comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ssione sua ⁊ morte frucd¬
psa in exaltacione erueis.
post se: cum intellexissẽt
uidei qͦd de sica morte dixisset. &
ꝓposuissent ei q̃stionẽ qͦmͦ diceret
se esse moriturum. cũ ex lege au
cerent nec comp̃hendent᷑ a tene¬
bris: Et cũ hec esset loeutꝰ: ab scõ¬
dit se ab eis hec ĩ suꝑioribꝰ dñicis lechoniuꝰ
Sũbisq didicistis: dem̃ intulit euangłista ũn
hodieruum capitulũ recitatũ ẽ: & ait Cũ

Expanded text:
ssione sua, et morte fructuosa in exaltatione crucis, post se, cum intellexissent Judaei quod de sua morte dixisset, et proposuissent ei quaestionem, quomodo diceret se esse moriturum, cum ex Lege audcerent, ne comprehenderentur a tenebris. Et cum haec esset locutus, abscondit se ab eis. Haec in superioribus dominicis lectionibus verbisque didicistis. 2. Deinde intulit Evangelista unde hodiernum ca
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ dic̃ apłs neq qui plautat ẽ aliqͥd neq qͥ rigat:
s qͥ increm̃tũ dat ds̃ Quidã gͦ int̾ se musitant. ⁊¬
& uͥ posst̃ aliqñ ꝓclamant: & turbulenta discep
impleret᷑ qͦm dix̃: dnẽ quis credit audituinr̃o.
ot brachiũ dm̃ cu reuelatũ ẽ : Qbꝰ respond̾inꝰ

Expanded text:
qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Quidam ergo inter se mussitant, et ubi possunt aliquando proclamant, et turbulenta disceptimpleretur quem dixit, Domine, quis credidit auditui nostro? et brachium Domini cui revelatum est?
Abbreviated transcription (Latin):
mag̾ sc̃ificantis ⁊ iustificantis dĩ.  Iusta gͦ s̃.
s occulta lõ cũ q̃stiones huiꝰmodi ĩ mediũ
uenerint. quare alius sic alius aũ sic. qͣre
illuminet᷑. ⁊ ñ nob̾ uiditium de iudicio tãti
iudicis ufurpemꝰ: s contremiscentes exclame

Expanded text:
ctificantis et justificantis Dei? Justa ergo sunt, sed occulta. Ideo cum quaestiones hujusmodi in medium venerint, quare alius sic, et alius sic judiceilluminatur, non nobis judicium de judicio tanti judicis usurpemus, sed cont
Abbreviated transcription (Latin):
neamus: Ipsa ꝑclucet ad cubiculũ regis:
magnis ⁊ p̃cipue electis discipħs inuide¬
bat: q̃n clcebat: Multa habeo nob̾ dic̾e:
s ñ potestis illa portare mͦ: ambulandũ ẽ.
ꝓficiendum ẽ. crescendũ ẽ: ut sint cordama
capatia eaꝵ rerũ qͣs caꝑe mͦ ñ possumꝰ. Edsinos
ultimꝰ dies ꝓficientes inuenerit: ibi discemꝰ
ponere: absit ut ñ sim paratior discere qͥm
docere: dantum ne audeat quisqͣm lib̾um
arbitrium sic defende: ut nob̾ orationẽ
qua dicimꝰ ne nos inferas ĩ temptationẽ.
conetur auferre Rursum ne quisqͣm
neget uoluntatis arbitrium: & aud̃at
excusare pecc̃m: S audiamꝰ dñm ⁊ p̃ci

Expanded text:
biculum regis, magnis et praecipue electis discipulis invidebat, quando dicebat: Multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo . Ambulandum est, proficiendum est, crescendum est, ut sint corda nostra capacia earum rerum quas capere modo non possumus. Quod si nos ultimus dies proficientes invenerit, ibi discemus ponere, absit ut non sim paratior discere quam docere. Tantum ne audeat quisquam liberum arbitrium sic defendere, ut nobis orationem qua dicimus, Ne nos inferas in tentationem, conetur auferre: rursus, ne quisquam neget voluntatis arbitrium, et audeat excusare peccatum. Sed audiamus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
es. babtiza post hebriosũ tuũ: Si enĩ post
loħm babtiz auer̃t apłi. quantomagis de¬
bet. post hebriosũ sobriꝰ babtizare : .ndi¬
cis: in unitate mecũ ẽ hebriosꝰ: Ergo icħs
amicꝰ sponsi. nõ erat in uuitate cũ sponso
Sed tͥ ipsi dico qͥsqͥs es tues melior. an ioħs:
Nõ audebis dicere: ego sũ melior quã ioħs
Ergo post te babtizẽt tui: si ts fuerĩt me¬
liores Sienĩ post ioħm babtizatũ ẽ. ẽrubes¬
ce qr post te nõ babtizant᷑ Dicturꝰ es s ego
babtismũ xp̃i habeo ⁊do Aliquandog̾¬

Expanded text:
es, baptiza post ebriosum tuum. Si enim post es, baptiza post ebriosum tuum. Si enim post Joannem baptizaverunt Apostoli, quanto magis debet post ebriosum sobrius baptizare? An dicis, In unitate mecum est ebriosus? Ergo Joannes amicus sponsi, non erat in unitate cum sponso? 18. Sed tibi ipsi dico, quisquis es: Tu es melior, an Joannes? Non audebis dicere: Ego sum melior quam Joannes. Ergo post te baptizent tui, si te fuerint meliores. Si enim post Joannem baptizatum est, erubesce quia post te non baptizatur. Dicturus es, Sed ego baptismum
Abbreviated transcription (Latin):
Recurro ad ioħmr: ⁊ dico hic ẽ qͥ babtizat:
Si enĩ melior ioħs quã hereticꝰ. qͦmodo me¬
lior ioħs quã ebriosꝰ. Quomͦ melior ioħs
quã homicida: Si post deteriorẽ babtiza¬
te debemꝰ. qr post meliorẽ babtiz arũt
apłi: quicũq apud ipsos babtizati fuerĩt
ab hebrioso. nõ dico ab homicida: nõ dico
a satellite alicuiꝰ scelerati. Hõ dico a rap¬
tore rerũ alienarũ. nõ dico ab opp̃ssore
pupilloꝵ. Nõ dico a separatore cõiugũ
Nichil hor dico: qd̾ sollẽpne ẽ dico: qd̃
cotidianũ ẽ dicoqͦ uocant᷑ om̃s dico:i
in ista ciuitate quando eis dicitur alogi¬
emur. bene sit nobis. ⁊ tali die festo calen¬
darũ nõ debes ierunare. ea dico leiuia.
cotidiana: Ab hebrioso hoĩe cũ babtizat᷑.
quis ẽ melior ioħs an ebriosꝰ: Responde
si potes qd̾ hebriosꝰ tuus melior sit quã
ioħs Humꝙͣ hoc audebis gͦ tu qr sobriꝰ

Expanded text:
Recurro aRecurro aSic enim melior Joannes quam haereticus, quomodo melior Joannes quam ebriosus, quomodo melior Joannes quam homicida. Si post deteriorem baptizare debemus, quia post meliorem baptizarunt Apostoli; quicumque apud ipsos baptizati fuerint ab ebrioso, non dico ab homicida, non dico a satellite alicujus scelerati, non dico a raptore rerum alienarum, non dico ab oppressore pupillorum, non a separatore conjugum; nihil horum dico: quod solemne est dico, quod quotidianum est dico, quo vocantur omnes dico, et in ista civitate, quando eis dicitur, Alogiemus, bene sit nobis, et tali die festo Januariarum non debes jejunare; ea dico levia, quotidiana: ab ebrioso homine cum baptizatur, quis est melior, Joannes an ebriosus? Responde, si potes, quod ebriosus tuusebis. Ergo tu quia sobrius
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ erat sp̃u scõ: ibabtismũ de cęlo ha¬
bebat: nõ ex hominibꝰ s quatenꝰ habebat.
ipse dix̃: parate uiã dño ubi aut̃ cogni¬
tꝰ ẽ dñs. ipse factꝰ ẽ uia Hõ iã opꝰ erat
Tam̃ qͥd nobis solẽt dicere. Ecce post io¬
hannẽ babtizatũ ẽ anteꝙͣ. enĩ bene is¬
ta questio tractaretur in eccłia catho¬
lica: multi in ea errauert.⁊ magni et
boni: s qr de membris colũbȩ erãt. nõ
se precidert. Et factũ ẽ in eis qd̾ chix̃ apls
Siqͥd aliter sapitis. hoc qͦ ds̃ uobis reue¬
labit Unde isti qui se separauerũt. indo¬
ciles facti sũt. Qͥd gͦ solẽt dicere: Ecce pͦt
i oħm babtizatũ ẽ post hereticos nõ bab¬
tizatur: Quia quidã qͥ habebãt babtis¬
mũ ioħis. iussi sũt a paulo habtizari. nõ
enĩ habebant babtismũ xp̃i: Qͥd gͦ ex¬
aggeras meritũ ioħis: i quasi abicis infe¬
licitatẽ hereticoꝵᷤᷤ. iego tͥ cõcedo scelera¬
tos ẽẽ hereticos: S heretici babtismumi¬

Expanded text:
plenus erat Spiritu sancto et baptismum de coelo habebat, non ex hominibus, sed quatenus habebat, ipse dixit: Parate viam Domino . Ubi autem cognitus est Dominus, ipse factus est via; non jam opus erat o. 16. Tamen quid nobis solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est. Antequam enim bene ista quaestio tractaretur in Ecclesia catholica, multi in ea erraverunt, et magni et boni: sed quia de membris columbae erant, non se praeciderunt, et factum est in eis quod dixit Apostolus, Si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit . Unde isti qui se separaverunt, indociles facti sunt. Quid ergo solent dicere? Ecce post Joannem baptizatum est; post haereticos non baptizatur? Quia quidam qui habebant baptisma Joannis, jussi sunt a Paulo baptizari : non enim habebant baptisma Christi. Quid ergo exaggeras meritum Joannis, et quasi abjicis infelicitatem haereticorum? Et ego tibi concedo sceleratos esse haereticos: sed haeretici baptisma C
Abbreviated transcription (Latin):
homicida dedit babtismũ xp̃i: qd̾ sacra¬
mentũ tam sc̃m ẽ: ut nec homicida ii¬
potiꝰ credo ioħi: qͥd credo ioħi: qđ didi¬
cit ꝑcolumbã: qͥd didicit ꝑ columbam :
tenete hoc: ⁊ cordibꝰ ur̃is infigite. Si enĩ
hodie uoluero pleniꝰ dicere quare ꝑ ᷤᷤ co¬
lumbã: tempꝰ nõ sufficit: quia enĩ. res di¬
cẽda insinuata ẽ ioħi ꝑ colũbano quã nõ
exposui quantũ arbitror sc̃itati uix:
S qͣre hanc ipsã rẽ ꝑ columbã oportuit
demõstrari. si breuit̾ dici posset. dicerem: s qr
dui dicaͣndũ ẽ ⁊ honerare uos nolo quomͦ
implerẽ. Adiuuate etiã atq etiã pia in¬
tentione ⁊ uotis bonis. ⁊ illud ͭ appareat
uit potestatẽ babtizandr. nõ debuit discere

Expanded text:
Homicida dedit Baptismum Christi; quod sacramentum tam sanctum est, ut nec homicida mipotius credo Joanni. Quid credo Joanni? Quod didicit per columbam. Quid didicit per columbam? Htenete hoc, et cordibus vestris infigite. Si enim hodie voluero plenius dicere quare per columbam, tempus non sufficit. Quia enim res discenda insinuata est Joanni per columbam, quam non exposui quantum arbitror Sanctitati vestrae: sed quare hanc ipsam rem per columbam oportuit demonstrari, si breviter dici posset, dicerem: sed quia diu dicendum est, et onerare vos nolo, quomodo implerem; adjuvante etiam atque etiam pia intentione et votis bonis, et illud apparebit vit potestatem baptizandi, non debuit discere
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua uł ignorantia ȩccłiȩ uł tolerantia.:
aut enĩ ignorant᷑ mali aut toleratur pa¬
lea. quousq in ultimũ uentilet᷑ area. Illud
qd̾ cdatũ ẽ unũ ẽ: uec impar ꝓpt̾ impares
ministros. s par ⁊ ȩquale ꝓpt  hic ẽ qui bab¬

Expanded text:
aliqua vel ignorantia ecclesiae vel tolerantia; aut enim ignorantur mali aut toleratur palea, quousque in ultimo ventiletur area. Illud quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros, sed par et aequale propter hunc qui ba
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾: siquid petieritis patrẽ
in nomine mõ. dabit uob
Iam cdictum ẽ in suꝑioribꝰ huiꝰ chñici sermo¬
nis partibꝰ. ꝓpt̾ eos qui ĩmulla petunt a
patre mxͥ nomine. nec accipiunt: ñ peti
ii nomine saluatoris. quic qͥs petit contra
quippe nomine malicia pot̾ mundi hꝰ ĩrelligi:
idest hominũ mundi hꝰ amicoꝵ. Uñ iacobꝰ ĩ epła

Expanded text:
obis, si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis. Jam dictum est in superioribus hujus dominici sermonis partibus, propter eos qui nonnulla petunt a Patre in Christi nomine, nec accipiunt, non peti in nomine Salvatoris quidquid petitur contrappe nomine militia potest mundi hujus intelligi, id est, hominum mundi hujus amicorum. Unde Jacobus a
Abbreviated transcription (Latin):
posuit: s quod ñ habebat accepit: Erucifi¬
gendus sane suis expoliatꝰ ẽ uestuñtis: & mor¬
tuus inuolutus ẽ linteis: & tota illa eiꝰ pa¬
ssio nr̃a purgatio est. Passurꝰ gͥ exitia p̾mi
exemplo cẽ diuina sublimitas: Quia homo
tatem redemptoris sequat᷑ iuentꝰ. ExPLI

Expanded text:
posuit, sed quod non habebat accepit. Crucifiposuit, sed quod non habebat accepit. Crucifigendus sane suis exspoliatus est vestimentis, et mortuus involutus est linteis: et tota illa ejus passio, nostra purgatio est. Passurus igitur exitia, praemisexemplo etiam divina sublimitas: quia homo tatem Redemptoris sequatur inventus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et eum se sciret a dõ exisse ⁊ ad dm̃ ꝑgere:
talis uenerat qͥnec ab illo ignorabat᷑. p̃loqͥ
uoluit⁊ ut ħ quoq ad maximũ cumu¬
lum humilitatis accendet: qͦd &̃ illi nõ
dedignatꝰ ẽ pedes lauare. cuiꝰ mranꝰ iam
p̾uidebat in scelere. ⁊Quid aũ mirũ si
surrexit a cena ⁊ posuit uestim̃ta sua:
qui cum in forma dĩ esset semet ipsum
erinaniut: & quid mirum si p̃cux̃ se lin¬
teo⁊ qͥ formã serui accipiens. habitu ẽ¬
inuentꝰ ut hõ: Qd mir̃ si misit aꝗͣ in
peluẽ uũ lauaret pedes discipłoꝵ: qui
in t̾rã fangumẽ fudit. qͦ immiuidieiã
dilueret peccoꝵ: Quid mirũ si linteo
qͣ erat p̾cinetꝰ pedes qͦs lauerat t̾sit ⁊ q
carne qua erat indutꝰ. euangłistar̾ ue¬
stigia confirmauit. & liteo quidẽ ut
se p̾cingeret posuit uestim̃ta quȩ ha¬
bebat. ut aũ formã serui acciꝑet. qnͣ se¬
met ipsum exinanitiit ñ quod habebat de¬

Expanded text:
Et cum se sciret a Deo exisse et pergere Et cum se sciret a Deo exisse et pergere talis venerat, qui nec ab illo ignorabatur, praeloqui voluit; ut hoc quoque ad maximum cumulum humilitatis accederet, quod etiam illi non dedignatus est pedes lavare, cujus manus jam praevidebat in scelere. 7. Quid autem mirum si surrexit a coena, et posuit vestimenta sua, qui cum in forma Dei esset, semetipsum exinanivit? Et quid mirum si praecinxit se linteo, qui formam servi accipiens habitu inventpelvim unde lavaret pedes discipulorum, qui in terram sanguinem fudit, quo immunditiam dilueret peccatorum? Quid mirum si linteo quo erat praecinctus, pedes quos laverat, tersit, qui carne qua erat indutus, Evangelistarum vestigia confirmavit? Et linteo quidem ut se praecingeret, posuit vestimenta quae habebat: ut autem formam servi acciperet quando semetipsum exinanivit, non quod habebat de
Abbreviated transcription (Latin):
retur ut uellec.. ꝓm̃ iam traclitor traditꝰ e¬
rat ei qͥm trade eupiebat: atq ita malum
tradendo faciebat. ut de illo tradito bonũ
fieret qͦd nesciebat: Sciebat enim dñs qͦd fa¬
ceret ꝓ amicis: qui pacient̃ ittebat᷑ inumi¬
eis ac sic omnia dederat pat̾ ĩ manꝰ eiꝰ: et
in usum mala. & in effectum bona: Sei¬
Inec dm̃ cum iñ extret. nec nos deferens cũ
rediret. Hȩc gͦ sciens surgit a cena: ⁊ po¬
nit uestim̃ta sua Et cum accepisset linte
& cepit lauare pedes discipłoꝵ: & exter¬
gebat liñteo qͦ erat p̃ciactꝰ: Debemꝰ dilec̾t¬
ssimi sensum euangłistȩ diligent̃ attende:
Locuturꝰ quippe de tanta dñi humilitate.
priꝰ eiꝰ celfitudinem uoluit conuũdare:
ad ħ ꝑtinet qͦd ait. sciens qr om̃ia dedit
ei pat᷑ ĩ mamiis: & qr a dõ exiit & ad clm̃
uadit: Cum gͦ illi pat̾ omuia dedisset in¬
manꝰ: ille discipłoꝵ ñ manꝰ s pedes lauit:

Expanded text:
retur ut vellet. Proinde jam traditor traditus eretur ut vellet. Proinde jam traditor traditus erat ei quem tradere cupiebat, atque ita malum tradendo faciebat, ut de illo tradito bonum fieret quod nesciebat. Sciebat enim Dominus quid faceret pro amicis, qui patienter utebatur inimicis: ac sic omnia dederat Pater in manus ejus, et in usum mala, et in effectum bona. Scinec Deum, cum inde exiret; nec nos deserens, cum rediret. 6. Haec ergo sciens, surgit a coena, et ponit vestimenta sua; et cum accepisset lintet coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus. Debemus, dilectissimi, sensum Evangelistae diligenter attendere. Locuturus quippe de tanta Domini humilitate, prius celsitudinem ejus voluit commendare. Ad hoc pertinet quod ait, Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exiit, et ad Deum vadit. Cum illi ergo omnia manus, ille discipulorum non manus, sed pedes lavit.
Abbreviated transcription (Latin):
a spũ enim spãlia nominantur. SS qͣmͦ ista
fiant ut cdiabolicȩ suggestiones inmittant᷑.
&e humanis cogitationibꝰ misceant᷑ ⁊ cas
tamqͣm suas deputet homo: uñ seit hõ.
Nec dubitandum ẽ & bonai suggestiones
a bono spũ ita latent̃ ac spãht̃ fieri: S inter¬
est quibꝰ nam carum humana mens cõsen¬
tiat: cliumo auxilio ut deserta ꝑ meritũ.
uł acliuta ꝑ gr̃am: Factum gͦ iam fuerat
u cord̾ iude ꝑ immnissionem diabolicã. ut
traderet discipulus magistrũ: s qͦminõ
dicdicerat dm̃: Iam talis uenerat ad conui¬
uium. explorator pastoris. insidiator sal¬
uatoris. uenchtor redemptoris: Iam talis
uenerat: & iudebat᷑ ⁊ tolerabatur. & se ig¬
norari arbitrabat᷑: qt ineo. qͣm uolebat fal¬
lere fallebat᷑. at ille isto m ipło corde intꝰ
inspecto nesciente scient̾ utebat᷑. sciens qͥa
omnia dedit pat̃ in manꝰ: Eͦi ⁊ psũ traditorẽ:
slã si eum in manibꝰ ñ hrẽt: ñ utiq illo ute¬

Expanded text:
m spiritualia nominantur. Sed quomodo ista fiant, ut diabolicae suggestiones immittantur, et humanis cogitationibus misceantur, ut eas tanquam suas deputet homo, unde scit homo? Nec dubitandum est etiam bonas suggestiones a bono spiritu ita latenter ac spiritualiter fieri: sed interest quibusnam earum mens humana consentiat, divino auxilio vel deserta per meritum, vel adjuta per gratiam. Factum ergo jam fuerat in corde Judae per immissionem diabolicam, ut traderet discipulus magistrum, sed quem non didicerat Deum. Jam talis venerat ad convivium, explorator Pastoris, insidiator Salvatoris, venditor Redemptoris; jam talis venerat, et videbatur, et tolerabatur, et se ignorari arbitrabatur: quia in eo quem volebat fallere, fallebatur. At ille isto in ipso corde intus inspecto, nesciente scienter utebatur. 5. Sciens quia omnia dedit ei Pater in manus. Ergo et ipsum traditorem: nam si eum in manibus non haberet, non utique illo ute
Abbreviated transcription (Latin):
nis rebꝰ afficunur: et sic afficim᷑ ut si dixerimꝰ
qr peccm̃ ñ habemꝰ nosmet ipsos decipiamꝰ: &
ueritas ñ sit in nob̾: Cotidie gͥ pedes lauat nob̾.
qui int̾pellat ꝓ nob̾: & cotidie nos opꝰ hr̃e ut
pedes lauemuis. idest uias sp̃alium grefuum
birigamꝰ. in ipsa orõne chm̃ca confitem: cũ
dicimꝰ dinute nob̃ debita nr̃a. sic̃ & nos dimit¬
timꝰ debitoribꝰ nr̃is: Si enim confitem᷑ sic̃ scͥps¬
tum ẽ pecc̃a nr̃a: ꝓfecto ille qui lauit pedes
discipłoꝵ suoꝵ fideł ẽ & iustꝰ qui dimittat nob̾
pecẽa. ⁊ muunidet nos ab om̃i iniquitate: idest

Expanded text:
nis rebus afficimur; et sic. afficimur, ut si dixerimus nis rebus afficimur; et sic. afficimur, ut si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipiamus, et is non sit . Quotidie igitur pedes lavat nobis, qui interpellat pro nobis : et quotidie nos opus habere ut pedes lavemus, id est, vias spiritualium gressuum dirigamus, in ipsa oratione dominica confitemur, cum dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Si enim confiteamur, sicut scriptum est, peccata nostra, profecto ille qui lavit pedes discipulorum suorum, fidelis est et justus qui dimittat nobis peccata, et mundet nos ab omni iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
Ueriuntñ qͣntũ nos erudire & ex lege sua
docere dignat᷑  ꝓ captu mõ. ꝓ modulo meo ego
aliquid c̃e de huius q̃stionis ꝓͥfunditate illo
acliuniante respondeam: ac primũ illã lo¬
cutionẽ ñ s esse contrariã facillime osten¬
dam: Quis enim ñ ita rectissime loqͥ possit:
mundus totꝰ ẽ p̃t̃ pedes: Elegantius autẽ
loquitur si dicit mundus ẽ totꝰ nͥ pedes.
oꝑus nͥ pedes lauare. s. est mundꝰ totꝰ
Totꝰ utiq p̃ter pedes. uł mii pedes: quos ha¬
bet opiis lauare: S quid hoc ẽ: Quid s uult.
Quid hic necessaruim ẽ ut q̃ramus: dñs
diẽ. ueritas loquit᷑: qͣd opꝰ habeat lauare
pedes &t ille qui lotꝰ ẽ Quid fr̃s m̃. Qd putatis:
nisi quia homo uiscõ quidem baptismo tot᷑ ab¬
luitur. ñ p̃t pedes s. totꝰ omnio: ueruntam̃
cum in rebꝰ humanis postea uiuit᷑. utiq t̾ra cal
catur Ipsi gͥ humnani affectꝰ sine quibꝰ in hac
mortalitate ñ uruit᷑: quasi pecles s̃ uͥ ex huma¬

Expanded text:
re et ex lege sua docere dignatur, pro captu meo, pro modulo meo, aliquid etiam ego de hujus quaestionis profunditate, illo adjuvante, respondeam: ac primum ipsam locutionem non sibi esse contrariam facillime ostendam. Quis enim non ita rectissime loqui possit, Mundus est totus, praeter pedes? Elegantius autem loquitur si dicit, Mundus est totus, nisi pedes; opus nisi pedes lavare, sed est mTotus utique praeter pedes, vel nisi pedes, quos habet opus lavare. Sed quid est hoc? quid sibi vult? quid hic necessarium est ut quaeramus? Dominus dicit, Veritas loquitur, quod opus habeat pedes lavare etiam ille qui lotus est. Quid, fratres mei, quid putatis? nisi quia homo in sancto quidem baptismo totus abluitur, non praeter pedes, sed totus omnino: verumtamen cum in catur. Ipsi enim humani affectus, sine quibus in hac mortalitate non vivitur, quasi pedes sunt, ubi ex huma
Abbreviated transcription (Latin):
let calcas me. qñ sola planta calcatur:. at ille a
domine ait ñ tantum pedes meos. s ⁊ manꝰ &e
caput. Qnõ sic minaris. lauanda membra tͥ¬
mea. ñ solum una ñ fubtraho : uerũ
&̃ pͥma subffno. Ne mͥ neges capiendã
tetum partẽ: eum nullam tͥ nego ab luendã
opꝰ nͥ pedes lauare. s ẽ mundꝰ totꝰ. Hic
moueatur quis fortassis: & dicat. Imino si¬

Expanded text:
let, Calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amlet, Calcas me, quando sola planta calcatur. At ille amDomine, ait, non tantum pedes meos, sed et manus et caput. Quandoquidem sic minaris, lavanda tibi membra mea, non solum ima non subtraho, verum etiam prima substerno. Ne mihi neges capiendam tecum partem, nullam tibi nego abluendam opus nisi pedes lavare, sed est mundus totus. Hic mo
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. uenit᷑ eum a quo cepit. idest ad
petrum: & tẽ petrꝰ quod etiam quilibet eoꝵ
expauisset expauit: atq ait: domine tu mͥ la¬
itas pedes. Tu mͥ. Quid est tu : quid ẽ mͥ: Cogi¬
tanda s̃ pocius qͣm dicenda: ne forte quod de his
ũbis aliquatenꝰ dignum conctp̃ anima. ñ expli¬
cet liugia: S respondit iħs: & dix̃ ei Quod ego
facio tu nescis mͦ seies aũ postea: Nec tam̃ ille do¬
miniei facti altitudine ext̾ritꝰ ꝑmittit fieri qͦd
cur fieret ignorabat: s uiq ad suos pedes humi¬
lem xp̃m adhuc ñ uuit uidẽ. ñ pot̾ sustinere:
N lauabis mͥ inquit pedes maet̾nũ: aͥd ẽ ĩ aet̾¬
num:̃ numqͣm ħ feram: nunqͣm paciar: nũ¬
qͣm sinan: hoc quippe ĩ ęt̾num ñ fit: qͦd num¬
qͣm fit: Tum saluator egrum reluctantẽ de ip¬
sius salutis ꝑiculo ext̾rens: si ñ lauero te inqͥt
ñ habebis partem mecũ: Ita dictum ẽ si ñ laue¬
ro te eum de solis pedibꝰ ageretur: qͦm dici asso¬

Expanded text:
coepit, venit ad eum a quo coepit, id est, ad Petrum: et tunc Petrus, quod etiam quilibet eorum expavisset, expavit, atque ait, Domine, tu mihi lavas pedes? Quid est, tu? quid est, mihi? Cogitanda sunt potius quam dicenda; ne forte quod ex his verbis aliquatenus dignum concipit anima, non explicet lingua. 2. Sed respondit Jesus, et dixit ei: Quod ego facio, tu nescis modo, scies autem postea. Nec tamen ille dominici facti altitudine exterritus, permittit fieri quod cur fieret ignorabat; sed usque ad suos pedes humilem Christum adhuc non vult videre, non potest sustinere. Non lavabis mihi, inquit, pedes in aeternum. Quid est, in aeternum? Nunquam hoc feram, nunquam patiar, nunquam sinam: hoc quippe in aeternum non fit, quod nunquam fit. Tum Salvator aegrum reluctantem, de ipsius salutis periculo exterrens: Si non lavero te, inquit, non habebis partem mecum. Ita dictum est, Si non lavero te, cum de solis pedibus ageretur; quomodo dici asso
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ intelligere cenam factã: ueluti iam consup¬
tam atq transac̾tam: adhuc enim cenabat᷑: eũ
donuꝰ surrex̃. & pedes lauit discipuł suis Nã
pꝰea recubuit. & bucellam suo traditori pͦ ea
dedit: utiq cena nõcdum finita. ħ est dumi ad¬
huc panis esset ĩ mensa: sena gͦ fac̾ta lictã
ẽt iam parata ⁊ ad comiuiantium m̾sã usũq
ꝑdic̾ta Quod aũ ait cum diabolꝰ iã misisset
i eor ut traderet eũ iudas symonis seariothis.
si q̃ris quid missum sit in cor iudȩ. hoc uriq
ut traderet eum: Orissio ista: spał suggestio
ẽ N fit ꝑ aurem f ꝑ cogiticionẽ: ac ꝑ hoc

Expanded text:
bemus intelligere coenam factam veluti jam consummatam atque transactam: adhuc enim coenabatur, cum Dominus surrexit et pedes lavit discipulis suis. Nam postea recubuit, et buccellam suo traditori postea dedit, utique coena nondum finita, hoc est, dum adhuc panis esset in mensa. Caena ergo facta, dictum est, jam parata, et ad convivantium mensam usumque perducta. 4. Quod autem ait, Cum diabolus jam misisset in cor, ut traderet eum Judas Simonis Iscariotes; si quaeris quid missum sit in cor Judae: hoc utique, ut traderet eum. Missio ista, spiritualis suggestio est: non fit per aurem, sed per cogitationem; ac per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Huic est qͦd ad comp̃hendendum iħm eũ
facerdotũ ñ uenissent pͥncipes s mifissent.
lucas tam̃ euangłista in eodem suȩ narra¬
cionis loco dix̃. Dix̃ aut̃ inquit iħs ad
eos qui uenerant ad se pͥncipes sac̾dotum:
&e magistratꝰ templi ⁊ seniores. Quasi ad

Expanded text:
Hinc est quod ad comprehendendum Jesum, cum Hinc est quod ad comprehendendum Jesum, cum sacerdotum non venissent principes, sed misissent, Lucas tamen evangelista in eodem suae narrationis loco: Dixit autem, inquit, Jesus ad eos qui venerant ad se principes sacerdotum et magistratus templi, et senio
Abbreviated transcription (Latin):
etiam p̃torii contamiari metuebant: Ita ne¬
obduruistis falsi isrħtȩ Itane omnẽ senfũ.
nimia malicia ꝑdidistis. ⁊ ut idõ uos a sangui¬
ne innocentis impollutos esse credatis. qr
eum fundentlum alt̃i tracdidistis: Niunqͥd
ce pilatꝰ illum qui potestati eius a uob̾ in¬
gerit᷑ occidendꝰ. suis ẽ manibꝰ occiturus:
Si ñ eum uoluistis occidi. ñ insidiati estis.
si ñ uob̾ tradendiun pecunia comꝑastis. si ñ
comp̃hencdistis. ixxistis. acdluxistis. si nos
occidendum manibꝰ obtulistis. uocibꝰ popos¬
cistis: ñ eum a uob̃ int̾fectum esse iactate
Si aũ silis om̃ibꝰ ur̃is p̃cedentibꝰ factis. etã
erucifige erucifige clamastis: audite qͦd
cont̾ uos etiam ꝓpħa elamat: filii homi¬
num. deutes eoꝵ arma et sagitȩ : &e lingua
eoꝵ machera acuta Eece quibꝰ armis. qͥbꝰ
sagitts. qua machera iristum int̾fecistis.:
qn uob̾ int̾ficere qͦmqͣm ñ licere dixistis:

Expanded text:
etiam petiam pobduruistis, falsi Israelitae? itane omnem sensum nimia malitia perdidistis, ut ideo vos a sanguine innocentis impollutos esse credatis, quia eum fundendum alteri tradidistis? Numquid et Pilatus illum, qui potestati ejus a vobis ingeritur occidendus, suis est manibus occisurus? Si non eum voluistis occidi, si non insidiati estis, si non vobis tradendum pecunia comparastis, si non comprehendistis, vinxistis, adduxistis, si non occidendum manibus obtulistis, vocibus poposcistis, non eum a vobis interfectum esse jactate. Si autem illis omnibus vestris praecedentibus factis, etiam Crucifige, crucifige, clamastis ; audite quod contra vos etiam propheta clamat: Filii hominum, dentes eorum arma et sagittae, et lingua eorum machaera acuta . Ecce quibus armis, quibus sagittis, quando vobis interficere quemquam non licere dixistis.
Abbreviated transcription (Latin):
rati. languidi sanati. leꝑsi iundati. sur¬
di audientes. muti loq̃ntes. ceci uidentes.
mortui resurgentes. & qͦd omnia suꝑat
stulti sapientes: utrum sit malefactor iħs.
S ista ddicebant: de quibꝰ ꝑ ꝓpħam iam
ipse p̃dixerat: Retribuebant mͥ mala p
bonis. Dix̃ gͦ eis pilatꝰ. Accipite eum uos.
⁊ sełm legem ur̃am uidicate eũ: Dixer̃ gͦ¬
uidĩ. Nob̾ ñ licet int̾ficere qͦiqͣm Quid
est quod loquitur insana crudelitas: An
ñ int̾ficiebant. qͣm int̾ficiendum offerebat:
An forte crux ñ int̾ficit: Sic desipiant: qͥ
ñ sectant᷑ s insectant᷑ sapientiani Qiuid ẽ
aũ nob̾ ñ licet int̾ficere quenqͣm: Si male¬
factor est eur ñ licet: Nonne lex eis p̃cepit:
ne malefactoribꝰ p̃sertun qualem istũ pu¬
tabant a suo dõ seductoribꝰ pareant: S in¬
telligendum ẽ eos dixisse ñ sibi licere ut̾¬
brare iam ceꝑant: ꝓpt̃ qͣm cle ingressu

Expanded text:
rati, languidi sanati, leprosi mundati, surrati, languidi sanati, leprosi mundati, surdi audientes, muti loquentes, caeci videntes, mortui resurgentes, et quod omnia superat, stulti sapientes, utrum sit malefactor Jesus; sed ista dicebant de quibus prophetia jam ipse dixerat: Retribuebant mihi mala pro bonis . Dixit ergo eis Pilatus: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate eum. Dixeris non licet interficere quemquam. Quid est quod loquitur insana crudelitas? An non interficiebant, quem interficiendum offerebant? An forte crux non interficit? Sic desipiunt, qui non sectantur. sed insectantur sapientiam. Quid est autem, Nobis non licet interficere quemqfactor est, cur non licet? Nonne lex eis praecipit ne malefactoribus, praesertim qualem istum putabant, a suo Deo seductoribus, parcant? Sed intelligendum est eos dixisse non sibi licere intebrare jam coeperant, propter quam de ingressu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ introier̃ in p̃torium. exponens causã.
ut ũ contaminarentur inquit. s mandu¬
carent pascha. dies enun agere ceꝑant a¬
zimoꝵ. quibꝰ diebꝰ contaminatio illis erat.
in alienigene habitaculum intrare O un¬
pia cecitas Habitaculo uidelicet contami¬
narentur alieno. ⁊ oe ñ contaminarentur
scelere ꝓprio. A lenigene uidicis p̃torio cõ¬
taminari tunebant. ⁊ frĩs innocentis san¬
guine ñ timebant:ͥ ut ħ solum int̾im ch
cam. uͥ rea maloꝵ conscientia tenebatuꝵ
Nam quod ettã doniinꝰ erat qui eoꝵ impi¬
etate ducebatur ad mortẽ. &e uite cdator
occidebatur: ñ eoꝵ conscientiȩ s igno¬
rantiȩ deputetur: Exĩit gͦ pilatus ad
eos foras: et dix̃: Quam aceusationẽ affer¬
tis adũsus hominẽ hunc: Responoert᷑̃
et cdixer̃ ei Si ñ esset hic malefactor: ñ
tͥ tradidissemus eũ Int̾rogentur atq
responeant ab imunclis spĩbus libe¬

Expanded text:
non introierunt in praetorium, exponens causam, non introierunt in praetorium, exponens causam, Ut non contaminarentur, inquit, sed ut manducarent Pascha. Dies enim agere coeperant azymorum: quibus diebus contaminatio illis erat in alienigenae habitaculum intrare. O impia caecitas! Habitaculo videlicet contaminarentur alieno, et non contaminarentur scelere proprio? Alienigenae judicis praetorio contaminari timebant, et fratris innocentis sanguine non timebant:cam, ubi rea malorum conscientia tenebatur. Nam quod etiam Dominus erat, qui eorum impietate ducebatur ad mortem, et vitae dator occidebatur, non eorum conscientiae, sed ignorantiae deputetur. Exiit ergo Pilatus ad eos foras, et dixit: Quam accusationem affertis adversus hominem hunc? Responderunt et dixerunt ei: Si non esset hic malefactor, non tibi tradidissemus eum. Interrogentur atque respondeant ab immundis spiritibus libe
Abbreviated transcription (Latin):
euangłista indicat. deinde uideamus:
Redit enim ad locũ narrationis suȩ¬
ubi eam reliquerat ut explicaret petri nega¬
tionem: Ian quippe dexerat. & misit eũ
annas ligatum ad caiphan pontificẽ: atq
in regressus uͥ dimiserat petrum calefaqi¬
entẽ se acd ignem iatrio. possͣm totã eiꝰ
negationem quȩ ter facta est t̃minauit.
lega et socero euis dixerat missum: S si
ad cayphan cur in p̃corium: a uod nichi
aliud uult intelligi: qͣm ubi p̾ses pilatus
habitabat. Aut gͥ aliqua urgente causa
de domo annȩ quo ad audiendum iħm
ambo conuenerant. cayphas perrexerat
ad p̃torium p̃sidis. & socero suo iħm reliq̃¬
rat autliendum:ͣ m domo cayphe p̃tori¬
um pilatꝰ acceꝑat: &e tanta domus erat ut
seorsum habitantẽ dnm̃ suum. seorsũ uicd¬
cemi ferret. ERat aut̃ mane: & ipsi id ẽ
qui ducebant iħm nõ introier̃ in p̃toriũ.
ħ est in eam partem domus qͣm pilatus te
nebat. si ipsa erat domis caiphe Cur aũ

Expanded text:
evangelista indicat, deinde videamus. Redit enim ad locum narrationis suubi eam reliquerat, ut explicaret Petri negationem. Jam quippe dixerat, Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem : atque inde regressus ubi dimiserat Petrum calefacientem se ad ignem in atrio, posteaquam totam ejus negationem, quae ter facta est, terminavitlega et socero ejus dixerat missum. Sed si ad Caipham, cur in praetorium? Quod nihil aliud vult intelligi, quam ubi praeses Pilatus habitabat. Aut igitur aliqua urgente causa de domo Annae, quo ad audiendum Jesum ambo convenerant, Caiphas perrexerat ad praetorium praesidis, et socero suo Jesum reliquerat audiendum: aut in domo Caiphae praetorium Pilatus acceperat, seorsum habitantem Dominum suum, seorsum judicem ferret. Erat autem mane, et ipsi id est, qui ducebant Jesum non introierunt in praetorium. Hoc est, in eam panebat, si ipsa erat domus Caiphae. Cur autem
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ dommꝰ xͦ.  Deinde sequitur ⁊ dic̃ ad¬
huc modicũ: ⁊ mundꝰ me iã ñ uidet: Qd
muncli nomuine uult intelligi eos de qͥbꝰ
suꝑuis ẽ locutꝰ. dicens de spũ sco qͤm mũ¬
dus acciꝑe ñ pot̾. qr ñ uidec eũ nec cog¬
noscit eum: Uilebat eum plane mundꝰ
carneis oculis in carne conspicuum: ñ añ
uicdebat qͦd in carne u̾bum latebat: uide¬
bat hominẽ: ñ uidebat dm̃n Uidebat indu¬
strauit suis. noluit demonstrare ñ fuis: hĩc
fortasse intelligendũ ẽ ẽẽ dictũ. adhuc
mocicum ⁊ mundꝰ me iam ñ uidet: Uos aũ
ĩ ẽ qr ego iuo ⁊ uos uiuetis:  sur de p̾senti
tis. quał in ipso p̃cedebat. ⁊ illis ẽ pollertꝰ
secuturã. & qr ipsius mox futura fuerat

Expanded text:
 2. Deinde sequitur, et dicit: Adhuc modicum, et mundus me jam non videt. Quid mundi nomine vult intelligi eos de quibus superius est locutus, dicens de Spiritu sancto, Quem mundus accipere non potest, quia non videt eum, neque cognoscit eum? Videbat eum plane mundus carneis oculis in carne conspicuum, non autem videbat quod in carne Verbum latebat: videbat hominem, non videbat Deum; videbat industravit suis, noluit demonstrare non suis; hinc fortasse intelligendum est esse dictum, Adhuc modicum, et mundus me jam non vide: quia ego vivo, et vos vivetis. Cur de praesenti tis, qualis in ipso praecedebat, et illis est pollicitus secuturam: et quia ipsius mox futura fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
facit: qm̃ ħ fic̃ saluator fac̃: Si aũ qͥ in eum
itator eiꝰ ñ erit. si qͦd eiꝰ salutem impediat fece¬
rit: Dñ tc̃ pocius expedit: ut ñ faciendo
ꝓpt̃ qͦd inuocat᷑. faciat qͦd uocat᷑. ꝓpt̃ea nõ
Solum saluator s eciã magist̾ bomis ut fa¬
eiat qͦdcumq pecierimꝰ :⁊ in ipsa orõne qͣm
nob dedit. cdocuit quid petamꝰ : ut aẽ sic in¬
telligamꝰ ñ petere nos in nomine magistri
qͦd petimꝰ p̃t̾ regulã ipsius magiffii: Sane
q̃dam qͣmuis in nomine eiꝰ petamꝰ .i. scđ̾m sal¬
timꝰ fac̃. s tam̃ fac̃: Nleq enim qr ⁊ illud petimꝰ
ut ueniat regnum dĩ. ꝓpt̾ea ñ fac̃ qͦd petimꝰ:
qe ñ statim cum illo in et̾nitate regnamꝰ: dif¬
fert᷑ enim qͦd petimꝰ: ñ negat᷑. Uerumpt̾n
orantes tamqͣm semiuantes ñ deficramus.

Expanded text:
am hoc sicut Salvator facit. Si autem qui in eum vator ei non erit, si quod ejus salutem impedit, fecerit. Unde tunc expedit potius ut non faciendo propter quod invocatur, faciat quod vocatur. Propterea num Salvator, sed etiam magister bonus, ut faciat quodcumque petierimus, in ipsa oratione quam nobis dedit, docuit quid petamus; ut etiam sic intelligamus non petere nos in nomine magistri, quod petimus praeter regulam ipsius magisterii. 4. Sane quaedam quamvis in nomine ejus petamus, id est stimus facit, sed tamen facit. Neque enim qui et illud petimus facit, ut veniat regnum Dei , propterea non facit quod petimus, quia non statim cum illo in aeternitate regnamus. Differtur enim quod petimus, non negatur. Verumtamen orantes, tanquam seminantes non deficiamus :
Abbreviated transcription (Latin):
rogo tantũ: s. ⁊ ꝓ eis qui ereditutri sunt ꝑ uer¬
bum eoꝵ inme. ubi manifestiꝰ ostendit. quod
ũ de omnibꝰ ad eũ ꝑtinentibus suꝑus loqͦre¬
tur: ab eo loco uͥ ait: Manifestaui nom̃ triũ
hominibꝰ qͦs dedisti mͥ: s de his tantũ qͥ eũ
cũ illa diceret audiebant, Ab ipso itaq ora¬
tionis euis exordio. uͥ sublenatis ocuł ĩ cęlũ
dix̃. pat̾ uenit hora clarifica filiũ tuũ ut fi

Expanded text:
rogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verrogo tantum, sed et pro his qui credituri sunt per verbum eorum in me. Ubi manifestius ostendit quod non de omnibus ad eum pertinentibus superius loqueretur, ab eo loco ubi ait, Manifestavi nomen tuum hominibus, quos dedisti mihi; sed de his tantum qui eum, cum illa diceret, audiebant. 3. Ab ipso itaque orationis ejus exordio, ubi sublevatis oculis in coelum, dixit, Pater, venit hora, clarifica Filium tuu
Abbreviated transcription (Latin):
ego seruabã eos in nomine tuo: Qͦs dedisti mͥ
custodiui: & nenio ex his ꝑiit nͥ filiꝰ ꝑdicionis.
ut scͥptura impleat᷑. iudam significans qui tra¬
didit cum: Ex isto quippe duodenario numero
apłoꝵ: solus ꝑit: demde subiung̃: Nẽ aũ ad
te uenio Uñ manifestum ẽ euni de corꝑali suca
dixisse p̾sentia. cum essem eum eis ego seruabã
eos: ireluti iam cum eis ea p̾sentia ñ esset: Eo
modo enĩ significare uoluit ascensionẽ suã
mor futurã: de qͣ dix̃: Nẽ aũ ad te uenio Itu¬
rusutiq ad dextam patris unde uenturꝰ est¬
ad uiuos ⁊ mortuos iudicandos p̃sentia itidem
corꝑali: scłm ficlĩ regulam. sanamq doctri¬
nam: Nam p̾sentia sp̃ali cum eis erat utiq
futurꝰ pꝰ ascensionẽ suam: & cum tota eccłia
sua ĩ hoc mundo. usq in consuminationẽ scħ¬
& quos relicturꝰ fuerat absentia corꝑali. ut
eos cum patre seruaret p̾sentia spiritali Post
uͦ acdiungit ⁊ cet̾os suos. uͥ diẽ: N ꝓ his aũ

Expanded text:
omine tuo. Quos dedisti mihi, custodivi; et nemo ex iis periit, nisi filius perditionis, ut Scriptura impleatur. Judam significans, qui tradidit eum. Ex isto quippe duodenario numero periit. Deinde subjungit: Nunc autem ad te venio. Unde manifestum est eum de corporali sua dixisse praesentia: Cum essem cum eis, ego servabam eos, veluti jam cum eis ea praesentia non esset. Eo modo enim significare voluit ascensionem suam mox futuram, de qua dixit: Nunc autem ad te venio, iturus utique ad dexteram Patris, unde venturus est vivos et mortuos judicare, praesentia itidem corporali secundum fidei regulam sanamque doctrinam; nam praesentia spirituali cum eis erat utique futurus post ascensionem suam, et cum tota Ecclesia sua in hoc mundo usque in consummationem set quos relicturus fuerat absentia corporali, ut eos cum Patre servaret praesentia spirituali. Post vero adjungit et caeteros suos, ubi dicit: Non pro his autem
Abbreviated transcription (Latin):
tuos suscitaret.⁊ &e nẽ ẽ głificatꝰ cũ mortiuis ꝓ¬
⁊ głiticatꝰ ẽ passurꝰ humana: Mirũ fiħ d̾s ille
magist᷑ significadat ⁊ docebat his ũbis: Altius
ẽ ꝑserutandim altissmi dictũ: qͥ se aliqͣntũ ma¬
infestat ut inuemamꝰ. ⁊ it̾um occultat ut ĩqͥranꝰ
⁊ de inuentis ad imienienda tãꝗͣ pasfibꝰ mintamͥ:
Uicleo hic aliquid: qͦd p̃figuret magnũ aliqͥd¬
exiit iudas: & clarificatꝰ ẽ iħs Exiit fliꝰ ꝑditi¬
oms: ⁊ clarificatꝰ ẽ filiꝰ hominis Ille qͥppe exie¬
rat: ꝓpt̾ qͦm clictum eis erat. ⁊ uos mundi estis
s ñ om̃s exeunte itaq imundo õs mnundi
triteo seꝑatis. nisti fulgebunt fic̃ solĩ regno
patis sui Hoc futurum p̃iudens dñs ⁊ nẽ signi¬
fieatum esse ꝯtestans. discedente iuda tanqͣm
ganiis seꝑatis. remanentibꝰ tanꝗͣ tritico apłs

Expanded text:
 glorificatus, cum mortuis p glorificatus, cum mortuis pet glorificatus est passurus humana? Mirum, si hoc Deus ille magister significabat et docebat his verbis. Altius est perscrutandum Altissimi dictum, qui se aliquantum manifestat ut inveniamus, et iterum occultat ut inquiramus, et de inventis ad invenienda tanquam passibus innitamur. Video hic aliquid quod pExiit Judas, et clarificatus est Jesus: exiit filius perditionis, et clarificatus est filius hominis. Ille quippe exierat, propter quem dictum eis erat, et vos mundi estis, sed non omnes. Exeunte itaque immundo, omnes mundi tritico separatis, justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Hoc futurum praevidens Dominus, et nunc significatum esse contestans, discedente Juda, tanquam zizaniis separatis, remanentibus tanquam tritico apos
Abbreviated transcription (Latin):
iuiam numꝗͣ ꝑuenientes: Nos aũ semꝑ am¬
bulemꝰ in uia. donec eo ueniamꝰ qͦ duc̃ uia.⁊¬
& nusqͣm in ea remaneamꝰ : donec ꝑducat
uͥ maneamꝰ: Atq ita ⁊ q̃rendo tendimꝰ. ⁊ ĩue
niendo ad aliqͥd ꝓuenimꝰ.⁊ ⁊ ad id qͦd restat
q̃rendo ⁊ inuemendo transimꝰ: qͦusq ĩuenien¬
do ibi fiat fuus q̃rendi. uͥ ꝑfec̾tiomi ñ suꝑẽ
intentio ꝓficiendi: hec p̃locutio dilectissum¬
tor. ñ remissus debet esse auditor Qͥ d gͦ at
dies cum exisset nox.  eͥd ait red̾mptor
cũ exisset uenditor: nunc inquit clari¬
ficatꝰ ẽ filius hominis Qͣre nẽ  Nũqͥd q
exiit qͥ traclat. ⁊ qr ĩminent qͥ teneant ⁊ occi
pliꝰ humiliet᷑. ⁊ qr iam mpendit ut alhget᷑.
ut ruchoet᷑. ut condempnet᷑. ut irrideatur.
ut erucifigat᷑. ut iñmatur: Heccine est
clarificatio. ⁊ an pocnis humiliato: Nõne
qñ miracula facebat at tam̃ de illo iste
erat głifieatꝰ : Tc̃ gͦ ñ cdum erat głifieatꝰ cũ mor¬

Expanded text:
viam nunquam pervenientes. Nos autem semper ambulemus in via, donec eo veniamus quo ducit via; nusquam in ea remaneamus, donec perducat ubi maneamus: atque ita, et quaerendo tendimuniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat, quaerendo et inveniendo transeamus, quousque inveniendo ibi fiat finis quaerendi, ubi poniendo ad aliquid pervenimus, et ad id quod restat, quaerendo et inveniendo transeamus, quousque invenientor, non remissus debet esse auditor. 2. Quid ergdies, cum exisset nox? Quid ait Redemptor, cum exisset venditor? Nunc, inquit, clarificatus est Filius hominis. Quare nunc? Numquid quia exiit qui tradat, quia imminent qui tenplius humilietur, quia jam impendet ut alligetur, ut judicetur, ut condemnetur, ut irrideatur, ut crucifigatur, ut interimatur? Haeccine est glorificatio, an potius humiliatio? Nonne quando miracula faciebat, ait tamen de illo iste erat clarificatus ? Tunc ergo nondum erat glorificatu
Abbreviated transcription (Latin):
bit eum in semet ipso: ut natura humana
ĩ qͣ ẽ filuis hominis quȩ a ũbo et̾̃no fuscep¬
ta ẽ. &̃ imortali ȩt̾nitate donet᷑: & coi¬
tinuo inquit clarificabit eũ: resurrectio¬
nẽ seiheet suam ñ sic̃ nr̃am in fine scłi.
s continuo futurã hac attestatione p̾di¬
censs Ipsa ẽ enim clarificatio de qͣ euau¬
głista iam dixerat qͦd paulo ante cõme¬
moraui: qr ꝓpt̾ea ñcdũ erat sp̃s datꝰ. illo u

Expanded text:
umana in qua est filius hominis, quae a Verbo aeterno suscepta est, etiam immortali aeternitate donetur. Et continuo, inquit, clarificabit eum. Resurrectionem scilicet suam, non sicut nostram in fine saeculi, sed continuo futuram hac attestatione praedicens. Ipsa est enim clarificatio, de qua Evangelista jam dixerat, quod paulo ante commemoravi
Abbreviated transcription (Latin):
traditꝰ .R s cogitauit pecunę iucrũ.
⁊ inuenit animȩ detriñtum: accepit
m̃cedem qͦm uoluit: s nolenti ẽ data qͥm
sum: Ille agebat negotium sue uenditionis.
iste nr̃e redemptionis: qͦ d facis fac cieius:
ñ qr tu potes: s qr ħ uult qͥ tõtũ p̃ot̃ Hoc¬

Expanded text:
tavit pecuniae lucrum, et invenit animae detrimentum. Accepit mercedem quam voluit, sed nolenti est data quam sum: ille agebat negotium suae venditionis, iste nostrae redemptionis. Quod facis, fac citius, non quia tu potes, sed quia hoc vult q
Abbreviated transcription (Latin):
mopie timorẽ iusticia deserat᷑. Nam oe̾
apostolꝰ ĩ poftum ꝓuiclens ait: Siqͥs
fidelis ht̃ uiduas sufficient̾ tribuat eis.
ut ñ gͣuetur eccłia: quo ueris uidius su¬
fficere possit. sum gͦ accepisset bucellã:
exiit contino. Erat aũ nox: Et ipse qui¬
exiit erat nox. Cum gͦ exisset nox: aĩt
iħs. Nc̃ carificatꝰ ẽ filius hominis: dies
gͦ diei eructiat ũbum. ⁊ idest xͤ discipłis

Expanded text:
opiae timorem justitia deseratur. Nam et Apostolus in posterum providens ait: Si quis fidelis habet viduas, sufficienter tribuat eis, ut non gravetur Ecclesia, quo veris viduis sufficere possit . Cum ergo accepisset buccellam, exiit continuo. Erat auexivit, erat nox. Cum ergo exisset nox, ait Jesus: Nunc clarificatus est Filius hominis. Dies ergo diei eructavit verbum, id est, Chris
Abbreviated transcription (Latin):
habebat gͦ ⁊ dñs loculos: & a ficdelibꝰ obla¬
ta conseruans. ⁊ suoꝵ uecesfitatibꝰ ⁊ aliis in¬
digentibꝰ tribuebat tunc pͥmũ eccłastice
pecunȩ forma ẽ instituta. ⁊ uͥ intellig̾em
quod p̃cepit ñ cogitandũ ee̾ de erastino. ñ

Expanded text:
habebat loculos a fidelibus oblata conservans et suorum necessitatibus et aliis indigentibus tribuebat. Tunc primum ecclesiastice peccunie forma est instituta, ut intelligeremus, quod precepit non esse cogitandum de cr
Abbreviated transcription (Latin):
s petra erat xͦ: nec dictũ ẽ bonu sem̃ signifi¬
cat filios regni. aut zgama significat filios
maligni: s dictũ ẽ bonum sem̃ hii s̃ filii reg¬
ni.zizama aũ filii mahigni Sic̃ gͦ solet loqui
seriptura. res significantes tamꝗͣ illas q̃ signif¬
cantur appellans. ⁊ ita locutꝰ ẽ dñs dicent. nẽ
clarificatꝰ ẽ filius hominis: postea qͣm sepa¬
rato inde neqͥssimo ⁊ secũ remanentibꝰ scĩs sig¬
nficata ẽ głificatio eiꝰ. qñ seꝑatis iniquis ma¬
nebit ĩ et̾nitate cum sc̃is Cumaũ dixisset nẽ
clarificatꝰ ẽ filius hominis: ad iunx̃⁊ d̾̃s cla¬
rificatꝰ ẽ ĩ eo Ipsa ẽ enĩ clarificatio filii ho
impns: si dĩ clarisicat᷑ ĩ eo Si enim ñ ipse ĩ se¬
ipso. s. dĩ i ello clarificat᷑: tẽ illũ ds̃ ĩ se
clarificat: Deniq tanqͣm ista exponens: ad¬
rungit ⁊ dicit. Si ds̃ clarificatꝰ ẽ in eo: et
dĩ clarificabit eũ ĩ semet ipsos hoc est. si dĩ

Expanded text:
 erat Christus . Nec dictum est: Bonum semen significat filios regni, aut zizania significant filios maligni, sed dictum est: Bonum semen, hi sunt filii regni, zizania autem filii maligni . Sicut ergo solet loqui Scriptura, res significantes tanquam illas quae significantur appellans, ita locutus est Dominus dicens: Nunc clarificatus est Filius hominis, posteaquam separato inde nequissimo, et secum remanentibus sanctis, significata est clarificatio ejus, quando, separatis iniquis, manebit in aeternitate cum sanctis. Cum autem dixisset: Nunc clarificatus est Filius hominis, adjunxit: Et Deus clarifminis, ut Deus clarificetur in eo. Si enim non ipse in seipso, sed Deus in illo clarificatur, tunc illum Deus in se clarificat. Denique tanquam ista exponens, adjungit, et dicit: Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso. Hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
tionis sleq enĩ ꝓptẽa ñ semꝑ. qr hic tantũ.⁊
s idõ hic semꝑ dieimꝰ esse q̃rendũ: ne aliq̃n
hic putemꝰ ab inquisitione cesfandũ: Nã
⁊ de quibꝰ dictũ ẽ semꝑ discentes ⁊ ad i̾tatis
scientiam nuꝗͣ ꝑuenientes: Hic s̃ utiq
semꝑ discentes: Cum uͦ de hac uita exierit̃.
iam ñ er̃ cliscentes. s erroris sui mercedẽ

Expanded text:
pterea non semper, quia hic tantum; sed ideo hic semper dicimus esse quaerendum, ne aliquando hic putemus ab inquisitione cessandum. Nam et de quibus dictum est, Semper discentes, et ad veritatis scientiam nunquam pervenientes; hic sunt utique semper discentes; cum vero de hac vita exierint, jam non erunt discentes, sed, erroris sui mercede
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ioħis aꝑtissime dñs ꝑ bucellã tincꝰtã
atq porrectã suũ expͥmit trachtorem:
fortassis ꝑ panis tinct onẽ. illiꝰ signiticãs
fictonẽ: Nõ enĩ omnia q̃ tingunt᷑ ablu¬
untur: s ut inficiant᷑ ĩnulla tingunt᷑.
Si aũ bonum aliqͦd hĩc significat tincho:
eidem bono ingratum ñ inierito secuta¬
ẽ dampitatio adhue tam̃ iuda̾ possesso ñ
a dũo s a diabolo.⁊ cũ homini ingrato
intrasset panis ĩ uentrẽ. hostis ĩ m̃tẽ.⁊
ad hue inqͣm tanti mali iã corde cõcepti
plenꝰ restabat effectꝰ. euiꝰ iã p̃cesserat
dampnandꝰ affatꝰ. Itaq eum dñs panis
uiius panẽ mortuo tradidisset. ⁊ & panẽ
tradendo panis trachtorẽ ostendisset:¬

Expanded text:
onem Joannis apertissime Dominus per buccellam tinctam atque porrectam suum exprimit traditorem, fortassis per panis tinctionem illius significans fictionem. Non enim omnia quae tinguntur, abluuntur; sed ut inficiantur, nonnulla tinguntur. Si autem bonum aliquid hic significat tinctio, eidem bono ingratum non immerito est secuta damnatio. 4. Adhuc tamen Judae possesso, non a Domino, sed a diabolo, cum homini ingrato intrasset panis in ventrem, hostis in mentem: adhuc, inquam, tanti mali jam corde concepti plenus restabat effectus, cujus jam praecesserat damnandus affectus. Itaque cum Dominus panis vivus panem mortuo tradidisset, et panem tradendo panis traditorem ostendisset:
Abbreviated transcription (Latin):
das iudĩs infidehbꝰ: ut uenirent ad eũ
i app̃hendent ꝑseq̃ndo: S. iam hine ĩ ser¬
mone dm̃i qui ẽ factꝰ ad pios ante qͣm te¬
neret᷑ ab imꝑiis. attencior flagitat᷑ au¬
ditor: ⁊ idõ eum p̃cipitare ñ debet. fed
differre pocius disputator. ExphẽseR ui
et deus clarificatiis est in eo: et deus
elarificauit eum in semet ipso et
continuo clarificabit eum:¬

Expanded text:
s infidelibus, ut venirent ad eum, et apprehenderent persequendo. Sed jam hinc in sermonem Domini, qui factus est ad pios, antequam teneretur ab impiis, intentior flagitatur auditor; et ideo cum praecipitare non debet, sed differre potius disputator. TRACTATUS et Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in se metipso, et continuo clarificabit eum
Abbreviated transcription (Latin):
cio km̃i moueri posse ñnulloi
siue pios ut reqͥrant. fiue ĩpios
ut rep̃hendant. qͦd postea qͣm
panem tinctum suo tͣditori dñi dedit.
unitrauerit ĩ illum fathanas: Sic eni scͥptu est:
& cum tuixisset panẽ dedit iudȩ sẏmonis
scariothis: & pꝰ panẽ tune intronuit ĩ illũ sa

Expanded text:
imi, moveri posse nonnullos, sive pios ut requirant, sive impios ut reprehendant, quod posteaquam panem tinctum traditori suo Dominus dedit, intraverit in illum satanas. Sic enim scriptum est: Et cum tinxisset panem, dedit Judae Simonis Iscariotae; et post panem tunc introivit in
Abbreviated transcription (Latin):
num obfuit. ibono malũ ꝓfuit. Recorda¬
mini uñ fit scͥptũ qͥciq manducau̾it pa¬
nẽ aut bib̾it calieẽ cdiũ indigne: reus erit
corꝑis ⁊ sanguinis dnĩi: & de his erat sermo
Hie gͦ si corripit᷑ qͥñ diuidicat. ħ est ñ discer¬
int a cet̾is tibis dñicũ corpꝰ. ⁊ qͦm᷑ dampnatur

Expanded text:
num obfuit, et malum bono profuit. Recordamini unde sit scriptum, Quicumque manducaverit panem, aut biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sangHic ergo si corripitur qui non dijudicat, hoc est, non discernit a caeteris Dominicum corpus, quomodo damnat