comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quia gͥ ad cortemplandũ interm solis radiũ
nubes sese nr̃ȩ corruptionis interserit: nec ad
infirmos mentis nr̃ȩ oculos illud sic̃ ẽ incõmu¬
tabile lum̃ erũpit. adhuc dm̃ auasi in noctur¬
na uisione ceririmis⁊ cũ ꝓciactidio sub incerta
contẽplatione caligamus. Sed quãuis extremũ
de illo aliquid mens conceꝑit. in consideratio¬
ne tam̃ eus magnitudinis inhorrescit : & eo
magis metuit. qr ipsis contẽplationis eiꝰ uesti¬
giis se inparẽ sentit: atq ad se relapsa eũ artiꝰ
diligit: cuius mirã dulcedinẽ ferre ñ ualens.
iux hanc sub incerta uisione gustauit. Sed qr
ad hoc subleuationis culm̃ minime ꝑtingitur.
nͥ prius desiderioꝵ carnaliũ importune ꝑstre-¬

Expanded text:
Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, Quia igitur ad contemplandum interni solis radium, nubes sese nostrae corruptionis interserit, nec ad infirmos nostrae mentis oculos illud, sicut est, incommutabile lumen erumpit; adhuc Deum quasi in nocturna visione cernimus, cum procul dubio sub incerta contemplatione caligamus. Sed quamvis extremum de illo aliquid mens conceperit, in consideratione tamen ejus magnitudinis inhorrescit, et magis metuit, quia ipsis contemplationis ejus vestigiis se imparem sentit, atque ad se relapsa, eum arctius diligit, cujus miram dulcedinem ferre non valens, vix hanc sub incerta visione gustavit. Sed quia ad hujus sublevationis culmen minime pertingitur, nisi prius desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
surrii eiꝰ uenas app̃hendimus: qr ipsa quoq mira
uata considerat: tanto eius rectitudinẽ repressa
formidat. Unde & recte subdit᷑. In horrore¬
pauor occultȩ contẽplationis. Humana & enĩ
mens quo altius eleuata quȩ sint ȩterna consi¬
derat. eo de factis temporalib grauius treme¬
facta formidat: quia tanto se reã uerius cer-¬
nit:. quanto se ab illo lumine discrepasse qͦ suꝑ
se interiicat conspicit. Sicq fit. ut illuminata
plus metuat: quia magis aspicit a ueritatis regu
la quanto discordat: eamq graui fornudine
suus ipse ꝓuectus quatiat: quȩ prius quasi se¬
curius nil uidebat. Quãuis quanta libet uirtu¬
te ꝓfecerit: non iã manifestũ aliquid de ęterni¬
tate cõprehendit: sed adhuc sub cuiusdã caligi¬
ne imaginationis conspicit. Unde & hȩc eadẽ
nocturna uisio dr̃. In nocte quippe sic̃ & supe¬
rius diximus dubie: in die aũ constant̃ uidemꝰ.

Expanded text:
surrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira surrii venas apprehendimus, quia ipse quoque mira vata considerat, tanto ejus rectitudinem repressa formidat. Unde et recte subjungiturpavor occultae contemplationis. Humana etenim mens quo altius elevata, quae sint aeterna considerat, eo de factis temporalibus gravius tremefacta formidat; quia tanto se ream verius cernit, quanto se ab illo lumine discrepasse quod super se intermicat conspicit; sicque fit ut illuminata plus metuat, quia magis aspicit a veritatis regula per quanta discordat; eamque gravi formidine suus ipse profectus quatit, quae prius quasi securius nihil videbat. Quamvis quantalibet virtute profecerit, non jam manifestum aliquid de aeternitate comprehendit, sed adhuc sub cujusdam caligine imaginationis conspicit. Unde et haec eadem, nocturna visio dicitur. In nocte quippe, sicut et superius diximus, dubie; in die autem constanter videmus.
Abbreviated transcription (Latin):
mus: in creatae ad mirati. re subleuam᷑. Nam
sic̃ aqua lenter fluens. rimata ꝑ uenas querit᷑
ut augeati:: tantoq se uastius fundit. quanto
uenas aꝑtiores inuenerit: Ita nos dũ studiose
diuinitatis noticiam ex creaturȩ eius considera¬
tione colligimiis. quasi susurrii illius ad nos ue¬
nas aꝑimus: quia ꝑ hoc quod factũ cernimus.
uirtutẽ factoris admiramꝰ: & ꝑ ea quȩ sunt in
publico. illud ad nos emanat qđ latet in occulio.
Quasi enĩ ꝑ quendã ad nos sonitũ erũpit. dum
consideranda nobis sua oꝑa ostendit: quando se¬
met ipsũ ut cũq indicat᷑. dũ ꝗͣ sit incõprehensibi¬
lis manifestat. Quia gͥ considerare eũ digne non
possumus: non eius uocẽ sed uix susurriũ audimꝰ.
Qa enĩ plene ꝑpendere neq ipsa quȩ sunt creata
sufficimus: recte dr. Quasi furtiue suscepit au¬
ris mea. uenas susurrii eius. Proiecti quippe a pa¬
radysi gaudiis. & cecitatis pęna multati. uix su¬

Expanded text:
mus, in creatoris admiratione sublevamur. Nam sicut aqua leniter fluens, rimata per venas quaeritur, ut augeatur, tantoque se vastius fundit, quanto venas apertiores invenerit; ita nos dum studiose divinitatis 162 notitiam ex creaturae ejus consideratione colligimus, quasi susurrii illius ad nos venas aperimus; quia per hoc quod factum cernimus, virtutem factoris admiramur; et per ea quae sunt in publico, illud ad nos emanat, quod latet in occulto. Quasi enim per quemdam ad nos sonitum erumpit, dum consideranda nobis sua opera ostendit, in quo semetipsum utcunque indicat, dum quam sit incomprehensibilis manifestat. Quia igitur considerare eum digne non possumus, non ejus vocem, sed vix susurrium audimus. Plene enim quia perpendere neque ipsa quae sunt creata sufficimus, recte dicitur: Quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Projecti quippe a paradisi gaudiis, et caecitatis poena multati, vix su
Abbreviated transcription (Latin):
reticere ꝑtractando negligunt quȩ loquant᷑. Sed
qd leuis conscientia concipit: leuior ꝓtinꝰ lingua
ꝓdit. Unde nc̃ eliphar suo exꝑim̃to colligit: qͣ des¬
perate de om̃ib sentit dicens. Sed conceptũ ser¬
monẽ tenere quis possit. Sequit᷑. E cc̃e dociusti plu¬

Expanded text:
reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed reticere pertractando negligunt quae loquantur. Sed quod levis conscientia concipit, levior protinus lingua prodit. Unde nunc Eliphaz ex suo experimento colligit, quod desperate de omnibus sentit, dicens: Sed conceptum sermonem tenere quis possit? Sequitur: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
usu roborati. usq ad eã celsitudinẽ ꝓuehunt᷑: ut
ad loquendũ ne in corde quidẽ ꝑuersa concipiats.
quȩ silendo cõpescãt. Eliphar itaq ex quo sit or¬
dine ostendit᷑: qui conceptũ sermonẽ tenere se
ñ posse testat᷑. Qua in re & illud innotuit: qđ se
loquendo offensurũ nouit. Neq eiũ retinere uer¬
ba quȩ ñ potest uellet: nͥ se ꝑ hec uulnera ĩ ferre
p̃nosceret. Boni enĩ uiri freno consilii retinent
p̃cipitationẽ uerbi: & caute considerant ue relax¬
autes linguę lasciuiã. auditoꝵ conscientiã incauta
locutione transfigant. Unde bene ꝑ salomonẽ
đr. Qui dimittit aquã: caput ẽ uirgioꝵ. Aqua
qͥppe dimittit᷑: cũ linguę fluxus effrenat᷑. Sed di¬
missor aquȩ. uirgioꝵ caput efficit᷑: qr ꝑ liuguȩ
I.incontinentiã discordiȩ origo ꝓpinat᷑. Praui gͥ
sic̃ in sensu leues st̃. ita in locutione p̾cipites: &

Expanded text:
usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut usu roborati, usque ad eam celsitudinem provehuntur, ut ad loquendum, ne in corde quidem perversa concipiant, quae silendo 152 compescant. Eliphaz itaque ex quo sit ordine, ostenditur, qui conceptum sermonem tenere se non posse testatur. Qua in re et illud innotuit, quod se loquendo offensurum novit. Neque enim retinere verba quae non potest vellet, nisi per haec se vulnera inferre praenosceret. Boni enim viri freno consilii retinent praecipitationem verbi, et caute considerant ne relaxantes linguae lasciviam auditorum conscientiam incauta locutione transfigant. Unde bene per Salomonem dicitur: Qui dimittit aquam, caput est jurgiorum . Aqua quippe dimittitur, cum linguae fluxus effrenatur. Sed dimissor aquae jurgiorum caput efficitur, quia per linguae incontinentiam, discordiae origo propinatur. Pravi igitur sicut in sensu leves sunt, ita in locutione praecipites, et
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad uidiscussa tendimꝰ: ꝓlata replicare deuitamꝰ.
Hoc itaq ẽ sollert̃ intiendũ. qđ hi qui hereticoꝵ
speciẽ tenent loqͥ mollit̾ inchoant diceutes: si ce¬
ꝑ imꝰ ioqui tͥ. forsitan moleste accipies. Exasꝑare qͥppe
heretici auditores suos in exordio locutionis metu¬
unt: ne iugilant̃ audiant᷑. Eoꝵq ualde tristiciam
declinant: ut negligentiã capiant. & pene sẽper
blanda st̃ quȩ ꝓponunt: seo asꝑa quę ꝓsequendo sub¬
inferunt Unde & nc̃ amici iob a reuerentia mau¬
suetȩ locutionis incipiunt: sed usq ad iacula asꝑri¬
mȩ inuectionis erũpunt. Quia & radices spinarũ
molles st̃. sed tam̃ ex ipsa sua mollitię ꝓfert̃ unde
tim ductis a se qualitatib dissident. Sunt nãq
alii qͥ & ad loquendũ praua concipiunt: & ã locu¬
tione sua milla silentii grauitate refrenaut᷑. & st̃
alii qui cũ praua concipiunt: magno se silentii
iugore restringunt. & sunt nonnulli qͥ uirtutũ

Expanded text:
eplicare devitamus. Hoc itaque est solerter intuendum, quod ii qui haereticorum speciem tenent, loqui molliter inchoant, dicentes: Si coeperimus loqui tibi, forsitan moleste accipies. Exasperare quippe haeretici auditores suos in exordio locutionis suae metuunt, ne vigilanter audiantur, eorumque valde tristitiam declinant, ut negligentiam capiant. Et pene semper blanda sunt quae proponunt; sed aspera quae prosequendo subinferunt. Unde et nunc amici Job a reverentia mansuetae locutionis incipiunt, sed usque ad jacula asperrimae invectionis erumpunt; quia et radices spinarum molles sunt, sed tamen ex ipsa sua mollitie proferunt unde tim ductis a se qualitatibus dissident. Sunt namque alii qui et ad loquendum prava concipiunt, a locutione sua nulla silentii gravitate refrenantur. Et sunt alii qui cum prava concipiunt, magno se silentii vigore restringunt. Et sunt nonnulli qui, virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ mundi sunt agere appetit: quasi uigilat.
Quisqͥs uͦ internã quietẽ q̃rens. huiꝰ mundi mente¬
strepitũ fugit: uelut obdormiscit. Sed prius
sciendũ ẽ: quia in scriptura sacra figurate positꝰ.
trib modis somnus accipit᷑. Ali quando enĩ sõno
mors carnis: aliquando torpor negligentiȩ: ali
quando uͦ exprimit᷑ calcatis terrenis desideriis
quies uitȩ. Somni nãq uł dormitionis noĩe
mors carnis intimat᷑: sicut paulus ait. Nolumꝰ
aũ ignorare uos fr̃s de dorinientib. & paulo
post. Ita & ds eos qui dormierunt ꝑ iħm. addu

Expanded text:
quae mundi sunt agere appetit, quasi vigilat; quisquis vero internam quietem quaerens, hujus mundi strepitum fugit, velut obdormiscit. Sed prius sciendum est quia in Scriptura sacra figurate positus tribus modis somnus accipitur. Aliquando enim somno mors carnis, alquando vero exprimitur, calcatis terrenis desideriis, quies vitae. Somni namque vel dormitionis nomine mors carnis intimatur, sicut Paulus ait: « Nolo vos ignorare, fratres, de dormientibus . » Et paulo post: « Ita et Deus eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enĩ de doctrinę suę altitudine miri ui-¬
deri appetunt: quasi ꝑtimescunt quȩ fingunt.
& cũ minoris laboris sit audire ꝗͣ dicere. ad
ea ꝓferenda audaces sunt: quȩ scił astruunt.
qr ipsi uix audire potuerunt. Unde adhuc

Expanded text:
Quia enim de doctrinae suae altitudine miri videri appetunt, quasi pertimescunt quae fingunt; et cum minoris laboris sit audire quam dicere, ad ea proferenda audaces sunt, quae scilicet astruunt quia ipsi vix audire potuerunt. Unde adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
de sua afflictione redarguit. Ut gͦ homo repre¬
hendere uon audeat. udicẽ culpȩ: hẽ humilit̃
cogitet auctorẽ naturȩ. Quia qui mire ex nichilo
homiuẽ fecit: factum. impie ñ affligit. Qđ tuuc
eliphar didicit: cũ uocẽ quasi aurȩ lenis audiuit.
In consideratione nãq diuinȩ magnitudinis
discit᷑ ꝙͣ humiliter in sua animaduersione tune¬
at᷑. & qui suꝑua degustat. inferiora ȩquanimit᷑
tolerat. quia plene intus conspicit: quanti ȩstimce
qd foris agit. Male enim se rectũ putat: qui re¬
gulam sũmȩ rectitudinis ignorat. & sepe lignũ
rectũ credit᷑. si ad regulã non ducat᷑. Sed cũ re¬
gulȩ iungit᷑. ꝑ quantã tortitudinẽ tumescit inue¬
uit᷑. Quia nimirũ rectitudo abscidens increpat:
qđ oculus deceptus approbat. E liphar itaq qr
suꝑna conspexit: districtũ iudiciũ de inferiorib
exerit. & quãuis beatũ iob ñ recte redarguit:

Expanded text:
de sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprede sua afflictione redarguit. Ut ergo homo reprehendere non audeat judicem culpae, hunc humiliter cogitet auctorem naturae, quia qui mire ex nihilo hominem fecit, factum impie non affligit. Quod tunc Eliphaz didicit, cum vocem quasi aurae lenis audivit. In consideratione namque divinae magnitudinis discitur quam humiliter in sua animadversione timeatur. Et qui superna degustat, inferiora aequanimiter tolerat, quia plene intus conspicit, quanti aestimet quod foris agit. Male enim se rectum putat, qui regulam summae rectitudinis ignorat; et saepe lignum rectum creditur, si ad regulam non ducatur; sed cum regulae jungitur, per quantam tortitudinem tumescit invenitur, quia nimirum rectitudo abcidens increpat, quod oculus deceptus approbabat. Eliphaz itaque quia superna conspexit, districtum judicium de inferioribus exerit; et quamvis beatum Job non recte redarguit,
Abbreviated transcription (Latin):
rior erit uir : Humana iusticia diuinȩ iusticiȩ
cõparata inusticia ẽ: quia & lucerna in tenebris
fulgere cernit᷑. sed in solis radio posita tenebrat᷑.
Quid gͦ eliphar raptus in contẽplatione cognouit:
nͥ qđ ustificari homo dĩ cõparatione ñ põssit: Re-¬
cte namq credimus. quȩ exterius oꝑam. S cũ mi-¬
nime int̾na cognoscimꝰ.: quasi in solis radio positi cali¬
gamꝰ. Cum uͦ illa ut cumq ꝑcipimꝰ. ista ñ utrũq iu¬
dicamꝰ qͥa tanto qͥsq subtilius de teneb̾s iudicat᷑ qͣrnto e¬
uerius claritas lucis constat. Qui enĩ lucẽ uid&.
seit quid de tenebris ȩstunet. Nam qui candorẽ
lucis ignorat: & obscura ꝓ lucidis approbat. Be¬
ne aũ subclit᷑. Aut factore suo purior erit uir.
Quisqͥs de ꝑcussione murmurat: qͥd aliuo ꝗͣ. iusti¬
ciam ferientis accusat: Puriorẽ gͦ se uir factore
suo estimat. si contra flagellum querelã parat:
eumq sibi ꝓculdubio postponit: cũ eiu̾ iudiciũ

Expanded text:
mana justitia divinae justitiae comparata, injustitia est: quia et lucerna in tenebris fulgere cernitur, sed in solis radio posita tenebratur. Quid ergo Eliphaz raptus in contemplatione cognovit, nisi quod justificari homo Dei comparatione non possit? Recta namque credimus quae exterius operamur, sed cum minime interna cognoscimus, quasi in solis radio positi caligamus. Cum vero illa utcunque percipimus, ista non utcunque judicamus, quia tanto quisque subtilius de tenebris judicat, quanto eerius claritas lucis constat. Qui enim lucem videt, scit quid de tenebris aestimet. Nam qui candorem lucis ignorat, et obscura pro lucidis approbat. Bene autem subditur: 170 Aut factore suo purior erit vir? Quisquis de percussione murmurat, quid aliud quam justitiam ferientis accusat? Puriorem se ergo vir factore suo existimat, si contra flagellum querelam parat; eumque sibi procul dubio postponit, cujus judicium
Abbreviated transcription (Latin):
altiora arcere conant᷑. ipsi sil testes sunt: quia
quȩ ꝓferunt uera ñ st̃. In nocturna quippe
uisiere anine cerit᷑ . Rias gͦ susurrii in
pauore nacturnȩ uisim is se ꝑcepisse asserruit.
quia ut ea qne cocent elta aliis ostenciant:
uix ea caꝑe s: passe denurtiarit Sed hinc colli¬
gendũ est. quomͦ audientib certa eẽ poterunt:
quȩ uisi dubie uidei unt. Miro gͥ ordine cum
alta ioquentee ꝓfluunt: in patefactione stul¬
ticiȩ. ipsis suȩ altitudinis uocib ligant᷑. Quantũ
uͦ de singularitate sapientiȩ eleuant᷑ ostendit᷑.
cũ ꝓtinus subdit᷑. quando solet sopor occupare
homines. Ac si ab heretitis aꝑte diceret᷑. Cum
hoẽs inferius dormiunt: nos ad ꝑcipienda suꝑ¬
na uigilamus. Quia ea nobis nota sunt: ad quȩ
uideł cognoscenda. ceteroꝵ hominũ corda tor¬
pentia ñ assurgunt. Ac si aꝑtius dicant. In qͥb
intelligentia nr̃a se erigit. reiiquoꝵ om̃iũ sen¬
sus dormit. Nonnũꝗͣ uͦ cũ hoc despici ab au¬

Expanded text:
altiora dicere conantur, ipsi sibi testes sunt quia quae proferunt, vera non sunt. In nocturna quippe visione dubie cernitur. Rimas ergo susurrii in pavore nocturnae visionis se percepisse asserunt, quia ut quae docent alta aliis ostendant, vix ea se capere posse denuntiant. Sed hinc colligendum est quomodo audientibus certa esse poterunt, quae ipsi dubie viderunt. Miro ergo ordine cum alta loquentes profluunt, in patefactione stultitiae, ipsis suae altitudinis vocibus ligantur. Quantum vero de singularitate sapientiae elevantur, ostenditur cum protinus subdit: Quando solet sopor occupare homines. Ac si aperte ab haereticis diceretur: Cum homines inferius dormiunt, nos ad percipienda superna vigilamus, quia ea nobis nota sunt, ad quae videlicet cognoscenda caeterorum hominum corda torpentia non assurgunt. Ac si apertius dicant: In quibus intelligentia nostra se erigit, reliquorum hominum sensus dormit. Nonnunquam vero cum hoc despici ab au
Abbreviated transcription (Latin):
tetenderit. uix de intimis extrema cognoscit. recte
nc̃ dr: & uocẽ quasi aurȩ lenis audiui. Sed qm̃
cũ de se saltẽ parũ nobis diuina cognitio exhi¬
bet. infirmitatis nr̃ȩ ignorantiã ꝑfecte docet:
qui uocẽ aurȩ lenis audiuit. dicat quȩ ex ipsa
hac auditione didicerit. Sequit᷑. Numquid hõ¬

Expanded text:
tetenderit, vix de intimis extrema cognoscit, recte tetenderit, vix de intimis extrema cognoscit, recte nunc dicitur: Et vocem quasi aurae lenis audivi. Sed quoniam cum de se saltem parum nobis divina cognitio exbibet, infirmitatis nostrae ignorantiam perfecte docet, qui vocem aurae lenis audivit, dicat quae ex ipsa hac auditione didicerit. Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
los ultra se p̃cipitant᷑ aꝑiat : sed ad hoc qđ appre¬
hendere non ualet reuerent claudat. Qui hȩc
agens: in speluncȩ ostio stetisse describit᷑. Qͥd ñãq
spelunca nr̃a ÷. nͥ hęc corruptionis habitatio. in
qua adhue ex uetustate tenemur: Sed cũ aliqͥa
ꝑcipere de cognitione diuinitatis incipimꝰ: quasi
iam in speluncȩ nr̃ȩ ostio stamus. Quia enĩ ꝓgre¬
cdi ꝑfecte non possumus: ad cognitionẽ tam̃ ueri¬
tatis inhiantes. iã aliquid de libertatis aura cap¬
tamus. In ingressu gͦ spelunce stare ẽ: represso
nr̃ȩ corr Puptionis obstaculo. ad cognitio¬
nẽ ueritatis inciꝑe exire. Unde & nubẽ in . xxuiii.¬
tabernaculo descendentẽ. israhelitȩ e longinquo
cernentes: in papilionũ suoꝵ hostiis stetisse memo¬
rant᷑. Quia hi qͥ aduentũ diuinitatis utcũq con¬
spiciunt: quasi iã ex habitaculo carnis ꝓcedunt.
Quia gͥ humana mens quantalibet se uirtute

Expanded text:
los ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprelos ultra se praecipitanter aperiat, sed ad hoc quod apprehendere non valet, reverenter claudat. Qui haec agens, in speluncae ostio stetisse describitur. Quid namque spelunca nostra est, nisi haec corruptionis habitatio, in qua adhuc ex vetustate retinemur? Sed cum aliquid percipere de cognitione Divinitatis incipimus, quasi jam in speluncae nostrae ostio stamus. Quia enim progredi perfecte non possumus, ad cognitionem tamen veritatis inhiantes, jam aliquid de libertatis aura captamus. In ingressu ergo speluncae stare, est represso nostrae corruptionis obstaculo, ad cognitionem veritatis incipere exire. Unde et nube in tabernaculum descendente Israelitae e longinquo cernentes, in papilionum suorum ostiis stetisse memorantur quia ii, qui adventum Divinitatis utcunque conspiciunt, quasi jam ex habitaculo carnis procedunt. Quia igitur humana mens quantalibet se virtute
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃: eẽ uͦ in sibilo aurȩ tenuis non negatur.
Quia nimirũ mens cũ in contẽplationis sub¬
limitate suspendit᷑: quicqͥd ꝑfecte conspicere
preualet. as non ẽ. Cum u subtile aliqͥs con¬
spicit: hoc est qd de incõp̃hensibili substantia
eternitatis audit. Quasi enim sibilũ tenus aurȩ
ꝑcipimꝰ: cũ saporẽ incircũscriptȩ ueritatis. con¬
templatione subita subtiliter degustamus. Lunc
gͦ uerũ ẽ qđ de o cognoscimus: cũ plene nos ali¬
quid de illo cognoscere ñ posse sentimus. Unde
bene illic subditur. Quod cũ audisset helias ope¬
ruit uultũ suũ pallio: & ingressus stetit ĩ ostio
speluncȩ. Post aure tenuis sibilũ uultũ suũ ꝓpħa
pallio oꝑit. qr in ipsa subtilissima contemplatione ueri¬
tatis. quanta ignorantia homo tegat᷑ agnoscit.
Uultui namq palliũ suꝑducere ẽ. ne altiora mets
querere audeat. hanc ex consideratione ꝓpriȩ
infirmitatis uelare: ut nequaꝗͣ intelligentiȩ ocu¬

Expanded text:
vero in sibilo aurae tenuis non negatur; quia nimirum mens cum in contemplationis sublimitate suspenditur, quidquid perfecte conspicere praevalet, Deus non est: cum vero subtile aliquid conspicit, hoc est quod de incomprehensibili substantia aeternitatis audit. Quasi enim sibilum tenuis aurae percipimus, cum saporem incircumscriptae veritatis contemplatione subita subtiliter degustamus. Tunc ergo verum est quod de Deo cognoscimus, cum plene nos aliquid de illo cognoscere non posse sentimus. Unde bene illic subditur: Quod cum audisset Elias, operuit vultum suum pallio, et ingressus stetit in ostio speluncae . Post aurae tenuis sibilum, vultum suum propheta pallio operit, quia in ipsa subtilissima contemplatione veritatis, quanta ignorantia homo tegatur, agnoscit. Vultui namque pallium superducere est, ne altiora mens quaerere audeat, hanc ex consideratione propriae infirmitatis velare; ut nequaquam intelligentiae ocu
Abbreviated transcription (Latin):
consentientes fortis ẽ: ita contra resistentes debiliᷤ.
Si enĩ eius suggestionib assensus prebet᷑: quasi
leo tolerari nequaꝗͣ. potest: si aũ resistit᷑. quasi for¬
mica atterit᷑. Aliis gͦ leo est. aliis formica: quia
crudelitatẽ illius carnales mentes uix tolerant:
spuales uͦ infirmitatẽ illius pede uirtutis calcant.
Heretici gͥ quia de sc̃ĩtatis p̃sũptione suꝑbiunt:
quasi exultaute: dicunt. Mirmi coleon uł certe
tygris peri t eo qđ ñ haberet p̃dã. Ac si aꝑte
dicant Uetustus aduersarius in nobis predã
ñ habet. q a quantũ ad nr̃a studia iã uictus
iacet Idcirco aũ mirmnicoleonis appcilatione
uł rẏgridis repetit quia iam contritus leoui ru¬
mus. ui exultat. Uiide & ueraci leticia psal n.sta
crebro repet.i.: hic qđ se ex.iditũ ee̾ ẽognoi it

Expanded text:
consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. consentientes fortis est, ita contra resistentes debilis. Si enim ejus suggestionibus assensus praebetur, quasi leo tolerari nequaquam potest; si autem resistitur, quasi formica atteritur. Aliis ergo leo est, aliis formica; quia crudelitatem illius carnales mentes vix tolerant, spiritales vero infirmitatem illius pede virtutis calcant. Haeretici igitur, quia de sanctitatis praesumptione superbiunt, quasi exsultantes dicunt: Myrmicoleon, vel certe tigris, periit, eo quod non haberet praedam. Ac si aperte dicant: Vetustus adversarius in nobis praedam non habet, quia quantum ad nostra studia jam victus jacet. Idcirco autem myrmicoleontis appellatione vel tigridis repetitur, qui jam contrito leonis ruimus cum exsultat. Unde et veraci laetitia Psalmista crebro repetit hoc, quod se exauditum esse cognovit,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ leo dr̃: & ꝓpt̾ multiforruis astutiȩ uarieta¬
tẽ. non inco̾ grue tygris uocat᷑. Modo enĩ se si¬
cut est. ꝑditus humanis sensib obicit: mͦ quasi
angłin lucis ostendit: mͦ stultoꝵ mentes blandi¬
endo ꝑsuadet: mͦ ad culpã terrendo ꝑtrahitꝰ
mͦ suadere uicia aꝑte nitit᷑. mͦ in suis suggesti¬
onib sub uirtutis spetię palliat᷑. Hȩc itaq be¬
lua quȩ tauta uarietate respergit᷑. tẏgris iure
uocat᷑. quȩ apuo septuaginta interp̃tes ut p̃¬
absconsũ puluere. formicas ut diximꝰ frum̃ta
gestantes interficit. Quia uimirũ apostata an¬
głs in terrã de cęlis ꝓiectus. iustoꝵ mentes quę
bonoꝵ sibi oꝑum refectionẽ p̃parant: in ipso ac¬
tionis itiiere obsidet. Cũq has ꝑ uisidias supe¬
rat: quasi formicas frumenta gestantes imꝓuisus
necat. Recte aũ mirmicoleon. id ÷ leo & formica
dr̃. fo̾rinicis enim ut diximus leo est: uolatilib
forinica. Quia nimirũ antiquus hostis sic̃ contra

Expanded text:
 propter multiformis astutiae varietatem non incongrue tigris vocatur. Modo enim se sicut est perditus humanis sensibus objicit, modo quasi angelum lucis ostendit. Modo stultorum mentes blandiendo persuadet, modo ad culpam terrendo pertrahit. Modo suadere 158 vitia aperte nititur, modo in suis suggestionibus sub virtutis specie palliatur. Haec itaque bellua, quae tanta varietate respergitur, jure tigris vocatur, quae apud Septuaginta interpretes, ut praeabsconsum pulvere, formicas, ut diximus, frumenta gestantes interficit; quia nimirum apostata angelus in terram de coelis projectus, justorum mentes, quae bonorum sibi operum refectionem praeparant, in ipso actionis itinere obsidet; cumque eas per insidias superat, quasi formicas frumenta gestantes improvisus necat. Recte autem myrmicoleon, id est, leo et formica dicitur, Formicis enim, ut diximus, leo est, volatilibus formica, quia nimirum antiquus hostis sicut contra
Abbreviated transcription (Latin):
furtiue suscipit: qui ad ꝑcipiendã uirtutis eiꝰ
noticiam. aeserto publicȩ p̾dicationis ꝯstio. pra¬
uȩ intelligentię rimas querit. Quia u̾ fur & la¬
tro qui intrat aliunde tenebras diligit. & cla¬
ritatẽ luminis ꝑhorrescit: recte subiungitar.¬

Expanded text:
furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus furtive suscipit, qui ad percipiendam virtutis ejus notitiam, deserto publicae praedicationis ostio, pravae intelligentiae rimas quaerit. Quia vero fur et latro, qui intrat aliunde, et tenebras diligit, et claritatem luminis perhorrescit, recte subjungitur
Abbreviated transcription (Latin):
& latenter p̾dicant: quatinꝰ eoꝵ p̾dicatio tanto scã.
quanto & occulta uideat᷑. Cõmunẽ aũ scientiam
habere refugiunt: ne ceteris ȩquales estimnentur.
& quȩdã noua semꝑ exquirunt: quȩ alii dũ nes¬
ciunt. apud imꝑitoꝵ mentes ipsi de scientiȩ sin-¬
gularitate głant᷑. Quã ut diximꝰ occultã insinu¬
ant: qͥa scilierut mirã ostendere ualeant. hanc se
latenter ꝑcepisse confirmant. Unde apud salomo¬
nẽ hereticoꝵ speciem mulier tenens dicit. Aquȩ
furtiuȩ dulciores sunt: & panis absconditꝰ sua¬
uior. Unde hic quoq subdit᷑ Et quasi furtiuȩ
suscepit auris mea. uenas susurrii eiꝰ. Furtiuȩ
uenas susurii ꝑcipiunt: quia socialis scientiȩ
gram deserentes. ad hanc nequaꝗͣ ꝑ ostiũ ingre¬
diunt᷑. Dño attestante qui ait. Qui non intrat ꝑ
ostium in ouile ouiũ. seo ascendit aliunde: ille
fur est & latro. Uenas itaq diuim sisurinin

Expanded text:
et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, et latenter praedicant, quatenus eorum praedicatio tanto sancta, quanto et occulta videatur. Communem autem scientiam habere refugiunt, ne caeteris aequales aestimentur; et quaedam nova semper exquirunt, quae dum alii nesciunt, apud imperitorum 159 mentes ipsi de scientiae singularitate gloriantur. Quam, ut diximus, occultam insinuant, quia scilicet ut miram ostendere valeant, hanc se latenter percepisse confirmant. Unde apud Salomonem haereticorum speciem mulier tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Unde hic quoque subditur: Et quasi furtive suscepit auris mea venas susurrii ejus. Furtive susurrii venas percipiunt, quia socialis scientiae gratiam deserentes, ad hanc nequaquam per ostium ingrediuntur, Domino attestante, qui ait: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro . Venas itaque divini susurrii
Abbreviated transcription (Latin):
Haio ci tꝰ migii i iet i etiã n ipsa exultati¬
Oe oic iti iria os iã de cuiuslibet ꝓcel¬
la tẽnestatis erepti sunt: etͣ se tam̃ adhuc in incer¬
ti maris dubii: Nitib sen ut & sic spe exultant.
ut pauore trepident: sic pauore trepidant. ut
spei fidutia exultent. Unde ꝑ eundẽ psalmistã
dr. Seruite dño in timore: & exultate ei cũ tre¬
more. At contra hi qui de specie sc̃itatis in tumes¬
cunt. cũ unũ qđ libet uitiũ suꝑant. mox mentẽ
in suꝑbiã erigunt: & quasi de uitȩ suę perfectio¬
ne głant᷑. & pro eo qđ fortasse semel a ꝑiculo
tẽpestatis erepti sunt: iam qr ui mari nauigent
obliuiscunt᷑. Magnos se in om̃ib estimant: & uicis¬
se se antiquũ aduersariũ funditus putant. Infra
se cunctos respiciunt: qr se ꝑ sapientiã transcen-¬
dere om̃s arbitrant᷑. Uude subdit᷑. Porro ad me¬
heretici audire se simulant: ut auditoꝵ mentib
quandã p̃dicationis suę reuerentiã obducant. Unde

Expanded text:
cunt, magno se metu etiam in ipsa exsultatione concutiunt; quia etsi jam de cujuslibet procella tempestatis erepti sunt, esse se tamen adhuc in incerti maris dubiis fluctibus sciunt: et sic spe exsultant, ut pavore trepident; sic pavore trepidant, ut spei fiducia exsultent. Unde per eumdem Psalmistam dicitur: Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . At contra, qui de specie sanctitatis intumescunt, cum unum quodlibet vitium superant, mox mentem in superbiam erigunt, et quasi de vitae suae perfectione gloriantur; et pro eo quod fortasse semel a periculo tempestatis erepti sunt, jam quia in mari navigent, obliviscuntur: magnos se in omnibus aestimant, et vicisse se antiquum adversarium funditus putant; infra se cunctos respiciunt, quia se per sapientiam transcendere omnes arbitrantur. Unde subditur: haeretici audire se simulant, ut auditorum mentibus quamdam praedicationis suae reverentiam obducant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
insinuat dicens. Apud quẽ ñ ẽ transimutatio:
nec uicissitudims obumbratio. Quia uͦ qͥsqͥs iã
aliquio de contẽplatione ȩternitatis app̾hendit.
hanc ꝑ coȩternã eius speciẽ conspicit: recte sub¬
patris filius ẽ: sic̃ de condito homine moyses
insinuat dicens. Creauit ds̃ hominẽ. ad imna-¬
ginẽ di fecit illũ. & sic̃ ꝑ expressionẽ sapientiȩ
de eodẽ filio quidã sapiens dicit. Candor ÷ enĩ
lucis ȩternȩ. & sicut paulus ait. Qui cũ sit spl¬
endor głȩ: & figura substantiȩ eius. Cũ gͦ ȩt̾nitas¬
mittit: imago eiꝰ mentis nr̃ȩ oculis antefertur.
Quia cũ uere in patrẽ intendimus: hunc qͣntũ
aliquo mͦ cernere qͥ nec cȩpit nec desinit conam᷑.¬

Expanded text:
insinuat, dicens: Apud quem non est transmutatio, insinuat, dicens: Apud quem non est transmutatio, nec vicissitudinis obumbratio . Quia vero quisquis jam aliquid de contemplatione aeternitatis apprehendit, hanc per coaeternam ejus speciem conspicit, recte subPatris, Filius est, sicut de condito homine Moyses insinuat, dicens: Creavit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit illum . Et sicut per expressionem Sapientiae de eodem Filio quidam sapiens dicit: Candor est enim lucis aeternae . 168 Et sicut Paulus ait: Qui cum sit splendor gloriae, ac figura substantiae ejus . Cum ergo aemittit, imago ejus mentis nostrae oculis antefertur, quia, cum vere in Patrem tendimus, hunc quantumaliquo modo cernere, qui nec coepit nec desinit, conam
Abbreviated transcription (Latin):
auditũ p̃buit ͥ seo stans oculos reparauit. ꝑ hu¬
manitatis quippe dispensationẽ transire habu-¬
it : ꝑ diuinitatis uͦ potentiã qͣuͥq presens est stare.
Uoces gͥ cecitatis nr̃ȩ dũs audire transiens dr̃
qr humanȩ miseriȩ factus hõ miseret᷑. S tans
aũ lucẽ reparat: qr infirmitatis nr̃ȩ tenebras ex-
uirtute diuinitatis illustrat. Bene gͦ postquã
dictũ ẽ cũ sp̃s me p̃sente transiret. subdit᷑.: ste¬
tit quitlã cuuꝰ non agnoscebã uultũ. Ae si aꝑte
diceret᷑. Eũ quẽ ꝑ transitũ sensi: non transire
dep̃hendi. Ipse ẽ gͦ qui trausit: ipse qui stat. Tran¬
sit enĩ: qr teneri cognitus non ualet. Stat aũ:
quia in quantũ cognoscit᷑. incõmutabilis appa¬
ret. Quia gͦ raptim is qui semꝑ idem ẽ ceruit᷑:
simul ds & transiens & stans uidet᷑. Uel certe
stare eius ẽ: uulla mutatione uariari. Sicut ad
moysen dr̾: ego sũ qui sũ. & sic̃ hunc iacobus

Expanded text:
auditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per huauditum praebuit, sed stans oculos reparavit . Per humanitatis quippe dispensationem transire habuit; per divinitatis vero potentiam, quia ubique praesens est, stare. Voces igitur caecitatis nostrae Dominus audire transiens dicitur, quia humanae miseriae factus homo miseretur. Stans autem lucem reparat, quia infirmitatis nostrae tenebras ex virtute divinitatis illustrat. Bene ergo, postquam dictum est: Cum spiritus me praesente transiret, subditur: Stetit quidam, cujus non agnoscebam vultum. Ac si aperte diceretur: Eum quem per transitum sensi, non transire deprehendi. Ipse est ergo qui transit, ipse qui stat. Transit enim, quia teneri cognitus non valet; stat autem, quia in quantum cognoscitur, incommutabilis apparet. Quia ergo raptim is qui semper idem est cernitur, simul Deus est transiens et stans videtur. Vel certe stare ejus est nulla mutatione variari, sicut ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum . Et sicut hunc Jacobus
Abbreviated transcription (Latin):
noscebã uultũ. Bene aũ dictũ ẽ stetit. Omĩs
quippe creatura quia ex nichilo facta ẽ. & ꝑ
semet ipsam ad uichilũ tendit: ñ stare hab&e
sed defluere. Racioualis uͦ creatura eo ipso qͦ
ad imaginẽ auctoris ẽ condita: ne ad nichi¬
iũ transeat figit᷑. Inracionalis aũ nequaꝗͣ figit᷑:
sed donec uisionis suȩ ministerio uniu̾sitatis
speciem impleat. transeundo tardat᷑. Nã &¬
si cęlũ ac terra post in ȩteruũ ꝑmanent. ex
semet ipsis tamen nunc ad nichilũ ꝓperant.
sed ꝓ eoꝵ usu quib seruiunt in melius mutata
ꝑseuerant. Stare gͦ solius creatoris ẽ: ꝑ quẽ cunc¬
ta non transeuntẽ transeunt: & in qͦ aliqua ne
transeant retinent᷑. Unde & redẽptor nr̃ quia
diuinitatis eiꝰ status capi ab humana mente ñ po¬
tuit: hc nob̾ ad nos in carne ueniens. creatus. natus.
mortuus. sepultus. resurgens atq ad cęlestia re¬
diens. quasi transeundo monstrauit. Qđ bene
ꝑ ȩugłium illuminato ceco innuit: cui transieis

Expanded text:
ei est. --Bene autem dictum est stetit. Omnis quippe creatura, quia ex nihilo facta est, et per semetipsam ad nihilum tendit, non stare habet, sed defluere. Rationalis vero creatura eo ipso, quo ad imaginem auctoris est condita, ne ad nihilum transeat, figitur; irrationalis autem nequaquam figitur, sed donec visionis suae ministerio universitatis speciem impleat, transeundo tardatur. Nam etsi coelum ac terra post in aeternum permanent ex semetipsis tamen nunc ad nihilum properant, sed pro eorum usu quibus serviunt in melius mutanda perseverant. Stare ergo, solius creatoris est, per quem cuncta non transeuntem transeunt, et in quo aliqua, ne transeant, retinentur. Unde et Redemptor noster, quia divinitatis ejus status capi ab humana mente non potuit, hunc nobis ad nos veniens, creatus, natus, mortuus, sepultus, resurgens, atque ad coelestia rediens, quasi transeundo monstravit. Quod bene per Evangelium illuminato caeco innuit, cui transiens
Abbreviated transcription (Latin):
re generati. Qͥ & simul om̃s uniu̾sã mundi ciuitatẽ ꝙͣ
p̃diximꝰ baby lomã faciunt. & tam̃ hi ide siuguli baby¬
lonie filii quasi ñ leena. sed leene catul: uocmit᷑.
Sic̃ enĩ syon tota simul ȩccłia dr̃. filii aũ sỹon sẽc¬

Expanded text:
re generati, qui et simul re generati, qui et simul iam videlicet faciunt. Et tamen iidem singuli Babyloniae filii, quasi non leaena, sed leaenae catuli vocantur. Sicut enim Sion tota simul Ecclesia dicitur, filii autem Sion s
Abbreviated transcription (Latin):
non haberet prȩdã. Mirmicoleon quippe par¬
uũ ualde ẽ animal. forimcis aduersũ: qđ se sub
puluere abscondit: & formicas frumenta gestan¬
tes interficit: interfectasq consuinit. Mirmico¬
leon quippe latine dr. uel formicaꝵ leo: uł certe
expressius formica pariter & leo. Recte autẽ leo
bet aliis minutis animalib formica ẽ: ipsis autẽ
formicis leo. Has enĩ quasi leo deuorat: sed ab
illis quasi formica deuorat᷑. Cum gͥ eliphar dicit
mirmicoleon periit: quid in beato iob sub mirmi¬
coleonis nomine. nisi pauorẽ & audatiã rep̃hen¬
dit. Ac si ei aꝑte dicat. Non iniuste ꝑcussus es:
qr contra erectos timicdus: contra subditos audax
fuisti. Ac si aꝑte dicat. Contra astutos te formi¬
do pressit: contra simplices temeritas infłamaũ.
Sed prȩdã iam mirmicoleon ñ habet: qr tunida
tua ȩlatio aũ uerberib p̃mit᷑: ab aliena lesione
Sed quia amicos beati iob P ꝓhibe¬
hereticoꝵ tenere speciem diximus: urget ne¬

Expanded text:
non haberet praedam. Myrmicoleon quippe parvum valde est animal, formicis adversum, quod se sub pulvere abscondit, et formicas frumenta gestantes interficit, interfectasque consumit. Myrmicoleon autem Latine dicitur, vel formicarum leo, vel certe expressius formica pariter et leo. Recte autem formuslibet aliis minutis animalibus formica est, ipsis autem formicis leo. Has enim quasi leo devorat, sed ab illis quasi formica devoratur. Cum igitur Eliphaz dicit: Myrmicoleon periit, quid in beato Job sub myrmicoleontis nomine, nisi pavorem et audaciam reprehendit? Ac si ei aperte dicat: Non injuste percussus es, quia contra erectos timidus, contra subditos audax fuisti. Ac si aperte dicat: Contra astutos te formido pressit, contra simplices temeritas inflavit. Sed praedam jam myrmicoleon non habet, quia timida tua elatio dum verberibus premitur, ab aliena laesione Sed quia amicos beati Job haereticorum tenere speciem diximus, urget ne
Abbreviated transcription (Latin):
Quid enĩ rugitũ leonis appellat: nͥ ut paulo ante
p̾misimꝰ. seueritatẽ uiri: Quid uocẽ leȩnȩ: nͥ lo¬
quacitatẽ coniugis: Quid dentes catuloꝵ leonũ
nͥ edacitatẽ prosis : Quia enĩ filii conuiuantes
extuicti sunt: dentiũ expressione signant᷑. Quȩ
cuncta dũ contrita eliphar rigidus exultat: qͣsi
dissipati sunt. Quẽ enĩ nomine tygridis. insi
beatũ iob nota uarietatis signat᷑: uel asꝑsũ ma¬
culis simulationis: Omĩs namq simulator i eo
qđ uideri rectus. appetit. mindũ se ꝑ omĩa ũ
ostendit: qr dũ uirtutes quosdã ꝑ hypocrisin as¬
sumt. & occulte semer ipsũ uiciis subicit: quę¬

Expanded text:
nis appellat, nisi, ut paulo ante praemisimus, severitatem viri? quid vocem leaenae, nisi loquacitatem conjugis? quid dentes catulorum leonum, nisi edacitatem prolis? Quia enim filii convivantes exstincti sunt, dentium expressione signantur. Quae cuncta dum contrita Eliphaz rigidus exsultat, quasificat. --Quem enim nomine tigridis, nisi beatum Job nota varietatis signat, vel aspersum maculis simulationis? Omnis namque simulator in eo quod videri rectus appetit, mundum se per omnia non ostendit; quia dum virtutes quasdam per hypocrisin assumit, et occulte semetipsum vitiis subjicit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
quilla quȩ ꝑdidit. ꝗͣ confusa in qͥb cecidit.
sentit. Seo hoc amaricatũ cor ad gaudiũ suũ
quandoq reducit᷑: atq in eiꝰ gaudio extraneus ñ
miscet᷑: qr is qui nune ab hoc merore cordis
tima eiꝰ sollẽpnitate remanebit. Hi itaq qͥ in
amaritudine animȩ sunt. mori mundo funditꝰ
concupiscunt: ut sic̃ in scło ipsi nil appetunt.
ita etiã a scło nulla obligatione teneant᷑. & ple¬
rũq contingit. ut iã hõ mundũ m̃te ñ teneat.
sed tam̃inũdus hominẽ occupationib astrin¬
gat. & ipse quidẽ mundo iã mortuus ẽ: sed ipsi
mundus adhuc mortuus ũ est. Quasi enĩ uiunᷤ
adhuc mundus eũ concupiscit: dũ aliqͦ intentũ
in suis actionib raꝑe contendit. Unde bene
paulus cũ & ipse scłm ꝑfecte despicer&. & talẽ
om̃ino ñ posset: ruptis huiꝰ uitȩ uinculis liber
dicit. Michi mundus crucifixus ẽ: & ego mun¬

Expanded text:
quilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit, quilla quae perdidit, quam confusa in quibus cecidit, sentit. Sed hoc amaricatum cor ad gaudium suum quandoque reducitur, atque in ejus gaudio extraneus non miscetur; quia is qui nunc ab hoc moerotima ejus solemnitate remanebit. Hi itaque qui in amaritudine animae sunt, mori mundo funditus concupiscunt, ut sicut in saeculo ipsi nihil appetunt, ita jam a saeculo nulla obligatione teneantur. Et plerumque contingit ut jam homo mundum mente non teneat, sed tamen mundus hominem occupationibus astringat; et ipse quidem mundo jam mortuus est, sed ipsi mundus adhuc mortuus non est. Quasi enim vivus adhuc mundus cum concupiscit, dum alio intentum in suis actibus rapere contendit. Unde bene Paulus cum et ipse saeculum perfecte despiceret, et taleoncupiscere non posset, ruptis hujus vitae vinculis liber dicit: Mihi mundus crucifixus est, et ego mun
Abbreviated transcription (Latin):
in terra fulciunt. quȩ aũ de cȩlestib ꝑdidert̃.:
ꝓsperitatis suȩ merore mordent᷑: quia & si ui¬
dent nequaꝗͣ se ab ea funditꝰ opprimi: pensats̃
tam̃ sollicite cogitationẽ suã in amore dñi. & in
eiꝰ ciispensatione partiri. Unde bene cũ dicit.
quare data ẽ misero lux: ꝓtinꝰ adiungit. &¬
maritudine quippe animȩ st̃ om̃s ęlecti: qi uł
punire flendo non desinunt. quȩ deliquerũt:
uł graui se merore afficiunt. qr longe huc a
facię conditoris ꝓiecti. adhuc in ȩternȩ patriȩ
in gaudio illiꝰ ñ miscebit᷑ extraneus. In amari¬
tudine nãq sunt & corda reꝓboꝵ. qr ipsis etiã
prauis suis desideriis affliguiit᷑: seo eandẽ ama¬
ritudinẽ nesciunt: qr pensare qđ tolerant.
sponte sua excecati ñ possunt. At contra cor
bonoꝵ amaritudinẽ suã nouit: qr erũpnã exilii
qua piectũ lacerat᷑ intelligitꝰ & ꝙͣ sint tran¬

Expanded text:
in terra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt, in terra fulciunt, quae autem de coelestibus perdiderunt, prosperitatis suae moerore mordentur; quia etsi vident nequaquam se ab ea funditus opprimi, pensant tamen sollicite cogitationem suam in amore Domini et in ejus dispensatione partiri. Unde bene cum dicit: Quare data est misero lux? protinus adjungit: maritudine quippe animae sunt omnes electi, quia vel punire flendo non desinunt quae deliquerunt, vel gravi se moerore afficiunt, quia longe huc a facie conditoris projecti, adhuc in aeternae patriae e suae, in gaudio illius non miscebitur extraneus . In amaritudine namque sunt et corda reproborum, quia ipsis etiam pravis suis desideriis affliguntur; sed eamdem amaritudinem nesciunt, quia pensare quod tolerant, sponte sua excaecati non possunt. At contra cor bonorum amaritudinem suam novit, quia aerumnam exsilii, in qua projectum laceratur, intelligit; et quam sint tran
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i uiri ita ꝓsperitatẽ scłi despicientes calcant.
sicut & aduersitatẽ eius calcantes tolerant:
uersa & ꝓspera substernentes dicunt.ͥ sic̃ tene¬
bre enis ita & lum̃ eiꝰ. Ac si aꝑtius dicant.
Sicut intentionis nr̃ȩ fortitudinẽ eiꝰ tstia non
p̃munt. ita hanc nec blanda corrũpunt. Sed
qr hȩc ut diximus. bonoꝵ mentẽ. etiã cũ ñ suble¬
uant ꝑtͣbant: sci uiri qͥ se in huiꝰ exilii erũpua¬
miseros agnoscunt. clarescere in eiꝰ ꝓsperitate
misero lux:  Lux enĩ miseris dat᷑: quando hi qͥ
sublimia contemplantes. eẽ se in hac peregrinatio¬
ne miseros agnoscunt: claritatẽ transitoriȩ ꝓspe
ritatis accipiunt. & cũ ualde defleant. qr tar-¬
de ad patriã redeunt: tolerare insuꝑ honoris
onera cõpellunt᷑. Amor eos ȩt̾noꝵ conterit: &
gła de temporalib arridet. Qui dũ cogitant
quȩ sint quȩ in unfimis tenent. & quȩ sint
quȩ de subliib non uident: quȩ sint quȩ se

Expanded text:
cti viri ita prosperitatem saeculi despicientes calcant, sicut et adversitatem ejus calcantes tolerant. versa et prospera substernentes dicunt: Sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus . Ac si apertius dicant: Sicut intentionis nostrae fortitudinem ejus tristia non premunt, ita hanc nec blanda corrumpunt. Sed quia haec, ut diximus, bonorum mentem etiam cum non sublevant, perturbant, sancti viri, qui se in hujus exsilii aerumiseros agnoscunt, clarescere in ejus prosperitamisero lux ? Lux enim miseris datur, quando hi qui sublimia contemplantes esse se in hac peregrinatione miseros agnoritatis accipiunt. Et cum valde defleant quia tarde ad patriam redeunt, tolerare insuper honoris onera compelluntur. Amor eos aeternorum conterit, et gloria de temporalibus arridet. Qui dum cogitant 140 quae sint quae in infimis tenent, et quae sint quae de sublimibus non vident; quae sint quae
Abbreviated transcription (Latin):
Nos quippe cũ flamus aerẽ ab exteriorib intror¬
sus trahimus: & introrsus tractũ. hunc exterius
consiliũ concipit: & ab uiterno consilii ex trorsus
sententiã emittit. Quasi flante do ab ext̾iorib ali¬
qͥd iutrorsus trahit᷑: quando foris mala nr̃a con¬
spicit. & intus iudiciũ disponit. & rursũ quasi
flante do ab interiorib sp̃s extrorsus emittitur:
quando ab uiterno conceptu consilii. exterius
iudiciũ dap̃nationis infertur. Bene itaq dr̃.
qđ qui dolores seiuinant. flante dõ pereunt: qr
unde foris ꝑuersa faciunt. inde ab uitimis re
potest ipsa eius animaduersio designari. Nos
quippe cũ irascun᷑: flatu furoris inflam᷑. Ut
gͦ uindictã cogitans dũs demonstret᷑. flare iras¬
cendo ar̃: non quo ipse in natura sua mutabili¬
tatis uicissitudinẽ recipiat̾ sed quo post longã
pacientiã quando iundictã peccatoris exseqͥt᷑.
is qui in semet ipso tranquillus ẽ.pereuntib tͦ¬

Expanded text:
Nos quando flamus, aerem ab exterioribus introrsum trahimus, et introrsus tractum exterius judicii concipit, et ab interno consilio extrorsus sententiam emittit. Nam quasi flante Deo ab exterioribus aliquid introrsus trahitur, quando foris mala concipit, et intus disponit; et rursum quasi flante Deo ab interioribus spiritus extorsus emittitur, quando ab interno conceptu consilii, exterius judicium damnationis infertur. Bene itaque dicitur quod qui dolores seminant, flante Deo pereunt; quia unde foris perversa faciunt, inde ab intimis recpotest ipsa ejus animadversio designari. Nos quippe cum irascimur, flatu furoris inflammamur. Ut ergo vindictam cogitans Dominus demonstretur, flare irascendo dicitur; non quo ipse in natura sua mutabilitatis vicissitudinem recipiat, sed quo post longam patientiam, quando vindictam peccatoris exsequitur, is qui in semetipso tranquillus est, pereuntibus tu
Abbreviated transcription (Latin):
sũptos. Dolores seminare ẽ: fraudulenta dicere.
dolores aũ metere ẽ: dicendo p̾ualere. Uel certe
dolores seminant: qui ꝑuersa ꝑagunt. Dolores
metunt: cũ de radẽ ꝑuersitate puniunt᷑. fructꝰ
quippe doloris ẽ: retributio dapnationis. Sed cũ
ꝓtinus sub infert᷑. qr qui dolores seminant & me¬
tunt. flante dõ pereunt. & irȩ eius spũ corsu¬
inunt᷑: hoc loco doloris messio ñ iã pęna sed
adhuc ꝑfectio iniquitatis ostendit᷑: quia ex diuinȩ
irȩ spũ eiusdẽ messionis pęna subrogat᷑. Semi¬
nant gͦ hic dolores & metunt: qr iniqua st̃ que
faciunt. &ͫ ipsa iniquitate ꝓsperant᷑: sic̃ de iniqͦ¬

Expanded text:
t. --Dolores seminare, est fraudulenta dicere; dolores autem metere, est dicendo praevalere. Vel certe dolores seminant, qui perversa agunt; dolores metunt, cum de eadem perversitate puniuntur. Fructus quippe doloris est retributio damnationis. Sed cum protinus subinfertur quia qui dolores seminant et metunt, flante Deo pereunt, et irae ejus spiritu consumuntur, hoc loco doloris messio, non jam poena, sed adhuc perfectio iniquitatis ostenditur, quia ex divinae irae spiritu, ejusdem messionis poena subrogatur. Seminant ergo hic dolores et metunt, quia iniqua sunt quae faciunt, et in ipsa iniquitate
Abbreviated transcription (Latin):
uulnerant. unde hanc pauloante specietenꝰ de¬
fendebant. Sepe aũ eoꝵ bona quȩ prius habita
despiciunt: hȩc postiodũ quasi ꝑdita mirant᷑.
Unde & eliphar scĩ uiri uirtutes qr amissas asserit:
enumerando subiungit dicens. Timor tuus. forti¬

Expanded text:
vulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus devulnerant, unde hanc paulo ante specie tenus defendebant. Saepe autem eorum bona quae prius habita despiciunt, haec postmodum quasi perdita mirantur. Unde et Eliphaz sancti viri virtutes, quia amissas asserit, enumerando subjungit, dicens: CAPUT XVI
Abbreviated transcription (Latin):
batus es. Puersi quiq auob modis bonoꝵ uitã
impetunt : qr aut praua eos dicere asserunt: aut
recta ñ seruare quȩ dicunt. Uude & beatus iob
inferius ab amicis suis de locutione rep̃henditur:
nc̃ aũ recta dixisse. sed hȩc ñ seruasse lacerat᷑. Ab
iniqͥs gͦ mͦ bonoꝵ locutio. mͦ actio reꝓbat᷑: quatiuꝰ
aut rep̃hensa lingua taceat. aut eiusdẽ linguę
suȩ ad iudicata testimonio. in crimine uita succũ¬
bat. & notandũ qđ prius laudes linguȩ infert̃:
& postmodũ de uitȩ infirmitate conquerunt᷑. Ini¬
qͥ & enĩ ne publice praui uideant᷑. locunt᷑ aliqͣn¬
do bona de iustis: quȩ ẽẽ iã eugnita & aliis noue¬
runt. Sed sic̃ p̃diximus. hȩc ipsa ꝓtinus ad cumu
lũ reatus ꝑtrahunt: & credendũ sibi in contra¬
riis ex eo qd & ꝓspera loquebant᷑ ostendunt. Tan¬
toq mala qͣsi ueriꝰ insinuant: quanto & bona qͣsi
de uote laudabant. Ad usũ gͥ intorquent cͥminis
uoces fauoris: dũ iustoꝵ uitã inde post grauius

Expanded text:
t. --Perversi quique duobus modis bonorum vitam impetunt, quia aut prava eos dicere asserunt, aut recta non servare quae dicunt. Unde et beatus Job inferius ab amicis suis de locutione reprehenditur; nunc autem recta dixisse, sed haec non servasse laceratur. Ab iniquis ergo modo bonorum locutio, modo actio reprobatur, quatenus aut reprehensa lingua taceat, aut ejusdem linguae suae adjudicata testimonio, in crimine vita succumbat. Et notandum quod prius laudes linguae inferunt, et postmodum de vitae infirmitate conqueruntur. Iniqui etenim, ne publice pravi videantur, loquuntur aliquando bona de justis, quae esse jam cognita et aliis noverunt. Sed sicut praediximus, haec ipsa protinus ad cumulum 153 reatus pertrahunt, et credendum sibi in contrariis, ex eo quod et prospera loquebantur, ostendunt; tantoque mala quasi verius insinuant, quanto et bona quasi devote laudabant. Ad usum ergo intorquent criminis voces favoris, dum justorum vitam inde post gravius