comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
boꝵ congratulamuł ei.: doleat ce ipse
nobiscum in plurib ħ inueniri. Nec
eñi reuelamus nunc occulta dedecoris
nec parietem fodimus ut abhomina¬
tiomaior appareat. Nullũ adhuc de
fornicatione fecimꝰ uerbum qͣmuis
& hec in multis etiã e multipliciter
regnet: qui purieatis auctori impuro
corde &e corpore ministrantes. ñ ueren
ꝑdat: s omĩno audent agni imnma¬
culati sacras contingere carnes. & in¬
tingere in sangͥne saluatoris manus
nefarias quib paulo ante carnes ꝓh
dolor meretͥcias attrectarunt sic alta¬
ria circiure. frequentare psalmos. cũ
& euismodi laus execrabilis & oratio
sit inpec̃em. S nec eoꝵ saclegia recen¬
semꝰ qui diligunt munera. sequunt᷑
retͥbutiones. uendunt sacram̃ta. iusti¬
ciã ꝓdunt: quoꝵ guitura necdũ traxit
ad laq̃um. necdũ p̃focauit fauces uer¬
bũ blasphemiȩ. uox sacrilega. sermo
neqͣm. quid uultis mͥ dare & egouob̾

Expanded text:
horum, congratulamur ei: doleat et ipse horum, congratulamur ei: doleat et ipse nobiscum in pluribus haec inveniri. Nec enim revelamus nunc occulta dedecoris, nec parietem fodimus, ut abominatio major appareat . Nullum adhuc de fornicatione fecimus verbum, quamvis et haec in multis etiam et multipliciter regnet, qui puritatis auctori, impuro corde et corpore ministrantes, non verenperdat ; sed omnino audent Agni immaculati sacras contingere carnes, et intingere in sanguine Salvatoris manus nefarias, quibus paulo ante carnes, proh dolor! meretricias attrectarunt; sic 290 altaria circuire, sic frequentare psalmos, cum et ejusmodi laus exsecrabilis, et oratio sit in peccatum . Sed nec eorum sacrilegia recensemus, qui diligunt munera, sequuntur retributiones, vendunt sacramenta, justitiam produnt: quorum guttura necdum traxit ad laqueum, necdum praefocavit fauces verbum blasphemiae, vox sacrilega, sermo nequam, Quid vultis mihi dare, et ego vobis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uere eoꝵ locus in regno di. a bonũ
sibi. s qui bene ministrauerint gradũ
acqͥrunt. Cecerũ suus & ipsis nec mo¬
dicus labor ẽẽ uidetur. & dicebat qui
plus om̃ib laborauit. Qui ñ laborat
ñ manducet: & petro dictum est. Simon
iob̾is amas metꝰ Pasce oues meas. Iemq.
tercio repecitum. uercio dictum pas¬
ce. nec mulge seu tonde: uel semel ad¬
ditum est. Sꝑet gͦ discipuli locũ grad̾u
ministri. qui d̾nicum pascere gregẽ
satagit. qm condere. Pascere uͦ tͥplicit̃:
exemplo conuersationis. uerbo predi¬
cationis. fructu orationis. Et pascere
ad mandatum xꝑi. ut nemo sibi hunc
sumat honoiem. s qui uocatꝰ fuerit
adeo tamꝗͣ aaron. ẜeum nempe siqͥs
introierit saluabitur & inueniet pas¬
cua. si uͦ ascenderit aliunde plane
fur est & latro. Atq utinã uel q̃ratur
iam int̾ dispensatores: ut fidelis quis¬
nobis: aut moleste accipiat que dicũ¬
tur. S sc̃s est ce minime sibi conscius

Expanded text:
enim vere eorum locus in regno Dei: et bonum enim vere eorum locus in regno Dei: et bonum sibi, sed qui bene ministraverint, gradum acquirunt . Caeterum suus et ipsis nec modicus labor esse videtur, et dicebat qui plus omnibus laboravit: Qui non laborat, n manducet . Et Petro dictum est: Simon Joannis, amas me? pasce oves meas . Idemque tertio repetitum; tertio dictum, Pasce; nec Mulge, seu Tonde vel semel additum est. Speret ergo discipuli locum, gradum ministri, qui dominicum pascere gregem satagit, quam tondere: pascere vero tripliciter, exemplo conversationis, verbo praedicationis, fructu orationis; et pascere ad mandatum Christi, ut nemo sibi hunc sumat honorem, sed qui vocatus fuerit a Deo tanquam Aaron . Per eum nempe si quis introierit, salvabitur, et inveniet pascua. Si vero ascenderit aliunde, plane fur est et latro . Atque utinam vel quaeratur jam inter dispensatores, ut fidelis quisnobis, aut moleste accipiat quae dicuntur. Si sanctus est, et minime sibi conscius
Abbreviated transcription (Latin):
nũs cam multiplices loculos: ut si
m̃sas adhibueris. nũmularios pute.
Qͥd fabros aut cem̃tarios cettrosq euis¬
modi oꝑarios necesse est numerare:
uictum sibi multo labore querunt:
illi madent deliciis. copiis affluunt
ociosi. An ñ merito tales poeta sub¬
sannet: ne cũ forte suas repecitum
uenerit olim grex auium plumas mo¬
ueat cornicula risum furquis nudata
mina uiꝑarum quis demonstrauit
uob̾ fugere auentura ira: Ybienĩ ñ st̃
penitentie fructus cũ resurgere cepe¬
rint homines unꝰquisq in suo ordine.
uͥ putas generatio ista locabitur Siad
milites forte diuercerint exsufflabũt
eos: qd̾ minime secũ laborem aut ꝑicła
tolerarint. Sic agricolȩ sic negocratores.
ce singłi quiq ordines nominũ a suis
eos similiter arcebunt finib. utpote
qͥ in hominũ labore ñ fuerint. Quidg
restat nͥ ut quos omĩs ordo repellit pa¬
riter & accusat. eum sorsiantur locũ.
cleri audeant aspirare. Magnus

Expanded text:
niis tam multiplices loculos, ut si niis tam multiplices loculos, ut si mensas adhibueris, nummularios putes. Quid fabros aut caementarios, caeterosque ejusmodi operarios necesse est numerare? Victum sibi multo labore quaerunt: illi madent deliciis, copiis affluunt otiosi. Annon merito tales poeta subsannet? Ne, cum forte suas repetitum venerit olim Grex avium plumas, moveat cornicula risum Furtivis nudata mina viperarum, quis demonstravit vobis fugere a ventura ira? Ubi enim sunt poenitentiae fructus? Cum coeperint resurgere homines unusquisque in ordine suo, ubi, putas, generatio ista locabitur? Si ad milites forte diverterint, exsufflabunt eos, quod minime secum laborem aut pericula tolerarint. Sic agricolae; sic negotiatores, et singuli quique ordines hominum a suis eos similiter arcebunt finibus, utpote qui in hominum labore non fuerint. Quid igitur restat, nisi ut quos omnis ordo repellit pariter et accusat, eum sortiantur locum, cleri audeant aspirare? Magnus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. atq głam uestium. amuliercłis
mutuantur: caute omĩno loricȩ
pondus & insomnes in castris noctes
qͥd aliud sexus ille laboris habere cre
putant & fodiunt unitores & qͥ int̾
hȩc corp ent ocio accedente fructuũ
tempore innouari sibi horrea iubent:
& ꝓmptuaria eoꝵ plena. utinam ñ
p̃ illis utinã uel cũ illis. Uiuunt cri¬
tico. bibunt uuȩ sangͥnem meracissi¬
mũ. Parumẽ. impinguantur & dila¬
tantur ab ipe frum̃ti: herbarũ uirib
ꝑegͥnum mutuantur uina saporem.
& additur oleum camino. S conside¬
ra ce negotiatores circueunt mare &
aridam in labore corporis & ꝑiculo
uite: ꝑituras sibi diuicias congre¬
gantes. Dura sunt hec. caueant pru¬
dentes nr̃i. dulces interea capiant
somnos: nedicã instratis lasciuiant
suis. Erit cam̃ inuenire indie festo.
graues uasis aureis a argenteis mi¬
nistroꝵ dextras. refertas uariis opi¬
b manticas. ꝑticas ornatas ce uicri¬

Expanded text:
nem atque gloriam vestium a mulierculis nem atque gloriam vestium a mulierculis mutuantur; caute omnino loricae pondus, et insomnes in castris noctes,inam, aut si quid sexus ille laboris habere credputant et fodiunt vinitores: et qui inter haec torpent otio, accedente fructuum tempore innovari sibi horrea jubent, et promptuaria eorum plena, utinam non prae illis; utinam vel cum illis. Vivunt tritico, bibunt uvae sanguinem meracissimum: parum est, impinguantur et dilatantur adipe frumenti. Herbarum succis peregrinum mutuantur vina saporem, et additur oleum camino. 11. Sed considera et negotiatores. Circumeunt mare et aridam, in labore corporis, et periculo vitae perituras sibi divitias congregantes. Dura sunt haec: caveant prudentes nostri; dulces interea capiant somnos, ne dicam, in stratis lasciviant suis. Erit tamen invenire in die festo graves vasis aureis et argenteis ministrorum dextras, refertas variis, opibus manticas, perticas oneratas, et in scri
Abbreviated transcription (Latin):
rit precer dnm: pars eius ñerit d̾ns.
Uerbi gr̾a. si aurũ. si argentum. si posses¬
siones si uariam suppellectilem: cum
istis dns pars eius fieri ñdignatus.
idetur &e sc̃s dairidx
cantico graui murere quosd̃a: ipsi iuide¬
rint quos hec parabola tangat. In labo¬
re inqͥt hominũ ñ sunt &e cũ hominib
ñ flagellabuntur. ideo cenuit eossuiꝑ¬
bia: habent enĩ singła queq genera ho¬
minũ laboris aliquid aliqͥd uoluptatis.
S aduercere est prudentiã aliquoꝵ
& mitari quẽammodu nouo int̃
hȩc artificio discernentes & ab in¬
uicẽ sequestrantes ea totũ qd̾ dele¬
ctat eligunt & amplectunt᷑: qd̾
molestum ẽ fugnint & declinant.
cum militib nempe suꝑbiȩ fastꝰ.
amplam familiã & nobiles ap¬
paratꝰ equoꝵ faleras. accipitres
aleas. & similia queq frequentant.
aliqui forte ce dependentes a collo
rubricatas muriũ pelles. ornatos
thalamos. balnea & molliciem om¬

Expanded text:
rit praeter Dominum pars ejus non erit Dominus: rit praeter Dominum pars ejus non erit Dominus: verbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si variam supellectilem, cum istis Dominus pars ejus fieri non dignatur.idetur et sanctus David cauterio gravi inurere quosdam: ipsi viderint quos haec parabola tangat. In labore, inquit, hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur: ideo tenuit eos superbia . Habent enim singula quaeque genera hominum laboris aliquid, aliquid voluptatis. Sed advertere est prudentiam aliquorum, et mirari quemadmodum novo inter haec artificio discernentes, et ab invicem sequestrantes ea, totum quod delectat eligunt et amplectuntur: quod molestum est, fugiunt et declinant. Cum militibus nempe superbiae fastus, amplam familiam, et nobiles apparatus, equorum phaleras, accipitres, aleas, et similia quaeque frequentant. Aliqui forte dependentes a collo rubricatas murium pelles, ornatos thalamos, balnea, et mollitiem om
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾na parare debuerant. in cerra con¬
iungunt domũ ad domũ. & copulat̃¬
agrũ agro. Quis rapuit ab ore apłoꝵ
ecce nos reliquimꝰ omĩa &e secuti sumꝰ
teꝰ fcce enĩ ut ppłs sic sacerdos. Simi¬
amicis egerent & ipsi ut in aliena ta
bernacula reciꝑentur: ut pote ꝓpria
ñ habentes. Beati eñi pauꝑes spĩr. qm̃
dignitate pollent. auctoritate p̾mi¬
nent. funguntur officio. An inter
usq ad eo diffitentur liceat saldem
spare remediũ: ipsi hinc quoq fint
nifestum. Nob̾sane liceat uł audire
dicentem. Si sal infatu atũ fuerit
in quo salietur : Ad nichilum ualet
ultra nͥ ut mutatur foras & conculcet᷑.
S & presbitero cui forsitan derogare
timebunt qm̃ sc̃s est. utiliceat solita
sꝑc libertate nulli blandire. palpare
neminẽ: s nude nudam ꝓmere ueri¬
tatem. Clericus inqͥt qui partem habec
incerra: ñ habebit parcem incȩlo.
Itemq. Clericus siquippiam habue¬

Expanded text:
aeterna parare debuerant, in terra conaeterna parare debuerant, in terra conjungunt domum ad domum, et agrum copulant agro! Quis rapuit ab ore ApostoEcce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te? Ecce enim ut populus, sic et sacerdos . Simiamicis egent et ipsi, ut in aliena saltem tabernacula suscipiantur, utpote propria non habentes. Beati enim pauperes spiritu, dignitate pollent, auctoritate praeeminent, funguntur officio, an inter quam usque adeo diffitentur, liceat saltem sperare remedium, ipsi hinc quoque sintnifestum est: nobis sane liceat vel audire dicentem, Si sal infatuatum fuerit, in quo salietur? Ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur . Sed et Presbytero, cui forsitan derogare timebunt, quoniam sanctus est, uti liceat solita spiritus libertate, nulli blandiri, palpare neminem; sed nude nudam promere veritatem. « Clericus, » inquit, « qui partem habet in terra, non habebit partem in coelo. » Itemque, « Clericus si quidpiam habue
Abbreviated transcription (Latin):
ignem ȩternũ qui p̃paratus ẽ diabło
& angłis eius. Facite uob amicos de
mãmona iniquitatis. Assimanife¬
stius dicat. Ue uob̃ diuites. qm̃ habe¬
tis consolationem ur̃am. At tam̃ u¬
nũ iam suꝑeẽ uidetur. cõmunicate
eam pauꝑib. quoꝵ ẽ regnum di: ut
cũ uenerit hora eoꝵ reminiscant᷑
& deficientes uos recipiant in caber
nacula sua: ce consolationẽ suam quã
mͦ prudenter expectant dum ur̃am
ipsi p̃ripitis miscd̾iter cõmunicent¬
desolatis. Mensurã enĩbonam & coagi¬
tatã & suꝑ effluentẽ dabunt insinus
eorum: nec erit illud palliũ breue qd̃
duos oꝑire ñ possit: aut stratum coan¬
gustatũ unde decidat alter. x.
runt de mãmona iniquitatis: aquib
inȩc̾na tab̾nacła reciꝑentur. Qͥd nisi¬
sꝑarent ab his recipi. qui claues uide¬
rentur habere: S̾ heudata ẽ ipsa ꝓ¬
uidentia eoꝵ in occasionẽ carnis: & qͥ
sibi parit̃ atq aliis incȩlo cabernacła

Expanded text:
ignem aeternum, qui paratus est diabolo ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Facite vobis amicos de mammona iniquitatis. Ac si manifestius dicat: Vae vobis, divites, qui habetis consolationem vestram . Attamen unum jam superesse videtur. Communicate eam pauperibus, quorum est regnum Dei, ut, cum venerit hora eorum, reminiscantur, et deficientes vos recipiant in aeterna tabernacula sua: et consolationem suam, quam modo prudenter exspectant, dum vestram ipsi percipiunt, misericorditer communicentdesolatis. Mensuram enim bonam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinus eorum : nec erit illud pallium breve, quod duos operire non possit, aut stratum coangustatum, unde decidat alter . IXrunt de mammona iniquitatis, a quibus in aeterna tabernacula reciperentur. Quidni sperarent ab his recipi, qui claves videntur habere? Sed heu! data est ipsa providentia eorum in occasionem carnis, et qui sibi pariter atque aliis in coelo tabernacula
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Nolite chesauruare uob̾ chesau¬
ros in cerra: hec ꝑfectio ẽ. Si quidẽ filiꝰ
bominis uͥ caput reclinarec ñ habebat:
peteo & ioħi nec argentũ nec aurum
erat: paulus uictu simplici uestituq
contemptꝰ hȩc ipsa labore manuum
acquirebat. S ñ om̃s capiunt uerbũ
hoc: sicut nec consiliũ castitatis. Qͥd
dicitur populo: facite uob̾ amicos de
mãmona iniquitatis: ut cũ defeceri¬
tis recipiant uos in ȩt̾na cabernacula.
Uerba dni sunt: ce qd̾ loquitur tale est.
firma equide stat ĩmobilisq senten¬
tia eos qui uolunt in hoc scło diuites
fieri incidere in temptationẽ laque¬
umq diaboli. S quia misereor suꝑ
turbam & ipsum qͦ camelũ qd̃ ho¬
mo ñ potest ꝑ foram̃ acis traducere
possum: cauete saltem a uerbo asꝑo
qui laq̃um uenantium minime de¬
clinatis. Uestite nudũ. egenũ alite.
uisitate infirmũ: ne forte audire con¬
tingat sermonẽ durũ. asꝑum u̾bũ.
auditionem malã: ite maledicti in

Expanded text:
auros in terra , haec perfectio est. Siquidem Filius hominis, ubi caput reclinaret, non habebat . Petro et Joanni nec argentum nec aurum erat . Paulus victu simplici vestituque contentus , haec ipsa labore manuum acquirellat . Sed non omnes capiunt verbum hoc, sicut nec consilium castitatis. Quid dicitur populo? Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut, cum defeceritis, recipiant vos in aeterna tabernacula . Verba Domini sunt, et quod loquitur, tale est. Firma equidem stat immobilisque sententia, eos qui volunt in hoc saeculo divites fieri, incidere in tentationem laqueumque diaboli ; sed quia misereor super turbam, et ipsum quoque camelum quod homo non potest per foramen acus traducere 288 possum; cavete saltem a verbo aspero, qui laqueum venantium minime declinatis. Vestite nudum, egenum alite, visitate infirmum, ne forte audire contingat sermonem durum, asperum verbum, auditionem malam: Ite, maledicti, in
Abbreviated transcription (Latin):
imirũ longe aliud est inluto a¬
quatũ multarũ diuisi fundo maris
iter carꝑe cerrena licite possidendo: ali¬
ub ipsam nouis gressib undam calca¬
re omĩa relinquendo. S tempori gr̃e
p̾rogatiua hec debebatur: petro nouũ
iter & noui tipus itineris seruabat᷑.
Antiquoꝵ sane patrũ dieb donec in cer¬
ris uideretur & conuersarecur int̾ ho¬
mines deus maiestatis. ñ erat eugłicȩ
forma ꝑfectionis: s sꝑm d̾ni solo inte¬
rim sꝑu sequebãtur. At ubi uerbum
caro factum ẽ. & habitauit in nobis:
lã in eo tradita est imago uitȩ & conũ¬
satiotiis exemplar qd̃ oporteat etiam
corꝑaliter imitari: ut utroq sequentes
uestigio ñ ult̾ius cũ patͥaccha iacob al¬
tero femore claudicemus. Ybi eñ au¬
duumꝰ quia dictum ẽ antiquis nͥ quis
reñtiauerit om̃ib quȩ possidet ñ pot̾
meus ẽẽ discipulus: & ittm. siuis ꝑfe¬
ctus ẽẽ uade & uende omĩa que habes
ce da pauꝑib & habebis thesaurum

Expanded text:
imirum longe aliud est in luto aquarum multarum, divisi fundo maris iter carpere, terrena licite possidendo: aliud ipsam novis gressibus undam calcare, omnia relinquendo. Sed tempori gratiae praerogativa haec debebatur: Petro novum iter et novi typus itineris servabatur. Antiquorum sane Patrum diebus, donec in terris videretur et conversaretur inter homines Dominus majestatis, non erat evangelicae forma perfectionis, sed spiritum Deum solo interim spiritu sequebantur. At ubi Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; jam nobis in eo tradita est imago vitae, et conversationis exemplar, quod oporteat etiam corporaliter imitari, ut utroque sequentes vestigio, non ulterius cum patriarcha Jacob altero femore claudicemus . Ubi enim audivimus quia dictum sit antiquis, Nisi quis renuntiaverit omnibus quae possidet, non potest meus ees, et da pauperibus, et habebis thesaurum
Abbreviated transcription (Latin):
corporis uoluptatem. postremo qͦ
sua sunt ñ que iħu xꝑi: manifeste ꝓr¬
sus & indubitanter ñ ea que deus. est
caritas. s aliena adeo. & omĩum rabix
maloꝵ cupiditas introducit. Quid
istud temeritatis. immo quid insa¬
niȩ est: Ubi timor di. ubi moitis me¬
moria. uͥ gehennȩ metus. & cerribilis
expectatio illa iudicii: Sponsa nec
cubiculum nec cellam ingredi nͥ rege
introducente p̃sumit: tu irreuerent̃
lucri sectantes. questuum estimant

Expanded text:
ostremo quae sua sunt, non quae Jesu Christi; manifeste prorsus et indubitanter, non ea quae Deus est charitas; sed aliena a Deo et omnium radix malorum, cupiditas introducit. Quid istud temeritatis; imo quid insaniae est? Ubi timor Dei, ubi mortis memoria, ubi gehennae metus, et terribilis exspectatio illa judicii? Sponsa nec cubiculum, nec cellam ingredi nisi rege introducente praesumit: tu irreverenter lucri sectantes, 291 quaestum aestimant
Abbreviated transcription (Latin):
nitas uanitatũ qmͣ nichil sit: uł ex ipso
nomine manifestiꝰ indicatur. Uanus
lib morcalium nicħ aliud qͣm auriũ
inflatio uana. Et cñ quantã putas
infelicitatẽ hec ipsa ñ tam felix uani¬
tas qͣm uana felicitas parit. Hinc nãq
cecitas cordis sicut scͥptum ẽ. ppłe ms̃
qui te beatificant mnerrorem te indu¬
cunt: hinc ceruicosus furor animosi¬
tatis. hinc suspitionis labor anxius.
hinc luoris crudele corm̃tum ce cre¬
mante inuidiȩ miserioi qm miserabi¬
lior cruciatus. Sic diuitiarũ amor
insaciabilis songe amplus desiderio
torquec aĩam: qm refrigeret usu suo
utpote quarũ acquisitio quid̃e laboriˢ
possessio uͦ cimoris. amissio psena dolo¬
ris inuenitur. Postremo uͥ mulcȩ
opes multi etiam qui comedunt eas
& usus quidem diuitiarũ apud alios
diuitib solum nom̃ cedit & sollicitudo
& in his om̃ib ꝓtam exiguis aut mag̃
ne exiguis quid̃e s nullis eam parui¬

Expanded text:
nitas vanitatum quam nihil sit, vel ex ipso nitas vanitatum quam nihil sit, vel ex ipso nomine manifestius judicatur. Vanus llibus mortalium nihil aliud, quam aurium inflatio vana! » Et tamen quantam putas infelicitatem haec ipsa non tam felix vanitas, quam vana felicitas parit? Hinc namque caecitas cordis, sicut scriptum est: Popule meus, qui te beatificant, in errorem te inducunt . Hinc cervicosus furor animositatis, hinc suspicionis labor anxius, hinc livoris crudele tormentum, et cremantis invidiae miserior, quam miserabilior cruciatus: hinc divitiarum amor insatiabilis longe amplius desiderio torquet animam, quam refrigerat usu suo; utpote quarum acquisitio quidem laboris, possessio timoris, amissio plena doloris invenitur. Postremo ubi multae opes, multi etiam qui comedunt eas : et usus quidem divitiarum apud alios, divitibus solum nomen cedit et sollicitudo. Et in his omnibus pro tam exiguis, aut magis ne exiguis quidem, sed nullis, eam parvi
Abbreviated transcription (Latin):
struosius dilatantur renes & humeri
onus ossa ñ sustinent: etiam morbuia¬
rii gen̾antur. Sic libidinis illecebro¬
sauorago qntis laborib &e dispendiis
interdũ & famȩ uel honoris aut etiã
uitȩ ipsus ꝑiculo comparate᷑: ut ad mo¬
dicũ flagrtans sulphurtus uapor fu¬
rentes stimulis agat. & apum par uo¬
santũ uͥ male grata mella suderit ni¬
mis tenaci feriat icta corda morsu. suiꝰ
appecitꝰ anxietatis  uecordiȩ. actus
ab hominationis a ignominiȩ. exitꝰ
penitudinis ce uerecondiȩ plenꝰ ẽẽ dinõ
citur. Cet̾um spectacula uana rogo qͥd
corꝑi prestant. quid ue animȩ confer¬
re uidentur: At cercium nichil in ho¬
mine cui curiositas ꝓsit inuenies. fri¬
uola ꝓrsus & manis ac nugatora conso¬
latio & nescio quid illi duriꝰ imprecer
dine delectatur. Liquec sane uł ex hoc
ipso nichil his omĩb delectationis inẽe.
quoꝵ solus cransitꝰ iuuat. Cet̾um ua¬

Expanded text:
struosius dilatantur renes et humeri,struosius dilatantur renes et humeri,onus ossa non sustinent, etiam morbi varii generantur. Sic libidinis illecebrosa vorago quantis laboribus et dispendiis, interdum et famae vel honoris, aut etiam vitae ipsius periculo comparatur? ut ad modicum flagrans sulphureus vapor furentes stimulis agat, et apum par volantium, ubi male grata mella fuderit, nimis tenaci feriat icta corda morsu: cujus appetitus anxietatis et vecordiae, actus abominationis et ignominiae, exitus poenitudinis et vercitur. 14. Caeterum spectacula vana, rogo, quid corpori praestant, quidve animae conferre videntur? At certe nihil in homine cui curiositas prosit invenies. Frivola prorsus et inanis ac nugatoria consolatio: et nescio quid illi durius imprecerdine delectatur. Liquet sane vel ex hoc ipso nihil his omnibus delectationis inesse, quorum solus transitus juvat. Caeterum va
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia ñ est uia ad regnum dei.
sine pͥncipiis regni. nec sꝑare po
bãti mices: qm̃ ipsi hereditabunt cer¬
rã. Ac si euidentiꝰ dicat. Mitiga motꝰ¬
ifferos uoluntatis: &e crudelem bestiã
mansuefacere cura. Ligatus es solu̾e
dere eam nullo modo p̃ualebis. Nec
mora respirans homo int̾ hȩc uerba
atq id quoq facilius reputans: licet ue¬
recondus accedit &e delinire satagit
uiꝑam infłamatam. Arguit uitȩ car¬
nalis illecebras &e consolationes scłaris
nugacitatis. accusat. tamꝗͣ &e exiguas
& indignas: s ae breuissimas quoq &
ꝑnitiosissimas omĩb amatorib suis:
& inutili seruo cuo & ipsa fat̾e.
nec ñ inficiari potes. nec in modico qͥd̃e
tͥ uniuersa eiꝰ obsequia satisfacere ali¬
qͣndo potuisse. Uoluptas gutturis
que tanti hodie estimat᷑: uix duoꝵ
obtinec latitudinem digitoꝵ. Et hꝰ
tã modicȩ partis tam exigua delectatio:
quanta paratꝰ sollicitudine. quantã
demnde molestiam parit. Hinc mon¬

Expanded text:
ed quia non est via ad regnum Dei sine primitiis regni, nec sperare pBeati mites, quoniam ipsi haereditabunt terram ; ac si evidentius dicat: Mitiga efferos voluntatis motus, et crudelem bestiam mansuescere cura. Ligatus es: solverdere nullo modo praevalebis. mora, respirans homo inter haec verba, atque id quoque facilius reputans, licet verecundus, accedit et delinire satagit viperam inflammatam. Arguit vitae carnalis illecebras, et consolationes saeculares nugacitatis accusat, tanquam exiguas et indignas, sed et brevissimas quoque et perniciosissimas omnibus amatoribus suis. t inutili servo tuo et ipsa fatere. Nec enim inficiari potes, ne in modico quidem tibi universa ejus obsequia satisfacere aliquando potuisse. Voluptas gutturis, quae tanti hodie aestimatur, vix duorum obtinet latitudinem digitorum: et ejus tam modicae partis tam exigua delectatio quanta paratur sollicitudine, quantam deinde molestiam parit? Hinc mon
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dicit in regeneratione. aut quȩ est
hec noua regeneratio: Neq enĩ iam
ignoramꝰ qm̃ oportet hominẽ nasci
denuo. ñ ex sangͥnib neq ex uolunta¬
te uiri: s ex aqua ce sꝑu sc̃o. Ceterum
cũ nullatenꝰ ad eam regenerationem
ualeat hȩc ꝓmissio ꝑcinere: forte & alce¬
ra regen̾atione opus ẽẽ iuidetur. nec solũ
denuo s tercio hominẽ nascinecesse ẽ.
Infelix ego & miserabilis casus meus
cui ñ una sufficit: cui dupplex ẽ nece¬
saria regen̾atio. Nimirum excorꝑe
&e aĩa constans cecidi totꝰ simul᷑. simul
totꝰ resurgere oĩno ñpossum. Anuͦ
dignũ ñ est. ut ea quȩ uidet᷑ potior pͥor¬
ꝙ portio reparetur. At ipsam sane ani¬
mã ẽẽ nemo sanȩ m̃tis ignorat. Prior
gͦ reficiatur que pͥor corruit: presertĩ
causa corruptionis. hinc ẽ qd̾ aĩab
pͥmũ saluator aduenit. tollere utiq
peccã mundi. ñ molestias carnis. Qd̾
sane manifestius docuit in seipso: pe¬

Expanded text:
d dicit, in regeneratione? aut quae est haec nova regeneratio? Neque enim jam ignoramus quoniam oportet hominem nasci denuo, non ex sanguinibus, neque ex voluntate viri, sed ex aqua et Spiritu sancto . Caeterum cum nullatenus ad eam regenerationem valeat haec promissio pertinere, forte et altera regeneratione opus esse videtur: nec solum denuo, sed et tertio hominem nasci necesse est. Infelix ego, et miserabilis casus meus, cui non una sufficit, cui duplex est necessaria regeneratio. Nimirum ex corpore et anima constans, cecidi totus simul: simul totus omnino resurgere non possum. An vero dignum non est ut ea quae videtur potior, priorque portio reparetur? At ipsam sane animam esse nemo sanae mentis ignorat. Prior ergo reficiatur, quae prior corruit: praesertim causa corruptionis. Hinc est quod animabus primum Salvator advenit, tollere utique peccata mundi, non molestias carnis. Quod sane manifestius docuit in se ipso, poe
Abbreviated transcription (Latin):
& honesta quȩ mundus interim
amatorb suis erogare uidetur. s infi¬
dacẽ quis nesciat: Certa inmirũ eoꝵ
breuitas. & ipsius quoq breuitatis sinˢ
incercus. Sepe uiuentẽ deserunt: nã
morientem nec raro sequunt᷑. Quid uͦ
in reb humanis certuis morte. quid
hora moitis incertius inuenitur: Non
miseretur inoplam: ñ diuitias reue¬
retur. Non generi cuiuslibet ñ morib
ñ ipsi deniq parcit etati. Nisi qd̃ se¬
nib quide in ianuis: ad olescentib
in insidiis est. Infelix ꝓinde qͥ in
hiuus uitȩ cenebris & lubrico sidens
ꝑituram insumit oꝑam. nec ad uer¬
tit qm̃ uapor ͤ ad modicũ parens &
uanitas uanitatũ. Obtiniusti candẽ
ambitiose qm ex longo concupieras
dignitatem. Serua qd̃ habes. Im¬
plesti pecuniose loculos tuos:
Sollicitus esto ne ꝑdas. Yberes tu¬
fructꝰ attulit ager cuus: Dirue
horrea cua ut maiora edifices: mu¬
ta quadrata rotundis. Dic animȩ
tue. habes multa bona reposita in
annos plurimos. Fr̃it enĩ qui dicat.

Expanded text:
t honesta quae mundus interim amatoribus suis erogare videtur: sed infida esse quis nesciat? Certa nimirum eorum brevitas, et ipsius quoque brevitatis finis incertus. Saepe viventem deserunt: nam morientem nec raro sequuntur. Quid vero in rebus humanis certius morte, quid hora mortis incertius invenitur? Non miseratur inopiam, non divitias reveretur, non generi cujuslibet, non moribus, non ipsi denique parcit aetati: nisi quod senibus quidem in januis, adolescentibus autem in insidiis est. Infelix proinde, qui in hujus vitae tenebris et lubrico 485 fidens, perituram insumit operam; nec advertit quoniam vapor est ad modicum parens, et vanitas vanitatum. Obtinuisti tandem, ambitiose, quam ex longo tempore concupieras dignitatem? serva quod habes. Implesti, pecuniose, loculos tuos? sollicitus esto ne perdas. Uberes fructus attulit ager tuus? dirue horrea tua, ut majora aedifices; muta quadrata rotundis, dic animae tuae: Habes multa bona reposita in annos plurimos. Erit enim qui dicat:
Abbreviated transcription (Latin):
nec subtus. nec circa se sibi occurrere
consolationem. ut uel candem aliqnͣ
discat. q̃ rendam sursum. &e desursũ
ẽẽ sꝑandam. Augeat intim plangens
dolorem suũ. exitus aquarũ deducat
ocłs eius. & palpebra n quiescat. Nimi¬
rũ purgatur lacrimis oculus. ante ca¬
ligans. ce acuitur uisus: ut intendere

Expanded text:
nec subtus, nec circa se sibi occurrere nec subtus, nec circa se sibi occurrere consolationem; ut vel tandem aliquando discat quaerendam sursum et desursum esse sperandam. Lugeat sane interim plangens dolorem suum, exitus aquarum deducat oculus ejus, et palpebra non requiescat. Nimirum purgatur lacrymis oculus ante caligans et acuitur visus, ut intendere
Abbreviated transcription (Latin):
impiecatem: &e terribilt illud ꝓfundũ
caueat de quo scͥptum ẽ. Impius eum
uenerit in ꝓfundum maloꝵ contemp¬
nit. fortissima siquide potione curat᷑.
&e ꝑiclitabitur facile: nisi multa sollici¬
tudine studeat medici obtemꝑare con¬
siliis. obseruare p̃cepta. U ehemens ẽ
tẽptatio & ꝑxima desꝑationi: nisi totũ
colligat & ad miserandum ammȩ suȩ
quã adeo miseram a miserabilem uides.
conu̾tat affectum. e audiat uocem di¬
centem. Beati qui lugent: qm̃ ipsi con¬
solabunt᷑. Lugeat abundant̃ quia lu¬
gendi cempꝰ aduenit. & absorbendas ui¬
ges lacͥmas ista sufficiunt. Iugeat s
ñ sine pietatis affectu & obtentu conso¬
lationis. Consideret nullam sibi inue¬
niri reqͥem in seipso: s omĩa plena mi¬
seriȩ ce desolationis: consideret ñ esse
bonũ in carne sua: s in scło neqͣm ni¬
chil nisi uanitatem &e afflictionẽ sp̃c
contineri. Consideret imꝙͣ. nec intus

Expanded text:
impietatem, et terribile illud profundum impietatem, et terribile illud profundum caveat, de quo scriptum est: Impius cum venerit in profundum malorum, contemnit . Fortissima siquidem potione curatur, et periclitatur facile, nisi multa sollicitudine studeat medici obtemperare consiliis, observare praecepta. Vehemens est tentatio, et proxima desperationi, nisi totum colligat et ad miserandum animae suae, quam adeo miseram et miserabilem videt, convertat affectum, et audiat vocem dicentem: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Lugeat abundanter, quia lugendi tempus advenit: et ad sorbendas juges lacrymas ista sufficiunt. Lugeat, sed non sine pietatis affectu, et obtentu consolationis. Consideret nullam sibi inveniri requiem in seipso, sed omnia plena miseriae et desolationis Consideret non esse bonum in carne sua; sed et in saeculo nequam nihil nisi vanitatem et afflictionem spiritus contineri. Consideret, inquam, nec intus,
Abbreviated transcription (Latin):
suggerit ratio uoluntati: eo copiosius quo
ꝑfectius illustratione sp̃c edocetur. Felix
sane cuiꝰ uoluntas sic cesserit & acquie¬
uerit consilio rationis. ut atimore conci¬
piens ꝓmissionib. deinceps cȩlestib
foueatur. & parturiat sꝑm salitis. At
foite inueniet᷑ rebellis &e obstinata uo¬
tuntas. nec impatiens solum: s &e mo¬
nitis peior. & minis durior. & adhibitis
acerbior blandim̃tis. Inuenietur for¬
sitan que nichil moca suggestionib ratio¬
deat dicens. Quiousq uos patior: Predi¬
catio ur̃a in me ñ capit. Scio qd̃ astuti
estis: s astutia ur̃a apudme locum ñ ht̃.
fõite ce ad uocans m̃bra singła solito am¬
plius solitis iubeat obedire concupis¬
centiis. nequitiis deseruire: hinc ni¬
mirũ illud est qd̾ cotidians dicimꝰ exꝑi¬
m̃tis: cos qui conu̾ti deliberant temp¬
tari grauiꝰ aconcupiscentia carnis.
c urgeri gͣuiꝰ inoꝑib luti e lateris. qui
gerȩ moliuntur. xxuiii.
tinam aũ qui eiusmodi ẽ deelinet

Expanded text:
suggerit ratio voluntati, eo copiosius, quo perfectius illustratione spiritus edocetur. Felix sane, cujus voluntas sic cesserit et acquieverit consilio rationis, ut a timore concipiens, promissionibus deinceps coelestibus foveatur, et parturiat spiritum salutis. At forte invenietur rebellis et obstinata voluntas, nec impatiens solum, sed et monitis pejor, et minis durior, et adhibitis acerbior blandimentis. Invenietur forsitan, quae nihil mota suggestionibus ratiodeat, dicens: Quousque vos patior? praedicatio vestra in me non capit. Scio quod astuti estis: sed astutia vestra in me locum non habet. Forte et advocans membra singula, solito amplius solitis jubet obedire concupiscentiis, nequitiis deservire. Hinc nimirum est illud quod quotidianis discimus experimentis, eos qui converti deliberant, tentari acrius a concupiscentia carnis, et urgeri gravius in operibus luti et lateris, qui gere moliuntur. 23. Utinam autem qui ejusmodi est, declinet
Abbreviated transcription (Latin):
mo debetur: lazarum queris.
ut queratur & inueniat᷑ a lararo.
In hoc enim ẽ caritas: ñ quasi nos
dilexerimꝰ dm̃ sed quia ip̃e prior
dilex̃ nos. Age igitur d̾ne quere
quẽ amas: ut ce amantem facias
& querentem. Quere ubi posue¬
runt eum: iacet enĩ clausus. liga¬
tus. oncratus. Iacet in ergastulo
conscienciȩ. cenetur in uinculis
discipline: &e tamqͣm lopide suꝑ¬
posito p̃mitur & oppͥmitur onere
penitentie. eo qd̃ desit interim
fortis ut mors dilectio. & caritas
omiã sustinens. Et in his omĩb
iam fetet dne: quatͥduanꝰ ẽ enĩ.
Credo multoꝵ iam ingenia p̃uo¬
lant: ut intelligant. quẽ uelim
dicere lazarum. Eum sine dubi¬
o qui nuꝑ ꝑecc̃o mortuus fodit
sibi parietem. ut uideat abho¬
minationes multas ce malas pra¬
ui ce inꝑscrutabilis cordis sui.
iuxta ꝓpħam alium. ingressus
in petram. absconditꝰ fossa humo

Expanded text:
mo debetur, Lazarum quaerit, mo debetur, Lazarum quaerit, ut quaeratur, et inveniatur a Lazaro. In hoc enim est charitas, non quasi nos dilexerimus Deum, sed quia ipse prior dilexit nos. Age igitur, Domine, quaere quem amas, ut et amantem facias, et quaerentem. Quaere ubi posuerunt eum: jacet enim clausus, ligatus, oneratus. Jacet in ergastulo conscientiae, tenetur vinculis disciplinae, et tanquam lapide superposito premitur et opprimitur onere poenitentiae, maxime quod desit interim fortis ut mors dilectio, et charitas omnia sustinens; et in his omnibus jam fetet, Domine: quatriduanus est enim. Credo jam multorum ingenia praevolant, ut intelligant quem velim dicere Lazarum: eum sine dubio, qui nuper peccato mortuus fodit sibi parietem, ut videat abominationes multas , et malas pravi et inscrutabilis cordis sui, et juxta prophetam alium ingressus est in petram, absconditus fossa humo
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis fauum. miscđiȩ uiscera.
plenitudinem gr̾ẽ. prerogatiuã
głe singularis: Ascendens igitur
de deserto regina mundi. etiam
angłis scĩs ut canit eccłia. specio¬
sa facta est ce suauis in deliciis su¬
is. Sesinant tam̃ deserti huius
mirari delicias: quia dñs dedit
benignitatem. & t̾ra nr̃a dedit fruc¬
tum suum. Quid mirantur de
t̾ra deserta mariam ascendere
deliciis affluentem: Mirentur
potius pauꝑem xꝑm de celestis
regni plenitudine descendentẽ.
Longe enĩ ampliori miraculo dig¬
num uidetur dĩ filium paulo
minꝰ ab angłis minorari. qm d̃ĩ
matrem suꝑ angłos exaltari. Iui¬
us quidem exinanitio facta est
repletio nr̃a: illuis miseriȩ mun¬
di deliciȩ sunt. Deniq cũ diues
ut nos eius inopia ditaremur.
S ce crucis ignominta: credenti¬
um facta ẽ gła. Adhuc autem
ut quałduanum reducat amo¬
num̃to. ce eum de quo uobis hodi¬
e si meminit bene caritas ur̃a ser¬

Expanded text:
charitatis favum, misericordiae viscera, charitatis favum, misericordiae viscera, plenitudinem gratiae, praerogativam gloriae singularis? Ascendens igitur de deserto regina mundi, etiam angelis sanctis, ut canit Ecclesia, speciosa facta est et suavis in deliciis suis. Desinant tamen deserti hujus mirari delicias, quia Dominus dedit benignitatem, et terra nostra dedit fructum suum . Quid mirantur de terra deserta Mariam ascendere deliciis affluentem? Mirentur potius pauperem Christum de coelestis regni plenitudine descendentem. Longe enim ampliori miraculo dignum videtur, Dei Filium paulo minus ab angelis minorari, quam Dei matrem super angelos exaltari. Illius siquidem exinanitio, facta est repletio nostra: illius miseriae, mundi deliciae sunt. Denique cum dives ut nos ejus inopia ditaremur . Sed et crucis ignominia, credentium facta est gloria. 2. Adhuc autem ut quatriduanum reducat a monumento: et eum, de quo vobis hodie si bene meminit charitas vestra ser
Abbreviated transcription (Latin):
empus loquendi est omĩ car¬
Ini cum assumitur incarnati
uerbi mat̾ in cęlum: nec cessare
debet alaudib humana mortali¬
tas. cum hominis sola natura su¬
pra ĩmortales sp̃c exaltatur in uir¬
gine. S de eus gła nec silere de¬
uotio patitur. nec dignum aliqͥd
sterilis conciꝑe cogitatio: aut me¬
rudita potest loquutio parturi¬
re. Hinc est quod & ip̃i cȩlestis cu¬
riȩ pͥncipes in consideratione tan¬
tȩ nouitatis clamant ñ sine ãmi¬
ratione. Que ẽ ista que ascendit
de deserto. deliciis affluens: Ac si
manifestus dicant. Quanta est
hȩc: aut unde ei ascendenti utiq
de deserto affluentia tanta deli¬
ciarum: Nec enĩ pares inueniun¬
tur deliciȩ uł in nobis: quos in ci¬
uitate dñi letificat. fluminis im
sub sole ubi nichil est nisi labor
ce dolor ce affuctio sp̃ẽ: ascendit
deliciis spũalib affluens: Quid ni
delicias dixerim uirginitatis. de¬
cus cũ munere fecunditatis. hu¬
militatis insigne. distillantem

Expanded text:
empus loquendi est omni carni, cum assumitur incarnati Verbi mater in coelum; nec cessare debet a laudibus humana mortalitas, cum hominis sola natura supra immortales spiritus exaltatur in Virgine. Sed de ejus gloria nec silere devotio patitur, nec dignum aliquid sterilis concipere cogitatio, aut inerudita potest locutio parturire. Hinc est quod et ipsi coelestis curiae principes in consideratione tantae novitatis clamant non sine admiratione: Quae est ista, quae ascendit de deserto deliciis affluens? Ac si manifestius dicant: Quanta est haec? aut unde ei ascendenti utique de deserto affluentia tanta deliciarum? Nec enim pares inveniuntur deliciae vel in nobis, quos in civitate Domini laetificat fluminis impsub sole, ubi nihil est nisi labor et dolor, et afflictio spiritus, ascendit deliciis spiritualibus affluens? Quidni delicias dixerim, virginitatis decus cum munere fecunditatis, humilitatis insigne, distillantem
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ conquerente. & ista tacente: au¬
diamꝰ quid dns ꝓ maria responde¬
rit. Martha inquit sollicita es: et
turbaris erga plurima. Erga plu¬
rima quidem turbaris. dum & tͥ
continentiã. & ꝑrimis paras neces¬
sitatis impensam. Nam ut conti¬
nentiã habeas: sollicita es uigilare:
ieiunare. corpꝰ tuum castigare.
Ut cec̾is prestes. instas oꝑi: ut ha¬
beas unde tͥbuas necessitatem pa¬
tienti. Porro erga hȩc plurima tur¬
baris: sed unũ est necessarium.
hinc ẽ quod in illa piscina moue¬
batur aqua: & sanabatur unus.
hinc etiam qd̃ decem lepsis mun¬
datis: unꝰ regressus ẽ cum magna
uoce magnificans dm̃. Cui etiã
dñs cet̾is reꝓbatis. testimonium
laudis ascͥpsit: dicens. Nonne de¬
cem mundati sunt. & nouẽ ubi
sunt: Non ẽ inuentꝰ qui rediret
& daret głam dõ: nsi hic alieni¬
gena. Paulus quoq ait. Omnes
quid̃e currunt: s unꝰ accip̃ braui¬
um. hiis itaq & aliis qm pluri¬

Expanded text:
igitur conquerente, et ista tacente, auigitur conquerente, et ista tacente, audiamus quid Dominus pro Maria responderit. Martha, Martha, inquit, sollicita es, et turbaris erga plurima. Erga plurima quidem turbaris, dum et tibi continentiam, et proximis paras necessitatis impensam. Nam ut continentiam habeas, sollicita es vigilare, jejunare, corpus tuum castigare: ut caeteris praestes, instas operi, ut habeas unde tribuas necessitatem patienti. Porro erga haec plurima turbaris, sed unum est necessarium. Hinc est quod in illa piscina movebatur aqua, et sanabatur unus . Hinc est quod decem leprosis mundatis, unus regressus est cum magna voce magnificans Deum. Cui etiam Dominus caeteris reprobatis, testimonium laudis ascribit, dicens: Nonne decem mundati sunt? et novem ubi sunt? Non est inventus qui rediret et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena . Paulus quoque ait: Omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium . His itaque et aliis quampluri
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. atq a contemplatione ueri
luminis excludunt. tenebrȩ scilicet
pecc̃oꝵ: recordatio eorũdem. cura
turbatũ se plangebat. ꝓpħa: cum
diceret. Dereliquit me uirtꝰ mea:
Cum enĩ luce iusticiȩ destituimur:
tiebat: qñ dicebat. Conuersus in
erumna mea dum configit᷑ spina:
pecc̃on scił recordatio. Tercio occu¬
pari se conquerit᷑: cũ ait. quia cine.¬
rem tamqm panem manducabã.
Cinerem scił actionis: ꝓpane contem¬
plationis. Quicũq gͦ m̃tis ocłm
diuinȩ contemplationi uult intẽ¬
dere: ꝓfecto necesse ẽ. ut eum pͥus
ab hoc tͥplici impedim̃to studeat
pugnare. Qd̃ siquis facere contẽ¬
dat: nouerit contͣ tͥplicẽm morbũ
tͥplex quoq fore remediũ. Nam
p̃mus quidẽ per confeffionẽ: scds.
ꝑ orationem: t̾cius. curatur ꝑ quie¬
tem. Hoc tercio idest cura actionis
poterat ab intentione sua p̃̾pediri
maria. ideoq martha ministran
te. sedet ipsa. manet q quieta. Illa

Expanded text:
dunt, atque a contemplatione veri dunt, atque a contemplatione veri luminis excludunt: tenebrae scilicet peccatorum, recordatio eorumdem peccatturbatum se plangebat Propheta, cum diceret: Dereliquit me virtus mea,Cum enim luce justitiae destituimur, tiebat, cum dicebat: Conversus sum in aerumna mea, dum configitur spina : peccatorum scilicet recordatio. Tertio occupari se conqueritur, cum dicit: Quia cinerem tanquam panem manducabam : cinerem scilicet actionis pro pane comtemplationis. Quicunque ergo mentis oculum divinae contemplationi vult intendere, profacto necesse est ut eum prius ab hoc triplici impedimento studeat purgare. Quod si quis facere contendat, noverit contra triplicem morbum triplex quoque fore remedium. Nam primus quidem per confessionem, secundus per orationem, tertius curatur per quietem. Hoc tertio, id est cura actionis poterat ab intentione sua praepediri Maria. Ideoque, ministrante Martha sedet ipsa manetque quieta. 9. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
ut de reb uisibilib ordine dis¬
putandi facilius assurgat ad
intelligentiam. Potest sane fieri. ite
ille sanus sit & pateat: s qm̃ lux
extior ei desit. nil uideat. Econtͣrio
fit aliqñ. ut p̃sens ei quidem lux sit.
s forte sangͥne seu quolibet humore
concreto turbatꝰ. cern̾e minime possit.
Iterum solet plerumq conting̾e.
ut neutrũ desit ei: nec liix nec sabꝰ:
s tam̃ aliqua pulueris. int̾iectione
ledatur: quo fit ut eiꝰ acies itonda¬
tur. Sunt gͦ tria ista que hunc o¬
culum impediunt: denebrȩ. humor
concretus. puluis iniectus. Hȩc
ipsa sunt etiam quib int̾ior il¬
le impeditur: s alia nomina sor¬
tiuntur. Nam quidẽ hic tenebre:
ibi pecc̃a dicuntur. Ipã uͦ pecc̃a
confluunt in memoriam: quasi
in quãdam sentinam. Et hic est
ille humor concretꝰ. Qd̃ aut̃ hic
pulus dicitur: hoc ibi cura terre¬
noꝵ actuum ñcupatur. Hȩc gͥ tͥa
sunt quȩ ocłm intellig̾̃ntie confun¬

Expanded text:
ut de rebus visibilibus ordine disut de rebus visibilibus ordine disputandi facilius assurgat ad intelligibilia. Potest sane fieri, ut ille sanus sit et pateat; sed quoniam lux exterior ei desit, nil videat. E contrario fit aliquando ut praesens quidem ei lux sit; sed forte sanguine seu quolibet humore concreto turbatus, cernere minime possit. Iterum solet plerumque contingere, ut neutrum desit ei, nec lux, nec salus; sed tamen aliqua pulveris injectione laedatur, quo fit ut ejus acies retundatur. Sunt ergo tria ista quae hunc oculum impediunt; tenebrae, humor concretus, pulvis injectus. Haec ipsa sunt etiam, quibus interior oculus impeditur: sed alia nomina sortiuntur. Nam quod hic tenebrae, ibi peccata dicuntur. Ipsa vero peccata confluunt in memoriam, quasi in quamdam sentinam: et hic est ille humor concretus. Quod autem hic pulvis dicitur, hoc ibi cura terrenorum actuum nuncupatur. Haec igitur tria sunt quae oculum intelligentiae confun
Abbreviated transcription (Latin):
reppitur. Neq emĩ utrumq simul
agere competent̾ sufficet: & curis
scił ext̾iorib deseriure. & inter¬
nis sapienciȩ desideriis uacare
De ipsa quippe sapĩa scͥptum est
&e qͥminorat᷑ actu ꝑcipiet illam
Propterea maria sedet ĩmotaq
manet: ñ uult int̾runꝑe silentii
quietem ne iocundã amittat con
tria ẽẽ quȩ impediunt contempla¬
tionem. Equidẽ animȩ nr̃ȩ o¬
cłs intelligñtia ẽ. Sicut enĩ ocło
corꝑoris lux corporea & cetera q
corporalia uidentur: ita ds̃ qui ẽ
lumen incircũscptum & eiꝰ inui¬
sibilia ubicumq intellectu ꝑcipi¬
untur. Differunt aũ in hoc ex¬
t̃ĩor & int̾ior oculus: qd exteriori
quidẽ lux corporea extͥnsecus ut
uideat ammouetur: int̾iori uͦ
creatoris lum̃ intͥnsecꝰ ut discer¬
nat infunditur Utrumq
uͦ oculum tria sunt quȩ
ad uidendũ inpediunt.
Orimũ gͦ de exteriori atq
uisibili disserat ratio nr̃a

Expanded text:
reperitur. Neque enim utrumque simul reperitur. Neque enim utrumque simul agere competenter sufficeret, et curis scilicet exterioribus deservire, et internis sapientiae desideriis vacare. De ipsa quippe sapientia scriptum est: Et qui minoratur actu, percipiet illam . Propterea Maria sedet, immotaque manet, nec vult interrumpere silentii quietem, ne jucundam amittat conttria esse quae impediunt contemplationem. Equidem animae nostrae oculus, intelligentia est. Sicut enim oculo corporis lux corporea et caetera quaeque corporalia videntur: ita Deus, qui est lumen incircumscriptum, et ejus invisibilia utcunque intellectu percipiuntur. Differunt autem in hoc exterior et interior oculus, quod exteriori quidem corporea lux extrinsecus, ut videat, admovetur; interiori vero Creatoris lumen intrinsecus, ut discernat, infunditur. Utrumque vero oculum tria sunt quae ad videndum impediunt. Primum ergo de exteriori atque visibili disserat ratio nostra,
Abbreviated transcription (Latin):
erhibete iusticiȩ inscificationẽ
Dum gͦ parandis talib occuppat᷑¬
epulis marcha multum satagenᷤ
ꝓ parte. uult etiam mariam. so ẽ.
intellectum & omĩa intĩora sua
actioni insistere: operiq suo ꝑfici¬
endo oꝑam dare. Itaq conqueri¬
tur de sorore quod ab ea ñ adiuue¬
tur: ñ tñ ad ip̃am. s potius ad dñm
q̃relam dirigens. Dñe nonẽ tibi
curȩ. qd̃ soror mea me reliquit so
lam ministrare: dic gͦ illi ut me
adiuuet. Ybi sane aduertenda est
delatio qued̃a & honoris obseqͥum
ausa marcha euocare martam
qͥnimano & apud ip̃m querelam
deposuerit: ip̃m q dñm uocaue¬
rit: incuius potestate sit imperare
sorori quicqͥd necesse fuerit. Non
gͦ miremur si quempiam laborã¬
tem. & bene oꝑantẽ adu̾sũ frẽm
uacantẽ murmurare uideam᷑:
quia hoc ineugłio legimꝰ marchã
fecisse aduersꝰ mariam.
Qd̃ aũ maria qñq murmu¬
rauerit adu̾sus martham
co qd̾ eius actionib impli¬
cari nollet: nusqm omĩno

Expanded text:
ervire justitiae in sanctificationem Dum ergo parandis talibus epulis occupatur Martha, multum satagens pro parte sua; vult etiam Mariam, id est intellectum, et omnia interiora sua actioni insistere, operique suo perficiendo operam dare. Itaque conqueritur de sorore quod ab ea non adjuvetur, non tamen ad ipsam, sed potius ad Dominum querelam dirigens: Domine, non est tibi curae, quod soror mea reliquit me solam ministrare? Dic ergo illi ut me adjuvet. Ubi sane advertenda est delatio quaedam, et honoris obsequiumausa Martha evocare Mariam, quinimo et apud ipsum querelam deposuerit, ipsamque Dominum vocaverit, in cujus potestate sit imperare sorori quidquid necesse fuerit. Non ergo miremur, si quempiam laborantem et bene operantem adversum fratrem vacantem murmurare videamus; quia hoc in Evangelio legimus Martham fecisse adversus Mariam. Quod autem Maria quandoque murmuraverit adversus Martham, eo quod ejus actionibus implicari vellet, nusquam omnino
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectus unitatem habere ad se ip̃m:
debet ad ꝓximum. Ad se ipm̃ ꝑ inde¬
gͥtatem: ad ꝓximum ꝑ conformita¬
tem. Omnis quippe creatura & ma¬
xime rationalis. debet suum pͥnci¬
pium imitari. Sigͦ ds̃ nr̃ unus est
dicente moyse. audi isrł dñs ds̃ tu¬
us ds unus ẽ: s &e ille cum sit unꝰ
& idem atq in se ipso ꝑfectus. nec
ullo indigens: in est ei tam̃ benig¬
nitas erga nos. & amor ex beniuo¬
lentia in nos ueniens: debemꝰ & nos
quisq sibi unus ẽẽ ꝑ integͥtatem
uirtutis. & unum cũ ꝑximis ꝑ uin¬
cłm dilectionis. Hanc imitationẽ
unitatem quã quemq ip̃i diximꝰ
debere sibi habere: tria sunt quȩ
solent impedire. nimietas. pusillo¬
nimidas. leuitas. Et nimii quide
sunt. qͥ putant se posse qd̃ ñ possũt:
& qd̃ non acceꝑunt presumunt
Quoꝵ spem tenebat petrus in passioẽ
dm̃: cũ diceret. Dñe tecum paratꝰ
sum & in carcerem & in mortem

Expanded text:
perfectus unitatem habere ad se ipsum, perfectus unitatem habere ad se ipsum, debet et ad proximum. Ad se ipsum, per integritatem; ad proximum, per conformitatem. Omnis quippe creatura, et maxime rationalis, debet suum principium imitari. Si ergo Deus noster unus est, dicente Moyse: Audi, Israel, Dominus Deus tuus unus est ; sed et ille cum sit unus et idem atque in se ipso perfectus, nec ullo indigens, inest ei tamen benignitas erga nos, et amor ex benevolentia in nos veniens: debemus et nos quisque sibi unus esse per integritatem virtutis, et unum cum proximis per vinculum dilectionis. Hanc imitationem,unitatem, quam quemque sibi ipsi diximus habere debere, tria sunt quae solent impedire: nimietas, pusillanimitas, levitas. Et nimii quidem sunt, qui putant se posse quod non possunt; et quod non acceperunt, praesumunt. Quorum speciem tenebat Petrus in passione Domini, cum diceret - Domine, tecum paratus sum et in carcerem et in mortem