comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uctus. qui suꝑ sunt
deductis expensis. q̃
fiunt querendoꝵ cõ¬
gregandoꝵ. ⁊ conser¬
uandoꝵ fructuum
gr̃a qui ⁊ declucunt᷑
tam a bone fidei qmͣ
a male fidei pꝰsessore.
tio uenditio
¶Contrale¬
ut siquis do¬
lo ł meti in¬
ducat aliquẽ
ad uendendr̃

Expanded text:
uctus qui supersunt deductis expensis que fiunt querendorum, congregandorum et observandorum fructuum gratia, qui et deducuntur, tam a bone fidei quam a male fidei possessore. tio, venditio Contra leut si quis dolo vel metu inducat aliquem ad vendendum
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis timens pati repulsã
dixit alb̃i. si uelletis mere
meam abbas ħ̾ito ꝯsilio cũ
fr̃ib recipit eũ Ignarum
iuris ⁊ cox que dixit albas
induect᷑ dat res cotas uł ꝑ¬
tem monastĩo nũꝗͥ. est sy¬

Expanded text:
aliquis timens pati repulsam, dixit abbati, se velletis recipere meam. Abbas habito consilio cum fratribus recipit eum ignarum iuris et eorum que dixit abbas induatur dat res totas vel partem monasterio; nu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ¶Pena taliũ est młn¬
ph̾x. st̾ .ni. infames nec
debent recipi ad eucha¬
ristiam. si notoriũ ẽ
poc̃m. sic̃ nec ystrioneᷤᷤ¬
¶ It nõ debent admitti
ad accusatõem .ii. q.¬
bent exõicari.xxui.¬

Expanded text:
 pena talium est multiplex. Sunt enim infames nec debent recipi ad eucharistiam, si notorium est peccatum, sicut nec histrionm nec debent admitti ad accusationem. bent excommunicari. I
Abbreviated transcription (Latin):
ccẽm nolu̾int se cor
b̾i inclucli in carcerẽ
ł utriq st̃ de ꝑrochia
turpit̾de honestati .i.
tonsoran ł decaluati

Expanded text:
em noluerint se corrberi includi in carcerem, vel utique sunt de parochia, turpiter dehonestati, id est tonsurati vel decalvati
Abbreviated transcription (Latin):
s ħ nõ fit lucri cã. s
ut res eomͦ. de maniu
usure petunt᷑ cũ int̾¬
soluit usuras credito¬
ri põt eas pet̾e a debi¬
tore ꝑ quo fideuisserat
ip̃m fideuissorẽ. s potiꝰ
int̾eẽ .i. nõ ẽ lucrͥ sed¬

Expanded text:
 non fit lucri causa, sed ut res eo modo de manu usure petuntur cum intesolvit usuras creditori, potest eas repetere a debitore pro quo fideiusserat, ipsum fideiussorem, sed potius int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat᷑ qd̃ nõ solũ cum
excedit. Si ꝑclamorẽ
⁊ famã ad aures supi¬
oris ꝑuenit nõ quid̃
a maluiol ⁊ maledi¬
cis. s a ꝓuidis ⁊ hone¬
stis nec semel tm̃n s sepe
Qd̾̃ clamor innuit ⁊
difsamatio mãifestat
debet coram ecc̃e senio¬
rib u̾tatẽ diligentiꝰ
ꝑscrutari ut si rei po

Expanded text:
batur, quod non solum cum excedit, si per clamorem et famam, ad aures superioris advenerit, non quidem a malevolis et maledicis, sed a providis et honestis, nec semel tantum, sed sepe, quod clamor innuit et diffamatio manifestat, debet coram ecclesie senioribus veritatem diligentius perscrutari, ut si rei po
Abbreviated transcription (Latin):
sone. Sed non ꝑcipiet fructus sic re¬
tentos usque dum elaplum fuerit
tempus de quo statutum est ut retine

Expanded text:
sone, sed non percipiet fructus sic retentos, usque dum elapsum fuerit tempus de quo statutum est ut retine
Abbreviated transcription (Latin):
d tñ rogare iidicẽ ne
talem penã infligat
uidice ecc̃astico quiob
defensionẽ tr. ecc̃asti¬
caꝵ uł̾ fidei inuocat ⁊
hortat᷑ ꝯͣ uolentos bͣ¬
sequi ortando eos. nõ¬

Expanded text:
n rogare iudicem, ne talem penam infligat ecclesiastico, qui ob defensionem rerum ecclesiasticarum vel fidei, invocat et hortatur contra violentos brsequ
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ꝯͣ tales nocendi cu¬
pitlitate ulcis cendi
crudelitate in pacato
atq inplacabłi aĩo¬
rebellandi feritate dõ¬
dñandi libidinem

Expanded text:
 tales, nocendi cupiditate, ulciscendi crudelitate, impacato atque impacabili animo, bellandi feritate, dominandi libidine
Abbreviated transcription (Latin):
dico saluo meliori iu¬
dicio qd̃ si pͥuiłm fuit
ꝯcessimm imppetuum
sͥ ⁊ siuis successoribus
ita qd̵ fuit reale. ⁊ pp̃
tam fauorabilẽ cãm
⁊ a sede apłica possunt
licite ten̾e uł ad tp̃c ł

Expanded text:
dico, salvo meliori iudicio, quod si privilegium fuit concessum in perpetuum sibi et suis successoribus, ita quod fuit reale et propter tam favorabilem causam et a sede apostolica, possunt licite tenere, vel ad tempus
Abbreviated transcription (Latin):
oũn locoꝵ que paganiᷤ
expulsis. reducẽt ad
cultũ dei poss licite re¬
tui̾e. ⁊ int̾milites ⁊
pͥncipes t̾re sue. qui
ip̃m uiuarent ad ħ
tales decĩas licite. rẽti¬
⁊ excusant᷑ rustici a
pcc̃o soluendo militi

Expanded text:
omnium locorum, que paganis expulsis reduceret ad cultum dei, posset licite retinere et inter milites et principes terre sue, qui ipsum iuvarent ad hoc, tales decimas licite retiet excusantur rustici a peccato solvendo militi
Abbreviated transcription (Latin):
miles hi iꝰ ⁊ añcessores
es quiete ⁊ pacifice te¬
nuerũt eam ⁊ recognoᷤ¬
centes se eam tenere
ab ecca mediate ł in¬
mediate ⁊ reddentes iͥ
debitũ obsequiũ ip̃i
ecc̃e. uł alii nõie eius
p̃sumend̾ est benigna
int̾p̃tatoẽra qd̾ sit dean¬
alias nõ est p̃sumend̾
qd̃ iuste teneat.

Expanded text:
miles huiusmodi et antecessores eius quiete et pacifice tenuerunt eam et recognoscentes se eam tenere ab ecclesia mediate vel immediate et reddentes ibi debitum obsequium ipsi ecclesie vel alii nomine eius presumendum est benigna interpretatione, quod sit de anlias non est presumendum quod iuste teneat.
Abbreviated transcription (Latin):
alioq̾n nõ credo ꝙ te¬
neant᷑ se expon̾e ꝑi¬
riam ł mandatũ uidicis peccat si aliũ defendit a

Expanded text:
Alioquin non credo quod teneantur se exponere peririam vel mandatum iudicis, peccat si alium defendat a
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ si xͥanꝰ nõ põt alter
ħ̾re fidem in dcis ille
⁊ expedit ei b de cartõ¬
nẽ ab eo l illẽ peccẽt
iuirando nõ ꝑlcat̃
iste recipiento ⁊ poist̾¬

Expanded text:
ianus non potest aliter habere fidem in dictis illius et expedit ei habere cautionem ab eo, licet ille peccet iurando, non peccat iste recipiendo.
Abbreviated transcription (Latin):
cauit mortałr ita in¬
rando. s b̾npõt uti
exceptõem sñ pcc̃o timeo
tamen scandalum ⁊
malum exemplum
apud alios qui nesri¬
unt occultam inten¬
toẽm suam. ꝓcedant
gͦ sic ⁊ nõ peccabit pe¬
tat ab ep̃o ut cogat il¬
lum ab solu̾e istum
ad hoc induci soluat
⁊ p̾ea repetat qr lz iu¬
rauit solu̾e nõ tam̃
iuranit nõ tñ repet̾e

Expanded text:
cavit mortaliter ita iurando, sed bene potest uti exceptione sine peccato. Timeo tamen scandalum et malum exemplum apud alios, qui nesciunt occultam intentionem suam. Procedat ergo sic et non peccabit. Petat ab episcopo ut cogat illum absolvere istum ad hoc induci, solvat et postea repetat quia licet iuraverit solvere, non tamen iuravit non repete
Abbreviated transcription (Latin):
pene nõ sint
extendende.
potĩ dicendũ
cist qd̾ nõ est
suspensus tal̾
ca que sunt
s quo ad ea
que sunt ordi¬
de coacto. ego
credo qd̵ nec
ignorans nec
coactus reci¬
pit executio.¬

Expanded text:
pene non sint extendende, potius dicendum est, quod non est suspensus talis ea que sunt sed quoad ea que sunt ordide coacto, ego credo, quod nec ignorans, nec coactus recipit executio
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rim oniam
coram suꝑio¬
re.¶Quid
si eccłia mea
uł prebenda
me remoto
alii fu̾it assig.¬
nata nũquid
est symonia
si p̃cio eam re¬
duno ⁊ recupo¬

Expanded text:
rimoniam coram superiore. Quid si ecclesia mea vel prebenda, me remoto, alii fuerit assignata, nunquid est simonia, si pretio eam redimo et recupe
Abbreviated transcription (Latin):
officiossi sit minꝰ pec¬
catũ qmͣ iocosũ. qr pro¬
dest ꝓxĩo. qd̾ ñ facit
iocosum. In hoĩe aũt
ex coto renũtiauit mũ¬

Expanded text:
officiosum sit minus peccatum quam iocosum, quia prodest proximo, quod non facit iocosum. In homine auteex toto renunciavit mun
Abbreviated transcription (Latin):
mora restituendi. ¶It
nõ lib̾at᷑ fur reddendo
rem det̾ĩorẽ ¶ It̃ tẽ resti¬
tũe rem cũ om̃ib fruc¬
tib ⁊ si meliorauit eã
pascendo forte equũ
res fuit sb̃repta nͨ ep̃
in quo piit s ⁊̃ totũ
tp̃c mediũ ⁊ fiet esti
in re rapta ꝓbantur

Expanded text:
mora restituendi. Item non liberatur fur reddendo rendeteriorem. Item tenetur restituere rem cum omnibus fructibus et si melioravit eam, pascendo forte equum,res fuit surrepta, nec tempus in quo periit, sed etiam totum tempus medium et fiet estimin re rapta. Probantur
Abbreviated transcription (Latin):
diales ꝑsonales u̾o
ad aliud dico ꝙ de
lacte feno ⁊ la na
detͣ decĩa illi ecc̃e in
cuiꝰ̃ ꝑrochia pascua
sita st̃ qr cũ inde sul¬
cipiant totũ nutri¬
m̃tũ tales decune p̃¬
cliales censent᷑ . ar. exͣ¬

Expanded text:
o Ad aliud dico, quod de lacte, feno et lana, detur decima illi ecclesie in cuius parochia pascua sita sunt, quia cum inde suscipiant totum nutrimentum, tales decime prediales censentur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯsangneis nõ pp̃ na-¬
tam sustentandam
s ut faciant eos d̾ite ᷤᷤ
de pr̃imõio crucifixi.
¶It diuitib ⁊ poten¬
licitã. uł honestam
scł̃i tales inqͣm p̃latoᷤᷤ¬
⁊ cłicos qui talib con¬
fu̾nt boͣ eccãstica pau¬
ꝑib debita dico eẽ rap¬

Expanded text:
sanguineis, non propter naturam sustentandam, sed ut faciant eos divites de patrimonio crucifixi; item divitibus et potenlicitam vel honestam, seculi, tales, inquam, prelatolericos, qui talibus conferunt bona ecclesiastica pauperibus debita, dico esse rap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscĩe sue aliqd̃ morta¬
le qͥd faciet: si ꝓcedit
peccat mortalit̾ ꝯfici¬
endo ⁊ sumendo qriuia
uidiciũ sͥ manducat¬
⁊ bibit si nõ ꝯficiat
peccare ur᷑. qr deo non
ueret᷑ illud̾e ⁊ ppło ꝙ̃¬

Expanded text:
ie sue aliquod mortale, quid faciet? Si procedit, peccat mortaliter conficiendo et sumendo, quia iudicium sibi manducat et bibit. Si non conficiat peccare videtur, quia deo non veretur illudere et pro
Abbreviated transcription (French):
aliqͥ est ꝯsecra¬
tũ. Si aũtħ
dep̃henditur
ꝯsecratõ cor¬
au̾ nõ appona¬
tur aqlia.
aut si appona¬
tͣ nlła fiat
cũ iam fc̃ã sit
ꝯsecratõ tam
corꝑis quam
sangͥnis. Si

Expanded text:
ecratum. Si autem hoc deprehenditur consecratio coraut non apponatur aqua, aut si apponitur, nulla fiet cum iam facta sit consecratio tam corporis quam sanguinis. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ciclii sũt plures. Nam
aliuid spũale. aliud
u. modis. odiendo. detͣ¬
hendo. male ꝯsulendo.
nocendo. uictũ subtra¬

Expanded text:
cidii sunt plures, nam aliud spirituale, aliud ue modis: odiendo, detrahendo, male consulendo, nocendo, victum contra
Abbreviated transcription (Latin):
furtũ. licet int̾ũeiat
alias si ꝯcupistat rem
alienam illicite ac sñ
ꝯteectatõe. ẽ tnͣsgressor

Expanded text:
furtum, licet interveniat Alias si concupiscat rem alienam illicite ac sine contrectatione, est transgressor
Abbreviated transcription (Latin):
soluit usuras pofsit
cũ effcũ pet̾e rem ẽptã
de usuris ab ip̃o p̾ses¬
sore ⁊ntr̃ ille in foro
pũiali teneat᷑ resti¬

Expanded text:
solvit usuras, possit cum effectu petere rem emptam de usuris ab ipso possessore et utrum ille in foro penitentiali teneatur resti
Abbreviated transcription (Latin):
eadem portor singulis
queri. ¶ It sumꝰ creditoꝵ
nõ iure fori excus aret᷑ut
cdo debitor si pietate mot᷑
gͣtificat płimũ indigẽti
creditori nͨ credo᷑ aliꝙ pri

Expanded text:
eadem portio singulis queri. Item si unus creditorum non iure fori excusaretur, ut credo, si pietate motus gratificaret plurimum indigenti creditori. Nec credo quod ali
Abbreviated transcription (Latin):
iugilau̾it exigendo debit̃
in iudicio ł exͣiudicium
põt ei debitor solu̾e inso¬
lid̃ añꝙͣ boͣ debitoris
auͣcte iuidicis incipiãt
fcã st̾ oim creditoꝵ qui
nõ hñt pignora ł ypo¬

Expanded text:
vigilaverit, exigendo debitum in iudicium vel extra iudicium, potest ei debitor solvere solidum, antequam bona debitoris auctoritate iudicis incipiant facta sunt omnium creditorum qui non habent pignora vel hypo
Abbreviated transcription (Latin):
dmnarii iudices ñ debẽt
pet̾e. ⁊̃ expensas cum pp̃
iusticiã tenendã suãs
hñt diguitates ⁊ red¬
ditus assignatos ad
istos .ii. extenditͤ. u̾bũ

Expanded text:
dinarii iudices non debent petere expensas, cum propter iustitiam tenendam suas habent dignitates et redditus assignatos. Ad istos enim extenditur verbum
Abbreviated transcription (Latin):
a ñ manifestis discer¬
ni solent rixa acras¬
saturis expilatões a
succipu̾it. ut fur cob̾¬
cebit᷑. qui gͥgem ut
abigent euentꝰ spectã¬

Expanded text:
a nec manifestis discerni solent, rixae a grassaturis, expilationes a surripuerit, ut fur coercebitur: qui gregem, ut abigeus. § 8. Eventus specta
Abbreviated transcription (Latin):
exige̾ oblatoes debitas qr ille sũt qͣi prdi¬
ales decimas añ ꝑ sonales exig̾e̾ nõ debrt ab
eis cũ nõ recipiebant uidei ab ea eccãstica sa

Expanded text:
exigere oblationes debitas, quia ille sunt quasi prediales. Decimas autem personales exigere non debet ab eis, cum non recipiant Iudei ab ea ecclesiastica sa
Abbreviated transcription (Latin):
nos aliqͣ ⁊ sc̃e fidei ad¬
u̾sa semũassesut die
sabb̃i aliqͥ. oꝑari ꝓ¬
hibeant quos quid
aliud nͥ antixp̃i pre¬
dicatores lixi̾m. qͥ
ueniens cliem sabba¬
tũ atq dñicũ ab oĩ¬
oꝑe faciet custodiri
qr eĩ mori se ⁊ resur¬

Expanded text:
vos aliqua et sanctae fidei adversa seminasse, ita ut die Sabbati aliquid operari prohiberent, quos quid aliud nisi Antichristi praedicatores dixerimus, qui venientes diem Sabbatum atque Dominicum ab omni facient opere custodiri, quia enim mori se et resur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃diis pr̃imõialib te¬
uentͣ dare illi ecc̃e in
cuiꝰ ꝑrochia sita st̾ pre
cipiũt eccͣstica sacra¬
m̃ta ab illa ecc̃a. nõ¬

Expanded text:
prediis patrimonialibus, tenentur dare illi ecclesie in cuius parrochia sita sunt. cipiunt ecclesiastica sacramenta ab illa ecclesia, no
Abbreviated transcription (Latin):
tu̾r mora noc̃et ei ꝑ¬
cheo qd̾ si rusticus
erat in mora tp̃rui¬
olentie tẽ ad totalẽ
decimã totiꝰ ac̾ui da¬
bit tñ ecc̃a rustico
tum. Si uo eccͣa eit¬

Expanded text:
ior mora nocet ei quod si rusticus erat in mora tempore violentie, tenetur ad totalem decimam totius acervi. Dabit enim ecclesia rustico tum. Si vero eccle
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ nͥ qͣntũ sufficit ħrdi¬
tas distinguo tñ inter
si nec̃ce ẽ qnͣtũ pot suf¬
fic̾e heditas de legatis
ã põt dethere suã legi¬
timã sitot st̾ ꝙ ilł so¬
lutis nõ remane̾t s̃ le¬
giuna. ¶Ilam in le

Expanded text:
 quantum sufficit hereditas. Distinguo tamen inter si necesse est, quantum potest sufficere hereditas. De legatis autem potest detrahere suam legitimam, si tot sunt, quod illis solutis non remaneret sibi legitima. Nam in l
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ inuirianf ł spoliator
s̾ꝯplices eoꝵ debent hñi¬
ut̾ pꝰtulart. ueniam ab
hus quosoffend̾unt ne
illi remaneant. iran
⁊ ꝑyratis. de furtis.

Expanded text:
 iniurians vel spoliator vel complices eorum debent humiliter postulare veniam ab his, quos offenderunt, ne illi remaneant in ranet pyratis. DE CRI
Abbreviated transcription (Latin):
clũ. qr si tp̃r denũtiati¬
onis p̃misse is qui iã
ꝯiũctis impetit exͣ. dy¬
nũtiatõ nõ potuit ad
eius noticiã ꝑ̃nẽire nt
puta si nimie inf̾mi¬
tatis feruore laboranꝰ¬
uł sane m̃tis patiebã
exiliũ ł in ãnis tam

Expanded text:
ndum, quod si tempore denuntiationis praemissae is qui jam conjunctos impetit extra dinuntiatio non potuit ad ejus notitiam pervenire, ut puta si nimiae infirmitatis fervore laborans, sanae mentis patiebatur exsilium, vel in annis erat
Abbreviated transcription (Latin):
ferie qͣi festiue. feriaꝵ
alie st̾ temꝑanee ut q̃
dant᷑ pio fructib col¬
fnũ alie repentine. ut q̃
dant᷑ a pͥncipe obrem
ꝓspe gestam lqr deuicit
sarracenos. łheticosł¬

Expanded text:
i festive. Feriarum alie sunt temporanee, ut que dantur pro fructibus colsium. Alie repentine, ut que dantur a principe ob rem prospere gestam, vel quia devicit sarracenos vel hereticos
Abbreviated transcription (Latin):
suis uendiclit uł dona¬
uit eis illd̃ ꝙ iͥ insub¬
iectionis signũ ꝯsueuit
petẽ in om̃i tñ casu credo
qd̾ debeat h̾re in memõ
nexa dñio illa sex enu¬
m̾ata in epła philib̾ti
tũ honestũ utile facile
pꝰsibłe̾. ut in ill̾ sunit ei¬

Expanded text:
onavit eis illud, quod ibi in subiectionis signum consuevit petere. In omni tamen casu credo quod debeant habere in memoria, annexa dominio illa sex enumerata in epistola Philiberti tum, honestum, utile, facile, possibile, ut in illis
Abbreviated transcription (Latin):
cipes uł milites hñtes
guerras ad inuicem
distingue qr aũ illede
quo querit᷑ b̃t̃ iustam
guerram ł bellũ aut

Expanded text:
el milites habentes guerras adinvicem, distingue quia aut ille de quo queritur habet iustam guerram vel bellum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
assentõ ponũt distinc¬
tõem tͥmẽbrem uidel
qd̃ in illicite acqͥsitis
aliqñ nõ tnͣsfercur
dñium in acciptẽtẽ.
ut in rapina ⁊ furco
dedit ꝯpenit repetitio
ut in usura ⁊ symoͣ

Expanded text:
assentio, ponunt distinctionem trimembrem, videlicet quod in illicite acquisitis aliquando non transfertur dominium in accipientem, ut in rapina et furto. dedit competit repetitio, ut in usura et
Abbreviated transcription (Latin):
deos publicis cedib dep¬
utandos. qui de infideli¬
b baptiz atos subu̾tere
attẽptau̾int ⁊ siles pe¬
nas int̾dsi ⁊̃ pecũariaͤ
ꝓut qͣlitas delicti expos¬
cit sepe statuit. ecc̃a cͣ
cales. illa tñ mcd̾atõe
adħita inflagelł qd̃
statut eiꝰ. in uindc̃ãm
sanguinũ tnͣsire mĩ¬
me uideat᷑. ¶ Talis enĩ
pena inlistincte reli¬
qñda ẽ brachio scl̃ari.

Expanded text:
deos publicis cedibus deputandos, qui de infidelibus baptizatos subvertere attentaverunt. Et similes penas, interdum et pecuniarias, prout qualitas delicti exposcit. Sepe statuit ecclesia contra tales, illa tamen moderatione adhibita in flagellis, quod statutum eius in vindictam sanguinis transire minime videatur. Talis enim pena indistincte relinquenda est brachio seculari.
Abbreviated transcription (Latin):
ihiis que st̃ ꝓ hĩta qr
mala quedã st̃ que nõ
puniunt᷑ a iure cuuli
in forͣ idicii nͥ pena in¬
famie ut hystonatꝰ. ⁊
ex̾citiũ illõꝵ qui pugn¬
ant in arena ł induel¬
lo ł oꝑe metͥcũ solutaꝵ
c⁊ intalib turpit acqͥ¬
usũ acqͥrentis quedã

Expanded text:
his que sunt prohibita quia mala, quedam sunt que non puniuntur a iure civili in forma iudicii, nisi pena infamie, ut histrionatus et exercitium illorum qui pugnant in arena vel in duello vel opera meretricum solita et in talibus turpiter acquusum acquire
Abbreviated transcription (Latin):
fõ nͥ forte decliss
illam petiũam
alicui collegio
p̃benda in quo
cãti deb̾et fi̾ de
illa pectũa qd̃
supͣdcm̃ est depecu¬
ma dada abb̾t ⁊
h̾ndo ord̾inẽ si
cliasticũ illa pe¬
cũia d cedere
illi cathedrali
miniã data est
si aũt h̾ebat bñ¬
siñ ad cuiꝰ titulr̃t¬
debeat ordinari
gͣtis aut si dedit
pecuniam pro
bñfõ optinendo
ab ep̃o uł alio p̃¬
lato eccãstico cũ

Expanded text:
o, nisi forte dedisset illam pecuniam alicui collegio prebenda, in quo casu debent fieri de illa pecunia quod supra dictum est de pecunia data abbati et bendo ordine, si clesiasticum, pecunia debet cedere illi cathedrali miniam data est. Si autem habebat beneficium, ad cuius titulum ordinari gratis debuit aut si dedit pecuniam pro beneficio obtinendo ab episcopo vel alio prelato ecclesiastico, cum
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illa ad unã m̃sã
manducabit ⁊ bib
nec sub uno tecto ma-
nlła mala suspicio
ydoneis ꝓ c̾ta nc̃citate

Expanded text:
cum illa ad unam mensam manducabis et bibes, aut sub uno tecto manenulla mala suspicio idoneis pro certa necessitat
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem ad auem ł
aiãl. et aliꝰ tnͣsiens
ex in sꝑato ꝑcutitur
⁊ morit᷑. uł incidit
arborẽ ⁊ casu arboris
aliquis opͥpmit᷑. ⁊ si¬
cite ut puta ꝓiciebat

Expanded text:
lapidem ad avem, vel alias et alius transiliens ex insperato percutitur et moritur; vel incidit arborem et casu arboris aliquis opprimitur et sicite, utputa proi
Abbreviated transcription (Latin):
illõ dispenfatĩe fcm̃
fuisse alii. distingũt
quib assentio qd̃ si
remanz in sclo ille
qui ded̾at peciũam
nõ est ei restitutio fa¬
cienda. s ecc̃e ut su¬
at ad religionẽ uł si
monastĩo ad aliud
p̃sertim cum in eiꝰ in tariam data sit ita cñ qd̾ illi
qua funt inculpa qnͣtum poss fĩ alieni eẽnt a cõ¬

Expanded text:
id dispensative factum fuisse. Alii distinguunt, quibus assentio, quod si remanet in seculo ille qui dederat pecuniam, non est ei restitutio facienda, sed ecclesie ut suat ad relmonasterio ad aliud,sertim cum in eius iniuriam data sit, ita tamen quod illi qui fuerunt in culpa, quantum posset fieri, alieni essent a com
Abbreviated transcription (Latin):
maritꝰ uolẽs accͤare ux-¬
orẽ de adultĩo coram
uidice scl̃ari ad penam
legalem d inscrib̾e .i. li
bellum accatoĩs facere ⁊
ad penã talionis obliga¬
re s si coram eccͣastico iu¬
dice uilt᷑ accͤare ad tho¬

Expanded text:
maritus volens accusare uxorem de adulterio coram iudice seculari ad penam legalem debet inscribere, id est libellum accusationis facere, et ad penam talionis se obligare. Sed si coram ecclesiastico iudice vult eam accusare ad tho
Abbreviated transcription (Latin):
post electoẽm fcãm se opponet ne ꝯfirmaret᷑ uł iustitu̾et᷑
electus allegans id solũ qd̃ sñ eiuis assaensu fuit electus
poss tinc redimere uexatõem suam sic̃ magr̃ hic in¬
nuit s ⁊ si añ electio¬
nẽ aliquis de quo con¬
staret nlł̾m hr̃e in elec

Expanded text:
post electionem factam se opponeret ne confirmaretur instaretque electus, allegans id solum quod eius assensu fuit electus, posset tunc redimere vexationem suam, sicut magister hic innuit. Sed etsi ante electionem aliquis, de quo constaret nullum habere in elec
Abbreviated transcription (Latin):
dies qui dñr egyptia¬
ci aut kalendas iamu¬
arii in quib cantile¬
ꝯmessatões ad inuicẽ
dona donant᷑ qiͣ in p̾u¬
cipio anniboni fati

Expanded text:
dies qui dicuntur egyptiaci aut kalendas ianuarii, in quibus cantilemessationes et ad invicem dona donantur, quasi in principio anni boni fati
Abbreviated transcription (Latin):
ncc̃itas in uiram̃to pro¬
missorio excuset a per¬
bitor se solutur incer¬
tot̾mo impeditꝰ nõ põt
solu̾e ad ħ dicas qd̃ si
tũc qñ iurabat crede¬
bat se nõ posse reddere
uł credebat qd pois s
fatue qr nõ h̾ebat cam
credendi tũc mutroq
cãu peierabat. qr in
pͥmo cãu deerat iitas
in ꝯscĩa. In scd̾o iudiciũ¬
ab mitio se posse redd̾e

Expanded text:
cessitas in iuramento promissorio excuset a perbitor se soluturum in certo termino, impeditus non potest solvere. Ad hoc dicas, quod si tunc quando iurabat credebat se non posse reddere vel credebat quod posset, sed fatue, quia non habebat causam credendi, tunc in utroque casu peierabat, quia in primo casu deerat veritas in conscientia, in secundo iudiciuab initio se posse reddere
Abbreviated transcription (Latin):
tu uł in infirmitatib aut angustiis suis aut suoꝵ
⁊ ⁊̃ ea que uiri faci¬
unt moti ex aliqua
angustia uł turba¬
tõe tenenda sunt:
toẽm obligandi se
deo cogitantes. ⁊ de

Expanded text:
tu vel in infirmitatibus aut angustiis suis aut suorum et etiam ea, que viri faciunt moti ex aliqua angustia vel turbatione, tenenda sunt? t intentionem obligandi se deo, cogitantes et de
Abbreviated transcription (Latin):
¶Incolume. ne sit in dãp¬
num dño suo de corꝑe suo¬
¶ Tttum. ne sit in dãpñ
dño suo de secreto suo uł de
emunitonib ꝑ qͣs tutus
eẽ põt. ¶ Honestum. ne
de sua insticia ł aliis cansis
que ad honestatẽ eiꝰ ꝑtin̾e
uident᷑. ¶ Utile ne sit eiꝰ ĩ¬
¶Fãcile. ne id bonũ ꝙ doꝰ
at ei difficile.
¶Possibile. ne id bonũ
qd dño suo erat pꝰsibile

Expanded text:
Incolume, ne sint in damnum domino suo de corpore suo. Tutum, ne sint in damnum domino suo de secreto suo vel de munitionibus, per quas tutus esse potest. Honestum, ne de sua iustitia vel aliis causis que ad honestatem eius pertinere videntur. Utile, ne sint ei iFacile, ne id bonum quod at ei difficile. Possibile, ne id bonum quod domino suo erat possibile,
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ debent oĩa mala colłare
ꝙͣ sic peccare ⁊ peccãt morta¬
lr quociens mun̾a accipiũt
pp̃ faciendã gr̃ãm alicui in
quos dam gͣuent uł ali
tim̃tes eis ẜuiant ne ta¬
lia patiant᷑ ⁊ tenent᷑ ad

Expanded text:
ebent omnia mala tolerare, quam sic peccare et peccant mortaliter quoties munera accipiunt, propter faciendam gratiam alicui in quosdam gravent, ut alii timentes eis serviant ne talia patiantur, tunc tenentur ad
Abbreviated transcription (Latin):
da distinctõ qr aut c̾¬
ta pacta. fu̾nt inter
creditorẽ ⁊ debitorem
firmata sr uenditõe
pignoris inc̾to tp̃r ł¬

Expanded text:
da distinctio, quia aut certa pacta fuerunt inter creditorem et debitorem firmata super venditione pignoris in certo t
Abbreviated transcription (Latin):
quet aliquid ꝑ metũ
a subditis aũ cũ non
uult face̾ ad ꝙ tenet᷑
nͥ data sͥ peciũa aut
cũ aliquis officialis
aut miles ultͣ sͥ ꝯsti¬
tuta stipendia excor
xit militib. estote ꝯtẽ.¬

Expanded text:
liquid per metum a subditis, aut cum non vult facere ad quod tenetur, nisi data sibi pecunia. Aut cum aliquis officialis aut miles ultra sibi constituta stipendia aliquixit militibus: Estote
Abbreviated transcription (Latin):
sit ecc̃a inclulg̾ẽ illis
qui iustũ h̾nt bellũ
⁊ qui tanta ncc̃itate
oꝑari ⁊ aliis festis p̃¬
cotidiana oꝑa g̾cenda ꝑ hiꝰ ⁊̃ nc̃citatẽ excusari
e̾do posse uettores m̃ciũ ad nũdinas ullora re¬
mota ⁊ uiuoꝵ que tnͣsportant᷑ ad remota loca
cñ sũ gͣui in ꝯmodo nõ possint dieb festius na¬
care ab eundo ⁊ qͣdri gando debarbariis au mi

Expanded text:
sit ecclesia indulgere illis, qui iustum habent bellum et qui tanta necessitate operari et aliis festis pitatem excusari credo posse vectores mercium ad nundinas vel loca remota et vinorum que transportantur ad remota loca, cum sine gravi incommodo, non possint diebus festis vacare ab eundo et quadrigando. De barbitonsori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmesstctõ ⁊ ebrietas de for¬
piloqͥa scurrilitas ludit᷑ in
⁊ stultiloqͥa dephilargia. ⁊ .i.¬
cupiditate m̃daciũ fraus
furta ꝑ uiria tp̃is lutͥ appe¬
citꝰ fla restrõia. uiolentia
ĩ hũaitas ⁊ in pacitas de
ira hõicidiũ clamor ⁊ in

Expanded text:
messatio, ebrietas; de forrpiloquia, scurrilitas, ludicra, et stultiloquia; de philargyria, mendacium, fraus, furta, perjuria, turpis lucri appetitus, falsa testimonia, violentia, inhumanitas, et rapacitas; de ira homicidium, clamor et in
Abbreviated transcription (Latin):
iiienis ociosus senex
obstinat᷑ monachuᷤ
rͣrs causidicus b̾ctus
p̃ciosus. cib exquisitꝰ.
rumor inclaustro. lis
in capło dissolittio
in choro irreuen̾tia

Expanded text:
osus, senex obstinatus, monachus hus causidicus, habitus pretiosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ħ excogitari ca̾ in
quo ñ eẽt usura ultͣ
sortẽ acciꝑe puta dũ
tus emere c̾tas m̃ces
de pecũia ⁊ tu pp̃ nimi¬
am instantiã fecisti
me cessare atali emp¬
⁊ ego dico uolo qd̃ iͥ
eẽm iͥ h̾itͣns de istis m̾¬
cib si eas illuc defb̾em
recipio tñ in me ꝑicu¬
lum ut supdc̃m est

Expanded text:
tamen hic excogitari casus in quo non esset usura ultra sortem accipere, puta dum tus emere certas merces de pecunia et tu propter nimiam instantiam fecisti me cessare a tali empEt ego dico, volo quod ibi essem ibi habiturus de istis mercibus. Si eas illuc deferrem, recipio tamen in me periculum, ut supra dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
de duob hñ¬
saram qm cõ¬
suennt porta¬
re aduenden¬
tes blalum
⁊ inde recipere
m̃cedem qui
de cet̾o porta¬
rent eam ⁊
ex ħ młtum
d ampnificati
st̾ qr uendito

Expanded text:
de duobus habsuram, quam consueverunt portare ad vendentes bladum et inde recipere mercedem, qui de cetero non portarent eam et ex hoc multum damnificati sunt, quia vendito
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ł. ⁊̃ delaicis quibus
res ꝓpͥe furto sub late
st̃ nũqͥ. poterũt une¬
stigare ꝑ inspectoẽm
astralabii ł sili̾a ad
fit ibi inuocatio demoñ
uł aliud suꝑstitõsum¬
percat quiq facit exͣ .e.¬

Expanded text:
tiam de laicis, quibus res proprie furto sublate sunt; nunquid poterunt investigare per inspectionem astrolabii vel similia? Ad fit ibi invocatio demonum vel aliud superstitiosumpeccat quicunque facit,
Abbreviated transcription (Latin):
tñ suspẽs̾ ab offõ ⁊ b̾n¬
ficio si ã tał inspectio
miã. nõ inuocatis de¬
monib. n alio suꝑ¬
sticio so ad iũcto. for¬
te poss admuti: ar a

Expanded text:
suspensus ab officio et beneficio. Si autem talis inspectio miam, non invocatis demonibus, neque alio superstitioso adiuncto, forte posset admitti. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
as ł aliqͣ colligit her¬
bam meclicinalem
cũ symbolo d̾mo uł
in carta. Symbolũ
ponat suꝑ aliꝙ̃. infir¬
mũ ut sic in istił mm̃
de̾ creator oĩm ⁊ doꝰ ho¬
mͦ ulła alia sr̃stitio¬
sa obsernanͣ misceã¬
ꝓculculdubiop repbanda st̾ nͣ portanda ⁊ pec¬
cant. qui scribũt ea aut portant au donant
au uendñt aũ portanda dirent nͥ a dõ fiu̾nt sim¬
plices ꝙ ignorañ eos debeat excrsare que ñ excu

Expanded text:
vel aliqua colligit herbam medicinalem cum symbolo divino vel in charta symbolum ponat super aliquem infirmum, ut sic in istis tantum deus creator omnium et dominus homodo nulla alia superstitiosa observantia misceaproculdudio reprobanda sunt nec portanda. Et peccant qui scribunt ea aut portant aut donant aut vendunt aut portanda docent, nisi adeo fuerint simplices, quod ignorantia eos debeat excusare, que non excu
Abbreviated transcription (Latin):
moĩaca d̾r ordinatio
alia ex ꝑte ordinato¬
ris tm̃. alia expte or¬
dinati tm̃. alia ex ꝑ¬
te urriusq. alia ex
cum utroq ignoran¬
te amicus ordinan

Expanded text:
moniaca dicitur ordinatio, alia ex parte ordinatoris, alia ex parte ordinandi tantum, alia ex parte utriusque, alia ex cum utroque ignorante, amicus ordinand
Abbreviated transcription (Latin):
Ep̃c ordinare cl̾icum põt ⁊¬
d in sua occ̃a ⁊ facile põt
hr̃e expensas in domo sua ĩ
qua h̃t inctualia s illa nic¬
t̾nalia nõ põt comode ferre
secum ad aliam eccãm. uñ
ncc̃e est ei de nctualib pu

Expanded text:
est ordinare clericum et debet in sua ecclesia et facile potest habere expensas in domo sua, in qua habet victualia; sed illa victualia non potest commode ferre secum ad alienam ecclesiam, unde necesse est ei de victualibu
Abbreviated transcription (Latin):
b.¶Dicit᷑ a̾ symonia
a symone mago. pri¬
mo ĩ nouo testamãto h
sceleris auctore quia
uoluit emere grãm¬

Expanded text:
. Dicitur autem simonia a Simone mago, primo in novo testamento huius sceleris auctore, qui voluit emere gra
Abbreviated transcription (Latin):
beatus qui excitit ma¬
nus suas ab omni
munĩe. nõ dicit solũmͦ
a mun̾e s ab omni
muie. aliud est enĩ¬
alingua. munul a

Expanded text:
Beatus qui excutit manus suas ab omni munere. » Non dixit solum a munere, sed ab omni munere. Quia aliud est a lingua. Munus a
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte alta h̾un¬
daret multũ in red-¬
ditib temꝑalib alia
parum qi tunc minꝰ
h̾undans poss refun¬
d̾e altĩ certam pecũue
qnͣtitatẽ ita qd̃ tem

Expanded text:
nisi forte altera abundaret multum in redditibus temporalibus, alia parum, quia tunc minus abundans posset refundere alteri certam pecunie quantitatem, ita quod tem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ gyezi. in uet̾i testam̃¬
to. uoluit uendẽ gra¬
tiam syc̃. sanitatis n¬
naaman syro. Unde
ꝓprie uenditor sp̃na¬
lium d̾r gyezita agy¬
ezi. emptor uo symõi¬
acus. a symone. Usu
tam̃ utq symõiacus

Expanded text:
 Gyezi in veteri testamento voluit vendere gratiam sanitatis Naaman Syro. Unde proprie venditor spiritualium dicitur Gyezita, a Gyezi, emptor vero simoniacus, a Simone; usu tamen uterque symoniacus
Abbreviated transcription (Latin):
Siu̾o par sit debit̃ hĩc
inde stand̃ ẽ maiori
nuͣo creditoꝵ. si oĩa st̃
ꝑia eligenda ẽ clemen
lex inpłib c̾oitorib¬

Expanded text:
vero par sit debitum, hinc inde standum est maiori numero creditorum. Si omnia sunt paria, eligenda est clementlex in pluribus creditorib
Abbreviated transcription (Latin):
defeudo dico qd̃ si ecc̃a
recipit in pignore f¬
feudũꝙ miles tẽnet
ꝑ eam si durante pi¬
gnore recipit ab eo
seruiciũ feudi tenet᷑
fructus ꝯputa ͤ in sor¬

Expanded text:
De feudo dico, quod si ecclesia recipit in pignore feudum, quem miles tenet per eam, si durante pignore recipit ab eo servitium feudi, tenetur fructus computare in sor
Abbreviated transcription (Latin):
nos aliqͣ ⁊ sc̃e fidei ad¬
u̾sa semũassesut die
sabb̃i aliqͥ. oꝑari ꝓ¬
hibeant quos quid
aliud nͥ antixp̃i pre¬
dicatores lixi̾m. qͥ
ueniens cliem sabba¬
tũ atq dñicũ ab oĩ¬
oꝑe faciet custodiri
qr eĩ mori se ⁊ resur¬
tõe uult diẽ dñicum

Expanded text:
vos aliqua et sanctae fidei adversa seminasse, ita ut die sabbati aliquid operari prohiberent. Quos quid aliud nisi antichristi praedicatores dixerim? qui veniens diem sabbatum atque dominicum ab omni faciet opere custodiri. Quia enim mori se et resurtione vult
Abbreviated transcription (Latin):
ħexiliũ tripłx  aliud in
loco c̾to ut cũ quis in¬
aliud a loco det̾iato
ut cũ ꝓhibet᷑ alicui eẽ¬
in aliquo loco s sit ali¬
bi ꝓuelle suo .ii. q.i.¬

Expanded text:
Exilium triplex est, aliud in loco certo, ut cum quis inaliud a loco determinato, ut cum prohibetur, alicui essem aliquo certo loco, sed sit alibi pro velle suo. Ali
Abbreviated transcription (Latin):
tnͣsiret ad arctõrẽ religi¬
ał a̾ nõ tenet᷑ eñ reciꝑe
¶Quid si petiit luĩam
deat ille penitz dicens
qd̾ nõ uult tnͣsire albas

Expanded text:
transiret ad arctiorem religialias non tenetur recipere. Quid si petiit licentideat, ille penitet, dicens quod non vult transire; abbas
Abbreviated transcription (Latin):
¶ It c̾do ip̃m furantẽ
nlło mͦ peccasse qnͣtũ
ad hoĩem. si rectam
hũit intentẽem ĩmo
potiꝰ. meruisse. dũ mͦ
alias sat̾faciat ut dic¬

Expanded text:
 Item credo ipsum furantem nullo modo peccasse quantum ad hominem, si rectam habuit intentionem, immo potius meruisse, dummodo alias satisfaciat, ut dic
Abbreviated transcription (Latin):
sũ salariũ cũ gͣmu
dãpno litigatoris¬
¶ It ex quo cã ẽ incep¬
ta. cũ nlłm faciat pa¬
ctũ cũ litigatore ꝙ̃ ĩ
ꝓpͥam recepit fidẽ qr pꝰ¬

Expanded text:
sive salarium cum gravi damno litigatorisem ex quo causa est incepta, nullum faciat pactum cum litigatore, quem in propriam recepit fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
iuclicand̾ sufficit isti
ut se ab h̃ soluat pcc̃i
uincło siindicet talib
qui mag̃ possũt ꝓdeẽ
corrigendo sũ ꝓ eo dm̃

Expanded text:
uod sufficit isti, ut se ab hoc solvat peccati vinculo, si indicet talibus, qui magis possunt prodesse corrigendo sive pro eo deum
Abbreviated transcription (Latin):
ndato inclicis. suspen¬
d̾e ł decapitare ĩnccẽtẽ
uł alio mͦ punire hec¬
urͣ .. om̃ino qd̾ nec iu¬
dex nec alii possint ꝓcedẽ¬

Expanded text:
ndato iudicis suspendere vel decapitare innocentem vel alio modo punirem omnino, quod nec iudex nec alii possunt procede
Abbreviated transcription (Latin):
ita ita ut sciam dic̃ gloͣ
sac̾dos scrat ꝑrochianũ
suũ in pcc̃o mortali occl̃
to teͣ tñ ille petenti ĩpu-¬
blico dare encharistiã¬

Expanded text:
 glosa sacerdos sciat parrochianum suum in peccato mortali occulto, tenetur tamen illi petenti in publico dare eucharistia
Abbreviated transcription (Latin):
crim̃ occłtũ menifãt
nõ est erroris correptor
s traditor clicit aug̃.¬
si ꝓdid̾it eũ forte pu
pottor põt de facili inc̾re¬

Expanded text:
crimen occultum manifestat, non est erroris correptor, sed proditor, dicit Augussi prodit eum, forte punproditor potest de facili incurre
Abbreviated transcription (Latin):
excludit opͦ pietatis ex
caritate faciend̃. ut qñ
iuirat aͥs qd nicħ dabit
isti ec ex caritate ł ꝙ nõ
cludit opus de gn̾e bo¬
noꝵ ut cũ quis iurat

Expanded text:
excludit opus ex charitate faciendum ut quando iurat aliquis quod nihil dabit isti ex charitate vel quod non cludit opus de genere bonorum, ut cum quis iurat
Abbreviated transcription (Latin):
Inclubitant̾ tenentur
tam ususrarii qm h̾e¬
des ad solidam restitu
toẽm om̃iũ usurarã
⁊qr ñ possunt plene
ressitu̾e ⁊ꝓponant ĩ
aĩo restitũe. si ꝑuene¬
rint ad pinguiorẽ
fortunam ⁊ sꝑ post pꝰ
se uitant᷑ ad hoc pos¬
sunt ⁊̃ teles contriti

Expanded text:
indubitanter tenentur, tam usurarii quam heredes, ad solidam restitutionem omnium usurarum,quia non possunt plene restituere et proponant in animo restituere, si pervenerint ad pinguiorem fortunam et semper pro posse nitantur. Ad hoc possunt etiam tales contriti
Abbreviated transcription (Latin):
tiam ł uir̃ ordinem
dep̃bensus est in ali¬
quo crimĩe ꝓ quo de
iuire eẽt pena sangͥ¬
nis infligenda põt
nire nõ d ⁊̃ p̃sentia

Expanded text:
tiam vel iuris ordinem, deprehensus est in aliquo crimine pro quo de iure esset pena sanguinis infligenda potesnire. Non debet etia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illũ qui adoptatur¬
qm̃ p̃r arrogator tenẽ
relinq̃re filio arroga
cipare. s p̃r adoptator¬
filio adoptino nichil

Expanded text:
 in eo qui adoptatur. Item arrogator tenetur relinquere filio arrogatcipare, sed adoptator adoptivo nihil
Abbreviated transcription (Latin):
antur
⁊ confere¬
tur istud
bñficium
Sub hc̃
forma
damus
tibi hnͣc
p̃bendam
ul hanc
ecclesiam
Salius
fructib
quos re¬
ad talem
usum.

Expanded text:
antur. Et conferetur istud beneficium sub hac forma. Damus tibi hanc prebendam vel hanc ecclesiam, salvis fructibus quos read talem usum.
Abbreviated transcription (Latin):
sum religionis lib̾ant᷑ e
idem de rege ⁊ imꝑatore
duce uł comite uł aligͦ
p̃potente ex quo pendet
totus oc̾citus crucesig¬
natox ⁊ de eiꝰ absentia
urit qd̾ toto tp̃r uite sue ł
us ad trienuũ uł ad
septenniũ militabit ĩ
mille ł duo milia mi
re debeat cõis utilitas
uł priuata. Ccedo ipͣm
potiꝰ eẽ consulend̾ in hoc

Expanded text:
sum religionis liberantur a idem de rege et imperatore, duce vel comite aliquo prepotente, ex quo pendet totus exercitus cruce signatorum et de eius absentia ovit quod toto tempore vite sue vel usque ad triennium vel septennium militabit in mille vel duo millia milre debeat communis utilitas vel privata, credo papam potius esse consulendum in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
stã ꝑuiblice ꝑsone sicat
inm̃ittio carnali ncccia
ẽ totificatõ consensus¬
¶ Item traditõ frã in
manu publice ꝑsone
¶Item aꝓpbato ⁊ recep¬
tõ ecã ꝑ illam publicã

Expanded text:
ta publice persone, sicut in matrimonio carnali necessaria est notificatio consensus. Item traditio facta in manu publice persone. Item approbatio et receptio facta per illam publicam
Abbreviated transcription (Latin):
Causaꝰ ut si nouens sit
senex. debił. uł infirmuᷤ
uł si ex ip̃iꝰ ab sentia gu¬
etra uł turbatõ umn̾etur
tõ ł emutatõ melior
indeat᷑ ⁊ mag̃ accepta

Expanded text:
Causa, ut si vovens sit senex, debilis vel infirmus vel si ex ipsius absentia, guerra vel turbatio timeretur vel commutatio melior videatur et magis accepta
Abbreviated transcription (Latin):
si raptor erat ł usurariꝰ
qui muluꝰ de alieno h̾n¬
nificau̾at ⁊ qr nestiebat
quib sacienda erat re¬
stitutõ nouit ꝙ illa ex¬
pend̾et in fucc᷑sum t̾re
pp. in alios usus illa ꝯ
sit a labore ꝑgͥnatõis¬

Expanded text:
 usurarius, qui multa de alieno habnificaverat et, quia nesciebat quibus facienda erat restitutio, vovit quod illa expenderet in succursum terre pape in alios usus illa cosit a labore peregrinationis
Abbreviated transcription (Latin):
¶Circa penam symoͣ¬
aut est symoͣ. mordi¬
ne airĩ b̾nficio. si in
ordine nõ recipit exe¬
cutoẽm s est ip̃o uiresꝰ¬
pensus quo ad se et
quo ad alios siue sit
occultum sine mãt¬
festum sicut ⁊ noto¬
rius fornicator. exͣ de

Expanded text:
Circa penam simonaut est simonia in ordine aut in beneficio. Si in ordine non recipit executionem, sed est ipso iure suspensus quo ad se et quo ad alios, sive sit occultum sive manifestum, sicut et notorius fornicator, et
Abbreviated transcription (Latin):
pa .ii. fuit cũ sciuit
sscire debuit se ifuf¬
ficientẽ ⁊ cũ iudicare
talem cãm p̃sũꝑsit
⁊ id̾ si erat sufficiens
quo ad saffscientiã
uegligens ⁊ noluit
stud̾e ꝙ̃ debiit ꝯdẽp¬

Expanded text:
pa enim fuit, cum scivit vel scire debuit se insufficientem et tamen iudicare talem causam presumpsit et idem si erat sufficiens quo ad scientiam, negligens et noluit studere quem debuit
Abbreviated transcription (Latin):
obẜuantia uiram̃ti spectat tm̃ ad comod̾ ł in co¬
modũ uirantiũ ⁊ iurent de dando faciendo ⁊̃ non
faciendo aliquo alt̾i̾ ab alto̾ psũt sͥ remitt̾e ut si iu¬
ret quis alii ꝙ faciet sͥ dom̃ ⁊ librũ ł alias oꝑaᷤ ⁊ ali
iuret ei qd̾ reddet ei m̾cedẽ uł qñ duo socii uirant de cõi¬
candis ad inuicẽ om̃ib lucris siaũ nõ uirant super
aliquo dando faciendo ł nõ faciendo ad inuicẽ itt dcm est

Expanded text:
rvantia iuramenti spectat tantum ad commodum vel incommodum iurantium et iurent de dando, faciendo vel non faciendo aliquo alteri ab altero, possunt sibi remittere. Ut si iuret quis quod faciet sibi domum vel librum vel alias operas et alius iuret ei quod reddet sibi mercedem vel quando duo socii iurant de communicandis adinvicem omnibus lucris. Si autem non iurant super aliquo dando, faciendo vel non faciendo adinvicem, ut dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
uebant tenendr᷑ st̃
ꝑ turbatõe sint em¬
issa. Iuxta illd̾ red¬
dam t uotã m̃aque
de lib̾atõne ex quo
nouentes sũt in sa¬
ua mẽte idem credo
de iuram̃tis que nõ
u̾gnnt in deti̾orem

Expanded text:
vebant, tenenda sunt, perturbatione sunt emissa, iuxta illud: reddam tibi vota mea que deliberatione, ex quo voventes sunt in sana mente. Eadem credo de iuramentis que non vergunt in deteriorem
Abbreviated transcription (Latin):
a qui tp̃r meffis ul̾
uindemie emũt an¬
nonã ł uinũ iulius
ut p̾ea uendant ca¬
riꝰ dico qd̃ peccant ⁊¬

Expanded text:
 qui tempore messis vel vindemie emunt annonam vel vinum vilius, ut postea vendant carius, dico quod peccant
Abbreviated transcription (Latin):
tare. ¶Pena p̃donis
eadẽ ẽ q̃ ⁊ raptoris cũ
ut̾q raptor dicipossit
ut peo ꝯtineat᷑ sub
lo studio su coio sine
eiꝰ qui ħt pͣtatẽ indi¬
cendi bellũ ũ iudica¬
rẽ eũ incendiarium

Expanded text:
tie Pena predonis eadem est que et raptoris, cum uterque raptor dici possit, ut predo contineatur sub lo studio sive eius qui habet potestatem indicendi bellum, non iudicarem eum incendiarium,
Abbreviated transcription (Latin):
pugnantiũ induel¬
lo ẽ depõ łi erant cl̾ici
S si ex inde nec mors
ga eos suus ep̃c clispẽ¬
utilitas hoc exposcat¬

Expanded text:
pugnantium in duello est depositio, si erant clerici. Sed si exinde nec mors ga eos suus episcopus dispenutilitas hoc exposcat
Abbreviated transcription (Latin):
põt ut si eat roman.
pro ecc̃a. uel seruiat
citis ⁊honestis.dum
tñ scĩ pactõe. si in ho¬
nestum nõ põt. ut sͣ.

Expanded text:
 ut si eat Romam pro ecclesia vel serviat licitis et honestis, dum tamen sine pactione. Si inhonestum, non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ põt repet̾e pecuni¬
am. qm dedit nõ qͥa
alius bñ acceꝑerit. s
sz qr iste turpit dedit.
u̾o est symoniacus
qr contulit ordinem
symoniace ul qr dedi
uł recipit bñficium
symoniace. uł fuit

Expanded text:
non potest repetere pecuniam quam dedit, non quia alius bene acceperat, sed quia iste turpiter dedit. t simoniacus, quia contulit ordinem simoniace, vel quia dedit vel recepit beneficium simoniace, vel fuit
Abbreviated transcription (Latin):
legat᷑ in frantia q̃ tał ẽ.
Excoĩcamꝰ om̃s sac̾dotes ⁊
cłicos quosq qui pꝰ legiti¬
mã admonitõem focarias
uł alias młres de qͥb ma-¬
la suspicio poss oriri in
dux̾unt retinendas nͥ suit

Expanded text:
legatus in Francia que talis est: Excommunicamus omnes sacerdotes et clericos quoscumque, qui post legitimam admonitionem focarias vel alias mulieres, de quibus mala suspicio possit oriri, in duxerint retinendas nisi sint
Abbreviated transcription (Latin):
cutela testam̃taria qñ¬
torẽ filio suo. ¶ It̃ le¬
intestam̃to suo. qui pͦ
lar d ei succed̾e ab in¬
testato susciꝑe ceͣ tute¬
lam. hi ¶ It datina ã
dat᷑ a udice q̃n ulło
cutore dato ĩtestam̃to
⁊ ulłis existũtib ꝯsan¬
guineis uł ydoneis¬
offõ suo dat tutorem.

Expanded text:
utela. Testamentaria, quatutorem filio suo. Item lein testamento suo, qui primo loco debet ei succedere ab intestato, tenetur suscipere tutelam huius. Item dativa, que datur a iudice, quando nullo tutore dato in testamento et nullis existentibus consanguineis vel idoneisofficio suo dat tutorem.
Abbreviated transcription (Latin):
ut uendat carlꝰ ita mn¬
tlłigas si eiꝰ intentio ẽ
Uͭ uendat cariꝰ in eadẽ
forͣsz ut uendat cariꝰ
mutata foͣrb̾n potest.
puta emit tabłas
ut fac̾et scrirũ uł
cartas ut scrib̾et liboͣs
uł lurũ ut fac̾et retia

Expanded text:
 ita intelligas, si eius intentio est ut vendat carius in eadem forma, sed ut vendat carius mutata forma bene potest. Puta emit tabulas ut faceret scrinium vel chartas ut scriberet libros vel linum ut faceret retia
Abbreviated transcription (Latin):
urͣ qd̃ aclbuc tenetur
deferre coronam can¬
c .i.uta plane sentit
ad actũ ꝯͣium. puta
duxit uxoem coxenp¬
tam ł scb̃am ł forte fe
cit semilitẽ ł ex̾cuit
sena. uł siłe ⁊ tũc mox
denudat᷑ õi pͥmłio acͣ¬

Expanded text:
ur adhuc quod tenetur deferre coronam, canet ita plane sentit ad actum contrarium, puta duxit uxorem corruptam vel secundam, vel forte se fecit militem vel exercuit seva vel simile et tunc mox denudatur omni p
Abbreviated transcription (Latin):
cit colligeudo fructꝰ
s ⁊̃ quas fecit bõa
fide cͣcͣ rem ꝑignora¬
uo. tam. ¶Itẽ si casu
fortuito uł sũ cul¬
pa sua res ꝑiit uł
det̾iorata est nõ teͤ¬

Expanded text:
cit colligendo fructus, sed etiam quas fecit bona fide circa rem pignoratam. Item si casu fortuito, vel sine culpa sua res periit vel deteriorata est, non te
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑdest alicui. ita ut
obsit alñ qmͣuis ñ ad
ĩmundiciã coͣrlem. ut
m̃daciũ testis in cã pe¬
ciũaria. ¶ Qrͣtum qd̾
fit sola mentiendi fal¬
lendiq libidine. qͣi sñ
dũ ⁊ utilitate. ¶ Qntũ
qd̃ fit placendi cupidi¬

Expanded text:
quod prodest alicui, ita ut obsit alteri, quamvis non ad munditiam corporalem ut mendacium testis in causa pecuniaria. Quartum quod fit sola mentiendi fallendique libidine, quasi sine causa et utilitate. Quintum quod fit placendi cupi
Abbreviated transcription (Latin):
illos quidicunt ꝙ in usura nõ tnͣsfert᷑ dñmm.
quia debitor qui eam
dedit ꝓusura: põt eam
ꝯ̃dicere a creditore si
extat. nec poss creditor
ꝓ ea anãci soluere

Expanded text:
illos qui dicunt quod in usura non transfertur dominium. quia debitor qui eam dedit pro usura, potest eam abducere a creditore, si extat, nec posset creditor pro ea aliam ei solvere
Abbreviated transcription (Latin):
ad exequias ꝓ quo laborati qui nõ oĩo ꝯuinctus ẽ offõ exequi¬
ax s seꝑatus põt dari pecu-¬
nia ⁊ accipi sñ ꝑicło symo¬
ne scd̾ quosdã sic̃ nõ est sy¬
moͣ si canonicus scłaris uł
cłicus uadat ad ecc̃am ꝓ hñ

Expanded text:
ad exequias, pro quo labore, eo quod non omnino coniunctus est officio exequiarum, sed separatus, potest dari pecunia et accipi sine periculo simonie secundum quosdam, sicut non est simonia, si canonicus secularis vel clericus va
Abbreviated transcription (Latin):
offr̾e. ¶In scd̾̃o cau
nee offre nec stisci¬
debeat quis potĩ qd̃¬
lib damnũ pati ꝙͣ
sit duellum susciꝑe
sz ẽ res suas liceat l̾a¬
ico armis defendere
⁊ eas desendendo rap¬
torem occid̾e sialit̾
defend̾e nõ possit q̃r
nõ põt eas defendere
iduiello ñ qr ip̃e of
potiꝰ sit tenenda cũ
rõe nõ caieait ⁊ sic
benignnor ne uide¬
am̃ dampuare om̃s
illos qui se defendt
induess uł res suas.¬
de sac̾dote ⁊̃ nõ credo
ꝙ liceat ei duellum

Expanded text:
offerre. In secundo casu nec offerre nec suscidebeat quis potius quodlibet damnum pati quam sic duellum suscipere. Sed cum res suas liceat laico armis defendere et eas defendendo raptorem occidere, si aliter defendere non possit, quare non potest eas defendere in duello, non quod ipse ofit tenenda, cum ratione non careat et sit benignior, ne videamur damnare omnes illos qui se defendunt in duellis vel res suas.de sacerdote non credo quod liceat ei duellum
Abbreviated transcription (Latin):
ra nͭ de rapina ułfur¬
to nͨ desymoͣ nͣ de ystri¬
onatu nͨ de m̾etricio
nͨ de alea uł alio siłi
fundant isti opĩonẽ
suam fr̾ illa auͣcte¬

Expanded text:
ra, nec de rapina vel furto, nec de simonia, nec de histrionatu, nec de meritricio, nec de alea, nec de alio simili. Fundant isti opinionem suam super illa auct
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it int̾ram lingua¬
tͣ᷑ si nõ fu̾is tabula
at. Si suꝑ altare
stillaint calix sorbe¬
dieb pentreat s fr̃
lintheũ altaris et ad

Expanded text:
verit in terram, lingutur. Si non fuerit tabula,at. Si super altare stillaverit calix, sorbedies poeniteat. Si per linteum altaris
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ dãpnificati nõ
tenent᷑ creditores
adrestõem aliꝙͣ eis
faciendã nͥ qͣtenꝰ esti¬
mari d lib̾tas mo¬
lendi ut uolebant
pensatis. ⁊̃ cirꝯstan¬
tiis de maiori ⁊ mi¬
nori remocõe molẽ¬
diuoꝵ ⁊ facilitate
molendi ⁊ qͣlitare

Expanded text:
t damnificati, non tenentur creditores ad restitutionem aliquam eis faciendam, nisi quatenus estimari debet libertas molendi ubi volebant, pensatis etiam circumstantiis de maiori et minori remotione molendinorum et facilitate molendi et qualitate