comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solum que ad uictum pertinent ac uestitum de
quibus suo eginus loco sed que ad ludos eciã uariamq
libidinem non uidentes ꝙͣ uestris aduersa consiliis
ip̃a sit ueritas que disertissimo cyceronis ore lo¬
quitur Unde apparet ꝙ qui corpus negligit non se
ille sed fragile caducuimq domitilium Atquĩ anñ
ille uero sese negligit Neq enim ait Tu is es quẽ
forma ista declarat sed mens cuiusq is est quisq
non ea figura que digito demonstrari potest Gaud̾
Palestre delector excercitio Racio. Quadrigaz
feruor et equorum strepitus et ardentes rote per
angustias inoffense et luctancium plausus atq
collisio oleum sudor puluis mirabilis deu illa
quidem oculorum seu aurium seu narium uolup-¬
tas hebetatiq sensus iudicium ingens quem si sa¬
nus integerq esset non clamorum atq tumultuũ
officine quas palestras uocant sed obseruans dili-¬
gens palestre huius quam nascentes ingrediũtur

Expanded text:
solum que ad victum pertinent ac vestitum, de solum que ad victum pertinent ac vestitum, de quibus suo egimus loco, sed que ad ludos etiam variamque libidinem, non videntes quam vestris adversa consiliis ipsa sit veritas, que disertissimo Ciceronis ore loquitur, unde appareat quod qui corpus negligit, non se ille, sed fragile caducumque domicilium, at qui animum, ille sese vere negligit. “Neque enim” ait “tu is es, quem forma ista declarat, sed mens cuiusque is est quisque, non ea figura, que digito demonstrari potest”. Palestre delector exercitio. Quadrigarum fervor et equorum strepitus et ardentes rote per angustias inoffense et luctantium plausus atque collisio, oleum, sudor, pulvis mirabilis, seu illa quidem oculorum seu aurium seu narium voluptas hebetatique sensus indicium ingens! qui si sanus integerque esset, non clamorum atque tumultuum officine quas palestras vocant, sed observatio diligens palestre huius, quam nascentes ingrediuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
singulis uerbis cuius domini mancipium sis appa-¬
ret Nempe hec ut superiora corpori seruiunt quod
ut paulo ante commemini et Aiquanto honestius
sine impetu et sine strepitu fieri potest Et est
agitacio quedam animi nobilior ꝙͣ si nosces hos
corporeos conatus et sperneres et odisses Sed
uos animum quasi hospitem degenerem atq in-¬
generosum ac dilectum colitis illi seruitis illi se¬
ritis illi metitis illi aratis Iure id quidem illud
iniustius ꝙ eo omnia refertis curaq animi post¬
habita noctes illi insompnes agitis illi suspiratis
uota illi facitis Ingenuas quoq artes illi discitis
Illi demum obsequimini ac seruitis sumptuosis-¬
simo dominorum omnium atq ingratissimo Cui
nec unꝙͣ satis aliquid si quid aliquando defuerit
ulla unꝙͣ memoria sit accepti Huic tanien tali
domino quid quid iusserit paretis atq esuriente
animo huic uni non tantum necessaria sed super-¬
uacua undiq atq nocitura conuehitis Neq ea

Expanded text:
singulis verbis cuius domini mancipium sis apparet: nempe hec ut superiora corpori serviunt, quod, ut paulo ante commemini, et aliquanto honestius sine impetu et sine strepitu fieri potest. Et est agitatio quedam animi nobilior, quam si nosses hos corporeos conatus et sperneres et odisses; sed vos animum quasi hospitem degenerem atque inenerosum ac dilectum colitis: illi seritis, illi metitis, illi aratis. Iure id quidem: illud iniustius, quod eo omnia refertis curaque animi posthabita noctes illi insomnes agitis, illi suspiratis, vota illi facitis ingenuasque artes illi discitis, illi demum obsequimini ac servitis, sumptuosissimo dominorum omnium atque ingratissimo, cui nec umquam satis aliquid nec, si quid aliquando defuerit, ulla umquam memoria sit accepti: huic tamen tali domino quicquid iusserit paretis atque esuriente animo huic uni non tantum necessaria, sed supervacua undique ac nocitura convehitis, neque ea
Abbreviated transcription (Latin):
magis augustum cesarem consiliauit herodi ꝙ̃ ꝙ is
hosti suo amitissimum sibiq propterea inimicissimũ
se fuisse professus est sua diguum amiticia iudicauit
eum qui tanta fide sui licet hostis amiciciã coluisset
Tauta est uirtus et amiticie pulchritudo ut eciam in
hoste delectet cogatq illum amare qui se oderit¬
Dolor. Amicus michi fidissimus obiit Ratio. In
memoria tibi sepeliendus est tua ubi clam sepe tecũ
sit et nũꝙͣ totus obierit/ Quisi tibi forte aliter ꝙͣ
morte perierit non tu amicum sed opinionem falsam
amititie perdidisti.

Expanded text:
magis Augustum Cesarem conciliavit Herodi, quam quod is magis Augustum Cesarem conciliavit Herodi, quam quod is hosti suo amicissimum, sibique propter illum inimicissimum se fuisse professus est: sua dignum amicitia iudicavit eum, qui tanta fide, sui licet hostis amicitiam coluisset. Tanta est virtutis et amicitie pulchritudo, ut etiam in hoste delectet cogatque illum quoque amare, qui se oderit. Amicus michi fidissimus obiit. In memoria tibi splendidus est tua, ubi tam sepe tecum sit, et nunquam totus obierit. Qui si tibi forte aliter quam morte perierit, non tu amicum, sed opinionem falsam amicitie perdidisti.
Abbreviated transcription (Latin):
ut illi scipio suus uiuat ut in memoria eius nec ex¬
tincti amici fama neq uirtus extinguitur Quid
scipionem tuum tibi nunc uiuere prohibet Seduos
quoniam scipiones et le liĩ non potestis esse Ne uiri
quidem esse uultis et quia sumina non perpenditis
media desperatis aut speriitis Q uasi ut poesrm
sic uirtutem mẽdiocrem nec dii nec homines suit laturi¬
Dolor. Amicum michi mors eripuit Ratio. Amici
corpus mors eripere potest non amiciciam nec amicũ
Sunt enim ex illorum genere que nec morti nec for-¬
tune subiacent sed pirtuti que una humanis ĩ reb
libera et quecũq illi subsunt libertatem douare potẽs
est Non esset tanti precii amicus alias amicitia si tã
facile perdi posset Dolor. Siue amico remansi¬
Ratio. Si rite colas amicitias nec tibi ueteres de-¬
sunt nec noui nũꝙͣ defuerunt amici quando ex hosti-¬
bus fiebant amici Ea quidem reddet opimio Michil

Expanded text:
ut illi Scipio suus vivit, ut, in memoria eius, nec exut illi Scipio suus vivit, ut, in memoria eius, nec extincti amici fama, nec virtus extinguitur. Quid Scipionem tuum tibi nunc vivere prohibet? Sed vos quoniam Scipiones et Lelii non potestis esse, nec viri quidem esse vultis, et quia summa non prehenditis, media desperatis aut spernitis, quasi ut poesim, sic virtutem mediocrem nec Dii nec homines sint laturi. Amicum michi mors eripuit. Amici corpus eripere mors potest, non amicitiam nec animum: sunt enim ex illorum genere, que nec morti nec fortune subiacent sed virtuti, que una humanis in rebus libera, et quecunque illi subsunt, libertate donare potens est. Non esset tanti pretii amicus, si tam facile perdi posset. Sine amico remansi. Si rite colis amicitias, nec tibi veteres desunt, nec novi unquam defuerint amici, quin ex hostibus tibi amicos ea quidem reddit opinio: nichil
Abbreviated transcription (Latin):
amititie quidem ponis Si conuictum cogita ꝙ̃ ꝑua
pars temporis uiuentium quoq presentiam exhibet
amicorum quantum cure quantum morbi occupat
quantum sopor ac uoluptas quantum quoq peregri¬
nantium discursus sollicitudinumq diuersoria et se-¬
cessus quantum deniq studia quantum ocia ꝙͣtumq
negocia nunt aliena nunc propria et illa rerum mul-¬
tiformium iugis atq inuicta necessitas Cui nulla
prosperitas exunitur Conuictui detrahunt exoptato
ꝙͣ congressus rari ꝙͣ breues solliciteq more ꝙͣ duri
digressus ꝙͣ reditus seri qui obices que iã impedimẽta
qui laquei hiis ac similibus uite difficultatib ami¬
cicieq compedibus ad memoriam reductis intelliges
quantulum est quod tibi mors abstulit Nam si id¬
solum in amcitia libras quod unum illi perpetuum
ac stabile fundamentum est prorsus nichil ibi mors
potuit Audisti apud tullyum sese solantem lelyum

Expanded text:
amicitie quidem ponis, si convictum, cogita, quam parva amicitie quidem ponis, si convictum, cogita, quam parva pars temporis viventium quoque presentiam exhibet amicorum, quantum cure, quantum morbi occupant, quantum sopor ac voluptas, quantum quoque peregrinantium discursus, sollicitudinumque diversoria et secessus, quantum denique studia, quantum otia quantumque negotia, nunc aliena, nunc propria, et illa rerum multiformium iugis atque invicta necessitas, cui nulla prosperitas eximitur, convictui detrahunt exoptato, quot congressus rari, quam breves solliciteque more, quam duri digressus, quam reditus feri, qui obices, quenam impedimenta, qui laquei. His ac similibus vite difficultatibus amicitieque compedibus ad memoriam reducti, intelliges quantulumque est quod tibi mors abstulerit. Nam si id in amicitia solum libras, quod unum illi perpetuum ac stabile fundamentum est, prorsus nichil ibi mors potuit auferre. Audisti apud Tullium, se solantem Lelium,
Abbreviated transcription (Latin):
dulcis est Dolor. Gratissimum ip̃is in cunabulis
uite comitem perdidi solus sum Ratio. Non est solus
cum quo uirtus et honeste habitant cure inter quas
affipani precordiis fratris ymaginem esse nec mors
ditus nec tu solus.
misi amicum Ratio. Si ut debes ĩ amico
uirtutem amasti Illa certe non perditur
nec moritur Ideo ueras amicicias ĩmor-¬
tales dicunt ꝙ nec ullo unꝙ̃ discidio amicorũ nec
ip̃a demum morte dissoluuntur bic discordiã uiciũq
omne uincit pirtus Ip̃a uero nulla re uincit᷑. Dol
Anncum amisi Ratio. Certe cum amiseris nõ habes
amicos caros ne ommes cum maxime habeas dum ui¬
deantur amici presentia enim delicata ne dicam fasti-¬
diosa ioridet Ac superbia nimimiis rebus offenditur
Amicorum recordatio suauis ac iocunda est Nil amaꝵ
retinens Nil dulce non retinens Dolor. Amicum
optimum morte amisi Ratio. Si commoditates
perditas quereris ntilitatis michi tu calculum non

Expanded text:
dulcis est. Gratissimum ipsis ab incunabulis dulcis est. Gratissimum ipsis ab incunabulis vite comitem perdidi, solus sum. Non est solus, cum quo virtus et honestas habitant, inter quas affixam precordiis fratris imaginem esse, nec mors ditus, nec tu solus. misi amicum. Si ut debes, in amico virtutem amasti, illa certe non perditur, nec moritur. Ideo veras amicitias immortales dicunt, quod nullo unquam dissidio amicorum, nec ipsa demum morte solvuntur. Sic discordiam vitiumque omne vincit virtus, ipsa vero nulla re vincitur. Amicum amisi. Cetera cum amiseris non habes; amicos carosve omnes, tum maxime habeas, dum videantur amissi: presentia enim delicata, ne dicam fastidiosa itidem ac superba, minimis rebus offenditur amicorum, recordatio iucunda et suavis est, nil amarum retinens, nil dulce non retinens. Amicum optimum morte amisi. Si commoditates perditas quereris, utilitatis tu michi calculum, non
Abbreviated transcription (Latin):
Magna pars humanorum actuum superfluit Quid
fles mortuum aut quid illi aut quid tibi quid ue
alii tuus hic fletus prodest ut sit malum mors quod
docti uegant quod uenio negauit mali irreparabilis
est fletus nutilis et certe si quid preter amuii uitium
dici miserum decet si quid penitus in rebꝰ est flebile
flendum pocius dum impendet ꝙͣ dum transiit quod
regem profecto illum non latebat, cuius paulo ante
meminimus Doler. Optimi morte frĩs afficior¬
Ratio. Nullus affectus intensior ꝙͣ pateriuis ꝙ or
bem et que in morte filii dicta sunt fratris ad interi-¬
tum tranffer et que utrobiq dici solent Amicorum
eciam in morte profuerunt que iactura par summis
est ferenda Tamen ut reliqua uno alias ynimo eĩ¬
anii robore tolleranda sunt omnia que uident᷑. gͣuia
et si ceditur oppressura sunt Dolor. Amantissimuz
fratrem amisi Ratio. Inuisum amisisse peius fuerat
Illius enim amara huius autem ip̃a quoq memoria

Expanded text:
Magna pars humanorum actuum suplerfluit. Quid Magna pars humanorum actuum suplerfluit. Quid fles mortuum? aut quid illi, quid tibi, quidve alii tuus hic fletus prodest? Ut sit malum mors, quod docti negant, quod nemo negaverit, mali irreparabilis est fletus inutilis. Et certe si quid preter animi vitium dici miserum decet, si quid penitus in rebus est flebile, flendum potius dum impendet, quam dum transit. Quod Regem profecto illum non latebat, cuius paulo ante meminimus. Optimi fratris morte afficior. Nullus affectus intensior quam paternus, quam ob rem, ut que in morte filii dicta sunt, fratris ad interitum transfer, et que utrobique dici solet, amicorum etiam in morte profuerint, que iactura par summis est, ferenda tamen ut reliqua. Uno enim animi robore toleranda sunt omnia, que videntur gravia, etsi creditur oppressura sunt. Amantissimum fratrem amisi. Invisum amisisse peius fuerat: illius enim amor, huius autem ipsa quoque memoria
Abbreviated transcription (Latin):
dere ne radios solis aspiciant tanꝙͣ luci nõ oculis
Dampnuu sit Illam non uidere nec minus claram
quod non uideas nec minus uerum esse qd̃ nescias
Quis tamn cecus ut non uideat quis tam eber ut
nesciat Ueritati rerum nichil detrahit sensus aut
intellectus Infirmitas uos equidem non infirmi
neq obtusi sed quod excusatione caret dissimulato-¬
reb eximi et ad fallendum uosinetipõs ingeniosis¬
sum qui tanto studio imutilia discitis necessaria nes-¬
cire intimini Et ne quidꝙͣ tamen clausis namqz
sese oculis ingerunt et nesciendi auidi ingenium
irrumipunt et obliuiscendi cupidam menioriam in¬
terpellunt Et sicut multa in dies fert uita hõmĩ
que uos cogitare adigant que uolletis que ue dissimu-¬
lationes uestras aut propriis aut extraners excitent
arguiuentis Sed ad plenum fateor figmenta mor-¬
talium sola mors distutit Dolor. Et mortalem
et moriturum fratrem sciui moriturum tamen fleo r᷑õ.

Expanded text:
dere, ne radios solis aspiciant, tamquam luci ut oculis dere, ne radios solis aspiciant, tamquam luci ut oculis damnum sit, illam non videre, nec minus clarum, quod non videas, nec minus verum esse, quod nescias. Quis tam cecus ut non videat, quis tam hebes ut nesciat? Veritati rerum nichil detrahit sensuum aut intellectus infirmitas. Vos equidem non infirmi neque obtusi, sed, quod excusatione careat, dissimulatores eximii, etsi ad fallendum vosmet ipsos, ingeniosissimi, qui tanto studio inutilia discitis, necessaria nescire nitimini. Ne quicquam tamen: clausis namque sese oculis ingerunt, et nesciendi avidum ingenium irrumpunt, et obliviscendi cupidam memoriam interpellant, et multa in dies fert vita hominum, que vos cogitare adigant, quod nolletis, queve dissimulationes vestras aut propriis, aut externis; excitent argumentis. Sed ad plenum fateor: figmenta mortalium, sola mors discutit. Et mortalem et moriturum fratrem scivi, mortuum tamen fleo.
Abbreviated transcription (Latin):
ius excercuit tuum tu neglexisti Dolor. Mors me
lusit non putabam tam cito moriturum Ratio.
Omma que nolentibus accidunt cito fieri uidẽt᷑.
que optantibus autem sero Dolor. Uix illũ mori
posse credideram Ratio. Cuncta sibi ueheniẽtissimꝰ
amor idulget iulq sibi non spondet amarosq cogitatꝰ
et quidquid est gustui aduersum uitat ac refugit unde
et qui amant pene sibi eternas delicias suas fingunt
Tu si fratrem natum noueras et mortalem esse scire
debueras et idcirco si prouisam mortem inopinum
uelud aliquid doles longe erras si improuisa autem
fuit errasti Dolor. Sciebam mortalem sed de morte
non cogitabam Ratio. Inconsulte sed dissimulatio urã
est hec Uix unꝙͣ mori creditis mortales tamen et
contingens mori semper et aliquando eciã sit intẽ
ymmo uero cum non mori nũꝙͣ mori aut semper nr̃e
lex immobilis sit nature Sed uos assidue moriẽtes
sensum a presentibus aninium a fine diuertitis
Uulgare malum quid est aliud ꝙͣ ultro oculos clau-¬

Expanded text:
um exercuit, tuum tu neglexisti. Mors me lusit: non putabam tam cito moriturum. Omnia que nolentibus accidunt, cito fieri videntur; que optantibus autem sero. Vix illum mori posse credideram. Cuncta sibi vehementissimus amor indulget, nichilque sibi non spondet, amarosque cogitatus et quicquid est gustui adversum vitat ac refugit. Unde et qui amant pene sibi eternas delitias suas fingunt; tu si fratrem natum noveras, et mortalem nosse debueras, et idcirco si provisam mortem inopinum velut aliquid doles, longe erras, si improvisa autem fuit, errasti. Sciebam mortalem, sed de morte non cogitabam. Inconsulte. Sed hec dissimulatio vestra est, vix umquam mori creditis mortales, cum et contingens mori semper, et aliquando etiam sit necesse, immo vero cum non mori numquam, mori autem semper vestre lex immobilis sit nature; sed vos adsidue morientes, sensum a presentibus, animum a fine divertitis, vulgare malum; quod quid est aliud, quam ultro oculos clau
Abbreviated transcription (Latin):
esset quaruidam partus fecunditatem odiosam
et sterilitatem fecit optabilem Non tulisset impe-¬
rium Romanum portenta illa feralia Gayum ca-¬
ligulam Neronem Commodum Bassianũ Si
germanicus si dominicus si marchus anthonins
li sertmus seuerus aut muillas upoies aut ste¬
riles habuissent.

Expanded text:
esset? Quarundam partus fecunditatem odiosam, esset? Quarundam partus fecunditatem odiosam, et sterilitatem fecit optabilem. Non tulisset imperium Romanum portenta illa feralia, Gaium Caligulam, Neronem, Commodum, Bassianum, si Germanicus, si Domitius, si Marcus Antoninus, si Septimus Severus, aut nullas uxores aut steriles habuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
terilis uxor est michi Ratio. Unum con¬
iugalis incommodi remedium sterilitas
obsequiosas facit atq humiles Que plu-¬
rnnos parit iam non uxor credit esse sed domina Ste,¬
rilis autem flet et tacet Annamhelcane memi-¬
nisti Dolor. Uxor michi sterilis obtigit Ratio. Modo
de coniugis impudititia querebaris Nunc de sterili¬
tate conquereris Atqui si ea querimonia iusta fuit
hec iuiusta est Expedit impudico uiro ut sterilis
upor sit non pascet filios alienos quod est in omni
uxoris iniuria ac feditate durissimum Si miseꝵ
upor adultera miserrimum et fecida Dolor. Noor
est sterilis Ratio. Quid ergo tu puerperam eiu-¬
lantem audire et nutrices litigantes et uagientes
infantulos maluisses Sterilitas omnia tedia hec
submouit Dolor. Sterilis uxor est Ratio. Uide
ne quod multi faciunt uitium tuum alteri obitĩ¬
as multe uni uiro nupte uise steriles impte post
aliis peperere Dolor. Sterilis est uxor Ratio.
Quid scis qualem tibi filium pareret si fecunda

Expanded text:
terilis uxor est michi. Unum coniugalis incommodi remedium: sterilitas obsequiosas facit atque humiles. Que plurimos parit, iam non uxorem se credit esse sed dominam. Sterilis autem flet et tacet. Annam Helcane meministi. Uxor michi sterilis obtigit. Modo de coniugis impudicitia querebaris, nunc de sterilitate conquereris, atqui, si ea querimonia iusta fuit, hec iniusta est. Expedit impudico viro ut sterilis uxor sit: non pascet filios alienos, quod est in omni uxoris iniuria ac feditate durissimum, si miserum uxor adultera, miserrimum et fecunda. Uxor est sterilis. Quid ergo, tu puerperam eiulantem audire, et nutrices litigantes, et vagientes infantulos maluisses? Sterilitas omnia tedia hec submovit. Sterilis uxor est. Vide ne, quod multi faciunt, vitium tuum alteri obicias. Multe uni viro nuper vise steriles, nupte post aliis peperere. Sterilis est uxor. Quid scis qualem tibi filium pareret, si fecunda
Abbreviated transcription (Latin):
issent ut Lucyus sylla quãuis in finem ciuilibus
discordiis irritatus famam suam nota crudelitatis
infecerit nobilitate tamen et gloria insignis ciuis
ture tanto minoris rei repulsam cum tulisset sum-¬
mam rei publice post adeptus et preturas et con-¬
sulatus et imperia non tainen consequi potuit sed
donare Non debet repulsa spem auferre sed afferre
Sollicitudinem ac uirtutem acuere que nil tam
asperum quod non leniat idq eciam si quando non
fecerit non tamen ideo deserenda est ne proptꝰ aliud
ꝙͣ propter serpãm suumq proprium finem culta ui-¬
deatur Deniq hii repulsas suas forti aĩo tulere
At publyus rutilius repulsa fratris audita quam
passus erat in petitione consulatus statim morte obiit
repentina Elige utrum sequi malis.

Expanded text:
issent. Lucius Silla, quamvis in finem civilibus issent. Lucius Silla, quamvis in finem civilibus discordiis irritatus, famam suam nota crudelitas infecerit, nobilitate tamen et gloria insignis civis, tanto minoris rei repulsam cum tulisset, summam Reipublice post adeptus, et preturas et Consulatus et imperia, non tantum consequi potuit, sed donare. Non debet repulsa spem auferre, sed afferre sollicitudinem ac virtutem acuere, que nichil tam asperum quod non leniat; idque etiam si quando non fecerit, non tamen ideo deferenda est, ne propter se ipsam suumque proprium finem culta videatur. Denique hi repulsas suas forti animo tulere. At Publius Rutilius repulsa fratris audita, qua erat passus in petitione consulatus, statim morte obiit repentina. Elige utrum sequi malis. 39
Abbreviated transcription (Latin):
senatorio ãmouendus/ scipiony nasice prelatꝰ fuit
Uiro omnium optimo senatus et populi sentenciis
iudicato Et uaticimus cathoni illaudatus laudatis¬
simo non solum populi amicorum simulq hostiũ
iuditio sed toto in cyceronyano uolumine quid hic
dices ut sint grauia non sunt noua que pateris¬
Dolor. Multam superbiam modicum mereor
Ratio. Ut multum quoq merearis dixi iam non
omnia pro meritis dari Quid qͥd semel negatum
eidem idip̃m mox concessum uidimus Quod in ip̃o
de quo loquor scipione accidit Repulsarum duriciem
sepe pertinax uirtus infregit Testes sunt Emylius
paulus metellus macedonicus Lucius uiminius qui
consulatus repulsam passi oumes iidem speciosissi¬
mis consulatibus ac tryumphis postinodũ honestati
suis ciuibus quibus contemptui fuerant spectaculo
fuere nũꝙͣ ad id peruenturi si repulsas populi la¬
mentis pocius acerbare ꝙͣ uirtutibus superare uolu-¬

Expanded text:
Senatorio amovendus, Scipioni Nasice prelatus fuit, Senatorio amovendus, Scipioni Nasice prelatus fuit, viro omnium optimo, Senatus et populi sententiis iudicato. Et Vatinius Catoni, illaudatus laudatissimo, non solum populi amicorum simulque hostium iudicio, sed toto etiam Ciceroniano volumine. Quid hic dicis? Ut sint gravia, non sunt nova que pateris. Multum sperabam, modicum non mereor. Ut multum quoque merearis, dixi iam, non omnia pro meritis dari. Quid quod semel negatum, eidem id ipsum mox concessum vidimus? Quod in ipso de quo loquor Scipione accidit, repulsarum duritiem sepe pertinax virtus infregit. Testes sunt Emilius Paulus, Metellus Macedonicus, Lucius Mummius, qui Consulatus repulsam passi omnes, iidem speciosissimis consulatibus ac triumphis postmodum honestati, suis civibus quibus contemptui fuerant, spectaculo fuere, numquam ad id perventuri si repulsas populi lamentis potius acerbare, quam virtutibus superare volu
Abbreviated transcription (Latin):
dignissimis preferuntur Et quociens dignos indig-¬
uissimi iudicant Alienarum seuerior suaꝵ quisq
fauorabilis Rerum iudex multi se indignos dicunt
pauci credunt Dolor. Parue rei patior repulsam¬
Ratio. Multis parua negata magna ultro oblata
uidimus Si repulsis compensentur munera for-¬
tuue lances equabuntur deduos illas indignatione
augetis hec obliuione ac dissimulatione minuitis¬
Dolor. Dignus eram ut arbitror non repelli.¬
Ratio. Ut sit ita An tu omnia pro dignitate homi
dari estimas ac negari utinam ita esset. ut et plu-¬
res bonos spes premii et pauciores malos faceret
metus pene Sed non est ita Amor odium spes cu-¬
piditas affectus inconditi cuncta permiscuere In
te uno fortune stilum publicum uis mutari alias¬
imitari Et nõte pocius ad coem cursum humãi
moris inflecti Dolor. Quanto indignior michi
anteponitur competitor Ratio. Et. L. flauyus
mox ob indignum facinus iudicandus et ordine

Expanded text:
dignissimis preferuntur? et quotiens indignos indigdignissimis preferuntur? et quotiens indignos indignissimi iudicant, alienarum severior, suarum quisque favorabilis rerum iudex. Multi se indignos dicunt, pauci credunt. Parve rei patior repulsam. Multis parva negata magna ultro oblata vidimus. Si repulsis compensentur munera, fortune lances equabuntur, sed vos illas indignatione augetis, hec oblivione atque dissimulatione minuitis. Dignus eram, ut arbitror, non repelli. Ut sit ita, an tu omnia pro dignitate hominum dari existimas ac negari? Utinam ita esset, ut et plures bonos spes premii, et pauciores malos faceret metus pene! Sed non ita est. Amor, odium, spes, cupiditas, affectus inconditi cuncta permiscuere. In te uno fortune stilum publicum vis mutari, et non te potius ad communem cursum humani moris inflecti. Quanto indignior michi anteponitur competitor! Et Lucius Flaminius, mox ob indignum facinus iudicandus, et ordine
Abbreviated transcription (Latin):
non meriu repulsam tuli Ratio. Multi se magna
meritos putant unde penitus nil merentur hinc
repulse dolor hinc querele iste quibus orbis terre et
omnis uita hominum plena est Dolor. Pudendã
pacior repulsam Ratio. Pudendum nichil preter
culpam Quem pudorem tibi inferre potuit quod
tui non erat arbitrii Dolor. Repulsam patior
unde non credidi Ratio. Credulitas incerta es ⁊
certa autem res non posse quod petitur negare
Non est liberi sed serui Non posse repulsam pati
non est ciuis sed tyraniii Dolor. Optate sperateq
rei passus sum repulsam Ratio. Si quitquid spe-¬
rant cupiuntqz homines assequerentur dii essent
omnes Tu uero ut indignationes multas ac dolorẽ
fugias repulsarum disce optare possibilia et honesta
Non assequi uelle quitquid inconsultus et inexple-¬
bilis appetitus optauerit/ Quidquid spes uana sug-¬
gesserit Dolor. Non tantum repulsus ego sed indiguꝰ
michi antepositus fuit Ratio. Et quociens indigni

Expanded text:
non merui repulsam tuli. Multi se magna non merui repulsam tuli. Multi se magna meritos putant. Unde penitus nichil merentur; hinc repulse dolor, hinc querele iste, quibus orbis terre et omnis vita hominum plena est. Pudendam patior repulsam. Pudendum nichil preter culpam. Quem pudorem tibi inferre potuit, quod tui non erat arbitrii? Repulsam patior unde non credidi. Credulitas incerta est, certa autem res. Non posse quod petitur negare, non est liberi, sed servi. Non posse repulsam pati, non est civis, sed tyranni. Optate sperateque rei passus sum repulsam. Si quicquid sperant cupiuntque homines assequerentur, dii essent omnes; tu vero ut indignationes multas ac dolorem fugias repulsarum, disce optare possibilia et honesta, non assequi velle quicquid inconsultus et inexplebilis appetitus optaverit, quicquid spes vana suggesserit. Non tantum repulsus ego, sed indignus michi antepositus fuit. Et quotiens indigni
Abbreviated transcription (Latin):
Epulsam passus indignor Ratio. Uis
ne igitur quecũq poposceris adipisci
ita ut negari tibi nichil possit uide
ne intollerande superbie sit hoc uelle meminisse
magni pompen decuisset quo nescio an ciuis maior
unꝙͣ alias usꝙͣ fuerit De quo tamen sc̾ptum est
Queq dari noluit poluit sibi posse negari Ꝙͣ
multa cesaribus supra humanam magnitudinem sum¬
mo eciam imperio gloriosis negata cõgnouimus Et
tu grauiter unam aut alteram fers repulsam demiq
ꝙͣmulta cotidie deus poscit ab homine nullius rei
indigens nec impetrat Dolor. Non possum equo
ammo repulsam pati Ratio. Cur petendi tibi
arrogas licentiam et negandi aliis eripis lib̾tatem
cum sepe indigna petitio dignam repulse prebuit
materiam Quid quod sepe eciam petenti repulsa
utilis fuit cui quod pecierat impetrasse dampnosum
erat Dolor. Iniustam patior repulsam Ratio.
Si iniusta est repulsa iusta ergo petitio Gaude cu-¬
iuscũq potius culpami esse ꝙͣ tuam Dolor. Unde

Expanded text:
epulsam passus indignor. Vis ne igitur quecunque poposceris adipisci, ita ut negari tibi nichil possit? Vide ne intolerande superbie sit hoc velle. Meminisse Magni Pompei decuerat, quo nescio an quis maior umquam fuit, de quo tamen scriptum est: Queque dari voluit, voluit sibi posse negari. Quam multa Cesaribus, supra humanam magnitudinem summo etiam imperio gloriosis, negata cognovimus: et tu graviter unam aut alteram fers repulsam? Denique quam multa quotidie Deus poscit ab homine nullius rei indigens, nec impetrat? Non possum equo animo repulsam pati. Cur petendi tibi arrogas licentiam, et negandi aliis carpis libertatem? Quid quod sepe indigna petitio, dignam repulse prebuit materiam? Quid quod sepe etiam petenti repulsa utilis fuit, cui quod petierat impetrasse, damnosum erat? Iniustam patior repulsam. Si iniusta est repulsa, iusta ergo petitio: gaude cuiuscunque potius culpam esse quam tuam. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
stus sum Ratio. Hic est ludo illi mos qui medicis
perexiguo ingesto plurimum ex haurire Crede autẽ
michi nunc pocius gaudendum ꝙͣ dum falso gaudio
exultabas Melior est acris castigatio ꝙͣ blanda fallacia
Illud te lucellum ad ludi uoraginem uocabat hoc te
dampnum inde extrahet alias retrahet Satius
est turpi freno rectum iter agere ꝙͣ habenis au-¬
reis preceps in deuium agi Dolor. Amisi in ludo
taxillorum Ratio. Uicisti in ludo morum Si quid
egris profunidius attendisti Aioquin morbo insa-¬
nabili frustra Remedia congeruntur Si ab hoc
baratro nec te dampnum reuocat nec pudor ubi re-¬
bus nil proficitur nec uerbis quitꝙͣ aggrediare.
De sponsa alteri adiudicata cap̃.xui. Dolor.

Expanded text:
stus sum. Hic est ludo illi mos, qui medicis: perexiguo ingesto plurimum exhaurire. Crede autem michi: nunc potius gaudendum, quam dum falso gaudio exultabas. Melior est acris castigatio, quam blanda fallacia. Illud te lucellum ad ludi voraginem vocabat, hoc te damnum inde retrahet. Satius est turpi freno rectum iter agere, quam habenis aureis preceps in devium agi. Amisi in ludo taxillorum. Vicisti in ludo morum, si quid egeris profundius attendisti; alioquin morbo insanabili frustra remedia cogerentur, si ab hoc baratro nec te damnum revocat nec pudor. Ubi rebus nichil proficitur, nec quicquam verbis aggrediare. 17 DE SPONSA ALTERI ADIUDICATA Spo
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ꝙͣ edificia reliquisset iam pridem omnis eiꝯ
gloria corruisset Nec uero solum templa deorum que
par erat in ipos edificantes ruere sed pia eciam
loca hacipã etate in eadem urbe alia ceciderunt
alia trenuerunt. Et nunc uix ponderibus suis

Expanded text:
aliud quam edificia reliquisset, iampridem omnis eius aliud quam edificia reliquisset, iampridem omnis eius gloria corruisset. Nec vero solum templa deorum que paraverat in ipsos edificantes ruere, sed pia etiam loca hac ipsa etate in eadem urbe alia ceciderunt, alia tremuerunt et nunc vix ponderibus suis
Abbreviated transcription (Latin):
nantis iouis in capitolio et apolinis templum in pa-¬
latio ubi eiusdem porticus ac byblioteca greca pariter
et latina ubi porticus altera et basilica gaii luciiq
nepotum sub nomine dedicata et extructa et portica
tercia lyuie coniugis et sororis octanie theatrumiq
marcelli ubi tot opera per illustres uiros iussu eiusd̃
principis et hortatu multis urbis in locis tanto la¬
bore tantis impensis edificata marchi philippi edes
herculis et nuusarum lucii cornificii alias cornylii¬
edes dyane asini forte asilum pollionis atrium liber-¬
tatis mymachii plaucii edes saturna Theatrum
balbi cornelii amphiteatrum scatilii tauri Innume¬
rabilia preter hec opera marci agrippe Neue eam per
singulos ubi alias ut sunt tot luxuriosa p̾ncipum
palacia Quere in libris inuenies nomina Quere
urbem totam aut nichil iuuenies aut perexigua
tantorum operum uestigia Tu de tuis quid speres
uideris Certe augustus omnium supremus nisi

Expanded text:
nantis Iovis in Capitolio et Apollinis templum in Panantis Iovis in Capitolio et Apollinis templum in Palatio, ubi eiusdem porticus ac bibliotheca Greca pariter et Latina, ubi porticus altera et basilica Gaii Luciique nepotum sub nomine dedicata et extructa et porticus tertia Livie coniugis et sororis Octavie theatrumque Marcelli? Ubi tot opera per illustres viros iussu eiusdem principis et hortatu multis urbis in locis, tanto labore, tantis impensis edificata: Marcii Philippi edes Herculis et Musarum, Lucii Cornificii edes Diane, Asinii Pollionis atrium libertatis, Munacii Planci edes Saturnia, theatrum Balbi Cornelii, amphiteatrum Statilii Tauri, innumerabilia preter hec opera Marci Agrippe? Neve eam per singulos, ubi sunt tot luxuriosa principum palatia? Quere in libris: invenies nomina. Quere urbem totam: aut nichil invenies aut perexigua tantorum operum vestigia; tu de tuis quid speres videris. Certe Augustus omnium supremus nisi
Abbreviated transcription (Latin):
est Ipãm quoq corruere necesse est Si forte non cre-¬
dis respice ad antiqua que ignota tibi quidem esse
non possunt Ubi est nunc troyanum illud. ylyon.
superbim ubi Byrsa carthaginis ubi turris et me-¬
nia babilonis Beluarum munc habitatio et serpen¬
tum De babilone loquar antiqua Altera nempe
propinquior atq recentior adhuc stat cito itidem ca¬
sura si essetis uiri Ubi sunt deniq septem illa oꝑa
grecis scriptoribus celebrata atq ut ad propinqui-¬
ora ueniamus ubi est queso illa neronis domꝰ aurea
que quantum fatigauerit architectos cogita lectores
eciam nunc fatigat Quequidem domus una cũ aliis
edificandi furoribus quibus omnes excessit ad mopia
illum compulit et rapinas ubi sunt terme dyoclecia¬
ne et baluenui anthonyanum et cymbrum marii et
septizonium seueri et eiusdem terme seueriane demũ
ut sinãm alias summani rerum attingam ubi est
augusti forum et edes martis ultoris ubi edes to-¬

Expanded text:
est ipsam quoque corruere est necesse; si forte non creest ipsam quoque corruere est necesse; si forte non credis, respice ad antiqua que ignota tibi quidem esse non possunt: ubi nunc est Troianum illud Ilion superbum, ubi Byrsa Carthaginis, ubi turris et menia Babylonis, beluarum nunc habitatio et serpentum? De Babylone loquor antiqua: altera nempe propinquior atque recentior adhuc stat, cito itidem casura, si essetis viri. Ubi sunt denique septem illa opera Grecis scriptoribus celebrata? Atque, ut ad propinquiora veniamus, ubi est, queso, illa Neronis domus aurea — que quantum fatigaverit architectos cogita: lectores etiam nunc fatigat —, que quidem domus una cum aliis edificandi furoribus, quibus omnes excessit, ad inopiam illum compulit et rapinas? Ubi sunt therme Diocletiane et balneum Antonianum et Cimbrum Marii et septizonium Severi et eiusdem therme Severiane? Demum, ut summam rerum attingam, ubi est Augusti forum et edes Martis ultoris, ubi edes To
Abbreviated transcription (Latin):
uirgilium et augustum m̃quid non ignoti abibunt
cum tam nota et tam clara sint nomina Crede
nichi spes uestre magna ex parte dupliciter uane sũt
quod nec sperata proueniunt nec ut prouemant af-¬
ferunt quod promittunt fere enim plus in spe sũt
humana omnia ꝙͣ in re Mittite ergo spes manes et
uana desideria contemptisq terrestribus iam tandẽ
et optare discite et sperare celestia.
De gloria ex edificiis sperata .cxuiii. Gaudium.¬
x edificiis gloriam spero Ratio. Nestie-¬
bam calce et arena et lignis et lapidib
gloriam queri Credebamq ꝙ rebꝰ gestis
ac uirtutibus quereretur Gaudium. Edificando
michi gloriam paro Ratio. Sed fragilem et cadu/¬
cam omnia que manu hominum facta sunt uel manu
honinum euertutur uel stando et durando deficiũt
habet enim manus longe preualidas longa dies ex
cunctis uestris operibus nullum senio resistit Ru-¬
entibus ergo super quibus hec tua gloria fundata

Expanded text:
Virgilium et Augustum, nunquid non ignoti abibunt, Virgilium et Augustum, nunquid non ignoti abibunt, cum tam nota et tam clara sint nomina? Crede michi, spes vestre magna ex parte dupliciter vane sunt, quod nec sperata proveniunt nec, ut proveniant, afferunt quod promittunt. Fere enim plus in spe sunt humana omnia quam in re. Mittite igitur spes inanes et vana desideria contemptisque terrestribus iam tandem et optare discite et sperare celestia. 118 DE GLORIA EX EDIFICIIS SPERATA Ex edificiis gloriam spero. Nesciebam calce et harena et lignis et lapidibus gloriam queri credebamque quod rebus gestis et virtutibus quereretur. Edificando michi gloriam paro. Sed fragilem ac caducam: omnia que manu hominum facta sunt, vel manu hominum evertuntur vel stando et durando deficiunt. Habet enim manus longe prevalidas longa dies; e cunctis vestris operibus nullum senio resistit. Eventibus ergo super quibus hec tua gloria fundata
Abbreviated transcription (Latin):
Famami inueniam post mortem Ratio. Fama
nichil unꝙͣ mortuis profuit Uiuis sepe et nocuit
Quid enim perniciem et mortem cycerony ac de¬
mostheny nisi insignis litteraruni fama consciit
Idem de socrate ac zenone et mille aliis dici potest
noti esse omnes Quid uero insi fama stiencie et
nigenii causam dedit filio guosii regis Androgeo ut
ab athenyensibus mactaretur Quid oethe colcho¬
ruui regi argonautas attulit dilectos ut ayunt
uiros pere aut predones nisi fama deliciarum alias¬
diuiciarum Nam quid significasse aliud credimus
famosum illud aureum uellus arietis nnisi opes mul¬
tas lateq uulgatas quibus diuites bestiales opũq
inopes uerarum uelud arietes uelleribus uestũit᷑.¬
Saudium famosus ero Ratio. Ut sit ita quid hĩc
magnum concipis Esset forte aliquid fama si noticia
comes esset ut plerumiqz accidit in uiuis Nuinc quid
laudari proderit ab his qui te si uideant nõ agnostant
Dic enim queso si homerum uideris et achillem Si

Expanded text:
Famam inveniam post mortem. Fama nil unquam mortuis profuit, vivis sepe etiam nocuit; quid enim perniciem ac mortem Ciceroni ac Demostheni nisi insignis literarum fama consevit? Idem de Socrate ac Zenone et mille aliis dici potest, noti omnes. Quid vero nisi fama scientie et ingenii dedit causam filio Gnosii regis Androgeo ut ab Atheniensibus mactaretur? Quid Ete Colchorum regi Argonautas attulit delectos, ut aiunt, viros, vere autem predones, nisi fama divitiarum? Nam quid significasse aliud credimus famosum illud aureum vellus arietis, nisi opes multas lateque vulgatas, quibus divites bestiales opumque inopes verarum velut arietis velleribus vestiuntur? Famosus ero. Ut sit ita, quid hinc magnum concipis? Esset aliquid forte fama, si notitia comes esset, ut plerunque accidit in vivis. Nunquid laudari proderit ab his qui te si videant non agnoscant? Dic enim, queso: si Homerum videas et Achillem, si
Abbreviated transcription (Latin):
esse solent uenatores atq aucupes facti sunt Utq
intelligas nullam esse reliquam spem salutis no-¬
bilitati tribuitur quod est gule aut procul dubio
uanitatis hoc malum nullo melius modo ꝙͣ genero /¬
sa quadam indignatione et rei ip̃ius extimacione cõ¬
tunditur uel sensim ut Cyceroni placuit uel Repẽte
ut aristotili uisum est multum confert cogitatio ex-¬
itus quod cum omnibus uiciis sit cõe tamen huic
proprium atq luxurie.
De torpore aĩ.cuiii. Dolor.

Expanded text:
esse solent, venatores atque aucupes facti sunt; utque esse solent, venatores atque aucupes facti sunt; utque intelligas nullam esse reliquam spem salutis, nobilitati tribuitur, quod est gule, aut proculdubio vanitatis. Hoc malum nullo melius modo, quam generosa quadam indignatione, et rei ipsius existimatione contunditur, vel sensim ut Ciceroni placuit, vel repente, ut Aristoteli visum est. Multum confert cogitatio exitus, quod, cum omnibus vitiis sit commune, tum huic proprium atque luxurie. 109 DE TORPORE ANIMI Tor
Abbreviated transcription (Latin):
ula uellicor Ratio. Dixi iam hiis mederi¬
me que inuitis accidunt Nam quis sponte
egrotantibus medebitur Dolor. Gula sol¬
licitor Ratio. Proprie id quidem nulla res tã uilis
tam solitos uos habet stupor et pudor est cogitare quo
se humanum incliuat ingenium ad maiora creatũ
nisi respueret terrarum tractus Celiq et maris ab-¬
dita penetratis meditati estis rethia et hamos et
uiscum et laqueos et rapaces uolucres imperio pare
et predari uobis docuistis ad nil aliud nisi ut gule
satisfiat quam non modo explendo sed onerando fati¬
gatis Et angustum uentrem uaria arte laxatis ac
premitis obsequendo Cui aliquanto utilior fames uti-
lissima uero sobrietas et fedo illi ac misero sacculo
simulq et siluis ac nubibus et fluctibus pacẽ lin-¬
quens Ita tamen eunt res hic est mos et nobilũ
ante alios hee sunt artes que liberales fuerant
mechanyce euasere ip̃iqz qui bellorum duces ac
philozophi et rethores urbium ac patres patrie

Expanded text:
ula velicor. Dixi iam: his medeula velicor. Dixi iam: his medeur que invitis accidunt. Nam quis sponte egrotantibus medeatur? Gula sollicior. Proprie id quidem: nulla res tam vilis, tam sollicitos vos habet. Stupor et pudor est cogitare, quo se humanum inclinat ingenium, ad maiora creatum, nisi respueret terrarum tractus, celique et maris abdita penetratis. Meditati estis retia et hamos, et viscum et laqueos, et rapaces volucres imperio parere, et predari vobis docuistis, ad nil aliud, nisi ut gule satisfiat, quam non modo explendo, sed onerando fatigatis; et angustum ventrem varia arte laxatis, ac premitis obsequendo, cui aliquanto utilior fames esset, utilissima vero sobrietas, et fedo illi ac misero sacculo, simulque et silvis et nubibus et fluctibus, pacem linquens. Ita tamen eunt res, hic est mos nobilium, ante alios, he sunt artes, que liberales fuerant, mechanice evasere, ipsique qui bellorum duces ac philosophi et rectores urbium ac Patres Patrie
Abbreviated transcription (Latin):
ceris Et tamen deus ip̃e cotidie uerbis ac rebus of-¬
fenditur nec semper irascitur Uos autem omne uer-¬
bulum casu elapsum ad iniũriam capitalẽ trahitis
impaciens genus Dolor. Irascor sic meritis Rõ.
Si de te quidem male si de re publica non modo
ira sed iusticia illa sit optime Et ad summam in or-¬
dine ut dici solet Cyceronyanum illud est tenendũ
Ira procul ut absit cum qua nichil recte fieri nichil
considerari potest iure ergo laudatur archite ta/¬
rentini dictum platonis amici sui factum quorum
primus dumn se studio dedito possessiones suas culpa
uillici ⁊ destructas aspiceret in eum uersus Su-¬
merem inquit ex te debitas penas nisi tibi iratus
essem Alter iratus seruo non impunem dimisit
ut architas sed amico cominisit ut supplicium exige-¬
ret ueritus ne se ire impetus quo non deberet mi-¬
pelleret hec horuiuq similia freuare iram debent
ne sequaces suos ut solita est in infamiam cladẽq
precipitet.

Expanded text:
ceris, et tamen Deus ipse quotidie verbis ac rebus ofceris, et tamen Deus ipse quotidie verbis ac rebus offenditur, nec semper irascitur. Vos omne verbulum casu elapsum, ad iniuriam capitalem trahitis, impatiens genus. Irascor sic meritis. Si de te quidem male, si de Republica, modo non ira sed iustitia illa sit, optime. Et, ad summam, mordicus, ut dici solet, Ciceronianum illud tenendum: “Ita procul ut absit cum qua nichil recte fieri, nichil considerare potest”; iure ergo laudatur Archite Tarentini dictum, et Platonis amici sui factum, quorum primus, dum se studiis dedito, possessiones suas culpa villici destructas aspiceret, in eum versus. “Sumerem, inquit ex te debitas penas, nisi tibi iratus essem”, alter iratus servo, non impunem dimisit ut Architas, sed amico commisit ut supplicium exigeret, veritus ne se ire impetus quo non deceret impelleret. Hoc horumque similia frenare iram debent, ne sequaces suos, ut solita est, in infamiam clademque precipitet.
Abbreviated transcription (Latin):
Diquidem hec eciam pestis ut superior et si sepe
alios semper tamen possessorem suum torquet et cru-¬
ciat ut miror Unde quibusdam uideri potuerit hinc
nescio quod melle dulcius messe habet fortasse ultio
dulce aliquid efferum inhumanum Ira nichil nisi
amarum habet Dolor. Irascor ob iniurias Ratio.
Uix iracundus unꝙͣ adeo quisquam fuit ut milla Re
lacessitus irasceretur insi forte Celius senator ira¬
cundissimus ille mortalium qui clienti suo in oĩb
sibi consencienti atq omnia confitenti irascens ex /¬
olamauit Dic aliquid contra ut simus duo durũ
caput qualiter tulisset iuiurias qui obsequium nõ
ferebat Dolor. Irascor quia offendor Ratio. Hac
in parte uulgo plurimum erratur querunt᷑ cause
finguntur offense inqz hiisipĩs que uere sunt cause
ire modus exceditur In omnibus peccatis uelum
aliquod excusationis obtenditur Et est excusatio ip̃a
peccatum Tu quia non tibi sed ut deo paretur iras-¬

Expanded text:
Si quidem hec etiam pestis ut superior, etsi sepe Si quidem hec etiam pestis ut superior, etsi sepe alios, semper tamen, anteciat, ut mirer unde quibusdam videri potuerit, huic nescio quid melle dulcius inesse: habet fortasse ultio dulce aliquid, efferum, inhumanum; ira nichil nisi amarum habet. Irascor ob iniurias. Vix iracundus unquam adeo quisquam fuit, ut nulla re lacessitus irascetur, nisi forte Celius Senator, iracundissimus ille mortalium, qui clienti suo in omnibus sibi consentienti, atque omnia confitenti, irascens exclamavit: “Dic aliquid contra ut simus duo”, durum caput: qualiter tulisset iniurias qui obsequium non ferebat? Irascor quia offendor. Hac in parte vulgo plurimum erratur, queruntur cause, finguntur offense, inque his ipsis que vere sunt cause ire, modus exceditur, in omnibus peccatis velum aliquod excusationis obtenditur, et est excusatio ipsa peccatum. Tu quia non tibi, ut Deo paretur iras
Abbreviated transcription (Latin):
ex uiciis nullum pigrius inuidia Altos in animos
non ascendit nullum quoq miserius Itaq reliqua
onmnia bonum aliquod licet falsum presupponũt
hec solis malis pascitur et torquetur bonis Et qd̾
aliis optat iam sibi habet malum Alexandri autẽ
macedonis dictum placet Inuidos homines iul esse
aliud ꝙͣ tormenta seu tortores suos proprios Leuis
adolescentis uerbum graue.
irascor Ratio. Ego aduersis opem pol¬
liceor non uiciis Non fortuita enim sed
uoluntaria sunt et in uestra potestate Quis te gͦ
cogit irasci Dolor. Irascor offensus Ratio. Is fortas/¬
se qui offeudisse te arguitur se offensum a te q̃rit᷑
Non tantum est offensarum quantũ est iusolentie¬
Dolor. Ira estuo Ratio. furis ergo Ira furor bre¬
uis est inquit flaccus fit autem a plerisq mala cõ¬
suetudine et impacientia longus furor Ennyus
autem initium iram dixit insanie cum plerisq
minis illam sequentibus finis insanie sic et uite

Expanded text:
ex vitiis nullum pigrius invidia altos in animos ex vitiis nullum pigrius invidia altos in animos non ascendit, nullum quoque miserius. Itaque reliqua omnia bonum aliquod licet falsum presupponunt, hec solis malis pascitur et torquetur bonis, et quod aliis optat, iam sibi habet malum. Alexandri ergo Macedonis dictum placet: “Invidos homines, nil esse aliud quam tormenta, seu tortores suos proprios”, levis adolescentis verbum grave. irascor. Ego adversis opem polliceor, non vitiis; non fortuita enim illa, sed voluntaria sunt, et in vestra potestate. Quis te igitur cogit irasci? Irascor offensus. Is fortasse, qui offendisse te arguitur, se offensum absque te queritur: non tantum est offensarum, quantum insolentie. Ira estuo. Furis ergo. Ira furor brevis est, inquit Flaccus. Fit autem a plerisque mala consuetudine et impatientia longus furor. Ennius autem iram initium dixit insanie, cum plerisque nimis illam sequentibus finis et insanie sit et vite.
Abbreviated transcription (Latin):
bene tibi esset optabat hic ut male sit
aliis Tanto hic illo et auaricia peior li¬
uor Bene ergo sapiens idem de quo modo dicebã Neꝙͣ
inquit est oculus imudi Insaciabilis oculus cupidi¬
Dolor. Inuidia torqueor Ratio. Imudia Syculi
non iuuenere tpranni maius tormentum flaccus
ait Idq ad uestros tyrannios pestilenti austro impel-¬
lente translatum est Dolor. Inudia crucior Ratio.
Simul et peccas et plecteris expedita iusticia Ut
Ratio. Credo hercle uenio uestrum regi parthoꝵ
aut persarum inuidet ne ille quidem uobis fuit qñ
uicissim inuidebatis quia uicinitatem faciebat ĩperii
maguitudo sed an non satis est uestris propriis malis
ang̾i que tam multa sunt nisi et aliena bona uos
crucient undiq miseri et insam Dolor. Dicinis
inuideo Ratio. Tritus mos inuidia lippa est lõgin¬
qua non uidet Uicinitas atq prosperitas Inuidie
sunt parentes Dolor. Iniudeo aliens bonis Ratio.
Si es inuidus et pusillaminis sis oportet Om̃ibus

Expanded text:
bene tibi esset optabat, hic ut male sit bene tibi esset optabat, hic ut male sit aliis; tanto hic illo et avaritia peior livor. Bene ergo sapiens idem, de quo dicebam, “Nequam, inquit, est oculis lividi, insatiabilis oculus cupidi.” Invidia torqueor. Invidia Siculi non invenere tyranni maius tormentum, Flaccus ait, idque ad vestros tyrannos pestilenti austro impellente, translatum est. Invidia crucior. Simul et peccas et plecteris, expedita iustitia. . Credo hercle; nemo vestrum regi Parthorum aut Persarum invidet, nec illi quidem vobis. Fuit quando vicissim invidebatis, quia vicinitatem faciebat Imperii magnitudo. Sed an non satis est vestris propriis malis angi, que tam multa sunt, nisi et aliena bona vos crucient, undique miseri et insani? Vicinis invideo. Tritus mos: invidia lippa est, longinqua non videt. Vicinitas atque prosperitas invidie sunt parentes. Invideo alienis bonis. Si es invidus, et pusillanimis sis oportet; omnibus