comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sel postquam contemplationis hora transierit. sio
audaces adimquitates redeunt. ac si post dorsum
eius positi. Aiustitiȩ eius lumine minime uideant᷑.
Hii itaq apud se mabscondito quasi corꝑalit̾ uiden¬
tem accipiunt faciem qi: quia ei & cum presentes
fiunt blandnint᷑ fietib. & eum quasi a conspec tu
illius recedunt morib decrahunt. Qui tanto am¬
plius de malis sus feriendi sunt: quanto & ĩocculto
cogitationis. recta d̃i iudicia cognoseunt. Unde¬
& subdit᷑. S tatim ut se cominouerit. turbabit
uos: & terror eius irruet suꝑ uos. Cum sit naturȩ
incommutabilis ommpoteus ds mira iudicii ꝑtur.¬
babilis non est: sed humano uerbo motꝰ di dicit᷑.
ipsa rectitudinis eius districtio. qua humana
prauitas ferit᷑. Iusti autem uiri ante dm metuunt
quam eius contra eos ira moueat᷑: & ne commotũ
sentiant. tranquillum tunent. At cont᷑ ꝑuersi
tunc iam feriri ꝑtunescunt cumi feriunt᷑: eosq

Expanded text:
sed postquam contemplationis hora transierit, sic sed postquam contemplationis hora transierit, sic audaces ad iniquitates redeunt ac si, post dorsum ejus positi, a justitiae ejus lumine minime videantur. Hi itaque apud se in abscondito quasi corporaliter videntem accipiunt faciem Dei, quia ei et cum praesentes fiunt blandiuntur fletibus, et cum quasi a conspectu illius recedunt moribus deplius de malis suis feriendi sunt, quanto et in occulto cogitationis recta Dei judicia cognoscunt. Sun 11. Statim ut se commoverit turbabit vos, et terror ejus irruet super vos. - Cum sit naturae incommutabilis Omnipotens, in ira judicii perturbabilis non est. Sed humano verbo motus Dei dicitur ipsa rectitudinis ejus districtio, qua humana pravitas feritur. Justi autem viri ante Dquam ejus contra eos ira moveatur; et ne commotum sentiant, tranquillum timent. At contra perversi, tunc jam feriri pertimescunt, cum feriuntur; eosque
Abbreviated transcription (Latin):
meis nudieat quod intꝰ sentiunt. ñ quod famulari
foris uident᷑. Quia gͥ coꝵ frauanlentiis deus ut homo
non fallit᷑. recte subiungit᷑. Ipse nos arguet: quoniã
inabscondito faciem eius accipitis. S tatim ut se
commouerit turbabit uos: & terror eius irruet
suꝑ uos. N oc quod mabscondito accipi asserit fa¬
ciem d: auob modis ualet intelligi. Sunt namq
non nulli qͥ & u̾itatem incorde sentiunt: & tamen
quȩ falsa sunt dedo foris loquunt᷑. Ne eñi uinci¬
uideant᷑ & cognoscunt ueritatem interius. & tam̃
hanc exteriuis impugnant. Unde bene nc̃ dicit᷑.
Iyse uos arguet: qm mabscondito faciem eius accipitis.
Ac si aꝑte diceret᷑. T antomagis defalsitate apuo eñ
estis reprehensibiles: quanto & ap̃o uosmetipsos quod
uerun est uidetis.Et sunt non nulli qui qͣndo
admentem redeunt. di iustitiam & recꝰ titudinem
contemplant᷑. & orando ac flendo contremiseunt.⁊

Expanded text:
in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari in eis judicat, quod intus sentiunt, non quod famulari foris videntur. Quia igitur eorum fraudulentiis Deus ut homo non fallitur, recte subjungitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Statim ut se commoverit, turbabit vos, et terror ejus irruet super vos . Hoc quod in abscondito accipi asserit faciem Dei, duobus modis valet intelligi. Sunt namque nonnulli qui et veritatem in corde sentiunt, et tamen quae falsa sunt devideantur, et cognoscunt veritatem interius, et tamen hanc exterius impugnant. Unde et nunc bene dicitur: Ipse vos arguet, quoniam in abscondito faciem ejus accipitis. Ac si aperte diceretur: Tanto magis de falsitate apud eum estis reprehensibiles, quanto et apud vosmetipsos quod verum est videtis. Et sunt nonnulli qui quando ad mentem redeunt, Dei justitiam et rectitudinem contemplantur, et orando ac flendo contremiscunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ac si inse ipsi reprehensibile nichil haberent: recꝰ te
nunc dicit᷑. Numiquia faciem eius accipitis: & pro
deo iudicare intimini: Eaciem quippe eius acciꝑe
est: auc toritatem ulius iniudicio sumere. Et qua¬
si pro d̾o iudicare uitit᷑. qui cum infirma queq in
alterum reprehendit. ap̃d se introrfꝰ ꝑcompassionẽ
non infirmat᷑. Sequit᷑. Aut placebit ei qͣm celare
nichil potest: Auddecpiet᷑ ut homo ur̃is fraudulentiis:
Fraudem do heretici exhibent: quia ea astruunt
Squȩ nequaquam ipsi pro qͦ loquunt᷑ placent: eũq
dimi quasi defendere nitunt᷑ offendunt. dum in
aduersitate eius corruunt. cui uident᷑ ex p̃dicatio¬
ne famulari. Unde & ꝑ psalmistam dicit᷑: ut des¬
truas mnnicum& defensor̃e. Omnis appe hereticꝰ
ommpotenti do munncus & defensor est: qr unde
hunc quasi defendere intit᷑. inde ueritati uliꝰ adu̾sa¬
tur. Quia autem latere d̃m nichil potest: hoc

Expanded text:
ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte ac si in se ipsi reprehensibile nihil haberent, recte nunc dicitur: Nunquid faciem ejus accipitis, et pro Deo judicare nitimini? Faciem quippe ejus accipere est auctoritatem illius in judicio sumere; et quasi pro Deo judicare nititur, qui, cum infirma quaeque in altero reprehendit, apud se introrsus pdecipiunt. Item: Aut placebit ei, quem celare nihil potest? Aut decipietur ut homo, vestris fraudulentiis? Fraudes Deo haeretici exhibent, quia ea astruunt, quae nequaquam ipsi pro quo loquuntur placent, cumque dum quasi defendere nituntur, offendunt dum in adversitatem ejus corruunt, cui videntur ex praedicatione famulari. Unde et per Psalmistam dicitur, Ut destruas inimicum et defensorem ; omnis quippe haereticus omnipotenti Deo inimicus et defensor est, quia unde hunc quasi defendere nititur, inde veritati illius adversatur. Quia autem latere Deum nihil potest, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
indige nr̃o mendatio. ut proillo loqͥmim dolos: Ds̃
mendatio non eget: quia ueritas fulciri non querit
auxino falsitatis. Heretici autem quia ea qͤ prauȩ
de deo intelligunt exueritate tueri non possunt. ⁊¬
quasiꝰ pprobandum radium luminis. umbras falsita¬
tis requirunt: & pro eo dolos loquunt᷑. dum ĩ firmas
mente ᷤᷤ in intellec tu illius stulta seductione decipiunͭ.
conspicut. hȩc eis ese reprehensibilia uident᷑.
sueq imperitiȩ atq infirmitatis obliti. tanto in¬
tentius de alienis iudicant. qͥnto sua ꝓfundiꝰ ignorant.
At contra iusti & cum prauoꝵ facta redarguunt. sẽꝑ
suȩ infirmitatis conscũ. eos &si exterius seiuendo.
tamen interiꝰ compatiendo reprehendunt: qr alius
solius est pecrata hominum sine compassione discu¬
tere: qui ernat᷑e suȩ ommipotentia ignorat peccare.
Quia gͥ amici beati iob ita eiusfacta reprehenderant.

Expanded text:
indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? - Deus indiget vestro mendacio, ut pro illo loquamini dolos? - Deus mendacio non eget, quia veritas fulciri non quaerit auxilio falsitatis. Haeretici autem quia ea quae prave de Deo intelligunt, ex veritate tueri non possunt, quasi ad approbandum radium luminis, umbras falsitatis requirunt. Et pro eo dolos loquuntur, dum infirmas mentes ab intellectu illius stulta seductione decipiunt. conspiciunt, haec eis omnia esse reprehensibilia videntur, suaeque imperitiae atque infirmitatis obliti, tanto intentius de alienis judicant, quanto profundius sua ignorant. At contra justi, et cum pravorum facta redarguunt, semper suae infirmitatis conscii, eos, etsi exterius saeviendo tamen interius cosolius est peccata hominum sine compassione discutere, qui ex naturae suae omnipotentia ignorat peccare. Quia igitur amici beati Job ita ejus facta reprehenderant
Abbreviated transcription (Latin):
res dicunt᷑. S̾ ic̃ eiim edificium lapidib ita mendati¬
um sermonib fabricat᷑. Ubi enim non dolosa locu¬
tio sed sensus ueritatis est: quasi munita moles non
exfabrica s exnat᷑a consurgit. Seqͥt᷑. Atq utinani
nua indomo quȩ initꝰ membra lateant ignorat᷑. sic
plerumq stultus si tacuerit. utrum sapiens an sit
stultꝰ abscondit᷑. si tanien nulla alia oꝑa prodeunt.
quę sensum etiam tacentis loquant᷑. Sẽs igit᷑ uir
amicos suos aspiciens uelle apparc̾ quod non erant:
eos adtacendum ammonuit. ne possent apparere qͦd
erant. Unde & ꝑsalomonem dicit᷑. S tultus si
tacuerit: sapiens pitabit᷑. S ed quia stustꝰ cum loͥt᷑.
ꝑ hoc quod sua infeit. sapientium uerba pensare non
adiungit. Audite ᷤ correptiones meas. & iudiciũ labioꝵ
meoꝵ atcendite. B eue autem pͥus correptionem &s post¬
modum iudicium intulit. quia nisi ꝑcorreptionem pͥus

Expanded text:
res dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacires dicuntur. Sicut enim aedificium lapidibus, ita mendacium sermonibus fabricatur. Ubi enim non dolosa locutio, sed sensus veritatis est, quasi munita moles non ex fabrica, sed ex natura consurgit. Sequitur: CAPUT XXInua in domo quae intus membra lateant ignoratur, sic plerumque stultus, si tacuerit, utrum sapiens sit, an stultus, absconditur, si tamen nulla alia opera prodeant quae sensum etiam tacentis loquantur. Sanctus igitur vir amicos suos aspiciens velle apparere quod non erant, eos ad tacendum admonuit, ne possent apparere quod erant. Unde et per Salomonem dicitur: Stultus, si tacuerit, sapiens putabitur per hoc quod sua infert, sapientium verba pensare non ur: Audite ergo corremeorum attendite. - Bene autem prius correptionem, et postmodum judicium intulit, quia nisi per correptionem prius
Abbreviated transcription (Latin):
Qnde & ꝑysaiam dñs dicit. Sripite imuriam accipi¬
ente. ĩudicate pupillo. & iustificate uiduam: & uenite
disputemus. Rec tum quippe est ut cum dõ deppłis
iiudicio disputent. qui aduerba d̃i presens seculum
perfec te derelinquunt. Loqui gͦ adorationem: dispu¬
tare adiudicium ꝑtinet. Uirgͥ sanctus modo adomni¬
potentem loquit᷑. ut cum ommpotente postinodum
disputet: quia ille cum deo postinodum iudex uenit.
qui hȩc ei modo inprece famitiaris extiterit. S ed sc̃a
eccłia cuius sepe iam beatum iob speciem tenere dixi¬
mus. non solum tunc deiniquis iudicat eum ultim
iudieũ dies adueuerit: sed nunc etiam decune tis
praue agentib uł stultȩ sentientib iudicare ñ cessat.
licet uerbis apte ostendit᷑: quod amici eius quasi ex
hereticoꝵ specie. sanc ti uiri uidicuis aduersantur.
Liquet enum quia catholicoꝵ siguram non teneant.
qui cułtores ꝑuersoꝵ dogniatum uocant᷑. Qua inrẽ
hoc quoq oportet intendi: quod mendacii fabricato¬

Expanded text:
saiam Dominus dicit: Eripite injuriam accipientem, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite, disputemus . Rectum quippe est ut cum Deo de pupillis in judicio disputent qui ad verba Dei praesens saeculum perfecte derelinquunt. Loqui ergo ad orationem, disputare ad judicium pertinet. Vir igitur sanctus, modo ad Omnipotentem loquitur, ut cum Omnipotente postmodum disputet, quia ille cum Deo postmodum judex venit, qui hic ei modo in prece familiaris exstiterit. Sed sancta Ecclesia, cujus saepe jam beatum Job speciem tenere praediximus , non solum tunc de iniquis judicat, cum ultimi judicii dies advenerit, sed nunc etiam de cunctis prave agentibus, vel stulte sentientibus judicare non cessat. licet verbis aperte ostenditur quod amici ejus quasi ex haereticorum specie sancti viri judiciis adversantur. Liquet enim quia catholicorum figuram non teneant qui cultores perversorum dogmatum vocantur. Qua in re hoc quoque oportet intendi quod mendacii fabricato
Abbreviated transcription (Latin):
& iustum se factum non ignorat exmimere.: Qui in
recto oꝑe positus. exabundãtta grͣt merint fla¬
gella sustinere: iamq se iniudicio iuistum iuiueniri gau¬
dee: qui aute uidicium ꝑcussum uidet. Inde et
cum longe post dicat. signasti quasi insacculo delicta
quaquam se iuste flagellatum negat. quaniuis in¬
Nagello eius dñs non peccata studuit rergere. s merita

Expanded text:
et justum se factum non ignorat ex munere. Qui in et justum se factum non ignorat ex munere. Qui in recto quoque opere positus ex abundanti gratia meruit flagella sustinere. Jamque se in judicio justum inveniri gaudet, qui se ante judicium percussum vidit. Unde et cum longe post dicat: Signasti quasi in sacculo delicta quaquam se juste flagellatum negat; quamvis flagello ejus Dominus non peccata studuit tergere, sed merita
Abbreviated transcription (Latin):
sona non discrepat: quando hoc ipse foris desemetipso
loquit᷑. quod de illo ueritas hosti ens iiterius dixerat.
¶ idisti seruinu meum iob quod non sit ͤ similis suꝑ ter
ram: Et quidẽ ⁊dem uir ualde est inferius quod de
se memorat: quam quod de illo dñs dixit. Ahud est
enim iustum eẽ. aliud est ei similem non eẽ. Humi¬
lit᷑ gͥ desemeipso sensit.: qui dum iustꝰ sine comꝑatiõe
extitit: ñ se p̾cẽtisiꝰtum. s iustum tantñmͦ inueniri
inconspec tu eius arguami. & inferius dicit consume¬
re me uis peccatis adolescentiȩ meȩ: & peccata sua sub.¬
tilit̾ agnoscens. adhuc longe inferius adiungit. sig.¬
nasti quasi insacculo delicꝰta mea: mino ait. si fuero
iudicatus. scio quod iustus inueniar. Neq enim
simul conenire queunt. peccata & iustitia. S̾ ed
sc̃s uir sͥ imquitatem tͥbuens. & ommpotenti domino
purgationem suam: & peccatorem se cognoscit exse.

Expanded text:
sona non discrepat, quando hoc ipse foris de semetipso sona non discrepat, quando hoc ipse foris de semetipso loquitur, quod de illo Veritas hosti ejus interius dixerat: « Vidisti servum meum Job, quod non siram . Et quidem idem vir valde inferius est quod de se memorat quam quod de illo Dominus dixit. Aliud est enim justum esse, aliud est ei similem non esse. Humiliter igitur de semetipso sensit, qui dum justus sine comparatione exstitit, non se prae caeteris, sed justum tantummodo inveniri in conspectu ejus arguam ; et inferius dicit: Consumere me vis peccatis adolescentiae meae; et peccata sua subtiliter agnoscens, adhuc longe inferius adjungit: Signasti quasi in sacculo delicta mea; nunc ait: Si fuero judicatus, scio quia justus inveniar. Neque enim simul convenire queunt peccatum et justitia. Sed sanctus vir sibi iniquitatem tribuens, et omnipotenti Domino purgationem suam, et peccatorem se cognoscit ex se,
Abbreviated transcription (Latin):
hominib placent. eo se interiꝰ aspicere negligunt. to¬
tosq se iuuerbis proximoꝵ fundiuit: & scos se esse
estimant. quia sic se haberi abhominib pensaut.
Cuinq mentem ꝑuerba suȩ laudis sparserint. nũ¬
quam hanc adcognitionemi reducunt culpe: numꝗͣ.
considant ubi internum iudicem offendant. Hil de
eius distric dione metuunt: quia sic se placuisse ei
sic̃ honiub credinit. Qui si terrorem eiꝰ admentẽ
reducerent: hoo ipsum quod inimala intentione po¬
siti placent hominib plus tunerent. Bene itaq
dr. non enim ueniet inconspecdu eius omnuis ypo¬
chrita: quia districtionem dĩ ante oculos n ponit.
dum placere humanis oculis concupiscit. Qui
si mentem suam discutiens semetipsum inconspec.¬
tu di poueret. ꝓfecto iam ypochrita non eẽt. S̾eqͥt᷑.¬
e aurib uris. Per hoo quod enigmata nominat. figu¬
ratas se habere locutiones demonstirat. U nde apte

Expanded text:
hominibus placent, eo se interius aspicere negligunt; tohominibus placent, eo se interius aspicere negligunt; totosque se in verbis proximorum fundunt, et sanctos se esse aestimant, quia sic se haberi ab hominibus pensant. Cumque mentem per verba suae laudis sparserint, nunquam hanc ad cognitionem reducunt culpae, nunquam considerant ubi internum judicem offendant, nihil de ejus districtione metuunt, quia sic se placuisse ei sicut hominibus credunt. Qui si terrorem ejus ad mentem reducerent, hoc ipsum quod in mala intentione positi placent hominibus plus timerent. Bene itaque dicitur: Non enim veniet in conspectu ejus omnis hypocrita, quia districtionem Dei ante oculos non ponit, dum placere humanis oculis concupiscit. Qui si, mentem suam discutiens, semetipsum in conspectu Dei poneret, profecto jam hypocrita non esset. Seqe auribus vestris. - Per hoc quod enigmata nominat, figuratas se habere locutiones demonstrat. Unde apte
Abbreviated transcription (Latin):
Cum const& quod iudex ueniẽs agnos addext̾am.
edos uͦ adsnustram ponat: qͣ nuc ratione dicitur.
inconspectu eius ypochritami non ẽe uenturum: qͥ
dñi uenimus. Uno quidem quo hic peccata nostra
subtilit᷑ ꝑ pendentes meius nos conspecꝰ tu p nimꝰ
& flendo diuidicamus. Ham quotiens conditoris
urͣi potentiam adsensum reducimus: totiens iucon.¬
spec tu illius stamus. Inde recte quoq ꝑuirum d̃i
helẏam dicit᷑. U unt dominus ds isrłr incuiꝰ conspec¬
tu sto. Alio quoq modo inconspec tu dm̃ uenimus:
cum mextremo iudicio ante tribunal eius assisti¬
mus Upochrita gͥ ꝑexamen ultimum aute conspec¬
tum iudicis uenit. Sed quia modo culpas suas
considare & deflere dissimulat. in conspectum ue¬
nire dñ recusat. Sic̃ enim iusti uiri eum distriẽti¬
onem uenturi iudicis contemplant᷑. peccata sua ad
memoriam reducunt. deflent quȩ comimiserunt. distri¬
cte se iudicant. ne diuidicent᷑: ita ypochritȩ qͦ exteriꝰ

Expanded text:
Cum constet quod judex veniens agnos ad dexteram, haedos vero ad sinistram ponat , qua nunc ratione dicitur in conspectu ejus hypocritam non esse venturum, qui Domini venimus. Uno quidem, quo hic, peccata nsubtiliter perpendentes, in ejus nos conspectu ponimus, et flendo dijudicamus. Nam quoties conditoris nostri potentiam ad sensum reducimus, toties in conspectu illius stamus. Unde recte quoque per virum Dei Eliam dicitur: Vivit Dominus Deus Israel, in cujus conspectu sto . Alio quoque mcum in extremo judicio ante tribunal ejus assistimus. Hypocrita igitur per examen ultimum ante conspectum judicis venit; sed quia modo culpas suas considerare ac deflere dissimulat, in conspectu Domini venire recusat. Sicut enim justi viri, cum districtionem venturi judicis contemplantur, peccata sua ad memoriam reducunt, deflent quae commiserunt, et districte se judicant, ne judicentur; ita hypocritae quo exterius
Abbreviated transcription (Latin):
Considerauit quippe suꝑiꝰ & ouimpotentis ad̃i poten¬
tiam & infirmitatem suaui: deduxit aute oculos
se & dm: pensauit quis cum qͦ adiudiciũ ueniat.
Cidit hinc hominem inde conditorem idẽ pulue

Expanded text:
uippe superius et omnipotentis Dei potentiam, et infirmitatem suam deduxit ante oculos. Se et Dominum pensavit, quis cum quo ad judicium veniat. Vidit hinc hominem, inde Conditorem, id est pulve
Abbreviated transcription (Latin):
s accepistis sp̃m adoptionis filioꝵ inquo clamamius
abba pat᷑. Exuoce gͥ generis humaui legalis per¬
oussionis duritiam. transire concupiscens atq a for¬
midine ꝑuenire addilectionem appetens. que duo a se
omp̃s ds longe faciat exorat dicens. manũ tuam
longe fac ame. & formido tua non me terreat: ⁊dẽ
ꝑcusionis duritiam remoue. formidinis pondꝰ tolle. s¬
& irradiante gr̃a dilectionis sp̃m securitatuĩ funde: qr si
longe a ꝑcussione & formidine non fuero: scio quia
a districtione tui examinis non abscondor: qm incon¬
spec tu tuo iustus ẽẽ non ualet. qͥ tͥ nõ ꝑdilec tionem
ꝑ hanc & audiat quod ignorat. & inihis audiat᷑ que¬

Expanded text:
sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, pater . Ex voce igitur generis humani, legalis percussionis duritiam transire concupiscens, atque a formidine pervenire ad dilectionem appetens, quae duo a se omnipotens Deus longe faciat exorat, dicens: Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat; id est, percussionis duritiam remove a me, formidinis pondus tolle, sed irradiante gratia dilectionis, spiritum securitatis infunde, quia si 386 longe a percussione et formidine non fuero, scio quia a districtione tui examinis non abscondar, quoniam in conspectu tuo justus esse non valet qui tibi non per dilectionemr hanc et audiat quod ignorat, et audiatu
Abbreviated transcription (Latin):
ut intra menetipsum accusatricẽ conscientiam non
haberem. Tacens enim consiuint᷑: qui intꝰ in se
ne facias mͥ: & tunc a facie tua non abscondar. Hoc
loco quid d̃i faciem nisi animadũsionem debenius
acciꝑe  Inqua dum peccata respicit. punit: Aqͣ uide¬
lic& nullus etiam iustus abscondit᷑. si. uͦ. ꝗͦ postulat
non ammoueant᷑. De quib subdit. Manũ tuã
longe fac ame: & formido tua non me terreat. In qͥb᷑
uidelicos duobus. quid aliud ꝑprophet̾e uocem qͣm
rempus gr̃ȩ & redemptionis inquirit: Lex uamq
sub ꝑcussione ultionis populum tenuit: ut quisquis
sub illa peccar&. protuius morte pumret᷑ : nec plebs
istahelitica examore domiino. s extimore seruiebat.
Humquam uͦ impleri iustitia ꝑtimorem potest. Qã
uixta iohanius uoceni. ꝑfecta caritas foras mutit
timorein: Paulus adoptiuos filios consolat᷑ dicens.
Non enim accepistis sp̃m̃ seruitutis iterum intiore:

Expanded text:
ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non ut intra memetipsum accusatricem conscientiam non haberem! Tacens enim consumitur, qui intus in se ne facias mihi, et tunc a facie tua non loco quid Dei faciem, nisi animadversionem debeamus accipere? in qua dum peccata respicit, punit. A qua videlicet nullus etiam justus absconditur, si duo quae postulat non amoveantur. Sequitur: VERS. 21. Manum tuam longe fac a me, et formido tua non me terreat. - In quibus videlicet duobus, quid aliud prophetiae vocem, quam tempus gratiae et redemptionis inquirit? Lex namque sub percussionis ultione populum tenuit, ut qusub illa peccaret, protinus morte puniretur; nec plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore serviebat. Nunquam vero impleri justitia per timorem potest, quia juxta Joannis vocem: Perfecta charitas foras mittit timorem . Et Paulus adoptivos filios consolatur, dicens: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore,
Abbreviated transcription (Latin):
custodiunt: ut omuino unde
ut si fieri ualeat semꝑ inreprehensibiles nt̾m iudiciᷤ
oculis assistant. S ed quantum agere possint. ne
exteriꝰ labant᷑ nioꝑe.:⁊ tantum interius agere neqͥꝗͣ.
possunt. ut numquam labant᷑ incogitatione. H inna¬
na enim consoientia eo ip̃so quo abitimis cecidit:
semꝑ inlubrico est. Unde fit: ut eciam sancti uiri
frequent᷑ labant᷑ incorde. B eatus gͥ iob tam uoce
sua quam exuoce electoꝵ loquens: dicat. Quis ẽ.
qͥ iudicet᷑ iuecum̃: Ueniat. Quia em̃ inext̾iorib
actib uide teptehendat᷑ non habas. libere accusa¬
toren
querit. Quia uͦ etiam iustoꝵ corda se¬
meipsa
non numquam de stulta cogitatione
reprehendunt: ꝓpt̾ hoc fortasse subdit᷑. Quare tacens¬
consumor. T acens enim consuunt᷑. q̃mi de stulta se
cogitatione reprehendens. ap̃d semetipsum dente con
scientiȩ mordet᷑. Ac si aꝑte dicat. Siẽ uxi ut accu¬
satorem exterii̾s millum timerẽ: utinam sic uixissẽ

Expanded text:
custodiunt, ut omnino unde  si fieri valeat, semper irreprehensibiles interni judicis oculis assistant. Sed quantum agere possunt, ne exterius labantur in opere, tantum interius agere nequaquam possunt, ut nunquam labantur in cogitatione. Humana enim conscientia eo ipso quo ab intimis recedit, semper in lubrico est. Unde fit ut etiam sancti viri frequenter labantur in corde. Beatus ergo Job, tam ex voce sua quam ex voce electorum loquens, dicat: Quis est qui judicetur mecum? veniat. Quia enim in exterioribus actibus unde reprehendatur non habet, libere accusatorem quaerit. Quia vero etiam justorum corda semetipsa nonnunquam de stulta cogitatione reprehendunt. propter hoc fortasse subditur: CAconsumor? - Tacens enim consumitur, qui de stulta se cogitatione reprehendens, apud semscientiae mordetur. Ac si aperte dicat: Sicut vixi ut accusatorem exterius nullum timerem, utinam sic vixissem
Abbreviated transcription (Latin):
culpis suis nuniquami sciunt parcere: ut possint
culparum iudicem placatum inuenire. Et uere
eum postinodumi imuienire saluatorẽ credunt:
qͣm distictȩ modo ndicem metuunt. Nam qui sibi
nunc iuiculpa parcit: ei postiuodumi inpena ñ parcit᷑.¬
Dieat gͦ. U erimptamen uias meas inconspecꝰ tu eiꝰ
arguam. Quȩ uͦ utilitas de hac argutione sequat᷑ :
adiungat. Et ipse erit saluator m̃s. S eqͥt᷑. Non¬

Expanded text:
culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culpis suis nunquam sciunt parcere, ut possint culparum judicem placatum invenire: et vere eum postmodum invenire Salvatorem credunt, quem districte modo judicem metuunt. Nam qui sibi nunc in culpa parcit, ei postmodum in poena non parcitDicat ergo: Verumtamen vias meas in conspectu ejus arguam. Quae vero utilitas de hac argutione sequatur adjungat: Et ipse erit salvator meus. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
neo mala dnudicando. nec bona oftendendo ꝓficio:
Sed tamen iusti etiam cum hȩc dicunt: numquã a
prebendo proxinus bono exemplo deficiunt. Unde
adhuc coram amicis suis beatus iob uircutem patien¬
ine: imipso sꝑabo. Nuiiquani est patientiȩ
uirtꝰ inyspis. Ille autem uere est patiens. qͥ adu̾sis
atterit᷑: & tamen abspei suȩ rectitudine non ĩcur¬
dum benefeceris ei. Inhoc itaq mens iusti ab intta
disceruit᷑. quod oimpotentis di laudemi it̾ ad¬
uersa consitet᷑ qͦd non cum rebus frangit᷑: non cum
casu gloriȩ exterioris cadit. Sed in hoo magis qͣlis
cum reb fuerit demoustrat. quȩ & sine rebus ro-¬
conspec tu eius arguam: & ipse erit saluator meus.
Cum paulus apostolus dicat. si nosmetipsos iudi¬
caremus. non utiq iudicaremur: eo tunc dominus
saluator inuenit᷑. quod nunc ꝓtimore dñi peccatũ
nr̃m a nob̃metipsis redarguitur. Uude electi qͥq

Expanded text:
nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? nec mala dijudicando, nec bona ostendendo proficio? Sed tamen justi etiam, cum haec dicunt, nunquam a praebendo proximis bono exemplo deficiunt. Unde adhuc coram amicis suis beatus Job virtutem patienin ipso. - Nunquam est patientiae virtus in prosperis. Ille autem vere est patiens, qui et diversis atteritur, et tamen ab spei suae rectitudine non incurcum benefeceris ei discernitur, quod omnipotentis Dei laudem et inter adversa confitetur, quod non cum rebus frangitur, non cum casu gloriae exterioris cadit, sed in hoc magis qualis cum rebus fuerit demonstrat, quae et sine rebus roconspectu ejus arguam, et ipse erit Salvator meus. - Cum Paulus apostolus dicat: « Si nosmetipsos judicaremus, non utique dijudicaremur salvator invenitur, quo nunc prae timore Domini peccatum nostrum a nobismetipsis redarguitur. Unde electi quique
Abbreviated transcription (Latin):
minanib portare est: intentionem cordis moꝑatione often¬
dere. Habent namiq hoc iusti ꝓpͥum ut momine qͦt
dicunt atq onmne qued agunt. non solum ꝓfec tum
suum s etiam prorimoꝵ edificationem querant: &ali¬
quando inquibꝰ seoxtipsos diuuidicant. ut pigros audi¬
tores adconsid̃andos semetipsos reuocent: aliquando
bona oꝑa ostendunt. ut spec tatores eoꝵ erubescant. non
unitari quod uident. Nam scͥptum est. Uideant oꝑa
ur̃a bona: & glorificent patrem ur̃m qui est incęlie d.
Qui gͥ intentionem suam ꝑoꝑa insinuat: animam
suam inmanib portat. Scũ iustus quisq neo se diui¬
dicaudo nec bona oꝑa ostendendo utilitati proximoꝵ
proficit. ꝑ hoc quod egit: aduerba doloris redit. Unde
reste minc dicit᷑. Quare lacero carnes meas dentib
meis: & animam mneam porto minanib meis: Id est
cur uel me diftrictȩ coram hominib diuidico. uel
quid appetam moꝑe oftendendo: si utilitati ꝓximorum

Expanded text:
manibus portare est intentionem cordis in operatione ostendere. Habent namque hoc justi proprium ut in omne quod dicunt atque omne quod agunt, non solum provectum suum, sed etiam proximorum aedificationem quaerant. Et aliquando in quibusdam semetipsos dijudicant, ut pigros auditores ad considerandos semetipsos revocent. Aliquando bona opera ostendunt, ut spectatores eorum erubescant non imitari quod vident. Nam scriptum est: Videant vestra bona opera, et glorificent Patrem vestrum, qui est in coelis . Qui igitur intentionem suam per opera insinuat, animam suam in manibus portat. Sed cum justus quisque nec se dijudicando, nec bona opera ostendendo, utilitati proximorum proficit, per hoc quod egerit, ad verba doloris redit. Unde recte nunc dicitur: Quare lacero carnes meas dentibus meis, et animam meam porto in manibus meis? Id est, cur me vel districte coram hominibus dijudico, vel quid appetam in opere ostendo, si utilitati proximorum
Abbreviated transcription (Latin):
stultos motꝰ. potestate sapientię compͥmunt. Sed
sepe contingit. ut inocculto anmus de ipsa sua
sapientia melationis fastũ subleuet᷑. Nm̃ eũ hȩc¬
fuisse gaudebat. Rec te gͦ dicit᷑. Sffudit despeo¬
tionem suꝑ pͥncipes. Sed quia non numqͣm hĩi
currunt: seq contta culpas quib subiacebant eri¬
gunt. apte subiungit᷑. & eos qui oppressi fuerant
releuat. Non nulli enim suꝑno illustrati inunere
aspiciunt inquantis peccatorum suorum turpi¬
tudinib iacent : factoꝵ maculas lacrimis lauant:¬
& sub se postinodum carnis suȩ motꝰ depͥmunt. A
quib ante premebant᷑. Quod nimirum magna
ommpotentis di dispensatione agit᷑. ut uidelicet
inhac uita ommia habeͣnt᷑ incerta᷑ & nullꝰ ex habita
castitate suꝑbiat. quia effundit despec tionem suꝑ
principes: Hullus exuitioꝵ suoꝵ depressione des¬
peret. quia eos qui oppressi fuerant teleuat. Et

Expanded text:
stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed stultos motus potestate sapientiae comprimunt. Sed saepe contingit ut in occulto animus de ipsa sua sapientia in elationis fastum sublevetur, et fuisse gaudebat. Recte ergo dicitur: Effundit despectionem super principes. Sed quia nonnunquam hi currunt, seque contra culpas quibus subjacebant erigunt, apte subjungitur: Et eos qui oppressi fuerant, relevans. Nonnulli enim superno illustrati munere, aspiciunt in quanta peccatorum suorum turpitudine jacent, factorum maculas lacrymis lavant, et sub se postmodum carnis suae motus deprimunt, a quibus ante premebantuomnipotentis Dei dispensatione agitur, ut videlicet in hac vita omnia habeantur incerta, et nullus ex habita castitate superbiat, quia effundit despectionem super principes. Nullus ex vitiorum suorum depressione desperet, quia eos qui oppressi fuerant relevat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ãcredentib agnoseunt᷑: quid aliud quami ꝓfimda
de tenebris ceuelant᷑: Inde quoq ipsa ueritas
discipulis inparabolis loquens ait. Quod dico nobis
uitenebris: dicite iulummne. Oum eium mysticos al¬
legoriarum nodos ꝑexplanationem solunus: inlu¬
mine dicimus quod intenebris audnumus. Umbra
autem mortis erat legis duritia: quȩ unum quemq
peccantem morte corꝑis pimiri sauc tiebat. Sed post¬
quam redemptor nr asꝑitatem legalis sanc tionis
ꝑ mansuetudinem temperaiit: non iam proculpa
mortem carnis inferri constitint. sedmors sp̃s quantũ
timenda ẽẽt indicauit. inlucem proculdubio umibrã
ab amina: umbra illius mortis est inqͣ anima se-¬
parat᷑ a deo. Inluc̃e gͦ uibra mortis producit᷑
eum intellec ta morte sp̃c. mors carnis minime ti¬
met᷑. Q uod tamen intelligi & alit̾ potest. Prmei¬
pes & enim non inmerito uocant᷑ qͥ magni consilii
iudicio suis semꝑ cogitationibꝰ principant᷑. om̃sq

Expanded text:
a credentibus agnoscuntur, quid aliud quam profunda de tenebris revelantur? Unde ipsa quoque Veritas discipulis in parabolis loquens, ait: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine . Cum enim mysticos allegoriarum nodos per explanationem solvimus, in lumine dicimus quod in tenebris audivimus. Umbra autem mortis erat legis duritia, quae unumquemque peccantem morte corporis puniri sanciebat. Sed postquam Redemptor noster asperitatem legalis sanctionis per mansuetudinem temperavit, nec jam pro culpa mortem carnis inferri constituit, sed mors spiritus quantum timenda esset indicavit, in lucem procul dubio umbram ab anima umbra illius mortis est in qua anima separatur a Deo. In lucem ergo umbra mortis producitur, cum, intellecta morte spiritus, mors carnis minime timetur. Quod tamen et aliter intelligi potest. Principes etenim non immerito vocantur qui magno consilii judicio suis cogitationibus semper principantur, omnesque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. & postmodum spei. fidei. atq caritatis fimda¬
menta destruuit᷑. Quȩ cuneta dominus aꝑfiddis
ablata gentilitati tribuit. atq exhis quȩ infidelib
abstulit. mentes fidelium ornauit. Unde seͥptum ẽ.¬
Et species domus diuidere spolia. Qum em̃ urtu¬
tum spolia auideis abstulit.: donui cordis gentiliũ
quami ꝑsidem in habitare dignatꝰ est speciem donoꝵ
dedit. Quod uidelicet gestimi est. cum uerba cħ̃i
& iuoeoꝵ populus adsolam litteram quȩ occidit
acciperet: ẜ comu̾sa gentilitas ꝑ sp̃m qui uiuificat

Expanded text:
sunt, et postmodum spei, fidei, atque charitatis fundasunt, et postmodum spei, fidei, atque charitatis fundamenta destruantur, quae cuncta Dominus, a perfidis ablata, gentilitati tribuit, atque ex his, quae infidelibus abstulit, mentes fidelium ornavit. Unde et scriptum est: Speciei domus dividere spolia. Cum enim virtutum spolia a Judaeis abstulit, domui cordis gentilium, quam per fidem inhabitare dignatus est, specie donorum dedit, quod videlicet gestum est cum verba Dei et Judaeorum populus ad solam litteram, quae occidit, acciperet, et conversa gentilitas per spiritum, qui vivificat,
Abbreviated transcription (Latin):
pitauit isrł. Precipitauit menia eius: dissipauit
mmunttiones eius. Menia autem inurbib ornamen
dona quȩ nos muniunt: alia quȩ oruant. P ropbetia
quippe. doctrina. genera linguarum. curationum iͥtꝰ.
quasi quedam menia mentis sunt: quȩ & si quisq
non habeat. stare munitꝰ ꝑfidem & iustitiam pot̃:
quanus ornatus uirtutum altitudine minuue ẽẽ
uideat᷑. S pes uͦ & fides & caritas. non nr̃a menia s
minntiones sunt: quȩ si habere negligimiꝰ. hostrum
infidiis patemus. De iudea gͦ quia ꝓphetiam atq
doctrinam uel miraculoꝵ signa abstulit. menia
precipitauit: quia uero spem fidem atq caritatem
ꝓpt̾ eius duritiam auferri ꝑmisit: munitiones eiꝰ
dissipare studuit. Rec̃tus uero ordo seruatus est.
ut pͥus menia. & post muni. tioues dissipate dicerent᷑:
quia cum peccatrix anima relinquit᷑. prius ab ea
uirtutum dona quȩ admanifestationemi sp̃e data

Expanded text:
pitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit pitavit Israel, praecipitavit omnia moenia ejus, dissipavit munitiones ejus . Moenia autem in urbibus pro ornamentdona quae nos muniunt, alia quae ornant. Prophetica quippe doctrina, genera linguarum, curationum virtus, quasi quaedam moenia mentis sunt. Quae etsi quisque non habeat, stare munitus per fidem et justitiam 376 potest, quamvis ornatus virtutum altitudine minime esse videatur. Spes vero, fides, et charitas, non nostra moenia, sed munitiones sunt; quae insidiis patemus. De Judaea ergo quia prophetiam atque doctrinam, vel miraculorum signa abstulit, moenia praecipitavit: quia vero spem, fidem et charitatem propter ejus duritiam auferre permisit, munitiones ejus dissipare studuit. Rectus vero ordo servatus est, ut prius moenia et post munitiones dissipatae dicerentur: quia cum peccatrix anima relinquitur, prius ab ea virtutum dona quae ad manifestationem spiritus data
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑpsalmistam dicit. S̾ uꝑ semores itellexi.
Quam quia oꝑando tenuit. qualit̾ suꝑ semores
intellexerit. ostendit: dum ꝓtinus subait dicens.
quia mandata tua exquisiui. Quia em̃i studuit
opando implere quodꝰ dicit. accepit intelligerȩ
quod doceret. Unde adhuc apte subdit. Estlim¬
dit despec tionem suꝑ pͥneipes: et eos qui oppressi fu¬
erant releuat. Ouni enim tudeoꝵ populus ilegis
mandataᷤ ꝑmaneret. & cuncꝰta gentilitas nulla dei
precepta cognoscera&: & illi ꝑfidem pͥncipari uideban¬
tur. & isti inprofundo pressi iacuerunt ꝑiufidelita¬
tem. S̾ el cum incarnationis domunee mysteriũ
iudea negauit. gentilitas credidit: &s pricipes n
despec tionẽ ceciderunt. ⁊s hi qui oppressi inculpa
ꝑfidiȩ fuerant. unere fidi libertatẽ leuati sunt.¬
Hunc uͦ istahelitarum casum lorige ante hieremi¬
as intuens ait. Eactus est dñs uelut iunicꝰ preci¬

Expanded text:
quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . quae per Psalmistam dicit: Super seniores intellexi . Quam quia operando tenuit, qualiter super seniores intellexerit ostendit, dum protinus subdit, dicens: Quia mandata tua exquisivi. Quia enim studuit operando implere quod didicit, accepit intelligere quod doceret. Unde adhuc apte subdit despectionem super principes, et eos qui oppressi fuerant relevans. - Cum enim Judaeorum populus in legis mandato permaneret, et cuncta gentilitas nulla Dei praecepta cognosceret, et illi per fidem principari videbantur, et isti in profundo pressi jacuerant per infidelitatem. Sed cum incarnationis dominicae mysterium Judaea negavit, gentilitas credidit, et principes in despectione ceciderunt, et hi qui oppressi in culpa perfidiae fuerant, in verae fidei libertatem levati sunt. Israelitarum casum longe ante Jeremias intuens, ait: Factus est Dominus velut inimicus: praeci
Abbreviated transcription (Latin):
auferens: quia hi qui pͥus gelestia predicando neraceᷤᷤ
erant. dum temꝑalia diligentes ad terrena corrinm̃.
labrum ueratium cominutat᷑. & semmi dos trina
fructum uoluptatis teneant. non adusum laboris.
Quod tamen aꝑtius denideis ualet intelligi: qui
ante incarnationem dm̃ ueraces fuerunt. qr hunc
uent᷑um eẽ crediderunt. atq nuntiauerunt: sed
postquam incarne apparuit. hunc ẽẽ negauerunt.
Labium itaq ueratium mutatum ẽ. quia quem
uenturun dixeruͣnt uegauerunt presentem. Et
doctrina senum ablata est. quia nequaqtiam ea
credendã secuti sunt. quȩ patres suos credidisse me¬
minerunt. Unde etian helia ueniente ꝓmttit᷑.
quod reducat corda filiorum ad patres eoꝵ. ut doc¬
triua senum quȩ nunc auideoꝵ cordib ablata ẽ.
tunc miserante domino redeat: quando hoc de
qui suadente ꝑfidia. ueritatis uerbo contra ire co¬
uati sunt: doc trina senim ablata est. postquam
hanc ȩccłia exgentib uidelicet uiueneula accepit

Expanded text:
um, quia hi qui prius coelestia praedicando veraces erant, dum temporalia diligentes ad terrena corruunt labium veracium commutatur, et senum doctrina fructum voluptatis teneant, non ad usum laboris. Quod tamen apertius de Judaeis valet intelligi, qui ante incarnationem Domini veraces fuerunt, quia hunc venturum esse crediderunt atque nuntiaverunt. Sed postquam in carne aLabium itaque veracium mutatum est, quia quem venturum dixerant negaverunt praesentem. Et doctrina senum ablata est, quia nequaquam ea credendo secuti sunt quae patres suos praedixisse meminerunt. Unde etiam Elia veniente promittitur quod reducat corda filiorum ad patres eorum , ut doctrina senum quae nunc a Judaeorum corde ablata est tunc miserante Domino redeat, quando hoc intqui, suadente perfidia, Veritatis verbo contraire conati sunt, doctrina senum ablata est postquam hanc Ecclesia ex gentibus videlicet juvencula accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
audit᷑. si inttellec tus non tribuit᷑ ꝓpha minime este
Eidit namq pharao ꝑsoninum quȩ erant egỹpto
uenta: sed quia nequiuit irtelligere quod uidit. ꝓpħa
non fuit. Asperit baltasar rex artieulum iuanus
scribentis mpariete. s ꝓpħa non fuit. hi intellectum
rei quam uiderat non accepit. Ut gͥ beatus iob
ꝓphetiȩ sp̃m se habere testet᷑: non solum uidisse se¬
& audisse. sed etiam intellexisse se ounna asserit.

Expanded text:
auditur, si intelauditur, si intelVidit namque Pharao per somnium quae erant Aegypto ventura . Sed quia nequivit intelligere quod vidit, propheta scilicet non fuit. Aspexit Balthasar rex articulum manus scribentis in pariete , sed propheta non fuit, quia intellectum rei quam viderat non accepit. Ut igitur beatus Job prophetiae spiritum se habere testetur, non solum audisse et vidisse, sed etiam intellexisse se omnia asserit.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ębrios. Uidebant quippe eiim & suscitare mor¬
tuos. & tamen ẽẽ mortaleur. quis erederet dm. qͣm con¬
spiciebant suscitare mortuum: Sed rursum cum
mine mortalem conspicerent. despiciebant credere ħe¬
cẽ. inmortalem dđm. Per hoc gͦ quod ommpotens deus
talem se eorum oculis exhibuit. qͥ poss diuina ostendere.
& humana patiꝰ ertare eos quasi ebrios fecit: ut eorum
suꝑbia quȩ incarnationis eius mẏsterium despicere ma¬
luit quam seqͥ. & contra humauitatem eius se excolłet:¬
& initͣ lucentem diunitatis eius potentiam mraretur
Quȩ cuncta quia beati iob oculis quast presentia ꝑpro¬
phetiȩ sp̃ͣm facta sunt: recte subiungit᷑. Sore omina.¬
In illo enm ea quȩ secutura erant uidebat assistentia: c̃uinec
fut᷑a uemunt. nec preterita discediuit: sed euucta simul
aute eiꝰ oculos assistunt. Et quia ea ipsa qͦ uent᷑a erant
alia cẽ uidit inoperib alia iidic tis: iee te subunigit.¬
ta non habent. si uiteslec tu carent. Unde apte subdit᷑.

Expanded text:
os. - Videbant quippe eum et suscitare mortuos, et tamen esse mortalem, quia non crederent Deum, quem conspiciebant suscitare mortuum? Sed rursum cum hunc mortalem conspicerent, despiciebant credere hunc immortalem esse Deum. Per hoc ergo quod omnipotens Deus talem se eorum oculis exhibuit, qui possit et divina ostendere et humana pati, errare eos quasi ebrios facit, ut eorum superbia, quae incarnationis ejus mysterium despicere maluit quam sequi, et contra humanitatem ejus se extolleret, inter lucentem divinitatis ejus potentiam miraretur. Quae cuncta quia beatus Job oculis praesentia per prophetiae spIn illo enim quae secutura erant videbat assistentia, cui nec futura veniunt, nec praeterita discedunt, sed cuncta simul ante ejus oculos assistunt. Et quia ea ipsa quae ventura erant, alia esse vidit in operibus, alia in dictis, recte subjungitta non habent, si intellectu carent. Unde apte subditur,
Abbreviated transcription (Latin):
conabantur obsistere. quem prius uenturum ẽẽ
predicabant. Dumq eius nomen ꝑsequendo
molirent᷑ excingnere: decepti sua malitia incedere
ꝑimuum frustra conabant᷑. qr crudelitati eorum
patere uia non poterat. contra auctorem omiũ.
Miracula cernebant: ĩrtute terrebant᷑ s crede
remientes adhuc signa requirebuant. cũ dicerent.
Quad gͦ tu facis sigitinu ut uideannus &credamnuis tͥ
Quid oꝑaris: B ene itaq dicit᷑. palpabunt quasi in
tenebris. & non iluce. Quienim int̾ tot aꝑta mira¬
cula trepidat. quasi intenebris palpat: quia qͦd tangit
non uidet. Omnis uͦ qui errat. minc huc. nẽ illuc auc̃r.
Et quia aliquando ostendebant᷑ credere cũ dicerent.
mnss eẽt hic adeo non poterat facere quieqͣm: aliqͥndo uͦ
hunc adõ eẽ negabant. cum despicientes dicerent. nõne¬

Expanded text:
consilio obsistere quem prius venturum esse praedicabant. Cumque ejus nomen persequendo molirentur exstinguere, decepti sua malitia, incedere per invium frustra conabantur, quia crudelitati eorum patere via non poterat contra auctorem omnium, miracula cernebant, virtute terrebantur; sed, credere renuentes, adhuc signa quaerebant, cum dicerent: Quod ergo 378 tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris ? Bene itaque dicitur: Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce. Qui enim inter tot aperta miracula trepidat, quasi in tenebris palpat, quia quod tangit non videt. Omnis vero qui errat, nunc huc, nunc illuc ducitur. Et quia aliquando ostendebantur credere, cum dicerent: Nisi esset hic a Deo, non poterat facere quidquam ; aliquando vero hunc a
Abbreviated transcription (Latin):
na loqͥ quȩ oꝑari contempsit. docere subiectos mei¬
pit praua quȩ agit: ut iusto onmpotentis di iudi¬
eio. in bono iam uec linguam habeat. qui habere
bonami uitam recusat: quatimus eum mens eius
terrenarum rerum amori intendit᷑. de terrenis reb
semꝑ loqͥt᷑. Uude ineuãgłio u̾itas dicit. Ex habun

Expanded text:
na loqui quae operari contempsit, docere subjectos incina loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit: ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat: quatenus dum mens ejus terreno amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde in Evangelio
Abbreviated transcription (Latin):
deserit. hȩc męt̾num retͥbutionis premiũ non
requirit. Et meo supplantat᷑. quo fallit᷑: ut pro
ȩterna gła de principatu temporali gratuletur.
Supplantãt᷑ gͥ optimates: quia dum
uera cęlestis patriȩ premia negligunt.
insuis hic uoluptatib cadunt. Seqͥt᷑.¬
Cõmutans labium ueracium: & docꝰ trinan
senum auferens. Cum sacerdos non agit bona
quȩ loquit᷑ ei etiam sermo subtrahit᷑. ne loqͥ aude¬
etiam precat᷑ dicens. Et ne auferas de ore mõ
uerbum u̾itatis usq quaq Perpendit namq qͦd
omp̃s ds ueritatis uerbum facientib tribuit. a
non facientib tollit. Qui gͦ hoc de ore suo non
auferri petĩt.: quid altuã quam gram bonȩ oꝑa¬
tionis quesunt: Aesi aꝑte dicera&. A bono oꝑe errare
me non sinas: ne dum amitto ordinem bene uiuendi.
rec titudinem ꝑdam loquendi. Et plerumq doctor
qͥ docere audet quod negligit agere: eum deserit bo¬

Expanded text:
deserit, haec internum retributionis praemium non deserit, haec internum retributionis praemium non requirit; et in eo supplantatur quo fallitur, ut pro aeterna gloria de principatu temporali gratuletur. Supplantantur igitur optimates, quia dum vera coelestis patriae praemia negligunt, in suis hic voluptatibus cadunt. SeqCommutans labium veracium, et doctrinam senum auferens. - Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeeprecatur, dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne, dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsalonionem dicit᷑. Inniquitates suȩ capiunt im¬
pium: & fumib peccatoꝵ fuoꝵ constringit᷑. Et
quia inrenib carnis delectatio principat᷑: distric¬
tus conscientiarum uidex qui regum balteum dis¬
soluit. fime precingit renes eoꝵ quatinꝰ dissoluto
castitatis cingulo. scilicet eoꝵ membris delectatio
peccati dominet᷑: ut qͦs inocculto suꝑbia inquinat.
quam suit detestabiles etiam inpublico oftendat.
tes supplantat. Nagna sacerdotis gloria est:
rectitudo subditoꝵ. Unde bene egregius predi¬
cator discipulis dicit. Quȩ est enim nr̃a spes
aut gaudium. aut corona głȩ: nonne uos ante
dominum: Sed eum sacerdotes uitam discipu¬
loꝵ negligunt. & nullum de eorum prouec tibus
ante dñm fructum ferunt: quid aliud quan
inglorii ducũt᷑: Quia ante districtum iudicem
nimirum głam time non inuentunt: qͣm modo
insubditoꝵ suoꝵ morib predicationis studio non
exquirunt. Bene autem dr. & optimates supplan¬
tat: quia cum mentem regentium iusto iudicio

Expanded text:
Salomonem dicitur: Iniquitates suae capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur . Et quia in renibus carnis delectatio principatur, districtus conscientiarum judex, qui regum balteum dissolvit, fune praecingit renes eorum, quatenus dissoluto castitatis cingulo, scilicet eorum membris delectatio peccati dominetur, ut quos in occulto superbia inquinat, quam sint detestabiles etiam in publico ostendat. t, inglorii. --Magna sacerdotis gloria est rectitudo subditorum. Unde bene egregius praedicator discipulis dicit: Quae enim est nostra spes, aut gaudium, aut corona gloriae? nonne vos ante Dominum ? Sed cum sacerdotes vitam discipulorum negligunt, et nullum de eorum provectibus ante Dominum fructum ferunt, quid aliud quam inglorii dicuntur? quia ante districtum judicem nimirum gloriam tunc non inveniunt, quam modo in subditorum suorum moribus praedicationis studio non exquirunt. Bene autem dicitur: Et optimates supplantat, quia cum mentem regentium justo judicio
Abbreviated transcription (Latin):
eit᷑. dum scõꝵ mentib maligna oꝑatio antiqͥ hostis¬
Intelligi fortasse ualet. qm̃ gentes dñs multiplicat
& ꝑdit. quia nascunt᷑. eotidie morituri. Et subu̾¬
sas mintegrum restitint. quia resurgunt qͥ fuerant
mortui.. Quod tamen melius accipimus. si hoc
qualit̾ mearum mente agit᷑ sentiamꝰ. Multipli¬
cat enum gentes & ꝑdit: quia eas ꝑfccunditatem so¬
bolis extendit.  tamen in ꝓpͥa infidelitate dereliu¬
quit. S ed subuersas inintegrum restituit: qr qͥs
mninfidelitatis casu reliquerat. qͣudoq adfidei sta¬
tum reduxit. Quib uidelicet inmentis integrita¬
te restitutis. antiquus ille populus qui fidelis deo
ẽẽ uidebat᷑. reprobatꝰ corde repulsus est: ut sua
ꝑfidia deceptꝰ. contra ipsum post insingeret. quem
pum populi terrȩ: & decipit eos. ut frustra ince¬
dant ꝑininum. P alpabunt quasi inteuebris &
non in luce: & errare eos facit quasi ebrios. Cor¬

Expanded text:
citur dum sanctorum mentibus maligna operatio antiqcitur dum sanctorum mentibus maligna operatio antiqInteet perdit, quia nascuntur quotidie morituri; et subversas in integrum restituit, quia resurgent qui fuerint mortui. Quod tamen melius accipimus si hoc qualiter in earum mente agitur sentiamus. Multiplicat enim gentes et perdit, quia eas et per fecunditatem sobolis extendit, et tamen in propria infidelitate derelinquit. Sed subversas in integrum restituit, quia quas in infidelitatis casu reliquerat quandoque ad fidei statum reducit. Quibus videlicet in mentis integritate restitutis, antiquus ille populus, qui fidelis Deo esse videbatur, reprobatus, corde repulsus est, ut sua perfidia deceptus contra ipsum post insurgeret quem pum populi terrae, et decipit eos, ut frustra incedant per invium. Palpabunt quasi in tenebris, et non in luce, et errare eos faciet quasi ebrios.