comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eis apłs uolens grãm cõmendare: &e ele¬
git illos geminos in utero rebecce. &
ait. dlondum enĩ natis: nec qui aliqͥd
egerint boni aut mali. U ide quem¬
admodum tulit uanis hominibus.
fantasias conu̾sationis animaꝵ. ante
corpus incelo. Si enim iam ibi conu̾¬
sati sunt. iam aliquid boni egerunt
uł mali: & ꝑ meritis suis ad corpora
t̾rena detrusi sunt. Si placet contra¬
dicamus apło qui dixit. Nondum nati
nec aliquid egerint boni aut mali.
Hoc aũ quia ꝓpter apłi euidentẽ senten¬
tiam. respuit catholica fides qd̾ ani¬
me in celis pͥꝰ uiuant ce conuersent᷑
&e illic recipiendoꝵ corpoꝵ merita assu¬
mant: modo isti nouelli non audent.
dicere. S quid dicunt : Ali qui sicut
audiuimus ipsoꝵ ita disputant. Prorsꝰ
inquiunt ꝓ meritis suis om̃s homines
moriuntur: quia peccarunt. Non eñi
eẽt mors: nisi ueniens de peccato. Op¬
dime quidem ce uerum dic̾tum ẽ: ñ¬

Expanded text:
eis Apostolus, volens gratiam commendare, et eleeis Apostolus, volens gratiam commendare, et elegit illos geminos in utero Rebeccae, et dicit: Nondum enim natis, nec qui aliquid egerint boni aut mali . Vide quemadmodum tulit vanis hominibus phantasias conversationis animarum ante corpus in coelo. Si enim ibi jam conversatae sunt, jam aliquid boni egerunt vel mali, et pro meritis suis ad corpora terrena detrusae sunt. Si placet, contradicamus Apostolo, qui dixit, Nondum natis, nec qui aliquid egerint boni aut mali. Hoc autem quia propter Apostoli evidentem sententiam respuit catholica fides, quod animae in coelis prius vivant et conversentur, et illic recipiendorum corporum merita assumant, modo isti novelli non audent dicere. CAPUaudivimus, ipsorum ita disputant: Prorsus, inquiunt, pro meritis suis omnes homines moriuntur, quia peccaverunt; non enim esset mors, nisi veniens de peccato. Optime quidem et vere dictum est, N
Abbreviated transcription (Latin):
nit quid respondeat. Uidet enĩ si capit
un uiersum genus humanũ tã iusto
iudicio diuino in apostatica radice
dampnatũ. ut etiam si nullus inde li
beraretur. nemo recte posset dei uitu¬
ꝑare iusticiam: ce qui liberantur sic
oportuisse liberari. ut ex plurib non
liberatis. atq in dampnatione iustissi¬
ma derelictis. ostenderetur. quid com¬
meruisset uniuersa conspersio: & quo
etiam istos debitum iudicium dei
duceret. nisi eiꝰ indebita miscdia sub¬
uenisset: ut uolentium de suis meritis
głari. ome os obstruatur: &e qͥ głatur.¬
indño głetur. Aulti de isto ꝓfundo
querentes reddere rationem. infabu¬
las uanitatis abierunt: aliqͥ dicentes
quia anime sursum incelo peccant:
&e scłm sua peccata ad corpora ꝓm̾itis
diriguntur: & dignis sibi quasi carceri¬
b includuntur. Ierunt post cogitatioes
suas: uolentes disputare de dĩ ꝓfundo.
mersi sunt in ꝓfundum. Occurrit enim

Expanded text:
nit quid respondeat. Videt igitur, si capit, nit quid respondeat. Videt igitur, si capit, universum genus humanum tam justo judicio divino in apostatica radice damnatum, ut etiam si nullus inde liberaretur, nemo recte posset Dei vituperare justitiam. Et qui liberantur, sic oportuisse liberari, ut ex pluribus non liberatis, atque in damnatione justissima derelictis ostenderetur, quid commeruisset universa conspersio: et quo etiam istos debitum judicium Dei duceret, nisi ejus indebita misericordia subvenisset, ut volentium de suis meritis gloriari « omne os obstruatur, et qui glornde. Ideo multi de isto profundo quaerentes reddere rationem, in fabulas vanitatis abierunt. Aliqui dixerunt quod animae sursum in coelo peccant, et secundum sua peccata ad corpora pro meritis diriguntur, et dignis ibi quasi carceribus includuntur. Ierunt post cogitationes suas; volentes disputare de Dei profundo, mersi sunt in profundum. Occurrit enim
Abbreviated transcription (Latin):
eo mõdo audit ut dicat. quid ad huc cõ¬
queritur. nam uoluntati eiꝰ qͥs resistit.
Tamꝗͣ ꝓpt̾ea malus ñ uideat᷑ eẽ culpan¬
dus. quia ds̃ cuius uult miseretur. & ꝙͦ
uult obdurat: absit ut pudeat nos re
spondere hoc qd̵ respondisse uidemus
apłm. O homorͬtu quis es. qui respon¬
deas deo: Numqͥd dicit figmentũ ei
qui se fĩxcit: quare me finxisti sic: An¬
non habet potestatem figulus luti. ex
cadem massa facere aliud qͥdem uas
in honorem: alud incontumeliam:
hoc loco enim quidã stulti putant
apłm in responsione defecisse: ce ino¬
pia reddende rationis repressisse contͣ¬
dictoris audaciam. S magnũ habet
pondus quod dictum ẽ. o homo tu
quis es: ut in talib questionib ad suȩ
capacitatis considerationẽ reuocaret
hominẽ. Uerbo quidem breui: s re¬
ipsa magna ẽ redditio rationis. Si
enim hec non capit: quis ẽ qui respon¬
deat: Si autem capit: magis non inue¬

Expanded text:
eo modo audit, ut dicat, Quid adhuc coneo modo audit, ut dicat, Quid adhuc conqueritur? nam voluntati ejus quis resistit? tanquam propterea malus non videatur esse culpandus, quia Deus cujus vult miseretur, et quem vult obdurat: absit ut pudeat nos hoc respondere, quod respondisse videmus Apostolum: O homo, tu quis es, qui respondeas Deo? Numquid dicit figmentum ei qui se finxit, Quare me fecisti sic? Annon habet potestatem figulus luti ex eadem massa facere, aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam ? Hoc loco enim quidam stulti putant Apostolum in responsione defecisse, et inopia reddendae rationis repressisse contradictoris audaciam. Sed magnum habet pondus quod dictum est, O homo, tu quis es? Et in talibus quaestionibus ad suae capacitatis considerationem revocat hominem verbo quidem brevi, sed reipsa magna, est redditio rationis. Si enim haec non capit, quis est qui respondeat? Si autem capit magis, non inve
Abbreviated transcription (Latin):
est dĩ. Altissimo quippe atq saluber¬
rimo sacram̃to. uniuersa facies. atq
ut ita dixerim uultus sc̃arũ scriptu¬
rarum bene intuentes. id ad monere
inuenit᷑: ut qui głatur in dño głet᷑.
in eo q̃d ait. gͥ ñ uolentis neq curren¬
tis. s miserentis ẽ dei: deinde ut oẽ
iudicium cõmendaret. qm̃ in quo
ñ fit miscdia. ñ iniquitas fit s ui¬
diciun᷑ ñ ẽ quippe iniquitas apud
Deum: continuo subiunxit atq ait. Di¬
cit enim scriptura pharaoni. quia ad
hoc excitaui te. ut ostendam inte forti¬
tudinem meam: & ut annuntiet᷑ nom̃
meũ in uniuersa t̾ra. Quib dictis. ad
scilicet magna bonitate: obdurat nul¬
la iniqͥtate: ut nec liberatꝰ de suis m̾itiᷤᷤ
głetur: nec dampnatus nisi de suis me¬
ritis conqueratur. Sola enĩ redemptos¬
grã discernit aꝑditis: quos in una ꝑdi¬
tionis concreauerat massa ab origine
ducta causa cõmunis. Hoc audem qui

Expanded text:
est Dei. Altissimo quippe ac suluberest Dei. Altissimo quippe ac suluberrimo sacramento universa facies, atque, ut ita dixerim, vultus sanctarum Scripturarum, bene intuentes id admonere invenitur, ut qui gloriatur, in Domino in eo quod ait, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei; deinde ut etiam judicium commendaret quoniam in quo non fit misericordia, non iniquitas fit, sed judicium; non est quippe iniquitas apud Deum, continuo subjunxit, atque ait: Dicit enim Scriptura Pharaoni, Quia ad hoc te excitavi, ut ostendam in te potentiam meam, et ut annuntietur nomen meum in universa terra. Quibus dictis ad scilicet magna bonitate, obdurat nulla iniquitate; ut nec liberatus de suis meritis glorietur, nec damnatus nisi de suis meritis conqueratur. Sola enim gratia redemptos discernit a perditis, quos in unam perditionis concreverat massam ab origine ducta causa communis. Hoc autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
onem: immo nullam quã solui opus
eẽt. faceret questionem. Nunc uͦ cũ res¬
pondisset absit idẽ absit. ut sit iniqͥtas
apud dm̃: mox ut ꝓbaret nulla hoc
iniquitate dei fieri. moysi enim dicit.
miserebor cui misertꝰ ero. ce miscdiã
p̃stabo cui misericors fuero: qͥs enim
nisi insipiens dm̃ iniquum putet si¬
ue iudicium penale ingerat digno.si
& dicit. Igitur non uolentis neq cur¬
rentis: s miserentis ẽdĩ. Ambo itaq
gemini: natura filii ire nascebantur.
Dullis quide oꝑib ꝓpriis: s originalit̾
ex adam uinculo dampnationis ob¬
stricti. S qui dixit miserebor eui mi¬
sertus ero: iacob dilexit ꝑmiscdiã gra-¬
tuitam: esau aũ odio habuit. ꝑ uidiciũ
debitum. Qd̃ cum deberet᷑ ambobus.
in altero alter agnouit. non de suis di¬
stantib meritis sibi ẽẽ głiandũ. quod
in eadem causa. idem supplicium non
incurrit. s diuine gr̃e largitatẽ: quia
ñ uolentis neq currentis. s miserentis

Expanded text:
ionem; imo nullam, quam solvi opus ionem; imo nullam, quam solvi opus esset, faceret quaestionem. Nunc vero cum respondisset, Absit, id est, absit ut sit iniquitas apud Deum; mox ut probaret nulla hoc iniquitate Dei fieri, inquit: Moysi enim dicit, miserebor cujus misertus ero, et misericordiam praestabo cui misericors fuero. Quis enim nisi insipiens Deum iniquum putet, sive judicium poenale ingerat digno, siet dicit, Igitur non volentis, neque currentis, sed miserentis est Dei. Ambo itaque gemini natura filii irae nascebantur , nullis quidem operibus propriis, sed originaliter ex Adam vinculo damnationis obstricti. Sed qui dixit, Miserebor cujus misertus ero, Jacob dilexit per misericordiam gratuitam, Esau autem odio habuit per judicium debitum. Quod cum deberetur ambobus, in altero alter agnovit non de suis distantibus meritis sibi esse gloriandum, quod in eadem causa idem supplicium non incurrit; sed de divinae gratiae largitate: quia non volentis neque currentis, sed miserentis
Abbreviated transcription (Latin):
uis porro tam impie desipiat: ut
dicat dm̃ malaᷤ hõĩum uoluntates qͣs uo¬
luerit. quando uoluerit. ubi uoluerit.
in bonum ñ posse conuertere: S cum
facit: ꝑmiscd̃iam facit. Cum aũ ñ facit.
ꝑiuidicium ñ facit: qm̃ cuius uult mise¬
retur. & quem uult obdurat. Quod
ut diceret apłs. grãm cõmendabat.
ad cuns cõmendationẽ de illis in re¬
beccȩ utero geminis fuerat iã locitt᷑.
quib nondum natis. nec aliqͥd agen¬
minori. Propter quod adhibuit alte¬
rum ꝓpħicum testimoniũ: ubi scͥptũ
est. Iacob dilexi: esau aũ odio habui.
Sentiens aũ quẽadmodũ posset hoc
qd dictum ẽ. ꝑmouere eos qui pene¬
trare intelligendo non possunt hanc
altitudinẽ gratie: qͥd gͦ dicemus ait.
Numqͥd iniquitas ẽ apud dm̃ͦ Ini¬
quum enim uidetur: ut sine ullis
bonoꝵ uł maloꝵ opum meritis
unum d̃s diligat õderit alterum
Qua inre si futura oꝑa uł bona hui.
uł mala illius. que ds̃ utiq p̃sciebat.
uellet intelligi. nequaqͣm diceret

Expanded text:
uis porro tam impie desipiat, ut dicat Deum malas hominum voluntates quas voluerit, quando voluerit, ubi voluerit, in bonum non posse convertere? Sed cum facit, per misericordiam facit: cum autem non facit, per judicium non facit. Quoniam cujus vult miseretur, et quem vult obdurat. Quod ut diceret Apostolus, gratiam commendabat: ad cujus commendationem de illis in Rebeccae utero geminis fuerat jam locutus, quibus nondum natis, nec aliquid agenminori. Propter quod adhibuit alterum propheticum testimonium, ubi scriptum est, Jacob dilexi, Esau autem odio habui. Sentiens autem quemadmodum posset hoc quod dictum est permovere eos qui penetrare intelligendo non possunt hanc altitudinem gratiae, Quid ergo dicemus? ait; numquid iniquitas apud Deum? Absit. Iniquum enim videtur, ut sine ullis bonorum malorumve operum meritis, unum Deus diligat, oderit alterum. Qua in re si futura opera vel bona hujus vel mala illius, quae Deus utique praesciebat, vellet intelligi, nequaquam diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi saturabuntur: hucgͦ transeanł
qui sub lege sunt. ut ex seruis filii fi¬
ant: nec sic tam̃ ut eẽ serui desistant.
s ut tamquã filii dño &e patri libera¬
liter seruiant: quia ce hoc accepunt.
Dedit enim potestatem ille unicus
filios clĩ fieri credentib innomine eiꝰ:
eosq ammonuit petere. querere. pul¬
sare. & ut accipiant. & inueniant &
aꝑiatur eis: addens increpationem &
dicens. Si uos cum sitis mali nostis
bonadata dare filiis ur̃is: quantoma¬
ꝑetentibus se: Hec est fides quȩ per
dilectionem oꝑatur non ꝑtimorẽ: ñ
formidando penam. s amando iu¬
sticiam. Unde gͦ ista dilectio. id est
karitas ꝑ quam fides oꝑatur: nisi
unde illam fides ipsa impetrauit:
sit in nobis: nisi diffunderetur in cor
dib nr̃is: non qua nos ipse diligit.
s qua nos facit dilectores suos: sicut
iusticia dĩ. qua iusti eius munere effi¬
cimur: & dñi salus. qua nos saluos faẽ

Expanded text:
ipsi saturabuntur ? Huc ergo transeant ipsi saturabuntur ? Huc ergo transeant qui sub lege sunt, ut ex servis filii fiant: nec sic tamen, ut servi esse desistant; sed ut tanquam filii domino et patri liberaliter seruiant, quia et hoc acceperunt; dedit enim potestatem ille unicus filios dei fieri credentibus in nom i ne eius eosque admonuit petere, quaerere, pulsare, ut accipiant et inueniant et aperiatur eis, addens increpationem et dicens: si u o s, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis nostis, quanto malemus. postremo haec est fides, quae per dilectionem operatur, non per timorem, non formidando poenam, sed amando iustitiam. unde ergo ista dilectio, id est caritas, per quam fides operatur. nisi unde illam fides ipsa inpetrauit ? sit in nobis, nisi diffunderetur in corddibus nostris, non qua nos ipse diligit, sed qua nos facit dilectores suos, sicut iustitia dei, qua iusti eius munere efficimur, et domini salus, qua nos saluos facit,
Abbreviated transcription (Latin):
t illi qui sublege sunt & timore st̾a¬
penȩ. iustitiam suam facere conan¬
tur: & ideo non facunt dĩ iusticiam.
quia caritas eam facit quam ñ libet
in uoluntate qua mallent si fieri pos¬
set licere quod ñ licet. Et illi gͦ credut
deo. Nam si omnino non crederent:
nec penam legis utiq formidarent.
S non hanc fidem cõmendat apłs.qͥ
dicit. Non enim accepistis sp̃m serui¬
tutis iterum intimore: s accepistis
sp̃m adoptionis filioꝵ in quo clamamꝰ
abba pat᷑. Timor gͦ ille seruilis ẽ Et
ideo in illo. quamuis deo credatur.
ñ tam̃ iusticia diligitur: s damp¬
nadio timetur. filii uͦ clamant abba
pater. Quarum duarũ uocũ. una ẽ
ex cicuicisione. altera ex p̃putio. iu¬
dei pͥmum &ẽ greci: qm̃ unus ẽ d̃s qͥ
iustificat circumcisionẽ ex fide. &
preputiũ ꝑfidem. Cum aũ clamãt:
aliquid petunt. Et quid petunt: nͥ
quod esuriunt &e sitiunt: Et hoc qͥd
est. nisi quod de illis dictum ẽ beati
qui esuriunt ce sitiunt iusticiã: qm̃

Expanded text:
t illi qui sub lege sunt et timore poenae iustitiam suam facere conantur et ideo non faciunt dei iustitiam, quia caritas eam facit, quam non libet in uoluntate qua mallet, si fieri posset, licere quod non licet. et illi ergo credunt deo; nam si omnino non crederent, nec poenam legis utique formidarent. sed non hanc fidem commendat apostolus, qui dicit: non enim accepistis spiritum seruitutis iterum in timorem, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo c 1 amamus: abba pater. timor ergo ille seruilis est et ideo in illo quamuis domino credatur. non tamen iustitia diligitur. sed damnatio timetur. filii uero clamant: abba pater. quarum duarum uocum una est ex circumcisione, altera ex praeputio, Iudaei primum et Graeci. quoniam unus est deus, qui iustificat circumcisionem ex fide et praeputiualiquid petunt: et quid petunt nisi quod esuriunt et sitiunt? Et hoc quid est, nisi quod de illis dictum est, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tio quã ꝓ nomine xp̃i credentes fuerant
nom ine ignis significatũ uideri. Propt̃ qd̾
& in aduentu eiꝰ dictũ ẽ. uise st̃ illis lin¬
guȩ diuise uelut ignis: qui & insedit suꝑ
unũquẽq illoꝵ. hinc &ẽ ipse dñs ait. Ignẽ

Expanded text:
tio, quam pro nomine Christi credentes fuerant sanctum etiam nomine ignis significatum videri. Propter quod et in adventu ejus dictum est: Visae sunt illis linguae divisae, velut ignis, qui et insedit super un
Abbreviated transcription (Latin):
concupisces: aꝑtissimum saluber¬
rimumq preceptum est. Qd̃ siquis
impleuerit: nullũ habebit omnino
peccatum. Nam hoc ideo elegit apl̃s ge¬
nerale quiddam quo cuncta complex
est: tamquã hec eẽt uox legis ab omĩ
peccato ꝓhibentis. quod ait. non
concupisces. Neq enim Dullum
peccatum: nisi concupiscendo cõmit¬
titur. Proinde quȩ hoc precipit: bona
& laudabilis lex ẽ. Sed ubi sc̃s ñ ad¬
iuuat sp̃s. inspirans ꝓconcupiscentia
mala concupiscentiam bonam. hoc ẽ
karitatem infundens incordib nr̃is:
ꝓfecto illa lex quamuis bona. auget
ꝓhibendo desiderium malũ. Sicut¬
enim aque impetus si in eam partẽ
non cesset influere. uehementior fit
obice opposito: cuius molem cũ euicerit.
maiore cumulo precipitatus. uiolen¬
tius ꝑ prona ꝓuoluitur. Necio quo
enim modo: hoc enim qͦd concupiscit᷑.
fit iocundius dum uetatur. Et hoc ẽ
quod fallit peccatum ꝑ mandatũ ce ꝑ
illud occidit: cum accedit etiã p̃uari ca¬

Expanded text:
concupisces, sed apertissimum saluberrimumque praeceptum est, quod si quis inpleuerit nullum habebit omnino peccatum. nam hoc ideo elegit apostolus generale quiddam, quo cuncta conplexus est, tamquam haec esset uox legis ab omni peccato prohibentis, quod ait: non concupisces; neque enim ullum peccatum nisi concupiscendo committitur. proinde quae hoc praecipit bona et laudabilis lex est. sed ubi sanctus non adiuuat spiritus inspirans pro concupiscentia mala concupiscentiam bonam, hoc est caritatem diffundens in cordibus nostris, profecto illa lex quamuis bona auget prohibendo desiderium malum, sicut aquae impetus, si in eam partem non cesset influere, uehementior fit obice obposito, cuius molem cum euicerit maiore cumulo praecipitatus uiolentius per prona prouoluitur. nescio quo enim modo hoc ipsum, quod concupiscitur, fit iocundius, dum uetatur. et hoc est quod fallit peccatum per mandatum et per illud occidit, cum accedit etiam praeuarica
Abbreviated transcription (Latin):
nũ: cupiditatẽ nocendi potest hab̾e
ꝓpriam. Potestatẽ aũ si ille ñdat: ñ habet.
Non est enim potestas. nisi adõ. Diffinitiua
sententia. apłi est. Non dixit: ñ ẽ cupiditaᷤᷤ
nͥ a deo. Est enim cupiditas mala: quȩ ñ ẽ
ado. S quia ipsa mala cupiditas nulli no¬
cet si ille ñ ꝑmiitat: ñ ẽ in qͥt potestas nͥ a
deo. Unde ds homo stans ante hominẽ. ñ
haberes inquit in me potestatẽ: nͥ data tͥ¬
fuisset. desuꝑ. Iue iudicabat: ille docebat.
Cum iudicabat᷑ docebat: ut iudicaret qͦs
docuerat. Non hab̾es inqͥt in me potesta
tẽ: nͥ data tͥ eẽt desuꝑ. Quid ẽ hoc: homo
tantũ ñ habet potestatẽ: nͥ cũ acceꝑit de¬
suꝑ: Qͥd ipse diabolus : Ausus ẽ uł unã
ouiculam tollere uiro scõ iob. nͥ pꝰ dic̾et
mitte manũtuã: hoc ẽ da potestatem:
Iue uolebat: s ille ñ sinebat. Quando ille
ꝑmisit: ille potuit. Non gͦ ille potuit:
s qui ꝑmisit. Ideo bene eruditus ipse iob.¬

Expanded text:
num cupiditatem nocendi potest habere propriam: potestatem autem si ille non dat, non habet. Non est enim potestas nisi a Deo : definitiva sententia Apostoli est. Non dixit, Non est cupiditas nisi a Deo. Est enim mala cupiditas, quae non est a Deo: sed quia ipsa mala cupiditas nulli nocet, si ille non permittat, Non est, inquit, potestas nisi a Deo. Unde Deus homo stans ante hominem, Non haberes, inquit, in me potestatem, nisi data fuisset tibi desuper . Ille judicabat, ille docebat: cum judicabatur, docebat, ut judicaret quos docuerat: Non haberes, inquit, in me potestat data tibi desuper. Quid hoc? Homo tantum non habet potestatem, nisi cum acceperit desuper? Quid ipse diabolus, ausus est vel unam oviculam tollere viro sancto Job, nisi prius diceret, Mitte manum tuam, hoc est, da potestatem? Ille volebat, sed ille non sinebat; quando ille permisit, ille potuit: non ergo ille potuit, sed qui permisit. Ideo bene eruditus ipse Job
Abbreviated transcription (Latin):
Testem uͦ se dicit futurum. quia
in iudicio suo non indiget testib:
eumq uelocẽ siue quia repente uen¬
turus ẽ. eritq iudicium ipso in opi¬
nato eius aduentu celerrimum
qd̃ tardissimũ uidetur: siue quia
ipsos conuincet sine ulla sermo¬
nis ꝓlixitate conscientia. In cogi¬
tationib enim sicut scriptum ẽ
impii. int̾rogatio erit. Et apłs. Co¬
gitationib inquit accusantibus
uł etiam excusantib. in die qua iu¬
dicabit ds̃ occulta hominũ. scđm eu
sic gͦ dñs futurus testis intelligend
est uelox: cum sine mora reuocaturꝰ
ẽ in menioriã. unde coniuncat puni¬
atq conscientiã.¬
on quẽadmodũ iudicant homineᷤᷤ
qͥ corda ñ uident. aquib plerũq
deteriores absoluuntur. quam con¬
dempnant᷑: s in equitate &e cũ iusticia
dñs iudicabit. testimoniũ ꝑhibente
conscientia. & cogitationib accusan¬
tib seu defendentib.¬

Expanded text:
Testem uero se dicit futurum, quia in iudicio suo non indiget testibus, eumque uelocem, siue quia repente uenturus est eritque iudicium ipso inopinato eius aduentu celerrimum, quod tardissimum uidebatur, siue quia ipsas conuincet sine ulla sermonis prolixitate conscientias. In cogitationibus enim, sicut scriptum est, inpii interrogatio erit; et apostolus: Cogitationibus, inquit, accusantibus el etiam eicusantibus in die, qua iudicabit Deus occultasic ergo Dominus futurus testis intelligendus est velox, cum sine mora revocaturus est in memoriam, unde convincat puniatque conscientiam.on quemadmodum judicant homines, qui corda non vident, a quibus plerumque deteriores absolvuntur quam condemnantur; sed in aequitate et cum justitia Dominus judicabit, testimonium perhibente conscientia, et cogitationibus accusantibus seu defendentib
Abbreviated transcription (Latin):
ita fidelium quȩ in hac carne atq
in hoc sclo ducitur. in cõꝑatione
uite infidelis. atq impie ñ irrationabi¬
liter lux ce dies appellatur: dicente apło.
fiustis enim aliqñ tenebre: nc̃ aũ lux in
dño. Et illud. Abiciamus gͦ oꝑa tenebra¬
rum. &e induamꝰ nos arma lucis: sic̃ in
die honeste ambulemꝰ. Qui tam̃ dies. nͥ
rursꝰ in cõparatione illiꝰ diei. qͦ equales
angelis facti. uidebimꝰ dm̃ sicuti ẽ. ipse
qͦq nox eẽt: ñ hic ꝓpħie lucerna indige¬
remus. Unde apłs petrus dicit. Habemꝰ
certiorem ꝓpħicum sermonẽ: cui benefa¬
citis intendentes sicut lucerne in obscuro
locoͥ donec dies lucescat. & lucifer oriat᷑ in

Expanded text:
ita fidelium quae in hac carne atque in hoc saeculo ducitur, in comparatione tae infidelis atque impiae non irrationabiliter lux et dies appellatur, dicente Apostolo, Fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino ; et illud, Abcis, sic ut in die honeste ambulemus: qui tamen dies nisi rursus in conparatione illius diei, quo aequales angelis facti uidebimus deum, sicuti est, ipse quoque nox esset, non hic prophetiae lucerna indigeremus. unde apostolus Petrus dicit: habemus certiorem propheticum sermonem, cui bene facitis intendentes sicut lucernae lucenti in obscuro loco, donec dies lucescat, et lucifer oriatur in\'
Abbreviated transcription (Latin):
sunt scandalum. Obscurent᷑ ocłi eoꝵ
ne uideant: & dorsum eoꝵ sẽꝑ incurua.
hoc consequens ẽ. Nam quoꝵ fuerint
ocłi obscurati ne uideant: seqͥtur ut &e̾¬
dorsum eoꝵ incuruet᷑. Unde hoc: Qm̃
cũ cessauerint suꝑna cognoscere: neces¬
se est de inferiorib cogitent. Qui bene
audiunt sursum cor: curuũ dorsũ ñ
habent. Frecta quippe statura expectat
spem repositã sibi in celo: maxime si p̃¬
mitat thesaurum suũ quo sequatur
cor eiꝰ. At uͦ qui future uite sꝑem ñ in¬
delligunt: iam excecati de inferiorib
cogitant. Et hoc ẽ habere dorsũ euruũ:
a quo morbo dñs mulierẽ liberauit illã¬
Alligauerat enim eam sathanas annis
decem ce octo: et eam curatam erexit.¬

Expanded text:
sunt scandalum. 8. Obscurentur oculi eorum, sunt scandalum. 8. Obscurentur oculi eorum, ne videant; et dorsum illorum semper incurva. Hoc consequens est. Nam quorum oculi fuerint obscurati, ne videant, sequitur ut dorsum illorum incurvetur. Unde hoc? Quia cum cessaverint superna cognoscere, necesse est ut de inferioribus cogitent. Qui bene audit, Sursum cor, curvum dorsum non habet. Erecta quippe statura exspectat spem repositam sibi in coelo; maxime si praemittat thesaurum suum, quo sequatur cor ejus . At vero qui futurae vitae spem non intelligunt jam excaecati, de inferioribus cogitant: et hoc est habere dorsum curvum; a quo morbo Dominus mulierem illam liberavit. Alligaverat enim eam satanas annis decem et octo; et eam curvatam erexit
Abbreviated transcription (Latin):
ni. fiat mensa eoꝵ coram ipsis in musci¬
pulam. Qualem muscipulã mͥ ex hibu¬
ert̃ dando mͥ talem potum: talis musci¬
pula illis sit. Quare gͦ coram ipsis ͤ suf¬
ficeret: fiat mensa eoꝵ inmuscipulam.
Sunt tales qui iniquitatẽ suã nouert̃.
& in ea ꝑtinacissime ꝑseuerant: coram
ipsis fit muscipula eoꝵ. S tantum
ualet animi presumpno: ut corã ipsis¬
in muscipula sit. & incidant in eam.
Obscurentur ocłi eoꝵ ne uideant. Seqͥt᷑
hoc: ut qm̃ sine causa uidert̃. fiat illis.
& ñ uidere. fiat mensa eoꝵ corã ipsis
inmuscipulam. Coram ipsis fiat in mu¬
scipulam: ñ optantis ẽ. s ꝓpħantis. Non
ut fiat: s qͥa fiet. fiat gͦ. Nec potest
aliter: nisi ut talib ista ueniant. Et
malis: ad hoc in illis hec intelligamus.
ut nos talia deuitemus. Hoc enĩ nobis
ꝓdest intelligere: &e ex inimicis ꝓficere.
tiat illis & in retributionẽ & inscandalũ.
S numqͥd inustum ẽ hoc : Iustum est.
nem. fiat & inscandalum: quia ipsi sibi

Expanded text:
 Fiat mensa eorum coram ipsis in muscipulam. Qualem muscipulam mihi exhibuerunt, dando mihi talem potum, talis muscipula illis sit. Quare ergo, coram ipsis? Sufficeret, Fiat mensa eorum in muscipulam. Sunt tales qui iniquitatem suam noverunt, et in ea pertinacissime perseverant: coram ipsis fit muscipula eorumvalet animi praesumptio, ut et coram ipsis muscipula sit, et incidant in eam. Obscurentur oculi eorum, ne videant, sequitur hic; ut quoniam sine causa viderunt, fiat illis et non videre. Fiat ergo mensa eorum coram ipsis in muscipulam. Coram ipsis fiat in muscipulam, non optantis est, sed prophetantis; ut fiat, sed quia fiet. Nec potest aliter malis; ad hoc in illis haec intelligamus, ut nos talia devitemus: hoc enim nobis prodest intelligere, et ex inimicis proficere. Fiat ergo illis, et in retributionem, et in scandalum. Et numquid injustum est hoc? Justum est. nem fit, et in scandalum, quia ipsi sibi
Abbreviated transcription (Latin):
Sereticoꝵ quoq inquietudine ut
scripturas uigilantius ꝑscrute¬
mur. unde ne ouili xꝑi noceant eis
possit occurri: tamquam de sõpno
ignauie nr̃a excitatur industria.
Ita ꝑ multiplicem gr̃am saluatoris.
etiam quod inimicus in ꝑniciem ma¬
chinatur. ds conuertit in adiutoriũ:
qm̃ diligentib dm̃ omĩa cooꝑantur

Expanded text:
ereticorum quippe inquietudine. ut scripturas uigilantius perscrutemur, unde, ne ouili Christi noceant, eis possit occurri, tamquam de somno ignauiae nostra excitatur industria. ita per multiplicem gratiam saluatoris. etiam quod inimicus in perniciem machinatur. deus conuertit in adiutorium. quoniam diligentibus eum omnia cooperantur
Abbreviated transcription (Latin):
rã dĩ ꝑbaptismũ eiꝰ qui uenit in
similitudine carnis peccati. id
agitur: ut euacuetur caro peccati.
Euacuetur aũ. non ut in ipsa uiuen¬
de carne concupiscentia consꝑsa &
innata repente absumat᷑ & ñ sit:
s ne obsit mortuo quȩ inerat nato.
bet cum qua pugnet. eamq adiuuan¬
te deo suꝑet: si non inuacuũ gr̃am
forte miraculo ineffabili omĩpotentis¬
summ creatoris. ut lex peccati quȩ est
inmenbris repugnans legi mentis.¬
ꝓrsus penitus extinguatur. ce ñ sit:
s ut quicqͥd mali ab homine factũ.
dictum. cogitatum est. cũ eidem con¬
cupiscentie subiecta mente seruiret.
totum aboleatur. ac uelut factũ ñ
fuerit habeatur: ipsa uͦ soluto reatꝰ
uinculo quo ꝑ illam diabolus ani¬
mam retinebat. & int̾conclusione
destructa. qua hominẽ asuo creatore
seꝑabat maneat incertamine. quo corpꝰ
nostrum castigamꝰ. & seruituti subicimꝰ.¬

Expanded text:
r baptismum eius, qui ucnit in similitudine carnis peccati, id agitur, ut euacuetur caro peccati. euacuatur autem, non ut in ipsa uiuente carne concupiscentia conspersa et innata repente absumatur et non sit, sed ne obsit mortuo, quae inerat nato. bet cum qua pugnet eamque adiuuante deo superet, si non in uacuum gratiforte miraculo ineffabili omnipotentissimi creatoris, ut lex peccati, quae inest in membris repugnans legi mentis, penitus extinguatur et non sit, sed ut quicquid mali ab homine factum, dictum, cogitatum est, cum eidem concupiscentiae subiecta mente seruiret, totum aboleatur ac uelut factum non fuerit habeatur, ipsa uero soluto reatus uinculo, quo per illam diabolus animam retinebat, et interclusione destructa, qua hominem a suo creatore separabat, maneat in certamine, quo corpus nostrum castigamus et seruituti subicim
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dã sapiẽtiũ corpori necessaria. Non
enimeget ipse animꝰ: in qͦ posita ẽ bea¬
ta uita. Ipse enĩ ꝑfectꝰ ẽ: nullus aũ ꝑfect̃
aliqͦ eget Et qd̾ fuerit corpori necessariũ
sumet si affu̾it. Si ñ adfu̾it: ñ eũ istaꝵ
rerũ franget inopia. Omĩs nãq sapi¬
ens fortis ẽ. Nullus aũ fortis: aliqͥd me¬
tuit. Non gͥ metuit sapiens aut mortẽ
corporis aut dolores: quib pellendis
uł euitandis uł differendis ft̃ necessa¬
ria illa quoꝵ ei potest continge̾ inopia.
S tam̃ ñ desunt eis bene uti: sipsa ñ
desunt.

Expanded text:
dam sapientium corpori necessaria. non eis eget ipse animus, in quo posita est beata uita. ipse enim perfectus est; nullus autem perfectus aliquo eget et, quod uidetur corpori necessarium, sumet, si adfuerit, si rerum franget inopia. Omnis namque sapiens fortis est; nullus autem fortis aliquid metuit. Non igitur metuit sapiens aut mortem corporis, aut dolores, quibus pellendis vel vitandis vel differendis sunt necessaria illa, quorum ei potest contingere inopia. Sed tamen non desinit eis bene uti, si ipsa non desunt.
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥũ dñi igniuit eũ. Merito sp̃s sc̃s
quando a dño missus ẽ: uise st̃ illis
ungue diuise uelut ignis. Et apł̃s dicit.
sp̃u feruentes. Aquo igne discedit de
quib dr. Refrigescet caritas multoꝵ¬

Expanded text:
loquium Domini ignivit eum.» Merito Spiritus sanctus quando a Domino missus est, visae sunt illis linguae divisae velut ignis : et Apostolus dicit, «Spiritu ferventes» . A quo igne discedunt, de quibus dicitur: «Refrigescet charitas multo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓficit: melius utiq postea. qͣm pͥus.
Quod autem recipit maius & minus
sine dubitatione mutabile ẽ. Unde
ingeniosi & docti & in his exercitati
homines facile collegerunt: ñ ẽẽ in eis
reb pͥmam speciem. ubi mutabilitas
eẽ conuincitur. Cum gͥ in eoꝵ conspec¬
tu ce corpꝰ &e animus. maiꝰ minꝰq spe¬
ciosa eẽnt: si aũ omĩ specie carere pos¬
sent. omĩno nulla ẽẽnt: uiderunt ẽẽ
Aliqͥd ubi pͥma eẽt ce incõmutabilis. &
id̃o nec cõ parabilis: atq ibi esse¬
rerũ pͥncipium rectissime credidert̃.
qd̾ factũ ñ eẽt. &e ex quo cuncta facta
quȩ facta sunt intellecta conspecta st̃.
sempit̾na quoq uirtus eiusce diuini¬
tas: a quo etiam uisibilia. &e tempora

Expanded text:
cum proficit, melius utique postea quam prius. cum proficit, melius utique postea quam prius. Quod autem recipit magis et minus, sine dubitatione mutabile est. Unde ingeniosi et docti et in his exercitati homines facile collegerunt non esse in eis rebus primam speciem, ubi mutabilis esse conuincitur. Cum igitur in eorum conspectu et corpus et animus magis minusque speciosa essent, si autem omni specie carere possent, omnino nulla essent: uiderunt esse aliquid ubi prima esset incommutabilis et ideo nec corerum principium rectissime crediderunt, quod factum non esset, et ex quo cuncta quae fquae facta sunt intellecta conspecta sunt; sempiterna quoque virtus ejus et divinitas : a quo etiam visibilia et temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
runt eum &e omĩa ista fecisse: &e ipsũ
anullo fieri potuisse. Considerauert̃
enim quicqͥd est. uł corpus ẽe uł uitam:
meliusq aliud uitam eẽ quam corpꝰ
speciemq corporis eẽ. sensibilem intelli¬
gibilem uitȩ. Froinde intelligibilem
speciem: sensibili pretulert. Sensibi¬
lia dicimus. quȩ uisu tactuq corporiᷤ
sentiri queunt: intelligibilia que con-¬
spectu mentis intelligi. Nulla ẽ enim
pulchritudo corporalis. siue instatu
corporis sicut ẽ figura: siue in motu
sicut ẽ cantilena. de qua ñ animus iu
dicet: quod ꝓfecto ñ posset: nisi melior
illis eẽt. hec species sine tumore molis
sine strepitu uocis: sine spacio uł loci
uł temporis. S ibi quoq nisi mutabiliᷤᷤ
eẽt: non alius alio melius de specie sen¬
sibili iudicaret: melius ingeniosior
quam tardior:. melius ꝑitior quam
imꝑitior: melius exercitatior quam
minus exercitatus: &e idem ipse unus

Expanded text:
runt eum et omnia ista fecisse, et ipsum runt eum et omnia ista fecisse, et ipsum a nullo fieri potuisse. Considerauerunt enim, quidquid est, uel corpus esse uel uitam, meliusque aliquid uitam esse quam corpus, speciemque corporis esse sensibilem, intellegibilem uitae. Proinde intellspeciem sensibili pretulerunt. Sensibilia dicimus, que usu tactuque corporis sentiri queunt. Intelligibilia, que conspectu mentis intelligi. Nulla est enim pulchritudo corporis, sive in statu corporis, sicut est figura; sive in motu, sicut est in cantilena, de qua dicet. Quod profecto non posset, nisi melior in illo esset haec species, sine tumore molis, sine strepitu uocis, sine spatio uel loci uel temporis. Sed ibi quoque nisi mutabilis esset, non alius alio melius de specie sensibili iudicaret; melius ingeniosior quam tardior, melius peritior quam inperitior, melius exercitatior quam minus exercitatus, et idem ipse unus,
Abbreviated transcription (Latin):
iderunt gͦ istiphilosophi quos
ceteris ñ inmerito fama atq gloria
prelatos ẽẽ uidemus. nullum corpꝰ
ẽẽ dm̃: ce ideo cuncta corpora transcen¬
derunt. querentes dmñ. uiderunt qͥc¬
quid mutabile ẽ. non eẽ sũmũ dm̃
& ideo omnem animam. mutabiles¬
q omnes sp̃s transcenderunt querẽ¬
des suminum dm̃. Deinde uiderunt
omnẽ speciem in requacumq mu
ẽẽ posse nisi ab illo qui uere ẽ: quia
in commutabilit̾ ẽ. Ac ꝑhoc siuie uni¬
uersi mundi corpus a celo usq ad t̾ram.
ominem uitam. nisi ab illo ẽẽ ñ posse
qui simpliciter ẽ: quia ñ aliud illi ẽ eẽ
aliud uiuere: quasi possit eẽ ñ uiuens.
Dec aliud ẽ illi uiuere aliud intellig̾e:
quasi possit uiuere ñ intelligens. Nec
Aliud ẽ ili intelligere. aliud beatũ ẽẽ
quasi possit intelligere ñ beatus. S
quod ẽ illi uiuere. intellige̾ beatũ ẽẽ
hoc ẽ illi eẽ. Propter hanc in cominu¬
tabilitatem & simplicitatẽ. intellexe¬

Expanded text:
iderunt ergo isti philosophi, quos caeteris non immerito fama atque gloria praelatos videmus, nullum corpus esse Deum: et ideo cuncta corpora transcenderunt quaerentes Deum. Viderunt quidquid mutabile est, non esse summum Deum: et ideo omnem animam mutabilesque omnes spiritus transcenderunt, quaerentes summum Deum. Deinde viderunt omnem speciem in re quacumque mt, non esse posse, nisi ab illo qui vere est, quia incommutabiliter est, ac per hoc sive universi mundi corpus a coelo usque ad terram, omnem vitam, non nisi ab illo esse posse, qui simpliciter est, cui id quod est esse, aliud uiuere, quasi possit esse non uiuens; nec aliud illi est uiuere, aliud intellegere, quasi possit uiuere non intellegens; nec aliud illi est intellegere, aliud beatum esse, quasi possit intellegere non beatus; sed quod illi est uiuere, intellegere, beatum esse, hoc est illi esse. Propter hanc incommutabilitatem et simplicitatem intellexe
Abbreviated transcription (Latin):
figere: nec ad illud quidem digni ha¬
biti sunt ut eis ista ꝑscõs angelos nun¬
ciarentur. siuie forinsecus ꝑ sensus cor¬
poris. siue int̾iorib reuelationib in
sꝑu expressis. sicut patrib nr̃is uera
pietate preditis hec demonstrata sunt:
qui ea predicentes &e uel de presentib
signis. uel de ꝓximis reb ita ut p̃dixe¬
rant factis fidem facientes. auctoritatẽ
cui de longe futuris usq inscłi finẽ cre¬
deretur habere meruerunt. Ex tractati¬

Expanded text:
donei, ne ad illud quidem digni habiti sunt, ut eis ista per sanctos Angelos nuntiarentur; sive forinsecus per sensus corporis, sive interioribus revelationibus in spiritu expressis: sicut patribus nostris vera pietate praeditis haec demonstrata sunt, qui ea praedicentes, vel de praesentibus signis vel de proximis rebus, ita ut praedixerant, factis fidem facientes, auctoritatem cui de longe futuris usque in saeculi finem crederetur, habere meruerunt. Potestat
Abbreviated transcription (Latin):
aulus apłs. qui cũ saulus priꝰ uo¬
caretur. non ob aliud quantum mͥ
uidetur hoc nomen elegit: nisi ut se
ostenderet paruum. tanquã minimꝰ
apłoꝵ. Multum contra suꝑbos &e ar¬
rogantes. & de suis oꝑib presumentes.
ꝓ commendanda dei gr̃a fortiter atq
acriter dimicat: quia reuera in illo e¬
uidentior & clarior apparuit. Qui
cum talia oꝑaretur: uehem̃ter excl̃ã
di ꝑsequens. ꝓ quib sũmo supplici¬
o dignus fuit. miscdiam ꝓ damp¬
natione suscepit: & ꝓpena conseqiuitꝰ
est grãm. Alerito ꝓ eius defensione cla-¬
mat: atq concertat. Nec in re ꝓfunda
cẽ nimis abdita. ñ intelligentiũ & u̾¬
ba sua sana inꝑuersum̃ sensum de

Expanded text:
aulus Apostolus, qui cum Saulus prius vocaretur , non ob aliud, quantum mihi videtur, hoc nomen elegit, nisi ut se ostenderet parvum, tanquam minimum Apostolorum; multum contra superbos et arrogantes, et de suis operibus praesumentes, pro commendanda ista Dei gratia, fortiter atque acriter dimicans: quia revera in illo evidentior et clarior apparuit, qui cum talia operaretur vehementer Ecclesiam Dei persequens, pro quibus summo supplicio dignus fuit, misericordiam pro damnatione suscepit, et pro poena consecutus est gratiam, merito pro ejus defensione clamat atque concertat, nec in re profunda et nimis abdita non intelligentium, et verba sua sana in perversum sensum de
Abbreviated transcription (Latin):
ommunis cura erat omnib apłis
qui rerum suaꝵ uenditaꝵ p̃cia ad pedeᷤᷤ
apłoꝵ posuert̃. Sic gͦ ad gentes missi st̃
paulus ce barnabas. ut eccłie gentium
que hoc ñ fecerant ministrarent. oratio¬
ne ipsoꝵ eis qui hoc fecerant: & idcirco¬

Expanded text:
ommunis cura erat omnibus Apostqui rerum suarum venditarum pretia ad pedes Apostolorum posuerant . Sic ergo ad Gentes missi sunt Paulus et Barnabas, ut Ecclesiae Gentium quae hoc non fecerant, ministrarent, hortatione ipsorum, eis qui hoc fecerant: sic
Abbreviated transcription (Latin):
ab ierłm: hec omĩno impenitentia ñ
habet remissionẽ neq in hoc scło neq
infuturo: qͥa penitentia impetrat re¬
missionẽ in hoc scło que ualeat infut᷑o.
S ista impenitentia uł cor impenitens:
quãdiu quisq in hac carne uiuit. ñ pot̃
iudicari. De nullo enĩ desꝑandum ẽ: qͣn¬
diu patientia dĩ ad penitentiã adducit.
Nec de hac uita rapit impiũ. qͥ ñ uult
mortẽ impii. qͣntũ reu̾tat᷑ & uiuat.
Paganꝰ ẽ hodie: unde scis utrũ futurus¬
sit crastinoxp̃ianus: Iudeus in fidelis ẽ
hodie: quid si cras credit in xꝑmꝰ Here¬
ticus est hodie: qͥd sicras sequit᷑ catholi¬
cam ueritatem: Scismaticus ẽ hodie:
quid si cras amplectitur catholicam
pacem: Ed si isti qͦs inquocũq genere
erroris notas. & tamꝙͣ desꝑatissimos mͦ
dampnas: antequam finiant istã uita
agunt penitentiã &e inueniunt uerã
uitam: A inde fr̃s etiamuos adhoc cõ
moneat qd̾ ait apłs. Nolite ante tẽpꝰ

Expanded text:
alem: haec omnino impaenitentia non habet remissionem neque in hoc saeculo neque in futuro, quia paenitentia impetrat remissionem in hoc saeculo, quae ualeat in futuro. Sed ista impaenitentia uel cor impaenitens quamdiu quisque in hac carne uiuit non potest iudicari. de nullo enim desperandum est, quamdiu patientia dei ad paenitentiam adducit nec de hac uita rapit impium; qui non uult mortem impii, quantum reuertatur et uiuat. paganus est hodie; unde scis, utrum sit futurus crastino christianus? Iudaeus infidelis est hodie; quid, si cras credit in Christum? haereticus est hodie; quid, si cras sequitur catholicam ueritatem ? schismaticus est hodie; quid, si cras amplectitur catholicam pacem? quid, si isti quos in quocumque genere erroris notas et tamquam desperatissimos modo damnas, antequam finiant istam uitam, agunt paenitentiam et inueniunt ueram uitam ? proinde, fratres, etiam ad hoc uos admoneat quod ait ap
Abbreviated transcription (Latin):
ontͣ sp̃m scm̃ quo baptirant᷑. quoꝵ
peccata omnia dimitunt᷑. &
quẽ accipit eccłia ut cui dimiserit pec¬
cata dimnittant᷑ ei: u̾bum ualde malũ
& nimis impium siue cogitatione siue
&̃ lingua suadicit. Quem patientia.
dĩ eum adpenitentiam adducit᷑ ipse
scdm duriciam cordis sui. & cor impe¬
nitens thesaurirat sibi iram indie irȩ

Expanded text:
nim sanctum, quo baptizantur quorum peccata omnia dimittuntur, et quem accepit Ecclesia, ut cui dimiserit peccata, dimittantur ei, verbum valde malum et nimis impium, sive cogitatione, sive etiam lingua sua dicit, quem patientia Dei cum ad poenitentiam adducat, ipse secundum duritiam cordis sui et cor impoenitens thesaurizat sib
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑuit. & contra quam ipsũ eugłium
in toto orbe predicandum ẽẽ predixit.
ubi postea quam surrexit a mortuis.
ait discipłis suis. oportebat xꝑm pati
ce resurgere a mortius tercio die ce p̃di¬
cari in noĩe eiꝰ penitentiã ce remissionẽ¬

Expanded text:
aperuit, et contra quam ipsum Evangelium in toto orbe praedicandum esse praedixit; ubi posteaquam resurrexit a mortuis ait discipulis suis: Oportebat pati Christum et resurgere a mortuis tertio die, et praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissione
Abbreviated transcription (Latin):
quere miscłiam. Et ut notas fac̾et
in qͥt diuitias suas: in uasa miscđiȩ
Pertinet gͦ ad eius potestatẽ: damp¬
nare iniquos. Et quis illi dicat quid
fecisti: Tu enim homo quis es qui re¬
spondeas deo: Time gͦ & treme eius
potestatem: s sꝑaeius miscđiam. Ex¬

Expanded text:
iam. Ut notas, inquit, faceret divitias suas in vasa misericordiae. Pertinet ergo ad ejus potestatem damnare iniquos. Et quis illi dicat: Quid fecisti? Tu enim, o homo, quis es, qui respondeas Deo ? Time ergo et treme ejus potestatem; sed spera ejus miserico
Abbreviated transcription (Latin):
fallant: qui dicunt. Ut qͥd nobis
predicatur atq precipitur. ut decline¬
mus amalo & faciamus bonum: si
hoc nos non agimus. s id uelle &e o¬
perari. ds̃ oꝑatur in nobis: S potius
intelligant si filii dei sunt. spu dei se
agi. ut quod agendum ẽ agant: & cũ
egerint illi a quo aguntur grãs agant.
Aguntur enim ut agant. non ut ipsi
nichil agant: & ad hoc eis ostendit᷑
quid agere debeant: ut quando id
agunt sicut agendum ẽ. id est cum
dilectione &e delectatione iusticiȩ. sua¬
uitatem quam dedit dñs: ut terraeiꝰ
daret fructum suum. accepisse se gau¬
deant. Quando autem non agunt. si¬
ue omĩno non faciendo. siue ñ caritate
faciendo: orent ut qd nondum habent
accipiant. Quid enim habebunt q̃d
non accepturi sunt. aut qͥd habent qd̾
ñ acceꝑunt:¬

Expanded text:
fallant qui dicunt: Ut quid nobis praedicatur atque praecipitur ut declinemus a malo et faciamus bonum, si hoc nos non agimus, sed id velle et operari Deus operatur in nobis? Sed potius intelligant, si filii Dei sunt, spiritu Dei se agi, ut quod agendum est agant; et cum egerint, illi a quo aguntur gratias agant. Aguntur enim ut agant, non ut ipsi nihil agant, et ad hoc eis ostenditur quid agere debeant, ut quando id agunt sicut agendum est, id est, cum dilectione et delectatione justitiae, suavitatem quam dedit Dominus, ut terra ejus daret fructum suum, accepisse se gaudeant; quando autem non agunt, sive omnino non faciendo, sive non ex charitate faciendo, orent ut quod nondum habent accipiant. Quid enim habebunt quod non accepturi sunt, aut quid habent, quod non acceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
cio qd̾ sicut impossibilitas. ita &e ini¬
quitas ñ ẽ apuddm. Et scio q̃d supb¬
resistit. humilib aũ dat grãm: & scio
qͦdilli cuine extolleret᷑ datus erat stimu¬
lus carnis angłs sathane qͥ eũ colafizaret
semel ce iterum &e t̃cio dep̃canti dictũ ẽ.
sufficit tͥ gr̃a mea: nã uirtus in infirmita¬
te ꝑficitur. Aliqͥd gͦ ẽ in abdito ce ꝓfũdo

Expanded text:
ita et iniquitas non est apud Deum . Et scio quod supresistit, humilibus autem dat gratiam . Et scio quod illi, cui ne extolleretur datus erat stimulus carnis, Angelus satanae, qui eum colaphizaret, semel et iterum et tertio deprecanti dictum est, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur . Aliquid ergo est in abdito et profundo
Abbreviated transcription (Latin):
dampnationi facit: gr̃auͦ ex multis
delictis iustificat hominẽ: qui pret̃
illud unum qd cõmuniter cũ omĩb¬
originaliter traxit. sua quoq ꝓpͥa
in om̃s bomines ad condempnationẽ
ita & ꝑ unius iustificationem in om̃s
homines ad iustificationẽ uite: satis in¬
dicat neminem ex adam natum nisi
dampnatione detineri: ce neminẽ nͥ
in xꝑo renatum a dampnatione lib̾a¬

Expanded text:
ex multis delictis justificat hominem, qui praeter illud unum quod communiter cum omniboriginaliter traxit, sua quoque propria in omnes homines ad condemnationem, ita et per unius justitiam in omnes homines ad justificationem vitae ; satis indicat, ex Adam neminem natum nisi damnatione detineri, et neminem nisi in Christo renatum a damnatione lib
Abbreviated transcription (Latin):
idete ergo fis: uidete gemiis huma¬
num. a prima illius pͥmi hominis
morte fluxisse. Etenim peccatum apͥ
nondum fecit: s traxit. Etenim illud
peccatum non infonte mansit. s per¬
transiit: non in illum aut in illum. s
in om̃s ꝑtransiit. Genuit peccatores
morti obnoxios primus ꝑeccator: pͥmꝰ
p̃uaricator. ueniat ad sanandos de uir¬
gine saluator: qui ad te ñ qua uenisti.
uenit. Non enim ille de concupiscentia
maris &e femine: ñ de illo uinculo con
non concupiseentia carnis estuanti.
gͦ non qua uenisti adte uenit: lib̾at

Expanded text:
idete ergo, fratres, videte genus humanum a prima illius primi hominis morte fluxisse. Etenim peccatum a prnondum fecit, sed traxit. Etenim illud peccatum non in fonte mansit, sed pertransiit: non in illum aut illum, sed in omnes homines pertransiit. Genuit peccatores morti obnoxios primus peccator, primus praevaricator. Venit ad sanandos de virgine Salvator. Quia ad te non qua venisti, venit: non enim ille de concupiscentia maris et feminae, non de illo vinculo concnon concupiscentia carnis aestuanti: ergo non qua venisti ad te venit, liberat
Abbreviated transcription (Latin):
uiuant. nisi ex fide incarnationis xp̃i
in quo est grẽ plenitudo: ꝓfecto quod
scriptum est non eẽ aliud nomen sub
celo in quo oporteat saluos fieri nos.
ex illo tempore ualet ad saluandum
genus humanum: ex quo in adã uicia¬
tum ẽ genus humãnũ. Ex ł enchiridion.
mundum: iste uero unus non solum
illud unum. s cuncta simul abstulit
quȩ addita inuenit. Unde ce dicit apłs.
Non sicut ꝑunum peccantẽ ita ẽ ce
donum. Nam iudicium quidem ex
uno in condempnationẽ: grã autem
ex multis delictis in iustificationẽ.

Expanded text:
uiuant nisi ex fide incarnationis Christi, uiuant nisi ex fide incarnationis Christi, in quo est gratiae plenitudo, profecto, quod scriptum est non esse aliud nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, ex illo tempore ualet ad saluandum genus humanum, ex quo in Adam uitiatum est genus humanum. sicut enim in mundum, iste vero unus non solum illud unum, sed cuncta simul abstulit quae addita invenit. Unde dicit Apostolus: Non sicut per unum peccantem, ita est et donum: nam judicium quidem ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis in
Abbreviated transcription (Latin):
paulus. Habentes autem eund̃e fidei
quod locutus sum: &e nos credimꝰ ꝓpt̃
quod ce loquimur. Si gͦ eumdem sp̃m̃
fidei ce illi habebant. qui uenturum
illi qui eum uenisse nuntiauerunt
sacramenta potuerunt ẽẽ ꝓtẽpoꝵ
diuersitate diuersa: ad unitatem tam̃
eusdẽ fidei concordissime recurrentia:
Septum ẽ in ac̃tib apł̃oꝵ: loquente a¬
pło petro. Nunc gͦ quid temptatis dm̃.
imponere iugum supracollum disci¬
płoꝵ: quod neq patres nr̃i neq nos po¬
tuimus portare : S ꝑ grãm dñi nr̃i iħu¬
xꝑi credimus nos saluos fieri: quemad
modum &e illi. Sigͦ & illi id est patres
portare iugum legis ueteris non ualẽ¬
tes. ꝑ grãm dñi iħu saluos se fieri cre¬
diderunt: manifestum ẽ qd̾ hec gratia
etiam antiquos iustos uiuere fecit ex
fide. Iustus ex fide uiuit. Proinde cũ¬
om̃s iusti. hoc ẽ ueraces dei cultores
siue ante incarnationem. siue post
incarnationem xꝑi. nec iuxerint neç

Expanded text:
Paulus, Habentes autem eumdem SpiPaulus, Habentes autem eumdem Spiquod locutus sum. et nos credimus, propter quod et loquimur. si ergo eundem spiritum fidei et illi habebant, qui uenturum illi, qui eum uenisse nuntiarunt. sacramenta esse potuerunt pro temporum diuersitate diuersa, ad unitatem tamen eiusdem fidei concordissime recurrentia. scriptum eat et in actibus apostolorum loquente apostolo Petro: Nunc ergo quid temptatis deum inponere iugum supra collum discipulorum, quod neque patres nostri neque nos potuimus portare? sed per gratiam domini Iesu credimus nos saluos fieri, quem ad modum et illi. si ergo et illi, id est patres portare iugum legis ueteris; non ualentes per gratiam domini Iesu salnos se fieri crediderunt, manifestum est. quod haec gratia etiam antiquos iustos uiuere fecit ex fide; iustus enim ei fide uiuit. Lex auomnes iusti, hoc ejt ueraces dei cultores siue ante incarnationem siue post incarnationem Christi nec uixerint nec