comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ses. Multi in nomine xꝑi uenere antixꝑi. S
Ego reor omnes heresiarchas antixꝑos. ẽc̃.
Seducunt multos. unde symeni mago. in
samaria omnes ascultabant dicentes. Hic
ẽ. uirtus dĩ magna. Cum audieritis pre
lia & oppinuones bellorum. & seditiones: no¬
lite terceri. O portet enim hec fieri. scd non¬
dum. ẽ. finis. Prelia & expectationes bel¬
lorum ꝑtinent ad bostes. seditiones ad ciues.
Quȩ tria in ppło iudeorum constat habun-¬
dasse. Sed his p̃currentib ammonentur
apłi ne terteantur. quia usq ad quadrage si¬
mum anuum. differendum erat urbis exct̃¬
dium. Consurget enum gens ingentẽ.
& regnum contͣ regnum. & erunt pestilen¬
tiȩ & fames. & terremotus ꝑ loca. terroresq
de cȩlo. & signa magna. Hȩc autẽ omnia.
contigisse temꝑe iudaicȩ seditionis. ante
orum alia sunt ab hominib. alia e cȩlo.
contra gentem. ecce ꝑturbatio hominum
Terte motus magni. ecce ira de cȩlo. Pestilentiş.

Expanded text:
ses: Multi in nomine Christi venient Antichristi ses: Multi in nomine Christi venient Antichristi . Ego reor omnes haeresiarchas Antichristos esse. Seducent multos , unde Simoni Mago in Samaria omnes auscultabant, dicentes: Hic est virtus Dei magna . Cum audieritis autem praelia et opiniones bellorum et seditiones, volite terreri. Oportet enim primum haec fieri, sed nondum est finis. Praelia et exspectationes bellorum pertinent ad hostes; seditiones ad cives. Quae tria in populo Judaeorum constat abundasse. Sed his praecurrentibus admonentur apostoli ne terreantur, quia usque ad quadragesimum annum differendum erat urbis excidium. Consurget enim gens in gentem, et regnum contra regnum, et erunt pestilentiae et fames et terrae motus per loca, terroresque de coelo et signa magna. Haec autem omnia, haec omnia contigisse tempore Judaicae seditionis, ante orum alia sunt ab hominibus hostibus, alcontra gentem, ecce perturbatio hominum. Terraemotus magni, ecce ira de coelo. Pestilentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
aeie unum dicm filu hominis & ñ udebitis.¬
num dicnt dicit regnum dĩ. unde psalmi¬
sta ait. quia melior.ẽ. dies una in atriĩs tuis
suꝑ nulia. Huius siquidem diei p̃sentiam
desiderare oportet. non tam̃ magnitudine
desiderii. licet nobis fingete somiua. quasi
instet dies dñi. Sepe ctiam ꝓpt̾ hereticoꝵ
importunitatẽ desiderauerunt fideles dñm.
uel una die corꝑali uisione si fieri posset
redire ad terras. Et ñ uidebitis inquit.
Sufficit enu quod semel
euangelii lucem toti mun¬
do exibuit. & caritatis mũ¬
nere firmauit. ac sine int̾inissione inuisi¬
bilit in suis opatur. Erndiuntur itaq aplĩ
ueritate Aoctrinȩ. ut neq in hoc exilii mundo
głam dĩ uidẽ querant. neq ꝓea udenda do-¬
nec uoliuitas aĩ sit. mortem subire p̃sumañ.
Siue enim uiuimus siue morimur dñi sumꝰ.
idete nequis uos seducat. Multi enim ue¬
nient in nomine meo dicentes. ego sumxꝑc.
ꝙ multos seducent. Multi imminente
ierosolimorum excidio extitcre. qui multa

Expanded text:
i hominis, et non videbitis.m dicit regnum Dei, unde Psalmista ait: Quia melior est dies una in atriis tuis super millia . Hujus autem dici praesentiam desiderare oportet, non tamen magnitudine desiderii licet nobis fingere somnia, quasi instet dies Domini. Saepe etiam propter haereticorum importunitatem desideraverunt fideles Dominum, vel una die corporali visione, si fieri posset, redire ad terras, et non videbitis, inquit: sufficit enim quod semel Evangelii lucem toti mundo exhibuit, et charitatis munere firmavit, ac sine intermissione invisibiliter in suis operatur Erudiuntur itaque apostoli veritate doctrinae, ut neque in hoc exsilii mundo gloriam Dei videre quaerant, neque pro ea videnda donec voluntas Dei sit, mortem subire praesumant. Sive enim vivimus, sive morimur, Domini sumus . dete ne quis vos seducat. Multi enim venient in nomine meo, dicentes: Ego sum Christus, et multos seducent. Multi imminente Hierosolymorum excidio exstitere, qui multa
Abbreviated transcription (Latin):
hra inter se pungent. B
iuinitus etiam ꝓcu¬
ratum ẽ ut patefacta euana¬
glica gr̃a ꝑ orbem. templum
cum siis cerunomis tolleretur. nequis ad¬
huc pariuilus in fide laberetur ad uidais¬
mum. si uderet permanere facta a ꝓpħ̃is.
Aufertur g̾ umbra. & palam tenet ueritas.
ꝑ orbem declarata.

Expanded text:
ra inter se pugnent. BEDA. Divinitus etiam procuratum est ut, patefacta evangelica gratia per orbem, templum cum suis caeremoniis tolleretur, ne quis adhuc parvulus in fide laberetur ad Judaismum, si videret permanere facta a prophetis. Aufertur ergo umbra, et palmam tenet veritas per orbem declarata.
Abbreviated transcription (Latin):
Teun sederet in montem
oliuarum contra templũ.
accesserunt ad eum discipli
sccreto. & interrogauerunt
eum dicentes. Preceptor
dic nobis quando hec er̃t.
& quod signum aduentꝰ
tiu. cum bȩc omnia incipient consũmari.
Nterrogant discipłi dñm. quo temꝑe ierłm
destruetur. & quȩ signa deinde p̃cedent.
aduentum suum. qui erit in consumma¬
tione scculi. Sedet autẽ dñs suꝑ montem
oliuarum contra templum. eum de ruma
templi disputat. ut etiam ipso corꝑis situ.
uerbis congruat. mystice designans. quia
quietus manens in scĩs. suꝑborum detestatur
amentiam.  Quis eium ñ uideat quod
mons oliueti frucliteram ddesignet sc̃ȩ ecclȩ
celsitudiniem. quam dñs semꝑ iubabitare
delectatur: Iue mous nou solet gyguere sil¬
nam sterilem. sed quȩ lunien dat. infirmi¬
tates soluit. lassos recreat. Quȩ ꝓbantur
tifera in domo dĩ. E ccła umen dat p̃dican¬
do scripturas. infirmitates peccatorum sol¬
AT. Iassos recreat. uitam ȩternam ꝓmutendo.¬

Expanded text:
te Olivarum contra templum, accesserunt ad eum discipuli secreto, et interrogaverunt eum dicentes: Praeceptor, dic nobis, quando haec erunt, et quod signum adventus tui, cum haec omnia incipient consummari? Interrogant discipuli Dominum, quo tempore Jerusalem destruetur, et quae signa deinde praecedent adventum suum, qui erit in consummatione saeculi. Sedet autem Dominus super montem Olivarum contra templum, cum de ruina templi disputat, ut etiam ipso corporis situ verbis congruat, mystice autem designans, quia quietus manens in sanctis, superborum detestatur amentiam. Quis enim non videat, quod mons Oliveti fructiferam designet sanctae Ecclesiae celsitudinem, quam Dominus semper inhabitare delectatur? Ille mons non solet gignere silvam sterilem, sed quae lumen dat, infirmitates solvit lassos recreat. Quae probantur tifera in domo Dei . Ecclesia lumen dat praedicando Scripturas, infirmitates peccatorum solvit, lassos recreat vitam aeternam promittendo
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe iudicii. Uenit etiã cotidie aliis ꝑbene¬
ficium gĩȩ auis ad uindictam contumatiȩ
ueluti tunc cum a uideis ad gentes tulit
regnum dĩ. id . ẽ. intelligentiam scͥpturarũ.
U inea gͥ eccłẽ datur aliis. id .ẽ. ab oriente &
occidente . &. austro & aquilone. uenientib
& recumbentib cum abraham & ysaac & ia¬
cob in regno dĩ. Omnis qui cȩciderit
suꝑ lapudẽ istum confringetur. S uꝑ quem
autem ceciderit conteret eum. Loh

Expanded text:
tempore judicii. Venit etiam quotidie aliis per beneficium gratiae, aliis et vindictam contumaciae, veluti tunc cum Judaeis ad gentes transtulit regnum Dei, id est intelligentiam Scripturarum. Vinea igitur Ecclesiae datur aliis, id est, ab oriente et occidente, ab austro et aquilone venientibus et recumbentibus cum Abraham et Isaac et Jacob in regno Dei. Omnis qui ceciderit super lapidem istum, confringetur. Super quem autem ceciderit, conteret eum. CH
Abbreviated transcription (Latin):
sum in mundo. Pater sc̃e serua eos in no¬
mue tuo quos dedisti mͥ. ut sint unum sic̃
conos. Ut homo rogat patrem ꝓ discipłis.
ut ds̃ dicit se unum. ẽẽ. cum patre. Non ait
ut nob̾cum sint unum. aut simus unum
ipsi & nos. Ipsi in natura sua sint unum. sic̃¬
q nos in natura nr̃a unum sumus. Cum
essem cum eis. ego seruabum eos in nomine
tuo. Quos dedisti m̃ custodiui. & nemo erbis
ꝑiit. nisi filius ꝑditionis. ut scriptura imple¬
atur. udas ꝑ imitationem filius diaboli
qui. ẽ. ipsa ꝑditio. scripturas de se ꝓph̾antes
impleure. Non debemus intelligere quod pa¬
ter ꝗ filius alternatim seruent. quasi alt̾̃ pꝰ
alterum. S imul enim seruant pat̾ & filiꝰ &¬

Expanded text:
sum in mundo. Pater sancte, serva eos in nosum in mundo. Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi, ut sint unum sicut et nos. Ut homo, rogat Patrem pro discipulis; ut Deus, dicit se unum esse cum Patre. Non ait: ut nobiscum sint unum; aut: simus unum ipsi et nos. Ipsi in natura sua sint unum, sicut nos in nostra unum sumus. Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo, quos dedisti mihi; custodivi, et nemo ex his riit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Judas, per imitationem filius diaboli, qui est ipsa perditio, Scripturas de se prophetantes implevit. Non debemus intelligere, quod Pater et Filius alternatim servent, quasi alter post alterum. Simul enim servant Pater et Fili
Abbreviated transcription (Latin):
ungendo. & crediderunt subaudis uere. Ilẽ
ẽ. a te exiuii. quod .ẽ. tu me misisti. Idem. ẽ. cog¬
nouerunt. quod. ẽ. crediderunt. Crediderunt.
ideo adiunctum .ẽ. ne quis putaret hanc cog¬
Adhuc non erant tales discipuli quales cos
dicit uerbis p̃teriti temꝑis. sed quia tales erant
futuri accepto sp̃u sc̃o. ideo positum. ẽ. p̃teritũ
ꝓ futuro. Hoc patuit. cum pͥnceps eorum ter
eum negauit. Ego ꝓ eis rogo non pro
mundo rogo. sed ꝓhis quos dedisti mͥ quia tui
sunt. Et mea omna tua sunt. & tua mea sunt.
& clarificatus sum in eis: Idẽ. clarificabor
in eis. tunc uidelicet cum ꝑ eos omnibꝰ cre¬
dentib innotescam. quod ad dexteram patris
lii. Et ita omtua quȩ ipsis subiecta sunt. ne¬
cesse. ẽ. ut sint exꝰ cuiꝰ & ipsi sunt. Nota non
c̃ẽ. orandum ꝓ malis ꝑditis. cum dicat. non
certum quod adbuc erat futurum. Dicens &
ego ad te uenio. exponit cur dixerit. iam non

Expanded text:
jungendo: et crediderunt, subaudis vere. Idem jungendo: et crediderunt, subaudis vere. Idem est: a te exivi, quod est: tu me misisti. Idem est cognoverunt, quod est crediderunt. Crediderunt ideo adjunctum est, ne quis putaret hanc cogAdhuc non erant tales discipuli, quales eos dicit verbis praeteriti temporis, sed quia tales erant futuri accepto Spiritu sancto; ideo positum est praeteritum pro futuro. Hoc patuit, cum princeps eorum ter eum negavit. Ego pro eis rogo, non pro mundo rogo, sed pro his quos dedisti mihi, quia tui sunt, et mea omnia tua sunt, et tua mea sunt, et clarificatus sum in eis. Id est, clarificabor in eis, tunc videlicet, cum per eos omnibus credentibus innotescam, quod ad dexteram Patris lii. Et ita omnia quae ipsis subjecta sunt, necesse est ut sint ejus cujus et ipsi sunt. Nota non esse orandum pro malis perditis, cum dicat: non certum quod adhuc erat futurum. Dicens: et ego ad te venio, exponit cur dixerit: jam non
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit intelligi suos. U ideainus quid uelit di¬
cere. Scriptum.ẽ. Notus in iudea d̃s̃. in isrł
magnum nomen eiꝰ. E rgo manifestaui non
illud nomen tuum quod.ẽ. d̃s. sed illud quod
c̃ pater m̃s. Quod nomen non posset mani¬
festari sine manifestatione filii. Quos dedisti
hͥi. dicit scãm hominem. T ui eraitt &
in eos dedisti. & sermonem tuum seruauerunt.
Patris erant p̃destinantis eos ꝑfilium ꝓpter
bonitatem suam. & ita erant indiuiduȩ tͥnita¬
tis. Ab ea filius in hoc quod homo . ẽ. accepit
cos ad docendum. Nunc cognouerunt qͥa
omnia quȩ dedisti mͥ abs te sunt. quia uerba
quȩ dedisti mͥ dedi eis. & ipsi acccꝑunt & cog¬
nouerunt uere quia ate exiui. & credideruint
quia tu me misisti. Ate sunt omtua. quȩ
dedistimͥ homini. Uel ita. Simul pater
dedit oinnia cum genuit eum qui omnia ht.
U erbo scilicet gignendo. pater omina dedit.
Quod u̾ ait cognouerunt uere. exposuit sub¬

Expanded text:
voluit intelligi suos. Videamus quid velit divoluit intelligi suos. Videamus quid velit dicere. Scriptum est: Notus in Judaea Deus, in Israel magnum nomen ejus . Ergo manifestavi non illud nomen tuum quod est Deus, sed illud quod est Pater meus. Quod nomen non potest manifestari sine manifestatione Filii. Quos dedisti mihi, dicit secundum hominem. Tui erant, et mihi eos dedisti, et sermonem tuum servaverunt. Patris erant, praedestinantis eos per Filium propter bonitatem suam, et ita erant individuae Trinitatis. Ab ea eo Filius, in hoc quod homo est, accepit eos ad docendum. Nunc cognoverunt, quia omnia quae dedisti mihi, abs te sunt, quia verba quae dedisti mihi, dedi eis, et ipsi acceperunt, et cognoverunt vere quia a te exivi, et crediderunt quia tu me misisti. A te sunt omnia, quae dedisti mihi homini. Vel ita: Simul Pater dedit omnia, cum genuit eum qui omnia habet. Verbo scilicet gignendo Pater omnia dedit. Quod vero ait: cognoverunt vere, exposuit sub
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait nunc. quasi diceret. Sicut tunc p̃de¬
stinatione. ita & nunc ꝑfectione. Destinatur
quod.ẽ. p̃destinatur & p̃paratur quod non est.
Filiꝰ g̃ scđm diuinitatem coȩternus pat̾. p̃de¬
stinatꝰ. ẽ ante mundi constitutionẽ. scđm hu¬
manam naturam. & nos in ipso ire menbra
eiꝰ essemus. ante omnia temꝑa sumus electi
ac p̃aestinati. Petit gͦ humanitas xꝑi id hab̾e
inre. quod habuit in patris p̃destinatione.
Manifestaui nomen tuum hominibꝰ quos
dedisti mͥ de mundo. Manifestaui dicit.
non quod iam sit ꝑfecta manifestatio sine ꝓ-¬
uerbiis. sed quia certissime futura. ẽ. Hȩc oĩa
de futuris fidelibꝰ dici possent. scd ut de solis
discipulis quos tunc habebat intelligatur.
illud urget quod inferiꝰ ait. Cum eẽm cum
eis ego seruabam eos. & cęt̾a. Ab ipso tamen
orationis exordio. quod. ẽ. pater uenit hora. usꝙ
ad illu. & nunc clarifica me tu pat̾. omnes

Expanded text:
quod ait: nunc, quasi diceret: Sicut tunc praedequod ait: nunc, quasi diceret: Sicut tunc praedestinatione, ita et nunc perfectione. Destinatur quod est; praedestinatur et praeparatur quod non est. Filius ergo secundum divinitatem, coaeternus Patri, praedestinatus est ante mundi constitutionem secundum humanam naturam, et nos in ipso, ut membra ejus essemus, ante omnia tempora sumus electi ac praedestinati. Petit ergo humanitas Christi id habere in te, quod habuit in Patris praedestinatione. Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi de mundo. Manifestavi dicit, non quod jam sit perfecta manifestatio sine proverbiis, sed quia certissime futura est. Haec omnia de futuris fidelibus dici possent, sed ut de solis discipulis quos tunc habebat, intelligatur, illud urget quod inferius ait: Cum essem cum eis, ego servabam eos, etc. Ab ipso tamen orationis exordio, quod est: Pater, venit hora, usque ad illud: et nunc clarifica me, tu Pater, omnes
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. C onsequen¬
ter & sp̃c sc̃s intelligitur. quia ẽ. caritas consub¬
stantiał amborum. U̾ita .ẽ. cognitio unius dĩ.
quȩ hic ẽ. ex parte. in futuro erit plene. Qui gͦ
ꝓficit in hac cognitione. magis tendit uiuere.
Quando autem erit plena cognitio. erit sine fi¬
ne laudatio. Et hȩc.ẽ. illa clarificatio. scid prius
hic clarificatur. dum innotescit fidelibꝰ. Unle
subditur. Ego te clarificaui suꝑ terram. opꝰ
consuminaui. quod dedisti mͥ ut faciam. Ad¬
hue restabat passio. sed se consummasse dicĩt.
quod se consummaturum. ẽẽ. certissime nouit.
ut illud. ꝑ oderunt manus meas & pedes meoᷤ.
Et nunc clarifica me to pat̾ apud temetip
sum. claritate quam habui prius quam mun¬
dus. ẽet aput te. Eilius clarificauit patẽ.
gentibꝰ p̃dicando. pater filiũ. ad suam dexterã
p̃destinationem aꝑuit. adiungendo claritate
quam habui. O tdo u̾borum. ẽ. quam habui
aput te. pͥusquam mundus. ẽẽt. Ad hoc ualet

Expanded text:
m. Consequenpiritus sanctus intelligitur, quia est charitas consubstantialis amborum. Vita est cognitio unius Dei, quae hic est ex Patre, in futuro erit plena. Qui ergo proficit in hac cognitione, magis tendit vivere. Quando autem erit plena cognitio, erit et sine fine laudatio. Et haec est illa clarificatio, sed prius hic clarificatur, dum innotescit fidelibus. Unde subditur: Ego te clarificavi super terram, opus consummavi, quod dedisti mihi ut faciam. Adhuc restabat passio, sed se consummasse dicit, quod consummaturum esse certissime novit, ut illud: Foderunt manus meas et pedes meos, etsum claritate, quam habui priusquam mundus esset, apud te. Filius clarificavit Patrem gentibus praedicando, Pater Filium ad suam dexteram praedestinationem aperuit, adjungendo: claritate quam habui. Ordo verborum est: Quam habui apud te priusquam mundus esset. Ad hoc valet
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c. tam̃ non. ẽ. cum xꝑo. sicut hic intelligit᷑
uoluisse. cum ait. Uolo ut ubi sum ego & illi
sint mecum. Nam de specie illa omnino di¬
cebat. in qua uidebimus eum sicuti ẽ. U nde
subditur. ut uideant non ut credant. E ulei
merces ẽ ista. non fides. uidere claritatem dei
Sequitur. Quia dilexisti me arte consti¬
tutionem mundi. In illo etiam dilexit nos
ante mundi constitutionem p̃destinatione.
quia menbra euis suntꝰ. & diligimur in illo
qui totus diligitur. Si scdm ħoc quo filius
patͥ. ẽ. coçternus hoc dictum acciplamus. uolo
ut uͥ sum ego & illi suit mecum. in patre cum
xꝑo erimus. Sed ille sicut ille. nos sicut nos.
U olo inquit & non potest non fieri quod uult
omnip̃s. Om̃uim quidem potestasci.ẽ. sed
illi soli sui sunt quos elegit ut dicit. E go ele¬
gi uos de mundo. Iuos pat̾ sibi dedit. id ẽ. trax̃
ater iuste mundus te ñ Lc xix.¬
cognouit. ego autem te cognoui. Mundꝰ

Expanded text:
Christus, tamen non est cum Christo, sicut hic intelligitur Christus, tamen non est cum Christo, sicut hic intelligitur voluisse, cum ait: Volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum: nam de specie illa omnino dicebat, in qua videbimus eum sicuti est . Unde subditur: ut videant, non ut credant. Fidei merces est ista, non fides: videre claritatem Dei sequitur. Quia dilexisti me ante constitutionem mundi. In illo etiam dilexit nos ante mundi constitutionem praedestinatione, quia membra ejus sumus: et diligimur in illo, qui totus diligitur, si secundum hoc quod Filius Patri est coaeternus, hoc dictum accipiamus: Volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum. In Patre cum Christo erimus. Sed ille sicut ille, nos sicut nos. Volo, inquit, et non potest non fieri quod vult Omnipotens. Omnium quidem potestas ei est, sed illi soli sui sunt quos elegit, ut dicit: Ego elegi vos de mundo . Illos Pater sibi dedit, id est traxit ater juste, mundus te non cognovit, ego autem te cognovi. Mundus
Abbreviated transcription (Latin):
cominendatur. Pater quos dedisti mͥ uolo
ut uͭ ego sum & illi sint mecum. ut uideant
claritatem meam quã dedisti mͥ. Quantum
attinet ad creaturam in qua facꝰtus ẽ homo. hoc
dicit. Adhuc tam̃ ibi non erat sed cito erat
ascensurus. U el sum dixit ꝓpt̃ unitatem ꝑsonȩ.
in qua & d̾s homo. ẽ. & homo d̃s. Quantum uͦ
attinet ad formam dĩ ubiq est. U nde latro au¬
duuit. hodie mccum eris in paradiso. S cdm id
quod homo erat. anuna ciꝰ ipso die futura erat
in inferno. caro in sepulcro. S cd̃m autem quod
ls̃ erat. etiam in paradiso erat. ꝑ pt̾ca cum dix¬
isset & illi sint addidit mecum. nam & miseri
possunt. ẽẽ. ubi ille. ẽ. qui uͥq ẽ. scil beati soli
sunt cum illo. quia beati. ẽẽ. non possunt nisi
ex illo. Sumamꝰ qualecumq exemplum. Sic̃
cȩcꝰ. etiam si ibi sit ubi lux ẽ. non tam̃ curai lu¬
ce. ita impus uel puis sed nondum ido¬
neus. etiam si nusquam possit. ẽt̃. ubi non sit

Expanded text:
disti mihi, volo ut ubi ego sum, et illi sint mecum, ut videant claritatem meam quam dedisti mihi. Quantum attinet ad creaturam, in qua factus homo hoc dicit. Adhuc tamen non ibi erat, sed cito erat ascensurus. Vel sum, dixit propter unitatem personae in qua et Deus homo est, et homo Deus. Quantum vero attinet ad formam Dei, ubique est. Unde latro audivit: Hodie mecum eris in paradiso . Secundum id quod homo erat, anima ejus ipso die futura erat in inferno, caro in sepulcro. Secundum autem quod Deus erat, etiam in paradiso erat. Propterea cum dixisset, et illi sint, addidit, mecum: nam et miseri possunt esse ubi ille est qui ubique est; sed beati soli sunt cum illo, quia beati esse non possunt nisi ex illo. Sumamus qualecunque exemplum. Sicut caecus, etiamsi ibi sit ubi lux est, non est tamen cum luce; ita impius vel pius, sed nondum idoneus, etiamsi nusquam possit esse ubi non sit
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc gͦ scĩficauit scinse. hoc .ẽ. se hominem in se
uerbo. Non ꝓ his autem rogo tantum. sed &s
ꝓ eis qui credituri sunt ꝑ uerbum eorum in me.
ic non tantum intelligendi sunt illi qui
apłõs in carne audierunt. sed & omnes ad
quos corum uerbum uenit. & uenturum .ẽ. qui
crediderunt & credituri sunt. Potest uideri ir̃c
non hic orasse ꝓ quibꝰdam suis. nisi diligent̃ sctu¬
temur uerba ei. Pro illis enim non uidetur oras¬
se qui tunc cum illo non erant. quando ista di¬
cebat. nec ꝑ uerba apłorum pꝰea crediderunt.

Expanded text:
Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est: se hominem in se Tunc ergo sanctificavit se in se, hoc est: se hominem in se Verbo. Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me. Hic non tantum intelligendi sunt illi qui apostolos in carne audierunt, sed et omnes ad quos eorum verbum venit, et venturum est, qui crediderunt et credituri sunt. Potest videri Jesus non hic orasse pro quibusdam suis, nisi diligenter scrutemur verba ejus. Pro illis enim non videtur orasse, qui tunc cum illo non erant quando ista dicebat, nec per verba apostolorum crediderunt postea,
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ꝑ redicꝰtam repetit sententiam. De
mundo non sunt sicut ego non sum de mun¬
do. S c̃ifica eos in ueritate. sermo tuus ueritas
ẽ. Queri potest quomͦ de mundo non erant.
si scĩficati in ueritate nondum erant. aut suã
erant sc̃ificati. cur poscat ut sc̃ificentur. Sc̃i¬
ficati erant. sed poscit ut sc̃iores fiant. & in
sc̃itate ꝓficiant. Unde apls. Qui in uobis bo
sequitur. Sermo tuus. icd .ẽ. ego tͥ consubstan¬
tialis. ueritas ẽ. Sicut tu me misisti in mun¬
dum & ego misi eos inmundum. Hoc. ẽ. quia
misisti me. misi eos. Et ꝓ eis ego sc̃ifico me¬
ipsum. ut sint & ipsi seĩficati in ueriate. P io
eis sc̃ifico meipsum. id ẽ. cos in meipso scĩfico.
hoc ait. quia menbra sunt ciꝰ. Unde sequit᷑ ut
sint & ipsi scĩficati in ueritate. id ẽ in me. scdm
diuinitatem qua etiam homo quo indutus sum
scĩficatꝰ. ẽ. ab uuitio creationis suȩ. Hoc uleo di¬
cit. quia una ꝑsona facta. ẽ uerbum & homo.

Expanded text:
erat; praedictam repetit sententiam. De erat; praedictam repetit sententiam. De mundo non sunt, sicut et ego non sum de mundo. Sanctifica eos in veritate: sermo tuus veritas est. Quaeri potest quomodo de mundo non erant, si sanctificati in veritate nondum erant; aut si jam erant sanctificati, cur poscat ut sanctificentur. Sanctificati erant, sed poscit ut sanctiores fiant, et in sanctitate proficiant. Unde Apostolus: Qui in vobis bonsequitur: Sermo tuus, id est, ego consubstantialis tibi, veritas est. Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Hoc est: quia misisti me, misi eos. Et pro eis ego sanctifico meipsum, ut sint et ipsi sanctificati in veritate. Pro eis sanctifico meipsum, id est, eos in meipso sanctifico. Hoc ait, quia membra sunt ejus. Unde sequitur: ut sint et ipsi sanctificati in veritate, id est in me secundum divinitatem, qua etiam homo quo indutus sum, sanctificatus est ab initio creationis suae. Hoc ideo dicit, quia una persona facta est Verbum et homo.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit uniim sunt. Sed scriptura nos non leuat
nisi ad nos descendat. Cum itaq loquitur
intelligamus distinguere ꝑsonas. non separa¬
re naturam. Nunc autem ad te uenio &
hȩc loquor in mundo. ut babeant gaudiũ
meum impletum in scinetipsis. Hoc. ẽ. ut
suit unum sicut & nos. quod a me conferet᷑
eis. Ecce in mundo loqui se dicit. qui paulo
ante dixerat. iam non sum in mundo. Ergo
quia nondum abierat. hic adhuc erat. &¬
quia mox abiturus fuerat. hic quodamin
iam tion erat. E go dedi eis sermonem tu¬
um. & niundus odio eos habuit. Uerbis
adhuc p̃tetiti temꝑis futura p̃nuuitiat. D ein¬
de subicit. cur eos oderit mundus. Quia
non sunt de mundo. sicut & ego non sum de
mundo. Hoc eis regen̾atione collatum. ẽ.
nam generatione de mundo erant. Unde alibi.
Ego uos de mundo elegi. N on rogo ut tol¬
las eos de mundo. sed ut seruẽs eos amalo.
Hinc habes quia sẽĩ non debent rogare ut
transeant de mundo. si adhuc non ẽ. eis con¬
ueniens. sicut nec istis adhuc conueniens

Expanded text:
t unus Deus. Sed Scriptura nos non levat, nisi ad nos descendat. Cum ita loquitur, intelligamus distinguere personas, non separare naturam. Nunc autem ad te venio, et haec loquor in mundo, ut habeant gaudium meum impletum in semetipsis. Hoc est: ut sint unum sicut et nos, quod a me conferetur eis. Ecce in mundo loqui se dicit, qui paulo ante dixerat: jam non sum in mundo. Ergo qui nondum abierat, hic adhuc erat: et quia mox abiturus fuerat, hic quodammodo jam non erat. Ego dedi eis sermonem tuum, et mundus eos odio habuit. Verbis adhuc praeteriti temporis futura praenuntiat. Deinde subjicit, cur eos oderit mundus. Quia non sunt de mundo, sicut et ego non sum de mundo. Hoc eis regeneratione collatum est; nam generatione de mundo erant. Unde alibi: Ego vos de mundo elegi . Non rogo ut tollas eos de mundo, sed ut serves eos a malo. Hinc habes, quia sancti non debent rogare ut transeant de mundo, si adhuc non est eis conveniens, sicut nec istis adhuc conveniens
Abbreviated transcription (Latin):
nandȩ hunilitatis. fructum non differas cla¬
ritatis. De hac bumilitate ait apłs. Factus ẽ.
obediens ũsq ad mortem patͥ. Sequitur. U d
filius tuus clarificet te.
Ularitas patris nec minui potest nec au¬
geri apud dm̃. apud homines tam̃ mi¬
Nor erat. quando in uidea d̃s tantum notus
erat. Nondum enim a solis ortu usq ad occã¬
sum laudabant pueri nomen dñi. Hoc̃ autẽ
quia ꝑ euangłium xꝑi factum. c̃. ꝓfecto pa¬
trem elarificauit filius. Quasi dicat. Resui¬
cita me. ut innotescas toto orbe ꝑme. Sequit᷑.
icut dedisti ei potestatem omnus carius.
Iut om̃e quod dedisti ei det eis uitam
ȩternam. Omnis carnis. id ẽ. omnis hõis.
Aparte totum significat hominẽ. sicut apłs.
ubi ait. Omnis anima potestatibꝰ siblimio¬
rib subdita sit. ia ẽ. omius homo. Potestatẽ
dedit pat̃ filio. sciłm hominem. nam scd̾m

Expanded text:
nandae humilitatis, fructum non differas clanandae humilitatis, fructum non differas claritatis. De hac humilitate ait Apostolus: Factus est obediens Patri usque ad mortem Sequitur: Ut Filius tuus clarificet te. Claritas Patris nec minui potest, nec augeri apud Deum, apud homines tamen minor erat, quando in Judaea Deus tantum notus erat . Nondum enim a solis ortu usque ad occasum laudabant pueri nomen Domini. Hoc autem quia per Evangelium Christi factum est, profecto Patrem clarificavit Filius. Quasi dicat: Resuscita me, ut innotescas toto orbe per me. Sequitur: Sicut dedisti ei potestatem omnis carnis, ut omne guod dedisti ei, det eis vitam aeternam. Omnis carnis, id est omnis hominis. A parte totum significat hominem, sicut Apostolus, ubi ait: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit , id est omnis homo. Potestatem dedit Pater Filio secundum h
Abbreviated transcription (Latin):
ȩc locutꝰ sum uob̾. ut inͤ me pacem habe¬
atis. In mundo p̃ssuram habebitis. sed
confidite ego uici mundum. Argustinus:¬
ropt̾ hanc pacem tͥbulationem sustinemꝰ.
ut in hac sine fine felicit̾ regnemus. Hec
ẽ. pax ꝓ qua xp̃iani suinus. ꝓ qua sacramentis
imbuimur. ꝓ qua om̃imͦ erudimur. ꝓ qua sp̃o
pignus accipumus ꝓ qua in xꝑm credimus. &
sꝑamus. & amore eiꝰ accendimur. Hȩc. ẽ. in p̃s¬
suris consolatio & lib̾atio. In bac gͥ sermonem
ad discipulos concludit. & ad patrem uerba
conuertit. Hȩc locutus ẽ. itĩe. & subleuatis
oculis in celum dix̃. Pat uenit hora clarifica
filium tuum. Poterat dñs orare silentio. sed
exemplum dedit nob̃ orandi. De bac clarifica¬
tione ait apłs. quȩ ab eiꝰ resurrectione sumpsit
exordium. Ds̃ illum exaltauit. & donauit illi
nomen quod. ẽ. suꝑ omne nomen. ut in noĩe
it̃u omne genu flectatur cęlestium terrestri¬
um & infernorum. Sensꝰ ẽ. Uenit hora semi¬

Expanded text:
 me pacem habeatis. In mundo pressuram habebitis; sed confidite: ego vici mundum. Propter hanc pacem tribulationem sustinemus, ut in hac sine fine feliciter regnemus. Haec est pax pro qua Christiani sumus, pro qua sacramentis imbuimur, pro qua omni modo erudimur, pro qua Spiritus pignus accipimus, pro qua in Christum credimus et speramus, et amore ejus accendimur. Haec est in pressuris consolatio et liberatio. In hac ergo sermonem ad discipulos concludit, et ad Patrem verba convertit. Haec locutus est Jesus, et sublevatis oculis in coelum, dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus orare silentio, sed exemplum dedit nobis orandi. De hac clarificatione ait Apostolus, quae ab ejus resurrectione sumpsit exordium: Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Sensus est: Venit hora semi
Abbreviated transcription (Latin):
erimus cum uidebimus. Et dilexisti cos
sicut & me dilexisti. Qui diligit unigeni¬
tum. diligit & menbra e̾iꝰ quȩ adoptauit᷑.
Hon ideo pares sumus unigenito filio quia
dictum. ẽ. sicut & me. nam sicut. non semꝑ sig¬
nificat ȩqualitatem. sead aliquando ponitur. ꝓ
quia. ut hic & ibi. Sicut me misisti in mun¬
dum. & ego misi eos in mundum. Menbra
unigeniti ꝑducit pater gr̃a dilectionis ad
angl̃orum ȩqualitatem. carnem ũ ungeniti
sui suꝑ excellentiam cuiꝰlibet angłi. cum sit
una ꝑsona carnis & uerbi. Sunt tam̃ quii¬
dam qui etiam nos p̃ferunt angelis. dicentes

Expanded text:
erimus cum videbimus. Et dilexi eos, erimus cum videbimus. Et dilexi eos, sicut et me dilexisti. Qui diligit unigenitum, diligit et membra ejus quae adoptavit. Non ideo pares sumus unigenito Filio, quia dictum est: sicut et me; nam, sicut non semper significat aequalitatem, sed aliquando ponitur pro quia, ut hic et ibi: Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum. Membra Unigeniti perduxit Pater gratia dilectionis ad angelorum aequalitatem, carnem vero Unigeniti sui super excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi. Sunt tamen quidam, qui etiam nos praeferunt angelis, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
dendo. U t mundus credat quia tu me mi¬
sisti. Si uerbum rogo tercio ponamus. ma¬
nifestior erit sententia hoc mͦ. Rogo ut om̃s
unum sint. rogo ut & ipsi unum sint in nob̾.
rogo ut mundꝰ credat quia tu me misisti. Et
ego claritatem quam dedisti mͥ dedi eis. ut
suit unum sicut & nos unum sumus. Cla
ritatem ul ẽ immortalitatem quam dedisti mͥ
desli eis. ꝑpt̃ immobilitatem p̃destinatio¬
nis significat futura. uerbꝰ p̃teriti temꝑis.
E go ineis & tu inme. ut sint consummati
inunum. Breuiter ostendit se mediatorẽ
ẽẽ. int̾ dm̃ & homines. ac ꝑeum patrem ma-¬
nere in nob̾. Quod addidit consummati. osten¬
dit ꝑfectam beatitudinem. Et cognoscat
munctus quia tu me misisti. Auquando
cognoseere ponitur ꝓ credere. sed bic ubi loqui¬
tur de consuminatione intelligenda. ẽ. cogni¬
tio. qualis erit ꝑspeciem. non qualis nunc . ẽ.
ꝑfid̃em. Quamdui enim credius quod ñ
udemus. nondum sumꝰ consummati sicut

Expanded text:
dendo: Ut mundus credat quia tu me midendo: Ut mundus credat quia tu me misisti. Si verbum rogo tertio ponamus, manifestior erit sententia hoc modo: Rogo ut omnes unum sint, rogo ut et ipsi in nobis unum sint, rogo ut mundus credat quia tu me misisti. Et ego claritatem quam dedisti mihi, dedi illis, ut sint unum, sicut nos uam dedisti mihi, dedi eis. Propter immobilitatem praedestinationis, significat futura verbis praeteriti temporis. Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Breviter ostendit se mediatorem esse inter Deum et homines, ac per eum Patrem manere in nobis. Quod addidit: consummati, ostendit perfectam beatitudinem. Et cognoscat mundus, quia tu me misisti. Aliquando cognoscere ponitur pro credere; sed hic, ubi loquitur de consummatione, intellegenda est cognitio qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem. Quandiu enim credimus quod non videmus, nondum sumus consummati, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
iusti. de quib constat quia nunquam saluari
possent. nisi in mediatorem uenturum credi¬
dissent. E ideliores gͦ repuntur qui iam defii¬
cti ulum resurrecturum non dubitabant. quã
illi qui usa ei morte spem quam habuerant
de eiz resurrectione ꝑdiderunt. Ũ nde & quidã
dixerunt. Nos autem sꝑabamus. quia redeius¬
turus. eẽt. isrł. Igit᷑ õs aci orationem xꝑi ere¬
dendum. ẽ. ꝑtinuiusse. qui fidem illam habus¬
tunt. quam apłi pꝰ resurrectionẽ xp̃i p̃dicauer̃t.
s equitur. U t omnes unum sint. sicut tu
pater in me & ego inte. Subintelligitur unũ
sumus. Pater & filius unum sunt substantia¬
uter. nos autẽ in eis cẽ. possumus sed non substan¬
tialit̾. In eis sumus ut creaturȩ in creatore. in eis
unum. c̃ẽ. possumus. nunc fide & caritate. & in
futuro ampliori dilectione. Unde & subditur.
Ut & ipsi innob̾ unum sint. Eredendo
Sint unum dĩ templum. sicut ostendit sub¬

Expanded text:
justi, de quibus constat quia nunquam salvari justi, de quibus constat quia nunquam salvari possent, nisi in mediatorem venturum credidissent. Fideliores ergo reperiuntur, qui jam defuncti, illum resurrecturum non dubitant, quam illi qui visa ejus morte, spem quam habuerant de ejus resurrectione, perdiderunt. Unde et quidam dixerunt: Nos autem sperabamus quia redempturus esset Israel . Igitur omnes ad orationem Christi credendum est pertinuisse, qui fidem illam habuerunt, quam apostoli post resurrectionem Christi praedicaverunt. Sequitur: Ut omnes unum sint, sicut tu, Pater, in me, et ego in te. Subintelligitur: unum sumus. Pater et Filius unum sunt substantialiter; nos autem in eis esse possumus, sed non substantialiter. In eis sumus, ut creaturae in Creatore; in eis unum esse possumus nunc fide et charitate, et in futuro ampliori dilectione. Unde subditur: Ut et ipsi in nobis unum sint. Credendo sint unum Dei templum, sicut ostendit sub
Abbreviated transcription (Latin):
antiquis iustis. neq ꝓillis qui iam crediderant.
siue ꝑse. siue quolibet mͦ. ut nathanael & ioseph
ab arumnatbia. qui corpꝰ dñi petiit a pilato. &
mat̃ eiꝰ & aliȩ feminȩ. & illi qui eum ramis cla¬
mauerunt benedictus qui uenit in nomine dñ.
& quingenti fr̃es quibꝰ simul pꝰ resurrectionẽ
a pparuit. Latro etiam credidit in cruce. quan¬
do doctores defecerunt. Sic gͥ intelligamus ꝑ
uerbum eorum. ut ipsum uerbum fudei quod
p̃dicauerunt. hic significatum. ẽẽ credamus.
Quod dic̾tum. ẽ. uerbum corum. quoniam ab
ipsis p̃cipue fuit p̃dicatum. & pͥmitꝰ inculca¬
tum. Neq ꝓpt̾ea non. ẽ. uerbum dĩ. quia dic¬
tum.ẽ. corum. cum paulus dicat thessalonicen¬
ses excepisse a se non ut uerbum hominum. sed
sicut. ẽ. uere uerbum dĩ. Dĩ est. quia d̃s id dona¬
uit. eorum. ẽ. quia d̃s hoc p̃dicandum illis pri¬
mitꝰ commendauit. Uerbum eorum habuit
latro in fude. uerbum eorum habuerunt antiqͥ

Expanded text:
is qui jam crediderant, sive per se, sive quolibet modo, ut Nathanael, et Joseph ab Arimathia, qui corpus Domini petiit a Pilato, et mater ejus et aliae feminae, et illi qui cum ramis clamaverunt: Benedictus qui venit in nomine Domini ! et quingenti fratres, quibus simul post resurrectionem apparuit . Latro etiam credidit in cruce , quando doctores defecerunt. Sic igitur intelligamus per verbum eorum, ut ipsum verbum fidei quod praedicaverunt, hic significatum esse credamus. Quod dictum est verbum eorum, quoniam ab ipsis praecipue fuit praedicatum, et primitus inculcatum. Neque propterea non est verbum Dei, quia dictum est eorum, cum Paulus dicat Thessalonicences excepisse a se non ut verbum hominum, sed sicut est vere verbum Dei . Dei est, quia Deus id donavit; eorum est, quia Deus hoc praedicandum illis primitus commendavit. Verbum eorum habuit latro in fide; verbum eorum habuerunt antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
espondit eis itĩc. Modo creditis. E cce uenit
hora ꝙ iam uenit. ut disꝑgamini unusquisq
in ꝓpͥa. & me solum relinquatis. Et non sum
solus quia pat̾ mecum. ẽ. Creditis ut par¬
iuili. quibꝰ quecumq alta adhuc sunt ꝓuer¬
bia. Uenit hora passionis & iam ꝓpe. ẽ. in qua
solus torcular calcare habeo. Uos autem disꝑ¬
gemuni in ꝓpͥa. id ẽ. in ur̃ȩ unfidelitatis tuno¬
rem. Quasi diceret. Ita ꝑturbabimini. ut
quod mͦ credere putatis pꝰea dimittatis. Hoc
apparuit in cleopha. ubi ait. Nos sꝑabamus
quod. ẽẽt. redempturus isrł. Augustinus.¬
auloante dixerat uado ad patrem. nunc dic̃
pater mecum. ẽ. Quis uadit ad eum qͥ cum
illo. ẽ: Sed hoc intelligenti. ẽ. uerbum. non
intelligenti. ꝓuerbium. Mas is ter.¬
ntelligenti. ẽ. u̾bum ueritatis. ñ intelligenti ẽ.¬

Expanded text:
 Modo creditis? ecce venit hora, et jam venit, ut dispergamini unusquisque in propria, et me solum relinquatis. Et non sum solus, quia Pater mecum est. Creditis ut parvuli, quibus quaecunque alta adhuc sunt proverbia. Venit hora passionis et jam prope est, in qua solus torcular calcare habeo. Vos autem dispergemini in propria, id est in vestrae infidelitatis timorem, quasi diceret: Ita perturbabimini, ut quod modo credere putatis, postea dimittatis. Hoc apparuit in Cleopha ubi ait: Nos sperabamus quod esset redempturus Israel . AUGUST. Paulo ante dixerat: Vado ad Patrem; nunc dicit: Pater mecum est. Quis vadit ad eum qui cum illo est? Sed hoc intelligenti est verbum; non intelligenti, proverbium. Intelligenti, est verbum veritatis, non intelligenti, pr
Abbreviated transcription (Latin):
ic marcus addit. quia quomͣ de xp̃i pas¬
sione multi scripserunt. sic & heħyas cum
uenerit multa passurus ẽ. & contempnendus ab
impiis. Dico autem uobis quia helras ianf.
uenit. & non cognouerunt eum s fecerunt
in co quecumq uolucrunt. Sic & filius ho

Expanded text:
ic Marcus addit, quia quomodo de Christi passione multi scripserunt, sic et Elias cum venerit, multa passurus est et contemnendus ab impiis. Dico autem vobis, quia Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eo quaecunque voluerunt. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Aliter.
olȩ opꝰ. labor ẽ. eecitatis. Nam clausis ui¬
mentorum oculis aguntur ingirum.
Sub asini quidem nomine. gentilis popłs
frequent᷑ inscripturis accipitur. Hic alligatus
ẽ. ad molam. hoc ẽ ail lapideos ddeos. circa quos
cȩtis oculis erroris sui gyro ꝑtrahitur. & sic eũ
sua sacrilega mola demergitur fluctir udi
peunt si paganus. ẽẽt. quia non tantam pe¬
nam pagani patientur in inferno. quantam

Expanded text:
R. Aliter: Molae opus, est labor caecitatis. Nam clausis jumentorum oculis aguntur in gyrum. Sub asini quidem nomine, gentilis populus frequenter in Scripturis nuncupatur. Hic alligatus est ad molam, hoc est, ad lapideos deos, circa quos caecis oculis erroris sui gyro pertrahitur, et sic cum sua sacrilega mola demergitur fluctibus jupereunt, si paganus esset; quia non tantam poenam pagani patiuntur in inferno, quantam
Abbreviated transcription (Latin):
erat illorum studii. sea diuinȩ gr̃ȩ. ut in apłã¬
tum uocarentur. Unde illud. Non uos me elegistis.
sed ego elegi uos. Fecit quod. ẽent. duodecim. ut
quadratum orbem fide sc̃ȩ trinitatis insigniret.
& salutem quam p̃dicarent. suo quoꝙ numero
cominendarent. Sicut enum septenario. sic& duo¬
denario numero signatur ꝑfectio. ꝓpt̃ partes sep¬
tenaru quȩ in se multiplicatȩ redidunt duodecim
orum figura fuere duodecĩ Rabanus.

Expanded text:
t in apostolatum vocarentur. Unde illud: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Fecit quod essent duodecim, ut quadratum orbem fide sanctae Trinitatis insignirent, et salutem quam praedicarent, suo quoque numero commendarent. Sicut enim septenario, sic et duodenario numero signatur perfectio: propter partes septenarii, quae in se multiplicatae, reddunt duodecim. RABAN. Horum figura fuere duodecim
Abbreviated transcription (Latin):
igilias uocat a suilitudine excubantium
in nocte. quia in nocte huius seculi semꝑ
debemus contra hostes. ẽẽ. solliciti. & expectare
udicem omnibꝰ in qualibet ȩtate paratis lucẽ
ꝑpetuam ininistraturum. ꝑrima g̾ ugilia
pͥmenum tempꝰ.ẽ. id ẽ. pueritia. Scda. adoles¬
centia uel uiuentus. quȩ unum sunt auctori¬
tate sacri eloquii dicentis. Letare iuuenis in
adolescentia tua. Tercia uigilia. ẽ. senectus.
In qua saltem senectute resipieat. qui in pͥma
& scła ętate non eiugilat ad uas uitȩ.

Expanded text:
igilias vocat a similitudine excubantium igilias vocat a similitudine excubantium in nocte; quia in nocte hujus saeculi semper debemus contra hostes esse solliciti, et exspectare judicem omnibus in qualibet aetate paratis, lucem perpetuam ministraturum. Prima ergo vigilia primaevum tempus est, id est, pueritia; secunda, adolescentia vel juventus, quae unum sunt auctoritate sacri eloquii, dicentis: Laetare juvenis in adolescentia tua . Tertia vigilia est senectus, in qua saltem senectute resipiscat, qui in prima et secunda aetate non evigilat ad vias vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
al aspectum ueri luminis mentis oculos aꝑ¬
tos tenet. Uigilat. qui a sc torporis & negligen¬
tiȩ tenebras repellit. H inc paulus ait. Enigi¬
late iusti. & nolite peccare. Hinc rursꝰ ait.
Hora. ẽ. iam nos de somno surgere. A meti
dico uobis. quod p̃cinget se & faciet illos dis¬
c̃umbere. & transiens ministrabit illis.
P recitiget se. ił ẽ. ad ietͥbutionem p̃parat.
Faciet illos discumbere. id .ẽ. u ȩterna quietẽ
refoueri. U̾ nde alibi ipse dñs dicit. Recum¬
bent cum abrabam ysaac & iacos. Transiens
muustrabit. quia rediens de iudicio ad reg¬
num pꝰ ipsum udicium nos lucis suȩ illustra¬
tione satiabit. Quem enim in bumanitate
in iudicio ceruemus. etiam in diuinitate pꝰ
iudicium uidebimus. U el certe transiens dĩ
ministrare quia suos feliciter. transire faciet.
cum de speculatione humanitatis. ad contem¬
plationem diinȩ claritatis eleuabit. Et si
uenerit in sciła ugilia. & sim tercia uigilia
uenerit ꝙ ita imuenerit. beati sunt scrui ill.

Expanded text:
tum veri luminis, mentis oculos apertos tenet. Vigilat, qui a se torporis et negligentiae tenebras repellit. Hinc Paulus dicit: Vigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursum ait: Hora est jam nos de somno surgere . Amen dico vobis, quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecingit se, id est, ad retributionem praeparat. Faciet illos discumbere, id est, in aeterna quiete refoveri. Unde alibi ipse Dominus dicit: Recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob . Transiens ministrabit, quia rediens de judicio ad regnum, post ipsum judicium nos lucis suae illustratione satiabit. Quem enim in humanitate in judicio cernemus, etiam in divinitate post judicium videbimus. Vel certe transiens dicitur ministrare, quia suos feliciter transire faciet, cum de speculatione humanitatis ad contemplationem divinae claritatis elevabit. Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩc in ꝓuerbiis locutus sum uob̾. Homo
auimalis quecumq audit de dĩ natura
carnalit̾ cogitat. non sp̃ualit̃. Et ideo sunt il¬
li ꝓuerbia quȩ audit de incorꝑea dĩ substantia
non quod ea tanquam ꝓuerbia deputet. sed
quia sic cogitat. quom illi qui ꝓuerbia audi¬
unt. &. non intelligunt. S p̃ualis autem ho¬
mo in nomine eiꝰ petit. quia ipsum eiꝰdem
substantiȩ cum patre. ẽẽ. intelligit. S p̃uales
homines uanitatem & figmenta tanquam
importunas muscas abigunt. & internis as¬
pec̾tibꝰ ut cumq dm̃ incorꝑeum cognoseunt.
U enit hora cum iam non in ꝓuerbiis loqͣr
uob̾. sed palam de patre annuntiabo uobis.

Expanded text:
« Haec in Proverbiis locutus sum vobis. » Homo « Haec in Proverbiis locutus sum vobis. » Homo animalis quaecumque audit de Dei natura carnaliter cogitat, non spiritualiter. Et ideo sunt illi proverbia non quod ea tanquam proverbia deputet, sed quia sic cogitat, quomodo illi qui proverbia audiunt, et non intelligunt. Spiritualis autem homo in nomine ejus petit, quia ipsum ejusdem substantiae cum Patre esse intelligit. Spirituales homines vanitatem et figmenta tanquam importunas muscas abigunt, et internis aspectibus utcunque Deum incorporeum cognoscunt. Venit hora cum jam non in proverbiis loquar vobis, sed palam
Abbreviated transcription (Latin):
catione. Unde qui male sentit de xp̃o. non pe¬
tit ineiꝰ nomine etiam si eiꝰ ꝓferat nomen. Q
ii recte sentiendo de illo petit salutem ȩternã.
uel aliquid ꝑtinens ad illam. accipit quando
debet acciꝑe. Nec ideo quedam negantur. quia
ut congruo temꝑe dentur differuntur. Usqꝙ
mͦ non petistis quicquam in nomine meo. Re-¬
tut & accipietis. ut gaudium ur̃m sit plenũ.
uicquid aliud petitur quam uita bea¬
ta uel quod ad eam ꝑtinet. nichil. ẽ. in
tantȩ rei comꝑatione. Duobꝰ modis potest
intelligi usq mͦ non petistis quicquam in no-¬
mine meo. uel quia non nouistis nomen meũ.
sicut. ẽ. cognoscendum. uel quia ꝓ nichilo ha¬
bendum. ẽ. quicquid aliud petistis. in comꝑa¬
tione tantȩ rei quam petere debuistis. Quom̃
autem possint petere plenum gaudium sub-¬
dit. quia de animalib quod sunt. facient sp̃u¬
ales ut abiectis imaginationib corpoꝵ. pura mentis¬
acie sincere luci cohereant.

Expanded text:
catione. Unde qui male sentit de Christo, non pecatione. Unde qui male sentit de Christo, non petit in ejus nomine, etiamsi ejus proferat nomen. Qui vero recte sentiendo de illo petit salutem sempiternam, vel aliquid pertinens ad illam, accipit quando debet accipere. Nec ideo quaedam negantur, quia ut congruo tempore dentur, differuntur. Usque  non petistis quidquam in nomine meo: petite, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum. » Quidquid aliud petitur quam vita beata, vel quod ad eam pertinet, nihil est in tantae rei comparatione. Duobus modis potest intelligi, « usque modo non petistis quidquam in nomine meo, » vel quia non novistis nomen meum sicut est cognoscendum, vel quia pro nihilo habendum est quidquid aliud petistis in comparatione tantae rei, quam petere debuistis: quomodo autem possint petere plenum gaudium subdit, quoniam de animalibus quod sunt, facient spiritales ut abjectis imaginationibus corporum puritate mentis sincerae cohaereant
Abbreviated transcription (Latin):
ita etiam potest appellari natus. qui solutꝰ a
iunculis carnis ad lucem sublimatur eternã.
Unde mos eccłastieꝰ optinuit. ut dies marti¬
rum siue confessoꝵ xp̃i quib de scło transier̃t
natales uocitemus. eorumq sollempnia non
funebria sed natalicia dicantur. Sequitus
Et uos tristiciam babetis. Omnis ȩccła ꝑ huis
uitȩ labores & angustias ad ȩterna p̃mia gle¬
stium gaudiorum tendit. quia ꝑ multas
tribulationes ut ait apłs. oportet nos intia¬
re in regnum dĩ.s tinuis.¬
icens dñs iterum autem uidebo uos.
scd̾m ꝓmittit aduentum. in quo uni¬
uersam uidebit eccłam ad remuncrandum ex
integro. Et quia in plenitudine illius gaudũ
ñ rogabimus. mͦ petendum . ẽ. ut illuc ꝑueni¬
patrem innomine meo dabit uob̾. Qͥe¬
quid petitur contͣ salutem. non petitur in no¬
mine saluatoris. C um dicit in nomine meo.
non uult intelligi de sono. sed de soni signifi¬

Expanded text:
ita etiam potest natus appellari, qui solutus a ita etiam potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis, ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos ecclesiasticus obtinuit, ut dies martyrum sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia non funebria, sed natalitia dicantur. Sequitur: Et vos tristitiam habebitis. Omnis Ecclesia per hujus vitae labores et augustias ad aeterna praemia coelestium gaudiorum tendit; quia per multas tribulationes, ut ait Apostolus, oportet nos intrare in regnum Dei . » Dicens Dominus iterum « et videbo vos » secundum promittit adventum, in quo universam videbit Ecclesiam ad remunerandum ex integro. Et quia in plenitudine illius gaudii non rogabimus modo, petendum est ut illuc perveniPatrem in nomine meo, dabit vobis. Quidquid petitur contra salutem, non petitur in nomine Salvatoris. Cum dicit: in nomine meo, non vult intelligi de sono, sed de soni signifi