comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
÷ rio sc̃ȩ barbare ubigregorius laudes dño cȩlebrare solebat conuincto demon
apparuit: sibiq in antro qđ illiccernit᷑ hospiciũ faciens. nocturnis horistan¬
to crepitabat fragore: ut om̃a fundam̃ta mõnasterii putaret᷑ conuellere:
Nonnũ quã equos destabulis auferens audiebatur tota noete discurrere.
quorum duos p̃cipitio demersisse ꝓbatus e, Cumq pauore tanti sonitꝰ mo¬
nachos atriclinio quoadaurã propt̾ feruorẽ caumatis iacere solebant
poentus auertisset: unus eorũ inuircute dĩ ompt̃is ante foramen decubens. orati¬
one facta coepit dormire. Cui dȩ mon insimilitudine catti apparuit᷑. et̃q. unguil
est aggresius deterpere: quomonachus oratione repulso. identidẽ sopori sẽ tradi¬
dit. Cũ subito dȩ mon insimilitudinẽ cuiusdã ethiopis lancea minando apparu¬
it dicens Ego quidẽ hinc uadoꝰ. sed te uulneratũ dimitto. Quo dicto lanceã uibr¬

Expanded text:
rio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon rio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon apparuit, sibique in antro, quod illic cernitur, hospitium faciens, nocturnis horis tanto crepitabat fragore, ut omnia fundamenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis auferens audiebatur tota nocte discurrere, quorum duos praecipitio demersisse probatus est. Cumque pavore tanti sonitus monachos a triclinio, in quo ad auram propter fervorem caumatis jacere solebant, penitus avertisset, unus eorum confisus in virtute Dei omnipotentis ante foramen decumbens, oratione facta, coepit dormire. Cui daemon in similitudine catti apparuit, eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo monachus oratione repulso, identidem sopori se tradidit, cum subito daemon in similitudine cujusdam Aethiopis lancea minando apparuit, dicens: Ego quidem hinc vado, sed te vulneratum dimitto. Quo dicto, lanceam vibr
Abbreviated transcription (Latin):
tominus credidit: quanto longius uitã suã cognoscebat extendi: Etecce
sub ipsis albis pascalib in oratorio scĩ seuerini cũ fr̃ĩb uesꝑtinis assis tens
officiis: ardere parietẽ uidit: quẽ fr̃ib extinguere imperauit: Quibus
hunc uinolentũ credentibus. ipsetandẽ ferulã quã tenebat ꝓiciens ma¬
nusq ꝑparietẽ circũ ducens: conabatur foris flãmas &tinguere: quas
constabat intima eius depascere. Deniq: ad hospicium rediens tantȩ febris
ardore succensus est: ut ꝑ uenire addiem septimũ nullaten potuis s& Qiua
ergo dũ consuluisse putauit se monachis. pauperib nocuisse ñ timuit: Ac ꝑhoc
qđ seplacere posse gregorium credidit. ꝓrsus offenditꝰ frustra flammas pariecis
extinguere uoluit : qui tenacitatissuȩ flammas ex tinguere recusauit:
Sodem nhilomine tẽpore. post absidem oratorii scẽ mariȩ semꝑ uirginis. orato¬

Expanded text:
to minus credidit, quanto vitam suam longius cognoscebat extendi. Et ecce to minus credidit, quanto vitam suam longius cognoscebat extendi. Et ecce sub ipsis albis Paschalibus in oratorio sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam tenebat projiciens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitium rediens, tantae febris ardore succensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit se monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare posse Gregorium credidit, prorsus offendit: frustra flammas parietis exstinguere voluit, quia tenacitatis suae flammas exstinguere recusavit. 89. Eodem nihilominus tempore post absidem oratorii sanctae Mariae semper Virginis orato
Abbreviated transcription (Latin):
psius quoq pontificis tẽpr̃. eiusdẽpatris monasterio athanasius. fuit:
Uirquidẽ castitate c̃spicuus: & sui ministerii cautissimꝰ exequuto
quicũ seuientis inopie tẽpꝰ agnosceret. nemonachis necessitas fortassis
incumberet: quad raginta pauperũ quos beatus gregorius pasci semi
in anno decreuerat. refectionẽ subduxit: qđ inpune sefecisse ꝑpenders:
&iam duodecim pauperum prandiũ totidẽq denarios quidie deposi¬
tionis beati gregorii. ꝓcõmemoratione duodecĩ ab eo quondã inuita¬
torũ. quorũ t̃cius decimꝰ angłm se eẽ. ꝓfessus ẽ. c̃suetudinalit̾ pastebaa:
penitus int̃ dix̃ Cũ eiusdẽ quad ragesime tẽpr̃ beatꝰ gregoriuꝰ eidem
prbo. cui supra & monacho in sõnis apparuit dics Uade & dic egumeno:
quia diminuit consuetudinẽ quã ego c̃stitui: dñs quoq dies eiꝰ diminu¬
it: Qđ egomenus ut audiuit. primo quidẽ contremuit: postuero tan¬

Expanded text:
psius quoque pontificis tempore, ejusdem Patris monasterio Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachis necessitas fortassis incumberet, quadraginta pauperum, quos beatus Gregorius pasci semel in anno decreverat, refectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios qui die depositionis beati Gregorii pro commemoratione duodecim ab eo quondam invitatorum, quorum tertius decimus angelum se esse professus est, consuetudinaliter pascebantur, penitus interdixit: cum ejusdem 180 Quadragesimae tempore beatus Gregorius eidem presbytero cui supra et monacho in somnis apparuit, dicens: Vade et dic hegumeno: Quia diminuit consuetudinem, quam ego constitui, Dominus quoque ejus dies diminuet. Quod hegumenus ut audivit, primo quidem contremuit, post vero tan
Abbreviated transcription (Latin):
tifici suggessiss&:& monachi quidẽ ꝓeo satagerent. sed ꝓficiendi aditũ non
haberent. pontifex diuinitus eiusdẽ diei diluculo hunc abergastulo
iussit extrahere : liberumq dimittere: Nec multum post monachi fr̃. ita sa¬
nus reuersus ẽ: ut uideatur acten in eiusdẽ patris monasterio tanto
fidelius deseruire: quanto se illius adminiculo meminit ad sanitatem

Expanded text:
tifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed proficiendi aditum non tifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed proficiendi aditum non haberent, pontifex divinitus recordatus ejusdem, diluculo hunc ab ergastulo jussit extrahi, liberumque dimitti. Nec multo post monachi frater ita sanus reversus est, ut videretur hactenus in ejusdem Patris monasterio tanto fidelius deservisse, quanto se illius adminiculo meminit ad pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
chi m̃tis insaniã passus ẽ: ita uthum̃ana c̃sortia fugiens. multo tẽ¬
pore ꝑuagus. ꝑ criptas solitarias. & cenosa monum̃ta discurreret. Cuiꝰ
insanie sr̃ nimiũ coñdolens. cotidie scm̃ gregoriũ ꝓfusis lacrimis p̃¬
cabatꝰ: utsibi frem sospitẽ reddere dignaret᷑ Itaq cũ nocte quadã
post huius modi fletus quiesceret: beatus grẽgorius apparuit ei
dics. Uidens lacrimas tuas suscepi orationẽ tua: & tecegermanũ tuũ tibi
hodie saluũ reduca: & hoctibi signũ. quiastatim ut dies illitxerit. iussu
pontisicis presbit quihic indusus ẽ extrahetur: Quȩ ille surgens ma¬
titinali tẽpore fribus indicauit: Forte tunc idẽ prbs cãpans delo¬
cusatus. in eode monasterio tenebat᷑. & tẽporib multis labentib asuis
accusatorib iã conteptus: acunctis quoq fuerat in obliuionẽ deduct
Cum nullũ propinquũ. nullũ inurbe cognitũ habere potiussa. quideeo pon¬

Expanded text:
chi mentis insaniam passus est, ita ut humana consortia fugiens, multo tempore pervagus per cryptas solitarias, et coenosa monumenta discurreret. Cujus insaniae frater nimium condolens, quotidie sanctum Gregorium profusis lacrymis precabatur, ut sibi fratrem sospitem reddere dignaretur. Itaque 182 cum nocte quadam post hujusmodi fletus quiesceret, beatus Gregorius apparuit ei dicens: « Videns lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; et ecce germanum tuum tibi hodie sanum reducam. Et hoc tibi signum, quia, statim ut dies illuxerit, jussu pontificis, presbyter qui hic inclusus est extrahetur. » Qui surgens matutinali tempore fratribus indicavit. Forte tunc idem presbyter Campanus de loimine accusatus, in eodem monasterio tenebatur; et temporibus multis labentibus a suis accusatoribus, jam contemptus, a cunctis quoque suis fuerat in oblivionem deductus, cum nullum propinquum, nullum in Urbe cognitum habere potuisset, qui de eo pon
Abbreviated transcription (Latin):
uantȩ humilitatis gregorius fuerit. cum exmultis tum ex his mani¬
festissime poterit dep̃hendi. qđ om̃s quidẽ sacerdotes. fr̃s & cõministros
dericos aut diuersis ordinis dilectissimos filios. atuero laicos uiros. domi¬
nos. & feminas domias. in suis litteris nominabat: Neq ab aliquose sũmũ
pontificẽ aut uniuersale siue dominũ uocari & quanimit permittebat
Nã ut eaque super huius modi cõprehensa sunt precmittã. rusticianȩ pa¬
triciȩ scribens. ait: Excellentię ur̃e scripta suscepi. que me inga uissima egyi¬
tudine positũ. desalute. dedeuotione. ac dedulcedine sua omnino releua¬
runt: Unũ uero egre suscepi. quia ineisdem epłis adme qđ semel eẽ pote¬
rat. sepius dicebatur. ancilla urã. & ancillaura: Ego enĩ qui per episcopa¬
tus onera seruus sum om̃iũ factus. quaratione temihi ancillã dicis cui
ante susceptum episcopatum ꝓprius fui. & ideo rogo per om̃ipotentẽ

Expanded text:
uantae humilitatis Gregorius fuerit, cum ex multis, tum ex his manifestissime poterit deprehendi, quod omnes quidem sacerdotes, fratres et comministros, clericos autem diversi ordinis dilectissimos filios, at vero laicos viros dominos, et feminas dominas, in suis litteris nominabat, neque ab aliquo se summum pontificem aut universalem sive dominum vocari aequanimiter permittebat. Nam ut ea quae super hujusmodi comprehensa sunt praetermittam, Rusticianae patriciae scribens, ait: « Excellentiae vestrae scripta suscepi, quae me in gravissima aegritudine positum, de salute, de devotione, ac de dulcedine sua omnino relevarunt. Unum vero aegre suscepi quia in eisdem epistolis ad me quod semel esse poterat saepius dicebatur: Ancilla vestra, ancilla vestra. Ego enim, qui per episcopatus onera servus sum omnium factus, qua ratione te mihi ancillam dicis, cujus ante susceptum episcopatum proprius fui? Et ideo rogo per omnipotentem
Abbreviated transcription (Latin):
depreximo multũ psumat: Noneni loca ł ordines creatorinro nos pro¬
ximos faciunt. sed einos aut meritabona conungunt. aut mala disiun¬
gunt: Quia ergo ad huc incertũ ẽ quis interius qualissit: curñaude as
scribere . dũ intme & tequissit superior ignores: & quidẽ tebeneui uere
scio. meaut̃ multis oneratum peccatis cognosco: Sed & si ipse peccator
es mihitam̃ multo es melior: Quiatu. tua tantũ modo: ego uero & eoꝵ
quimihi cõmissisunt peccata porto: In hoc egote altum. in hoc magnũ
aspicio. quia ante humanos oculos inmagno atq in alto locominime ꝓ¬
fecisti: inquosepe dũ exteriuꝰ ab hominib: honor tribuit᷑. adima animꝰ mer¬
gitur. quia curis discerpentib grauatur. libiaut̃ omp̃s ds̃. uexta hoc qđ
scriptũ ẽ: ascensus incorde disposuit. in conualle lacrimarũ: Multonaq

Expanded text:
de proximo multum praesumat. Non enim loca vel ordines Creatori nostro prode proximo multum praesumat. Non enim loca vel ordines Creatori nostro proximos faciunt, sed ei nos aut merita bona conjungunt, aut mala disjungunt. Quia ergo adhuc incertum est, quis interius qualis sit, cur non audeas scribere, cum inter me et te quis sit superior ignores? Et quidem bene te vivere scio, me autem multis oneratum peccatis cognosco. Sed etsi ipse peccator es, tamen me multo melior es, quia tua tu tantummodo, ego vero et eorum qui mihi commissi sunt peccata porto. In hoc ergo te altum, in hoc te magnum aspicio, quia ante humanos oculos in magno atque in alto loco minime profecisti: in quo saepe dum exterius ab hominibus honor tribuitur, ad ima animus mergitur, quia curis discerpentibus gravatur. Tibi autem omnipotens Deus juxta hoc quod scriptum est, Ascensus in corde disposuit in valle la
Abbreviated transcription (Latin):
nemaligni sp̃s qui contrate ꝑalia opera p̾ualere ñ potest. ex haccausa in¬
ueniat undetibi indie exitus tui in adituregni cęlestis obsistat: Lx
tem gregorius cubicularie augustoꝵ postcetera: Qđ dulcedotua insuis
epłis subiunxit importunã semihi existere. quousq fcribã mihi eẽ re¬
uelatum quia peccatatua dimissast. rem difficilem &iã & inutilem
postulasti. Difficilẽ quide quia ego indigrisum. ciui reuelatio fieri de¬
beat. Inutile uero quia secura depeccatistius fieriñdebes. nisi cũ iã in
die ultimo utȩtuȩ. plangere cadem peccata minime ualebis: Quȩdies
quo usq ueniat sempersuspecta semper trepida metuere culpas debef¬
atq eas cotidianis fletibus lauare.
tem anastasio prbo isaurie postaliqua. luaitaq fratnitas quantũ in cari¬
tate perfectasit scio & quia om̃i potentẽ dm̃ multũ diligit: oportet ut

Expanded text:
ne malignus spiritus, qui contra te per alia opera praevalere non potest, ex hac causa inne malignus spiritus, qui contra te per alia opera praevalere non potest, ex hac causa inveniat unde tibi in die exitus tui in aditu regni coelestis obsistat. » 60. Item Gregoriae, cubiculariae Augustae, post caetera: « Quod dulcedo tua in suis epistolis subjunxit, importunam se mihi existere quousque scribam mihi esse revelatum quia peccata tua dimissa sint, rem et difficilem et inutilem postulasti. Difficilem quidem, quia ego indignus sum, cui revelatio fieri debeat; inutilem vero, quia secura de peccatis tuis fieri non debes, nisi cum jam in die vitae tuae ultimo plangere eadem peccata minime valebis; quae dies quousque veniat, semper suspecta, semper trepida, metuere culpas debquotidianis fletibus lavare. Item Anastasio, presbytero Isauriae, post aliqua: « Tua itaque fraternitas quantum in charitate perfecta sit, scio: et qui omnipotentem Deum multum diligit, oportet ut
Abbreviated transcription (Latin):
animos uros ñ intellegentes neq quȩ locunt᷑ neq dequib affirmant.
astruentes quod aliquid descã calcedonensi sy nodo. piȩmemoriȩ iustiniani
tẽporibus sit inminutũ: Quã nos om̃ifide. om̃iq deuotione ueneramur.
& sic quattuor sy nodos scȩ uniuersalis eccłȩ sicut quattuor libros scĩ
euangelii recipimus: Depersonis uero. dequib postterminũ synodi aliqͥd
actum fuerat. eiusdempię memoriȩ iustinani temporib ẽ uentilatum:
ltatam̃ ut nec fides in aliquo uiolaretur: nec deeisdem personis aliud
aliquid ageretur quã apud eandem scam calcedonensae synodũ fuerat
constitutum: Anathematyzamus aut̃ siquis ex diffinitione synodi quȩ in
cademsynodo ꝓlata est aliquid imminuere p̃sumit. uł quasi corrigendo
eius sensum mutare. sed sicut illic ꝓlata ẽ: ꝑ om̃a custodim: Teergo fili Rmẽ
decet adimitatẽ fidei remeare: ut finẽ tuũ ualeas inpace coneludere

Expanded text:
animos vestros, non intelligentes neque quae loquuntur neque de quibus affirmant, astruentes quod aliquid de sancta Chalcedonensi synodo piae memoriae Justiniani temporibus sit imminutum, quam nos omni fide omnique devotione veneramur; et sic quatuor synodos sanctae universalis Ecclesiae sicut quatuor libros sancti Evangelii recipimus. De personis vero de quibus post terminum synodi aliquid actum fuerat, ejusdem piae memoriae Justiniani temporibus est ventilatum; ita tamen ut nec fides in aliquo violaretur, nec de eisdem personis aliquid aliud ageretur, quam apud eamdem sanctam Chalcedonensem synodum fuerat constitutum. Anathematizamus autem, si quis ex definitione fidei quae in eadem synodo prolata est, aliquid imminuere praesumpsit, vel quasi corrigendo ejus sensum mutare, sed sicut illic prolata est, per omnia custodimus. Te ergo, fili charissime, decet ad unitatem fidei remeare, 161 ut finem tuum valeas in pace concludere,
Abbreviated transcription (Latin):
ibeat. quã aliquid dicere Quodurã quoq reuerentia in ipso litterarũ mearũ
textu. uiguant̃ intellegit quando ei neglienter loquor. quẽ uehement̃ diligo
Tantis quippe in hoc loco fuctibus quatior ut uetustã acputrescentẽ nauim

Expanded text:
libeat quam aliquid dicere. Quod vestra quoque reverentia in ipso litterarum mearum libeat quam aliquid dicere. Quod vestra quoque reverentia in ipso litterarum mearum textu vigilanter intelligit, quando ei negligenter loquor, quem vehementer diligo. Tantis quippe in hoc loco hujus mundi fluctibus quatior, ut vetustam ac putrescentem navim
Abbreviated transcription (Latin):
defleo. atq. ut promednm̃ exoretis rogo.
Regorius lohanni exconsuli & patricio ati questori: Bonaurȩ excelleti
tiae expertus. tanto ergauos amore constringor. ut urã memoria demeo pectore
ab oleri nullatenꝰ possint: Sed contraamorẽ. modice contristor. quia quieten
mequȩrere cognoustis & ad inquietudinẽ perduxistis: Nobis quidẽ om̃psds
quia hoc bono animo fecistis. bona aet̾na retribuat. sed metanto locihuiꝰ peri¬
culo. qualit̃ uoluerit absoluat Quia sicut pęccatamea merebantur.: ñ roma¬
noꝵ sed langobardoꝵ ep̃s factussum: Quorũ sinthichiae spatest. & grã poena:
E cccubi meurã patrocinia perduxert̃: Remo cotidie occupationib pressus . &
respirare nonualeo Seduos qui adhuc ualetis mundihiuus occupationes fugate.
Regorus leandro hispa lensi ep̃o: Respondere epłis ur̃ĩs tota intentione
uoluissem nisi pastoralis curȩ itame labor atterreret. ut michinagis fere

Expanded text:
defleo, atque ut pro me Dominum exoretis, rogo. defleo, atque ut pro me Dominum exoretis, rogo. regorius Joanni exconsuli, atque patricio, et quaestori. Bonitatem excellentiae vestrae expertus, tanto erga vos amore constringor, ut vestra memoria de meo pectore aboleri nullatenus possit. Sed contra amorem non modice contristor, quia quietem me quaerere cognovistis, et ad inquietudinem perduxistis. Vobis quidem omnipotens Deus, quia hoc bono animo fecistis, bona aeterna retribuat; sed me a tanto loci hujus periculo qualiter voluerit absolvat, quia sicut penorum, sed Langobardorum episcopus factus sum, quorum synthichiae spathae sunt, et gratia poena. Ecce ubi me vestra patrocinia perduxerunt. Gemo quotidie occupationibus 42 pressus, et respirare non valeo. Sed vos qui adhuc valetis, mundi hujus occupationes fugite, Gregorius Leandro Hispalensi episcopo. « Respondere epistolis vestris tota intentione voluissem, nisi pastoralis curae ita me labor attereret, ut mihi magis flere
Abbreviated transcription (Latin):
lucere ꝑhib&is. estimationẽ michi meã fateor. indubietatẽ maximã perdu¬
xistis: Consideronamq quisum & nichilinme ex huiꝰ boni signo dep̃hendo:
Considero aut̃ quiestis. & uos mentiri posse ñ arbitror: Cũ ergo credereuolo q
dicitis. contradicit michi infirmitas mea. cũ uolo quod in laudemea
dicitur. contradicitmichi scĩtas urã: Sed quȩso uirscẽ nobis aliquid dehoc
certaminenrõ c̃ueniat. ut siñ quod dicitis ita est. sit ita quiadicitis. Iiem.
Regorius andreę illustri: Omp̃s ds̃ dulcissimo cordiur̃o indic&. quia &
absens corpore. a caritateurã animo ñrecessi Bona enĩurã. & iã siuolo obli¬
iusci non ualeo: Hocaut̃ quod me adepiscopatus ordinẽ cognoscitis ꝑuenisse.
simediligitis plangite Quiatantȩ hic huius mundi occupationes sunt. utiper
episcopacus ordinẽ poene ab amoredĩ meuideã esse separatum: Quod incessant̃

Expanded text:
lucere perhibetis, aestimationem mihi meam, fateor, in dubietatem maximam perdulucere perhibetis, aestimationem mihi meam, fateor, in dubietatem maximam perduxistis. CConsidero autem qui estis, et vos mentiri posse non arbitror. Cum ergo credere volo quod dicitis, contradicit mihi infirmitas mea; cum disputare volo quod in laude mea dicitur, contradicit mihi sanctitas vestra. Sed, quaeso, vir sancte, nobis aliquid de hoc certamine nostro conveniat, ut et si non quod dicitis ita est, sit ita quia dicitis. » 50. Item Gregorius Andreae illustri: « Omnipotens Deus dulcissimo cordi vestro indicet quia et absens corpore, a charitate vestra animo non recessi. Bona enim vestra, etiam si volo, oblivisci non valeo. Hoc autem quod me ad episcopatus ordinem cognoscitis pervenisse, si me diligitis, plangite, quia tantae hic hujus mundi occupationes sunt, ut per episcopatus ordinem pene ab amore Dei me videam esse separatum, quod incessanter
Abbreviated transcription (Latin):
umbram aestuans inutni: Neq enim illa uerba perlinguã carnis udebantur
expressa quia sic piritalem amorem suũ quẽ gestabat aperuit. acsimeis per
sem& ipsam loqueretur: Seddurũ ualdefuit. quod secutũ est quia amorur̃
terrena meportare onera precepit. & quẽ prius spiritalit̃ diligebatis: post ut
aestimo temporalit̃ amantes. usq. ad terrã me superposito onere depressistis.
itaut omnẽ mentis rectitudinẽ sunditꝰ perdens. contemplationisq. aciem amit
sum usque quaq : Ianta quippe occupationũ onera deprimunt. ut ad superna
animꝰ nullaten erigatur: Multis causarũ fluctib quatior & post illa qui¬
&is otia tumultuosȩ uitae tẽpestatib: affligor: Itautrecte dicã: Nueni in
iltitudinẽ maris . & tempestas demersitine: Periclitanti igiturmichi ora¬
tionis ur̃ȩ manũ tendite . uos qui inuirtutũ littore statis : Quod uero meos
domini. quod lucernã dicitis. quod loquendo multis prodesse. multisq pse

Expanded text:
umbram aestuans inveni. Neque enim illa verba per linguam carnis videbantur expressa, quia sic spiritalem amorem suum quem gestabat aperuit, ac si mens per semetipsam loqueretur. Sed durum valde fuit quod secutum est, quia amor vester terrena me portare onera praecepit, et quem prius spiritaliter diligebatis, postea, ut aestimo, temporaliter amantes, usque ad terram me superposito onere depressistis; ita ut omnem mentis rectitudinem funditus perdens, contemplationisque aciem amittsum usquequaque. Tanta me quippe occupationum onera deprimunt, ut ad superna animus nullatenus erigatur. Multis causarum fluctibus quatior, et post illa quietis otia, tumultuosae vitae tempestatibus affligor, ita ut recte dicam: Veni in altitudinem maris, et tempestus demersit me. Periclitanti igitur mihi manum orationis vestrae tendite, vos qui in virtutum littore statis. Quod vero me os Domini, quod lucernam dicitis, quod loquendo multis prodesse, multisque posse
Abbreviated transcription (Latin):
latorumq ꝓcessionib magnũ pontificẽ cognouissent. Iminisso dęnone tã fortit̃
eius equũ uexarifecert̃. utnũ quã asessore siuestratorib teneriposse putaretur:
signaculo tam caballũ apresentirabie liberauit. quã malesicos exlatenti culiute
iubens deponere perpaua cecitate multauit: Quos reatũ suũ suggestione. Inc¬
sti ludicis confitentes. ac postmultũ tẽporis ad sacri baptis matis gram uenien¬
tes luminibus quidem nemagi᷑am relegerent redderenoluit. eos tanien
et clesiastica stipe nutriri precepit¬
egitur &iam penes easdem anglorũ ȩccłas quod gregorius perforũ trai¬
ani quod ipse quondã pulcherrimis aedisicus uenustarat ꝓcedens. iudici eius
quouiduam consolatꝰ suerat recordatꝰ atu momoratus sit. Quodscilic& sicut
a priorib traditur. itasehab&: Quodã tẽpr̃ gaiano adiminentis belli procin¬

Expanded text:
latorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter latorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse putaretur.  sancto crucis signaculo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum suum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepitLegitur etiam penes easdem Anglorum Ecclesias, quod Gregorius per forum Trajani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam 60 tempore, Trajano ad imminentis belli procin
Abbreviated transcription (Latin):
guis ꝓtinꝰ emanauit: Quo miraculo tã legati confusi. quã om̃s qui aderans
tremefacti. lussu gregorii cũ eo t̾rȩ prostratisunt: Nec antea aborationib:
cessauert̃. quã cuncta prandeoꝵ foramina diuinitꝰ clauderent᷑. X LIII¬
uidã prȩterea diuitũ romanoꝵ relicta coniuge fuerat a pontifice com¬
munione priuatꝰ: Quod ille molestissime ferens. & auctoritatẽ tantipontifi¬
cis euacuare nonp̃ualens. magorũ suffragia requisiuit: Quimagnis mu¬
nerib persuasi. posse se sius carminib agere. ut in misso dȩmone. tamdiu
caballus pontisicis uexaret᷑. quousq cũ sessoresuo periclitaret᷑ fiduicialiter
ꝓmiserẽ: Hlacincestus iudex pollicitatiorie. latatꝰ magos iuxta iuam
qua pontifex adstationẽ ꝓfecturus erat inędito stare ꝑnusit.
ut uideretran¬
seuntes. non uideri a transeuntib possent: Cumq magi explanetatoꝵ. mappu¬

Expanded text:
guis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant guis protinus emanavit. Quo miraculo tam legati confusi, quam omnes qui aderant tremefacti, jussu Gregorii cum eo terrae prostrati sunt, nec ante ab oratione cessaverunt, quam cuncta brandeorum foramina divinitus clauderentur. 43. Quidam praeterea divitum Romanorum, relicta conjuge, fuerat a Romano pontifice communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappu
Abbreviated transcription (Latin):
murmurare coepert̃. sinesciant utrũ scõ. ossa. anmagis carnes aro mano pon¬
tifice suscepissent: Itaq. communi consilio remoto pontisicali signaculo. resera¬
risq pyxidibus particulas prandei repperert̃: Moxadurbis moenia cũ furo¬
renimio reuertentes. per archidiaconẽ agregorio se delusos fuisse. ut pro
deis nonegere: Forte tunc gregorius missarũ sollẽpnia celebrabat: Quib:
expl&is. ab eisdẽ lega tis prandea corã cunctis recipiens. superaltare cõposuit.
seq cũ om̃ib in orationẽ dedit. ut ds̃ omp̃s utrũ qđ aliminib: apłoꝵ demore trans¬
missum est. ꝓ reliquiis martrrũ uenerari deberet. quanto cuiꝰ hdicaret De¬
inde aboratione resurgens. in credulos legatos ꝓpius stare p̃cepit: Cultellũ
p&ut. morescĩssimi papȩ leorus prandeũ pupugit. decuius punctionib sati¬

Expanded text:
murmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano ponmurmurare coeperunt, si nesciant utrum sanctorum ossa an magis carnes a Romano pontifice suscepissent. Itaque communi consilio, remoto pontificali signaculo, reseratisque pyxidibus, particulas brandei repererunt. Mox ad urbis moenia cum furore nimio revertentes, per archidiaconum a Gregorio delusos fuisse, ut pro manorum vilibus brandeis non egere. Forte tunc Gregorius missarum solemnia celebrabat. Quibus expletis, ab eisdem legatis brandeum coram cunctis recipiens, super altare composuit, seque cum omnibus in orationem dedit, ut Deus omnipotens utrum quod a liminibus apostolorum de more transmissum est pro reliquiis martyrum venerari deberet quantocius indicaret. Deinde ab oratione surgens, incredulos legatos propius astare praecepit. Cultellum petiit, more sanctissimi papae Leonis, brandeum pupugit, de cujus punctionibus san
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ incredulitate mulieris cum tota plebe se inoratione prostrauit: Etpost paulu¬
lum surgens. particulã panis quã super altare posuerat. carnem factim seppe¬
rit: Quã corã cunctis incredulȩ matronȩ demonstrans. ad credulitatis gram̃
tã illã reuocarepotuit. quã totũ populũ confirmare curauit: Rursus itaq
inorationẽ cũ eisdẽ prostratꝰ. carnis frustũ in panis primordia reformauit
lio quoq. tempore uirdĩ gregorius. miraculũ
poene huic simile perparauit: Namcũ paetentib quibusdã occidenta¬
lib perlegatos insingulis pixidib sub nominib p&itorum martr̃¬
rum prandeũ subitomore concludens desuper sigillass&. legatis
largitus est: quldb susceptas reliquias ueneratione congrua deferen¬
tes postquã. ltineris milia consũpserunt. stultȩsetantũ uiaticũ confecisse

Expanded text:
pro incredulitate mulieris, cum tota plebe se in orationem prostravit; et post paulupro incredulitate mulieris, cum tota plebe se in orationem prostravit; et post paululum surgens, particulam panis quam super altare posuerat, carnem factam reperit: quam coram cunctis incredulae matronae demonstrans, ad credulitatis gratiam tam illam revocare potuit, quam totum populum confirmare curavit. Rursus itaque in orationem cum eisdem prostratus, carnis frustum in panis primordia reformavit. 42. Alio quoque tempore vir Dei Gregorius, miraculum pene huic simile perpetravit. Nam cum, petentibus quibusdam occidentalibus per legatos, 59 in singulis pyxidibns sub nominibus petitorum martyrum brandeum solito more concludens, desuper sigillasset, legatis largitus est. Illi susceptas reliquias veneratione congrua deferentes, postquam quaedam itineris milliaria consumpserunt, stulte se tantum viaticum confecisse
Abbreviated transcription (Latin):
&timendo pertimescas Gaudeas uidelic&. quia anglorum animȩ perexteriora
miraculag dinceriorẽ gram pertrahunt᷑: Pertimescas uero. ne intersigna qua
perinanem głam intus
uȩ aut̃ de gregoru miraculis penes easdem anglorũ eccłas uulgo leguncur
Somittenda non arbitror. nestudiosi lectoris anim. aut defraudasse ꝑuicacit̃.
aut neglegent̃ p̃terisse me cognitionẽ congruã suspic&ur: Matrona quȩdam
be ato gregorio perstationes publicas missarũ sollẽpnia celebranti. solitas ob¬
partemillam dominici. superaltare deposuit: Expl&is ueromissarũ sollẽpnus
matronã corã popło inquisiuit :Quam obrem corpus dñicũ sũptura ridere
presũpserit: At illa diuinusitans. tandem ꝓrupit: Quia panẽ in qui&is quẽ pro¬
prus manib: mefecisse cognouerã. tucorpꝰ drũ cum perlubiis: Iunc gregoru

Expanded text:
et gaudendo pertimescas: gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora et gaudendo pertimescas: gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur; pertimescas vero, ne inter signa quaper inanem gloriam intus Quae autem de Gregorii miraculis penes easdem Anglorum Ecclesias vulgo leguntur. omittenda non arbitror, ne studiosi lectoris animus, aut defraudasse pertinaciter, aut negligenter praeteriisse me cognitionem congruam suspicetur. Matrona quaedam beato Gregorio, per stationes publicas missarum solemnia celebranti, solitas obpartem illam dominici corporis super altare deposuit. Expletis vero missarum solemniis, matronam coram populo inquisivit quam ob rem corpus dominicum susceptura ridere praesumpserit. At illa diu mussitans, tandem prorupit, quia panem, inquiens, quem propriis manibus me fecisse cognoveram, tu corpus dominicum perhibebas. Tunc Gregorius,
Abbreviated transcription (Latin):
sidelium. plausibilia referentiregorius itarescripsit: Qnĩ inbonis quȩ agi¬
inmundi angulo posita. Incultu lignorũ ac lapidũ persida nunc usq remanserat :
ex urẽ michi orationis ad uitorio placuit. ut ad ean monasteru mei monachum
est: Etiam nunc deeius salute & opere. ad nosscripta peruenert᷑. Quia
tantis miraculis uelipse uel liquicũ eo transmissift ingente eãden
coruscant. ut apłor. uirtutes. insignis quȩ ex hbent imitari uideantur:
nsollẽpnitate aũt dominicae natiuitatis quȩ prima indictione transacta est. plus¬
agitis orando:
ies trae enim orationes sunt in eo loco ubinonestis. quo ope¬
rationes scẽmonstrant᷑ in eolocoubies¬
iclul hominus
cidem augustino ꝓeisdem miraculis int̃ alia scribit
inquiens: Scio quia
omp̃s ds̃ perdilectionẽ tuã lngente quã eligeuoluit. mag
indenecesseest. ut deeodonoçȩ lesti. &timendo gaudeas.

Expanded text:
fidelium plausibilia referenti, Gregorius ita rescripsit: « Quoniam in bonis quae agifidelium plausibilia referenti, Gregorius ita rescripsit: « Quoniam in bonis quae agiin mundi angulo posita, in cultu lignorum ac lapidum perfida nunc usque remaneret, ex vestrae mihi orationis adjutorio placuit ut ad eam monasterii mei monachum est. Et jam nunc de ejus salute et opere ad nos scripta pervenerunt, quia tantis miraculis, vel ipse, vel hi qui cum eo transmissi sunt, in gente eadem coruscant, ut Apostolorum virtutes in signis quae exhibent imitari videantur. In solemnitate autem dominicae nativitatis, quae prima indictione transacta est, plusagitis orando. Vestrae enim orationes sunt in loco ubi non estis, quarum operationes sanctae monstrantur in eo loco, ubihilominus eidem Augustino super eisdem miraculis inter alia scribit, inquiens: « Scio quia omnipotens Deus per dilectionem tuam in gentem, quam eligi voluit, magnde necesse est ut de eodem dono coelesti, et timendo gaudeas,
Abbreviated transcription (Latin):
itagregorius in libris moralib perhibet dicens Eccelingua brittanie qua
nichilaliud nouerat quam barbarũ frendere. iãdudum indĩ laudib hebrea coepi
uerba resonare: Eccequondã tumidus. lam substratꝰ scõ rumpedibus seruit oce¬
anus. eiusq. barbaros motus quos terreni principes edomarenequiuerant. hos pro
diuina formidine sacerdotũ oraligant. Et qui cateruas pugnantium infide¬
lis nequaquã mauerat: lamnunc fidelis. humilium linguas tim&: Quiaenĩ
perceptis celestib uerbis. clarescentib quoq miraculis iurtusei diuinȩ cognicio¬
nis infundit᷑. eiusdem diuinitatis terrorerefrenat᷑ ut praue ageremetuat. Ac
totis desideriis adaeternitatis gram̃ uenire concupiscat : E elorgio quoque
pacriarchȩ alexandrino. dedoctrina suȩ accłe conuersione hereticoꝵ concordiaq

Expanded text:
ita Gregorius in libris Moralibus perhibet, dicens: « Ecce lingua Britanniae, quae ita Gregorius in libris Moralibus perhibet, dicens: « Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jamdudum in Dei laudibus Hebraea coepit verba resonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos pro divina formidine sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia enim perceptis coelestibus verbis, clarescentibus quoque miraculis, virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem divinitatis terrore refrenatur; ut prave agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam pervenire concupiscat. » Eulogio quoque, patriarchae Alexandrino, de doctrina suae Ecclesiae, conversione haereticorum, concordiaque
Abbreviated transcription (Latin):
sepissime eos prius illicitadocere. & uerbis ac exẽplis instruere. & quȩpost deca¬
libus egerint. rationabilit̃ & fidelit̃ excludere oporta Nã iuxta apłm quiait. Lac
uobis potũ dedinonescã. ista illis modo non posteris ut prȩfixũ est tẽporib tenenda
indulsimꝰ : Nebonũ quod insirma adhucradice plantatũ erat exureretur. seid
stringenda curaui. ut hi qui ꝯecasione nouȩ dispensationis illicita matrimonia
contrahunt. eruditissinũ nonregularit̃ quargs oreneratiomit copult̃ cepisuisse
Immo uenialit̃ simulq tẽporalit̃ permisisse: iugustino euis prisocius raciend
signorũ. gram contulit. ut uerbũ uicȩ quodore predicabant. signoꝵ efficatia
confirmarent: Andefactum est ut paucis elabentib annis. &iã c&eri
ecuius gentis conuersione. simulq miraculoꝵ ꝓdigus queibidẽ fiebant.

Expanded text:
saepissime eos prius illicita docere et verbis ac exemplis instruere, et quae post de tasaepissime eos prius illicita docere et verbis ac exemplis instruere, et quae post de talibus egerint rationabiliter et fideliter excludere oportet. Nam juxta Apostolum, qui ait: Lac vobis dedimus escam, ista illis modo, non posteris, ut praefixum est, temporibus tenenda indulsimus, ne bonum quod infirma adhuc radice plantatum erat exureretur, sed astringenda curavi, ut hi qui occasione novae dispensationis illicita matrimonia contrahunt, eruditissimum virum non regulariter quartae generationis copulam censuisse, imo venialiter simulque temporalitsignorum gratiam contulit, ut verbum vitae quod ore praedicabant signorum efficacia confirmarent. Unde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caetccederent. 39. De cujus gentis conversione, simulque miraculorum prodigiis quae ibidem fiebant,
Abbreviated transcription (Latin):
quarta generatione. generatio fidelium licentersibi iungidebeat: Nam
scđa quã p̃diximus om̃i modo debet abstinere:
erumpostmultũ tẽporis afelice mesane siciliae p̃sulere quisitus. utrũ augusti¬
no scripsit. ut angloꝵ quarta generatione contracta matrimonia minime solue¬
rentur : Humillim: pat̃ gregorius int̃ c&era talẽ dedit rationẽ: Quod scripsi du¬
gustino anglorũ gentis ep̃o. alum no uidelic& utrecordatus estuo. desanguinis con¬
iunctione : ipsi & anglorũ genti quę nuper ad sidẽ uenerat. neabono quod coeperat
m&uendo austeriora recederet. specialit̃. & ñ generalit̃ ceteris me scripsisse cog¬
noscas: Unde & michi omĩs romana ciuitas testis existit: Nec eabitentione hȩc
illis scriptis mandaui. ut post quã firmaradice Insidefuerint solidati. si in fra
ꝓpriã sanguinitatẽ inuentifuerint non separentur. aut infraaffinitatis lineã
id ÷ usq. ad septimã generationẽ lungant᷑: Sed ad hiuc illos neo plutos existentes

Expanded text:
quarta generatione generatio fidelium licenter sibi jungi debeat. Nam 57 quam praediximus, omnimodo debet abstinere. erum post multum temporis a Felice Messanae Siciliae praesule requisitus utrum Augustino scripsisset ut Anglorum quarta generatione contracta matrimonia minime solverentur, humillimus Pater Gregorius inter caetera talem reddidit rationem: « Quod scripsi Augustino, Anglorum gentis episcopo, alumno videlicet, ut recordatus es, tuo, de sanguinis conjunctione, ipsi et Anglorum genti, quae nuper ad fidem venerat, ne a bono quod coeperat metuendo austeriora recederet, specialiter et non generaliter caeteris me scripsisse cognoscas. Unde et mihi testis omnis Romana civitas existit, nec ea intentione haec illis scriptis mandavi, ut postquam firma radice fuerint in fide solidati, si infra propriam consanguinitatem inid est usque ad septimam generationem jungantur. Sed adhuc illos neophytos existentes,
Abbreviated transcription (Latin):
lucrauanare quirat: IS anerequisitꝰ ab eodẽ augustino usquequo tã generatio¬
nẽ fideles debeant copulari. gregorius dispensatoriȩ sic rescripsit: Quȩdam
terrenalex in romana re publica ꝑmittit. ut siuefr̃ & soror. seuduoꝵ germanoꝵ¬

Expanded text:
lucra vana requirere. » Sane requisitus ab eodem Augustino usque ad quotam generatiolucra vana requirere. » Sane requisitus ab eodem Augustino usque ad quotam generationem fideles debeant copulari, Gregorius dispensatorie sic rescripsit: « Quaedam terrena lex in Romana republica permittit ut sive frater et soror, seu duor
Abbreviated transcription (Latin):
una sit sides: cursupermissarũ celebratione gallicanarũ aeccłe aromana discordent.
Augustino requirenti: gregorius ait Nouit tua frat̃nitas romanȩ accłȩ consue¬
tudinẽ. inqua sememinit enutritã: Sedmichi plac& ut siue hiromana. siue lnqua¬
lib& aeccła aliquid inuenisti quod plus omĩ potentidõ possit placere. sollicite eligas.
& Inangloꝵ aeccła quȩ adhuc noua est adfidẽ. institutione precipua q̃ demultis
aeccłiis colligere potiusti insundas: Nonenĩ ꝓlocis res. sed ꝓbonis reb loca amanda
sunt: Ex singulis ergo quibusq. ecclesus. quepia quȩreligiosa. quȩ recta sunt eligas
& hec quasi uasculo collecta. apud anglor m̃sam in consuetudinẽ uertas Int̾rogatꝰ
&iam quomodo ea quȩfures deȩccłiis abstulerint reddere debeant. mitissim⁊ pat̃.
absit inquid ut ȩccła cũ agmento recipiat. quod det̾renis reb uidet᷑ amittere. &

Expanded text:
una sit fides, cur super missarum celebratione, Galliarum Ecclesiae a Romana discordent Augustino requirenti, Gregorius respondit: Novit fraternitas tua Romanae Ecclesiae consuetudinem, in qua se meminit enutritam. Sed mihi placet ut sive in Romana, sive in qualibet Ecclesia aliquid invenisti quod plus omnipotenti Deo possit placere, sollicite eligas, et Anglorum Ecclesiae, quae adhuc nova est, ad fidem institutione praecipua, quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex singulis ergo quibusque Ecclesiis, quae pia, quae religiosa, quae recta sunt, eligas, et haec quasi in vasculo collecta, apud Anglorum mensam in consuetudinem vertas. » Interrogatus etiam quomodo ea quae fures de ecclesiis abstulerint reddere debeant, mitissimus Pater: « Absit, inquit, ut ecclesia cum augmento recipiat quod de terrenis rebus videtur amittere, et
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quidã aruspex innocentiꝰ no
leficioꝵ aiudice torqͤret᷑: aliud quã
int̾rogabat᷑ fateri cepit. Clamabat
tẽporib iustinȩ ad excitanda odia
cendens. medio noctis sacͥficauerit.
S qͣnto instantiꝰ. & sollicieiꝰ oꝑa ma¬
ligna exercebat: tantomagis amor
ppłi cirea fidẽ catholicã & dñi sacer¬
dotẽ conualescebat. Misisse etiam se
demones qͥ ilũ int̾necarent fatebat᷑:¬
ignis insuꝑabilis om̃e illud edificiũ
cõmuniret. ut etiã longe positi ipsi¬
demones urerent᷑. Atq ita cessasse ar¬
tes suas: quib aduersus dñi sacerdotẽ
se aliquid posse arbitrabatur:
lius etiã gladiũ ferens. ad cubiculũ
usq ꝑuenit: ut int̾ficeret sacerdotẽ.
S cũ eleuasset manũ: districto gladio
dextera exserta in aera obrigente reman¬
sit. Tũc se missũ a iustina postqͣm con¬
fessus ẽ: brachiũ qd̃ iniqͤ eum extende¬
retur obriguerat. sanatũ confessione est:

Expanded text:
quidam haruspex Innocentius noleficiorum a judice torqueretur aliud quam interrogabatur fateri coepit; clamabat temporibus Justinae ad excitanda odia lesiae conscendens, medio noctis sacrificaverit. Sed quanto instantius et sollicitius opera maligna exercebat, tanto magis amor populi circa fidem catholicam et Domini Sacerdotem convalescebat. Misisse se etiam et daemones, qui illum internecarent, fatebatignis insuperabilis omne illud aedificium communiret, ut etiam longe positi urerentur: atque ita cessasse artes suas, quibus adversus Domini Sacerdotem se aliquid posse arbitrabatur. Alius etiam gladium ferens ad cubiculum usque pervenit, ut interficeret Sacerdotem: sed cum elevasset manum, districto gladio, dextera exerta in aera obrigente remansit. Tunc se missum a Justina postquam confessus est, brachium quod inique cum extenderetur, obriguerat, sanatum est confessione
Abbreviated transcription (Latin):
assedit circa lectulũ. Transacta fere
hora rediuiuo singultu exanimatus
concutit᷑: mollis motu anhelitꝰ euoca¬
tus reducit᷑. fauciũ meatꝰ relaxatis
uiscerib: sp̃u int̾eurrente reducitur:
Paulatĩ conualescens: uita de morte
reuertit᷑. Dehine qͣsi de sopore exꝑge¬
factꝰ. int̾rogat ad caput eiꝰ qͥs fuit:
adesse dommũ germanũ. a circũstan¬
tib dicit᷑. Postulat manũ sc̃i sibi dig¬
nanter porrigi:ita incipiens alloqui.
Dñe tu me reuocasti: longo euntẽ iti¬
nere.Statĩq optulit sacculũ plenum
pecunia. & balteũ ampli pond̾is: quod
Pauꝑib erogaret. mercedẽ uitȩ uł gr̃ȩ:

Expanded text:
assedit circa lectulum. Transacta fere assedit circa lectulum. Transacta fere hora, redivivo singultu exanimatus concutitur, ac mollis motu anhelitus evocatus reducitur. Faucium meatus relaxatis visceribus spiritu intercurrente reducitur, paulatim convalescens, vita de morte revertitur. Dehinc quasi de sopore exfactus, interrogat ad caput ejus quis fuit. Adesse domnum Germanum a circumstantibus dicitur. Postulat manum Sancti sibi dignanter porrigi, ita incipiens alloqui: Domne, tu me revocasti longo euntem itinere. Statimque obtulit sacculum plenum pecunia et balteum ampli ponderis, quos pauperibus erogaret mercedem vitae vel gr
Abbreviated transcription (Latin):
ccidit ut sẽs uir remeans de nan¬
netico: domũ nunnichi illustris
illustraret uestigio. De euiꝰ ueste matro¬
na. rapto fidelit̾ filo: recondit in ora¬
rio. que ualitudinẽ irruens: ingiliis
in honore sc̃i sollempnit̾ celebratis ac
missa. reuocata de presenti eurata est:
Ita beatissimꝰ ñ solũ manu sanauit qͦd
tetigit: s nominatus curas sparsit:
tala uir illustris regalis aule do¬
mesticꝰ. corruit in balneo. leso gra¬
iuder brachio: cõputruerat ipsa tota
manꝰ ab humero. Qͥ medico adhibito
dũ curã uellet impendẽ: rupta uena
uiscerũ. pene om̃ĩs in mom̃to uite
sanguis effusꝰ est.Nuntiat᷑ pontifici
hoĩem eẽ in funere: pietatis impulsu
occurrit senior. Quẽ lacͥmis conclamã¬
tium: sine ulla spe ocłis clausis oppres¬
sum inuenit expositũ. Cuiꝰ uix ad ape¬
rit fauces: cũ cutelli manubrio. Ora¬
dione priꝰ data: intulit ei in ore pau¬
lulũ aque frigide. semel. scd̃o. ul t̃cio:
Int̾im ipse expectans qͥs eẽt rei exitus:

Expanded text:
ccidit ut sanctus vir remeans de Namnetico, domum Nunnichi illustris illustraret vestigio. De cujus veste, matrona rapto fideliter filo, recondit in oratorio, quae valetudinem irruens, vigiliis in honore sancti solemniter celebratis, ac missa revocata, de praesenti curata est. Ita beatissimus non solum manu sanavit quod tetigit, sed nominatus curas sparsit. 61. Attila, vir illuster, ac regalis aulae domesticus, corruens in balneo, laeso graviter brachio computruerat ipsa tota manus ab humero. Qui, medico adhibito, dum curam vellet impendere, rupta vena viscerum pene omnis in momento vitae sanguis effusus est. Nuntiatur Pontifici hominem esse in funere. Pietatis impulsu, occurrit senior. Quem lacrymis conclamantum sine ulla spe oculis clausis oppressum invenit expositum. Cujus vix adaperit fauces cum cultelli manubrio, oratione prius data, intulit ei in ore paululum aquae frigidae semel, secundo vel tertio. Interim exspectans quis esset rei exitus,
Abbreviated transcription (Latin):
nalis sui ꝓuocatꝰ exemplo. ad aggre
cib sũmissis. ut uiro dĩ se peccato¬
rem insinuet: ne tante laudis con¬
sortio iudice t᷑ indignꝰ. Offert se ñ
sotium s ministrũ. & numqͣm se ab huiꝰ
ꝓfessionis tenore desciturũ. sub fidĩ spõ¬
sione ꝓmittit. Sic prior miles seqͣntẽ
lucratꝰ: letus cũ sotio reuertit᷑ ad ma¬
gistrũ. Gaudet ille de sp̃uali ꝓuentu:
dõ cõmendans. diuinȩ militiȩ tyro¬
nes alloqͥtur. Congratulor o filii ur̃e
ꝓmpte deuotioni: et ꝓprie infirmitatis
conseiꝰ in uia dei qͣm ipse artam nimis¬
⁊ arduã asserit: socios uos ac sustenta¬
tores hab̾e desicdõ. Sed timendũ ualde
nob̾ intelligo: ne temere nos laborio¬
sissime militie astringamꝰ: dum sola
p̃mia cogitamꝰ. Non enĩ inciꝑe bonũ.
s consũmare laudabile ẽ: ꝓpt̾ea qđ¬

Expanded text:
nalis sui provocatus exemplo, ad aggrednalis sui provocatus exemplo, ad aggredcibus submissis, ut viro Dei se peccatorem insinuet, nec tantae laudis consortio judicetur indignus. Offert se non socium, sed ministrum, et nunquam se ab hujus professionis tenore desiturum sub fidei sponsione promittit. Sic prior miles sequentem lucratus laetus cum socio revertitur ad magistrum. Gaudet ille de spiritali 1439 pDeo commendans, divinae militiae tirones alloquitur: « Congratulor, o filii, vestrae promptae devotioni; et propriae infirmitatis conscius, in via Dei, quam ipse arctam et nimis arduam asserit, socios vos ac sustentatores habere desidero. Sed timendum nobis valde intelligo, ne temere nos laboriosissimae militiae astringamus, dum sola praemia cogitamus. Non enim incipere bonum, sed consummare laudabile est,