comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum: Neque enim decapillis nostris curaest
dõ quam quam & illud non cebsurdum sit xs¬
tima re quia ꝓmaiestate diuina cum latere
nihil porsit: ged quid mihi prodeest sid s̃ om¬
nes meos nouit capillos: Illud mihi redundo
& proficit sibonorumoperũ perugila&tes¬
tis remunerationem gloriȩ don& mernȩ:
scriptura quiddicat: Dr̃s inquid disces sit
abeo Videsergo quia ille qui comitabatur

Expanded text:
tum; neque enim de capillis nostris cura est tum; neque enim de capillis nostris cura est Deo. Quamquam et illud non absurdum sit aestimare, quia pro majestate divina eum latere nihil possit. 16. Sed quid mihi prodest, si Deus ipse omnes meos novit capillos? Illud mihi redundat et proficit, si bonorum operum pervigil testis, remuneScriptura quid dicat: Dominus, inquit, discessit a me. Vides ergo, quia ille, qui comitabatur,
Abbreviated transcription (Latin):
mutatus ab illo gamso quiredit allo filorum
tantũ neergo momenti crines habuere capitis.
ut manentibus his uirtus inuicta durar& Ton¬
so autem capite fostitudo omnis uiri subitosol¬
uer&ur Nonita est : ut tantauim corporalium
capilloru putemus Sunt quidam crines rele¬
gionis & fidei crines nazarei in legeper fecti
in parsimonia &cebstinentiac consecrati: qui¬
b: illac intr.po ecclesiae quȩ dm̃ƿedes ol eoper¬
fuderat: Uerbitalestis uestigia doergbat:
Funcenim & secundum carnem noueramapm:
isti uidelic& cries de quib dicitur : Cccpillactu¬
ratuec ut greges caprarum. exillo capite pul¬
lulcentes de quodictumest. Coput autemuirixpr
Et clibi caputeius aurũ cȩfees Crmescius abi¬
etes nigrae& bonȩ adducentes nauesthar¬
sis quȩ fluctbus supernatent mundi Etto¬
tum remigium salutis exhibeant : Vnde&
les capillos quosdam esse significcns ait: Sed
& capilliccpitis uestri omnes numerati sunt:
Spiritelium uidelic& significans facta uirtu¬

Expanded text:
mutatus ab illo Samsone, qui rediit Allophylorum 14. Tantumne ergo momenti crines habuere capitis, ut manentibus his, virtus invicta duraret: tonso autem capite, fortitudo omnis viri 637 subito solveretur? Non ita est, ut tantam vim corporalium capillorum putemus. Sunt quidam crines religionis et fidei: crines Nazaraei in Lege perfecti, in parcimonia et abstinentia consecrati, quibus illa in typo Ecclesia, quae Domini pedes oleo perfuderat, Verbi coelestis vestigia detergebat ; tunc enim et secundum carnem noverat Christum. Isti videlicet crines, de quibus dicitur: Capillatura tua ut greges caprarum ; ex illo capite pullulantes, de quo dictum est: Caput viri, Christus ; et alibi: Caput ejus aurum cephas, et crines ejus abietes nigrae . Et bonae ex abiete naves Tharsis, quae fluctibus supernatent mundi, et tutum remigium salutis exhibeant. 15. Undles capillos quosdam esse significans, ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt , spiritalium videlicet significans facta virtu
Abbreviated transcription (Latin):
ficitur : ut mor te obita resurrectionis requi¬
em consequamur : Ille neergoram sonqui funo
intextus neruis: quinouacs restes sicut mollia
filc dissoluit. Ille nesam son quicrini um su¬
orum palo constricta defixouincula non
sensit quam diu habuit graciã spiritalem H
inquam postecc quã sp̃sdi discessitabeo. long

Expanded text:
us; ut morte obita, resurrectionis requiem consequamur. 13. Illene ergo Samson, qui funes intextos nervis, qui novas restes sicut mollia fila dissolvit? Illene Samson qui crinium suorum palo constricta defixo vincla non sensit, quamdiu habuit gratiam spiritalem? Is, inquam, posteaquam Spiritus Dei discessit ab eo, long
Abbreviated transcription (Latin):
tolis pręmium sapientiae conuersationis insigne:
quicbsoluunt & renunciant questionem: Rursus
hic alicc oboriuntur nysteria quoduxor eius
aufertur : etideo uulpes. mcendunt mampulos
alienigenarum : eos enim quicoduersus diuinec soc¬
tramenta contendunt decipere sua consueuit a stu¬
ia. Vndeiterum dicit incanticis canticorum ꝓsen¬
dite nobis uulpes pusillas exterminantes uine¬
ces ut uineae nostrae floreant: Benepus illoe suul¬
pes dixit: quiac maiores uinecs exterminarenon
poterant. Lic& fortib diabolus sit pusillus er¬
go illeut conpendium faciamus historiȩ guoeñĩ
tempore totius lectionis digestio seruanda este
Inuictus quani diu habuit gratiam spiritalem
sicut dĩ populus ⁊lleclectus cedno illenazareus in
lege: muictus ergosamson adqueita insuperabi¬
hoc admiraculũ conferas siueadmysterium uer¬
tas quodmmpopuli for& humilitate gentilis &
requies & trium phus. iuxta quodscriptum est:
quite ꝑcus serit imaxillam prebeei & dteran

Expanded text:
tolis praemium sapientiae, conversationis insigne, qui absolvunt et renuntiant quaestionem. 11. Rursus hic alia oboriuntur mysteria, quod uxor ejus aufertur; et ideo vulpes incendunt manipulos alienigenarum . Eos enim qui adversus divina sacramenta contendunt, decipere sua consuevit astutia. Unde iterum dicit in Canticis canticorum: Prendite nobis vulpes pusillas exterminantes vineas, ut vineae nostrae floreant Cant. II, 15. Bene pusillas dixit; quia majores vineas exterminare non poterant, licet fortibus et diabolus sit pusillus. 12. Ergo ille ut compendium faciamus historiae; suo enim tempori totius lectionis digestio reservanda est invictus erat, quamdiu habuit gratiam spiritalem, sicut Dei populus ille electus a Domino, ille Nazaraeus in Lege. Invictus ergo Samson, atque ita insuperabihoc ad miraculum conferas, sive ad mysterium vertas, quod in populi foret humilitate gentilis et requies et triumphus. Juxta quod scriptum est: Qui te percusserit in maxillam, praebe ei et alteram .
Abbreviated transcription (Latin):
facta sicientibus utopus ueriagnosceretur aucto¬
riscũ umor rigesceret p&rec inundcr& quodut
populimilia nequac incesser& fecmes indesesto pa¬
uit pane celesti Sineusulcboriscum fructuquie¬
tis. itaute orum ꝑ quadraginta annos necuestimen¬
tecueteres cerent nec calcia menta t᷑rentur Iusteer
fidelibur futurȩresurrestionisostendens
quodna factorum decor splendidorum neccircũ¬
fusȩuistutis nitor necuitexursus perir& huma¬
nuae Hic ine nonbonus qui nobis caelum fecite ẽ
quodterrccest in sict incȩlo quasi in speculo quod ã
stellarum lucentiũ refulgentglobi it c&iã a posto¬
lorum & mecstorũ & sacerdotum uice stellarum
splendentium toto in luce scerent choi mundo
Ergo non solumbonur sed&icompcestorbonus. hoc:

Expanded text:
facta sitientibus; ut opus veri agnosceretur auctofacta sitientibus; ut opus veri agnosceretur auctoris, cum humor rigesceret, petra inundaret ? Quod ut populi millia, ne qua incesseret fames, in deserto pavit pane coelesti, sine usu laboris, cum fructu quietis : ita ut eorum per quadraginta annos nec vestimenta veterascerent, nec calceamenta tererentur , instar fidelibus futurae resurrectionis ostendens, quod nec factorum decor splendidorum, nec circumfusae virtutis nitor, nec vitae cursus periret humanae? 24. Hiccine non bonus, qui nobis coelum fecit esse, quod terra est; ut sicut in coelo, quasi in speculo quodam, stellarum lucentium refulgerent globi; ita etiam apostolorum et martyrum et sacerdotum, vice stellarum fulgentium, toto illucescerent chori mundo? 25. Ergo non solum bonus, sed etiam pastor bonus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
singul critatis sed quod unitatis est preditatur:
Nonigitur cedno bonitas negactur sedtedisdirci¬
pulus refutectur neccum scribec dixis s&l Megis¬
terbone Responditdñs quid medicis bonunsid:
quem dm̃ noncredis Nonest sccti s utbonũ dicasñ
to ler ego quero discipulos qui me maegis secun¬
gectiuac nuurȩ suae &i priuilegio potes tectis utectur
Nondicatur honur sinonmerecur a nobis: si hoc¬
non mer &uro peribus sibenesiciis non meretur :
Abdicetur suȩiurenaturae subdectur nostroiudi¬
cio quiudicaturus de nobis est : Non de dignatur
iudicariutiustificetur in sermonibus suis &iuncat
buit mihi ĩ hicine nonbonus quicum sescentamilia
populi iuda eorum ꝑsecutoribus suisc ederent.
Deiscentem subito rubrimaris estum indiuiducc
iquacrum mole diuisit ut fideles circũ fasccundecmu¬
niret in fidos refuscc demerger&. Hicine non bonꝑ
cuius imperiomaria solidata fugientibur scex aume¬

Expanded text:
singularitatis, sed quod unitatis est, praedicatur. 19. singularitatis, sed quod unitatis est, praedicatur. 19. Non igitur a Domino bonitas negatur, sed talis discipulus refutatur. Nam cum scriba dixisset: Magister bone, respondit Dominus: Quid me dicis bonum ? id est, quem Deum non credis, non est satis ut bonum dicas. Non tales ego quaero discipulos, qui me magis secungativa naturae suae et privilegio potestatis utatur. Non dicatur bonus, si non meretur, a nobis. Si honon meretur operibus, si beneficiis non meretur, abdicetur suae jure naturae, subdatur nostro judicio. Qui judicaturus de nobis est, non dedignatur judicari; ut justificetur in sermonibus suis, et vincbuit mihi ? Hiccine non bonus, qui cum sexcenta millia populi Judaeorum persecutoribus suis cederent, dehiscentem subito Rubri maris aestum individua aquarum mole divisit ; ut fideles circumfusa unda muniret, infidos refusa demergeret? 22. Hiccine non bonus, cujus imperio maria solidata fugientibus, saxa hume
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ scriptũ agnorto sedlittera errorẽ n hab& iitinam
arriana int̃ pr&atioñ haber& apices sine crimine
sunt sensus in crimine. Dictũ dni saluatoris agnosco
sed consideremus quando dicat cuidicat qua circũ¬
spectionedicat: Dicitutique in hominis formadifi¬
lius & dicit scribȩ ei scilic& qui magis trubonũ difili¬
um nomina radm negar&: quodille ñ credidit xpm
adiungit ut difiliũ ñutbonũ magistrũ sedut bonũ
dm̃ credat Nã siubiunus dydicitur Nequa quam
tamendi filius adiuinitatis plenitudine separatur:
quomodo ubi unus ds̃ bonus nuncupectur ple
boniimes sefarecctur : Etideo circum spectione
caelisti non dixit nemobonus nisiunus pect̃
sedne mobonus insiunus ds̃ : Pater enimpro¬
prium generaentis es tnomendr̃ autem unus
esgnequaquam ditatem trinitetis excludit &ideo
natur & laudactur: Bonitasergo in necturccesedi
& innaturcdĩ &iccmdi filius. Et ideo non quod

Expanded text:
Deus. Scriptum agnosco: sed littera errorem non habet; utinam Deus. Scriptum agnosco: sed littera errorem non habet; utinam Ariana interpretatio non haberet! Apices sine crimine sunt, sensus in crimine. Dictum Domini Salvatoris agnosco: 474 sed consideremus quando dicat, cui dicat, qua circumspectione dicat. 17. Dicit utique in hominis forma Dei Filius, et dicit Scribae, ei scilicet qui magistrum bonum Dei Filium nominaret, Deum negaret. Quoed ut bonum Deum credat. Nam sicubi unus Deus dicitur, nequaquam tamen Dei Filius ab unitatis plenitudine separatur; quomodo ubi unus Deus bonus nuncupatur, a ple fateantur. 18. Et ideo circumspectione coelesti non dixit: Nemo bonus, nisi unus Pater; sed: Nemo bonus, nisi unus Deus. Pater enim proprium generantis est nomen, Deus autem unus nequaquam deitatem Trinitatis excludit, et ideo natura laudatur. Bonitas ergo in natura est Dei, et in natura Dei etiam Dei Filius; et ideo non quod
Abbreviated transcription (Latin):
gitur terraꝑbi ssũ hoceni ex terragignitur:
ex his autem quattuor dementis corpus subsis¬
tt humanũ Siue ergomentis fide ip̃cedente con¬
cientia corporis facta sub nectas sue facti prȩcedint
& fides adstipul&ur comes relegiosa factorum Hicre¬
legiosi ornatus anteftitis. hocuelamenest sacerdotis:
Bonaergo fides cumpulcrooperũ renid& ornatu :
Dequa ut adrumam loquar definitiones istȩ sunt:
quȩ non queunt solui giexmhilo est nonest filius Si
creatura est non estcreator. gifactura est n estom¬
niuꝰ sactor Sidiscens ñ prȩcognitor: giaccipiens.
rator & toto corpore animoꝙ deficio essealiquos ho¬
mines uel potius ñ homines sed humana adoꝑtos spe¬
cie intus autem dementiȩ bestalis qui posttanta dñ
& tam diuma beneficiabonũ negent es seauctorẽbo¬
norũgcriptũ est inquiunt Nemobonus nisiunus

Expanded text:
gitur: terra per byssum; haec enim ex terra gignitur. gitur: terra per byssum; haec enim ex terra gignitur. Ex his autem quatuor elementis corpus subsistit humanum. 13. Sive ergo mentis fidei praecedenti concinentia corporis facta subnectas: sive facta praecedant, et fides astipuletur comes religiosa factorum, hic religiosi ornatus antistitis, hoc velamen est sacerdotis. 14. Bona ergo fides, cum pulchro operum renitet ornatu: de qua, ut ad summam loquar, definitiones istae sunt, quae non queunt solvi. Si ex nihilo est, non est Filius: si creatura est, non est creator: si factura est, non est omnium factor: si discens, non praecognitor: si accipiens, rator, et toto corpore animoque deficio, esse aliquos homines, vel potius non homines, sed humana adopertos specie, intus autem dementiae bestialis; qui post tanta Domini et tam divina beneficia, bonum negent ipsum auctorem bonorum. 16. Scriptum est, inquiunt: Nemo bonus, nisi unus
Abbreviated transcription (Latin):
indumenti sacer dotaltrostendit uellex scilic& ũ
ecclesia quȩbinasuestes fecit uiro suosicut scripti
est: ⁊ inão peris alterã mentis fide i intexens fact¬
rũꝙ uelamina Itaq a libi ficut l egimus aurũ prȩt¬
xit & postea iacentũ acpurptira cũ coccosubiun¬
git &bi .sso. pursus alibi exiacintho & c&eris priu
flosculor sormat aurũ que subnectit & unus est
habitus sacer dotis ut isdem coloriꝰmicans gra¬
tiae decoris quediuersitas ordinis diuersitate
Nesplendeat: Itaq ut &ia rationirti ꝓhicȩ series
de signatur auro d argento ꝓbabilin est dubium
eloquia dni designariquib fidesconstat: scrip¬
tuesteniꝰ Eloquia dnieloquia casta argentum
igne examinatũ ꝓbatũ terrȩ purgatũseptupld̃:
Iacintus autem aeris hab& similitud inequẽ speͥ¬
ramus & cuius carpimus flatũ: Purpora quoq
speciem a quarũ exprimit: ꝑ coccũignis intelle¬

Expanded text:
indumenti sacerdotalis ostendit, vel lex scilicet, vel indumenti sacerdotalis ostendit, vel lex scilicet, vel Ecclesia, quae binas vestes fecit viro suo, sicut scriptum est : unam operis, alteram mentis, fidei intexens factorumque velamina. Itaque alibi, sicut legimus, aurum praetexit, et postea hyacinthum 473 ac purpuram cum cocco subjungit et bysso. Rursus alibi ex hyacintho et caeteris prius flosculos format, aurumque subnectit, et unus est habitus sacerdotis; ut iisdem coloribus micans, gratiae decorisque diversitas ordinis diversitate resplendeat. 12. Itaque ut etiam rationis typicae series digeratur, auro et argento probabili non est dubium eloquia Domini designari, quibus fides constat. Scriptum est enim: Eloquia Domini, eloquia casta, argentum igne examinatum, probatum terrae, purgatum septuplum . Hyacinthus autem aeris habet similitudinem, quem spiramus, et cujus carpimus flatum: purpura quoque speciem aquarum exprimit: per coccum ignis intelli
Abbreviated transcription (Latin):
tas probar&ur: hocigitur est illud uestimen¬
tũ pra&iosis lapidib: ad ornatũ. hocueria mic¬
tus est sacer dotis: hȩc uestis nuptia lis hictex¬
tus ꝓphaicus. qui benenouerit ista contexere:
ã nec cõmunes istilccpides ut degimus supplimen¬
tiomnis enim in eoꝑfectio est sinihil desit: lcc¬
pidis compositi & circũdati auro Intellegibili
scilic& natura gieos bene mens nostra cõponat.¬
naturali que sensus ꝓbabiliratione compagmna :
denique quã nꝰ mediocres lcepides sint lectiodoc&
quodcũalii a licc uiliora deferrent istosta menla¬
pides suꝑumeros suos relegiosi principes adtulle¬
runt ex quib fecerunt rationel eopus textile
⁊ extileenimopus est quando sidei facta concor¬
dant nec mealiquis errare put& quic supratri¬
ꝑtitam dequaternis subter uero qua driꝑtitã de
ternis feci distinctione: Bonioperis gratia ꝑdiuer¬
sasplus placa formas : ponaenĩ & illa quȩ textrini

Expanded text:
tas probaretur. 10. Hoc igitur est illud vestimentas probaretur. 10. Hoc igitur est illud vestimentum pretiosis lapidibus adornatum, hic veri amictus est sacerdotis, haec vestis nuptialis; hic textor propheticus, qui bene noverit ista contexere. am . Nec communes isti lapides, lapides, ut legimus, supplementi: omnis enim in eo perfectio est, si nihil desit. Lapides compositi et circumdati auro, intelligibili scilicet natura; si eos bene mens nostra componat,naturalisque sensus probabili ratione compaginet. Denique quam non mediocres lapides sint, lectio docet , quod cum alii alia viliora deferrent; istos tamen lapides super humeros suos religiosi principes attulerunt, ex quibus fecerunt rationale, opus textile . Textile enim opus est, quando fidei facta concordant. 11. Nec me aliquis errare putet, quia supra tripartitam de quaternis, subter vero quadripartitam de ternis feci distinctionem. Boni operis gratia per diversas plus placet formas. Bona enim et illa quae textrinum
Abbreviated transcription (Latin):
cernat omnis fidei structura dissoluitur: ⁊tecque
principiũ fidei nostrȩ est scire quod genitus est diꝰ
filius : Sigenitus non est nec silius est pec satis cst
dixisse filiũ nis& unigenitũ filiũ designa ueris
creatura est ds̃ non est: Sidi non est necuitaest
Sinon est uitac necueritas est : Ergotriccillec Io
est generatio filius unigenitus. principalitera
proprie indicant ex dõfilium: tria sequentia
Idest dr̃ uita uerita :s. uistutem eius manifes¬
tant qui a condidit & fecit subsistere creatu¬
& ccsfilimistis aliis paterne acsilibperationis u¬
nitas dedccratur: ⁊mago quoq: & splendor &
character dicitur difilius. Quicchȩc in compre¬
hensibilem & inuestigabilem paternȩ diumi¬
tatem maiestatis infilio & ex pressam similitu¬
dine reuelcrunt: Hȩc quoque tria iudemus
ad similitudinẽ ꝑtinere reliquuest Tistus sapi¬
entia iustitia ut his singulis operationib: aerni¬

Expanded text:
cernat, omnis fidei structura dissolvitur. 5. Itaque cernat, omnis fidei structura dissolvitur. 5. Itaque principium fidei nostrae est scire quo genitus est Dei Filius: si genitus non est, nec Filius est. Nec satis est dixisse Filium, nisi et unigenitum Filium designaveris. Si creatura est, Deus non est: si Deus non est, nec vita est: si non est vita, nec veritas est. 6. Ergo tria illa, id est, generatio, Filius, unigenitus, principaliter et proprie indicant ex Deo Filium. 7. Tria sequentia, id est, Deus, vita, veritas, virtutem ejus manifestant, qua condidit et fecit subsistere creatuetas Filii, in istis aliis paternae ac Filii operationis unitas declaratur. 8. Imago quoque et splendor et character dicitur Dei Filius, quia haec incomprehensibilem et investigabilem paternae majestatis divinitatem in Filio, et expressam similitudinem revelarunt. Haec quoque tria videmus ad similitudinem pertinere. 9. Reliquum est, virtus, sapientia, justitia; ut his singulis operationibus aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex his & sempit̃ nũ patremer se cognostas: Necabeo
filui discrepante exeoenim quiest generatio ex sempi¬
ternods ex patre filius ex dõ uerbu splendor gloriȩ cha¬
racter substantiȩ speculũ dimaiestatis imccgo debono
bonitas: Desapiente sapientia defostiuistus. deuero
ueritas deuiuente uita : Concordant igitur patris&
filiindicia quib non discrepre in t̃se sed imius ma¬
iestatis es se ne modubitauerit: quorũ singulorũ
ꝓfefsemus exempla nominũ nisi coartandi sermo¬
nis studio teneremur: his duodecim tam qũã
lccpidib pradĩosis fidei colũ na consurgit: Hisunt
enim prauiosi illilacpides sardius iaspis. zismarag¬
dus chrisolitus & c&eri quib scĩ aaron illius utique
qui figura gerit xp̃iueri scilic& uestimentum sacer¬
dotis intexitur . Circũdati auro lacpider & sculpti de
nominib: filiorũs rechel: Duo decim lccpides sibiin¬
uicem coherentes. nãsi eos aliquis separ& adque se¬

Expanded text:
ut ex his et sempiternum Patrem esse cognoscas, nec ab eo Filium discrepantem. Ex eo enim qui est, generatio; ex sempiterno Deus, ex Patre Filius, ex Deo Verbum, splendor gloriae, character substantiae, speculum Dei, majestatis imago, de bono bonitas, de sapiente sapientia, de forti virtus, de vero veritas, de vivente vita. Concordant igitur Patris et Filii indicia, quibus non discrepare inter se, sed unius majestatis esse nemo dubitaverit. Quorum singulorum proferremus exempla nominum, nisi coarctandi sermonis studio teneremur. 4. His duodecim tamquam lapidibus pretiosis fidei columna consurgit. Hi sunt enim pretiosi illi lapides , sardius, jaspis, smaragdus, chrysolithus, et caeteri, quibus sancti Aaron, illius utique qui figuram gerit Christi, veri scilicet vestimentum sacerdotis intexitur: circumdati auro lapides, et insculpti de nominibus 472 filiorum Israel, duodecim lapides sibi invicem cohaerentes. Nam si eos aliquis separet atque se
Abbreviated transcription (Latin):
quando procedit exfilio sicut ipse filius cumdi¬
opiniones. que ex loco ad locum pos sunt sicut
in aliquib corporalib astimarisimiliter Cũ
aut intus aut foris legimus dmesse Nonuti¬
qued m̃ aut intra aliquod corpus inludimꝵ.
aut abaliquo corpore separamus Sed alta
hoc & men arrabil ȩstimatione pensantes di¬
uinȩ naturȩ intellegimus arcanum: Deniq
sapientia ex orecltissimi procedisse sedicit ut

Expanded text:
quando procedit ex Filio; sicut ipse Filius cum diquando procedit ex Filio; sicut ipse Filius cum diopiniones quae ex loco ad locum possunt sicut in aliquibus corporalibus aestimari. Similiter cum aut intus aut foris legimus Deum esse, non utique Deum, aut intra aliquod corpus includimus, aut ab aliquo corpore separamus: sed alta hoc et inenarrabili aestimatione pensantes, divinae naturae intelligimus arcanum. Denique Sapientia ex ore Altissimi prodiisse se dicit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in loco inuenitur & filius: Sideloco exit quẽ
pater emittit ita & silius: ⁊tacque deloco
transiens spr adque prodiens patrem sicus
corpus secundũ impias inter pr&ationes re¬
lmquere uid&ur & filiũ. hoc secundum eos
loquor quiputant quodhabeat sp̃s discen¬
sorium motum : Sedneque in loco aliquo
pater circum scribitur quiest suꝑomni ce
non solum corporeae naturae sed &iam in uisibi¬
lis creaturȩ: Ne que filius suorum operũ locis
temporibus que conduditur qui superomnem
est creaturam totius opifex creaturȩ. Neque sps̃
ueritatis ut potedi sp̃s circuscribitur aliquib fi¬
nib: corporalib. Quicum sit incorporeus omnẽ
intellegibilem substantiam creaturȩ inenarra¬
bilidiuinitatis plenitudine superemin& inspi¬
randi ubiuellit Et inspirandi quomodo uellit:
Habens superomnic potestatem Nlonergo qͥa¬
si ex loco mittitur spr aut quasi exloco procedit

Expanded text:
in loco invenietur, et Filius. Si de loco exit, quem in loco invenietur, et Filius. Si de loco exit, quem Pater mittit, aut Filius, utique de loco transiens Spiritus atque progrediens, et Patrem sicut corpus secundum impias interpretationes relinquere videtur et Filium. 118. Hoc secundum eos loquor, qui dicunt quod habeat Spiritus descensorium motum. Sed neque in loco aliquo Pater circumscribitur, 625 qui est super omnia, non solum corporeae naturae, sed etiam invisibilis creaturae: neque Filius suorum operum locis temporibusque concluditur, qui super omnem est creaturam totius opifex creaturae: neque Spiritus veritatis, utpote Dei spiritus, circumscribitur aliquiquibus finibus corporalibus : qui cum sit incintelligibilem substantiam creaturae inenarrabili divinitatis plenitudine supereminet, spirandi ubi velit, et inspirandi quomodo velit, habens super omnia potestatem. Non ergo quasi ex loco mittitur spiritus, aut quasi ex loco procedit
Abbreviated transcription (Latin):
ut sciamus communis hocredemptionis mus¬
terium per prophaes euidentis sime reuelae¬
tum &iam hocloco hacbes ab illo dictum Ecce
abstulli peccatatucc. Non quoxp̃s succpeccata
deponer& quipeccatum non fecit sed quodm
humanum. Sed&iam ssera phin abstullissec
peccatum quasi unum utique deministrisdi.
adhoces sẽ ministeriu destinatum sic enim
dixit esaias: Quiccmis sumest ad meunum
deseraphin Et spr quidem missusdicitur
mittitur in mysteriũ Sp̃soperatur mi. ste
rium Seraphin quodiub&ur exequitur sp̃r
quodiuilt diuidit: geraphindeloco adlocumtran¬
sit : Non enim compl& omnia sed ipsum reple¬
tur abspũ seraphindescendit cum aliquo secun¬
dum naturam suam transitu : Atuero despii
scõhoc non possumus aestimare: X. Non ex
est: Adõ patre procedit : & de quodicit filius di:
parad&us sp̃r ueritatis que mego mitto uo¬
bis. quia patremeo procedit : Et enini sideloco
procedit spr & ad locum transit & ipse pater

Expanded text:
14. Denique ut sciamus communis hoc redemptionis mys14. Denique ut sciamus communis hoc redemptionis mysterium per prophetas evidentissime revelatum, etiam hoc loco habes dictum: Ecce abstulit peccata tua : non quod Christus peccata sua deponeret, qui peccatum non fecit; sed quod humanum. 115. Sed etiamsi Seraphim abstulisset peccatum, quasi unum utique de ministris Dei ad hoc esset mysterium destinatum. Sic enim dixit Esaias: Quia missum est ad me unum de Semittitur in ministerio, Spiritus operatur mysrium: Seraphim quod jubetur, exsequitur, Spiritus quod vult, dividit : Seraphim de loco ad locum transit; non enim complet omnia, sed et ipsum repletur ab Spiritu: Seraphim descendit cum aliquo secundum naturam suam transitu; at vero de Spiritu sancto hoc non possumus aestimare, de timare, de quo dicit Filius Dei: Spiritus veritatis, quem ego mitto vobis, qui a Patre procedit . 117. Etenim si de loco procedit Spiritus, et ad locum transit; et ipse Pater
Abbreviated transcription (Latin):
rec pernaturam sui utdiximus obnoxiccpo¬
testesse peccato. Dicigitur quicum quees sp̃i
scĩ diuinitatem negans. Sp̃s ccutem obnoxius
non potuit es sepeccato: UI Qui anullus¬
donat : Num quid angelus donat: Num quid
arcangelus. Nun utique seddonat solus pa¬
ter solus filius. solus sp̃s scs̃. Nemo autem
quod non potest donare Nor potestuitare
sed fortasse dicitaliquis. quia & seraphin
dixit esaiae s Ecceteligit hoc labiatua &
abstullit miquitatestuas & peccatatua cir
redĩ hoc est gratia spiritalis: quid enim
aliudpie intellegere possimus inalta¬
ridiesse nisisps̃ gratiam: Non utque
lignũ siluarum pec fuliginẽ adq carbo¬
nem s aut quid tampium. quam ut secundum
misterium intellegamus. quia reuelabatur
more esaiȩ omnes homines perpassionem xp̃i
esse purgandos : Quiccuelut carbo secundum
carnem exussit nostra peccata sicut in zacdiec¬
ricc habes: Non ne hic titio eiectus abigni: etil

Expanded text:
ra per naturam sui, ut diximus, obnoxia pora per naturam sui, ut diximus, obnoxia potest esse peccato. sancti divinitatem negas: Spiritus autem obnoxius non potuit esse peccato, qui magisonat. Numquid angelus donat? numquid archangelus? Non utique, sed donat solus Pater, solus Filius, solus Spiritus sanctus . Nemo autem quod potest donare, non potest evitare. 113. Sed fortasse dixit aliquis quia et Seraphim dixit Esaiae: Ecce tetigit hoc labia tua, et auferet iniquitates tuas, et peccata tua circ ille de altari Dei, hoc est, gratia spiritalis. Quid enim aliud pie intelligere possumus in altari Dei esse, nisi Spiritus gratiam? Non utique lignum silvarum, nec fuliginem atque carbonem. Aut quid tam pium, quam ut secundum mysterium intelligamus quia revelabatur in ore Esaiae omnes homines per passionem Christi esse purgandos, qui velut carbo secundum carnem exussit nostra peccata, sicut in Zacharia habes: Nonne hic titio ejectus ab igni? Et il
Abbreviated transcription (Latin):
prio non peꝑcit ut millius corporenostras
crucifiger& passiones pronobis eñimmor¬
tuus est xp̃s. ut nos in illius rediuiuo corpore
uiueremus Moctua est in illo nonuita nostra
sedculpac. Qui peccccta in quid nostra pertulit
corpore suo super lignum ut a peccatis nostris
separati cum iustitia uiuamus cuius uulnere
plccgarũ sanatisumus Lignumigitur illud
tura salutis mernȩ dum mortem exp&endo
non sentio. dum poenac̃ contemnendo non
patior. Dum m&um nescio neglegendo qui
est utique cuius uulnera plegarum sancc¬
csaias quia ploo gacius nostra medicinaesi
Dequo paulus apostolus inepistulis suis serip¬
sit. Qui peccatũ non cognouit sed pronobis
peccatum facturest: hoc quippe diuinum
in eo quia caro peccatum non fecit Nec ineo
suscepticorporis creatura peccauit. Na
quidmirum si non peccauit solccdiuinita s.
cum pecandi incentiuac Nonhabecct Siautẽ
solus ex sors peccatids̃ omnis itacque crecctu¬

Expanded text:
prio non pepercit; ut in illius corpore nostras crucifigeret passiones. Pro nobis enim mortuus est Christus, ut nos in illius redivivo corpore viveremus. Mortua est ergo in illo non vita nostra, sed culpa: Qui peccata, inquit, nostra pertulit in corpore suo super lignum; ut a peccatis nostris separati, cum justitia vivamus, cujus vulnere plagarum sanati sumus . 110. Lignum igitur illud tura salutis aeternae. Dum mortem expetendo, non sentio: dum poenam contemnendo, non patior: dum metum nescio, negligendo. 111. Quis est igitur cujus vulnere plagarum sana prophetavit Esaias quia plaga ejus nostra medicina est : de quo Paulus apostolus in Epistolis suis scripsit: Qui peccatum non cognovit, sed pro nobis peccatum factus est ? Hoc quippe divinum in eo, quia caro peccatum non fecit, nec in eo suscepti corporis creatura peccavit. Nam quid mirum, si non peccavit sola divinitas, cum peccandi incentiva non habeat? Si autem solus exsors peccati Deus, omnis utique creatu
Abbreviated transcription (Latin):
quemadmodum & dr̃ pater operatur a filius.
quidigitur sc̃ĩsps operatione diuinus cum oã
bene dictionum suarum praesolem spm̃ ds̃ ipse
test&ur dicens : Ponam spin meum suprec
sementuum & benedictiones meas super filiostu¬
os ⁊ iullac enim potest esse plena benedictioni
melius hoc nobis quodoptar& inuenit Sicut
psedixit Non deficimus. liobis orantes & obse¬
crantes ut replecmini cognitione uoluntatis
eius in omni scpienticc & intellectu spiriteli am¬
bulcentes dignedõ hancigitur dĩessedocuit
uoluntatem ut magis inbonis operib & sermo¬
nib: & sensib ambulantes repleamur uolun¬
tatedĩ qui ponit incordib nostris spin scmm

Expanded text:
quemadmodum et Deus Pater operatur et Filius. 89. quemadmodum et Deus Pater operatur et Filius. 89. Quid igitur sancti Spiritus operatione divinius, cum etiam benedictionum suarum praesulem Spiritum Deus ipse testetur dicens: 619 Ponam Spiritum meum super semen tuum, et benedictiones meas super filios tuos ? Nulla enim potest esse plena benedictio, nmelius hoc nobis quod optaret invenit, sicut ipse dixit: Non deficimus pro vobis orantes et obsecrantes, ut repleamini cognitione voluntatis ejus in omni sapientia et intellectu spiritali, ambulantes digne Deo . Hanc igitur Dei esse docuit voluntatem, ut magis in bonis operibus et sermonibus et sensibus ambulantes repleamur voluntate Dei, qui ponit in cordibus nostris Spiritum sanctum.
Abbreviated transcription (Latin):
re quidicit Egocaelũ & terrãc̃compleo Sier
& quodultra totum orbemest repleuitihm
munditotius redemptore scriptu mest enim
Ihr autem plenus spũscõ regressus est cbior¬
dane. Quis igitur cdius nisi quieius demple¬
nitudinis complentem omniapossit im¬
plere sed nehoc secundum carnem dictum obi¬
ciant quam quam plus unus illequam omnes
decuius caor ne exibat uistus utus que sana¬
r&omnes  Tcmensicut dñs̃ compl&om¬
nicc Ita&iam despũ lectumest qnm spr̃dñi¬
nib: quiconuenerant cumcpostolis dictum
secundum tempus descendebatꝰ in natatorio
& mouebatur coquac & qui prior descendis sa
mnatatori csanus fiebat: Quid in hoc tr po
angelus pisidescensionem scisps nunciabat
quȩ nostris futura temporib: aquas sacerdo¬
talib: inuocata prȩcib: consecrar& : Illeergi
angelus scispr erat nuntius eo quod ꝑ gratiam
spiritalem medicinã nostris ess& animis acmi¬
tis languoribus deferenda Eos demergo
omniapossid& Si comniccoperator momib

Expanded text:
re, qui dicit: Ego coelum et terram compleo . Si ergo et quod ultra totum orbem est, replevit Jesum mundi totius redemptorem? Scriptum est enim: Jesus autem plenus Spiritu sancto, regressus est ab Jordane . Quis igitur alius nisi qui ejusdem esset plenitudinis, complentem omnia posset implere? 87. Sed ne hoc secundum carnem dictum objiciant; quamquam plus unus ille, quam omnes: de cujus carne exibat virtus, quae sanaret omnes: tamen sicut Dominus complet omnia, ita etiam enibus qui convenerant cum apostolis dictum secundum tempus descendebat in natatoriam, et movebatur aqua: et qui prior descendisset in natatoriam, sanus fiebat . Quid in hoc typo angelus, nisi descensionem sancti Spiritus nuntiabat, quae nostris futura temporibus, aquas sacerdotalibus invocata precibus consecraret? Ille ergo angelus sancti Spiritus erat nuntius, eo quod per gratiam spiritualem medicina nostris esset animi ac mentis languoribus deferenda. Eosdem ergo omnia possidet, sic omnia operatur et in omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
leum leuior natura sit c&eris residentibus ali¬
.is. eleuatur. secernitur. Quomodo putant
istid& errimi caupones oleum la&itice cũ c&e¬
ris creaturis succposse fraude confundicũ
utique non queant incorporeis corporeo
increatis creata misceri tbeneoleum lacã¬
tiae dicitur quiunctus est xp̃r. Nequeenim
usitatum fuit eioleum & cammune quȩren¬
dum quã aut uulnera curantur autaestus le¬
uatur: cum somentum uulnerum suorum
salus mundana ponquerer&. Nec refectio¬
nem corporis fectigati uistus sempiter nec
deposcer&: N secmirum sihab& oleum laxiti¬
x qui fecit exultecre morituros: Tristitiamis¬
dumexuit Maiestate faxorem mortis abole¬
uit & ideo cepostolus ait. Xp̃ienim bonuso¬
dor sumusdõ. ⁊itique des piritalib significans
selocutum sed& cumipse dĩ filius dicit: gp̃s dnĩ¬

Expanded text:
lei natura levior sit caeteris, residentibus alilei natura levior sit caeteris, residentibus aliis, elevata secernitur: quomodo putant isti deterrimi caupones oleum laetitiae cum caeteris creaturis sua posse fraude confundi; cum utique non queant incorporeis corporea, increatis creata misceri? 102. Et bene oleum laetitiae dicitur, quo unctus est Christus; neque enim usitatum fuit, ei oleum et commune quaerendum, quo aut vulnera curantur, aut aestus levatur: cum fomentum vulnerum suorum salus mundana non quaereret, nec refectionem corporis fatigati virtus sempiterna deposceret. 103. Nec mirum si habet oleum laetitiae, qui fecit exsultare morituros, tristitia mundum exuit, moestae fetorem mortis abolevit. Et ideo Apostolus ait: Christi enim bonus odor sumus Deo ; utique de spiritalibus significans se locutum. Sed et cum ipse Filius Dei di
Abbreviated transcription (Latin):
Isus inquinatos scĩficat eodcarnem emun¬
dandam quanto magis sanguis xp̃i qui per
spm̃ sempiter num seobtullit inmaculatum
la&itiae nuncupatus est quo plurimcrum se¬
dolente copulac gratiarum Verũ illum dr̃
omnips̃ pater unexit principem sacerdotũ
qui non utalii ints. pounctus exlege sed& re¬
cundum lege munctus incorpore & inueri¬
tate supralegemuir tute scĩ sps̃ expatreplen
est hocest oleum la&itiae dequodicit proph&a
Uncxittedi dr̃tuus oleũm lauitiae prȩconsor¬
tibustuis. Deniquep&rus unctum spm̃ dicit
xpm sicut habes uos scitis quod factum est
uerbum pertotã iudȩ cm incipiens ageclilea
auitiaedixit Necreaturam putares : Oleienim
huius modinatura est ut nequaquam natura
alterius humido miscecctur : Ixuitia quoque non
corpus ungit sed intimec cordis inluminat sicut
proph&ccdxit Dedistilacitiam. incordemeo
ergocum laudatopera quioleum uellit cum
creatura humidiore confundere quia cumo¬

Expanded text:
sus inquinatos sanctificat ad carnem emundandam; quanto magis sanguis Christi, qui per Spiritum sempiternum se obtulit immaculatum laetitiae nuncupatum est, plurimarum redolente copula gratiarum: verum illum Deus omnipotens Pater unxit principem sacerdotum, qui non ut alii in typo unctus ex lege, sed et secundum legem unctus in corpore, et in veritate supra legem virtute sancti Spiritus ex Patre plenus est. 101. Hoc est oleum laetitiae, de quo dicit propheta: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis . Denique Petrus unctum Spiritu dicit Jesum, sicut habes: Vos scitis quod factum est verbum per totam Judaeam, incipiens a Galilaea laetitiae dixit, ne creaturam putares; olei enim hujusmodi natura est, ut nequaquam naturae alterius humido misceatur. Laetitia quoque non corpus ungit, sed intima 622 cordis illuminat, sicut propheta dixit: Dedisti laetitiam in corde meo . Ergo cum ludat operam, qui oleum velit cum creatura humidiore confundere: quia cum o
Abbreviated transcription (Latin):
principis sacerdotum dni sequer&urquẽ
nemo ligauerat fides uinxerat. Et quemsi¬
des uinxit poena non soluit Rursus cumli¬
gar&ur auidȩ is deuotio soluit poenac nonte¬
cisi gepeccatum ut moriare peccato. Qui

Expanded text:
principis sacerdotum Dominum sequeretur , quem principis sacerdotum Dominum sequeretur , quem nemo ligaverat, fides vinxerat: et quem fides vinxit, poena non solvit. Rursus cum ligaretur a Judaeis, devotio solvit, poena non te et tu crucifige peccatum, ut moriare peccato; qui
Abbreviated transcription (Latin):
moredm̃ ihũ xp̃i Ipsum intellegere uolunt
unguenti ex pres sum nomine non spmmxpi.
guentum dicatur & spr sed quidmirum cũ
& pater & filius sp̃s essedicatur : de quo quidẽ
dicimus plenius cum deunitatem nominis
dicere coeperimus::Tamen quicchic quoque
incidit pulcherrimus locus nesine coralla¬
rio eum pro&erire uideamur. Accipiant
quimori non potuit. quicarnem non suscepit.
Nec mor tis capax es sepotuit. sempiter ncc
gine non ieo quodhabebat ex patre. Ineo
&ossacnon habuit sed crucisixus est dĩ filius
qui carnem & osse suscepit. Ut millaccru¬
ce nostrȩ carnis temptamenta morerenus.
Suscepit enim quod nonerat uttel ccr&quo
erat. Celcuit quoderat ut temptar&ur.
ineo & redimeraur quod nonerat. ut ad
tecs uirtus liberaest adfiguntur uiticoeri¬
guntur trophec undequidem scrait. Con¬
sige clccuis atimor&uo carnes meas. Non
ferreis decuis sedtimoris & fideiꝰ uehementi¬
or estenim uirtutis strictura quam poenȩ
Denique p&rum cum his usque in atrium

Expanded text:
ibi Christum ipsum intelligere volunt unguenti expressum nomine, non Spiritumguentum dicatur et et Pater et Filius spiritus esse dicatur? De quo quidem dicemus plenius, cum de unitate nominis dicere coeperimus . Tamen quia hic quoque incidit pulcherrimus locus, ne sine corollario eum praeterire videamur, accipiant qui mori non potuit; quia carnem non suscepit, nec mortis capax esse potuit sempiterna gine: non in eo, quod habebat ex Patre; in eo et ossa non habuit: sed crucifixus est Dei Filius, qui carnem et ossa suscepit; ut in illa cruce nostrae carnis tentamenta morerentur. Suscepit enim quod non erat, ut celaret quod erat: celavit quod erat, ut tentaretur in eo, et redimeretur quod non erat; ut ad tas, virtus libera est, affiguntur vitia, eriguntur tropaea! Unde quidam sanctus ait: Confige clavis a timore tuo carnes meas ; non ferreis clavis, ait, sed timoris et fidei: vehementior est enim virtutis strictura, quam poenae. Denique Petrum, cum usque in atrium
Abbreviated transcription (Latin):
ficans angelos dominationis & potestatis non
haber consorciuꝰ creocturae Si quiau¬
tem putant ponspiritalem haberedicitan¬
&ectem naturȩ himferiores profecto ange¬
los hominib: iudicabunt: cumenim &ipsifa¬
teantur quod spũi scõ angelos conferrenon
ccudeant : Nec possint ue&ccre quod homi¬
utique homines qui meliorem sc̃ificationem
habeant angelis proferendi sed cũ angeliho¬
minibꝰ inadiumento descendant. Iptellegen¬
dumest quod creatura quidem superioran¬
glorũ sit quȩ plus recipit gratiae spiritadis e¬
iusdem tamen &erganos & illos munus auo¬
toris sit. Quanta autem gratia quȩ premis
cengelorũ &iam inferiorem creaturã hum¬
nȩ condicionis exaque sicuit dñs ipse ꝓmisis
dicens :eritis sicut angeli incalo Nec dif¬
ficile: Quienim illos angelos fecit inspũ homi¬
nes quoque per econdem gratiam similes faci&
angelorũ: Dequa autem crectura dici
potest quiccreple omnicospr̃ quodscriptum

Expanded text:
ficans Angelos, Dominationes et Potestates, non ficans Angelos, Dominationes et Potestates, non habet consortium creaturae. Si qui autem putant non esse spiritalem in anetate naturae, hi inferiores profecto angelos hominibus judicabunt. Cum enim et ipsi fateantur quod Spiritui sancto angelos conferre non audeant, nec possint negare quod homiutique homines qui meliorem sanctificationem habent, angelis praeferendi. 618 Sed cum angeli hominibus in adjumentum descendant , intelligendum est quod creatura quidem superior angelorum sit, quae plus recipit gratiae spiritalis; ejusdem tamen et erga nos et illos munus auctoris sit. 84. Quanta autem gratia, quae praemiis angelorum etiam inferiorem creaturam humanae conditionis exaequet, sicut Dominus ipse promisit dicens: Eritis sicut angeli in coelo ? Nec difficile; qui enim illos angelos fecit in Spiritu, homines quoque per eamdem gratiam similes faciet angelorum . 85. De qua autem creatura dici potest quia repleverit universa, quod scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
inseparabilis gratiae munus infunder&:
Erant igitur diuersae ꝑsonȩ sedunus mnom¬
nibus operationis ef sis fectus: quia unus est
sp̃s sc̃s̃ dequoait: Accipi&is uistutem. ueniente
s spũ scõ muos. & eritis mihitestes in hierusalem
& inomni iudȩcc & samaricc usquem sinester¬
rȩ : In circũscriptus igitur & infinitus sp̃ĩrs̃
quise discipulorum sensibus per separata¬
rum diuortiee discr&a regionum semotost¬
quẽ sines totius orbis infudit quȩ̃ nihil potest
aut quo a faci&ua fugiam De quo hocangelo
scriptura dicit. dequado minatione. Dequecpo¬
testate: cuius muenimus angeliuistutem per
plurimos esse diffusecm: Apgelienim ad pau¬
cos mittebantur: sp̃s autem sc̃s populis in sim¬
debatur: quisigitur dabit & quin diuinum sit
quod infunditur simul necuid&ur corpore¬
um autem quoduid&ur a singulis & ten&i¬
Sed quem admodũ sc̃ificans apostolos non
est humanȩ consors naturae Ita &iam scĩ¬

Expanded text:
inseparabilis gratiae munus infunderet. inseparabilis gratiae munus infunderet. Erant igitur diversae personae, sed unus in omnibus operationis effectus; quia unus est Spiritus sanctus, de quo ait: Accipietis virtutem venienteos; et eritis mihi testes in Hierusalem et in omni Judaea et Samaria usque in fines terrae . 82. Incircumscriptus igitur et infinitus Spiritus sanctus, qui se discipulorum sensibus per separatarum divortia discreta regionum, remotosque fines totius orbis infudit, quem nihil potest aut quo a facie tua fugiam ? De quo Angelo Scriptura hoc dicit? de qua Dominatione? de qua Potestate? Cujus inveniemus Angeli virtutem per plurimos esse diffusam? Angeli enim ad paucos mittebantur, Spiritus autem sanctus populis infundebatur. Quis igitur dubitet quin divinum sit, quod infunditur simul pluribus, nec videtur: corporeum autem, quod et videtur a singulis, et tenSed quemadmodum sanctificans apostolos Spiritus, non est humanae consors naturae; ita etiam sancti
Abbreviated transcription (Latin):
meraccmur : & ꝑ ipsũ ficct quem cdmodũ
p&rus copostolus dixit: Vt diuinȩ simus
consortis naturȩ  in quoutiq: non carnadis
successionis hereditas: sed cdoptionis gra¬
ticce spiritede commercium est: Adq: ut
sciamus cordis nr̃i magis hoc quam corpo
ris signaculũ doc& ꝓph&a. quidicit
Signatum est in nobis lumen uultustui dño
tur omnis creccturacerais naturȩ suȩ
sit circũ scriptaclimitibus. siquidem & illoc in¬
uisibilicc opera quȩ non quȩ unt locis & fini¬
bus comprehendi substantiae suae tamen pro¬
pri&cte clauduntur : Quomodo quis audeat
circum scriptam d&erminatam queuir¬
tutem : quia & inomnibus &ubique semper
est quodutique est diuinitatis dominatio¬
nis est propriũ : Dñi est terra & plenitudo
eius: Etideo cum dñs seruulos suos aposto¬
los destinar& ut agnos ceremus aliudere¬
aturam esse . aliud gratiam spiritalem a¬
lios alio destincbat. quia omnes simules
seubique non poterant: Deditantem om

Expanded text:
mereamur; et per ipsum fiat, quemadmodum mereamur; et per ipsum fiat, quemadmodum Petrus apostolus dixit , ut divinae simus consortes naturae? In quo utique non carnalis successionis haereditas, sed adoptionis gratiae spiritale commercium est. Atque ut sciamus cordis nostri magis hoc, quam corporis esse signaculum, docet Propheta qui dicit: Signatum est in nobis lumen vultus tui, Domine; tur omnis creatura certis naturae suae sit circumscripta limitibus; si quidem et illa invisibilia opera, quae non queunt locis et finibus comprehendi, substantiae suae tamen proprietate clauduntur: quomodo quis audeat circumscriptam determinatamque virtutem; quia et in omnibus et ubique semper est, quod utique divinitatis et dominationis est proprium: Domini enim est terra, et plenitudo ejus ? 81. Et ideo cum Dominus servulos suos apostolos destinaret, ut agnosceremus aliud creaturam esse, aliud gratiam spiritalem, alios alio destinabat; quia omnes simul ubique esse non poterant. Dedit autem om
Abbreviated transcription (Latin):
lemento ut renouati perspm̃ resurgamus.
IRacequa enim imagomortis: inspũpignus est
uitȩ ut̃ percquam moriatur corpus peccati
quȩ quasi quoddam tumulo corpus includit:
&per uir tutem sp̃r renouemur amorte
inmĩ sterio non innactura : Aqua igitur tes¬
tis est sepulturȩ. Sanguis: testis est mostis:
Sp̃s testis est uitȩ : Siqua er goma qua gratia
non ex natura acquȩ: sed ex presentia est spr
Num quid incqua signamur sicut inspũ In
ipsoenim uiuimur &ipseest pignus heredi¬
cut &ccpostolus scribens ad ephenos ait Scõ
in xp̃o morimur &renas camur: Ite
&icm spũ signamur. ut splendorẽ cedq
imaginem eius & gractiam. tenere pos¬
semus: quod est utiq spiritalesignaculũ:
Vcom&si specie signemur incorpore ue¬
ritate tamen incorde signꝰmur: ut sps
scĩ exprimat in nobis imaaginis cȩlestis
effigiem: Quis igitur ccudecet dicere dis¬
ipsũ codimaginem & similitudinẽ dĩ esse

Expanded text:
lemento, ut renovati per Spiritum resurgamus. lemento, ut renovati per Spiritum resurgamus. In aqua enim imago mortis, in Spiritu pignus est vitae; ut per aquam moriatur corpus peccati, quae quasi quodam tumulo corpus includit: et per virtutem Spiritus renovemur a morte . Unum in mysterio, non in natura. Aqua igitur testis est sepulturae, sanguis testis est mortis, Spiritus testis est vitae. Si qua ergo in aqua gratia, non ex natura aquae, sed ex praesentia est SpirNumquid in aqua signamur, sicut in Spiritu? In ipso enim vivimus, et ipse est pignus haerediet Apostolus scribens ad Ephesios, ait: in Christo morimur, ut renascamur; ita etiam Spiritu signamur, ut splendorem atque imaginem ejus et gratiam tenere possimus: quod est utique spiritale signaculum. Nam etsi specie signemur in corpore, veritate tamen in corde signamur; ut Spiritus sanctus exprimat in nobis imaginis coelestis effigiem. 80. Quis igitur audeat dicere dism et similitudinem Dei esse
Abbreviated transcription (Latin):
spr sẽs sicutnos scĩficatur. sed ipsescĩ ficats creatu¬
raenim scĩficatur scĩficat autem spr̃ scr̃ in quo
lic& uerbi communio. discr&io tamen natura
est. scs̃ enim dicitur homo quiaccipit &ds̃qui
tribuit sc̃ĩtatem: quialegimus: Estote scĩqnm̃
ruptele : uniusesse natura : Etideo non potest
gratia scĩspr̃ & creatura uniuresse substanti
xe Ita quecumomnis in uisibilis praer trini¬
tatem reliqua natura : cuius rationabilem &
incorpoream Iurequidam substantiam pu¬
tant non inpertia t spiritedem gratiam sed
ad quirat Nec particip& sedadsumat separan¬
da utiqueest a soci&ccte spr̃ scĩ communitas
creaturȩ : Credantigitur quia creatura non
est sp̃ sq̃: aut sicreaturam putant curadso¬
quodsi a patre & filiodĩ nonex Istimant se¬
parandum. non aestiment creaturamrquia
ub: unc scificatioun anatura est Suntpleri¬
que quieo quod inaqua baptizamus & spũ:
coduestunt quic in illoaquarum sepelimur e¬

Expanded text:
s: sicut non sanctificatur, sed ipse sanctificat; creatura enim sanctificatur, sanctificat autem Spiritus sanctus. In quo licet verbi communio, discretio tamen naturae est. Sanctus enim dicitur et homo qui accipit, et Deus qui tribuit sanctitatem; quia legimus: Estote sancti, qruptela unius esse naturae; et ideo non potest gratia sancti Spiritus et creatura unius esse substantiae. 75. Itaque cum omnis invisibilis praeter Trinitatem reliqua natura, cujus rationabilem et incorpoream jure quidam substantiam putant, non impertiat spiritalem gratiam, sed acquirat: nec participet, sed assumat; separanda utique est a societate Spiritus sancti communitas creaturae. Credant igitur quia creatura non est Spiritus sanctus: aut si creaturam putant, cur assoQuod si a Patre et Filio 616 non existimant separandum, non aestiment creaturam; quia ubi una sanctificatio, una natura est. CAPque qui eo quod in aqua baptizamur et Spiritu, advertunt quia in illo aquarum sepelimur e