comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
solacorẽ. affec lum. Qd̃ autẽ ait dabit in se¬
pultura os suum: ostendit quanda supmodũ
patientis tacit̾ntatẽ: ut tanq̃ sepeliat os
ꝓpͥum neloquatur: ⁊ uelut qͦdam aggere
uirtutum obstruat ne uocẽ doloris emittat.
tantum pondus asserens patientiȩ quã spes
foucat : ut uocem ipsam uelut busto qͦdam
ac tumulo sepeliat ac includat: qũa nulla
extorquere. nullaue excitare possit in uiria.
Huius quoq litte̾ intp̃tationẽ ut potumus
explicauimꝰ. ueniamꝰ ad psalmum. Itaq pͥmꝰ
uersiculus ẽ. Manꝰ tuȩ fecer̃t me ⁊ parauer̃t

Expanded text:
solator affectuum. Quod autem ait: dabit in sepultura os suum, ostendit quandam supra modum patientiae taciturnitatem, ut tamquam sepeliat os proprium, ne loquatur, et uelut quodam aggere uirtutum obstruat, ne uocem doloris emittat, tantum pondus adserens patientiae quam spes foueat, ut uocem ipsam uelut busto quodam ac tumulo sepeliat ac concludat, quam nulla extorquere, nulla nec excitare possit iniuria. huius quoque litterae interpretationem ut potuimus explicauimus; ueniamus ad psalmum. Itaque primus uersiculus est: manus tuae f ecerunt me et Parauer
Abbreviated transcription (Latin):
mundo. Non uideis descendit. ñ syna¬
goge descendit: s eccłe descendit.s ppło
dĩ umniori descendit. Nam qͦmͦ uidcis des¬
cendit panis qͥuitam dedit: cum om̃s
qͥillum panẽ manducauer̃t. hoc ẽ. man¬
na. quẽ putauert̃ uidei uerum panem
indeserto mortui sunt: Qmͦ synagoge
descendit: cum synagoga om̃is int̾ierit.
⁊ ec̃no ieumio fidi. macerata defecerit :
Demq si accepissent panem uerũ. ñ dixisser̃
dñe semꝑ da nobis pañe hunc. Q dͥ pętis
uidex ut tͥbuat tͥ panẽ. quẽ dat om̃ib :
dat cotidie. dat semꝑ: Inde ipso ẽ. ut acci¬
pias hunc panẽ. Accede ad hunc panem.
iaccipies eum. De hoc panc diclum ẽ. Om̃s
qui elongant se absdẽ. ꝑibunt. Sielonga¬
ueris abco ꝑibis: si appropinqͣueris ad eum
unues. Hic ẽ. panis uitȩ. Qui gͦ uitã mandu¬
cat. mori ñ podest. Quomͦ enim moriet᷑: cui
cib uita ẽ: Quom̃ deficiet: qui babuerit ui¬

Expanded text:
mundo. non Iudaeis descendit, non synamundo. non Iudaeis descendit, non synagogae descendit, sed ecclesiae descendit, sed populo dei iuueniori descendit. nam quomodo Iudaeis descendit panis qui uitam dedit. cum omnes, qui illum panem manducauerunt. hoc est manna, quem putauerunt Iudaei uerum panem. in deserto mortui sunt? quomodo synagogae descendit, cum synagoga omnis interierit et aeterno ieiunio fidei macerata defecerit? denique si accepissent panem uerum, non dixissent: domine, semper da nobis panem hunc. Quid petis. Iudaee, ut tribuat tibi panem quem dat omnibus. dat cotidie, dat semper? in te ipso est ut accipias hunc panem; accede ad hunc panem et accipies eum. de hoc pane dictum est: omnes qui elongant se abs te peribunt. si elongaueris ab eo, peribis, si adpropinquam\'ris ad eum, uiues. hic est panis uitae; qui ergo uitam manducat. mori non potest. quomodo enim morietur cui cibus uita est? quomodo deficiet qui habuerit ui
Abbreviated transcription (Latin):
titas ñ sum oblitꝰ. Ille gͥ despec ł ante: ĩã
p̃stror. iam ante ponor electis. Ille ante
acipec tꝰ ppłs peccator: habco glestium
sacm̃tor ueneranda consortia. lam icusȩ
celestis honore suscipior: epulis meis non
pluuia utit᷑. ñ tix partꝰ laborat. ñ arbor.
fructꝰ. potui meo. ñ flumina querenda
at. si pii cultꝰ diligentia ꝑ scueret. Non
ram cot̾nicum pluiias mͥ opto descende
quas ante mirabar: ñ manna. qd̃ ante
cibis om̃ib p̃ferebam: qr manna mandu¬
cauer̃t patres. ⁊ esuriert̃. Mscib ẽ. quẽ
siquis manducauerit ñ esuriet : m̃s cib
ẽ. qͥ ñ corpꝰ impinguat. s confirmat cor
hominis. Fuerit mͥ ante mirandꝰ panis
de celo. scͥptum ẽ. enim panẽ de celo de¬
dit illis manducare: s ñ erat uerus ille
panis. s futuri umbra. Panẽ de celo illũ
uerum: mͥ seruauit pat̃. M ille panis
dĩ descendit de celo: qͥ uitã dat huic

Expanded text:
tuas non sum oblitus. ille ego despectus ante iam tuas non sum oblitus. ille ego despectus ante iam praeferor, iam anteponor electis, ille ante despectus populus peccatorimi habeo caelestium sacramentorum ueneranda consortia, iam mensae caelestis honore suscipior. epulis meis non pluuia undatur, non terrae partus laborat, non arborum fructus; potui meo non flumina quaerenda, at, si pii cultus diligentia perseveret. Non jam coturnicum pluvias mihi opto descendere, quas ante mirabar: non manna quod ante cibis omnibus praeferebam; quia qui manna manducaverunt patres, esurierunt. Meus cibus est, quem si quis manducaverit, non esuriet. Meus cibus est, qui non corpus impinguat, sed confirmat cohominis. Fuerat mihi ante mirandus panis de caelo — scriptum est enim: panem de caelo dedit eis manducare —. sed non erat uerus ille panis, sed futuri umbra. panem de caelo illum uerum mihi seruauit pater. mihi ille panis dei descendit e caelo, qui uitam dat huic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sine legato. sinc adiutore. sine nuntio. to¬
tum ppłm mundi huiꝰ crucis suȩ p̃lio liberara.
rcuclatum nob̾ ac ꝓditum. ũbi sui gladio
trucidasset. Iacet gͥ uerꝰgolias. humilitate
filii dĩ stratꝰ. Amisit cap̃: qd̾ inmulta s artes
ũcebat ⁊ fraudes. P sallunt sccurȩ iã animȩ.
quȩ ante peccatoꝵ suoꝵ torm̃ta deflebant.
Dicunt tẏmpanis. hoc ẽ. corꝑib suis peccato
mortuis. resultantis. Saul tͥumphauit in
milib: dauio in decẽ milib. Rex ille durꝰ
indignat᷑ ⁊irascit᷑ diabolus: coqd̾ canereã
iuenculȩ. qr duritiȩ filiꝰ paucos decepit:
natꝰ ex uirgine. Iuuenis ego sum ⁊ despecłꝰ.
iustificationes tuas ñ sum oblitꝰ. Dic̃ etiã
ppłi nationum. ille inpͥma electione despe¬
tus rudis ad huc fide ⁊ studio pͥmcuȩ de¬
uotionis ad olescens. uł certe renouatus
aquilȩ uiuentute. ꝑbaptismatis sacram̃ta.
Iuuenis ego sum ⁊ despectꝰ. uistisicationes

Expanded text:
et sine legato, sine adiutore, sine nuntio toet sine legato, sine adiutore, sine nuntio totum populum mundi huius crucis suae proelio liberaret, reuelatum nobis ac proditum uerbi sui gladio trucidasset. iacet igitur uerus Golias humilitate filii dei stratus, amisit caput, quod in multas artes uertebat et fraudes. psallunt securae iam animae, quae ante peccatorum suorum tormenta deflebant. dicunt tympanis, hoc est corporibus suis peccato mortuis resultantes: Saul triumphauit in milibus, Dauid in decem milibus. rex ille durus indignatur et irascitur diabolus, eo quod canerent iuuenculae quia duritiae filius paucos decepit, istus natus ex uirgine: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. Dicit etiam populus nationum ille in prima electione despectus, rudis adhuc fide et studio primaeuae deuotionis adulescens uel certe renouatus aquilae iuuentute per baptismatis sacramenta: iuuenis ego sum et despectus; iustificationes
Abbreviated transcription (Latin):
caret: tim̃tib ꝯt̾is poposcit arege. ut con¬
grediendi s ꝑmitteret facultatẽ. Nec dumi
qͥdem tanto certamini habilis estimatꝰ ẽ.
roge dicente. ñ potes irc ad allophilum
ipugnare cum co. qm̃ tu puer cs. ⁊ ille uir
bellator ẽ. auiuentute sua. neq cc̾t admis¬
sus. nͥ fecisset fidem qd̾ insia adolescentira
lconẽ suis manib strangulatum. extraclis
rapte ouis crurib ꝑemisset. Ipsi etiã despecłꝰ¬
allophilo qd̾ ad ũsus armatũ p̾liatorem
cum uirga ⁊ lapictib ꝓcessisset: retulit. ñ
iurib sc fretum cẽ. ñ armis. s in nomine dñi
confidentẽ ad p̃liũ eẽ ꝓ g̃ssum: ut lacessite
pleb̾ auferret opprobrium. Hic gͦ iuuenis
atq despecłꝰ strauit allophilum : potit̾.
uicꝰtoria. in decẽ milib uiuenculaꝵ psallen¬
tium testimonio tͥumꝓhauit. Gerebat eñi
typum eiꝰ. qͥ quasi despectꝰ uenturꝰ ce̾t̾ int̾ras.

Expanded text:
caret. timentibus ceteris poposcit a rege, ut concaret. timentibus ceteris poposcit a rege, ut congrediendi sibi permitteret facultatem. ne tum quidem tanto certammi habiiis aestimatus est. rege dicente: non potes ire ad allophylum et pugnare cum eo, quoniam tu puer es et ille uir bellator est a iuuentute sua. neque esset admissus, nisi fecisset fidem, quod in sua adulescentia leonem suis manibus strangula.tum extractis raptae ouis cruribab Allophylo, quod adversus armatum praeliatorem cum virga et lapidibus processisset, retulit non viribus se fretum esse, non armis: sed in nomine Domini confidentem ad praelium esse progressum; ut lacessitae plebis auferret opprobrium. Hic atque despectus strauit allophylum potitusque uictoria in decem milibus iuuencularum psallentium testimonio triumphauit. Gerebat enim typum eius qui quasi despectus uenturus esset in terras
Abbreviated transcription (Latin):
ultor scõr qͥa pͥma ad olescentia exercita¬
ti sunt duris laborib: pot̃ hic ũsiculus
conuenire. Nam & ioseph cum a frĩb u
Imor inegyptum uenderet᷑: iunior erat . &. des¬
pecꝰtꝰ. qui adscruitutis inuriam uendebat᷑.
Et pꝰ ea cum ꝓduc tꝰ ecarcere p̃positꝰ egypto
ppłis frum̃ta diuideret. fr̃ib uicẽ iniuriȩ
ñ restrret. s refuso p̃cio alim̃ta donaret.
semilem patris a fame atq icumio uindicaret
etatẽ. currumq sũmisse obuiꝰ. ⁊ famulan¬
tib cętis ample potestatis insignib ad oraret.
iure dicebat. Inuenior egosum ⁊ despecꝰtꝰ
iustificationes tiras ñ sum oblitꝰ. Ipse quoq
iunioe fr̃ib cum patris oues pasceret. tanq̃
uili. al latꝰ obsequio ñ oblatꝰ ẽ sacerdoti qͣn
idignꝰ qͥ ungeret᷑ in rognum. s a sacerdote
quesitꝰ ⁊ accersitꝰ apascuis. p̃rogatiuam regie
unctionis accepit. Postea qͦ: ꝓqllus ad bel
mole despiciens singulari certamine ꝓuo¬

Expanded text:
um, qui a prima adulescentia exerciti sunt. duris laboribus potest hic uersiculus conuenire. nam et Ioseph. cum a fratribus in Aegyptum uenderetur, iunior erat et despectus, qui ad seruitutis iniuriam uendebatur. et postea, cum productus e carcere praepositus Aegypto populis frumenta diuideret, fratribus uicem iniuriae non referret, sed refuso pretio alimenta donaret, senilem patris a fame atque ieiunio uindicaret aetatem curruque submisso obuius et famulantibus ceteris amplae potestatis insignibus adoraret, iure dicebat: iuuenior ego sum et despectus; iustificationes tuas non sum oblitus. Ipse quoque iunior fratribus cum patris oues pasceret tamquam uili ablegatus obsequio, non oblatus est sacerdoti, quasi indignus qui ungeretur in regnum, sed a sacerdote quaesitus et accersitus a pascuis praerogatiuam regiae unctionis accepit. postea quoque progressus mole despiciens singulari certamine prouo
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse fecerit aliqua oꝑa iustitiȩ quoꝵ
remimerationẽ. inp̃senti uita acceꝑit:
continiia s. rara: Pleriq ñ rapiunt alie¬
na: s nesciunt de ꝓprio largiri. Alii m¬
uadentes ĩdebitas facultates : quo speciẽ
iustidiȩ sibi querant. solent conferre pau¬
ꝑib. Nonẽ. ista inet̃num ustitia. Multi
nisti plerumq grauit̃ deliquert̃: ñ haben¬
des ȩõnȩ fructum iustitię. Soli do suppe¬
tit imppctuum ꝑ om̃ia possidere iustiã:
qui pascit iustos ⁊ innustos. Non enim
beneficus solis restrenda uistitiaẽ. s illa
uera ẽ. iustitia. quȩ ipsis quoq defertur
imimicis. Meritoq ait iustitra dĩ: diligite
inimicos ur̃õs. G. sic̃ in ȩc̃num ẽ. iustitia
solius di: ita lex di ueritas. S qͣmͣ istud ac¬
cipimꝰ: Utrum quia lex dĩ uitas hocẽ. uera.
iqd statuit ds om̃e uerum. sic̃ infra ait. oĩa
p̃cepta tua ui̾tas: an qr uitas lex diẽ. quia

Expanded text:
fortasse fecerit aliqua opera iustitiae quo- rum fortasse fecerit aliqua opera iustitiae quo- rum remunerationem in praesenti uita acceperit, continua, sed rara? plerique non rapiunt aliena, sed nesciunt de proprio largiri; alii inuadentes indebitas facultates. quo speciem iustitiae sibi quaerant, solent conferre pauperibus. non est ista in aeternum iustitia. multi iusti plerumque grauiter deliquerunt non habentes aeternae fructum iustitiae. soli deo suppetit in perpetuum per omnia possidere iustitiam, qui pascit iustos et iniustos; non enim beneficiis solis referenda iustitia est, sed illa est uera iustitia, quae ipsis quoque defertur inimicis, meritoque ait Iustitia dei: diligite inimicos uestros. Ergo sicut in aeternum est iustitia solius dei. ita lex dei ueritas. sed quomodo istud accipimus ? utrum quia lex dei ueritas, hoc est uera et quod statuit deus omne uerum, sicut infra ait: omnia praecepta t
Abbreviated transcription (Latin):
ille latarꝰ inabrahȩ nunc requiescit simi:
⁊ diues ille iacꝰtantior afflgit᷑ in inferno.
Despect erat moyses. nec sibi idoneus uide¬
bat᷑. cum aoliberandum hebreoꝵ ppłm
mitteret᷑. Despectꝰ erat hieremias: qͥ dicebat.
Dñator dñe. ecce nescio loqui: qr iuuenis
sumego.S facilius iste despectꝰ eligitur.
Deniq dicit᷑ ei. N oli dicere qr uiuenis sum
ego: qr ad om̃s quoscũq misero te ibis.
pomĩa quecũq mandauero tͥ loqueris.
Ne timueris a facie eoꝵ: qr ego tecum sũ
dic̃ dñs ut liber̃ẽ te. D espectꝰ erat ille pub¬
licanꝰ. qui oculos ad celum ñ audebat
leuare. ⁊ ido facilius qũa ille phariseus
exaudiebat᷑. Om̃is enim quise exaltat
humiliabit᷑. ⁊ qui se humiliat exalta¬
bitur: Sequit᷑. Iustitia tua iustitia in et̃¬
num: ⁊ lex tua ucritas.
Nossunt quidem singuli facere opera
iustitiȩ s ñ inȩt̃num manentia. Diues
ille cui habundar̃t in hoc scło diuitiȩ.

Expanded text:
ille Lazarus in Abrahae nunc requiescit sinu ille Lazarus in Abrahae nunc requiescit sinu et diues ille iactantior adfligitur in inferno. despectus erat Moyses nec sibi idoneus uidebatur, cum ad liberandum Hebraeorum populum mitteretur. despectus erat Hieremias. qui dicebat: dominator domine, ecce nescio loqui, quia iuuenis sum ego, sed facilius iste despectus eligitur; denique dicitur ei: noli dicere quia iuuenis sum ego, quia ad omnes quoscumque misero te abibis et per omnia quaecumque mandauero tibi loqueris. ne timueris a facie eorum, quia ego tecum sum, dicit dominus, ut te 1 iberem. despectus erat ille publicanus, qui oculos ad caelum non audebat leuare et ideo facilius quam ille Pharisaeus exaudiebatur; omnis enim qui se exaltat humiliabitur et qui se humiliat exaltabitur. Sequitur: iustitia tua iustitia i n aeternum e t l e x tua uer ita s. possunt quidem singuli facere opera iustitiae, sed non in aeternum manentia. diues ille, cui abundarunt in hoc saeculo diuitiae,
Abbreviated transcription (Latin):
a patre.plenum gr̃a ⁊ ui̾tate. Nũqͥo quia
dixit quasi unigeniti: similitudinẽ magis
unigeniti qũa u̾tat̃ẽ uoluit estimari. Ñ
gͦ suꝑuacuo xp̃c aduenit. Iam pot̃ dicc̃
homo: iuuenis ego sum ⁊ despectꝰ. Qui
erat in ppło pͥore senex suꝑb dic̃ iuuenis
sum ⁊ despectꝰ: qͣmͦ dic̃ eccła nigra sum
⁊ decora. Premisit nigr̃a ut augeret deco¬
rem. Sic ⁊ hic p̃misit itiuene. ut augere
bumilitatẽ. Non dixit igra sum decora.
ne qd̾ nigrum ẽ. decor estimarit᷑. nec diac̃
iuuenis sum despectꝰ. ne uiuentas despi¬
cabilis putaret᷑: s. ait. iuucnis: ⁊ qd̾ mi¬
bionis studio. atq amore uirtutis. Q ũauis
gͦ. &. fillaba ut gr̃amatici appellant comunc¬
tiua sit: habet tamen distinclionẽ qua
confusio disiungit᷑ ac separat᷑: ut. si dicas
ambrosium bassum intꝰ cẽ iꝰ putat᷑: sin
mundim redemit: qr xp̃c humilitate
diabolum uicit. Dicat despocꝰtus sum. qr
corhumiliatum Asñ spnit: qi despec lus

Expanded text:
a patre, plenum gratia et ueritate. numquid. quia dixit \'quasi unigeniti\', similitudinem magis unigeniti quam ueritatem uoluit aestimari? Non ergo supemacuo Christus aduenit. iam potest dicere homo: iuuenis ego sum et despectus, qui erat ante in populo priore senex superbus. dicit: iuuenis sum et despectus, quomodo ecclesia: nigra sum et decora. praemisit nigram, ut augeret decorem; sic et hic praemisit iuuenem, ut augeret humilitatem. non dixit: \'nigra sum decora\', ne quod nigrum est decorum aestimaretur, nec dixit: \'iuuenis sum despectus\', ne iuuentas despicabilis putaretur, sed ait: \'iuuenis\' et, quod mitionis studio atque amore uirtutis. quamuis ergo \'et\' syllaba, ut grammatici appellant, coniunctiua sit, habet tamen distinctionem, qua confusio disiungitur ac separatur, ut, si dicas Ambrosium Bassum intus esse, unus putatur, sin mundum redemit, quia Christus humilitate diabolum uicit. dicat: \'despectus sum ̒, quia cor humiliatum deus non spernit, quia despectus
Abbreviated transcription (Latin):
turitas : quȩ uincat naturam. Deniq si
consideremꝰ. inparadiso defec̃ humilitas :
rido uenit de celo. Inparadyso orta ẽ
inobedientia: ⁊ idõ obedientia cum salua¬
tore descendit. Inflabat caro: im̃ subiecho
mansuetudins inueniri ñ poterat int̾ris.
Intumuerat om̃is p̃uaricatoris hereditas.
Ueniens dñs ibic pͥmũ se exinaniuit: ñ rapi¬
nam arbitratꝰ ẽ cẽ se ȩqualem do: soemã
serui accipicus ⁊ specie inuentꝰ ut. homo.

Expanded text:
turitas, quturitas, quconsideremus: in paradiso defecit humilitas et ideo uenit e caelo; in paradiso orta est inoboedientia et ideo oboedientia cum saluatore descendit. inflabatur caro. unde subiectio mansuetudinis inueniri non poterat in terris; intumuerat omnis praeuaricatoris hereditas. ueniens dominus Iesus primum se exinaniuit. non rapinam arbitratus esse se aequalem deo, formam serui accipiens
Abbreviated transcription (Latin):
S etram specialis singuł xp̃ianis suppetit
p̃rogatiua dicendi. iuuenis ego sum &. des¬
pectus: sihumilis corde.simitis at mansu¬
etꝰ. Dicat gͦ : uuenis ego sum ⁊ despectus.
Premittat ȩtatis gen̾alem iactantiam: qͣ
plus cõmendet humilitatis suȩ grãm. T̃
mirabilis humilitas in senec lute: quȩ effe¬
ta uirib. fracla debilitatib. tristis dolo¬
rib. anhela suspiis. cocta curaꝵ estib. &
ipso uiuendi mȩsta fastidio. alacritat̃ẽ ẽ.
oblita iacꝰtantie. Rara sanc inuuenib
c̃. humilitas: id̾oq miranda. dum ȩtas ui¬
get. dum iures solidȩ. dum sanguis estuat.
dum sollicitudo nascit᷑: dum ignoratur
debilitas. dum lȩtitia frequentat᷑. Tunc
feruet tactantia: tc̃ se iuuentutis suꝑb
extollit affec tꝰ: tunc humilitas quasi un¬
lescit: abiecꝰta contempiit᷑. tc̃. subiecᷤ¬
lio. degeneris conscientiȩ estimat᷑ infir¬
mitas. Grandis gͥ mor assue facienda ma¬

Expanded text:
sed etiam specialis singulis christianis suppetit sed etiam specialis singulis christianis suppetit praerogatiua dicendi: iuuenis ego sum et despectus, si humilis corde sit, si mitis atque mansuetus. dicat ergo: iuuenis ego sum et despectus, praemittat aetatis generalem iactantiam. quo plus commendet humilitatis suae gratiam. non mirabilis humilitas in senectute, quae effeta uiribus, fracta debilitatibus, tristis doloribus, anhela suspiriis, cocta curarum aestibus et ipso uiuendi maesta fastidio alacritatem est oblita iactantiae. rara sane in iuuenibus est humilitas ideoque miranda. dum aetas uiget, dum uires solidae, dum sanguis aestuat. dum sollicitudo nescitur, dum ignoratur debilitas. dum lfervet jactantia: tunc se juventutis superbus extollit affectus: tunc humilitas quasi vilescit, abjecta contemnitur: tunc subjectio degeneris conscientiae aestimatur infirmitas. Grandis igitur morum assuefacienda ma
Abbreviated transcription (Latin):
Mortuus ẽ. aaron.mortua ẽ. maria: mortuus
ẽ⁊ ipse moyses. Solum hiesum nauȩ: nominis
sacri similitudo seruauit. Plaudat udeus.
qr sicienti illi undam saxa uomuerunt: micħ
de corꝑe dĩ fons fluxit ȩc̃nꝰ. Meas amaritudi
⁊ despeclꝰ. iustificationes tuas ñ sum oblitꝰ
Bene hoc dic̃: qui iustisicauit dm̃ baptis¬
matis sac̃mentis. Quienim baptirat᷑ iusti
ficat dm̃. qr peccata ꝓpria confitet᷑ : ⁊a dño
suoꝵ p̃stolat᷑ indulgentrã delictor Iustisi¬
cauit dauid qui ait. Tibi soli peccaui ⁊ ma¬
lum coram te feci: ut iustificeris insermo¬
nib tuis. N on iustificauer̃t pharisei qui
baptirari iołns baptismo noluert̃: ut in
eu̾głio legisti. N ec solum iustificari satis
ẽ. s etiam ñ obliuisci ustificationum di
idẽ. ut intemerata gr̃ȩ sꝑitalis. dona cus¬
to diat: ⁊ sacrȩ remissionis mimera. illiba¬
ta atq defensa conseruet. Hȩc genãlia.

Expanded text:
mortuus est Aaron, mortua est Maria, mortuus mortuus est Aaron, mortua est Maria, mortuus est et ipse Moyses; solum Iesum Naue nominis sacri similitudo seruauit. plaudat Iudaeus, quia sitienti illi undam saxa uomuerunt: mihi de corpore dei fons fluxit aeternus. meas amaritudinet despectus; iustificationes tuas non sum o b lit u s. bene hoc dicit qui iustificauit deum baptismicat deum, quia peccata propria confitetur et a domino suorum praestolatur indulgentiam delictorum. iustificauit Dauid, qui ait: tibi soli peccaui e t malum coram te feci, ut iustificeris in sermonibus tuis. non iustificauerunt Pharisaei qui baptin Iohannis baptismo noluerunt, ut in euangelio legisti. nec solum iustificare satis est, sed etiam non obliuisci iustificationum dei. id est ut intemerata gratiae spiritalis dona custodiat et sacrae remissionis munera inlibata atque inoffensa conseruet. Haec generalia.
Abbreviated transcription (Latin):
panis uitȩ. Qui uenit adme ñ esuriet: &
qui credit in me ñ sidiet umqu̾a Audistis eũ.
& uidistis eum: ⁊ ñ credidistis ei: id̾o mortui
estis. Uł nunc credite: ut possitis uiuere.
S miramini moysen: ꝙr patres ur̃os ꝑmare
siccis dixit uestigiis. Moyses ñ imꝑauit.s
impetuit. N on iussit mari: s seruunt iuben¬
ti fluctib ¶oysen laudatis. qr regẽ pbarao
cum exercitu suo mersit. ¶ oyses orabat:
yses columnam sequebat᷑ ut nocꝰ burnas
denebras declinaret: xp̃c illuminabat. Noysen
agnoscitis quia aquȩ amaritudinẽ tẽꝑauit:
moysen agnoscitis qr aqũa duxit de petra:
xp̃m ñ agnoscits. qrueri illiꝰ egyptii regis
istrauit exercitum: ⁊ abyssi mersit ꝓsundo.
qͥnos liberat cotidie de mundi huiꝰ flucꝰtib
ne nos scłi ꝓcella de mergat. Quid ꝓfuit
patrib tñsire ꝑ mare rubrum: quib ad t̃¬
ram rȩꝓmissionis ñlicuit ꝓuenire: Quic̃q
enim. exiert̃ de egypto : ꝑiert in descrto.

Expanded text:
i uenit ad me non esuriet et qui credit in me non sitiet umquam. audistis eum et uidistis eum et non credidistis ei, ideo mortui estis. uel nunc credite, ut possitis uiuere. Sed miramini Moysen, quia patres uestros per mare siccis duxit uestigiis. Moyses non imperauit, sed impetrauit, non iussit mari, sed seruiuit iubenti fluctibus. Moysen laudatis. quia regem Pharao cum exercitu suo mersit. Moyses orabat etyses columnam sequebatur, ut nocturnas tenebras declinaret, Christus inluminabat. Moysen agnoscitis, qui aquae amaritudinem temperauit, Moysen agnoscitis, qui aquam produxit de petra: Christum non agnoscitis, qui ueri illius Aegyptii regis strauit exercitum et abyssi mersit profundo, qui nos liberat cotidie de mundi huius fluctibus. ne nos saeculi procella demergat. quid profuit patribus transire per Mare Rubrum, quibus ad terram resurrectionis non licuit peruenire ? quicumque enim exierunt de Aegypto, perierunt in deserto.
Abbreviated transcription (Latin):
mon pat̃num secutꝰ magistium a dño pos¬
tulauit: dicens. Ego sum puer humilis. &
ignoro intͦitum meũ ⁊ exitum meũ: ⁊ scruꝰ
tuus inmedio ppłi tui quẽ elegisti. ppłm mul¬
tum sic̃ arena maris quȩ dinumerari non
potest p̃multitudine: ⁊ dabis seruo tuo cor
prudens. audire ⁊ iudicare cum iustitia po¬
płm tuum. ⁊ intelligere int̾bonũ ⁊ malum.
Uñ complacuit dño: quia ñ sibi longeuitatẽ
uitȩ ⁊ regalium diuitiaꝵ copias: s sapientiã
ad intelligenda dñi uidicia uustitia sᷤ depo¬
poscit. Ido tantum ppłm regno pacifico gu¬
b̃nauit : ꝙr ñusur pauit. ut adam boni ⁊ ma
lis aͣstantiam: s: intelligendȩ eiꝰ grãm orauit
a xp̃o. Qd enim scire diuinum ẽ: hoc adño
do tuo ut possis cognoscere ꝓmerendum ẽ.
Sipetisset ⁊adam sic̃ petiuit dauid: nequaꝗͣ
illos in excͥcabiles erroris laqueos incidisset.
quib om̃is eiꝰ hereditas strangulat᷑. Idoq

Expanded text:
mon paternum secutus magisterium a domino posmon paternum secutus magisterium a domino postulauit dicens: ego sum puer humilis lis et ignoro introitum meum et exitum meum. et seruus tuus in medio populi tui, quem elegisti ptum sicut arenam maris, quae dinumerari non potest prae multitudine: et dabis servo tuo cor prudens, audire et judicare cum justitia pom tuum et intellegere inter bonum et malum. unde conplacuit domino. quia non sibi longaeuitateni uitae et regalium diuitiarum copias, sed sapientiam ad intellegenda domini iudicia et iustitias depoposcit et ideo tantum populum regno pacifico gubernauit, quia non usurpauit ut Adam boni et mali scire distantiam, sed intellegendae eius gratiam orauit a Christo. quod enim scire diuinum est, hoc a domino deo tuo ut possis cognoscere promerendum est. si petisset et Adam. sicut petiuit Dauid. nequaquam illos inextricabiles erroris laqueos incidisset, quibus omnis eius hereditas strangulatur. ideoque
Abbreviated transcription (Latin):
tellectꝰ a dño postulandus ẽ. Cuiꝰ tanta
ẽ uis: ut mnitium eiꝰ sit plenitudo uirtutis.
Demq scpͥtum ẽ. Pietas autẽ indo: initium
intellectꝰ. Quȩ uirtutum om̃iũ fundam̃tũ
ẽ: humanarum iua ta rerum ⁊ celestium
disciplinam. Pictas annica do: parentib gͣta.
Dnm̃ conciliat. necessitudines fouet: dĩ cul¬
tura. merces parentum. filioꝵ stipendium.
Pictas in quam iustor. tͥbunal. egenoꝵ portus.
miscroꝵ suffragium: indulgentia peccatoꝵ.
Quienim ht̃ intellectum: ipsc uere ẽ. pius.
intelligit enim humanȩ lubricum fragili¬
tatis. ⁊ cito ignoscit erranti. Intelligit cõ¬
mime nob̾ datum naturȩ ususq consortiũ.
⁊ io̾ pauꝑib tanꝗͣ debitum soluit: ñ infici¬
atur tanꝙͣ indebitum. Intelligit uices ẽẽ
calamitatum: ⁊ ido tanꝗͣ nausragis mundi
istius. portu qͦdam sue humanitatis occurrit
Hȩc ꝑfecła uirtꝰ in hominib: hȩc plena in
do laus c̃. Merito intellec tum sibi etiã salo¬

Expanded text:
dus est, cuius tanta est uis, ut initium eius sit plenitudo uirtutis. denique scriptum est: pietas a autem in deo initi u m intellectus, quae uirtutum omnium fundamentum est huinanarum renun et caelestium disciplinam. pietas amica deo, parentibus grata, dominum conciliat, necessitudines fouet, dei cultura, merces parentum, filiorum stipendium; pietas, inquam, iustorum tribunal, egenorum portus, miserorum suffugium, indulgentia peccatorum. Qui habet intellectum, ipse uere est pius; intellegit enim humanae lubricum fragilitatis et cito ignoscit erranti. intellegit commune nobis datum naturae ususque consortium et ideo pauperibus tamquam debitum soluit, non infitiatur tamquam indebitum. intellegit uices esse calamitatum et ideo tamquam naufragis mundi istius portu quodam suae humanitatis occurrit. haec perfecta fecta in hominibus, haec plena in deo laus est. Merito intellectum sibi etiam Salo
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum fiat oblatio ꝓpeccatis scđm legem:
ñ siat remissio peccator. Impossibile ẽ. enim:
sanguine tauroꝵ ⁊ hẏrcoꝵ peccata mundari.
Mendax gͦ erat illa remissio. donec remissio¬
nis ui̾tas adueniret. Quid deinde manifestiꝰ
quã ioħis eũgłistȩ sententia.: qui ait. qr lex
ꝑ moysen data ẽ. gr̃a autc̃ ⁊ uitas ꝑiħm xp̃m¬
lit i̾tatẽ. Namcum sit autẽ disiuncꝰtio: in¬
tesligendũ ẽ. disiunctionẽ ido int̃positam: qr
siuitas fuisset in lege: ñ fuisset facta ꝑxp̃m.¬

Expanded text:
eccatis secundum Legem, non fiat remissio peccatorum. Impossibile est enim sanguine taurorum et hircorum peccata mundari . Mendax ergo erat illa remissio, donec remissionis veritas adveniret. Quid deinde manifestius, quam Joannis evangelistae sententia, qui ait: Quia Lex per Moysen data est: gratia autem et veritas pritatem. Nam cum sit, autem, disjunctio, intelligendum est disjunctionem ideo interpositam; quia si veritas fuisset in Lege, non fuisset facta p
Abbreviated transcription (Latin):
Sequit᷑ ũsus. Tribulatio i necessitas inuene¬
runt me: mandata tua meditatio mea ẽ.
uerunt tͥbulationes ⁊ necessitates iustum:
n urt̃dum inueniunt. int̾dũ ñ inueniũt
eum. Inuenit᷑ cui corona debet᷑: ñ iue¬
nitur. qui idoneus certamim ñ ꝓbat᷑. Tribu¬
latio gͥ. uelut quȩdam gr̃a ẽ. Deniq sacͥfici¬
um dõ. sp̃s contribulatꝰ. Annon gr̃a. quȩ o

Expanded text:
s: tribulatio et ne c e ssitas inuenerunt me; mandata tua meditatio mea e s t. quaerunt tribulationes et necessitates iustum et interdum inueniunt, interdum non inueniunt eum. inuenitur cui corona debetur, non inuenitur qui idoneus certamini non probatur. tribulatio igitur uelut quaedam gratia est; denique sacrificium deo spiritus contribulatus. an non
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o ẽ: quia uenit legc̃ ñ soluere s implere.
Sic̃ enmm destam̃tum uetꝰ ẽ. s om̃is uitas in
nouo ẽ testamento. ita lex ꝑmoysen data
sigura legis ẽ. Uera gͦ illalex: uĩtatis exem¬
plar ẽ. In exemplari enim agni sanguis ef
scđm legem: adiecit. Necessarium itaq exẽ¬
plaria celestium his mundari: nam ipsa
celestia meliorib bostiis. Non enĩ inmanu
ꝓuob̾. Ut cognoscamꝰ aut̃ẽ qr legẽ nouam
dedit dñs iħc: habes dicentẽ sp̃m. Hoc aũ
testam̃tum qd̾ testabor adeos dic̃ dñs: dan¬
do leges mcas incordib coꝵ. ⁊ insensib eoꝵ
scribam eas: ⁊ poccati ⁊ in tustitiȩ cor ñ ero
memor. Ubi gͣ remissio. iam ñ oblatio pro
peccatis. Quo euident̃ ostendit᷑ omnẽ u̾ta¬
tẽ ȩxigłio contincri: qr lex dĩ insensibꝰ homi¬
num. ⁊ incordib scribit᷑. ñ intabuł lapideis.

Expanded text:
in Christo est, quia uenit legem non soluere. sed implere. sicut enim testamentum est uetus, sed omnis ueritas in nouo est testamento. ita et lex per Moysen data figura legis est uerae. ergo illa lex ueritatis exemplar est; in exemplari enim agni sanguis effsecundum legem, adiecit: necessarium itaque exemplaria caelestium his mundari; nam ipsa caelestia melioribus hostiis. non enim in manupro nobis. ut cognoscamus autem, quia legem nouam dedit dominus Iesus, habes dicentem spiritum: hoc autem testamentum quod testabor ad eos, dicit dominus : dando leges meas in cordibus eorum et in sensibus eorum scribam eas e t peccati et iniustitiae eorum non ero memor. ubi ergo remissio. iam non oblatio pro peccatis. quo euidenter ostendit tibi omnem ueritatem euangelio contineri. quia lex dei in sensibus hominum et in cordibus sc
Abbreviated transcription (Latin):
tuus ẽ. mortuus ẽ semel: qd aut̃e uiuit
uiuit do. Audis quid dixcrit hodic apłis
Peccato inquit mortuus ẽ. semel. Semeltͥ
peccatori mortuus ẽ. xp̃c. Noli itm peccare
pꝰ baptismum. Om̃ib in cõmue semel
mortuus ẽ: ⁊ singulis semel morit᷑ ñ fre¬
qui peccata nr̃a portaret. ¶ gͦ peccato mor¬
tuus ẽ. dñs iłs: ut nos millo essemꝰ iustitia
di. Michi ẽ. mortuus: ut mͥresurgeret.
Semelẽ. mortuus: semel resurrexit. Et
tu cum illo mortuus. cumillo consepultꝰ.
cum illo inbaptisinate resuscitatꝰ. caue ne
cũ mortuus fueris semel. moriaris itcrũ.
Iam ñ peccato morieris s ueniȩ : necum re¬
surrexeris. moriaris scd̃o. Xp̃c enim sur¬
gens ex mortuis iam ñ morit᷑: mors in cũ
iam ñ dñabitur. G mors dñata ẽ. in eum.
ut te iugo dñationis exueret. Ille suscepit
dauid qui dignꝰ erat ut atͥbulatione que¬
rcret᷑ . tͥbulationẽ npse quesiuit. Nam
nͥ quesisset: ñ inuenisset. Qd̾ inuenit̾ autẽ.

Expanded text:
to mortuus est semel; quod autem uiuit, uiuit deo. Audis quid dixerit hodie apostolus ? peccato, inquit, mortuus est semel. semel tibi peccatori mortuus est Christus; noli iterum peccare post baptismum. omnibus in commune semel mortuus est et singulis semel moritur, non frequi peccata nostra portaret. mihi ergo peccato mortuus est dominus Iesus, ut nos in illo essemus iustitia dei. mihi est mortuus, ut mihi resurgeret; semel est mortuus. semel resurrexit. et tu cum illo mortuus, cum illo consepultus, cum illo in baptismate resuscitatus caue, ne, cum mortuus fueris semel, moriaris iterum. iam non peccato morieris, sed ueniae. ne, cum resurrexeris, moriaris secundo. Christus enim resurgens ex mortuis iam non moritur, mors in eum iam non dominabitur. ergo mors dominata est in eum ? ut te iugo dominationis exueret. ille suscepit Dauid, qui dignus erat ut a tribulatione quaereretur. tribulationem et ipse quaesiuit; nam nisi quaesisset, non inuenisset. quod inuenerit autem,
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ꝓ fec tum ẽẽ: quesitus atͥbulatione
inuentꝰ ẽ. nͣresugit. Dic̃ sapientia. querent
me mali iñ inuenient: ñ quia dñs nolebat
inueniri ab hominib. qui se om̃ib etiam
non querentib offerebat: s quia his oꝑib
querebatur. ut in digni ce̾nt qͥ quererent
inuenire. Ceterum. symcon qui eum ex pecꝰ¬
labat inuenit. Inuenit andreas. Deniq
ait ad symonem. In uenimꝰ messiam: qd̾¬
Quẽ scͥpsit moyses in lege: ⁊ ꝓphetȩ. inuenimꝰ
iħm filium ioseph: quiẽ. anararech. Et ut
ñ corꝑis gssu s mentis uestigio: uideat eum
non exdorib oculis. s mt̃nis. E tnꝰ enim
corporalib ñ uidetur aspecꝰtib: qm̃ que
uident᷑ corꝑalia sunt . quȩ autẽ ñ uident᷑¬

Expanded text:
us a tribulatione inuentus est nec refugit. Dicit sapientia: quaerent me mali et non inuenient, non quia dominus nolebat inueniri ab hominibus, qui se omnibus etiam non quaerentibus offerebat, sed quia his operibus quaerebatur, ut indigni essent qui quaererent inuenire. ceterum Symeon, qui eum expectabat, inuenit, inuenit Andreas. denique ait ad Simonem: inuenimus Messiam, qquem scripsit Moyses in lege et prophetae inuenimus Iesum filium Ioseph qui est a Nazareth. et ut non corporis gressu, sed mentis uestigio, uideat eum non exterioribus oculis, sed internis. aeternus enim corporalibus non uidetur aspectibus, quoniam quae uidentur temporalia sunt, quae autem non uident
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: Non enim resugit: qui mandata dĩ
sensu oꝑibq meditat᷑. Naͣ utiq illum
adhletam certamina inueniunt: qͥ musu
exercitii fuerit constitutꝰ. Qui uͦ exercitium
dereliquerit. sinc dubio ñ potit̾ repꝑiri.
quia in dignꝰ ẽ. ut querat᷑. Dauid gͦ quasi
bonꝰ adhleta dic̃. tͥbulatio ⁊ necessitas inue¬
nerunt me : ꝙr paratum semꝑhabuerunt.¬

Expanded text:
nitur; non enim refugit qui mandata dei sensu operibusque meditatur. nam utique illum athletam certamina inueniunt, qui in usu exercitii fuerit constitutus; qui uero exercitium dereliquerit, sine dubio non poterit repperiri, quia indignus est ut quaeratur. Dauid ergo quasi bonus athleta dicit: tribulatio et necessitas inuenerunt me,
Abbreviated transcription (Latin):
inmnaiestate sua uidere ñ poterat: quia dm̃
nemo uidit umꝗͣ. Auidus ꝓpħa desiderat
uidere quẽ sꝑat tenere: quẽ uideat. desi¬
derat ꝓpriis manib comp̃hendere. Idõq
ait. Et salutarc tuum da nob̾. Salutare di
hoc salutare. Longe erat xp̃c anob̾: longe
crat. Anationib. Descendit int̾ras: fac ł ẽ.
ꝓpe: ccpimꝰ ñ timere. Nam qui xpm timec
ñ timoriẽ subditꝰ. s deuotioni. Pietatis hic
dimor: ñ infirmitatis ẽ. Ueniq nichilde ẽ.
timentib eum. Quom᷑ autẽ fac tꝰ sit ꝓpe:¬

Expanded text:
in maiestate sua uidere non poterat, quia deum in maiestate sua uidere non poterat, quia deum nemo uidit umquam. auidus propheta desiderat uidere quem sderat propriis manibus comprehendere. Ideoque ait: Et salutare tuum da nobis. Salutare Dehoc salutare. Longe erat Christus a nobis, longe erat a nationibus: descendit in terras, factus est prope, coepimus non timere. Nam qui Christum timet, non timori est subditus, sed devotioni. Pietatis hic timor, non infirmitatis est. Denique nihil deest timentibus eum. Quomodo autem factus sit p
Abbreviated transcription (Latin):
uid significet int̃p̃¬
tatio littere qm̃ sub¬
obscura ẽ.: ex psalm serie colligendũ
putaui. Nam cum ꝓpħa postulet. ueniat
suꝑ me miscdia tua dñe. ueniat salutare
tuum. ñ ẽ. dubium quẽ uidere deposcat.
quã benedici postulet satis notũ ẽ: illam
uidelicet que peccatum in adã contraxe¬
rat. cui dicit᷑ t̾ra es. im tram ibis. Male
ut maledito suꝑiore saludt᷑. B enedicitur
caro: quã benedic tꝰ filiꝰ di. assumpta ho¬
minis conditione suscepit. Et idõ subdidit.
¶s̃ tu conũtens uiuificabis nos.⁊ plebs tua
letabit᷑ inte. Ostende nob̾ dñe miscdiam
conuertunt adipsum corsuũ. Uerũtam̃
ꝓpe tim̃tes eum salutare ipsiꝰ: ut in habitet
gła int̾ra nr̃a. Cotus hic locus ibm̃ dm̃m
sonat: qͥuiuificauit mortuos: lararũ ante
passionẽ. plurunos tẽꝑe ꝓpͥe passionis. Ipse
ẽ. miscd̾ia: ut pote remissio peccator. Idõ dic̃
ostende: quẽ uidere possit incorꝑe. Nam dm̃

Expanded text:
uid significet interpretatio litterae, quoniam subobscura est, ex psalmi serie colligendum putaui. nam cum propheta postulet: \'ueniat super me misericordia tua, domine, ueniat salutare tuum', non est dubium quem uidere deposcat, hoc est: quam benedici po- stulet satis notum, illam uidelicet quae peccatum in Adam contraxerat, cui dicitur: terra es et in terram ibis. maledut maledicto superiore caro soluatur, benedicitur caro, quam benedictus filius dei adsumpta hominis condicione suscepit. Et ideo subdidit: deus, tu conuertens uiuificabis nos et plebs tua laetabitur in te. ostende nobis, domine, misericonuertunt ad ipsum cor suum. uerumtamen prope timentes eum salutare ipsius, ut inhabitet gloria in terra nostra. totus hic locus Iesum dominum sonat, qui uiuificauit mortuos, Lazarum ante passionem, plurimos tempore propriae passionis. ipse est misericordia, utpote remissio peccatorum. ideo dicit \'ostende\', quem uidere possit in corpore; nam deum
Abbreviated transcription (Latin):
s tueri ab int̃p̃tationib ꝑfidor. Caudam
inflagella diffundit liberam: cupiens ad¬
uersarios magis flagellare qua ꝑdere.
Bonꝰ colub̾. ingremium dilec te. atꝙ inip¬
sumintimȩ sinũ mentis facilis inlabit᷑.
Aotac tu nullo implicans ignem ossib. p̃¬
cordia ipsa depascit᷑. Pulchre lec lumẽ. ho¬
aie: ecce ego mitto uos sic̃ agnos in medio
lupoꝵ. Celebramꝰ enim dic̃ sc̃or. qͦ reuelata
sunt ppłis corꝑa sc̃or martyrum: quiulut
boni serpentes depositis carnis exuuiis. t̃p¬
tationum ħyemalium rigore suꝑato. ⁊ sp̃s
missi uere ut agni mmedio lupor. Lupi
sunt enim ꝑsecutores. lupi st̃ om̃s heretici.
Docere nesciunt: ululare consucr̃t. S nemo
ouiliumxͥ.: s defensor ⁊ custos. Cum hoc lu¬
pouersari libet. ꝑ hunc lupum fac lumẽ.
ut simꝰ tuti in medio lupoꝵ. Nemo iam ue¬
retur lupos. Cu hispascim̃ sic̃ scͥptum ẽ.
t̃c lupiiagni simul pascent᷑. S: ĩa considere¬

Expanded text:
sed tueri ab interpretationibus perfidorum. caudam sed tueri ab interpretationibus perfidorum. caudam in flagella diffundit liberam, cupiens aduersarios magis flagellare quam perdere. bonus coluber in gremium dilectae atque in ipsum intimae sinum mentis facilis inlabitur et adtactu nullo implicans ignem ossibus praecordia ipsa depascitur. Pulchre lectum est hodie: ecce ego mitto uos sicut agnos in medio luporum. celebramus enim diem sanctorum, quo reuelata sunt populis corpora sanctorum martyrum, qui uelut boni serpentes depositis carnis exuuiis temptationum hiemalium rigore superato et spimissi uere ut agni in medio luporum. lupi sunt enim persecutores, lupi sunt haeretici omnes; docere nesciunt, ululare consuerunt. Sed nemouilium Christi, sed defensor et custos. cum hoc lupo uersari libet, per hunc lupum factum est, ut simus tuti in medio luporum. nemo iam ueretur lupos; cum his pascimur, sicut scriptum est: tunc- lupi et agni simul pascentur. Sed iam considere
Abbreviated transcription (Latin):
serpens bonꝰ. Bonꝰ serpens: quideore suo
remedia ñ uenena sundebat. Potest ñ timere
serpentes: qui hunc nouit adorare serpen¬
tem. De hoc serpente dic̃ illa quȩ diligit.
Eccc hic pꝰ parietẽ nr̃m. ꝓspiciens ꝑ fenestras.
eminens ꝑretia. Respondit consobrunꝰ m̃s:
idicit mͥ. Surge ueni ꝓocima mea. formosa
mea columba mea: quia ecce hyemis p̃teriit
imber abiit. discessit sibi: flores uisist̃ int̾ra.
Serpens ꝓfecto ẽ: qui decursa hieme. amic tu
corꝑis se uolebat exuere. ut specioso decore
uernaret. Idem g̃ ẽ. ceruus ⁊ serpens. Ceruus.
habens cornua legis ⁊ gr̃ȩ. Cornua eiꝰ duo st̃
testamenta: uelox gressu impiger incessu.
quidoco faclle orbe pcrrfat imo mom̃to.
ubiꝙ celebris. Serpens quoq bonꝰ: cuiis
pͥora dence legis immoedeant. posteriora
ñ tiubnerent. eigłii lenitate. Caput defen¬
cdit a uulnere. qui legem uenit ñ soluere.

Expanded text:
serpens bonus. bonus serpens, qui de ore suo serpens bonus. bonus serpens, qui de ore suo remedia, non uenena fundebat. potest non timere serpentes, qui hunc nouit adorare serpentem. de hoc serpente dicit illa quae diligit: ecce hic post parietem nostrum prospiciens per fenestras, eminens super retia. respondet consobrinus meus et dicit mihi: surge, ueni, proxima m e a, formosa mea, columba mea, quia ecce hiems praeteriit. imber abiit, discessit sibi; flores uisi sunt in terra. serpens profecto est, qui decursa hieme amictu corporis se uolebat exuere, ut specioso decore uernaret. idem ergo est ceruus ei serpens; ceruus habens cornua legis et gratiae — cornua eius duo sunt testamenta —, uelox gressu, impiger incessu, qui totum facile orbem percurrat uno momento, ubique celebrabilis; serpens quo- que bonus, cuius priora dente legis non mordeant, posteriora non uulnerent euangelii lenitate. caput defendit a uulnere, qui legem uenit non soluere,
Abbreviated transcription (Latin):
Q. Uiderunt me inquit: ⁊ mouert capita sua.
Aalediebant: ego aute benediocbam. Maledi¬
cebant qui obtrec łabant: benedicebam qui
ũbum adñi p̃dicabam. Quam bonum ẽ. ferre
conuitium. ⁊ conuitium ñ referre. Dm̃ p̾sulẽ la¬
ad quirit: qui conuitianti nescit irasci. Deniq
quanta patientiȩ gr̃a dicentis: maledicent illi
itubenedices. ẜeatꝰ qui maledic la ñ sentit:
beatꝰ qũẽ maledic feͥ ñ ꝑmouent. Non enim
potest maledic to moucri: qui maledic ba
homini diuinȩ mumere benedic bionis ex¬
cludit. N ompotest sentire maledic tum: qͥ
habet uerbum. Et ñ potest referre maledic¬
tumt.: cui morc semꝑẽ. ũbum. S ẽ. etiam
bonꝰ serpens: qũe iste ceriis ñ lȩdat. Estote
astuci sicut serpantes. Et sic̃ moyses exaltanit
serpentẽ indeserto: ita exaltari oportet fili¬
um hominis. In serpente exeo: figuratꝰ ẽ mĩs
serpens. In ligno illo exaltatꝰ ẽ. m̃s serpens.

Expanded text:
dei. uiderunt me, inquit, et mouerunt capita sua. dei. uiderunt me, inquit, et mouerunt capita sua. maledicebant. ego autem benedicebam. maledicebant qui obtrectabant, benedicebam qui uerbum domini praedicabam. Quam bonum est ferre conuicium et conuicium non referre! deum praesulem adquirit qui conuicianti nescit irasci. denique quanta patientiae gratia dicentis: maledicent ipsi, et tu benedices! beatus qui maledicta non sentit, beatus quem maledicta non permouent: non enim potest maledicto moueri, qui maledicta hominum diuino munere benedictionis excludit. non potest sentire maledictum, qui habet uerbum, et non potest referre maledictum, cui in ore semper est uerbum. Sed est etiam bonus serpens, quem iste ceruus non laedat: estote astuti sicut serpentes, et: sicut Moyses exaltauit serpentem i n deserto, ita exaltari oportet filium hominis. in serpente aereo figuratus est meus serpens, in ligno illo exaltatus est meus serpens,
Abbreviated transcription (Latin):
timere serpentem. Nontimebat dauid. Penc
aquarum. nequaꝗͣ humanor. serpen¬
tum spiras. ⁊ maledicoꝵ uenena metuche
Coluber illi ñerat noxa. s prȩda. Cibis erat
serpentin uirꝰ alloquii. ⁊cib laudis. De qͥ
dicebat. Ds̃ laudem meã ne tacueris. q̃m
os peccatoris. ⁊ os dolosi suꝑ me aꝑtum c̃.
Saginabat᷑ uenenatoꝵ. sermonib Illi sibilai
obtrec tationes. ora collebant: ⁊ sermonil
odii circinadabant in nocentem. Bonus
ceriuis inter multos colubres positus non
timebat: ceruus amicitię: ⁊pullus gr̃a.
Simulabant caritatẽ. fundebant obtrec ha¬
onem: ego autẽ inquit orabam. Bonꝰ cer¬
uus. in medio uiperarum in nociuus pasce¬
bat᷑. Illi crisulcis ora linguis micabast.
hance auit̃ sc̃a pascebat oratio. immocibũ
obtrec tantib offerebat. R espondit obtrecᷤ¬
tanib sibi ũbum. Uerbum cmm cib ẽ. Ueniq
ñmpane solo uiuit homo: s inom̃i uerbo

Expanded text:
timere serpentem. non timebat Dauid; denique timere serpentem. non timebat Dauid; denique aquarum, nequaquam humanorum serpentium spiras et maledicorum uenena metuebat. coluber illi non erat noxa, sed praeda. cibus erat serpentini uirus adloquii et c-ibus laudis. de quo dicebat: deus, laudem meam ne tacueris, quoniam os peccatoris et os dolosi super me apertum est. saginabatur uenenatorum sermonibus; illi sibila obtrectationis ora tollebant et sermonibus odii circumdabant innocentem. bonus ceruus inter multos colubres positus non timebat, ceruusamicitiae et pullus gratiarum. simulabant caritatem, fundebant obtrectationem; ego autem, inquit. orabam. bonus ceruus in medio uiperarum innocuus pascebatur. illi trisulcis ore linguis micabant, hunc autem sancta pascebat oratio, immo cibum obtrectantibus offerebat. respondit obtrectantibus sibi uerbum, uerbum enim cibus est; denique non in pane solo uiuit homo, sed in omni uerbo
Abbreviated transcription (Latin):
apalcis separare mittent᷑. Plurimarũ ope¬
racionum sollerdes ministros dñs habet
dem piscatores. i dem etam uenatores sunit
ata: messores. Suntemꝑe messis q dirigint̃
isti. meritimaturꝰ expecbes: salientẽ in mon¬
tib poteris intueri: ⁊ udebis dñm ihm̃ simi¬
lem cap̃olo. aut hinnulo ceruor. suꝑ montis
bethel. Salit enim suꝑ eccłam que domꝰ pa¬
nis dicit᷑. eo qo fidclium coeda confirmet.
Merito sic̃ capreola: quia caprea in altis pas¬
enim. u̾sus acutioris ẽ. Quid hoc aptiꝰ xp̃o
qui patr̃ẽ uidit quẽ uidit nemo: aut siqͥ
uidit inxp̃o. ipsc filiꝰ reuclauit.: Merito
sicut humulus ceruor. H innulus quasi fu
cui pat̾nȩ inoleuerit uis nature. ut eũ occul¬
ta ñ lateant: serpentes fugiant. uenena
ñ ledant. Deniq educ tꝰ de latibulis suis
serpens qui ꝓducebat᷑ ex homine: dicebat
Quid uenisti ante tempꝰ torquere nos: Specte¬
mꝰ gͦ salientẽ hunc hinnulum: ut ñ possimꝰ

Expanded text:
a paleis separare mittentur. plurimarum opea paleis separare mittentur. plurimarum operationum sollertes ministros dominus habet ; idem piscatores, idem etiam uenatores sunt atque messores. Si in tempore messis, quo diriguntur isti, meriti maturus expectes, salientem in montibus poteris intueri et uidebis dominum Iesum similem capreolo aut hinulo ceruorum super montes Bethel. salit enim super ecclesiam, quae est domus panis, eo quod fidelium corda confirmet. merito sicut capreola, quia caprea in altis pasenim uisus acutioris est. quid hoc aptius Christo, qui patrem uidit quem uidit nemo, aut si qui uidit in Christo, ipse filius reuelauit ? merito sicut hinulus ceruorum; hinulus quasi filius, cui paternae inoleuerit uis naturae, ut eum occulta non lateant. serpentes fugiant, uenena non laedant. denique eductus de latibulis suis serpens, qui producebatur ex homine, dicebat: quid uenisti ante tempus torquere nos? Spectemus ergo salientem hunc hinulum, ut non possimus
Abbreviated transcription (Latin):
lem. Ibigͦ ppłs di querat᷑: ⁊ inueniat᷑ in pecri
⁊ inpauli doc tͥna. grã. disciplina: ut ñ in con¬
minat. Curauit paulus xp̃c illuminauit:
qm̃ inuocato dñi iħu nomine. refurrexit
cuius sanatꝰ ẽ. mimere. Suscitauit mortuam
petrꝰ. xp̃c illuminauit. Et ic̾o ait. illuminais
tu mirabilit̾ amontib et̃nis. Nos gͥ qͥ montes
cẽ ñ possumꝰ. stemꝰ in montib uel incollib.
ut cum miserit piscatores suos dñs ⁊ uenato¬
res. ut uenent᷑ cos qui suꝑ omnẽ montẽ sunt.
uel suꝑ omnẽ collem. idẽ. in legis ⁊ ꝓpħarum
p̃ceptis. ⁊ noui ⁊ ueteris testam̃tis cognitione.
omnẽ habentes conũsationẽ: inueniant nos
paratos. ⁊ uclut bonas colligant spicas. opor¬
tuno missi messores temꝑe: quia siqͥs ex tra
montẽ aut collem fuerit reꝑtꝰ. colligi uelut
bona spica nompoterit. abhis. qui ut com¬
ꝑationis faciamꝰ altiꝰ mentionẽ. triticum

Expanded text:
lem. ibi ergo populus dei quaeratur et inueniatur in Petri lem. ibi ergo populus dei quaeratur et inueniatur in Petri et in Pauli doctrina gratia disciplinae, ut non in conminat. curauit Paulus, Christus inluminauit, quoniam inuocato domini Iesu nomine resurrexit cuius sanatus est munere. suscitauit mortuam Petrus, Christus inluminauit; et ideo ait: inluminans tu mirabiliter a montibus aeternis. Nos igitur, qui montes esse non possumus, stemus in montibus uel in collibus, ut, cum miserit piscatores suos dominus et uenatores, ut uenentur eos, qui super omnem montem sunt uel super omnem collem, id est in legis et prophetarum praeceptis et noui et ueteris testamenti cognitione omnem habentes conuersationem, in- . ueniant nos paratos et uelut bonas colligant spicas oportuno missi messores tempore, quia, si quis extra montem aut collem fuerit repertus, colligi uelut bona spica non poterit ab his, qui, ut conparationis faciamus alterius mentionem, triticum