comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis tedio affecti bona temꝑaliter accepta cons
picere: & tͥsticiam delinire. Cum enim me¬
rore quodam tangi se sentiunt. equos as
pitiunt: auri argentiq sui uascula contem¬
plantꝰ: predia circumeunt. Cumq ꝑ hec
temꝑalia oculos libenter trahunt: obor¬
tum anime merorẽ uincunt. Unde eis
ꝙ in euangelio ueritas dicit. De uob diui¬
tib qui habetis consolationẽ uram. Sed
sanctus uir qui hoc luget. qr ab eternis
gaudiis cecidit. consolationem de temꝑa¬
lib non admitit dicens. Negaui consola¬
ri animam meam. Ac si aꝑtẽ dicat. Qͥ de
temꝑalium amissione non lugeo: de tem¬
ꝑalium abundantia consolari nequaqua
possum. Cui tamquã sinos audientes ista di¬
ceremus: quid gͥ queris qui consolari in his
que mundi sunt renuis: ilico adiecit. Mlemor
fui dei: & delectatus sum. Acsi aꝑte dicat.
Terrenaꝵ rerum me nec abundantia refouet.
auctoris autẽ mei quẽ adhuc uidere non ualeo

Expanded text:
tis taedio affecti, bona temporalittis taedio affecti, bona temporalitpicere, et tristitiam delinire. Cum enim moerore quodam tangi se piciunt, auri argentique sui vascula contemplantur, praedia circumeunt. Cumque per haec temporalia oculos libenter trahunt, obortum animae moerorem vincunt. Unde eis et in Evangelio Veritas dicit: Vae vobis divitibus, qui hic habetis consolationem vestram . Sed sanctus vir qui hoc luget, quia ab aeternis gaudiis cecidit, consolationem de temporalibus non admittit, dicens: Negavi consolari animam meam. Ac si aperte dicat: Qui de temporalium amissione non lugeo, de temporalium abundantia consolari nequaquam possum. Cui tanquam si nos audientes ista diceremus: Quid igitur quaeris, qui consolari in his quae mundi sunt renuis? illico adjecit: Memor fui Dei, et delectatus sum . Ac si aperte dicat: Terrenarum rerum me nec abundantia refovet, auctoris autem mei quem adhuc videre non valeo.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ab angełoꝵ societatib uenit ad curas ne¬
cessitatum. Pensat in quot iam ꝑiculis iacet:
qui pͥus sine ꝑiculo stare contempsit. Luget
exilium quod dãpnatus patitur.: & suspirat
ad celestis głȩ statum: quo ꝑfrm securus
posset. si peccare noluisset. Quod bene psal¬
mista considerans: ait. Ego dixi in pauore
meo: proiectus sum a uultu oculoꝵ. trioꝵ.
Contemplatꝰ quippe interna gaudia uisi¬
onis di. & socialem frequentĩam angeloꝵ
ꝑsistentium. reduxit oculos ad ima. uidit
quo iaceret: qui ad hoc conditꝰ fuerat. ut
incelestib stare potuisset. P ensauit ubi
esset: & quo deesset ingemuit. Proiestũq
se auultu oculoꝵ di dõluit: quia in com¬
ꝑatione lucis intime. grauiores senserat
exilũ sui tenebras quas tolerabat. Hinc
est quod ad animum suum ex p̃senti ui¬
ta nullius grãm consolationis admittit.
dicens. Negau consolari animã meam.
Nam plerumq huius scl̃i diuites. solent men¬

Expanded text:
tis, ab angelorum societatibus venit ad curas netis, ab angelorum societatibus venit ad curas necessitatum; pensat in quot jam periculis jacet, qui prius sine periculo stare contempsit; luget exsilium quod damnatus patitur, et suspirat ad coelestis gloriae statum, quo perfrui securus posset si peccare noluisset. Quod bene Psalmista considerans, ait: Ego dixi in pavore meo: Projectus sum a vultu oculorum tuorum . Contemplatus quippe interna gaudia visionis Dei, et socialem frequentiam angelorum persistentium, reduxit oculos ad ima, vidit quo jaceret, qui ad hoc conditus fuerat, ut in coelestibus stare potuisset; pensavit ubi esset, et quo deesset ingemuit; projectumque se a vultu oculorum Dei doluit, quia in comparatione lucis intimae graviores senserat exsilii sui tenebras quas tolerabat Vet. XXVII. Hinc est quod ad animum suum ex praesenti vita nullius gratiae consolationem admittit, dicens: Negavi consolari animam meam . Nam plerumque hujus saeculi divites solent men
Abbreviated transcription (Latin):
entiam ꝑcipe mereremur: dicat᷑ recte. Nescit
tu se despic̃. quanto eiusdem sapientie ueruis
interna cognoscit: ut indignũ sead hanc ꝑue¬
nisse uidẽat. ꝑ quam gratinto agitur ut dig¬
nus fiat. Dequa bene mox subditur. Nec inue¬
nitur in terra suauiter uuentium.
Quid hoc inloco terre significat᷑ nomine. nisi
anima humana: de qua psalmista dicit.
anima mã sic̃ terra sine aqua tͥ: hec autẽ
ri ñ ualet : qr quisquis adhuc huius uite uo¬
luptatib pascitur: ab eternȩ sapientiȩ in¬
tellectu seꝑarat᷑. Nam si uere saꝑet: expul¬
sus ab internis gaudiis de ea in qua cecidit
exilii sui cecitate lugeret.Ił mc namq per
salomonẽ łr. Qui apponit scientia. apponit
dolorem: qr quanto plus homo ceꝑit scire
quid ꝑdidit. tanto plus lugere incipit cor¬
ruptionis sue sententiam quam inuenit.
Consid̾at namq unde quo lapsus est: qͦd
a paracysi gauduis ad erũpnas uitȩ p̃sen¬

Expanded text:
entiam percipere mereremur, dicatur recte: Nescit entiam percipere mereremur, dicatur recte: Nescit tu se despicit, quanto ejusdem sapientiae verius interna cognoscit, ut indignum se ad hanc pervenisse videat, per quam gratuito agitur ut dignus fiat. De qua bene mox subditur. CAPUuit, in terra suaviter viventium. Quid hoc in loco terrae signatur nomine, nisi anima humana, de qua Psalmista ait: Anima mea sicut terra sine aqua tibi . Haec itaque on valet, quia quisquis adhuc hujus vitae voluptatibus pascitur, ab aeternae sapientiae intellectu separatur. Nam si vere saperet, expulsus ab internis gaudiis de ea in qua cecidit exsilii sui caecitate lugeret. Hinc namque per Salomonem dicitur: Qui apponit scientiam, apponit et dolorem , quia quanto plus homo coeperit scire quid perdidit, tanto plus lugere incipit corruptionis suae sententiam quam invenit. Considerat namque unde quo lapsus est; quod a paradisi gaudiis ad aerumnas vitae praesen
Abbreviated transcription (Latin):
postulauit aicens. Mem̃to mei: dum ue-¬
uens in regnum tuum. Caritatẽ quoq in
morte sua iuuaciter tenuit. qui frẽm et
conlatronẽ pro simili scelere morientẽ. et
de iniquitate sua arguit: & ei uitam qͣm
cognouerat p̃dicauit. dicens. Neq tuti¬
mes am̃: quod in eadem dampnatione eᷤ
Et nos quidem iuste: nam digna factis re¬
cipimus: hic uero nichil mali gessit. Ille
qui talis a d crucem uenit ex culꝑa: ecce qͣ¬
lis a cruce recedit ex gr̃a. Confitebat᷑ dnm̃n
quẽ uidebat secum humana in infirmi¬
tate morient̾e: quando negabant apłi eũ
que miracula uidant diuina uirtute fa¬
cientem. Sedd hii qui saluari homine ꝓpriis
iurib astruunt: eandem confessioñe homi¬
tur. Quod si ita esset: in dei laude psalmis¬
ta non diceret. Confessio & magnificentia
opus eius. Ab eo itaq accepimus recta con¬
fiteri: a quo nobis & magna dantur oꝑari
Quia q nichil boni oꝑis dedimus. q̾ hanc sapi¬

Expanded text:
postulavit dicens: Memento mei, dum venpostulavit dicens: Memento mei, dum veneris in regnum tuum . Charitatem quoque in morte sua vivaciter tenuit, qui fratrem et conlatronem pro simili scelere morientem, et de iniquitate sua arguit, et ei vitam, quam cognoverat, praedicavit dicens: Neque tu times Deum, qui in eadem damnatione es. Et nos quidem juste, nam digna factis recipimus: hic vero nihil mali gessit . Ille qui talis ad crucem venit ex culpa, ecce qualis a cruce recedit ex gratia. Confitebatur Dominum quem videbat secum humana infirmitate morientem, quando negabant apostoli eum quem miracula viderant divina virtute fant.---Sed hi qui salvari hominem propriis viribus astruunt, eamdem confessionem homitur. Quod si ita esset, in Dei laude Psalmista non diceret: Confessio et magnificentia opus ejus . Ab eo itaque accipimus recta confiteri, a quo nobis et magna datur operari. Quia ergo nil boni operis dedimus quo hanc sapi
Abbreviated transcription (Latin):
pexit quidem uulturẽ: sed oculos uultu¬
rĩs non aspexit. Qui dum humilitatis eiꝰ
iias quib nos ad alta subleuauit conside¬
rare noluit: semitam ignorauit auis. Neq
enim pensare studuit quodd eius nos humi¬
litas leuaret ad celestia : ꝙ mortis eius in¬
tentio reformaret add uitam. S emitã gͥ
ignorauit auis. nec intuitus est oculos
uulturis : qr & si uidit eum que in morte
tenuit: uidere noluit. quanta uite nr̃e
gła. de eiis morte sequeret᷑. Unde ad cru¬
delitatẽ quoq ꝑsecutionis exarsit: uer¬
ba uitȩ ꝑciꝑe renuit: predicatores reg¬
ni cęloram. prohibendo. seuiendo. feri
in gentilitatis collectione disꝑsi sunt.¬

Expanded text:
pexit quidem vulturem, sed oculos vultupexit quidem vulturem, sed oculos vulturis non aspexit, qui dum humilitatis ejus vias, quibus se nos ad alta sublevavit, considerare noluit, semitam avis ignoravit: neque enim pensare studuit, quod ejus nos humilitas sublevaret ad coelestia, et mortis ejus intentio reformaret ad vitam. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis, quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noluit quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequeretur. Unde ad crudelitatem quoque persecutionis exarsit, verba vitae percipere renuit, praedicatores regni coelorum prohibin gentilitatis collectionem dispersi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nomine. nisi ille signatur: qui corpus
carneum quod assumpsit. ascendendo
ad ethera librauit: Qui apte quoq etĩa
uulturis appellatione expͥmit᷑. Uultur qͥppe
dum uolat. si iacens cadauer conspicit: ad
esum se cadaueris deponit Et plerumq sic¬
in morte capit᷑: dum ad mortuum animal
de summis uenit. Recte gͦ mediatoe dei &¬
hominum. redemptor noster uulturis ap¬
pellatione signatur: qui manens in altitu¬
dine diuinitatis suȩ. quasi a quodam uo¬
latu subluni cadauer mortalitatis nr̃e cons¬
pexit. in infimis. & sese de celestibꝰ ad una
subinisit. fiẽri quippe homo ꝓpt̃ nos dig¬
natus est: & dum mortuum animal petut
mortẽ apud nos. qui apud se erat immorta¬
lis inuenit. S huius uulturis oculus fuit.
tpsa intentio nostrȩ resurrectionis: quia
ipse ad tͥditum mortuus. ab eterna nos
morte liberauit. Ille gͦ ꝑfidus uideȩ poplꝰ.
mortalem uidit: s quod morte sua mortem
nrãm destrueret. minime actendit. Cons¬

Expanded text:
nomine, nisi ille signatur, qui corpus carneum quod assumpsit, ascendendo ad aethera libravit? Qui apte quoque etiam vulturis appellatione exprimitur. Vultur quippe dum volat, si jacens cadaver conspicit, ad esum se cadain morte capitur, dum ad mortem animal de summis venit. Recte ergo mediator hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublime cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatus est, et dum mortuum animal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, invenit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurrectionis, quia ipse ad triduum mortuus ab aeterna nos morte liberavit. Ille ego perfidus Judaeorum populus mortalem vidit, sed quod morte sua nostram mortem destrueret minime attendit. Cons
Abbreviated transcription (Latin):
arte seruauit: An ab hac sapientia damel
alienus extitit: qui a caldeoꝵ rege in babilo¬
nia pͥnceps magistratuum effectus. tanto ma¬
iorib curis occũpatus est. quanto ꝙ subluni¬
ori dignitate om̃ib p̾latuss Cum gͥ constet
plerumq etiam bonos non terreno studio
terrenis curis implicariͥ patent̾ agnoscimꝰ
qͥa sic nonnumquam ciues iherłm angariaᷤ
soluunt babiloniȩ: sicut sepe cuies babilonie

Expanded text:
arte servavit? An ab hac sapientia Daniel arte servavit? An ab hac sapientia Daniel alienus exstitit, qui a Chaldaeorum rege in Babylonia princeps magistratuum effectus, tanto majoribus curis occupatus est, quanto et sublimiori dignitate omnibus praelatus ? Cum igitur constet plerumque etiam bonos non terreno studio terrenis curis implicari, patenter agnoscimus quia sic nonnunquam cives Jerusalem angarias solvunt Babyloniae, sicut saepe cives Babyloni
Abbreviated transcription (Latin):
a secretiorib cordis expellitur inportuna
scłarium multitudo curaꝵ: anima quȩ intͥn¬
secus iacet mortua ñ resurgit. Nam dum se
ꝑ innumeras terrenoꝵ desidioꝵ cogitationes
spargit: ad considerationẽ sui sese nullatenꝰ
colligit. In his itaq inquietudinum fluctib
habĩtare. sapientiam non posse cognoseens:
ait Et mare loquir᷑ ĩ est mecum. Nullus qͥp¬
pe eam plene recipit: nisi qui ab om̃i se abs¬
trahere actionum carnalium fluctuatione
contendit. U nde alias dicit᷑. Sapientiam
scͥbe in temꝑe ocii. & qui minoratur actu ip¬
se ꝑcipiet eam. Et rursum. Uacate & uide¬
te qm̃ ego sum ds. S quid quod plerosq anti¬
quoꝵ patrum nouimus banc sapientiam &
intͥnsecus uiuaciter tenuisse: & curas mnundi
extͥnsetus sollempnit᷑ ministrasse : An ꝑcepti¬
one huius sapientie ioseph pͥuatum dicimuᷤ.
qͥfamis temꝑe tocius egypti curas suscipiens.
non solum egyptiis alimenta p̃buit: s uitã
quoq exteroꝵ aduenientium ministerii sui

Expanded text:
retioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima quae intrinsecus jacet mortua non resurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit. In his itaque inquietudinum fluctibus habitare sapientiam non posse cognoscens, ait: Et mare loquitur: Non est mecum. Nullus quippe eam plene recipit, nisi qui ab omni se abstrahere actionum carnalium fluctuatione contescribe in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . Et rursum: Vacate et videte, quoniam ego sum Dquorum patrum novimus hanc sapientiam et intrinsecus vivaciter tenuisse, et curas mundi extrinsecus solemniter ministrasse? An perceptione hujus Sapientiae Joseph privatum dicimus, qui famis tempore totius Aegypti curas suscipiens, non solum Aegyptiis alimenta praebuit, sed vitam quoque exterorum advenientium minis
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia leena mincupat᷑: quia male uiuen¬
tes in uicus. ore sc̃e p̃dicationis interficit.
Uncde & ipsi pͥmo pastori. quasi huius le¬
ene ori dicitur. Macta & manduca Ad̾
mactat᷑ quippe: a uita occiditur. Id uero
quod comecitur: in comedentis corꝑe cõ¬
mutat᷑. Q acta g & manduea dicitur. idẽ
a peccato eos in quo uiuunt interfice: &
a se ipsis in tua illos menbra conuerte.¬
Et quia hec eccłia corpus est domini. ipse
etiam dominus iacob uoce leo uocatur
ex se: leena uocat᷑ ex corꝑe: dum ei sub uide
specie dicit᷑. Ad predam fili mi ascendisti.
requiescens accubiusti ut leo & quasi leena.
Quis suscitauit eum: Hȩc g leena nequa¬
quam dicitur. quia ꝑ uideam non transiit.
s non ꝑtransut. Apostolis quippe p̃dicantibꝰ
pͥus ex illa tͥa milia: postmodum quinq mi¬
lia credidunt. Eccl̃ia itaq ꝑ synagogam
transiit. s non ꝑtransiit : qr ex illã ad fide
pancos rapnut: sea tamen ulum infidelem
populum a ꝑfidia funditus non extinxit:

Expanded text:
e viventes in vitiis ore sanctae praedicationis interfecit. Unde et ipsi primo praedicatori, quasi hujus leaenae ori dicitur: Macta et manduca . Quod mactatur quippe, a vita occiditur. Id vero quod comeditur, in comedentis corpore commutatur. Macta ergo et manduca dicitur, id est a peccato eos in quo vivunt, interfice, et a se ipsis in tua illos membra conEt quia haec Ecclesia corpus est Domini, ipse etiam Dominus Jacob voce leo vocatur ex se, leaena vocatur ex corpore, dum ei sub Judae specie dicitur: Ad praedam, fili mi, ascendisti, requiescens accubuisti ut leo, et quasi leaena; 582 quis suscitabit eum ? Haec igitur leaena nequaquam dicitur, quia per Judaeam non transiit, sed non pertransiit. Apostolis namque praedicantibus prius ex illa tria millia, postmodum quinque millia crediderunt. Ecclesia itaque per Synagogam transiit, sed non pertransiit, quia ex illa ad fidem paucos rapuit, sed tamen illum infidelem perfidia funditus non exstinxit.
Abbreviated transcription (Latin):
mus enĩ in uerbis diuitis ex subtilissimo
dei iudicio quam digna tali culpȩ pe¬
na responderit. Agente namq inopia
illic usq ad minima petenda compul¬
sus est: qui hic agente tenatia. usq ad
minima neganda ꝑuenit. Quid retri¬
bui subtilius. quid districtuis potest:
Gutani aquȩ petut: qui nuicas panis ne¬
gauit. A p̃phendit eũ qͥsi aqua inopia.
Non unmerito aque tunc illa inopia
comꝑatur. quia in inferno cruciat: qͥ
susceptos in profundis absorbens. solet
lacus nomine designari. Unde ꝑ ꝓpħam
quoq humani generis uoce dicit᷑. Lapsa
est in lacu uita mea. Creptoꝵ u exulta¬

Expanded text:
mus enim in verbis divitis ex subtilissimo mus enim in verbis divitis ex subtilissimo Dei judicio quam digna tali culpae poena responderit. Agente namque inopia, illic usque ad minima petenda compulsus est, qui hic, agente tenacia, usque ad minima neganda pervenit. Quid retribui subtilius, quid districtius potest? Guttam aquae petit, qui micas panis negavit. Apprehendit ergo eum quasi aqua inopia. Non immerito aquae tunc illa inopia comparatur, quia in inferno cruciat, qui susceptos in profundis absorbens, solet lacus nomine designari. Unde per prophetam quoque humani generis voce dicitur: Lapsa est in lacum vita mea . Ereptoru
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerant iam amissa cognoscunt. quȩ
quandiu aderant stultis eoꝵ cordib
& magna & mansura uidebantur.
Sero diues aꝑuit oculos quando la¬
⁊ arum requiescentem uidit: quem ia¬
centem aute iamiam uidere contẽpsit.
Intellexit ibi: quod hic facere noluit. In dãp¬
natione sua cognoscere compulsus est. qͥd
fuit quod ꝑdidit: quando indigentem
proximum non agnouit. De quo adhuc¬
subdit᷑. Apprehendit eum quasi aqua in¬
opia: nocte opprimit eum tempest as.
U ideamus nunc inopiam ardentis di¬
uitis: cuius tanta abundantia fuit epu¬
lantis. Ait enim. Pater abrãam miserere
mei. & mitte lararum ut intinguat
extremum digiti sui in aqua. & refri¬
geret linguam meam: quia erucior
in hac flamina. Quib uerbis nobis
non hoc innotescitur. quia illuc in tan¬
to ardore una tunc ad sufficientiam re¬
frigerui aquȩ stilla requirat᷑: sed quod
is qui de abundantia peccauerit. illic
estuanti nuis cremetur inopia. Uidi¬

Expanded text:
tenuerant, jam amissa cognoscunt. Quae tenuerant, jam amissa cognoscunt. Quae quandiu aderant, stultis eorum cordibus et magna et mansura videbantur. Sero dives aperuit oculos, quando Lazarum requiescentem vidit, quem jacentem ante januam videre contempsit . Intellexit ibi quod hic facere noluit, et in damnatione sua cognoscere compulsus est, quid fuit quod perdidit, quando indigentem proximum non agnovit. Cum S. 20. Apprehendet eum quasi aqua inopia, nocte opprimet eum tempestas. - Videamus nunc inopiam divitis ardentis, cujus tantum fuit abundantia epulantis. Ait enim: « Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam quia crucior in hac flamma . Quibus verbis nobis non hoc innotescitur, quia illic in tanto ardore una tunc ad sufficientiam refrigerii aquae stilla requiratur, sed quod is qui de abundantia peccaverit, illic aestuante nimis cremetur inopia. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
mit᷑ . & eo perus quo ad tempu̾s breuissi¬
mum uel uacue diues fuit. Sic sic nmirũ
huius mundi sunt diuites: qui reb accep¬
tis tument. Bene oꝑari de sua abundan¬
tia nesciunt: quasi dorimentes sunt di¬
uites: s pauꝑtatẽ suam euigilantes in¬
ueniunt: qr nichil secum ad illud iudici¬
um quod ꝑmanet ferunt. Et quanto
nc̃ ad breue tempus sublimius elati sunt :
tanto contra se in ꝑpetuum grauius inge¬
nuscunt. Dicat gͦ Aꝑit oculos suos et
nichil inueniet: qrillic aꝑit ad supplicia:
qͤ hic ad miscdiam clausos tenebat.
Aꝑit oculos & pietatis fructum non inue¬
nit: quos hic clausos tenuit cum inuenit.
Tarde quoq illi oculos aꝑiunt: qui tes¬
te sapientia dampnationis suȩ tempore
dicturi referuntur. Quid nobis profu¬
it suꝑbia: & diuitiarum iactantia quid
contulit nobis: Transierunt omnia
illa tamquam umbra: & tamqua uuntiꝰ
precurrens. Uilia & fugitiua fuisse q̃

Expanded text:
mitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimitur; et eo pejus, quo ad tempus brevissimum, vel vacue dives fuit. Sic sic nimirum hujus mundi sunt divites, qui rebus acceptis tument. Bene operari de sua abundantia nesciunt, 569 quasi dormientes sunt divites; sed paupertatem suam evigilantes inveniunt, quia nihil secum ad illud judicium quod permaneat ferunt, et quanto nunc ad breve tempus sublimius elati sunt, tanto contra se in perpetuum gravius ingemiscunt. Dicat ergo: Aperiet oculos suos, et nihil inveniet, quia illic aperit ad supplicia, quos hic ad misericordiam clausos tenebat. Aperit oculos suos, et pietatis fructum non invenit, quos hic clausos tenuit cum invenit. Tarde quoque illi oculos aperiunt, qui, teste Sapientia, damnationis suae tempore dicturi referuntur: Quid nobis profuit superbia, divitiarum jactantia quid contulit nobis? Transierunt omnia illapercurrens . Vilia ergo et fugitiva fuisse, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tunc nicbil ẽẽ conspicit quod tene¬
bat. Tunc se uacuam inuenit: quȩ
plenam rebus pre ceteris hominib¬
se ẽẽ letabatur. Dormit & nichil se¬
cum aufert: nichil uimirum de reb
quas tenuit. Nam culpa rerum si¬
mul ducit᷑: quamius hic omnia ꝓ quib
culpa ꝑpetrata est relinquant᷑. Cat gͦ nẽ.
& acceptis reb tumeat : seseq suꝑ ceteros
extollatꝰ glorietur se habere quod proximꝰ
ñ habet. Uenit quandoq tempus ut eui¬
gilet : & tunc cognoscat quam uacuum
fuerit. quod in sõ no tenuerat. Sepe naq
contingit dormienti inopi ut se ꝑ sonnũ
diuitem uideat: atq ex eisdem rebus
amimum extollat. Letet᷑ se habere quod
non babuit: lamq dedignari querit
a quib dedignatum se eẽ doluit. Sed
repente euigilans euigilasse se doleat.
qui interim diuitiaꝵ unaginẽ uł dormiens
tenebat. Semit enim protinus sub pau¬
ꝑtatis pondere: inopiȩ suȩ angustiis pre¬

Expanded text:
tunc nihil esse conspicit quod tenetunc nihil esse conspicit quod tenebat. Tunc se vacuam invenit, quae plenam rebus prae caeteris se hominibus esse laetabatur. Dormit, et nihil secum aufert, nihil nimirum de rebus quas tenuit. Nam culpa rerum simul ducitur, quamvis hic omnia, pro quibus culpa perpetrata est, relinquantur. Eat ergo nunc, et acceptis rebus tumeat, seseque super caeteros extollat, glorietur se habere quod proximus non habet. Veniet quandoque tempus ut evigilet, et tunc cognoscat quam vacuum fuerit quod in somno tenuerat. Saepe namque contingit dormienti inopi ut se per somnium divitem videat, atque ex eisdem rebus animum extollat, laetetur se habere quod non habuit, jamque dedignari quaerat a quibus dedignatum esse se doluit. Sed repente evigilans, evigilasse se doleat, qui interim divitiarum imaginem vel dormiens tenebat. Gemit enim protinus sub paupertatis pondere, et inopiae suae angustiis pre
Abbreviated transcription (Latin):
suas cum moreret᷑ secum tulerat: si
ad petentis uocem cum uiueret sibi
tulisset. Nam terrena omnia que
seruando amittimus: largiendo ser¬
uamus. Patͥmoniumq nr̃m retentũ
ꝑditur: manet erogatum. Dui eñi
cum reb nostris durare non possu-¬
mus: qr aut nos illas moriendo dese¬
deserimmuis: aut illȩ nos uiuentes qua¬
si deserunt fugiendo. Agendum no
bis gͦ est: ut res absolute ꝑituras.
in non ꝑeuntẽ cogamus transire
mercedem. Sed mirandum ualde
est quod dicit᷑: cum dormierit aꝑit
oculos suos & nichil inueniet. Ut
dormiamus quippe oculos claudi¬
mus: & euigilantes aꝑimus. Sed hac
in re qr hom̃o ex anima constat & cor¬
ꝑe. cum unuis rei sõnus đr. alteriꝰ
uigiliȩ demonstrant᷑ : qr cum corpus
obddormiscit in morte. tunc anima
euigilat in uera cognitione. Et dor¬
mit᷑ gͦ diues & oculos aꝑit : qr cum car¬
ne morit᷑. eius anuna uidere cogit᷑.
quod prouidere contempsit. Tunc
profecto in uera cognitione eiugilat :

Expanded text:
suas cum moreretur secum tolleret, si ad petentis vocem cum viveret sibi tulisset. Nam terrena omnia quae servando amittimus, largiendo servamus; patrimoniumque nostrum retentum perditur, manet erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras, in non pereuntem cogamus transire mercedem. est quod dicitur: Cum dormierit, aperiet oculos suos, et nihil inveniet. Ut dormiamus quippe, oculos claudimus, et evigilantes aperimus. Sed hac in re, quia homo ex anima constat et corpore, cum unius rei somnus dicitur, alterius vigiliae demonstrantur, quia cum corpus obdormiscit in morte, tunc anima evigilat in vera cognitione. Et dormit ergo dives, et oculos aperit, quia cum carne moritur, ejus anima videre cogitur, quod providere contempsit. Tunc profecto in vera cognitione evigilat,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑni amoris igne li nuefacta. ad uerã
fortitudinẽ comutatur: ut peccator qͥ
pͥus insensibilis extiterat: postmodum
& ꝑ auctoritatem fortis. & ꝑ predicati¬
onem sonorus fiat. Quod bene ꝑ ysay¬
am ddicitur. Qui confidunt in domino:
iutabunt fortitudinem. fortitudinẽ
mutamus: cum conuersi tanta u̾ͥtute
p̃sens scłm fugimus: quanta hoc ante
querebamus. Quia autem male ab
aduersarus catholicoꝵ morib ante
acta uita reputat᷑: recte subditur. T̃ em¬
se considerat. Tempus posuit tenebri.
iniquis uidelicet modum. quo iniqui
ẽe desistant. Unde eis ꝑ apostolum d̾r.
Eratis aliquando tenebre: nunc autem
lux in domino. Sicut aliis quoq disci¬
pulis. isdem quoq dͥoctor eg̾gius dicit

Expanded text:
superni amoris igne liquefacta ad veram superni amoris igne liquefacta ad veram fortitudinem commutatur, ut peccator, qui prius insensibilis exstiterat, postmodum et per auctoritatem fortis et per praedicationem sonorus fiat. Quod bene per Isaiam dicitur: Qui confidunt in Domino, mutabunt fortitudinem . Fortitudinem mutamus, cum conversi tanta virtute praesens saeculum fugimus quanta hoc ante quaerebamus. Quia autem male ab adversariis catholicorum moribus ante acta vita reputatur, recte subditur: CAse considerat. - Tempus posuit tenebris, iniquis videlicet modum, quod iniqui esse desistant, unde eisdem per Apostolum dicitur: « Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . » Sicut aliis quoque discipulis isdem doctor egregius dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
theus in terra inuentꝰ est. qui terrenis ne¬
gotiuis implicatus. thelonei usib seruiebat:
Sͦ de terra tultus in fortitudine ferri conua¬
luit: cuius uidelicet lingua. quasi acutissi¬
mo gladio euugelu amministratione dñs
infidelium corda transfixit: & qui infirmꝰ
prius despectusq fuerat. ꝑ terrena nego¬
cia: fortis postmodum factus est ad cȩlestia
p̃dicamenta. Unde adhuc subiungitur.
Et lapis solutus calore in es uertitur
Tunc lapis calore soluitur. cum cor du¬
rum atq diuni amoris igne frigidum.
eoddem diuui amoris ignẽ tangitur. & iu
feruore sp̃c liquatur: ut ad sequentem
uitani desidioꝵ estu ardeat: quã prius
dͥore scilicet & emollitur ad amorem
& roboratur ad oꝑationem: ut sicut. pͥꝰ
aurus fuerat in amorem seculi. ita se pꝰ¬
modum fortem exerat in amorem dei
& quod antea audire renuebat. iam et
credere & p̃dicare incipiat. Lapis gͦ solu¬
tus calore in es uertitur: qr dura mens

Expanded text:
tthaeus in terra inventus est, qui terrenis netthaeus in terra inventus est, qui terrenis negotiis implicatus telonii usibus serviebat ? Sed de terra sublatus, in fortitudinem ferri convaluit, cujus videlicet lingua quasi acutissimo gladio Evangelii administratione Dominus infidelium corda transfixit; et qui infirmus prius despectusque fuerat per terrena negotia, fortis postmodum factus est ad coelestia praedicamenta. Unde adhuc subjungEt lapis solutus calore in aes vertitur. - Tunc lapis calore solutus, cum cor durum atque a divini amoris igne frigidum, eodem divini afervore spiritus liquatur, ut ad sequentem vitam desideriorum aestu ardeat, quam prius dore scilicet, et emollitur ad amorem, et roboratur ad operationem, ut sicut prius durus fuerat in amore saeculi, ita se postmodum fortem exerat in amorem Dei; et quod ante audire renuebat, jam et credere et praedicare incipiat. Lapis ergo solutus calore, 576 in aes vertitur, quia dura mens
Abbreviated transcription (Latin):
riis beatus iob subtilissima consideratio¬
ne obuians. postquam dixit. habet ar¬
gentum uenaꝵ fuaꝵ pͥncipia. & auro lo¬
cus est in quo conflatur: apte subdidit.¬
Ferrum de terra tollitur. Solent here¬
tici de iusticiȩ suȩ contra nos elatione glo¬
riari: atq oꝑa sua ostentationis inflatio¬
ne iactare: nosq iniquos ut diximus.
aut ẽẽ aut fuisse cͥminantur. ꝑ humilli¬
mam gͣ confessionem. & ueracem defen¬
sionem̃ contra eos uir sanctus loquitur.
dicens. ferrum de terra tollit᷑. Ac si aꝑte di¬
cat. fortes uiri qui acutissimis linguaꝵ.
Qladus in hac acie defendende fidei ferrũ
quint: aliquando terra in infimis actionib
fuerunt. ꝑeccanti quippe homini dictũẽ.
Terra es: & in terram ibis. Sed de terra
ferrum tollitur. cum fortis ꝓpugnator eccłie
a terrena quam pͥus tenuit actione seꝑat᷑.
Non g meo debet despici quicquid fuit.
qui iam accepit ẽẽ qd̾ non fuit. Annon ma¬

Expanded text:
riis beatus Job subtilissima consideratioriis beatus Job subtilissima consideratione obvians, postquam dixit: Habet argentum venarum suarum principia, et auro locus est in quo conflatur, apte subdiditFerrum de terra tollitur. - Solent haeretici de justitiae suae contra nos elatione gloriari, atque opera sua ostentationis inflatione jactari, nosque iniquos ut diximus, aut esse, aut fuisse criminantur. Per humillimam ergo confessionem et veracem defensionem contra eos vir sanctus loquitdicens: Ferrum de terra tollitur. Ac si aperte dicat: Fortes viri, qui acutissimis linguarum gladiis in hac acie defendendae fidei ferrum fiunt, aliquando terra in infimis actionibus fuerunt. Peccanti quippe homini dictum est: Terra es, et in terram ibis . Sed de terra ferrum tollitur , cum fortis propugnator Ecclesiae a terrena quam prius tenuit actione separatur. Non ergo in eo debet despici quidquid fuit, qui jam coepit esse quod non fuit. An non Ma
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsum quod turpit̾ gessit erubes¬
cens. ante ducis sui oculos maiores ex
ipsa uerecundia uires sumit. Tantaq
post fortia exercet: quatinus & p̃sentem
głam u̾tutis ꝑagat: & p̃cetitam ignomini¬
am debilitatis tegat. Sic gͦ nunqͦm quida
in dei seruitio ex anteacta acͥus debilitate
roborant᷑. eosq ad custodienda mandata
& futuroꝵ trahit desid̾ium. & impellit
memoria p̃teritoꝵ: ut hinc ad uentura
amor prouocet: illinc de preteritis uere
cundia iustiget. Quos tamen aduersarii
eccłie dum sumnus p̃ditos uͥtutib uide¬
rinit. eisq in p̃senti uita unde derogent
quia inuenire nequaquam possunt. ac¬
cusare ilos de p̃teritis moliunt᷑. sicut mo¬
usen nr̃m manicheus impetit: in quo se¬
quentium uirtutum gram. transacti
homicidii conatur cułpa fedare: in quo
non attendit postinodum quã patiens
ad sustinendum. sed pͥus quam preceps
ad feriendum fuerit. Talib gͦ aduersa¬

Expanded text:
hoc ipsum quod turpiter gessit erubeshoc ipsum quod turpiter gessit erubescens, ante ducis sui oculos majores ex ipsa verecundia vires sumit, tantoque post fortia exercet, quantum et praesentem gloriam virtutis peragat, et praeteritam ignominiam debilitatis tegat. Sic ergo nonnunquam quidam in Dei servitio ex anteacta acrius debilitate robarantur, eosque ad custodienda mandata et futurorum trahit desiderium, et impellit memoria praeteritorum, ut hinc ad ventura amor provocet, illinc de praeteritis verecundia instiget. Vet. XVI. Quos tamen adversarii Ecclesiae dum summis praeditos virtutibus viderint, eisque in praesenti vita unde derogent quia invenire nequaquam possunt, accusare illos de praeteritis moliuntur, sicut Moysen nostrum Manichaeus impetit, in quo sequentium virtutum gratiam, transacti homicidii conatur culpa foedare. In quo non attendit postmodum quam patiens ad sustinendum, sed prius quam praeceps ad feriendum fuerit. Talibus ergo adversa
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ non nisi in catholica eccłia ueri martyreᷤ
fiunt: dicatur recte. auro locus est in quo
conflatur: qm̃ non clarescit anima in ful¬
gore eterne pulctudinis: nisi ut ita dicam
prius bic arserit in officina caritatis. ꝑen
om̃ipotens deus quosdam ab ipsis exordiiᷤ
suis innocentes custodiens usq ad uirtu¬
tum summa ꝓuehit: ut etate crescente si¬
niul in eis ꝓficiat & annoꝵ numerositas. &
celsitudo ieritoꝵ: alios uero in exordiis su¬
us deserens. scaturientib uicus ure ꝑ abrup¬
ta ꝑmutir. Plerumq tamen etiam eos res¬
picit. & ad sequendum se sancti amoris
igne succendit: atq mnolitas in eoꝵ cordib
pͣrurigines uicioꝵ. uertit in feruorẽ iur¬
tutum. Et eo magis ignescunt ad deside¬
rium requirendũm p̃ietatis d̃i. quo mage
erubescunt memoriam iniquitatis suȩ
sicut sepe contingit. ut in pugnȩ certa¬
mine miles antẽ ducis sui oculos constitu¬
tus. hostili uirtute turpiter cedat: & ener¬
uiter prebens terga feriat᷑: qui tamen

Expanded text:
go non nisi in catholica Ecclesia veri martyres fiunt, dicitur recte: Auro locus est in quo conflatur, quia non clarescet anima in fulgore aeternae pulchritudinis, nisi, ut ita dicam, prius hic arserit in officina charitatis. 43.omnipotens Deus quosdam ab ipsis exordiis suis innocentes custodiens, usque ad virtutum provehit summa, ut aetate crescente, simul in eis proficiat et annorum numerositas, et celsitudo meritorum. Alios vero in exordiis suis deserens, scaturientibus vitiis ire per abrupta permittit. Plerumque tamen etiam eos respicit, et ad sequendum se sancti amoris igne succendit, atque inolitas in eorum cordibus prurigines vitiorum vertit in fervorem virtutum, et eo magnis ignescunt ad desiderium requirendae pietatis Dei, quo magis erubescunt memoriam iniquitatis suae, sicut saepe contigit ut in pugnae certamine miles ante ducis sui 575 oculos constitutus, hostili virtuti turpiter cedat, et enerviter praebens terga feriatur: qui tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Biait nniuitas delinquentes: s conside¬
rauit finem delinquentium. penitenti¬
am correctoꝵ. Uidit quoq sodomam
delinquentem: s considerauit finem ar¬
doris luxuriȩ. ignem gehenne. Uidit
gentilitatis finem: quod possessa unqui¬
tatum tenebris quandoq fidei luce cla¬
resceret. Widit etiam uideȩ termunum.
quod ab ea luce fidei quam tenebat.
obduratȩ ꝑfidiȩ se tenebris cecaret. Unde
adhuc congrue subditur. Iapidem qͥnoq¬

Expanded text:
Vidit Ninivitas delinquentes, sed consideVidit Ninivitas delinquentes, sed consideravit finem delinquentium poenitentiam correctorum. Vidit quoque Sodomam delinquentem, sed consideravit finem ardoris luxuriae, ignem gehennae. Vidit gentilitatis finem, quod possessa iniquitatum tenebris, quandoque fidei luce claresceret. Vidit etiam Judaeae terminum, quod ab ea luce fidei quam tenebat obduratae perfidiae se tenebris caecaret. Unde adhuc congrue subditur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
lemus. Unde & in canticis canticors
eccłia ueniente dr. Que est ista quȩ pro¬
greditur quasi aurora consurgens.
Aꝑte enim eclesia aurore comꝑata des¬
cͥbitur: quȩ ꝑ cognitionem fidei. Apec¬
catoꝵ suoꝵ tenebris. inclara luce uisti¬
cie comimutatur. ł empus g posuit de¬
nebris: & unuiersoꝵ finem ĩpse conside¬
rat. U niuersoꝵ nomine & electos uo¬
luit & reprobos comp̃hendi. Nam bo¬
na faciens & orcdinans deus. mala uero
non faciens. s ab iniquis facta ne mor¬
amate euemiant ipse disponens: consi¬
derat uniuersoꝵ finem. & patienter to¬
lerat omnia: atq intuetur electoꝵ ter¬
minum quo ex malo mutentur ad boñ.
Intuet᷑ etiam reproboꝵ finem. quo de
malo oꝑe dignum se trahantur ad suꝑ¬
plicium: Sidit finem ꝑsequentis saule.
quo prostratꝰ diceret. D omine. quid me
uii facere: Uidit finem quasi obsequen¬
tis discipuli: quod pro comiisso scelere
gũtur laqueo strigeret: seq & peccantẽ
puniret. & deterius puniendo decipei qͥe

Expanded text:
is canticorum, Ecclesia veniente, dicitur: Quae est ista quae progreditur, quasi aurora consurgens? Aperte enim Ecclesia aurorae comparata describitur, quae per cognitionem fidei a peccatorum suorum tenebris in clara luce justitiae commutatur. Tempus ergo posuit tenebris, et universorat . Universorum nomine et electos voluit et reprobos comprehendi. Nam bona faciens et ordinans Deus, mala vero non faciens, sed ab iniquis facta ne inordinate eveniant, ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur electorum terminum, quo ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quo de malo opere dignum se trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, quo prostratus diceret: Domine, quid me vis facere? Vidit finem quasi obsequentis disguttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
opprimit eũ tempestas. Quid hic noc.¬
tem nisi absconditum tempus repen¬
tini exitus appellat: Tempestatis uͦ
nomine: uidicũ turbinem designat.
Quod etiam psalmista testatur di¬
cens. Deus manifestus ueniet: deus
noster & non silebit. Ignis in conspec¬
tu eius ardebit. & incirruitu eius tẽ¬
pestas ualida. De qua tempestate eti¬
am sapientia ꝑ salomonem dicit:
Ego quoq in interitu ur̃o ridebo. &
subsannabo cum uobis quod timeba¬
tis aduenerit: cum irruerit repenti¬
na calamitas. & interitus quasi tem¬
pestas ingruerit. Et quia ipsa uent᷑i
exitus ignorantia nox uocatur: noc¬
te oppͥmit eum tempestas: idest tur¬
bo eum diuini uidicii dum ignorat
app̃hendit. Hinc est namq quod ꝑ
semet ipsam ueritas dicit. Si sciret
pater familias qua hora fur ueniret:
iugilaret utiq & non sineret ꝑfodi
domum suani. Et uos estote parati:

Expanded text:
opprimet eum tempestas. Quid hoc loco noctem, nisi absconditum tempus repentini exitus appellat? Tempestatis vero nomine, judicii turbinem designat. Quod etiam Psalmista testatur, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit; ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . De qua tempestate etiam Sapientia per Salomonem dicit: Ego quoque in interitu vestro ridebo, et subsannabo, cum vobis quod timebatis advenerit, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit . Et quia ipsa venturi exitus ignorantia nox vocatur, nocte opprimet eum tempestas, id est turbo eum divini 570 judicii dum ignorat apprehendet. Hinc est namque quod per semetipsam Veritas dicit: Si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sineret perfodi domum suam. Et vos esto
Abbreviated transcription (Latin):
dedius quo acciꝑe eandem sapientiam me¬
reremur: huius itaq sapientiȩ homo p̃tiu
nescit: qr quisquis abrutis animalib ratiois
intellectu discretus est. qm̃ siuis meritis non
sit saluatus intelligit. nichil se dedisse bom
oꝑis. ut ad fidem ueniret agnoscit. Quasi
enim ad ꝑcipiendam sapientiam p̃tium
dare est: cognoscendum dm̃ actionis sue

Expanded text:
dedimus quo accipere eamdem Sapientiam mededimus quo accipere eamdem Sapientiam mereremur? Hujus itaque Sapientiae homo pretium nescit, quia quisquis a brutis animalibus rationis intellectu discretus est, quoniam suis mesit salvatus intelligit, nihil se dedisse boni operis ut ad fidem veniret agnoscit. Quasi enim ad percipiendam sapientiam pretium dare est cognoscendum Deum actionis suae
Abbreviated transcription (Latin):
in sapientia fecisti : Huius iimirũ sapientiȩ
homo p̃tium nescit: qr nichil a̾ignum estima¬
tione illius inuenit. Non aute hoc sapientie
p̃tium & ẽẽ dicit᷑ & nesciri: s ia̾circo nesciri
qr deest. Eo scilicet loquendi genere quo in
angustus quisq dep̃hensus. cum remeduum
subuentionis non inuenit: fateri solet quia
quid̃ faciat nescit. huius ꝯͦ sapientiȩ p̃tiũ
nescire est: digni oꝑis meritum quo illã
ꝑcipiat non inuenire. Adhoc namq p̃tiũ
damus: ut eius uice rem quã appetimus pos¬
side d̾ebeamus. Quid autẽ nos deddunus
reremur: Gratia quippe redempti sumus.
Illa namq sola oꝑa male uiuendo dedimuᷤ.
quib si usta retͥbutio seruaretur. non xp̃c
s supplicia redderentur. S aliud̃ homo ꝑ
iusticiam meruit: aliud ꝑ grãm accepit
Testetur paulus pͥusquam̃ mens illius se
blasphemus. & ꝑsecutor q contumeliosus:
s miscdiam consecutus sum: qͥa ignorans
tia impii inuenti sumũs: quid boni oꝑis

Expanded text:
in sapientia fecisti? . Hujus nimirum Sapientiae homo pretium nescit, quia nihil dignum aestimatione illius invenit. Non autem hoc sapientiae pretium et esse dicitur et nesciri; sed idcirco nesciri quia deest, eo scilicet loquendi genere, quo in angustiis quisque deprehensus, cum remedium subventionis non invenit, fateri solet, quia quid faciat, nescit. « Hujus ergo Sapientiae pretium nescire, est digni operis meritum, quo illam percipiat, non invenire. Ad hoc namque pretium damus, ut ejus vice rem, quam appetimus, possidere debeamus. Quid autem nos dedimus,reremur? Gratia quippe redempti sumus. Illa namque opera sola male vivendo dedimus, quibus si justa retributio servaretur, non Christus, sed supplicia redderentur. Sed aliud homo per justitiam meruit, aliud per gratiam accepit. Testatur Paulus, priusquam mens illius semblasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans tia, impii inventi sumus, quid boni operis
Abbreviated transcription (Latin):
est illud. Uidimus głam eius. głam qͥsi
unigeniti a patre. Unde hic quoq sicut¬
& quasi: pro affirmatione potius quam pro
similitudine dictum uidetur. Inter impi¬
um uͦ et iniquum hoc distare uonnũquã
solet: quia omnis impius iniquus. non ta¬
men omnis iniquus est impius. Impuis
namq ꝓ infideli ponit᷑. id est a pietate reli¬
gionis alienus. Iniquuis uͦ d̃r qui prauita¬
te oꝑis ab equitate discordat: uel si fortasse
xp̃iane fidei nom portat. B eati gͥ iob uo¬
ce typica. sancta eccłia quia alios recte fi¬
dei contradicentes tolerat. impuun se fate¬
tur habere inunicum: quia uero alios sub
similitudine positum sentiamus: sancta
tolerat. de similitudine impioꝵ notat. In¬
tus quippe ei inuicus est: qui fidelem se
dum affirmat uocib moribus negat. Et
quia eum uelut fidelem estimat. qui illã
specietenus intus positus uicio prauȩ ac¬
tionis impugnat: recte dicit. Sicut im¬

Expanded text:
est illud: « Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi est illud: « Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre , » unde et hic sicut et quasi pro affirmatione potius quam pro similitudine dictum videtur. Inter impium vero et iniquum hoc distare nonnunquam solet, quia omnis impius iniquus, non tamen omnis iniquus est impius. Impius enim pro infideli ponitur, id est a pietate religionis alienus; iniquus vero dicitur, qui pravitate operis ab aequitate discordat, vel si fortasse Christianae fidei nomen portat. Beatus igitur Job voce typica sanctae Ecclesiae, quia alios rectae fidei contradicentes tolerat, impium se habere fatetur inimicum. Quia vero alios sub similitudine posita sentiamus, sancta tolerat de similitudine impiorum notat. Intus quippe ei inimicus est, qui fidelem se dum affirmat vocibus, moribus negat. Et quia eum velut infidelem aestimat qui illam specie tenus intus positus vitio pravae actionis impugnat, recte dicit: Sicut im
Abbreviated transcription (Latin):
tibili carne consistens. in sinistra cogitati¬
one non labitur: uel si usq ad consensus
foueani non mergat᷑.Et tam̃ hec ipsa pͣ¬
ua cogitare: peccare est. Sed dum cogita¬
tioni resistit᷑: a confusione sua animus li¬
beratur. M eus gͦ iustoꝵ et si lib̾a est a ꝑ¬
uerso oꝑe: aliquando tamen incurrit in
ꝑuersam cogitationẽ. Et in peccatum gͦ
labitur. quia saltim in cogitationẽ decli
nat᷑ : et tamen unde semet ipsam postino¬
dum flendo rep̃hendat non habet: quia
ante se reꝑat quam ꝑ consensum cadat.
Recte gͦ is qui se peccatorẽ fatus est. neqͣ¬
quam se a suo corde rep̃hendi conficetur:
quia & si qua illicita fortasse cogitaudo
defuit umquã rectitudini: forti tamen
mentis certamine restitit cogitationi. Seqr̃.¬
Sic̃ umnpius inimicus meus. & aduersa¬
rius meus quasi iniquus In sacro eloqͥo
sicut et quasi. aliquando non ꝓ similitu¬
dine ponitur: sed pro ueritatẽ. Unde

Expanded text:
tibili carne consistens in sinistra cogitatitibili carne consistens in sinistra cogitatione non labitur, vel si usque ad consensus foveam non mergatur? Et tamen haec ipsa prava cogitare peccare est. Sed dum cogitationi resistitur, a confusione sua animus liberatur. Mens ergo justorum etsi libera est a perverso opere, aliquando tamen corruit in perversa cogitatione. Et in peccatum ergo labitnatur et tamen unde semetipsam postdum flendo reprehendat, non habet, quia ante se reparat, quam per consensum cadat. Recte ergo is qui peccatorem se confessus est, nequaquam se a suo corde reprehendi confitetur, quia etsi qua illicita fortasse cogitando defuit unquam rectitudini, forti tamen mentis certamine restitit cogitationi. SeqSicut impius inimicus meus, et adversarius meus quasi iniquus. - In sacro eloquio sicut et quasi, non aliquando pro similitudine ponitur, sed pro veritate. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
nib ad dm̃ in cęlum. Uias & eñi nostras
scrutari est: cogitationum interna discut̾e.
Corda uͦ cum manib leuat: qui orationẽ
suam oꝑib roborat. Nam quisquis orat
s oꝑari dissimulat: cor leuat & manus ñ
leuat. Quisquis uͦ oꝑat᷑ et non orat: manꝰ
leuat & cor non leuat. Iuxta gͦ iohannis
uocem tc cor fiduciam in oratione accip̃:
cum sibi uitȩ prauitas nulla contradic̃.
De qua recte fiducia a sancto uiro nunc
ar. Ieq enĩ rep̃hendit me cor meũ in
om̃i uita ma.Ac si aꝑte dicat. Nequaqͣm
se fecisse reminiscitur: unde in suis p̃cib
a corde suo rep̃hendi se negat: qui se pec¬
casse suꝑius accusat. dicens. Peccaui quid
faciam tͥ o custos hominum: Uel certe
si iustificare me uoluero: os meum con¬
dempnabit me. Sed sciendum est quod
sunt peccata que ãiustis uitari possunt:
et sunt ñnulla que etiam aiustis uitari
ñ possunt. Cuius enim cor in hac corrup¬

Expanded text:
nibus ad Deum in coelos . Vias etenim nostras nibus ad Deum in coelos . Vias etenim nostras scrutari est cogitationum interna discutere. Corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat, et manus non levat. Quisquis vero operatur, et non orat, manus levat, et cor non levat. Juxta ergo Joannis vocem, tunc cor fiduciam in oratione accipit, cum sibi vitae pravitas nulla contradicit. De qua recte fiducia a sancto viro nunc dicitur: Neque enim reprehendit me cor meum in omni vita mea. Ac si aperte dicat: Nequaquam se fecisse reminiscitur unde in suis precibua corde suo repcasse superius accusat, dicens: Peccavi, quid faciam tibi, o custos hominum? Vel certe si justificare me voluero, os meum condemnabit me. - Sed sciendum essunt peccata quae a justis vitari possunt, et sunt nonnulla quae etiam a justis vitari non possunt. Cujus enim cor in hac corrup
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i uita mea. Ac si aꝑte dicat. Pro uob̾
non debeo ad culpam ꝑtrahi: quia pec¬
care in ꝓpriis formidaui. Sciendum uͦ
est. quod quisquis a p̃ceptis dominicis
discordat oꝑe. quoties ea audit corde suo
rep̃henditur atq confunditur. quia id
quod non fecerit memoratur. Nam in qͦ
se errasse considerat:ipsa se latenter con¬
scientia accusat. Unde dauid ꝓpħa de¬
p̃catur dicens. Tunc non confundar:
cum ꝑspexero in omnia mandata tua.
Graiiter namq unusquisq confundit᷑:
quando mandata dei nł legendo uł au¬
diendo respicit. quȩ uiuendo contẽpsit.
hinc enim iohannis uoce dr. Si cor nr̃m
non rep̃henderit nos. fiduciam habemꝰ
ad dm̃: et quicquid petierimus ab eo ac¬
cipiemus. Ac si diceret. Si id quod p̃cipit
facimus: id quod petimus obtinemus.
Ualde namq aput dominum utraq
hec sibi necessario congrnunt: ut & ora¬
Hinc & enim ieremias ait. Scrutemur
iuas nr̃as & queramus & reuertamur
ad dominũ:. leuemus corda nr̃a cum ma¬

Expanded text:
oarguit.---Ac si aperte dicat: Pro vobis non debeo ad culpam pertrahi, qui peccare in propriis formidavi. Sciendum vero est quod quisquis a praeceptis dominicis discordat opere, quoties ea audit a corde suo reprehenditur atque confunditur, quia id quod non fecerit memoratur. Nam in quo se errasse considerat, ipsa se latenter conscientia accusat. Unde David propheta deprecatur, dicens: Tunc non confundar, dum respicio in omnia mandata tua . Graviter namque unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae vivendo contempsit. Hinc enim Joannis voce dicitur: Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduapud Deum; et quidquid petierimus ab eo, accipiemus . Ac si diceret: Si id quod praecipit facimus, id quod petimus obtinemus. Valde namque apud Deum utraque haec sibi necessario congruit, ut et oraHinc etenim Jeremias ait: Scrutemur vias nostras, et quaeramus, et revertamur ad Dominum. Levemus corda nostra cum ma