comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum: se ip̃m ꝑ hec uuuersa significãs.
Qui dũ ad mortem de relinqui se sigai¬
ficat homo ẽ: dum uero homio ẽ in ꝑa¬
diso deus regnet ͥ reguans porro in ꝑa
ad mortem. Qͥd nũc de sacramento fa¬
cimꝰ contumieliam: Habes in conque¬
rente ad mortem relictũ se eẽ. qr homo
est: habes cum qui morit̾ ꝓfitentem si
in paradiso regnare qr deus ẽ. Cur hor
qͦd nobis ad incelligentiam mortis sut
locutꝰ est solum ad impietatẽ retinemꝰ
⁊ id qͦd idem ad demonstrationem ĩte¬
talitatis sue ẽ ꝓfessus tacemꝰ: Si eil¬
dem uox hec atq sermo ẽ se derelictum
conquerentis. ⁊ se reguare ꝓfitentis.
qua fidem urãm infidelitatis ratione
sit mortuus qui ⁊ regnet. cũ idemip̃e
de se utrũq testatꝰ sit. ⁊ cõmendans¬
sp̃m ⁊ exspirans: Quod si idem com¬
mendans sp̃m atq tradens. ⁊ regnãs
moritur ⁊ mortuus reguat: haber
in sacramento filii hoĩs ⁊ filii dei et

Expanded text:
tum, se ipsum per haec universa significans: qui dum ad mortem derelinqui se significat, homo est; dum vero homo est, in paradiso Deus regnet, regnans porro in parad mortem. Quid nunc de sacramento facimus contumeliam? Habes in conquerente ad mortem relictum se esse, quia homo est: habes eum, qui moritur, profitentem se in paradiso regnare, quia Deus est. Cur hoc quod nobis ad intelligentiam mortis suae locutus est, solum ad impietatem retinemus; et id, quod idem ad demonstrationem immortalitatis suae est professus, tacemus? Si ejusdem vox haec atque sermo est, se derelictum conquerentis, et se regnare profitentis: qua fidem nostram infidelitatis ratione sit mortuus, qui et regnet; cum idan sepulcro receptus, in paradiso manserit; an vero in paradiso mamendans spiritum atque tradens, et regnans moritur et mortuus regnat; habemus in sacramento filii hominis et filii Dei, et
Abbreviated transcription (Latin):
celestis uitelligenda ẽ in quantũ se ꝑ¬
mitit inteilligi intantũ expetenda ẽ
inquantũ app̾hendendã se dedit ⁊ ne
si contenti indulgentie moderatiõe
uon sumꝰ. amitamꝰ indulta. Est gͦ
indeo qd̾ ꝑcipi pocest: Est plaue: si
uͥ qd̾ poces uelis. Sicut eñi est insole
qd̾ uideas. si hoc uelis uidere qd̾ possis:
amitas autẽ qd potes udere dũ qd
non poces niteris: ita ⁊ mrebus dei ha¬
des qd incelligas ⁊ si intellige̾ qd̾ potes
uelis. Cec̾m si ultra qũa potes speres:

Expanded text:
tum intelligenda est, in quantum se permittit intelligi; in tantum exspectanda est, in quantum apprehendendam se dedit; ne si contenti indulgentiae moderatione non simus, amittamus indulta. Est ergo in Deo quod percipi potest: est plane, si modo quod potest velis. Sicut enim est in sole quod videas, si hoc velis videre quod possis; amittas autem quod potes videre, dum quod non potes niteris: ita et in rebus Dei habes quod intelligas, si intelligere quod potes velis. Caeterum si ultra quam potes speres;
Abbreviated transcription (Latin):
dei sapientia ⁊ s sapientia non mũ¬
do cognita: nec intelleta aprudentib
scli. Et qua uon intellecta sit: disce eo¬
qpłs ignorat hanc dei sapienciam in
sacramento ẽẽ absconsani: ⁊ ẽẽ pͥnci¬
pibi scli ignorabilem: Anne duudit
xp̃m ⁊ ut alius sit dñs maiestatis. a¬
lius ih̾e crucifirus: S stultissime hu¬
ic atq impiissime opmioni contͣdit᷑
dicens. Non eñi iudicaui me scice qͥc

Expanded text:
e sapientia; sed sapientia non mundo cognita, nec intellecta prudentibus saeculi. Et quam non intellecta sit, disce eoApostolus ignorat, hanc Dei sapientiam in sacramento esse absconsam, et esse principibus saeculi ignorabilem? Anne dividit Christum, ut alius sit Dominus majestatis, alius Jesus crucifixus? Sed stultissimae huic atque impiissimae opinioni contradicit, dicens: Non enim judica
Abbreviated transcription (Latin):
ti istud diuini intelligentia ẽ: noue
ignorare deũ quẽ non nescias hõĩe.
non nescire autem hoĩem quẽ uon
putare qũẽ resuscicatum ẽt̃ intie¬
ligas ⁊ resustitatũ uõ ambig̾e̾ quem
uegare nõ audeas non sepultum. De
rus locutꝰ ẽ. deus deus meus quare
me dereli quisti. Pocitꝰ autem hec ẽ.
qui ⁊ direrit amen dico tͥ qr mecũeris ho¬

Expanded text:
ti istud divini intelligentia est, non ignorare Deum, quem non nescias hominem; non nescire autem hominem, quem non putare, quem resuscitasse intelligas; resuscitasse non ambigere, quem negare non audeas non sepultum. Seprus locutus est: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? Locutus autem haec est, qui et dixerit: Amen dico tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
uendi imꝑturbatio ẽ. Uagit nnifaus.
s incelo ẽ: puer crescit. s plenitud̾is
deus ꝑmanet. Ian uͦ cũ ascendit u¬
bi autea fuit. ⁊ descendit qui manet.
quo intelligentie humane sensu cõ¬
filiũ hoĩs ascendentẽ ubi antea fu¬
it: Ascendit filius hoĩs ubi autea
fuit. Et qͥs hoc sensus concipiet: de¬
scendit de celo filius hõis qͥ in celis
ẽ. Et que hec ratio p̾stabit: Uerbũ
caro fcm̃ ẽ. Que hec u̾ba eloquent᷑:
sit caro u̾bũ id ẽ homo deus ⁊ ⁊ qui
horno ẽ incelis ẽ: ⁊ qui deus ẽ de ce¬
lis ẽ. Ascendit descendens: s descen¬
dit non descendeus. Est qui erat: et
est ẽ non erat. Currimꝰ ꝑ causas ⁊
ratione defiomus: racionem cerui¬

Expanded text:
turbatio est. Vagit infans, sed in coelo est: puer crescit, sed plenitudinis Deus permanet. Jam vero cum adscendit ubi antea fuit, et descendit qui manet, quo intelligentiae humanae sensu confilium hominis adscendentem ubi antea fuit ? Adscendit filius hominis ubi antea fuit; et quis hoc sensus concipiet? Descendit de coelo filius hominis qui in coelis est; et quae hoc ratio praestabit? Verbum caro factum est; quae hoc homo Deus: et qui homo est, in coelis est; et qui Deus est, de coelis est. Adscendit descendens: sed descendit non descendens. Est qui erat, et quod est non erat. Currimus per causas, et ratione deficimur: rationem cerni
Abbreviated transcription (Latin):
tans. ⁊c̾te acq in fide ambiguita¬
tis irreligiosicatem amouit. uetãs
strata ait. ⁊ le dixtris iii corde tuo
quis ascendit in celum. Hec apph̾a
ita dicta: subiecte sententie absolu

Expanded text:
tans, incertae atque infidae ambiguitatis irreligiositatem removit, vetans strata. Ait enim: Ne dixeris in corde tuo, quis adscendit in coelum ? Haec a Propheta ita dicta, subjectae sententiae abso
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ suũ aĩa iam ex eo dissoluta rei¬
cetur. Dolet qui glificandꝰ est: fler qͥ
flere. nec głificaudi dolere: ⁊ tam̃ẽ
uuuficat qui ⁊ fleuit ⁊ doluit. Non¬
mopie necessitate uł dc̃oꝵ ignorati¬
one. de multis pauca memoramꝰ. sus
ab solutam expositionẽ ratio non mo¬
rosa comondet. Gerit dñs atq agit
qd̾ cũ coscientia nescit᷑. qd̾ nec igni¬
ratur ⁊ ignorabile ẽ: dũ ⁊ ueritas
docebimꝰ. Propter hoc me pat̾ dili¬
git qd̾ ego pono aĩam meam: ut
terũ accipiam eam. Lemo tollit
eam ame. s ego pono eam a me:
Pocestatẽ eñi habeo ponendi eam.
⁊ potestatẽ habeo accipiendi eam:
Hoc mandatũ accepi a pr̃e. Aĩam¬

Expanded text:
us 362 anima jam ex eo dissoluta revocetur. Dolet, qui glorificandus est? Flet, qui flere, nec glorificandi dolere: et tamen vivificat, qui et flevit, et doluit. opiae necessitate, vel dictorum ignoratione de multis pauca memoramus; sed ut absolutam expositionem ratio non morosa commendet. Gerit Dominus atque agit, quod cum conscientia nescitur, quod nec ignoratur et ignorabile est, dum et veritas los suos: propter hoc me Pater diligit, quod eg« pono animam meam et iterum accipiam eam. nemo tollit eam a me, sed ego pono eam a me: potestatem habeo ponendi eam et potestatem habeo iterum accipiendi eam. hec mandatum accepi a Pa
Abbreviated transcription (Latin):
c est ille tractatꝰ. Intim mͥ assũpte
carns nusti̾mi in uerbis ẽ. Inoͣs
nũc ai chanoꝵ celestiũ strucatores
consulo: ut scd̃m nat̾am suã nati
eriurgine xp̃i sacramentũ loquat᷑.
unde dicent iurgini conceptum.
unde uirgini partũ: Qũa hanc eẽ
gentaluu origuni cansam dispucin¬
bunt ⁊ ⁊ quid intra sesessus matͥnorꝵ
sinuum coaluisse: Corpus unde et
homo unde: Iauti uͦ ptꝰ hec. qd sit des¬
cendisse de celis. filiũ hoĩs in celoma¬
nentẽ. ⁊ lon eñi eiꝰdem ẽ scd̾m corpaleᷤ

Expanded text:
lle tractatus. Interim mihi assumptae carnis mysterium in verbis est. Illos nunc arcanorum 360 coelestium scrutatores consulo, ut secundum naturam suam nati ex virgine Christi sacramentum loquantur. Unde dicent virgini conceptum? unde virgini partum? Quam hanc esse genitalium originum causam disputabunt? et quid intra secessus maternorum sinuum coaluisse? Corpus unde? et homo unde? Jam vero post haec, quid sit descendisse de coelis filium hominis in coelis manentem? Non en
Abbreviated transcription (Latin):
requro: corꝑis an dei. Si corꝑis ⁊ qd
srt corpus potestatis. qd̾ ꝑ aĩe motũ
macur inuitam: Deinde utrũ man¬
tati aliqͥd corpus acceꝑit: qd̾ sine a¬
pucabit aiãm suam u̾bũ dm̃ porẽ
ut rursum resumat: ostendat u̾bũ

Expanded text:
requiro, corporisne, an Dei? Si corporis; quid habet corpus potestatis, quod per animae motum animatur in vitam? Deinde utrum mandati aliquid corpus acceperit, quod sine aputabit animam suam Verbum Deum ponere, ut rursu
Abbreviated transcription (Latin):
lacemiarũ officiũ incorꝑe sit. aĩata¬
men eas mininistio corꝑis quasi qͥ¬
dam meror existãt. Tum deinde ñ ei
ad fluendũ causa sit: Anne impi¬
marũ honore ꝓsequitur ⁊ ⁊ ut hũa¬
naꝵ mortiũ deflent᷑ calamitates.
ita ꝑdicehusus desꝑateq gentis ca¬
sus toletur: Et qd̾ hoc rogo flendi
sacramentũ ẽ: Aĩa que tristis est
Nunqͥd hec totiens uoluit congre¬
grato pulłos eiꝰ penuaꝵ integumẽ¬
to obumbrare: Ilou cadit autẽ in
nie. S neq in aĩam conuenit ali¬
quid auce corpus egisse. Et tamen
uere ihm xp̃m flesse: non dubiũ ẽ:¬

Expanded text:
re sit; animi tamen eas, in ministerio corporis, quasi quidam moeror exsudat. Tum deinde quae ei ad flendum causa sit? Anne impimarum honore prosequitur? et ut humanarum mortium deflentur calamitates, ita perditae hujus desperataeque gentis casus doletur? Et quod hoc, rogo, flendi sacramentum est? Anima, quae tristis est, Numquid haec totiens voluit congregatos pullos ejus pennarum integimento obmae. Sed neque in animam convenit, aliquid ante corpus egisse. Et tamen vere Jesum Christum flesse non dubium e
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad mort̃ẽ est. ⁊ pro deigła ẽ. Dñs
eñi ait. Infirmitas ista non ẽ usq
ad mortem: s pro gła dei. ut hono¬
rificet᷑ filius dei ꝑ eũ. Mors gͦ que
gl̾isicandi dei causa est: flendi tͥstici¬
aui non afferebat. S ne meo qͥdẽ
flendi necessitas existebat: qd̾ laza¬
ro morienti affuisset. ⁊ lam ip̃e ait
manifeste. Lazarus mortuus ẽ: et
gaudeo ꝓpt̾ uos ut credatis qd̃ non
eram ibi. Absentia itaq eius nõ ha¬
buit causam lacrimandi. que ad a
p̾nũtiasset. Nulla gͦ restat necessitas
flendi: ⁊ taniẽ fletũ ẽ. Et tam̃ẽ que¬
ro cui imputabit᷑ fletꝰ ille: deo au a¬
mine. an corꝑi. S corpus ꝑ se tautũ
non ht̃ lacrimas: quas ad dolorẽ aĩe
merentis ꝓfundat. Ionge aut̃e nimꝰ
est. ut deus fleuerit: qͥgłificandꝰ in
lazaro ẽ. Nlon conuenit autẽ ut aĩ
de sepulchro lazarũ uocet: ⁊ ad aĩe in

Expanded text:
sque ad mortem est, et pro Dei gloria est. Dominus enim ait: Infirmitas ista non est usque ad mortem, sed pro gloria Dei, ut honorificetur filius Dei per eum . Mors ergo, quae glorificandi Dei causa est, flendi tristitiam non afferebat. Sed ne in eo quidem flendi necessitas exsistebat, quod Lazaro moriente afuisset. Nam ipse ait manifeste: Lazarus mortuus est, et gaudeo propter vos, ut credatis, quod non eram ibi . Absentia itaque ejus non habuit causam lacrymandi, quae ad Apronuntiasset. Nulla ergo restat necessitas flendi: et tamen fletum est. Et tamen quaero, cui imputabitur flletus ille? Deo, an animae, an corpori? Sed corpus per se tantum non habet lacrymas, quas ad dolorem animae moerentis profundit. Longe autem minus est, ut Deus fleverit, qui glorificandus in Lazaro est. Non convenit autem, ut anima de sepulcro Lazarum vocet, et ad a
Abbreviated transcription (Latin):
decepte fidei ꝑicłm comparet. si aut in
deo uerbo significari eristimet nat̾e
infirmutas ꝑ querelam ⁊ aut om̃o¬
ihesu marie solũ partus exordiũ ẽ.
tentias eccłie fides ibuta apłicis
doctͥuis. nouit iuxp̃o natiuitatẽ s
iguorat erordiũ: scit dispensatiouẽ
um hoĩs disceruit a dei filio: ne dei¬
filius forte non ⁊ filius hõis iucel¬
ligat᷑. ⁊on assumit filiũ dei infi
scindit. cuiꝰ desuꝑ teẜta uestis in¬

Expanded text:
deceptae fidei periculum comparetur, si aut in Deo Verbo significari existimetur naturae infirmitas per querelam; aut omniJesu Mariae solum partus exordium est.tentias, Ecclesiae fides aposdoctrinis novit in Christo nativitatem, sed ignorat exordium; scit dispensationem,um hominis discernit a Dei Filio, ne Filius Dei forte non et Filius hominis intelligatur. Non assumit Filium Dei in Fiscindit, cujus desuper texta vestis in
Abbreviated transcription (Latin):
ouem dei que est uiside. Uetat geneai¬
gie eloqͥa tractari: ⁊ fabulas iut̾ma¬
te questionis actuigi. Edificationẽ
cludat. neq se infirmitas nr̃a ady
ritate urtus intenti luminis obisu¬
pescit ⁊ ut si quando causam radiantis
lucis sollertu̾a aties curiose contẽplati¬
oms niquirat. usq ad emortuũ iudẽ¬
di sensum ocłoꝵ uatura reuocet᷑. acci¬
datq nutendo magis uide̾ ne uideas:
quid nob̾ in dei reb ⁊ n sole iusticie
expectandũ ẽ: Ilon ne incumbet u¬
lentib suꝑ saꝑc stulticia: i lõne ip̃a
illud date intesligentie lume: stupl
hebetis desipientie occupabit: ilon
eñĩ uat̾a infior causam nature po¬
tioris iñtelligit: nec subiacet hũane
infirnia reddet᷑: dũ hoc ip̃m qd obtiu
amtit: potiore ad obtutendam eam
celestiũ reꝵ natura: q eius omñe cõ¬
seitantis se ꝑuicaitiã ip̃a compleru
enis maior infirmat. Ut gͥ sol ita

Expanded text:
est in fide . Vetat genealogiae eloquia tractari, et fabulas interminatae quaestionis attingi. Aedificationem vero cludat, neque se infirmitas nostra ad ritatem virtus intenti luminis obstupescit, ut si quando causam radiantis lucis solertius acies curiosae contemplationis inquirat, usque ad emortuum videndi sensum oculorum natura revocetur, accidatque nitendo magis videre ne videas; quid nobis in Dei rebus et in sole justitiae exspectandum est? Nonne incumbet volentibus supersapere stultitia? Nonne ipsum illud acre intelligentiae lumen stupor hebetis desipientiae occupabit? Non enim natura inferior causam naturae potioris intelliget: nec subjacet humanae infirma reddetur, dum hoc ipsum quod obtinet amittit, potiore ad obtundendam eam rerum coelestium natura; quia omnem ejus consectantis se pervicaciam ipsa complexu ejus major
Abbreviated transcription (Latin):
ignoro aut̃e inquantũ humane in¬
telłigentie infirmitatẽ magnificẽ¬
tia mistu̾ celestis impendat: ut hec
non facile aut uerbis enuntiare. at̾
diuidicare sensu. aut etiam comple¬
cti mente possimus. Sciens autẽ
apłs arduum hoc t̾rene nat̾e diffi¬
cillimũq ẽẽ rerum diuinaꝵ efficien¬
tiam iudicio nos nr̃o tam adintel¬
ligendũ acriore quã ad efficiendũ¬
deo portiore conciꝑe: illi legitimno sib
scom fidem filio. sacrasq litta̾s abinfan¬
tia sumenti ita scribit. Sicut heuori¬
hortatus sum te sustuere ephesi cũ
ren inmacedonuiam. ut p̾cipes qͥbustã
ne aliter docerent. neqz uitenderent fe¬
bulis ⁊ geuealogiis interminatis. qe

Expanded text:
ignoro autem in quantum humanae intelligentiae infirmitatem magnificentia mysterii coelestis impediat, ut haec non facile aut verbis enuntiare, aut dijudicare sensu, aut etiam complecti mente possimus. Sciens autem Apostolus arduum hoc terrenae naturae difficillimumque esse, rerum divinarum efficientiam judicio nos nostro, tamquam ad intelligendum acriore, quam ad efficienduDeo potiore, concipere, illi legitimo sibi secundum fidem filio, sacrasque litteras ab infantia sumenti, ita scribit: Sicut hortatus sum te sustinere Ephesi, cum irem in Macedoniam, ut praeciperes quibusdam ne aliter docerent, neque attenderent fabulis et genealogi
Abbreviated transcription (Latin):
ilumi innascibilem confiteri
impiissimũ ẽ: iam eni non e¬
rit deua imus. qr deu unũ p̾dicari.
nat᷑a uniꝰ in nascibilif dei exigit. Cũ
gͦ unus deus sit: duo inuascibiles ẽẽ
non possunt. Cũ iccirto deus unus sit
cũ ⁊ pater deus sit ⁊ filius dei deus sit
qr innascibilitas sola penes unũ sit.
filius autẽ ictirco deus. qr ex in nasci¬
bili eeñtia natus existat. Respuit
gͦ in nascłbilem filium p̾dicare fides
scã : ut ꝑunũ inuascibilem deũ. imũ
deũ predicet. ut naturam uugenitã
ex inuascibili genicam eẽntia. muno
inascibilis dei nõie complectat᷑. Ca¬
put eñi õium filius ẽ: s caput filii
deus ẽ . ⁊ adiniũ deũ oĩa hoc gradu al
hac confessione referuntur: cũ ab eo
sinuant unu̾sa pͥncipiũ cui ip̃e pͥn¬
cipium sit.

Expanded text:
ium innascibilem confiteri, impiissimum est. Jam enim non erit Deus unus: quia Deum unum praedicari natura unius innascibilis Dei exigit. Cum ergo unus Deus sit, duo innascibiles esse non possunt: cum idcirco Deus unus sit cum et pater Deus sit, et filius Dei Deus sit, quia innascibilitas sola penes unum sit. Filius autem idcirco Deus, quia ex innascibili essentia natus exsistat. Respuit ergo innascibilem Filium praedicari fides sancta; ut per unum innascibilem Deum, unum Deum praedicet: ut naturam unigenitam, ex innascibili genitam essentia, in uno innascibilis Dei nomine complectatur. Caput enim omnium Filius est, sed caput Filii Deus est. Et ad unum Deum omnia hoc gradu atque hac confessione referuntur: cum ab eo sumant universa principium, cui ipse principium sit
Abbreviated transcription (Latin):
i quis in nascibilem ⁊ sine mi¬
tio dicat filiũ: tanquã duo si¬
ne pͥncipio. ⁊ duo innascibilia ⁊ du¬
o iunata duos dicens faciat deos: a¬
nathema sit. Caput enĩ qd̾ est pͥnci¬
plum õĩum filius. caput autẽ qd̾ ẽ¬
pͥncipiũ xp̃i: deus. Sic enĩ ad mnium

Expanded text:
i quis innascibilem et sine initio dicat Filium, tanquam duo sine principio, et duo innascibilia, et duo innata dicens, duos dicat Deos, anathema sit. Caput enim quod est principium oChristi Deus. Sic enim ad unum
Abbreviated transcription (Latin):
quar deinde ⁊ cetã he̾rici inge¬
nii artificia ⁊ ne forte suspiciosis
magis quã ueris sollicitudin
maliuolus interpres alieue sim¬
plicitatis eristimer: ostensurus
totius ꝓfessiouis conchusione. iꝙͥ
se exitũ ꝓmissio tara subdoli ser¬
ces. nec qui fuit ance post modu
cas uesciens unigeniti uaciuica¬
cem. nec euanglicoꝵ sacramẽto¬
rũ uirtutem adeptus. uinꝰ luc¬
ne duo limima p̾dicauit ⁊ ut lich¬
noꝵ biꝑtita diuisio substauciam
pacris ⁊ filii emulacioretur que
ex umiꝰ uasculi unguine accende̾¬
cur in limen. tanqm eẽt sb̃stã¬
cia exci̾or ut olei in lucerta con¬
cniens liinus utriusq nac̾am
ul certe ut lampas papyro eo¬
dem intexta utroq capite luce¬
ret ⁊ eẽtq media mat̾ies lumer
ex se utrũq ꝓcendens. Hec stulti¬
cie humane error uiuexit: dum
qp sapunt ex se potius quã er do̾
sapiut. S qr uere fidei ꝓfessio ẽ.
ica dm̃ ex deo uacũ ut lumen exlu¬

Expanded text:
quar deinde et caetera haeretici ingequar deinde et caetera haeretici ingenii artificia, ne forte suspiciosis magis quam veris sollicitudinibus, malevolus interpres alienae simplicitatis existimer: ostensurus totius professionis conclusione, in quem se exitum praemissio tam subdoli serartes. Nec qui fuit ante, postmodum cas nesciens Unigeniti nativitatem, nec evangelicorum sacramentorum virtutem adeptus, unius lucernae duo lumina praedicavit, ut lychnorum bipertita divisio substantiam Patris et Filii aemularetur, quae ex unius vasculi unguine accenderetur in lumen: tamquam esset substantia exterior, ut olei in lucerna, continens luminis utriusque naturam; vel certe ut lampas papyro eodem intexta, utroque capite luceret, essetque media materies lumen ex se utrumque protendens. Haec stultitiae humanae error invexit, dum quod sapiunt, ex se potius quam ex Deo sapiunt. Sed quia verae fidei professio est, ita Deum ex Deo natum ut lumen ex lu
Abbreviated transcription (Latin):
sicut sabellius qui unonem
diuidis: ip̃m dixit filiũ. quẽ ⁊
patr̃e. Iguorat euangłica acq
apl̃ica sacͣmenta sic credẽs sa¬
bellius. S hoc non simpliciter
ab h̾eticis in h̾etico dampuat᷑
uolentes em̃ uichil mcer pa¬
crem ⁊ filiũ ẽẽ unũ diuise a
sabellio umonis crimen exꝓ¬
brant : cui unionis duusio
non nacuntatẽ intulit. s eũ¬
dem diuisit inuirginẽ. Nob̾
autem inconfessione natiui¬
tas ẽ: ⁊ umouẽ derestantes. u¬
nitatẽ diunutacis tenemus⁊
salicet ut deus ex deo unũ sut
in genere uacure: dũ qd̾ ꝑ na¬
ciuitatis ueritatẽ ex deo in diñ
exsticit. non aliunde quã er dõ
esse substicit. Qd̾ auc̃e nõ aliũ¬
de quani ex dõ mauet: maueat
necesse ẽ in ea m̾tate q ua deus
est. Ac ꝓ hoc uuũ sunt: cũ qͥ ex
deo deus est. ueq aliud ip̃e est.
ueq aliũde qd̃ ds̃ ẽ. Idcirco aũt
unnionis in sabellio tmpietas p̾¬
cenditur: ut eccliastice fidei uu¬
tacis religio auferacur. Perse¬

Expanded text:
Sabellius, qui unionem dividit, ipsum dixit Filium quem et Patrem. » Ignorat evangelica atque apostolica sacramenta sic credens Sabellius. Sed hoc non simpliciter ab haereticis in haeretico damnatur. Volentes enim nihil inter Patrem et Filium esse unum, divisae a Sabellio unionis crimen exprobrant: cujus unionis divisio non nativitatem intulit, sed eumdem divisit in Virgine. Nobis autem in confessione nativitas est: et unionem detestantes, unitatem divinitatis tenemus; scilicet ut Deus ex Deo unum sint in genere naturae, dum quod per nativitatis veritatem ex Deo in Deum exstitit, non aliunde quam ex Deo esse substiterit. Quod autem non aliunde quam ex Deo manet, maneat necesse est in ea veritate qua Deus est: ac per hoc unum sunt, cum qui ex Deo Deus est, neque aliud ipse est, neque aliunde quod Deus est. Idcirco autem unionis in Sabellio impietas praetenditur, ut Ecclesiae fidei unitatis religio 140 auferatur. Perse
Abbreviated transcription (Latin):
te ne quid tͥ huic liceat mentiri:
sapiencia quã ip̃e tu xp̃m con¬
fessus es. contraibit dicens. Cũ
certos ponebat fonces sub celo.
cũ forcia faciebat fundamẽta t̾¬
re  eram apud illũ cõponens:
fecto. ⁊ letabat̾ in filius hõmi.
Conclusa est oĩs occasio: ⁊ coar¬
catur ad ueri confessionẽ innu̾¬
sus error. Adest deo genita ante
scła sapientia ͥ neq solũ a dest:
s etiã componit. Est gͦ componẽs
apud ip̃mi. In cellige cõpositiõis
uł di spositionis officiũ. Pater e¬
nu in eo quod loquitur. efficit:
filuis in eo qd̃ oꝑacur que fieri
sunt dc̃a cõpouit. ꝑsonaꝵ aũt
ita fc̃a distinctio est: ut opus
referatur ad utrũq. Nã in eo
qd dicitur. faciamus: ⁊ iĩssio
cxequatur ⁊ fc̃m. In eo nõ qd scri¬
bicur. eram apud illum compoñe᷑
non solitariũ se sibi ẽẽ in oꝑati¬
one siginficat. Letat᷑ aũc auce eũ:
quẽ sibi significabat aggaud̾e

Expanded text:
 ne quid tibi hinc liceat mentiri, Sapientia, quam tu ipse Christum confessus es, contraibit dicens, Cum certos ponebat fontes sub coelo; et cum fortia faciebat fundamenta terrae, eram apud illum componens. erfecto et laetaretur in filiis hominum . Conclusa est omnis occasio, et coartatur ad veri confessionem universus error. Adest Deo genita ante saecula Sapientia. Neque solum adest, sed etiam componit. Est ergo componens apud ipsum. Intellige compositionis vel dispositionis officium. Pater enim in eo quod loquitur, efficit; Filius in eo quod operatur quae fieri sunt dicta, componit. Personarum autem ita facta distinctio est, ut opus referatur ad utrumque. Nam in eo quod dicitur, Faciamus, et jussio exaequatur, et factum: in eo vero quod scribitur, Eram apud illum componens , non solitarium se sibi esse in operatione significat. Laetatur autem ante eum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ que eadẽ eeñt illa. mox docu¬
it. Sicut enĩ pat̾ suscitat mor¬
tuos ⁊ iuuificat: sic ⁊ filius qͦs
uult uiuificat. Erequata ut᷑¬
ẽ ꝑ nature indissimilis umi¬
tatem: ⁊ demonstratio opum
nou ignoratiõĩs instructio est:
s nr̃e fideiͥ que ũ filio scienti
am ignoratoꝵ s uobis cõfes¬
sionẽ uacuutacis inuerit: cõ¬
firmans eã ꝑ id qd̾ sibi oĩa es¬
sent demoustrata que posset.¬
i leq eni ñ circusp̾tũ se celestis
sermo egit: ne forte diu̾se na¬
cure significatio sub occasio¬
ue dõ ambigui surrepes. De¬
moustrata eñi ei oꝑa potius

Expanded text:
et quae eadem essent illa, mox docuet quae eadem essent illa, mox docuit: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat . Exaequata est per naturae indissimilis unitatem; demonstratio operum, non ignorationis habet instructionem, sed nostrae fidei, quae non Filio scientiam ignoratorum, sed nobis confessionem nativitatis invexit, confirmans eam per id, quod sibi omnia essent demonstrata quae posset. Neque enim non circumspectum se coelestis sermo egit, ne forte diversae naturae significatio sub occasione dicti ambigui subreperet. Demonstrata 190 enim ei potius
Abbreviated transcription (Latin):
centem filiũ ex subsistente dõ
pr̃e credamꝰ ⁊ insi forte ꝓ igno¬
racione credendꝰ ẽ uuigenituᷤ
deus doctrina demoustratiõis
eguisse: S tenu̾tas impie hꝰ
cristimaciõis nõ ad mititur.
ulon enĩ doceri eget: qui qͥd do¬
ccudus sit sciat. Nam ptꝰ ea ꝙͣ
ait. pr̃ diligit filiũ ⁊ oĩa dem̃o¬
strat ei que ip̃e facit ⁊ ut ostẽ¬
deret omnẽ hanc patris de mõ¬
stracionẽ fidei nr̃e ẽẽ doctͥnam.
ut scilicet ⁊ p̃r nobis inconfes¬
sione eẽt ⁊ filius. ⁊ neqͣ hic igͦ¬
racio ni filio posset ucelligi
cui pr̃ oĩa oꝑa que ip̃e face̾t᷑
moustraret: contrauo aic. Et
maiora hoꝵ oꝑa demoustrabit
ei: ut uos admirenim. Sicut
em̃ pat̾ suscicat mortuos ⁊ ui¬
iuficat: sic ⁊ filius quos nult
uiuificat. Demoustratio ergo
sutͥi oꝑis nou ignorat᷑ a filio:
cui hoc demoustrandũ ẽ ut erẽ¬
plo pat̾ne nature mortuor u¬
uificet. Ea enĩ prẽm demõstra¬
turũ filio dicit que mrentur:

Expanded text:
tentem Filium ex subsistente Deo patre credamus? Nisi forte per ignorationem credendus est unigenitus Deus doctrina demonstrationis eguisse; sed temeritas impiae hujus existimationis non admittitur. Non enim doceri eget qui quidquid docendus sit sciat. Nam postea quam ait: Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit: ut ostenderet omnem hanc Patris demonstrationem fidei nostrae esse doctrinam, ut scilicet et Pater nobis in confessione esset et Filius, et ne qua hic ignoratio in Filio posset intelligi, cui Pater opera omnia, quae ipse faceret, demonstraret; continuo ait: Et majora horum opera demonstrabos admiremini. Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Demonstratio ergo futuri operis non ignoratur a Filio, cui hoc demonstrandum est, ut exemplo paternae naturae mortuos vivificet. Ea enim Patrem demonstraturum Filio dicit, quae mirentur:
Abbreviated transcription (Latin):
eristimãt᷑. Pac̾ de celo loqͥtur:
t ita loqͥt᷑. Hic ẽ filius rãs. Quid
sibi uult cognomiiũ. s ꝓ nõim
noĩm uirtutẽ. Propͥetatis aũt
sigͣtio ẽ: ubi ⁊ hic ẽ. dcm esse
audicur ⁊ m̃s ẽ. Et mncellige
que sit u̾i̾tas ⁊ racio dictorũ.
Leg̾as filios genui. ⁊ exaltaui:
s non legeras filios meos. Ge¬
nuerat em̃ eos sibi ꝑ diuisio¬
nẽ genciũ ⁊ plebẽ heditatis ĩ
filios. i le gͥ ꝑ comunionẽ ad¬
opciue h̾edicatis cognomentũ
silii unigenito deo adderetur: ua¬
ture u̾icas ꝑ significatione ꝓpͥe¬
tatis ostensa est.Assignetur sa¬
ne hoc cõmunionis m̃ rp̃o no
nien. ut filius sic. si de quoqua
dcm̃i repictur. hic ẽ filius meus
Siu uͦ ꝓpͥum ac singłare ei ẽ. hͥs
ẽ filius meus ⁊ qͥd calũpinã deo¬
rimꝰ : In ue tͥ in eo qd̾ dicit᷑ hic
ẽ nõ hoc significari uidet᷑ͥ alio ᷤ
quidẽ cognõĩatos hẽo in filios.
s hic filius meus ẽ: Douaui ad¬
optionis plurmus nomẽ: s iste

Expanded text:
. Pater de coelo loquitur, et ita loquitur: Hic est Filius meus. Quid sibi vult non cognominum, sed pronominum nominum virtutem. Proprietatis autem significatio est, ubi et hic est dictum esse auditur, et meus est. Et intellige quae sit veritas et ratio dictorum. Legeras: Filios genui, et exaltavi : sed non legeras, filios meos: genuerat enim eos sibi per divisionem gentium, et plebem haereditatis in filios. Ne igitur per communionem adoptivae hFilii unigenito Deo adderetur, naturae veritas per significationem proprietatis ostensa est. Assignetur sane hoc communionis in Christo nomen, ut Filius sit, si de quoquam dictum reperietur: Hic est Filius meus. Sin vero proprium ac singulare ei est: Hic est Filius meus, quid calurimus? Anne tibi in eo, quod dicitur hic est, non hoc significari videtur: Alios quidem cognominatos ab eo in filios, sed hic filius meus est; donavi adoptionis plurimis nomen, sed iste
Abbreviated transcription (Latin):
compationẽ posse suffice̾. Qd̾
em̃ menarrabile ẽ id sigͥificãtie
alicuiꝰ finẽ ⁊ modũ nõ habet:
⁊ quod sp̃icale est. id aspecie
corꝑaluim exemploq diu̾sũ ẽ
Tarẽ cũ de naturis celestib
sermo est: ipsa illa que sensu
mentiũ continẽtur. usu com¬
mns ⁊ uacure ⁊ sermonis
sunt eloquenda ⁊ nõ utiq di¬
guitati dei congrua. s uige¬
uii nr̃i imbecillitati necessa
libello testaci sumus. nc̃ qͦq
seutire credamur. nec passio¬
potius reꝵ uisibiliũ speciẽ ad
intelligentiã inuisibiliũ ꝓtu¬

Expanded text:
osse sufficere. Quod enim inenarrabile est, significantiae alicujus finem et modum non habet: et quod spiritale est, id a specie corporalium exemploque diversum est. Tamen 72 cum de naturis coelestibus sermo est, illa ipsa, quae sensu mentium continentur, usu communis et naturae et sermonis sunt eloquenda, non utique dignitati Dei congrua, sed ingenii nostri imbecillitati necessarlibello testati sumus, nunc quoqsentire credamur, nec passiopotius rerum visibilium speciem ad intelligentiam invisibilium
Abbreviated transcription (Latin):
quero quomͦ qd̃ uocantur nõ sũt
quor ⁊ iuis inpocestate. ⁊ difficul¬
cas incogicione non differt.
IIon fallit icaq in uocabulis: nͥ
se aut pacer mencit̾. aut filius. Et
accipe quã in hiis fides noĩm sit.

Expanded text:
quaero quomodo quod vocantur non sunt, quorum et vis in potestate, et difficultas in cognitione non differt. Non fallit itaque in vocabulis Deus, nec se aut Pater mentitur, aut Filius: et accipe quam in his fides nominum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
forte cadere in eo corꝑaliũ pas¬
sionũ detͥmẽta credantur. No¬
uic unũ innascibiłe deũ. nouit
⁊ unũ uuigeuicũ dei filiũ ͥ cõfice¬
tur pacrem et̾nũ ⁊ ab origine
liberũ . conficetur ⁊ filii originẽ
ab et̾no : non ipĩn ab ucio s ab
iuunciabili ͥ nõ ꝑ se ip̃m. s ab
eo qui a nemine semꝑ est: uatũ
ab et̾uo. natiuitac̃e uidel ex pa¬
t̾ua et̾itace sumentẽ. Caret
opimone. Edita gͦ fides namq
est sensus nr̃i ꝓfessio: licet nũ¬
dũ sit ratio ꝓfessionis exposita
Tamen ne quid in omousii a
patribus nũcupaci enũtiacõe.
⁊ mea qd̾ semꝑ fuit confessio¬
ne. suspicionis relinqueret᷑
ista memorata sũt quibus
sub sist̾e filiũ. in sb̾stantia qua
geuitus ex parre ẽ cognoscere¬
tur. ⁊ pr̃i de sb̾stantia qua ma¬
uebat. ꝑ filii natiuitatẽ nich

Expanded text:
forte cadere in cum corporalium passionum detrimenta credantur. Novit unum innascibilem Deum: novit et unum unigenitum Dei filium. Confitetur Patrem aeternum et ab origine liberum: confitetur et Filii originem ab aeterno: non ipsum ab initio, sed ab ininitiabili: non per se ipsum, sed ab eo, qui a nemine semper est, natum ab aeterno, nativitatem videlicet ex paterna aeternitate sumentem. Caret opinione. Edita 75 namque est sensus nostri professio, licet nondum sit ratio professionis exposita. Tamen ne quid, in homousii a Patribus nuncupati enuntiatione, et in ea quod semper fuerit confessione, suspicionis relinqueretur: ista memorata sunt, quibus et subsistere Filium in substantia qua genitus ex Patre est cognosceretur, et Patri de substantia qua manebat per Filii nativitatem nih
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ pedum ineũ. Qũã domũ edi¬
sicabitis mͥ. ac quis locus requi¬
escionis mee: Hec ͥ fecit mauus
mea : ⁊ sunt oĩa hec mea. Hunc
qͦ capientẽ oĩa paulo testaute.
⁊ scimꝰ ⁊ ⁊ psalmographo dicente
quo ibo a spũ tuo: ͤa facie cua quo
fugiam. Si ascendero incelũ tu
illic es: si descendero in inferuũ
ad es. Si sũpsero pennas meas
ance lucem ⁊ habitauero in po¬
stremis maris ͥ ⁊ em̃ illuc mra¬
uus tua deducet me: ⁊ tenebit¬
nebic me dext̾a cua. Hunc qͦ in¬

Expanded text:
uam domum aedificabitis mihi, aut quis locus requietionis meae? Haec enim fecit manus mea, et sunt omnia haec mea . Hunc quoque capientem omnia, Paulo testante: et sumus ; et Psalmographo dicente: Quo abibo ab spiritu tuo, et a facie tua quo fugiam? Si adscendero in coelum, tu illic es; si descendero ad inades. Si sumsero pinnas meas ante lucem  et habitabero in postremis maris. Etenim illuc manus tua deducet me  et tenebit me dextera tua. Et di
Abbreviated transcription (Latin):
mortius excitatũ: deuide pͥncipatus
⁊ potestates ostencui reddentẽ ⁊ tri¬
umphant̃e repio in semet ip̃o. In¬
celligis ne hũc triũphancẽ poͣtes¬
tates in semet ip̃o: Seutis ne qd̃
a se nõ differat caro spoliata. ⁊ car¬
ne se spolians: In semet ip̃o eñĩ
triũphat. id ẽ in ea qua se carne
spoliauit. Uides ne ita dñi ⁊ hoĩe
predicari. ut mors hõi. deo uͦ car¬
ins excittrio depucecur: nõ camẽ
ut alius sit qui mortuus ẽ: ⁊ alius sic
ꝑ quem morcuus resurgit: spolicica
a morcius excicans. idẽ xp̃c ẽ carue se
spoliaus. Nacurã dei in uirtute re
surrectionis intellige: dispensacio¬
nem hõis ĩ morte cognosce. Et cun
sunt utͣn suis gesta uaturis: unũ
camẽ ih̃m xp̃m eum memento ẽt

Expanded text:
mortuis excitatum: deinde principatus et potestates ostentui reddentem et triumphantem reperio in semetipso. Intelligisne hunc triumphantem potestates in semetipso? Sentisne quod a se non differat caro spoliata, et carne se spolians? In semetipso enim triumphat, id est, in ea qua se carne spoliavit. Videsne ita Deum et hominem praedicari: ut mors homini, Deo vero carnis excitatio deputetur; non tamen ut alius sit qui mortuus est, et alius sit per quem mortuus resurgit? Spoliata a mortuis excitans, idem Christus est carne se spolians.surrectionis intellige, dispensationem hominis in morte cognosce. Et cum sint utraque suis gesta naturis, unum tamen Christum Jesum eum memento esse
Abbreviated transcription (Latin):
nius. Ego quidem hoc uł p̾cipu¬
um uite uice officiũ debere me
tibi pr̃ omp̃s. deus conscius sũ:
ut te om̃is sermo meus et sensꝰ
loquatur. N Ieq eñi ullũ aliud
maius p̃miũ hic ip̃e usus in a
te concessus loquendi pocest re
uici dei: aut ignoranti scło. aut
neganti herenco demostret. Et
in hoc quideui : tantũ uolunta¬
tis mee ꝓfessio est. Cet̾um an¬
xilii ⁊ unsericordie tue nunus
orandũ ẽ: ut extensa cͥ fidei no¬
stre confessionisz uela afflacu
sp̃s tui impleas ͥ uosq ncur¬
sumi p̃dicationis ute ꝓpellas
diũ ꝑuicax afferenius: ⁊ om̃s
obserate intelligencie adicus
pussabiuiꝰ: s tuũ est ⁊ oracũ tri¬
buere: ⁊ quesicum ad eẽ: et pa

Expanded text:
ur. --Ego quidem hoc vel praecipuum vitae meae officium debere me tibi, Pater omnipotens Deus, conscius sum, ut te omnis sermo meus et sensus loquatur. Neque enim ullum aliud majus praemium hic ipse usus mihi a te concessus loquendi potest refet unigeniti Dei, aut ignoranti saeculo, aut neganti haeretico demonstret. Et in hoc quidem tantum voluntatis meae professio est: caeterum auxilii et misericordiae tuae munus orandum est, ut extensa tibi fidei nostrae confessionisque vela flatu Spiritus tui impleas, nosque in cursum praedicationis initae propellas. dium pervicax afferemus, et omnes obseratae intelligentiae aditus pulsabimus: sed tuum est, et oratum tribuere, et quaesitum a
Abbreviated transcription (Latin):
est in reb ad salucẽ maxiue ne¬
tessariis. sola ea ad saciffactionẽ
fid̾i afferre que ꝓpͥa sunc: qr pĩe¬
rũq blandience sen su fallanc di¬
ctoꝵ nr̃oꝵ in explorace asserciões
nͥ etiam ꝓposiconũ adu̾ sarũ demõ

Expanded text:
autem, in rebus ad salutem maxime necessariis, sola ea ad satisfactionem fidei afferre, quae propria sunt: quia plerumque blandientes sensum fallant dictorum nostrorum inexploratae assertiones, nisi eti
Abbreviated transcription (Latin):
nos diuine cognicõnis insticu¬
untͥ ⁊ ulcra uat᷑alem opimouẽ
fidei obediencia ꝓuehit . Expecta¬
mus gͦ ut crepidi huiꝰ cepti ex¬
ordia incites ͥ ⁊ ꝓfectu accrescẽ
Isunt sensu app̾hendanus ÷ u̾bo¬
rũq ꝓpͥcta tes hisdem rerũ signi¬
ficationibus exequamͣ. Locuturi
eñi sumꝰ que ab hiis in sacram̃e¬
uuigeniti dei patr̃e l⁊ unũ te si¬

Expanded text:
is instituunt, et ultra naturalem opinionem fidei obedientia provehit. 38. Exspectamus ergo ut trepidi hujus coepti exordia incites, et profectu accrescentsunt sensu apprehendamus, verborumque proprietates iisdem rerum significationibus exsequamur. Locuturi enim sumus, quae ab iis in sacramenunigeniti Dei patrem: et unum te si
Abbreviated transcription (Latin):
ui sum est. creacionis nõie a fi¬
de que nobis de unigenito deo
est repudiato. eaqͦ que confes¬
siom sp̃c sc̃i congrua ac reli¬
giosa eẽnt docere ut iã confir¬
matis longo anc̾ioꝵ libeslorũ
diligenciq cractatu nichil de co¬
tius fidei absolutione de eẽt: cũ
amocis uiciosarũ p̃dicacõnum
eciam de opĩone scĩ sp̃c irreligi¬
osicatibus illesũ acq niconca

Expanded text:
visum est, creationis nomine a fide, quae nobis de unigenito Deo est, repudiato, ea quoque quae confessioni sancti Spiritus congrua ac religiosa essent, docere: ut jam confirmatis longo anteriorum libellorum diligentique tractatu, nihil de totius fidei absolutione deesset, cum amotis vitiosarum praedicationum etiam de opinione Sancti Spiritus irreligiositatibus, illaesum atq
Abbreviated transcription (Latin):
dũ. Tribue gͦ nobis u̾boꝵ sigui¬
ficationem ÷ intelligencie luuĩe
dictorũ honorẽͥ u̾catis fidem.
scentibus uc̃ adusum negãtes
h̾eticos ita dñi te celebrare ne
solum: ⁊ cum p̾dicare ne falsũ.

Expanded text:
Tribue ergo nobis verborum significationem, intelligentiae lumen, dictorum honorem, veritatis fidem: scentibus, nunc adversum negantes haereticos, ita Deum et te celebrare, ne solum; et eum praedicare, ne falsum.
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie testimonio u̾icatem
dã racionẽq p̃stabiius. ueq ad
gentiam trahi posse. qd  itio
uiarũ dei ⁊ in oꝑa sit c̾atus : qͥa
uõ idem sit in hec cretitũ esse ⁊ ã¬
te oĩa natũ esfe ⁊ cũ ubi natim¬
cacis significacio ẽ. sola natuu¬
catis ꝓfessio est. ubi uo̾ c̾acionis

Expanded text:
apientiae testimonio veritatem dicti rationemque praestabimus, neque ad gentiam trahi posse, quod in initium viarum Dei et in opera sit creatus, quia non idem sit in haec creatum esse, et ante omnia natum esse: cum ubi nativitatis significatio est, sola nativitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ex eo ꝙ nõ fuit uatũ eẽ dicant.
qr uaciuitas p̃stet eẽ ꝙ nõ fuit.
S nos apłicis acq euangłicis
cestimoniis semꝑ pacreni. semꝑ
filuuĩ. p̾dicantes. nou post aliqua
deũ õium. s aute oĩa ẽẽ docebimus
neq incidere in cũ irrcligiose hu¬
ius incelligentie demeritatem. uͭ
de nõ existentib nasceret᷑. ut non¬

Expanded text:
 non fuit, natum esse dicant, quia nativitas praestet esse quod non fuit. Sed nos apostolicis atque evangelicis testimoniis semper Patrem, semper Filium praedicantes, non post aliqua Deum omnium, sed ante omnia esse docebimus: neque incidere in eum irreligiosae hujus intelligentiae temeritatem, ut de non exstantibus nasceretu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ carueni. ⁊ in nouam nacim¬
tatem ꝑ fsidem uocata. ⁊ ad ce¬
lesteru regeneracionẽ obtinẽ¬
dam potestari sue ꝑmissa: cu¬
ram in separentis sui creato¬
ris cognoscens nõ ia nchilũ
redigendam se ꝑ eũ existimãs
ꝑ que in hoc. ipsũ q est ex ui¬
chilo susticisset. Et hec oĩa ul¬
tra nicelligentie humaue me
metiens sensũ: quia ratio cõ¬
uuniũ opiuionũ. cousilii ce¬
lestis incapax hoc solũ putet
in natura rerũ rerũ esse. quod
aut intra se intelligat. auc p̃¬
stare possit ex se se. Dei aũt
uircutes scdui maguificentiã
ct̾ue potestatis non sercsu s fi¬
dei infuntate pendebat lut de¬
uni in pͥncipio apud deũ esse.
et uerbia caruẽ fc̃m habitas¬
se in uobis. non id cirto nõ cre¬
det. qr nõ intelligeret: s idcirco
se menuisset incelligere posse
re: ã pie confessionis huiꝰ ab so¬
lucissimam fidem. ita insup per
apłm diccis diuinis edocetur
Uidete ne quis uos despoliet ꝑ
pluulo sophiami ⁊ mauẽ deceptis¬

Expanded text:
 in novam nativitatem per fidem vocata, et ad coelestem regenerationem obtinendam potestati suae permissa, curam in se parentis sui Creatorisque cognescens non in nihilum redigendam se per eum existimans, per quem in hoc ipsum quod est, ex nihilo substitisset: et haec omnia utra intelligentiae humanae metiens sensum, quia ratio communium opinionum consilii coelestis incapax, hoc solum putet in natura rerum esse, quod aut intra se intelligat, aut praestare possit ex sese. Dei autem virtutes secundum magnificentiam aeternae potestatis, non sensu, sed fidei 10 infinitate pendebat: ut Deum in principio apud Deum esse, et Verbum carnem factum habitasse in nobis, non idcirco non crederet, quia non intelligeret; sed idcirco se meminisset intelligere posse,re, ad piae confessionis hujus absolutissimam fidem ita insuper per Apostolum divinis dictis edocetur: Videte ne quis vos spoliet per philosophiam et inanem decepti
Abbreviated transcription (Latin):
stis doctrine imꝑici ͥ corrupto sen¬
su ac ꝓpͥetate sentencie creacũ ẽẽ
ꝑ id deum potius quã natũ. affir¬
mare uicuntur. qr dcm̃ est. dñs
cauit me muncĩo uiarũ suarũ
in oꝑa sua: ut sit ex cõmuni cre¬
acionũ uatura licet sic p̾stanti¬
or in gen̾e̾ cãtioiusͥ neq ui eo
sit glia diuine uaciuitatis: sed
uirtus potentis cãcure. Uerũ
nos nichil nouũ. nichil excri

Expanded text:
stis doctrinae imperiti sunt; corrupto sensu ac proprietate sententiae creatum esse per id Deum potius quam natum affirmare nituntur, quia dictum est, Dominus creavit me in initium viarum suarum in opera sua ; ut sit ex communi creationum natura, licet sit praestantior in genere creationis; neque in eo sit gloria divinae nativitatis, sed virtus potentis creaturae. Verum nos nih
Abbreviated transcription (Latin):
tur ut sic deus oĩa in õib quia
subniectio ⁊ infirmitatẽ subiecti ꝓ¬
testetur. o dũantis significet po¬
testatem.: quoq cũ sũma religio¬
iuis demonstracione tractandis
liber iuidecimus occupatur : etiã
er hiis ip̃is dãs apłicis demõstnͣs.
nõ mͦ ñ ad diuinitatis infirm¬
tatem subiectionẽ ꝓfic̾e̾ ͥ s ꝑ ea
ipãm ueritatem dei. qr ex deo sit
natus ostendi: ⁊ ꝑ id ꝙ sibi ac no¬
bis ⁊ pater. p̃r est deus. deus est
nobis multũ adquiri. ⁊ ei nich
de trahi ͥ cũ scil homo natus. ⁊
um u̾sis carms nr̃e. passio uibuᷤ
functus ad desi ⁊ patrem nr̃m ut

Expanded text:
 ut sit Deus omnia in omnibus . Quia subjectio et infirmitatem subjecti protestetur, et dominantis significet potestatem: in his quoque cum summa religionis demonstratione tractandis liber undecimus occupatur, 22 etiam ex his ipsis dictis apostolicis demonstrans, non modo non ad divinitatis infirmitatem subjectiionem veritatem Dei, quia ex Deo sit natus, ostendi: et per id, quod sibi ac nobis et Pater pater est et Deus Deus est, nobis multum acquiri, et ei nihil detrahi; cum scilicet homo natus, et universis carnis nostrae passionibus functu
Abbreviated transcription (Latin):
tionis głia uitra religionis in¬
celligenciam edoctos coibuit s
auc ꝑdignaciõĩs ꝓfessionẽ iui¬
pietatis sue arma sũpserunt.
aut sacͣmenti renclacionẽ ad
contumeliam tnͣstu lerũt ⁊ ut
ꝑ id qd̾ dcm̃ est. ascendo ad pa¬
cõmunis nobis acq ip̃i ⁊pat.
pacer est ⁊ deus. deus est extra ex¬
ceptionem dei ueri sit inꝓfessio¬
ne cõmuni. cũq sicut nos et c̾a¬
cionis necessitas cãtori deo sub¬
dat. ⁊ adoptio assumat iufilium.
iam nõ ulła meo diuine natu¬
re ꝓpͥetas existimanda sit. scd̃¬

Expanded text:
tionis gloria intra religionis intionis gloria intra religionis intelligentiam edoctos cohibuit, sed aut per dignationis professionem, impietatis suae arma sumpserunt, aut sacramenti revelationem ad Dei contumeliam transtulerunt: ut per id quod dictum est, Adscendo ad pacommunis nobis atque ipsi et Pater pater est, et Deus Deus est, extra exceptionem veri Dei sit in professione communi, eumque sicuti nos et creationis necessitas creatori Deo subdat, et adoptio assumat in filium; jam vero nulla in eo divinae naturae proprietas existimanda sit, s
Abbreviated transcription (Latin):
quem dedic mͥpater meus non
bibaui illũ. longeq diu̾sũ sic. de¬
us deus meus quare me dereli¬
quisti. ab eo. am̃e dico tibi hodi¬
c inecũ eris inꝑadiso. młtũq
in manus tuas sp̃m̃ meũ. ⁊ il¬
incapaces ⁊ ⁊ cũ nõ conũeiat tre¬
pidacioni ⁊ lib̾tati. festinatiõi
⁊ excusationi. querele ⁊ ad hor¬
tationi diffidentie ⁊ int̾cessiõi:
diuine ꝓfessionis natureq ĩ¬
meniores. ad argumentũ im¬
pietatis sue. dispensationis
gesta ⁊ dicta cenuerũt. Itaq no ᷤ
demonstracis õib que insacra¬
ihu xp̃i sũt uichil in explorat̃
nichil racitũ deliquiuiꝰ ⁊ s dc̃or
õium pacificam incelligentiam
singulis quibusq causarũ gm̾i¬
b coaptautes. nec trepidare fi¬
duciam. neq euntare uolunta¬
cem nec conqueri securitate. nͨ
cõmendacionẽ sui orantẽ ÷ aliis
uemam desiderasse monstraui¬
mus : fidem dc̃õꝵ uniu̾soꝵ abso¬
luca euangłici mist̾ii p̾dicatõe
os hoĩes ne ip̃a quide resurrec¬

Expanded text:
quem dedit mihi Pater meus, non bibam eum ? longeque diversum sit: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? 21 ab eo: Amen dico tibi, hodie meum eris in paradiso : multum in manus tuas spiritum meum ; et ilincapaces. Et cum non conveniat trepidationi et libertati, festinationi et excusationi, querelae et adhortationi, diffidentiae et intercessioni, divinae professionis naturaeque immemores, ad argumentum impietatis suae, dispensaenuerunt. Itaque nos demonstratis omnibus, quae in sacraChristi sunt,nihil inexploratum, nihil tacitum dereliquimus: sed dictorum omnium pacificam intelligentiam singulis quibusque causarum generibus coaptantes, nec trepidare fiduciam, nec evitare voluntatem, nec conqueri securitatem, nec commendationem sui orantem, aliis veniam desiderasse monstravimus: fidem dictorum universorum absoluta evangelici mysterii praedicatione os homines ne ipsa quidem resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
ne pare̾tur orauerit : qr pati¬
endi trepidacio causam accule¬
rit dep̃candi. In tantũ uo̾ in¬
firmitats eius obtinuerit
ius doloris ut in ip̃o crucis
tempe diceret. deus ds̃ meus
quare me de liquisti. Q̾ etiã
usq ad quere laui desolacionis
sue passiouis acer bicate cõmo

Expanded text:
ne pateretur oraverit; quia patine pateretur oraverit; quia patiendi trepidatio causam attulerit deprecandi: in tantum vero infirmitatem ejus obtinuerit vis doloris, ut in ipso crucis tempore diceret: Deus, Deus meus, quare me dereliquisti ? qui etiam usque ad querelam desolationis suae, passionis acerbitate
Abbreviated transcription (Latin):
tur in singlis ⁊ dispensatio¬
uũ p̾dicationes. ⁊ conscie po¬
testatis naturalis ꝓfessioẽs¬
⁊ cũ idem idem sit dicti auc¬
tor. utruiqͥ demonstratis
tamẽ uirtucibus geueꝵ sin
liam uere duuuitatis. ꝙ ad
sacraiuentũ fidei euangłice
sub dispensatione ⁊ cause. et
dem est ratio: que ⁊ fidei. Nã
qr ex pãssioius gene ⁊ ꝓfes¬
sione quedã ꝑ stulte incelli¬
gencie seusum ad contume¬
nature uirtuasq rapuer̃t
ea ip̃a demonstranda fuerunt
⁊ ab hus impnsime icellecta
⁊ ꝑfecte ui se maiestacis esse
memorata. Namiq hiis sibi
diccis ut religiose impii sunt
bladiuntur. tristis est anima
mea usq ad mortem ͥ ut lon¬
ge abeacitudine acq in corrup¬
tione dei sic. in cuiꝰ aĩm domn¬
nans mecus cristicie ĩnunent
inciderit : qui etiaui usq ad
hanc p̾cem consteruatus fue¬
rit passionis uecessicate ꝑa¬
ter si possibile ẽ: trauseat ca¬
lix iste a me. Et sine dubio
tumere uderetur ꝓpeti. quod

Expanded text:
tur in singulis et dispensationum praedicationes, 20 et consciae potestatis naturalis professiones: et cum idem sit dicti auctor utriusque, demonstratis tamen virtutibus generum siliam verae divinitatis, quod ad sacramentum fidei evangelicae sub dispensatione et causae et dem est ratio, quae fidei. Nam quia ex passionis genere et professione quaedam per stultae intelligentiae sensum ad contumenaturae virtutisque rapuerunt; ea ipsa demonstranda fuerunt, et ab his impiissime intellecta et perfectae in se majestatis esse memorata. Namque his sibi dictis, ut religiose impii sint, blandiuntur: Tristis est anima mea usque ad mortem ; ut longe a beatitudine atque incorruptione Dei sit, in cujus animam dominans metus tristitiae imminentis inciderit: qui etiam usque ad hanc precem consternatus fuerit passionis necessitate: Pater, si possibile est, transeat calix iste a me Ibitimere videretur perpeti, quod