comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dic̾tum ẽ: u̾bũ p̾dicantiũ
luctus penitentiũ seqͥt᷑. Au¬
dit pͦ se uocẽ alarũ anima¬
liũ. quia ex ipso luctu pem¬
tentiũ oriunt᷑ uirtutes scoꝵ:
ut tantomagiᷤᷤ in sc̃a actio¬
ne ꝓficiant. quanto se ande
cognitionẽ intȩ nequit egis¬
se meminert̃.S ẽ in his u̾b̾
magna dubitatio. quia ñ
as in semet ipsis ꝑcutiat.
an certe hȩc eadem scã a
minalia alis suis se uicissum
feriant. ut ala huiꝰ alterũ. &
ala alt̾ius istud ammal tan¬
gat. S quia plerunq insacro
eloqͥo ideo aliqͥd obscure dr̃.
ut dispensante mirabilit᷑
dõ multiplicit᷑ exponat᷑. noᷤᷤ
caritati ur̃ȩ utraq exponere
largiente dño debemꝰ. Sepe iã
alas animaliũ. uirtutes dixi-¬
una alterã adꝑfectionẽ pul¬
sat: Ecce & enĩ qͥs ht iã uerbi
tiam discit. ut uiscera etiã mi¬
scdiȩ habeat. ꝑ scientiã qͥppe
u̾bi dĩ discit. date el emosinã
iã eẽ misericors inelemosinis
ceꝑit: uerba sc̃ę auctoritatis

Expanded text:
icut dictum est, verbum praedicantium luctus poenitentium sequitur. Audit post se vocem alarum animalium, quia ex ipso luctu poenitentium oriuntur virtutes sanctorum, ut tanto magis in sancta actione proficiant, quanto se ante cognitionem vitae nequiter egisse meminerunt. Sed est in his verbis magna dubitatio, quia nonas in semetipsis percutiat, an certe haec eadem sancta animalia alis suis se vicissim feriant, ut ala hujus alterum, et ala alterius istud animal tangat. 31. Sed quia plerumque in sacro eloquio ideo aliquid obscure dicitur, ut dispensante mirabiliter Deo multipliciter exponatur, nos charitati vestrae utraque exponere largiente Domino debemus. Saepe jam alas animalium una alteram ad perfectionem pulsat? Ecce enim habet quis verbi tiam, discit ut viscera etiam misericordiae habeat. Per scientiam quippe verbi Dei discit: Date eleemosynam, jam esse misericors in eleemosynis coeperit, verba sanctae auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
picere. transitoria ñ amare.
mentẽ medullitꝰ in humi¬
litate deo & proximo st̾ne¬
re. contra illatas contume¬
lias pacientiã seruare. & cu¬
stodita pacientia dolorẽ
malitiȩ a corde repellere.
egenis ꝓpͥa tribiere. alie¬
na min̾ime ambire. ami¬
cum in deo diligere. ꝓpt̾
re. de afflictione proximi
lugere. de morte eiꝰ qui in¬
imicus ẽ ñ exultare: hȩc
ẽ noua creatura. ꝗͣ idẽ ma¬
gist̾ gentiũ apud illos qͦq¬

Expanded text:
picere, transitoria non amare, picere, transitoria non amare, mentem medullitus in humilitate Deo et proximo sternere, contra illatas contumelias patientiam servare, et custodita patientia dolorem malitiae a corde regenis propria tribuere, aliena minime ambire, amicum in Deo diligere propter re, de afflictione proximi lugere, de morte ejus qui inimicus est non exsultare: haec est nova creatura quam idem magister gentium apud alios
Abbreviated transcription (Latin):
neget semet ipsũ. Semet ip¬
sum abnegat: qui mutatus
ad meliorã &ĩcipit ẽẽ qͦd ñ
erat. & desinit ẽẽ qͦd erat. Se
pe autẽ qͦsdam uidimꝰ ad uo¬
cem p̾dicationis qͣsi ex conu̾¬
sione cõpunctos. habitũ non
animũ mutasse. ita ut reli¬
giosam uestẽ sumerent. sed
anteacta uitia ñ calcarent:
irȩ stimulis ĩmanit̾ agitari.
malitiȩ dolore in ꝓximi le¬
sionẽ feruescere. de ostensiᷤᷤ
quibꝰdam bonis ante hu-¬
manos ocłos suꝑbire. pre¬
sentis mundi luera inhi¬
ant̾ querere: & de solo ex¬
terius habitu quẽ sũpsert̃
sc̃itatis fiduciã hab̃e. Quibꝰ
quid aliud dicendũ ẽ nisi
hoc quod magist̾ egregiꝰ
quibdã legis exteriorã
seruantib soquit᷑ dicenᷤ. qͥa
in xp̃o inu neq circũcisio
aliquid ualet neq p̾putiũ.
magni ẽ meriti. siquid fo¬
ris erga nos agatur in cor¬
pore. s magnoꝑe pensan¬
dum ÷ quid agat᷑ in m̃te.
Nam p̾sentem mundũ des¬

Expanded text:
neget semetipsum . Semetipneget semetipsum . Semetipsum abnegat qui mutatur ad meliora, et incipit esse quod non erat, et desinit esse quod erat. 8. Saepe autem quosdam videmus ad vocem praedicationis, quasi ex conversione compunctos, habitum, non animum mutasse, ita ut religiosam vestem sumerent, sed anteacta vitia non calcarent; irae stimulis immaniter agitari, malitiae dolore in proximi laesionem fervescere, de ostensis quibusdam bonis ante humanos oculos superbire, praesentis mundi lucra inhianter quaerere, et de solo exterius habitu quem sumpserunt, sanctitatis fiduciam habere. Quibus quid aliud dicendum est, nisi hoc quod magister egregius quibusdam legis exteriora servantibus loquitur, dicens: Quia in Christo Jesu neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium, magni est meriti, si quid foris erga nos agatur; sed magno opere pensandum est quid agatur in mente. Nam praesentem mundum des
Abbreviated transcription (Latin):
estis satiati. Bibistis. & ñ estis
mebriati. Multũ in corde suo
seminat. s parũ infert: qui
de mandatis cęlestib uł le¬
gendo uł etiam audiendo
multa cognoscit. s negligeñ
oꝑando pauca fructificat. Co¬
medit & ñ satiat᷑: qͥ u̾ba dĩ
audiens. lucra uł głam scl̃i
concupiscit. Bene autẽ ñ sa¬
tiari dr̃. qͥa aliud mandit.¬
& aliud esurit. Bibit & non
inebriat᷑: qui ad uocẽ p̾di¬
cationis aurẽ inclinat. sed
mentẽ ñ mutat. Solet enĩ
ꝑ ebrietatẽ. bibentiũ sensus
mutari. Qi gͦ ad cognoscen¬
dum dei uerbũ deuotꝰ ÷. s ea
quȩ sunt huiꝰ scł̃i adipisci de¬
na ñ quereret. iã uana et
transitoria quȩ amauerat ñ
amaret. De electis nãq ꝑ pͤal¬
mistã dr̃ In ebriabunt᷑ ab u¬
bertate domꝰ tuȩ. qͥa tanto
onmpotentis dei amore re¬
pleti sunt: ut mutata m̃te
sibimet ipsis extranei ẽẽ ui¬
deant᷑. implentes qͦd scriptũ
ẽ. Qui uult pͦ me uenire. ab¬

Expanded text:
estis satiati; bibistis, et non estis estis satiati; bibistis, et non estis inebriati . Multum cordi suo seminat, sed parum infert, qui de mandatis coelestibus vel legendo, vel etiam audiendo multa cognoscit, sed negligenter operando pauca fructificat. Comedit et non satiatur, qui, verba Dei audiens, lucra vel gloriam saeculi concupiscit. Bene autem non satiari dicitur, quia aliud mandit, et aliud esurit. Bibit et non inebriatur, qui ad vocem praedicationis aurem inclinat, sed mentem non mutat. Solet enim per ebrietatem bibentium sensus mutari. Qui ergo ad cognoscendum Dei verbum devotus est, sed ea quae sunt hujus saeculi adipisci dena non quaereret, jam vana et transitoria quae amaverat non amaret. De electis namque per Psalmistam dicitur: Inebriabuntur ab ubertate domus tuae . Quia tanto omnipotentis Dei amore repleti sunt, ut mutata mente sibimetipsis extranei esse videantur, implentes quod scriptum est: Qui vult post me venire, ab
Abbreviated transcription (Latin):
credentiũ aquȩ uiuȩ flumi¬
na decurrunt. Tentris aut̃
uiscera quid st̃ aliud. nͥ m̃tiᷤᷤ
int̾na. id ÷ recta intentio:
scm desideriũ. humilis ad
dm̃. pia ad ꝓximũ uolun¬
tas: Unde nunc recte dicit᷑.
Uent̾ tuus comedet. & uisce¬
ra tua replebunt᷑. Quia cũ
mens nr̃a pabulũ uerita¬
tis acceꝑit: int̾na nr̃a ñ iã
ista ꝓmissio qua dr̃. uent̾
tuus comedet: & uiscera
tua replebunt᷑ uolumine
isto. quod ego do tͥ. Multi
& em̃ legunt̃. & ab ista lec¬
tione ieium st̃ Multi uocem
p̾dicationis audiunt. s post
uocẽ uacui recedunt. Quors
& si uent̾ comedit. inscera ñ
replent᷑: quia & si m̃te intel-¬
lectum sacri u̾bi ꝑcipuĩ. ob¬
liuiscendo & ñ seruando quȩ
audierint: hȩc in cordis uis¬
cerib ñ reponunt. Hinc est
enĩ quod ꝑ propħam aliũ.
qͦsdãdñs ĩcrepat dicenꝰ. Poni¬
te corda ur̃a suꝑ uias uestraᷤ.
Seminastis multũ. & intuli¬
stis parũ. Comedistis. & non

Expanded text:
credentium aquae vivae flumicredentium aquae vivae flumina decurrunt. Ventris autem viscera quid sunt aliud nisi mentis interna, id est recta intentio, sanctum desiderium, humilis ad Deum, pia ad proximum voluntas? 1266 Unde nunc recte dicitur: Venter tuus comedet, et viscera tua replebuntur, quia cum mens nostra pabulum veritatis acceperit, interna nostra non jam ista promissio, qua dicitur: Venter tuus comedet, et viscera tua replebuntur volumine isto quod ego do tibi. Multi etenim legunt, et ab ipsa lectione jejuni sunt. Multi vocem praedicationis audiunt, sed post vocem vacui recedunt. Quorum etsi venter comedit, viscera non replentur, quia etsi mente intellectum sacri verbi percipiunt, obliviscendo et non servando quae audierint, haec in cordis visceribus non reponunt. Hinc est enim quod per prophetam alium quosdam Dominus increpat, dicens: Ponite corda vestra super vias vestras. Seminastis multum, et intulistis parum; comedistis, et non
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m comedit: dũ uerbũ
dei legimꝰ. Tiscera uͦ ñra
cõplent᷑. cũ intelligimꝰ atq
seruamꝰ ea in quib legen¬
do laboramꝰ. In posteriori
autẽ translatione quã &
ueraciorem credimꝰ: scrip¬
tum ẽ. Vent̾ tuus comedet.
& uiscera tua replebuntur.
In sacro uͦ eloquio. ñnũꝗͣ¬
uent̾ ꝓ m̃te pom consue¬
uit. Unde & ꝑ ieremiã dr̃.¬
meũ doleo. Quod quia de
sp̃uali & ñ corporeo ueñre
dixerat: adiunxit. Sensus
cordis mei contͣbati st̃. Neq
enĩ ad salutẽ popłi ꝑtine¬
bat: si ꝓpħa uentrẽ corpo¬
reum se dolere p̾dicaret.
S uentrẽ doluit. qͥ mentis
afflictionẽ sensit. S cur ex¬
testimoniũ dñi aptiꝰ habe¬
amꝰ: Et necesse ẽ ut cum
ꝑ semet ipsã ueritas loqͥt᷑
ꝓpħa taceat: quia lucer¬
na claritatẽ ñ habet inso¬
le. Ait enim. Q credit i
me sicut dic̃ scriptura. flu¬
mina de uentre eiꝰ fluent
aque uiuȩ. Quia enĩ de m̾¬
te fideliũ sc̃ȩ p̾dicationes
defluunt: quasi de uentre

Expanded text:
comedit, dum verbum Dei legimus; viscera vero nostra complentur, cum intelligimus atque servamus ea in quibus legendo laboramus. In posteriori autem translatione, quam et veraciorem credimus, scriptum est: Venter tuus comedet, et viscera tua replebuntur. In sacro vero eloquio nonventer pro mente poni consuevit. Unde et per Jeremiam dmeum doleo , » quod quia de spiritali et non corporeo ventre dixerat, adjunxit: « Sensus cordis mei conturbati sunt. » Neque enim ad salutem populi pertinebat, si propheta ventrem corporeum se dolere praedicaret, sed ventrem doluit, qui mentis afflictionem sensit. Sed cur extestimonium Domini apertius habeamus? Et necesse est ut cum per semetipsam Veritas loquitur, propheta taceat, quia lucerna claritatem non habet in sole, ait enim: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura: Flumina de ventre ejus fluent aquae vivae . Quia enim de mente fidelium sanctae praedicationes defluunt, quasi de ventre
Abbreviated transcription (Latin):
NVICESIMO & in qͥnto anno tͣns¬
migrationis nr̃e. in exordio ann.
decima mensis. Quarto decimo
anno pꝰꝗͣ ꝑcussa ẽ. ciuitas. ipsa
hac die facta ÷ suꝑ me manꝰ dñi.

Expanded text:
vicesimo et quinto anno transmigrationis nostrae, in exordio anni, decima mensis, quarto decimo anno postquam percussa est civitas, ipsa hac die facta est super me manus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
aggerẽ cõportat: cũ p̃dicator sc̃s
bonism̃tib qͣlit̾ t̾rena desidłia
surriꝑe solent annuntiat. Atq
adhuc subdit᷑. Et dabis contͣ eã
castra. & pones arietes ingyro.
Quasi dat contͣ anunã doctor
castra: qͣndo malignoꝵ sp̾uũ
contͣ eã collectas atq adunataᷤ
insidias indicat. ut aliqͣndo non
solũmͦ exuno.s exconiunctis uitiĩ
simul temptent. Nã st̃ quȩdã ui¬
tia qͣsi ꝑ qͣndã sibi eͦgnationem
ꝓpinqua. sic̃ dissolutio sp̃s appe¬
titꝰ gulȩ & inmunditia luxuriȩ.
sp̾s mens ad ingluuiẽ uentriᷤ ra¬
pit᷑ & dũ cibis uent̃ extendit᷑:¬
adluxuriã carotrahit᷑. suꝑbi¬
endo captiua. Et rursũ exmul¬
til oqͥo fallatia generat᷑. quia
ualde difficile ẽ. ut qͥ multa lo¬

Expanded text:
aggerem comportat, cum praedicator sanctus bonis mentibus qualiter terrena desideria subrepere solent denuntiat, atque adhuc additur: « Et dabis contra eam castra, et pones arietes in gyro. » Quasi dat contra animam doctor castra, quando malignorum spirituum contra eam collectas atque adunatas insidias indicat, ut aliquando non solummodo ex uno, sed ex cunctis vitiis simul tentent. Nam sunt quaedam vitia, quasi per quamdam sibi cognationem propinqua, sicut dissolutio spiritus, appetitus gulae, et immunditia luxuriae, spiritus mens ad ingluviem ventris rapitur, et dum cibis venter tenditluxuriam caro retrahitur, superbiendo captiva. Et rursum ex multiloquio fallacia generatur, quia valde difficile est, ut qui multa lo
Abbreviated transcription (Latin):
mamꝰ hc̃ pͦmodũ fortẽ inunitio¬
nẽ. Tc̃ enĩ hc̃ murũ ferreũ inuen¬
turi sumꝰ si nc̃ fortit᷑ eũ tenemꝰ.
uidelicet docendo. custodiendo.
suadendo. increpando. mulcen¬
do t̾rendo. aliqͣndo lenit. aliqu¬
do uͦ etiã seueriꝰ agendo. Deqͥ rec¬

Expanded text:
odum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custodiendo, suadendo, increpando, mulcendo, terrendo, aliquando leniter, aliquando vero etiam severius agendo. De q
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm munita contͣ m̃tẽ ueniaut.
demonstrat. ut sese uitia sub uir¬
tutũ specie abscondant. quatinꝰ
sicut sepe iã diximꝰ ininodesta
ira iustitia uidi appetat. & disci¬
plinȩ remissio iansuetudo indi
uelit. & tenatia se se par suomi.i
nominet. & mordinata rerũ effu¬
sio se beniuolentiã appellet. Qua
specie excrescunt. & in altose os¬
tendunt ꝑimaginẽ: ꝗͤͦ inimo

Expanded text:
quam munita contra mentem veniant quam munita contra mentem veniant demonstrat, ut sese vitia sub virtutum specie abscondant; quatenus, sicut saepe jam diximus, immoderata ira justitia videri appetat, et disciplinae remissio mansuetudovelit, et tenacia sese parcimoniam nominet, et inordinata rerum effusio se benevolentiam appellet: quasum specie excrescunt, et in alto se ostendunt per imaginem, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere. De qua bene dr̃ ordi¬
nabis adu̾sus eã obsidionẽ. Predi¬
cator qͥppe contͣ erudiendam
animã obsidionẽ ordinat. cũ p̾mu¬
niendo indicat. quib se modis ui¬
tia uirtutib opponant. Quomͦ
luxuria castitatẽ feriat. qualit᷑
ira tranqͥllitatẽ anumi ꝑturbet.
qͣntũ inepta lȩticia uigorẽ m̃tis
resoluat. qͣlit̃ multiloquiũ muni¬
tionẽ cordis destruat. qͦmͦ inuidia
caritatẽ int̾ficiat. quẽ admodũ su¬
ꝑbia arcẽ humilitatis effodiat. qͣ¬
lit̾ fallatia cũ ueritatẽ insermone
corruꝑit. hanc etiã in cogitatione
corrũpat. ut qͥuerũ dicere noluit
qͦd intellexerit. iã nec intelligat
qͦd dicere ualeat. Ordinat᷑ gͦ a p̃di¬
catore obsidio. cũ ꝑsc̃ę admonitio¬
nis uerba singulis quib q uirtu¬
tib qͦ uł quib modis uitia insidi¬
ent᷑ ostendit᷑. Et contͣ ierlin quã
descripserat in lat̾e p̾dicator mu¬
nitiones edificat: qͣndo inala qͦq

Expanded text:
sustinere. De qua bene dicitur, « Ordisustinere. De qua bene dicitur, « Ordinabi, adversus eam obsidionem. » Praedicator quippe contra erudiendam animam obsidionem ordinat, cum praemuniendo indicat quibus se modis vitia virtutibus opponunt, quomodo luxuria castitatem feriat, qualiter ira tranquillitatem animi perturbet, quantum inepta laetitia vigorem mentis resolvat, qualiter multiloquium munitionem cordis destruat, quomodo invidia charitatem interficiat, quemadmodum superbia arcem humilitatis effodiat, qualiter fallacia, cum veritatem in sermone corruperit, hanc etiam in cogitatione violet, ut qui verum dicere noluit, quod intellexit jam nec intelligat, quod dicere valeat. Ordinatur ergo a praedicatore obsidio cum per sanctae admonitionis verba singulis quibusque virtutibus quae vel quibus modis vitia insidientur ostenditur. Et contra Jerusalem, quam describit in latere, praedicator munitiones aedificat quando mala quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
de expellit᷑ acriores in eo tẽpta¬
tiones generat. qͣm pͥus excita¬
uerat. qͣudo hoc qͥet᷑ possidebat:
Unde isrłitȩ qͦq ad moysen& aaron
dicunt. Uideat dñs & iudicet.
qͣm fecere fecistis odorẽ nr̃m corã
pharaione & seruis eiꝰ & p̾biistis
ei gladiũ ut occidet nos. In moyse
eiĩ &aaron: lex & ꝓpb̃ia figura.¬
tȩ sunt. Et sepe apudse infirmuᷤ
animꝰ qͥsi contͣ sacra eloqͥa mur¬
murat. qr pͦꝰꝗͣ uerba cȩlestia audi
crescit. Debet gͦ uigilant᷑ doctor
ꝓficienti animȩ qͣ eã tẽptatio¬
nes seqͣnt᷑ innotescere. ut cautã
se ualeat contͣ maligni sp̃s insi¬
dias p̃parare. Unde bene nc̃ pꝰde¬
obsidionẽ. & edificabis munitio¬
nes: & cõportabis aggerẽ. In qua
enĩ iã pacis uisio describit᷑. ei
necesse ẽ ut tẽptationũ bella
nuncient᷑. Nã ut ualeat ad illa
pacis gaudia ȩt̾na ꝑtingere:
hanc hic ꝓculdubio oportet tri¬
bulationũ certamina multa

Expanded text:
rde expellitur, acriores in eo tentarde expellitur, acriores in eo tentationes generat, quam prius excitaverat quando hoc quietus possidebat? Unde et Israelitae quoque ad Moysen et Aaron dicunt: Videat Dominus, et judicet, quoniam fetore fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus, et praebuistis ei gladium, ut occideret nos . In Moyse enim et Aaron lex et prophetae figuratae sunt. Et saepe apud se infirmus animus quasi contra sacra eloqmurat, quia postquam verba coelestia audircrescit. Debet ergo vigilanter doctor proficienti animae, quae illam tentationes sequantur, innotescere, ut cautam se valeat contra maligni spiritus insidias pobsidionem, et aedificabis munitiones, et comportabis aggerem. » In qua enim jam pacis visio describitur, ei necesse est, ut tentationum bellum nuntietur, nam ut valeat illa pacis gaudia aeterna pertingere, hanc hic procul dubio oportet tribulationum certamina cumulata
Abbreviated transcription (Latin):
si enĩ int̾ua uisio pacis describit᷑.
qͣndo mens qͥ pͥus t̾rena sapuerat.
ꝑ amorẽ iã ad contẽplandã głam
regni cȩlestis eleuat᷑. S mox ut ani¬
nius amare cȩlestia ceꝑit. mox ut¬
aduisionẽ pacis intunȩ totase in¬
tentione collegerit. antiquuᷤ ille
aduersariꝰ qͥ de celo lapsus ẽ inuide
& insidiari ampliꝰ incipit. acͥores
qͣm consueuerat tẽp tationes
admouet. ita ut plerũq sic resi¬
stentẽ animã temptet: sic̃ ante
nunꝗͣ tẽptauerat qͣndopossi¬
debat. Unde scriptum ẽ. fili acce¬
dens ad seruitutẽ dĩ. sta inui¬
flicia & timore. & p̃para animã
tuã ad tẽptationẽ. Unde demo¬
niacus qͥ a dño sanat᷑ ab exeunte
demone discerpit᷑. sic̃ scriptũ ẽ
Et clamans & multũ discerpens
eũ: exiit abeo. Quid ÷ enĩ qͦd ob¬
sessũ hominẽ autiquus hostis qu
possessũ ñ discerpserat. deserendi
discerpsit. nͥ qͦd plerũq dũ de co¬

Expanded text:
si in terra visio pacis describitur, si in terra visio pacis describitur, quando mens, quae prius terrena sapuerat, per amorem jam ad contemplandam gloriam regni coelestis elevatur. 24. Sed mox ut animus amare coelestia cad visionem pacis intimae tota se intentione collegerit, antiquus ille adversarius qui de coelo lapsus est, invidet, et insidiari amplius incipit, acriores quam consueverat tentationes admovet; ita ut plerumque sic resistentem animam tentet, sicut ante nunquam tentaverat, quando possidebat. Unde scriptum est: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Unde et daemoniacus qui a Domino sanatur, ab exeunte daemone discerpitur, sicut scriptum est: Et clamans et multum discerpens eum, exiit ab eo . Quid est enim quod obsessum hominem antiquus hostis quem possessum non discerpserat, deserens discerpsit, nisi quod plerumque dum de co
Abbreviated transcription (Latin):
recte ei nc̃ dr̃. sume tͥ laterẽ. & po¬
nes eũ corã te. Om̃is eiũ doctor cũ
terrenũ quȩ̃piã auditorẽ ad cęle¬
stis uerbi doctrinã suscipit: laterẽ
assiunit. Cui dũ loqͥ ceꝑit quȩ sit
retributio cȩlestis patriȩ. qͦ uisio
pacis suꝑnȩ: ciuitatẽ ierłm descri¬
bit in latere. Quẽ corã se ponit: qr
intenta m̃te qualitatẽ audientis
conspicit. & iuxta eiꝰ intelligentiã
p̾dicationis suȩ uerba moderat᷑:
ut describi inaudienti sm̃te ciuitaᷤ
ierłm. id÷ uisio pacis possit. Dicat᷑
gͦ. Sume tͥ laterẽ: uidelicet ꝓximi
corterrenũ. Eones eũ corã te: scilic&
ut uitã atq intellectũ illiꝰ intenta
m̃te custodias. Et describes in eo
ciuitatẽ ierłm: ut ei qͤ sint suꝑna
gaudia de uisione pacis in notescaᷤ.
Quasi enĩ iã ierłm in latere descrip¬
ta est. cũ t̾rena mens ceꝑit qͦ sint
illa int̾nȩ pacis gaudia uera cog¬
noscere. & ad conspiciendã głam
regni cȩlestis patriȩ anhelare. Qua¬

Expanded text:
 laterem, et pones eum coram te. » Omnis etenim doctor cum terrenum quempiam auditorem ad coelestis verbi doctrinam suscipit, laterem assumit, qui dum loqui coeperit quae sit retributio coelestis patriae, quae visio pacis supernae, civitatem Jerusalem describit in latere, quem coram se ponit, quia intenta mente qualitatem audientis conspicit, et juxta ejusdem intelligentiam praedicationis suae verba moderatur, ut describi in audientis mente civitas Jerusalem, id est visio pacis, possit. Dicatur ergo: Sume tibi laterem, videlicet proximi cor terrenum. Et pones eum coram te, scilicet ut vitam atque intellectum illius intenta mente custodias. Et describes in eo civitatem Jerusalem, ut ei quae sint superna gaudia de visione pacis innotescas. Quasi enim jam Jerusalem in latere descripta est, cum terrena mens coeperit quae sint illa internae pacis gaudia vera cognoscere, et ad conspiciendam gloriam patriae coelestis anhelare. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
denuntiat. ut dũ ubiq fit menᷤ
pauida. ubiq circũspecta: qͣnto
timidior tanto uigilantior uiuat.
Seq̃r. Signũ : domui isrł. Si ad
historiã obsidionis quȩ iuxta
& hoc qđ agendo nunciauit. Qa
sic̃ domꝰ isrł obsidionẽ corpora¬
liter ꝑtulit: ita una queq aĩa
quȩ iã deseruire oipotenti do in¬
cipit. obsid entes se insidias ina¬
lignorũ sp̃uũ sencit. Aqͥb si uere
eripi appecit. stire debet quia
eripi sua uirtute ñ possit. S eiꝰ neces¬
se. ẽ. ut adiutoriũ sꝑet. qͥ nos & m
carne corruptibili uiuentes ꝑ redẽp

Expanded text:
denuntiat, ut dum ubique fit mens denuntiat, ut dum ubique fit mens pavida, ubique circumspecta, quanto timidior, tanto vigilantior vivat. 33. Sequitur: Signum est domus Israel. Si ad historiam obsidionis quae juxta et hoc quod agendo nuntiavit, quia sicut domus Israel obsidionem corporaliter pertulit, ita unaquaeque anima quae jam servire omnipotenti Deo incipit obsidentes se insidias malignorum spirituum sentit. A quibus si vere eripi appetit, scire debet quia eripi sua virtute non possit; sed ejus necesse est ut adjutorium speret qui nos, et in carne corruptibili vivente
Abbreviated transcription (Latin):
sidionẽ. Qd ẽ. obfirmare faciẽ
ad ierłm inlatere descriptã. nut
ei animȩ cui celestis pacis uisio¬
nẽ doctor denuntiat. si adhuc
eã infiriari insuis actib c̃spic̃.
remissiorẽ & clem̃tiore se mini¬
me ostendat: Unde scriptũ ẽ.
Filiȩ tͥ sunt: serua corpꝰ illarũ.
& nostendas hilarẽ faciẽ tuã ad
illas. Infirme qͥppe animȩ atq
adappetitũ mundi dedite ali¬
qͥndo meliꝰ ex seueritate seruan¬
F᷑: ut obfirmata facies. idẽ ꝑse
ueritatis custodiã ab oĩ spe fri¬
uolȩ remissiõis obducta. inc̃stan¬
tẽ animã t̾reat. atq adelectatiõe
uitiorũ. districtionis uigore con¬
stringat. Qđ cũ adoctore agit᷑: sẽꝑ¬
necesse ÷ ut dulcedo & humilicas
incorde teneat᷑. Quatinꝰ & multũ
suꝑbiat: cui tam̃ amorẽ suũ &
humilitatẽ ꝓutilitate eiꝰ ꝓde re¬
cusat. Seq̃r. Et circundabis eã.
Circundat doctor audicoris am¬
mã: cũ inoe qđ in hac uita agit᷑.
tẽptationũ laqueos apponi posse

Expanded text:
id est obfirmare faciem ad Jerusalem in latere descriptam, nisi ut ei animae cui coelestis pacis visionem doctor denuntiat, si adhuc eam infirmari in suis actibus cernit, remissiorem et clementiorem se minime ostendat? Scriptum est: Filiae tibi sunt? Serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Infirmae quippe animae, atque ad appetitum mundi deditae, aliquando melius ex severitate servantur: ut obfirmata facies, id est, per severitatis custodiam ab omni spe frivolae remissionis obducta, inconstantem animam terreat, atque a delectatione vitiorum districtionis vigore constringat. Quod cum ast, ut dulcedo et humilitas in corde teneatur; quatenus et multum superbiat: cui tamen amorem suum et humilitatem pro utilitate ejus prodere recusat. Sequitur: Et circumdabis eam. Circumdat doctor auditoris animam, cum in omne quod in hac vita agitur tentationum laqueos apponi posse
Abbreviated transcription (Latin):
& qͦd p̾dixit subiungit᷑. Et obfir¬
mabis faciẽ tuã adeã. & erit in
obsionẽ. Ex. qua re ostendit᷑ qr
ꝓpħa in eandẽ obsioͥne non erit.
sisartaginem ferreã int̾ se & cuu¬
tatẽ murũ f. erreũ ponit. Et cer
te inea cap tiuitate quȩ pͥus
siue inea quȩ pͦmodũ isrłiticopo.¬
pło contigit nullꝰ ab eiꝰ captiui¬
tatis ꝑicło liber fuit s om̃s simul
par calamitas inuoluit. Quidgͦ
intelligi uxta litterã potest.
ut ꝓpħa int᷑ se & ciuitatẽ qͣ obsi¬
denda ÷ sartaginẽ ferreã ponat:

Expanded text:
Et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. Ex qua re ostenditur quia propheta in eadem obsidione non erit, si sartaginem ferream inter se et civitatem murum ferreum ponit. Et certe sive in ea captivitate quae prius, sive in ea quae postmodum Israelitico populo contigit, nullus ab ejusdem captivitatis periculo liber fuit, sed omnes simul par calamitas involvit. Quid ergo intelligi juxta litteram potest, ut propheta inter se et civitatem quae obsidenda est sart
Abbreviated transcription (Latin):
eã mnurũ ferreũ int̾ te & ciuitatĩ
& obfirinabis faciẽ tuã ad eã: &
erit in obsidionẽ. Nisi enĩ rebus
hystoricis mystica miscerent᷑:
qͥd sartago ferrea necessaria ꝓ¬
pħe fuit. ut hanc int se ce ciuita.¬
tem poneret. qͣtinꝰ se ab eiꝰ obsidi¬
one separaret: Cũ enĩ drͣ. sume
tͥ sartaginẽ ferreã & pones eam
murũ ferreũ int̾ te & ciuitatẽ:
aꝑte declarat᷑. qri ꝑ eandẽ sarta

Expanded text:
rreum inter te et civitatem, et obfirmabis faciem tuam ad eam, et erit in obsidionem. Nisi enim rebus historicis mystica miscerentur, quid sartago ferrea necessaria prophetae fuit, ut hanc inter se et civitatem poneret, quatenus se ab ejus obsidione separaret? Cum enim dicitur: Sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem, aperte declar
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ corpore: s ꝑuersitatẽ oꝑũ ex de¬
lectatione uersant imte. Hinc
est enĩ qͦd de iudea ad captiuitatẽ
ꝑueniente. scriptũ ẽ. Hidert eam
hostes. & derisert᷑ sabbata eiꝰ. Hosteᷤᷤ
qͥppe sabbata derident: qͣndo ma
re corporis ut sonet inaure cordiͤ.
Et̃ qͥ qͥescit qͥescat. ur pͣuitatis desi¬
dia repellant᷑ a cogitatione. cũ
iã repulsa uidentur aboꝑe. Ubi
ne maloꝵ sicut diximꝰ exempla
sequam. adiungit᷑q domꝰ exasꝑ¬
ans ẽ. Oali aut̃ & si diu tolerant᷑.
subito corruunt. & eoꝵ pęnas in¬
firmi c̃spiciunt: ne quoꝵ culpas
inpunitas existimant. imitentur.

Expanded text:
ed perversitates operum ex dilectione versant in mente. Hinc est enim quod de Judaea ad captivitatem perveniente scriptum est: Viderunt eam hostes, et deriserunt Sabbata ejus . Hostes quippe Sabbata derident, quando mare corporis, ut sonet in aure cordis. Et qui quiescit quiescat, ut pravitatis desideria repellantur a cogitatione, cum jam repulsa videntur ab opere. Ubi ne malorum, sicut diximus, exempla sequamur, adjungitur: Quia domus exasperans est. Mali autem etsi diu tolerantur, subito corruunt, et eorum poenas infirmi conspiciunt, ne quorum culpas impunitas existimant imitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. Inqͥb uidelicet uerb̃ qͥd aliud
uixta hẏstoriã nͥ ierosolune ur̃b
obsessio atq destructio designat᷑
& peccatoris popłi afflictio expͥ¬
init᷑ qͥ domꝰ ex asꝑans uocat᷑. cũ

Expanded text:
. In quibus videlicet verbis quid aliud juxta historiam nisi Jerosolymae urbis obsessio atque destructio designatur, et peccatoris populi afflictio exprimitur? Qui domus exasperans vocatur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
S soror eiꝰ iuda qmͣ dimissã isrłiticã
plebẽ insuis uoluptatibꝰ uidit. ipsa
qͦq ininmundiciã fornicationis ex-¬
arsit. Quia enĩ aspexit adulteram
insua ꝑu̾sitate florere: ipsa etiã
nͣtunuit deceriꝰ peccare. atq a con¬
iunctione dñi quasi a uiri legitumi
cubili recede. Unde necesse ẽ ut pec¬
cantes qͦsq tc considẽmꝰ ampliꝰ mi¬
seros. qͣndo eos conspicimꝰ in culpa
sua sine flagello derelictos. Hinc
enĩ ꝑsalomonẽ dr̃. Auersio paruu¬
loꝵ int̾ficiet eos. & ꝓsꝑitas stultoꝵ
toa zelo disciplinȩ inuenit᷑ alieuꝰ.
Dicat᷑ gͦ. Qui audit audiat. & qͥqͥescit

Expanded text:
iam dimissam Israeliticam plebem in suis voluptatibus vidit, ipsa quoque in immunditiam fornicationis exarsit. Quia enim aspexit adulteram in sua perversitate florere, etiam ipsa non timuit deterius peccare, atque a conjunctione Domini, quasi a viri legitimi cubili, recedere. Unde necesse est ut peccantes quosque tunc consideremus amplius miseros, quando eos conspicimus in culpa sua sine flagello derelictos. Hinc enim per Salomonem dicitur: Aversio parvulorum interficiet eos, et prosperitas stultorum to a zelo disciplinae invenitur alienus. Dicatur ergo: Qui audit audiat, et qui quiescit
Abbreviated transcription (Latin):
dono hoc ẽẽ ur̃m meritũ putemꝰ.
& qͣndo a locutione doctrinȩ ob¬
mutescimꝰ. qͣnuis nr̃a culpa sit:
uos tam̃ hanc ẽẽ ur̃am specialit̃
credatis. ut dũ uicissim mala nob̃
tribiumꝰ & bona alus. pipsã humi¬
litatis gr̃am fiat ut doc trinȩ ser¬
mo qͥ ablatꝰ fuerat redeat. Seqͥtur.
Cũ aut̃ locutꝰ fuero tͥ: aꝑiesostuñ
& loqͤris ad eos. Hec dicit dñs ds̃.
Qui audit audiat. & qͥqͥescit qͥescat.¬
qr domꝰ exasꝑans ẽ. Sepe quidam
uerbũ dĩ audire desid̾ant. s dũ
alios c̃spiciunt aurẽ auert̾e. etiã
ipsi asalutis auditu deuiant.
Et plerũq multi qͥescere appetuñ.
atq acunctis mundi huiꝰ actib
uacare. nullis iã desidis t̾renis
succũb̾e.s dũ uident alios inqͥ¬
ete agendo ꝓficere atq in hoc
mundo diuitiis & honorib extol¬
li. qr nec dũ inuia rectitudinis
firmist̃: ad praua oꝑa ex alioꝵ
exemplo delabunt᷑. Hinc ÷ enĩ

Expanded text:
dono, hoc esse vestrum meritum putemus. dono, hoc esse vestrum meritum putemus. Et quando a locutione doctrinae obmutescimus, quamvis nostra culpa sit, vos tamen hanc esse vestram specialiter credatis, ut dum vicissim mala nobis tribuimus, et bona aliis per humilitatis gratiam fiat, ut doctrinae sermo, qui ablatus fuerat, redeat. Sequitur: « Cum autem locutus fuero tibi, aperies os tuum, et loqueris ad eos: Haec dicit Dominus Deus: qui audit, audiquia domus exasperans est. » Saepe quidam verbum Dei audire desiderant, sed dum alios conspiciunt aurem avertere, etiam ipsi a salutis auditu deviantur. Et plerumque multi quiescere appetunt, atque a cunctis mundi hujus actibus vacare, nullis jam desideriis terrenis succumbere. Sed dum vident alios inquiete agendo proficere, atque in hoc mundo divitiis et honoribus extolli, quia necdum in via rectitudinis firmi sunt, ad prava opera ex aliorum exemplo delabuntur. Hinc est enim,
Abbreviated transcription (Latin):
Magna eni oimpotentis dei est
gr̃a. cũ iniq agentib durꝰ a doctoribꝰ
sermo increpationis ꝓfert᷑. Qd contͣ
nc̃ dr̃ Et eris mutꝰ. nec qͣsi uir obiur¬
gans. Delinquentes & em̃ oburgass.
si digni ipsa obiurgationis gr̃a fuis¬
sent. S cũ indoctrina atq silentio
sit meritoꝵ tanta diu̾sitas. ut sciri
facile ñ possit utrũ ex auditoris
an eiꝰ uitio qͥ doctrinȩ locũ uidet᷑
tenere. docendi sermo subtrabat᷑:
qͥd aliud nob̃̾ seruari semꝑ inreb
dubiis nͥ humilitas iubet᷑. ut & qͣn¬
do loqͥ possumꝰ ñ extollam᷑. ne for
ñ nob̃ s auditoribꝰ nr̃is collata sit:
& rursus qͣndo loqͥ ñ possumꝰ hii qͥ
nob̾ cõmissi st̃ minime nos duudi¬
cent. ne fortasse ñ ex nr̃o s expecca¬
to audientiũ loqͥminime possimꝰ:
Ad hoc gͦ nob̾ cuncta de meritis
nr̃is incerta st̃: ut unã certã gr̾am
teneamꝰ humilitatẽ. Quatinꝰ & noᷤ
cũ loquim᷑ & ex om̃ipotentis dei

Expanded text:
est a cum inique agentibus durus a doctoribus sermo increpationis profertur. Quo contra nunc dicitur: Et eris mutus, nec quasi vir objurgans. Delinquentes etenim objurgasset, si digni ipsa objurgationis gratia fuissent. 17. Sed cum in doctrina atque in silentio sit meritorum tanta diversitas, ut sciri facile non possit, utrum ex auditoris an ex ejus vitio qui doctrinae locum videtur tenere docendi sermo subtrahatur, quid aliud nobis quam servari semper in rebus dubiis humilitas jubetur? Ut et quando loqui possumus nnon nobis, sed auditoribus nostris collata sit. Et rursus, quando loqui non possumus, hi qui nobis commissi sunt, minime nos dijudicent, ne fortasse non ex nostro, sed ex peccato audientium loqui minime possimus. Ad hoc ergo nobis cuncta de meritis nostris incerta sunt, ut unam certam gratiam teneamus humilitatis, quatenus et nos cum loquimur, ex omnipotentis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
captiuũ rapit. Quia g ꝑmix¬
ta simul uitia atq adunata c̃cͣ
intẽ ueniunt: recte inp̃dicato¬
ris ore contͣ descriptã ierłm ca¬
stra ꝓponunt᷑. Et qͥa aliqͣndo
singula hinc inde sensũ feriutt:
uigiro arictes ordinant᷑. Ponit
gͦ p̃dicator arietes ingiro. dũ
caute denuntiat ꝗͣ blande lu¬
xuria ꝑcutit. ꝗͣ asꝑe in patien¬
tia occidit. ꝗͣ laboriose auari¬
tia accendit. & interiinit. quã
tumide suꝑbia extinguit. In
giro itaq arietes ponere ẽ: p̃¬
dicando ostendẽ qͥ undiq so¬
leant ãiã mutrones uitiorũ
ferire. Seq̃r. Et tu sume tͥ sar
taginẽ ferreã. & pones eã mu¬
rũ ferreũ int̾ te & int̾ ciuita¬
tẽ.Qa ferrũ forte metallũ:
li fortis frixura signat᷑: Di̾s
qͥppe spual ⁊esꝰ doctoris aiã
frigit: qͥa ualde cruciat᷑. dũ in¬
firmos qͦsq et̾na deserere. & rebꝰ
tẽporalib delectari conspicit.
Quã bene paulꝰ sartaginẽ ferreã

Expanded text:
captivum rapit. Quia ergo permiscaptivum rapit. Quia ergo permista simul vitia atque adunata contra mentem veniunt, recte in praedicatoris ore contra descriptam Jerusalem castra proponuntur. Et quia aliquando singula hinc inde sensum feriunt, in gyro arietes ordinantur. Ponit ergo praedicator arietes in gyro, dum caute denuntiat quam blande luxuria percutit, quam aspere impatientia occidit, quam laboriose avaritia accendit et interimit, quam tumide superbia exstinguit. In gyro itaque arietes ponere est praedicando ostendere qui undique soleant animam mucrones vitiorum ferire. 29. Sequitur: Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et civitatem. » Quia ferrum forte metallum est, li fortis frixura signatur? Omnis quippe spiritalis zelus doctoris animam frigit, quia valde cruciatur, dum infirmos quosque aeterna deserere, et rebus temporalibus delectari conspicit. Quam bene Paulus sart
Abbreviated transcription (Latin):
excelsũ. & subom̃e liguũ frondora
& forncata ẽ ibi. Et dixi cũ feciss
hȩc om̃a adme conu̾t̾e. & ñ est
reuersa. Ubi statĩ subdit᷑. qͣliter
exemulatione eiꝰ etiã uida ceci¬
dit qͣstare uidebat᷑. Ait enĩ. Et
indit p̾uaricatrix soror eiꝰ uda.
qͥa ꝓeo qͦd mechata ẽẽt aduersa¬
abiit & fornicata ẽ etiã ipsa. Cc¬
ad me conu̾tere. & tam̃ ñẽ con¬
uersa. S q om̃ipotentẽ dñm
plebs isrłitica deseruit. reuerti
nolens: libellũ repudii accepit.
Deseruit uidelicet peccando. s
libellũ repudii accepit in suis
iniqͥtatib sine flagello rema¬
nendo. Anima enĩquȩ peccat.
recedit. S si eã pͦpeccatũ ꝓsꝑitaᷤᷤ
sequit᷑. nulla disciplina nulla
districtionis increpatio reuocat
adcor: in diuisione quã int̾ se
& dm̃ fecit. etiã libellũ repudii
accepit. ut iã uelud aliena
derelicta faciat mala qͣuult.
⁊eli dñi flagella ñ sentiat: quatinꝰ¬

Expanded text:
sub omne lignum frondosum, et fornicata est ibi. Et dixi cum fecisset haec omnia: Ad me convertere, et non est reversa . Ubi statim subditur qualiter ex aemulatione ejus etiam Juda cecidit, quae stare videbatur. Ait enim: Et vidit præuaricatrix soror eius Iuda, quod mœchata esset aduersaabiit, & fornicata est etiam ipsa. Ad me convertere, et tamen non est conversa . Sed quia omnipotentem Deum plebs Israelitica deseruit, reverti nolens, libellum repudii accepit. Deseruit videlicet peccando, sed libellum repudii accepit in suis iniquitatibus sine flagello remanendo. Anima enim quae peccat, recedit. Sed si eam post peccatum prosperitas sequitur, nulla disciplina, nulla districtionis increpatio revocat ad cor; in divisione quam inter se et Dominum fecit, etiam libellum repudii accepit, ut jam, velut aliena derelicta, faciat mala quae vult, zeli Dei flagella non sentiat, quaten
Abbreviated transcription (Latin):
corruptionis mutabilitas ñ
eet Aqua gͦ in cristallũ u̾sa
ẽ: quando corruptionis eiꝰ iN¬
firmita ꝑ resurrectionẽ suã
ad incorruptionis ẽ firmita.¬
tẽ mutata. S notandum qͦd
hoc cristallũ horribile id ÷
pauendũ dr̃ Quis autẽ nesci¬
at cuiꝰ pulchritudinis sit cri¬
stallũ: Et mirũ qͦmͦ in hac
cristallo conueniat pulchri¬
tudo cũ pauore. S omnib
uera scientib constat: quia
redemptor humani generiᷤ
cũ iudex apparuerit. & spe¬
ciosus iustis. & t̾ribilis erit
iniustis. Quẽ enĩ mansuetũ
aspiciunt electi. hunc eun¬
dem pauendũ atq t̾ribilẽ
conspiciunt reꝓbi. Sed hunc
ido tunc electi t̾ribilẽ non
uidebunt: qͥa mͦ t̾rorẽ illiꝰ
considerare ñ cessantStu¬
diose enĩ considant. quam
t̾ribilis ad iudiciũ ueniat.
culpas anteactas deflent. ĩ¬
minentes declinant. pauorẽ
illiꝰ cotidie ante ocłos m̃tis
ponunt. & quã trem̃dꝰ ap
parebit sine cessatione sus¬

Expanded text:
corruptionis mutabilitas non corruptionis mutabilitas non esset. Aqua ergo in crystallum versa est, quando corruptionis ejus infirmitas per resurrectionem suam ad incorruptionis est firmitatem mutata. 20. Sed notandum quod hoc crystallum horribile, id est pavendum, dicitur. Quis autem nesciat cujus pulchritudinis sit crystallum? Et mirum quomodo in hoc crystallo conveniat pulchritudo cum pavore. Sed omnibus vera scientibus constat quia Redemptor humani generis cum judex apparuerit, et speciosus justis, et terribilis erit injustis. Quem enim mansuetum aspiciunt electi, hunc eumdem pavendum atque terribilem conspiciunt reprobi. Sed hunc ideo tunc electi terribilem non videbunt, quia modo terrorem illius considerare non cessant. Studiose enim considerant quam terribilis ad judicium veniat, culpas anteactas deflent, imminentes declinant; pavorem illius quotidie ante oculos mentis ponunt, et quam tremendus 1232 appareat sine cessatione sus
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ ñ erat. Peccatori qͥp¬
pe homimi dictũ ẽ. Terra es
& in t̾ram ibis. Nt pͦ quã as¬
sumpta ẽ ab auctore omniũ.
atq in cęlis sulleuata. & suꝑ
angelos ducta: firmamentũ
facta ẽ quȩ t̾ra fint. S firma¬
mentũ qͦd aspicit᷑: cuiꝰ habe¬
at similitudinẽ subinfertur.
cũ dr̃. Quasi aspectus cristalli
horribilis. Cristallũ sic̃ dictũ
est ex aqua congelascit. et¬
robustum fit. Scimꝰ uͦ qͣnta
sit aquȩ mobilitas. Corpꝰ au¬
dem redemptoris nr̃i qͥa usq
ad mortẽ passiomi subiacuit.
aquȩ simile iuxta aliqͥd fint:
qͥ nascendo crescendo lasses¬
cendo esuriendo sitiendo.mo¬
riendo usq ad passionẽ suã
ꝑ mom̃ta tempoꝵ mobiliter
decucurrit. Cuiꝰ cursũ ꝓpħa
intuens ait. Exultauit ut gi¬
gas ad currendã uiã. S ginia
ꝑ resurrectionis suȩ głam ex
ipsa sua corruptione in incor¬
ruptionis uirtute conualuit:
qͣsi cristalli more ex aqͦ durn¬
it. ut in illo & hȩc eadẽ nat᷑a

Expanded text:
entum non erat: peccanti quippe homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . At postquam assumpta est ab auctore omnium, atque in coelis sublevata, et super angelos ducta: firmamentum facta est, quae terra fuit. Sed firmamentum quod aspicitur, cujus habeat similitudinem, subinfertur, cum dicitur: Quasi aspectus crystalli horribilis. Crystallum, sicut dictum est, ex aqua congelascit, etrobustum fit. Scimus vero quanta sit aquae mobilitas. Corpus autem Redemptoris nostri, quia usque ad mortem passionibus subjacuit, aquae simile juxta aliquid fuit, quia nascendo, crescendo, lassescendo, esuriendo, sitiendo, moriendo, usque ad passionem suam per momenta temporum mobiliter decucurrit. Cujus cursum Propheta intuens, ait: Exsultavit ut gigas ad currendam viam . Sed quia per resurrectionis suae gloriam ex ipsa sua corruptione in incorruptionis virtutem convaluit, quasi crystalli more ex aqua duruit, ut in illo et haec eadem natura
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc enĩ scriptũ ẽ. Carnis
curã ne feceritis in deside¬
riis. Quȩ gͦ in desideriis fie
nis mens nr̃a incisa sit: &
tam̃ a necessitate ñ sit ab¬
scisa. Quid si hoc sacrificii
genꝰ sub typica redẽptoris
nr̃i intelligentia aliꝰ ad c̃¬
templationẽ reqͥrat: Ascen¬
dat gͦ ad fortiora animꝰ. e¬
leuent᷑ animalia ut eleuen¬
tur parit̾ & rotȩ. Qs enim
supra omnẽ ȩccłiam. quȩ
est corpꝰ ipsius: Quẽ cum
delere de t̾ra conati sunt.
Cunq eũ crucifixũ & sepol¬
tum uident. hunc se ab
amore omniũ diuisisse cre¬
diderunt. Sed caput tͣturiᷤᷤ
& incisũ ẽ. & tam̃ a suo cor¬
pore diusũ ñ ẽ: quia ex
eo qͦd ꝓ nob̾ mortẽ ꝑtulit.
om̃s nos sibi ueriꝰ in ipsa

Expanded text:
Hinc enim 1228 scriptum est: Carnis Hinc enim 1228 scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae ergo in desideriis fiernis mens nostra incisa sit, et tamen a necessitate non sit abscissa. Quid, si hoc sacrificii genus sub typica Redemptoris nostri intelligentia alius ad contemplationem requirat? Ascendat ergo ad fortiora animus, eleventur animalia, ut eleventur pariter et rotae. Quis enim supra omnem Ecclesiam, quae est corpus ipsius . Quem cum delere de terra conati sunt. Cumque eum crucifixum et sepultum viderent, hunc se ab amore omnium divisisse crediderunt. Sed caput turturis et incisum est, et tamen a suo corpore divisum non est, quia ex eo quod pro nobis mortem pertulit, o
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. atq ꝑ allegorie intelli-¬
gentiã contẽplationẽ reqͥrit.
Ratet cunctis iuxta hysto¬
riam hoc qͦd in lege scrip¬
tũ ẽ ut turt᷑ qͥ pro peccato
offert᷑. retorqueat᷑ caput eiꝰ
ad pennulas. ita ut collo in¬
hereat. & ñ penitꝰ abrũpat᷑.
In quib u̾bis. dubiꝰ legentibꝰ
sensꝰ hystoricꝰ ñ ẽ Sed si hȩc
indelligere moralit̾ reqͥras:
uoluit᷑ rota. dũ ad moralẽ
intelligentiã ducit᷑ sacri
u̾bi sententia. Nos enĩ ipsi
in onmpotentis di sacrifi¬
cio ẽẽ turtur debemꝰ: ita
ut caput nr̃m recorqueat᷑
ad pennulas. id ÷ animꝰ ad
uirtutes. Non enĩ in merito
ꝑ caput mentẽ intelligimꝰ.
quia sic̃ caput corpꝰ: ita meis
actiones regit. Sed caput
ad pennulas retorqueri p̾¬
cipit᷑. ut ea quȩ dicis faciaᷤ:
& os ad oꝑa conungas. Nec
sum corpori suo iubet᷑ inhe¬
rere: quia iudelicet mens
nr̃a a carnali delectatione
incidenda ẽ:s a carnis cu¬
ra necessaria incidenda ñ ẽ.

Expanded text:
alius per allegoriae intelligentiam contemplationem requirit. Patet cunctis juxta historiam hoc quod in lege scriptum est, ut turtur quae pro peccato offertur, retorqueatur caput ejus ad pennulas, ita ut collo inhaereat, et non penitus abrumpatur . In quibus verbis dubius legentibus sensus historicus non est. Sed si haec intelligere moraliter requiras, agitatur rota dum ad moralem intelligentiam ducitur sacri verbi sententia. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio esse turtur debemus, iut caput nostrum retorqueatur ad pennulas, id est sensus ad virtutes. Non enim immerito per caput mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Sed caputad pennulas retorqueri praecipitur, ut ea quae dicis facias, et os ad opera conjungas. Nec sum, corpori suo jubetur inhaerere, quia videlicet mens nostra a carnali delectatione incidenda est, sed a carnis cura necessaria incidenda non est.
Abbreviated transcription (Latin):
dr. Quocunq ibat sp̃s:
illuc eunte sp̃u & rotę
parit̾ leuabant᷑ seqͣntes
eũ. Et subdit᷑. Sp̃s enim
uitȩ erat in rotis In rotiᷤ
eloquia. dono sp̃s unuifi¬
camur. ut mortifera a no¬
bis oꝑa repellamꝰ. Potest
autẽ intelligi quia sp̃s ua
dit. cũ legentis animũ di¬
uersis modis & ordinibus
tangit ds̃ : qͣndo hunc per
u̾ba sacri eloquii. mͦ in ze¬
lo excitans ad ultionẽ eri¬
git. mͦ ad pacientiã miti¬
gat. mͦ in p̾dicatione iN¬
struit. mͦ ad penitentiȩ la¬
menta cõpungit. Sed recͣ¬
ramꝰ breuit̾ ꝑ hȩc eadem
u̾ba quȩ diximꝰ. ut indea¬
tis messe ꝑhibet᷑. Certe si
legentis animũ sp̃s uitȩ
in zeli feruore detigerit:
ꝓtinꝰ in sacris eloquiis in¬
det qͦd moyses ad castra
rediens. & popłm ꝑ ydola
peccasse cognoscens. hunc
ꝑ feruorẽ sp̃s. gladiis stra¬
uit. Qđ finees ꝑsequendo
luxuriã. irã dñi gladio
placauit. Q đ petrus m̃ti¬

Expanded text:
 ibat spiritus, illuc eunte spiritu et rotae pariter elevabantur, sequentes eum. » Et subditur: « Spiritus enim vitae erat in rotis. » In rotis eloquia dono spiritus vivificamur, ut mortifera a nobis opera repellamus. Potest autem intelligi, quia spiritus vadit; cum legentis animum diversis modis et ordinibus tangit Deus; quoniam hunc per verba sacri eloquii modo in zelo excitans, ad ultionem erigit, modo ad patientiam mitigat, modo in praedicatione instruit, modo ad poenitentiae lamenta compungit. Sed recurramus breviter per haec eadem verba quae diximus, et videatis inesse perhibetur. Certe si legentis animum spiritus vitae in zeli fervore tetigerit, protinus in sacris eloquiis videt quod Moyses, ad castra rediens, et populum per idola peccasse cognoscens, hunc per fervorem spiritus gladiis stravit ; quod Phinees, persequendo luxuriam, iram Domini gladio placavit ; quod Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ⁊ iuxta sensũ legen
ñ nunꝗͣ ut diximꝰ. ut in u¬
na eadẽq sententia cun¬
cta simul tria ualeant in¬
ardende rubo uocatꝰ fuis¬
set. accessit ꝓpius ut uide¬
ret insũ: & ecce rubꝰ arde¬
bat. & ñ consumebat᷑ ma¬
gnũ ẽ hoc miraculũ. Si
solã in eo hẏstoriã reqͥraᷤ.
ẽ unde legentis ammus¬
nutriat᷑: ut uideas qͦd in li¬
gno ignis ardeat & ñ corsu¬
mat. Iam uͦ si typicã intel¬
ligentiã queras: quid flã¬
ma nͥ legẽ de qua scriptũ
ẽ in dextera eiꝰ ignea lex:
& qͥd rubꝰ ille. nͥ iudaicum
popłm designauit. pecca
toꝵ suoꝵ spims obsitum:
S rub ardens consumi ñ
potuit: quia iudaicus popłs
& ignẽ qͥdem legis accepit.
& tam̃ peccatoꝵ suoꝵ spi¬
nas ñ deseruit. nec eiꝰ uitia
diuini sermonis flãma con¬
cremauit. Fortasse in hoc fa¬
cto. aliꝰ maiora ꝑ typũ con¬
templari desiderat. Huiiᷤᷤ
qͥa sensꝰ excrescit. eleuatur

Expanded text:
a sensum legentnonnunquam, ut diximus, ut in una eademque sententia cuncta simul tria valeant inardenti rubo vocatus fuisset , accessit propius ut videret visum, et ecce rubus ardebat, et non consumebatur. Magnum est hoc miraculum. Si solam in eo historiam requiras, est unde legentis nutriatur animus, ut videas quod in ligno ignis ardeat, et non consumat. Jam vero si typicam intelligentiam quaeras, quid flamma nisi legem, de qua scriptum est: In dextera ejus ignea lex ? et quid rubus ille, nisi Judaicum populum desitorum suorum spinis obsitum? Sed rubus ardens consumi non potuit, quia Judaicus populus et ignem quidem legis accepit, et tamen peccatorum suorum spinas non deseruit, nec ejus vitia divini sermonis flamma concremavit. Fortasse in hoc facto alius majora per typum contemplari desiderat. Hujus quia sensus excrescit, elevantur
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ẽ ꝓpiciatio ꝓ peccatiꝰ
nr̃is. Ecce exultat animꝰ cũ
aduocati nr̃i podentiã au¬
diniꝰ. s exultationẽ nr̃am
iterũ remordet timor: qͥa
ipse qͥ nob̃ aduocatꝰ ẽ. dicit᷑
iustꝰ. Nos enĩ causaᷤᷤ iniꝰticiȩ

Expanded text:
ipse est propitiatio pro peccatis nostris. Ecce exultat animus, cum advocati nostri potentiam audimus; sed exultationem nostram iterum remordet timor, quia ipse, qui nobis advocatus est, dicitur iustus. Nos enim causas iniustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
in nob̃̾ uidet: & nos uidẽ
ñ possumꝰ. Qa autẽ sci in¬
ri sollert̾ se aspiciunt in
qͥb ab aliis iudicari post̾.
& districte se uident sicut
sepe districte ab aliis ui¬
dent᷑. quia in se nec ea qͦ
latere poterant ignorañ:
lum in dorso portant. Se

Expanded text:
in nobis videt, et nos videre in nobis videt, et nos videre non possumus. Quia autem sancti viri solerter se aspiciunt in quibus ab aliis judicari possunt, et districte se vident, sicut saepe districte ab aliis videntur, qui in se nec ea quae se latere poterant ignorant, lumen in dorso portant. Se