comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laris. si maneas granumᷤ conturberis. nihil tibi
contĩgit. Quomodo boues triturant᷑: nũquid in
solum triticum intrant: Simul mittunt᷑ cum
tribula in aream. Sed nũquid tunendũ est de¬
tritico: Absit. Non conteritur nisi palea. tͣriti¬
cum spoliatur suꝑfluit & ueni& uentilatio. & in¬
ueni& purã massam. Qũe inueni& granũ. mit¬
tet in horreum suum. & aceruum paleȩ cõburo
igni in eatinguibili. Vnde dii hoc:ͦquia diem in
spe habemus : Dies nobis in xp̃o deb& esse.
Nam qũadiu inter tẽptationes sumꝰ. nox est.
In ista nocte partit ds̃ petcatorib: ut . ñ. illos tollat.
Flagellat illos tẽptationib ut corrigant᷑. tole¬
rat illos in ciuitate sua. Putamus semper tolera¬
bit: Si semꝑ miscđia est. non est iudicium. Si
modo parcit. tunc iudicabit. Sed quando iudi¬
cabit: Cũ transicrit nax. Ideo dixit in matu¬
tinis interficiebã om̃s petcatores tertȩ. Quid

Expanded text:
laris, si maneas granum, non conturberis; nihil tibi laris, si maneas granum, non conturberis; nihil tibi contingit. Quomodo quando boves triturant, numquid in solum triticum intrant? Simul mittuntur cum tribula in aream. Sed numquid timendum est tritico? Absit. Non conciditur nisi palea; triticum spoliatur superfluis, et veniat ventilatio, et inveniet puram massam: quem invenit granum mittit in horreum suum; et acervum paleae comburet igni inexstinguibili . 13. Unde dixi hoc? Quia diem in spe habemus. Dies nobis in Christo debet esse. Nam quamdiu inter tentationes sumus, nox est. In ista nocte parcit Deus peccatoribus, ut non illos tollat; flagellat illos tentationibus, ut corrigantur; tolerat illos in civitate sua. Putamus semper tolerabit? Si semper misericordia est, non est judicium: si modo parcit, tunc judicabit. Sed quando judicabit? Cum transierit nox. Ideo dixit, «In matutinis inter ficiebam omnes peccatores terrae.» Quid
Abbreviated transcription (Latin):
opprimendũ: Purgandum non euertendũ.
Aut forte nec purgandũ. sed probandũ. Tamen
& qui tẽptant᷑ aliquando. traduntur occul¬
to merito suo in manus tẽptatoris: quia traditi
sunt forte in concupiscentias suas. Nam diabo¬
lus nulli noc& : nisi acceperit potestatem adõ.
Sed quando : In nocte. Quid est in nocte :
In isto tẽpore. Cũ autẽ transierit nox & uene¬
rit dies. mittunt᷑ mali cũ illo in ignẽ aeternũ:
iusti uero in uitã aeternã. Nullus hic erit tẽp¬
tator. quia non sunt illi catulileonum. quia
transacta est nax. Ideo dñs discipulis suis ait.
Hac nocte postulauit satanas uexare uos sicut
triticũ & ego rogaui prote petre nedeficiat fi¬
des tua. Quid est ueaare sicut triticũ : Quomodo
ab homine triticũ non manducat᷑ nisi primo con¬
tritũ ut panẽ faciat. sic neminem manducat
diabolus nisi primo per tribulationẽ euerterit :
contriuerit. ut manduc&. Tu autẽ quando tribu¬

Expanded text:
opprimendum ; purgandum, non evertendum; opprimendum ; purgandum, non evertendum; aut forte nec purgandum, sed probandum. Tamen et qui tentantur, aliquando traduntur occulto merito suo in manus tentatoris, quia traditi sunt forte in concupiscentias suas. Nam diabolus nulli nocet, nisi acceperit potestatem a Deo. Sed quando? In nocte. Quid est, in nocte? In isto tempore. Cum autem transierit nox, et venerit dies, mittuntur mali cum illo in ignem aeternum, justi vero in vitam aeternam . Nullus illic erit tentator, quia non sunt illic catuli leonum; quia transacta est nox. Ideo Dominus discipulis suis ait: «Hac nocte postulavit satanas vexare vos sicut triticum; et ego rogavi pro te, Petre, ne deficiat fides tua» . Quid est, «vexare sicut triticum?» Quomodo ab homine triticum non manducatur, nisi primo attritum, ut panem faciat; sic neminem manducat diabolus, nisi primo per tribulationem everterit. Conterit, ut manducet: tu autem quando tribu
Abbreviated transcription (Latin):
putas quia odit te. Aut odit te. & putas quia dili¬
git te. Sed quid lib& sit. nox est. Noli timere.
prȩsume in xp̃o. in illo habeo diem. Non est
autem &iam si diligimꝰ nos inuicem quis uid&
qua dispensatione a nobis fiant ista: Quare ne¬
mo uid& cor: Quia non est. In ista nocte tẽp¬
tationes abundant. Quasi de ipsa nocte dixit
psalmus. Posuisti tenebras & facta est nax. in ea
ꝑtransibunt om̃s bestiȩ siluȩ: Catuli leonũ rugi¬
entes ut rapiant & quęrant adõ ȩscã sibi. In noc¬
te quȩrunt ȩscam catulileonũ. Qui sunt cituli
leonũ : Principũ & potestatũ acris huius dȩ¬
mones. angłi diaboli. Quomodo sibi quȩrunt ȩs.¬
cam: Quando tẽptant. Sed quia . ñ. accedunt
nisi ds̃ eis de derit potestatẽ: ideo dictũ . c̃. queren¬
tes adõ escã sibi. Pet̾it iob tẽptandum. Qua
rela uerax dĩcultorͫ. Petiuit illũ tẽptandum.
quȩ rens adõ ȩsca. & accepit tẽptandũ. sed non

Expanded text:
putas quia odit te; aut odit te, et putas quia diliputas quia odit te; aut odit te, et putas quia diligit te: sed quodlibet sit, nox est. Noli timere, praesume in Christo, in illo habeto diem: non est autem etiamsi diligimus nos invicem, quis videt qua dispensatione a nobis fiant ista? Quare nemo videt cor? Quia nox est. In ista nocte tentationes abundant. Quasi de ipsa nocte dixit psalmus: «Posuisti tenebras, et facta est nox; in ea pertransibunt omnes bestiae silvae: catuli leonum rugientes ut rapiant, et ut quaerant a Deo escam sibi» . In nocte quaerunt escam catuli leonum. Qui sunt catuli leonum? Principum et potestatum aeris hujus, daemones et angeli diaboli . Quomodo sibi quaerunt escam? Quando tentant. Sed quia non accedunt, nisi Deus eis dederit potestatem; ideo dictum est, «Quaerentes a Deo escam sibi.» Petiit Job tentandum. Qualrela, verus Dei cultor fuit.» Petivit illum tentandum, quaerens a Deo escam: et accepit tentandum, sed non
Abbreviated transcription (Latin):
quia non illi adhȩserunt insi boni malis non adbe¬
sit. nec delectabat᷑ epulis in iquitatis eorum.
qui sibi ministrabant . ñ. dño. id ÷ sua quęrelant.
Et quasi diceret᷑ illi. &utquid tales in ciuitate tua
tanto tẽpore tolerasti: Tempus miscđe est.
Quid est tẽpus miscđȩ : Adhuc non dũ reuela¬
tũ estꝰ. Nox est. apparebit dies. apparebit uis iudiciũ.
diciũ. Audi apłm. Itaq nolite ante tẽpus
quicquã iudicare. Quid est ante tẽpus e Ante
diem. Audi quia ante dixit. donec ueniat
dñs & in lumin& abscondita tenebrarum. &
manifestabit consilia cordis. & tunc lauserit uni¬
cuiq adõ. Nam modo quãdiu non uides cor
meun. & non uideo cor tuũ. nox est. Nescio
quid ab homine petisti. non accepisti contẽpni.
te putas. & non contẽpneris. Cor enim non
uides. & cito blaspheias in nocte : Danda est
tibi uenia erranti. diligit te homo nescio quis. &

Expanded text:
quia non illi adhaeserunt nisi boni. Malis non adhaequia non illi adhaeserunt nisi boni. Malis non adhaesit, nec delectabatur epulis iniquitatis eorum qui sibi ministrabant, non Domino, id est, sua quaerebant. Et quasi diceretur illi, Et utquid tales in civitate tua tanto tempore tolerasti? Tempus misericordiae est, ait. Quid est, tempus misericordiae? Adhuc nondum revelatum est judicium: nox est; apparebit dies, apparebit judicium. Audi Apostolum: «Itaque nolite ante tempus quidquam judicare.» Quid est, «ante tempus?» Ante diem. Audi quia ante diem dixit: «Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit uniruique a Deo» . Nam modo, quamdiu non vides cor meum et non video cor tuum, nox est. Nescio quid ab homine petisti; non accepisti, contemni te putas: et forte non contemneris; cor enim non vides: et cito blasphemas; in nocte danda est tibi venia erranti. Diligit te homo nescio quis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ciens superbiam. Nullus talis habitabat in
corde meo. Resiliat enum inde. nemo enĩ¬
habitabat in corde meo. nisi mitis & quietus
Superbus non illic habitabat. non enim habi¬
tabat in corde iusti iniustus. Sit ate iustusre ͣ¬
motus. nescio quod milibus & mansi onib simul
habitatis. si unum cor habetis. Non habitabit
in medio domus meae faciens superbiam.
Loquens iniqua. non direxit in conspectu ocu¬
lorum medrum. Haet est uia in maculata.
ubi intelligimus quando ad nos ueniat dñs. In
Hoc obscurũ est. Dignamini aduertere. iã finis
psalmi est. In matutinis interficiebã om̃s pec¬
catores terrȩ. Quare : Ut disꝑdã de ciuitate
dni om̃s operantes iniquitatem. Sunt ergo de
auitate dii operantes iniquitatem. & quasi par¬
atur eis modo. Quare : Quia miscđę tẽpus est.
sed ueni& & iudicii: quia sic coepit psalmus.
MISERICORDIAM ET IUDICIUO CAN¬
tabo tibi dñe. lam enumerauerat superius.

Expanded text:
ciens superbiam: nullus talis habitabat in ciens superbiam: nullus talis habitabat in corde meo; resiliebat enim inde. Nemo habitabat in corde meo; nisi mitis et quietus; superbus non illic habitabat. Non enim habitat in corde justi injustus. Sit a te justus remotus nescio quot millibus et mansionibus; simul habitatis, si unum cor habetis. «Non habitavit in medio domus meae faciens superbiam. Loquens iniqua non direxit in conspectu oculorum meorum.» Haec est via immaculata, ubi intelligimus quando ad nos veniat Dominus. Hoc obscurum est; dignamini advertere: jam finis Psalmi est. «In matutinis interficiebam omnes peccatores terrae.» Quare? «Ut disperdam de civitate Domini omnes operantes iniquitatem.» Sunt ergo in civitate Domini operantes iniquitatem, et quasi parcitur eis modo. Quare? Quia misericordiae tempus est: sed veniet et judicii; quia sic coepit Psalmus, «Misericordiam et judicium cantabo tibi, Domine.» Jam enumeravit superius
Abbreviated transcription (Latin):
les terrȩ. ut consederent hi mecũ. idest ut me¬
cũ sederent. Quomado sederent: Sedebi¬
tis super duodecim thronos. iudicantes duo de¬
cim tribus israhel. ludicant fideles terrȩ. quibus
dicitur. nescitis quia angelos iudicabiinus:
Oculi mei super fideles tertę. ut sederent hi mecũ.
Ambulans in uia in maculata. hic mihi minis¬
trabat. Mihi ait. non sibi. Multi enim mi¬
nistrant euangelium. sed sibi ministrant: quu
sua quęrunt & non quae iħu xp̃i. Quid est
Et quidem quando mali adnuntiant euange¬
lium: alii saluantur. illi puniunt᷑. Dictũ est
enim quȩ dicunt facite. quae faciunt facere
nolite. Non timeas ergo quando amalo au¬
dis euangelium: ue illi qui sibi ministrat:
id est qui sua ibi quęrit: tu xp̃i accipe. Am¬
bulans in uia in maculata. hic mihi minis tra
bat. Non habitabit in medio domus meae
faciens superbiam. Refertead domũ illam.
id est ad cor. non habitabat in corde ieo fa¬

Expanded text:
les terrae, ut considerent hi mecum:» id est, ut meles terrae, ut considerent hi mecum:» id est, ut mecum sederent. Quomodo sederent? «Sedebitis super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel» . Judicant fideles terrae, quibus dicitur: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? «Oculi mei super fideles terrae, ut considerent hi mecum. Ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat. Mihi» ait, non sibi. Multi enim ministrant Evangelium, sed sibi ministrant; quia sua quaerunt, non quae Jesu Christi . Quid est, Et quidem quando mali annuntiant Evangelium, alii salvantur, illi puniuntur. Dictum est enim: «Quae dicunt, facite; quae faciunt, facere nolite» . Non timeas ergo quando a malo audis Evangelium. Vae illi qui sibi ministrat, id est, qui sua ibi quaerit: tu. Christi accipe. «Ambulans in via immaculata, hic mihi ministra Non habitavit» «in medio domus meae faciens superbiam.» Referte ad domum illam, id est, ad cor. Non habitabat in corde meo fa
Abbreviated transcription (Latin):
cebant ergo. Si filius dĩ est descendat de cruce.
Alios saluauit. se saluare non potest : Pasce¬
bantur cybo crudelitatis suȩ: & ille pasceba¬
tur cybo miscđiȩ suȩ. pater inquit ignosce
illis. quia nesciunt quid faciunt. Iui ergo ha¬
bebant alias epulas. ille alias. Sed quid dic¬
tum sit de mensa superborũ. audite. Fiat
mensa eorũ coram ipsis in muscipulam. &
in retributionem & inscandalũ. Pasti sunt
capti sunt. Quomodo enim aues ad musci¬
pulam. aut pisces ad hamum pascuntur. sed
capiuntur: sic& ipsi Habent ergo impu
qͥ esuriunt & siciunt iusticiã.: quia ipsi saturabunt᷑
Si ergo pius pascitur cẏbo iusticiȩ. & impius
suꝑbiȩ: non mirũ si insaciabilis corde pascitur
cibo iniquitatis. Noli pasci cybo iniquitatis.
te delectabat. ubi ille tibi non conuescebat᷑ :
Oculi mei inquit suꝑ fideles terrę. ut conse¬
derent hi metũ. Dñs dicit oculi mei suꝑ fide¬

Expanded text:
cebant ergo: «Si Filius Dei est, descendat de cruce; cebant ergo: «Si Filius Dei est, descendat de cruce; alios salvavit, se salvare non potest» . Pascebantur cibo crudelitatis suae, et ille pascebatur cibo misericordiae suae. «Pater,» inquit, «ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt» . Illi ergo habebant alias epulas, ille alias. Sed quid dictum sit de mensa superborum, audite: «Fiat mensa eorum coram ipsis in muscipulam, et in retributionem, et in scandalum» . Pasti sunt, capti sunt. Quomodo enim aves ad muscipulam, aut pisces ad hamum pascuntur, sed capiuntur; sic et ipsi. Hqui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur» . Si ergo pius pascitur cibo justitiae, et impius superbiae; non mirum si insatiabilis corde. Pascitur cibo iniquitatis: noli pasci cibo iniquitatis, te delectabat, ubi ille tibi non convescebatur? «Oculi mei,» inquit, «super fideles terrae, ut considerent hi mecum.» Dominus dicit, «Oculi mei super fide
Abbreviated transcription (Latin):
uescebar: Hab& epulis suas cor pium. hab&
epulas suas corsuꝑbũ. Nam propter ipsos cy¬
bos cordis superbi. ideo dixit in saciabili corde
Cor superbũ unde pascitur : Si suꝑbus est
inuidus est: aliter non potest. Suꝑbia. ma¬
ter inuidentiae est. Non potest nisi generare
hanc. & cũ illa semꝑ esse. Onnis ergo super¬
bus. inuidus est. Si inuidus est. malis alienis
pascitur. Vnde dicit apłs. Si mordetis &
comedeͥtis inuicẽ : uidete ne ab inuicem con¬
sumamini. Uidetis ergo comedentes. nolite
his conuesci. Fugite tale conuiuium : neque
enim se satiant gaudendo de malis alienis:
quia insatiabili corde sunt. Caue ne capiaris
in epulis eorum laqueo diaboli. Cybis talib
pascebantur iudȩi quando crucifixerunt
dnm̃ : Sed quia pascebantur. tamquam de
pena dñi. Nã & nos de cruce dnĩ pascimur:
quia corpus ipsius manducamꝰ. Dicebant
enim cum uiderent pendentẽ in cruce. in¬
sultantes quia insaciabiles erant corde. Di¬

Expanded text:
vescebar? Habet epulas suas cor pium, habet vescebar? Habet epulas suas cor pium, habet epulas suas cor superbum. Nam propter cibos ipsos cordis superbi, ideo dixit, insatiabili corde. Cor superbum unde pascitur? Si superbus est, invidus est: aliter esse non potest. Superbia, mater invidentiae est: non potest nisi generare hanc, et cum illa semper esse. Omnis ergo superbus, invidus est: si invidus est, malis alienis pascitur. Unde dicit Apostolus: «Si mordetis et comeditis invicem; videte ne ab invicem consumamini» Videtis ergo comedentes; nolite his convesci, fugite tale convivium; neque enim se satiant gaudendo de malis alienis, quia insatiabili corde sunt. Cave ne capiaris in epulis eorum laqueo diaboli. Cibis talibus pascebantur Judaei, quando crucifixerunt Dominum: sed quia pascebantur tanquam de poena quia corpus ipsius manducamus. Eenim, cum viderent eum pendnetem in cruce, insultantes, quia insatiabiles corde erant; di
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ꝓpt̃ quȩ id testimoniũ adbibuimus. diuti¬
us immorari. Iste phariscus superbus erat. con¬
uescebat᷑ cũ illo dñs. Quid ergo quod ait. su¬
perbo oculo & insaciabili corde. huic .ñ. conues¬
cebar : Quid est non conuescebar : Non cũ illo
manducabam. Quomodo nobis proponit haec :¬
quȩ ipse non fecit: Ad imitationẽ suã nos hor¬
tatur. Uidimus eũ conuiu atu esse cũ suꝑbis:
quomodo nos prohib& ne conuiuem᷑ cum eis:
Nos quidẽ fratres ꝓpt̃ correptionem aliquam nꝰ¬
tenemus uos &iam a fratrib nr̃is. & non cũ eis
conuiuamur. ut corrigantur. Cum extraneis
potius conuiuamur. cum paganis. quã cum his
qui nobis bȩrent. si uiderimus eos male uiuere
ut erubescant & corrigant᷑. sicut dicit apłs. Si
trem: Facimus hoc plerũq propter medici¬
nam: & tamen cum extraneis multis. & cum¬
N impus sȩpe uescimur. Quid est quod ait:
superbo oculo & insaciabili corde. huic non con¬

Expanded text:
aliis propter quae ad testimonium adhibuimus, diutialiis propter quae ad testimonium adhibuimus, diutius immorari. Iste pharisaeus superbus erat, convescebatur cum illo Dominus; quid est ergo quod ait, «Superbo oculo et insatiabili corde, huic non convescebar?» Quid est, «non convescebar?» Non cum ilmanducabam. Quomodo nobis proponit haec quando ipse non fecit? Ad imitationem suam nos hortatur: videmus eum convivatum esse cum superbis, quomodo nos prohibet ne convivemur cum eis? Nos quidem, fratres, propter correptionem aliquam tenemus nos etiam a fratribus nostris, et non cum eis convivamur, ut corripotius convivamur et cum paganis, quam cum his qui nobis haerent, si viderimus eos male vivere, ut erubescant, et corrigantur, sicut dicit Apostolus: Si trem . Facimus hoc plerumque propter medicinam, et tamen cum extraneis multis, et cum impiis saepe vescimur. Quid est hoc, Superbo oculo, et insatiabili corde, huic non con
Abbreviated transcription (Latin):
illa quae erat in ciuitate famosa accessit flere ad
Hic si ess& propheta. sar& quȩ mulier illi accessit
ad pedes. Unde sciebat quia xp̃c nescuit. nisi inde
suspicatus est eum nescisse. quia non ase reppulit:
Quia si ipse ess&. repuliss& ase. Dñs autẽ non so¬
lum mulierem illã peccatricem nouerat. sed & il¬
lius suꝑbiȩ uulnera medicus insanabilia uidebat.
Ait eiũ cum audiss& cogitantẽ. ꝙ ostender& il¬
lum superbũ. Si mon. habco tibi aliquid dicere.
Duo debitores erant cuidam feneratori. unusei
debebat quinquaginta denarios. alius quingentos
Cum non haberent unde redderent. dimisit am¬
bobus. Quis cũ plus dilexit: Et ille contra se
dixit sententiam. extorquentesibi confessionem
ueritate. Credo dũe. cui plus donauit. Et con¬
uersus ad mulierẽ. dixit symoni. Uides istam
mulierẽ : Intraui in domũ tuam aquã michi
ad pedes non dedisti: ista autẽ lacrimissuis lauit
pedes meos & cetera quȩ nostis: non opus est in

Expanded text:
ix, quae erat in civitate famosa, accessit ad «Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Unde sciebat quia Christus nescivit, nisi inde suspicatus est eum nescisse, quia non a se repulit? Quia si ipse esset, repelleret a se. Dominus autem non solum mulierem illam peccatricem noverat, sed et illius superbi vulnera medicus insanabilia videbat. Ait enim cum audisset cogitantem, ut ostenderet illum superbum: «Simon, habeo aliquid tibi dicere: Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alius quingentos; cum non haberent unde redderent, dimisit ambobus: quis eum plus dilexit?» Et ille contra se dixit sententiam, extorquente sibi confessionem veritate: «Credo, Dversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides istam mulierem? Intravi in domum tuam, aquam mihi ad pedes nopedes meos» ; et caetera quae nostis. Non opus est in
Abbreviated transcription (Latin):
maior caritas est. tanto amplius torquebit que
toleras. Non torquebit tãquã irascentẽ illi. sed tã¬
quã dolentẽ ꝓ illo. Uide paulũ apłm. quid patiebuat᷑
Uide quid patiebat᷑. Pret̾ illa inquit quȩ eatrinse.¬
cus sunt. Dixit enĩ multa quȩ patiebat᷑. & cȩpit
dicere in teriora. pret̾ illa quȩ extrinsctus erant
quȩ patiebat aialis ꝑsetutorib xp̃i. incursus in
me cotidianus. sollicitudo om̃iũ aecclefiarum. Et
uide qualis sollicitudo. quã paterna. quã materna.
Uedete quomodo cedebait᷑. ut uindicaret᷑ in om̃s
affectiones cius. Dicenius & affectiones eius. in quas

Expanded text:
major charitas est, tanto amplius te torquebit quem major charitas est, tanto amplius te torquebit quem toleras: non torquebit tanquam irascentem illi, sed tanquam dolentem pro illo. 13. Vide Paulum apostolum, quid patiebatur; vide quis quid patiebatur: «Praeter illa,» inquit, «quae extrinsecus sunt» dixit enim multa quae patiebatur, et coepit dicere interiora, praeter illa quae extrinsecus erant, quae patiebatur a malis persecutoribus Christi, «incursus in me quotidianus, sollicitudo omnium Ecclesiarum.» Et vide qualis sollicitudo, quam paterna, quam materna; videte quomodo caedebatur, ut vindicaretur in omnes affectiones ejus: dicemus et affection
Abbreviated transcription (Latin):
eradicetis simul & triticũ. Ex sententia dñi. neces¬
se erat parcere titaniis. ex conditione serui. netesse
erit uiuere int̃ titania. Separare ea non potes: to¬
lerare tibi necesse est. Uide quantas plagas in corde
patiaris: qui corpore integro int̾ malos uersaris
probabitis quicũq ꝓficeretis. Probatis. qui iã ꝓfecistis
Toleranda sunt gͦ ista & forte hoc ꝑtin& ad illud.
Seruus qui nouit uoluntatẽ dni sui & non faait dig¬
na: plagis uapulabit multis. In multis enĩ. quantũ
nobis in notescit uoluntas dĩ. &iã reatus nr in notes¬
at nobis. Quanto ille nobis in notescit. tanto plus¬
imus imus in fletus & lacrimas. Uidemꝰ enĩ qua sit
iustũ qͦđ de nobis exigat ds̃. In quanta adhuc imꝑ¬
fectione uceamus : fit in nobis qͦđ dictũ est: Qui
apponit scientiã. apponit dolorẽ. Ecce abuud&
in te caritas: plus dolebis peccantẽ. Quanto ui te

Expanded text:
eradicetis simul et triticum» . Ex sententia Domini neceseradicetis simul et triticum» . Ex sententia Domini necesse erit parcere zizaniis, ex conditione servi necesse erit vivere inter zizania: separare ea non potes, tolerare tibi necesse est. Vide quantas plagas in corde patiaris, qui corpore integro inter malos versaris. Probabitis quicumque profeceritis, probatis qui jam profecistis. Toleranda sunt ergo ista; et forte hoc pertinet ad illud: «Servus qui novit voluntatem domini sui, et non» «facit digna, plagis vapulabit multis» . In multis enim quantum nobis innotescit voluntas Dei, etiam reatus noster innotescit nobis; et quanto ille nobis innotescit, tanto plus imus in fletus et lacrymas. Videmus enim quam sit justum quod de nobis exigat Deus, in quanta adhuc imperfectione jaceamus; et fit in nobis quod dictum est: «Qui apponit scientiam, apponit dolorem» . Ecce abundet in te charitas, plus dolebis peccantem. Quanto in te
Abbreviated transcription (Latin):
nes non inuenio. Scđm autẽ qͦđ scio pati seruos
dĩ. cotidie in illos uindicabat᷑. Legite & uidete
uindictas. & qui ꝓficitis ferte uindictas. Cotidie
ratiebant᷑ populos contradicentes. cotidie pacieban¬
t iniq uiuentes. & int̃ illos uiuere cogebantur.
quoꝵ uitã cotidie rep̃hendelunt. Hȩt erat uin¬
dicta non dũ ꝑficit cui parua est. Tantũ te etum
torqu& iniusticia aliena. quantũ recesseris a tua.
Cũ enĩ fueris frum̃tũ. idest herba bona. de bono se
mine filius regni. cũ cȩperis fructũ dare: tunc tͥ
apparebunt titana. Cũ enĩ creuiss& herba & fructũ
feciss&: tunc apparuer̃ titania. Cũ cęperint appa¬
rere titania: uidebis te int̾ malos. Velle habes quasi
separare ate malos. & separare ab aeccła om̃s malos re¬
spondebit tibi dñi sententia. Sinite utraq crescere
usq ad messẽ. neforte cũ uultis eradicare tirania.

Expanded text:
nes non invenio: secundum autem quod scio pati servos nes non invenio: secundum autem quod scio pati servos Dei, quotidie in illos vindicabatur. Legite, et videte vindictas, et qui proficitis ferte vindictas. Quotidie patiebantur populos contradicentes, quotidie patiebantur inique viventes; et inter illos vivere cogebantur, quorum vitam quotidie reprehendebant. Haec erat vindicta. Nondum proficit, cui parva est. Tantum te enim torquet injustitia aliena, quantum recesseris a tua. Cum enim fueris frumentum, id est herba bona de semine bono, filius regni, cum coeperis fructum dare, tunc tibi apparebunt zizania: «cum» enim «crevisset herba, et fructum fecisset, tunc apparuerunt zizania.» Cum coeperint apparere zizania, videbis te inter malos. Velle habes quasi separare a te malos, et separare ab Ecclesia omnes malos; respondebit tibi Domini sententia: «Sinite utraque crescere usque ad messem, ne forte cum vultis eradicare zizania,
Abbreviated transcription (Latin):
ut umbrã ostender& & transir&: Nonne multi ꝑfidi
intrarunt in illã terrã: Nonne in illa terra uiuen¬
tes multa mala fecer᷑. & dm̃ offender̃: Nonne
& idolatriã secuti sunt in ipsa terra : Magnũ erat.
non dedisse istã terrã moẏsi : Sed moysen uoluit
gestare figurã eorũ qui sub lege erant. quia per
moysendata est lex & ostendit eos qui sub lege. ẽe
uellent. & sub gra. e̾ẽ. nollent. non intraturos
in terrã ꝓmissionis. Ergo illud quod dictũ est
moysi: figura erat ñ. pera. Seni morsquȩ pena
non intrare in illã terra  qda in trauerant indigni :
De aaron autẽ quid dictũ est: Mortuus est &¬
ipse senex. filii sui successer̃ ei in sacerdotio. Filius
eius postea sacerdotiũ ad ministrauit. Quomodo
& in istũ uindicauit: Samubel & ipse sc̃s. senex
mortuus est. relictis filiis successorib suis. Quid
est qͦd in illos uindicatũ est : Quęro. & scđ̾m homi¬

Expanded text:
ut umbram ostenderet et transiret? Nonne multi perfidi ut umbram ostenderet et transiret? Nonne multi perfidi intrarunt in illam terram? nonne in illa terra viventes multa mala fecerunt, et Deum offenderunt? nonne et idololatriam secuti sunt in ipsa terra? Magnum erat non dedisse terram istam Moysi? Sed Moysen voluit gestare figuram eorum qui sub Lege erant, quia per Moysen data est Lex: et ostendit eos qui sub Lege esse vellent, et sub gratia esse nollent, non intraturos in terram promissionis. Ergo illud quod dictum est Moysi, figura erat, non poena. Seni mors quae poena? Non intrare in illam terram quae poena, quo intraverunt indigni? De Aaron autem quid dictum est? Mortuus est et ipse senex, filii sui successerunt ei in sacerdotio; filius ejus postea sacerdotium administravit : quomodo et in istum vindicavit? Samuel et ipse sanctus senex mortuus est, relictis filiis successoribus suis . Quid est quod in illos vindicatum est quaero, et secundum homi
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hoc uindicabat ut ꝑficer& cęptũ. non ut dãpna¬
r& eiectũ. Vindicans ergo in om̃s affectiones eorũ
erat ds̃. Quomodo uindicauit in samuhelẽ : ubi est
uindicta ipsa: Hoc dico. ut nouerint xp̃iani. qui
iam hic cognouer̃ xp̃m. ad quos uenit in scabello pe¬
dũ suorũ. quosita dilexit. pro quib singuinẽ fudit
Nouerint quomodo uapulent cũ inultũ ꝓfecerint
Quȩrimꝰ uindictã in moysen. ꝓpe nullã habet nisi
qͦđ ad extremũ ait illids̃. ascende in montẽ & mo¬
rere. Ait seni. morere. lã ꝑegerat ȩtates suas.
Nũquid nũ quã erat moriturus: Qualis illa uindic¬
ta : Ostendit ibi uindictã suã. ut dicer&. non intra¬
bis in t̾rã ꝓmissionis. quo intraturus erat populus.
Quandã figurã quorundã gerebat moyses. Nam
qui in regnũ cęlorũ intrauit. magna illi pęna erat
ad terrã illã non uenire. quȩ ad tẽpus erat ꝓmissa.

Expanded text:
ad hoc vindicabat ut perficeret coeptum, non ut damnaad hoc vindicabat ut perficeret coeptum, non ut damnaret ejectum. Vindicans ergo in omnes affectiones eorum erat Deus. Quomodo vindicavit in Samuelem? ubi est vindicta ipsa? Hoc dico, ut noverint Christiani, qui jam hic cognoverunt Christum, ad quos venit in scabello pedum suorum, quos ita dilexit, pro quibus sanguinem fudit; noverint quomodo vapulent, cum multum profecerint. Quaerimus vindictam in Moyse; prope nullam habet, nisi quod ad extremum ait illi Deus: «Ascende in montem, et morere.» Ait seni, «Morere:» jam peregerat aetates suas: numquid nunquam erat moriturus? Qualis illa vindicta? Ostendit ibi vindictam suam, ut diceret, «Non intrabis in terram promissionis» , quo intraturus erat populus? Quamdam figuram quorumdam gerebat Moyses. Nam qui in regnum coelorum intravit, magna illi poena erat ad terram illam non venire, quae ad tempus erat promissa,
Abbreviated transcription (Latin):
est de samuhele. nihil ab hominibus. Nouerat ibi
forte ds̃ aliquid qđ purgar&. qui & qͦđ ꝑfectũ iam
uidet᷑ hominib illiꝰ ꝑfectioꝵi. adhuc inꝑfectũ est.
Plerũq faciunt artifices & ostendunt imperitis. &
cũ iã iudicauerint imperitiee̾. ꝑfecta: oxpolunt illa
artifices qui nouer̃ adhuc qͥđ illis desit. ut mirentur
homines tantã expolitionẽ reb accidisse. quas iam
ꝑfectas ꝓnuntiauerant. Fit hoc & in aedificus &
in picturis. & in uestib. & ꝓpe in om̃i genere
artiũ. Primo iudicant illud iã quasi ꝑfectũ esse
ut oculi corũ amplius nihil desiderent. sea aliud
iudicat oculus imperitus. aliud iudicat artus regula.
Sic & illi sc̃i uersabant᷑ ante oculosdĩ tãquã sine
culpa. tãquã ꝑfecti. tĩquã angeli. Nouerat autẽ
quid illis deess& qui uindicabat in om̃s affectioneᷤ
corũ. Uindicabat autẽ. non irascens: sed ꝓpicius.

Expanded text:
est de Samuele, nihil ab hominibus. Noverat ibi est de Samuele, nihil ab hominibus. Noverat ibi forte Deus aliquid quod purgaret; quia et quod perfectum jam videtur hominibus, illi perfectioni adhuc imperfectum est. Pleraque faciunt artifices, et ostendunt imperitis; et cum jam judicaverint imperiti esse perfecta, expoliunt illa artifices, qui noverunt adhuc quid illis desit, ut mirentur homines tantam expolitionem rebus accidisse, quas jam perfectas pronuntiaverant. Fit hoc et in aedificiis, et in picturis, et in vestibus, et prope in omni genere artium. Primo judicant illud jam quasi perfectum esse, ut oculi eorum amplius nihil desiderent: sed aliud judicat oculus imperitus, aliud judicat artis regula. Sic et illi sancti versabantur ante oculos Dei, tanquam sine culpa, tanquam perfecti, tanquam angeli: noverat autem quid illis deesset, qui vindicabat in omnes affectiones eorum. Vindicabat autem non irascens, sed propitius:
Abbreviated transcription (Latin):
dauit aduertite. Iili ds̃ irascit᷑. quẽ petcantẽ non fla¬
gellat. Nã cui uere ꝓpiaus est. non solũ donat peccata
ne noceant ad futurũ sđm. sed &iã castigat. ne sẽper
quomͦ in eis uindicatũ sit. quia dixit. uindicans in
om̃s affectiones eorũ. Utiq eas affectiones dicens
eorũ. quas ds̃ nouerat in cordib eorũ. quas homines
non nouerant. Et enĩ sine quȩ rela hominũ. uersaban¬
t in medio plebis dĩ. Sed quid dicimꝰ. quia moyses
habuit primã uitã fortasse petcatricẽ : nã & ꝑcusso
homine. fugit de egypto. Habuit & aaron primã
uitã quȩ displicer& dõ. Nã & ipse insanienti pło & fu¬
renti. idolũ ꝑmisit ut fier&. & factũ est pło dĩ idolũ
qͦđ adorar&. Samuhel qͥđ fecit: In fans ad tẽplum
datus om̃s ȩtates suas int̾ sca sacram̃ta dĩ peregit.
Ab in eunte aetate famulus dĩ nihil umqua dictũ

Expanded text:
davit; advertite. Illi Deus irascitur, quem peccantem non fladavit; advertite. Illi Deus irascitur, quem peccantem non flagellat: nam cui vere propitius est, non solum donat peccata, ne noceant ad futurum saeculum; sed etiam castigat, ne semper quomodo in eis vindicatum sit, quia dixit, «Vindicans in omnes affectiones eorum:» utique eas affectiones dicens eorum, quas Dominus noverat in cordibus illorum, quas homines non noverant. Etenim sine querela hominum versabantur in medio plebis Dei. Sed quid dicimus? quia Moyses habuit primam vitam fortasse peccatricem? Nam et percusso homine, fugit de Aegypto . Habuit et Aaron primam vitam quae displiceret Deo. Nam ipse insanienti populo et furenti idolum permisit ut fieret, et factum est populo Dei idolum quod adoraret . Samuel quid fecit, infans ad templum datus? Omnes aetates suas inter sancta sacramenta Dei peregit, ab ineunte aetate famulus Dei. Nihil unquam dictum
Abbreviated transcription (Latin):
nubisloquebat᷑ ad eos. Ad tendamꝰ gͦ fr̃s. uidete qͦs &
qualesscõs nominauerit. Custodiebant testimoniaeiꝰ.
& precepta quȩ dedit cis. Custodiebant. certe intendi¬
te. custodiebant testimonia eiꝰ & precepta quȩ dedit
eis. Hoc dicit. & negari. ñ. potest nihil ne habebant
peccati: Quomodo: Quando custodiebant precepta
eius. custodiebant testimonia cius. Uidete quales nos
uelit formari. ne quasi de ꝑfecta iusticia presumamꝰ:
ecce moyses & aaron in sicerdotib eiꝰ. samuhel in bis
qui inuocant nom̃ eius. Ad qͦs de colũpna nubisloque¬
bat᷑. Iã aꝑte eos exaudiebat qͥ custodiebant testimonu
Et ꝗͥd habebat in istis qͦđ uindicar&. ut c̾ẽt ꝓpicius:
ignoscendo. Propitius eratdonando peccaita ꝓpicius
erat & uindicando. Quid enĩ sequit᷑: Tu ꝓpicius fuisti
illis. & uindicans in om̃s affectioneseorũ . Etiã uindi¬
cans ꝓpicius fuisti. non solũ donanspeccata. sed &ai am
uindicans ꝓpicius fuisti. Videte fr̃s mei. qͥd hic cõmen¬

Expanded text:
s: videte quos et quales sanctos nominaverit. «Custodiebant testimonia ejus, et praecepta ejus quae dedit eis.» Custodiebant certe, intendite. «Custodiebant testimonia ejus, et praecepta ejus quae dedit eis.» Hoc dicit, et negari non potest. Nihilne habebant peccati? Quomodo? Quando custodiebant praecepta ejus, custodiebant testimonia ejus. Videte quales nos velit formari, ne quasi de perfecta justitia praesumamus. Ecce Moyses et Aaron in sacerdotibus ejus, et Samuel in his qui invocant nomen ejus, ad quos de columna nubis loquebatur, tam aperte illos exaudiebat, qui custodiebant testimonia Et quid habebat in istis quod vindicaret, ut esset propitius ignoscendo? Propitius erat donando peccata, propitius erat et vindicando. Quid enim sequitur? «Tu propitius fuisti illis, et vindicans in omnes affectiones eorum.» Etiam vindicans propitius fuisti: non solum donans peccata, sed etiam vindicans propitius fuisti. Videte, fratres mei, quid hic commen
Abbreviated transcription (Latin):
humiles erant: cognoscebant enim languorẽ
suuitr& medicũ requirebant: cũ ipsis su perbis
phariseis inuenimus illũ manducasse. Nam
superbus quidam in uitauerat illum. ipse. ẽ. cui
displicuit quia inulier peccatrix quę erat in ci¬
uitate fa mosa. accessit ad pedes diũ. & ait in cor¬

Expanded text:
humiles erant: cognoscebant enim languorem humiles erant: cognoscebant enim languorem suum, et medicum requirebant. Cum ipsis superbis Pharisaeis invenimus illum manducasse. Nam superbus quidam invitaverat illum: ipse est cui displicuit quia mulier peccatrix, quae erat in civitate famosa, accessit ad pedes D
Abbreviated transcription (Latin):
dent. & non solum .ñ. a nobis declinant. sed cur¬
runt ad nos & aliquando iniquitates suas per
nos impleri cupiunt: Plerũq nobis contingit.
Quomodo ergo dedinant: Dedinatate qui dis¬
similis est tibi. Quid est dedinat ate : Non te seqͥt᷑
Quid est non te sequit᷑ : Nonte imitat᷑. Ergo cũ
dedinar&ame malignus. id est cũ mibi dissimilis
ess& malignus. & uias meas noll& imitari. nol¬
l& sic uiuere malignus. quomodo me illi ꝓposui
ad imitationẽ: non cognoscebam. Quid est .ñ.
hunc ꝑ sequebar. Ecce ꝑsecutor bonus: non
hominis sed peccati. Suꝑbo oculo & insaciabili
corde. huic ñ. conuescebar. Quid est non con¬
uescebar: Non cũ illo manducabam. Ad ten¬
dat caritas ur̃a. quia mirũ aliquid audituri estis.
Si non conuescebat᷑. cum illo ñ. manducabat.
Vesa enim. manducare est. Cur ergo ipsũ
primo dnm̃ inuenimus manducare cũ suꝑbo
Noncũ publicanis illis & peccatoribus : nam ipsi

Expanded text:
dent, et non solum non a nobis declinant, sed curdent, et non solum non a nobis declinant, sed currunt ad nos, et aliquando iniquitates suas per nos impleri cupiunt? Plerumque nobis contingit. Quomodo ergo declinant? Declinat a te, qui dissimilis est tibi. Quid est, declinat a te? non te sequitur. Quid est, non te sequitur? Non te imitatur. Ergo, «Cum delinaret a me malignus,» id est, cum mihi dissimilis esset malignus, et vias meas nollet imitari, nollet sic vivere malignus, quomodo me illi proposui ad imitationem; «non cognoscebam.» Quid est, «non hunc persequebar.» Ecce persecutor bonus, non hominis, sed peccati. «Superbo oculo et insatiabili corde, huic non convescebar.» Quid est, «non convescebar?» Non cum illo manducabam. Attendat Charitas vestra; quia mirum aliquid audituri estis. Si non convescebatur cum illo, non manducabat; vesci enim, manducare est: cur ergo ipsum primo Dominum invenimus manducasse cum superbis? Non cum publicanis illis et peccatoribus, nam ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ille non ante uiderit : Omnia ergo nouit
ds̃ & tamen in fine idest in iudicio post mi¬
sericordiam de quibusdã dicit. In illa die.
multi uenturi sunt & dicent. Dne dñe : in
nomine tuo demonia eieamus. & in nomi¬
ne tuo uirtutes magnas fecimus. & in nomine
tuo manducauimꝰ & bibimus. & dicã illis. Dis¬
cedite ane operaru iniquitatis. non noui uos. Ille¬
÷̃ non nouit aliquẽ: Sed quid est non noui uos:
In regula mea non uos agnosco. Noui eiũ regulã
iusticiȩ meae: non illi congruitis. Declinastis ab
illa distorti estis: ideo & hic dixit. non cognosce¬
bam. Cum declinar& ame malignus. ñ. cognosce¬
bam. Quid est nonagnoscebam: Nũ quid for¬
te quia malignus quando obuiam fit iusto in ui¬
co angusto. dicit sibi quod est scriptũ in sapien¬
tia salomonis. grauis est nobis &iã ad uidendũ.
& mutat uiam ne uideat quẽ non uult : Sed quã
multi sunt maligni quos uidemꝰ. & qui nos ui-¬

Expanded text:
ille non ante viderit? Omnia ergo novit ille non ante viderit? Omnia ergo novit Deus: et tamen in fine, id est in judicio post misericordiam, de quibusdam dicit: «In illa die multi venturi sunt, et dicent, Domine, Domine, in nomine tuo daemonia ejecimus, in nomine tuo virtutes multas fecimus, in nomine tuo manducavimus et bibimus; et dicam illis, Discedite a me, operarii iniquitatis; non novi vos» . Ille non novit aliquem? Sed quid est, «Non novi vos?» In regula mea non vos agnosco. Novi enim regulam justitiae meae: non illi congruitis, declinastis ab illa, distorti estis. Ideo et hic dixit, «Non cognoscebam. Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Numquid forte quia malignus quando obviam fit justo in vico angusto, dicit sibi quod est scriptum in Sapientia Salomonis, «Gravis est nobis etiam ad videndum» ; et mutat viam ne videat quem non vult? Sed quam multi sunt maligni quos videmus, et qui nos vi
Abbreviated transcription (Latin):
iustum te putas. Sed respondeat tibi ds̃. ue¬
rum dicis. mihi nibil fecisti. Omnia enim
tibi fecisti. Si enĩ mihi aliquid fecisses. bo¬
num fecisses. Quicquid enĩ bene fit. michi
fit: quia ex precepto meo fit. Quicquid au.¬
tem mali fit. tibi fit non mihi: quia non facit
malus aliquid nisi fibi. quia hoc non ego iu¬
beo. Tales quando uideritis fratres. corripite.
arguite. corrigite & si non potestis corripe¬
re aut corrigere: nolite consentire ut possi¬
tis dicere. non adhesit mihi cor prauum.
Cum declinar& a me malignus. non cognos¬
cebam. Quid est non cognoscebam: Non ap¬
probabam. non laudabam. non mihi placebat
Cognoscere enim inuenimus in scripturis
aliquando dici. pro eo quod est placere no¬
bis. Quid euim lat& dm̃ fratres: Nuniquid
nouit iustos & uon nouit in iustos: Quid
cogitas quod ille nesciebat : Non dico quid fa¬
cias sed quid cogitas quod ille uesciat: Non
dico quid cogitas sed quid cogitaturus es quod

Expanded text:
justum te putas. Sed respondeat tibi Deus: Vejustum te putas. Sed respondeat tibi Deus: Verum dicis, mihi nihil fecisti; omnia enim tibi fecisti. Si enim mihi aliquid fecisses, bonum fecisses. Quidquid enim bene fit, mihi fit; quia ex praecepto meo fit: quidquid autem mali fit, tibi fit, non mihi fit; quia non facit malus aliquid nisi sibi, quia hoc non ego jubeo. Tales quando videritis, fratres, corripite, arguite, corrigite: et si non potestis corripere aut corrigere, nolite consentire; ut possitis dicere. «Non adhaesit mihi cor pravum.» 7. «Cum declinaret a me malignus, non cognoscebam.» Quid est, «non cognoscebam?» Non approbabam, non laudabam, non mihi placebat. Cognoscere enim invenimus in Scripturis aliquando dici, pro eo quod est placere nobis. Quid enim latet Deum, fratres? Numquid novit justos, et non novit injustos? Quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid facis; sed, quid cogitas quod ille nesciat? Non dico, quid cogitas; sed, quid cogitaturus es quod
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse xp̃c tristis est. cum quo iste futurum
se esse lȩtatur. Sed quid erat illa uax nisi so¬
nus infirmitatis nr̃ae : Multi adhuc infirmi
contristantur futura morte. sed habeant
rectum cor. uitent mortem quantum pos¬
sunt. Sed si non possunt. dicant quod ipse
dñs non propter se sed propter nos diocit
Quid enim diocit: Pater si fieri potest transeat
a me caliax iste. Ecce habes uoluntatem huma¬
nam. ex pressam : uide iam rectum cor. Uerũ
non quod ego uolo sed qͦđ tuuis pater. Si ergo
rectũ cor sequitur dm̃: prauũ cor resistit dõ
Aliquid illi contingat aduersũ. clamat. Ds̃ qͥd
tibi feci: quid cõmisi : quid peccaui : Se iustũ
uult uideri. dm̃ iniustũ. Quid tam prauũ :
Prauis est quia tortus est: & tortã regulam
putat. Corrige te. & inuenis rectum. a quo
te de prauasti. Ille iuste. tu in iuste. & ideo
ꝑuersus es. quia hominẽ iustum dicis. & dm̃
iniustum. Quem hominem iustum dixcie
Te ipsũ. Quando enĩ dicis quid tibi feci:

Expanded text:
istus tristis est, cum quo iste futurum se esse laetatur? Sed quid erat illa vox, nisi sonus infirmitatis nostrae? Multi adhuc infirmi contristantur futura morte: sed habeant rectum cor; vitent mortem, quantum possunt; sed si non possunt, dicant quod ipse Dominus non propter se, sed propter nos dixit. Quid enim dixit? «Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste.» Ecce habes voluntatem humanam expressam; vide jam rectum cor: «Verum, non quod ego volo, sed quod tu vis, Pater» . Si ergo rectum cor sequitur Deum, pravum cor resistit Deo. Aliquid illi contingat adversum, clamat: Deus, quid tibi feci? quid commisi? quid peccavi? Se justum vult videri, Deum injustum. Quid tam pravum? Parum est quia tortus est; et tortam regulam putat. Corrige te, et invenis rectum a quo te depravasti. Ille juste, tu injuste: et ideo perversus es, quia hominem justum dicis, et Deum injustum. Quem hominem justum dicis? Teipsum. Quando enim dicis, Quid tibi feci;
Abbreviated transcription (Latin):
cõmemioraui: audi ubi spem dat bonis de iudicio
Se ipsũ ponit & dicit. Et ostendit & ipse in se
tẽpus mniscđę quia nisi & ipse inuenir& tempus
miscđe : qualẽ illũ in uenir& iudiciũ: Blasphe¬
mũ ꝑsecutorẽ. iniuriosũ. Sic enĩ dicit. & com¬
mendat tẽpus miscđȩ in quo modo sumꝰ: qui pri¬
us inquit fui blasphemus. & ꝑsecutor. & in iurio¬
sus sed miscđam consecutus sũ. Sed forte ipse
solus consetutus est miscđam : Audi quomodo
nos erigat. Ut in me inquit ostender& xp̃c

Expanded text:
commemoravi, audi ubi spem dat bonis de judicio. commemoravi, audi ubi spem dat bonis de judicio. Seipsum ponit, et dicit, et ostendit et ipse in se tempus misericordiae. Quia nisi et ipse inveniret tempus misericordiae, qualem illum inveniret judicium? Blasphemum, persecutorem, injuriosum. Sic enim dicit, et commendat tempus misericordiae, in quo modo sumus: «Qui prius,» inquit, «fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam consecutus sum.» Sed forte ipse solus consecutus est misericordiam? Audi quomodo nos erigat: «Ut in me,» inquit, «ostenderet C
Abbreviated transcription (Latin):
tu effugies iudiciũ dĩ: Et quasi dicer&. Quare
facio tanta inala cotidie. & nihil mihi malicon¬
tingit᷑ Secutus. ostendit illi tẽpus miscđae
An diuitias beniguitatis & patientiȩ. & longani¬
mitatis ciuis contẽpnis: Ꝙuere. quia hoc contẽp¬
nebat: Sed fecit illũ sollicitũ. ignoras inquit.
qm̃ benignitas dĩ ad pęnitentiam te adducit :
Ecce tẽpus miscđȩ. Ne autẽ hoc ille sẽꝑ putar&
futurũ. quomodo secutus terruit : Tu autẽ iã
tẽpus iudicii audi. audisti tempus iniseri cordiȩ
inquit scđm duriciã cordis tui & cor inpenitens. thes¬
auritas tibi irã in die irȩ. & reuelationis iusti iudi¬
ci dĩ. qui redd& unicuiq scđm opera sua. Ecce
est de iudicio nũquid ideo iudiciũ dĩ tantũ modo
formidandũ est & non amandũ: Formidandum
malis ꝓpt̾ pęnã: amandũ bonis ꝓpt̾ coronã. Quia
ergo terruit malos apłs in hoc testimonio quod

Expanded text:
tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare tu effugies judicium Dei?» Et quasi diceret, Quare facio tanta mala quotidie, et nihil mali mihi contingit? secutus ostendit illi tempus misericordiae: «An divitias benignitatis, et patientiae, et longanimitatis ejus contemnis?» Et vere quia hoc contemnebat; sed fecit illum sollicitum. «Ignoras,» inquit, «quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit» Ecce tempus misericordiae. Ne autem hoc ille semper putaret futurum, quomodo secutus eum terruit? «Tu autem» jam tempus judicii audi; audisti tempus misericordiae, tens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei, qui reddet unicuique secundum opera sua» . Eccest de judicio: numquid ideo judicium Dei tantummodo formidandum est, et non amandum? Formidandum malis propter poenam, amandum bonis propter coronam. Quia ergo terruit malos Apostolus in hoc testimonio quod
Abbreviated transcription (Latin):
malos: & pluit suꝑ iustos & in iustos. Ecce misda
quando uides iustos & iniquos eundẽ solẽ intueri.
eandẽ lucẽ capere. eosdẽ fontes bibere. eadem
pluuia saginari. isdẽ fructib terrȩ repleri. similit̃
aerẽ istũ ducere. habere aequalit̃ bona mundi:
Noli putare iniustũ. eẽ. dm̃. qui dat ista aequalit̃
tẽpus: quando patientia dĩ ad pęnitentiã adducit
peccantes. Audi apostolũ dicentẽ utrũq tẽpus:
& distingue & tu. Excistimas autẽ inquit o homo
qui iudicas cos qui faciunt ea & eadẽ agis: qm̃ tu
effugies iudiciũ dĩ: Intendite . Videbãt enĩ se
neri hominũ talia. uidebat se cõmittere multa
mala cotidie. & tam̃ uiuere. nihil mali sibi contin.¬
gere. & putabat aut dormire dm̃. aut res hu¬¬
manas non ad tendere. aut amare facta hominũ
mala. tollit istã cogitationẽ de corde: sed bene
intelligentibus. Quid ergo ait: existimas o
homo qui iudicas eos qui talia agunt & facis ea. qm̃

Expanded text:
 justos et injustos» . Ecce misericordia. Quando vides justos et injustos eumdem solem intueri, eamdem lucem capere, eosdem fontes bibere, eadem pluvia saginari, iisdem fructibus terrae repleri, similiter aerem istum ducere, habere aequaliter bona mundi; noli putare injustum esse Deum, qui dat ista aequaliter tempus, quando patientia Dei ad poenitentiam adducit peccantes. 2. Audi Apostolum distinguentem utrumque tempus, et distingue et tu: «Existimas autem,» inquit, «o homo qui judicas eos qui faciunt ea, et eadem agis, quoniam tu effugies judicium Dei?» Intendite. Videbat enim sebat enim se , videbat se committere multa mala quotidie, et tamen vivere, nihil mali sibi contingere; et putabat aut dormire Deum, aut res humanas non attendere, aut amare facta hominum mala. Tollit istam cogitationem de corde, sed bene intelligentibus. Quid ergo ait? «Existimas, o homo» «qui judicas eos qui talia agunt, et facis ea, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
unũ in dm̃. Missi sunt in fornacẽ. & crepuerunt.
Quomodo gͦ cognosca cũ qui sibi ipse ad huc ignotꝰ est :¬
̃ Excludis malos fr̃s a conuentu bonorũ  De corde tuo
quisquis ista dicis. om̃s malas cogitationes si potes exlu¬
de. non intrent in cor tuũ uł suggestio mala. Non
consentio inquis. Sed intrauit tam̃. ut suggereret᷑
Nã om̃s munita corda habere uolumꝰ. ut nihil intr&
quod male fuggerat᷑. Vnde autẽ intr&quis nouit :¬
: Et pugnamꝰ cotidie in uno corde nr̃o. Unus homo
in corde suo cũ turba luctat᷑. suggerit auaritia. sug¬
gerit libido. suggerit uoracitas. sugerit lȩtitia ista
popularis. Om̃a suggerunt᷑. ab om̃ib se abstin&
Om̃ib respond& & ab om̃ib a uersat᷑. difficile est
ut ñ. ab aliquaꝰ feraat᷑. Ubi gͦ securitas hic nusquã.

Expanded text:
unum in Deum : missi sunt in fornacem, et crepuerunt. unum in Deum : missi sunt in fornacem, et crepuerunt. Quomodo ergo cognoscis eum qui sibi ipse adhuc ignotus est? Excludes malos fratres a conventu bonorum? De corde tuo, quisquis ista dicis, omnes malas cogitationes, si potes, exclude: non intret in cor tuum vel suggestio mala. Non consentio, inquis. Sed intravit tamen, ut suggereret. Nam omnes munita corda habere volumus, ut nihil intret quod male suggeratur. Unde autem intret, quis novit? Et pugnamus quotidie in uno corde nostro; unus homo in corde suo cum turba luctatur. Suggerit avaritia, suggerit libido, suggerit voracitas, suggerit laetitia ista popularis; omnia suggerunt: ab omnibus se continet, omnibus respondet, et ab omnibus aversatur; difficile est ut non ab aliqua feriatur