comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pati non recusauerunt. Unde ⁊ roma
solum ego gratias
ãgo s ⁊ cumcte ee¬
clesie gentium. qr
hii laborant ad pro¬
fectum gentim
cam ecclesiam .i. familiam eorum. Sa¬
lutate ephenecum dilectuim menm qͥ
est primituuus asye

Expanded text:
pati non recusaverunt. Unde et Romasolus gratias ago, sed et cuncta Ecclesiae gentium, quia hi laborant ad profectum gentiumcam Ecclesiam, id est familiam, eorum. Salutate Epaenetum dilectum mihi, qui primitivus
Abbreviated transcription (Latin):
onibus. teneantq suas osdinationes ⁊
p̃sertim ne ꝑfectio erigat eos in tumorẽ.
ostendit. de quo statu ad quam dignum
nocati sunt dicens omnia beneficia eis uł
apłis ip̃is. nel toti humano gen̾ data¬
ꝑ solam dei grãm fore collata. est igͣ intẽ¬
tio apłi in hac epła ephesios in bonis ha
neficia humano generi p̾stita. post ipsis

Expanded text:
oli, teneantque suas ordinationes, et praesertim ne perfectio erigat eos in tumorem, ostendit de quo statu ad quem dignum vocati sunt, dicens, omnia beneficia eis vel apostolis ipsis, vel toti humano generi per solam Dei gratiam collata fore. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Ephesios in bonis habneficia humano generi praestita, post ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbit nel mandat. uel ego paulus scͥbo
suie mando ommbus qui sunt ephesi
sanctis ex̾cino uirtutum ⁊ fidelibus fide
recta que est in xp̃o iħu. recte illa duo po¬
suit. Tnnc enm prodest ac credit᷑ bona
uita si fides est in xp̃o iħu. tunc uere scĩ
sunt si fideles fint in xp̃o. uel distingue ĩ¬
ter sanctos ⁊ fideles. ut sanctos intelligas
maiores ⁊ ꝑfecticres. fideles minus per¬
lia salutat dicens. gratia iustificationis.
ꝑ quem omnia condita sunt ⁊ restaura¬
.ta. et domino iħu xp̃o. sine quo nulla
a gr̃arum actione

Expanded text:
scribit vel mandat, vel ego Paulus scribo scribit vel mandat, vel ego Paulus scribo sive mando omnibus qui sunt Ephesi sanctis exercitio virtutum, et fidelibus fide recta quae est in Christo Jesu. Recte illa duo posuit: tunc enim prodest ac creditur bona vita, si fides est in Christo Jesu; tunc vere sancti sunt, si fideles sunt in Christo. Vel distingue inter sanctos et fideles, ut sanctos intelligas majores et perfectiores, fideles minus perlia salutat dicens: Gratia justificationis, per quem omnia condita sunt et restaurata, et Domino Jesu Christo, sine quo nulla a salutatione
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc epłam
scribit apostolus
ephe siis. ephesii ã
sunt asyami. hii ꝑ
panlum non fun¬
dati s confirmati
fuerant in fide. e¬
os enim non fu¬
dauit apostolus in
fide. s confirmau
multa ꝑ eis passus
a ꝑfidit. qui post
confirmationem
firmt̾steta̾nt in
fide. et in bonis o¬
ꝑibus hiis scribit
apostolus a roma
de carcere ꝑ titicũ
confortatoriam e
arguit de culpa. s
ne relabant᷑ tnen¬
dum erat qui enĩ
ftat cadere potest
⁊ quia nullus adõ
ꝑfectus est qui cres¬
cere non possit eos
ad ulteriora horta¬
t᷑ ⁊ ne rccedant a
fide ꝓsuis tͥbulati
deinde xp̃i dignitatem ⁊ p̃lationem ostõ¬
dit. postea ad patientiam et caritatem e¬
os muitat unitatem fidei et ecełie com¬
mendans. et dona gr̃e enumerans. tan¬
dem ad c̾tamen exhortans contra prin¬
cipes tenebrarum militie xp̃iane arma¬
turam describit. prius gͦ salutans et
se noto nomine significans ait. paubas
tis tinicauid boni est uobis. panlus inꝙͣ

Expanded text:
Hanc Epistolam scribit Apostolus Ephesiis. Ephesii autem sunt Asiani: hi per Paulum non fundati, sed confirmati fuerant in fide. Eos enim non fundavit Apostolus in fide, sed confirmavit, multa pro eis passus a perfidis, qui post confirmationem firmiter steterant in fide et in bonis operibus. His scribit Apostolus a Roma de carcere per Tychicum confortatoriam Earguit de culpa, sed ne relabantur timendum erat. Qui enim stat cadere potest, et quia nullus adeo perfectus est qui crescere non possit, eos ad ulteriora hortatur; et ne recedant a fide pro suis tribulatiDeinde Christi dignitatem et praelationem ostendit, postea ad patientiam et charitatem eos invitat, unitatem fidei et Ecclesiae commendans et dona gratiae connumerans. Tandem ad certamen exhortans contra principes tenebrarum, militiae Christianae armaturam describit. Prius ergo salutans, et se noto nomine significans, ait: Paulustis quidquid boni est vobis. Paulus, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo nomen enis¬
non commemora¬
commemorare ꝑ¬
phas dei dicens¬
sicut ⁊ dauyd dĩe.
cuni tacitis nomi¬
mbus illorum dic̃.
sicut scriptum est. ⁊ ea scriptura mtł¬
ligitur in qua est auctoritas dei. homo
autem meruditus canis rabiosus. m̾ta¬
non dei. ⁊ pprius illorum quia eorum
naturam bene aꝑuit. ꝙ utiq ad hoc di¬
ctum est. ne doi ꝓpħa uideretur. non gͦ
ĩdeorum s eretenfium ꝓprius erat pro¬
pheta qui dix̃ sixtenses semꝑ sut men.¬
daces. ⁊ maie bestie aiua sanguiem sicͥi¬
entes. ⁊ uentres ꝑagri .i. gulosi. ⁊ id̃o¬

Expanded text:
Et ideo nomen non commemoracommemorare prophetas Dei, dicenssicut et David dicit, l tacitis nominibus illorum dicit, sicut scriptum est, et ea Scriptura intelligitur in qua est auctoritas Dei. Homo autem ineruditus, canis rabiosus, non Dei, et proprius illorum, quia eorum naturam bene aperuit. Quod utique ad hoc dictum est, ne Dei propheta putaretur. Non ergo Judaeorum sed Cretensium proprius erat propheta, qui dixit: Cretenses semper sunt mendaces et malae bestiae, id est sanguinem sitientes, et ventres pigri, id
Abbreviated transcription (Latin):
suern̾t testimonium sume̾ sicut ⁊ pauł
ut legit᷑ in actib apłorum cum lociueret᷑
atheniensibus ait de deo. In illo uiuimus¬
⁊ morieraur ⁊ sumus sicut ⁊ quidam se¬
cimdrm nos dixerint. ⁊ de atheniensis
are inscriptione ait. iñueni aram in qua
subcͥptum est de ignoto deo. Ita diuina
p̃ceptum est iudois ut si mancipium gł¬
tile emerent euis pali raderentur ⁊ un¬
guium m̃orementa absciderentur. de¬
inde ad usts domesticos assumeretur.
ita nanis ⁊ suꝑflius gentilium suꝑstici¬
onum ⁊ poeticarum sencentiĩs abrasis
⁊ decisis. ꝙ purum reꝑtum fuit̾ ad mi¬
nistium dnis dei assumendumest.
los non ut soles mol

Expanded text:
erit testimonium sumere, sicut et Paulus, ut legitur in Actibus apostolorum, cum loqueretur Atheniensibus ait de Deo: In illo vivimus, movemur, et sumus, sicut et quidam secundum vos dixerunt . Et de Atheniensis arae inscriptione ait: Inveni aram in qua subscriptum est: Ignoto Deo . Ita divina praeceptum est Judaeis, ut si mancipium gentile emerent, ejus pili raderentur, et unguium incrementa abscinderentur, deinde ad usus domesticos assumeretur: ita vanis atque superfluis gentilium superstitionum et poeticarum sententiis abrasis et decisis, quod purum repertum fuerit ad ministerium domus Dei assumendum est.los, non ut soles mol
Abbreviated transcription (Latin):
de uideis qui sub no
bant. de quib subd̾.
quos oꝑt redargui.
iõ quiaipsi sunt qui
subu̾tunt unni̾sas
domos .i. totam fa¬
terrenis acquiren¬
dis. uel gr̃a tͣpis hacͥ.¬
scribis ⁊ pharyseis

Expanded text:
de Judaeis qui sub nombant. De quibus subdit: Quos oportet redargui: Ideo, quia ipsi sunt qui subvertunt universas domos, id est totam faterrenis acquirendis. Vel, gratia turpis lucs dicit Pharisaeis
Abbreviated transcription (Latin):
uincendam atq
anferendam talis¬
medicina celitus
uenit ad clatum¬
hominem ꝑ suꝑbi¬
am deus humilis
descendit ꝑ mĩam

Expanded text:
uincendam atque auferendam talismedicina caelitus uenit: ad elatumhominem per superbiam deus humilis descendit per m
Abbreviated transcription (Latin):
rationalem mẽtẽ
renouatur in ag¬
tione dei se
⁊ acquirit cogni¬
tionem dei. ⁊ illa
renouatio fit. se¬
cundum ymag.¬
.i. in ymagine et¬
ẽ ymago dei qui
creanit enm. so¬
uum hominem
endit ubi homo sit creatus ad¬

Expanded text:
rationalem mentem. renovatur in agnitione Dei, t acquirit cognitionem Dei et illa renovatio fit secundum imagst in imagine ilest imago Dei, qui creavit eum, svum hominem Satis ostendit ubi homo sit creatus ad
Abbreviated transcription (Latin):
sequor ꝓficiendo temptans. si quomo¬
do comprehendam .i. si aliquo mͦ pot̾o
ꝑfecte cognoscere xp̃m. tue est sumia
beatitudo ecci quanta est fides que tã
grande petit. comp̃hendam dico in eo
modo cognitionis in quo ⁊ tomp̃henfus
sicut est. sicut ip̃e me uidet sicut sum
to s in eo in quo ⁊ comp̃hensus su a

Expanded text:
do, tentans si quomodo comprehendam, id est si aliquo modo potero perfecte cognoscere Christum qui est summa beatitudo. Ecce quanta est fides quae tam grande petit. Comprehendam, dico, in eo modo cognitionis in quo deprehensus susicut est, sicut ipse me videt sicut sum.meo, sed in eo in quo comprehensus sum a
Abbreviated transcription (Latin):
uat uerba neteris¬
legis longe assiste
quia non est aliqͥd
inconueniens uel
dicere uel credere quianon longe est a
natura animarim et lormendi ratione traco
nobis dr̃ ut credamus. ⁊ hoc uerbum debet eẽ
in ore tuo ad confitenlum ⁊ in corde tuo ad
credendum. deisde apostolus scripturam mo¬
ysi exponit dicens. hoc est uerbum fidei ꝙ pre¬
dicamus quo et baptisina consectatur de hoc uͦ
mum. Quare: Nisi quia et maqua nerbñ
mimilat. detrahe nerbum. ⁊ quidest aqua
nisi aqua: accetlit uerbum ad elementum.
tus aque ut corpus tinguat ⁊ cor ablirat ni¬
si faciente u̾bo: non quia dr̃. s quia credit᷑
Nam et in ipso nerbo alnid est sornis transi¬
ens. aliud est uirtus inmanens. Sequitur¬
ua sicon

Expanded text:
at: verba veterislegis longe absistebquia non est aliquid inconveniens vel dicere vel credere, quia non longe a natura animorum et loquendi ratione quod nobis dicitur ut credamus. Et hoc verbum debet esse in ore tuo ad confitendum, et in corde ad credendum. Deinde Apostolus Scripturam Mosi exponit, dicens: Hoc est verbum fidei quod praedicamus, quo et baptisma consecratur. De hoc vermum. Quare? nisi quia et in aqua verbum mundat. Detrahe verbum, et quid est aqua nisi aqua! Accedit verbum ad elementum. tus aquae, ut corpus tangat et cor abluat, nisi faciente verbo, non quia dicitur, sed quia creditur! Nam et in ipso verbo aliud est sonus transiens, aliud est virtus immanens. Quia si con
Abbreviated transcription (Latin):
fernum descendit. noli dicere menidatũ
est. Quis. enim. de in abyssim: ideo ne
hoc dicas. quia hoc dicere est xp̃m renoca¬
re ex mortuis quantum in te est. S ed¬
cit scripturaᷤ

Expanded text:
fernum descendit, noli dicere mendacium est. Quis enim descendet in abyssum? ideo ne hoc dicas, quia hoc dicere est Christum revocare ex mortuis, quantum in te est. VEcit Scriptura?
Abbreviated transcription (Latin):
est ne clubitetur de
spe dei que est in xp̃o¬
ne diffidat homo xp̃m
spoliasse inrfernum¬
et cum aminabus
celum ascenflisse ex
yses nel ipsa incor¬
de hominis hoo dicit.¬
o homo ne dixoris
in corde tuo .i. nesal¬
tem cogites. Quisas¬
cendet iñ celum .i.
millus homo ascen
negat ascendisse et hoc est quod sub dit quia
obseruata lege. Ideo ne togites quia hoc co¬
gitare est xp̃m reuocare a mortuis .i. crede̾
si im qui iusticiam non obseruant non del¬
cenihunt. tunc abraham et antiqui patres
multomiiis descenderut. si autem illi ñ
descenderunt tunc nec xp̃e. qui nonnsi
pro illis liberantlis descenait. et funt hec⁊
uel ita ne dixeris quasi diceret cum andi¬
eris post resurrectionem predicari xp̃m
ascenilisse in celum ne dixeris .i. noli diccͤ.
in corde tuo mendatium est. quis eminas¬
cendet in ce. ideo ne hoc dicas qrua põ dice¬
re est xp̃m de celo dectucere. quantum ad¬

Expanded text:
est, ne dubitetur de spe Dei quae est in ne diffidat homo Christum spoliasse infernumet cum animabus coelum ascendisse, Moses, vel ipsa in corde hominis hoc dicit,O homo, ne dixeris in corde tuo, id estem cogites: Quis ascendet in coelum, id nullus homo ascendChristum ascendisse. Et hoc est quod subdit, quia observata lege. Ideo ne cogites, quia hoc cogitare est Christum revocare a mortuis, id est cresi illi qui justitiam non observant, non descendent, tunc Abraham et antiqui patres multo minus descenderunt. Si autem illi non descenderunt, tunc nec Christus qui non nisi pro illis liberandis descendit. Et sunt item Vel ita, ne dixeris. Quasi dicat: Cum audieris post resurrectionem praedicari Christum ascendisse in coelum, ne dixeris, id est noli dicere in corde tuo, mendacium est. Quis enim ascendet in coelum, ideo ne hoc dicas, quia hoc dicere est Christum de coelo deducere
Abbreviated transcription (Latin):
ne ultra hoc exsp̃
sed relinquitur
faciens irr̃ctam .i. p̃uaricans legem mo¬
ysi duobuis ut trib testib coninctus fñ
ulla miseratione moritur morte ãa
quos ꝑhibebunt angeli testimonium

Expanded text:
ne ultra hoc exspecsed relinquitur faciens irritam, id est praevaricans legem Moysi, duobus vel tribus testibus convictus, sine ulla miseratione moritur, morte quaquos perhibebunt angeli testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
cudum opera eiussit ꝙ gła dei oꝑanti
bonum. s qia oꝑa ex gr̃a non ex oꝑibus
gratia. Ronum est igit᷑ hominiꝰ ut deui¬
rib libi arbitrii sui non p̃sinat quia ille
tini prtauit sine enis adiutorio se posse
custodare. ꝙ dedit profectus in longinqͣ
et uiuens ꝑdige. cuncta consumpsit¬
⁊ miseria attritus ⁊ inso reu̾sus dyat.
faigam ⁊ ibo ad pa me. quam cogitati¬
onem bonam non haberet nisi ⁊ ipsam
illi in occulto pẽ miscricordissimus ĩspi¬
rasset. iõ reste ait. et hoc non ex uobis
s dei donum est non ex ope. ne forte di¬
cas promete̾ri. et iõ accepi. ñ putes te
promerendo accopisse. qui non promere¬
ris nisi accepisses. gr̃a p̃cessit mitum
tuum. non grã exmerito. s mitam
ex gratia Nam si gr̃a exmerito. emi¬
sti. non gratis accepisti. omma merita
p̃cedit gratia ut doria dei consequant᷑
pp̃ arrogantes et fuam iusticiam consti¬
guere nolentes planius aꝑit subdens
Ipsius enim. qua

Expanded text:
cundum opera ejus, sitque gloria operanti bonum; sed quia opera ex gratia, non ex operibus gratia. Bonum est igitur homini ut de viribus liberi arbitrii sui non praesumat, quia ille qui putavit sine ejus adjutorio se posse custodire quod dedit, profectus in longinquam, et vivens prodige cuncta consumpsit, et miseria attritus, et in se reversus dixit: Surgam et ibo ad patrem meum . Quam cogitationem bonam non habet, nisi et ipsam illi in occulto Pater misericordissimus inspirasset. Ideo recte ait: Et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ne forte dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tuum, non gratia ex merito, sed meritum ex gratia; nam si gratia ex merito emistis, non gratis accepistis: omnia merita praecedit gratia, ut dona Dei consequanturpropter arrogantes, et suam justitiam constituere volentes, planius aperit subdens: Ipsius enim; qua
Abbreviated transcription (Latin):
non maniter. s fi¬
⁊ p̃c iani sẽdet nondum autem nos s spe c¬
ta tenemus fecit dico ꝑ hoc ꝙ sumus inxͦ¬
spe fecit. ut in re compleret iñ die iũditii
ꝙꝑita dicit. ut ostenderet in re in seculis
suꝑuenientibus .i. in dic iuditii. habim¬

Expanded text:
non inaniter, sed fiChristus jam sedet, nondum autem nos, sed spe certa tenemus. Fecit dico, per hoc quod sumus inspe fecit, ut in re compleret in die judicii. Quod ita dicit ut ostenderet, in re, in saeculis supervenientibus, id est in die judicii, ab
Abbreviated transcription (Latin):
In fatant enim seculo apparebit domim
dei in renuntiatione credentium. quod
oculus non uidit. nec auris audinit et
hec funt habundantes diuitie ut tantũ¬
detur quantum mens inuestigare nõ
potest. uel ita ut de presenti accipiatma
sic. quasi iõ conuiuificauit nos paus mor¬
tis nr̃is. s in bonitate dei diuitias dico
.I. suꝑ intellectus nr̃os. ꝙ plene cape ne
ratia enim
uoluntate salnati
cooꝑatur fides bone
dei uoluntati. ⁊ hoc
domun dei est pure

Expanded text:
In futuro enim saeculo apparebit donum Dei in remuneratione credentium, quod oculus non vidit, nec auris audivit. Et hae sunt abundantes divitiae, non tantum quantum mens investigare non potest. Vel ita, ut de praesenti accipiatur, sic quasi dicat: Ideo convivificavit nos prius mortis nostris, sed in bonitate Dei. Divitias dico,  super intellectus nostros, quia plene capere ratia enim, voluntate, salvati cooperatur fides bona Dei voluntate. Augusdonum Dei est pure
Abbreviated transcription (Latin):
ueniebatur quia
transtulit illũ ds̃
qui ab omnium
aspectu poterat e
latus est quia per
fidem fuit iustus
⁊ ue̾ quia ꝑ fidem
placuit dõ ⁊ hoc
est ꝙ ait. añ tͣns¬
lationem enim ha
testabant᷑ eum pla¬
cuisse deo ⁊ uere
ꝑ fidem placuit
deo. sine fideenim
impossibile est a¬
liquem plac̾e̾ deo.
adeo est fides nõcia
non placet deo et
uere sine fide aliqͥ
ñ pot̃. i placere
quianec potest
accede ad enm. cre¬
dere enim opor¬
tet quemlibet ac¬
çedentem ad dm̃

Expanded text:
eniebatur, quia transtulit illum Deus, qui ab omnium aspectu poterat eulatus est, quia per fidem justus fuit. Et vere quia per fidem placuit Deo. Et hoc est quod ait: Ante translationem enim habtestabantur eum, placuisse Deo. Et vere per fidem placuit Deo. Sine fide enim impossibile est aliquem placere Deo. A Deo est fides necessanon placet Deo. Et vere sine fide aliquis non potest placere, quia nec potest accedere. Credere enim oportet quemlibet accedentem ad Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
latus est in ꝑady¬
sum unde eiectꝰ
est adam. ne ui¬
deret non dico ne
sentiret. s nec eti¬
am quiasi delõge
uideret iñ aliis
mortem ⁊ non in¬
ueniebatur. Nus

Expanded text:
latus est in paradisum, unde ejectus est Adam, ne videret, non dico ne sentiret, sed nec etiam quasi de longe videret in aliis, mortem, et non inveniebatur. Us
Abbreviated transcription (Latin):
de me.fi .i. doneo ip̃a tollat᷑ de medio
uel ita. tantum hos restat ut qui te¬
net ⁊ uins .i. detinet illum .s. iniquitas
que nunc occulta est teneat .i. detineat.
donee ip̃a miquitas que modo ẽ mysti¬
ca. fiat demedio .i. quasi aliquid de
commuuiib ut non erubescat homo
adult̾ari. furari. ⁊ alia huiusmõi fac̾e̾
sicut nec ambulare uł loqui uł ita
Quidam putant hocesse dictum de ma¬
lis ⁊ fictis qui sunt ñ eccł̾ia tam dii do¬
nec ꝑueniant ad tantum mimerum qͥ
antyxp̃o magnum faciat ppłm. ⁊ hoc di¬
cunt eẽ mysti̾um inigustatis quia ur
occultum ⁊ hoc dictum eẽ quid nunc de¬
tineat scitis ⁊ tum ait. ut qui tenet ñc̃
donec exeat de medio eccłie mystium
iniquitatis ꝙ nunc occultum est ⁊ est
sensus tantum hoc suꝑest agendum ut
ficti sunt ab eadem mani feste recedãt
de qualib iohannes ait de nobis exiert̃.
s ex nobis ñ erant. sicut gͦ ante finem¬
midi exierunt multi hrtici demedio
eccłie ita tunc aꝑte inde exibunt om̃s

Expanded text:
tollatur de medio. Vel ita, tantum hoc restat, ut qui tenet nunc, id est detinet illum, scilicet iniquitas quae nunc occulta est, teneat, id est detineat, donec iniquitas quae modo est mystica fiat de medio, id est aliquid de communibus, ut non erubescat homo adulterari, furari, et alia hujusmodi facere, sicut nec ambulare, nec loqui. Vel ita: Quidam putant hoc esse dictum de malis et fictis qui sunt in Ecclesia, tandiu donec perveniant ad tantum numerum qui Antichristo magnum faciaiquitatis, quia videtur occultum, et de hoc dictum esse, quid detineat scitis, etc., ait, ut qui tenet non donec exeat de medio Ecclesiae mysterium iniquitatis, quod nunc occultum est. Et est sensus: Tantum hoc superest agendum, utficti sunt ab eadem manifeste recedant. De qualibus Jesus ait: De nobis exierunt, sed ex nobis non erant . Sicut ergo ante fidem exierunt multi haeretici de medio Ecclesiae, ita nunc aperte inde exibunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ inỹsthum quia iam tunc diabolus occul
te ꝑneronem ⁊ alios oꝑabatur occidendo
tis ceptum est a nerone qui instigante pa¬
tresno drabolo zelo ydolorum interfecit
apłos ⁊ sunt Nero ⁊ aliĩ umbra futuri.
gura xp̃i tantum ut qui tenet ⁊ c̾. quia
mos scire dixit quid detineat hoc aꝑte nõ
exponit et ideo nos qui nescimus ꝙ illi
sciebant ꝑuenire cum labore ãd id quod
sentit. Apłs cupimus nec ualemiis. p̃ser¬
tim̃ quia ⁊ illa que addidit hunc sensũ
facumt obscuriorem. Quid est enim nã
¶ go prorsiis quid dixi̾t me fateor ignorã¬
re suspitiones tamen hominum quas uł
tur hoc demꝑio dcm̃ fusse romano ⁊ iõ¬

Expanded text:
tur mysterium, quia jam tunc diabolus occulte per Neronem et alios operabatur occidendo tis coeptum est a Nerone, qui instigante patre suo diabolo, zelo idolorum interfecit apostolos. Et sunt Nero et alii umbra futuri, gura Christi. Tantum ut qui tenet, etc. Quia illos scire dixit quid detineat, aperte non exponit. Et ideo nos qui nescimus quod illi sciebant, pervenire cum labore ad id quod senserat Apostolus, cupimus nec valemus, praesertim quia et illa quae addidit hunc sensum faciunt obscuriorem. Quid enim est: Jam go prorsus quid dixerit me fateor ignorare, suspiciones tamen hominum, quas uet hoc de imperio dictum fuisse Romano
Abbreviated transcription (Latin):
uolunt intesugi. cinis iam fc̃a uelut
anty xp̃i nidebantur. Uñ nonnulli ip¬
simi resurrectuam ⁊ futurum anty¬
⁊ p̃m suspicant᷑. alii uo̾ nec occisum pͥr¬
tant. s ponus subtractum ut pntaret᷑
occisus ⁊ uĩnum occultari in uigore ip̃i
etatis in qua fint cum c̾deret᷑ extinctus
donec suo temꝑe reneletur ⁊ restitnat᷑
in regnum ꝯ i̾ualtum mira mͥ est hec
opiiantium tanta p̾sumptio. illud tñ¬
ꝙ ait. ut qui tenet ⁊c̾. non absin de de
bomano imꝑio creditur dictum donec
tollatur ut sit sensus tantimi hocrestat
antequam reueletur in ĩctnis ille. ut
qui tenet nimc romanuim imꝑium te¬
neat .i. qui modo imꝑat imperet. dones
de mẽ. fiat .i. de medio mundi tollatua
illa potestas quia omnes undiq romam
qͣi ad caput confluebant. uel ita tantũ
hoc restat ut qui tenet mins fidem. te¬
neat dones ip̃a deme. fiat .i. donec ip̃a
refrigescat uel ita tantum hoo restat
ut qui minc te.i. detinet illum .s. ac

Expanded text:
uoluerit intellegi, cuius iam facta uelut antichristi uidebantur. unde nonnulli ipsum resurrecturum et futurum antichristum suspicantur. alii uero nec occisum putant, sed subtractum potius, ut putaretur occisus, et uiuum occultari in uigore ipsius aetatis, in qua fuit, cum crederetur extinctus, donec suo tempore reueletur et restituatur in regnum. sed multum mihi mira est haec opinantium tanta pquod ait, ut qui tenet, etc., non absurde de Romano imperio creditur dictum donec tollatur, ut sit sensus: Tantum hoc restat antequam reveletur iniquus ille, ut qui tenet nunc Romanum imperium teneat, id est qui modo imperat imperet, donec de medio fiat, id est de medio mundi tollatur illa potestas, quia omnes undique Romam quasi ad caput confluebant. Vel ita, tantum hoc restat, ut qui tenet nunc, fidem, teneat, donec ipsa de medio fiat, id est donec ipsa refrigescat. Vel ita, tantum hoc restat, ut qui nunc tenet, id detine
Abbreviated transcription (Latin):
quib caret cupĩdus. quia nec pacienter
fert adu̾sa. nec aliis est mansuetus er
habe. ꝑ aliis antẽ
tione fc̃m. c̾tamen
hoc ẽ ꝙ subdit. in
quam habendam
uocatus es et enã
quia confessuses
iam coram multis
ecipio tibi. precep¬
ta dat rectori eccłi¬
e magna uigilan
bus prospector loqͣ
exhortor s etiam
p̃cipio tibi coram dõ
pr̃e qui uinificat
omnia .i. in quib
uita est ita ⁊ te et
eum imiteris qui
cum esset sub pon¬
cio ꝑylato reddidit
fessionemut¬

Expanded text:
ienter fert adversa, nec alii est mansuetus. habe pro aliis, ante cetione factum. Certamen, hoc est quod subdit: In quam habendam vocatus es, et, etiam quia confessus es jam coram multisecipio tibi. Praecepta dat rectori Ecclesiae magna vigilantbus prospector loquiexhortor, sed etiam praecipio tibi coram Deo Patre, qui vivificavit omnia, in quibus vita est, ita et te, et eum imiteris, qui cum esset sub Pontio Pilato reddidit fessionem
Abbreviated transcription (Latin):
õs de quibus natus
sum ad emulandũ
.i. imitandum me:
et est. plurib mõis
expiar connertere
iisdeos ut si hacnon
prouocem dico ad

Expanded text:
os de quibus natus sum, ad aemulandum, id est imitandum me, et cum pluribus modis experiar convertere Judaeos ut si hac nonprovocem, dico, ad
Abbreviated transcription (Latin):
quos ex illis. Si
enim quasi et sdeo
de illis laboro quian
tilis erit assumptio
eornm ad informa¬
tionem gentium. ⁊
uere si emin amissio
eornm .i. infidelitas.
reconciltatio ẽ ntim¬
di que erit assump¬
tio reliquoram m¬
si uita gentium ex

Expanded text:
quos ex illis. Si enim, quasi dicat: Et ideo de illis laboro, quia utilis erit assumptio eorum ad informationem gentium. Et vere: Si enim amissio eorum, id est infidelitas reconciliatio est mundi, quae erit assumptio reliquorum, nisi vita gentium ex
Abbreviated transcription (French):
magnificate eum
qui arpoit nume¬
rum plebis suc gẽ¬
tibus abiectis et rͣ¬
sum ysaras qusdã
asodidit ꝑtinens ait
ẏesse qui fuĩt pat̾
dauyd qui m ysa
dictus est .erit ra¬
dio. dauid arbar
.i. ꝑ mariam fecit
gentes . ꝑ fidem ⁊
opera bona etideo

Expanded text:
magnificate eum, qui auxit numerum plebis suae gentibus adjectis. Et rursus Isaias, quiddam ad idem pertinens, ait: Jesse, qui fuit pater David, qui et Esai dictus est, erit radix. David arbor id est Mariam fecit gentes, per fidem et opera bona. Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
adduxit. hocautem
testimonio ꝑphetico
probat subdens sic
scriptum ẽ m płõ
ciius auctoritate
confirmat degenti¬
bus ꝙ assumpte sũt
de quib miniis ui¬

Expanded text:
adduxit. Hoc autem testimonio prophetico probat subdens, sicut scriptum est in Psalmo cujus auctoritate confirmat de gentibus quod assumptae sunt de quibus minus vi
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m creditis sine
ammixtione legis.
et dilectionem ne¬
tis ostensa in om̃s
scõs non cesso agẽs
pro nobis gr̃as dõ¬

Expanded text:
istum creditis sine admissione legis, et dilectionem vetis ostensa, in omnes sanctos, non cesso agens pro vobis gratias D
Abbreviated transcription (Latin):
non solum nigileniis. s sobriĩ simus mo¬
derate hiis utentes ⁊ ad pugnam contra
galee spemi. sicut enim lorica munit ui¬
talia. ⁊ta fides ⁊ caritas nos muniunt
cͣc appetitum t̾renorum. si enim atten
dius ꝙ xp̃o pronobis passus est ⁊ resur¬
rexit ⁊̃ nobis uitam ꝑauit qui sunt qͣi
coh̾entes hamo fidei ⁊ si caritati insistimꝰ
nunqͣm mentes nr̃as uincet temꝑalis ap¬
petitus si etiam spes et̾ ne salutis ad suꝑ¬
nectendens ut galea mentem obuolnt

Expanded text:
non solum vigilemus, sed sobrii simus, moderate his utentes, et ad pugnam contra galeae spem. Sicut enim lorica munit vitalia, ita fides et charitas vos muniunt contra appetitum terrenorum. Si enim attenpro nobis passus est, et resurrexit, et nobis vitam paravit, qui sunt quasi coherentes hami fidei, si et charitati insistimus, nunquam mentes nostras vincet temporalis appetitus; sed etiam spes aeternae salutis ad superna tendens ut galea mentem obvol
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem
gratia iam
non exope¬
ribus. alio¬
quin grati¬
a iam non
est gratia
Quid ergo:
quod quere¬
bat ifrahel
hoc non est
consecutus

Expanded text:
si autem gratia, iam non ex operibus; alioquin gratia iam non est grastia. quid ergo? quod quaerebat Israel, hoc non est consecutus
Abbreviated transcription (Latin):
non solum mino¬
maiores ⁊ hoc id̃o
dicit. ut ñ singu¬
los doctores sibi
defendãt cum oĩ¬
b ut autur. dem̃¬
ex sequitur dealͣs
que funt eorum si¬
ne mundus nr̃ est.
siueiita presens.
sine mors. Mmi¬
limtatem sentimꝰ.
⁊ cͣfus eius in dei
uolmitate ponimꝰ¬
si modeste ⁊ cum

Expanded text:
non solum minomajores. Et hoc ideo dicit ut non singulos doctores sibi defendant cum omnibus utantur. Ambexsequitur de aliis quae sunt eorum, sive mundus noster est, sive vita praesens, sive mors. Munluntatem sentimus, et cursus ejus in Dei voluntate ponimsi modeste et cum
Abbreviated transcription (Latin):
lier ut non sit adłi
si fint̾ cum alio unpo
sic finita lege non
p̃naricatur qui ad
xpm̃ transit dimis¬
sis figuris. Mortu

Expanded text:
lier, ut non sit adultera si fuerit cum alio viro: sic, finita lege non praevaricatur qui ad Christum transit, dimissis figuris. Mortua
Abbreviated transcription (Latin):
litudinem carnis
peccati non in car¬
nem peccatricem
s iñ ei similem per
passibilitatem et
nater concupiscentia s gr̃aconceꝑit.¬
habet tamen similitudinem carnis pcc̃i.
modi. licet gͦ eadem caro sit que ⁊ nr̃a

Expanded text:
litudinem carnis peccati, non in nem peccatricem, sed in ei similem per passibilitatem, etmater concupiscentia, sed gratia concepiHabet tamen similitudinem carnis peccatimodi. Licet ergo eadem caro sit, quae et n
Abbreviated transcription (Latin):
deo elegantis forme
uñ stibdit. eo ꝙ ui
dissent eum elegan¬
tem infantem qr
ab ortu fint iłli in¬
fusa magna gr̃ã
uenustatis nõ na
s dono dei. et p̃pl
non tiiuerut
ꝑentes enis edc̃m
regis qui omnes
masculos hebreoꝵ
filios necari prece¬
pat. Item Moy¬
ses grandis fc̃s fide
liran negauit segẽ¬

Expanded text:
deo elegantis formae. Unde subdit: Eo quod vidissent eum elegantem infantem, quia ab ortu fuit illi infusa magna gratia venustatis, non natura, sed dono Dei. Et propter hoc non timuerunt parentes ejus edictum regis, qui omnes masculos Hebraeorum filios necari praeceperat. Item Moyses grandis factus fide, lium, negavit se e
Abbreviated transcription (Latin):
recontihamur. unum quo anctore condi¬
ti sinmis ad similitrlinem enis ꝑ quam
ad diuinitatem reformannir. et pacem
qua unitati adheremiis. s deum qui dyx̃
fiat. et uerbum ꝑ quod factum omne ꝙ
substancialitꝰ et naturalit᷑ factum est et
domim benigaitatis eins qua placuit et
conciliatum est auctori fuo ut non int̾i
dam sumina res est communis q omnib
fruentibus ea. Ci tamen res dici debeat et
non rerum omnium causa si tamen et
oansa. non enim facile nomen ꝙ tante ex
omnia. ꝑ cinem oninia. in quo ominiã. I¬
omnnes unus dens et singulus quisq hoꝵ¬
deus plena ost substantia. ⁊ simm omnes
una substantia. pater neo est fuius. nec

Expanded text:
reconciliamur, unum quo auctore condireconciliamur, unum quo auctore conditi sumus; et similitudinem ejus, per quam ad unitatem reformamur; et pacem, qua unitati adhaeremus, scilicet Deum, qui dixit: Fiat; et Verbum, per quod factum est omne quod substantialiter et naturaliter factum est; et donum benignitatis ejus qua placuit, et conciliatum est auctori suo, ut non interaedam summa res est, communisque omnibus fruentibus ea; si tamen res dici debeat, et non rerum omnium causa, si tamen et causa. Non enim facile nomen, quod tantaomnia, per quem omnia, in quo omnia, iomnes, unus Deus; et singulus quisque horum plena est substantia, et simul omnes una substantia. Pater nec est Filius, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa trinitas dici potest. singule horum
trium referri ad singulos uoluit subdens.
exip̃o. Religet ergonos religio uni omni¬
potenti deo. quia iñtͤ mentem nr̃am quia
illum intelligunis patrem ⁊ neritatem
.i. lucem intlorem ꝑ quam illum intelligi
sam qͦ ueritatem milla ex ꝑte dissimilem
in ipso ⁊ cum ipso patre uencremur que
forma est ommium que ab uno fc̃a sunt.
et ad unum refermntur que tñ omnia
n fierent a patre ꝑ filium neq suis finb
salua essent. nisi deus summe bonus esset
qni ⁊ milli nature tne ab ipso bona essẽt
innidit. ⁊ in bono ipso alia quantum uel¬
lent. alia quantum possent. ut manetent
declit. quare ipsum domim dei cum parre
et filio. eqne incomitabile tõlere ⁊ ten̾e̾
nos conuenit. unins suibstantie trinitatẽ¬
unum deum a quo sumins. ꝑ quem sumꝰ
iñ quo sumiis. a ꝯnodiscessimus cui dissi¬
uiiles fc̃i sumis. a quo ꝑire non ꝑmissi
simnus. principium ad ꝙ recurrunus. ⁊
formam cuiam secrum̃rur. ⁊ glorram qua

Expanded text:
ipsa Trinitas dici potest, singula horum trium referri ad singulos voluit, subdens ex ipso. Religet ergo vos vera religio uni omnipotenti Deo, quia inter mentem nostram qua illum intelligimus, patrem et veritatem, id est lucem interiorem, per quam illum intelligimsam quoque veritatem nulla ex parte dissimilem; in ipso, et cum ipso Patre veneremur: quae forma est omnium, quae ab uno facta sunt, et ad unum referuntur, quae tamen omnia neque fierent a Patre per Filium, neque suis finibus salva essent, nisi Deus summe bonus esset, qui et nulli naturae quae ab ipso bona esset, invidit: et in ipso bono, alia quantum vellent, alia quantum possent, ut manerent, dedit, quare ipsum donum Dei cum Patre et Filio aeque incommutabile colere, et tenere nos convenit, unius substantiae trinitatem Deum a quo sumus, per quem sumus, in quo sumus, 55 a quo discessimus, cui dissimiles facti sumus, a quo perire non permissi sumus, principium ad quod recurrimus, et formam quam sequimur, et gratiam per quam
Abbreviated transcription (Latin):
unitas. In filio eqnalitas. In spũ sc̃o uni¬
tatis equialitatisq concotdia. ⁊ tria hec di¬
cimius unum ominã pp̃ pr̃em. equalia
omnia p̃p̃ filium. connera omnia propt᷑
seruitus ila debetur que latria greco uo¬
cabulo nuncupatur. patri emin ⁊ filio ⁊
spñi scõ lacria debetur. Nat̾ non ħt prẽm
de quo sit. Fĩaus autem est de prẽ ut sit.
atq ut illi coeternus sit. Imago enim
si ꝑfecte implet uiud cuisis ymago est ꝓꝑ¬
sa coctiuatur oi. non illuso smagĩ suc aͥ
iam est sum ma congruentia.⁊ prima e¬
qualitas et prinia similitudo Nuilla m

Expanded text:
litas, in Spiritu sancto unitatis aequalitatisque concordia. Et tria haec, dicimus unum omnia propter Patrem, aequalia omnia propter Filium, connexa omnia propterservitus illa debetur, quae latria Graeco vocabulo nuncupatur. Patri, enim et Filio et Spiritui sancto latria debetur. Pater non habet Patrem, de quo sit; Filius autem de Patre est, ut sit, atque ut illi coaeternus sit. Imago enim si perfecte implet illud cujus imago est, ipsa coaequatur ei, non illud imagini suae, ubi jam est summa congruentia et prima aequalitas et prima similitudo, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
ra et deligno est.
portet igitur ut
facta sunt intellectu conspicientes trinita¬
tem mñtelligamus cuis trinitatis nestigiũ
in creaturis apparet. In illa cnim trinitaie
sumnra origo est omium rerum ⁊ ꝑfectis¬
sinra pulcritudo. et beatissima delectatio I¬
taq illa tͥa a se inuitem det̾minarinident
et in se infmita sunt. ita et singula sunt
in siñgulis et omniam singulis ⁊ singła
iñ omnib ⁊ unum ominia. Non gͦ con¬
fuse accipiendum est ꝙ ait apłs. ex ipso¬
q patrem nolens intelligi dixi ex ip̃o. sic
intelligas omnia eẽ expr̃ei ut neges om
ac ꝑ hoc dum dicitur ex ipso ⁊ ꝑ ipsum ⁊
nñ ipso sunt omnia sine dudio pr̃is ⁊ filiĩ
⁊ sp̃c̃ sc̃i demonstratur equalitas et quia

Expanded text:
t de terra est. Oportet igitur ut facta sunt, intellectu conspicientes Trinitatem intelligamus, cujus Trinitatis vestigium in creaturis apparet. In illa enim Trinitate summa est origo omnium rerum, et perfectissima pulchritudo, et beatissima dilectio. Itaque illa tria a se invicem determinari videntur, et in se infinita sunt. Ita et singula sunt in singulis, et omnia in singulis, et singula in omnibus, et unum omnia. Non ergo confuse accipiendum est quod ait Apostolus ex ipsoquia Patrem volens intelligi dixit ex ipso, sic intelligas omnia esse Ac per hoc dum dicitur ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia, sine dubio Patris, et Filii, et Spiritus sancti demonstrabitur aequalitas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ipse u̾o idem prononien repetitum idemti¬
tatem substantic insimiat sicut ⁊ illud ꝙ
subdit. ⁊ꝑsi glora. non dicit ipsis. Non enĩ
diios ant tres deos fides catholiea predicat. s
ipsam trinitatera unum deum non ut ead̾
nisi unus deus. Hanc trinitatem apłs cͤ
ditur insimtasse cum dꝑxit. ex ipso. ⁊ per
ipsum.⁊ in ipso sunt omina. cum audini¬
ĩmuis omnia eẽ ex deo. omnẽs utiq natu¬
ras intelligere debemus et omnia que na¬
turalit᷑ sunt. neq eium ex ipsosunt pcca
que naturam non sernant s nitiant. q̃
peccata ex uoluntate peccantium nascun᷑.
Et cum in deo siñt omina qnecondson¬
non tameninquinant eum qni peccant¬
de suniis sapientia doi attingit omnia p̃p̃
suam munditiam. nichil inquinatummi
eo incurrit. Attendentlum est ctiam ꝙ
non ait de ipso. s ex ipso sunt sunt omnia
ex ipso enim non hoc significar penitus ꝙ
de ipso. ꝙ enn de ipso est potest dici ex ipso
s non omne ꝙ ex ipso est potest dici ẽe de

Expanded text:
Ipse vero, id est pronomen repetitum identitatem substantiae insinuat, sicut et illud quod subdit, ipsi gloria, non dicit ipsis. Non enim duos, aut tres deos fides Catholica praedicat, sed ipsam Trinitatem, unum Deum, non ut eadem nisi unus Deus. Hanc Trinitatem Apostolus creditur insinuasse, cum dicit, ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia. Cum audimus omnia esse ex Deo, omnes utique naturas intelligere debemus, et omnia quae naturaliter sunt. Neque enim ex ipso sunt peccata quae naturam non servant, sed vitiant, quae peccata de voluntate peccantium nascuntur,  cum in deo sint uniuersa, quae condidit, inquinant eum, qDe cujus sapientia dicitur: Attingit omnia , propter suam munditiam, et nil inquinatum in eam incurrit. Attendendum etiam est quod non ait de ipso, sed ex ipso sunt omnia. Ex ipso enim non hoc significat penitus quod de ipso. Quod enim de ipso est, potest dici ex ipso, sed non omne quod ex ipso est, potest dici esse ex
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim cognonit̃.
hoc ysaras dicit. sen¬
sum domini. in sa¬
pientia ⁊ scientia.
aut quis consiliarius
eius fuit in disposi¬
tĩone uel exhibitio¬
consiluim saret pa
qui et angelus mag¬
ni confilii appellat᷑
s ex hominibus et
angelis nullus frat¬
ei consiliarius. aut
scire. saltem hoc con¬
stat ꝙy sola gratia dat
bona non ex p̃ceden¬
timito. ⁊ hoc est qd̾
ait. ant quis prior
dedit illi fidera ⁊ bo¬
na oꝑa prirs quam
ab eius grã p̃ueni¬
retur ⁊ retribuctar
ei merres a deo ex ħ̃
ꝙ fidem siram prior

Expanded text:
Quis enim cognovit, hoc Isaias dicit, sensum Domini? in sapientia et scientia? Aut quis consiliarius ejus fuit? in dispositione vel exhibitioconsilio ageret, vel qui et Angelus magni consilii appellatur; sed ex hominibus et angelis nullus ei fuit consiliarius. Aut scire, saltem hoc constat quod sola gratia dat bona, non ex praecedenti merito. Et hoc est quod ait: Aut quis prior dedit illi fidem et bona opera, priusquam ab ejus gratia praeveniretur? et retribuetur ei, merces a Deo ex hoc quod fidem s
Abbreviated transcription (Latin):
fatrant. sient qui¬
dam ex ip̃is for. sñt
cum madyanitis
mulierib. ⁊ iõ ceͣ¬
tria milia neq tem¬
cuint illi qui despe¬

Expanded text:
faciunt, sicut quidam ex ipsis fornicati sunt cum Madianitis mulieribus, et ideo cetria millia. Neque teciunt illi qui despe
Abbreviated transcription (Latin):
erunt. donec ẜpẽs
eneus erectuns est.
quem qui intnebã¬
tar. ã morsib ẜpen¬
tum sanabantur.
ut contͣ me facitis
uł qui minora dona

Expanded text:
erunt, donec serpens aeneus erectus est, quem qui intuebantur a morsibus serpentium sanabantur. ut contra me facitis, vel qui minora dona
Abbreviated transcription (Latin):
enimexempla ad
correctior̃e uitam
ꝓriocamur. ut aut
p̃mium si obedien¬
tes fin̾is. aat pro¬
pensiorem penam
mobedientes miea¬

Expanded text:
enim exempla ad correctiorem vitam provocamur, ut aut praemium, si obedientes fuerimus, aut propensiorem poenam inobedientes merea
Abbreviated transcription (Latin):
pto nel nõ sumpto.¬
ritu uideorum. aũ
in ꝑte diei festi nõ
celebrata cum lex p̃¬
cipiat celebrari .i. ne¬
mo nos dampnet
de hoc ꝙ nullam ꝑ¬

Expanded text:
pto vel non sumptritu Judaeorum, aut in parte diei festi, celebrata cum lex praecipiat celebrari, mo vos damnet, de hoc quod nullam
Abbreviated transcription (Latin):
ad hoc constitutuses.
et Noli neglige
in qua ex p̃ritis
uidentur dicere
qualis futurus sit
ydonens ne gͦ faci¬
as eam irritam ne
mobediens sis hiis
quibus caput in
rationem spẽ sancti
ꝑ quam p̃sciebat
qud de hoc ⁊ decete¬
ris eẽt acturus. Iõ
ait. que data ẽ tibi

Expanded text:
ad hoc constitutus es. Et noli negligerin qua ex praeteritis videntur dicere qualis futurus sit.idoneus. Ne ergo facias eam irritam, ne inobediens sis his quibus caput incrationem Spiritus sancti, per quam praesciebat quid de hoc et de caeteris esset acturus. Ideo ait: quae data est tibi
Abbreviated transcription (Latin):
tempus rur¬
sum inclige¬
tis ut uosdo¬
ceamini que
sunt elem̃e¬
ta exordiis¬
monum dei
et fc̃i estis
quibus la¬
cte opus sit
non solido
cibo.
mnis enĩ

Expanded text:
tempus, rursum indigetis ut vos doceamini quae sint elementa exordii sermonum Dei, et facti estis quibus lacte opus sit, non solido cibo. Omnis eni
Abbreviated transcription (Latin):
ipsnis qui baptizat ue̾. baptizati sums
in morte ipsins .i. in similitudine mortis
xp̃i. ut sicut xp̃s semel mormus est carne
⁊ semꝑ unnt ita nos semel mortui malo
ꝑ baptismum semꝑ niuamus bono. uel
in morte ipsnis. dicit uos baptizari qũia
m̃ors eiiis cansa est hunis purificationis
⁊ an ignoratis nos hec o fr̃s qͣi ñ debetis

Expanded text:
us in morte ipsius, id est in similitudine mortis Christi, ut sicut Christus semel mortuus est carne, et semper vivit, ita nos semel mortui malo per baptismum, semper vivamus bono. Haimo. Vel in morte ipsius dicit nos baptizari, quia mors ejus causa est hujus purificationis. Et an ignoratis, vos hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Neq enim qui
landat bñsicium me¬
dicine ꝑdẽẽ morbos
dicit ⁊ nulna a qui¬
b illa haminem sanat. s quanto laudib
maiorib medicina p̃dicatur tantomogis
ustuꝑantur ⁊ horrent᷑ uulna ⁊ morbi a
tuubus lib̾at que ita laudat᷑ sic laus gratie
mortui pͥectats ꝙ fit in baptismo ñ dẽbemꝰ Am¬
ei itm uinere: ut iterum morisit eis necesse
quia cum baptizamur commorimur tum¬
xp̃o ⁊ hoc ẽ ꝙ ait. An ignoratis ⁊ c̾. ⁊ quasi

Expanded text:
ti? Neque 29 enim qui laudat beneficium dicinae, prodesse morbos dicit, et vulnera a quibus illa hominem sanat; sed quanto laudibus majoribus medicina praedicatur, tanto magis vituperantur et horrentur vulnera et morbi a quibus liberat: quae itmortui peccato quod fit in baptismo, non debemei iterum vivere, ut iterum mori sit ei necesse, quia cum baptizamur commorimur Christo, et hoc est quod ait, an ignoratis, etc.; et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi in hoc non sum mentirĩ credendu⁊¬
quia in nullo ali
o fum uobis men¬
titus ⁊ hoc credi
pot̃ quia deus est
fidelis .i. uerax qui
ꝑmifit doctores m̾¬
tatis. sigͦ mendax
eẽm qui sum doc¬
ip̃e fidelis ⁊ quia fi¬

Expanded text:
 In hoc non sum mentiri credenduquia in nullo alio o sum vobis mentitus. Et hoc credi potest, quia Deus est fidelis, id est verax qui promisit doctores veritatis. Si ergo mendax essem qui sum docipse fidelis. Et quia f
Abbreviated transcription (Latin):
nem ut contra pseudo defendatis mei
uel operꝯtur defensionem quia qui
penitet. non exensat se s conficentẽ
peccatum. ꝙ est se defendere agehen¬
na. et non solum hoc operatur:. s etiã
est quia peccauit.¬
ratir penstentĩam
.I. satisfactianem.
tem stabilem .i. e
ternam seculi añ
tristicia que non
est ad correctionẽ:
.i. dum peccator
dolet se detectam:
operatur mortem.
⁊ ideo ab ea canete.
eaque ducunt
ad salutem .i. solli¬
citudinem ⁊ c̾. ope¬
ratur. ⁊ hoc est. ꝙ
ait. ecce emmi qͣͣ¬

Expanded text:
etiam contra pseudo defendatis me. Vel operatur defensionem, quia qui poenitet non excusat se, sed confitetur peccatum, quod est defendere se a gehenna. Et non solum hoc operatur, sed etiam est quia peccaenitentiam, id est satisfactionem, tem stabilem, id est aeternam. Saeculi autem tristitia, quae non est ad correctionem, scilicet dum peccator dolet se detectum, operatur mortem. Et ideo ab ea cavete. ea quae ducunt ad salutem, id est sollicitudinem, etc., operatur. Et hoc est quod ait, ecce enim. Q
Abbreviated transcription (Latin):
ut tales deuites qi¬
iam horum p̃nu¬
tii quidam sunt.¬
plures autemin fi¬
ne futuri sunt.⁊
hoc est ꝙait. exhis
enim sunt qui¬
penetrant domos
ad lictam ingͥdi¬
ebantur enim in
domosmulierum¬

Expanded text:
ut tales devites,jam horum praenuntii quidam suntplures autem in fine futuri sunt. hoc est quod ait: Ex his enim sunt quipenetrant domos. Ad litteram. Ingebantur enim in domos mulieru
Abbreviated transcription (Latin):
tes. qiͣ semꝑ ambuiant. ⁊ nimquam ad
uĩam ꝑueniunt. nos autem semꝑ ambule¬
mus innia donec eoueniamus quo ducit
uiã misquam in illa remaneamuis donec
ꝑdiicat ubi mancamus. atq ita ⁊ q̃ren

Expanded text:
tes, quia semper ambulant et nunquam ad eam viam perveniunt. Nos autem semper ambulemus in via donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in illa remaneamus, donec perducat ubi maneamus, atque ita et quae
Abbreviated transcription (Latin):
tet ꝙ nec ecclesie in¬
dec me docuerunt
ꝑ se ñ ammixte ec¬
clesiĩs gentium tan
tum habebant au¬
de me audierant
memorie manda¬

Expanded text:
tet quod nec Ecclesiae Judaeae me docuerunt, per se, non ammistae Ecclesiis gentium. Tantum autem habebant aude me audierant, memoriae manda
Abbreviated transcription (Latin):
cinestio esset de le¬
ge utrum tenẽda
ba cini de iudeis e¬
rat assumptotyto.
qui degentib qua
si hine iide. testes
secundum reuela¬
tionem dei ⁊ non

Expanded text:
estio esset de lege utrum tenenda ba, qui de Judaeis erat. Assumpto Tito, qui de gentibus. Quasi dicat: Hinc inde testes secundum revelationem Dei. Et non
Abbreviated transcription (Latin):
possidoamus gr̃ãm salutis quam xp̃o do¬
lectos a deo ⁊ saluatas gr̃a xp̃i tuet᷑. tͥm¬
tatis hic complexio est ⁊ unitas potestatis
⁊ ẽ dicere tota tͥnitas sit uobiscam dãs
grãm de cominissis ⁊ caritatem ut tͥ¬
um ꝑfectio consummatio sit hominis
in salutem. Ameri.

Expanded text:
possideamus gratiam salutis quam Christus dolectos a Deo et salvatos gratia Christi tuetur. Trinitatis hic complexio est et unitas potestatis. Et est dicere: Tota Trinitas sit vobiscum dans gratiam de commissis et charitatem, ut trium perfectio consummatio sit hominis in salutem. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
dioribus nsus est argumentis. istis ucro
uelut minus sapientibus nsus est mode¬
rato sermone quibus et dicit. o insensati
galathe ut sic eos renocaret. Est inten¬
tio igit᷑ apostoli m hac epistora galathã
uersutiis psendo apostolorum circum¬
uentos ad fdei religionem et euuange¬
liĩ ueritatem redncere. ¶Lodus talis
sauitationem p̾mittit. ubĩ contra det᷑¬
ctores et de opiluis le gis gloriantes de
siia dignitate et xp̃i gratia breniter
tangit commendans personam suam
ꝑsonam suam latius commendat. dein¬
de legem moysi. mratis modis improbat
docens eam non esse tenendam post
xp̃m. quia non solum non ꝑficit ad
m̃sticiam ⁊ salutem. sed etiam officit.
tandem commendat euuangelium et
fidem xp̃a. quod sufficit ad salutem. pre¬

Expanded text:
dioribus usus est argumentis; istis vero dioribus usus est argumentis; istis vero velut minus sapientibus usus est moderato sermone: quibus etiam dicit: O insensati Galatae, ut sic eos revocaret. Est ergo intentio Apostoli in hac Epistola Galatas, versutiis pseudoapostolorum circumventos, ad fidei religionem et Evangelii veritatem reducere. Modus talis: Salutationem praemittit, ubi contra detractores et de operibus legis gloriantes, de sua dignitate et Christi gratia breviter tangit, commendans personam suam personam suam latius commendat; deinde legem multis modis improbat, dicens eam non esse tenendam post Christum, quia non solum non proficit ad justitiam et salutem, sed etiam officit; tandem commendat Evangelium et fidem Christi, quod sufficit ad salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
bum ueritatis primum
ab apostolo acceperunt
epystolam scribit aposto¬
lus galathis. Balathe au¬
tem sunt greci. Gallie
uintia prius gallo grecta deinde galatha
appellata est. Unde cum greti acuti inge¬
niĩ sint illi tantum galathe stulti et ad.
intelligendum tardiores erant. sicnt et
m̃docues galli. uii u̾tatem fidei ⁊ doctri¬
ne ab apostoio acceperunt. s post ut iu¬
daizarent ã ꝑsendo apostolis temptatist̃
multis modis eis ꝑsuadentibus ut legẽ
xp̃i fidem sine carualibus obsernantiis ñ
sufficere ad salutem. et petrum. et iaco¬
bum et anos quicum domino fuerant le¬
gis obseruantras cum ennangelio miscu¬
isse. ipsum quoq paulam alind in ũde¬
a facere. aliud in gentibus predicare. his
atq hiniismodi galathis subuerterunt
adeo ut eis assentientes. in legis obsernã¬
tias transirent. Ideo hos apostolus reuo¬
cat ad ueritatem fidei xp̃iane ⁊ doctrine
euuangelice. Scribens eis ab epheso de
gratia. detina et romanis scripsit. legem

Expanded text:
bum veritatis primum ab Apostolo acceperunt,Epistolam scribit Apostolus Galatis. Galatae autem sunt Graeci. Galli eovincia prius Gallograecia, deinde Galatia appellata est. Unde, cum Graeci acuti ingenii sint, illi tamen Galatae stulti, et ad intelligendum tardiores erant, sicut et indociles Galli. Hi veritatem fidei et doctrinae ab Apostolo acceperant, sed post, ut judaizarent, a pseudoapostolis tentati 141 sunt, multis modis eis persuadentibus ut legem Christi fidem sine carnalibus observantiis non sufficere ad salutem, et Petrum et Jacobum et alios qui cum Domino fuerant legis observantias cum Evangelio miscuisse; ipsum quoque Paulum aliud in Judaea facere, aliud in gentibus praedicare. His atque hujusmodi Galatas subverterunt, adeo ut eis assentientes in legis observantias transirent. Ideo hos Apostolus revocat ad veritatem fidei Christianae, et doctrinae evangelicae, scribens eis ab Epheso de gratia de qua et Romanis scripsit, legem