comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oradẜut pacientiam p̾stẽ.¬
Neratius quoq scribit cũ cuiꝰ
funs .ui. aut clam fec̃aut sua
ipensa ex ħ uit̾ dco opus resti
tuo alienato ne fuo int̾ dice¬
tur pacientiam dũtarat p̾¬
stare debere ait. ita ut emptor
nato qr nõ resticueret empto¬
rem libari. ¶ Eadem et si cͣ¬

Expanded text:
atientiam praestem.Neratius quoque scribit eum, cuius seruus ui aut clam fecit, aut sua impensa ex interdicto opus restittuo alienato‹u›e seruo interdiceretur, patientiam dumtaxat praestare debere ait, ita ut et emptnato, quia non restitueret, emptorem liberari. eadem et si c
Abbreviated transcription (Latin):
añt mastulos. s ec̃ feminas
siqd ob honorem pollicitate
sunt debe inplere scienduni
iposint statnaꝵ pͥncipi in¬
ponendaꝵ qͥ nõ pmisit. nõ

Expanded text:
antum masculos, sed etiam feminas, si quid ob honores pollicitatae sunt, debere implere sciendum eimposuerit statuarum principi ponendarum, qui non promisit, non
Abbreviated transcription (Latin):
buns erstructurũ ꝓmisit q
tandẽ aggressus fu̾at ꝓficiat
et absens p.auncum ꝑfic̾e opꝰ
illud possit ꝙ si detractores¬
ge̾ possũt noĩe publico adire
adusus eum iudices pot̾unt
obe dire eñ rei publice obhũc

Expanded text:
binis exstructurum promisit, quod tandem adgressus fuerat, perficiat.et absens per amicum perficere opus istud possit. quod si detrectgere possint, nomine publico adire aduersus eum iudices poteruntoboedire eum rei publicae ob hanc
Abbreviated transcription (Latin):
siꝯdempnan sẽte ꝓcuratorẽ tucor¬
em ne. curatorem p̾sentem ẽẽ suf¬
ficit. S. an et ipos ꝓcuratores uł i¬
tores uł curatores fat̾i sufficiatiu¬
dcamiꝰ. et nõ pino suffic̾e̾. ¶ Iñ pu¬
pillo tutoris auͣctẽ exigimus.

Expanded text:
curatorem, tutorem curatoremue praesentem esse sufficit.Sed an et ipsos procuratores uel tutores uel curatores fateri sufficiat, uideamus: et non puto sufficere.In pupillo tutoris auctoritatem exigimus.
Abbreviated transcription (Latin):
publice uendroit aut loca¬
uic. ¶ Filiũꝓ pre curatore
rei publice cteacocane cgĩ¬
emancipatũ p̾us ꝙͣ cirrator
tulit. ¶ Pro magrantu fide¬
uisidr inciogatus pignora q ͤ

Expanded text:
publice uendidit aut locauit.Filium pro patre curatore rei publicae creato cauere cogiemancipatum, priusquam curator tulit.Pro magistratu fideiussor interrogatus pignora quoq
Abbreviated transcription (Latin):
iqui mandato meo post moritm
meã stipulatus ẽ iecte soliit rqita
lis ẽ lex obligõns. ĩoꝙ eciã minto
me recte ei soluitur. Ei ant̃ cui nis
hdebitorẽ meũ post mortẽ meam
soluc nõ recte soluitur. qr mãdatũ
morte disolincur de acceptilotu¬

Expanded text:
qui mandatu meo post mortem meam stipulatus est, recte soluitur, quia talis est lex obligationis: ideoque etiam inuito me recte ei soluitur. ei autem, cui iussi debitorem meum post mortem meam soluere, non recte soluitur, quia mandatum morte dissol
Abbreviated transcription (French):
le alius i est nõ esthis sina area
siit i ietimatina ẽẽ ĩmo et pe¬
c pot ait a et estimat eius solui
decebit ps.n. insule area est et
quid̃ marima. cuec̃ sur ficies

Expanded text:
area, siit in rerum natura esse. immo et peti potest area et aestimatio eius solui debebit: pars enim insulae area est et quidem maxima, cui etiam superficies
Abbreviated transcription (Latin):
e uc decurionis filiũ ĩtuendũ
telegacõm nacus sic siquidem
añt ꝯceptus est siił senato¬
ris filio hẽbitꝰ. si al s pꝰea noce¬
bit illirelegacõ. ¶ Si ad ip̃t
ordine moco pr̃e fint nacus
medioq tp̃r ꝯceptꝰ et editus
ariqĩ decurionus filius nas

Expanded text:
intuendum. relegationem natus sit, si quidem ante conceptus est, similis senatoris filio habebitur: si postea, nocebit illi relegatio. Si ad tempus ordine moto patre fuerit natus medioque tempore conceptus et editus, an quasi decurionis filius
Abbreviated transcription (Latin):
eũdemordinẽ cen̾e ꝙ̃ pͥdem
hũit. ¶ Nõ idem er̾ meo
qui relegatus ad p̃r est. nã
hic uele nouus ĩordinẽ ue¬
unt. ¶Infilus decurionũ
qo est utrũ is solus decurio¬
rus filius ẽe indeatur qui
ac ꝯceptus liatus est decur¬
ione an u̾o ⁊is qui añea na¬

Expanded text:
eundem ordinem tenere, quem pridem habuit. non idem erit in eo, qui relegatus ad tempus est: nam hic uelut nouus in ordinem uenit.In filiis decurionum quaestio est, utrum is solus decurionis filius esse uideatur, qui conceptus et natus est ex decurione, an uero et is, qui ante na
Abbreviated transcription (Latin):
tus aplebeio fit mox añedi¬
cõm pr enis decurionacura
adeptus est edicõm amieit
nõ infanorabłr quis mediũ
tp̃c illi ꝓtest ueluti iam naco
nec ordine decurionũ aut ce

Expanded text:
t a plebeio, mox ante editionem pater eius decurionatum adeptus ante editionem amiserit: non infauorabiliter quis medium tempus illi prodesse ueluti iam nato nec ordine decurionum aut cet
Abbreviated transcription (Latin):
cibũ. potũ. tectũ et silia. s in
loius cuius offõ usucapion¬
esusu int̾pellancur aunede¬
bicores ub̾ent puidẽ: ¶ Item
ex carboniano edc̃o bonoꝵ po¬
sõne petita si sat̃̾ nõde᷑ cristo¬
diendis bonis curatordatuᷤ
psonali furgitur mim̾e his
siles sunt boius dari curato¬
res q̃d⁊ fu̾nt eius qui ab hosti¬
b captus est. et reu̾ti spatur.
¶ It custodiendis ab eodelictis¬
boms cuinec dum qsꝙͣ cunli
ul honorano iure successit cr¬
tatores ꝯstituti sunt. U lp̃¬

Expanded text:
tum et similia. sed et in bonis, cuius officio usucapiones interpellantur ac, ne debitores liberentur, prouidetur: item ex Carboniano edicto bonorum possessione petita, si satis non detur, custodiendis bonis curator datus personali fungitur munere. his similes sunt bonis dati curatores, quae fuerunt eius, qui ab hostibus captus est et reuerti speratur: item custodiendis ab eo relictis, cui necdum quisquam ciuili uel honorario iure successit, curatores constituti. 2 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
cõnesqͥd gͦ siforce tucor pupilli
scit. ⁊p̃e pupillus ignorauit. ude¬
amꝰ an accõni locus scit. ut scĩa
cucoris noceat d ec̃ in curatore
furiosi ⁊ adolescentis. et pucen
hactemis istis nocẽ sciãm tuco¬

Expanded text:
one. quid ergo, si forte tutor pupilli scit, ipse pupillus ignorauit? uideamus, an actioni locus sit, ut scientia tutoris noceat: idem et in curatore furiosi et adulescentis. et putem hactenus istis nocere co
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cebitor foro cesfit. ⁊ c̃dicori̾s pͥn¬
ato ꝯsilio coierut et eleg̾int un¬
um ꝑ quẽ bona distrahantͦ uͥ por¬
cõ ip̃is q̃ exredacto fiet solu̾et᷑
mor exticit alius qui se ẽdicorẽ
dicat. ulłam qurõ accõm adu̾s¬

Expanded text:
 debitor foro cesserit et creditores priuato consilio coierint et elegerint unum, per quem bona distrahantur et portio ipsis, quae ex redacto fieret, solueretur, mox exstiterit alius, qui se creditorem dicat: nullam quidem actionem aduers
Abbreviated transcription (Latin):
tuendi cã. uł officii tuendi cã. uł
rei familiaris. ¶publice ucilica¬
tis cã ꝯpetit int̾dãm ucua publi¬
ca ualiceat. et fliñe pu ͦ et nequid
fiat in ma publica. ¶ Iuris sin tuẽ¬
di cã delib̾is erhibendis. It de lib̾to
exhibendo /officii c̃a de honine libo
exhibendo reliq̃ u̾o int̾tea rei fa¬
nuliaris cãdentur. ¶Quedam ĩ¬
ti de itiu̾e. accuq p̾uato. nã ꝓpͥetate
dc̃a q̃ delocis sac̾s uł derelgioñs ꝓ¬
Itẽ illa delib̾is exhibendis. q̃ uiris

Expanded text:
tuendi causa uel officii tuendi causa uel rei familiaris. publicae utilitatis causa competit interdictum 'ut uia publica uti liceat' et 'flumine publico' et 'ne quid fiat in uia publica': iuris sui tuendi causa de liberis exhibendis, item de liberto exhibendo: officii causa de homine libero exhibendo: reliqua interdicta rei familiaris causa dantur.Quaedam inti de itinere actuque priuato: nam propriequae de locis sacris et de religiosis pitem illa de liberis exhibendis, quae iuri
Abbreviated transcription (Latin):
ciasunit. quedam simplicia.
duplicia diir. uc uci possidecis.
simplicia sunt ea. ueluti exhib
de itin̾e actuq ¶ t̾ dc̃a aut̃ cou¬
pecũt uł homũ cã Ñĩ uł diuini
niris. aut religione. sic̃ ẽ ne qͥd

Expanded text:
sunt, quaedam simplicia. duplicia dicuntur, ut uti possidetis, simplicia sunt ea, ueluti exhibide itinere actuque.Interdicta autem competunt uel hominum causa uel diuini iuris aut de religione, sicut est 'ne
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ si ei ꝙ quis scit frandari satisscm
est. nũqͥd deficiat accõ. qr qui sr̃¬
sunt nõ sũc frandati. ⁊ si puco
ꝓbacũ nõ tũ sidicat aliqs offero
quod debetur ei ꝙ scio c̾ditorẽ.
audiendus erit. ut accõm elu¬
dat. ¶ Si frandator hr temhũit.¬

Expanded text:
 si ei, quem quis scit, satisfactum est? numquid deficiat actio, quia qui supersunt, non sunt fraudati? et hoc puto probandum: non tamen si dicat aliquis: 'offero, quod debetur ei, quem scio creditorem', audiendus erit, ut actionem eludat.Si fraudator heredem habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ei es ħ ꝯcessisse ut infrautẽ c̃dito¬
⁊ alienaret talem em̃ alienacõm
nõh̾t at sibit quoq ꝯcessit filio pr̃
ut uł in frandẽ ẽdicoꝵ fac̾e postit.ui¬
debitur ip̃e fecisse et susacieut cõpe¬
tentes adũsus eñ actõnes et eĩ fi¬

Expanded text:
et hoc concessisse, ut in fraudem creditorum alienaret: talem enim alienationem non habet. at si hoc quoque concessit filio pater, ut uel in fraudem creditorum facere possit, uidebitur ipse fecisse et sufficient competentes aduersus eum actiones. etenim fi
Abbreviated transcription (Latin):
uoĩe eiuc ciũꝰ boua ueneunt ex¬
iget s uoĩe eius curatoris qui
eium misit. ¶ Si pse̾s aut̃ ꝯsti¬
ꝯsticuti arratores unus forterer
et cassius scͥbit uẽĩem ĩnicũ cogẽ¬
q̃uolũtarius icaq quereudus

Expanded text:
ine eius cuius bona ueneant exigetur, sed nomine ipsius curatoris qui eum misit.Si plures autem consticonstituti curatores, unus forte reiet Cassius scribit neminem inuitum cogenest. uoluntarius itaque q
Abbreviated transcription (Latin):
uit. oĩm̃o renocand̃ si fraudati sint
ẽdicores. qr pupisli ignorancia q̃ ꝑ
an fraudentur ẽditores nec ur ĩ i¬
ria afficiis qui ignorauit. cũ buc¬
rũ ertorquet nõ dampnũ inflig¬
acur. in hos tũ qui ignorances ab
eo qui soluẽdo nõ sit libalitatem

Expanded text:
ti sint creditores, quia pupilli ignorantia, quae per an fraudentur creditores: nec uidetur iniuria adfici is qui ignorauit, cum lucrum extorqueatur, non damnum infligatur. in hos tamen, qui ignorantes ab eo qui soluend
Abbreviated transcription (Latin):
it frandare alios postea sortit
est. cessat renccacõ Siaũc hoꝵ p
ciũia quos frandare nobt pͥo¬
res duusit quos frandaie uo¬
luit. martellus dic̃ reucratõm¬

Expanded text:
it, alios postea sortitus est, cessat reuocatio: si autem horum pecunia, quos fraudare noluit, priores dimisit, quos fraudare uoluit, Marcellus dicit reuocat
Abbreviated transcription (Latin):
dlib muu̾sas res suas tradid
res hr̃e sescic. et uiiu̾sa bõ sua
alienaut. inclłudũ ẽ frandã¬
ẽditores suos franta liellet so¬
luco mĩo p̾sentẽ dotẽ reddio¬
isset. ꝙ statuto tpr̃e redt̃e de

Expanded text:
iuersas res suas tradidires habere se scit et uniuersa bona sua alienauit, intellegendus est fraudancreditores suos fraudare uellet, soluto matrimonio praesentem dotem reddidisset, quam statuto tempore re
Abbreviated transcription (Latin):
muniẜit libum eñ eẽ iuss̾at.
eiq legau̾at. hrs eũ mammu¬
płiq existimant hunc ex tes
go si te ꝓme usi fu̾unt. dign¬
os eos lib̾cate existumes. p̾¬
coris hee ꝑtes suns ut cogat
lib̾catem p̾stari. nͥ si ꝙͣ cale
hii fui adimeuit. ut indigi

Expanded text:
it, liberum eum esse iusserat eique legaverat: heres eum manumique existimant hunc ex testgo, si te promeruerunt, dignos eos libertate existimes". praetoris hae partes sunt, ut cogat libertatem praestari, nisi si quid tale hi servi admiserint, ut indigni
Abbreviated transcription (Latin):
ibtas que ĩn ultinm inte tp̃c
ufert᷑. neluti stichus cũ morie¬
t᷑ lib̾ esto. ulłius mou̾iti estim¬
anda ẽ. ¶ H aũt scͥptura. sti¬
chus si capitoliũ nõ ascend̾¬
it lib̾ esto. ita accipienda est.
sicũ pͥmũ potu̾it capitoliũ. Nõ
aĩcend̾it isto eĩ mo ꝑuemet
stichus ad libtatẽ si faculta¬
meis rõnẽ reddat. an sb̾ꝯdõ¬
illam adieccõm ita ut rõnes
reddat ꝯdõni lib̾tati nõ ncre̾.
et cũ qr maĩfeste no luntas
testancis expͥmet᷑ cogend̃ eũ
eẽ ad rõnes reddaendas.
post annos in dictincte lib̾ eẽ
fanor et lib̾catis crigit ħ nba

Expanded text:
tas, quae in ultimum uitae tempus confertur, ueluti 'Stichus cum morietur, liber esto', nullius momenti existimanda est. Haec autem scriptura 'Stichus si Capitolium non ascenderit, liber esto' ita accipienda est 'si cum primum potuerit, Capitolium non ascenderit': isto enim modo perueniet Stichus ad libertatem, si facultameis rationem reddat' an sub coillam adiectionem 'ita ut rationes reddat' condicionem libertati non inicere: tamen quia manifesta uoluntas testantis exprimeretur, cogendum eum ad rationes reddendas. Post annos indistincte liber esse fauor libertatis exigit, et uerba
Abbreviated transcription (Latin):
du erit i reb bñams. si ex eare
st᷑ q̃ petita est. mag̾q ẽ ut ista
ptiis uenernt. estimatif̃t ꝙ¬
sunt. eonseq̃us ent dr̃e ex¬
cepcõm obitiendamet gual. ut

Expanded text:
dum erant in rebus humanis, sed ex ea re sunt, quae petita est: magisque est, ut ista partus venerunt aestimatique sunt, consequens erit dicere exceptionem obicienda
Abbreviated transcription (Latin):
iciũ possidendi nõ hu̾it indẽ¬
tunit. ¶ Er fco ꝓpõitum ẽ quẽ¬
dam cũ reni pignori dediss.
bam hũc hẽdem qui pignus
ab ex̃neo redcmit posse exceptõ¬

Expanded text:
itium possidendi non habuit, videntuit. Ex facto propositum est quendam, cum rem pignori dedisset, bam hunc heredem, qui pignus ab extraneo redemit, posse except
Abbreviated transcription (French):
huno petient mox arbores exti¬
sis erco suncopetat auc insula
qua nt rpides petat. ¶ Itt sin¬
nas nendit̃. ¶ Si aucillam
presnantẽ petiero et uiets fn¬

Expanded text:
um petierit, mox arbores excisas ex eo fundo petat, aut insulam gna vel lapides petat: item si nulas vindicem: si ancillam praegnatem petiero et post
Abbreviated transcription (Latin):
dotemamñ filiȩ noĩc iuyo ĩdita
dicare ioꝙ nir cauisset ex dotẽ
usib puelie sͥ trro itas. cũ ea fig̾¬
ficacone sͥ nõmodꝰ donacõis de¬
daretur. nec ab usu ꝓpetas sepe¬
tut. s p̾culiũ adoce puelle disũ¬

Expanded text:
ditas dicare, quod uir cauisset extra dotem usibus puellae sibi traditas, cum ea significatione non modus donationis declaretur nec ab usu proprietas separetur, sed peculium a dote puellae dis
Abbreviated transcription (Latin):
suspitabat᷑ et ne fac̾et tunebs̃
¶s añt quicũ possid̾et. nõclam
aturclam possidẽ. nõ eĩ rõ op¬
Imende possors. s origo nan¬
ciscende exquirenda ẽnec ꝙ ꝙͣ
clam possid̾e incipe qui sciente
ant nolence co ad ꝙ̃ ea resꝑ

Expanded text:
suspicabatur et, ne faceret, timebat. is autem qui, cum possideret non clam,atur clam possidere: non enim ratio optinendae possessionis, sed origo nanciscendae exquirenda est: nec quemquam clam possidere incipere, qui sciente aut volente eo, ad quem ea res
Abbreviated transcription (Latin):
possidet ꝙͣuis ignoret in sna
poc̾ate eẽ filiu gmplius ec̃ si fi¬
nus ab alio tãꝙ̾ snus posside¬
acur idem ent probandũ.a¬
que si uendid̾o rem. nec tͥdit̾o¬

Expanded text:
possidet, quamuis ignoret in sua potestate filium. amplius etiam si filius ab alio tamquam seruus possideatur, idem erit probandum.que si uendidero nec tradi
Abbreviated transcription (Latin):
les excepco hoĩe q̃remis sub custo¬
dia nr̃a sint. hactenus possidi .i.
qͣtenus si uelmiꝰ nos nacuralem
eius possõm uancisci possim nã
pecus simł acque ab errai̾nt. anc
acq sisb̾ custodia mea sit. necĩne¬
cessat inc̃m diligens inquisicõ
It siferas bestias qs inmuanis
indue̾imꝰ et pisces quos in piscm¬
pisces qui instanguo sunt. aut
si que mãsuete fc̃e qitodie nr̃e
sublecte sunt. ¶ Qdam recte
pucant. colũbas quor q̃ ab edi¬

Expanded text:
les excepto homine, quatenus sub custodia nostra sint, hactenus possideri, id est quatenus, si uelimus, naturalem possessionem nancisci possimus. nam pecus simul atque aberrauerit aut atque si sub custodia mea sit nec inuecessat interim diligens inquisitio. Item feras bestias, quas uiuariis incluserimus, et pisces, quos in piscipisces, qui in stagno sint, aut si quae mansuetae factae custodiae nostrae subiectae sunt. Quidam recte putant columbas quoq
Abbreviated transcription (Latin):
absit ¶ Nich a int̾ẽ aquo
quis suis mimis eniat. a
fisco uł acuntate uł apuato.
cuiꝰ cũq ał sit sexꝰ is qͥ eunt.
nã et si pupillus emat. eq¬
uũ est eum fidem impłe. cũ
sũ dãpno eius ẜ sit futũm
ro et si ẜuus esuilis sane fuis

Expanded text:
 interest, a quo quis suis nummis ematur, a fisco uel ciuitate uel a priuato, cuiusque sit sexus is qui emit. nam et si pupillus emat, aequum est eum fidem implere, cum sine damno eius hoc sit futurum. idem et si seruus est.In illis sane seruis
Abbreviated transcription (Latin):
freq̾tius est io genus maleficũ
palũ dautur. ¶ abigci autim
tius ut ex argie̾tis subtrahunti
quodam mo dep̾dancur. ¶ Et
abigendi studiũ qiͣ atem ex̾ce¬
at oues de gregibꝰ uł boues
uunents. ab ducentes. ¶Cet̾u
si quisbones ob exrantes uele¬
quos insolicuoine telictos ab du¬
eit. nõ e abigeꝰ s fur pcci. ¶ S et
siqui porcũ ut capram uł¬

Expanded text:
frequentius est id genus maleficii: porarium dantur". Abigei autem cuis vel ex armentis subtrahunt et quodammodo depraedantur, et abigendi studium quasi artem exercent, equos de gregibus vel boves de armentis abducentes. ceterum si quis bovem aberrantem vel equos in solitudine relictos abduxerit, non est abigeus, sed fur potius. Sed et qui porcam vel capram
Abbreviated transcription (Latin):
igco uale. ¶Siqͥs inseputto
h̾itass edificu uehu̾iss ei qui
uelit agendi potestas sic.¬
Adusus cos quicad au̾a spoliãt
Iaximc si tuami armataag¬
gred. ant ut si armati more la¬
cronsi  degetunt. ec̃ capite plec¬
cantur.ut dius seuer Rpsicsi

Expanded text:
co ualere.Si quis in sepulchro habitasset aedificiumue habuisset, ei qui uelit agendi potestas fit.Aduersus eos, qui cadauera spoliant, maxime si manu armata adgrediantur, ut, si armati more latronum id egerint, etiam capite plectantur, ut diuus Seuerus rescri
Abbreviated transcription (Latin):
nireualet. iiupime suppͥmit᷑.
nicħ est .ii. ꝙ ereo aũ petatur
aut ꝯsist̾e possit. ¶Qui uiru te¬
stam̾itũ apu̾it. recitau̾it. resigri¬
auit. pena legis tornelic tene.
et płmq humiliores aut ĩme¬
tallũ dampnãt. aut honestio¬
des ĩnisulam deportat᷑. ¶Siqs¬
mstr̾m licis sue ꝓpturatore adu̾¬
tor si huimlior sit.ĩ metallũ dã¬
pnat.sihonestior adempta pte
Inccrum̃ta bonoꝵ penes se depoi¬
ta. quio alti alt̾o absente reddi¬
sonc ꝯdicõ est. aut ĩ mecallũdã¬
puat᷑. aut ĩnisula deportantu
Iudices ped.mei. si petĩia corrup¬
ti dicantur. płmq ap̾side. antͥ cu¬
tũt᷑ ant ad ip̃t relegancur. ¶Mi¬
les qui ex cart̾e dato gladio eru¬
pit. pena capitis puitut. ¶Ead
pena tenẽ. et quiꝯ: eũ ꝙ̃ custodie¬
bat defiit. ¶miles qui sibi ma¬
uus inculit. nec fc̃m peg̾it nͥ in¬
pacientia doloris aut morbi. luc

Expanded text:
iure ualet, impune supprimitur: nihil est enim, quod ex eo aut petatur aut consistere possit. Qui uiui testamentum aperuerit recitauerit resignauerit, poena Corneliae tenetur: et plerumque humiliores aut in metallum damnantur aut honestiores in insulam deportantur. Siis suae a procuratore aduetor si humilior sit, in metallum damnatur, si honestior, adempta parte Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiondicio est, aut in metallum damnatur aut in insulam deportatur. Iudices pedanei si pecunia corrupti dicantur, plerumque a praeside aut cutuntur aut ‹ad› tempus relegantur. Miles, qui ex carcere dato gladio erupit, poena capitis punitur. eadem poena tenetur et qui cum eo, quem custodiebat, deseruit. Miles, qui sibi manus intulit nec factum peregit, nisi inpatientia doloris aut morbi luc
Abbreviated transcription (Latin):
i quis aliqͣ ex metallo p̾ncpis uł
ex moneta sacra furatus fi̾rit. pe¬
na metalli ur exilii pm̃atur.
¶ Ansfuge ad hostesuł ꝯsiliorum
ñroꝵ renũtiatores auc iuner¬
urant. aut furͣ suspendantur.
et tumultus. populo ꝯcicato pro
qualitate digrutatis anc in
furcam tollunt. aut bestiis obi¬
tiurit᷑. aut ĩ insulam deportãtum.
Q̾ nõdiun uir potentes uͥgni¬
es corrũpunt. humiliores m
met allum dampnãt᷑ honesti¬
ores ⁊ unsulam ielegant. uut
ĩeriliũ mittũt᷑. ¶C se sins m̃ĩ¬

Expanded text:
i quis aliquid ex metallo principis uel ex moneta sacra furatus sit, poena metalli et exilii punitur. Transfugae ad hostes uel consiliorum nostrorum renuntiatores aut uiui exuruntur aut furcae suspenduntur. et tumultus populo concitato pro qualitate dignitatis aut in furcam tolluntur aut bestiis obiciuntur aut ‹in› insulam deporta‹n›tur. Qui nondum uiripotentes uirgines corrumpunt, humiliores in metallum damnantur, honestiores in insulam relegantur aut in exilium mittuntur. Qui se suis
Abbreviated transcription (Latin):
uns redemꝑtũ uõ ꝓbait. lib̾tatẽ
pete nõ põt . amplius crõ dnio sub
dñs male in metallum damp¬
natur. ¶ Qui abortonis ant.i
amatormũ poculũ dant. et sido¬
⁊lo nõ faciant tñqr inalierera¬
plires ẽ. humiliores ininetallũ.
honestiores in nisulam amissa

Expanded text:
tem petere non potest: amplius eidem domino sub dominus malit, in metallum damnatur. Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa
Abbreviated transcription (Latin):
int scpacõm. sibi d inputare suam
facilit acem sic̃ eẽnt bõ ytonea hrdi
illemaluur bona pociuis defu̾cti sibi
se pari urdis aũ eius c̃ditorib simp¬
utari nõ possit. at si c̾ditores de fũcti
desioent. ut ec̃ inbonis h̾rdis sb̃stitu

Expanded text:
it separationem, sibi debet imputare suam facilitatem, si, cum essent bona idonea heredis, illi maluerint bona potius defuncti sibi separari, heredis autem creditoribus hoc imputari non possit. at si creditores defuncti desiderent, ut etiam in bonis heredis substitu
Abbreviated transcription (Latin):
ciend̾ ẽ sepacio ꝑation¬
nẽ sole iupetraribus.
dec̾to p̾coris. ¶Solet a
ut puta debitorẽ quissem̃ habuit
u decessit. b̾rs ei exsticit cicius hic

Expanded text:
ciendum est separationem solere impetrari decreto praetoris. Solet autem ut puta debitorem quis Seium habuit: hic decessit: heres ei extitit Titius: hic
Abbreviated transcription (Latin):
tremt. ripas nõ mutac nemo deni¬
ꝙ dieit nõlum ꝙuicrem̾̃to suoeg¬
iptũ coopit npas suas mitaie. uel
ampliare nãcũadipetuam sin mẽ¬
suram redieris. rux aluei eis mi¬
uit. ut ꝓpecuu ĩ t̾mẽtũ nactũ sit uł¬

Expanded text:
creuit, ripas non mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare uel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae aluei eius muuerit, ut perpetuum incrementum nanctus sit, u
Abbreviated transcription (Latin):
fucurum labro ais. nos eciã hic
opinanur ucilicuceu eius qui
ducic sine ĩ ꝯmodicate eius curꝰ
ager est speccandam. ¶ Si aq̃ ĩ
lenti refice ip̃mi lacũ. ¶ Hint̾die¬
cum ad ẽs nuos ptinet sine ĩpu¬
plico sine inpͥuatosint cõstitu¬
sr s et sicalide aq̃ mius sit dłꝰ
reficiẽdo competic ic̃dcũi arisdo

Expanded text:
futurum Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam. Si aqua in ulenti reficere ipsum lacum. Hoc interdictum ad omnes riuos pertinet, siue in publico siue in priuato sint constituti. Sed et si calidae aquae riuus sit, de hoc reficiendo competit interdictum. Aristo
Abbreviated transcription (Latin):
aiusta cã accidence ssi quis ã
inbecillitate ĩpeditus. uł ec̃ ne
ciebat. Iõ u̾o nõ uenit ad ꝓbi¬
lrnd̾. nõ uitebit᷑ adusaric
unn fecisse et ita laboscͥbiti
Id̾ait. et site uolentẽ ad ꝓhi¬
bend̾ uenue dec̾int aliquis
artius forte sũ ullo meo do

Expanded text:
dente. Si quis tamen inbecillitate impeditur uel etiam, ne ›ciebat, ideo non uenerit ad prohibendum, non uidebitur aduersarius ui fecisse: et ita Labeo scribit. Idem ait et si te uolentem ad prohibendum uenire deterruerit aliquis armis forte sine ullo do
Abbreviated transcription (Latin):
nona facienda ẜ int̾dc̾o cõp̾hñ¬
datur tũ eq̃ it̾dicendu labo ait
nefacienti doatam ins fiat qr ea¬
dem utilitas sit p̾torem .n. sic in¬
t̃ dixisse ait ne nis fiet quo niuiꝰ

Expanded text:
noua facienda hoc interdicto comprehendatur, tamen aeque interdicendum Labeo ait, ne facienti cloacam uis fiat, quia eadem utilitas sit: praetorem enim sic interdixisse, ne uis fieret, quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
rucipalis curatori rei.pir. am¬
plius ꝯcedat. ¶ Set et siap̃ nci¬
re. uł ab eo cui puceps ħ uis cõ¬
cedendi ded̾it. id̾ erit ꝓbaudũ
di quis ꝑatus sit se in iudicõ¬
fe defende adu̾sus eos qui it̾¬
dicend̾ putant ne opus fiat.
an ideatur desin̾e uifacẽ. er
mag̾ ẽut desinat. si mo sacisof¬
ferat. et defendere patus ẽsiq̃s
agat. et ita sabmꝰ scͥbit. ¶ S ẽt
siquis damipmi infect icã pat᷑

Expanded text:
icipalis curatori rei publicae amplius concedat. sed et si a principe uel ab eo, cui princeps hoc ius concedendi dederit idem erit probandum. Si quis paratus sit se iudicio defendere aduersus eos, qui interdicendum putant, ne opus fiat: an uideatur desinere ui facere? et magis est, ut desinat, si modo satis offerat et defendere paratus est, si quis agat: et ita Sabinus scribit. Sed et si quis damni infecti paratus
Abbreviated transcription (Latin):
dũcta est si mĩc ꝑ aptum duca
nãsi opis aliꝙ faciat. quis quo
mag̃ aqͣm cõsuet uel contu
maior utilitas u̾securadñsari
Siuus ec labeo scribunc si runs
Enõ cõcinebas cem̾ticium nelic

Expanded text:
ducta est, si nunc per apertum ducatur: nam si operis aliquid faciat quis, quo magis aquam conseruet uel continmaior utilitas uersetur aduersarii. Seruius et Labeo scribunt, si riuum, non continebat, cementicium uelit
Abbreviated transcription (Latin):
dificõ eius intim̃ edificiñ hami
uiiis laso putat hanc int̾ dr̃o loc
ce. et si area ab uitalib ꝓteedr
sit et siforte inquit doata ducta
sit exurbano edificõ inprmnũ
agr̃. Iolabo ait ec̃ eũ qu puatam
cloatam in publica n mtt̾e ue¬
lic tuend̾ ne ei us fat. si et siquis

Expanded text:
dificio eius in tuum aedificium. hoc amplius Labeo putabat hoc interdicto locum esse et si area ab utralibet parte aedium sit et si forte, inquit, cloaca ducta sit ex urbano aedifici‹o› in proximum agrum. Idem Labeo etiam eum, qui priuatam cloacam in publicam immittere uelit, tu
Abbreviated transcription (Latin):
h̃t itaq c̾cum fine̾ ista. ictõnt i
dolo fec̾it iste et post mortẽ dm̃ ec
añ aditam h̾rditatẽ. cet̾r si sñ
doloaut dolo quiḋ u̾ni muodo¬
mmo nõ tenebit᷑ hac actõne qͥu
i̾mo et si post mortẽ postaditam
ubiadita brdicas ẽ iam qi liba
ueniri po̾t. ¶ Quidiñ si sub cõ

Expanded text:
t itaque certum finem ista actio, ut et dolo fecerit iste et post mortem domini et ante aditam hereditatem. ceterum si sine dolo, aut dolo quidem, uerum uiuo domino, non tenebitur hac actione: quin immo et si post mortem post aditam ubi adita hereditas est, iam quasi liber conueniri pot
Abbreviated transcription (Latin):
us dñs afuo suo amocũ ad cor¬
ruptimi neẽe nõ impetrat post
libtatẽ eius ulia acconi qm̃ms
in pubibus aliis cais iusta igno¬
raucia ertusacom m̾eatur. U lp

Expanded text:
us a seruo suo amotum aliquid corruptumue esse, non impetrat post libertatem eius ullam actionem, quamuis in pluribus aliis causis iusta ignorantia excusationem mereatur. 3 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
possideat. ħ int̾dc̃o teneatin. quẽat̾¬
⁊ solemus facc. quociens inc̃tũ est q̃
pocuis accõ tenc at. nam duas actõ¬
nes dc̃amns ꝓtestati ex alt̾a nos
ex mortis c̃a donacõne possite at. n¬

Expanded text:
possideat, hoc interdicto teneatur: quemadmodum solemus facere, quotiens incertum est, quae potius actio teneat: nam duas dictamus protestati ex altera nos ex mortis causa donatione possideat,
Abbreviated transcription (Latin):
saicuendi uñ ẽ qicũ. siusuffructꝰ.
uł usus fiñt alicui relictus. eũq
ocupai̾nt. an ħ int̾ dc̃o restitue
sic ꝯpellendus miones. ꝙ uec
n susfructus. necuisus possidet᷑.

Expanded text:
esitum, si usus fructus vel usus fuerit alicui relictus eumque occupaverit, an hoc interdicto restituere sit compellendus. movet, quod neque usus fructus neque usus possidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
forte cales fidenissores obtułit.
qui debisis eoꝵ sat̾fac̾e pati sint.
Socui nectigalium. si sepatĩ ꝑtes
admĩstrat. alt̾ ab alt̾o mmins
ydoneo. insc porc̃om cũsferre ie
desioas. ¶ Qd illicite pi. ł pͥua¬
cim exactũ ẽcũ alt̾o tã^ passis in¬
inriam exsolut puĩ u̾o excortũ.
cũ peñ t̾plici restituctur ¶ampliꝰ
licas pͥnatoꝵ alcin iugor pss dis

Expanded text:
forte tales fideiussores obtulerint, qui debitis eorum satisfacere parati sint. Socii uectigalium si separatim partes administrent, alter ab altero minus idoneo in se portionem transferr‹i› iure desiderat. Quod illicite publice priuatimque exactum est, cum altero tanto passis iniuriam exsoluitur. per uim uero extortum cum poena tripli restituitur: amplius litas
Abbreviated transcription (Latin):
amici cesans militẽ destorem
faciebat qui dm anfsugiss ut
is int̾ emansores br̃enm. si et
sine adeat qt et offerat sefũ
dep̾hũsus offeratur penã de¬
scoms euitat nec incest cui
se offerat. uł a quo dep̃hñdat᷑
leunis itaq delictũ emansori
becur ut erroris insius destõ¬
nis granius ut infugitius.¬

Expanded text:
esaris militem desertorem faciebant, qui diu afuisset, ut is inter ‹e›mansores haberetur. sed siue redeat quis et offerat se, siue deprehensus offeratur, poenam desertionis euitat: nec interest, cui se offerat uel a quo deprehendatur. Leuius itaque delictum emansionis habetur, ut erronis in seruis, desertionis grauius
Abbreviated transcription (Latin):
indulgent̾ est. ¶ Ee actoratus co
noĩe nõutq infcams erit uec phi¬
bendus lite funta milicie ciusdem
ordnus sedare atio qͥn et sucimqt
sendebant ut ꝓdicores lib̾tatis
infuicutẽ redigebantur s muta¬
to statu miliciẽ recequ est acapi¬
tis pẽa. est qr psirq uolũtario a¬
filiũ suũ subtranit milicie uelli te¬
pe erilio et bonoꝵ ꝑte msetandus
est simꝑace fustib tedi iubetur¬
i qui requisitus iueras ut apr̃e¬
enis pꝰ ea exhibitus in detiorem
miliciam daudus est. qui em̃ se
sollicitauit ab alio uemam non
metur. ¶Cumqui filiũ debili¬
canit duectũ ꝑ bellũ indictũ ut
inhabił milicie sit pcepc̃o dim

Expanded text:
indulgendum est. exauctoratus eo nomine non utique infamis erit nec prohibendus lite finita militiae eiusdem ordinis se dare: alioquin et si relinquat respondebant, ut proditores libertatis in seruitutem redigebantur. sed mutato statu militiae recessum a capitis poena est, quia plerumque uoluntario filium suum subtrahit militiae belli tempore, exilio et bonorum parte multandus est: si in pace, fustibus caedi iubetur et requisitus iuuenis uel a patre postea exhibitus in deteriorem militiam dandus est: qui enim se sollicitauit ab alio, ueniam non meretur. Eum, qui filium debilitauit dilectu per bellum indicto, ut inhabilis militiae sit, praec
Abbreviated transcription (Latin):
tũ castra ingrediat capite pinat
¶N uo qui fogtam tũssnunt milicia
reicitur. ¶Am sedicõmi atroce
mitit᷑ ꝯcitauit capite pm̃tur.
Siit᷑ notiferac̃om. aut lenẽ q̃¬
relam sedicõ mota est. tũcgradu
milicic deicitur ⁊ cũ młti milites
n aliꝙ flagitiũ ꝯspient uł silc¬
gio deficiat anocari milicia so¬

Expanded text:
ra ingrediatur, capite punitur. Si uero quis fossam transiluit, militia reicitur. Qui seditionem atrocem militum concitauit, capite punitur: Si intra uociferationem aut leuem querellam seditio mota est, tunc gradu militiae deicitur. Et cum multi milites in aliquod flagitium conspirent uel si legio deficiat, auocari militia so
Abbreviated transcription (Latin):
quor estimab. ¶ Iufaus apud
furẽ adolenit tam adolestentis
furtũ fecit ille qñ int̾ancis et
unũ cñfurtũ ẽ ĩor duplitenet᷑¬
sus afute alt̾o cũ recupass. ⁊̃ si
duo frta fecissi. nõ amplus
qm̃ seiuł cũ eo finti agi posse.¬
et nec dubitau̾m qͥn᷑ adoles¬
centis paius qm̃ intrntis esti¬
macõnẽ fĩ opteret et quidtã
tidiculũ ẽ qm̃ meliorẽ furis

Expanded text:
oaestimabitur. Infans apud furem adoleuit: tam adulescentis furtum fecit ille quam infantis, et unum tamen furtum est: ideoque dupli tenetsus a fure altero eum recuperasset, etiam si duo furta fecisset, non amplius quam semel cum eo furti agi posse‹t›. nec dubitauerim, quin adulescentis potius quam infantis aestimationem fieri oporteret. et quid tam ridiculum est quam meliorem furis
Abbreviated transcription (Latin):
cã fat̾ fuctũ nec iefert an indi¬
gito hãt amilum andatus sit¬
ypothece ꝯm̃ cum in depõito te¬
uet hr̃e ꝑ suo destiau̾at. ¶ Si
tibi subreptum ẽ q nͥc̾ta die de

Expanded text:
causa, facit furtum. nec refert, in digito habeat anulum an dactyliotheca quem, cum deposito teneret, habere pro suo destinauerit. Si tibi subreptum est, quod nisi die ce
Abbreviated transcription (Latin):
ni emptus fc̃us sit. nõ posse ẽ p¬
corem furti ag̾e cum uendito¬
re obid q is fuus post emptõ¬
sumipmis. ¶ Q furi ip̃i furtũ
fecit frrcinus Ruus eo noĩe ac

Expanded text:
inemptus factus sit, non posse emptorem furti agere cum uenditore ob id, quod is seruus post emptiosubripuisset. Quod furi ipsi furtum fecerit furtiuus seruus, eo nomine ac
Abbreviated transcription (Latin):
neq ullam qnͣtitatẽ capepinetit᷑
Ilud quor cauetur. ne ii acceptu
feratur opus publicũ faciend̾tru¬
uitũ uepublice dand̾. p̾bend̃. app̃¬
hendend̾ sarta tecta cuend .a. anqͣ
pfecta. probata p̾stita lege erunt.
bodie ex lege repetimd aꝵ er oroi¬
em pũunt / ec pluiq ul erilio pĩ¬

Expanded text:
neque ullam quantitatem capere permittit. Illud quoque cavetur, ne in acceptum feratur opus publicum faciendum, frumentum publice dandum praebendum adpraehendendum, sarta tecta tuenda, antequam perfecta probata praestita lege erunt. Hodie ex lege repetundarum extra ordinem puniuntur et plerumque vel exilio pun
Abbreviated transcription (French):
Iadem lege tenẽtur. qui obdenũti
cus testĩonĩ publice dr̃e. aut n¬
dex ẽẽ. postulare ne ꝓhibet᷑. ¶dẽ.¬
Eg̾. iui. ie petundaꝵ cauet. ne qͥs¬
uees accipiatNe ne qs obsõ¬
tenitia inseuatu tilio ne publico
dicendam. ꝓetinam accipiat. ut
ob actusand̾ uł nõ actus. indum.
de se abstiti eant ne ue plus dom
min̾is ueniauno accipiant. qũ

Expanded text:
adem lege tenentur, qui ob denuntitus testimonium publice dicere aut iudex esse postulareve prohibetur. Lege Iulia repetundaaes accipiat, neue quis ob sententiam in senatu consilioue publico dicendam pecuniam accipiat, uel ob accusandum uel non accusandum: de se abstineant neue plus doni muneris in anno accipiant, quam
Abbreviated transcription (Latin):
res aũt neras pignori distrabere
pcuratores possimc. ss̃ añ alii res
obligate sunt nre pignoris nõ dr
ꝓcurator ius creduor sede. al lede¬
uis creditorib p̾cedentib sat̾sac̾
et siꝙ suꝑfluũ est fisco nferatur
aut si accepat totũ fiscus soluat
ip̃e uł simpłr si uendidit ꝓcurator
iubebit pecũiari qm̃ debi credito¬

Expanded text:
Res autem nexas pignori distrahere procuratores possunt. sed si ante alii res obligatae sunt iure pignoris, non debet procurator ius creditorum laedeis creditoribus praecedentibus satisfiat et si quid superfluum est, fisco inferatur, aut, si acceperit totum fiscus, soluat ipse: uel simpliciter si uendidit procurator, iubebit pecuniam, quam deberi credito
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatũ. ¶ Si quis filiã suam
ex hib̾is de sideret anadũsus in¬
t̾dc̃m exceptõ danda sit si for¬
te pr cocordans mĩo forte. ⁊̃ lib¬
is sbixum uelit dissolue ⁊ c̾ro
mr̾utim̃ ne bñ ꝯcordantia m̃¬
ĩa. iur̃ pria pr̃ie potestatis tur¬
bentur ꝙ ca sic er̃ adhibendut¬

Expanded text:
uis filiam suam, exhiberi sibi desideret, an aduersus interdictum exceptio danda sit, si forte pater concordans matrimonium, forte et liberis subnixum, uelit dissoluere? et certo iure utimur, ne bene concordantia matrimonia iure patriae potestatis turbentur. quod tamen sic erit adhibendu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nonam accẽptare uexare ec
marime dardanatii solent qͥ¬
Ranaricie obuiam itum eta
rii ilius m̾cis sint. ne aut ab hi¬
auc. alocupletõrib qui fruet̾
suos equit p̾ciis uendcie nolẽc¬

Expanded text:
nonam adtemptare et uexare uel maxime dardanarii solent: quorum auaritiae obuiam itum est rii ullius mercis sint, ne aut ab hiaut a locupletioribus, qui fructus suos aequis pretiis uendere nol
Abbreviated transcription (Latin):
urdes eoꝵ ꝓtinebunt. ¶ Siq̃s tũ
p̾gnantẽ morem hr̃et inhostium
potestate ꝓueu̾it nato deiceps
filio et mortuo ibi decesfit eiuste¬
stam̃tũ ulłm est qr ⁊ eoꝵ qui icun

Expanded text:
des eorum pertinebunt. Si quis, cum praegnatem uxorem haberet, in hostium potestatem peruenerit, nato deinde filio et mortuo, ibi decesserit, eius testamentum nullum est, quia et eorum, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
puio rõnosceti latrñtuli uł p̾don¬
es appellants et ĩo qui alatronib
captus ẽsuus lacronũ nõ est. nͨ
post huminũ illi nctm est. ¶ ab
hostib aut cuptus puta ageriua¬
ins. scu parchis et suus est hocti¬
um et post limno stacũ p̾strau̾re¬

Expanded text:
pulo Romano: ceteri latrunculi uel praedones appellantur. et ideo qui a latronibus captus est, seruus latronum non est, nec postliminium illi necessarium est: ab hostibus autem captus, ut puta a Germanis et Parthis, et seruus est hostium et postliminio statum pristinum re
Abbreviated transcription (Latin):
oneste sacram̃to solutis data
cuntatib ap̾ quos nncole sũc
ualec nec labefactat.si qs co¬
rum uoluncate sua honorer
auc mimꝰ susceꝑit nectiga¬
ec̾anis et ubis uet̾anoꝵ idẽ
curionib g̾ neç ĩ metaltũ
dampnabunc. nec mopir
publicũ uł ad bestias nec fu

Expanded text:
oneste sacramento solutis data ciuitatibus, apud qu‹a›s incolae sunt, ualet: nec labefactatur, si quis eorum uoluntate sua honorem aut munus susceperit. Uectigaeranis et liberis ueteranorum idem curionibus: igitur nec in metallum damnabuntur nec in opus publicum uel ad bestias, nec fu
Abbreviated transcription (Latin):
unerit et aburbe et ytalia. ¶ Op¬
tedit. ñc eq̃ et in effractores et
incet᷑os sup̃ sẽptos causa cognita
statin ꝓut admissũ suggerit du¬
m̃one quis inꝑłebio opis ꝓubli¬
ci penia uł in honcstiorem relega¬
tõius excedit. Pauius.¬

Expanded text:
unde erat, et urbe et Italia. oportebit autem aeque et in effractores et in ceteros supra scriptos causa cognita statui, prout admissum suggerit, dummodo ne quis in plebeio operis publici poenam vel in honestiore relegationis excedat. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑces suas quis hr̃dũ diu̾sis emẽci¬
bus uendidic ꝙͣ porcõnes br̃dib¬
stare dare stacu lib debint easdem
dabit empcorib labeo aũt aic. Si
sunt mim̾es ꝑtes eis dandas siu̾o
ita sib̃didus dedit br̃dicarias. ¶¬
catu lib̃m medio tpr̃e ẜuũ br̃dis
ẽẽ nemo ẽ qui ignorare debeat. ca¬
up̃ nore dedi pocerit s dedicus spã¬
re. adlinc lib̾catem poc̾it nec enĩ de¬
dicõ spem illi adimt lib̾tatis.¬
¶ Si statulib̾m nõ e ad̾ ꝯdone hr̃s nẽ¬
dat tam eins momncabilis est et
lũe se ab eo pt. siłi mõ utabhr̃de si
tñ supp̾sserit ꝯdõm statu lib̾i et ex

Expanded text:
es suas quisque heredum diuersis ementibus uendiderit, quas portiones heredibus dare statuliber debuit, easdem dabit emptoribus. Labeo autem ait, si sint, uiriles partes eis dandas: si uero ita 'si heredibus dedit', hereditarias. atuliberum medio tempore servum heredis esse nemo est qui ignorare debeat: eapropter noxae dedi poterit, sed deditus sperare adhuc libertatem poterit: nec enim deditio spem illi adimit libertatis. Si statuliberum non eadem condicione heres vendat, causa eius immutabilis est et luere se ab eo potest simili modo ut ab herede. si tamen suppresserit condicionem statuliberi? et ex
Abbreviated transcription (Latin):
cepcõm eam sũmam ꝙͣ dacurus eẽt
deduc̾e hrs possic ut up̃i ꝓsic nõ ma¬
ũo indignus sit hr̃s qui ꝯͣ nolun¬
tatem defũcti possit fecit eam pccm̃¬
am lucrari. es cũ ẜuo nnch̾absit. ec
lib̾cas ei ꝯpecit ĩudiosũ ẽ ur̃dem
mos accipientis et iuł u̾e existimac¬

Expanded text:
am daturus esset, deducere heres possit, ut ipsi prosit, non mauero indignus sit heres, qui contra uoluntatem defuncti fecit, eam pecuniam lucrari? et cum seruo nihil absit et libertas ei competit, inuidiosum est heredem mos accipientis. et Iulianus uere existima
Abbreviated transcription (Latin):
ueruit .i. amreos inpublico
dare iubentur et eins accõis
re arbustĩraut exfilna nona¬
leaut ad eius modi facut.
pena plectendi sunt. ꝓpso̾a.¬

Expanded text:
uaginta aureos in publico dari iubet: et eius actionem re arbustum aut ex silua nouale aut aliquid eiusmodi faciunt, poena plectendi sunt pro p
Abbreviated transcription (Latin):
onstonb pͥncipalib canet ea q̃
infamandi alcius ca in monum¬
ta puꝰ poita sunt. tolli de me dio
ec̃ ex lege cornela muniaꝵ actio
cone existimacone indicis facie

Expanded text:
onibus principalibus cavetur ea, quae infamandi alterius causa in monumenta publica posita sunt, tolli de medio. Etiam ex lege Cornelia iniuriarum actio tione aestimatione iudicis facie
Abbreviated transcription (Latin):
Icre dicorme tui patus sum sol¬
u̾e in iriam meam fideuisso¬
res meos int̾pellau̾it ĩninaxtẽ.¬
Imuirie faciende gr̾ase ¶ od̾.¬
ia domũ ab sentis debitoris si

Expanded text:
creditor meus, cui paratus sum soluere, ‹in› iniuriam meam fideiussores meos interpellauerit, iniuriae faciendae gratia Seia domum absentis debitoris sig
Abbreviated transcription (Latin):
ictu et uno ĩpetu utrũq ortidert
.quali ira adrisus utrũq suꝑ¬
ta. ¶Desi nõ affectaint. s du
adultm occidit ꝓfugit filia. et ĩ¬
cerportis horis app̃rensa est ap

Expanded text:
ictu et uno impetu utrumque occidere, aequali ira aduersus utrumque sumpta. quod si non affectauit, sed, dum adulterum occidit, profugit filia et interpositis hor
Abbreviated transcription (Latin):
set. ¶ scͥpti testõ hrdes nñ adi¬
tã brdicatẽ pacti sunt cũ credico¬
et ica decreto ap̾tore int̃poĩto

Expanded text:
set. Scripti testamento heredes ante aditam hereditatem pacti sunt cum creditoet ita decre‹to› a praetore interposito
Abbreviated transcription (Latin):
E sarcũ insule crete.L Lpi.¬
cotorias locaret. legem ita
dix̾as. neq̃s p̾t̾ redemptoreᷤ pꝰ
ydus marcii. ofie ex ĩsula
sretafodito. neue exmrito.
neue auellito cuusdã na

Expanded text:
esar cum insulae Cretae cotorias locaret, legem ita dixerat: 'ne quis praeter redemptorem post idus Martias cotem ex insula Creta fodito neue eximito neue auellito'. cuiusdam na
Abbreviated transcription (Latin):
in ead cã in aneat ¶ Si debitorẽ me¬
erm accipt. et debitor ignorans sol
eos lucretur alio qn qm̃ furtũ eoꝵ sic
fcurus mesmros eos debitoris ec
ideo lib.acom quitem ip̃o nire nõ¬

Expanded text:
in eadem causa maneat". Si debitorem meerim accipere et debitor ignorans solveos lucretur. alioquin, quoniam furtum eorum sit facturus, mansuros eos debitoris et ideo liberationem quidem ipso iure no
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s er testo. et ut obliget sibile¬
ꝯritariũs cantũdem est et sidã¬
pͥuatus fint alicui uent̾e. nel
iccare. nam nendẽdo ur locan¬
do. et ub̃atur er testoses. et ut
obligat sibilegatariũ. T Lp̃.¬

Expanded text:
heres ex testamento et obliget sibi legatarium. tantundem est et si damnatus fuerit alicui uendere uel locare: nam uendendo uel locando et liberatur ex testamento heres et obligat sibi legatarium. 45 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
dico ei qui soluit ꝯpecit. ¶ Sũt
quidam tutores qui ronorari
applłant. sunt qui rei noticie
te tutoꝵ uni ꝯmiccit᷑ gestus
uł p̾tor ita decerint dico gͥex¬

Expanded text:
dictio ei qui soluit competit. Sunt quidam tutores, qui honorarii appellantur: sunt qui rei notitiaete tutorum uni committitur gestus, uel praetor ita decernit. dico
Abbreviated transcription (Latin):
ap̾ hostes ee̾t adult̾ũ ꝯmis¬
fisse arguat. begͥniꝰ dicet᷑ posse
demũ adult̾iũ maritus mu¬
dicabit. sumiu hostiũ passa ñ
ult̾ui ꝯimfit mox aprrd eum

Expanded text:
apud hostes esset, adulterium commisisse arguat, benignius dicetur posse demum adulterium maritus uindicabit, si uim hostium ulterium commiserit, mox apud eum
Abbreviated transcription (Latin):
statuas cesaris uecustace cormp¬
tas reficit.Lec qui laꝑide iac¬
tato inc̾to. fortuito statuã actigi¬
ti. crimẽ maiestatis ꝯmisit. etͤ
ita seũr. et ancħ iulio cassiano Rx¬

Expanded text:
statuas Caesaris uetustate corruptas reficit. Nec qui lapide iactato incerto fortuito statuam attigerit, crimen maiestatis commisit: et ita Seuerus et Antoninus Iulio Cassiano r
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̾sidis tognicõm non ꝑtra¬
Si pegau̾ inc se pr̃ ec maritu
acc᷑are posse ĩt diẽ sexa gesiũ.
anstacim incipiant tpr̃a ex̃¬
admitti ad actus acom exueñ
posse stau acq sinegaunit.
tin assentiendum puco. fortiꝰ
Ar. dicitur en qui se negaut. ac

Expanded text:
sidis cognitionem non pertinet.Si negauerint se pater et maritus accusatur‹o›s intra diem sexagensimum, an statim incipiant tempora extadmitti ad accusationem extraneum posse statim atque isti negauerint. cui adsentiendum puto: fortius enim dicitur eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cui platint utiles dies accusa¬
toris ꝯputandos ẽe inquibus
potint accusacõnis sollempni¬
a ĩpleq̃re sũdubio dies q̃bo
qs incuctodia fu̾rit. ex̃ ꝯputa¬
cõm uciliũ dierum extimar¬

Expanded text:
cui placuit utiles dies accusatori computandos esse, id est quibus potuit accusationis sollemnia implere. quare sine dubio dies, quibus quis in custodia fuit, extra computationem utilium dierum existima
Abbreviated transcription (Latin):
ut quo ad nuĩ ectupet. ntͥq tpra
cedanc uͥ u̾o maritus cccupanit.
residua tpr̃a ei qui occupare nõ
põs nõ tedanc ꝙ et in eo dici pot.
quiab adulto uł ab adultãccp ͭ¬

Expanded text:
ut, qu‹o›ad unus occupet, utrique tempora cedant, ubi uero maritus occupauit, residua tempora ei, qui occupare non potest, non cedant. quod et in eo dici potest, qui ab adultero uel adultera
Abbreviated transcription (Latin):
eosqui cũ recepti ẽent iucei¬
uc ruptis mułis ec̃ effracto car¬
Seie euadant. amplius qm̃ cã
eequarecepti sunt reposcit. asci¬
mendũ est qũuus in nocentes

Expanded text:
eos, qui, cum recepti essent in carut ruptis uinculis et effracto carcere euadant, amplius, quam causa ex qua recepti sunt reposcit, constituendum est quamuis innocentes
Abbreviated transcription (Latin):
ec ũba legis ne qͥs post ħ scupr¬
um uł adult̾iũ fõscieus tolo
malo. et adeum qui suasit et
adeũ qui scuprura uł adult̾iũ
itulit ꝑtinent.dem.

Expanded text:
ec uerba legis 'ne quis posthac stuprum adulterium facito sciens dolo malo' et ad eum, qui suasit, et ad eum, qui stuprum uel adulterium intulit, pertinent. 14 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
iomam uem.ant cuĩ ne opa dolo
u alo hoctes ppłi rom ani come¬
cu.aruus. telis equis. peciua. alia¬
ue ea qͣre adintierunt ut ue ex am¬
ios hoctes ppłi romiam fiat tiñ ue
natõns ppso romi.mo imiꝰ obtẽ¬

Expanded text:
Romani ueniant: cuiusue opera dolo malo hostes populi Romani commeatu armis telis equis pecunia aliaue qua re adiuti erunt: utue ex amicis hostes populi Romani fiant: cuiusue nationis populo Romano
Abbreviated transcription (Latin):
Dan ẜdicit. leuotimo mariti se
fecisse releuaic quidemat nult
etimien suũ. s nõ est hiuuis dpen¬
satõ adiuissaset ideo si maritũ
uelic rens aduitii. lenocini reũ
fac̾e. semel delacus nõ audietur.¬
¶Si publico iudicio maritus uro¬
reni ream faciat. anleuotum al¬
legatõ repellit maritũ ab accusa¬

Expanded text:
io mariti se fecisse, releuare quidem uult crimen suum, sed non est huiusmodi compensatio admissa. ideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur.Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusa
Abbreviated transcription (Latin):
sit. iu uicta eum inpedierit qͤ
ninnus actusate passit. et souid
te rec ¶ Id quid. et lege nina ce
uiec senatus ꝯsulto cautum est
it uuc uteat alii exintegit repete

Expanded text:
 causa eum impedierit, quo minus accusare possit, et si quid te reo, idque et lege Julia de vi, et senatusconsultis cautum est, ita ut liceat alii ex integro repetere
Abbreviated transcription (Latin):
pinus insi sic uc plane etas eius
cusꝰ recracat collusio digẽndã
recractacõm intp̃t pub̾tatis ne
alt̾ius reisuadeat qͥuqunũ nõ cur¬
r̾e dicend ẽ qͥnq̾nmũ aũt nõ ad p¬
ficiend̾ retractacõm s ad io¬

Expanded text:
piemus. Sicubi plane aetas eius, cuius retractatur conlusio, differendam retractationem in tempus pubertatis uel alterius rei suadeat, quinquennium non currere dicendum est. Quinquennium autem non ad perficiendam retractationem, sed
Abbreviated transcription (Latin):
l mo.anẜes mei. aut galline me¬
e turbati turbate ne fiingado spõ¬
d̾it. ¶ It q̃ ex hostib capiunc. ur
genciũ stcitira capienciũ uł crtu

Expanded text:
 anseres mei et gallinae meae turbati turbataeue adeo londerit. Item quae ex hostibus capiuntur, iure gentium statim capientiu