comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
torũ est. & tnitiũ. qui sepe etiã aparentib derelicta ꝑ¬
dunt ꝓpt̾ mansuetudinẽ: s uirorũ fortiũ. et uiolen¬
torũ. qui st̃ adbella ꝓptissimi. Demq &e inpsalmo qua¬
dragesimo quarto. qui sub nomine salomonis adoͥ
gladio tuo suꝑ fem̃ tuũ potentissime. spetie tua et de¬
core tuo. et intende. ⁊ꝓsꝑare. et regna. ꝓpt̾ mansuetudi¬
nẽ. & iustitiam. et ueritatẽ: & deducet te mirabiliter
dextera tua. Hic ẽ qui et inpsalmo alio loquebatur.
Demento dñe dauid: ce om̃is mansuetudinis eiꝰ. Et it̾m.
Assumens mansuctos dñs. & aꝑtiꝰ in euãgłio. Discite ame:
quia humilis sũ. et manfuctus corde. Incuiꝰ typũ. et moy¬
ses om̃tũ hominũ qui erant suꝑ tetrã. mansuctissimuᷤᷤ
scribitur. Hec ẽ ut diximus terra uiuentiũ. inqua scĩs
uiris atq mansuetis. bona dñi preparant᷑. que ante ad¬
uentũ in carne dñi saluatoris. nec abraham. nec ysa¬
ac nec iacob. nec ꝓpħe. &e alii iusti uiri consequi potu¬

Expanded text:
est et mitium, qui saepe etiam a parentibus derelicta perdunt propter mansuetudinem, sed uirorum fortium et uiolentorum, qui sunt ad bella promptissimi. denique et in psalmo quadragesimo quarto, qui sub nomine Salomonis ad Chgladium super femur tuum, potentissime. specie tua et decore tuo et intende et prosperare et regna propter mansuetudinem et iustitiam et ueritatem et deducet te mirabiliter dextera tua. hic est, qui et in psalmo alio loquebatur: memento, domine, Dauid et omnis mansuetudinis eius et iterum: adsumens mansuetos dominus et apertius in euangelio: discite a me, quia humilis sum et mansuetus corde. in cuius typo et Moyses omnium hominum, qui erant super terram, mansuetissimus scribitur. Haec est, ut diximus, terra uiuentium, in qua sanctis uiris atque mansuetis bona domini praeparantur, quae ante aduentum in carne domini saluatoris nec Abraham nec Isaac nec Iacob nec prophetae et alii iusti uiri consequi potu
Abbreviated transcription (Latin):
dringentos annos. et urbis. &e templi ruine ꝑmanent.
Db qd tantũ facinus. Certe ñ colis idola:. s etiã serui¬
ens. ꝑsis atq romanis. &e captiuitatis pressus iugo. igno¬
tas auenos deos. Quomͦ clementissimꝰ quondã deus.
qui nunqua tui oblitus est. nunc ꝑ tanta sꝑacia
temporũ miseriis tuis ñ adducit᷑ ut soluat captiuita¬
tẽ tuã: et ut ueriꝰ dicam. expectatũ tibi mutat anti
auertit ate oculos suos ignoras: Iemento uocis
parentũ tuorũ. sanguis eiꝰ suꝑ nos. & stꝑ filios nr̃os. et
uenite occidamus eũ et nr̃a erit hereditas: et ñ habe¬
mus regẽ nisi cesarem. Habes qd̾ elegisti. Usq ad fi¬
nẽ mũdi setuiturus es cesati. donec gentiũ introeat ple¬
nitudo. et sie om̃s isił saluus fiat: ut qui quondã erat in
capite. uertatur incaudam. Hec tibi uit eloquentissime

Expanded text:
dringentos annos et urbis et templi ruinae permanent. dringentos annos et urbis et templi ruinae permanent. ob quod tantum facinus ? certe non colis idola, sed etiam seruiens Persis atque Romanis et captiuitatis pressus iugo ignoras alienos deos. quomodo clementissimus deus, qui numquam tui oblitus est, nunc per tanta spatia temporum miseriis tuis non adducitur, ut soluat captiuitatem et, ut uerius dicam, expectatum tibi mittat antiauertit oculos suos ? ignoras ? memento uocis parentum tuorum: sanguis eius super nos et super filios nostros et: uenite, occidamus eum et nostra erit hereditas et: non habemus regem nisi Caesarem. habes, quod elegisti: usque ad finem mundi seruiturus es Caesari, donec gentium introeat plenitudo et sic omnis Israhel saluus fiat, ut, qui quondam eiat in caput, uertatur in caudam. Haec tibi, uir eruditissime
Abbreviated transcription (Latin):
et misit udices & saluatores. qui te defamulatu moabita¬
rum. & ammanitarũ. phylistum quoq & diuersarũ
gentiũ liberarunt. Nouissime sub regib offendisti dm̃:
et om̃is tua prouincia babilonia uastante deleta est.
Puer annos. templi solitudo ꝑmansit. Acyro rege ꝑsa¬
rum ẽ laxata captiuitas Esdras hoc : neemias plenissi¬
me referunt. Extructum ẽ templũ subdario rege ꝑsa¬
rum atq medorũ. a⁊ orobabel filio salatielet iħufilioiose¬
dech sacerdote magno. Que passussis amedis. egyptiis.
macedonib q ñ numero: nec tibi adducam in memo¬
riam antiochũ epiphanem. crudelissimũ om̃iũ tyran¬
nortĩnec gnetum pompeiũ. gabimũ. scaurũ. uarum.
cassium. sosiũq replicabo: qui tuis urbib et precipue
insultaie hierosolune. Ad extremũ subuespassano &
tyto &e urbs capta. templũq subuersũ est: deinde ci
sere peliquie. Post euersionẽ templi paulominꝰ ꝑ qua¬

Expanded text:
et misit Judices et salvatores, qui te de famulatu Moabitaet misit Judices et salvatores, qui te de famulatu Moabitarum et Ammonitarum, Philistiim quoque et diversarum gentium liberarunt. Novissime sub regibus offendisti Deum, et omnis tua provincia, gente Babylonica vastante, deleta est. Per septuaginta annos templi solitudo permansit. A Cyro rege Persarum est laxata captivitas. Esdras hoc et Nehemias planissime referunt. Exstructum est templum sub Dario rege Persarum atque Medorum, a Zorababel, filio Salathiel, et Iesu, filio Iosedech, sacerdote magno. quae passi sitis a Medis, Aegyptiis Macedonibusque, non numero nec tibi adducam in memoriam Antiochum Epiphanen, crudelissimum omnium tyrannorum, nec Gnaeum Pompeium, Gabinium, Scaurum, Uarum, Cassium Sossiumque replicabo, qui tuis urbibus et praecipue insultauere Hierosolymae. ad extremum sub Uespasiano et Tito urbs capta templumque subuersum est. deinde ciusere reliquiae. post euersionem templi paulo minus per qua
Abbreviated transcription (Latin):
tũ putant. pro rerũ om̃ium abundantia. et nos terram
confessionis. terramq uiuentiũ. terre uepriũ prefe¬
remꝰ. dicente dño ad moysen de abiectione istłis et as¬
sũptione gentiũ dimitte me ut deleam popłm istũ:
et faciam te ingentẽ magnam. & eodẽ patre adfiliũ.
Postula a me ce dabo tibi gentes hereditatẽ tuam: et poᷤᷤ¬
ssessionẽ tuam t̾minos terre. Et aꝑtius ꝑ ysaiam. Parũ
tibi est. ut sis puer m̃s. ad suscitandas trib iacob. et feces ia
reliquias isrł congregandas: Dedi te inlucẽ cunctis gẽ¬
tibus: ut sis saluator unuierse terre. Ex quo ꝑspicue
demonstratur: om̃ia illius popłi inumbra. et typo ae
imagine precessisse: scripta aut̃ ẽẽ pro nobis. in quos a¬
nes seculorum decurrert̃. Multa uidea scelera cõmisisti:
cunctis circa te seriusti nationib. Ob qd̾ factũ: Utiq
ꝓpt̾ idolatriam. Cũq seruires. crebro misertus ẽ tuid̾s:

Expanded text:
tum putant pro rerum omnium abundantia: et nos terram tum putant pro rerum omnium abundantia: et nos terram confessionis terramque viventium, terrae veprium praeferemus, dicente Domino ad Moysen de abjectione Israelis et assumptione gentium, Dimitte me, ut deleam populum istum, et faciam te in gentem magnam . Et eodem Patre ad filium, Postula a me, et dabo tibi haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Et apertius per Isaiam, Parum tibi est, ut sis puer meus ad suscitandas tribus Jacob, et feces, vel reliquias Israel congregandas. Dedi te in lucem cunctis gentibus, ut sis salvator universae terrae . Ex quo perspicue demonstratur, omnia illius populi in umbra et typo, et imagine praecessisse, scripta autem esse pro nobis, in quos fines saeculi decurrerunt. 7. Multa, Judaee, scelera commisisti, cunctis circa te servisti nationibus. Ob quod factum? utique propter idolatriam. Cumque servisses crebro, misertus tui est Deus,
Abbreviated transcription (Latin):
urbiũ alienigenas cõmemorem. quos popłs iudeorũ.
ñ quiuit expellere deurbib. &e sedib suis: cũ ipsa me¬
tropolis tua prius iebꝰ. postea salẽ. t̾tio ierosolima. &e
nunc helya. hiebuscos expellert ñ ualuerit. s man¬
serint cũ eis inscandalũ exemplũq uitiorũ. intantũ
ut ibi templũ tuum conditũ sit uarra orne fuctat r¬
milium uectorũ. hoc ẽ.cl. miliũ. exceptis prepositis
prepositis oꝑum. promultitudine habitantiũ tecum
incircuncisorũ. ab ethnicis extrutũ sit: Nec hoc dico
insugillationẽ terre uidee. ut hereticus sicophanta m̃¬
titur. aut quo auferam hystorie ueritatẽ que fundam̃¬
tũ est intelligentie spũalis: s ut decutiam suꝑ cilium
iudeorũ qui sinagoge angustias eccłie latitudini pre¬
ferunt. Si enĩ occidentem tantũ sequuntur utteram.
et ñ spm uiuificantẽ: ostendant terrã repromissionis
lacte & melle manantẽ. Sin aut̃ ꝑtropologiam dic

Expanded text:
urbium alienigenas commemorem, quos populus Iudaeorum urbium alienigenas commemorem, quos populus Iudaeorum non quiuit expellere de urbibus et sedibus suis, cum ipsa metropolis tua — prius Iebus, postea Salem, tertio Hierosolyma et nunc Aelia — Iebusaeos expellere non ualuerit, sed manserit cum eis in scandalum exemplumque uitiorum in tantum, ut, ubi templum tuum conditum est, area Ornae fuermilium uectorum, hoc est CL milium exceptis praepositis operum pro multitudine habitantium tecum incircumcisorum ab ethnicis extructum sit ? Nec hoc dico in sugillationem terrae Iudaeae, ut hereticus sycophanta mentitur, aut quo auferam historiae ueritatem, quae fundamentum est intellegentiae spiritalis, sed ut decutiam supercilium Iudaeorum, qui synagogae angustias ecclesiae latitudini praeferunt. si enim occidentem tantum sequuntur litteram et non spiritum uiuificantem, ostendant terram repromissionis l
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtenditur. ab aquilone taurũ montẽ &e zephyrũ usq
emath. que appellat᷑ ephyphania syrie adorientẽ uero.
ꝑ antiochiam. et lacũ caencreth que nunc tyberias
appellatur. & iordanem qui mari influit salina¬
rum qd̾ nunc mortuũ dicitur transiordanẽ autẽ
duarũ semis tribuum possessio ẽ. ruben. et gad. et di¬
midie tribus manassen: et ego fatebor hec tibi repro¬
missa ñ tradita: si obscruasses mandata dei. et inpre¬
ceptis illius ambulasses. si ñ pro om̃ipotente deo
coluisses beelphegor. et baalim. beelzebub et ca¬
celorũ: que instrumentũ uetus omnino ñ nomi¬
nat. S si ñ secero que precepta funt: nequaquã
erit culpa in promutente. s inme qui promissum
acciꝑe ñ merui. Ubi enĩ optio ꝓponit᷑ ad eligendũ :
si oꝑa pretermittuntur frustacupias qd̾ ꝓmissũ c̃.
lege lbrũ iosue &e iudicũ: et quantis possessioñ
angustiis sis coartatus intelliges. Quid diuersarũ

Expanded text:
praetenditur, ab aquilone Taurum montem et Zephyrium usque praetenditur, ab aquilone Taurum montem et Zephyrium usque Emath, quae appellatur Epiphania Syriae, ad orientem uero per Antiochiam et lacum Cenereth, quae nunc Tiberias appellatur, et Iordanem, qui mari influit salinarum, quod nunc mortuum dicitur — trans Iordanem autem duarum semis tribuum possessio est, Ruben et Gad et dimidiae tribus Manasse —, et ego fatebor haec tibi repromissa, non tradita, si obseruasses mandata dei et in praeceptis illius ambulasses, si non pro omnipotente deo coluisses Beelphegor et Baalim, Beelzebub et Chacaelorum, quae instrumentum uetus omnino non nominat. sed si non fecero, quae praecepta sunt, nequaquam erit culpa in promittente, sed in me, qui promissum accipere non merui. ubi enim optio proponitur, si opera praetermittuntur, frustra cupias, quod promissum est. lege librum Iosue et Iudicum et, quantis possessionis angustiis sis coartatus, intelleges. quid diuersarum
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ habitabis. et quorũ facit pocta eloquentissimus
mentionẽ lateq uagantes barcei abarca oppido qd̾ in
solitudine sitũ est: quos nunc corrupto sermone afti
baricianos uocant. Hi sunt qui prolocorũ qualitatib
diuersis nominib appellantur: & amauritania
ꝑaffricam. & egyptũ. palestinamq. et foenicem. coelensi¬
riam. et osrhohenen. mesopotanniam. atq ꝑsiõa tendunt
ad indiam. Hec ẽ udea tuarũ longitudo. et latitudo t̾ra¬
rum: in his głaris: suꝑhis te ꝑdiucisas ꝓuincias ignoran¬
tib iactitas. ad popłm phaletas. Ego te intus & incute
noui. Qd si obieceris terram repromissionis dici. que ĩ
numerorũ uolumine continet᷑ a meridie maris sau¬
narũ ꝑsyna et cadesbarne. usq ad torrentẽ egypti. qui
iuxta rinocorurã. mari magno influit. et ab occidente.
ipsũ mare qd̾ palestine phenicis. syrie coelen. cilicieq

Expanded text:
tuorum habitabis et quorum facit poeta eloquentissimus tuorum habitabis et quorum facit poeta eloquentissimus mentionem: lateque uagantes Barcaei, a Barca oppido, quod in solitudine situm est, quos nunc corrupto sermone Afri Baricianos uocant. hi sunt, qui pro locorum qualitatibus diuersis nominibus appellantur et a Mauritania per Africam et Aegyptum Palaestinamque et Phoenicem, Coelen Syriam et Osrohenen, Mesopotamiam atque Persidem tendunt ad Indiam. haec, Iudaee, tuarum longitudo et latitudo - terrarum, in his gloriaris, super his te per diuersas prouincias ignorantibus iactitas: ad populum phaleras, ego te intus et in cute noui. Quodsi obieceris terram repromissionis dici, quae in Numerorum uolumine continetur, a meridie maris salinarum per Sina et Cades-Barne usque ad torrentem Aegypti, qui iuxta Rinocoruram mari magno influit, et ab occidente ipsum mare, quod Palaestinae, Phoenici, Syriae Coelae Ciliciaeque
Abbreviated transcription (Latin):
ta est. possessam putant apopło udeorũ post quam
est reu̾s ex egypto patit qͣntũ. possed̾it. utiq adan
usq bersabee: que uix centũ sexaginta miliũ. inlon
gum spatio tenditur. Neq enĩ dauid & salomonẽ po¬
tentissimos reges. exceptis his quos post uictoriam
inamiciciam receperunt. plus tenuisse scriptura
testatur. Et hoc dico. ut taceam quinq palestine
ciuitates. garam. ascalonem. gech. et a ccaron. & ato¬
tũ. idumeos quoq ameridiana plaga uix uiginti qͥn
abhicrosolima milib separatos arabas & agarenos qͦs
nunc sarracenos uocant. inuicina urbis herłm. Pu¬
det dicere latitudinẽ terre repromissionis: ne & ethni¬
cis occasionẽ blasphemandi dedisse uideam᷑. Ab ioppe
usq aduiculũ nr̃m bethleem quadraginta sex milia
sunt: cui succedit uastissima solitudo. plena ferociũ
barbarorũ. dequib dicit᷑. contra faciem om̃iũ fratrũ

Expanded text:
ta est-possessam putant a populo Iudaeorum, postquam ta est-possessam putant a populo Iudaeorum, postquam est reuersus ex Aegypto, quantum possederit: utique a Dan usque Bersabee, quae uix centum sexaginta milium gum spatio tenditur. Neque enim David et Salomon potentissimos reges, exceptin amicitiam receperunt, plus tenuisse scriptura testatur. Et hoc dico, ut taceam quinque Palaestinae ciuitates Gazam, Ascalon, Geth, Accaron, Azotum, Idumaeos quoque a meridiana plaga uix XXV ab Hierusolima milibusnunc Sarracenos uocant, in uicinia urbis Hierosolymae. pudet dicere latitudinem terrae repromissionis, ne ethnicis occasionem blasphemandi dedisse uideamur. ab Ioppe usque ad uiculum nostrum Bethleem quadraginta sex milia sunt, cui succedit uastissima solitudo plena ferocium barbarorum, de quibus dicitur: c o ntra faciem omnium fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is dicendũ est. hanc epłam que inscribit᷑ ad he¬
breos. ñ solũ ab eccłiis orientis. s abom̃ib retro
eccłie greci sermonis scriptorib. quasi pauli apłi
suscipi. licet pleriq eam. uel parnabe. uel cle¬
mentis arbitrentur: et nicħ int̾ẽẽ cuius sit. cum
eccłiastici uiri sit. & cotidie eccłiarũ lectione ce¬
lebretur. Qd̃ si eam latinorũ consuetudo. non re¬
cipit inter scripturas canonicas nec grecorũ qui¬
dem eccłie apocalipsim ioħis. eadẽ ubertate susci¬
piunt. et tamen nos utrãq suscipimꝰ. nequaquã hu¬
ius temporis consuetudinẽ. s ueterũ scriptorum
auctoritatẽ sequentes. qui plerũq utriusq abu¬
tuntur testimoniis. ñ ut interdũ de apocriphis fa¬
cere solent. quippe qui et gentiliũ luterarũ raro
utantur exemplis. s quasi canonicis &e eccłiasticis:
respondeant mͥ. qui hanc terrã que nunc nobis xp̃i
passione & resurrectione terra repromissionis effec¬

Expanded text:
anc epistulam, quae scribitur ad Hebraeos, non solum ab ecclesiis orientis sed ab omnibus retro ecclesiae Graeci sermonis scriptoribus quasi Pauli apostoli suscipi, licet plerique eam uel Barnabae uel Clementis arbitrentur, et nihil interesse, cuius sit, cum ecclesiastici uiri sit et cotidie ecclesiarum lectione celebretur. quodsi eam Latinorum consuetudo non recipit inter scripturas canonicas, nec Graecorum quidem ecclesiae Apocalypsin Iohannis eadem libertate suscipiunt, et tamen nos utramque suscipimus nequaquam huius temporis consuetudinem sed ueterum scriptorum auctoritatem sequentes, qui plerumque utriusque abutuntur testimoniis, non ut interdum de apocryphis facere solent — quippe et gentilium litterarum raro utantur exemplis —, sed quasi canonicis et ecclesiasticis. Respondeant mihi, qui hanc terram — quae nunc nobis Christi passione et resurrectione terra repromissionis effec
Abbreviated transcription (Latin):
ula terra quã uidere cupiebat ipso sermone demonstrat.
dicens. Credo uidere bona dñi interra uiuentiũ. Ergo tͥra
uidee que dictionis illiꝰ erat. ñ est terra uiuentiũ. idest
abrahã. ysaac. et iacob. dequib dñs inquestione resut¬
rectionis dicit. ñ est ds mortuorũ s uiuentiũ. uerũ
terra &e regio mortuorũ. dequib loquit᷑ ierechiel.
anima que peccauerit ipsa morietur. &e ñ mortui
iaudabt̃ te dñe. s nos qui uiuimꝰ qui in resurrectio¬
ne occsitri sumꝰ anõ saluatori dicente apło hoc eñi
quimur. inaduentu dñi ñ preueniemus eos qui dor¬
miunt. Dequib et. ieremias loquitur. Relinquen¬
teste ĩ terta scribentur. Qdq ꝓmittit. credo uidere bo¬
trahit intelligentiã. Quc em̃ bona rex alia requirebat.
aut quo indigebat: qui tante potentie fuit. ut paratis
ꝑ illũ opib. salomon filiꝰ eius. quo nullus morbe tetratũ

Expanded text:
illa terra, quam uidere cupiebat, ipso sermone demonstrat illa terra, quam uidere cupiebat, ipso sermone demonstrat dicens: credo uidere bona domini in terra uiuentium. ergo terra Iudaeae, quae dicioms illius erat, non est terra uiuentium, id est Abraham, Isaac et Jacob, de quibus dominus in quaestione resurrectionis dicit: non est deus mortuorum, sed uiuentium, uerum terra et regio mortuorum, e quibus loquitur in Ezechihel: anima, quae peccauerit, ipsa morietur et: non mortui laudabunt te, t omine, sed nos, qui uiuimus qui in resurrectione occursuri domino saluatori dicente apostolo: hoc enim , qui relinquimur in aduentum domini, non praeueniemus eos, qui dormiunt. de quibus et Hieremias loquitur: rel inquentes super terram scribantur. quodque promittit: credo u idere botrahit intellegentiam. quae enim bona rex alia requirebat aut quo indigebat, qui tantae potentiae fuit, ut partis per illum opibus Salomon, filius eius, quo nullus in orbe terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
danum de terra repromissiomis.
ueris dardane xp̃ianorũ
nobilissime. nobiliũ xp̃ia¬
nissime. que sit terra reꝓ
rit ante possessa ac ꝑinde
ñ sit promissa s reddita.
His cm̃ uerbis uteris incalce epłe tue. qd̾ int̾rogans uide¬
ris illud sentire qd̾ plurimis nr̃orũ placet. aliam repro¬
missionis terrã ẽẽ querẽdã. dequa et dauid loquitur
inpsalmo. credo uidere bona dñi interra uiuentiũ :¬
et dñs ineuãgłio. beati mites. qm̃ ipsi possidebt̃ tͥrã.
Utiq dauid quando hec cantabat inspũ. interra re¬
promissionis erat: et non solũ iniudce finib mora¬
batur. s multarũ incircuitu nationũ uictor extite¬
rat: que atorrente egypti qui ẽ rinocorre usq adeufra¬
tẽ flunuũ tendebant᷑. dicens inalio loco. Inidumeã exten¬
dam calciamentũ meũ. mͥ alienigene seruicnt. Quomͦ gͦ
se credebat acciꝑe. qd̾ iam uictoria possidebat  Et ne
forsitan legentib iudcis ambiguũ dcrelinquat. que sit

Expanded text:
DANUM DE TERRA REPROMISSIONIS. Quaeris, Dardane, Christianorum nobilissime, nobilium Christiamssime, quae sit terra reprrit ante possessa ac proinde non sit promissa, sed reddita. his enim uerbis uteris in calce epistulae tuae. quod interrogans uideris illud sentiie, quod plurimis nostrorum placet, aliam repromissionis esse terram quaerendam, de qua et Dauid loquitur in psalmo: credo uidere bona domini in terra uiuentium et dominus in euangelio: beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram. utique Dauid, quando haec cantabat in spiritu, in terra repromissionis erat et non solum in Iudaeae finibus morabatur, sed multarum in circuitu nationum uictor extiterat, quae a torrente Aegypti, qui est Rinocorurae, usque ad Eufraten fluuium tendebantur, dicens in alio loco: in Idumaeam extendam calciamentum meum, mihi alienigenae seruient. quomodo ergo se credebat accipere, quod iam uictoria possidebat? et ne forsitan legentibus Iudaeis ambiguum derelinquat, quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
nis: inpariuuilis ne requiras. Eccłiastica int̾pre¬
tatio. etiam si ht̃ eloquii uenustatẽ. dissimulare
eam debet & fugere. ut ñ ociosis philosophorũ

Expanded text:
nis, in paruulis ne requiras. ecclesiastica interpretatio, etiam si habet eloquii uenustatem, dissimulare eam debet et fugere, ut non otiosis philosophoru
Abbreviated transcription (Latin):
catũ ñ habemus. nos ipsos decipimꝰ. et ueri¬
tas in nobis ñ est. Propt̾ qd̾ ctiam. quãtũ libet
ꝓfecerimus. necessariũ ẽ nobis dicere. dimite
nobis debita nr̃a. cũ iam omĩa inbaptismo dic¬
ta. facta. cogitata dimissa sint. Quid itaq qui
recte uidet. ubi. et quando. & unde sꝑanda sit
illa ꝑfectio. cui ñ sit qd̾ ad dici possit Si autẽ
precepta ñ cͥcͥnt. ñ utiq cͥct ubi se homo certius
inspiceret. & uideret unde a uerteret᷑. quo cona¬
retur. quare gratula ret᷑ quid predicaret᷑. Mag¬
na ẽ gͦ utilitas preceptorũ: si libero arbitrio tan¬
tũ detur: ut amplitis gr̃a di honoret᷑. Que si ta
se habent᷑: unde fit om̃iũ retis. si inuno offen¬
dat. qui totã legem seruauerit. An forte quia
plenitudo legis caritas ẽ qu a ds. proximusq
diligitur. in quib preceptis caritatis tota lex
ilłã facit. inqua pendent om̃ia: Nemo aũt̃ pec¬

Expanded text:
atum non habemus, nos ipsos decipimus et ueriatum non habemus, nos ipsos decipimus et ueritas in nobis non est. propter quod etiam, quantumlibet profecerimus, necessarium est nobis dicere: dimitte nobis debita nostra, cum iam omnia in baptismo dicta, facta, cogitata dimissa sint. uidet itaque, qui recte uidet, ubi et quando et unde speranda sit illa perfectio, cui non sit quod adici possit. si autem praecepta non essent, non utique esset, ubi se homo certius inspiceret et uideret, unde auerteretur, quo conaretur, quare gratularetur, quid precaretur. magna est ergo utilitas praeceptorum, si libero arbitrio tantum detur, ut gratia dei amplius honoretur. Quae si ita se habent, unde fit omnium reus, si in uno offendat, qui totam legem seruauerit? an forte, quia plenitudo legis caritas est, qua deus proximusque diligitur, in quibus praeceptis caritatis tota lex illam facit, in qua pendent omnia ? nemo autem pec
Abbreviated transcription (Latin):
bere uirtutẽ. Nam et maior ẽ inisto caritas quã
millo. Recte possumꝰ dicere &e aliqua in isto.
nulla inillo. quantũ ꝑtinet ad caritatẽ que
pietatis ẽ: et impso uno homine. qd maiorem
habeat puditiciam. quã patientiam. et maio¬
rẽ hodie quã heri si proficit: & adhuc ñ habe¬
at continentiã. et habeat ñ paruã miscdiã. Et
ut generalit̾. breuit̾q cõplectar. quã de uirtu¬
te habeo notionẽ: qd̾ ad recte uiuendũ attinet.
turtus est caritas. quia id qd̾ diligendũ est di¬
ligitur. Hec maliis maior. inaliis minor. inalris
nulla ẽ. plenissima uͦ que iam ñ possit auge¬
ri. quandu hic homo uiuit in neminem:
quandui aut̃ augeri pot̾. ꝓfecto illud qd̾ minus
est. quã debet. exuitio est. Ex quo uitio. ñ est
iustus interra. qui faciat bonũ. et ñ peccau̾it:
ex quo uitio. ñ iustificabit᷑ in conspectu d̃i. oĩs
uiuiens. Propt̃ qd̾ uitiũ. si dixerimus quia pec

Expanded text:
bere uirtutem. nam et maior est in isto caritas quam bere uirtutem. nam et maior est in isto caritas quam in illo recte possumus dicere; et aliqua in isto, nulla in illo, quantum pertinet ad caritatem quae pietas est; et in ipso uno homine quod maiorem habeat pudicitiam quam patientiam, et maiorem hodie quam heri, si proficit; et adhuc non habeat continentiam et habeat non paruam misericordiam. et ut generaliter breuiterque cote habeo notionem, quod ad recte uiuendum adtinet, uirtus est caritas, qua id, quod diligendum est, diligitur. haec in aliis maior, in aliis minor, in aliis nulla est, plenissima uero, quae iam non possit augeri, quam diu hic homo uiuit, in nemine; quam diu autem augeri potest, profecto illud, quod minus est quam debet ex uitio est. ex quo uitio non est iustus in terra, qui faciat bonum et non peccauit; ex quo uitio non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens; propter quod uitium si dixerimus quia pec
Abbreviated transcription (Latin):
lm. S quia de peccatorũ parilitate. unde id
qd̾ agebam incidit questio. examtnandã tibi sen¬
tentiã meam ꝓmere statucrã: iam eã tandem
aliquando concludã. quia et si uerũ est eum
qui habet unam. om̃s habere uirtutes. et̃ qͥ
unã ñ habet. nullam habere. nec sic peccata
sint paria: quia uirtus nulla ẽ. nichil quidẽ
rectũ est. nec tamen ido ñ est. paruo paruus
distortoq distortus. Siaut qd̾ puto e̾e uerius.
sacrisq litt̾is congruentiꝰ. ita sunt anime in¬
tentiones. ut corpons mẽbra. ñ quo uideantur
locis.s quo semtant᷑ affectib. et aliud illumi¬
nant᷑ amplius. aliud minus. aliud omino caret
ltmine. & tenebroso inumbrat᷑ obstaculo: ꝓ¬
fecto ita ut quisq illustratione. pie carita¬
tis affectus est. inalio actu magis. inalio mi¬
nus. inaliqtio nichil: sic dici potest habereali¬
am. aliam non habere. aliã magis. minusue ha¬

Expanded text:
lim. sed quia de peccatorum parilitate, unde in id lim. sed quia de peccatorum parilitate, unde in id quod agebam incidit quaestio, examinandam tibi sententiam meam promere statueram, iam eam tandem aliquando concludam. quia etsi uerum est eum qui habet unam omnes habere uirtutes, eum qui unam non habet nullam habere, nec sic peccata sunt paria; quia ubi uirtus nulla est nihil quidem rectum est, nec tamen ideo non est prauo prauius distortoque distortius; si autem, quod puto esse uerius sacrisque litteris congruentius, ita sunt animae intentiones ut corporis membra, non quod uideantur locis, sed quod sentiantur affectibus et aliud illuminatur amplius, aliud minus, aliud omnino caret lumine et tenebroso inumbratur obstaculo: profecto ita ut quisque inlustratione piae caritatis affectus est, in alio actu magis, in alio minus, in alio nihil, sic dici potest habere aliam, aliam non habere, aliam magis minusue ha
Abbreviated transcription (Latin):
stmilia dccorporalib ad intelligibilia duci
possunt. N itaq sicut de aquis inaerẽ surgẽs.
ubi earũ sũmũ transierit. repente quantũ
sufficit inspiratur: s sicut de tenebris in lu¬
cem ꝓcedens. paulatim progrediendo illumi¬
natur. Qd donec plenissime fiat. iam eũ tam̃
dicimus. tanquã de abditissima spelunca egre¬
dientẽ. uicina lucis afflatũ. tanto magis quan¬
tomagis ꝓpinquat egressus sui: et illud quod
in eo lucet. sit utiq ex lumine quo progredit᷑.
illud aut̃ qd adhuc obscitrũ est. sit extenebris
unde egredit᷑. Itaq. & ñ iustificabitur inconᷤ¬
pectu ai om̃is uiuens: et tamen iustus exfide
uiuit. & induti st̃ sc̃i iustitia. alius maiꝰ. alius
minus.: et nemo hic uiuit sine peccato. Et hoc aliꝰ
minꝰ alius maiꝰ. optimus aut̃ ẽ qui minimum.
S quid ego. tanquã oblitus cui loquor. doctori
similis factus sũ ꝓposuerim qͥd abste dĩcere ue¬

Expanded text:
similia de corporalibus ad intellegibilia duci similia de corporalibus ad intellegibilia duci possunt. non itaque sicut de aquis in aerem surgens, ubi earum summum transierit, repente, quantum sufficit, inspiratur, sed sicut de tenebris in lucem procedens paulatim progrediendo inluminatur. quod donec plenissime fiat, iam eum tamen dicimus tamquam de abditissima spelunca egredientem uicinia lucis afflatum tanto magis, quanto magis propinquat egressui, ut illud, quod in eo lucet, sit utique ex lumine, quo progreditur, illud autem, quod adhuc obscurum est, sit ex tenebris, unde egreditur. itaque et non iustificabitur in conspectu dei omnis uiuens et tamen iustus ex fide uiuit. et induti sunt sancti iustitia alius magis, alius minus et nemo hic uiuit sine pmagis, alius minus; optimus autem est qui minimum. Sed quid ago? tamquam oblitus cui loquar doctori similis factus sum, cum proposuerim quid abs te discere ue
Abbreviated transcription (Latin):
s nisi exprofundo quodã. emergendo repente.
emicet᷑ inauras sapientie liberas. nulla ex par
te ẽe sapiente. Sicut enĩ nichil int̾ est adho¬
minẽ prefocandũ. utrũ aquã stadiis mia¬
tis. suꝑse habeat altã. an uirũ palmũ. aut di¬
gitũ: sic illos qui tendunt ad sapientiã. pro¬
ficere quidẽ dicunt. tanquã abimo sugenteᷤᷤ
emergendo euaserint. ĩtetastrint ñ habere
uirtutẽ. nec e̾e sapientes. Ubiaut̃ euasetint
mex habere totã: nec quicquã stulticie rema¬
nere. unde om̃ino ullũ peccatũ possit eristẽ.
hec similitudo. ubi stultitia uelut aqua. et sa¬
pientia uelut aer ponitur. ut animꝰ aprefo¬
catione stulticit. tanquã emetgens. sapientia
repente respiret. ñ michi uidet᷑ satis a cõmo¬
data. nr̃arũ scripturarũ auctoritati. s iia po¬
tius. ut uitiũ. uel stultitia tenebris. luci aũ
uirtus uel sapientia cõpara ret᷑: quantũ ista

Expanded text:
gant; sed nisi ex profundo quodam emergendo, repente gant; sed nisi ex profundo quodam emergendo, repente emicet in auras sapientite esse sapientem. Sicut enim nihil interest ad hominem praefocandum, utrum aqua stadiis multis super se habeat altam, aut uno palmo, aut digito: sic illos qui tendunt 1021 ad sapientiam, proficere quidam dicunt, tanquam ab imo surgentes emergendo evaserint, non habere uirtutem nec esse sapientes, ubi autem euaserint, mox habere totam nec quicquam stultitiae remanere, unde omnino ullum peccatum possit existere. Haec similitudo, ubi stultitia uelut aqua et sapientia uelut aer ponitur, ut animus a praefocatione stultitiae tamquam emergens in sapientiam repente respiret, non mihi uidetur satis accommodata nostrarum scripturarum auctoritati, sed illa potius, ut uitium uel stultitia tenebris, luci autem uirtus uel sapientia comparetur, quantum ista
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis. sicut dñs ait. maiorẽ hac caritatem
nemo habet. quã ut animã suam ponat. pro
amicis suis: siue potius. quia sicut mors am¬
mã auellit a sensib carnis: sic caritas a cõ¬
cupiscentiis carnalib. Huic subseruit sci¬
entia. cũ est utilis. Nam sine uia inflat.
Qd uͦ illa edificando impleuerit: nichil ibi
ista inane. qd̾ inflet. inueniet. Utilẽ porro
scientiã definiendo monstrauit: ubi cum
dixisset ecce pietas est sapientia. continuo
sub iunxit. Abstinere uͦ a malis scientia est
Cur gͦ non aicimus. qui hanc uirtutẽ habet.
habere om̃s: cũ plenitudo legis sit caritas.
An quanto magis est in homine. tantoma
gis ẽ uirtute preditus. Quanto aut̃ minus
tanto minus est uirtute. quia ipsa ẽ uirtus.
ce quantomintis ẽ uirtus. tantominꝰ ẽ uitiũ:
Ubi gͦ illa plena & ꝑfecta erit. nichil eruitio
remanebit. Proinde mͥ uideat᷑ aoici falli. quia
ꝓficientẽ hominẽ insapientia. uolunt habe¬

Expanded text:
caritatis, sicut dominus ait: Maiorem hac caritatem caritatis, sicut dominus ait: Maiorem hac caritatem nemo habet, quam ut animam suam quis ponat pro amicis suis, siue potius quia, sicut mors animam auellit a sensibus carnis, sic caritas a concupiscentiis carnalibus. huic subseruit scientia, cum est utilis; nam sine illa inflat; quod uero illa aedificando impleuerit, nihil ibi ista inane, quod inflet, inueniet. utilem porro scientiam definiendo monstrauit, ubi. cum dixisset: Ecce pietas est sapientia, continuo subiunxit: Abstinere uero a malis scientia est. cur ergo non dicimus, qui hanc uirtutem habet, habere omnes, cum ple nit u dol e g is sit caritas? an quanto mgis est virtute praeditus: quanto autem minus, tanto minus inest ei virtus; quia ipsa est virtus: et quanto minus inest virtus, tanto magis est vitium? Ubi ergo illa plena et perfecta erit, nihil ex vitio remanebit. 12. Proinde mihi videntur Stoici falli, quia proficientem hominem in sapientia nolunt omni
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo loco dicat. quicũq aut̃ totam legẽ serua¬
uerit. offendat aũt inuno. factus est om̃iũ reus.
Ibi ñ in uno s inmultis. nec quosoam. s omnes
dixit offendere. Absit aũt ut quisquã fidelis
eristimet. tot milia seruorũ xp̃i qui ueraciter
dicũt se habcre peccatũ. ne se ipsos decipiant.
et ueritas ineis ñ sit: nullã habere uirtutem.
cũ uirtus magna sit sapientia. dixit aũt hoi
Ecce pietas ẽ sapientia. aosit gͦ ut dicamꝰ torac
tantos fideles. et pios homines. di ñ habere ple¬
tatẽ : quã greci. uei etisebian. uel expressius. et
plenius thcosebian uocant. Quio aut ent pietas.
nisi deicultus: de unde ille colitur. nisi caritate
Caritas gͥ decorde puro. & conscientia bona et
side ñ ficta magna et uera uirtus ẽ: quia ipsa
est et finis precepti. Merito dicta ẽ. fortis sicut
mors. siue quia nemo eam uincit. sicut mortẽ.
siue quia in hac uita. usq ad mortẽ mensura est¬

Expanded text:
cum hoc loco dicat: q u icumque autem totam legem seruacum hoc loco dicat: q u icumque autem totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus, ibi non in uno, sed in multis, nec quosdam, sed omnes dixit offendere. absit autem ut quisquam fidelis existimet tot milia seruorum Christi, qui ueraciter dicunt se habere peccatum, ne se ipsos decipiant et ueritas in eis non sit, nullam habere uirtutem, cum uirtus magna sit sapientia; dixit autem homini: ecce pietas est sapientia. absit autem ut dicamus tot ac tantos fideles et pios homines dei non habere pietatem, quam Graeci uel εύσέβειαv uel expressius et planius θεοσέβειαv uocant. quid autem est pietas nisi dei cultus? et unde ille colitur nisi caritate? caritas enim de corde puro et conscientia bona et fide non ficta magna et uera uirtus est, quia ipsa est et finis praecepti. merito dicta est fortis sicut mors, siue quia nemo eam uincit sicut mortem siue quia in hac uita usque ad mortem est mensura
Abbreviated transcription (Latin):
niiiũ iustus. uditiũ sine miscdia. quasi seccirꝰ
erpectat. iram iustissimã ꝓuocat. Quã timens
ile dicit. Ne intres intuitiũ cũ seruo tuo. yn¬
de dr̃ popło contumaci. Sitid uustis mecũ udi¬
cio contendete: Cũ cñi rex iustus saiccit inchto¬

Expanded text:
nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus nimium iustus iudicium sine misericordia quasi securus exspectat, iram iustissimam prouocat. quam timens ille dicit: ne intres in iudicio cum seruo tuo. unde dicitur populo contumaci: quid uultis mecum iudicio contendere? cum
Abbreviated transcription (Latin):
mũ tuum sicut te ipsum: bene facitis. Si autẽ
ꝑsonas accipitis: peccatũ oꝑamini. redarguti
a lege. tanquã transgressores. Et post illam sentẽ¬
tiam. ad intelligendũ difficillimã de qua satis
dixi. qd̃ dicendũ putaui: eandẽ legẽ uberta¬
tis cõmemorans. sic loquimini inquit. et sic fa¬
cite: sicut ꝑ legem libertatis. incipientes iudica¬
ri. & qm̃ quid paulo ante dixerit. nouit. qm̃ in
multis offendimus om̃s: suggerit dñicã tanquã
cotidianã cotidianis. et si leuiorib tamen uul
tite inqͥt & dimittet᷑ uobis: date &e dabit᷑ uobis.
Suꝑ exaltat aut̃ miscdiam uiditio: ñ dictũ est
iuncit miscdia uiditiũ. Non em̃ ad u̾sa iuditio.¬
tatur eis quia dimiserunt: decur eis quia dede¬
tunt. Inest quippe deo. et miscadia iuicanti:
et uiditiũ misctanti. Propt̃ qd ei dicit᷑. Miscdĩã
e inditiũ cantabo tibi dñe. slam quisqͥs uelut

Expanded text:
mum tuum sicut te ipsum, bene facitis. si autem mum tuum sicut te ipsum, bene facitis. si autem personas accipitis, peccatum operamini, redarguti a lege quasi transgressores. Et post paucos uetiam ad intellegendum difficillimam, de qua satis dixi quod dicendum putaui, eandem legem libertatis commemorans: sic, inquit, loquimini et sic facite, sicut per legem libertatis incipientes iudicari. et quoniam quid paulo ante dixerit nouit: quoniam in multis offendimus omnes, suggerit dominicam tamquam cotidianam cotidianis etsi leuioribus, tamen uulntite, inquit, et dimittetur uobis; date, et dabitur uobis. superexsultat autem misericordia iudicio. non dictum est: uincit misericordia iudicium; non etatur eis, quia dimiserunt, et detur eis, quia dederunt. Inest quippe Deo et misericordia judicanti, et judicium miseranti, propter quod ei dicitur, « Misericordiam et iudicium cantabo tibi, domine; nam quisquis uelut
Abbreviated transcription (Latin):
grauius alius leuius. Quanto quisq magis minus¬
tie peccauctit. tanto in peccato cõmitiendo maior:
quanto indiligendo deo &e ꝓximo minor. Et rur¬
sus. tanto minor inpeccati ꝑpetratione. quanto
maior indei & preximi dilectione. tanto utiq
plenior iniquitatis. quanto inamor caritatis.
Et tunc ꝑfecti sumus incaritate: quando nich̃
restat ex infirmitate. Nec sane quantũ arbitror.
am sedendi. ac standi. ad honores eccłiasticos re¬
feramus. Quis enĩ ferat. eligi diuitẽ ad sed̃e hono¬
ris ecdie: contẽpto pauꝑe instructiore atq sanc¬
tiore. Si aut de cotidianis consensib loquitur.
qui ñ hic peccat: Si tamen peccat. nisi cũ apd̾
se ipsũ intus ita uidicat. ut ei tanto melior quã¬
to ditior illi uideatur.: Hoc enĩ uidet᷑ significas
se. Nonne iudicatis apud uos metipsos. et facti
estis uidices cogitationũ iniquarũ: Lex itaq
gem ꝑficitis. regase scdm scripturã. diliges ꝓxi¬

Expanded text:
ed alius grauius, alius leuius. quanto quisque magis minused alius grauius, alius leuius. quanto quisque magis minusue peccauerit, tanto in peccato committendo maior, quanto in diligendo deo et proximo minor et rursus tanto minor in peccati perpetratione, quanto maior in dei et proximi dilectione, tanto itaque plenior iniquitatis, quanto inanior caritatis, et tuae perfectissimus in caritate, quando nihil restat ex infirmitate. Nec sane, quantum arbitror, am sedendi et standi ad honores ecclesiasticos referamus. quis enim ferat eligi diuitem ad sedem honoris ecclesiae contempto paupere instructiore atque sanctiore? si autem de cotidianis consessibus loquitur, quis non hic peccat, si tamen peccat, nisi cum apud se ipsum intus ita iudicat, ut ei tanto melior, quanto ditior illo uideatur ? hoc enim uidetur significasse dicendo: nonne iudicastis apud uosmet ipsos et facti estis iudigem perficitis regalem secundum scripturas: diliges proxi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ absit minime meruero. patientiã mͥ petã adño
aco nt̃o. inque sic credimꝰ ut aliqua nobis ñaꝑi¬
ri etiã pulsantib: nullo mͦ adu̾stis eũ mitrimi¬
rare debeamꝰ. Meminerimus ipsis apłis dictĩi
multa habeo uobis dic̾e. s ñ potestis uia porta¬
re mͦ. Inhis quantũ ad me attinet. etiam hoc di¬
putẽ. nec qui hoc sciant. me indigner indignũ
ne hoc ipso etiã comuncar indignor. Muita enꝰ
alia similit̾ nescio: que cõmemorare uei numera¬
re ñ possũ. E hoc tolerabilit̾ ignorarẽ. nisi metu¬
erẽ. ne aliqua istarũ opimonũ. contra illud ꝗd
firmissima retinemus fide. incaittis obreperet
mentib. S antequã sciam quc nam earũ poti
eligenda sit. hoc me ñ temere sentire profiiror :
ea que ueta ẽ. ñ adu̾sari robustissime ac furi¬
datissimc fiadei. qua xp̃i eccłia. nec parucaros ho¬
mines recentissime natos a damnatione credt

Expanded text:
quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam a domino deo nostro, in quem sic credimus, ut aliqua nobis non aperiri etiam pulsantibus nullo modo aduersus eum murmurare debeamus. meminerimus ipsis apostolis dictum: Multa habeo uobis dicere, sed non potestis illa portare modo. in his, quantum ad me adtinet, etiam hoc deputem nec, qui hoc sciam, me indigner indignum. ne hoc ipso etiam conuincar indignior. multa enim alia similiter nescio, quae commemorare uel numerare non possum; et hoc tolerabiliter ignorarem, nisi metuerem, ne aliqua istarum opinionum contra illud, quod firmissima retinemus fide, incautis obreperet mentibus. sed antequam sciam, quaenam earum potius eligenda sit, hoc me non temere sentire profiteor, eam, quae uera est, non aduersari robustissimae ac fundatissimae fidei, qua Christi ecclesia nec paruulos homines recentissime natos a damnatione credit
Abbreviated transcription (Latin):
cortuptibilẽ catnis. et supplicia pudenda. redeun¬
dũ sit. Qua opinione. qͥd horribiliꝰ cogitar possit
ignoro: detnde quis tande iustus detunctus ẽ. aequo¬
nsi isti uera dicunt. solliciti ẽe debe̾mui. ne insimi
abrahe. peccans inflãmas illiꝰ diuitis deiciat᷑: Cur
eñ non ce post hoc corpus peccari possit. s et ante
potuit: Postremo longe aliud ẽ inadã peccasse. un¬
ae dicitapłs inquo om̃s peccauerunt: et aliud est
extra adã nescio ubi peccasse: & idõ inadam id ẽ in
carnẽ que exadã ꝓpagata ẽ. tanquã incarcerẽ tru¬
di. Iuam uͦ opinionẽ. qd̾ ex una fiant om̃s anime.
nec discutere uolo. nisi necesse sit: atq utinã sta
dequa nunc agimus si uera ẽ. si abs te ddefendatur
ut hoc necesse iam ñ sit. Quãuis aut̃ desiderem
rogẽ. uotis ardentib exoptẽ. et expectem. ut ꝑte
mͥ dñs huius res auferat ignorantiam: tamen si

Expanded text:
corruptibilis carnis et supplicia pendenda redeuncorruptibilis carnis et supplicia pendenda redeundum sit, qua opinione quid horribilius cogitari possit, ignoro; deinde quis tandem iustus defunctus est, de quo non, si isti uera dicunt, solliciti esse debeamus, ne in sinu Abrahae peccans in flammas illius diuitis deiciatur? cur enim non et post hoc corpus peccari possit, si et ante potuit? postremo longe aliud est in Adam peccasse, unde dicit apostolus: In quo omnes peccauerunt, et aliud est extra Adam nescio ubi peccasse et ideo in Adam, id est in carnem, quae ex Adam propagata est, tamquam in carcerem trudi. illam uero opinionem, quod ex una fiant omnes animae, nec discutere uolo, nisi necesse sit, atque utinam ista, de qua nunc agimus, si uera est, sic abs te defendatur, ut hoc necesse iam non sit. Quamuis autem desiderem, rogem, uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si,
Abbreviated transcription (Latin):
iam existentes alibi animas. & abinitio diuino¬
tũ oꝑum preparatas.a deo mitti opinant᷑ incor¬
pora. Nam et abhis. hoc idem queridur. Si aie
incul pate obedient̾ ueniunt. quo mittuntur:
ett inparciulis. si ñ baptitati. uitã istam fune¬
tint puiniuntur: Eadẽ prorsus inutraq sen¬
tentia. adifficuitas est. Iui sibi uident᷑. de hac faci¬
uis erire questione: qui animas asseuetant. pro
meritis uite prioris. singulaᷤ singulis corporib
implicari. Hoc enĩ putant ẽe inadam mori. in
carne sciucet. que propagata ẽ er ada supplicia
pendere: aquo reatu inquiunt. gr̃a xp̃i liberat.
pusilios cũ magnis. Hoc quide recte. & ueraci
pusillos cũ magnis. s milia suꝑiore urta pecca¬
re animas & inde precipitari incarceres carnesᷤᷤ
ñ credo. ñ ad quiesco. ñ consentio. Primo. qm̃ ꝓ
nescio quos circuitus. idagunt isti. ut post nescio
quanta uolumina scłorũ. itm ad istam sarcinam

Expanded text:
iam existentes alibi animas et ab initio diuinoiam existentes alibi animas et ab initio diuinorum operum praeparatas a deo mitti opinantur in corpora. nam et ab his hoc idem quaeritur: si animae inculpatae oboedienter ueniunt, quo mittuntur, cur in paruulis, si non baptizati uitam istam finieriut, puniuntur? eadem prorsus in utraque sententia difficultas est. illi sibi uidentur de hac facilius exire quaestione, qui animas adseuerant pro meritis uitae prioris singulas singulis corporibus implicari. hoc enim putant esse in Adam mori, in carne scilicet, quae propagata est ex Adam. supplicia pendere, a quo reatu, inquiunt, gratia Christi liberat pusillos cum magnis. hoc quidem recte, ueracitpusillos cum magnis. sed in alia superiore uita peccare animas et inde praecipitari in carceres carneos non credo, non adquiesco, non consentio: primo quoniam per nescio quos circuitus id agunt isti, ut post nescio quanta uolumina saeculorum iterum ad istam sarcinam
Abbreviated transcription (Latin):
dit illũ. istam confirmat sententiã. quã c̾e uolu¬
mus nrãm. Pius eñi hoc suffragatur eis. qui ex
una putant om̃s c̾e animas. Nam sicut conuer¬
titur inquiunt puluis interrã. sicut fura et ia¬
men caro dequa dictum ẽ. ad hominẽ ñ reu̾¬
titur ex quo propagata est. sad terrã unde
primus homo factus ẽ sic et sp̃s exuliꝰ unius
spũ propagatus. ñ tamen ad eũ reuertitur: sed
ad anm̃ a quo illi datus est. Nerũ quia hoc tes¬
timoniũ. ita proistis sonat. ut ñ om̃imͦ huic
opinioni quã defendi uolo uideat᷑ ẽẽ contrari¬
um: ammonenda tantũ credidi prudentiã tuã.
ne talib testimoniis. exhis angustiis me coners
eruere. Nam licet nemo faciat optando. ut uerũ
sit. qd̾ uerũ ñ est: tamen si fieri posset optarem.
ut hec sententia uera eẽt. sicut opto. ut si uera
est abste liquidissime. atq inuictissime defen¬
datur. Hec aut̃ difficultas. etiã iulios sequit. qui

Expanded text:
dit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uoludit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat. ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam tantum credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum non est, tamen, si fieri posset, optarem, ut haec sententia uera esset, sicut opto, ut. si uera est, abs te liquidissime atque inuictissime defendatur. Haec autem difficultas etiam illos sequitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et scã est testis eccłia. Unde ilia de animatum
nouatũ creatione sententia. si hanc fidẽ funda¬
tisimã. ñ oppugnat. sit & mea̾: si oppugnat. ñ sit
&e tua. Nolo mͥ dicatur ꝓpt̾ hanc sententiã. de¬
bere accipi. qd̾ scriptũ est. qui fuxit spm̃ homi¬
nis in ipso: et qui fixit singiiatim corda corũ.
Auqͥd fortissimũ. atq inuictissimũ requirendũ
i: qd nos ñ cogat. dm̃ credere ullarũ animarum.
sine culpa aliqua damnatorẽ. Nam uel tantũdẽ
ualet. uel plus est forsitã creare quã fingere: et
tamen scriptũ est. Cor mundũ crea in me ds̃.
Nec ido putari potest anima hoc loco. optare se
fieri: priusqua aliquid c̾et. Sicut gͦ iam eristẽs.
creat᷑ innouatione iusticie: sic iam existens fũ¬
gitur confirmatione doctrine. Nec illud qd̾ in
eccłiaste scriptũ est. et tunc conuertet interrã
puluis. sicui fuit. & sp̃s reuertet᷑ ad dñm qui de¬

Expanded text:
et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum et sancta est testis ecclesia. unde illa de animarum nouarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea, si oppugnat, non sit et tua. Nolo mihi dicatur pro hac sententia debere accipi, quod scriptum est: qui finxit spiritum hominis in ipso et: qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo putari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
lis currunt. propt̃ carnes eorũ. ñ ꝓpt̾ animas
currere: Beatus quid̃ẽ cyprianus. ñ aliqͦt de¬
cretũ condens nouũ. s eccłie fidẽ firmissimã
seruans. ad corrigendũ eos qui putabant ante
octauũ diem natiuitatis. ñ ẽe paruulũ baptuã¬
dũ ñ carnẽ s animã dixit ñ esse ꝑdendã. et mox
natũ rite baptizari posse. cũ suis quibdã coep̃is
cenfuit. S contͣ cypriam aliquã opinonem.
ubi qd̾ uidendũ fuit. fortasse ñ uidit. Senti¬
at quisq. qd libet.: tantũ contra apłica manifes¬
tissimã fidẽ nemo sentiat. qui crunius delido
om̃s incondẽpnationẽ duci pridicat: ex qua
uiuificant᷑. Contra eccłie fundatissimũ morẽ
pora curreret᷑ baptitandi offerrentur. et mor¬
tui. Que cũ ita sint: querenda causa ẽ. atq
reddenda.quare dãpnentur anime. que no
enĩ eas sisic de corpore exierint. & sc̃a scriptura.

Expanded text:
lis currunt, propter. carnes eorum non propter animas lis currunt, propter. carnes eorum non propter animas currere? beatus quidem Cyprianus non aliquod decretum condens nouum sed ecclesiae fidem firmissimam seruans ad corrigendos eos, qui putabant ante octauum diem natiuitatis non esse paruulum baptizandum, non carnem sed animam dixit non esse perdendam et mox suis quibusdam coepiscopis censuit. Sed contra Cypriani aliquam opinionem, ubi, quod uidendum fuit, fortasse non uidit, sentiat quisque, quod libet; tantum contra apostolicam manifestissimam fidem nemo sentiat, qui ex unius delicto omnes in condemnationem duci praedicat, ex qua uiuificantur, contra ecclesiae fundatissimum morem pora curreretur, baptizandi offerrentur et mortui. Quae cum ita sint, quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae nenim eas, si sic de corpore exierint, et sancta scriptura