comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
letioris arridet.: atq in hono¬
rem ipsius ministrantes ei an¬
geli. inter sydera terrasq con¬
currunt. & exultantes annum¬
ciant. quã non intelligo noui¬
tate Quid hoc miraculi est:
Nideo quod aduertere ne¬
queo. audio quod sustinere
non possũ:l ut homo natus
honoretur ut ds̃ Aseculis
nunquã michi hoc contigit.:
ut quisquã nasceretur homo.
& humani uitii nil haberet:
Quȩ hec tam noua potensq
generatio est. inter peccatores
& impios natus mortali etiã
de matre ꝓgressus purgati¬
or cunctis nascentib & ipso
michi cȩlo purior apparet:
Auariciȩ in eo radix nulla
consurgit. nulla cor eius pul¬
sat inuidiaͥ nescit lingua
eius mendaciũ. oculi eius
concupiscentiã non admit

Expanded text:
etioris arridet, atque in honorem ipsius ministrantes ei angeli inter sidera terrasque concurrunt, et exsultantes annuntiant, quam non intelligo notatem. Quid hoc miraculi est? Video quod advertere nequeo, audio quod sustinere non possum; ut homo natus honoratur ut Deus. A saeculis nunquam mihi hoc contigit, ut quisquam nasceretur homo, et humani vitii nihil haberet. Quae haec tam nova potensque generatio est? Inter peccatores et impios natus, mortali etiam de matre progressus, purgatior cunctis nascentibus et ipso mihi coelo purior apparet. Avaritiae in eo radix nulla consurgit, nulla cor ejus pulsat invidia, nescit lingua ejus mendacium, oculi ejus concupiscentiam non admit
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ etiã quibusdã dedit:
sed tamen baptismũ suũ in re¬
missionẽ peccatoꝵ dare non
potuit: Remissio etenĩ pecca¬
torum: in solo nobis baptisma
te xp̃i tribuitur Notandum
itaq quod dicitur prȩdicans
baptismum penitentiȩ in re¬
missionem peccatoꝵ: Qm̃
baptismũ quod peccata sol¬
ueret quia dare non poterat
prȩdicabat. ut sicut incarna¬
tum uerbũ patris prȩcurrebat
uerbo prȩdicationis: ita bap¬
tismũ penitentiȩ quo peccata
soluuntur p̃curreret suo bap¬
tismate. quo peccata solui non
possunt: ut quia eiꝰ sermo prȩ¬
currebat prȩsentiã redempto¬
ris: ipsum quoq eius baptis

Expanded text:
verum etiam 1517 quibusdam dedit, sed tamen baptismum suum in remissionem peccatorum dare non potuit. Remissio etenim peccatorum in solo nobis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur: Praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, quoniam baptismum quod peccata solveret, quia dare non poterat, praedicabat: ut sicut incarnatum Verbum Patris praecurrebat verbo praedicationis, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptismate, quo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptis
Abbreviated transcription (Latin):
abilenȩ tetrarcha. sub principi¬
bus sacerdotũ anna & caipha:
faciũ est uerbũ dñi suꝑ iohan¬
nẽ rachariȩ filiũ in deserto:
Quia enĩ illũ prȩdicare uenie¬
bat qui ex uidea quosdã. & mul¬
tos ex gentibus redempturus
erat: ꝑ regem gentium. & pͥn¬
cipes udȩoꝵ prȩdicationis eiꝰ
tẽꝑa designantur: Quia autẽ
gentilitas colligenda erat. &
iudea ꝓ culpa ꝑfidiȩ disꝑgen¬
da. ipsa quoq descriptio terre¬
ni principatus ostendit: qm̃
& in romana re publica unus
prȩfuisse describitur. & in iu¬
deȩ regno ꝑ quartã parcẽ plu¬
rimi principabant᷑ Uoce etenĩ¬
nr̃i redemptoris dicitur Om̃e
regnũ in se ipsum diuisũ. deso¬
labitur: Liquet ergo quod ad
finẽ regni uidȩa ꝑuenerat. ⁊¬
cuȩ tot regibus diuisa subiace¬
bat: Aptẽ quoq non solũ qͥbꝰ
regibus: sed quibus etiã sacerdo¬
tibus actum sit demonstrat᷑.¬
Et quia illũ ioħes baptista p̃¬
dicaret. qui simul rex & sacer¬

Expanded text:
b principibus sacerdotum Anna et Caipha, factum est verbum Domini super Joannem, Zachariae filiunt in deserto. Quia enim illum praedicare veniebat, qui et ex Judaea quosdam, et multos ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem Gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae dispergenda, ipsa quoque descriptio terreni principatus ostendit, quoniam et in Romana republica unus praefuisse describitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi principabantur. Voce etenim Redemptoris nostri dicitur: Omne regnum in seipsum divisum desolabitur . Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, quae tot regibus divisa subjacebat. Apte quoque non solum quibus regibus, sed etiam quibus sacerdotibus actum sit demonstratur; quia illum Joannes Baptista praedicaret qui simul rex et sacer
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum benigna humilitate sub¬
iecit: cuius exemplo imbutos
eoꝵ animos. cȩlesti gr̃a dignos.
celestis archani redderet esse
capaces Et mater inquit eus
conseruabat omia uerba hȩc
conferens in corde suo Om̃ia
quȩ de dño uel adño dicta
siue acta cognouerat. mater
uirgo diligentius in corde re¬
tinebat. sollicite cuncta memo¬
riȩ cõmendabat. L ut cũ tem¬
pus prȩdicandȩ siue scribendȩ
incarnationis eius adueniret.
suficienter unuiersa ꝓ ut esseis
gesta. posset explicare queren¬
tibus: Imitemur & nos fr̃s mei
piam dñi matrẽ. ipsi quoq
om̃ia uerba & facta dñi ac sal¬
uatoris nr̃i fixa in corde con¬
seruando. hoꝵ meditatione
diurna & nocturna. importu¬
nos inanium nocentiũq cogi¬
tationum repellamus incur.¬
sus: horum crebra collatio¬
ne & nos & pximos nr̃os afa¬
bulis suꝑuacius. & male dul

Expanded text:
ipsum benigna humilitate subjecit, cujus exemplo imbutos eorum animos coelesti gratia dignos coelestis arcani redderet esse capaces. Et mater, inquit, ejus conservabat omnia verba haec conferens in corde suo. Omnia quae de Domino vel a Domino dicta sive acta cognoverat mater Virgo, diligentius in corde retinebat, sollicite cuncta memoriae commendabat, ut cum demum tempus praedicandae sive scribendae incarnationis ejus adveniret, sufficienter universa, prout essent gesta, posset explicare quaerentibus. Imitemur et nos, fratres mei, piam Domini matrem, ipsi quoque omnia verba et facta Domini ac Salvatoris nostri fixo in corde conservando, horum meditatione diurna et nocturna importunos inanium nocentiumque cogitationum repellamus incursus: horum crebra collatione et nos et proximos nostros a fabulis supervacuis et male dul
Abbreviated transcription (Latin):
qualit̾ adño iudicemur Si in¬
quit dimiseritis: dimittetur
uobis: Iam sepe dixi fr̃s. & fre¬
quentius dicere debeo: nemo
se circũueniat. nemo se sedu¬
cat: qui uel unũ hominẽ in
hoc mundo odio habet. qͥc qͥd
dõ in operib bonis obtulerit.
totũ ꝑdit:÷ quia non mentit᷑
paulus apl̃s dicens Si dedero
om̃s facultates meas in cibos
pauperũ. & si tradidero corpꝰ
meum ita ut ardeã. caritatem
autẽ non habuero: nichil mͥ

Expanded text:
qualiter a Domino judicemur. Si, inquit, dimiseritis, dimittetur vobis. Jam saepe dixi, fratres, et frequenter dicere debeo, nemo se circumveniat, nemo se seducat; qui vel unum hominem in hoc mundo odio habet, quidquid Deo in operibus bonis obtulerit, totum perdit, quia non mentitur Paulus apostolus dicens: Si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, et si tradidero corpus meam, ut ardeam, caritatem autem non
Abbreviated transcription (Latin):
nentes. in caritate simplices.
inter subdolos cauti. condo¬
lentes tristibus. contumacib
resistentes. in suspicionibus
parci. inter maliloquos taciti
inter humiles coȩquales: Si
huiusmodi uirtutib nr̃a uo¬
luerimus scĩficare ieiunia

Expanded text:
 in caritate simplices, inter subdolos cauti, condolentes tristibus, contumacibus resistentes, in suspicionibus parci, inter maliloquos taciti, inter humiles coaequales. Si hujusmodi virtutibus nostra voluerimus sanctificare jejunia
Abbreviated transcription (Latin):
ter facinus suũ cogitare po¬
tuerunt: habentes timorem.
non quo fides uera iustifica¬
tur: sed quo conscientia ini¬
qua torquetur: Noster uero
intellectus quẽ sp̃s ueritatis
illuminat. głam crucis cȩlo
terraq racdiantẽ puro ac li¬
bero corde suspiciat.ͥ& inte¬
riore acie uideat quale sit
quod dñs ait. cũ de passionis
suȩ loqueret᷑ instantia Uenit
hora ut clarificetur filius ho¬
minis Et infra: Nunc inquit
ueni in hanc horam: Later
clarifica filiũ tuũ Et cum
patris uox uenisset ẽcęlo di¬
cens & clarificaui & clarifica

Expanded text:
ter facinus suum cogitare potuerunt, habentes timorem, non quo fides vera justificatur, sed quo conscientia iniqua torquetur. Noster vero intellectus, quem Spiritus veritatis illuminat, gloriam Crucis 228 coelo terraque radiantem puro ac libero corde suscipiat, et interiore acie videat, quale sit, quod Dominus cum de passionis suae loqueretur instantia, dixit: Venit hora, ut clarificetur Filius hominis ; et infra: Nunc, inquitrea veni in hanc horam. Pater, clarifica Filium tuum ; et cum vox Patris venisset e coelo dicens: Et clarificavi, et i
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt festinantes: & inue¬
nerunt mariã & ioseph: & in¬
fantẽ positũ in prȩsepio Hene¬
runt pastores festinantes. &
inuenerunt dm̃ hominẽ natũ:
simul & euisdẽ natiuitatis mi¬
nistros festinemus & nos frẽs
mei nõ passibus pedũ. sed bono¬
rũ ꝓfectibus operum uidere
eandẽ glorificatã humanitatẽ
cũ eisdem ministris: digna ser¬
uitutis suȩ mercede remune¬
ratis: Festinemus uidere illũ:

Expanded text:
enerunt festinantes, et invenerunt Mariam et Joseph, et infantem positum in praesepio. Venerunt pastores festinantes, et invenerunt Deum hominem natum, simul et ejusdem nativitatis ministros. Festinemus et nos, fratres mei, non passibus pedum, sed bonorum profectibus operum videre eamdem glorificatam humanitatem cum ejusdem ministris digna servitutis suae mercede remuneratis; festinemus videre illu
Abbreviated transcription (Latin):
nis exciperet: Sed in indul¬
gentiã ira translata est: & ut
clarior fieret exerende gr̃ȩ
magnitudoͥ tunc placuit ab¬
olendis peccatis hominũ sacra¬
mentum remissionis afferri:
quando nemo poterat de suis
herode apud udȩos tenente¬
ius regiũ. ubi legitima succes¬
sione cessante. & pontificum
potestate destructa. alieni.¬
gena obtinuerat principatũ:
ut ueri regis ortus illius ꝓphe¬
tiȩ. ꝓbaretur uoce quȩ dixe¬
rat: hon deficiet princeps ex
uida. neq dux de femoribus
sitũ est. & ipse ẽ expectatio
gentiũ: De quib quondã be¬
atissimo patriarchȩ abrahȩ
innumerabilis fuerat ꝓmissa
successio. non carnis semine. sed
fidei fecunditate ueneran¬
da: & ideo stel larũ mul¬
titudini cõparata: ut ab om̃iũ
gentiũ patre non terrena sed cȩ¬
lestis ꝓgenies speraretur: Ad cre¬
andam ergo ꝓmissam posterita

Expanded text:
nis exciperet. Sed in indulgentiam ira translata est, et ut clarior fieret exerendae gratiae magnitudo, tunc placuit abolendis peccatis hominum sacramentum remissionis afferri, quando nemo poterat de suis Herode apud Judaeos jus regium tenente, ubi legitima regum successione cessante, et pontificum potestate destructa, alienigena obtinuerat principatum: ut veri Regis ortus illius prophetiae probaretur voce, quae dixerat: Non deficiet princeps ex Juda, neque dux de femoribus situm est, et ipse erit exspectatio gentium . De quibus quondam beatissimo patriarchae Abrahae innumerabilis fuerat promissa successio, non carnis semine, sed fidei fecunditate generaet ideo stellarum multitudini comparata, ut ab omnium gentium patre, non terrena, sed coelestis progenies speraretur. Ad creandam ergo 119 promissam posterita
Abbreviated transcription (Latin):
neris nondũ finiti intentione
cessantes. ibi incidant deficien¬
di periculum : ubi ꝓficiendi
deposuerint appetitum: Quia
ergo nemo nr̃m dilectissimi tam
ꝑfectus & sc̃s est. ut ꝑfectior sanc¬
tiorq esse non possit: om̃s simul
sine differentia graduũ. sine di¬
scretione meritoꝵ. abhis in quȩ
ꝑuenimus. in ea quȩ nondum
apprehendimus. pia auiditate
curramus:l & ad mensura consu¬
etudinis nr̃ȩ necessariis aliquid
addamus augmentis: Parũ enĩ
religiosus alio tẽpore demonstra¬
tur:l qui in his dieb non religi
dicationis insonuit dicens. l ecce
nunc tẽpus acceptũ. ecce nunc
dies salutis: Quid enĩ accepti

Expanded text:
neris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemo nostrum, dilectissimi, tam perfectus et sanctus est, ut perfectior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiodicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid en
Abbreviated transcription (Latin):
uere humanũ portabat corpꝰ.
quod corruptibile induerat:
Ipso corpore dormiebat:l dei¬
tade uero concitabat mare.
.ixx. & iterũ deplacabat: Dormie¬
bat itaq corpore ut apłos su¬
scitaret:l & euigilare facer&:
Precipue autẽ om̃s nos ne un¬
qũa animo dormiamus: ne ue
intellectu aut prudentia:. sed
uigilare in om̃i tẽpore. & ui¬
bilare dño. & salutẽ ab eo po¬
stulare studeamus: Nã ipse
qui dormiebat corpore: illud
scm uerbũ dicit Ego dormio. &
cor meũ uigilat: Ad quẽ accedentes
discipłi. suscitabant eũ dicentes:
Dñe. salua nos perimus: Tanto
fuerant metu conderriti. &
pene animo alienati. ut irrue-¬
rent in eum.: & non modeste¬
aut leniter suggererent. sed
turbulenter suscitarent eum
dicentes: Dñe salua nos pe

Expanded text:
ere humanum portabat corpus, quod corruptibile induerat. Ipso corpore dormiebat, deitate vero concitabat mare et iterum deplacabat. Dormiebat itaque corpore ut apostolos suscitaret et evigilare faceret. Praecipue autem omnes nos nequaquam animo dormiamus, neve intellectu aut prudentia, sed vigilare in omni tempore, et jubilare Domino, et salutem ab eo postulare studeamus. Nam ipse qui dormiebat corpore, illud sanctum verbum dicit: Ego dormio et cor meum vigilat . Ad quem accedentes discipuli suscitabant eum dicentes: Domine, salva nos, perimus. Tanto fuerant metu conterriti et pene animo alieni, ut irruerent in eum, et non modesteaut leniter suggererent, sed turbulenter suscitarent eum dicentes: Domine, salva nos, pe
Abbreviated transcription (Latin):
inter quos speciosa uelut in¬
ter spinas liliũ appareret :
Hec itaq elecła & insignis
inter filias. ñ fortuitiui quidẽ
aut solo placito parentũ ut
pleriq. sed diuina dispensa¬
tione nom̃ accepit: ita ut
ipsa quoq uocabuli sui figi¬
ra magnũ quddã innueret:
Interprecatur enĩ maris stel¬
la Qͥd gͦ mysticũ hec inter¬
precatio gerat:l ꝑ similitudi¬
nẽ ostendamus: Nautis qͥppe
mare transeuntib notare o¬
pus ẽ stellã haud longe asũ¬
mo cȩli cardine choruscantẽ.
&e ex respectu illius estimare
atq dirigere cursũ suũ ÷ ut por

Expanded text:
inter quos speciosa velut ininter quos speciosa velut inter spinas lilium appareret. Haec itaque electa et insignis inter filias, non fortuitu quidem, aut solo placito parentum ut plerique, sed divina dispensatione nomen accepit, ita ut ipsa quoque vocabuli sui figura magnum quiddam innueret: interpretatur enim maris stella. Quid ergo mysticum haec interpretatio gerat, per similitudinem ostendamus. Nautis quippe mare transeuntibus, notare opus est stellam hanc, longe a summo coeli cardine coruscantem, et ex respectu illius aestimare atque dirigere cursum suum, ut por
Abbreviated transcription (Latin):
designatũ & fructu: Flore
ꝓpter speciẽͥ fructu ꝓpter
utilitatẽ Est enĩ speciosus
forma prȩ filiis hominũ: &
uitalis refectio ñ solum homi¬
nũ. sed etiã angłoꝵ. Hinc bre¬
uit̾ asserta ꝓpositionis parci¬
cula prima: quod sequitur
attigamus: Nata igit᷑ beatis¬
sima uirgo sicut legimus ƿa¬
tre nararenoł matre bethle¬
emita Quas urbes xp̃i naci¬
uitati uel conuersationi de¬
stinatas esse :l ꝓpħe ñ tacue¬
rant Descendit autẽ ab racd¬
ce illius fide prȩclari abrahe.
eui suꝑne ꝓmissa fuerat be¬
nedictio om̃iũ gentiũ in seml¬
ne suo Et ab stirpe dauid.
quẽ ꝓpter notã sibi ꝓbitatẽ¬
ds̃ egͥregia laude sublimauit
dicens: inueni uirũ seđm
cor meũ: De regali nempe
tribu simul & sacerdotali
duxit originẽ:l quȩ sũmũ
regẽ atq pontificem erac pa¬
ritura: Non tam̃ hec idcirco
dixerimus: quod dñs qui
peccatores uocare uenit de¬
dignatus sit matre suam
peccatores habere cognatos

Expanded text:
ctu; flore, propter speciem, fructu, propter utilitatem. Est enim speciosus forma prae filiis hominum , et vitalis refectio non solum hominum, sed etiam angelorum. Hinc breviter asserta propositionis particula prima, quod sequitur attingamus. Nata est igitur beatissima Virgo, sicut legimus, patre Nazareno, matre Bethlehemita, quas urbes Christi nativitati vel conversationi destinatas esse prophetae non tacuerant. Descendit autem ab radice illius fide praeclari Abrahae, cui superne promissa fuerat benedictio omnium gentium in semine suo, et ab stirpe David, quem Deus propter notam sibi probitatem egregia laude sublimavit, dicens: Inveni virum secundum cor meum . De regali nempe tribu simul et sacerdotali duxit originem, quae summum Regem atque Pontificem erat paritura. Non tamen haec idcirco dixerimus, quod Dominus qui peccatores vocare venit, dedignatus sit matrem suam peccatores habere cognatos,
Abbreviated transcription (Latin):
ad has uenire. nequaquã eas
signoꝵ suoꝵ initiis consecrare
uoluisset: Nunc autẽ quia bo¬
na est castitas conuigalis. meli¬
or continentia uidualis. opti¬
ma ꝑfectio uirginalis: acd c̃õp¬
bandã om̃iũ electionẽ gradu¬
um. discernendũ tamen me-¬
mariȩ uirginis utero nasci di¬
gnatus est: aꝓphetico annȩ
uiduȩ ore mox natus bene-¬
dicitur. anuptiarũ celebrato¬
ribus iam iuuenis inuitatur.
& hos suȩ prȩsentia uirtutis
namq facturus in terra dĩ fi¬
lius uenit ad nuptias. ut ip¬
sum se esse doceret de quo
sub typo solis psalmista prȩci¬
nuit: Et ipse tanquã sponsus
ꝓcedens de thalamo suo. exul

Expanded text:
ad has venire, nequaquam eas signorum suorum initiis consecrare voluisset. Nunc autem, quia bona est castitas conjugalis, melior continentia vidualis, optima perfectio virginalis, ad comprobandam omnium electionem graduum, discernendum tamen sinMariae virginis utero nasci dignitatus est, a prophetico Annae viduae ore mox natus benedicitur, a nuptiarum celebratoribus jam juvenis invitatur, et hos suae praesentia virtutis namque facturus in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse diceret de quo sub typo solis Psalmista praecinuit: Et ipse tanquam sponsus procedens de
Abbreviated transcription (Latin):
tant fluctus huius principes
mundi. ad ꝑsecutiones scĩs
om̃ib immittendas. ad contu¬
melias fidelib ingerendas. om̃i¬
b dñs increꝑat : om̃ib cõmina¬
tur. om̃ia mitigat: facitq tran¬
quillitatẽ magnã circa corpus
tẽ mundo: Quomodo nãq se¬
pius concilia infideliũ cõmota
sunt aduersus uerã & firmã
tus irruebantͥ cõminantes &
conterrentes huius principes
mundi. ꝑ om̃ia ꝑdere se ecclȩ
filios arbitrantes: Sed surgens
dñs increpauit dȩmonũ uen-¬
tis. & om̃s euanescere fecit au¬
daces aduersarios fidei: mag¬
nãq pacẽ & tranquillitatem̃
dedit eccłȩ suȩ: Homines au¬
tem illi in nauicula mirati ft̃:
Qui homines: Scilicet hanc
habentes nauiculã. & ei inten¬
dentes nauiculȩ: Non putes

Expanded text:
tant fluctus hujus principes mundi, ad persecutiones sanctis omnibus immittendas, ad contumelias fidelibus ingerendas. Omnibus Dominus increpat, et comminatur, omnia mitigat, facitque tranquillitatem magnam circa corpus tem mundo. Quomodo namque saepius consilia infidelium commota sunt adversus veram fidem tus irruebant, comminantes et conterentes hujus principes mundi, per omnia perdere se Ecclesiae filios arbitrantes. Sed surgens Dominus increpavit daemonum ventos, et omnes evanescere fecit audaces adversarios fidei, magnamque pacem et tranquillitatem dedit Ecclesiae suae. Homines autem illi in navicula mirati sunt. Qui homines? Scilicet hanc habentes naviculam, aut ei intendentes naviculae. Non putes
Abbreviated transcription (Latin):
rũ gestans agricola. sarmenta
deputat uinearũ:l ita & nunc
euangeliũ tractans ep̃s. sordes
amputat populoꝵ: Et isto qua¬
dragenario curriculo uniuer¬
se hoc agunt creaturȩ:l quatinꝰ
depositis suꝑfluis ornatȩ uel cõp¬
te in pascha ꝓcedant Modo om̃ia
sunt in partu:l ut tunc reperian¬
tur in fructu: Tunc enĩ contra
naturȩ speciem. spina ꝓfert ro¬
sam. calamus fraglat silium. sua¬
uitate arida uirgulta deꝓmnunt:
& ita cuncta florib adornantur:
ut festiuitatẽ diei magni. crea¬
tura ipsa nitore sui celebrare cre-¬
datur: Igitur & nos hoc eodẽ
ieuinioꝵ tempore ꝓducamus
de spinis nr̃is rosas. hoc est de
peccatis iusticiã. de seueritate
miscdiam: de auaricia largitatẽ:
Istȩ enim spinȩ sunt corporis no¬
stri. quȩ prefocant anima de
quib ait scriptura Spinas &
tribulos tibi germinabit ter¬
ra: Germinat enĩ michi terra
mea spinas:l si me corporalis
libidinis titillatione compun¬
git Generat michi tribulos.

Expanded text:
rum gestans agricola sarmenta deputat vinearum; ita et nunc Evangelium tractans episcopus, sordes amputat populorum, et isto quadragenario curriculo universae hoc agunt creaturae, quatenus depositis superfluis, ornatae vel comptae in pascha procedant. 4. Modo omnia sunt in partu, ut tunc reperiantur in fructu; tunc enim contra naturae speciem spina profert rosam, calamus fragrat lilium, suavitatem arida virgulta depromunt: et ita cuncta floribus adornantur, ut festivitatem diei magni creatura ipsa nitore sui celebrare credatur. Igitur et nos hoc eodem jejuniorum tempore producamus de spinis nostris rosas, hoc est, de peccatis justitiam, de severitate misericordiam, de avaritia largitatem. Istae enim spinae sunt corporis nostri, quae praefocant animam, de quibus ait Scriptura: Spinas et tribulos tibi germinabit terra ; germinat enim mihi terra mea spinas, si me corporalis libidinis titillatione compungit: generat mihi tribulos
Abbreviated transcription (Latin):
sortium: ut susceptã nr̃e car¬
nis animȩ q substantiã. unus
atq idem dĩ filius ꝑmaneret.
nr̃a augendo non ꝓpria. quia
infirmitas erat ꝓuehenda ñ
uirtus: ut cũ suo creatori cre¬
atura esset unita: nichil as¬
sumpto diuinũ. nichil assu¬
menti deesset humanum:
tis scłis quibusdã uelaminib

Expanded text:
sortium, ut suscepta nostrae carnis animaeque substantia unus atque idem Dei Filius permaneret, nostra augendo, non propria: quia infirmitas erat provehenda, non virtus: ut cum suo Creatori creatura esset unita, nihil 244 assumpto divinum, nihil assumenti deesset humanum. tis saeculis quibusdam velaminib
Abbreviated transcription (Latin):
Hobiscũ homo prandit: & di¬
ligenter nobis omnẽ sue fra
quenti itaq die post sermo¬
nem redditum: narrationis
eus libellũ in crastinũ popło
recitandũ ꝓmisi: Quod cũ

Expanded text:
obiscum homo prandit, et diligenter nobis omnem suae ac quenti itaque die, post sermonem redditum, narrationis ejus libellum in crastinum populo recitandum promisi . Quod cu
Abbreviated transcription (Latin):
confractis siue contritis corde:
iuxta quod & psalmista de il¬
lo qui sanat inquit contritos
corde. & alligat contritiones
eoꝵ: Uel certe dimittere con¬
fractos in remissionẽ. eos qui
legis pondere graui atq impor¬
tabili fuerant depressi releua¬
re: atq in remissionẽ uenit gr̃ȩ
spiritatilis admittere: Et hoc
ipsum est predicare annũ dñi
acceptũ: Tunc enĩ uerus uibi¬
lei id est libertatis annus ade-¬
rat  tempus uidelicet ecclȩ:
quo in corpore uersata pere¬
grinatur adño: De quo psal¬
mista canit: Benedicis coronã
anni benignitatis tuȩ: Heq enĩ
ille quo dñs prȩdicabat solus
fuit acceptabilis: sed etiam
iste quo prȩdicat apl̃s dicens:
Ecce nunc tempus acceptabile:
ecce nunc dies salutis: Post
annũ sanne dñi acceptabilem:
etiam diem retributionis extre¬
me prȩdicat dicens: Filius enĩ
hominis uenturus est in głia
sua cũ angł̃is sius. & tunc̃ red¬
det unicuiq sedm opus euis:

Expanded text:
confractis, sive contritis corde; juxta quod et Psalmista de illo: Qui sanat, inquit, contritos corde, et alligat contritiones eorum . Vel certe dimittere confractos in remissionem eos qui legis pondere gravi atque importabili fuerant depressi relevare, atque in remissionem venit gratiae spiritalis admittere. Et hoc ipsum est praedicare annum Domini acceptum. Tunc enim verus Jubilaei, id est, libertatis annus aderat tempus, videlicet, Ecclesiae, quo in corpore versata peregrinatur a Domino. De quo Psalmista canit: Benedices coronam anni benignitatis tuae . Neque enim ille, quo Dominus praedicabat, solus fuit acceptabilis, sed etiam iste quo praedicat Apostolus dicens: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Post annum sane Domini acceptabilem, etiam diem retributionis extremae praedicat, dicens: Filius enim hominis venturus est in gloria sua cum angelis suis, et tunc reddet unicuique secundum opus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dicens: Ecce rex tuus uenit ti¬
dete non carnali aspectu. sed
spiritali intellectu: opera uir¬
tutũ eius aspicite: non scema
uisionis eius: Si enĩ scema ui¬
sionis eius aspexeritis: decipi¬
endi estis in natura humana
Si autẽ opus eius consideraue¬
ritis: saluandi estis in uirtute

Expanded text:
is. Ecce rex, inquit, tuus venit tidete non carnali aspectu, sed spiritali intellectu opera virtutum ejus aspicite, non schema visionis ejus. Si enim schema ejus aspexeritis, decipiendi estis in natura humana. Si autem opus ejus consideraveritis, salvandi estis in virtute
Abbreviated transcription (Latin):
nisi tantũ modo cȩsarẽ: Ecce
rex tuus uenit tibi mansuetus:
sedens suꝑ asinã: Si intellexe¬
ris. uenit tibi : si non intellexe¬
ris. ueniet contra te: Id est si

Expanded text:
isi tantummodo Caesarem . Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, cedens super asinam. Si intellexeris, venit tibi; si non intellexeris, veniet contra te, id est, si
Abbreviated transcription (Latin):
pe neuo non carebat: ideoq
cũ cȩteris mulierũ natis. ab
eo qui natus ex uirgine ds̃
in carne apparuit: opus ha¬
bebat ablui: Qm̃ ergo scͥp¬
tum est. quid est homo ut
immaculatus sit. & ut mun¬
dus appareat natus ex mu¬
liere. l uire timuit homo
quãuis sc̃s. natus tam̃ ex mu¬
liere. & ob id aculpe macula
non immunis baptitare do¬
minũ. quẽ ex uirgine natũ
nouerat. nullã prorsus habe¬
re maculã culpȩ: Sed quia
uera humilitas ipsa est quã
obȩdientia comes non dese¬
rit. quod prius officiũ ex¬

Expanded text:
e naevo non carebat. Ideoque cum caeteris mulierum natis ab eo qui natus ex Virgine Deus in carne apparuit opus habebat ablui. Quoniam ergo scriptum est: Quid est homo ut immacuculatus sit, et ut mundus appareat, natus ex muliere ? Jure timuit, homo quamvis sanctus, natus tamen ex muliere, et ob id a culpae macula non immunis, baptizare Dominum, quem ex virgine natum noverat nullam prorsus habere maculam culpae. Sed quia vera est humilitas ipsa, quam obedientia comes non deserit, quod prius officium
Abbreviated transcription (Latin):
nis. leuius ferant mala tran¬
seuntia: quȩ bonis speraue¬
rint remuneranda ꝑpetuis
Cum enĩ suas suoꝵq passio¬
nes paulo superus cõmemo¬
rasset: confestim ea que mo¬
do cũ legeretur audiuimus.
adiunxit dicens: Filius enĩ
hominis uenturus est in gła

Expanded text:
nis levius ferant mala transeuntia, quae bonis speraverint remuneranda perpetuis. Cum enim suas suorumque passiones paulo superius commemorasset, confestim ea quae modo cum legeretur, audivimus, adjunxit dicens: Filius enim hominis venturus est, in g
Abbreviated transcription (Latin):
tur Merito ergo turtur &
columba dño offeruntur in
hostiã. quia nimirũ simplex
& pudica fideliũ conuersa

Expanded text:
tur . Merito ergo turtur et columba Domino offeruntur in hostiam: quia nimirum simplex et pudica fidelium conversa
Abbreviated transcription (Latin):
quentes. eccłȩ dei quã aduer¬
sum maliciam diabolici furo¬
ris armabant mysteriũ sim¬
boli tradiderunt: ut quia
sub uno xp̃i nomine creden¬
tium erat futura diuersitas.
signaculũ simboli inter fide¬
les ꝑfidosq secerneret. & ali¬
enus afide atq hostis appa¬
reret eecłȩ. si aut tanquam
baptizatus nescisset. aut tan¬
quã hereticus corrupisset
Credis inquit in dm̃ patre
om̃ipotentem: Credendus
sine dubio est ds̃ pater om¬
nipotens. cuius sic uirtus
sentitur: ut quantitas eius
& qualitas ignoretur: Esse
enim illius & posse non discu¬
tiendo assequimur: sed cre¬
dendo: Quem autẽ credere
debeamus edocet nos redemp¬
toris nr̃i auctoritas dicentis:
Qui credit in me & in eum
qui me misit: habet uitam
eternã Et alibi Credite in
dm̃ͥ & in me credite: Plus
ẽ frẽs quod fidei oculis intue¬
mur⁊ quã sensus possit uidere
carnalis: Credis inquit in dm̃
patre om̃ipotentẽ: In dõ na¬
tura innascibilis. in patre uni¬

Expanded text:
quentes Ecclesiae Dei, quam adversum militiam diabolici furoris armabant, mysterium symboli tradiderunt; ut, quia sub uno Christi nomine credentium erat futura diversitas, signaculum symboli inter fideles perfidosque secerneret, et alienus a fide atque hostis appareret Ecclesiae, aut tanquam baptizatus nescisset, aut tanquam haereticus corrupisset. Credis, inquit, in Deum, Patrem omnipotentem. Credendus sine dubio est Deus, Pater omnipotens, cujus sic virtus sentitur, ut quantitas ejus et qualitas ignoretur: esse enim illius et posse non discutiendo assequimur, sed credendo. Quem autem credere debeamus edocet nos Redemptoris nostri auctoritas, dicentis: Qui credit in me et in eum qui me misit, habet vitam aeternam ; et alibi: Creditis in Deum, et in me credite . Plus est, fratres, quod fidei oculis intuemur, quam sensus possit videre carnalis. Credis, inquit, in Deum, Patrem omnipotentem. In deo natura innascibilis, in Patre Uni
Abbreviated transcription (Latin):
quante pascha ieuiniũ qua¬
dragesime ip̃se legitimi dem¬
poris cursus indicat. cohorta¬
tio tamen etiam nr̃i sermonis
adhibenda est: quȩ auxili¬
ante dño nec inutilis si¬
gris. nec onerosa deuotis
Nam cũ omnẽ obseruantiã
nr̃am racio istoꝵ dierũ pes¬
cat augeriͥ nemo est ut con¬
fido de uobis. qui se ad opus
hoꝵ non gaudeat incitari:
Natura enim nr̃a adhuc ma¬
nente mortalitate mutabili
etiã si ad summa quęq uirtu¬
tũ studia ꝓuehaturͥ semꝑ ta¬
men sicut potest habere quo
recidat. ita potest habere quo

Expanded text:
ate paschali jejunium quadragesimale ipse legitimi temporis recursus indicat, cohortatio tamen etiam nostri sermonis adhibenda est, quae, auxiliante Domino, nec inutilis sit pigris, nec onerosa devotis. Nam cum omnem observantiam nostram ratio istorum dierum poscat augeri, nemo est ut confido de vobis, qui se ad opus bonum non gaudeat incitari. Natura enim nostra, manente adhuc mortalitate, mutabilis, etiamsi ad summa quaeque virtutum studia provehatur, semper tamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo
Abbreviated transcription (Latin):
non inuenit: Eucharius est
prb̃r ex hyspania. calame ha¬
bitat. uetere morbo calculi la¬
borabat. ꝑ memoriã supradic¬
ti martyris quã posidius illo
aduexit ep̃s saluus factus est:
Idem ipse postea morbo alio
prȩualescente. mortuus iacebat:
ut ei ĩa pollices ligarentur:
Opitulatione memorati mar-¬
tyris. cũ de memoria eius re-¬
portata esset. & suꝑ iacentis
corpus missa ipsius prb̃ri tuni¬
ca. suscitatus est: Fuit ibi uir
in ordine suo primarius. no¬
mine martialis. euo iã grauis.
& multũ abhorrens areligio¬
ne xp̃iana. habebat sane fide¬
lem filiã. & generum eodem
anno baptizatũ: qui cũ eum
egrotantem multis & magnis
lacrimis rogarent ut fieret
xp̃ianus. ꝓrorsus abnuit: eosq
ase turbida indignatione sub¬
mouit: Nisum est genero etꝰ

Expanded text:
non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hispania, Calamae habitat, uetere morbo calculi laborabat; per memoriam supradicti martyris, quam Possidius illo aduexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius presbyteri tunica, suscitatus est. Fuit ibi uir in ordine suo primarius, nomine Martialis, aeuo iam grauis et multum abhorrens a religione Christiana. Habebat sane fidelem filiam et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrimis rogarent, ut fieret Christianus, prorsus abnuit eosque a se turbida indignatione submouit. Visum est genero e
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑsequentib parabatur. nec
impleret nec timeret: Post .uiii.
abolo discessit axp̃o. seq acor¬
pore apolicȩ unitatis absci¬
dit: nullo dñs pauore turba¬
tus. sed de sola redimendoꝵ
salute sollicitus: omne tempo¬
ris spaciũ quod aꝑsequentiũ
uacabat incursu. mysticis ser¬
monib sacratȩq doctrinȩ
sicut ioħis euangłio declara¬
tur impendit: l eleuans ad
celũ oculos. & ꝓ uniuersa fup¬
fierent. & in gła redemptoris
indiuidui ꝑmanerent: adi-¬
ciens postremo illã orationẽ

Expanded text:
sequentibus parabatur nec impelleret, nec timeret. Postquam abolo discessit a Christo, seque a corpore apostolicae unitatis abscidit, nullo Dominus pavore turbatus, sed de sola redimendorum salute sollicitus, omne temporis spatium quod a persequentium vacabat incursu, mysticis sermonibus sacrataeque doctrinae, sicut Joannis Evangelio declaratur, impendit: 222 elevans ad coelum oculos, et pro universa Eccfierent , et in gloria Redemptoris individui permanerent; adjiciens postremo illam orationem
Abbreviated transcription (Latin):
cium. postmodũ flere amaris¬
sime incipit quia differtur
aregno: quod est de altero
turture. siue pullo colũbino
holocaustum facere: Holocau¬
stũ nãq totũ incensũ dicitur:

Expanded text:
cium, postmodum flere amarissime incipit, quia differtur a regno, quod est de altero turture sive pullo columbino holocaustum facere: holocaustum namque totum incensum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ requirunt. quia balaã
ille ariolus & sacerdos quon¬
dã gentiũ. cuius asina loquu¬
ta ꝑhibetur: stellã ex iacob
oriundã. & homine ex isrł
ꝓphetauerat esse uenturum:
Ait enĩ inter cetera sicut le¬
gitur: Orietur stella ex iacob:
& exurget homo ex isrł: He¬
mo ergõ nunc miretur nati¬
uitatem dominicã agnouisse
chaldeos: quã utiq si reuelan¬
potuit. potuit gentilis agno¬
scere: Fuit enĩ hoc quantum
estimari datur suꝑnȩ dispo¬
sitionis arbitriũ. ut inter sa¬
cratissimas ꝓpħarũ uoces etiã
ab infideli homine eius prȩ¬
dicetur aduentus: qui ꝓ fi¬
deliũ infideliũq erat redẽp¬
tione uenturus: Et ea nimi¬
rũ racione ꝓphetat idolorũ
sacerdos. ut si iudeis predicato¬
ribus de aduentu xp̃i credere
forte gentilitas rennuisset:

Expanded text:
regem requirunt, quia Balaam ille ariolus, et sacerdos quondam gentium, cujus asina locuta perhibetur, stellam ex Jacob oriundam, et hominem ex Israel prophetaverat esse venturum: ait enim inter caetera, sicut legitur: Orietur stella ex Jacob, et exsurget homo ex Israel . Nemo ergo nunc miretur 77 nativitatem dominicam agnovisse Chaldaeos, quam utique, si, revelanpotuit; potuit gentilis agnoscere; fuit enim hoc, quantum aestimari datur, supernae dispositionis arbitrium inter sacratissimas prophetarum voces, etiam ab infideli homine ejus praediceretur adventus, qui pro fidelium infideliumque erat redemptione venturus. Et ea nimirum ratione prophetat idolorum sacerdos, ut si Judaeis praedicantibus de adventu Christi credere forte gentilitas renuisset
Abbreviated transcription (Latin):
nibus adorantur & tacent.
postmodũ uero adorari re¬
fugiunt: nisi quod naturã
nostrã quã prus despexerant
postquã hanc suꝑ se assump¬
tam conspiciunt: ꝓstratã sibi
uidere ꝑtimescunt: Nec iã
sub se uelut infirmã contẽp¬
nere ausi sunt: quã suꝑ se ui¬
delicet in cęli rege uenerant᷑:
nec habere dedignant᷑ homi¬
nẽ sociũ: qui suꝑ se adorant
hominẽ dm̃: Curemus ergo
fratres km̃i. ne qua nos immun¬
ditia polluat: qui in ȩterna
prȩscientia & di ciues & ange
lis equales sumus: Hendicemus
moribus dignitatẽ nr̃ãm. nul¬
la nos luxuria inquinet. nulla
turpis cogitatio accuset. non
malitia mentẽ mordeat. non
inuidiȩ rubigo consumat. non
elatio inflet: non ambitio ꝑ der¬
rena oblectamenta dilaniet:⁊
non ira inflammet: Dii etenim
uocati sunt homines: Defende
ergo tibi homo contra uitia ho¬
norem dĩ: quia ꝓpter te factus

Expanded text:
nibus adorantur, et tacent, postmodum vero adorari refugiunt, nisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant hominem Deum. Curemus ergo, fratres charissimi, ne qua nos immunditia polluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te factus
Abbreviated transcription (Latin):
patris sui cũ angłis suis. &
reddet unicuiq scdm opũs
extremi designat examinis.
quando in potestate & ma-
iestate ueniet uidicaturus
de mundo: qui quondã
in humilitate & abiectione¬
uenerat uidicandus amun

Expanded text:
Patris sui cum angelis suis, et tunc reddet unicuique secundum opera extremi designat examinis, quando in potestate magna et majestate veniet judicaturus de mundo, qui quondam in humilitate et abjectionevenerat judicandus a mun
Abbreviated transcription (Latin):
interea pueri sine magistro
diserti. docti sine doctore:
periti sine eruditore: Agno¬
scunt xp̃m: predicant dñm:
Non quem ꝑsuasio humana
docuerat. sed quẽ diuini-¬
tas innocentib inspirabat:
Cessant enĩ humana. cũ di¬
uina tractantur: quia hu¬
mana ipsa ꝓdesse non pote¬
runt : nisi diuinoꝵ solatio
subleuentur: Necesse est enĩ
terrena succumbere. cũ cȩle

Expanded text:
interea pueri sine magistro interea pueri sine magistro diserti, docti sine doctore, periti sine eruditore. Agnoscunt Christum, praedicant Dominum, non quem persuasio humana docuerat, sed quem Divinitas innocentibus inspirabat. Cessant enim humana cum divina tractantur, quia humana ipsa prodesse non poterunt, nisi divinorum solatio sublevetur. Necesse est enim terrena succumbere, cum coele
Abbreviated transcription (Latin):
bunt martyris gaudio: mar-¬
tyrii lacrimas quȩ fudert:
Hoc loco attendat auditor:
attendat ut intelligat mar¬
tyriũ non constare ꝑ meri¬
tum: sed uenire ꝑ grãm:
In paruulis quȩ uoluntas.
quod arbitrium: ubi cap¬
tiua fuit & ipsa natura:
De martyrio ergo demus
totum dõ: nichil nobis Hi¬
cere diabolum. corpus tra¬
dere. contemnere uitia.
tormenta expendere. las¬
sare tortorẽ. capere de iniuri¬
is głam. de morte uitã: non
uirtutis humanȩ. sed mune¬
edicatur nouus ab in¬
fantib sermo scĩs lau¬
primã uocẽ aperuint inno¬
centes: fuint diserti laude.
qui fuerant imperiti sermo¬
ne : Offerunt dño primitias
lingue. nouos oris immolant
fructus :÷ uerboꝵ principia
lihant: Infantia enĩ quȩ ꝑ
etatẽ loqui non poterat:
głas dĩ cũ gaudio resonabat:
Norunt laudare xp̃mͥ qui
loqui non norant: Fiunt
periti laude: qui fuerant
imperiti sermone: Osten¬
dunt laudib dñmͥ suffra¬
giis prȩdicant xp̃m: fiunt

Expanded text:
bunt martyrum gaudio, marbunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed muneDedicatur novus ab infantibus sermo sanctis lauprimam vocem aperiunt innocentes. Fiunt diserti laude, qui fuerunt imperiti sermone. Offerunt Domino primitias linguae, novos oris immolant fructus, verborum principia libant. Infantia enim, quae per aetatem loqui non poterat, glorias Dei cum gaudio resonabat. Norunt laudare Christum, qui loqui non norant. Fiunt periti laude, qui fuerant imperiti sermone. Ostendunt laudibus Christum, suffragiis praedicant Christum. Fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
non amisit: Recepit suas
acies non reliquit: Beati
quos natos martyrio uide¬
mus esse. non seculo: Beati
qui labores in requiem. in
refrigerium dolores: mero¬
res in gaudiũ cõmutarunt:
Nuint uiuunt. quia uere
tur occidi: Beati uentres.
qui portauerunt tales Be¬
ata ubera quȩ se talibus
infuderunt : Beatȩ lacrimȩ
quȩ ꝓ talibus fusȩ. flecib
grãm baptismatis contule¬
runt: Nam diuerso modo
dono uno. in lacrimis suis¬
matres. martyres suo san¬
guine baptizantur: In mar¬
tyrio filioꝵ. matres passȩ
sunt: Nam gladius filiorum
ꝑtransiens membra. ad ma¬
trũ corda deuenit: & neces¬
se est ut sint prȩmiis consor¬
tes: quȩ fuerunt sociȩ pas¬
sionis: Arridebat paruulus.u
occisori. gladio a iocabatur
infantulus: nutricis locum
attendebat lactans percus¬
soris horrorẽ. nescia lucis etas
moritura gaudebat: Infans
filius omnem homine non
hostem respicit: sed paren¬
tẽ: Matres matres tulerunt
quicquid & angoris extitit
& doloris: & ideo non care¬

Expanded text:
non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere tur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non care
Abbreviated transcription (Latin):
dies sex ex quo ꝓmisit disci¬
pulis claritate sue uisionis
ostendit. significat scõs in
die uidicii regnũ ꝑcepturos.:
quod eis ꝓmist qui non men¬
titur ds̾. ante tempora secu¬
laria: Tempora quippe se.¬
cularia. sex etatib constais:
Quib cõpletis. audient ip
ti patris mei. possidece pa¬
ratum uobis regnũ aconsti¬
ad contemplandã. conditoris
sui maiestatẽ. quisq aliquid

Expanded text:
dies sex, ex quo promisit discipulis claritatem suae visionis Dominus ostendit, significat sanctos in die judicii regnum percepturos, quod eis promisit, qui non mentitur, Deus, ante tempora saecularia . Tempora quippe saecularia, sex aetatibus constant. Quibus completis, audient a ti Patris mei; possidete paratum vobis regnum a constiad contemplandam Conditoris sui majestatem quisque
Abbreviated transcription (Latin):
sisse arbitror cum dicit: Uni¬
uersum stratum eius uersasti
in infirmitate eius: Beatus
enim est ille cuius stratũ dñs
in ipsius infirmitate conuer¬
tit : ut qui fuerit paulo ante
iracundus. adulter. & petulãs:
& cunctoꝵ scelerum infirmi¬
tatibus plenus : assuetũ corpꝰ
eius malo uersans dñs fiat ca¬
stus. humilis. & modestus
De quo strato spiritaliter ad
paraliticum dictum est adño:
surge tolle grabatum cuũ &
ambula: Non enim tam in eo
admirationis aliquid erat. ut
confracti lectuli ligneũ eratẽ
portaret paraliticus : quã ut re¬
soluti corporis membra. & debi¬
litate confracti. uelut animȩ
sue necessarium lectulũ para¬
liticus ipse gestaret: & coram
positis uideis ꝓpriis abiret pedi¬
bus: qui manibus allatus fuerat
alienis: In hoc plane sicut dixi.
copleta iEt illa ꝓphetica senten¬
tia. uersasti stratum eius in in¬
firmitate eius: ut uersa uice
portaret lectũ. in quo fuerat

Expanded text:
sisse arbitror, cum dicit: Universum 8 stratum ejus versasti in infirmitate ejus . Beatus enim est ille, cujus stratum Dominus in ipsius infirmitate convertit; ut qui fuerat paulo ante iracundus, adulter, et petulans, et cunctorum scelerum infirmitatibus plenus, assuetum corpus ejus malo versans Dominus, fiat castus, humilis et modestus: de quo strato spiritualiter ad paralyticum dictum est a Domino: Surge: tolle lectum tuum, et ambula . Non enim tam in eo admirationis aliquid erat, ut confracti lectuli ligneam cratem portaret paralyticus, quam ut resoluti corporis membra, et debilitate confracti, velut animae suae necessarium lectulum paralyticus ipse gestaret, et coram positis Judaeis propriis abiret pedibus, qui manibus allatus fuerat alienis. In hoc plane sicut dixi completa est prophetica illa sententia: Versasti stratum ejus in infirmitate ejus; et versa vice portaret lectum in quo fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
noluit consolari quia ñ sunt:
Rachelem primo eccłȩ esse
ꝑsonã nemo qui abnuat. ne¬
mo qui aluid contra uerita¬
tẽ defendat. sed duo in illa

Expanded text:
noluit consolari, quia non sunt . Rachelem primo Ecclesiae esse personam, nemo est qui abnuat, nemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo in illa
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suo genitore naturaliter
impassibilis incorrupto regnat
imperio. egit in carne nr̃a sa¬
lutare myfteriũ: & obhoc
cõmunionẽ mortaliũ subiit
passionũ: ut inimicũ generis
humani hominis certamine
triumpharet: Unde & prȩ¬
sumptor ille furore suo cȩca¬
tus ait ad dñm: Si filius dĩ
es: dic ut lapides isti panes
fiant: Stultissima hec eius
inanisq subreptio: Per panẽ
enĩ uult eũ temptare qui pa¬
nis est: estimans escȩ illũ pe¬
nuria laborare: qui uolun¬
tariã prȩferebat esuriem:

Expanded text:
cum suo genitore naturaliter impassibilis 108 incorrupto regnat imperio, egit in carne nostra salutare mysterium; et ob hoc communem mortalium subiit passionem, ut inimicum generis humani hominis certamine triumpharet; unde et praesumptor ille furore suo caecatus ait ad Dominum: Si Filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant . Stultissima haec ejus inanisque subreptio: per panem eum vult tentare, qui panis est, aestimans illum escae penuria laborare, qui voluntariam perferebat esuriem
Abbreviated transcription (Latin):
uit qui ex corruptibili carne
natus es. ex dĩ spu renascaris:
& obtineas ꝑ gr̃am: quod non
habes ꝑ naturam Habentes

Expanded text:
ut qui ex corruptibili carne natus es, ex Dei spiritu renascaris, et obtineas per gratiam quod non habes per naturam. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
ecce qui tollit peccata mun¬
di: qui & humilitatẽ suã &
diuinitatis eius potentiam
considerans dicit. qui de ter¬
ra est de terra loquitur. qui
autẽ de cęlo uenit suꝑ om̃s
est:cur in carcere positus
mittens discipłos requirit. tu
es qui uenturus es an alium
expectamus: tanquã si igno¬
raret quẽ ostenderat. .E an
ipse sit nesciat. quẽ ipsũ esse
propħando. baptirando. osten¬
dendo clamauerat: Sed hec
citius questio soluitur:ͥ si ge¬
stȩ rei tẽpus & ordo pensatur
Ad iordanis enĩ fluenta positꝰ
quia ipse redẽp̃tor mundi es¬
set asseruit : missus uero in
carcerẽ. an ipse ueniat requi¬
rit : non quia ipsum esse redẽp¬
torẽ dubitat: sed querit ut
sciat si is qui ꝑ se in mundũ
uenerat ꝑ se etiã ad nferni
claustra descencdat: Quem
enim prȩcurrens rain
do nuntiauerat: hunc
moriendo ad inferos prȩcur¬
rebat: Ait ergo: Tu es qui uen¬
turus es an alium expectamus:
Ac si aperte dicat: Sicut pro

Expanded text:
ecce qui tollit peccatum mundi ; qui et humilitatem suam, et divinitatis ejus potentiam considerans, dicit: Qui de terra est de terra loquitur, qui autem de coelo venit super omnes est ; cur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? tanquam si ignoret quem ostenderat, et an ipse sit nesciat, quem ipsum esse prophetando, baptizando, et ostendendo clamaverat. Sed haec citius quaestio solvitur si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse Redemptor mundi esset asseruit; missus vero in carcerem, an ipse veniat requirit, non quia ipsum esse mundi Redemptorem dubitet, 1453 sed quaerit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat per se etiam ad infclaustra descendat. Quem enim praecurrens nascendo mundo nuntiaverat, hunc moriendo ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro