comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s qnͣto ista crescebant. tanto sapientia.
dcerat: in quãtumq eñ uoluptatẽ me
cupido traxisset infrems ferebar & p̃cepᷤ.
putabamq hune ẽẽ fructum laboꝵ meoꝵ
si ip̃e in libidine. luxuriaq consumerer.

Expanded text:
quanto ista crescebant, tanto sapientia deerat. Nam in quamcumque voluptatem me cupido traxisset, infrenis ferebar et praeceps, 398 putabamque hunc esse fructum laborum meorum, si ipse in libidine luxuriaque consumerer.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. erit recordatio apd̃ eos qui futuri sinł
in noissimo. Quomͦ p̃terita apđ nos abscon
plebtt᷑ sententia. Uanitas uanitatũ & omĩa
hinc ad semetip̃m redit. & qͥs fuit. qͦmͦ exꝑi¬
mento uniu̾sa cognouerit docet. Auint
hebrei hunc librũ salomonis ẽẽ penitentiã
agentis. qͦd in sapientia diuitisq confisꝰ
extendens. uoluit causas rationes cognoste¬
re. quare paruuli corriꝑent᷑ a demonib.
cur naufragia uistos & imꝑios pariter ab¬
sorberent. titrũ hec & his similia casu eue¬
nirent. an uidicio di. & si cafu. uͥ ꝑuidentia.

Expanded text:
t eis memoria apud eos qui futuri sunt in novissimo. Quomodo praeterita apud nos 392 abscondplebitur illa sententia: Vanitas vanitatum et omnia nunc ad semetipsum redit, et quis fuerit, quomodo experimento universa cognoverit, docet. Aiunt Hebraei hunc librum Solomonis esse, poenitentiam agentis, quod in sapientia divitiisque confisus, extendens, voluit causas rationesque cognoscere: Quare parvuli corriperentur a daemone: Cur naufragia et justos impios pariter absorberent: Utrum et haec et his similia casu evenirent, an judicio Dei? Et si casu, ubi providentia?
Abbreviated transcription (Latin):
d isrł. ⁊ tempꝰ iterũ consuendi. Tempꝰ tacen¬
di ꝓpħas. nunc in captiuitate Romana ⁊ tempꝰ
loquendi eos. tunc qñ etiã in hostili t̾ra d̃i con¬
solatione ⁊ alloqirio ñ carebant. Tempꝰ dilec¬
tioms qͣ eos sub patͥb añ dilexit ⁊ tempꝰ odri
quo in xp̃m intulerunte manꝰ Gempꝰ p̃lii mͦ

Expanded text:
di Israel, et tempus iterum consuendi. Tempus tacendi Prophetas, nunc in captivitate Romana, et tempus loquendi eos, tunc quando etiam in hostili terra Dei consolatione et alloquio non carebant. Tempus dilectionis, qua eos sub patribus ante dilexit, et tempus odii, quia in Christum intulerunt manus. Tempus praelii
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. aliꝰ ꝓpt̃ inopiã egestate conficitir.
Aliter. Si qͥs aliene felicitati inuidet. ⁊ qͣsi
spc̃ furore rapit᷑ ⁊ iniidiã in finũ sutm
receꝑit. nutͥeritq in pectore: iste comedit
ammã ⁊ carnes suas: qnͣto enĩ eum cui in¬
uidet felicioeẽ uiderit. tanto ampliꝰ ipse

Expanded text:
tatur, alius propter inopiam egestate conficitur. Vel certe sic. Qui alienae felicitati invidet, et quasi spiritus furore raptatur, et invidiam in sinum suum receperit, nutrieritque eam in pectore: iste comedit animam suam, et carnes suas. Quanto enim eum, cui invidet, feliciorem viderit, tanto ipse
Abbreviated transcription (Latin):
iber tobie in suꝑficie littere ẽ
salubris. Matimis enim uite moralis ⁊ ex-¬
emplis habundat. ⁊ monitis s qnͣtum po¬
ma foliis. tm̃ hystorie allegoria p̃cellit. Maxi
trie cultores expͥmit: quoꝵ complices fignan¬

Expanded text:
iber Tobiae in superficie litterae est salubris. Maxime enim vitae moralis, et exemplis, abundat et monitis. Sed quantum poma foliis, tantum historiis allegoria praecellit. Maximlolatriae cultores exprimit, quorum complices significan
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tnbanus mons phenitis. hebraice niterp̃tatur
candidatio. grece thus. Unde sup̃. Uadam ad
montem mirre. ⁊ ad colles libani.¬
illos qͥs ip̃os ⁊ ꝑ qͦs alios diabolus ꝑ magni stuclii
uigilantiam decipit ⁊ cont̾it: ꝑ sanir eos ad qͦs
ignorantia alis deceptioins uolat. ꝑ hermon. tales
ꝗui q̃si in natura ꝓmpti sunt ad nequinam.
ñ qͦd diabolus desit ꝑ cubilia leonitm illos qͥb
⁊ ꝑ quos aliis ꝑsecutoria dñatur nequitia ꝑ par¬
dos. ħeticos quorum dolis distinctis deciꝑit. de
quoꝵ singłorum pͥncipalib as suis utictorie

Expanded text:
Libanus mons Phoenicis, Hebraïce interpretatur candidatio, Graece thus: unde supra, Vadam ad montem myrrhae et ad collem thuriillos, quos ipse, et per quos alios diabolus per magni studii vigilantiam decipit et conterit. Per Sanir, eos ad quos ignorantia talis deceptionis volat. Per Hermon, tales qui quasi in natura prompti sunt ad nequitiam, non quod diabolus designat. Per cubile leonum, illos quibus, et per quos aliis persecutoria dominatur saevitia. Per pardos haereticos, quorum distinctis dolis decipit, de quorum singulorum principalib
Abbreviated transcription (Latin):
gerũ istum hebrei doech idumeum
dicunt. qui cernens saul mortuũ. seipsin
ob metũ dauid int̾eunt. Mortuus ẽ gͦ sa¬
ul.&. tres filii eius. & armiger illius. & um¬
uersi uiri eius. Uiri isti. pueri domestia
eius intelligendi sunt. Hii tres filii saul
cum eo int̾fecti sunt. ionathan. aminadab.
qui & iesui. & melchisua. Isboseth autẽ
domi erat. qui anno quo saul rex con¬
stitutus ẽ. natus fuisse dr. qui etiam xl.¬
aimoꝵ fuisse legitur cũ regnare cepisset.
U ñ colligitur saul.xl. annis regnasse.
Querendum cur alibi legatur iesui. & ali
equał dr: quia equał meriti fuisse fili
pater eius saul male agendo acquisiuit.
ut taliter una cum filus ꝑiemeretur¬

Expanded text:
igerum istum Hebraei Doech Idumaeum dicunt fuisse, qui cernens Saul mortuum, seipsum ob metum David interemit. Mortuus est ergo Saul, et tres filii ejus, et armiger illius, et universi viri ejus. Viri isti, pueri domestici ejus intelligendi sunt. Hi tres filii Saul cum eo interfecti sunt, Jonathan, Abinadab, qui et Jesui, et Melchisua. Isboseth autem domi erat, qui anno, quo Saul rex constitutus est, natus fuisse dicitur, qui etiam m fuis e legitur, cum regnare coepisset: unde colligitur Saul quadraginta annos regnasse. Quaerendum cur alibi legitur Jesui, et alidicitur, quia aequalis meriti fuisse filiipater ejus Saul male agendo acquisivit, ut taliter una cum filiis perimeretur
Abbreviated transcription (Latin):
tionis & gr̃e detulisset ñ refragamur ac
inhibemus. s potius suo arbitio derelin
ille amalechites qui se finxit coram dauid
saul regem int̾fecisse. ab eo ultionis iuste¬
penã multatus accepit: insi qͦd om̃is qui
pximo suo machinatur malum. uł de eius
gaudet interitu. iustȩ retbutionis penã
a summo iudice recipiet. iuxta illud qͣd
scpͥtum ẽ. omnis enim qui fodit foueam
incidet in illam.

Expanded text:
tionis et gratiae detulisset, non refragamus ac tionis et gratiae detulisset, non refragamus ac inhibemus, sed potius suo arbitrio derelinod est quod ille Amalechites, qui se finxit coram David Saul regem interfecisse, ab eo ultionis poenam multatus accepit, nisi quod omnis qui proximo suo machinatur malum, vel de ejus gaudet interitu, justae retributionis poenam a superno judice recipiet? Juxta illud quod scriptum est: « Omnis enim qui fodit foveam incidet in illam
Abbreviated transcription (Latin):
tem postqmͣ
mortuus est
saul. ut da¬
uid reuer¬
teretur a ce¬
de amalech
& maneret
in sicelech.
dies duos. In die autem tertia appa¬
dauid ueniens. mortẽ saul nuntia¬
uerat. qui etiam mentiens se inter¬
fecisse saul dixerat. p̃sertim cum
suꝑus legatur irruisse saul suꝑ
gladiũ suum. & mortuum ẽẽ ipsum
& armigerum euis in monte gel
chites dictus est. Hebrei ꝓ ut in quodam
uolumine legi. filiũ doech idumei fuisse¬
tradunt. A malechites enim & iditneus
unũ sunt. sicut repꝑi. quia filiꝰ pͥmogeni¬
tus esau. qui & edom eliphat fuit. & huiꝰ
filius amalech exttit. Uñ diademam &
armillam quȩ dauid detulit. a patre doech
commnendata sibi fuisse m̃iulli hebreoꝵ ꝑ
hibent. Uñ inquiunt ñ eẽ credendum. ut
saul ea in p̃lium detulisset. s doech amicto
suo comm̃dauerat: a quo ipse acceꝑat. At
uͦ sicui credibile uidet᷑. quod saul in p̃liũ
detulisset. & a capite eus eo mortuo & a
brachiis abstulisset. & dauid causa adula¬

Expanded text:
ostquam mortuus est Saul, ut David reverteretur a caede Amalec, et maneret in Siceleg duos dies. In die autem tertio, appaDavid veniens, mortem Saulis nuntiaverat, qui etiam mentiens, Saul interfecisse se dixerat: praesertim cum superius legatur irruisse Saul super gladium suum, et mortuus esse, ipse et armiger ejus, in monte Gelbchites dictus est. Hebraei, prout in quodam volumine legi, filium Doeg Idumaei tradunt fuisse. Amalechites enim et Idumaeus unum sunt, sicut reperi, quia filius primogenitus Esau qui et Edom, Eliphax fuit, et hujus filius Amalec exstitit. Unde diadema et armilla quae David detulit, a patre Doeg commendata filio fuisse, nonnulli Hebraeorum perhibent. Unde, inquiunt, non esse credendum ut Saul eam in praelium detulisset, sed Doeg amico suo commendaverat, a quo ipse acceperat. At vero, si cui credibile videtur, quod Saul in proelium detulisset, et a capite ejus, eo mortuo, et a brachiis abstulisset, et David causa adula
Abbreviated transcription (Latin):
¶Gentiltib admirantib respondet ille qͥ est
pax nr̃a. qͥ fecit ut᷑q unũ. ⁊ ammonet meini¬
nisse gr̃e ꝑ quã ipsa erepta ẽ. ⁊ alioꝵ congaude¬
re saluti. C orrupta ẽ. in .t. qͦd fuit effectus
magne benignitatis. qͥa in illa arbore int̾ras
excecata fuit mater tua. ex quo dixit. sangnis
eius suꝑ nos. ⁊ suꝑ filios nr̃os.¬

Expanded text:
Gentilibus admirantibus respondet, ille, qui est pax nostra, qui fecit utraque unum: et admonet meminisse gratiae, per quam ipsa erepta est, et aliorum congaudere saluti. Suscitavi. Quod fuit effectus magnae benignitatis, quia in illa arbore interius excaecata fuit mater tua, ex quo dixit: Sanguis ejus super nos, et super filios nos
Abbreviated transcription (Latin):
tie. ł flumina temptationũ. q̃ ł insibiliter
łminsibiliter temptant corda fidelium.
stercora: ut xp̃m lucrifaciam.¬
Eccłia anteqmͣ crescat ꝑ increm̃ta uͥtutum
nfirmis auditorib ñ potest p̃bere uerba p̃di¬
in filiorum conceptione feratur. quos exhor¬
tando parturit. ⁊ conuertendo parit.
Si ostiũ. Si quis ñ ẽ adeo imbutus. ad repel¬
lenda hereticorum sophisinata. s tñ simpli¬
citate fidi intrare uolentib in atͥa patͥe
cancio. paruulos imbuendo. ꝓponamus ei
immartessibilia pͥoꝵ uirorum exempla:
qͥb sinm melus impleat offitium.
conciliationis larginis est.
⁊ hominẽ facere uenit. Cims uinee qͥa
dño tura ẽ.⁊ qͥa utile ẽ hominib ut euis
participes fiant: rete subditur. trãdi

Expanded text:
e. Flumina. Tentationum, quae vel visibiliter vel invisibiliter tentant corda fidelium. stercora, ut Christum lucrifaciamEcclesia, antequam crescat per incrementa virtutum, infirmis auditoribus non potest praebere ubera praedinisterium in filiorum conceptione foedatur, quos exhortando parturit, convertendo parit.Si ostium. Si quis est non adeo imbutus ad repellenda haereticorum sophismata, sed tamen simplicitate fidei, intrare volentibus in atria patriae cando, et parvulos imbuendo: proponamus ei immarcessibilia priorum virorum exempla, quibus suum melius impleat officium.reconciliationis largitus est. et hominem facere venit: cujus vineae, quia Domino cura est, et quia utile est hominibus, ut ejus pa
Abbreviated transcription (Latin):
distantia locoꝵ. discretionẽ ostendit affec¬
luũ. Qui enĩ sunt in urbib qͣdrigaꝵ. il¬
los sigr̾ant. qͥ diu̾sis eedĩe disciplinis per
spĩtales magistros erudiunt᷑. Alii uͦ ĩa eru¬
diti. usui celestis regni aptati. p̃sentiam eiꝰ
hr̃e merent᷑. Uñ. Currus dĩ decẽ .m. multi¬
plex m.. d.i.e. Ialibi. ascendens suꝑ equoᷤᷤ
tuos. ⁊ eqͥtatus tuus sanitas Exercuit etiam¬

Expanded text:
onem ostendit affectuum. Qui enim sunt in urbibus quadrigarum, illos significant qui diversis ecclesiae disciplinis per spirituales magistros erudiuntur. Alii vero jam eruditi, usui regis coelestis aptati praesentiam ejus habere merentur. Unde: Currus Dei decem millibus, etc. Et alibi: Ascendens super equos tuos, et equitatus tuus sanitas . Phi
Abbreviated transcription (Latin):
babylonis intrass ciuitatẽ. fidẽ nequapi
seruauit. s uiuenes fortissimos ⁊ pulchi¬
tudine decoros occidit. una cũ rege ioass
quẽ añ mitros insepultũ ꝓici iussie. filiũi
eiꝰ ioachim constituit regem uniu̾se pim¬
tie. Eos etiã qͥ erant in dignitatib ꝯstitaui
erat iezechiel adhuc puer. Hic gͦ fnus hin̾t

Expanded text:
Babylonis intrasset civitatem, fidem nequaquam servavit, sed juvenes fortissimos et pulchritudine decoros occidit una cum rege Joakim, m ante muros insepultum projici jussit. Filium vero ejus Joachim constituit regem universae provinciae. Eos autem, qui erant in dignitatibus constituti, erat Ezechiel adhuc puer. Hic ergo finis habuit
Abbreviated transcription (Latin):
igenis pauor undiq Mystice. Moabite.
ammanite. ⁊ idumei. paganos. iudeos: ⁊ ħeti¬
cos sigcant. qͥ gͣtis bellũ excitant fidetib ⁊
tione suꝑnũ querens auxiliũ. Uenit gͦ io
fideliũ colligunt de spoliis hostr̃i. qͥcquid
de phisica. ethica. ⁊ logica. legendo. sc̾ben¬
do ⁊ docendo utilit᷑ edidert̃. ꝑ scẽ tͥmiatis

Expanded text:
nigenis pavor undique. Mystice, Moabitae, Ammonitae, et Idumaei, paganos, Judaeos, et haereticos significant, qui gratis bellum exicitant fidelibus, et tione supernum quaerens auxilium. VERS. 25.-- fidelium colligunt de spoliis hostium quidquid de Physica, Ethica, et Logica legendo, et scribendo, et docendo utiliter crediderunt, per s
Abbreviated transcription (Latin):
suñ qͥ ab infantia dõ deditus. in pͥncipio
regnꝰ sin cultũ dĩ magnificaiit. Moealit᷑
aitẽ ammonet rectores ȩccłiȩ ne desidiosi¬
ant in officio sͥ cominisso: s omĩa diligen¬
Srechias eñ app̃hendens dnm̃. ł fortitudo
trũ p̃uaricationes qͥ sub lege fuant sangͥ¬
ne suo diliit:⁊ cultũ pietatis in eccłia
plene instauraitit. Ip̃e legatos ad ꝯuocan¬
pascha celebrare instituit. qͥa umbra le¬
gis cessante. uerũ pascha seruare docuit
de qͦ paulus ait. etem̃ pascha. n .i. ẽ xp̃c.¬

Expanded text:
suum, qui ab infantia Deo deditus in principio regni sui cultum Dei magnificavit. Moraliter autem admonet rectores Ecclesiae, ne sint desidiosi in officio sibi commisso, sed omnia diligenEzechias enim apprehendens Dominum, vel fortitudotrum praevaricationes, quae sub lege fuerant, sanguine suo diluit, et cultum pietatis in Ecclesia plane instauravit. Ipse legatos ad convocanpascha celebrare instituit; quia umbra legis cessante, verum pascha servare docuit, de quo Paulus ait: Etenim pascha nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
tilabrũ inmanu sua :⁊ ꝑ .a .s. hic celebrat
etate gn̾ali resurrectione donata. scos suos
cũ ꝑfectione bonoꝵ oꝑum ꝑdicit ad et̾ne
beatitudinis denariũ: eiectis pͥus omnib
scũario templi. Tradunt hebrei archam
mulachris ab eo in templo missis. ⁊ in do¬
mũ sellum uri olde anuncuili ieremie
fuisse t̃iductam. Non enĩ pot̾at ẽẽ simul
ablatis figuris in die iudicii. tnsibunt
sc̃ĩ de morte ad uitã. de corruptione ad̃
głam: ⁊ i ꝯspectii ꝯditoris siti in celesti
ierłm.⁊ in et̾nim gaudebunt: qͥa uidebr̃
ds deoꝵ in syon. qͥa mirificabit imscđi¬
Ad quã ds me festinato ire p̃cep̃. qͥa ex ub¬

Expanded text:
suam . Hic celebrat aetate generali resurrectione donata, sanctos suos cum perfectione bonorum operum perducit ad aeternae beatitudinis denarium, ejectis prius omnibus srael. Tradunt Hebraei arcam mulacris ab eo in templo missis, et in domum Sellum viri Oldae avunculi Jeremiae fuisse traductam. Non enim poterat esse simul ablatis figuris in die judicii, transibunt sancti de morte ad vitam, de corruptione ad gloriam, et in conspectu conditoris sui in coelesti Jerusalem, in aeternum gaudebunt: quia videbitur Deus deorum in SAd quam me Deus festinato ire praecepit. De
Abbreviated transcription (Latin):
parcentes etati. milli deferentes digniiati.
qscũq capiunt. in babilonẽ .i. ꝯfufionem¬
tñsferunt. ⁊ domũ dĩ incendunt. qͥa fide¬
les qͥ templum dĩ sunt blasphemare com¬
peslunt. muros ierłm destruunt. cũ custo¬
diam pastoꝵ deiciunt. Gurres cõburunt.
tũ platos ꝑ illicita defidĩa exurunt. Om̃e.
p̃ciosum demoliunt᷑: cũ eos qͥ de uͥtutis
⁊ scientie p̃rogatiua sͥ applaudunt. ad
nichilum redigunt. Si qͥs euaserat gla

Expanded text:
parcentes aetati, nulli deferentes dignitati, quoscunque capiunt, in Babylonem, id etranferunt; et domum Domini incendunt, quia fideles, qui sunt templum Dei, blasphemare compellunt. Muros Jerusalem destruunt, cum custodias pastorum decjiciunt, turres comburunt, cum praelatos per illicita desideria exurunt: omne pretiosum demoliuntur, cum eos qui de virtutis et scientiae praerogativa sibi applaudunt, ad nihilum redigunt. Finis libri Pa
Abbreviated transcription (Latin):
bostis. adiisꝯ p̃idicatores qͦs neci t̃dere. ⁊ de
eccłia auferre conatur. ut fatiliꝰ totam
plebem iuadẽ. ⁊ dissipare possit. Intͥpr̃
enĩ pharao. dissiꝑans. nechao. ꝑcussio. ia¬
gedo. de temptatione. Permittit᷑ quippe
diabols ꝯsurgere adũsus scõs. ⁊ hoc totis
uirib certat. ut temprando gregẽ ii pa¬
ens. eos pͥus dissipando auferat. quoꝵ sa

Expanded text:
onem adversum praedicatores, quos neci tradere et de Ecclesia auferre conatur, ut facilius totam plebem invadere et dissipare possit. Interpretatur enim Pharao dissipans, Nechao percutiens, Mageddo de tentatione. Permittitur quippe diabolus consurgere adversum sanctos: et hoc totis viribus certat, ut tentando gregem Dei percutiens eos prius dissipando auferat, quorum s
Abbreviated transcription (Latin):
dotĩ combussit in altarib idoloꝵ ait osten¬
deret qͥa funesta erant eoꝵ sacͥficia: qͥ ñ so¬
lum ꝑecudum hostias demonib offere¬
bant. s ⁊ seip̃os idolat̾e t̃debant. hic sige̾it
om̃s qͥ diaboli seruitio mançipati. auttam

Expanded text:
dotes in altaribus idolorum, ut ostenderet, quia funesta erant eorum sacrificia qui non solum pecudum hostias daemoniis offerebant, sed et ipsos idololatriae tradebant. Hic significat omnes qui diaboli servitio mancipati vitam
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ speciosa. scdm hebreos. ⁊ ab eis porta pos¬
than. qͥa ip̃e edificauit eam. usq hocdie
erat ñ longe a templo mire altitudinis
autẽ in racharia scͥptum ẽ.:⁊ tu turris ge
nebulosa filie syon: in hebreo habet᷑ tume
ophel. Turris ophel. eminentiã scpͥture si¬
inficat. quȩ in hẏstoria fundata. sp̃italis
sensꝯ cap̃. int̾ nubila ꝯdidit. dũ scientie
magninidinẽ ab ocłis hominũ absconat
Uñ. Posuit tenebras.l. suĩ. Ip̃e ẽ qͥ adoleũ

Expanded text:
r Speciosa, secundum Hebraeos et ab eis porta Joatham quia ipse aedificavit eam usque hodie erat non longe a templo, mirae altitudinisautem in Michaea scriptum est: Et turris gregis nebulosa filiae Sion : In Hebraeo habetur, turris Ophel. Turris Ophel eminentiam Scripturae significat, quae in historia fundata spiritualis sensus caput inter nubila condit, dum scientiae magnitudinem ab oculis hominum abscondit. Unde: Po
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. hec ẽ uana fame iactantia. quã philos¬
phi. ł poete post mortẽ regũ suoꝵ. tł etã
falsi xͥani. obeuntib magistris impenĩt
⁊ hec in ignem mittunt: qͥa omĩa gehemi
ignib obnoxia eẽ ostendunt. quã hie si¬
ne utilitate ⁊ edificatione frm̃ ꝓtuletum¬

Expanded text:
c.--Haec vana famae jactantia, quam philosophi vel poetae post mortem regum suorum, vel etiam falsi Christiani obeuntibus magistris impendunt, et haec in ignem mittunt: quia omnia gehennae ignibus obnoxia esse ostenduntur, quae hic sine utilitate et aedificatione frat
Abbreviated transcription (Latin):
tiam salomonis: eccłiam de gentib ad xp̃m
uenturã figurabat. Que cirtũ amicta uati¬
etate in uestitu deaurato. obliuiscens ppłm
⁊ domũ patͥs siri. barbara gente ñ anmo.
fuit: qͥa optabat scõꝵ fieri concutis. Unde
Surget regna aust̾ in uidiciũ cũ.g.i. l.c.¬

Expanded text:
iam Salomonis Ecclesiam de gentibus ad Christum venturam figurabat: quae circumamicta varietate in vestitu deaurato, obliviscens populum et domum patris sui, barbara gente, non animo fuit, quia optabat sanctorum fieri concivis, unde: Surget regina austri in judicium cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de aliis portis ierłm m esdra sequentes
suo habuit. hit qmͣ̃dui urcit racharias sa¬
terdos cognom̃to intelligens. platuit dõ.
cũ om̃i ueneratione seruiens in templo.
S postqm̃ ⁊acharias obiit. uolens ꝑ se of¬
ferre donaria. sac̾dotũ dignitatẽ. ñ tam
pie qm̃ audacter nuasit. nec redaman¬
tib leuitis ⁊ sac̾dotib obediuit: uñ lep̃ m

Expanded text:
 et aliis portis Jerusalem in Esdra sequentes suo habuit. Hinc quandiu vixit Zacharias sacerdos cognomento intelligens, placuit Deo cum omni veneratione serviens in templo. Sed postquam Zacharias obiit, volens per se offerre donaria, sacerdotii dignitatem non tam pie quam audacter invasit, nec reclamantibus Levitis et sacerdotibus obedivit:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ solum uasa abstulit que in domo
dĩ repꝑit. s etiã illa que obseruabant
ianteres.:⁊ custodes templi. In regum
autẽ legit᷑ qͦd dauid elegit de filiis obed¬
edom . Lxx. duos. ad ministrandũ in domo

Expanded text:
a non solum vasa abstulit quae in domo Dei reperit, sed etiam illa quae observabant janitores et custodes templi. In Regum autem legitur, quod David elegit de filiis Obededom septuaginta duo ad ministrandum in domo
Abbreviated transcription (Latin):
lia enĩ imptissima ⁊ filii eiꝰ. destruxerant
mortuo. eoqͦd ñ hu̾erat filiũ. omne semen
regiũ int̾ficere molita ẽ: s filios eiꝰ sat̾dotes
idoloꝵ nominat. qͥ templũ spoliaueratit.:⁊ exor¬
nam̃itis eiꝰ idola sua exornauerant. Sepe em̃

Expanded text:
lia enim impiissima, et filii ejus destruxerant mortuo, eo quod non habuerat filium, omne semen regium interficere molita est, sed filios ejus sacerdotes idolorum nominat, qui templum spoliaverant, et ex ornamentis ejus idola sua exornaverant, saepe enim
Abbreviated transcription (Latin):
cũ scientiã sc̃pturaꝵ. ⁊ oꝑa uͥtutũ subtra¬
hunt incautis ⁊ desidiosis A scendit sesat
rex egypti. byssus cilitii. uł gaudiũ cilitii Bys¬
so qͥdẽ subtilitatẽ sigcat. cilitiũ qͦd sit de pilis
capraꝵ. peccata. In bysso gͦ cilitii. uersutia
diabolice fraudis. in ꝑsuasione peccati. Se¬
sac ierosolimitanas opes aufert. cũ diabob
qui callide decip̃.⁊ gaudet in multitudine
peccatoꝵ. eccłiasticos inros scientia sp̃ĩtali. ⁊
oꝑe uͥtutis spoliat. ⁊ eos qͥ uidebant᷑ in ȩccłia
decori spoliatos. secum in baratrũ ꝑ̾itioĩs¬
spĩtalem scientia ꝑ duo testam̃ta doctorib
eccłiȩ ad plebem tuendã comm̃dauit. hanc
antiquus hostis ꝑ incuriã rectoꝵ abstrahit.
aspitrint. ꝑ eloquentiã uerboꝵ copiam
opponant. S qnͣto es auro uilius. tantom
ferior ẽ eloquentia uere sapientie fructu.
Uñ. Ubi plurima uerba. ibi frequent eges¬
ꝓpħe. qui suꝑnus roboam ⁊ filios uida. de

Expanded text:
um scientiam Scripturarum et opera virtutum subtrahit incautis et desidiosis. VERS. 9.-- Sesac rex. Byssus cilicii vel gaudium cilicii. Byssus quidem subtilitatem significat: cilicium, quod fit de pilis caprarum, peccata. In bysso ergo cilicii, versutia diabolicae fraudis in persuasione peccati. Sesac Jerosolymitanas opes aufert, cum diabolus qui callide decipit et gaudet in multitudine peccatorum, ecclesiasticos viros scientia spirituali et opere virtutis spoliat: et eos qui videbantur in Ecclesia decori, spoliatos secum in barathrum spiritualem scientiam per duo Testamenta doctoribus Ecclesiae ad plebem tuendam commendavit. Hanc antiquus hostis per incuriam retrorsum abstrahit. conspiciunt, per eloquentiam verborum copiam nunt. Sed quanto aes auro vilius, tanto inferior est eloquentia verae sapientiae fructu. Unde: Ubi plurima verba, ibi frequenter egesae. Qui superius Roboam et filios Juda de
Abbreviated transcription (Latin):
regib ut hebrei tdunt reuerentie cansa.
combustiones p̃ciosaꝵ uestiũ fimul cum
aromatib fiebant. Uñ alibi. Iuxta com¬
bustiones maioꝵ fatient tͥ. Mos em̃ fuit
apd̃ ueteres. ut p̃ciosa ornam̃ta regũ. pt

Expanded text:
regibus, ut Hebraei tradunt, reverentiae causa, combustiones pretiosarum vestium simul cum aromatibus fiebant. Unde alibi: Juxta combustiones majorum facient tibi. Mos enim fuit apud veteres, ut pretiosa ornamenta regum post
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nictates suas. Post aduentũ saluatoris
ñ solum in ierłm ⁊ in uida. s eciã cunctis
nationib orb̃. destructa ẽ idolat̾a: ⁊ oiabo¬
li corruit suꝑbia. ⁊ trescente numero fide¬
lium. decrescit cultitra demonioꝵ. donec
i fine mundi obruat᷑ mors nouissima.⁊
regnabit dñs solꝰ in die illa. ⁊ obturauer̃t

Expanded text:
Salvatoris, non solum in Jerusalem et in Juda, sed in cunctis nationibus orbis destructa est idololatria, et diaboli corruit superbia. Et crescente numero fidelium, decrescit cultura daemoniorum, donec in fine mundi obruatur mors novissima, et regnabit Dominus solus in die illa. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
sollemin festiuitate. intrauit in templũ
ad altare aureũ oblaturus incensum scđ̃m
iosephum. Uñ añ in cuitatẽ in loco qͥ dr
eroge. scissa ẽ media pars montis ad occi¬
dens. ad orientałẽ restitit montẽ. tta ut
uias clauderet. ⁊ regias urbes oppͥmeret.
athenienses agamestor imꝑabant. Ono
in cuittate dauid. Heretici enĩ atq scisma¬
tici. indigmi sunt societate ⁊ cominumõe
bet᷑. qͥa errorib macłati. ⁊ uitiis squalidi

Expanded text:
solemni festivitate intravit in templum ad altare aureum, oblaturus incensum secundum Josephum. Unde ante civitatem in loco qui dicitur Eroge, scissa est media pars montis ad occidens ad orientalem restitit montem, ita ut vias clauderet, et regias urbes opprimeret.Athenienses Agamestor imperabant, quin civitate David. Haeretici enim atque schismatici indigni sunt societate et communionebetur: quia erroribus maculati, et vitiis squalidi
Abbreviated transcription (Latin):
tem semeron. Cuittas ẽ quã cepit iħc
rege illus intͥfecto. quã dicunt nnc
uocari sebasten. oppidum palestine. uibi
ioħis baptiste condite sunt reliquie.
Hegimꝰ aut̃e in regũ. qͦd amrirex ifrt̃
emerit montem semeron. a qͦd̾a semer:
& edificauerit in uertice illius tuntat̃ẽ. qua
teram euntib neapolim. quẽ pͥus luraaia
migdalon uocabat᷑. ⁊ cetidit in sortẽ bema¬
min ruxta bethan ⁊ ai. quã expugnauit
tͥbu uida. Uñ.⁊ ulla ꝑgrandis ephrea cont̃
septentͥonem in uicesimo ab helia miliati
ydola reseruauit ifrłi. in scandalum ut

Expanded text:
 Semeron. Civitas est quam cepit Jesus rege illius interfecto, quam dicunt vocari nunc Sebasten oppidum Palestinae, ubi Joannis Baptistae conditae sunt reliquiae. Legimus autem in Regum, quod Amri rex Israel emerit montem Semeron a quodam Semer, et aedificaverit in vertice illius civitatem, quamteram euntibus Neopolim, quae prius Luza, id est Amigdalon vocabatur, et cecidit in sortem Benjamin juxta Bethan et Hai, quam expugnavit t villa pergrandis Ephrea contra septentrionem in vicesisimo ab Elia milliario idola reservavit Israeli in scandalum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
metũ.c. in.ẽ. ⁊ c̾. Om̃s hii filii iosaphat re¬
ioram semꝑ in det̾iora labente. Uñ ipse
ppło tuo.⁊ c̾. Per philisteos ⁊ arabes qͥ eiuis
t̾ram uastauert̃ ⁊ diripuert̃ substama¬
eiꝰ. ⁊ filios parit̃ ⁊ uxores. Ioram qͥ intens̃

Expanded text:
. 2.-- Omnes hi, filii Josaphat, eJoram semper in deteriora labente, unde ipse iet te, etc. Per Philisthaeos et Arabes qui ejus terram vastaverunt, et diripuerunt substantiam et filios pariter et uxores Jor
Abbreviated transcription (Latin):
S ñ hie dr. qd̾ de eade pecuna que offereba¬
tur a ppłõ in templo dñi. ad instaurationẽ
domꝰ ddĩ. facta fun̾t sac̃ uasa inministi̾um
templi. ⁊ ad holocausta: s de reliq̃ parte
pecumie .i. de ea. que aliis donationib col¬
lata fit̾at. Potinit enim fieri ut in diisis tẽꝑi¬
b pecinie oblate dui̾se facture mat̾iam p̃be¬
rent. sĩ alia ẽ docł̾na q̃ rudes imbuim᷑ aq¬

Expanded text:
eadem pecunia quae offerebatur a populo in templo Domini ad instaurationem domus Dei facta fuerunt sacra vasa in ministerium templi et ad holocausta, sed de reliqua parte pecuniae, id est, de ea quae aliis donationibus collata fuerat. Potuit enim fieri, ut in diversis temporibus pecuniae oblatae diversae facturae materiam praeberent, sicut alia est doctrina qua rudes imbu
Abbreviated transcription (Latin):
tum eñĩ int̾pr runa duplex. hoc fit tũ ꝑ
ablutionẽ peccatoꝵ ab inchoatione. sui in
iordane baptismatis. usq ad ꝯu̾sionẽ om̃i¬
um gentiũ ad fidẽ xͥ redundat gr̃a potes¬
tatis: ut uͥ defluxus fuit carnaliũ desidĩ¬
rinna. ibi ꝑ ꝯfessionẽ recte fidĩ. ⁊ cultũ pie¬
tatis. ad celeste regnũ surgat uita fideliũ.

Expanded text:
terpretatur ruina duplex. Hoc fit cum per absolutionem peccatorum ab inchoatione sui in Jordane baptismatis usque ab conversionem omnium gentium ad fidem Christi redundat gratia potestatis, ut ubi defluxus fuit carnalium desiderruina, ibi per confessionem rectae fidei et cultum pietatis ad coeleste regnum surgat vita fidelium.
Abbreviated transcription (Latin):
liter qͦd in archa nicħ fuit contrariũ legi
dñi comp̃hense. in duab tabuł. s ea tm̃ ibi fu¬
isse condita. que iuxta legis manilata ad cul¬
tum unius dĩ. ⁊ conim̃dati oñẽ nr̃e sidi funt
tẏpice fada. ut umbra futitroꝵ ꝑ omĩa fu¬
titre uitati testimoniũ p̃beret. ⁊ ea mundo
apparente finẽ acciꝑet. Erat aũ in archa
scł̃m paulum urna aurea hñs manna. qͥa
in homine xͦ habitat om̃is plenitudo diu¬
nitatis corꝑalit̃. Erat ⁊ uͥga aaron. que ex
cisa denuo floruerat. qͥa potestas om̃s iudti¬
candi penes etm ẽ. cutꝰ iudiciũ in humili¬
tate passionis uidebat᷑ ẽẽ sublatũ. S rant
⁊tabule testam̃ti qͥa in illo sunt om̃s thesan¬
ti sapientie ⁊ scientie absconditi ad here¬
bant ei uectes qͥb portabat᷑. qͥa doctores qͥ¬
qndã laborabant in u̾bo xͥ: nc̃ p̃senti uisi¬
one ꝯgaudent głe xͥ. Uñ: cupio dissoli. ⁊

Expanded text:
liter, quod in area nihil fuit contrarium legi Domini comprehensae in duabus tabulis; sed ea tantum ibi fuisse condita quae juxta legis mandata ad cultum unius Dei et commendationem nostrae fidei sunt typice facta, ut umbra futurorum per omnia futurae veritati testiomonium praeberet, et ea in mundo apparente finem acciperet. Erat autem in arca secundum Paulum urna aurea habens manna, quia in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Erat et virgo Aaron, qucisa denuo floruerat; quia potestas judicandi penes eum est, cujus judicium in humilitate videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia in illo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae Dei absconditi . Adhaerebant ei vectes quibus portabatur; quia doctores qui laborant in verbo nunc praesenti visio
Abbreviated transcription (Latin):
stolas bẏssmas. candida munditie corꝑał cast
latides ei ore morib ⁊ actu. ꝯtrepant. Cym¬
bala enĩ oris ꝯfessionẽ. psalt̾ia. moralitatem
cytharae. caris mortificationẽ. ⁊ bone actionꝰ
strenuitatẽ .xxiiii. cordis .i. ꝓpħitis ⁊ apłirs

Expanded text:
stolas byssinas candida munditiae corporalis laudes ei ore, moribus, et actu concrepant. Cymbala enim oris confessionem, psalteria mortalitatem, citharae carnis mortificationem, et bonae actionis strenuita
Abbreviated transcription (Latin):
mittationẽ susctꝑe uolunt: quasi carnib
hostie salutaris sanantur. Iquia doctoꝵ ẽ
tuiq congrua diuidere. recte fiunt sac̾do¬
tib fuscmule. qͥb carnes hostiaꝵ ꝓ ut opor¬
tet componant. ⁊ alia hominib mundis qͥ¬
dem offerant. alia altaris ignib ꝯsumenda
relinquant. Qued̾ã em̃ nr̃e humilitati
ad refectionẽ reuelant᷑: quedã solummͦ
aꝑtiorem sc̃e doctne significant sermonẽ.
qͥ haustum sapientie pie sitientib impen¬
dit. ⁊ pie laborantib refocillationẽ ꝯgru¬
am ꝑ p̃dicatoꝵ mtinsti̾a tͥbute. ut ad fon¬
tem uite ȩt̾ne ꝑuenire possint. ex qͦ sitiañ

Expanded text:
imitationem suscipere volunt, quasi carnalibus hostiae salutaris satiantur; et quia doctorum est cuique congrua dividere, recte fiunt sacerdotibus fuscinulae, quibus carnes hostiarum prout oportet componant, et alia hominibus mundis quaedam afferant, alia altaris ignibus consumenda relinquant; quaedam enim nostrae humilitati ad refectionem revelantur, quaedam solummodo apertiorem sanctae doctrinae significant sermonem, qui haustum sapientiae pie sitientibus impendit, et pie laborantibus refocillationem congruam per praedicatorum ministeria tribuit, ut ad fontem vitae aeternae pervenire possin
Abbreviated transcription (Latin):
hastas. hȩc ẽ armatura di. qua refistimus
ꝯtͣ insidas oiaboli. Hanc hñt p̃dicatores scĩ.
qͥ tustodiunt domũ dñi. ⁊ extubant ad hosti¬
um eiꝰ. ne subintret hostis antiquus. Uñ.
Tectulum salomonis. ambiunt . be. fortes.¬

Expanded text:
as. Haec est armatura Dei, qua resistimus contra insidias diaboli: hanc habent praedicatores sancti, qui custodiunt domum Dei, et excubant ad ostium ejus, ne subintret hostis antiquus, unde: Lectulum Salomonis ambiunt sexagint
Abbreviated transcription (Latin):
dificant. Alii saxa cedunt. cũ ditros corde.⁊
incredulos fortit᷑ increpant. alii metalla fer
ri ⁊ eris: cum robur fidĩ ꝯfessionẽ catholicȩ
ui̾tatis ab unoqͦ expetunt: ut impleat᷑ domꝰ
di uixra illud. Unituiq nrm data ẽ .g. s.m.

Expanded text:
dificabant. Alii saxa caedebant, cum duros corde et incredulos fortiter iri et aeris, cum robur fidei, et confessionem catholicae veritatis ab unoquoque expetunt, ut impleatur domus Dei, juxta illud. Unicuique nostrum data est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfessione. Bñ custodes domꝰ di. hastas et
scuta aurea portant: qͥa p̃dicatores qͥ sunt
eccłie custodes. claritate sapientie fulgenteᷤ.
uerboꝵ iacłis iminicos ꝯfodiunt. ⁊ scuto fi¬
dei ignea tela nequissimi extinguant. Po¬

Expanded text:
confessione. Bene custodes domus Dei hastas et scuta aurea portant: quia praedicatores, qui sunt Ecclesiae custodes, claritate sapientiae splendentes, verborum jaculis inimicos confodiunt, et scuto fidei ignea tela nequissima exstinguunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rio. bonoꝵ oꝑum ꝑfectio Sex enĩ dieb ꝑse¬
ut mundũ ds. ⁊ senariꝰ ẽ pͥmꝰ ꝑfectus nu¬
merus. Boms nͦ ⁊ ꝑfectis oꝑib. ad celeste¬
regnũ ascendit᷑. ⁊ scabellum aureũ. scõs uͥ¬
nitũ splendore fulgidos. in qͥb habitat qłs
Possunt qͦ: ꝑ scabellum notari qͥ infirim sr̃¬

Expanded text:
rio bonorum operum perfectio. Sex enim diebus fecit mundum Deus, et senarius est primus perfectus numerus. Bonis vero et perfectis operibus ad coelum ascenditur. Scabellum aureum. Sanctos virtutum splendore fulgidos, in quibus habitat Deus. Possunt quoque per scabellum notari qui infirmi s
Abbreviated transcription (Latin):
tes. qͥ instruendo. baptizando. cõmunicando.
lnmna pandunt. Sicq ꝯsummatũ opꝰ omne¬
in die noitissima. om̃s electos resurrectionis
immottalitate letificat. Qm̃diu autẽ status
huiꝰ scłi gerit᷑. facit quidẽ salomon opꝰ domꝰ

Expanded text:
tes, qui instruendo, baptizando, communicando limina pandunt. Sicque completum est omnn die novissima omnes electos resurrectionis immortalitate glorificat. Quindiu autem status hujus saeculi geritur, facit quidem Salomon do
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ salomone. Hos autẽ hebrei ẽẽ banaiam
filiũ ioiade. ⁊ achiel filiũ achomomi qͥ &
chala uocabat᷑: quoꝵ ꝯsilio relicto. tractare
autẽ ñ etate. s ammo. sepe dicimꝰ. Non em̃
erat Roboam uiuenis etate s sensu qͥ xliͦ.¬
los rectores in eccł̃ia: qͥ t̾renis cupiditatib
dediti. curã subditoꝵ negligunt.⁊ gaudent
in multitudine sͥ obsequentiũ. Intͥpr uͦ ro
boam. latitudo ppłi. Hii sunt qͥlata ingre¬
diunt᷑ uĩã que atuc̃ ad mortẽ. ñ angustam
que duc̃ ad uitam. ⁊ relicto patrũ confilio.
quoꝵ dicta ⁊ facta ad altitudm̃e ꝑfectiomᷤᷤ
tendunt. ꝯfilio iuuenũ obtemꝑare eliguł.
qͥ laudib ⁊ adulationib eos gͣuant. qͥ ceti¬

Expanded text:
 senum, etc. Hoc aiunt Hebraei esse Banaiam filium Joiadae et Jahihel filium Achamoni, qui et Chilla vocatur: quorum consilio relicto, tractare autem non aetate, sed animo saepe dicimus. Non enim erat Roboam juvenis aetate, sed sensu: quilos rectores in Ecclesia, qui terrenis cupiditatibus dediti, curam subditorum negligunt, et gaudent in multitudine sibi obsequentium. Interpretatur vero Roboam latitudo populi. Hi sunt qui latam ingrediantur viam quae ducit ad mortem, non angustam, quae ducit ad vitam; et relicto patrum consilio quorum dicta et facta ad altitudinem perfectionis tendunt, consilio juvenum obtemperare eligunt, qui laudibus et adulationibus eos gravant, q
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiũ. Reponit uasa diu̾si gñis argentea.
abscondit in abscondito uultus sin. a ꝯtur¬
batione hominũ. Iapte multi situt the¬
sauri. in qͥb uasa electionis reconduntur.
qͥa. ⁊ iina ẽ eccłia in qͣ om̃s continent᷑. decti

Expanded text:
ucit. Reponitque vasa diversi generis argentea abscondit in abdito vultus sui a conturbatione hominum . » Et apte multi sunt thesauri in quibus vasa electionis recondantur, quia et una est Ecclesia, in qua omnes continentur electi
Abbreviated transcription (Latin):
ronm̃ ꝓpħaꝵ oecidit. ⁊ apłos ꝑsecuta ẽ. ut
cam digna ultione punret. ⁊ uanũ sacer¬
dotiũ pt aduentũ xͥ destrueret. templũq
subu̾teret. ⁊ impĩã smagogã sanguinem
scõꝵ sitientẽ. de regni culmme qͣr ierabel
p̃cipitaret.⁊ ipsius rectores int̾ficeret. Siqͥ¬

Expanded text:
rum occidit, et apostolos persecuta est; ut eam digna ultione puniret, et phanum sacerdotum post adventum Christi destrueret, templumque subverteret: et impiam synagogam sanguinem eorum sitientem de regni culmine quasi Jezabel praecipitaret, et ipsius rectores interficeret.
Abbreviated transcription (Latin):
regiã domꝰ ioram. Athalia quȩ semen dd
conabat᷑ extmguere. ⁊ regiã stirp̃e delere.
sigcat impietatẽ sinagoge. que ꝑ nequiti¬
am mentis semimi ꝯͥ tisidiat᷑. mexorabili
octio seinens. que aliqñ regnare uidebat᷑.
tũ legis cerimonias temꝑalit̾ obseruabat.¬

Expanded text:
ia, etc. Athalia quae semen David conabatur exstinguere, et regiam stirpem delere, significat impietatem Synagogae, quae per nequitiam mentis, semini Christi insidiatur inexorabili odio saeviens, quae aliquando regnare videbatur cum legis caeremonias tem
Abbreviated transcription (Latin):
labro. suꝑ quas ponebant᷑ lucerne. ⁊ forcipeᷤᷤ
foctipes in usum altaris facti. enei funt. S ⁊
hi qͥb emendebant᷑ luceruȩ interp̃tationẽ
sp̃itat sensꝰ ꝑ doctoꝵ officia sigcant. Ip̃i emĩ
uerba sacͥ eloquii ab hystoria in allegoriã. ab
umbra inueriatẽ tñsferentes: qĩ lucẽ scien¬
ne in eccł̃iam suꝑ candelabrũ misticũ positi

Expanded text:
as, super quas ponebantur lucernae. Forcipes autem altaris facti sunt aenei. Sed et hi quibus emundabantur lucernae, interpretationem spiritualis sensus per doctorum officia significant. Ipsa enim verba sacri eloquii ab historia in allegoriam, ab umbra in veritatem transferentes, quasi lucem scientiae in Ecclesiam super candelabrum mysticum pos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ doctores euugłii qͦs de iudeis elegit cũ p̃a¬
catorib de gentib electis tͥna ꝯfesfione. ssd
una fide in mundũ mittit. ut in credenti
afferant sͥ aurũ sapientie. argentũ eloquen¬
tie. ⁊ ebur castitatis. Sina autẽ animalẽ
ingemosum. ⁊ hominis imitatoriũ.:⁊ phib¬
sophos sigcare potest. qͥ uere sapientie
sensꝯ aliqñ intant᷑. ⁊ in disciplins morał
uite edisserunt. actus. Pauo. qͥ laucdatas os¬
tendit pennas. cos sigc̾at. qͥ ꝓpt̾ laud̾e ho¬
minũ uariaꝵ uͥtutũ species ostentant. s
p̃dicatoꝵ doctͥna instructi. discunt bñfacent.
intuitu soliꝰ dĩ. ⁊ aptant᷑ ȩt̾m regis delitis.

Expanded text:
 doctores Evangelii, quos de Judaeis elegit, cum praedicatoribus de gentibus electis trina confessione, sed una fide in mundum mittit, ut in credentibus afferant sibi aurum sapietiae, argentum eloquentiae, et ebur castitatis. Simia autem est animal ingeniosum, et hominis imitatorium, et philosophos significare potest, qui verae sapientiae sensus aliquando mutant, et in disciplinis moralis vitae edisserunt actus. Pavo, qui laudatas ostendit pennas, eos significat qui propter laudes hominum variarum virtutum species ostentant; sed praedicatorum doctrina instructi discunt benefacere intuitu solius Dei, et aptantur aeterni regis deliciis.
Abbreviated transcription (Latin):
cineres scõs susciputnt. cũ fideles exempla
⁊ sacram̃ta dͥnĩte passionis ad eustodĩa pia
mente retractant. uł exitũ iustoꝵ diligent̃
aspiciunt. qͥ magnis elaboratis agonib de
ꝑcepto braiuio sine fine letant᷑. ut ꝯfid̾atis

Expanded text:
cineres sacros suscipiunt, cum fideles exempla et sacramenta Dominicae passionis ad custodiam sui pia mente retractant, vel exitum justorum diligenter aspiciunt, qui magnis elaboratis agonibus, de percepto bravio sine fine laetentur, ut consideratis
Abbreviated transcription (Latin):
peitato ẽẽ donat. qͦd in futtro fidelib reser¬
uat. ꝑficit uͦ omẽ opꝰ templi sui. ⁊ deditati¬
om aptũ reddidit: cum tnslatos de hac uita
electos. et̾num ꝑducit ad regnum. Uñ.uii.
anis templum edificat᷑. octauo ꝑfectum
deaitatur. Septem enm dieb om̃e temp̃

Expanded text:
d in futuro fidelibus reservat. Perficit vero omne opus templi sui et dedicationi aptum reddit, cum translatos de hac vita electos, aeternum perducit ad regnum: unde septem annis aedificatur, octavo perfectum dedicatur. Septem enim diebus omne tempus
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ꝑfectoꝵ int̾nȩ caritatis ⁊ castitatis luce
fulgentiũ. quoꝵ sublimitatẽ sigeãt etiam
lotus altaris. Stabat eñ añ ostiũi sc̃ĩ scõꝵ
ut in factura tab̃nacłi legimꝰ In qͦ ñ hostraꝵ
sanguis. neq libamina. s tumamatha tm̃
ineendebant᷑. quoꝵ fumꝰ ad suꝑiora ascen¬
dens. oꝑiebat archam. atq oraculum sdar
suauitatis implebat. In qͦ scĩ figurant᷑. qͥ
dũ neglectis temꝑalium cupiditatib tota in¬
tentione celestia querunt. qͣi intus uxta
oracłm positi sunt. nec longe remoti audbo
qͦ templum ⁊ scã scõꝵ dirimunt᷑. quia coꝵs
tm̃ t̾ram incolunt. s tota mente in celo sino
Ascendit autẽ ab hoc altati fumꝰ tncensoꝵ
intra scã scõꝵ uͥ archa ẽ recondita. cũ oran¬

Expanded text:
perfectorum internae charitatis et castitatis luce fulgentium, quorum sublimitatem significat etiam locus altaris. Stabat enim ante ostium sancti sanctorum, ut in factura tabernaculi legimus, in quo non hostiarum sanguis neque libamina, sed thymiamata tantum incendebantur, quorum superiora ascendens operiebat arcam, atque oraculum odore suavitatis implebat. In quo sancti figurantur, qui dum neglectis temporalium cupiditatibus tota intentione coelestia quaerunt, quasi intus juxta oraculum positi sunt: nec longe remoti a velo quo templum et sancta sanctorum dirimuntur; quia corpore tantum terram incolunt, sed tota mente in coelo sunt. Ascendit autem ab hoc altari fumus incensorum infra sancta sanctorum ubi arca e
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mia eoꝵ bñ currendo ꝑueniamꝰ Nec em̃
semꝑ nos regłis bñ oꝑandi necẽe ẽ artari
s completa oꝑatione bona. palma beate
retͥbutionis ẽ sꝑanda. qͥa ñ semꝑ uasa infor¬
mis argille tenebant᷑ inclusa. S uͭ ad ꝑfeli¬
onẽ uenerant fractis formaꝵ claustris ꝓdu¬
cebant᷑ in lucẽ: ⁊ in templo dm̃ ꝓ suis quaq
locis disponebantur. ñ quod ut sup̃. Pectq¬

Expanded text:
m bene currendo perveniamus. Nec enim semper nos regulis bene operandi necesse est arctari, sed completa operatione bona, palma beatae retributionis est speranda. Quia non semper vasa in formis argillae tenebantur inclusa: ubi ad perfectionem venerant, fractis formarum claustris producebantur in lucem, et in templo Domino pro suis quaeque locis disponebantur. Non quod ope
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mello. que om̃s eccłiȩ monstrant decorem
quã uerꝰ salomon in iocunditate regni si
ad laudẽ ⁊ letitiã sͥ p̃parauit. In terp̃r añ
mello adimpletio. ezer. seꝑatus. ł sc̃ificatꝰ.
Bethoron. domꝰ montiũ. galaath. ascendens.
Sc̃a autẽ eccł̃ia. curtas ẽ di urim. uͥ impletur
cotidie uoluntas di. ⁊ seꝑata ab om̃i errore

Expanded text:
et Mello, quae omnes Ecclesiae monstrant decorem: quia verus Salomon in jucunditate regni sui ad laudem et laetitiam sibi praeparavit. Interpretatur autem Mello adimpletio; Ezer separatus et sanctificatus; Bethoron domus montium; Balaath ascendens. Sancta autem Ecclesia civitas est Dei vivi, ubi impletur quotidie voluntas Dei, et separata ab omni er
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ.⁊ qͥa omne fideliũ baptisma quo
dño ꝯsecrant᷑. in exemplum illtꝰ baptisma¬
tis celebrant᷑: recte in regione iordams
facta sunt uasa domꝰ dm̃ s on em̃ aliter
uasa electionis fieri possum ⁊ nͥ ad baptiᷤᷤ.
one iordanis. s in campestri regione illiꝰ
facta uasa dicit. significans multiplicati¬
onẽ fideliũ que ñ solum in udea. s in
gentiũ latitudine futura erat. Uñ. gau¬
Fudit gͦ rex uasa domꝰ dm̃ in campestri
regione iordans: qͥa dñs baptismo salutiᷤ
de qͦ uasa misidiȩ faceret. totam mundi
latitudmẽ impleuit Argillosa t̾ra de q̃
facte sunt forme. ad fundenda uasa. sa¬
cram sepͥturam de q̃ bñ uiuendi regłam
actipiinꝰ significat. Quasi enĩ argilla
igne durata. formã uasis adñi qñta ⁊ q̃tia fien
debent exhibet: cũ nob̾ scͥpͥtura regłam ustiq
ꝑuit. cessabunt officia laboriose oꝑationis at¬

Expanded text:
peccatorum. Et quia omne fidelium baptisma quo Domino consecramur in exemplum illius baptismi celebratur, recte in regione Jordanis facta sunt vasa domus Domini. Non enim aliter vasa electionis fieri possumus, nisi ad baptisma one Jordanis, sed in campestri regione illius facta vasa dicit, significans multiplicationem fidelium, quae non solum in Judaea, sed in gentium latitudine futura erat; unde: GauFudit ergo rex vasa domus Domini in campestri regione Jordanis: quia Dominus baptismo salutis de quo vasa misericordiae faceret, totam mundi latitudinem implevit. Argillosa autem terra, de qua factae sunt formae ad fundenda cram Scripturam de qua bene vivendi regulam accipimus significat. Quasi enim argilla igne durata, formam vasis Domini, quanta et qualia fieri debent exhibet; cum nobis Scriptura regulam cceperint, cessabunt officia laboriosae operationis
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. Quia carnales ⁊ infirim ⁊ fi ob me¬
ritũ caste ficti ⁊ pietatis ad electoꝵ sortẽ ꝑti¬
neant. longe tñ sunt ab his qͥ dicunt. Non
audes loqui aliqͥd eoꝵ que ꝑ me ñ efficit
xp̃e in obechientia gentiũ uerbo ⁊ factis.
Qꝵ ostia in basilica. ꝙͥ t. e. hec sigtant mt

Expanded text:
omittit, quia carnales et infirmi et si ob meritum castae fidei et pietatis ad electorum sortem pertinent, longe tamen ab his sunt qui dicunt: Non audeo loqui aliquid eorum quae per me non efficit Christus, in obedientia gentium verbo et factis. Et ostia in ba
Abbreviated transcription (Latin):
portantes signant᷑. ꝑ bases qͦ portandis lu¬
terib p̃paratas expͥmunt᷑: sicut ip̃i luteres
baptismũ significant. quẽ mare sigura
bat. Omĩa enĩ in eis que in holocaustis
oblaturi erant. sac̾dotes lauabant. Holo¬
caustũ autẽ dm̃ om̃is fideliũ multitudo
potest intelligi: que ab tp̃o baptizatur
in aqua ⁊ igni. Sicut gͦ sac̾dotes qͥm ma
ri lauant᷑ eos significant. qͥ ꝑ baptismũ
ꝯsortes sumim sac̾dotis efficiunt᷑: tra ho¬
locausta eosdẽ expͥmunt. cũ post ablutio¬
nem baptismi. implentur gr̃a spĩtali. Lauis
eñ in lutere hostia: tũ fideł ꝑfundit᷑ aqu
baptismi. Offert᷑ autẽ in holocaustũ. tum
impositionẽ manꝰ ep̃i: actip̃ donum sp̃t õ¬

Expanded text:
portantes signantur, per bases quoque portandis luteribus praeparatas exprimuntur, sicut ipsi luteres baptismum signant, quem figurabat mare. Omnia enim eis quae in holocaustis oblaturi erant, sacerdotes lavabant. Holocaustum autem Domini, omnis fidelium multitudo potest intelligi: quae ab ipso baptizatur in aqua et igni. Sicut ergo sacerdotes qui in mari lavantur, eos signant qui per baptismum consortes summi sacerdotis efficiuntur: ita holocausta eosdem exprimunt, cum post ablutionem baptismi gratia implentur spirituali. Lavatur enim in lutere hostia, cum fidelis perfunditur aqua baptismi. Offertur in holocaustum, cum per impositionem manus episcopi, accipit donum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ñ potest. qͦd omĩs qͥ baptisium ad
salutẽ accipit. fid̾e. spem. ⁊ caritatem
habere debet. nec sine his t̾b uͥtutib
oꝑari. uł ad salutem intrare ualet. Uñ in
regũ subdit᷑. Grossitudo autẽ luteris. tͥum
untiaꝵ. Grossitudo autẽ lutiͥs: firmitas ẽ
uͥtutis. Gxium unitaꝵ: qͥa robore ficti. spei.
⁊ dilectionis. ꝑceptio baptisim munitur.
que fu̾it magnitudo palmi. Ide autẽ hec
significant. Quisqͥs enĩ fide. spe. ⁊ caritate

Expanded text:
esse non potest, quod omnis qui baptismum ad salutem accipit, fidem, spem, et charitatem debet habere; nec sine his tribus virtutibus operari, vel ad salutem intrare valet, unde in Regum dicitur: Grossitudo autem luteris trium unciarum . Grossitudo luteris, firmitas est virtutis. Trium unciarum, quia robore fidei, spei et dilectionis, perceptio baptismi munitur. nstrans quae fuit magnitudo palmi. Idem autem haec significant. Quisquis enim fide, spe, et charitate