comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annis & dimidio p̃dicauit: Ideoq totũ psens tẽpꝰ possumt accipere
ꝑ huno numerũ. aquo diuina p̃dicatio coepit. inquo & ꝑ nouissimos
p̃dicatores t̃minabit : łłanc & enĩmulierẽ significabat olimpo¬
pulꝰ &egipto egressꝰ qͥ pharaonẽ draconẽ scilic& qͥ in medio flu¬
minũ suoꝵ cubabat fugiens. indesertũ ꝑductꝰ ẽ: quo manna
uesceret᷑ & amorsu igneoꝵ serpentiũ aspiciers ȩneũ. serpentẽ
in ligno suspensũ liberaret᷑: Desertũ. quippe illud: significabat
p̃sentẽ uitã. & secretas m̃tũ solitadmes: In hac quippeuita pas¬
cimur marna : id ÷ corpore xp̃i quidic̃e. Ego sũ panis uiuus

Expanded text:
annis et dimidio, praedicavit, ideoque totum praesens tempus possumus accipere per hunc numerum, a quo divina praedicatio coepit, in quo et per novissimos praedicatores terminabitur. Hanc etenim mulierem significabat olim populus ex Aegypto egressus, qui Pharaonem, draconem scilicet qui in medio fluminum suorum cubabat, fugiens in desertum perductus est, quo manna vesceretur, et a morsu ignitorum serpentium, aspiciens aeneum serpentem in ligno suspensum liberaretur. Desertum quippe illud significabat praesentem vitam, et secretas mentium solitudines. In hac quippe vita pascimur vero manna, id est corpore Christi, qui dicit: Ego sum panis vivus
Abbreviated transcription (Latin):
omis prauasuggestio ubinullaerit carnis delecdatio:¬
Sed & dolor posthec ñerit: q uidelicet caro electoꝵ. ultra¬
spinas &punctiones peccatoꝵ ꝓquib dolere debeant
electi innouabunt᷑. & nequaquã p̃teritas passiones susti¬
nebt̃ Et piXIT quisedebat inthrono .i. ds̃ omp̃s qͥ p̃sid&¬

Expanded text:
omnis prava suggestio, ibi nulla erit carnis delectatioSed et dolor post haec non erit, quia videlicet caro electospinas et punctiones peccatorum pro quibus dolere debeant, electi innovabuntur, et nequaquam praeteritas passiones sustinebunt. « Et dixit qui sedebat in throno, » id est Deus omni
Abbreviated transcription (Latin):
fons: Unde &psalmista dic̃: Apudte ẽ. fons uitȩ : Sici¬
entib ergo. a seipsũ dabit inremunerationẽ: in cuiꝰ
c̃tẽplatione erit refectio aet̾nȩ satietatis: Quofonte sati¬
ari psalmista desiderans: dicebat: Sitiuit anima mea
ad dm̃ fontẽ uiuũ : De quo fonte. quibiberit. uitã habe¬
bit: Habendo enĩ dm̃. habebit uitã aet̾nã. q̃ ẽ ds̃: Unde
ipsedic̃: Haecẽ. uita aet̾na. & c&̃: Eratis istefons datur
fidelibus: hoc ẽ sineullis p̃cedentib hominũ meritis :
Qui uict RIT diaboli tẽptam̃ta. incentiua carnissu&e.
aduersitates prauorũ hominũ. possidebit hȩc q̃ superiuꝰ dic¬
tast̃: id ÷ dm̃ om̃ipotentẽ. carnis inmortalitatẽ & incorrup

Expanded text:
fons. Unde Psalmista dicit: Apud te est fons vitae. Sitientibus ergo Deum, seipsum dabit in remunerationem, in cujus contemplatione erit refectio aeternae satietatis. Quo fonte Psalmista satiari desiderans, dicebat: Sitivit anima mea ad Deum fontem vivum . De quo fonte dicit: Qui biberit, vitam habebit. Habendo enim Deum, habebit vitam aeternam, quae est Deus, unde ipse dicit: Haec est vita aeterna , etc. Gratis iste fons datur fidelibus, hoc est, sine ullis praecedentibus hominum meritis. Qui vicerit diaboli tentamenta, incentiva carnis suae, adversitates pravorum hominum, possidebit haec, quae superius dicta
Abbreviated transcription (Latin):
posteroꝵ: Sed qđ iohannidr̃: ad omẽm eccłam ꝑtinet.
q̃ in tabulis cordis carnalib uerbadĩ scribere iubetur :
Haecuerba q̃ abinitio istuiꝰ libri diuinitꝰ tibi st̃ ostensa
quo de tota fidei sũma detota spei fiducia ꝓferuntur:
Etdix̃ mihi. factũ ẽ. ꝓ eo qđ ẽ fiet .i. cõplebunt᷑ om̃a quȩ¬

Expanded text:
r, ad omnem Ecclesiam pertinet, quae in tabulis cordis carnalibus verba Dei scribere videtur. Haec verba, quae ab initio istius libri divinitus tibi sunt ostensa,ur, quo de tota fidei summa, de tota spei fiducia proferuntur. Et dixit mihi: factum est. Pro eo quod est fiet, id est, comple
Abbreviated transcription (Latin):
finis. non qđ initiũ habeat intẽpr̃ ł sinẽ: sedqr ab illo
cuncta sũpserc̃ initiũ. & inipsore sume nt t̃minũ : Deqͥbus
satis supradictum ẽ: Qõ aut̃ dñs hoc iã tercio ꝑ angłm
inhac apocalypsi itanom̃ suũ incultat dics̃. egosũ A.&uo.
duo perhoc factũ q̃dã nob̃ insinuat Unũ scilic& ꝑ quod
intellegam neq ad angłm ꝓpriȩ. neq ad iohannẽ ꝑti¬
nere .: q̃ in hac reuelatione c̃tinent᷑: Aliud uero qđ scire

Expanded text:
finis. Non quod initium habeat in tempore vel finem, sed quia ab illo cuncta sumpserunt initium, et in ipso resument terminum. De quibus satis supradictum est. Quod autem Dominus hoc jam tertio per angelum in hac Apocalypsi ita nomen suum inculcat dicens: Ego sum α et ω, duo per hoc factum, quaedam nobis insinuat: unum scilicet per quod intelligamus, neque ad angelum proprie, neque ad Joannem pertinere quae in hac revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
uersalis eccłȩ p̃dicatores: Sedqr sibi inuicẽ succedt̃ sicuti mar¬
trres apłis ipsisqͥ martrrib confessores & uirgines. ideo talit̃
nat᷑ ꝑstellã qui & ꝑmontẽ. antiquus uidelic& hostis: ꝗbiter
cetera cęli claralumina creatꝰ primum. adhuc tantũ nom̃
retinet. ñ qđ luceat: sed quia seinangłm lucis transfigũrat :
lã & incȩlo stella magna lucifer appellatꝰ: ꝙ̃ p̃ceteris lucet:
& adipsũ ꝑ esaiã dr̃: Quomodo cecidisti decelo lucifer. quimane
oriebaris &cet̾: Et quia &iã p̃ceteris syderib .i. angelicis spiri¬
tib luxit: recte ñ simplicit̃ stella. sedcũ ad ditam̃to stellamagna
uocat᷑: Cecidit decelo: hoc est desocietate angłoꝵ. uł deeccła.
luxta illud. Uidebũ sathanã quasi fulgur decelo cadentẽ: Quia

Expanded text:
ersalis Ecclesiae praedicatores. Sed quia sibi invicem succedunt, sicuti martyres apostolis, ipsique martyribus confessores et virgines, ideo taliter natur per stellam, qui et per montem, antiquus videlicet hostis, qui inter caetera coeli clara lumina creatus, primum adhuc tantum nomen retinet, non quod luceat, sed quia in angelum lucis se transfigurat. Nam et in coelo stella magna Lucifer appellatur, quae prae caeteris lucet. Et ad ipsum per Isaiam dicitur: Quomodo cecidisti, Lucifer, qui mane oriebaris ? Et quia etiam prae caeteris sideribus, id est angelicis spiritibus luxit, recte non simpliciter stella, sed cum additamento stella magna vocatur. Cecidit de coelo, hoc est, de societate angelorum, juxta illud: Videbam Satanam q
Abbreviated transcription (Latin):
Velcerte hoc potest referri addiem iudicii: quando in manissima
crebrescente tẽporib: antixp̃i ꝑsecutione. amplior inea uirtus
enitebit operationis. dũ uidȩi & gentiles parit̃ insidexp̃i fundati.
duplo quã nc̃ laborabt̃: Sed habeo aduers te . qr ꝑmittis mulierẽ¬

Expanded text:
Vel certe potest hoc referri ad diem judicii, quando immanissima Vel certe potest hoc referri ad diem judicii, quando immanissima crebrescente temporibus Antichristi persecutione, amplior in ea virtus enitebit operationis, dum Judaei et gentiles pariter in fide Christi fundati, duplo quam nunc laborabunt. Sed habeo advers
Abbreviated transcription (Latin):
Esthic aut̃. p̃posterus ordo: dũ pruiꝰ ponunt᷑ oꝑa postea caritad
dehiac fides cũ prius utiq sit credere. inde qđ quisq credit
amare. inde &iã qđ credulitas & amor docuerit operari: Subiun
erant in hierus alẽ nichil habenti b desuis facultatib miscđoe
opera illis e hibentes. apło monente ut essent memores fr̃m:
ꝓxp̃o sustinebant. ut ꝑseuerantes usq infinẽ saliuessent:
Et oꝑatua nouissima plura priorib. Quantũ ad ecđȩ infantiã
ꝑtin& : bene opera illius plura priorib: cõmemorant᷑. q uide¬
lic& eccła prius faciliorib & leuiorib p̃ceptis solidata ẽ: unde
& apłi tantũ quattuor capitula illis ꝗcredebant inposuert̃
iudelic& ut abstinerent se asuffocato & sanguine & fornicatione
ut om̃a relinquerent ꝓxp̃o. & ad culm̃ ꝑfectionis tenderent. habita
pauperib tribuerent. fr̃s. sorores. matres . & patres uxoresq re¬
linquerent: Abhinc &iam ex ordiũ sũpsit monachoꝵ religio

Expanded text:
rdo: dum prius ponuntur opera, postea charitas, dehinc fides, cum prius sit utique credere, deinde quod quisque credit amare, inde etiam quod credulitas et amor docuerit, operari. Subjunerant in Hierusalem nihil habentibus de suis facultatibus, misericordiae opera illis exhibentes, Apostolo monente , ut essent memores fratrum. Christo sustinebant, ut perseverantes usque in finem salvi essent. Et opera tua novissima plura prioribus. Quantum ad Ecclesiae faciem pertinet, bene opera illius plura prioribus commemorantur, quia videlicet Ecclesia prius facilioribus et levioribus praeceptis solidata est. Unde et apostoli tantum quatuor capitula illis qui credebant imposuerunt, videlicet ut abstinerent se ab immolato, et sanguine, et suffocato, t pro Christo, et ad culmen perfectionis tenderent, habita pauperibus tribuerent, fratres, sorores, patres et matres uxoresque relinquerent. Abhinc etiam exordium sumpsit religio monachorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Inscĩs uero nec aperte corripit᷑ inspecie. nec occulte increpat᷑ ingȩ¬
nere: In eoenĩ quod diuina uoxait. habeo aduers te qđ ꝑmittis
ie zabel q̃ sedic̃ ꝓphetẽ docere & seducere seruos meos tospentiũ
abexortatione. p̃dicatoꝵ innotescit silentiũ: In eouero qđ subiungit

Expanded text:
In sanctis vero nec aperte corripitur in specie, nec increpatur occulte in geIn sanctis vero nec aperte corripitur in specie, nec increpatur occulte in genere. In eo enim quod divina vox ait: Habeo adversus te quod permittis Jezabel quae se dicit prophetas docere, et seducit servos meos, torpentium ab exhortati
Abbreviated transcription (Latin):
tũ annoꝵ morietur : & peccator centũ annoꝵ maledictus erit Sed
q̃rendũ nobis ÷ : cũ in p̃cedenti uersiculo neglegenti p̃dicatori ato
ab exortatione torpendi dictum sit. ab eo aduessus te qđ ꝑmittis
mulierẽ iezabel q̃sedic̃ ꝓphetẽ docere . & seducere seruos mes
cur non subiungit᷑ deditibi& illi. aut certe subuno dediuob̵ tẽpus
ut penitentiã Agerais: ad qđ dicendũ ÷ qr in angl̃o om̃e corpꝰ
eccłe cõphendit᷑. & quando ipse increpa t᷑ ad eos increpatio per¬
tinet quireist̃: Ideoq aspetie p̃dicatoꝵ. qui superius suerant repre¬
hensi. redit sermo ad generalitatẽ popłi. & ineo partẽ spęciei re¬
probã quasi exocculto in penitentẽr edarguit. quã sup̃ aperte
torib unꝰ idẽq angłs. & preatu taciturnitatis aperte corripitur
inspecie: & ꝓmentis obduratione occulteredarguit᷑ ingenere :

Expanded text:
tum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Sed tum annorum morietur, et peccator centum annorum maledictus erit . Sed quaerendum nobis est, cum in praecedenti versiculo negligenti praedicatori atque ab exhortatione torpenti dictum sit: Habeo adversus te quod permittis mulierem Jezabel, quae se dicit prophetas docere, et seducit servos meos, cur non subjungitur, dedi tibi et illi, aut certe sub uno, dedi vobis ut poenitentiam ageretis? Ad quod dicendum est quia in angelo omne corpus Ecclesiae comprehenditur, et quando ipse increpatur, ad eos increpatio pertinet, qui rei sunt. Ideoque a specie praedicatorum qui superius fuerant reprehensi, redit sermo ad generalitatem populi, et in eo partem speciei reprobam, quasi ex occulto impoenitentem redarguit, quam supra aperte toribus unus idemque angelus, et pro reatu taciturnitatis aperte corripitur in specie, et pro mentis obduratione occulte redarguitur in genere.
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc sectantes solent sideles decipere : dũ eos inuitant ꝓ quib dã
egritudinib. ꝓquibusdã rerũ euentib ad arbores. ad fontes. cete¬
raq huiꝰ modi dicentes. qr hoc agendo tale & tale euasi periculũ.
talẽq c̃secutus sũ ꝓsperitatẽ: Dumq hȩc agunt: quasi ad spiri¬
tualẽ fornicationẽ dĩ seruos inuitant: Sed & inalia fornicati¬
onis specie reprobi multos decipiunt dũ ꝑuersis ꝑsuasionibus
quosdã ab amoredĩ retrahunt. & desiderus t̃renis seruire c̃pellt̃:
ldeoq ueillis quitoties fornicantur. quoties plus t̃rena quã
cȩlestia appetunt. plus creaturã quãcreatorẽ diligt̃: Et dedulli
tẽpꝰ ut penitentiã ageret. & ñ uul peniteri afornicatione sua:
& talis quo amplius expectat᷑ añ uult peniteri: eo artius reatꝰ sui
uinculis ad stringetur. & iusto iudicio puniet᷑: Undeest: Euercen¬

Expanded text:
haec sectantes solent fideles decipere, dum eos invitant pro quibusdam haec sectantes solent fideles decipere, dum eos invitant pro quibusdam aegritudinibus, pro quibusdam rerum eventibus ad arbores, ad fontes, caeteraque hujusmodi, dicentes quia hoc agendo tale et tale evasi periculum, talemque consecutus sum prosperitatem, dumque haec agunt, quasi ad spiritualem fornicationem Dei servos invitant. Sed et in alia fornicationis specie reprobi multos decipiunt, dum perversis suasionibus quosdam ab amore Dei retrahunt, et desideriis terrenis servire compellunt, ideoque vae illis qui toties fornicantur, quoties plus terrena quam coelestia appetunt, plus creaturam quam Creatorem diligunt. Et dedi illi tempus ut poenitentiet talis quo amplius exspectatur, et non vult poenitere, eo arctius reatus sui vinculis astringetur, et justo judicio punietur. Unde est: Puer cen
Abbreviated transcription (Latin):
tius anxia quã fuerat. & aug& incorde flammas libidinis. totãq
se inuoluptatẽ corporis deicit. sicq utita dixerim totus humor
parit̃ liquescit : Ethinc est qđ iezabel fluens dr̃: Quiauero opꝰ
malũ in consuetudinẽ peccandi uertunt. unde &absq ulla reue¬
rentia opinionẽ malã dese emittunt: benetadẽ iezabel stelqui¬
linium dr̃. q uidelicae exipsis perparatȩ luxuriȩ inꝗnam̃tis. longe
lateq male opinionis foetorẽ desereddunt : Uinde ꝑprophetam
dr̃: Computruert̃ ium̃ta instercore suo: lumenta quippe instercore
putrescere ÷ sic̃ dic̃beatꝰ gregorius: luxuriosũ quẽ lib&. incenolibi¬
dinis uitã finire: Talib quippe c̃gruit illud psalmiste: homo
cũ in honore eã ñ intellexit. comparatꝰ est iumentis insipientib
& similis factus ẽ illis: Tertio quoq genere fornicationis. multi

Expanded text:
tius anxia quam fuerat, et auget in corde flammas libidinis, totamque tius anxia quam fuerat, et auget in corde flammas libidinis, totamque se in voluptate corporis dejicit, sicque, ut ita dixerim, totus humor pariter liquescit. Et hic est quod Jezabel fluens dicitur. Quia vero opus malum in consuetudinem peccandi vertunt, unde et absque ulla reverentia opinionem de se emittunt. Bene eadem Jezabel sterquilinium dicitur, quia videlicet ex ipsis perpetratae luxuriae inquinamentis longe lateque malae opinionis foetorem de se reddunt, unde per Prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta ergo in stercore putrescere est, ut dicit beatus Gregorius, luxuriosum quemlibet in coeno libidinis vitam finire. Talibus quippe congruit illud Psalmistae: Homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Tertio quoque fornicationis genere, multi
Abbreviated transcription (Latin):
muscȩ : Dumq hȩcdict̃: fit aliquando utrarnẽ delectari com¬
pellant. & ad consensũ libidinis ꝑtrahant: Sicq ꝑueniunt
ad opus malũ intantũ ut in ꝓcessutẽpris. nullã reuerentiam
habentes pudoris. qđ turpit̃ gesserint. coram aliis laudib ef¬
ferunt: Undebene iez abel sanguinis fluxus autfluens. uł
stesquiliũ dr̃: Mulieres quippe ꝑsingulos menses sic̃ dic̃ beatꝰ
hieronimꝑ in libris ꝓphetarũ. fluxum sangiunis sustinent. quia
cũ menstruum tẽpus aduenerit. suꝑ abundans sangius egerit᷑:
Sanguinis aut̃ nomine : peccata designant᷑. Unde dđ̃ dicit :
itaq iezabel sangiunis fluxus: quia uidelic& reprobimalã
uoluntatẽ quã prus concupiunt. moxuttempus uenerit perpe¬
trandȩ iniquitatis: ad effectum ꝑducunt operationis : Dumque
opus desideratȩ uoluptatis ad effectum ꝑducit᷑: fitmens uehem̃¬

Expanded text:
muscae. Dumque hoc dicunt, fit aliquando ut carnem delectari commuscae. Dumque hoc dicunt, fit aliquando ut carnem delectari compellant, et ad consensum libidinis pertrahant, sicque perveniant ad opus malum, intantum ut in processu temporis nullam reverentiam habentes pudoris, quod turpiter gesserunt, coram aliis laudibus efferunt. Unde bene Jezabel sanguinis fluxus, aut fluens, vel sterquilinium dicitur. Mulieres quippe per singulos menses sicut dicit beatus Hieronymus in libris prophetarum fluxum sanguinis sustinent, quia cum menstruum tempus advenerit, superabundans sanguis egeritur. Sanguinis autem nomine peccata designantur; unde David dicititaque Jezabel sanguinis fluxus, quia videlicet reprobi malam voluntatem, quam prius concipiunt, mox ut tempus venerit perpetrandae iniquitatis, ad effectum perducunt operationis. Dumque opus desideratae voluptatis ad effectum perducitur, fit mens vehemen
Abbreviated transcription (Latin):
phetã c̃trahierus alẽ loꝗtꝰ dics: Mloechata ẽ cũ ligno & lapide:
Quartũ uerogenꝰ ẽ : quando t̾rene diuitiȩ in moderate concu¬
piscunt᷑ & creatura plus quã creator diligit᷑: De qua &iã paulus dic̃:
& auaritia q̃ ẽ idoloꝵ seruitꝰ: H uiꝰ fornicationis generatria.¬
nc̃ in eccła huiꝰ mundi iugent .i. in app&itu luxuriȩ corpo¬
ralis & ineffectu ipsius obscenȩ cõmixtionis: atq in auaritia
t̃renȩ felicitatis: Sednec quartũ gent adplenũ extinctũ ẽ
qđ constat insimu lachroꝵ culturis: Notandũ uero qđ ie zabel
ꝓphetem sedic̃: &id circo seruos dĩ seducit: hoc quippefactũ
multi imitant᷑: Quiuitiis deseruientes nesoli sint ortantur
alios utcupitis fruantur delectationib dicentes. qr si hoc ds̃
fierinoluiss&: masculũ & feminã ñ feciss&. nec corporis m̃ bra
taliusulapta formass&: Stultumẽ. ergo abstinere ab huiꝰ modi
delectatione. quafruunt᷑ ñ solũ aliȩpetudes autuolucres: sed &ã

Expanded text:
phetam contra Jerusalem loquitur, dicens: Moechata est cum ligno et lapide . Quartum vero genus est, quando terrenae divitiae immoderate concupiscuntur, et creatura plus quam Creator diligitur. De qua etiam Paulus dicit : Et avaritia quae est idolorum servitus. Hujus fornicationis tria genera nunc in Ecclesia hujus mundi vigent: id est in appetitu luxuriae corporalis, et in effectu ipsius obscoenae commixtionis, atque in avaritia terrenae felicitatis. Sed nec quartum genus ad plenum exstinctum est, quod constat in simulacrorum culturis. Notandum vero quod Jezabel prophetam se dicit, et idcirco servos Dei seducit. Hoc quippe factum multi imitantur qui divitiis deservientes, ne soli sint, hortantur alios ut cupitis fruantur delectationibus, dicentes quia si hoc fieri Deus voluisset, masculum et feminam non fecisset, nec corporis membra tali usui apta formasset. Stultum est ergo abstinere ab hujusmodi delectatione, qua fruuntur non solum aliae pecudes aut volucres, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iremeȩ & iundictã tesentire faciam: Et pugnabocu illis ingladio
orismei .i. acutis eloquioꝵ meoꝵ sententus illos dãpnabo: E la¬
dius enĩ oris dĩ. sermonũ illius ualida p̃cepta significat. paulo
clesias audirecupit: Uuncenti desideria ꝓpͥa. & dȩmonũ tẽp¬
tam̃ta. dabo eimagnaabsc̃ditũ. .i. meipsũ tribuã illi. quisũ
panis uuiud decęlo descendens: Quiq ideo factussũ homo: ut
panẽ angłoꝵ manducar& homo: Hunc significabat panẽ olim
illud manna. qđ filiis isrł datũ ÷ in heremo: Qđ qui spũalites
manducauerit. sic̃ moyses a aron . & iosuȩ : & si mortuist̃ corpore
inmortales fuert̃ mente: Quiaũt nichilaliud p̃t qđ uidebans
ibi intelligebant: mortuist̃ morte det̾na: Dequib dñs dicit
iudeis : Patres ur̃i manducauert̃ manna & mortui st̃ : Sic̃ & nc̃
ꝗ digne corpꝰ & sanguinẽ dñi accipiunt: uitã ibisumunt: Qui
aut̃ indignemanducant: iudicũ sibi manducant & bibunt:

Expanded text:
irae meae et vindictam te sentire faciam, et pugnabo cum illis in gladio oris mei, id est acutis eloquiorum meorum sententiis illos damnabo. Gladius enim oris Dei sermonem illius valida praecepta significat, Paulo clesias cupit audire. Vincenti desideria propria et daemonum tentamenta, dabo ei manna absconditum, id est meipsum tribuam illi qui sum panis vivus de coelo descendens, quique ideo factus sum homo, ut panem angelorum manducaret homo. Hunc significabat panem olim illud manna, quod filiis Israel datum est in eremo. Quod qui spiritualiter manducaverunt, sicut Moyses, Aaron, et Josue, et si mortui sunt corpore, immortales fuerunt mente. Qui autem nihil aliud praeter quod videbant ibi intelligebant, mortui sunt morte aeterna. De quibus Dominus dicit Judaeis: Patres vestri manducaverunt manna, et mortui sunt . Sicut et nunc qui digne corpus et sanguinem Domini accipiunt, vitam ibi sumunt: qui hoc indigne manducant, judicium sibi manducant et bibunt.
Abbreviated transcription (Latin):
buitortũ nascendo tẽporalit̃ exmatre. & occa¬
sũ permortẽ : Pos rofacies illius manifesta incarne p̃sentia in¬
telligitꝰ᷑: Que abs. condita est: quando incruce occubuit. sed
iterũ resurigens amortuis cepit lucere inuirtute sua: Inmulti¬
tudinescilic& miraculoꝵ. a predicatione doctoꝵ: Nã & dehoc
occasu psalmista dic̃: Iterfacietei quiascendͥ suꝑ occasũ: Suꝑ
occasum namq ascendit: ꝗ unde occubuit. indesurrex̃ : Et quando
istadicebat iohannes: iã ortus. iã ad occasũ uersus. lã surgens. iterũ
lucebat inuirtute sua: id ÷ iã incarnenatꝰ. passus. & suscitatꝰ. ipsaq
eiꝰ natiuitas. passio & resurrectio. totũ claruerat ꝑ orbẽ: & ldcir¬
cofacies angłi ñ simplicit̃. sed sic̃ solluc& iniurtutesua splende¬
bat : ET CŨ UI disse eũ. cetidi ad pedes eiꝰ tãquã mortuus
Iohannes in hoc loco omẽm significat electoꝵ mubtitudinẽ: An¬

Expanded text:
buit ortum nascendo temporaliter ex matre, et occasum per mortem. Porro facies illius, manifesta in carne praesentia intelligitur, quae abscondita est quando in cruce occubuit, sed iterum resurgens a mortuis, coepit lucere in virtute sua, in multitudine scilicet miraculorum, et praedicatione doctorum. Nam et de occasu Psalmista dicit: Iter facite ei qui ascendit super occasum . Super occasum namque ascendit, quia unde occubuit, inde surrexit. Et quando ista dicebat Joannes, jam ortus, jam ad occasum versus, jam surgens iterum lucebat in virtute sua; id est jam in carne natus, passus, et suscitatus, ipsaque ejus nativitas, passio, et resurrectio totum claruerat per orbem; et idcirco facies angeli non simpliciter, sed sicut sol lucet, in virtute sua splendebat. Et cum vidissem eum, cecidi ad pedes ejus tanquam mortuus. Joannes in hoc loco significat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsam dilectionẽ adimpleant mandatono uo: Scriptũ quippe ÷
Mandatũ nouũ douob̾. utuos inuicẽ diligatis : Cuius nominis uir¬
tutẽ solusscit qui accipit ĩ. qui innorio mandato illud custodit
qđ discipłis ẽ collatũ : Et angło thyatire eccłe scribe
Trat̾irde sic̃ sup̃ dictũ ẽ: illiminata dr̃. significans unuersam
eccłam quȩ illuminata ẽ perxpm. quiest lux uera. illuminans
omẽm hominẽ uenientẽ in huncmundũ: Ideoq qđ una speci¬
alit eccłe dicere sermo diuini uid&᷑ generalit̾ ad omẽm ecde¬
siã ꝑtin&: Hacdic filiuꝰ dĩ qͥ habet oculos ut flama ignis
lam hic aperte ostendit᷑. cuiꝰ tipũ angłs gerebat qui hec osten¬

Expanded text:
ipsam dilectionem adimpleant in mandato novo. Scriptum quippe est: ipsam dilectionem adimpleant in mandato novo. Scriptum quippe est: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Cujus nominis virtutem solus scit qui accipit, id est qui in novo mandato illud custodit, quod discipulis est collatum. Et angelo Thyatirae Ecclesiae scribe. Thyatira, sicut supra dictum est, illuminatam, qui est lux vera illuminans omnem hominem venientem in hunc mundum. Ideoque quod uni specialiter Ecclesiae dicere sermo divinus videtur, generaliter ad omnem Ecclesiam pertinet. Haec dicit Filius Dei, qui habet oculos ut flammam ignis. Hic jam aperte ostenditur, cujus typum angelus gerebat, qui haec osten
Abbreviated transcription (Latin):
datur .i. nom̃ xp̃ianũ prius inauditum : Axp̃o enĩ fideles xp̃iani
uocantur : sic̃ ab isrł issahelitȩ. aiuda udei : De hoc nomine per
exordiũ. a quo om̃s xp̃iani nominanur : Et hocnomĩ solis datur
uictorib .i. om̃ib aduitã ȩtnã p̃destinatis. ꝗ huiꝰ nominis
dignitatẽ operib: ex ornant : Vnde subiungit᷑ : Qđ nemoscit¬
dignen qͥ accipit :. Scireenĩ posicũ ẽ. hic. ꝓeo qđ est. nisi
uirtutẽ huiꝰ nominis exꝑtꝰ fuerit: Talimododicunt᷑ mulieres
necdũ cognouisseuros .i. quȩ necdũ fuerant experte uirithorũ:
ad custodiam mandatoꝵ ꝑtin&: Quo contra iohannes dequõ¬
libae reꝓbo dic̃: Quidic̃ senosse dñi & mandataeiꝰ ñ custodit
m̃dax ẽ & ueritas in eo ñ ÷: Nemottaq scit hocnom̃ nͥꝗ accipit.¬
& perhunc lapidẽ ignitũ & candidũ caritas intelligi: q̃ candorẽ
hab& ꝑ hoc qđuestis ẽ: operiens nigredinẽ peccatoꝵ ignẽ aũt
candidus. ut diligant dm̃ & ꝓximũ: Dat᷑ incalculo nom̃: ut

Expanded text:
t nomen Christianum prius inauditum. A Christo enim fideles Christiani vocantur, sicut ab Israel Israelitae, et a Juda Judaei. De hoc nomine per exordium, a quo omnes Christiani nominantur. Et hoc nomen solis datur victoribus, id est omnibus ad vitam aeternam praedestinatis, qui hujus nominis dignitatem operibus exornantsi qui accipit. Scire enim positum est hic pro eo quod est, nisi virtutem hujus nominis expertus fuerit. Tali modo dicuntur mulieres nondum cognovisse viros, id est quae nondum fuerunt expertae viri thorum. ad custodiam mandatorum pertinet. Quo contra Joannes de quolibet reprobo dicit: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est, et veritas in eo non e per hunc lapidem ignitum charitas intelligi, quae candorem habet, per hoc quod vestis est operiens nigredinem peccatorum: per ignecandidus, ut diligant Deum et proximum. Datur in calculo nomen, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. & pugnabo cũ illis. &c&̃: Ortatꝰ fuerat iã insuperiorib
angłm utpenitentiã ageret: eo qđ permitteret. quosdã tenere
doctrinã balaã ł nicholai: Vndecũ dic̃. sinaut ueniot. & de¬
inde subiungit. pugnabo cum ita ẽ. accipiendũ. tãquã dicer&
pugnabotetũ: Quia uidelicae hȩc uerba. &adeos pertinent ꝗ¬

Expanded text:
tibi, et pugnabo cum illis in tibi, et pugnabo cum illis in angelum ut poenitentiam ageret eo quod permitteret quosdam tenere doctrinam Balaam vel Nicolaitarum. Unde cum dicit: Sin autem venio tibi; et deinde subjungit: Pugnabo cum illis, ita accipiendum est, tanquam diceret, pugnabo tecum, quia videlicet haec verba et ad eos pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
anima demonũ insidiis inlecta: ad c̃sensũ utendi inlicitis tra¬
hit̾. Issł enĩ signisic̃ animã dm̃ c̃tẽplantẽ: Docente igit᷑ balaã
misit balac uoluptatũ amatrices corã filus isrł: quarũ suasi¬
onib edant deimmolatis & fornicent᷑ corã eis: qr udelic& spi¬
rituũ inmundoꝵ suasionib caro delectata. ad aspectũ mentis
ipsã cupiditatũ illecebras deducit. quarũ amore utdictũ ÷ ad con¬
sensũ rapitꝰ: Ita habes a tutenentes doctrinã nicholaitarũ:
Defactis nicholaitarũ uel quos significauerint suis actionib satis
sunt inte quisecunt᷑ doctrinã balaã itast̃ ꝗ secunt᷑ doctrinã
nicholaitarũ : Qđ utiq illis dr̃. qui huiꝰ erant imitatores qui &
ad poenitentiã ortant᷑ cũ dr̃. similit penitentiã age. afactis
scilic& nicholaitarũ. sic̃ a factis & doctrina balaã : Sinaũt uenio

Expanded text:
anima daemonum insidiis illecta, ad consensum utendi illicitis traanima daemonum insidiis illecta, ad consensum utendi illicitis trahitur. Israel enim significat animam Deum contemplantem. Docente ergo Balaam, misit Balac voluptatum amatrices coram filiis Israel, quarum suasionibus edant de immolatis, et fornicentur cum eis, quia videlicet spirituum immundorum suasionibus caro delectata, ad aspectum mentis ipsarum cupiditatum illecebras deducit, quarum amore ut dictum est ad consensum rapitur. Ita habes et tu tenentes doctrinam Nicolaitarum. De factis Nicolaitarum, vel quos significaverint suis actionibus, satis sunt in te qui sequuntur doctrinam Balaam, ita sunt qui sequuntur doctrinam Nicolaitarum. Quod utique illis dicitur, qui hujus erant imitatores, qui et ad poenitentiam hortantur, cum dicitur: Similiter poenitentiam age a factis scilicet Nicolaitarum, sicut a factis et doctrina Balaam. Sin autem venio
Abbreviated transcription (Latin):
cipes: Quib nimirũ benecongruit hoc. qđ balac elidens uo¬
catur. quia ꝓculdubio dũ huiꝰ terrȩ principes semꝑ aliis supe¬
riores existereq̃rt̃. siquẽ ad dignitatis suȩ cubnen ascendere
nitentẽ c̃spiciunt: ꝓuirib ad t̾rã elidunt. uidelic& adhumi¬
lia deponunt: quiplerũq suadentib hereticis c̃tra israhelitas
hoc ÷ uiros uidentes dm̃pugnant. ut deidolotitis edant & for¬
nicent᷑ adõ. illoꝵ praua dogmata sequendo: Dũ enĩ suasoria
q̃dã & dulcia p̃ponunt insuis falsis dogmatib: quasi ꝑ pulchras
mulieres eosseducere cupiunt. ut comedant idolotita .i. ut se¬
quant᷑ illoꝵ doctrinã plenã om̃i spurcitia. ibiq fornicent᷑ .i. ut
relicta ueritatis doctrina. ardentissimolibidinis incendio. men¬
dacus ꝑuersoꝵ doctoꝵ inhereant: Alit̃: Balaam qui ut diximi
int̾̃p̃tat᷑ popłs uani : significat dęmones ꝑinania discurrentes:

Expanded text:
cipes. Quibus nimirum bene congruit hoc quod Balach elidens dicipes. Quibus nimirum bene congruit hoc quod Balach elidens dicitur, quia procul dubio dum hujus terrae principes semper aliis superiores existere quaerunt, si quem ad dignitatis suae culmen ascendere nitentem conspiciunt, pro viribus ad terram elidunt, videlicet ad humilia deponunt. Qui plerumque suadentibus haereticis, contra Israelitas hoc est viros videntes Deum pugnant, ut de idolothytis edant, et fornicentur a Deo, illorum prava dogmata sequendo. Dum enim suasoria quaedam et dulcia praeponunt in suis falsis dogmatibus, quasi per pulchras mulieres eos seducere cupiunt, ut comedant idolothyta, id est ut sequantur idolorum doctrinam plenam omni spurcitia: ibique fornicentur, id est, ut, relicta veritatis doctrina, ardentissimo libidinis incendio, mendaciis perversorum doctorum inhaereant. Aliter: Balaam, qui ut diximus interpretatur populus vanus, et significat daemones per inania discurrentes;
Abbreviated transcription (Latin):
.i ep̃s ipsiũ ciuitatis prauadocere ꝑmuittebat: Flistoria pat& qualit̃
scilic& balaam abalac ad maledicendũ silus i ssł suerit euocatꝰ.
Quẽ maledicerenoliuit : cuise adã similẽ fieri in morte optauit: Sed
posteamunerib uict. in eiꝰdẽ popłi morte c̃siliũ dedit: Preuidit
enĩ animos filioꝵ isrł ad fornicationẽ ꝓmtos: ideoq c̃siliũ dedit
balac utmulieres pulcherrimas corã eis ponere t: Quarũ speci¬
eb illecti adillicitos amplexus ruerent. illarumq blandicus de¬
liniti: desacrificiis phogor manducarent. ꝑ qđ uidelic& factum¬
sinees zelodĩ actꝰ undictã exercuit in adulteros: Haȩctẽ factast̃.¬
docente impio diuino & mago. hȩc postea specialit̾ inꝑgami ecda.
generalit̃ aũt̃ sit spũ alit̃ intoto mundo: Balaam quippe: int̃¬
p̃tat᷑ popłus uani Balac elidens: Isrł uero: uir uidens dm̃: ba¬
laamitaq significat hereticos: ꝗ ponđ uirtutũ & fidei inseñ habens.

Expanded text:
pus ipsius civitatis, prava docere permittebat. Historia patet , qualiter scilicet Balaam a Balac ad maledicendum filiis Israel fuerat evocatus, quem maledicere noluit, cui se etiam similem fieri in morte optavit. Sed postea muneribus victus, in ejusdem populi mortem consilium dedit. Praevidit enim animos filiorum Israel ad fornicationem promptos; ideoque consilium dedit Balac ut pulcherrimas mulieres coram eis poneret, quarum speciebus illecti, ad illicitos amplexus ruerent, illarumque blanditiis illiniti, de sacrificiis Phegor manducarent, per quod videlicet factummillia, donec Phinees, zelo Dei actus, vindictam exercuit in adulteros. Haec tunc facta sudocente impio divino et mago, et hoc specialiter in Pergami ecclesia, generaliter autem fit in toto mundo. Balaam itaque interpretatur populus vanus, Balac elidens, Israel vir videns Deum. Balaam itaque significat haereticos, qui pondus virtutum et fidei in se non haben
Abbreviated transcription (Latin):
man& absconditũ. iuxta qđ apłs dic̃: Qđ oculus ñ uidit. nec
auris audiuit nec incorhominis ascendit : q̃ p̃parauit ds dili¬
qui & carbunculus appellatur. eo qđ intenebris cstitutꝰ. sicuti
carbo succensus fulgere ꝑhibeatur: Fhunc aũt lapidẽ. ipse in¬
caro factũ ẽ: & habitauit in nob: indebene candiđ dr̃ quia
sineulla peccati obsuscatione. mundus int̃ homines apparuit.
& diunitatis suȩ luce tenebras nrȩmortalitatis illustrauit: Dic̃
atq auctore mortis triumphat ut sit scilic& michi fr̃ & conparti¬
ceps regni ingloria:Undeiohanñ dic̃: Qt̃ qt aut̃ recepert̃ eũ:
dediteis potestatẽ filios dĩficri. ut sic̃ ÷ filius dĩ ipse ꝑnaturã: it a¬

Expanded text:
it: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit Deus diliqui et carbunculus appellatur, eo quod in tenebris constitutus, sicut carbo succensus fulgere perhibetur. Per hunc autem lapidem ipse incaro factum est, et habitavit in nobis . Unde bene candidus dicitur, quia sine ulla peccati offuscatione mundus inter homines apparuit, divinitatis suae luce tenebras nostrae mortalitatis illustravit. Dicit atque auctore mortis triumphat, ut sit scilicet meus frater et particeps regni in gloria. Unde Joannes dicit: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri , ut sicut
Abbreviated transcription (Latin):
armis potentib ad iungit sermodiuint cũ subdit: Nichilhoꝵ ti¬
meas q̃ passurus es Id ÷ quicquid aiudȩis falsis. quicquid afal¬
sis fr̃ĩb uel paganis iniuriarũ lesionũq ꝑtuleris: ꝓ eo qđ tran¬
seunt neformides: hoc ẽ. qđ ineuuangl̃o dic̃ fidelibus ñ e¬
Nolitetimere eos qui occidunt corpus: animã aũt̃ ñ posst̃ occi

Expanded text:
armis potentibus adjungit, cum subdit: Nihil horum tiarmis potentibus adjungit, cum subdit: Nihil horum timeas quae passurus es. Id est quidquid a Judaeis falsis, quidquid a falsis fratribus vel paganis injuriarum laesionumque pertuleris, pro eo quod transeunt ne formides. Hoc est quod in Evangelio dicit fidelibus: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non po
Abbreviated transcription (Latin):
sed generalit̃ ad o mẽm eccłam. q̃ est inuniuerso mundo: Quȩ & iri
singulis locis & in toto orbeblasfemat᷑ abimpiis: qui sedicunt iudȩo
Quienĩ uere c̃fitet᷑ xp̃m: ipse ẽ. iudeus : Detalib dñs dic̃: Quime
confessus fuerit corã hominibus: confitebor & ego eũ corã patremeo:
quicũq xp̃ianitatis nominecensent᷑. spualit̃ iudei appellantur:
dicentes : Huncnescim: undesit : Quiq modo aꝑte. modo occulte :
st̃ cogitationib reproboꝵ: Quilic& intrasinũ eccłȩ c̃sistant: iuita
tam̃ & morib inmultassathane synagogas seipsos diuidunt. quia
quot uitus inserui. unt. tot desepartes reddunt: Iales itaq falsõ
udeoꝵ sibinom̃ usurpant. quiq uehem̃tius zeliflammis succensi
grauius eccłam blasphemare consueuert̃. quã hi quinum quã
ad eiꝰ consortia iniuriarũ accesserunt: Sedusquequo zizania
legũ impiumq ꝓditorẽ usq ad passionẽ mortis udã tolerauit:
Ad quoꝵ uidelic& mala ꝑferenda exhortatur ecd̃am : & quasi

Expanded text:
sed generaliter ad omnem ecclesiam, quae est in universo mundo, quae et in singulis locis et in toto orbe blasphematur ab impiis, qui se dicunt esse JQui enim vere confitetur Christum, ipse est Judaeus. De talibus Dominus dicit: Qui me confessus fuerit coram hominibus, confitebor et ego eum coram Patre meo , ellantur. dicentes: Hunc nescimus unde sit . Quique modo aperte, modo occulte, sunt cogitationibus reproborum. Qui licet intra sinum Ecclesiae consistant, vita tamen et moribus in multas Satanae synagogas seipsos dividunt: quia quot vitiis serviunt, tot de se partes reddunt. Tales itaque falso Judaeorum sibi nomen usurpant, quique vehementius zeli flammis succensi, gravius Ecclesiam blasphemare consueverunt quam hi qui nunquam ad ejus consortia injuriarum accesserunt. Sed usquequo zizania legum impiumque proditorem usque ad passionem mortis Judam toleravit. Ad quorum mala perferenda exhortatur Ecclesiam, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
beris : postmortẽ mecũ coronaberis .i. regnandi sortẽ aci¬
pies: Nc̃ enĩ ẽ. tẽpꝰ decertandi : tc̃ aut̃ coronandi: Undein se¬
quentib dr̃: Quiuicerit faciã eũ sedere inthronomeo. sic̃ &
ego uici& sedeo cũ patremeo. & ue. Qhab& aurĩ. ÷ Intellegen¬
tiã m̃tis. audiat .i intellegat ad seꝑtinere qđ dictũ ẽ: & qͥd sp̃s di¬
cat eocłiis: Q uiuicerit tẽptam̃ta diabolica incentiua carnissuȩ
ñ ledet᷑ amorte secunda. id ÷ ad ãpnatione ꝑ p&ua: Iniacrarnim
scriptura: tres mortes sepeponunt᷑: Uinascilic& peccati: altera carnd
tercia uero supplicĩ &t̾nȩ dãpnationis Quȩmors hic scđa ñ
tercia nominat᷑. Quia uidelic& dehis tantũ modo agitꝰ sermo

Expanded text:
veris, post mortem mecum coronaberis; sed et regnandi sortem acciveris, post mortem mecum coronaberis; sed et regnandi sortem accipies. Nunc enim est tempus decertandi, tunc autem coronandi. Unde et in sequentibus dicitur : Qui vicerit, faciam eum sedere in throno meo, sicut et ego audiat et intelligat ad se pertinere quod dictum est, et quid Spiritus dicat Ecclesiis: Qui vicerit tentamenta diabolica, incentiva carnis suae, non laedetur a morte secunda, id est a damnatione perpetua. In sacra enim Scriptura tres mortes saepe ponuntur: una scilicet peccati, altera carnis, tertia vero supplicium aeternae damnationis. Quae mors hic secunda, non tertia nominatur, quia videlicet de
Abbreviated transcription (Latin):
principatũ. & hȩc ipsa mortalis uita ꝑ uii dierũ curricula euo¬
uitur: recte detẽ dierũ numero. principalis eccłȩ tribulatio
exprimit᷑: Hac enĩ trina tẽptatione. uii dieb applicita:
denarius numerꝰ adimpl&ur: Dicat᷑ itaq deelects: habebitis
tribulationẽ dieb: x: Ac sidiceretur : Uisquequo p̃sens uita
aperte. ad qđ .x. dies ꝑtingant .i. ad om̃ẽ tẽpus quã diufidem
seruare electidebent: Hocaut̃ & generalit̃ om̃i eccłȩ. & speci¬
alit̃ dr̃ unicuiq fidelianimȩ : Hinc ÷ qđ in euuangło dñs dic̃:
Quiꝑseuerauerit usq. infinẽ : hic saluuꝰ erit: Esto itaq fidelis
usq ad mortẽ : & int̃ multas p̃ssuras. int̾̃ innumeras clades. seꝑ
uictoriȩ triumphũ adtende: Quia enĩ hocdicturꝰ erat : pre¬
misit superiuꝰ. hecdic̃ ꝗ fuitmortuuꝰ & iuiuit: Ac sidiceret:
Noli fidẽ regis relinquere. qr simecũ totobellitẽpr̃ dimica¬

Expanded text:
principatum, et haec ipsa mortalis vita per septem dierum curricula evoprincipatum, et haec ipsa mortalis vita per septem dierum curricula evolvitur, recte decem dierum numero principalis Ecclesiae tribulatio exprimitur. Hac enim trina tentatione septem diebus applicita, denarius nutribulationem diebus decem, acsi diceret: Usquequo praesens vita aperte ad quos decem dies pertingunt, id est ad omne tempus quandiu fidem servare electi debent. Hoc autem et generaliter omni Ecclesiae, et specialiter dicitur unicuique fideli animae. Hinc est quod in Evangelio Dominus dicit: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Esto itaque fidelis usque ad mortem, et inter multas pressuras, inter innumeras clades, semper victoriae triumphum attende. Quia enim hoc dicturus erat, praemisit superius: Haec dicit, qui fuit mortuus, et vivit. Acsi diceretur: Noli fidem regis amittere, quia si mecum toto belli tempore dimica
Abbreviated transcription (Latin):
recte dr̃. habebitis tribulationẽ dieb decẽ: Ac sidicat᷑: Nolite
querere in bello uitȩ p̃sentis requiem. quã diu contratẽptam̃ta
inimici siue aꝑta siue occulta. decẽ p̃ceptis tãquã milites ar¬
mamini : Neq enĩ gaudii locꝰ ẽ: ubi uita hominis totatẽptatio ÷:
Quidã dic̃ beatꝰ beda: Decẽ tẽptationes. ad x. ꝑsecutiones gen¬
tiliũ refert̃. & computant aneronecesare. usq addio cletianũ:
Qđ quomodosit: ipsi uidert qui hoc dict̃: Potest aut̃ & hic de¬
narius numerus alit̃ intelligi : Cunctis enĩ legentib liqu& trib:
tẽptationib principalit̾ primũ hominẽ aserpente in paradiso
teptatũ acsuperatũ. quib &iã trib modis scđo homini: post
quasscilic& principales tẽptationes: cotidie eccła dimicat Sep¬
tẽptatio ñ potest deeẽ. inquib car̃a uitia potissimũ obtineN

Expanded text:
recte dicitur: Habebitis tribulationem diebus decem. Acsi dicatur: Nolite recte dicitur: Habebitis tribulationem diebus decem. Acsi dicatur: Nolite quaerere in bello vitae praesentis requiem, quandiu contra tentamenta inimici sive aperta, sive occulta, decem praeceptis tanquam milites armamini. Neque enim gaudii locus est, ubi vita hominis tota tentatio est. Quidam dicunt ut beatus Beda decem tentationes ad decem persecutiones gentilium referri, et putant a Nerone Caesare usque ad Diocletianum. Quod quomodo sit, ipsi viderint qui hoc dicunt. Potest autem et hic denarius numerus aliter intelligi. Cunctis autem legentibus liquet tribus tentationibus principaliter primum hominem a serpente in paradiso tentatum ac superatum; quibus etiam tribus modis post secundo homini quas, scilicet principales tentationes, quotidie Ecclesia dimicat. Septentatio non potest deesse, in quibus caetera vitia potissimum obtinent
Abbreviated transcription (Latin):
& habebitis tribuł. icaHincliquido iãcdaret: diuersas in uno
angło personas alloqui: Premisit enĩ diuinauox quasi adunũ
loquens: nichilhoꝵ timeas quȩpassurꝰ es: nunc uero ad iungit
sunt ꝑ pessi adiabolo. ꝗ permenbrasua diuersomodo eos cruciat.
sed illos uult intelligi ꝗ & illatis tribulationib uictores east̃:
qui ideo tẽptant᷑ ut ꝓbent᷑. ideo ꝓbant᷑: ut coronent᷑: Dicatur
itaque : Ecce .i. inp̃senti tẽpr̃. missurꝰ est diabolꝰ ꝑ menbrasua. sic̃
fuit nero domiciant. & c&rĩ ex uob̾ incarcerẽ .i. indiuersas afflic¬
tiones ut tẽptemini: & posttẽptationẽ uictores effecti corone
Sicutienĩ uerbi grã mittens quilib& imperator militẽ ẽtrahostes
om̃i genere armoꝵ munit: sic ds̃ omps matens suos electos ad
bellũ in hoc mundo contra demones uel ꝑuersos homines. deca¬
logimandatis eos instruit. quib muniti eis resistere possint: Et¬
qr quã dui decalogũ habent necessariũ inprocinctu st̃ positi:

Expanded text:
 diebus decem. Hinc liquido jam claret diversas in uno angelo personas alloqui. Praemisit enim divina vox quasi ad unum loquens: Nihil horum timeas quae passurus es: nunc vero adjungit ti sunt perpessi a diabolo, qui per membra sua diverso modo eos cruciat, sed illos vult intelligi, qui ex illatis tribulationibus victores exsistunt: qui ideo tribulantur ut probentur, ideo probantur ut coronentur. Dicatur itaque: Ecce, id est in praesenti tempore, missurus est diabolus per membra sua, sicut fuit Nero, Domitianus et caeteri: ex vobis in carcerem, id est in diversas afflictiones: ut tentemini, ut post tentationem victores effecti coronemSicuti enim verbi gratia mittens quilibet imperator milites contra hostes, omni genere armorum munit, sic Deus omnipotens mittens electos suos ad bellum in hunc mundum, contra daemones vel perversos homines Decalogi mandatis eos instruit, quibus muniti eis resistere possint. Et quandiu Decalogum habent, necessario in procinctu sunt positi,
Abbreviated transcription (Latin):
iud ex ẽ: aꝑta sententia uideret᷑: Sedcũ inmedio int̃ponit: qr neq
aborienteneq aboccidente. neq adesertis montib. & de inde subuit
git qm̃ ds̃ iudex ẽ: obscura sententia redditur: Aut ergo uitio
scriptoꝵ istatał facta ẽ. locutio : autterte more scripturarũ ut dictũ ÷
necessarias hab& quasdã orationũ particulas: Sed nc̃ sensũ uideam::
Eũit enĩ ꝗdã martr̃r. ꝗoccisꝰ ÷ in eccł̃a p̾ gami : ꝑquẽ utiq om̃s mar¬

Expanded text:
: Quia neque ab Oriente, neque ab Occidente, neque a desertis montibus: et deinde subjungit: Quoniam Deus judex est, obscura sententia redditur. Aut ergo vitio scriptorum ista talis facta est locutio, aut certe more Scripturarum, ut dictum est, necessarias habet quasdam orationum particulas. Sed nunc sensum videamus: fuit enim quidam martyr, qui occisus est in ecclesia Pergami, per quem utique omnes mar
Abbreviated transcription (Latin):
ali: ad generalẽ totius orb. iez abel sermofiguratȩ transfertꝰ:
Fornicatio uero istius iezabelis. quadriformis intelligit᷑: Primũ
iudelic& inanimo : dequascriptũ ẽ : Qui uiderit mulic: ẽ adcon¬
cupiscendũ eã : iãmoethatus ẽ. eã incordesuo: Deinde &iã cum
animi uoluntas adeffectum ꝑducit᷑: Hinc paulus dic̃: Iugite
fornicationẽ: Om̃e enĩ peccatũ qđ cũq fecerit homo. & tracorpꝰ

Expanded text:
ali ad generalem totius orbis Jezabel sermo figurate transfertur. ali ad generalem totius orbis Jezabel sermo figurate transfertur. Fornicatio vero istius Jezabelis quadriformis intelligitur: primum videlicet in animo, de qua scriptum est: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo ; deinde etiam cum animi voluntas ad effectum perducitur; hinc Paulus dicit: Fugite fornicationem. Omne enim peccatum quodcunque fecerit homo, extr
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla ratio ꝑmittit. uthȩcuerba adeos ptineant: quossupius
canta laude suerat ꝓsecutꝰ. sed agenerali corpore ȩlectoꝵ uerat
sermonẽ ad partẽ reproboꝵ q̃ indoctorib intelligit᷑. ꝗ sua nede¬
gentia fornicationẽ & idolatriam in eccła eẽ sinunt sub nom̃e
xp̃iano: Sediã nc̃ uideam ⁊ sensũ: Euit zezabel uxora abregis
isrł dolatrasimul & fornicaria : q̃ &iã dĩ seruos insecutaẽ erũ
hȩxmulier ñ uix̃ usq ad aduentũ dñi: Nã &ungulis equoꝵle
gimꝑ illã conculcatã: sed qrerant in eadẽ eccła ꝗ opera illiuꝰ
mala imitabant᷑ idcirco ineis ipsamat̃ fornicationũ ie zabel
notat᷑ Sicut enĩ om̃s electi unã uitã ducentes unũ xp̃ĩ corpꝰ
faciunt : si com̃s reꝑbi unũ corpus diaboli dese reddt̃: Sieq
fit ut p̃cedentia m̃bra sequentib & sequenda p̃cedentib inue¬
niantur c̃iuncta : Vnde scriptũ ÷  eillis quiuia cam abiert̃ :

Expanded text:
Nulla ratio permittit ut haec verba ad eos pertineant quos superius tanta laude fuerat prosecutus, sed a generali corpore electorum vertit sermonem ad partem reproborum, quae in doctoribus intelligitur, qui sua negligentia fornicationem et idololatriam in Ecclesia esse sinunt sub nomine Christiano. Sed jam nunc videamus sensum: fuit Jezabel uxor Achab regis Israel, idololatra simul et fornicaria, quae etiam Dei servos insecuta est. Verum haec mulier non vixit usque ad adventum Domini: nam et in ungulis equorum legimus illam conculcatam. Sed quia erant in eadem Ecclesia qui opera illius mala imitabantur, idcirco in eis mater ipsa fornicationum Jezabel notatur. Sicut enim omnes electi unam vitam ducentes, unum corpus Christi faciunt, sic omnes reprobi unum corpus diaboli dese reddunt, sicque fit, ut praecedentia membra sequentibus, et sequentia praecedentibus inveniantur conjuncta. Unde scriptum est: Vae illis qui in via Cain abierunt ;
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ incuiꝰ para dyso hocẽẽ. lignũ asserit: scđm humanitatẽ loꝗt᷑.
quã assupsit ꝓnob̃ Quiergo iuncunt oblectam̃ta peccati in hoc
para dyso eccłȩ : illiaccipienda corporis & sanguinis sacram̃ta digne
ꝑtingunt & ad dĩ contẽplationẽ ꝑuenient: ipsumq lignũ uitȩ in
remuneratione accipient. Q & ipse ẽ. lignũ uite qđdat : & ipsede
lignouitȩ iuincentib dat. & in ipso fructus ligniẽ. quod dat:
Etangło smirnȩ eccłe scribe: Smirna int̃p̃tatꝰ canticũ eoꝵ: Canti¬

Expanded text:
 in cujus paradiso hoc esse lignum asserit, secundum humanitatem loquitur, quam assumpsit pro nobis. Quae ergo vincunt oblectamenta peccati in hoc paradiso Ecclesiae, illa ad accipienda corporis et sanguinis sacramenta digne pertingunt, et ad Dei contemplationem pervenient, ipsumque lignum vitae in remunerationem accipient, quia et ipse est lignum vitae quod dat, et ipse de ligno vitae vincentibus dat, et ipse fructus ligni est quod dat. Et angelo Smyrnae ecclesiae scribe. Smyrna interpretatur canticum eorum, canti
Abbreviated transcription (Latin):
in principio harũ loquutionũ & ꝑsona filudĩ. immo certe per
angłm filius dĩ loquat᷑: Nondr̃ hic quihab& aurẽ audiat ꝗd
filius dĩ dicat. sed quid sp̃s: q uidelic& uerba filii: uerbast̃ sp̃ssc̃i

Expanded text:
in principio harum locutionum ex persona Filii Dei, imo certe per in principio harum locutionum ex persona Filii Dei, imo certe per angelum Filius Dei loquatur, non dicitur hic: Qui habet aurem, audiat quid Filius Dei dicat; sed, quid Spiritus; quia videlicet verba Filii, verba sunt Spi