comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rare conaris: sine ulla salutis necessitate.
sic̃ iudei celebranda putabant. aut fallaci
simulatione. qd̾ in petͦ rep̾henderat. Pecrꝰ
gͥ simulauit legis custodiã. iste aũ repre¬
hensor petͥ. audact᷑ obseruauit legitima.
menta celebrauit quia simulauit se iude¬
um ut iudeos lucͥfac̾e̾t: cur ñ etiã sacͥficauit
cũ gentibꝰ. quia ꝙ his qͥ sine lege erant tanꝗͣ
sine lege factꝰ est. ut eos qͦq lũcͥfaceret: nͥ
quia ꝙ illud fecit ut natura iudeꝰ. ꝙ hoc
totũ dixit. ñ ut paulꝰ se fingeret eẽ qd̾ ñ
erat. s ut miscdit̾ ita subueniendu ẽẽ senti¬
ret. acsi ipse in eo errore laboraret. ñ scili¬
cet m̃tientis astu. s cõpatientis affectu:
Bene defendis paulũ. qͦd ñ simulauerit er¬
rorẽ iudeoꝵ: s uere fuit in errorẽ. neq
imitari petrũ uoluerit m̃tientẽ. ut qd
erat. metu iudeoꝵ dissimularet. s totali¬
bertate iudeũ se eẽ diceret. Nouã clem̃ti¬

Expanded text:
rare conaris: sine ulla salutis necessitate, rare conaris: sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. Petrus igitur simulauit legis custodiam, iste autem reprehensor Petri audacter obseruauit legitima. menta celebrauit, qu\'ia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam sine lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse; quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eo errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? bene defendis Paulum, quod non simulauerit errorem Iudaeorum, sed uere fuerit in errore, neque imitari Petrum uoluerit mentientem, ut, quod erat, metu Iudaeorum dissimularet, sed tota libertate Iudaeum esse se diceret. nouam clementi
Abbreviated transcription (Latin):
tem affer̃t utiq maxime quȩ seruata mar.¬
tyres faciunt. Non enĩ obseruarent᷑. nͥ affer¬
rent salutẽ. Neq enĩ in differentia st̃ int̾
bonũ ꝙ malum: sic̃ philosophi disputant.
Bonũ ẽ continentia. malũ luxuria. Int̾ utrũq
in differens ambulare. digerere alu sterco
reumata iacere: hoc nec bonũ nec malũ ẽ.
Siue enĩ feceris. siue ñ feceris: nec iusticiã ha¬
bebis nec ini̾ticiã. Obseruare aũ legis ceri¬
monias ñ potest eẽ indifferens: s aut boniũ
est aut malũ ẽ. Tu dicis bonũ. ego assero
malũ. ꝙ malũ ñ soluĩ his qͥ ex gentib. s his
qui ex iudaico popło credidert̃. In hoc n
fallor loco. dum aliud uitas. in aliud deuol¬
ueris. Dum enĩ metus porphiriũ blasphe¬
mantẽ. inhebionis incurris laqueos. his
qui credunt ex iudeis obseruandã ẽẽ legẽ
decernens. Et quia ꝑiculosũ ẽẽ intelligis
qd̾ dicis: rursũ illud suꝑfluis u̾bis tẽpe¬

Expanded text:
tem adferunt, maxime quae seruata martem adferunt, maxime quae seruata martyres faciunt; non enim obseruarentur, nisi adferrent salutem. neque enim mdillerentia sunt inter bonum et malum, sicut philosophi disputant: \'bonum est continentia, malum luxuria, inter utrumque indifferens ambulare, digerere alui stercorrheumata iacere\'. hoc nec bonum nec malum est — siue enim feceris siue non feceris, nec iustitiam habebis nec iniustitiam —, obseruare autem legis caerimonias non potest esse indifferens, sed aut bonum est aut malum est. tu dicis bonum, ego adsero malum et malum non solum his, qui ex gentibus, sed et his, qui ex Iudaico populo crediderunt. in hoc, ni fallor, loco, dum aliud uitas, ad aliud deuolueris. dum enim metuis Porphyrium blasphemantem, in Hebionis incurris laqueos his, qui credunt ex Iudaeis, obseruandam legem esse decernens. et quia periculosum intellegis esse, quod dicis, rursum illud superfluis uerbis tempe
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. qd ignorantes di iusticiã & suã iusticiã
uolentes statuere: iusticiȩ di ñ sunt subiecti.
deinde pꝰt passionẽ & resurrectionẽ xp̃i dato
melchisedech. adhuc putabant uetera sacra¬
menta ñ ex consuetudine sollepnitatis. s ex
necessitate salutis ẽẽ celebranda: quȩ tam̃
sinũꝗͣ fuissent necessaria. infructuose atq
inanit̾ ꝓ eis machabei martyres fierent. p̾t¬
tremo illud qd̾ p̾dicatores gr̃ẽ xp̃ianos. iu¬
dei tanꝗͣ. hostes legis ꝑ sequerent᷑. Hos atq
huiꝰmodi errores & uitia se dicit dãpnare. ꝙ¬
ut stercora arbitrat᷑. ut. xp̃m lucrifaceret.
iudeoꝵ: rursũ te docente diseamꝰ quȩ bona
tenuerit eoꝵs. Obseruationes inqͥes legis qͦs
more patrio celebrant. sic̃ ab ipso paulo ce¬
lebratȩ sunt sine ulla salutis necessitate. Id¬
qͥd uelis dicere. sine ulla salutis necessitate.
non satis intelligo. Sienĩ salutẽ ñ afferunt.
cur obseruant᷑: Siaũ obseruanda sunt: salu¬

Expanded text:
quod ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; deinde, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si nuinaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratiae Christianos Iudaei tamquam hostes legis persequerentur. hos atque huius modi errores et uitia dicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret. Iudaeorum; rursum te docente discamus, quae bona eorum tenuerit. obseruationes, inquies, legis, quas more patrio celebrabant, sicut ab ipso Paulo celebratae sunt sine ulla salutis necessitate. quid uelis dicere \'sine ulla salutis necessitate\', non satis intellego. si enim salutem non adferunt, cur obseruantur ? si autem obseruanda sunt, utique salu
Abbreviated transcription (Latin):
in paruo tuguriunculo cũ monachis. id ẽ.
cum peccatorib meis de magnis statuere
non audeo. nͥ hoc ingenue confiteri. me
maiorũ scͥpta legere. & in cõm̃tariis seđm
om̃ium consuetudinẽ uarias ponere expla-¬
nationes. ut e multis sequat᷑ unꝰ ꝗͥsͥq qd̃ uelit.
Qdͦ quidẽ te puto & in scłari litt̾atura. ꝙ in di¬
uinis libͥs legisse ꝙ approbasse. Hanc aũ ex pla
nationẽ quã pͥmꝰ origenes in decimo stroma¬
tum libͦ uͥ epłam pauli ad galathas int̾p̾tatur.
ꝙ cȩteri deinceps int̾ptes sunt secuti: illa uł
maxime causa sub intͦducunt. ut porphirio
respondeant blasphemanti. qͥ pauli arguit
prehendẽ & arguere in faciem. hac ratione
constͥngẽ qd̾ malefecerit. idẽ in eo errore
fuerit in qͦ fuit ipse qui aliũ arguit delinquen¬
tem. Qd dicã de ioħe. qͥ dudu inpontificali
gradu constantinopolitanã rexit ȩccłiam.
&. ꝓprie suꝑ hoc capitulo latissimũ exarauit

Expanded text:
in paruo tuguriunculo cum monachis, id est in paruo tuguriunculo cum monachis, id est conpeccatoribus meis de magnis statuere non audeo, nisi hoc ingenue confiteri, me maiorum scripta legere et in commentariis secundum omnium consuetudinem uarias ponere explanationes, ut e multis sequatur unusquisque quod uelit. quod quidem puto te et in saeculari litteratura et in diuinis libris legisse et psitionem, quam primus Origenes in decimo Stromatum libro, ubi epistulam Pauli ad Galatas interpretatur, et ceteri deinceps interpretes sunt secuti, illa uel maxime causa subintroducunt, ut Porphyrio respondeant blasphemanti, qui Pauli arguit prehendere et arguere in faciem ac ratione constringere, quod male fecerit, id est in eo errore fuerit, in quo fuit ipse, qui alium -arguit delinquentem. quid dicam de Iohanne, qui dudum in pontificali gradu Constantinopolitanam rexit ecclesiam et proprie super hoc capitulo latissimum exarauit
Abbreviated transcription (Latin):
& alexandrũ ueterẽ hereticũ. eusebiũ qͦq emi¬
senum. & theodorũ eracleotẽ. qͥ ꝙ ipsi ñnullos
suꝑhac re cõmentarios reliquert̃. eqͥbꝰ uł si
pauea decerꝑem. fieret aliqͥd qd̾ non penitꝰ
contẽpneret᷑. Itaq ut simplicit̾ fatear. legi
hȩc om̃ia: & inm̃tẽ meã plurima coaceruats.
accito notario uł mea uł aliena dictaui. nec
ordinis nec u̾boꝵs int̾dum nec sensuũ memor.
is benedicta disꝑeant: ꝙ ñ placeant inter
extraneos quȩ placent int̾ suos. Si qͥd gͥ di¬
gnum rep̾hensionis putaueras in ex plana¬
tione nr̃a. eruditionis tuȩ fuerat querere.
utrũ ea ꝗͤ scͥpsimꝰ haberent᷑ in grecis ut si il¬
li non dixissent. tunc meã sententiã ꝓpͥe con¬
dempnares. p̃sertĩ cum lib̾e in p̃fatione con¬
fessꝰ sim origenis cõm̃tarios me ẽẽ secutũ. &
uł mea uł aliena dictasse. ꝙ in finẽ eiꝰdem¬
capituli qd̾ rep̾hendis scͥpserim. Si cui iste
non placet sensꝰ. qͦ nec petrus peccasse. nec

Expanded text:
terem hereticum, Eusebium quoque Emisenum et Theodorum Heracleotem, qui et ipsi nonnullos super hac re commentarios reliquerunt. e quibus uel si pauca decerperem, fieret aliquid, quod non penitus contemneretur, et, ut simpliciter fatear, legi haec omnia et in mente mea plurima coaceruans accito notario uel mea uel aliena dictaui nec ordinis nec uerborum interdum nec sensuum memor. is bene dicta dispereant et non placeant inter extraneos, quae placent inter suos. si quid igitur reprehensione dignum putaueras in explanatione nostra, eruditionis tuae fuerat quaerere utrum ea, quae scripsimus; haberentur in Graecis, ut, si illi non dixissent, tunc meam proprie sententiam condemnares, praesertim cum libere in praefatione confessus sim Origenis commentarios me secutum et uel mea uel aliena dictasse et in fine eiusdem\'capituli, quod reprehendis, scripserim: si cui iste non placet sensus, quo nec Petrus peccasse nec
Abbreviated transcription (Latin):
arguit᷑. pͥmus auetor extiterit. Causa aũ p̾¬
uaricationis. timor ẽ iudeoꝵ. Dicit enĩ sc̾ꝑ¬
tura qd̾ pͥmũ edebat cũ gentibꝰ: cũ aũ uenis¬
sent qͥda a iacobo subtrahebat se ꝙ segrega¬
bat. timens eos qui ex cͥcũcisione erant. Ti
gentiũ a fide xp̃i recederent. ꝙ imitator pasto¬
ris boni ꝑderet gregẽ sͥ creditũ. Sic̃ gͥ osten¬
dimꝰ petrũ bene qͥdẽ sensisse de ab olitione
legis mosaycȩ. s ad simulationẽ obseruan¬
de eiꝰ timore cõpulsũ: uideamꝰ an ipse paulꝰ
qui aliũ arguit. tale qͥd fecerit. Legimꝰ in eode
libro. Perambulabat aũ paulꝰ syriã ꝙ ciliciã
confirmans ȩocłias. ꝑuenitq in derben. &
listram: & ecce discipłs quida erat ibi noĩe

Expanded text:
arguitur, primus auctor extiterit. causa autem prarguitur, primus auctor extiterit. causa autem praeuaricationis timor est Iudaeorum; dicit enim scriptura, quod primum edebat cum gentibus, cum autem uenissent quidam a Iacobo, subtrahebat se et segregabat timens eos, qui ex circumcisione erant. timgentium a fide Christi recederent et imitator pastoris boni perderet gregem sibi creditum. Sicut igitur ostendimus Petrum bene quidem sensisse de abolitione legis Mosaicae, sed ad simulationem obseruandae eius timore conpulsum, uideamus, an ipse Paulus, qui alium arguit, tale quid fecerit. legimus in eodem libro: perambulabat autem Paulus Syriam et Ciliciam confirmans ecclesias peruenitque in Derben et Lystram. et ecce discip
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ p̃ dico int̾ gentes: ostendens se ñ habuis
ratũ. Statĩq sequit᷑. Separatĩ aũ his qͥ uide¬
bant᷑ aliqd eẽ: ne forte in uacuũ currerẽ aut
forte fidelib ex numero iudeoꝵ qui legẽ pu¬
tabant eẽ seruandã ꝙ sic credendu in dño sal¬
uatore. fidei scandalũ nasceret᷑. Ergo eo tp̃r
cum petrꝰ uenisset antiochiã. licet hoc apłoꝵ
acta ñ scribant. s affirmante paulo creden¬
dum sit. in faciẽ illi paulꝰ restitisse scribitur.
quia rep̾hensibilis erat. Priꝰ enĩ ꝗͣ uenirent
nissent subtrahebat se ꝙ segregabat. timens
eos qͥ ex circũcisione erant. & consenserunt
cũ illo cȩteri iudei. ita ut barnabas adduce¬
ret᷑ cum his in ipsa simulatione. S ed cum
uidissem inqͥt qd ñ recte ingrediebant᷑ in
ueritate eugłii: dixi petͦ corã om̃ibꝰ. Si tu cũ
cogis iudaizare: Ꝙ cȩtera. Nulli gͦ dubiũ est
qͦd petrꝰ apłs sententiȩ huiꝰ cuiꝰ nẽ p̾uaricator

Expanded text:
d praedico in gentibus , ostendens 743 se non habuissratus. Statimque sequitur: Separatim autem his, qui videbantur aliquid esse; ne forte in vacuum currerem, aut forte fidelibus qui ex numero Judaeorum, Legem putabant esse servandam, et sic credendum in Domino Salvatore, fidei scandalum nasceretur. Ergo et eo tempore cum Petrus venisset Antiochiam licet hoc Apostolorum Acta non scribant, sed affirmanti Paulo credendum sit in faciem illi Paulus restitisse se scribit, quia reprehensibilis erat. Prius enim quam venirent nissent, subtrahebat se et segregabat timens eos, qui ex circumcisione erant. et consenserunt cum illo ceteri Iudaei, ita ut et Barnabas duceretur ab his in illa simulatione. sed cum uidissem, inquit, quod non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii, dixi Petro coram omnibus: Si tu, cum cogis iudaizare? et cetera. nulli ergo dubium est, quod Petrus apostolus sententiae huius, cuius nunc praeuaricator
Abbreviated transcription (Latin):
ex lege. qd̾ nararei qͥ se deuouerunt iuxta
p̾ceptũ moysi facere consuerunt: Uerũ hec
ad comꝑationẽ eiꝰ rei qͦ sequit᷑ parua sunt.
Refert lucas sacrȩ scͥptor hystoriȩ. Cũ uenissemꝰ
iherosolimã. libent̾ suscȩꝑunt nos fr̃s. Et se¬
quenti die. iacobꝰ ꝙ om̃s seniores qui cũ es erait

Expanded text:
ex lege, quod Nazaraei, qui se deo uouerint, iuxta ex lege, quod Nazaraei, qui se deo uouerint, iuxta praeceptum Moysi facere consuerunt ? Uerum haec ad conparationem eius rei, quae sequitur, parua sunt. refert Lucas, sacrae scriptor historiae: cum uenissemus Hierosolymam, libenter susceperunt nos fratres; et sequenti die Iacobus et omnes seniores, qui cum eo erant
Abbreviated transcription (Latin):
luit paulꝰ secũ ꝓficisci: ꝙ assumens circũ ci¬
dit eũ ꝓpt̾ iudeos qͥ erant in illis locis. S cie¬
bant enĩ om̃s. qd̾ pat̾ eiꝰ gentilis eẽt. Obea-¬
te apłe paule. qͥ in petͦ rep̾henderas simulati¬
onem qua se subtrarit a gentibꝰ ꝓꝓpt̾ metum
iudeoꝵ qͥ a iacobo uenerant: cur timotheũ
filiũ hõĩs gentilis utiq ꝙ ipsum gentilem: neq
enĩ iudeus erat qͥ ñ fuerat cͥcũcisꝰ. contra sen¬
tentiã tuã circũcidere cogeris: Resp ondebis
ignoscis in circũ cisione discipłi uenientis ex
gentibꝰ: ignosce ꝙ petͦ p̾cessori tuo. qd̾ aliqͣ
fecerit metu fideliũ iudeoꝵ. Rursũ scͥptũ ẽ.
Paulꝰ uͦ cũ adhuc sustinusset dies multos. frĩ¬
bus uale dicens nauigatit sẏriã. & cũ eo pͥscil¬
la ꝙ aquila. & tocundit ibi in cenchris caput
Notum enĩ habuerat. Esto. Ubi iudeoꝵ timo¬
re cõpulsꝰ sit facere qd̾ nolebat: qͦͣre comã nu¬
triuit ex uoto. & ꝑ ostea in cenchris totundit

Expanded text:
circumcidit eum propter Iudaeos, quierant in illis locis; sciebant enim omnes, quod pater eius gentilis esset. o beate apostole Paule, qui in Petro reprehenderas simulationem, quare se subtraxisset a gentibus propter metum Iudaeorum, qui a Iacobo uenerant, cur Timotheum, filium hominis gentilis utique et ipsum gentilem — neque enim Iudaeus erat, qui non fuerat circumcisus —, contra sententiam tuam circumcidere cogeris? respondebis m. qui igitur tibi ignoscis in circumcisione discipuli uenientis ex gentibus, ignosce et Petro, praecessori tuo, quod aliqua fecerit metu fidelium Iudaeorum. rursum scriptum est: Paulus uero, cum adhuc sustinuisset dies multos, fratribus uale dicens nauigauit Syriam et cum eo Priscilla et Aquila et totondit sibi in Cenchris caput; uotum enim habuerat. esto, ut ibi Iudaeorum timore conpulsus sit facere, quod nolebat: quare comam nutriuit ex uoto et postea in Cenchris totondit
Abbreviated transcription (Latin):
rat. nec in alio arguere simulationẽ cuiꝰ ipse
tenebat᷑ reus: & asseris rep̾hensionẽ apłicã
non fuisse dispensatoriã s ueram. & me non
debere doc̾e m̃daciũ. s uniu̾sa quȩ scͥpta st̃.
ita sonare ut scpta st̃: Ad quȩ pͥmũ respondeo
debere prudentiã tuã p̾faciunculȩ cõm̃tari¬
oꝵs meoꝵs meminisse. dicentis ex ꝑsona mea
Qdͥ gͥ ego stultꝰ ac temerariꝰ qͥd pollicear qđ ille
non potuit : Minime. Quin potiꝰ in eo ut in
uideor. cautior atq timidior: qđ imbecillita¬
tem uiriũ mearũ sentiens. origenis cõm̃ta¬
rios sum secutꝰ. Scͥpsit enĩ ille uir in epła
paul ad galathas qnq ꝓpͥe uolumina. &
decimũ stromatũ suoꝵs librum cõmatico
suꝑ explanationẽ eiꝰ sermone cõpleuit. Tracta

Expanded text:
rat, nec in alio arguere simulationem, cuius ipse rat, nec in alio arguere simulationem, cuius ipse tenebatur reus, et adseris reprehensionem apostolicam non fuisse dispensatoriam, sed ueram, et me non debere docere mendacium, sed uniuersa, quae scripta sunt, ita sonare, ut scripta sunt. ad quae primum respondeo debuisse prudentiam tuam praefatiunculae commentariorum meorum meminisse dicentis ex persona mea: quid igitur? e.go stultus aut temerarius, qui id pollicear, quod ille non potuit? minime. quin potius in eo mihi uideor cautior atque timidior, quod inbecillitatem uirium mearum sentiens Origenis commentarios sum secutus. scripsit enim ille uir in epistulam Pauli ad Galatas quinque proprie uolumina et dec.imum Stromatum suorum librum commatico super explanati
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore qͦ scͥbebat᷑ & nc̃ usq uiuentiũ ibi cõme¬
morarent᷑ opꝰcula. mirarite curei hc̃ titulũ
imposuerĩ. Puto intelligere prudentiã tuã.
qd̾̃ ex oꝑe ipso titulũ potueris intelligere. Le¬
gisti enĩ ꝙ grecos & latinos. qui uitas uirors¬
descpsert̃ illustriũ. quđ nũꝙͣ. epithaphiũ huic
oꝑi scͥpserint: s de illustrib uiris. u̾bi gr̃a.
ducib philosophis. oratoribꝰ. hystoricis. poe¬
tis. ephicis. tragicis. comicis. E pythaphiũ aũ
ꝓpͥe scribit᷑ mortuoꝵs: qd̾ quid̾e in dormitio¬
ne sc̃ȩ memoriȩ nepotiam prb̃r olim fecisse
me noui. Ghic lib̾ uł de illustribꝰ uiris. uł
ꝓprie de scptoribꝰ eccłiasticis appelland̾ ẽ. li¬
cet aplerisq em̃datoribꝰ imꝑitis de auctoribꝰ
dicatur inscͥptꝰ. S edo loeo queris.cur dire¬
rim in cõm̃tariis epłȩ ad galathas paulum
id in petͦ ñ potuisse rep̾hendere. qd ipse fece¬

Expanded text:
tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi metempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi memorentur opuscula, mirari te, cur ei hunc titulum inposuerim. puto intellegere prudentiam tuam, quod ex opere ipso titulum potueris intellegere. legisti enim et Graecos et Latinos, qui uitas uirorunt, quod numquam Epitaphium huic operi scripserint, sed De inlustribus uiris — uerbi gratia: ducibus, philosophis, oratoribus, historicis, poetis, epicis, tragicis, comicis —; Epitaphium autem proprie scribitur mortuorum, quod quidem in dormitione sanctae memoriae Nepotiani presbyteri olim fecisse me noui. ergo hic liber uel De inlustribus uiris uel proprie De scriptoribus ecclesiasticis appellandus est, licet a plerisque emendatoribus inperitis De auctoribus dicatur inscriptus. Secundo loco quaeris, cur dixerim in commentariis epistulae ad Galatas Paulum id in Petro non potuisse reprehendere, quod ipse fece
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ꝑnitiosa his qͥ ea uellent sic̃ a parentibꝰ ꝑ legẽ
acceꝑant custodire: Rursũ obseero te ut pace
tua meũ dolorẽ audias. Iudeoꝵ paulꝰ cerimo
non eẽ ꝑnitiosas his qͥ eas uelint sic̃ aparentibꝰ
acceꝑant custodire: Ego e contrario loquar.
ꝙ reclamante mundo lib̾auoce ꝓnuntiẽ. ceri¬
monias udeoꝵ & ꝑnitiosas eẽ ꝙ mortiferas

Expanded text:
esse perniciosa his qui ea vellent, sicut a parentibus per Legem acceperant, custodire. » Rursum obsecro te, ut pace tua meum dolorem audias. Judaeorum Paulus cerimonnon esse perniciosas his qui eas vellent, sicut a parentibus acceperant, custodire. » Ego e contrario loquar, et reclamante mundo, libera voce pronuntiem, cerimonias Judaeorum et perniciosas esse, et mortiferas
Abbreviated transcription (Latin):
qd legis cerimonias xp̃i eũgłio miscuerunt.
& sic noua confessi st̃. ut uetera si amitterent
Quid dicã de hebionitis. qͥ xp̃ianos se eẽ simu¬
lant:Usq hodie ꝑ totas orientis synagogas
int̾ iudeos heresis ẽ quȩ dr̃ mineoꝵs. ꝙ a pha¬
riseis nẽ usq dãpnat᷑. qͦs uulgo nazareos uo¬
cant. qͥ credunt in xp̃m filiũ di natũ de maria
uirgine. & eũ dicunt eẽ qui sub pontio pilato
culo medendũ putas. qd̾ acu foratũ immo
punctũ dr. huiꝰ sententiȩ medearis uulneri.
qd̾ lancea ꝙ ut ita dicã phalarice mole ꝑcussũ
est. Neq enĩ eiꝰde ẽ cͥminis in erplanatione sc̃p¬
turarũ diu̾sas maioꝵs sententias pone̾: ꝙ here¬
sim sceleratissimã rursum in ȩccłiam intͦducere.
Sin autẽ hec nob̾ in cumbit necessitas. ut iudeos
cũ legitimis suis suscipiamꝰ. ꝙ licebit eos obser
gis satanȩ: dicã qd sentio. Non illi xp̃iani fi¬

Expanded text:
qqet sic nova confessi sunt, ut vetera non omitterent. Quid dicam de Ebionitis, qui Christianos esse se simulant? Usque hodie per totas Orientis synagogas inter Judaeos haeresis est, quae dicitur Mineorum, et a Pharisaeis nunc usque damnatur, quos vulgo Nazaraeos cupant, qui credunt in Christum, filium dei natum de Maria uirgine, et eum dicunt esse, qui sub Pontio Pilato culo medendum putas, quod acu foratum, immo punctum dicitur, huius sententiae medearis uulneri, quod lancea et, ut ita dicam, phalaricae mole percussum est. neque enim eiusdem est criminis in explanatione scripturarum diuersas maiorum sententias ponere et heresim sceleratissimam rursum in ecclesiam introducere. sin autem haec nobis incumbit necessitas, ut Iudaeos cum legitimis suis suscipiamus, et licebit eis obserugis satanae — dicam, quod sentio —, non illi Christiani fi
Abbreviated transcription (Latin):
xerint se legis p̾cepta seruare. Qua gͥ fron¬
te. qͦ audatia paulꝰ in alt̾o rep̃hendit. quod
ipse cõmisit: Ego. immo alii ante me expo¬
suert̃ causã quã putauerunt ñ offitiosum
m̃datiũ defendentes. sic̃ tu scͥbis. s docen¬
tes honestã dispensationẽ. ut ꝙ apłoꝵs pru¬
dentiã demonstrarent. ꝙ blasphemantis
porphyrii imprudentiã choercent. qͥ pe¬
trum & paulũ puerili dicit int̾ se pugnas¬
se certamine. immo exarsisse paulũ inui
dia uirtutũ petͥ. & ea scͥpsisse iactant̾ uł
quȩ ñ fecerit. uł si fecit ꝓcacit̾ fec̾it. id in
alio rep̾hendens. qd̃ ipse cõmiserit. Int̾p¬
tati sunt illi ut potuert. tu qͦmͦ istũ locũ
edisseres. utiq meliora dicturꝰ. qͥ ueterum
sententiã reꝓbasti: Scͥpsisti ad me in epła
tua. Neq enĩ a me docendꝰ es qͦmͦ intelli

Expanded text:
xerint se Legis praecepta servare. Qua igitur fronxerint se Legis praecepta servare. Qua igitur fronte, qua audacia Paulus in altero reprehendat quod ipse commisit? Ego, imo alii ante me exposuerunt causam quam putaverant, non officiosum mendacium defendentes, sicut tu scribis, sed docentes honestam dispensationem; ut et Apostolorum prudentiam demonstrarent, et blasphemantis Porphyrii impudentiam coercerent, qui Petrum et Paulum puerili dicit inter se pugnasse certamine; imo exarsisse Paulum dia uirtutum Petri et ea scripsisse iactanter, uel quae non fecerit uel, si fecit, procaciter fecerit id in alio reprehendens, quod ipse commiserit. interpretati sunt illi, ut potuerunt; tu quomodo istum locum edisseres? utique meliora dicturus, qui ueterum sententiam reprobasti. Scribis ad me in epistula tua: neque enim a me docendus es, quomodo inte
Abbreviated transcription (Latin):
bulas & ipse custodiens legẽ. Tunc paulus
assũptis uiris postera die purificatꝰ cũ illis
intrauit intẽplũ. annuntians expletionẽ
dierũ purificationis. donec offerret᷑ ꝓ uno¬
qͦq eors oblatio. Opaule. in hoc te rursꝰ in¬
terrogo. cur caput raseris. cur nudipeda¬
lia exercueris de cerimoniis iudeoꝵ. cur
obtuleris sacͥficia. ꝙ scđdm legem hostiȩ pro
te fuerint immolatȩ. Utiq respondebis.
Ne scandalizarent᷑. qͥ ex iudeis crediderunt.
Simulasti gͦ te uideũ ut iudeos lucͥface̾s. ꝙ
hanc ipsam simulationẽ iacobꝰ ꝙ cet̾i te do¬
cuere prb̃ri. s tñ euadẽ ñ potusti. Orta enĩ
seditione. cũ occidendꝰ eẽs. raptꝰ es atͥbuno.
ꝙ ab eo missꝰ cesareã sub custodia militũ di¬
ligenti. ne te iudei quasi simulatorẽ ac destru¬
ctorem legis occident. atq inde romã ꝑue¬
niens inhospitiũ qd tͥ conduxeras. xp̃m
ꝙ iudeis & gentib p̾dicasti. ꝙ sententia tua¬

Expanded text:
todiens Legem. Tunc Paulus, assumptis viris, postera die purificatus, cum illis intravit in templum, annuntians expletionem dierum purificationis, donec offerretur pro unoquoque eorum oblatio » . O Paule, et in hoc te rursus interrogo; cur caput raseris, cur nudipedalia exercueris de cerimoniis Judaeorum, cur obtuleris sacrificia, et secundum Legem hostiae pro te fuerint immolatae? Utique respondebis: Ne scandalizarentur qui ex Judaeis crediderant. Simulasti ergo Judaeum ut Judaeos lucrifaceres; et hanc ipsam simulationem Jacobus et caeteri te docuere presbyteri: sed tamen evadere non potuisti. Orta enim seditione cum occidendus esses, raptus es a tribuno, et ab eo missus Caesaream, sub custodia militum diligenti, ne te Judaei quasi simulatorem ac destructorem Legis occiderent; atque unde Romam perveniens, in hospitio quod tibi conduxeras, Christum et Judaeis et Gentibus praedicasti: et sententia tu
Abbreviated transcription (Latin):
cantare canticũ dñi interra aliena. & deser¬
to monte sẏna egypti auxiliũ flagitabam.
Non recordabar ȩugłii. quia qui de iherłm
egreditꝰ᷑ statim in cidit in latrones. spoliat᷑.
uulnerat᷑. occidit᷑. Sed licet sacerdos despi¬
tiat atq leuites. Samaritanꝰ ille misericors
est. E ui cum diceret᷑ samarita es & dȩmoni¬
um habes. demoniũ renuens samaritẽ se ñ
negauit. quia quẽ nos custodem. hebrei sama
ritem uocant. Al aleficũ quida me garriunt.
titulum fidei seruus agnosco. Magũ uocant
ꝙ iudei dñm meũ. Seductor & apłs dictꝰ ẽ.
temptatio me nͦ apprehendat nͥ humana. Quo¬
tam partẽ angustiarũ perpessus sum: qui cru¬
cimilito: Infamiã falsi criminis importart̃.
sed scio ꝑbonam & malam famã ꝑuenire ad re¬
gna cȩloꝵ. Saluta paulã & eustochiũ. uelit.
albinam.sororẽq marcellã. marcellinã qͦq &
scam felicitatẽ. & dic eis. Ante tͥbunal xp̃i simul

Expanded text:
cantare canticum domini in terra aliena et desercantare canticum domini in terra aliena et deserto monte Sion Aegypti auxilium Non recordabar Evangelii, quia qui de Jerusalem egreditur, statim incidit in latrones, spoliatur, vulneratur, occiditur. Sed licet Sacerdos despiciat atque Levites, Samaritanus ille misericors est , qui cum diceretur: Samaritanus, es et daemonium habes , daemonium renuens, Samaritem se non negavit; quia quem nos custodem, Hebrriten\' uocant. maleficum me quidam garriunt: titulum fidei seruus agnosco; magum uocabant et Iudaei dominum meum, seductor et apostolus dictus est. temptatio me non adprehendit nisi humana. quotam partem angustiarum perpessus sum, qui cruci milito? infamiam falsi criminis inportarunt, sed scio per bonam et malam famam peruenia ad regna caelorum. Saluta Paulam et Eustochium — uelit Albinam sororesque Marcellas, Marcellinam quoque et sanctam Felicitatem, et dic eis: ante tribunal Christi
Abbreviated transcription (Latin):
chinnantiũ greges. paulã melaniãq plan
gentiũ. Tu aliena desideras. illȩ contẽpnumt
sua. Ce delibuta melle uina delectant: illę
putant aquã frigidã suauiorẽ. Eu te ꝑden¬
existimas quicqͥd in presenti ñ habueris. eo¬
mederis. deuoraueris. illȩ futura desiderant
et credunt uera eẽ quȩ scͥpta sunt. Esto. Inep
Quid ad te: Nob̾ e contrario uita tua displicet
Bono tuo crassus sis: me maties delectat & pal¬
lor. Tutales miseros arbitraris. nos te mise¬
rabiliorẽ putams. Par pari refert᷑ sententia .s
inuicẽ nob̾ uidemꝰ in sanire. Hȩc mi dñã asella
cumiam nauim conseenderẽ. raptim flens do¬
lensq conscͥpsi. & grãs ago do meo qd̾ digiꝰ
sim que mundus oderit. Ora aũ ut de babꝰ¬
ione iherosolimã regrediar. ne mͥ dñetur
nabugo donosor: s iħe filio iosedech U eni¬
at etras qui int̾pretat᷑ adiutor. & reducat
me in patriã meã. Stultꝰ ego qui uolebam

Expanded text:
chinnantium chinnantium gentium; tu aliena desideras, illae contemnunt sua; te delibuta melle uina delectant, illae potant aquam frigidam suauiorem; tu te perdere aestimas, quidquid in praesenti non hauseris, comederis, deuoraris, et illae futura desiderant et credunt uera esse, quae scripta sunt. esto: ineptorum; quid ad te? nobis e contrario tua uita displicet. bono tuo crassus sis, me macies delectat et pallor; tu tales miseros arbitraris, nos te miseriorem putamus. par pari refertur sententia: inuicem nobis uidemur insani. Haec, mi domina Asella, cum iam nauem conscenderem, raptim flens dolensque conscripsi et gratias ago deo meo, quod dignus sum, quem mundus oderit. ora autem, ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Iesus, filius Iosedech; ueniat Hesdras, qui interpretatur \'adiutor\', et reducat me in patriam meam. stultus ego, qui uolebam
Abbreviated transcription (Latin):
lȩ aliȩ romanȩ urbis fabulam prebuerint. nͥ
paula & melama. quȩ contẽptis facultatib
pignorib q desertis crucẽ dni quasi qͦddã pit¬
tatis leuauere uexillũ. Si balneas peterent. un¬
genta eligerent. diuitias & uiduitatẽ hab̾ent.
N unc in sacco & cinere formose uolunt uider
& ingehenna ignis cũ ieuinus & pudore de¬
scende. U idelicet ũ eis licet applaudente po¬
pulo ꝑire cum turbis. Sigentiles hanc uitam
carꝑent. si uidei haberent solatium. nͦ pla¬
ra .&. ꝓprii oculi trabe neglecta in alieno oeulo
festucã querunt. Lacerant sem̃ ꝓpositũ. ꝙri¬
medium penȩ suȩ arbitrant᷑. sinemo sit sẽs.
si om̃ib detrahat᷑. si turba sit ꝑcutientiũ. mul¬
titudo peccantiũ. Tibi placet lauare cotidie.
alis has mundicias sordes putat. tu attagiẽ
ructas. & de comesto ansere egregie gloria¬
ris. ego faba uentrẽ impleo. Te delectant ea¬

Expanded text:
aliae Romanae urbi fabulam praebuerunt, nisi aliae Romanae urbi fabulam praebuerunt, nisi Paula et Melanium, quae contemptis facultatibus, pignoribusque desertis, crucem Domini quasi quoddam pietatis levavere vexillum. Si balneas peterent, unguenta eligerent, divitias et viduitatem 197 haberent m, et sanctae. Nunc in sacco et cinere formosae volunt videri, et in gehennam ignis cum jejuniis, et pedore descendere: videlicet non eis licet applaudente populo perire cum turbis. Si Gentiles hanc vitam carperent, si Judaei haberent solatium non plara, et proprii oculi trabe neglecta, in alieno oculo festucam quaerunt. Lacerant sanctum propositum, et remedium poenae suae arbitrantur, si nemo sit sanctus: si omnibus detrahatur: si turba sit pereuntium: si multitudo peccantium. 5. Tibi placet lavare quotidie: alius has munditias sordes putat. Tu attagenem ructas, et de comeso acipensere gloriaris: ego faba ventrem impleo. Te delectant ca
Abbreviated transcription (Latin):
fictum libent̾ audit᷑. aut ñ fictum ut fingat᷑
impellit᷑. Antequã domũ scẽ paulȩ nossem. to¬
tis urbis in me studia consonabant. om̃ium
pene iuditio dignꝰ summo sacerdotio decer¬
nebar. Beatȩ memoriȩ damasꝰ ms sermo erat.
uestes serieȩ. nitentes geminȩ. pieta fac̃ies. au¬
rirapuit ambitio: Nulla fuit aliqua pome
matronarũ quȩ meã posset edomare mentẽ.
nisilugens atq ieiunans. squalens sordibꝰ. flȩ¬
tib pene cecata. quã continius noctib dñi
miscdiam deprecantẽ sol sepe dep̾hendit. eiũ
canticũ psalmi st̾. sermo ȩugłium. delitię
continentia. uita ieiunũ. Nulla me potuit
aliqua delectari. nͥ illa quã manducantẽ nũqͥ
uidi. Sed ptꝰqu̾a eam ꝓsuę merito castitatis
uenerari. colere. susciꝑe. cȩpi: om̃s me ilico
deseruere uirtutes. O inuidia pͥmum mordqr
tui. osatanę calliditas semꝑ ꝑsequens scã. Nlus

Expanded text:
fictum libenter auditur aut non fictum, ut fingatur, fictum libenter auditur aut non fictum, ut fingatur, inpellitur. Antequam domum sanctae Paulae nossem, totius in me urbis studia consonabant. omnium paene iudicio dignus summo sacerdotio decernebar; beatae memoriae Damasi os meus sermo erat; uestes sericae, nitentes gemmae, picta facies, auri rapuit ambitio? nulla fuit Romae alia matronarum, quae meam posset domare mentem, nisi lugens atque ieiunans, squalens sordibus, fletibus paene caecata, quam continuis noctibus domini misericordiam deprecantem sol saepe deprehendit, cucanticum psalmi, sermo Evangelium, deliciae continentia, vita jejunium? Nulla me potuit alia delectare, nisi illa, quam manducantem nunquam vidi? Sed postquam eam pro merito castitatis venerari, colere, suscipere coepi, omnes me illico deseruere virtutes? O invidia primum mordax tui! o Satanae calliditas semper sancta pers
Abbreviated transcription (Latin):
reseruabat. Alis incessum meũ calũpniabat᷑ ꝙ
risum. ille uultui de trahebat hic in simplicita¬
te aliud suspicabat᷑. Pene certe trienniũ cum
eis uixi. multa me uirginũ crebro turba cir¬
euindedit. diuinos libros ut potui ñ nullis
sepe disserui. Lectio assiduitatẽ. assiduitas fa¬
miliaritatẽ. familiaritas fiduciã fecerat. Di¬
cant quid umquã in me alit̾ senserint. quã
xꝑianum decebat. Pecuniã cuiꝰquã accepi. mu¬
nera uł magna uł parua ñ spreui ĩ manu mea
es alienus insonuit. obliquus sermo. oculus
peculans fuit: Nichil mͥ aliud obicit᷑. nisi sexꝰ
meus. Et hoc nũquã obicit᷑. nͥ cum iherosoli¬
mam paula ꝓficiscit᷑. Esto. Credidert̃ menti¬
enti. cur ñ credunt neganti᷑ Ide ẽ ipse homo
qui fuerat. fatet᷑ insontẽ qui dudũ noxium lo¬
quebat᷑. Et certe ueritatẽ magis exprimunt
torm̃ta quã risus. nͥ qd̾ faciliꝰ credit᷑ qd̾ aut

Expanded text:
reseruabat. alius incessum meum calumniabatur et reseruabat. alius incessum meum calumniabatur et risum, ille uultui detrahebat, haec in simplicitate aliud suspicetur. paene certe triennio cum eis uixi; multa me uirginum crebro turba circumdedit; diuinos libros, ut potui, nonnullis saepe disserui; lectio adsiduitatem, adsiduitas familiaritatem; familiaritas fiduciam fecerat. dicant, quid umquam in me aliter senserint, quam Christianum decebat? pecuniam cuius accepi? munera uel parua uel magna non spreui? in manu mea aes alicuius insonuit? obliquus sermo, oculus petulans fuit? nihil mihi aliud obicitur nisi sexus meus?, et hoc numquam obicitur, nisi cum Hierosolyma Paula proficiscitur. esto: crediderunt mentienti; cur non credunt neganti? idem est homo ipse, qui fuerat: fatetur insontem, qui dudum noxium loquebatur; et certe ueritatem magis exprimunt tormenta quam risus, nisi quod facilius creditur, quod aut
Abbreviated transcription (Latin):
i tibi putẽ ame gra̾s referre posse. ñ
sapiam. Potens ẽ d̾s suꝑ ꝑsona mea sc̃ȩ
animȩ tuȩ restituere qd̾ meret᷑. Ego enĩ
indignus nec estimare umquã potui nec optare:
ut mͥ tantũ in xp̃o largireris affectum. Et li¬
cet me sceleratũ quida putent ꝙ om̃ib flagi¬
tiis obrutũ. ꝙ ꝓ peccatis meis etiam hȩc parua
sint: tamꝰ tu benefacis qd̃ extua mente etiam
malos bonos putas. Periculosum quippe ẽ de
seruo alteriꝰ uidicare. ꝙ ñ facilis uenia praua
dixisse derectis. Ueniet ueniet illa dies. ꝙ me¬
cum dolebis ardere ñ paucos. Ego probros. ego
uersipellis. ꝙ lubricꝰ. ego mendax &. satanȩ arte
decipiens: quid ẽ tutio hȩc uł credidisse. uł finxit¬
se de insontibꝰ. an etiã de noriis credidisse nolu¬
isse: Osculabant᷑ quida mͥ mano. ꝙ ore uiꝑeo
detrahebant. Dolebant labiis. corde gaude¬
bant. Uidebat dñs & subsannabat illos. ꝙ mi¬
serum me seruum suũ futuro cum eis iuditio

Expanded text:
i tibi putem a me gratias referri posse, non sapiam. potens est deus super personam meam sanctae animae tuae restituere, quod meretur. ego enim indignus nec aestimare umquam potui nec optare, ut mihi tantum in Christo largireris adfectum. et licet me sceleratum quidam putent et omnibus flagitiis obrutum et pro peccatis meis etiam haec parua sint, tamen tu bene facis, quod ex tua mente etiam malos bonos putas. periculosum quippe est de seruo alterius iudicare et non facilis uenia praua dixisse de rectis. ueniet, ueniet illa dies, et mecum dolebis ardere non paucos. Ego probrosus, ego uersipellis et lubricus, ego mendax et satanae arte decipiens! quid est astutius, haec uel credidisse uel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis credere noluisse? osculabantur mihi quidam manus et ore uipereo detrahebant; dolebant labiis, corde gaudebant: uidebat dominus et subsannabat eos et miserum seruum suum futuro cum eis iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
morabit᷑. dixerã apudohebreos ꝓ dĩ
siue asianor. quod nos robustũ ꝙ sufficientẽ
ad om̃ia ꝑpetranda acciꝑe possumꝰ. unũq eẽ
uersa nomina cum sua interpretatione dige.¬
rerem. faciam qd̾ petisti. Primum nom̃ di est.
eius exprimens.ychisoN. idẽ fortem int̾preta¬
tur. Deinde heloi. meteole. qđ & ipsum ds
ercituum transtulerunt. Q uintum helion:
quẽ nos excelsum dicimꝰ. Sextum. eserieie. qd̾
in exodo legitur. qui ẽ misit me. Septimum
adonay: quẽ nos dñm generalit̾ appellamus.
uerunt. & his litteris seribit᷑. iod. EuAUe. qd̃
quid̾a ñ intelligentes ꝓꝓt̾ elem̾toꝵ similitudi¬
nem cum in grecis litteris reꝑirent. Ii. m. lege¬
re consueuerunt. Decimum qd̾ suꝑio dictũ ẽ
sadai. & iniherechiele int̾pretatũ ponit᷑. Sci¬
re aũ debemo. quia heloi cõmunis numeri
sit: qd̾ ꝙ unꝰ ds sic uocat᷑ & plures. Ad quam
similitudinẽ cęli qͦq appellant᷑ ꝙ cȩlũ. idẽ. Sa¬

Expanded text:
 dixeram apud Hebraeos pro Deo ur ἱκανὸν, quod nos robustum et sufficientem ad omnia perpetranda accipere possumus: unumque esse di universa nomina cum sua interpretatione digererem. Faciam quod petisti. Primum Nomen Dei est ejus exprimens ἰσχυρὸν, id est, fortem inttur. Deinde Eloim et Eloe, quod ercituum, transtuquem nos \'excelsum\' dicimus. Sextum eser ieie, quod in Exodo legitur: qui est, misit me. Septimum adonai, quem nos \'dominum\' generaliter appellamus. uerunt et his litteris scribitur: iod, he, uau, he. quod quidam non intellegentes propter elementorum similitudinem, cum in Graecis libris reppereiint, IIIIII legere consueuerunt. Decimum, quod superius dictum est, saddai et in Ezechiele ininterpretatum ponitur. scire autem debemus, quia eloim communis numeri sit, quod et unus deus sic uocetur et plures, ad quam similitudinem caeli quoque appellantur et caelum, . id est sa
Abbreviated transcription (Latin):
non recipies. qͥ imꝑitꝰ sermone & scientia tan¬
to suꝑcilio ꝙ auctoritate melchisedech sp̃m
scm̃ ꝓnuntiauit. ut illud uerissimũ cõꝑbaret.
qd̾ apud grecos canit᷑. Imꝑitia confidentiam.
eruditio timorẽ creat. Ergo pt longam
egrotationẽ uix in quadragesimȩ diebꝰ febri
carere potui: & cum alteri me oꝑi s̾pararem.
paucos dies qui suꝑerant in mathei expositio¬
ne consũpsi. tantaq auiditate studia omissa
repetiui. ut qd̾ exercitationi linguȩ ꝑfuit. no¬
cuerit corꝑis ualitudini.

Expanded text:
non recipies, qui inperitus sermone et scientia tannon recipies, qui inperitus sermone et scientia tanto supercilio et auctoritate Melchisedech spiritum sanctum pronuntiauit, ut illud uerissimum conprobarit, quod apud Graecos canitur: inperitia confidentiam, eruditio timorem creat. ego post longam aegrotationem uix in quadragesimae diebus febri carere potui et, cum alteri me operi praepararem, paucos dies, qui supererant, in Mathei expositione consumpsi tantaque auiditate studia omissa repetiui, ut, quod exercitationi linguae profuit, nocuerit corporis ualitudini.
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ genꝰ regale ꝙ sac̾dotale. & quasi angłaris
qͦsda referre ad anagogen. ut hystoriȩ auferait
ueritatẽ. & dicant ñ fuisse regem. sed in imagi¬
ne hoĩs angłm demonstratũ: cum in tantum
nitant᷑ hebrei melchisedech regẽ salem filiũ
noe sem ostendere. ut ante hoc sc̃ptũ sic refe¬
rant. E gressus ẽ autẽ rex sodomoꝵ in occur¬
de codor laomor ꝙ regũ qͥ cũ eo erant inualle
sale: hec est uallis regis De qͦ statim seqͥtur.
Et melchisedech rex salem ꝓtulit panẽ & uinũ:
ꝙ reliqua Sigͦ hȩc ciuitas regis ẽ. & uallis
regis. siue ut .lxx. transtulerunt campꝰ quẽ
hodie palestimi aulonẽ uocant: manifestum
est hominem fuisse qͥ in t̾rena ualle & urbe re¬
gnauit. Habes quȩ audierim. quȩ legerim de
mel chisedech. Meum fuit citare testes. tuũ ẽ
de fide testiũ udicare. Qd̾ si om̃s refelleris:
tuum certe illũ spũalem testẽ ꝙ interp̾tem

Expanded text:
simus genus regale et sacerdotale, et quasi angularis simus genus regale et sacerdotale, et quasi angularis ; sic quosdam referre ad anagogem, ut historiae auferant veritatem, et dicant non fuisse regem, sed in imagine hominis angelum demonstratum; dum in tantum nitantur Hebraei Melchisedech regem Salem, filium Noe, Sem ostendere, ut ante hoc scriptum sic referant: Egressus est autem rex Sodomorum in occurde Chodollago mor et regum, qui cum eo erant in ualle Saue, haec est uallis regis; de quo statim sequitur: et Melchisedech, rex Salem, protulit panem et uinum et reliqua. si ergo haec ciuitas regis est et uallis regis siue, ut Septuaginta transtulerunt, campus, quem hodie Aulonem Palaestini uocant, manifestum est hominem fuisse, qui in terrena et ualle et urbe regnauit. Habes, quae audierim, quae legerim de Melchisedech. meum fuit citare testes, tuum est de fide testium iudicare. quodsi omnes refelleris, tuum certe illum spiritalem interpretem
Abbreviated transcription (Latin):
Statimq in fronte geneseos in pͥma omeliarũ
origenis. repperi scͥptũ de melchisedech: in qua
multiplici sermone disputans illuc deuolutꝰ ẽ
ut eum angłm diceret: eisdeq pene argum̃tis
quib scptor tuus de spũ sc̃o. ille de suꝑnis uir¬
cutibꝰ est locutꝰ. Transiui ad didimũ sectatorẽ eiꝰ.
ꝙ uidi hoĩem pedib isse in magistͥ sententiã

Expanded text:
Statimque in fronte Geneseos primam omeliarum Statimque in fronte Geneseos primam omeliarum Origenis repperi scriptam de Melchisedech, in qua multiplici sermone disputans illuc deuolutus est, ut eum angelum diceret, isdemque paene argumentis, quibus scriptor tuus de spiritu sancto, ille de supernis uirtutibus est locutus. transiui ad Didymum, sectatorem eius, et uidi hominem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ nescio utrũ tu de titulo nom̃ subtra¬
xeris. an ille qͥ scͥpsit ut ꝑiculũ fugeret
disputandi. auctorẽ noluerit confiteri. Qd̾
cum legissem. intellexi famosissimã questio¬
nem suꝑ pontificem melchisedech illuc pluri¬
mis argum̃tis eẽ ꝑductã. ut docere conatꝰ sit
eum qͥ benedixerit tanto patriarchȩ diuinio¬
ris fuisse naturȩ. nec de hoĩb estimandũ: &
ad extremũ ausꝰ ẽ dicere. spm̃ scm occurris¬
se abtahȩ. ꝙ ipsum eẽ qͥ sub hõĩs figura us sit.
cimas p̃dȩ. quas abraham uictis quatuor re¬
gib reportauerat. acceꝑit: om̃mo tangere no¬
luit. Petisq ut qd mͥ uł de scͥptore uł de questi¬
one uideat᷑ respondeã. Fateor uolui dissimula
miscere tractatui. in qͦ qͦdcũq dixissem rep̾hen¬
sores habiturꝰ forẽ. Sed rursꝰ cũ epłam lege¬
rem. & inuenissẽ in extrema pagella miris me
reuolui ueterũ libͦs. ut uiderẽ qd singuli dicẽnt.
ꝙ. t̾ quasi de multorũ consilio responderem.

Expanded text:
et nescio, utrum tu de titulo nomen subtraxeris an ille, qui scripsit, ut periculum fugeret disputandi, auctorem noluerit confiteri. quod cum legissem, intellexi famosissimam quaestionem super pontifice Melchisedech illuc plurimis argumentis esse perductam, ut docere conatus sit eum, qui benedixerit tanto patriarchae, diuinioris fuisse naturae nec de hominibus aestimandum. et ad extremum ausus est dicere spiritum sanctum occurrisse Abrahae cimas praedae, quas Abraham uictis quattuor regibus reportarat, acceperit, omnino tangere noluit; petisque, ut, quid mihi uel de scriptore uel de quaestione uideatur, respondeam. fateor, uolui dissimularovL miscere tractatui, in quo, quodcumque dixissem, reprehensores habiturus forem. sed, rursum cum epistulam legerem et inuenissem in extrema pagella miris me reuolui ueterum libros, ut uiderem, quid singuli dicerent, et tibi quasi de multorum consilio responderem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qͦmͦ hoc intelligendũ sit uno statĩ uerbo expli¬
habuerit .& matr̃e. sed ꝗd subito intͦducat᷑ in
genesi occurrisse abrahe a cede hostiũ reu̾tenti.
q nec ante nec pꝰtea eiꝰ nom̃ ferat᷑ asscͥptum.
ut nequaꝗͣ de agar ancilla ꝙ monte syna. sed
exaggerat dicens. suꝑ qͦ multꝰ nob̾ sermo est ꝙ
in int̾p̃tabilis: ñ quia apłs id non potuerit int̾¬

Expanded text:
et, quomodo hoc intellegendum sit, uno statim uerbo expliet, quomodo hoc intellegendum sit, uno statim uerbo explihabuerit et matrem: sed quod subito introducatur in Genesi occurrisse Abrahae a caede hostium revertenti. Et nec ante nec postea ejus nomen feratur ascriptum: ut nequaquam de Agar ancilla et monte Sina, sed exaggerat dicens: Super quo multus nobis sermo est, et interpretabilis: non quia Apostolus non potuerit id inter
Abbreviated transcription (Latin):
gurã exp̾sserint saluatoris: sic ꝙ melchisedech
eo qd̾ cananeꝰ fuerit ꝙ ñ de genere iudeoꝵs
in typum precessisse sacerdotis filii cłi. de qͦ
dr in centesimo nono ysalmo: tu es sacerdos
in ȩt̾num scđm ordinẽ melchisedech: Ordinẽ
autẽ eꝰ multis modis int̾p̾tant᷑. qd sol & rex
fuerit ꝙ sac̾dos. ꝙ ante circũcisionẽ functꝰ
sacerdotio. ut ñ gentes ex iudeis. s iudei a
gentib sac̾dotiũ acceꝑint. neq unctꝰ oleo sa¬
cerdotali ut moysi p̾cepta constituunt. s oleo
exultationis & fidei puritate. neq carnis ꝙ
sanguinis uictimas immolarit. & brutoꝵ¬
ci puroq sacͥficio. xp̃i dedicauerit sacram̃tũ:
ꝙ multa alia quȩ epłaris breuitas ñ recipit.
Pret̾ea pleniꝰ eẽ tractatũ in epła ad hebreos ꝗͣ.
om̃s greci recipiunt. & nonnulli latinoꝵ:
qd̾ iste m elchisedech idẽ rex iustꝰ. rex fuerit
salem. id ẽ rex pacis. sine patre. sine matre.

Expanded text:
guram expresserunt Salvatoris. Sic et Melchisedech, guram expresserunt Salvatoris. Sic et Melchisedech, eo quod Chananaeus fuerit, et non de genere Judaeorum, in typum praecessisse sacerdotis filii Dei, de quo dicitur in centesimo nono psalmo: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech. Ordinem autem eius multis modis interpretantur: quod solus et rex fuerit et sacerdos et ante circumcisionem functus sacerdotio, ut non gentes ex Iudaeis, sed Iudaei a gentibus sacerdotium acceperint, neque unctus oleo sacerdotali, ut Moysi praecepta constituunt, sed oleo exultationis et fidei puritate, neque carnis et sanguinis uictimas immolarit et brutoci puroque sacrificio, Christi dedicauerit sacramentum, et multa alia, quae epistolaris breuitas non recipit. Praeterea plenius esse tractatum in epistula ad Hebraeos, quam omnes Graeci recipiunt et nonnulli Latinorum, quod iste Melchisedech, id est \'rex iustus\', rex fuerit Salem, id est \'rex pacis\', sine patre, sine matre,
Abbreviated transcription (Latin):
tra arriũ clarissima tuba bellicũ cecinit. & de¬
prehendi horum om̃iũ opiniones diu̾sis ar¬
gum̃tationibꝰ ac diu̾ticulis ad unũ competũ
ꝑuenisse: ut dicerent melchisedech hoĩem fuis¬
se chananeum. regem urbis iherosolime. quȩ
pͥmum salem. pt̾ea iebus. ad extre mũ iherłin
appellata sit: nec mirũ ẽẽ si sacerdos dĩ altissi¬
mi describat᷑. absq cͥcu̾̃cisione ꝙ legalib ceri¬
moniis & genere aaron. cum ab ei qͦq & enoeh
ꝙ noe placuerint dõ ꝙ uictimas obtulerint:
ꝙ in iob uolumine legerimꝰ. qͦd ipse ꝙ oblator
munerũ fuerit ꝙ sacerdos. & cotidie ꝑ filiis suis
hostias immolarit. & aiunt ipsum qͦq iob ñ
fuisse de genere leui. s de stirpe esau: licet ali¬
ud hebrei autument. Q uomͦ aũ noe inebriat᷑
in domo sua & nudatꝰ atq derisꝰ a mediano
multo plures hostiũ mortuus quã uiuens
occiderit. ut xp̃i expͥmeret passionẽ. om̃s q
pene sc̃i & patriarchȩ ac ꝓpħȩ in aliqua re fi¬

Expanded text:
tra Arium clarissima tuba bellicum cecinit: et deprehendi horum omnium opiniones diversis argumentationibus ac diverticulis ad unum compitum pervenisse, ut dicerent Melchisedech hominem fuisse Chananaeum regem urbis Hierosolymae, quae primum Salem, postea lebus, ad extremum Hierusalem appellata sit. Nec mirum esse si sacerdos Dei altissimi describatur absque circumcisione et legalibus caeremoniis, et genere Aaron: cum Abel quoque et Enoch et Noe placuerint Deo, et victimas obtulerint; et in Job volumine legimus, quod ipse et oblator munerum fuerit, et sacerdos, et quotidie pro filiis suis hostias immolarit: et aiunt ipsum quoque Job non fuisse de genere Levi, sed de stirpe Esau, licet aliud Hebraei autument. Quomodo autem Noe inebriatus in domo sua, et nudatus atque derisus a mediano multo plures hostium moriturus quam vivus occidit, ut Christi exprimeret passionem, omnesque pene sancti patriarchae et prophetae in aliqua re fi
Abbreviated transcription (Latin):
Non om̃s montes domꝰ di sunt.
tes erect ꝙ c̃surgentes adũsꝰ scientiã di.
montes ȩgyptiorũ & allophiloꝵ: Uis sci¬
re quia similis ẽ frũelis eius capreȩ aut
hynnulo ceruoꝵ suꝑ montes bethelꝰ. E sto
mons ȩccłasticꝰ. mons domꝰ dĩ. & ueniet ad
te sponsꝰ similis capreȩ aut hẏnnulo cer¬
uoꝵs suꝑ montes bethel. Cernit sponsum
appropinquasse uiciniꝰ. qui ante suꝑ mon-¬
tes u̾sabatur ꝙ colles. assimulat eũ transili¬
entem atq salientem. ꝙ pt hȩc ad se ꝙ ad
alias adolescentulas aduenisse cognos¬
Rice hic retͦ p̾t parietem nr̃m.

Expanded text:
Non omnes montes domus Dei sunt: tes erecti et consurgentes adversus scientiam Dei, montes Aegyptiorum, et Allophylorum. Vis scire, quia similis est fratruelis meus capreae, aut hinnulo cervorum super montes Bethel? Esto mons Ecclesiasticus, mons domus Dei: et veniet ad te sponsus similis capreae vel hinnulo cervorum super montes Bethel. Cernit sponsum appropinquasse vicinius, qui ante super montes versabatur et colles: assimilat eum transilientem atque salientem, et post haec ad se, et ad alias adolescentulas advenisse cognosEcce hic retro post parietem n