comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Vis & tuibi stare & nontransire.
illuc curre: Id ipsum nemo hab& ex
se : Intendite fratres: corpus hab&
non . ẽ. idipsum: quia non inseftat :
Mutatur peraetates: mutatur per
mutationes locorum ac temporum :
mutatur permorbos & defectus car¬
nales : Nonergo insestat: Corpora
caelestia non in sestant: habent quas¬
dam mutationes suas . Et sioccultas:
ceste delocis in loca mutantur :
Ascendunt aboriente in occidentem. &
rursus cirtumeunt adorientem: Non
ergo stant: Non sunt idipsum: Anima
humana: nec ipsa stat: Quantis enim
mutationibus & cogitationib: uariat᷑.
Quantis uoluptatibus inmutatur:
quantis cupiditatibus diuersatur atq
distenditur. Mens ipsa hominis quȩ
dicitur rationabilis. mutabilis est.
Non .ẽ. idipsum Modo uult: modonon
uult: Modo scit: modo nescit : Modo
meminit: modo obliuiscitur: Ergo
idipsum nemo hab& exse : ui uoluit
exse habere idipsum:ut quãsi ipse sibi
ess& idipsum: lapsus. ẽ.÷ Cecidit ange¬

Expanded text:
Vis et tu ibi stare et non transire? Vis et tu ibi stare et non transire? Illuc curre. Idipsum nemo habet ex se. Intendite, fratres. Quod corpus habet, non est idipsum; quia non in se stat. Mutatur per aetates, mutatur per mutationes locorum ac temporum, mutatur per morbos et defectus carnales: non ergo in se stat. Corpora coelestia non in se stant: habent quasdam mutationes suas, etsi occultas; certe de locis in loca mutantur, ascendunt ab oriente in occidentem, et rursus circumeunt ad orientem: non ergo stant, non sunt idipsum. Anima humana nec ipsa stat. Quantis enim mutationibus et cogitationibus variatur! quantis voluptatibus immutatur! quantis cupiditatibus diverberatur atque discinditur! Mens ipsa hominis, quae dicitur rationalis, mutabilis est, non est idipsum. Modo vult, modo non vult; modo scit, modo nescit; modo meminit, modo obliviscitur: ergo idipsum nemo habet ex se. Qui voluit ex se habere idipsum, ut quasi ipse sibi esset idipsum, lapsus est: cecidit ange
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & qui uenerunt. lamnon sunt: &
qui futuri sunt. Nondum sunt: Iamilli
defecerunt : & illi defecturi uenturisiał
In hocergo ipso unodie fratres. ec ce modo
loquimur inmomento est : praeteritae
horae transierunt. futurae nondum ue¬
nerunt : Et cumuenerint & ipsae tran¬
sibunt. deficiunt: Qui sunt anni quinon
deficiunt rusi quistant Siergo ibi III.
annistant & ipsi anni quistant unus annus
est. & ipseunus annus quistat unus dies
est. Quia ipseunus dies. Nec ortũ hab&
nec occasum : Nec inchoatur ab hester¬
no. Nec excluditur acrastino. sed stat
semper illã dies : Et quoduis uocas illũ
diem: Siuis annisunt. siuis dies e quod¬
cumq cogitaueris. stat: Ta men ipsi¬
us stabilitatis participat illa ciuitas. cͥiuĩ
participatio .ẽ. in idipsum: Merito
ergo quia illius stabilitatis sit parti¬
ceps: dicit iste qui illic currit: Stan¬
tes erant pedes nr̃i in atriis hierusale:
Omnia enim stant: ubinihil transit :

Expanded text:
Nam et qui venerunt, jam non sunt; et Nam et qui venerunt, jam non sunt; et qui futuri sunt, nondum sunt: jam illi defecerunt, et illi defecturi venturi sunt. In hoc ergo ipso uno die, fratres, ecce modo quod loquimur in momento est. Praeteritae horae transierunt, futurae nondum venerunt; et cum venerint, et ipsae transibunt et deficient. Qui sunt anni qui non deficiunt, nisi qui stant? Si ergo ibi anni ant, et ipsi anni qui stant unus annus est, et ipse unus annus qui stat unus dies est; quia ipse unus dies nec ortum habet nec occasum, nec inchoatur ab hesterno, nec excluditur a crastino, sed stat semper ille dies: et quod vis vocas illum diem; si vis, anni sunt; si vis, dies est; quodcumque cogitaveris, stat tamen: ipsius stabilitatis participat illa civitas «cujus participatio est in idipsum:» merito ergo, quia illius stabilitatis fit particeps, dicit iste qui illuc currit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Omnia enim ibi stant, ubi nihil transit.
Abbreviated transcription (Latin):
dum habes foste contemplationẽ: Noli defi¬
cere: noli desperare : Qui ẽ. uoluit .ee homo
ut tu es. &idẽ secutus ait morsi quasi expa¬
uescentinomen: Quod nomen: Quod. ẽ.
est.: Et dixit inquit dñs ad morsen Ego
sumds̃ abraham & ds̃isaac & ds̃iacob. hoc
mihi nomen .ẽ. inaeternum: Nolidetedespe¬
rare: quia dixiego sum quisum & qui ẽ misit
meaduos q̃uia tu modo fluctuas & mutabi¬
litate rerum & uarietate mortalitatis hu¬
manae pertipere nom potes quod ẽ id ipsũ
Ego descendo quia tuuenire non potes.:
ego sumds̃ abraham & ds̃ isaac & ds̃ iacob:
insemine a brahamspera aliquid: ut con¬
firmari possis ad uidendum quiuenit ad te
insemine abrahae : Ergo hoc ẽ idipsum.
de quodictum est : Mutabis ea & mut abun¬
tur: tuautem idem ipsees. & annitui
non deficient : Ecce idipsum : cuius anni
non deficient: ꝥratres: Nonne anninr̃i
cotidie deficiunt: nec stant omnino

Expanded text:
dum habes forte contemplationem: noli defidum habes forte contemplationem: noli deficere, noli desperare. Qui est, voluit esse homo, ut tu es; et ideo secutus ait Moysi quasi expavescenti nomen. Quod nomen? Quod est, «Est. Et dixit,» inquit, «Dominus ad Moysen, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob: hoc mihi nomen est in aeternum» . Noli de te desperare, quia dixi, «Ego sum qui sum,» et, «Qui est, misit me ad vos:» quia tu modo fluctuas, et mutabilitate rerum et varietate mortalitatis humanae percipere non potes quod est idipsum. Ego descendo, quia tu venire non potes. «Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob.» In semine Abraham spera aliquid, ut confirmari possis ad videndum qui venit ad te in semine Abrahae. 6. Ergo hoc est idipsum de quo dictum est, «Mutabis» «ea, et mutabuntur; tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient» . Ecce «idipsum,» cujus «anni non deficient.» Fratres, nonne anni nostri quotidie deficiunt, nec stant omnino?
Abbreviated transcription (Latin):
carnem xp̃i. Inqua leuareris egrotus.
& auulneribus latronum semiuiuus
relictus & ad stabulum perducereris:
& ibi sanareris : Ergo curramus ad
domum dñi : & perueniamus ad ciuita¬
tem ubi stent pedes nr̃i : Ciuitatem
quae aedificatur ut cuntas: cuius pasti¬
cipatio eius inidipsum : Quid enim debes
egosum quisum: Quomodo ẽ. infor¬
madĩ ubn non rapina arbitratus ẽ. esse
aequalis dõ: ibi .ẽ. idipsum : Vt autem
tuefficiuaris particeps inidipsum. factus
ẽ ipseprior particeps tui : Et uerbum
caro factum .ẽ. ut caro particip& uer¬
bum : Quia uero quod uerbum caro
factum ẽ. & habitauit in nobis exsemine
rum benedicerentur omnes gentes.
& inde indemus ecclesiam toto orbe
diffusam. Loquit᷑ ad infirmos ds̃. fir¬
mitatem cordis quaesiuit cum dicer&.
egosumqui sum: Firmitatẽ cordis quaesi¬
uit. & aciem contemplationis erectam :
cumdxit qui ẽ misit meaduos: Sednon .II.¬

Expanded text:
carnem Christi, in quam levabaris aegrotus, carnem Christi, in quam levabaris aegrotus, et a vulneribus latronum semivivus relictus, ut ad stabulum perducereris , et ibi sanareris. Ergo curramus ad domum Domini, et perveniamus ad civitatem ubi stent pedes nostri; civitatem «quae aedificatur ut civitas, cujus participatio ejus in idipsum.» Quid enim debes «Ego sum qui sum,» quo modo est in forma Dei. Ubi non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo , ibi est idipsum. Ut autem efficiaris tu particeps in idipsum, factus est ipse prior particeps tui; et Verbum caro factum est, ut caro participet Verbum. Quia vero quod Verbum caro factum est et habitavit in nobis , ex semirum benedicerentur omnes gentes ; et inde videmus Ecclesiam toto orbe diffusam: loquitur ad infirmos Deus. Firmitatem cordis quaesivit, cum diceret, «Ego sum qui sum:» firmitatem cordis quaesivit, et aciem contemplationis erectam, cum dixit, «Qui est, misit me ad vos.» Sed non
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdam uicinitatibus uerborum &
significationum perducere infirmita¬
temmentis ad cogitandum idipsum:
Quid est id ipsum: Quod semper eodẽ
modo est: quod non modo aliud. &
modo aliud est: Quidergo ẽ idipsume
Nisi quodestc Quid est quod est: quod
aeternum est: Nam quod semper
aliter atq aliter est. Non est: quia
non man&: Non omninonon est: sed
non sum me est: Et quidest quod ẽ.
nisi ille qui quando mittebat morsen
dixit illi : egosum quisum: Quid est
hoc nisi ille cuicumdiceret famulus
eius eccemittisme. sidixerit populus
quiste misit quid dicamei: Nomen
suum noluit aliud dicere : quam ego
sum quisum : Et adiecit &ait: Dices
itaq israhel: qui ẽ. misitme aduos:
Ecceid ipsum.: egosum quisum. qui est
misit meaduos : Non potes capere : mul¬
tum ẽ intelligere : multum . ẽ. ad prehen¬
dere: Retine quod prote factus est :
quem non possis capere: Retine

Expanded text:
quibusdam vicinitatibus verborum et quibusdam vicinitatibus verborum et significationum perducere infirmitatem mentis ad cogitandum «idipsum.» Quid est «idipsum?» Quod semper eodem modo est; quod non modo aliud, et modo aliud est. Quid est ergo «idipsum,» nisi, quod est? Quid est quod est? Quod aeternum est. Nam quod semper aliter atque aliter est, non est, quia non manet: non omnino non est, sed non summe est. Et quid est quod est, nisi ille qui quando mittebat Moysen, dixit illi: «Ego sum qui sum?» Quid est hoc, nisi ille qui cum diceret famulus ejus, «Ecce mittis me: si dixerit mihi populus, Quis te misit? quid dicam ei?» nomen suum noluit aliud dicere, quam, «Ego sum qui sum;» et adjecit et ait, «Dices itaque filiis Israel, Qui est, misit me ad vos.» Ecce «idipsum, Ego sum qui sum, Qui est, misit me ad vos.» Non potes capere; multum est intelligere, multum est apprehendere. Retine quod pro te factus est, quem non posses capere. Retine
Abbreviated transcription (Latin):
in eam intrant uiui tam quam lapides
sunt: Nonenim uere lapides sunt :
sicut alii lapides nom lapides:. sicut
illa ut ciuitas nonciuitas: quia dixit
aedificatur: Non ne qui ppe aedificii.
structuram conpagemq corpo¬
rum atq parietum uoluit intellegi :
Nam ciuitas proprie in omnibus ha¬
bitantibus intellegitur : Sed manifesta¬
uit nobis ciuitatem se urbem dixisse.
quia dixit aedificatur : Et quia aedi¬
ficium spiritale similitudinem quandã
dinem corporalem.:. Ideo aedifica¬
tur ut ciuitas : Seddicat quod sequitur
auferat omnem dubitationem : quia
non carnaliter debemus accipere. hie¬
rusalem quaeaedificatur ut ciuitas :
GUIUS PARTIPALIOCIUS
amergo fratres quisquis erigit aciem
mentis quisquis deponit caliginem car¬
nis. quis quis mundat oculum cordis:
Idipsum quomodo dicam: nisi id ipsũ
Fratres si potestis intelligite idipsum:
Nam & ego quicquid aliud dixero: non
dico idipsum: Contem pnemurtamen

Expanded text:
in eam intrant, «tanquam vivi lapides» in eam intrant, «tanquam vivi lapides» sunt; non enim vere lapides sunt? Sicut illi ut lapides, non lapides; sic illa «ut civitas,» non civitas; quia dixit, «aedificatur.» Nomine quippe aedificii, structuram compagemque corporum atque parietum voluit intelligi. Nam civitas proprie in hominibus habitantibus intelligitur. Sed manifestavit nobis civitatem se urbem dixisse, quia dixit, «aedificatur.» Et quia aedificium spirituale similitudinem quamdam  corporalis, ideo «aedificatur ut civitas.» 5. Sed dicat quod sequitur, et auferat omnem dubitationem, quia non carnaliter debemus accipere, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas. Cujus participatio ejus Jam ergo, fratres, quisquis erigit eciem mentis, quisquis deponit caliginem carnis, quisquis mundat oculum cordis,  est «idipsum?» Quomodo dicam, nisi «idipsum?» Fratres, si potestis, intelligite «idipsum.» Nam et ego quidquid aliud dixero, non dico «idipsum.» Conemur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
inbabiloniam populi captiuat. & dicta
est ista inscripturis trans migratio iN
babiloniam : Et proph&auit hieremias
post septuaginta annos captiuitatis aedi¬
ficari posseillam ciuitatem. quaedestruc¬
ta erat adebellantibus: Foste ait ali¬
quis. hocuidebat dauid inspũruituram
ciui tatem hierusalem a debellantibus:
& terum posse post septuaginta annos
aedificari: Et ideo dixit hieru salem
quae aedificatur ut ciuitas: Noliergo. Il¬
putare illam ciuitatem eẽ dictam:
quae constat ex scis tamquam ex lapidi¬
bus uiuis : Quid sequitur. ut collat
totam dubitationem. at enim: Stan¬
tes erant pedes nrrinatriis hierusalem :
Sed quam dico hierus alem : Nonistam
inquit quam uidetis stare corporeis pa¬
rietibus erectam. NON Sed hierus alem
quae aedificatur ut ciuitas : Quare non
parietum. quae erat inhierusalem. uisi¬
bilis ciuitas erat. sicut proprie dicitur
ab omnibus ciuitas : Illa autem aedifi¬
catur tamquam ciuitas: quia & illiqui

Expanded text:
in Babyloniam populi captivati, et dicta in Babyloniam populi captivati, et dicta est ista in Scripturis, transmigratio in Babyloniam. Et prophetavit Jeremias, post septuaginta annos captivitatis aedificari posse illam civitatem quae destructa erat a debellantibus . Forte ait aliquis: Hoc videbat David in spiritu, ruituram civitatem Jerusalem a debellantibus, et iterum posse post septuaginta annos aedificari; et ideo dixit, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» noli ergo putare illam civitatem esse dictam quae constat ex sanctis, tanquam ex lapidibus vivis. Quid sequitur, ut tollat totam dubitationem? Ait enim, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Sed quam dico Jerusalem? Numquid istam, inquit, quam videtis stare corporeis parietibus erectam? Non; sed «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Quare non parietum, quae erat in Jerusalem, visibilis civitas erat, sicut proprie dicitur ab omnibus civitas: illa autem aedificatur tanquam civitas, quia et illi qui
Abbreviated transcription (Latin):
quando ponitur in terra. dẽsuper
aedificantur parĩctes: & pondus pa¬
rietum ad ima tendit: quia inimo po¬
situm est fundamentum : Si autem
fundamentum nr̃m incaelo est: ad
caelum aedificemur Corpora aedi¬
ficauerunt istam in structuram quã
uidetis amplam surrexissȩ huius ba¬
silicae: & quia corpora aedificaue¬
runt. fundamentum in imoposuerunT:
quia uero spiritaliter aedificamur :
fundamentum nr̃m insummopositũ
est: Illuc ergo curramus ubi aedifice¬
mur : quia deipsa hierusalem dictum. ẽ.:
Stantes erant pedes nr̃i in atriis hieru¬
salem : Sed quam hierusaleme Hieru¬
salem quae aedificatur ut ciuitas : Pa¬
rum dixit ut ostender& hierusalem quia
dixit ut ciuitas aedificatur:: Ad huc po¬
test illa corporalis intellegi: Quidsi enim
ex siftat aliquis & dicat. iam quidem &
cum ista dicerentur temporibus dauid
& ista canerentur. erat ciuitas illa per¬
fecta: sed uidebat in spũ ruituram. &
iterum aedificandam : Expugnata est
enim illaciuitas. & factus ẽ transitus

Expanded text:
quando ponitur in terra, desuper aedificantur parietes, et pondus parietum ad ima tendit, quia in imo positum est fundamentum. Si autem fundamentum nostrum in coelo est, ad coelum aedificemur. Corpora aedificaverunt istam structuram, quam videtis amplam surrexisse, hujus basilicae; et quia corpora aedificaverunt, fundamentum in imo posuerunt: quia vero spiritualiter aedificamur, fundamentum nostrum in summo positum est. Illuc ergo curramus, ubi aedificemur; quia de ipsa Jerusalem dictum est, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Sed cujus Jerusalem? «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Parum dixit, ut ostenderet Jerusalem, quia dixit, «ut civitas aedificatur;» adhuc potest illa corporalis intelligi. Quid si enim existat aliquis et dicat: Jam quidem et cum ista dicerentur temporibus David, et ista cancrentur, erat civitas illa perfecta; sed videbat in spiritu ruituram, et iterum aedificandam. Expugnata est enim illa civitas, et factus est transitus
Abbreviated transcription (Latin):
ergo modo ciuitas aedificatur Pnce¬
ciduntur demontibus lapides per
manus puredicantium ueritatem:.
conquadrantur ut intrent instruetu¬
ram sempiternam: Ad huc multi
lapides inmanibus artificis sunt:
non cadunt demanibus astificis: ut
possint perfecti coaedificari instruc¬
turam templi : Est ergo istahierus ałe
quae aedificatur ut ciuitas. fundamen¬
tum ipsius xp̃sest dicit apostolus pau¬
lus : Fundamentum aliud nemopo¬

Expanded text:
ergo modo civitas aedificatur; praeergo modo civitas aedificatur; praeciduntur de montibus lapides per manus praedicantium veritatem, conquadrantur ut intrent in structuram sempiternam. Adhuc multi lapides in manibus artificis sunt; non cadant de manibus artificis, ut possint perfecti coaedificari in structuram templi. Est ergo ista «Jerusalem quae aedificatur ut civitas:» fundamentum ipsius Christus est. Dicit apostolus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
interficiebant proph&as. & lapidabant.
missos ad se: absit. utdeifta hierus alem
sicͤogitet. qui sic amat. quisic ard&. qui
sic uult peruenire ad illam hierus alem
matrem nram: dequadicit apostolus
Noli mihi credere: Audiquid sequatur.
Et quam hierusalem design& mentibus
nr̃is : Cum enim dixiss& stantes erant
pedes nr̃i in atrus hierusalem. quasi
diceretur illn Dequa hierusalem dicis
Dequa hierusalem lõqueris. subiecit
statim. HICRUSALEM QUAG AE¬
DIFICATUR UT CIUITAS :
Rs quando dicebat ista dauid per¬
fecta erat illa ciuitas. Non aedificaba¬
tur : Nescio quam ergo ciuitatem dicit.
quae modo aedificatur. adquam cur¬
runt infide lapides uiui: De quibus dicit
petrus Et uos tamquam lapides uiui.
coaedi ficamini indomum spiritalem:
id est templum scm̃dĩ : Quid .ẽ. lapides
uiui co aedificamini. uiuis sic redis:
Si autem credis. efficeris templum dĩ.
quia dicit apostolus paulus: templum
enimdĩ scmest : quod estis uos: Ipsa

Expanded text:
interficiebant Prophetas, et lapidabant missos ad se? Absit ut de ista Jerusalem sic cogitet qui sic amat, qui sic ardet, qui sic vult pervenire ad illam Jerusalem matrem nostram , de qua dicit Apostolus,noli mihi credere; audi quid sequatur, et quam Jerusalem designet mentibus nostris. Cum enim dixisset, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem;» quasi diceretur illi, De qua Jerusalem dicis? de qua Jerusalem loqueris? subjecit statim, «Jerusalem quae aedificatur ut civitas.» Fratres, quando dicebat ista David, perfecta erat illa civitas, non aedificabatur. Nescio quam ergo civitatem dicit, quae modo aedificatur, ad quam currunt in fide lapides vivi, de quibus dicit Petrus: «Et vos tanquam lapides vivi coaedificamini in domum spiritualem» , id est, templum sanctum Dei. Quid est, «lapides vivi coaedificamini?» Vivis, si credis: si autem credis, efficeris templum Dei; quia dicit apostolus Paulus, «Templum Dei sanctum est, quod estis vos.» Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
sic rapit amorscs: qualis amor deb&. ee
qui concordes rapit in caelum: & dicentes
sibi. indomum dñi ibimus : Ergo curtamus:
Cunoomus: qui aindomum dñiibimus:
Cuntrmus & non fatigemur : quia illuc per¬
ueniemus. ubi non lassabimus: Curramus
indomum dñi: iocundetur anima nostra
in hisquiea nobis dicunt: Quienim ea
nobis dicunt priores uiderunt ipsam
patriam. delongin quo clamantes ad
posteriores. Indomum dñi ibimus :
Ambulate. currite : Currite. ambulate.
sequiminiindomum dñiibimus : Et
quiddicit & unus quisq nr̃msiocun¬
datus sum in his quaȩ dixerunt mihi :
idomum dñi ibimus: Iocundati su
mus in proph& sdocundati sumus

Expanded text:
sic rapit amor sanctus; qualis amor debet esse sic rapit amor sanctus; qualis amor debet esse qui concordes rapit in coelum, et dicentes sibi, «In domum Domini ibimus?» Ergo curramus, curramus, quia in domum Domini ibimus. Curramus, et non fatigemur; quia illuc perveniemus, ubi non lassabimur. Curramus in domum Domini, jucundetur anima nostra in his qui ea nobis dicunt. Qui enim ea nobis dicunt, priores viderunt ipsam patriam, de longinquo clamantes ad posteriores, «In domum Domini ibimus:» ambulate, currite. sequimini; «In domum Domini ibimus.» Et quid dicit unusquisque nostrum? «Jucundatus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimus.» Jucundatus sum in
Abbreviated transcription (Latin):
& stellis : absit: Sed est incaelo aeterna
hierusalem : ubi sunt ciues nri angeli:
Ab ipsis ciuibus nris peregrinamur in
terra: In peregrinatione suspiramus :
inciuitate gaudebimus: Inuenimus
autem & socios in ista peregrinatione
qui iam uiderunt ipsam ciuitatem: & mn¬
uitant nos ut curramus adillam: ad
hoc gaud& iste qui & dicit: IOCLIN¬
DALUSSUM INHIS QUAG
DICTASUNT MIHI INDO¬
MUM DÑI IUIMUS.
Ns ueniat inmentem caritati uroce.
siqua foste festiuitas martrrum &
locus aliquis sc̃s nominatus. quo testio
die turbae confluunt. ad celebrandam
sollemnitatem: Illae turbae quo modo
se ex suscitant: quo mod oschortantur
& dicunt. eamus. eamus: & quaerunt.
quo eamus: & dicitur: Ad illum locum:
ad sc̃mlocum: Inuicem sibi locuntur. &
tam quam incensi singillatim faciunt
unam flammam: Et ipsa una flamma
facta ex conlocutione sese accendentium
rapit illos ad locum scm. & cogitatio scã scĩ¬
ficat eos: Siergo ad locum temporalem

Expanded text:
et stellis? Absit. Sed est in coelo aeterna et stellis? Absit. Sed est in coelo aeterna Jerusalem, ubi sunt cives nostri Angeli: ab ipsis civibus nostris peregrinamur in terra. In peregrinatione suspiramus; in civitate gaudebimus. Invenimus autem et socios in ista peregrinatione, qui jam viderunt ipsam civitatem, et invitant nos ut curramus ad illam. Ad hos gaudet iste qui et dicit, «Jucundatus sum in his qui dixerunt mihi, In domum Domini ibimus.t in mentem Charitati vestrae, si qua forte festivitas martyrum et locus aliquis sanctus nominatur, quo certo die turbae confluant ad celebrandam solemnitatem; illae turbae quomodo se exsuscitant, quomodo se hortantur et dicunt: Eamus, eamus. Et quaerunt, Quo eamus? Et dicitur, Ad illum locum, ad sanctum locum. Invicem sibi loquuntur, et tanquam incensi singillatim faciunt unam flammam: et ipsa una flamma facta ex collocutione sese accendentium rapit illos ad locum sanctum, et cogitatio sancta sanctificat eos. Si ergo ad locum temporalem
Abbreviated transcription (Latin):
quo : Nisi addm̃: Ascendens uolandõ
qui a scendit amando: Quod antequã
poss&. gemit in terra siam in est ei
uolandi desiderium : Et dicit:
Quis dabit mihi pennas sicut columbae :¬
& uolabo & requiescam: quo autem
uolauit emediis scandalis ubi geme¬
bat &iam iste. cuius haeç uox est
quam commemoraui: Demediis. Ił.¬
ergo scandalis a conmixtione malo¬
rum hominum. A palea quibus
gracna conmixta sunt uolare uult.
ubi non patiatur coniunctionem &
societatem iniqui alicuius: sed uiuat
in scã societate angelorum ciuium.
mus istequem hodie suscepimus
tractandum scĩtati urce ipsam hieru¬
salem desiderat. idest istequi ascendit¬
in hoc psalmo : Est enim canticum gradu¬
um quod saeped iximus caritatiurtẽ quia
non sunt gradus isti descendentium sed
ascendentium: Ascendere ergo uult
ifte: Et quouult ascendere. Nisi ad cae¬
lum e quid .ẽ. incaelo : utrum i deo
uult ascendere : ut sit cumsole & luna

Expanded text:
Quo, nisi ad Deum ascendens volando, Quo, nisi ad Deum ascendens volando, quia ascendit amando? Quod antequam possit, gemit in terra, si jam inest ei volandi desiderium; et dicit: «Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam» ? Quo autem volabit, nisi de mediis scandalis, ubi gemebat etiam iste cujus haec vox est quam commemoravi? De mediis ergo scandalis, a commixtione malorum hominum, a paleis quibus grana commixta sunt, volare vult, ubi non patiatur conjunctionem et societatem iniqui alicujus, sed vivat in sancta societate Angelorum civium imus iste, quem hodie suscepimus tractandum Sanctitati vestrae, ipsam Jerusalem desiderat, id est, iste qui ascenditin hoc psalmo: est enim, «Canticum graduum;» quod saepe diximus Charitati vestrae, quia non sunt gradus isti descendentium, sed ascendentium . Ascendere ergo vult iste. Et quo vult ascendere, nisi in coelum? Quid est, in coelum? Utrum ideo vult ascendere, ut sit cum sole et luna
Abbreviated transcription (Latin):
& in ebriamini & sitiemini: quem ad¬
modum & dñs pluuia sua temporali¬
tenem dignatus. ẽ inrigare : ut cumm¬
iore gaudionos non sine& ire ad locum
mastrrum sicut externodie promise¬
ramus: Illi enim mustrres: sinelabore
hic sunt nobiscum: EXPLICIT
Ianimam. & & terrena concupiscenda
& peritura sectanda perituram uocat.
& in ima pracecipitat atq: inprofunda
dimergit : sic amor sc̃s ad superna leuat
& ad aeterna inflammat : &ad ea quae
non transeunt Neq: moriuntur excitat
animam: & deprofundo infernileuat
in anima amantis: Necesse . ẽ. ducat :
Seduis nosse qualis amorsit: uide quo
ducat: Non ergo monemus ut nil
a metis. sed monemus Ne mundum
ametis: ut eum qui fecit mundum libe¬
reametis: Obligata. anima. enim
Amore terreno. quasi uiscum habet᷑¬
inpennis. uolare non potest: Mun¬
data uero ab affectibus sordidissimis
saeculi : tam quam extensis pennis &
duabus alis resolutis ab omni inpedi¬
mento. id est duab: praeceptis dilecti¬
onis dĩ. & dilectionis proximi uolat:

Expanded text:
 inebriemini et satiemini, quemadmodum et Dominus pluvia sua temporali dignatus est terram irrigare, ut cum majore gaudio nos sineret ire ad locum martyrum, sicut hesterno die promiseramus. Illi enim martyres sine labore hic sunt nobiscum. IN PSALMUanimam, et ad terrena concupiscenda et peritura sectanda perituram vocat, et in ima praecipitat, atque in profunda demergit: sic amor sanctus ad superna levat, et ad aeterna inflammat, et ad ea quae non transeunt neque moriuntur, excitat animam, et de profundo inferni levat in anima amantis; necesse est ducat. Sed vis nosse qualis amor sit? Vide quo ducat. Non ergo monemus ut nihil ametis; sed monemus ne mundum ametis, ut eum qui fecit mundum, libere ametis. Obligata enim anima amore terreno, quasi viscum habetnnis; volare non potest. Mundata vero ab affectibus sordidissimis saeculi, tanquam extensis pennis et duabus alis resolutis ab omni impedimento, id est, duobus praeceptis dilectionis Dei et dilectionis proximi volat.
Abbreviated transcription (Latin):
Cogita qualis ibi futurus sis : & quam¬
uis adhuc inuia sis. hoc tibi pone ante
oculos quasi ibi stes: quasiiam inter
angelos indeficiens gaudeas. & fiat
in te quod dictum. ẽ: Beati qui habitant
indomotua: in scła scłorum laud abuntte :
Stantes erant pedes nr̃i in atriis hierusa¬
lem: Cuius hierusalem e sol& enim dici
& istahierusalem: Sed istahierus alem.
umbra . ẽ illius : Et quid magnum. ẽ.
uersa ẽ: hoc ergo promagno sp̃ssc̃s. ex
inflammato corde amantis huius elo¬
quitur: quia dicit : Stantes erant pedes
nr̃i inatriis hierusalems Nonneilla. ẽ:
hierusalem cuidixit dñs. hierusalem hie¬
rusalem. quae interficis proph&as: & la¬
pidas missos adte: quid magnũ. Ergo
iste concupiscebat stare inter illos qui

Expanded text:
Cogita qualis ibi futurus sis; et quamCogita qualis ibi futurus sis; et quamvis adhuc in via sis, hoc tibi pone ante oculos, quasi ibi stes, quasi jam inter Angelos indeficiens gaudeas, et fiat in te quod dictum est, «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te» . «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.» Cujus Jerusalem? Solet enim dici et ista Jerusalem; sed ista Jerusalem umbra est illius. Et quid magnum est versa est? Hoc ergo pro magno Spiritus sanctus ex inflammato corde amantis hujus eloquitur, quia dicit, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem?» nonne illa est Jerusalem, cui dixit Dominus, «Jerusalem, Jerusalem, quae interficis Prophetas, et lapidas missos ad te» ? Quid magnum ergo iste concupiscebat, stare inter illos qui
Abbreviated transcription (Latin):
SIANTES ERANI PEDESNIŨ:
IN ATRIIS HICRUS AL EM:
ccehabes indomumdñi. siquaeraebas
Equid sit domumdm̃. In illa domod ñi
laudatur. qui condidit domum: Ipse
deliciae omnium habitantium indomo:
Ipse solaspeshic. & resibi: Ergo qui
currunt: quid debent cogitare :: quasi
ibiiam sint : & ibistent: Magnumenĩ
est ibi stare inter angelos. & non defice¬
re: qui enim in delapsus. ẽ: Inueritate
non ftecit: Quicumq: non sunt lapsi :
inueritate stant : Et ille ftat qui dõ
fruitur: qui autem se frui uoluerit.
cadit: Quis autem sefrui uult : qui su¬
perbus ẽ: Ideo ille qui semper stare
uolebat in atriis hierusalem: IN lumine
tuo inquit uidebimus lumen. non in
luminemeo: Et a pud te inquit fons
uitae. Non apud me : & quidadiecit:
Nonueniat mihi pes superbiae: & ma¬
nus peccatorum non moueatme: Ibi
tuerunt stare : Siergo illi nonpotue. Il.¬
runt stare: quia superbi fuerunt :
humiliter ascende. ut dicas: Stantes
erant pedes nr̃ũinatriis hiȩrusalem :

Expanded text:
Stantes erant pedes nostri in atriis» «Jerusalem.» Ecce habes domum Domini, si quaerebas quid sit domus Domini. In illa domo Domini laudatur qui condidit domum: ipse deliciae omnium habitantium in domo; ipse sola spes hic, et res ibi. Ergo qui currunt, quid debent cogitare? Quasi ibi jam sint, et ibi stent. Magnum enim est ibi stare inter Angelos, et non deficere. Qui enim inde lapsus est, in veritate non stetit . Quicumque non sunt lapsi, in veritate stant: et ille stat, qui Deo fruitur; qui autem se frui voluerit, cadit. Quis autem se frui vult? Qui superbus est. Ideo ille qui semper stare volebat in atriis Jerusalem, «In lumine tuo,» inquit, «videbimuss lumen;» non, in lumine meo: et, «Apud te,» inquit, «fon vitae;» non, apud me. Et quid adjecit? non ueniat mihi pes superbiae et manus peccatorum non moueat me. ideo tuerunt stare» . Si ergo illi non potuerunt stare, quia superbi fuerunt; humiliter ascende, ut dicas, «Stantes erant pedes nostri in atriis Jerusalem.»
Abbreviated transcription (Latin):
mus est in temptationes: agitatur
intermolestias. Int̃casnalescor¬
ruptiones: Int̃ suggestiones cupi¬
ditatis. Interuersutias & laqueos
inimici: Quidualet ergo qui hab&
potestatem Credidit in xp̃m.
Vt sit interfiliosdĩ: Vae homi
ni. nisi & ipsius fidem dñs prote¬
gat: Idest ut nonte permit¬
tat temptari sũprar quam potes
ferre. sicut dicit a postolus : Pidelis
ds̃ quinonuos permittet temptari
suprequem potestis ferre : Ille
ergo qui non sinit temptari supro
quam possumus ferre : Quamuis

Expanded text:
mus est, inter tentationes agitatur, mus est, inter tentationes agitatur, inter molestias, inter carnales corruptiones, inter suggestiones cupiditatis, inter versutias et laqueos inimici. Quid valet ergo, quia habet potestatem, et credidit in Christum, ut sit inter filios Dei? Vae homini illi, nisi et ipsius fidem Dominus protegat: id est, ut non te permittat tentari supra quam potes ferre; sicut dicit Apostolus, «Fidelis Deus, qui non vos permittet tentari supra quam potestis ferre» . Ille ergo qui non sinit tentari supra quam possumus ferre, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
beris: Ergo simanus potestas.
quidest manus dextenre e Nihil
arbitror intellegi congruentius:
nisiut intellegamus manum dexte¬
nre. potestatem quam tibi dedit ds̃
enimimpiiomnes. Ad sinistram:
Erunt autem filiihoni addextera
quibus dicetur. Nenite bene¬
dicti patris inei percipite regnum.
quod uobis panatum . ẽ. ab origine
mundi: Vt autemsis ad extris.
id .ẽ ut possis dĩfilius fieripotesta¬
tem accepisti : Quam potestatẽ e
Dequadicit iohannes: Dedit eis
potestatem filios dĩ fieri: Vnde
accepistibancpotestatem : Cre¬
dentibus inquit in nomineeius:
Siergo credis. ipsa tibi potestas data
est : ut sis interfilio sdĩ. eẽ . autẽ in¬
terfiliosdĩ : hoc .ẽ. addextenem
pestinere : Ergo fidestua. manis
dextenre tuae : Id est potestasquȩ
tibidata . ẽ.. Vt sis interfilios dĩ.
manus ẽ. dextera e tuae : Siquid
ualet ipsa potestas quã accepit ho¬
mo nisi dñs protegat : Ecce cre¬
didit : lam ambulat infide : In fir¬

Expanded text:
beris» . Ergo si manus potestas, beris» . Ergo si manus potestas, quid est manus dexterae? Nihil arbitror intelligi congruentius, nisi ut intelligamus manum dexterae, potestatem quam tibi dedit Deusenim impii omnes ad sinistram; erunt autem omnes filii boni ad dexteram, quibus dicetur: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Ut autem sis ad dexteram, id est, ut possis Dei filius fieri, potestatem accepisti. Quam potestatem? De qua dicit Joannes, «Dedit eis potestatem filios Dei fieri.» Unde accepisti hanc potestatem? «Credentibus,» inquit, «in nomine ejus» i potestas data est, ut sis inter filios Dei. Esse autem inter filios Dei, hoc est ad dexteram pertinere. Ergo fides tua, manus dexterae tuae; id est, potestas quae tibi data est, ut sis inter filios Dei, manus est dexterae tuae. Sed quid valet ipsa potestas quam accepit homo, nisi Dominus protegat? Ecce credidit, jam ambulat in fide: infir
Abbreviated transcription (Latin):
porrlis ut adtendas etiam istam.
Quando facisopus bonum ut hictibi
aliquid r&ribuatur : miscet sesinis¬
tiro peribus dextenxe : Hoc uetat
ds̃ : Veniamus nunc ad illud quod
Ait psalmus : Dris tegumentũ tuũ
supermanum dexterȩtuae : Manũ
potestatem dicit : Vnde probamus:
quia &manusdi. potestas dĩ dicta ẽ
Namdiabolus qui temptat iob. hoc
aitdõ Mit temanum tuam &
euidentius audifracter ne foste
carnali sensu adhuc cogites quia
membris distinctus ẽ. ds̃ Audieui¬
denter quomododicatur manus
potestas : Ait quodamloco scriptura
Mors & uita in manibus linguae:
Nouimus linguas frust᷑ quaeda
carnisinore mouentur & percutien¬
dopalatum &dentes. distingunt
sonos quibus loquimur : Osten I.¬
dantur mihimanus linguae : Lin¬
guaergoñ hab & manus sedhab& ma¬
nus : Quae sunt manus linguȩo potes¬
tas linguae : Quid est mors & uita
inmanib: linguae : exore tuo iustifi¬
caberis: & exore tuo condemna¬

Expanded text:
poralis, ut attendas etiam istam poralis, ut attendas etiam istam quando facis opus bonum, ut hic tibi aliquid retribuatur, miscet se sinistra operibus dexterae: hoc vetat Deus. 11. Veniamus nunc ad illud quod ait Psalmus: «Dominus tegumentum tuum super manum dexterae tuae.» Manum potestatem dicit. Unde probamus? Quia et manus Dei, potestas Dei dicta est. Nam diabolus, qui tentavit Job, hoc ait Deo: «Mitte manum tuam, et Evidentius audi, frater, ne forte carnali sensu adhuc cogites quia membris distinctus est Deus; audi evidenter quomodo dicatur manus potestas. Ait quodam loco Scriptura: «Mors et vita in manibus linguae» . Novimus linguas frustra quaedam carnis; in ore moventur, et percutiendo palatum et dentes, distinguunt sonos quibus loquimur: ostendantur mihi manus linguae. Lingua ergo non habet manus, et habet manus. Quae sunt manus linguae? Potestas linguae. Quid est, «Mors et vita in manibus linguae? Ex ore tuo justificaberis, et ex ore tuo condemna
Abbreviated transcription (Latin):
ea qua ea eterne habes: Auditepulũ
a postolũ hoc facientẽ: Homines
persequebantur in eo qđ christianis
enrt. percutitur illadextrax. illesinis¬
trarmopponebat : Ciuȩ sromanus sũ
ait : Dextram contemnebant illi.
& desinistrxterrebat ille: Quia illi
dextirmeius timere non poteran:
Non dumenim xp̃o credidenent:
Quidergosidextemr plectitur :
sinistra subcapite est : Quid est
Nesciat sinistratua quid faciat dex¬
tenrtua : idest quando facis bonũ
opus propter uitamaeternã fas :
Namsiopus bonum interx prop¬
terea feceris ut terrenaȩ tibi ab un¬
dent. scit sinistratua quidfaciat.
dextenrtua: Miscuistidextram.
sinistrae : Noli facere. Nisi propt̃
uitamaeternam udeo fac. & secu¬
rus facies: hoc enim temptauit ds̃¬
eum ssi proptersolasres humanas
& solamuitam istam facis quod fa¬
cis sinistra sola opentur. Siautẽ
propter uitã ac ternam̃ opereris :
dexti sola o penrtur : Si autẽ habes
intentionem aduitam aeternam :
sed subreͥpittibi cupidita s uitae tem¬

Expanded text:
ea quae aeterna habes. Audite Paulum apostolum hoc facientem. Homines persequebantur in eo quod christianus erat; percutitur illi dextera, ille sinistram opponebat: «Civis Romanus sum,» ait . Dexteram contemnebant illi, et de sinistra terrebat ille: quia illi dexteram ejus timere non poterant; nondum enim Christo crediderant. Quid ergo, si dextera amplectitur, sinistra sub capite est; quid est, «Nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua?» Id est, quando facis bonum opus, propter vitam aeternam fac. Nam si opus bonum in terra propterea feceris, ut terrena tibi abundent; scit sinistra tua quid faciat dextera tua, miscuisti dexteram sinistrae. Noli facere nisi propter vitam aeternam. Ideo fac, et securus facies: hoc enim mandavit Deus. Si propter solas res humanas et solam vitam istam facis quod facis, sinistra sola operatur; si autem propter vitam aeternam operaris, dextera sola operatur: si autem habes intentionem ad vitam aeternam, sed subrepit tibi cupiditas vitae tem
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ecedas ꝑsuasorimalo. teecedas pro¬
mittenti falsa: Necedas minanti tempo.
Rexitum tuum ex hoc &usq insaeculũ:
Namintro itum tuũ ad tempus adtende: I¬
custodiat dñs introitum tuum & exitũ
custodiat : Quid est introitum:
quid ẽ. exitum c quando temptamur
intricmus : Quando uincimus tempta¬
tionem eximus: Audi introitum: audi
exitum: uasa figuli probat fornax ait
scriptura : & homines iustos temptatio
tribulationis : Si sic sunt homines iusq
quomodo uasa figuli: Necesse ẽ ut uasa
figuli intrent : Et non quando intrant
iam securus ẽ figulus: sed cum exierint :
Dns autem securus . ẽ. quia nouit qui
sunt eius & nouit qui infornace non
crepent: Illi noncrepant: qui non ha¬
bent uentum superbiae : Humilitas
ergo custodit i n omni temptatione :
quia a conualleplorationis ascendimus
cantantes canticum nouum:

Expanded text:
Dominus, ne cedas persuasori malo, ne cedas proDominus, ne cedas persuasori malo, ne cedas promittenti falsa, ne cedas minanti temporaet exitum tuum, ex hoc nunc et usque in saeculum.» Nam introitum tuum ad tempus attende. «Custodiat Dominus introitum tuum et exitum custodiat. Quid est, «introitum?» quid est, «exitum?» Quando tentamur, intramus: quando vincimus tentationem, eximus. Audi, «introitum;» audi, «exitum. Vasa figuli probat fornax,» ait Scriptura, «et homines justos tentatio tribulationis» . Si sic sunt homines justi, quomodo vasa figuli; necesse est ut vasa figuli fornacem intrent. Et non quando intrant, jam securus est figulus, sed cum exierint. Dominus autem securus est, quia novit qui sunt ejus , et novit qui in fornace non crepent. Illi non crepant, qui non habent ventum superbiae. Humilitas ergo custodit in omni tentatione: quia a convalle plorationis ascendimus cantantes Canticum graduum;
Abbreviated transcription (Latin):
foste languidior & consuetudine corpo¬
reh infirmior : Sedquid ad tanta muni¬
menta : quid ad illum sponsum mitten¬
tem sinistrã subcaput. &dexterasua con¬
plectentem: quando sic munitam percu¬
ter& inimicus : & tamen percussit : sed incor¬
pus : quid autem dicit psalmus.: custodiat¬
dñs animamtuam : Anima noncessit.
corpus percussum .ẽ. Et corpus ad tempus
percus sum est: Nam in fine resurrectu¬
rum est : Quia & ipse quidignatus ẽ esse
caput ecclesiae. procebuit corpussuum
ad tempus percutiendum : Sed carnem su¬
am ille triduo resuscitauit : carnem nram
infine resuscitaturus ẽ : Ideo suscitatum ẽ
caput quo adtender& corpus & non defice¬
r& Custodiat animamtuam dñs : Ipsa
noncedat ipsa non frangatur scandalis
in ꝑsecutionibus intribulationib:. Ipsa
non cadat deficiendo. sicut dñ s̃dicit:
Volite timere eos qui corpus occidunt:¬
Sed eum timete qui habet potestatem cor¬
pus & animam occidere ingehenna ig
nis: Hancigitur animamtuam custodiat

Expanded text:
forte languidior, et consuetudine corporali infirmior; sed quid ad tanta munimenta? quid ad illum sponsum mittentem sinistram sub caput, et dextera sua complectentem? Quando sic munitam percuteret inimicus? Et tamen percussit, sed in corpus. Quid autem dicit Psalmus? «Custodiat animam tuam Dominus.» Anima non cessit, corpus percussum est. Et corpus ad tempus percussum est: nam in fine resurrecturum est. Quia et ipse qui dignatus est esse caput Ecclesiae, praebuit corpus suum ad tempus percutiendum: sed carnem suam ille triduo resuscitavit; carnem nostram in fine resuscitaturus est. Ideo suscitatum est caput, quod attenderet corpus, ut non deficeret. «Custodiat animam tuam Dominus.» Ipsa non cedat, ipsa non frangatur scandalis; in persecutionibus, in tribulationibus, ipsa non cedat deficiendo: sicut Dominus dicit, Nolite timere eos qui possused eum timete qui potest corpus et animam occidere in gehnis» . Hanc ergo animam tuam custodiat
Abbreviated transcription (Latin):
re. Nondebemus superbi cadere : Dica¬
mus do non moueatur pes noster : Non¬
.II. dormiat qui custodit nos: In nostra
poteftate ẽ. si eum nobis faciamus custo¬
dem : qui nondormit neq: dormitat.
qui cus todit is tahel: Quemis rahel ui¬
dentemdm̃: Ita erit auxliumtuum ad nõ.
ita erit tegumentum supermanum dexte¬
roce tuac. Ita cus coditur introitus &exitus
tuus ex hoc &usq insaetulum: Nam side
te prtesumpseris. motus est pes tuus:
Si motus est pes: lamputaste in aliquo
gradu eẽ: Indecadis si superbus es. quia
humilis inconualle plorationis dicit:
Nedes ad mouendum pedem meum:
Et sibreuis psalmus ẽ. longi tamen trac¬
tatio. & longus sermo Putate frs quia
pernatalem beate chrispine inuitaui uos:
& immoderatior fui in conuiuio produ¬
cendo: Nonne poss& hoc uobis fieri
siquis uos militaris in uita r&: & ad
mensam sine mensura bibere cogereo :
liceat nobis hoc facere in sermone diuino:¬

Expanded text:
re, non debemus superbi cadere: dicare, non debemus superbi cadere: dicamus Deo, Non moveatur pes noster. Non dormiet, qui custodit nos. In nostra potestate est, Deo donante, si eum nobis faciamus custodem qui non dormit neque dormitat, qui custodit Israel. Quem Israel? Videntem Deum. Ita erit auxilium tuum a Domino, ita erit tegumentum tuum super manum dexterae tuae; ita custoditur introitus tuus et exitus tuus ex hoc nunc et usque in saeculum. Nam si de te praesumpseris, motus est pes tuus; si motus est pes tuus, jam putas te in aliquo gradu esse: inde cadis, si superbus es; quia humilis in convalle plorationis dicit, «Ne des ad movendum pedem meum.» 15. Etsi brevis Psalmus est, longa tamen tractatio, et longus sermo. Putate, fratres, quia per natalem beatae Crispinae invitavi vos, et immoderatior fui in convivio producendo. Nonne posset hoc vobis fieri, si quis vos militaris invitaret, et ad mensam sine mensura bibere cogeret? Liceat nobis hoc facere in divino
Abbreviated transcription (Latin):
Et cus todit dñs introitum. ut salui intre¬
mus: sanafide sumus quando accidit
temptatio: Et custodit exitum ex hoc
ab omni temptatione lam in ae ternum
Nulla nos temptatio terrebit: Nulla
concupiscentia saltim sollicitauit:
Audi apostolum id ipsum commemo¬
rantem : quod paulo ante commemoraui:
Fidelis ds̃ qui non permitat uos temp¬
tari. supra quam potestis ferre : Ecco
introitus tuus custoditur: quando non
tibi sinit ds̃ accidere temptationem quã
non potes ferre . Introitum tuum cus¬
todit: Videte sicustodit exitum:
Sed faciet in quit cum temptatione
&iam exitum: ut possitis suftinere: Nũ¬
quid non possumus nos frs interpreta¬
ri aliter : quam ipsa uerba apostoli
docuerunt : Custodite ergo uos.
sed non auobis. Quia dñftegumentum
uicustoditꝰ quinec dermitat Nec dor¬
mit : Semel dormiuit pronobis: surrexit :
lam nondormi&: Nemo dese pritesumat:
deconualle plorationis ascendimus:
Non remaneamus inuia : Crcdus in
uia restant : Non debemus pigri remane¬

Expanded text:
et custodit Dominus introitum, ut salvi intremus. Sana fide simus quando accidit tentatio, et custodit «exitum ex hoc ab omni tentatione, jam in aeternum nulla nos tentatio terrebit, nulla concupiscentia saltem sollicitabit. Audi Apostolum idipsum commemorantem, quod paulo ante commemoravi: «Fidelis Deus, qui non permittet vos tentari supra quam potestis ferre.» Ecce introitus tuus custoditur; quando non tibi sinit Deus accidere tentationem quam non potes ferre, introitum tuum custodit: videte si custodit et exitum. «Sed faciet,» inquit, «cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere» . Numquid possumus nos, fratres, interpretari aliter, quam ipsa verba Apostoli docuerunt? Custodite ergo vos, sed non a vobis, quia Dominus tegumentum, qui custodit, qui non dormitat nec dormit. Semel dormivit pro nobis: surrexit; jam non dormiet. Nemo de se praesumat. De convalle plorationis ascendimus, non remaneamus in via. Gradus in via restant; non debemus pigri remane
Abbreviated transcription (Latin):
IUUETHOC ETUSQ IN SACCULUOO
Non qua sicorpustuum : Nam incorpore
perempti sunt martrres : Sed custodi&
animamtuam dñs : quia de anima nonces¬
serunt martrres: & saeuiebant persecu¬
tores: Incrispinam cuius hodie memoriã
ueneramur. Saeuiebant. infeminam
diuitem & delicatam: Sed fostis erat :
quia dñs tegumentum eius. supermanũ
dexterae eius. ille qui eam custodiebat:
Haec enim fr̃s. num quid ẽ in africa qͥ¬
ignor& : clarissima &iam fuit: Nobilis
genere. abundans diuitiis : Sed haecom¬
nia sinistra erant. subcapite erant:
Venit inimicus qui feris& caput: & sinis¬
tra illi obiecta est. quae erat sub capite:
Caput supraerat dextra desuper con¬
Ił. plectebatur : Quid poterat facere per¬
secutor: quamuis delicatae feminae:
Erat quid ãmilla sexuinfirma & diuitiis

Expanded text:
unc et usque in saeculum.» Non quasi corpus tuum; nam in corpore perempti sunt martyres: sed «custodiat animam tuam Dominus;» quia de anima non cesserunt martyres. Et saeviebant persecutores in Crispinam, cujus hodie natalitia celebramus; saeviebant in feminam divitem et delicatam: sed fortis erat, quia Dominus tegumentum ejus super manum dexterae ejus, ille qui eam custodiebat. Hanc enim, fratres, numquid est qui in Africa ignoret? Clarissima enim fuit, nobilis genere, abundans divitiis: sed haec omnia sinistra erant, sub capite erant. Venit inimicus qui feriret caput, et sinistra illi objecta est, quae erat sub capite. Caput supra erat, dextera desuper complectebatur. Quid poterat facere persecutor, quamvis delicatae feminae? Erat quidem illa sexu infirma, et divitiis
Abbreviated transcription (Latin):
temrrum. & crediderit eis quidi¬
cunt. eccehic. ẽ. xp̃s. & ecce illic
Sicut modo audistis cum e uangeliũ
leger&ur. cumille totũ orbeme me¬
rit. quia tantum pr&ium dedit.
ille tam quam in proxim oscandalitat᷑¬
aluna uritur: Quis qui sigitur enirt
in ipsa substantia ueritatis. Asole
uritur : & per diemuritur. quia in
ipsa sapientia entet dequadictum.ẽ.

Expanded text:
terrarum, et crediderit eis qui diterrarum, et crediderit eis qui dicunt: Ecce hic est Christus et ecce illic, sicut modo audistis cum euangelium legeretur cum ille totum orbem emerit quia tantum precium dedit, ille tanquam in proximo scandalizata luna uritur. Quisquis ergo errat in ipsa substantia veritatis, a sole uritur, et per diem uritur; quia in ipsa sapientia errat, de qua dictum
Abbreviated transcription (Latin):
detemptationib: dixi. Initenditequid
uistis : Si enim non recognouis¬
setis & descripturis non recogno¬
uis setis. Non uocib uris intellectũ
ur̃m mihi significar&is: Ergo
quia intellexistis frs. Videte
quid sequitur. Quare protegat
dñs. & supermanum dexterxe :
Idest superipsam fidem in quapo¬
testate maccepimus esse filiosdi:
& esse addextenrm : Quare opor¬
tetꝰ protegat dñs. propter scanda¬
la : Vnde sunt scandala & Dedu¬
obus timenda sunt scandala
Quia & duo sunt prxecepta in qui¬
bus totalexpendet & prophetae :¬
I.  dilectiodi & proximi: Ecclesia prop¬
ter proximum diligitur : ds̃ autem.
propter dm̃ : INdõ intellegitur.
figunr̃ tedictus soli inecclesia intelle¬
gitur. figunete dicta luna : Quis quis
potest emuere. ut aliud dedõ credat
quamopostet : Noncredat patrem
maxime arrianorum si aliquidminus
infilio. aut minus inspũsco. quamin
patre crediderit : passus ẽ scanda
rit ecclesiam inuna pasteesse . & non
eam cognouerit diffusam toto orbe

Expanded text:
de tentationibus dixi: intendite quid vistis. Si enim non recognovissetis, et de Scripturis non recognovissetis, non vocibus vestris intellectum vestrum mihi significaretis. Ergo quia intellexistis, fratres, videte quid sequitur; quare protegat Dominus et super manum dexterae, id est, super ipsam fidem, in qua potestatem accepimus esse filios Dei, et esse ad dexteram: quare oportet ut protegat Dominus? Propter scandala. Unde sunt scandala? De duobus timenda sunt scandala, quia et duo sunt praecepta in quibus tota Lex pendet et Prophetae, dilectio Dei et proximi . Ecclesia propter proximum diligitur, Deus autem propter Deum. In Deo, intelligitur figurate dictus sol: in Ecclesia, intelligitur figurate dicta luna. Quisquis potest errare, ut aliud de Deo credat quam oportet, non credat Patrem maxime Arianorum. Si aliquid minus in Filio, aut minus in Spiritu sancto quam in Patre crediderit, passus est scandalrit ecclesiam in una parte esse et non eam cognouerit diffusam toto orbe