comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ac iacincto purpura ꝑmi¬
scetur: ut uidelicet sacerdotale
semet ipso etiam suggestiones
uitioꝵ reprimat. eisq uelut ex
regia potestate contradicat: qua
quippe nobilitate sp̃c ꝑ petrũ di¬
citur. Uos autẽ. genus electũ. re¬
gale sacerdotiũ. De hac etiã pote¬
state qua uitia subigimꝰ. ioħis uo¬
ce corroboramur: qui ait. Quot¬
quot autẽ receperunt eũ : delit
eis potestatem filios dei fieri. Fu¬
ro autẽ iacincto ac purpure: bis
tinctus coccus adiungit᷑: ut ante
int̃ni iudicis ocłos. omĩa uirtu¬
tum bona ex caritate decorent᷑:
& cuncta que coram hominib
rutilant. hec in conspectu occul¬
ti arbitri flãma intimi amoriᷤᷤ¬
accendat. Que scilicet caritas
quia dm̃ simul & ꝓximũ diligit.
quasi coccus ex duplici tinctura
fulgescit. Qui igitur sic ad aucto¬
ris speciem anhelat ut ꝓximoꝵ
curam negligat. uł sic ꝓximoꝵ
curam exequit᷑ ut a chuno amore
torpescat: quia unũ hoꝵ qd̾libet

Expanded text:
quoque et hyacintho purpura permiquoque et hyacintho purpura permiscetur; ut videlicet sacerdotale erat, in semetipso etiam suggestiones vitiorum reprimat, eisque velut ex regia potestate contradicat, quatquippe nobilitate spiritus per Petrum dicitur: Vos autem genus electum, regale sacerdotium . De hac etiam potestatece roboramur, qui ait: Quotquot receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri ro autem, hyacintho ac purpurae bis tinctus coccus adjungitur, ut ante interni judicis oculos omnia virtutum bona ex charitate decorentur; ut cuncta quae coram hominibus rutilant, haec in conspectu occulti arbitri flaaccendat. Quae scilicet charitas, quia Deum simul et proximum 510 diligit, quasi coccus ex duplici tinctura fulgescit. Qui igitur sic ad auctoris speciem anhelat, ut proximorum curam negligat, vel sic proximorum curam exsequitur, ut a divino amore torpescat, quia unum horum quodlibet
Abbreviated transcription (Latin):
nistrisq gradiens. cũ ad sola qͦ
anteriora sunt nititur. in nul¬
lo delectationis infimȩ latere
flectatur. Non hunc ꝓsꝑa ele¬
uent. ñ aduersa ꝑturbent. non
blanda usq ad uoluptatem de¬
mulceant. ñ asꝑa ad desꝑatio¬
nem p̃mant: ut dũ nullis pas¬
sionib intentionem humiliat.
quanta in utroq humero suꝑ¬
humeralis pulchritudine tegat᷑.
ostendat. Qd̃ recte etiã suꝑhume¬
rale ex auro.iacincto.purpura.
bistincto cocco. & corta fieri bisso
p̃̾cipitur: tit quanta sacerdos cla¬
rescere uirtutũ diuersitate debe¬
at. demonstretur. In sacerdotis
quippe habitu ante omĩa aurũ
fulget: ut in eo intellectus sapi¬
entiȩ principalit emicet. Cui ia¬
cinctus qui aerio colore resplen
det adiungitur: ut ꝑ om̃e qd̃ in¬
telligendo penetrat: ñ ad fauo¬
res infimos. sed ad amorem cele
stiũ surgat: ne dũ suis incautus
laudib capitur. ipso etiam ueri¬
tatis intellectu uacuetur. Auro

Expanded text:
nistrisque gradiens, cum ad sola nistrisque gradiens, cum ad sola anteriora sunt, nititur, in nullo delectationis infimae latere flectatur. Non hunc prospera elevent, nec adversa conturbent; non blanda usque ad voluptatem demulceant, non aspera ad desperationem premant, ut dum nullis passionibus intentionem mentis humiliat, quanta in utroque humero superhumeralis pulchritudine tegatur, ostendat. Quod recte etiam superhumerale ex auro, hyacintho, purpura, tincto cocco, et torta fieri bysso praecipitur; ut quanta sacerdos clarescere virtutum diversitate debeat demonstretur. In sacerdotis quippe habitu ante omnia aurum fulget, ut in eo intellectus sapientiae principaliter emicet. Cui hyacintdet, adjungitur; ut per omne quod intelligendo penetrat, non ad favores infimos, stium surgat; ne dum suis incautus laudibus capitur, ipso etiam veritatis intellectu vacuetur. Auro
Abbreviated transcription (Latin):
ge armũ sacerdos in sacrificiũ
& dextrũ accipit. & seꝑatum:
ut ñ solum sit eius oꝑatio utili
sed etiam singularis: nec inter
malos tantũmodo que recta st̃
faciat. sed bene quoq oꝑantes
subditos sicut honore ordinis fu¬
perat ita etiam moꝵ uirtute tͣns¬
cendat. Cui in esu qͦ pectusculũ
cũ armo tribuit᷑: ut qd̃ de sacrifi¬
cio p̾cipitur sumere. hoc de se¬
met ipso conditori suo discat im¬
molare:. & ñ solũ pectore que rec¬
ta sunt cogitet. sed spectatores su¬
os ad sublimia armo oꝑis inuitet.
nulla p̾sentis uitȩ appetat. nulla
ꝑtimescat: blandimenta mundi
respecto intimo t̾rore despiciat:
t̾rores autẽ considerato int̾nȩ dul¬
cedinis blandimento contemp¬
nat. Ynde suꝑnȩ quoq uocis im¬
perio. in utroq humero sacerdoᷤᷤ
uelamine suꝑhumeralis astrin¬
gitur. ut contra aduersa ac ꝓsꝑa
uirtutũ semꝑ ornamento mu¬
matur: quatinus ruxta pauli uo¬
cem ꝑ arma iusticiȩ a tlextris si¬

Expanded text:
ge armum sacerdos in sacrificium et dextrum accipit et separatum, ut non solum sit ejus operatio utilis, sed etiam singularis; nec inter malos tantummodo quae recta sunt faciat, sed bene quoque operantes subditos, sicut honore ordinis superat, ita etiam morum virtute transcendat. Cui in esu quoque pectusculum cum armo tribuitur, ut quod de sacrificio praecipitur sumere, hoc de semetipso discat Conditori suo immolare. Et non solum pectore quae recta sunt cogitet, sed spectatores suos ad sublimia armo operis invitet. Nulla praesentis vitae appetat, nulla pertimescat, blandimenta mundi, respecto intimo terrore, despiciat, terrores autem considerato internae dulcedinis blandimento contemnat. Unde supernae quoque vocis imperio, in utroque humero sacerdos velamine superhumeralis astringitur, ut contra adversa et prospera virtutum semper ornamento muniatur, quatenus juxta Pauli vocem, Per arma justitiae a sextris si
Abbreviated transcription (Latin):
iacet. Quintũ quoq conciliũ pa¬
riter ueneror. in quo epła que
ibȩ dicitur. erroris plena reꝓbat᷑.
theodorus ꝑsonam mediatoris
dei & hominũ in duab subsisten¬
tiis separans. ad impietatis ꝑfidi¬
am cecidisse coniuncit᷑: scripta qͦ
theodoriti ꝑ que beati cyrilli fides
rep̃henditur. ausu dementie ꝓ¬
lata refutant᷑. Cunctas uͦ quas p̃¬
fata ueneranda concihia ꝑsonas re¬
spuunt. respuo. quas uenerant᷑
amplector: quia dũ umuersali
sunt consensu constituta. se & ñ
illa destruit: quisqͥs p̾sumit aut
soluere quos religant. aut ligare
quos soluunt. Quisquis gͦ aliud
sapit: anathema sit. Quisqͥs uͦ
p̃dictarũ synodoꝵ fidem tenet:
pax ei sit a do patre ꝑ iħm xp̃m¬

Expanded text:
jacet. Quintum quoque concilium pajacet. Quintum quoque concilium pariter veneror, in quo et epistola, quae Ibae dicitur, erroris plena, reprobatur. Theodorus personam Mediatoris Dei et hominum in duabus subsistentiis separans, ad impietatis perfidiam cecidisse convincitur. Scripta quoque Theodoriti, per quae beati Cyrilli fides reprehenditur, ausu dementiae prolata refutantur. Cunctas vero quas praefata veneranda concilia personas respuunt, respuo; quas venerantur, amplector, quia dum universali sunt consensu constituta, se et non illa destruit, quisquis praesumit aut solvere quos religant, aut ligare quos solvunt. Quisquis ergo aliud sapit, anathema sit. Quisquis vero praedictarum synodorum fidem tenet, pax ei sit a Deo Patre p
Abbreviated transcription (Latin):
coniungimus: quasi ambulan¬
tes ꝑ lubricũ uicissim nobis ma¬
nũ tenemus. fitq ex magna ꝓ¬
uisione caritatis: tit eo singłoꝵ
robustius caritas ꝑfigatur: quo
in altero alter innititur. Prete¬
rea quia corde creditur ad iustici¬
am. ore autẽ confessio fit ad sa¬
lutem: sicut sc̃i eugłii quatuor
libros. sic quatuor concilia suscipe¬
re & uenetari me fateor. Nicenũ
scilicet. in quo ꝑuersũ arrii dog¬
ma destruitur. constantinopoli¬
tanũ qͦ in quo eunomii & mace¬
donii error conuincit᷑: ephesinũ
etiam primũ. in quo nestorii im¬
pietas iudicatur. calcidonense uͦ
in quo euticis dioscoriq prauitas
reꝓbatur. tota deuotione complec¬
tor. integerrima approbatione
custodio: quia in his uelut in qͣ¬
drato lapide scẽ fidei structura
consurgit. Et cuiꝰlibet uite atq
actionis existat. quisquis eoꝵ soli¬
ditatem ñ tenet: etiam si lapis
esse cernitur. tam̃ extra edificiũ

Expanded text:
conjungimur, quasi ambulanconjungimur, quasi ambulantes per lubricum vicissim nobis manum tenemus, fitque ex magna provisione charitatis ut eo singulorum robustius charitas perfigatur, quo in alterum alter innititur. Praeterea, quia corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem, sicut sancti Evangelii quatuor libros, sic quatuor concilia suscipere et venerari me fateor. Nicaenum scilicet, in quo perversum Arii dogma destruitur; Constantinopolitanum quoque, in quo Eunomii et Macedonii error convincitur; Ephesinum etiam primum, in quo Nestorii impietas judicatur; Chalcedonense vero, in quo Eutychis Dioscorique pravitas reprobatur; tota devotione complector, integerrima approbatione custodio: quia in his velut in quadrato lapide, sanctae fidei structura consurgit, et cujuslibet vitae atque actionis existat, quisquis eorum soliditatem non tenet, etiam si lapis esse cernitur, tamen extra aedificium
Abbreviated transcription (Latin):
ditus a se amputent. nec rursũ
ad crescendũ minis relaxent.
Ubi bene dicitur. tondentes at¬
tondeant capita sua: ut iideli¬
cet curȩ temporalis sollicitudi¬
nes & ad quantũ necesse est ꝓde-¬
ant. & tam̃ recidant᷑ citius. ne
immoderatiꝰ excrescant. Dũ igit᷑
& ꝑ administratã exteriorem ꝓ¬
uidentiam corporalis subditoꝵ
uita ꝓtegitur. & rursus ꝑ mode¬
ratam alta cordis intentio non
impeditur: quasi capilli in ca-¬
pite sacerdotis seruant᷑. ut cutẽ
cooꝑiant. & resecantur ne ocłos
claudant. Sed hoc in loco huius
discretionis moderamina uideo
seruari ñ posse: quia tanti coti¬
die casus imminent. ut mentẽ
simul obruant. cũ uitam corpo¬
cure onere lasescentem. oratio¬
nis tuȩ int̾cessione me adiuua.
ne fuscepta pondera me ultra
iures p̃mant. Memor uͦ qd̾ scrip¬
tũ est. otate ꝓ inuicem ut salue¬
mini. etiam impendo qd̃ peto:
sed recipiam qd̃ impendo. Dũ
enĩ nos nobis ꝑ oratione̾s opem

Expanded text:
ditus amputent, nec rursum ditus amputent, nec rursum ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua ; ut videlicet curae temporalis sollicitudinis et quantum necesse est prodeant, et tamen recidantur citius, ne immoderatius eet per administratam exteriorem providentiam corporalis subditorum vita protegitur, et rursus per moderatam alta cordis intentio non impeditur, quasi capilli in capite sacerdotis servantur, ut cutem cooperiant; et resecantur, ne oculos claudant. Sed 515 hoc in loco hujus discretionis moderamina video servari non posse, quia tanti quotidie casus imminent, ut mentem simul obruant, cum vitam corpocurae onere lassescentem orationis tuae intercessione adjuva, ne suscepta me pondera ultra vires premant. Memor vero quod scriptum est: Orate pro invicem ut salvemini, etiam impendo quod peto. Sed recipiam quod impendo. Dum enim nos vobis per orationis opem
Abbreviated transcription (Latin):
grauiter occupat᷑ͥ ita ut sepe
incertũ fiat. utrũ pastoris offi¬
ciũ an t̾rem ꝓceris agat. Et qui¬
dem quisquis regendis fr̃ib pre¬
est. uacare funditus a curis exte¬
riorib ñ potest: sed tam̃ curan¬
dũ magnoꝑe est. ne ab his ĩmo¬
derate deprimat᷑. Unde recte ad
sherechielem dicitur. Sacerdotes
caput suũ ñ radant. neq comã
nutriant: sed condentes atton-¬
deant capita sua. Quid enĩ sig¬
nificant capilli in capite: nisi
exteriores cogitationes in mente:
Qui dũ suꝑ cerebrũ insensibilit̃
oriuntur. curas uitȩ p̃sentis ex¬
primunt: que ex neglecto ac tor¬
penti sensu quia importune ꝓde¬
unt. quasi nobis ñ sentientib ꝓce¬
ount. Quia gͥ cuncti qui p̾sunt
habere quidem sollicitudines ex¬
teriores debent. nec tam̃ eis uehe¬
ment̃ incu̾bere: sacerdotes recte
& caput ꝓhibentur radere: &
comã nutrireͥ ut cogitationes
carnis de uita subditoꝵ nec fun¬

Expanded text:
graviter occupatur; ita ut saepe graviter occupatur; ita ut saepe incertum fiat utrum pastoris officium an terreni proceris agat. Et quidem quisquis regendis fratribus praeest, vacare funditus a curis exterioribus non potest, sed tamen curandum magnopere est ne ab his immoderate deprimatur. Unde recte ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radant, neque comam nutriant; sed tondentes attondeant capita sua. Quid enim signant capilli in capite, nisi exteriores cogitationes in mente? Qui dum super cerebrum insensibiliter oriuntur, curas vitae praesentis exprimunt; quae ex negligenti ac torpenti sensu, quia importune prodeunt, quasi nobis non sentientibus procedunt. Quia ergo cuncti qui praesunt habere quidem sollicitudines exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere, sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam carnis de vita subditorum nec a se fun
Abbreviated transcription (Latin):
arte seruanda est & iuste consu¬
lens miscdia: & pie feriens disci¬
plina. Hinc namq est qd̾ docente
ueritate ꝑ samaritani studiũ se¬
miuinus in stabulũ ductur. &
tunũ atq oleũ tulnetib eiuis ad¬
hibetur: ⁊t ꝑ uinũ scilicet mor¬
deant᷑ uulnera. ꝑ oleũ foueantur.
Necesse quippe est ut is qui sa¬
nantis uulnerib p̃est. in uino
morsũ doloris adhibeat. in oleo
mollitiem pietatis: quatinꝰ per
uinũ mundent᷑ putrida. ꝑ oleũ
sananda foueant᷑.Sit gͦ amor
sed ñ emolliens: sit uigor sed ñ
exasꝑans. Qd̃ bene uia taberna¬
culi archa significat. in qua cũ
tabulis uirga simul & manna
est: quia cũ scripturȩ sacre sci¬
enga in boni rectoris pectore si ẽ
uirga districtionis. sit & man¬
na chulcedinis. Suscepto itaq
pastoralis curȩ onere. cũ cuncta
hec atq alia huiꝰmodi multa con¬
sidero. uideor qd̃ esse ñ possum:
maxime quia hoc in loco quisqͥs
pastor dicitur. curis exteriorib

Expanded text:
arte servanda est, et juste consuarte servanda est, et juste consulens misericordia, et pie feriens disciplina. Hinc namque est quod docente Veritate per Samaritani studium semivivus in stabulum ducitur, et vinum atque oleum vulneribus ejus adhibetur ; ut per vinum scilicet mordeantur vulnera, et per oleum foveantur. Necesse quippe est ut is qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum doloris adhibeat, in oleo mollitiem pietatis, quatenus per vinum mundentur putrida, per oleum sananda foveantur. Sit ergo amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans: Quod bene illa tabernaculi arca significat, in qua cum tabulis virga simul et manna est; quia cum Scripturae sacrae scientia in boni rectoris pectore, si est virga districtionis, sit et manna dulcedinis. Suscepto itaque pastoralis curae onere, cum cuncta haec atque alia hujusmodi multa considero, videor quod esse non possum, maxime quia hoc in loco quisquis Pastor dicitur, curis exterioribus
Abbreviated transcription (Latin):
que corrigi debuisset muenit:
ilico se magistrũ esse recoluit di¬
cens. Quid uultis : In uirga ue¬
mam ad uos : Sũmus itaq locus
bene regitur: cũ is qui p̾est ii¬
tiis potius qͣm fr̃ib dñatur. Be¬
ne acceptam potestatem regit:
qui & tenere. illam nouit. & un¬
pugnare: Bene hanc regit: qui
scit ꝑ illam suꝑ culpas erigi. scit
cũ illa ceteris i equalitate com¬
poni. Sic autẽ seruanda est uir¬
tus humilitatis. ut ñ soluantur
iura regiminis: ne dũ prelatus
quisq plus se quam decet deicit:
subdicoꝵ uitam restringere sub
discipline uinculo ñ possit. Et
sic seruanda est discipline seue¬
ritas: ne dũ plusqͣm necesse est
⁊eluis accenditur. mansuetudo
funditꝰ amittatur. Sepe namq
uitia uirtutes se esse mentiunt᷑:
ut tenacia parsimonia. effusio
largitas. crudelitas zelus iusticie:
remissio pietas uelit uideri. Di¬
sciplina gͦ uel miscłia multũ
destituitur: si una sine altera te¬
neatur. Sed magna discretionis

Expanded text:
quae corrigi debuisset invenit, illico magistrum se esse recoluit, dicens, Quid vultis? In virga veniam ad vos . Summus itaque locus bene regitur, cum is qui praeesttiis potius quam fratribus dominatur. Bene acceptam potestatem regit, qui et tenere illam novit et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit cum illa caeteris in aequalitate componi. 514 Sic autem servanda est virtus humilitatis, ut non solvantur jura regiminis; ne dum praelatus quisque plus se quam decet dejicit, subditorum vitam restringere sub disciplinae vinculo non possit; et sic servanda est disciplinae severitas, ne dum plus quam necesse est zelus accenditur, mansuetudo funditus amittatur. Saepe namque vitia virtutes se esse mentiuntur, ut tenacia parcimonia, effusio largitas, crudelitas zelus justitiae, remissio pietas velit videri. Disciplina ergo vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed magna discretionis
Abbreviated transcription (Latin):
tina eccłia a nobis fr̾nitati tuȩ
uisitationis cura cõmissa est: labo¬
rib tuis aliquid ex ea utile ꝑspexi¬
mus consulendũ. Propterea maxi¬
miano fr̃i & coep̃o nr̃o scripsimus.
ut quartam qͣm eiusdem eccłie
ep̃m oportebat accipere. a die ii¬
sitationis tuȩ uel quousq illic eã
solucitudinem gesseris. tibi debe¬
at applicari. Unde fr̃nitatem
tuam necesse est mente sollicita
cogitare: ut cuiꝰ fructus eccłie ꝑ¬
ciꝑit. oꝑa studeat sollert̃ impen¬
dere. atq ad dm̃ ulic aminas con¬
gregare. prauos ab iniguitate. com

Expanded text:
tina Ecclesia a nobis fraternitatis suae visitationis curae commissa est, laboribus tuis aliquid ex ea utile prospeximus consulendum. Propterea Maximiano fratri et coepiscopo nostro scripsimus, ut quarta, quam ejusdem Ecclesiae episcopum oportebat accipere, a die visitationis tuae, vel quousque illic eam sollicitudinem gesseris, tibi debeat atuam necesse est mente sollicita cogitare, ut cujus fructus Ecclesiae percipit, opera studeat solerter impendere, atque ad Deum illic animas congregare, pravos ab iniquitate com
Abbreviated transcription (Latin):
piam suppleat: ut & illoꝵ habun¬
dantia ur̃e inopie sit supplemen¬
tũ. Lobias filiũ ammonet dicens.
Si multũ tibi fuerit habundant̃
tribue: si autẽ parũ etiã de exiguo
libent̃ imꝑtire. Uositaq hec om̃ia
p̃cepta seruatis. Sed ꝓ nob̾ ut ore¬
tis petimꝰ: ne laboꝵ ur̃oꝵ fructus
indiscrete & ñ sicut necesse ẽ dis¬
pensemus: ne unde uos peccata
minuitis. nos inde cumulemus.
Omp̃c autẽ d̾s sua uos ꝓtectione
custodiat: sicq uobis in t̾reno pa¬
latio humanam grãm cribuat.
ut post longa uos tempora ad ce-¬
lestis palatii gaudia et̾na ꝑducat.
principis quem multũ diligitis.
clauema sacratissimo eiꝰ corpore
transmisimus. in qua ferrũ de cate¬
nis eius clausũ est ut qd̾ illiꝰ colrũ
ligauit ad martyriũ. ur̃m ab om̃i¬
bus peccatis soluat Gr̃ theotimo

Expanded text:
piam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae sit inopiae supplementum. Tobias filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si autem parum, etiam de exiguo libenter impertire. Vos itaque haec omnia praecepta servatis; sed pro nobis ut oretis petimus, ne laborum vestrorum fructus indiscrete et non sicut necesse est dispensemus, ne unde vos peccata minuitis, nos inde cumulemus. Omnipotens autem Deus sua vos protectione custodiat, sicque vobis in terreno palatio humanam gratiam tribuat, ut post longa vos tempora ad coelestis palatii gaudia aeterna perducat. ostolorum principis, quem multum diligitis, clavem a sacratissimo ejus corpore vobis transmisimus, in qua ferrum de catenis ejus clausum est, ut quod illius collum ligavit ad martyrium, vestrum ab omnibus peccatis solvat.
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimꝰ filius meus sabini¬
anus diaconus ad me reuer
tulit: s ea que transmissa sunt
captiuis & pauꝑib deportauit.
Unde & intellexi causam. Ideo
enĩ homini loqui ꝑ epłas nolui¬
stis: quia om̃ipotenti deo uerbũ
in bona oꝑatione feceratis. Ha¬
bet enĩ hec eadem ur̃a oꝑatio uo¬
cem ꝓpriam. que ad aures dei se¬
cretas clamat: sicut scriptũ est.
Abscondite elemosinã in simi pau¬
peris: & hecꝓ te exorabit. Et qui¬
dem mͥ fateor triste ẽ aliena ex¬
pendere: & suꝑ eas quas de fub¬
stantia eccłiastica habeo. ad huc eti¬
am de reb suauissimi filii mei dõ¬
ni theodori rationes ponere. Ur̃e
tam̃ benignitati congaudeo: qͥa
sollicite attenditis atq custoditis.
hoc qd̾ ueritas dicit. Date elemosi¬
nam: & ecce om̃ia munda sunt uob̃.
Et hoc qd̾ scriptũ est. Sicut aqua
extinguit ignem: ita elemosina¬

Expanded text:
ilectissimus filius meus Sabinianus diaconus ad me reverstulit, sed ea quae transmissa sunt captivis et pauperibus deportavit, unde et intellexi causam. Ideo enim homini loqui per epistolas noluistis, quia omnipotenti Deo verbum in bona operatione feceratis. Habet enim haec eadem vestra operatio vocem propriam, quae ad aures Dei secretas clamat, sicut scriptum est: Absconde eleemosynam iu sinu pauperis, et haec pro te exorabit. Et quidem mihi, fateor, triste est aliena expendere, et super eas quas de substantia ecclesiastica habeo adhuc etiam de rebus suavissimi filii mei domni Theodori rationes ponere. Vestrae tamen benignitati congaudeo, quia sollicite attenditis, atque custoditis hoc quod Veritas dicit: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis. Et hoc quod scriptum est: Sicut aqua exstinguit ignem
Abbreviated transcription (Latin):
nti est ad concordiam redire
quos diuisos ab alterutra dilectio¬
ne uoluntatis facit ẽe diu̾sita⁊.
Scripta gͥ fr̃nitatis ur̃ȩ relegentẽ
agnouimus qd̾ hii qui contra adri
xerant. modo cũ eodem ep̃o in ami¬
citiam conuenissent: & magna
patimur: sedis nr̃ȩ diaconem ad
ea inuestiganda diriginus: quia
mntiati nos facinoris qualitas
uehementer imꝑellit. ut ea que
audiuimus dissimulare nullate¬
nus debeamus: p̃sertim cũ accusa¬
tores & accusatũ inter se fecisse
grãm indicastis. hoc nobis necesse
est subtilius ꝑscrutari. ne fortas¬
se eoꝵ sit comparata concordia.
Que si qd̃ absit ñ ex caritate. sed
ex p̃mio facta constiterit: maiori
hoc emendatione plectendũ est.
Nam nos qui canonice do reuelan
te mala si quidem uera sunt rese¬
care p̾cedentia festinamus: com-¬
missam postmodũ culpam sine
uidicta nulla ratione dimictimꝰ.¬

Expanded text:
ri est ad concordiam redigeratia eos, quos divisos ab alterutra dilectione voluntatis facit esse diversitas. raternitatis vestrae relegentes, agnovimus quod hi, qui contra Adriaxerant, modo cum eodem episcopo in amicitiam convenissent, et magna patimur, Sedis nostrae diaconum ad ea investiganda dirigimus; quia nuntiati nos facinoris qualitas vehementer impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatenus debeamus, praesertim cum accusatores et accusatum inter se fecisse gratiam indicastis, hoc nobis necesse est subtilius perscrutari, ne fortasse eorum sit comparata concordia; quae si, quod absit, non ex charitate, sed ex praemio facta constiterit, majori hoc emendatione plectendum est. Nam nos qui canonice, revelante Deo, mala, si quidem vera sunt, resecare praecedentia festinamus, commissam postmodum culpam sine vindicta nulla ratione dimittim
Abbreviated transcription (Latin):
ficet. Tunc enĩ bene. atq uere di¬
lecte mi frat̃ ad ꝓtimoꝵ dilectionẽ
descendimus: si in dilectione dei
ex toto corde ex tota antma & m̃te
acq ex totis igrib ꝑsistimus. Lena
uͦ temporalia a uobis directa licet
nos talib ñ egeamus: tam̃ cũ debi¬
ta caritate suscepimus. Egemus
uobis regiminis sollicitudine gra¬
tulari. Multo enĩ nobis hec dulcis¬
sima fiunt: cũ sacerdotalis mentiᷤᷤ
atq piȩ conu̾sationis fuerint sua-¬

Expanded text:
ficet. Tunc enim bene atque vere, dificet. Tunc enim bene atque vere, dilecte mi frater, ad proximorum dilectionem descendimus, si in dilectione Dei ex toto corde, ex tota anima et mente, atque ex totis viribus persistimus. 841 Xenia vero temporalia a vobis directa, licet nos talibus non egeamus, tamen cum debita charitate suscepimus. Egemus e commissi vobis regiminis sollicitudine gratulari. Multo enim nobis haec dulcissima fiunt cum sacerdotalis mentis atque piae conversationis fuerint sua
Abbreviated transcription (Latin):
oñicũ exerceamus dũ licet. Semine¬
mus in timore dũ tempꝰ est: bonũ
facientes ñ deficiamus. tempore enĩ
suo metemus ñ deficientes. Simtiᷤᷤ
cũ illis. de quib psalmista dicit.
Tuntes ibant & flebant: mittenteᷤᷤ
semina sua. Ad cuiꝰ rei fructũ nos
ꝓuocans. subdidit. Uenientes autẽ
uenient in exultatione: portantes
mampulos suos. Uigilemꝰ itaq
& relinquentes t̾rena negotia. ce¬
lestib anhelemtis. Et que retro
sunt obliuiscentes: in ea que ante
sunt nosmet ipsos enixius extenda¬
mus. Mens nr̃a in scłari uarietate
ñ defluat: s tota in unũ currat.
atq confluat finem. Quem mira
suauitate respexerat dauid cũ di¬
cebat. Unam petii a dño hanc reqͥ¬
ram: ut inhabitem in domo dm̃
om̃ib dieb uite meȩ. Hoc amore
liquefiebant boni corda rectoris:
in his se mens tota suspenderat.
Dũ adhuc in terris sumus positi.
freguens a nobis lacrimarũ ymb̾
in celo compunctionis nube fructi¬

Expanded text:
dominicum exerceamus dum licet; seminedominicum exerceamus dum licet; seminemus in timore dum tempus est; bonum facientes non deficiamus; tempore enim suo metemus non deficientes. Simus de illis de quibus Psalmista dicit: Euntes ibant et flebant, mittentes semina sua. Ad cujus rei fructum nos provocans, subdidit: Venientes autem venient in exsultatione, portantes manipulos suos. Vigilemus itaque, et relinquentes terrena negotia, coelestibus anhelemus. Et quae retro sunt obliviscentes, in ea quae ante sunt nosmetipsos enixius extendamus. Mens nostra in saeculari varietate non diffluat; sed tota in unum currat atque confluat finem, quem mira suavitate David respexerat, cum dicebat: Unam petii a Domino, hanc requiram: ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae. Hoc amore liquefiant boni corda rectoris. In his se mens tota suspendat. Dum adhuc in terris sumus positi, frequens a nobis lacrymarum imber in coelo compunctionis nube fructi
Abbreviated transcription (Latin):
licet locoꝵ int̾uallis distincti atq
corpore longe a uobis positi. auxi¬
liante dei potentia erga uos stu¬
diosissime conseruemꝰ: hanc uos ñ
solũ circa nos. s erga fr̃es filiosq
ur̃os pat̾nis frat̃nisq oportet ui¬
scerib exhibere. Nam quom᷑ hoc
ñ sit studiosissime faciendũ: qͣndo
nos copulemus affectu. Lacem seqͣ¬
mur cũ om̃ib & scĩmoniam: fine
qua nemo uidebit dm̃. In piis uace¬
mus oꝑib uirtutib polleamus:
fulgeat in nr̃o pectore rationale
iudicii. cũ suꝑhumeralis actione
coniunctũ. Ita ꝓcedamus in con¬
spectu dei. atq totiuᷤ isrł. Huiꝰmo¬
di cõmisso nobis gregi p̾beamus
celis est. Sit in lingua sermo. sit
zeli feruor in animo: ut uere di
õr. Apparuerunt illis disꝑtite lin¬
gue tanqͣm ignis: seditq suꝑ sin¬
lingue resident. si in nr̃oꝵ filioꝵ
exhortatione. diuini feruore sp̃c
accendamur. Creditũ nobis agrũ

Expanded text:
licet locorum intervallis disjuncti, atque licet locorum intervallis disjuncti, atque corpore longe a vobis positi, auxiliante Dei potentia, erga vos studiosissime conservamus; hanc vos non solum circa nos, sed erga fratres filiosque vestros paternis fraternisque oportet visceribus exhibere. Nam quomodo hoc non studiosissime faciendum, quandonos copulemus affectu. Pacem sequamur cum omnibus et sanctimoniam, sine qua nemo videbit Deum. In piis verseniur operibus, virtutibus polleamus, fulgeat in nostro pectore rationale judicii cum superhumeralis actione conjunctum. Ita procedamus in conspectu Dei atque totius Israel. Hujusmodi commisso nobis gregi praebeamurum qui in coelis est. Sit in lingua sermo, sit zeli fervor in animo, ut vere de legitur: Apparuerunt illis dispertitae linguae sicut ignis, seditque supra sinlinguae resident, si in fratrum filiorumque exhortatione divini fervore spiritus accendamur. Creditum nobis agrum
Abbreviated transcription (Latin):
caritas uirtus est. dilecte fr̃:
que aduentu suꝑnȩ gr̃ę postqͣm
Forualia inclinauit ad infimna. post¬
qͣm ipsũ sibimet unũquemq car¬
nalib illecebris discordantem pla-¬
cauit hominem. in humanis se ita¬
oilatauit mentib ut sublimia in¬
clinaret. humilia sublimaret. ꝑa¬
caret discordantia. ferotia mansu¬
efaceret. dissociata conglutinaret.¬
scissa sarciret. dimsas tot aquarũ
terrarũq spaciis climatũq diu̾si¬
tatib hominũ nationes comꝑagi¬
natis ad unũ mentib. sue uinculo
suauitatis astringeret. Huiꝰ ampli¬
tudinis p̃conia quando humane
infirmitatis exponere lingua suf
quantaq sit. postqͣm ore ñr̃o ple¬
ne ñ potest. ex nr̃a magis compas¬
sione monstretur. Quã & si uttũq
laudamus ore. simul necesse ẽ ut
fateamur manu: ne si laudator
eius tantũ est quispiam & ñ factor
sententiã sibi magis exacuat. quia
in conspectu iudicis hoc fauorib
exaggerat qd̃ omisit. Hanc nos

Expanded text:
tatis virtus est, dilecte frater, quae adventu supernae gratiae postquam spiritalia inclinavit ad infima, postquam ipsum sibimet unumquemque carnalibus illecebris discordantem pacavit hominem, ita in humanis se dilatavit mentibus, ut sublimia inclinaret, humilia sublimaret, pacaret discordantia, ferocia mansuefaceret, dissociata conglutinaret, sarciret, divisas tot aquarum terrarumque spatiis climatumque diversitatibus hominum nationes, compaginatis ad unum mentibus, suae vinculo suavitatis astringeret. Hujus amplitudinis praeconia quando humanae 840 infirmitatis exponere lingua suffquantaque sit, postquam ore nostro plene non potest, ex nostra magis compassione monstretur. Quam etsi utcunque laudamus ore, simul necesse est ut fateamur manu, ne si laudator ejus tantum est quisquam et non factor, sententiam sibi magis exacuat, quia in conspectu judicis hoc favoribus exaggerat quod omisit. Hanc nos,
Abbreviated transcription (Latin):
audiretur. & eius animus contra
me irritaretur. Sed nos rectam
uiam tenebimus: nichilin hac cau¬
sa altud nisi om̃ipotentem dñm
metuentes. Unde tua dilectio in
nullo treꝑidet. om̃ia que in hoc
scło indet alta eẽ contra ueritatem
ꝓ ueritate desꝑiciat: in om̃i poten
confidat: uocem ueritatis recolat
oicentis. maior est qui in uobis est
qͣm qui in hoc mundo: & in hac
causa quicquid agendũ est: cũ fũ¬
ma auctoritate agat. Postqͣm enim
defendi ab immicoꝵ gladiis nullo
modo possumus. postqm ꝓ amore
rei publice. argentũ. aurũ. manci¬
ꝑia. uestes ꝑdidimus: nimis igno¬
miniosũ est. ut ꝑ eos etiam fidem
lesto consentire: nichil est alrud qͣm
fidem ꝑdere. Unde sicut tibi iam
transactis epłis scripsi: nũguam cũ

Expanded text:
audiretur, et ejus animus contra audiretur, et ejus animus contra me irritaretur. Sed nos rectam viam tenebimus, nil in hac causa aliud, nisi omnipotentem Dominum, metuentes. Unde tua dilectio in nullo trepidet. Omnia quae in hoc saeculo videt alta esse contra veritatem, pro veritate despiciat; et in omnipotenconfidat. Vocem Veritatis recolat, dicentis: Major est qui in vobis est, quam qui in mundo ; et in hac causa quidquid agendum est, cum summa auctoritate agat. Postquam enim defendi ab inimicorum gladiis nullo modo possumus, postquam pro amore reipublicae argentum, aurum, mancipia, vestes perdidimus, nimis ignominiosum est ut per eos etiam fidem abulo consentire, nihil est aliud quam fidem perdere. Unde sicut tibi jam transactis epistolis scripsi, nunquam cum
Abbreviated transcription (Latin):
facta est: que utrũq uideretur
habere admixtũ. id est rectitudinẽ
o blandimentũ. Qua itaq dilec¬
tio eam epłam qͣm nunc direxi:
ꝓpter uoluntatem imꝑatoris dare
studeat. Nam de subsequenti talis
alia mittet᷑. de qua eius suꝑbia ñ
letetut. Ad hoc enĩ usq ꝑuenit. ut
sub occasione iohis prb̃i gesta huc
transmitteret. in quib se pene ꝑ
archam nominaret. Sed spero in
om̃ipotente do: guia ypocrisin
ulius suꝑna maiestas soluet. Mtror
autẽ qd dilectionem tuã fallere
pocuit. ut ꝑmitteres dño imꝑatori
ꝑsuaderi. quatinus ad me sua scͥp
ta de heic causa transmitteret: in
quib admoneret ut cũ eopacem
habere debuissem. Qui si iusticrã
tenere uult: ilũ debutt admon̾e:
ut se a suꝑbo uocabulo compesce¬
ret: & ꝓtinus int̾ nos pax fieret.
Tamen qua calliditate a p̃dicto
me pensasti. Idcirco enĩ hoc ille fe¬
cit. ut aut audiret᷑ domnus imꝑa¬
tor. & ille in sua uanitate confir¬
matus esse tuderetur. aut a me ñ

Expanded text:
facta est, quae utrumque habere videretur admistum, id est et rectitudinem, et blandimentum. Tua itaque dilectio eam epistolam, quam nunc direxi, propter voluntatem imperatoris dare studeat. Nam de subsequenti talis alia transmittetur, de qua ejus superbia non laetetur. Ad hoc enim usque pervenit, ut sub occasione Joannis presbyteri gesta huc transmitteret, in quibus se pene per archam nominaret. Sed spero in omnipotentem Deum quia hypocrisim illius superna majestas solvet. Miror autem quod dilectionem tuam fallere potuit, ut permitteres domno imperatori persuaderi, quatenus ad me de hac causa sua scripta transmitteret in quibus admoneret ut cum eo pacem habere debuissem qui si justitiam tenere vult, illum debuit admonere, ut se a superbo vocabulo compesceret, et protinus inter nos pax fieret. Tamen qua calliditate a praedicto me pensasti. Idcirco enim hoc ille fecit, ut aut audiretur domnus imperator, et ille in sua vanitate confirmatus esse videretur; aut non a me
Abbreviated transcription (Latin):
noua hereticoꝵ bella consurgunt.
de quib ur̃ȩ beatitudim iam an¬
tea scripsi: ita ut ꝓpħas. euangłia
& dicta patrũ om̃ia euacuare
moliantur : sed ꝑmanente uita
sꝑamus qd̾ eoꝵ ora citius obmute¬
scant. que contra soliditatem ueri¬
tatis aꝑta sunt : quia & quamlibet
acuti gladii mittant᷑. cũ saxũ feri¬
unt. fracti resiliunt. Hoc autẽm
magna dei om̃ipotentis est gr̃a. qd̾
in ipsis qui a sc̃e ecche doctrina di¬
uisi sunt unitas ñ est. quia omne
regnũ in se diuisũ non stabit᷑. &
scã eccłia subtilius in sua semꝑ eru¬
ditione instruit᷑. dũ hereticoꝵ que¬
stionib impugnat᷑: ita ut aꝑte
impleatur qd̾ ꝑ psalmistam cont᷑

Expanded text:
nova haereticorum bella consurgunt, nova haereticorum bella consurgunt, de quibus vestrae beatitudini jam antea scripsi, ita ut prophetas, Evangelia, et dicta Patrum omnia evacuare moliantur. Sed permanente vita speramus quod eorum ora citius obmutescant, quae contra soliditatem veritatis aperta sunt, quia et quamlibet acuti gladii immittantur, cum saxum feriunt, fracti resiliunt. Hoc autem magna Dei omnipotentis est gratia, quod in ipsis qui a sanctae Ecclesiae doctrina divisi sunt unitas non est quoniam omne regnum in se divisum non stabit. Et sancta Ecclesia subtilius in sua semper eruditione instruitur, dum haereticorum quaestionibus impugnatur; ita ut aperte impleatur quod per Psalmi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scribitis de nr̃is sibi utilnerib
faciunt: sed scimus qui dixit. Pora¬
bitis & flebitis uos. munctus autem
gaudebit: uos autẽ contristabum¬
ni. Unde ꝓtinus adiunxit. Sed tri
sticia ur̃a uertetur in gaudiũ. Quia
ut etiam ꝓmissa sꝑare debeamus.
hii enĩ de quib dicitis quia ipsi ad¬
dunt onera qui subleuare debue¬
runt. scio quia illi sunt qui ueni¬
unt in uestitu oniu. & intus st̃
lupi rapaces. Sed tantomagis to¬
lerandi sunt: qͣnͣto nos ñ solum
ꝑ malitiosam mentẽ. sed etiã ꝑ
religiosũ habitũ ꝑsequunt᷑. In
hoc autẽ qd̃ soli pre aliis habere
appetunt qđ dignũ ñ fuerat ut
uel cũ fr̃ib haberent. nullo modo
turbamur. quia in om̃potente
deo confidimus. qd̾ hii qui aliena
appetunt: etiã suis citius priuant᷑.
Scimus enĩ qui dixit. Quia om̃is
qui se exaltat humiliabit᷑. Et rur¬
sũ scriptũ est. Ante runã exaltat᷑
cor. His autẽ dieb sicut inuenio.

Expanded text:
sicut scribitis, de nostris sibi vulneribus sicut scribitis, de nostris sibi vulneribus faciunt; sed scimus qui dixit: Plorabitis, et flebitis vos; mundus autem gaudebit, vos autem contristabimini. Ubi et protinus adjustitia vestra vertetur in gaudium. Quia ut etiam promissa sperare debeamus. Hi enim de quibus dicitis quia ipsi addunt onera qui sublevare debuerunt, scio quia illi sunt qui veniunt in vestitu ovium, et intus sunt lupi rapaces. Sed tanto magis tolerandi sunt, quanto nos non solum per malitiosam mentem, sed etiam per religiosum habitum persequuntur. In hoc autem quod soli prae aliis habere appetunt quod dignum non fuerat ut vel cum fratribus haberent, nullo modo turbamur, quia in omnipotenti Deo confidimus quod hi qui aliena appetunt etiam suis citius privantur. Scimus enim qui dixit: Quia omnis qui se exaltat humiliabitur. Et rursum scriptum est: Ante ruinam exaltatur cor. His autem diebus, sicut invenio,
Abbreviated transcription (Latin):
lantem. sed quandam caliginẽ tri¬
sticie ferentem: nec penetrare in
ipso exordio facile ualui. unde &
quo iret: quia ꝓ ipsa ꝗtiam dixi
caligine ad plenũ catisas ñ intel¬
lexi. Hoc tam̃ scĩssimos uos semꝑ
sicut & facitis redricere ad mentẽ
decet qd̃ p̃dicator gentiũ dicit.
In noiissimis tẽporib instabunt
tempora periculosa. & crunt homi¬
nes seipsos amantes. cupidi. elati
& cetera que mͥ labor est dicere:
& uobis ñ est necessariũ audire.
Ecce in sc̃a senectute beatitudo ue¬
stra multis tribulationib laborat:
sed ꝑpendat cuiꝰ sedem teneat. Nũ¬
quid ñ illius cui uoce ueritatis dic¬
tũ est. cũ senueris alus te cinget
&e ducet quo ñ ins: Sed hec di¬
cens. tecolo qd̵ scĩtas tr̃a in multis
aduersitatib etiã a nuuentute de¬
sudauit. Ergo cũ bono rege dicat.
Recogitabo tibi om̃s annos meos.
in amaritudine animȩ meȩ:. Sunt
autẽ multi qui delectationẽ suam

Expanded text:
lantem, sed quamdam caliginem trilantem, sed quamdam caliginem tristitiae ferentem, nec penetrare in ipso exordio facile valui unde et quo iret, quia, pro ipsa quam dixi caligine, ad plenum causas non intellexi. Hoc tamen sanctissimos vos semper, sicut et facitis, reducere ad mentem decet quod praedicator gentium dicit: In novissimis temporibus instabunt tempora periculosa, et erunt homines seipsos amantes, cupidi, elati , et caetera, quae mihi labor est dicere, et vobis non est necessarium audire. Ecce in sancta senectute beatitudo vestra multis tribulationibus laborat, sed perpendat cujus sedem sedeat. Nunquid non illius cui voce Veritatis dictum est: Cum senueris, 895 alius te cinget, et ducet quo tu non vis ? Sed haec dicens recolo quod sanctitas vestra in multis adversitatibus etiam a juventute desudavit. Cum bono ergo rege dicat: Recogitabo omnes annos meos in amaritudine animae meae. Sunt autem multi qui delectationem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uuificatione & collectione cogites.
& tuo dño qui tibilocũ p̃dicandi de¬
dit. ĩmortale luccũ reportes: Trans.¬
misimus autẽ fr̃ntati tuȩ qͥnqua¬
ginta solidos. ad uestim̃ta eoꝵ qui
baptirandti sunt comꝑanda. Prb̾ro¬
est: possessionem quã tua fr̃ntas
petit dari fecimus: ita ut quantũ
p̃stat tantũ de solidis quos accipere
consueuerat minus accipiat. Ur̃a
autẽ frat̃nitas petiit. ut sibi ẽp̃m
in eccłia que ñ longe ab eodem mon¬
te est facere debeat qd̾ om̃tno li¬
benter accepi. quia quantũ uicina
fuerit. tantũ ꝓdesse animab illic
consistentib ampliꝰ poterit. Latorẽ
uͦ presentiũ ꝓ int̾cessione sc̃itatis
ur̃e. acolitũ fecimꝰ. quem ad obseqͥa
tua transmisimus: ut si in lucran¬
dis aminab amplius seruierit. ꝓfi¬
cere amphus possit.
uscepi epłas suauissime beati¬
tudinis ur̃e: que ꝓ uerbis
lacrimas fluebant. Uidi namq in
eis mibem more suo in altũ uo¬

Expanded text:
rum vivificatione et collectione cogites, rum vivificatione et collectione cogites, et tuo Domino, qui tibi locum praedicandi dedit, immortale lucrum reportes? Transmisimus autem fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui baptizandi sunt comparanda; prest possessionem quam tua fraternitas petiit, dari fecimus, ita ut quantum praestat, tantum de solidis quos 894 accipere consueverat minus accipiat. Vestra autem fraternitas petiit ut sibi episcopum in Ecclesia quae non longe ab eodem monte est facere debeat; quod omnino libenter accepi, quia quantum vicina fuerit, tantum prodesse animabus illic consistentibus amplius poterit. Latorem vero praesentium pro intercessione sanctitatis vestrae acolythum fecimus; quem ad obsequia vestra retransmisimus, ut si in lucrandis animabus amplius servierit, proficere amplius possit.Suscepi epistolas suavissimae beatitudinis vestrae, quae pro verbis lacrymas fluebant. Vidi namque in eis nubem more suo in altum vo
Abbreviated transcription (Latin):
mpotenti dõ gr̃as re¬
culimus: quia de con¬
gregatione multarũ
ammarũ nos dignatꝰ
es reseuare. Et ideo fr̃̾nitas ur̃a sollici¬
te studeat opus qd̃ cepit auxiliante
Dño ad ꝑfectionem ddeducere. Et siue
eos qui aliqndo fideles fuerant. s ad
cultũ ydoloꝵ negligentia cait necessi¬
tate faciente reuersi sunt: festinet
cũ inddicta penitentia aliqͣntoꝵ die¬
rũ ad ficdem reducereͥ ut reatũ su¬
um plangere debeant. & canto fir¬
mius teneant hoc ad qd̾ adiuuante¬
dño reuertant᷑: quanto illud ꝑfec¬
te defleuerint unde discedunt. si¬
ue eos qmi necdũ baptirati sunt. am¬
monenddo. rogando. de uentitro nui¬
dicio t̃rendo. rationemq deo redden¬
do. quia ligna & lapides colere non
uebent. festinet fr̃nitas tua om̃ipo¬
tenti dño congregare. ut in aduen¬
tuenis cũ districtus dies indicii tie¬
nerit. in nimero scõꝵ possit tua scĩ¬
tas inueniri. Qd̃ enĩ opus titilius et
sublimius acturus es. qm ut de anuna¬

Expanded text:
potenti Deo gratias retulimus, quia de congregatione multarum animarum nos dignatus es relevare. Et ideo fraternitas vestra sollicite studeat opus quod coepit, auxiliante Domino, ad perfectionem deducere. Et sive eos qui aliquando fideles fuerunt, sed ad cultum idolorum negligentia aut necessitate faciente reversi sunt, festinet cum indicta poenitentia aliquantorum dierum ad fidem reducere, ut reatum suum plangere debeant, et tanto firmius teneant hoc ad quod, Deo adjuvante, revertuntur, quanto illud perfecte defleverint unde discedunt; sive eos qui necdum baptizari sunt admonendo, rogando, de venturo judicio terrendo, rationem quoque reddendo, quia ligna et lapides colere non debent, festinet fraternitas tua omnipotenti Domino congregare; ut in adventu ejus, cum districtus dies judicii venerit, in numero sanctorum possit tua sanctitas inveniri. Quod enim opus utilius et sublimius acturus es, quam ut de anima
Abbreviated transcription (Latin):
Sed hoc qd̾ sentio uerũ dicoͥ. & in
carta mͥ mens ur̃a sine carta loquit᷑:
quia in uerba ur̃e scĩtatis sola caritas
sonat᷑. & diuisi locis ñ sumus. quia
ex dono om̃ipotentis dm̃ dilectionis
unculo nectimur. Cur igit᷑ acciꝑe
pennas colũbe deargentate queritis.
quas iam habetis: Pennȩ quippe eiꝰ
sunt: caritas di & ꝓxim. ꝑ ipsas enĩ
scã eccłia euolat᷑. ꝑ ipsas t̾rena om̃ia
transcendit: quas si ur̃a scĩtas ñ ha¬
beret. ad me cũ tanta caritate per
epłas ñ uenisset. Rogo autẽ ut pro
mei cordis infirmitate enixiꝰ oretis:
quatinꝰ omp̃c d̾s mentẽ meã a malis
om̃ib ꝓ ur̃a int̾̃cessione tueat᷑. & ci¬
tus me de tot ꝓcellis huiꝰ tẽpestatis
eripiat. atq in et̾ne quietis litcore
ꝑducat. Benedictiones uero locuple¬
tissimas. om̃s que directȩ sunt su¬
scepi. quas mͥ uir cĩ pauꝑ sp̃u tranᷤ¬
misisti. De. quib dicitis. quid enĩ

Expanded text:
Sed hoc quod sentio, verum dico, et in Sed hoc quod sentio, verum dico, et in charta mihi mens vestra sine charta loquitur, quia in verbo vestrae sanctitatis sola charitas sonat, et divisi locis non sumus, qui ex dono omnipotentis Domini dilectionis vinculo conjuncti sumus. Cur igitur accipere pennas columbae deargentatae quaeritis , quas jam habetis? Pennae quippe ejus sunt charitas Dei et proximi. Per ipsas enim sancta Ecclesia evolat, per ipsas terrena omnia transcendit; quas si vestra sanctitas non haberet, ad me cum tanta charitate per epistolas non venisset. Rogo autem ut pro mei cordis infirmitate enixius oretis, quatenus omnipotens Deus mentem meam a malis omnibus pro vestra intercessione tueatur, et citius me de tot procellis hujus tempestatis eripiat, atque in aeternae quietis littora perducat. Benedictiones vero locupletissimas omnes quae directae sunt suscepi, quae mihi vir Dei pauper spiritu transmisisti, de quibus dicitis: Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ab ira uultus eius: & appropinqͤ¬
uit cor illiꝰ. Nam dũ ipsi in prauo
errore suo diuidunt᷑: cor łi bonis
appropiatͥ. quia eruditi aduersi¬
tatib. intellectũ eius subtilius in¬
uenimus. Que autẽ mala a bar¬
baroꝵ gladiis que a ꝑuersitate
iudicũ patimur. beatitudim ur̃e
narrare fugio. ne eius gemitũ au¬
geam.quem minuere consolando
debueram: sed in his om̃ib aucto¬
ris nr̃i me p̃cepta consolant᷑. di¬
centis. Hec locutus sũ nobis ut
in me pacem habeatis: in mun¬
do pressurã babebitis. Penso enĩ
quib dictũ est: hec est hora ur̃a.
& potestas tenebrarũ. Si ergo po¬
testas lucis posterit. quia electis
dictũ est. uos estis lux mundi. & si¬
cut scriptũ est. obtinebunt eos ui¬
sti in matutino. om̃e qd̾ in hora &
potestate tenebrarũ patimur. lu¬
gendũ non est. Indicat autẽ sua
tiusset fieri. sine carta & calamo
loqui uoluisset: & dolet qd̾ nobis orien¬
tis penȩ & occidentis spaciũ int̾iacet.

Expanded text:
a vultus ejus, et appropinquavit cor illius . Nam dum ipsi in suo pravo errore dividuntur, cor nobis Deus appropiat, quia eruditi adversitatibus, intellectum ejus subtilius invenimus. Quae autem mala a barbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuere consolando debueram. Sed in his omnibus auctoris nostri me praecepta consolantur, dicentis: Haec locutus sum vobis, ut in me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis . Penso enim quibus dictum est: Haec est hora vestra, et potestas tenebrarum . Si ergo potestas lucis postea erit, quia electis dictum est: Vos estis lux mundi ; et sicut scriptum est: Obtinebunt eos justi in matutino ; omne quod in hora et potestate tenebrarum patimur lugendum non est. 896 Indicat autem mihi tuisset fieri, sine charta et calamo loqui voluisset, et dolet quod nobis Orientis pene et Occidentis spatium interjacet.
Abbreviated transcription (Latin):
honore sacerdotalis officii ex¬
tranei arrident: ñ ualde penso.
De uobis autẽ mͥ hac ex re arridn¬
tib ñ minimũ doleo: qui deside¬
riu̾ meũ plenissime scitis. & tam̃
ꝓfecisse me creditis. Sũmus enĩ
mͥ ꝓfectus fuerat. si potuisset im¬
pleri qd̾ uolui: si uoluntatem meã
quam dudũ cognitam habetis. ꝑ¬
ficere optatȩ quietis ꝑceptione ua
mana religatus. habeo aliquid
qd̾ etiam ur̃e głie exultem: quia.
utro eminentissimo domno leo¬
ne exconsule ueniente. uos in sici¬
lia remanere ñ suspicor. Et cũ ip¬
se qͦ tuo honore religatus retine
ri romȩ ceperis: quid meroris qͥd
amaritudinis ego patior agno¬
sces. Ueniente autẽ uiro mag¬
nifico domno maurentio carcu¬
lario. ei queso in romane urbis
necessitate concurrite: quia ho¬
stilib gladiis foris sine cessatione
confodimur: sed seditione militũ
int̾no periculo grauiꝰ urgemir.
Petrũ uero subdiaconũ nr̃m quẽ
ꝓ regendo eccłie patrimonio deo

Expanded text:
honore sacerdotalis officii extranei arrident non valde penso, de vobis autem mihi hac ex re arridentibus non minime doleo, qui desiderium meum plenissime scitis, et tamen profecisse me creditis. Summus enim mihi profectus fuerat, si potuisset impleri quod volui; si voluntatem meam, quam dudum cognitam habetis, perficere optatae quietis perceptione valmana religatus, habeo aliquid quod etiam vestrae gloriae exsultem, quia viro excellentissimo domno Leone exconsule veniente, vos in Sicilia remanere non suspicor; et cum ipse quoque tuo honore religatus Romae retineri coeperis, quid moeroris, quid amaritudinis ego patiar, agnosces. Veniente autem viro magnifico domno Maurentio Chartulario, ei, quaeso, in Romannecessitate concurrite, quia hostilibus gladiis foris sine cessatione confodimur. Sed seditione militum, interno periculo gravius urgemur. Petrum vero subdiaconum nostrum, quem pro regendo Ecclesiae patrimonio, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
mittant᷑: quos gła tua ãmonere &¬
exhortari ut parati sint ad laborẽ
studeat. & occasione inuenta cũ gło¬
sis filiis nr̃is mauritio & uitaliano
loquere: & quecũq uobis d̃o aiitore
ꝓ utilitate. rei publicȩ steterint fa¬
cite. Et si huc uel ad rauennates par¬
tes nec dicendũ hariulfu̾ cognoue¬
ritis excurrere: uos a dorso eius ita
sicut uiros fortes condecet laborate.
quatinꝰ opinio ur̃a ex laboris ur̃i qͣ¬
litate. ampliꝰ in re publica deo auxi¬
liante ꝓficiat. Iulud tam̃ p̃ om̃ibus
ãmouemꝰ. ut familiã alomi. & adom.¬
ritio magistro militũ esse noscunt᷑
sine ahiqua mora uel excusatione
relaxes: quatinꝰ uenientes illuc ho¬
mines p̃dicti uiri cũ eis sine aliqͦ

Expanded text:
mittantur, quos gloria tua admonere emittantur, quos gloria tua admonere et hortari, ut parati sint ad laborem, studeat, et occasione inventa cum gloriosis filiis nostris Mauricio et Vitaliano loquere, et quaecunque vobis Deo adjutore pro utilitate reipublicae statuerint facite; et si huc vel ad Ravennates partes nec dicendum Ariulphum cognoveritis excurrere, vos a dorso ejus ita, sicut viros decet fortes, laborate, quatenus opinio vestra ex laboris vestri qualitate amplius in republica Deo auxiliante proficiat. Illud tamen prae omnibus admonemus, ut familiam Maloin , et Adobrilio magistro militum esse noscuntur, sine aliqua mora vel excusatione relaxes, quatenus venientes illuc homines praedicti viri cum eis sine aliq