comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monstrature. Murus enim nobis intus est. deusnurus ue¬
ro foris est homo. Unde ei ꝑ quendam propħam dicitur:
Uenisti Et isti in salutem populi turut saluos facias cristos tuos.
Iste et enim murus incarnatus uidelicet. Dñs. murus no¬
bis non esset. si forinsecus non fuisset: quia intus nos ñ
protegeret si exterius non appareret. Sed neq hoc neg¬
gligenter pretereundum est: quod isdem murus positus
dicitur in circuitu domus undiq. Pomus quippe dernon solum
angłi: de quib psalmista ait. Oñc dilen decorem domus tuȩ:
et locum cabernaculi głȩ tuȩ. Sed iam nos sumus: quoꝵ men¬
tes inhabitare dignatur. Et murus iste undiq in circuitu do¬
mus est: quia unigenitus patris qui sursum est firmitas an¬
geloꝵ: ipse deorsum factus est redemptio hominum. Illis for¬
titudo ne cadant: nobis adiutorium ut surgamus post casũ
Si uero ꝑ domum dei hoc loco sola redemptoꝵ hominum mul¬

Expanded text:
monstratur? Murus enim nobis intus est Deus: murus vemonstratur? Murus enim nobis intus est Deus: murus vero foris est, Deus homo. Unde ei per quemdam prophetam dicitur: « Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . » Iste etenim murus incarnatus videlicet Dominus murus nobis non esset, etsi forinsecus non fuisset, quia intus nos non protegeret; si exterius non appareret. Sed neque hoc negligenter praetereundum est, quod idem murus positus dicitur, in circuitu domus undique. Domus quippe Dei non solum ancti, de quibus Psalmista ait: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum tabernaculi gloriae tuae , sed etiam nos sumus, quorum mentes inhabitare dignatur. Et murus iste undique in circuitu domus est, quia Unigenitus Patris, qui sursum est firmitas angelorum, ipse deorsum factus est redemptio hominum. Illis fortitudo ne cadant, 1325 nobis adjutorium ut surgamus post casum. 6. Si vero per domum Dei hoc loco sola redemptorum hominum mul
Abbreviated transcription (Latin):
et ante murale ipse enu nobis murus est: qui nos undiq
custodiendo circumdat. Ante murale autem murinuli ꝓ
construendam fidem propħando missi sunt In sc̃a ergo ec¬
desia dñs murus nobis. et propħȩ eius ante murale sunt
positi: quiꝰ ad nos quos ipse ꝑfecte protegit. etiam propħaꝵ
uerba in fidei constructione uenerunt. Unde et bene prius
murus et postante murale ponitur: Quia uocati ex gentib
nisi prius ex gentib dñm cognosceremus. propħaꝵ illius
dicta minime suscepissemus: Et notandum: quod iste mu¬
rus sp̃italis edificii esse forinsecus dicitur: Murus quippe
qui admoͥnitionem edificii construitur : non interius sed
ext̾ius poni solet. Quid ergo necessarium fuit ut diceretur form
secus: dum numquam poni murus intrinsecus soleatsquia
necesse est ut exterius positus: ea quȩ intus sunt defendat.
Sed in hoc uerbo: quid aperte nisi dominica incarnatio de¬

Expanded text:
et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui nos undique et antemurale . Ipse enim nobis murus est, qui nos undique custodiendo circumdat. Antemurale autem muri nostriconstruendam fidem prophetando missi sunt. In sancta ergo Ecclesia Dominus murus nobis et prophetae ejus antemurale sunt positi, quia ad nos, quos ipse perfecte protegit, etiam prophetarum verba in fidei constructione venerunt. Unde et bene prius murus, et post antemurale ponitur, quia vocati ex gentibus, nisi prius Dominum cognosceremus, prophetarum illius dicta minime suscepissemus. Et notandum quod iste murus spiritalis aedificii esse forinsecus dicitur. Murus quippe qui ad munitionem aedificii construitur, non interius, sed exterius poni solet. Quid ergo necessarium fuit ut dsecus; dum nunquam poni murus intrinsecus soleat; qui necesse est ut exterius positus ea quae intus sunt defendat. Sed in hoc verbo quid aperte nisi Dominica incarnatio de
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens. Qui habitas in ortis. amici auscultant: fac me
audire uocem tuam m tis enim scã eccła. in ortis una
queq anima habitat: quȩ iam in uiriditate spei est. et
bonoꝵ oꝑm completa. sicca quippe spes est huius scłi:
quia omĩa quȩ hic amantur. cum festinatione marcesc̃t:
Et petrus nos apłs festinare ãmonet dicens. In hereditatẽ
incorruptibilẽ incontaminatam et inmarcessibilem. Quȩ
ergo iam in ostis habitant: bportet ut sponsum suum.
uocem suam audire faciãt: Idest quantum bone predica¬
tionis emittãt in qua ill& delectetur quem desiderãt: quia ami¬
ci auscultant uidelicet ors electi qui ut ad celestem patriã
reuiuiscant. uerba uite audire desiderant: sed iam propħa
nobis quȩ uidit aperiat. Sequitur. Et ecce murus forinsecus
in circuitu domus undiq Plerumq in sacro eloquio ex pro¬
tectionis suȩ mͤnim murus dici ipse incarnatus dñs solet:

Expanded text:
tur, dicens: Quae habitas in hortis, amici auscultant, fac me tur, dicens: Quae habitas in hortis, amici auscultant, fac me audire vocequaeque anima habitat, quae jam viriditate spei et bonorum operum est repleta. Sicca quippe spes est hujus saeculi, quia omnia, quae hic amantur, cum festinatione marcescunt; et Petrus nos apostolus festinare admonet dicens, In haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Quae ergo jam in hortis habitat, oportet ut sponsum suum vocem suam audire faciat, id est canticum bonae praedicationis emittat, in qua ille delectetur quem desiderat. Quia amici auscultant, videlicet omnes electi, qui ut ad coelestem patriam reviviscant, verba vitae audire desiderant. Sed jam propheta ea nobis quae videt aperiat. Sequitur: VERS. 5.-- Et ecce murus forinsecus in circuitu domus undique. 5. Plerumque in sacro eloquio ex protectionis suae munimine murus dici ipse incarnatus Dominus solet,
Abbreviated transcription (Latin):
sorta est inuictoria. Ubi est mors inctoria tua. Ubi est
mors stimulus tuus: Tunc ergo erit ꝑfecta uictoria. cũ
mors plene fuerit abscondita. In om̃e autẽ quod modomi¬
rabiliter designi conspicimus. Nam ipsam uictoriam sed
adhuc imagines uictoriȩ uidemus. Quia ergo plerũq
sc̃is etiã et in locis sublimiorib positis ut ab uno oꝑe alii ꝓ¬
uocentur uirtutes et signa dant᷑ ante frontes interioris
edificii palmaꝵ pictura ostenditur. Hec hodierno die tͣe¬
ata sufficiant ut ad ea quȩ subiuncta sunt ualentiores

Expanded text:
sorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, sorpta est mors in victoria. Ubi est, mors, victoria tua? ubi est, mors, stimulus tuus ? Tunc ergo erit perfecta victoria, cum mors plene fuerit absorpta. In omne autem quod modo mirabiliter de signis agi conspicimus, non jam ipsam victoriam, sed adhuc imagines victoriae videmus. Quia ergo plerumque sanctis etiam et in locis sublimioribus positis, ut ad bona opera alii provocentur, virtutes et signa dantur, ante frontes interioris aedificii palmarum pictura ostenditur. Haec hodierno die tractata sufficiant, ut ad ea quae subjuncta sunt, valentiores,
Abbreviated transcription (Latin):
multas fecimus: Et tunc confidebor ilbis quia numquã no¬
ui uos discedite ame qui oꝑamtni inquitatẽ. Unũ uero
signũ electionis est soliditas caritatis. sicut scriptũ est. In
hoc scietur quia mei discipłi estis si dilectionẽ habueritis
ad inuicẽ. hec autẽ miracła cũ electi factunt longe dissi¬
militer a reprobis faciunt. quia quod electi ex caritate:
hoc ieprobi student student ageie ꝑelationẽ. Sed eisdẽ
electis et ipsa miraq ꝑ caritatẽ faciunt non iam palmȩ
funt sed adhuc pictura palmaꝵ quia de eis foris ostendit᷑.
qualis aprid omĩpotentẽ dm̃ intus habeantur. Ubi autẽ
eis palma erit. ubi iam mortis contencio ñ erit. Nam pre.¬
dicator egregius tunc aspęxit palmã uerã uncentib dari
cũ resurrectionẽ preuidit mortuor fieri. Sicut dicit.
Oportet enĩ corruptibile hoc induere incorruptionẽ et
mortale hoc induere ĩmortalitatẽ. Cũ autẽ mortale hoc in¬
duerit immortalitatẽ. tunc fiet sermo qui scriptus est. Ab¬

Expanded text:
nfitebor illis quia nunquam novi vos: discedite a me qui operamini iniquitatem. » Unum vero signum electionis est soliditas charitatis, sicut scriptum est: « In hoc scietur quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . » Haec autem miracula cum electi faciant, longe dissimiliter a reprobis faciunt. Quia quod electi ex charitate, hoc reprobi student agere per elationem: sed eisdem electis et ipsa mira quae per charitatem faciunt, non jam palmae sunt, sed adhuc pictura palmarum, quia de eis foris ostenditur, quales apud omnipotentem Dominum intus habeantur. Ibi autem eis palma erit, ubi jam mortis contentio non erit. Nam praedicator egregius tunc aspexit palmam veram vincentibus dari, cum resurrectionem praevidit mortuorum fieri sicut dicit: « Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptionem, et mortale hoc induere immortalitatem, tunc fienc fiet sermo qui scriptus est: Ab
Abbreviated transcription (Latin):
circuitũ. quia cis adheret ac fubiacet. humilitas auditoꝵ.
Quod pauimentũ recte stratũ lapide in atriũ dicitur. qͥa
in latitudine caritatis uicissim sibi iunctȩ sunt animȩ fi¬
deles. quȩ et lapides appellantur ꝓ fortitudino fider. Et
stratȩ in pauimento sunt in compage humilitatis:
has fideltũ mentes petrus aplł fortes in fide conspexe
sos termmos cuos in lapides desiderabiles om̃s filios
litis mentes interne uiriditatis amore solidauit. ut danfi¬
toria cuncta despitiant: ml in hoc mundo quod finecliu¬
ditur appetant: cunctaq gaudia uelud arida contemp¬
nant. Unde et tpse pastor eccłe atiditores suos. ad pascua
etern&̧ utriditatis uocans de dõ loquitur dicens: Scđ̃m

Expanded text:
circuitum, quia eis adhaeret ac subjacet humilitas auditorum. circuitum, quia eis adhaeret ac subjacet humilitas auditorum. Quod pavimentum rin latitudinem charitatis vicissim sibi junctae sunt animae fideles. Quae et lapides appellantur in fortitudine fidei, et stratae in pavimento sunt in compage humilitatis. Has fidelium mentes Petrus apostolus fortes in fide conspexersos terminos tuos, in lapides desiderabiles omnes filioslius mentes internae viriditatis amore solidavit, ut transitoria cuncta despiciant, nihil in hoc mundo qui fine clauditur appetant, cuncta ejus gaudia velut arida contemnant. Unde et ipse pastor Ecclesiae, auditores suos ad pascua aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
et in om̃i scientia. Sunt itaq in sçẽ eocłe edificio construc¬
ta gazofilacia. quia abundat diuitus scientie lingua doc¬
toꝵ: Has ueras esse diuitias ipsa ꝑseueritas denuntiat: cũ
de transitoriis diuitris dicit. Fallacia diuitiaꝵ suffocat
uerbũ: Sapientia em̃ atq scientia doctrinę spĩtalis: uere
sunt diuitie. quaꝵ cõparatione quȩ transire possunt fal¬
se nominantur. De his diuitiis ꝑ salomonẽ dicit᷑ Thes¬
aurus desiderabilis requiescit in ore sapientis: excepto
autẽ eo quod ad eccrnã patriã diuitie spĩtales ducunt.
Est eis a terrenis diuitus magna distancia: Quia sp̃ita¬
les diuitiȩ erogate ꝓficiunt: Terrenȩ autẽ diuitiȩ aut
crogantur et deficiunt: aut retinentur et utles ñ st̃:
Qui ergo has in seueras diuitias continent. recte garo
filacia uocantur: Ethabent ipsa gazofilacia pauimentũ ꝑ

Expanded text:
et omni scientia . Sunt itaque in sanctae Ecclesiae aedificio construcet omni scientia . Sunt itaque in sanctae Ecclesiae aedificio constructa gazophylacia, quia abundat divitiis scientiae lingua doctorum. Has veras esse divitias ipsa per se Veritas denuntiat, cum de transitoriis divitiis dicit: Fallacia divitiarum suffocat verbum . Sapientia etenim atque scientia doctrinae spiritalis verae sunt divitiae, in quarum comparatione quae transire possunt falsae nominantur. De his divitiis per Salomonem dicitur: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Excepto autem eo; quod ad aeternam patriam divitiae spiritales ducunt, est eis a terrenis divitiis magna distantia, quia spiritales divitiae erogatae proficiunt, terrenae autem divitiae aut erogantur et deficiunt, aut retinentur et utiles non sunt. Qui ergo has in se veras divitias continent, recte gazophylacia dicuntur. 1365 3. Et habent ipsa gazophylacia pavimentum per
Abbreviated transcription (Latin):
torum sapientiȩ atq scientiȩ diuitiis plenã quia uita pau-¬
li uocẽ. alii datur ꝑ sp̃m sermo sapientię. alii sermo scien
tiȩ in eodẽ spũ. Sunt enĩ quidã qui ꝑdonũ gr̃e. et ipsa
intelligunt quȩ exponi a doctorib non audierunt. hi
uidelicet sermonẽ sapientiȩ ꝑceperunt: Et sunt quidã
qui ꝑ semetipsos intelligere audita nequeunt. sed ea
quȩ in expositorib legerant retinent: atq scienter pro-¬
ferunt quȩ lecda didicerunt: Unde idq isti nisi ser¬
uis hoc intelligi et aliter possit sit. quia sapientia ad ui¬
tã: scientia uero ꝑtinet ad doctrinã: Qui igrar bene uiuit.
et prudenter predicat.: gazofilaciũ sp̃s talis artificii recte
nominatur ⁊ Quia ab eius ore celestes duicie dispensant᷑s
His diuitiis habundare discipłos isdẽ magister gentiũ ui-¬
derat: cũ dicebat: Diuites factiestis in illo. in om̃i uerbo

Expanded text:
torum sapientiae atque scientiae divitiis plena? Quia, juxta Pautorum sapientiae atque scientiae divitiis plena? Quia, juxta Pauli voctiae in eodem spiritu: sunt enim quidam qui per donum gratiae et ipsa intelligunt quae exponi a doctoribus non audierunt: hi videlicet 1364 sermonem sapientiae perceperunt. Et sunt quidam qui per semetipsos intelligere audita nequeunt, sed ea quae in expositoribus legerint retinent, atque scienter proferunt quae lecta didicerunt. Unde itaque isti nisi serintelligi et aliter possit, quia sapientia ad vitam, scientia vero pertinet ad doctrinam. Qui igitur bene vivit, et prudenter praedicat, gazophylacium spiritalis aedificii recte nominatur, quia ab ejus ore coelestes divitiae dispensantur. His divitiis abundare discipulos idem magister gentium viderat, cum dicebat: Divites facti estis in illo, in omni verbo
Abbreviated transcription (Latin):
osOUã de contemplationis GRa.
obliquas fenestias insinuans propħetia:
multa loquutus est eductã se exterius dic̃
Et garofilacia uidisse cõmemorat: in qui¬
bus gatofilaciis quid aliud quã doctor scientia desig¬
natur : Sed recte hac inre queri potest: cũ doctorisscĩ
sp̃italia atq interna doceant: Cur propħa ductũ se exte¬
rius dicit et gazofilacia foras uidisse: Sed sciendũ est
quia alia est contemplatio. quȩ tantũ uidet quantũ di¬
cere non ualet: Alia ueroscientia atq docarina quȩ
tantũ uidet. quantũ exprimere ꝑlinguã possẽt Incõ¬
paratione quippe illius luminis. quod uoce exprimi
non potest: quia si totũ hoc foris est quod exprimiuo¬
et ecte gazofilacia et pauimentũ stratũ lapide. stratũ¬
dicitur: et gata lingua ꝑsicca diuitię uocantur gatofila¬
ciũ locus appellari solet. quo diuitie scruantur: Quid itaq
ꝑ gatofilacia designantur. nisi ut prediximus corda doc¬

Expanded text:
ostquam de contemplationis gratia obliquas fenestras insinuans propheta multa locutus est, eductum se exterius dicit, et gazophylacia vidisse commemorat. In quibus gazophylaciis quid aliud quam doctorum scientia designatur? Sed recte hac in re quaeri potest, cum doctores sancti spiritalia atque interna doceant, cur propheta eductum se exterius dicit, et gazophylacia foris vidisse? Sed sciendum est quia alia est contemplatio quae tantum videt quantum dicere non valet, alia vero scientia atque doctrina, quae tantum videt, quantum exprimere per linguam possit. In comparatione quippe illius luminis quod voce exprimi non potest quasi hoc totum foris est quod exprimi voet ecce gazophylacia, et pavimentum stratum lapide in atridicitur, et gazae lingua Persica divitiae vocantur, gazophylacium locus appellari solet quo divitiae servantur. Quid itaque per gazophylacia designatur, nisi, ut praediximus, corda doc
Abbreviated transcription (Latin):
curiora sunt: angłicis solum modo spiritib patent.¬
et nobis adhuc incõgnita ꝑdurant: habet ergo tha¬
lamus tectum: quia nescit ꝓximus quantũ amatita
a proximo: Porta quoq idest sacrũ eloquiũ habet tec¬
tum: Quia necdũ omĩa penetrare intellectu possumꝰ
qut dde cclestib audimus Restat ergo ut in hisqͦ
intelligimus in profecto cotidie caritatis ambulemꝰ:
tum diligantur a nobis aut in sacro eloquio ea
quȩ nec dũ intelligimus humiliter ueneramia:
In histamen ad quȩ intelligendo puenimus dila¬
tari ꝑ bonã oꝑationem debemus. Unde et dicit᷑
Et mensus est portam atecto thalami. usq ad

Expanded text:
curiora sunt, angelicis solummodo spiritibcuriora sunt, angelicis solummodo spiritibet nobis adhuc incognita perdurant. Habet ergo thalamus tectum, quia nescit adhuc proximus quantum amatur a proximo. Porta quoque, id est sacrum eloquium habet tectum, quia necdum omnia penetrare intellectu possumus quae de coelestibus audimus. 5. Restat ergo ut in his quae intelligimus in profectu quotidie charitatis ambulemus. ant quantum diligantur a nobis, atque in sacro eloquio ea quae necdum intelligimus humiliter veneremur, in his tamen ad quae intelligendo pervenimus, dilatari per bonam operationem debemus. Unde et dicitur: Et mensus est portam a tecto thalami, usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
de celestib loquitur. ut solis illius surpernis ciuib
in patria sua ꝑsistentib pateant: nec dum nobis pere¬
grinantib reserantur: Nam siquis ad urbem incog¬
nitam ꝑgens. multa de illa in uia audiat. quedã
quidẽ ex ratione colligit. quedam uero quia nec dũ
uidit nullõmodo cognoscit: Ipsi uero ciues qui in
ea sunt et quȩ de illa tacentur uident et quȩ de il¬
la dicuntur intelligunt. Nos igitur adhuc in uia
sumus: multa de illa celestis patria audimus: alia
iam ꝑ sp̃m et rationẽ intelligimus. quedam uero
eloquia scripta suͬnt. Extendens celum sicut pellẽ.
qui tegis in aquis suꝑiora eius: Celum quippe si¬
cut pellis extenditur. quia ꝑ ora mortaliũ scriptu¬
ra sacra in explicationib explicatur. Sed sunt aquȩ
in celo suꝑiores uidelicet multitudines. idest an¬
głoꝵ agminanmn quib eiusdem celo teguntur su¬
suꝑiora quiaꝰ aquȩ in sacro cloquio altiora et obs¬

Expanded text:
de coelestibus loquuntur, ut solis illis supernis civibus de coelestibus loquuntur, ut solis illis supernis civibus in patria sua persistentibus pateant: necdumque nobis peregrinantibus reserentur. Nam si quis ad urbem incognitam pergens multa de illa in via audiat, quaedam quidem ex ratione colligit, quaedam vero quia necdum videt, nullo modo cognoscit: ipsi vero, cives qui in ea sunt, et quae de illa tacentur, vident, et quae de illa dicuntur intelligunt. Nos igitur adhuc in via sumus, multa de illa coelesti patria audimus, alia jam per spiritum et rationem intelligimus, quaedam veroeloquio scriptum est: « Extendens coelum sicut pellem, qui tegis in aquis superiora ejus . » Coelum quippe sicut pellis extenditur: quia per ora mortalium Scriptura sacra nobis expositionibus explicatur. Sed sunt aquae in coelo, superiores videlicet multitudines, id est, angelorum agmina, in quibus ejusdem coeli teguntur superiora. Quia ea, quae in sacro eloquio altiora et obs
Abbreviated transcription (Latin):
ac redemptorem nrm mediatorẽ dei et hominũ
iłim. xp̃m posse resignari : quia ꝑfidem quȩ in eo
est. introitus ad uitam patet: Sed etiam scriptu¬
ram sacram quȩ nobis eandem ipsam fidem in re¬
demptoris nr̃i intellectu aꝑit non in merito
portam accipimus: quia ea ut oportet cog¬
nita ad intelligenda inuisibilia intramus:
Siigitur hoc in loco ut prediximus porta scriptu¬
oꝑta est mens amantium : Et allhuc feruor amo¬
ris in occulto est Habet quoq et porta tectum: qͥa
scriptura sacra dota quidem propter scripta est. s
non tota intelligitur. a nobis. Multa quipps in
illa ita apte scripta sunt ut pascant paruulos :
quedam uero obscuriorib sentenciis ut exerceant
fortes: quatimuis cũ labore intellecta plus grata
sint : Non nulla autem ita in ea clausa sunt. ut
dum ea non intelligimus agnoscentes infirma nr̃ȩ
cecitatis ad humilitatem magis quã ad intelligen¬
tiam proficiamus: Sunt enim quedam quȩ ita

Expanded text:
ac Redemptorem nostrum, Mediatorem Dei et hominum Jesum Christum posse signari, quia per fidem quae in eo est introitus ad vitam patet. Sed etiam Scripturam sacram, quae nobis eamdem ipsam fidem in Redemptoris nostri intellectum aperit, non immerito portam accipimus, quia, ea ut oportet cognita, ad intelligenda invisibilia intramuSi igitur hoc in loco, ut praediximus, porta Scriptuoperta est mens amantium, et ad hoc fervor amoris in occulto est. Habet quoque et porta tectum, quia Scriptura sacra tota quidem propter nos scripta est, sed non tota intelligitur a nobis. Multa quippe in illa ita aperta sunt, ut pascant parvulos. Quaedam vero obscurioribus sententiis, ut exerceant fortes, quatemus cum labore intellecta plus grata sint. Nonnulla autem ita in ea clausa sunt, ut dum ea non intelligimus agnoscentes infirma nostrae caecitatis, ad humilitatem magis quam ad intelligentiam proficiamus. Sunt enim quaedam quae ita
Abbreviated transcription (Latin):
defensionẽ pauꝑis. aduersantis cunislibet intnittici¬
as non timere: magna menti latitudo est. Menfri¬
retur ergo inter thalamũ et portam ea quȩ inter¬
iacet. Latitudo cubitis inginti et quinq: Euia
in exteriore scnsuũ oꝑatione probatus. et cognoscit. quem
intrinsctus largitas bonitatis habeatur. Nam quid iam
de scriptura sacra didiceris et quantũ proximũ tacitus
ames in latitudine boni oꝑis ostendis: Patcat itaq iuigĩ¬
ti et quinq cubitis latitudo inter thalamũ et portam
quia inter caritatẽ et scientiã testis est bona oꝑatio: Tuȩ

Expanded text:
tis cujuslibet inimicitias non timere, magna mentis latitudo est. Mensuretur ergo inter thalamum et portam ea quae interjacet latitudo, cubitis viginti et quinque, quia in exteriorum sensuum operatione probatur et cognoscitur quae intrinsecus largitas bonitatis habeatur. Nam quid jam de Scriptura sacra didiceris et quantum proximum tacitus ames, in latitudine boni operis ostendis. 6. Pateat itaque viginti et quinque cubitis latitudo inter thalamum et portam, quia inte
Abbreviated transcription (Latin):
quia tempore animi pigrescit. ipse ei suus torpor an¬
gustia est. Respicere autẽ inopem: et audire precẽ.
largiri stipem. prebere defensionẽ. atq pro erusdẽ
defensionẽ pauꝑis. aduersantis cuiuslibet inimttici¬
as non timere: magna menti latitudo est. Menfu¬
retur ergo inter thalamũ et portam ca que inter

Expanded text:
pore animi pigrescit, ipse ei suus torpor angustia est. Respicere autem inopem, exaudire precem, largiri stipem, praebere defensionem, atque pro ejusdem defensione pauperis adversantis cujuslibet inimicitias non timere, magna mentis latitudo est. Mensuretur ergo inter thalamum et portam ea quae int
Abbreviated transcription (Latin):
adexponendum tenemusꝰ quid aliud cym̃tarios quam
scõs doctores accipimꝰ: qui loquendo spiritalia adcȩle¬
ste ȩdificium uiuos lapides. id. ẽ. elec toꝵ animas compo
nunt. Quicquid enĩ antiqui patres. quicquia ꝓphete
aliod fuit qͣm compositio lapidũ inhac quȩ cotidie con¬
struitur fabrica scõꝵ. Infuniculo aut̃ cẋmentarie hoc
agi solet. ut cognosci ȩqualitas uł rectitudo surgentis pa¬
riets debeat: & si lapis intꝰ est foras eicitur. li exterius ꝓ¬

Expanded text:
ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam ad exponendum tenemus, quid aliud caementarios quam sanctos doctores accipimus, qui, loquendo spiritalia, ad coeleste aedificium vivos lapides, id est electorum animas, componunt? Quidquid enim antiqui patres, quidquid prophetaliud fuit quam compositio lapidum in hac quae quotidie construitur fabrica sanctorum? In funiculo autem caementariorum hoc agi solet, ut cognosci aequalitas vel rectitudo surgentis parietis valeat; et si lapis intus est, foras ejiciatur; si exterius
Abbreviated transcription (Latin):
spondit. Torcular calcaui solus: & de gentib ñ .ẽ. uir mecum.
Solus enim torcular in qua calcatꝰ ÷ calcauit: qui sua potentia
eam quam ꝑtulit passionẽ uicit. Nam qui usq admortem
crucens passus est: de morte cum gła surrexit. Bene aut̃ di¬
citur  de gentib non ẽ uir mecũ: Qua hii ꝓ quib pati ue¬
nerat passionis eiꝰ eẽ. participes dicebant. qui ꝓ eo quod
ilo tempore nec dumm crediderant. de ipsis inpassionem querit᷑ quor uitailla
ergo ꝑꝓpaginẽ generis humani sicut generationum or
do uenit ex uirgine: & ꝑincarnationis suȩ mysteriũ. qͥa
rex ẽẽt. & dñs cunc tis ubiq gentib indicauit: inuestim̃¬
to & infemore scriptũ habuit. rex regum & dñs dñanti¬
um. Ande enim inmundo innotuit.ibi de se lectionis sci¬
entiam infixit. Pdlicatio ergo eiꝰ ex carne: quasi quidã somi¬
nicłus cͦ mentarioꝵ. Quoꝵ. si mhoc uersutranslationem

Expanded text:
spondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . spondit: Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum . Solus enim torcular in quo calcatus est calcavit, qui sua potentia eam quam pertulit passionem vicit. Nam qui usque ad mortem crucis passus est, de morte cum gloria surrexit. Bene autem dicitur: Et de gentibus non est vir mecum , quia hi pro quibus pati venerat passionis ejus esse participes debebant, qui pro eo quod illo tempore necdum crediderant, de ipsis in passione queritur, quorum vita ergo per propagationem generis humani, sicut generationum orddum venit ex virgine, et per incarnationis suae mysterium quia Rex esset et Dominus cunctis ubique gentibus indicavit, in vestimento et femore scriptum habuit: Rex regum, et Dominus dominantium . Unde enim in mundo innotuit, ibi de se lectionis scientiam infixit. Praedicatio ergo ejus ex carne, quasi quidam soniniculus caementariorum. Quorum si in hoc versu translationem
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte nouimus. quia unigenitꝰ filius formam serui accipi¬
ens. fragilitatẽ carnis humanȩ ꝑ resurrectionis suȩ głam
uertit inȩt̃nitatem Quia in eo caros facta est iam sine fi¬
ne durabilis: Nam surgens amortuis. iam ñ moritur: & mor̾
ei ultra non dominabitur. Quid ẽ aut̃ quod ipsa eius
incarnatio sonoꝵ metallo comparatur: nisi quod ꝑ ean¬
dem adsumptionẽ hum bitatis rur̃ȩ. & quasi aspectum e
ris habet incorpore: quiꝰ ds mundo innotuit ex carne Un¬
de & ꝑ iohannẽ dicitur. Habebat inuestim̃to & infemore
suo scriptũ. rex regum & dñs dñantiũ. Quid enĩ uestim̃¬
se. nam nr̃m quoq uestimentum ÷ adquȩ aliud caro dr̃.
S tam̃ ipsi nos sumuf. caro qua uestimur. h oc autem
uestimentum illius. longe ante ysaias aspiciens ꝑ crucẽ
passionis sanguine cruentum dixit. quia rubrum ⁊ indum̃tũ
tuum et uestinta tua quasi calcantium intorcłari:. Cui ipse re¬

Expanded text:
aperte novimus, quia unigenitus Filius, formam servi accipiaperte novimus, quia unigenitus Filius, formam servi accipiens, fragilitatem carnis humanae per resurrectionis suae gloriam vertit in aeternitatem, quia in eo caro facta est jam sine fine durabilis? Nam surgens a mortuis jam non moritur, mors ei ultra non dominabitur . Quid est autem, quod ipsa ejus incarnatio sonoro metallo comparatur, nisi 1314 quod per eamdem assumptionem humanitatis nostraris habet in corpore, quia Deus mundo innotuit ex carne. Unde et per Joannem dicitur: Habebat in vestimento et in femore suo scriptum: Rex regum, et Dominus dominantium . Quid enim vestimese. Nam nostrum quoque vestimentum caro dicitur, sed tamen ipsi nos nostra sumus caro qua vestimur. Hoc autem vestimentum illius longe ante Isaias aspiciens per crucem passionis sanguine cruentatum, dixit: Quare rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua quasi calcantium in torculari? Cui ipse re
Abbreviated transcription (Latin):
ipse signatur inuiro qui figuratur. gxeͥ monte. Wir aut̃ iste:
mariyri ȩdificium dicitur. Et recte dñs ꝑ uirũ signatur.
& montem: quia ipse omnia quȩ intra scãm ęccłiam sũt.
iudicando disponite ipse eandem scãm ȩccłiam portat.¬
& portando ad cȩlestia subleuat. Sic inscõ quoq ȩuan¬
gelio: isdem redemptor nr̃ loquitur dicens. qui intrat ꝑ
ostium: pastor est ouium: & paulo post. Ego sum ostium
Atq: iterum post pauca subiungit: ego sum pastor bonꝰ
Si igitur ipse pastor & ipse ostiumͤaintrat pastor ꝑ osti¬
um.tur non hoc inloco & ipse mons & ipse uir intellegit᷑.
qui ȩdificium mititur inmonte: S querendũ nob̃ ẽ:
cur de hoc dicitur. Cuiꝰ species erat̾ quasi speties aeris.
Cuncti aut̃ nouimꝰ fr̃s metallũ aeris: ualde ẽẽ. durabi¬
le. atq omni modo sonor. Quid. ẽ. gͦ. qđ aspectus medi¬
toris dĩ & hominũ spetiei comparatur eris Nisi hoc qđ

Expanded text:
» Ipse signatur in viro qui figuratur ex monte: vir autem iste » Ipse signatur in viro qui figuratur ex monte: vir autem iste metiri aedificium dicitur. Et recte Dominus per virum signatur et montem, quia et ipse omnia intra sanctam Ecclesiam judicando disponit, et ipse eamdem sanctam Ecclesiam portat, et portando ad coelestia sublevat. Sic in sancto quoque Evangelio idem Redemptor noster loquitur, dicens: Qui intrat per ostium, pastor est ovium . Et paulo post: Ego sum ostium . Atque iterum post pauca subjungit: Ego sum pastor bonus . Si igitur ipse pastor, et ipse ostium, et intrat pastor per ostium, cur non hoc loco et ipse mons, et ipse vir intelligitur, qui aedificium metitur in monte? 9. Sed quaerendum nobis est cur de hoc viro dicitur, Cujus species erat quasi species aeris. Cuncti autem novimus, fratres, metallum aeris valde esse durabile, atque omnimodo sonorum. Quid est ergo quod aspectus Mediatoris Dei et hominum speciei comparatur aeris, nisi hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
ressectitur ^ ex earum cura indigentib misereatur: uerbum
uitȩ auditorib p̃dicat: animab simul & corporib necessa¬
ria mimstrat: & qui ꝓpt̾ se ad cȩleste  derium iam ꝑ contem¬
plationẽ euolat. adhuc tam̃ ꝓfectu & utilitatȩ ꝓximoꝵ. inre¬
bus temporalib laborat. Quisquis ergo inscã ȩccłia conside.¬
rare studet sollicite. ut aut inbonoꝵ conuigatoꝵ uita. aut
inarce continentiũ. & omnia quȩ sunt huiꝰ mundi dere¬
linquentiũ. aut etiã ^ pͣredicatoꝵ summitatẽ ꝓ ficiat: iam
ciuitatis inmontẽ posite ȩdificiũ intrauit. Nam qui con-
siderare melioꝵ uitam ut ꝓficiat negligit adhuc extra
fabricam stat: & si honorẽ quẽ iam scã ȩccłia in mundo ha¬
bet. ammirat᷑.: quasi ȩdificium foris conspicit & obstupes¬
citiꝰ quia exteriorib solis intentꝰ est. intꝰ ingressus non est:
Sequitur.: E t eccȩ uir cuiis erat species quasi species. exis:

Expanded text:
reflectitur, ut ex earum cura indigentibus misereatur; verbum reflectitur, ut ex earum cura indigentibus misereatur; verbum vitae auditoribus praedicat, animabus simul et corporibus necessaria ministrat. Et qui propter se ad coeleste desiderium jam per contemplationem evolat, adhuc tamen pro provectu et utilitate proximorum in rebus temporalibus desudat. Quisquis ergo in sancta Ecclesia considerare sollicite studet, ut aut in bonorum conjugatorum vita, aut in arce continentium et omnia quae sunt hujus mundi derelinquentium, aut etiam in praedicatorum summitate proficiat, jam civitatis in monte positae aedificium insiderare meliorum vitam ut proficiat negligit, adhuc extra fabricam stat: et si honorem quem jam sancta Ecclesia in mundo habet admiratur quasi aedificium foris conspicit et obstupescit: et quia exterioribus solis intentus est, intus ingressus non est. « Et ecce vir cujus erat species quasi species aeris.
Abbreviated transcription (Latin):
temtus : aliena non dexipit: de suo quicquid̃ preualet indi¬
gentib largitur. Peccata sine quib cotidiana uita. a coniu¬
gatis duci non potest. flere non neglegit: ꝓro eo enĩ quod
ipsa familiaris cura aminũ conturbat. se se adlacrimas ex¬
citat. Ile uero iam cuncta quȩ sunt mundi deseruit hi
chil eius habere appetit. soluis contemplationis exercita¬
tione pacitur. Spe premioꝵ cȩlestiũ cͤaͣnfletib letatur.
Transcendit ipsa etiam quȩ habere concessa sunt cotidi¬
anuim cum domino habebere secretum ftta erit nulla eius
amimũ pretereuntis inundi cura ꝑturbat: mentẽ semper
in expectatione cȩlestiũ gaudioꝵ dilatat Alius uͦ huiꝰ mun¬
di cuncta deseruit. eiusq mens incontemplacione cȩlesti¬
um subleuatur: S tamen ꝓ ȩdificatione multoꝵ locum
regiminis tenens qui reb pretereuntib ex desiderio non
subcunbit: adeas aliquando ꝓpt̾ ꝓximoꝵ compassionem

Expanded text:
tentus est, aliena non diripit, de suo quidquid praevalet inditentus est, aliena non diripit, de suo quidquid praevalet indigentibus largitur, peccata sine quibus quotidiana vita a conjugatis duci non potest flere non negligit. Pro eo enim quod ipsa familiaris cura animum conturbat, sese ad lacrymas excitat. Ille vero jam cuncta quae sunt mundi deseruit, nil ejus habere appetit, solius contemplationis exercitatione pascitur, spe praemiorum coelestium cum fletibus laetatur, transcendit ipsa etiam quae haberi concessa sunt, quotidianum cum Domino habere secretum quaerit, nulla ejus animum praetereuntis mundi cura perturbat, mentem semper in exspectatione coelestium gaudiorum dilatat. Alius vero jam hujus mundi cuncta deseruit, ejusque mens in contemplationem coelestium sublevatur; sed tamen pro aedificatione multorum, locum regiminis tenens, qui rebus praetereuntibus ex desiderio non succumbit, ad eas aliquando propter proximorum compassionem
Abbreviated transcription (Latin):
se indño. & dilectare suꝑ iħu ꝑhibuit: quia inde gaudiũ
conceꝑat inmentem. unde ꝓ amorẽ fortiter ardebat. Pen¬
semus itaq si mentes spiritalium patrum in illo dilectatȩ
sunt: qui nec uenerat. sed ꝓuidebatur. cuius reatꝰ sit. ẽius
uias. eius exempla. eiꝰ moneta post uenit & redẽptionem
exhibuit non amare. Hec ergo ciuitas ad austrum uergere
dicitur. Ac si aꝑte diceretur: quod prior illa ciuitas scilicet.
synagoga in infidelibꝰ suis ad aquilonẽ stetit. qͦuȩ infrigore
ꝑfidiȩ durauit. sc̃a uero ȩccłia quia caritatem fidei conci-¬
pit. ꝑ calorem ad austrum uergit: & quasi calido uento in¬
nititur: quia non insui fidutia s indono spiritalis gratiȩ
tando considerat. Intrare quippe ẽ. ȩdificium sempors
electos sanc tȩ eccliȩ qualit̃ indño ꝓficiunt amando considera¬
re Iste enĩ uitam coniugio legatam ducit. ꝓpriis rebus con-¬

Expanded text:
se in Domino et delectari super Jesu perhibet, quia inde gaudium se in Domino et delectari super Jesu perhibet, quia inde gaudium in mente conceperat unde per amorem fortiter ardebat. Pensemus itaque si mentes spiritalium patrum in illo delectatae sunt qui necdum venerat, sed praevidebatur, cujus reatus sit ejus vias, ejus exempla, ejus monita, postquam venit et redemptionem exhibuit, non amare. Haec ergo civitas ad Austrum vergere dicitur, ac si aperte diceretur quod prior illa civitas, scilicet Synagoga, in infidelibus suis ad Aquilonem stetit, quae in frigore perfidiae duravit. Sancta vero Ecclesia, quae charitatem fidei concepit, per calorem ad Austrum vergit, et quasi calido vento innititur, quia non in sui fiducia, sed in dono spiritalis gratiae tando considerat. Ielectos sanctae Ecclesiae qualiter in Domino proficiunt amando considerare. Iste enim vitam conjugio ligatam ducit, 1313 propriis rebus con
Abbreviated transcription (Latin):
pheta diabolus eundem adtestante dixisse ꝑhibetur. Se
sancti sp̃s gr̃a relaxat H iͣc psalmista ait. C onuerte dñe capti¬
uitatem nr̃am. sicut torrens in austro. s aptiuitas enĩ nr̃a quȩ
torporis frigore ad sequendum dm̃ pigra remanserat. ꝑ ca¬
lorem scĩ spirit᷑ relaxatur: ut curat mnamorem dĩ. Unde &
nunc dicitur. quod ciuitas quȩ inmonte constituta est au-
strum uergit: quia electoꝵ eccl̃ia cogitationes suas in af¬
flatu scĩ sp̃s aperit: atq ab omni suꝑbiȩ suȩ uertice de¬
scendens. indeo cui credi amoris calorem concepit: ut
nichil ei placeat nisi eius gratiȩ sumit. leuari eius
dileotione calefieri eius afflatꝰ semꝑ munere replere̾
Unde & ualido amore senstt contemplator. dicebat. Am¬
ma mea exultauit indño: dilectabitur suꝑ salutare eius.
Qui enim latine salutaris. ipse ebraice iħc dicitur: ꝓpheta
igitur quia uias eus & quia miracła. redemptionis quoq
nr̃a mysteriũ ꝑ prophetiae spm contemplabatur. exultare

Expanded text:
pheta eodem attestante, dixisse perhibetur: Sedsancti Spiritus gratia relaxat. Hinc Psalmista ait: Converte, Domine, captivitatem nostram, sicut torrens in Austro . Captivitas enim nostra, quae torporis frigore ad sequendum Deum pigra remanserat, per calorem sancti Spiritus relaxatur, ut currat in amorem Dei. Unde et nunc dicitur quod civitas quae in monte constituta est ad Austrum vergit, quia electorum Ecclesia cogitationes suas in afflatu sancti Spiritus aperit, atque, ab omni superbiae suae vertice descendens, in Deo, cui credit, amoris calorem concipit, ut nihil ei libeat, nisi ejus gratiae submitti, dilectione calefieri, ejus afflatus semper munere repleri. Unde et valido amore succensus contemplator dicebat: Anima mea exsultabit in Domino, et delectabitur super salutari ejus . Qui enim Latine salutaris, ipse Hebraice Jesus dicitur. Propheta igitur quia vias ejus atque miracula redemptionis quoque nostrae mysterium per prophetiae spiritum contemplabatur, exsultare
Abbreviated transcription (Latin):
auednnẽ sepe diabolus designatur: quia & ille relaxat incalo¬
re. & iste constringit infrigore. H inc ueritas dicit. Mabunda¬
uit iniquitas. refrigescit caritas multoꝵ. ꝓpħ̃a quoq de ui¬

Expanded text:
saepe diabolus designatur, quia et ille relaxat in calosaepe diabolus designatur, quia et ille relaxat in calore, et iste constringit in frigore. Et Veritas dicit: Abundabit iniquitas, et refrigescet charitas multorum . Propheta quoq
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ fundam̃tum portat. Quia mores simul omniũ solus re-¬
demptor nr̃ tolerat: dequo paulus ait. Fundam̃tum autem
iħs. Portat fundamtum lapides. &ͦ lapidib ñ portatur. qͥa
redemptor nr̃ omnia nr̃a tolerat. s inipso malũ non fuit.
qđ tolerare debuiss Unde nunc bene dicitur. Dimisit me
tis: quia mores & culpas nr̃as solus ille sustinet. qui totã sc̃ȩ
eccłiȩ suȩ fabricam portat: qui ꝑ ꝓhetȩ uocem deꝑuersã.
adhuc uiuentib dicit. laboraui sustinens: Non aut̃ sustinen
do dñs laborat. cuiꝰ diuinitatis potentiã nulla fatigatio con¬
ttgit sed uerbis humanis loquens ipsam suam circa nos pati¬
entiam laborem uocat. E t notandum: qđ eandẽ ciuitatem
quam ꝓpħa conspexit adaustrũ uergentem uidit. auster
enim uentus. quia inscĩ sp̃s typhum poni soleat. hii quim
sacro eloquio stadiosi sunt recognoscunt: sicut contrario ꝑ
aquilonẽ

Expanded text:
cae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Recae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Redemptor noster tolerat, de quo P Christus Jesus . Portat fundamentum lapides, et a lapidibus non portatur, quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in ipso malum non fuit quod tolerari debuisset. Unde bene nunc dicitur: Dimisit me tis, quia mores et culpas nostras solus ille sustinet, qui totam sanctae Ecclesiae fabricam portat. Qui per prophetae vocem de perverse adhuc viventibus dicit: Laboravi sustinens . Non autem sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam nulla fatigatio contingit; sed, verbis humanis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem vocat. 6. Et notandum quod eamdem civitatem quam propheta conspexit ad Austrum vergentem vidit. Auster enim ventus quia in sancti Spiritus typo poni soleat, hi qui in sacro eloquio studiosi sunt recognoscunt; sicut e contrario per Aquilonem
Abbreviated transcription (Latin):
ego uos portare neglego inmorib ur̃is. & uos me tollerare
contempnitis inmorib meiscaritatis inter nos ȩdificium
unde surget quos ui cari adilectio ꝑ patienciam non con¬
iunget. Inȩdificium aut̃ ut prediximus lapis quipꝑe qui
portat portatur. Quia sicut ego iam eoꝵ mores tolero. qͥ.
adhuc inconuersatione boni oꝑis rudes sunt. Ita ego quoq¬
amoribus portatꝰ sum. abillis toleratus sum. qui me in
timore dñi precesserunt & portauerunt. ut portatus por¬
tare discefferem: s ipsi quoq amaiorib portati sunt. Lapides ue¬
ro qui insuminitate. que guippe inextremitate fabrice ponu
tremitate mundi nascituri sunt. tolerantur quidem amaiori¬
bus ut eoꝵ mores adbona merita componantur s cum eos
ñ secuntur qui ꝑ illos ꝓficiant. nullus suꝑ se fidelis fabricȩ
iam lapides portant. Nunc itaꝙ portantur a nob̾ꝰ. Nos ue¬
ro portati sumꝰ ab aliis. S omne pendentis poritus. fabri¬

Expanded text:
enim vos portare negligo in moribus vestris, et vos me tolerare enim vos portare negligo in moribus vestris, et vos me tolerare contemnitis in moribus meis, charitatis inter vos aedificium unde surgit, quos vicaria dilectio per patientiam non conjungit? In aedificio autem, ut praediximus, lapis qui portat, portatur, quia sicut ego jam eorum mores tolero, qui adhuc in conversatione boni operis rudes sunt: ita ego quoque ab illis toleratus sum, qui me in timore Domini praecesserunt et portaverunt, ut portatus portare discerem. Sed ipsi quoque a majoribus portati sunt. Lapides vero qui in summitate atque extremitate fabricae ponutremitate mundi nascituri sunt, tolerantur quidem a majoribus, ut eorum mores ad bona merita componantur; sed cum eos non sequuntur qui per illos proficiant, nullos super se fidelis fabricae jam lapides portant. Nunc itaque alii portantur a nobis, nos vero portati sumus ab aliis: omne autem pondus fabri
Abbreviated transcription (Latin):
dientium adspiritalem fabricam mittit. sicut ꝑ psalmistã
dicitur. Hierłm quȩ edificatur ut ciuitas. Quia enim illa
internȩ pacis uisio ex scõꝵ ciuium congregatione constru¬
itur. h rerłm cȩlestis ut ciuitas edificatur: quia tamen in-
hac peregritationis terre dum flagellis ꝑcutitur tribula¬
tionib tunditur eius lapides cotidie quadrantur  ipsa
est ciuitas scilicet scã eccłia quȩ regnatura incȩlo adhuc
laborat. interra. Cuius ciuib petrus dicita duos tanqͣm
lapides uiui suꝑ edificamini. & paulus ait. Dei gła cul¬
lapidem ponitur: & qui portat alterũ portatur ab alt̾o.
Sic itaq sic insancta eccłia unus quisq & portat alterum &
portatur ab altero nam uicissim ͤ ꝓximi tolerant: ut ꝑ eos edi¬
ficium caritatis surgat. H inc enim paulus ammonet dicens.
Inuicem honera ur̃a portate sic adimplebitis legem xp̃i. Cuiꝰ
legis uirtutẽ denuntians ait. plenitudo legis caritas. Si enĩ

Expanded text:
dientium ad spiritalem fabricam mittit, sicut per Psalmistam dicitur: Jerusalem quae aedificatur ut civitas . Quia etenim illa internae pacis visio ex sanctorum civium congregatione construitur, Jerusalem coelestis ut civitas aedificatur. Quae tamen in hac peregrinationis terra dum flagellis percutitur, tribulationibus tunditur, ejus lapides quotidie quadrantur. Et ipsa est civitas, scilicet sancta Ecclesia, quae regnatura in coelo adhuc laborat in terra. Cujus civibus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait: Dei agricullapidem ponitur; et qui portat alterum, portatur ab altero. Sic itaque sic in sancta Ecclesia, unusquisque et portat alterum, et portatur ab altero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut per eos aedificium charitatis surgat. Hinc enim Paulus admonet, dicens: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi . Cujus legis virtutem denuntians, ait: Plenitudo legis charitas . Si ego
Abbreviated transcription (Latin):
Et erit innouissimis diebus prepͤaratus mons domus
dñi inuerticẽ montiũ: domus enim domini:. israhelyticꝰ
popłss fuit. mons itaq domus domini ille appellatus ẽ
qui ex israhelytico popło incarnari dignatꝰ est. fueruił̃
autem ineodem popło scĩ uiri. qui montes iure uocaren¬
tur. qui᷑ ꝑ uite meritum adcȩlestia eum adꝓpinquaue¬
runt. s incarnatissunigenitus istis montibus &ͣ qualis ñ
transcendit. Unde & recte mons suꝑ uerticem montium
dicitur: quia excelsus ex diuinitate sua inuentꝰ est etiã
suꝑ cacumina sanctorũ: ut hii qui multũ indeo ꝓfece¬
runt. eius uestigia uix potuiss nt tangere ex uertice co¬
gitationis. Qui ergo illic mons suꝑ uerticem montiũ dici¬
tur. ipse hic mons excelsus nimis ex̃. ꝑhibetur. Sequitur:
Suꝑ quem erat quasi ȩdificium ciuitatis uergentis ad austrũ¬

Expanded text:
Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium; domus enim Domini Israeliticus populus fuit. Mons itaque domus Domini ille appellatus est qui ex Israelitico populo incarnari dignatus est. Fuerunt autem in eodem populo sancti viri qui montes jure vocarentur. Quia per vitae meritum ad coelestia propinquaverunt. Sed incarnatus Dominus istis montibus aequalis non transcendit. Unde et recte mons super verticem montium dicitsuper cacumina sanctorum, 1311 ut hi qui multum in Deo profecerant, ejus vestigia vix potuissent tangere ex vertice cogitationis. Qui ergo illic mons super verticem montium dicitur, ipse hic mons excelsus nimis esse perhibetur. Sequitur: 5. Super quem erat quasi aedificium civitatis vergentis ad Austru
Abbreviated transcription (Latin):
cit omnia: nichil dimisit ñ subiectũ ei. Mons ergo iste ẽ.
& excelsus nmis: quia & si de t̾ra est ꝑ substantiam huma¬
manitatis: incomparabilis tamen est exaltitudine diu¬
nitatis. Hiͥc est enim. qd eundem dñm. cũ ysaias ꝓspice

Expanded text:
cit omnia, nihil demisit non subjectum ei. Mons ergo iste est cit omnia, nihil demisit non subjectum ei. Mons ergo iste est et excelsus, et nimis, quia etsi de terra est per substantiam humanitatis, incomprehensibilis tamen est ex altitudine divinitatis. Hinc est enim quod eumdem Dominum cum Isaias p
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte. indicati Nisi quia nichil de ciuitate quam aclerat uixta
litterã dicat. sam spiritalit̾ de locutus. quam spiritalit̾ con-¬
es templatur. Et dimisit me suꝑ montẽ excelsum nimis: Quẽ gͦ
significat mons excelsus nimis: nisi mediator̃e dĩ & homiũ.
hominẽ ih ĩ xp̃m. Qui de terra quidẽ alianm sͣ alitera terrã
est quia caro euisdem redemptoris nr̃i. de inis habet materiã.
Sed insoimis nauet ex potestate. qluem minus erat ut
excelsum diceret. nisi adderet nimis. quia ñ solum homo
sed eiusdem humanitatis conceptione ͤ ab eo adsum¬
ta est ds homo: non solum homo ultra homines. sed hõ
etiam suꝑ angłos factuse. hic uero deillo ꝑ ysaiam di¬
dicitur. Indie illo: erit fructus sublimis Creator & enim
nĩ: quiã ꝓ nob̃ incarnatus est fructus terrȩ factus est nob̃
Sediam fructus terrȩ sublimis est homo natꝰ interra suꝑ
angłos regnat incȩlo. quia iuxta dauid & pauli uocem.
omnia subiecit sub pedib eius. Ineo enim quod illi subie¬

Expanded text:
civitate quam viderat juxta litteram dicat? Nam spiritaliter de ea loquitur, quam spiritaliter contemplatur. « Et dimisit me super montem excelsum nimis. » Quem ergo significat mons excelsus nimis, nisi mediatorem Dei et hominum hominem Christum Jesum , qui de terra quidem, sed ultra terram est, quia caro ejusdem Redemptoris nostri de imis habet materiam, sed in summis praeeminet ex potestate. Quem minus erat ut excelsum diceret, nisi adderet nimis, quia non solum homo, sed ex ejusdem humanitatis conceptione quae ab eo assumpta est Deus homo, non solum homo ultra homines, sed homo etiam super angelos factus. Hinc enim de illo per Isaiam dicitur: In die illa erit fructus terrae sublimis . Creator etenim noster, quia pro nobis incarnatus est, fructus terrae factus est nobis. Sed jam fructus terrae sublimis est, quia homo natus in terra super angelos regnat in coelo, quia juxta David et Pauli vocem, Omnia subjecit sub pedibus ejus . In eo enim quod ei subje
Abbreviated transcription (Latin):
tis uos. Qui itatq sacerdotes funt. qui templũ dei custodiunt nisi
hii qui orando predicando sp̃italib actib uigilando scãm eccłam
amalignoꝵ sp̃ituũ ĩmissionib a prauoꝵ suasionib abere quoꝵ
errorib defendunt ac non custos templi fuerat qui labores suȩ
passionib enumerans dicit in labore et crumpna in uigiliis multis
in fame et siti in erumpins multis in frigore et iniditate. atq sta¬

Expanded text:
tis vos . » Qui itaque sacerdotes sunt, qui templum Dei custodiunt, nisi tis vos . » Qui itaque sacerdotes sunt, qui templum Dei custodiunt, nisi hi qui, orando, praedicando, spiritalibus actibus vigilando, sanctam Ecclesiam a malignorum spirituum immissionibus, a pravorum suasionibus, ab haereticorum erroribus defendunt? An non custos templi fuerat, qui labores suae passionis enumerans dicit: « In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame, et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate