comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agere infimit ꝗdo om̃s alie digni¬
tates tũ suiã actibꝰ ꝯcurrũt infite
r Et deꝰ dũ sit se cognosat po¬
teñte exñdo et agendo cognostit.re dis¬
põitum et ordinãtu ad ꝓdudendu
potatem crẽata nõ infitam nec et¬
na A Deus eĩ tognostet se intͥnie

Expanded text:
s aliae dignitates cum suis actibus concurrunt infinite . Et Deus, dum sic se cognoscit potentem, existendo et agendo, cognoscit se dispositum et ordinatum ad producendum potestatem creatam non infinitam neque aeternam. Deus enim cogn
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑragit hõmine ĩ ꝑiete qͥ nõ est
de sua nataͣ Et sit intellectus hũa¬
nus cognostit qua inteñcone deꝯ
creauit potenias creatas uidł ut cr¬
ature cũ ip̃is deũ põsset inelłre amͣ¬
re recolere it baudare et sir cognosi
Inellitus hũmaꝯ ꝙ possificam in fi¬
mtn et intnrecus est da em̃ium
possi ficabihũ finitorp et extͥnsecor

Expanded text:
qui pingit hominem in pariete, qui non est de sua natura. Et sic intellectus humanus cognoscit, qua intentione Deus creauit potentias creatas, uidelicet ut creaturae cum ipsis Deum possent intelligere, amare, recolere et laudare. Et sic cognoscit intellectus humanus, quod possificatus infinitus et intrinsecus est causa omnium possificabilium finit
Abbreviated transcription (Latin):
corpus suũ hitatu est de qnͣtitate
suꝑfitie et figura et moru/ Uerũtm̃
põt ẽẽ ĩ euo et᷑no ut añgłs et homo
bognostãt disigant recosant et lau
est suamet põtas et sit deua
est ncatatus ad ꝓducendũ in¬
fuñtu possificãtu ut sua põtas po¬
it ẽẽ infinita et hr̃e acrũ infini

Expanded text:
corpus suum habituatum est de quantitate, superficie, figura et motu. Verumtamen potest esse in aeuo aeterno, ut angelus et homo cognoscant, diligant et recolant, et laudest suamet potestas. Et sic Deus est necessitatus ad producendum infinitum possificatum, ut sua potestas possit esse infinita
Abbreviated transcription (Latin):
catus et eternatꝰ ⁊eͣ Et ad huc
ut q̃libt dignitas hãt suũ ac̃cũ
Insilum ĩ mag̾ficato ĩ fiuito ¶ dũ
deus se cognostit sic̃ magnu et in
In tanto ꝙ ꝓduce̾t ens. eãtũ infi¬
nĩtu si creatũ eẽt capax ad retipie¬
dum magͥtudine infita sit ignis
qͥ si hr̃et cõpia lignoꝵ mag̾fitaut
et musti plicart sũam plãma usq

Expanded text:
atus, et cetera. Et adhuc, ut quaelibet dignitas habeat suum actum infinitum in magnificato infinito. Dum Deus se cognoscit sic magnum et infin tanto, quod produceret ens creatum infinitum, si creatum esset capax ad recipiendum magnitudinem infinitam. Sicut ignis, qui si haberet copiam lignorum, magnificaret et multiplicaret su
Abbreviated transcription (Latin):
dĩas et mediatꝰ ut sint unũ mediu
ꝯtinuu et ab solũtũ¶ ⁊ Sum dei sic
ir cognostit ẽẽ mꝰ. deind transir ad cãs
ab ip̃o creatas ut p ĩ medii diffine
et eif ĩ stala medii in ẜia figura po¬
sita sic̃ agere q ᵈ ẽ mediũ exñs Inc age¬
tem et agibilem et sĩt amare quter

Expanded text:
um medium continuum et absolutum. Dum Deus sic se cognoscit esse medium, deinde transit ad causas ab ipso creatas, ut patet in medii definitione, et etiam in scala medii, in secunda figura posita; sicut agere, qui est medium, existens inter agentem et agibilem. Et sicut amare inter
Abbreviated transcription (Latin):
gizando isto mͦ¶Mallum ens infitu
est absq infinita põtstacaEtni¬
tas est ens insim̃itũ gͦ et̾nitas nõ
est sine insinita põtate et tale ens
hñs insinĩta potãtem nõ ẽ celum
neq aliꝙ cõtẽtitu ĩ eo. Et id cco
tale ens dito deu ex ¶Itm̃ nullu
ens infinitu ẽ siñ infiito posse
et̾intas est ens insmitũ gͦ eterni¬
tas non u sũ instriito posso ꝓba

Expanded text:
nitum est absque infinita potestate. Aeternitas est ens infinitum; ergo aeternitas non est sine infinita potestate. Et tale ens, habens infinitam potestatem, non est caelum, neque aliquid contentum in eo; et idcirco tale ens dico esse Deum. Item: Nullum ens infinitum est sine infinito posse. Aeternitas est ens infinitum; ergo aeternitas
Abbreviated transcription (Latin):
de deo sꝑł ⁊cordantia ddi
Teus elt concordans.
et ip̃e est sua concõrdancia ĩ
qua sue dignitats ĩ uno ⁊
Ĩ płibus boncorsãt sic sua conits
bonificando et sua mag̾ficando

Expanded text:
De Deo, per concordantiam deducto Deus est concordans, et ipse est sua concordantia, in qua suae dignitates in uno et in pluribus concordant. Sicut sua bonitas bonificando, et sua magnitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ate et pͥncipiato sĩt amare pͥnapia¬
tum est ab amãre et amato Et du
mͦ ꝙ um̃u indiuiduũ genẽrt aliud
indiuiduũ sĩc unaꝰ homo alium
hoĩe et uñti płanta aͫ płata giłn
simiłem et hͦ cłi pͥncipiarc̾ ⁊bãli et
naͣ si¶Id huc treat aliud pͥnͫ sit̃ in

Expanded text:
ante et principiato; sicut amare principiatus est ab amante et amato. Et dummodo quod unum indiuiduum generet aliud indiuiduum, sicut unus homo alium hominem, et una planta aliam plantam sibi similem. Et hoc cum principiare substantiali et naturali. Adhuc creat al
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ infinita dur̃o ꝙ sua boĩtas su
infiita boĩfitatio et sua magͥtu
infinita magͥficãço er sua por̃as
infinita possificatio et suun intł¬
lectus infinita intlltrio et sua
uoluntas infinita uolicio ⁊cͣ Et

Expanded text:
sua bonitas sit infinita bonificatio, et sua magnitudo infinita magnificatio, et sua potestas infinita possificatio, et suus intellectus infinita intellectio, et sua uoluntas infinita uolitio, et
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e est maioritas infinitas
deo ꝯpetit maiorifitãt nõ aũt mi¬
norificare s qr mundꝰ abs mi¬
noritatibꝰ mĩnie eẽ põt. Idc̾to
deus dippõit re ad creandu mĩori¬
tats in mũdo ut ꝑ mioritato fi¬
nitas sua mr infinita cognos¬
tat᷑ uñũ eĩ opp̃oitu mag̃is teg¬

Expanded text:
se est | maioritas infinita eDeo competit maiorificare, non autem minorificare. Sed quia mundus absque minoritatibus minime esse potest, idcirco | Deus disponit se ad creandum minoritates in mundo, ut per minoritates finitas sua maioritas infinita cognoscatur. Vnum enim oppositum magis cog
Abbreviated transcription (Latin):
pondet᷑ ꝙ ꝯͣrietas existit qutꝰ dẽũ et
hoĩe p̾catore ut iustus dĩ possit ex¬
cere suũ accu ĩ p̾tatore. Nam sit̃
speculũ ẽ dispoitũm ad recipiendũ
om̃s figuras ei rep̾sentatas sic den
ẽ disꝑõitus ad cruniandũ om̃s pͣca¬
tor̃s rumpliꝯ nisi crear deꝯ ĩmũdo
talis qualis est  red hur dubitãt
hic Intllectus tum ĩ duina boluntate
sit uelle infinitum qͣr gͥ deus hẽt
nolle et ut hͦ inalligat adiuuat se cũ
exemplo sr̃im dlto. Nam sĩc spẽcłm.
recipit similitudine albeduus ⁊ ingr̃¬
quis Sie deus quidm diligit hõiez
uirtuosu uolendo odir ãt ꝓc̃corem

Expanded text:
ontrarietas existit inter Deum et hominem peccatorem, ut iustitia Dei possit exercere suum actum in peccatore. Nam sicut speculum est dispositum ad recipiendum omnes figuras, ei repraesentatas, sic Deus est dispositus ad cruciandum peccatores. Amplius: Nisi Deus crearet in mundo talis, qualis est. Adhuc dubitat hic intellectus: Cum in diuina uoluntate sit uelle infinitum, quare igitur Deus habet nolle? Et ut hoc intelligat, adiuuat se cum | exemplo superius dato. Nam sicut speculum recipit similitudinem albedinis et nigredinis, sic Deus quidem diligit hominem uirtuosum uolendo, odit autem peccatorem
Abbreviated transcription (Latin):
O ꝯsinilibꝰ aliis et hoc fatit ut re¬
luteat et appareat sua ꝯcorͥ et ad¬
huc ut ppa laudetur et en ẜuidi
est contr̾ietas ꝯtrarians quĩde
cũ deus fit infiuita ꝯcordatia qͣr gͥ¬

Expanded text:
de consimilibus aliis. Et hoc facit, ut reluceat et appareat sua concordantia. Et adhuc, ut ipsa laudetur et ei seruiaest contrarietas. Contrarians quidem Cum Deus sit infinita concordantia,
Abbreviated transcription (Latin):
quo ͫ ẽternare et głiari sũt infur
sine quiby ens eternũ hr̃ẽt etna
peñt quod ẽ falsum et impossi
Et tale ens in quo sũt et̾uare
et głiari uocamꝰ deła Et̾nitas
est et in ip̃a sue coẽeles rones st
clare et non ꝯfuse uidel suũ cõ¬

Expanded text:
eternare et gloriari sunt infinite. Sine quibus ens aeternum haberet aeternam poenam; quod est falsum et impossibile. Et tale ens, in quo sunt aeternare et gloriari, uocamus Deum. Aeternitas est, et in ipsa coessentiales rationes sunt | clare et non confuse, uidelicet, suum con
Abbreviated transcription (Latin):
sua bonitate et magͥtudine sic deus
est añ ꝙͣ mundꝰ cũ sua maioritatt¬
¶ d hut fit̃ deus cũ sua sbã ẽ mapor
mũdo cũ sua maioritate sic qͥdem
ip̃e deus tum sua emitare est maior

Expanded text:
Deus est ante, quam mundus, cum sua maioritate. Adhuc sicut Deus cum sua substantia est maior mundo, cum sua maioritate, sic quidem ipse Deus cum sua aeternitate est maior
Abbreviated transcription (Latin):
suprͣ p̃dictas digtates. neq ẽ supͣ
pdicta correlatia s uonificañte bõi¬
itatum ⁊ bomfitare. s eadm̃ rõ es¬
fentiałr et equałr est cum eis disu¬
gendo siẽ bont᷑s ĩ bonisicando et
cognostit inpe ee pͣdicta dr̃a cũ quͣ¬

Expanded text:
supra praedictas dignitates, neque etiam supra praedicta correlatiua, scilicet bonificantem, bonificatum et bonificare. Sed eadem ratio essentialiter et aequaliter est cum eis, distinguendo; sicut bonitas in bonificando, et cognoscit in se
Abbreviated transcription (Latin):
Iste quidem tres spẽs medii sũt sca¬
la ꝑ quã in tłlcrꝰ ascendit ⁊ descendit
u uestigãdo media encm̃ Et simili
mͦ seqͣdo fine cur qͦ efficiẽs quietat en¬
cia in t̾niino dltimo E⁊ in t̾mino pri¬
uatio niimie / eo qr pͥuatĩa est Et in tͤ¬
mino cͤimiatio unũ ens quidem est
dispãcu ab alio ⁊ una qui es abalia
Calis quidem in uestigac̃o est mul¬
tu utił ⁊ lucie̾a in t̃llctui ad accigen¬
tum encia rez Per tͥanglm coce¬
u in tllĩgit᷑ una mapritas uniu̾salis
sb̃ qua om̃s alie maioritates sũt sb̃¬
alrer nate Cum ip̃a eciã ma¬
poritate agens sic maprifficat sit cur

Expanded text:
Istae quidem tres species medii sunt scala, per quam intellectus ascendit et descendit, inuestigando media entium. Et simili modo sequitur de fine, cum quo efficiens quietat entia in termino ultimo. Sed in termino priuatiuo minime, eo quia priuatiuus est. Et in termino terminatiuo unum ens quidem est disparatum | ab alio, et una quies ab alia. Talis quidem inuestigatio est multum utilis et lucida intellectui ad attingendum entia rerum. | Per triangulum croceum intelligitur una maioritas uniuersalis, sub qua omnes aliae maioritates sunt subalternatae. Cum ipsa etiam maioritate agens sic maiorificat, sicut c
Abbreviated transcription (Latin):
sit bonitas q̃ est eeñcia simply egns
medium in t̃ ingͥtudie ⁊ duracõe ha¬
bens in se bonificare. eñs in medio
bonificantis ⁊ bonificabłis qͥ se cõium¬
gũt in bonificate ⁊ õs tres sũt dnͣ

Expanded text:
t bonitas, quae est essentia simplex, existens medium inter magnitudinem et durationem, habens in se bonificare, existens in medio bonificantis et bonificabilis, qui se coniungunt in bonificare. Et omnes tres sunt
Abbreviated transcription (Latin):
potẽcia cui ꝓpͥe ꝯpetit ueietare. Ip̃a qͥ¬
dem sic uegetat elem̃tata suo iͦi. sic̃
sensicia sensat uegerata sine elemẽ¬
tata/ Uegetatiã trãssũptat elemẽ¬
ex ilła uiuit crescit. ⁊ nuit᷑. Uegeta¬
tina qͥdem morit᷑ eletatiua sibi de¬
ficiente. sic lumẽ morit᷑ in lampa.¬

Expanded text:
potentia, cui proprie competit uegetare. Ipsa quidem sic uegetat elementata suo modo, sicut sensitiua sensat uegetata siue elementata. Vegetatiua transsubstantiat elemenex illa uiuit, crescit et nutritur. Vegetatiua quidem moritur, elementatiua sibi deficiente; sicut lumen moritur in lampa
Abbreviated transcription (Latin):
pͥnͣ᷑ ⁊ rgłas artista hẽat noticiam
de moralibꝰ ¶Instrumẽtatiua
ẽ potẽcia cum qua morałis agit mo¬
ralit̃ ¶ Iusticia ẽ ħĩcꝰ cũ qͦ iustus
agit iuste ¶ Prudencia ẽ m̃tꝙ
cum qͦ prudes utit᷑ prudent ¶ffor¬
titudo ẽ hĩtꝰ cũ qͦ fortis corde agit

Expanded text:
pia et regulas artista habeat notitiam de moralibus. 1. Instrumentatiua est potentia, cum qua moralis agit moraliter. 2. Iustitia est habitus, cum quo iustus agit iuste. 3. Prudentia est habitus, cum quo prudens utitur prudenter. 4. Fortitudo est habitus, cum quo fortis corde agit
Abbreviated transcription (Latin):
sat coloratũ. ⁊ ꝑ auditu uoce me¬
diante affatu ei noĩante ilra Absꝙ
eĩ a fatu auditꝰ qͥdem nõ por sensa¬
re uocẽ Et in isto passu cognosas ĩ¬
tuno subiecto qd ẽ ueretatiut e ⁊¬

Expanded text:
sat coloratum, et per auditum uocem, mediante affatu, ei nominante illam. Absque enim affatu auditus quidem non potest sensare uocem. Et in isto passu cognoscit inTIMO SVBIECTO. QVOD EST VEGETATIVA
Abbreviated transcription (Latin):
due ꝓpͥerates instĩctꝰ ⁊ appetitꝰ et di¬
ffi ͦ sicSensitia e potecia cui ppe
coupetit sentire ¶ Sensitia causat
sensata cũ suis pͥncipiis ⁊ rgłis spe¬
cificis Ipa ẽ gñalis ꝑ sẜuz coniũe.
sum couiuẽz het correlatiõs comu¬

Expanded text:
duae proprietates, instinctus et appetitus. Et definitur sic: Sensitiua est potentia, cui proprie competit sentire. Sensitiua causat sensata cum suis principiis et regulis specificis. Ipsa est generalis per sensum communem; sensum communem habet correlati
Abbreviated transcription (Latin):
finem sm̃ qͦ mẽdio ad finẽ nõ posꝓ
ire et q̃n ͦ meͫ impedit᷑ defic̾ põi¬
cas pͥncipii et finis et dolet apetit᷑
uẽiunt boĩtas magͣ. et dũrõ młtĩ¬
plicat᷑ potstas et destruit᷑ impedi¬

Expanded text:
finem; sine quo medio ad finem non posset ire. Et quando medium impeditur, deficit potestas principii et finis, et dolet appetitus, ueniunt bonitas, magnitudo et duratio, multiplicat
Abbreviated transcription (Latin):
põł fugere ap̃too ⁊ nõ uult s ꝓpõt
exire tũc ip̃e credit hr̃e spemi ⁊ ip̃a
nõ ht̃ spes eĩ tũ pcc̃o nõ põt ꝑtici
rẽ nã cũ spe ht̃ alnar sũ̃ at̃ spe ho¬
dire Et in isto passu cognostit in¬
ad amandu deũ ⁊ siñ spe descendͭ
amare et sperare in odirẽ et despa¬
re ⁊ tͥsticia et dolorem qui sutic̃n
tali ꝑcc̃ore qͥs posset extimare/
Int recolere et spare ẽ dr̃a. sic riᷤᷤ¬

Expanded text:
 non uult, sed proponit exire, tunc ipse credit habere spem, et ipsam non habet; spes enim cum peccato non potest participrem. | Nam cum spe habet amare, sine autem spe odire. Et in isto passu cognoscit inad amandum Deum, et sine spe descendit amare in odire et desperare. Tristitiam et dolorem, qui sunt in tali peccatore, quis posset extimare? 10. Inter recolere et sperare est di
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑare est srĩꝯ ẜ recosere inflo reco¬
ltre est actꝯ nat᷑asis ẜ sperdre est¬
suꝑ nat᷑a ¶Sperare et recosere qͥue¬
nrũt int̾ sei nã recolere dispõit spe
cende̾ recołre gradati ut sꝑare ꝑ
asrensu recolndi possit asten dere
sił caꝑa q̃ ascendit in moñte ꝑ
asrensu capati¶ qpes legĩtia et
ẽ illa q̃ est cũ bonitare u̾itate̾ ⁊ t
tem. Opes ãt espuria ẽ illa q̃ ẽ
cũ mabtia ⁊ flitãte ꝯͣ. boĩtatem
et uitatem Et ĩ isto passu doler
inmoria q̃ tot p̃crores decobt hĩ¬
tuatos spe spaniia ⁊ diffor mata
¶In pberatipio homo sperans ĩ¬

Expanded text:
 recolere est actus naturalis, sed sperare moralis. 11. Sperare et recolere conueniunt inter se. Nam recolere disponit | spercendere recolere gradatim, ut sperare per ascensum recolendi possit ascendere; sicut cappa, quae ascendit in montem per ascensum cappati. 12. Spes legitima et est illa, quae est cum bonitate, ueritate, et tem. | Spes autem spuria est illa, quae est cum malitia et falsitate contra bonitatem et ueritatem. Et in isto passu dolet memoria, quae tot peccatores recolit, habituatos spe spuria et difformata. 13. In principio homo sperans i
Abbreviated transcription (Latin):
gis nõ pͭ. n᷑ałr spes adiuuat mo¬
ralit deo obĩtante iñmorie rõe sue
deitatis Et memoria sit obĩttit
deũ supͣ suas urrs sperando sit̃ uo¬
suntas cũ caritate asrendit ad de¬

Expanded text:
adiuuat moraliter, Deo obiectante se memoriae ratione suae bonitatis ; et memoria sic obiectat Deum supra suas uires sperando, sicut uoluntas cum caritate ascendit ad De
Abbreviated transcription (Latin):
eñtia ut appãit ꝑ gu̾stũ gustatre
uiñu qd est ĩ dolio quale ẽ uỹinl
gustatu s qr possibile ẽ uynu alte¬
rari in xͦ. tp̃ie ideo intlłtm nõ hr̃ cer¬
tam sciãm ꝑ incelligere ẜ ꝑ fide tre¬
dit ql tale flt ad huc fidos est ĩ boi

Expanded text:
entiam, ut apparet per gustum, gustantem | uinum, quod est in dolio, quale est uinum gustatum. Sed quia possibile est uinum alterari in alio tempore, ideo intellectus non habet certam scientiam per intelligere; sed per fidem credit, quod tale sit. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝯ rõe sus actus ẽ sr̃ sua n᷑a credũ¬
do sic aqua est sr̃ sua nata casefaçi¬
endos ffide est hĩtus adeo data
crededo In eũ. Et sir̃ otit᷑ ꝯcõida¬
cĩa int̾ intłłire ⁊ crede. Illa lex q̃¬

Expanded text:
ione suus actus est super sua natura, credendo; sicut aqua est super sua natura, calefaciendo. 11. Fides est habitus, a Deo datus; credendo in eum; et sic oritur concordantia inter intelligere et credere. 12. Illa lex, q
Abbreviated transcription (Latin):
deus ꝑ ꝙͣ encia st̃ locata ul locus
est sẽficies anbiens ⁊ contuiẽs
in mediate ꝑtes intraneas corꝑis
forma cũ qͣ atrahens atrahit a¬
tractum uł atracc̃o ẽ q̃dam formͣ
hñs instĩctũ ⁊ appetitu atrahen¬

Expanded text:
er quod entia sunt locata. Vel: Locus est superficies, ambiens et continens immediate partes intraneas corporiforma, cum qua attrahens attrahit attractum. Vel: Attractio est quaedam forma, habens insti
Abbreviated transcription (Latin):
cã pͥmꝯ motor dñãtor et Gubenator ag̃es
ĩ efectu suo ad platĩtu et abrosure siñ ali¬
qua resistencia sui e secmꝰ Extͥnsece qͥ¬
dem deus ht̃ dñiu et põtatem ad pla¬
nitu sit cã absoluta ĩ efectu suo Rt ecĩa
In creatiͣs ius ułtimũ eo qr treator et
Subrnator est. Rone turꝰ deus ẽ dispor

Expanded text:
 primus motor, dominator et gubernator, agens in effectu suo ad placidum et absolute, sine aliqua resistentia sui effectus. Extrinsece quidem Deus habet dominium et potestatem ad placitum, sicut causa absoluta in effectu suo. Habet etiam in creaturis ius ultimum, eo quia creator et gubernator e
Abbreviated transcription (Latin):
tus quidẽ hum̃as ẽ mułtũ clarifica
deus est creator et Guberriacor pͥh
cã et pͥmꝯ motor et Saluater ⁊
hiuiomodi¶ꝑ tãls at destͥpciones
intlłitus no tañtu clarificatur sũt ꝑ
diffiniciones bases supradtas ¶o

Expanded text:
ctus quidem humanus est multum clarificatDeus est creator et gubernator, prima causa et primus motor, et saluator, et huiusmodi. Per tales autem descriptiones intellectus non tantum clarificatur, sicut per definitiones s
Abbreviated transcription (Latin):
intllige hoc uł iłld̾ ⁊ sic di suo
intliͣcili. cũ qͦ ẽ u̾niu̾lis ad recipi¬
endu hoc intlligibłe uł ĩ. suc¬
cessine ⁊ sic de actu intͥnseco .s.
in tllig̾e cu accibꝰ peg̾nis succe¬

Expanded text:
intelligere hoc uel illud; et sic de suo intelligibili, cum quo est uniuersalis ad recipiendum hoc intelligibile uel illud successiue. Et sic de actu intrinseco, scilicet intelligere cum actibus peregrinis succe
Abbreviated transcription (Latin):
ficare Et in lampade ⁊ piꝑe ẽ
Et sic̃ uegetatĩa in corpore uege¬
tato Et sensiłia in corpors sen¬
sato Et ymagĩatia in corpore
imagĩato In ce lestiali uo non
ẽ sic S tłła eĩ nõ ꝓducit stełłã

Expanded text:
ificare. Et in lampade et pipere est et sic uegetatiua in corpore uegetato, et sensitiua in corpore sensato, et imaginatiua in | corpore imaginato. In caelestiali uero non est sic. Stella enim non producit stellam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpoitõe ꝙͣ ħent in sdo in diuidua¬
to in qͦ bonitas ħt ꝯtinũa ⁊ discta
qͣntitatẽ ¶ Et sic dr̃m e de bonirat᷑
ita dici põt de aliis formis suꝑio
atꝰ ⁊ ħituatꝰ de una continua qͣm¬
tit ͭ ͤ pp̃o ħence disc̾tas qͣntitãts rõe¬

Expanded text:
indiuiduato; in quo bonitas habet continuam et discretam quantitatem. Et sicut dictum est de bonitate, ita dici potest de aliis formis superist habituatus de una continua quantitate, ipso habente discretas quantitates r
Abbreviated transcription (Latin):
ipam tabłam in telletꝰ e ascensiu
⁊ descensiua ascensiuꝰ ẽ qr ascendit
ad pͥora ⁊ genaliora ⁊ descensiuꝰ est
qr descendit ad posteriora ⁊ ꝑncłariͣ
¶Ad huc est coplatiuꝰ eo ꝙ copulat
colupuas. sic colũpnãt.u. C.d. copł¬
at cum colupna .b.c. e ⁊ sic dalix.¬

Expanded text:
ipsam tabulam intellectus est ascensiuus et descensiuus. Ascensiuus est, quia ascendit ad priora et generaliora. Descensiuus est, quia descendit ad posteriora et particularia. Adhuc est copulatiuus, eo quod copulat columnas; sicut columna B C D copulatur cum columna C D E; et sic de ali
Abbreviated transcription (Latin):
ut p in scda figa Deinde euacu
do condicones camie affirmãdo aut
uegãdo Et sic in telłatꝰ expłut ⁊
cam̃a dubitacões. ⁊ consistit ĩ illa
quietiuꝰ ⁊ asẜ̾tuiꝰ. ⁊ ecͤ cognoscit se
ualde genalez ⁊ artifficiatũ ⁊ d̾ nĩg

Expanded text:
ut patet in secunda figura. Deinde euacuedo condiciones camerae, affirmando aut negando. Et sic intellectus expellit de camera dubitationes, et consistit in illa quietus et assertiuus. Et etiam cognoscit se u
Abbreviated transcription (Latin):
¶⁊ra ẽ bona drae magna differẽ¬
çia ẽ concordas ¶¶Concordançia ẽ bo¬
na concordacia ẽ magnͣ ꝯcordãtia ẽ
inde euacuet eam .xii. mediis Et
dicũt᷑ media eo qr cõsistũt int sbm¬

Expanded text:
 differentia est concordans. Concordantia est bona; concordantia est magna; concordantia est ibus. Deinde euacuet eam duodecim mediis. Et dicuntur media, eo quia consistunt int
Abbreviated transcription (Latin):
telletꝰ aplies illas lras ad ꝓpositu
que uident᷑ mag appłicabiłs ꝓposito.
fra caña d̾ triba lũtis. recipiat sigͥca¬
ta litar respiciendo conueiẽçia exis¬
uitãdo in conueiencia ⁊ cum ista con¬
dicõe in tełictꝰ facit sc̃iar ꝑ qͣrtamfi¬

Expanded text:
 applicet illas litteras ad propositum, quae uidentur magis applicabiles proposito. Facta camera de tribus litteris recipiat significata litterarum, respiciendo conuenientiam, exisuitando inconuenientiam. Et cum ista condicione intellectus facit scientiam per quartam fi
Abbreviated transcription (Latin):
circuli maporis. ⁊ cumd. ciroli indiͦ¬
es ⁊ sic d̾ aluis licts circuli mediocͥs
⁊ arcułi in fi̾oris nutãdo illas .b. cir¬
culi suꝑioris existente in mobili usq̃¬
k circułi inferiorie et sic erũt. ducẽ

Expanded text:
circuli maioris et cum D circuli mediocris; et sic de aliis litteris circuli mediocris et circuli inferioris, mutando illas, B circuli maioris existente immobili, usquI circuli
Abbreviated transcription (Latin):
dicatu ¶ Bonttas ẽ magnͣ. bonitas ẽ
durabilis/ bonitas ẽ potẽs. conitas ẽ
scibilis bonitas ẽ amabilis/ bonitas
e uirtuosa bonitas uera/. bouitas glori¬
osa / bouitas differẽs. bouitas concor¬
dansi bonitas contrlas. bonitas pͥnci¬
pins/. bonitas medias. bonitas fini¬

Expanded text:
edicatum: Bonitas est magna; bonitas est durabilis; bonitas est potens; bonitas est scibilis; bonitas est amabilis; bonitas est uirtuosa; bonitas est uera; bonitas est gloriosa; bonitas est differens; bonitas est concordans; bonitas est contrarians; bonitas est principians; bonitas est medians; bo
Abbreviated transcription (Latin):
ua quanũtare hr̃e nõ possunt
Ad huc est finis puaçonis aquo oti¬
unt᷑ om̃s hĩtus pͥuatu sit sint fur
mus ẽ drẽns ab om̃iba aliis pͥnçi¬
piis sit abonitate et magͥtudine cats
Et sic de aliis pͥncipus suomͦ alio

Expanded text:
ua quantitatem habere non possunt. Adhuc: Est finis priuationis, a quo oriuntur omnes habitus priuatiui, sicut sunt surdimus est differens ab omnibus aliis principiis; sicut a bonitate et magnitudine creatis; et sic de aliis princi
Abbreviated transcription (Latin):
Ut p ꝑ equahtãts sbaltnatas et
indiuiduatas plataꝵ q̃ idem sũt in¬
pẽ Et similiter ẽ maifestum in
fructibus qui sunt eqiłałr in diui¬
duaci. et hͦ ꝑ rlam b iuisum est

Expanded text:
ut patet per aequalitates subalternatas et indiuiduatas plantarum, quae idem sunt specie. Et similiter est | manifestum in fructibus, qui sunt aequaliter indiuiduati. Et hoc per regulam B uisum est.
Abbreviated transcription (Latin):
sua correiãtia sint equãłr distitta
et ẽ similicꝰ ĩ cordana ut sua cõrr¬
latiua equałr sĩt ꝯcordaticia et est
In modalitatr ut modãłr sit et in
instr̃alitate ut instrałit sit et tõtũ
hoc ꝑ rlãm u manifestũ este ꝓ
rlam modalitatis qͣ equalitas quõ¬

Expanded text:
orrelatiua sint aequaliter distincta. Et est similiter in concordantia, ut sua correlatiua aequaliter sint concordantia. Et est in modalitate, ut modaliter sit. Et est in instrumentalitate, ut instrumentaliter sit. Et totum hoc per regulam B manifestum est. Per regulam modalitatis quaeritur: Aequalitas quo
Abbreviated transcription (Latin):
T ꝙ ẽ hĩtũs sub quo maiorita¬
tes subasterne sunt assituate
sic̃ maioritas /bonitatis sbaliᷤᷤ
et actñtałis. Itm̃ est ens dis¬
tmitun ab oĩbꝰ aliis pͥncipiis
ĩ sb̃o in quo ẽ sme qua distinc¬
cionẽ om̃ia pͥncipia ẽẽnt i dem

Expanded text:
t habitus, sub quo maioritates subalternatae sunt assituatae; sicut maioritas bonitatis substantialis et accidentalis. Item est ens, distinctum ab omnibus aliis principiis in subiecto, in quo est. Sine qua distinctione omnia principia essent
Abbreviated transcription (Latin):
pmitiuitate et ĩ suis correlatis et est
hĩtus ꝑ uersꝰ in pͥuacõne et iniurla
et est hĩtus rͣtus ĩ t̾mino. et iusti¬
tia et h ͦ p sbt̃łt inuestiganti¶ ꝑ
om̃s spes modalitans qͣ finis q̃n¬

Expanded text:
primitiuitate et in suis correlatiuis. Et est habitus peruersus in priuatione et iniuria; et est habitus rectus in termino et iustitia. et hoc patet subtiliter inuestiganti. Per omnes species modalitatis q
Abbreviated transcription (Latin):
regula.s.h.i. De ydea
idea ĩ et̾nitate ẽ deus ẜ ĩ no¬
uitate ẽ treatura sĩc figura ar¬
che que ĩ meditãtone carpentarii ẽ
ligens ĩ suo ꝓpͥo intelligibisi infiui¬
to et et̾no affingit om̃s noiuta¬
tes ab om̃i sbo creato denudatas

Expanded text:
De idea Idea in aeternitate est Deus, sed in nouitate est creatura; sicut figura archae, quae in meditatione carpentarii fuiligens in suo proprio intelligibili infinito et aeterno attingit omnes nouitates, ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
que subfistit eia ut genꝰ et spẽs fa¬
cere possit cũ q̃bus atquirat et fa¬
tiat snam ip̃a qͥ dm̃ forma mache¬
manita est exemplata et causata
mediãte ydea denudata ab õibꝰ tre¬
aturis ut ydea tũ forma mathemͣ¬
tica cognostat᷑ et hoc p ꝓ pͥmã spẽ¬
est ginꝯ omibꝯ formis q̃ dedũcut᷑
de potentia ĩ accũ ut p in nono

Expanded text:
Quae subsistit eis, ut genus et species facere possit, cum quibus acquirat et faciat scientiam. Ipsa quidem forma mathematica est exemplata et causata, mediante idea, denudata ab omnibus creaturis, ut idea cum forma mathematica cognoscatur. Et hoc patet peest genus omnibus formis, quae deducuntur de potentia in actum, ut patet in nono
Abbreviated transcription (Latin):
u̾nũs morases ꝯfistũt ĩ poteñcia
sĩt instifica bilitats ꝑ iusticia ⁊ pͣ
deñti sicadilitars ꝑ p̃iudñciam et
credibilitats ꝑ cr̃edẽnçia ⁊ speafi¬
cabilitates ꝑ ppem̃ risce tałs sp̃õ¬

Expanded text:
morales consistunt in potentia, sicut iustificabilitates per iustitiam, et prudentificabilitates per prudentiam, et credibilitates per fidem, et speraficabilitates per spem. Et istae sp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥum aĩal et iste leo qͥ est asid̾ ꝓpͥ¬
um aĩal et iste equs et ista rosa qͣue
a siud corpus ꝓpͥum ⁊ fic ĩ moralib
in isto passu cognostit inełłectus aqͥlia
iura sũt aplicabilia ad mixnõne pͥn¬

Expanded text:
proprium animal; et: Iste leo, qui est aliud proprium animal; Et: | Iste equus; et: Ista rosa, quae est aliud corpus proprium. Et sic in moralibus. in isto passu cognoscit intellectus, a quibus iura sunt applicabilia ad mixtionem p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ principia explic̾ata et rłas¶ Si¬
milu forma põt disturri suo modo
hoc tñ dicimus de forma ꝯpõĩta
in treatis eo qr formabile ẽ s geño
mat̾ie. ẜ in deo nõ for̃ est ilsa ceñcia
cum qua agens agit m̃.mͣ. nataͣ sit¬

Expanded text:
 principia, explicata et regulas, similiter forma potest discurri suo modo. Hoc tamen dicimus de forma, composita in creatis, eo quia formabile est de genere materiae; sed in Deo non. Forma est illa essentia, cum qua agens agit in materi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipiũ ex plicãtũ et sua diffi¬
catur d̾ plibꝰ /drentibꝰ numero
Spẽs ẽ ens quidm̃ applicabilis est
ad lota in mixtione ubi dicunꝰ
bonit᷑s magna ⁊cꝭ nã bonits qui
erat gen̾alissima nõ oiño e genera¬
lissima quo ditit  borita magna
eo qr concrata suẽ ad spasem mag̾¬
tudiem et sic d aliis ubrĩꝰ sp̃es

Expanded text:
ficatur de pluribus, differentibus numero. Species quidem applicabilis est ad loca in mixtione, ubi dicimus: Bonitas magna, et cetera. Nam bonitas, quae erat generalissima, non omnino est generalissima, quando dicitur: Bonitas magna, eo quia contracta est ad specialem magnitudinem; et sic d
Abbreviated transcription (Latin):
in elemẽtãto qd ẽ bonũ magnun
⁊ tꝭ et est uñu ex paibꝯ ꝯstitũtur ut
plr̃ałitas ĩ ip̃o sit sustentata. De
cui ꝓpͥe competĩt natura¬
re et qr principia sũt nalia ꝑ na

Expanded text:
d est bonum, magnum, etc. Et est unum, ex pluribus constitutum, ut pluralitas in ipso sit sustentata. 5. De cui proprie competit naturare. Et quia principia sunt naturalia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sb̃a sit albedo et album diar al
bum sub rõe cors d̾ asbedm̃ hitua
qũstionis et egͦ. et sic debñt expli¬
cari ĩ ꝯclũone ad istos iͦiͦi modos
ut incellectꝰ nõ decipiat᷑ ꝑ uaria¬
conem medis De applicaconeper

Expanded text:
 sicut albedo et album. Dico enim album sub ratione corporis, de albedine habituatquaestionis, et e conuerso; et sic debent explicari in conclusione ad istos quattuor modos, ut intellectus non decipiatur per uariationem medii. 3 DE APPLICATIONE PER
Abbreviated transcription (Latin):
cat magnũ boni et hͦ stĩt diia sapi¬
ençia que bõa et magna e Et qt di¬
u uoluntas equĩꝑat᷑ dune boni¬
tati᷑ et sapĩe ĩ magnitu ͤ uult ꝙ sit
angeli et si uult gͦ sunt angeli di¬
ꝑ sapĩas est stbisis et ꝑ uoluntãte
Et amabilis et est stibilis et ama¬
bisis cũ magͥtuiͤ sue inbisitatt et amͣ¬
bilitatis gͣ est stibilis et amabilis
magnus qui ẽẽ possit in creatis
et ui noͣ est efectus dũue bonita
est subilis in maiori magͥtudine
na uosuntas nõ uult ꝙ ueniãt in
acrũ qd est impoͥ ͤ et .nͣ. amabilitatẽ

Expanded text:
at magnum bonum. Et hoc scit diuina sapientia, quae bona et magna est. Et quia diuina uoluntas aequiparatur diuinae bonitati et sapientiae in magnitudine, uult, quod sint angeli. Et si uult, ergo sunt angeli. Di sapientiam est scibilis, et per uoluntatem est amabilis. Et est scibilis et amabilis cum magnitudine suae scibilitatis et amabilitatis; ergo est scibilis et amabilis magnus, qui esse possit in creatis. Et si non est effectus diuinae bonitatis, est scibilis in maiori magnitudine na uoluntas non uult, quod ueniat in actum; quod est impossibile et contra amabilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe coloratu uistũ aut iniũstu tũ
nõ hãt otaos quousq recordat quẽ¬
dam rustitũ qui mirtibat᷑ qiͣ ł ex
hebat diuitias et hõñors postꝙͣ
ͤ rustitus pauꝑ erat et abꝑ hono¬
re qAri angelo sua głia ẽ qͣi ꝑnstt

Expanded text:
um aut iniustum, cum non habeat oculos? Quousque recordatur quendam rusticum, qui mirabatur, quare rex habebat diuitias et honores, postquam ipse rusticus pauper erat et absque honore. 9. In angelo sua gloria est
Abbreviated transcription (Latin):
dup᷑mo puͦ et nr̃as oronis ad eũ re¬
portando et ꝙo ns rogando ingela
p sua ilitatm ist uerus Intelligeno
ꝓnras et recołens sit hõ et mulio nũ¬
luio qui ꝑ siae nuag uere intłligͥ dili¬
git esꝰ rẽc̾ofit et ꝓ suã ymagiaconem¬

Expanded text:
pio, et nostras orationes ad eum reportando, et pro nobis rogando. 8. Angelus per suam ueritatem est uerus, intelligens, amans et recolens. Sicut homo, et multo melius, qui per suam animam uere intelligit, diligit et re
Abbreviated transcription (Latin):
tate iam nõ hret tũ quo distaret
aquantitate et si nõ ẽet et̾m ĩa
non posẜ regregari aipre et si nõ
iẽt ꝑ se potens̾ iam nõ ẽẽt ꝑ st
et fit desliis Et qr ist ꝑ se. uot

Expanded text:
tate, iam non haberet, cum quo distaret a quantitate. Et si non esset aeternus, iam non posset segregari a tempore. Et si non esset per se potens, iam non esset per se; et sic de aliis. Et quia est per se, ut
Abbreviated transcription (Latin):
modũ Instroꝵ possifitando/ Nã sit̃ ca¬
liditas que est aciñs est instr̃m cũ
quo ignis põt agere calefatiendo
sic et multo poon angelos ꝑ co¬
relanos sue ꝓb̃tatis põt exiitere
et agere ip̃i eĩ correłañ sbãlẽs

Expanded text:
modum instrumentorum possificando. Nam sicut caliditas, quae est accidens, est instrumentum, cum quo ignis potest agere calefaciendo, sic et multo potius angelus per correlatiuos suae potestatis potest existere et agere. Ipsi enim correlatiui s
Abbreviated transcription (Latin):
abio tm̃ ꝙͣͫ ip̃m est dt ex eis sit unͣ
cuim angelus nõ hãt quantitatem
cum linea ꝑ que mõdu põt hr̃e
mensur acones aut si posset ẽẽ cõ¬
poĩtus ex płiłm p̾ncipiis dontł
recordat᷑ quantitate spĩtal ex li¬
nẽa et putrẽs sustentata ĩ sbõ si¬
ne qua sont angela nõ porrer he¬

Expanded text:
m ipsum est, ut ex eis sit una Cum angelus non habeat quantitatem cum linea, per quem modum potest habere mensurationes, aut si posset esse compositus ex pluribus principiis? Donec recordatur quantitatem spiritualem extra lineam et punctos sustentatam in subiecto; sine qua unus angelus no
Abbreviated transcription (Latin):
nõ recipiat nutmeñtũ ab exͣ atq
augmentu quousq recordatus
est angelica na Que q̃ dẽ non
ẽ ꝯpõĩta ex ꝯtrariis Et si sol
qui est ena corporeũ durat siñ
nutͥmento multo magis añgłs

Expanded text:
nutrimentum ab extra atque augmentum, quousque recordatus est angelicam naturam; quae quidem non est composita ex contrariis. Et si sol, qui est ens corporeum, durat sine nutrimento, multo magis angelus,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦ. accũce¶ Amplmi deus ht̃ mõdũ
extͥnsece rõe ꝯu̾sionis suap digͥta¬
tus ip̃iꝰ intłłexit creare eũ et sua
doluncas ualuit/ Et sua potestos
possi ficauit et sua bonita illu bomfi¬
tanit. Nam bõnu fuit creare mun¬
dunꝰ ⁊ hoc fu instãti sm̃ succesioñ
suaꝵp ronu et ħunc euñde modu
ht̃ deus in faciendo miratła et ĩ iu¬
dicando et ꝑçendo et gnas dando et
et sua u̾iras fatit llłił soer et ad̃

Expanded text:
t modum extrinsece ratione conuersionis suarum dignitaectus ipsius intellexit creare eum, et sua uoluntas uoluit, et sua potestas possificauit, et sua bonitas illum bonificauit. Nam bonum fuit creare mundum. Et hoc fuit in instanti, sine successione suarum rationum; et hunc eundem modum habet Deus in faciendo miracula, et in iudicando et parcendo et gratias dando, etet sua ueritas facit illum uerum; et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ille modus est ei difiasia ad cogno¬
rendum nõ aũt angło ad agendu
ngesus nãq maiõre aeuorita¬
tem het quo ad suã spẽm ꝙͣ homo
quo ad sua ¶In angelo est equali¬
ras małitus Hemorie et uołũta¬
tis ut ip̃e equałr possit obi̾tare̾
dẽũ Incelsigendo amando et reço¬
lendo Rac̃o hinꝰ est qt den equasit̾
est incelligibilis. amabił ⁊ recolidi¬
lis Et hec qũĩdm bonũ est et ma

Expanded text:
ad cognoscendum, non autem angelo ad agendum. Angelus namque maiorem maioritatem habet quo ad suam speciem, quam homo quo ad suam. 17. In angelo est aequalitas intellectus, memoriae et uoluntatis, ut ipse aequaliter possit obiectare Deum, intelligendo, amando et recolendo. Ratio huius est, quia Deus aequaliter est intelligibilis, amabilis et recolibilis. Et hoc quidem bonum est e
Abbreviated transcription (Latin):
qua ip̃e intłłigit ꝑ suos correla¬
tiuos nã cũ fuo ⁊mllttiuo ẽ iñcł̃¬
ligens uidł est accĩꝯ ĩ inillige¬
do ĩ suo mnelligibili inq́ alia en¬
cia qritłłigit ꝙ mĩru si hoc facit
Ignis nãq qui nõ ht̃ ita alta
uirtũte fit angelꝰ ĩ suo ignibali
alia eleta calefatt As huc qͥde
mirat᷑ iniłłitus nr̃e ꝑ qũe mõbũ

Expanded text:
s correlatiuis. Nam cum suo intellectiuo est intelligens, uidelicet est actiuus in intelligendo in suo intelligibili, in quo alia entia intelligit. Quid mirum, si hoc facit. Ignis namque, qui non habet ita altam uirtutem, sicut angelus, in suo ignibili alia elementa calefacit. | Adhuc quidem mira
Abbreviated transcription (Latin):
nus ht̃ sb̃m uald genale ad
attingendu mults et magnas oꝑ¬
acõnes ꝑ magͥtudĩne creatas et̃
deductas it sb̃m̃ ĩ quo sunt Et
idõ cũ ita sit qͥd mĩtu si ꝑ ista
artem generale. Incellirũs hũa¬
nus est uald generalis addan¬

Expanded text:
um ualde generale ad attingendum multas et magnas operationes, per magnitudines causatas, et deductas in subiectum, in quo sunt. Et ideo, cum ita sit, quid mirum, si per istam Artem generalem intellectus humanus est ualde generalis ad
Abbreviated transcription (Latin):
Rõ hiuiꝯ est ut quies sit reparata
asrbia et inuidia et huic ¶Maio¬
ritas sine equalitate nõ posret ex̃
ymago iumensitatis bonitatis mͣg¬
ntudinis ⁊ cͣ. eo qr nõ hr̃et cũ quo¬

Expanded text:
Ratio huius est, ut quies sit separata a superbia et inuidia, et huiusmodi. Maioritas sine aequalitate non posset esse imago immensitatis, bonitatis, magnitudinis, etc., eo q
Abbreviated transcription (Latin):
amare̾ et desidare Et si nõ facit hor
de sua magͥtudinc ꝙ ẽ ociosa et mniu¬
riã facit fieri rõue cum ẽ in laborc̾
sine quiete ¶finis ẽ u̾tuosus ꝑ u̾tu¬
tem et sit cũ uirtute ẽ quiesã ssitiͤ
tũ uitate ẽ uerꝰ et sic uere acquiri

Expanded text:
Et si non facit hoc de sua magnitudine, est otiosa, et iniuriam facit fini; ratione cuius est in labore sine quiete. Finis est uirtuosus per uirtutem; et sic cum uirtute est quies. Finis cum ueritate est uerus; et sic uere acquiri
Abbreviated transcription (Latin):
qr ĩ potentia et occositas cũ minori¬
tate ꝯũeuunt atm uͦ et agentia cum
mͣioritate ¶A ꝯmorit᷑s ꝑ u̾oluntarem
est amabilis. ño ut uolũtos diligat
m̃oritate ĩ se̾ set ut diligat ĩ aliqͦ
obietto inĩot Itate ut possit diligere
maiorĩtate sit̃ ĩ aqua ĩ qua dilig ca¬
siditate q̃ cãt miõritarer ĩ aqua ut
homo ꝑ aq̃ua sit casests et balneam
⁊nnoritas ꝑ uirtũtẽ ẽ u̾tuosa qm̃
ħͣtͣ pũa quãntitate sic̃ grãnũ sinapͥ
het mãgñia uirtucem ꝓ gustum el
a tutat et m̃łaplicat multa grana ¶n
nõ dẽ. Et minoritas miorando po¬
nit ꝙ una u̾itas sit miõr alia
Glia ꝑ mĩoritate ẽ mior et sic głia
ꝑ mioritaçez nõ est quies s g̃lia ra¬

Expanded text:
t otiositas cum minoritate conueniunt, actus uero et agentia cum maioritate. Minoritas per uoluntatem est amabilis. Non, ut uoluntas diligat minoritatem in se, sed ut diligat in aliquo obiecto minoritatem, ut possit diligere maioritatem. Sicut in aqua, in qua diligit caliditatem, quae causat minoritatem in aqua, ut homo per aquam sit calefactus et balneatus. Minoritas per uirtutem est uirtuosa. Quoniam habet paruam quantitatem; sicut granum sinapis habet magnam uirtutem per gustum, et acutam, et multiplicat multa grana. Minon esse; et minoritas minorando ponit, quod una ueritas sit minor alia. Gloria per minoritatem est minor. Et sic gloria per minoritatem non est quies, s
Abbreviated transcription (Latin):
E qualitas ꝑ g̃łiar ẽ desctabisis et
głia ꝑ equałitãte coeq̾bilis/ et i dec
litas euacuata aclaritate et ẽẽt gẽn¬
bris obumbrata et repłeta ¶Equͣ¬
litas ꝑ ꝯcord̾añcia ht̃ es̃ ꝯcordãtes
et coñcordãcia ꝑ equalitate rs̃ coq̃ua¬

Expanded text:
alitas per gloriam est delectabilis, et gloria per aequalitatem coaequabilis. Et ideo litas euacuata a claritate, et esset tenebris obumbrata et repleta. Aequalitas per concordantiam habet res concordantes, et concordantia per aequalitatem res coaequa
Abbreviated transcription (Latin):
sit̃ iu diufitate iti qua tantum qͥes¬
tit agendo sic̃ exndo/ den ⁊̃ sua ꝑõt̃.¬
tas in possisicando sit in exndo
et fic de alis ¶ffinis ꝑ sapia ẽ in¬
tłligibilis et ẽ s tatito incełigibił¬

Expanded text:
cut in deitate, in qua tantum quiescit agendo, sicut existendo Deus et sua potestas in possificando, sicut in existendo; et sic de aliis. Finis per sapientiam est intelligibilis. Et est in tanto intelligibi
Abbreviated transcription (Latin):
cõnem et̾na fic sura magͥtudo infi¬
nita p̾cedit quandtitãte mundi
fimĩtã/ et fit sua bomĩtas infinita
pcedit ad bonĩtate mũdi finiba
et hͦ sine motu et suctesione et ĩ
tali nũc tp̃s mĩnĩe exr̃e põt neq¬

Expanded text:
nam, sicut sua magnitudo infinita praecedit quantitatem mundi finitam. Et sicut sua bonitas infinita praecedit ad bonitatem mundi finitamet hoc sine motu et successione. Et in tali nunc tempus minime existere, nequ
Abbreviated transcription (Latin):
ad maiorem euidñcia huĩã stĩe siu̾e
artis et docrẽna in isto capitulo
Intẽ d imꝰ exemplificare illud ꝙ ẽ ꝙͫ. ad
mus docceina artiste ꝑ quã snerag¬
ere et qr ꝓlixĩtate uolũm eiutare app¬
poĩtas In asphabeto hinꝯ arfusq
ad̾ Re et sic̃ ꝯpãbiꝯ .b. ad alias lt̃as¬

Expanded text:
ad maiorem euidentiam huius scientiae siue Artis et doctrinam, in isto capitulo intendimus exemplificare illud, quod est qumus doctrinam artistae, per quam sciet agere. Et quia prolixitatem uolumus euitare, apppositas in Alphabeto huius Artis, usque ad K. Et sicut comparabimus B ad alias l
Abbreviated transcription (Latin):
Inferioribꝰ sicut sũt cleta qualitãts
et ꝓpͥetates eoꝵ et sic de elatis sic̃ de
metassis et uegetatis et sinsatis it
et h uꝯ unde requit᷑ influentia ꝙ¬
bus usq ad lunĩa et hoc ꝯtinue
Et rõ huiꝰ est qr ccłu semꝑ est in
ꝯtinuo motu  In Celo est mediu
Pibi tõeele cum quo cãt iuedia infi¬
ora sicut bonifitare celeste cãt uo¬
nificare terrenu et sic de aliis Ce
et cũ quo sua pͥnͣ transẽũt ad finẽ
ut in ip̃o quiestat q̃ quies ẽ mou¬
ere se ip̃m et ĩferiora Rõ hiuꝰ est
qr ad hoc creãtu est Effinis coli est
cum maioritate ut siliat homini
et homo deo qm̃ suꝰ finia nõ põt¬
sub isto maiori fine est suꝯ fitiis
maior s mouere sit̃ maior firiis ue¬
getãtie est uegetare et maior fls
sensitie est peritĩr ¶ Dtm est d maio¬
ritate celi et sua maior equalitas

Expanded text:
sunt elementa, qualitates et proprietates eorum ; et sic de elementis, sicut de metallis, et vegetatis et sensatis. Et et huiusmodi. Vnde sequitur influentia bus usque ad lunam; et hoc continue. Et ratio huius est, quia caelum semper est in continuo motu. 14. In caelo est medium sibi coessentiale. Cum quo causat media inferiora, sicut bonificare caeleste causat bonificare terrenum; et sic de aliis. 15. et cum quo sua principia transeunt ad finem, ut in ipso quiescant; quae quies est, mouere se ipsum et inferiora. Ratio huius est, quia ad hoc creatum est. 16.-17. Finis caeli est cum maioritate, ut seruiat homini, et homo Deo. Quoniam suus finis non potsub isto maiori fine est suus finis maior, scilicet mouere; sicut maior finis vegetatiuae est uegetare, et maior finis sensitiuae est sentire. Dictum est de maioritate caeli. Et sua maior aequalitas
Abbreviated transcription (Latin):
data et ido ĩ sbo ĩ quo sũt ꝑ ꝯcor¬
dare et u̾ificare diitant atrariẽ¬
tate et flitãte. Concor dantia ꝑ
dancia concordabilis et idẽs łrõ
appetit asia. Concordantia nõ¬

Expanded text:
data. Et ideo in subiecto, in quo sunt, per concordare et uerificare distant a contrarietate et falsitate. Concordantia per dantiam concordabilis. Et ideo una ratio appetit aliam. Concordantia no
Abbreviated transcription (Latin):
pͥn ͫ ꝙͣ ꝯtrarietas eo qr ꝯũeit cũ
ẽẽ ĩ ꝯcurdando ꝯtrarietats uͦ cũ nõ eẽ
i ꝯtrariando ¶Concor dançia ꝑ rõ¬
nẽ pͥncipii ẽ gen᷑alis as oĩa ꝯcõrda¬
bilia eo qr p̾ncip̃iũ poĩt ꝙ ꝯcordacia
hãt uñu p̾ncip̃u acq̃uu et abud

Expanded text:
ntrarietas, eo quia conuenit cum esse in concordando, contrarietas uero cum non esse in contrariando. Concordantia per rationem principii est generalis ad omnia concordabilia, eo quia principium ponit, quod concordantia habeat unum principium actiuum, et aliud
Abbreviated transcription (Latin):
sigͥcant᷑ alia pdicamẽta ⁊ illa que
ad ea reduci possut ¶n angulo
medu sut tres spẽs medu. ut puta
¶Iter medium est mesuracõis qͣ ꝯ
sistit ꝑ accũ existentẽ in t̾ angente
⁊ agibile. sic̃ amare in t̾ amãter ⁊ amͣ¬
bile ¶Et ad liuic est mediũ extremi¬
tatũ sic line a existens in t̾ duo pũtta
⁊ iste angułs medu ẽ gen̾alis scala

Expanded text:
significantur alia praedicamenta, et illa, quae ad ea reduci possunt. In angulo medii sunt tres species medii. Vt puta t medium mensurationis; quod existit per actum, existentem inter agentem et agibile; sicut amare inter amantem et amabile. Et adhuc est medium extremitatum; sicut linea, existens inter duo puncta, et iste angulus medii est generalis scala
Abbreviated transcription (Latin):
cins. sit in tellig̃e ⁊ amare que sũt
equalia ĩ obiecto Iste angula est sca¬
La intelłctiu ꝓ quã ꝓpẽ ascendit ⁊ des¬
cendit ut in alus triangulis dc̃m ẽ
Et quo intellctꝰ uscendit ad obiecta
ge ñ ałia. ipe est gen̾ałis quõ aut des¬
cendit ad ꝑticłaria ip̃e ẽ ꝑticłaris
¶Ista figãs. D. est ẜuiens pͥme fi¬

Expanded text:
et amare, quae sunt aequalia in obiecto. Et iste angulus est scala intellectui, per quam ipse ascendit et descendit, ut in aliis triangulis dictum est. Et quando intellectus ascendit ad obiecta generalia, ipse est generalis. Quando autem descendit ad particularia, ipse est particularis. Ista figura de T est seruiens primae fi
Abbreviated transcription (Latin):
modũ iustic ꝯ sistit in tp̃r succesiue
de uno õbo ĩ alio seu aliud sit nauiͦ
ĩ motu ꝯtinuo localitꝰ  iusticia ꝯsis¬
uente ĩ motu ꝯtinuo Et qͦ ad spẽs
tp̃ris ħ suficiãt cã breuitat ͦ ꝑ¬

Expanded text:
od consistit in tempore successiue de uno obiecto in aliud, sicut nauis in motu continuo | localiter; sed iustitia consisuente in motu continuo; et quo ad species temporis haec sufficiant causa breuitat
Abbreviated transcription (Latin):
nulla uirtus est fortis fforti¬
tudo cũ uĩtate ẽãt audatia ⁊ uic̃¬
torĩa ¶Ffortitudo cũ delctanone
facit hom̃ine magnanimũ ¶ for¬
titudo cũ afiis u̾tutibꝰ diu̾isificat
art suos ¶ffortitudo cũ maiori
Utute maĩbĩe ꝯcordãcia hł

Expanded text:
nulla uirtus est fortis. 8. Fortitudo cum ueritate causat audaciam et uictoriam. 9. Fortitudo cum delectatione facit hominem magnanimum. 10. | Fortitudo cum aliis uirtutibus diuersificat actus suos. 11. Fortitudo cum maiori uirtute
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝑ fecc̃onis quiestt s ĩ prudens
cũ fine imꝑ fecc̃onis laborat ⁊ P
dencia cu maoritate boitatis mpgͥ¬
tudinis ẽ maior imprudetia ãt cum
maioritate masicie ẽ maior¶ Pdñ¬
cia cũ equalibꝰ caĩs equalificat su¬
os actus ẜ ĩ prudencia cũ ihequlali¬
bus oult illos coequare ¶ hrudñcia
çum maioritate fugat in prudñciaꝵ

Expanded text:
uiescit, sed imprudens cum fine imperfectionis laborat. 16. Prudentia cum maioritate bonitatis et magnitudinis est maior; imprudentia autem cum maioritate malitiae est maior. 17. Prudentia cum aequalibus causis aequalificat suos actus, sed imprudentia cum inaequalibus uult illos coaequare. 18. Prudentia cum maioritate fugat imprudentiam;
Abbreviated transcription (Latin):
Lap hast arte. ut ꝑ ip̃i possia
face figũs ⁊ misce pͥnapia ⁊ reglas
S In uestigandum uitatẽ. Nam ꝑ
Una lites lantem młta signifficarae
untellatꝰ mag̃ geñalis ad recipiẽdũ
m̃lta signifficata. ⁊ ee ad faciendunt
sciãm Et ip̃m quidem aiphabetũ.

Expanded text:
n hac Arte, ut per ipsum possimus facere figuras et miscere principia et regulas ad inuestigandum ueritatem. Nam per unam litteram, habentem multa significata, est intellectus magis generalis ad recipiendum multa significata et etiam ad faciendum scientiam. Et ipsum quidem alphabetum
Abbreviated transcription (Latin):
Etiops est sb̃m in qͦ sũt płres quã¬
titates disreere. sit quantitas dñtꝭ
et quantitas pedis dẽte exñte
hituato de albedine. et pede d̾ ing̾¬
est colotatꝰ cum albedine in dñte
et tum nigredine in corpore/ De
fallatia scdm ignorãcia
elenchi
Allacia stðm ignoratia¬
elenchi ẽ decẽp̃to ꝑueĩens ex

Expanded text:
ethiops est subiectum, in quo sunt plures quantitates discretae, sicut quantitas dentis. Et quantitas pedis, dente existente habituato de albedine. Et pede de nigrest coloratus cum albedine in dente, et cum nigredine in corpore. 3 De fallacia secundum ignorantiam elenchi Fallacia secundum ignorantiaelenchi est deceptio, proueniens ex
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quidm głiosum est ei ip̃a ex¬
istente ĩ głia et głia ĩ ipa boĩtate
morałs distitros bonos et glioros
et ad hoc testant᷑ rͦ . b k Boni¬
tas cũ quo ẽ drens Et rñ est¬

Expanded text:
ei, ipsa existente in gloria, et gloria in ipsa bonitate. morales distinctos bonos et gloriosos. Et ad hoc testantur regulae B K. Bonitas cum quo est differens? Et res
Abbreviated transcription (Latin):
Otru liuea diametralis sit iͣ
taua spera sit corpꝰ qrͣ nõ hẽt
uiircitlidines exco qr figura
concaua non ht̃ in sua eeñtia
liuẽa diametrasem ¶Uad̾ ad

Expanded text:
trum linea diametralis sit una | octaua sphaera sit corpus, quare non habet sex rectitudines? Ex eo quia figura concaua | non habet in sua essentia lineam diametralem. Vade ad