comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trib discipulis. quando resplẽ¬
duit facies eius tanquã sol. et
uestimenta eius tanquã iux.
Hinc est qd̾ testis resurrectionis
cilis angłs mubieribus apparẽs:
uestimenta alba tanquã iux
figuralit̾ exibuit. Et oculi eiꝰ
uelut flama ignis. Oculi dñi

Expanded text:
tribus discipulis, quando resplentribus discipulis, quando resplenduit facies ejus tanquam sol, et vestimenta ejus tanquam nix. Hinc est quod testis resurrectionis ejus angelus mulieribus apparens, vestimenta alba tanquam nix figuraliter exhibuit. Et oculi ejus sicut flamma ignis. Oculi Domini
Abbreviated transcription (Latin):
lis una electoꝵ eccłia. ꝑ carita¬
tis cõpagẽ xp̃o imitur. Caput
tiquus dien sedit. cuiꝰ uestimẽ¬
tũ erat qua nix candidum. et
capilli eiũs tanquam lana
ꝑsona filii cõmemorat᷑. dicente
eodẽ danihele. Aspiciebam in
uisione noctis. ⁊ ecce cũ nubib
quasi filius hoĩs ueniebat. ⁊ usq
ad autiquũ dierũ ꝑuenit. id est
usq ad deũ prẽm. Hic autẽ incã¬
dore capitis ⁊ capilloꝵ angłi: cã¬
dor innocentie filii dei designat᷑.
Et bene ip̃e candor. ꝑ lauã expri¬
mit᷑. Lana quippe ouiũ est uestis:
Ip̃e est quippe ouis de quo esaias.
Tanquã ouis ad occisionẽ ducet᷑.
lediceretur non maledicebat:
cũ pateretur: non cõminabatur.
qui capiti suo artius adherent.
Qui etiam candorẽ lane habẽt.
qr imitant᷑ simplicitatẽ ⁊ inuo¬
centiam capitis sui dicentis.
tur resurrectionis. Unde dñs
claritatẽ future resurrectionis:
niueo candore expressit coram¬

Expanded text:
lis una electorum Ecclesia per charitalis una electorum Ecclesia per charitatis compagem Christo unitur. Caput tiquus dierum sedit, cujus vestimentum erat quasi nix candidum, et capilli ejus tanquam lana inde persona Filii commemoratur, dicente eodem Daniele: Aspiciebam in visione noctis, et ecce cum aubibus coeli quasi Filius hominis veniebat, et usque ad Antiquum dierum pervenit , id est usque ad Deum Patrem; hic autem in candore capitis et capillorum angeli, candor innocentiae Filii Dei designatur. Et bene ipse candor per lanam exprimitur: lana quippe ovium est vestis, ipse quippe est ovis, de quo Isaias: Tanquam ovis ad occisionem ducetur lediceretur, non maledicebat; cum paqui capiti suo arctius adhaerent; qui etiam candorem lanae habent, quia imitantur simplicitatem et innocentiam capitis sui dicentis: tur resurrectionis. Unde Dominus claritatem futurae resurrectionis niveo candore expressit
Abbreviated transcription (Latin):
Precuctũ orenum cohibitionem
significat luxurie. Unde est. Suit
lumbi ^ precincti. Angłs itaq dani¬
heli apparens. iure in renibus cin
rie dampuat. Iolannes uero be¬
ne inpectore. qr nouũ testamentũ
etiam cogitationes nefarias di
cens. Qui uiderit mulierem ad
concupiscendũ eam: iam moe¬
chatus ẽ. eam in corde suo. In pͤ¬
tore eñi: cogitationes uersant᷑.
¶Lam ⁊ qd̾ fidelib dicit᷑. sunt
lumb ur̃i p̾cincti. Sciendũ no¬
bis est. qr qͥsqͥs ad huc fornicatio¬
nem carnis non frenat aduite
ueteris hoiẽm ꝑtiuet. Dossumꝰ
⁊ hocalit̾ incellige̾. Per duas
mamillas. designantur duo te¬
stamenta: ꝑ ionam uero aure¬
am: electoꝵ figurat᷑ eccłia. Q
bene ꝑ manullas iungit᷑ angło.
qr per obseruationẽ utriusq te¬
stamenti eccłia copulatur xp̃o
inninclõ caritatis. hoc est. in
dilectione dei ⁊ proximi. Uel
certe in mamillas angelus zo¬
na ciugitur: qr ex duobus popu¬

Expanded text:
Praecinctio renum cohibitionem Praecinctio renum cohibitionem significat luxuriae; unde est: Sint lumbi vestri praecincti. Angelus itaque Danieli apparens, jure in renibus cincriae damnat. Joanni vero bene in pectore, quia Novum Testamentum etiam cogitationes nefarias culpat, dicens: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo . In pectore enim cogitationes versantur. Nam et quod fidelibus dicitur: Sint lumbi vestri praecincti, sciendum nobis est quia quisquis adhuc fornicationem carnis non refrenat, ad vitae veteris hominem pertinet. Possumus et hoc aliter intelligere: per duas mamillas designantur duo Testamenta; per zonam vero auream electorum figuratur Ecclesia, quae bene per mamillas jungitur angelo, quia per observationem utriusque Testamenti Ecclesia copulatur Christo in vinculo charitatis, hoc est in dilectione Dei et proximi. Vel certe in mamillis angelus zona cingitur, quia ex duobus popu
Abbreviated transcription (Latin):
est eñi hõi: pcc̃o non carere. Unde qr
grecipodas pedes dict̃. Ppoderem ita
cis patibulo prĩ ꝓ nobis obtulit hosti
ani scãm in odorem suauitatis. Que
scil uestis usq ad talos pertinuit: qr
ip̃e suos usq ad mortẽ dilexit. dicẽ¬
te iohanue. Cũ dilexisset suos qui
eraut iumũdo: un finem dilex it eo ᷤ.
Suie ꝑ poderem. possumus intelligẽ
generalem eccłiam que uestis ẽ dñi.
Et paulus fidelib dicit. Qdqd̾ in xp̃o
baptizati estis: xp̃m industis. Que
uestis usq ad pedes tendit: idẽ usq
ad nouissima membra filiũ iifine
scli̾ nascitura est. Et precuictũ ad
mamillas zona aurea. In ueteri
testamento legimus daiiheli dñtu
preciuctũ apparusse ii renib: ip̃o
accestante qui ait. Leuaui oculos me¬
os ⁊ uidi. ⁊ ecce uir unus uestitus
lineis ⁊ reues eius acciniti. Hic aũt
iohamii angls non iã inrenibus:
s ad manullas p̾cuictus ostendit᷑.

Expanded text:
enim est hominum peccato non carere, unde et enim est hominum peccato non carere, unde et quia et Graeci podas pedes dicunt. Per poderem itaqucis patibulo Patri pro nobis obtulit hostianctam in odorem suavitatis. Quae videlicet vestis usque ad talos pertingit, quia ipse suos usque ad mortem dilexit, dicente Joanne: Cum dilexisset suos qui erant in mundo, in finem dilexit eos . Sive per poderem possumus intelligere generalem Ecclesiam, quae vestis est Domini, et Paulus fidelibus dicit: Quotquot in Christo baptizati estis, Christum induistis . Quae vestis usque ad pedes tendit, quia usque ad novissima membra fidelium in fine saeculi nascitura est. Et praecinctum ad mamillas zona aurea. In Veteri Testamento legimus Danieli Dominum praecinctum apparuisse in renibus, ipso attestante qui ait: Lavavi oculos meos, et vidi, et ecce vir unus vestitus lineis, et renes ejus accincti . Hic autem Joanni angelus non jam in renibus, sed ad mamillas praecinctus ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
ganimitatem spei. ⁊ ꝑseuerantiam
dicente dño. Qui ꝑseuerau̾it usq
infinẽ: hic saluus erit. ⁊c̾. Quia e¬
tiam candelabrũ tundendo ꝓducit᷑.
satis conuenit ecclie que diuersis
afficitur in hoc scl̃o presuris. inter
quas consolationem adhibet illi do¬
minꝰ dicens. Cum ambulaueris ĩ
quoquã ad purũ scoriam tuã. Et
bene in medio septẽ cantelabrorum
xp̃c qͥ eccłie sue p̾sidet. ⁊ presidendo
eam ꝓtegit. iiii medio electoꝵꝵ sucoꝵ
est scdm illud. Ubi fuerint duo
gnus inmedio tui scũs ifcł. Incuen¬
dum aũt. qr non absolute dicit se
iidisse filium hoĩs: sed similẽ filii
hõis. Ille eñi angłs ut sepe dictũ est.
ꝑsonã xp̃i gerebat. qui idcirco non
iam filius hoĩs. sed similis filii hõĩs
appellatur: qr deuicta morte iam
non morit᷑ mors illi ustra nõ dña¬
bit᷑. Del certe similis filii hoĩs uo¬
catur: qr ⁊ si carnẽ nrãm accepit.
camen non fecit pcc̃m. sed apparu¬
it insinulitudiue carnis pcc̃i. ꝓpriũ

Expanded text:
ganimitate spei et perseverantiam, dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Quia etiam candelabrum tundendo producitur, satis convenit Ecclesiae, quae diversis afficitur in hoc saeculo pressuris, inter quas consolationem adhibet illi Dominus dicens: Cum ambulaveris in xcoquam ad purum scoriam tuam . Et bene in medio septem candelabrorum  qui Ecclesiae suae praesidet, et praesidendo eam protegit, in medio electorum suorum est, secundum illud: Ubi fuerint duo gnus in medio tui sanctus Israel . Intuendum est autem quia non absolute dicit se vidisse Filium hominis, sed similem Filio hominis. Ille enim angelus ut saepe dictum est personam Christi gerebat, qui idcirco non jam Filius hominis, sed similis Filio hominis appellatur, quia devicta morte jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur; vel certe similis Filio hominis vocatur, quia etsi carnem nostram accepit, tamen non fecit peccatum, sed apparit in similitudine carnis peccati. Proprium
Abbreviated transcription (Latin):
unicat᷑ iuxta illud petri. Xp̃t pas¬
sus est ꝓ nõbis. uobis teluiquẽs
exemplũ: ut sequamini uestigia
eius. ⁊ hoc mortificando se cum
uitiis ⁊ concupiscenciis. Ad pedes
eius cadit: qr dũ considerat re¬
dẽptorem suum mortuũ. mox
iundo moriens. ad imitanda eiꝰ
uestigia semet ipãm humiliter
ꝓsternit. Bene aũt iohanũ nõ
mortuus. s tanquã mortuus ce¬
cidisse dicit᷑ ad pedes angeli: quia
electi unitãtes uestigia passioĩs
xp̃i ⁊ si moriunt᷑ mundo: uiuũt
si se mortificant cũ nitiis ⁊ con¬
cupiscentiis. non tamen penitꝰ
a corpore recedũt. Uel certe tã¬
quam moxtui fuint cũ semoꝵ¬
tificant: qr in spe future resurrecti¬
onis iam uiuunt. iuxta illud pauli

Expanded text:
ta illud Petri: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus , et hoc mortificando se cum vitiis et concupiscentiis. Ad pedes ejus cadit, quia dum considerat Redemptorem suum mortuum, mox mundo moriens, ad imitanda ejus vestigia semetipsum humiliter prosternit. Bene autem Joannes non mortuus, sed tanquam mortuus cecidisse dicitur ad pedes angeli, quia electi imitantes vestigia passionis Christi, etsi moriuntur mundo, vivunt cti etsi se mortificant cum vitiis et concupiscentiis, non tamen penitus a corpore recedunt. Vel certe tanquam mortui fiunt, cum se mortificant, quia in spe futurae resurrectionis jam vivunt
Abbreviated transcription (Latin):
diligitur deus ⁊ homo. Datur gͥ
uncentibus calculus candidus.
ut diligant deum ⁊ ꝓximũ. Da¬
tur incalculo nomen: ut ipãm
dilectionẽ ad impleant inman¬
dato uouo. Scriptũ quippe ẽ. Mã¬
datũ nouũ do uobis. ut uos inui-¬
cem diligatis. Cuius nõis uirtu¬
tem solus scit qui accipit .i. qui
in nouo mandato illud custodit
qd̾ discipulus ẽ. collatũ. Et angło
thyatire eccłe scribe. Tyathire si¬
cut supͣ dictũ est. illuminata dr.

Expanded text:
diligitur Deus et homo. Datur ergo diligitur Deus et homo. Datur ergo vincentibus calculus candidus, ut diligant Deum et proximum. Datur in calculo nomen, ut ipsam dilectionem adimpleant in mandato novo. Scriptum quippe est: Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Cujus nominis virtutem solus scit qui accipit, id est qui in novo mandato illud custodit, quod discipulis est collatum. Et angelo Thyatirae Ecclesiae scribe. Thyatira, sicut supra dictum est, illum
Abbreviated transcription (Latin):
nõis dignitatem opibus exornãt.
Unde subiungitur. Qd̾ nemo
scit scil digne nͥ qui accipit. Sci¬
re eñi positũ est hic. ꝓ eo qd est. nͥ
uirtutem huius nõis expertus
fuerit. Tali mͦ dicunt᷑ mulieres
nec dũ cognouisse uiros .i. que
nec dũ fuerunt exꝑte uiri thoꝵ.
accipit .i. nemo uirtutẽ huius nõis
⁊ dignitatem moribus ⁊ iuita teffen¬
dit. nͥ aute fuerit p̾destinatus. ut fi¬
lius dei non solum nõiet᷑. s etiam
sit. Noste et enĩ xp̃i nomen: ad cu¬
stodiam mandatoꝵ ꝑtinet. Quo
contra iohannes de quolib repro¬
bo dicit. Qui dicit se nosce dm̃. et
mandata euis non custodit. men¬
dax est. ⁊ ueritas in eo nonẽ. Ne¬
mo itaq scit hoc nomẽ nͥ qui acci
pit .i. qd̾ ad hoc est p̾destinatus a
deo. ut iure xp̃ianus ⁊ uocet᷑ ⁊ sit.
Docest ⁊ per hunc lapidem igni¬
que tandorem habet qd̾ per hoc
qd̃ uestis est: oꝑiens ingredinẽ¬
pc̃c̃oꝵ. igñe autem ꝑ amorẽ quo

Expanded text:
nominis dignitatem operibus exornant. nominis dignitatem operibus exornant. Unde subjungitur: Quod nemo scit, subauditur digne, nisi qui accipit. Scire enim positum est hic pro eo quod est, nisi virtutem hujus nominis expertus fuerit. Tali modo dicuntur mulieres nondum cognovisse viros, id est quae nondum fuerunt expertae viri thorum. o virtutem hujus nominis et dignitatem moribus et vita defendit, nisi qui ante fuerit praedestinatus a Deo, ut filius Dei non solum nominetur, sed etiam sit. Nosse etenim Christi nomen, ad custodiam mandatorum pertinet. Quo contra Joannes de quolibet reprobo dicit: Qui dicit se nosse Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est, et veritas in eo non est . Nemo itaqpit, id est qui ad hoc praedestinatus est a Deo, ut jure Christianus vocetur et sit. Potest et per hunc lapidem igniquae candorem habet, per hoc quod vestis est operiens nigredineper ignem autem, amor quo
Abbreviated transcription (Latin):
candidum ⁊c̃. Calculus lapis est
preciosus. qui ⁊ carbũculus appel¬
latur. eo qd̾ intenebris constitutꝰ.
sicuti carbo succensus fulgere ꝑhi¬
beatur. Per hũc aũt lapidem. ip̃e
incelligitur xp̃c. qui inter huius
scł̃i tenebas resulsit. qñ uerbum
caro factũ est: ⁊ habitauit in nobis
Unde bene candid̾ dicitur. quia sinc
ulla peccati obsuscatione. mũdus¬
tis sue luce tencbras nr̃e mortali¬
tatis illustrauit. Dicit itaq. Da¬
mortis triumphat ut sit scilicet
mͥ frater ⁊ conparciceps regni ĩ
gla. Aude iohannes dicit. Qt̾ qd̾
autem receperunt eñ didit eis
potestatem filios dei fieri. ut sic̃
est filius dei ip̃e ꝑ naturam: ita
sint isti ꝑ grãm. In qua iudelicet
ad optionis gratia: nomen etiã
nouũ datur .i. nomen xp̃ianum
dixit. Uocabit̾ tibi nomẽ nomẽ¬
uonũ: qd̾ os dñi nõiauit. In calcu¬
lo itaq habet hoc nomen: qr ab
datur uictoribus .i. õibus ad uitã
eternam predestinatis. ꝑ huius

Expanded text:
cipit. Calculus lapis est pretiosus, qui et carbunculus appellatur, eo quod in tenebris constitutus, sicut carbo succensus fulgere perhibetur. Per hunc autem lapidem ipse intelligitur Christus, qui inter hujus saeculi tenebras refulsit, quando Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Unde et bene candidus dicitur, quia sine ulla peccati offuscatione mundtis suae luce tenebras nostrae mortalitatis illustravit. Dicit itaque: Damortis triumphat, ut sit scilicet meus frater et particeps regni in gloria. Unde Joannes dicit: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri , ut sicut est Filius Dei ipse per naturam, ita sint isti per gratiam. In qua videlicet adoptionis gratia, nomen etiam novum datur, id est nomen Christianum dixit: Vocabitur tibi novum nomen, quod os Domini nominavit . In calculo itaque habet hoc nomen, quia ab datur victoribus, id est omnibus ad vitam aeternam praedestinatis, qui hujus
Abbreviated transcription (Latin):
aurem nisi quis habuerit: eoqͥa
dñs loquens turbis inꝑabolis cũ
rent: mouet aplos dicens. Uobis
dico quia auditis. Ac si dicat. Uer¬
ba celestium sacramentoꝵ illis a¬
perio: quos eadem int̾na cordis au¬
re ꝑcipe cognosco. Carnis itaq au¬
ris. ad auditũ tantũ consistit: cor¬
dis uero auditu simul ⁊ intellitu
uiget. Intuendũ qͦ ẽ qr cũ angłs
inpͥncipio haꝵ loqłtͣionũ ex ꝑsona
filii dei. ĩmo certe ꝑ angłm filius
spũs sc̃i. Quo noĩe: etiam tota trini¬
tas intelligitur: de qua dicit᷑. Spũs ẽ
deus. Ideoq dũ xp̃c loquit᷑. in eo pari¬
ter loquitur pater ⁊ spũs scũs: qͥa
sicut sunt inseꝑabiles unitate. sic
inseꝑabilit̾ loquũtur ⁊ docent sc̃oꝵ
unitatẽ. Sciendũ uero qr inhac re¬
uelatione sicut insequentib aꝑte

Expanded text:
aurem nisi quis habuerit, eloquia aurem nisi quis habuerit, eloquia Dominus loquens turbis in parabolis, cum rent, monet apostolos dicens: Vobis dico qui auditis; ac si dicat: Verba coelestium sacramentorum illis aperio, quos eadem interna cordis aure percipere cognosco. Carnis itaque auris ad auditum transit, cordis vero auditu simul et intellectu viget. Intuendum quoque est, quia cum angelus in principio harum locutionum ex persona Filii Dei, imo certe per angelum Filius Spiritus sancti. Quo nomine etiam tota Trinitas intelligitur, de qua dicitur: Spiritus est Deus. Ideoque dum Christus loquitur, in eo pariter loquitur Pater et Spiritus sanctus: quia sicut sunt inseparabiles unitate, sic inseparabiliter loquuntur, et docent sanctorum unitatem. Sciendum vero, quia in hac revelatione sicut in sequentib
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ idolatra efficitur. plus amando cͤ¬
aturam: quã creatorem. Qd̾ eñĩ
dicit apls̾ de gulosis. quoo deus uẽ¬
ter est: pocest ⁊ intelligi ⁊ de cupidis
similiter. quoꝵ deus mĩmus ẽ ar
genti uł auri. Hec sunt facta ni
aũt qr non naturam: s oꝑa hõim
dũs de odio habere dicit. Unde non
dicit. odisti uicholaitas quos ego odi.
lum odio habendum. Qui habet au¬
rem audiat. quid spũs dicat eccłiis
Cũ inprincipio locutionis huius uni
angło uiuq ephesi eccłĩe scribere doꝰ
uisserit. hic aũt nõ unũ angłm. ł
unam eccłiam ad audienda dicta
spũs inuitet. patet ꝓfecto. qr qd iu
dicit. oĩbus dicit. Et in uno angło
uuaq ephesioꝵ eccłia: imitatẽ ecclẽ
depingit. Uerum quotiens hec ad¬
monitumcula ponitur siue in hoc¬
libro. siue in ex̾angelio: qd̾ sequit᷑
uel precedit : spũalit̾ est intelligẽ¬
dum: qr non corpis hic auris reqͥ¬
ritur sed cordis. Quam uidelicet

Expanded text:
et idololatra efficitur, plus amando cret idololatra efficitur, plus amando creaturam quam Creatorem. Quod enim dicit Apostolus de gulosis, quorum Deus venter est , potest intelligi de cupidis similiter, quorum Deus nummus est auri vel argenti. Haec sunt facta Nicautem, quia non naturam, sed opera hominum Dominus se odio habere dicit. Unde non dicit: Odisti Nicolaitas, quos ego odi; lum odio habendum. Qui habet aurem, audiat quid Spiritus dicat Ecclesiis. Cum in principio locutionis hujus uni angelo, unique Ephesi ecclesiae scribere Dominus jusserit, hic autem non unum angelum vel unam ecclesiam ad audienda dicta spiritus invitet; patet profecto, quia quod uni dicit, omnibus dicit, et in uno angelo unaque Ephesiorum ecclesia, unitatem Ecclesiae depingit. Verum quoties haec admonitiuncula ponitur silibro, sive in Evangelio, quod sequitur vel praecedit, spiritualiter est intelligendum; quia non corporis hic auris requiritur, sed cordis, quam videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
habere prẽm: cuius filiũ odiis
insequũtur. qm̃ qui non ht̃ filium:
nec patrem habet. Sed ⁊ si diligen¬
ter inspicimus. iutra eccliam ni
quos interreno amore thesauriza¬
re uidemus. Quid enĩ stultius eẽ
pocest. quam eo loco tota mentis an¬
rietate pecuuas recondere. quo ñ
disciplos hortatur dicens. Nolite
thesaurizare uobis thesauros in
terra ⁊ c̃. In hoc stultoꝵ nuniero
cõputatur ille qui cũ dice̾t destrua
orrea mea ⁊ maiora faciam. qui a
non habco quo fructus congregem
audiuit adño. Stulte hac nocte aui¬
congregasti cuius erunt: que scilisz
lucra hoĩm insipientuũi solũm ter¬
rena querentiũ. parit in illis geni¬
apłm. radix oĩum maloꝵ ẽ cupidi¬
tas. Quia indelicet ꝑ hanc alius ad
rapinam. alius ad falsum testimo¬
niũ. alius rapitur ad ꝑiuriũ. atq
ad cet̾a crimina. Que etiam iudã
ad hoc ꝑduxit: ut ip̃m dnm̃ mor¬
ti traderet. Mam ⁊ ꝑ hanc honio
cupid̃ aiãm suam uenalem facit.

Expanded text:
rem, cujus Filium odiis insequuntur: quoniam qui non habet Filium, nec Patrem habet. Sed et si diligenter inspicimus intra sanctam Eccidelicet, quos in terreno amore thesaurizare videmus; quid enim stultius esse potest, quam eo loco tota mentis intentione pecunias recondere, quo non discipulos hortatur, dicens: Nolite thesaurizare vobis thesauros in terra . In hoc autem stultorum numero computatur ille, qui cum diceret: Destruam horrea mea, et majora faciam, quia non habeo quo fructus meos congregem , audivit a Domino: Stulte, hac nocte anicongregasti cujus erunt? Quae scilicet lucra hominum insipientium, solummodo terrena quaerentium, pariunt in illis genim: Radix est omnium malorum cupiditas ; quia videlicet per hanc alius ad rapinam, alius ad falsum testimonium, alius rapitur ad perjurium, atque ad caetera crimina: Quae etiam Judam ad hoc perduxit, ut ipsum Dominum morti traderet. Nam et per hanc homo cupidus animam suam venalem facit,
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ꝑadyso hoc ẽẽ. lignũ asse¬
rit: scd̃m humanitẽ loqͥtur. ꝙͣ
assupsit ꝓ nobis. Qui ergo uiti¬
cunt oblectamenta peccati in
hoc ꝑadyso eccłie: illi ad accipi¬
enda corpis ⁊ sangumis sacra¬
menta digne ꝑtingunt. ⁊ ad di
cõtemplationẽ ꝑuenient: ipm̃q
lignũ uite in renumeratione
accipient. qr ⁊ ip̃e ẽ lignũ uite
tibus dat: ⁊ in ip̃o fructus ligni
est. qd̾ dat. Et angło snirne scet¬
be ecclie scribe. Simrna inter¬
pretatur canticũ eoꝵ. Cancicũ
ad leciciam ꝑtinet. Qd̾ apte cõ¬
gruit fidelibus: quib iꝑsona
istius eccł̃ie loquit᷑ dñs. Non
enĩ hec uerba tantũ uni dicũ¬
tur: s magis unitati scõꝵ. Hec
dicit prinus ⁊ nouissimus. Pri¬
mus scilicet: anteqũa nullus. No¬

Expanded text:
cujus paradiso hoc esse lignum asserit, secundum humanitatem loquitur, quam assumpsit pro nobis. Quae ergo vincunt oblectamenta peccati in hoc paradiso Ecclesiae, illa ad accipienda corporis et sanguinis sacramenta digne pertingunt, et ad Dei contemplationem pervenient, ipsumque lignum vitae in remunerationem accipient, quia et ipse est lignum vitae tibus dat, et ipse fructus ligni est quod dat. Et angelo Smyrnae ecclesiae scribe. Smyrna interpretatur canticum eorum, canticum ad laetitiam pertinet, quod aperte congruit fidelibus, quibus in persona istius ecclesiae loquitur Dominus. Non enim haec verba uni tantum dicuntur, sed magis unitati sanctorum. Haec dicit primus et novissimus. Primus, scincet ante quem nullus: no
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uita. simul mixtisunt bomi ⁊ ma¬
li. ideoq necesse ẽ. qr alit̾ eẽ non po¬
test: ut ip̃i mali tolerentur a honis
Debent eñi nullis odio habere qd̾ ma¬
li sunt: ⁊ debent eos dilig̾e ꝑ hoc qd̃
hoĩes sunt. Huic dauid ait. Imqꝰs
Nonũquã itaq infirmi quiq ma¬
loꝵ prauitates. atq eoꝵ consortia
gressibus corporis conantur fuge̾
iguorantes quã impiũ sit ꝓpter
prauoꝵ aduersitatem relinquere
scõoꝵ unanimitatẽ. Qui si pacien¬
tie studerent: qr alibi locus deest.
uisemecipĩs inuenirent: ubi eo ᷤ
euadere possent. Et temptasti e¬
os qui se dicunt aplo̾s eẽᷤ non sũt
Temp̃r beati iohannis surrexe¬

Expanded text:
enim vita simul misti sunt boni et maenim vita simul misti sunt boni et mali. Ideoque necesse est, quia aliter esse non potest, ut ipsi mali tolerentur a bonis. Debent enim in illis odio habere quod mali sunt, et debent eos diligere per hoc quod homines sunt. Hinc David ait: Iniquos Nonnunquam itaque infirmi quique, malorum pravitates atque eorum consortia gressibus corporis conantur effugere, ignorantes quam impium sit propter pravorum perversitatem relinquere sanctorum unanimitatem, qui si patientiae studerent, quia alibi locus deest, in semetipsis invenirent ubi eos evadere possent. Et tentasti eos qui se dicunt apostolos esse, et non sunt. Tempore beati Joannis surrexe
Abbreviated transcription (Latin):
pit᷑. cui muida ⁊ apta sunt oĩa iuxta
illud. Tu cognouisti oĩa nouissima
⁊ antiqua. In istis itaq locutionib
ecclie: pro locoꝵ qualitatib scire dei
cedem oꝑin tuoꝵ. Et laborem. ¶a
homo operans laborat. Idcirco post
oꝑa uirtutũ: recte etiam subuingi¬
tur ⁊ labor: qr sc̃a ecclia sicut mag¬
na est in operib: ita magna ẽ. ⁊ in
labore. Cuius etiam pacientia speci¬
alit̾ predicatur: que cunctos tole¬
rat labores patiencer. ⁊ eos quos ma¬
⁊ labores: cõmunia sunt uonus ⁊ ma¬
lis. Patientia aũt uera: singulare
muus collatũ est celestibus. Que
si desit: multa oꝑa multiq labores
subito ad nichilum redigunt᷑. Pa¬
cientia aũt uera est: que ⁊ malã ꝓ¬
ximoꝵ equanimiter tolerat. ⁊ eos
quos praue agentes portat. since¬
riter amat. Et quia non potes su¬
stiuere malos. subaud̃ libenter. et
hic uingendũ ẽ. sciꝯ. sit̃ supͣ. In hac

Expanded text:
pitur, cui nuda et aperta sunt omnia, juxta pitur, cui nuda et aperta sunt omnia, juxta illud: Tu cognovisti omnia novissima et antiqua . In istis itaque locutionibus Ecclesiae, pro locorum qualitatibus scire Dei rcedem operum tuorum et laborem. Quia homo operans laborat, idcirco post opera virtutum recte etiam subjungitur et labor, quia sancta Ecclesia sicut magna est in operibus, ita magna est et in labore. Cujus etiam patientia specialiter praedicatur, quae cunctos tolerat labores patienter, et eos quos maet labores communia sunt bonis et malis: patientia autem vera, singulare munus collatum est in coelestibus; quae si desit, multa opera, multique labores subito ad nihilum rediguntur. Patientia autem vera est quae et mala proximorum aequanimiter tolerat, et eos quos prave agentes portat, sinceriter amat. Et non potes sustinere malos, subaudis libenter; et hic jungendum est scio, sicut supra. In hac
Abbreviated transcription (Latin):
sionem non inuenit. Bene icꝗq dr.
Qui ambulat in medio uii. candela¬
broꝵ aureoꝵ. Ac si aꝑte diceretur.
Tam du inter electos ⁊ reprobos ex¬
ortationis uerbo disturrit: quousq
inueniat apud quem ꝑ oꝑa uirtutũ
mansionẽ faciat. uel certe dum que¬
libet electoꝵ intimo discretionis ex¬
aĩe ꝓbandum. ad tempus intemp¬
tatione deserit. atq ut alium ac̃ep¬
Hoc non uni specialiter: s generalit̾
oĩbus electis congruit. quoꝵ oꝑa. la¬
bor ⁊ patiencia deo sunt cognita. Sci¬
re aũt dei eligere est. Unde uilibris
moysi frequenter ppło dicit᷑. Uos scit
Et ip̃i moysi. Noui te ex noĩe .i. te
eligo specianter p̾ceteris. Aliquando
aũt scire dicit᷑ deus: scientes redoere
unde est. Temptat uos dñs deus ur̃.
ut sciat si diligitis eũ an non .i. nesci¬
re uos faciat. Et abrahe. ulunc co¬
gnoui qd̾ timeas deum .i. cognosce̾
te feci. Dicitur qͦ scire deus ⁊ ip̃a
scientia ius diuine subtilitatis acci¬

Expanded text:
n invenit. Bene itaque dicitur: Qui ambulat in medio septem candelabrorum aureorum. Ac si aperte diceretur: Tandiu inter electos et reprobos exhortationis verbo discurrit, quousque inveniat apud quem per opera virtutum mansionem faciat. Vel certe dum quemlibet electorum intimo discretionis examine probandum ad tempus, in tentatione deserit: atque ut alium a tenHoc autem non specialiter, sed generaliter omnibus electis congruit, quorum opera, labor, et patientia Deo sunt cognita. Scire autem Dei, eligere est. Unde in libris Moysi frequenter populo dicitur: Vos scit et ipsi Moysi: Novi te ex no mine , id est: Te eligo specialiter prae caeteris. Aliquando autem scire dicitur scientes reddere; unde est: Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligatis eum an non, id est ut scire vos faciat; et Abrahae: Nunc cognovi quod timeas Dominum , id est cognoscere te feci. Dicitur quoque scire Deus, et ipsa scientia vis divinae subtilitatis acci
Abbreviated transcription (Latin):
huius uite labores contẽplationẽ
illi concedam. Hinc psalmista dic̃.
Saciabor dũ manifestabit᷑ gła tua.
Manna ⁊ eñi interpretatur quid
es ł hoc: nos aũt nequaquã dicimꝰ
quid̃ ẽ hoc: nisi dere quam ante ñ
iudimus. stud enĩ marina nunc
manet abscondicũ. iuxta qđ apłs

Expanded text:
hujus vitae labores contemplationem illi concedam. Unde Psalmista dicit: Satiabor dum manifestabitur gloria tua . Manna etenim interpretatur: Quid est hoc? Nos autem nequaquam dicimus: Quid est hoc, nisi de re quam ante non vidimus. Istud enim manna nunc manet absconditum, juxta quod Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nabunt᷑. Iut hec itaq cornua. idest
uiter iustos ⁊ reprobos: int̾ regnum
xp̃i ⁊ diaboli. scã eccl̃ia facit duusio¬
uem: qr segregat bonos a malis. su¬
ꝑbos ab hunulib iudicio sententie di¬
cens. Onũs qui se exaltat humulia¬
bitur. De hiis cornib ⁊ psalmista di¬
cit. Omĩa cornua peccatoꝵ confrin¬
gam. ⁊ exaltabuntur cornua iusti.
diaboli. humulitate sciliq regnum
xp̃i eleuat᷑. superbia uero regnũ dia¬
bulabat intenebris. ⁊ c̾. Cardis sonat
in latina lingua: principi pulcritu¬
duus. Apta subaudit᷑. atq oruata.
Cui scilic nisi illi de quo psalmista
dicit. speciosus forma ⁊ cetrã. Et i
pulchritudinis est apta. ⁊ p̃parata
eccłia ꝑ ornamenta uirtutũ. Uu¬
de ⁊ ꝑ psaluustam dicit᷑. Astitit
regina adextris tius inuestitu de

Expanded text:
ornua, id est inter justos et reprobos, et inter regnum Christi et diaboli, sancta Ecclesia facit divisionem, quia segregat bonos a malis, superbos ab humilibus judicio sententiae, dicens: Omnis qui se exaltat, humiliabitur . De his cornibus et Psalmista dicit: Omnia cornua peccatorum confringam, et exaltabuntur cornua justi .m et diaboli, humilitate scilicet regnum Christi elevatur, superbia vero regnum diabulabat in tenebris . Sardibus. Sardis sonat in lingua latina principi pulchritudinis, apta subauditur et ornata. Cui scilicet, nisi illi de quo Psalmista dicit: Speciosus forma prae filiis hompulchritudinis est apta et praeparata Ecclesia per ornamenta virtutum; unde et per Psalmistam dicitur: Astitit regina a dextris tu
Abbreviated transcription (Latin):
qr iterũ reprobis moribus eum
eiciut ⁊ ad uitia labunt᷑. nõ po¬
test ibi manere: idcirco ambulat.
⁊ ad electos transitũ facit. apud
quos du manet. ⁊ ineoꝵ cordib
moratur. Facit quidẽ adrientus
sui presentiam sentire reprõbos.
s qr fidem illoꝵ oꝑa non secuntur.
nequaquã apud eos manet: sed
ad electoꝵ corda ab eis tranfit. ĩ
quibus ꝑ oꝑa uirtutũ inhabicet
Hoc enĩ iudicat colũba ex arca
dimussa: que suꝑ aquas di burtii
uolitans. cũ non inuenisset ubi re¬
quiesceret pes eius. ad arcam reuer¬
sa ẽ. Huic in euangłia ip̃e dicit. Si
quis diligit me: sermonẽ meũ serua¬

Expanded text:
quia iterum reprobis moribus eum quia iterum reprobis moribus eum ejiciunt, et ad vitia labuntur, non potest ibi manere, idcirco ambulat, et ad electos transitum facit, apud quos diu manet, et in eorum cordibus moratur. Facit quippe adventus sui praesentiam sentire reprobos: sed quia fidem illorum opera non sequuntur, nequaquam apud eos manet, sed ad electorum corda ab eis transit, in quibus per opera virtutum inhabitet. Hoc enim indicat columba ex arca dimissa, quae super aquas diluvii volitans, cum non inveniret ubi requiesceret pes ejus, ad arcam reversa est. Hinc in Evangelio dicit: Si quis diligit me, sermonem meum serva
Abbreviated transcription (Latin):
ineccłia ephesioꝵ: inuuersali ec¬
clesie fideliũ. Nam ⁊ ꝑ uii stel¬
las quas tenet indextera sua:
nentur in dei p̾scientia. Ip̃i qͦ
designant᷑ ⁊ ꝑ uii. candelabra
diffundit. alii scilicet sermo¬
nem sapientie. alii scientie a
stinentiam. contemplationẽ. ⁊ ce¬
tera hiis similia que oꝑat᷑ unus
acq idem spũs. qui cũ ubiq presẽs
te largit᷑: quasi in medio candela¬
broꝵ cotidie ambulat. Uer certe
ꝑ manũ possimius iucelligere potẽ¬
tiam diuinitatis eius. quam ulls
potest euadere. quia in manus eras
sunt om̃s fines terre. In hac dexte¬
ra continent᷑ boni ⁊ mali. Boni
quidẽ comprimũt᷑. ne uł ultra mẽ¬
suram accepta uirtutis ꝑ mianem
glam transeant. uł ad uitiooꝵ ille¬
cebras ruant. Mali autẽ. ne quã¬
iurtutis dextera retinentur. sed
tanquã serui sub potestate dñi. ad
mensuram filios uertere cedant.
Sunt ergo quidam ad quos dñs
uenit ꝑ fidem quam habent: ⁊ ali¬
quando ꝑ bonam uoluntatẽ. Sed

Expanded text:
in Ecclesia Ephesiorum, universae Ecclesiae fidelium. Nam et per septem stellas quas tenebat in dextera sua, nentur in Dei praesentia. Ipsi quoque designantur et per septem candelabra,diffundit. Alii scilicet sermonem sapientiae, alii sermonem entiam, contemplationem, et caetera his similia, quae operatur unus atque idem Spiritus . Qui cum ubique praesens  largitur, quasi in medio candelabrorum quotidie ambulat. Vel certe per manum possumus intelligere clementiam divinitatis ejus, quam nullus potest evadere, quia in manu ejus sunt omnes fines terrae. In hac dextera sunt boni et mali: boni quidem comprimuntur, ne vel ultra mensuram acceptae virtutis per inanem gloriam transeant, vel ad vitiorum illecebras ruant; mali autem, ne quanvirtutis dextera retinentur, sed tanquam servi sub potestate Domini, ad mensuram filios verbere caedant. Sunt ergo quidam ad quos Dominus venit per fidem quam habent, et aliquando per bonam voluntatem: sed
Abbreviated transcription (Latin):
eñi interpretat᷑ missus. Sedisti
miserim eos. Dicit ergo. Temp
Et iuenisti eos mendaces. Tẽpti¬
tiones eñi due sunt: sed hic tẽp¬
tatio ad ꝓbationem ꝑtinet sic̃
ibi. Tempta nos diebus decem
Sic ⁊ sc̃a ecclia cotidie temptat.
idest probat corda singłoꝵ. ut
aut corrigangant᷑. aut abecclie
societate pellant᷑. sicut eiecci sũt
heretici. Isti enĩ .i. ebion ⁊ ceten
antequã examinarent᷑ occulti
erant. s ꝓbati sunt cam abeato
iohanne quam ab anglo illius ec¬
cdesie. ⁊ qr ꝑuersi doctores reꝑti
sunt: tampuati subi auathema¬
te. eiecti sunt ab ecclia. Siuulr
sabellius. fotinus ⁊ ceteri latro¬
nes. qui non ꝑ ostium intrasiũ
eccłie intrauerant. latebant qͦ¬
usq ab eccli̾a patoribus ꝓbarẽt᷑.
Et patientiam habes. Toleran¬
do patient̾ illor ꝑuertatem qͥ
tibi mala ingerunt. Et susti
tibi ab impiis sunt illata tor¬
menta sustinuisti q̃ nisi pati¬
entiam habuisses. in tot ad¬
uersis defecisses. Et ideo pati¬

Expanded text:
 interpretatur missus. Sed isti miserim eos. Dicit ergo: TentaEt invenisti eos mendaces. Tentationes enim duae sunt, sed hic tentatio ad probationem pertinet, sicut et ibi: Tentat nos diebus decem . Sic et sancta Ecclesia quotidie tentat, id est probat corda singulorum, aut corrigantur, aut ab Ecclesiae societate pellantur, sicut ejecti sunt haeretici. Isti enim, id est Ebion et caeteri, antequam examinarentur, occulti erant, sed probati sunt tam a beato Joanne quam ab angelo illius Ecclesiae. Et quia perversi doctores reperti sunt, damnati sub anathemate, ejecti sunt ab Ecclesia. Similiter Sabellius, Photinus, et caetori latrones, qui non per ostium intra sinum Ecclesiae intraverant, latebant quousque ab Ecclesiae pastoribus probarentur. Et patientiam habes tolerando patienter illorum perversitatem, qui tibi mala ingerunt. Et sustintibi ab impiis sunt illata tormenta sustinuisti, quia nisi patientiam habuisses, in tot adversis defecisses. Et ideo pati
Abbreviated transcription (Latin):
stellis. uel septem candelabris. mui¬
salis eccłia exprimebat᷑. Qd̃ eñi si¬
gnificatur ꝑ septem stellas: id ip̃m
significatur. ꝑ septem candelabra.
id est om̃is eccłia. uel specialiter scĩ
geli ueritatis existunt. Quibus¬
paulus dicit. In medio nationis pͣ
ue ⁊ ꝑuerse. iuter quos lucetis sic̃
lummnaria infirmamento celi.
iterum qd oĩbus dicit: ad singłos
refertur. Qd aũt idẽ angłs qui be¬
ato iohanni apparuit. quedam
exposuit quedam uero signata re¬
liquit: imirũ idcirco hoc egit: ne¬
ne nobis lectio illius uilesceret᷑ ut
haberemus eciam ubi sensũ nr̃m
exertitare possemus: exposuit que¬
dam: qr sex toto nobis clausus eõ
liber tederet nos eũ lege̾: ad cuius
mystĩa uitima non potuissemus
ꝑuenire. Iterũ si ꝑ oĩa eũ apparins¬
set: facilis nobis eẽt ad intelligen¬
dũ: ⁊ idcirco etiam minus studio¬
se illũ legeremus. Angłi autem
quib scripsit sicut in sequetibus

Expanded text:
stellis vel septem candelabris, unistellis vel septem candelabris, universalis Ecclesia exprimebatur. Quod enim significatur per septem stellas, id ipsum significatur et per septem candelabra, id est omnis Ecclesia, vel specialiter sancti geli veritatis existunt. QuiPaulus dicit: In medio nationis pravae et perversae, inter quos lucetis sicut luminaria in firmamento coeli. item quod omnibus dicit ad singulos refertur. Quod autem idem angelus qui beato Joanni apparuit quaedam exposuit, quaedam vero signata reliquit, nimirum idcirco hoc egit, ne nobis lectio illius vilesceret, et ut haberemus etiam ubi sensum nostrum exercitare possemus. Exposuit quaedam, quia si ex toto nobis clausus esset liber, taederet nos eum legere, ad cujus mysteria intima non possemus pervenire. Iterum, si per omnia eum aperiret, facilis nobis esset ad intelligendum, et idcirco etiam minus studiose eum legeremus. Angeli autem quibus scripsit, sicut in consequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
iohannes typũ tenet ordiuis p̾dica¬
toꝵ. cui dicitur. Scribe que iudisti .i.
que intellexisti in lege scil ⁊ ꝓphetis
deme: ut ea in corde ueneas. ⁊ aliis ꝓ¬
futura pandas. Uel etiam si specia¬
liter hec uerba referimus ad apłos :
dicitur illis ut miracula xp̃i que
uiderũt scribant ⁊ aliis adnũtient.
⁊ per hec ad fidem xp̃i alios trahant.
meis. Quod aũt supius iam dcm
est ei ut scribere debeat ea que uid.
⁊ nũc it̾ata uoce ad scribendũ cõpel¬
litur: in repetitione uerbi negligẽ¬
tia torporis ap̾dicatoꝵ studio re¬
mouetur. ut que sepius admonẽt᷑.
sine tarditate impleant᷑. Dequit᷑
Sacramentũ septẽ stellaꝵ. quas ui¬
dicti indextera mea. ⁊ septem can¬
delalua aurea. sepcem stelle. angłi
sunt. ⁊c̃. Sacramentũ myst̾iũ est:
ubi aliud uidet᷑ ⁊ aliud intelligit᷑
sicut uerbi gr̃a. irxp̃i corpore ubi
cũ uideat᷑ panis: uera est caro. Unde
ip̃i sacerdotes dicunt. sacramenta
que sũpsimus dñe ꝓficiant nobis

Expanded text:
Joannes typum tenet ordinis praedicatorum, cui dicitur: Scribe quae vidisti, id est quae intellexisti, in lege scilicet et prophetis de me, ut ea in corde teneas, et aliis profutura pandas. Vel etiam, si specialiter haec verba referimus ad apostolos, dicitur illis ut miracula Christi quae viderunt scribant, et aliis annuntient, et per haec ad fidem Christi alios trahant; meis. Quod autem superius jam dictum est ei, ut scribere debeat ea quae vidit, et nunc iterata voce ad scribendum compellitur in repetitione verbi, negligentia torporis removetur a studio praedicatorum, ut quae saepius admonentur, sine tarditate impleantur. Sequitur: Sacramentum septem stellarum quas vidisti in dextera mea, et septem candelabra aureasunt. Sacramentum mysterium est, ubi aliud videtur, et aliud intelligitur, sicut verbi gratia in Christi corpore, ubi cum videatur panis, vera est caro. Unde ipsi sacerdotes dicunt: Sacramenta quae sumpsimus, Domine, proficiant nobis
Abbreviated transcription (Latin):
scandalum: gentibus aucem
stulticiam. ¶lam hii cõmunit̾
utunt᷑ uxoribus ⁊ idolatita cõe¬
dt̃ atq huius scłi conditores
hoĩes fuisse affirmant. id÷ io
uem saturnũ ⁊ reliquos quilz
ab illis deputent᷑. hoĩes tamẽ
furerũt. ⁊ in hac t̾ra licet tur¬
piter uitam ducentes regna¬
uerunt . Dignific̃ qͦ nicholaus
hereticos. qui cũ de sapientia
dei prĩs que est filius uera nõ
sectatores illius. xp̃m creaturã
ẽẽ affirmant: facui atq stulti
sunt. Quia dũ trinitatis sb̾stã¬
tradicunt. De quibus psalmi¬
sta dicit. Dixit insipiens in cor¬
de suo: non ẽ deus. Quoor facta
duo specialiter notantur: qr et
udoloꝵ cultores. ⁊ forncarii se¬
pe uocant᷑. Quia eñi rectant
fĩdem non hñt: suus ip̃e error
quem sequũtur ꝓculcona ydolõ¬
rũ illis imputatur. Fornicarii
qͦ sunt: qr ĩmũdicie carnis seru¬
uiunt. ⁊ ob hoc maxime ꝑeũs
Iudei qͦ sunt stulti: qr iu xp̃m

Expanded text:
gentibus autem stultitiam . Nam hi communiter utuntur uxoribus, et idolothyta comedunt, atque hujus saeculi conditores homines esse affirmant, id est: Jovem, Saturnum, et reliquos, qui licet ab illis dii putentur, homines tamen fuerunt, et in hac terra, licet turpiter vitam ducentes, regnaverunt. Significat quoque Nicolaus haereticos, qui cum de sapientia Dei Patris, quae est Filius, vera non sectatores Christum creaturam esse affirmant, fatui atque stulti sunt: quia dum Trinitatis substantradicunt. De quibus Psalmista dicit: Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus . Quorum facta duo specialiter notantur, quia et idolorum cultores et fornicarii saepe vocantur. Quia enim rectam fidem non habent, suus ipse error quem sequuntur, pro cultura idolorum ipsis imputatur. Fornicarii quoque sunt, qui immunditiae carnis serviunt, et ob hoc maxime pereunt. Judaei quoque sunt stulti, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
sus ꝑcussit eũ ulcere pessimo. Sed
postea iterũ cohibitus es. ⁊ sub cla¬
uem reclusus: qñ ip̃a tẽptatio pro¬
fuit beato iob ad głam. ⁊ restaura¬
ta sunt ei oĩa duplicia. Ip̃iq tẽpta¬
tori eadẽ tẽptatio creuit ad cumu¬
lum dampnationis sue. Hiis cla¬
uibus fuerat dimissus: quando
petrũ timore concutiens. cõpulit
negare dñm. Reclusus est. iterũ.
quando dñs respexit petrũ. ⁊ ille
fleuit amare. ac maculas terne
negationis. Lauit amarissimis la¬
cruuis. Hiis etiam clauibus fue¬
rat relaxatꝰ. qñ mariam multis
criminib sibi deumxerat. Sed
clausus eit. quando dimissa sũt
ei pectata multa. qr dilexit multũ.
Luis qͦ clauibus aꝑtis fuerat di¬
missus: quãto temptabat paulũ.
cui ne magnitudo reuelationũ ex
colleretur. datus fuerat stimulus
carnis. Hiis duuim iuidicii. clauib
cotid ie reseratur: cũ electos tẽpta¬
tiõib fatigare ꝑmutitur. Iterũq
restringitur. cũ supͣ non modũ sed

Expanded text:
sus, percussit Job ulcere pessimo . Sed postea cohibitus est et sub clavi reclusus, quando ipsa tentatio profuit beato Job ad gloriam, et restaurata sunt ei omnia duplicia, ipsique tentatori eadem tentatio crevit ad cumulum damnationis suae. His clavibus fuerat dimissus, quando Petrum timore concutiens, compulit negare Deum: reclusus est iterum, quando Dominus respexit Petrum, et ille flevit amare, ac maculas ternae negationis lavit amarissimis lacrymis. His etiam lacrymis fuerat laxatus, quando Mariam multis criminibus sibi devinxerat; sed clausus est quando dimissa sunt ei peccata multa, quia dilexit multum. His quoque clavibus apertis fuerat dimissus, quando tentabat Paulum, cui, ne magnitudo revelationum eum extolleret, datus est stimulus carnis. His divini judicii clavibus quotidie reseratur, cum electos tentationibus fatigare permittitur; iterumque restringitur, cum non supra modum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
claues ẽẽ incelo quẽ admodũ sunt
mnostio: sed ꝑ claues potestas osten¬
ditur ligandi atq soluendi. Ita er¬
go ⁊ hic clauiũ noĩe: pocestas eter¬
na ostendicur. Onde alibi dicitur.
Qui apperit ⁊ nemo claudit. clau¬
dit ⁊ nemo aperit. Porro mors di¬
abolus intelligit᷑: quia inuidia di¬
aboli mors introiuit in orbem ter¬
taꝵ. Infernus qũt: membra iliꝰ
ad poenas inferni uencura. Habet
itaq filius dei claues mortis ⁊ infꝰ¬
ni: qr sua occulta reseratione dat
potestatem diabolo. uł eius mẽbris
ut seuiant iꝑsecutione sc̃oor. Et i¬
terũ cũ uult facit omẽm eoꝵ conqͥ¬
escere temptationem. Hiis clauib
conclusus erat diabolus cũ dño dicen¬
te. Nunquid considerasti seruũ me¬
u iob. qd̾ non sit similis ei int̾ra.

Expanded text:
claves esse in coelo, quemadmodum sunt claves esse in coelo, quemadmodum sunt in ostio, sed per claves potestas intelligitur ligandi atque solvendi. Ita ergo et hic clavium nomine potestas aeterna ostenditur. Unde et alibi dicitur: Qui aperit et nemo claudit; claudit et nemo aperit . Porro mors diabolus intelligitur, quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum; infernus autem, membra illius ad poenas inferni ventura. Habet itaque Filius Dei claves mortis et inferni, quia sua occulta reseratione dat potestatem diabolo, vel ejus membris, ut saeviant in persecutionem sanctorum, et iterum cum vult, facit omnem conquiescere eorum tentationem. His clavibus conclusus erat diabolus, cum dicente Domino : Nunquid considerasti servum meum Job, quod non sit similis ei in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
culoꝵ. Post resurrectionẽ. sicut apo¬
stolus dicit. Xp̃c resurgens a mor¬
tuis iam non moritur. mors ultra
non dñabit᷑. Quo in loco magna
consolatio iicelligenda est. ad hibi¬
ta beato iohamu: cui iacenti tan¬
quam mortuo dicitur. Uiius fui
fectione congruentius: quã qd̾ sibi
similem in morte dum̃ audiret. qͥ
tanquam mortuus iacebat. Ac si di¬
ceret xp̃c. tam ip̃i quã oĩbus fidelib.
iolite timere pro me pati qui estis
membra: cũ ego qui sum caput. ꝓ
uobis mori non dubitauerim: quia
sicut ego post mortem unio: ita et
uos uiuetis resuscitati a capite. At¬
tendite ergo: qr post mortem nunt
uita ur̃a que constat incapite: exẽ¬
plum uobis ostendens qũq inglo¬
riam resurgendi: si modo uauo ti¬
more non recesseritis de corpore. Et
habeo claues mortis: ⁊ iuferm. Per
claues: pocestas eterna ⁊ iudiciaria
designatur. Unde petro dictũ est
Tibi dabo claues regui celoꝵ. Neq
eũi puerilit̾ intelligere debemus

Expanded text:
ionem, sicut Apostolus dicit: Christus resurgens a mortuis, jam non moritur; mors illi ultra non dominabitur . Quo in loco magna consolatio intelligenda est adhibita beato Joanni, cui jacenti tanquam mortuo dicitur: Vivus fui fectione congruentius quam quod sibi similem in morte Dominum audiret, qui tanquam mortuus jacebat. Ac si diceret Christus tam sibi quam omnibus fidelibus: Nolite timere pro me pati, qui estis membra, cum ego qui sum caput, pro vobis mori non dubitaverim, quia sicut ego post mortem vivo, ita et vos vivetis resuscitati a capite. Attendite ergo quia post mortem vivit vita vestra, quae constat in capite, exemplum vobis ostendens quandoque in gloriam resurgendi, si modo vano timore non recesseritis de corpore. Et habeo claves mortis et inferni. Per claves potestas aeterna et judiciaria designatur. Unde Petro dictum est: Tibi dabo claves regni coelorum . Neque enim pueriliter intelligere debemus
Abbreviated transcription (Latin):
ad fucura p̾mia. ⁊ accepta desuper
fiducia. humanũ timorem audatt̃
longe propulsa. Ego sui primus
hanni apparuit. figuram xp̃i tenu¬
it. Non eñi alii quã xp̃o nato. passo.
ac sepulto. ⁊ resuscitato: hec uerba
conueniũt. Ip̃e est primus: in quo
facta sunt oĩa. Ip̃e nouissimꝰ: ꝑ quẽ
restaurata sunt᷑ uniuersa Ip̃e pͥmꝰ.
qr ante scła natus. In pͥncipio erat
uerbum. Ip̃e nouissimus: qr iñfine

Expanded text:
ad futura praemia, et accepta desuper ad futura praemia, et accepta desuper fiducia, humanum timorem audacter longe propulsa. Ego sum primus, anni apparuit, figuram Christi tenuit. Non enim alii quam Christo nato, passo, ac sepulto, et resuscitato haec verba conveniunt. Ipse est primus, in quo facta sunt omnia; ipse novissimus, per quem restaurata sunt universa: ipse est primus qui ante saecula natus: in principio erat Verbum; ipse novissimus, quia in fine
Abbreviated transcription (Latin):
zo. ⁊ corpus eiu̾s quasi crisolitus:
posuit texteram suam super eum.
⁊ erexit eum super genua sua. Po¬
uit itaq angłs manũ suꝑ iohan¬
nem iacentem ad pedes suos tan¬
quam mortuũ ⁊ erigit illum: qñ
xlliuiii consolationis porrigit per
suos predicatores. Quasi eñi textera
xp̃i suꝑ fideliũ corda pressuris ⁊ angu¬
ut eos subleuaret: cũ eis consolacionẽ
adhibebat dicens. Non sunt condigẽ
passiones huiꝰ tpr̃is ad futuram gła
que reuelabitur in nobis. Non autem
eccl̃ia ita erigitur a terra: ut penitꝰ
ab õĩbus angustiis submoueat᷑. sed
cũ talia ⁊ hiis similia audit ꝓillatis
passionib cor eius ad gaudia celestis
patrie subleuatur. Tale quippe est
illud euangelii. Nolite timere eos
qui occidunt corpus. ⁊ alibi. Gaudete
qd̃ noĩa ur̃a scripta sunt in celo. Be¬
ne aũt illic addit᷑ noli timere. Ac si
eleccoꝵ ecclie diceretur. Erige mentis
audicum inpassionis certamine

Expanded text:
zo, et corpus ejus quasi chrysolithus, zo, et corpus ejus quasi chrysolithus, posuit dexteram suam super eum, et erexit eum super genua sua. Ponit itaque angelus manum super Joannem jacentem ad pedes suos tanquam mortuum, et erigit illum, quanxilium consolationis porrigit per suos praedicatores. Quasi enim dextera Christi super fidelium corda pressuris et anguerat ut eos sublevaret, cum eis consolationem adhibebat, dicens: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Non autem Ecclesia ita erigitur a terra, ut penitus ab omnibus angustiis submoveatur; sed cum talia et his similia audit pro illatis passionibus, cor ad gaudia coelestis patriae sublevat. Tale quippe est illud Evangelii: Nolite timere eos qui occidunt corpus ; et alibi: Gaudete, quod nomina vestra scripta sunt in coelo . Bene autem illic additur: Nolite timere, ac si electorum Ecclesiae diceretur: Erige mentis auditum in passionis certamine
Abbreviated transcription (Latin):
uita ur̃a: rũc ⁊ uos apparebitis cum
ip̃o ingła. Et posuit dexteram suam
suꝑ me diceus. Noli timere. Non sẽ¬
per ui sacro eloquio: imus sermo ꝓ
umo accipit̾ sensu. Legimus quippe
suꝑius dexteram significari sũmã
beatitudinẽ future uite ⁊ ꝓsꝑitatem:
in qua sc̃ĩ iam consistunt in dei pre¬
destinatione. Non ergo hic taliter
accipienda ẽ dextera: sicut ⁊ in suꝑi¬
ori uersu pedes ñ priora in se conti¬
uent myst̾ia : sed cantũ erempla imi¬
tationis xp̃i ⁊ passionis significant.
Itaq in hoc loco ꝑ dexteram angeli
debenius iutelligere scõs p̾dicatores:
unde ꝑ moysen dicit᷑. In dextera eius
ignea lex. Ac si dice̾tur. In scĩs p̾dica¬
qr uon dicit iohannes quid angelus
fecerit ponens dexteram suam su¬
per illũ: utrũ uidel leuauerit eũ a
terta an decraxerit illũ ad terram.
S ex ĩanihelis uolumine discunꝰ
qd̃ a terra eñ leuauit. qui dicit qd̾
angłs qui erat accinctus auro obri¬

Expanded text:
vita vestra, tunc et vos apparebitis cum ipso in gloria . Et posuit dexteram suam super me, dicens: Noli timere. Non semper in sacro eloquio unus sermo pro uno accipitur sensu. Legimus quippe superius dexteram significare summam beatitudinem futurae vitae et prosperitatem, in qua sancti jam consistunt Dei praedestinatione. Non ergo hic taliter accipienda est dextera, sicut in superiori versu: pedes non priora in se continent mysteria, sed tantum exempla imitationis Christi et passionis significant. Itaque in hoc loco per dexteram angeli debemus intelligere sanctos praedicatores. Unde per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex ; ac si diceretur: In sanctis praedicaquia non dicit Joannes quid angelus fecerit, ponens dexteram suam super illum, utrum videlicet levaverit eum a terra, an detraxerit illum ad terram; sed ex Danielis volumine discimus quod a terra eum levaverit, qui dicit quod angelus qui erat accinctus auro obry