comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquit & rocom. & sur. & or. & rooch.
lsti st̃ qui regnant apud madianitas
qͦs suꝑare & penitus extinguere deb&¬
om̃is qui militat dõ. Cuui nãq beluinꝰ
uł ferinꝰ int̃p̃tat᷑. Et qͦmͦ poteris pla¬
cere ei qui te ꝓbauit si ñ abscideris
ate & peuitꝰ ꝑemeris belunos & feros mo¬
res. qͣuͦ poteris ad mansuetoꝵ beatitudiuẽ
ꝑuenire. nͥ pͥus int̾ficias euiuim. & morti
tradas cotiꝰ iracundiȩ feritatẽ: Eͥgo puto
qͦd nomina hec scriptura diuina ñ ꝓ hysto¬
na narrauerit. s ꝓ causis & reb aptaue¬
rit. Nan putas fuerit aliquis ita stultꝰ
qͥ filio suo. nom̃ beluinꝰ iponer&: Sed
hoc arbitror magis qͦd instructioni anina¬
rũ ꝓspexerit sermo diuinꝰ. uolens nob̃
ostendere qͦd adũsus huiꝰ modi uicia mili¬
tare debeamꝰ. & de habitaculis ea cariis
nr̃e expellere. istos reges fugare de regno
mortali corpore. Uis autẽ uidere qm̃
ñ solũ apud scõs nomina ꝓ reb aptant᷑.

Expanded text:
ur, et Ur, et Roboc. Isti sunt qui regnant apud Madianitas, quos superare et penitus debet exstinguere omnis qui militat Deo. Evim quoque belluinus vel ferinus interpretatur. Et quomodo poteris placere ei qui te probavit, si non abscideris a te et penitus peremeris belluinos et ferinos mores? Quomodo poteris ad mansuetorum beatitudinem pervenire, nisi prius interficias Evim, et morti tradas totius iracundiae feritatem? Ego puto quod nomina haec divina Scriptura non pro historia narraverit, sed pro causis et rebus aptaverit. Nam putas fuerit aliquis ita stultus, qui filio suo nomen belluini imponeret? Sed hoc arbitror magis quod institutioni animarum prospexerit sermo divinus, volens nobis ostendere, quod adversus hujusmodi vitia militare debeamus, et habitaculis ea carnis nostrae depellere, istos reges fugare de regno mortali corpore. Vis autem videre quomodo non solum apud sanctos nomina pro rebus aptantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cere eos ad obedientiã xp̃i. & subdere
eos iugo eiꝰ suaui. & imponere eis onus eiꝰ
leue. Quis gͦ ita beatꝰ est qui succedat eis
in his p̃lus. & int̾ficiat om̃s madianitas.
& iustificet᷑ ex sanguine eoꝵ: Sanguinẽ
enĩ demonũ fundere dr̃. qui eripit eos
quib illi dominant᷑. Lauabit᷑ aut̃ ab
hoc sanguine & purificabit᷑ in regno dĩ.
ut purificatꝰ & mundus effectꝰ possit
ingredi scam ciuitatẽ dĩ. aꝑiente sibi

Expanded text:
cere eos ad obedientiam Christi et subdere cere eos ad obedientiam Christi et subdere eos jugo ejus suavi, et imponere eis onus ejus leve. Quis ergo ita beatus est, qui succedat eis in his praeliis, et interficiat omnes Madianitas, et justificetur ex sanguine eorum? Sanguinem enim daemonum fundere dicitur, qui eripit eos quibus illi dominantur. Lavabitur autem ab hoc sanguine et purificabitur in regno Dei, ut purificatus et mundus effectus possit ingredi sanctam civitatem Dei, aperiente sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uł ingressas necare intra me ne ad effe
ro caput draconis. hoc ipso tam̃ pollui me
& in quinari necesse est. qͦ eũ qui pollutus
& inquinatꝰ est calcare contendi. & ero qͥdẽ
rificatione egeo. Ideirco ninuirũ & scriptu
multe enĩ & diũse nos manent purificati¬
ones. S iuẏstica hec sunt & ineffabilia.
Quis enĩ nob̃ enarrare potuerit qͦ sunt puri¬
ficationes que parent᷑ uł petro uł: paulo.
uł alus hoꝵ sinilib: Quantũ pugnauert̃.¬
qui tot gentes barbaras deleuerunt. tot
phos ceꝑunt. qͥ eruentis manib de cede ho¬
stiũ redeunt. quoꝵ pes tinctus est sanguine.
& manꝰ suas lauerunt in sanguine peccatoꝵ.
int̃ fecerunt quppe in matutinis oñs pecca¬
tores terrȩ. & imaginẽ eoꝵ ext̃minauert
de ciuitate dñi. Uicerunt quippe & pere¬
merunt diũsas demonũ gentes. Nisi enĩ
uicissent eas. ñ potuissent caꝑe ex eis cap¬
tiuos omnẽ hc̃ credentiũ numerũ. & ꝑdu¬

Expanded text:
vel ingressas necare intra me, ne ad effevel ingressas necare intra me, ne ad effero caput draconis, hoc ipso tamen pollui me et inquinari necesse est, quo eum et qui pollutus et inquinatus est, calcare contendi. Et ero quiderificatione egeo. Idcirco et nimirum ScripturMultae enim et diversae nos manent purificationes. Sed mystica haec sunt et ineffabilia. Quis enim nobis enarrare poterit quae sunt purificationes quae parantur Paulo vel Petro, vel aliis horum similibus, qui tantum pugnaverunt, tot gentes phos coeperunt: qui cruentis manibus de caede hostium redeunt: quorum pes tinctus est in sanguine, et manus suas laverunt in sanguine peccatorum? Interfecerunt quippe in matutinis omnes peccatores terrae, et imaginem eorum exterminaverunt de civitate Domini. Vicerunt quippe et peremerunt diversas daemonum gentes. Nisi enim vicissent eas, non potuissent capere ex eis captivos, omnem hunc credentium numerum, et perdu
Abbreviated transcription (Latin):
urã. die septima. & mundi eritis. & post
hec introibitis in castra. Ulides qͦmͦ puri¬
ficatione indigoꝵ om̃is qui exierit de p̃lio
uite huiꝰ. Qͦd si ita est. ut aliquid audeã
dicere scdm scripture auctoritatẽ. omĩs
qui exit de hac uita ñ potest ẽẽ mundꝰ.
Considera gͦ diligent̃. quid indicet hẏstorie
textꝰ. Exierunt isti pugnare ꝓfilus isra¬
hel: int̾fecerunt madianitas. Int̾ficien¬
tes aut̃ eos qͣntũ ad hystorie ordinẽ spec¬
tat & licterã legis placuert̃ dõ. uolunta¬
tem nãq dĩ impleuerunt. In hoc ipso qͦd
int̾fecerunt adũsarios: imundi dicunt᷑
effecti. & ꝓptea dr̃ ad eos. & lauabitis
uestim̃ta uia. die septimo. & mundi eritis.
& pꝰ hec introibitis in castra. Ergo hii qui
pugnant. ꝓ eo ipso qͦd contigerĩ hostes
iminundos & qͦd congressi contͣ eos. &
habuert̃ cũ eis certam̃. polluti st̃. Et ego
si cogitationes ĩmundas & malas quas
cordi meo suggerit. uł repellere uenientes.

Expanded text:
ie septima, et mundi eritis, et post haec introibitis in castra. Vides quomodo purificatione indiget omnis qui exierit de praelio vitae hujus. Quod si ita est, ut aliquid audeam dicere secundum Scripturae auctoritatem, omnis qui exit de hac vita non potest esse mundus. Considera enim diligenter quid indicet historiae textus. Exierunt isti pugnare pro filiis Israel, interfecerunt Madianitas. Interficientes autem eos, quantum ad historiae ordinem spectat et litteram legis, placuerunt Deo, voluntatem namque Dei impleverunt; tamen hoc ipso quod interfecerint adversarios, immundi dicunt dicitur ad eos: Et lavabitis vestimenta vestra die septima, et mundi eritis, et post haec introibitis in castra. Ergo hi qui pugnant, pro eo ipso quod contigerant hostes immundos, et quod congressi sunt contra eos et habuerint cum eis certamen, polluti sunt. Et ego tiones immundas et malas quas cordi modo suggerit, vel repellere venientes
Abbreviated transcription (Latin):
ne quã xii ͫ tanto p̃stantior & ꝑfec¬
tior numerus qͥngentoꝵeͦ qͥnqͦginta. Inde
deniq & in parabola euangłu quã supͣ
posuimꝰ saluator nr̃ ꝓnuntiat. qͦd plus
diligat ille cui qͥnginti qͦs debebat de¬
narũ donati st̃. quã ille cui qͥn qͣguita.
Deniq in p̃senti lectione eleazar sacer¬
dos ñ scribit᷑ ad omnẽ popłm locutꝰ.
s ad eos tantũ qui de p̃lio redeunt.
Ait enim. Et dix̃ eleazar sac̃dos ad uiros
uirtutis qui reũtebant᷑ de p̃lio. Uides gͦ
qͦuꝰ ad uiros uirtutis loquit᷑ sermo dei.
Uiri enĩ uirtutis sunt: qͥ ad bellũ ꝓcedunt.
Si quis uͦ pugnare ñ uult nec nulitare.
si quis ñ uult habere cultũ studioꝵ diuinoꝵ
& abstinentie. hic ñ uult implere illud
qͦd apłs dix̃. Qͥ aut̃ ĩ agone contendit.
ab om̃b continens ẽ. Qͥ gͦ ñ contendit
in agone & ab om̃ib ñ est continens. neq
exerceri uult in ũbo dĩ & in lege dñi me¬

Expanded text:
nae quam septem, tanto praestantior et perfecnae quam septem, tanto praestantior et perfectior numerus quingentorum quam quinquaginta. Inde denique et in parabola Evangelii quam supra exposuimus, Salvator noster pronuntiat, quis plus diligat, ille cui quingenti quos debebat denarii donati sunt, quam ille cui quinquaginta. Denique in praesenti lectione Eleazar sacerdos non scribitur ad omnem populum locutus, sed ad eos tantum qui de praelio redeunt. Ait enim: Et dixit Eleazar sacerdos ad viros virtutis qui revertebantur de praelio. Vides ergo quomodo ad viros virtutis loquitur sermo Domini: viri enim virtutis sunt qui ad bella procedunt. Si quis vero pugnare non vult nec militare, si quis non vult habere certamen studiorum divinorum et abstinentiae, hic non vult implere quod Apostolus dixit: Qui autem in agone contendit, ab omnibus continens est . Qui autem non contendit in agone, ab omnibus non est continens, neque exerceri vult in verbo Dei, et in lege Domini me
Abbreviated transcription (Latin):
doginata ecclẽ oppugnare. uoluptati &
luxurie oꝑam̃ dare homines docent.
Qui gͦ hos expugnat. & uł in se uł in pro¬
ximis suis uicia ꝑunit. hic accipiet spolia
multa. qͥnqͣgies multiplicata quam cȩteri.
In tantũ nãq numeri qͣntitas uidet᷑ augeri.
cũ sexcentis milib xii milia conferunt᷑.
Offerre cam̃ pars utq iubetur dõ. Et
illi quidẽ qͥ uicerunt unũ ex qͥngentis. qͥ
autẽ domi resederunt unũ ex quinqͣguita.
scm̃ esse scriptura testatur. Unde & salua¬
tor dicebat in euangłus. Homini euidã
feneratori erant duo debitores. unꝰ ex ipsis
debebat denarios qͥngentos. & alius quin¬
qͣginta. Non habentib aut̃ illis unde
soluerent. utͥsq donauit. Sed & septẽ
septimane. monade idẽ uno addito
qͥnqͣgesime diem faciunt. qͦ pente costes
festiutas appellat᷑. Similiter & septu¬
aginta septimane. addita uniꝰ decadis
ꝑfectione. qͥngentoꝵ numerũ reddunt.
S qͣnto plures sunt septuaginta septuna¬

Expanded text:
dogmata Ecclesiae impugnare, vel voluptati et luxuriae operam dare homines docent. Qui vero hos expugnat, et vel in se vel in proximis suis vitia perimit, hic accipiet spolia multa, quinquagies multiplicata quam caeteri. In tantum autem numerum quantitas videtur augeri, cum sexcentis millibus duodecim millia conferuntur. Offerre tamen pars utraque jubetur Deo: et illi qui vicerunt, unam ex quingentis; qui autem domsanctum esse Scriptura testatur. Unde et Salvator dicebat in Evangeliis: Homini cuidam feneratori erant duo debitores. Unus ex ipsis debebat denarios quingentos, alius quinquaginta. Non habentibus illis unde solverent, utrisque donavit . Sed et septem septimanae monade, id est una, addita, quinquagesimae faciunt diem, quae Pentecostes festivitas appellatur. Similiter et septuaginta septimanae, addita unius decadis perfectione, quingentorum numerum reddunt. Sed quanto plures sunt septuaginta septima
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obligant negotus scłarib. & isti st̃ qui
ꝓcedunt ad bellũ. & pugnant adũsũ genteᷤᷤ
inunicas. & adũsũ spũales nequitias pro
reliqͦ ppło & ꝓ his qui infirmiores sunt.
siue ꝑ etatẽ. siue ꝑ sexũ. siue ꝓ positum.
Pugnant aut̃ isti orationib & ieuinus.
iustitia et pietate. mansuetudine & casti¬
tate. cunctisq ẽtinentie uirtutib tãquã
armis bellicis cõmuniti. & cũ regressi fu¬
erint ad castra uictores. fruunt᷑ laborib
eoꝵ etiã unbelles. & hii qͥ ad pugnã uel
ñ uocant᷑ uł exire ñ possunt. Sciendũ
tam̃ est qͦd omĩa qͦ sumunt᷑ ex his gentib

Expanded text:
non obligant negotiis saecularibus . Et illi sunt qui non obligant negotiis saecularibus . Et illi sunt qui procedunt ad bellum, et pugnant adversus gentes inimicas et adversum spiritales nequitias pro reliquo populo, et pro his qui infirmiores sunt, sive per aetatem, sive per sexum, sive per propositum. Pugnant autem isti orationibus et jejuniis, justitia et pietate, mansuetudine et castitate, cunctisque continentiae virtutibus, tanquam armis bellicis communiti. Et cum regressi fuerint ad castra victores, fruuntur laboribus eorum etiam imbelles et hi qui ad pugnam vel non vocantur, vel exire non possunt. Sciendum t
Abbreviated transcription (Latin):
tas bella confecta st̃. spolia ex ipsis copi¬
osa referunt᷑. auri atq argenti ceteroꝵq
mobiliũ pondus im̃sũ. uim̃toꝵ captiuoꝵq
numerus plurimꝰ. Uerũ qm̃ cuncta hec
apud israhelitas inmniunda dicunt᷑. purifica¬
tio singulis quibq cõpetens adhibetur.
Ca quidẽ que ex metallis constant ignis
purificat. que uͦ fragiliora sunt. & ignẽ
ñ ferunt. aqͦ purificari iubent᷑. Fiunt gͦ
ex om̃ib spolus equales duȩ partes: ut una
sit eorũ qui ad bellũ ꝓcesserant. & alia eoꝵ
qui in castris resederant. lubent᷑ etiã exhis offerre
in donaᷤ illi quidẽ qͥ ꝓcesserant ad bellũ cinũ
caput ex quingentis. illi uͦ qͥ in castris manse¬
rant unũ ex quinqͣginta. atq om̃iũ simul
ĩ unũ collectꝰ numerꝰ refert᷑. Hec est hystorie
continentia: s uideamꝰ quid ĩ his sensus ui̾¬
dic& spualis. In populo dĩ st̃ quidã sicut
apłs dic̃ qͥ militant dõ. illi sine dubio qͥ se

Expanded text:
tas bella confecta sunt, spolia ex ipsis copiosa referuntur auri atque argenti, caeterorumque mobilium pondus immensum, jumentorum captivorumque numerus plurimus. Verum quoniam cuncta haec apud Israelitas immunda dicuntur, purificatio singulis quibusque competens adhibetur. Et ea quidem quae ex metallis constant, ignis purificat; quae vero fragiliora sunt et ignem non ferunt, aqua purificari jubentur. Fiant ergo ex omnibus spoliis aequales duae partes; ut una sit eorum qui ad bellum processerant et una eorum qui in castris resederunt. Jubentur etiam ex his offerre in dona Dei, illi quidem qui processerant ad bellum, unum caput ex quingentis; illi vero qui in castris manserant, unum ex quinquaginta: atque omnium simul in unum collectus numerus refertur. Haec est historia continentiae. Sed videamus quid in his sensus indicet spiritalis in populo Dei. Sunt quidam, sicut Apostolus dicit, qui militant Deo, illi sine dubio, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
orib querebamꝰ qͦmͦ ꝓbari de scripturis
possit balaã c̃silio subornatas eẽ mulieres
madianitarũ que deciꝑent filios israhel
ad fornicandũ. p̃sens hic seripture locus eu¬
dent̃ ostendit. dicens eũ ꝑemptũ esse gla¬
dio uelut auctorẽ scandali qͦd immissũ est.
filus isrł. Dicit᷑ aut̃ de eo & in conseqͣn¬
tib adhue euidentiꝰ hoc mͦ. Et ait
ad eos moyses. Cur uiuã reseruastis omnẽ
feminã: Ipse enĩ st̃ que filios isrł sedm̃
ũbũ balaã apostatas fecerunt. int̾ficiun¬
t᷑ aut̃ & reges madianitarũ. atq illi qͥ
priꝰ amulierib iucti st̃. nẽ expiatione
habita & gesta penicentia. etiã reges
uicerunt. Ex hoc intelligamꝰ qͣntũ ua¬
leat conũsio ad dm̃. qͣntũ ꝓsit em̃dlatio
peccatoꝵ. Omẽ masculinũ om̃s reges madi

Expanded text:
oribus quaerebamus, quomodo probari de Scripturis oribus quaerebamus, quomodo probari de Scripturis possit, Balaam consilio subornatas esse mulieres Madianitarum, quae deciperent filios Israel ad fornicationem, praesens hic Scripturae locus evidenter ostendit, dicens eum peremptum esse gladio, velut auctorem scandali quod immissum est filiis israel. Dicitur autem de eo in consequentibus adhuc evidenter hoc modo: Et ait ad eos Moyses: Cur vivam reservastis omnem feminam? Ipsae enim sunt quae filios Israel secundum verbum Balaam apostatare fecerunt. Interficiuntur et reges madianitarum atque illi qui prius a mulieribus victi sunt, nunc expiatione habita, et gesta poenitentia, etiam reges vincunt. Ex hoc intelligamus quantum valet conversio ad Deum, quantum prosit emendatio peccatorum. Omne masculinum, omnes re
Abbreviated transcription (Latin):
milia. Uides gͦ qr multo plus ualo unꝰ
sanctꝰ orando. quã peccatores innumeri
p̃liando. Oratio sancti penetrat celum
qͦmͦ ñ & hostem uincat in t̃ris. & idõ om̃imo¬
dis studendũ est querere pͥmo & custodire
iustitiã dĩ. quã si obtinueris & seruaueris.
om̃s tͥ hostes ipsa subiciet. Si fueris indutꝰ
sic̃ & apłs dicit loricã iustitie. & Aecinctꝰ
ueritatem. si galeam salutis accłꝑis & gla¬
diũ sp̃s. & ante omĩa scutũ fidĩ in qͦ possis
omĩa iacula maligni ignita extinguere.
talib enĩ instructꝰ armis uniũsa diaboli
castra. omnẽq eiꝰ fugabis exercitũ. &
cum fiducia cantab. si consistant adũsũ
me castra ñ tunebit eor meũ. si insurgat
u me p̃liũ. ĩ hoc ego sꝑabo. Congrediunt᷑¬
gͦ xii milia adũsũ macdianicas. & int̾fi¬
ciunt ĩquit omnẽ masculũ eoꝵ & reges
eoꝵ. & balaã filiũ beor int̾fecerunt gla¬
dio cũ reliquis uulneratis eoꝵ. Qdd in suꝑi¬

Expanded text:
millia. Vides ergo quia multo plus valet unus sanctus orando, quam peccatores innumeri praeliando. Oratio sancti penetrat coelum: quomodo non et hostem vincat et in terris? Et ideo omnimodis studendum est quaerere primo et custodire justitiam Dei. Quam si obtuleris et observaveris, omnes tibi hostes ipsa subjiciet. Si fueris indutus, sicut Apostolus dicit, lorica justitiae, et accinctus veritate, si galeam salutis acceperis, et gladium spiritus, et ante omnia scutum fidei, in quo possis omnia jacula maligni ignita exstinguere . Talibus enim instructus armis universa diaboli castra omnemque ejus fugabis exerciturm; et cum fiducia cantabis: Si consistant adversum me castra, non timebit cor meum; si insurgat adversum me praelium, in hoc ego sperabo  madianitas, et interficiunt, inquit, omnem masculum eorum, et reges eorum, et Balaam filium Beor interfecerunt gladio, cum reliquis vulneratis eorum. Quod in superi
Abbreviated transcription (Latin):
est scandalizare. Uerũtam̃ dat᷑ uindicta
s multo grauior in eos qui scandali ⁊ auert̃.
qui causã peccati p̃buert̃. quã in eos qui
peccauert̃. Simul & illud obserua. qͦd his
subiecit. Nouissime aut̃ inquit & tu ap
mortuoꝵ negant. nec recipiunt futuri
scłi fidẽ. ꝑungamꝰ eos ex his ũbis. quib
dũs dic̃ ad moysen. quia apponat᷑ ad popłi
suũ. Nemo enĩ apponit᷑ ad eos qui ñ sunt.
Unde constat eẽ aliquẽ ppłm. cui moy ses
post uitȩ huiꝰ exitũ dr̃ applicandus. Quia
gͦ ꝓpħis ñ credunt samaritȩ ex quib¬
possit resurrectionis mortuoꝵ fides latius
apꝓbari. ex his saltem moysi libris qͦs reci¬
punt. & quoꝵ auctoritatẽ fatent᷑ con¬
uincendi st̃ & curandi. si tam̃ oportoꝵ
babyloniã curari. Est gͦ locus hic. re¬
surrectionem mortuoꝵ eudent ostendens.

Expanded text:
est scandalizare. Verumtamen datur vindicta, est scandalizare. Verumtamen datur vindicta, sed multo gravior in eos qui scandalizaverunt, qui causam peccati praebuerunt, quam in eos qui peccaverunt. Simul et illud observa quod subjecit. Novissime autem, inquit, et tu apptionem mortuorum negant, nec recipiunt futuri saeculi fidem, perfigamus eos ex his verbis, quibus Dominus dicit ad Moysen quia apponatur ad populum suum? Nemo enim ponitur ad eos qui non sunt. Unde constat esse aliquem populum, cui Moyses post vitae hujus exitum dicitur applicandus. Quia ergo prophetis non credunt Samaritae, ex quibus resurrectionis mortuorum fides latius approbatur, ex his saltem Moysi libris quos recipiunt et quorum auctoritatem confitentur, convincendi sunt et curandi, si tamen oportet et Babyloniam curari. Est ergo locus hic resurrectionem mortuorum evidenter ostendens.
Abbreviated transcription (Latin):
madianitarũ acciderant. ipsi enĩ subor¬
nauerant mulieres quȩ eos deciperent
ut peccarent coram dño. Illi quidẽ ꝓ
peccato suo ꝑtulerunt uindictã. medi¬
oerius tam̃ et parciꝰ. hii uͦ qui eis fuert̃
causa peccandi. multo uehem̃tiori subia¬
cent ultioni. Unde edocem᷑. qr longe sit
grauiꝰ. aliis causã p̃bere peccati. quam
ipsũ quẽq peccare. sic̃ & dñs designat
cũ dicit. Quia meliꝰ fuerat homini non
nasei. aut molã asinariã ligari cirea collũ
eiꝰ & p̃cipitari in ꝓfundũ maris. quã
ut scandaliz & unũ de pusillis istis. Si¬
mulq adũtendũ est. qm̃quidẽ nomen
scandali a non nullis in conpetent᷑ pene¬
p̃sumit᷑. illud scandalũ dici. ubi recto
itinere ambulanti deceptio aliqua instru¬
it᷑ ad peccatũ. & subicit᷑ causa peccandi.
siẽ & mailianite ambulantib in lege
dñi israhelitis & custodientib castitatẽ.
subornauerunt mulieres. qͣ eos de ciperent
ad peccandũ. Causã gͦ p̃bere peccati. hoc

Expanded text:
Madianitarum acciderant ipsi enim subornaverant mulieres, quae eos deceperant ut peccarent coram Domino, illi quidem pro peccato suo pertulerunt vindictam, mediocrius tamen et parcius; hi vero qui eis fuerant causa peccandi, multo vehementiori subjacent ultioni. Unde edocemur, quia longe sit gravius causam praebere peccati, quam ipsum unumquemque peccare. Sic et Dominus designat cum dicit, quia melius fuerat hominem non nasci, aut molam asinariam ligari circa collum ejus, et praecipitari in profundum maris, quam ut scandalizet unum de pusillis istis . Simul advertendum est quoniam quidem nomen scandali a nonnullis incompetenter praesumitur; illud scandalum dico, ubi recto itinere ambulandi deceptio aliqua struitur ad peccatum, et subjicitur causa peccandi: sicut et Madianitae ambulantibus in lege Domini Israelitis, et custodientibus castitatem, subornaverunt mulieres quae eos deciperent ad peccandum. Causam ergo praebere peccati, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓptea gͦ ait. Hec est iustificatio le¬
gis quã constituit dñs moysi. ꝓpter¬
aurũ & argentũ. & eram̃tũ. & ferruia
& plũbũ. & stamuũ. Omnis res quȩ tͣn¬
sit ꝑ ignem. traducite ꝑ ignẽ. & mun¬
dabit᷑. S & in aqͣ purificationis purifica¬
bunt᷑. Oña qͦcũq non transeunt ꝑ ignẽ.¬

Expanded text:
Propterea ergo ait: Haec est justificatio lePropterea ergo ait: Haec est justificatio legis quam constituit Dominus Moysi. Aurum, et argentum, et aeramentum, et ferrum, et plumbum, et stannum, omnis res quae transit per ignem, transducite per ignem et mundabitur. Sed in aqua purificationis purificabuntur o
Abbreviated transcription (Latin):
belli nob̃ est ĩ hoc inundo. pugnia adũsũ
madianitas est : siue adũsũ uicia caruis
nr̃e. siue adũsũ contͣrias potestates. Ex¬
pectat nos angłoꝵ chorus. & uirtutũ ce¬
lestiũ pia erga nos pend& expectatio.
qͣndo uł qͦmͦ de hoc p̃lio redeamꝰ. quid
unꝰ quisq nrm̃ manubiarũ reportoꝵ.
& intuent᷑ curiosius ac sollicitiꝰ ꝑserutant᷑
quis nr̃m auri hinc ampliꝰ ferat. quis
etiã illic argenti pondus exhibeat. qͥue
lapides deferat p̃ciosos. requirunt etiã
si quis es deferat aut ferrũ aut plũbum
s & uas ligneũ. si forte aliquis afferat
aut fictile aut aliud huiꝰ modi magne
domꝰ usib necessariũ. In magna enĩ domo
ñ sunt tantũmͦ uasa aurea & argentea.
s & lignea & fictilia. Requirit᷑ ergo
cundũ qͦd labor eiꝰ ꝓ concemplatione ex¬
uiuarũ ꝓbatur. etiã mansionis ei meri¬
tũ deputabit᷑. ꝓbant᷑ tam̃ omĩa hec
cuiꝰq enĩ opus qͣle sit. ignis ꝓbabit.

Expanded text:
gna adversum Madianitas, sive adversum vitia carnis nostrae, sive adversum contrarias potestates. Spectat nos angelorum chorus, et virtutum coelestium pia erga nos pendet exspectatio, quando vel quomodo de hoc praelio redeamus, quid unusquisque nostrum manubiarum reportet, et intuentur curiosius ac sollicitius perscrutantur quis nostrum hic auri amplius ferat, quis etiam argenti illuc pondus exhibeat, quisve lapides deferat pretiosos. Requirunt etiam si quis aes deferat, aut ferrum aut plumbum; sed et vas ligneum si forte aliquis defert aut fictile, aut aliud hujusmodi magnae domus usibus necessarium. In magna enim domo non sunt tantummodo vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Requiritur ergo cundum quod labor ejus per contemplationem exuviarum probatur, etiam mansionis ei meritum deputabitur. Probantur tunc omnia haeccujusque enim opus quale sit ignis probabit.
Abbreviated transcription (Latin):
b & audientes dñm dicentẽ. oportuit te
mittere pecuniã ui mensã. & ego uenien
cũ usuris eam exegissẽ. ñ colligemꝰ in suda¬
rio minã creditam. nec pecuniã mittamꝰ
in mensã. s fenerem᷑ eã popłis. Et eũ nos
crediderimꝰ dñicam rationẽ uob. erit
uidendum quomodo creditani cum

Expanded text:
 audientes Dominum dicentem: Oportuit te mittere pecuniam meam ad mensam; et ego veniens cum usuris eam exegissem , non colligamus in sudario mnam creditam, nec pecuniam mittamus in terram, sed feneremur eam populis. Et cum nos crediderimus dominicam rationem, vobis erit videndum quomodo credita cum
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit clamor eors ad dm̃. Quandiu uixit
pharao. non suspirauert̾ filii isrł. & in pęniꝰ
positi ne gemendi quidẽ liberã habuerunt
facultatẽ. Uiuebat quippe rex. qui imꝑa¬
bat eis & lateres & paleas facere. Quanidiu
uixit pharao. ñ suspirauert̃ ad dm̃. Cũ mor¬
tuus ẽ pharao. tunc ualuerunt madida
fletib ora sustollerẽ. Uiuit rex malignꝰ in
pectore nr̃o. Iuamdiu uiuit pharao. ⁊abuł.
tẽ lateres oꝑamͣ & paleas. tc̃ lacrimas intͣ
silentiũ deuoramͦ. & iniquitatis oꝑa pͥma
facimꝰ. Cũ aut̃ mortuus fuerit. Año dõ nõ
uisitante. tunc suspiramꝰ ad dñm dcirco
eg̾o autẽ mortuus sũ. Moriente qui potit᷑
regno peccati. orias morit᷑ & pharao. Cum
morit᷑ rex pessimꝰ. erigo ad cęlũ oculos. &

Expanded text:
ascendit clamor eorum ad Deum . Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt filii Israel, et in pejus positi, ne gemendi quidem habuerunt liberam facultatem. Vivebat quippe rex, qui imperabat eis et lateres et paleas facere. Quamdiu vixit Pharao, non suspiraverunt ad Deum: cum mortuus est Pharao, tunc valuerunt madida fletibus ora sustollere. Vivit rex malignus in pectore nostro, quamdiu vivit Pharao Zabulus. Tunc lateres operamur, et paleas, et tunc lacrymas intra silentium devoramus, et iniquitatis opera prima facimus. Cum autem mortuus fuerit, Domino Deo nos visitante, tunc suspiramus ad Dominum. Idcirco ego autem mortuus sum . Moriente uno, qui potitur regno peccati Osia, moritur et Pharao. Cum moritur rex pessimus erigo ad coelum oculos, et
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ qui tẽpore illo erat & octogin¬
ta sacerdotes cum eo. dixit ad eũ pͥnceps
sacerdotũ. Nonne tu es orias. & non sacerdos:
Uiolent̃ ꝑseuerauit. & lepͣ ascendit in fronte
eiꝰ. Nectꝰ ẽ mortuus. egressus ẽ de templo
peccati siue iusticiȩ. Si peccatũ mͥ regnat.
unus sũ de regib isrł. qui templũ uioleq̃
ingressi sunt᷑. Si iustꝰ sũ uixta mensuram
ꝓfectus mei. & facio rectũ & ꝑseuero ante
leꝓsus. isaias inmunda labia habuit. Qũadiu
uixit iquus. non potuit isaias dñm sabaoth
uidere. & inmunda labia habuit. Sub uuqͦ
quippe rege erat. Quando autẽ incipit uide¬
re uisionẽ dĩ: Anno quo mortuus ẽ orias
His similia de multis scripturis poteris discere
tribuente dõ. In exodo istiꝰmodi quiddam
scriptũ ẽ. Et factum ẽ post dies mortuus¬

Expanded text:
sacerdotum, qui tempore illo erat, et octoginsacerdotum, qui tempore illo erat, et octoginta sacerdotes cum eo; dixit ad eum princeps sacerdotum: Nonne tu es Osias, et non Sacerdos? Violenter perseveravit, et lepra ascendit in frontem ejus. Projectus est mortuus, egressus est de templo,peccati, sive justitiae. Si peccatum mihi regnat, unus sum de regibus Israel, qui templum violenter ingressi sunt. Si justus sum juxta mensuram profectus mei, et facio rectum, et persevero ante u vero vixit leprosus, Isaias immunda labia habuit. Quamdiu vixit iniquus, non potuit Isaias Dominum Sabaoth videre, 1123 et immunda labia habuit, sub iniquo quippe rege erat. Quando enim incipit videre visionem Dei? Anno quo mortuus est Osias. His similia, et de multis scriptis poteris dicere, tribuente Deo. In Exodo istiusmodi quiddam scriptum est: Et factum est post dies aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
uitã regis oriȩ. & requirã ex regũ libris ⁊ ex
paralẏpomenonis hystoria de oria rege. ibiꝙ
uideo qr necessariũ sit si futurũ ẽ ut uideã
dñm sabaoth sedentẽ suꝑ trhonũ excelsum
mori mͥ oriam regẽ. Iste orias ex semine dđ
descendens & regnans popło uida. quã diu
quidẽ uixit zacharias qui intelligebat. sic
enĩ scriptum ẽ in scđo libro paraly pomenon
fecit rectũ in conspectu dñi. Nec sufficiens
isto. fecit luminaria magna dño. & cõpo¬
suit templum dĩ. & multȩ fuerunt eiꝰ in
religione uirtutes. Quando aut̃ mortuus ẽ
cacharias intelligens. tc̃ fecit malignũ. Uis
hoc qđ fecit malignũ retexere: Non sacer¬
dos. aliꝰ ordo regius. alius oedo sacerdotalis.
uoluit ingredi templũ & locũ agere sacer¬
dotis. & facere opus qđ non fuerat ei con¬
cessũ. Introut p̃ueniens sacerdotes. assump¬
sit uas libaminis. Ingressus autẽ ⁊ pͥnceps

Expanded text:
vitam Osiae, et requiram ex Regnorum libris, et ex vitam Osiae, et requiram ex Regnorum libris, et ex Paralipomenon historia de Osia: ibique videbo, quia necessarium sit, si futurum sit, ut videam Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum, mihi mori Osiam regem . Iste Osias ex semine David descendens, et regnans in populo Juda, quamdiu quidem vixit Zacharias, qui intelligebat sic enim scriptum est secundo libro Paralipomenon, fecit rectum in conspectu Domini. Nec sufficiens isto, fecit luminaria magna Domino, et composuit templum Dei, et multae fuerunt in religione ejus virtutes. Quando autem mortuus est Zacharias intelligens, tunc fecit malignum. Quis hic qui fecit malignum? Rex erat, non sacerdos. Alius ordo regius, alius ordo sacerdotalis. Voluit ingredi in templum, et locum agere sacerdotis, et facere opus, quod non fuerat ei concessum. Introiit praeveniens sacerdotes, et assumpsit vas libaminis. Ingressus autem et princeps
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. neq enĩ resurrectio dñ semel in anno &
non semꝑ post octo dies celebrat᷑. orate dm̃
om̃ipotentẽ. ut ueniat ad nos sermo eiꝰ. Uiã¬
si peccatores estis orate. peccatores exaudit.
mescere. nolite credere. Cecus erat qui hoc
dix̃. Magis autẽ credite illi qui dicit. & ñ
mentit᷑. Et si fuerint peccata ur̃a ut fenici¬
um. ut lana dealbabo. Et si uolueritis &
audieritis me. bona terrȩ edetis. Si uultis
uł minc audire. oremꝰ in cõmune dñm. ut
saltẽ nẽ adueniente uerbo ꝓpħica uerba
ualeamꝰ aduertere. Factum ẽ inquit
in anno quo mortuus ẽ orias rex. uidi dũm¬
sabaoth sedentẽ suꝑ trhonũ excelsũ. At uisio
asscripta ẽ. Cur regis tempꝰ significatum:
ntendite quando oborta sit uisio. Cũ mor¬
tius e̾ rex orias. uidit isaias dñm sabaoth
sedentẽ suꝑ trhonũ excelsũ. Si quis ex nr̃is
nouit qui fuerit orias. & quȩ gesserit. ille
quid exhibeat nob̾ sermo diuinꝰ. Uadam ad

Expanded text:
nim resurrectio Domini semel in anno, et non semper post septem dies celebratur, orate Deum omnipotentem, ut veniat ad nos sermo ejus. Etiamsi peccatores estis, orate Dominum. Peccatores exaudit mescere, nolite credere. Caecus erat qui hoc dixit. Magis autem credite ei, qui dicit, et non mentitur, et si fuerint peccata vestra ut coccinum, ut lanam dealbabo . Et: 1122 Si volueritis, et audieritis me, bona terrae edetis . Si vultis vel nunc audire, oremus in commune Dominum, ut saltem nunc, adveniente verbo prophetica verbaaleamus advertere. III. Factum est, inquit, in anno, quo mortuus est Osias rex, vidi Dominum sedentem super thronum excelsum. Visio ascripta est. Cur regis tempus significatum? Intendite quando oborta sit visio. Cum mortuus est Osias rex, vidit Isaias Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum. Si quis ex nostris novit, qui fuerit Osias, et quae gesserit, ille quid exhibeat nobis sermo divinus. Vadam ad
Abbreviated transcription (Latin):
pħicis sermonib hoc nob mysteriũ exhibue¬
rit. certũ ẽ a capitulo in qͦ nẽ lectio c̃quieuit.
uis eñi inquit surgere fecit ab oriente iusti¬
ciam. uocauit eam ad pedes suos: Si uocat᷑
iusticia. manifestũ ẽ eam animalẽ ẽẽ si am¬
bulet uocata. Uocauit autẽ xꝑm pater. qr
ob nrãm salutẽ iter ad nos fecerat. & descend̾at
de cȩlo ad nos. Nemo eñi ascendit in celũ. nisi qͥ
de cęlo descendit. filius hominis. Uocauit eum
Quis exurgere fecit de oriente iusticiã. & uocauit
eam ad pedes suos: fater uocauit filium. immo
ut uere dicamꝰ. ds hominẽ. Uocauit iustitiam.
ad pedes suos. id ẽ. in carnationẽ filii sui.
ẽ. Caro siquidem dñi. honorẽ ditatis assumit.
Quia aut̃ pͥncipium lectionis altiori indi¬
get expositione. oremꝰ simmũ regẽ. ut
sermo qui uocat᷑ abierat ad nos iterũ reuer¬
tat᷑. & pauca uxta possibilitatẽ nram̃ e¬
disseramꝰ. Et factum ẽ anno quo mortuꝰ¬

Expanded text:
sermonibus hoc nobis mysterium exhibitum. Certum et a capitulo, in quo nunc lectio conquievit: Quis enim, inquit, surgere fecit ab Oriente justitiam, et vocavit eam ad pedes suos ? Vocavit justitiam. Manifestum est animatam eam esse, si ambulet vocata. Vocavit autem Christum Pater, quo ob nostram salutem, ad nos iter faceret, et descenderet de coelo ad nos. Nemo enim ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit Filius hominis. Vocavit eum Quis exsurgere de Oriente fecit justitiam, et vocavit eam ad pedes suos? Pater vocavit Filium, immo ut vere dicamus, Deus hominem vocavit justitiam ad pedes suos, id est, incarnationem Filii sui. t. Caro siquidem Domini honorem deitatis assumit. Quia autem principium lectionis 1120 altiori indiget expositione, oremus summum regem, ut sermo, qui vocatus abierat, ad nos iterum revertatur, ut pauca juxta possibilitatem nostram edisseramus. II. Et factum est in anno, quo mortu
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uͦ tueo ne currens ad mala inmundos
pedes habeani. & extendo ad dm̃ manꝰ meaᷤ
& forte auertens faciem suã dic̃. Si exten¬
deritis manꝰ. auertã faciem meam a uobis.
Quis gͦ me mundat: Quis lauat pedes meos:
Iħu ueni sordidos habeo pedes ꝓpt̾ me fieri ᷤ¬
seruus. Mnte aqu̾a in peliũ tuũ. ueni laua
pedes. Scio temerarium eẽ qđ dico. s tumneo
cõminationẽ dicentis. Si non lauero pedes tu¬
os. non habebis partẽ inecũ. Ideo laua pede̾
meos. ut habeam partẽ tecũ: S quid aio la¬
ua pedes ieos: Potest hoc petr dicere.
te de quo dñs ait. ego aliud baptisina ha¬
beo baptitari. Cur ista dicim: Preparo &
me & audientes ad maiora mysteria. si tam̃
ueniat. si descendat ad nos sermo dĩ. Limeo
enĩ ne me fugiat. ne benedictionẽ qͦq meã
ñ dignet᷑. fugit quondã sermo ꝓpt̾ unũ

Expanded text:
Ego vero timeo ne currens ad mala immundos Ego vero timeo ne currens ad mala immundos pedes habeam. Extendo ad Dominum manus meas. Et forte avertens faciem suam dicit: Si extenderitis manus, avertam faciem meam a vobis . Quis ergo me mundat? Quis lavat pedes meos? Jesu, veni, sordidos habeo pedes, propter me fias servus: mitte aquam tuam in pelvim tuam, veni, lava pedes meos. Et scio temerarium esse quod dico. Sed timeo comminationem dicenti: Si non lavero pedes tuos, non habebis partem mecum . Ideo lava pedes meos, ut habeam partem tecum. Sed quid aio lava pedes meos? Petrus hoc potuit dicere, te, de quo Dominis ait: Ego aliud Baptisma habeo baptizare. Cur ista diximus? Praeparo et me et audientes ad majora mysteria. Si tamen veniat, si descendat ad nos sermo Dei: timeo enim ne me fugiat, ne benedictionem quoque meam dedignetur. Fugit quondam sermo populum
Abbreviated transcription (Latin):
uisionẽ qu̾a uidit ssaias uocemꝰ iħm. qui
non uidentib largitus ẽ oculos. Fotest
enĩ &iam nunc uenire. & facere ut ea
quȩ in lectione sacram̃ti dicta sunt. aꝑ¬
tis oculis intueam᷑. Reꝓmittamꝰ ei iã nos
ultra non facere corpꝰ xꝑi corpus me¬
retricis. non facere oꝑa digna luctũ.
Unus quisꝙ nr̃m hȩc corde loquat᷑ ad dm̃. &
precem᷑ ut aduent᷑ eiꝰ xiam nc̃ fiat. Si enĩ ñ
aduenit iħc: ista uidere ñ possumꝰ. Frecor ut
fice carbone. mundet labia mea. Et qͥd dico
labia: Isaias sc̃s erat. & idõ tantũ labia eiꝰ
purgata sunt. quia labus tantũ id÷ sermo¬
das aures. inmundũ os. Quamdiu in om̃ib
istis pecco. totus uimundus sũ. Si udero
mulierẽ ad concupiscendũ. mechatꝰ sum
eam ui corde meo. Ecce inmundos oculos.
Si de pectore meo exeunt cogitationes pes¬
simȩ. adulteria. fornicationes. falsa testimoni¬
a. ecce inmundũ cor. Quã formosi pedes
euangłizantiũ pacẽ. euangłizantium bona.

Expanded text:
quam vidit Isaias, vocemus Jesum, qui non videntibus largitus est oculos. Potest enim etiam nunc venire et facere, ut ea, quae in lectione sacramenta dicta sunt, apertis oculis intueamur: repromittamus ei jam nos non ultra facere corpus Christi corpus meretricis, nec facere opera digna luctu. Unusquisque nostrum haec corde loquatur ad Deum, et precemur, ut adventus ejus etiam nunc fiat. Si enim non advenerit Jesus, ista videre non possumus. Precor ut ipe carbone, purget labia mea: et quid dico labia mea? Isaias sanctus erat, et ideo tantum labia ejus purgata sunt, quia labiis tantum, id est, sermondas aures, immundum os. Quamdiu in omnibus istis pecco, totus immundus sum. Si videro mulierem ad concupiscendum, jam moechatus sum eam in corde meo. Ecce immundos oculos habeo. Si de pectore meo exeant cogitationes pessimae, adulteria, fornicationes, falsa testimonia, ecce cor immundum habeo. Quam formosi pedes evangelizantium pacem, evangelizantium bona !
Abbreviated transcription (Latin):
ubi in accessibilia contegunt᷑. pͥncipale
ueritatis. & capax eẽ archanoꝵ dĩ. Altaria
uͦ duo. idẽ interiꝰ & exterius. qũ altare ora¬
tionis indiciũ ẽ. illud puto significare qͦd
enĩ in corde orauero. ad altare interius

Expanded text:
ubi inaccessibilia conteguntur, principale ubi inaccessibilia conteguntur, principale veritatis, et capax esse arcanorum Dei. Altaria vero duo, id est, interius et exterius, quoniam altare orationis indicium est, illud puto significare, quoenim in corde oravero, ad altare interius
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipit obseruandũ. Cu inquit & filu tui
tecũ ĩ c̃spectu tab̃naculi cestimonu obseruate
culi. Mandata quidẽ certa st̃ & euidentia.
ut obseruare debeamꝰ custodias tab̃naculi.¬
& altaris. & sac̃dotii. Qͥ sane sit qͥ obseruet¬
& faciat ea qͦ sac̃dotib mandata sunt:
& qͥsit qͥ utat᷑ quidẽ ordine & honore sac̃¬
uet. ille solus nosse potest. qͥ scrutat᷑ corda
& renes. Mandant᷑ aut̃ obseruari ñ solum
qͣ foris sunt : s ea inqͥt ut curent sac̃dotes
p̃cipue qͦ uitra uelamen st̃. Helut si dicer&.
Cura sit sac̃dotib & euidentia. & manifesta
mandata diuinȩ legis implere. & ministĩa
eiꝰ abscondita & uelata om̃i ꝑspicatia contu¬
eri. Si uͦ ad hominẽ uelis referre cab̃naculũ
testimonu. quiquidẽ corpꝰ hominis cab̃ssactilũ
paulus appellat dicens. qͥ enĩ sumꝰ ĩ tab̃na¬
culo hoc gemimꝰ aggrauati. in qͦ nolumus
expoliari s suꝑuestiri. si gͦ ad hominem
tabnaculũ referamꝰ. int̾iora uelamins

Expanded text:
filii tui mecum in conspectu tabernaculi testimonii observate culi. Mandata quippe certa sunt et evidentia ut observare debeamus custodias tabernaculi et sacerdotii. Qui sane sit qui observet et faciat ea quae sacerdotibus mandata sunt, et qui sit qui utatur quidem ordine et honore sacereta, ille solus nosse potest qui scrutatur corda et renes. Mandantur autem observare non solum ea quae foris sunt, sed et ea, inquit, curent sacerdotes praecipue quae intra velamen sunt; velut si diceret: Cura sit sacerdotibus evidentia ac manifesta mandata divinae legis implere, ac ministeria ejus abscondita et velata omni perspicacia intueri. Si vero ad hominem velis inferre tabernaculum testimonii, quoniam quidem corpus hominis tabernaculum Paulus appellat dicens: Qui enim sumus in tabernaculo hoc, gemimus aggravati, in quo nolumus exspoliari, sed supervestiri ; si ergo ad hominem tabernaculum referamus interiora velaminis,
Abbreviated transcription (Latin):
hic spũ orat & offerre uidet᷑ hostiã in alta¬
ri. qͦd foris ẽ ad holo caustomata populi
c̃stitutũ. Oportet enĩ sac̃dotes ea curare.
p̃cipue & custodire. qͣ intra uelam̃ ĩteriꝰ
contegunt᷑. ne quid ibi pollutũ. ne quid
ĩueniat᷑ unmundũ. hoc ẽ interiorẽ homi¬
nẽ & cordis secreta curare. ut ibi unmacu¬
lata ꝑmaneant. Cherubun & ꝓpitiatori¬

Expanded text:
cto orat, et offerre videtur hostiam in altari quod foris est ad holocaustomata populi constitutum. Oportet ergo sacerdotes ea curare praecipue et custodire quae intra velamen interius conteguntur, ne quid ibi pollutum, ne quid inveniatur immundum: hoc est, interiorem hominem et cordis secreta curare, ut ibi immaculata permaneant cherubin et propitiatori
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłẽ dĩ que est corinthi scĩficatis in xp̃o ihũ
uocatis sc̃ĩs. Istos gͦ quos scĩficatos & scõs ap¬
pellat. audi qͦnta in eis peccata rep̃hendat.
Ait enĩ in seqͤntib Cũ enĩ siit uit̾ uos emula¬
tiones & contentiones.: ñne carnales estis.

Expanded text:
Ecclesiae Dei, quae est Corinthi, sanctificatis in Christo Jesu, vocatis sanctis . Istos ergo quos sanctificatos et sanctos appellat, audi quanta in eis peccata reprehendat. Ait enim in sequentibus: Cum enim sint inter vos aemulationes et contentiones, nonne carnales estis,
Abbreviated transcription (Latin):
atramento. s spũ dĩ uiui. ñ in tabulis lapi:¬
deis. s in tabulis cordis carnalib. Hde est
enĩ qͦd or de quibdã dr̃ qui ostendt̃ opus legiˢᷤ
scriptũ in cordib suis. Qͥs aut̃ scripsit in cor¬
dib eoꝵ. nͥ ds̃ digitosuo . Legẽ utiq nacura¬
lem quã dedit ds̃ humano generi. & in cunctoꝵ

Expanded text:
i vivi, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus . Hoc est enim quod de quibusdam dicitur, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis. Quis autem scripsit in cordibus eorum, nisi Deus digito suo? Legem utique naturalem quam Deus humano generi, et in cunctorum
Abbreviated transcription (Latin):
dñs qui st̃ eiꝰ. & in quib ñ sperat᷑ hab&e ille
chesauros suos. Non enĩ sic̃ homo uid&. ita
& dĩ. Ego ñ dubito & in hoc conuentu esse
aliqͦs ipsi soli cognitos. qui iã apud eũ mar¬
tyres sint. testimonio ẽseientiȩ parati. si qͥs
cẽ suam et seqͣnt᷑ eum. Hec lic& ꝑ excessum
quendã necessario tam̃ uident᷑ dicta: ut incel¬
ligeremꝰ q̃uͦ ꝑ pontificem & filios pontificis

Expanded text:
Dominus, qui sunt ejus, et in quibus non speratur, habet ille thesauros suos. Non enim sicut homo videt, ita et Deus. Ego non dubito et in hoc conventu esse aliquos ipsi soli cognitos, qui jam apud eum martyres sint, testimonio conscientiae parati, si quis cem suam, et sequantur eum. Haec licet per excessum quemdam, necessario tamen videntur dicta, ut intelligerem
Abbreviated transcription (Latin):
ui meliores sunt: inferiorũ
semꝑ culpas & peccata
suscipiunt. Sic enĩ &
apostolus dicit. Uos qͥ
firmiores estis. imbecil¬
litates infirmoꝵ susti¬
nete. Israhelita si peccoe.
idẽ laicus. ipse suum ñ
potest auferre peccatum.
S requir&ꝵ leuitã. indig&
sac̃dote. lmmo potius & adhuc
hoꝵ aliquid eminentius
queri pontifice̾ opꝰ est: ut peccatoꝵ remissionẽ
possit acciꝑe. Sac̃dos aut̃ si delinquat. aut
pontifex. ipse suũ potest purgare peccatum.

Expanded text:
ui meliores sunt, inferiorum semper culpas et peccata suscipiunt. Sic enim et Apostolus dicit: Vos, qui fortiores estis, imbecillitates infirmorum sustinete . Israelita si peccet, id est, laicus, ipse suum non potest auferre peccatum, sed requirit Levitam, indiget sacerdote; imo potius, et adhuc horum aliquid eminentius quaerit: pontifice opus est, ut peccatorum remissionem possit accipere. Sacerdos autem si delinquat aut pontifex, ipse suum potest purgare peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
populi supplicare peccatis. Unde ego uereor.
ne forte ex quo martyres ñ st̃: & hostie scõꝵ
ñ offerunt᷑ ꝓpeccatis nr̃is. peccatoꝵ nr̃oꝵ
remissio ñ fiat. Et idõ uereor. ne ꝑmanen¬
tib in nob̃ peccatis nr̃is accidat nob̃ illud
qͦd de semet ipsis dicunt uidei. qr ñ habentes
altare. neq templũ. neq sac̃dotiũ. & obhoc
nec hostias offerentes. peccata inquiunt nr̃a
manent ĩ nob̃. & idõ uenia nulla subsequit᷑¬

Expanded text:
populi supplicare peccatis. Unde ego vereor, populi supplicare peccatis. Unde ego vereor, ne forte ex quo martyres non fiunt, et hostiae sanctorum non offeruntur pro peccatis nostris, peccatorum nostrorum remissio non fiat. Et inde vereor, ne permanentibus in nobis peccatis nostris, accidat nobis illud quod de semetipsis dicunt Judaei: quia non habentes altare, neque templum, neque sacerdotium, et ob hoc nec hostias offerentes, peccata, inquiunt, nostra manent in nobis, et ideo venia nulla subsequit
Abbreviated transcription (Latin):
gerere. nescit delictis remediũ querere.
sentiunt intelligt̃ lapsus. requirt̃ sac̃dotẽ.
scĩtatẽ deposcunt. purificationẽ ꝑ pontificẽ
quert̃. Idcirco aut̃ caute & significantes
Sc̃s enĩ est : qui peccat  sur̃ ꝑpontificem curat.
S redeamꝰ ad pontificem nostrũ pontificẽ
& martyrib sumat peccata scõꝵ. Ot quidem
mundi. & morte sua peccata nr̃a diluer&.
nullꝰ qui xꝑo credit ignorat. Qͦmͦ autem
autẽ & filii eiꝰ auferant peccata scõꝵ idest
apl̃i & martyres. si potuerunꝰ ex scripturis
diuinis ꝓbare tẽptabimꝰ. Audi pͥmo pau¬
gͦ quib scribebat. expendi se & immolari
dicit apłs. Hostia aut̃ cũ immolat᷑ ad hoc
purgent᷑. De martyrib aut̃ scribit ioħs¬
apłs in apocalypsi: qr anine eoꝵ qͥ uigula¬
ti sunt ꝓpt̃ nom̃ diũ iħu assistant altari.
qui autem assistit altari. ostendit᷑ sac̃ dotis¬
fungi officio. Sac̃dotis aut̃ officiũ est: ꝓ

Expanded text:
gerere, nescit delicti remedium quaerere. gerere, nescit delicti remedium quaerere. sentiunt, intelligunt lapsus, requirunt sacerdotem, sanitatem deposcunt, purificationem per pontificem quaerunt. Idcirco ergo caute et significanter Sanctus enim est qui peccatum suum per pontificem curat. Sed redeamus ad pontificem nostrum, pontificemet martyribus, sumit peccata sanctorum. Et quidemmundi, et morte sua peccata deleverit, nullus qui Christum credit ignorat. Quomodo autem et filii ejus auferant peccata sanctorum, id est apostoli et martyres, si poterimus, ex divinis Scripturis probare tentabimus. Audi primo Pauergo, quibus scribebat expendisse se et immolari dicit Apostolus; hostia autem immolatur, ut purgentur. De martyribus autem scribit Joannes in Apocalypsi: Quia animae eorum, qui jugulati sunt propter nomen Domini Jesu assistant altari . Qui autem assistit altari, ostenditur fungi sacerdotis officio. Sacerdotis officium est, pro
Abbreviated transcription (Latin):
homo scđm hoc qͦd se cet̾is actib cireũcisis
dño mancipauit. sc̃s dr̃. Locest aut̃ fieri
ut ĩ hoc ipso qͦd dũo deseruit ñ ita omĩa
gerat ut geri cõpetit. s delinqͦt in non¬
nullis & pecc&. Sic̃ enĩ is qͥsequestrat se
& segregat ab om̃ib actib ut disciplinã
ũbigrã medicine aut philosophiȩ conse¬
qͣtur. ñ utiq c̃tinuo ut se huiꝰ modi tradi¬
derit disciplinis ita ꝑfectus sit ut ñ ĩueni¬
at᷑ in aliquo peccare. unmo potiꝰ plurima
derit. certũ ẽ eũ uł int̾ medicos uł inter
philosophos numerari. ita & de scĩs accipien¬
dũ est. qͦd statĩ quidẽ qͦd mancipat se quis
studiis scĩtatis. scđm hoc qͦs ꝓposuit sc̃s appel¬
letur. scdm hoc uͦ qͦd necesse ẽ eũ in multis
delinquere. donec usu & discipline diligentia
abscidat᷑ ab eo consuetudo peccandi. etiã
peccator ut supͣdiximꝰ appellabit᷑. Ego
sitũ aliquis habeat. & scĩtatis studiũ gerat.
cũ peccauerit nescit peccati penicudinẽ

Expanded text:
circumcisis Domino mancipavit, sanctus dicitur. Potest autem fieri, ut et in hoc ipso quo Domino deservit, non ita omnia gerat ut geri competit, sed delinquat in nonnullis et peccet. Sicut enim is qui sequestrat se et segregat ab omnibus actibus, ut disciplinam verbi gratia medicinae aut philosophiae consequatur, non utique continuo ut se hujusmodi tradiderit disciplinis, ita perfectus erit ut non inveniatur in aliquo peccare; imo potius plurima dit, certum est eum vel inter medicos, vel inter philosophos numerari: ita de sanctis accipiendum est, quod statim quidem ut mancipat se quis studiis sanctitatis, secundum hoc quod proposuit sanctus appelletur; secundum hoc vero quod necesse est eum in multis delinquere, donec usu et disciplina ac diligentia abscindatur ab eo consuetudo peccandi, etiam peccator, ut supra diximus, appellabitur. Ego situm aliquis habeat, et sanctitatis studium gerat, cum peccaverit, nescit peccati poenitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
& spm̃ scm̃: Hec gͦ curanda st̃ ita a sac̃doti¬
bus. ut incontaminata & illesa seruent᷑.
S & urna habens celestem cibũ manne. the¬
saurus utiq ẽ ũbi diuini. & archa aurea. in
qua sunt cabule testam̃ti ut opinor ñ aliud quã

Expanded text:
 sanctum? Haec ergo curanda sunt a sacerdotibus, ut incontaminata et illaesa serventur. Sed et urna habens coelestem cibum mannae, thesaurus utique verbi divini, et arca aurea in qua sunt tabulae testamenti, opinor, non aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
paulopꝰ. Omĩno audit᷑ in uob̃ fornicatio.
conseqͣntib uͦ. & uos inquit inflati estis. &
ñ potius luctũ habiustis. In quo utiq nullũ
reliquit ĩmunem. dũ aliis fornicationes. aliis
inflationes & suꝑbiȩ crimina scribit . No¬

Expanded text:
ino auditur in vobis fornicatio consequentibus vero: Et vos, inquit, inflati estis, et non potius luctum habuistis . In quo utique nullum reliquit immunem, dum alii fornicationis, alii inflationis et superbiae crimen ascribit
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑. Unde requirendũ ẽ. quomͦ et sc̃i dicant᷑
aliqui. & de peccatis eoꝵ scribat᷑. Non enĩ¬
ut putant qͥdã statim ut quis sc̃s eẽ ceꝑit.
peccare iam ñ potest. & contuuo sine peccato
putandꝰ est. Si enĩ sẽs non peccaroꝵ. ñ utiq
scriptũ eẽt. sumetis peccata scõꝵ. Si sanctus
sine peccato esset: ñ diceroꝵ dñs ꝑ hie zechie¬
lem ꝓpham. ad angłos qͦs mictebat peccatoreᷤᷤ
punure. & ascĩs meis incipietis. Si enĩ scĩ

Expanded text:
Requirendum est quomodo et sancti dicantur aliqui, et de peccatis eorum scribatur. Non enim putant quidam, statim ut qui sanctus esse coeperit, peccare jam non potest, et continuo sine peccato putandus est. Si enim sanctus non peccaret, non utique scriptum esset: Sumetis peccata sanctorum. Si sanctus sine peccato esset, non diceret Dominus per Ezechielem prophetam ad angelos quos mittebat peccatores punire, Et a sanctis meis i