comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tura: qnͣdo sic erit tͥbulatio uniu̾so orbi
ut ad eccłiam ꝑtineat que uniu̾so o be tri-¬
bulabit᷑: ñ ad eos qui tribulant eã. Insi
enĩ dicturi st̃ pax & securitas iut repenanꝰ
illis suꝑueniat int̾itus. & eos aduentꝰ dni
sic̃ fur in nocte comp̃ħndat: qnͣd̾o eot̾rio
gaudebunt ꝙ exultab̃t qͥ dilig̃ manifesta¬
tionẽ d̾ni nẽ. cũ ista mala que tamꝗͣ fũma
Parit̾ quupe hiis & boni affligunt᷑ y mali:
nec ẽ qui d cat par ꝙ securitas: ubicũꝙ ꝯtin¬
gunt. uł metart᷑ ne otingant. Int̾ que tam̃
mala. adhuc usq quaq freq̃ntant᷑ lururio¬
sa conubia. fer uet ebriositas. auaricia gras¬
sat᷑: ꝑstrepunt lascu e cantꝰ. organa. tybie
lyre. cythare. thessere. multa & uaria sonoꝵ
gen̾a atq ludoꝵ. hoccine ẽ arescers p̃ timo¬
.c. ꝑꝰsi neiue. S hec filii tene¬
iraru ꝯaoundantiꝰ hal eħt ꝯexercebunt: cũ di¬

Expanded text:
tura, quando sic erit tribulatio universo orbi ut ad Ecclesiam pertineat quae in universo orbe tribulabitur, non ad eos qui tribulant eam. Ipsi enim dicturi sunt: Pax et securitas, ut repentinus illis superueniat interitus et eos aduentus domini sicut fur in nocte comprehendat, quando e contrario gaudebunt et exultabunt, qui diligunt manifestationem domini. nunc autem ista mala, quae tamquam summa pariter quippe his et boni affliguntur et mali nec est, qui dicat: Pax et securitas. ubicumque contingunt uel metuitur, ne contingant. inter quae tamen mala adhuc usque quaque frequentantur luxuriosa conuiuia, feruet ebriositas, auaritia grassatur, perstrepunt lasciui cantus, organa, tibiae, lyrae, citharae, tesserae, multa et uaria genera sonorum atque ludorum. hocine erae libidine? sed haec filii tenebrarum abundantius habebunt et exercebunt, cum di
Abbreviated transcription (Latin):
er illud singulare sacͥficium. in qͦ mediator
sigurabant: pacificant᷑ cȩlestia cũ t̾restribꝰ. &
ciliari om̃ia in ipsũ: pacificans ꝑ sanguinẽ cru¬
cis eiꝰ. siue que in t̾ris st̃. siue que in celis. Pax
ista p̃cellit. sicut scͥptum ẽ omnẽ intellectum:
neq: sciri ã nob̃. nͥ cũ ad eam uen̾imꝰ. potest.
Qͦm enĩ pacificant᷑ celestia nͥ nob̾: id ẽ ꝯcordan¬

Expanded text:
er illud singulare sacrificium, in quo Mediator figurabant, pacificantur coelestia cum terrestribus, et ciliare omnia in ipsum, pacificans per sanguinem crucis ejus, sive quae in terris sunt, sive quae in coelis. Pax ista praecellit, sicut scriptum est , omnem intellectum, neque sciri a nobis, nisi cum ad eam venerimus, potest. Quomodo enim pacificantur coelestia, nisi nobis id est, co
Abbreviated transcription (Latin):
bitratꝰ ẽ eẽ equal d̾o. Non rapina: qͥa nat᷑a.
Natura erat: rapina ñ erat. Nõ rapinã arbi¬
tratꝰ ẽ eẽ equał d̾o. Non erat ei rapina: natã
erat. Sic erat ex et̾nitate: sic erat coet̾nꝰ gignẽ¬
ti. sic erat eqͣlis pat: sic erat. sem ipm exin¬

Expanded text:
bitratus est esse aequalis Deo. Non rapina, quia natura. Natura erat, rapina non erat. Non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Non erat ei rapina, natura erat: sic erat ex aeternitate, sic erat coaeternus gignenti, sic erat aequalis Patri, sic erat. Semetipsum exin
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tñ id̾o ꝯfugiend̾u ẽ ad ignorantie tene¬
bras: ut in eis quisq reqͥrat excusationẽ.
Aliud ẽ enĩ nescisse: aliud scire noluisse. Uo¬
luntas quippe argunit᷑. in eo de qͦ d̾r: noluit
intellig̾e ut bñ ageret. S & illa ignoran¬
tia. que ñ ẽ eoꝵ qui scire uolunt. s coꝵqͥ
tamꝙͣ simplicit̾ nesciunt᷑. neminẽ sic excu-¬
sat. ut sempit̾no igne ñ ardeat. s ppt̾ea ñ
credidit qr ñ audiuit om̃ino qͥd crederet:
s fortasse ut minꝰ ardeat. Non enĩ sine cau¬
sa dictũ ẽ. Effunde iram tuã ingentes q̃
te ñ nouert̃. &̾ illud qͣd ait apłs: cũ uen̾it¬

Expanded text:
Nec tamen ideo confugiendum est ad ignorantiae tenebras, ut in eis quisque requirat excusationem. Aliud enim est nescire, aliud scire noluisse. Voluntas quippe arguitur in eo, de quo dicitur: « Noluit intelligere ut bene ageret . » Sed illa ignorantia quae non est eorum qui scam simpliciter nesciunt, neminem sic excusat, ut sempiterno igne non ardeat, si propterea non credidit, quia non audiuit omnino quid crederet, sed fortasse, ut mitius ardeat. non enim sine causa dictum est: effunde iram tuam in gentes, quae te non nouerunt, et illud quod ait apostolu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uocati sumꝰ adhuc paruuli. & ad spirita¬
lia ꝯtemplanda minꝰ idonei. tisq ad humil¬
limas nr̃as cogitationes se diuina miscd̾ia
porrexit: ut qͦmͦcumq cern̾e niterem᷑. qͦd
ñ euident̾ atq ꝑspicue cernebamꝰ: id ipsũ
morit᷑ qͦd in enigmate cernebamꝰ. cũ facie
ad faciẽ cern̾e̾ ceꝑimꝰ. Conuenient̾ gͦ dicit᷑
moriturũ eẽ: qͦd auferet᷑. Cũ aũ uen̾it qͦd¬

Expanded text:
cum vocati sumus, adhuc parvuli et ad spiritalia contemplanda minus idonei, usque ad humillimas nostras cogitationes se misericordia divina porrexit, ut quomodocunque cernere niteremur, quod non evidenter atque perspicue cernebamus. Id ipsum moritur, quod aenigmate cernebamus, cum facie ad faciem cernere coeperimus. Convenienter enim dicitur moriturum esse, quod aufertur: « Cum
Abbreviated transcription (Latin):
beredes di. cũ etiã hereditas morte decessori
firma teneat᷑: nec ullo alio mͦ hereditas pos¬
sit intelligi. respondet᷑. ipso quid̾e mortuo
factos nos eẽ coheredes: qm̃ filii etiã eiꝰ dicti
sumꝰ. Non enĩ ieiunant inqͥt filii sponsi. ꝙͣ¬
diũ cũ illis ẽ sponsus. Heredes gͦ dicim᷑: qr

Expanded text:
haeredes Dei , cum etiam haereditas morte decessoris firma teneatur, nec ullo alio modo haereditas possit intelligi, respondetur ipso quidem mortuo factos nos esse haeredes, quoniam filii ejus et jam dicti sumus: « non jejunant, » inquit, « filii sponsi, quandiu cum il
Abbreviated transcription (Latin):
S rursũ q̃ri potest. cuiꝰ morte facti sumꝰ etiã
nos hereditas dĩ scd̃m illud. dabo tͥ gentes
hereditatẽ tuã: nͥ forte huiꝰ mundi. quo pͥꝰ
tamꝙͣ dnante tenebam᷑. Post aũ cũ dicimꝰ.
mͥ mundꝰ crucifixꝰ ẽ & ego mundoͬ possi¬
det nos xͦ mortuo illo qui nos posside¬
bat. cũ ei renunciamꝰ: morim̃q illi. &

Expanded text:
Sed rursum quaeri potest, cujus morte facti simus etiam nos haereditas Dei, secundum illud, Dabo tibi gentes haereditatem tuam : nisi forte hujus mundi, quo prius tanquam dominante tenebamur. Post autem cum dicimus, Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ; possidet nos Christus, mortuo illo qui nos possidebat: cum ei renuntiamus morimur illi, et
Abbreviated transcription (Latin):
di q̃ ꝓmissa st̃. Unicus itaq filiꝰ di uentu¬
rus ad homines. assumpturꝰ hominẽ. &
ꝑ id qͦd sumpsit futurꝰ homo: moriturus.
resurrecturꝰ. ascensurꝰ in cełu. sessurꝰ ad dex-¬
terã patͥs. & impleturꝰ in gentib que pro
misit. & pꝰ impletionẽ ꝓmissoꝵ suoꝵ in
gentibꝰ etiã boc impleturꝰ ut ueniat &
qͦd erogauit exigat: disc̾nat uasa uȩ a ua¬
fuit ⁊ p̃nunciand̾u fuit: uenturũ cõmen¬
dand̾u fuit: ut ñ fubito ueniens horreret᷑.

Expanded text:
do auferebatur. Unicus itaque Filius Dei venturus ad homines, assumpturus hominem, et per id quod sumpsit futurus homo, moriturus, resurrecturus, ascensurus in coelum, sessurus ad dexteram Patris, et impleturus in genmisit, et post impletionem promissorum suorum in gentibus etiam hoc impleturus ut veniat, et quod praerogavit exigat, discernat vasa irae a vafuit, praenuntiandum fuit, venturum commendandum fuit; ut non subito veniens horreretur,
Abbreviated transcription (Latin):
Hon heres erit filius ancille: cũ filio
meo ysaac ł ccłia dicit łice hereticos. & filioᷤ¬
eoꝵ. Non enĩ heredes erunt heretici cũ catho¬
licis. S quare ñ ert̃ heredes: Nonne de semi¬
ne abrahȩ nati: Et qͣm ȩccłȩ baptismũ hnt:
baptismũ h̃nt: heredes facet sem̃ abrahȩ.
nͥ ab hereditate suꝑbia excluderet. Fodem

Expanded text:
non enim heres erit filius ancillae cum filio non enim heres erit filius ancillae cum filio meo Ysaac'. Aecclesia dicitearum; non enim heredes erunt heretici cum catholicis. Sed quare non erunt heredes? Nonne de semine Abrahe nati? et quomodo babtismum habent, babtismum heredem faceret semen Abrahe, nisi ab hereditate superbia excluderet. Eodem vero
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filium eiꝰ Non enim heres erit filus ancillȩ
cũ filio libere ł rgoubi illud dixit scͥpta. ibi q̃ra¬
mus. Quid ait in genesi: Et factum ẽ cũ ludet
ismahel ⁊ ysaac: uidit eos ludentes. Qs ꝑsecutꝰ
ẽ. quẽ ꝑsecutus est: Ludentes eos uidit sara
& ait. Fice ancillã. ⁊ filiũ eiꝰ. Quare: Qauidit
eos ludentes. S lusum illũ ꝑaulꝰ ꝑsecutionẽ
uocat. quia lusio illa illusio erat. Si illusio. se¬
ductio & deceptio. Omĩs lusus pueroꝵ simula¬
chrum ẽ negocii maioris: & quando maior lu¬
dit cũminore. quasi ut seducat᷑ sciens se hab̾e
negocia alia quȩ intendit: ⁊ simulat quedã
puero. idest infirmo ludens cum illo. Maice
erat ismahel: ⁊ roboratus in malicia. S ludens
cum ꝓuero ysaac seducebat ysaac: ⁊ quasdam
fraudes sudendi cum infirmo faciebat. Ani¬
madu̾tit mat̃ lusum illum ẽẽ ꝑsecutionẽ. Sed
intelligit mat̾ lusũ illũ: intelligit ȩccłia lusũ
illum. Sara dixit. fice ancillam & filiũ eius.

Expanded text:
filium ejus: non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae . Ergo ubi illud dicit Scriptura, ibi quaeramus. Quid ait in Genesi? Et factum est, cum luderet Ismael et Isaac, vidit eos ludentes. Quis persecutus est? quem persecutus est? Ludentes eos vidit Sara, et ait: Ejice ancillam et filium ejus. Quare? Quia vidit eos ludentes. Sed lusum illum Paulus persecutionem vocat: quia lusio illa illusio erat. Si illusio, seductio et deceptio est. Omnis lusus puerorum simulacrum est negotii majoris: et quando major ludit cum minore, quasi ut seducatur, sciens se habere negotia alia quae intendit, et simulat quaedam puero, id est infirmo, ludens cum illo. Major erat Ismael, et roboratus in malitia: sed ludens cum puero Isaac, seducebat Isaac, et quasdam fraudes madvertit mater lusum illum esse persecutionem. Si intelligit mater lusum illum, intelligit aecclesia lusum illum. Sara dixit: 'Eice ancillam et filium eius,
Abbreviated transcription (Latin):
estam̃tum uetꝰ ad iudeos ꝓpͥe ꝑtinet. Et̃eñ
carnalia bñficia ꝓmittebant᷑. qͥa sꝑ̃alia
non capiebant᷑. Regnũ illd t̃renũ ⁊ uita t̃re¬
na funditꝰ deiecta: subiectioni in imicoꝵ tra¬
dita. Totũ carnalit̾ sꝑabant de dño. ⁊ ꝓpter
hȩc seruiebant. Int̾rogent᷑ xp̃iani si mͦ nulli
sunt tales: tales ad uetus testam̃tũ ꝑtinent.
Non enĩ nom̃ int̾rogo: s uitã. De his tahbus:
heresis scisma. fugit a faciȩ sare illa: & af¬
fligebat eam sara. Qͥd mirandũ s Affligebat
eam corꝑalit̃. Si quid afflictionis passa ẽ. pars
donati: ꝓpt̃ suꝑbiam suã. passa ẽ agar ancilla

Expanded text:
net. Etenim carnalia beneficia promittebantur, quia spiritualia non capiebantur. Regnum illud terrenum, et vita terrena funditus dejecta, subjectioni inimicorum tradita. Totum carnaliter sperabant de Domino, et propter haec serviebant. Interrogentur Christiani, si modo nulli sunt tales. Tales ad Vetus Testamentum pertinent. Non enim nomen interrogo, sed vitam. De his talibus sunt haeresis et schisma. Fugit a facie Sarae illa, et affligebat eam Sara. Quid mirandum? Affligebat eam corporaliter. Si quid afflictionis passa est pars Donati, propter superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ id solũ. qͦd sides sana p̃sebit. Aliud ẽ enĩ
qͥd potissimũ scͥptor senserit ñ dinoscere: aliud
aũ a regula pietatis errare. Si uirũq uitet᷑:
ꝑfecte se ht fructus legentis. Siũ utrũꝙ ui¬
tari ñ potest: ꝙ̾ si uoluntas scͥptoris inc̾ta sit. sa¬
ne fidei ꝯgruam ñ inutile ẽ eruisse sententiam.¬

Expanded text:
saltem id solum, quod fides sana praescribit. aliud est enim, saltem id solum, quod fides sana praescribit. aliud est enim, quid potissimum scriptor senserit, non dinoscere, aliud autem a regula pietatis errare. si utrumque uitetur, perfecte se habet fructus legentis; si uero utrumque uitari non potest, etiam si uoluntas scriptoris incerta sit, sanae fidei congruam non inutile e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hominib. qui calumpniari libris
quid ipsi de natura rerũ ueracib argum̃tis
demonstrare potuerint: ostendamꝰ nr̃is lit¬
teris ñ eẽ ꝯtrariũ. Quicqͥd aũ de quibꝰlib sus
uoluminibꝰ in nr̃is litt̾is. idc̃. catholice fidei
ꝯtrariũ ꝓtulerint: aut ꝙ aliqua facultate
ostendamꝰ. aut nulla dubitatione credamꝰ et̃
falsissimũ: atq ita teneamꝰ mediatorẽ nr̃m.
in qͦ st̃ om̃s thesauri sapientie ꝙ scientie ab¬
sconditi: ut neq false philosophiȩ loqͣcitate
seducam᷑: neq false religionis suꝑsticione
t̾ream̃. Ꝙ cũ diuinos libros legimꝰ. in tanta
multitudine ueroꝵ intellectuũ qui de pau¬
cis ũbis eruunt᷑ & sanitate catholice fidei
muniunt᷑. id potissimũ diligamꝰ: qd certũ
apparuerit eũ sensisse. quẽ legimꝰ. Si aũ hoc
latet: id certe qd̃ circũstantia sc̃pturȩ ñ im¬
pedit. & cũ sana fide ꝯcordat. Si aũ ꝙ scͥptu¬
re cͥcum stantia ꝑtractari ac discuti ñ potest:

Expanded text:
 hominibus qui calumniari Libris quid ipsi de natura rerum veracibus documentis demonstrare potuerint, ostendamus nostris Litteris non esse contrarium. Quidquid autem de quibuslibet suis uoluminibus his nostris litteris, id est catholicae fidei contrarium protulerint, aut aliqua etiam facultate ostendamus aut nulla dubitatione credamus esse falsissimum, atque ita teneamus mediatorem nostrum, in quo sunt omnes thesauri sapientiae atque scientiae absconditi, ut neque falsae philosophiae loquacitate seducamur neque falsae religionis superstitione terreamur. et cum diuinos libros legimus in tanta multitudine uerorum intellectuum, qui de paucis uerbis eruuntur et sanitate catholicae fidei muniuntur, id potissimum deligamus, quod certum adparuerit eum sensisse, quem legimus; si autem hoc latet, id certe, quod circumstantia scripturae non inpedit et cum sana fide concordat; si autem et scripturae circumstantia pertractari ac discuti non potest,
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia. Quicqͥd uisibile ñ ẽ: sũb
sole ñ ẽ. Nõ ẽ uisibilis fides: ñ ẽ uisibilis
spes: ñ ẽ uisibilis caritas: ñ ẽ uisibił beni¬
gnitas: ñ ẽ uisibilis postremo tim̃oe ille
castus ꝑmanens in scłm scł̃i. In hiis oĩbꝰ
dulçedinẽ ħns. osolationẽq idithua. &

Expanded text:
isibilia: quidquid visibile non est, sub sole non est. Non est visibilis fides, non est visibilis spes, non est visibilis charitas, non est visibilis benignitas, non est visibilis postremo timor ille castus permanens in saeculum saeculi . In his omnibus dulcedinem habens consolationemque Idithun, et
Abbreviated transcription (Latin):
empe in uet̾ib libris. aut nusꝙͣ. aut
difficile pret̾ b̃c ꝓpħicũ locũ legit᷑
facta cõmemoratio testam̃ti noui: ut om̃i-¬
no ipso nomine appellaret᷑. Nã multis lo¬
cis hoc significat᷑. & p̾nunciat᷑ ẽẽ futurũ:
s ñ ita ut etiã nom̃ legat᷑ exp̃ssum. Consi¬
dera gͥ diligent̾. quã differentiã int̾ duo
testam̃ta. idẽ uetꝰ & nouũ d̾s eẽ testatꝰ sit.¬
Cũ dixisset. ñ scd̾m testam̃tũ qͦd feci patͥb
eoꝵ in die qua app̾hendi manũ eoꝵ ut ei¬
cerem eos de t̾ra egypti: uide qͥd adiunxit.
Quia ipsi ñ ꝑseuerauert̃ in testam̃to meo.
Uitio eoꝵ deputat qͦd in testam̃to di ñ ꝑmã¬
impiis. s ꝑ gr̃am. Hoc quippe agit uiui¬
ficans spc̃: sine quo litra occidit. Conscĩma¬

Expanded text:
empe in ueteribus libris aut nusquam aut difficile praeter hunc propheticum locum legitur facta commemoratio testamenti noui, ut omnino ipso nomine appellaretur. nam multis locis hoc significatur et praenuntiatur futurum, sed non ita, ut etiam nomen legatur expressum. considera igitur diligenter quam differentiam inter duo testamenta, id eet: non secundum testamentum, quod feci patribus eorum in die, qua adprehendi manum eurum, ut eicerem eos de terra Aegypti, uide quid adiunxit: quia ipsi non perseuerauerunt in testamento meo. uitio eorum deputat. quod in testamento dei non permanimpiis, sed per gratiam; hoc quippe agit uiuificans spiritus, sine quo littera occidit. s i
Abbreviated transcription (Latin):
dicit in uet̾e. ñ ꝯcupisces. Quia ipsi in qͥt
ñ ꝑseuerauert̃ in testam̃to meo: & ego
neglexi eos dicit d̃ñs. Ergo ꝓpt̾ uet̾is
hominis noxã que ꝑ litt̾am uibentẽ ꝙ
murantẽ minime sanabat᷑. dr illud testa-¬
que hominẽ nou̾i sanat a uitio uetusta¬
tis. Deniq attende qͦd sequit᷑: & uide qnͣ¬
ta luce fiat ꝑspicuũ. qd ibi fidentes hoies
nolunt intueri. Quia hoc testam̃tũ ẽ inqͥt
qͦd ordinabo domui isrł. Postdies illos
dicit dñs dabo leges meas in cor illoꝵ:

Expanded text:
quia ipsi, inquit, non perseuerauerunt in testamento meo, et ego neglexi eos, dicit dominus. ergo propter ueteris hominis noxam, quae per litteram iubentem et minantem minime sanabatur, dicitur illud testamquae hominem nouum sanat a uitio uetustatis. denique adtende quod sequitur et uide quanta luce fiat perspicuum, quod sibi fidentes nolunt homines intueri. quia hoc testamentum est, inquit, quod ordinabo domui Israhel: post dies illos, dicit dominus, dabo leges meas in cor illo
Abbreviated transcription (Latin):
cordis bonũ ꝓmittit᷑. m̃tis bonũ. spẽ bo¬
nũ. hocẽ intelligibile bonũ: cũ dr dans leges
meas in m̃te eoꝵ. & in cordibꝰ eorũ scͥbam eas.
Unde significauit cos n forisecꝰ t̾rentem legẽ
formidaturos: s intͥnsecus hntem ipsã legis
iusticiã dilecturos. Deinde addidit ꝙ m̃ce
hoc bono meliꝰ. qͥd hac felicitate feliciꝰ. uiu̾e¬
dõ. uiu̾e de dõ. apud quẽ ẽ fons uite. ꝙ in cu¬

Expanded text:
cordis bonum promittitur, mentis bonum. spiritunum, hoc est intellegibile bonum. cum dicitur: dans leges meas in mente eorum et in cordibus eorum scribam eas. unde significauit eos non forinsecus terrentem legem formidaturos, sed intrinsecus habitantem ipsam legis iustitiam hoc bono melius, qdeo, uiuere de deo, apud quem est fons uitae et in cu
Abbreviated transcription (Latin):
ait. ñ in tabulis lapideis s in tabulis cor-¬
dis: qr ñ atram̃to s sp̃u dĩ uiui. Aec õbali¬
ud arbitror in eo loco apłm uoluisse cõ¬
memorart nouũ testam̃tũ. Ibi quippe ait.
Qui & idoneos nos fecit ministros noui

Expanded text:
n in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis; quia non atramento, sed spiritu Dei vivi. Nec ob aliud arbitror in eo loco Apostolum voluisse commemorare Testamentum Novum ibi quippe ait, Qui et idoneos nos fecit ministros Novi
Abbreviated transcription (Latin):
uo. S tamdiu pͥmꝰ homo t̾renꝰ es: qͣmdiu
t̾rena sapis. Numqͥd qm̃ puero dant᷑ q̃dã
puerilia ludicra. quib puerilis animꝰ a-¬
uocet᷑⁊ ꝓpt̾ea grandescenti nũmi ñ excuti-¬
unt᷑ ẽ manib. ut aliqͥd iã utiliꝰ tractet
qͦd grand̾e decet: Uerumptam̃ tu ipse de-¬
disti filio tuo & nuces paruulo: ꝙ codi¬
cẽ grandi. Nongͦ qr illa quasi ludiera pu¬
eroꝵ d̾s ꝑ nouũ testam̃tũ excussit de ma
daret: ꝓpt̾ea pͥora ilła ñ ipse dedisse putan¬
dꝰ̾ẽ: Ipse utrumq dedit: s lex ꝑ moysen

Expanded text:
uamdiu prius homo terrenus es? quamdiu terrena sapis? Numquid quoniam puero dantur quaedam puerilia, ludicra quibus puerilis animus avocetur, propterea grandescenti non ei excutiuntur e manibus, ut aliquid jam utilius tractet, quod grandem decet? Verumtamen tu ipse dedisti filio tuo, et nuces parvulo, et codicem grandi. Non ergo, quia illa quasi ludicra puerorum Deus per Novum Testamentum excussit de manus, propterea priora illa non ipse dedisse putandus est: ipse utrumque dedit. Sed Lex ipsa per Moysen
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlestia. In herere gͦ t̾renis. qͣuis ea ds do¬
net : ñ debes. Uerumptam̃ ñ qr in herere
eis ñ debemꝰ: aliũ ea dare nͥ dm credere de¬
bemꝰ. Ipse ea dat: s noli ꝓ magno expectare
ab eo bonũ qͦd dat & nͣ bono. Nam si ꝓ mag-¬
no ea daret: malis ea ñ daret. Ldo aũ illa uo¬
luit dare & malis: ut discant boni aliud
ab illo querere qͦd ñ dat & malis. Hec dici-¬
mꝰ fr̃s: ut homines de nouo testam̃to dis-¬
catis ñ in herere t̾renis. Si enĩ illi in excusa¬
bilit̾ t̾renis inhesert. quibꝰ ipsũ nouũ te¬
stam̃tũ nond̃u fuerat reuelatũ: qnͣto in¬
excusabiliꝰ t̾rena sectant᷑. quibꝰ iã ꝓmissa
cȩlestia in nouo testam̃to reuelata st̃: Nã¬

Expanded text:
s donet, non debes. Verumtamen non quia inhaerere eis non debemus, alium ea dare, nisi Deum, credere debemus; ipse ea dat; sed noli pro magno exspectare ab eo bonum, quod dat et non bono. Nam si pro magno ea daret, malis ea non daret. Ideo autem ea voluit dare et malis, ut discant boni aliud ab eo quaerere, quod non dat et malis. Illifratres, ut homines de Novo Testamento discatis non inhaerere terrenis. Si enim illi inexcusabiliter terrenis inhaeserunt, quibus ipsum Novum Testamentum nondum fuerat revelatum; quanto inexcusabilius terrena sectantur, quibus jam promissa coelestia in Novo Testamento revelata sunt! Na
Abbreviated transcription (Latin):
cram̃ta: facta st̃ faciliora. pauciora. salubria.
& melle: ꝓmissũ regnũ temꝑale. ꝓmissa
felicitas scli ꝓmissa fecunditas filioꝵ. ꝓmis¬
sa subiectio inimicoꝵ. Hec om̃ia ad t̾renã
felicitatẽ ꝑtinent. S quare ipsa pͥmo ꝓmit.¬
ti oportebat: Quia ñ pͥmo qͦd spiritale ẽ. s
qͦd animale ẽ pꝰtea inqͥt spiritale. Pmꝰ homo

Expanded text:
cramenta; facta sunt faciliora, pauciora, salubriorat melle; promissum regnum temporale, promissa felicitas saeculi, promissa fecunditas filiorum, promissa subjectio inimicorum : haec omnia ad terrenam felicitatem pertinent. Sed quare ipsa primo promitti oportebat? Quia « non primo quod spirituale est, sed quod animale; postea, » inquit, « spirituale. Primus homo
Abbreviated transcription (Latin):
qua in eugłio. que ñ dicta st̃ a ꝓpb̃is. Precep¬
ta eadẽ. sacram̃ta ñ eade: ꝓmissa ñ eadẽ. Uidea¬
iꝰ qͣre p̃cepta eadem: qr scd̃m hec d̃o serurre
debemꝰ. Sacram̃ta ñ ead̾ẽ: qi alia sacram̃ta
d̾antia salutẽ: alia ꝓmittentia saluatorẽ.
Sacram̃ta noui testam̃ti dant salutẽ: sacrañ¬
ta uet̾is testam̃ti ꝓmisert̃ saluatorẽ. Cũ gͦ
teneas iam ꝓmissa: qͥd queris ꝓmittentia:

Expanded text:
o quae non dicta sint a Prophetis. Praecepta eadem; Sacramenta non eadem, promissa non eadem. Videamus quare praecepta eadem; quia secundum haec Deo servire debemus. Sacramenta non eadem, quia alia sunt Sacramenta dantia salutem, alia promittentia Salvatorem. Sacramenta Novi Testamenti dant salutem; Sacramenta Veteris Testamenti promiserunt Salvatorem. Cum ergo jam teneas promissa, quid quaeris promittent
Abbreviated transcription (Latin):
que in ueritate manet dansgłam d̾o.
siue que in u̾itate ñ stetit q̃rens głam suã: nulla¬
dentie seruiat. Suolens facit cũ de ea qͦd bonũ
ẽ fit: de illa uͦ que hoc ñ uult. sit qͦd iustũ ẽ.
Nam si etiã p̃uaricatores angłi cũ pͥncipe fuo
diabolo ñ recte dic̾ent᷑ ꝓcuratores uł actores
diuine ꝓuidentie. ñ dñs magistratũ huius
mundi diabołu diceret: nec uteret᷑ illo ad cor¬
reptionẽ hominũ ipsa potestas apłica eod̃
paulo alibi dicente. Qͦs tradidi sathane: ut
discant ñ blasphemare. ꝙ alio loco ad salu¬
tẽ. ait enĩ. Ego quidẽ sicut absens corpe. p̃¬
sens aũ sp̃u: iã iudicaui quasi p̃sens eũ qui
sic oꝑatus ẽ. in nomine d̾ni nr̃i iħu xp̃i cõ¬

Expanded text:
quae in veritate manet dans Deo gloriam, sive quae in charitate non stetit quaerens glordentiae non serviat. Sed volens facit cum illa quod bonum est. De illa vero quae hoc non vult, fit quod justum est. Nam si etiam ipsi praevaricatores angeli, cum principe suo diabolo, non recte dicerentur procuratores vel actores divinae providentiae, non Dominus magistratum hujus mundi diabolum diceret; nec uteretur illo ad correptionem hominum ipsa potestas apostolica, eodem Paulo alibi dicente, Quos tradidi satanae, ut discant non blasphemare : et alio loco ad saluet dicit: ego quidem sicut absens corpore, praesens autem spiritu, iam iudicaui quasi praesens eum, qui sic operatus est, in nomine domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ẽ potens: ut ꝓcuratores atꝙ actores qͥ
st̃ in eiꝰ potestate. aliquid ipso siue ñ ꝑmittẽ¬
te siue nesciente. in subiectis sibi ꝓ suo grady
reb efficiant. Non tñ eis rependit᷑ qͦd de ip¬
sis iuste fit. s qͦ animo ipsi faciunt: qr neq¬

Expanded text:
minus potens, ut procuratores et actores, qui sunt in ejus potestate, aliquid ipso sive non permittente, sive nesciente, in subjectis sibi pro suo gradu rebus efficiant. Non tamen eis rependitur quod de ipsis juste sit, sed quo animo ipsi faciunt, quia q
Abbreviated transcription (Latin):
iecit scire &̃ suꝑeminentẽ scientiã carita¬
tis xp̃i. cũ iam dictũ fuisset. in caritate ra¬
dicati ⁊ fundati. Amatis enim xꝑ̃m: &
ideo in cruce oꝑamini. S nũqͥd amatis
quantũ uos ille amauit: Amando enĩ
quantũcũq amatis uolatis ad eũ. ut co¬
gnoscatis quẽadmodũ uos ipse amau̾it.

Expanded text:
it, «Scire etiam supereminentem scientiam charitatis Christi» ; cum jam dictum fuisset, «In charitate radicati et fundati.» Amatis enim Christum, et ideo in cruce operamini. Sed numquid amatis quantum vos ille amavit? Amando autem quantumcumque amatis, volatis ad ipsum, ut cognoscatis quemadmodum ips
Abbreviated transcription (Latin):
apparuit iuditiũ: s iam factũ ẽ uidici¬
um. Nouit d̃ns qui st̃ eiꝰ. Nouit qui ꝑmane¬
ant ad coronã: nouit qui ꝑmaneant ad fła-¬
mã. Nouit in area sua triticũ. nouit paleã.
nouit segetem. nouit zirania. Modo enĩ¬
st̃ eiꝰ. Si tu nosti qͦd trituras. qr ibi ẽ latens
massa: nec ꝯsumit trituratio. qͦd purgatu¬
& ipse maneat in nob̾: in hoc scł̃o necẽẽ ha¬
bemꝰ usq infinẽ int̾ malos uiu̾e. Non int̾
illos dico malos. qui blasphemant xp̃m:
raro enĩ iã inueniunt᷑ qui lingua blasphe¬
mant: s multi qui uita. Necẽẽ ẽ gͦ ut int̾ il¬

Expanded text:
dicium. Novit Dominus qui sunt ejus, novit qui permaneant ad coronam, et qui permaneant ad flammam; novit in area sua triticum suum, novit et paleam, novit et segetem, novit zizaniam. Jam disunt ejus . Si tu nosti quid trituras, quia ibi est latens massa, nec consumit trituratio quod purgatu ipse maneat in nobis, in hoc saeculo necesse habemus usque in finem inter malos vivere. Non inter illos dico malos, qui blasphemant Christum: rari enim jam inveniuntur qui lingua blasphemant, sed multi qui vita. Necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃am: sic̃ pautꝰ apłs dicit. Mortificate m̃bra
ur̃a: que st̃ suꝑ t̾ram. Spiritalia nequitiȩ
dicit m̃bra suꝑ t̾ram. Nam sequit᷑. ꝙ expo¬
nit. auaritiã. ĩmundiciã: ꝙcet̾a que illic
exsequit᷑. Qnͣtũ aũ mortificat iste. qui ti¬
mere cepit diem iuditii m̃bra sua suꝑ t̾rã:
tantũ surgunt & corroborant᷑ m̃bra cele-¬
stia. Membra aũ celestia: om̃ia oꝑa bona.
Surgentib cȩlestib m̃bris: cepit desidera¬
re qd timebat. Timebat enĩ ne ueniret xp̃c.
ꝙ inueniret imꝑiũ quẽ dampnaret: desi¬
derat ut ueniat. qr inuenturus est quem

Expanded text:
postolus dicit, Mortificate membra vestra quae sunt super terram. Spiritualia nequitiae dicit membra super terram: nam sequitur et exponit, Avaritiam, immunditiam , et caetera quae illic exsequitur. Quantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Timebat enim ne veniret Christus, et inveniret impium quem damnaret; desiderat ut veniat, quia inventurus est pium quem
Abbreviated transcription (Latin):
sũ st̃ sapite. uͭ x ẽ in dextera di sẽdens: q̃ sursũ
st̃ querite. ñ que suꝑ t̾ram. Quicqͥd delectabile
de temꝑalib reb mundꝰ ingesserit. respua¬
t᷑: quicqͥd infremuerit asꝑum atq t̾ribile
ꝯtempnat᷑. O qui sic agit. ñ dubitet xͥ se co¬
herere uestigiis: ut merito dicere audeat
cũ apło paulo. Conu̾satio nr̃a in celis est.

Expanded text:
 Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum sunt quaerite, non quae super terram . Quidquid delectabile de temporalibus rebus mundus ingesserit, respuatur: quidquid infremuerit asperum atque terribile, contemnatur. Et qui sic agit, non dubitet Christi se cohaerere vestigiis, ut merito dicere audeat cum apostolo Paulo, Conversatio nostra in coelis est
Abbreviated transcription (Latin):
bediens xp̃c: Usiꝵ ad incarnationẽ u̾bi: usꝙ
ad participationẽ mortalitatis humane:
usq ad tͥnam diaboli temptationẽ: usꝙ ad
irrisionẽ ppłi iudeoꝵ. usq ad sputa & iun¬
cula. usq ad alapas & flagella. Si parũ ẽ. us¬
q ad mortẽ: ꝙ si adhuc ꝙ aliqͥd de gen̾ẽ mortiᷤᷤ
addendum ẽ. mortẽ aũ crucis. Habemꝰ tale
humilitatis exemꝑlũ: suꝑbie medicam̃tũ.
ꝙd gͦ intumescis ħo: O pellis morticina qͥd
sitis arenti fauce uindictã: nec pͥus ab inten¬
tione desistis. donec ab illo qui te leserit. uindi¬
ceris. Si xͥanus es: expecta regem tuũ. Priꝰ se uin¬
dicet xͨ. nond̾u enĩ uindicatꝰ ẽ qui ꝓ te tanta
ꝑpessus ẽ. Et utiꝙ illa maiestas posset uł nich̃
ꝓpeti. uł ꝯtinuo uindicari: s cũ cẽt in illo tan¬
ta potentia. ido fuit gͥ tanta patientia: ꝙ ꝓno¬

Expanded text:
bediens Christus? Usque ad incarnationem Verbi, usque ad participationem mortalitatis humanae, usque ad trinam diaboli tentationem, usque ad irrisionem populi Judaeorum, usque ad sputa et vincula, usque ad alapas et flagella; si parum est, usque ad mortem; et si adhuc aliquid etiam de genere mortis addendum, mortem autem crucis . Habemus tale humilitatis exemplum, superbiae medicamentum.go intumescis, o homo? O pellis morticina, quid sitis arenti fauce vindictam; nec prius ab intentione desistis, donec de illo qui te laeserit, vindiceris? Si Christianus es, exspecta regem tuum: prius se vindicet Christus. Nondum enim vindicatus est, qui pro te tanta perpessus est. Et utique illa majestas posset vel nihil perpeti, vel continuo vindicari. Sed cum esset in illo tanta potentia, ideo fuit etiam tanta patientia:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc induat corruptionẽ. & mortale hoc in¬
duat ĩmortalitatẽ: uelud ꝯpedib caro infir¬
ma ꝓmptũ impedit sp̃m. Has gͦ ꝯpedes nõ
sentiunt. nisi qͥ insemz ipsis ingemiscunt gra¬
uati: habitaculũ qͦd de celo ẽ suꝑindui cupi¬
entes: qr & mors horrori ẽ. & merori uita mor¬
talis. Phiis ꝓpħa gem̃tib ingemit: ut intret
in conspectu di gemitus eorũ¬

Expanded text:
ale hoc induat immortalitatem , velut compedibus caro infirma promptum impedit spiritum. Has ergo compedes non sentiunt, nisi qui in semetipsis ingemiscunt gravati , habitaculum quod de coelo est superindui cupientes, quia et mors horrori est, et moerori vita mortalis. Pro his Propheta gementibus ingemit, ut intret in conspectu Dei gemitus eoru
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ infirmitas. & corruptibilitas corꝑis: que
aggrauant animã. ꝑ eiꝰ enĩ fragilitatẽ uelusd
quoꝵ d̾a doloꝵ & molestiarũ mat̾iam: ad im¬
pietatẽ pot̾at ꝯpellere ꝑsecutor. Ab hiis ꝯpe¬
dibus ꝯcupiscebat dissolui apł̃s. & eẽ cũ xp̃o:¬

Expanded text:
litas corporis, quae aggravant animam. Per ejus enim fragilitatem, velut quorumdam dolorum molestiarumque materiam, ad impietatem poterat compellere persecutor. Ab his compedibus concupiscebat dissolvi Apostolus, et
Abbreviated transcription (Latin):
ñ peꝑcit: s ꝓ nob̃ omnib tradidit
illum. Et pat̃ illum tradidit: ⁊ ipse se tra¬
didit. Ait idem apłs. Qui lilexit me &
tradidit semet ipsum ꝓme. Si pãt tradi¬
dit filium. ⁊ tradidit seipsum filius: iudaᷤ
qͥd fecit: Facta est traditio apatre: facta ẽ
facta ẽ. S que res discernit patrẽ tͣdentẽ
filium. & seipsum filium tradentẽ: & it¬
dã discipłm tradentẽ magistrum suũ:
Quia hoc fecit pater ⁊ filius in caritate.¬
fecit aũ iudas in ꝑditionẽ. Uidetis qͥa
ñ qͥd faciat hõ considerandũ ẽ: s qͦ animo
⁊ uoluntate faciat. In codem facto inuenim̃
dicimus: iudam detestam᷑. Benedicimus
caritatẽ: detestamur iniquitatẽ. Quantũ¬
enim p̃stitũ ẽ generi humano extradito
xꝑo. Nũquid hoc cogitauit uidas ut tra¬
dertr: Ds̃ cogitauit salutẽ nr̃am qua re¬
dẽpti sumus: uidas cogitauit precium. qͦ
uendidit dñm. filius ipse preciũ: qd̾ dedit

Expanded text:
percit, sed pro nobis omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dilexit, et tradidit seipsum pro me . Si Pater tradidit Filium, et tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a Patre, facta estfacta est: sed quae res discernit Patrem tradentem Filium, seipsum Filium tradentem, et Judam discipulum tradentem magistrum suum? Quia hoc fecit Pater et Filius in c in proditione. Videtis quia non quid faciat homo considerandum est, sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto invenimus dicimus, Judam detestamur; benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Deuenim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram qua redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum. Filius ipse cogit
Abbreviated transcription (Latin):
uicqͥd putau̾is boni te habere abste:
deiuasti a laude dei. Quid ĩa mirariᷤᷤ
site seducit inimicꝰ: qndo tui ipsiꝰ seductoꝵ
es: Audi apłm. Qui enim putat se ẽẽ ali
qͥd. cum nichil sit. seipsum seducit. Opus

Expanded text:
 putaveris boni te habere abs te, deviasti a laude Dei. Quid jam miraris, si te seducit inimicus, quando tui ipsius seductor es? Audi Apostolum: Qui enim putat se aliquid esse, cum nihil sit, se ipsum seducit .
Abbreviated transcription (Latin):
cent tamquã debono a se sͥ parato
&ẽ ab adulantib. uł errantib ita laudan-¬
t᷑. acsi ipsi sint aliqͥd. Qui aũ putat se ẽẽ
aliquid. cum nicħ sit. sicut dicit apłs seip¬
sum seducit. Oꝑus aũ suũ ꝓbet unꝰqͥsq
& tc̃ in semetipso tantum głam habebit:
& ñ in alt̾o. Hoc ẽ portare oleum secũ: ñ ex¬
aliena laude pendere. S quã glam in se
dño glorietur

Expanded text:
cent tamquam de bono a se sibi parato et ab adulantibus uel errantibus ita laudantur, ac si ipsi sint aliquid. qui autem putat se esse aliquid, cum nihil sit, sicut dicit apostolus, se ipsum seducit. opus autem suum probet unusquisque et tunc in se ipso tantum gloriam habebit et non in altero. hoc ealiena laude pendere: sed quam gloriam in se  gloriatu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nob̃ ut ñ diligamus mund̾u: ne re-¬
maneant in nob̃ sacram̃ta ad dampnationẽ¬
nr̃am: ñ firmam̃ta ad salutẽ. firmam̃tũ sa-¬
lutis ẽ: habere radicẽ caritatis: hab̾e uirtu¬
tẽ pietatis. ñ formã solam. Bona forma: scã
forma. S qͥd ualet forma: si ñ teneat radicem:
Sarm̃tũ p̃cisũ: ñ ne in ignẽ mutit᷑ Hãbe
formã. s in radice. Quomͦ aũ radicamini:
ut ñ eradicemini: Tenendo caritatẽ. sicut

Expanded text:
 nobis ut non diligamus mundum, ne remaneant in nobis Sacramenta ad damnationem, non firmamenta ad salutem Firmamentum salutis est, habere radicem charitatis, habere virtutem pietatis, non formam solam. Bona forma, sancta forma: sed quid valet forma, si non teneat radicem? Sarmentum praecisum nonne in ignem mittitur? Habe formam, sed in radice. Quomodo autem radicamini, ut non eradicemini? Tenendo charitatem, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
mittendũ: de quo alibi dicit seruus ñ manꝰ
in domo in eternũ. filius aũ manet in et̾nũ.
Qm̃ itaq dedit nobis potestatẽ filios dei
fieri. ñ serui. s filii sumus: ut miro qͦdam
& in effabili. s tñ uero modo serui. ñ serui
eẽ possimus. serui scilicet timore casto.
ꝑtinet seruus non manens indomo in ȩt̃nũ
Ut aũ tales serui non serui simus. dñm face
scimus:. hoc seruus ille nescit. Quid nescit:
Quid faciat dñs eius. Et cum aliqͥd boni fa¬
cit sio extollit᷑ qͣsi hoc ipse faciat & ñ dñs eiꝰ¬
& głatur in se. & non indño głatur. cũ se
ipse deceꝑit. quia sie glatur. qͣsi ñ acceꝑit.
ꝑ incunctis orationib meis ꝓ om̃ib uob̃
cum gaudio deprecationem faciens suꝑ cõ¬
municatione ur̃a. in exigłio a pͥma die uq
nunc: confidens hoc ipsũ. quia qui cȩpit

Expanded text:
mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet mittendum, de quo alibi dicit: Servus non manet in domo in aeternum; filius autemQuoniam itaque dedit nobis potestatem filios Dei fieri , non servi, sed filii simus: ut miro quodam et ineffabili, sed tamen vero modo, servi non servi esse possimus; servi scilicet timore casto, pertinet servus non manens in domo in aeternum. Ut autem tales servi non servi simus, Dominum facere sciamus. Hoc autem servus ille nescit, qui nescit quid faciat Dominus ejus; et cum aliquid boni facit, sic extollitur quasi hoc ipse faciat, non Dominus ejus; et in se, non in Domino gloriatur, cum se ipse deceperit, quia sic gloriatur, quasi non acceperit per in cunctis orationibus meis pro omnibus vobis cum gaudio deprecationem faciens super communicatione vestra in Evangelio, a prima die usque nunc; confidens hoc ipsum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
icut duo sunt timores qͥ faciunt
duo genera timentium: sic duȩ
sunt seruitutes: quȩ faciunt duoge¬
nera seruoꝵ. Est tunor quẽ ꝑfecta ca-¬
ritas foras mittit: & alius timor castꝰ
ꝑmanens in scłm scl̃i. Iuũ timorẽ qͥ ñ
ẽ incaritate: attendebat apl̃s. cũ dice¬
bat. Non enĩ accepistis sꝑm seruitutisi
terũ intimore. Illum aũ castum timo
rem attendebat. cum dicebat: noli altia
saꝑe. s time. In illo quẽ foras caritas nit¬
tit: ẽ & seruitus simul foras cũ ipso timore
mutenda. Utrũq enim iunxit apl̃s: hoc ẽ
seruitutẽ & timorẽ. dicendo. Non enĩ accepi¬
stis sp̃m seruitutiᷤᷤ iterũ in timore. Ad hanc ser¬
uitutẽ seruũ ꝑtinentẽ intuebat᷑ & dñs di¬
cens. Iam ñ dicã uos seruos: quia seruus
nescit qͥd faciat dns eiꝰ. Non ille utiq ser¬
uus ad timorẽ ꝑtinens castum cui dr. euge
bone serue intra ingaudiũ dñi tui: s ille
seruus ꝑtinens ad timorẽ foras a caritate

Expanded text:
im duo sunt timores, qui faciunt duo genera timentium; sic duae sunt servitutes, quae faciunt duo genera servorum. Est timor quem perfecta charitas foras mittit , et est alius timor castus permanens in saeculum saeculi . Illum timorem qui non est in charitate, attendebat Apostolus, cum dicebat: Non enterum in timore . Illum autem timorem castum attendebat, cum dicebat: Noli altum sapere, sed time . In illo timore quem foras charitas mittit, est etiam servitus simul foras cum ipso timore mittenda. Utrumque enim junxit Apostolus, hoc est servitutem et timorem, dicendo: Non enim accepistis spiritum servitutis iterum in timore. Ad hanc servitutem ad servum pertinentem intuebatur et Dominus dicens: Jam non dico vos servos, quia servus nescit quid faciat dominus ejus. Non ille utique servus ad timorem pertinens castum, cui dicitur: Euge, serve bone, intra in gaudium domini tui ; sed ille servus pertinens ad timorem foras a charitate
Abbreviated transcription (Latin):
dius bis acutus. Unde bis acutus:
Dicit de temporalib: dicit de ȩternis. In
utroq ꝓbat qd dicit: & eum quẽ ferit seꝑat
a mundo. Nonne ipse ẽ gladus de qͦ dicit
dñs: non ueni pacem mittere in t̾rã. s gla¬

Expanded text:
dius bis acutus . Unde bis acutus? Dicit de temporalibus, dicit de aeternis. In utroque probat quod dicit, et eum quem ferit, separat a mundo. Nonne ipse est gladius, de quo Dominus dicit: «Non veni pacem mittere in terram, sed gla
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum dĩ Armauit nos tałib armis. qua¬
lib auditis: laudabilib ⁊ inuictis. insuꝑa¬
bilib. & splendidis. spiritalib sane ⁊ inui¬
sibilib: quia & hostes inuisibiles expiignamꝰ.
Si uides hostemtuũ: uideant᷑ armatua.
Armamur eaꝵ rerũ fide quas ñ uidemus:
scutũ ẽ. semꝑ scutũ sit. aut qd̾ galea ẽ. sẽꝑ ga¬
lea sit: aut quȩ loriea ẽ. semꝑ lorica sit. In
istis enim armis corporalib ita ẽ: quãꝙͣ
& de ferro que fiunt mutari possint. ut
ex gladio fiat securis. Tam̃ ipsũ apłm uide¬
mus dixisse quodã loco loriõa fidei. ⁊ alio
loco dixisse scutum fidei. Scutũ gͦ ẽ quia
qͥa int̾iora nr̃a transfigi ñ sinit. Et galeã¬

Expanded text:
erbum Dei . Armavit nos talibus armis, qualibus audistis, laudabilibus et invictis, insuperabilibus et splendidis; spiritualibus sane atque invisibilibus, quia et hostes invisibiles expugnamus. Si vides hostem tuum, videantur arma tua. Armamur earum rerum fide quas non videmus, scutum est, semper scutum sit; aut quod galea est, semper galea sit; aut quod lorica est, semper lorica sit. In istis enim armis corporalibus ita est, quanquam et de ferro quae fiunt mutari possint, ut ex gladio fiat securis: tamen ipsum Apostolum videmus dixisse quodam loco, loricam fidei , et alio loco dixisse scutum fidei. Ergo ipsa fides, equia interiora tua transfigi non sinit. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa que temꝑis fine claudunt᷑. ꝓ trans-¬
actis habenda sunt: unde ea sibi apli pꝰ¬
posuit intentio. que retͦ st̃ obluiscentis: uͥ
temꝑalia cc̃ta oportet intelligi: & in ea que
ante st̃ extenti. que appetitio ẽ et̾norum.

Expanded text:
ia quae temporis fine clauduntur, pro transactis habenda sunt. Unde et ea sibi Apostoli postposuit intentio, quae retro sunt obliviscentis, ubi temporalia cuncta oportet intelligi; et in ea quae ante sunt extenti , quae appetitio est aeternorum.
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ ab unctione. Reges aũ ungebant᷑ & sa¬
cerdotes. Ille uere unctus ẽ. & rex ꝙ sacer¬
dos. Rex pugnauit ꝓ nob̾: sac̾dos obtulit
se ꝓ nobis. Quando pugnauit ꝓ nob̃. quass
uictus est. ĩmo u̾e tc̃ uicit. Crucifixꝰ ẽ enim:
inuenir et homo qͦd daret: Mund̾a uicti¬
mã. Qu̾a uictimã: Qd mundu potest offer¬
re peccator: O inique. õ impie. qͥc qͥd atculĩs
ĩmundu ẽ: ꝙ aliqͥd mundu ꝓ te offerendũ ẽ.
nec hyrcis. nec tauris. Om̃ia ipsiꝰ st̃: ꝙ si ñ offe¬
ras. Offergͦ illi mundu sacͥficiũ. S peccator
es. impiꝰ es: s inquinatã ꝯscientiã habes. Po¬
t̾is forte aliqͥd mund̾u offerre purgatꝰ. s ut
re qd mund̾u ẽ: Offerat gͦ se ipsũ mundus
ta. Nõ gͦ hoc optulit. qͦd nos illi dedimꝰ: im¬
mo hoc optulit. qͦd a nob̃ accepit: ꝙ mund̾u
optulit. Carnẽ enĩ a nobis accepit: hanc op¬
tulit. S unde illã accepit: De utero uirgi¬
nis marie: ut mund̾u offerret ꝓ ĩmundis:

Expanded text:
id est, ab unctione. Reges autem ungebantur et sacerdotes : ille vero unctus est et Rex et Sacerdos. Rex pugnavit pro nobis, Sacerdos obtulit se pro nobis. Quando pro nobis pugnavit, quasi victus est; vere autem vicit. Crucifixus est enim, inveniret homo quod daret mundam victimam? Quam victimam? Quid mundum potest efferre peccator? O inique, o impie! quidquid attuleris immundum est, et aliquid mundum pro te offerendum est. nec hircis, nec tauris. Omnia ipsius sunt, etsi non offeras. Offer ergo illi mundum sacrificium. Sed peccator es, impius es, sed inquinatam conscientiam habes. Poteris forte aliquid mundum offerre, purgatus; sed ut re quod mundum est. Offerat ergo seipsum mundus ta! Non ergo hoc obtulit quod nos illi dedimus: imo hoc obtulit quod a nobis accepit, et mundum obtulit. Carnem enim a nobis accepit, hanc obtulit. Sed unde illam accepit? De utero virginis Mariae, ut mundam offerret pro immundis.
Abbreviated transcription (Latin):
gnãtionẽ filioꝵ. & addidit. Si ꝑmanserint
i fide & dilectione: & scificatione cũ sobri¬
etate. Quasi uͦ possit obesse bonȩ uidue: si ul
ailios ñ habuerit: uł hii quos habuerit in
bonis oꝑib ꝑmanere noluerint. S qr ea
quȩ dicunt᷑ oꝑa bona. tamꝙͣ filii st̃ uite¬

Expanded text:
 et addidit, si permanserint in fide, et dilectione, et sanctificatione cum sobrietate . Quasi vero possit obesse bonae viduae, si vel filios non habuerit, vel ii quos habuerit, in bonis operibus permanere noluerint. Sed quia ea quae dicuntur opera bona, tanquam filii sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. illiꝰ ẽ nob̃ bonitate ꝯcessa. Multum
aũ nob̃ in hac carne tͥbueremꝰ: nͥ usq ad etꝰ
depositionẽ sub uenia uiu̾emꝰ. Ppt̾ea gͦ no-¬
bis ꝑ mediatorẽ p̃stita ẽ gr̃a: ut polluti car¬
ne peccati. carnis peccati similitudine mũ¬
daremͣ. Hac dĩ gr̃ã qua in nos ostendit ma
lis u̾itatis ad ꝑfectionẽ plenissimã ꝑduce

Expanded text:
ra, illius est nobis bonitate concessa. Multum autem nobis in hac carne tribueremus, nisi usque ad eius depositionem sub uenia uiueremus. Propterea ergo nobis per Mediatorem praestita est gratia, ut polluti carne peccati carnis peccati similitudine mundaremur. Hac Dei gratia, qua in nos ostendit maglis ueritatis ad perfectionem plenissimam perduce
Abbreviated transcription (Latin):
dedit: fidelis dns in ũbis sius. Ad¬
huc quedã ꝓmisit ꝙ ñ dedit: s credat᷑ illi ex
hiis que dedit. fidelis d̾ñs in u̾bis suis. Possemꝰ
illi cred̾e tantũmͦ dicenti: noluit sͥ credi dicen¬
ti. s uoluit teneri scͥpturã suã: qͦmͦ si diceres
alicui homini cũ aliqͥd ꝓmitteres: ñ mͥ cre¬
dis. ecce scbo tͥ. Etenĩ qr generatio uadit. ꝙ
gn̾atio uenit ⁊ & si tͣnscurr̃t ista scła ceden¬
tib succedntib mortalib. scͥptura di ma¬
nere debuit. & qͦddam cyrog̃pħ̃u dĩ qͦd om̃
tnͣseuntes lege̾nt: ut uiã ꝓmissionis eiꝰ te¬
nerent. & qͣnta st̃ que reddidit ex isto cyro¬
gͣpho: Dubitant homines crede̾ illi de
resurrectione mortuoꝵ. & de futuro scło.
qͦd solũ iam reddend̾u restat: qnͣdo si faciat
rationem cũ infidelibꝰ. erubesct̃ infideles.¬
Ante oculos om̃iũ ponit solutionẽ debitoꝵ
suoꝵ. Qued̾a reddidit sũb maiorĩb nr̃is
que nos ñ uidimꝰ: q̃dam reddidit temꝑibꝰ

Expanded text:
bis suis.» Adhuc quaedam promisit et non dedit; sed credatur illi ex his quae dedit. «Fidelis Dominus in verbis suis.» Possemus illi credere tantummodo dicenti: noluit sibi credi dicenti, sed voluit teneri Scripturam suam; quomodo si diceres alicui homini, cum aliquid promitteres, Non mihi credis, ecce scribo tibi. Etenim quia generatio vadit, et generatio venit, et sic transcurrunt ista saecula cedentibus succedentibusque mortalibus; Scriptura Dei manere debuit, et quoddam chirographum Dei, quod omnes transeuntes legerent, et viam promissionis ejus tenerent. Et quanta sunt quae reddidit ex isto chirographo? Dubitant homines credere illi de resurrectione mortuorum et de futuro saeculo, quod solum jam reddendum restat; quando, si faciat rationem cum infidelibus, erubescunt infidelesAnte oculos omnium ponit solutionem debitorum suorum: quaedam reddidit sub majoribus nostris, quae nos non vidimus; quaedam reddidit temporib
Abbreviated transcription (Latin):
eros ille mediator in qntũ formã seru
accipiens mediator effectus ẽ di ꝙ homi
tre sumat. cũ quo & unꝰ ds̃ ẽ. tñ in forma ser-¬
ui maluit eẽ.ꝙͣ sum̾e: ne uł hac occasione qͥs¬
ꝙͣ existimaret cuilibet sacͥficand̾u cẽ crea¬
ture. ꝑ hoc & sac̃dos ẽ ipse offerens. ipse &
oblatio: cuiꝰ rei sacram̃tũ cotidianũ ẽẽ uolu¬
it eccl̃ie sacͥficiũ: que cũ ipsiꝰ capitis corpꝰ sit.
seipsã ꝑ ipsam discit offerre. Huiꝰ ueri sacͥ¬
sicĩ multiplicia uariaq signa erant sacͥsi¬
cia pͥsca scõꝵ: cũ hoc unũ ꝑmulta figurare¬
tͣ. tamꝙͣ u̾bis multis res una dic̾et᷑: ut sine
fastidio multũ cõm̃daret᷑. Huic sũmo ue¬
roq sacͥficio cc̃ta sacͥficia falsa cessert̃: ut¬

Expanded text:
erus ille mediator, in quantum formam servi accipiens, mediator effectus est Dei et hotre sumat, cum quo et unus est Deus, tamen in forma serum maluit esse quam sumere, ne uel hac occasione quisquam existimaret cuilibet sacrificandum esse creaturae. Per hoc et sacerdos est, ipse offerens, ipse et oblatio. Cuius rei sacramentum cottidianum esse uoluit ecclesiae sacrificium, quae cum ipsius capitis corpus sit, se ipsam per ipsum discit offerre. Huius ueri sacrificii multiplicia uariaque signa erant sacrificia prisca sanctorum, cum hoc unum per multa figuraretur, tamquam uerbis multis res una diceretur, ut sine fastidio multum commendaretur. Huic summo ueroque sacrificio cuncta sacrificia falsa cesseru
Abbreviated transcription (Latin):
inquit ut ignis ueni et ÷ & ut tempe¬
stas currꝰ eiꝰ: redd̾e in indignatione uindi-¬
ctã ⁊ & uastationẽ in flãma ignis. In igne
enĩ d̃ni iudicabit᷑ om̃is t̾ra: & in gladio eiꝰ
om̃is caro. Siue igne. siue tempestate. siue
gladio. penã iudicii significat: qnͣdo quid̃e
ipsũ d̾nm quasi ignẽ dic̃ eẽ uentur ũ: eis ꝓ¬
fecto quib penalis erit eiꝰ aduentꝰ. Curruᷤ
uͦ etꝰ nã pluralit̾ dicti st̃. angłica minist̾ĩa¬
ñ inouenient̾ accipimꝰ. Qd aũ ait omnẽ t̾ram

Expanded text:
inus ut ignis ueniet, et ut tempestas currus eius, reddere in ira uindictam et interitum flammae ignis. in igne enim domini iudicabitur omnis terra, et in romphaea omino. Siue igne, siue tempestate, siue gladio poenam iudicii significat: quando quidem ipsum Dominum quasi ignem dicit esse uenturum, eis profecto quibus poenalis erit eius aduentus. Currus uero eius nam pluraliter dicti sunt angelica ministn inconuenient
Abbreviated transcription (Latin):
It uouit isrł uotum dr̃o. & dix̃ Si mͥ
tradideris ppłm istum subiectum.
idest si mͥ eum tradendo subieceris: anathe¬
matizabo illum & ciuitates eius. Hie
dendum est quom dicat᷑ anathema qd
uouet᷑. & tam̃ ꝓ maledicto ponit᷑: sicut &
de isto ppło dr̃. Unde illud ẽ. Si quis uobis
euangłizau̾it prẽt quam qd̃ accepistis: ana¬
thema sit. Hinc uulgo ductum ẽ. ut deuo¬
tatio dicat᷑. Nam deuotare se quẽquam
nemo fere dicit: nisi maledicens. Et a¬
nathematizauit eum & ciuitates eiꝰ: &
uocatum ẽ nomen loci illius anathema.
Hinc ducti m ẽ i arathema detestabi¬
le aliqͥd ⁊ ab n inabile uidett᷑. nrcħ¬

Expanded text:
t uouit Israhel uotum domino et dixit: si mihi tradideris populum istum subiectum — id est: si mihi eum tradendo subieceris — anathemabo illum et ciuitates eius. hic uidendum est, quomodo dicatur anathemabo, quod uouetur et tamen pro maledicto ponitur, sicut et de isto populo dicitur. unde illud est: si quis uobis euangelizauerit praeterquam quod accepistis, anathema sit. hinc uulgo ductum est, ut deuotatio dicatur; nam deuotare se quemquam nemo fere dicit nisi maledicens. Et anathemauit eum et ciuitates eius: et uocatum est nomen loci illius Anathema. hinc ductum est, ut anathema detestabile aliquid et abominabile uideatur