comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sent : Atq edomiti dolorib. a sua pas¬
sione traherent. ꝯsolatõnẽ aliiᷤ qualiter
inferrent : Et tunc salubrius intrinse¬
cus uiuerent: cũ aliquid extrinsecus
de infirmitate sentirent. Notandũ¬
qđ non ait. ess&e anuna mea ꝓ aniua
mea. Quia ꝓfecto sibi malediceret:
si se illis fieri similem optar&. Illis uͦ
meliora uoluit: quos sibi fieri similes
quesiuit. Consolam᷑ uͦ prauos in fla¬
gello constitutos: cũ de exteriori ꝑ¬
cussione. interiorẽ in eis conualesce¬
re salutẽ indicamus. Caput etiam
mouemus : cum mentem quȩ princi-¬
pale nr̃m est. ad compassionem infle¬
ctimus. Eosq inter flagella roboramꝰ:
cũ doloris eoꝵ ium uerbis mitib lenimꝰ.
Sunt nãq nonnulli qui dũ interna
nesciunt: de malis exteriorib desꝑ a¬
biliter affligunt᷑. De quib ꝑ psaliistã
dr̃: in miseriis non subsistent. Ille & e¬
nim bene nouit in exteriorib miseriis

Expanded text:
sent; atque, edomiti doloribus, a sua passent; atque, edomiti doloribus, a sua passione traherent consolationem aliis qualiter inferrent; et tunc salubrius intrinsecus viverent, cum aliquid extrinsecus de infirmitate sentirent. Notanduquod non ait: Esset anima mea pro anima mea. Quia profecto sibi malediceret, si se illis similem fieri optaret, illis vero meliora voluit quos sibi fieri similes quaesivit. Consolamur vero pravos in flagello constitutos, cum de exteriori percussione interiorem in eis convalescere salutem indicamus. Cmovemus cum mentem, quae principale nostrum est, ad compassionem inflectimus. Eosque inter flagella roboramus cum doloris eorum vim verbis mitibus lenimus. Sunt namque nonnulli qui dum interna nesciunt de malis exterioribus desperabiliter affliguntur, de quibus per Psalmistam dicitur: In miseriis non subsistent . Ille etenim bene novit in exterioribus miseriis
Abbreviated transcription (Latin):
audire qđ non sunt. Bene gͦ dr̾. aut ali-¬
quid tibi molestũ est si loquaris . Ac si
aꝑte diceret᷑. Eo plus loqueris: quo a
me molestũ aliquid de tua actione non
similia ur̃i loqui. Narrat iustus qͥd
facere potuit: seo ne iusticiã deserat
qđ facere potuit declinat. Sequitur.
Atq utinã esset anima ur̃a ꝓ aĩa mea:
consolarer & ego uos sermonib: & mo¬
uerẽ caput ieũ suꝑ uos: roborarẽ uos
ore meo ͥ & mouerem labia mea quasi
ut prauis mentib quȩ humana predi¬
catione corrigi nequeunt: diuina fla¬
gella optari benigne debeant. Qd cũ
magno fit amoris studio: qr uidelicet
ñ errantis pena s correctio querit᷑: &¬
oratio potius quã maledictio eẽ̾ mon¬
strat᷑. In his autẽ uerbis hoc beatus
iob monstrat᷑ intendere: ut amici qui
dolori illius ꝑ caritatẽ cõpati nescie¬
bant. ab experunento discerent. alie¬
nȩ afflictioni qualiter misereri debius¬

Expanded text:
audire quod non sunt. Bene ergo dicitur: Aut aliaudire quod non sunt. Bene ergo dicitur: Aut aliquid tibi molestum est, si loquaris? Ac si ei aperte diceretur: Eo plus loqueris quo a me molestum aliquid de tua actiosimilia vestri loqui. » Narrat quid facere potuit, sed ne justitiam deserat, quod facere potuit declinat. VERS. 5.-- « Atque uticonsolarer et ego vos sermonibus, et moverem caput meum super vos. Roborarem vos ore meo, et moverem labia mea, quasiut pravis mentibus quae humana praedicatione corrigi nequeunt divina flagella optari benigne debeant. Quod cum magno fit amoris studio, videlicet non errantis poena, sed correptio quaeritur, et oratio potius quam maledictio esse monstratur. In his autem verbis hoc beatus Job monstratur intendere, ut amici, qui dolori illius per charitatem compati nesciebant, ab experimento 419 discerent alienae afflictioni qualiter misereri debuis
Abbreviated transcription (Latin):
recta sine pauore defendere. Unde sub¬
inflationi temporali potius quã recti¬
tudini seruiunt. Sepe aũ mali etiã bo¬
na dicunt᷑: sed quia bene non dicunt:
uentosa uerba ꝓferunt. Nam dicta
eoꝵ & si quando sana sunt ꝑ sententiã:
docemur: nisi ut quisq perpendere sol-¬
licite sciat. ne luctus tp̃r uerba in crepa-¬
tionis inferat.s Si enĩ sunt quedã quȩ
increpari iure debeant. in afflictione
postponenda sunt: ne consolator in¬
crepando dolorẽ augeat. quẽ lenire ꝓ¬
posuerat. Sequit᷑. Aut aliquio tibi mo¬
lestũ est si loquaris. Mali uiri cũ aliis
sibi similib conuitiosa uerba ꝓferunt:
eo citius obmutescunt: qͦ de se talia mox¬
audiunt. qualia suis auditorib dicurs.
Cũ aũ bonos uitos ꝑ conuitiosa uerba ia¬
culant᷑: nil eis molestie ex conuitio nascitur:
qͥa contra tacentes loquuntur. Nec
cõpellunt᷑ audire qđ sunt. quia iusti
conuitia non reddunt: etiã dũ cogunt᷑

Expanded text:
recta sine pavore defendere, 418 Unde subrecta sine pavore defendere, 418 Unde subinflationi temporali potius quam rectitudini serviunt. Saepe autem mali etiam bona dicunt; sed quia bene non dicunt, ventosa verba proferunt. Nam dicta eorum et si quando sana sunt per sententiam, docemur, nisi ut quisque perpendere sollicite sciat ne luctus tempore verba increpationis inferat? Si enim sunt quaedam quae increpari jure debeant, in afflictione postponenda sunt, ne consolator increpando dolorem augeat, quem lenire proposuerat. Sequitur: CAPUT IV. IBIlestum est si loquaris? - Mali viri cum aliis similibus sibi conviciosa verba proferunt, eo citius obmutescunt, qaudiunt qualia suis auditoribus dicunt. Cum autem bonos viros per conviciosa verba jaculantur, nil eis molestiae ex convicio nascitur, quia contra tacentes loquuntur, nec compelluntur audire quod sunt, quia justi convicia non reddunt, etiam dum coguntur
Abbreviated transcription (Latin):
rebat: ꝑ pacientiã suã trpũ seruat ȩcliȩ.
quȩ nouit talia audiendo tolerare. & cũ
enis sermonẽ adnitit᷑ raciocinaudo destru-¬
quippe frequenter aliena mala quasi sua
audiunt: & ab his eis crimen impingit᷑.
ã quib crimina impincta perpetrantur.
Hac autẽ responsione beatus iob illud ȩccłiȩ
tẽpus significat: quo oppressa ab aduer-¬
sariis. temporali eoꝵ potentia quasi de-¬
praui quilib&. cũ laborare bonos in ad¬
uersitate conspiciunt: in eo qđ illos con¬
solari appetunt. mala eis ꝑsuadere co-¬
nant᷑. Unde non umerito bonoꝵ m̃tib
onerosa fit eoꝵ consolatio: quia uiter uer¬
ba dulcedinis. uirus ꝓpinare cupiunt
erroris. Et dũ dictis lenib dolores qua¬
si leuigant: peccati onus imponere fe¬
stinant. Sed electi uiri etiam cũ tẽpo¬
rali głã priuant᷑: interni uigorẽ iudicii
non amittunt. Nam sciuntꝰ & foris ao¬
uersa ꝑpeti: & tam̃ interius infracti.

Expanded text:
rebat, per patientiam suam typum servat Ecclesiae, rebat, per patientiam suam typum servat Ecclesiae, quae novit talia audiendo tolerare, et, cum ejus sermo admittitur, ratiocinando destruquippe frequenter aliena mala quasi sua audiunt, et ab his eis crimen impingitur a quibus crimina impacta perpetrantur. Hac autem responsione beatus Job illud Ecclesiae tempus significat quo, oppressa ab adversariis, temporali eorum potentia quasi dejpravi quilibet, cum laborare bonos in adversitate conspiciunt, in eo quod illos consolari appetunt, mala eis persuadere conantur. Unde non immerito bonorum mentibus onerosa fit eorum consolatio, quia inter verba dulcedinis virus propinare cupiunt erroris; et dum dictis lenibus dolores quasi levigant, peccati onus imponere festinant. Sed electi viri etiam cum temporali gloria privantur, interni vigorem judicii non amittunt. Nam sciunt et foris adversa perpeti, et tamen interius infracti
Abbreviated transcription (Latin):
uersoꝵ propriũ solet:
bonis ingerunt : prius¬
quã de eis ipsi ueracit᷑
accusent᷑. Et dũ me-¬
tuunt increpari de his quȩ faciunt: ao¬
uersantes suis prauitatib iustos hȩc face¬
re testant᷑ Sc̃ĩ aũ uiri pacienter audiunt.
etiã que se numꝗͣ. fecisse meminerunt:
qͣmui ea mala q̃ sibi ingeri conspiciunt. ab
ipsis suis criminatorib nouerint ꝑpetra¬
ta. Et cũ eos predicando corrigere non
possunt. paciendo tolerant: quatinus si
fructũ conuersionis eoꝵ non ualent: ex
ipsis tam̃ premiũ longanimitatis adqͥrant.
Unde & scã eccłia. dauid ꝓpħe uocib dicit.
Supra dorsũ ieũ fabricauerunt peccato¬
res. Quia uidelic& cũ hereticos. uel qͦs¬
lib&e reꝓbos quos corrigere non ual&
tolerat: facta peccautiũ supra dorsum
portat. Beatus itaq iob uidens eliphar
amicũ suũ multa contra se de hẏpocri¬
si conquirentẽ. qui ex consolationis
uerbo ad amaritudinẽ increpationis
eruperat. & simulatus consolator appa-¬

Expanded text:
ersorum proprium solet, bonis ingerant, priusquam de eis ipsi veraciter accusentur; et dum metuunt increpari de his quae faciunt, adversantes suis pravitatibus justos haec facere testantur. Sancti autem viri patienter audiunt etiam quae se nunquam fecisse meminerunt, quamvis ea mala quae sibi ingeri conspiciunt ab ipsis suis criminatoribus noverint perpetrata; et cum eos praedicando corrigere non possunt, patiendo tolerant, quatenus si fructum conversionis eorum non valent, ex ipsis tamen praemium longanimitatis acquirant. Unde et sancta Ecclesia David prophetae vocibus dicit: Supra dorsum meum fabricaverunt peccatores , quia videlicet dum haereticos vel quoslibet reprobos, quos corrigere non valet, tolerat, facta peccantium supra dorsum portat. Beatus itaque Job videns Eliphaz amicum suum multa contra se de hypocrisi conquerentem, qui ex consolationis verbis ad amaritudinem increpationis eruperat, et simulatus consolator appa
Abbreviated transcription (Latin):
quos predicationis uerbiᷤ alere ante uidebat᷑.
Dicat itaq. ruge meȩ testimoniũ dicunt
contra me: id ÷ ipsi me insequendo in¬
crepant: qui nc̃ in meo corpore positi.
duplicitatis suȩ in se malitiam ñ emen-¬
dant. Unde bene adhuc subdit᷑. Et
suscitat᷑ ad huc falsiloquꝰ adu̾sus faciem.
tempore scã eccłia falsiloquũ patitur:
dũ sunt in ea multi qui de ęt̾nitatis ꝓ¬
missione diffidunt: & tam̃ se fideles
ẽẽ mentiunt᷑. Qui dũ predicatiomi eiꝰ
aꝑte contradicere non presumunt: falsi¬
loquũ non contra faciem. s quasi post
dorsũ patit᷑. Sed cũ malitiȩ tempus e¬
ruperit: is qui nunc metuens derogat.
ad contradicendũ aute faciem uenit :
qr uerbis uere fidei aꝑtis uocib obsistit.
Sciendũ uͦ est. quia cũ hȩc a carnalib
patim᷑. non tam ipsi sunt qui in nr̃a mor¬
te seuiunt. quã malignus sp̃s qui eors
mentib principat᷑: sicut ꝑ paulũ dr̃.¬

Expanded text:
quos praedicationis verbis alere ante videbatur. quos praedicationis verbis alere ante videbatur. Dicat itaque quia: Rugae meae testimonium dicunt contra me, id est ipsi me insequendo increpant, qui nunc, in meo corpore positi, duplicitatis suae in se malitiam non mendant. Unde bene adhuc subditur: IBID.-- Et suscitatur falsiloquus adversus faciem tempore sancta Ecclesia falsiloquium patitur, dum sunt in ea multi qui de aeternitatis promissione diffidunt, et tamen se fideles esse mentiuntur. Qui dum praedicationi ejus aperte contradicere non praesumunt, falsiloquium non contra faciem, sed quasi post dorsum patitur. Sed cum malitiae tempus eruperit, is qui nunc metuens derogat, ad contradicendum ante faciem venit, quia verbis verae fidei apertis vocibus obsistit. Sciendum vero est quia cum haec a carnalibus patimur, non tam ipsi sunt qui in nostra morte saeviunt quam malignus spiritus qui eorum mentibus principatur, sicut per Paulum d
Abbreviated transcription (Latin):
intus hab&. Unde beati uiri uoce apte
dicunt contra me. Quid ꝑ rugas: nͥ du¬
plicitas signat᷑ u Ruge itaq sunt scę
ȩccłiȩ: om̃s qui in ea duplicit̾ uiuunt.
Qͥ fidem uocib clamant: oꝑib denegant.
Hii nimirũ pacis tp̃r. qr huius mundi po¬
testatib eandẽ fidẽ honori eẽ conspici-¬
unt: fideles se ee̾ mentiunt᷑. Seo cum
scam ęccłiam subita aduersitatis ꝓcella
turbauerit: ilico ostendunt. qͥd in ꝑfida
mente moliunt᷑. Has aũ rugas in electis
sius scã ȩ̨ccłia non hab&: quia uidelic&
nesciunt aliud de se foras ostendere. &
intus aliud habere. Unde recte egregius
predicator dicit. Ut exhiber& ipse sibi
gloriosam ȩccłiam: non habentẽ maculã
aut rugam. Macuła qͥppe ⁊ rugã nõ habet:
quȩ & turpitudine oꝑis. & duplicitate
sermonis car&. Sed qr nẽ intra sinũ fid̾i
multos etiã reꝓbos ten&: cũ tempus ꝑ¬
secutionis exarserit. ipsos hostes patit᷑.

Expanded text:
intus habet. Unde beati viri voce apte intus habet. Unde beati viri voce apte dicunt contra me. - Quid per rugas, nisi duplicitas designatur? Rugae itaque sunt sanctae Ecclesiae omnes qui in ea dupliciter vivunt, qui fidem vocibus clamant, operibus denegant. Hi nimirum pacis tempore, quia hujus mundi potestatibus eamdem fidem honori esse conspiciunt, fideles se esse mentiuntur. Sed cum 421 sanctam Ecclesiam subita adversitatis procella turbaverit, illico ostendunt quid in perfida mente moliuntur. Has autem rugas in electis suis sancta Ecclesia non habet, quia videlicet nesciunt aliud de se foris ostendere, et intus aliud habere. Unde recte egregius praedicator dicit: Ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam . Maculam quippe et rugam non habet, quae et turpitudine operis et duplicitate sermonis caret. Sed quia nunc intra sinum fidei multos etiam reprobos tenet, cum tempus persecutionis exarserit, ipsos hostes patitur
Abbreviated transcription (Latin):
artus mei. Dolore suo scã eccłia premitur:
quando in maltia sua crescere ꝑuersos in¬
tuet᷑. Et quia dũ praui crescunt. etiã
infirmi qui in ea sunt ad sequenda studia
prauitatis irritant᷑: recte addit᷑. & ad ni¬
chilũ redacti sunt om̃s artus mei. Sicut
enĩ ꝑ ossa fortes: sic ꝑ artus infirmi quiq
designari solent. Membra gͦ ęccłiȩ ad
nichilũ redigunt᷑: quando ex imitatione
prauoꝵ in hoc mundo crescentiũ. infirmi
quiq deterius infirmant᷑. Uidentes & e¬
nim felicitatẽ maloꝵ. sepe & ab ipso fidei
statu dilabunt᷑. Sona temporalia appe¬
tunt: & uelut in nichilũ redigunt᷑. Quia
dũ manentẽ dĩ essentiã deserunt: dili-¬
gentes transitoria. quasi ad ñ ẽẽ tenduis.
doloris eccłiȩ modo est: & tempus gau¬
dii postmodũ sequit᷑. Sepe uͦ contingit
ut sc̃a ęccłia non solũ infideles atq. extͣ
positos aduersarios tolera&: sed eoꝵ quoq
insidias atq aduersitatẽ uix ferat. quos

Expanded text:
us. - Dolore suo sancta Ecclesia premitur, quando in malitia sua crescere perversos intuetur. Et quia dum pauci crescunt, etiam infirmi qui in ea sunt, ad sequenda studia pravitatis irritantur, recte additur: Et ad nihilum redacti sunt omnes artus mei. - Sicut enim per ossa fortes, sic per artus infirmi quique designari solent. Membra ergo Ecclesiae ad nihilum rediguntur, quando ex imitatione pravorum in hoc mundo crescentium infirmi quique deterius infirmantur. Videntes etenim felicitatem malorum, saepe ab ipso fidei statu dilabuntur, bona temporalia appetunt, et veluti in nihilum rediguntur, quia dum manentem Dei essentiam deserunt, diligentes transitoria, quasi ad non esse tendunt.doloris Ecclesiae modo est, et tempus gaudii postmodum sequetur. Saepe vero contingit ut sancta Ecclesia non solum infideles atque extra positos adversarios toleret, sed eorum quoque insidias atque adversitatem vix ferat, quos
Abbreviated transcription (Latin):
repente contritus sũ. In eo qđ se repente
contritũ asseruit: infirmoꝵ mentẽ imꝓ¬
uidã designauit. Qui dũ mala quȩ uen¬
tura sunt preuidere nesciunt. tanto eis
grauiora fiunt: quanto & ab eis inopina¬
ta tolerant᷑. Firmis aũ mentib repente
aduersa non ueniunt: quia prius quã
ueniant preuicdent᷑. Qđ tam̃ nc̃ quoq
scã ęccłia in quibusdã retro labentib
patit᷑. qui post doctrinȩ opulentiam
subitis aliquando uitiis conteruntur:
ut sic in quibusdam malis corruant: ac
si uerbi pabulũ numquã habuissent. Se-¬
quit᷑. Tenuit ceruicẽ meã: confregit me:
& posuit sibi quasi signum. Sicut in¬

Expanded text:
repente adveniunt. --In eo quod se repente contritum asseruit infirmorum mentem improvidam designavit. Qui dum mala quae ventura sunt praevidere nesciunt; tanto eis graviora fiunt quanto et ab eis inopinata tolerantur. Firmis autem mentibus repente adversa non veniunt, quia priusquam veniant praevidentur. Quod tamen nunc quoque sancta Ecclesia in quibusdam retro labentibus patitur, qui post doctrinae opulentiam subitis aliquando vitiis conteruntur, ut sic in quibusdam malis corruant, ac si verbi pabulum nunquam habuissent. Seqet posuit me sibi quasi signum. » Cervi
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt: tanto eas carnaliter ex sequunt᷑.
Nisi enĩ prius cor longo studio & diut᷑na
conuersatione in desideriis celestib con-¬
ualescat: cũ ad exteriora agenda refun-¬
dit᷑ ab om̃i statu boni oꝑis eradicatur.
Unde recte quoq de hoc iniquo đr: ante¬
quã dies eius impleant᷑ peribit. Quia &¬
si quid boni fortasse agere ceꝑit: prius¬
quã in eo ꝑ longitudinẽ temporis conua¬
lescat. ad exteriora relabit᷑: & ꝑuerse dese¬
rit. quȩ recte inchoasse uidebat᷑. Unde
& apte subdit᷑: & manus eius arescẽt. Quia
dũ ext̾ioribꝰ actibus intempestiue inuoluit᷑:
ab om̃i nuirũ uona oꝑatione siccat᷑. Unde
adhuc bene subdit᷑. Ledet᷑ quasi uinea¬

Expanded text:
veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. veniunt, tanto eas carnaliter exsequuntur. Nisi enim prius cor longo studio et diutina conversatione in desideriis coelestibus convalescat, cum ad exteriora agenda refunditur, ab omni statu boni operis eradicatur. ecte quoque de hoc iniquo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit. Qusi quid boni fortasse coeperit agere, priusquam in eo per longitudinem temporis convalescat, ad exteriora relabitur, et perverse deserit quae recte inchoasse videbatur. Unde et apte subditur: Et manus ejus arescent. Quia dum exterioribus actibus intempestive involvitur, ab omni nimirum bona operatione siccatur. Unde adhuc bene subditur: CAPUT LIII  Re
Abbreviated transcription (Latin):
re. Quomͦ enĩ dr̃. ante quã dies eius
impleant᷑ peribit: cũ in quibusdã sepe
uideamus. qr ętate longa iã mẽbra de¬
ficiunt: & tam̃ prauitatẽ suã eoꝵ deside¬
ria exsequi ñ desistunt us Sunt nãq non
nulli. qͥ post uitã ꝑditã ad sem& ipsos
redeuut: & accusante se conscientia. ꝑ¬
u̾sa itinera relinquunt. Cõmutant oꝑa:
antiq̃ suȩ prauitati contradicunt. Ter¬
renas actiones fugiunt: desideria suꝑ¬
na sectant᷑. Sed prius quã in eisdẽ scĩs
desideriis solident᷑: ꝑ torporẽ mentis ad
ea quȩ diiudicare ceꝑant redeunt: atq
ad mala quȩ fugere disposuerant recur-¬
runt. Quia enĩ sepe contingit. ut ꝓ uti¬
litate multoꝵ etiã scĩ uiri exteriorib acti¬
onib seruiant. & popłoꝵ gubernationi-¬
b occupent᷑ : hoc infirmi aspicientes.
& ꝑuetustã adhuc suꝑbiã querentes uni¬
tari. ext̾iorib se actionib inserunt. Sed
quanto ad eas non eruditi spiritalib

Expanded text:
re. Quomodo ergo dicitur: Antequam dies ejus impleantur peribit, cum in quibusdam saepe videamus quia aetate longa jam membra deficiunt, et tamen pravitatem suam eorum desideria exsequi non desistunt? 59. Post connulli qui post vitam perditam ad semetipsos redeunt, et, accusante se conscientia, perversa itinera relinquunt, commutant opera, antiquae suae pravitati contradicunt, terrenas actiones fugiunt, desideria superna sectantur; sed priusquam in eisdem sanctis desideriis solidentur, per torporem mentis ad ea quae dijudicare coeperant redeunt, atque ad mala quae fugere disposuerant recurrunt. Quia enim saepe contingit ut pro utilitate multorum etiam sancti viri exterioribus actibus serviant, et populorum gubernationibus occupentur, hoc infirmi aspicientes, et per vetustam adhuc superbiam quaerentes imitari, exterioribus se actionibus inserunt; sed quanto ad eas non eruditi spiritalibus
Abbreviated transcription (Latin):
qđ habere uidet᷑ exterius transit: & il¬
luo qđ transire ñ poterit interius non
hac terra dictũ accipiamꝰ : liquet pro¬
culdubio. quia arbor quȩ in terra ra-¬
dicẽ ñ hab&. uel tenuissimis cõmotã
flatib cadit . Et suꝑb quisq dũ contra
om̃ipotentẽ dm̃ roborat᷑: dũ currit e¬
recto collo. & in pingui ceruice contra
auctorẽ erigit᷑: stare quasi arbor uide¬
t᷑. Seo status eius sine radice est: quia
uelut ad lenẽ flatũ. sic ad motũ occul¬
te sententiȩ uita eiꝰ eruct᷑. Sin uͦ hoc loco
de qua ꝓpħa ait. portio mea in terra
uiuentiũ: iniquus iste in terra radicẽ
suã non mittit: qr numꝗͣ. ad ȩternȩ uite
desideriũ cordis sui cogitationẽ plantat.
Qđ enĩ radix arbori. hoc unicuiq homi¬
nũ cogitatio sua est: quia id in eo quod
dr̃. Mut& radicẽ deorsũ: & faci& fru¬
ctũ sursũ. Cum enĩ cogitationẽ nram
ad cõpaciendũ indigenti proximo ten¬
dimus. quasi radicẽ deorsũ mittimus:

Expanded text:
quod habere videtur, exterius transit, et illud quod transire non poterat, interius non hac terra dictum accipimus, liquet procul dubio quia arbor quae in terra radicem non habet, vel tenuissimis commota flatibus cadit. Et superbus quisque dum contra omnipotentem Dominum roboratur, dum currit erecto collo, et pingui cervice contra auctorem erigitur, stare quasi arbor videtur. Sed status ejus sine radice est, quia velut ad lenem flatum, sic ad motum occultae sententiae vita ejus eruitur. Sin vero hoc loco de qua Propheta ait: « Portio mea in terra viventium . » Iniquus iste in terra radicem suam non mittit, quia nunquam ad aeternae vitae desiderium cordis sui cogitationem planat. Quod enim radix arbori, hoc unicuique hominum cogitatio sua est. Sequitur: VERS. 30. r: Mittet radicem deorsum, et faciet fructum sursum . Cum enim cogitationem nostram ad compatiendum indigenti proximo tendimus, 413 quasi radicem deorsum mittimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ascensionẽ. quia ꝓfectus in cȩlũ sed&
a dextris di. & quia post ascensionis eiꝰ
giam. iudea in discipuloꝵ eius ꝑsecutio¬
ne comota est: recte nunc dr. Et cuius¬
uis manus pugna& contra me. Tunc qͥp¬
pe in mẽbris ilius furor ꝑsequentium
seuit: tunc contra fidelium uitã flama
crudelitatis ex arsit. Sed quo irent iniqͥ
aut quid agerent: dũ is quẽ ꝑseque¬
bant᷑ in terra iam sedebat in cęlo: De

Expanded text:
 ascensionem, quia profectus in coelum sedet a dextris ipsius. Et quia post ascensionis ejus gloriam Judaea in discipulorum ejus persecutione commota est, recte nunc dicitur: Et cujusvis manus pugnet contra me. Tunc quippe in membris illius furor persequentium saevit; tunc contra fidelium vitam flamma crudelitatis exarsit. Sed quo irent impii Judaei, aut quid agerent, dum is, quem persequebantur in terra, jam sedebat in coelo? De
Abbreviated transcription (Latin):
potenti & iniquo adher&. ipse quoq de
eius potentia uelut ex pinguedine rerũ
tum& : ut patroni ꝑuersi iniquitatẽ
sequens dm̃ ũ timeat: quos ualet & qͣn
rali cor eleuet. Cũ gͦ talis est qͥ iniquo
potenti adher&: de eius ꝓfecto latere
aruina dependet. De quib adhuc sub

Expanded text:
potenti et iniquo adhaeret, ipse quoque de potenti et iniquo adhaeret, ipse quoque de ejus potentia, velut ex pinguedine rerum, tumet, ut, patroni perversi iniquitatem sequens, Deum non timeat, quos valet, et qurali cor elevet. Cum ergo talis est qui iniquo potenti adhaeret, de ejus profecto latere arvina dependet. De quibus adhuc sub
Abbreviated transcription (Latin):
opes negligant. Et quanto minꝰ qđ uerũ
ẽ inquitunt: tanto amplius falsis diuitiis
extollunt᷑. Cura & enĩ multiplex terrena
eius crassitudo. Uisus quippe in facie. ẽ.
in qua & prima corporis honorabilior
pars ẽ. Non gͦ in merito mentis intentio
ꝑ faciem designat᷑: quã quolib& uerti¬
mus. illuc uidemus. faciem gͦ crassitu¬
do oꝑit: quia desiderata terrenarũ re¬
rũ habundantia oculos mentis p̾mit.
Et hoc qđ in eis c̾ẽ honorabile debuit.
ante dĩ oculos fedat: quia curis multi-¬
plicib adgrauat. Quib tam̃ nec solũ
sufficit ut ipsi suꝑbiant: nͥ & hi qͥ eis
coniuncti sunt. de eoꝵpinguedine etiã
glorient᷑. Nam sunt nonuulli qͥ patroniᷤ
maiorib adiuncti suꝑbiunt: & de eoꝵ
potentia contra inopes extollunt᷑. Unde
adhuc subdit᷑. Et de laterib eiꝰ arui-¬
na dependet. Quia aruina pinguedo
hos qͦs eis conunctos cernimꝰ. Aruina
de enis laterib dependit: quia quisqͥs

Expanded text:
opes negligant; et quanto minus, quod verum opes negligant; et quanto minus, quod verum est, inquirunt, tanto amplius falsis divitiis extollantur. Cura multiplex terrenars claudente. --Visus quippe in facie est, in qua et prima corporis honorabilior pars est. Non ergo immerito mentis intentio per faciem designatur, quam quolibet vertimus, illuc videmus. Faciem ergo crassitudo operit, quia desiderata terrenarum rerum abundantia oculos mentis premit, et hoc quod in eis esse honorabile debuit, ante Dei oculos foedat, quia curis multiplicibus aggravat. Quibus tamen nec solum sufficit ut ipsi superbiant, nisi et hi qui eis conjuncti sunt de eorum pinguedine etiam ipsi glorientur. Nam sunt nonnulli qui patronis majoribus adjuti superbiunt, et de eorum potentia contra inat. Sequitur. Et de lateribus ejus arvina dependet. - Quia arvina pinguedo est hos quos eis conjunctos cernimus. Arvina de ejus lateribus dependet, quia quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
Contra dm̃ quippe manũ tendere est: in o¬
ꝑatione praua despectis dĩ iuditiis ꝑse-¬
uerare. Et quia tunc magis irascit᷑ dđs.
cũ ꝑmittit impleri qđ saltem concipi in
cogitatione ñ debuit: contra om̃ipotentẽ
iniquus iste roborat᷑: qr ꝓsperari in mala
sua actione ꝑmittit᷑: quatinꝰ & ꝑuersa
collo. Erecto collo contͣ deũ occurrere ẽ:
ea quȩ creatori displicent cũ audatia ꝑ¬
petrare. De quo recte dr. cucurrit: id ÷
in malo oꝑe obstaculũ de aduersitate ñ.
habuit. De quo adhuc addit᷑: & pingui
ceruice armatꝰ est. Pinguis ceruix est
opulenta suꝑbia: affluentib uidelicet
reb. quasi multis carnib ꝓtecta. Potens
gͥ iniquus in pingui ceruice contra dm̃
precepta ueritatis. quasi de magnitudi¬
ne carnis erigit᷑. Quid enĩ pauꝑtas. nͥ
gui gͦ ceruice se cont᷑ dm̃ erigit : qͥ tẽpo¬
ralem habundantiã in suꝑbiã assumit.
Habent enĩ hoc potentes & iniqui ꝓpriũ:
ut fallacib diuitiis occupati. ueras dĩ

Expanded text:
Contra Deum quippe manum tendere est in operatione prava despectis Dei judiciis perseverare, et quia tunc magis irascitur cum permittit impleri, quod saltem concipi in cogitatione non debuit. Contra Omnipotentem iniquus iste roboratur, quia prosperari in mala sua actione permittitur, quatenus et perversa collo. - Erecto collo adversus Deum currere est, ea quae Creatori displicent cum audacia perpetrare. De quo recte dicitur cucurrit, id est, in malo opere obstaculum de adversitate non habuit, de quo adhuc additur. Et pingui cervice armatus est. - Pinguis cervix est opulenta superbia, affluentibus videlicet rebus quasi multis carnibus fulta. Potens igitur iniquus in pingui cervice armatur conaecepta veritatis quasi de magnitudine carnis erigitur. Sequitur: VERS. 27. gui cervice se contra Deum erigit, qui temporalem abundantiam in superbiam assumit . Habent hoc potentes et iniqui proprium, ut fallacibus divitiis occupati veras Dei
Abbreviated transcription (Latin):
qui preparat᷑ ad preliũ. sic de hoste sus¬
pectus est: ut eundẽ quoq quẽ ducit
exercitũ metuat ue labefactet᷑: ne ꝑ desti¬
tutionẽ militũ. iaculis pateat inimicors.
Iniquus gͦ angustia uallat᷑. sic̃ rex qͥ pre¬
parat᷑ ad preliũ: qr uidelic& falsa agens.
falsa eloquens. formidat ne suos amittat
milites. id est argum̃ta falsitatis: et uerita¬
tis iaculis pateat: si ei fortasse defuerit
qd ex fallatia opponat. Seo quãuis animꝰ
trepid&. quãuis conscientia accus&: cu¬
piditate tam̃ sua iniquus uincit᷑: & sub¬
presso pauore. audatiã de iniquitatib
sumit. Et sepe enim ultione m̃te ꝓposita.¬
se contra dm̃ erigit: quelib& ab eo adu̾sa
ꝑpeti deliberat: dũ modo hic dũ ualc

Expanded text:
qui praeparatur ad praelium sic de hoste susqui praeparatur ad praelium sic de hoste suspectus est, ut eidem quoque quem ducit exercitui metuat, ne labefactetur, ne per destitutionem militum jaculis pateat inimicorum. Iniquus ergo angustia vallatur, sicut rex qui praeparatur ad praelium, quia videlicet falsa agens, falsa loquens, formidat ne suos amittat milites, id est, argumenta falsitatis, et veritatis jaculis pateat, si ei fortasse defuerit quod ex fallacia opponat. Sed quamvis animus trepidet, quamvis conscientia accuset, cupiditate tamen sua iniquus vincitur, et suppresso pavore audaciam de iniquitatibus sumit. Et saepe etiam ultione mese contra Deum erigit, et quaelibet ab eo adversa perpeti deliberat, dummodo hic dum valet
Abbreviated transcription (Latin):
entiũ animũ fallat. Sed quantus labor
est sollicite custodire: ne ipsa eius fallatia
deprehendi quȩat as Ponit quippe ante
oculos quid sibi a ueritate̾ scientib respon¬
deri possit:. & cũ magno cogitatu ꝑtͣctat. qͦmͦ
ꝑ argumñta falsitatis docum̃ta ueritatis ex¬
super&. Hinc inde se circũtegit: & contra
hoc ubi deprehendi potuerit. ueritati si¬
milẽ responsionẽ quęrit. Qui si uell& ue¬
rũ dicere: utiq sie labore potuiss&. Pla¬
na quippe ÷ ueritatis uia: & graue est iter
runt enĩ linguã suã loqui mendatiũ: ut
iniq agerentꝰ laborauerunt. Bene gͦ dr̃.
terrebit eũ tribulatio. & angustia uallabit
eũ: quia apud sem&e ipsũ in labore timoris
deficit: qui securitatis sociã. uiã ueritatis
reluiquit. Qui bene regi preparato ad pre-¬
liũ cõparat᷑: quia in eo ĩpso malo qđ agit.
& terret᷑. & festinat: et ex conscientia tre¬
pidat. & ex desiderio anhelat: metuit. &

Expanded text:
entium animum fallat. Sed quantus labor entium animum fallat. Sed quantus labor est sollicite custodire ne ipsa ejus fallacia deprehendi queat? Ponit quippe ante oculos quid sibi a veritatem scientibus responderi possit, et cum magno cogitatu pertractat quomodo per argumenta falsitatis documenta veritatis exsuperet. Hinc inde se circumtegit, et contra hoc, ubi deprehendi potuerit, veritati similem responsionem quaerit, qui si vellet verum dicere, utique sine labore potuisset. Plana quippe veritatis via, et grave est iter runt enim linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . Bene ergo dicitur: Terrebit eum tribulatio, et angustia vallabit eum, quia apud semetipsum in labore timoris deficit, qui securitatis sociam viam veritatis relinquit. Qui bene regi praeparato ad praelium comparatur, quia in eo ipso malo quod agit, et terretur, et festinat, et ex conscientia trepidat, et ex desiderio anhelat, metuit et
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis ꝑpendit presentẽ. s a malo non
auertit᷑: ut etiã ipsa quoq ab eius interi-¬
tu ualeat auerti. Accusante se aũ consci-¬
entia feriri metuit: s tam̃ sẽꝑ aug& qͦ
feriat᷑. Contẽpuit eiũ reditũ suũ : despe-¬
rat ueniã. suꝑbit in culpa: sed tamen
testẽ suȩ nequitie intus hab& timorẽ.
Et quãuis praua uideat᷑ foras audacter
agere: de his tam̃ apuo sema&e ipsũ cogit᷑
trepidare. Unde scriptũ est. Cũ enĩ sit¬
‸ timida nequitia. dat testimoniũ con-¬
dẽpnationiᷤ : quia cũ illicita quisq ꝑpe¬
trat. pau& qđ facit: et aꝑtus dãpnati-¬
onis testis est. ipse timor iniquitatis: quia
qđ timet᷑. De quo adhuc subdit᷑. Terre¬
iniquus agit. tribulatione & angustia
uallat᷑ : quia cor eius anxietate & suspi-¬
tione confundit᷑. Alius occulte appetit
aliena diripere: qui laborat in cogita¬
tionib ne deprehendi ualeat: Alius re¬
licta ueritate mentiri deliberat: ut audi¬

Expanded text:
udicis perpendit praesentem; sed a malo non avertitur, ut etiam ipsa quoque ab ejus interitu valeat averti. Accusante se autem conscientia feriri metuit, sed tamen semper auget quo feriatur. Contemnit reditum suum, desperat veniam, superbit in culpa; sed tamen testem suae nequitiae intus habet timorem. Et quamvis prava videatur foris audacter agere, de his tamen apud semetipsum cogitur trepidare. Unde scriptum est: Cum enim sit timida nequitia, dat testimonium condemnationi , quia cum illicita quisquis perpetrat, pavet quod facit; et apertus damnationis testis est ipse timor iniquitatis, quia quod timetur. De quo et adhuc subdituriniquus agit tribulatione et angustia vallatur, quia cor ejus anxietate et suspicione confunditur. Alius occulte appetit vi aliena diripere, qui laborat in cogitationibus, ne 410 deprehendi valeat. Alius, relicta veritate, mentiri deliberat, ut audi
Abbreviated transcription (Latin):
mant: aliquando quibusdã opem
defensionis feruut. Et ꝓ itiquitati¬
b quas numꝗͣ. deseruut: dare preciũ
uicdent᷑. Sed tuuc elemosinȩ precium
nos a culpis liberat: cũ ꝑpetrata plau-¬
gimus & abdicamus. Nam qͥ & sẽꝑ
p̾eccare uult. & quasi semꝑ elemosiunã
largiri : frustra preciũ tribuit: quia
ñ redunt aninã quam a uiciis non
cõpescit. Unde nunc dr̃. Non credet
frustra errore deceptus: qđ aliquo
precio redimendus sit. Quia elemo¬
sina suꝑbi diuitis eum redimere non
ual&: quam ꝑpetrata simul rapina
pauperis. ante di oculos ascendere
cũ elemosinã tribuunt. ñ hanc pro
ȩternȩ uite desiderio. sed pro exten-¬
denda uita temporali largiunt᷑. mor¬
tẽ se posse differre datiouib credunt.
Sed non credet frustra errore decep¬
tus. quod aliquo precio redimenduᷤ¬
sit: quia optinere ex impenso mune¬
re non ual&e. ut finẽ debitũ euadat᷑:
cuius etiã nequitia intercidit uitã.

Expanded text:
mant, aliquando quibusdam opem mant, aliquando quibusdam opem defensionis ferunt, et pro iniquitatibus quas nunquam deserunt dare pretium videntur. Sed tunc eleemosynae pretium nos a culpis liberat, cum perpetrata plangimus, et abdicamus. Nam qui et semper peccare vult, et quasi semper eleemosynam largiri, frustra pretium tribuit, quia non redimit animam, quam a vitiis non compescit. Unde nunc dicitur: Non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio redimendus sit. Quia eleemosyna superbi divitis eum redimere non valet, quam perpetrata simul rapina pauperis ante Dei oculos ascendere cum eleemosynam tribuunt, non hanc pro aeternae vitae desiderio, sed pro extendenda vita temporali largiuntur. Mortem se posse differre dationibus credunt. Sed non credat frustra errore deceptus, quod aliquo pretio sit redimendus, quia obtinere ex impenso munere non valet, ut finem debitum evadat, cujus etiam nequitia intercidit vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
quisq quo in hac uita plus ual&. eo sibi
linguȩ frena audacius relaxat: ut lo¬
quat᷑ ꝑuersa que lib&: nullũ deuer-¬
bis suis inetuat. Istos contumeliis fe-¬
riat: illos maledictionib iaculet᷑. Non¬
nũꝗͣ uͦ in blasphemia contra conditorẽ
rapit᷑: sic̃ detalib ꝑ psalmistã dr. Posu¬
erunt in cęlo os suũ : & lingua eoꝵ tran¬
siũ suꝑ terrã. Unde & diues in igne
positus: stillari sibi aqu̾a ex digito la¬
⁊ari in lingua postulabat. Qua ex re in¬
telligit᷑: quia ubi amplius peccauerat.
ibi atrocius ardebat. Recte gͦ nẽ dr̃:
sub diuina formidine non restrinx̃.
dus sit. Quotiẽs post culpas elemosi¬
nas facimus: quasi ꝓ prauis actib
pͣtiũ damus. Unde & ꝑ ꝓpħam de
eo qui hec non agit đr. Non dabit
dõ ꝓpiciationẽ suã: nec preciũ redẽp¬
tionis anunȩ suȩ. Nonnumquã uͦ
diuites elati inferiores opprimunt:
aliena rapiuut: & tam̃ quasi quȩdã
aliis largiunt᷑. Et cũ multos depri¬

Expanded text:
quisque quo in hac vita plus valet, eo sibi linguae frena audacius relaxat, ut loquatur perversa quaelibet, nullum de verbis suis metuat, istos contumeliis feriat, illos maledictionibus jaculetur. Nonnunquam vero in blasphemiam contra conditorem rapitur, sicut de talibus per Psalmistam dicitur: Posuerunt in coelum os suum, et lingua eorum transivit super terram : Unde et dives in igne positus, stillari sibi aquam ex digito Lazari in linguam postulat . Qua ex re intelligitur quia ubi amplius peccaverat, ibi atrocius ardebat. Recte ergo nunc disub divina formidine non restrinxit. mus. --Quoties post culpam eleemosynas facimus, quasi pro pravis actibus pretium damus. Unde et per Prophetam de eo qui haec non agit dicitur: Non dabit Deo propitiationem suam, nec pretium redemptionis animae suae . Nonnunquam vero divites elati inferiores opprimunt, aliena rapiunt, et tamen quasi quaedam aliis largiuntur; et cum multos depri
Abbreviated transcription (Latin):
dã ȩternã patriã querentes adiungera&:
ramos in se uirides habera. Sed quia ip¬
si quoq qui ei coniuncti sunt. terrenis
desideriis estuatit. & dũ desideriorũ
fłama clientũ eiꝰ animos accendit: sci¬
licet ramos eius arefacit ut fructũ bo¬
ni oꝑis ñ feratt: qͥa ad appetenda infima
ꝑ nequitiã auhelant. Sene aũ subdit᷑.¬

Expanded text:
dam aeternam patriam quaerentes adjungeret, ramos in se virides haberet. Sed quia ipsi quoque qui ei conjuncti sunt terrenis desideriis aestuant, et dum desideriorum flamma clientium ejus animos accendit, scilicet ramos ejus arefacit, ut fructum boni operis non ferant, quia ad appetenda infima per nequitiam anhelant. Bene autem subdit
Abbreviated transcription (Latin):
redactȩ. Quia enĩ a conuersatione con-¬
uiuentiũ ciuiras appellat᷑ : ciuitates de¬
solate st̃: ipsi obsequentiũ cunei ꝑu̾soꝵ.
ad praua oꝑa ꝑ nequitiã rapit᷑. Unde
scriptũ est. Laudat᷑ peccator in deside¬
riis anunȩ suȩ: & qui iniqua agit bene¬
dicit᷑. Donius uͦ desertȩ sunt cogitatio¬
nes prauȩ. quas iniquus iste inhabitat:
quia ꝑ om̃e qđ agit. iniquoꝵ hominũ
placere cogitationib appetit. Quȩ ciuita¬
tes desolatȩ. & domus deserte recte nomi-
nune ꝑuenirent. Sene aũ dr̃: quȩ in
tumulos sunt redactȩ. Ruentia nãq
domoꝵ atq ciuitatũ edificia tumulos
faciunt: qm̃ dũ praui quiq confusis
actionib sibun&e ipsis ad ꝑuersa opera
ungunt᷑ : ostendunt ꝓculdubio qͥa de edi¬
ficatone uitȩ cecideruut. Sequit᷑. Non¬

Expanded text:
rapitur. --Quia enim a conversatione conviventium civitas appellatur, civitates desolatae sunt ipsi obsequentium cunei perversoad prava opera per nequitiam rapiatur. Unde scriptum est: Laudatur peccator in desiderio animae suae, et qui iniqua agit benedicitur . Domus vero desertae sunt cogitationes pravae, quas iniquus iste inhabitat, quia per omne quod agit iniquorum hominum placere cogitationibus appetit. Quae civitates desolatae, et domus desertae recte nominanime pervenirent. Bene autem dicitur: Quae in tumulos sunt redactae. Ruentia namque domorum atque civitatum aedificia tumulos faciunt, quoniam dum pravi quique confusis actionibus sibimetipsis ad perversa opera junguntur, ostendunt procul dubio quia de aedificio vitae cecideru
Abbreviated transcription (Latin):
pingui ceruice armatus est. Hȩc de ipso
iniquoꝵ capite scilic& antichristo aꝑtiuᷤ
sentiunt᷑. Qui contra dm̃ manũ erigens.
exaltari: ut cũ ad modicũ gloriari sinit᷑.
eo in ꝑpetuo atrocius puniat᷑. Seo quia
eius mẽbra st̃ om̃s iniqui: hoc qđ in fine
mundi ille tunc singulariter acturꝰ ẽ unꝰ:
uideamus mͦ qualiter a malis agat᷑ singu¬
lis. Sunt nãq nonnulli. qͥ & si qua aliqͣndo
agere contra om̃ipotentis di iudiciũ nitunt᷑:
ipsa impossibilitate explendȩ suȩ uolunta¬
tis fracti ad sem& ipsos respiciunt: atq
ad eũ quẽ contempn̾e uoluerant. conuer¬
tunt᷑. Et qui discedere longe poterant.
si qd uellent implere potuissent: ꝑ hoc
aliquando saluant᷑. qr qđ nequit uoluerꝰ
implere nequiuert̃. Unde ad se reducti.
cuius sint conditionis aspiciunt: & plan¬
gunt se contraria ueritati uoluisse. Et st̃
tunt: iusto dĩ uidicio implere neqͥus ꝑ¬
mittunt᷑. Et cũ eos malitia accendit.
potentia roborat: tanto iam sem&e ipsos

Expanded text:
ntem roboratus est. - Haec de ipso iniquorum capite scilicet Antichristo apertius sentiuntur. Qui contra Deum manum erigens, exaltari, ut cum ad modicum gloriari sinitur, eo in perpetuum atrocius puniatur. Sed quia ejus membra sunt omnes iniqui, hoc quod in fine mundi ille tunc singuvideamus modo qualiter a malis agatur singulis. Sunt namque nonnulli qui et si qua aliquando agere contra omnipotentis Dei judicium nituntur, ipsa impossibilitate explendae suae voluntatis fracti, ad semetipsos respiciunt, atque ad eum quem contemnere voluerant convertuntur; et qui discedere longe potuerant, si quod vellent implere valuissent, per hoc aliquando salvantur, quia quod nequiter voluerunt, implere nequiverunt. Unde ad se reducti, cujus sint conditionis aspiciunt, et plangunt se contraria veritati voluisse. Et sunttunt justo Dei judicio implere nequius permittuntur. Et cum eos malitia accendit, potentia roborat, tanto jam semetipsos
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuia dũ feriri se undiq insidiis credit: salu¬
te desperata sẽꝑ ad nequitiã excrescit. Ali¬
quando uͦ iste ꝑuersus etiã suꝑna iudicia
attendit: & suꝑ se hec uenire metuit.
Sed cũ stipendiũ uitȩ presentis quęrit: hȩc
eadẽ iudicia quȩ metuere ceꝑat. auaritiȩ
deuictus insania. contẽpuit. Et quide
mori se posse in peccato existunat: sed tam̃
ã peccatt ñ cessat. Unde & subdit᷑. Cũ se¬

Expanded text:
Quia dum feriri se undique insidiis credit, salute desperata, semper ad nequitiam excrescit. Aliquando vero iste perversus etiam superna judicia attendit, et super se haec venire metuit. Sed cum stipendium vitae praesentis quaerit, haec eadem judicia quae metuere coeperat avaritiae devictus insania contemnit. Et quidem mori se posse in peccato existimat, sed tamen a peccato non cessat. Unde et subditu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbit. adiungit: & numerus annoꝵ in¬
certus est trrannidis eus. Ac si aꝑte dice¬
ret᷑. Cur quasi de certo extollit᷑: cuiꝰ uita
sub pena incertitudinis tenet᷑ as Sed omp̃s
ds praueagentib ñ solũ uent᷑a supplicia re¬
seruat: sed eoꝵ corda hic etiã ubi delin¬
quunt penis implicat: ut eo ipso qͦ pec¬
cant. sem& ipsos feriant. ut sẽꝑ trepidi
semꝑq suspecti. mala ab aliis pati metu¬
ant: quȩ se aliis fecisse meminert̃. Uñ
adhuc de .r. impio subdit᷑. Sonitus ter

Expanded text:
superbit, adjungit, et numerus annorum insuperbit, adjungit, et numerus annorum incertus est tyrannidis ejus . Ac si aperte diceretur: Cur quasi de certo extollitur, cujus vita sub poena incertitudinis tenetur? Sed omnipotens Deus prave agentibus non solum ventura supplicia reservat, sed eorum corda, hic etiam ubi delinquunt, poenis implicat, ut eo ipso quo peccant semetipsos feriant; ut, semper trepidi semperque suspecti, mala ab aliis pati metuant, quae se aliis fecisse meminerunt. Unde adhuc de hoc impio subditur
Abbreviated transcription (Latin):
uocat. Proprie enĩ tẏrrannus dr̃: qͥ in cõ¬
muni republica ñ iure principat᷑. Sed¬
sciendũ est: qr omĩs suꝑb iuxta modũ ꝓ¬
priũ tẏrannidẽ exercet. Nã qđ ñnũꝗͣ
alius in republica:. hoc ꝑ acceptã digni¬
tatis potentiã. alius in ꝓuintia. alius in
ciuitate: alius in domo propria: alius
ꝑ latentẽ nequitiã hoc exerc& apud se
in cogitatione sua. Nec intuet᷑ dñs qͣntũ
quisq mali ualeat facere: s quantũ uelit.
Et cũ deest potestas foras: apud se tyran¬
nus est. cui unqͥtas dominat᷑ intus. Quia
& si exterius non affligat proxios: in¬
trinsecus tam̃ habere p̾otestatẽ appetit
ut affligat. Et quia omp̃s ds corda
pensat: iam in eius oculis impius fecit
q cogitauit. Ad hoc aũ conditor nr̃ la¬
tere nos uoluit finẽ nr̃m: ut dũ in certi
sumus quanclo moriam᷑. semꝑ ad mortẽ
postquã dictũ est. cunctis dieb suis impiꝰ

Expanded text:
vocat. Proprie enim tyrannus dicitur qui in comvocat. Proprie enim tyrannus dicitur qui in communi republica non jure principatur. sciendum est quia omnis superbus juxta modum proprium tyrannidem exercet. Nam quod nonnunquam alius in republica, hoc est, per acceptam dignitatis potentiam, alius in provincia, alius in civitate, alius in domo propria, alius per latentem nequitiam hoc exercet apud se in cogitatiquisque mali valeat facere, sed quantum velit; et, cum deest potestas foris, apud se tyrannus est cui iniquitas dominatur intus; quia etsi exterius non affligit proximos, intrinsecus tamen habere potestatem appetit ut affligat: et quia omnipotens Deus corda ensat, jam in ejus oculis impius fecit quod cogitavit. Ad hoc autem conditor noster latere nos voluit finem nostrum, ut, dum incerti sumus quando moriamur, semper ad mortem postquam dictum est: Cunctis diebus suis impius
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa priusqu̾ã uitã finiant. ad humilitatiᷤ
metũ. ab elatione corda cõmutant Im¬
pius uͦ dieb suis om̃ib suꝑbit: quia sit
uitã terminat: ut ab elatione minime
recedat. Circũspicit qđ tẽporalit᷑ flo¬
r&: & pensare negligit qͦ in ȩteruũ du-¬
cit᷑. In uita carnis fidutiã ponit: eaq
du ꝑmanere existunat: quȩ ad p̃sens
ten&. Solidat᷑ in elatione animꝰ: in des¬
pectu adducit᷑ omĩs ꝓpinquus. Quã
repentina mors subrepat. nũꝗͣ. consi¬
derat: quã sit eius incerta felicitas
nũꝗͣ pensat. Qui si in certitudinẽ fu¬
gacis uitȩ conspicer&: iucerta ꝓ certo
nequaꝗͣ. tener&. Unde & bene subdit᷑.¬
iss&. etiã si annoꝵ suoꝵ numerũ certũ
habere potiuss&: ut sciens quantũ
iuiuer&. prescir& quando se ab elatio¬
ne remouera. At postꝗͣ. preseus uita
semꝑ incerta est. tanto semꝑ mors subri¬
piens timeri deb&: quanto nũꝗͣ preuide¬
ri ual&. Sene aũ suꝑbiã impii tyraniudẽ

Expanded text:
quia priusquam vitam finiant, ad humilitatis metum ab elatione corda commutant. Impius vero diebus suis omnibus superbit, quia sic vitam terminat, ut ab elatione minime recedat. Circumspicit quod temporaliter floret, et pensare negligit quo in aeternum ducitur. In vita carnis fiduciam ponit, eaque diu permanere existimat quae ad praesens tenet. Solidatur in elatione animus, in despectum adducitur omnis propinquus; quam repentina mors subrepat nunquam considerat; quam sit ejus incerta felicitas nunquam pensat. Qui si incertitudinem fugacis vitae conspiceret, incerta pro certo nequaquam teneret. Unde et bene subditisset, etiam si annorum suorum numerum certum habere potuisset, ut sciens quantum viveret, praesciret quando se ab elatione removeret. At postquam praesens vita semper incerta est, tanto semper mors subrepens timeri debet, quanto nunquam praevideri valet. Bene autem superbiam impii tyrannidem
Abbreviated transcription (Latin):
de felicius: quia quo innocentiã erga ali¬
os ex hib&: nichil est qd pati ab aliis for¬
mid&e. Hab& enĩ et qͣsi arcẽ quaudam
fortitudims. simplicitatẽ suã: nec suspectꝰ
est pati. qđ se fecisse non meminit. Unde
mens: quasi iuge conuiuiũ. Quasi enĩ
continuatio refectionis ẽ: ipsa tranquilli-¬
tas securitatis. At contra mens praua
semꝑ in laborib est: quia aut molit᷑ mala
quȩ inferat : aut metuit ne hec sibi ab
aliis inferant᷑. Et quicqͥd contra proximoᷤ
excogitat: hoc contra se excogitari ã prox¬
imis formidat. Fi̾t undiq suspecta: un¬
diq trepida. Omis qui ad memoriã ue¬
nit: ex quirere contraria credit᷑. Cui gͦ
tranquillitas securitatis de est. huic ꝓ¬
culdubio terroris sonitꝰ semꝑ in aurib
est. Et sepe contingit ut tali cuilib&
proximꝰ sius simpliciter loquat᷑: nil ad¬
uersũ cogia: seo cũ pax sit. ille insidiaᷤᷤ
suspicat᷑ꝰ. quia qui semꝑ dolose agit. sim¬
plicit̃ erga se agi non ȩstimat. Et quia

Expanded text:
de felicius, quia quo 409 innocentiam erga alios exhibet, nihil est quod pati ab aliis formidet. Habet enim quasi arcem quamdam fortitudinis simplicitatem suam. Nec suspectus est pati quod se fecisse non meminit. Unde mens, quasi juge convivium . Quasi enim continuatio refectionis est ipsa tranquillitas securitatis. At contra mens prava semper est in laboribus, quia aut molitur mala quae inferat, aut metuit ne haec sibi ab aliis inferantur. Et quidquid contra proximos excogitat, hoc contra se excogitari a proximis formidat. Fit undique suspecta, undique trepida. Omnis qui ad memoriam venit exquirere contraria creditur. Cui ergo tranquillitas securitatis deest, huic procul dubio terroris sonitus semper in auribus est. Et saepe contingit ut illi quilibet proximus suus simpliciter loquatur, nil adversum cogitet. Sed cum pax sit, ille insidias suspicatur, quia qui semper dolose agit, simpliciter erga se agi non aestimat. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
elationis inflectant. Atq unde ꝑ iitel¬
lectũ sibun&e ipsis altiores fiunt: inde ꝑ
tumorẽ in foueã elationis cadant. Cũq se
doctis doctiores ex istimant: reuerentiã
sibi ã meliorib exigunt: & docere saucti¬
ores quasi ex auctoritate contendunt.
Unde nc̃ dr: ostendã tibi. audi me. Et qr
cũ minori auctoritate doc& is qͥ audita.
quã is qͥ ea quȩ uiderit loquit᷑: ut for¬
tiorẽ sibimn&e auctoritatẽ eliphar arrog&.
dicit. Qd uidi narrabo tibi. Quia uͦ non¬
nũꝗͣ. heretici de dampnatis suis patrib
confundunt᷑. & tam̃ eoꝵ sententias quasi
cũ auctoritate ad mediũ ꝓferuut. ex
quoꝵ stiaticia iure reꝓbant᷑ : recte ipsa
hereticoꝵ audacia subiunfert᷑. cũ dr. Sapi

Expanded text:
elationis inflectant; atque unde per intelelationis inflectant; atque unde per intellectum sibimetipsis altiores fiant, inde per tumorem in foveam elationis cadant, seque doctis doctiores existiment, reverentiam sibi a melioribus exigant, et docere sanctiores quasi ex auctoritate contendant. Unde nunc dicitur: Ostendam tibi, audi me. Et quia cum minore auctoritate docet is qui audita quam is qui ea quae viderit loquitur, ut fortiorem sibimet auctoritatem Eliphaz arroget, dicit: Quod vidi narrabo tibi. Quia vero nonnunquam haeretici de damnatis suis patribus confunduntur, et tamen eorum sententias quasi cum auctoritate ad medium proferunt, ex quorum stultitia jure reprobantur, recte ipsa haereticorum audacia subinfertur, cum di