comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris teneros annos uirtu.¬
tibus transeuntes: sed &
cetera fidelium turba
aulȩ perpetuȩ regiam
intrant. qui sinceritatẽ
fidei inconcussis prȩcep¬
torũ cȩlestium discipliniꝰ:
unĩta pace obseruaue¬
runt: Ergo agite runc
fr̃s. ad grediamur iter
uitȩ : reuertamur ad ciui-¬
tatem cęlestem inqua
scripti sumus & ciues
decreti Non sumus ho¬
spites. sed ciues scõrum &
domestici dĩ: etiã illius
heredes: coheredes autẽ
xp̃i: Huius nobis urbis
ianuas aperi& fortitudo.
& fiducia latum prȩbe
urbis illius felicitatem:
inquantum considerare
possibile est Ut enim
uere est: comprehende¬
re Nullus sermo sufficio
Dicitur de ea in quodam
loco sic. quod aufugiet
ibi dolor: & tristitia &
gemitus: Quid hac uita
beatius. ubi non est pa¬
pertatis metus: Non egri.¬
tudinis inbecillitas. Ne¬
mo lȩditur. Nemo irascit᷑.
nemo inuidet: cupiditas
nulla exardescit. Nullũ
cibi desiderium. Nulla
honoris pulsat aut pote¬
statis ambitio. Nullus ibi

Expanded text:
ris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebeburbis illius felicitatem, in quantum considerare possibile est. Ut enim vere est, comprehendere nullus sermo sufficiet. Dicitur de ea in quodam loco sic, quod aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus . Quid hac vita beatius? Ibi non est paupertatis metus, non aegritudinis imbecillitas; nemo laeditur, irascitur nemo, nemo invidet; cupiditas nulla exardescit, nullum cibi desiderium, nulla honoris pulsatio, aut potestatis ambitio. Nullus ibi
Abbreviated transcription (Latin):
Ualuit namq zacheo di¬
midium substantiȩ. quia
dimidiũ aliud. adhoc qđ
iniuste abstulit: restitu¬
endũ in quadruplũ re¬
seruauit Ualuit petro
& andreȩ: dimissis retib
& naui Ualuit uiduae
duob minutis. ualuit
alteri calice aquȩ frigidȩ.
Regnũ itaq dĩ ut diximꝰ
tanti ualet quantũ habe̾.
Pensate igitur fr̃s. quid
uilius cum emitur. quid
carius cũ possidetur a
Sci fortasse nec calix aquȩ
frigidȩ suppetit. qui in¬
Ogenti prȩbeatur: Tunc
etiam securitatẽ nobis
ꝓmittit sermo diuinus:
Ralemptore & enĩ nato:
celi ciues ostensi sunt
qui clamarent: Gloria
in excelsis dõ & in terra
pax hominib bonȩ uolun¬
taus. Ante dĩ namq oculo
numquã est uacua manus

Expanded text:
aluit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam es
Abbreviated transcription (Latin):
eas ibi habitũros. eẽ. uirtũ¬
tes. quas hic habere negle¬
xinius: Liberũ sic confitem᷑
arbitrium. ut dicamus nos
dĩ in dige̾re semꝑ auxilio:
& tam illos errare qui cum
manicheo dicunt. hominẽ
peccatũ uitare non posse:
quam illos qui cũ iouiniano
adserunt hominẽ non pos¬
se peccare. Uterq enĩ tollit

Expanded text:
eas ibi habituros esse virtutes, quas hic habere neglexerimus. Liberum sic confitemur arbitrium, ut dicamus nos Dei semper indigere auxilio; et tam illos errare, qui cum Manichaeo dicunt, hominem peccatum vitare non posse, quam illos qui cum Joviniano asserunt hominem non posse peccare: uterque enim tollit
Abbreviated transcription (Latin):
beati
paren
gratiã
apud
sc̃ĩtatis obtineant: nescio
quo tam̃ pacto petrus &
paulus udentur p̃ ceteris
peculiari quadã in salul¬
tore fidti uirtute p̃cellei
Quos quidem ex ipsius dñ
ĩudicio possumus appro¬
bare Nam petro sicut
borio dispensatori elautm
regni cę̧lestis decuit: paulo

Expanded text:
beati parem gratiam apud sanctitatis obtineant, nescio quo tamen pacto Petrus et Paulus videntur prae caeteris peculiari quadam in Salvatore fidei virtute praecellere, quod quidem ex ipsius Domini judicio possumus approbare. Nam Petro sicut bono dispensatori claves regni coelorum dedit, Paulo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mͥ lacrimȩ meȩ. pa¬
nes die ac nocte Vnde o
Dum dicit᷑ michi cotidie
ubi est ds̃ tiis. Quis
iustus non habuit᷑ istas
lacrimase Qui non ha¬
buit: peregrinũ se esse
non doluit: Qua fronte
ad patriã uenit. qui non
absens suspirauit & Nonne
cotidis nobis dicitur.
ubi est ds̃ tiuse Discite
fr̃s mei: discite de paucus
eẽ Bene uiuite. ambu¬
late uiã dĩ: & uidete. qͥa
auditis ubi ẽ ds̃ tuus.
Pelices exitis. ÷ cũ hoc au̾die¬
ritis: infelices : si dixeritisi
Quando enĩ defendimus
fidẽ xp̃ianam: & respon¬
detur nobis. ecce prȩdicat᷑
ubiq nom̃ xp̃i quare ba¬
bundant mala: Qũid ali¬
ud dicit᷑. Nisi ubi est ds̃ tuu:

Expanded text:
unt mihi lacrymae meae panis die ac nocte. Unde? Dum dicitur mihi quotidie, Ubi est Deus tuus ? Quis justus non habuit istas lacrymas? Qui non habuit, peregrinum se esse non doluit. Qua fronte ad patriam venit, qui non absens suspiravit? Nonne quotidie nobis dicitur, Ubi est Deus tuus? Discite, fratres mei, discite de paucis esse. Bene vivite, ambulate viam Dei; et videte quia auditis, Ubi est Deus tuus? Felices eritis, cum hoc audieritis; infelices, si dixeritis. Quando enim defendimus fidem christianam, et respondetur nobis, Ecce praedicatur ubique nomen Christi, quare abundant mala? quid aliud dicitur, nisi, Ubi est Deus tuu
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplatio dĩ: cui merito
om̃ia iustificationũ merti
uniuersa uirtutũ. studia
post ponuntur Maria
optimã partẽ elegit : quȩ
Non auferet᷑ ab ea : Ecce
pars marthȩ Non repre¬
hendit᷑ : sed mariȩ laudat᷑
Neq enĩ bonã partẽ ele¬
gisse mariã dicit. sed opti¬
mã ut &iam pars marthȩ
indicaret᷑ bona Quare
autẽ pars marię sit opi¬
ma. sub infert᷑ cũ dicitur.
quȩ non auferet᷑ abea:

Expanded text:
contemplatio Dei, cui merito omnia justificationum merita, universa virtutum studia postponuntur. Maria optimam partem elegit, quae non auferetur ab ea. Ecce pars Marthae non reprehenditur, sed Mariae laudatur. Neque enim bonam partem elegisse Mariam dicit, sed optimam, ut etiam pars Marthae indicaretur bona. Quare autem pars Mariae sit optima, subinfertur cum dicitur: Quae non auferetur ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. qui habere secũ suos
in gła uult: ut sua clari¬
tate fruant᷑. qui hic sua
fide iuncti. unũ cũ eo
eẽ. digni iudicantur: Si
igitur eos secũ habere
uult. ac ꝑhoc potest
qui om̃a potest᷑: quid
estimandum est de ma¬
tre ubi digna sit haberi.
si Non in presentia filu:
quantũ intelligo. quan¬
tumq credo: MARIAE
anima claritate fruitur
xp̃i. & gloriosis conspectib
eius semꝑ uidere sitiens.
& semꝑ conspiciens : dum
in estimabiliter pascitur
excellentiori quacumq

Expanded text:
i, qui habere secum suos in gloria vult, ut sua claritate fruantur, qui hic sua fide juncti, unum cum eo esse digni judicantur! Si igitur eos secum habere vult, ac per hoc potest qui omnia potest; quid aestimandum est de matre, ubi digna sit haberi, nisi in praesentia Filii?quantum intelligo, quantum credo, Mariae anima claritate fruitur Christi, et gloriosis conspectibus ejus; semper videre sitiens, et semper conspiciens, dum inaestimabiliter pascitur, excellentiori quadam
Abbreviated transcription (Latin):
nipulos suos Quo eun¬
tes & unde uenientes:
Quid seminantes in lachii¬
mis a. Quȩ sunt semina:
Qui manipuli: Funtes
in mortẽ: uenientes a mor¬
te. Euntes nascendo: ueni¬
entes resurgendo: Semi¬
nantes opera bona. me¬
tentes mercedẽ ȩternã :
Semina ergo funt nr̃a.
quicquid boni fecerimus:
Manipuli nr̃i. quod infine
recipiemus: Si ergo bona
sunt semina. bona opera:
quare cũ lacrimis cũ hila¬
rem datorẽ diligat ds̃a¬
Hic primũ uideteꝰ lem̃i :
quomodo. maxime ad
beatos martyres uerba
ista pertineant Nulli.
enĩ tantũ impenderunt.:
quã illi qui seipsos i¬
penderunti : sicut dicit
apłs pͥaulus. Et ipse im¬
Impenderunt enĩ se ipsos
confitendo xp̃m. & im¬
plendo in eius adiutorio:
quod dictũ ẽ: Ad mensã
magnã sedisti: scito qm̃ ta.

Expanded text:
nipulos suos. Quo euntes, et unde venientes? Quid seminantes in lacrymis? quae sunt semina? qui manipuli? Euntes in mortem, venientes a morte. Euntes nascendo, venientes resurgendo. Seminantes opera bona, metentes mercedem aeternam. Semina ergo sunt nostra, quidquid boni fecerimus, manipuli nostri, quod in fine recipiemus. Si ergo bona sunt semina, bona opera; quare cum lacrymis, dum hilarem datorem diligat DHic primum videte, charissimi, quomodo maxime ad beatos martyres verba ista pertineant. Nulli enim tantum impenderunt, quam illi qui se ipsos impenderunt: sicut dicit apostolus Paulus, Et ipse imImpenderunt enim se ipsos confitendo Christum, et implendo in ejus adjutorio quod dictum est, Ad mensam magnam sedisti, scito quonia
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ꝓpter cũ de se quisq
aut non omninoꝰaut
uix possit uerã ꝓferre
sententiã.: quomi potest
de alio iudicare cũ sciat
nemo quid agatur in
homine nisi sp̃c homini̾ꝰ

Expanded text:
Quapropter cum de seipso quisque aut non omnino aut vix possit veram ferre sententiam, quomodo potest de alio judicare, cum sciat nemo quid agatur in homine, nisi spiritus homini
Abbreviated transcription (Latin):
Sed habitaculũ cordis nr̃i eua¬
cuetur uitiis: & uirtutibus
repleatur. claudatur diabolo:
& aperiatur xp̃o Et ita la-¬
borẽmus. ut nobis bonorum
operũ clãuib. ianuã regni

Expanded text:
sed habitaculum cordis nostri evacuetur vitiis, et virtutibus repleatur; claudatur diabolo, et aperiatur Christo; et ita laboremus, ut nobis bonorum operum clavibus januam regni
Abbreviated transcription (Latin):
totiens dempsit exsectio
inmoderata & indecens
cogitantib. & ideo resur¬
rectionẽ carnis non cre¬
dentib occurrit informi¬
tas Sed quẽ admodũ si
statua cuius lib& solubi¬
lis metalli. aut igne li¬
quesceret : aut contereret᷑
inpuluerẽ. aut confun¬
deret᷑ in massã. & eã uell&
artifex rursus ex illius
materiei quantitate re¬
parare : Nchil inter ẽẽt
ad eiꝰ integritatẽ. quȩ par

Expanded text:
toties dempsit exsectio, toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursum ex illius materiae quantitate reparari, nihil interesset ad ejus integritatem quae par
Abbreviated transcription (Latin):
rant : sed seorsũ sibi singu¬
lis sua membra gestant᷑ib.
qͥb humani corporis copu¬
let᷑ integritas Non autẽ¬
perit dõ t̾rena materie
de qua mortaliũ creat᷑
caro: sed in quelibet pul¬
uerẽ cinerẽ ue soluatur.
in quoslib& halitꝰ. aurasq
diffugiat. in quãcũq alioꝵ
corporũ substantiã uel
in ipsa elem̃ta uertatur.
in quorũcũq animaliũ.
eliam. hominũ cibũ cedar
carnẽq mutet᷑. illi animȩ
humanȩ puncto tẽporis
redit : quȩ illã primitus
ut homo fieret cresceret
uiueret animauit: Ipsa
itaq t̾rena materies. quȩ
discedente anima fit ca-¬
dauer: Non ita resurrectio¬
ne reparabitur. ut ea quȩ
dilabunt᷑. & in alias atq
alias aliarũ rerũ species
formasq uertuntur : quã¬
uis ad corpus redeant un-¬
de dilapsa sunt. ad easdẽ
quoq corporis partes ubi
fuerant redire necesse sit:
Nlioquin si capillis redit
quod tã crebra tonsura
detraxit. si unguib quod

Expanded text:
rant; sed seorsum sibi singurant; sed seorsum sibi singulis sua membra gestantibus, quibus humani corporis completur integritas. CAPUTperit Deo terrena materies, de qua mortalium creatur caro; sed in quemlibet pulverem cineremque solvatur, in quoslibet alitus aurasque diffugiat, in quamcunque aliorum corporum substantiam, vel in ipsa elementa vertatur, in quorumcunque animalium, etiam hominum cibum cedat, carnemque mutetur; illi anima humana in puncto temporis reddit, qui illam primitus, ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. Ipsa itaque terrena materies, quae discedente anima fit cadaver, non ita resurrectione reparabitur ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant, unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes, ubi fuerunt, redire necesse sit. Alioquin si in capillis redit quod tam crebro tonsura detraxit, si unguibus quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo autẽ homo inci¬
pit uiuere. ex illo utiq
tuus uero. ubicũq illi
mors potuit euenire.
quomodo ad resurrectio
Neq enĩ & monstra quȩ
nascunt᷑ & uiuunt quã¬
lib& cito moriant᷑: aut
resurrectura negabunt᷑.
aut ita resurrẽctura
credenda sunt : ac non
potius correpta emenda¬
taq natura Absit enĩ
ut illũ bimembrẽ qui
nuꝑ natus est inoriente.
de quo & fr̃s fidelissimi
quod eũ uiderint retule-¬
runt. & sc̃ȩ memoriae
lheronimus prb̃t scriptũ
reliquit: absit in quã ut
unũ hominẽ duplicem.
ac non potius duos. quod
futurũ fuerat si gemini
nascerentur: resurrecti¬
ros existimemꝰ: Ita cetera
quȩ singuli quiq partus.
uel amplius uel minꝰ ali¬
quid habendo: uel quadã
nimia deformitate mon¬
stra dicunt᷑. adhumanae
naturȩ figurã: resurrectio¬
ne reuocabuntur. Ita ut
singulȩ animȩ : singula
suã corpora obtineant. nul¬
lis coherentib etiam quȩ¬
cũq cohȩrentia nata fue¬

Expanded text:
Ex quo autem incipit homo vivere, ex illo utique tuus vero ubicunque mors illi potuit evenire, quomodo ad resurrectionNeque enim monstra quae nascuntur et vivunt, quamlibet cito moriantur, aut resurrectura negabuntur, aut vitiata resurrectura credenda sunt, ac non potius correcta emendataque natura. Absit enim ut illum bimembrem, qui nuper natus est in Oriente, de quo et fratres fidelissimi quod eum viderint retulerunt, et sanctae memoriae Hieronymus presbyter scriptum reliquit: absit, inquam, ut unum hominem duplicem, ac non potius duos, quod futurum fuerat, si gemini nascerentur, resurrecturos existimemus. Ita caetera quae singuli quique partus vel amplius vel minus aliquid habendo, vel quadam nimia deformitate monstra dicuntur, ad humanae naturae figuram resurrectione revocabuntur; ita ut singulae animae singula sua corpora obtineant, nullis cohaerentibus etiam quaecumque cohaerentia nata fue
Abbreviated transcription (Latin):
sum Assignẽ quomodo
accepi dẽ aliis reddere
rationẽ: Quo michi &
Euangeliũ me terret :
Nam ad istã securitatem
otiosissimã. nemo me
uinceret: Nichil est
melius. nichil dulcius
quã diuinũ scrutari: nul¬
lo strepente thesauro:
Dulce est. bonũ est pre¬
dicare. arguere. corripere.
ȩdificare : ꝓ unoquoq sa-¬
tagere M agnũ onus.
magnũ pondus magnus
labor Quis non refugiat
suo Sciebam te hominẽ
molestũ metere ubi non
seminasti: seruaui pecu¬
niam tuã : Nolui eam
erogare: tolle quod tuũ.
si aliquid minus est iudi¬
ca. si integrũ est noli mͥ
molestus esse Ait autẽ
ille: Serue nequã. ex or

Expanded text:
sum, assignem quomodo accepi: de aliis me reddere rationem quo mihi? Evangelium me terret. Nam ad istam securitatem otiosissimam nemo me vinceret. Nihil est melius, nihil dulcius, quam divinum scrutari, nullo strepente, thesaurum: dulce est, bonum est. Praedicare, arguere, corripere, aedificare, pro unoquoque satagere magnum onus, magnum pondus, magnus labor. Quis non refugiat suo: Sciebam te hominem molestum, metere ubi non seminasti; servavi pecuniam tuam, nolui eam erogare, tolle quod tuum est. Si aliquid minus est, indica; si integrum est, noli mihi molestus esse. Ait autem ille: Serve nequam, ex or
Abbreviated transcription (Latin):
onis. membra illius accep¬
ta uerbera liuore inflicto.
sulcauerant: Quȩ mox
& quis sibi talia facere
prȩsumꝓsisse. cũ magnę
obstupefactionis uocibus
inquisiuit: At ille respon¬
dit. hȩc se ꝓ ipso fuisse ꝑ¬
pessum Excreuit cũ ter¬
rore admiratio. sed nullaᷤᷤ
iam presbider in quisitio¬
ni eius moras adiciens:
secretũ reuelationis ape¬
ruit. eiq iussionis dñicę
per ea que audierat uer¬
ba narrauit dicens Age
Quod agis. operare quod
peraris. non cess& manus
tla: non cesset pes tuus.
natale apłoꝵ uenies adme :¬
& retribuã tibi mercedẽ
tuã Quib auditis ep̃c. in

Expanded text:
onis membra illius acceponis membra illius accepta uerbera liuore inflicto sulcauerant. Quae uerb quis sibi talia facere presumpsi- sset,cum magnae obstupefactionis uinquisivit. At ille respondit, haec se pro ipso fuisse perpessum. Excrevit cum tremore admiratio, sed nullas jam presbyter inquisitionis ejus moras ducens, secretum revelationis aperuit, eique visionis Dominicae per ea quae audierat verba narravit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset manus tua, non cesset pes tuus, natali apostolorum venies ad me, et retribuo tibi mercedem tuam. Quibus auditis epi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgeret : sed rursus infirmi¬
tas cordis.: impedimento
facta ẽ indicandȩ reuela¬
tionis. Ad ad monitionem
quoq iteratȩ iussionis ob¬
duruit ꝑgere : & quȩ uide¬
rat manifestare neglexit:
Sed quia magnã mansueti¬
dinẽ contẽptȩ gr̃ȩ. maios
se qui solet ira uindictȩ:
uisione tertia dñs appa¬
rens iam uerbis addidit
uerbera Et tã districta
eo duritiã cordis. emolliras
uulnera corporis: Surre
bere. perrexit ad ep̃m: eũ
q iã ex more iuxtã beati
iuuenalis martyris sepul¬
chrũ. ad offerendũ sacri¬
ficiũ consistentẽ reppe¬
rit: secretũ a circũstanti
petiit. seq eius pedib stra¬
uit Cumq eũ ubertim
flentẽ ep̃c uix ad se leuare
potuiss&: lacrimarũ causaᷤ
cognoscere studuit: Ille
uero relaturus ordinem
uisionis. prius uestimento
ex humeris deuoluto. de¬
texit plagas corporis: ut
ita dicã testes ueritatis &
culpȩ. Monstrauit quanta
anim aduersione districti¬

Expanded text:
pergeret, sed rursus infirmipergeret, sed rursus infirmitas cordis impedimento facta est indicandae revelationis; et ad admonitionem quoque iteratae jussionis obduruit pergere, et quae viderat maniSed quia magnam mansuetudinem contemptae gratiae maior sequi so- let ira uindictae, uisitatione tertia Dominus apparens, iam uerbis addi- dit uerbera; et tam districta eo duritiam cordis emollirent uulnera corporis. Surrexbere: perrexit ad episcopum eumque iam ex more, iuxta beati Iuuenalis martiris sepulchrum, ad offerendum sacrificium consistentem repperit. Secretum a circumstantibus petiit, seque eius pedibus strauit. Cumque eum ubertim flentem episcopus uix ad se leuare potuisset, la- crimarum causas cognoscere studuit. Ille uero, reuelaturus ordinem iussionis, prius uestimento ex humeris deuoluto, detexit plagas corporis, ut ita dicam, testis uerita- tis et culpae, monstrauit quanta animaduersione districti
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt : cui mos erat coti¬
dianas dõ hostias offerre.
ita ut pęne nullus dies
uitȩ eius abscederet. quo
non omnipotenti dño ho-¬
stiam placationis immo¬
laret Cui cũ sacrificio:
ualde. etiã concordabat
uita Nam cuncta quãȩ
habebat in elemosynis tri¬
buens. cũ ad horam offe¬
rendi sacrificii uenisset :
uelut totus in lacrimis
defluens. semet ipsũ cum
magna cordis contritione
mactabat Cuius & uitã
& exitũ. quodã uenerabi¬
lis uitȩ diacono. qui ab eo
fuerat nutritꝰ referente
cognoui: Aiebat enim:
Age quod agis. operare
quod operaris Non cess&
pes tuus. non cesset man̾
tua: natale apłorũ ueni¬
es ad me. & retribuã tͥ
mercedẽ tuam: Surrexit
prbt. sed quia euicino apo¬
stoloꝵ natalitius dies im¬
minebat. tã ꝓpinqui exttꝰ
diẽ ep̃o nuntiare ꝑtimutt
Alia nocte dñs rediit. eiꝰq
in oboedientiã uehement᷑̃
increpauit: atq eadẽ iussi¬
onis suȩ uerba retexuit:
Tunc presbit̾ surrexit ut

Expanded text:
uerunt, cui mos erat quotidianas Deo hostias of- ferre, ita ut pene nullus dies uitae eius abscederet, quo non omnipo- tenti Domino hostiam placationis immolaret. Cui cum sacrificio ualde etiam concordabat uita: nam cuncta, quae habebat, in helemo- sinis tribuens, cum ad horam offerendi sacrificii uenisset, uelut totus in lacrimis defluens, semetipsum cum magna cordis contritione macta- bat. Cuius et uitam et exitum, quodam uenerabilis uitae diacono, qui fuerat ab eo nutritus, referente cognoui. Aiebat eAge quod agis, operare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua; natali apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Surrexit presbyter, sed quia e vicino apostolorum natalitius dies imminebat, tam propinqui exitus diem episcopo nuntiare pertimuit. Alia nocte Dominus rediit, ejusque inobedientiam venementer increpavit, atque eadem jussionis suae verba retexuit. Tunc presbyter surrexit ut
Abbreviated transcription (Latin):
ex desiderio quaerimus.
Multũ ergo petrus &
andreas dimisit: quando
uterq etiam desideria
habendi dereliquit:
Multũ dimisit: qui cũ re
possessa etiã concupisee¬
tiis renuntiauit: Aseque¬
tibus ergo tanta dimissa
sunt: quanta a non sequen¬
tibus concupisci potuert̃.¬
UIIIINemo igit᷑ etiã cũ quosdĩ
conspicit multa reliqus.¬
se: apud semetipsũ dica
Imitari huius mundi con¬
temptores uolo : sed quo
relinquã non habeo
Multa fr̃s relinquitis. A
desiderus terrenis renun
tiatis Ex teriora enim
parua sufficiunt: Cor
namque. & non substan¬
tiam pensat: Nec ꝑpen¬
dit quantũ in euis sacri¬
ficio. sed ex quanto profe¬
ratur: Nam si exteriorẽ
substantiam ꝑpendamus.
ecce scĩ negotiatores nr̃i.

Expanded text:
ex desiderio quaerimus. Multum ergo Petrus et Andreas dimisit, quando uterque etiam desideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis rentiatis. Exteriora etenim parva, sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores n
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m insuis ministris pere¬
grinũ hospitio negligit
caritate suscipere : quid
passurũ se putauerit. qui
dñm xp̃m de domo sui
cordis excludens. & diabolũ
inse cę̧ca prorsum infideli¬
tate recipiens. de scã eccła
quȩ est columpna & firma¬
mentũ ueritatis. heretica
circũ uentus falsitate disces¬
serit: Et si ille qui infir¬
mos atq in carcere positos
famulos xp̃i non ui̾sitat
igni deputatur sempit̾no :
Quid illis retribuendum
dicimus. qui dĩ famulos in
quibus solã persecuntur
fidei ueritatẽ. aut squalore
carcerũ. aut exiliorũ de¬
portatione uiolent᷑ affli-¬
gunt Sed in his omnib
licet infideles seuiant. dĩ
tamen suis auxilium sub¬
ministrat. Etdum inimici
fidei. aut callida quẽquã

Expanded text:
m in suis minimis peregrinum hospitio negligit caritate suscipere, quid passurum se putaverit qui Dominum Christum de domo sui cordis excludens, et diabolum in se caeca prorsutate recipiens, de sancta Ecclesia, quae est columna et firmamentum veritatis , haeretica circumventus falsitate discesserit? Et si ille qui infirmos atque in carcere positos famulos Christi non visitat, igni deputatur sempiterno; quid illis retribuendum dicemus, qui Dei famulos, in quibus solam persequuntur fidei veritatem, aut squalore carcerum, aut exsiliorum deportatione violenter affligunt? Sed in his omnibus licet infideles saeviant, Deus tamen suis auxilium subministrat. Et dum inimici fidei aut callida quemqu
Abbreviated transcription (Latin):
non coniungitur. quia¬
tẽpus illud significat ex
quo reges plẽbi iudȩoꝵ
cȩperunt de tribu iuda
non eẽ. Et ideo erat qui¬
dem filius iudȩ sed mari¬
tũ eũ thamar non acci¬
piebat: quia erat eadem
trib iuda sed iam inde¬
in populo nemo regnabat.
dȩa ꝑ ambitionẽ regni po¬
testatẽ irrepserat. ad eos
non ꝑtinebat: quia dux &
princeps de iudȩ semine¬
iam defecerat. eoquod ad¬
uenisset ille qui mittendus
erat. quẽ gentes & populi
expectabant. Porro iudei
impudentissimi dicunt
mentientes. nondũ eẽ hoc
tẽpus cõpletũ: sed nescio
quẽ regẽ quasi ex femorib
uidȩ. in extremis orientis
partib regnũ tenere. Nec
attenduntꝰ infelicissimi sua
dissimulatione cecat ꝓ quia
iam sicut eis nullũ tẽplũ

Expanded text:
non conjungitur, tempus significatur, ex quo reges plebis Judaeorum coeperunt de tribu Juda non esse. Et ideo erat quidem filius Judae, sed maritum eum Thamar non accipiebat: quia erat eadem tribu Juda, sed jam inde populo nemo regnabat.per ambitionem regni potestatem arripuerat, ad eos non pertinebat: quia dux et princeps de Judae semine defecerat, eo quod advenisset ille qui mittendus erat, quem gentes ac populi exspectabant. Porro Judaei impudentissime dicunt, mentientes nondum esse hoc tempus completum, nescio quem regem quasi ex femoribus Judae in extremis Orientis partibus adhuc regnum tenere. Nec enim attendunt infelicissimi, sua dissimulatione caecati, quia jam, sicut eis nullum templu
Abbreviated transcription (Latin):
iuste. sanguinẽ autẽ eiꝰ
de manũ tua requiram:
Si autẽ tu dixeris pecca¬
tori morte morieris. &
ille se non obseruauerit :
Ille ininiquitate sua
ergo fr̃s releuate sarcinã
meã. & portate mecum :
bene uiuite. Natalis dñi
immin&. pascendos ha¬
bemus conpauperes nr̃os.
& cũ eis comunicanda ẽ
humanitas Uobis autẽ
fercula mea uerba ista

Expanded text:
juste, Sanguinem autem ejus juste, Sanguinem autem ejus de manu tua inquiram. Si autem tu dixeris peccatori: Morte morieris, et ille si non observaverit, ille in iniquitate sua ergo, fratres, relevate sarcinam meam, et portate mecum. Bene vivite. Natalis Domini imminet, pascendos habemus compauperes nostros, et cum eis communicanda est humanitas. Vobis autem fercula mea verba ista
Abbreviated transcription (Latin):
portet deficimꝰ: Ecce au-¬
distis Terrã inquit suꝑ
quã induxero gladium
& posuerit sibi explora¬
torẽ. qui uideat gladiũ
denuntiet: ueniente gla¬
dio taceat ille explorato.¬
si suꝑ ueniens gladius si
peccatores occĩdat: per¬
cator quidem ꝓsua ini¬
quitate morietur. sangul¬
nem autẽ eius de manu
exploratoris requirã: Si
autẽ uiderit gladiũ suꝑ¬
uenientẽ & tuba cecine¬
rit & nuntrauerit. &¬
ille cui nuntiat non ob¬
seruauerit : ille quidem
in sua iniquitate moriẽ¬
explorator animam suã
liberabit: Et tu fili homi¬
nis: exploratorẽ posui te
filiis isrł: Exposuit quid
dixerat gladiũ. exposuit
quid dixerat exploratorẽ.
exposuit quã dixerat
mortẽ : Non nos ꝑmisit
in obscuritate lectionis.
excusare negligentiam
nr̃am : Posuĩ ergo te ex
ploratorẽ. si dixero pec¬
catori morte morieris
& tacueris & ille in pec¬
cato suo mortuus fuerit:
lle quidem in peccato
suo morietur dĩgne &

Expanded text:
portet, deficimus. Ecce auportet, deficimus. Ecce audistis: Terra, inquit, super quam induxero gladium, et posuerit sibi exploratorem, qui videat gladium denuntiet. Veniente autem gladio taceat ille explorator; superveniens gladius super peccatorem occidat; peccator quidem pro sua iniquitate morietur, sanguinem autem ejus de manu exploratoris inquiram. Si autem viderit gladium supervenientem, et tuba cecinerit, et nuntiaverit, et ille, cui nuntiat, non observaverit, ille quidem in sua iniquitate morieexplorator autem animam suam liberaverit. Et tu, fili hominis, exploratorem posui te filiis Israel . Exposuit quid dixerit gladium, exposuit quid dixerit exploratorem, exposuit quam dixerat mortem: non nos permisit in obscuritate lectionis excusare negligentiam nostram. Posui ergo te, inquit, exploratorem. Si dixero peccatori: Morte morieris, et tu tacueris, et ille in peccato suo mortuus fuerit, ille quidem in peccato suo morietur digne et
Abbreviated transcription (Latin):
hodie est maxime facti¬
endũ. nisi ut cõmendẽ
uobis periculũ meũ atis
sitis gaudiũ meũ Peri¬
culum autẽ meũ est. si
ad tendam quomodo lau¬
datis. & dissimulem quo¬
modo uiuatis Ille autẽ
nouit sub cuius oculis lo¬
quor immo sub cuius
oculis cogito. Non me tã
delectarĩ laudib popu¬
larib quã stimulari. &
angi quomodo uiuant
qui me laudant: Lauda¬
ri autẽ a male uiuen¬
tib nolo. abhorreo ÷ de¬
testor: dolori michi est
non uoluntati Laudari
autẽ a bene uiuentibus
si dicã nolo: mentior:
Si dicã uolo: timeo ne sim
nimietatis appetentior
quã soliditatis Ego qͥd
laude humana periclit̃
non pene uolo. ne ingra¬
ti sint quib predico:
autẽ mea est quã modo
audistis cũ ezechihel
ꝓpheta legeret᷑ Parum
est autẽ quia dies ipse
admonet nos eandem
sarcinã cogitare: insuꝑ
etiã talis sectio recitatur
quȩ nobis incutiat ma¬
gnum timorẽ. ut quod
portamus cogitemꝰ: quia
nisi nobiscũ qui imposuit

Expanded text:
hodie maxime faciendum, nisi ut commendem vobis periculum meum, ut sitis gaudium meum? Periculum autem meum est, si attendam quomodo laudatis, et dissimulem quomodo vivatis. Ille autem novit, sub cujus oculis loquor, imo sub cujus oculis cogito, non me tam delectari laudibus popularibus, quam stimulari et angi quomodo vivant qui me laudant. Laudari autem a male viventibus nolo, abhorreo, detestor: dolori mihi est, non voluptati. Laudari autem a bene viventibus, si dicam nolo, mentior: si dicam volo, timeo ne sim inanitatis appetentior quam soliditatis. Ergo quilaude humana pericliter; nec plene nolo, ne ingrati sint quibus praedico. autem mea est, quam modo audistis, cum Ezechiel propheta legeretur. Parum est enim quia dies ipse admonet nos eamdem sarcinam cogitare: insuper etiam talis lectio recitata est, quae nobis incutiat magnum timorem, ut quid portemus cogitemus; quia nisi nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
buntur Proinde dile ĩ¬
ctissimi. si non omnes
possunt implere quod
dñs ait. uendite quȩ pos¬
sidetis : illud tam̃ quod
si non assistat dira cupi¬
ditas: omnib salubre .
si ferueat caritas Cun¬
ctis ergo debce esse cõ-¬
mune: ut om̃ib donet᷑
sterna felicitas Qui g
tantã uirtutẽ accepit
a tlño. ut om̃a quȩ in
mundo sunt cȩlestis re¬
gni amore contẽpnat:
quȩ hab& uendat & ege̾¬
nis expendat: Qui uero

Expanded text:
buntur. 7. Proinde, dilebuntur. 7. Proinde, dilectissimi, si non omnes possunt implere quod Dominus ait, Vendite quae possidetis , illud tamen quodsi non adsit dira cupiditas; omnibus salubre, si ferveat caritas: cunctis ergo debet esse commune ut omnibus donetur aeterna felicitas. Qui ergo tantam virtutem accipit a Domino ut omnia quae in mundo sunt coelestis regni amore contemnat, quae habet vendat, et egenis expendat. Qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
habeat ¶ seq mundo crucr¬
fixum exhibeat: ut sit
omnino pauꝑ in seculos
& diues in xp̃o Quis igno¬
ret boni huius magnitu¬
dinẽ: Uidemꝰ. aut̃. non
om̃ib uendendarũ rerũ
suarũ in esse uirtutem:
Unusquisq enĩ. proprium
dem sic: alius autẽ sic:
Ecce hoc tam magnũ bonĩ
implere pauci possunt .:
multi non possunt: Nun¬
quid quia paucis donat᷑
ista ꝑfectio. ꝓpterea de¬
bent esse pessimi. quicuꝙ
in bono nondũ possunt
eẽ ꝑfecti: Nunquid ꝓp¬
terea xp̃ianus deb& uitio
rapacitatis insistere. quid
forte nondũ potest om̃s
res suas pauperib erogais¬
ut ideo debet aliena con¬
cupiscere. quia propria
necdum potest omnino
contẽpnere. Absit hoc
uertat hoc ds̃ a fidelib
suis: Apłs enĩ ueraciter
dicit : quia neq auari.
neq rapaces. regnum dĩ
possidebunt: Manifestũ
est autẽ quia om̃s qui
a regno dĩ alienabunt᷑
in ȩterno igne cũ diabolo
eiusq angelis damꝑna¬

Expanded text:
habeat, seque mundo crucihabeat, seque mundo crucifixum exhibeat; ut sit omnino pauper in saeculo et dives in Christo. Quis ignoret boni hujus magnitudinem? 6. Videmus autem, non omnibus vendendarum rerum suarum inesse virtutem. Unusquisque enim proprium Deo, alius autem sic . Ecce hoc tam magnum bonum implere pauci possunt, multi non possunt. Nunquid quia paucis donatur ista perfectio, propterea debent esse pessimi quicunque in bono nondum possunt esse perfecti? Nunquid propterea Christianus debet vitio rapacitatis insistere, quia forte nondum potest omnes res suas pauperibus erogaut ideo debet aliena concupiscere, quia propria necdum potest omnino contemnere? Absit hoc, vertat hoc Deus a fidelibus suis. Apostolus enim veraciter dicit quia neque avari, neque rapaces, regnum Dei possidebunt . Manifestum est autem quia omnes quia a regno Dei 549 alienabuntur, in aeterno igne cum diabolo ejusque angelis damna
Abbreviated transcription (Latin):
itaq fecundari cęlestib
pluuiis: debemꝰ congrua
fructificatione manibus
suꝑni respondere cultoriꝰ.
Et si non possunt omnes
arbores ȩquales fructus
afferre: Nulla tam̃ deb&
in agro dñico stęrilis ꝑ¬
manere: Nultũ metuen¬
da nobis ẽ fr̃s illa senten¬
tia comminantis. qua
dicitur Omĩs arbor quȩ
non facit fructũ bonum:
excidetur & in ignẽ mit¬
tetur: Quod si sterilitas
in ignẽ mittitur. rapãci¬
tas quid merẽtura Aut
quid recipiet qui alienũ
tulerit. si semꝑ ardebit
qui de suo non dederit
Et si iudiciũ sine miscđia
erit illi qui non fecit
miscđiam : quale iudi¬
cium erit illi qui fecerit
& rapinã: Timeamus
ergo fr̃s. timeamꝰ actus
nros. oboediens xp̃o uen-¬
dat quȩ possidet & ele¬
mosynã det: ut de terra
cor ad cęlũ leuet fut aua¬
ritiã calc&.: ut ad ꝑfecti.¬
onis culm̃  tota mentis
intentione festinet Ut
non sit sollicitꝰ quȩ sunt
mundi. sed quȩ sunt dñi:
ut mundũ sibi crucifixũ

Expanded text:
itaque fecundari coelestibus pluviis, debemus congrua fructificatione manibus superni respondere cultoris. Et si non possunt omnes arbores aequales fructus afferre, nulla tamen debet in agro dominico sterilis permanere. 5. Multum metuenda nobis est, fratres, illa sententia comminantis, qua dicitur: Omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur . Quod si sterilitas in ignem mittitur, rapacitas quid meretur? Aut quid recipiet qui alienum tulerit, si semper ardebit qui de suo non dederit? Et si judicium sine misericordia erit illi qui non fecit misericordiam , quale judicium erit illi qui fecerit et rapinam? Timeamus ergo, fratres, timeamus actus nostros. Obediens Christo vendat quae possidet et eleemosynam det, ut de terra cor ad coelum levet, ut avaritiam calcet, ut ad perfectionis culmen tota mentis intentione festinet, ut non sit sollicitus quae sunt mundi, sed quae sunt Domini ; ut mundum sibi crucifixum
Abbreviated transcription (Latin):
donec sub aduentũ dñi
fiat resurrectio mortuoꝵ.
Media autẽ nocte. idẽ:
nullo sentiente aut
sperante: Quippe cũ
ipse dicat dñs: De die
autẽ illa & hora: nemo
scit: Et apł̃s dicit : Dies
dñi tanquã fur in no¬
cte ita ueniet Ex quo
significat pęnitus latẽre
cum uenit Clamor fa¬
ctus est ecce sponsus
uenit surgite obuiã ei:
Inictu oculi in nouissima
tuba: omnes resurgemꝰ:
brgo surrexerunt om̃s
ile uirgines: & apta¬
uerunt lampades suas
dest rationes reddentẽs
operũ suorũ: Oportet
enĩ nos exhiberi ante
tribunal xp̃i: ut illic
recipiat unusquisq qđ
gessit in corpore : sue
bonũ siue malũ Et
dixerunt stultȩ ad sapi¬
entes. Date nobis de oleo
ur̃o: quia lampades nr̃e
extinguntur: Quorum
enĩ facta aliena laude
fulciuntur. eadem sub¬
tracta deficiunt: & de
consuetudine id semper
inquirit : ut de gaudere

Expanded text:
donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini tamquam fur in nocte ita ueniet; ex quo significat penitus latere, cum uenit — clamor factus est: ecce sponsus uenit, surgite obuiam ei: in ictu oculi, in nouissima tuba omnes resurgimus. ergo surrexerunt omnes illae uirgines et aptauerunt lampades suas, id est rationes reddendas operum suorum. oportet enim nos exhiberi ante tribunal Chrirecipiat unusquisque quod gessit in corpore, sive bonum, sive malum. Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere
Abbreviated transcription (Latin):
MA UERO DE RES UR¬
rectione carnis. non sicut
quidã reuixerunt iterũ¬
quȩ sunt mortui: sed in
ȩternã uitã sicut xp̃c re¬
surrexit. quẽ ad modũ pos¬
sim breuiter disputare:
& om̃ib questionib quȩ
dehac remoueri assolen
satisfacere Non inuenio:
Resurrecturã tam̃ carnẽ¬
hominũ atq nascentur.¬
& mortui sunt atq mo¬
rient᷑: nullomodo deb&
primo occurrit de ab¬
ortiuis foetib questio :
qui iam quidem nati st̃
inuteris matrũ. sed non¬
dũ ita ut iam possint
renasci Si enĩ resurre¬
cturos eos dixerimꝰ. de
his qui iã formati sunt
tolerari potest ut cumq
qđ dicit᷑ Informes uero

Expanded text:
m vero de resurrectione carnis, non sicut quidam revixerunt, iterumque sunt mortui, sed in aeternam vitam, sicut Chrsurrexit, quemadmodum possim breviter disputare, et omnibus quaestionibus, quae de hac re moveri assolent, satisfacere, non invenio. Resurrecturam tamen carnehominum, aut nascentur, mortui sunt atque morientur, nullo modo debet primo occurrit de abortivis fetibus quaestio, qui jam quidem nati sunt in uteris matrum, sed nondum ita ut jam possent renasci. Si enim resurrecturos eos dixerimus; de iis qui jam formati sunt, tolerari potest utcumque quod dicitur: informes vero
Abbreviated transcription (Latin):
Non
ueni pacẽ mittere: sed
gladium Supra dixerit.
quod dico uobis intene¬
bris dicite in lumine. &
quod in aure audias p̃¬
dicate suꝑ tecta: nunc
infert quid post prȩdi¬
cationẽ sequatur ad fidẽ
xp̃i. Totus orbis contra se
diuisus est. una queq do¬
mus & in fideles habuit:
& credentes. & propterea
bellũ missum est bonũ:
ut rumperetur pax mala:
Tale quid in genesi: ad

Expanded text:
Non veni pacem mittere, sed gladium. Supra dixerat: Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Nunc infert quid post praedicationem sequatur. Ad fidem Christi, totus orbis contra se divisus est: unaquaeque domus et infideles habuit et credentes, et propterea bellum missum est bonum, ut rumperetur pax mala. Tale quid et in Genesi ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut indiuersorio est. aut
initinere: aut certe dor¬
mit ut excitetur Quan¬
tam dedere stragẽ. qui
octingenti simul & quin¬
quaginta sunt interempti
Uerum quia baal & non
xp̃e in causa erat: nec
irrisi gaudebant. nec oc¬
cisi palmam: sed poenam
meruere ꝑhennem: Secun¬
dum hȩc enim. faciebant

Expanded text:
aut in diversorio est, aut in itinere, aut certe dormit, ut excitetur ! Quantam dedere stragem qui octinginti simul et quinquaginta sunt interempti! Verum quia Baal et non Christus in causa erat, nec irrisi gaudebant, nec occisi palmam, sed poenam meruere perennem. Secundum haec enim faciebant
Abbreviated transcription (Latin):
utrum &̃ ipse uel uita uel
passionibus : uel morte dñi¬
clarificauerit Clarificauit
utiq & ipse: Testatur enĩ
lucas euangłista : qui li¬
brum actuum apostoloꝵ.
maxima ex parte agones
ipsius & labores pro xp̃o
describendo compleuit:
Testatur hoc & ipse : quĩ
opus scriptorũ suorum.
quod quattuordecim epłis
conclusit : solo ut ita dixe¬
rim xp̃i odore respersit.
Quicquid enĩ ibi legeris. ÷¬
aut fidei archana reue¬
lat. aut bonorũ operum
fructus ostendit. Aũt
cȩlestis regni gaudia pro
bulationũ hȩc prȩdicans
sustinuerit pandit: Aut
quid inter tribulationes
diuinȩ consolationis acce¬
perit refert. aut generali
exhortatione : quod omnib
qui pie uolunt uiuere iri¬
xp̃o ꝑsecutiones de esse non
possint insinuat: Testatur
quantũ uita sua dm̃ clari¬
ficauerit : Cũ inuinculis po¬
situs. & appropinquans pas¬
sioni: timotheo ꝑ epistolã.
exemplũ sui operis ꝓponit
dicens Bonum certamen
certaui : cursum consum¬

Expanded text:
l passionibus, vel morte clarificaverit Deum. Clarificavit utique et ipse. Testatur enim Lucas evangelista, qui librum Actuum apostolorum maxima ex parte, agones ipsius et labores pro Christo describendo complevit: testatur hoc et ipse qui opus scriptorum suorum quod quatuordecim Epistolis conclusit, solo, ut ita dixerim, Christi odore respersit. Quidquid enim ibi legeris, aut fidei arcana revelat, aut bonorum operum fructus ostendit, aut coelestis regni gaudia prombulationum hic praedicans sustinuerit pandit, aut quod  Al., quid inter tribulationes divinae consolationis acceperit, refert; aut generali exhortatione, quod omnibus qui pie volunt vivere in Christo, persecutiones deesse non possunt, insinuat. Testatur quantum vita sua Deum clarificaverit, cum in vinculis positus, et appropinquans passioni, Timotheo per Epistolam exemplum sui operis proponit, dicens: Bonum certamen certavi, cursum consum
Abbreviated transcription (Latin):
misit Ego enĩ lam im¬
molor: & tempus meȩ re¬
solutionis inftat O quã
prȩtiosa in conspectu dñi
mors ic̃i illius. qui aper¬
tissime Nouerat: qui libe¬
ra uoce prędixerat. se oc¬
cidi ꝓ dño pon aliud. eẽ:
quam gratissimã dõ mun¬
dissimamq hostiam offer¬
ri. Clarificauit ergo &
paulus dm̃: Clarificauert᷑
& ceteri apłi. qui & ipsi puro
corde xp̃m diligebant: ipsi
sincera intentione oues xp̃i

Expanded text:
im jam immolor, et tempus resolutionis meae instat. O quam pretiosa in conspectu Domini mors sancti illius, qui apertissime noverat, qui libera voce praedixerat, se occidi pro Domino, non aliud esse quam gratissimam Deo mundissimamque hostiam offerri. Clarificavit ergo et Paulus Deum, clarificaverunt et caeteri apostoli, quia et ipsi puro corde Christum diligebant, ipsi sincera intentione oves Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tum sufficit curare negle¬
xerit. inter pastores ouiũ
merare prȩsumit: Sed
& hoc pastori est fixo corde
tenendũ : ut eos quib pię¬
est. non quasi suos ꝓprios.
sed ut anĩ sui gregem trac̃¬
tare meminerit. iuxta n¬
lud quod petro dicitur.
Si diligis me : pasce oues
meas Meas inquity non
tuas: Meas tibi oues com¬
mendatas scito : & has quasi
meas regert. si me ꝑfecte
amas recole : ut meam
iudelic& in eis gloriam
meũ dominiũ : inea lu.¬
era. non tua ꝓpria que¬
ras Sunt enun qui oues
suȩ uel głȩ uel dominatio¬
nis. uel questus gratia
pascunt: Quorum multi

Expanded text:
tum sufficit curare neglexerit, inter pastores oviliumerare praesumit? Sed et hoc pastori est fixo corde tenendum ut eos quibus praeest non quasi suos proprios, sed ut Domini sui gregem tractare meminerit, juxta illud quod Petro dicitur: Si diligis me, pasce oves meas . Meas, inquit, non tuas. Meas tibi oves commendatas scito, et has quasi meas regere, si me perfecte amas, recole: ut meam videlicet in eis gloriam, meum dominium, mea lucra, non tua propria quaeras. Sunt enim qui oves suae vel gloriae, vel dominationis, vel quaestus gratia pascunt. Quorum multi
Abbreviated transcription (Latin):
non sanantur. quia in fta¬
bulũ suũ non uult eos
xp̃c inducere. in quo cura¬
tus est ille : qui de iheri¬
salem descendens. inciat
in latrones. quẽ uulnerib
alligatis in fuso oleo & ui¬
no. imponens in ium̃tum
suũ samaritanus ille du¬
xit instabulũ: & sanandũ
stabulario dereliquit:
Non accipiunt ergo medr¬
cinã: qui medicum non
requirunt: Si enĩ requi¬
rerent: non derogarent
Explorant pastoris abser¬
tiam: & ideo pastores e¬
clesiarũ uel necare uel
in exilium agere conten¬
dunt : quia presentibus
pastoribus : oues xp̃im
cursare non possunt:
Spoliare ergo gregẽ dñ
raptores conantur: qui
corporea quadã mentis
intentione duri ac rig¬
di. nequaquã solent a ͥ¬
suo errore deflectere:¬
Et ideo apłs ait: Hereticũ

Expanded text:
non sanantur, quia in stabulum suum non vult eos Christus inducere, in quo curatus est ille qui de Hierusalem descendens incidit in latrones: quem vulneribus alligatis, infuso oleo et vino, imponens in jumentum suum Samaritanus ille duxit in stabulum, et sanandum stabulario dereliquit . Non accipiunt ergo medicinam, qui medicum non requirunt; si enim requirerent, non derogarent. 50. Explorant pastoris absentiam, et ideo pastores Ecclesiarum vel necare, vel in exsilium agere contendunt; quia praesentibus pastoribus oves Christi incursare non possunt. Spoliare ergo gregem Domini raptores conantur, qui corporea quadam mentis intentione duri ac rigidi, nequaquam solent a suo errore deflectereEt ideo Apostolus ait: Haereticu
Abbreviated transcription (Latin):
obtinent puritatẽ. cum
elemosynarũ scĩficatione
nituntur: dicente dño.
date elemosynã & ecce
om̃a munda sunt uobis

Expanded text:
obtinent puritatem, cum eleemosynarum sanctificatione nituntur, dicente Domino: Date eleemosynam, et ecce omnia munda sunt vobis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ non solas in eis uirtuo
ac prȩmia iustorũ. ueris
eciam uitia undictams
reproborũ: ad incitam̃ta
nobis bene agendi pro¬
ponimꝰ: Hoc siquidem &
ipsius dñi docemur exem¬
plo: Qui ut humanȩ suꝑ¬
biȩ ceruicẽ frangat. ac
suibłime nobis humilitatis
iugũ imponat. Non suae
tantũ humilitatis formã
quã sequamur insinuat

Expanded text:
non solum in eis virtutes ac praemia justorum, verum etiam vitia, vindictamque reproborum ad incitamentum nobis bene agendi proponimus. Hoc siquidem et ipsius Domini docemur exemplo, qui ut humanae superbiae cervicem frangat, ac sublime nobis humilitatis jugum imponat, non suae tantum humilitatis formam quam sequamur, insinuat
Abbreviated transcription (Latin):
nec omnino ꝑtinet. nisi
ad agricolam trinitatẽ.
Iam uos mundi estis: Nundi
scilicet. atq mundandi:
Neq enũ inisi mundi essent
fructũ ferre potuissent:
Et tamen omnem qͥ fert
fructũ purgat agricola
ut fructũ plus afferit:
Fert fructum. quia mim¬
dus est. atq ut plus affe¬
rat. purgatur adhuc
Quis enĩ. est in hac uita sic
mundus. ut non sĩt magi
magisq mundandus
Ubi si dixerimꝰ quia pec¬
catũ non habenius. nos
ipsos seducimus. & ueritas
in nobis non est: Si autẽ

Expanded text:
nec omnino pertinet nisi nec omnino pertinet nisi ad agricolam Trinitatem. Jam vos mundi estis, mundi scilicet atque mundandi. Neque enim nisi mundi essent, fructum ferre potuissent: et tamen omnem qui fert fructum, purgat agricola, ut fructum plus afferat. Fert fructum, quia mundus est; atque ut plus afferat, purgatur adhuc. Quis enim est in hac vita sic mundus, ut non sit magis magisque mundandus? Ubi « si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est: si aute
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ: Unde & ipse &
pater unũ sunt Et si
uerbũ caro factũ est qđ
non erat: manet quod
erat : Deniq cũ de patre
tanquã de agricola dixis
get ut plus afferant
fructũ: continuo etiam
se tipsum mundatorem
.palmitũ ostendens:
Uiam uos inquit
⁊mundi estis propter
sermonẽ quẽ loquutus
rsum uobis Ecce & ipse
mundator est. palmitũ:
quod est agricolȩ non
uitis. officium: Qui etiã
palmites: operarios suos
fecit: Nam & si non
dant incrementum. im¬
pendunt tam̃ aliquod
adiumentũ. sed non de
suo: quia sine me inquit
ruchil potestis facerẽ :¬
Audi etiam ipsos confitente
Quid autẽ est apollo: Quid
autẽ paulus. : Ministri
ꝑ quos credidistis: Et uni.¬
cuiq sicut dñs dedit: Ego
plantaui: apollo rigauit.
Et hoc ergo. sicut unieuiq
dñs dedit: Non itaq de sio
am uero quod sequitur.
sed ds̃ incrementũ dedit:
Non ꝑ illos sed ꝑ serpsum
facit Excedit hoc huma¬
nam humilitatẽ: excedit
angelicã sublimitatem

Expanded text:
Verbum; unde ipse et Pater unum sunt: et si Verbum caro factum est quod non erat, manet quod erat. Denique cum de Patre tanquam de agricola dixissget ut plus afferant fructum; continuo etiam seipsum mundatorem palmitum ostendens, Jam tos, inquit, mundi estis propter sermonem quem locutus sum vobis. Ecce et ipse mundator est palmitum, quod est agricolae, non vitis officium: qui etiam palmites operarios suos fecit. Nam etsi non dant incrementum, impendunt tamen aliquod adjumentum; sed non de suo: Quia sine me, inquit, nihil potestis facere. Audi etiam ipsos confitentes: Quid autem est Apollo? quid autem Paulus? Ministri ὥν credidistis, et unicuique sicut Dominus dedit. Ego plantavi, Apollo rigavit. Et hoc ergo sicut unicuique Dominus dedit: non itaque de suo. Jam vero quod sequitur, sed Deus incrementum dedit ; non per illos, sed per seipsum facit: excedit hoc humanam humilitatem, excedit angelicam sublimitatem,