comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Difficultate gͥ facta ad uirũ d̾i misssiẽ
ut ueniret. orando hostem repelleret.
et lapidẽ leuare potuissent. Qui mox
uenit. oratõnẽ faciens bñdictõnẽ dedit.
et tanta lapis celeritate leuatꝰ ẽ: ac simil¬
lũ pͥuꝰ pondus habuisset. De fantastico¬
d̾i placuit. ut inloco eodẽ t̾ram fo¬
d̾ent. Quã dũ fodiendo altius penet᷑¬
rent. ereum illic idolũ fr̃s uuenerũt
quo ad horã casu incoqͥnã proiecto. exire
tinguendo ꝑstreꝑent. pulsatꝰ eodẽ tu¬
multu uir dñi aduenit. Qui enndẽ ig¬
nem in oculis frm̃ eẽ. in suis uͭ nõ ẽẽ.
cõsidans caput peotinus inoratõnẽ fle¬
xit: et eos quos fantastico repꝑit igne
deludi uocauit fr̃s. ut oculos suos signa¬
rent monuit. ⁊ sanũ illud coqͥne eoist¬
ciũ ad sistere cernerent: ⁊ flãuias quas

Expanded text:
Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus habuisset. CAPUTi placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire stinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas
Abbreviated transcription (Latin):
lut aera cacumen tetendit. ubi uetꝰ¬
tissimũ fanũ fuit. in quo ex antiqͦꝵ
more gentiliũ astulto rusticoꝵ pło
apollo colebat᷑. circũquaq etiam in
cultu demonũ luci succre erant in
quib ad huc eodẽ tẽꝑe in fideliũ in¬
sana multitudo sacrificiis sacrilegis
insudabat. Ibi itaq uir d̾i ꝑueniens
contriuit id olũ subuertit aram. succi¬
dit lucos. atꝙ in ipso templo apolli¬
nis otaculũ fecit beati martini. ubi
uͦ ara eiusdẽ apollinis fuit oraculũ
ad fidem uocabat. S hec antiquus ho¬
stis tacite nõ ferens: nõ occulte uel
ꝑsomuiũ. s aꝑtauisione eiusdẽ pa¬
tris se oculis ingerebat. ⁊ magnis
clamorib uĩse ꝑpeti c̃querebatur.

Expanded text:
lut ad aera cacumen tendit: ubi vetulut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gentilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuit oraculum ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ est. Et deplenitudĩe eius nos õs
accepimꝰ. Nam scĩ d̾i hoĩes potuert̃
a dño uirtutes hẽre ñ etiam aliis
trade . Ille aũt signa uirtutis dedit
subditis: qui se daturũ signũ ione pero¬
misit inimicis. ut corã suꝑbis mori
dignaret᷑. coram humilib resurgere
et illi uiderent qͦd cõtẽpnerẽt ⁊ isti
qͣduenerant̾ amare debuissẽt. Ex qͦ
misterio actũ est. ut dñ suꝑbi aspiciũt
despectũ mortis. humiles cõtra mortẽ
acciꝑent głam potestatis. petrus:¬
ueso te p᷑hec ad que loca sc̃s uir mi¬
grauerit :ł si aliqͣs ineis uirtutes ostẽ¬
derit innotesce. Gregꝰ Sc̃s uir adalia
demigrans: locũ nõ hostẽ mutauit.
Nam tanto pꝰ grauiora p̾lia ꝑtulit.
qͣnto contra se aꝑte pugnantẽ ip̃m
magistrũ malicie inuenit. Castrum
nãꝙ quod cassinũ dr᷑. in excelsi mõtis
latere sitũ ẽ. Qui iuidelicet mons di¬
stenso sinu hoc idẽ castrũ recipit. s
ꝑtria milia in altũ se subrigens. ue¬

Expanded text:
tum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa virtutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgereet illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr. Quaeso te post haec, ad quae loca vir sanctus migraveritderit, innotesce. Gregor. Sanctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, ve
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc inteneriorib discipłis ꝑtimes¬
cens. idꝙ prosirisoluis fierr ꝑsecutõ
ne ꝑtractans. inuidie locũ oedit. at¬
ꝙ oratoria cuncta que eonstruxerat
substatutis p̾positis adiunctis fr̃ib
ordinauit: et paucis secũmonachis
ablatis. habitationẽ mutauit loci
Mox ꝙ ut uir dei eins odia humilit̾
cussit. Nam cum p̾dictꝰ p̾b̾r stans in
solario benedictũ discessisse cognos¬
ceret et exultaret ꝑdurante ĩmo¬
bilit̾ tota domiꝰ fabrica. hoc ip̃mĩ
quo stabat solariũ cecidit: et bñdic¬
ti hostẽ c̃terens ex tuixit. Qͦdiurdi
bili patri bñdicto qui ad huc aloco

Expanded text:
adhuc tenerioribus discipulis pertimesadhuc tenerioribus discipulis pertimescens, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter cussit. Nam cum praedictus presbyter stans in solario Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei bili Patri Benedi
Abbreviated transcription (Latin):
set.pane quẽ p̾łir transmiserat. uir
et tali eñ in loco proice ubi anullo
homine possit iuueniri. Tũc coruus
aꝑto ore. expansis alis. circa hũc
panẽ cepit discurrẽ atꝙ crocitare:
ac si aꝑte diceret.⁊obedire se uelle
et tamen iussa implere ñposse. Cui
moratꝰ quãdoꝙ coruus iomoroit.
leuauit et recessit. Post triũ u̾o ho¬
rarum spaciũ abiecto panerediit
et demanu honuus d̃i annonã ꝙͣ
c̾sneuerat accepit. u enerabił aũt
pat̾. contͣ uitã suã in ardescere sac̾do¬
tis antmũ uidens. illi magis quãsi¬
bi doluit. S p̾dictꝰ florentiꝰ quia ma¬
gistri corpꝰ necare ñõ potuit. sead ex¬
tinguendas disciploꝵ animas accen¬
ditata ut in horto celle cui benedic¬
tus iuerat ante eoꝵ oculos nudas
septem puellas mitteret. que corã
tius ludentes illoꝵ mentẽ ad ꝑuer¬
sitatẽ libidinis inflãmarent. Quod
sc̃s uir decella conspiciens lapsũq

Expanded text:
set, panem quem presbyter transmiserat, vir set, panem quem presbyter transmiserat, vir et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurrere, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa implere non posse. Cumoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram tius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque
Abbreviated transcription (Latin):
ues cerent. scłarem uitã multi relĩ¬
q̃rent. ⁊ sub leni redemptoris iugo
ceruicem cordis edomarent sicut
antiqui hostis in ⁊licia ꝑculsus: scĩ
uiri studiie coepit enuilari. eiis qͦꝙ
conu̾sationi de rogare. qͦsq etiam
posset ab illius uisitatione cõpesce.
Cumq iaui se conspic̾et. euis ꝓfectib
obuiare nõ posse. et conu̾satõme illiꝰ
opinionẽ crescere. atq multos adsta¬
tum uite melioris. ip̃o quoꝙ opinio¬
nis euis p̾conio indesinant̾ uocari:
ĩuidie facib magis magisꝙ succẽsus
deterior fiebat: quia conitersatiõis
inuidie tenebeis cecatꝰ ad hoc usq
ꝑductꝰ ẽ. ut seruo om̃ipotentis di in¬
fectũ ueneno pane quasi ꝓ benedie¬
tione transmitt̾et. Q. nẽ uir d̾i cũ gr̃a¬
rũ actione suscepit. sei que pestis
lateret in pane nõ latuit. Ad horam
nͦ refectionis illiꝰ exuicina silua coruꝰ
uenire consuerat. ⁊ panem demanu
eiꝰ accipere. Qui cũ more solito uenis¬

Expanded text:
vescerent, saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset, ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis iinvidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. Qui cum more solito venis
Abbreviated transcription (Latin):
ño potusset ut fieret miratus ext̾
tus hoc nõ suis meritis s obedienti¬
e illiꝰ deputare crepit. At contraman¬
rus ꝓsolo enis imꝑto factũ dicebat.
seq c̃sciũ in illa uirtute uõ esse quã
nesciens fecisset. S in hac humilt
tatis mutue amica contentione: ac¬
cessit arbit̾ puer qui ereptus ẽ. Nã
dicebat. Egocum ex aqua traherer.
debam: atꝙ ip̃m me ex aqua educ̾e
considerabam. peti Magna sunt
ualde que narras: et multoꝵ edifica¬
tioni ꝓfutura. Ego aũt bomi uiri
miracula. quo plus bibo plus sitio.

Expanded text:
non potuisset ut fieret, miratus extrenon potuisset ut fieret, miratus extretus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, debam, atque ipsum me ex aquis educere considerabam. Petr. Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula quo plus bibo, eo plus sitio.
Abbreviated transcription (Latin):
ilis bñdictus in cella consisteret
p̾dictꝰ placioꝰ puer scĩ uirimonachus
ad hauriendã de lacu aquã egressus
ẽ. Qui uas qd̃ tenuerat inaquã : can¬
te submittens ip̃e quoꝙ cadendo sequ¬
tusẽ. Qũẽ mox unda rapuit ⁊ pene ĩ
uniꝰ sagitte cursu a t̾ra intrors trax̃.
uir aũt d̾i intra cellam posit. hocꝑti¬
nꝰ agnouit. et maurũ festine uocauit
dicens. fr̃ maure curre.: quia puerille
qui ad hauriendã aquã ꝑrexerat. ĩ la¬
cũ cecidit. iãꝙ eum longiꝰ unda tra it
Res mira: et pꝰ petrũ apłm inusita¬
ta. Bñdictõne et enim postulata at
ꝙ ꝑcepta. ad patris sui imꝑiũ conci¬
tus ꝑrexit maurꝰ atq usꝙ ad eũ lo¬
cũ. quo abunda deducebatur puerꝑ
terram irese existimans suꝑ aquas
cucurrit. eumq ꝑcapillos tenuit:
rapido quoq cursu rediit. Qui mox
ut t̾ram tetigit ad sereu̾sus post
tͥga respexit: et quia suꝑ aquas cu¬
currisset agnouit: et quod p̾sum̾e

Expanded text:
ilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere
Abbreviated transcription (Latin):
tis dedit. ł quia inimicꝰ morte occubu¬
it uł quia deinimici morte discipłus
exultauit: Qua dere fcm̃ ẽ ut eidẽ
quoꝙ discipło penitentiã indiceret
quod mandans talia gaud̾e de inimi¬
ci uiteritu p̾ssisisset. petr Mira sũt
et multũ stupenda que dicis. Nam in
aqua expetra ꝓducta moysen. infer¬
ro uͦ quod expro fundo aque rediit he¬
lisei. inaque itinere petrum. incor¬
ui obedientia heliam: inluctu autẽ
mortis iimicidauid: ut uideo et ꝑ¬
pendo iur iste sp̃uistoꝵ om̃iũ plenus

Expanded text:
s dedit, vel quia inimicus occubuit, vel quia de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. Petr. Mira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra ro vero, quod ex profundo aquæ rediit, Elisæum. In aquæ itinere, Petrum. In corui obedientia, Eliam. In luctu autem mortis inimici, Dauid video, & perpendo. Vir iste Spiritu Iustorum omnium, plenus
Abbreviated transcription (Latin):
discreuisse. psaliuodie cantꝰ dicebãt
uiri et femine respondebant. Eñꝙ
ante fores cellule exhiberent cele
stes exequie: scã illa anima carne so¬
luta ẽ ena ad celũ ducta quanto
chori psallentiũ altiꝰ ascendebant:
tanto cepit psalmo die cantꝰ leniꝰ
audiri. quousq et eiusdẽ psalmo¬
die sonitꝰ et odoris suauitas elon¬

Expanded text:
discrevisse, psalmodiae cantus dicebant discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elon
Abbreviated transcription (Latin):
serat. et tanti ip̃a luminis claritas¬
tis reuerberabat. Quẽ lutẽ ꝓtinꝰ
miri ẽ odoris flagrantia subsecuta
itaut earũ animũ qz lux emissat̾¬
ruerat. odoris suauitas refoneret.
S cum iũ claritatis illi ferre ñ pos¬
sent cepit eadem romula assistẽtẽ
et trementẽ redẽptam suoꝵ morũ
magistrã blanda noce consolari di¬
cens. Noli timere mat̾. nõ moriormͦ.
Cumq hoc illa crebro dicẽt. paulatĩ
lux que fuerat enussa subtracta ẽ:
s is qui sub sequutꝰ ẽ odor remansit
Sicq dies scd̾us ⁊ t̾cius trausiit. ut
asꝑa flagrantia odoris emanaret.
Nocte gͥ qrͣta: eandẽ magistrã suan
iterũ uocauit. Qua ueniente uiati¬
cũ petiit et accepit. Nec dũ uͦ eadẽ
redẽpta uł discipla eius alia alectu¬
lo iacentis abscesserant. et ecce su¬
bito inplatea ante eiꝰdẽ cellule osti¬
um duo chori psallentiũ cõstiterñt
et sicut ip̃e dicebant sexꝰ ex uocib

Expanded text:
serat, et ipsa tanti luminis claritaserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem mua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut ipsae se dicebant sexus ex vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
agere nequaquã ualebat. Nocte gͥ
quadam eandem redẽptã quã p̾fatꝰ
sum que utraq discipulas suas fili¬
arũ loco nutriebat: uocauit dicens.
Mat̾ ueni: mat̾ ueni. Qne mox cũ
alia discipula sua surrexit. sicut utͥs¬
ꝙ refererrentib et multisres eadẽ
claruit. et ego quoq eodẽ temꝑe ag¬
noui. Cũꝙ noctis medio lectuloia¬
centis assist̾ent. subito lux emissa¬
celitus omne illiꝰ cellule spaciũ im¬
pleuit. et splendor tante claritatiꝰ
emicuit. ut corda assistentiũ instima¬
bili pauore ꝑstring̾et. atq ut pꝰ ip̃i
referebant omne in eis corpꝰ obriges¬
c̾et. et in subito stupore remanent.
Cepit namq quasi cuiꝰdani magne
multituduus ingredientis sonitus
andiri ostiũ cellule c̾cuti. ac si in¬
gredientiũ turba premẽtur. atꝙ
ut dicebant intrantiũ multitudi¬
nemsentiebant. sed nimietate ti¬
moris et luminis uid̾e nõ potant.
quia eorum oculos et pauor dep̾s¬

Expanded text:
agere nequaquam valebat. Nocte igitur agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit, dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus condiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eadem res claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio lectulo jacentis assisterent, subito c omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depres
Abbreviated transcription (Latin):
ducebant: hec aũt quã p̾fatꝰ sum
ronuila aliam quã p̾dixi c̃ discipu¬
lam suã magnis uite meritis ante¬
ibat. Erat quippe mire patientie.
sũme obedientie. custos oris sui ad
silentiũ. studiosa ualde ad cõtinue
orationis usum. S quia plerũq hi
ad huc in oculis sũmi opificis ali¬
quid imꝑfectionis habent. sic̃ sepe
imperiti homineᷤ nec dũ ꝑ fecte scul¬
ta sigilla c̃spicimꝰ etiam quasi ꝑfec¬
fex consid̾at et limat: laudari iã
audit et tamen ea tundere meliorã¬
do nõ desinit. hec quã p̾diximꝰ ro¬
mula ea quã greco uocabulo me¬
dici paralisin uocant molestia cor¬
ꝑali ꝑcussa ẽ. multisq annis ĩ lec¬
tulo decubans. pene omni iacebat
mẽboꝵ officio destititta: Nec tam̃¬
hec eadem cadcm eius mentẽ ad im¬
pacientiam flagella ꝑduxerant:
fuerant incrementa uirtutũ. qr
tanto sollicitiꝰ adusum orationis
excreuerat: quanto et aliuo qͦd Lib¬

Expanded text:
ducebant. Haec autem quam praefatus sum ducebant. Haec autem quam praefatus sum Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecfex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlib
Abbreviated transcription (Latin):
pissent. Cui rei monachus nr̃ inter¬
fuit qui uũc usq uiuit. et cñ mag¬
no fetu ad testari solet: quia quousꝙ
corpus eius sepulte᷑ trad̾ent ab eoꝵ.
narib odoris illiꝰ f iagrantia ñõ re¬
N eisdem quoꝙ omeliis rem narras¬
se me recolo: cui speciosus pb̃rme¬
us qui hanc nouerat narrante me¬
ad testatꝰ ẽ. Eodem namq tempore
quo monasteriũ petii anꝰ quedam
redempta no ĩe in scĩmoniali hĩ¬
tu cõstituta in urbe hac iuxta bẽ
marie semꝑ uirginis eccłiam ma¬
nebat. Hec illiꝰ erũdinis discipula
fuerat: que magnis uirtutib pol¬
lens suꝑ p̾nestinos montes uitam
heremiticã duxisse ferebat᷑. huic
autẽ redempte due in eodẽ hĩtu dis¬
cipłe ad erant. una noĩe romula et
alta que nunc ad huc suꝑ est quam
quidẽ facie scio s nomine nescio:
Tres itaq he in uno habitaculo cõ¬
morantes moꝵ quidẽ diuitiis ple¬
uã. s tamen reb pauꝑem uitam

Expanded text:
pissent. Cui rei monachus noster interpissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet, quia quousque corpus ejus sepulturae traderent, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non ren eisdem quoque Homiliis rem narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus, qui hanc noverat, me narrante attestatus est. Eo namque tempore quo monasterium petii, anus quaedam Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat. Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic autem Redemptae duae in eodem habitu discipulae aderant, una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes, morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
quosq in hospitalitate suscipiens.
ne sacram scripturã disceret. cum
sicut dixi litteras funditꝰ ignorarer.
Studebat indolore semꝑ grãs age̾
ymius d̾o et laudib dieb ac nocti¬
ta euis patientia remunerari de
buisset. menbroꝵ dolor aduitalia
rediit. Cumq se iam morti proxi¬
mũ adnouit. ꝑ egrinos uiros atq
in hospicalitate susceptos admo¬
nuit ut surg̾ent et cum eo psalmoᷤ
ꝓ expectatione exitꝰ decantarent.
Cumq et ip̃e cum eis moriens psal¬
leret. uoces psallemptiũ repente
cõpescuit cũ t̾rore magni clamoriᷤ
diceus. Tacete. Nũquid nõ auditis
quãte rosonant laudes incelo: Et
dum ad easdẽ laudes quas intꝰ audie¬
rat aur̃ẽ cordis intend̾et: scã illa a¬
nima carue soluta est. e ua scilicz
exeunte tanta illic flagrantia odo¬
ris asꝑsa est: ut omnes illi quiade¬
rant inestimabili suanitate reple¬
rentur. ita ut ꝑ hoc patent̾ aguosce¬
rent quod eam laudes incelo susce¬

Expanded text:
quosque in hospitalitate suscipiens, quosque in hospitalitate suscipiens, ne sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctita ejus pbuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque jam se morti proximum agnovisset, peregrinos viros, atque in hospitalitatem susceptos, admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione sui exitus decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete; nunquid non auditis quantae resonent laudes in coelo? Et dum ad easdem laudes quas intus audierat, aurem cordis intenderet, sancta illa anima carne soluta est. Qua scilicet exeunte, tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes qui illic aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter cognoscerent quod eam laudes in coelo susce
Abbreviated transcription (Latin):
sciendũ ẽ qr sepe animab ip̃o ⁊:¬
exeuntibi electorum dulceds solet
laudis celestis erũpere. ut dũ illam
libent̾ audiunt. dissolutõnẽ carnis
ab aĩa seutire minime ꝑmittant᷑.
uñ in omeliis quoq euugłii iam uar¬
rasse me memuit. quod inea porticu
que euutib ad eccłiam bĩ clemẽtis
ẽ. puia. fuit quidã sernulꝰ noĩe. cuiꝰ
te quoꝙ uõ ambigo meminisse. Qui
quidẽ pauꝑ rebus s meritis diues e¬
rat. quẽ longa egritudo dissoluerat
Nam ex quo illũ scirepotuimꝰ usq ad
finem uite paraliticꝰ iacebat. Q uiddi¬
cam quia stare nõ poterat. quinũꝙͣ
in lectulo suo surgere uł ad sedendũ
ualebat. Nũquã manũ suam ados
ducere. nũ qͣm se potuit in latꝰ aliud
declinare. Huic adseruiendũ mater
cum fr̃e aderat: et quicqͥd exelemo
sina potuisset accipere. hoc eorum
manib pauꝑib erogabat. Neqͣqmͣ
littas nouerat. s cripture sacre sibi¬
met codices emerat. et religiosos

Expanded text:
sciendum est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fsyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e: om̃s captiuos quos hẽtis mͥ tribu¬
ite. ut hẽam unde ꝓuobis orare debe
am. factũq ẽ. et omnes captiui cum
eo dimissi sũt: atꝙ suꝑna gr̃a dispo¬
nente cum se unꝰ ꝓ uno morti obtu¬
lit. multos amorte liberauit. ꝑetr.
Hirares: et quanis ab aliis hanc ⁊¬
ip̃e cognouerĩ uere tamen fateorq
mͥ quociens narrat᷑ innouat᷑

Expanded text:
dere, omnes captivos quos habetis mihi tribudere, omnes captivos quos habetis mihi tribuite, ut habeam unde pro vobis debeam orare. Factumque est; et omnes captivi cum eo dimissi sunt, atque, superna gratia disponente, cum se unus pro uno morti obtulit, multos a morte liberavit. PETR. Mira res, et quamvis hanc ab aliis et ipse cognoverim, vere tamen fateor quia mihi quoties narratur innovat
Abbreviated transcription (Latin):
culũ aderat. in laudis fauore cõuer¬
sa mirari cepitĩuirũq di ciutimo¬
re uenerari. quia profecto claruerat
cuiꝰ scĩtatis eẽt. qui carnificis sui bea¬
chiũ inaere ligass Itaq postulat᷑
ut sugeret. surrexit. Postulat᷑ ut bra¬
chiũ sui carnificis sanaret. n egauit
si mͥ añ iuram̃tũ dederit: ut cũ ma¬
nu ista xp̃ianũ hoĩem non occidat.
Sed langobardꝰ isdẽ qui ut ita dicã
brachiũ contradm̃ tendẽdo ꝑdidcit:
pena sua exigente cõpulsus ẽ iura¬
re se xp̃ianũ hominẽ nũꝙͣ occidere.
ẽũc uir dñi precepit dicens. Depone
manũ decesũ. e uistatim deposuit.
atꝙ ilico adiiuxit. Remitte gladrũ
inuaginã. Et statĩ remisit. Om̃s igit᷑.
hominẽ tante uirtutis cognoscẽtes:
boues et iumenta que predat i fue¬
rant. certatim ei mun̾e offerre uole¬
bant. S uir dñi talemunꝰ suscipere
noluit. iminꝰ autẽ bone merceois q̃ si¬

Expanded text:
culum aderat, in laudis favorem converculum aderat, in laudis favorem conversa, mirari coepit virumque Dei cum timore venerari, quia profecto claruerat, cuius sanctitatis esset, qui carnificis sui brachium in aere ligasset. Itaque postulatus ut surgeret, surrexit; postulatus ut brachium sui carnificis sanaret, negavit, si mihi ante iuramentum dederit, quia cum manu ista christianum hominem non occidat'. Sed Langobardus isdem, qui, ut ita dicam, brachium contra Deum tenendo perdederat, poena sua exigente conpulsus est iurare, se christianum hominem numquam occidere. Tunc vir Domini praecepit, dicens: 'Depone manum deorsum'. Qui statim deposuit. Atque ilico adiunxit: 'Remitte gladium in vagina'. Et statim remisit. Omnes igitur tantae virtutis hominem cognoscentes, boves et iumenta, quae depraedati fuerant, certatim ei ofFerre in munere volebant. Sed vir Domini tale munus suscipere renuit. Munus autem bonae mercedis quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ eos ꝓscĩtatis reue̾ntia magni ho¬
noris habebatur occidendꝰ eẽt᷑ om̃s
qui in eodem loco inuenti sũt lango¬
bardi conuenerũt: sicut sunt nimie
tos deductus: ad sua arma statĩ cu¬
currit. Nampetiit ut sibi paululũ
orandi licentia daretur. Cui dũ c̃ces¬
sum fuisset. in t̾ram sestrauit. ⁊ ora¬
uit. Qui dum paulo diutiꝰ orasset:
hũc electus interfector calce pulsa
uit ut surgeret. dicens. Surge: et
genu flexo tende ceruicẽ. surrex̃
aũt uir dñi. genu flexit ceruicẽte¬
tendit: s tenso collo eductã cõtrase
spatã intuens hocunũ fert᷑ publi¬
ce dixisse. Scẽ iohes. suscepe illã. Tũc
electus carnifex euaginatũ gladiũ
tenens. adnisu forti in altũ brachiũ
ꝑcussurꝰ leuauit. s depon̾e nullo mͦ
potuit. Nam repente diriguit. et erͤ¬
to incelum gladio. brachiũ in flexi¬
bile ꝑmansit. T̃ unc omis langobar¬
doꝵ turba que ad illud mortis specta¬

Expanded text:
inter eos pro sanctitatis reverentia magni hointer eos pro sanctitatis reverentia magni honoris habebatur occidendus esset, omnes qui in eodem loco inventi sunt Langobardi convenerunt  sicut sunt nimiae tos deductus, ad sua arma statim cucurrit; nam petiit ut sibi paululum orandi licentia daretur. Cui dum concessum fuisset, in terram se stravit et oravit. Qui dum paulo diutius oraret, hunc electus invit, ut surgeret, dicens: 'Surge et flexo genu tende cervicem'. Surrexit autem vir Domini, genu flexit, cervicem tetendit, sed tenso collo eductam contra se spatam intuens, hoc unum fertur publice dixisse: 'Sancte Iohanniss, suscipe illam'. Tunc electus carnifex evaginatum gladium tenens, nisu forti in altum brachium percussurus levavit, sed deponere nullo modo potuit; nam reperite diriguit, et erecto in caelo gladio, brachium inflexibile remansit. Tunc omnis Langobardorum turba, quae ad illud mortis expecta
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s sonmo grauidep̾ssos aspice̾t.
excitauit. et ait. Surge et c̃citus fu¬
ge: lib̾et te omp̃s d̾̃s. Sed idẽ diaco¬
nus ꝓmissioiis eius ñimmemor
respondit dicens. fuge̾ pat̾ ñ pos¬
sum: qr si ego fugero. prome sine
git itaq diaconus. et quasi deceptꝰ
inmedio fideiussor remansit. fac¬
to gͥ maue. langobardi qui diaco¬
nũ ad custodiendũ dederant uene¬
rũt: quẽ dederũt petierunt. S hũc
uen̾andꝰ pb̃r fugisse respondit. Ec̃
illi in quiũt scis ip̃e meliꝰ quid cõ¬
constant̾. Scio. Cui dixerũt. Sonꝰ
homo es: nolumꝰ te ꝑuarios cruci¬
atus mori. elige mortẽ qũauis. Q¬
bus uir dñi respondit dicens. In
mauu dĩ sum: ea morte me occidi¬
te qua me occidi ip̃e ꝑmiserit. Tũc
onũb qui illic aderant langobars̃¬
placuit ut eum capite truncare de¬
buissent: quatuiꝰ sine graut cruciatu
uitã eius cõpendiosa morte t̾mina¬
rent. Cognito itaq qd̃ sanctulus qui

Expanded text:
omnes somno gravi depressos aspiceret, omnes somno gravi depressos aspiceret, excitavit et ait: Surge, et concitus fuge, liberet te omnipotens Deus. Sed idem diaconus 364 promissionis ejus non immemor, respondit dicens: Fugere, Pater, non possum, quia si ego fugero, pro me sinegit itaque diaconus, et quasi deceptus in medio fidejussor remansit. Facto igitur mane Langobardi, qui diaconum ad custodiendum dederant, venerunt, quem dederant petierunt; sed hunc venerandus presbyter fugisse respondit. Tunc illi inquiunt: Scis ipse melius quid coner ait: Scio. Cui dixerunt: Bonus homo es, nolumus te per varios cruciatus mori, elige tibi mortem quam vis. Quibus vir Domini respondit, dicens: In manu Dei sum, ea morte me occidite qua me occidi ipse permiserit. Tunc omnibus qui illic aderant Langobarplacuit ut eum capite truncare debuissent, quatenus sine gravi cruciatu vitam ejus compendiosa morte terminarent. Cognito itaque quod Sanctulus qui
Abbreviated transcription (Latin):
tiauit. ꝑ semet ip̃m qͥnq pauca se¬
minũ grana in in munera segetũ
frumenta multiplicat. qui ip̃a qͦꝙ
semina ꝑduxit et̾ra. ⁊ simul om̃ia
creauit ex nichilo. S ne diutiꝰ mire¬
ris . qd̃ inuirtute dñi uenerandus
uir sanctulus fecerit exteriꝰ audi
exuirtute dñi quali in teriꝰ fuit.
Oie ⁊ enun quadam alangobardis
captus quidã diaconꝰ tenebat᷑ liga¬
tus: eum ꝙ ip̃i qui tenuerãt iut̾ fi¬
cere cogitabant. Ad uesꝑascente au¬
tẽ die uir dñi sãctulus abeisdem
langobardis petiit. ut relaxariei¬
q uita c̃cedi debuisset: quod posse
sefacere om̃ino negauerũt. Cumq
mortẽ illiꝰ deliberasse eos cerneret.
petiit ut sibi ad custodiendñ tra¬
di debuiss. Cui ꝓtinꝰ responderũt.
Tibi quidem eum ad custo diendũ
damꝰ s ea conditione int̾ posita. ut
siiste fugerit pro eo ip̃e moriaris.
Quod uir di libent̾ accipiens p̾die¬
tum diaconũ in suã suscepit fidem.
Qũe nocte media cum langobardos

Expanded text:
tiavit per semetipsum, qui pauca seminis grana in innumera segetum frumenta multiplicat, qui ipsa quoque semina produxit ex terra et simul omnia creavit ex nihilo. Sed ne diutius mireris quid in virtvir Sanctulus exterius fecerit, audi ex virtute Domini qualis interius fuit. Die etenim quadam a Langobardis captus quidam diaconus tenebatur ligatus, eumque ipsi qui tenuerant, interficere cogitabant. Advesperascente autem die, vir Dei Sanctulus ab eisdem Langobardis petiit ut relaxari eique vita concedi debuisset, quod posse se facere omnino negaverunt. Cumque mortem illius deliberasse eos cerneret, petiit ut sibi ad custodiam tradi debuisset. Cui protinus responderunt: Tibi quidem eum ad custodiendum damus, sed ea conditione interposita, ut si iste fugerit, pro eo ipse moriaris. Quod vir Domini libenter accipiens, praedictum diaconum in suam suscepit fidem; quem nocte media cum Langobardos
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽt. et culpam uelut expietate ꝑpe¬
traret. ꝑuicinas itaq huuc mulie¬
res deculit eumq om̃ib ostendit.
ac uecui earum remausiss inqui¬
siuit. Om̃s itaq que pridie coxerant¬
pane suũ hunc ẽẽ negauerũt: atq
panes suos se integro numero a.

Expanded text:
esset, et culpam velut ex pietate perpeesset, et culpam velut ex pietate perpetraret. Per vicinas itaque hunc mulieres detulit, eumque omnibus ostendit, ac ne cui earum remansisset inquisivit. Omnes autem quae pridie panem coxerant, suum hunc esse negaverunt, atque panes suos
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa is qui oleum petere uenerat bñ¬
dicendo dedit qͦd postulabat.
lio quoq temꝑe uehemens ubiq
fames incubuerat. et bĩ laurẽ¬
tii mrͣis eccłia alangobardis fuerat
incensa Q uã uir dñi restaurare cu¬
piens multos artifices ac plures
sub ministrantes operarios ad hi¬
buit. quib necesse erat ut cotidia¬
ni sũptꝰ laborantib sine dilatione
instant̾ uictũ quere̾ quia uires ad
laborẽ in opia nõ hẽrent. Quod nir
d̾i audiens eos uerbis consolabat᷑.
foris ꝓmittendo qd̾ deerat. s ip̃e gͣ¬
uiter anxiabatur intus exibere
cybum non ualens quẽ ꝓmittebat
Cũ uͦ huc illucq anxius ꝑgeret
deuenit ad clibanũ inquo uicine
mulieres pridie coxerant panes:
ibiq incuruatꝰ aspexit ne fortas¬
se panis acoqñtib remansiss cũ¬
iam repente panem mire magni¬
tudinis atꝙ insoliti candoris iñ¬
uenit. Quẽ tulit quidẽ. sed deferre
artificib noluit. ne fortasse alienꝰ

Expanded text:
quia is qui oleum petere venerat, benequia is qui oleum petere venerat, benedicendo dedit quod postulabat. lio quoque tempore vehemens ubique famis incubuerat, et beati Laurentii martyris ecclesia a Langobardis fuerat incensa. Quam vir Dei restaurare cupiens, multos artifices ac plures subministrantes operarios adhibuit, quibus necesse erat ut cotidiani sumptus laborantibus sine dilatione instanter victum quaerere, quia vires ad laborem per inopiam non haberent. Quod vir Dei audiens, eos verbis consolabatur foris, promittendo quod deerat; sed ipse graviter anxiabatur intus, exhibere cibum non valens quem promittebat. Cum vero huc illucque anxius pergeret, devenit ad clibanum, in quo vicinae mulieres pridie panes coxerant, ibique incurvatus aspexit, ne forte panis a coquentibus remansisset. Tunc repente panem mirae magnitudinis, atque insoliti candoris invenit: quem quidem tulit, sed deferre artificibus noluit, ne fortasse alienus
Abbreviated transcription (Latin):
bendo potins quã petendo eũ sibi
impleri dixit: S gentiles uiri qͥa
ꝑtotũ iam diem frustra laboraue¬
rant. atq ab oliuis exigere oleũ
torquendo non poterant: uerba il¬
liꝰ moleste susceperũt eumq iniu¬
riis insectati sunt. Quib uir dñi
cens. Sic ꝓme oretis. Istum utrẽ
sauctulo impleatis. et sic auob̾
reu̾tetur: Cumq illi exoliuis ole¬
um defluere non cernerent. et ni¬
rum d̃i adimplendum utrem sͥ
in sistere uiderent. uehem̃t̾ acce¬
si maiorib hũc u̾boꝵ contumeli¬
is detestari ceperunt uir aũt d̃i
uidens qd̃ exc Aplo oleum nullo
medo exiret. aquam sibi dari pe¬
tiit. Quam cunctis uidentib
bũdixit. atꝙ inprelo suis manib
iactauit. Ex qua protinꝰ benedie¬
tõne tanta ub̾tas olei erupit. ut
lango bardi qui prius diu incas¬
sum laborauerant. nõ solũ sua uas¬
cula omĩa s utrem quoq quẽ uir dĩ
detulerat implerent grãs age̾nt.

Expanded text:
bendo potius quam petendo eum sibi bendo potius quam petendo eum sibi impleri dixit. Sed gentiles viri, quia toto iam die frustra laboraverant atque ab olivis exigere oleum torquendo non poterant, verba illius moleste susciperunt eumque iniuriis insectati sunt Alio quoque cens: Sic pro me oretis, istum utrem Sanctulo impleatis, et sic a vobis revertetur. Cumque illi ex olivis oleum defluere non cernerent, et virum Dei ad implendum utrem sibi insistere viderent, vehementer accensi, majoribus hunc verborum contumeliis detestari coeperunt. Vir autem Dei videns quod ex prelo oleum nullo modo exiret, aquam sibi dari petiit, quam cunctis videntibus benedixit, atque in prelum suis manibus jactavit. Ex qua protinus benedictione tanta ubertas olei erupit, ut Langobardi, qui prius diu incassum laboraverant, non solum sua vascula omnia, sed utrem quoque quem vir Dei detulerat implerent, et gratias agerent,
Abbreviated transcription (Latin):
nte dies quoq fere quadra¬
ginta uidisti apud me eũ
cuius suꝑtꝰ memoriã feci uene¬
rabilem uite pb̃rm sanctulũ no¬
nune:qui ad me ex nursie ꝓuin¬
cia annis singulis uenire consu¬
euit. S ex ea prouincia quidam
monachus añ triduũ uenit. qui
grauis nuntii merore me ꝑculit.
quia eundẽ uirũ obisse nũtiauit.
huiꝰ ego uiri et si nõ sine gemi¬
tu dulcedinis recolo. iam tam̃ sine
formidine iurtutes narro. quas
auicinis eius sacerdotib miraue¬
rita et simplicitate p̾ditis agno¬
ui. et sicut int̾ amantes se aĩos
magnũ caritatis familiaritas au¬
sum p̾bet: ame plerũꝙ exdulce¬
dine exactus. ip̃e quoꝙ: de his que
egerat. extrema quedã faterico¬
gebatur. Hic namq quodã tẽpre
cum inp̃lo lamgobardi oliuã pre¬
merent ut in oleum liqͣri debuiss:
sicut iocundi erat et uultus et ani¬
mi utrẽ uacuũ adp̾lum detulit.
laborantesꝙ longobardos leco
uultu salutanit. utrẽ ꝑtulit. et iu¬

Expanded text:
nte dies quoque fere quadraginta vidisti apud me eum cuius superius memoriam feci, venerabilis vitae presbyterum Sanctulum nomine, qui ad me ex Nursiae provincia annis singulis venire consuevit. Sed ex eadem provincia quidam monachus ante triduum venit, qui gravis nuntii moerore me perculit, quia eundem virum obiisse nuntiavit. Huius ergo viri etsi non sine gemitu dulcedinis recolo, cum tamen sine formidine virtutes narro, quas a vicinis eius sacerdotibus mira veritate et simplicitate praeditis agnovi. Et sicut inter amantes se animos magnum caritatis familiaritas ausum praebet, a me plerumque ex dulcedine exactus, ipse quoque de his quae egerat extrema quaedam fateri cogebatur. Hic namque quodam tempore cum in praelo Langobardi olivam praemerent, ut in oleum liquari debuisset, sicut iocundis erat et vultus et animi, utrem vacuum ad praelum detulit laborantesque Langobardos laeto vultu salutavit, utrem protulit et iu
Abbreviated transcription (Latin):
letꝰ dñi uir ꝑrexit ad multos arti¬
fices cum uno pane. ut om̃ipoten
ti grãs agerent admonuit: et qr
eis annonã prebuerat indicauit.
eisꝙ adrefectionẽ ꝓtinꝰ inuitatis
inuentũ panem ad posuit. Q uib
sufficient̾ pͥene q satiatis pluraex
eo quã ip̃e panis fuerat fragm̃ta
collegit. Que die quoq altero eis
ad refectionẽ intulit. sed id quod
exfraͣmtis suꝑ erat: ip̃a quoq que
ad posita fuerant fragm̃ta suꝑa¬
bant. factumq ẽ. ut ꝑdies decem
om̃s illi artifices atq oꝑarii exillo
uno paue sacrati. hunc et cotidie
ederent. ex eo cotidie qd̃ edi posset
u crastinũ suꝑ eẽt. ac si fragm̃ta pa¬
nes illiꝰ pesũ crescerent ⁊ cybũ come¬
dentiũ ora reparent pet. ¶irares
Mirares
atq in exemplũ dũicis oꝑis uehem̃¬

Expanded text:
ni perrexit ad multos artifices cum uno pane; ut omnipotenti Deo gratias agerent admonuit; et quia eis annonam praebuerat, indicavit; eisque ad refectionem protinus invitatis inventum panem apposuit. Quibus sufficienter pleneque satiatis, plura ex eo quam ipse panis fuerat, fragmenta collegit. Quae die quoque altero eis ad refectionem intulit; sed id quod ex fragmentis supererat, ipsa quoque, quae apposita fuerant, fragmenta superabat. Factumque est ut per dies decem omnes illi artifices atque operarii ex illo uno pane satiati, hunc et quotidie ederent, et ex eo quotidie quod edi posset in crastinum superesset, ac si fragmenta panis illius per esum crescerent, et cibum comedentium ora repararent. PETR. Mira res, atque in exemplum Dominici operis vehem
Abbreviated transcription (Latin):
p̾decessoris mei temꝑe. bẽ memo¬
rie toh̾is pape. defũctus ẽ. Hunc pro¬
phetie habuisse sp̃m multi testant᷑.
qui eum familiarit̾ scire potuerũt.
Cuius int̾ multa ferũt religiosi ue¬
ra desꝙ uirt. qui presentes fuerunt.
qͦd indie obitus suicũ acucũstantib
ciuib ut̃ pote discessurꝰ pat̾ tam a¬
mabił amarissime plangeret᷑: eum
flendo requisierit dicentes. el nẽ¬
pꝰte pat̾ hẽbimꝰ: Quib ip̃e pat̾ per
ł spm̃ respõdit dicẽs Post cõstãciũ mulionẽ. post
mulionẽ fullonẽ Qte aqͥne ⁊ hoc habes: Quibus
ecclie pastoralem suscepit curã an¬
dreas diaconꝰ illiꝰ qui quondã insta¬
bulis itinerũ cursũ seruauerat eqͦꝵ.
atq hoc ex hac uita subducto. ad epis¬
copatꝰ ordinem iouinꝰ accessitꝰ ẽ. qui
ineadẽ urbe fullo fuerat. E uo ad¬
huc suꝑstite. ita cuncti in hĩtatores
ciuitatis illiꝰ barbaroꝵ gladiis ⁊ pe¬
stilentie ĩmanitate uastati sunt.

Expanded text:
praedecessoris mei tempore beatae memoriae Joannis papae defunctus est. Hunc prophetiae habuisse spiritum multi testantur, qui eum familiariter scire potuerunt. Cujus inter multa hoc ferunt religiosi veracesque viri qui praesentes fuerunt, quod in die obitus sui cum a circumstantibus civibus utpote discessurus Pater tam amabilis amarissime plangeretur, eum flendo requisierunt, dicentes: Quem post te, Pater, habebimus? Quibus ipse Pater um respondit, dicens: Post Constantium, mulionem; post mulionem, fullonem. O te, Aquine, et hoc habes. Quibus Ecclesiae pastoralem suscepit curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita subducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quod uarrante uiro uenerabili
uenantio lunenst ep̃o. me ante bi¬
duũ c̃tigit agnouisse. Lucane nãꝙ
ecclie sibunet ꝓpinque. fuisse mire
uirtutis uirũ: frigoianũ noĩe nar¬
rauit ep̃m. Cuiꝰ hoc opiatissimũ
acũctis illic hĩtatorib testat᷑ me¬
morari miracłm: qd ad u̾saretꝰ flu¬
uiꝰ. qui iuxta urbis illiꝰ muros t̃flue¬
bat. sepe inundatõne facta. cursuc
sui alueum egressus ꝑ agros diffũ¬
di c̃sueuerat: et queꝙ sata acplan¬
tata repꝑiret eu̾teret. Cũꝙ hoc
crebro fieret. et magna eiꝰ dẽ loci
in colas uecessitas urge̾t: dato stu¬
dio oꝑis eũ ꝑloca alia dermare co¬
uati sũt. d quãiuis dintiꝰ laboratũ
fuisset: a ꝓpͥo alueo deflecti nõ po¬
tuit. Tunc uir dĩ frigdianꝰ rastr̃
sibi ꝑuulũ fecit: ad alueũ flumĩs
accessit. et solus orationi ĩcubuit:
atq eidẽ flumini p̾cipieus ut seq̃¬
retur. ꝑ locaque sibi uisa sũt. ra¬
strũ ꝑt̾ram traxit. Quẽ relicto al¬

Expanded text:
quod narrante viro venerabili Venantio Lunensi episcopo me ante biduum contigit agnovisse. Lucanae namque Ecclesiae, sibimet propinquae, fuisse mirae virtutis virum Frigdianum nomine narravit episcopum: cujus hoc opinatissimum a cunctis illic habitantibus testatur memorari miraculum, quod Auseris fluvius, qui juxta illius urbis muros influebat, saepe inundatione facta cursus sui alveum egressus per agros diffundi consueverat, ut quaeque sata et plantata reperiret everteret. Cumque hoc crebro fieret, et magna ejusdem loci incolas necessitas urgeret, dato studio operis, eum per loca alia derivare conati sunt. Sed quamvis diutius laboratum fuisset, a proprio alveo deflecti non potuit. Tunc vir Domini Frigdianus rastrum sibi parvulum fecit, ad alveum fluminis accessit, et solus orationi incubuit; atque eidem flumini praecipiens ut se sequeretur, per loca quaeque ei visa sunt rastrum per terram traxit. Quem relicto al
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e exteriꝰ. s culpe reus quantũ ꝑde¬
bat intꝰ. hũc itaq cum dies mortis e¬
gredi ecorꝑe urgeret. cõuenerũt
multi. uͭ tã scẽ anime de hoc mũdo¬
recendi recedenti. suas asascõmen¬
darent. Cumꝙ lecto illiꝰ hii qui con¬
uenerant om̃s assistent. alii ingredi¬
entes angłos uiderũt. s dicere aliqͥd
nullomͦ potuerũt: alii om̃ino nich
uiderũt. s ones qui aderantita ue¬
hementissimꝰ timor ꝑculit. ut nullꝰ
egrediente illa scã aĩa illic stare po¬
tuisset. Et higꝰ qui uiderant ⁊ hiqui
oĩno nichil uiderant uno om̃stimore

Expanded text:
ipse exterius, sed culpae reus quantum perdeipse exterius, sed culpae reus quantum perdebat intus. Hunc itaque cum dies 404 mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque lecto illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore
Abbreviated transcription (Latin):
culariũ fugiens uacari semꝑ oratõ¬
ni cõcupiscens: De quo unũuirtutis¬
bonũ refero: ut ex hoc unoualeant
euis multa pensari. Istiamq cũ quo¬
dam die messẽ quã sua manu seuerat
decisam ad aream deduxisset nichil¬
ꝙ aliud cũ disciplis suis adtociꝰ anni
stip̃ endiũ hẽret: quidã ꝑuse uolñta¬
tis uir antiqui hostis stimulis iusti¬
gatꝰ. eandẽ messẽ igni supposito. ita
ut erat inarea incendit. Q d factũ
dũ alt̾ aspic̾e̾t. eidẽ d̾i famulo occur¬
rit ⁊ nũtiauit. Q uod pꝙͣ indicauit. ad¬
iunxit dicens. ue ue pat̾ stephane qͥd
tͥ cõtigit: Cuistatim uultu acmente
placida ille respondit: ueilli cõtigit:¬
qͥd contigitꝰ. in quib eiꝰ uerbis ostendi¬
turin quo nir tutis culmine sedebat.
qui unũ quod insũptus mundi ha¬
buerat tam securamente ꝑdebat:
magisq illi dolebat qui peccatum
cõmiserat.ꝙ sibi qui peccati illius
damnacolerabat. Nec pensabat qͥd

Expanded text:
cularium fugiens, vacare semper oratiocularium fugiens, vacare semper orationi concupiscens. De quo unum bonum virtutis refero, ut ex hoc uno valeant ejus multa pensari. Is namque cum quadam die messem quam sua manu severat decisam ad aream deduxisset, nihilque aliud cum discipulis suis ad totius anni stipendium haberet, quidam perversae voluntatis vir, antiqui hostis stimulis instigatus, eamdem messem, igne supposito, ita ut erat in area, incendit. Quod factum dum alter conspiceret, eidem Dei famulo cucurrit et nuntiavit. Quod postquam indicavit, adjunxit, dicens: Vae, vae, pater Stephane, quid tibi contigit? Cui statim vultu ac mente placida ille respondit: Vae illi contigquid contigit? In quibus ejus verbis ostenditur in quo virtutis culmine sedebat, qui unum quod in sumptus mundi habuerat tam secura perdebat mente, magisque illi condolebat qui peccatum commiserat, quam sibi qui peccati illius damna tolerabat; nec pensabat quid