comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tes nom̃ eiꝰ. id ÷ xp̃i. & nom̃ patris euis .i. dĩpatris scriptum
infrontib suis: Sion quȩ int̾precat᷑ speculatio. eccła est
q̃ bona futura incessabilit̃ ctẽplat᷑. & q̃ &iã mala sint. ca¬
uenda denuntiat: Monssion. nichil aliud est quã ipsa siot
id÷ eccła: dequa psalmista dic̃: Mat̾ sioꝵ dic& homo. &ceĩ:

Expanded text:
est, Christi. Et nomen Patris ejus, id est, Dei Patris, scriptum in frontibus suis. Sion, quae interpretatur speculatio, Ecclesia est, quae bona futura incessabiliter contemplatur, et quae etiam mala sint cavenda denuntiat. Mons Sion nihil est aliud quam ipsa Sion, id est Ecclesia, de qua Psalmista dicit: Mater Sion dicet, homo , etc.;
Abbreviated transcription (Latin):
nerant᷑: Sexagenarius in eo ꝑfectus ẽ qr om̃a q̃ insex dieb
operant᷑: eisdẽ decalogi mandatis c̃cludunt᷑ atq eiiuange¬
lico ꝓtestante eloquio. trabona fructũ secagesimũ redda:
Centenaruiꝰ ineo ꝑfectꝰ ẽ. qr dũ dec alogimandata decies inul¬
tplicati cõphendit. emem oꝑationus sũmã c̃cludit: Pusi
enĩ centenarius numerꝰ ꝑfectionẽ designaret: nequaqua dñs

Expanded text:
fectrus est, quia omnia quae in sex diebus operantur, eisdem decalogi mandatis concluduntur: atque evangelico protestante eloquio, terra bona fructum sexagesimum reddit. Centenarius in eo perfectus est, quia dum decalogi mandata decies multiplicata comprehendit, omnis operationis summam concludit. Nisi enim centenarius numerus perfectio
Abbreviated transcription (Latin):
ETUIDEBUN faciemeiꝰ .i. ꝑfec̾tã eiꝰ cognitionẽ habe¬
bunt: Neq enĩ hoc puerilit̃ intellegendũ :: utputem:
dm̃ habere faciem. q̃ corporeis oculis possit uideri
Sedqr infacie hominis cognitio est: ideo hic ꝑfaciem
quã electi uidere dicunt᷑ nihil aliud quã cognitio
scẽ trinitatis intelligit᷑: Hinc scriptũ ẽ Scimi qr cũ

Expanded text:
est perfectam cognitionem ejus habebunt. Neque enim pueriliter hoc intelligendum est, ut putemus Deum habere faciem, quae corporeis oculis possit videri, sed quia in facie hominis cognitio est, ideo hic per faciem quam electi videre dicuntur, nihil aliud quam cognitio sanctae Trinitatis inte
Abbreviated transcription (Latin):
erat: Ad qđ dicendũ. qr aut magno uisionũ stupore
ꝑculsus oblitꝰ fuerat eoꝵ q̃ sup audierat. aut cer¬
tepotest eẽ repetitio prioris sententiae Dã ad¬
ora .i. ñ creaturȩ sedereatori honoris reuerentiã
p̃dix̃. & multa &iã in hoc libro repperiunt᷑ ꝓphe¬
tarũ uerbissimilia: Nã & integri uersus esaiȩ &
rachariȩ. aliorũq ꝓphetarũ ibi repperiunt᷑. Unde
ẽ Uidebt̃ inquẽ transfixert E⁊ orc̃ mihi: Nesig¬
naueris uerba ꝓphetiȩ huiꝰ Quare hicdix̃ nesig¬
naueris .i nesigillaueris. nec lauseris uerba libri
huiꝰ cũ inmedia huiꝰ orationis seriȩ dictũ sit io¬
hanni signa q̃ locuta st̃ uii tonitrua & noli ea
scribere: Quia uidelic&̃ malis & contẽptoribus
signanda & claudenda atq abscondendasẽ diui¬
namx steria: Unde ẽ: Nolitedare scm̃ canibus.
& nemiseritis margaritas ur̃as anteporcos Fide¬

Expanded text:
erat. Ad quod dicendum, quia aut magno visionum stupore erat. Ad quod dicendum, quia aut magno visionum stupore perculsus, oblitus fuerat eorum quae supra audierat, aut certe potest esse repetitio prioris sententiae. Deum adora. Id est non creaturae, sed Creatori honoris reverentiam praedixit, et multa etiam in hoc libro reperiuntur prophetarum verbis similia. Nam et integri versus Isaiae et Zachariae, aliorumque prophetarum ibi reperiuntur. Unde est: Videbunt in quem transfixerunt . Et dixit mihi: Ne signaveris verba prophetiae hujus. Quare hic dixit, ne signaveris, id est, ne sigillaveris, ne clauseris verba libri hujus, cum in media hujus orationis serie dictum sit Joanni: Signa quae locuta sunt septem tonitrua, et noli ea scribere? Quia videlicet malis et contemptoribus signanda et claudenda atque abscondenda sunt divina mysteria. Unde est: Nolite sanctum dare canibus , et: Ne miseritis margaritas vestras ante porcos . Fide
Abbreviated transcription (Latin):
cuiq iuxtameritũ suũ: Lic& enĩ quantulũ cũq spa¬
ciũ hȩcp̃sens uita uideat᷑: tam̃ om̃e tẽpꝰ p̃sentis uitȩ¬
cõparatũ aet̾nitati. ueluti momentaneũ habet᷑. Atq
id circo uelocit̾ seuenire ꝓtestat᷑: ut cito impleantur
remuneratione ꝑpetua: ETEGO Iohannes sub auđ
beatꝰ sum quiaudiui & iudi hȩc: & postquã audisse
& uidissẽ . cecidi antepedes angłi. ut adorarẽ eũ. ⁊ c&̃
de conscriptione libri huiꝰ dubitaret: suã auctori¬
tatẽ iohannes int̾ponit dics̃: Ego iohannes qͥ audiui
satissupra dictũ ÷: Ed uidelicet ipse angłs corpꝰ
aethereum susceperit. atq ideo pedes habere
dr̃ & qđ timuerit postaduentũ filiidĩ adorari
ab homine. qͥ suꝑse sciebat iã eẽ hominẽ. cũ nihil
talelegamꝑ. inueteritestam̃to: ubi frequent̃ legi
mirũ ualdeẽ curiohannes c̃tra int̃dictũ angeli
secundo eũ adorare uoluerit: lã enĩ simili modo se
adorare uetuerat: unũq dm̃ ad orandũ eẽ docu¬

Expanded text:
cunque spatium haec praesens vita videatur, tamen omne tempus praesentis vitcomparatum aeternitati, veluti momentaneum habetur, atque idcirco velociter se venire protestatur, ut cito impleantur remuneratione perpetua. Et ego Joannes, subauditur, beatus sum, qui audivi et vidi haec. Et postquam audissem et vidissem, cecidi antepedes angeli ut adorde conscriptione libri hujus dubitaret, suam auctoritatem Joannes interponit, dicens: Ego Joannes qui audivi satis supradictum est, quod videlicet ipse angelus aethereum corpus susceperit, atque ideo pedes habere dicitur, et quod timuerit post adventum Filii Dei adorari ab homine, qui super se sciebat jam esse hominem, cum nihil tale legamus in Veteri Testamento, ubi frequenter quidmirum valde est cur Joannes contra interdictum angeli secundo eum adorare voluerit. Jam enim simili modo se adorare vetuerat, unumque Deum adorandum esse docu
Abbreviated transcription (Latin):
te qđ in principio huiꝰ reuelationis dr̃ iohanni scribe
quosdã in eccła futuros. quicũ gaudio & auiditate
recepturi erant adni sermonẽ: Deinde &iã quosdã futu¬
ros. inquib habundat iniqͥtas. & refrigescit caritas.
qui potius uerbũ dĩ etẽpnunt. quã suscipiant: Extre

Expanded text:
te, quod in principio hujus revelationis dicitur Joanni: Scribequosdam in Ecclesia futuros, qui cum gaudio et aviditate recepturi erant Domini sermonem: deinde etiam quosdam futuros, in quibus abundat iniquitas et refrigescit charitas, quin potius verbum Dei contemnunt, quam suscipiunt: ex
Abbreviated transcription (Latin):
abor dũ manifestabit᷑ głatua: Nã & supra dicente
ipsod nõ legi: Egosicienti dabo defonte aquȩ
uitȩ gratis: Ninc& psalmista ipsũ eẽ. fontẽ osten¬
dens dic̃: Eilii hominũ in protectione alarum
tuarũ sperabt̃ : In ebriabunt᷑ ab ubertate domus
tuȩ. & torrente uoluntatis tuȩ potabis eos: In hoc

Expanded text:
abor dum manifestabitur gloria tua . Nam et supra, dicente abor dum manifestabitur gloria tua . Nam et supra, dicente ipso Domino, legimus: Ego sitienti dabo de fonte aquae vivae gratis. Hinc Psalmista ipsum esse fontem ostendens, dicit: Filii hominum in protectione alarum tuarum sperabunt. Inebriabuntur ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis eos . In
Abbreviated transcription (Latin):
tũ suũ affert. hoc ÷ miracula. p̃dicationẽ. atq. oꝑa
cȩlestia: Hlinc ineuuangło legit᷑ qr ꝓfecti p̃dica¬
uert̃ ubique: dño cooperante: Hlinc & paulꝰ dic̃: An
&xperim̃tũ quȩritis eiꝰ qͥ in meloquit᷑ xp̃s : Singula
subaudit̾ ligna reddentia fructũ suũ: Qđ intelli¬
git᷑ ꝑmenses: hoc intelligit᷑ & ꝑ ligna. q̃ ab isto stipi¬
te prodeunt. duodecim udelicet apłi: & in ipsisom̃s
scĩ qͥ fructũ fidei suȩ atq operationis reddere assi¬
due ñcessant: EI EOLIA ligniad sanitatẽ gentium:
Si ꝑramosstipitis intellegunt᷑ apłi. ꝑfolia ligni intel¬
legunt᷑ apłoꝵ discipłi. qui ad sanitatẽ gentiũ ꝑueni¬
unt. quassuo exẽplo & doctrina instruunt. & ad ue¬
rã sanitatẽ mentis ducunt: Siaũt hȩc ad cȩlestem
hierusalẽ referreuoluerim⁊: flum̃ aquȩ uitȩ it i¬
tellegam c̃tẽplationẽ scẽ trinitatis. inqua ẽ saci
etas aet neredẽptionis uxta illud psalmistȩ: Saci¬

Expanded text:
dicationem atque opera coelestia. Hinc in Evangelio legitur, quia profecti praedicarunt ubique Domino cooperante. Hinc et Paulus dicit: An experimentum quaeritis ejus qui in me loquitur Christus ? singula, subauditur ligna, reddentia fructum suum. Quod intelligitur per menses, hoc intelligitur et per ligna, quae ab ipso stipite prodeunt, duodecim videlicet apostoli, et in ipsis omnes sancti, qui fructum fidei suae atque operationis reddere assidue non cessant. Et folia ligni ad sanitatem gentium. Si per ramos stipitis intelliguntur apostoli, per folia ligni intelliguntur apostolorum discipuli, qui ad sanitatem gentium perveniunt, quas suo exemplo et doctrina instruunt, et ad veram sanitatem mentis perducunt. Si autem haec ad coelestem Jerusalem referre voluerimus, flumen aquae vivae intelligamus contemplationem setas aeternae refectionis, juxta illud Psalmistae: sati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib&: Notandũ aut̃. qđ ininitio istuꝰ libridix̃. &
significaũ mittens ꝑ angłm suũ seruo suo iohanni:
hic uero ñ unisingularit: sed seruis pluralit̃ dic̃ osten¬
denda q̃ oportet fiericito: Inqͥb uerbis ostendit. utiq
ñ uni specialit̃ iohanni. sed om̃iũ se utilitati in io¬
hanne generalit ꝓspexisse : E qđ iohanni dr̃ om̃ib¬

Expanded text:
dum autem quod in initio istius libri dixit et significavit, mittens, per angelum suum servo suo Joanni. Hic vero non uni singulariter, sed servis pluraliter dicit ostendenda quae oportet fieri cito. In quibus verbis ostendit, utique, non uni specialiter, Joanni, sed omnium in se utilitati in Joanne generaliter prospexisse, quia quod Joanni di
Abbreviated transcription (Latin):
inie rarabilis pͥotestis inseparabilis e &iã &sedis:
Abipsa ergo disede procedit aqua: qr peripsa eccle¬
tos cuoso irrigat:. sedociã simplices qͥ perplateam
designant᷑ ET EXVTRA& parce fluminis lignũ
uito afferens fructus .xii. ꝑmenses singulos ttoc.
iuxta litterã ñ potest intelligi. ut uidelic& lignũ ex
utraq parte sit fluminis. nisi forte inmedio fuerit
collocatũ. ut rami illius hinc & inde sint expansi : Ue¬
rũ spũalit̃ hoc intellegendũ ẽ: qđ scilic& lignum
exutraq parte fluminis sit: Lignũ quippe uitȩ xp̃s
ẽ sapientia dĩpatris dequasalomon dic̃: Lignũ uitȩ
ẽ his qͥ app̃henderint eam: & qͥ tenuerit eã beatꝰ: Hinc
& in libro genesi legim. qđ fuerit lignũ uitȩ in me

Expanded text:
nseparabilis est potestas, inseparabilis est etiam sedes. Ab ipsa ergo Dei sede procedit aqua, quia per ipsam Eccletos quosque irrigat, sed etiam simplices, qui per plateam designantur. Et ex utraque parte fluminis lignum vitae, afferens fructus per menses duodecim. Hoc juxta litteram non potest intelligi, ut videlicet lignum ex utraque parte fluminis sit, nisi forte in medio fuerit collocatum, ut rami illius hinc et inde sint expansi. Verum spiritualiter hoc intelligendum est, quod scilicet lignum ex utraque parte fluminis sit. Lignum quippe vitae Christus est sapientia Dei Patris, de qua Salomon dicit: Lignum vitae est his qui apprehenderint eam; et qui tenuerit eam, beatus . Hinc et in libro
Abbreviated transcription (Latin):
oculis mentis dĩ naturã eẽ c̃tẽplandã sic̃ & caritas
uidet᷑. Sienĩ exterior homonr̃ uiderenequit in¬
teriorẽ. quanto magis dm̃ conspicere ñ poterit
quiutiq multo ẽ. subtilior anima nra : Videbt̃¬
ñ sit fides. aut spes. quid sibi uult qđ electi nom̃ dĩ
infrontib: habere ꝑhibent᷑: Sed sciendũ. qt fides hic
ꝓremuneratione fidei posita ẽ: Quȩ remuneratio:
contẽplatio om̃ipotentis dĩerit: Cũ enĩ acceperit
.i uicissitudo tẽporis : ł &iã tribulatio angustiȩ. quȩ
sȩpeꝑ noctẽ figurat᷑: Haecnãq supͣ iãdixerat. sed
inrepetitione uerbi demonstrat: quã appetendũ sit
lum̃ illud. quo tociens loquendo inculcat: ET NON¬
egebit lumine iucernȩ. neq lumine solis: Nunc hu¬
mana infirmitas. ad exercenda diurna oꝑa noctis
quiete reddit᷑ idonea: Utitur &iã innocte lucerna
ꝓ consolatione: Tunc aũt̃. quando erit ds̃ oña in
om̃ib. qui ẽ. luxuera om̃s illuminans : ñ egebit

Expanded text:
oculos mentis, Dei naturam esse contemplandam, sicut et charitas videtur. Si enim exterior homo noster videre nequit interiorem, quanto magis Deum conspicere nequit, qui utique multo est subtilior anima nostra? Videbunon sit fides aut spes, quid sibi vult, quod electi nomen Dei in frontibus habere perhibentur? Sed sciendum, quia fides hic pro remuneratione fidei posita est, quae remuneratio contemplatio Dei omnipotentis erit. Cum enim acceperit Id est vicissitudo temporis, vel etiam tribulatio angustiae, quae saepe per noctem figuratur. Haec namque supra jam dixerat, sed in repetitione verbi demonstrat, quam appetendum sit lumen illud, quod totiens loquendo inculcat. Et nonegebunt lumine lucernae neque lumine solis. Nunc humana infirmitas ad exercenda diurna opera, noctis quiete redditur idonea, utitur etiam in nocte lucerna pro consolatione: tunc autem quando erit Deus omnia in omnibus, qui est lux vera omnes illuminans, non egebit
Abbreviated transcription (Latin):
ad illud ꝑtin&e qđ p̃misit. nesignaueris uerba ꝓphetiȩ
huiꝰ Quohȩc impleridebeant: atẽpr scilic& resurrec

Expanded text:
ad illud pertinet, quod praemisit: Ne signaveris verba prophetiae hujus, quo haec impleri debeant, a tempore scilicet resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
petua. cuinox ñ succedet: Undeseqͥt᷑: Nox enĩ ñ erit illic:
Sediudeam: quomodo in p̃sentiuita claudunt᷑ portȩ. q̃
utiq p̃dicatores intellegunt᷑: ꝑ quoꝵ ministeriũ ecclam
intramꝵ: Portȩ enĩ ciuitatis dũ claudunt᷑: ingredien¬
tib aditũ ñ ꝑmittunt: Itaergo quasi claudunt᷑ portȩ.
dũ scĩ p̃dicatores diabolũ repellt̃ a cordib fideliũ: lpsiq
aditũ ingrediendi denegant: dũ fide: instruunt. qͦ¬
mͦ eiꝰ tẽptationib resistant: Hinc petrus dic̃: Aduersa¬
ruꝰ ur̃ diabolꝰ tãquã leo rugiens. circuit q̃rens quẽ deuo¬
tis fulgebit: Nec iã dicetꝰ ibi uigilate &orate qđ ad
noctẽ aduersitatis ꝑtinet: sed uacate &iudete qr egosũ

Expanded text:
petua, cui nox non succedet. Unde sequitur: Nox non erit illic. petua, cui nox non succedet. Unde sequitur: Nox non erit illic. Sed videamus quomodo in praesenti vita clauduntur portae, quae utique praedicatores intelliguntur, per quorum ministerium Ecclesiam intramus. Portae enim civitatis dum clauduntur, ingredientibus aditum non permittunt. Itaque quasi clauduntur portae, dum sancti praedicatores diabolum repellunt a cordibus fidelium, ipsique aditum ingrediendi denegant, dum fideles instruunt quomodo ejus tentationibus resistant. Hinc Petrus dicit: Adversarius vester tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devotis fulgebit. Non jam dicetur ibi: Vigilate et orate , quod ad noctem adversitatis pertinet, sed: Vacate et videte q
Abbreviated transcription (Latin):
altabunt᷑: Quocontra reprobi qͥ inp̃senti suã głam &
honorẽ possident . & inprosperis huiꝰ scłi extendunt᷑.
ibi uacui remanebt̃: Undedñs dic̃: Ueuobis diuitib.
qͥhic habetis c̃solationẽ urãm: E enĩ scĩ inp̃senti
ad ȩt̃nã felicitatẽ głam defert̃: quando ibi exaltati
remunerabunt᷑ cũ uni illoꝵ dixerit dñs. tuesto supͣ
decẽ ciuitateᷤ. Alteri aũt. tuesto suꝑ quinq sic̃ in
eiuiangło ipsedñs manifestat: Alit̃: Reges t̾rȩ intelle¬
gunt᷑ apłi cetrĩq p̃dicatores: qͥ propt̃ regim̃ animarũ
quas regunt. iure reges uocant᷑: Isti afferent głam¬
suã & honorẽ in illa. hoc ÷ om̃s quos xp̃o ad quisier ͤ nt
sua p̃dicatione & doctrina: Undepaulꝰ quibusdã dicit:
PORTE eiꝰ ñclaudent᷑ ꝑdiem: Magna securitas erit in
hierusalẽ cęlesti ubi nulle iã ert̃ insidiȩ inimici Et id¬
circo portȩ illiuꝰ ñ claudent᷑: qr uidelic& dieserit ibi per¬

Expanded text:
altabuntur. Quo contra reprobi, qui in praesenti suam gloriam et honorem possident, et in prosperis hujus saeculi se extendunt, ibi vacui remanebunt. Unde Dominus dicit: Vae vobis divitibus, qui hic habetis consolationem vestram . Quia enim sanctiad aeternam felicitatem gloriam deferunt, quando ibi exaltati remunerabuntur, cum et uni illorum dixerit Dominus: Tu esto supra decem civitates; alteri autem: Tu esto supra quinque, sicut in Evangelio ipse manifestat. Aliter: Reges terrae intelliguntur apostoli caeterique praedicatores, qui propter regimen animarum quas regunt, jure reges vocantur. Isti afferent gloriam et honorem in illam, hoc est, omnes quos Christo acquisierunt sua praedicatione et doctrina. Unde Paulus quibusdam dicit: portae ejus non claudentur per diem. Magna securitas erit in Jerusalem coelesti, ubi nullae jam erunt insidiae inimici, et idcirco portae ejus non claudentur, quia videlicet dies erit ibi per
Abbreviated transcription (Latin):
cipłis dicat. iã ñdicã uos seruos sed amicos meos.
quomodo hic scriptura iã immortales effectos
uocat seruos: Aut siã a seruitute corruptionis
liberati. ad libertatẽ & głam filioꝵ dĩtc̃ ꝑuenient.¬
quomodo in illa ȩt̃n& quiete seruire narrant᷑: Sed sc̃i¬
endũ nobis est : qr in eo qđ iã nullo certamine desud abt̃
sed ȩt̃na qui&e ꝑ fo untur. liberi ert̃ ac nulla seruitu¬
te obnoxii. Nã & nunc ñ sunt seruitimoris: sed amoris.
Duȩ epĩ st̃ seruitutes qr alit̃ tim& seruus ne uerberecur
adño: alit̃ aũt filius ne priuet᷑ hereditate pat̃na: offen¬
dens in aliquo pii patris oculos. Ille ergo seruit timo¬
re : iste aut̃ amore. Hac seruitute seruiunt electi om
nupotenti dõ. precauentes om̃ino ne eũ in aliquo offen¬
dant peccando: Ibi aut̃ seruient illi laudando & glori¬

Expanded text:
cipulis dicat: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos , cipulis dicat: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos , quomodo hic Scriptura jam immortales effectos vocat servos? Aut si jam servitute corruptionis liberati, ad libertatem et gloriam filiorum Dei tunc perveniequomodo in illa quiete aeterna servire narrantur? Sed sciendum est nobis, quia in eo quod jam nullo certamine desudabant, sed aeterna quiete fovebuntur, liberi erunt, ac nulla servitute obnoxii. Nam et nunc non sunt servi timoris, sed amoris. Duae enim sunt servitutes, quia aliter timet servus ne verberetur a Domino, aliter autem filius ne privetur haereditate paterna, offendens in aliquo pii patris oculos. Ille enim servit timore, iste autem amore. Hac servitute serviunt electi hic omnipotenti Deo, praecaventes omnino, ne eum in aliquo offendant peccato
Abbreviated transcription (Latin):
tus designat᷑. quaq electi fruunt᷑ nullũ t̾minũ
habet. sed sine fine manet: SIN GULA lignared¬
dentia fructũ suũ : In hoc fructum suũ reddent:
ligni ad sanitatẽ gentiũ: Folia ligni: laudes
habitant indomotua: Quelaudes ad sanitatẽ gen¬
tiũ ꝓficient: cũ earũ corda ꝑpetua creatoris laus re¬
plens. nullã in eis fatigationẽ. nullã lassitudinẽ nul¬
lã tristiciã sinit inesse : ETOME maledictũ ñ eriti
ea ampluiꝰ: Inp̃senti eccła maledictũ ẽ subauð ge¬
nꝑ hominũ . qͥ incam maledictionẽ ꝑceperunt:
erint᷑: Uenite benedicti patris mei ꝑcipite regnum:
Sed sedes dĩ &agni in illa ert̃: Superuiꝰ unã sedẽ po¬
suerat. dequa & dixerat se uidisse emanare flumen
aquȩuitȩ. nc̃ aũt pluralit̃ sedes introduc̃: dic̃s sedes
dĩ in illaert̃: Sed hoc significant pluressedes qđ una.
i. omẽm electoꝵ eccłam: Quescilicet ꝓpt̃̾ unitatẽ

Expanded text:
tus designatur, quaque electi perfruuntur, nullum terminum tus designatur, quaque electi perfruuntur, nullum terminum habet, sed sine fine manet. Singula ligna reddentia fructum suum. In hoc fructum suum reddent, ligni ad sanitatem gentium. Folia ligni, laudes habitant in domo tua . Quae laudes ad sanitatem gentium proficient, cum eorum corda perpetua Creatoris laus replens, nullam in eis fatigationem, nullam lassitudinem, nullam tristitiam sinit inesse. Et omne maledictum non erit in ea amplius. In praesenti Ecclesia maledictum est, scilicet genus hominum, qui in Cain maledictionem perceperunt. erint: Venite, benedicti patris mei , etc. Sed sedes Dei et Agni in illa erunt. Superius unam sedem posuerat, de qua et dixerat se vidisse emanare flumen aquae vivae: nunc autem pluraliter sedes introducit, dicens: Sedes Dei in illa erunt. Sed et hoc significant plures sedes, quod una, id est omnem electorum Ecclesiam, quae scilicet propter unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quisq habitator ꝓuirib inde hauriat. ꝓmeri
habeat᷑ ab om̃ib tam̃ ꝓsinguloꝵ meritis uni¬
cuiq distribuit᷑: ET EXUTRAQ parte flumi¬
nis lignũ uitȩ: Qđ suꝑiuꝰ designat᷑ ꝑfontem
utraq parte fluminis positũ .i. contẽplatio scẽ¬
trinitatis quȩ angłicã simul & humanã naturã
hinc inde satiat: ipsaq uisionis potio. ita ẽ multi
in om̃ibus : Sed nec mirũ. cũ & ipsũ manna filuisis¬
rahel decȩlo ad tributũ. ꝑ qđ aet̾na sacietas figu¬
rat᷑. hoc scđm scripture sententiã unicuiq sapu¬
erit inore qđ fuisset delectatꝰ: ꝑ menses quibus
ipsum lignũ fructꝰ affert: aet̃nitas intelligitur:
Pannos: ut annitui non deficient: Permenses uero
ut est illud esaiȩ: Eterit m̃sis ex mense: Perdiem
ut ẽ illud: Melior ẽ. dies una in atriis tius super
num ergo uitȩ ꝑxii m̃ses duodecĩ fructꝰ reddit:
quia ipsa merces beatȩ immortalitatis q̃ ꝑfruc¬

Expanded text:
usquisque habitator pro viribus inde hauriat, pro mehabeatur ab omnibus, tamen pro singulorum meritis unicuique distribuitur. Et ex utraque parte fluminis lignum vitae. Quod superius designatur per fontem  parte fluminis positum, id est contemplatio sancTrinitatis, quae angelicam simul et humanam naturam hinc inde satiat, ipsaque visionis potio ita est multimin omnibus . Sed nec mirum, cum et ipsum manna filiis Israel de coelo attributum, per quod aeterna satietas figuratur, hoc secundum Scripturae sententiam unicuique sapuerit in ore, quo fuisset delectatus. Per menses, quibus ipsum lignum fructus affert, aeternitas intelligitur: Per annos, ut, anni tui non deficient : per menses vero, ut est illud Isaiae : Et erit mensis ex mense: per diem, ut est illud: Melior est dies una in atriis tuis super num ergo vitae per duodecim menses fructus reddit, quia ipsa merces beatae immortalitatis, quae per fruc
Abbreviated transcription (Latin):
ximũ suũ dics. cognosce dnm. q om̃s scient me
aminore usq admaiorẽ : sed om̃s atnȩ sapientiȩ
inerentes. ꝑfecta scientia fulgebunt: ETREGNA¬
dubiũ quin angłs quihȩc illi ostendebat: Haecuer¬
ba: q̃ scilic& abinitio libri dicta ł ostensa tibi sunt
fidelissima st̃: Quia quicqͥd tibi dictũ ÷ ueraciter
dicit᷑ iohanni. ꝑtinet &iã ad uniuersã eccłam : cui
ꝑ int̾nã inspirationẽ ipsa uerboꝵ ueritas reuelat᷑:
Etideo nullus intantũ debet hebes fieri. ut aliquo
modo dubitet dehis quȩ subtanta contestatione pro¬
nuntiant᷑ eẽ uerissima: ET OÑS ds̃. sp̃s ꝓphetarũ¬
ipsemisit angłm suum ostendere io hanni: & in illo
om̃i eccłe: quȩ oportet fiericito: Nomine sp̃s tota
trinitas intelligit᷑ : q̃ ipsũ angłm misit: Quinatura
quidẽ angłs fuit: sed in carnati uerbi soliuꝰ ꝑsonam
gessit: Unde & aliquando exꝑsona loquit᷑ xp̃idic̃s¬

Expanded text:
ognosce Dominum, quia omnes scient me a majore usque ad minorem . Sed omnes aeternae sapientiae inhaerentes, perfecta scientia fulgebunt. Et regnadubium quin angelus qui haec illi ostendebat: Haec verba quae scilicet ab initio libri dicta vel ostensa tibi sunt. Fidelissima sunt quia quidquid tibi dictum est, veraciter dicitur Joanni, pertinet etiam ad universalem Ecclesiam, cui per internam inspirationem ipsa verborum veritas revelatur: et ideo nullus in tantum debet insipiens fieri, ut aliquo modo dubitet de his, quae sub tanta contestatione pronuntiantur esse verissima. Et Dominus Deus spirituipse misit angelum suum ostendere Joanni, et in illo omni Ecclesiae quae oportet fieri cito. Nomine spiritus tota Trinitas intelligitur, quae ipsum angelum misit, qui natura quidem angelus fuit, sed incarnati Verbi solius personam gessit. Unde et aliquando ex persona Christi loqui
Abbreviated transcription (Latin):
reges t̃rȩ .i. scĩ p̃dicatores. quigłam & honorẽ gentiũ in
illã ciuitatẽ afferent. quando aggregata t᷑ba fideliũ.
ipsos quos p̃dicando adduxert̃ ad fidẽ : secũ ad patriã cae¬
lestẽ introducent: Magnaenĩ gła. magniq honor gen¬
tiũ in illaciuitate affert᷑: qr maxima ex parte exipsis gen¬
tib decorabit᷑: NEC IN TRABIT in eã aliqͥd coinquinatũ: auẽ¬
entes ab hominationẽ .i. peccatũ. simul intrant cũ bo¬
boni. ñ intrabit coinquit᷑ũ. & faciens ab ominatio¬
nẽ .i. peccatũ : qr nulla erit ibi ꝑmixtio maloꝵ. sed so¬
la societas bonoꝵ: Solienĩ boni regnabt̃ cũxp̃o. cũ
quo & inqͦ ineadẽ hierusalẽ cȩlesti felicit̃ ꝑmanebt̃ :

Expanded text:
est sancti praedicatores, qui gloriam et honorem gentium in illam civitatem afferent, quando aggregata turba fidelium, ipsos quos praedicando adduxerunt ad fidem, secum ad patriam coelestem introducent. Magna enim gloria, magnusque honor gentium in illam civitatem afferetur, quia maxima ex parte ex ipsis gentibus decorabitur. Non intrabit in illam aliquid coinquinatum eentes abominationem, id est peccatum, simul intrant cum boboni, non intrabit coinquinatum, et faciens abominationem, id est peccatum, quia nulla erit ibi permistio malorum, sed sola societas bonorum. Soli enim boni regnabunt cum Christo, cum quo et in quo in eadem Jerusalem coelesti feliciter permanebunt.
Abbreviated transcription (Latin):
aquȩ uiue: Sedcũ una sit doctrina ueteris & noru
testam̃ti pluralit enuntiat᷑ qr scilicet & unitatẽ
fidei adiuntiat. &tam̃ admultos auditores perue
et̃nã inuitat Recte quoq cristallo splendenti
cõparat᷑ pnt̃ puritatẽ fidei q̃ in baptismo ꝑcipit᷑
uosenĩ irrigando uiuficat adaquã baptismatis
perdue eosq & puritate fidei splendidos & robore
Fortissimos reddit: Sedes aut̃ dipatris & agnb .i. di

Expanded text:
doctrina Veteris et Novi Testamenti, pluraliter enuntiatur, quia scilicet et unitatem fidei annuntiat, et tamen ad multos auditores pervenaeternam invitat. Recte ergo crystallo splendenti comparatur propter puritatem fidei, quae in baptismo percipitur. Quos enim vivificando vivificat, ad aquam baptismatis perducit, eosque et puritate fidei splendidos, et robore fortissimos reddit. Sedes autem Dei Patris et Agni, i
Abbreviated transcription (Latin):
cristallũ dr̃: q uidelic& sua contẽplatione per¬
ducet ad firmitatẽ immortalitatis. atq incõmu¬
tabilitatis: Qđ &iã flum̃ bene asededĩ ꝓcedere
dr̃ : & inplateã ciuitatis diriuari: Qđ enĩ ẽ sedes.
hoc ẽ. & platea ciuitatis .i. om̃is eccła generalit̃:
sed ꝓpt̃ diuersorũ personas ita distinguitꝰ: Quia
enĩ quos possidendo regit. uberte suȩuisioNus
satiat: bene insede tãquã fons redundat: Quia

Expanded text:
citur, quia videlicet sua contemplatione perducet ad firmitatem immortalitatis atque incommutabilitatis. Quod etiam flumen bene a sede Dei procedereari. Quod enim est sedes, hoc est et platea civitatis, id est omnis Ecclesia generaliter, sed propter diversorum personas ita distinguitur. Quia enim quos possidendo regit, ubertate suae visionis satiat, bene in sede tanquam fons redundat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gentiles sed &iã iudȩi. qͥcũ maxima auiditate uer¬
bũ dĩ suscepturi st̃ : p̃dicantib: helia & enoch. cete¬
risq p̃dicatoribus: E ergo in primo & ultinotẽpr̃ fideles
fuert̃ siue futurist̃: uerbũ dĩ cũgaudio recipientes.
bene ininitio istuiꝰ libridr̃. scribe q̃ uides: & infine ne
signaueris uerba ꝓphetiȩ huiꝰ: Atqr inmedio multi
st̃ contẽptores uerbidĩ. c̃grue quoq: & hic inmediodr̃¬

Expanded text:
ima aviditate verbum Dei suscepturi sunt, praedicantibus Elia et Enoch, caeterisque praedicatoribus. Quia ergo in primo et ultimo tempore fideles fuerunt, sive futuri sunt, verbum Dei cum gaudio suscipientes, bene initio hujus libri dicitur: Scribe quae vides, et in fine: Ne signaveris verba prophetiae hujus. At quia in medio multi sunt contemptores verbi Dei, congrue quoque et hic in medio
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s iusti: qͥ benese cũ subiectis regeresatagunt: Deqͥb
dictũ ÷: Corregis inmanudĩ quocũq uoluerit uertet
illud Isti itaq reges. hoc ẽ. om̃s iusti suã głam & hono¬
rẽ qđ id ipsũ ẽ referent adillã celestẽ hierus alẽ. q
omnẽ suã remunerationẽ & ꝓsperitatẽ. atq om̃e suũ
gaudiũ & exultationẽ ibi recipient: Et quo ãpliuꝰ in

Expanded text:
omnes justi, qui bene se cum subjectis regere satagunt, de quibus dictum est: Cor regis in manu Dei, quocunque voluerit, vertet illud . Isti itaque reges, hoc est, omnes justi, suam gloriam et honorem, quod idipsum est, referent ad illam coelestem Jerusalem, quia omnem suam remunerationem et prosperitatem, atque omne suum gaudium et exsulta
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualuert̃ . cũ &iã post baptismũ & suã abrenuntiationem.
diabolꝰ multos decipiat : Sedlic& uideant᷑ p̃ualere ad tẽpꝰ
tam̃ in eos quiaduitã st̃ p̃destinati. ñ p̃ualent: Quia ablato
peccato ꝑpaenitentiã : ñ inuenit in eis locũ diabolꝰ: Ille
nãq. fiteiꝰ habitatio: incuiꝰ m̃te regnat peccatũ: Tolle ergo
regnũ peccati: &̃ ñ inuenietꝰ locꝰ diabolo St̃ aut̃ & ñ nulli
inquib necadtẽpꝰ p̃ualent: qr ad nullũ mortale crim̃ eos
posst̃ inpingere. p ađ illoꝵ corda debeant possidere: Quib paulis
dic̃s N olite locũ dare diabolo. Potest aut̃ & hocspecialit̃ rifem
addiem iudicu. quando om̃e illoꝵ certam̃. ab aduentu dm̃ inrtũ
ꝙ infine certamuns succumbentc Nleq locꝰ eoꝵ ampliuꝰ inii¬
tus ẽ incęlo q tẽ funiditꝰ ab elettis exclusi decipiendi ulgatto
ñ habebt̃: ET EROIECTꝰ EST draco ille ic&̃ : lstrantiquus

Expanded text:
non valuerunt, cum etiam post baptismum et suam abrenuntiationem diabolus multos decipiat? Sed licet videantur praevalere ad tempus, tamen in eos qui ad vitam sunt praedestinati, non praevalent: quia ablato peccato per poenitentiam, non invenit in eis locum diabolus. Ille namque fit ejus habitatio, in cujus mente regnat peccatum. Tolle ergo regnum peccati, et non invenietur locus diabolo. Sunt autem et nonnulli in quibus nec ad tempus praevalent, quia ad nullum mortale crimen eos possunt impingere, per quod illorum corda debeant possidere, quibus Paulus ait: Nolite locum dare diabolo. Potest autem et hoc specialiter referri ad diem judicii, quando illorum certamen ab adventu Domini  scilicet, quia in fine certaminis succumbent. Neque locus eorum amplius inventus est in coelo, quia tunc funditus ab electis exclusi, decipiendi ultra tempus non habebunt. Et projectus est draco ille magnus, serpens antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
niores cũ animalib am̃ respondent. & animalia cũ seni¬
orib adorant. & cadt̃: Vina enĩ eadẽq eccła diuersis uoca¬
bulis figurata : & dm̃ collaudat. & ipsã fidẽ int̾ posito amen
uerã eẽ confirmat. & eũ quẽ uero laudds p̾conio attollit.
cadens humilit̃ adorat: Quissit aut̃ istȩcasus. & hȩc ad
est sacram̃ti: Uerũ ꝑseptẽ sigilla sic̃ supradictũ ÷ : pleni¬
tudo mysterioꝵ absconditoꝵ designat᷑. q̃ latebant ante¬
dnĩ aduentũ : Quȩ cũ multa sint. & multimodis ꝓnuntiata
ut apłs dic̃ multi farig̃ multisq modis olimds̃ loquens pa¬
trib in prophetis: posst̃ tam̃ uniuersa trib modis cõpre¬
hendi . locutione. actione & operatione. ut uerbigrã. Ecce
uenio : locutio ÷: Incapite libri scriptũ est deme : cognitio ÷
p̃misse locutionis xpm̃ demonstrans: dequo propha : Ecce
ueniet desideratus cunctis gentib & cet᷑ Nã & hicapite
terrã : qđ idẽ filius dese ostendit in euuangło dicens iudeis:

Expanded text:
alibus Amen respondent, et animalia cum senioribus adorant et cadunt. Una enim eademque Ecclesia diversis vocabulis figurata, et Deum collaudat, et ipsam fidem interposito Amen eram esse confirmat, et eum quem vero laudis praeconio attollit, cadens humiliter adorat. Quid sit autem iste casus et haec adoest sacramenti. Verum per septem sigilla, sicut supradictum est, plenitudo mysteriorum absconditorum designatur, quae latebat ante adventum Domini. Quae cum multa sint, et multimodis praenuntiata, ut ait Apostolus: Multifariam multisque modis olim Deus loquens patribus in prophetis , possunt tamen universa tribus modis comprehendi, scilicet locutione, actione et opere, verbi gratia: Ecce venio, locutio est: In capite libri scriptum est de me, cognitio est praemissae locutionis, Christum demonstrans, de quo propheta: Ecce veniet desideratus cunctis gentibus . Nam et in capite terram. Quod idem Filius de se ostendit in Evangelio, dicens Judaeis:
Abbreviated transcription (Latin):
eorum miliamiliũ: Sienĩ cestũ numerũ pofuisset sũmã
eoꝵ ex primeret. diceret decẽmilia. aut centũ milia: aut siqͥd
huiꝰ modi : utiq finitũ ostenderet numerũ: Talequoq legimt
indanihelis uolumine qͥ dic̃. milia miliũ ministrabant ei. &cet̃ :¬
Innumerabilis itaq numerꝰ angłoꝵ : innumerabilẽ signific̃
quippescĩ homines ascensurist̃ incęlũ : qt̃ ibi remanserunt
angłi pereunte diabola: Qm̃ in om̃ib angłoꝵ ordinib ipsiscĩ¬

Expanded text:
voce magna. Si enim certum numerum posuisset, summam eorum exprimens, et diceret decem millia, aut centum millia, aut si quid hujusmodi, utique finitum ostenderet numerum. Tale quoque legimus in Danielis volumine, qui dicit, Millia millium ministrabant ei . Innumerabiquippe sancti homines ascensuri sunt in coelo, quot ibi remanserunt angeli, cadente diabolo; quoniam in omnibus angelorum ordinibus s
Abbreviated transcription (Latin):
flesse dicat. eoqđ nullussit inuentus qͥ librũ poss& aperire : Sed
sciendũ : quia ñ & suaꝑsona beatus lohannes. sed ex ꝑsona patrũ
ueteris testamenti fl&. quiflebant desiderantes aduentũ filii
dĩ inmundũ. Quoꝵ unꝗdicebat: Utinã disrũperes cȩlos &
uenires a facietua montes turbarentur: Unde dñs in¬

Expanded text:
flevisse dicat? eo quod nullus sit inventus qui librum posset aperire. Sed sciendum est quia non ex sua persona beatus Joannes, sed ex persona Patrum Veteris Testamenti flet, qui flebant desiderantes adventum Filii Dei in mundum, quorum unus dicebat: Utinam disrumperes coelos, et venires, a facie tua montes turbarentur . Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
diabolus seinmisiss& incor iudȩ ut traderet dnm̃. Primũ
quippe gladio malepersuasionis eũ int̾fecit in anima ut¬
dnm traderet : deinde ꝑsuasit. ut semet ipsũ int̾ficeret:
Vnde & illemiser desperans: seipsũ laqueo suspendit: Si¬
menbrasua &iã iugulat multos. & spũalit̃ separando
afide. & corporalit̃ subtrahendo abhacluce : sic̃ ꝑneronẽ.
ꝑdomicianũ. & cxeros : Detalib quippe psal mista dic̃: Ex¬
acuert̃ ut gladiũ linguassuas: & rursus : Lingua eoꝵ
gladius acutus : ET CŨ APERUISSET̃ sigillũ t̃cium

Expanded text:
diabolus se misisset in cor Judae, ut traderet Dominum , primum diabolus se misisset in cor Judae, ut traderet Dominum , primum quippe gladio malae persuasionis, ei in anima Dominum ut traderet, deinde persuasit ut semetipsum interficeret. Unde ille miser desperans, seipsum laqueo suspendit. Simembra sua etiam jugulat multos, et spiritualiter separando a fide, et corporaliter subtrahendo ab hac luce, sicut per Neronem, per Domitianum et caeteros. De talibus quippe Psalmista dicit: Exacuerunt ut gladium linguas suas . Et rursus, Lingua eorum gladius acutus . Et cum aperuisset sigillum tertium
Abbreviated transcription (Latin):
iustodĩ iudicio. ut hoc possit facere : Tale est hoc : quale & illud
indurauit dñs corpharaonis : Notandũ aut̃ q ñ decȩlo
sed detra aufest illepacẽ: Cȩlũ quippe significat scos. qͥb
dñs ascensurꝰ ad patrẽ dic̃ : Pacẽ meã douob̾ & cet᷑: Abhis non
potest diabolus auferrepacẽ : q cȩlestes st̃ & trã calcant habent
tranfitoria immoderate ambiunt : Dequo adhuc subiun¬
git᷑: ET UI lNuict̃. St̃ intficiant: datꝰ: illigladiuꝰ magni:¬
Gladiũ ñ corporeũ debeme intelligere: sed spũ alẽ quo nor
tantũ corpora. quantũ anime iugulant᷑ : E ladius enini
hic intelligit᷑ mala ꝑsuasio. locutio praua. deceptio ini qua:
Quogladio : duob modis homines diabolus int̾ficit : Cum
uidelic& occultemala suggerit ꝑseipsũ. uł &iã cũ aꝑte ꝑ¬
menbrasua iustos ꝑseꝗt᷑ : Unde in euuangło habemꝑ: Cum

Expanded text:
justo Dei judicio, ut hoc possit facere. Tale est hoc, quale et illud: justo Dei judicio, ut hoc possit facere. Tale est hoc, quale et illud: Induravit Dominus cor Pharaonis . Notandum autem quia non de coelo, sed de terra aufert ille pacem. Coelum quippe significat sanctos, quibus Dominus ascensurus ad Patrem, dicit: Pacem meam do vobis . Abhis non potest diabolus auferre pacem, quia coelestes sunt, et terram calcant, habentes terrena et transitoria immoderate ambiunt. De quo adhuc subjungitur: Et ut invicem se interficiant, datus est illi gladius magnuGladium non corporeum debemus intelligere, sed spiritualem, quo non tantum corpora, quantum animae jugulantur. Gladius enim hic intelligitur mala persuasio, locutio prava, deceptio iniqua, quo gladio duobus modis homines diabolus interficit, cum videlicet occulte mala suggerit per seipsum, vel etiam cum ape sua, unde in Evangelio habemus: Cum
Abbreviated transcription (Latin):
telligere om̃e corpus diaboli. hoc est om̃s reprobos: Quiasic̃
xp̃s ẽ. caput om̃iũ fideliũ. &om̃s fideles corpus eius. In quib:¬
ipseꝑfidem habitat: itacaput om̃iũ reproboꝵ ẽ diabolus.
& om̃s reprobi corpus eiꝰ inquib ipse habitat: Equus itaq
rufus: antiqui hostis ẽ. corpus. peccatis cruentatũ. & animarũ
int̾̃fectionib: sanguineũ: Qđ enĩ sanguis peccata signific&:
psalmista manifestat ꝗdic̃: Liberame desanguinib: ds̃ ds̃:
Ipsienĩ reprobi peccatisst̃ cruentati. & &iã homicidus foedat
Vnde ꝑ prophetã quibdã dñs dic̃: Cũ clamaueritis adme
ñ exaudiã uos: Manus enĩ ur̃e sanguine plenest̃: Flinc ÷ qđ
inferius bestia suꝑ quã meretrix sed&: coccinea eẽ ꝑhibetur:
ET QUISEDE BAT̃ suꝑ eũ : datũ ÷ illi ut sumeret pacẽ det̾ra:
Dat᷑ diabolo potestas ut sumat pacẽ det̾ra: quando ꝑmittit᷑

Expanded text:
telligere omne corpus diaboli, hoc est, omnes reprobos: quia sicut telligere omne corpus diaboli, hoc est, omnes reprobos: quia sicut Christus est caput omnium fidelium, et omnes fideles corpus ejus in quibipse per fidem habitat, ita caput omnium reproborum est diabolus, et omnes reprobi corpus ejus, in quibus ipse habitat. Equus itaque rufus antiqui hostis est corpus peccatis cruentatum, et animarum interfectionibus sanguineum. Quod enim sanguis peccata significet, Psalmista manifestat qui dicit, Libera me de sanguinibus, Deus, Deus . Ipsi enim reprobi peccatis sunt cruentati, et etiam homicidiis foedati. Unde et per prophetam quibusdam Dominus dicit : Cum clamaveritis ad me, non exaudiam vos. Manus enim vestrae sanguine plenae sunt. Hinc est quod inferius bestia, super quam meretrix sedet, coccinea esse perhibetur. Et qui sedebat super eum, datum est illi ut sumeret pacem de terra. Data est diabolo potestas ut sumat pacem de terra, quando permittitur
Abbreviated transcription (Latin):
doctoꝵ sententiis diuini uerbi xp̃s ꝑcussit corda gentilium
& int̾fecit in eis uitia & peccata. ut posset resurgere sanitas
uirtutũ : Corona aũt.: scđm hunc sensũ duplicit̾ potest intelligi
uł uictoria uidelic& scõꝵ dediabolo & ꝑsecutorib huiꝰ mundi:
ł &iã multitudo subiectoꝵ fidelium: ꝓ quib ipsi remunera¬
tionẽ et̾̃ni regni ꝑcipiunt. sic̃ apłs suis auditorib dic̃: Qđ
gaudiũ autquȩ corona gaudumei. nonneuos estis: Exiuit
hic ordo p̃dicatoꝵ auidea cũ suo equite : hoc est cũ xp̃o sibi
dicente : Ite inmundũ uniuersũ &cet: uncens primũ diabolũ
inseipsõ ut uinceret illũ postea inalus. quos abidolatria tra¬
xert̃ ad xp̃i culturã: ET CŨ APERUISSET sigillũ scđm & cet̃¬
albũ corpus xp̃i. hoc ÷ scam̃ eccłam apeccato mundã ꝑ bap¬
tismũ & xp̃i passionẽ: sic in hocloco ꝑ equũ rufũ debeme in¬

Expanded text:
doctorum sententiis divini Verbi Christus percussit corda gentilium, doctorum sententiis divini Verbi Christus percussit corda gentilium, et interfecit in eis vitia et peccata, ut posset resurgere sanitas virtutum. Corona autem secundum hunc sensum dupliciter potest intelligi: Vel victoria videlicet sanctorum de diabolo et persecutoribus hujus mundi, vel etiam multitudo subjectorum fidelium, pro quibus ipsi remunerationem aeterni regni percipiunt, sicut Apostolus auditoribus dicit : Quod gaudium aut quae corona gaudii mei, nonne vos estis? Exivit hic ordo praedicatorum a Judaea cum suo equite, hoc est, cum Christo sibi dicente: Ite in mundum universum. Vincens primo diabolum in seipso, ut vinceret illum postea in aliis, quos ab idololatria traxerat ad Christi culturam. Et cum aperuisset sigillum ato mundam per baptismum et Christi passionem, sic in hoc loco per equum rufum debemus in
Abbreviated transcription (Latin):
unde nisi ec aperto sigillo .i. exreuelato scripturarũ sacra¬
mento : tc̃ ęxut desigillo. quando sic̃ predictũ fuerat incarna¬
tus est: hoc est quando uerbũ caro factum est: Exut aut̃ uincers
diabolũ primũ inseipso: ut uinceret deinceps illum inmen¬
brissuis : Possum & ꝑ equũ albũ intelligere generalit̃ uni¬
mundabor. lauabis me &suꝑ niuẽ dealbabor: Specialiter
aut̃. in equo albo ordo p̃dicatoꝵ &primit᷑: dequib dicit
abacuc: Ascendes suꝑ equos tuos. & equitatus tuus sanitas ÷
Qui iure equidñi uocantur. quia dñs illis p̃sidens ꝑ illos
uniuersas gentes circũiuit p̃dicando. atqͣ. fidẽ suam colligendo
quando illi ꝓfecti p̃dicauert̃ ubique : Dequa sessione &iam
dñs dic̃ : Ecce ego uobiscũ sum om̃ib dieb usq ad consũmati¬
onẽ scłi: Reques ergo quisedebat habebat arcũ.: qr ꝑp̃dicationẽ

Expanded text:
Unde, nisi aperto sigillo, id est ex revelato Scripturarum sacraUnde, nisi aperto sigillo, id est ex revelato Scripturarum sacramento. Tunc exiit de sigillo quando, sicut supradictum fuerat, incarnatus est, hoc est, quando Verbum caro factum est. Exiit autem vincens diabolum, primum in seipso, ut vinceret deinceps illum in membris suis. Possumus et per equum album intelligere generaliter unimundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor. Specialiter autem in equo albo ordo praedicatorum exprimitur, de quo dicit Habacuc , Ascende super equos tuos, et equitatus tuus sanitas est. Qui jure equi Domini vocantur, quia Dominus illis praesidens per illos universas gentes circuivit praedicando atque ad fidem suam colligendo, quando illi profecti praedicaverunt ubique, de qua sessione etiam Dominus dicit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Eques ergo qui sedebat, habebat arcum, quia per praedicationem
Abbreviated transcription (Latin):
illud: Audifilia & iude: Audi scilic& p̃dicta. uide cõpleta Et
dominicũ ab om̃ĩ peccato mundũ: ꝑ sessorẽ illius: diunitatẽ
uerbi: Quȩtẽ utiq superhunc equũ ascendit: quando uerbum
dĩ carnẽ xanimã sibi intra uterũ uirginis c̃iurx̃: linde a ipse
apudte. & cet̃: Perarcũ aut̃ duo significant᷑ testamenta.
ex quotot ꝓcedunt sagittȩ. qt̃ st̃ diuina eloqͥa: Sagittis
enĩ int̃ ficiunt᷑ homines i &his sagittis diuinarũ senten¬
tiarũ int̾ficiunt᷑ reprobi ut moriant᷑ peccato & uiuant dõ:
ꝑcussa fuerat eccła. q̃ dicebat. Inuenert̃ me custodes qui
circũ eunt ciuitatẽ : ꝑ cussert̃ me uulnerauert̃ me: Percor
uero q̃ illidataẽ. possumꝑ intelligere credulitatẽ om̃iũ
gentiũ. incircuitu huiꝰ scłi cõmorantiũ: surrexit enim
amortuis predicatꝰ est ab apłis. creditꝰ a toto mundo: Etexut.

Expanded text:
illud, Audi, filia, et vide . Audi scilicet praedicta, vide completa. Et illud, Audi, filia, et vide . Audi scilicet praedicta, vide completa. Et Dominicum ab omni peccato mundum: per sessorem illius, divinitatem Verbi, quae nunc utique super hunc equum ascendit, quando Verbum Dei carnem et animam sibi intra uterum virginis conjunxit. Unde ipse apud te , etc. Per arcum duo significantur Testamenta, ex quo tot procedunt sagittae, quot sunt divina eloquia. Sagittis enim interficiuntur homines, et his sagittis divinarum Scripturarum interficiuntur reprobi, ut moriantur peccato, et vivant Deo. agittis percussa fuerat Ecclesia, quae dicebat: Invenerunt me custodes, qui circumeunt civitatem, percusserunt me et vulneraverunt me. Per coronam vero quae illi data est, possumus intelligere credulitatem omnium gentium in circuitu hujus saeculi commorantium. Surrexit enim a mortuis, praedicatus est ab apostolis, creditus a toto mundo. Et exiit.
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ dicam⁊: tunc agnȩ uii sigilla nob̵ aperuit: qͥndo
ꝓsalutenrã sic̃ erat inscripturis scis deeo ꝓmissum. a nasq̃
amori &amortius resurgere. nec non ad celos ascendere
uoluit & seadiudiciũ uenturũ eẽ p̃dix̃: Uinde & resurger
amortuis aperuit discipłis sensũ. ut intelligerent om̃a q̃
uentura essent adnuntiaret: QAUDIUI UINŨ EX
quat uor animalib: dics: Ueni& uide: In hoc loco unum¬
animal primitiuã eccłam significat & iudeis. dequib scrip¬
tũ est: qđ unadie credidert̃ triamilia. aliaquinq milia.
& deinceps multamilia: Iohannes aut̃ eccłam sequentem:
Dic̃ ergo angłs iohanni : ueni & uide : Euidelic& eccła pri¬
mitiua. sua doctrina & p̃dicatione inuit̾at eccłam sequentẽ
ueni ad fidẽ scilicet xp̃i. ñ gressib corporis sed fidei & mentis . &
transiens amistico legis & ꝓphetarũ eloquio ad cognitionis
intellectũ. & uide ea q̃ antest̃ p̃dicta. iã aꝑte completa: łlinc ÷

Expanded text:
aperuit, quando pro salute nostra, sicut erat in Scripturis sanctis de eo promissum, et nasci mori et a mortuis resurgere, nec non ad coelos ascendere voluit, et se ad judicium venturum esse praedixit. Unde et resurgens a mortuis, aperuit discipulis sensum ut intelligerent omnia quae ventura erant annuntiaret. Et audivi unum ex quatuor animalibus dicens animal primitivam Ecclesiam significat ex Judaeis, de quibus scriptum est, quod una die crediderunt tria millia, alia quinque millia, et deinceps multa millia. Joannes autem Ecclesiam sequentem. Dicit ergo angelus Joanni: Veni et vide, quia videlicet Ecclesia primiteni ad fidem scilicet Christi, non gressibus corporis, sed fidei et mentis, et transiens a mystico legis et prophetarum eloquio ad cognitionis intellectum, et vide ea quae ante sunt praedicta, jam aperte completa. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
dereñ potest. quia fide p̃ĩ ÷ unĩta: luxtaillud : Vna est colũbamei
& illidiuisi : istiuero inueniunt᷑ uniti Int̾fecit uero has partes
trȩ gladiomale suggestionis ut supͣ dictũ ÷: & fame audiendi
uerbũ dĩ : Dequa fame : dñs dic̃ ꝑamos ꝓphetã: Mittã ineis famẽ
ñ panis ñ sitim aquȩ : sed famẽ audiendi uerbũdĩ: Quo in loco
questio oritur : Sids̃ hanc famem inmittit. qͥd peccat diabolus
Quȩ questio facile soluit᷑: quia qđ ds̃facit iusto iudicio. diabolꝰ
fac̃ inuasione & mala uoluntate: ETAIORTE subaud̃ datũ est
illi intficere homines spũali scilic&a atq interiori : EIBESTIIS qe
Bestiȩ: efferatos homines ebestiales signisicant. perquos dabol
int̾fecit multos. sic̃ fuit nero. domiciant. & ceteri ꝑsecutores scõrũ
mastrrum: Detalib dic̃ apłs: Cretenses sẽꝑ m̃daces malebestiae :

Expanded text:
 unita, juxta illud, Una est columba mea : Et illi divisi, isti vero inveniuntur uniti. Interfecit vero has partes terrae gladio malae suggestionis, ut supradictum est, et fame audiendi verbum Dei, de qua fame Dominus dicit per Amos prophetam , Mittam in eis famem, non panis, non sitim aquae, sed audiendi verbum Dei. Quo in loco quaestio oritur: Si Deus hanc famem immittit, quid peccat diabolus? Quae quaestio facile solvitur, quia quod Deus facit justo judicio, diabolus facit in suasione et mala voluntate. Et morte, subaudis, datum est illi interficere homines, spirituali scilicet atque interiori. Et bestiis terrae. Bestiae efferatos homines et bestiales significant, per quos diabolus interfecit, sicut fuit Nero, Domitianus et caeteri persecutores sanctorum m
Abbreviated transcription (Latin):
Ne noᷤ aduitor m̃s nisimichahel princeps ur̃ : itamalis malos angłos
preposuit: Ideoq quattuor angłi quiquattuor regnis principa¬
lib st̃ prepositi: ñ bonifuert̃ sed mali: DATAEST ULI potestas
suꝑ quattuor partes terrȩ : .i. suꝑ om̃s reprobos qui inquattuor
partib t̃rȩmorant᷑. in oriente scilic& : occidente. aquilone & me¬
ridiȩ : Uiel ꝑ quattuor partes terrȩ : possum⁊ intelligere. quat

Expanded text:
Nemo est adjutor meus, nisi Michael princeps vester, ita malis malos angelos praeposuit, ideoque quatuor angeli qui quatuor regnis principalibus sunt praepositi, non boni fuerunt, sed mali. Data est illi potestas super quatuor partes terrae, id est super omnes reprobos, qui in quatuor partibus terrae morantur, in oriente scilicet, occidente, aquilone et meridie. Vel per quatuor partes terrae, possumus intelligere quat