comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cationem euuangelii om̃s affec-¬
tus contempserint, atq diuitias et se¬
culi uoluptates. isti centuplũ recipiẽt.
et nitam eternam possidebunt. Ex oc-¬
casione huiꝰ sententie quidam intro¬
ducunt mille annos post resurrectio¬
nem dicentes nobis tunc centuplũ
omniũ rerum quas dimisimꝰ et uitã
ẽs reddendã. non intelligentes quia si
in ceteris digna sit repromissio ĩ uxori¬
bus appareat turpinido: ut his qui
unam pro dño dimiserit. centum reci¬
piat in futuro. Sensus igit᷑ iste ẽ. Qui
carnalia ꝓsaluatore dimiserit sp̃ua¬
lia recipiet. que comparatione et me
ro centenarius numerus comparetur
unde dicit et apl̃s. qui unam tantum
domũ et unuis proiuncie paruos agros
dimiserat. Quasi nichil habentes. et
do dubitauit cum diceret, si fi-¬
lius dei es mitte te deorsum. tamẽ uel
sero cognonit: et discessit ab eo. Cogno¬
uerunt et demones. qui dicebant. No¬
uimꝰ qui sis filius dei. Quid uenisti
ante tempꝰ torquere nos: Et ideo uenisse

Expanded text:
cationem evangelii omnes affectus contempserint, atque divitias et saeculi voluptates, isti centuplum recipient, et vitam aeternam possidebunt. Ex occasione hujus sententiae quidam introducunt mille annos post resurrectionem, dicentes nobis tunc centuplum omnium rerum quas dimisimus, et vitam aeternam reddendam, non intelligentes quod si in caeteris digna sit repromissio, in uxoribus appareat turpitudo, ut qui unam pro Domino dimiserit centuplum recipiat in futuro. Sensus igitur iste est, qui carnalia pro Salvatore dimiserit spiritalia recipiet, quae comparatione et mero centenarius numerus comparetur. Unde dicit et Apostolus, qui unam tantum domum et unius provinciae parvos agros dimiserat, quasi nihil habentes et do dubitauit, cum diceret: si filius dei es, mitte te deorsum, tamen uel sero cognouit et discessit ab eo. cognouerunt et daemones, qui dicebant: \'nouimus qui sis, Iesus, filius dei. quid uenisti ante tempus torquere nos?\' et ideo uenisse
Abbreviated transcription (Latin):
gendo calcauit. ac deiide interpositis
cũ ip̃a carne iam ĩmortali quam pro
nr̃a salute hostiam do fecerat: ad gau
dia suꝑne ciiitatis ascendit. Et unus¬
quisq nr̃m prius aqua baptism a
peccatis omnibz quasi uera circum¬
cisione purgatur. ac sic proficiente
gr̃a noue lucis ad altare sc̃m saluta¬
ri hostia domini corporis et sanguiniͤ
consecrandus ingreditur. Nam et ip̃a
singularit simplex et casta nr̃i saluato¬
ris humanitas que oblata est p̃ri pro
nobis. non in congrue ꝑ immolationẽ
columbe sine turturis potest figuralit̾
expuimi. S et omnis in fine mundi ec-¬
clesia primo omniũ resurrectione cun¬
ctam terrene labem mortalitatis et cor¬
ruptionis exuet. ac deinceps ĩ regnum
celestis iherłm bonoꝵ uictimis oꝑum-
dño cõmendata transferet᷑.¬

Expanded text:
gendo calcavit; ac deinde interpositis gendo calcavit; ac deinde interpositis diebus cum ipsa carne jam immortali, quam pro nostra salute hostiam Ddia supernae civitatis ascendit. Et unusquisque nostrum prius aqua baptismi a peccatis omnibus, quasi vera circumcisione purgatur, ac sic proficiente gratia novae lucis, ad altare sanctum salutari hostia Dominici corporis et sanguinis consecrandus ingreditur. Nam et ipsa singulariter simplex et casta nostri Salvatoris humanitas, quae oblata est Deo Patri pro nobis, non incongrue per immolationem columbae sive turturis potest figuraliter exprimi. Sed et omnis in fine mundi Ecclesia primo communi resurrectione cunctam terrenae labem mortalitatis et corruptionis exuet, ac deinceps in regnum coelestis Hierusalem bonorum victimis operum Domino commendata transferet
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis quia plorabitis et flebitis.
mundꝰ. autem gaudebit. Uos autẽ
contristabimini. s tristicia ur̃a uer-¬
tetur ĩ gaudiũ. Et rursus. Beati lugẽ¬
tes. qm̃ ip̃i consolabunt. Merito ergo
turtur et columba dño offeruntur
in hostiam. quia nimirũ simplex et
pudica fidelium conuersatio gratũ
est illi sacrificiũ iusticie: quia qui la¬
borat in gemitu suo qui latrimis stra¬
tum suum ꝑsingulas noctes abluiti
acceptissimam prorsus deo uictimam
mactat. Cum uero utraq auis ita ꝓpt̾
consuetudinem gemendi presentes
sc̃oꝵ luctus et desidetia suꝑna designet.
hoc tam̃ differunt: quod turtur soli¬
uagus/ columba autem gregatim ge¬
mere consueuit. Et ob id iste secretas ora¬
tionum lacrimas. illa publicos eccl̃e
conuentꝰ insinuat. Bene autem puer
ihe primo circumcidit᷑. ac sic interpo¬
sitis dieb iherosolimã cũ hostia defert᷑.
quia et ipse iam iuuenis prius omnẽ
carnis corruptionẽ moriendo ac resur¬

Expanded text:
lebitis vos, mundus autem gaudebit; vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium ; et rursus: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Merito ergo turtur et columba Domino offeruntur in hostiam, quia nimirum simplex et pudica fidelium conversatio gratum est illi sacrificium justitiae; quia qui laborat in gemitu suo, qui lacrymis suis stratum suum singulas per noctes abluit, acceptissimam prorsus Deo victimam mactat. Cum vero utraque avis ita propter consuetudinem gemendi praesentes sanctorum luctus et desideria superna designet, hoc tamen differunt quod turtur solivagus, columba autem gregatim gemero consuevit; et ob id ista secretas orationum lacrymas, illa publicos Ecclesiae conventus insinuat. Bene autem puer Jesus primo circumciditur, ac sic interpositis diebus Hierosolymam cum hostia defertur, quia et ipse jam juvenis prius omnem carnis corruptionem moriendo ac resur
Abbreviated transcription (Latin):
uia largiente dño missarũ sollẽp¬
nia ter hodie celebraturi sumus
loqui dii de enuãgelica lectione non
possumꝰ. sed nos aliquid uel breuiter
dicere redemptoris nr̃i natiuitas ip̃a
compellit. Quid est quod nascituro
dño mundus describit᷑. nisi hoc qd̾
aꝑte monstrat᷑ quia ille apparebat ĩ
carne qui electos suos asscriberet ĩ eter

Expanded text:
uia, largiente Domino, missarum solemnia ter hodie celebraturi sumus, loqui diu de Evangelica lectione non possumus. Sed nos aliquid vel breviter dicere Redemptoris nostri nativitas ipsa compellit. Quid est quod nascituro Domino mundus describitur, nisi hoc quod aperte monstratur, quia ille veniebat in carne, qui electos
Abbreviated transcription (Latin):
porrexero. Quod autem discipulus ille
supra pectus magistri recubuit non p̃¬
sentis solummodo dilectionis. sed et fu¬
turi erat signum mysterii. sigurabat᷑
etenim iam tunc euuãgeliũ quod idẽ
discipulus erat scripturus. uberius atq
altius ceteris sacre scripture paginis
archana diuine maiestatis esse comp̃¬
hensurũ. Quia enim ĩ pectore ih̃n sũt
om̃s thesauri sapientie et scientie abscõ¬
diti merito supͣ pectus eius recubat quẽ
maiore ceteris sapientie ⁊ scientie sin-¬
gularis munere donauit.

Expanded text:
um panem porrexero. Quod autem discipulus ille um panem porrexero. Quod autem discipulus ille super pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysterii; figurabatur etenim jam tunc Evangelium, quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae paginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi , merito super pectus ejus recubat, quem majore caeteris sapientiae et scientiae singularis munere donat.
Abbreviated transcription (Latin):
uolentem nubere uocauerit. et ꝓpterea
quem a carnali uoluptate retraxerat:
potiore sui amoris dulcecdine don auit.
demiq huic moriturus in cruce ma-¬
trem suam cõmenclauit ut uirginẽ
uirgo seruaret. et ip̃o post mortem ac
resurrectionem celos ascencdente non
deesset eius genitrici filius: cuiꝰ casta
uita castis eius tueretur obsequiis.
Ponit et aliud sue ꝑsone beatus iohes
indiciũ. subiungens. Qui et recubuit
in cena suꝑ pectus eius et dixit. dñe qͥs
est qui tradet te. Hoc quomodo gestũ
sit superiora huius enmuangelii loca
plenus ostendũt. quia iudelicet in
cena quam ultimam ante passionẽ
cum discipulis saluator habuit inqͣ
nis sui tradidit mysteria celebrancla
discipulus ille quẽ diligebat supra
pectus eius recubuerit: et cum dixiss
eis amen amen dico uobis quia unꝰ
ex nobis tradet me: responderit ille dis¬
cipulus innuente petro ut interroga¬
ret et diceret ei. Dñe. quis est: Ait e

Expanded text:
volentem nubere vocaverit; et propterea volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerit, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici filius, cujus casta vita castis ejus tueretur obPonit et aliud suae personae beatus Joannes indicium subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt: quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua nis sui tradidit mysteria celebranda; discipulus ille, quem diligebat, super pectus ejus recubuerit; et cum dixisset eis: Amen, amen dico vobis, quia unus ex vobis tradet me, responderit ille discipulus, innuente Petro ut interrogaret, et dixerit ei: Domine, quis est? Ait Do
Abbreviated transcription (Latin):
uersiculũ autem istum quo et paruili
atq lactentes in ingressu iherłm dm̃
saluatoris usi sunt quando dixerunt
benedictus qui uenit in noĩe dm̃. osãna
in excelsis sumpsit de centesimo septimo
decimo psalmo. qui manifeste de aduen¬
tu dm̃ scriptus est. Et quod dicit. hoc
nult intelligi. Nisi penitentiam egeri¬
tis et confessi fueritis ip̃m ẽe me de qͦ
Habent iudei datum sibi temp̃ pemi¬
tentie. confiteant᷑ benedictum qui ue¬
nit in nomine dr̃i: et xp̃i ora conspici¬
iligebat autem eum ih̃e: non
exceptis ceteris singularit̾ solũ.
sed pre ceteris quos diligebat familia¬
rius unum: quem specialis p̾rogatiua
castitatis ampliori dilectione fecerat
dignũ. Omnes quippe se diligere. ꝓbat
quib ante passionem loquitur. sient
dilexit me pater et ego lilexi uos: ma¬
nete in dilectione mea. s hunc p̃ om¬
ni bns cliligit qui uirgo electus ab
ip̃o uirgo in euum ꝑmansit. Tracdñt
namqz hystorie quod eum de nuptiis

Expanded text:
Versiculum autem istum, quo et parvuli Versiculum autem istum, quo et parvuli atque lactentes in ingressu Jerusalem Domini Salvatoris usi sunt, quando dixerunt: Benedictus qui venit in nomine Domini, osanna in excelsis, sumpsit de centesimo decimo septimo psalmo, qui manifeste de adventu Domini scriptus est. Et quod dicit, hoc vult intelligi: Nisi poenitentiam egeritis , et confessi fueritis ipsum me esse, de Habent Judaei datum sibi tempus poenitentiae: confiteantur benedictum qui venit in nomine Domini, et Christi ora conspiciiligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit qui, virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: quotiens uolui congregare fi-¬
lios tuos quemadmodũ gallina cõ-¬
noliusti. Iherusalem non sara et edlifi¬
cia ciuitatis. s habitatores nocat. Qmͣ
patris plangit affectu sicut ĩ alio loco
es autem quod licit quotiens uoliu
congregare filios tuos. om̃s retro pro¬
phetas a se missos esse testatur. Galli¬
ne quoq similitudinem congregan-¬
tis sub alas suas pullos suos. ĩ cantico
deuteronomii legimꝰ. Sicut aquila pro¬
tegit nidũ suũ et suꝑ pullos suos desi¬
derat expandens alas suas suscepit¬
eos. et tulit suꝑ pennas suas. Ecce relĩ¬
quetur nobis domus ur̃a deserta. Hoc
ip̃m. et ex ꝑsona iheremie ante iam
dixerat. Reliqui domũ meam dimisi
hereditatem meam. Fta est michi here¬
ditas mea quasi spelunca hiene. Deser
xp̃m ꝑdidit: et hereditatem p̾ripere ges¬
tiens occidit heredem. Dico enim uobis.
Non me uidebitis amodo. donec dicatis.
Benedictus qui uenit ĩ nomine dñi.
Ad iherł̾m loquit᷑. et ad ppłm iudeorũ.

Expanded text:
ongregare filios tuos quemadmodum avis noluisti. Jerusalem non saxa et aedificia civitatis, sed habitatores vocat, quam patris plangit affectu, sicut et in alio loco eo autem quod dicit: Quoties volui congregare filios tuos, omnes retro prophetas a se missos esse testatur. Gallinae quoque similitudinem congregantis sub alas pullos suos, in cantico Deuteronomii legimus: Sicut aquila protegit nidum suum, et super pullos suos desideravit, expandens alas suas suscepit et tulit super pennas suas . 192 Ecce relinquetur vobis domus ipsum ex persona Jeremiae ante jam dixerat: Reliqui meam domum, dimisi haereditatem meam: facta est mihi haereditas mea quasi spelunca hyaenae . DesChristum perdidit, et haereditatem praeripere gestiens, occidit haeredem. Dico enim vobis: non me videbitis amodo, donec dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Ad Jerusalem loquitur, et ad populum Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
equales simus. Uendicemꝰ morib dig¬
nitatem nr̃am. Nulla nos luxuria in¬
quinet. nulla turpis cogitatio accu¬
set: non malitia mentem mordeat nõ
muidie rubigo consumat: nõ elatio
inflet. non ambitio ꝑ terrena oblec¬
tamenta dilamiet: non ira inflain-¬
met. Dii etenim uocati sunt homines.
Defende ergo tibi homo contra uitia
honorẽ dei. quia ꝓpt̾ te fẽs est d̾s homo.¬

Expanded text:
aequales sumus. Vindicemus moribus digaequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo tibi, o homo, contra vitia honorem Dei, quia propter te factus est Deus homo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e carnis assumpsit. infirmitatem
nr̃am illa iam angelica celsitudo non
despicit. Ad pacem nr̃am angeli rede¬
unt. intentionem prioris discordie
postponũt: et quos prius infirmos ab¬
iectosq despexerant. iam socios uene¬
rantur. Hinc est enim quod loth et io-¬
sue angelos adorant nec tamen adora¬
re phibentur. iohannes uero ĩ apoca¬
lypsi adorare angelum uoluit: s tamẽ
isclem angelus hunc ne se debeat adora¬
re compescit dicens. uide ne feceris. con-¬
seruus tuus sum: et fr̃m tuoꝵ. Quid
est quod ante redemptous aduentum
nisi quod naturam nr̃am quã prius
despererant postquam hanc super se
assumptam conspicĩt. ꝓstratam sͥ
uiclere ꝑtimescunt: Nec iam sub se
uelut infirmam contempnere ausi-
sunt: quam suꝑ se uicdelicet ĩ celi rege
uenerantur. Nec declignant᷑ habere
hominem socĩ. qui suꝑ se adorant
ne qua nos immunditia polluat. ut
in eterna p̾scientia et cł̃i ciues ⁊ angl̾is

Expanded text:
nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt; et quos prius infirmos abjectosque despexerant, jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth et Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur; Joannes vero in Apocalypsi sua adorare angelum voluit, sed tamen 1463 idem hunc angelus ne se debeat adorare compescuit, dicens: Vide ne feceris, conservus enim tuus sum et fratrum tuorum . Quid est quod ante Redemptoris adventumnisi quod naturam nostram, quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt? Nec jam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant  charissimi, ne qua nos immunditia polluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
clinatur. ut fideles omnes uiclelicet sc̃a
ammalia carnis sue frumento refice¬
ret: ne ab interne intelligentie pabulo
ieiuna remanerent. Quid est hoc quod
uigilantib pastoribz angelus apparu-
it eos q dei claritas tircũfulsit. nisi qd̃
ili pre ceteris uidere sublimia merent᷑
qui fidelib gregib preesse sollicite sci-¬
unt: Dumq ip̃i pie suꝑ gregem uigi¬
lant. diuina suꝑ eos gratia largius
choruscat. Regem uero natum angl̃s
nuntiat. euisq uoci angelorũ chori
concinunt: et congaudentes clamãt.
Gloria in excelsis do. et in terra pax ho-¬
minib bone uoluntatis. Prius quippe
mus. a quoꝵ claritate atq munditia
ꝑ prime culpe meritũ ꝑ cotidiana
delicta longe distabamus. Quia em̃
peccando extranei eramus a d̾o. extra¬
neos nos a suo consortio deputabant
angeli ciues dei. Sed quia cognouimꝰ
regem nr̃m. recognouerunt nos angli
ciues suos. Quia enim rex celi terram

Expanded text:
clinatur, ut fideles omnes videlicet sancta clinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae pabulo jejuna remanerent. Quid autem est quod vigilantibus pastoribus angelus apit, eosque Dei claritas circumfulsit? nisi quod illi prae caeteris videre sublimia merentur, qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt? Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat. 2. Regem vero natum angelus nuntiat, ejusque voci angelorum chori concinunt, et congaudentes clamant: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Prius quippe mus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta longe distabamus. Quia enim peccando extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant angeli cives Dei. Sed quia nos cognovimus Regem nostrum, recognoverunt nos angeli cives suos. Quia enim coeli Rex terram
Abbreviated transcription (Latin):
in bethleem nascitur. Hethleem quippe.
domus panis interpretat᷑. Ip̃e namq
est qui ait. Ego sum panis uiuus. qͥ
de celo descendi. Locus ergo in quo dñs
nascitur domus panis antea uocatus
est quia futurũ profecto erat ut ille
ibi ꝑ materiam carnis appareret. qui
electoꝵ mentes interna satietate refi¬
ceret. Qui non in parentũ domo s in
uia nascitur. ut ꝓfecto ostenderet qͥ a
ꝑ humanitatẽ quam assumpserat qͣi
in alieno nascebatur. Alienim uide¬
licet non scd̃m potestatem dico. sed se¬
cundum naturam. Nam de potestate
eius scriptum est. In ꝓpria uenit In
natura etenim sua ante tempora nat᷑
est: in nr̃a uenit ex tempore. Qui ergo
eternus ꝑmanens temporalis apparu¬
it. alienum est ubi descendit. Et quia
ꝑ ꝓph̃am dicit᷑ om̃is caro fenum fc̃s
homo fenũ nr̃m uertit in frumentum.
qui de semerip̃o ait. Nisi granum frumẽ¬
ti cadens in terram mortuũ fuerit. ip̃m
solũ manet. Unde et natus in p̃sepio re-¬

Expanded text:
in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio re
Abbreviated transcription (Latin):
s eiꝰ discipłi. archippus.: epafras. Ardip¬
pꝰ uõ ineos ministeriũ arceꝑat. Epafrã
aũ ex eis orumdus. ab apło ĩstructus.
doctͥnã archippi c̃firmauãt. Suꝑuemi¬
cantib dubiũ erat ꝗb potiꝰ credñdũ
eẽt. Uñ pauluꝰ cuꝰ auctoritas celebͥs
erat quasi mediu̾. udicat q̃ pars sit
potiꝰ tenenda. descͥbit aũ rͫ⁊ eiꝰ benesitia¬

Expanded text:
s discipuli Archippus et Epaphras. Archippus vero in eos ministerium acceperat; Epaphras autem ab eis oriundus ab Apostolo instructus, doctrinam Archippi confirmaverat. Acantibus, dubium fuit ouibus potius credendum esset. Unde Paulus, cujus auctoritas celebris erat, quasi medius judicat quae pars sit potius tenenda. Describit autem Christ
Abbreviated transcription (Latin):
ne transigurant᷑.
lucis. Non est ergo magnũ simi¬
nistri eius transfigurantur
uelud ministri iustitie. quo¬
rũ finĩs erit scłm oꝑa ipsoꝵ.¬
dixi supportate ĩ sipientẽ. nc̃ ne ĩsipientẽ.
Iteꝵ dico nequis putet me in sci

Expanded text:
nas transfigurat lucis non est ergo magnum si ministri eius transfigurentur velut ministri iustitiae quorum finis erit secundum opera ipsoDixi, supportate me insipientem, nunc iterum dico aperte, ne quis putet me insi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis ad eo & iustitia & scĩficatio
& redẽptio. ut quẽ admodũ
scriptum est quigloriat᷑ in dnõ
glorietur. Et ego cum uenissẽ
ad uos fr̃s. ueni non persubli¬
mitatem sermonis. aut sapien¬
tie. annuntians uobis testimo¬
nium xp̃i. Non enim iudica¬
ui scire me aliquid inter uos.
nisi xp̃m ihm & hunc crucifi
xum. Et ego in infirmitate
& timore. & tremore multo
fui apud uos. & sermo meus &
p̃dicatio mea.non in persua¬
sibilib humane sapientie uer

Expanded text:
bis a Deo et iustitia et sanctificatio et redemptio ut quemadmodum scriptum est qui gloriatur in Domino glorietur et ego cum venissem ad vos fratres veni non per sublimitatem sermonis aut sapientiae adnuntians vobis testimonium Christi non enim iudicavi scire me aliquid inter vos nisi Iesum Christum et hunc crucifixum. Et ego infirmitate et timore et tremore multo fui apud vos. Et sermo meus: et predicatio mea non in persuasibilibus humane sapientie ver
Abbreviated transcription (Latin):
prudentes. castas. sobrias.¬
domus curam habentes.
benignas. subditas siuis ui¬
ris. ut non blasphemetur
ũbum dei. Iuuenes simili¬
ter hortare ut sobrii sint.
In om̃ib te ipsum p̃be ex

Expanded text:
prudentes, castas, domus curam habentes, benignas, subditas suis viris, ut non blasphemetur verbum Dei. Juvenes similiter hortare ut sobrii sint. In omnibus teipsum praebe ex
Abbreviated transcription (Latin):
in dño dignȩ scĩs: ⁊ ad sista¬
tis eiin quocũq negotio
urĩ ĩdiguerit. Et enĩ ipsa
quoq ad sistit. multis. ⁊ mͥ
ipsi. Salutate priscã ⁊aqui¬
lamadiutores meos ĩ xp̃o

Expanded text:
in Domino digne sanctis et adsistatis ei in quocumque negotio vestri indiguerit etenim ipsa quoque adstitit multis et mihi ipsi salutate Priscam et Aquilam adiutores meos in
Abbreviated transcription (Latin):
crudit᷑ s amabilit̃ tait satthane. fic̃ mo¬
yses ĩcultores ydoli paucos ꝗ iundicauit.
ĩp̃sens t̾rens inposterũ disciplinã sanctiẽs
Sic̃ ⁊ helias⁊ alii boni. qr sic ⁊ metꝰ aliis ineu¬
tit᷑. ⁊ ipsis peccatũ minuit᷑. Uñ ħ exẽplũ eliȩ

Expanded text:
crudeliter, sed amabiliter Satanae tradit. Sic Moyses in cultores idolorum paucos quidem judicavit in praesens terrens, in posterum disciplinam sanciens. Sic et Elias et alii boni: quia sic et metus aliis incutitur, et ipsis peccatum minuitur. Unde hoc exemplum Eliae
Abbreviated transcription (Latin):
sens corpore. p̃sens autem spũ.
iani iudicaui tamquã p̃sens
uirtute dñi nr̃i ihu xp̃i. tra¬
dere huiusmodi sathane. in
interitum carnis. ut sp̃s sal¬

Expanded text:
sens corpore, presens autem spiritu iam iudicavi ut presens virtute domini Iesu Christi tradere huismodi satanae in interitum carnis, ut spiritus sal
Abbreviated transcription (Latin):
noñ i. carnales patres filus cong̃gant.
nã spuales dignũ ẽ utasiliis sũptꝰ accipioã
ħͥ aut̃ tantũ ĩ seꝓbat nolle acciꝑe. ut
transerat causam carnał patͥs ad spũalẽ.
⁊ dic̃ se ñ solũ ꝓsalute eoꝵ inpendere. s¬

Expanded text:
. Carnales patres filiis congregant, pirituales dignum est ut a filiis sumptus accipiant. Hic autem in tantum probat se nolle accipere, ut transferat causam carnalis patris ad spiritualem: et dicit non solum se pro salute eorum impendere, s
Abbreviated transcription (Latin):
Decaritate autẽ frat̃nitatis
non cesse habemus et scribere
uobis. Ipsi enim uos adõ didi¬
cistis ut diligatis inuicẽ. Et e¬
nim facitis illud in om̃s fr̃s. in

Expanded text:
de caritate autem fraternitatis non necesse habemus scribere uobis: ipsi enim uos a deo didicistis ut diligatis inuicem. etenim facitis illud in omnes fratres in
Abbreviated transcription (Latin):
pientes. mandatũ hañt
decimas summere apło. se¬
cundum legem. idẽ afrib
suis. quãquã ⁊ ipsi exierurt
gñatio ñ annuntiatur ineis.
decimas sumꝑ sit ab abraham.
⁊hunc qui habebat repro¬
missiones benedix̃. Sine

Expanded text:
pientes mandatum habent decimas sumere a pocundum legem, id est, suis: quamquam et ipsi exierunt non annumeratur in eis, decimas sumpsit ab Abraham, et hunc, qui habebat repromissiones, benedixit. Sine
Abbreviated transcription (Latin):
nata. gn̾tib uͦ ñst̃ inponenda. ne uideant᷑
aut ñ causa ꝓmitendi xͥ initituta. aut ad huc
ꝓmttẽ.s cessando iã pareat signa futi fuse.
que cũ honore paulatĩ de setendo erant se¬
pellienaa. ñ uͥ sac̾ legia gñtiũ sugienda.

Expanded text:
nata. Gentibus vero non sunt imponenda, ne videantur aut non causa promittenpromittere, sed cessando jam appareant signa futuri fuisse, quae cum honore paulatim deserendo erant sepelienda, non ut sacrilegia gentium fugienda.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ me contristauit. sed exparte.
ut ñ onerẽ om̃s uos. Suffiẽ illi.
ꝗ enismodi est obuirgatio hȩc
que fit aplurib. ita ut econtra¬
rio magis donetis et consolemi

Expanded text:
n me contristauit, sed ex parte, ut non onerem, omnes uos. sufficit illi qui eiusmodi est obiurgatio haec, quae fit a pluribus, ita ut econtra magis donetis et consolemi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam signaculũ apostolatus
mei. uos estis in dño. Mea de¬
fensio apud eos qui me inter¬
rogant hec est. Numquid nõ¬
habemus potestatem mandu

Expanded text:
nam signaculum apostolatus mei vos estis in Domino. Mea defensio apud eos, qui me interrogant, haec est. Numquid nus potestatem mandu
Abbreviated transcription (Latin):
beam tui memoriam
inorationib meis noc¬
te acdie. Desiderans te¬
uidere. memor lacri¬
marum tuarum ut
gaudio implear. Recorda¬
tionem accipiens eius fi¬
dei quȩ ẽ inte non ficta.
Que et habitauit pͥmũ
innauia tua loyde. et
timotheo infirmitab ⁊adu̾sis fatigato. ut cõ¬
stant̃ labor: igrã dĩ sibi credita exhor¬

Expanded text:
eam tui memoriam in orationibus meis, nocte ac die desiderans tvidere, memor lacrymarum tuarum, ut gaudio implear, recordationem accipiens ejus fe est in te non ficta, quae et habitavit primum in avia tua Loide, etTimotheo infirmitatibus et adversis fatigato, ut constanter laboret in gratia Dei sibi credita, exhor
Abbreviated transcription (Latin):
Prascimini. Bẽꝵ̃. Indignimini uob ipsis
tanta uehem̃tia ut peccare desistatis. ꝗa
aĩ. cͣcͣ peccantes. s  neͤ modũ exeeclendo
corrigant᷑. Sol ñ occidat. uult ut
ira nõ dur. ꝗa sidurat. dat᷑ occasio dia¬
bolo. iratꝰ enĩ male cogitat. ⁊ sic se iserit
diabolus. ut mala ꝑagat.

Expanded text:
rascimini, id est indignamini vobis ipsis tanta vehementia ut peccare desistatis, quianimi contra peccantes; sed ne modum excedendo corrigantur. Sol non occidat. Vult ut ira non duret, quia si durat, datur occasio diabolo. Iratus enim male cogitat, et sic se diabolus inserit ut mala peragat.
Abbreviated transcription (Latin):
priscam. et aquilam. et
onesi fori domũ. Crastus¬
autem remansit corin¬
phi. Trophinum autẽ re¬
liqui infirmũ milite.
festina ante hyemẽ ue¬
ire. Salutat te eubolus.
et pudens. et linus. et clau¬

Expanded text:
Priscam, et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi. Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Festina ante hyemem venire. Salutant te Eubulus, et Pudens, et Linus, et Clau
Abbreviated transcription (Latin):
ameniᷤ Titum commone fa¬
cit et instruit decõstitu¬
tione presbiterii. et despũ¬
ali conuersatione. et he¬
reticis uitandis ꝗ inscrip¬
turis uidaicis credunt. a¬

Expanded text:
M. Titum commonefacit et instruit de constitutione presbyterii: et de spirituali conversatione, et haereticis vitandis: qui traditionibus Judaicis credunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne et gentium: Immo et gen¬
tium. Qm̃quidem unus ds̃
qui iustificat circũcisionẽ
ex fide. et p̾putium ꝑ fidẽ.
Legem ergo destruimus ꝑ
fidẽ : Absit. Sed legẽ statu¬
imus. Quid ergo dicemus¬
inuenisse abraham patrem
nostrum scđm carnem.¬

Expanded text:
ne et gentium immo et gentium quoniam quidem unus Deus qui iustificabit circumcisionem ex fide et praeputium per fidem legem ergo destruimus per fidem absit sed legem statuimus quid ergo dicemunvenisse Abraham patrem nostrum secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑte.  BR. Sũo tpr̃ cõpleta acces¬
sione. aderit discessio. qͣ inpleta. aderit
discessio : sic in stabit dies dnĩ.
nomine palliata. ut uelint hab rimini¬
strirͥ. cũ suit pseudo

Expanded text:
at, suo tempore completa accessione, aderit discessio; qua impleta, aderit discessio, et sic instabit dies Domininomine palliata, ut velint haberi ministri Christi cum sint pseudo
Abbreviated transcription (Latin):
rut. unt agnoscentes angłi misteriũ qd pͥ latuit de¬
claratũ in carne. genu illi slectentes quasi dõ gr̃as
agant. ꝗ adidicerant ueritatẽ.¬
ta ẽ digna oomus oei. set spiritus manibeste di¬
cit. et ideo ꝓ eius sublimitatẽ. ne cur̃a deponas.

Expanded text:
 ut agnoscentes angeli mysterium, quod prius latuit, declaratum in carne, genu illi flectentes quasi Deo, gratias agant; quia didicerunt veritatet digna domus Dei, sed Spiritus manifeste dicit. Et ideo pro ejus sublimitate ne curam deponas.
Abbreviated transcription (Latin):
uaniloqui. et seductores.
maxime autem quide
circumciscione sunt. qͦs
oportet redargui. Qui
uniuersas domos subuer¬
tunt. docentes quȩ non o¬
portet turpis lucri grã.¬

Expanded text:
aniloqui et seductores: maxime autem qui de circumcisione sunt, quos oportet redargui: qui universas domos subvertunt, docentes quae non oportet, turpis lucri gra
Abbreviated transcription (Latin):
sanum et in rep̃hensibile.
ut is ꝗ adũso est uereat᷑.
nichil hñs malum dice¬
re deuobis. Seruos dñis
suis sublitos ẽẽ. in om̃ĩb
fraudantes. sed in om̃ib.
fidem bonam ostendentes.¬

Expanded text:
sanum inreprehensibile : ut is qui ex aduerso est uereatur nihil habens malum dicere de nobis. seruos dominis suis subditos esse, in omnibus fraudantes, sed in omnibus fidem. bonam ostendentes
Abbreviated transcription (Latin):
dilectũ meum. Salutate ap¬
pellen ꝓbũ in xp̃o. Saluta¬
te eos ꝗ s̃ exaristobolido¬
mo. Salutate herodionem
cognatum meũ. Salutate
eos ꝗ st̃ ex narcissi domo.
ꝗ st̃ ĩ dño. Salutate triphe¬
in dño. Salutate ꝑsydã ca-¬
rissimã q̃ multũ laboraũ

Expanded text:
dilectum meum. Salutate Apellen, probum in Christo. Salutate eos, qui sunt ex Aristobuli domo. Salutate Herodionem, cognatum meum. Salutate eos qui sunt ex Narcisii domo, qui sunt in Domino. Salutate Triphin Domino. Salutate Persidem charissima
Abbreviated transcription (Latin):
sione nemo michi affuit.
sed om̃s me dereliquert̃.
non illis imputetur. Dñs¬
autem michi ad stitit &
confortauit me. ut ꝑme
p̃dicatio impleatur. et au¬
diant omnes gentes qđ
liberatꝰ sum deore leonus.
liberauit me dñs ab om̃i
oꝑe malo. et saluum fa¬
tiat in regnum. suum ce

Expanded text:
uit sed omnes me dereliquerunt non illis reputetur Dautem mihi adstitit et confortavit me ut per me praedicatio impleatur et audiant omnes gentes et liberatus sum de ore leonis liberabit me Dominus ab omni opere malo et salvum faciet in regnu
Abbreviated transcription (Latin):
rimos. Miimꝰ aũt fr̃s. ut neqd̃ gło¬
riam᷑ deuobis euacuetur in hac¬
parte. ut quẽ admodũ dixi pa¬
ratisitis. Ne cũ uenerĩt mecũ
macedones. et inuenerint uos
ĩꝑatos. erubescamꝰ nos. ut ñdicã

Expanded text:
rimos. misi autem fratres, ut ne quor de uobis euacuetur in hacparte: ut, quemadmodum dixi, parati sitis, ne, cum uenerint mecum Machedones et inuenerint uos inparatos, erubescamus nos, ut non dica
Abbreviated transcription (Latin):
Et nemagnitudo. Par comłt̃ głari. nea¬
lit̾ puter. ⁊ iõ ⁊̃ datꝰ ÷ mͥ stimulus pungẽs
carnẽ. ꝗs angłs malignus missus asat¬
thana. ut collaphi z .i. repͥmat omẽ
motũ suꝑbiȩ incutiendo tͥbulationes.¬

Expanded text:
Et ne magnitudo. Parco multum gloriari, ne alter puter. Et ideo datus est stimulus pungens carnem. Quis? angelus malignus missus a Satana, ut colaphizet, id est reprimat omnem motum superbiae incutiendo tribulationes
Abbreviated transcription (Latin):
priscam. et aquilam. et
onesi fori domũ. Crastus¬
autem remansit corin¬
phi. Trophinum autẽ re¬
liqui infirmũ milite.
festina ante hyemẽ ue¬
ire. Salutat te eubolus.
et pudens. et linus. et clau¬
ameniᷤ Titum commone fa¬
cit et instruit decõstitu¬
tione presbiterii. et despũ¬
ali conuersatione. et he¬
reticis uitandis ꝗ inscrip¬
turis uidaicis credunt. a¬

Expanded text:
Priscam, et Aquilam, et Onesiphori domum. Erastus remansit Corinthi. Trophimum autem reliqui infirmum Mileti. Festina ante hyemem venire. Salutant te Eubulus, et Pudens, et Linus, et Clau Titum commonefacit et instruit de constitutione presbyterii, et de spiritali conversatione, et haereticis vitandis, qui traditionibus Judaicis credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
satorem. Non suꝑbũ. non
iracundũ. non uinolentum.
non ꝑcussorem. non turpis
lucri cupidum. sed hospi¬
talem. benignum. sobri¬
um. iustum. sc̃m. conti

Expanded text:
satorem, non superbum, non iracundum, non vinolentum, non percussorem, non turpis lucri cupidum, sed hospitalem, benignum, sobrium, iustum, sanctum, conti
Abbreviated transcription (Latin):
triti ꝓmissionib incitati. nec sui dñabant᷑
s uitia nec suoꝵ .i. hereditatis cũ hoꝵ eent
dnĩ ad nõ ĩstituti. hs fuit lex tittoris loco.
dũ tͣcͦ malignoꝵ spũum inpugnatioes
gentiliu ꝑsuasiones ꝗ ad ydolatam traber
illos defendebat ãmonendo. increpando. aliqñ¬

Expanded text:
territi, promissionibus incitati, nec sui dominabantur, sed vitia, nec suorum, id est haereditatis, cum horum essent domini a Deo instituti. His fuit lex tutoris loco, dum contra malignorum spirituum impugnationes et gentilium persuasiones, qui ad idololatriam traherent illos, defendeba
Abbreviated transcription (Latin):
beam tui memoriam
inorationib meis noc¬
te acdie. Desiderans te¬
uidere. memor lacri¬
marum tuarum ut
gaudio implear. Recorda¬
tionem accipiens eius fi¬
dei quȩ ẽ inte non ficta.
Que et habitauit pͥmũ
innauia tua loyde. et

Expanded text:
eam tui memoriam in orationibus meis, nocte ac die desiderans tvidere, memor lacrymarum tuarum, ut gaudio implear, recordationem accipiens ejus fe est in te non ficta, quae et habitavit primum in avia tua Loide, et
Abbreviated transcription (Latin):
cert̃.Simul autem et otio
se discunt circiure domos ñ
solum otiose sed et uerbose¬
oportet. Noloergo iuniores
nubere.filios. ꝓcreare. matres

Expanded text:
cerunt: simul autem et otiosae esse discunt, circuire domus, non solum otiosae, sed et uerbosoportet. nolo ergo iuniores nubere, filios. procreare, matres
Abbreviated transcription (Latin):
incidat ⁊ laqueum diaboli.
Diacones similit̃ pudicos non¬
tos. non turpe lucrum sectã¬
tes. habentes mysteriũ fidei
inconscientia pura. Et hii au

Expanded text:
um diaboli diaconos similiter pudicos nontos non turpe lucrum secttes habentes mysterium fidei in conscientia pura et hii au
Abbreviated transcription (Latin):
cubitũ desigat᷑. Adciui ꝑfectionẽ humanu
intellectus mꝑfectus ÷. q significat dimidiũ
g anitibi quattuor euglistȩ ꝑfecti. ꝑ quo
pqit portat᷑ ꝑ quattuor mundi partes qͥb sẽꝑ̃
adherent uectes aurei .i. p̃dicitores. sapientia
sulgentes. sẽꝑ ꝑati ꝯtͣ hostes. In archa urna

Expanded text:
cubitum designatur, ad cujus perfectionem humanus intellectus imperfectus est, quod significat dimidius annuli. Quatuor evangelistae perfecti, per quos Christus portatur per quatuor mundi partes, quibus semper adhaerent vectes aurei, id est praedicatores sapientia fulgentes semper parati contra hostes. In arca, urna
Abbreviated transcription (Latin):
fungor incatena. ita ut im p¬
so audeam ꝓut oportet me lo¬
qui. Ut autem et uos sciatis
quȩ circa me sũt ꝗd agam oĩa
uobis nota faciet titicus knĩs¬

Expanded text:
fungor in catena, carcere, so audeam, prout oportet me, loqui. Ut autem et vos sciatis quae circa me sunt, quid agam, omnia vobis nota faciet Tychicus
Abbreviated transcription (Latin):
dño iħu timotheũ memit¬
tere aduoscito. ut et ego bo¬
no aĩosim. Cognitis quȩ cir¬
ca uos sunt. Neminẽ emin
habeo tam unanimẽ. ꝗ since
seriuuit ineugłio. Hunc igitꝰ
sꝑo me mittere aduos. mox
ut uidero que circa me sũt.
confido autẽ in dño: qm̃ et
ipse ueniam aduos cito. Ne¬
cessarium. autẽ existimaui
epaphroditum fr̃m. et cooꝑa¬

Expanded text:
no Iesu Timotheum cito mittere ad uos, ut et ego bono animo sim, cognoscens quae circa uos sunt. neminem enim habeo tam unanimem, qui sincseruiuit in euangelio. hunc igitur spero me mittere, mox ut uidero quae circa me sunt. confido autem in domino, quoniam et ipse ueniam ad uos cito. necessarium autem existimaui Epaphroditum fratrem et coo
Abbreviated transcription (Latin):
sum.penulam quam re¬
liqui troade. Apud car¬
pum: ueniens: affer te¬
cum. et libros. maxime
autem m̃branas. Allexã

Expanded text:
sum. Penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Alexa
Abbreviated transcription (Latin):
rem suũ. ut uł uocabulum
nõis sin uł ordinis describ̾et
clignitatẽ. Hȩc causa ẽ qđ
adeos scribens qui excircũ¬
ritum officii sui noluit ante
hebraica lingua misisse. cuiꝰ
sensum z ordinẽ retinens lu¬
cas euangłta post excessum
beati pauli apłi greco sermo¬

Expanded text:
rem suum, ut vel vocabulum nominis sui, vel ordinis describeret dignitatem. Haec causa est quod, ad eos scribens qui ex circumritum officii sui noluit antefHebraica lingua misisse. Cujus sensum et ordinem retinens Lucas evangelista, post excessum beati Pauli apostoli, Graeco sermo
Abbreviated transcription (Latin):
uit uocat uos infideliũ ad
cenã et uultisire. omne quod
uobis apponit᷑ manducate.
nichil interrogantes ꝓpt̾ con¬
scientiã. Si ꝗs aut̃ dixerit hoc
immolatũ ẽ idoł. nolite mã¬
ducare. ꝓpt̾ illũ qui inlicauit.¬

Expanded text:
uis vocat vos infidelium ad coenam, et vultis ire; omne quod vobis apponitur manducate, nihil interrogantes propter conscientiam. Si quis autem dixerit, hoc immolatum est idolis, nolite manducare propter illum qui judicavit,
Abbreviated transcription (Latin):
di possĩt. ftio maxime belue aꝑente
supia mare dabunt ⁊igitus usꝑ ade¬
lum. Qnarto ardebit mare ⁊ om̃s uͥ¬
domuts herbe ⁊ arbores dabunt oio
sangimieũ sextor uent edificia dpi¬
mopetie ad iimicẽ collident. Sc

Expanded text:
deri possit. Tertio marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum. Quarto ardebit mare. Quinto herbae et arbores dabunt rorem sanguineum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad invicem collidentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tie sue. qr xp̃s non legitur ĩ aliis
impciis fuisse. hoc ⁊̃ indetur ꝑ hoc
nepoti sui. nõ enĩ est uerissiłe ꝙ ĩp̃a
uenisset nͥ multũ attenuss sibi sic̃
mit ad elizabeth cognatam suã festi
publico S magis in orõnis secreto.

Expanded text:
ia Christus non legitur in aliis nuptiis fuisse. Hoc etiam videtur per hoc nepotis sui. Non enim est verisimile quod ipsa venisset, nisi multum attinuisset sibi, sicut ivit ad Elisabeth cognatam suam, festinpublico, sed magis in orationis secreto.
Abbreviated transcription (Latin):
res temꝑales opatur et̾mis siue ꝑ
suos ministros ista faciat et eadẽ
nes adhuc in corꝑe constitutos sine
deus ista ꝑ angłos quib inuisibłit᷑¬
incorꝑaliter imꝑat oꝑetur. ut q̃ ꝑ
martires fieri dicunt᷑ eis orãtibus
fiant siue alia istis sine alia illis
modis qui nullo mõ comp̃hendi a
mortalibus possunt. ei tñ atte¬
stantur hoc fidei in qua carnis ĩ
et̾imm refurrectio p̃dicatur. bts̃¬

Expanded text:
res temporales operatur aeternus, sive per suos ministros ista faciat; et eadem nes adhuc in corpore constitutos; sive omnia ista per Angelos, quibus invisibiliter imperat, operetur, ut, quae per martyres fieri dicuntur, eis orantibus fiant; siue alia istis, alia illis modis, qui nullo modo conprehendi a mortalibus possunt: ei tamen adtestantur haec fidei, in qua carnis in aeternum resurrectio praedicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
guoscere et credere qmͣ alii. et adhuc
nationis̃ xp̃i implicite. et ad hoc solũ
tanebant gentiles qr nõ erant obli¬
gati ad legem moysi.tłis autẽ fides
mnplicita de myst̾ĩo incarnatõnis: ꝯti¬
netir in dueb p̃dc̃is. qr q̃ credit unũ
licet modum huiꝰ ꝓuidencie explicite
pudit saluti hom̃i est ꝑ incarnatioĩs

Expanded text:
cognoscere et credere illud quam alii. Et adhuc nationis implicite, et ad hoc solum tenebantur gentiles, quia non erant obligati ad legem Moysi. Talis autem fides implicita de mysterio incarnationis continetur in duobus predictis, quia, qui credit unum licet modum huius providentie explicite eus providet saluti hominum est per incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
stor uidebat᷑ ẽẽ ⁊ nõ erat ⁊ elinquit
ones ⁊ fugit. qr dũ sibi ab eo ꝑicu-¬
lũ metuit iesiste ᷤ iniusticie nõ p̃¬
sumit fugit ã nõ mutãdo locum.
s sb̃trahendo solatiũ. et iõ pastor

Expanded text:
non erat, relinquit oves et fugit, quia dum sibi ab eo pericula metuit, resistere ejus injustitiae non praesumit. Fugit autem non mutando docum, sed subtrahendo solatium. Fugit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ in hac uita maxime hoc tpẽ
difficilius. laboriosius. ꝑiculosiꝰ
epĩ ant presbit̾i aut dyaconi of¬
ficio. S apud d̾m nich̾ beatius
si eo mõ militetuy quo imꝑator¬

Expanded text:
e in hac uita et maxime hoc tempore difficilius, laboriosius, periculosius episcopi aut presbyteri aut diaconi officio, sed apud deum nihil beatius, si eo modo militetur, quo nost
Abbreviated transcription (Latin):
dinitatis xͥ maiores iudo̾ꝵ qͥb data
fuit lex et ꝓphe̾ de istis facientẽmi¬
tõem tenebant᷑ hrẽ fidem de media¬
tore minꝰ tamẽ explicite ꝙͣ ĩ nouo
testamento. ĩ qͦ. ueritas magis est¬
elucidata. minores u̾o̾ iudo̾ꝵ adhus
minꝰ explicite. qr sufficiebat eis ad p¬
lutẽ crede messyã fut̾um. sic̃ lex ⁊ꝓ

Expanded text:
divinitatis Christi maiores Iudeorum, quibus data est lex, et prophete de istis facientes mentionem tenebantur habere fidem de mediatore, minus tamen explicitam quam in novo testamento in quo ve- ritas est magis elucidata; minores vero Iudeorum adhuc minus explicite, et sufficiebat eis ad salutem credere Mess iam futurum, sicut lex et
Abbreviated transcription (Latin):
ro. diuitẽ purpuratũ & non palmatum
consulem s artatũ. stillam minoris digiti
cernit inquirere. O rerum quanta mnuta¬
tio. Ille que ante paucos dies dignitãtũ
om̃ium culmina precedebant. qui quasi
de subiectis hostib triumpharet. capitoli¬
nas ascendit arces. quẽ plausu quodam
& tripudio popłs romanꝰ excȩpit. ad cuiꝰ
interitũ urbs uniũsa commota ẽ: nunc
desolatꝰ ẽ nudꝰ. ñ in lacteo cȩli palatio¬
ut uxor mentit᷑ infelix: s in sordentib
tenebris continet᷑. Hȩc uͦ quã uniꝰ cubi¬
culi secreta uallabant. quȩ pauꝑ uidebat᷑
ꝙ tenuis: cuiꝰ uita uidebat᷑ amentia. xp̃m
sequit᷑ & dicit. Quecumq audiuimꝰ itaꝙ
udimꝰ in eiuitate di nr̃i: & Reliqͣ. Quaꝑpt̾
moneo. ꝙ fiens gemensq contestor: ut
dum huis mundi uiam currimꝰ. ñ duab
tunicis id ẽ duplici uestiam᷑ fide: ñ calcia¬
mentoꝵ pellib. mortuis uidelicet oꝑib

Expanded text:
ro diuitem purpuratum et non palmatum ro diuitem purpuratum et non palmatum consulem, sed sacratum, stillam digiti minoris cernit inquirere. o rerum quanta mutatio! ille, quem ante paucos dies dignitatum omnium culmina praecedebant, qui, quasi de subiectis hostibus triumpharet, Capitolinas ascendit arces, quem plausu quodam et tripudio populus Romanus excepit, ad cuius interitum urbs uninersa commota est, nunc desolatus est, nudus, non in lacteo caeli palatiout uxor conmentitur infelix, sed in sordentibus tenebris continetur. haec uero, quam unius cubiculi secreta uallabant, quae pauper uidebatur et tenuis, cuius uita putabatur amentia, Christum sequitur et dicit: quaecumque audiuimus, et uidimus in ciuitate dei nostri et reliqua. Quapropter moneo et flens gemensque contestor, ut, dum huius mundi uhm currimus, non duabus tunicis, id est duplici uestiamur fide, non calciamentorum pellibus, mortuis uidelicet operibus,
Abbreviated transcription (Latin):
curitatis accepit: scđ̾o ut ei uita breuit̾
explicet᷑. t̾cio ut signatũ consulem de suis
socculis detrahentẽ doceamꝰ ẽẽ in tartaro.
Et quide conu̾sationẽ leȩ nr̃e quis possit
digno eleuare precomo: Ita eam ad dñm
totam fuisse conuersam. ut monasterii
pͥnceps. mat̾ uirginum fieret: post molli¬
tiem uestium sacco membra triuisse. insom¬
nes orationib duxisse noctes. & comites
suas plus exemplis docuisse quã uerbis.
Humilitatis tantȩ tamq subiectȩ ut qndam
dña plurimoꝵ ancilla hominis putaret᷑: nͥ
quod eo magis.xp̃i ẽẽt ancilla dũ dña
hominũ non putat᷑. Inculta uestis. uilis
cibꝰ. neglectum caput: ita tam̃ ut cum
omĩa faceret. ostentationẽ fugeret singłoꝵ.
ne reciꝑet in presenti scło mercede suam.
Nunc gͥ ꝓ breui labore ȩterna beatitudine
fruitur. excipit᷑ angłoꝵ choris. abrahȩ
sinib confouet᷑. & eum pauꝑe qͦnda lara¬

Expanded text:
curitatis accepit; secundo, ut eius uita breuiter curitatis accepit; secundo, ut eius uita breuiter explicetur; tertio, ut designatum consulem de suis saeculis detrahentes esse doceamus in tartaro. equidem conuersationem Leae nostrae quis possit digno eleuare praeconio? ita eam totam ad dominum fuisse conuersam, ut monasterii princeps, mater uirginum fieret; post mollitiem uestium sacco membra triuisse; orationibus duxisse noctes et comites suas plus exemplo docuisse quam uerbis. humilitatis tantae tamque subiectae, ut quondam domina plurimorum ancilla hoquod eo Christi magis esset ancilla, dum domina hominum non putatur. Inculta vestis, vilis cibus, neglectum caput: ita tamen, ut cum omnia faceret, ostentationem fugeret singulorum, ne reciperet in praesenti saeculo mercedem suam. Nunc igitur pro breui labore aeterna beatitudine fruitur: excipitur angelorum choris, Abrahae sinibus confouetur et cum paupere quondam Laza
Abbreviated transcription (Latin):
diernȩ diei septuagesimum
ad finem scđi libri. partẽ ad principiũ
tercii libri ꝑtinere. quod scilicet defecert̃
hẏmni dauid filii iessȩ. finis ẽẽt pͥoris.
psalmus uͦ asaph. pͥncipiũ sequentis. et
usq ad eum locum ꝑuenisemꝰ: in qͦ ustꝰ
loquit᷑: dicebam si narrauero sic. exce gene¬
rationẽ filioꝵ tuoꝵ preuaricatꝰ sum: qđ
in latinis codicib ñ ita habemꝰ expressũ.
repente nob nuntiatũ ẽ scĩssimam leam
exisse de corpore. ibiq te ita palluisse con¬
spexi. ut uere aut pauea sit aut nulla aĩa.
quȩ fracto uase testatio ñ tristis erumpat.
Et tu quide non qͦd futuri incerta ẽẽs dole¬
bas. s qd̾ triste funeri obsequium ñ dedisses.
Deniq in mediis fabulis. rursũ didicimꝰ re¬
liquias ei iam in ostium fuisse delatas.
Queris quo ꝑtineat ista replicatio: Respon¬
debo tͥ uerbis apłi. multũ ꝑ omnẽ modũ.
Primum qd̾ uniũsoꝵ gaudiis ꝓsequenda
sit. quȩ calcato diabolo coronam iam se¬

Expanded text:
diernae diei septuagesimum ad finem secundi libri, partem ad principium tertii libri pertinere quod scilicet \'defecerunt hymni Dauid, filii Jesse,\' finis esset prioris, \'psalmus\' uero \'Asaph\' principium sequentis - et usque ad eum locum peruenissemus, in quo iustus loquitur: dicebam: si narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum praeuaricatus sum, quod in Latinis codicibus non ita habemus expressum, repente nobis nuntiatum est sanctissimam Leam exisse de corpore. ibique ita te palluisse conspexi, ut uere ant pauca aut nulla sit anima, quae fracto uase testaceo non tristis erumpat. et tu quidem, non quod futuri incerta esses, dolebas, sed quo triste funeri obsequium non dedisses. denique in mediis fabulis rursum didicimus reliquias eius iam Ostia fuisse delatas. Quaeras, quo pertineat ista replicatio? respondebo tibi uerbis apostoli: multum per omnem modum. primum, quod uniuersorum gaudiis prosequenda sit, quae calcato diabolo coronam iam se