comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed maxi me minis tris xp̃i altaris qu& uita ali& deb& eẽ
eruditio & assi dua salutis predicatio. Tales enĩ decet
pantur. sed potius continenti a castitatis splendeant
ec totius honeftatis fulge ane in populo exemplis
& miseris eẽ . ꝓhibet nos ab omnia uaritia & in iusta pecuniȩ
adquisitione. Qui uero ait. Deiustis laboribustuis fucȩle¬
mosynã ipse ꝑ apłm suũ hortatur nos dicens Nolitefrau
dẽ facere inuicẽ. Qunifraude quali b& aliquid ad qui¬
sierit. ꝑdit iustitiȩ aequitatẽ : Dicauare. Dic cupide.
dicscelerate. Quid adquisis .ti: Fortedicis Aurũ ad qui¬
siui. & uerũ dicis. Ecce aurũ ad quisti ꝑ fraudẽ & fi¬
dẽ ꝑdi disti ꝑ in iustitiã. Si in mercato fidẽ inueni¬
resuenalẽ si bonus esses. quo modo cõ parares eã
Quare nonti mes ꝑ dere eã. quã te ds̃ uoluit habe¬
re incorde : Aurũ habes ł argentũ ł aliud quid preci¬

Expanded text:
sed maxime ministris Christi altaris, quorum vita aliorum debet esse sed maxime ministris Christi altaris, quorum vita aliorum debet esse eruditio, et assidua salutis praedicatio. Tales enim decet pantur; sed potius continentia castitatis splendeant et totius honestatis fulgeant in populo exemplis.et miseris esse, prohibet nos ab omni avaritia et injusta pecuniae acquisitione. Qui vero ait: De justis laboribus tuis fac eleemosynadem facere invicem . Nam qui fraude qualibet aliquid acquisierit, perdit justitiae aequitatem. Dic, avare, dic, cupide, dic, scelerate, quid acquisisti? Forte dicis, Aurum acquisivi, et verum dicis: ecce aurum acquisisti per fraudem, et fidem perdidisti per injustitiam. Si in mercatu fidem invenires venalem, si bonus esses, quomodo comparasses eam; quare non times perdere eam, quam te Deus voluit habere in corde? Aurum habes vel argentum vel aliud quid preti
Abbreviated transcription (Latin):
bilis & adomne bonũ utilis Quifilios habet spiritales ł car¬
nales nutriad illos incaftitate dõ. non infornication ediobo¬
lo Quid ꝑdest hominifiliũ habere Nutrire amare si ae¬
ternis eũ nutriectorm̃tis: Qui in castitate uiuunt
ange licã haberTint̃ris conuersationẽ. Casticas hominẽ
caelo coniungit angłisfacit ciuẽ. Quimulierẽ habet
legitimã legitime ut atur eatẽ poribus oportunis utbe¬
ne dictionẽ mere at filio adõ recipere. Nemodicat
a fornicatione secusto direnon posse. Fidelisonĩ est ds̃
dicitbeatus apłs qui non ꝑmittit nos tẽptari supraid
ꝓuentũ Talis uni cuiq homini tẽptatiodat᷑ in carnis de¬
si derio siue in ambitione scłi ł etiã in quacũq. tẽptatio¬
nis molestia. qualẽ aut cũ laude uincere. aut cũ obprobrio
succũ bere poterit. Omnib enĩ castitas ꝑne cessari a est

Expanded text:
bilis, et ad omne bonum utilis. Qui filios habet spirituales, vel carbilis, et ad omne bonum utilis. Qui filios habet spirituales, vel carnales, nutriat illos in castitate Deo, non in fornicatione diabolo. Quid prodest homini filium habere, nutrire, amare, si aeternis eum nutriet tormentis? Qui in castitate vivunt, angelicam habent in terris conversationem. Castitas hominem coelo conjungit, angelis facit concivem. Qui mulierem habet legitimam, legitime utatur ea temporibus opportunis, ut benedictionem mereatur filiorum a Deo recipere. Nemo dicat a fornicatione se custodire non posse. Fidelis est enim Deus, dicit beatus Apostolus, qui non permittit nos tentari supra id,oventum . Talis unicuique homini tentatio datur, sive in carnis desiderio, sive in ambitione saeculi, vel etiam in quacunque tentationis molestia, qualem aut cum laude vincere, aut cum opprobrio succumbere poterit. Omnibus enim castitas semper necessaria est,
Abbreviated transcription (Latin):
biceps Pedeseius descendunt id mortẽ & ad inferos gres¬
susillius penerant. Persemitã ui tae non ambulant. ua¬
gis gressus eius & inuestigabiles. Nuncergofiliaudime
propinques foribus domuseiꝰ. Hoc si quidẽ non solũ demere¬
tricũ inmunditiadixit. sed etiã de om̃i carnis concupis cen¬
tia quȩ solliciat animã suã consentire desideriis. sed ra¬
tiomentis ꝓhibere debet impecus carnis et refrenare
uolupta tes eiꝰ iniquas. Itẽ ille qui su pra ꝓhibens cohabitati¬
onẽ feminarũ iuuenib: dicit. Nũ ꝗd absconderepotest homo
ignẽ insinusuo ut uestimenta illius nonar deanT ãut ambula¬
re supra prunas & non cõburent᷑ plante eius.  Sic qui lngre¬
ditur id molierẽ ꝓximi sui. nonerit munduscũ tetigerit
eã Si militer & beatus paulus ammonec nos apłs inqui¬
ens Bonũ st mulierẽ non tan gere quasistatim intactape¬
riculũ ẽec iPul chraest casta iuuenũ pudicitia & adõ ama¬

Expanded text:
biceps. Pedes ejus descendunt ad mortem, et ad inferos gresbiceps. Pedes ejus descendunt ad mortem, et ad inferos gressus illius penetrant. Per semitam vitae non ambulant, vagi sunt gressus ejus, et investigabiles. Nunc ergo, fili mi,tuas, et ne appropinques foribus domus ejus . Hoc siquidem non solum de meretricum immunditia dixit, sed etiam de omni carnis concupiscentia, quae sollicitat animam suis consentire desideriis. Sed ratio mentis prohibere debet impetus carnis, et refrenare voluptates ejus iniquas. Item ille qui supra, prohibens cohabitationem feminarum, juvenibus dicit: Nunquid abscondere potest homo ignem in sinu suo, ut vestimenta illius non ardeant? Aut ambulare super prunas, ut non comburantur plantae ejus. Sic qui ingreditur ad mulierem proximi sui, non erit mundus, cum tetigerit eam . Similiter et beatus Paulus admonet nos apostolus, inquiens: Bonum est mulierem non tangere , quasi statim in tactu periculum esset. Pulchra est casta juvenum pudicitia, et Deo ama
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ corrigere & errantes inuiã reducere ueritatis¬
merebit᷑ habitationẽ quẽ ex pillit inmunditia libidiru
Membra nr̃a dõdebent eẽ dicta nonfornicationu opponat
homo desi derio carnissuȩ &t̃no flammastormentoꝵ
Ads. escat iuuenis castitatẽ . ut sit dignus fipientiadi : Vb uin¬
munditia est cor poris ibi habitatio diaboli. sp̃s quimaxime
gaudet in inqui natione carnis nr̃ae : Om̃is inmunditia dõ
displi cent et maxime quȩ non sunt naturales : Ammonec itaq
nosscriptura sc̃a dicens : Post concupiscentiastuas non eas & uo
luntate tua auertere. Si prȩstes animecuȩ concupiscentias
eius faciecte ingaudiũ nimicistuis uenire : Eius quoq mo¬
di. salo monsa pientis suꝓ fere bat sententias. ad cauen¬
dã inmundiciã carnis dicens : Lauus erũ distillans
labia meretricis &nitidius oleo guttur eius Nouissi ma
aũt illius amara quasi absintiũ. et accuta quasi gladius

Expanded text:
tem corrigere, et errantes in viam reducere veritatistem corrigere, et errantes in viam reducere veritatismerebitur habitationem, quem expellit immunditia libidinum, . Membra nostra Deo debent esse dicata, non fornicationi. Opponat homo desiderio carnis suae aeternorum flammas tormentorum. Assuescat juvenis castitati, ut sit dignus sapientia Dei. Ubi immunditia est corporis, ibi habitatio diabolici spiritus; qui maxime gaudet in inquinatione carnis nostrae. Omnes immunditiae Deo displicent, et maxime quae non sunt naturales. Admonet itaque nos Scriptura sancta, dicens: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere. Si praestes animae tuae concupiscentias ejus, faciet te in gaudium inimicis tuis venire . Ejus quoque modi Salomon sapientissimus proferebat sententias de cavenda immunditia carnis, dicens: Favus distillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur ejus. Novissima autem illius amara quasi absinthium, et acuta quasi gladius
Abbreviated transcription (Latin):
rate uobis thesauros incelo. ubinec erugo nec tine ademolit᷑
neq fures effodiunt et furantur ł bi est chesaurustuus
ibi eccortuũ. Vtiq benedispensantes tẽ poralia ad quirb&as
aet̃na. Nolitimiđ ẽe in largiendo nesis egenus in retributi¬
one. Quia quipar ceseminat paree et met& Qui aũt mise¬
bit pau peri. beatus erit Redẽptio itaq anime uiri. diui¬
uȩcius Honorat dm̃ qui miseret᷑ pauperi. Abscon dite
ꝓte sicutaqua extinguit ignẽ. ha e lemõsina extinguit pec¬
catũ Animã esurientẽ nedispexeris ene aspexeris pau¬
perẽ inclamore suo: Quia uertit aurẽ ad clamore pauperis
illi usoratio clementiã dĩ nonmerebit᷑. Inuita tua benefac
anime tuş . Elemosi nas dansmiseris  qui a post mortẽ nen
ha bespotestatẽ benefaciendi. In conuiui is tuis pauperes
uescant᷑ et xp̃c in illis Tria sunt genera e limosinaru
Vnacorporalis egentidare quic quid potueris. Altera
spiritalis dimittere aquolesus fueris. Tertia delinquen¬

Expanded text:
tinea demolitur: neque fures effodiunt, et furantur. Ubi enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum . Utique bene dispensantes temporalia acquiretis aeterna. Noli timidus esse in largiendo, ne sis egenus in retributione: quia qui parce seminat, parce et metet . Qui autem miseretur pauperi, beatus erit . Redemptio itaque animae viri, divitiae ejus . Honorat Deum, qui miseretur pauperis. Absconde pro te . Sicut aqua 137 exstinguit ignem, ita eleemosyna exstinguit peccatum. Animam esurientem ne despexeris, et ne exasperes pauperem in clamore suo . Qui avertit aurem suam a clamore pauperis, illius oratio clementiam Dei non merebitur  Ms., meretur. In vita tua benefac animae tuae, eleemosynas dans miseris, quia post mortem non habes potestatem bene faciendi. In conviviis tuis pauperes vescantur, et Christus in illis. Tria sunt genera eleemosynarum: una corporalis, egenti dare quidquid potueris; altera spiritualis, dimittere ei a quo laesus fueris; tertia delinquen
Abbreviated transcription (Latin):
ipio dño dicente. Qui aũt per seuerauerit usq: infinẽ Inc
saluus erit. Non igit quicepent bonũ sed qͥ perse uera uerit
in bono hic saluus erit : Tunc eni placetdõ nr̃a con uersatiñ:
quando bonũ qđ in coamus. ꝑseuerora fine cõplemus.

Expanded text:
ipso Domino dicente: Qui perseveraverit usque in finem, hic ipso Domino dicente: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit. . Non igitur qui coeperit bonum, sed qui perseveraverit in bono, hic salvus erit. Tunc enim placet Deo nostra conversatio, quando bonum quod inchoamus, perseveranti fine comple
Abbreviated transcription (Latin):
nusquisq eẽ stude at in suis operibus sed de magnitudina e
sua humanũ nonque rat fauorẽ. neꝑdat qđ habuit & sit
bere non a sesed adõ. increpat eos beatus paulus apłs ꝗ in
ruit insuã laudẽ conuertit . ꝓculdubio uirtutẽ inuitium
transfere & bonũ quod fecit in peccatũ. sũ enĩ uiusa iaeian¬
tiȩ puscit᷑ pauꝑ &iã ipsũ miseri cordie opus inpercatũ conuertit᷑¬
Quicquid homoboniagit dõquȩ rat laudt̃ rionsibi Sicut
psedñs in euagło ait. Siclucat iuxur̃a corã hominib ut ui¬
dear opera ur̃abona & glorificiN patrem urm qui in ce¬
onquȩ rit᷑ in p̃c ano initiũ bonioperis sedfinis. Quia
define suo unusquisq iudicabit. SuN enĩ quibene incipiun
& malefiniunt con uersationẽ suati. Sicut iudas primo
dit. Paulus malecepit. sed bene finiuit Primo ꝑsecutor.
postea. predicator: Virtus boni operis est. perseuerantia.

Expanded text:
nusquisque esse studeat in suis operibus; sed de magnitudine nusquisque esse studeat in suis operibus; sed de magnitudine sua humanum non quaerat favorem, ne perdat quod habuit, et sit bere non a se, sed a Deo. Increpat eos beatus Paulus apostolus qui ruit, in suam laudem convertit, procul dubio virtutem in vitium transfert, et bonum quod fecit, in peccatum. Cum enim causa jactantiae pascitur pauper, etiam ipsum misericordiae opus in peccatum convertitquidquid homo boni agat, Deo quaerat laudem, non sibi, sicut ipse Dominus in Evangelio ait: Sic luceat lux vestra coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coeon quaeritur in Christiano initium boni operis, sed finis: quia de fine suo unusquisque judicabitur. Sunt enim qui bene incipiunt, et male finiunt conversationem suam; sicut Judas primo t . Saulus  Al., Paulus male coepit, sed bene finivit: primo persecutor, postea praedicator. Virtus boni operis est perseverantia,
Abbreviated transcription (Latin):
ne non faciatis bona ut ab hominib uanã laudẽ habratis
Sed quicquid homo faciat boni ꝓdĩ amore & salutȩ animȩ
suȩ & fraternacaritate faciat. Ideo ipse dñs dic̃ dequib¬
dã quiȩ lymosi nos faciurt. ł orationes & ie iunia ut ab
minibus laudetur. Flecest merces illius quã quaȩ siuit
& nullã a dõ sperare habecretributi onẽ quia proleus
amorẽ non fecit. sed prouana hu mane laudis iactan¬
tia sicut hypocrite facere solent. Quod uitium ho¬
de testatur. Et sae pius pharise os quitales fuerurt
glorietur. Qui laudẽ non appecit: nec contumelia
conturbatur. Nec idõbonũ se extimet homoquãuis
ab alio laudetur qui ads̃ inspector est cordis. Quid
enĩ ꝓdest malo homini sibonus p̃dic&ur : tunc ua i¬
citer hoc qđ agit homobonũ est q̃uando dõ placerede¬
siderat aquo hab& quic quid bonihab& ł facit:. Qiuibo¬
na agere uidetur & ꝑ hȩc non dõ sed hominib placere
cupit. inuanũ laborat et in uentũ seminat. Mognũ seu¬

Expanded text:
ne non faciatis bona, ut ab hominibus vanam laudem habeatis; sed quidquid homo facit boni, pro Dei amore et salute animae suae, et fraterna charitate faciat. Ideo ipse Dominus dixit de quibusdam, qui eleemosynas faciunt, vel orationes et jejunia, ut ab minibus laudetur, haec est merces illius quam quaesivit, et nullam a Deo sperare habet retributionem; quia pro ejus amore 141 non fecit, sed pro vana humanae laudis jactantia, sicut hypocritae facere solent. Quod vitium hoChristus multum detestatur, et saepius Pharisaeos, qui tales fuerunt glorietur . Qui laudem non appetit, nec pro contumelia conturbatur. Nec ideo se bonum existimet homo, quamvis ab alio laudetur, quia Deus inspector est cordis. Quid enim prodest malo homini, si bonus praedicetur? Tunc veraciter hoc quod agit homo bonum est, quando Deo placere desiderat, a quo habet quidquid boni habet vel facit. Qui bona agere videtur, et per haec non Deo, sed hominibus placere cupit, in vanum laborat, et in ventum seminat. Magnum se u
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiaui tibi posuistilacrimas me as in conspectutuo
sicut & in ꝓmissio netua. Promissio indulgentiae quã
habemus adõ lacrimas poenitentiae excitet cordi nr̃o
Thes aurũ desiderabilẽ incor de hominis. conpunctio¬
nisdulcedo Anima hominisquae in oratione conpun¬
git᷑. Valde ilb proficit ad salutẽ . Cũ ꝑ orationẽ con¬
Ifugere confessionis. Non ds̃ indigeat confessione
nr̃a cui om̃a prȩsto sunt quȩ cogitamus loquimur: aut
agimus sed nos aliter salui fieri non possumus. nisi
confite amurpaenitentes quod iniq. gessimus neg¬
legentef. Quise ipsũ accussat inpec catissuis. hunc
diabolus non habet iterũ accussare indie iudicii.
Sitam̃ confiteris pͥoe si tendo diluit quae fecit. nec iterũ
alterutrũ peccataura. & orate pro inuicẽ ut sal¬
uemini. Itẽ beatus paulus apłs. Ore aut̃ confes

Expanded text:
ui Ms., posuisti lacrymas meas in conspectu tuo, sicut et in promissione tua . Promissio indulgentiae quam habemus a Deo, lacrymas poenitentiae excitat cordi nostro. Thesaurus desiderabilis in corde hominis, compunctionis dulcedo. Anima hominis quae in oratione compungitur, valde illi proficit ad salutem. Cum per orationem comfugere confessionis: non quod Deus indigeat confessione nostra, cui omnia praesto sunt quae cogitamus, loquimur, aut agimus; sed nos aliter salvi fieri non possumus, nisi confiteamur poenitentes quod inique gessimus negligentes. Qui seipsum accusat in peccatis suis, hunc diabolus non habet iterum accusare in die judicii: si tamen confitens poenitendo diluit quae fecit, nec iterum alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem, ut salvemini . Item beatus Paulus aposto
Abbreviated transcription (Latin):
peccatorũ dox̃. Qui abscondit scelero sua non dirige¬
tur : Quiaũt confessus fuerit & reliquerit ea miseri¬
cordiam consequetur A lagnũ est salutis medicamen¬
tũ nonite rare quae impie gessimus nec priorũ ci¬
eatrices uulnerũ resauciare sicut aitio hannes euan¬
gelista. Confice amur pec cata nr̃a fidelis est dsa
uiscus ut remittat nobis peccata. &mundit nos
abomni ini qui tate similiter & psalmista ait.

Expanded text:
sua, non dirigetur: qui autem confessus fuerit, et reliquerit ea, misericordiam consequetur . Magnum est salutis medicamentum non iterare quae impie gessimus, nec priorum cicatrices vulnerum resauciare. Sicut autem dicit Joannes evangelista, Si confiteamur peccata nostra, fidelis est Deus et justus, ut remittat nobis ab omni iniquitate . Similiter et Psalmista ait:
Abbreviated transcription (Latin):
miserabili uita. laboribus & doloribus plena
inquam et usus breuis est. & ipsabreuitas sem per¬
incerta quam utiq uitam etiam si auctori suo
offerre dissimulet deuotio uoluntatis. continuo
a nobis est exa.ctura lex mortis: Et quod non
Idatur ex uoto. soluitur exdebito. Prohac
itaq uita đͦb illam uitam. quȩ necoculo po¬
test cerni nec tacita mentis cogitatio ne per¬
ullatenus enarrari: cuius erit cursus sine t̃min
us ussifastidio  refectio sine cibo: ad iutoriũ i ne oeelles
sine nocte: oriesitas sine senio: Indeficiens
q gaudis. semper noua locunditas. & sine
illis scłis cotidie cogitando etiam in hoc cor¬
pore p̾gustare conemur. Et exclusa desen¬
sibus nr̃is secularium uel conloquiorum. uel
desideriorum a maritudine quendã beati¬
tudinis illius odorem. totis ahos cordibus
attra hamus: & discuso omni rẽpore om̃i¬
 pigritia. cuius mater est infidelitas illa
um hilaritate illa critate dño acdõ nr̃o
illoque gaudio seruiamus. quo gaudio ad

Expanded text:
misera vita, et laboribus et doloribus plena, in qua et usus brevis est, et ipsa brevitas incerta, quam utique vitam etiamsi auctori suo offerri dissimulet devotio voluntatis, continuo a nobis est exactura lex mortis, et quod non datur ex voto, solvitur ex debito. Pro hac itaque vita dabit illam vitam quae nec oculo potest cerni, nec tacita mentis cogitatione peruam enarrari; cujus erit cursus sine termino, usus sine fastidio, refectio sine sibi adjutorio, requies sine noctis otio, aetas sine senio, indeficiens que gaudiis semper nova jucunditas, sine ulillis saeculis quotidie cogitando etiam in hoc corpore praegustare conemur, et exclusa de sensibus nostris saecularium vel colloquiorum vel desideriorum amaritudine, quemdam beatitudinis illius odorem totis ad nos cordibus attrahamus; et discusso omni torpore, omni pigritia, cujus mater est infidelitas, illa jam hilaritate, illa alacritate Domino ac Deo nostro, illoque gaudio serviamus, quo gaudio ad
Abbreviated transcription (Latin):
arum. Et non solum diuites: sed qui uolunt
diuites fieri. incidunt in laqueum & tempta¬
nihil ꝓficit homo relinquendo quod extra
se hab& : qui intrase uitia ten&. Itaq: ut di¬
quid in soło expositi faciemus:
Qualiter stare
potes: influctu. Atq: in ipsotem pes tatum
conluctatiun impetu: qui tam grauiter. pe¬
riclitabutur in portii: Ideoq quantum pos¬
in hoc tranquillissimo monasterii sinu. Quia
mam consum mationis ꝑuenerit: Quod prȩs¬

Expanded text:
arum ; et non solum divites, sed et qui volunt arum ; et non solum divites, sed et qui volunt divites fieri, incidere in laqueum et tentanihil proficit homo relinquendo quod extra se habet, qui vitia intra se retinet. Itaque, ut dius, in saeculo expositi quid faciemus? Qualiter stare poterit in fluctu atque in ipso colluctantium tempestatum impetu, qui tam graviter periclitatur in portu? Ideoque, in quantum posin hoc tranquillissimo sinu  portu ; quia mam consummationis
Abbreviated transcription (Latin):
nem nr̃am. regulȩ trans gressione uiolamus :¬
tia p̃positorum uere mur: subdĩ oculis. com¬
mittere non dubitamus. Non conteeti sumus
neces seriis : sed rursum percordisteporẽ ab un¬
dantiam quam inscło reliquimus desideramus.
Indenonsatis ꝓdest quod a nobis quales cumq fa¬
cultates excliisimus: quando in nobis resident
cupiditates. Indeest quod interdum derebus
appetitu. grauissimas inͦtentiones mouemus:
Hoc quare: quia lic& reliquerimus in rebus
exteri ora bona adhuc tamen incor dibus mala
interiora retinemus: Et interhȩc quo modo
exultat aduersarius nr̃. quandonos uid& in
hoc maxime contempsisse. Lut inminimis defor¬
mius uincere muf ldeo que ea quae foris posi
tauerant ab iecisse nihil ꝑdest. nisi etiam &
quae intus in animae ipsi us uisceribus adhe¬
serunt radicitus euellantur: Unde & apłi
non dixit. Argentum uelaurum radix est
malorum omnium sed magis cupiditas diuiti¬

Expanded text:
nem nostram regulae transgressione violamus, fnem nostram regulae transgressione violamus, ftia praepositorum veremur, sub Dei oculis committere non debeamus: non contenti sumus necessariis, sed rursum per cordis teporem abundantiam quam in saeculo reliquimus desideramus. Unde non satis prodest quod a nobis qualescunque facultates excussimus, quando ipsae in nobis resident cupiditates. Inde est quod interdum de rebusappetitu gravissimas contentiones movemus. Hoc quare? Quia licet reliquerimus in rebus exteriora bona, adhuc tamen in cordibus mala interiora retinemus. Et inter haec quomodo exsultat adversarius noster, quando nos videt ad hoc maxima contempsisse, ut in minimis deformius vinceremur? Ideoque ea quae foris posita erant abjecisse nil prodest, nisi etiam ea, quae intus ipsius animae visceribus adhaeserunt, radicitus evellantur. Unde et Apostolus non dixit, aurum vel argentum radix est omnium malorum, sed magis cupiditas diviti
Abbreviated transcription (Latin):
laboramus : tanto cautiores esse debemus Pru¬
ficientibus enim insichaur inimicus: Eubnu
derit aliquam spem c aut aliquam̃ gratiam .
ibi tamquam leo rugiens & circuiens adinua¬
dendam totus incumbit
Euideo quia hic po¬
sitis nocere non pre ual&: Aliquos minus
cautos per cogitationes. ac ꝑ diuersas tempta¬
tiones ex hoc loco quodam modo quasi extra
ma arce deponere : & cum de posuerit. uelut
deloco superiorem fligere: ut etiam sinauem
mer gerenon potuerit: saltem ex detrimentis
& damnis quae abundant insęło io cundis¬
simam p̃dam referat: Inmittit primum
intentiones diuersas: Indignatioe :. animo¬
sitates: utdum homo quod semel deftina uerit
atq infurore diffimerit: Implere conten¬
dͥ t÷ Non cogit& damnum non re
ei innil hilo iam profutura penitudo succedit
Nicsumus: & toti nonsumus. Aut enĩ cordis
cogitationis bus uariis. & improbis aut
inhonestis agitamur: aut uenenatis linguȩ

Expanded text:
laboramus amplius, tanto cautiores esse debemus: prolaboramus amplius, tanto cautiores esse debemus: proficientibus enim insidiatur inimicus, et ubi videt aliquam spem aut aliquam gratiam, ibi tanquam leo rugiens et circuiens adedam totus incumbit. Et ideo quia hic positis nocere non praevalet, vult aliquos minus cautos per cogitationes ac per diversas tentationes ex hoc loco quodammodo, quasi extra ma  arce deponere; et cum deposuerit, velut de loco superiori confligere, ut etiamsi navem mergere non potuerit, saltem ex detrimentis et damnis quae abundant in saeculo, jucundissimam praedam referat. Mittit primum intentiones diversas, indignitates, animositates, ut dum homo quod semel destinarit, atque in furore definierit, implere contendit, non cogitet damnum suum, ei in nihilum jam profutura poenitudo succedit. Hic sumus, et tuti non sumus: aut enim cordis cogitationibus variis et improbis atque inhonestis agitamur; aut venenatis linguae
Abbreviated transcription (Latin):
nuium recipiat & absorbeat. atq einee
nomen relinquat. Nescio adquae lucra
dam num putetur non cotidie aliquid adquius
regrandis questus esse putandus est. uel
non perdere. In monasterio inquam graue detri¬
mentum creditur non cotidie proficere. inscło
uero sum mauirtus est non perire. Ideoq si ad¬
huc tenues ac pauperes sumus. consequi in monas.¬
terio aliquid laboremus: Si uero aliquid conse¬
cuti sumus inmonasterio. illud seruare curemis:
hoc solum nobis in compendium & gaudiũ erit
uixeris in arbitrio est cum uelis ad scłm declinire
Cum uero decli naueris iam difficile acpene im¬
possibile erit. ad supradictum locum uel cogita¬
tione respitere: Quodsi aliquidꝰ securum se
putat de hoc loco aliquando posse disçęgre. quod
bene cu currerit: quod multum
quo modo si aliquis honeratam merribus nauem
de portu soluat. & tempestatibus tradat: & sco¬
pulis atq saxis de corqueat : Quanto itaq plus

Expanded text:
rivulum recipiat et absorbeat, atque ei nec rivulum recipiat et absorbeat, atque ei nec nomen relinquat. Nescio ad quae lucra putetur damnum non quotidie aliquid acquiri, illic grandis quaestus esse putandus est, vel non perdere: ubi, inquam, grave detrimentum creditur, non quotidie proficere, ibi vero summa virtus est non perire. Ideoque si adhuc tenues ac pauperes sumus, hic aliquid consequi laboremus. Si vero aliquid consecuti sumus, hic illud servare curemus. Hoc solum nobis in compendium erit et gaudiumsistimus, in arbitrio est, cum velis ad saeculum declinare. Cum vero declinaveris, jam difficile ac pene impossibile erit ad locum istum vel cogitatione respicere. Quod si aliquis ideo securum se putat de hoc loco aliquanbene cucurrerit, quod hic multum quomodo si aliquis oneratam mercibus navem de portu solvat, et tempestatibus tradat, et ad scopulos atque ad saxa detorqueat. Quanto itaque
Abbreviated transcription (Latin):
nrm̃ fcabilitate & perseuerantia commen¬
dare debemus: in lo co uocationis nrae ꝑsistendo
& proficiendo ere enimdico etiam si hic
ut satis. unum annum agere mus inscło in¬
aesti mabi le ess.. quantum nobis de aeterna
uitae gradibus fraudaremur: quia omnis
in herbis spem messis oftendant: & me subip¬
so falcis tempore. subita uel a eris intem periae
uel pluuiarum inundatione decipiant.
Quid mihi proderit siuinea spem omnem
omnis pros peritas. omnisq laborum feli¬
citas: infine consiftit. Cum aut᷑ & iam illis
dolendum sit. qui demonas terio pofimulta
laborũ stipendia. post aliquantũ. Annosum
profectum aliquilius desideriis abstrauntur :
quattuor aut quinq annis longissimum
tem pus credunt. & omnem reli: quum uitae
tractum insc̨łi uanitate consumunt: cum
etiã unus annus scłi. om̃s labores nr̃os in he¬
remo ad qui sitos ita possit. absumere. quo¬
modo simare magnum. paruissimum intrase

Expanded text:
nostrum stabilitate et perseverantia commennostrum stabilitate et perseverantia commendare debemus, in loco vocationis nostrae persistendo et proficiendo. Vere dico, etiamsi hic vut satis annum unum ageremus in saeculo, inaestimabile esset, quantum nos de aeternae vitae gaudiis fraudaremus. Quia spes in herbis spem messis ostendant, et me sub ipso falsis tempore subita vel aeris intemperie, vel pluviarum inundatione decipiant? Quid omnis prosperitas omnisque laborum felicitas, in fine consistit. Cum autem etiam illis dolendum sit qui hinc post multa laborum stipendia, post aliquantum annorum profectum, aliquibus desideriis abstrahuntur: quatuor aut quinque annos longissimum tempus credunt, et omnem reliquae vitae tractum in saeculi vanitate consumunt, cum etiam unus annus saeculi labores nostros in eremo acquisitos ita possit absumere, quomodo si mare magnum parvissimum intra se
Abbreviated transcription (Latin):
coram obtato in litore collocemus. & putamus
nos dep̃ teritis debere esse securos: & sine coti¬
dianacura. sine cotidiano timore
artissimi pontis angustias. etiam sima iorem
partem inoffenso pede trans miserit. iam
periculum euasisse se credat: cum inultimi
pontis spatio si paululum titubauerit. casũ
quem in medio spatiotimebat incurrerti s¬
ic & nos & tam simagna pars uitae istius
prospere uideatur fuis se trans acta non ideo
fidutiam p̃sumamus: cum adhuc periculum pars
extrema minetur. Quis in aciȩ positus. ante
finem certaminis: ante securitatem uictoriae
arma de ponat:
Nemoergo securum debere
esse iudicet: antequam ad finem felici consumma¬
tione perueniat. Nec hoc nobis adplenam
uos dĩ uel habitatione censemur uel nomine
et pamur: quod inmonasterio uiuere
atq: Inter monachos psallere udemur. Cla¬
mat enim nobis dñs ds̃ nr̃. Non omnes quidi¬
cunt mihi dñẽ dñe intrabunt in regnũ cȩlorũ.
Hoc quare Quia non auditores legis iustifica

Expanded text:
oram optato in littore collocemus. Et putamus nos de praeteritis debere esse securos, et sine quotidiana cura, sine quotidiano timore er arctissimi pontis angustias, etiam si majorem partem inoffenso transierit pede, jam periculum evasisse se credat, cum in ultimo pontis spatio, si paululum titubaverit, casum quem in medio spatio timebat incurrit? Sic nos etiamsi magna pars vitae istius prospere videatur fuisse transacta, non ideo fiduciam praesumamus, cum adhuc periculum pars extrema minetur. Quis in acie positus, ante finem certaminis, aut ante victoriae securitatem arma deponat? Nemo ergo securum debere se esse judicet, antequam ad finem felici consummatione perveniat. Nec hoc nobis sufficere putemus ad plenam vos Dei vel habitatione censemur, vel nomine computamur: quod in insula vivere, atque inter monachos pollere videamur. Clamat enim nobis Deus noster: Non omnes qui dicunt mihi: Domine, Domine, intrabunt in regnum coelorum . Hoc quare? Quia non auditores legis justi
Abbreviated transcription (Latin):
itaest. Nam unius cuiusq uitii malum. insuũ
recurrit auctorẽ: sicut dicit.  sermo di¬
uinus Fili si malus fucris solus hauries mala
ualingua mali locus maculat᷑ suum cor obtrix¬
diis ol exulcerat : suȩ mentis lumen ira con¬
dus obcẽtat : suam in uidus animam uelut qua¬
arut ubigine pestifero liuore corrum pit.
tscut exułceratis parentibus nascuntur uipere
beut in quam nasci in perei fetus disruptis matris
uisceribus asseruntur.: Ita hupadon precordia
ipsis primitus quas conceperim. lacerantur. Illa

Expanded text:
ita est. Nam uniuscujusque vitii malum in suum ita est. Nam uniuscujusque vitii malum in suum recurrit auctorem, sicut dicit sermo divinus: Fili, si malus fueris, solus hauries mala tua. Suam linguam maliloquus maculat, suum cor obtrectator exulcerat, suae mentis lumen iracundus obcaecat, suam invidus animam velut quadam rubigine pestifero livore corrumpit, et sicut exulceratis parentibus nascuntur viperae, sicut, inquam, nasci viperei fetus disruptis matrum visceribus asseruntur; ita humana praecordia ipsis primitus quas conceperint passionibus dilacerantur. Illa
Abbreviated transcription (Latin):
animam tuam. Solemus etiam nobis decorpora¬
lium ieuiniorum: ac uisibilium uigiliarũ assidu¬
itate blandiri. Nui post uigilias ac de ipsis for¬
tȩ uigili is ad obtrectationes. aduerbositates
bibitio nes que furtiuas. non solum dam nabili trtir¬
iriunans oneratum et pre grauatum pectus.
ira condie ueł indignationis distensione cirtũ¬
fert÷ Qui auĩno abstin&. & insensibus inrus
ebrietatt turbatur.ͥ Quo lnquam extrriors
salutifera poculorum partitate se macerat. &
pheticas uoces dirigi. Iam & iam in p̃sentiuita
iuumsie dãpnatus intellegit : Nontale leui¬
nium elegi dicitdñs. & illud. Exuinea
sodomorum uitis eorum: & sar mentum eorum
exgo morra. Uua eorum uuafellis. & boirus
amaritudinis in ipsis. Ita aut̃ interdum diabo¬
lus cum auerterit animam fide uacuam. &
dĩ timore nudatam. ita diuersis passioni bus in¬
ebriat mentem. Ut quando aut maledicimus
aut irascimur. Aut obtrecta mus Quan dohaei

Expanded text:
animam tuam. Solemus etiam nobis de corporaanimam tuam. Solemus etiam nobis de corporalium jejuniorum ac visibilium vigiliarum assiduitate blandiri, qui post vigilias ac de ipsis forte vigiliis ad obtrectationis, ad verbositatis, bibitionesque furtivas, non solum damnabili trjejunans oneratum et praegravatum pectus iracundiae vel indignationis districtione circumfert, quia vino se abstinet, et in sensibus virus ebrietate turbatur; qui, inquam, exteriori et salutifera poculorum parcitate se macerat, et ropheticas voces dirigi, jam etiam in praesenti vita praedamnatus, intelligit: Non tale jejunium elegi, dicit Dominus . Vel illud: Ex vinea enim Sodomorum vinum eorum, et vites eorum ex Gomorrha; uva eorum uva fellis, et botrus amaritudinis in ipsis . Ita autem interdum diabolus cum advertit animam fide vacuam et Dei timore nudatam, ita diversis passionibus inebriat mentem, ut quando maledicimus, aut irascimur, aut obtrectamus, quando haec
Abbreviated transcription (Latin):
uenire ad monas terium sum ma ꝑ fectio
est. Nonperfecte in monasterio ui uere.
sum ma dampnatio est. Quid procdest si in
loco qui es teneatur. & intussit inquietudo ⁊¬
tio passionum: Uiex terioranr̃a serenitas
trneataet interioratem pestas. Sole mus
anos nr̃osetem porum spatia quibus nunc¬
ui uillnitis. supputare. Nonte fallat quicũq:
illees numerus dierum: quos hic relicto cor¬
poralitrr scło consumpsisti. uIllum tantum
diem uixis se te computa. In quauo lũ tates
pro prias ab ne gasti. in quo malis deside¬
riis restitistiꝰ quem sine ulla regulat
trans gressione duxisti. Illum diem uixisse te
sumputa quem non malitia non inuidia non
superbia contaminauit ⁊ quem non mendati.
non per iurii culpares ꝑsit: qui peccato nonces¬
sit. quidiabolo repugnauit. Illum diem uixis¬
se te computa qui puritatis. & scȩ meditationis
habuit lucem ⁊ quem non conuersatio tenebro sa
muta uit innoctemIllum in quam diem ap¬
plica aduitam tuam: cuius usus peruenit Ađ

Expanded text:
enire ad eremum summa perfectio est; non perfecte in eremo vivere, summa damnatio est. Quid prodest, si in loco quies teneatur, et inquietudo tio passionum? Si exteriora nostra serenitas teneat, et interiora tempestas? Solemus annos nostros, et temporum spatia, quibus nunc vivimus, supputare. Non te fallat, quicumque ille es, numerus dierum quos hic relicto corporaliter saeculo consumpsisti. Illum tantum diem vixisse te computa, in quo voluntates proprias abnegasti, in quo malis desideriis restitisti. Quem sine ulla regulae transgressione duxisti, illum diem vixisse te computa; quem non malitia, non invidia, non superbia commaculavit; quem non mendacii, non perjurii culpa respersit; qui peccato non cessit, qui diabolo repugnavit. Illum diem vixisse te computa, qui paritatis et sanctae meditationis habuit lucem, quem non conversatio tenebrosa mutavit in noctem. Illum, inquam, diem applica ad vitam tuam, cujus usus pervenit ad
Abbreviated transcription (Latin):
alicui potenti uiro obsequium soluere : quod
utiq superiores personȩ Aclientibus ex
pectare consueutrunt. Nonne si nos uiderie
homo ille debitum sibi officium inuito. atq
exorto animo. &iam cum quodam exhibere
iuriam & ex honorari sepotius. quam ex
pronunti&.Et huius modi neglegenti atq
indeuoto offensam potius creder& referendã
esse quam gratiam. Sier gocultus eptus uo
cant : quanto magis nos in honorem dr̃: nr̃i
obseruare debemus. nead obsequia eius inde¬
uoti atq con pulsi. necristes. ne ingrati. In¬
uitiq ueniamus. Etñ respiciat ds̃ ad munera
quae neglegenti. acuilianimo. offeruntur:
Nonenim homini sed illi potius fides nr̃ã ser¬
uitu ram se esse promisit. Cui ad mortem
usq seruire. uel ipsam impendisse animam
parum deb& uideri : Cuius se obsequiis atq
beneficiis etiam ipsiangłi in partes confi
tantur : Cui postremo cum totũ debeatur.¬

Expanded text:
licui potenti viro obsequium solvere, quod licui potenti viro obsequium solvere, quod utique superiores personae a clientibus suis exspectare consueverunt nonne si nos videret homo ille, debitum sibi officiam invito atque extorto animo, et etiam cum quodam fastidio dicaret, et exhonorari se potius quam excoli pronuntiaret, et hujusmodi negligenti atque indevoto offensam potius crederet referendam esse quam gratiam? Si ergo cultus nocari. Quanto magis nos in honore Dei nostri observare debemus, ne ad obsequia ejus indevoti atque compulsi, ne tristes, ne ingrati invitique veniamus, et non respiciat Deus ad munera quae negligenti ac vili animo offeruntur? Non enim homini, sed illi potius fides nostra servituram se esse promisit, cui ad mortem usque servire, vel ipsam impendisse animam, parum debet videri; cujus se obsequiis atque benetentur: cui postremo cum totum debeatur
Abbreviated transcription (Latin):
IIRII. locum conuenimus ut dõ nostro ua¬
care possimus. Non his rebus quibus nr̃ delectatur
inimicus. Certum est enim. quod quandoea que
ad scłm pertinent loquimur: Aut iniquis mur¬
ille horas nr̃as dõ subtrahit: & sibi gauda adꝗri
Quid prodest quod nos preciosis uigiliis laboribusq
desiderat nan habemus. idest cormundum &
liberum abhis minutis neglegentiis : Quasqui
deflu&. & ad maiora semper prolabitur. Illud
esgo in primis habere studeamus. quod a nobis
dñs nr expectaer id est: suauem. benignumq
sermonem: ab omni maledicto ab omni malitia
liberam: et deuitatis his quibus sp̃s sc̃s offendit᷑
humilitati. quieti. & caritati operam m. Hec
sunt precipua sacrificia. haec pinguia holocausta
quȩ in cons pectudñi in odorẽsuauitatis accendunł
e c&iam maxi mestudeamus. ut illa quae inoer
dñi nri agimus. agamus cum hilari animo
cumfidei gaudio : & cum bone ac deuotae. uo¬
luntatis affectu. Quicquid uero inuiti atq
conpulsi facimus. nouerimus nos ex eo non

Expanded text:
istum locum convenimus, ut Domino nostro vacare possimus, non his rebus quibus noster delectatur inimicus. Certum est enim quod quando ea quae ad saeculum pertinent loquimur, aut iniquis murille horas nostras Deo subtrahi, et sibi gaudet acquiri. Quid prodest quod nos pretiosis vigiliis laboribusque desideraliberum ab istis minutis negligentiis quas qui defluet , et ad majora prolabitur . Illud ergo imprimis habere studeamus, quod in nobis Deus noster exspectat: id est, suavem benignumque sermonem, mentem ab omni maledicto, ab omni malitia liberam, et devitatis his quibus Spiritus sanctus offenditur, humilitati et quieti operam dantem. Haec sunt praecipua sacrificia, haec pinguia holocausta, quae in conspectu Domini in odorem suavitatis ascendunt. Hoc etiam maxime studeamus, ut illa quae in honorem Dei nostri agimus, cum hilari animo agamus, cum fidei gaudio et cum bonae ac devotae voluntatis affectu. Quidquid vero inviti atque compulsi facimus, noverimus nos ex eo non
Abbreviated transcription (Latin):
deterra subleuare uide antur. & tamen lol¬
uiriam ipsam uaccae libenter excipiunt : dum
uitulorum suorum cupiunt uidere profectum.
loc etiam boni facer dotes debentfideliter deside¬
rare uel cupere :ut filu corum prosalute anim
suae assiduis eos interrogationibus inquietent :
ut duo suliis pulsintibus gratia diuina tribuitur ⁊
lierrdotibus scãrum scripturarum secreta feue¬
lant. bus aeternum p̃mium preparet : Hoc
ideo dico limĩ ut & in nobis & in uobis ista simili¬
desdo febuetur:: Cupimus eraim Auobis istam
rurerum Eiade sicut nobis expedit collectis serp¬
turo rumoifloribus spiritalem cibum conficero
lam uuos oportet cum grandi autlate requirere
n quo modo solent uituli mitrum ubera scura
necrs si riupitu iiqui etare ut deinterioribus carũ
ne dessarium sibi possint ex trahere cibumis tar
ubto puli xpĩani sacer dotes suos uelut scȩ et cłe

Expanded text:
de terra sublevare videantur; attamen injde terra sublevare videantur; attamen injuriam ipsam vaccae libenter suscipiunt, dum vitulorum suorum cupiunt videre profectum. Hoc etiam boni sacerdotes debent fideliter desiderare vel cupere, ut filii eorum pro salute animae suae assiduis eos interrogationibus inquietent; ut dum filiis pulsantibus gratia divina tribuitur, sacerdotibus sanctarum Scripturarum secreta revelantibus aeternum praemium praeparetur. Hoc ideo dico, ut et in nobis et in vobis ista similitudo servetur. Cupimus enim a vobis istam ore proficere. Unde sicut nobis expedit, collectis Scripturarum floribus, spiritualem cibum conficere; ita et vos oportet cum grandi aviditate requirere. Nam quomodo solent vituli matrum ubera cum grandi impetu inquietare, ut de interioribus earum necessarium sibi possint extrahere cibum; ita et populi christiani sacerdotes suos, velut sanctae
Abbreviated transcription (Latin):
enim in eccła similitudinem uidentur habere
uaccarum. Xpi ani uero populi. tipum p̾ferunt
uitulorum. Quomodo enim uaceae percam pos
& prata discurrunt. uineta & oliueta circũ¬
eunt. ut de pastis herbis ac frondibus cibum
lactis preparent uitulis suis. ł ita & saces dotes
dediuersis sc̃arũ scripturarum montibus assiduȩ
legendo uerbumdĩ debent flores deterpere:
trare.⁊ ut possit partem habere cum apło paula
quidixit. Lac uobis potũ dedi non aescam. Non
tudinem habere uidentur. Sicut enim uacca
duo ubera hab& exquibus nutriat uitulũ suũ
lta & sacerdos deduo hus uberibus ueteris scilie&
uel noui testamenti debent pascere pulum xp̃i¬
anum. Considerate tamen fr̃s & uidete. quia
ifte carnales uaceae non solum ipsȩ adfilios
suos ueniunt: sed etiam uituli sui eis obuiam
currunt. & itaubera matrum suarum capite¬
suo frequenter percutiunt: ut aliquoti ens
simaiores uituli sunt. ipsarum matrum corpora

Expanded text:
enim in Ecclesia similitudinem videntur habere enim in Ecclesia similitudinem videntur habere vaccarum; christiani vero populi typum praeferunt vitulorum. Quomodo enim vaccae per campos et prata discurrunt, vineta et oliveta circumeunt, unde pastis herbis ac frondibus cibum lactis praeparent vitulis suis: ita sacerdotes in diversis sanctarum Scripturarum montibus assidue legendo verbum Dei, debent flores decerpere, trare; ut possint partem habere cum apostolo Paulo, qui dixit, Lac vobis potum dedi, non escam . Non tudinem habere videntur. Sicut enim vacca duo ubera habet, ex quibus nutriat vitulum suum; ita et sacerdotes duobus uberibus, Veteris scilicet et Novi Testamenti, debent pascere populum christianum. Considerate tamen, fratres, et videte quia istae carnales vaccae non solum ipsae ad suos vitulos veniunt, sed etiam sui vituli eis obviam currunt, et ita ubera matrum suarum capite frequenter percutiunt, ut aliquoties, si majores vituli sint, ipsarum matrum corpora
Abbreviated transcription (Latin):
usuris excepissem eam: &quid post haec
Auertat hoc ds̃ anobis. Inutilem inquid seruum
proieite intenebras exteriores: ubiest fletus &
intelligitur: nisi id quod in eccła p̃dicatur. Nũ¬
mularii quipecuniam accipere debent: non st̃
alii. nisi populi xpi ani. Sicut enim nobis gra¬
ue peccatum erit admensam cordis ur̃i. non de¬
disse pecuniam dnĩ nr̃i. Ulta er contramo & uni¬
cuiq urm non paruum periculum inmin&
si id quod uerbis acceperit. bonis operibus dup
us uerbum dni ministretur. si hoc molefte ac¬
subtrahatur. Non enim apudnos maior deb&
esse corporis fames. quam animȩ. Namquan¬
tum animam digniorem esse nouimus. tantũ
deeius uictu maiorem sollicitudinem habere
debemus. Si enim caro nr̃a cotidianis diebus bis ĩ du
reficitur: quare molestum & ineptum iudicet ali¬
quis. si uel post septem dies anima uer bodĩ pascat᷑:
quo modo enim caro reficitur cibo isto terreno:
quod uobis excitare debentur exigite. Sacerdotes

Expanded text:
usuris exegissem illam ? Et quid post haec? usuris exegissem illam ? Et quid post haec? Avertat Deus hoc a nobis: Inutilem, inquit, servum projicite in tenebras exteriores; ibi erit fletus et intelligitur, nisi id quod in ecclesia praedicatur. Nummularii qui pecuniam accipere debent, non sunt alii nisi populi christiani. Sicut enim nobis grave peccatum erit ad mensam cordis vestri non dedisse pecuniam Domini nostri; ita e contrario et unicuique vestrum non parvum periculum imminet, si id quod verbis acceperit, bonis operibus duplus verbum Dei ministretur, sic hoc moleste actus substantia subtrahatur. Non enim apud nos major debet esse corporis fames quam animae. Nam quantum animam digniorem esse novimus, tantum de ejus victu majorem sollicitudinem habere debemus. Si enim caro nostra bis in die reficitur; quare molestum et ineptum judicet aliquis, si vel post septem dies anima Dei verbo pascatur. Quomodo enim caro reficitur cibo isto terreno; quod vobis jure debetur exigite. 4. Sacer
Abbreviated transcription (Latin):
iniquo iniquitatem suam. sanguinem eius de
manutua requiram. & apłs. Memoriam mei
ut se apud dm̃ absoluer&. die noctuq uerbũ
dnĩ p̃dicabat. ⁊quid de nobis fi& qui uix uel
post multos dies commisso nobis gregi spirita¬
lia pascua ꝓuidemus & propterea contestat᷑
qui iudicaturus est uiuos & mortuos: & aduentũ
ipsius. & regnum eius. Et quasi interrogares quare
tam metuendam contestationem p̾ miserit se¬
cutus ad iunxit. Predica uerbum: insta oportune
inportune: argue. obsecra. Increpa. Quid est
oportime inportune. Nisi o portune uolentib:
importune nolentibus Volentibus audire uerbũ
dĩ offerendum est fastidientibus ingerendũ ÷
Neforte contranos ante tribunal xpi stantes. dicañ
se ammonitos a nobis non fuisse : & animarũ illorũ
sanguis de nr̃is manibus requiratur. Unde cum
ne adnos etiam illa terribilis sententia dirigat᷑
quam meruit seruus ille audire. qui acceptum
male & piger: quare non dedisti pecuniam meã
num mulariis admensam. & ego ueniens cum

Expanded text:
iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua requiram . Et Apostolus: Memoriam mei ut se apud Deum absolveret, die noctuque verbum Dei praedicabat; quid de nobis fiet, qui vix vel post multos dies commisso nobis gregi spiritualia pascua providemus? Et propterea contestaturqui judicaturus est vivos et mortuos, et adventum ipsius, et regnum ejus . Et quasi interrogaretur quare tam metuendam contestationem praemitteret, secutus adjunxit: Praedica verbum, insta opportune, importune; argue, obsecra, increpa . Quid est opportune, importune; nisi opportune volentibus, importune nolentibus? Volentibus audire verbum Dei offerendum est; fastidientibus, ingerendum: ne forte contra nos ante tribunal Christi stantes dicant se a nobis admonitos non fuisse, et animarum illorum sanguis de nostris mane ad nos etiam illa terribilis sententia dirigatur, quam servus ille meruit audire, qui acceptum male et piger, quare non dedisti pecuniam meam nummulariis ad mensam; et ego veniens cum
Abbreviated transcription (Latin):
Nprae ceptisdĩ. caritas obtinet principatum
Sine cuius ꝑfectione nihildõ placere posse paulus
testatur apłs. qui nec martyrium : nec scłi contemptum
nec ae lemosi narũ largitionem sine caritatis officio
quicquã proficere posse ostendit. Vnde & ipse dñs a quo¬
idã scriba interro gatus quod esset mandatum maximũ:
respondit. Diliges dñm dm̃ tuũ extotocordetuo &
extota anima tua. & extotamente eua:  ddidit quoq
scđm si mile huic. Diliges proximum tu um sicut te¬
ipsum. In his duo bus mandatiscota lex pendec & ꝓphecae
Quoduero are ex toto corde & tota anima & totamente
d est toco intellecti tora uoluntate . & exomni memo¬
ria dm̃ esse diligendũ. Dĩ uero dilectio in obseruati¬
onemandatorũ eius tota consistit. sicut alibi ate¬

Expanded text:
n omnibus charitas obtinet principatum, sine cujus perfectione nihil Deo placere posse Paulus apostolus testatur: qui nec martyrium, nec saeculi contemptum nec eleemosynarum largitionem sine charitatis officio quidquam proficere posse ostendit. Unde et ipse Dominus a quodam Scriba interrogatus quod esset mandatum maximum, respondit: « Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex tota mente tua, » addidit quoque secundum similephetae . Quod vero ait: Ex toto corde, ex tota anima, ex tota mente, id est, toto intellectu, tota voluntate, et ex omni memoria Deum esse diligendum. Dei vero dilectio in observatione mandatorum ejus tota consistit, sicut alibi a
Abbreviated transcription (Latin):
ad emundationẽ animȩ ꝓficit. Sicut enĩ ex car nabb
aescis alitur caro ita ex diuinis eloqui is interior
homonutritur ac pascitur. sicut psalmistuait. Quã dul¬
cia faucibus meis eloquia tua dñe suꝑ mel & fauũ orimeo
Sedille beatissimus est qui diuinas scripturis logens. uer¬
ta est salutẽ ut proficiamus in eis inueritatis cognitione
Sepius caccus offendit quã uidens sic ignorans legẽ dĩ.
sepius ignorant̃ pec cat quã ille qui scit. Sicut caecus
sine ductore sic homo sine doctore uiã rectã uix
graditur.

Expanded text:
ad emendationem animi proficit. Sicut ex carnalibus ad emendationem animi proficit. Sicut ex carnalibus escis alitur caro, ita ex divinis eloquiis interior homo nutritur ac pascitur. Sicut Psalmista ait: « Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine, super mel et favum ori meo . » Sed ille beatissimus est qui, divinas Scripturas legens, versalutem scriptae sunt, ut proficiamus in eis in veritatis agnitione. Sepius caecus offendit quam videns, sic ignorans legem Dei, saepius ignoranter peccat, quam ille qui scit. Sicut caecus sine ductore, sic homo sine doctore viam rectam vix graditur: