comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caro. Quia cĩ & suꝑbos nos & infirmos dñs
conspicit. dies quos singulariter malos intulit
miscditer breuiatos dicit. ꝓfecto ut & suꝑbiam
terreat de aduersitate temporis. & infirmitatẽ
est. cũ behemoth iste caudam suam sicut ce¬
drũ subleuat: in quo tunc atrocior quã nunc
se exerit surgat. Quȩ cnĩ penarũ genera no-¬
uimꝰ. quȩ ñ iam uires martyrũ exercuisse gau¬
demus: Alios namq inꝓuiso ictu immersus
iugulo gladiꝰ strauit. alios crucis patibulũ
affixit. in quo mors & ꝓuocata repellitur. &
repulsa ꝓuocatur. Alios hirsutis serra dentib
attriuit. alios armato ferro insulcans ungu¬
la sparsit: alios beluina rabies morsib detrun¬
cando cõminuit. alios ab intimis uiscerũ ꝑ cu-¬
tem p̾ssa uis uerberum rupit: alios effossa ter¬
ra uiuentes oꝑuit. alios altum demersos in
morte p̃picium fregit: alios in se ꝓiectos
aqua replendo obsorbuit. alios edax flam¬

Expanded text:
care . Quia enim et superbos nos et incare . Quia enim et superbos nos et inconspicit, dies, quos singulariter malos intulit, misericorditer breviatos dicit . Profecto ut et superbiam terreat de adversitate temporis, et infirmitatem est, cum Behemoth iste caudam suam sicut cedrum sublevat, in quo tunc atrocior quam nunc se exerit, surgat. Quae enim poenarum genera novimus, quae non jam vires Martyrum exercuisse gaudemus? Alios namque improviso ictu immersus jugulo gladius stravit, alios crucis patibulum affixit; in quo mors et provocata repellitur, et repulsa provocatur. Alios hirsutis serra dentibus attrivit; alios armata ferro insulcans ungula sparsit; alios belluina rabies morsibus detruncando comminuit; alios ab intimis viscerum per cutem pressa vis verberum rupit; alios effossa terra viventes operuit; alios ab alto demersos in mortem praecipitium fregit; alios in se projectos aqua replendo absorbuit; alios edax flam
Abbreviated transcription (Latin):
& sathanas. & ligauit eum ꝑannos mille. &
misit eũ in abẏssum. & clausit & signauit suꝑ¬
illũ. Ligatus qͥppe missus in abyssum ꝑhibe¬
tur: quia retrusus in prauoꝵ cordib potentia
diuinȩ dispensationis astringitur. ne in qͣntũ
nocere ualet effrenetur: ut qͣmuis ꝑ eos occul¬
te seuiat. ad uiolentes tam̃ rapinas suꝑbiȩ ñ
erumpat. S illic qͦq quomͦ in mundi fine
sit soluendus intimatur cũ dicitur: Et post¬
qͣm consũmati fuerit mille anni. soluctur
satan de cartere suo. & exibit & seducit gentes.
Millenario namq numero. uniuersum ꝓ ꝑfec¬
tione sua hoc qͣntũ libet sit sc̃ȩ eccliȩ tempus
expͥmitur. Quo ꝑacto. antiquus hostis sius
uirib traditus. pauco quidẽ in tempore. sed
in multa contra nos uirtute laxatur. Quem
tam̃ miscdĩa dierũ breuitate coangustat. Hinc.
bulatio magna. qualis ñ fuit ab initio mun¬
di usq modo. neq fiet. Hinc rursum ait: nisi
breuiati fuissent dies illi. ñ fieret salua om̃is

Expanded text:
nas, et ligavit eum per annos mille, et misit eum in abyssum, et clausit et signavit super eum . Ligatus quippe missus in abyssum perhibetur, quia retrusus in pravorum cordibus, potentia divinae dispensationis astringitur, ne in quantum nocere valet effrenetur, ut quamvis per eos occulte saeviat, ad violentas tamen rapinas superbiae non erumpat. Sed illic quomodo in mundi fine sit solvendus intimatur, cum dicitur: Et postquam consummati fuerint mille anni, solvetur satan de carcere suo, et exibit, et seducet gentes . Millenario namque numero universum pro perfectione sua hoc quantumlibet sit Ecclesiae sanctae tempus exprimitur. Quo peracto, antiquus hostis suis viribus traditus, pauco quidem in tempore, sed in multa contra nos virtute, laxatur. 23. tamen misericordia dierum brevitate coangustat. Hinc ebulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet . Hinc rursum ait: Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis
Abbreviated transcription (Latin):
gelus simul conditus extitit. quia ab om̃i na¬
tura irrationabili distinctus ꝓcessit. Quia
gͦ in cuncta conditione rerum nullũ ratio¬
nale animal nisi angls & homo est. quicqͥd
ratione uti ñ potest cum homine factũ ñ est.
Dicatur itaq homini. dicatur de angelo.
qui & potentiam sublimitatis ꝑdidit. suptili-¬
tatem tam̃ naturȩ rationalis minime amisit.
Ecce behemoth quem feci tecũ: ut dũ homo eũ
qui in ratione secum factus est perisse conside¬
rat. uicinũ sibi casum suꝑbiȩ. ex ipsa ꝓpin¬
qui sui ꝑditione ꝑtimescat. In his autẽ uer¬
bis sollerter intuendũ est. qd̾ aꝑte uoce dñi¬
ca nefaria iamnes dogma rep̃henditur. qui
dum duo pͥncipia loquitur. tenebrarum gen-¬
tem ñ factam asserere conatur. Quomͦ enim
ñ facta gens nequissima dicitur. dũ behemoth
istum uidelicet auctorem nequiciȩ ꝑ natu¬
ram bene conditam se dñs fecisse testatur. ⁊¬

Expanded text:
gelus simul conditus exstitit quia ab omni creagelus simul conditus exstitit quia ab omni creatura irrationali distinctus processit. Quia ergo in cuncta conditione rerum nullum rationale animal nisi angelus et homo est, quidquid ratione uti non potest, cum homine factum non est. Dicatur itaque homini, dicatur de angelo, qui etsi potentiam sublimitatis perdidit, subtilitatem tamen naturae rationalis non amisit: Ecce Behemoth, quem feci tecum. Ut dum homo eum qui in ratione secum factus est, periisse considerat, vicinum sibi casum superbiae ex ipsa propinqui sui perditione pertimescat. In his autem verbis solerter intuendum est quod aperte voce dominica nefarium Manichaei dogma reprehenditur, qui dum duo principia loquitur, tenebrarum gentem non factam asserere conatur. Quomodo enim non facta gens nequissima dicitur, dum Behemoth istum, videlicet auctorem nequitiae per naturam bene conditum se Dominus fecisse testatur? S
Abbreviated transcription (Latin):
tus asseritur. cũ neq una sit substantia an-¬
geli & hominis. neq homo ex angelo. neq
angłs ex homine ꝓferatur: Si uero ꝓpter
hoc factus behemoth cum beato iob dicitur.
qd̃ creatura om̃is ab auctore qui in actio¬
ne sua nequaqm temporis ꝓtelatione disten¬
ditur. simul condita ñ dubitatur.cur de be¬
hemoth specialiter dicitur. qd̾ cõmune cum
creaturis om̃ib generaliter habetur: S si
rerũ causas suptili discussione pensamus.
simul factũ angłm hominemq cognoscimꝰ.
Simul uidelicet ñ unitate temporis. s cog¬
nitione rationis: simul ꝑ acceptam imaginẽ
sapientiȩ. & ñ simul ꝑ conunctam substan-¬
tiam formȩ. Scriptũ namq de homine est:
faciamꝰ hominẽ ad imaginem & similitudi¬
nem nr̃am. Et ꝑ iezechiel ad satan dicitur:
tu signaculũ similitudinis. plenꝰ sapientia
& ꝑfe dus decore. in deliciis parady¬
si dĩ fuisti. In cuncta gͥ creatura homo & an-¬

Expanded text:
tus asseritur, cum neque una sit substantia antus asseritur, cum neque una sit substantia angeli et hominis, neque homo ex angelo, neque angelus ex homine proferatur? Si vero propter hoc factus Behemoth cum beato Job dicitur, quod creatura omnis ab auctore, qui in actione sua nequaquam temporis protelatione distenditur, simul condita non dubitatur, cur de Behemoth specialiter dicitur quod commune cum creaturis omnibus generaliter habetur? Sed si rerum causas subtili discussione pensamus, simul angelum factum hominemque cognoscimus, simul videlicet non unitate temporis, sed cognitione rationis; simul per acceptam imaginem sapientiae, et non simul per conjunctam substantiam formae. Scriptum namque de homine est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram . Et per Ezechielem ad Satan dicitur: Tu signaculum similitudinis, plenus sapientia et perfectus decore in deliciis paradisi Dei faisti . In cuncta igitur creatura, homo et an
Abbreviated transcription (Latin):
ram. & om̃e uirgultum agri anteqm oriret᷑
in terra. omnẽq herbam regionis. Qui enĩ
diuersis dieb creatũ celum & terram. uirgul-¬
tum herbamq narrauerat. nunc uno die
facta manifestat. ut liquido ostenderet qd̃
creatura om̃is simul ꝑ substantiam exttit.
qͣmuis ñ simul ꝑ speciem ꝓcessit. Hinc illic
facta describitur. & iam homo masculus &
femina ꝑhibetur. S quia ex ade latere erat
pcul dubio femina ꝓcessura. in illo iam com¬
putatur ꝑ substantiam. a quo fuerat ꝓducen
da ꝑ formã. Considerare. tam̃ hȩc & in mini¬
mis possumꝰ. ut ex minimis maiora pense
mus. Herba namq cũ creatur. necdũ in illa
fructus. necdũ fructus sui semen ostenditur.
in est uͦ ei etiam cũ ñ apparet fructus &
semen. quia nimirũ simul sunt in radicis
substantia. quȩ ñ simul ꝓdeunt ꝑ temporis
incrementa. S quia hȩc simul creata ꝑ sub¬
stantiam dicimꝰ. quȩ ꝓdere. alia ex alus inue.¬
nimꝰ. quo pacto cum beato iob beemoth crea¬

Expanded text:
antequam oriretur in terra, omnemque herbam regionis. Qui enim diversis diebus creatum coelum, et terram, virgultum, herbamque narraverat, nunc uno die facta manifestat, ut liquido ostenderet, quod creatura omnis simul per substantiam exstitit, quamvis non simul per speciem processit. Hinc illic ta Eva describitur, et jam homo masculus, et femina perhibetur. Sed quia ex Adae latere erat procul dubio femina processura, in illo jam computatur per substantiam, a quo producenda fuerat per formam. Considerare tamen haec et in minimis possumus, ut ex minimis majormus. Herba namque cum creatur, necdum in illa fructus, necdum fructus sui semen ostenditur. Inest vero ei etiam cum non apparet fructus et semen, quia nimirum simul sunt in radicis substantia quae non simul prodeunt per temporis incrementa. 17. Quo stantiam dicimus, quae prodire alia ex aliis invenimus, quo pacto cum beato Job Behemoth crea
Abbreviated transcription (Latin):
Subaudis. ut ego. Suꝑbi emĩ ex respectu dñi
confunduntur: aut hic de pietate. cognoscen-¬
tes & damnantes crimina. aut illic supplicia
de iusticia sentientes. Impioꝵ uͦ locus ipsa suꝑ¬
bia est: quia cũ scriptũ sit. initiũ om̃is pecca¬
ti suꝑbia. unde oritur impietas. ibi continet᷑:
qͣmuis nec quicqͣm a suꝑbia distat impietas.
Ualde enim suꝑbire est: impia de auctore
sentire. Impiꝰ gͦ in loco suo conteritur:
quia ipsa suꝑbia quȩ leuatur op¬
primitur. Cumq efferendo se in cogitatio¬
nibꝰ erigit: lumen sibi iusticiȩ qd̾ inuenire
debuisset abscondit. Sepe autem dũ contra
dm̃ falsa gła exteriꝰ ꝓficit. uera miseria inte¬
riꝰ manescit. Unde ꝓpħa ait: deiccisti eos dũ
alleuarentur. Non enim ait deiecisti eos post¬
qͣm eleuati sunt: s cum alleuarentur. qͥa hoc
ipsum fit suꝑbis interiꝰ deici. qd̾ eis falsa con¬
tingit gła exteriꝰ eleuari. Ordinante enim
diuino iudicio. ñ eis hic aliud culpa est atq

Expanded text:
Subaudis ut ego. Superbi enim ex respectu Domini confunduntur, aut hic de pietate cognoscentes et damnantes crimina, aut illic supplicia de justitia sentientes. Impiorum vero locus ipsa superbia est, quia cum scriptum sit: Initium omnis peccati superbia , unde oritur impietas, ibi continetur, quamvis nec quidquam a superbia distat impietas. Valde enim superbire est impia de auctore sentire. Impius ergo in loco suo conteritur, quia ipsa superbia qua elevatur opprimitur; cumque, efferendo se in cogitationibus erigit, lumen sibi justitiae quod invenire debuisset abscondit. Saepe autem dum contra Deum falsa gloria exterius proficit, vera miseria interius inanescit. Unde Propheta ait: Dejecisti eos dum allevarentur . Non enim ait: Dejecisti eos postquam elevati sunt, sed dum allevarentur, quia hoc ipsum sit superbis interius dejici, quod eis falsa contingit gloria exterius elevari. Ordinante enim divino judicio, non eis hic aliud culpa est, atque
Abbreviated transcription (Latin):
Acsi dicat: ut ego. Apte autẽ ad uindictȩ
ordinem arrogantib suꝑboꝵ culpa p̃ponit᷑:
quia nimirũ ñ suꝑbia de arrogantia. s ar
tem modis a dño peccator unusqͥsq respici-¬
tur. cũ aut a peccato conuertitur. aut ex
peccato punitur. De respectu enĩ conuer

Expanded text:
Ac si dicat ut ego. Apte autem ad vindictae ordinem arrogantibus superborum culpa praeponitur, quia nimirum non superbia de arrogantia, sed getem modis a Domino peccator unusquisque respicitur, cum aut a peccato convertitur, aut ex peccato punitur. De respectu enim convers
Abbreviated transcription (Latin):
fit. ut ꝑ scripturã suam aliq̃ndo a corporib
hominũ. aliqͣndo a mentib. aliqͣndo uͦ ab
auib. aliqͣndo ctiã ab insensatis reb. quascłã
longe dissimiles ipse similitudines trahat.
Plerumq eñ a corporib hominũ in se simili¬
tudinẽ trahit. sicut de co ꝓpħa ad israhelitas di¬
cit: qui tetigerit uos. tangit pupillam oculi ciꝰ.
Et sicut de to rursum spanti homini ꝑ ꝓpħam
dicitur: in scapulis suis obumbrabit tibi. Con¬
stat nimirũ qd̃ in natura sua nec oculũ ds noc
scapulas habeat. s quia nos ꝑ oculũ cernimꝰ
in scapulis uͦ oncra sustinemꝰ. ds̃ qd̾ omĩa ui¬
deat oculũ habere ꝑhibetur qd̾ nͦ nos tolerat.
atq co ipso quo tolerat seruat. obumbrare no¬
bis in scapulis dicitur. Nit õ. In scapulis su¬
is obumbrabit tibi. Acsi diceretur peccatori
homini. & post peccatum ueniã deprecanti.
Ea pictate te dñs ptegit. qua te pietate tole¬

Expanded text:
fit ut per Scripturam suam aliquando a corporibus fit ut per Scripturam suam aliquando a corporibus hominum, aliquando a mentibus, aliquando vero ab avibus, aliquando etiam ab insensatis rebus quasdam longe dissimiles in se similitudines trahat. Plerumque enim a corporibus hominum in se similitudinem trahit, sicut de eo propheta ad Israelitas dicit: Qui tetigit vos, tangit pupillam oculi ejus . Et sicut de eo rursum speranti homini per Prophetam dicitur: In scapulis suis obumbrabit tibi . Constat nimirum qscapulas habeat: sed quia nos per oculum cernimus, in scapulis vero onera sustinemus: Deus quod omnia videat, oculum habere perhibetur: quod vero nos tolerat, atque eo ipso quo tolerat serbis in scapulis dicitur. Ait enim: In scapulis suis obumbravit tibi. Ac si diceret peccatori homini, et post peccatum veniam deprecanti: Ea pietate Dominus te protegit, qua te pietate tole
Abbreviated transcription (Latin):
quide bene acta consideras. s mea occulta
iudicia ignoras. Si gͦ ex tuis meritis contra
mea flagella disputas: quid aliud quã me
de. imusticia addicere te iustificando festi¬
genus beatus iob meritis transcendebat. eum
pius conditor & eruditor ad considerandam
similitudinẽ suȩ magnitudinis ꝓuocat: ut
cognita tanta dissimilitudine in humilitate
cauendũ sũmoꝑe est. ne quid in cũ menscor¬
porcũ suspicctur. In antropomor phitarum
nãq heresem cadere est: eũ qui incircũ sqͥpte
implet & circũ plectitur om̃ia: inter corpora¬
lia linamenta concludere. S omp̃s ds̃ ad sua
nos trahens. usq ad nr̃a se humiliat. atq ut
alta insinuet humilibꝰ condescendit: quatinꝰ
paruuloꝵ animꝰ rebꝰ cognitis enutritus. ad in¬
quirenda cxurgat incognita. atq ab eo qui
longe suꝑ ipsum est. quȩdam iuxta se audieis
qͣsi quib dã ad illũ passib moueatur. Ande

Expanded text:
quidem bene acta consideras, sed mea occulta quidem bene acta consideras, sed mea occulta judicia ignoras. Si ergo ex tuis meritis contra mea flagella disputas, quid aliud quam me de injustitia addicere te justificando festigenus beatus Job meritis transcendebat, eum pius conditor et eruditor ad considerandam similitudinem suae magnitudinis provocat, ut cognita tanta dissimilitudine, in humilitatecavendum summopere est ne quid in eo mens corporeum suspicetur. In antropomorphitarum namque haeresim cadere est, eum qui incircumscripte implet et circumplectitur omnia, intra corporalia lineamenta concludere. Sed omnipotens Deus ad sua nos trahens, usque ad nostra se humiliat, atque ut alta insinuet, humilibus condescendit, quatenus parvulorum animus rebus cognitis enutritus, ad inquirenda exsurgat incognita, atque ab eo, qui longe super ipsum est, quaedam juxta se audiens, quasi quibusdam ad illum passibus moveatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ iniusticiȩ peccato ꝑcutim᷑. si in ꝑcussione
nr̃a diuinȩ uoluntati coniungimur. mox a
nr̃a iniusticia ipsa coniunctione. liberamur
Quisqͥs enĩ iam ꝑcussionẽ tolerat. s adhuc
causas ꝑcussionis ignorat. si iustũ credens hoc
ipsum contra se uidiciũ amplectitur. co ipso
ab iniusticia sua iam correctus est: quo ꝑcus¬
sum se iuste gratulatur. In uindicta enĩ sua
dõ se socians. sese contra se erigit: & magna est
iam iusticia qd̃ uoluntati iudicis concordat in
pena. cui discrepauit in culpa. Uir gͥ sc̃s quia
in nulla dõ culpa discrepauerit: qͣsi cum dif¬
ficultate. ei inter supplicia concordabat. Neq
em̃ credidit qd̃ flagella quȩ solent incia extin¬
guere. in illo sola merita augerent. Unde
nunc iuste corripitur: ut occultis iudiciis &
nesciens subderetur. eiq dicitur. Num quid
irritũ facies iudiciũ meũ. & condẽpnabis me
ut tu iustifictris: Acsi aꝑte diceretur: tua

Expanded text:
pro injustitiae peccato percutimur, si in percussione pro injustitiae peccato percutimur, si in percussione nostra divinae voluntati conjungimur, mox a nostra injustitia ipsa conjunctione liberamur. Quisquis enim jam percussionem tolerat, sed adhuc causas percussionis ignorat, si justum credens hoc ipsum contra se judicium amplectitur, eo ipso ab injustitia sua jam correctus est, quo percussum se juste gratulatur. In vindicta enim sua Deo se socians, sese contra se erigit; et magna est jam justitia, quod voluntati judicis concordat in poena, cui discrepavit in culpa. Vir igitur sanctus, quia in nulla Deo culpa discrepaverat, quasi cum difficultate ei inter supplicia concordabat. Neque enim credidit quod flagella quae solent vitia exstinguere in illo sola merita augerent. Unde nunc juste corripitur, ut occultis judiciis et nesciens subderetur, eique dicitur: Nunquid irritum facies judicium meum, et condemnabis me ut tu justificeris? Ac si aperte diceretur: Tua
Abbreviated transcription (Latin):
flagella celestia ꝑcusserunt. ut in eo culpas
extinguerent. s potius ut merita augerent:
quatinꝰ qui tranquillitatis tempore in tanta
scitate claruerat. etiã ex ꝑsccutione patesceret.
quȩ in eo etiã patientiȩ uirtus latebat. Qui
quide culpã suam inter flagella ñ inuenieis
nec tam̃ flagella eadem causam sibi esse augen¬
di meriti dep̾hendens. iniuste feriri se crei¬
dit: cũ quid in se debuisset corrigi ñ inuenit.
S ne ipsa innocentia in tumore elationis
infletur. diuina uoce corripitur. & mens ciꝰ
ab inquitate libera s uerberib p̃ssa ad iudi¬
cia occulta reuocatur. ut suꝑna sententia &¬
si ñ est cognita. ñ tam̃ credatur iniusta. S eo
saltem iustũ credat om̃e qd̾ patitur: quo nmi¬
rũ constat quia deo auctore patiatur. Magna
enĩ satisfactio ꝑcussionis est: uoluntas iusta
conditoris. Quȩ cum iniustũ facere nil solet.
iusta agnoscitur etiam si latet. Nam & cum

Expanded text:
flagella coelestia percusserunt, ut in eo culpas flagella coelestia percusserunt, ut in eo culpas exstinguerent, sed potius ut merita augerent, quatenus qui tranquillitatis tempore in tanta sanctitate claruerat, et ex percussione patesceret quae in eo etiam patientiae virtus latebat. Qui quidem culpam suam inter flagella non inveniens, nec tamen flagella eadem causam sibi esse augendi meriti deprehendens, injuste se feriri credidit, cum quid in se debuisset corrigi non invenit. Sed ne ipsa innocentia in tumorem elationis infletur, divina voce corripitur, et mens ejus ab iniquitate libera, sed verberibus pressa, ad judicia occulta revocatur, ut superna sententia, etsi non est cognita, non tamen credatur injusta; sed eo saltem justum credat omne quod patitur, quo nimirum constat quia Deo auctore patiatur. Magna enim satisfactio percussionis est voluntas justa conditoris. Quae cum injustum facere nihil solet, justa agnoscitur etiam si latet. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
totũ incensũ dicitur. Unũ gͦ turturẽ ꝓ pec¬
cato offerimꝰ: cũ ꝓ culpa gemitũ damus.
De altero uͦ holocaustum facimꝰ. cũ ꝓ co
qd̃ bona negleximꝰ. nosmetipsos funditus
succendentes. igne doloris ardemꝰ. Quia gͥ
duplex in penitentia gemitus debetur. bea-¬
tus iob diuinȩ uocis increpatione ꝓficiens.
atq in sua rep̃hensione succrescens. dixisse
se unũ & alterũ penitens fatetur. Acsi aꝑte
dicat: & erga bona ꝑ negligentiam torpui:
sicut uir lumbos tuos: interrogabo te & in
dere. qͥd beatũ iob lumbos accingere. quid
interrogare dĩ. qͥd hominis indicare. primo
iam dm̃ sermone tractatum est. Quia gͦ lec¬
toris tedio partimꝰ. curamꝰ sũmoꝑe ne dicta.
es iudiciũ meum : & condemnabis me ut tu
sum defendere nititur: flagellantis iudiciũ
euacuare conatur. Nam cũ sua culpa feriri
se denegat: quid aliud qͣm iniusticiam feri¬
entis accusat: Beatũ itaq iob ñ iccirco

Expanded text:
totum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro pectotum incensum dicitur. Unum ergo turturem pro peccato offerimus, cum pro culpa gemitum damus; de altero vero holocaustum facimus, cum pro eo quod bona negleximus, nosmetipsos funditus succendentes, igne doloris ardemus. Quia igitur duplex in poenitentia gemitus debetur, beatus Job divinae vocis increpatione proficiens, atque in sua reprehensione succrescens, dixisse se unum et alterum poenitens fatetur, ac si aperte dicat: Et erga bona per negligentiam torpui, sicut vir lumbos tuos, interrogabo te, et idere, quid beatum Job lumbos accingere, quid interrogare Dei, quid hominis indicare, primo jam Domini sermone tractatum est . Quia ergo lectoris taedio parcimus, curamus summopere ne dicta s iuditium meum et condemnabis me, ut tusum defendere nititur, flagellantis judicium evacuare conatur. Nam cum culpa sua feriri se denegat, quid aliud quam injustitiam ferientis accusat? Beatum itaque Job non idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
sese studiosiꝰ debet uel innocenta boni oꝑis.
uel in sublumi pastu contẽplationis accinge¬
re. Et bene agna de gregib. capra uͦ offer¬
ri de gregib ñ iubetur: quia actiua uita
multoꝵ est: contẽplatiua paucoꝵ. Et cum
hec agimꝰ quȩ multos agere & egisse conspi¬
cimꝰ: qͣsi agnam de gregib damꝰ. S cum
offerentis uirtus ad agnam caprãq ñ suffi¬
cit. in remedio penitentis adiungitur. ut
duo colũbarũ pulli. uel duo turtures offe¬
rantur. Scimꝰ quia columbarũ pulli uel
turtures: ꝓ cantu gemitus habent. Qͥd gͦ
ꝑ duos columbarũ pullos uel duos turtures.
nisi duplex penitentiȩ nr̃ȩ gemitus designa¬
tur: ut cũ ad offerenda bona oꝑa ñ assur¬
gimus. nosmetipsos dupliciter defleamus.
quia & recta ñ fecimꝰ. & praua oꝑati sumus.
Unde & unus turtur ꝓ peccato. alter uͦ offer¬
ri in holocaustũ iubetur. Holocaustũ namq

Expanded text:
sese studiosius debet vel innocentia boni operis, sese studiosius debet vel innocentia boni operis, vel sublimi pastu contemplationis accingere. Et bene agna de gregibus, capra vero offerri de gregibus non jubetur, quia activa vita multorum est, contemplativa paucorum. Et cum haec agimus quae multos agere et egisse conspicimus, quasi agnam de gregibus damus. Sed cum offerentis virtus ad agnam capramque non sufficit, in remedium poenitentis adjungitur, ut duo pulli columbarum, vel duo turtures offerantur. Scimus quia columbarum pulli vel turtures pro cantu gemitus habent. Quid ergo per duos columbarum pullos, vel duos turtures, nisi duplex poenitentiae nostrae gemitus designatur, ut cum ad offerenda bona opera non assurgimus, nosmetipsos dupliciter defleamus, quia et recta non fecimus, et prava operati sumus? Unde et unus turtur pro peccato, alter vero offerri in holocau tum jubetur. Holocaustum namque
Abbreviated transcription (Latin):
agnã de gregibꝰ siue capram. orabitq ꝓ co
sacerdos & ꝓ peccato eiꝰ. Sin autẽ ñ potuerit
offerre. pecus: offerat duos turtures uel duos
pullos colũbarum. unũ ꝓ peccato & alterum
in holocaustũ. Iuramentũ namq ꝓferre est:
uoto nos diuinȩ seruitutis alligare. Et cũ
bona oꝑa ꝓmittimꝰ : bene nos facere spon¬
demꝰ: Eum uͦ abstinentiã cruciatũq car¬
nis nr̃ȩ uouemꝰ. male ad p̃sens nos nobis fa-¬
cere iuramus. S quia nullus in hac uita ita
ꝑfectus est. ut qͣmlibet dõ deuotus sit. inter
ipsa qͣntulumcũq pia uota ñ peccet: ꝓ pec¬
cato agna offerri de gregibꝰ siue capra p̃cipi¬
tur. Qd enim ꝑ agnam. nisi actiuȩ uitȩ inno-¬
centia: quid ꝑ caprã quȩ in summis sepe q¬
tremisq pendens rupibꝰ pascitur. nisi contẽ¬
platiua uita signatur: Qui gͦ se conspicit
ꝓpmissa ac ꝓposita ñ implesse. ad sacrificium

Expanded text:
agnam de gregibus sive capram, orabitque pro eo agnam de gregibus sive capram, orabitque pro eo sacerdos, et pro peccato ejus. Sin autem non potuerit offerrumbarum: unum pro peccato, et alterum in holocaustum. Juramentum utique proferre est voto nos divinae servitutis alligare, et cum bona opera promittimus, bene nos facere spondemus. 2. Cum vero abstinentiam cruciatumque carnis nostrae vovemus, male ad praesens nos nobis facere juramus. Sed quia nullus in hac vita ita perfectus est, ut quamlibet Deo devotus sit, inter ipsa quantulumcunque pia vota non peccet, pro peccato agna offerri de gregibus, sive capra praecipitur. 3. Quid enim per agnam, nisi activae vitae innocentia? quid per captam, quae in summis extremisque saepe pendens rupibplativa vita signatur? Qui ergo se conspicit promissa ac proposita non implesse, ad sacrificium Dei
Abbreviated transcription (Latin):
rigidũ inueni. Quib ultra ñ addo: quia ĩã
nunc qͣnto te loquentẽ suptiliꝰ intelligo: tan-¬
to menetipsũ humiliꝰ inuestigo. Et quia¬
beatus iob scẽ ȩccliȩ typum tenet: possunt
electis om̃ib hȩc eiꝰ uerba congruere. Qui
cognoscentes dm̃ in uno & alio deliquisse se
sentiunt: quia se intelligunt uel in cogitatio¬
ne & oꝑe. uel in dĩ ac ꝓximi neglecta dilectio¬
ne peccasse. Quibꝰ se ꝓmittunt ultra nil ad-¬
dere: quia ꝑ conuersionis grãm curant pe¬
nttendo cotidie etiã transacta purgare. Per
hoc tamen qd̃ beatus iob de duob se pentten¬
do redarguit. liquido ostendit qd̃ peccator
om̃is in penitentia duplicẽ habere gemitũ
debet: nimirũ quia & bonũ qd̾ oportuit ñ
fecit. & malũ qd̾ ñ oportuit fecit. Hinc est
enĩ qd̃ ꝑ moysen de eo qui iuramentũ ꝓtulit
ut uel male qͥd uel bene faceret. atq hoc ip-¬
sum obliuione transcendit dicitur: offerat.

Expanded text:
rigidum inveni. Quibus ultra non addam, quia jam rigidum inveni. Quibus ultra non addam, quia jam quanto nunc te loquentem subtilius intelligo, tanto meipsum humilius investigo. Vet. Ibeatus Job sanctae Ecclesiae typum tenet, possunt electis omnibus haec ejus verba congruere, qui cognoscentes Dominum, in uno et alio deliquisse se sentiunt, quia se intelligunt vel in cogitatione et opere, vel in Dei ac proximi neglecta dilectione peccasse. Quibus se promittunt ultra nil addere, quia per conversionis gratiam curant poenitendo quotidie etiam transacta purgare. Per hoc tamen quod beatus Job de duobus se poenitendo redarguit, liquido ostendit quod 1048 peccator omnis in poenitentia duplicem habere gemitum debet, nimirum quia et bonum quod oportuit non fecit, et malum quod non oportuit fecit. Hinc est enim quod per Moysen de eo qui juramentum protulit, ut vel male quid vel benefaceret, et hoc ipsum oblivione transcendit, dicitur: Offerat
Abbreviated transcription (Latin):
plata sunt in aliquo suꝑbiȩ uicio flectimus:
duo iam solummͦ ñ crunt. quia multa erunt.
S quia loqui nr̃m est hominib occultũ sen¬
sum uerbis aꝑire. loqui uͦ nr̃m ad diuinas
aures. est motũ mentis etiã exp̃ssione actionis
ostendere. beatus iob ad libram se suptilissi¬
mi examinis pensans. locutione sua scđo se
deliquisse confitetur. Unum enĩ loqui illicite.
tẽ. res flagello dignas agere. Aliud loqui
est: etiã de flagello murmurare. Qui gͦ
ante increpationẽ dñicam in om̃i oꝑe homi¬
nibꝰ p̃latus fuit: ipse in altũ increpatione
ꝓficiens. & minus se rectũ priꝰ in oꝑe. & mui-¬
nus se patientẽ post in uerbere agnouit.
Unde semetipsum redarguens. dicit. Unũ
locutus sum qd̃ utinã ñ dixissem: & alterũ.
quib ultra ñ addam. Acsi dicat: rectum
quide me inter homines credidi: s te loquen¬
te. & ante flagella prauũ. & post flagilla me

Expanded text:
prolata sunt, in aliquod superbiae vitium flectimus, prolata sunt, in aliquod superbiae vitium flectimus, duo jam solummodo non erunt, quia multa erunt. Sed quia loqui nostrum est hominibus occultum sensum verbis aperire, loqui vero nostrum ad divinas aures est motum mentis etiam expressione actionis ostendere, beatus Job ad libram se subtilissimi examinis pensans, locutione sua secundo se deliquisse confitetur. Unum enim loqui illicite est res flagello dignas agere, aliud loqui est etiam de flagello murmurare. Qui ergo ante increpationem dominicam in omni opere hominibus praelatus fuit ipsa in altum increpatione proficiens, et minus se rectum prius in opere, et minus se patientem post in verbere agnovit. Unde semetipsum redarguit, dicens: Unum locutus sum, quod utinam non dixissem; et alterum, quibus ultra non addam. Ac si dicat: Rectum me quidem inter homines credidi: sed, te loquente, et ante flagella pravum, et post flagella me
Abbreviated transcription (Latin):
gimꝰ inferius ponimꝰ. atq hoc unde tegimus
nimirum suꝑducimꝰ. ut qd̃ est subter positum
tegamus. tegere. peccata dicimur. quȩ qͣsi sub-¬
ter ponimꝰ dũ abdicamus. eisq aliud suꝑ du-¬
cimus. dum bonȩ actionis opus ad hoc post
eligimus ut p̃feramus. Qui gͦ priora mala
deserit. & bona posterius facit. ꝑ hoc qd̃ ad¬
dit transactam nequiciam tegit. cui bona oꝑis
merita suꝑducit. Beatus gͥ iob scẽ eccłiȩ typũ
tenens & in uerbis suis sua alligans nr̃a de¬
signans. dicat ex se. dicat ex nobis. manum
meam ponã suꝑ os meũ: id est hoc̃ qd̃ distric¬
to iudici de sermone meo me displicuisse con¬
sidero. ante eius oculos sub uelamine recti
oꝑis abscondo. Sequitur. Unum locutus
sum qd̾ utinã ñ dixissem: & alterũ. quibꝰ ul¬
tra nil addam. Si transacta beati iob uerba
discutimꝰ : nil eũ nequiter dixisse rep ꝑimus.
Si uͦ dicta eius quȩ cũ ueritate ac libertate

Expanded text:
gimus, inferius ponimus, atque hoc unde tegimus gimus, inferius ponimus, atque hoc unde tegimus nimirum superducimus, ut quod est subterpositum tegamus, tegere peccata dicimur quae quasi subterponimus dum abdicamus, eisque aliud superducimus, dum bonae actionis opus ad hoc post eligimus ut praeferamus. Qui ergo priora mala deserit, et bona posterius facit, per hoc quod addit, transactam nequitiam tegit, cui boni operis merita superducit. Beatus igitur Job sanctae Ecclesiae typum tenens, et in verbis suis sua allegans, nostra designans, dicat ex se, dicat ex nobis: Manum meam ponam super os meum; id est, hoc quod districto judici de sermone meo in me displicuisse considero, ante ejus oculos sub velamine recti operis abscondo. Sequitur: sum quod utinam non dixissem, et alterum; quibus ultra non addam. - Si trdiscutimus, nihil eum nequiter dixisse reperimus. Si vero dicta ejus, quae cum veritate ac libertate
Abbreviated transcription (Latin):
quii in manu oꝑatio. in ore locutio solet intel¬
ligi. Manũ gͦ suꝑ os ponere est: uirtute boni
opis culpas tegere. incaute locutionis. Quis uͦ
inueniri potest. qui qͣmlibet ꝑfectus sit. de otio¬
so tam̃ sermone ñ peccet: Lacobo attestante
qui ait: nolite plures magistri fieri: in mul¬
tis enĩ offendimꝰ om̃s. Et rursum: linguam
nullus hominũ domare potest. Cuiꝰ culpas
redarguens ꝑ semetipsam ueritas dicit: dico
autẽ uobis. qm̃ om̃e uerbũ otiosum qd̾ locuti
fuerint homines. reddent de eo rationẽ in die.
iudicii. S sc̃i uiri ante dĩ oculos student cul¬
Unde in sca eccł̃ia manus suꝑ os ponitur: dum
in electis eiꝰ cotidie otiosa locutionis uitiũ uir¬
tecta sunt peccata. S rursum cũ scriptũ sit:
om̃ia nuda & aꝑta sunt oculis eiꝰ: quomͦ tegi
possunt que eiꝰ oculis cui cuncta nuda sunt ab¬
scondi nequaqͣm possunt: S quia hoc qd̾ te¬

Expanded text:
quii, in manu operatio, in ore locutio solet intelquii, in manu operatio, in ore locutio solet intelligi. Manum ergo super os ponere est, virtute boni is culpas tegere incautae locutionis. Quis vero inveniri potest qui, quamlibet perfectus sit, de otioso tamen sermone non peccet? Jacobo attestante, qui ait: Nolite plures magistri fieri, in multis enim offendimus omnes . Et rursum: Linguam nullus hominum domare potest . Cujus culpas redarguens per semetipsam Veritas, dicit: Dico autem vobis quoniam omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo 1047 rationem in die judicii . Sed sancti viri ante Dei oculos student culUnde in sancta Ecclesia manus super os ponitur, dum in electis ejus quotidie otiosae locutionis vitium tecta sunt peccata . Sed rursum cum scriptum sit: Omnia nuda et aperta sunt oculis ejus , quomodo tegi possunt quae ejus oculis cui cuncta nuda sunt abscondi nequaquam possunt? Sed quia hoc quod te
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ transiens amicos loquendo suꝑauit: s
loquente dõ sublimiꝰ eruditus. semetipsum
cognoscendo reticuit. Illos namq in iuste lo¬
quentes subdidit: s ad uerba locutionis inti¬
mȩ reum se iuste cognouit. Et quide cur
flagellatus sit nescit: s tamen cur flagella
ueneratus ñ sit silendo radarguit. Diuina
nnum iudicia cũ nesciuntur ñ audaci sermone
discutienda sunt. s formidoloso silentio ue¬
neranda: quia & cũ causas rerũ conditor in
flagello ñ aꝑit. eo iustas indicat: quo se eas
facere qui sũme iustus est demonstrat. Uir
gͦ sc̃s & priꝰ de locutione & post de silentio
rep̃hensus. quid de semetipso sentiat inno¬
respondere quid possum: Acsi dicat. Ser¬
monẽ meũ defenderem. si hunc cũ rationis
pondere ꝓtulissem. At postqͣm lingua leui¬
tate usa conuincitur. quid restat nisi ut
conticendo refrenetur: Sequitur Manũ
meam ponam suꝑ os meum. Usu sacri elo¬

Expanded text:
tibus transiens, amicos loquendo superavit; sed tibus transiens, amicos loquendo superavit; sed loquente Deo, sublimius eruditus, semetipsum cognoscendo reticuit. Illos namque injuste loquentes subdidit, sed ad verba locutionis intimae reum se juste cognovit. Et quidem cur flagellatus sit nescit, sed tamen cur flagella veneratus non sit, silendo redarguit. Divina enim judicia cum nesciuntur, non audaci sermone discutienda sunt, sed formidoloso silentio veneranda, quia et cum causas rerum conditor in flagello non aperit, eo justas indicat, quo se eas facere qui summe justus est demonstrat. Vir ergo sanctus, et prius de locutione, et post de silentio reprehensus, quid de semetipso sentiat innorespondere quid possum? - Ac si dicat: Sermonem meum defenderem, si hunc cum rationis pondere protulissem; at postquam lingua levitate usa convincitur, quid restat nisi ut conticendo refrenetur? Sequitur: Manum meam ponam super os meum. - Usu sacri elo
Abbreviated transcription (Latin):
re miro modo agitur. ut sicut suꝑiꝰ dictũ
est. unde dignior efficitur : inde sibimet
indigna uideatur: & tunc rectitudinẽ longe
esse sentiat cũ appropinquat. Unde salomon
ait: cuncta temptaui in sapientia. dixi. sapi-¬
ens efficiar. & ipsa longiꝰ recessit a me. Que¬
sita enĩ sapientia longe recedere dicit᷑: quia
appropinquanti altior uidetur. Qui uͦ hanc
nequaqͣm querunt. tanto se ei ꝓpinquos esti-¬
mant: qͣnto & eius rectitudinis regulam igno¬
rant: quia isti in tenebris mirari lucis clarita¬
tem nesciunt quã numqͣm uiderunt. Cũq
in forma ciꝰ pulchritudinis ñ tenduntur.
in semetipsis libenter cotidie deformiores fi-¬
unt. Nam quisqͥs eiꝰ radiis tangitur. sua illi
manifestiꝰ tortitudo monstratur: & eo ueriꝰ
inuenit qͣntũ flectatur in uitio: quo sagatiꝰ
sũma considerans conspicit qͣntũ distat a re¬
cto. Unde beatus iob humanũ genus uirtu¬

Expanded text:
re miro modo agitur, ut, sicut superius dictum re miro modo agitur, ut, sicut superius dictum est, unde dignior efficitur, inde sibimet indigna videatur, et tunc rectitudini se longe esse sentiat, cum appropinquat. Unde Salomon ait: Cuncta tentavi in sapientia, et dixi: Sapiens efficiar, et ipsa longius recessit a me . Quaesita enim sapientia longe recedere dicitur, quia appropinquanti altior videtur. Qui vero hanc nequaquam quaerunt, tanto se ei propinquos aestimant, quanto et ejus rectitudinis regulam ignorant, quia siti in tenebris mirari lucis claritatem nesciunt, quam nunquam viderunt; cumque in formam ejus pulchritudinis non tenduntur, in semetipsis libenter quotidie deformiores fiunt. Nam quisquis ejus radiis tangitur, sua illi manifestius tortitudo monstratur; et eo verius invenit quantum flectatur in vitio, quo, sagacius summa considerans, conspicit quantum distat a recto. Unde beatus Job humanum genus virtu
Abbreviated transcription (Latin):
afflatui compunctionis eiugilet. illa quȩ
leuia pauloante credidit. mox ut grauia ac
mortifera ꝑhorrescit. Cuncta enĩ uel in mi¬
nimis noxia qͣsi atrocissima refugit: quia
uidelicet ꝑ conceptionẽ sp̃s grauida. introire.
ad se iã inania nulla ꝑmittit. Ex eo enim
qd̃ intus conspicit quã sint horrenda hȩc
quȩ exteriꝰ ꝑstrepunt sentit: & qͣnto ampliꝰ
subleuata ꝓfecerit. tantomagis refugit infi¬
ma in quib ꝓstrata deficit. Nichil quippe
iam nisi id qd̃ interiꝰ uiderat pascit: atq eo
grauiꝰ tolerat quicqͥd se ei extrinsecus inge¬
rit. quo illud ñ est qd̾ intrinsecus uidet.
S ex his interiorib quȩ raptim uidere po¬
tuit. ad exteriora quȩ tolerat. iudicandi re¬
gulam sumit. Suꝑ se enĩ rapitur dũ subli¬
mia contẽplatur: & semetipsam iam liberiꝰ
excedendo conspiciens. quicqͥd ei ex se ipsa sub
se ipsa remanet. subtiliꝰ comp̃hendit. Ex qua

Expanded text:
afflatu contemplationis, evigilet, illa quae afflatu contemplationis, evigilet, illa quae levia paulo ante credidit mox ut gravia ac mortifera perhorrescit. Cuncta enim vel in minimis noxia, quasi atrocissima refugit, quia videlicet per conceptionem spiritus gravida, introire ad se jam inania nulla permittit. Ex eo enim quod intus conspicit, quam sint horrenda haec quae exterius perstrepunt sentit; et quanto amplius sublevata profecerit, tanto magis refugit infima, in quibus prostrata defecit. Nihil quippe eam nisi id quod interius viderat pascit; atque eo gravius tolerat quidquid se ei extrinsecus ingerit, quo illud non est quod intrinsecus vidit, sed ex his interioribus quae raptim videre potuit, ad exteriora quae tolerat judicandi regulam sumit. Super se enim rapitur dum sublimia contemplatur; et semetipsam jam liberius excedendo conspiciens, quidquid ei ex seipsa sub seipsa remanet, subtilius comprehendit. Ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
quo apud dm̃
altius uirtu¬
tum dignita¬
te ꝓficiunt:
eo suptilius
indignos se
esse dep̃hen¬
dunt: quia
dum ꝓximi
lucis funt.
quicqͥd eos in
se ipsis late-¬
bat inueniunt: & tantomagis foras sibi defor-¬
mes apparent. qnto minꝰ pulchrũ est qd̾ intꝰ
uident. Unus qͥsq enĩ sibi dũ tactu ueri lumi¬
nis illustratur ostenditur: & unde. agnoscit
quid est iusticia. inde cruditur ut uideat qͥd
est culpa. Hinc est qd̾ sepe mens nr̃a qͣmuis
frigida in conuersationis humane actione
torpescat. qͣmuis in quib dã delinquat & ne-¬
sciat. qͣmuis peccata quęd̾a qͣsi nulla ppendat.
cũ tam̃ ad appetenda sublimia orationis cõ-¬
punctione se erigit: ipso suȩ oculo cõpun¬
ctionis excitata. ad circũ inspiciendam se post
fletum uigilantior redit. Nam cũ neglectam
se deserit. & innoxio tepore torpescit. uel otio¬
sa uerba uel inutiles cogitationes minoris esse.
om̃imodo reatus credit. At si igne cõpuncti¬
onis incalescens. a torpore suo tacta subito

Expanded text:
quo apud Deum altius virtutum dignitate proficiunt, eo subtilius indignos se esse deprehendunt, quia dum proximi luci fiunt, quidquid eos in seipsis latebat inveniunt; et tanto magis foris sibi deformes apparent, quanto nimis pulchrum est quod intus vident. Unusquisque enim sibi, dum tactu veri luminis illustratur, ostenditur; et unde agnoscit quid est justitia, inde eruditur, ut videat quid est culpa. Hinc est quod saepe mens nostra quamvis frigida in conversationis humanae actione torpescat, quamvis in quibusdam delinquat et nesciat, quamvis peccata quaedam quasi nulla perpendat; cum tamen ad appetenda sublimia orationis compunctione se erigit, ipso suae compunctionis oculo excitata ad circumspiciendam se post fletum vigilantior redit. Nam cum neglectam se deserit, et noxio tepore torpescit, vel otiosa verba, vel inutiles cogitationes minoris esse reatus omnimodo credit. At si, igne compunctionis incalescens, a tepore suo, tacta subito
Abbreviated transcription (Latin):
stantiȩ. s suꝑ peccatores male sibi conscios
examinatio iusta uindictȩ. Quãuis enĩ eũ
iranquillũ in iudicio uideant: quia tamen
feriendos se ab illo ñ dubitant. eum in suis
mortibꝰ ꝑturbatum putant. Sequitur

Expanded text:
stantiae, sed super peccatores male sibi conscios stantiae, sed super peccatores male sibi conscios examinatio justae vindictae. Quamvis enim eum tranquillum in judicio videant, tamen quia feriendos se ab illo non dubitant, eum in suis motibus perturbatum putant. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
explicet: cũ contingit miseris & intra secul¬
pas cernere: & ante se iudicẽ iustũ uidere
Hoc nimirũ cotidie in usu uitȩ p̃sentis agi¬
tur: ut de qualitate uenturi iudicis morta¬
liũ corda doceantur. Nam cũ duo ad iudi-¬
cium ꝑgunt. alius innocentiȩ sibi conscius.
& aliꝰ culpȩ. ante platam sententiã adhuc
tacentẽ iudicẽ utriq conspiciunt. & tamen
culpȩ debitor grauem contra se iram. hoc ip-¬
sum iudicis silentiũ suspicatur. Quã iram
sibi ñ denuntiat ꝑturbatio iudicis. s recorda¬
tio prauitatis: quia &si adhuc foras reum
sententia ñ clamat: intus iam grauiter con¬
scientia accusat. At contra iusticiȩ amicus
decernentis uultũ conspicit: s intus de. testi¬
monio bonȩ recordationis hilarescit: & quo
apud se qd̾ metuat ñ habet. om̃e qd̾ erga se¬
metipsum est blandũ uidet. Hoc itaq loco
furor dñi dicitur. ñ ꝑturbatio diuinę sub-¬

Expanded text:
explicet, cum contingit miseris, et intra se culexplicet, cum contingit miseris, et intra se culpas cernere, et ante se judicem justum videre? Hoc nimirum quotidie in usu vitae praesentis agitur, ut de qualitate venturi judicii, mortalium corda doceantur. Nam cum duo ad judicium pergunt, alius innocentiae sibi conscius, et alius culpae, ante probatam sententiam adhuc tacente judice utrique conspiciunt, et tamen culpae debitor gravem contra se iram, hoc ipsum judicis silentium suspicatur. Quam iram sibi non denuntiat perturbatio judicis, sed recordatio pravitatis, quia etsi adhuc foris reum sententia non clamat, intus tamen graviter conscientia accusat. At contra justitiae amicus decernentis vultum conspicit, sed intus de testimonio bonae recordationis hilarescit, et quo apud se quod metuat non habet, eo omne quod erga semetipsum est blandum videt. Hoc itaque loco furor Domini dicitur non perturbatio divinae sub
Abbreviated transcription (Latin):
cie furoris dñi. Qd̾̃ enim iram columbȩ p̃¬
dixerat. hoc furorẽ dñi subiunxit. Colũ¬
ba namq : ualde simplex est animal. Et
quia in dm̃ nulla furoris in equalitas ser¬
pit. furorem dñi iram columbȩ nominauit.
Ut enim diuinȩ districtionis uim imꝑtur¬
babilem demonstraret: & iram dixit & co¬
lumbȩ. Acsi aꝑtius diceret: districtum
iudiciũ inconcussus exerit. qui ꝑmanens
mansuetus punit. Unde & in extremo iudi-¬
cio in semetipso in cõmutabilis manens: nul¬
la uicissitudine ac mutabilitate uariatur.
S tam̃ electis & rȩꝓbis nequaqͣm sub specie
eiꝰ dem incõmutabilitatis ostenditur: quia
& tranquillus iustis. & iratus apparebit in¬
iustis. Teste enĩ conscientia intra semetipsos
deferunt. unde eoꝵ mentes eque unum respi¬
ciant. s ñ equaliter modificentur: quia &
istis cũ benignũ ostendit ante acta iusticia.
& illis terribilem culpa. Quoꝵ pauorẽ quis

Expanded text:
cie furoris Domini . Quod enim iram columbae prcie furoris Domini . Quod enim iram columbae praedixerat, hoc furorem Domini subjunxit. Columba namque valde simplex est animal; et quia in Deum nulla furoris inaequalitas serpit, furorem DUt enim divinae districtionis vim imperturbabilem demonstraret, et iram dixit columbae. Ac si aperte diceret: Districtum judicium inconcussus exerit, qui permanens mansuetus punit. Unde et in extremo judicio in semet ipso incommutabilis manens, nulla vicissitudine ac mutabilitate variatur. Sed tamen electis et reprobis nequaquam sub specie ejusdem incommutabilitatis ostenditur, quia et tranquillus justis, et iratus apparebit injustis. Teste enim conscientia intra semetipsos deferunt, unde eorum mentes aeque unum respiciant: sed non aequaliter modificentur, quia et istis eum benignum ante acta justitia, et illis terribilem culpa facit. Quorum pavorem quis
Abbreviated transcription (Latin):
figuratione. quid aliud quã resurrectionis
ultimȩ głã nuntiatur: In monte. enĩ uesti¬
menta eiꝰ sicut nix facta sunt: quia in suꝑnę
claritatis culmine sc̃ĩ om̃s ei luce iusticie ful
um nomine iustos sibi quomͦ adiungat in¬
sinuat. inuistos etiã quomͦ a se disiungat
quillitatis tempore unttos contra me tolero.
& districtus qͣndoq ueniens in meo eos furo¬
re disꝑgo. S inter hȩc sollerter intuendũ est.
qd̃ grauis ꝑfidie error admittitur. si fortas¬
se quis estimet qd̃ in illa diuinitatis substan¬
tia furor & tranquillitas uarictur. Creator
namq om̃ium eo sũme immortalis est. quo
creature. more mutabilis ñ est. Hinc de illo
ꝑ iacobũ dicitur: apud quẽ ñ est transinuta¬
tio. nec uicissitudinis obumbratio. Hinc
rursũ scriptum est : tu autẽ dñe cũ tran¬
quillitate iudicas. Hinc ꝓpħa ait: deser¬
ta facta est terra a facie irȩ columbȩ. a fa-¬

Expanded text:
figuratione quid aliud quam resurrectionis figuratione quid aliud quam resurrectionis ultimae gloria nuntiatur? In monte enim vestimenta ejus sicut nix facta sunt, quia in supernae claritatis culmine sancti omnes ei luce justitiae fulgum nomine justos sibi quomodo adjungat insinuat, injustos etiam quomodo a se disjungat quillitatis tempore unitos contra me tolero, et districtus quandoque veniens, in meo eos furore dispergo. Sed inter haec solerter intuendum est quod gravis perfidiae error admittitur, si fortasse quis aestimet quod in illa divinitatis substantia furor et tranquillitas varietur. Creator namque omnium eo summe immortalis est, quo creaturae more mutabilis 1052 non est. Hinc de illo per Jacobum dicitur: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Hinc rursum scriptum est: Tu autem, Domine, cum tranquillitate judicas . Hinc propheta ait: Deserta facta est terra a facie irae columbae, a fa
Abbreviated transcription (Latin):
dis. ut ego. Ipse enim sibi circumdat deco¬
rem. de quo scriptũ est: dñs regnauit deco¬
rem induit. Ipse apud nos in sublime. eri¬
gitur. cũ nr̃is mentib in natura sua esse
impenetrabilis demonstratur. Ipse uͦ glosus
est: qui dũ scipso ꝑfruitur. accedentis lau¬
dis indigens ñ est. Ipse speciosis induitur
uestib: quia scõꝵ angłoꝵ choros quos condi¬
dit. in usum sui decoris assumpsit: & uelut
qͣnd̾ã uestem gło̾sam sibi ęccłiam exhibet. ñ
habentẽ maculam aut rugam. Unde ei per
ꝓpħam dicitur: confessionẽ & decorem in du¬
isti: amictus lumine sicut uestim̃to. Hic
qͥppe confessionẽ induit. illic decorem: quia
quos hic ꝑ penitentiã confitentes fecerit. illic
fulgentes ꝑ decorẽ iusticiȩ ostendit. Luce gͦ
sicut uestimento amicitur. quia scĩs om̃ib
quib dictũ est. uos estis lux mundi. in illa
quia transfigurato in monte dño. uestim̃ta
eiꝰ facta sunt candida sicut nix. In qua trans¬

Expanded text:
dis, ut ego. Ipse enim sibi circumdat decorem, de quo scriptum est: Dominus regnavit, decorem induit . Ipse apud nos in sublime erigitur, cum nostris mentibus in natura sua esse impenetrabilis demonstratur. Ipse vero gloriosus est, qui dum seipso perfruitur, accedentis laudis indigens non est. Ipse speciosis induitur vestibus, quia sanctorum angelorum choros, quos condidit, in usum sui decoris assumpsit, et velut quamdam vestem gloriosam sibi Ecclesiam exhibet non habentem rugam, aut maculam . Unde ei per prophetam dicitur: Confessionem et decorem induisti, amictus lumine sicut vestimento . Hic quippe confessionem induit, illic decorem, quia quos hic per poenitentiam confitentes fecerit, illic fulgentes per decorem justitiae ostendet. Luce ergo sicut vestimento amictus est, quia sanctis omnibus, quibus dictum est: Vos estis lux mundi , in illa dicitur, quia, transfigurato in monte Domino vestimenta ejus facta sunt candida sicut nix . In qua trans