comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
domorũ peccata perse. s ad collati-¬
onẽ maiorũ scelerũ iustificant᷑: sic
econtrario scientia pauli. ad illã sci-¬
entiã celestẽ. ad illũ consũmatum
ab scientia. Tale quiddã eccłastes ut
arbitror dep̃hendens: effatꝰ ẽ. Dixi¬
sapiens efficiar. et ipsa elongauit se
ut euacuatione eiꝰ mundus cõpleat᷑.
Si autẽ hoc quod descendit in mun¬
dum euacuauit se. euacuatio ipsa sa¬
pientia est: qm̃ quod fatuũ est dei.
sapientius est hominibus. Si ego di¬
xissem fatuũ di : qͦmͦ aucupes sermo¬
num meorũ. et semꝑ dediti ad crimi¬
nandũ. uenenatas in me linguas ui-¬
brarent: Hunc uͦ paulus quasi sapi¬
quȩ in ceteris apłis erat: quȩ in istũ
mundũ descenderat: stulticiã ẽẽ dei.
Ad cõꝑationẽ quippe illius sapientiȩ
quã terrenꝰ ñ capit locus: ad illã sapien¬
tiam quȩ celestis est. quȩ mundi limitẽ
excedit: hoc qd descendit ad homines

Expanded text:
domorum peccata per se, sed ad collatidomorum peccata per se, sed ad collationem majorum scelerum justificantur: sic econtrario scientia Pauli ad illam coelestem scientiam, ad illum consummatum  a scientia. Tale quiddam Ecclesiastes, ut arbitror, depsapientia efficiar, et ipsa elongavit se ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si autem hoc quod descendit in mundum evacuavit se, evacuatio ipsa sapientia est: quoniam quod fatuum est Dei, sapientius est hominibus . Si ego  Al. ergo dixissem 800 fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus quasi sapiquae in caeteris apostolis erat, quae in istum mundum descenderat, stultitiam esse Dei: ad comparationem quippe illius sapientiae, quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines
Abbreviated transcription (Latin):
ri sapientiȩ et scientiȩ absconditi.
Et quomodo possideo unã p̾ciosisi¬
mam margaritã ꝑ plures alias mar¬
garitas: sic uenio ad thesaurũ thesan¬
rorũ. et dñm dñorũ. ⁊ regẽ regum:
cũ dignus spiritib fuero in dei thẽ¬
sauris cõmorantibꝰ. Edux̃ enĩ uentoᷤᷤ
de thesauris suis. Infatuatꝰ ẽ omĩs
homo ab scientia. Si om̃is homo in¬
fatuatus ẽ ab scientia et paulus ho¬
mo est: paulus infatuatus ẽ ab sci¬
entia. Ex parte enim cognoscimꝰ: et
ex parte ꝓpħamꝰ. Infatuatus est ab
scientia. uidens ꝑ speculũ et in enig
mate: portiuncłam quandã uidẽs:
et si sic expedit dicere. ipsius quoq
portiunculȩ partẽ minimã recogno¬
scens. E contrario autẽ ut intellige¬
res quid sit infatuatus ẽ omĩs homo
ab scientia: cõꝑatione peccatorũ ihe¬
rusalẽ. sodomorũ peccatũ iusticia ẽ.
lustificata ẽ enĩ ait sodoma ex te.
Quomͦ enĩ non habent iusticiã so-¬

Expanded text:
ri sapientiae et scientiae absconditi. ri sapientiae et scientiae absconditi. Et quomodo possideo unam pretiosissimam margaritam per plures alias margaritas: sic venio ad thesaurum thesaurorum, et Dominum dominorum, et regem regum, cum dignus fuero spiritibus in Dei thesauro commorantibus. Eduxit enim ventos de thesauris suis. III. Infatuatus est omnis homo a scientia . Si omnis homo infatuatus est a scientia, et Paulus homo est, Paulus infatuatus est a scientia. Ex parte enim, ait, cognoscimus, et ex parte prophetamus . Infatuatus est a scientia, videns per speculum, et in mate, portiunculam quamdam videns, et si sic expedit dicere, ipsius quoque portiunculae partem minimam recognoscens. Econtrario autem intelliges, quid sit « infatuatus est omnis homo a scientia. Comparatione peccatorum Jerusalem, Sodomorum peccatum justitia est: justificata est enim, ait, Sodoma ex te . Quomodo enim non habent justitiam So
Abbreviated transcription (Latin):
sconditi. In xp̃o sedem habent: inde
oriuntur hiisp̃e: ut alius sapiens fit.
alius fidelis. alius eruditus: et alius
aliud qđcumq donorũ dei possideat.
Alii enim ꝑ sp̾m datur sermo sapiẽ¬
tiȩ : alii sermo scientiȩ iuxta eundẽ
sp̃m: alii fides in eodẽ sp̃u. Edux̾̃g¬
nubes ab extremo terrȩ fulgura in
pluuiã fecit: et edux̃ uentos de thẽ¬
sauris suis. Et nos iuxta miscdiam d̾r
ad hos thesauros nos occursuros puta¬
mus. Et quia plures sunt thesauri:
forte iuxta ordinẽ resurgentiũ erit
et reqͥes in thesauris dei. Quod autẽ
dico istius modi ẽ. Resurrectio mor¬
tuorũ: in quibꝰdã ordinib fut᷑a eit.
Ait quippe apłs. Unꝰquisq autem
resurget in suo ordine: ⁊ ñ ut libet
miscentur ordines resurgentiũ. Alius
ordo erit in illo. et in illo thesauro
dei: alius ordo inalio: et in alio the¬
sauro dei. Isti autẽ om̃s thesauri unũ
habent thesaurũ: in quo sunt thesau¬

Expanded text:
sconditi . In Christo sedem habent: inde sconditi . In Christo sedem habent: inde oriuntur hi spiritus, ut alius sapiens sit, alius fidelis, alius eruditus, et alius quodcumque donorum Dei possideat. Alii enim per spiritum datur sermo sapientiae: alii sermo scientiae juxta eumdem spiritum: alii fides in eodem spnubes ab extremo terrae, et fulgura in pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis, » et nos juxta misericordiam Dei ad hos thesauros nos occursuros putamus. Et quia pforte juxta ordinem resurgentium erit et requies in thesauris Dei. Quod autem dico, istiusmodi est: resurrectio mortuorum in quibusdam ordinibus futura est. Ait quippe Apostolus: Unusquisque autem resurget in suo ordine , et non ut libet miscentur ordines resurgentium. Alius ordo erit in illo et in illo thesauro Dei: alius ordo in alio et in alio thesauro Dei. Isti autem omnes thesauri unum habent thesaurum, in quo sunt omnes thesau
Abbreviated transcription (Latin):
et baruch nubes erant. Sermocinen-¬
tur inuicẽ: et uidebis rutilare ful¬
gura. Potes et tu ipse de scĩs script̾is
in hunc modũ nubiũ inuenire concur¬
sus : ex quib ignes emittant᷑. Ut autẽ¬
et ad nouũ testam̃tũ ueniamꝰ. paulus
et siluanꝰ duȩ nubes in unũ conuene¬
runt: et ecce totũ mundũ epłȩ eorũ
fulgul illuminat. Fulgura in pliuuã
fecit: et edux̾ uentos de thesauris su¬
is. Ergo ne hi uenti qui suꝑ t̾ras flãt
in thesauris dei sunt. et nõ horũ nat᷑a
manifesta ẽ. qͦmͦ et qua ratione subsi¬
stant: Sed sunt quidã uentorũ theᷤ¬
sauri. Thesauri sp̃uum. thesauri sa¬
pientiȩ. ⁊ intellectus: sp̃e consilii et
timoris dñi : fortitudinis. dilectionis.¬
et pietatis. et caritatis. Potes et ipse
de scripturis hos uentos congregare:¬
et istorum sp̃uum inuenire thesauros.
Ubi sunt isti thesaurr utiq in eo inqͦ
sunt thesauri sapientiȩ et scientiȩ ab¬

Expanded text:
et Baruch nubes erant: sermocinenet Baruch nubes erant: sermocinentur invicem, et videbis rutilare fulgura. Potes et tu ipse de Scripturis sanctis in hunc modum nubium invenire concursus, ex quibus ignes emittantur. Ut autem ad novum Testamentum veniamus: Paulus et Silvanus duae nubes in unum convenerunt, et ecce totum mundum Epistolae eorum fulgor illuminat. Fulgura, et pluviam fecit, et eduxit ventos de thesauris suis . Ergone hi venti, qui super terram perflant, in thesauris Dei sunt, et non horum natura manifesta est, quomodo et qua ratione subsistant? Sed sunt quidam ventorum thesauri, thesauri spirituum, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et timoris Domini, fortitudinis, dilectionis et charitatis. Potes et ipse de Scripturis hos ventos congregare,et istorum spirituum invenire thesauros. Ubi sunt isti thesauri? Utique in eo in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae ab
Abbreviated transcription (Latin):
mundo dicens. Puto enĩ nos d̾s apłos
nouissimos ostendit quasi mortificatos:
quia spectaculũ facti sumꝰ in mundo:
et angłis et hominib. Si quis gͦ sc̃s
custodiens p̃ceptũ saluatoris factus
fuerit in hac uita nouissimꝰ: iste fit
nubes. Et educit nubes d̾s a finib
terrȩ: non aducib. non a consulibus
qm̃ urͣm est regnũ celorum. Uides
nebulas: Propt̾ea si uolumꝰ nubes fieri.
licet tam̃ mͥ fieri extremũ: ut educẽs¬
deus nubes ab extremo t̾rȩ. educat
et me: et fulgura in pluuiã faciat.
Aiunt naturaliũ causarũ scrutatores.
quia fulgura ex nubium collisione gene¬
tur. atq ita cũ fulgore parit̾ et tomi¬
trua mugire: tonitru scilicet sonitum
indicante concursus. et fulgura excussi
luminis claritate. Si intellexisti exem¬
plum: considera nunc nubes rationabi¬
les. Morses nubes erat: ihunaue nu¬
bes erat. Isti si secum collidantur: ex ser¬
monib eorũ fulgura micant. Ieremias

Expanded text:
mundo, dicens: « Puto enim nos Deus apostolos mundo, dicens: « Puto enim nos Deus apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos: quia spectaculum sumus in mundo et angelis et hominibus . » Si quis ergo sanctus custodiens praeceptum Salvatoris, factus fuerit in hac vita novissimus, iste sit nubes, et educit Deus nubes non a primis terrae, non a consulibus, rum est regnum coelorum . Vides, nebulas? Propterea si volumus nubes fieri, licet tamen mihi fieri extremum, ut educens nubes ab extremo terrae, educat et me, et fulgura in pluviam faciat. Aiunt naturalium causarum scrutatores , quia fulgura ex nubium collisione genetur, atque ita cum fulgore pariter et tonitrua mugire: tonitruo, scilicet, sonituum indicante concursus, et fulgura excussi luminis claritate. Si intellexisti exemplum, considera nunc nubes rationales. Moyses nubes erat: Jesus Nave nubes erat. Isti si secum collocantur, ex sermonibus eorum fulgura micant. Jeremias
Abbreviated transcription (Latin):
ymbrẽ. Itaq unꝰqͥsq scõrũ nubes est.
Moyses nubes erat: et quasi nubes
loquebatur. Attende celũ et loquar:
et audiat t̾ra sermones ex ore meo.
Expectentur ut pluuia uerba mea:
et descendant ut ros eloquia mea.
Si non fuisset nubes nu̾quã dixisset.
expectentur ut pluuia uerba mea:
et descendant ut ros eloquia mea:
Quasi nubes dicebat ut ymber
suꝑ gram̃. et pruina suꝑ fenũ: quia
nomen dñi inuocaui. Similit̾ et rsaraᷤᷤ
ut nubes loquebatur. Audi celu̾. et au
rib ꝑcipe t̾ra: quia dñs locutus est.
Et quia ipse nubes erat. et sciebat
alias nubes cõppħantes sibi: ideo uatici¬
nans aiebat. Mandabo nubib ne plu¬
ant suꝑ eã ymbrem. Si autẽ iam didici¬
mus qui sint nubes: uideamꝰ quomͦ d̾s
educat nibes ab extremo t̾rȩ. Ait salua¬
tor. Qui uult in uobis esse primꝰ: sit
om̃ium nouissimꝰ. Seruauit hoc man¬
datũ paulus: et fuit nouissimꝰ in hoc

Expanded text:
imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat, et quasi nubes loquebatur: Attendite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat: ut imber per gramen, et pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi . Similiter et Isaias, ut nubes loqueribus percipe, terra, quia Dominus locutus est . » Et quia ipse nubes erat, et sciebat alias nubes conprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: « Mandabo nubibus ne pluant super terram imbrem. » Si autem jam dicimus qui sint nubes, videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: « Qui vult in vobis esse primus, sit omnium novissimus . » Servavit hoc mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ut et hi qui audier̃t. plenissime eo¬
rum que sciunt reminiscant᷑: et hi
qui aut non int̾fuer̾t aut obliti st̃
contextũ sermonis agnoscant: quẽ
tunc pro ut potuimꝰ exibuimꝰ. Diximꝰ
autem scõs esse nubes. Et enim hoc qd
scriptum est ueritas tua usq ad nubes.
non potest referri ad manimales nubes:
sed ueritas dei usq ad illas nubes est¬
que audiunt mandatũ dñi: et noue¬
s̃t quo pluuias deferãt. ⁊ aqͥb eas suspendãt.
De his nubib dictũ ẽ. Et mandabo nubi-
pluuia. ñ p̾̃cipit dñs ne pluant suꝑ uineã.
aut inꝗͣsq regionẽ ymbrẽ: s oĩno ñ appa
et postea iuxta ꝓpħiam helre futurȩ
pluuiȩ signũ in uestigio hominis osten
sum est: atq ita post nubẽ globatã
ymber descendit in terras. Istis uero
quasi subsistentib nebulis iubetur
pluuiã continere. cum indigna fuerit
amma imbre celesti: et dicitur man¬
dabo nubib meis ne pluant suꝑ eam

Expanded text:
ut et hi qui audierunt, plenissime eout et hi qui audierunt, plenissime eorum quae sciunt, reminiscantur: et hi qui aut non interfuerunt, aut obliti sunt, contextum sermonis agnoscant: quem tunc, prout valuimus, exhibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes, sed veritas Dei usqquae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant, et a quibus eas suspendant. De his nubibus dictum est: Et mandabo nubibupluvia, non praecepit Deus ne pluant super vineam, aut quamcumque regionem imbrem: sed omnino non apparet postea juxta prophetiam Eliae futurae pluviae signum in vestigio hominis ostsum est, atque ita post nubem conglobatam, imber descendit ad terras. Istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere, cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: Mandabo nubibus meis, ne pluant super eam
Abbreviated transcription (Latin):
quod in alio loco scriptũ est: qui ex¬
teadit celum ut pellem. Extendit᷑
autẽ et anima nr̃a quȩ prius fuerat
contracta: ut possit capax esse sapi¬
entiȩ dei. Uerum ut ad ꝓpositũ re¬
uertam᷑. diximꝰ de eo quod pruden-¬
tia celũ factũ sit: et nunc affirma¬
mus eos qui celestẽ hominẽ portant
esse celestes. Si enim ad peccatorẽ
dicitur terra es et in t̾rã ibis: quare
non dicatur ad iustũ cuius est regnũ
celorũ. celũ es et in celũ ibisc unus
habet: aut t̾rena. Si t̾rena facta st̃.
ad cognatã sibi terrã deducunt eũ
qui thesaurizat ea in t̃ra: et non
in celo. Rursumq hȩc que iuxta
uirtutẽ gesta sunt: thesauritato¬
rem suũ appropinquantẽ sibi ad
celorũ regiones subuehunt. Et edu¬
xit nubes ab extremo terre. Istius¬
modi disputatio in psalmo nuꝑ mei¬
dit: et dictũ est a nobis quomodo
deus eduxerit nubes ab extremo t̾re.
Quod quidẽ nunc cogimͣ retractare.

Expanded text:
quod in alio loco scriptum est: Qui exquod in alio loco scriptum est: Qui extendit coelum ut pellem . Extenditur autem et anima nostra, quae prius fuerat contracta, ut possit capax esse sapientiae Dei. Verum, ut ad propositum revertamur, diximus de eo, quod prudentia coelum factum sit: et nunc affirmamus eos, qui coelestem hominem portant, esse coelestes. Si enim ad peccatorem dicitur: Terra es, et in terram ibis: quare non dicatur ad justum, cujus est regnum coelorum: Coelum es, et in coelum ibis? Aut habet, aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus eduxerit nubes ab extremo terrae: quod quidem nunc cogimur rursum tractare:
Abbreviated transcription (Latin):
ut extra xp̃m requiras. Omĩa quip¬
pe quȩ dei sunt: xxp̃e est. Ipse sapi¬
entia eius: ipse fortitudo eius: ipse
iusticia: ipse scĩtas et redẽptio: ipse
ut ad p̾sens ueniã etiam prudentia.
S cum sit in subiacenti unũ: ꝓ uari¬
etate sensuũ diuersis uocabulis noͣn¬
cupatur. Aliud significat sapientia:
aliud iusticia. Quando enim sapien¬
tia dicitur: disciplinis te diuinarũ
humanarũq rerũ instituit. Quan¬
do iusticia: distributor et iudex me¬
ritorũ significatur. Quando sc̃itase
illa uirtus describit᷑. quȩ credentes
deo efficit scõs. Ita ergo et prudentiã
euis intellige cũ doctrina est. et de¬
monstratio bonarũ aut malarũ re-¬
rum. siue neutrũ: atq in hunc mo¬
dum extendisse nunc dicitur celũ
in prudentia sua. Quomͦ autẽ ex¬
tendatur celũ. extendente eũ pru¬
attendentis. Asserit quippe extensio¬
nem quandã esse uerborũ. simibter
ut nunc dr cȩli: iuxta illud quoq¬

Expanded text:
ut extra Christum requiras. Omnia quiput extra Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse fortitudo, ipse justitia, ipse sanctitas et redemptio, ipse ut ad praesens veniam, etiam prudentia. Sed cum unum sit in subjacenti, pro varietate sensuum diversis vocabulis nuncupatur. Aliud significat sapientia, aliud justitia: quando enim sapientia dicitur, disciplinis te divinarum humanarumque rerum instituit: quando justitia, distributor et judex meritorum significatur; quando sanctitas, illa virtus describitur, quae credentes Deo efficit sanctos. Ita ergo hic prudentiam ejus intellige cum doctrina est et demonstratio bonarum, aut malarum rerum, sive neutrarum: atque in hunc modum extendisse nunc dicitur coelum in prudentia sua. Quomodo autem extendatur coelum, extendente id pruattendentis. Asserit quippe extensionem quamdam esse verborum similiter, ut nunc dicitur coeli: juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ non uis ista sententia adduci.
cõmunẽ totiꝰ orbis queramꝰ ruinã: et
post casum eiꝰ consequenter ds erigẽs
p̃dicetur. Quic̃q est in orbe isto: an¬
te erectionẽ cecidit. Si autẽ cecidit: con¬
sequent̾ erigendus fuit. Nemo quippe
sine casu subleuatur. Si autẽ erectus
est: uideamꝰ que ruina p̾cesserit. Om¬
nes corruimꝰ ꝑ peccatũ in orbẽ t̾rarũ:
et dñs qui erigit allisos: eleuauit
nos iacentes. In adam om̃s morimur:
atq ita corruit orbis t̾rarũ. et indiget
Igitur duplicem intellectũ de orbe tra-¬
didimus. Unum quomͦ singulȩ animȩ
aut habitate sint. aut deserte: alterũ
quomͦ uniuersus orbis pariter ceciderit.
Et insua prudentia extendit celum
Non fortuito sapientia in celi extensio¬
ne assumpta est. Inuenies et in ꝓuerbiis
dictũ. Dñs sapientia fundauit terrã:
p̃parauit autẽ celos prudentia. Est
ergo aliqua prudentia dei: quã nolo

Expanded text:
Si autem non vis ista sententia adduci, Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, ut post casum eis consequenter Deus erigens praedicetur. Quicunque est in orbe isto ante erectionem cecidit, si autem cecidit, consequenter erigendus fuit. Nemo quippe sine casu sublevatur: si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit. Omnes corruimus per peccatum in orbem terrarum, et Dominus qui erigit elisos , elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur, atque ita corruit orbis terrarum, et indiget Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus: unum quomodo singulae animae aut habitatae sint aut desertae, alterum quomodo universus orbis pariter ceciderit. « Et in sua prudentia extendit coelum: » non fortuito sapientia in coeli extensione assumpta est; invenies et in Proverbiis, dictum: « Deus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . » Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo
Abbreviated transcription (Latin):
Habitata autẽ ẽ quando plena est
turis dicunt᷑: in anima hominis pa¬
trem et filiũ et sp̃m scm cõmorari.
Nam et dauid in psalmo confessioniᷤ:
tres sp̃c postulat dicens. Sp̾u prin¬
cipali confirma me: sp̃m rectũ inno¬
ua in uiscerib meis: sp̃m scm tuu̾
ne auferas ame. Qui sunt isti tres
sp̃c : Principalis sp̃c pater est: rectus
in approbatione eius rei diximꝰ: qđ
xiliabitur iusto: suꝑ decẽ potestatẽ haben¬
ti ciuitates. Sapientiã autẽ et discipli¬
nam. qui abicit infelix est. et uana spes
eius. et labores eius insensati. et muti¬
lia oꝑa eius : ait sapientia que titulo
inscribitur salomonis. Idcireo quantũ
possumus laborare nitam̃: ut habitata
nr̃a sapientia dei erigatur. Cecidit
quippe et de sublimi corruit: uenien¬
tib nobis in locũ istũ miseriarũ. Ceci¬
dit habitata nr̃a postquã peccauimus:
mique fecimꝰ. inuste egimꝰ. impie ges¬
simus: et post ruinã inliget erectione.

Expanded text:
Habitata autem est, quando plena est Habitata autem est, quando plena est turis dicuntur: in anima hominis Patrem et Filium et Spiritum sanctum commorari. Nam et David in psalmo confessionis tres spiritus postulat, dicens: Spiritu principali confirma me: spiritum rectum innova in visceribus meis: spiritum sanctum tuum ne auferas a me . Qui sunt isti tres spiritus? Principalis spiritus, Pater est: rectus in approbationem ejus rei diximus, quxiliabitur justo, super decem civitates habenti potestatem . Sapientiam autem et disciplinam qui abjicitejus, et labores ejus insensati, et inutilia opera ejus, » ait sapientia quae titulo inscribitur Salomonis. Idcirco quantum possumus labore nitamur, ut habitata nostra a sapientia Dei erigatur: cecidit quippe et de sublimi corruit; venientibus nobis in locum istum miseriarum; cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus, et post ruinam indiget erectione.
Abbreviated transcription (Latin):
Udi ouippe
scripturȩ ordinẽ:
Dñs qui fecit
terrã fortitudi¬
ne sua: et ere¬
xit orbem in
sapientia sua : et in sua prudentia ex¬
tendit celũ. Et nos gͥ in nr̃a t̾ra. die¬
tum ẽ quippe ad adam t̾ra es. necessa¬
riam habemus fortitudinẽ di: quia
absq ea imposfibile nobis ẽ idexeqͥ.
quod carni repugnat. Cum autẽ mor-¬
tificata fuerint membra suꝑ t̾ram:
tunc parent sp̾c uoluntati: si quidẽ
titudine sua. Si autẽ et ad hanc t̾rã
uenias. ⁊ consideres id qd in iob scrip¬
tum ẽ. iuxta tam̃ em̃datissima exem¬
plaria. quomͦ statuerit eã suꝑ nichi¬
lum: inuenies fortitudinẽ di in medie¬
tatẽ mundi. librã terrȩ sustinere.
Ueniã gͦ et ad orbẽ t̾rarũ. qui grece
oicimene noncupat᷑ : idest inhabitata.
Scio animã inhabitatã: scio desertã.
Si enim ñ habet dm̃ patrẽ. siñ habet
filiũ dicentẽ. ego et pater ueniemus
ad eum. ⁊ mansionẽ apud eũ faciemꝰ:
si ñ habet sp̃m sc̃m. anuna deserta ẽ.

Expanded text:
udi quippe scripturae ordinem: « Dominus qui fecit terram in fortitudine sua et erexit orbem in sapientia sua, et in sua prudentia extendit coelum. » Et nos igitur in terra nostra dictum est quippe ad Adam, « Terra es »  necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus voluntati. Siquidem jtitudine sua. » Si autem et ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam ergo ad orbem terrarum, qui Graece οἰκουμένη nuncupatur, id est, inhabitata. Scio animam inhabitatam, scio desertam. Si enim non habet Deum Patrem: si non habet Filium dicentem: ego et Pater veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus : si non habet Spiritum sanctum, anima deserta est.
Abbreviated transcription (Latin):
ds factus sit pater nr̃: si tam̃ etiam
nunc non habemꝰ ⁊ abulũ patrẽ. Qd̃
etiã de ioħis epła apꝓbamus: in qua
ita scribitur. Omĩs qui peccatũ facit:
ex zabulo natus ẽ. Totiens ex zabu¬
lo nascim᷑: quotiens peccamꝰ. Infelix
ille qui semꝑ generat᷑ a zabulo. Rir¬
sumq multũ beatus: qui ex deo semꝑ
nascit᷑. Neq enim semel dicã iustum
ex d̾o natũ: s ꝑ singła uirtutis oꝑa
semꝑ iustus nascit᷑ ex deo. Hoc autẽ
ut plemꝰ possit ꝓbari. etiã de saluatoriᷤ
nr̃i cotidiana natiuitate dicamꝰ: liqͥdo
id in iustis obtinentes. qđ in dño p̃ces¬
sit. Saluator nr̃ splendor est gloriȩ.
Splendor autẽ non semel nascitur
et deinceps non desinit nasci: s quo¬
tienscũq ortũ fuerit lum̃. ex quo sple¬
dor oritur. totiens orit̾ et splendor głe
ante om̃s autẽ colles generauit me
non ut quidã male legunt genuit.
Si semꝑ ex patre nascitur dñs.

Expanded text:
us factus sit pater, si tamen us factus sit pater, si tamen nunc non habemus etiam Zabulum patrem quod etiam de Joannis epistola approbamus, in qua ita scribitur: Omnis qui peccatum facit, ex Zabulo natus est . Toties ex Zabulo nascimur, quoties peccamus. Infelille qui semper generatur a diabolo, rursumque multum beatus qui ex Deo semper nascitur. Neque enim semel dicam justum ex Deo natum, sed per singula virtutis opera semper justus nascitur ex Deo. Hoc autem ut plenius possit probari, etiam de Salvatoris nostri quotidiana nativitate dicamus, liquido id in justis obtinentes, quod in Domino praecesserit. Salvator noster splendor est claritatis, splendor autem non semel nascitur, et deinceps desinit nasci, sed quotiescunque ortum fuerit lumen, ex quo splendor oritur, toties oritur et splendor clarante omnes autem colles generat me: non ut quidam male legerunt « generavit. » Si semper ex patre nascitur Dominus,
Abbreviated transcription (Latin):
et una species est pessimorũ patrum.
Siquidem anteꝗͣ crederemꝰ. diabolus
pater ñr fuit: ut sermo euangłicus
ostendit dicens. Uos de zabulo patͣ
nati estis. Cum autẽ credidimꝰ: facti
sumꝰ filii dei. Si gͦ post hec pꝰ hȩc
peccauerimꝰ conuertim̃ ad iniquitateᷤᷤ.¬
non simplicit᷑ patrũ: s patrũ prio¬
rum. Ad ꝓbationẽ autem eius rei.
quia duplices habeamus patres. uti¬
mur et dauid testimonio inquadra¬
gesimo quarto psalmo: ita dicentis.
Audi filia et uide et ⁊ inclina aurẽ
tuã: et obliuiscere popłm tuũet do¬
mum patris tui. Quasi pat̾ quippe
cepit: audi filia. Ergo duplices nr̃i
patres sunt. S obliuiscere inquit
domũ patris tui prioris. Si igitur
oblitus domus patris tui prioris.
rursus fueris ad peccata conuersus:
incidisti in id qđ nunc dr peccatum.
conuersi sunt ad iniqͥtates patrũ su¬
orum priorũ. Dicebamꝰ dudũ ⁊ a-¬
bulũ patrẽ nr̃m fuisse antequã¬

Expanded text:
et una species est pessimorum patrum. et una species est pessimorum patrum. Siquidem antequam crederemus, diabolus pater noster fuit, ut sermo Evangelicus ostendit, dicens: Vos de patre zabulo nati estis. Cum autem credidimus, facti sumus filii Dei. Si ergo post haec peccaverimus, convertimur ad iniquitatenon simpliciter, sed patrum priorum. Ad probationem autem hujus rei, quia duplices habemus patres, utimur et David testimonio, in quadragesimo quarto psalmo ita dicentis: Audi, filia, et vide, et inclina aurem tuam, 807 et obliviscere populum tuum, et domum patris tui . Quasi pater quippe coepit: Audi, filia. Ergo duplices nostri patres sunt. Sed obliviscere, inquit, domum patris tui prioris. Si igitur oblitus domum patris tui prioris rursus fueris ad peccata conversus, incidisti in id quod nunc dicitur peccatum. Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum priorum. Dicebamus dudum Zabulum patrem nostrum fuisse, antequa
Abbreviated transcription (Latin):
ris iuda: et in habitantib iħrłm. Cũ
in eccła dei tales sunt in quib reperia¬
tur laqueus iniquitatis ⁊ uincła pec¬
catrin tantũ ut id qđ de peccatore
peccatorũ suorũ imꝰ quisq constringi¬
tur: tunc dicit ds. Inuenta ẽ colliga¬
tio in uiris iuda. Uerũ ñ inuemietur
colligatio in nobis. Quomͦ autẽ non
inueniet᷑ colligatio in nob̾: si usq ad
hanc horã colligatio inquibdã est.:
Sͦ solue omne uincłm iniquitatis:
dissolue obligationes inolentarũ cõ¬
mutationũ: omnẽ conscriptionẽ iniꝗͣ
dissipa: frange esurientib panẽ tuũ.
Inuenta ẽ ergo colligatio in uiris iuda:¬
⁊ in habitantib ihrłm. Conũsi st̃ ad
iniquitates patrũ suorũ priorũ. Conuer¬
si sunt ad iniquitates. Quorũ: Hon ait
simpliciter patrũ: sed cum additam̃¬
to patrũ suorũ priorũ. Diximꝰ hȩc
de nobis dici: et his qui in nob̾ funt
peccatores. Quomͦ gͦ qui int̾ nos sunt
peccatores. conuersi sunt ad iniqͥtates pa

Expanded text:
ris Juda, et in habitantibus Hierusalem. Cum in ecclesia Dei tales sunt, in quibus reperiatur laqueus iniquitatis, et vincula peccati, in tantum ut id, quod de peccatore peccatorum suorum unusquisque constringitur, » tunc dicit Deus: « Inventa est colligatio in viris Juda. » Verum non invenietur colligatio in nobis; quomodo autem non invenietur colligatio in nobis, si usque ad hanc horam colligatio in quibusdam est? Sed: « solve omne vinculum iniquitatis, dissolve obligationes violentarum commutationum, omnem conscriptionem iniquam dissipa. Frange esurientibus panem tuum . Inventa est ergo colligatio in viris Juda, in habitantibus Jerusalem. Conversi sunt ad iniquitates patrum suorum priorum . Conversi sunt ad iniquitates. Quorum? Non ait mpliciter, patrum, sed cum additamento, patrum suorum priorum. Diximus haec de nobis dici, et his qui in nobis sunt peccatores. Quomodo igitur qui inter nos sunt peccatores, conversi sunt ad iniquitates pa
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ qui tẽꝑe illo erat: ⁊ octoginta
sacerdotes cũ eo. Dix̃ autẽ ad eũ pͥnceps
sacerdotũ. Nonne tu es orias .⁊ ñ sacerdos:
uiolenter ꝑseueraũ: ⁊ lepra ascendit in
fronde eiꝰ. Proiectꝰ ẽ mortuus. egressus ẽ
de tẽplo: edu̾x eũ dñs. Igitur leꝑsus fa¬
ctus ẽ: ꝓpt̾ Paricationẽ legis. Unꝰ qͥsq
sub regno ẽ: siue peccati. siue iusticie.
Si peccatũ mͥ regnat. unꝰ sũ de regib
isrł: qui tẽplũ uolent̃ ingressi sunt.
Si nuistꝰ sũ iuxta msurã ꝓfectꝰ mei. ⁊ facio
rectum. ⁊ ꝑseuero ante conspectũ dei : reg¬
nat mͥ iusticia. Quã diu uͦ uix̃ lepsus:
ysaias ĩmunda labia habuit. Quã diu
dix̃ iniquus: ñ potuit ysaias dñm sa¬
baoth uidere: ⁊ ĩmunda labia habuit.
Sub iniqͦ quippe rege erat. Quando au¬
tem incipit uidere uisionẽ deie Anno
quo mortuus ẽ muas. His similia et
de multis script̾is pot̾is dicere: tribu¬

Expanded text:
sacerdotum, qui tempore illo erat, et octoginta sacerdotum, qui tempore illo erat, et octoginta sacerdotes cum eo; dixit ad eum princeps sacerdotum: Nonne tu es Osias, et non Sacerdos? Violenter perseveravit, et lepra ascendit in frontem ejus. Projectus est mortuus, egressus est de templo, eduxit eum Dominus. Igitur leprosus factus est propter praevaricationem legis. Unusquisque subus sum de regibus Israel, qui templum violenter ingressi sunt. Si justus sum juxta mensuram profectus mei, et facio rectum, et persevero ante conspectum Dei, regnat mihi justitia. Quamdiu vero vixit leprosus, Isaias immunda labia habuit. Quamdiu vixit iniquus, non potuit Isaias Dominum Sabaoth videre, 1123 et immunda labia habuit, sub iniquo quippe rege erat. Quando enim incipit videre visionem Dei? Anno quo mortuus est Osias. His similia, et de multis scriptis poteris dicere, tribu
Abbreviated transcription (Latin):
dit ysaras dñm sabaoth: sedentẽ suꝑ
thronũ excelsũ. Si qͥs ex nr̃is noũ qͥ fu¬
erit oria gͥꝰ gesseriti ille potest nosse¬
orie: et requirã ex regnorũ libris. et ex pa¬
ralipomenonis historia de oria: ibiq ui¬
deo quia necessarium sit si futurũ ẽ ut ui¬
deam dñm sabaoth sedentẽ suꝑ thronũ
excelsũ: mori mͥ oriã regẽ. Iste orias ex se¬
mine dauid descendẽs ⁊ regnãs populo
iuda: quãdiu qͥdẽ uĩx̃ zacharias qui in¬
telligebat. sic enim scriptũ ẽ in scd̾o libro
paralipomenon. fecit rectũ in ꝯspectu dñi:
et sufficiens isto. fecit luminaria magna
dño: ⁊ ꝯposuit templũ dñ: et multe
fuer̾t eiꝰ in religione uirtutes. Quando
autẽ mortuus ẽ racharias intelligens:
tc̃ fecit malignũ. Qis hoc qd fecit ma¬
lignũ retexerat: Non sacerdos. Alius
enĩordo regius: alius ordo sacerdotalis.
Introiit p̃ueniens sacerdotes: ⁊ assũpsit
uas libaminis. Ingressus autẽ ⁊ pͥnceps

Expanded text:
as Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum. Si quis ex nostris novit, qui fuerit Osias, et quae gesserit, ille potest nosse vitam Osiae, et requiram ex Regnorum libris, et ex Paralipomenon historia de Osia: ibique videbo, quia necessarium sit, si futurum sit, ut videam Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum, mihi mori Osiam regem . Iste Osias ex semine David descendens, et regnans in populo Juda, quamdiu quidem vixit Zacharias, qui intelligebat sic enim scriptum est secundo libro Paralipomenon, fecit rectum in conspectu Domini. Nec sufficiens isto, fecit luminaria magna Domino, et composuit templum Dei, et multae fuerunt in religione ejus virtutes. Quando autem mortuus est Zacharias intelligens, tunc fecit malignum. Quis hic qui fecit malignum? Rex erat, non sacerdos. Alius ordo regius, alius ordo sacerdotalis. Introiit praeveniens sacerdotes, et assumpsit vas libaminis. Ingressus autem et princeps
Abbreviated transcription (Latin):
orias mortuus fuerat. Uolo quidã simile
int̃ponere bonȩ rei: quȩ huic ꝯtͣria est.
Iste ipse orias quãdiu uix̃ zacharias in¬
telligens: non fecit peccatũ in ꝯspectu d̾i.
Moriente ⁊acharias: declinaũ a dño.¬
dñm dicentẽ. oportuit te mitt̾e pecumã
tam: nec pecuniã mittamꝰ ĩmensã. s fene¬
remus eã popłis: ⁊ cũ nos crediderimus
dñicam rationẽ: uob̾ erit uidendũ qͦmͦ
credita cũ ẽsuris exsoluatis. aMen

Expanded text:
Osias mortuus fuerat. Volo quiddam simile interponere bonae rei, quae huic contraria est. Iste ipse Osias quamdiu vixit Zacharias intelligens, non fecit peccatum in conspectu Dei; moriente Zacharia, declinavit a DoDominum dicentem: Oportuit te mittere pecuniatam, nec pecuniam mittamus in terram, sed feneremur eam populis. Et cum nos crediderimus dominicam rationem, vobis erit videndum quomodo credita cum usuris exsolvatis. Quam,
Abbreviated transcription (Latin):
mo eius. Etiã si peccatores estis orats.
Peccatores exaudit d̾s. Qd si timetis il
nolite credere : cecꝰ erat quid hoc dixit.
Magis autẽ credite ei qui dicit ⁊ non
m̃titur. Et si fuerint peccata ur̃a ut
fenitiũ: ut lanã dealbabo. Et si uolue¬
ritis ⁊ audieritis me: bona t̃re edecis.
Si uultis uel nc̃ audire. oremꝰ in cõmu¬
ne dñm: ut salt̃ nunc aduemiente ũbo

Expanded text:
mo ejus. Etiamsi peccatores estis, orate Dominum. mo ejus. Etiamsi peccatores estis, orate Dominum. Peccatores exaudit Deus. Quod si timetis illnolite credere. Caecus erat qui hoc dixit. Magis autem credite ei, qui dicit, et non mentitur, et si fuerint peccata vestra ut coccinum, ut lanam dealbabo . Et: 1122 Si volueritis, et audieritis me, bona terrae edetis . Si vultis vel nunc audire, oremus in commune Dominum, ut saltem nunc, adveniente verbo
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ dicentis. Si ñ lauero pedes tuos: ñ
habeb̾ partẽ mecũ. lło laua pedes meoᷤ:
ut habeã partẽ tecũ. S quid aio: laua
pedes meos: Petrus hoc potest dicere :
qui ñ habuit necesse nͥ tantũ ut pedes
eiꝰ lauarent᷑. Totꝰ quippe mundus erat.
Ego uͦ cũ semel lotus sim: illo indigeo
baptismate. de quo dñs ait. Ego aliud
baptisma habeo baptizari. Cur ista di¬
acimꝰe Preparo ⁊ me ⁊ audientes ad inaiora
misteria: si tam̃ ueniat: si descendat ad
nos sermo dei. Timeo enĩ ne me fugiat:
ne benedictionẽ qͦ meã dedignetur. Fugit
rem achar filiũ tambri filii zara. ex
tribu iuda. qui inobediens fuit do: et
ido anathematizatꝰ ẽ. Et quia ñc popłi
multitudo ẽ ꝓpt̾ parasceuen. ⁊ maxime
in dñita die que passionis xͥ ꝯmemora¬
trix ẽ: neq enĩ resurrectio  semel ĩ anno
⁊ non semꝑ pꝰ octo dies celebratur: oratt
dm̃ omĩpotentẽ: ut ueniat ad nos ser¬

Expanded text:
onem dicenti: Si non lavero pedes tuos, non onem dicenti: Si non lavero pedes tuos, non habebis partem mecum . Ideo lava pedes meos, ut habeam partem tecum. Sed quid aio lava pedes meos? Petrus hoc potuit dicere, qui non habuit necesse, nisi tantum ut pedes ejus lavarentur, totus quippe mundus erat. Ego potius cum semel lotus sum  Leg. sim, illo indigeo baptismate, de quo Dominis ait: Ego aliud Baptisma habeo baptizare. Cur ista diximus? Praeparo et me et audientes ad majora mysteria. Si tamen veniat, si descendat ad nos sermo Dei: timeo enim ne me fugiat, ne benedictionem quoque meam dedignetur. Fugit rem Achar, filium Zambri filii Zara ex tribu Juda, qui inobediens fuit Deo, et ideo anathematizatus est . Et quia nunc populi multitudo est propter parasceven, et maxime in Dominica die, quae passionis Christi commemoratrix est neque enim resurrectio Domini semel in anno, et non semper post septem dies celebratur, orate Deum omnipotentem, ut veniat ad nos ser
Abbreviated transcription (Latin):
digna luctu. Unusqͥsq hec corde loquat᷑
nunc fiat. Si enĩ ñ aduenit iħc. ista uid̾e
Iapp̃henso dͥe forfice carbone. pur-¬
get labia mea. Et quid dico labia:
gata sunt: quia labiis tantũ. id ẽ sermone
das aures: ĩmundũ os. Quandiu in oĩb
istis pecco: totꝰ ĩmundus sũ. Si uidero mu¬
lierẽ ad concupiscendũ: mechatꝰ sũ eã in
corde meo. Ecce ĩmundos ocłos. Si de
corde meo exeant cogitationes pessimȩ:
adulteria. fornicationes. falsa testimonia:
ecce ĩmundũ cor. Quã formosi pedes euan¬
głizantiũ pacẽ. eugłixantiũ bona. Ego
uero timeo ne currens ad mala: ĩmundos
pedes. habeam. Extendo ad dm̃ manus
meas : ⁊ forte auertẽs faciem suã dicit.
Si extenderitis manꝰ: auertã faciẽ meã
a uob. Qͥs gͦ me mundat. quiᷤᷤ lauat pe¬
des maos: lłu ueni: sordidos habeo pe¬
des. Pꝓt̾ me fiere seruus: mitte aquam
tuã in peluẽ tuã. ueni laua pedes. Scio
temerariũ ẽẽ qđ dico: s timeo ꝯminati¬

Expanded text:
digna luctu. Unusquisque nostrum haec corde loquatur nunc fiat. Si enim non advenerit Jesus, ista videcomprehenso de forcipe carbone, purget labia mea: et quid dico labia mgata sunt, quia labiis tantum, id est, sermone das aures, immundum os. Quamdiu in omnibus istis pecco, totus immundus sum. Si videro mulierem ad concupiscendum, jam moechatus sum eam in corde meo. Ecce immundos oculos habeo. Si de pectore meo exeant cogitationes pessimae, adulteria, fornicationes, falsa testimonia, ecce cor immundum habeo. Quam formosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona ! Ego vero timeo ne currens ad mala immundos pedes habeam. Extendo ad Dominum manus meas. Et forte avertens faciem suam dicit: Si extenderitis manus, avertam faciem meam a vobis . Quis ergo me mundat? Quis lavat pedes meos? Jesu, veni, sordidos habeo pedes, propter me fias servus: mitte aquam tuam in pelvim tuam, veni, lava pedes meos. Et scio temerarium esse quod dico. Sed timeo comminati
Abbreviated transcription (Latin):
suos: ĩdest incarnationẽ filii fui. Idđo et ad¬
oramꝰ scabellum pedũ illius: iuxta qđ scͥp-¬
tum ẽ. Adorate scabellũ pedũ eius: qm̃
scm ẽ. Caro siquidẽ dñi : honorẽ ditatis
assumit. Qͥa autẽ pͥncipiũ lectionis alte
rius indiget expositione: oremꝰ summũ
regẽ. ut sermo qui uocatꝰ abierat. ad nos
iterũ reuertatur: ⁊ pauca iuxta possibi¬
litatẽ nr̃am edisseramꝰ. Et factũ ẽ anno
quo mortuus ẽ rex orias uidi dñm se¬
domus gła eius. Et seraphin stabant in
circuitu eiꝰ: sex ale uni: ⁊ sex ale alteri. Et
duab quidẽ uelabant faciẽ eius: ⁊ duab
uelabant pedes: ⁊ duab uolabant: ⁊ cla-¬
mabant. alter ad alterũ. ⁊ dicebant. Sc̃s.

Expanded text:
t adoramus scabellum pedum illius, juxta quod scriptum est: Adorate scabellum pedum ejus, quia sanctum est. Caro siquidem Domini honorem deitatis assumit. Quia autem principium lectionis 1120 altiori indiget expositione, oremus summum regem, ut sermo, qui vocatus abierat, ad nos iterum revertatur, ut pauca juxta possibilitatem nostram edisseramus. II. Et factum est in anno, quo mortuus est rex Osias: Vidi Dominum sedomus majestatis ejus: et Seraphim stabant in circuitu ejus; sex alae uni, et sex alae alteri, et duabus velabant faciem ejus, et duabus velabant pedes ejus, et duabus volabant; et clamabant alter ad
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ⁊ uiuentẽ ⁊ subsistentẽ iusticiã: sed
inuenies ex ꝓpħicis sermonib hoc nob̾ mis¬
teriũ exhiberi: certũ est acapitulo in quo
lectio ñc ꝯqͥeuit. Qs enĩ inquit surgere
fecit ab oriente iusticiã: uocaũ eã ad pedeᷤ
suos: uocat᷑ iusticia. Manfestũ ẽ anima¬
lem eã ẽt: si ãbulet uocata. uacaũ autẽ

Expanded text:
bsistentem justitiam; sed invenies et a propheticis sermonibus hoc nobis mysterium exhibitum. Certum et a capitulo, in quo nunc lectio conquievit: Quis enim, inquit, surgere fecit ab Oriente justitiam, et vocavit eam ad pedes suos ? Vocavit justitiam. Manifestum est animatam eam esse, si ambule
Abbreviated transcription (Latin):
qui imꝑabat eis : ⁊ paleas ⁊ lateres face.¬
re. Quandui uix̾ pharao: non suspira¬
uerunt ad dm̃. Cũ mortuus ẽ pharao:
tunc ualuer̾t madida fletib ora sustol¬
lere. Uiuit rex malignꝰ in pectore nr̃o
quãdiu uiuit pharao. idẽ xabulus: tc̃
lateres oꝑam̃ ⁊ paleas: tc̃ lacrimas in¬
tra silentiũ deuoramꝰ: ⁊ iniqͥtatis oꝑa
pͥma facimꝰ. Cum autẽ mortuus fuerit:
dño deo nos uisitante. tunc suspiramꝰ ad
Peccatũ enĩ ait mortuũ est: ego autẽ
reuixi. Et rursũ peccatũ reuix̃: ego au¬
tẽ mortuus sum. Moriente uno qui
potit᷑ regno peccati: orias morit᷑ ⁊ pharao.
Cum autẽ morit᷑ rex pessimꝰ. erigo ad ce¬

Expanded text:
t eis et lateres et paleas facere. Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt ad Deum: cum mortuus est Pharao, tunc valuerunt madida fletibus ora sustollere. Vivit rex malignus in pectore nostro, quamdiu vivit Pharao Zabulus. Tunc lateres operamur, et paleas, et tunc lacrymas intra silentium devoramus, et iniquitatis opera prima facimus. Cum autem mortuus fuerit, Domino Deo nos visitante, tunc suspiramus ad Peccatum enim, ait, mortuum est: ego autem 1124 revixi. . Et rursum, Peccatum revixit, ego autem mortuus sum . Moriente uno, qui potitur regno peccati Osia, moritur et Pharao. Cum moritur rex pessimus erigo ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
bilis uir. habuit qduas uxores. Nom̃ uni
anna: ⁊ nom̃ sede fenenna. Habebat
autẽ filios de soda fenẽna: sterił uͦ erat
pͥor illa. quȩ ⁊ nobilior erat. Similia
etiã inuenies in genesi. Cognata qͥp¬
pe sibi ẽ script̃ã diuima. Inuemes ibi
pͥmã uxorẽ abrahȩ saram nobiliorẽ: sccdłam
uͦ egiptiã agar ignobilẽ fuisse: ⁊ ante pa-¬
trẽ effectũ abrahã de ignobili quã de
nobili. Et tñ etiã post modũ: de nobili
ꝯiuge pater. Ita gͦ etiã ñc helchana hic
qui ẽ possessio dei. pͥus de scda uxore ef¬
ficit᷑ pater: qm̃qͥdem ꝯcluserat d̾s uul¬
uã annȩ. sicut ⁊ pͥꝰ ꝯcluserat d̾s uuluã
sarȩ. Post plurimos uͦ partꝰ fenẽnȩ etiã

Expanded text:
bilis vir habuit duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna. Habebat autem filios de secunda Phenenna, sterilis vero erat prior illa, quae et nobilior erat. Similia invenies etiam in Genesi: cognata quippe sibi est Scriptura divina. Invenies ibi primam uxorem Abrahae Saram nobiliorem; secundam vero Aegyptiam Agar, ignobilem fuisse; et ante patrem effectum Abraham de ignobili quam de nobili. Fuit tamen postmodum etiam de nobili conjuge pater. Ita ergo etiam nunc Helchana hic qui est possessio Dei, prius de secunda uxore efficitur pater: quoniam quidem concluserat Deus vulvam Annae, sicut et prius concluserat vulvam Sarae. Post plur
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte om̃s actꝰ eiꝰ qui in diuino uer¬
satur officio ⁊ oĩa gesta ł dicta quȩ sec̃¬
dũ dm̃ gerit ⁊ dicit: ad orationẽ repor
ꝗd̾ ꝯmunit̾ scimꝰ: neq anna in his uerb̾
orasse uidebit᷑: neq ullus iustorũ seđm

Expanded text:
perte, omnes actus ejus, qui in divino versatur officio, et omnia gesta vel dicta secundum Deum gerit ac dicit, adorationem esse quod communiter scimus; neque Anna his verbis o
Abbreviated transcription (Latin):
incedent. quȩ dicit. ego sũ uia. ⁊ u̾itas.
⁊ uita. Nemo enĩ uiã uitȩ. eũ iudicio
mortalitatis incedit. Cał ẽ gͦ iste locꝰ
sylo uͥ ẽ ⁊ heli uir minꝰ laudabił: ꝓ pec¬
cato enĩ retrorsũ corruẽs expirauit.

Expanded text:
incederent. Qui dicit: Ego sum via, et veritas, et vita. Nemo enim viam vitae cum indicio mortalitatis incedit. 14. Silum, ubi est Heli, vir minus laudabilis; pro peccato enim retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾o: nec tñ manes ⁊ penitꝰ alieni st̃. a re¬
b dei. Accipiũt namq partes de sacficuˢ
diuinis: et edt̃ de hostiis di. Unꝰqͥsq gͦ¬
nr̃m pͥmo ꝯuertit᷑ a peccato: ⁊ ex ꝯũsi¬
one generat oꝑa iusticiȩ. Postea uͦ excita¬
ta in nob̾ anna ꝑ zelũ ⁊ emulationẽ bo¬
ni p̾cẽ fundit ad dm̃: ut et ipsa filios
generet. Quales gͦ anna que ẽ gr̃a filioᷤᷤ
generat: Ꝙ adsideant dõ. Gr̃ã enĩ et

Expanded text:
Deo; nec tamen inanes et penitus alieni sunt a reDeo; nec tamen inanes et penitus alieni sunt a rebus Dei: accipiunt namque partes de sacrificiis divinis, et edunt de hostiis Dei. Unusqrum primo convertitur a peccato, ut ex conversione generet opera justitiae, postea vero excitata in nobis Anna per zelum, et aemulationem boni, precem fundit ad Deum, ut et ipsa filios generet. Quales ergo Anna quae est gratia, filios generat? Qui assideant Deo. Gratia enim, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ efficit᷑ etiã ipsa mat̾ filii eiꝰ. quẽ obtu¬
lit do. Qͥd gͦ hȩc in se sacm̃ti ꝯtineãt
uideamꝰ. Fenẽna int̾p̃tat᷑ ꝯuersio: anna
effici possessio dei. nstas sibi duas iungat
uxores: ⁊ cũ ipsis sibi nuptias celebret.
Primã sibi iungat quȩ nobilior ẽ: ⁊ ge¬
nerosior grãm. Hȩc enĩ nob̃ ꝑ fidẽ p̾ma
ꝯningit᷑ sicut et apłs dicit. Grã salui
facti estis ꝑ fidẽ. Scde uͦ nungiur¬
fenẽnȩ. idẽ ꝯuersioni: qͥa pꝰ gr̃am credu¬
litatis. em̃datio fit morũ: ⁊ uitȩ ꝯu̾sio.
S cũ iste sit ordo nuptiarũ: aliꝰ ordo
procreationis efficit᷑. Prima nãq nobis
filios parit fenẽna qͥa pͥmos fructus
de ꝯuersione ꝓferimꝰ: ⁊ p̾ma iusticie ger-¬
mina de actib ⁊ oꝑib ꝓcreamꝰ. Primũ
nãq iusticiȩ opꝰ est ꝯuerti a peccatis:
s qui ñ assistunt dͥo. Neq enĩ tales filii eẽ¬
possunt ꝯuersionis ut assistãt. ⁊ adhereãt

Expanded text:
mater filii ejus, obtulit Deo. Quid ergo haec in se sacramenti contineant videamus. Phenenna interpretatur conversio, Anna effici possessio Dei, istas sibi duas jungat uxores, et cum ipsis sibi nuptias celebret. Primam sibi jungat, quae nobilior est et generosior, gratiam: haec enim nobis per fidem prima conjungitur, sicut et Apostolus dicit, Gratia salvi facti estis per fidem . Seenennae, id est, conversioni, quia post gratiam credulitatis, emendatio fit morum et vitae conversio. Sed cum iste sit ordo nuptiarum, alius ordo procreationis efficitur. Prima nobis filios parit Phenenna, quia primos fructus de conversione proferimus, et prima justitiae germina de actibus et operibus procreamus: primum namque justitiae opus est, converti a peccatis, sed qui non assistunt Deo, neque enim tales filii possunt esse conversionis, ut assistant et adhaereant
Abbreviated transcription (Latin):
pͥorib. Hoc gͦ mͦ intelligendũ ẽ. dm̃
tͣdere qͦs tͣdit: non qr ip̃se tͣdat aliꝗͣ.
s ex eo qdđ derelinqͥt indignos. eos scilici
qͥ se ñ ita excolũt. ⁊ a uiciis purgant
ut libent̾ in eis habitet d̾s. ipso refu-¬
giente. atq auertẽte se ab aĩa que in
ĩmũdicia ac uiciis posita ẽ tradita di¬
citur. ex eo quod deo uacua inueni-¬
tur: ⁊ inuaditur ab spiritu neꝗͣ.
Et ideo nos summo studio ingile¬
mus et festinemus purgare nos¬
a uiciis ⁊ concupiscentuis malis.
ut deum intra nos tenere possimꝰ:
et ut habitare dignetur in nobis.
dum delectatur ⁊ actibus. et ser-¬
momibus. et cogitationibus nr̃is.¬

Expanded text:
Hoc ergo modo intelligendum est Deum tradere quos tradit, non quia ipse tradat aliquem, sed ex eo quod derelinquit indignos, eos scilicet qui se non ita excolunt et a vitiis purgant, ut libenter in eis habitet Deus. Ipso refugiente atque avertente se ab anima, quae in immunditia ac vitiis posita est, tradita dicitur ex eo quod Deo vacua invenitur, et invaditur a spiritu nequam. Et ideo nos summo studio vigilemus, et festinemus nos purgare a vitiis et concupiscentiis malis, ut Deum intra nos tenere possimus, et ut habitare dignetur in nobis, dum delectatur et actibus et sermonibus et cogitationibus nos
Abbreviated transcription (Latin):
baalim. Neq enĩ usꝗͣ refert̾ in his¬
toriis. uel in euangelicis. uel in
aliis quib libet script᷑is. qͦd aliqͥs
tẽꝑe saluatoris genua flexerit
cõpediti tenebant᷑. Unde constat
qr ⁊ nos quotiẽscũq peccamꝰ. et
captiui ducim᷑ in lege peccati. ge¬
nua nr̃a curuamꝰ baalim: s ñ ĩ ħ
uocati sumꝰ. nec ad ħ credidimꝰ. ut
it̾um seruiamꝰ peccato. ⁊ itu genua¬

Expanded text:
refertur in historiis, vel in evangelicis et in aliis quibuslibet scripturis, quod aliquis tempore Salvatoris genua flexerit et velut compediti tenebantur. Unde constat quia et nos quotiescunque peccamus, et captivi dicimur in lege peccati, genua nostra curvamus Baalim. Sed non in hoc vocati sumus, nec ad hoc credidimus, ut iterum serviamus peccato, et it
Abbreviated transcription (Latin):
magnũ ⁊ p̃clarũ qd fec̃ dñs obliuis¬
cantur: qd crucifixiis ẽ. ꝓ peccatiꝰ nr̃is
i surrex̃ ꝓpt̾ iustificationẽ nr̃am. Un¬
de credo: qđ ꝑpt̾ hanc obliuionẽ me-¬
tuẽs apłs paulus. dicebat discipło suo
thimotheo: quẽ p̃cipuũ habebat. Me-¬
mor esto xp̃m iħm. resurrexisse a mor¬
tuis. Sciebat enĩ qr huiꝰ tã magni oꝑis
qd̾ surrex̃ a mortuis fieri possit ob¬
liuio: si generatio peccatͥx oriretur

Expanded text:
uod fecit Dominus obliviscantur, quod crucifixus est pro peccatis nostris, et surrexit propter justificationem nostram . Unde credo quod propter hanc oblivionem metuens apostolus Paulus dicebat discipulo suo Timotheo, quem praecipuum habebat: Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis ; sciebat enim quia tam magni operis, quod resurrexit a mortuis, fieri possit oblivio, si generatio peccatrix oriretur