comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt : quȩ ipsi gerimus. sed
etiam illa de quibs in alioꝵ
ta ͫͣ mur igit᷑ dilectissimi
beatã istã sacratissimȩ uni-¬
tatis colliditatẽ. & sollẽpne
ieiuniũ concordante ꝓposito
bone uoluntatis in eamus:
Nichil a quoquam arduum
nichil asperũ quȩritur. nec
aliquid nobis quod uires nr̃is
ex cedat indicit᷑. siue in absti¬
nentiȩ castigatione. siue in
elemosynȩ largitate : Sciuid
singuli quid possint. quid ue
Non possint: Ipsi modulum
suũ pendant. ipsi iusta &
rationabili taxatione se cen¬
seant. ut sacrificiũ miscđiȩ
non cũ tristitia offeratur.
nec inter dãpna numeret᷑:
Hoc pio impendatur operi
quod cor iustific&. quod con¬
scientiã lauet. quod deniq
& accipienti ꝓsit & danti
Felix quidẽ est ille animus
multũq mirabilis. qui facul.¬
tatũ defectionẽ benefaciend
amore Non metuit. & daturũ
sibi eroganda non diffidit. a
quo quod erogaret accepit:
Ted quia magnanimitas ista

Expanded text:
sunt quae ipsi gerimus, sed sunt quae ipsi gerimus, sed etiam illa de quibus in aliorum tamur igitur, dilectissimi, beatam istam sacratissimae unitatis soliditatem, et solemne jejunium concordante proposito bonae voluntatis ineamus. Nihil a quoquam arduum, nihil asperum quaeritur, nec aliquid nobis quod vires nostras excedat indicitur, sive in abstinentiae castigatione, sive in eleemosynae largitate. Sciunt singuli quid possint quidve non possint. Ipsi modulum suum pendant, ipsi justa et rationabili taxatione se censeant, ut sacrificium misericordiae non cum tristitia offeratur, nec inter damna numeretur. Hoc pio 347 impendatur operi quod cor justificet, quod conscientiam lavet, quod denique et accipienti prosit et danti. Felix quidem ille est animus multumque mirabilis, qui facultatum defectionem benefaciendi amore non metuit, et daturum sibi eroganda non diffidit, a quo quod erogaret accepit. Sed quia magnanimitas ista
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ in operib seruorũ suorũ
glorificatur ds̃. & totius pie¬
tatis auctor in multarum
gr̃arũ actione benedicitus :
aluntur esurientes. uestiunt᷑
nudi. uisitantur infirmi. &
nemo quod suũ est quęrat.
sed quod alterius : dũ ad re¬
leuandam alienã miseriam
unicuiq mensura sua suffi¬
cit. & facile est inuenire
hilarem largitorem. ubi
modũ operis ratio tẽꝑat fa¬
cultatis Per hanc autẽ dĩ
gr̃am quȩ operatur omnia
in omnib communis fideliũ
fructus & comune fit meri-
animus. quorum inpar est
census. & cũ alter de alteriꝰ
largitate lȩtatur. cui ȩquari
non potuit impendio. ȩquat᷑
affectu Nichil in tali po¬
pulo in ornatũ. Nichilque
diuersum. ẽ: ubi ad unum
pietatis uigorẽ omĩa sibi
totius corporis membra
consentiunt. Nec de sua tenu-¬
itate confundit᷑. qui de alioꝵ
opulentia gloriat᷑ Decus
enĩ uniuersitatis. ẽ. ex cellen¬
tia portionis: & cũ dĩ sp̃u om̃s
agimus: non solũ illa nr̃a

Expanded text:
cum in operibus servorum suorum glorificatur Deus, et totius pietatis auctori in multa gratiarum actione benedicitur. Aluntur esurientes, vestiuntur nudi, visitantur infirmi, et nemo quod suum est quaerit, sed quod alterius , dum ad relevandam alienam miseriam unicuique mensura sua sufficit, et facile est invenire hilarem largitorem, ubi modum operis ratio temperat facultatis. Per hanc autem Dei gratiam, quae operatur omnia in omnibus , communis fidelium fructus et commune fit merituanimus quorum impar est census, et cum alter de alterius laetatur largitate, cui aequari non potuit impendio, aequatur affectu. Nihil in tali populo inordinatum nihilque diversum est, ubi ad unum pietatis vigorem omnia sibi totius corporis membra consentiunt; nec de sua tenuitate confunditur qui de aliorum opulentia gloriatur. Decus enim universitatis est excellentia portionis, et cum Dei spiritu omnes agimur, non solum illa nostra
Abbreviated transcription (Latin):
Cui sicut ad serebat: tristis
uultu iterum dixit ueni:
Gordiana & enĩ soror nr̃a
inter laicas deputata. ẽ.
Quam uisionẽ mox molestĩa
corporis est secuta: Atque
ita ut dictũ fuerat: ante
dñicȩ apparitionis diem
cadem molestia in graues¬
cente defuncta est:
Gordiana autẽ mox̾ ut so-¬
lam remansisse sẽ reppe-¬
rit : Eius prauitas excreuit.
& quod prius latuit in
dȩsiderio cogitationis. hoc
post effectu praus acti
onis exercuit: Nam oblita
dñici timoris. oblita pudoris
& reuerentiȩ: Oblita conse

Expanded text:
Cui, sicut asserebat, tristis vultu iterum dixit: Veni, Gordiana etenim soror nostra inter laicas deputata est. Quam visionem mox molestia corporis secuta est, atque ita ut dictum fuerat, ante dominicae apparitionis diem, eadem molestia ingravescente, defuncta est. Gordiana autem mox ut solam remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius latuit in desiderio cogitationis, hoc post effectu pravae onis exercuit. Nam oblita dominici timoris, oblita pudoris et reverentiae, oblita conse
Abbreviated transcription (Latin):
Quisquis ergo talis est fr̃s mex
gemendus est ualde. quia
non gemit Pensemus igit᷑
accepta electoꝵ munera.
& uirtute qua possumus :¬
ad amorẽ tantę sortis an¬
helemus Qui inse donoꝵ
gr̃am minime recognoscit:
gemat: Qui uero in se mi¬
nora cognoscit: maiora alus
Non inuideat: Quia & suꝑ.¬
nae illȩ distinctiones bea¬
torũ spirituum. ita sunt
conditȩ : ut aliȩ aliis sint
prelate Fert᷑ uero Prorims
ariopagita: Antiquus uide¬
licet & uenerabilis pater
dicere. quod ex minoribus
ad explendũ mynisteriũ.
uel iisibiliter uel inuisibi¬
liter mittuntur: Scilicet
quia adhumana solatia.¬
aut angeli aut archangeli
ueniunt Nam superiora
illa agm̃ina : Ab intimis
Nunquã recedunt. qm̃ ea
quȩ preminent : usum ex¬
terioris mynisterii nequa¬
quam habent: Cui rei¬
illud uidetur esse contrariũ :
quod ysaias dicit Uolauit
ad me unus de seraphim :

Expanded text:
Quisquis ergo talis est, fratres mei, Quisquis ergo talis est, fratres mei, gemendus est valde, quia non gemit. Pensemus ergo accepta electorum munera, et virtute qua possumus ad amorem tantae sortis anhelemus. Qui in se donorum gratiam minime recognoscit gemat. Qui vero in se minora cognoscit, aliis majora non invideat, quia et supernae illae distinctiones beatorum spirituum ita sunt conditae, ut aliae aliis sint praelatae. Fertur vero Dionysius Areopagita, antiquus videlicet et venerabilis Pater, dicere quod ex minoribus ad explendum ministerium vel visibiliter vel invisibiliter mittuntur; scilicet quia ad humana solatia ut angeli aut archangeli veniunt. Nam superiora illa agmina ab intimis nunquam recedunt, quoniam ea quae praeeminent usum exterioris ministerii nequaquam habent. Cui rei videtur esse contrarium, quod Isaias VI, 6 ait: Volavit ad me unus de seraphim
Abbreviated transcription (Latin):
scuntur. terrena quȩque
abiciunt : Cuncta tempo¬
ralia mente transcendunt :
Amant & ardent: Atq in
ipso suo ardore requiescutł:
Amando ardent: loquendo
& alios accendunt. Et quos
uerbo tangunt: Ardere
ꝓtinus indĩ amore faciuti:
Quid ergo istos. nisi seraphin
dixerim: Quorũ cor in
igne conuersum: lucet &¬
urit. quia & mentiũ oculos
ad suꝑna illuminant: &¬
compungendo in fletibus.
uitiorũ rubiginẽ purgant:
Qui ergo ita ad amorẽ sui con-¬
ditoris inflammati sunt.
quo nisi inter seraphin
trorsus uos ad uos met ipsos
reducite. secretorũ ur̃orũ
merita cogitationesque
discutite Uidete si quid iã
boni uobiscũ intus agitis
uidete si in numero horũ
agminũ que breuiter tan¬
gendo ꝑstrinximus. sortẽ
ure uocationis inuenitis:
Uae autẽ animȩ : quȩ in sẽ
de his bonis quȩ enumera¬
uimus minime aliquid
recognoscit: Eique adhuc
uae deterius iniminet.
si & priuatã se donis intelli¬
git: & nequaquã gemit:

Expanded text:
scuntur, terrena quaeque scuntur, terrena quaeque abjiciunt, cuncta temporalia mente transcendunt, amant et ardent, atque in ipso suo ardore requiescunt, amando ardent, loquendo et alios accendunt, et quos verbo tangunt, ardere protinus in Dei amore faciunt. Quid ergo istos nisi seraphim dixerim, quorum cor in igne conversum lucet et urit, quia et mentium oculos ad superna illuminant, et compungendo in fletibus vitiorum rubiginem purgant. Qui ergo ita ad amorem sui conditoris inflammati sunt quo nisi inter seraphim trorsus vos ad vosmetipsos reducite, secretorum vestrorum merita cogitationesque discutite. Videte si quid jam boni vobiscum intus agitis, videte si in numero horum agminum, quae breviter tangendo perstrinximus, sortem vestrae vocationis invenitis. Vae autem animae quae in se de his bonis quae enumeravimus minime aliquid recognoscit, eique adhuc vae deterius imminet, si et privatam se donis intelligit, et nequaquam gemit.
Abbreviated transcription (Latin):
possint: Quorũ profecto
mentibus. dũ diuina con¬
templatio presto est : In
his uelut in throno suo
dñs prȩsidens. aliorũ fac¬
ta examinat : & cuncta
mirabiliter de siia sede
dispensat: Quid ergo isti.
Nisi throni sui conditoris
sunt Uel quo. Nisi ad su¬
pernarũ sediũ Numeros
ad scribuntur Per quos
dũ scã ecda regitur : ple¬
rumq de quibusdã Isuis
infirmis actibus. etiã electi
iudicantur: Et sunt non¬
nulli. qui tanta dĩ ac
ꝓximi dilectione pleni
sunt : ut cherubin iure
nominentur: Quia enĩ
ut prefati sumus. Cherubin
plenitudo scientiȩ dicitur.
Et paulo dicente didicimꝰ.
quia plenitudo legis cari¬
tas: Omnes qui dĩ & ꝓximi
caritate cęteris amplius
pleni sunt: meritorũ suoꝵ
sortẽ inter cherubin nume¬
ros ꝑcȩperunt: Et sunt
Non nulli. qui suꝑne con¬
templationis facib accensi:
in solo conditoris sui desi¬
derio anhelant: Nil iam
in hoc mundo cupiunt:
solo ȩt̃nitatis amore pa¬

Expanded text:
possint. Quorum profecto possint. Quorum profecto mentibus dum divina contemplatio 1607 praesto est, in his velut in throno suo Dominus praesidens, aliorum facta examinat, et cuncta mirabiliter de sua sede dispensat. Quid ergo isti nisi throni sui conditoris sunt? vel quo nisi ad supernarum sedium numeros ascribuntur? Per quos dum sancta Ecclesia regitur, plerumque de quibusdam suis infirmis actibus etiam electi judicantur. Et sunt nonnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut cherubim jure nominentur. Quia enim, ut praefati sumus, cherubim plenitudo scientiae dicitur, et Paulo dicente didicimus quia plenitudo legis est charitas , omnes qui Dei et proximi charitate caeteris amplius pleni sunt meritorum suorum sortem inter cherubim numeros perceperunt. Et sunt nonnulli qui, supernae contemplationis facibus accensi, in solo conditoris sui desiderio anhelant, nihil jam in hoc mundo cupiunt, solo aeternitatis amore pa
Abbreviated transcription (Latin):
qui mira faciunt : Signa
igitur isti. Nisi ad suꝑnarũ
uirtutũ sortẽ & numerũ
congruunt:Et sunt non¬
nulli: Qui etiam de obsessis
corporib malignos spirit
fugant. eosq uirtute orati¬
onis: & ui accepte potesta¬
tis eiciunt: Quo. itaq isti
meritũ suũ. Nisi inter po.
Etiam electorũ hominũ
merita transcendunt:
Cumq & bonis meliores
sunt: Electis quoq fr̃ibus
principantur: Quo ergo
isti sortem sũã. Nisi inter
principatuũ Numeros acce¬
perunt Et sunt non nulli.
qui sic insemet ipsis cunctis
uitiis om̃ib que desideriis
dominantur : ut ipso iure
munditie. dii inter homi¬
nes uocentur: Unde & ad
moysen dicitur: Ecce con¬
stitui te dm̃ pharaonis:
Quo ergo isti. Nisi inter
Numeros dominationum
currunt: Et sunt non¬
nulli: Qui dũ sibi met ipsis
uigilanti cura dominant᷑.
dum se sollicita intentione
discutiunt: diuino timori
semꝑ inherentes. hoc in
munere iurtutis accipiun :
ut iudicare recte & alios

Expanded text:
qui mira faciunt, signa qui mira faciunt, signa igitur isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam de obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis et vi acceptae potestatis ejiciunt: quo itaque isti meritum suum, nisi inter poteetiam electorum hominum merita trans cendunt; cumque et bonis meliores sunt, electis quo que fratribus principantur: quo ergo isti sortem suam, nisi inter principatuum numerum, acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semvitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipso jure munditiae dii inter homines vocentur; unde et ad Moysen dicitur: Ecce constitui te deum Pharaonis . Quo ergo isti nisi inter numeros dominationum currunt? Et sunt nonnulli qui, dum sibimetipsis vigilanti cura dominantur, dumque se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inhaerentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut judicare recte et alios
Abbreviated transcription (Latin):
remansisse. sicut scriptũ . ẽ
Statuit terminos gentium
debemus & nos aliquid ex
illis distinctionib suꝑnoꝵ
ciuiũ adusum nr̃ȩ con¬
uersationis trahere : Nosq
ipsos : Ad increm̃ta uirtutũ
bonis studiis inflãmare :
Quia enĩ. tanta illic ascen¬
sura creditur multitudo
hominũ: Quanta multitu.¬
do remansit angłoꝵ. suꝑ¬
est ut ipsi quoq homines
qui ad cęlestẽ patriã rede¬
unt : Ex eis agminib ali¬
quid illuc reuertentes
imitent᷑: Distinctȩ namq
conuersationes hominum:
singulorũ agminũ ordinib
congruunt. & in eorũ sortẽ:
ꝑ conuersationis similitudi¬
nem deputant᷑: Nam sunt
plerique. qui parua capiun:
Sed tamen hȩc eadẽ parua.
pie annuntiare fr̃ĩb non
desistunt: Isti itaque : IN
angłoꝵ Numerũ currunt :
Et sunt Nonnulli. qui diuinȩ
largitatis munere refecti:
Secretorũ cęlestiũ summa
& capere prȩualent & nun.¬
tiare Quo ergo isti. Nisi
inter archangłoꝵ Numerũ
deputantur.⁊ Et sunt alii

Expanded text:
emansisse, sicut scriptum est: Statuit terminos gentium debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosque ipsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illuc ascensura creditur multitudo hominum, quanta multitudo remansit angelorum, superest ut ipsi quoque homines qui ad coelestem patriam redeunt ex eis agminibus aliquid illuc revertentes imitentur. Distincte namque conversationes hominum singulorum agminum ordinibus congruunt, et in eorum sortem per conversationis similitudinem deputantur. Nam sunt plerique qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui, divinae largitatis munere refecti, secretorum coelestium summa et capere praevalent, et nuntiare. Quo ergo isti nisi inter archangelorum numerum deputantur? Et sunt alii
Abbreviated transcription (Latin):
bantur in lege. & sic in xp̃o
crediderant : Ut arbitrarent᷑
se in lege iustificandos. di.¬
cere legem abolitam. pro.

Expanded text:
bantur in lege, et sic in Christum crediderant, ut arbitrarentur se in lege justificandos, dicere legem abolitam, pro
Abbreviated transcription (Latin):
uęrentes autẽ nos: ui¬
Giles inueniunt qui
custodiunt ciuitatẽ: quia
scĩ patres qui ȩccłȩ statũ
custodiunt. b̾onis nostriᷤ
studiis occurrunt: ut suo
uel uerbo uel scripto nos
doceant: Quos cũ paulu.¬
lum pertransimus.N¬
uenimus quẽ diligimus.
quia redẽptor nr̃ & si hu-¬
militate homo inter ho

Expanded text:
uaerentes autem nos vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter ho
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ꝑ dies quadraginta prę¬
buit: Apparens eis & loquens
de regno dĩ. & conuescens ut
in eoꝵs actibꝰ legimꝰ. qua illos
suȩ frequentia uisitationis.
letabundũ hoc tempus ha¬
bere fecit ac festiuum
Sed & in cęlũ ascendens nequa¬
quã eis priscȩ suȩ prȩsentiȩ
dulcedinẽ ab̾stulit: Sed ean¬
dem potius ꝓmisso sp̃c sẽi
charismate cumulauit
Deniq cũ ꝓmitteret. eos
sp̃u sc̃o baptizandos post
non multos dieseisq bene¬
dicens ascenderet ac ferret᷑
in caelũ. quadragesimo utiq
die suae resurrectionis.
Mox illi ad orantes regressi
sunt in iherusalẽ cũ gaudio
magno. & erant semper in
templo: Laudantes & bene¬
dicentes dm̃: Hocq nobis
gaudio: Hac laude & bene¬
dictione cęlesti. quia sp̃e sc̃ĩ
prestolabantur ad uentũ.
Usque ad diem quinquage¬
simam. quã greci pente¬
costen appellant : sollemni¬
tatis huius lȩtitiã docuert᷑
esse ꝓtelapidã: Inter haec
uero sollertius intuendum

Expanded text:
mentis per dies quadraginta praebuit, apparens eis, et loquens de regno Dei et convescens, ut in eorum Actibus legimus, quia illos suae frequentia visitationis laetabundum hoc tempus habere fecit ac festivum. Sed et in coelum ascendens nequaquam eis priscae suae praesentiae dulcedinem abstulit, sed eamdem potius promisso Spiritus sancti charismate cumulavit. Denique cum promitteret eos Spiritu sancto baptizandos post dies non multos, eisque benedicens ascenderet ac ferretur in coelum, quadragesimo utique die suae resurrectionis, mox illi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. Hoc quoque nobis gaudio, ac laude, et benedictione coelesti, qua Spiritus sancti praestolabantur adventum usque ad diem quinquagesimum, quem Graeci Pentecosten appellant, solemnitatis hujus laetitiam docuerunt esse protelandam. Inter haec vero solertius intuendum
Abbreviated transcription (Latin):
Nondũ enĩ ascendi ad patrẽ
meũ. Aperte docens. quid
sit eum ueracit̃ tangere :
patri scilic& ȩqualem cre¬
dere: Et dixit iħc Petigit
me aliquis: Nam ego noui
uirtutẽ de me exisse:
Dicat pelagius si placet:
se suo conamine saluari:
Dicamus autẽ nos. quia  uana
salus hominis: In dõ faciemꝰ
uirtutẽ: Nam & ipse uir¬
tutẽ. quȩ ꝓpitietꝰ᷑ omnibus
iniquitatib nr̃is: & sanet
omnes languores nr̃os. non
de nobis ipsis:: sed de se no¬
uit exire: Non ergo latet
eũ qui fimbriã tetigerit:
idest incarnationis inysteria.
donec ad maiora capienda
ꝑueniat : ꝑfecte amando
crediderit At ipse dixit
illi: Filiã. fides tua te saluã
fecit. uade in pace Ideo filia.
quia fides tua te saluam
fecit Nec dixit fides tua
te saluam factura est.
sea saluam fecit In eo enĩ
qđ credidisti: lã salua facta es

Expanded text:
nondum enim ascendi ad Patrem nondum enim ascendi ad Patrem meum ; aperte docens quid sit eum veraciter tangere, Patri scilicet aequalem credere. Et dixit Jesus: Tetigit me aliquis. Nam ego novi virtutem de me exisse, etc. Dicat Pelagius, si placet, se suo conanime salvari. Dicamus autem nos, quia vana salus hominis, in Deo faciemus virtutem. Nam et ipse virtutem, quae propitietur omnibus iniquitatibus nostris, et sanet omnes languores nostros, non ex nobis ipsis, sed de se novit exire. Non ergo latet eum qui fimbriam tetigerit, id est, incarnationis mysteria, donec ad majora capienda perveniat, perfecte amando crediderit. At ipse dixit illi: Filia, fides tua te salvam fecit; vade in pace. Ideo filia, quia fides tua te salvam fecit. Nec dixit, fides tua te salvam factura est, sed salvam fecit. In eo enim, quod credidisti, jam salva facta es
Abbreviated transcription (Latin):
rariis ualde qui eius uel
in pectore recũbere. uel
caput mereatur pisticinardo
per unguere. cũ & ille ma¬
gnus fuerit : qui se indignũ
dicebat eius calciam̃ta por¬
tare. Magna & illa. quȩ
ungere pedes eius. & capil¬
lis suis tergere meruit :
Et ait ihc Quis est qui me
tetigit Non ut ipse quȩ
nesciat doceatur. sed ut
uirtus fidei quã nouerat.
immo quã ipse dederat
in muliere declaretur . in¬
terrogat: Negantib autẽ
om̃ib : dixit petrus & qui
cũ illo erant Prȩceptor
turbȩ te comprimunt &
affligunt. & dicis quis me
tetigit: Quẽ turbȩ comi¬
tantes passim comprimuÑ
una credula mulier dñm
tangit. quia qui diuersis
in ordinate glomerantiũ
heresibus affligit᷑: solo ca¬
tholicȩ eccłȩ fideliter corde
quęritatus Nam sicut qͥdã
uidentes non uident. & audi¬
entes non audiunt: ita etiã
tangentes non tangunt. quia
Non fidelit̾ xp̃m tangunt:
Unde cuidam amanti qͥdem:
sed nondũ plene credenti
dicit. Noli me tangere:

Expanded text:
rarus valde, qui ejus vel in pectore recumbere, vel caput mereatur pistica nardo perungere, cum et ille magnus fuerit qui se indignum ducebat ejus calceamenta portare; magna et illa quae ungere pedes ejus, et capillis suis tergere promeruit. Et ait Jesus: Quis est qui me tetigit? Non ut ipse quae nesciat doceatur, sed ut virtus fidei, quam noverat, imo quam ipse dederat, in muliere declaretur, interrogat. Negantibus autem omnibus, dixit Petrus et qui cum illo erant: Praeceptor, turbae te comprimunt et affligunt, et dicis, Quis me tetigit? Quem turbae passim comitantes comprimunt, una credula mulier Dominum tangit. Quia qui diversis inordinate glomerantium haeresibus affligitur, solo catholicae Ecclesiae fideliter corde quaeritatur. Nam sicut quidam videntes non vident, et audientes non audiunt, ita etiam tangentes non tangunt, qui non fideliter Christum tangunt. Unde cuidam amanti quidem, sed nondum plene credenti dicit: Noli me tangere,
Abbreviated transcription (Latin):
& ipsam mortis subiisse
sententiam: Qua rati¬
one congruentius spem
resurrectionis accipe¬
rent: quam cum eius
se sacramentis ablutos
& scificatos. eius corpori
adunatos esse meminis¬
sent. qui pro ipsis mor¬
te gustata. citius exem

Expanded text:
 ipsam mortis subiisse sententiam? Qua ratione congruentius spem resurrectionis acciperent, quam cum ejus se sacramentis ablutos et sanctificatos, ejus corpori adunatos esse meminissent, qui, pro ipsis morte gustata, citius exem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ peccamus: decalogum ꝓ¬
fecto p̃ceptoꝵ dĩ transgre¬
dimur: Hinc est quod in ta¬
bernaculo dĩ: undecim
saga cilicina fuisse memo¬
rantur: Cilicium nanque
habitũ poenitentiũ. & pro
peccatis merentium desi¬
gnat: In tabernaculo ergo
dĩ undecim saga cilicinã
fieri iussa sunt. quia sc̃a
ȩccła Non solũ iustis &̾ im¬
maculatis: uerũ etiã pecca¬
toribus poenitentibus &
conuersis consistit Huius
numeri sacramentũ pe¬
trus apłs cognoscens. iuda
ꝑdito Noluit apłos in un-¬
denario numero rema¬
nere: Sed electo mathia
duodenariam summam
curauit supplere Septua¬
tere p̾cepit. ut ostendat
quia quotiens & quotiens
aliquis in nos peccauerit:
totiens & totiens ei dimit¬
tere. & nunquã adimittendo
cessare debemus: Quod enĩ
per hunc numerũ remissio
significatur peccatoꝵ: Illo
quoq manifestat quod beatꝰ

Expanded text:
cum peccamus, decalogum profecto praeceptorum Dei transgredimur. Hinc est quod in tabernaculo Dei undecim saga cilicina fuisse memorantur : cilicium namque habitum poenitentium et pro peccatis moerentium designat. In tabernaculo ergo Dei undecim saga cilicina fieri jussa sunt, quia sancta Ecclesia non solum ex justis et immaculatis, verum etiam ex peccatoribus poenitentibus et conversis existit. Hujus numeri sacramentum Petrus apostolus agnoscens, Juda perdito, noluit apostolos in undenario numero permanere, sed, electo Matthia, duodenariam summam curavit supplere. Septuaus praecepit, ut ostendat quia quoties et quoties aliquis peccaverit, toties et toties ei dimittere, et nunquam dimittendo cessare debemus. Quod enim per hunc numerum peccatorum significatur remissio, illud quoque manifestat, quod beat
Abbreviated transcription (Latin):
et ego uino propter patreur: et qui
manducat me et ipse iuuct propter me:
Non ait sicut manduco patrem et ego ui¬
ua propter patrem. sz qui manducat me
et ipse uiuet proptei me. Ner eum filius
participacione patuis fit melior qui est
natus equalis: sicut participatione filii
per uinitatem corporis eius et sãguus¬
A quã illa mãdu¬
catio potatioq significat. efficirri ⁊⁊ me¬
liores. Uiumus ergo propter ipsum mã¬
ducantes eum: idest ipsum accipientes

Expanded text:
et ego vivo propter Patrem; et qui manducat me, et ipse vivet propter me. Non ait: Sicut manduco Patrem, et ego vivo propter Patrem; et qui manducat me, et ipse vivet propter me. Non enim Filius participatione Patris fit melior, qui est natus aequalis; sicut participatione Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, nos efficimur meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum; id est, ipsum accipientes
Abbreviated transcription (Latin):
Quarũ una tharsilla : Alia
Gordiana. alia emeliaria
dicebatur: Uno om̃s ardore
conuersȩ: Uno eodemq. tem¬
pore sacratę. sub districtione
regulari degentes: in domo
ꝓpria socialem uitã duce.¬
bant: Cumq essent diutius
in eadem conuersatione.
Coepit cotidianis increm̃tis
in amore conditoris sui
tharsilla & emeliana suc¬
crescere: Et cũ solo hic es¬
sent corpore : Cotidie animo
ad ȩt̾na transire: At contra
Gordiane animus Coepit
a calore amoris intimi ꝑ
cotidiana detrimenta tepes¬
cere. & paulisper ad huius
scłi amorẽ redire: Crebro
autẽ tharsilla dicere emeli-¬
anȩ sorori sue cũ magno
gemitu solebat Uideo
gordianam sororem nram
de nr̃a sorte non esse. Per¬
pendo enĩ quia foras defluit:¬
& cor ad quod proposuit
Non custodit Quam cura-

Expanded text:
quarum una Tharsilla, alia Gordiana, alia Aemiliana dicebatur. Uno omnes ardore conversae, uno eodemque tempore sacratae, sub districtione regulari degentes, in domo propria socialem vitam ducebant . Cumque essent diutius in eadem conversatione, coeperunt quotidianis incrementis in amorem conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam cura
Abbreviated transcription (Latin):
ama: echitarũ puer ille
egyntius uesignat : qui
a malechitis prȩdantibus
atq currentibꝰ. aeger re¬
mnansit inuia: fame sitiq
aruit. Quẽ tamen dauid
inuenit : ei cibũ potumq
tribuit: Qui ilico conua¬
lescens: dux dauid factꝰ
est. conuiuantes amale.¬
chitas repperit : & eos qui
se debilem reliquerant
cũ magna fortitudine
ꝓstrauit. Amalechita qͥp¬
pe : populus lambens uo¬
catur Et quid ꝑ lamiben¬
tem populũ. Nisi mentes
scłarium designantur.⁊
Qui terrena cuncta ambi¬
endo quasi lambunt: dũ
solis tẽporalibꝰ delectant᷑:
Quasi enĩ populus lambeas
praedam facit. dũ terre¬
na diligentes: lucra de
alienis dannis ex agge¬
rant Sed puer egyptius.
aeger in uia relinquit᷑:
quia peccator quisque
dũ infirmari ab huius
munde ftatu coeperit:
mox scłaribꝰ mentibus in
despectũ uenit Quem
tamen dauid inuenit:

Expanded text:
Amalechitarum puer ille Aegyptius designat, qui Amalechitis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit; quem cum David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convalescens dux David factus est; convivantes Amalechitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalechita quippe populus lambens vocatur. Et quid per lambentem populum nisi mentes carnalium designantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exaggerant. Sed puer Aegyptius aeger in via relinquitur, quia peccator quisque dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit
Abbreviated transcription (Latin):
minȩ. in nocentes & quasi
obseruantes ea quȩ in lege
p̃cepta sunt. deferentes ho¬
norem parentibꝰ suis. non
mechantes. non homicidiũ
perpe trantes. non furtũ
facientes. non falsum ad

Expanded text:
nocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum ad
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quinq fr̃s ut testet᷑
illis ne & ipsi ueniant in
Qua in re notandum eft.
ardenti diuiti quanta ad
suppliciũ cumulantur:
Ad poenam namq suam̃
ei & cognitio seruatur &
memoria : Cognoscit enĩ
lazarum quem despexit.
fratrũ quoq suorũ me¬
minit quos relĩquit:
Perfecta quippe ei ultio
de paupere non esset. si
hunc in retributione non
recognosceret Et perfec¬
ta poena in igne non ẽẽt.
si non hoc quod ipse pati¬
tur etiam in suis timeret:
Ut ergo peccatores in suppli¬
cio amplius puniantur.
& eoꝵ uident głam quos
contẽpserunt. & de illorum

Expanded text:
enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum
Abbreviated transcription (Latin):
adorauerunt: quidã aut̃
dubitauerunt: Si quaeri¬
mus unde dubitauerint.
qui uidentes dñm adora¬
uerunt: nulla magis cau¬
sa occurrit. quã ea cuius
lucas meminit: cũ ipso
resurrectionis sue die
discipłis eũ apparuisse

Expanded text:
adnoraverunt. Quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubitaverunt, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit, cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse
Abbreviated transcription (Latin):
petenda: lexq. dñi cũ psal¬
mista die noctuq medi-¬
tanda: In quo enĩ corrigit
iunior uiã suã: Incustodi¬
endo inquit sermones tuos
Et sub miserunt illũ cum
lecto inmediũ ante iħm:
Patefacto tecto aeger antẽ
iħm submittit᷑. quia rese¬
ratis scripturarũ mysterũ :
hoc est ad eius humilita¬
tẽ : fidei pietate descendit᷑:
Et bene domus iħu tegulis con-¬
tecta describit᷑ : quia sub
contẽptibili lit terarum
uelamine. si adsit qui re¬
seret doctor: diuina sp̃u-¬
alis gr̃e uirtus inueniet
Quod aut̃ cũ lecto deponit᷑
significat ab homine iN
ista carne adhuc constitu
to.xp̃m debere cognosci:
Quoꝵ fidẽ ut uidit : dixit:
homo : remit tunt᷑ tibi pec¬
cata tua: Hominem dñs
a paral ysi curaturus: primo
peccatoꝵ uincula dissoluit.
ut oftenderet eũ obnexus
culparũ: artuũ dissolutio¬
ne dampnari. nec nisi his
relaxatis: membroꝵ possẽ
recuperatione sanari

Expanded text:
petenda, lexque Domini cum psalmista die noctuque meditanda. In quo enim corrigit junior viam suam? In custodiendo, inquit, sermones tuos . Et submiserunt illum cum lecto in medio ante Jesum. Patefacto tecto, aeger ante Jesum submittitur, quia reseratis Scripturarum mysteriis, hoc est, ad humilitatem fidei pietate descenet bene domus Jesu regulis contecta describitur, quia sub contemptibili litterarum velamine, si adsit qui reseret doctor, divina spiritalis gratiae virtus invenietur. Quod autem cum lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quorum fidem ut vidit, dixit: Homo, remittuntur tibi peccata tua. Hominem Dominus a paralysi curaturus primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum, artuum dissolutione damnari, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari
Abbreviated transcription (Latin):
ni portȩ ęt̃nales: & introibit
rex gloriȩ. Quis est iste rex
gloriȩ Dñs fortis & poteis
dñs potens in proelio Et
tiandus erat : Qui uirtutũ
dñs & potens in proelio. ad
debellandas potestates deria̾
ueniebat: Raphahel quoque :¬
Inter pretat᷑ ut diximus
medicina dĩ. quia uidelicet
dũ tobie oculos quasi ꝑ offici¬
um curationis tetigit: Ceci¬
tatis eius tenebras tersit:
dignum uidelicet fuit. ut¬
di medicina uocaretur:
Sed quia angelorũ Nomina
interprȩtando ꝑstrinximus:
nunc suꝑ est ut ipsa officioꝵ
uocabula breuit̾ exequam̃:
Uirtutes & enĩ uocantur. illi

Expanded text:
nales, et introibit rex glorie. Quis est iste rex glorie? Dominus fortis et potens, Dominus potens in prelio»; ettiandus erat, qui virtutum Dominus et potens in prelio ad debellandas potestates aerias veniebat. Raphael quoque interpretatur, ut diximus, medicina Dei, quia videlicet, dum Tobi oculos quasi per officium curationis tetigit, cecitatis eius tenebras tersit. dignum videlicet fuit, ut medicina Dei vocaretur. Sed quia angelorum nomina interpretando perstrinximus, nunc superest, ut ipsa officiorum vocabula breviter exequamur. Virtutes etenim vocantur illi
Abbreviated transcription (Latin):
gemuerit. cui soli bonũ est:
quod publicũ malum est:
Dum aut fructus seruat :
Aut annonam captat. aut
inflat pretia: Aut faenus
ex aggerat. Dum ad qui¬
rendi lucra: ꝑ nocendi ex¬
quirit ingenia : Potest ne
talis miscđiȩ implere offi¬
cia. cui pupilloꝵ dulcis est¬
gemitus. & uiduarũ suauis
est fletus. Dum prȩda
huiusmodi pascit᷑. & spolus
taliũ delectatur. Qui di¬
ues est arca: Non merito.
possessione: Non genere.
Nomine : Non dignitate . &¬
Potestne miscđia tangi aut
humanitate moueri. cuius
auaritiȩ nec ꝓpriũ sufficit.
nec modũ imponit alieno.
Qui & si pauperi tribuat:
hoc magis deterior. si alii
tollit: quod alii ꝑtineat.
& esurientis pane: esurien¬
tem pascat. & nudũ spolus
uestiat alienis. Cũ scriptũ
sit: Qui offert sacrificiũ
ex substantia pauperis: sic
est quasi qui uictimet filiũ
in conspectu patris sui:

Expanded text:
ellit; cui soli bonum est quod publicum malum est, dum aut fructus servat, aut annonam captat, aut inflat pretia, aut fenus exaggerat; dum acquirendi lucra, pernocendi exquirit ingenia. Potestne talis misericordiae implere officia, cui pupillogemitus, et viduarum suavis est fletus, dum praeda, hujusmodi pascitur, et spoliis talium delectatur. Qui dives est arca, non merito, possenomine, non dignitate? Potestne misericordia tangi aut humanitate moveri, cujus avaritiae nec proprium sufficit, nec modum imponit alienum? qui etsi pauperi aliquid tribuit, hoc magis deterior, si alii tollit, quod alii tribuat, et esurientis pane esurientem pascat, et nudum spoliis vestiat alienis, cum scriptum sit: Qui offert sacrificium ex substantia pauperis, sic est, quasi qui victimat filium in conspectu patris sui
Abbreviated transcription (Latin):
montis nomine Non nunquã
diabolus significat᷑. iudelic&
ꝓpt̾ suꝑbiam qua se contra
dm̃ erigit. & esse uult simi-¬
lis altissimo: mons ad prae¬
ceptũ eoꝵ qͥ fortes fide sunt
tollit᷑ de t̾ra. & in mare pro¬
icitur: Cũ p̃dicantib uerbũ
doctorib scĩs in mundus

Expanded text:
montis nomine nonnunquam diabolus significatur, videlicet propter superbiam qua se contra Deum erigit, et esse vult similis Altissimo, mons ad praeceptum eorum qui fortes fide sunt tollitur de terra, et in mare projicitur, cum praedicantibus verbum doctoribus sanctis, immundus
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus templum. Coepit
eicere uendentes de illo &
ementes dicens illis Scriptũ
est. quia domus mea domus
orationis. ẽ: Uos autẽ fecistis
illam speluncam latronũ:
Qui enim narrauit mala uen¬
tura. & protinus templũ in¬
gressus. ẽ. ut de illo uendentes
& ementes eiceret: ꝓfecto
innotuit. quia ruma populi.
Maxime exculpa sacerdotũ
fuit: Euersionẽ quippe de¬
scribens. Sed uendentes in
in ipso effectu sui operis
ostendit : Unde radix ꝓdiit
perditionis Sicut autẽ eu¬
angelista alio teste didicimꝰ:
In templo columbȩ uende¬
bantur Et quid ꝑ columbas:
Nisi scĩ sp̃c donum accipitur
Sed uendentes & ementes ex
templo eliminat: Quia uel
eos qui ꝓ munere impositi.¬
onem manuum tribuunt.
uel eos qui donũ sp̃c ẽmere
nituntur dan nat: De quo
templo mox subditur:
Domus mea domus orationis
est: uos autẽ fecistis illam
speluncam latronũ Qui
enin: ad accipienda niuner

Expanded text:
ingressus templum, coepit ingressus templum, coepit ejicere vendentes in illo et ementes, dicens illis: Scriptum est quia domus mea domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum . Qui enim narravit mala ventura, et protinus templum ingressus est ut de illo vendentes et ementes ejiceret, profecto innotuit quia ruina populi maxime ex culpa sacerdotum fuit. Eversionem quippe describens, sed vendentes et in ipso effectu sui operis ostendit unde radix prodiit perditionis. Sicut autem evangelista alio teste didicimus, in templo columbae vendebantur . Et quid per columbas nisi sancti Spiritus donum accipitur? Sed vendentes et ementes e templo eliminat, quia vel eos qui pro munere impositionem manuum tribuunt, vel eos qui donum Spiritus emere nituntur damnat. De quo templo mox subditur: Domus mea, domus orationis est, vos autem fecistis illam speluncam latronum. Qui enim ad acci
Abbreviated transcription (Latin):
Iiii. Sed quęrendum prius edti
quid sit quod dicit᷑. uidens
ciuitatẽ. fleuit super illa
dicens. quia si cognouisses &
tu: Fleuit & enim pius re-¬
demptor ruinam perfidȩ
ciuitatis: Quam ipsa sibi ciui¬
tas Non cognoscebat esse uen-
turam Cui a flente dño rec¬
te dicit᷑. quia si cognouisses.
& tu: sub audis fleueras : quȩ
modo quia nescis quod ini-¬
min& exultas Unde & sub¬
ditur: Et quidem inhac die
tua: Quȩ ad pacẽ tibi sunt:
Cum enim carnis se uolup¬
tatibus daret. & uentura
mala Non prospiceret : In
die sua quȩ ad pacem ei. eẽ.
poterant habebat: Cur
uero bona prȩsentia ad pacẽ
habuerit: manifestat᷑ cum
subdit᷑ Nunc autẽ abscon¬
dita sunt ab oculis tuis:
Si enim a cordis eius oculis
mala quȩ imminẽrent
abscondita Non essent: lȩta
in prȩsentibꝰ ꝓsperis Non
fuissee: Cuiꝰ mox etiã pęna
quȩ̃ de romanis sic̃ p̃dixi prin¬
cipib imminebat. ad iuncta
est: Qua descripta. Quid
dñs fecerit. subditur: quia

Expanded text:
t quid sit quod dicitur: Videns civitatem, flevit super illam dicens: Quia si cognovisses et tu. Flevit etenim pius Redemptor ruinam perfidae civitatis, quam ipsa sibi civitas non cogturam. Cui a flente Domino recte dicitur: Quia si cognovisses, et tu, subaudi, fleres, quae modo quia nescis quod imminet, exsultas. Unde et subditur: Et quidem in hac die tua, quae ad pacem tibi. Cum enim carnis se voluptatibus daret, et ventura mala non prospiceret, in die sua quae ad pacem esse ei poterant habebat. Cur vero bona praesentia ad pacem habuerit, manifestatur cum dicitur: Nunc autem 1646 abscondita sunt ab oculis tuis. Si enim cordis ejus oculis mala quae imminerent abscondita non essent, laeta in praesentibus prosperis non fuisset. Cujus mox etiam poena quae de Romanis, sicut praedixi, principibus imminebat, adjuncta est. 2. Qua descripta, quid Dominus fecerit subditur: quia,
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa eiusdem ciuitatis trans¬
migratio testatur: quia dũ
nunc in eo loco constructa
est. ubi extra portã fuerat
dñs crucifixus. prior illa
hierusalem ut dicit᷑ funditꝰ
est euersa: Cui ex qua cul¬
pa euersionis suȩ poena fue.¬
rit inlata: Sub iungitur:
Eo quod non cognoueris tem¬
tor quippe omniũ. per in¬
carnationis suȩ mysteriũ
hanc uisitare dignatus est:
sed ipsa timoris & amoris
illius recordata non est
Unde etiam per prophetã.
in increpatione cordis huma:¬
ni: Aues cęli ad testimoniu
deducuntur dum dicitur:
Miluus in cęlo cognouit
tempus suũ: Turtur & hy¬
rundo & cyconia custodie.¬
runt tẽpus aduentus sui.

Expanded text:
 ejusdem civitatis transmigratio testatur, qui dum nunc in eo loco constructa est, ubi extra portam fuerat dominus crucifixus, prior illa Hierusalem, ut dicitur, funditus est eversa, cui ex qua culpa eversionis suae poena fuerit illata subjungitur. Eo quod non cognoveris, etor quippe omnium per incarnationis suae mysterium 1645 hanc visitare dignatus est, sed ipsa timoris et amoris illius recordata non est. Unde etiam per prophetiam in increpatione cordis humani aves coeli ad testimonium deducuntur, dum dicitur: Milvus in coelo cognovit tempus suum; turtur et hirundo et ciconia custodierunt tempus adve
Abbreviated transcription (Latin):
& altilia mactata memo¬
rantur: Quia omp̃s ds̃ cũ
uerba eius audire nolumꝰ:
Ad iungit exempla. ut om̃e

Expanded text:
 altilia mactata esse memorantur, quia omnipotens Deus cum verba ejus audire nolumus, adjungit exempla, ut omne
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsũ uidelic& dñm secũ iN
carne commorantẽ: Cuius¬
& miraculoꝵ dulcedine: Et
ope p̾dicationis. Ne infideliũ
persecutione scandalizari pos

Expanded text:
ipsum videlicet Dominum secum in carne commorantem, cum et miraculorum dulcedine et ope praedicationis, ne propter infidelium persecutionem scandalizari pos
Abbreviated transcription (Latin):
quippe iudici concordant
cui inhẽrent : & eis quos
eripere non possunt nec
ex miscđia condescendunt.
Quia tantũ illos tunc ase
uidebunt extraneos. quantũ¬
& ab eo quẽ diligunt aucꝰ¬
tore suo conspiciunt re¬
pulsos Nec in iusti ergo
ad beatoꝵ sortẽ transeunt.
quia dampnatione perpe¬
tua constringunt᷑. nec ius¬
sunt. quia erecti iam per
iustitiam iudicii eis nullo
modo ex aliqua compasi¬
one miserentur: Sed post¬
quam ardenti diuiti de se
spes tollitur. eius animus
ad ꝓpinquos quos relique¬
rat recurrit: Quia repro¬
borũ mentem poena sua

Expanded text:
quippe judici concordant cui inhaerent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, 1658 quia tantum illos tunc a se videbunt extraneos, quantum ab eo quem diligunt auctore suo conspiciunt esse repulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec jussunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua
Abbreviated transcription (Latin):
atq intormentis positos
transire non possunt: quia
iustoꝵ animę̧ quamiuis
in suȩ nature bonitate
miscđiam habeant. iam
tunc auctoris sui iustitię
coniunctȩ. tanta rectitu.¬
dine constringuntur. ut
nulla ad reprõbos compas¬
sione moueantur. Etiam¬

Expanded text:
sitos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericordiam habeant, jam tunc auctoris sui justitiae conjunctae, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla ad reprobos compassione moveantur.
Abbreviated transcription (Latin):
his affectibus. motus quoq
corporis seruiant: ad origi¬
nem tamen suã cuncta
respiciunt. & ibi censetur
qualitas actionis: ubi in¬
uenitur initium uolunta¬
mumq leiunium . ẽ. Quia
tunc est edendi abstinen¬
tia fructuosa: Quando ex¬
terior parcitas. a tempe-¬
rantia interiore procedit:
Celebretur igit᷑ dilectissimi

Expanded text:
his affectibus motus quoque corporis serviant, ad originem tamen suam cuncta respiciunt, et ibi consetur qualitas actionis, ubi invenitur initium voluntamumque jejunium est, quia tunc est edendi abstinentia fructuosa quando exterior parcitas a temperantia interiore procedit. CAP. II. Celebraturi igitur, dilectissimi
Abbreviated transcription (Latin):
me regnat humilitas:
Unde & supra. cum fidem
grano sinãpis. Minuto qͥ¬
dem. sed ex contritione
flagranti compararet :
quasi exponendo subiunxͣ

Expanded text:
me regnat humilitas. Unde et supra cum fidem grano sinapis minuto quidem, sed ex contritione flagranti compararet, quasi exponendo subjunx
Abbreviated transcription (Latin):
pertimescat. hic omnino
da habemꝰ mediatorem dĩ
& hominũ adiutorẽ nr̃m.
per quẽ cituis cuncta ob

Expanded text:
pertimescat, hic omnino da habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta ob
Abbreviated transcription (Latin):
murmurando Ideo & dñs¬
eos uolens oftendere taliũ
filios. hinc ad eos coepit:
Quid murmuratis in inuicẽ
murmuratores. filii mur¬
muratorũ: Patres ur̃i man¬
na manducauerunt. & mor¬
tui sunt: Non quia malũ
erat manna. sed quia male
manducauerunt: Hic est
panis qͥ de cȩlo descendit:
Hunc panẽ significauit man¬
na: hunc panẽ significat
altare dĩ Sacramenta illa
fuerunt: In signis diuersa
sunt: inre quȩ significat᷑
paria sunt: Au̾di apostolũ
olo enĩ uos inquit ignora¬
re fr̃s quia patres nr̃i om̃s
sub nube fuerunt : & om̃s
mare transierunt : & om̃s
in moysen baptizati sunt
in nube & in mari: & om̃s
candem escam. sp̃ualem
manducauerunt Sp̃ualẽ
ralem alterã: quia illi man¬
na ÷ nos aliud Sp̃ualẽ uero tã illi
quã nos. Sed patres nr̃i. non
patres illoꝵ: quibꝰ nos simi¬
les sumꝰ. non quibꝰ illi simi¬

Expanded text:
murmurando. Ideo et Dominus volens ostendere talium filios, hinc ad eos coepit: Quid murmuratis invicem, murmuratores, filii murmuratorum? Patres vestri manna manducaverunt, et mortui sunt; non quia malum erat manna, sed quia male manducaverunt. Hic est panis qui de coelo descendit. Hunc panem significavit manna; hunc autem panem significavit altare Dei. Sacramenta illa fuerunt in signis: diversa sunt in re, quae significantur paria sunt. Apostolum audi: Nolo enim vos, inquit, ignorare, fratres, quia patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes in Moyse bin nube et in mari, et omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt . Spiritualem ralem. Alteram illi, quia manna, nos aliud; spiritualem vero eamdem quam nos, sed patres nostri, non patres illorum, quibus nos similes sumus, non quibus illi simi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mortiferi serpentis
uerba narrauerat: Aesi
humano generi: nor
uerbis dñs sed reb dicat
De qua manu uobis inla¬
tus est potus mortis:
de ipsa suscipite poculũ
uite. Hacc de expositio¬
ne lectionis euangłicae
succinete transcurrimꝰ:
nunc opitulante codem
de quo loquimur dño.
& resurrectionis eius
gloriã. & pictatis uisce¬
ra consideremus Citiu̾
enĩ a morte uoluit sur¬
gere: ne nr̃a diu anima
in infidelitatis morte
remanẽret: Unde bene
quoq per psalmistam
dicitur: de torrente iN
uia bibit: ꝓpterea exal

Expanded text:
quae mortiferi serpentis verba narraverat. Ac si humano generi non verbis Dominus, sed rebus dicat: De qua manu vobis illatus est potus mortis, de ipsa suscipite poculum vitae. 7. Haec de expositione lectionis evangelicae succincte transcurrimus; nunc, opitulante eodem de quo loquimur Domino, et resurrectionis ejus gloriam, et pietatis viscera consideremus. Citius enim a morte voluit resurgere, ne nostra diu anima in infidelitatis morte remaneret. Unde bene quoque per Psalmistam dicitur: De torrente in via bibet, propterea exal
Abbreviated transcription (Latin):
Ctum est: Audiebant autẽ
auari: & deridebant illum:
Udropicus quippe. quo ampliu
biberit: Amplius sitit. Et
om̃is auarus. Sitim multi¬
plicat: qui cum ea quȩ ap¬
pecit ad eptus fuerit. ad ap-¬
petenda. amplius anhelat:
Et respondens. Dixit ad illos:

Expanded text:
ctum est: Audiebant autem avari, et deridebant illum . Hydropicus quippe quo amplius biberit, amplius sitit. Et omnis avarus sitim multiplicat, qui cum ea quae appetit adeptus fuerit, ad expetenda alia amplius anhelat. Et respondens ad illos
Abbreviated transcription (Latin):
latinus interpres ubi posu¬
it racha pannõsum ponere
Nec uti uerbo quod & in
latina lingila nullũ sit.
& in greca in usitatum:
Probabilius ergo est quod
audiui a quodã hebreo. eũ
id interrogassem: Dixit
enĩ esse uocẽ non signifi.¬
cantẽ aliquid: Sed indignan¬
tis animi motũ exprim̃ite:
Has interiectiones. grãmada
uocant particulas oratio.¬
nis : Significantes commoti
animi affectũ : uelut cũ
dicit᷑ adolente heu. uel ab
irascente. hem: Quȩ uoces.
quarũq linguarũ sunt
ꝓpriȩ: Nec in aliã linguã
facile trans feruntur: Quę
causa utiq coegit. tã gre.¬
cum interpretem quam
latinũ. uocẽ ipsam pons.¬
re: Cum quomodo eã in¬
terpretaret᷑ non inueniret:

Expanded text:
latinus interpres ubi posulatinus interpres ubi posuit Racha, pannosum ponere, nec uti verbo quod et in latina lingua nullum sit, et in graeca inusitatum. Probabilius est ergo quod audivi a quodam Hebraeo, cum id interrogassem: dixit enim esse vocem non significantem aliquid, sed indignantis animi motum exprimentem. Has interjectiones grammatici vocant particulas orationis significantes commoti animi affectum: velut cum dicitur a dolente, Heu; vel ab irascente, Hem. Quae voces quarumque linguarum sunt propriae, nec in aliam linguam facile transferuntur: quae causa utique coegit tam graecum interpretem quam latinum vocem ipsam ponere, cum quomodo eam interpretaretur non inveniret