comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obis dñs subire dignatꝰ est. sicut ait apłs. factꝰ
pro nobis maledictum. & cum ei pendenti iude¬
oꝵ cecitas insultaret. posset utiq descendere
ammonet nos miraculis corꝑalib & patientia cor¬
porali ut credamꝰ & sanemur. ad conspicienda il-¬
la inuisibilia que oculus carnis nescit. Hoc gͦ
agens curauit cȩcos istos de quib nunc eũugłm
recitatum est. & in curando uidete qd̾ ammo¬
nuerit egrotum interiorem. Attendite ipsiꝰ facti¬
gtitum. & ordinem rerum. Sedent illi in uia duo
oeti. transeunte dño exclamant ut eoꝵ miserere¬
tur. A turba uͦ quȩ cum eo erat compescebantur
ne clamarent. Neq hoc sine mysterio derelictũ
putetis. Illi autem compescentẽ se turbani ꝑseue-¬
tantissimo clamore iuncebant. ut ꝑueniret uex
eoꝵ ad aures dm̃. quasi ñ iam ille cogitata pre¬
uenerit. Clamauerunt gͦ duo cȩci ut audiren¬
tur a dño. & a turbis comprimi nequiuerunt

Expanded text:
nobis Dominus subire dignatus est: sicut ait Apostolus, Factus nobis Dominus subire dignatus est: sicut ait Apostolus, Factus pro nobis maledictum . Et cum ei pendenti Judaeorum caecitas insultaret, posset utique descendere admonet nos corporalibus miraculis et patientia corporali, ut credamus, et sanemur ad conspicienda illa invisibilia quae carnis oculus nescit. Hoc ergo agens curavit caecos istos, de quibus nunc Evangelium recitatum est. Et in curando videte quid admonuerit aegrotum interiorem. exitum et ordinem rerum. Sedentes illi in via duo caeci, transeunte Domino exclamabant, ut eorum misereretur. A turba vero, quae cum Domino erat, compescebantur ne clamarent. Neque hoc sine mysterio derelictum putetis. Illi autem compescentem se turbam perseverantissimo clamore vincebant, ut perveniret vox eorum ad aures Domini: quasi non jam ille cogitata praevenerit. Clamaverunt ergo duo caeci, ut audirentur a Domino, et a turbis comprimi nequiverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
prior audiuit cum demones expelleret. demoni¬
um habet. & quod in beelrebub eicit demonia
Unde ipse cum consolaretur egros ait. Si patũ-¬
familias heelrebub uocauer̃t. qntomagis dome¬
sticos eiꝰ: Si dolores amari sunt. ligatus & fla-¬
gellatus & crucifixus est. Si mors amara est.
& mortuus est. Si genꝰ mortis exhorrescit infis¬
mitas. nichil illo tempore fuit ignominiosiuis
qͣm mors crucis. Non enũ frustra comm̃dans ciꝰ
obedientiam apłs addidit dicens. factus obedi¬
ens usq ad mortem. mortẽ autẽ crucis. S quia¬
ipse honoraturus etat fideles suos in fine huiꝰ
scłi. priꝰ honorauit crucem in hoc scło. ut tersa¬
rum principes credentes in eum. ꝓhiberent ali¬
quem nocentium crucifigi. & quod cum mag-¬
na insultatione ꝑsecutores iudei dño ꝓcurast
nagna fidutia serui eiꝰ etiam reges in fronte nunc
poriant. In tantum apparet mͦ qualem mortẽ pro

Expanded text:
prior audivit cum daemones expelleret, Daemoniprior audivit cum daemones expelleret, Daemonium habet , et quod in Beelzebub ejicit daemonia . Unde ut ipse consolaretur aegros, ait, Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus ? Si dolores amari sunt: ligatus et flagellatus et crucifixus est. Si mors amara est: etiam mortuus est. Si genus mortis exhorrescit infirmitas: nihil illo tempore fuit ignominiosius quam mors crucis. Non enim frustra commendans ejus obedientiam Apostolus addidit, dicens: Factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis ipse honoraturus erat fideles suos in fine hujus saeculi, prius honoravit crucem in hoc saeculo; ut terrarum principes credentes in eum prohiberent aliquem nocentium crucifigi: et quod cum magna insultatione persecutores Judaei Domino procurarunt, magna fiducia servi ejus, etiam reges in fronte nunc portant. Non tantum apparet modo qualem mortem pro
Abbreviated transcription (Latin):
in lecto infirmitatis sumꝰ: sed non desperemꝰ.
Quia enim ad medicum uenire ñ poteramꝰ. ipse
ad nos tienire dignatus est. Non contempsit sau-¬
cium contemptꝰ ã sano. ñ destitit dare alia pre¬
cepta languenti qui pͥma custodire noluit ne
langueret. tanqͣm diceret: certe exꝑientia sensi¬
sti uerum me dixisse. qndo dixi noli tangere hoc.
Sanare gͦ tandem. & reuiuisce. Ecce porto
infirmitatẽ tuam. bibe amarum calicem. Tu
enim tibi fecisti p̃cepta illa mea que sano data
sunt tam aulcia. tam laboriosa. Contempta
sunt: cepisti laborare. sanari ñ potes nͥ amarũ
calicem biberis. calicẽ temptationũ quib abun¬
dat hȩc uita. calicem tribulationũ. angustiarũ
passionum. Bibe inquit. bibe ut uiuas. & ne
responderet ei languidus non possum. ñ fero.
non bibo: prior bibit medicus sanꝰ. ut bibere
non dubitaret egrotus. Quid enim amarũ est
in tali poculo qd̾ ille ñ biberit. si contumeliam

Expanded text:
in lecto infirmitatis sumus: sed non desperemus. in lecto infirmitatis sumus: sed non desperemus. Quia enim ad medicum venire non poteramus, ipse ad nos venire dignatus est. Non contempsit saucium contemptus a sano. Non destitit dare alia praecepta languenti, qui prima custodire noluit, ne langueret: tanquam diceret, Certe experimento sensisti verum me dixisse, quando dixi, Noli tangere hoc. Sanare ergo tandem, et revivisce. Ecce porto infirmitatem tuam: bibe amarum calicem. Tu enim tibi fecisti praecepta illa mea, quae sano data sunt tam dulcia, tam laboriosa. Contempta sunt, coepisti laborare: sanari non potes, nisi amarum calicem biberis, calicem tentationum, quibus abundat haec vita, calicem tribulationum, angustiarum, passionum. Bibe, inquit, bibe, ut vivas. Et ne responderet ei languidus, Non possum, non fero, non bibo: prior bibit medicus sanus, ut bibere non dubitaret aegrotus. Quid enim amarum est in tali poculo, quod ille non biberit? Si contumelia:
Abbreviated transcription (Latin):
sauciatum. pena tibi est si se uoluerit ostendere
fabricator tuus. pena est oculo tuo anteqͣm sane¬
tur atq curetur. Nam & in paradiso peccauit
adam. & abscondit se a facie dñi. Cum haberet
gͦ cor sanum purȩ conscientiȩ. gaudebat ad
presentiam dĩ. Postq̃m peccato oculus ille sauci¬
atus est. cepit lucem formidare diuinã. Refu¬
git in tenebras atq in densa lignoꝵ. ueritatem
fugiens umbras appetens. Eigo fr̃es mei qm̃ &¬
nos inde nati sumꝰ. & sicut dicit apłs in adam
om̃s moriuntur. om̃s enĩ nos duo homines aliq̃n¬
do fuimꝰ. si nolumꝰ obtemꝑare medico ut non
egrotaremꝰ. obtemꝑemꝰ ut ab egritudine libere¬
mur. Dedit nobis p̃cepta medicus. sana dedit
precepta medicus: ne medico indigerem. Non
opus est inquit sanis medicus. sed egrotantib.
Sani precepta contẽpsimꝰ. & exꝑimento sensimꝰ
in quantam pnitiem nr̃am p̃ceptum illud con¬
tempserimꝰ. Egrotare iam cepimꝰ laboremus.

Expanded text:
sauciatum. Poena tibi est, si se voluerit ostendere sauciatum. Poena tibi est, si se voluerit ostendere fabricator tuus: poena est oculo tuo, antequam curetur atque sanetur. Nam et in paradiso peccavit Adam, et abscondit se a facie Dei. Cum haberet ergo cor sanum purae conscientiae, gaudebat ad praesentiam Dei: postquam peccato oculus ille sauciatus est, coepit lucem formidare divinam, refugit in tenebras atque in densa lignorum, veritatem fugiens, umbras appetens. CAPITA VII et nos inde nati sumus, et sicut dicit Apostolus, In Adam omnes moriuntur : omnes enim nos duo homines aliquando fuimus si noluimus obtemperare medico, ut non aegrotaremus; obtemperemus, ut ab aegritudine liberemur. Dedit nobis praecepta medicus, sanis: dedit praecepta medicus, ne medico indigeremus. Non opus est, inquit, sanis medicus, sed aegrotantibus . Sani praecepta contempsimus, et experimento sensimus in quantam perniciem nostram praeceptum illud contempserimus. Aegrotare jam coepimus, laboramus,
Abbreviated transcription (Latin):
quam uidendam factꝰ est: sic & oculus cordis
ꝑturbatus atq sauciatꝰ auertit se a luce iusti-¬
turbat oculũ condis. Cupiditas. auaricia. ini¬
quitas. concupiscentia scłaris. turbat. claudit.
excecat oculum cordis. & tamen quomͦ queritur
medicus cum oculus carnis turbatꝰ est. quomͦ ñ
differtur ut apiatur atq purgetur & sanet᷑ unde
lux ista uideatur. Curritur. nemo requiescit. ne¬
mo uel differt si stipula in oculo cadat. Solem
certe quem sanis oculis uidere uolumꝰ. d̃s fecit.
Multo est utiq lucidior ille qui fecit. nec huiꝰ
generis lux est quȩ ꝑtineat ad oculum mentis.
Tux illa est ȩterna sapientia. fecit autem te d̃s
O homo ad ymaginem suam. Daret ne tibi unde
uideres solem quem fecit. & ñ daret tibi unde
uideres eũ qui te fecit: Cum te ad ymaginem
suam fecerit dedit & hoc. utrumq dedit tibi.
S multum hos oculos exteriores diligis. multũ
illum interiorem negligis. Detritum portas atq

Expanded text:
quam videndam factus est: sic et oculus cordis quam videndam factus est: sic et oculus cordis perturbatus atque sauciatus avertit se a luce justitturbat oculum cordis? Cupiditas, avaritia, iniquitas, concupiscentia saecularis turbat, claudit, excaecat oculum cordis. Et tamen quomodo quaeritur medicus, cum oculus carnis turbatus est, quomodo non differtur ut aperiatur atque purgetur, ut sanetur unde lux ista videatur? Curritur, nemo requiescit, nemo differt, si vel stipula in oculum cadat. Solem certe, quem sanis oculis videre volumus, Deus fecit. Multo est utique lucidior ille qui fecit: nec hujus generis lux est, quae pertineat ad oculum mentis. Lux illa est aeterna sapientia. Fecit autem te Deus, o homo, ad imaginem suam. Daretne tibi unde videres solem quem fecit, et non tibi daret unde videres eum qui te fecit, cum te ad imaginem suam fecerit? Dedit et hoc: utrumque dedit tibi. Sed multum hos oculos exteriores diligis, multum illum interiorem negligis: detritum portas atque
Abbreviated transcription (Latin):
re oculum conlis unde uidetur d̾s. Ad hoc sacip-¬
scã mysteria celebrantur. ad hoc sermo di p̃di-¬
catur. hoc exhortationes ȩccłiȩ morales id est
ptinentes ad corrigendos mores. ad emendandas
carnales concupiscentias. ad renuntiandũ ñ uoce
tantum sed mutata uita huic scło. Ad hoc ag̃t
quicqͥd agunt diuinȩ sc̃eq litterȩ. ut purget᷑
illud interiꝰ ab ea re quȩ nos impedit ab aspec¬
tu d̾i. Sicut enim oculus factꝰ ad hanc lucem
temporalem uidendam. & qͣmuis cȩlestem tamen
corpoream atq conspicuam ñ solum hominib
s etiam uilissimis ammantib. ad hoc enĩ factꝰ
est ut hanc lucem uideat. tam̃ si aliquid iniec¬
tum fuerit uel irruerit unde turbetur secludit᷑
ab hac luce. & qͣmuis eum sua p̾sentia curcum¬
fundat. ille tamen se auertit atq absens est.
non solum autẽ absens fuit ꝑturbatione sua
a luce p̃senti. s etiam penalis illi est lux ad

Expanded text:
re oculum cordis, unde videatur Deus. Ad hoc sacrosre oculum cordis, unde videatur Deus. Ad hoc sacrosancta mysteria celebrantur; ad hoc sermo Dei praedicatur; ad hoc exhortationes Ecclesiae morales, id est, pertinentes ad corrigendos mores, ad emendandas carnales concupiscentias, ad renuntiandum non voce tantum, sed mutata vita huic saeculo; ad hoc agunt quidquid agunt divinae sanctaeque Litterae, ut purgetur illud interius ab ea re quae nos impedit ab aspectu Dei. Sicut enim oculus factus ad hanc lucem temporalem videndam, et quamvis coelestem, tamen corpoream atque conspicuam, non solum hominibus, sed etiam vilissimis animantibus ad hoc enim factus est, ut hanc lucem videat; tamen si aliquid injectum fuerit, vel irruerit, unde turbetur, secluditur ab hac luce; et quamvis eum sua praesentia circumfundant, ille tamen se avertit, atque absens est: non solum autem absens fit perturbatione sua a luce praesenti; sed etiam poenalis illi est lux, ad
Abbreviated transcription (Latin):
loco ait. Beati mundo corde. quia ipsi dm̃ uide¬
bunt. Poterat utiq phylippꝰ respondere & dicete.
Dñe ecce uideo te: talis ne est quale est hoc qd
uideo. q̃m dixisti qui uidet me uidet & patrem:
Anteqͣm hoc responderet phylippꝰ. uel fortasse
anteqͣm cogitaret. cum dixisset dñs qui uidet me
uidet & patrem. continuo subiunxit. Non cre-¬
dis quia ego in patre. & pater in me. Illo enuim
oculo nondũ uidere poterat nec patrẽ nec equa-¬
lem patri filium. s ut sanaretur oculus ad ui¬
dendum. mungendus erat ad credendum. Io an-¬
teqͣm uideas qd̃ uidere ñ potes. crede qđ nondũ
uides. Ambula ꝑ fidem. ut puemas ad speciẽ¬
Species non letificabit in patria. quem fides ñ con-¬
solatur in uia. Sic enim dicit apłs. Quam diu
sumꝰ in corꝑe ꝑegrinamur a dño. Statimq sub-¬
nectit quare adhuc pegrinamur. qͣmius iam cre-¬
diderimꝰ. Per fidem inquit ambulamꝰ. ñ ꝑ spe-¬

Expanded text:
loco ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videloco ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Poterat utique Philippus respondere, et dicere, Domine, ecce te video: talisne est Pater, quale est hoc quod video; quoniam dixisti, Qui me vidit, vidit et Patrem? Antequam hoc responderet Philippus, vel fortasse antequam cogitaret, cum dixisset Dominus, Qui me vidit, vidit et Patrem; continuo subjunxit, Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Illo enim oculo nondum videre poterat, nec Patrem, nec aequalem Patri Filium: sed ut sanaretur oculus ad videndum, inungendus erat ad credendum. Ideo antequam videas quod videre non potes, crede quod nondum vides. Ambula per fidem, ut pervenias ad specieSpecies non laetificabit in patria, quem fides non consolatur in via. Sic enim dicit Apostolus: Quamdiu sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Statimque subnectit quare adhuc peregrinamur, quamvis jam crediderimus: Per fidem, inquit, ambulamus, non per spe
Abbreviated transcription (Latin):
dum dixerat qui me uidet uidet & patrem. sed
nondum habet phylippꝰ sanum oculum unde
uideret patrem. atq ido nec unde uideret ipsũ
filium patri coequalem. Itaq aciem mentis ad-¬
huc sauciam & tantã lucem aspicere ñ ualentẽ.
sanandam atq firmandam fid̃i medicamentis
fomentisq suscepit: & ait. Non credis quia ego
in patre. & pater in me: Qui gͦ nondum po-¬
test uidere qđ demonstraturus est dñs. ñ que¬
rat priꝰ uidere qd̃ credat. s: priꝰ credat ut pos¬
sit oculus sanari quo uideat. Sola enim forma
serui exhibebat᷑ seruilib oculis. quia ille qui
non rapinam arbittatꝰ est esse equalis do. si ab eis
quos sanari uoluit iam uideri posset equalis
deo. ñ opꝰ haberet semetipsum exinanire &
formam serui accipere. S: quia ñ erat unde ui-¬
deretur ds̃. & erat unde uderetur homo. qui
d̃s erat factus est homo. ut id qd̃ udebatur sa-¬
naret illud unde non uidebatur. Ipse enim alio

Expanded text:
dum dixerat, Qui me vidit, vidit et Patrem. Sed dum dixerat, Qui me vidit, vidit et Patrem. Sed nondum habebat Philippus sanum oculum, unde videret Patrem: atque ideo nec unde videret ipsum Filium Patri coaequalem. Itaque aciem mentis adhuc sauciam, et tantam lucem aspicere non valentem, sanandam atque firmandam fidei medicamentis fomentisque suscepit, et ait, Non credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Qui ergo nondum potest videre quod demonstraturus est Dominus, non quaerat prius videre quod credat: sed prius credat, ut possit oculus sanari quo videat. Sola enim forma servi exhibebatur servilibus oculis: quia ille qui non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo, si ab eis quos sanari voluit jam videri posset aequalis Deo, non opus haberet semetipsum exinanire, et formam servi accipere . Sed quia non erat unde videretur Deus, et erat unde videretur homo; qui Deus erat, factus est homo, ut id quod videbatur, sanaret illud unde non videbatur. Ipse enim alio
Abbreviated transcription (Latin):
euim aute illum sine corpis aurib stabat: Quas
tit utiq uidentib sed uidentib ꝑ oculos car¬
tis. Dam cum ei diceret phylipp. añe osten¬
Pe nobis patrem & susficat nobis bene quilẽ
hoc intelligebat. ut demonstiatꝰ pater possit suf¬
ficere. S cui ñ sufficiebat. ȩqualis patri. quom̃
sufficeret pater. Quare autẽ ñ sufficiebat: Otua
ñ uidebatur. Quare ñ uidebatur: Quia nondã
erat sanꝰ oculus. unde possit uideri. Hoc entm
qd̃ in carne dñi udebatur hus oculis ñ soli disci¬
puli uiderunt qui honorauer̃t. s & uidei qui cru-¬
cifixerunt. Qui gͥ aliter se tuderi uolebat alios
oculos requirebat. & ido sic respondit dicenti:
ostende nobis patrem & sufficit nobis. Tanto
tempore uobiscũ sum & ñ cognouistis me: Phy¬
lippe. qui uidet me uidet & patrem. S ut inte¬
fidem. ut possit ad speciem ꝑuenire. Et ne sic
credis quia ego in patre. & pater in me: Lam du-¬

Expanded text:
enim ante illum sine corporis auribus stabat? Quas enim ante illum sine corporis auribus stabat? Quas tur utique videntibus, sed videntibus per oculos carnis? Nam cum ei diceret Philippus, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: bene quidem hoc intelligebat, ut demonstratus Pater posset sufficere; sed cui non sufficiebat aequalis Patri, quomodo sufficeret Pater? Quare autem non sufficiebat? Quia non videbatur. Quare non videbatur? Quia nondum erat sanus oculus, unde posset videri. Hoc enim quod in carne Domini videbatur his oculis, non soli discipuli viderunt qui honoraverunt, sed et Judaei qui crucifixerunt. Qui ergo aliter se videri volebat, alios oculos requirebat. Et ideo sic respondit dicenti, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me cognovistis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Et ut intefidem, ut possit ad speciem pervenire. Et ne sic credis quia ego in Patre, et Pater in me est ? Jamdu
Abbreviated transcription (Latin):
conspicis uidentẽ quem noueras cȩcum. conspicis
uiuentẽ quem noueras mortuũ. conspicis audi¬
entem quem noueras surdum: Nam uidete aliter
mortuos. de quib mortuis dicebat dñs cuidam
trem uolebat. Sine inquit mortuos. sepelire mor¬
tuos suos. Certe mortui sepuiltores ñ sunt corꝑe
mortui. quia si hoc essent mortua corꝑa sepelire
ñ possent: tam̃ mortuos eos uocat. Ubi. nͥ intꝰ
in anima. Sicut enim etiam uisibiliter plerũq
in domo integra & salua dñs eiusdem domꝰ mor¬
tuus iacet. sic in corꝑe integro multi habent intꝰ
animam moriuam. & hos sic excitat apłs. Sur-
ge qui dorinis & exurge a mortuis. & illumina¬
bit te ap̃c. Ipse illummat excecatum. qui exci¬
at mortuũ. Siꝰ enim uoce ꝑ apłm clamatur.
ad mortuum. surge qui dorinis. Cȩcus ille illtu¬
minabitur. cum surrȩxerit. Surdos autẽ qͣm
multos ante oculos suos dñs intuebatut cũ dice¬
t nqui habet aures audiendi audiat. Quis

Expanded text:
conspicis videntem, quem noveras caecum; conspicis conspicis videntem, quem noveras caecum; conspicis viventem, quem noveras mortuum; conspicis audientem, quem noveras surdum? Nam videte aliter mortuos, de quibus mortuis dicebat Dominus cuidtrem volebat: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos . Certe mortui sepultores non sunt corpore mortui: quia si hoc essent, mortua corpora sepelire non possent. Tamen mortuos eos vocat: ubi, nisi intus in anima? Sicut enim etiam visibiliter plerumque in domo integra et salva dominus ejusdem domus mortuus jacet; sic in corpore integro multi habent intus animam mortuam: et hos sic excitat Apostolus, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Ipse illuminat excaecatum, qui excitat mortuum. Ejus enim voce per Apostolum clamatur ad mortuum, Surge, qui dormis. Caecus luce illuminabitur, cum surrexerit. Surdos autem quam multos ante oculos suos Dominus intuebatur, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat . Quis
Abbreviated transcription (Latin):
postea q̃m ab oculis mortalib recessit ut firmare¬
tur in cordib. quicumq credider̃t non uidentes
gealiderunt. & magnũ metitum habuit fides
mnuitaret ad fidem. Rec fides ñc feruet in eccłia to-¬
to orbe diffusa. & nunc maiores sanitates oꝑat᷑.
ꝓpter quas ñ est dedignatꝰ tunc exhibere illas
minores. Sicut enim animꝰ melior est corpore. sic
& melior salus anumi qͣm salus corꝑis. Medo
caro cȩca ñ aꝑit oculos miraculo dm̃. & cor cecũ
aperit oculos sermone dñi. Nodo ñ resurgit mor¬
tale cadauer. resurgit anima que mortua iacebat
sed qͣmmulti habent aures clausas cordis. quȩ
tam̃ uerbo dĩ penetrante patescunt. ut credant
qui ñ credebant. & bene uiuant qui male uiue¬
bant. & obediant qui ñ obediebant. E dicimꝰ.
Ille credidit. ac miramur cum audimꝰ de huis
quos aliq̃ndo duros noueramꝰ. Cur gͦ nunc mi-¬
raris credentem. innocentẽ. do seriuentẽ. nͥ quia

Expanded text:
posteaquam ab oculis mortalibus recessit ut firmareposteaquam ab oculis mortalibus recessit ut firmaretur fides in cordibus, quicumque crediderunt, non videntes crediderunt, et magnum meritum habuit fides invitaret ad fidem. Haec fides nunc fervet in Ecclesia, toto orbe diffusa. Et nunc majores sanitates operatur, propter quas non est dedignatus tunc exhibere illas minores. Sicut enim animus melior est corpore; sic et melior salus animi, quam salus corporis. Modo caro caeca non aperit oculos miraculo Domini; et cor caecum aperit oculos sermoni Domini. Modo non resurgit mortale cadaver; resurgit anima, quae mortua jacebat  aperiuntur: sed quam multi habent aures clausas cordis, quae tamen verbo Dei penetrante patescunt, ut credant qui non credebant, et bene vivant qui male vivebant, et obediant qui non obediebant? et dicimus, Ille credidit; ac miramur, cum audimus de his quos aliquando duros noveramus. Cur ergo nunc miraris credentem, innocentem, Deo servientem; nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
porib priora p̃ponere. Quodam quippe loco iden
pñs uidentib & ido credentib. p̃ponit eos qui ñ
uident & credunt. Namq usq eo illo tempos:
discipuloꝵ eiꝰ nutabat infirmitas. ut quem uils¬
bant iam resurrexisse etiam contrectandũ pusa¬
rent ut crederent. Non sufficiebat oculis qđ uui¬
derent. insi manꝰ ammonerent᷑ & menbris. & q¬
catrices recentium uulnerum tangerent᷑. ut ille
qui dubitabat. discipulus repente tactis & cog¬
nitis cicatricib exclamaret. dñs m̃s & d̃s̃ m̃s
Cicatrices oftendebant eum. qui om̃ia uulnera
in alus sanauerat. Nunquid ñ poterat dñs. si¬
ne cicatricib resurgere : S in corde discipulos
uulnera nouerat. ꝓpter que sananda cicatrios
in corpore suo seruauerat. & quid dñs illi ⁊asl
confitenti. ac dicenti dñs m̃s & d̾s m̃s. Quia
uidisti me inquit credidisti. beati qui ñ iudẽ¬
& eitdun. Quos dixit fr̃es uusi nos: Non quia
solos nos. sed & post nos. Post paruũ enĩ tempꝰ

Expanded text:
poribus priora praeponere. Quodam quippe loco idem Dominus videntibus, et ideo credentibus, praeponit eos qui non vident et credunt. Namque usque eo illo tempore discipulorum ejus nutabat infirmitas, ut quem videbant jam resurrexisse, etiam contrectandum putarent, ut crederent. Non sufficiebat oculis, quod viderent, nisi et manus admoverentur membris, et cicatrices recentium vulnerum tangerentur: ut ille qui dubitabat discipulus, repente tactis et cognitis cicatricibus exclamaret, Dominus meus et Deus meus! Cicatrices ostendebant eum, qui omnia vulnera in aliis sanaverat. Numquid non poterat Dominus sine cicatricibus resurgere? Sed in corde discipulorum vulnera noverat, propter quae sananda cicatrices in corpore suo servaverat. Et quid Dominus illi jam confitenti ac dicenti, Dominus meus et Deus meus? Quia vidisti me, inquit, credidisti: beati qui non videnet credunt . Quos dixit, fratres nisi nos? Non quia solos nos, sed et post nos. Post parvum enim tempus,
Abbreviated transcription (Latin):
tertam ibis. tam̃ & ꝓpter abundantiã bonoꝵ
& ꝓpter eum cui dictũ est. sic erit semen tuum
sicut. stellȩ celi & sicut harena maris. etiã illud
non tacitum est: quia multi ab oriente & occi¬
dente uenient & recumbent cum abraham in¬

Expanded text:
terram ibis : tamen et propter abundantiam bonorum, terram ibis : tamen et propter abundantiam bonorum, et propter eum cui dictum est, Sic erit semen tuum sicut stellae coeli, et sicut arena maris , etiam illud non tacitum est, Quia multi ab oriente et occidente venient, et recumbent cum Abraham
Abbreviated transcription (Latin):
utraq crescere. usq ad messem. Si iam fuit messis.
credamꝰ fruimenta esse diminuta: q̃mqͣm ne titnc
quidem minuent᷑. s in horrea recondentur. Sic enĩ
ait. Colligite pͥmum ritania. & alligate fasciculos
ad combuirendum ea. frumentũ autẽ recondite
in horreum meũ. Si gͥ usq ad messem crescant.
post mesem reconduntur. impbe. impie. quando
minuuntur: Concedo in comparatione tiramoꝵ
simul atq palearum frumenta esse pauciora. tam̃
utraq crescunt usq ad inessem. Cum enĩ abun¬
bat iniquitas. refrigescit caritas multoꝵ. C rescunt
urania. crescit palea: sed quia toto agro deesse
non potest frum̃tum qđ ꝑseuerando usq ad̃ fi¬
nem saluum fiat. crescunt utraq usq ad messẽ.
Et si ꝓpter abundantiã dictũ est maloꝵ. pritas
ueniens filiꝰ hominis inueniet fidem suꝑ terrã
quo nomine significant᷑ quicũq legis p̃taricatio¬
ne mutantur eum cui dictum est: terra es & in

Expanded text:
utraque crescere usque ad messem. Si jam fuit messis, utraque crescere usque ad messem. Si jam fuit messis, credamus esse frumenta diminuta. Quanquam ne tunc quidem minuentur, sed in horreum recondentur. Sic enim ait: Colligite primum zizania, et alligate fasciculos, ad comburendum ea; frumentum autem recondite in horreum meum. Si ergo usque ad messem crescunt, post messem reconduntur; improbe, impie, quando minuuntur? Concedo in comparatione zizaniorum simul atque palearum frumenta esse pauciora: tamen utraque crescunt usque ad messem. Cum enim abundat iniquitas, refrigescit charitas multorum: crescunt zizania, crescit palea. Sed quia toto agro deesse non potest frumentum, quod perseverando usque ad finem salvum fiat , crescunt utraque usque ad messem. Et si propter abundantiam malorum dictum est, Putas, veniens Filius hominis inveniet fidem in terra ? hocque nomine significantur quicumque legis praevaricatione imitantur eum cui dictum est, Terra es, et in
Abbreviated transcription (Latin):
lant ante aduentũ uentilatoris ex area. Non
uos seducant. tenete eos ad istam uel solam sum-¬
litudinem ⁊uanioꝵ. nec illos sinatis loqui ampllꝰ
Iule codices tradidit. non: s ille codices tradidit.
Quilibit tradident. nunquid infidelitas tradito¬
rum fidem di euacuauit: Quȩ est fides dei:
Quam ꝓmisit abrahȩ dicens. in semine tuo bene¬
dicentur om̃s gentes. Quȩ est fides dĩ: Sinite
utraq crescere. usq ad messem. Per quid cresceie.
Per agram. Quia est ꝑ agram: Per muindun¬
Hic illi dicunt. Creuerat quidem utrũq ꝑ mimn-¬
dum. sed iam frumenta diminuta sunt. & in is¬
tam nr̃am regionẽ paucitatẽq reuocata. Non te
ꝑmatit dñs interp̃tari quod uis. Ipse qui expo¬
nit hanc parabolam claudit os tuũ. os sacrile¬
gum. os impium. os. ꝓphanum. os tͥ contrariũ:
qui contradicis testatori etiam te ad hereditatem
nocanti. Quom̃ daudit os tuum: Dicendo sinite

Expanded text:
lant ante adventum ventilatoris ex area: non lant ante adventum ventilatoris ex area: non vos seducant. Tenete eos ad istam vel solam similitudinem zizaniorum, neque illos sinatis loqui amplius. Ille codices tradidit. Non. Sed ille codices tradidit. Quilibet tradiderit, numquid infidelitas traditorum fidem Dei evacuavit? Quae est fides Dei? Quam promisit Abrahae, dicens: In semine tuo benedicentur omnes gentes. . Quae est fides Dei? Sinite utraque crescere usque ad messem. Per quid crescere? Per agrum. Quid est, Per agrum? Per munduHic illi dicunt: Creverat quidem utrumque per mundum, sed jam frumenta diminuta sunt, et in istam nostram regionem paucitatemque revocata. Non te permittit Dominus interpretari quod vis. Ipse qui exponit hanc parabolam, claudit os tuum, os sacrilegum, os impium, os profanum, os tibi contrarium, qui contradicis testatori, etiam te ad haereditatem vocanti? Quomodo claudit os tuum? Dicendo, Sinite
Abbreviated transcription (Latin):
seninator filiꝰ hominis ñ in affrica sola sed tibiq
sparsit bonũ semen. inimicus autẽ suꝑseminauit
pania. S tamen quid ait paterfamilias: Sin
Eutraq crescere. usq ad messem. Per quid ars-¬
cre: Utiq ꝑ agrum. Quid est ager: Nun qͥdĩa
affrica: Non. Quis est gͦ. Non interp̃temus
nos: dñs dicat. neminẽ sinamꝰ aliquid ꝓ arbitrio
suspicari. Dixerunt enĩ magistro discipuli. Enarra
filii mali. Quis ea seminauit: Inimicus autem
inquit qui ea seminauit. diabolus est. Quis est
ager: Aget inquit est hic mundus. Que est messis.
Messis est ait finis scł̃i. Qui sunt messores: Messo¬
res inquit angłi sunt. Nunquid affrica est mimdꝰ
Nunquid messis hoc tempꝰ: Nunquid messor do-¬
natus: Per totum orbem terrarũ expectate messeꝰ.
ꝑ totum orbem terrarũ crescite in messem. ꝑ totũ
orbem terrarũ arania tolerate tsq ad messem.
Hon uos seducant ꝑuersi. paleȩ nimis leues euo¬

Expanded text:
seminator Filius hominis, non in Africa sola, sed ubique seminator Filius hominis, non in Africa sola, sed ubique sparsit semen bonum. Inimicus autem superseminavit zizania. Sed tamen quid ait paterfamilias? Sutraque crescere usque ad messem. Per quid crescere? Utique per agrum. Quis est ager? Numquidnam Africa? Non. Quis est ergo? Non interpretemur nos, Dominus dicat: neminem sinamus aliquid pro arbitrio suspicari. Dixerunt enim Magistro discipuli: Enarra izania vero, filii mali. Quis ea seminavit? Inimicus autem, inquit, qui ea seminavit, diabolus est. Quis est ager? Ager est, inquit, hic mundus. Quae es messis? Messis est, ait, finis saeculi. Qui sunt messores? Messores, inquit, Angeli sunt . Numquid Africa est mundus? Numquid messis hoc tempus? Numquid messor Donatus? Per totum orbem terrarum exspectate messem, per totum orbem terrarum crescite in messem, per totum orbem terrarum zizania tolerate usque ad messem. Non vos seducant perversi, paleae nimis leves, quae evo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oportet litigare. s mitem esse. ad om̃s. docibi¬
lem. patientem. in modestia corripientẽ diuersa
sentientes. ne forte det illis d̾s penttentiã ad cog¬
is a quo capti tenentur ad ipsiꝰ uoluntatẽ. Neq gͦ
consentientes sitis malis ut approbetis. neq negli¬
gentes ut ñ aiguatis. neq suꝑbientes iit isul-¬
s fanter arguatis. Qui autẽ deseruerit unuatem.
uolat caritatemꝰ. & quisqͥs uolat caritatẽ. qͦlli¬
bet magnũ habeat: ipse nichil est. Si linguis ho-¬
minum loquatur & angeloꝵ. si sciat om̃ia sacra¬
menta. si habeat om̃em fidem ut moutes tͣnfferat.
si distribuat om̃ia sua pauꝑib. si corpꝰ suũ tgadat
inutiliter habet. qui uuum illud quo uniuersis
utatur non habet. Amplectamur itaq caritatem.¬
seducant qui carnaliter intelligunt. & corporalẽ
separationem facientes. ab ȩccłiȩ frumentis toto or-¬
be diffusis sp̃itali sacrilegio separant᷑. Per totũ
enim mundũ. seminatũ est bonũ semen. Bonꝰ ille

Expanded text:
n oportet litigare; sed mitem esse ad omnes, docibilem, patientem, in modestia corripientem diversa sentientes: ne forte det illis Deus poenitentiam ad cogici; quoconsentientes sitis malis, ut approbetis, neque negligentes sitis, ut non arguatis, neque superbientes, ut insultanter arguatis. Qui autem deseruerit unitatem, violat caritatem, et quisquis violat caritatem, quodlibet magnum habeat, ipse nihil est iuminum loquatur et Angelorum, si sciat omnia sacramenta, si habeat omnem fidem, ut montes transferat, si distribuat omnia sua pauperibus, si corpus suum tradat,inutiliter habet, qui unum illud, quo universis utatur, non habet. seducant qui carnaliter intelligunt et corporalem separationem facientes, ab Ecclesiae frumentis toto orbe diffusis spirituali sacrilegio separantur. Per totum enim mundum seminatum est bonum semen. Bonus ille
Abbreviated transcription (Latin):
a talib utrum ipse recesserit. inuenio quod ñ
recesserit. Ergo aliter intellexit. nam utiq pri-¬
or faceret qd̾ precepit. Recessit corde. obuir¬
gauit atq arguit. Continendo se a consensa.
non tetigit immundum. Obiirgando autem
exũt liber in conspectu di. cui neq d̃s sua pecca¬
ta imputat. quia ñ fecit. neq aliena quȩ non
approbauit. neq negligentiã quia ñ tacuit.
neq suꝑbiam quia in unitate ꝑmansit. Si gͦ
frẽs mei quotqt habetis inter uos qui adhuc
amore scl̃i p̃grauantur auaros. ꝑiuros. adul-¬
teros. spectatores nugarum. consultores ma¬
thematicoꝵ. phanaticoꝵ. augurum. auspicũ:
ebriosos. luxuriosos. quicqͥd maloꝵ inter uos
esse nostis qͣntum potestis impbate ut corde
recedatis. & redarguite ut exeatis inde. & nolite
consentire ut immundum ñ tangatis. Item¬

Expanded text:
a talibus utrum ipse recesserit? Invenio quod non a talibus utrum ipse recesserit? Invenio quod non recesserit. Ergo aliter intellexit. Nam utique prior faceret quod praecepit. Recessit corde, objurgavit atque arguit. Continendo se a consensu non tetigit immundum: objurgando autem exiit liber in conspectu Dei; cui neque sua Deus peccata imputat, quia non fecit; neque aliena, quia non approbavit; neque negligentiam, quia non tacuit; neque superbiam, quia in unitate permansit. Sic ergo, fratres mei, quotquot habetis inter vos, qui adhuc amore saeculi praegravantur, avaros, perjuros, adulteros, spectatores nugarum, consultores mathematicorum, fanaticorum, augurum, auspicum, ebriosos, luxuriosos, quicquid inter vos malorum esse nostis, quantum potestis, improbate, ut corde recedatis, et redarguite, ut exeatis inde, et nolite consentire, ut immundum non tangatis.
Abbreviated transcription (Latin):
nisq uiscerib qm securꝰ hoc dixerit. aitendens
isticiam & miscłiam c̾i. ut quia iustꝰ est ñ
ꝑderet iustum. quia misericors: ignosceret pecra-
uĩȩ. quomͦ accipienda sint om̃ia illa testimonia
sc̃ripturarum. ut q̃ndo scͥptura sonat recedere
nos debere a malis. ñ aluud intelligere iubeam̃
nisi ut corde recedamꝰ nẽ mauis malum in sẽ-¬
paratione bonoꝵ cõnimitamꝰ. qͣm in malorũ
coniunctione fugiamꝰ sicut ipsi donatistȩ fece-¬
runt. qui si uere boni malos arguerent. ac ñ
potiꝰ ipsi mali bonos infamarent. quales lbet
ꝓ pace tolerarent. qui maximianistas tanqͣm
⁊Damnauert. Certe manifeste dixit ꝓpħa. recedi¬
te. exite inde. & immundũ ne tetigentis. Ego
ut intelligam qđ dixit. attendo quod fecit. Facto
suo. m imponit dictũ suum. Dixit recedite.
Ouib dixit: Utiq iustis. A quib ut recederent
dixit: Utiq ã peccatorib & iniquis. Quero

Expanded text:
nisque visceribus, quam securus hoc dixerit attendens nisque visceribus, quam securus hoc dixerit attendens justitiam et misericordiam Dei! ut quia justus est, non perderet justum, quia misericors est, ignosceret peccatovestrae, quomodo accipienda sint omnia talia testimonia Scripturarum: ut quando Scriptura sonat, recedere nos debere a malis, non aliud intelligere jubeamur, nisi ut corde recedamus; ne majus malum in separatione bonorum committamus, quam in malorum conjunctione fugiamus, sicut ipsi Donatistae fecerunt. Qui si vere boni malos arguerent, ac non potius ipsi mali bonos infamarent, qualeslibet pro pace tolerarent, qui Maximianistas receperdamnaverunt. Certe manifeste dixit propheta, Recedite et exite inde, et immundum ne tetigeritis. Ego ut intelligam quod dixit, attendo quod fecit. Facto suo mihi exponit dictum suum. Dixit, Recedite. Quibus dixit? Utique justis. A quibus ut recederent, dixit? Utique a peccatoribus et iniquis. Quaero,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtectione ad salutem. tam̃ ydolum poposcit. ydo-¬
lum extorsit. ydolum fecit. ydolum adorauit.
ydolo sacrificauit. Indicat d̃s famulo suo ppłi
factum. & dicit eos se ꝑditurum a facie sua. In¬
tercedit moyses ad ipsum ppłm rediturus. & ha-¬
buit occasionem recedendi & exeundi ab eis sicut
isti intelligunt. ne inmundũ tangeret. ne cũ
talib uiueret. Non fecit tamen. E ne forte
hoc necessitate potiꝰ qm̃ caritate fecisse uidere¬
tur. optulit illi d̃s alium ppłm: facio te inquit
in magnam gentẽ. ut illum deleret. At ille ñ
accepit. coheret peccatorib. petit ꝓ peccatorib
Et quom̃ petit: Magna ꝓbatio dilectionis
frẽs. Quomͦ petit: Uidete illam de qua sepe
locuti sumꝰ maternã qͦdamm̃ caritatem. Cum
d̾s minaretur sacrilego ppło. pia moysi iuscera
tremuert. opposuit se ꝓ ipsis iracundiȩ dei.
Dñe inqͥt si dimittis eis peccatũ dimitte. sil au-¬

Expanded text:
protectione ad salutem, tamen idolum poposcit, idoprotectione ad salutem, tamen idolum poposcit, idolum extorsit, idolum fecit, idolum adoravit, idolo sacrificavit. Indicat Deus famulo suo populi factum, et dicit eos se perditurum a facie sua. Intercedit Moyses ad ipsum populum rediturus: et habuit occasionem recedendi et exeundi ab eis, sicut isti intelligunt, ne immundum tangeret, ne cum talibus viveret; non fecit tamen. Et ne forte hoc necessitate potius quam charitate fecisse videretur, obtulit illi Deus alium populum: Faciam te, inquit, in gentem magnam: ut illos deleret. At ille non accepit, cohaeret peccatoribus, petit pro peccatoribus. Et quomodo petit? Magna probatio dilectionis, fratres. Quomodo petit? Videte illam, de qua saepe locuti sumus, maternam quodam modo charitatem. Cum Deus minaretur sacrilego populo, pia Moysi viscera tremuerunt, opposuit se pro illis iracundiae Dei. Domine, inquit, si dimittis eis peccatum, dimitte: sin au
Abbreviated transcription (Latin):
as. clamauit iheremias. clamauit ihexechiel.
Uideamꝰ si hoc ipsi fecerunt. si dimiserunt ppłm
di. & se ad gentes alias tnstulerunt. Quam mul-¬
ta & qm̃ uehement̃ iheremias increpauit in pecca¬
tores & sceleratos ppłi sui. intet eos tam̃ erat. unũ
cum illis templum intrabat. eadem sacramenta
celebrabat. in ea sceleratoꝵ hominum congregatio-¬
ne uiuebat: sed damando exiebat inde. Hoc est
exire ude. hoc est immundum ñ tangere. & uolun-¬
tare non consentire. & ore non parcere. Quid dicam
de iheremia. de ysaia. de daniel. de ierechiel. de
ceteris ꝓphis. qui non recesserunt de ppło malo
ne desererent bonos illi ppło commixtos. ubi & ipsi
tales esse potuerunt: Moyses ipse frẽs cum acci-¬
peret legem in monte. ppłs deorsum ydolum fecit.
ppłs dĩ. ppłs ductus cedentib fluctib rubri maris.
qui sequentes inimicos obrueraut. Post tanta signa
& miacula in egyptioꝵ plagis ad mortẽ & in sua

Expanded text:
as, clamavit Jeremias, clamavit Ezechiel. as, clamavit Jeremias, clamavit Ezechiel. Videamus si hoc ipsi fecerunt, si dimiserunt populum Dei, et se ad gentes alias transtulerunt. Quam multa et quam vehementer Jeremias increpavit in peccatores et sceleratos populi sui! Inter eos tamen erat, unum cum illis templum intrabat, eadem sacramenta celebrabat: in ea hominum sceleratorum congregatione vivebat, sed clamando exibat inde. Hoc est exire inde, hoc est immundum non tangere, et voluntate non consentire, et ore non parcere. Quid dicam de Jeremia, de Isaia, de Daniele, de Ezechiel, de caeteris Prophetis, qui non recesserunt a populo malo, ne desererent bonos illi populo commixtos, ubi et ipsi tales esse potuerunt? Moyses ipse, fratres, cum acciperet legem in monte, populus deorsum idolum fecit. Populus Dei, populus ductus cedentibus fluctibus Rubri maris, qui sequentes inimicos obruerant, post tanta signa et miracula in Aegyptiorum plagis ad mortem, et in sua
Abbreviated transcription (Latin):
runt sc̃i: Sicat utiq intelligenda sunt. Exite
inde. dixit ꝓpħa. Priꝰ usitata ipsiꝰ uerbi consue¬
tudine assero istam sententiam. postea ostendo ñ
meam. Plerumq accusantur homines. & cum ac-¬
cusati fuerint defendunt se. Cum autẽ se ille
qui accusatur homo rationabiliter iusteq defen¬
derit. qui audiunt dicunt. Exut inde manens¬
loco. exũt inde: Quom̃ inde exũt: Ratione
taldita. & defensione iustissima. Hoc est quod
faciebaut sc̃. quando excutiebant pultierem de pe-
piebant. Epxũt inde speculatorille. cui dictum est.
Speculatorem posui te domꝰ isrł. Illi enuim dicitur
S̾i dixeris iniquo & ñ se auertent ab iniquitate
& a uia sua iniquus. ille in iniquitate sua morie¬
tur. & tu animam tuã liberabis. Hoc si facit exit
inde. non seꝑatione corꝑis: s defensione oꝑis siu.
Fecit enim iste quod faciendum fuit. etiam si ille
non obtemꝑauit cui obtemꝑandum fuit. Hoc est:

Expanded text:
runt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite runt sancti, sic utique intelligenda sunt. Exite inde, inquit propheta. Prius usitata ipsius verbi consuetudine assero istam sententiam, et postea ostendo non meam. Plerumque accusantur homines; et cum accusati fuerint, defendunt se: cum autem se ille qui accusatur homo, rationabiliter justeque defenderit, qui audiunt, dicunt, Exiit indeloco, exiit inde. Quomodo inde exiit? Ratione reddita, et defensione justissima. Hoc est quod faciebant sancti, quando excutiebant pulverem de pedibpiebant . Exiit inde ille speculator, cui dictum est, Speculatorem posui te domui Israel. Illi enim dicitur, Si dixeris iniquo, et non se averterit ab iniquitate et a via sua; iniquus ille in sua iniquitate morietur, et tu animam tuam liberabis . Hoc si facit, exit inde, non separatione corporis, sed defensione operis sui. Fecit enim iste quod faciendum fuit: etiamsi ille non obtemperavit, cui obtemperandum fuit. Hoc est,
Abbreviated transcription (Latin):
ta te tate. Ecce inquiunt dicit ꝓpħa. Rceite
exite uãe & immundum ne tecigeritis. Quomꝰ
S mlos pio pae tolerabimꝰ a quib exie a. qe&e¬
dere ubemut ne tangamꝰ un mandum : Nos istam
Poessionem sp̃italiter intelligimiꝰ illi corporalitet
Nanl e ego clamo cum ꝓpħa & qualiacumnq su¬
mus rasa ititur nobis õs i dispensatione ũri.
sllanatꝰ & nos & dicimꝰ uobis Rcadite. exte
pnde. se mamundum ne tetigeritis : s contactu
condlis mon corpis. Quid est enim tangere immun¬
dum nisi consentire peratie.: and est anteni
Malls inde nsi facere qł ꝑtinet ad & et aione
maloꝵ. qutum ꝑ uinicul̃q grea a aet ⁊n cone
salua pace fieri potest. Displicuit t̾ qd̾ quisq
pecrauit. ñ tetigisti immundum. Redarguisti
cortipuisti. monuisti. adhibuisti etiã si res exegit
congruam & quȩ unitatẽ ñ uolet disciplinam:
existi inde. Aitendite in facta scoꝵ. ne forte ur̃a
uideatur interp̃tatio. Quom̃ hȩc uerba intellexe.¬

Expanded text:
 Domini. Ecce, inquiunt, dicit Propheta: Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis. Quomodo ergo malos pro pace tolerabimus, a quibus exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritaliter intelligimus: illi corporaliter. Nam et ego clamo cum Propheta; et qualiacunque sumus vasa, utitur nobis Deus in dispensatione vestra. clamamus et nos, et dicimus vobis, Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis; sed contactu cordis, non corporis. Quid est enim tangere immundum, nisi consentire peccatis? Quid est autem exire inde, nisi facere quod pertinet ad correptionem malorum, quantum pro uniusalva pace fieri potest? Displicuit tibi quod quisque peccavit; non tetigisti immundum. Redarguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam, si res exegit, congruam, et quae unitatem non violet, disciplinam; existi inde. Attendite in facta sanctorum, ne forte nostra videatur interpretatio. Quomodo haec verba intellexe
Abbreviated transcription (Latin):
Non dicant quom̃ uiuunt isti tam mult sic uiua-¬
mus. quare ñ potiꝰ quomͦ dicit ȩuugłinꝰ Quare
uis uiuere scłm increpationẽ turbȩ ꝓhibentis.
& ñ scłm uestigia dñi tnseuntis.  Insultabunt.
artuꝑabunt. reuocabunt. tu clama quousq
ꝑuenias ad aures nĩu. Nam qui ꝑseuerauerint
lantur. s plus amauerint lucem quam. xp̃s-
est redditurꝰ qm tumuerint strepitum ꝓhibts¬
um nullo mͦ seꝑabuntur. & stabit iñc & sana¬
bit eos. Quomꝰ enim sanantur oculi nr̃i: Quoñ.
Pet fidem. Sentimꝰ xp̃m tnseuntem temporali
dispen satione. sic intelligamꝰ xp̃m stantem incon-¬
mutabili eternitate. Ibi eñ sanatur oculus. qͣn¬
do intelligitur xp̃i diuinitas. Percipiat hoc caritis
ur̃a. attendite quod dicam grande sactam̃tum.
dem nobis inserunt. Ctedimꝰ in filiũ d̃. ñ solum
in uerbum ꝑ quoa facta sunt om̃ia. s in ipsum
uerbum factũ carnem ut habitaret. in nobis. r-¬

Expanded text:
Non dicant: Quomodo isti vivunt tam multi, sic vivaNon dicant: Quomodo isti vivunt tam multi, sic vivamus. Quare non potius quomodo dicit Evangelium? Quare vis vivere secundum increpationem turbae prohibentis, et non secundum vestigia Domini transeuntis? Insultabunt, vituperabunt, revocabunt: tu clama quo usque pervenias ad aures Jesu. Nam qui perseveraverint llantur; sed plus amaverint lucem quam Christus est redditurus, quam timuerint strepitum prohibentium: nullo modo separabuntur, et stabit Jesus, et sanabit eos. CAPUT per fidem sentimus Christum transeuntem temporali dispensatione; sic intelligamus Christum stantem incommutabili aeternitate. Ibi enim sanatur oculus, quando intelligitur Christi divinitas. Percipiat hoc Charitas vestra: attendite quod dicam grande sacramentum. dem nobis inserunt. Credimus in Filium Dei, non solum in Verbum per quod facta sunt omnia; sed in ipsum Verbum factum carnem, ut habitaret in nobis, na
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uxta uiam. Ouib p̃cipit dñs: Obtritis
corde. Nam cum recitantur ea que fecit dñs tͣn-¬
seuntia. semꝑ nobis exhibetur tͣnsiens iñc: & usq
in finem scli non desunt cȩci sedentes ad uiam.
opus est gͥ. ut clament illi iuxta uiã. sedentes.
Titrba quȩ cum dño erat. compescebat. clamorẽ
querentium sanitatẽ. Frẽs. uidetis quid dicam:
Nescio enim quomꝰ dicam. sed plus nescio quom
taceam. Hoc dico & aꝑte dico. timeo enim iũm
tnseuntem & manentẽ. & iđo tacere ñ possum.
Bonos xp̃ianos uere studiosos uolentes facere
p̃cepta di quȩ in euũgło scͥpta sunt. xp̃ian ma¬
li & tepidi ꝓhibent. Turba ipsa quȩ cum año
est ꝓhibet clamantes. id est ꝓhibet bene oꝑau¬
tes ne ꝑseuerando bene sanentur. Clament illi
non deficiant. neq aucantur auctoritate turba¬
rum nec eos qui priores xp̃iani facti sunt male
uiuentes & bonis oꝑib inudentes unitentur.

Expanded text:
sunt juxta viam, quibus praecipit Dominus obtritis sunt juxta viam, quibus praecipit Dominus obtritis corde. Nam cum recitantur ea quae fecit Dominus transeuntia, semper nobis exhibetur transiens Jesus. Quia usque in finem saeculi non desunt caeci sedentes ad viam. Opus ergo est ut clament illi juxta viam sedentes. Turba quae cum Domino erat, compescebat clamorem quaerentium sanitatem. Fratres, videtis quid dicam? Nescio enim quomodo dicam: sed plus nescio quomodo taceam. Hoc dico, et aperte dico. Timeo enim Jesum transeuntem et manentem: et ideo tacere non possum. Bonos Christianos, vere studiosos, volentes facere praecepta Dei, quae in Evangelio scripta sunt, Christiani mali et tepidi prohibent. Turba ipsa quae cum Domino est, prohibet clamantes; id est, prohibet bene operantes, ne perseverando sanentur. Clament illi, non deficiant, neque ducantur quasi auctoritate turbarum; nec eos qui priores christiani facti sunt, male viventes, et bonis operibus invidentes imitentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad xp̃m. qui audit & ñ suidus audit: res ur̃as
uendite & date pauꝑibꝰ. facite uobis sacculos ñ
ueteras. Or centes. thesaurum ñ deficientem in
glo. tanqm uestigioꝵ sonitum xp̃i tͣnseuntis au¬
diens. Clamet ad hȩc cecus id est faciat ista. uox
eius in factis sit. Incipiat mundũ conteninere.
incipiat sua adistribuere. ꝓ nichilo habere quȩ ho¬
mines amant. contemnat inuirias. ñ appetat un¬
dicari. paret maxillam ꝑcutienti. oret ꝓ inimicis. si
quis ei abstulerit sua ñ repetat. siquid alicui abs-
om̃s sui cognati. affines. amici cõmouentar qui dili¬
gunt scłm. contradicunt. Qtud insanis: Nimius
es. Nunquid alii ñ sunt xp̃iani: Ista stulticia
est. ista dementia est. & cetera. Talia turba clamat.
ne ceci clament. Turba clamantes cortipiebat. sed
eoꝵ clamores ñ uincebat. Intelligant quid faci¬
ant. qui uolunt sanari. & nunc ũc transit. qͥ
uixta uiam sunt cdament. Hii sunt enĩ qui nunc¬
labuis honorant. cor autem longe est a dõ. Ipsi

Expanded text:
 enim audit, et non surdus audit, Res vestras vendite, et date pauperibus; facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelo : tanquam vestigiorum sonitum Christi transeuntis audiens clamet ad haec caecus, id est, faciat ista. Vox ejus in factis sit. Incipiat mundum contemnere, inopi sua distribuere, pro nihilo habere quae homines amant; contemnat injurias, non appetat vindicari, paret maxillam percutienti, oret pro inimicis; si quis ei abstulerit sua, non repetat; si quid alicui abstuomnes sui cognati, affines, amici commoventur. Qui diligunt saeculum, contradicunt. Quid insanis? Nimius es: numquid alii non sunt christiani? Ista stultitia est, ista dementia est. Et caetera talia turba clamat, ne caeci clament. Turba clamantes corripiebat: sed eorum clamores non vincebat. Intelligant quid faciant, qui volunt sanari. Et nunc Jesus transit: qui juxta viam sunt, clament. Hi sunt enim qui labiis honorant, cor autem eorum longe est a Deo . Ipsi