comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
molitione ꝓficis: nichil ꝑagis:
Qui uoluntate natus est: ar
bitrii sui potestate moriecur:¬
.III. Consummant ergo magi deside
te ꝑueniunt: Adorant in car¬
ne uerbum. in infantia sapi¬
entlam. in infirmitate uirtu¬
tem ÷ & in hominis ueritate
dñm maiestatis. ut quȩ sacra¬
mentũ fidei suȩ intelligentiȩq
manifestent: quod cordibus
credunt. munerib ꝓtestant᷑
Thus dõ. myrrã homini. au¬
rum offerunt regi. scientes
humanã diuinãq naturã in
unitate uenerantes: quia qͦd
erat in substantiis ꝓprium.¬
non erat in potestate diuer
in egyptum ex ammonitione
diuina. ex ardescit frustrata
in meditationib suis herodis
insania. necari om̃s bethleem
paruulos iubet. & qm̃ quem
metuat nescit infantẽ: gene¬
ralem sȩuitiã in suspectam sibi
tendit ȩtatem: Sed quos rex
impius eximit mundo: xp̃c
inserit cęlo: Et quib nondũ
sanguinis sui impendit redẽp¬
tionem: lam martyrii tribu¬
it dignitatẽ: Erigite ergo dĩ

Expanded text:
molitione proficis, nihil peragis. Qui voluntate natus est, sui arbitrii potestate morietur. Consummant ergo magi desiderte perveniunt. Adorant in carne entiam, in infirmitate virtutem et in hominis veritate Dominum majestatis. Utque sacramentum fidei suae intelligentiae manifestent, credunt muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham homini, aurum offerunt regi, scientes humanam divinamque naturam in unitate venerandam. Quia quod erat in substantiis non erat in potestate diversin Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes in Bethleem parvulos jubet, et quoniam quem metuat nescit infantem, generalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igi
Abbreviated transcription (Latin):
uero frẽs quibus ꝓpugnator
inuictus hanc uenerabilem
quadragesimã dedicauit. re¬
pudiantes carnalia deside¬
ria. sic castigemus membra
ieiuniis: ut animas uirtuti¬
bus saginemus: Ieuinet in

Expanded text:
ratres, quibus propugnator invictus hanc venerabilem Quadragesimam dedicavit, repudiantes carnalia desideria, sic castigemus membra jejuniis, ut animas virtutibus saginemus. Jejunet in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus operib eius atq iu¬
diciis. sit in uobis indubitata
credulitas uirgineȩ integri¬
tatis & partus. reformationis

Expanded text:
omnibus operibus ejus atque judiciis. Sit in vobis indubitata credulitas virgineae integritatis et partus. Reformationis
Abbreviated transcription (Latin):
quales in pectore suo circa amo¬
rem xp̃i flammas accendit: Di¬
cit se amatori suo seruare fidẽ.
& eius corpus concupiscere so¬
lũ: l qui ꝓ amore hominũ mor¬
tis non recusauit interitum:
Discite uirgines xp̃i amorem
in puellã feruentẽ:l & om̃s
mundi diuitias uelut sterco¬
ra recusantẽ: Ideo enĩ scõrum

Expanded text:
quales in pectore suo circa amorem Christi flammas incenderit. Dicit se amatori suo servare fidem, et ejus corpus concupiscere solum, qui pro amore omnium mortis non recusavit interitum. Discite, virgines Christi, amorem in puella ferventem, et omnes mundi divitias velut stercora recusantem. Ideo enim sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
sciperet: Sepultus est. ut
qui uere mortuus cernebat᷑.
uere redisse amortius crede¬
retur: Tercia die inquit re
surrexit amortuis: Si credi¬
disti de xp̃o quod dedecoris
est erede quod gle est Si
crecdidisti quod mortis est:
crede quod uitȩ est: Sicut
enĩ in passione mysterium
pietatis est: ita in resurrec¬
tione operatio potestatis. ut
ait ipse: Potestatẽ habeo po¬
nendi animã meã & potes¬
tatẽ habeo iterũ sumendi eã:
Quomodo itaq non illi sub¬
petebat uita post mortẽ: cui
mori non fuit conditio. sed yo¬
testas: Nec magnũ sane est
si dicamus potuit. xp̃c resur¬
gere: cum impossibile fuerit
ut auctor uitȩ non rediret
ad uitã Aut quomodo po¬
terat inferni legibus detine¬
riꝰ qui idcirco est mortuus
ut mors amitteret potestatẽ:
Nichil ergo ultra de eius pas¬
sionibus confundamur. nihil

Expanded text:
sciperet. Sepultus est ut qui vere mortuus cernebatur, vere rediisse a mortuis crederetur. Tertia, inquit, die resurrexit a mortuis. Si credidisti de Christo quod dedecoris est, crede quod gloriae est: si credidisti quod mortis est, crede quod vitae est. Sicut enim in passione mysterium pietatis est, ita in resurrectione operatio potestatis, ut ait ipse: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Quomodo itaque non illi suppetebat vita post mortem, cui mori non fuit conditio, sed potestas? Nec magnum sane est, si dicamus: Potuit Christus resurgere, cum impossibile fuerit ut auctor vitae non rediret ad vitam; aut quomodo poterat inferni legibus detineri qui idcirco est mortuus ut mors amitteret potestatem? Nihil ergo ultra de ejus passionibus confundamur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ta dimittendo: Siue enim
ipse aqua aliquos discipłoꝵ
suoꝵ primus baptirauerit.
ꝑ quos ad cȩteros fideles bap¬
tismi riuus ꝓflueret: eosdẽ
etiã spu bapͣtizabat. peccata
ministrando:l siue fideles
eius inuocato nomine ipsius
aqua baptirent electos & chris¬
mate sc̃õ ꝑungant: eosdẽ ni-¬
chilominus ip̃se sp̃u scõ bap¬
tirat: quia nemo prȩter ipsũ
peccatoꝵ nexus soluere. aut
sp̃s scĩ ualet dona tribuere:

Expanded text:
ta dimittendo. Sive enim ipse aqua aliquos discipulorum suorum primus baptizaverit, per quos ad caeteros fideles baptismi rivus proflueret, eosdem etiam Spiritu baptizabat, peccata ministrando. Sive fideles ejus, invocato nomine ipsius, aqua baptizent electos, et chrismate sancto perungant, eosdem nihilominus ipse Spiritu sancto baptizat, quia nemo praeter ipsum peccatorum nexus solvere, et Spiritus sancti valet dona tribuere
Abbreviated transcription (Latin):
inde furorẽ maligne uolun¬
tatis excusseris: Iuste etiam
dabis denariũ pauperi:l si
alii illud pauperi non tulis

Expanded text:
inde furorem malignae voluntatis excusseris. Juste etiam dabis denarium pauperi, si alii illud pauperi non tulis
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ conscientiã suã unusqͥsq
cognoscat:L & alienis ignoscendo
delictis abolitionẽ suoꝵ ob¬
tineat peccatoꝵ : Dicente
nãq dño si dimiseritis homi¬
nib peccata eoꝵ. dimittet
uobis & pater uester qui in
celis est. non longe est ab uno¬
quoq quod poscit. cum ex
benignitate supplicis. senten¬
tia pendeat uidicantis: qͥa
humanarũ precũ misericors
& iustus auditor. equitati
suȩ de nr̃a lenitate prȩscri

Expanded text:
saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Dicente namque Domino, Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester qui in coelis est : non longe est ab unoquoque quod poscit; cum de benignitate supplicis sententia pendeat judicantis. Qui humanarum precum misericors et justus auditor, aequitati suae de nostra lenitate praescri
Abbreviated transcription (Latin):
at illa. & hec sponsi iniuria
est. expectare placiturã: qui
me sibi prior elegit accipiet:
Quid ꝑcussor moraris: Pere

Expanded text:
At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pere
Abbreviated transcription (Latin):
exornet. & redemptionis suȩ
celebratura sacramentũ. om̃i
circumspectione precaueat:
ne ulla eã macula iniquitatis
obfuscet. aut duplicis cordis
ruga dedecoret: Nam quid
ꝓdest formã honestatis prȩ¬
ferens cultus exterior. si inte¬
riora hominis aliquoꝵ sorcle-¬
ant contaminatione uitiorũ:
Om̃ia igitur que animi puri¬
tatẽ & mentis speculũ obnubi¬
lant:l abstergenda sedulo &
quacdã elimatione radenda
entiã suã: seq ante se statuat.
ꝓprii censura iudicii: Nideat
si in secreto cordis sui illã quã
xp̃s clat inuenit pacẽ. si desi¬
deriũ sp̃s nulla concupiscentia
carnis impugnat. si humilia
non spernit. si alta non appetit.
si iniquo non delectatur lucro.
si immoderato rerũ suarũ non
gaudet augmento. si deniq ali¬
ena felicitate non uritur. aut
inimici miseria non lȩtatur:

Expanded text:
exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione praecaveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis cordis ruga dedecoret? Nam quid prodest honestatis formam praeferens cultus exterior, si interiora hominis aliquorum sordeant contaminatione vitiorum? Omnia igitur quae animi puritatem et speculum mentis obnubilant, abstergenda sedulo et quadam elimatione reddendaentiam suam, seque ante se statuat proprii censura judicii. Videat, si in secreto cordis sui illam, quam Christus dat , invenit pacem, si desiderium spiritus nulla concupiscentia carnis impugnat, si humilia non spernit, si alta non appetit, si iniquo non delectatur lucro, si immoderato rerum suarum non gaudet augmento, si denique aliena felicitate non uritur, aut inimici miseria non laetatur
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ cũ liberos damus ad stu¬
dia gramaticis. tradimus phi¬
losophis: erudimus ut sapi¬
entia in illis quȩ non erat
adquiratur: Dñi autẽ sapi¬
entia non assuta est. ñ quęsi¬
ta: non enĩ didicit amagis¬
tro. sicut ipsi uidei dicunt:
Quomodo hic litteras nouit
qui nunquã didicit: & ip¬
se dicat mea doctrina non¬

Expanded text:
enim cum liberos damus ad stuenim cum liberos damus ad studia grammaticis, tradimus philosophis, erudimus eos, ut sapientia in illis, quae non erat, acquiratur. Domini autem sapientia non assuta est, non quaesita; non enim didicit a magistro, sicut ipsi Judaei dicunt: Quomodo hic litteras novit, cum non didicerit, et ipse dicat: Doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
reperimus. quod milites qua¬
tuor qui crucifixerunt salua¬
torẽ. in quatuor partes eius si¬
bi diuiserunt uestimenta:
Uestimentũ uero eius quod
assutũ non erat. sed erat de
superiore contextũ sorte ꝑce¬
perunit. Quȩ igitur ista uesti¬
menta sint uideamus: qui mi¬
lites. quod ue etiã uestimen¬
tum:Uestimenta esse puto
ꝓphetias uel scripturarũ cȩle-¬
stiũ lectiones: quibus xp̃i dõ¬
mini annunciatũ est saera¬
mentũ: Quas ꝓphetias unũ
canentes. & unum ꝑ omnia
nunciantes. aduersarii salua¬
toris. hoc est ꝑuersi heretiei
qui cotidie in illo tãquam
milites manus impias inger̃t.
hoc ꝓ sua diuidunt uosunta¬
te. & unius corporis uestim̃¬
ta ꝑ uaria membra distribu¬
unt: atq spoliantes dñm sua
falsa dogata uestierunt:
estimentũ autẽ eiꝰ quod ñ
erat consutũ. sapientiã eius
celestẽ possumus approbare:
quia erat desuperiori contex¬
ta: nr̃a enĩ sapientia hoc est
humana consuitur: Assuit᷑

Expanded text:
reperimus, quod milites quatuor, qui crucifixerunt Salvatorem, in quatuor partes ejus sibi diviserunt vestimenta; vestimentum vero ejus, quod assutum non erat, sed erat de superiore contextum, sorte perceperunt. Quae igitur ista vestimenta sunt, videamus; qui milites, quodve etiam vestimentum. Vestimenta esse puto prophetias, vel Scripturarum coelestium lectiones, quibus Christi Domini annuntiatum est sacramentum: quas prophetias unum canentes, et unum per omnia nuntiantes adversarii Salvatoris, hoc est 140 perversi haeretici, qui quotidie in illo tanquam milites manus impias ingerunt, hoc pro sua sibi dividunt voluntate, et unius corporis vestimenta per varia membra distribuunt, atque spoliantes Dominum, sua falsa dogmata vestierunt. Vestimentum autem ejus, quod non erat consutum, sapientiam ejus coelestem possumus approbare: quia erat de superiore contextum. Nostra autem sapientia, hoc est humana consuitur; assuitur
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ in celo inquit super
unum peccatore penitentiam
agentem: quã suꝑ nonagin¬
ta nouẽ iustos. quib non est
opus penitentia Nemo ad eũ

Expanded text:
gaudium in coelo super unum peccatorem poenitentiam agentem, quam super nonaginta novem justos, quibus non fuit opus poenitentia . Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
ait: Potentia mitigauit ma.¬
re: Imperauit ergo uentis &
mari .l & facta est tranquil¬
litas magna: De magno uen¬
to & tempestate magna ma¬
ri conturbato & tumenti:
facta est magna tranquilli
tas: Decet enim hunc mag¬
num: magna & mirandã
facere: Ideoq paulo ante
magna accinctus potentia ma-¬
gnifice conturbauit ꝓfundũ
maris: Et nunc iterum in eo
ipso ostendens suȩ magnificen¬
tiã podestatis:l tranquillita¬
tẽ magnã fieri uissit: Hȩc .i.¬
deo. ut nimiũ conturbati apł̃i:
magnifice exhilarati lȩtaren¬
tur: Dedit enĩ ꝑ hec omia no¬
bis dñs figurã & doctrinȩ ima¬
ginẽ:l ut & nos in om̃i cont᷑¬
batione. & contumelia patien-¬
tiam teneamus. stabiles simus.
fidẽ non deseramus. Et si om̃is
iste mundus tanquã mare e¬
bulliat. atq in furore consur¬
gat. & si om̃s uenti. & uerti

Expanded text:
ait: Potentia mitigavit mare. Imperavit ergo ventis et mari, et facta est tranquillitas magna De magno vento et tempestate magna, mari conturbato et tumenti, facta est tranquillitas magna. Decet enim hunc magnum magna et miranda facere. Ideoque paulo ante magna accinctus potentia, magnifice conturbavit profundum maris, et nunc iterum in eo ipso ostendens suae magnificentiam potestatis, tranquillitatem magnam fieri jussit. Haec ideo, ut nimium conturbati apostoli, magnifice exhilarati laetarentur. Dedit enim per haec omnia nobis Dominus figuram et doctrinae imaginem, ut et nos in omni conturbatione et contumelia patientiam teneamus, stabiles simus, fidem non deseramus. Et si omnis iste mundus tanquam mare ebulliat atque in furorem consurgat; et si omnes venti et vertig
Abbreviated transcription (Latin):
sarit accedere: Quid autem
inter omĩa oꝑa dĩ in quib hu¬
manȩ admirationis fatigatur
intentio. ita contemplationẽ
mentis nr̃ȩ & oblectat & su¬
perat sicut passio saluatonis:
De cuius om̃ipotentia quȩ ei
cũ patre unus & equalis es¬
sentiȩ est. quotiens ut possu¬
mus cogitamus. mirabilior no¬
bis fit in dõ humilitas quam
potestas & difficilius capitͦ
quã seruilis formȩ summa
ꝓuectio: Sed multũ nos ac
intellectum iuuat. quodlicet
aliud sit creator. aliud crea

Expanded text:
sarit accedere. Quid autem sarit accedere. Quid autem inter omnia opera Dei, in quibus humanae admirationis fatigatur intentio, ita contemplationem mentis nostrae et oblectat et superat, sicut passio Salvatoris? De cujus omnipotentia, quae ei cum Patre unius et aequalis essentiae est, quoties, ut possumus, cogitamus, mirabilior nobis fit in Deo humilitas quam potestas; et difficilius capitur quam servilis formae in summa provectio. Sed multum nos ad intellectum juvat, quod licet aliud sit Creator, aliud crea
Abbreviated transcription (Latin):
nobis dilectissimi &
uniuerso optabilis
mundo adest festiuitas do¬
mĩnicȩ passionis. quȩ nos in¬
ter exultationes spiritaliũ
gaudioꝵ filere non patitur:
quia & si difficile est de ea¬
dem re sepius digne apteq
disserere: non est tamen li¬
berũ sacerdoti in tanto di¬
uinȩ misericordiȩ sacramen¬
to fidelis populi aurib sub¬
trahere sermonis officium:
cũ ipsa materia ex eo quod
est ineffabilis fandi tribuat
facultatẽ: nec possit defice¬
re quod dicatur. de qua
nunquã pocest satis esse qͦd
dicitur: Succumbat ergo
humana infirmitas głȩ dĩ ͥ &
in explicandis operib miseri¬
cordiȩ eius imparẽ se semper
inueniat: Laboremus sensu.
hereamus ingenio: deficiamꝰ
eloquio: Bonũ est ut nobis
parum sit: quod etiã recte
de dñi maiestate sentimus:
Dicente eñĩ ꝓpħa quȩrite do¬
minũ & confirmamini. quȩri¬
te faciem eius semꝑ. nemini
prȩsumendũ est. quod totũ
quod quȩrit inuenerit:l ne
desinat ꝓpinquare. qui ces¬

Expanded text:
nobis, dilectissimi, et universo optabilis mundo adest festivitas Dominicae passionis, quae nos inter exsultationes spiritualium gaudiorum silere non patitur: quia etsi difficile est de eadem re saepius digne apteque disserere, non est tamen liberum sacerdoti, in tanto divinae misericordiae sacramento fidelis populi auribus subtrahere sermonis officium, cum ipsa materia, ex eo quod est ineffabilis, fandi tribuat facultatem; nec possit deficere quod dicatur, de qua numquam potest satis esse quod dicitur. Succumbat ergo humana infirmitas gloriae Dei, et in explicandis operibus misericordiae ejus, imparem se semper inveniat. Laboremus sensu, haereamus ingenio, deficiamus eloquio: bonum est ut nobis parum sit quod etiam recte de Domini majestate sentimus: Dicente enim propheta: Quaerite Dominum et confirmamini, quaerite faciem ejus semper , nemini praesumendum est quod totum quod quaerit invenerit, ne desinat propinquare qui ces
Abbreviated transcription (Latin):
go om̃s uenient: Unde ueni-¬
ent: Ab oriente & occidente:
hoc est ex om̃i gente quȩ est
sub sole ab oriente usq ad oc¬
cidentẽ: Sicut enĩ ꝑ om̃s gen¬
tes habet hoc euangeliũ prȩ¬
dicari sic ex om̃ib gentibus
uenturi sunt ad reg̃nũ cȩloꝵ
Nel adhuc ab oriente & occiden
de l hi qui statim illuminati
transeunt: Et ab occidente:
hi qui passiones & ꝑsecutiones
usq ad mortẽ tolerarunt pro
fide: Multi ergo uenient
Et quomodo alibi dicis õdul

Expanded text:
go omnes venient. Unde venient? Ab Oriente et Occidente, hoc est ab omni gente quae est sub sole, ab Oriente usque ad Occidentem. Sicut enim per omnes gentes habet hoc Evangelium praedicari, sic ex omnibus gentibus venturi sunt ad regnum coelorum: vel adhuc ab Oriente hi te hi qui statim illuminati transeunt, et ab occidente hi qui passiones et persecutiones usque ad mortem tolerarunt pro fide. Multi ergo venient. Et quomodo alibi dicis, o dul
Abbreviated transcription (Latin):
sterioꝵ sacramenta multiplicat:
Nam sicut posteritati suȩ fide-¬
lis mandauit antiquitas: ho¬
die saluator humani generis
cȩlestib ostensus indiciis. achal

Expanded text:
steriorum sacramenta multiplicat. Nam, sicut posteritati suae fidelis mandavit antiquitas, hodie Salvator humani generis coelestibus ostensus indiciis, a Chal
Abbreviated transcription (Latin):
se sententiã. leq in malis suis
quoddã de preuaricatoris con¬
sortio inuenisse solatium:. dm̃
quoq uistȩ seueritatis exigen¬
te racione erga hominẽ quẽ
tanto honore condiderat.
antiquã mutasse sententiam:
opus fuit dilectissimi secre¬
ta dispensatione consilii: ut
incõmutabilis ds̃ cuius uolun¬
tas non potest sua benignita
occultiore cõpleret: & homo
diabolicȩ iniquitatis uersutia
actus in culpam contra dĩ ꝓ
dei. de cȩlesti sede descendens.
& apaterna gła non recedens:
nouo ordine. noua natiuita¬
te generatus: Nouo ordine.
quia inuisibilis in suis: uisi¬
bilis factus est in nostris:
Incõprehensibilis : uoluit cõ¬
prehendi : Ante tẽꝑa manens:
esse cepit ex tẽꝑe Uniuersi¬
tatis dñs: seruilẽ formã ob¬
umbrata maiestatis sue dig¬
nitate suscepit Impassibilis
ds̃: non dedignatus est homo
esse passibilis : & immortalis
mortis legib subiacere: Noua¬

Expanded text:
se sententiam, seque in malis suis se sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium; 68 Deum quoque, justae severitatis exigente ratione, erga hominem, quem in tanto honore condiderat, antiquam mutasse sententiam: opus fuit, dilectissimi, secreti dispensatione consilii, ut incommutabilis Deus cujus voluntas non potest sua benignitatoccultiore compleret, et homo diabolicae iniquitatis versutia actus in culpam contra Dei prDei, de coelesti sede descendens, et a paterna gloria non recedens, novo ordine, nova nativitate genequia, invisibilis in suis, visibilis factus est in nostris: incomprehensibilis, voluit comprehendi; ante tempora manens, esse coepit ex tempore; universitatis Dominus, servilem formam, obumbrata majestatis suae dignitate, suscepit: impassibilis Deus, non dedignatus est homo esse passibilis; et immortalis, mortis legibus subjacere. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi. & spiritali iocun¬
ditate lȩtemur: quia
illuxit dies redemptionis no¬
uȩ. Sreꝑationis antiquȩ : feli¬
citatis eternȩ: Reparat᷑ enim
nobis salutis nr̃e annua re-¬
uolutione sacram̃tũ: ab initio
ꝓmissũ. in fine redditũ: sine
fine mansurũ: In quo dignũ
diuinũ adorare mysterium:
ut quod magno dĩ munere
agitur: mag̃nis eccł̃ȩ gaudiis
celebretur: Ds enĩ omp̃s &
clemens. cuius natura bonitas.
cuius uoluntas potentia. cuiꝰ
opus misccłia est: statĩ ut nos
diabolica malignitas ueneno
sue mortificauit inuidiȩ: prȩ¬
parata renouandis mortalibꝰ
pietatis suȩ remedia inter ip¬
sa mundi primordia presig̃¬
nauit: denuncians serpenti
futurũ sem̃ mulieris quod
noxii capitis elationẽ sua uir
ne uiolatorẽ humanȩ ꝓpa¬
ginis incorrupta natiuitate
cdampnaret: Nã quia głabat᷑
diabolus hominẽ sua fraude
deceptũ. diinis caruisse mu¬
neribus. & immortalitatis do¬
te nudatũ dirã mortis subis¬

Expanded text:
tissimi, et spiritali jucunditate laetemur, quia illuxit 67 nobis dies redemptionis novae, praeparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum divinum adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit invidiae, praeparata renovandis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem sua virtne violatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiis
Abbreviated transcription (Latin):
quia inuiolata uirginitas.
concupiscentiã nesciuit: sub¬
stantiam ministrauit: Assũp¬
ta est de matre dñi natura.
non culpa: Creata ẽ forma
serui :ͥ sine conditione ser-¬
uili. Et nouus homo sic con¬
temperatus est ueteri:᷑ ut &
ueritatẽ susciꝑet generis: &
uitiũ excluderet uetustatis: Tu¬

Expanded text:
uit. Inviolata virginitas concupiscentiam nescivit, substantiam ministravit. Assumpta est de matre Domini, natura, non culpa. Creata est forma servi sine conditione servili, quia novus homo sic contemperatus est veteri, ut et veritatem susciperet generis, et vitium excluderet vetustatis.
Abbreviated transcription (Latin):
remittet eos Animal quidem
post quam ingressum est ieru¬
salem udee : ad dñm suum
remissum est: Animalis autẽ
prophetia: in uidea remansit:¬
quod uidebatur necessarium
erat xp̃o:ͥ sed illud quod intel¬
ligatur: idest non caro sed ra¬
cio: Ideoq caro remissa est:
racio autem retenta Aut ita:¬

Expanded text:
egitur, animal quidem egitur, animal quidem quod, postquam ingressum est Jerusalem, ad dominum suum remissum est. Animal autem prophetia in Ecclesia remansitquod videbatur, erat necessarium Christo, sed illud quod intelligebatur, id est non caro, sed ratio. Ideoque caro remissa est, ratio autem retenta est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Quidã autẽ duos istos pe¬
trũ & philippum apłos ex¬
ponit intelligi oportere.⁊
qm hi primum transgredien¬
tes iudaicos fines. gentes ad¬
duxerunt ad xp̃m: Philippꝰ
quidẽ samariam: quã ipsam
samariam asinam esse inter¬
pretatur: Pecrus autẽ gen¬
tes: accipiens corneliũ ex gen¬
tibꝰ: quasi samariȩ pullũ Et
dicite. dñs operam eoꝵ desi¬
derat: Ne dicatis. dñs tuus.
torum. ut intelligant om̃s qͥa
ego solus dñs: non solũ ani¬
malium. neq solum eoꝵ qui
michi subditi sunt: sed om¬
nium hominũ. etiam qui mi¬
chi contrarii sunt: Nam &
peccatores conditione quidẽ
mei sunt: uoluntate autem
sua diaboli: Meus est enim
orbis terrȩ. & plinitudo
eius: Dñs operã eorũ deside¬
rat: Iustum est ut aliquando
creatura seruiat suo creatori
Gentes enim ds̃ in potesta¬
te diaboli pro tẽpore reliqͥt
ut temptet: non in eternum
contẽpsit ut ꝑdat: Necesse
est autẽ ut fiat quod scriptũ
est: Homines & iumenta sal¬

Expanded text:
Quidam autem duos istos Petrum et Philippum apostolos exponit intelligi oportere, quoniam hi, primum transgredientes Judaicos fines, gentes adduxerunt ad Christum. Philippus quidem Samariam, quam ipsam Samariam asinam esse interpretatur. Petrus autem gentes accipiens Cornelium ex gentibus quasi Samariae pullum. Et dicite: Dominus operam eorum desiderat. Ne dicatis dominus tuus, torum, ut intelligant omnes, quia ego solus sum Dominus, non solum animalium, neque solum eorum, qui mihi subditi sunt, sed omnium hominum, etiam qui mihi contrarii sunt. Nam et peccatores conditione quidem mei sunt, voluntate autem sua diaboli. Meus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus . Dominus operam eorum desiderat. Justum est, ut aliquando creatura serviat suo factori. Gentes enim Deus in potestate diaboli pro tempore reliquit ut tentet, non in aeternum contempsit, ut perdat. Necesse est autem ut fiat quod scriptum est: Homines et jumenta sal
Abbreviated transcription (Latin):
Sed non possumus: Uerũ qͥdẽ¬
est quod dicunt. sed non ha¬
bentͥ excusationẽ : quia pri¬
mum potuerunt non esse sub
potestate diaboli si uoluissens¬

Expanded text:
sed non possumus. Verum dicunt, sed non habent excusationem, quia primum potuerunt non esse sub potestate diaboli, de qua nisi so
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicitur ds̃ homo. uel
in excelsum mont̾e. uel in sc̃am
ciuitatẽ adiabolo assumptus:
mens refugit humana: hoc
audire aures expauescunt:
Qui tam̃ non esse incredibi¬
lia ista cognoscimus: si in il¬
lo & alia facta pensamus:
Certe iniquoꝵ om̃iũ diabo
tis membra sunt om̃s iniqui:
An non diaboli membrũ fu¬
it pilatus: An non membra¬

Expanded text:
cum dicitur Deus homo vel in excelsum montem, vel in sanctam civitatem a diabolo assumptus, mens refugit, humanae hoc audire aures expavescunt. Qui tamen non esse incredibilia ista cognoscimus, si in illo et alia facta pensamus. Certe iniquorum omnium caput tis membra sunt omnes iniqui. An non diaboli membrum fuit Pilatus? An non
Abbreviated transcription (Latin):
pheta testimonium xp̃o: Do¬
mine inquit audiui auditũ
tuũ & tumui: consideraui ope¬
ra tua & expaui: Quȩ opera
dei iste miratus expauit:
Numquid fabricam mundi
iste miratus expauit: Absit:
Sed audi ad quid expauit:
In medio inquit duum anima¬
lium cognosceris: Opera tua
ds̃: uerbum caro factum est:
In medio duum animalium
cognosceris: Qui quousq de¬
scendisti: expauescere me fe¬
cisti: Uerbum ꝑ quod facta
sunt omĩa: in presepe iacuis¬
ti: Agnouit bos possessorem
suum: & asinus prȩsepe dñi
sui: In medio duum animaliũ
cognosceris: Quid est in me¬
dio duum animalium cogno¬
sceris: nisi aut in medio testa¬
mentoꝵ duoꝵ: aut in medio
duoꝵ latronum: aut in me¬
dio moysi & heliȩ cum eo in
monte sermocinantiũ: Am¬
bulauit inquit uerbum: &
exiuit in campis: Uerbũ caro
factum est: & habitauit in
nobis: Hoc & hieremias ait:
Post hec in terris uisus est:
& cum hominibus conuersa¬
tus est: Ecce quẽadmodũ
sibi conueniunt testes ueri

Expanded text:
pheta testimonium Christo. Domine, inquit, audivi auditum tuum, et timui: consideravi opera tua, et expavi . Quae opera Dei iste miratus expavit? Nunquid fabricam mundi iste miratus expavit? Absit. Sed audi quid expavit. In medio, inquit, duum animalium cognosceris. Opera tua, Deus, verbum caro factum est. In medio duum animalium cognosceris, qui quousque descendisti; expavescere me fecisti, quia Verbum per quod facta sunt omnia, in praesepio jacuisti. Agnovit bos possessorem suum, et asinus praesepe domini sui . In medio duum animalium cognosceris. Quid est, in medio duum animalium cognosceris, nisi aut in medio duorum Testamentorum, aut in medio duorum latronum, aut in medio Moysi et Eliae, cum eo in monte sermocinantium? Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campis. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis . Hoc est Jeremias ait: Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est . Ecce quemadmodum sibi conveniunt testes veri
Abbreviated transcription (Latin):
nis cȩlestibus mentem simul
illius consecrauit & corpus:
Ideoq & quod nascetꝰ inquit
ex te scm. uocabitur filus
dei: quia de scĩficatione
sp̃s concipies. scm̃ erit quod
gignitur: Congruit concep¬
tioni natiuitas. ut quȩ con¬
tra humanȩ conditionis mo¬
rem uirgo concipis: supra
humanȩ consuetudinis mo¬
dum dei filium generes:
Om̃s quippe homines in ii¬
quitatibus concipimur. & in
delictis nascimur: quotqͦt
autẽ donante dõ ad uitam
prȩordinati sumus ȩternam :
ex aqua & sp̃u sc̃o renascimur:
Solus uero redemptor noster
pro nobis incarnari dignatus:
mox sẽs natus est : quia sine
iniquitate conceptus est:
Possumus sane in eo quod
dicitur & uirtus altissimi
obumbrabit tibi: altuis qͥddã

Expanded text:
nis coelestibus mentem simul illius consecravit, et corpus. Ideoque et quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei: quia quod de sanctificatione Spiritus concipies, sanctum erit quod gignitur. Congruit conceptioni nativitas, ut quae contra humanae conditionis morem virgo concipis, supra humanae consuetudinis modum Dei Filium generes. Omnes quippe homines in iniquitate concipimur, et in delictis nascimur: quotquot autem donante Deo ad vitam praeordinati sumus aeternam, ex aqua et spiritu sancto renascimur. Solus vero Redemptor noster pro nobis incarnari dignatus, mox sanctus natus est: quia sine iniquitate conceptus est. Possumus sane in eo quod dicitur, Et virtus Altissimi obumbrabit tibi, altius quidda
Abbreviated transcription (Latin):
iħe xp̃c om̃ia in se corporis
sui membra transformans:
quod olim in psalmo eructu¬
arat. I id in supplicio erucis
sub redemptoꝵ suoꝵ uoce
clamabat: Deus ds̃ meus re

Expanded text:
istus omnia in se corporis sui membra transformans, quod olim in psalmo eructaverat, id in supplicio crucis sub redemptorum suorum voce clamabat: Deus, Deus meus, re
Abbreviated transcription (Latin):
li gelu terra resoluitur: &
aquarũ fluenta meatus suos
glacie liquefacta recipiunt:
Sicquoq corpoꝵ nr̃oꝵ hoc
eodem tẽpore contracta scele¬
rib peccata soluuntur: & uitȩ
nr̃ȩ purior cursus liquefato
rigore diaboli. meatum suũ
pristim̃ĩ recognoscit: Terra
inquã indicta quadragesima
asperitatẽ deponit hiemis:
ego inc̾icta quadra gesima.
asperitatẽ reicio delictoꝵ: Il¬
la terra aratris scinditur: ut
mundanis congrua sit frugi-¬
bus Mea terra ieuiniis exara¬
tur:l ut cęlestib sit apta semi¬
nibus Sicut enim reditum
uberiorẽ capit qui frequenti¬
us uexando exercet campum:
lta & maiorẽ gr̃am ꝑcipit qui
exercet corporis sui campũ se¬
pius ieuinando: Ecce enĩ ab¬
stinentiȩ tẽpore herba segetũ
reuiuiscit in messem. surcu¬
lus arboris conatur in fruticẽ.
palmes uineȩ pubescit in germi¬
na:ͥ & om̃ia de inferiorib ad

Expanded text:
li gelu terra resolvitur, et aquarum fluenta meatus suos, glacie liquefacta, recipiunt; sic quoque corporum nostrorum hoc eodem tempore contracta sceleribus peccata solvuntur, et vitae nostrae purior cursus, liquefacto rigore diaboli, meatum suum pristinum recognoscit. Terra, inquam, in dicta quadragesima asperitatem deponit hiemis, ego in dicta quadragesima asperitatem rejicio delictorum. Illa terra aratris scinditur, ut mundanis sit congrua frugibus: mea terra jejuniis exaratur, ut coelestibus sit apta seminibus. Sicut enim reditum uberiorem capit, qui frequentius vexando, exercet campum; ita et majorem gratiam percipit, qui exercet corporis sui campum saepius jejunando. 3. Ecce enim abstinentiae tempore, herba segetum reviviscit in messem, surculus arboris conatur in fruticem, palmes vineae pubescit in gemmam, et omnia de inferioribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus est & mortuus ac
sepultus: non ꝓpriȩ condi¬
tionis necessitas. sed nr̃ȩ cap¬
tiuitatis redemptio fuit: deo
enĩ uerbũ caro factũ est. ut
de utero uirginis sumeret᷑
natura passibilis. ut quod in
filiũ dĩ non poterat ꝑpetra¬
ri ͥ in filiũ hominis posset
acdinitti: Nam licet in ipso
ortu coruscarent signa deita¬
tis. & omĩa incrementa eor¬
poraliũ ꝓuectuũ diuinis eent
plena miraculis. infirmitatũ
tamen nr̃arũ susceperat ueri¬
tatẽ & excepta cõmunione
peccati. nichil ase humane
infirmitatis excluserat. ut &¬
sua nobis insereret. & in se no¬
stra curaret: Ab om̃ipotente

Expanded text:
crucifixus et mortuus et sepultus est, non propriae conditionis necessitas, sed nostrae captivitatis redemptio fuit. Ideo enim Verbum caro factum est, ut de utero Virginis sumeretur natura passibilis, et quod in Filium Dei non poterat perpetrari, in filium hominis posset admitti. Nam licet in ipso ortu coruscarent in eo signa Deitatis, et omnia incrementa corporalium provectuum divinis essent plena miraculis, infirmitatum tamen nostrarum susceperat veritatem, et excepta communione peccati, nihil a se humanae infirmitatis excluserat, ut et sua nobis inferret, et in se nostra curaret. Ab omnipotent
Abbreviated transcription (Latin):
ni in manu dĩ tui: Non uoca¬
beris ultra derelicta. & terra
tua non uocabitur amplius de-¬
solata: sed uocaberis uoluntas
mea in ea. & terra tua inhabi¬
tabitur: quia complacuit dño
in te. & terra tua inhabitabitur.

Expanded text:
Non vocaberis ultra derelicta, & terra tua non vocabitur amplius desolata; sed vocaberis voluntas mea in ea, & terra tua inhabitata, quia complacuit Domino in te: & terra tua inhabitabitur
Abbreviated transcription (Latin):
bene ꝓcedit. ut qm̃ hodie
natalis est uirginis. de uirgi¬
nib sit loquendũ: & ex p̃rȩ¬
dicatione liber sumat exordi¬
um: Natalis est uirginis : in

Expanded text:
bene procedit, ut quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, in
Abbreviated transcription (Latin):
cut in gentib. sicut in bar¬
baris. sicut in alienigenis:
Gentes filium dĩ me inuocãt
om̃ipotentem. unigenitum

Expanded text:
cut in gentibus, sicut in barbaris, sicut in alienigenis. Gentes Filium Dei me invocant omnipotentem, unigenitum
Abbreviated transcription (Latin):
ac laudis prȩconia impende¬
re: quȩ singulari tuo assensu
mundo succurristi ꝑdito:
Quas tibi laudes fragilitas
humani generis ꝑsoluet: quȩ
solo tuo commertio recuꝑan¬
di aditũ inuenit: Accipe itaq
quascũq exiles quascũq me¬
ritis cuis impares gr̃arum ac¬
tiones: & cum susceperis uo¬
ta. culpas nr̃as orando ex¬
cusa: Celebritas hodier nu
diei admonet. ut in laudem¬
mariȩ immorari debeamus:
quia re uera dignũ est. ut in
des dĩ non sileat lingua car¬
nis: In hac siquidẽ die cõpe¬
tenter beata uirgo maria
nuisti manũ dextrã meã. &
in uoluntate tua deduxisti
Hodie inquã & ipsa congrue
asponso audit. ueni sponsa
mea. speciosa mea ipsaq iã

Expanded text:
ac laudum praeconia impendere, quae singulari tuo assensu mundo succurristi perdito? Quas tibi laudes fragilitas humani generis persolvat, quae solo tuo commercio recuperandi aditum invenit? Accipe itaque quascunque exiles, quascunque meritis tuis impares gratiarum actiones: et cum susceperis vota, culpas nostras orando exs. Celebritas hodierni diei admonet ut in laude immorari debeamus. Quia revera dignum est ut in des Domini non sileat lingua carnis. In hac siquidem die competenter beata Virgo Maria,nuisti manum dexteram meam, et in voluntate tua deduxisti Hodie, inquam, et ipsa congrue ab sponso audiat: Veni, proxima mea, speciosa mea, columba
Abbreviated transcription (Latin):
hoc abies ponitur. ut quisqͥs
uim contẽplationis euis ag¬
nou̾it:  ipse quoq ad contem¬
planda eterna premia succen¬
datur: Ad hoc ulmus poni¬
tur. ut quisquis intuetur
eũ qui habere uirtutũ fruc¬
tũ spiritaliũ ñ ualet. sed ta¬
men eos qui spiritalib donis
pleni sunt sustentat: ipse
quoq scoꝵ uitȩ quanta ua¬
let largitate inseruiat. & cȩ¬
lestiũ bonoꝵ botros quos gi¬
gnendo non ualet. sustinen¬
do ferat: Ad hoc buxus poni¬
tur. ut qui habere multos
adhuc in infirmitate positos
uerȩ fidei uiriditatẽ consi¬
derat: etiã esse ipse infidelis
erubescat: Bene ergo de scrip¬
tis priꝰ arboribus dicitur ut
uideant. & sciant. & recogi¬
tent & intelligant: Ubi &
apte subiungitur pariter:
quia cũ intra scãm eccłam di¬
uersi hominũ mores. diuer¬
si sunt ordines: necesse est.
ut om̃s simul discant. dum
in ea spiritales uiri diuersȩ
qualitatis & ordinis ad imi¬
tandũ uidentur: Sed ecce

Expanded text:
hoc abies ponitur, ut quisquis hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium non valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce
Abbreviated transcription (Latin):
rentũ fideliũ credulitatẽ se¬
quentes. fidẽ ꝑpetuȩ uiridi¬
tatis tenent: Post quȩ omĩa
apte subuingitur: Ut uide¬
ant & sciant & recogitent
& intelligant pariter: Ad
hoc enĩ cedrus in eccła ponit᷑.
ut quisquis apximo odorem
uirtutũ spiritaliũ trahit. ip¬
se quoq indernȩ uidȩ delec¬
tatione non torpeat: sed ad
donoꝵ cȩlestiũ desideria ig¬
nescat: Ad hoc spina ponitur.
ut qui prȩdicationis eius
uerbo cõpunctus fuerit:
ipse quoq exemplo illius
discat corda sequentiũ prȩ¬
dicationis uerbo cõpungere:
Ad hoc myrtus ponitur. ut
qui in ardore tribulationis
ab ore uel oꝑe ꝓximi cõpati¬
entis temꝑamentũ consola¬
tionis acceperit: ipse etiam
discat quẽ admodũ afflictis
ꝓximis suȩ consolationis tem¬
peram̃tũ ꝓferat: Adhoc oli¬
ua ponitur. ut qui alienȩ
miscdiȩ oꝑa cognoscit: discat
quẽ admodũ debeat inligen¬
ti ꝓximo & ipse misereri : Ad

Expanded text:
rentum fidelium credulitatem serentum fidelium credulitatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
de crescendo ad aeris alta su¬
stollitur. nisi hi designati st̃:
qui intra scãm ecclẽsiã adhuc
in terrenis corporib positi:
iã cęlestia contemplantur:
Et quãuis nascendo de ter¬
ra exeunt: contẽplando tam̃
ĩa iuxta ethera uerticẽ men¬
tis tollunt: Et quid ꝑ ulmũ
nisi scłarium mentes expres¬
se sunt : quȩ dũ terrenis ad¬
huc curis inseruiunt: nul¬
lum uirtutũ spiritaliũ fru¬
ctũ ferunt: Sed & si fructũ
ꝓpriũ ulmus ñ habet: por¬
tare tam̃ uitẽ cũ fructu so¬
let: Quia & scłares uiri intͣ
sc̃am excłam quãuis spirita¬
liũ uirtutũ dona non habe¬
ant. dũ tamen scõs uiros do¬
nis spiritalibus plenos sua
largitate sustentant: quid
aliud quã uitẽ cũ botris por¬
tant: Buxus autẽ quos alios
designat qui in altũ ñ ꝓficit.
& quãuis fructũ ñ habeat.
uiriditatẽ habet. nisi eos qͥ
intra sc̃am eccłam adhuc ex
etatis infirmitate bona oꝑa
ferre ũ ualent: sed tamen pa¬

Expanded text:
de crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam coelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed tamen pa
Abbreviated transcription (Latin):
& uerũ dĩ patris. & uerum
hominis matris filium prȩ¬
dicat: Ecce inquit concipi¬
es in utero: & paries filiũ̃:
Agnosce uerũ hunc hominẽ:
ueram de carne uirginis as¬
sumpsisse substantiam carnis:
Hic erit magnus : & filius
altissimi uõcabitur: Confi

Expanded text:
 verum Dei Patris, et verum hominis matris Filium praedicat. Ecce, inquit, concipies in utero, et paries Filium. Agnosce verum hunc hominem, veram de carne virginis assumpsisse substantiam carnis. Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Confi
Abbreviated transcription (Latin):
men est. non sit eoꝵ diuersa
confessio:l & qui in cęlo apud
se unum sunt: anobis non se¬
parentur in terris: Nã sicut
diuinitati nichil de creatu

Expanded text:
men est, non sit eorum diversa confessio. Et qui in coelo apud se unum sunt, a nobis non separentur in terris. Quoniam sicut divinitati nihil de creatu
Abbreviated transcription (Latin):
placui. ipsũ audite: Presens
quidẽ erat in filio pater. &
in illa dñi claritate quã ad
discipuloꝵ tẽperarat aspectũ:
non seperabatur ab unigeni¬
to genitoris essentia. sed ad

Expanded text:
placui, ipsum audite . Praesens quidem erat in Filio Pater, et in illa Domini claritate, quam ad discipulorum temperarat aspectum, non separabatur ab Unigenito Genitoris essentia; sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
te ꝑueniunt : Adorant in car¬
ne uerbum. in infantia sapi¬
entlam. in infirmitate uirtu¬
tem ÷ & in hominis ueritate
dñm maiestatis. ut quȩ sacra¬
mentũ fidei suȩ intelligentiȩq
manifestent: quod cordibus
credunt. munerib ꝓtestant᷑:
Thus dõ. myrrã homini. au¬
rum offerunt regi. scientes
humanã diuinãq naturã in
unitate uenerantes: quia qͦd
erat in substantiis ꝓprium.¬
non erat in potestate diuer
in egyptum ex ammonitione
diuina. ex ardescit frustrata
in meditationib suis herodis
insania:. necari om̃s bethleem
paruulos iubet. & qm̃ queln
metuat nescit infante: gene¬
ralem sȩuitiã in suspectam sibi
tendit ȩtatem Sed quos rex
impius eximit mundo: xp̃c
inserit celo Et quib nondũ
sangunis siu pindit redẽp¬
tionem:ͥ lam martyrii tribu¬
it dignitatẽ: Erigite ergo diͭ

Expanded text:
entes adorant in carne Verbum, in infantia sapientiam, in infirmitate virtutem et in hominis veritate Dominum majestatis. Utque sacramentum fidei suae intelligentiae manifestent, credunt muneribus protestantur. Thus Deo, myrrham homini, aurum offerunt regi, scientes humanam divinamque naturam in unitate venerandam. Quia quod erat in substantiis non erat in potestate diversin Aegyptum ex admonitione divina, exardescit frustra in meditationibus suis Herodis insania. Necari omnes in Bethleem parvulos jubet, et quoniam quem metuat nescit infantem, generalem sententiam in suspectam sibi tendit aetatem. Sed quod rex impius eximit mundo, Christus inserit coelo; et quibus nondum sanguinis sui impendit redemptionem, jam martyrii tribuit dignitatem. Erigite igi
Abbreviated transcription (Latin):
immolaticii cruoris: l ex cutꝰ
spurcissimo ritu uel nomine
principẽ dȩmonioꝵ cognomi¬
nabant: Et alii demptantes
signũ de cȩlo quȩ rebant ab
eo Hel in morem heliȩ ignẽ
de sublimi uenire cupiebant.
uel in similitudinẽ samuelis
tempore estiuo mugire toni¬
trua. coruscare fulgura. mm¬
bres ruere:ł quasi non pos

Expanded text:
immolatitii cruoris, ex cujus spurcissimo ritu vel nomine principem daemoniorum cognominabant. Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. Vel in morem Heliae, ignem de sublimi venire cupiebant, vel in similitudinem Samuelis tempore aestivo mugire tontrua, coruscare fulgura, imbres ruere, quasi non pos
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte inflet. caritatis suȩ
feruore calefaciat. & ad super¬
na querenda sola ac sapienda
conuertat: quatinus spiritali¬
ter inebriati. possimus & ipsi

Expanded text:
ne forte inflet charitatis suae fervore calefaciat, et ad superna quaerenda sola ac sapientia convertat, quatenus spiritualiter inebriati, possimus et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
cubantes: in exiliũ acti sunt:¬
autem discretionis an¬
nos attigerant. tactis sacro¬
scĩs iurare compulsi sunt:
qd̃ mari transito. statim can¬
tuariensi archiep̃o se presen¬
tarent. ut uel compassionis
gladio totiens confossus: con¬
ceptum animi rigorẽ ad
regis uoluntatem inflecte¬
ret Sed uir dei manum suã
mittens ad fortia: exiliũ. dãp¬
na. contumelias & obprobͥa
parentũ & amicoꝵ proscrip¬
tionẽ. pro xp̃i nomine constas¬

Expanded text:
cubantes, in exsilium acti suntautem discretionis annos attigerant, tactis sacrosanctis jurare compulsi sunt, quod mari transito statim Cantuariensi archiepiscopo se praesentarent, ut vel compassionis gladio confossus, conceptum animi rigorem ad regis voluntatem inflecteret; sed vir Dei manum suam mittens ad fortia, exsilium, damna, contumelias et opprobria, parentum et amicorum proscriptionem pro Christi nomine pa
Abbreviated transcription (Latin):
ñ finis carnis sed cõmutatio
fuit: nec uirtus augmento
consumpta substantia est:
Qualitas transiit. l ñ natura
defecit: Et factũ corpus im¬
passibile quod potuit cruci¬
figi. factũ est immortale qͦd
potuit occidi: factũ ẽ incor¬
ruptibile. qͦd potuit uulne¬
rari Et merito dicit᷑ caro
xp̃i in eo statu quo fuerat

Expanded text:
n finis carnis, sed commutatio fuit, nec virtutis augmento consumpta substantia est. Qualitas transiit, non natura defecit; et factum est corpus impassibile, quod potuit crucifigi; factum est immortale, quod potuit occidi; factum est incorruptibile, quod potuit vulnerari. Et merito dicitur caro Christi in eo statu quo fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
in utraq natura. ut asuscipi¬
ente susceptã. nec ipsũ breue
mortis tẽpus abiungeret. nũ¬
quã ualeret ad eternitatem
redire mortalitas. sed affuit
nobis in xp̃o singulare presi¬
dium. ut in natura impassi¬
bili mortis conditio non ma¬
neret. quã impassibilis essen¬
tia recepisset. & ꝑ id quod
non poterat mori. posset id
quod erat mortuũ suscitari
Huic sacramento dilectissimi
ut inseparabiliter congrua¬
mus. magna nobis & animi
& corporis intentione niten¬
dũ est. ut cũ graussimi sit
piaculi festũ paschale neglige¬
re. periculosius sit eccłiasticiss
quidẽ conuentib iungi. sed
in dominicȩ passionis consor¬
tia non haberi nã dicente do¬
mino. qui non accipit erucem
suam & sequitur me. non est
me dignus. & dicente aplo¬

Expanded text:
in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec ipsum breve mortis tempus abjungeret, numquam valeret ad aeternitatem redire mortalitas. Sed adfuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset, et per id quod non poterat mori, posset id quod erat mortuum suscitari. CAP. IV. Huic sacramento, dilectissimi, ut inseparabiliter congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit crucem suam, et non sequitur me, non est me dignus ; et dicente Apo
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ratũ esset in cęlo. quã
quod petri sedisset arbitrio:
te intelligentiȩ celsitudo in¬
struenda erat de inferioris
substantiȩ sacramento. ne a¬
postolica fides ad głam con¬
fitende in .xp̃o deitatis euec

Expanded text:
aliud ratum esset in coelis quam quod Petri sedisset arbitrio. tae intelligentiae celsitudo instruenda erat de inferioris substantiae sacramento, ne apostolica fides ad gloriam confitendae in Christo Deitatis evec
Abbreviated transcription (Latin):
ratur: Nec esse iã poterit im¬
punitũ ÷ cui mora tẽporis non
potuit dare remedium: Qͥd
retribuã dño: Si humana
conditio genitori quid debe

Expanded text:
ratur: nec esse jam poterit impunitum, cui mora temporis non potuit dare remedium. Quid retribuam Domino? Si humana conditio genitori quid debe