorum eset eamdem vocandolegem mortis et vetustatem litterae; quae verba male intellecta fomitem insaniae frori Manichaeorum subministrarunt. Manisi dicunt non a Deo dagelio contrariam econtendunt, et quando cum eis agitur, praedictis testimoniis Apostoln intelligunt, conatholicos. Quod ergo sensitolus posse intelligi, opponit, ut et hoc se intellexisse neget, et legem legis ipsius laude defendat, et quo sensu praedicta dixerit verba, aperiat: quasi dicat: Quando quidem lex mortis est, et auxit vires peccati detinens a bona otiam. » Quid ergo dicemus? Dicemus quia lex peccatum, id est docens vel faciens peccare. Vel talis pro qua donata peccavit auctor ejus, quasi malae rei? Absit! non enim lex mala est, peccati. Quare intelligitur legem ad hoc datam esse, non ut peccatum insereretur, vel exstirparetur, sed tantum ut demonstraretur quod animam fa
Abbreviated transcription (Latin):
put uirtutum pre¬
misit .i. caritatem.
true ẽnim abia intꝰ¬
fructus sp̃c debuit
renere primatum nisi caritas sinc qua
uirtutes cetere non reputabuntur esse
uirtutes exciua nascuntur uniusabona
dem̃de sequinitur membra ex isto capite
exorta. et religata .s. gaudium. pax. ⁊c̾.
citie sinc ea non possunt prodesse. non e¬
nim bene gandet qui non diligit bonum
uisde gaudet non habet padem ueram cũ
aliquo nisi eum diligat non est longa¬
nimis ꝑ seuerant̾ exspestando nisi ferue¬
at diligendo. non est bonignus nisi diligat
cus opttulatur. non est bomis nisi diligẽ¬
do. non fidelis salubrit᷑. niss ea fide que
ꝑ dilectionem oꝑatur. non est mansue¬
tus. cui dilectio non moderetur. non cõ¬
tinet se qiis ab eo unde turpat᷑. nisidi¬
ligat unsde honestatur. Merito igͣ carita¬
tem sic sepe commendat curasi sola sit p̃¬
cipienda que non potest haberi sine ce¬
teris quibus homo efficitur bonus. adu̾
lex. bonis autem im̃posita est cripo. ꝙ

Expanded text:
put virtutum praemisit, id est charitatem. ae enim alia intfructus spiritus debuit tenere primatum nisi charitas, sine qua virtutes caeterae non reputabuntur esse virtutes, et ex qua nascuntur universa bona? Deinde sequuntur membra ex isto capite exorta et religata, scilicet gaudium et pax, etc., quae sine ea non possunt prodesse. Non enim bene gaudet, qui non diligit bonum unde gaudet; non habet pacem veram cum aliquo, nisi eum diligat; non est longanimis perseveranter exspectando, nisi ferveat diligendo; non est benignus nisi diligat cui opitulatur; non est bonus, nisi diligendo; non est fidelis salubriter, nisi ea fide quae per dilectionem operatur; non est mansuetus, cui dilectio non moderatur; non continet se quis ab eo unde turpatur, nisi diligat unde honestatur. Merito igitur charitatem sic saepe commendat quasi sola sit praecipienda, quae non potest haberi sine caeteris quibus homo efficitur bonus Adverslex; bonis autem imposita est crux, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dum hic dicit quid
deinceps sic agendũ
.s. ut seruiatur in¬
sticie de quo nullus
est qui se excusare¬
est qui non possit
si importabilis et
fugeretur. hiañ

Expanded text:
dum. Hic dicit quid deinceps sit agendum, t ut serviatur justitiae, de quo nullus ossit se excusareest qui non possit si importabilis et fugeretur, quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
iõ enim tot ⁊ tan¬
ponant spem in co
solo in quo om̃ia¬
bona sunt non a¬
licui elementoꝵ¬
uel angelorimi se
subiciendos putẽt¬
hic enim̃ solus co¬
lendus est et ad
diis est quisquam
dico tñ hac condini¬
one si ꝑmanetis
in fide fundati .i.
firmi ñ fluctu¬
A antes. et stabiles

Expanded text:
nim tot et tanponant spem in eo solo, in quo omniabona sunt, non alicui elementovel angelorum se subjiciendos putentHic enim solus colendus, et ad dus quisquam. dico, tamen hac conditione, si permanetis in fide fundati, id firmi, non fluctuantes, et stabiles
Abbreviated transcription (Latin):
oria uirl e dr̃ eẽ ymago dei qr
principasit᷑ c̾atus ẽ¬
Ad ymaginem dĩ in
quo naturalr̾ am¬
plus quam in mu¬
si ip̃e sit ratio. Et at¬
tende diligent᷑. ꝙ ħ
dr homo ymago dĩ
⁊ in gencsi legitur
fc̃s homo ad ymaginem dei ubi dr̃ faci¬
annis hominem ad ymagineni ⁊ similitu¬

Expanded text:
e imago Dei, quia principaliter creatus ead imaginem Dei in quo naturalplius quam in muasi ipse sit ratio. Et attende diligenter quod ur homo imago Dei; et in Genesi legitur: Factus ad imaginem Dei , ubi dicitur: Faciamus hominem ad imaginem et similitu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ int̾nallo. s smmilitudine accedit᷑ ad dm̃i.
⁊ dissimilitudine rededĩ abeo. homo gͦ cũ
sit ymago p̃p imparem similitudinem. di¬
c̃tiis ẽ ⁊̃ ad ymagĩem dri fc̃s. filius autẽ
ẏmago prĩs ẽ. ⁊ ñ adymaginem in qͣntirai
dens ẽ. qr equalis ẽ pr̃i cuius solius ymago
est. homo autem ymago tͥnitatis est ⁊ ad
ẏmaginem.⁊ uñ fecit ds̃ hominem ad y¬
maginem suam ut ficut d̾s p̃est omnibus¬

Expanded text:
allo, sed similitudine acceditur ad Deum, et dissimilitudine receditur ab eo. Homo ergo cum sit imago, propter imparem similitudinem dictus est etiam ad imaginem Dei factus. Filius autem imago Patris, et non ad imaginem, in quantum Deus est, quia aequalis est Patri, cujus solius imago est. Homo autem imago Trinitatis est, et ad imaginem. Unde: fecit Deus hominem ad imaginem suam, ut sicut Deus p
Abbreviated transcription (Latin):
domum ñ manufac¬
tam ⁊ inde potest
uideri ꝙ habebimus.
slam non solum pro
presenti habitanone.
s etiam in hoc a in¬
consideratione huiꝰ
tante glorie: nngemis¬
cimus ex dilatione
c̾emus. nisi c̾ti in cu¬
insrei fignia. axͦ¬
filia caleph pemĩtir¬
tios lacrimas effim¬
damis. non sobam
pro presentis iñcolauis miseria. s pro dila¬
mus. qr cupimus suꝑ innouationem amme.
qriam iam accepimi. indui nos. habitatie¬
nem enim nr̃am .i. dari anime nestimen¬
tͥum non de terra corrꝑtibile. s decelo .i.
idem de midis putarentur. uel ita. Cu¬
pannis indui corpore in resurrectione᷑ ita ta¬
enim desid̾ant sc̃i. ne resurgentes recepto cor¬
pore. nudi .i. alieni a promissa gła mue¬
niantur᷑. hoc enim oꝑus est: ut indnti cor¬
pore. siꝑ induantur. ⁊ gła que ẽ immutat̃õ
ores pro dilectionege¬

Expanded text:
omum non manufactam. Et inde potest uod habebimus. Nam non solum pro esenti habitatione, sed etiam in hoc, iconsideratione hujus tantae gloriae, ingemiscimus, ex dilatione eremus nisi certi. In cujus rei figura, Axfilia Caleph petinos lacrymas effundamus, non solum pro praesentis incolatus miseria, sed etiam pro dilamus, quia cupimus super innovationem animae, quam jam accepimus, indui nos habitationem nostram, id est dari animae vestimentum, non de terra corruptibile, sed de coelo, id est idem de nudis putaretur. Vel ita, cupimus indui corpore in resurrectionem, ita ta desiderant sancti, ne resurgentes recepto corpore, nudi, id est alieni a promissa gloria inveniantur. Hoc enim opus est: ut induti corpore, superinduantur gloria, quae est immutatio ores pro dilatione ge
Abbreviated transcription (Latin):
fidem u̾bis exornare uult. obsourat illam
splendore u̾borum ut ñ illa s ite laudetur
iõ cãm ostendens qrͣ ñ in sapĩa ubi addit.
ut non euacnet᷑ crux xp̃i. sic̃ ꝑseudo a¬
płi. ne stalti uiderentur: prudentib mũdi
in sapĩa humana xp̃m predicabant dupli¬
citer .s. eloquentie studentes et quem̃¬
dus stulta iudicat euitantes.
erbunie

Expanded text:
fidem Christi verbis exornare vult, obscurat illam splendore verborum, ut non illa, sed ipse laudetur. Ideo causam ostendens, quare non in sapientia verbi, addit, ut non evacuetur crux Christi, sicut pseudoapostoli, ne stulti viderentur prudentibus mundi, in sapientia humana Christum praedicabant dupliciter, scilicet eloquentiae studentes, et quae mundus stulta judicat. Evitantes erbum e
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. sapnentia uͥbi. qr u̾bosos facit. iõ non
misit me in sapientia u̾bi. ut ñ euacuetur
erux xp̃i. ꝑssłam enim sapientiam crux
moreretur. uel euacnatr crux xp̃i. si qͦ¬
modo uel bona natura. uel alio aligno un
p̃t̾ eam cͥdatur ẽẽ nisticia uł uita et̾tia A¬
cure qmppe indent᷑ ħ dici .s. in sapĩa u̾bi qͣ

Expanded text:
dicitur sapientia verbi, quia verbosos facit, ideo non misit me in sapientia verbi, ut non evacuetur crux Christi. Per illam enim sapientiam crux moreretur. Vel, evacuatur crux Christi, si quomodo, vel bona natura, vel alio aliquo modo praeter eam credatur esse justitia et vita aeterna. Acute quippe videntur haec dici, s
Abbreviated transcription (Latin):
zare multo dit̾fi¬
cilioris ⁊ ratioris
tum płib excellẽ¬
tior enuangeli zare
se missum dicit nõ
zare. hoc tamen necc̃itate instante
terdum egit ou in sapĩa. q. dico ꝙ¬

Expanded text:
zare multo difficilius est et rarioris tium pluribus excellentior, evangelizare se missum dicit, non baptizare. Hoc tamen necessitate instante interdum egit. Non in sapientia. Co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓph̃is declit ꝑ gr̃ãm scire futura que ab et¬
no ip̃e nouit natura. Aliĩ dionnt potestatẽ
baptĩ ut in nomime eorum decretur baptis¬
mus in que fieret remissio pcc̃oꝵ. sicut fuit
in nomine xp̃e ⁊ hoc potuit dare. s nosuit.
eqͣHumquid paul

Expanded text:
 nobis dedit per gratiam scire futura, quae ab aeterno ipse novit natura. Alii dicunt potestatem baptismi, ut in nomine eorum daretur baptismus, in quo fieret remissio peccatorum, sicut fuit in nomine Christi, et hoc potuit dare, sed noluit. Nunquid Paul
Abbreviated transcription (Latin):
petrini. s a xp̃o xp̃iani. ne eẽt spes in homine.
Maledicit᷑ enim qui spemponit in homine. ⁊
ne eeñt tot baptismi quot ẜui. Minist̾ͥium
tat̾ ẜuis dare. ut ẜuis daret baptm̃ siu:
tanquam uicesua ⁊ potestatem suam pate¬
rat constituere in aliqno ẜno. ut tanta uis eẽt
in baptõ ẜui. quantam nm ħt̃ bapt̃s a do¬
mmo datus. s ħ doluit. iõ utm homine nõ
eẽt spes baptizatorum. Noluit .n. ẜuum po¬
ne̾ spem in ẜuo. baptizat .n. ẜuus ut mini ster
baptizat aũ dñs tanqͣm potestatem habens.
⁊ potuit hanc potestatem ẜno dare ut dom̃ est
s noluit. s enim daret hanc potestatem ẜuis.¬

Expanded text:
Christo Christiani, ne esset spes in homine. Maledictus enim qui spem suam ponit in homine . Et ne essent tot baptismi quot servi, mysterium terat dare, ut servus daret baptismum suum tanquam vice sua; et potestatem suam poterat constituere in aliquo servo, ut tanta vis esset in baptismo servi, quantam vim habet baptismus a Domino datus. Sed hoc noluit, ideo. Ut in homine non esset spes baptizatorum. Noluit enim servum ponere spem in servo. Baptizat enim servus ut minister, baptizat autem Dominus tanquam potestatem habens. Et potuit hanc potestatem servo dare, ut dictum est, sed noluit. Si enim daret hanc potestatem s
Abbreviated transcription (Latin):
quantum erretis.
⁊ quantum de deo p̃¬
hominib tͥbuatis.
qui int̾ͥ eos gloriam
a deo enim errabant isti. ut putarent gra¬
tiam dari ab homine non mͦ .q. ministro:
s anctore. uel putant xp̃m in baptõ mag̃
oꝑari ꝑ meliorem baꝑtistam: ⁊ minus per
timi ad nos dum creditar in isto plus oꝑari
cum umum sic fundamentum ecc̃s. ꝙ nomo
petra suꝑ quam fundata ẽ ecc̃a a qua nomi¬
natus est petrus domino ad illum dicente. Tu
est. ⁊ dr̃ petrus in figura xp̃iani pͥ: a pet᷑ xͦ.¬

Expanded text:
quantum erretis, et quantum de Deo prhominibus tribuatis, qui inter eos gloriam Adeo enim errabant isti ut putarent gratiam dari ab homine, non modo quasi ministro sed auctore. Vel putabant Christum in baptismo magis operari per meliorem baptistam, et minus per tum ad vos, dum creditur in isto plus operari,cum unum sit fundamentum Ecclesiae quodpetra, supra quam fundata est Ecclesia, a qua nominatus est Petrus, Domino ad illum dicente: Tu est. Et dicitur Petrus in figura Christiani populi, a pet
Abbreviated transcription (Latin):
iõ: qr. Signifi
apło significau̾nt.
uel qui sunt cloes
nomen loci ul per¬
sone. aliquib enĩ
ur᷑ locus ẽẽ ut si di¬
ce̾tur ab hiis qui st̃
anthyochie aliqͥ¬
fuisse deo denota
cum qua mulni es¬
sent colentes deum
Quid enim signifi¬
catum ẽ de nobis:

Expanded text:
o, quia significapostolo significaverunt. Vel, qui sunt Chloes, nomen vel loci vel personae. Aliquibus enim videtur locus esse, ut si diceretur, ab his qui sunt Antiochiae; aliqufuisse Deo devota, cum qua multi essent colentes Deum. Quid enim significatum est de vobis:
Abbreviated transcription (Latin):
quam ht .i. potestatem qua possent remitte̾
pcc̃a. ꝙ ip̃e solus pot̃. ħ ẽ enim quam dicit po
potuit gͦ eis dare auct̾i̾tatem bapt̃i quibus
contulit minist̾im. it a tamen ut ip̃e pͥuoi¬
palis anctor existe̾t potestatem uo̾ q̃ ip̃e est
sune posse suum ꝙ est sium eẽ. eis potuisse
dare ñ dm̃s. qualit̾ dmñs eum deftisse nobis
scire ꝙ ip̃e scit. ⁊ dedisse ꝓphis scientiam fu¬

Expanded text:
quam habet, id est potestatem qua possent remittere quam habet, id est potestatem qua possent remittere peccata, quod ipse solus potest. Haec est enim quam dicit potPotuit ergo eis dare auctoritatem baptismi quibus contulit ministerium, ita tamen ut ipse principalis auctor existeret. Potestatem vero qua ipse est, sive posse suum quod est suum esse, eis potuisse dare non dicimus, qualiter dicimus cum dedisse nobis scire quod ipse scit, et dedisse prophetis scientiam fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ille bapt̃s tohannis dc̃s ẽ. ꝓ babo ip̃a uita¬
tedicente qñ introgauit usdeos. bapt̃s iohĩs
uñ est. Ergo ne tot bapt̃i dice̾nt᷑ quot essẽt
Sigͣ ẜuis licit se bapti zare recte dicit. sed
tanquam minist̾. baptizat. ⁊ tõ ñ differt
siue bonus siuemalus qui baptizantli conti¬
git ministium. baptizat. Inde etiam nẽo
dieit baptisinus meus c̃ tũ dicat euungłiam
meun. prudentia mea. gła mea. licet hec
sint a deom quib diffr̃a est. In hiĩs .n. aliꝰ
alio doctior est. ⁊ alius alio melius oꝑatur
iñ enuangeli zando nec sunt omnes equali
sapientia prediti. Alius autem alio magis
mimis ne bapti zatus siue ab inferiore. sui
se dedisse. opponitur sic aquibdam. potestas
siue potentia dei. cẽntia diuina est qr nõ ẽ
aliud deo ẽẽ aliud posse. Si gͦ ñ potuit eis
quin si potentiam fuam potuit eis dare que
ip̃e ẽ. potuit eis dare. ut ip̃i eẽnt ꝙ ip̃e est.
sent ꝙ ip̃e est. ⁊ tñ potuit eis dare potestatẽ

Expanded text:
 ille baptismus Joannis dictus est. Probabo, ipsa Veritate dicente, quando interrogavit Judaeos: Baptismus Joannis unde est? Ergone tot baptismi dicerentur quot essent t. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus cui baptizandi contigit ministerium. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat, Evangelium meum, prudentia mea, gloria mea, licet haec sint a Deo. In quibus differentia est; in his enim alius alio doctior est, et alius alio melius operatur, in evangelizando, nec sunt omnes aequali sapientia praediti; alius autem alio magis minusve baptizatus, sive ab inferiore sive se dedisse, opponitur sic a quibusdam. Potestas sive potentia Dei essentia divina est, quia non est aliud Deo esse, aliud posse. Si ergo non potuit eis quin, si potentiam suam potuit eis dare, quae ipse est, potuit eis dare ut ipsi essent quod ipse est. sent quod ipse est, et tamen potuit eis dare potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc dice est qͣi y
dolatͥa. ⁊ sciendimi¬
ꝙ sub nomine suo ⁊ apłorum bonoꝵ: uo
car ꝓsendo. Nam illi quos nominat sñ du¬
bi oboni erant. s sub horum sp̃e falsos a¬
płos tangit. ne si dice̾t in nomine illnisuł
illiis iuderetur eis inuidere et sibi uelle
lorum non est głandum. nec in nomine il¬
loꝵ quorum doctrina praua ẽ. Int̾ eo s
antem alignos hos laude designat qmi dice¬
bant se eẽ xp̃i.Uñ subdit. alius añ dicit.
ego sum xp̃i baptismo baptizatus. hic bñ¬
dicit. quaies supra landanit: qi tales st̃
hostium habent ꝑ quod intrancdum ẽ. ꝙ¬
cui nult filius renelare. sicut gͣ ip̃e ꝑ se no¬
nit pr̃em. nos antem ꝑ illum. sic intrat in a¬

Expanded text:
dicere est quasi idololatria. Et sciendum quia sub nomine suo, et apostolorum tat pseudo. Nam illi quos nominat sine dubio boni erant, sed sub horum specie falsos apostolos tangit, ne si diceret in nomine illius vel illius, videretur eis invidere, et sibi velle i in nomine majorum non est gloriandum, nec in nomine illorum, quorum doctrina prava est. Inter eos autem hos laude dignos designat qui dicebant se esse Christi. Unde subdit: Alius autem dicit: Ego sum Christi, baptismo baptizatus. Hic bdicit quales supra laudavit, qui tales sunt, ostium habent per quod intrandum eult Filius revelare. Sicut ergo ipse per se novit Patrem, nos autem per illum; sic intrat in o
Abbreviated transcription (Latin):
solius mñĩmutabilis ẽ
Rione temꝑalium uñ¬
in iob. eccepietas ẽ¬
a malisscientia est
pietatem hoc locopo¬
fuit dĩ cultum. que
enus cultus est misi amor ⁊ cogiutio euis: Sa¬
entia uo̾ quam dixit ec̃ abstinẽ ã malis
recum proculdubio temporasim est qr in
temporalib mala suit in quib cante ⁊ pru¬
denter conu̾sandum est cui antem dat᷑ sapĩa
qͣiͣ sol ẽ cin scientia lana in nocte scłt. in quib
ceta dantar. stelle sunt qr ⁊ ħ in nocte ne¬
cessaria sunt. Uñ in psõ. Sosem in po. di¬

Expanded text:
solius immutabilis est tione temporalium. Unde Job: Ecce pietas ea malis scientia est Pietatem hoc loco posuit Dei cultum, quae quis cultus est, nisi amor et cognitio ejus? Scientia vero quam dixit esse abstinere a malis, rerum procul dubio temporalium est, quia in temporalibus mala sunt, in quibus caute et prudenter conversandum est. Cui autem datur sapientia, quasi sol est; cui scientia, luna in nocte saeculi. Illi quibus caetera dantur, stellae sunt, quia et haec in nocte necessaria sunt. Unde in Psalmo: Solem in po
Abbreviated transcription (Latin):
nos similit᷑. ⁊ uos
gentiles coniuifi¬
cauit ⁊ hoc est quod
gr̃a et uos genti¬
les estis saluati si¬
quam ꝑfectum e¬
nuntiat ꝙ futurũ
est. quia spe certa
ꝙ futurum est iã
lut ꝑfectum esset
sie locnuit᷑. Unde ⁊¬

Expanded text:
nos, similiter et vos gentiles convivificavit. Et hoc est quod gratia, et vos gentiles, estis salvati, siquam perfectum enuntiat quod futurum est, quia spe certa quod futurum est, jam lut perfectum esset, sic loquitur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
quem uidei extollunt de quo gloriantur
quem xp̃o iidei p̃ponere noluerunt dicõ¬
tes. Numquid tumaior es pr̃e nr̃o abra¬
ham ⁊ cͥ. Et quidem hic p̃fert eumle

Expanded text:
quem Judaei extollunt, de quo gloriantur quem Christo Judaei praeponere voluerunt, dicentes: Nunquid tu major es patre nostro Abraham, etc. . Et quidem hic praefert cum Le
Abbreviated transcription (Latin):
monuerat ne quis
trnos subdidit. nec
debet aliquis decẽ.
ꝑata enim ẽ gratia
⁊ hoc est ꝙ hic ostẽ¬
sistis ad asꝑitatem segis quam descͥbit
ut e contrario in telligatur suaantas gͣ¬
tie. Mos enim comꝑantium rem rei ẽ:
ut aitam deprimant atq extenuent
ut sic alt̾ius eminentia clarescat. Sic
apłs excomꝑatione illorum que suert̃
in ueti̾ testamento. nr̃a maiora declarat¬
⁊ meliora. Illorum gͦ asꝑitatem desori¬
bens ait. Non enim accessistis ad ignem
non metu torꝑis s spũ mentis itur ot
non accessistis ad turbinem. Turbo est
uis uentornm cum grandino ⁊ plimia

Expanded text:
monuerat, ne quis quos subdidit. Nec debet aliquis deesse, est enim gratia. Et hoc est quod hic ostesistis ad asperitatem legis quam describit, ut econtrario intelligatur suavitas gratiae. Mos enim comparantium rem rei est, ut alteram deprimant, et alteram extenuent, ut sic alterius eminentia clarescat; sic Apostolus ex comparatione illorum quae fuerunt in veteri testamento nostra majora declarat et meliora. Illorum ergo asperitatem describens, ait: Non enim accessistis ad ignem non motu corporis, sed spiritu mentis itur. Et non accessistis ad turbinem. Turbo est vis ventorum cum grandine et pluvia