comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rib animas soluer&. aut liberatas rursus aliis
corporib indueret. & de cȩloꝵ regionib descen-¬
dentes sanguine & carne uestu&. s ut semel cor¬
pora suscitata incorruptione & ȩt̾nitatȩ dona¬
ret:  Sicut enĩ xp̃c mortuus ult᷑ ñ morit᷑. nec
mors ei dñat᷑ . ita nec corpora suscitata post re¬
surrectionẽ secundo ł frequent᷑ intereunt. nec
mors eis ultra dñabit᷑. neq in nichilũ resol-¬
uent᷑. qr totũ hominẽ xp̃i saluauit aduentꝰ.
Sed & illud a sollemnitate xp̃i origenẽ alienũ
facit. qđ principatus. potestates. fortitudines.
thronos. & dnãtiones. ñ ab inicio in hoc condi.¬
tas refert. s post creationẽ sui aliqua honore
digna fecisse : & aliis suiᷤ similib ꝓpt̾ negligen¬
tiã ad inferiora dilapsis. has inclytis nominib
appellatas. ut iuxta errorẽ eius ñ eas condide¬
rit d̾s̃ principatus & potestates. & reliqua: sed

Expanded text:
ribus animas solueret aut liberatas rursus aliis ribus animas solueret aut liberatas rursus aliis corporibus indueret et de caelorum regionibus descendentes sanguine et carne uestiret, sed ut semel corpora suscitata incorruptione et aeternitate donaret. Isicut enim Chnstus mortuus ultra non moritur nec mors ei dominatur, ita nec corpora suscitata post resurrectionem secundo uel frequenter intereunt nec mors eis ultra dominabitur neque in nihilum resoluentur, quia totum hominem Christi saluauit aduentus. Sed et illud a sollemnitate Christi Origenem alienum facit, quod principatus, potestates, fortitudines, thronos ac dominationes non ab initio in hoc conditas refert, sed post creationem sui aliqua honore digna fecisse et aliis sui similibus propter neglegentiam ad inferiora delapsis has inclitis nominibus appellatas, ut — iuxta errorem eius — non eas condiderit deus principatus et potestates et reliqua, sed
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑ria fidci dogmata struens: nec anunȩ in
cęloꝵ regionib aliqͥd peccauer̃t. & iocireo in cor¬
pora religatȩ sunt. Si enĩ hoc ita e̾e̾t. oportuerat
saluatorẽ nec ipsũ corpꝰ ad sumere: & animas
de corporib liberare. debuerat eo tempore quan¬
do in baptismate peccata dimittit statin bap¬
tatũ de coiporis uinculis soluere: quȩ ꝓpt̾ pec¬
cata in condempnatione peccati facta cõmemo¬
rat. Sed & resurrectionẽ corpor frustra pollice¬
tur. si expedit aminab absq grauitate corpoꝵ
ad cęlũ leuius subuolare. Ipse qͦꝙ resurgens
carnẽ suã suscitare ñ debuit. s solã diuinitati
animã copulare: simelius ẽ absq corporib quã
cũ corporib uiuere. Qͥd sibi autẽ uult crebro
animas & uinciri corporib & ab eis diuidi p̃di¬
care: & multas nob̾ inferre mortes: ĩgnorans
xp̃m idcirco uenisse. ñ ut pꝰ resurrectionẽ corpo¬

Expanded text:
contraria fidei dogmata struens. nec animae in contraria fidei dogmata struens. nec animae in caelorum regionibus aliquid peccauerunt et idcirco in corpora relegatae sunt. si enim hoc ita esset, oportuerat saluatorem nec ipsum corpus adsumere et animas de corporibus liberare; debebat eo tempore, quando in baptismate peccata dimittit, statim baptizatum de corporis uinculis soluere, quae propter peccata in condemnatione peccati facta commemorat. sed et resurrectionem corporum frustra pollicetur, si expedit animabus absque grauitate corporum ad caelum subuolare. ipse quoque resurgens carnem suam suscitare non debuit, sed solam diuinitati animam copulare, si melius est absque corporibus quam cum corporibus uiuere. Quid sibi autem uult crebro animas et uinciri corporibus et ab eis diuidi praedicare et multas nobis inferre mortes ? ignorat Christum idcirco uenisse, non ut post resurrectionem corpo
Abbreviated transcription (Latin):
condere diuersitatẽ : cũ creationẽ eiꝰ moy¬
ses explicans dixerit: nec indicauerit. ꝓpt̾
causas aliquas p̾cedentes de rationabilib
sensibilia. de inuisibilib uisibilia. de me¬
liorib peiora ꝓlata: qd̾ aꝑtissime origenis
p̃dicat.⁊ Dicit enĩ propt᷑ peccata intelligi¬
baiũ creaturarũ mundũ et̾ cȩpisse. nolene
pascha celebrare cũ sc̃is. noq cũ paulo dicert. in¬
uisibilia si a creatura mundi ꝑ ea quȩ facta sunt
intellecta conspiciunt᷑. nec cũ ꝓpħa uociferari.
consideraui oꝑa tua & obstipui. Aliter enim
mundi pulchritudo subsistere ñ ualebat. nͥ eam
uarius creaturarũ implesset ornatus. deniq sol
& limaduo magna luminaria & stellę reliquȩ
ante quã hoc essent in qͦ eas ereatas cotidiani
cursus testat᷑ officiũ ñ erant absq corporib nec
ꝓpter aliquas causas simplicitatẽ pristinã relin¬
quentes corporib circundatȩ st̃. ut ille sõmat

Expanded text:
condere diuersitatem, cum creationem eius Moycondere diuersitatem, cum creationem eius Moyses explicans nec dixerit nec indicauerit propter causas aliquas praecedentes de rationabilibus\' sensibilia, de inuisibilibus uisibilia, de melioribus peiora prolata, quod apertissime Origenes praedicat? dicit enim propter peccata intelligibilium crePascha celebrare cum sanctis, neque cum Paulo dicere: Inuisibilia dei a creatura mundi per ea, quae facta sunt, intellecta conspiciuntur nec cum propheta uociferari: consideraui opera tua et obstupui. aliter enim mundi pulchritudo subsistere non ualebat, nisi eum uarius creaturarum inplesset ornatus. denique sol et luna, duo magna luminaria, et stellae reliquae, antequam hoc essent, in quod eas creatas cotidiani cursus testatur officium, non erant absque corporibus nec propter aliquas causas simplicitatem pristinam relinquentes corporibus circumdatae sunt, ut ille somniat
Abbreviated transcription (Latin):
Qui em̃ diuerso tramite ab apłoꝵ regulis ab¬
errauit. quasi indignꝰ & ꝓfanus choro xp̃i
& consortio mysterior eius de sollemnitate
xp̃i eicit᷑. & a patrib maioribusq natu qui
siluatoris eccłam fundauerunt ꝓcul pel
pellit᷑. philosopho pannos nitens nouo &
firmissimo eccłȩ consuere uestim̃to: & ue¬
ris falsa sociare. ut & illoꝵ ex uicinitate
fortior ꝓbet᷑ infirmitas. &huiꝰ pulchritudo
uioletur. Quȩ enĩ illũ ratio qui disputatio¬
nũ ordo ꝑdux̃ ut allegoriȩ umbris & cassis
imaginib seripturarũ toller& ueritatẽ.
Quis ꝓpħa sentire docuit ꝓpt̾ ruinam &¬
lapsus de cęlis animarũ dm̃ ẽẽ compulsũ
corpora fabricare: quis uixta beatũ lucã
eoꝵ qui uiderunt & ministri fuer̃t sermo¬
nes di huic tradidit ad docendũ. negligen.¬
tia & motu. & fluxii. de altiorib rationabi¬
lnũ creaturarũ ꝓuocatũ dm̃ mundi huiꝰ

Expanded text:
Iqui enim diuerso tramite ab apostolorum regulis abIqui enim diuerso tramite ab apostolorum regulis aberrauit, quasi indignus et profanus choro Christi et consortio mysteriorum eius de sollemnitate Christi eicitur et a patribus maioribusque natu, qui saluatoris ecclesiam fundauerunt, procul pellitur philosophorum pannos nitens nouo et firmissimo ecclesiae consuere uestimento et ueris falsa sociare, ut et illorum ex uicinitate fortioris probetur infirmitas et huius pulchritudo uioletur. Quae enim illum ratio, qui disputationum ordo perduxit, ut allegoriae umbris et cassis imaginibus scripturarum tolleret ueritatem? quis propheta sentire docuit ob lapsus de caelis animarum deum esse conpulsum corpora fabricare ? quis iuxta beatum Lucam eorum, qui uiderunt et ministri fuerunt sermonis dei, huic tradidit ad docendum neglegentia et motu et fluxu de altioribus rationabilium creaturarum prouocatum deum mundi huius
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlis sit cõmorata quã sibi postea iunxerit.
Nichil enĩ nr̃e conditionis e cȩlo ueniens
secũ dns deportauit. Unde quicqͥd contra¬
riũ est ueritati. euuangłica falce succidens
loqͥt᷑: omĩs plantatio quã ñ plantauit pa¬
ter meus cęlestis eradicabit᷑ uerbũ opere.
conminationẽ fine consũmans. & dictoꝵ
potentiã expletione rerũ ꝓbans: ut quic¬
qͥd sermo pollicitus est. gestoꝵ ueritas ex¬
hiberet. Sciant gͥ se huius sollemnitatis
alienos non posse celebrare nobiscũ dñĩ¬
cã passionẽ: qui origenẽ ut loquar aliqͥd
de fabulis poctarũ hydram omniũ sequun¬
tur heresetn: & erroris se habere magis¬
trũ & principẽ głant᷑. Quãius enĩ innu¬
merabiles teruerrt libros & garrulitatis suȩ
quasi damnosȩ possessiorus fuȩ mundo relique¬
rit. hereditatẽ : tam̃ scimꝰ lege p̃ceptũ. ñ poteris
constituere suꝑte homiẽ al ienũ qr ñ ẽ fr̃ tuuꝰ.

Expanded text:
caelis sit commorata, quam sibi postea iunxerit; caelis sit commorata, quam sibi postea iunxerit; nihil enim nostrae condicionis e caelo ueniens secum dominus deportauit. unde, quidquid contrarium est ueritati, euangelica falce succidens loquitur: omnis plantatio, quam non plantauit pater meus caelestis, eradicabitur, uerbum opere, comminationem fine consummans et dictorum potentiam expletione rerum probans, ut, quidquid sermo pollicitus est, gestorum ueritas exhiberet. Sciant igitur se huius sollemnitatis alienos non posse celebrare nobiscum dominicam passionem, qui Origenem — ut loquar aliquid de fabulis poetarum — hydram omnium sequuntur hereseon et erroris se habere magistrum et principem gloriantur. quamuis enim innumerabiles texuerit libros et garrulitatis suae quasi damnosae possessionis mundo reliquerit hereditatem, tamen scimus lege praeceptum: non poteris constituere super te hominem alienum, quia non est frater tuus.
Abbreviated transcription (Latin):
discipuli. Si enĩ anima saluatoris ante qͣm
ille humanũ corpꝰ adsumeret in cęloꝵ re¬
gionib morabat᷑. & necdũ erat anima illiꝰ.
impiissimũ ẽ dicere ante corpꝰ eã fuisse
dñi agentẽ aliqͥd & uigentẽ. & postea in ami¬
ma illius cominutatã. Aliud ẽ si possunt
de scripturis docere ante quã nasceret᷑ ex
mraria habuisse hanc auimã dm̃ uerbũ.
& ante carnis adsumptionẽ animam
illius ñ cupatã. Qđ si & auctoritate scrip¬
turarũ. & ipsa suscipere ratione cogunt᷑
xp̃m ñ habuisse animã ante quã de ora¬
ria nasceret᷑ in ad sumptione enĩ homi¬
nis & anima eiꝰ ad sumpta est: ꝑspicuȩ
conuncu eaͣndẽ animã & illius & ñ ulius
fuisse dicentes. Sed cessent illi a nouoꝵ doga¬
matũ impietate furibundi: nos scripturarũ
normã sequentes. tota cordis audacia p̃dicemꝰ
qđ nec caro illius nec anima fuerant prius¬
quã de maria nasceret᷑ : nec ante anima in

Expanded text:
discipuli. Si enim anima Salvatoris, antequam discipuli. Si enim anima Salvatoris, antequam ille humanum corpus assumeret, in coelorum regionibus morabatur, et necdum erat anima illius: impiissimum est dicere, ante corpus eam fuisse domini agentem aliquid et uigentem et postea in animam illius conmutatam. aliud est, si possunt de scripturis docere, antequam nasceretur ex Maria, habuisse hanc animam deum uerbum et ante carnis adsumptionem animam illius nuncupatam. quodsi et auctoritate scripturarum et ipsa suscipere ratione coguntur Christum non habuisse animam, antequam de Maria nasceretur — in adsumptione enim hominis et anima eius adsumpta est —, perspicue conuincuntur eandem animam et illius et non illius fuisse dicentes. sed cessent illi a nouorum dogmatum inpietate furibundi! nos scripturarum normam sequentes tota cordis audacia praedicemus, quod nec caro illius nec anima fuerant, priusquam de Maria nasceretur, nec ante anima in
Abbreviated transcription (Latin):
relinquentes. ad quiescant eccłiasticȩ uerita¬
ti. & festiuitatẽ dĩcȩ passionis ñ faciant
inꝑfectã. ne principalem & maiorẽ hominis
partt̃ in saluatore negent absq anima &
mente corpꝰ illius adserentes. Si enĩ ita erat
qđ de se uolens intelligi loquebat᷑. pastor bonꝰ
animã suã ponit ꝓ ouib & si tantũ carnẽ
hominis adsumpserat: cur in passione dice¬
bat sp̃s prumptus. caro autẽ infirma:
Unde sciendũ ẽ qdꝰ ex onĩ parte temperatũ
humane conditionis exhibens sacramentũ
ꝑfectã similitudinẽ nr̃e conditionis adsũp¬
serit: nec carnẽ tantũ. nec animã inratio¬
nałe & sine sensu: sed totũ corpus totãq ani¬
mã sibi sotians ꝑfectũ in se hominẽ demon
qui de terra conditi sumꝰ. nec carnẽ dedux̃
de cęlo. nec animã quȩ pͥus substiterat. &
ante carnẽ euis. condita erat suo corpori
copulauit. sicut origenis nitunt᷑ docere

Expanded text:
relinquentes adquiescant ecclesiasticae ueritarelinquentes adquiescant ecclesiasticae ueritati et festiuitatem dominicae passionis non faciant inperfectam nec principalem et maiorem hominis partem in saluatore negent absque anima et mente corpus illius adserentes. si enim ita erat, quid de se uolens inanimam suam ponit pro ovibus ? Et si tantum carnem hominis assumpserat, cur in passione dicebat: Spiritus promptus, caro autem infirma ? 8. Unde sciendum est, quod ex omni parte temperatum humanae conditionis exhibens sacramentum, perfectam similitudinem nostrae conditionis assumpserit, nec carnem tantum, nec animam irrationalem, et sine sensu, sed totum corpus totamque animam sibi socians, perfectum in se hominem demonsqui de terra conditi sumus, nec carnem deduxit de coelo, nec animam, quae prius substiterat, et ante carnem ejus condita erat, suo corpori copulavit, sicut Origenis nituntur docere
Abbreviated transcription (Latin):
Nulli enĩ dubiũ quin irrationabilium
uim̃toꝵ animȩ ñ ponant᷑ & resumant᷑: sed
cũ corporib pereant. & in puluerẽ dissol¬
uant᷑ Porro saluator tollens animã os sepa-¬
rans a corpore suo in tempore passionis.:
rursũ eã in resurrectione suscepit: & multo
ante quã faceree loquebat᷑ in psalmo. Nor
derelinques animã meã in inferno. nec dab̾
scm̃ tuũ uidere corruptionẽ. Nec credibile
ẽ qđ ad inferos caro eius descenderit. ł pru-¬
dentia carnis quȩ appellata ẽ ita ñ inferis
apparuerit. sed qđ corpus eius
positũ in sepulchro sit: & ipse nec de corpore
& sapientia carnis nec de diuinitate sua dixe-¬
rit. ñ derelinques animã meã in inferno: sed
uere de nr̃ȩ naturȩ anima : ut ꝑfectã ac rati¬
onalem & intelligibilem atq sensibilem ad
inferos animã descendisse monstraret. Horta¬
mͦ eos qͥ talia sapiunt. ut errores hęreticoꝵ

Expanded text:
bilium bilium iumentorum animae non ponantur et resumantur, sed cum corporibus pereant et in puluerem dissoluantur. porro saluator tollens animam et separans a corpore suo in tempore passionis rursum eam in resurrectione suscepit. et multo ante, quam faceret, loquebatur in psalmo: non derelinques animam meam in inferno nec dabis sanctum tuum uidere corru p tionem. nec credibile est, quod ad inferos caro eius descenderit uel prudentia carnis, quae appellata sit anima, inferis apparuerit, sed, quod corpus eius positum in sepulchro sit et ipse nec de corpore et sapientia carnis nec de diuinitate sua dixerit: non derelinques animam meam in inferno, sed uere de nostrae naturae anima, ut perfectam ac rationalem et intelligibilem atque sensibilem ad inferos animam descendisse monstraret. hortamur eos, qui talia sapiunt, ut errores hereticos
Abbreviated transcription (Latin):
palia st̃. & ad salutẽ credentiũ ꝑtinent ȩc¬
cłiasticȩ fidei repugnantes. Neq enĩ ut ip¬
se cũ sectatorib suis intit᷑ appbare. dñs nr̃
atq saluator animã sine sensu ad sumpsit
& m̃te : aut mediã partẽ eiꝰ duasq de trib
siue terciã ut inꝑfecte hominẽ saluaret
ad sumptũ. qr nec media nec reliquȩ porti¬
ones ꝑfecti nom̃ accipient. Ꝙ sicut qđ ꝑ
tudinẽ nr̃am ł exparte susceperat: quomͦ
in euuangłio loquebat᷑. nemo tollit ani¬
mã meã a me : potestatẽ habeo ponendi eã.
& potestatẽ habeo sum̃di illã : Quȩ autem
tollit᷑ atq deponit᷑. nec inrationalis. nec
absq m̃te & intelligentia dici potest : sed
econtrario rationalis & intelligibilis. &
mentẽ habens ac sentiens. Atq ita ipse
disputationis ordo conuicit nichil a
dño inꝑfectũ e̾e̾ susceptũ . sed adsump¬
tũ ab eo hominẽ plene ꝑfecteq saluatũ.¬

Expanded text:
palia sunt et ad salutem credentium pertinent, eccpalia sunt et ad salutem credentium pertinent, ecclesiasticae fidei repugnantes. neque enim, ut ipse cum sectatoribus suis nititur adprobare, dominus noster atque saluator animam sine sensu adsumpsit et mente aut mediam partem eius duasque de tribus siue tertiam, ut inperfecte hominem saluaret adsumptum, quia nec media nec reliquae portiones perfecti nomen accipient. et, sicut, quod tudinem nostram uel ex parte susceperat, quomodo in euangelio loquebatur: nemo tollit animam meam a me. potestatem habeo ponendi eam et potestatem habeo sumendi eam? quae autem tollitur atque deponitur, nec inrationalis nec absque mente et intellegentia dici potest, sed e contrario rationalis et intelligibilis et mentem habens ac sentiens. Atque ita ipse disputationis ordo conuincit nihil a domino inperfectum esse susceptum, sed adsumptum ab eo hominem plene
Abbreviated transcription (Latin):
dat᷑. Cessent apollinaris discipłi. ea quȩ con¬
tra ȩccłiasticas regulas ẽ locutus. ꝓpt̾ alia
eius scripta defendere. Licet enĩ aduersus
arrianos & eunomianos scripserit. & orige¬
nẽ aliosq hȩreticos sua disputatione sub.¬
uerterit : tam̃ qͥ memor ẽ illius p̃cepti ñ
accipies ꝑsonã in iudicio. ueritatẽ semꝑtr
debet diligere ñ ꝑsonas ꝙ scire qđ in dis¬
pensatione hominis quã ꝓ salute nr̃a um¬
genitus filius di ẽ dignatus ad sumere.ñ
sit alienus a culpa qͥ suꝑ anima illius. ꝑ¬
uersa & intellex̃ & scripsit. Sicut enĩ apłs
ait. si expendero omnẽ substantiã meam.
& tradidero corpus meũ ut ardeã carita¬
tẽ autẽ ñ habuero nichil mͥ proderit.
ita siue iste de quo nc̃ sermo ẽ. siue orige¬
nis & alii hȩretici quãuis scripserint aliqua
quȩ eccłiasticȩ fidei ñ repugnent. tam̃ ñ
erunt absq crimme. & in his quȩ princi.¬

Expanded text:
datur. cessent Apollinaris discipuli ea, quae condatur. cessent Apollinaris discipuli ea, quae contra ecclesiasticas regulas est locutus, propter alia eius scripta defendere. licet enim aduersus Arrianos et Eunomianos scripserit et Origenem aliosque hereticos sua disputatione subuerterit, tamen, qui memor est illius praecepti: non accipies personam in iudicio, ueritatem semper debet diligere, non personas, et scire, quod in dispensatione hominis, quem pro salute nostra unigenitus filius dei est digsit alienus a culpa, qui super anima illius, perversa et intellexit, et scripsit. Sicut enim Apostolus ait: Si expendero omnem substantiam meam, et tradidero corpus meum, ut ardeam, caritatem autem non habuero, nihil mihi proderit , ita sive iste, de quo nunc sermo est, sive Origenes, et alii haeretici, quamvis scripserint aliqua, quae Ecclesiasticae fidei non repugnent; tamen non erunt absque crimine, et in his, quae princi
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ ipsa. Quȩ sapit appellat᷑ sapientia : qđ
autẽ sapit᷑ res est quã respicit ea quȩ gig¬
nitur ex sapiente sapientia : & ñ sapiens
ipse nec ipsa sapientia. Tandẽ desinant dia.¬
lecticȩ artis strophis simplicia eccłiasticȩ
fidei decitta ꝑuertere. ut animã saluatoris
prudentiã carnis appellent: quã apłs mor¬
tẽ & inimicã adserit ħ. Sed & hoc modo
nob̾ contra illos disserendũ uidet᷑ Scriptũ
ẽ de uerbo dĩ. Omĩa ꝑ ipsũ facta sunt.
Num credibile ẽ & sapientiã uel pruden¬
tiã carnis quã illi animã saluatoris intel¬
ligunt a uerbo dĩ conditã. ut mortis &
inunicitiȩ cont̾ dm̃ ipse operator exis-¬
teret sibiq cas qđ dicꝰtu nefas ẽ copularetr
Qđ si uefaruin est credere. & anima sai¬
uatoris cunctis uirtutib pollet ergo pru¬
dentia carnis ñ erit anima eiꝰ. ne ipse mor.¬
tẽ & inimicitiã contͤ dm̃ sub iunxisse ere¬

Expanded text:
et non ipsa, quae sapit, appellatur sapientia; quod et non ipsa, quae sapit, appellatur sapientia; quod autem sapitur, res est, quam respicit, eaque gignitur ex sapiente sapientia et non sapiens ipse nec ipsa sapientia. tandemque desinant dialecticae artis strophis simplicia ecclesiasticae fidei decreta per-\' uertere, ut animam saluatoris prudentiam carnis appellent, quam apostolus mortem et inimicam adserit dei. ■ Sed et hoc modo nobis contra illos disserendum uidetur: j scriptum est de uerbo dei: omnia per ipsum facta sunt; num credibile est et sapientiam uel prudentiam carnis, quam illi; animam saluatoris intellegunt, a uerbo dei conditam, ut mortis et inimicitiae contra deum ipse operator exsisteret sibique eas, quod dictu nefas est, copularet? quodsi nefarium est credere et anima saluatoris cunctis uirtutibus pollet, ergo prudentia carnis non erit anima eius, ne ipse mortem et inimicitiam contra deum sibi iunxisse cre
Abbreviated transcription (Latin):
carnis asserit᷑. quȩ mors & inimica ẽ dei.
Nr̃a autẽ mori ñ potest: qđ nequaꝗͣ ita in¬
telligendũ ẽ fũs limi. cũ etiã prudentia¬
animȩ ñ possit anima ñcupari: & multo
inter se differant. Licet enĩ prudentia
animȩ in ea sit. cuius prudentia ẽ:tamen
alterũ habet alterũ habet᷑ & prius anima
ẽ : sequens uersat᷑ in animã. Qđ si pruden.¬
tia animȩ ñ ẽ anima: quantomagis carnis
prudentia anima ñ potest appellari: Tendant
quantũlibet sẏllogismoꝵ suoꝵ retia. & sofys¬
matũ decipulas ꝓponentes seipsos umectant
laqueis. ne id quiđe scientes ciius uana
scientia gloriant᷑ : & discant a nob̾ quos gra¬
tis cogunt huiuscemodi disputationemo
ad sumere. aliud eẽ qđ sapit. aliud sapientiã.
aliud qͦq qd̃ sapit᷑. & hȩc ñ solũ uerbis int̾
se. s & sensib discrepare. Quȩ enĩ rationabi.¬
lis ẽ anima: Porro quȩ ex ipso ẽ & ipsius.

Expanded text:
carnis asseritur, quae mors et inimica est Dei, carnis asseritur, quae mors et inimica est Dei, nostra autem mori non potest. Quod nequaquam ita intelligendum eanimae non possit anima nuncupari, et multo inter se differant: licet enim prudentia animae in ea sit, cujus prudentia est: tamen alterum habet, alterum habetur: et prius anima est, sequens versatur in anima. Quod si prudentia animae non est anima, quanto magis carnis prudentia anima non potest appellari? Tendant quantumlibet syllogismorum suorum retia, et sophismatum decipulas proponentes, seipsos innectant laqueis, ne id quidem scientes, cujus vana scientia gloriantur: et discant a nobis, quos gratis cogunt hujuscemodi disputationem assumere, aliud esse quod sapit, aliud sapientia, aliud quoque quod sapitur. Et haec non solum verbis inter se, sed et sensibus j discrepare. quae enim sapit, rationalis est anima; porro, quae ex ipsa est et ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ illis. Nulli enĩ dubiũ quin in¬
racionalis & sine sensũ ac m̃te anima
moyses scribit. Bouẽ triturantẽ. ñ infrenabis.
Et paulus scriptũ edisserens ait. Nunqͥd de
bob cura ẽ dõ. An ꝓpt̾ nos utiq dicit. ałpt̃
nos gͥ homo saluator ẽ factus. ñ ꝓpt̃ bruta &¬
mrationabilia uim̃ta : ut similitudinẽ ani¬
mȩ ium̃toꝵ absq sensu & ratione susciperet.
S ne illud qđ eiusdẽ hȩreseos sectatores cauil¬
lant᷑ & garriunt ȩccłia suscepit: ut pruden¬
tiã carnis appellari putet animã saluatoris.
cũ ꝑspicue apłs prudentiã carnis inumicã
dõ appellet. & mortẽ. qd̾ de dño dicere ne
fas ẽ. ut anima eiꝰ mors. & d̃i ininica credat᷑.
Si enĩ nob̾ p̃cipit nolite timere eos qͥ posst̃
occidere corpꝰ. & animã ñ ualent : cogentur
stulta disputatione suscipere meliores e̾e̾ nrãs
animas anima saluatoris. dũ illa prudentia

Expanded text:
factus est illis. nulli enim dubium, quin infactus est illis. nulli enim dubium, quin inrationalis et sine sensu ac mente anima, Moyses scribit: bouem triturantem non infrenabis et Paulus scriptum edisserens ait: numquid de bubus cura est deo? an propter nos utique dicit?. Propter nos similitudinem animae iumentorum absque sensu et ratione susceperit. sed nec illud, quod eiusdem hereseos sectatores cauillantur et garriunt, ecclesia suscipit, ut prudentiam carnis appellari putet animam saluatoris, cum perspicue apostolus prudentiam carnis inimicam deo appellet et mortem, quod de dfas est, ut anima ejus mors, et Dei inimica credatu. Si enim nobis praecipit: Nolite timere eos qui possunt occidere corpus, et animam non valent , cogentur stulta sua disputatione suscipere, meliores esse nostras animas anima Salvatoris, dum illa prudentia
Abbreviated transcription (Latin):
it nͥ solo peccato: qđ substantiã ñ habet¬
carnẽ habuit. & ꝓ anima rationali ipse
in ea ds uerbũ fuit: sicut dormitantes
apollinaris discipuli suspicant᷑. Nec dicers
illud in euuangłio nc̃ anima mea tur
bata ẽ. diuinitatẽ suã ꝑturbationi sub ia¬
cuisse testat᷑ : qđ consequens ẽ eos dicere
qui ꝓ anima diuinitatẽ in corpore eius
fuisse contendunt. Nec rursũ solã ani¬
ne ea similitudine carnis & ex dissimilitu¬
dine animȩ medie ad sumptionis dispen¬
sationẽ inplesse credat᷑. in carne nr̃i simi¬
lis existens. & in anima in racionabilium
ium̃toꝵ : si tam̃ sedm illos irrationabiles
& absq m̃te ac sensu ẽ anima saluatoris
qđ impiũ ẽ credere. & ꝓcul ab eccłiastica
fide : ne ꝓtinꝰ illo ꝑcuciat᷑ elogio quo
ꝓpħa corripit delinquentẽ dicens. ephra¬
him sicut colũba insensata ñ habens
cor: & quasi in rationalis audiat. compa¬
ratus ẽ iuim̃tis insipientib & similis

Expanded text:
ccato, quod substantiam non habetcarnem habuit et pro anima rationali ipse in ea deus uerbum fuit, sicut dormitantes Apollinaris discipuli suspicantur, nec dicens illud in euangelio: nuncanima mea tur bata est, diuinitatem suam perturbationi subiacuisse testatur, quod consequens est eos dicere, qui pro anima diuinitatem in corpore eius fuisse contendunt, nec rursum solam anine ex similitudine carnis et ex dissimilitudine animae mediae adsumptionis dispensationem inplesse credatur in carne nostri similis existens et in anima inrationabilium iumentorum, si tamen secundum illos inrationabilis et absque mente ac sensu est anima saluatoris, quod inpium est credere et procul ab ecclesiastica fide, ne protinus illo percutiatur elogio, quo propheta corripit delinquentem dicens: Ephraim sicut columba insensata non habens cor, et quasi inrationalis audiat: conparatus est iumentis insipientibus et similis
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ. Amator fui pulcrhitudinis eius. Quot¬
quot enĩ diligentius scripturas sc̃as leg̃t
& ꝑ picta sermonũ cęlestiũ pͣta discurrunt:
hac beatitudine ꝑfruunt᷑. Qui autẽ relin¬
quentes dnĩcȩ sollemnitatis uirorẽ ad deser¬
ta transcendunt in more urbiũ quȩ absq
muro st̃. hostiles demonũ impetus sustinent.

Expanded text:
tamus: amator fui pulchritu dinis. quottamus: amator fui pulchritu dinis. quotquot enim diligentius scripturas sanctas legunt et per picta sermonum caelestium prata discurrunt, hac beatitudine perfruuntur; ^ qui autem relinquentes dominicae sollemnitatis uirorem ad deserta  transcendunt, in morem urbium, quae absque muro sunt, hostiles daemonum impetus sustinent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsperis uentis scripturarũ uela pandentes.
nec obruerunt nos doctrinȩ hereticȩ gur¬
gites intumescentes : nec m̃dacioꝵ tempes¬
tas conterruit. neq torrentes iniqͥtatis in me¬
diũ eoꝵ pelagus ꝑtraxerunt. ubi iuxta psalmi¬
stã canentẽ reptilia quoꝵ ñ e̾ numerus & draco
diabolus cõmorant᷑. uenenatissimũ animal
scõꝵ lusib patens: nec ut cuncta breui sermo¬
ne concludã ex omĩ parte uentoꝵ flabra con¬
surgentia eccłiasticã nauẽ subuertere potu¬
erunt: & studioꝵ nr̃oꝵ seuo turbine opertre
remigiũ. En cũ saluatore dño instar discipu¬
loꝵ illius nauigantes trans fretauimꝰ: &
portũ quietis intrantes pulcherrimũ diui¬
norũ uolummũ litus amplectim᷑. uarios
carpentes flores scientiȩ & niuea memibra
sapientiae p̾ssis figentes ocłis. in eius hȩre.¬
mus amplexib & si dñs concesserit uiuen¬
tes cũ ea & in illius ꝑseuerantes amore can¬

Expanded text:
prosperis uentis scripturarum uela pandentes. prosperis uentis scripturarum uela pandentes. nec obruerunt nos doctrinae hereticae gurgites intumescentes nec mendaciorum tempestas conterruit neque torrentes iniquitatis in medium eorum pelagus pertraxerunt, ubi iuxta psalmistam canentem reptilia, quorum non est numerus, et draco diabolus commorantur, uenenatissimum animal sanctorum lusibus patens, nec, ut cuncta breui sermone concludam, ex omni parte uentorum flabra consurgentia ecclesiasticam nauem subuertere potuerunt et studiorum nostrorum saeuo turbine operire remigium. en cum saluatore domino instar discipulorum illius nauigantes transfretauimus et portum quietis intrantes pulcherrimum diuinorum uoluminum litus amplectimur uarios carpentes flores scientiae et niuea membra sapientiae pressis figentes osculis in eius haeremus amplexibus et, si dominus concesserit, uiuentes cum ea et in illius perseuerantes amore can
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ pregnantiũ mulierũ ueritatis fastidia sus¬
tinentes. quȩ soliros cẏbos respuunt. & noria
quȩque sectant᷑. nec ualent contͤ ueritatis
radios clarũ animȩ lum̃ intendere : despici¬
entes eccłiasticã disciplinã quasi porei uolu¬
tant᷑ in ceno. & ungenta contempnunt. S
iustũ ẽ ut saltĩ de eremplis quȩ inferimus
recipiant sanitatẽ. Sicut enĩ ocło officit lip¬
pitudo. & totũ corpus populat᷑ febris. aes
qͦq & ferrũ paulatĩ rubigo consumit: ita
dogiatũ ꝑuersor ꝑnitiosa contagia animaꝵ
negligentiũ pulerhitudinẽ uiolant. & defor¬
mi eas m̃dacioꝵ pallore ꝑfundunt. Obsecro fũs
ut ignoscatis dolori meo: sceleratas doctrinas
in mediũ ꝓferenti. Licet enĩ ꝑ babylonia
flumina transierimꝰ ut captiuos ibide cõmo¬
rantes ad festiuitatẽ hierłm ꝑgere suaderemꝰ.
tam̃ miscđia dĩ ipsi captiuitatẽ ñ sensimus.

Expanded text:
rem praegnantium mulierum, veritatis fastidia susrem praegnantium mulierum, veritatis fastidia sustinentes, quae solitos cibos respuunt, et noxia quaeque sectantur; nec valent contra veritatis radios clarum animae lumen intendere: despicientes ecclesiasticam disciplinam, quasi porci volutantur in caeno et unguenta contemnunt. sed iustum est, ut saltim de exemplis, quae inferimus, recipiant sanitatem. sicut enim oculo officit lippitudo et totum corpus populatur febris, aes quoque et ferrum paulatim rubigo consumit, ita dogmatum peruersorum perniciosa contagio animarum neglegentium pulchritudinem uiolat et deformi eas mendaciorum pallore perfundit. obsecro, fratres, ut ignoscatis dolori meo sceleratas doctrinas in medium proferenti. licet enim per Babylonia flumina transierimus, ut captiuos ibidem commorantes ad festiuitatem Hierusalem pergere suaderemus, tamen misericordia dei ipsi captiuitatem non sensimus
Abbreviated transcription (Latin):
quentes. ad ortũ solis iusticie iuncti. magoꝵ
studiis conuertant᷑. & in habitantes calidissimã
plagã celi. quȩ in seripturarũ feruore sentit᷑.
pastores eccłiasticos spreta origenis amentia
sciscitent᷑ & dicant. Ubi ẽ qͥ natus ẽ. per iude¬
oꝵrs : Cũ ulũ inuenerint iacentẽ in p̃sepi. hu¬
mili uidelicet eloqͥo scripturarũ. offerentes
ueritatis splendore fulgentẽ. conuersationisq
bene olentis fraglantiã. & continentiã luxũ
uoluptatis. & fluitantia carnis incentiua sic¬
cantẽ. Qui enĩ post crebras cõmonitiones.
eccłiastice fidei contradicunt. duplici lan¬
guore retinent᷑: nequitia. & imperitia : & in
morẽ serpentũ toti ad terrena conuersb ad
herentesq humo bonis mala p̃ferunt: nec
nouerunt quȩ sit differentia uitior atq uir¬
tutũ. & de sc̃is scripturis incorrepcionẽ ꝙ sa¬
nitatẽ sui medicam̃ta contempnunt : in mo¬

Expanded text:
quentes ad ortum solis iustitiae iuncti magorum quentes ad ortum solis iustitiae iuncti magorum studiis conuertantur et inhabitantes calidissimam plagam caeli, quae in scripturarum feruore sentitur, pastores ecclesiasticos spreta Origenis amentia sciscitentur et dicant: ubi est, qui natus est rex Iudaeorum ? cum illum inuenerint iacentem in praesepi, humili I uidelicet eloquio scripturarum, offerent ei ueritatis splendore fulgentem conuersationisque bene olentis flagrantiam et continentiam luxum uoluptatis et fluitantia carnis incentiua siccantem. qui enim post crebras commonitiones ecclesiasticae fidei contradicunt, duplici languore retinentur nequitiae et-inperitiae et in morem serpentum haerentesque humo, bonis mala praeferunt, nec noverunt, quae sit differentia vitiorum atque virtutum, et de sanctis Scripturis in correptionem, et sanitatem sui medicamenta contemnunt, in mo
Abbreviated transcription (Latin):
uerba discamꝰ maiorẽ ẽẽ fortitudinẽ dĩ. quã ea
quȩ ab illo facta sunt. & ñ erubescit cont᷑ di
fortitudinẽ disputans dicere. qđ tantũ possit
ds quantũ ei ad operandũ materia ministra¬
rit nec intelligit aliã naturã e̾e̾ factorũ &
aliã enis qͥ factor ẽ as: neq posse tantũ illã de
qua aliqͥo fit. quantũ is potest qͥ ex ea aliqͥd
fabricat᷑. diuersarũ enĩ substantiarũ. diuersa
est uirtus atq conditio. Qua ꝓpt̾ si uolunt
cũ eccła dñicũ pascha celebrare qui auctorita¬
ti scripturarũ origenis p̃ferunt deliram̃ta: Au¬
diant inclamantẽ đm. Et ñ ostendi illa tͥ : ut
ambulares post ea. Ac ꝓpħam lacrimabiliter
cõmonentẽ . o.o. fugite de terra aqͥlonis dicit
dñs: qr a quattuor uentis congregabo uos.
In syon saluamini qͥ habitatis filiã babylonis.
ut erroris tenebras frigusq ignorantiȩ relin¬

Expanded text:
uerba discamus maiorem esse fortitudinem dei quam ea, uerba discamus maiorem esse fortitudinem dei quam ea, quae ab illo facta sunt. et non erubescit contra dei fortitudinem disputans dicere, quod tantum possit deus, quantum ei ad operandum materia ministrarit, nec intellegit aliam naturam esse factorum et aliam eius, qui factor est, neque posse tantum illam, de qua aliquid fit, quantum is potest, qui ex ea aliquid fabricatur; diuersarum enim substantiarum diuersa est uirtus atque condicio. Quapropter, si uolunt cum ecclesia dominicum pascha celebrare, qui auctoritati scripturarum Origenis praeferunt deliramenta, audiant inclamantem deum: \'et non ostendi illa tibi, ut ambulares postea?\' ac prophetam lacrimabiliter commonentem: o, o fugite de terra aquilonis, dicit dominus, quia a quattuor uentis caeli congregabo uos; in Sion saluamini, qui habitatis filiam Babylonis, ut erroris tenebras frigusque ignorantiae relin
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ coȩquari. si tam̃ ñ potuit facere ma¬
iora quã fecit. Uerũ ñ puto quẽꝑiã. non
dico hominũ. s ne dęmonũ quid̃e hȩc
de eo audere confingere quȩ ille & sen¬
sit & seripsit: tantã dm̃ ficisst materia
quantã ornare poterat. & in rerũ formas
diuidere. Quȩ sentiens rursũ discat a nob̾
ñ quanta fecit ds tanta facere poterat: sed
quantũ mensurã rerũ ordo poscebat. tan.¬
tã fabricatus ẽ ds. multo maiorẽ habens
& artẽ & fortitudinẽ quã ea quȩ facta st̃
numerũ atq mensurã. Et hoc sciat ꝓpħa¬
rũ testimoniis comꝑbari: equib unꝰ ait.
operuit cȩlos uirtus eiꝰ. & alter clamitat.
terrã autem sicut nichil fecit: ut maio¬
rẽ di eẽ uirtutẽ his quȩ facta st̃ p̃dicarent.
Porro qđđ dixit terrã sicut nichili fecit. de uni¬
uersis creaturis apłs interp̃tans loquit᷑. qui
uocat ea quȩ ñ sunt tanqͣm sint: ut ꝙ ꝑ hȩc

Expanded text:
nem coaequari, si tamen non potuit facere manem coaequari, si tamen non potuit facere maiora, quam fecit. uerum non puto quempiam, non dico hominum, sed ne daemonum quidem, haec de eo audere confingere, quae ille et sensit et scripsit, tantam deum fecisse materiam, quantam ornare poterat et in rerum formas diuidere. quae sentiens rursum discat a nobis: non tanta fecit deus, quanta facere poterat, sed, quanta mensurae rerum ordo poscebat, tanta fabricatus est multo maiorem habens et artem et fortitudinem, quam ea, quae facta sunt, numerum atque mensuram. et hoc sciat prophetarum testimoniis conprobari, e quibus unus ait: operuit caelos uirtus eius et alter clamitat: terram autem sicut nihili fecit, ut maiorem dei esse uirtutem his, quae facta sunt, praedicarent. porro, quod dixit: terram sicut nihili fecit, de uniuersis creaturis apostolus interpretans loquitur: qui uocat e a, quae non sunt, tamquam sint, ut et per haec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ omnẽ terrã pugillo: Si ad comparationẽ
fortitudinis di aqua m̃surat᷑ manu. & cęlũ
palma. & om̃is terra pugillo. Hec autẽ per
metaphorã dicunt᷑. ut eoꝵ quȩ facta sunt
uilitas ex factoris magnificentia comꝓbet᷑.
Neq enĩ diuersitate mẽbroꝵ compositus
est s: quomodo tanta fecisse dr̃. quanta
poterat sua uirtute comp̃hendere. Calce¬
mus qđ cepimꝰ. & sensũ nr̃m plenius expli¬
cemus. Si om̃s gentes quasi stilla de situla
& quasi momentũ statere reputatȩ sunt
s quasi saliua reputabunt᷑. ꝑ quȩ uerba
omĩum creaturarũ uilitas & parua subs¬
tantia demonstrat᷑ ut appareat in compa¬
rabił sublimitas di: eigo & fortititudo eiͦ
sicut stilla de situla & sicut momentũ
staterȩ & saliua hominis seputabit᷑ : siuix¬
ta origenẽ tanta fabricatus est quanta po¬
terat sua uirtute comp̃hendere. & neces¬
se ẽ numero m̃suraq factoꝵ di fortitudi¬

Expanded text:
et omnem terram pugillo? si ad conparationem et omnem terram pugillo? si ad conparationem fortitudinis dei aqua mensuratur manu et caelum palma et omnis terra pugillo — haec autem per metaforam dicuntur, ut eorum, quae facta sunt, uilitas ex factoris magnificentia conprobetur; neque enim diuersitate membrorum conpositus est deus — quomodo tanta fecisse dicitur, quanta poterat sua uirtute conprehendere ? Calcemus, quod coepimus, et sensum nostrum plenius explicemus. si omnes gentes quasi stillae de situla et quasi i momentum staterae reputatae sunt et quasi saliua reputabuntur — per quae uerba omnium creaturarum uilitas et parua substantia demonstratur, ut appareat inconparabilis sublimitas dei —, ergo et fortitudo eius sicut stilla de situla et sicut momentum staterae et saliua hominis reputabitur, si iuxta Origenem tanta fabricatus est, quanta poterat sua uirtute conprehendere, et necesse est numero mensuraeque factorum dei fortitudi
Abbreviated transcription (Latin):
bat. tantũ eiꝰ fecisse uirtutẽ. Ponamꝰ erem.¬
plũ. ut qđ dicimꝰ manifestius fiat. Siqͥs
opulentus pater familias conuiuias ad oe-¬
nã uoluerit inuitare. & tantas offerre da¬
pes quȩ implere possint auiditatẽ cȩnan¬
tiũ. ñ statĩ quantũ illi comederint s qͣntũ
eis fuerit p̃paratũ tantũ diues dñs habere
poterat. s p̃buit eis quantũ conuruii digni¬
tas exposcebat. Sic & omĩpotens d̾s uincens
comparationis exemplũ. ñ tantas fecit cre¬
aturas quantas poterat. s tantȩ ab eo factȩ
st̃. quantȩ debebant fieri. At ille uerbosi¬
tatis seminarũi conter̃ & replicat & ait. tan¬
ta fecit ds quanta poterat comp̃hendere
bernare: nec audit ꝓpłam dicentẽ. Si om̃s
gentes ut stilla de situla. & sicut momentũ
staterȩ computate st̃. & quasi saliua deputa¬
buntur. cui adsimilastis dm: & rursum.
Quis mensus ẽ manu aquã & cęlũ palma.

Expanded text:
bat, tantum eius fecisse uirtutem. ponamus exembat, tantum eius fecisse uirtutem. ponamus exemplum, ut, quod dicimus, manifestius fiat. si quis opulentus pater familias conuiuas ad cenam uoluerit inuitare et tantas offerre dapes, quae inplere possint auiditatem cenantium, non statim, quantum illi comederint et quantum eis fuerit praeparatum, tantum diues dominus habere poterat, sed praebuit eis, quantum conuiuii dignitas exposcebat; sic et omnipotens deus uincens conparationis exemplum non tantas fecit creaturas, quantas poterat, sed tantae ab eo factae sunt, quantae debebant fieri. at ille uerbositatis seminarium contexit et replicat et ait: tanta fecit deus, quanta poterat conprehendere ubernare bernare. nec audit prophetam dicentem: si omnes gentes ut stilla de situla et sicut momentum staterae conputatae sunt et quasi saliua deputabuntur, cui adsimulastis deum? et rursum: quis mensus est manu aquam et caelum palma
Abbreviated transcription (Latin):
ta rerũ necessitas flagitabat. habeantq m̃¬
surã ultra quã a fuisset aliqͥd extructum
indecens & inutile ꝓbaret᷑: ars ipsa plus m̃te
continet quã oꝑe demonstrauit. Nec fine
rerũ finis imponit᷑ scientiȩ sitam̃ ut dixi
quicqͥd mens conceperit & magnitudine
operũ cogitatio dilatarit. possint ea quȩ sub.¬
iecta sunt sustinere. Et quomͦ ñ imꝑiũ est
humanȩ arti finẽ ñ imponere. nec oꝑibus
suis artificũ scientiã coȩquare : & dm̃ tan¬
ta fecisse dicere racionabiliũ creaturarum
quanta factre poterat: Audiat gͦ. & discat
impius. Non tanta ẽ uirtus di quantas fecis¬
se dr̃ rationabiles creaturas: sed iponens
mensurã oꝑib ultra quã ee̾ ñ poterant. &
rerũ numerũ dispositionis suȩ arte conclu¬
dens. ipse ñisura & numero ñ tenet᷑. Ex quib
liquido apparet ñ eũ tanta fecisse. quanta
poterat: sed quantũ rerũ necessitas expete¬

Expanded text:
ta rerum necessitas flagitabat, habeantque meta rerum necessitas flagitabat, habeantque mensuram, ultra quam si fuisset aliquid extructum, indecens et inutile probaretur, ars ipsa plus mente continet, quam opere demonstrauit, nec fine rerum finis inponitur scientiae, si tamen, ut dixi, quidquid mens conceperit et magnitudine operum cogitatio dilatarit, possint ea, quae subiecta sunt, sustinere. et quo- modo non inpium est humanae arti finem non inponere nec operibus suis artificum scientiam coaequare et deum tanta fecisse dicere rationabilium creaturarum, quanta facere poterat ? audiat ergo et discat inpius: non tanta est uirtus dei, quantas fecisse dicitur rationabiles creaturas, sed inponens mensuram operibus, ultra quam esse non poterant, et rerum numerum dispositionis suae arte concludens ipse mensura et numero non tenetur. ex quibus liquido apparet non eum tanta fecisse, quanta poterat, sed, quantum rerum necessitas expete
Abbreviated transcription (Latin):
creaturas quot poterat gubernare : ut uirtu¬
tẽ di inbecillitati hominũ & cęteris quȩ erea¬
ta sunt comparet. Nã in humano corpore tot
fortitudo eius mẽbra sustentat & regit. quot
potest ex eis infusa uegetare : ꝙ eã nob̾ tribuit
temperantiã quã ualet sua p̾sentia regere:
tantũq uirtute sustentat. quantũ possunt
mẽbra hominũ sustinere. Us autẽ maior his
quȩ ipse fabricatus ẽ cũ illis mensurã in ere¬
atione p̾stiterit quã rerũ ordo poscebat. & qͦ
amplius sustinere ñ poterant: plus potest qͣm
ea quȩ facta st̃ capiunt. At ille colum̾ ueri¬
tatis terminabilem dĩ adserit fortitudinẽ.
& minorẽ artib hominũ. Cȩm̃tarii quippe
ꝙ bi qui struendarũ domoꝵ callent scientia.
maiora possunt edificare quã fecerint: si tam̃
queant fundam̃ta sustinere quȩ suꝑ edifi¬
canda sunt. Nec fabricatio. cogitationis ar¬
tiũ finis ẽ. Cũq oꝑa tanta ꝑfecerint. quan¬

Expanded text:
creaturas, quot poterat gubernare, ut uirtucreaturas, quot poterat gubernare, ut uirtutem dei inbecillitati hominum et ceteris, quae creata sunt, conparet. nam in humano corpore tot fortitudo eius membra sustentat et regit, quot potest eis infusa uegetare, et eam nobis tribuit temperantiam, quam ualet sua praesentia regere, tantumque uirtute sustentat, quantum possunt membra hominum sustinere; deus autem maior his, quae ipse fabricatus est, cum illis mensuram in creatione praestiterit, quam rerum ordo poscebat et quo amplius sustinere non poterant, plus potest, quam ea, quae facta sunt, capiunt. at ille, columen ueritatis, terminabilem dei adserit fortitudinem et minorem artibus hominum. caementarii quippe et hi, qui struendarum domorum callent scientiam, maiora possunt aedificare, quam fecerunt — si tamen queant fundamenta sustinere, quae superaedificanda sunt — nec fabricatio cogitationis artium finis est, cumque opera tanta perfecerint, quan
Abbreviated transcription (Latin):
& filiũ unũ negare. Rursũ inmemor surcon¬
traria sibi loquit᷑. Art em̃. Anima quȩ tͦbata
ẽ & tristis effecta. ñ erat ipsa unigenitꝰ & pri¬
mogenitus omĩs creaturȩ. nec uerbũ dĩ: qđ
condicionẽ ammȩ superans. & uere filius dei
si melior ẽ & potentior filius dĩ anima sua.
qđ nulli dubiũ ẽ: quomͦ anima illius in for¬
ma di ẽe̾ poterat ꝙ ȩqualis dõ: quã cũ dicat
se euacuasse & serui adsumpsisse formã:
om̃s hȩreticos magnitudine blasphennȩ su¬
perat. Si enĩ in forma di & equalis dõ uer¬
bũ dĩ est: in forma autẽ di & equalitate
eius anma saluatoris ẽ: quomͦ potest int̾
aequalia aliud et̃ maius. aliud minus : Ea enĩ
quȩ inter loris naturȩ sunt. sublumorẽ natu¬
rã atq substantiã sui deiectione testantur.
Non ei sufficit ista blasphemia: sed trans
flumina ethyopie cursũ stulticiȩ suę diri¬
gens. iterũ furiundus exultat : tot dicens
uoluntate sua dm condidisse rationabiles

Expanded text:
filium unum negare. rursum inmemor sui contraria sibi loquitur; ait enim: anima, quae turbata est et tristis effecta, non erat ipsa unigenitus et primogenitus omnis creaturae nec uerbum dei, quod condicionem animae superans et uere filius dei si melior est et potentior filius dei anima sua, quod nulli dubium est, quomodo anima illius in forma dei esse poterat et aequalis deo, quam cum dicat se euacuasse et serui adsumpsisse formam, omnes hereticos magnitudine blasphemiae superat? si enim in forma dei et aequalis deo uerbum dei est, in forma autem dei et aequalitate eius anima saluatoris est, quomodo potest inter aequalia aliud esse maius, aliud minus ? ea enim, quae inferioris naturae sunt, sublimiorem naturam atque substantiam sui deiectione testantur. Non ei sufficit ista blasphemia, sed trans flumina Aethiopiae cursum stultitiae suae dirigens iterum furibundus exultat tot dicens uoluntate sua deum condidisse rationabiles
Abbreviated transcription (Latin):
seruilis formȩ poterat obscurare: nec angustia hu¬
mani corporis in effabilem maiestatis t̃minare
iurtutem: qũe oꝑum magnitudo di filiũ complat
Nam cum frementis maris elatos gurgites &
instar montiũ intumescentes. tranquillitati su¬
bitȩ reddisset: apostoloꝵ nauicula de naufrario
lib̾ata. & inperium p̾sentis dñi aquarũ ꝓfunda
scusissent. cumq collucꝰtantib uentis. & ex om̃i
parte fluctib ercitatis tanta discrimina salua¬
tous iussione cessassent. quasi diuino sꝑu afflati
qui parit᷑ nauigabant. uere inquiunt filius est:
ñ ambigentes de diuinitate cuiꝰ magnitudinem
oꝑa lo quebant᷑. De illo enĩ: ppħale uaticiniũ est.
Tu dominaris fortitudimi maris: & motũ fluctuĩ
enis tu cõprimis. Q ipsius ꝓpħȩ canticũ signas.
ut ñ solũ inuerbo s & inuirtute dsuerꝰ qui uist̃

Expanded text:
seruilis formae poterat obscurare nec angustia humani corporis ineffabilem maiestatis terminare uirtutem, quem operum magnitudo dei filium conprobat. nam cum frementis maris elatos gurgites et instar montium intumescentes tranquillitati subitae reddidisset apostolorum nauicula de naufragio liberata et imperium praesentis domini aquarum profunda sensissent cumque conluctantibus uentis et ex omni parte fluctibus excitatis tanta discrimina saluatoris iussione cessassent, quasi diuino spiritu afflati, qui pariter nauigabant: uere, inquiunt, filius dei est non ambigentes de diuinitate, cuius magnitudinem opera loquebantur. de illo enim prophetale uaticinium est: tu dominaris fortitudini maris et motum fluctuum eius tu conprimis. et ipse propheta canticum signat, ut non solum in uer
Abbreviated transcription (Latin):
polliceri & dicere. uenite benedic᷑ti patris mei
possidete p̃paratũ uob̾ regnũ a constitutione
mundi. & ipsũ eo carere qđ aliis tribuit :
Uel quomͦ scribente paulo ad coruithios absq
nob regnatis & utinã regnaretis ut & nos reg¬
naremus uobiscũ. intelligi poterit regnum
xp̃i pꝰ multa tempora terminandũ : p̃sertĩ

Expanded text:
benedicti patris mei, possidete praeparatum uobis regnum a constitutione mundi et ipsum eo carere, quod aliis tribuit ? uel quomodo scribente Paulo ad Corinthios: absque nobis regnatis et utinam regnaretis, ut et nos regnaremus uobiscum, intellegi poterit regnum Christi post multa tempora terminandum ? praesertim
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib qͥ indomo st̃. Igit᷑ comuinias tales & qui sic passi¬
onis dñce festa conce lebrent ȩmulantes: cũ sancto
dicimꝰ. laudabo dñm inuita mca psalła do meo qa
di sum. festinemq aħ angłoꝵ metropolim que
lib̾a est. & nulla malitiȩ sorde maculat᷑: inqua nec
dissensiones sunt nec ruine. & de altero ad alterũ
transmigratio.: om̃iq uoluptate calcata. & conp̃sis
luxuriȩ fluctib qͥ aduersum nos crebrius intu¬
mescunt. cȩlestibꝰ misceam̃ choris: ut iam nunc
illuc mente translati & augustiora uidentes loca
simꝰ qͦd fut᷑i sumus. Qua beatitudine indigno
se fecere iudei. qui script᷑ȩ sc̃ȩ opib derelicts.
& pauꝑ es intelligentiȩ ad quiescentes magistris.
dni: presertim cum om̃i uoce clariora. đm illũ
ẽẽ testent᷑: & nequaquã dicere. hȩc dicit dñs. sea
ego dico uobis: ꝑ quȩ ostendit se latorẽ legũ & d̾nm¬

Expanded text:
omnibus, qui in domo sunt. Igitur conuiuas tales et, qui sic passiomnibus, qui in domo sunt. Igitur conuiuas tales et, qui sic passionis dominicae festa concelebrent, aemulantes cum sancto dicamus: laudabo dominum in uita mea, psallam deo meo, quam diu sum, festinemusque ad angelorum metropolim, quae libera est et nulla malitiae sorde maculatur, in qua nec dissensiones sunt nec ruinae et de altero ad alterum transmigratio, omnique uoluptate calcata et conpressis luxuriae fluctibus, qui aduersum nos crebrius intumescunt, caelestibus misceamur choris, ut iam nunc illuc mente translati et augustiora uidentes loca simus, quod futuri sumus. qua beatitudine indignos se fecere Iudaei, qui scripturae sanctae opibus derelictis et pauperes intellegentiae adquiescentes magistris i domini, praesertim cum omni uoce opera clariora deum I illum esse testentur et nequaquam dicere: \'haec dicit dominus" sed \'ego dico uobis