comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imonet nos dñs nr ñ negligere.s x ui.
inuicem peccata nr̃a. non querendo quid
rep̃hendas. sed uidendo quid corrigas. Etꝰ
quippe dixit acutũ oculum ad eiciendam festucam
de oculo frĩs sui. qui trabem in oculos non habet.
Quid autem hoc sit. breuiter insinuo caritati urȩ.
Festuca in oculo ira est. trabes in oculo odium
est. Quando gͦ qui odit rep̃henait trascentem.
festucam uult de oculo fr̃ĩs tollere. sed trabe im¬
peditur quam ipse portat in oculo suo. łestu-¬
ca. inicium trabis est. Nam trabes qͣndo nasci-¬
tur priꝰ festuca est. rigando festucam ꝑducis
ad trabem. Alendo iram malis suspitionibus.
ter peccatum irascentis. & crudelitatem odio
habentis. Nam & filiis nr̃is irasci¬
mur. odisse filios quis inuenitur: In ipsis
quoq pecorib mater aliq̃ndo bucula sugentẽ
uitulum tedio quodam auertit irascens. s uis¬
cerib amplectitur matris. Quasi tedium fa-¬
cit cum impingit. queritur tam̃ si deest. Nec

Expanded text:
monet nos Dominus noster non negligere invicem nostra peccata, non quaerendo quid reprehendas, sed videndo quid corrigas. Ejus quippe dixit acutum oculum ad ejiciendam festucam de oculo fratris sui, qui trabem in oculo suo non habet. Quid autem hoc sit, breviter insinuo Charitati vestrae. Festuca in oculo, ira est: trabes in oculo, odium est. Quando ergo qui odit reprehendit irascentem, festucam vult de oculo fratris sui tollere: sed trabe impeditur, quam ipse portat in oculo suo . Festuca initium trabis est. Nam trabes quando nascitur, prius festuca est. Rigando festucam, perducis ad trabem: alendo iram malis suspicionibus, ter peccatum irascentis, et crudelitatem odio habentis. Nam et filiis nostris irascimur: odisse filios quis invenitur? In ipsis quoque pecoribus mater aliquando bucula sugentem vitulum taedio quodam avertit irascens: sed visceribus amplectitur matris. Quasi taedium facit, cum impingit: quaeritur tamen, si deest. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
omb oorþe. ut ceteri timore habcant. Cer:¬
de siuis ađ solum uerũ est distinguit tẽpota.
& soluit questionie. etum estiSi ꝑecatum
m secreto est in secreto corripe. si peccatũ publicũ
est. & aꝑtum publice corripe: ut & ille emenae¬

Expanded text:
nt . Certe solus cum solo verum est, distingue tempora, et solvis quaestionem, verum est, si peccatum in secreto est, in secreto corripe, si peccatum publicum est, et apertum publice corripe, ut ille emende
Abbreviated transcription (Latin):
Non ambularet nisi crederet. sed nec mergeretur
nisi dubitaret. In petrõ itaq cõmunis om̃ium
nr̃oꝵ consideranda conditio est. ut si nos in
aliquo temptationũ uentꝰ conatur subuertere
uel unda submergere. clamemꝰ ad xp̃m. Ouid
est clamemꝰ: Oremꝰ. porrigit ille manũ & eruit
de ꝓfundo. & enim manꝰ eiꝰ deducit nos. &
continebit nos dextera ciꝰ. donec nos ad sem-¬
piterna sua ꝓmissa ꝑducat.tem sermo sci¬

Expanded text:
Non titubaret, nisi crederet: sed nec clamaret, Non titubaret, nisi crederet: sed nec clamaret, nisi crederet. nostrum consideranda conditio est: ut si nos in aliquo tentationum ventus conatur subvertere, vel unda submergere, clamemus ad Christum. Quid est, clamemus? Oremus. Porriget ille manum; et eruet de profundo. Etenim manus ejus deducet nos, et continebit nos dextera ejus, donec nos ad sempiterna sua promissa perducat. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ liquentis elementi terga suspendis. Quid enĩ
mirum. si conditori suo geatura famulatur: Hoc
ego non miror. fac quod mirer: ambulet petrus.
Scio enim quod corpꝰ humanũ naturȩ lege non si-¬
nitur in fluctib liquidis habere fixa uestigia. s
accedat donum gr̃e & paululum cesset lex ista na¬
turȩ. Si tu es. iube me uenire ad te suꝑ aquas.
Tu ds es. ego homo sum. Uolusti de meo habere
infurmitatem in carne quam portas. habeam & ego
de tuo potestatem. ut unda me portet. Dñe si tu
es. iube me uenire ad te suꝑ aquas. Quomͦ enim
mͥ in mari ñ erit uia si tu iusseris. qui ꝓpter nos
factus es uia: & dñs. ueni inquit. Nec dubitaui
petrꝰ. audiuit dñi uerbum. & mox cucurrit a
uerbum. Cito credidit. quia fidelis homo erat:
s cum surręxisset uentꝰ ualidus titubauit. quia
homo erat Titubatiõ ista frẽs. quasi mors fidei
fuit. S ubi exclamauit. fides iterũ resurrexit.

Expanded text:
super liquentis elementi terga suspendis. Quid enim super liquentis elementi terga suspendis. Quid enim mirum, si Conditori suo creatura famulatur? Hoc ego non miror: fac quod mirer, ambulet Petrus. Scio enim quod corpus humanum naturae lege non sinitur in fluctibus liquidis habere fixa vestigia; sed accedat donum grotiae, et paululum cesset lex ista naturae: Si tu es, jube me venire ad te super aquas. Tu Deus es; ego homo sum: voluisti de meo habere infirmitatem in carne quam portas; habeam et ego de tuo potestatem, ut unda me portet. Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Quomodo enim mihi in mari non erit via, si tu jusseris, qui propter nos factus es via? Et Dominus, Veni, inquit. Nec dubitavit Petrus; audivit Domini verbum, et mox cucurrit ad Verbum: cito credidit, quia fidelis homo erat. Sed cum surrexisset ventus validus, titubavit; quia homo erat. Titubatio ista, fratres, quasi mors fidei fuit: sed ubi exclamavit, fides iterum resurrexit.
Abbreviated transcription (Latin):
noctis. extrema pars noctis. Uigilia unã tres
horas habet. ac ꝑ hoc nox quatuor uigilias
habet. ternis horis ꝑ singulas uigilias distri¬
butis. Quarta gͥ uigilia nõctis hoc est pene
iam nocte finita. sic ueniet in fine scłi iniqui-¬
tatis nocte transacta ad iudicandos uiuos &
mortuos. Uenit enim nunc. sicut audistis ual¬
de mirabiliter ambulasse suꝑ aquas. surgebant
fluctꝰ sed calcabantur. Premens pelagus sub
dñi uestigũs murmurabat. sed tamen eum uo-¬
lens nolens eum portabat. Quantũlibet rumo¬
res scł̃i potestatesq consurgant. premit eoꝵ. ca¬
put. nr̃m caput. Cum uͦ appropinquaret naui¬
culȩ turbati sunt p̃ timore discipuli. & exclamaue¬
runt putantes phantasma esse. Quib dũs ait.
Habete fiduciam. ego sum nolite timere. Quid
est ego sum: Non sum phantasma qd̃ putatis.
agnoscite quem iudetis. Ad hanc uocem exilut
petrꝰ & ait. Dñe si tu es iube me uenire ad te su¬
per aquas. si tu es ñ miror qd̃ solidam carnem

Expanded text:
noctis, extrema pars noctis est. Vigilia una tres horas habet, ac per hoc nox quatuor vigilias habet, ternis horis per singulas vigilias distributis. Quarta ergo vigilia noctis, hoc est pene jam nocte finita. Sic veniet in fine saeculi, iniquitatis nocte transacta, ad judicandos vivos et mortuos. Venit enim nunc, sicut audistis, valde mirabiliter ambulans super aquas. Surgebant fluctus; sed calcabantur: fremens pelagus sub Domini vestigiis murmurabat; sed tamen eum volens nolens portabat. Quantumlibet tumores saeculi potestatesque consurgant, premit eorum caput, nostrum Caput. Cum vero appropinquaret naviculae, turbati sunt prae timore discipuli, et exclamaverunt, putantes phantasma esse. Quibus Dominus ait: Habete fiduciam; ego sum, nolite timere. Quid est, Ego sum? Non sum phantasma quod putatis, agnoscite quem videtis. Ad hanc vocem exsiliit Petrus et ait: Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Si tu es, non miror quod solidam carnem
Abbreviated transcription (Latin):
it remissionem. Misertus est em̃ dñs eiꝰ sicut au¬
diuimꝰ. & om̃e debitum dimisit illi. At ille debi¬
to liber s miquitatis seruus. postea quam egressꝰ
est a facie dñi sui. inuenit ctiam ipse debitorẽ
suum. qui debebat non decem milia talentoꝵ
q̃ntum ipsiꝰ debitum fuit: s centum denarios.
Cepit eum insuffocatum trahere & dicere. Red¬
de quod debes. At ille rogabat conseruũ sicut
& ipse rogauerat dñm. s non talem iste intienit
conseruum. qualem ille dñm. Non solum remute.¬
re illi debitum noluit. sed nec dilationẽ dedit
Contortum rapiebat ad solutionem. iam debito
dm̃co liber. Displicuit conseruus. & renunciaue¬
runt dño suo quid actum esset. & dñs fecit
adesse seruum. & dixit ei. Serue nequam cum
mͥ tanta deberes. misertꝰ tui om̃ia dimisi tibi.
Dongͥ & te oportebat misereri conserui tui. si¬
cut tui misertꝰ sum ego: Et iussit om̃ia que illi

Expanded text:
it remissionem. Misertus est enim dominus ejus, sicut auit remissionem. Misertus est enim dominus ejus, sicut audivimus, et omne debitum dimisit illi. At ille debito liber, sed iniquitatis servus, posteaquam egressus est a facie domini sui, invenit etiam ipse debitorem suum, qui debebat, non decem millia talentorum, quantum ipsius debitum fuit, sed centum denarios: coepit eum suffocatum trahere, et dicere, Redde quod debes. At ille rogabat conservum, sicut et ipse rogaverat dominum: sed non talem iste invenit conservum, qualem ille dominum. Non solum remittere illi debitum noluit: sed nec dilationem dedit. Contortum rapiebat ad solutionem, jam debito dominico liber. Displicuit conservis; et renuntiaverunt domino suo quid actum esset: et dominus fecit adesse servum, et dixit ei, Serve nequam, cum mihi tanta deberes, misertus tui, omnia dimisi tibi; nonne ergo et te oportebat misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? Et jussit omnia, quae illi
Abbreviated transcription (Latin):
nos non negligere peccata nr̃oꝵ. sed¬
si pecrauerit inquit in te frater tuus-
corripe eum inter te & ipsum. Si te audicrit
lucratꝰ es frẽm tuum. si autem contẽpserit ad¬
hibe tecum duos uel tres. ut in ore duoꝵ uel
trium testium stet om̃e uerbũ. Si
autem & ipsos contẽpserit. dic es¬
cdesiȩ. Quod si ȩgcłiam contempserit. sit tibi sicut
ethnicus & publicanꝰ. Hodierno etiam die. ad ip
ũc petro. subiecit & interrogauit magistrum
quoties ignosceret fr̃ĩ qui in illo peccasset. & quę¬
suut utrum sufficeret septies. Respondit illi añs.
non solum septies sed etiam septuagies septies:
Deinde narratit similitudinẽ ualde terribilem.
quia sumile est regnũ celoꝵ homini patrifamilias
qui posuit rationem cum serius suis. in quib inue¬
nit debitorem decem milium talentoꝵ. & cum
iussisset ut om̃ia que habebat & om̃is familia eiꝰ¬
& ipse uenderetur & debitum solueret᷑. aduolu-¬
tus genib dñi sui rogabat eum dilationẽ. meru¬

Expanded text:
nos non negligere peccata frte frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum. Si autem contempserit, adhibe tecum duos vel tres: ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Si autem et ipsos contempserit, dic Ecclesiae. Quod si Ecclesiam contempserit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Hodierna etiam die ad ipsJesus Petro, subjecit et interrogavit Magistrum, quoties ignosceret fratri qui in illum peccasset; et quaesivit utrum sufficeret septies. Respondit illi Dominus: Non solum septies, sed etiam septuagies septies. Deinde narravit similitudinem valde terribilem: quia simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui posuit rationem cum servis suis; in quibus invenit debitorem decem millium talentorum. Et cum jussisset, ut omnia quae habebat, et omnis ejus familia, et ipse venderetur, et debitum solveretur, advolutus genibus domini sui, rogabat eum dilationem, meru
Abbreviated transcription (Latin):
d quo millũ potest iuemri pecratum. Muis
st atem qui ñ habeat aebitorem fiem . n in
uem n eno perauit. Ditas ne quis quam in
Scatie humano reperiri potest. qui ñ & ip sẽ
Aiquo pacato obstrictus sit fr̃i suo:. Pebitor
Et gͦ oũs homo. habens tamen & ipse debito¬
in debitore tuo. quod faciet & ipse cum suo.

Expanded text:
llum potest inveniri peccatum? Quis est autem qui non habeat debitorem fratrem, nisi in quem nemo peccavit? Putasne, quisquam in genere humano reperiri potest, qui non et ipse aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omnis homo, habens tamen et ipse debitoin debitore tuo, quod faciet et ipse cum suo.
Abbreviated transcription (Latin):
a se quid ab illo. cuiꝰ uoluntate se credidit pos¬
se. quod nulla humana infirmitas possit. Ergo
si tu es iube. quia cum iusseris fiet. Quod ego
non ualeo presumendo. tu potes iubendo. &
dñs. ueni inquit: & sine ulla dubitatione pe-¬
trus ad uerbum iubentis ambulauit. ad pre-¬
sentiam sustentantis. Ad p̃sentiam regentis
sine ulla cunctatione desiliuit in aquas. & am¬
lux sed in dño. Quod̾ nemo potest in paulo. ne¬
mo in petro. nemo in alio ullo apłoꝵ. hoc potest
in dño. Ideo paulus bene utiliter se contemnens.
illum cõmendans. nunquid inquit paulꝰ ꝓ uos

Expanded text:
a se, quid ab illo, cujus voluntate credidit se posa se, quid ab illo, cujus voluntate credidit se posse, quod nulla infirmitas humana possit. Ergo, Si tu es, jube: quia cum jusseris, fiet. Quod ego non valeo praesumendo, tu potes jubendo. Et Dominus, Veni, inquit. Et sine ulla dubitatione Petrus ad verbum jubentis, ad praesentiam sustentantis, ad praesentiam regentis sine ulla cunctatione desiluit in aquas, et amlux; sed in Domino . Quod nemo potest in Paulo, nemo in Petro, nemo in alio ullo Apostolorum, hoc potest in Domino. Ideo bene Paulus utiliter se contemnens, illum commendans: Numquid Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
tationes scilicet presentis scł̃i. Illum tam̃ uidete
petrum qui tunc erat figura nr̃a. mͦ fidit. mͦ ti¬
tubat. mͥ tinmortalem confitetur. m timet ne
moriatur: ꝓinde quia eccłia xp̃i habet firmos.
habet & infirmos. nec sine furmis potest esse nec
sine infirmis. Unde dicit apłs paulus. Debems
autem nos firmi infirmoꝵ onera sustinere. In eo
quod dixit petrꝰ tu es xp̃c filiꝰ dei uiui. fir¬
mos significat. in eo qđ trepidat & titubat &
xp̃m pati ñ uult. mortẽ timendo. uitã non
agnoscendo: infirmos ęcł̃iȩ significat. In illo
g uno apło id est petro. in ordine apłoꝵ primo
& p̃cipuo. in quo figurabatur ecłia. utrumq genꝰ
significandum fuit id est firmi & infirmi. quĩa
lectum est. Dñe si tu es. iube me uenire ad te
suꝑ aquas. Si tu es iube me: non enim possum
hoc in me sed in te. Agnouit quid sibi esset

Expanded text:
tationes videlicet praesentis saeculi. Illum tamen videte tationes videlicet praesentis saeculi. Illum tamen videte Petrum, qui tunc erat figura nostra: modo fidit, modo titubat; modo immortalem confitetur, modo timet ne moriatur. Proinde quia Ecclesia Christi habet firmos, habet et infirmos; nec sine firmis potest esse, nec sine infirmis: unde dicit Paulus apostolus, Debemus autem nos firmi, infirmorum onera sustinere ; in eo quod dixit Petrus, Tu es Christus Filius Dei vivi, firmos significat; in eo autem quod trepidat et titubat, et Christum pati non vult, mortem timendo, vitam non agnoscendo, infirmos Ecclesiae significat. In illo ergo uno apostolo, id est, Petro, in ordine Apostolorum primo et praecipuo, in quo figurabatur Ecclesia, utrumque genus significandum fuit, id est, firmi et infirmi: quia lectum est, Domine, si tu es, jube me venire ad te super aquas. Si tu es, jube me: non enim possum hoc in me, sed in te. Agnovit quid sibi esset
Abbreviated transcription (Latin):
postea sathanas in momento uno infra pauca uer¬
ba. Miraris differentiã nominũ. differentias at¬
tende catisarum. Quid miraris quia paulo ante
beatus. postea sathanas: Attende causam. quare
beatus. Quia non tibi reuelauit caro & sanguis.
sed pater m̃s qui in celis est. Ideo beatus. quia ñ tͥ
caro & sanguis reuelauit. Si enim caro & sanguis
hoc tibi reuelaret: de tuo. Quia uͦ ñ caro & san¬
guis tibi reuelauit s pater m̃s qui in celis est: de
meo non de tuo. Quare de meo: Quia om̃ia
que habet pater: mea sunt. Ecce audisti causam
quare beatus. & quare petrus. Quare autẽ illud
qđ horrescimꝰ. & repetere nolumꝰ.: Quare. nisi
quia de tuo: Hon enim sapis que dĩ sunt sed que
sunt hominũ. Hoc intuentes nos ȩccłiȩ menbrum.
discernamꝰ quid de di. quid de nr̃o. Tunc enim ti
tubabimꝰ. tunc in petra fundabim̃. fixi & stabi¬
les erimꝰ aduersꝰ uentos. imbres. flumina. temp¬

Expanded text:
postea satanas, in momento uno, infra pauca verpostea satanas, in momento uno, infra pauca verba. Miraris differentiam nominum, differentias attende causarum. Quid miraris, quia paulo ante beatus, postea satanas? Attende causam quare beatus. Quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Ideo beatus, quia tibi non caro et sanguis revelavit. Si enim caro et sanguis hoc tibi revelaret; de tuo: quia vero non caro et sanguis tibi revelavit, sed Pater meus qui in coelis est; de meo, non de tuo. Quare de meo? Quia omnia quae habet Pater, mea sunt . Ecce audisti causam, quare beatus, et quare Petrus. Quare autem illud quod horrescimus, et repetere nolumus? Quare, nisi quia de tuo? Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum. discernamus quid de Dei, quid de nostro. Tunc enim non titubabimus, tunc in petra fundabimur, fixi et stabiles erimus adversus ventos, imbres, flumina, ten
Abbreviated transcription (Latin):
Idem gͦ petrꝰ a petia cognominatꝰ beatus. eccłiȩ fi¬
guram portans. apłatꝰ principatũ tenens. continuo
post paululũ iam audito qdđ beatꝰ esset. iam au¬
dito quod petrꝰ esset. iam audito qͦd suꝑ petrã edi¬
ficatꝰ esset: postea quam audiuit. futuram dñi pas¬
sionem. quia p̃dixerat eam cito futuram discipulis
suis. displicuit ei: timuit ne ꝑderet morientem. quẽ
confessus fuerat uite fontem. Gurbatꝰ est dicens.
nolo te mori. Petrus dicebat xp̃o nolo te mori. s
rep̃hendit quem pauloante laudauerat. & quẽ
beatum dixerat sathanan appellat. Redi inquit.
post me sathana. scandalum mͥ es: ñ enĩ sapis
que dei sunt: sed que hominũ sunt. Quid nõs
uult facere ex hoc qđ sumꝰ. qui sic culpat quia ho¬
mines sumꝰ.: Uultis scire. quid nos udit facere:
Auci̾te psalmum. Ego dixi estis & filii excelsi om̃s.
sed humana sapiendo. uos autem sicut homines
moriemini. Idem ipse petrus paulo ante beatus.

Expanded text:
Idem ergo Petrus a petra cognominatus beatus, Ecclesiae figuram portans, apostolatus principatum tenens, continuo post paululum jam audito quod beatus esset, jam audito quod Petrus esset, jam audito quod supra petram aedificandus esset, posteaquam audivit futuram Domini passionem, quia praedixerat eam cito futuram discipulis suis, displicuit ei. Timuit ne perderet morientem, quem confessus fuerat vitae fontem. Turbatus est, dicens:nolo te mori. Petrus dicebat Christo, Nolo te mori; sedreprehendit, quem paulo ante laudaverat; et quem beatum dixerat, satanam appellat. Redi, inquit, post me, satana; scandalum mihi es: non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominum . Quid nos vult facere ex hoc quod sumus, qui sic culpat quod homines sumus? Vultis scire quid nos velit facere? Audite Psalmum: Ego dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes. Sed humana sapiendo: Vos autem sicut homines moriemini . Idem ipse Petrus paulo ante beatus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut uncas tuã cupiditatem. inuoca xp̃i diui¬
nitatem. Putatis tunc esse uentũ contrariũ.
q̃ndo est huiꝰ scl̃i aduersitas. Quando enim
bella. qñdo tumultꝰ. q̃ndo fames. q̃ndo pesti¬
lentia. qͣndo cuiq homint̃ etiam singulo eue¬
nit pͥuata calamitas. tunc putat᷑ uentꝰ aduersꝰ.
Ubi putatur. inuocandus d̃s. Quando autem¬
autem temporali felicitate scłm arridet. quasi
non est uentꝰ contrariꝰ. Noli hinc interrogare
temporis tranquillitatẽ. interroga sed tuam
cupiditatem. Uide si tranquillitas est in te. ui¬
de si non te subuertit uentꝰ interior. Hoc uide.
magne uirtutis est cum felicitate luctari. ne
illiceat. ne corrumpat. ne ipsa subuertat feli-¬
citas. Magnȩ inq̃m uirtutis est cum felicitate
luctari. magnȩ felicitatis est a felicitate non
uinci. Discite caleare scłm. mementote fidere
in xp̃o. & si motꝰ est pes tuus. si citubas. si aliqua
non superas. si mergi incipis: dic. Dñe pereo.

Expanded text:
ut vincas tuam cupiditatem, invoca Christi diviut vincas tuam cupiditatem, invoca Christi divinitatem. Putatis tunc esse ventum contrarium, quando est hujus saeculi adversitas? Quando enim bella, quando tumultus, quando fames, quando pestilentia, quando cuique hominum, etiam singulo evenit privata cet ibi putatur invocandus Deus: quando autem temporali felicitate saeculum arridet, quasi non est ventus contrarius. Noli hinc interrogare temporis tranquillitatem: sed interroga tuam cupiditatem. Vide si tranquillitas est in te: de si non te subvertit ventus interior: hoc vide. Magnae virtutis est, cum felicitate luctari, ne illiciat, ne corrumpat, ne ipsa subvertat felicitas. Magnae, inquam, virtutis est, cum felicitate luctari; magnae felicitatis est, a felicitate non vinci. Disce calcare saeculum: memento fidere in Christo. Et si motus est pes tuus, si titubas, si aliqua non superas, si mergi incipis, dic: Domine, pereo,
Abbreviated transcription (Latin):
Ueni inquit. & descendit & cepit ambulare fu-¬
per aquas. & potuit petrꝰ quia tusserat petra.
Ecce quid petrus in dño. Quid in se: uidens
uentũ ualidum tĩmuit. & cum cepisset mergi
exclamauit. Dñe pereo. libera me. Presũpsit
de dño. potuit de dño. Titubauit ut homo. re-¬
diut ad dñm. Si dicebam motꝰ est pes m̃s. psal-¬
mus loquitur. sc̃i cantici uox est. & si agnosca¬
nus & ña. immo si uelimꝰ & nr̃a est. Si dice-
inuocantem: Ubi est illud. quis inuocauit
dñm & desertus est ab eo: ubi & illud. & om̃is
gin uuocauerit nomen dm̃ saluus exit. Con¬
tinuo portigens adiutoriũ dexterȩ suȩ leua¬
su metgentẽ. increpauit diffidentẽ. Modice
siais quait dubitasti: De me p̃sumpsisti. Re me s¬
dni anbulas sup mare Na si peditas
tauis est seli tumior. Amas idimpe
ab sorbebit te: amatores suos uorare nouit ñ
portare. S cum fluduabat cupiditate cor itiũ.

Expanded text:
Veni, inquit. Et descendit, et coepit ambulare suVeni, inquit. Et descendit, et coepit ambulare super aquas: et potuit Petrus, quia jusserat petra. Ecce quid Petrus in Domino; quid in se? Videns ventum validum, timuit; et cum coepisset mergi, exclamavit: Domine, pereo, libera me. Praesumpsit de Domino, potuit de Domino: titubavit ut homo, rediit ad Dominum. Si dicebam, Motus est pes meus. Psalmus loquitur, sancti cantici vox est; et si agnoscamus, et nostra: imo si velimus, et nostra est. Si dicebainvocantem? Ubi est illud, Quis invocavit Deum, et desertus est ab eo ? Ubi et illud, Et omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit ? Continuo porrigens adjutorium dexterae suae, levavit mergentem, increpavit diffidentem: Modicae fidei, quare dubitasti? De me praesumpsisti, de me Deum; ambulas super mare, sub pedibus tuis est saeculi tumor. Amas saeculum; absorbebit te. Amatores suos vorare novit, non portare. Sed cum fluctuat cupiditate cor tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
sa hereditas. & agnouit se infirmã in se ut fu-¬
ma esset in te. Non furmaret̃ si ñ infirmaret̃.
sum quod sum. Non sum idoneus. sed gr̃a dei
sum quod sum. Infirmatꝰ est paulus. tu uͦ perfe¬
asti eum. Iam uͦ quia gr̃a dĩ est quod est. uide
quid sequatur. & gratia eiꝰ in me uacua ñ fuit.
sed plus om̃ib illis laboraui. Tide ne p̃sumptione
pdas. quod infirmitate meriusti. Bene hoc. bene
plus om̃ib illis laboraui. Quasi tibi cepisti tribue¬
re. quod paulo ante dõ dederas. Agnosce & se.¬
quere. Hon ego autem. sed gr̃a dei mecum. Bene
Tu es idem ipse paulus. in te paruus: in dño mag-¬
nus. Tu es qui ter dñm rogasti. ut stimulus carns
angłs sathanȩ a quo colaphyrabaris auferret᷑
a te. Quid tͥ dictum est. Quid audisti. q̃ndo hec
petisti. Sufficit tibi gr̃a mea. nam uirtꝰ in infir-¬
mitate ꝑficitur. Etenim infirmatꝰ est. tu uͦ ꝑfe-¬
Iubeat d̾s homo. ut possit qđ non potest homo.

Expanded text:
sa haereditas, et agnovit se infirmam in se, ut firsa haereditas, et agnovit se infirmam in se, ut firma esset in te. Non firmaretur, si non infirmaretur, us es? Gratia Dei sum quod sum. Non sum idoneus, sed gratia Dei sum quod sum. Infirmatus est Paulus, tu vero perfecisti eum. Jamvero quia gratia Dei est quod est, vide quid sequatur: Et gratia ejus in me non fuit vacua, sed pius omnibus illis laboravi. Vide ne praesumptione perdas, quod infirmitate meruisti. Bene hoc, bene:Plus illis omnibus laboravi: quasi tibi coepisti tribuere, quod paulo ante Deo dederas. Agnosce, et sequere: Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Bene,Tu es idem ipse Paulus in te parvus, in Domino magnus. Tu es qui ter Dominum rogasti, ut stimulus carnis, angelus satanae, a quo colaphizabaris, auferretur a te. Quid tibi dictum est? quid audisti quando hoc petisti? Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. . Etenim infirmatus est, tu vero perJubeat Deus homo, ut possit quod non potest homo.
Abbreviated transcription (Latin):
sub illo. G ambulauit petrus suꝑ aquas in ius¬
su dñi. sciens hoc se a se habere ñ posse. Fide
ualuit. qd humana infirmitas ñ ualeret. Hĩi
sunt firmi ęccłiȩ: attendite. audite. intelligite
agite. Deq enim agendũ est cum firmis alibi
ut suit infirmi. sed agendum est cum infirmus
ut sint firmi. Multos autem impedit a firmi¬
tate. p̃sumptio firmitatis. Nemo erit a do fit¬
mus. nisi qui se a seipso sentit infirmum. Plu¬
uiam uoluntariã segregans ds hereditati tuȩ.
Quid p̃ceditis. qui quod dictarꝰ sum nostis: Tem-¬
peretur uelocitas. ut sequatur tarditas. Hoc dixl.
& hoc dico. audite. capite. facite: nemo a do fit
firmꝰ. nͥ qui se a scipso sentit infitmũ. Pluuã gͥ
uoluntariã sicut psalmꝰ dicit. uoluntariã non me-
tiam segregans ds̃ hereditati tuȩ. etenim infirma-¬
ta est tu uero ꝑfecisti eam. quia pluuiã uolunta¬
riam segregasti non attendens hominũ merita.
sed tuam gr̃ãm & miscdiam. Infirmata est gͦ ip¬

Expanded text:
 Ergo ambulavit Petrus super aquas in jussu Domini, sciens hoc se a se habere non posse. Fide valuit quod humana infirmitas non valeret. Hi sunt firmi Ecclesiae. Attendite, audite, intelligite, agite. Neque enim agendum est cum firmis alibi, ut sint infirmi: sed agendum est cum infirmis, ut sint firmi. Multos autem impedit a firmitate praesumptio firmitatis. Nemo erit a Deo firmus, nisi qui se a se ipso sentit infirmum. Pluviam voluntariam segregans Deus haereditati suae. Quid praeceditis, qui quod dicturus sum nostis? Temperetur velocitas, ut sequatur tarditas. Hoc dixi, et hoc dico: audite, capite, facite. Nemo a Deo fit firmus, nisi qui se a se ipso sentit infirmum. Pluviam ergo voluntariam, sicut Psalmus dicit, volunriam segregans Deus haereditati suae. Etenim infirmata est, tu vero perfecisti eam, quia pluviam voluntariam segregasti, non attendens hominum merita, sed tuam gratiam et misericordiam. Infirmata est ergo ip
Abbreviated transcription (Latin):
Naucellam quippe istam frẽs ȩccl̃iam cogitate.
turbulentum mare. hoc scłm. Quando aliquis
impiȩ uoluntatis maxime potestatis ꝑsecutionẽ
indicit ȩccłiȩ. & q̃ntum in ipso est xp̃ianum no-¬
men conatur extinguere. suꝑ nauiculam xp̃i
grandis unda consurgit. sed in huis tẽptationibꝰ
erigatur autemna. ut suspensa arbor crucem
figuret. Hanc xp̃ianꝰ respiciat & ñ deficiat.

Expanded text:
Navicellam quippe istam, fratres, Ecclesiam cogitate; Navicellam quippe istam, fratres, Ecclesiam cogitate; turbulentum mare, hoc saeculum. Quando aliquis impiae voluntatis, maximae potestatis, persecutionem indicit Ecclesiae, et quantum in ipso est, christianum nomen conatur exstinguere, super naviculam Christi grandis unda consurgit. Sed in his tentationibus erigatur antenna, ut suspensa arbori crucem Christi figuret; hanc christianus respiciat, et non deficiat:
Abbreviated transcription (Latin):
naucellam ꝑiclitantem. xp̃m ꝑeclitan-¬
tib subuenientem. petrum uementi
xp̃o occurrentem: in quib om̃ib miraculum
expectauimꝰ. misterium requiramꝰ. Quando
exsculpere. quasi de abstrusis fauoꝵ tellis mel-¬
la ꝓducimꝰ. uel ap̃i discipulos imitantes spicas
manib confricamꝰ ut ad latentia grana ꝑueni-
orare. Mons altitudo est. Quid enim in hoc
mundo. altius cęlo: Quis uͭ in celũ ascendit.
nouit optime fides ũra. Cur autem solus ascen-¬
dit: Quia nemo ascendit in celum. nisi qui de
celo descendit: filiꝰ hominis qui est in cęlo. qͣm-¬
ius & in fine cum uenerit & nos om̃s sua men-¬
bra collegerit ac leuauerit in celum. etiam tunc
solus ascendit: quia caput cum corpore suo unꝰ
est xp̃c. Nunc autem solum caput ascendit me-
cendit solus orare. quia ipse ascendit ad patrẽ.
ille orat in excelso. nauicula turbatur n  ꝓfun-¬
Do. Quia insurgunt fluctꝰ potest illa nauicu¬
la turbari. s: quia xp̃c orat ñ potest mergi:

Expanded text:
navicellam periclitantem, Christum periclitantibus subvenientem, Petrum venienti Christo occurrentem. In quibus omnibus miraculum exspectavimus; mysterium requiramus. Quando exsculpere, quasi de abstrusis favorum cellis mella producimus: vel Christi discipulos imitantes, spicas manibus confricamus ; ut ad latentia grana perveniorare. Mons altitudo est: quid enim in hoc mundo altius coelo? Quis vero in coelum ascendit, novit optime fides vestra. Cur autem solus ascendit? Quia nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis, qui est in coelo . Quamvis et in fine cum venerit, et nos omnes sua membra collegerit, ac levaverit in coelum, etiam tunc solus ascendet: quia caput cum corpore suo unus est Christus. Nunc autem solum caput ascendit, medse ascendit solus orare; quia ipse ascendit ad Patrem ille orat in excelso, navicula turbatur fluctibus in profundo. Quia insurgunt fluctus, potest ipsa navicula turbari: sed quia Christus orat, non potest mergi.
Abbreviated transcription (Latin):
uugłm quod recentissime recitatũ.xiii.
& de apło petro qui ambulans timendo titu¬
bauit. & diffidendo meisus. confidendo rursus emer¬
sit: ammonet nos intelligere mare p̃sens seculũ esse.
in apłoꝵ ordine primꝰ. in xp̃i amore ꝓmptissimꝰ.
xp̃o requirente quemnam cũ homines dicerent esse.
& opiniones uarias hominũ discipulis respondentib.
rursusq dño interrogante & dicente. uos autẽ quem
me esse dicitis: respondit petrꝰ. Tu es xp̃c filiꝰ dei

Expanded text:
um quod recentissime recitatum est deet de apostolo Petro, qui ambulans timendo titubavit, et diffidendo mersus, confitendo rursus emersit; admonet nos intelligere mare praesens saeculum esse, in Apostolorum ordine primus, in Christi amore promptissimus,  Jesu Christo requirente, quemnam homines dicerent eum esse, et opiniones varias hominum discipulis respondentibus, rursusque Domino interrogante et dicente, Vos autem quem me esse dicitis? respondit Petrus, Tu
Abbreviated transcription (Latin):
stigia eiuis. Dicit etiam beatꝰ ioħes. Sicut enim
xp̃c pro nobis animã suã posuit. sic & nos debe-¬
tanqͣm candentia uela religent᷑. & hec uela nr̃a
fluctib abluantur uestisq tendatur. ut sine ma-¬
cula & ruga inueniatur. Quantum libet mare se-¬
uiat. uentꝰ incumbat. unter fluctꝰ & fluctꝰ nauis
ista turbetur. tantũ non mergatur & currit.
Deniq postea qͣm nuis hec edificata est in ierłm.
atq inde in medio pelagi huiꝰ frementis emis¬
sa est: estuantium uolumina undarũ & furen.¬
tium flabra uentoꝵ. dum eam huc atq illuc
circumferunt. om̃ium gentium litorib appu¬
lerunt. peregrinas merces quacumq uenit ad¬
uexit. Quid enim tam peregrinũ in terra nra.
qͣm ꝑ penitentiã remissio peccatoꝵ regnumq

Expanded text:
it etiam beatus Joannes, Sicut enim Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debetanquam candentia vela religentur. Et haec vela nostra fluctibus abluantur, vestisque tendatur, ut sine macula et ruga inveniatur. Quantumlibet mare saeviat, ventus incumbat, inter flatus et fluctus navis ista turbetur: tantum non mergatur, et currit. Denique posteaquam navis haec aedificata est in Jerusalem, atque inde in medio pelagi hujus frementis emissa est, aestuantium volumina undarum, et furentiam flabra ventorum, dum eam huc atque illuc circumferunt, omnium gentium littoribus appulerunt, peregrinas merces quocumque venit, advexit. Quid enim tam peregrinum in terra nostra, quam per poenitentiam remissio peccatorum, regnumque
Abbreviated transcription (Latin):
multis. Tunc ei dñs ait. Beatꝰ es symon bariona.
quia non tͥ reuelauit caro & sanguis. s pater m̃s qͥ
in celis est. Deinde addidit & ego dico tibi. tanqͣm
diceret. Quia tu dixisti mͥ. tu es xp̃c filiꝰ dĩ uiui.
& ego dico tͥ. tu es petrus. Symon quippe. antea
uocabatur. Hoc autẽ ei nomen ut petrꝰ appellaret᷑
a dño impositum est. & hoc in ea figura ut signi¬
xp̃ianꝰ. Petra enim. pͥncipale nomen est. Ido petrꝰ
& suꝑ hanc pettam quam confessus es. suꝑ hane
petram quam cognousti dicens. tu es xp̃c filiꝰ dĩ
uiui. edificabo ęccł̃iam meã. id est suꝑ me ipsum
filium di uiui edificabo ȩccl̃iam meã. suꝑ me edifi-¬
ficari suꝑ homines. dicebant. Ego quidem sum
pauli. ego autẽ apollo. ego uͦ cephȩ: ipse est pe¬
trus. & alii qui nolebant edificari suꝑ petrum.
sed suꝑ petram. ego autẽ sum xp̃i. Apłs autẽ¬

Expanded text:
n Bar-Jona, quia non revelavit tibi caro et sanguis, sed Pater meus qui est in coelis. Deinde addidit: Et ego dico tibi. Tanquam diceret: Quia tu dixisti mihi, Tu es Christus Filius Dei vivi: et ego dico tibi, Tu es Petrus. Simon quippe antea vocabatur. Hoc autem ei nomen, ut Petrus appellaretur, a Domino impositum est: et hoc in ea figura, ut signiopulus christianus. Petra enim principale nomen est. Ideo Petrus et super hanc petram quam confessus es, super hanc petram quam cognovisti, dicens, Tu es Christus Filius Dei vivi, aedificabo Ecclesiam meam : id est, Super me ipsum Filium Dei vivi, aedificabo Ecclesiam meam. Super me aedifificari super homines, dicebant: Ego quidem sum Pauli, ego autem Apollo, ego vero Cephae, ipse est Petrus. Et alii qui nolebant aedificari super Petrum, sed super petram, Ego autem sum Christi. Apost
Abbreviated transcription (Latin):
nos ab om̃ib malis nr̃is. & impleueris nos bonis
tuis. Bona das. blandiris ne fatigemur in uia. cor¬
ripis. cedis. ꝑcutis. dirigis: ne aberremꝰ in uia.
Siue gͦ blanditis ne fatigemur in ua. siue casti-¬
ges ne aberremꝰ in uia: dñe refugiũ factꝰ es nob̾.

Expanded text:
nos ab omnibus malis nostris, et impleveris nos bonis nos ab omnibus malis nostris, et impleveris nos bonis tuis. Bona das, blandiris, ne fatigemur in via: corripis, caedis, percutis, dirigis, ne aberremus a via. Sive ergo blandiris, ne fatigemur in via; sive castigas, ne aberremus a via; Domine, refugiu
Abbreviated transcription (Latin):
qd nec tenere hic poterat nec auferte. Non enim
aliquid tͥ dimisit. qđ ipsius esse possit. Cessit. ut
sic accederes. Deus autẽ tuus. redẽptor tuus. domi¬
tor tuus. castigator tuus. pater tuus. erudit te.
Quo: Ut accipias hereditatẽ ubi ñ efferas patrẽ.
sed hereditatẽ habeas ipsum patrem. Ad hanc spẽ
erudiris & murmuras. & siquid triste acciderit
forte blasphemas. Quo ibis ab sp̃u euis: Ecce di-¬
mittit te & ñ flagellat. Deserit blasphemantẽ.
ñ senties iudicantẽ : Nonne meliꝰ est ut flagellet
te & recipiat te. qͣm parcat tibi & deserat te:
bis. a generatione in generationem. In pͥma gene¬
ratione & altera generatione. refugiũ factꝰ es
nobis. Tu refugium ut nasceremur qui ñ eramꝰ.
tu refugium ut renasceremur qui mali etamus.
Tu refugium ut pasceres desertores tuos. tu refugi¬
um ut erigas & dirigas filios tuos.Tu refugium
factus es nobis. a te ñ recedemꝰ cum lberaueris

Expanded text:
quod nec tenere hic poterat, nec auferre. Non enim hic quod nec tenere hic poterat, nec auferre. Non enim hic aliquid tibi dimisit quod ipsius esse possit: cessit, ut sic accederes. Deus autem tuus, redemptor tuus, domitor tuus, castigator tuus, pater tuus, erudit te. Quo? Ut accipias haereditatem, ubi non efferas patrem, sed haereditatem habeas ipsum patrem. Ad hanc spem erudiris, et murmuras? et si quid triste acciderit, fortasse blasphemas? Quo ibis a spiritu ejus? Ecce dimittit te, et non flagellat: deserit blasphemantem, non senties judicantem? Nonne melius est ut flagellet te, et recipiat te, quam parcat tibi, et deserat te? bis, in generatione et generatione. In prima generatione et altera generatione, refugium factus es nobis. Tu refugium ut nasceremur, qui non eramus: tu refugium ut renasceremur, qui mali eramus: tu refugium ut pasceres desertores tuos: tu refugium ut erigas et dirigas filios tuos: tu refugium factus es nobis. A te non recedemus, cum liberaveris
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse autẽ pastor ñr. ds ñr est. ipse potus ñr d̾s ñr.
Ad hanc spem homo domatur. & contra istumt utiłẽ
domatorẽ si forte flagellum ꝓferat mitrmuratur
Audistis exhortantaem apłm. Si separetis uos a dis¬
ciplina. gͦ nothi & ñ estis filii. Nothi sunt adulten.
Quis enim est filiꝰ. cui ñ det disciplinam pater eius:
Et carnis quidem m̃e inquit patres habebamꝰ cor¬
reptores & ferebamꝰ. ñ multomagis subiciemur
patri sp̃itum & uuemꝰ. Quid enim tibi potuit pre¬
istare pater tuus quia corripuit te. quia uerberauit
te. quia flagellum ꝓtulit & cicidit te: Nunqͥd
p̃stare potuit ut uiueres in ęternum: Suod non
potuit p̃stare sibi. q̃ndo prestaret tͥᷤ Propter petu¬
niam suam quantulamcũq quam de usuris & la¬
bore collegit. eudiebat tt slagellis. ne tibi dimissus
labor euis te male uiuente disꝑderetur. & cicidit.
filium timens perite labores suos. q̃m reliquit tͥ

Expanded text:
Ipse autem pastor noster, Deus noster: ipse potus noster, Deus Ipse autem pastor noster, Deus noster: ipse potus noster, Deus Ad hanc spem homo domatur, et contra istum utilem domitorem, si forte flagellum proferat, murmuratur? Audistis exhortantem Apostolum: Si separetis vos a disciplina, ergo nothi, et non estis filii. Nothi sunt adulteri. Quis enim est filius, cui non det disciplinam pater ejus? Et carnis quidem nostrae, inquit, patres habebamus correptores, et reverebamur; non multo magis subjiciemur Patri spirituum, et vivemus ? Quid enim tibi potuit praestare pater tuus, quia corripuit te, quia verberavit te, quia flagellum protulit et cecidit te? Numquid praestare potuit ut viveres in aeternum? Quod non potuit praestare sibi, quando praestaret tibi? Propter pecuniam suam quantulamcumque, quam de usuris et labore collegit, erudiebat te flagellis, ne tibi dimissus labor ejus te male vivente disperderetur. Et cecidit filium, timens perire labores suos: quoniam reliquit tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
domemur id ẽ ꝑficiamur domitorẽ feramꝰ. Plerũq
enim ꝓfert domitor ñr ettam flagella. Si enim tu
ad domanda uimenta tua. ꝓfers uirgã. ꝓfers fla¬
gellum. d̃s ñ ꝓfert ad domanda ium̃ta sua qđ su¬
mus nos. qui de iumentis suis faciet filios suos:
Domas equũ tuũ. quid daturus es equo tuo cum
te portare mansuetꝰ ceꝑit. ferre disciplinã tuam.
obedire imꝑio tuo. esse ium̃tum hoc est adiumen-¬
tum infirmitatis tuȩ: Quid ei regibuis. quem nec
saltim sepelis cum mortuus fuerit. sed discerpendũ
uolatilib ꝓicis: Dõmito tibi. d̃s hereditatẽ seruat
qd est ipse d̾s. & ad tempꝰ mortuũ resuscitat te:
carnẽ tuam usq ad numerum capilloꝵ redaet tibi.
& constituet cum angłis in ȩternum ubi iam ñ
indigeas domari. sed tantummꝰ a pussimo possideri.
Ent enimi tunc ds̃ om̃ia in om̃ib. nec erit ulla infe¬
licitas que nos exeiceat. sed felicitas sola que pascat.

Expanded text:
domemur, id est, perficiamur, domitorem feramus. Plerumque domemur, id est, perficiamur, domitorem feramus. Plerumque enim profert domitor noster etiam flagella. Si enim tu ad domanda jumenta tua profers virgam, profers flagellum; Deus non profert ad domanda jumenta sua, quod sumus nos, qui de jumentis suis faciet filios suos? Domas equum tuum: quid daturus es equo tuo, cum te coeperit portare mansuetus, ferre disciplinam tuam, obedire imperio tuo, esse jumentum, hoc est, adjumentum infirmitatis tuae? Quid ei retribuis, quem nec saltem sepelis cum mortuus fuerit, sed discerpendum volatilibus projicis? Domito tibi Deus haereditatem servat, quod est ipse Deus: et ad tempus mortuum, resuscitat te. Carnem tuam usque ad numerum capillorum reddet tibi: et constituet te cum Angelis in aeternum, ubi jam non indigeas domari, sed tantummodo a piissimo possideri. Erit enim tunc Deus omnia in omnibus : nec erit ulla infelicitas quae nos exerceat, sed felicitas sola quae pascat.
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe refugium factꝰ es nobis. Quid gͦ frẽs meiꝰ
Dubitare debemꝰ. quia mansuetos nos faciet dñs si
nos ci domandos p̃beamus: Domiusti leonẽ quem ñ
fecisti. ñ domat te qui fecit te: Unde enim bestias
tam immanes domare potiusti: Nunqͥd eis ȩquaris uiri-¬
bus corporis: Qua gͦ uirtute ingeutes bestias doma¬
tte potuisti: Ipsa ium̃ta que dicuntar bestiȩ sunt. ñ
uenim indomita tolerantur. S quia ñ cas nouit consue¬
Itudo nisi in manib hominũ. & sub frenis hominũ.
& sub potestate hominũ. putas eas mansuetas nas¬
ci potuisse: Certe feras immanes attende. Fremit leo:
quis ñ timeat: Et tam̃ unde te intelligis fortioremᷤ
Non corꝑis uirtute. s mentis ratione interiore. For.¬
tior es leone. unde factus es ad imaginem dĩ. Imago
di tlomat feram. & ñ domat d̃s imaginem suam
In illo spes est. ei nos subdamꝰ. & miscdiam p̃cemus.
In illo spem nr̃am ponamꝰ. & donec domemur & ꝑ¬

Expanded text:
Domine, refugium factus es nobis. Quid ergo, fratres mei, Domine, refugium factus es nobis. Quid ergo, fratres mei, dubitare debemus, quia mansuetos nos faciet Dominus, si nos domandos ei praebeamus? Domuisti leonem, quem non fecisti; non domat te, qui fecit te? Unde enim bestias tam immanes domare potuisti? Numquid eis aequaris viribus corporis? Qua ergo virtute ingentes bestias domare potuisti? Ipsa jumenta quae dicuntur, bestiae sunt. Non enim indomita tolerantur. Sed quia non eas novit consuetudo, nisi in manibus hominum et sub frenis hominum et sub potestate hominum, putas eas mansuetas nasci potuisse? Certe feras immanes attende. Fremit leo, quis non timeat? Et tamen unde te intelligis fortiorem? Non corporis virtute, sed mentis ratione interiore. Fortior es leone, unde factus es ad imaginem Dei. Imago Dei domat feram; et non domat Deus imaginem suamIn illo spes est, ei nos subdamus, et misericordiam precemur. In illo spem nostram ponamus, et donec domemur et per
Abbreviated transcription (Latin):
unum sumꝰ. Quid faciemꝰ. Qui dixerit fr̃i suo fa¬
iue. reus erit gehenne ignis. Linguam autẽ nullus
hominũ domare potest. Ibunt gͦ om̃s in gehennam
neratione. Ira tua iusta est. neminem in gehennam
mittis iniuste. Quo ibo ab sp̃u tuo. & a te quo fu¬
guam nullus hominũ domare potest. ad dm̃ confu¬
giendum est qui domet linguam nr̃am. Si enim tu
cam domare iuolueris. ñ potes: quia homo es. L in¬
guam. nullus hominũ domare potest. Attendite. simi¬
litudinem ab ipsis bestiis quas domamꝰ. E quus ñ
se domat. camelus ñ se domat. elefantꝰ ñ se domat.
aspis ñ se domat. leo ñ se domat. sic & homo ñ se
domat. S ut dometur equus. bos. camelus. elefan¬
tus. leo. aspis: queritur homo. G d̃s queratur. ut
Conferimꝰ nos ad te. & bene nobis erit de te: Nalũ enĩ
est nobis de nobis. quia dimisimꝰ te. dimisisti nos
nobis. Inueniamur gͦ in te. quia ꝑieramꝰ i nobis.

Expanded text:
unum sumus. Quid faciemus? Qui dixerit fratri suo, faunum sumus. Quid faciemus? Qui dixerit fratri suo, fatue, reus erit gehennae ignis: Linguam autem nullus hominnerationem . Ira tua justa est: neminem in gehennam mittis injuste. Quo ibo a spiritu tuo, et a te quo fuguam nullus hominum domare potest, ad Deum confugiendum est, qui domet linguam nostram. Si enim tu eam domare volueris, non potes, quia homo es? Linguam nullus hominum domare potest. Attendite similitudinem ab ipsis bestiis quas domamus. Equus non se domat; camelus non se domat; elephantus non se domat; aspis non se domat; leo non se domat: sic et homo non se domat. Sed ut dometur equus, bos, camelus, elephantus, leo, aspis, quaeritur homo. Ergo Deus quaeratur, ut Conferimus nos ad te, et bene nobis erit de te. Malum est enim nobis de nobis. Quia dimisimus te, dimisisti nos nobis. Inveniamur ergo in te, quia perieramus in nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. ualde nos terruit si fidem habemus:
eos autem ñ terruit qui fidem ñ habent.
Et quia ñ terret eos. uolunt esse ꝑuersi securi: nes¬
cientes distribuere & distinguere tempora timoris
& securitatis: Timeat gͦ qui ducit mͦ uitam cum
fine. quo possit in illa uita habere securitatem si.¬
ne sine. Si gͦ timuimꝰ. quiꝰ enĩ ñ timeat. loquentẽ.
ueritatem & dicentem. qui dixerit. fr̃i suo fatue.
reus erit gehennȩ ignis: Tinguã autẽ nullus
hominum domare potest. Et homo domat feram.
ñ domat linguam. Domat leonem. & ñ refrenat
sermonem. Domat ipse. & ñ domat seipsum:. Do¬
mat qđ timebat. & ut se domet ñ timet qd timere
debebat. S quid fit: Sententia uera & ista ꝓcessit
ide oraculo ueritatis. Ainguã autem nullus hominũ
domaro potest. Quid gͥ faciemꝰ frẽs mei: Uideo me.¬
q̃tider adfmultitudiniẽ loqui. sed quia unũ sumꝰ
om̃s iñ xp̃e. tanqm̃ in secreto consiliũ capiamus.
Nullus nos audit extrancus. unũ sumꝰ. quia in

Expanded text:
vimus, valde nos terruit, si fidem habemus: eos autem non terruit, qui fidem non habent. Et quia non terret eos, volunt esse perverse securi, nescientes distribuere et distinguere tempora timoris et securitatis. Timeat ergo qui ducit modo vitam cum fine, quo possit in illa vita habere securitatem sine fine. Ergo timuimus. Quis enim non timeat loquentem Veritatem et dicentem, Qui dixerit fratri suo, Fatue, reus erit gehennae ignis? Linguam autem nullus hominum domare potest. Et homo domat feram, non domat linguam: domat leonem, et non refrenat sermonem: domat ipse, et non domat se ipsum: domat quod timebat; et ut se domet, non timet quod timere debebat. Sed quid fit? Sententia vera, et ista processit de oraculo veritatis: Linguam autem nullus hominum domare potest . quidem ad multitudinem loqui: sed quia unum sumus omnes in Christo, tanquam in secreto consilium capiamus. Nullus nos audit extraneus, unum sumus, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
misquam alibi existenti. Non ergo quasi
operta quasi latens fiam suꝑ greges sodalitm¬
tuoꝵ. id est suꝑ congregationes hereticoꝵ soda¬
lium tuoꝵ. donatistarum. maximianistarum
roganistarum. ceterarũq pestium extra colli¬
gentium & ideo disꝑgentiũ: rogo te annuncia
m. sic illic pastorem meũ requirã. ut non in
guigitem rebaptirationis incurram. Hortor
uos. obsecro uos ꝑ sc̃ĩtatem talium nuptiarũ.
amate hanc ȩccł̃iam. Estote in tali ȩccłia. esto¬
te talis eccłia: amate bonũ pastorem uirum
tam pulchrum. neminem fallentem. neminem
perire cupientem. Orate & pro disꝑsis ouilib.
ueuiant & ipsi. agnoscant & ipsi. ament &
Sipsi: ut sit unus grex & unꝰ pastor. Conuersi

Expanded text:
nusquam alibi existenti. Ne ergo quasi nusquam alibi existenti. Ne ergo quasi operta, quasi latens fiam super greges, id est, super congregationes haereticorum, sodalium tuorum, Donatistarum, Maximianistarum, Rogatistarum, caeterarumque pestium extra colligentium; et ideo spargentium; rogo te, annuntia mihi, si illic pastorem meum requiram, ut non in gurgitem rebaptizationis incurram. Hortor vos, obsecro vos per sanctitatem talium nuptiarum, amate hanc Ecclesiam, estote in tali Ecclesia, estote talis Ecclesia: amate pastorem bonum, virum tam pulchrum, neminem fallentem, neminem perire cupientem. Orate et pro dispersis ovibus: veniant et ipsi, agnoscant et ipsi, ament et ipsi; ut sit unus gre
Abbreviated transcription (Latin):
Surde. cece. si in meridie uides affricam. qua¬
re moꝑtam ñ intelligis feminã : Annuncia
m̾ dicit. quẽ dilexit anima mea. Utiq uitã
alloquitur. cum dicit quem dilexit. Quom̃ si
diceret annuncia mͥ quẽ dilexit anm̃a mea il¬
telligeremꝰ sponsam hȩc loqui ad sponsum.
sic cum audis annuncia m̃ quẽ dilexit anma
mea. ubi pascas ubi cubas: illuc adde. ad
huiꝰ uerba ꝑtinent & quȩ sequunturn
meridie. Q uero ubi pascas in meridie. ne f¬
te fiam operta suꝑ greges sodalium tuoꝵ
Audio prorsꝰ. accipio de affrica. qd ntellisp
sum suum timens errorẽ ucidere affricanum.
O quem dilexit anma mca annuntia mͥ doce
me. Audio crum in meridie id c̃. in affrica
duas c̃c̃ partes. immo multas concisiones. An¬
uinitia g mͥ ubi pascas quȩ oues ad te ꝑtinent
quod ouile illic me iubes amare. cui me debeo
sotiare. ne forte fiam uelut oꝑta. Iiludunt
enim quasi latenti insultant qͣsi ꝑditę. quasi

Expanded text:
Surde, caece, si in meridie vides Africam, quaSurde, caece, si in meridie vides Africam, quare in operta non intelligis feminam? Annuntia mihi, dicit, quem dilexit anima mea. Utique virum alloquitur, cum dicit, quem dilexit. Quomodo si diceret, Annuntia mihi, quam dilexit anima mea; intelligeremus sponsum haec loqui ad sponsam: sic cum audis, Annuntia mihi, quem dilexit anima mea ubi pascis, ubi cubas; illuc adde, ad hujus verba pertinent et quae sequuntur, in meridie. Quaero ubi pascas in meridie, ne forte fiam sicut operta super greges sodalium tuorum. Audio prorsus, accipio de Africa quod intelligis; sum suum, timens errorem incidere Africanum. O quem dilexit anima mea, annuntia mihi, doce me. Audio enim in meridie, id est, in Africa, duas esse partes, imo multas concisiones. Annuntia ergo mihi ubi pascis, quae oves ad te pertinent, quod ovile illic me jubes amare, cui me debeo sociare. Ne forte fiam velut operta. Illudunt enim quasi latenti, insultant quasi perditae, quasi