comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus uberat te a sabellio. Cum dicis aluis.ẽ. pat̃
auus. ẽ. filius. recte dicis. si autem dicas aliud:
ertas. Et in lege ur̃a scriptum. ẽ. quia duoꝵ
hominum testimonium uerum. ẽ. E go sum qͥ
testimonium ꝑhibeo de meipso. & testimoniũ
ꝑbibet de me qui misit me pater. N unc &¬
si differo iudicium. non differo testimonium.
ꝓbat ab auctoritate legis quod uerum sit testimo¬
nium suum. & patris: ubi . ẽ. stabilis ueritas.
Exposuit eis legem. si ingrati non. ẽent. Mag¬
iniysterio constituta. ubi d̾s dicit in ore duoꝵ
uel trium testium. stat omne uerbum. Huma¬
nigeneris consuetudo sic se habet. s duob fal¬
sis testib urgebatur susanna. & uniuersꝰ ppls
mentitus. ẽ. contia xꝑ̃m. Ergo ꝑ mẏsterium
trinitas commendata. ẽ. Uis habere bonam
causam: Habeto duos uel tres testes. patrem
& fuium & sp̃m sc̃m. Quȩ trinitas suffragaba¬
tur susamiȩ. in conscientia. excitans unum te¬

Expanded text:
mus, liberat te a Sabellio. Cum dicis, alius est Pater, mus, liberat te a Sabellio. Cum dicis, alius est Pater, alius Filius, recte dicis: si autem dicas aliud, erras: Et in lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum qui testimonium perhibeo de meipso, et testimonium perhibet de me qui misit me, Pater. Nunc etsi differo judicium, non differo testimonium. Probat ab auctoritate legis, quod verum sit testimonium suum et Patris, ubi est stabilis veritas. Exposuit eis legem, si ingrati non essent. Magin mysterio res constituta, ubi Deus dicit: In ore duorum vel trium testium stat omne verbum . Humani generis consuetudo sic se habet, sed duobus falsis testibus urgebatur Susanna , et universus populus mentitus est contra Christum. Ergo per mysterium Trinitas commendata est. Vis habere bonam causam? Habeto duos vel tres testes: Patrem et Filium et Spiritum sanctum. Quae Trinitas suffragabatur Susannae in conscientia, excitans unum te
Abbreviated transcription (Latin):
erat miscaia p̃roganda. & pꝰ exereendum uidi¬
eium. ut ait psumista. Misediam & iudicium
cantabo tͥ añe. Et si iudico ego. udicium
meum uerum.ẽ. quia solus non sum sz ego &
qui me misit pates. S ensuse. Ideo ue¬
qum ẽ. nidicium meum. quia uerus dĩ filius
sum. e rabesce sabelliane. audis faium. audis
patiẽ. Distingue ꝑsoras intelligentia. non ꝑfi¬
dia. nc quasi fugiens caribdim. in scillam meur¬
ras. C aribdis teuorat. si dicis ipsum. cẽ. patrem
qui ẽ. fauis in scilleis scopulis naufragaris. si fi¬
num minorem patre scđm diuinitatem dicis.
N ougͣ dicere pater aurum. ẽ. filius argentum:
nam una substantia. ẽ. una diuinitas. una coȩt̃¬
nitas. ꝑfecta equalitas. Audi filium. ego & pat
unum sumus. U̾ trumq audi & unum & sum̃.
&a caribi & a scilla uberaberis. In eo quod dix̃
unum liberat it ab arrio. in eo quod dixit su¬

Expanded text:
erat misericordia praeroganda, et post exercendum judierat misericordia praeroganda, et post exercendum judicium, ut ait Psalmista: Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine . Et si judico ego, judicium meum verum est, quia solus non sum, sed ego et qui misit me, Pater. Sensus est: Ideo verum est judicium meum, quia verus Dei Filius sum. Erubesce, Sabelliane; audis Filium, audis Patrem. Distingue personas intelligentia, non perfidia, ne quasi fugiens Charybdim, in Scyllam incurras. Charybdis te vorat, si dicis ipsum esse Patrem qui est Filius, in Scyllaeis scopulis naufragaris, si Filium minorem Patre secundum divinitatem dicis. Noli ergo dicere, Pater aurum est, Filius argentum: nam una substantia est, una divinitas, una coaeternitas, perfecta aequalitas. Audi Filium: Ego et Pater unum sumus . Utrumque audi, et unum, et sumus, et a Charybdi et a Scylla liberaberis. In eo quod dixit: unum, liberat te ab Ario; in eo quod dixit: su
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc dicebant. quia lucem ferre nou poterant.
Putant ñ credendum ei. quasi solus de se testet᷑.
obliti p̃missarũ ꝓpħiȩ iucernarum. & ipsius
iobannis baptistȩ qui euident̃ de eo ostendit.
Respondit itĩe & dixit eis. Et si ego testimonium
ꝑbibeo de meipso. uerũ ẽ. testimoniũ meũ. qͥa scio
unde ueni & q uado. Tos aũ nescitis uñ uenio aut qͦ uado.
atrem dat intelligi. a quo testimonium
suum confirmatur. Quod quia illi nesci¬
unt scdm carnem iudicant. & ideo arrogans
eis uidetur. O mnis homo quando de se uult¬
ꝑhibere testuoniũ landabile. arrogans & suꝑ¬
bus uidetur. Ideo scriptum. ẽ. Non laudet te
os tuum. s os ꝓximi tui. S boc bomini dic¬
tum. ẽ. qui mentiri potest. lux autẽ mentiri ñ
potest. U os scd̃m carnem iudicatis. ego non
iudico quemquam. Subaudis scđm carnẽ
ut uos. u el mͦ non uidico. U̾ nile alibi. ego ñ
ueni ut iudicem mundum. s ut saluem. non
iudicium denegando s: differendo. Prius enĩ

Expanded text:
qui hoc dicebant, quia lucem ferre non poterant. Putant non credendum ei, quasi solus de se testetur, obliti praemissarum prophetiae lucernarum, et ipsius Joannis Baptistae, qui evidenter de eo ostendit. Respondit Jesus et dixit eis: Etsi ego testimonium perhibeo de meipso, verum est testimonium meum, quia scio unde veni, et quo vado. Vos autem nescitis unde venio, aut quo vado. Patrem dat intelligi, a quo testimonium suum confirmatur. Quod quia illi nesciunt, secundum carnem judicant, et ideo arrogans eis videtur. Omnis homo quando vult de se perhibere testimonium laudabile, arrogans et superbus videtur. Ideo scriptum est: Non laudet te os tuum, sed os proximi tui . Sed hoc homini dictum est, qui mentiri potest. Lux autem mentiri non potest. Vos secundum carnem judicatis, ego non judico quemquam. Subaudis: secundum carnem ut vos. Vel modo non judico. Unde alibi: Ego non veni ut judicem mundum, sed ut salvem , non judicium denegando, sed differendo. Prius enim
Abbreviated transcription (Latin):
didistis ei. Publicani autẽ & meretriees credi¬
derunt ei. Uos autẽ uidentes nec penitentiã
habistis postea ut crederetis ei. Ie ronimu
ii duo filii sunt qui & in lucȩ parabola
describuntur. frugi & luxuriosꝰ. & de quib
tacbarias ꝓpħa loquitur. dicens. Assumpsi mͥ
duas uirgas. unam uocaui decorem & alteram

Expanded text:
es crediderunt ei. Vos autem videntes, nec poenitentiam habuistis postea ut crederetis ei. HIERON. Hi duo filii sunt, qui et in Lucae parabola describuntur, frugi et luxuriosus, et de quibus Zacharias propheta loquitur: Assumpsi mihi duas virgas, unam vocavi dec
Abbreviated transcription (Latin):
dolet quia peccauit. s confunditur quia ꝑdidit
giam suam. C itiꝰ sepe conuertantur qui deside¬
riis mundalibꝰ & uoluptatib carnaub scipsos man¬
cipauerunt. Ũ iae quia de p̃senti dix̃. p̃cedunt uos.
&uide quia uͥ aliquis p̃cedit. ẽẽ. iudetur qui seqͣt᷑.
Hoc gͥ uerbo significabantur & sacerdotes ingres¬
suri inregnum dĩ. ia ẽ. credituri in xp̃m. Sed qͥa
eredentib publicanis & meret̾cib iobanni & bap¬
tuatis ab eo. sacerdotes ñ crediderunt. pꝰ publica¬
nos .& merct̾res intraturi annuntiantur. sieut

Expanded text:
dolet quia peccavit, sed confunditur quia perdidit dolet quia peccavit, sed confunditur quia perdidit gloriam suam. Citius saepe convertuntur, qui desideriis mundialibus et voluptatibus carnalibus seipsos mancipaverunt. Vide quia de praesenti dixit, praecedunt vos: et vide quia ubi aliquis praecedit, esse videtur qui sequatur. Hoc igitur verbo et significabantur sacerdotes ingressuri in regnum Dei, id est credituri in Christum. Sed quia credentibus publicanis et meretricibus, Joanni et baptizatis ab eo sacerdotes non crediderunt, post publicanos et meretrices intraturi annuntiantur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
saceniotes regentes illum. D eniq pploͦ di. ex tem¬
pe cȩpit abrahȩ. sacerdotes autẽ ex tempe aãron.
Saccross & omnis clericꝰ. & si specialit non pro¬
mitat se obauditurum dõ. tam̃ ꝑboc quod dos¬
to constituitur alioꝵ. uidetur hominib tacens
ꝓmittere do. Ao ꝑ hoc melior .ẽ. laicꝰ qiui in pͥma
facie secularem uitã ꝓfitetur. reuera autẽ studet
in syuali: quam sacerlos qui in pͥma facie ꝓfice¬
tur uitã sp̃ualem. reuera autẽ comꝑlectitur uitã
cirnalem. Et melior ẽ. laicꝰ ante dm̃ penitentiã
agens quam elericꝰ ꝑmanens in peccatis. Laieꝰ
enim in die uidicũ stolam sacerdotii accipiet.
ideo enĩ in crismate onĩs unguntur in sacerdocio.
sacerdos autẽ peccator spoliabit᷑ sacerdocii digni¬
tate. qua habuit. & erit int̾ infideles & yuoerttas.
Quis aliquando iudet clericum cito penitentiã
agentẽ: E t si dep̃hensus humiliauerit se. ñ idõ

Expanded text:
sacerdotes regentes illum. Denique populus Dei ex temsacerdotes regentes illum. Denique populus Dei ex tempore Abrahae coepit, sacerdotes autem ex tempore Aaron. Sacerdos et omnis clericus etsi specialiter non promittat se obauditurum Deo, tamen per hoc quod doctor constituitur aliorum, videtur pro hominibus tacite promittere Deo. Ac per hoc melior est laicus, qui in prima facie saecularem vitam profitetur, revera autem studet in spirituali, quam sacerdos qui in prima facie profitetur vitam spiritualem, revera autem complectitur vitam carnalem. Et melior est laicus ante Deum poenitentiam agens, quam clericus permanens in peccatis. Laicus enim in die judicii stolam sacerdotum accipiet: ideo enim in chrismate omnes unguntur in sacerdotio, sacerdos autem peccator spoliabitur sacerdotii dignitate quam habuit, et erit inter infideles et hypocritas. Quis aliquando videt clericum cito poenitentiam agentem? Etsi deprehensus humiliaverit se, non ideo
Abbreviated transcription (Latin):
tem intelligere uideos. s tergiuersari & nolle dice¬
te auod sentiunt. sicut & baptismum iobannus
seientes. eẽ. de cȩlo dicere noluerant. Lohannes¬
quam naturam hominum ds plantauit.
specialit̃ autẽ dedit eam in lbro uideis. Cum di¬
ueş sint uites. diuerdȩ sunt species iusticie. In
qua uinea unusquisq scd̃m uires oꝑatur. pau¬
cas uites aut multas. nescio autẽ si totam uineã
quis hominum sufficiat opari. Nolo dix in cogi¬
tani. ꝑuto quod ex ꝑsona omnium peccatoꝵ pu¬
bucamis ponitur. & ex ꝑsona omniũ peccatricũ
meretrix. Et quamius sint multa peccata in
uttoꝙ sexu. tam̃ auaritia p̃cipue habundat in
uiris. forneatio in mulierib. In publicanis & ĩ
mnerct̾cib potest intelligi gentium populus.
Quasi dicatur. Gentium pplo̾ magis.ẽ. placens¬
do quam uos. Laici autẽ & sacerdotes duo faio
posunt intelligi. & populus pͥor filius.ẽ. adeide

Expanded text:
tem Judaeos, sed tergiversari, et nolle dicetem Judaeos, sed tergiversari, et nolle dicere quid sentiunt, sicut et baptismum Joannes scientes esse de coelo, dicere noluerunt. quam naturam hominum Deus plantavit, specialiter autem dedit eam in libro Judaeis. Cum diversae sint vires, diversae sunt species justitiae. In qua vinea unusquisque secundum vires operatur paucas vites aut multas; nescio autem si totam vineam quis hominum sufficiat operari. Nolo, dixit in cogitatu. Puto quod ex persona omnium peccatorum publicanus ponitur, et ex persona omnium peccatricum meretrix. Et quamvis sint multa peccata in utroque sexu, tamen avaritia praecipue abundat in viris, fornicatio in mulieribus. In publicanis et in meretricibus potest intelligi gentium populus. Quasi dicatur: Gentium populus est magis Deo placens quam vos. Laici etiam et sacerdotes, duo filii possunt intelligi, et populus prior, filius est, deinde,
Abbreviated transcription (Latin):
da gentilium ppło ꝑ naturalis legis noticiam
uãde oꝑare in uineam meã. hoc .ẽ. quod tͥ non
ius fieri. alteri ne feceris. Qsuꝑbe respondit.
nolo. Postea uͦ in aduentu saluatoris acta pe¬
nitentia oꝑatus. ẽ. in uineam dĩ. & sermonis
contumatiam labore correxit. Aiter autẽ fiuis
ẽ. ppłs iudeorum. qui respondit moysi. omnia
p̾cepta dñi faciemus. Et ñ iuit in uincã. qͥa
interfecto patrisfamilias filio. se putauit heredẽ.
Alii parabolam referunt ad peccatores & iu¬
stos. ipso dño disserente. Amen dico uobis. qͥa
publicani & meret̾ces. id ẽ. peccatoes. ꝑ peniten¬
tiam p̃ce dunt uos in regnum dĩ. Pharisei qͥ
iactabant se legẽ dĩ facere. contempserunt s ap¬
tisma iobanuis. ꝑ eero quod scͥptum. ẽ. dicant es
nouissimus. sciendum. ẽ. in ueris exemplarib
non haberi nouissimus s pͥmus. ut ꝓpͥo uidl¬
cio cõdemnentur. Si autẽ noiuissimus uoluerinꝰ
iegere. manifesta ẽ. interp̃tatio. ut dicanius uerita¬

Expanded text:
atre per naturalis legis notitiam: Vade operare in vinea; hoc est: Quod tibi non vis fieri, alteri ne feceris , superbe respondit Nolo. Postea vero in adventu Salnitentia, operatus est in vinea Dei, et sermonis contumaciam labore correxit. Alter autem filius, est populus Judaeorum, qui respondit Moysi: Omnia praecepta Domini faciemus . Et non ivit in vineam, quia interfecto patrisfamiliae filio, se putavit haeredem. Alii parabolam referunt ad peccatores et justos, ipso Domino disserente: Amen dico vobis, quia publicani et meretrices id est, peccatores per poenitentiam praecedunt vos in regnum Dei. Pharisaei qui jactabant se legem Dei facere, contempserunt baptisma Joannis. Porro quod scriptum est, dicunt ei: novissimus, sciendum est, in veris exemplaribus non haberi, novissimus, sed primus, ut proprio judicio condemnentur. Si autem novissimus voluerimus legere manifesta est interpretatio, ut dicamus verita
Abbreviated transcription (Latin):
one eos confutare.s: prudent̃ interrogat. ut
ipsi uel iuo silentio uel sua sententia condẽp¬
nentur. Ait ulis & ipse. Nec ego dico uo¬
bis. in qua potestate hec faciam. N on dix̃
nec ego scio. quod consequens erat responsi¬
oni eorum. quia mentiri ueritas non potest.
sicut uli mentiti sunt dicentes se nescire.
on uobis inquit dico quod scio  Besa.¬
quia ñ uultis fateri quod scitis. uidelicet io¬
hannẽ de cȩlo habuise ꝓpb̃iam. iuide mͥ testimo¬
nium ꝑhibuit. & in qua potestate hec facio de¬
monstrauit. N otandum quia duas ob causas
scientia ueritatis.ẽ. occultanda querentib. cum
aut is qui querit miniis capax .ẽ. ad intelligen¬
dum. aut odio uel contemptu ueritatis. indig¬
mis. ẽ. cui aꝑiatur. De uno ait dñs adbuc
multa habeo uobis dicere. s non potestis porta¬
re mͦ: de altero. nolite sc̃m̃ dare caiub neq mit¬
tatis margaritas ante porcos. M. cc.xU III¬
uid autẽ uobis iudetur: Homo qui¬
dam habebat duos filios. & acccdens ad

Expanded text:
one eos confutare: sed prudenter interrogat, ut ipsi vel suo silentio vel sua sententia condemnentur. Ait illis et ipse: Nec ego dico vobis, in qua potestate haec faciam. Non dixit, nec ego scio, quod consequens erat responsioni eorum, quia mentiri veritas non potest, sicut illi mentiti sunt, dicentes se nescire. Non vobis, inquit, dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis, videlicet Joannem de coelo habuisse prophetiam, unde mihi testimonium perhibuit, et in qua potestate haec facio, demonstravit. Notandum autem quia duas ob causas scientia veritatis est occultanda quaerentibus, cum aut is qui quaerit, minus capax est ad intelligendum, aut odio vel contemptu veritatis, indignus est cui aperiatur. De uno ait Dominus: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis portare modo ; de altero. Nolite sanctum dare canibus, neque mittatis margaritas ante porcos . M. 218X Quid autem vobis videtur? Homo quidam habebat duos filios, et accedens ad
Abbreviated transcription (Latin):
t cum uenisset in templum
factum. ẽ. docente illo ppłm
& euangelirante. accesserunt
ad eum pͥncipes sacerdotum
& seniores pplĩ dicentes. In qͣ
potestate hec facis & quis tͥ dedit hanc potesta¬
quam supͣ calumpniam struunt. quando dix¬
erunt in seelzebus pͥncipe demonioꝵ eicit
demonia. sub intelligunt enim eum oꝑari
ornicarius neminẽ existimat castum. castꝰ
non facile de forncario suspicatur. Suꝑbꝰ
neminẽ putat bumilẽ. humilis neminem
suꝑbum. Sic qui non. ẽ. ex dõ sacerdos. nulliꝰ
sacerdonum putat. cẽ. ex dõ. Inde. ẽ. ut con-¬
tempnat alteros. R espondens

Expanded text:
t cum venisset in templum, factum est docente eo populum et evangelizante, accesserunt ad eum principes sacerdotum, et seniores populi, dicentes: In qua potestate haec facis? Et quis equam supra calumniam struunt, quando dixerunt, in Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia, subintelligunt enim eum operarornicarius neminem existimat castum; castus non facile de fornicario suspicatur. Superbus neminem putat humilem; humilis neminem superbum. Sic qui non est ex Deo sacerdos, nullius sacerdotium putat esse ex Deo. Inde est ut contemnat alteros. Respondens
Abbreviated transcription (Latin):
Unum euangelistam p̃termisise quȩ alius
tarrauit. in quo nulla ẽ contͣrietas. nec eundẽ
cedinem in plurib eos seruasse. in quo etiam nul¬
la repugnantia ẽ.Itẽ in eodẽ parte eidẽ.
Robabile ẽ. quod unusquisq euangelistarũ
eo secedine credidit debuisse narrare. quo
ds̃ uolinit eius recordatiomi suggerere. Qua ꝓpter
uͥ ordo temporum ñ apparet. niebil nr̃a intereẽ. de¬
bet. quem ordirem quilibet eorum tenuerit:
I tem in eodem parte eadem.

Expanded text:
unum evangelistam praetermisisse quae alius narravit, in quo nulla est contrarietas; nec eumdem ordinem in pluribus eos servasse, in quo etiam nulla repugnantia est. » Item eodem, parte eadem: robabile est quod unusquisque evangelistarum eo se ordine credidit debuisse narrare, quo Deus, voluit ejus recordationi suggerere, Quapropter ubi ordo temporum non apparet, nihil nostra interesse debet, quem ordinem quilibet eorum tenuerit. » Item eodem, parte eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ioens autem turbas misertꝰ ẽ.
eis. quod erant uexati & iacen¬
tes sieut oues ñ habentes pa¬
storem. Ieronius.
Uexatio gregis. pastorum
culpa ẽ. & uitium magistratuum. Mag.¬
idens intuitu clementiȩ dñs ĩmundi sp̃e
iuolentia plebem ueratam. & sub legisone¬
re egrotam. ac ꝑuarios errores uana securitate
torpentem. misertus ẽ. eius uiam neritatis aꝑ¬
iendo. et molestias corꝑales auferenilo. Hic pre¬
t̃mittitur septuagesunum octauum capitulũ¬
aathei. quia inparabola seminantis. et ĩ tri¬
cesimo tercio capło iohannis clarum fiet. quod
populi sunt messis & p̃dicatores oꝑarii.M.i.
Et conuocatis auodecim discipulis suis. dle¬

Expanded text:
idens autem turbas, misertus est eis quod erant vexati, et jacentes sicut oves, non habentes pastorem. HIERON. Vexatio gregis, pastorum culpa est, et vitium magistratuum. Videns intuitu clementiae Dominus immundi spiritus violentia plebem vexatam, et sub legis onere gravatam, ac per varios errores vana securitate torpentem, misertus est ejus, viam veritatis aperiendo, et molestias corporales auferendo. Hic praetermittitur septuagesimum octavum cap. Matthaei, quia in parabola seminantis et in trigesimo tertio cap. Joannis clarum fiet, quod populi sunt messis, et praedicatores operarii. M. Et convocatis duodecim discipulis suis, d
Abbreviated transcription (Latin):
ec scriptura filii eius putpilli & uxor euis ui¬
diccndo huiusmodi scripturs inuenuintur. Lo¬
bannes apłs dicens. si quis scit peccare frẽm suũ
peccatum ñ ad mortẽ. postulabit & dabit ei ds̃
uitam. aꝑte ostendit ñ ꝓomui fr̃ẽ crandum.
aliqua peccata fratium ẽẽ. grauiora ꝑsecutione

Expanded text:
ec Scriptura, fiant filii ejus pupilli, et uxor ejus viedicendo hujusmodi Scripturae inveniuntur. Joannes apostolus dicens: Si quis scit peccare fratrem suum peccatum non ad mortem, postulabit, et dabit ei Deus vitam , aperte ostendit, non pro omni fratre orandum. aliqua peccata fratrum esse graviora persecutione
Abbreviated transcription (Latin):
erunt eum uinc̾tum in
p̃torium. & tradiderunt
pontio pylato p̃sidi.
eoꝵ erat. ut quem
adiudicassent morti. uine¬
o. ẽ. samson uinctus a dalila. Samson sol eoꝵ
quib occubuit sol in me ridie. dalila situla
interp̃tatur. ud ẽ. synagoga. Quȩ situle more
limpidum liquorem non tenet. & qiuisquilias
immundas colligit. Samson nr̃. maxillas
sui uerbi innumeras cat̾uas iudeorũ & demo¬
num hic steruit. & fontem phemnis uitȩ sia¬
t ipsi non introierunt in p̃torium. ut

Expanded text:
erunt eum vinctum in praetorium, et tradiderunt Pontio Pilato praesidi.  erat, ut quem adjudicassent morti, vindest Samson vinctus a Dalila . HIERON. Samson sol eorum erat, quibus occubuit sol in meridie. Dalila, situla interpretatur, id est, Synagoga. Quae situlae more, limpidum liquorem non tenet, et quisquilia immunda colligit. Samson noster maxilla sui verbi, innumeras catervas Judaeorum et daemonum hic sternit, et fontem perennis vitae sitt ipsi non introi
Abbreviated transcription (Latin):
ui itãm ducebant iam ceꝑant age dies
aaimorum. in quib contaminatio ulis
erat. in alienigene habitaculum innttare. O imn¬
pia cęcitas. Auenigenȩ p̃torio contaminari
timebant. innocentis sanguine ñ tunebant.

Expanded text:
ui Jesum ducebant, coeperant jam agere dies azymorum: in quibus contaminatio illis erat, in alienigenae habitaculum intrare. O impia caecitas! Alienigenae praetorio contaminari timebant, et innocentis sanguinem non timebant.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipibꝰ sac̾dotum. & senioribꝰ diceus. Pecca¬
ui tradens sanguinem iustum. At illi dix¬
cruuit. Quid ad nos: Tu uideris. Mas.¬
oc ẽ tu iudisti quid feceris. uel tu uide¬
bis & senties te peccasse. seid nicbil ad
se credunt. & in uendente sceł constitut¬
uidas considatione mentis suȩ exitum
rei quia
condempnatus cẽe.
it̃s. uel uidens de sepp̃o  qm̃ qui talia ausꝰ
retulit argenteos. quas in potestate sua eẽ
mutare psecutorum sertentiam. U̾ oluntatem
quidẽ suam mutant. ñ exitum pͥmȩ uolunta

Expanded text:
s: Peccavi tradens sanguinem justum. At illi dixerunt: Quid ad nos? tu videris. Hoc est, tu vidisti, quid feceris, vel tu videbis et senties te peccasse, sed nihil ad se credunt, et in vendente scelus constituuntdas consideratione mentis suae exitum rei, quia condemnatus esset Jesus; vel videns de seipso, quoniam qui talia ausus retulit argenteos, quasi in sua potestate esset mutare persecutorum sententiam. ORIGEN. Voluntatem quidem suam mutavit, non exitum primae volunta
Abbreviated transcription (Latin):
Factum ẽ autẽ in sequenti die. accessit ad cũ
patitur. Nam scpe cadit in ignem & crebro
in aquam &s subito clamat & dissipat eum.
& uix discedit lanians eum. Et rogaui disci¬
pulos tuos ut cicerent eum. & ñ potuerunt
uos: Afferte illum ad me. Et cumn acced̾et & ui¬
disset illum. statim sp̃c conturbauit puerum.
& elisus in terram uolutabatur spumans. Et

Expanded text:
Factum est autem, in sequenti die accessit ad eum hpatitur. Nam saepe cadit in ignem, et crebro in aquam, et subito clamat, et dissipat eum, et vix discedit dilanians eum. Et rogavi discipulos tuos ut ejicerent eum, et non potuerunt  apud vos? Afferte illum huc ad me. Et cum accederet et vidisset illum, statim spiritus conturbavit eum, et elisus in terra
Abbreviated transcription (Latin):
e cum ucnisset ad turbani. uidit scri¬
bas conquirentes cum cis. Et confestimn omnis
ppłs uidens eum stupefactus ẽ. & expaucrunt.
& accurrentes salutauerunt eum. Et int̾roga¬
uit eos. Quid int̾ uos conquiritis: xCII.

Expanded text:
 cum venisset ad turbam, vidit Scribas conquirentes cum illis. Et confestim omnis populus videns eum stupefactus est, et expaverunt, et accurrentes salutabant eum. Et interrogavit eos: Quid inter vos conquirit
Abbreviated transcription (Latin):
factum ẽ. dum oraret transfiguratꝰ ẽ ante eos.
Et resplenduit facies erꝰ sicut sol. uestunenta
aute cx facta sunt alba sic̃ nix splendentia. can¬
dida numis. qualia fullo suꝑ terram ñ potest
candida facere. Et ecce apparuit illis moyses & he¬
lẏas cum eoloquentib inmaiestate. & dicebant
excessum er quem completurus erat in icrłm.

Expanded text:
sfiguratus est ante eos. Et resplenduit facies ejus sicut sol: vestimenta autem ejus facta sunt alba sicut nix, splendentia candida nimis, qualia fullo super terram non potest candida facere. Et ecce apparuerunt illis Moyses et Elias cum eo dicentes, in majestate. Et dicebant excessum ejus, quem complet
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. esurit. Et uidens fi¬
ciarborem itam secus
uiam. uenit ad camn: &
nichil inuenit inca nisi
folia tantum. Nondum
enim erat tempꝰ ticorum
E t̾ ait iui. N unquam ex te stuelus nascatur
in sempiteruum. E t arefas la.ẽ. contunos si¬
culnca. Et uidentes discipui. mirati sunt¬
dicentes. Q.uomͦ continuo ariut: Maz ister.
etermissum erat quid dñs in itiere fecerit
mane reuertens in cuutatẽ. s hic recolendo po¬

Expanded text:
tatem, esuriit. Et videns fici arborem unam secus viam, venit ad eam, et nihil invenit in ea nisi folia tantum. Nondum enim erat tempus ficorum. Et ait illi: Nunquam ex te fructus nascatur in sempiternum. Et arefacta est continuo ficulnea. Et videntes discipuli, mirati suntdicentes: Quomodo continuo aruit? HIERON. Praetermissum erat quid Dominus in itinere fecerit mane revertens in civitatem, sed hic recolendo p
Abbreviated transcription (Latin):
t ipse ꝓgressus ẽ. ab eis quantum iactus ẽ.
lapidis. & positis genib ꝓcidit infaciem
suam. & orabat ut si fieri posset. transiret
ab cohora. dicens. Pat si possibile ẽ. albapat̃
omnia tͥ possibilia sunt. mi pater si possibi¬
le ẽ. transfer calicom hunc ame. M ccxex.
t̃n non quod ego uolo. s quod tu. M ccxeui.
uenit ad discipulos suos. & iuenit eos dor

Expanded text:
ctus est lapidis. Et positis genibus procidit in faciem suam, et orabat, ut, si fieri posset, transiret ab eo hora, dicens: Pater, si possibile est: Abba Pater, omnia tibi possibilia sunt: Mi Pater, si possibile est, transfer calicem hunc a me: en non quod ego volo, sed quod tu. Et cum venit ad discip
Abbreviated transcription (Latin):
Iui autem tradebat cum. dedit illis signum
dicens. Qucincumq osculatꝰ fuero. ipsc ẽ. tene¬
te cum & ducite caute. Et confestim accedenis
ad itĩm dix̃. Aue rabbi. Et appropinquauit
itiu ut oscularetur eum. Iħ̾c autem dixit ci
Iuda osculo filium hominis tradis: Amicc
ad quod uenisti: Et osculatus ẽ. eum. Aclix.

Expanded text:
tem tradidit eum dederat illis signum, dicens: Quemcunque osculatus fuero, ipse est: tenete eum, et ducite caute. Et confestim accedens ad Jesum, dixit: Ave, Rabbi: et appropinquavit Jesu, ut oscularetur eum. Jesus autem dixit ei: Juda, osculo Filium hominis tradis? Amice, ad quid venisti? Et osculatus est eum.--JOAN.
Abbreviated transcription (Latin):
otandum sane quia pater tradidit
filium. filius scipsum. discipulus
magisttum. diabolus saluatorem. iudei re¬
gem suum gentib & cruci. Eece opꝰ com¬
mune: sed uoluntates ualde diuersȩ.
cLUIII. .L.

Expanded text:
otandum sane quia Pater tradidit Filium, Filius seipsum, discipulus magistrum, diabolus Salvatorem, Judaei regem suum gentibus et cruci. Ecce opus commune, sed voluntates valde diversae. CLVIII. L.
Abbreviated transcription (Latin):
oc ẽ. non hoc fine iusticiam
faciatis coram hominibus
ut laulem bumanam ab eis
queratis. Auoquin. id ẽ. si aut̃
faciatis iusticiam. nisi ita ut ds̃ singularit᷑.
sit in causa. ñ inde habebitis mercedem apud
ipsum. Laus hominum ñ debet appeti. sed
subsequi: ut exemplo inuitet alios. Maz̾¬
us ticiam intellige ieuinium contͣ concupiscen¬
tiam cairnis. elemosinam contͣ concupiscentiã

Expanded text:
oc est, non hoc fine justitiam faciatis coram hominibus ut laudem humanam ab eis quaeratis. Alioquin, id est, si aliter faciatis justitiam, nisi ita ut Deus singulariter sit in causa, non inde habebitis mercedem apud ipsum. Laus hominum non debet appeti, sed subsequi, ut exemplo invitet alios. Justitiam, intellige jejunium contra concupiscentiam carnis; eleemosynam con
Abbreviated transcription (Latin):
modicum. ẽ. quo funuto auferetur impius
ne uideat głam dĩ. quam uidebunt iusti:
Modicum autem dix̃. quia quod ꝓlixum ui¬
detur hominib breuissimum. ẽ. dõ. Uos
autem uidebitis me. quia ego uiuo & uos
uiuetis. Quia ipsius mox fuerat futura
resurrectio. posuit uerbum p̃sentis temꝑis.
Quoniã illorum differtur in finem. ait.
uiuietis. Et tunc quando uiuent. mauifeste
cognoscent ea quȩ m̃ credunt. In illo die
uos cognoseetis quia ego sum in patre meo.
& uos in me & ego in uobis. Qui habet man¬
Aata mea & seruat ea: ille. ẽ. qui diligit me.
iu habet in memoria & seruat in iuta.
qui habet in sermonib & seruat in
moribꝰ. qui habet audiendo. & seruat facien¬
do. ipse diligit me. Pbatio dilectionis. exhi¬
bitio ẽ. opis. Unde iobannes in epła. Qui
dicit quia diligo dm̃. ꝙ maudata er non cu¬
stodit. mendax. est. A c x xix.
u autem diligit me. diligetur a patre

Expanded text:
modicum est, quo finito, auferetur impius modicum est, quo finito, auferetur impius ne videat gloriam Dei, quam videbunt justi. Modicum autem dixit, quia quod prolixum videtur hominibus, brevissimum est Deo. Vos autem videbitis me quia evivetis. Quia ipsius mox futura fuerat resurrectio, posuit verbum praesentis temporis, quoniam illorum differetur in finem, ait, vivetis. Et tunc quando vivent, manifeste cognoscent ea quae modo credunt. In illo die vos cognoscetis quia ego sum in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis. Qui habet mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me. Qui habet in memoria et servat in vita, qui habet in sermonibus et servat in moribus, qui habet audiendo et servat faciendo, ipse diligit me. Probatio dilectionis, exhibitio est operis. Unde Joannes in Epistola sua: Qui dicit quia diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . A. 129I  aut
Abbreviated transcription (Latin):
autem ueritatis. id ẽ amor incommutabilis
aĩtatis. apud scõs manebit. ita quod in illis
erit ad coguoscendum ad ꝑmanendum.
Quamuis enim dauid infirmitate suꝑatꝰ
criminalit̾ peccauerit. sane tam̃ credidit ꝓri¬
mum. si non effectu saltem affectu dilexit.
sic dilexit quod si optio cdaretur ei primum
ꝑmitteret se iñtfici quam dm̃ denegaret.
ucet ad tempus in aliquo eum contempneret
Sc̃i cum peccant. lapis. ẽ. motus. non euulsꝰ.
Caddat iustus labatur uistus. resurgat iustꝰ
melior erit. S ẽis enu omnia cooꝑuntur in
bonum. Non relinquam uos orphanos
ueniam ad uos.
oc ideo adiecit. ne putaretur mitere
sp̃m sine se. Orpbani pupilli sunt.
sea illud grecum hoc latinum. Unde in psal¬
mo ubi legimus pupillo tu eris aduitor. grecꝰ
habet orpbano. Adhuc modicum & mun¬
dus me iam ñ uidet. Mundus qui mͦ ui¬
det oculis caruis. pꝰ modicum non udebit.
quia pꝰ resurrectionem noluit demonstrare.
caruem suam non suis. Sed & totum tempꝰ

Expanded text:
autem veritatis, id est, amor incommutabilis Deitatis, apud sanctos manebit, ita quod in illis erit ad cognoscendum, ad permanendum. Quamvis enim David infirmitate superatus criminaliter peccaverit, sane tamen credidit ; proximum, si non effectu, saltem affectu dilexit; sic dilexit, quod si optio daretur ei, primum permitteret se interfici, quam Deum negaret, licet ad tempus in aliquo eum contemneret. Sancti cum peccant, lapis est motus, non evulsus. Cadat justus, labatur justus, resurgat justus, melior erit. Sanctis enim omnia cooperantur in bonum . Non relinquam vos orphanos, veniam ad vos. Hoc ideo adjecit, ne putaretur mittere Spiritum sine se. Orphani pupilli sunt, sed illud Graecum, hoc Latinum. Unde in psalmo ubi legimus: Pupillo tu eris adjutor , Graecus habet orphano. Adhuc modicum, et mundus jam me non videt. Mundus qui modo videt oculis carnis, post modicum non videbit, quia post resurrectionem noluit demonstrare carnem suam nisi suis. Sed et totum tempus
Abbreviated transcription (Latin):
icit ei uidas. non ille scariothes. Dom̃inie
dit itĩc & dix̃ ei. Si quis diligit me sermonẽ
meum seruabit. & pat̾ m̃s diliget eum &
ad eum ueniemus & mans ionem apud eũ
faciemus. Qui ñ diligit me sermones meos
non seruat.udas iste. ẽ. cuius epła inter
scripturas canonicas legitur. Et dñs respon¬
dit. quia ꝑ dilectionem discernit᷑ gens sc̃a
a nonsc̃a. Caritas enum facit unanimes in
domo. in qua faciunt pat̃ & filuis mansionẽ.
qui donant & ipsam dilectionem. E rit itaq
interna gła uisio & mansio non transitoria.
sed ȩterna. & hȩc erit manifestatio. de qua
ille quesierat. Uenit autem d̃s ad hominem
dum homo uenit ad dm̃. Ũenit homo cre¬
dendo. obediendo. intuendo. capiendo. ds̃
uenit subueniendo. illuminando. implendo:¬

Expanded text:
icit ei Judas non ille Scariothes: Domine: qdixit ei. Si quis diligit me: sermonem meum smansionem apud eum faciemus. Qui non diligit me, sermones meos non servat. Judas iste est, cujus Epistola inter Scripturas canonicas legitur. Et Dominus respondit quia per dilectionem discernitur gens sancta a non sancta. Charitas enim facit unanimes in domo, in qua faciunt Pater et Filius mansionem, qui donant et ipsam dilectionem. Erit itaque interna gloria, visio et mansio non transitoria, sed aeterna. Et haec erit manifestatio, de qua ille quaesierat. Venit autem Deus ad hominem, dum homo venit ad Deum. Venit homo credendo, obediendo, intuendo, capiendo; Deus venit subveniendo, illuminando, implendo
Abbreviated transcription (Latin):
mysteria regni cȩloꝵ. illis autẽ non ẽ. datum.
Mysteria regni celorum. idẽ. sccreta scriptura¬
rum reuelabuntur uobis qui mecum estis.
& sequacibꝰ ur̃is. sp̃uali intelligentia int̾enn¬
us autem qui soris sunt ut mareꝰ scribit. in
parabolis omnia fiunt. Foris quidem dicit¬
c̃ẽ. non solum illos qui neq curabant intrare
nauem neq cognoscere ueritatem. s & omnes
uus sinules corꝑis sensu tantum sequentes.
ut nichil sp̃ualit̃ intelligant. Nota ubi dicit
in parabolis omnia fieri his qui foris sunt.
insinuat non solum in uerbis dñi. s & in fac-¬
tis parabolas. ẽẽ. id ẽ. signa mysticarum rerũ.
ad quas puersi non penetrant . R XI UI.
eorsum autem disciplĩs suis disserebat
Dat enim digni erant audire mysteria in
intimo penetrau sapientiȩ. qui remotis co-¬
gitationum tumuitibꝰ in solitudine uirtu¬

Expanded text:
mysteria regni coelorum, illis autem non est datum. » Mysteria regni coelorum in secreta Scripturarum revelabuntur vobis, qui mecum estis et sequacibus vestris spirituali intelligentia introeunis autem qui foris sunt, » ut Marcus scribit , « in parabolis omnia fiunt. » Foris quippe dicens non solum esse illos qui neque curabant intrare navem, neque cognoscere veritatem, sed et omnes illis similes corporis sensus tantum sequentes, ut nihil spiritualiter intelligant. Nota, ubi dicitur in parabolis omnia fieri his qui foris sunt, insinuat non solum in verbis Domini, tis parabolas esse, id est, signa mysticarum rerum, ad quas perversi non penetrant. R. 46X Seorsum autem discipulis suis disserebat  enim digni erant audire mysteria in intimo penetrali sapientiae, qui, remotis cogitationum tumultibus, in solitudine virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ine parabolis ñ loquebatur eis. quia nul¬
lus facile eiꝰ sermo inuenitur. in quo ñ
aliquid parabolarum uit uit̾mixtum. E x
ꝑsona diũ dr̃ in psalmo septuagesuno septi¬
mo. aꝑiam inparabolis os meum. Quare
attentius considerandum ẽ. parabotice eum¬
ẽẽ. locutum. E ructuabo abscondita dde thes¬
auro secreti mei. p̃dicando mysteria.

Expanded text:
ine parabolis non loquebatur eis; quia nullus facile ejus sermo invenitur, in quo non aliquid parabolarum sit intermistum. Ex persona Domini dicitur in psalmo septuagesimo septimo: Aperiam in parabolis os meum. Quare attentius considerandum est, parabolice eum locutum esse, eructabo abscondita, de thesauro secreti mei praedicando mysteria.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpuau intellectu. & audientes toris non au¬
aiuint corde. qͦd ẽ. non intelligere. Unde ysauias.
Auanti exteriori audietis p̾aicationem xp̃i.S
ũ iitelligetis. & uidentes trequent uidebitis
ettriori uisu miracula eiꝰ. & non uidebitis ocdo
mentis. I ncrassatun ẽ. enim cor popli
huiuis. & auribꝰ grauit audierunt. & ocuilos
suos clauserunt. nequaudo oculis uideant &
anribꝰ audiant. & corde intelligant. & conuer¬
tantur a sanem eos. A bundantia malitiȩ
aicit incrassatum cor uideoꝵ. quappt̃ ingrate
susccꝑunt uerba dñi. quod fuit grauit̾ audire.
Oculos suos clausisse dicinitur. ne arbitremur
ẽe. culpam naturȩ ñ uoluntatis. Cum enĩ
possent cogitare & intelligere. auerterant pre
inudia intuitum mentis. & ita ipsi sͥ causa
fuerunt. ut d̾̃s eos deserendo excecaret. U nde
iobannes. Propterea non pottrant credere. quia
dix ysaias. Excecauit oculos eoꝵ. ut non ui¬

Expanded text:
 intellectu; et audientes foris non audiunt corde quod est non intelligere. Unde Isaïas: Auditu exteriori audietis praedicationem Christi et non intelligetis, et videntes frequenter videbitis exteriori visu miracula ejus, et non videbitis oculo mentis. « Incrassatum est cor populi hujus, et auribus graviter audierunt, et oculos suos clauserunt, nequando oauribus audiant, et corde intelligant, et convertantur, et sanem eos. Abundantia malitiae dicit incrassatum cor Judaeorum, quapropter ingrate susceperunt verba Domini, quod fuit graviter audire. Oculos suos clausisse dicuntur, ne arbitremur esse culpam naturae, non voluntatis. Cum enim possent cogitare et intelligere, averterunt prae invidia intuitum mentis, et ita ipsa sibi causa fuerunt, ut Deus eos deserendo excaecaret. AUGUST. Unde Joannes: Propterea non poterant credere, quia dixit Isaias: Excaecavit oculos eorum ut non vi
Abbreviated transcription (Latin):
suoluminib ex pͥncipis eorum nomina ĩ ponuñ.
lgrece. saluator latine uocatus ẽ. ꝓpͥo nomine re
in hebreo dr̃ eloquio. & ẽ. nomen ilignitatis:
quia antigius temꝑib reges. ꝓpħȩ. sacerdotes un¬
gebantur oleo scĩficationis. Ipse autem xp̃c a dõ
p̃ participibus suis unctus ẽ. in regem & sacendotẽ.
quia in eo diuiuitatis plentudinem habitare cõ¬
placuit.
erito autem
iauia electione diuna rex& ꝓpb̃a p̃sert̃¬
abrabȩ. tum quia multo ampliores & manifesti¬
ores factȩ sunt ei ꝓmissiones de xp̃o. tum quia
marinie in ore populi habebãtur danid atq
ꝓmissiones quas suscepat. quod in euangłio de¬
claratur. uͥ iħm filium dauid uocant. qui ab

Expanded text:
m nomina imponunt. ce, Salvator Latine, vocatus est proprio nomine Redin Hebraeo dicitur eloquio, et est nomen dignitatis, quia antiquis temporibus reges, prophetae, sacerdotes, ungebantur oleo sanctificationis . Ipse autem Christus a Deo prae participibus suis unctus est in regem et sacerdotem, quia in eo divinitatis plenitudinem habitare complacuit erito autem David electione divina rex Abrahae, tum quia multo ampliores et manifestiores factae sunt ei promissiones de Christo, tum quia maxime in ore populi habebantur David atque promissiones quas susceperat, quod in Evangelio declaratur, ubi Jesum filium David vocant, qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
beneficioꝵ. cirea humanu genꝰ exercu-¬
dum claudis pedum reffͣuit firmitatẽ.¬
dum cȩcis lumina amissa reddit. aut
ĩponit ĩ cognita. dum eloqͥum p̃stat mu¬
tis. & suidis insinuat auditum. um

Expanded text:
beneficiorum circa humanum genus fueridum claudis pedum restituit firmitatedum caecis lumina amissa reddit, aut imponit condita, dum eloquium praestat mutis, et surdis insinuat auditum, dum
Abbreviated transcription (Latin):
scientes quod mortua ẽc̃t. Ipse uͦ eiectis om¬
nibꝰ assumpto patre & matre puellȩ & qui
secum erant. ingreditur ubi erat puella ia¬
cens. & tenens manum eius ait illi. Thabi¬
ta cumi. quod ẽ. interp̃tatum puella tͥ dico
surge. Et reuersꝰ ẽ. sp̃c eius & surcexit conti¬
nuo puella e ambulabat. Erat autem an¬
norum duodecun. Et oystupuerunt om̃s
timore maxio. Et p̃cepit illis uebem̃ter
ut nemo il sciret. Et iussit dari illi mau-¬
ducare. Et exiut fama hec in uniuersã
rinceps sẏnagogę nullus melius quã
moyses intesligitut. itnde bene iaisꝰ
illuminans dẽ. siue illuminatꝰ. Accipi¬
ens enim uerba uitȩ ad illuminandum cȩteros
a sp̃u scõ uluminatur. Archisynagogꝰ cȩcidit
ad pedes itĩu. qnod martꝰ & uicas memorant.
ꝓtestans illuad apłi. Quod infirmumẽ. dĩ.
fortus ẽ. hominibꝰ. Pedes xp̃i mearnatio eiꝰ
accipiuntur. arua caput ẽ. d̃s. Rogat eum

Expanded text:
scientes quod mortua esset. Ipse vero ejectis omscientes quod mortua esset. Ipse vero ejectis omnibus, assumpsit patrem et matrem puellae, et qui secum erant, ingreditur ubi erat puella jacens; et tenens manum ejus, ait illi: Talitha cumi, quod est interpretatum, puella, tibi dico surge, et reversus est spiritus ejus et surrexit continuo puella, et ambulabat. Erat autem annorum duodecim; et obstupuerunt omnes timore maximo. Et praecepit eis vehementer, ut nemo id sciret. Et jussit dari illi manducare. Et exivit fama haec in universam rinceps Synagogae nullus melius quam Moyses intelligitur: unde bene Jairus illuminans dicitur, aut illuminatus. Accipiens enim verba vitae ad illuminandum caeteros, a Spiritu sancto illuminatur Archisynagogus cecidit ad pedes Jesu, quod Marcus et Lucas memorant; rendum, protestans illud Apostoli: Quod infirmum est Dei, fortius est hominibus . Pedes Christi, incarnatio ejus accipiuntur; quia capu
Abbreviated transcription (Latin):
erant. Prȩceptor turbȩ te compͥmunt & affli¬
gunt. & dicis quis me tetigit: Et aix itĩe.
Tetigit me aliauuis. nam cs ego noui uirtudẽ
de me exisse. Et circunspiciebat uidcre cã
qui hoc teccrat. Uidens autem mulier auia
non latuit. tremens uenit & ꝓciait ante pe¬
ddes eus. & ob quam causam tetigerit eim
indicauit coram omi popło. & quemadino¬
dum confestim sanata sit. At ipse adix̃. E. ides
tua te saluam tecit. Uade in pace & esto sa¬
na a plaga tua. Aabuc eo loquente. qui¬
dam uenit al arcbiss nagogum dicens ei.
quia incetua ẽ. filia tua. quid uitͣ ueras
magistrum: Itĩc autem audito hoc uerbo
ait archy synagogo. Noli timere crede tan¬
tum & salua ent. Et non admisit quemqͣ
sequi se. nisi petrum & iacobum & iohannẽ
trẽm iacobi. Et cum uenisset in domum
archiss nagogi. uidit tibicines & turbam
tumultuantem & flentes & eiulantes multũ.
& ingressꝰ dicebat. recedite. Non ẽ. enim mor-¬
tua puella. s dormit. Et deridebant eum

Expanded text:
 affligunt: et dicis: Quis me tetigit? et dixit Jesus: Tetigit me aliquis. Nam et ego novi virtutem de me exisse. Et circumspiciebat videre eam quae hoc fecerat. Videns autem mulier quia non latuit, tremens venit, et procidit ante pedes ejus; et ob quam causam tetigerit eum, indicavit coram omni populo, et quemadmodum confestim sanata sit. At ipse dixit: Fideste salvam fecit. Vade in pace, et esto sana a plaga tua. Adhuc eo loquente, venit quidam ad archisynagogum, dicens ei: Quia mortua est filia tua, quid ultra vexas magistrum? Jesus autem, audito hoc verbo, ait archisynagogo: Noli timere. Crede tantum, et salva erit; et non admisit quemquam sequi se, nisi Petrum, et Jacobum, et Joannem fratrem Jacobi. Et cum venisset in domum archisynagogi, vidit tibicines et turbam tumultuantem et flentes et ejulantes multum; et ingressus, dicebat: Recedite. Non est enim mortua puella, sed dormit; et deridebant eum,
Abbreviated transcription (Latin):
gogam. U nde illud. Anuna autem mea ex¬
isitabit indomino. & delec tabitur suꝑ irĩu
eiꝰ. Et enim qui sͥ uuit. alios uiuere facit.
Abrabam & moy ses ata samuel rogant ꝓ
plebe mortua. & sequitur iñc p̃ces eoꝵ. Sy-¬
nagoga sola legali institutione composita.
quasi unica moysi nata erat. quȩ nobiliter
a ꝓpħ̃is educata. postquam ad intelligibiles
rare debuit. erroribꝰ languens in peccatis mo-¬
riebatur. Pergente año ad puellam mulier
sanguinaria in itinere occurrit. quia uixta
iegem ab urbibꝰ occarrit excludebãtur men-¬
struata & fluens sanguine. Mulier emor¬
rosa ẽ. eccła de gentibꝰ. quȩ polluta fluxu dde-¬
lectationum. a cętu fuerat segregata fideliũ.
Seil dum uerbum dĩ susccpit. sauitem animȩ

Expanded text:
Anima autem mea exultabit in Domino, et delectabitur super Jesu ejus . Etenim qui sibi vivit, alios vivere facit. Abraham et Moyses atque Samuel rogant pro plebe mortua, et sequitur Jesus preces eorum Synagoga sola legali institutione composita, quasi amica Moysi nata erat: quae nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles bolem debuit, erroribus languens, in peccatis moriebatur. Pergente Domino ad puellam, mulier sanguinaria in itinere occurrit; quia juxta legem ab urbibus excludebantur menstruatae et fluentes sanguine. Mulier haemorrhoissa, est Ecclesia de gentibus, quae polluta fluxu delectationum, a coetu fidelium segregata fuerat; sed dum verbum Dei suscepit salutem animae
Abbreviated transcription (Latin):
sanari a peccatis. Eimbriam uestimenti eiꝰ
tetigit: quia pͥmo particulam doctrine eiꝰ ꝑ
iuos ministros suscepit. Eunbriȩ namq
uestimenti sunt uerba dependentia de in-¬
carna r tione xp̃i. qua auunttas ẽ uesti¬
ta. Qui gͦ incatnationis mẏsteria ꝑfecte
amat. & credit donec ad maiora capienda
pueniat. fimbriam tangit. Teronimꝰ in¬
inc ẽ. quod cymbala quȩ marcum.
pendent de extremis hoeis tunuce sum¬
mi sac̃dotis confessionem. & mala unnica.
uoluntatem marterii significant. & uir¬
tutum candorem. E iuxus sanguinis steri¬
utatem facit. Ũ nde ad ȩcclam gentiũ. L eta¬
re steriis que non paris. B¬
ons sanguinis ẽ origo pecca¬
ti. idẽ. pͥmordium minuudȩ cogitati¬
onis. ex quo omne peccatum nascitur. E t

Expanded text:
sanari a peccatis. Fimbriam vestimenti ejus sanari a peccatis. Fimbriam vestimenti ejus tetigit, quia primo particulam doctrinae ejus per suos ministros suscepit. Fimbriae namque vestimenti, sunt verba dependentia de incarnatione Christi, qua divinitas est vestita. Qui ergo incarnationis mysteria perfecte amat et credit, donec ad majora capienda perveniat, fimbriam tangit. HIERON. Hinc est quod cymbala quae pendent de extremis oris tunicae summi sacerdotis, confessionem; et mala punica voluntatem martyrii significant et virtutum candorem. BEDA. Fluxus sanguinis, sterilitatem facit. Unde ad Ecclesiam gentium: Laetare sterilis quae non paris . Fons sanguinis, est origo peccati, id est, primordium immundae cogitationis, ex quo omne peccatum nascitur. Et
Abbreviated transcription (Latin):
intrauerit plenitulo gentium. tunc om̃is
isrł saluus fiet. N otandum quod mulier
a uodecim anuis sanguine fluexerat. & archi¬
synagogi filia duodennis erat. id ẽ. quando
hec nata fuit illa infirmari cepit. Una enĩ
pene eademq scli etate & sẏnagoga in patͥar-¬
chis nasci. & gentes cepunt ydoiatriȩ ꝓstitu¬
tione. & cariuus oblectatione iate ꝑ orbem fe-¬
dari. In medicos expenderat omnem substan-¬
tiam. id ẽ. naturalis uidust̾ȩ ures. Medicos
dicit siue falsos theologos siue phy losopbos
legumq scłarium doctores qui multa de iur-¬
tutibꝰ ꝓmitcebant. s nullum remedium
anunabꝰ conferebant. Sp̃c etiam immun-¬
dos significat. qui ingerebant se colendos
ꝓdiis quasi consulendo hominibꝰ. Accẽs-¬
si quis mͥ ministrat me sequatur. & alibi
p̃cipitur pꝰ dũm dm̃ tuum ambulabis. siue
quia p̾sentem incarne dñm ñ uidens ꝑ
fidem cepit eius uestigia subsequi & tactu
ulẽ. participatione sacramentoꝵ eiꝰ. meruit

Expanded text:
tunc omnis Israel salvus fiet . Notandum quia mulier duodecim annis sanguine fluxerat, et archisynagogi filia duodennis erat, id est, quando haec nata fuit, illa infirmare coepit. Una enim bene eademque saeculi aetate et Synagoga in patriarchis nasci, et gentes coeperunt idololatriae prostitutione et carnis oblectatione late per orbem foedari. In medicos expenderat omnem substantiam, id est, naturalis industriae vires. Medicos dicit sive falsos theologos, sive philosophos, legumque saecularium dotores, qui multa de virtutibus promittebant, sed nullum remedium animabus conferebant. Spiritus etiam immundos significat, qui ingerebant se colendos pro diis, quasi consulendo hominibus. AccesSi quis mihi ministrat, me sequatur . Et alibi praecipitur: Post Dominum Deum tuum ambulabis ; sive quia praesentem in carne Dominum non videns, per fidem coepit ejus vestigia subsequi; et tactu, id est, participatione sacramentorum ejus, meruit
Abbreviated transcription (Latin):
ota quamius irasci frĩ minus sit quam con¬
uitiari. sepissime tam̃ adeo accenditur ira
ut & nomen & reatum honucidii suscipiat.
Unde iohannes ait. Qui odit frẽm suum homi¬
cula ẽ. Racha ut quidam auint interiectio ẽ.
indignantis animi motum significans. sed q̃d
interiec̃tiones in aliam linguam ñ facile trans-¬
feruntur. coegit tam grecum quam latinum in-¬
terp̃tem. ipsam ponere uocem hebraicam.
omen ge

Expanded text:
ota, quamvis irasci fratri minus sit quam conviciari, saepissime tamen adeo accenditur ira, ut et nomen et reatum homicidii suscipiat, unde Joannes ait: Qui odit fratrem suum, homicida est . Raca, ut quidam aiunt, interjectio est, indignantis animi motum significans, sed quod interjectiones in aliam linguam non facile transferuntur, coegit tam Graecum quam Latinum interpretem, ipsam ponere vocem Hebraicam. Nomen ge