comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inus creator. s unũ facere bonũ scilicet. qd̾ et un¬
ꝑauit. maliq facultatẽ adhoc tantũ dedit: ut
uoluntatẽ eius. ex nr̃a uoluntate faceremꝰ. Qd̃
cũ ita sit. hoc quoq ipsũ. qd̾ etiã mala facere
possumꝰ bonũ est. Bonũ inquã. q boni partẽ
meliorẽ facit. facit enĩ ipsam uoluntariã sui
iuris. ñ necessitate deuĩctam. s uiditio lib̾ã.
Licet quippe nob̾ eligere. refutare. ꝓbare. res¬
puere. Nec ẽ quo magis rationabilis creatura
ceteris preferat᷑. nisi qd̾ cũ om̃ia alia conditio¬
nis. tantũ ac necessitatis bonũ habeant. hec so
tur. uereor dicere. quasi reprehendentes opus
dñi. talem illũ auint debuisse fieri: qui om̃i¬
no fac̾e ñ posset malũ. Dicit itaq figmentũ.
ei qui se fixit. qͥd me fecistisic: & imꝓbissimi ho¬
minũ. dũ dissimulant bene id ipsũ ad ministrare.
qd̾ facti sunt alit̾ se factos fuisse malunt: ut qͥ uitam

Expanded text:
imus Creator, sed unum facere, bonum scilicet, quod et imimus Creator, sed unum facere, bonum scilicet, quod et imperavit: malique fauoluntatem eius ex nostra uoluntate faceremus. Quod cum ita sit, hoc quoque ipsum, quod etiam mala facere possumus, bonum est: bonum inquam, quia boni partem meliorem facit. Facit enim ipsam uoluntariam sui juris: non necessitate devinctam, sed judicio liberam. Licet quippe nobis eligere, refutare, probare, respuere. Nec est quo magis rationabilis creatura caeteris praeferatur, nisi quod cum omnia alia conditionis tantum, ac necessitatis bonum habeant, haec sois quaeritur vereor dicere, quasi reprehendentes opus Domini, talem illum aiunt debuisse fieri, qui omnino facere non posset malum. Dicit itaque figmentum ei, qui se finxit: Quid me fecisti sic ? Et improbissimi hominum, dum dissimulant idipsum bene administrare quod facti sunt: aliter se factos fuisse malunt, ut qui vitam
Abbreviated transcription (Latin):
forte illud remordeat te. in quo temere imꝑitũ uul¬
tes. quia is fac̾e malũ pot̾. nec ipsa nature uiolen¬
si diligent̃ retractes. et ad subtiliorẽ intellectum
cogas animũ. hinc tͥ melior statꝰ hominis ac su-¬
ꝑior apparebit: unde putat᷑ inferior. In hoc eñi
gemini itin̾is discrimine. in hac utriꝰq lib̾tate
partis. rationabilis anime decus positũ est. Hinc
inquã totusnature nr̃e honor consiftit. hinc dig¬
nitas. Hinc deniq optimi quiq laudẽ merẽt᷑:
hinc p̃miũ. Nec ẽe̾t om̃ino ulla uirtꝰ inbono
ꝑseuerantis. si is ad malũ transire ñ potuisset.
Nolens namq ds rationabilẽ creaturã. uolun¬
nare. utriꝰq partis possibilitatẽ homini inserẽ¬
do. propriũ eiꝰ fecit ẽẽ. qd̾ uelit: ut bomi ac mali
capax. naturalit̾ utrũq posset. & ad alterutrũ
uoluntatẽ deflecteret. Neq enĩ alit̾ spontane¬
um habere poterat bonum: nisi eque etiã malũ

Expanded text:
forte illud remordeat te, in quo temere imperitum vultes, quia is facere malum potest: nec ipsa naturae violensi diligenter retractes, et ad subtiliorem intellectum cogas animum: hinc tibi melior status hominis ac superior apparebit, unde putatur inferior. In hoc enim gemini itineris discrimine, in hac utriusque libertate partis, rationabilis animae decus positum est. Hinc, inquam, totus naturae nostrae honor consistit: hinc dignitas, hinc denique optimi quique laudem merentur, hinc praemium. Nec esset omnino virtus ulla in bono perseverantis si is ad malum transire non potuisset. Volens namque Deus rationabilem creaturam volunnare: utriusque partis possibilitatem homini inserendo, proprium ejus fecit esse quod velit, ut boni ac mali capax naturaliter utrumque posset: et ad alterutrum voluntatem deflecteret. Neque enim aliter spontaneum habere poterat bonum: nisi  Al. nisi aeque
Abbreviated transcription (Latin):
non dr̃ qui potest fac̾e faciat: s om̃is arbor que ñ
facit fructũ bonũ. excidetur et inignẽ mittetur.
Consid̾a queso. quantũ a consilio distet imꝑiũ. Ibi
aliquos excipit. hic om̃s gen̾alit̾ cõprehendit. Iui pre¬
miũ proponit. hic penã. Ibi inuitat ut factas. hic
nisi feceris cõminatur. Hec gͥ optima ratione distĩ¬
guens. animaduerte qd̾ offeras. animaduerte qd̾ de¬
beas. lmmo quia utrũq iam debes. et uirginitatẽ
quã ultro obtulisti deo. et iustitiã quã ipse p̃cepit:
integrũ utrũq ꝑsolue. Ille seruus dño placet. qͥ ita
s addit obsequiũ. Nec earũ te exempla decipiant.
que sibi insola castitate plaudentes. ut post suas
uoluntates eant. dei uoluntatẽ abitiunt: que per¬
petue castitatis bonũ. ñ cũ uistitia s ꝓ iustitia offer¬
re uolunt. et incõpensatione peccatorũ. premium
uirginitatis atnumerant. atq p̃mio impunitatẽ
petunt: uel certe imprudentiore uecordia. coronãdas

Expanded text:
non dicitur: Qui potest facere, faciat. Sed omnis arbor quae non facit fructum bonum, excidetur, et in ignem mittetur. Considera, quaeso, quantum a consilio distet imperium. Ibi aliquos excipit: hic generaliter omnes comprehendit. Ibi praemium proponit, hic poenam. Ibi invitat ut facias: hic nisi feceris, comminatur. Haec igitur optima ratione distinguens, animadverte quid offeras, animadverte quid debeas. Immo quia utrumque jam debes, et virginitatem, quam ultro obtulisti Deo, et justitiam quam ipse praecepit, integrum utrumque persolve. Ille servus Domino placet, qui ita  mutat, sed addit obsequium. Nec te earum exempla decipiant, quae sibi in sola castitate plaudentes, ut post suas voluntates  Aug. voluptates eant, Dei voluntatem abjiciunt. Quae perpetuae castitatis bonum non cum justitia, sed pro justitia offerre volunt, et in compensatione peccatorum, praemium virginitatis annumerant: atque pro praemio, impunitatem petunt: vel certe impudentiori vecordia coronandas
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta fruit᷑ conscientie securitate. et cũ de
pena metuat: de innocentia głatur. Est eñĩ. est¬
in quã inanums nr̃is naturalis quedã. ut ita
dixerĩ scĩtas. que uelut inarce animi p̃sidens.
exercet boni ma liq uditiũ. & ut honestis. rec¬
tisq actib fauet.ita sinistra queq oꝑa cond̃e¬
nat. atq ad conscientie testimoniũ diu̾sas partes. do¬
mestica quadã lege diuidicat. nec ulio ꝓrsus inge¬
nio. aut fucato aliquo argum̃torũ colore decipitur:¬
dũ ipsis nos cogitationib. fidelissimis sane. et in¬
tegerrimis testib. aut arguit. aut defendit. Huiꝰ

Expanded text:
tormenta fruitur conscientiae securitate, et, cum de tormenta fruitur conscientiae securitate, et, cum de poena metuat, de innocentia gloriatur. Est enim, inquam, in animis nostris naturalis quaedam ut ita dixerim sanctitas: quae par velut in arce animi praesidens, exercet mali bonique judicium: et ut honestis rectisque actibus favet: ita sinistra opera condemnat, atque ad conscientiae testimonium diversas partes domestica quadam lege dijudicat. Nec illo prorsus ingenio, aut fucato aliquo argumentorum colore decipit: ipsis nos cogitationibus fidelissimis et integerrimis sane testibus, aut arguit, aut defendit. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
qui diuine quoq gr̃e uiuant᷑ auxilio. Age ĩa ad
anime nr̃e secreta ueniamꝰ. Se ipsũ unus quisq
attentiꝰ respiciat. Int̾rogemus. qͥd de hoc sentiant
proprie cogitationes. Ferat sententiã de nature
bono ipsa conscientia. Instruam᷑ domestico ma¬
gisterio anii. et mentis bona non aliunde ma¬
gis quã ab ipsa mente discamus. Quid illud obsec᷑ẽ.
qd̾ ad om̃e peccatũ aut erubescimꝰ aut tinemꝰ. et cul¬
pam facti. munc rubore uultus. nc̃ pallore monstra¬
mus. ac trepidante anmo etiã inminimis delictis
testẽ esfugimꝰ. conscientia remordem. Ediuerso aut̃
inom̃ibono leti constantes intrepidi sumꝰ. Idq si oc
suũ. quo ei malũ displicet. & dũ tantũ inbono
oꝑe confidit: qͥd solum eam deceat ostendit. Hinc
sceleris conscientie tormenta de seuiunt. et latentẽ
reũ secreta mentis pena ꝑsequitur: nec ullus post
culpã inpunitati ẽ locꝰ. dũ sit reatus ipse supplici¬
um. Hin ẽ qd̾ econtrario innocens etiã. int̾ ipsa

Expanded text:
IV. Age jam ad animae nostrae secreta veniamus. Seipsum unusquisque attentius respiciat: interrogemus quid de hoc sentiant propriae cogitationes; ferat sententiam de naturae bono ipsa conscientia; instruamur domestico magisterio animi, et mentis bona non aliunde magis quaeque, quam ab ipsa mente, discamus. Quid illud, obsecro, est quod ad omne peccatum aut erubescimus, aut timemus, et culpam facti nunc rubore vultus, nunc pallore monstramus, ac trepidante animo etiam in minimis delictis testem effugimus, conscientia remordemur; ex diverso autem in omni bono laeti, constantes, intrepidi sumus, idque si osuum, quo ei malum displicet; et dum in bono tantum opere confidit, quid solum eam deceat, ostendit? Hinc sceleris conscientiae tormenta desaeviunt, et latentem reum secreta mentis poena persequitur; nec ullus post culpam impunitati locus est, dum fit reatus ipse supplicium. Hinc est quod e contrario innocens etiam inter ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
fundam̃ta iaciant᷑: ut uires suas uirgo cognoscat.
Quas tũ demũ bene exercere pot̾it. cũ eas se hab̾e
didicerit. Optima enĩ animi incitam̃ta st̃. cũ doce¬
tur aliqͥs posse qd̾ cupiat. Nam et in bello ea exhor¬
tatio maxima est. ea que plurimũ auctoritatis ha¬
bet: que pugraturũ aeuirib suis ammonet. Pri¬
mũ itaq debet nature humane bonũ de eiꝰ aucto¬
re metiri: do scilicet. Qui cũ uniu̾sa mundi. et que
intra mundũ st̃ oꝑabona. & ualde bona fecisse re¬
feratur. Quanto putas prestantiorẽ ipsũ hominẽ
fecit. ꝓpt̾ quẽ om̃ia etiamilla intelligit᷑ condidis¬
se : quẽ dũ adimaginẽ & similitudinẽ suã facere
magnitudine. uel armis dentiũ. multo ualentio¬
ra homine fecerat: satis declarat. quanto pulchriꝰ
sit homo ipse conditus. quẽ uel ex hoc uoluit na¬
ture sue intellig̾c dignitatẽ. dũ fortiora sibi sub¬
reliquit. nec diuersis ꝑiculis uelut exposuit in¬

Expanded text:
fundamenta jaciantur, ut vires suas virgo agnoscat, fundamenta jaciantur, ut vires suas virgo agnoscat, quas demum bene exercere poterit, cum eas se habere didicerit. Optima enim animi incitamenta sunt, cum docetur aliquis posse quod cupiat. Nam et in bello ea exhortatio maxima est, eaque plurimum auctoritatis habet, quae pugnatorem de viribus suis admonet. Primum itaque debes naturae humanae bonum de ejus auctore metiri, Deo scilicet, qui cum universa mundi, et quae intra mundum sunt opera, bona et valde bona fecisse referatur, quanto putas praestantiorem ipsum hominem fecit, propter quem omnia etiam intelligitur illa condidisse? Quem dum ad immagnitudine, vel armis dentium multo valentiora homine fecerit: satis declarat, quanto pulchrius sit homo ipse conditus, quem vel ex hoc voluit naturae suae intelligere dignitatem, dum fortia sibi sube praesidio reliquit, nec diversis periculis velut exposuit in
Abbreviated transcription (Latin):
mediocritate diffidamꝰ ingenii: qd̾ credimꝰ & fide
matris. et merito uirginis adiuuari. Quotiens mͥ¬
de institutione morũ. & sc̃e uite conu̾satione di¬
cendũ est. soleo prius humane nature uim qua¬
litatẽq monstrare. & qͥd effic̾e̾ possit ostend̾e. ac ĩã
inde audientis animũ adspecies incitare uirtutũ:
tendi om̃is conatus ꝑit. consequendi desꝑatione. Qũẽ
ego exhortationis ordinẽ cũ aliis quoq opusculis te¬
nuerim. tũ hic maxime obseruandũ puto. ubi eo
pleniꝰ nature bonũ declarari debet. qd̾ instituenda ẽ
uite ꝑfectiõ ne tanto remissior sit adurtutẽ animꝰ.
ac taidior: quantominꝰ se posse credit. dũ qd̃ inesse
sibi ignorat. id se existimat ñ habere. P roferenda
semꝑ innotitiam ea res ẽ cuius usus desid̾at᷑. et ex¬
plicandũ qͥd quid boni natura pot̃. cũ qͥcqͥd posse ꝓ¬
batur adimplendũ ẽ. Hec pͥma gͥ sc̃e ac spũalis uite

Expanded text:
mediocritate diffidamus ingenii, quod credimus et fide mediocritate diffidamus ingenii, quod credimus et fide matris, et merito virginis adjuvari. CAPUT Ide institutione morum, et sanctae vitae conversatione dicendum est, soleo prius humanae naturae vim qualitatemque monstrare, et quid efficere possit, ostendere: ac jam inde audientis animum ad species incitare virtutum: tendi omnis conatus perit consequendi desperatione. Quem ego exhortationis ordinem, cum in aliis quoque Opusculis tenuerim, tunc hic maxime observandum puto: ubi eo plenius naturae bonum declarari debet, quo instituenda est vita perfectior, ne tanto remissior sit ad virtutem animus ac tardior, quanto minus se posse credat: et dum quod inesse sibi ignorat, id se existimat non habere. Proferenda semper in notitiam ea res est, cujus usus desideratur, et explicandum est, quidquid bonum natura potest, cum quidquid posse probatur, imp
Abbreviated transcription (Latin):
nobilis. apud dm̃ cupit ẽe nobilior. Tam p̃ciosa re¬
quirit inmorib. qm contẽpsit inreb. hunc itaq¬
tã deuote m̃tiᷤᷤ ardorẽ. hãc tante ꝑfectiõis sitĩ qd̾ ũꝙͣ satuabit
flumen ingenii: Que uis aliquando orationis.
que copia tantũ exprimere u̾bis pot̾it. quantũ
parata est uirgo reb ĩplere: Nobis uͦ donanda ẽ
uenia. qui ad ornandũ dñi tabernaculũ. scđm ui
res nrãs munꝰ offerimꝰ. Nec ueremur. ne temere
scribendo. ad tante nobilitatis uirginẽ: ultro nos
morsib tradamus inuidie. Scribimꝰ eñ petente
scã matre eius. ĩ mo ubente. idq anobis transmari¬
nis litt̾is miro cũ desidio anumi flag itante. Que
racile ostendit quo studio. quantaq cura in filia
germen celeste plantauerit. dũ illud tã sollicite
cupit abaliis irrigari. Remoti gͥ atemeritate. et
abambitione lib̾i proposito insudemꝰ oꝑi. nec de

Expanded text:
nobilis, apud Deum cupit esse nobilior. Tam pretiosa renobilis, apud Deum cupit esse nobilior. Tam pretiosa requirit in moribus, quam contempsit in rebus. Hunc utiqtam devotae mentis ardorem, hanc tantae perfectionis sitim, quod unquam satiabit flumen ingenii? quae vis aliquando orationis, quae copia tantum exprimere verbis poterit, quantum parata est virgo rebus implere? Nobis vero donanda est venia, qui ad ornandum Domini tabernaculum secundum vires nostras munus offerimus. Nec veremur ne temere scribendo ad tantae nobilitatis virginem, ultro nos morsibus tradamus invidiae. Scribimus enim petente sancta matre ejus, imo jubente, idque a nobis transmarinis litteris miro cum desiderio animi flagitante: quae facile ostendit, quo studio quantaque cura in filia germen coeleste plantaverit, dum illud tam sollicite cupit ab aliis irrigari. Remoti ergo a temeritate, et ab ambitione liberi, proposito insudemus operi; nec de
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpserit. Pronaaut̃ & facilis dicendi uia ẽ. que
ipsa ubtate mat̾ie cursũ orationis accendit. s no¬
bis alio magis itinere ꝑgendũ est. quib ꝓpositũ ẽ
institutionẽ uirginis. ñ laudẽ scribere: nec tam
paratas iamuirtutes eius exprimere quã paran¬
das. magisq reliquã ordinare uitã quã ornare pre¬
teritam. Est aut̃ difficillimũ. cũ eius ꝑsona face̾.
inqua cupiditas tanta discendi ẽ. tantusq ꝑfecti¬
onis ardor: ut ei quelibet ꝑfecta doctrina. par esse
uix possit. Meminit enĩ. recteq meminit. quas
mundi opes. głamq respuerit. quib uoluptatib
renuntiaui̾t: quas deniq contẽpserit uite p̾sentiᷤᷤ
illecebras: et ido contenta ñ est cõmuni hoc medi¬
ocriq gen̾e uiuendi. & qd̃ facile ipsa multorum
societate uilescit. Nouũ aliqͥd et inusitatũ requi¬
rit: precipuũ ac singłare qͥddã flagitat. Nonminꝰ

Expanded text:
contempserit? Prona autem et facilis dicendi via est, quae contempserit? Prona autem et facilis dicendi via est, quae ipsa ubertate materiae cursum orationis accendit: sed nobis alio magis itinere pergendum est, quibus propositum est, institutionem virginis, non laudem scribere: nec tam paratas jam virtutes ejus exprimere, quam parandas: magisque reliquam ordinare vitam, quam ornare praeteritam. Est autem difficillimum cum ejus persona facere, in qua cupiditas tanta discendi est, tantusque perfectionis ardor, ut ei quamlibet perfecta doctrina par esse vix possit. Meminit enim recteque meminit, quas mundi opes gloriamque respuerit, quibus voluptatibus renuntiaverit, quas denique contempserit vitae praesentis illecebras. Et ideo contenta non est communi hoc mediocrique genere vivendi; et quod facile ipsa multorum societate vilescat, novum aliquid et inusitatum requirit: praecipuum ac singulare quoddam flagitat. Non minu
Abbreviated transcription (Latin):
i sũmo ingenio pariq fretꝰ scienͤ¬
tia. osfitiũ scribendi facile me
implere posse crederẽ. tam̃ tam
arduũ hoc opus ingredi. sine mag¬
no difficultatis timore ñ possem.
Scubendũ est eñi ad demetria¬
dem uirginẽ. xp̃i. uirginẽ nobi¬
lem. utginẽ diuitẽ. et qd̾ his maiꝰ est ardore fidei
uoluntatẽ. diuitiasq calcantẽ. quã utiq pro tam
insignis admiratione uirtutis ut laudare om̃ib
facile. ita docere difficile ẽ. Cui enĩ oratio de esse
possit. ineius laude celebranda. que sũmo locona¬
ca. insũmis opib delitiisq nutrita. tantistamq
uariis uite huius blanduntis. uelut tenacissimis
quibdã irretita uinculis subito irruꝑit cunctaq
simul corporis bona animi uirtute mutauerit: q̃
siorẽ adhuc ipsũ ineuntis etatis quodã fidi gladio
a uoluptate succidit. & crucifigens cũ xp̃o carnẽ
suam. uiuã scãmq hostiam sacrauerit do: ac nobi¬
lssimi sanguinis posteritatẽ uirginitatis amore

Expanded text:
i summo ingenio parique fretus scientia officium scribendi facile me implere posse crederem, tamen tam arduum hoc opus ingredi sine magno difficultatis timore non possem. Scribendum tamen est ad Demetriadem, virginem Christi, virginem nobilem, virginem divitem, et, quod his majus est, ardore fidei nobilitatem divitiasque calcantem. Quam utique pro tam insignis admiratione virtutis, ut laudare omnibus facile, ita docere difficile est. Cui enim oratio deesse possit in ejus laude celebranda, quae summo loco nata, in summis opibus deliciisque nutrita, tantis tamque variis hujus vitae blandimentis velut tenacissimis quibusdam irretita vinculis, subito eruperit, cunctaque simul corporis bona animi virtute mutaverit; quae florem adhuc ipsum incuntis aetatis, quodam fidei gladio, id est, voluntate succiderit? Et crucifigens cum Christo carnem suam, vivam, sanctamque hostiam sacraverit Deo, ac nobilissimi sanguinis posteritatem, virginitatis amore
Abbreviated transcription (Latin):
que debetur mortalib lege nature. s cassaspe an¬
norũ nobis spatia pollicem᷑. Nemo enĩ tam fractiꝰ
iuirib. et sic de crepite senectutis ẽ: ut non se putet
unũ annũ adhuc e̾e uicturũ. Unde suoripit obli¬
uo conditionis sue. ut terrenũ animal. et iam iãq
soluendũ erigatur insuꝑbiam: et animo celũ teneat.
Uerũ qͥd ago Fracta naue demercib disputo. Qui
tenebat demediofit: et non intelligimꝰ appropinꝗͣ¬
re antixp̃m. quẽ dñs iħc int̾ficiet spũ orissui. Ue p̃g¬
nantib et nutrientib in illa die. Qyorum

Expanded text:
quae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe anquae debetur mortalibus lege naturae, sed cassa spe annorum nobis spatia pollicetur. nemo enim tam fractis uiribus et sic decrepitae senectutis est, ut non se putet. unum adhuc annum esse uicturum. unde subrepit obliuio conditionis suae, ut terrenum animal et iam iamque soluendum erigatur in superbiam et animo caelum teneat. Uerum quid ago? fracta naue de mercibus disputo. qui tenebat, de medio fit, et non intellegimus adpropinquare antichristum, quem dominus Iesus interficiet spiritu oris sui. uae praegnantibus et nutri
Abbreviated transcription (Latin):
teream. neq enĩ tempꝰ est. ut assũpti testimonii oĩa
disserã. post annos .xͣx. diuẽ dñs: pat̾. patre ditior qͥ du
dũ iordanẽ inbaculo transierat. cũ trib turmis gre¬
gum inpatriã reuertit᷑. Apłi toto orbe peregrinati.
ñ aes inzona. ñ uirgã inmanu ñ caligas habuere
inpedib et tñ dic̾e poterant. nichil habentes et oĩa
posidentes. It aurũ & argentũ ñ est nobis. quod
ambula. Non eñi erant diuitiarũ sarcina pregraua¬
ti: et id̾o stantes cũ helia inforamine petre ꝑangus
tias acus transire poterant: et poft̾iora dñi contẽpla¬
ri. Nos ardemus auaritia. & contͣ pectinias dispu¬
tantes. aurosinũ expandimꝰ. nichilq nobis satis est.
Et illud qd̃ demegarensib dr̃ iure miseris coaptari
potest: edificant quasi semꝑ uicturi: uiuunt quasi
altera die morituri. E hec facimꝰ. quia dm̃ uerbis
ñ credimꝰ.: quia etas optata cunctis. ñ uicinia merti.

Expanded text:
aeteream — neque enim tempus est, ut adsumptis testimoniis omnia aeteream — neque enim tempus est, ut adsumptis testimoniis omnia disseram — post annos dum Jordanem in baculo transierat, cum tribus turmis gregum in patriam revertitur. Apostoli toto orbe peregrini, non aes in zona, non virgam in manu, non caligas habuere in pedibus, et tamen dicere poterant: Nihil habentes, et omnia possidentes . Et, aurum et argentum non est nobis, quod zareni, surge, et ambula . Non enim erant divitiarum sarcina praegravati. Et ideo stantes cum tias acus transire poterant et posteriora domini contemplari. nos uero ardemus auaritia et contra pecunias disputantes auro sinum expandimus nihilque nobis satis est et illud, quod de Megarensibus dicitur, iure miseris coaptari potest: aedificant quasi semper uicturi, uiuunt quasi altera die morituri. et haec facimus, quia domini uerbis non credimus, quia aetas optata cunctis non uiciniam mortis,
Abbreviated transcription (Latin):
di. sed nolebat se iudicari ab infidel conscien¬
tia: et cum posset de euuangłio uiuere. dieb ac
noctibus laborabat manib suis. nequẽ gͣuaret cre
soror illa. uel fr̃ ñuñ uel alterũ. s totã eccłiam.
nec sorore uidebo nefrẽm. Meliꝰ est rẽ familiarem
minui quã anime salutẽ ꝑire. Qd uelimꝰ nolimꝰ
aliquando ꝑiturũ est. quã id amittere. proqͦ om̃ia
dimittenda st̃. Quis nr̃m ñ dicã cubitũ. qd̾ enorme
est. s umꝰ unciole decimã partẽ adic̾e pot̾ ad statu¬
ram suam. et solliciti sumꝰ qͥd manducemꝰ aut qͥd
bibamꝰ: Ne cogitemꝰ gͦ decrastino:. sufficit dicima¬
litia sua. Iacob fugiens frẽm magnis inpat̾s domo
diuitiis derelictis. nudus ꝑfugit mesopotamiam.¬
capiti supposito. uidit scalã ad celũ usq subrectã. et
& descendebant: ut nec peccator desꝑet salutẽ. nec
iustus in sua uirtute securus sit. Atq ut multa p̃¬

Expanded text:
di, sed nolebat se iudicari ab infideli consciendi, sed nolebat se iudicari ab infideli conscientia. et, cum posset de euangelio uiuere, diebus ac noctibus laborabat manibus suis, ne quem grauaret credsoror illa uel frater non unum et alterum sed totam ecclesiam, nec sororem uidebo nec fratrem. melius est rem familiarem minui quam animae salutem, perire, quod — uelimus nolimus — aliquando periturum est, quam id amittere, pro quo omnia dimittenda sunt. quis nostrum non dicam cubitum, quod enorme est, sed unius unciunculae decimam partem adicere potest ad staturam suam ? et solliciti sumus, quid manducemus aut quid bibamus ? ne cogitemus ergo de crastino: sufficit diei malitia sua. Iacob fratrem fugiens magnis in patris domo diuitiis derelictis nudus pergit in Mesopotamiamcapiti supposito, vidit scalam ad coelum usque subrectam, et et descendebant, ut nec peccator desperet salutem nec iustus in sua uirtute securus sit. atque, ut multa pr
Abbreviated transcription (Latin):
nam. uenerent᷑ ut scãm. Quere pͥmũ regñ dei
& hec omia apponent᷑ tibi. Si de ueste cogitauis:
lilia tibi de uangłio ꝓponent᷑. Si de cyboͭ. remit¬
tere ad aues. que ñ serunt. neq metunt: et pater
tuus celestis pascit illas. Quã te uirgines & uidue
absq ulla sorde rumoris suam substantiolam gub¬
tincas inmedia tranquillitate naufragiũ. Si timotheo
dr. ad olescentiores uiduas de uita. ⁊it̾m anꝰ obsecͣ ut matir̃.
adolescentulas ut sorores. cum omm castitate.quare tu
me tu c̃omonentem ñ audias : Fuge ꝑsonas. inquib
potest male conuersationis ẽe suspicio. nec ꝑatum
habeas illud ecriuio: sufficit michi conscientia mea:
non curo quid de me loquantur homtnes. Et certe
apłs ꝓuidebat bona ñ solũ coram dõ s etiam coram
hominib: ne ꝑ illũ nomen di blasphemaret᷑ ingẽtib.
Habebat utiq potestatẽ. sorore mulieres cucun ducen¬

Expanded text:
nam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei nam, uenerentur ut sanctam. quaere primum regnum dei et haec omnia adponentur tibi. si de ueste cogitaulilia tibi de Evangelio proponuntur. Si de cibo, remitteris ad aves, quae non serunt, neque metunt, et Pater tuus coelestis pascit illas. Quantae virgines et 912 viduae absque ulla sorde rumoris, suam substantiolam gubonia, et sustineas in media tranquillitate naufragium. Si Timotheo dicitur: Adolescentiores viduas devita: Et iterum: Ama anus, ut matres: adolescentulas, ut sorores cum omni castitate; quare tu me commonentem non audias? Fuge personas, in quibus potest malae conversationis esse suspicio, nec paratum habeas illud e trivio: Sufficit mihi conscientia mea: non curo quid de me loquantur homines. Et certe Apostolus providebat bona, non tantum coram Deo, sed etiam coram hominibus , ne per illum nomen Dei blasphemaretur in gentibus . habebat utique potestatem sorores mulieres circumducen
Abbreviated transcription (Latin):
sontantũ bomi ẽ innuptiis qd̾ sꝑamus. quantũ
mali qd accid̾e potest et timendũ est. Libido¬
trans acta semꝑ sui resĩqͥt penitudinẽ nũꝗͣq
tatiat᷑. & extincta reaccenditur. usu crescit. et
desicit: nec rationi paret. que impetu ducitur.
S dicis. Ample opes dispensatio rei familiaris.
egent auctoritate uiri. Scilicet ꝑiert̃ domꝰ celibũ: &
nisicũ seruulis tcus ipsa seruieris. familie tue
imꝑare ñ pot̾is. Auia tua. mat̾. & amita. ñ ne
auctoritatis pristine honorisq maioris sunt.
dũ eas et tota prouincia et eccłiarũ princi¬
pes suspiciunt. Ergo milites & ꝑegrinantes
sine uxorib. sua ospiciola ñ regunt et nec in¬
uitant ad conuiuia. nec inuitant᷑᷑ Quasi ñ
possis. probate etatis habere famulos uel ub̃¬
tos inquorũ nutrita es manib. qͥ punt domiti
uel adpublicũ respondeant. tributa ꝑsoluãt
qui te suscipiant ut matronã. diligant ut alũp¬

Expanded text:
non tantum boni est in nuptiis, quod speramus, quantum non tantum boni est in nuptiis, quod speramus, quantum mali, quod accidTRANSACTA semper sui relinquit poenitudinem: nunquam satiatur; et extincta reaccenditur. Usu crescit, et deficit: nec rationi paret, quae impetu ducitur. Sed dices: Amplae opes, et dispensatio rei familiaris egent auctoritnisi cum seruulis tuis ipsa seruieris, familiae tuae imperare non poteris. auia tua, mater et amita nonne auctoritatis pristinae honorisque maioris sunt, dum eas et tota prouincia et ecclesiarum principes suscipiunt? ergo milites et peregrinantes sine uxoribus sua hospitiola non regunt et nec inuitant ad conuiuia nec inuitantur? quasi non possis probatae aetatis habere famulos uel libertos, in quorum nutrita es manibus, qui praesint domui, qui ad publicum respondeant, tributa persoluant, qui te suspiciant ut patronam, diligant ut alum
Abbreviated transcription (Latin):
de ydolatriis ꝑ abrahã et moysen: deinde post
adult̾ium. et negationẽ saluatoris sedentem
plurimo tẽpore sinc altari sacerdotib. ac pro¬
pħis. et uiri pristim consortiũ prestolantem
ut post quã subintrauerit plenitudo gentiũ
tunc om̃s isrł satuus fiat Quasi inbreui tabel¬
ia latissimos terrarũ situs ostend̾e uolui. Ut
ꝑgam ad alias questiunculas quarũ prima
ae anne ꝯsilio est solane ꝑpetuo merens carpere
uiuenta. nec dulces natos ueneris nec premia no¬
ris: Iocinerẽ aut manes credis curare sepultos:
Cin breuit᷑ respondeat. ipsa que passaẽ: tu lacri¬
mis euicta mcis tu pͥma furentẽ. his germana ma¬
lis honeras. atq obicis hosti. Nonlicuit talami
ex ꝑtẽ si ne crimine uitã. degere more fere. tales
nec tangere curas. non seruata fides cineri pro¬
missa sicheo. Proponis mͥ guidia nuptiarum:
egotibi opponã piram. gladiũ. et incendium.

Expanded text:
de idolatris per Abrahde idolatris per Abrahadulterium, et negationem Salvatoris, sedentem plurimo tempore sine altari, Sacerdotibus ac Prophetis et uiri pristini consortium praestolantem, ut, postquam subintrauerit plenitudo gentium, tunc omnis Israhel saluus fiat? Quasi in breui tabella latissimos terrarum situs ostendere uolui, ut pergam ad alias quaestiunculas, quarum prima de Annae consilio est: solane perpetua maerens carpere iuuenta nec dulces natos Veneris nec praemia noris? id cinerem aut manes credis curare sepult o s? cui breuiter respondeat ipsa, quae passa est: tu lacrimis euicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. non licuit thalami expertem sine crimine uitam degere more ferae tales nec tangere curas. non seruata fides cineri promissa Sychaeo. proponis mihi gaudia nuptiarum; ego tibi opponam pyram, gladium, incendium.
Abbreviated transcription (Latin):
fundamentũ. ut edificio consũmato fcło culm̃
imponat. Auoqͥn si ad sacram̃ta ueniamꝰ et futu¬
rorũ typos. non nr̃o arbitrio. s apło disserente.
agar. et sara. mons syon. et syͣna. duo instrum̃ta
significant. NLia lippientib ocłise tachel quã
iacob amabat plurimũ. sinagogã ecctiamq
testant᷑. Unde canna prius sterilis. fennene
ubertate fecundior est. licet & monogamia
nos in ysaac. rebbecaq p̃cesserit. cuiꝰ soliꝰ par¬
tus am reuelatio ẽ. nec ulla alia feminarũ
pseipsam anm consutuit. Qo loquar de thamar.
quie esrom &e phares. geminos fudit infantes:
Inquorũ natiuitate aitisa macheria. auos po¬
płos separauit. et ligata manꝰ coccino conscien¬
tiam iudeorũ. iam tunc xp̃i passione resꝑsit.
Ac descorto ꝓpħico.cuiꝰ similitudo uel eccłiã
significat degentib congregatã. uel qd̾ ipsilo¬
eo magis conienit. si nagogã primũ assũptam

Expanded text:
fundamentum, ut aedificio consummato culmen fundamentum, ut aedificio consummato culmen inponat. alioquin, si ad sacramenta ueniamus et futurorum typos, non nostro arbitrio, sed apostolo disserente Agar et Sarra, montes Sina et Sion duo instrumenta significant. Lia lippientibus oculis et Rachel, quam Itestantur. Unde et Anna prius sterilis, Fennenubertate fecundior est, licet et monogamia nos in Isaac Rebeccaque praecesserit, cuius solius partus domini reuelatio est. nec ulla alia feminarum deum per se ipsam consuluit. quid loquar de Thamar, quae Zaram et Phares geminos fudit infantes — in quorum natiuitate diuisa maceria duos populos separauit et ligata manus coccino conscientiam Iudaeorum iam tunc Christi passione respersit —, ac de scorto prophetico, cuius similitudo uel ecclesiam significat de gentibus congregatam uel—quod ipsi magis loco conuenit - synagogam primum adsumptam
Abbreviated transcription (Latin):
qr. tempus breue ẽ. et ia securis ad radices arborũ
posita ẽ. que siluã legi nuptiarũ. etiãgłica castita¬
te saiccidit: Tempus amplexandi: et tempꝰ longe
fieri ab amplexib. Hieremias captiuitate ꝓpin¬
qua. uxorẽ prohibeĩ acciꝑe E zechiel inbabilone.
mortua ẽ inqͥt uxor meã & aꝑtũ est osmeũ. Hec duc¬
turus uxorẽ. nec uie qͥ dux̾at. possunt inoꝑe conu¬
galiubere propħare. Dum głe erat iliũ audtre
uersiculũ fiuii tinsicut nouellatio oliuarũ. incir
cuitu mense tue. et uideas filios filiorũ ttiorũ: nc̃
decontinentib dr̃. qui adheret dño unꝰ sp̃c est:
et ad esit amia mea post ce. mesuscepit dextera
aceingert gladio tuo suꝑ femtr tuũ potentissime:
modo audit petrus conde gladiũ tuũ inuaginam
suam Qui cm̃ gladio ꝑcusserit. gladio morietur.
Hec dicimꝰ. non separantes legẽ. & euãgłiũ. ut mar¬
cion ealũpmatut: s unũ atq eunde suscipientes
ut metat. Plantat. ut habeat qd̃ succidat. Iacit

Expanded text:
iam securis ad radices arborum posita est, quae siluam legis et nuptiarum euangelica castitate succidat? tempus amplexandi et tempus longe fieri ab amplexibus. Hieremias captiuitate propinqua uxorem prohibetur accipere. Hiezechiel in Babylone: mortua e s t, inquit, uxor mea et apertum est os meum. nec ducturus uxorem nec ille, qui duxerat, possunt in opere coniugali libere prophetare. olim gloria erat illum audire uersiculum: filii tui sicut noucuitu mensae tuae et videas filios filiorum tuorum'. Nunc de continentibus dicitur: 'Qui adheret Domino, unus spiritus et: adhaesit anima mea post te; me suscepit dextera accingere gladio tuo super femur tuum, potentissime; modo audit Petrus: conde gladium tuum in uagina sua; qui enim gladio percusserit, gladio morietur. haec dicimus non separantes legem et euangelium, ut Marcion calumniatur, sed unum atque eundem suscipientes ut metat, plantat, ut habeat, quod succidat, iacit
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ. Om̃is qͥ reliqͥt domũ. aut fr̃s. aut sorores. aut
patrẽ. aut matĩt. aut uxorẽ. aut filios. aut agros ꝑꝑ
nom̃ meũ. centuplũ accipiet & uitã eternã posside¬
bit. Oquanta beatitudo proparuis magna reciꝑe
eterna probreuib. ꝓmorituris semꝑ uiuentia. &
habere dm̃ debitorẽ. Si qua aut̃ uidua ht lib̾os.
et maxime si nobilis familie ẽ: egentes filios ñ di¬
mittat. s ex equalitate. ut meminerit pͥmũ aiesue.
ce ipsã putet ẽe de filiis ⁊ partiat᷑ potiꝰ cũ lib̾is. quã oĩa
tibi audies respondentẽ. Qui pot̾ caꝑe capiat᷑. Q si
uis e̾c ꝑfecta ñ tibi iugũ necessitatis imponit: s
potestati tue libum concedit arbitriũ. Uis ẽe per¬
fecta: & ĩprimo stare fastigio dignitatis.  Fac qd̾
fecerunt apłi. Uade uende om̃ia que habes. et da
pauꝑib. et sequere saluatorẽ: ut nuda solãq cruc̃ẽ

Expanded text:
minus: omnis, qui relinquit domum uel fratres aut sorores aut minus: omnis, qui relinquit domum uel fratres aut sorores aut patrem aut matrem aut uxorem aut filios aut agros propter nomen meum, centuplum accipiet et uitam aeternam possidebit. o quanta beatitudo pro paruis magna recipere, aeterna pro breuibus, pro morituris semper uiuentia et habere dominum debitorem! si qua autem uidua habet liberos — et maxime, si nobilis familiae est —, egentes filios non dimittat, sed ex aequalitate, ut meminerit primum animae suae et ipsam putet esse de filiis et partiatur potius cum liberis, quam omnia tibi audies respondentem: qui potest capere, capiat . et si uis esse perfecta, non tibi iugum necessitatis inponit, sed potestati tuae liberum concedit arbitrium. uis esse perfecta et in primo stare fastigio dignitatis? fac, quod fecerunt apostoli, uende omnia, quae habes, et da pauperibus et sequere saluatorem et nudam solamque uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
illũ ñ stantib coronam. s iacentib manũ porri¬
gere. Ui de qualia sint scd̃a matrimonia. que lupa¬
narib preferunt᷑. quia declinauert̃ quedã post
sathanan. Ido adolescentula udua. que se ñ pot̾
continere uel noniult: maritũ potiꝰ accipiat. quã
diabolũ. Pulchra nimirũ et appetenda res. q̃ satha¬
ne comparatione suscipit̃. fornicata ẽ quondam
et ierłm. & diuaricauit pedes suos om̃i transeunti.
Inegypto pͥmũ deuiginata ẽ: et ibi fracte st̃ mãme
eius. Cũq addeserta uenisset. & morarũ moysi duc¬
toris impaciens. quasi estulibidinis furibunda dixis¬
set. isti st̃ dii tui isi ł. qui te edicerunt de terra
egypti. accepit p̃cepta ñ bona. et iustificationes
pessimas inquib ñ uiueret. s puniret᷑. Quid gͦ mi¬
rũ. si et lasciuentib uiduis. dequib inalio loco

Expanded text:
illum non stantibus coronam, sed iacentibus manum porriillum non stantibus coronam, sed iacentibus manum porrigere. uide, qualia sint secunda matrimonia, quae lupanaribus praeferuntur, quia declinauerunt quaedam post satanan. ideo adulescentula uidua, quae se non potest continere uel non uult, maritum potius accipiat quam diabolum. Pulchra nimirum et adpetenda res, quae satanae conparatione suscipitur. fornicata est quondam et Hierusalem et diuaricauit pedes suos omni transeunti. in Aegypto primum deuirginata est et ibi fractae sunt mammae eius. cumque ad deserta uenisset et morarum Moysi ductoris inpatiens quasi oestro libidinis furibunda dixisset: isti sunt dii tui, Israhel, qui te eduxerunt de terra Aegypti, accepit praecepta non bona et iustificationes pessimas, in quibus non uiueret, sed puniretur. quid ergo mirum, si e
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ remedia. Cauendũ est uulmis. qd̾ dolore eu¬
ratur. Aliud ẽ integta naue. & salius mercib por
tũ intrare salutis: aliud nidũ hercre tabule: et
crebris fluctuũ cursib ad asꝑrima saxa coluidi.
Nesciat uidua diganne indulgentiã. nec nou̾it
ilud apłi melius ẽ nubere quã uri. Toue quod
peius est uri᷑. et ꝑse bonũ ñ erit nubere. ꝓculsint
hereticorũ calũne. Scimꝰ honorabiles nuptias:
et cubile immaculatũ. Etiã de paradyso ex pui¬
sus adam unã uxorẽ habuit. Primꝰ iamech male¬
dictus et sanguinarius. et decahin stirpe descẽ¬
dens unam costã diuisit induas: & plantarium
digannie ꝓtinus diluuii pena sub uertit. Unde
illud apłi qd̾ fornicationis metu indulgere cõpel¬
nubere. filios procreare matres familias ẽẽ. nuuam
occasionẽ dare adu̾sario detractionis causa. etcur
indulserit statim subiecit.lam enĩ quedã dechy¬
nauerunt post sathanan. Ex quo intelligimus

Expanded text:
cium remedia. cauendum est uulnus, quod dolore cucium remedia. cauendum est uulnus, quod dolore curatur. aliud est integra naui et saluis mercibus portum salutis intrare, aliud nudum haerere tabulae et crebris fluctuum recursibus ad asperrima saxa conlidi, nesciat uidua digamiae indulgentiam nec nouerit illud apostoli: melius est nubere quam uri. tolle, quod peius est, uri, et per se bonum non erit nubere. procul hereticorum calumniae: \'scimus honorabiles nuptias et cubile inmaculatum\'. etiam de paradiso expulsus Adam unam uxorem habuit. primus Lamech maledictus et sanguinarius et de Cadens unam costam divisit in duas et plantarium digamiae protinus diluvii poena subvertit. Unde illud Apostoli, quod fornicationis metu indulgere compelnubere, filios procreare, matres familias esse, nullam occasionem dare aduersario detractionis causa. cur indulserit, statim subiecit: iam enim quaedam declinauerunt post satanan. ex quo intellegimus
Abbreviated transcription (Latin):
semi. nͥ iratus c̾em. Ira eñĩ uiri. iustitiã di ñ oꝑat᷑.
Qd̃ de una ꝑturbatione dictũ est: referamꝰ ad cetas
Sicut irasci hominis est. et irã ñ ꝑficere xp̃iani:
sic om̃is caro concupiscit quidẽ ea que carms sut̃:
et quibdã illecebris. ad mortiferas ammã uolup¬
tates trahit. S nr̃m est. uoluptatis atdorẽ. maiore
xp̃i amore restringuere. et lasciuiens ium̃tũ fre¬
posito portet incessu. Quorsũ ista: Ut hominẽ
te e̾ẽ noueris. et passionib humanis nisi caueris
subiacere. De eodẽ cuncti facti sumus luto. his¬
dẽ cõpacti exordiis: et inserico. & inpannis eadẽ
libido añatur: nec regũ purpuras timet. nec m̃¬
dici sꝑnit squalorẽ. Muatoq meliꝰ est stomachũ
te dolere quã mentẽ. imꝑare corpori quã scruire:
gressu uacuiare quã pudicicia. Nec statĩ nob̃
pententie subsidia blandiantur: que st̃ infeli¬

Expanded text:
sem, nisi iratus essem\'. ira enim uiri iustitiam dei non operatur. sem, nisi iratus essem\'. ira enim uiri iustitiam dei non operatur. quod de una perturbatione dictum est, referamus ad ceteras. sicut irasci hominis est et iram non perficere Christiani, sic omnis caro concupiscit quidem ea, quae carnis sunt, et quibusdam inlecebris ad mortiferas animam uoluptates trahit, sed nostrum est uoluptatis ardorem maiore Christi amore restinguere et lasciuiens iumentum freposito portet incessu. Quorsum ista? ut hominem te esse noueris et passionibus humanis, nisi caueris, subiacere. de eodem cuncti facti sumus luto, isdem conpacti exordiis: et in serico et in pannis eadem libido dominatur nec regum purpuras timet nec mendicantium spernit squalorem multoque melius est stomachum te dolere quam mentem, imperare corpori quam seruire, gressu uacillare quam pudicitia. nec . statim nobis paenitentiae subsidia blandiantur, quae sunt infeli
Abbreviated transcription (Latin):
piam. quas significantiꝰ greci propeias uocant:
nos ut uerbũ uertamus euerbo. ante passiões
possumꝰ dicere. eo qd̾ incentiua uitiorũ om̃iũ
titillent animos. et quasi inmeditullo nr̃m
uditiũ sit. uel abicere cogitata uel recipere.
Unae & nature dñs ineuãgłio loquebatur.
Decorde exeunt cogitationes male. honicidia.
adult̾ia. fornicationes. furta. falsa testimonia
blasphemie. Ex quo ꝑspicuũ est. iuxta alteriꝰ
lbri testimoniũ. prochyitius t̾e corhominis. apue¬
paulus enumerat mediã animã fluctuare nunc
hec. nc̃ illa capientẽ. Nam uitiis nemo sine nas¬
citur. Optimꝰ ule ẽ qui minim is urget᷑. uelut si
egregio insꝑsos. reprehendas incorpore neuos.¬
Hoc ẽ qd̾ aliis uerbis propħa significat turbatꝰ
sũ et ñ sum locutus. Et in eodẽ uolumine. Iras¬
cimini. & nolite peccare. & illud archite tarenti¬
m aduillicũ negligentẽ. lam te uerb̾ib enecas¬

Expanded text:
piam, quas significantius Graeci jzoojtadeiag uocant, piam, quas significantius Graeci jzoojtadeiag uocant, nos, ut uerbum uertamus e uerbo, antepassiones possumus dicere, eo quod incentiua uitiorum omnium titillent animos et quasi in meditullio nostrum iudicium sit uel abicere cogitata uelrecipere. unde et naturarum dominus in euangelio loquebatur: de corde exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. ex quo perspicuum est-iuxta alterius libri testimonium-procliuius esse cor hominis a pueuae apostolus Paulus enumerat, mediam animam fluctuare nunc haec, nunc illa capientem. nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urguetur, uelut si egregio insHoc est quod aliis verbis Propheta significat: Turbatus sum, et non sum locutus . Et in eodem volumine: Irascimini, et nolite peccare . Et illud Architae Tarentini ad villicum negligentem: Jam te verberibus enecas
Abbreviated transcription (Latin):
securus animi tumor. Qui etiã bene dissi¬
mulatus frequent̾ erũpit inpublicũ: et con¬
seruos quasi seruos despicit. Hoc ex habun¬
danti dictũ sit.: ut om̃i diligentia custodi
ambulet iuxta te calamistratus ꝓcurator. ñ his¬
trio fractus infeminã. non cantoris diaboli
uenenata dulcedo. non iuuenis uolsus. et n¬
tidus. nichil artiũ scenicarũ nichil tͥ inob¬
sequiũ molle iungat. Habeto tecũ indua¬
rũ. et uirginũ choros. habeto tui sexus solatia.
Exanciuarũ quoq morib. dñe iudicantur.
Certe cũ tecũ sc̃a sit mat̾. et lat̾i tuo amita he¬
reat. uiigo ꝑpetua. non debes ꝑiculose exter¬
norũ consortia quetere. de tuorũ societate se¬
cura. Semꝑ inmanib tuis diuina sit lectio:
et tam crebre orationes. ut om̃s cogitationũ
sagitie. quib adolescentia ꝑcuti solet huiꝰcemo¬
di clypeo repellant᷑. difficile est. quin potins
impossibile. ꝑturbationũ mitlis carere quẽ¬

Expanded text:
securus animi tumor, qui etiam bene dissisecurus animi tumor, qui etiam bene dissimulatus frequenter erumpit in publicum et conseruos quasi seruos despicit. hoc ex abundanti dictum sit, ut omni diligentia custodiaambulet iuxta te calamistratus procurator, non histrio fractus in feminam, non cantoris diaboli uenenata dulcedo, non iuuenis uulsus et nitidus. nihil artium scenicarum, nihil tibi in, obsequiis molle iungatur. habeto tecum uiduarum et uirginum choros, habeto tui sexus solacia; ex ancillarum quoque moribus dominae iudicantur. certe, cum tecum sancta sit mater et lateri tuo amita haereat uirgo perpetua, non debes periculose externorum consortia quaerere de tuorum societate secura. semper in manibus tuis diuina sit lectio et tam crebrae orationes, ut omnes cogitationum sagittae, quibus adulescentia percuti solet, huiusce modi clipeo repellantur. difficile est, quin potius inpossibile, perturbationum initiis carere quem
Abbreviated transcription (Latin):
qui defunctus ẽ. s ei cũ quo regnatura est:
Queso te. negeneralia monita. et conuenienᷤ
puellaris sermo ꝑsone. suspitionẽ tibi iniui¬
ammo scribere non timentis: cuiꝰ uotũ est
nescire te q̃ metuo. Tenera res infeminis fa¬
ma pudicicie. quasi fios pulcherrimꝰ cito
ad leuẽ marcesset aurã. leuiq flatu corrũpi¬
tur: maxime ubi etas consentit ad uitiũ. et
maritalis de est auctoritas: cuius umbra tu¬
tam̃ uxoris ẽ. Quid facit uidua int̾ familie
multitudinẽ: int̾ ministrorũ greges: Quos
nolo contẽpnat. ut famulos: s ut uiros eru¬
bescat. Certe si ambiciose domꝰ hec officia
fagitant᷑. p̃ficiat his senem honestis morib:
cuius honor dñe dignitas sit. Scio multaᷤ clau¬
sis ad publicũ forib. non caruisse infamia ser¬
iulorũ. quos suspectos faciebat. aut cultꝰ im¬
modicus aut crassi corporis intor. aut etas ap¬
ta libidim. aut exconscientia amoris occulti.

Expanded text:
qui defunctus est, sed ei, cum quo regnatura est? qui defunctus est, sed ei, cum quo regnatura est? Qu aeso te, ne generalia monita et conueniens puellari sermo personae suspicionem tibi iniuimo scribere, non timentis, cuius uotum est te nescire, quae metuo. tenera res in feminis fama pudicitiae est et quasi flos pulcherrimus cito ad leuem marcescit auram leuique flatu corrumpitur, maxime ubi et aetas consentit ad uitium et maritalis deest auctoritas, cuius umbra tutamen uxoris est. quid facit uidua inter familiae multitudinem, inter. ministrorum greges? quos nolo. contemnat ut famulos, sed ut uiros erubescat. certe, si ambitiosae domus haec officia flagitant, praeficiat his senem honestis moribus, cuius honor dominae dignitas sit. scio multas clausis ad publicum foribus non caruisse infamia seruulorum, quos suspectos faciebat aut cultus inmodicus aut crassi corporis nitor aut aetas apta libidini aut ex conscientia amoris occulti
Abbreviated transcription (Latin):
carnes. que carnib seruiunt: quarũ feruor de¬
ac libis dant oꝑam: quarũ fetus portant ut̾i.
catũ et intestina carnib impleant᷑. Tuuero
que in tumulo mariti sepelisti om̃s pariter¬
uoluptates. que litã purpurisso. et cerussa.
faciem suꝑferetrũ eius lacrimis diliusti.
que puliã tunicã nigrosq calceolos. can¬
dide uestis. et aurati socci depositione sũp¬
sisti. nichil habes necesse ampliꝰ nͥ ꝑseuerare.
plumarũ mollicies iuuenilia mẽbra ñ fo¬
ueant. balncarũ calor nouũ adolescentie sã¬
giinẽ ñ incendat. Audi qͥd exꝑsona uidue con¬
tinentis. ethiicꝰ poetade cantet. Iuc meos pͥmꝰ
qui me sibi uuxit amores abstuut. ulle habe¬
at secũ. seruetq sepulchro. Si tanti uitrum
uilissimũ: quanti p̃ciosissimũ margaritũ:
Si cõmuni lege nature cãpnat om̃s gentilĩ
uidua uoluptates. qͥd exͣ petendũ est auidua
xp̃iana que pudiciciã suã non solũ ei debet

Expanded text:
carnes, quae carni serviunt, quarum fervor decarnes, quae carni serviunt, quarum fervor deac liberis dant operam. Quarum uteri portant foetus, earum et intestina carnibus impleantur. Tu vero quae in tumulo mariti sepelisti omuoluptates, quae litam purpurisso et cerussa faciem super feretrum eius lacrimis diluisti, quae pullam tunicam nigrosque calceolos candidae uestis et aurati socci depositione sumpsisti, nihil habes necesse aliud nisi perseuerare. plumarum mollities iuuenalia membra non foueant, balnearum calor nouum adulescentiae sanguinem non incendat. audi, quid ex persona uiduae continentis ethnicus poeta decantet: ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores abstulit; ille habeat secum seruetque sepulchro. si tanti uilissimum uitrum, quanti pretiosissimum margaritum? si communi lege naturae damnat omnes gentilis uidua uoluptates, quid expectandum est a uidua Christiana, quae pudicitiam suam non solum ei debet,
Abbreviated transcription (Latin):
bat. An exꝑim̃tum queritis eius. qui inme lo¬
quitur xp̃c. Hoc ille pronuntiat. qui libere
sub ꝑsona sua. fragilitatẽ humani corporiᷤ fa
nealiis predicans ipse reꝓb inueniar. Si ille
timet: quis nr̃m potest e̾e securus. Si dauid
amicus dñi. et salomon amabił eiꝰ. uicti st̃ quasi
homines. ut & ruine nob̃ ad cautionẽ & peni¬
tudinis ad salutẽ exẽpla. et preberent:quis in
uiuiis tuis phasides aues. crassi turtures. atta¬
gemmonicus. & om̃s aues quib amplissima
patrimonia auolant. Nec id̾o te carnib uesci
ñ putes: si esũ leporũ atq ceruorũ. & quadru¬
pedũ animantiũ. esculentias reꝓbes ñ enim
hec pedum numero. s gustus suauitate iudi¬
cant᷑. Scimꝰ ab apło dictũ. Omĩs creatura dei
Nolite in ebriari uino. in qͦ est luxuria. Omĩs
creatura d̃i bona c̃. Audiant hec mulieres. que
sollicitt st̃ quomͦ placeant uiris. Comedant

Expanded text:
bat: an experimentum quaeritis eius, qui in me lobat: an experimentum quaeritis eius, qui in me loquitur Christus? hoc ille pronuntiat, qui libere sub persona sua fragilitatem humani corporis fatne aliis praedicans ipse reprobus inueniar. si ille timet, quis nostrum potest esse securus? si Dauid, amicus domini, et Salomon, amabilis eius, uicti sunt quasi homines, ut et ruinae nobis ad cautionem et paenitudinis ad salutem exempla, praeberent, quis in uiuiis tuis Phasides aues, crassae turtures, attagen Ionicus et omnes aues, quibus amplissima patrimonia auolant, nec ideo te carnibus uesci non putes, si suum, leporum atque ceruorum et quadrupedum animantium esculentias reprobes. non enim haec pedum numero, sed suauitate gustus iudicantur. scimus ab apostolo dictum: omnis creatur« Nolite inebriari vino, in quo est luxuria » . Omnis creatura Dei bona est. Audiant haec mulieres, quae sollicitae sunt, quomodo placeant viris. Comedant