comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mana quis hoc nouite habeat aliqͥs samun
ol factum amnie: sentit quomͦ puteant pec¬
cata. Citi putori peccatoꝵ contrariꝰ erat odor
Sed unde nͥ despe : unde nͥ derecordatione
sabbati : aliua gͦ planguimꝰ in hac uita: ali¬
ud p̃sumunus in illa uita. Quod plangit᷑
ille odor qͥ nos in uitarce: minquam sabbatũ
recordaremur. Sed quia habemus ꝑ spm̃ ipsũ
odorem. ut dicamꝰ sponso nr̃o. pꝰ odorem un¬
guentorum tuorũ curremꝰ: auertimꝰ aputorib
nr̃is ol factum. & conuertentes nos aliquan¬
tum respiramus. Sed nͥ ad nos oleant. & ma¬
la nr̃a: nunquam istis gemitib confitem᷑
Computruer̃ & putruer liuores mei. Unde:
afacie insipientie mee. Unde dixit suꝑius
afacie peccatorum meorũ: inde uunc a facie
ẽ: quia elatus erat. Si fueris humilis erige¬
ris: si fueris elatus curuaberis. Non em̃
de erit dõ pondus: unde te curuce. Illud
erit poudus fascis peccatorũ tuorũ: hoc

Expanded text:
mana quis hoc non novit? Habeat aliquis sanum mana quis hoc non novit? Habeat aliquis sanum olfactum animae, sentit quomodo puteant peccata. Cui putori peccatorum contrarius erat odor Sed unde, nisi de spe? Unde, nisi de recordatione sabbati? Aliud enim plangimus in hac vita, aliud praesumimus in illa vita. Quod plangitur, talis odor qui nos invitaret, nunquam sabbatum recordaremur. Sed quia habemus per Spiritum ipsum odorem, ut dicamus sponso nostro, Post odorem unguentorum tuorum curremus ; avertimus a putoribus nostris olfactum, et convertentes nos ad ipsum aliquantum respiramus. Sed nisi ad nos oleant et mala nostra, nunquam istis gemitibus confitemur, Computruerunt et putuerunt livores mei. Unde? A facie insipientiae meae. Unde dixit superius, A facie peccatorum meorum: inde nunc, A facieest? Quia elatus erat. Si fueris humilis, erigeris; si fueris elatus, curvaberis: non enim deerit Deo pondus unde te curvet. Illud erit pondus, fascis peccatorum tuorum: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quitits mee suftuler̃ capud meũ: sicut
bisdis grauis grauate sunt suꝑ me. Et hic cau¬
sm pmisit: ꝙ effectum sub iecit. Quid unde
inugnit: dixit. Iniquitates mee. sustuler̃
upit meum. Nemo eñi snꝑbus: nͥ inquus
iu sutollitur caput. Sursum tollit᷑ qui eri¬
ge caput aduersus dm̃. Audistis cũ lectio
ligatar libri eccłastici: initium suꝑbie ho¬
ninus apostatare adõ. Ille qui prior uoluit
iuditt p̾ceptũ: fustulit iniquitas ipsius ca¬
put abiersus dmñ. Et quia iniquitates sustu¬
letuat caput eiꝰ. ⁊ quia illi fecit ds̃ ⁊ sic̃ fa̾cis
statis grauate sunt siꝑ me. Leuitatis ẽ. eri¬
qlte caput: quasi nichil portat qui erigit
iut Qitia ergo letie ẽ. qd pocest erigi: ac¬
tt pond̃ unde possit cõpruni. Conuertet᷑
quitus eiꝰ descendoꝵ. Sicut fascis grauts gra¬
ut huoxes mei. Iam qui liuores habet:
non ẽ. sanus. Aade quia ipsi luiores conpucru¬
erunt: & putruer̃. Unde putruer̾: quia com¬
putruerunt. Iam quomͦ explicetur. in uita hu¬

Expanded text:
quitates meae sustulerunt caput meum, sicut fascis gravis gravatae sunt super me. Et hic causam praemisit, et effectum subjecit; quid unde contigerit dixit: Iniquitates meae sustulerunt caput meum. Nemo enim superbus, nisi iniquus, cui sustollitur caput. Sursum tollitur, qui erigit caput adversus Deum. Audistis cum lectio legeretur libri Ecclesiastici, Initium superbiae hominis, apostatare a Deo . Ille qui prior noluit audire praeceptum, sustulit iniquitas ipsius caput adversus Deum. Et quia iniquitates sustulerunt caput ejus, quid illi fecit Deus? Sicut fascis gravis gravatae sunt super me. Levitatis est erigere caput, quasi nihil portat qui erigit caput. Quia ergo leve est quod potest erigi, accipit pondus unde possit comprimi. Convertitur quitas elivores mei. Jam qui livores habet, non est sanus. Adde quia ipsi livores computruerunt et putuerunt. Unde putuerunt? Quia computruerunt. Jam quomodo hoc explicetur in vita hu
Abbreviated transcription (Latin):
natũ. Parũ erat mortuti ⁊ quare abho¬
minatum: q crucifixtum. Et em̃ hec mor
quas magna apua iudeos abhominatio erat.
rouunelligentes inpphetia diccum ẽẽ. male¬
pus ois qui pendet in ligno. Hon em̃ ipse
utillit iortem: sed hic inuenit aemaledieto
qnim hominis ꝓpagatam. Et eandem mor¬
en nram suscipiens in ligno suspendit: que
uenerat depeceato. Ergo ne putarent aliqui
scit putant quidam heciei dñm nr̃m iħm¬
xqm falsã carnẽ habuisse ꝙ ñ uerã mortem
meruce soluisse: intendit hoc ꝓphetia. & ait.
Maledictꝰ om̃as qui pependit in ligno. O sten
Ar sͥ quia ce filitis dĩ uera morte mortuus ẽ.
que mortati carm debebat᷑. ne ñ maledictum
ontares ñ uere mortuum. Quia uͦ. ila mors
nouerat falsa sed exilla ꝓpagiue descenderat
que uenerat demalecdicto cum as diceroe
norte moriemini. O nuiuo & adipsum ꝑue
nnt uera mors: ut ad nos ꝑuenuae uera uita.
etam adipsum ꝑuenit mortis maledictio:
it ad nos ꝑ ueniret uite benedictio. Et pro¬

Expanded text:
. Parum erat mortuum, quare abominatum? Quia crucifixum. Etenim haec mors crucis magna apud eos abominatio erat, non intelligentes in prophetia dictum esse: Maledictus omnis qui pendet in ligno . Non enim ipse attulit mortem, sed hic invenit de maledicto primi hominis propagatam : et eamdem mortem nostram suscipiens in ligno suspendit, quae venerat de peccato. Ergo ne putarent aliqui, sicut putant quidam haeretici, Dominum habuisse, et non veram mortem in cruce solvisse; intendit hoc propheta, et ait: Maledictus omnis qui pendet in ligno. Ostendit ergo quia et Filius Dei vera morte mortuus est, quae mortali carni debebatur: ne non maledictum, putares non vere mortuum. Quia vero illa mors non erat falsa, sed ex illa propagine descenderat, quae venerat de maledicto, cum diceret Deus, Morte moriemini : omnino et ad ipsum quia pervenit vera mors, ut ad nos perveniret vera vita; etiam ad ipsum pervenit mortis maledictio, ut ad nos perveniret vitae benedictio. Et pro
Abbreviated transcription (Latin):
sitiui & nondedistis mͥ potũ. ⁊ hospes fu
& non recepistis me. in firmꝰ. & incarcere
⁊ non uisitastis mee Certe dñs ñ fuit
in carcere. Quare non hoc dicerce cui cum
dictum ẽẽt. quando te uidimꝰ esurnttem
& sicientẽ. aut incarcere & non munstra¬
iumꝰ tͥs respondit sic: et exꝑsona corpans¬
sit iudicans se dixisse. Cum uui exmini¬
nus meis non fecistis: nec mͥ fecistis. Quaie
non dicat afacie peccatoꝵ meoꝵ qͥ dixit sau¬
lo.⁊ saule saule quid me ꝑsequeris: qͥutiq
incelo iam nenune ꝑsequutorem patiebat
as uoces auditis: sed neq cum corporis uoces
indieritis separetis caput. neq ẽum capitis
uoses audientis separetis corpus:: quia non
luo sed ina caro. llon ẽ. santas incarne mea.
iuultu ie tue. Sed fortasse intiste tͥ iratus¬

Expanded text:
sitivi, et non dedistis mihi potum; hospes fui, sitivi, et non dedistis mihi potum; hospes fui, et non recepistis me; infirmus fui, et in carcere, et non visitastis me? Certe Dominus non fuit in carcere. Quare non hoc diceret, cui cum dictum esset, Quando te vidimus esurientem et sitientem, aut in carcere, et non ministravimus tibi? respondit, sic ex persona corporis sui se dixisse, Cum uni ex minimis meis non fecistis, nec mihi fecistis ? Quare non dicat, a facie peccatorum meorum, qui dixit Saulo, Saule, Saule, quid me persequeris ? Qui utique in coelo jam neminem persecutorem patiebatur.  capitis voces auditis. Sed neque cum corporis voces audieritis, separetis caput; neque cum capitis voces audieritis, separetis corpus: quia jam non duo, sed una caro. 7. Non est sanitas in carne mea a vultu irae tuae. Sed fortasse injuste t
Abbreviated transcription (Latin):
ixp̃o ce meccła. Unde etiam cum ipse lo¬
queret᷑ meuangłio: respondens eis qͥ queli¬
oñe intuler deuxore dimittaenda ait. Nlon
legistis quod scuptum ẽ. quia ds abmiti
masculum & feminã fecit eos ÷ & relinqo
hͦ patrem &r matrem ⁊ ad herebit uxoni
sue & erunt duo incarne una: igit᷑ iã non
duo: sed una ẽ. caro. Si gͦ qse dixit uun
non duo sed una caro ẽ: quid mirum si
una caro. una lingua : eadem uerba an¬
quai unius carnis capitis & corporis: Sicau¬
diamus. tanquam unum: sed tamencapit
tanquam caput. ⁊ & corpꝰ tanquã corpus.
llon diuidunt᷑ ꝑ sone.⁊ sed distriuguit᷑ aig¬
Caput exhibeat miscđiam : corpus defieat
miseriam. Caput ẽ. ad purgandum peccata:
corpus ad confitenda peccata. uina tamen
tiox. Ubi non scriptũ ẽ. quando dicat corpꝰ
quando caput: sed nos in audiendo distin¬
giumus. ille aut̃ tanquam uuꝰ loquitur.
Q uare gͦ non dicat peccatorũ meorũ qui
dixit. ⁊ esurtui & nondedistis mͥ manancare:

Expanded text:
in Ecclesia . Unde etiam cum ipse loqueretur in Evangelio, respondens eis qui quaestionem intulerant de uxore dimittenda, ait: Non legistis quod scriptum est, quod Deus ab initio masculum et feminam fecit eos, et relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebituo in carne una? Igitur jam non duo, sed una est caro . Si ergo ipse dixit, Jam non duo, sed una est caro; quid mirum si una caro, una lingua, eadem verba, tanquam unius carnis, capitis et corporis? Sic audiamus tanquam unum: sed tamen caput tanquam caput, et corpus tanquam corpus. Non dividuntur personae, sed distinguitur digCaput exhibeat misericordiam, corpus defleat miseriam. Caput est ad purganda, corpus ad confitenda peccata: una tamen vox, ubi non scriptum est quando dicat corpus, quando caput; sed nos in audiendo distinguimus; ille autem tanquam unus loquitur. Quare enim non dicat, peccatorum meorum, qui dixit, Esurivi, et non dedistis mihi manducare;
Abbreviated transcription (Latin):
Ina diri nequando in sultent mͥ inimici
ne: r dum conmouentur pedes mei in me
nigna locuti sunt. Iterum redit ad infirmi¬
tiem corpors sui: &x rursus caput illud at¬
mait pedes suos. Non sic est incelo: ut
deserat quod hab&e interra. Attendit pla¬
ne: & udet nos. Aliquando eñi ut est
intaista cõmouent᷑ pedes nr̃i &e labuntur
maliquo peccato: uͥ exurgunt lingue ne¬
quisime inunicorum. Hinc gͦ intelligimꝰ
tuam cũ tacebant quid querebant. Quer̃
cune asyi in mites gaudentes se inuenisse
quod dolere debuer̃. Et dixi: ne aliquando¬
mmne insultent in unici mei. Dixi hoc: et
tainen forte ademiendationẽ fecisti eos iag¬
ia loqui deme cõ mouerent᷑ pedes mei.
A c̃ clati sunt. mnulta mala dixer̃: cũ cõ¬
mouerem. Miserere em̃ debuer̾ in sirimis

Expanded text:
ia dixi: Nequando insultent in me inimici mei, et dum commoventur pedes mei, in me magna locuti sunt. Iterum redit ad infirmitatem corporis sui, et rursus caput illud attendit pedes suos: non sic est in coelo, ut deserat quod habet in terra: attendit plane, et videt nos. Aliquando enim, ut est ista vita, commoventur pedes nostri, et labuntur in aliquo peccato: ibi exsurgunt linguae nequissimae inimicorum. Hinc ergo intelligimus, etiam cum tacebant quid quaerebant. Loquuntur tunc aspere immites, gaudentes se invenisse quod dolere debuerunt. Et dixi: Ne aliquando insultent in me inimici mei. Dixi hoc, et tamen forte ad emendationem fecisti eos magna loqui de me, dum moverentur pedes mei, id est elati sunt, multa mala dixerunt, cum commoverer. Misereri enim debue
Abbreviated transcription (Latin):
se cetider̃. Amici mei ꝙ proxum mei: ad¬
uersum me appropinqͣuer̃ & steterunt. Iam
lligamꝰ. capitis uoces. iam incipiat de¬
iscere caput nr̃m inpassione. Sed rursꝰ
en eperit caput dicere: noli inde separa¬
t corpus. Sicaput noluit separare auocib
ciporis : corpꝰ se audet seꝑare apassionib
gitis: patere in xp̃o: qr tanquam pecca¬
T in infirmitate tua rp̃c. Modo enĩ pec
Edua tanquam exore suo dicebat: & ea
lit fua. Dicebat eni afacie peccatorum
tai. que non erant ipsuiꝰ. Quomͦ gͦ pec¬

Expanded text:
 proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterunt. Jam intelligamus capitis voces, jam incipiat illucescere caput nostrum in passione. Sed rursum cum coeperit caput dicere, noli inde separare corpus. Si caput noluit se separare a vocibus corporis, corpus se audeat separare a passionibus capitis? Patere in Christo; quia tanquam peccavit in infirmitate tua Christus. Modo enim peccata tua tanquam ex ore suo dicebat, et ea dicebat sua. Dicebat enim, A facie peccatorum meorum, quae non erant ipsius. Quomodo e
Abbreviated transcription (Latin):
adño. Per fidem em̃ ambulam̃: non
ꝑspetiem. Et quam aui quod non tudemus
spamus: ꝑ patientiam expectamus. Hoces
sunt ergo iste peregrinantium: non dum
inpatria constitutorum. Et recte dicit: &e uere
dicit. Et si non sit dolus ueraciter confitet᷑:
ꝙ iumnen oculorum meorum non ẽ. mecum.
hec patitur homo intus. sibi secum inse ip¬
sum. & adseipsum. de nemine ad neminein
uc solum est quod patitur homo : patitur
ñ exse iutrinsecus: forisecus autem exeis
ut̃ quos uuut. Patitur inala sua: cogitur
niti & alieua. Inde sunt ille due uoces. Ab oc¬
tultis meis munda me dñe: & abalienis par¬
i seruo tuo. Iam deoccultis suis confessus ẽ.
anib se eupit mundari: dicat. ꝙ de alienis
atuib fibi uult. parci. Amici mei. Quid dicã
de inuuicis : Amici mei & ꝓxum mei: adu̾¬
sum me appropinqͥuerunt & steterunt. Hoc
quod ait. adu̾sum me steterunt: intellige.

Expanded text:
er fidem enim ambulamus, non per speciem . Et quamdiu quod non videmus speramus, per patientiam exspectamus . Voces sunt ergo istae peregrinantium, nondum in patria constitutorum. Et recte dicit, et vere dicit, et si non sit dolosus, veraciter confitetur: Et lumen oculorum meorum non est mecum. Haec patitur homo intus, ibi secum, in seipso, et seipsum, de nemine ad neminem 2, 13. Sed numquid hoc solum est quod patitur homo? Patitur enim ex se intrinsecus, forinsecus autem ex eis inter quos vivit: patitur mala sua, cogitur pati et aliena. Inde sunt illae duae voces: Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo . Jam de occultis suis confessus est, a quibus se cupit mundari: dicat et de alienis a quibus sibi vult parci. Amici mei. Quid dicam jam de inimicis? Amici mei et proximi mei adversum me appropinquaverunt, et steterumt. Hoc quod ait, adversum me steterunt, inte
Abbreviated transcription (Latin):
hic habes. afacie peccatoriun meorũ : sic
& ibi habes uerba delictorum meorũ. Et si
xp̃c utiq sine peccato ⁊ sine delicto: incipunꝰ
non putare uerba illa psalmi illius eẽ. &
ualde durum ⁊ contrarium ẽ : ut ille psal¬
mus nͣ ꝑtineat ad xp̃m : uͥ habemus tam
sortem. Quicquid ipse dũs incruce pendens
primum uersum psalmi ipsuis ore suo ꝓ¬
tulit & dixit. Deus m̃s. ds̃ m̃s. ut quid
me dereliquisti: Quid uoluit intelligi

Expanded text:
cie peccatorum meorum; sic et ibi habes, verba delictorum meorum. Et si Christus utique sine peccato et sine delicto, incipimus non putare verba illa Psalmi illius esse. Et valde durum et contrarium est, ut ille psalmus non pertineat ad Christum, ubi habemus tam sortem . Quid quod ipse Dominus in cruce pendens, primum versum psalmi ipsius ore suo protulit, et dixit: Deus meus, Deus meus, utquid me dereliquisti ? Quid voluit intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
quia gͦ uulnerat᷑. semꝑ erit in uulnere : Pos¬
uerba tua infixa incorde meo. et ex ipsis uer¬
bis tuis factum recordare sabbatũ. Et ex ip¬
sa recordatio sabbati. Et nondum recta in¬
tentione facit me ñ dum gaudere & ag¬
noscere. nec sanitatẽ. &ẽ in ipsa carne. neq
alici debere: qi cõparo istã sanitatẽ. illi sa¬
utati quam habebo in requiem sempit̃¬

Expanded text:
quid ergo vulneratus semper erit in vulnere? Posquid ergo vulneratus semper erit in vulnere? Posverba tua infixa sunt cordi meo, et ex ipsis verbis tuis factum est ut recordarer sabbatum; et ipsa recordatio sabbati, et nondum retentio, facit me nondum gaudere, et agnoscere nec sanitatem esse in ipsa carne, neque dici debere, cum comparo istam sanitatem illi sanitati quam habebo in requie sempite
Abbreviated transcription (Latin):
dolores quas hic necesse ẽ. pati. & anuni &e cor¬
pons ipsas dic̃ sagittas. De his eñ sagittis.
& sc̃s iob fecit conmemorationem: et cum
ẽet. in illis dolorib dixit sagutas dĩ infixas
sibi. Solemꝰ tamen & uerba dĩ sagiitas ac¬
cipere: se non quam abeis posset iste sic
dolere seycuti. Herba dĩ. tanquam sagitte
excitant amorem non dolorem. An quia et
ipse amor non pocest ẽẽ. sine dolore e qͥeqͥd
eñi. amamus & non haberus: necesse ẽ.
ut doleamus. Nam ille amat & non dol&e:
qui hab&r quoa amat. Qui autem amat
ut dixi & nondum hab& quod amat: ne¬
cesse ẽ. ut indolore gemat. Inde illua in ꝑso¬
na eccłe sponsa xp̃i incanticis canticorum:
qm̃ uulnerata caritate ego sum. Huluerata
se dirit caritate: amabat enĩ quiddã. & nͥ¬
aum tenebat. Dolebat: qr mindum habe¬
bat. E rgo si dolebat: uulnerata erat. Sed
hoc uulnus: ad ueram sanitatẽ ambiebat.
Qui hoc uulnere non fuerit uulneratus.
aduerã sanitatẽ non pocest ꝑuenire. Nũ¬

Expanded text:
 quos hic necesse est pati, et animi et corporis, ipsas dicit sagittas. De his enim sagittis et sanctus Job fecit commemorationem, et cum esset in illis doloribus, dixit sagittas Domini infixas sibi . Solemus tamen et verba Dei sagittas accipere: sed numquid ab his posset iste sic dolere se percuti? Verba Dei tanquam sagittae excitant amorem, non dolorem. An quia et ipse amor non potest esse sine dolore? Quidquid enim amamus et non habemus, necesse est ut doleamus. Nam ille et amat et non dolet, qui habet quod amat: qui autem amat, ut dixi, et nondum habet quod amat, necesse est ut in dolore gemat. Inde illud in persona Ecclesiae sponsa Christi in Cantico canticorum: Quoniam vulnerata charitate ego sum . Vulneratam se dixit charitate: amabat enim quiddam, et nondum tenebat; dolebat, quia nondum habebat. Ergo si dolebat, vulnerata erat: sed hoc vulnus ad veram sanitatem rapiebat. Qui hoc vulnere non fuerit vulneratus, ad veram sanitatem non potest pervenire. Num
Abbreviated transcription (Latin):
in sinuauit agnoseite. fumus eñi aloco igns
erumpens ui alta extollitur: & ipsa elatioli
Dea quanto fuerit globus ille grandioi: tal¬
to fit nanior. Abilla eñi magnitudine non fu¬
data & solidata. sed pendente &e inflata eul
niut in auras: atq ailabit᷑: ut indeas iples
ei ob fuisse magintudinem. Quanto eñi plls
erectus ẽ. quanto extentꝰ⁊ quarto diffueas.
inidiq in maiorem ambitũ: tanto fit exilia
x deficiens &e non apparens. Inumici autel
domini statim ut glouabuntur et exaltabunt᷑:
deficitntes sicut sumus deficient. Detalib dic¬
tum ẽ. Sicut ianines et maubres restitert̃ mo¬
si: sic ꝙr isti resistunt ueritati. Homines mente
cortupti: reprobi cirea fidem. Hude autem re¬
sistunt ueritati: nͥ inflationẽ tiunoris sui. eũ¬
tes inuentos extollentes se quasi iustos et mag¬
nose Quid eui de illis ait. tanquam de fumo:
sed ultra ñ ꝓficient. Dementia eũi eorum ma¬
nfrsta erit om̃ib: sicut & illorum fuit. Inumi

Expanded text:
co ignis erumpens in altum extollitur, et ipsa elatione sed quanto fuerit globus ille grandior, tanto fit vanior; ab illa enim magnitudine non fundata et solidata, sed pendente et inflata, it in auras atque dilabitur, ut videas ipsam ei obfuisse magnitudinem. Quanto enim plus erectus est, quanto extentus, quanto diffusus undique in majorem ambitum, tanto fit exilior, et deficiens, et non apparens. Inimici autem Domini statim ut gloriabuntur et exaltabuntur, deficientes sicut fumus deficient. De talibus dictum est: Sicut Jannes et Mambres restiterunt Moysi, sic et isti resistunt veritati: homines mente corrupti, reprobi circa fidem. Unde autem resistunt veritati, nisi inflatione tumoris sui, euntes in ventos, extollentes se quasi justos et magnos? Quid autem de illis ait? Tanquam de fumo: Sed ultra non proficient; dementia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit . Inimici
Abbreviated transcription (Latin):
ne mnindignatione arguat᷑. neq iira emen¬
det᷑ tanquam dicens dõ. Qm̃ iam ista q̃
patiormulta sunt. magna sunt: quęso ut
sufficiant. Et incipit illi mumerare satisfa
ciens dõ: offerens illa que patit᷑ nepeiora
dicebat que patiebat᷑: & tamen hoc iam
de ira dñi. quia & deuundicta dñi. Dequa
uindieta: quam excepit de adam. Non
pimio peccato: Et eñĩ portamus corpus
mortale. quod utiq ñ ẽẽt mortale. plemi
tẽptacionib plemun sollicitudinib obno¬
xiuĩ doloribꝰ corporalib ob noxium indi¬
gentus. mutabile. languidũ. & eũ sannt
ẽ: quia utiq uondum plane sanũ. Nan
nͥ qͥa ista que huiꝰ uite dr̃ sanitas: bene
incelligentib & sabbatũ recordantib ñ ĩ
iuiq sanicas. Si non manducauetis: inqͥs¬

Expanded text:
ne in indignatione arguatur, neque in ira emenne in indignatione arguatur, neque in ira emendetur? Tanquam dicens Deo, Quoniam jam ista quae patior multa sunt, magna sunt, quaeso ut sufficiant. Et incipit illa enumerare saticiens Domino, offerens ea quae patitur ne graviora dicebat quae hic patiebatur: et tamen hoc jam de ira Domini, quia et de vindicta Domini. De qua vindicta? Quam excepit de Adam. Non primo peccato. Etenim portamus corpus mortale quod utique non esset mortale, plenum tentationibus, plenum sollicitudinibus, obnoxium doloribus corporalibus, obnoxium indigentiis, mutabile, languidum et cum sanum est, quia utique nondum plene sanum. Nam nisi quia ista quae hujus vitae dicitur sanitas, bene intelligentibus et Sabbatum recordantibus, non est utique sanitas? Si non manducaveris, inqui
Abbreviated transcription (Latin):
uita ista in cuius malis plaugit. & gemit. ro¬
⁊ talem me redlas cui iam emendatorio
igne ñ opui sit. propt̃ illos qui salui erunt.
sic camen quali pugiem. Quare. nͥ quia hic
edificanit suꝑ sundauientum. ligna. senum.¬
doxrauui. stipulami : edificent autem aurũ
angentum. lapides pciosos. & deucroq igni
becim eẽiu. Housolũ de illo eterno qͥ inecer¬
uama cruciaturus est impios. lea eciam de
salui ꝑignem: grauior tamen ille ignis.
quã quicquid potest homo pati in hac
uita. Et nostis quanta hic passi sunt mali
ꝙr possunt pati: tamen tanta passi sunt.
quanta potuerunt pati & boni. Quidem̃
quisq maleficus. latro. adulter. sceleratus
sacrilegus. ꝑ tulit legibus quod non ꝑtu¬
lit martyr in confessione. xp̃i : Ista gͦ que
hic sunt. multo faciliora funt: & tamen
uidete quem admodum ea homines. ne
patiantur. quicquid uisseris faciunt.: quĩ¬
to meluis faciant quod iuib& ds̃. ne illa

Expanded text:
vita ista, in cujus malis plangit et gemit, rovita ista, in cujus malis plangit et gemit, roet talem me reddas, cui jam emendatorio igne non opus sit, propter illos qui salvi erunt, sic tamen quasi per ignem. Quare; nisi quia hic aedificant supra fundamentum ligna, fenum, stipulam? Aedificarent autem aurum, argentum, lapides pretiosos, et de utroque igne securi essent; non solum de illo aeterno qui in aeternum cruciaturus est impios, sed etiam de salvi per ignem, gravior tamen erit ille ignis, quam quidquid potest homo pati in hac vita. Et nostis quanta hic passi sunt mali, et possunt pati: tamen tanta passi sunt, quanta potuerunt pati et boni. Quid enim quisque maleficus, latro, adulter, sceleratus, sacrilegus pertulit legibus, quod non pertulit martyr in confessione Christi? Ista ergo quae hic sunt mala, multo faciliora sunt: et tamen videte quemadmodum ea homines ne patiantur, quidquid jusseris faciunt. Quanto melius faciunt quod jubet Deus, ne illa
Abbreviated transcription (Latin):
coniectura. In quo malo sit non dubitat᷑. Exes
uerbis nec opus ẽ. ut queramꝰ: sed ut quod dĩc
intelligamus. Et nͥ peius aliquid timeroe. quã
erat illud quod tenebatur: non sic inciperce.
Ñe ne mindignatione tua aiguas
mne: neq inira tua emendãs me.
Futurtim ẽ em̃: ut quidam ini¬
ra dĩ emendetur: & in indignatione argu¬
ant᷑. Et forte non om̃s qui argnuntur enĩẽ¬
a abuntur: sed tamen futun sunt in emen¬
datione quidam saltu. futurum ẽ. quidem:
quia emendatio nominata ẽ. Sic tamen
quasi ꝑ ignem. futuri autem quidam qui
arguentur: & ñ emendabiuit᷑. Namutiq
arguet eos quib dicit. ẜ sntiui. & ñ dedis¬
tis mͥ manducare. Sitiui. & non potastisme:
q cetera que ibi ꝓsequunt᷑. quandã in hu¬
manitatẽ. & sterilitatem increpat. malis ad
siraftrã constitutis quib dicoe. Ite in ignem
et̾num: qui p̃paratus ẽ. diabolo & angłis
eius. Nec ista grauiora formidans. excepca

Expanded text:
conjectura: in quo malo sit, non dubitatur ex ejus conjectura: in quo malo sit, non dubitatur ex ejus verbis, nec opus est ut quaeramus, sed ut quod dicit intelligamus. Et nisi pejus aliquid timeret, quam erat illud quo tenebatur, non sic inciperet: mine, ne in indignatione tua arguas me, neque in ira tua emendes me. Futurum est enim ut quidam in ira Dei emendentur, et in indignatione arguantur. Et forte non omnes qui arguuntur emendabuntur: sed tamen futuri sunt in emendatione quidam salvi. Futurum est quidem, quia emendatio nominata est: sic tamen quasi per ignem. Futuri autem quidam qui arguentur, et non emendabuntur. Nam utique arguet eos quibus dicet, Esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non potastis me: et caetera quae ibi prosequens, quamdam inhumanitatem et sterilitatem increpitat malis ad sinistram constitutis, quibus dicitur, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus . Haec iste graviora formidans, excepta
Abbreviated transcription (Latin):
anteriorem: & aliquod factum tuum quod
iam fecisti: aut aliquoa uͥ fusti. uł cui rei int̾¬
fiusti. Quid sibi uult ista recordatio fr̃s mei.
hoc sabbatum: Cum gemitu eñi recordat᷑.
Et cũ psalinius legeret᷑ audistis: & cñ mͦ rete¬
xerunꝰ audietis: quantꝰ fit meror. quantus
gemitꝰ. quantꝰ fietus. quȩ miseriȩ. Sea felix
ẽ qͥ sic miser est. Unde ⁊ añs in euangelio.
beatos apellauit quosdam lugentes. Unde
beatus si lugens : Unde beatꝰ si muer: Ini¬
mo miser ẽẽt: si lugens nou eẽt. Lalem gͦ
et hic accipiamꝰ sabbatũ: recordantẽ uescio
quem lugentem. Et utinam nos semꝰ. Ipie¬
em̃ nescio quis ẽ. hic quidam aolens genens.
lugens. recordans sabbatum: Sab batum
requies ẽ: sine dubio. Iste inquit nescio in¬
qua inquiettidiue erat: qͥ cũ gemitu re
Nescio quio grauiuꝰ timens. quam erat uͥ
erat. Ilam quia in malo erat: aperte dic̃it.
Nec inter prete opus ẽ. nec suspitione. nee¬

Expanded text:
anteriorem, et aliquod factum tuum quod anteriorem, et aliquod factum tuum quod jam fecisti, aut aliquid ubi fuisti, vel cui rei interfuisti. Quid sibi vult ista recordatio sabbati, fbatum? quod est hoc sabbatum? Cum gemitu enim recordatur. Et cum Psalmus legeretur, audistis, et modo cum retexerimus, audietis quantus sit moeror, quantus gemitus, quantus fletus, quae miseria. Sed felix est, qui sic miser est. Unde et Dominus in Evangelio beatos appellavit quosdam lugentes . Unde beatus, si lugens? unde beatus, si miser? Imo miser esset si lugens non esset. Talem ergo et hic accipiamus sabbatum recordantem, nescio quem lugentem: et utinam nos simus ipse nescio quis! Est enim quidam dolens, gemens, lugens, recordans sabbatum. Sabbatum, requies est. Sine dubio iste in nescio qua inquietudine erat, qui cum gemitu reqnescio quid gravius timens quam erat ubi erat. Nam quia in malo est, aperte dicit, nec interprete opus est, nec suspicione, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ardiam confessa potitis impetrauit. euram
gerens ꝓpeccato suo. Nam ⁊ eurari petuie
fitiam suam: fortassis infilia significans
ttam sua. Psalniun gͦ cotũ quantũ possu¬
mus dũ consideraiñ & ꝑtractamꝰ: ad u̾tite.
Aost cñs incordib ur̃is: ut salubrit᷑ hic
muienamus uoces nr̃as. Et q̃ mͦ intienerimꝰ
ꝓ feramus nec difiçalter inueniendo. nec impente
cordatione sabbati. Querimus que nob̾ serip¬
ta sunt de scõ dauid propħa: excuiꝰ semine
que de illo nob̾ nota sunt ꝑscripturas: non
in ueniemus eum aliquando recordatum sab¬
batum. Quid eñi ita recordaretur scđm illam
ob seruationem uideorum: qua obseruabant
salbatum: quid ita recordaretur quod inter
septem dies necessario ueniebat: Obseruandũ
ergo erat: non sic recordandiumm. N emo eñi re¬
cordat᷑: nͥ quoa inp̾sentia non ẽ. positum. Her¬
bi gr̃a: in hac ciuitate recordaris cartaginẽ.
lͥi frnstii aliquando: & hodierno die recordaris
hesternum diem. uł prioris anni. uł quem lib&e

Expanded text:
cordiam potius impetravit, curam gerens pro peccato suo. Nam et curari petiverat filiam suam, fortassis in filia significans vitam suam. Psalmum ergo totum, quantum possumus, dum consideramus et pertractamus, advertite. Adsit Dominus cordibus nostris, ut salubriter hic inveniamus voces nostras, et quomodo invenerimus proferamus, nec difficulter inveniendo, nec imperitecordationem sabbati. Quaerimus quae nobis scripta sunt de sancto David propheta, ex cujus seminequae de illo nobis nota sunt per Scripturas, non invenimus eum aliquando recordatum sabbatum. Quid enim ita recordaretur, secundum illam observationem Judaeorum qua observabant sabbatum; quid ita recordaretur, quod inter septem dies necessario veniebat? Observandum ergo erat, non sic recordandum. Nemo autem recordatur, nisi quod in praesentia non est positum. Verbi gratia: in hac civitate recordaris Carthaginem, ubi fuisti aliquando; et hodierno die recordaris hesternum diem, vel prioris anni, vel quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
luo aut̃ expectat ꝑ patientiã: Salutem.
ui ri salutẽ ÷ ipstus corporis: q hoc dixit
racuiitionẽ corporis nr̃i. Si salutem cor¬
poris etpectabat: non erat salus illa qͥm
habetut. ẜ siris. sitis. int̾ficit si subuentum
ñ ficit. Medicamentum eni famis. ẽ.
tb̃ x medicam̃tũ fitis ẽ. potus: & medi¬
uncrũ fatigationis ẽ. sominus. Detrahe
sta muidcamenta: ude si non interficiunt
illi que grcstunt. si se pofitis istis non sunt.¬
habes aliquid quod te possit i¬
t eart nͥ manducaueris: noli gloriari de
ett sal gemens ex pecta redemptionẽ
te it. Gaude te redemptum. sed ñ
⁊gͥx securus es. Et eñi si non gemue

Expanded text:
exspectat per patientiam? Salutem. Cujus rei salutem? Ipsius corporis: quia hoc dixit, redemptionem corporis nostri. Si salutem corporis exspectabat, non erat salus illa quam habebat. Esuries, sitis interficit, si subventum non fuerit. Medicamentum enim famis est cibus, et medicamentum sitis est potus, et medicamentum fatigationis est somnus. Detrahe ista medicamenta, vide si non interficiunt illa quae existunt. Si sepohabes aliquid quod te possit interficere nisi manducaveris, noli gloriari de sanitate, sed gemens exspecta redemptionem corporis tui. Gaude redemptum, sed nondum re. Spe securus es. Etenim si non gemue
Abbreviated transcription (Latin):
ttmnur senen bonum. abeo qđ igni consu¬
tet llud i hoireum mittet᷑: illud aut̃ in
catrm conflationem. Qͥa ido simul fuerunt
etino iustus & in iustꝰ: ut ille supplautaret᷑
Upharet᷑. Postea aut̃ ille a amnaret᷑: ille co

Expanded text:
semen bonum ab eo quod igni consumetur: illud in horreum mittetur, illud autem in aeternam conflagrationem; quia ideo simul fuerunt primo justus et injustus, ut ille supplantaret, ille probaretur; postea autem ille damnaretur, ille co
Abbreviated transcription (Latin):
irascam̃. Patienter ferte nobiscũ: uident eñi
ui causa nichil se habere. & linguas conutiit
in nos. ⁊ incipuint de nob̾ dice inala: multa
que scuint. multa que nesciunt. Que scuint:
p̃terita nr̃a sunt. fuimꝰ eñi aliquando sicut
dicit apls ftulti. ⁊ increduli. & ad om̃e opus
bonũ repbi: merrore ꝑu̾so desipientes. & in¬

Expanded text:
irascamur, patienter ferte nobiscum. Vident enim irascamur, patienter ferte nobiscum. Vident enim in causa se nihil habere, et linguas convertunt in nos, et incipiunt de nobis dicere mala, multa quae sciunt, multa quae nesciunt. Quae sciunt, praeterita nostra sunt: fuimus enim aliquando, sicut dicit Apostolus, stulti et increduli, et ad omne opus bonum reprobi . In errore
Abbreviated transcription (Latin):
E tanor. Illa eñi una ẽ: que et si cocidie
uat᷑ semꝑ debet᷑. Multa diximꝰ ad u̾sus
eratitas. multa recitaiumꝰ uob. multas
cartas. multas p̃ter canonem scripturarum
illis cogentib. Ilam & si rep̃hendant hec qͥa
mini. Possumꝰ eñi eis & in hac parte sic respon¬
dere. factus sum in sipiens: nos me coegistis.
Tameu fr̃s ante om̃ia custodite hereditatem
nrãm. Dequa securi sumnꝰ intestamento patris
nr̃i ẽẽ: ñ inaliqua carta friuola alicuuis ho¬
minis: sed intestam̃to patris nr̃i. Inde securi
sumꝰ: quia qͥ fecit testam̃tum uiuit. Qͥ fecit
testamentũ heredi suo: ipse uidicabit detesta¬
mento suo. In reb humanis aliusẽ. testator:
aliꝰ uidex. Et tam̃ qͥ tence testam̃tũ iuncce apd̃
mortuum. Quam ergo secura ẽ. nr̃a uictoria
cum ille iudicabit qui testatus ẽ: & si eñl mor¬
Loquant᷑ eña ad uersus nos quicquid uolunt:
nos diligamnus illos et nolentes. Nouimus eni
fr̃s nouimꝰ linguas eorum: propt̃ qd̃ ens non

Expanded text:
 quae et si quotidie redditur, semper debetur. Multa diximus adversus Donatistas, multa vobis recitavimus, multas chartas, multa praeter canonem Scripturarum, illis cogentibus. Nam et si reprehendent haec, quia mini. Possumus enim eis et in hac parte sic respondere: Factus sum insipiens, vos me coegistis . Tamen, fratres, ante omnia custodite haereditatem nostram, de qua securi sumus nos in testamento Patris nostri esse: non in aliqua charta frivola alicujus hominis, sed in testamento Patris nostri. Inde securi sumus; quia qui fecit testamentum, vivit: qui fecit testamentum haeredi suo, ipse judicabit de testamento suo. In rebus humanis alius est testator, alius judex: et tamen qui tenet testamentum, vincit apud mortuum. Quam ergo secura est nostra victoria, cum ille judicabit qui testatus est! etsi enim morLoquantur ergo adversus nos quidquid volunt: nos diligamus illos et nolentes. Novimus enim, fratres, novimus linguas eorum: propter quas eis non
Abbreviated transcription (Latin):
hntionem. Quã direetionẽ ÷ noli adp̃sentiã.¬
gtidere. Et quid uidebis : Qm̃ sunt reliquie
homimi pacifico. Quid ẽ. sunt reliquie : Cum
meciis fueris: non eris mortnus. Hoc ẽ. sunt
eiqus frit illi aliquid & post hanc uitã. hoc
saua semen qdđ in benedictione erit. Hnde
iuistm: in sempiternum. uł om̃s sunul in
ns Reliquie impiorũ interibunt. Sunt aut̃
sequie homini pacifico. Ergo qui non sunt
iufici impũ sunt. Beati eñi pacifici: qm̃

Expanded text:
ctionem. Quam directionem? Noli ad praesentia attendere. Et quid videbis? Quoniam sunt reliquiae homini pacifico. Quid est, sunt reliquiae? Cum mortuus fueris, non eris mortuus: hoc est, sunt reliquiae. Erit illi aliquid et post hanc vitam; hoc est, illud semen quod in benedictione erit. Unde idipsum? In sempiternum; vel, omnes simul in unum. Reliquiae impiorum interibunt. Sunt autem reliquiae homini pacifico: ergo qui non sunt pacifici, impii sunt. Beati enim pacifici, quia
Abbreviated transcription (Latin):
aiptm homuns. Quod erat pena. nobis
nosuatura filu ue: id ẽ. portaunres uindie¬
tni deu quare dicit fiumꝰe quia spe iam
ni funtis: nam re adhue suntis. Sea alud
nius dicimus quoa spe sumus: quia cera
reas de spe. Non em̃ incerta ẽ. spes ur̃a.
pleilla aubitamus. Audi ipsam głam¬

Expanded text:
nos Natura filii irae, id est, portantes vindictam. Sed quare dicit, Fuimus? Quia spe jam non sumus: nam re adhuc sumus. Sed illud melius dicimus quod spe sumus, quia certi sumus de spe. Non enim incerta est spes nostra, ut de illa dubitemus. Audi ipsam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
nam decipieris. De semine impiorum om̃a
oꝑa ipsorum peribunt. fructum non habe¬
bunt. Ad tempus eñi aliquid ualent: posta
querent ⁊ ñ in uenient quod oꝑati sunt.
Nam ꝑdentium quod oꝑati sunt: uoxet
illa. Quid nob ꝓfunit suꝑbia : aut quid di¬
uitiarum iactantia contulit nobise tran¬
sierunt om̃ia illa tanquam inubra. Prgo
non subrepat nectͥ aliquam uillam mag¬
nam ꝓmittat : ne quod hic iuberis con¬
dẽpnere. ibi speres. Terra est quedam illa
uinorum regnum scłorũ: unde dicitur.
pcs mea estu: porcio mea interra uuuentiũ.¬
ssun et si uta tua illa est: intellige alem
qniu aecerturus es. Ila ẽ. teria uiuentiũ.
hae aldem ẽ terramorientiuin: receptura
mecuos quos nutriuit uiuos. Qualis ergo
Mcerra: qualis & ipsi uita. S eterna uita:
tetuis terra. Et quomͦ eternar Et in habi¬
obuit in quit inseculum scłi suꝑ eam.

Expanded text:
rnaliter, nam decipieris. Sed semen impiorum, omnia rnaliter, nam decipieris. Sed semen impiorum, omnia opera impiorum peribunt, fructum non habebunt: ad tempus enim aliquid valent; postea quaerent, et non invenient quod operati sunt. Nam perdentium quod operati sunt, vox erit illa: Quid nobis profuit superbia, aut quid divitiarum jactatio contulit nobis? Transierunt omnia illa tanquam umbra . Ergo non subrepat, nec tibi aliquam villam magnam promittat, ne quod hic juberis contemnere, ibi speres. Terra est quaedam illa vivorum, regnum sanctorum. Unde dicitur, Spes mea es tu, portio mea in terra villige qualem terram accepturus sis. Illa est terra viventium: haec est autem terra morientium, receptura mortuos quos nutrivit vivos. Qualis ergo illa terra, talis et ipsa vita: si aeterna vita, aeterna terra. Et quomodo aeterna terra? Et inhabitabunt in saeculum saeculi super eam.
Abbreviated transcription (Latin):
maiorem questionẽ hab&: quia cũ fide ili
non defecerunt. ille illos dereliquerit. Audi
quod sequit᷑. In eternum conseruabuntur
lu paucos annos eis optabas: quos eis sidate
adñs. non derelinquer& scõs suos. Hi sibiliter
non dereliquit tres pueros: occulte nonde¬
liquit machabeos. Illis etiam dedit uitam
temporalem ad confundendos infideles: i¬
los aut̃ occulte coronauit ad iudicandum
impietatem ꝑ secutoris. Nec illos tamen nec
illos dereliquit: qui non derelinquar sc̃õs
suos. Et nichil magnũ acceꝑant tres pueri:
si non in eternum conseruarent᷑. In eternũ
conseruabunt᷑. In iusti aut̃ pument᷑: et
semen impiorum peribit. Quomͦ semen
illius inbenedictione erit: sic semen umpiorũ
peribit. Semen enĩ impiorũ: oꝑa impiorũ.
Nam inuemimus rursum filiũ impium flo¬
rere in scło: & aliquaudo fieri iustum & flo¬
rere inxp̃o. Nide gͦ quo mͦ accipias. ut tec

Expanded text:
majorem quaestionem habet, quia cum fide illi majorem quaestionem habet, quia cum fide illi non defecerint, ille illos dereliquerit. Audi quod sequitur: In aeternum conservabuntur. Tu paucos annos eis optabas, quos eis si daret Dominus, non derelinqueret sanctos suos. Visibiliter non dereliquit tres pueros, occulte non dereliquit Machabaeos: illis etiam dedit vitam temporalem ad confundendos infideles; illos autem occulte coronavit ad judicandam impietatem persecutoris: nec illos tamen, nec illos dereliquit, qui non derelinquet sanctos suos. Et nihil magnum acceperunt tres pueri, si non in aeternum conservarentur. In aeternum conservabuntur. 10. Injusti autem punientur, et semen impiorum peribit. Quomodo semen illius in benedictione erit, sic semen impiorum peribit. Semen enim impiorum, opera impiorum. Nam invenimus rursum filium impii florere in saeculo, et aliquando fieri justum, et florere in Christo. Vide ergo quomodo accipias, ut tect
Abbreviated transcription (Latin):
lature p̃ssuris temꝑalib Quando ditabitur:
quando audiet. Nenite benedicti patris mei:
ꝑcipite regnum quod uob̃ paratum est ab
utio mundi. Noli ergo piger ẽẽ. Fagel¬
laris: ut sis int̾ eos qui merentur recipi.
Usq adeo ille amat uditium: & non d̃e¬
linqu&e scõs suos quos flagellat ad tempꝰ.
Et qm̃ flagellat omnẽ filium quem reci¬
pit. nec unico pepercit: in quo delictum
non inuenit. Qm̃ dñs amat iuditium: &
non derelinqu& scõs suos. Quia gͦ non eos
derelinqu&e: forte hoc eis dabit quod hic
amas. ⁊ multos aunos uiuere. senescere e non
attendis quia sic senectutem optas. uenire
hanc optase dequa cum uenerit: cũ quera¬
ris. Non tͥ gͦ dicat anima uel mala uel in¬
mat udicium & non derelinquet sc̃o
suos. Reuera non derelinquae: ut tes pueus
in camino lauidantes. non eos cegit ignis. Ni¬
quid scĩ eius machabei non erant qui in igns
defecerunt carne non fide: Sed hoe inquit

Expanded text:
latur? Pressuris temporalibus. Quando ditabitur? latur? Pressuris temporalibus. Quando ditabitur? Quando audiet, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab initio mundi. Noli ergo piger esse flagellari, ut sis inter eos qui merentur recipi. Usque adeo ille amat judicium, ut non derelinquat sanctos, quos flagellat ad tempus. Et quoniam flagellat omnem filium, quem recipit, nec Unico pepercit, in quo delictum non invenit. Quoniam Dominus amat judicium, et non derelinquet sanctos suos. Quia ergo non eos derelinquet, forte hoc eis dabit quod hic amas, multos annos vivere, senescere? Non attendis quia si senectutem optas venire, hanc optas de qua cum venerit conqueraris. Non tibi ergo dicat anima, vel mala, vel inmat judicium, et non derelinquent sanctos suos? Revera non dereliquit tres pueros in camino laudantes, non eos tetigit ignis : numquid sancti ejus Machabaei non erant, qui in ignibus defecerunt carne, non fide ? Sed hoc, inquis,
Abbreviated transcription (Latin):
aut non sani cordis: quate ꝑpendisti. nͥ
quia mͥ non cõmodasti: quare ꝑdidisti: quis
tͥ abstulit e respondebis fur. Nonne hoc te p̾¬
monueram ne ibi pone res quo fur non possce
accedere: Si gͦ dol&e quia ꝑdidit: hoc doleat
quia non ibi posuit unde perire non potuit.
nolite putare quia non iudicat dñs aut ꝑu̾se
uidicat. Quite monet ut iuste uidices: ipse
ꝑuerse iudicaturꝰ ẽ: Amat ille uidicium:
& non derelinq& scõs suos. Sed quomͦ sit
abscondita apud illum uita sc̃orum. ut qͥ
mͦ laborant interra quasi tempore hyemis
arbores non habentes fructum & folia: illo
aparente tanquam nouo sole exorto illud
quod in radice uinebat in fructib appareat.
Amat gͦ ille iuditium: & non derelinquet
scõs suos. Sed laborat sc̃s in fame: non illũ
derelinquet as. flagellat omnẽ filium que
recipit. Contẽpnns illum quando fagellat᷑.
& parcis quando ditatur. Unde eni flagel¬

Expanded text:
aut non sani cordis? Quare perdidisti, aut non sani cordis? Quare perdidisti, quia mihi non commodasti? Quare perdidisti? Quis tibi abstulit? Respondebis: Fur. Nonne hoc te praemonueram, ne ibi poneres quo fur posset accedere? Si ergo dolet qui perdidit, hoc doleat, quia non ibi posuit unde perire non potuit. nolite putare quia non judicat Deus, aut perverse judicat. Qui te monet ut juste judices, ipse perverse judicaturus est? Amat ille judicium, et non derelinquet sanctos suos. Sed quo modo sit abscondita apud illum vita sanctorum, ut qui modo laborant in terra, quasi tempore hiemis arbores non habentes fructum et folia, illo apparente tanquam novo sole exorto, illud quod in radice vivebat, in fructibus appareat. Amat ergo ille judicium, et non derelinquet sanctos suos. Sed laborat sanctus in fame? Non illum derelinquet Deus: flagellat omnem filium, quem recipit . Contemnis illum quando flagellatur, expavescis quando ditatur. Unde enim flagel
Abbreviated transcription (Latin):
lorum. Et noli putare cũdas quod nemo te
uid&. aut qi deserit te ds. quando forte dede¬
ris pauperi. & consecutꝰ fuerit aliquod dam¬
num. aut aliqͣ tristicia rei amisse: & dicas
ista ur̃a fit murmuratio. unde iste strepitꝰ.
nͥ quia abundant iste uocese Unusquisq
mͦ cognoscit has uoces: aut more suo. aut
inore uicini sui. aut inore amici sui. Deleat
illas ds̃ & extirpor spinas de agro suo: plan¬
t& frugem suani & arborem fructiferam.
Na em̃i concristatꝰ es õ homo. qr dedisti
pauꝑi. & aliquid ꝑdidisti: nonne uides
quia ꝑdidisti. quod ñ dedisti: Quare ñ
iespicis ad dm̃ tuum: Ubi est fides : qͥre
sic dormit: excita illa incorde tuo: atten¬
de quid tͥ dixerit ipse dñs: quando te ad¬
huiꝰ cemodi bona oꝑa exhortabat᷑. facite
uobis saculos ñ ueterascentes: thesaurum
non deficientẽ incelis. quo fur non accedit.
Hoc ergo mͦ cõmemora: quando plangis
in ãpno. Quid ploras stulte. pariu cordũ.

Expanded text:
lorum. Et noli putare cum das, quod nemo te lorum. Et noli putare cum das, quod nemo te videat; aut quia deserit te Deus, quando forte dederis pauperi, et consecutum fuerit aliquod damnum, aut aliqua tristitia rei amissae, et dicaista vestra submurmuratio, unde iste strepitus, nisi quia abundant istae voces? Unusquisque modo cognoscit has voces, aut in ore suo, aut in ore vicini sui, aut in ore amici sui. Deleat illas Deus, et exstirpet spinas de agro suo: plantet frugem bonam, et arborem fructiferam. Quid enim contristatus es, o homo, quia dedisti pauperi, et alia perdidisti? Nonne vides quia perdidisti quod non dedisti? Quare non respicis ad Deum tuum? Ubi est fides? quare sic dormit? Excita illam in corde tuo. Attende quid tibi dixerit ipse Dhujusmodi opera bona exhortabatur: Facite vobis sacculos non veterascentes, thesaurum non deficientem in coelis, quo fur non accedit . Hoc ergo commemora, quando plangis in damno. Quid ploras stulte parvi cordis,
Abbreviated transcription (Latin):
ncor tuptione cõmuitabunt᷑: Nullus elu¬
it cui porrigas ꝑ auem⁊ nullꝰ sicioe cui
artpotum: inullius nudꝰ ent queni uestias.
nulus ꝑegrimis quẽ suscipias. Hic auteni¬
ntta etumnas teptationes dolores. gemuit
mittimus semen: sed respice ad alium psalmũ.
Funtes ibant & flebant: mittentes semina sua.
Attende. quia semen eiꝰ inbenedictione erit.
N euientes eĩu uenient cũ exultatione: portan¬
tes manipulos suos. Uide gͦ quod seqͥt᷑: & noli
ẽẽ. piger. Declina amalo: & fac bonũ. Noli
ł putare suffic̾e: si ñ expolias uestitum. Non
expoliando eñi uestitũ de cliuasti amalo: sed
uoli arescere & sterił eẽ. Sic noli expoliare ues¬
titũ: ut uestias nudum. Hoc est eñi declinare
a malo: & facere bonũ. Et quid inde habebo
aicturꝰ es ÷ iã cõmendauit ille quẽ feneraris.¬
Et quia tͥ dabit: uitam eternam dabit tͥ. Da
illi securus. Audi ꝙ id quod seqͥt᷑. Declina
amalo & fac bonũ: & in habita in scła secu¬

Expanded text:
incorruptionem commutabuntur, nullus esuriet cui porrigas panem, nullus sitiet cui des potum, nullus nudus erit quem vestias, nullus peregrinus quem suscipias: hic autem inter aerumnas, tentationes, dolores, gemitus, mittimus semen. Sed respice ad psalmum alium: Euntes ibant, et flebant, mittentes semina sua. Attende, quia semen ejus in benedictione erit: Venientes autem venient cum exsultatione, portantes manipulosesse piger: Declina a malo, et fac bonum. Noli tibi putare sufficere, si non exspolias vestitum. Non exspoliando enim vestitum, declinasti a malo: sed noli arescere, et sterilis esse. Sic noli exspoliare vestitum, ut vestias nudum: hoc est enim declinare a malo, et facere bonum. Et quid inde habebo, dicturus es? Jam tibi commendavit ille quem feneras, quid tibi dabit: vitam aeternam dabit tibi; da illi securus. Audi et id quod sequitur: Declina a malo, et fac bonum; et inhabita in saecula saecu
Abbreviated transcription (Latin):
pierare noluerunt quid audiunt. Ite
siqiem eternum: qui paratus est diabo
la angłis euis. Et̃ quid uocat᷑ regnum
ai accepimus: Attende sequentia. Isti
ruit inconbustionem et̃nam: iusti aut̃
nuitam eternam. Ad hoc ambite. ad hoc
mnt. ua hoc fenerate. Iabetis xp̃m incelo
eaaitim: in terra petentem. Inuenit qͦmͦ
cmen eius in benedictione erit. Et hic non
aurrat carnał cogitatio. Nidemus multos
cis iustorum fame morientes. Quomͦ gͦ se¬
nen ei ibenedictione erit: semen eiꝰ: reli¬
uus ei. Unde hic seminat. et postea metoe:
lumnq apłs dicit. Bonum autẽ facientes ñ
⁊ infatigabiles itaq dum tẽpꝰ habemꝰ ait:
meniur bonũ ad õs. ħoc ẽ. semen tuũ. qͥ
et i beuedictione. Terre cõmittis. & tãto

Expanded text:
fenerare noluerunt, quid audient? Ite fenerare noluerunt, quid audient? Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus. Et quid vocatur regnum quod accipimus? Attendite sequentia: Isti ibunt in combustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . Ad hoc ambite, hoc emite, ad hoc fenerate. Habetis Christum in coelo sedentem, in terra petentem. Invenimus quosemen ejus in benedictione erit. Et hic non occurrat carnalis cogitatio. Videmus multos filios justorum fame morientes: quomodo ergo semen ejus in benedictione erit? Semen ejus reliquiae ejus, unde hic seminat, et postea metet. Namque Apostolus dicit: Bonum autem facientes non s infatigabiles. Itaque dum tempus habemus, ait, operemur bonum ad omnes . Hoc est semen tuum, quod erit in benedictione. Terrae commi