comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in acserto eritꝰ. s uox anchangũ perantis ias ñ incarni
hummilitate uenienti. s ei qui ẽ apud patrem uerbum as.
de tunc quidem egrediebantur indesertum ut audi¬
rent assũpti hominis precursorem. et uiaderent barũ¬
dinem uento agitatam. ae quia facte sunt tybie &e uo¬
calis calamis. qui inore puetorum dulci sonant modu¬
lamine. canentium inplateis atq dicentium. Canta¬
uimus uobis. et ñ saltastis. Nunc aũt inuoct archangli
precedentis anim̃ aescendentem decelis &e inclatissi¬
ma tuba unusquisq credentium uel ad prelium iet
ad sacerdotalium ministeria prouocatur. Legimus
innumeronim libro sacratas deo tubas. quȩ ante hos¬
tras ꝑsorarent. Sinaũt magna est uox angli. et tube
de arehangli.:quanto maior erit tubȩ deiquȩ parat ua¬
as ptimũ dormientium et mortuorũ in xp̃o. deide eoꝵ
qui uuiuunt ce resiaui sunt. &e sermonis aci prestolant
ad uentum : forsitan simplicis tubȩ clangor aormientib

Expanded text:
in deserto erit, sed uox archangeli parantis uias non in carnis humilitate uenienti, sed ei, qui est apud patrem uerbum deus. et tunc quidem egrediebantur in desertum, ut audirent adsumpti hominis praecursorem et uiderent harundinem uento agitatam, de qua factae sunt tibiae et uocalis calamus. qui in ore puerorum dulci sonat modulamine canentium in plateis atque dicentium: cantauimus uobis et non saltastis; nunc autem in uoce archangeli praecedentis dominum descendentem de caelis et in clarissima tuba unusquisque credentium uel ad proelium uel ad sacerdotalia ministeria prouocatur. legimus in Numerorum libro sacratas deo tubus, quae ante hostias personent. sin autem magna est uox et angeli tubae et archangeli, quanto maior erit tubae dei, quae parat uias primum dormientium et mortuorum in Christo, deinde eorum, qui uiuunt et residui sunt et sermonis dei praestolantur aduentum! forsitan simplicis tubae clangor dormientibus
Abbreviated transcription (Latin):
Quti sustinet tempestatem. uel petre uł tecti querit
refugium. Quẽ hostis ꝑsequitur. ad muros urbium
confugit. fessus uiator tam sole quam puluere. umbre
querit solatium. Si seuissima bestia hominis sangumẽ
sitiat᷑. cupit ut cumq potuerit presens uitare discrimen.
lta et homo a principio conditionis suȩ deo utitur ad iu¬
tore. &e cumillius sit gr̃e qd̾ creatus est. illiusq miscdiȩ qd̃
subastit et uiuit. nichil bomi oꝑis agere potest absq eo
qui ita liberim concessit arbitrium. ut suam ꝑ singula
oꝑa giãm ñ negarit: nc libertas arbitrii redundet ad in¬
uiriam conditoris. et ad eius contumatiam. qui iđo liber
conaitus ẽ. ut absq dõ nehii se e̾c nouerit. Qd̃ aũt dicit
ingenetatione ce generationẽ. om̃a significat tempora.

Expanded text:
qui sustinet tempestatem, uel petrae uel tecti quaerit qui sustinet tempestatem, uel petrae uel tecti quaerit refugium; quem hostis persequitur, ad muros urbium confugit; fessus uiator tam sole quam puluere umbrae quaerit solacium; si saeuissima bestia hominis sanguinem sitiat, cupit, utcumque potuerit, praesens uitare discrimen: ita et homo a principio conditionis suae deo utitur adiutore et, cum illius sit gratiae, quod creatus est, illius misericordiae, quod subsistit et uiuit, nihil boni operis agere potest absque eo, qui ita liberum concessit arbitrium, ut suam per singula opera gratiam non negaret, ne libertas arbitrii redundet ad iniuriam conditoris et ad eius contumaciam, qui ideo liber conditus est, ut absque deo nihil esse se nouerit. quod autem dicit: i n generation
Abbreviated transcription (Latin):
dei loquitur insamaria. altare altare. hec dicit dñs.
Ecce filtus nascetur domui dauid iosias nomen eius.
Sciamus quoq errare eos qui om̃s psalmos dauid arbi¬
trantur. et non corum quorũ nominib inscripti sunt.
Unde &e hunc psalmũ uolunt sub nomine moysi ada¬
uid ẽe compositum. qd scilicet legis dator communem
humani generis offensam & calamitatem. et de in ex¬
pectationem salutis sacro ore describat. Dñs habitacu¬
lum factus ẽ nobis. ingencrationem generationẽ. Sep¬
tuaginta. Dñe refugium factuis es nobis. in om̃i gene¬
ratione &e generationẽ. Prohabitatione & refugio in he¬
braico maon ponitur: qd magis habitationẽ quã refu¬
gum sonat. Narraturus aut̃ triaiciam. ce genus dc¬
ploraturus humanum. alaudib dei incipit: ut quic¬
quid postea homini accidit aduersorum. non creatoris
auricia. s eius qui creatus ẽ culpa accidisse iudeatur.

Expanded text:
dei loquitur in Samaria: altare, altare, haec dicit dominus: dei loquitur in Samaria: altare, altare, haec dicit dominus: ecce filius nascetur domui Dauid, Iosias nomen eius. sciamus quoque errare eos, qui omnes psalmos Dauid arbitrantur et non eorum, quorum nominibus inscripti sunt. unde et hunc psalmum uolunt sub nomine Moysi a Dauid esse compositum, quod scilicet legis dator communem humani generis offensam et calamitatem et dein expectationem salutis sacro ore describat. Domine, habitaculum f a ctus es nobis in generatione et generatione. Septuaginta: domine, refugium factus es nobis in omni generatione et generatione. pro habitatione et refugio in Hebraico \'maon\' ponitur, quod magis habitationem quam refugium sonat. narraturus autem tristia et genus deploraturus humanum a laudibus dei incipit, ut, quidquid postea homini accidit aduersorum, non creatoris duritia sed eius, qui creatus est, culpa accidisse uideatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui quarti libri unitium ẽ ce qũc̃ nunc disserimus usq ad
centesimũ quintum. Inquorũ om̃tum fine duplex amen
positum ẽ. qd̾ septuaginta transferunt fiat fiat. et acen¬
tesimo sexto usq ad finẽ. instar duodecim propħarum.
qui et ipsi cum proprios libellos ediderint. unius nomi¬
ne uoluminis continentur. Iilud aũt qd pene preterii
asserens int̾ undecim moysi psalmos. etiam nonagesi¬
mũ octauume̾e inquopositum ẽ. exaltate dñm dm̃
ur̃m. et adorate scabellum pedumeius. moyses et aã¬
ron insacerdotib enis. & samuel ineisqui inuocant
nomenillius. uidetur nr̃ȩ sententiȩ contraire. quomͦ
moysi sit qui samuelem nominet. quẽ multa post tẽ¬
pora fuissetognouimus. Cuius questionis facilis solu¬
tio ẽ. propħatum ẽẽ nomen samuelis. qui tanti meriti
fuit. ut cum moyse poneretur inicremia. si steterint
moyses et samues: itixta illud exemplũ quando homo

Expanded text:
qui quarti libri initium est et quem nunc disserimus, usque ad qui quarti libri initium est et quem nunc disserimus, usque ad centesimum quintum — in quorum omnium fine duplex \'amen\' positum est, quod Septuaginta transferunt \'fiat, fiat\' — et a centesimo sexto usque ad finem instar duodecim prophetarum, qui et ipsi, cum proprios libellos ediderint, unius uoluminis nomine continentur. illud autem, quod paene praeterii asserens inter undecim Moysi psalmos etiam nonagesimum octauum esse, in quo positum est: exaltate dominum deum nostrum et adorate scabellum pedum illius. Moyses et Aaron in sacerdotibus eius et Samuhel in his, qui inuocant nomen illius, uidetur nostrae sententiae contraire, quomodo Moysi sit, qui Samuhelem nominet, quem multo post tempore fuisse cognoscimus. cuius quaestionis facilis solutio est: prophetatum esse nomen Samuhelis, qui tanti meriti fuit, ut cum Moyse poneretur in Hieremia: si steterint Moyses et Samuhel iuxta illud exemplum, quando homo
Abbreviated transcription (Latin):
habeat quid propt᷑ laboret. quo ire contendat. E qm̃
ipse qui hec scribit homo ẽ sub ꝑsona sua deom̃i gene¬
ris humani conditione testatur. Sunt aut̃ quihunc
psalmũ sitie orationẽ adisrłiticum popłm referant. qͦ¬
modo insolitudine offenderit dm̃ atq conciderit. et ñ
meruerit terram repromissionis intiare. proq patrib
ingressi sunt filii: et rursum placatũ expectent dm̃.
qd ixp̃i compleatur aduentu. Oratio iuxta gramina¬
ticos omnis sermo loquentium ẽ. Cuius ethimologiam
sic explicant. Oratio est. oris tatio. Inscripturis autem
scĩs. difficile orationẽ uixta hunc sensum legimus. sed
eam quȩ ad preces et obsetrationes ꝑtinet. Anint hebres
uno psalmorum uolumine qumnq libros contineri:
aprimo usq ad quadragesimũ. et a quadragesimo pri¬
mousq ad septuagesimum primũ. & a septuagesimo
scdo usq adoctogesimũ octauum. et aboctogesimo nono

Expanded text:
habeat, propter quid laboret, quo ire contendat. et quoniam habeat, propter quid laboret, quo ire contendat. et quoniam ipse, qui haec scribit, homo est, sub persona sua de omni generis humani condicione testatur. sunt autem, qui hunc psalmum siue orationem ad Israheliticum populum referant: quomodo in solitudine offenderit deum atque conciderit et non meruerit terram repromissionis intrare — proque patribus ingressi sunt filii — et rursum placatum expectent deum, quod in Christi conpleatur aduentu. \'Oratio\' iuxta grammaticos omnis sermo loquentium est, cuius etymologian sic exprimunt: \'oratio est oris ratio\'. in scripturis autem sanctis difficile orationem iuxta hunc sensum legimus, sed eam, quae ad preces et obsecrationes pertinet. aiunt Hebraei uno psalmorum uolumine quinque libros contineri : a primo usque ad quadragesimum et a quadragesimo primo usque ad septuagesimum primum et a septuagesimo secundo usque ad octogesimum octauum et ab octogesimo nono,
Abbreviated transcription (Latin):
tuor aut̃ psalmi sunt. qtii habent orationis titulum :
Sextus decimtis qui inscribitur oratio dauid. et in¬
eipit. exaudi dñe iusticiam meam. et octogestmus
quintus. inclina dñe. similiter oratio dauid. c octoge
simus non u qui nnc inmanib ẽ. dñc refugium
factus es nobis. ec centesimus primus. qui habet titu¬
ium oratio pauperis cum anxius fuerit. et in ꝯspectu
dm̃ effuderit precem suam. Dauid & pauꝑ. quicum
qui sedit suꝑ pullum asine iuxta zachariam pauꝑ
atq mansuetus. Moyses aũt ꝑquem dñs legem de¬
dit. cuius ore audiuimus loquentem dm̃. faciamus
hominẽ adimaginẽ &e similitudinẽ nr̃am. statimq
infertur. et fecit ds hominem. adimaginẽ dei fecit
illum. masculũ et feminam creauit illos: ab inicio
conditionis hominis usq ad mortem et resurrectio¬
nem omnia explicat qualis creatus sit. quanto ui¬
uat tempore quid agat inscło. quem stuctum uitȩ

Expanded text:
ttuor autem psalmi sunt, qui habent \'orationttuor autem psalmi sunt, qui habent \'orationsextus decimus, qui inscribitur, Oratio David, et incipit: Exaudi, Domine, justitiam meam. Et octogesimus quintus: Inclina, Domsimus nonus, qui nunc in manibus est: domine, refugium factus es nobis, et centesimus primus, qui habet titulum: oratio pauperis, cum anxius fuerit et in conspectu domini effuderit precem suam. Dauid et pauper, qui,qui sedit super pullum asinae iuxta Zachariam pauper atque mansuetus. Moyses autem, per quem dominus legem dedit, cuius ore audiuimus loquentem deum: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, statimque infertur: et fecit deus hominem, ad imaginem dei fecit eum; masculum et feminam fecit illos, ab initio conditionis hominis usque ad mortem et resurrectionem omnia explicat, qualis creatus sit, quanto uiuat tempore, quid agat in saeculo, quem fructum uitae
Abbreviated transcription (Latin):
loco. Donec ꝑueniamus om̃s imurum ꝑfectum᷑ unnen¬
suram etatis plenitudinis xp̃i. Siue gͥ uiri siue hõis
appellatio. sc̃o uiro competit. et ei qui uidit dm̃ facie
ad faciem. & salua facta ẽ anima eius: cuius ore creatu¬
rarum mundi eorum dũ taxat quȩ uisibilia sunt. con¬
ditionẽ hominis &e om̃is retro hystorie didicimus ueri¬
tatem: qui non solum nobis quinq reliquit libros. ge¬
nesim. exodum. leuiticum. numeros. & detit ronomiũ.
s undecim quoq psalmos. aboctogesimo nono. cuius
principium ẽ. dñe refugium factus es nobis. usq ad no¬
nagesimũ nonum qui inscribitur psalmus inconfes¬
sione. Qd aũt inplerisq codicib nonagesimus octautis
habet titulum psalmus datud. inhebraico non tenet᷑ ⁊
hanc habente scriptura sc̃a consuitudinẽ. ut om̃s psal¬
mi qui cuius sint citulos ñ habent. his deputentur
quorum inpriorib psalmis nomina continent᷑. Qua¬

Expanded text:
loco: donec perueniamus omnes in uirum perfectum, in menloco: donec perueniamus omnes in uirum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. siue igitur uiri siue hominis appellatio sancto uiro competit et ei, qui uidit deum facie ad faciem et salua facta est anima eius, cuius ore creaturam mundi — eorum dumtaxat, quae uisibilia sunt —, conditionem hominis et omnis retro historiae didicimus ueritatem, qui non solum nobis quinque reliquit libros, Genesim, Exodum, Leuiticum, Numeros et Deuteronomium, sed undecim quoque psalmos ab octogesimo nono, cuius principium est: d omine, refugium factus es nobis, usque ad nonagesimum nonum, qui inscribitur: psalmus in confessione. quod autem in plerisque codicibus nonagesimus octauus habet titulum: psalmus Dauid, in Hebraico non tenetur hanc habente scriptura sancta consuetudinem, ut omnes psalmi, qui, cuius sint, titulos non habent, his deputentur, quorum in prioribus psalmis nomina continentur. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
Aggrediar opus difficillimũ: & sc̃arum precum tua¬
rum fultus auxilio. illius uersiculi recordabor: dñs
dabit uerbum euuãgłiantib uirtute multa. Ac
primũ sciendum. qd psalm istius upcta hebraicũ
titulus sit oratio moysi uiri dei. iuxta septuagin¬
a. oratio moysi hominis dei. Inter hominẽ autem
ce uirum quid sit. scã scriptura nos doceat. Loquitur
quinquagenarius adheliam. Homo aei. rex uocat tẽ.
Cui ille respondit. Si homo dei ego strm: descendat ignis
decȩlo & comedat te et qͥnquaginta tuos. Adtimotheũ
quoq apłs scribit. Tuaut̃ homo dei hec fuge. Porro de
uiri caput. xp̃c sit: caput aũt mulieris uir. caput aut̃
xp̃i ds̾. Iste uir ẽ qui caput uelare ñ debet. cumsit ima¬
go ce gła dei: & cotidie orans loquitur. Nos aut̃ om̃s reue¬
lata facie głam dñi contemplantes in eandem imaginem
transformamur agła ingłamꝰ. sicut adñi spũ. & inalio

Expanded text:
aggrediar opus difficillimum et sanctarum precum tuaaggrediar opus difficillimum et sanctarum precum tuarum fultus auxilio illius uersiculi recordabor: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa. Ac primo sciendum, quod psalmi istius iuxta Hebraicum titulus sit: or atio Moysi, uiri dei, iuxta Septuaginta: oratio Moysi, hominis dei. inter hominem autem et uirum quid sit, sancta scriptura nos doceat.loquitur quinquagenarius ad Heliam: homo dei, rex uocat te. cui ille respondit: s i homo dei ego sum, descendat ignis de caelo et comedat te et quinquaginta uiros tuos. ad Timotheum autem apostolus scribit: tu autem, o homo dei, haec fuge. porro de uiri caput Christus sit, caput autem mulieris uir, caput uero Christi deus. iste uir est, qui caput uelare non debet, cum sit imago et gloria dei, et cotidie orans loquitur: nos autem omnes reuelata facie gloriam domini contemplantes in eandem imaginem transformamur a gloria i
Abbreviated transcription (Latin):
proculdubio condennandi. quia inxp̃o ueritate con¬
tempta. postea mendatium id ẽ antixp̃m suscepti sunt¬
onssime. ce de illorum numero super
quib audiuit moyses. elige presbitenᷤ
gem dei die ac nocte meditatur: nunc aũt quia ext̾io¬
ris quoq hominis nobis inuicem est sacta cognitio
et post salutationẽ dulcesq complexus. qͥbꝰ s amicicia¬
sibi copulatur. ut probes uerum e̾e qd̾ audieras. statĩ
amc postulas. ut difficillimũ psalmum. qui apud
grecos ce latinos octogesimus et nonus itascribitur.
tibi edissetam: ñ composita oratione uerborum plau¬
suq populari. qui solet imꝑitorum aures decipere
atq palpare. s oratione simplici et ȩccłiastici eloquii
ueritate: ut scilicet inter pretatio nr̃a non alio inter¬
prete indigeat. qd̾ plerisq nimium disertis accidere
solet: ut maior sit intelligentie difficultas in eorum
explanationib. quam inhis quȩ ex planare corantur.

Expanded text:
procul dubio condemnandi, quia Christo ueritate conprocul dubio condemnandi, quia Christo ueritate contempta postea mendacium, id est antichristum, suscepturi suntosissime, esse de illorum numero, super quibus audit Moyses: elige presbyteros, lege dei die ac nocte meditatur. nunc autem, quia exterioris quoque hominis nobis inuicem est facta cognitio et post salutationem dulcesque complexus, quibus sibi amicitia copulatur, ut probes uerum esse, quod audieram, statim a me postulas, ut difficillimum psalmum, qui apud Graecos et Latinos octogesimus et nonus inscribitur, tibi edisseram, non conposita oratione uerborum plausuque populari, qui solet inperitorum aures decipere atque palpare, sed oratione simplici et ecclesiastici eloquii ueritate, ut scilicet 15 interpretatio nostra non alio interprete indigeat, quod plerisque nimium disertis accidere solet, ut maior sit intellegentiae difficultas in eorum explanationibus quam in his, quae explanare conantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ri.cur enim concessi dłs omnem cũ habere uirtutem et
signa atq prodigia. ꝑque seducantur si fieri potest etiã
aecti dei ͥ. solutio preuenit questionẽ. &e qd opponi pote¬
rat antequam opponatur absoluit. faciet inquit hec oĩa
ñ sua uirtute s concessione dei. propt̾ iudeos: ut quia no¬
iuerunt caritatẽ recipere ueritatis. hoc ẽ spm dei ꝑ xp̃m.
quia caritas dei diffusa ẽ in cordib credentium. et ipse
dicit. ego sum ueritas. de quo inpsalmis scriptum ẽ. ueri¬
tas de terra orta ẽ: quia caritatẽ ce ueritatem ñ receperunt
ut saluatore suscepto salui fierent. mittet illis ds ñ oꝑato¬
rem. s ipsam oꝑationem idẽ fontem erroris. ut credant
mendatio. quia mendax ẽ ille ipse & pater eius. Et si qui¬
mundum: poterant habere uidei occasionem et dicere.
qd̾ putauerint ueritatem. et iccirco mendaciũ proueri¬
tate susceperint. Nunc aũt ideo iudicandi sunt. inimo

Expanded text:
ri: cur enim concessit deus omnem eum habere uirtutem et ri: cur enim concessit deus omnem eum habere uirtutem et signa atque prodigia, per quae seducantur, si fieri potest, etiam electi dei?\', solutione praeuenit quaestionem et, quod obponi poterat, antequam obponatur, absoluit. faciet, inquit, haec omnia non sua uirtute, sed concessione dei propter Iudaeos, ut qui noluerunt caritatem recipere ueritatis, hoc est Christum, quia caritas dei diffusa est in corda credentium et ipse dicit: ego sum ueritas, de quo in psalmis scriptum est: ueritas de terra orta est. qui ergo caritatem et ueritatem non receperunt, ut saluatore suscepto salui fierent, mittit illis deus non operatorem, sed ipsam operationem, id est fontem erroris, ut credant mendacio, quia mendax est ipse et pater eius. et siquimundum, poterant habere Iudaei excusationem et dicere, quod putauerint ueritatem et idcirco mendacium pro ueritate susceperint; nunc autem ideo iudicandi sunt, immo
Abbreviated transcription (Latin):
iam myff̾ium oꝑatur iniquitatis. tantum ut qui tenet
minc. ttneat donec demedio fat. et tunc reuelabitur
iue inquus. hunc habet senstim. Multis malis atq
mit. antixp̃i parturitur aduentus. et qd̾ ille oꝑaturus
est postea. inisto exparte impletur. tantũ ut romanim
imꝑtum qd̾ nunc itntuersas gentes tenet recedat. &e de
medio fiat. et tunc tieniet antix p̃c sons iniquitatis: quẽ¬
ce sue maiestatis imꝑio. cuits uississe fecisse ẽ. ñ inextr¬
citus multitudine. ñ inrobore militum. ñ in angłorũ¬
atreilio.s statim at ilie aduenerit interficiet᷑ antrxp̃e.
Et quomͦꝰ tenebre solis fuganttir aduentu. sic altistratio¬
ne aduentus sui eum destruet añs atq delebit. cuius
Quomͦ enim signis dei quȩ oꝑabatur ꝑmoysen. magi
suris resistebant mendaciis. et uirga moysi deuorauit
uirgas eortim: ita mendacium antixp̃i. xp̃i ueritas de¬
uorabit. Seducentur aũt̃ eiuis mendatio. qui pdtioni
sunt preparati. & quia tacita questio poterat commone¬

Expanded text:
 operatur, tantum ut, qui tenet nunc, teneat, donec de medio fiat, et tunc reuelabitur ille iniquus, hunc habet sensum: multis malis atquemit, antichristi parturitur aduentus et, quod ille operaturus est postea, in isto ex parte conpletur, tantum ut Romanum imperium, quod nunc uniuersas gentes tenet, recedat et de medio fiat. et tunc antichnstus ueniet, fons iniquitatis, queet imperio majestatis suae, cujus jussisse fecisse est, non in exercitus multitudine, non in robore militum, non in auauxilio, sed, statim ut ille aduenerit, interficietur antichristus. et quomodo tenebrae solis fugantur aduentu, sic inlustratione aduentus sui eum dominus destruet atque delebit, cuius quomodo enim signis dei, quae operabatur per Moysen, magi suis resistebant mendaciis et uirga Moysi deuorauit uirgas eorum, ita mendacium antichristi Christi ueritas deuorabit; seducentur autem eius mendacio, qui perditioni sunt praeparati. et quia tacita quaestio poterat commoue
Abbreviated transcription (Latin):
die consũmationis in corpore. Qd si uerum ẽ: errauit
paulus. et humana estimatione deceptus est. ut arbitra¬
retur se inueniendum in corpore. qd̾ falsum iei exitus
comprobauit. Hoc intellexerant et ipsi thessaionicen¬
ses. sacramenta sermonis mistici nescientes. et comectu¬
ris uariis fuctuabant dicebantq. Si paulus inuemen¬
dus incorpore ẽ. preximus est dies iudieii. Unde corrigit
eos scd̾am epłam scribens. Rogamus uos fr̃s ꝑaduentũ

Expanded text:
die consummationis in corpore. quod si uerum est, errauit die consummationis in corpore. quod si uerum est, errauit Paulus et humana aestimatione deceptus est, ut arbitraretur se inueniendum in corpore; quod falsum rerum exitus adprobauit. hoc intellexerant et ipsi Thessalonicenses sacramenta sermonis mystici nescientes et coniecturis uariis fluctuabant dicebantque: \'si Paulus inueniendus in corpore est, proximus est dies iudicii\'. unde corrigit eos secundam epistulam scribens: rogamus uos, fratres, per aduentum
Abbreviated transcription (Latin):
scd̃am lectionem quȩ ita seitur in plerisq codicib.
Non quidem om̃s dormicinus. omnes aũt immutabi¬
mur. Ex qua ñ nulli asserunt multos uiuos in corpo¬
rib reperiendos. ce si ũ dorimant om̃s. ñ om̃s c̾e mori¬
turos: si aut̃ ñ moriantur om̃s. ñ om̃s resitrrecturos.
Resurgere enim propriȩ dicitur. qui prius morien¬
do cecidit. Unde ce paulum uolunt scribere in prima
ad thessa lonicenses epła. Nos qui uiuenrus qui resi¬
diti erimus in aduentum dñi ñ preueniemus eos qͥ
dormiunt. qm̃ ipse dñs in iussu et inuoce archangli¬
et in tuba dei descendet decelo. & mortui qui inxp̃o
sunt resurgent primi: Beinde nos qui uuimus qui
residm sumus. simul cum illis rapiemur innuibib ob¬
uiam dño inaera: et sic semꝑ cum dño erimus. Et ex
his dictis probare conantur paulũ et qui cum eo scri¬
bebant epłam. putasse se ñ ẽe morituros: s reꝑiendos¬

Expanded text:
secundam lectionem, quae ita fertur in plerisque codicibus: secundam lectionem, quae ita fertur in plerisque codicibus: non quidem omnes dormiemus, omnes autem inmuta b imur. ex qua nonnulli adserunt multos uiuos in corporibus repperiendos et, si non dormiant omnes, non omnes esse morituros, si autem non moriantur omnes, non omnes resurrecturos. resurgere enim proprie dicitur, qui prius moriendo cecidit. unde et Paulum uolunt scribere in prima ad Thessalonicenses epistula: nos, qui uiuimus, qui residui erimus in aduentu domini, non praeueniemus eos, qui dormiunt, quoniam ipse dominus in iussu, in uoce archangeli, in tuba divimus, qui residui sumus, simul cum illis rapiemur in nubibus obviam Christo in aera: et sic semper cum Domino erimus . Et ex his dictis probare conantur, Apostolum Paulum, et qui cum eo scribebant Ep
Abbreviated transcription (Latin):
te głe . dumalii resurgunt ad penas ꝑpetuas. alii ad
giam sempiternam. Aua enim caro uolatili um.
alra pisctum. alia iumentorũ: &e corpora celes¬
tia &e corpora terrena. Sic inquit erit ce refurrectio
mortuorum. Cui sententiȩ magis acquiescit ȩccłia. ut
om̃s cominum morte morianur. et ñ om̃s mutemur in
głam: iuxta illud qd̾ daniel scribit. Muiti dorientes
interre puluere resurgent: alii ingłam ȩcernam.¬
alii inconfusionẽ. et opprobrium sempiternum.
Quienim resurgent inconfusionẽ &e inopprobriũ
sempiternũ. ñ resurgent inȩternam głam. inqua
paulus et qui cum eo sunt mutabuntur. Quȩ cum
ita se habeant. &e sic intellecta sint a nobis. eorum tan¬
tum cominutationẽ susciꝑe qui resurgunt ingłam.
peccatorum aut̃ et infideliũ qui mortui appeuan¬
tur. et resurgent incorrupti. nequaquã comimuta¬
tione. s penas ꝑpetuas ec̃ diccndas. tanseamus ad

Expanded text:
te gloriae: dum alii resurgunt ad poenas perpetuas, alii ad te gloriae: dum alii resurgunt ad poenas perpetuas, alii ad gloriam sempiternam. Alia enim caro volatilium, alia piscium, alia jumentorum, et corpora coelestia, et corpora terrestria. Sic, inquit, erit et resurrectio mortuorum . Cui sententiae magis acquiescit Ecclesia, ut omnes communi morte moriamur, et non omnes mutemur in gloriam, juxta illud, quod Daniel scribit: Multi dormientes in terrae pulvere, resurgent; alii in alii in confusionem et obprobrium sempiternum. qui enim resurgent in confusionem et obprobrium sempiternum, non resurgent in aeternam gloriam, in qua Paulus et, qui ita se habeant, et sic intellecta sint a nobis, eorum tantum commutationem suscipere, qui resurgent in gloriam: peccatorum autem et infidelium, qui mortui appellantur, et resurgent incorrupti, nequaquam commutationem, sed poenas perpetuas esse dicendas. Transeamus ad
Abbreviated transcription (Latin):
ores faceret auditores.: de resurrectione plenius dissertu¬
rus. Bormitio aut̃ mortẽ istim quȩ cominunis ẽ om̃tũ
significat. Unde rectissime posuit qd̾ om̃s dormianius.
idẽ moriamur: sicut supra dixerat. quomodo inadam õs
monimtur. sic in xp̃o om̃s uiuificantur. Cum ergo om̃s
morituri sint. audite sacramenta quȩ dico. Om̃s quidẽ mo¬
riemur᷑. s ñ om̃s ĩmutabimur. Canet emm cuba. haut du¬
bium quin angłs septimus.: et mortui resurgent incorrup¬
ti. Si autẽ incorrupti erunt mortui: quomodo ñ ĩmuta¬
buntur. cum incorruptio ipsa mutatio sit:  S hic cõmu¬
tatio qua paulus mutandus & sc̃i stint. glificatio intes¬
ugitur. Incorruptio aut iccirco cominunis est ommñ:
quia ineo miscrabiliores erunt peccatores. ut adtorm̃ta
ꝑpetin sint. et ñ mortali et corruptibili corpore dissoluã¬
sitatẽ resurrectionis non unatura corporũ. s inuarieta¬

Expanded text:
orêS faceret auditores de resurrectione plenius dissertuorêS faceret auditores de resurrectione plenius disserturus. dormitio autem mortem istam, quae communis est omnium, significat. unde rectissime posuit, quod omnes dormiamus, id est moriamur, sicut supra dixerat: quomodo in A dam omnes moriuntur, sic in Christo omnes uiuificantur. cumergo omnes morituri sint, audite sacramenta, quae dico: omnes quidem moriemur, sed non omnes inmutabimur. canet enim tuba — haud dubium, quin angelus septimus — et mortui resurgent incorrupti. si autem incorrupti erunt mortui, quomodo non inmutabuntur, cum incorruptio ipsa mutatio sit ? sed hic commutatio, qua Paulus mutandus et sancti sunt, glorificatio intellegitur. incorruptio autem idcirco communis est omnium, quia in eo miserabiliores erunt peccperpetui sint, et non mortali et corruptibili corpore dissolvansitatem resurrectionis, non in natura corporum, sed in varieta
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortalitas. alitd incorruptio. sicat altud mortale. &e ali:¬
uid corruptiuñ. Quticqtid aut̃ mortalcẽ ec corruptiuum
est: s ñ d corruptitũ statim et mortale. Cortupuna h̃e¬
pe luit corpes qte catent auimi.et tameuñ sunt moa¬
talia quia nunqũa habuere uitam: qd̾ propriȩ animan¬
tiumẽ. Unde signant᷑ apłs corruptioni incorruptionẽ.
et mortalitati ĩ mortalitatẽ. resurrectionis futuram
tempore copulauit. Acatius cesare ⁊ quȩ prius turris
stratonis uocabatur. post eusebrum pamphili ep̃s. in
quarto simmieta intcmatam libro. proponens sibi
hanc candem questionem latius aisputauit᷑. et
utrumq suscipiens. qd̾ inter se uidetur eͥẽ contrarium.
post principium qd̾ omisimtis sic locutus ẽ. Bicamus
primum. de eo qd̃ magis inplurimis codicibinueni¬
tur. Eccc mysterium dico uobis. Om̃s quidẽ dormiemus:
ñ om̃s aut̃ ĩmutabimtir. Mysterium dixit. ut actenti¬

Expanded text:
inmortalitas, aliud incorruptio, sicut aliud mortale et aliinmortalitas, aliud incorruptio, sicut aliud mortale et aliud corruptiuum. quicquid autem mortale est, et corruptiuum est, sed non, quod corruptiuum, statim et mortale. corruptiua quippe sunt corpora, quae carent anima, et tamen non sunt mortalia, quia numquam habuere uitam, quae proprie animantium est. unde signanter apostolus corruptioni incorruptionem et mortalitati - inmortalitatem. resurrectionis futuram tempore copulauit\'. Acacius, Caesareae, quae prius Turris Stratonis uocabatur, post Eusebium Pamphili episcopus, in quarto Συμμικτων ζητμάτων libro proponens sibi hanc eandem quaestionem latius disputauit et utrumque suscipiens, quod inter se uidetur esse contrarium, post principium, quod omisimus, sic locutus est: \'dicamus primum de eo, quod magis in plurimis codicibus inuenitur: ecce mysterium dico uobis: omnes quidem dormiemus, non omnes autem inmutabimur. mysterium dixit, ut adtenti
Abbreviated transcription (Latin):
ex ponit apłs quid sequatur. Canet enim tuba. et mortui
resurgent incorrupti nosaut̃ ĩmucabimur. Quando
aicit nos. auum se &e cos qui sccum sunt. preter mortuos
et significat. Ad qd̾ intelligendum. sunt qui dicunt
mortuos qui resurgant incorrupti c̃e corporamortuorũ.
eos aũt qui dicantur ẽẽ mutandi animas debere accipi.
quando inmaiorem głam fuerint cominutati. et ꝑue¬
nerint inuirum ꝑfectum inmensuram ȩtatis plenitu¬
dimis xp̃i. Aui uero asserunt mortuos debere intelligi
peccatores qui resurgunt incorrupti. ut possint ȩtͥna
sustinere supplicia᷑. Eosaũt quti cominutantur ẽc sc̃os.
qui ae uirtute initirtutem. et de gła transferuntur ad
głam. Unde ae ad incorruptioñẽ mortuorum intulit.
oportec enim cortuptiuũ hoc in duere incorruptionẽ:
ad id aũt qd aixerat nos ĩmutabimur illud ad uuxit.
et mortale noc induet ĩ mortalitalitatẽ. Altud est enim

Expanded text:
exponit Apostolus quid sequatur: Canet enim tuba, et mortui exponit Apostolus quid sequatur: Canet enim tuba, et mortui resurgent incorrupti, nos autem immutabimur. Quando dicit, nos, alium se, et eos, qui secum sunt, praeter mortuos esse significat. Ad quod intelligendum, sunt qui dicant mortuos, qui resurgant incorrupti, esse corpora mortuorum; eos autem qui dicantur esse mutandi, animas debere accipi, quando in majorem gloriam fuerint commutatae; et pervenerint in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi . Alii vero asserunt, mortuos deberi intelligi peccatosustinere supplicia, eos. autem, qui commutantur, esse sanctos, qui de uirtute in uirtutem et de gloria transferuntur in gloriam. unde ad incorruptionem mortuorum intulit: oportet enim corruptiuum hoc induere incorruptionem. ad id autem, quod dixerat: nos inmutabimur, illud adiunxit: et mortale hoc induere inmortalitatem. aliud est enim
Abbreviated transcription (Latin):
resurgent in corrupti.ce nos ĩmutabimur. oportet
cnim corruptitum hoc induere incorruptionẽ. et mor¬
tale hoc induere ĩmortalitatem. duplicem habet in¬
celigentiam᷑ ut ciangor tube aut uocis indicet magni¬
cudinem itꝑeta illud qd scriptum ẽ. sicut tuba exalta uo¬
noli tuba canere ante te. hoc est abscondite fac miscłiam
et in secreto. neuidearis de alterius miscta głati. Que¬
rimis aut̃ cur ad notiissimã tubam mortuos scripserit
surrecturos. Quando entm innotrissima dicitur. ttiq
aliȩ precesserunt. Ina pocalipsi ioħis septem angłi de¬
scribuntur cumtubis. & unoquoq angło clangente.
primo uidelicet et scdo & tercio. quartoq et quinto &e
sȩxto quid ꝑsingulos actum sit indicatur. Nouissimo
aut id ẽ septimo. claro tube strepitu ꝑsonante. mortui
stiscitantur: corpora quȩ prius habuerant corruptibilia
incorrupta recipientes. Unde post nouissimã tubam

Expanded text:
r. Oportet r. Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem; et mortale hoc induere immortalitatem, 803 duplicem habet intelligentiam, ut clangor tubae, aut vocis indicet magnitudinem, juxta illud quod scriptum, est: Sicut tuba exalta vonoli tuba canere ante te , hoc est, abscondite fac misericordiam, et in secreto, ne videaris de alterius miseria gloriari. Quaerimus autem cur ad novissimam tubam mortuos scripserit resurrecturos. Quando enim novissima dicitur, utique aliae praecesserunt. In Apocalypsi Joannis, septem describuntur Angeli cum tubis, et unoquoque clangente, primo videlicet, secundo et tertio, quarto et quinto et sexto, quid per singulos actum sit, indicatur . Novissimo autem, id est, septimo, claro tubae strepitu personante, mortui suscitantur: corpora quae prius habuerant corruptibilia, incorrupta recipientes. Unde post novissimam tubam
Abbreviated transcription (Latin):
nauitꝰ. iuncta simul omnium resurrectione rapientur
obitiam xp̃o. s hi quos mors dissoluerit. quȩ presens scr¬
mo significat. Quando enim dicit. inpunctu temporis.
et inmotu ocłi atq momentt futuram ominũ resutree¬
tionẽ. cunctam primȩ & scd̃ę resurrectionis excludit
credantur. Athomus aut̃ punctum temporis ẽ. qd secati
t amuidi ñ potest. Unde & epicurus exstis athomis
itndum struit. et uniuersa conformat. Ictusq octili
siue motus qui grece dicitur roiten tanta uelocitate
uanscutritꝰ t pene sensum uidentis estugiat. Uetã
quia ĩplerisq codicib proroite id ẽ ictu uel motu. rute
legitur:. hoc sentire debemtis. qd quomͦ leuis pluma
uei stipula aut tenue siccumq foltum uento flatuq
raptatur. et de terra ad stiblime transsertur. sic ad ocu¬
lum & admitum aei omnium mortuorũ corpora mo¬
uebuntut. ad aduentum parata iudicis. Qd̃ q iungit
et dicit in nottisstma tuba. canet enim tuba. & mortui

Expanded text:
ymus ita explanavit: « Juncta simul omnium resurrectione, rapientur obviam Christo: sed hi quos mors dissolverit, quae praesens sermo significat. Quando enim dicit, in puncto temporis, et in motu oculi, atque momento, futuram omnium resurrectionem, cunctam primae et secundae resurrectionis excludit credantur. atomus autem punctum temporis est, quod secari et diuidi non potest; unde et Epicurus ex suis atomis mundum struit et uniuersa conformat. ictusque oculi siue motus, qui Graece dicitur Qonrj, tanta uelocitate transcurrit, ut paene sensum uidentis effugiat. uerum quia in plerisque codicibus pro Qortfj, id est ictu uel motu, QiTcfj legitur, hoc sentire debemus, quod, quomodo leuis pluma uel stipula aut tenue uel siccum folium uento flatuque raptat uret de terra ad sublime transfertur, sic ad oculum uel motum dei omnium mortuorum corpora mouebuntur parata ad aduentum iudicis. quodque iungit et dicit: in nouissima tuba; canet enim et mort
Abbreviated transcription (Latin):
at ñ ignorans: eamq ꝑ te salutari obsecro. et
duplici pietatis offitio focullari: quo inuna.
atq eadẽ. xp̃iana.simul diligatur et mat̾.

Expanded text:
at, non ignorans: eamque per te salutari obsecro, et duplici pietatis officio focillari, quod in una atque eadem Christiana simul diligatur, et mater.
Abbreviated transcription (Latin):
derunt eũ ab inferis surrexisse. Aui putant pͥ¬
mũ ee qd̾ ante a iohe narratũ est. uenisse mari¬
am magoalenã ad sepulchrũ. et uidisse reuo¬
lutũ lapidẽ amonum̃to. & postea regressã cũ
apłis petro et ioħe. solã ad monumentũ reman¬
sisse. et idcireo ad huc incredusã a dño firisse cor¬
rept̃. reuersam omũ. rursũ ad sepulchrũ eius¬
tienisse cũ maria. et ab angło monitã exeuntẽq
de monum̃to ad orasse dñm. & tenitisse pedes ciꝰ
quando abeo parit̃ auidierunt auete. illeq ac¬
cesserunt. et tentierunt pedes eius & eũ adoraue

Expanded text:
derunt eum ab inferis surrexisse. Alii putant prderunt eum ab inferis surrexisse. Alii putant primum esse quod a Joanne narratum est, venisse Mariam Magdalenam ad sepulcrum, et vidisse revolutum lapidem a monumento, et postea regressam cum Apostolis Petro et Joanne, solam ad monumentum remansisse: et idcirco adhuc incredulam, a Domino fuisse correptam: reversamque domum, rursum ad sepulcrum venisse cum Maria; et ab Angelo monitam, exeuntem de monumento, adorasse Dominum, et tenuisse pedes ejus, quando ab eo pariter audierunt: Avete. Et illae accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adorave
Abbreviated transcription (Latin):
lanũ putans dnm nũcupauerat. dei filium
resurgentẽ. magistrũ uocat. Itaq ad eã que
querebat uiuentẽ cũ mortuis que & errore fe¬
mineo et inbecilutate muliebri. huc illucq
currebat corpꝰ querebat occisi. cuiꝰ pedes ituicit
tentierat. loqͥt̃ dñs etdicit. Noli me tang̾e: tibi
ciũ ndum ascendi ad patrem meum. Et: ses. Quẽ mortu
ũ queris.: uuentẽ tangere non mereris. Si nec¬
dũ me putas ascendisse ad patrẽ. s hominũ frau¬
de sublatũ. meo tactu indignaes. Hoc aũt di¬
cebat. ñ ut stridiũ querentis optũd̾et. s ut dis¬
pensationẽ carnis assũpte. indiuinitatis głam
sciret ẽe mutatã. & nequaquã corporalit uelle
ee cũ dño: quẽ spũalit̾ debet credere regnare cũ
patre. Unde & apłi maioris fidei st̃: qui absq an¬
głorũ uisi. absq ipsius saluatoris aspectu. post
quã corpus eiꝰ in monumento ñ repꝑerant. credi¬

Expanded text:
lanum putans dominum nuncuparat, dei filium lanum putans dominum nuncuparat, dei filium resurgentem magistrum uocat. itaque ad eam, quae quaerebat uiuentem cum mortuis, quae errore femineo et inbecillitate muliebri huc illucque currebat et corpus quaerebat occisi, cuius pedes uiuentis tenuerat, loquitur dominus et dicit: noli me tan g ere, tibi enim nondum ascendi ad patrem um quaeris, viventem tangere non mereris. Si necdum me putas ascendisse ad Patrem, sed hominum fraude subtatum, meo tactu indigna es. Hoc autem dicebat, non ut studium quaerentis obtunderet, sed ut dispensationem carnis assumptae in divinitanequaquam corporaliter uellet esse cum domino, quem spiritaliter credere deberet regnare cum patre. unde et apostoli maioris fidei sunt, qui absque angelorum uisu, absque ipsius saluatoris asquam corpus ejus in monumento non repererant, credi
Abbreviated transcription (Latin):
miracło. hortolanũ putaret. quẽ tanto studio re¬
quirebat. Ita et dñs isde uerbis. quib et ang¬
li. loquit adeam. Muliet qͥd ploras.: Addi¬
dt q de sus que queris : lua respondit. dñe si
tu sustulsti eũ. dicito ubi posueris eũ: et ego cũ
touiã. Hic dnm̃. ñ de confessione uere fidei salua¬
torẽ uocat᷑. s humilitate et timore. hortolano
defeit obsequiũ. & uide quanta ignorantia:
quẽ custodibat cohors militũ. cuius sepulchro
angłi presidebant. abuno hortolano arbitratur
ablatũ.: et ignorans inbecillitatẽ femineã tanta¬
rũse uiriũ repuntct. utt corpꝰ uiri et ꝑfecte etati
qdut cetera taceã. centũ libriᷤ myrrȩ circumilitũ
erat. estimaret abitna et pauida muliere posse por¬
tari. Cũq mhc appellasset eã atq dixiss mariaut quẽ
facien cognoscebat uoce cognosce̾t illa ĩerrore ꝑsis¬
uocat. Q uide quanta turbatio. Quẽ horto¬

Expanded text:
miraculo hortulanum putaret, quem tanto studio remiraculo hortulanum putaret, quem tanto studio requirebat. itaque et dominus isdem uerbis, quibus et angeli, loquitur ad eam: mulier, quid1 ploras? additque de suo: quem quaeris? at illa respondit: domine, si tu sustulisti eum, dicito, ubi posueris eum, et ego illum tollam. hic dominum\' non de confessione uerae fidei saluatorem uocat, sed humilitate et timore hortulano defert obsequium. et uide, quanta ignorantia! quem custodiebat cohors militum, cuius sepulchro angeli praesidebant, ab uno hortulano arbitratur ablatum et ignorans inbecillitatem femineam tantarum se uirium repromittit, ut corpus uiri et perfectae aetatis, quod-ut cetera taceam-centum libris myrrae circumlitum erat, aestimaret ab una et pauida muliere posse portari. cumque Iesus appellasset eam atque dixisset: \'Maria\', ut, quem facie non agnoscebat, uoce intellegeret, illa in errore persisuocat. et uide, quanta turbatio! quae hortu
Abbreviated transcription (Latin):
ei angłi qͦs cernebat. Mulier qͥd ploras Scd̾m¬
ulud qd̾ añs loquit᷑. ad matr̃ẽ Quidm̃ et tͥ est
mulier Nonctũ uenit hora mea. Ut ex eo qd̾
appeliarunt mulierẽ arguerent frustra ploran¬
tem et dicerent. qͥd ploras. Intantũ aũt̃ maria
magdalene stupefacta torpuerat. et fide ac inttacłis
territã quasi caligo possidebat. ut neangłorũ
quide presentiũ sentiret aspectũ. s muliebriter
responaeret & diceret. Ido ploro. quia tulerunt
nib ẽẽ sublatũ: Hescio inqͥt. ubi posuert̃ eũ.
Quomͦ nescis. quẽ paulo ante ad orasti: Cũ uide¬
ret angłos. & quos cernebat ignoraret. stupore ꝑ¬
territa. huc illucq faciem circũferebat: nichil
aliud ñ dñm uidere desid̾ans: conuersaq retro
uidit iħm stantẽ. et nesciebat qr iħo erat. slon
quo iuxta manicheũ. & alios hereticos formam
añs. uultũq mutauit. ut ꝓuoluntate diuersus
ac uaruis uideret᷑. s quo maria obstupefacta

Expanded text:
ei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? sei angeli, quos cernebat: mulier, quid ploras? suod Dominus loquebatur ad matrem: Quid mihi, et tibi est mulier? nondum venit hora mea , ut eo quod appellaverunt mulierem, arguerent frustra plorantem et dicerent, Quid ploras? In tantum autem Maria Magdalene obstupefacta torpuerat, et fidem, miraculis 828 territa, quasi in caligine, possidebat: ut ne Angelorum quidem praesentium sentiret aspectum, sed muliebriter responderet, et diceret: Ideo ploro, quia tulerunt nibus esse sublatum ? nescio, inquit, ubi posuerunt eum. quomodo nescis, quem paulo ante adorasti ? cumque uideret angelos et, quos cernebat, ignoraret stupore perterrita, huc atque illuc faciem circumferebat nihil aliud nisi dominum uidere desiderans conuersaque retro uidit Iesum stantem et nesciebat, quia Iesus erat, non quo iuxta Manicheum et alios hereticos formam dominus uultumque mutasset et pro uoluntate diuersus ac uarius uideretur, sed quo Maria obstupefacta
Abbreviated transcription (Latin):
cũ altera maria & euis pedib fuerat ad¬
uoluta postea reuersa ꝑnoctẽ. domienĩ¬
ob desideriũ eius manere ñ poterat. uenit adse¬
cui fuerat uidisset ablatũ: cucurrit ad symonẽ
pecrũ et ad altm aiscipłm. que iħc amabat pluri¬
mũ. & dicitꝰ eis. Tulerunt anĩ demonitinto. et
nescimꝰ ubi posuerunt eũ. Error mulieris. cũ pieta¬
te sociatus est. Pictas in eo erat. quo desid̾abat eum
cuius nouerat maiestatẽ. errorineo quo dicebat
petrus et ioħs. introeuntes septulchrũ uidissẽt
unteamina separata. et sudariũ quo caput dñi
fuerat inuolutũ seorsũ positũ. ut resurrexisse
crederent. euiꝰ corpus ñ inuenerant insepulchro:
maria stabat admonum̃tũ foris plorans. Cũq se
inclinasset. uidit duos angłos in albis seden¬
tes. inloco monum̃ti. ad caput et pedes ubi posi¬
tũ fuerat corpus iħu: ut sub tanta custodie dig¬
nitate ñ crederet ab hominib potuisse furari
qui aministris angłis seruabatur. Dicuntq

Expanded text:
cum altera Maria et eius pedibus fuerat aduoluta, postea reuersa per noctem — domi enim desiderio eius manere non poterat-uenit ad sesum fuerat, uidissetablatum, cucurrit ad Simonem Petrum et ad alterum discipulum, quem Iesus amabat plurimum, et dicit eis: tulerunt dominum de monumento et nescimus, ubi posuerunt eum. error mulieris cum pietate sociatus est; pietas in eo erat, quod desiderabat eum, cuius nouerat maiestatem, error in illo, quod dicebat:Petrus et Iohannes introeuntes sepulchrum uidissent linteamina separata et sudarium, quo caput domini fuerat inuolutum, seorsum positum et resurrexisse crederent, cuius corpus non inuenerant in sepulchro, Maria stabat ad monumentum foris plorans. cumque se inclinasset, uidit duos angelos in albis sedentes in loco monumenti ad caput et pedes, ubi positum fuerat corpus Iesu, ut sub tanta custodiae dignitate non crederet ab hominibus potuisse furari, qui ministris angelis seruabatur. dicuntque
Abbreviated transcription (Latin):
scribitur. inlatinũ sermonẽ
comiersũ tenerent. Q qm̃ in
ta eristimamus. suspicamur etiam ad ercusationẽ
Pauetors mita ae uoris euis ee sub cracta que aptĩ
impietatẽ cius demonstrare potuisscnt: quesumus
prestantiam tuam. ut et hoc specialiter ñ tã nobi
quã uniuersis qui inurbe habitant profuturũ
opus digneris impendere. ut supradictũ librũ
origenis. ad fidem quẽ ad modũ abipso auctore
editus est. tuo sermone manifestes. & que ad efẽ¬
sore eius interpolata sunt prodas: ut que ctiã in
nis scedis. quas ad scitatẽ tuam direrimꝰ. uei con¬
tra catholicã regulam. uel imꝑite edita sunt re¬
darguas atq conuincas. Sane subtilit᷑ inprefati¬
one opis sui. mentionẽ tacito nomine tue sc̃itatiᷤ
er pressit. ꝗd ad te promissũ opus ipse compierit.:⁊.
ullud obliq̃ agens. etiam te simui ratione sentire.
Durga gͦ suspitiones hominũ et conuince crimi¬
rifica me affecere contume¬
ua: sic ingeniũ predicantes.

Expanded text:
scribitur, in Latinum sermonem conversum tenerent. Et quoniam in ta existimamus, suspicamur etiam ad excusationem Auctoris, multa de libris ejus esse subtracta, quae apertam inpietatem eius demonstrare potuissent -, quaesumus praestantiam tuam, ut in hoc specialiter non tam nobis quam uniuersis, qui in urbe habitant, profuturum opus digneris inpendere, ut supra dictum librum Origenis ad fidem, quem ad modum ab ipso auctore editus est, tuo sermone manifestes et, quae a defensore eius interpolata sunt, prodas, quae etiam in schidis istis, quas ad sanctitatem tuam direximus, uel contra catholicam regulam uel inperite dicta sint, redarguas atque conuincas. sane subtiliter m praefatione operis sui mentionem tacito nomine tuae sanctitatis expressit, quod a te promissum opus ipse conpleret, illud oblique agens etiam te simili j ratione sentire. purga ergo suspiciones hominum et conuince crimirifica me adfecere contumelia sic ingenium praedicantes
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ. et ꝑhicremiam promissũ est. daturũ
am̃ testamentũ nouũ domui iuda. ñ scđ̾m tes¬
tamentũ qd̾ disposuit patrib eorũ: ñ tam̃ arbi¬
tror ipsũ dñm fallacit̾ a parentib circũcisũ. Aut
si hoc ꝓpt̃ etatẽ minime ꝓhibebat᷑: nec ulud ar¬
bitror eũ dpcisse fallaciter leproso. quẽ certe ñil
ia ꝑmoysen p̃cepta obseruatio. s ipse mundaue¬
rat. uade & offer ꝓ te sacrificiũ. qd precepit mo¬
yses intestimoniũ illis: nec fallacit̾ ascendit ad
diem festũ. usq adeo ñ causa ostentationis cor̃a
hominib ut ñ euident̾ ascendit. s latent᷑. At
em̃ dixit isẽ apłs. E cce ego paulus dico uobisꝰꝙ

Expanded text:
facta est et per Hieremiam promissum est daturum deum testamentum nouum domui Iuda non secundum testamentum, quod disposuit patribus eorum, non tamen arbitror ipsum dominum fallaciter a parentibus circumcisum. aut, si hoc propter aetatem minime prohibebat, nec illud arbitror eum dixisse fallaciter leproso, quem certe non illa per Moysen praecepta obseruatio, sed ipse mundauerat: uade et offer pro te sacrificium, quod praecepit Moyses in testimonium illis; nec fallaciter ascendit ad diem festum usque adeo non causa ostentationis coram hominibus, ut non euidenter ascenderit, sed latenter. At enim dixit idem apostolus: ecce ego Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
congruebat. uetera uia facramenta. ubi opus erat.
agendo cõmendabat: ea ñ sathane uersutia decipi¬
endis hominib s dei ꝓuidentia abrenuntiandis
reb fututis ꝓpħice constituta. Nec uere fuerat in
errore iuddeorũ. qui ñ solũ nouerat. s etiã instan¬
ter & acrit̾ predicabat. eos errare. qui putabant
gentib imponenda. uel iustificationi quorũq
tientis astu s conpatientis affectu. quẽ ad modũ
dixerim parũ mͥuisus ẽ actendisse. immo ego for¬
tasse ñ satis hoc explanare potuertm. Neq enim
sic ea non simulauit. que faciebat similia iudeis.
quẽ admodũ nec ila que faciebat similia gentib.
que tu quoq cõmemorasti: atq ineo me qd̾ ñ ingͣ¬
te fateo adiuiuisti. Cũ eñĩ abste quesissẽ in epła
mea. quomꝰ putet᷑ ideo factus iudeis tanquã ui
deus. quia fallacit᷑ suscepit sacramenta iudeorũ
cũ &e gentib tanquã gentilis factus sit. Nec tñ

Expanded text:
congruebat, vetera illa sacramenta, ubi opus erat, congruebat, vetera illa sacramenta, ubi opus erat, agendo coendis hominibus sed dei prouidentia praenuntiandis rebus futuris prophetice constituta, nec uere fuerat in errore Iudaeorum, qui non solum nouerat, sed etiam instanter et acriter prgentibus imponenda, vel justificationi quorumcumque tientis astu sed compatientis affectu, quem ad modum dixerim, parum mihi uisus es adtendisse, immo ego fortasse non satis hoc explanare potuerim. neque enimsic ea non simulauit, quae faciebat similia Iudaeis, quem ad modum nec illa, quae faciebat similia gentibus, quae tu quoque commemorasti atque in eo me, quod non ingrate fateor, adiuuisti. cum enim abs te quaesissem in epistula mea, quo modo putetur iaeus, quia fallaciter suscepit sacramenta Iudaeorum, cum et gentibus tamquam gentilis factus sit \'nec tamen