comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
QUOD
EST
.AUIT
PUM
GEUETUM. AT FACTUCO
Est ergo : quod neq uatum:
neq factũ est Et est quod
natũ est: & factum non est:
Et est quod neq natũ: neq fãco
Et .ẽ. qd factũ ẽ. & natũ ẽ: & rena¬
singulis rebus substantiam
destinemus Quod ergo neq
natũ. neq factum: pater est:
Non enĩ ab aliquo est: Quod
autẽ natũ est. & factũ non
est : filius .c̃. qui apatre ge¬
nitus. ẽ Quo iterũ neque
natũ neq factũ est: sp̃c sc̃s
est qui a patre procedit:
Quod etiã factũ est. & natum
non est: cęlũ terra. & cetera
quȩ sunt: Quod autẽ factũ
est. & natũ est. & renatũ. ẽ¬
gula doceamus exemplis :
de patre ita scriptum est:
Unus enĩ ds̃ pater: ex quo

Expanded text:
quod est, aut tum genitum, aut factum. Est ergo quod neque natum, neque factum est: est quod natum est, et factum non est: et est quod neque natum, neque factum et est quod factum est, et natum esingulis jam rebus substantias designemus. Quod ergo neque natum, neque factum est, Pater est: non enim ab aliquo est. Quod autem natum est, et factum non est, Filius est, qui a Patre genitus est. Quod vero neque natum neque factum est, Spiritus sanctus est, qui a Patre procedit. Quod etiam factum est, et natum non est, coelum, et terra, et caetera quae sunt. Quod autem factum est, et natugula doceamus exemplis; de Patre enim ita scriptum est: Unus enim Deus Pater, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
filius & sp̃c sc̃s initio care¬
ant : & inde demonstratur
quia quod pater et̃ nion
coepit. & si non cępit: Nec
filius coepit: sp̃c autẽ sc̃s
qui a patre ꝓcedit. nec ipse
cocpit: quia ꝓcessio eus
continua est. & ab eo est qui
non coepit: Non enĩ pater
cȩpit. eẽ: & quia non cępit.
nec sp̃c sc̃s coepit: ea ratione.
quia & in ipso est. & eius ẽ

Expanded text:
itus sanctus initio careat, exinde demonstratur, quia quod Pater est, esse non coepit; et si non coepit, nec Filius coepit: Spiritus autem sanctus, qui a Patre procedit, nec ipse coepit; quia processio ejus continua est, et ab eo est, qui non coepit: non enim Pater coepit esse, et quia non coepit, nec Spiritus coepit esse; ea ratione quia et in ipso est,
Abbreviated transcription (Latin):
tã requiẽ. & gloriã cęlestiũ
ꝓmissorũ: multo plura &
magnificentiora ꝑspiciet:
quam ei sunt inhac terra
enim tanquã inspeculo
& enigmate : tunc autem
oculis suis uidebit. id est
facie ad faciem: Tunc beau
& illustris anima. inter
stupendas remuneratoris
sui constituta diuitias: in

Expanded text:
tam requiem et gloriam coelestium tam requiem et gloriam coelestium promissorum; multo plura et magnificentiora perspiciet, quam ei sunt in hac terraenim tanquam in speculo et in aenigmate, tunc autem oculis suis videbit, id est, facie ad faciem. Tunc beata et illustris anima inter stupendas remuneratoris sui constituta divitias, in
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis. id est uel illos de
quib dicebat: meus cibus ẽ¬
ut faciã uoluntatẽ eius qui¬
me misit patris. Cibiis enĩ¬
xp̃i: est salus nr̃a. Reficitur
cȩlestib epulis. ꝓfectib nr̃is.
Cibus eius sumꝰ: dum adquisiti
eccłȩ. in membra eius corpusq
transimus. Uel cibos eius. al¬
taris sacramenta cęlestia. de
quib dicitur: Panem cȩli
dedit eis : panẽ angelorum
manducauit homo Uidit
& holo causta eius orationũ
sine dubio supplicationum¬
q mẏsteria. & obstupuit.
ubi iidit in estimabiles di¬
uitias dñi sui Dixitq ad
regẽ Uerus est sermo quẽ
audierã in terra mea. suꝑ
sermonib tuis & super sa¬
pientia tua. & non crede¬
bam narrantibus: donec
ipsa ueni & uidi oculis meĩ
& probaui quod media par
nuntiata michi non fuiss&e:
Maiora sunt sapientia &
opera tua: quam rumor
quẽ audiui Cum ergo ꝑ¬
uenerit regina hȩc. siuẽ
iherusalem: idest uisionẽ
pacis & ingressa fuerit bea¬

Expanded text:
Salomonis, videlicet illos de Salomonis, videlicet illos de quibut faciam voluntatem ejus qui misit me Patris . Cibus Christi est salus nostra. Reficitur coelestibus epulis, profectibus nostris. Cibus ejus sumus, dum acquisiti Ecclesiae in membra ejus, corpus, quod transimus; vel cibus salutaris sacramenta coelestia, de quibus dicitur: Panem coeli dedit eis, panem angelorum manducavit homo . Vidit et holocausta ejus, orationum sine dubio supplicationumque ministeria, et obstupuit ubi vidit inaestimabiles divitias Domini sui; dixitque ad regem: Verus est sermo quem audieram in terra mea super sermonibus tuis et super sapientia tua, et non credideram narrantibus donec ipsa veni ac vidi oculis meis, et probavi quod media pars nuntiata mihi non fuisset; majora sunt sapientia et opera tua quam rumor quem audivi . Cum ergo pervenit regina haec, sive Jerusalem, id est, visionem pacis, et ingressa fuerit bea
Abbreviated transcription (Latin):
tudine pͣcedentiũ delictoꝵ:
Uideamus quid agat hȩc re¬
gina Uidens in quã regina
saba omnẽ sapientiã salo¬
mon̾is. & domũ quã edifica¬
uerat: & cibos mensȩ eius. &
holochausta quȩ offerebat
indomo dñi: non habebat
ulda spiritũ: Quid erat
rationis. ut prepotens regi¬
na domũ. expensas & cibos
regios tantopere miraret᷑:
Ergo hoc loco aliqua maiora
nos oportet inquirere :
Uidit ergo ȩccła ex gentib
congregata sapientiã xp̃i.
idest post carnalia insti¬
tuta gentiliũ post huma¬
nam & animalẽ doctrinã
phylosophorũ accepit in¬
tellectũ salutis & uitȩ: in¬
spexit sp̃ualiũ mirabilia
bonorum. agnouit uirum
fabricatorẽ cȩli ac terre.
& potentissimũ humani
generis conditorẽ: De cuiuiꝰ
sapientia dicit᷑. Omnia in
mero constitiusti Uidit &
domũ quã edificauerat. idest
incarnationẽ hominis as¬
sumpti: in quo habitat om¬
nis plenitudo diuinitatis
corporaliter Uidit & cibos

Expanded text:
tudine praecedentium delictorum. tudine praecedentium delictorum. Videamus quid agat haec regina. Videns autem regina Saba omnem sapientiam Salomonis, et domum quam aedificaverat, et cibos mensae ejus, et holocausta quae offerebat in domo Domini, non habebat ultra spiritum. Quid erat rationis, ut praepotens regina domum, expensas, et cibos regios tantopere miraretur? Ergo hoc loco aliqua majora nos oportet inquirere. Vidit ergo Ecclesia ex Gentibus congregata sapientiam Christi: id est, post carnalia instituta Gentilium, post humanam et animalem doctrinam philosophorum, accepit intellectum salutis et vitae, inspexit spiritualium mirabilia bonorum, agnovit verum fabricatorem coeli ac terrae, et potentissimum humani generis Conditorem; de cujus sapientia dicitur: Omnia in ndere constituisti . Vidit et domum quam aedificaverat, id est, incarnationem hominis, in quo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Vidit et cibos
Abbreviated transcription (Latin):
micitias inter dm̃ & hominẽ
in carne sua: Uenit post ue¬
teres & prophanas suꝑstitio¬
nes: audire & discere de fidt
illuminatione & iudicio si¬
turo: De animȩ immorta¬
litate. de spe resurrectionis
& gła : Uenit ergo iniheru¬
salem cũ multo comitatu.
idest non iam cum una tan¬
tũ gente iudeoꝵ. sicut prius
synagoga quȩ solos habuit
hebreos: sed totius mundi
gentib diuersisq nationib
Uenit ergo ex hibens munera
prȩtiosas. & hoc camelis por
pulo uenientib. qui prius¬
fuerant uitiorũ feditate
dstorti. & malorũ onere
curui: ac peccatorũ praui¬
tate deformes Cum his tã ini¬
quã munerib regina hȩc
ingredit᷑ ad pacificũ regem
rum puritatis incensa prę¬
tiosa. splendoresq gemma¬
rum: morũ scilic&e insignia¬
& ornamenta uirtutũ Et
loquita est ei uniuersa quȩ
habebat in corde suo: idest
aperuit ei corsuũ. manife¬
stauit ei occulta conscientiȩ
suȩ: in confessione & poeni¬

Expanded text:
micitias inter Deum, et hominem micitias inter Deum, et hominem in carne sua. Venit post veteres et profanas superstitiones audire, et discere de fidei illuminatione, et judicio futuro: de animae immortalitate, de spe resurrectionis, et gloria. Venit ergo in Jerusalem cum multo comitatu: id est, non jam cum una tantum gente Judaeorum, sicut prius synagoga solos habuit Hebraeos, sed totius mundi gentibus, diversisque nationibus. Venit ergo exhibens munera pretiosas, et hoc camelis portpulo venientibus, qui fuerant prius vitiorum foeditate distorti, et malorum onere curvi, ac peccatorum pravitate deformes. Cum his tanquam muneribus regina haec ingreditur ad pacificum regem rum puritatis, incensum pretiosum, splendoresque gemmarum, morum scilicet insignia, ornamenta virtutum. Et locuta est ei universa, quae habebat in corde suo: Id est aperuit ei cor suum, manifestavit ei occultam conscientiam suam in confessione, et poeni
Abbreviated transcription (Latin):
de aurato. circum amicta
uarietate : Idest diuersarũ
circũdata prȩtioso decore
na quȩ uenit a partibus
ȩthiopiȩ audire sapien¬
tiam salomonis: Sed hãec
non tam ex una regione. quã
ex uniuersis mundi partib
reges paritura conuenit.
sicut etiam euangelista
commemorat: Regina au¬
stri uenit a finibus terraȩ :¬
audire sapientiã salomonis:
Uenit ȩccła ad redemptorẽ
& eruditorẽ suũ: ut de stul¬
titia erroris: doctrinã per¬
ciperet ueritatis De qua
plenius sicut audiuimus
reguorũ scribit hystoria :
ita dicens Et ingressa reg¬
na iherusalẽ cum multo c¬
mitatu & diuitiis. cũ camelis
portantib aromata & aurĩ
infinitũ nimis. & geminas
prȩtiosas: uenit ad salomonẽ.
& loquuta est ei uniuersa
quȩ habebat in corde suo.
Ergo infigura reginȩ huius.
eccła uenit exgentib. & a
finib terrȩ : imponens fint̃
cupiditatib uitiisq terre¬
nis. ut audiret sapientiam
salomonis: idest uiri paci¬
cit utraq unũ: soluens ini¬

Expanded text:
deaurato, circumamicta varietate ; id est, diversarum circumdata pretioso decore na quae venit a partibus Aethiopiae audire sapientiam Salomonis. Sed haec non tam ex una regione, quam ex universis mundi partibus reges paritura convenit, sicut etiam evangelista commemorat: Regina austri venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Venit Ecclesia ad redemptorem et eruditorem suum, ut de stultitia erroris doctrinam perciperet veritatis; de qua plenius, sicut audivimus, Regnorum scripsit historia, ita dicens: Et ingressa regina Jerusalem cum multo comitatu et divitiis, cum camelis portantibus aromata, et aurum infinitum nimis, et gemmas pretiosas, venit ad Salomonem, et locuta est ei universa quae habebat in corde suo. Ergo in figura reginae hujus Ecclesia venit ex Gentibus et a finibus terrae, imponens finem cupiditatibus vitiisque terrenis; ut audiret sapientiam Salomonis, id est, veri pacicit utraque unum solvens ini
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a deputare: Amicum
non propter mundũ. sed
ꝓpter dm̃ diligere: inimicũ
etiam amando tolerares
Nulli quod pati mon uis.
facere: nulli quod tibi

Expanded text:
ra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuante dño. decalogũ
legis ꝑ opera lucis: quasi
decẽ horas diei. sole il¬
lustrante compleat:
Et illi quidẽ die illo ma¬
nentes apud dñm: feli¬
cissima ueritatis specu¬
latione uesperam ex¬
pectabant: It uero om¬
nes electi. post operũ
bonorũ perfectionem
post impleta legis dĩ
prȩcepta : ꝑpetuũ & nullo
fine obnoxiũ diẽ sunt
cũ illo acturi: illũ uide¬
lic& :quẽ uidere deside¬
rans ꝓpħa cantabat:
Quia melior est dies una

Expanded text:
adjuvante Domino, decalogum adjuvante Domino, decalogum legis per opera lucis, quasi decem horas diei sole illustrante, compleat. Et illi quidem die illo manentes apud Dominum, felicissima veritatis speculatione vesperam exspectabant. At vero omnes electi post operum bonorum perfectionem, post impleta legis Dei praecepta, perpetuum et nulli fini obnoxium diem sunt cum illo acturi, illum, videlicet, quem videre desiderans propheta cantabat: Quia melior est dies una
Abbreviated transcription (Latin):
ut habitationẽ nobis
ȩternȩ suȩ mansionis
quȩ est apud patrem
oftendere dignetur:
dicentes cũ moyse:
Dñe. ostende nobis glo¬
riam tuã Quod autẽ
ipse discipulos uenire.
& ubi maneret uidere
prȩcipit : uirtutũ pro¬
fecto studium quibus
ad ȩterna gaudia ꝑue¬
niamus. sub eundũ nobis
ostendit Uenire & enĩ
post iħm est. ut mansio¬
nem eius uidere possimꝰ
bonis operib quȩ ipse
premonstrauit insistere
horũq cotidianis profe¬
ctib ꝰ ad celsitudinem
diuinȩ uisionis attingere:
Uenerunt inquit & uide¬
runt ubi maneret : &
apud eũ manserunt die
Uillo: Hora autẽ erat
quasi decima Quia lex
in decẽ prȩceptis data
est : solet in denario
numero ꝑfectio legis
indicari: Bene ergo
decima hora uenerunt.
discipuli. ut mansionẽ
iħu uidexent: quia ni¬
mirũ necesse est. ut qui
dĩ se mandatis humilit̃
subdat: Quiq luce diui¬
nȩ contẽplationis post¬
modũ frui appetit: prius

Expanded text:
ut habitationem nobis ut habitationem nobis aeternae suae mansionis, quae est apud Patrem, ostendere dignetur, dicentes cum Moyse: Domine, ostende nobis gloriam tuam . Quia autem ipse discipulos venire, et ubi maneret videre praecipit, virtutum profecto studium, quibus ad aeterna gaudia perveniamus, subeundum nobis ostendit. Venire etenim post Jesum est, ut mansionem ejus videre possimus, bonis operibus quae ipse praemonstravit insistere, horumque quotidianis profectibus ad celsitudinem divinae visionis attingere. Venerunt, inquit, et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo: hora autem erat quasi decima. Quia lex in decem praeceptis data est, solet in denario numero perfectio legis indicari. Bene ergo decima hora venerunt discipuli, ut mansionem Jesu viderent, quia nimirum necesse est, ut qui Dei se mandatis humiliter subdat; quique luce divinae contemplationis postmodum frui appetit, prius,
Abbreviated transcription (Latin):
dixerunt ei Rabbi.
quod dicit᷑ interpreta¬
tum magister: ubi ha-¬
bitas: Nolebant trans¬
torie magisterio uerita¬
tis ꝑfrui: sed mansionem
potius in qua habitaret
inquirebant. quatinus
& tunc liberius insecre¬
to uerbis illius imbui:
& ex inde sȩpius eũ pos¬
sent uisitare. plenius in¬
struendi Unde & ipse
quia illos bene petentes.
quȩrentes pulsantes ui¬
dit : libens eis secretariũ
sui reserauit archani.
eosq introducens. ueri¬
tatis euangelicȩ rudi¬
mentis quȩ desiderabañ
illustrauit: Nam sequit᷑:
Dicit eis Uenite & iudete:
Statimq subiungitur :
Uenerunt & uiderunt
ubi maneret: & apua
eũ manserunt die illo:
Quod si altiore sensu li¬
b& inspicere. quid nob
agendũ insinuent di¬
scipuli. in eo quod ad
dñm quidem ambulan¬
tem uenerant. sed lo¬
cũ continuo ubi habi:¬
taret inquirebant. ad¬
monent utiq nos. ut
quotiens in carnationiᷤᷤ
eius transitũ ad mentẽ
reducimus: sollicito sem¬
per eũ corde rogemus.

Expanded text:
dixerunt ei: Rabbi, quod dicitur interpretatatum MAGISTER, ubi habitas? Nolebant transitorie magisterio veritatis perfrui, sed mansionem potius, in qua habitaret, inquirebant; quaetenus et tunc liberius in secreto verbis illius imbui, et exinde saepius eum possent visitare plenius instruendi. Unde et ipse, quia illos bene petentes, quaerentes, pulsantes vidit, libens eis secretarium sui reseravit arcani, eosque introducens veritatis evangelicae rudimentis, quae desiderabant illustravit. Nam sequitur: Dicit eis: Venite et videte. Statimque subjungitur: Venerunt et viderunt ubi maneret, et apud eum manserunt die illo. Quod si altiore sensu libet inspicere, quid nobis agendum insinuent discipuli in eo quod ad Dominum quidem ambulantem venerunt; sed locum continuo ubi habitaret inquirebant, admonent utique nos, ut quoties incarnationis ejus transitum ad mentem reducimus, sollicito semper eum corde rogemus,
Abbreviated transcription (Latin):
non habebit in se uitã
.uiiii. Et quod signũ crucis ha¬
bent infronte cathecumi¬
ni: iam de domo magna
sunt: Sed fiant ex seruis
filui Non enĩ nichil
sunt: qui iam aqd do¬
mum magnã ꝑtinent:
Quando autẽ manduc au̾it¬
manna populus israhel:
Cum transiss& mare ru¬
quid signific&: Audi apłm
Nolo autẽ uos ignorare
fr̃s. quia om̃s p̾atres nr̃i
sub nube fuerunt : & om̃s
ꝑ mare transierunt:
Quid ꝑ mare transierunt.
quasi quȩreres ab illo.
sequutus ait Et omnes
per moysen baptizati
sunt. in nube & in mari
Si ergo figura maris tan¬
tum ualuit: species bap¬
tismi quantum ualebit a
Si quod gestũ est in figura
traiectum populum ad
manna ꝑduxit : quid ex¬
hibebit xp̃c in ueritate
baptismi sui. traiecto ꝑ
eum populo suo: Per
baptismũ suũ traicit ere¬
dentes occisis omnib pec¬
catis. tanquã hostib con¬
sequentib. sicut in illo
mari omnes egyptu pe¬
rierunt: Quo traicit fr̃i
mei: Quo traiͥcit

Expanded text:
non habebit in se vitam . Et quod signum crucis habent in fronte catechumeni, jam de domo magna sunt; sed fiant ex servis filii. Non enim nihil sunt qui jam ad domum magnam pertinent. Quando autem manna manducavit populus Israel? Cum transisset mare ruquid significet, audi Apostolum: Nolo autem vos ignorare, fratres, quia sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt . Ut quid per mare transierunt? quasi quaereres ab illo, secutus ait, Et omnes per Moysen baptizati sunt in nube et in mari . Si ergo figura maris tantum valuit, species Baptismi quantum valebit? Si quod gestum est in figura, trajectum populum ad manna perduxit; quid exhibebit Christus in veritate baptismi sui, trajecto per eum populo suo? Per baptismum suum trajicit credentes, occisis omnibus peccatis, tanquam hostibus consequentibus, sicut in illo mari omnes Aegyptii perierunt. Quo trajicit, fratres mei? quo trajicit
Abbreviated transcription (Latin):
Ur̃i aut̃ & capilli. capitis
numerati sunt Nolite
ergo timere. multis pas¬
serib meliores estis uos
Manifestius superior nr̃e
expositionis sensus expres¬
sus est : qđ timere non
debeant eos qui possunt
non possunt: qm̃ si sine
dĩ. scientia. parua quoq
animalia. non decidunt:
Quantomagis homo. qui
apostolica fultus sit digni¬
tateͣ Quod autẽ ait.
ur̃i autẽ & capilli capitiꝰ
onĩs numerati sunt: im¬
nensã dĩ erga homines
ostendit. ꝓuidentiã & in¬
effabilẽ signat affectum:
c̃at. etiam parua & otiosa
dicta: eius scientiã non fu¬
giant: Derĩdent intelligen¬
tiã eccłasticã in hoc loco.
qui cãrnis. resurrectionẽ
negant. quasi nos & capilloᷤ
qui numerati sunt: & a
tonsore decisi: om̃s dicamꝰ
resurgere. cũ saluator ñ
dixerit. ur̃i autẽ & capil
li om̃s saluandi sunt: sed
numeri demonstratur :
non eiuisdẽ numeri conses¬

Expanded text:
t capilli capitis omnes numerati sunt. Nolite ergo timere; multis passeribus meliores estis vos. Manifestius superior nostrae expositionis sensus expressus est: quod timere non 64 debeant eos qui possunt non possunt, quoniam si sine Dei scientia parva quoque animalia non decidunt, quanto magis homo, qui apostolica fultus sit dignitate! Quod autem ait: vestri autem et capilli capitis omnes numerati sunt, immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum, Deum, et etiam parva et otiose dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos et capillos qui numerati sunt, et a tonsore decisi, omnes dicamus resurgere, cum Salvator non dixerit: Vestri autem et capilli capitis omnes salvandi sunt, sed numeri demonstratur, non ejusdem numeri conser
Abbreviated transcription (Latin):
est quod Makia genuit.
euangelizando suo com¬
mendat eloquio. Uerbũ
quod in principio erat. &
uerbũ erat apud dm̃: a
ds̃ erat uerbum: Hoc quis¬
pe uerbũ quod erat in
principio. & apud dm̃
ipsum dm̃ genuit benti
& gloriosa uirgo Uali&
se carnẽ factum Iccirad
uirginitas longe sacrat
& fecunditas ut ita dici
multo in effabilior: quã
suo potuerit ille explicas
eloquio Uerum tamen
quanto uirginitas cogil¬
tior uirginitati. beatus
euangelista tanto ceteris
excellentior & uicinior
uerbo: Ideo quicquid E
quod iurgo genuit: toci
pro ut potuit homo pe
sp̃m scm̃ nobis reserauit
manifestius & docuit:
Ceterũ ad exemplũ humanȩ
uitȩ. conuersatio eius. post¬

Expanded text:
est quod Maria genuit; est quod Maria genuit; evangelizando, suo commendat eloquio. Verbum, inquit, in principio erat, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc quippe Verbum quod erat in principio, et apud Deum ipsum genuit beata et gloriosa Virgo Maria ex se carnem factum. Idcirco virginitas longe sacratior, et fecunditas ut ita dicam multo ineffabilior, quam suo potuerit ille explicare eloquio. Verumtamen quanto virginitas cognatior virginitati, tanto beatus evangelista caeteris excellentior et vicinior Verbo. Ideo quidquid est quod Virgo genuit, totum prout potuit homo per Spiritum sanctum nobis reservavit manifestius et docuit. IV. Caeterum ad exemplum humanae vitae, conversatio e
Abbreviated transcription (Latin):
necnon & uenustus conuer¬
sandi uernans alternatim
pudicitiarũ splendor de¬
coratus Una sĩquidẽ uirtꝰ
uirginitatis in ambobus.
sed altera proportio iri
Maria: Altera quidem
quia fęcundior. sed ipsa:
psa uero sed altera: quiã
& si ipsa eademq incorrup¬
tio: tamen fȩcunditas inte¬
gritatis longe gloriosior
quam uirginitas Ic circo
& fecunditas in illa. tota
deifica est. & uirginitas:
Alioquin. nusquã secundum
naturã nascendi uirginitas.
ubi fecunditas predicatur:
neq fecunditas. ubi uirgi¬
nitas integra conseruatur:
deoq totum super excel¬
lit de illa que dicuntur:
quia sunt diuina atq in¬
effabilia. Unde uirginitas
atq fȩcunditas prolis. suꝑ¬
eminens nouitas est: quãm¬
quã humanũ cernatur
ex carne quod nascitur:
Uerumtamen. & si magnif¬
centior multũ uirginita
in Maria. propter gratiȩ
excellentiam. una tamen
integritas carnis & una
uirtus : quȩ ad iniucẽ quais
cognata sociatur: Hinc
quoq lohannes quicqua

Expanded text:
necnon et venustas conversandi vernans, alternatim pudicitiarum splendore decoratur. Una siquidem virtus virginitatis in ambobus, sed altera proportio in Maria: altera quidem, quia fecundior, sed ipsa. Ipsa vero, sed altera: quia etsi ipsa eademque incorruptio, tamen fecunditas integritatis longe gloriosior quam virginitas. Idcirco et fecunditas in illa tota deifica est et virginitas. Alioqui nusquam secundum naturam nascendi virginitas, ubi fecunditas praedicatur: neque fecunditas, ubi virginitas integra conservatur. Ideoque totum superexcellit de illa quae dicuntur: quia sunt divina atque ineffabilia. Unde virginitas et fecunditas prolis supereminens novitas est, quamquam humanum cernatur ex carne quod nascitur. Verumtamen etsi magnificentior multum virginitas in Maria propter gratiae excellentiam: una tamen integritas carnis, et una virtus, quae ad invicem tamquam cognata sociatur. Hinc quoque Joannes, quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & hȩc iumenta eos
maxime calce morsuq
appetunt: a quib curan
tractantur: Non parcis.
non parco: Aduersaris.
aduersor Resistis. resisto.
Lucta nos comparat. sed
causa sẽparat: Tu inimicꝰ
es medico: ego morbo:
Tu diligentiȩ̃ meȩ : ego
pestilentiȩ tuȩ Ret̾ri-¬
buebant inquit mala
ꝓ bonis. ego autẽ orabã
Quid orabãt. nisi pater
ignosce illis quia nesci¬
unt quid faciunt Cum
uobis inquit detraxerint
& dixerint om̃e malũ
aduersũ uos ꝓpt̾ iustitiã.
gaudete & exultate qm̃
merces ur̃a multa est in

Expanded text:
Nam et haec jumenta eos maxime calce morsuque appetunt, a quibus curantrectantur. Non parcis, non parco: adversaris, adversor: resistis, resisto. Lucta nos comparat, sed causa separat. Tu inimicus es medico, ego morbo: tu diligentiae meae, ego pestilentiae tuae. Retribuebant, inquit, mihi mala pro bonis; ego autem orabam . Quid orabat, nisi, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt ? Cum vobis, inquit, detraxerint, et dixerint omne malum adversum vos propter justitiam, gaudete et exsultate, quoniam merces vestra multa est
Abbreviated transcription (Latin):
quia ex ancilla natus ex¬
heredatus. sed quia supb
matri: suꝑb in filium
matris. Mater enĩ eius
magis sara quã agar.
llius uterus accõmodatꝰ
illius uoluntas accessit.
Non faceret Abraham qđ
sara noll&. Magis ergo
ille filius sarȩ. sed quia
superb in fratrem est.
Superbus ludendo: quia
deludendo: Quid ait sara:
Eice ancillã & filiũ eius
Non enĩ heres erit filius
ancillȩ. cũ filio meo ysaac:
Non ergo illũ uiscera an¬
cillȩ eiecerunt foras. sed
ceruix seruilis. Et si liber
suꝑb sit: seruus est. Et
quod peius est malę
domine ipsuis superbiȩ.
taq fr̃s mei respondete
homini: non posse rursus
nasci hominem. Respon¬
dete securi. non posse
rursus nasci hominem.
Quicquid iterũ fit. illusio
est. Quicquid iterũ fit.
lusus est. Ismahel ludit:
foras mittatur. Animađ¬
uertit eos sara ludentes
ait scriptura. & dixit abra

Expanded text:
quia ex ancilla natus, exhaeredatus, sed quia superbus matri, superbus in filium matris; mater enim ejus magis Sara quam Agar. Illius uterus accommodatus, illius voluntas accessit; non faceret Abraham quod Sara nollet: magis ergo ille filius Sarae. Sed quia superbus in fratrem, et superbus ludendo, quia deludendo; quid ait Sara? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Non ergo illum viscera ancillae ejecerunt foras, sed cervix servilis. Et si liber superbus sit, servus est; et quod pejus est, malae dominae, ipsius superbiae. Itaque, fratres mei, respondete homini non posse rursus nasci hominem; respondete securi non posse rursus nasci hominem. Quidquid iterum fit, illusio est; quidquid iterum fit, lusus est. Ismael ludit, foras mittatur. Animadvertit enim eos Sara ludentes, ait Scriptura, et dixit Abra
Abbreviated transcription (Latin):
ra Eice ancillã. & filiũ
euis. Non ent̃ heres erit
filius ancillȩ cũ filio meo
ysaac. Quęrimꝰ ubi hoc di¬
cat scriptura. ut uideamꝰ
utrũ asia aliqua ꝑsequutio
prȩcesserit ismahel in ysaac.
Et inuenimꝰ hoc dictũ esse
a sara: quando uidit ꝓueros
ludentes simul Quã lusio¬
nẽ dicit scriptura uidisse
saram. hanc ꝑsequutionem
ait apł̃s. Plus ergo uos per¬
sequuntur qui uos illuden¬
do seducunt: ueni. ueni bap¬
tizare hic. hic habes uerũ
baptismũ. Noli ludere:
Unus ẽ uerus. ille lusus est
seduceris : & ista ꝑsequutio
grauis tibi erit. Melius
erat ut ismahelem: tu lu¬
crareris ad regnũ. Sed ñ
uult ismahel quia ludere
uult. Tene tu hereditatẽ
patris: & audi. Fice ancillã
& filiũ eiꝰ. Non enĩ heres
erit filius ancillȩ cũ filio
meo ysaac. Isti etiã audent
dicere. qđ ꝑsequutionẽ so¬
lent pati a catholicis re¬
gib aut a catholicis prin¬
cipibus. Quã ꝑsequutionẽ
tolerant. afflictionẽ cor¬

Expanded text:
ra? Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac . Quaerimus ubi hoc dicat Scriptura, ut videamus utrum aliqua persecutio praecesserit Ismaelis in Isaac: et invenimus hoc dictum esse a Sara, quando vidit pueros ludentes simul. Quam lusionem dicit Scriptura vidisse Saram, hanc persecutionem dicit Apostolus. Plus ergo vos persequuntur qui vos illudendo seducunt: Veni, veni; baptizare hic, hic habes verum baptismum. Noli ludere, unus est verus; ille lusus est: seduceris, et ista persecutio gravis tibi erit. Melius tibi erat ut Ismaelem tu lucrareris ad regnum; sed non vult Ismael, quia ludere vult. Tene tu haereditatem patris, et audi: Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio meo Isaac. 13. Isti etiam audent dicere quia persecutionem solent pati a catholicis regibus, aut a catholicis principibus. Quam persecutionem tolerant? Afflictionem cor
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Sed sicut tunc ille
qui scđm carnẽ natus
erat ꝑsequebatur eum.
idest qui scđm carnem
nati sunt : ꝑ sequunt᷑ eos
qui scđm sp̃m nati sunt:
Qui sunt scđm carnẽ natiꝰ
dilectores mundi: amato¬
res scłi Qui sunt secundũ
sp̃m natiꝰ Amatores re¬
gni cęloꝵ. dilectores xp̃i.
esiderantes uitam ȩternã.¬

Expanded text:
enim, Sed sicut tunc ille qui secundum carnem natus erat, persequebatur eum id est, qui secundum carnem nati sunt, persequuntur eos qui secundum spiritum nati sunt. Qui sunt secundum carnem nati? Dilectores mundi, amatores saeculi. Qui sunt secundum spiritum nati? Amatores regni coelorum, dilectores Christi, desiderantes
Abbreviated transcription (Latin):
turȩ
limitas ut non solum
uerba quȩ a sc̃is. uel ab
ipso dño dicta referunt᷑.
sed etiam circũstantia
rerũ quȩ simpliciter po¬
sita uidetur. sp̃ualib sit
plena mysteriis: Ecce
enĩ narrante euangelio¬

Expanded text:
turae limitas, ut non solum verba, quae a sanctis vel ab ipso Domino dicta referuntur, sed etiam circumstantia rerum, quae simpliciter posita videntur, spiritualibus sint plena mysteriis. Ecce enim, narrante evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
missus inmundũ Ille
qui formã in nocentiȩ
& patientiȩ. in se creden¬
tib esset daturus. de quo
in carne uenturo: prȩci¬
nens ꝓpheta dicebat᷑:
Sicut ouis ad occisionem
ducetur. & sicut agnus
corã tondente se sine
uoce : sic obmutescet:
Et iterum: Ipse autem
uulneratus est propter
peccata nr̃a. & liuore eiꝰ
sanati sumꝰ: Et audieruñ
eũ duo discipuli loquen

Expanded text:
esset in mundum, ille esset in mundum, ille qui formam innocentiae et patientiae in se credentibus esset daturus, de quo in carne venturo praecinens propheta dicebat: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic obmutescet . Et iterum: Ipse autem vulneratus est propter peccata nostra, et livore ejus sanati sumus. Et audierunt eum duo discipuli
Abbreviated transcription (Latin):
spexit iħm: qͥa in magno
iam culmine ꝑfectionis
animi gressum fixerat.
unde iure celsitudinem
diuinȩ maiestatis mere¬
retur intueri Stabat:
quia illã uirtutũ arcẽ
conscenderat. a qua nul¬
lis temptationũ posset
improbitatibus deici
Stabant cũ illo & discipiliᷤ
quia magistęriũ eius r.¬
de sequebant᷑ im mobilii¬
.U. Et respiciens inquit ibm
ambulantẽ: dicit: Ecce
agnus dĩ Ambulatio iħu.
dispensationẽ incarnatio¬
nis qua ad nos uenire
ac nobis exempla uiuen¬
di prebẽre dignatus est
insinuat: sicut mansio el
ȩternitatẽ diuinitatis.
inqua semꝑ est patri
ȩqualis : aptissime designat:
Respiciens ergo iħm am¬
bulantẽ lohannes : dicit
Ecce agnus dĩ Quia ui¬
dens eũ inter homines
conuersantẽ: ꝓfectũq
illis uitȩ cęlestis. & factiꝰ
demonstrantẽ & uerbis:
aperte ꝓnuntiabat. quia
non ipse ut putabant :
sed ille ess&e. qui ad re¬
demptionẽ generis hu¬
mani: adõ patre esset

Expanded text:
spexit Jesum, quia in magno spexit Jesum, quia in magno jam culmine perfectionis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri. Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationum posset improbitatibus dejici. Stabant cum illo et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum ambulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo Patre missus
Abbreviated transcription (Latin):
quare iłm prȩcursor suuꝰ
agnũ dĩ uocauerit. Quia
uidelic& eum prȩ ceteriꝰ
mortalib singulariter
in nocentẽ. hoc est ab om̃i
peccato mundũ nouit :
quia nos suo sanguine
redempturũ. Quia dona
sui ueileris sponte Pargi¬
turũ: ex qua uestẽ nobis
nuptialẽ facere possimus.
idest exempla uiuendi
nobis relicturũ prȩuidit :
quib indilectione cale¬
fieri deberemus Hõc gͦ
testimoniũ prȩcursoris
dñi. quiã facile patet fi¬
delib. citum amoris intx¬
mi fomit̃em. audientum
cordib infundit Sed
non est putandum. quia
sine certi ratione myste¬
rii. hoc relaturus euange¬
lista: prȩmiserit stetisse
iohannem cũ discipulis:
iħm uero. ambulasse:
Et illo utiq ambulasse:
ubi sequentib se disciplis
lohannis. mansionẽ in qua
habitabat ostenderet:
Ceteraq huiusmodi. quȩ
sequentia lectionis euan¬
gelicȩ cominemorant :
si enucleatius discutiantur.
inueniemus cȩlestibus
redundare mysterus:
Stabat enĩ iohannes. & re¬

Expanded text:
quare Jesum praecursor suus Agnum Dei vocaverit; quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evangelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat enim Joannes, et re
Abbreviated transcription (Latin):
beth de nomine iohannis
uiia uoce confirmat. dicen¬
do ꝑlegis latorem: Prophe¬
tam uobis suscitabit dñs
me ipsum audietis. iuxta
om̃a quȩcunq loquutus

Expanded text:
beth de nomine Joannis viva voce confirmat dicendo per legislatorem: Prophetam vobis suscitabit Deus meipsum audietis, juxta omnia quaecunq
Abbreviated transcription (Latin):
cupletius. quando ꝑ hoc
quod dõ immolat. in ara
cordis anima semet ipsã
mactat: Sed hoc bonȩ
uoluntatis sacrificium.
nunquã plene ꝓsoluitur:
Nisi mundi huius cupidi¬
tas ꝑfecte deseratur:
NIam quicquid in eo concu¬
piscimus. hoc ꝓculdubio
pximis inuidemus Uidet᷑
& enĩ quod nobis desit.
quod alter assequitur:
Et quia semꝑ inuidia a bo¬
na uoluntate discordat:
mox ut hȩc mentẽ cepe¬
rit: illa discedit: Vnde
prȩdicatores scĩ. ut pos¬
sint proximos diligere :¬
studuerunt in hoc scło
nil amare. nil unquam
appetere : nil uel sine
appetitu possidere :
Quos bene ysaias intuens
ait: Qui sunt isti qui ut
nubes uolant. & sicut
columbȩ ad fenestras suã:
Uidit quippe eos terrena.
despicere: mente celestib
ꝓpinquare. uerbis pluere.
miraculis coruscare: Et
quos a terrenis contagus
sc̃ã prȩdicatio & sublimis

Expanded text:
cupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis
Abbreviated transcription (Latin):
tiam euanglizandi: Senti¬
ebat enĩ angłs in beata uir¬
gne iã specialit̾ dm̃ in esse.:
& futura nouerat diuini
mysterii sacramenta: Ideo
tam reuerent᷑ ait Aue
aria gr̃a plena. Deinde
aitendite quã eximiũ est
mox qđ infert Dñs tecũ:
ustandi gr̃a: sed dñs tecum.
qua inte nouo nascendi illa-¬
bitur sacram̃to: sicq totus
uadens in salutationẽ ꝓpt̃
maledictionẽ priorũ pa¬
rentũ. magnũ detegit bene¬
ditionis oraculũ: benedicta
tu inquit inter om̃s mulie
adimpletur: De auditu fi¬
des genita contra fidem
crdidit. de conceptu defer-¬
re honorẽ cognatis didicit:
ae rtu filii pudor creuit:
uda ẽ castitas. integritas
iboratur: uirginitas quoq
sldata.Ẽ. oms pseuerarunt
uirtutes Extrema omniũ
quȩ & prima. mirabilis eius
refulsit humilitas Quȩ
cũ om̃ia ab angło didiciss&

Expanded text:
tiam evangelizandi. Sentitiam evangelizandi. Sentiebat enim angelus in beata Virgine jam specialiter Dominum inesse, et futura noverat divini mysterii sacramenta. Ideo tam reverenter ait: Ave, gratia plena . Deinde attendite quam eximium sit mox quod infert: Dominus tecuvisitandi gratia; sed Dominus tecum, quia in te novo nascendi illabitur sacramento. Sicque totus vadens in salutationem propter maledictionem priorum parentum, magnum detegit benedictionis oraculum. Benedicta tu, inquit, inter omnes mulieradimpletur, de auditu fides genita, contra fidem credidit. De conceptu deferre honorem cognatis didicit, de ortu filii pudor crevit. Aucta est castitas, integritas roborata, virginitas quoque solidata, omnes perseveraverunt rtutes. Extremuit omnia, quae et prima mirabilis ejus refulsit humilitas. Quae cum omnia ab angelo didiciss
Abbreviated transcription (Latin):
qđd audit: Ideoq humiliat
se beata uirgo in cunctis .
totã in se suscipiat gr̃am la¬
gitoris : quia qđ ꝑ partes
aliis datũ est. tota simu
uenit in ea gr̃ȩ plenitud
Hinc quoq ait euangłisti
Et de plenitudine eius nos
om̃s accepimꝰ: Magnas¬
quidẽ grã dilectissimi beg
mariae uirginis magna
nerationis : quia multũ se
humiliauit int̾ immensa
dona. int̾ diuinitatis com¬
mercia: hodie adño multũ
exaltat᷑ głosa : Deniq ideo
xp̃c humilis ad humilem
uirginẽ uenit quã elet:
ut de tã ꝓfunda hunilitat
triumphũ erigeret saluts
& exaltaret eam ut cam¬
uimꝰ etiã suꝑ choros ange¬
licos Quȩ nimirũ exsto
priuilegiũ est gr̃ȩ Ui
cũ timore & tremore p¬
fectȩ dilectionis recoltal
sunt hȩc mystica donora
sacramenta. sicq exhis o¬
pensanda est huius ceem
tantis inter esse deceat sacra¬
mentis. cui angłs ipse nion
sine metu scõ. nec sine hono¬
re debito imꝑendit reueren¬

Expanded text:
quod audit. Jam humiliat quod audit. Jam humiliat se beata Virgo in cunctis, ut totam suscipiat in se gratiam largitoris; quia quod per partes aliis datum est, tota simul venit in ea gratiae plenitudo. Hinc quoque ait evangelista: Et de plenitudine ejus nos omnes accepimus . Magna siquidem gratia, dilectissimi, beatae Mariae virginis magna nerationis, quia multum se humiliavit inter immensa dona, inter divinitatis commercia, hodie a Domino multum exaltatur gloriosa. Denique ideo Christus humilis ad humilem virginem venit, quam elegit, ut de tam profunda humilitate triumphum erigeret salutis, et exaltaret eam, ut cantavimus, etiam super choros angelicos. Quae nimirum exaltatio privilegium est gratiae. Unde cum timore et tremore perfectae dilectionis recolenda sunt haec mystica donorum sacramenta; sicque ex his compensanda est hujus celebtantis interesse deceat sacramentis. Cui angelus ipse non sine metu sancto, nec sine honore debito, impendit reveren
Abbreviated transcription (Latin):
spicit in cęlo & in terra
Quod si ab ipsis angelis in
cȩlo mansuetudo exigitur.
quia putatis hic fr̃s ubi
suꝑbia regnat ut humilie¬
mur quantũ necesse est
nobis: Hinc quoq dictiũ
legimus. quanto magnus
es humilia te in omnib:
qm̃ humilẽ sp̃u sicut
salomon ait. suscipiet gła¬
mea Hoc quippe noue¬
rat beata dĩ genitrix fr̃s
mei. qđ ad humilẽ & qui¬
etũ ac trem̃tẽ sermones
suos respiciat diuina di¬
gnatio. iccirco continuo
ait ad angelũ: ecce ancilla
dñi. fiat michi scđm uer¬
bum tuũ: Non enĩ suꝑ¬
bit. sed crescit ex dono de¬
uotionis obsequiũ: humi¬
litatis priuilegiũ: Auget᷑
in omnib gr̃a. sed innullo
subripit arrogantia: quia
non intumescit ad uanam
głam quȩ beatã se prȩdi¬
cat mox futurã ꝓpter hu¬
militatis indulgentiam:
Ideo non discutit: quia hũ¬
milis Nam quantũ man¬
suetus est quisq. qui iuissis
ob tẽperat diuinis. tantũ
immitis qui aut non cre¬
dit aut differt ob edire

Expanded text:
spicit in coelo et in terra ? Quod si ab ipsis angelis in coelo mansuetudo exigitur, quid putatis hic, fratres, ubi superbia regnat, ut humiliemur quantum necesse est nobis? Hinc quoque dictum legimus: Quanto magnus es, humilia te in omnibus ? quoniam humilem spiritu, sicut Salomon ait, suscipiet gloria . Hoc quippe noverat beata Dei genitrix, fratres mei, quod ad humilem, et quietum, et trementem sermones suos, respiciat divina dignatio . Idcirco continuo ait ad angelum: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum . Non enim superbit, sed crescit ex dono devotionis obsequium humilitatis: privilegium augetur in omnibus, sed in nullo subripit arrogantia, quoniam non intumescit ad vanam gloriam, quae beatam se praedicat mox futuram propter humilitatis indulgentiam. Ideo non discurrit quia humilis; nam quantum mansuetus est quisque qui jussis obtemperat divinis, tantum immitis qui aut non credit, aut differt obedire
Abbreviated transcription (Latin):
clamantiũ & dicentium
gła in altissimis dõ. &
in terra pax hominib
bone uoluntatis : & in
egypto fugituro. atque
Quib liquido cognoscere
potuit : quia talia obseqͥa
non nisi dm̃ decuerant:
Unde & stellȩ adnuntiatio.
& magorum de longissimis
partib insperata adductio.¬
quȩ maximũ illi extitit
inditium ueritatis: Similit̃
phetali dignitate : insolitꝰ
ceteris & huic specialis oc¬
cursus Quȩ om̃a procul¬
dubio maria conseruans:
his cunctis auctius ad
fidẽ roborata pio corde
conferebat : in tantũ ut
omnino pon nutabunda
sed certa de filii potestate
tanquã de dĩ uera uirtute
deficiente innuptiis uino
dixerit. quia uinũ non
habent: sciens plane illũ

Expanded text:
clamantium et dicentium, Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis : et in Aegyptum fugituro, atque quibus liquido cognoscere potuit, quia talia obsequia non nisi Deum decuerant. Unde et stellae annuntiatio, et Magorum de longissimis partibus insperata adductio, maximum illi exstitit indicium veritatis. Similiter phetali dignitate insolitus caeteris et huic specialis occursus. Quae omnia profecto Maria conservans, his cunctis altius ad fidem roborata, pio corde conferebat: in tantum ut omnino non nutabunda, sed certa de filii potestate, tanquam de Dei vera virtute, deficiente in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane
Abbreviated transcription (Latin):
sibili materia quos adora¬
ret creauit: De qualibus
canitur in psalmo Simu¬
lacra gentiũ argentum &
aurũ: opera manuũ homi

Expanded text:
sibili materia quos adoraret, creavit, de qualibus canitur in Psalmo: Simulacra gentium argentum et aurum, opera manuum homi
Abbreviated transcription (Latin):
git nos inquit ante coni
stitutionem mundi in
ipso : quia profecto quic¬
quid ds̃ fecit abinitio.
totũ xp̃c fecit ꝑ unitatẽ
sacramenti: & ideo lam
iħc erat infilio qui po¬
in eo qui temptabatur.
qm̃ semper per sacram̃ti
unitatẽ in dõ fuisse
non dubitatur: Aliõquin
nisi ita credideris. aut
xp̃c ds̃ non erit omnino:
aut contra ꝓphetã ds̃
recens esse iudebitur:
Sed ne tales patiamur ca¬
lumpnias. scrutandȩ sunt
scripturȩ in quib unitas
in xp̃o commendatur
personȩ . quẽ non prae¬
iudicat tempus: ne unus
semper dicatur. Hinc
quoq beatus Petrus lo¬
quens de patribus ait :
& non erat cum eo q̃s
alienus. Unde nec nobisis
ds̃ recens. qui & unus
idemq est qui & eorĩ
ductor fuit. & nr̃ per
passionem carnis suat
redemptor: Unus siquidẽ
sua in carne. unus in
sacramento atq unus in
sp̃u: nec admittit omni¬
no ut alius filius homi¬
nisi alius filius
dĩ intellegatur. qui ne
tempore prȩscribitur
nec passione separatir:

Expanded text:
git nos, inquit, ante mundi constitutionem in ipso ; quia profecto quidquid Deus fecit ab initio, totum fecit per unitatem sacramenti. Et ideo jam Jesus erat in filio, qui poin eo qui tentabatur, quoniam semper per sacramenti unitatem in Deo fuisse non dubitatur. Alioquin nisi ita credideris, aut Christus Deus non erit omnino, aut contra prophetam Deus recens videbitur. Sed ne talibus quatiamur calumniis, scrutandae sunt Scripturae, in quibus unitas in Christo commendatur personae, quem non praejudicat tempus, ne unus semper dicatur. Hinc quoque beatus Petrus loquens de Patribus ait: Pet non erat cum eo Deus alienus. Unde nec nobiscum Deus recens, quia unus idemque est qui eorum ductor fuit, et noster per passionem carnis suae redemptor. Unus siquidem sua in carne, unus in sacramento, atque unus in spiritu: nec admittit ratio, ut alius filius hominis, alius Filius Dei intelligatur, qui nec tempore praescribitur, nec passione separatur,
Abbreviated transcription (Latin):
id ds̃ pertulisse rect
credatur Alioquin sa
rationẽ respicias & as
sensus humanos: nequa¬
quam itãtenus potuer¬
runt inter se conueni
deitas & humana condis
Conuelierunt tamen isi
ep̃o: & unus ex ambobus
emmanuhel Unde michi
uidetur quod altitudinẽ

Expanded text:
id Deus pertulisse recte dicatur. Alioquin si ad rationem respicias, et ad sensus humanos, nequaquam ita tenus potuerunt inter se convenire Deitas et humana conditio. Convenerunt tamen in Christo, et unus ex ambobus Emmanuel. Unde mihi videtur quod altitudine
Abbreviated transcription (Latin):
Talibus quippe priores
scĩ diuinitus afficiebant᷑
odoramentis. talibus in¬
spirabantur de xp̃o prȩ¬
sagiis : quod nasciturus
ess&& in mundo. in quo
benedictio ȩternȩ here
rebecca immo sp̃c sc̃s
secum domi habuit.
quibus induit iacob
filium suum: Alias aut̃
nisi ab sp̃u scõ seruata
domi & prolata essent.
quid miri odoris in
eisdem pater ysaac hau¬
riret. itã ut diceret. cũ
ꝑsensiss&e uestimencorũ
fragrantiam. ecce odor
filii mei sicut odor

Expanded text:
Talibus quippe priores sancti divinitus afficiebantur odoramentis, talibus inspirabantur de Christo praesagiis, quod nasciturus esset in mundo, in quo benedictio aeternae haereRebecca, immo Spiritus sanctus secum domi habuit, quibus induit Jacob filium suum. Alias autem nisi a Spiritu sancto servatae domi et prolatae essent, quid miri odoris in eisdem pater Isaac hauriret, ita ut diceret, cum praesensisset vestimentorum fragrantiam: Ecce odor filii mei, sicut odor
Abbreviated transcription (Latin):
quippe qui effusus ut
aqua dicitur concupiseen¬
tia denotatur. & Sẏmeon
irȩ uitio adscribit᷑. qͣm
furor eius ꝑtinax crimi¬
nosius exprobratur: Porro
Leui rationalẽ ten& for¬
mam: cui etiam seruare
legẽ cõmittitur. Nec imme¬
rito ergo ludas quarto lo¬
ds̃ trinitas trib p̃missis
uirtutib cũ sit ubiq co¬
lendus. quarta uidelicet
sola confessione hominib
consecrat᷑. Ergo quia tres
in esse motꝰ animi sapien¬
tes scłi dixerunt: necesse
est ꝑconfessionẽ quȩ quar¬
to succedit loco: continuo
reparemur. Sed quia hu¬
mana ratio contra diuinã
non pręualet sententiam:
necesse est ut confessione
deleat᷑: quicquid trib istis
motib neglegent̃ contrãhit᷑.

Expanded text:
quippe, qui effusus ut aqua dicitur, concupiscentia denotatur. Et Simeon irae vitio ascribitur, quoniam furor ejus pertinax criminosius exprobatur. Porro Levi rationabilem tenet formam, cui etiam servare legem committitur. Sed qrito quod Judas quarto los Trinitas tribus praemissis virtutibus, cum sit ubique colendus, quarta videlicet sola confessione hominibus labimur. Ergo quia tres inesse motus animi sapientes saeculi dixerunt, necesse est per confessionem, quae quarto succedit loco, continuo reparemur: mana ratio contra divinam non praevalet sententiam, necesse est confessione deleatur quidquid tribus istis motibus negligenter contrahit
Abbreviated transcription (Latin):
Quur autẽ dixerit iacob ge¬
nuit ludam & fr̃s eius.
non absurde queritur.
Uerũ cum abraham plures
genuerit filios & ysaac
Ac lacob fr̃s habuerint.
Quid est ergo quod euange¬
lista hos om̃s p̾termittit.
& fr̃s tantũ uidȩ comme¬
morat Ad quod dicendũ.
qđ illi quasi alieni a popło
dĩ teste scriptura merito
repelluntur. hi uero uelut
heredes in libro uitȩ col¬
lecti ascribunt᷑. Et quasi
patriarchȩ duodecĩ tribuũ.
quia de populo dĩ ñ sunt
exclusi. Ideoq de generati¬
one xp̃i non merentur ex¬
cludi p̃sertĩ cũ in eis apłoꝵ
Numerus & forma signat᷑.
quorũ consortio ꝑfidem
coadunate om̃s trib t̃rȩ
diuinitꝰ consecrant᷑. Ne hoc

Expanded text:
ur autem dixerit, Jacob genuit Judam et fratres ejus, non absurde quaeritur. Verum cum Abraham plures genuerit filios, et Isaac fratrem Jacob habuerit, quid est ergo quod Evangelista hos omnes praetermittit, et fratres tantum Juda commemorat? Ad quod dicendum, quod illi quasi alieni a populo Dei, teste Scriptura, merito repelluntur; hi vero quasi haeredes, in libro vitae collectim ascribuntur; et quasi patriarchae duodecim tribuum, quia de populo Dei non sunt exclusi, etiam de generatione Christi non merentur excludi. Praesertim cum in eis apostolorum numerus et forma signatur, in quorum consortio per fidem coadunatae omnes tribus terrae divinitus consecrantur. Sed