comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ntib signuis. Qd in hiis considerandũ
ẽ quid memorie cõmendandũ: nisi qd̾ p̃¬
ceptũ obedientia obedientiã uero signã
secuta sunt:
ed quia auctore deo breuit̾ lectio¬
nẽ euñgłicam exponendo transcꝰ¬
rimus. restat ut aliquid de ipsa conside
sit. qd̾ nato dño apparuerunt angeli.
⁊ tam̃ ñ legunt᷑ in albis uestib apparu
isse: ascenderte autẽ dño. missi angłi ĩ
albis leguntꝰ uestib apparuisse. Sic
uatꝰ ẽ ⁊ nubes suscepit cum ab oculis
eoꝵ. Cumq intuerentꝰ ĩ celum eunteᷤ
illum: ccce duo uiri astiterunt iuxta sl¬
lum ĩ uestib allis In albis autẽ uesti¬
b: gandium ⁊ sollempnitas mentis at¬
tenditur. Quid ẽ ergo qd̾ nato dño ñ i
sollempuitas anglis facta ẽ. cum celum
ds homo penetrauit: quia nascente do¬
mino uidebatꝰ diuinitas humiliata. as¬
cendente uero dño. ẽ humanitas exalta¬
ta. Albe et enuim uestes. exaltationi ma¬
gis congruunt qͣm humiliationi. Lectẽ

Expanded text:
. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut aliquid de ipsa tantae ssit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus appisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. In is eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri astiterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis attenditur. Quid est quod nato Domino non in solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata, ascendente vero Domino est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi magis congruunt quam humiliationi. In
Abbreviated transcription (Latin):
tum soluat. Ille et enim mortẽ distulit
ñ euasit. Rẽdemptor autẽ nr̃ quia ñ
distulit supauit: eamq resurgendo cõ¬
sumpsit: et resurrectionis sue głam
ascendendo declarauit.ecto¬
otandũ quoq ẽ qd̵ helias in cur¬
ru legitur ascendisse. ut uideli¬
cet aꝑte monstraretꝰ quia homo purꝰ¬
ad uitorio egebat alieno. ꝑ angłos quip¬
Re illa facta sunt ⁊ ostensa adiumñta.
quia nec ad celum quidẽ aerui ꝑ se as¬
cendere poterat: quẽ nature sue infir¬
mitas grauabat. Redemptor autẽ nr̃
ñ curcu. ñ augłis subleuatꝰ legit᷑. quia
is qui fecerat omnia. nimirũ suꝑ om̃ia
sua uirtute ferebatꝰ. Illuc et enim reuer¬
tebatꝰ ubi erat. et inde redibat. ubi rena¬
nebat. quia cum ꝑ humanitatẽ ascende¬
ret ĩ celum: ꝑ diuinitatẽ suã ⁊ t̾ram¬

Expanded text:
 debitum solvat. Ille etenim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte demonstraretadjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis, sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illuc etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat. Quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
condidit: et electos suos sic inboc mũ¬
do possidet: quasi subiectos domuꝰ in
domo: Qui habet uineã uniuersam
scilicet eccliam. q̃ ab abel iusto usq
ad ultimũ electum qui in fine mundi

Expanded text:
condidit, et electos suos sic in hoc mundo possidet, quasi subjectos Dominus in domo? Qui habet vineam, universam scilicet Ecclesiam, quia ab Abel justo usque ad ultimum electum, qui in fine mundi
Abbreviated transcription (Latin):
que posita ẽ in castello sintensi. qd̾
portabat. fistula cuius molestia iam du
laborauerat. ⁊ familiarissimi sui mediai

Expanded text:
quae posita est in castello Sinitensi, quod portabat. Fistula, cuius molestia iam diu laborauerat et familiarissimi sui medici
Abbreviated transcription (Latin):
ipumamꝰ pauperẽ iustũ. ⁊ ñ par¬
camus uidue. nec neterano: necre¬
uereamur canos multi temporis. Sit
autem forticudo nrã ler iniusticie. sid̾¬
enim infirmũ est: mutile inuenitꝰ. Fir¬
cũueniamꝰ ergo iustum: qm̃ inutius est
nobis: et contrariꝰ ẽ oꝑib nr̃is. ⁊ imꝓ

Expanded text:
imamus pauperem iustum et non parcamus viduae nec veterani revereamur canos multi temporis sit autem fortitudo nostra lex iniustitiae quod infirmum est enim inutile invenitur circumveniamus ergo iustum quoniam inutilis est nobis et contrarius est operibus nostris
Abbreviated transcription (Latin):
et fruamur bonis q̃ sunt: ⁊ uta¬
mur creatura tanqͣm in iuuentute ce¬
leriter. Uino p̃cioso et ungentis nos
implecmꝰ ⁊ ñ pretereat nos flos tem¬
poris Corouemus nos rosis antequã
marcescant: nullũ pratũ sit qd̃ ñ ꝑ

Expanded text:
et fruamur bonis quae sunt et utamur creatura tamquam iuuentute celeriter. uino pretioso et unguentis nos impleamus, et non praetereat nos flos temporis. coronemus nos rosis, antequam ma
Abbreviated transcription (Latin):
pus uite nr̃e. et ñ est refrigeriũ in fine
hominis: et ñ est qui aguitꝰ sit reu̾sꝰ
ab inferis: quia ex nichilo nati sumꝰ. ⁊
post bec erimus tanqͣm si non fuerimꝰ.
qm̃ fumũ afflatꝰ est in uarib nr̃is: et
sermo scintille ad cõmouendũ cor nos¬
trum: quia extincta cinis erit corpus
nostrum: ⁊ sp̃e diffiundetꝰ tanqͣm moliᷤ
aer: et transiet uita nr̃a tanqͣm uesti¬
gia nibis. et sicut nebula dissoluetꝰ
que fugata est a raduis solis. ⁊ acalo¬

Expanded text:
um in fine hominis, et non est qui agnitus sit reversus ab inferis: quia ex nihilo nati sumus, et post hoc erimus, tanquam si non fuerimus; quoniam fumus et flatus est in naribus nostris; et sermo scintillae ad commovendum cor nostrum: quia exstinctus cinis erit corpus nostrum, et spiritus diffundentur tanquam mollis aer, et transibit vita nostra tanquam vestigium nubis, et sicut nebula dissolvetur, quae fugata est a radiis solis,
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq eẽt interitꝰ. Et dixi in corde me¬
o. Si unus ⁊ stuiti ⁊ meus occasꝰ erit:
quid michi. ꝓdest. qd̃ maiorẽ sapĩe de¬
di operam : Loquutꝰq cum m̃te mea:
animaduerti qd̃ hoc quoq eẽc uanita
Non enim erit memoria sapientis si¬
militer ut stulti imperpecuũ. ⁊ futura
tempora obliuione cuncta parit̾ operi¬
ent. Moritur doctꝰ similit̾ ut indoctus:
⁊ iccuro teduit me uite mee. uidentem
mala ẽẽ uniuersa sub sole: ⁊ cuncta ua¬
nitate᷑ atq afflictionem spiritus.Do¬

Expanded text:
tus et dixi in corde meo si unus et stulti et meus occasus erit quid mihi prodest quod maiorem sapientiae dedi operam locutusque cum mente mea animadverti quod hoc quoque esset vanitas non enim erit memoria sapientis similiter ut stulti in perpetuum et futura tempora oblivione cuncta pariter obruent moritur doctus similiter et indoctus et idcirco taeduit me vitae meae videntem mala esse universa sub sole et cuncta vanitatem atque adflictionem spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
uit mecũ: et omnia que de siderane¬
runt oculi mei ñ negaui eis: nec ꝓhibui
cor quin omni uoluptate frueret᷑: ⁊ oblec¬
taret se in hiis que parauerẽ. Et hanc
ratus sum partẽ meã: si uterer labore
meo. Cumq me conuertissem ad uniu̾sa
opera que fecerant manꝰ mee. ⁊ ad labo¬
res in quib frustͣ sudaueram. uidi in
omnib uanitatẽ ⁊ affuctionẽ animi: ⁊

Expanded text:
t mecum et omnia quae desideraverunt oculi mei non negavi eis nec prohibui cor quin omni voluptate frueretur et oblectaret se in his quae paraveram et hanc ratus sum partem meam si uterer labore meo cumque me convertissem ad universa opera quae fecerant manus meae et ad labores in quibus frustra sudaveram vidi in omnibus vanita
Abbreviated transcription (Latin):
si angłos. archangłos thronos. to¬
minationes. principatꝰ ⁊ potestates appci¬
lat: Que in aduentu districti iudicis.
nr̃is tunc oculis uisibilit̾ apparebunt. ut
districte tunc a nobis exigant. hoc qd̃ noᷤ
modo inuisibilis ꝯclitor eqͣm. niter portat.
Ubi et subditur. Et tunc uidebunt fi¬
liũ hominis uenientẽ in nubib celi.
cũ potestate magna et maiestate. Qc si
aperte cliceretur. In potestute et maiesta¬
te uisuri sunt: quẽ in humilitate posi¬
tum. audire noluerunt. ut uircutẽ eius
tanto tunc districtiꝰ sentiant: qñto nunc
ceruicẽ cordis ad eius patientiã non in¬
clinant. Sed quia hec ꝯtͣ reprobos dic¬
os ãmoneat dicens. Cum plage minoi
crebrescunt. cum terror uidicii uirtutib
cõmotis ostenditur. leuate uos capita.
idest exhilarate corda: quia cdum finitur
mundꝰ cui amici ñ estis: ꝓpe fit redemp¬
tio qͣm quesistis. In scriptura et enim sa
cra sepe caput ꝓ mente ponit᷑: qͥa sicut
capite reguntur membra: ita cogitationeᷤ

Expanded text:
ngelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scrcra, saepe caput pro mente ponitur. Quia sicut capite reguntur membra, ita cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
truxi mͥ piscinas aquarũ: ut irriga¬
rẽ siluã lignoꝵ germinantium. Posse¬
di seruos ⁊ ancilas multãq familiã
habui: armenta quoq ⁊ magnos oui

Expanded text:
truxi mihi piscinas aquarum, ut irrigarem silvam lignorum germinantium; possedi servos et ancillas, multamque familiam habui; armenta quoque et magnos ovi
Abbreviated transcription (Latin):
Ied cum tot signa ꝑturbationis
dicta sint. oportet ut eorum con¬
siderationem breuit̾ ꝑ singula ꝑstrĩ¬
gamus: quia necesse ẽ ut alia e celo:
alia eterra: alia ab elem̃tis: alia ab
hominib patiamur. Ait enim. Sur¬
get gens contra gentẽ. Ecce ꝑturba¬
tio hominum. Erunt t̾remotꝰ mag¬
ni ꝑ loca. Ecce respectꝰ ire desuꝑ. Erũt
pestilentie. Eoce inequalitas corpoꝵ.
Erit fames. Ecce sterilitas t̾re. Terro¬
resq de celo. ⁊ tempestates. Ecce ineqͣ¬
utas aeris. Quia gͦ om̃ia consũman¬
da surit: ante consũmationẽ om̃ia ꝑtꝰ¬
bantur. Et qui in cunctis delinquimus.
in cunctis ferim᷑. ut impleatꝰ  qd̾ dicit᷑

Expanded text:
ed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates, ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ ⁊ filios ⁊ fratres. ⁊ sorores. adhuc
autẽ et animam suam: ñ potest meuꝰ
ẽẽ discipls̾. Sed ꝑcunctari libet. quo¬
modo parentes ⁊ carnalit̾ ꝓpinqͦs p̃ci¬
pimꝰ odisse: qui iubemꝰ ⁊ inimicos di¬
ligere. Et certe u̾itas de uxore dicit.
Qd̃ ds̃ coniunxit homo ñ separet.
uxorẽ diligendam p̃cipit: cum magis¬
ter dicat. qui uxorẽ non odit. ñ potest
m̃s ẽẽ discipłs. Nunqͥd aliud iudex
nuntiat: aliud p̃co clamat : An si¬
mul ⁊ odisse possumꝰ ⁊ diligere: Sed
si uim p̃cepti ꝑpendimꝰ. utrũq agere¬
bis carnis cognatione coniuncti sunt.
⁊ quo ꝓximos nouimꝰ diligamꝰ.⁊ qus
aduersarios in uia di patimur. odiendo
⁊ fugiendo nesciamꝰ. Quasi enim ꝑ odi¬
um diligitꝰ qui carnalit̾ sapiens. dũ
pͣua nobis ingerit ñ auditur.

Expanded text:
 filios, et fratres et sorores, adhuc autem et animam suam, non potest meus esse discipulus. 2. Sed percontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere? Et certe Veritas de uxore dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet .uxorem diligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agerebis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur, odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur, qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur.
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ris. Terrena namq substantia
et̾ne suꝑne felicitati comparata: põ¬
dus est. ñ subsidium. Temporalis ui¬
ta. et̾ne uite comparata: mors ẽ po¬
tiꝰ dicenda qͣm uita. Ipse enim coti¬
dianus defectꝰ corruptionis. cͥd ẽ ali¬
ud quam quedã ꝓlixitas mortis: Que
autẽ lingua dicere. uł quis intellectus
capere sufficit. illa suꝑne ciuitatis q̃n¬
ta sint gaudia. angłoꝵ choris intesse.
cum beatissimis spiritib gl̾ie condito¬
ris assistere. p̃sentẽ dei uultũ cernere
incircumscriptum lumen uidere: nullo
mortis metu affici: incorruptionis ꝑ¬
petue munere letari: S ad hec audi¬
ta inardescit animꝰ: iamq illic cupit
assistere: ubi se sperat sine fine gaude¬
re.S ad magna p̃mia ꝑueniri ñ po¬
test: nisi per magnos labores. Unde
⁊ paulꝰ egregius p̃dicator dicit. Non
coronabitur: nisi qui legitime certaue

Expanded text:
stantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis intellcapere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris sui assistere, praesentem vultum Dei cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legitime certave
Abbreviated transcription (Latin):
go ds̃ ad cum. Quid est qd̾ tenes ĩ manu
tua: Respondit. Uirga. Dixit q dũs. ꝓice
illã interram. ꝓiecit. et uersa est in colu¬
brum. ita ut fugeret moyses. Dixitq do
minus. Extende manũ tuã. ⁊ app̃hende
caudã eius. Excendit ⁊ tenuit: uersaq
ẽ in uirgam. Ut credant inqͥt qd̾ appa¬
ruerit tibi dñs d̃s̃ patrũ tuoꝵ. d̾s̃ abra¬

Expanded text:
 dicens: Quid est quod tenes in manu tua? Respondit, Virga: dixitque Dominus: Proice eam in terram. Proiecit et uersa est in colubrum, ita ut fugeret Moyses. Dixitque Deus: Extende manum tuam, et apprehende caudam ejus. Extendit et tenuit, versaque est in virgam. Ut credant, inquit, quod apparuerit tibi Dominus Deus patrum tuorum, Deus Abra
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad montẽ dei oreb. Apparuit q ei
dominꝰ in flãma iguis. de medio rubi:⁊
uidebat qd̃ rub arderet et ñ combure¬
retur. Dixitq moyses. Uadam et uide¬
bo uisionẽ hanc magnã: quare ñ com¬
ernens autem dñs qd̃ pergeret ad ui¬
dendum: uocauit eum de medio ru¬
bi. ⁊ ait. Moyses moyses. Qui respondit.
Assum. At ille. ne appropies inqͥt huc.
Solue calciam̃tum de pedib tuis: locꝰ
enim in quo stas terra sc̃a ẽ. Et ait.
Ego sum d̾̃s patris tui: d̃s abrabã. ⁊ ds
ysaac. ⁊ d̾s iacob. Abscondit moyses fa¬
ciem suam: ũ enim audebat respicere
contra dm̃. Cui ait dñs. Uidi afflictio¬
nem ppłi mei ĩ egypto: et clamorẽ eius
audiui: propt̾ duritiã eoꝵ qͥ p̃sunt oꝑi¬
b. ⁊ sciens dolorẽ eiꝰ. descendi ut libera¬
rem eum de manib egyptioꝵ. ⁊ educe¬
rem de terra illa in terrã bonã ⁊ spacio¬
sam: in t̾ram q̃ fluit lacte ⁊ melle. ad
loca chananei. ⁊ ethei.⁊ amorrei. pbere¬

Expanded text:
Dei Oreb. Apparuitque ei Dominus in flamma ignis de medio rubi: et videbat quod rubus arderet: et non combureretur. Dixit ergo Moyses. Vadam et videbo visionem hanc magnam: quare non comernens autem Dominus quod pergeret ad videndum: vocavit eum de medio rubi: et ait. Moyses. Moyses. Qui respondit. Adsum. At ille. Ne approprieris inquit huc. Solve calciamentum de pedibus tuis: locus enim in quo stas: terra sancta est. Et ait. Egoes faciem suam non enim audebat aspicere contra Deum cui ait Dominus vidi adflictionem populi mei in Aegypto et clamorem eius audivi propter duritiam eorum qui praesunt operibus et sciens dolorem eius descendi ut liberarem eum de manibus Aegyptiorum et educerem de terra illa in terram bonam et spatiosam in terram quae fluit lacte et melle ad loca Chananei et He
Abbreviated transcription (Latin):
greges earũ. Que cum reu̾se essent ad
ragubel patrẽ suũ: dixit ad eas. Cur
uelociꝰ uenistis solito: Responderunt.
Uir egyptiꝰ liberauit nos de manu pas¬
torum: insuper ⁊ hausit aqͣm nobiscum.
potumq dedit ouib. At ille: ubi ẽ in¬
quit: Qre dimisistis hominẽ: Uocate
eum: ut comedat panem. Iurauit ergo
moyses. qd̾ habitaret cum eo: accepit q
sefforam filiã eiꝰ uxorẽ. Que peperit ei¬
filium: quẽ uocauit gersan dicens. Ad¬
uena fui ĩ terra aliena. Alterũ uero pe¬

Expanded text:
oves earum. Quae cum revertissent ad oves earum. Quae cum revertissent ad Rahuel patrem suum, dixit ad eas: Cur velocius venistis solito responderunt vir aegyptius liberavit nos de manu pastorum insuper et hausit aquam nobiscum potumque dedit ovibus at ille ubi est inquit quare dimisistis hominem vocate eum ut comedat panem iuravit ergo Moses quod habitaret cum eo accepitque Sefforam filiam eius quae peperit filium quem vocavit Gersam dicens advena fui in terra aliena
Abbreviated transcription (Latin):
quam creuerat moyses. egressus ad
frẽs suos. uidit afflctionẽ eoꝵ: ⁊ urũ
egyptium ꝑcutientẽ quẽdam de hebre¬
is fratrib suis. Cumq circũs pexisset
huc atq illuc. ⁊ nullũ adesse udisset:
ꝑcussũ egyptium abscõndit sabulo: Et¬
egressus die altero: conspexit duos he¬
breos rixantes. Dixitq ei qui faciebat
inuiriã. Qc̃e ꝑcutis ꝓximũ tuũ: Qui
respondit. Quis te constituit principe.
et iudicem super nos: Nũ occidere me
tuuis: sicut occidisti heri uirum egyp¬
tium: Timuit moyses: et ait. Quomo
do palam factum est uerbũ istud: Audi¬
uitq pharao hunc sermonẽ: ⁊ q̃rebat oc¬
cidere moysen. Qui fugiens de conspec¬
tu eius. moratꝰ ẽ in terra madian. et se¬
Irant autem sacerdoti madian seꝑtẽ
filie que uenerant ad hauriendam
aquam. Et impletis caualib: ad aquare
cupiebant greges patris sui. Suꝑuene¬
re pastores. et eiecerunt eas. Surrexit¬
q moyses: et defensis puellis adaquit

Expanded text:
everat Moyses egressus ad fratres suos: vidit afflictionem eorum: et virum Egyptium percutientem quemdam de Hebreis fratribus suis. Cumque circumspexisset huc atque illuc. et nullum adesse vidisset: percussum Egyptium abscondit sabulo. Egressus die altera conspexit duos Hebreos rixantes: dixitque ei qui faciebat inrespondit: Quis te constituit principem et judicem super nos? Num occidere me tu vis, sicut occidisti heri Aegyptium? Timuit Mo palam factum est verbum istud? Audiensque Pharao sermonem hunc: querebat occidere Moysen. Qui fugiens de conspectu ejus: moratus est in terra Madian: et serant autem Sacerdoti 110 Madian septem filie que venerant ad hauriendaquam, et impletis canalibus, adaquare cupiebant greges patris sui. Supervenere pastores, et ejecerunt eas: surrexitque Moses, et, defensis puellis, adaquavit
Abbreviated transcription (Latin):
educas ppłm meum filios isrł de egypto.
ixit moyses ad do¬
minũ. Qs ego sum ut uadã ad pha¬
raonẽ ut educã fiuos isrł de egypto:
Qui dixit ei. Ego ero decum: ⁊ hoc ha¬
bebis signum qd̃ faiserim te. Cũ eduxe¬
ris ipłm meum de egypto. ĩmolabis deo
suꝑ montẽ istũ. Ait moyses ad dũm.
Ecce ego uadam ad filios isrł. ⁊ dicam
eis. Ds̃ patrũ ur̃oꝵ misit me ad uos. Si
dixeruit michi qd̾ est nom̃ eius: qͥd ui¬
Qui ẽ: misit me ad uos. Dixitq iterũ
ds̃ ad moysen. Hec dices filiis isri: Do

Expanded text:
 de Egypto. Et dixit Moyses ad Deum. Quis ego sum: ut vadam ad Pharaonem: et educam filios Israel de Egypto? Qui dixit ei. Ego ero tecum. Et hoc habebis signum quod miserim te. Cum eduxeris populum meum de Egypto: immolabis Deo super montem istum. Ait Moyses ad Deum. Ecce ego vadam ad filios Israel: et dicam eis. Deus patrum vestrorum misit me ad vos: Si dixerint mihi: quod est nomen ejus: quid diQui est: misit me ad vos: Dixitque iterum Deus ad Moysen. Hec dices filiis Israel. Do
Abbreviated transcription (Latin):
ac. ⁊ d̾s̃ iacob. dicens. Uisitans uisitaui
uos: et uidi omnia q̃ acciderunt uobis
ĩ egypto: et dixi: ut educã uos de afflic¬
tione egypti. in terrã chananei. et
ethei. amorrei. phererei. ⁊ euei. ⁊ ie¬
busei. ad terrã fluentẽ lacte ⁊ melle.⁊
audient uocem tuã. Ingredierisq tu
et seniores isrł. ad regem egypti: ⁊ di
ces ad eum. Dominꝰ ds̃ hebreoꝵ. uoca¬
uit nos. Ibimiꝰ uiam trium dierũ ꝑ
solitudine᷑: ut immolemꝰ dũo deo nr̃o.
Sed ego scio qd̾ ñ dimitcet uos rex e¬
gypti. ut catis: nisi ꝑ manum ualidã
Extendam enim manũ meã ⁊ ꝑcuciã
egyptum ĩ cunctis mirbilib meis q̃
facturus sũ in medio eoꝵ. Post hec di¬
mitcet uos: daboq gram ppło huic co
ram egyptiis. Et cum egrediemini. ũ
exibitis uacui: s postulabit mulier a
uicina sua. ⁊ ab hospita sua uasa ar¬
gentea. ⁊ aurea. ac uestes: ponetisq
suꝑ filios ⁊ filias ur̃as: ⁊ spoliabitis

Expanded text:
ac et Deus Iacob dicens visitans visitavi vos et omnia quae acciderunt vobis in Aegypto et dixi ut educam vos de adflictione Aegypti in terram Chananei et Hetthei et Amorrei Ferezei et Evei et Iebusei ad terram fluentem lacte et melle et audient vocem tuam ingredierisque tu et seniores Israhel ad regem Aegyptium: Dominus Deus Hebraeorum vocavit nos. Ibimus viam trium dierum per solitudinem, ut immolemus Domino Deo nostro. Sed ego scio quod non dimittet vos rex Aegypti ut eatis, nisi per manum validam. Extendam enim manum meam, et percutiam Aegyptum in cunctis mirabilibus meis quae facturus sum in medio eorum, et post haec dimittetram Aegyptiis, & cum egrediemini, non exhibitis vacui. Sed postulabit mulier a vicina sua, & ab hospita sua, vasa argentea, & aurea, ac vestes, ponetisque eas super filios, & filias vestras, & spoliabit
Abbreviated transcription (Latin):
enim pluerat dominus ds̃ suꝑ terrã.
⁊ homo non erat qui operaretur ter¬
ram: s fons ascendebat de terra ir¬
rigans unuersã suꝑficiẽ terre. Fõr¬
mauit igitur dñs ds̃ hominẽ de li¬
mo terre: et inspirauit in faciem eiꝰ

Expanded text:
enim pluerat Dominus Deus super terram, et homo non erat qui operaretur eam, sed fons ascendebat de terra, irrigans universam superficiem terrae. Formavit igitur Dominus Deus nominem de limo terrae, et inspiravit
Abbreviated transcription (Latin):
boni et mali. Et fluuius egrediebat᷑
de loco uoluptatis ad irrigandum pra¬
disum: qui inde cliuiditur in quatuor
capita. Nomen uni phison: ipse ẽ qui
circuit omnẽ terram eiulach: ubi
nascitur aurum. et aurum terre iliꝰ
optimum ẽ. Ibiq inuenitur dellium:
et lapis onichinꝰ. Et nomen fluuio se¬
cundo gyon: ipse est qui circuit omnẽ
terram ethiopie. Nomen uero fluur
tertii tygris: ipse uadit contri assiri

Expanded text:
fluvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum, qui inde dividitur in quatuor capita. Nomen uni Phison; ipse est qui circuit omnem terram Evilath, ubi nascitur aurum. Et aurum terrae illius optimum est, ibique invenitur bdellium, et lapis onychinus. Et nomen fluvii secundi Gehon; ipse est qui circuit omnem terram Aethiopiae. Nomen vero fluminis tertii, Tigris; ips
Abbreviated transcription (Latin):
oruatus eoꝵ. Compleuitq d̃s die septi¬
mo opus suum qd̵ fecerat: et requie¬
trarat. Et bũdixit dici septimo. ⁊ san¬
ctificauit ulum. quia ĩ ipso cessaue¬
rat ab omni opere suo qd̃ creauerat

Expanded text:
s die septimo opus suum quod fecerat, et requietrarat. Et benedixit dici septimo et sanctificavit illum, quia in ipso cessaverat ab omni opere suo quod creavit
Abbreviated transcription (Latin):
pellebar quodam modo festinans ingredi
cum ppoło: conant̾ usq ad ianuã templi
cum buis qui ingrediebant᷑ cum magna la¬
boris tribulatione. appropinquabam et ego
infelix. Quando autẽ ad introitum ianue
ueniebam. illi quidẽ om̃s sine impedim̃to
ingrediebant᷑. me autẽ diuina aliqͣ uir¬
tus ꝓhibebat. ñ indulgens introitũ. Lc .ui.¬
ox igitur repulsa eiciebar foras: et so¬
la eiecta inueniebar. ĩ atrio stans.
Considerans autẽ ꝑ muliebrẽ impotentiã
michi hoc euenire: iterum aliis me ĩmiscẽ¬
Do uim michi quodã modo faciebã int̾eu¬
recipiebantur. nullũ impedim̃tum haben
gredienti a ditum clauderet: ita me repẽ¬
tina aliqua ꝓhibebat uirtus: et iterũ in¬
ueniebar in atrium. hoc ter ⁊ quat̾ pas¬
sa. et facere uolens. et nichil ꝓficiens. des¬
peraui decetero: et amplius nusqͣm ꝓgredi
ualens: factum quippe fuerat a ui comy

Expanded text:
pellebarque quodammodo, festinans ingredi cum populo, coarctor usque ad januam templi cum his qui ingrediebantur, cum magna laboris tribulatione appropinquans et ego infelix: quando autem ingredi volebam, illi quidem omnes sine impedimento ingrediebantur, me autem divina aliqua virtus prohibebat, non indulgens introitum. Mox igitur repulsa, ejiciebar foras; et ejecta, inveniebar sola in atrio stans. Considerans autem per muliebrem infirmitatem hoc mihi accidere, iterum aliis me immiscendo, vim mihi quodammodo faciebam introeurecipiebantur, nullum habengredienti aditum clauderet, ita me repentina aliqua prohibebat virtus, et iterum inveniebar in atrio. Hoc ter et quater passa et facere conans, nihilque proficiens, desperans de caetero, et amplius nusquam progredi valens factum quippe fuerat co
Abbreviated transcription (Latin):
lendo. fructum afferatis operando.
Eatis enim uolendo dixi: quia uelle aliqͥd
facere iam m̃te ire est. Qualeni gͦ fructũ
afferre debeant subditꝰ: ⁊ fructꝰ nr̃ ma¬
neat. Omne qd̃ scd̃m p̃sens scłm laboramus:
uix usq ad mortẽ sufficit. Mors namq int̾¬
ueniens: fructum nr̃i laboris abscidit. Qd̃
uero ꝓ et̾ria uita agitur: etiam post mor¬
tem seruatur. ⁊ tunc apparere incipit. cũ
laborum carnalium fructꝰ ceperit ñ uideri.
Ibi ergo illa retributio inchoat: ubi ista
uisquis igitur iam eterna cognouit
apd̃ eiꝰ animũ tẽporales fructꝰ uilescunt.
mors cuncta int̾imat: ipsi exordiũ a morte
sumant. Nam qd̃ a morte incipiant fruc¬
Tꝰ dei. testatur ꝓph̾a. qui dicit. Cum dederit
dilectis sus sompnũ. hec ẽ hereditas do¬
mini. Omnis qui dormit in morte. ꝑdit he¬
reditatẽ. S cum dederit dilectis suis som¬
num. hec ẽ hereditas dñi: quia electi d̾i

Expanded text:
lendo, fructum afferatis operando. Eatis enim volendo dixi, quia velle aliquid facere, jam mente ire est. Qualem vero fructum afferre debeant subditur: Et fructus vester maneat. Omne quod secundum praesens saeculum laboramus vix usque ad mortem sufficit. Mors namque interveniens fructum nostri laboris abscidit. Quod vero pro aeterna vita agitur etiam 1563 post mortem servatur; et tunc apparere incipit, cum laborum carnalium fructus coeperit non videri. Ibi ergo illa retributio inchoat, ubi ista squis ergo jam aeterna cognovit, apud ejus animum temporales frumors cuncta interimat, ipsi exordium a morte sumant. Nam quod a morte incipiat fructus Dei, testatur Propheta, qui dicit: Cum dederit dilectis suis somnum, haec est haereditas Domini. Omnis qui dormit in morte, perdidit haereditatem. Sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est baereditas Domini, quia electi
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ qui inferc iram: Sedm̃ hominẽ di¬
co. Absit. Alioquin quomodo iudicabit
ds̃ hunc mundũ: Si enim ueritas dei in
meo mendatio habundauit ĩ głam ipsiꝰ.
quid adhuc et ego tanqm peccator iudicoꝵ
Et u̾ sicut blasphemamꝰ᷑. ⁊ sicut aiunt noͤ
quidam dicere. faciamus mala ut ueni¬
ant bona: quoꝵ dampnatio iusta ẽ. Qͥd
igitur: Precellimꝰ eos÷ Nequaqͣm. Cau
sati enim sumꝰ uideos et grecos. omnes sub
peccato esse: sicut scriptum ẽ: quia ñ est
iustus quisquã: ñ est intelligens. ñ est re¬
quirens dm. Omnes declinauerũt. simul

Expanded text:
nfert iram secundum hominem dico absit alioquin quomodo iudicabit Deus mundum si enim veritas Dei in meo mendacio abundavit in gloriam ipsius quid adhuc et ego tamquam peccator iudicor et non sicut blasphemamur et sicut aiunt nos quidam dicere faciamus mala ut veniant bona quorum damnatio iusta est quid igitur praecellimus esati enim sumus Judaeos, et Graecos omnes sub peccato esse, sicut scriptum est: Quia non est justus quisquam: non est intelligens, non est requirens Deum. Omnes decli
Abbreviated transcription (Latin):
espiciamus ergo si ciuid boni gerimꝰ.
nulla nos nr̃a inflet operatio: ñ
rerum habundantia. ñ gła extollat. Si
quiblibet ex bonis affiuentib intus
intumescimus. deo despecti sumꝰ. Quo
contͤ psalmista de humilib dicit:
Custodiens paruulos dñs. Qui auia
paruulos humiles appellat: postquam
sententiã ꝓtulit: consilium ad uingit.
Nam quasi quereremꝰ quid ipse ad hec
faceret: adiunxit. humiliatꝰ sum ⁊ li¬

Expanded text:
Despiciamus ergo, si quid boni gerimus, nulla nostra nos inflet operacio, non rerum habundancia, non gloria extollat. Si quibuslibet ex bonis affluentibus intus extollimur, deo despecti sumus. Quo contra de humilibus Psa. dicit: Custodiens parvulos dominus. Quia parvulos humiles appellat, postquam sentenciam protulit, consilium subiungit. Nam quasi quereremus, quod ipse ad hoc faceret, adiunxit: Humili
Abbreviated transcription (Latin):
pis ꝑsonam: s ĩ u̾itate uiam dei doces.
Licet nobis tributa dare cesari an non:
blanda et fraudulenta int̾rogatio. il¬
luc ꝓuocat respondentẽ. ut magis dm̃¬
ñ debere tributa solui: ut statĩ audien¬
tes ministri p̃sidis. qui iuxta alios enn¬
gelistas affuisse legunt᷑ seditiones con¬
tra romanum principẽ teneant. Con¬
siderans autẽ dolum illoꝵ dixit ad eos.
Quid me temptatis: Ostendite mͥ dena¬
rium. Cuius habet imagine̾ et inscrip¬
tionem: Sapientia semꝑ sapient̾ agit:
ut suis potissimũ temptatores. sermoni¬
b confutentur. Ostendite inquit de¬
uarium: hoc ẽ genꝰ nũmi. qd̾ ꝓ decem
nũmis imputabatur.⁊ habebat imagi¬
nẽ cesaris.

Expanded text:
pis personam, sed in veritate viam Dei doces. pis personam, sed in veritate viam Dei doces. Licet nobis tributum dare Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Dnon debere tributa solvi, ut statim audientes ministri praesidis, qui juxta alios evangelistas adfuisse leguntur, seditionis contra Romanos principem teneant. Considerans autem dolum illorum, dixit ad eos: Quid me tentatis? Ostendite mihi denarium, cujus habet imaginem et inscriptionem? Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesa
Abbreviated transcription (Latin):
minũ th̾m comp̃hendere principes sa¬
Ecerdotum ⁊ scribe. timucrunt ppłm atq
ideo qd̾ ꝑ se ñ poterant p̾sidis manib
efficere temptabant: ut uelut ipsi a̾
morte eiꝰ uiderentꝰ ĩmunes. Nuꝑ enĩ sub
cesare augusto iudea subiecta romanis.
qͣndo in toto orbe est celebrata descriptio.
stipendiaria facta fuerat. ⁊ erat in po¬
puio magna sedicio: dicentib aliis. ꝓ
securitate ⁊ quiete. quia romani ꝓ om̃i¬
b militarent. debere tributa ꝑsolui.
hariseis uero qui sibi applaudebant
de iusticia. econtrario nitentib ñ debe¬
re ppłm dei qui decimas solueret. primi¬
tiua daret et cetera q̃ in lege scpta st̃
humanis legib subiacere. Cuiꝰ seditioniꝰ
adeo fomes inualuit: ut post dñi pas¬
siouẽ insistentib sibi romanis. patriã
gentem. et regnum. nobile illud cũ sua
religione templum. immo ipsam lucẽ
ꝑdere. qm̃ tributa pendere maluerunt
illum dicentes. Magister. scimꝰ qͥ a¬
uerax es recte dicis et doces. ⁊ non acci¬

Expanded text:
m comprehendere principes sacerdotum et scribae timuerunt populum, atque ideo quod per se non poterant praesidis manibus efficere tentabant, ut velut ipsi a morte ejus viderentur immunes. Nuper enim sub Caesare Augusto Judaea subjecta Romanis, quando in toto orbe est celebrata descriptio, stipendiaria facta fuerat: et erat in populo magna seditio, dicentibus aliis pro securitate et quiete, qua Romani pro omnibus militabant, debere tributa persolvi; Pharisaeis vero qui sibi applaudebant in justitia, e contrario nitentibus, non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitias daret, et caetera quae in lege scripta sunt, humanis legibus subjacere. Cujus sedadeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere, quam tributa pendere maluerint. illum, dicentes: Magister, scimus quia recte dicis, et doces; et non acci
Abbreviated transcription (Latin):
ditur nũmus. fic deo anima lumine uult̾
eit illustrata atq signata. Unde pi almis¬
ta signatũ ẽ inquit ĩ nobis lum̃ uult
tui domine. Hoc quippe lum̃ est totũ bo¬
minis et uerũ bonum. qd̵ ñ oculis sed
mente conspicitꝰ Signatũ autẽ dixit ĩ
nobis tanqͣm denariꝰ signatꝰ regis ima¬
gine. Homo enim factus ẽ ad imaginẽ
⁊ simiitudinẽ dei: qm peccando corrii¬
pit Honum eigo eiꝰ ẽ uerũ atq et̾iẽ.¬
si renascendo signetꝰ. Et ñ potuerũt uer¬
bum eiꝰ rep̃hendere corã plebe. ⁊ mirati
in responsione eiꝰ tacuerunt. Qui credere
debuerant ad tantam sapientiã. mirati
sunt qd̾ calliditas eorum insidiandi ũ

Expanded text:
ditur nummus, sic Deo anima lumine vultu ditur nummus, sic Deo anima lumine vultu ejus illustrata atque signata. Unde Psalmista: Signatum est, inquit, in nobis lumen vultus tui, Domine . Hoc quippe lumen est totum hominis, et verum bonum, quod non oculis sed mente conspicitur. Signatum autem dixit in nobis, tanquam denarius signatur regis imagine. Homo enim factus est ad imaginem et similitudinem Dei, quam peccando corrupit. Bonum ergo ejus est verum atque aesi renascendo signetur. Et non potuerunt verbum ejus reprehendere coram plebe; et mirati in responsis ejus, tacuerunt. Qui credere debuerant ad tantam sapientiam, mirati sunt quod calliditas eorum insidiandi non
Abbreviated transcription (Latin):
ui autẽ putant interrogationẽ sal¬
uatoris ignorantiã ẽẽ. ⁊ ñ dispensa¬
tionẽ: discant ex p̃senti loco. qd̾ utiq po¬
tuerit scire ih̾c cuius imago eẽt ĩ num¬
mo. Sed interrogat. ut ad sermonẽ eo¬
rum competent respondeat. Respondẽ¬
tes dixerunt. Cesaris. Et ait ulis. Red¬
dite ergo que cesaris sunt cesari: ⁊ que
dei sunt deo. Cesarẽ non putemꝰ augustũ.
s tyberium significari priuignũ eiꝰ. qui
in locum successerat uitrici. sub quo et¬
passus ẽ dñs. Om̃s autẽ reges romani
a primo gaio cesare aiui imꝑium arri
sari. idest numinũ. tributũ. ⁊ pecuni¬
am. et q̃ sunt dei deo. decimas. primitiaᷤ.¬
oblationes et uictimas sentiamꝰ: quomͦ
et ipse reddit tributa. ꝓ se ⁊ petro ⁊ d̾ored¬
dit q̃ dei sunt. patris faciens uoluntatẽ.
Aliter. Reddite que cesaris sunt cesari.
⁊ aue dei sunt deo. Quemadmodũ cesar
a uobis exigit auobis imp̃ssionẽ imagi¬
nis sue. sic et ds: ut quẽ admodũ ilired¬

Expanded text:
ogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo, sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Respondentes, dixerunt, Caesaris. Et ait illis: Reddite ergo quae Caesaris sunt, Caesari: et quae Dei sunt, Deo. Caesarem non putemus Augustum, sed Tiberium signin locum successit ipsius, sub quo passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripsari, id est, nummum tributum, et pecuniam: et qoblationes, ac victimas sentiamus. Quomodo et ipse reddit tributa pro se et Petro, et Deo reddit quae Dei sunt, Patris faciens voluntatem. Aliter: Reddite quae Caesaris sunt Caesari, et quae Dei sunt Deo; quemadmodum Caesar a vobis exigit impressionem imaginis suae, sic et Deus, ut quemadmodum illi red
Abbreviated transcription (Latin):
tudine grauatꝰ. Et mulier q̃dã erat in
fluxu sanguinis ab annis duodecĩ. Muli
er sanguine fluens. eccłia ẽ exgentib
congregata. q̃ ingenti carnaliũ delecta¬
tionum polluta fluxui. atq acetu iã fue¬
uat segregata fidelium. Sed dum u̾bum
dei uideam saluare decerneret. paratã
iñ. ꝓmissã q aliis p̃ripuit spe certa sa¬
lutẽ. Notandum qd̾ archisinagogi duoden¬
nis sit filia. ⁊ mulier hec ab annis duo¬
decim sanguine fluxerit: hoc ẽ eodẽ qͦ
hec nata sit tempore. illa ceperit uifir¬
mari. Una enim pene eadẽ q scli huius
etate et sinagoga in patriarchis nasci
Igentilium natio ꝑ orbẽ cepit idolat̾e
sanie fedari. Nam et gemire fluxꝰ san¬
guinis hoc est et suꝑ idolatrie ꝓstitutis¬
ue et suꝑ huis qui carnis ac languinis
oblectatione fedant᷑ potest intelligi. S¬

Expanded text:
tudine gravatus. Et mulier quaedam erat in tudine gravatus. Et mulier quaedam erat in fluxu sanguinis annis duer sanguine fluens Ecclesia est ex gentibus congregata, quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fidelium, sed dum verbum Dei Judaeam salvare decerneret, paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandum est quod archisynagogi duodenis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine fluxerit; hoc est eodem quo haec nata sit tempore illa coeperit infirmari, una enim pene eademque saeculi hujus aetate et synagoga in patriarchis nasci, et gentilium natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari, nam et geminae fluxus sanguinis, hoc est et super idololatriae superstitione, et super his quae carnis ac sanguinis oblectatione patrantur, potest intelligi.
Abbreviated transcription (Latin):
mea inquit exultabit ĩ dño. ⁊ delectabi¬
tur suꝑ iħu eiꝰ. Ouuia ossa mea dicent.
Dũe quis similis tͥ: Et hoc ẽ ad pedes
iħu cadere. eum suꝑ omnes singulariter
magnum pia fide fateri. Qͥa filia unica
eiat illi fere annoꝵ duodecim. ⁊ hec mori
gali institutione composita quasi unica
moysi nata erat. quasi duo decimo eta¬
tis anno. hoc ẽ tempore pubertatis ap¬
ꝓꝓinqͣnte moriebutꝰ quia nobilit a ꝓphe¬
tis educata postqmͣ ad intelligentias in¬
telligibiles anuos ꝑuenerat postqͣm spi¬
ritales deo fructꝰ gignere debebat. subi¬
to erroꝵ languore consternata spirita¬
lis uite uias ingredi desperabilit̾ omi¬
sit: et si ñ a xp̃o succurreret᷑ horrendã
ꝑ omnia corruisset ĩ mortẽ. Et conti¬
git dum iret. a turba cõprimebat᷑.
dam dominꝰ a turba comprimitur.
quia genti iudee salutaria monita pre¬
beus quib egram uiciis eiꝰ conscientiũ eri¬
geret. noria carnalium ppłoꝵ ẽ consue¬

Expanded text:
no, et delectabitur super Jesu ejus. Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tibi ? Et hoc est ad pedes Jesu cadere, eum super omnes singulariter magnum pia fide fateri. Quia filia unica erat illi, fere annorum duodecim, et haec morigali institutione composita, quasi unica Moysi nata erat, quasi duodecimo aetatis anno, hoc est, tempore pubertatis appropinquante moriebatur; quia nobiliter a prophetis educata, postquam ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritales Deo fructus gignere debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit. Et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et contigit, dum iret, a turba comprimebatur. dam Dominus, a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens, quibus aegram vitiis ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consue
Abbreviated transcription (Latin):
lestis faciet uobis: si ñ dimiseritis unus¬
quiia fintri suo de cordib ur̃is. formdõ¬
losa sententia: si uxta nr̃am rãtem sentẽ¬
tia dei flectitur atq mutatꝰ. Si parua fra¬
trib ñ dimictimꝰ: magna nobis a deo ñ di¬
mittentꝰ. Et quia potest unusquisq dice̾.
nichil ad es habeo contͣ eum ipse nouit. ha¬
bet dm̃ indicẽ. ñ michi cure est. quid ue

Expanded text:
lestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus vestris. Formidolosa sententia, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittimus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: nihil habeo contra eum, ipse novit: habet Deum judicem, non mihi curae est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quib locis concilia faciarit: aut cimi¬
teria ingrediantꝰ. Siquis itaq hoc tã
salubre p̃ceptum ñ impleu̾it capite plec¬
t cum cyprianꝰ sc̃s martyr electus
a deo. a ciuitate curibitana in qͣ
suis manebat. Et cotidie sperabat ue¬
niri ad sessicut ostensum illi fuerat.
terno successerat alius sequestrator ⁊

Expanded text:
quibus locis conciliabula fiant, nec coemeteria ingrediantur. Si quis itaque hoc tam salubre praeceptum non observaverit, capite plecCum enim Cyprianus sanctus martyr electus a Deo de civitate Curubitana, in qusuis manebat: et inde quotidie sperabat veniri ad se, sicut ostensum illi erat. terno successerat, et alius equistrator a
Abbreviated transcription (Latin):
Que respondens. ait. Dũe mi tu iurrasci
ꝑ dominũ dm̃ tuũ anciie tue salomon
filiꝰ tuus regnabit post mert ipse sedebit
in solio meo: et ecce nunc regnat adoni¬
as. te domine mi rex ignorante. Macta¬
uit boues et pinguia queq ⁊ arietes
plurimos: ⁊ uocauit om̃s filios regis.
abiathar quoq sacerdotẽ ⁊ ioab princi¬
pẽ militie: salomonẽ autẽ seruũ tuũ ñ
uocauit. Uerumptam̃ dũe mi rex. ĩ te
oculi respiciunt totiᷤ isrł: ut indices ei
quis sedere debeat ĩ solio tuo dñe mi
rex post te. Eritq cum dormierit dñs
meus rex cum patrib sius: erimꝰ ego ⁊
filiꝰ meus salomon peccatores

Expanded text:
i tu iurasti per Dominum Deum tuum ancillae tuae Salomon filius tuus regnabit post me et ipse sedebit in solio meo et ecce nunc Adonias regnavit te domine mi rex ignorante mactavit boves et pinguia quaeque et arietes plurimos et vocavit omnes filios regis Abiathar quoque sacerdotem et Ioab principem mvocavit. Verumtamen domine mi rex, in te oculi respiciunt totius Israel, ut indices eis, quis sedere debeat in solio tuo, domine mi rex, post te. Eritque cum dormierit dominus meus rex cum patribus suis, erimus ego et filius meus peccatores
Abbreviated transcription (Latin):
Captat indefessus et ꝑuigil. si qͣs reppere¬
rit oues a sacris gregib negligentius e¬
uagantes: quas ꝑ ꝓclima uoluptatum.
et ꝑ deuexa luxurie. in liuersoria mortis
inducat. Inflãmat itaq iras: nutrit o¬
diai: acuit cupiditates: irridet continen¬
tiam: incitat gulã. ectõ
ueni enim temptare non audeat: qͥ
ca patefecit hystoria cum saluator nr̃.¬
uium. infirmitatis nr̃e in se recepisset
esuriem. gauisus diabolꝰ signũ sc in eo
passibilis atq mortalis inuenisse natu¬
re. ut exploraret potentiã quã timelut.
si filius dei es inquit. clie ut lapides isti
panes fiant. Poterat utiq istud omp̃s.
et facile erat ut ad creatoris imꝑium
in qͣm iubereretꝰ᷑ speciẽ. cuiuslibet gene¬
ris natura transiret: sicut cũ uoluit ĩ
conuiuo nuptiarũ aq̃m mutaut in ui¬
num. Sed hoc magis salutiferis dispen¬
sationib congruebat. ut nequissimi hos¬
tis astutiã. non potentia deitatis. sed hu¬

Expanded text:
Captat indefessus et pervigil, si quas reperCaptat indefessus et pervigil, si quas reperiat oves a sacris gregibus negligentius evagantes, quas per procliva voluptatum et per devexa luxuriae in diversoria mortis inducat. Inflammat itaque iras, nutrit odia, acuit cupiditates, irridet continentiam, incitat gulam. CAP. III. Quem enim tentare non audeat, qui ca patefecit historia, cum Salvator nnium, infirmitatis nostrae in se recepisset esuriem, gavisus diabolus signum se in eo passibilis atque mortalis invenisse naturae, ut exploraret potentiam, quam timebat: Si Filius Dei, inquit, es, dic ut lapides isti panes fiant . Poterat utique istud Omnipotens, et facile erat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis astutia, non potentia Deitatis a Domino, sed hu
Abbreviated transcription (Latin):
salubrius hiis dieb in quib bellum ui¬
tiis inlicitur: ⁊ omuiũ uirtutũ ꝓfect
augetur: Semꝑ quidẽ tibi o anima xp̃i¬
ana uigilandum contra salutis tue ad¬
uersarium fuit. ne ullus pateret locus
temptatoris insidiis: sed modo tibi ma¬
ior cautio ⁊ sollicitior ẽ assum̃da pru¬
dentia. qͣndo idem hostis tuus acriore¬
seuit inuidia.
unc enim in todo mundo potestas
ei antique dñationis aufertur:
et innumera illi captiuitatis uasa rapi¬
untur. Renuntiatꝰ attrocissimo p̃doni
a populis omniũ nationũ. omniũq lin¬
guarum: et nullũ iam genus hominum
repperitur. qd ñ tyrannicis eiꝰ legib re¬
luctetur: dum ꝑ omnes fines terrarũ
regeneranda ĩ xp̃o multoꝵ miliũ milia
preparantur: et appropinqͣnte uoue cre¬
ature ortu. spiritualis nequitia ab hiis
quos possidebat extruditur. Fremit er¬
go expoliati hostis impiꝰ furor: et nouũ
querit lucrũ. quia ius ꝑdidit antiquũ.

Expanded text:
salubrius his diebus, in quibus vitiis besalubrius his diebus, in quibus vitiis bellum indicitur, et omnium virtutum profectus augetur? Semper quidem tibi, o anima Christiana, vigilandum contra salutis tuae adversarium fuit, ne ullus pateret locus tentatoris insidiis; sed modo tibi major cautio et sollicitior est adhibenda prudentia, quando idem hostis tuus acriort invidia. Nunc enim in toto mundo potestas ei antiquae dominationis aufertur, et innumera illi captivitatis vasa rapiuntur. Renuntiatur atrocissimo praedoni a populis omnium nationum, omniumque linguarum, et nullum jam genus hominum reperitur, quod non tyrannicis legibus reluctetur, dum per omnes fines terrarum regeneranda in Christo multorum millium millia praeparantur; et appropinquante novae creaturae ortu, spiritalis nequitia ab iis quos possidebat extruditur. Fremit ergo exspoliati hostis impius furor, et novum quaerit lucrum, quia jus perdidit antiquum.
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate mutabili. etiã si ad lũ¬
tamen sicut potest habere quo recidat.
ita potest habere quo crescat. Et hec
ẽ ꝑfectorum uera iusticia ut num qͣm
sc p̃sumant esse ꝑfectos. ne ab itincri
nundũ finiti intentione cessantes ibi
incidant deficiendi ꝑiculũ. ubi ꝓficion¬
di deposuerint appetitum. Quia ergo
nemo nr̃m clilectissimi tam ꝑfectus
et sanctꝰ est. ut ꝑfectior. sanctiorq es¬
se esse ñ possit. omnes si mul sine diffe¬
rentia graduum. sine discretione meri¬
toꝵ ab hiis in que ꝑuenimꝰ in ea q̃ ñ¬
cdum apprehendimus. pia auiditate cur¬
ramus. ⁊ ad mensurã consuetudinis uo¬
stre necessariis aliquid addamꝰ augm̃tis.
arum enim religiosus Lectõ fercia¬
alo tempore demonstratꝰͫ: qui ĩ hus
dicb ñ religiosior inuenitur. Unde o¬
portune aurib nr̃is. lectio aplice p̃dica¬
tiouis mionuit dicens. Ecce nunc tem¬
pus acceptabile. ecce nunc dies salutis.
Quid enim acceptius hoc tempore: ad

Expanded text:
mortalitate, mutabilis, etiamsi ad sumtamen sicut potest habere quo recidat, ita potest habere quo crescat. ET HAEC EST perfectorum vera justitia, ut numquam praesumant se esse perfectos, ne ab itineris nondum finiti intentione cessantes, ibi incidant deficiendi periculum, ubi proficiendi deposuerint appetitum. Quia ergo nemo nostrum, dilectissimi, tam perfectus et sanctus est, ut perfectior sanctiorque esse non possit, omnes simul sine differentia graduum, sine discretione meritorum, ab iis in quae pervenimus, in ea quae nondum apprehendimus, pia aviditate curramus, et ad mensuram consuetudinis nostrae necessariis aliquid addamus augmentis. Parum enim religiosus alio tempore demonstratur, qui in his diebus non religiosior invenitur. CAP. II. Unde opportune auribus nostris lectio apostolicae praedicationis insonuit, dicens: 149 Ecce nunc tempus acceptum, ecce nunc dies salutis . Quid enim acceptius hoc tempore, quid