comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenimus: Cum in erusdẽ operationis perfectione soli¬
damur. iam plenum frumentũ in spica proferimus. Her¬
ba etenim petrus fuerat: qui passionis tempore ꝑ am̾orẽ
dnm sequens. hunc confiteri ante ancille uocem timebat.
Erat enim iam uiriditas in mentem. quia credebat om̃iũ
redemptorẽ: Sedualde adhuc flęxibilis pede conculcabat᷑
timoris. Iam spica surrexerat: quando eum quẽ moritu¬
rum confiterti timuerat. nuntiante angło in galilea uiuen¬
tem uidebat. Sed ad plenum granum in spica ꝑuenerat:
quando ueniente desuꝑ sp̃u et suam mentem᷑ in illius
amore roborantem. ita solidatus est ut uires ꝑsequentiũ
cesus despiceret: et redemptorẽs suũ libere inter flagel¬
la Ipredicaret. Nullus itaq quia bonũ propositum
adhuc in mentis tencritudine esse conspicitur des¬
piciatur. quia frumentũ dei abherba incipit ut granũ fiat.
Uir ergo uestitus lineis uenit ad portam: quia dñs ac redẽp¬

Expanded text:
pervenimus. Cumque in ejusdem boni operis perfectione solipervenimus. Cumque in ejusdem boni operis perfectione solidamur, jam plenum frumentum in spica proferimus. 6. Herba etenim Petrus fuerat, qui, passionis tempore, per amorem Dominum sequens, hunc confiteri ante ancillae vocem timebat . Erat enim jam viriditas in mente, quia credebat omnium Redemptorem, sed valde adhuc flexibilis pede conculcabatur timoris. Jam in spicam surrexerat quando eum quem moriturum confiteri timuerat, nuntiante Angelo, in Galilaea viventem videbat. Sed tunc plenum granum in spicam pervenerat, quando, veniente desuper Spiritu, et suam mentem in illius amore roborante, ita solidatus est, ut vires persequentium caesus despiceret, et Redemptorem suum libere inter flagella praedicaret . Nullus itaque qui ad bonum propositum adhuc in mentis teneritudine esse conspicitur, despiciatur, quia frumentum Dei ab herba incipit, ut granum fiat. Vir ergo vestitus lineis, venit ad portam, quia Dominus ac Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
operis surgit. Sed hec eadẽ terra primũ herbam. de¬
inde spicam: deinde plenũ ifrumentũ producit in
spicam Herbam quippe producere: est inchoationis
bone achuc teneritudinẽ habere. Ad spicã uero her¬
ba peruenit: cũ se uirtus animo concepta ad profectũ
boni operis ꝑtrahit. Plenũ uero frumentũ in spica fru-¬
ctificat: quando iam in tantum uirtus proficit. ut
esse robusta et ꝑfecti operis possit: Et cũ se produxerit
fructus. statim mittit falcẽ qm̃ ad est tempus messis.
Om̃ps enĩ deus producto fructu falcem mitcit. et messem
suam desecat: quia cũ unumquemq ad opera ꝑfecta per¬
duxerit. eius temporalẽ uitã ꝑ emissam sentenciam incidit.
ut granum suum ad celestia opera orrea perdurat. Cum
igitur desideria bona concipimus. semen in terram mitti-¬
mus: Cũ uero operare recta incipimus. herba sumus.
Cum autẽ ad profectũ boni operis crescimus: ad spicam

Expanded text:
operis assurgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deoperis assurgit. Sed haec eadem terra primum herbam, deinde spicam, deinde plenum frumentum producit in spica. Herbam quippe producere, est inchoationis bonae adhuc teneritudinem habere. Ad spicam vero herba pervenit, cum se virtus animo cboni operis pertrahit. Plenum autem frumentum in spica fructificat, quando jam in tantum virtus proficit, ut esse robusti et perfecti operis possit. At cum se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. Omnipotens enim Deus producto fructu falcem mittit, et messem suam desecat, quia cum unumquemque ad opera perfecta perduxerit, ejus temporalem vitam per emissam sententiam incidit, ut granum suum ad coelestia horrea perducat. Cum igitur desideria bona concipimus, semen in terram mittimus. Cum vero operari recta incipimus, herba sumus. Cum autem ad provectum boni operis crescimus, 1333 ad spicam
Abbreviated transcription (Latin):
fecte crediderant: simul et credelut et incredulus crat.
ho nimirum gradus. dñs sub messis nomine describit
dicens. Sic est regnũ deiquem admodũ si iactet homo
semen in terra. et dormiat et exsurgat: nocle ac die:et
semen germinet ac crescat dũ nescit. ille. Utro enim t̾ra
fructificat primũ herbã deinde spicã: deinde plenũ¬
frumentũ. in spica: Et cũ se produxerit fructus: statĩ
mittit falcẽ: qm̃ ad est tempus messis: Semen homo iac¬
cat in terra. cũ cordi suo bonã intencionẽ inserit: et post¬
quã semen iactauerit dormiat : quia iam in spe boni
operis quiescit. Nocte uero exsurgit ac die: Quia in ad¬
uersa et prospera proficit. et semen germinat et crescit.
dũ ille nescit: Quia et cum adhuc metiri incrementa
sua non ualet: semel concepta uirtus ad prouectum
ducitur. et ultro terra fructificat: quia preueniente
se gratia mens hominis spontanea: ad fructum boni

Expanded text:
erfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. § 2. erfecte crediderat, simul et credebat, et incredulus erat. § 2. Hos nimirum gradus Dominus sub messis nomine describit, dicens: Sic est regnum Dei, quemadmodum si jaciat homo semen in terram, et dormiat, et exsurgat nocte a die, et semen germinet, et crescat, dum nescit ille. Ultro enim terra fructificat, primum herbafrumentum in spica. Et cum se produxerit fructus, statim mittit falcem, quoniam adest tempus messis. Semen homo jactat in terram, cum cordi suo bonam intentionem inserit. Et postquam semen jactaverit, dormit, quia jam in spe boni operis quiescit. Nocte vero exsurgit ac die, quia inter adversa et prospera proficit. Et semen germinat et crescit, dum ille nescit; quia et cum adhuc metiri incrementa sua non valet, semel concepta virtus ad profectum ducitur. Et ultro terra fructificat, quia praeveniente se gratia, mens hominis spontanea ad fructum boni
Abbreviated transcription (Latin):
plaudẽ suȩ pietatͥ reddit: Si quidã gradus in cordis
ascensionc. non  psalmista non diceret. Ambulabunt de uir¬
tute in uirtutẽ. Nec mirum si de uirtute in uirtutem gra¬
dus sunt: quando ipsa unaqueq uirtus quasi quib dã
gradib augetur: et sic per incrementa meritor ad sũma
ꝑductur. Alia namq sunt uirtutũ exordia : aliud pro¬
uectus. aliud perfectio. :Si eñ et ipsa fides ad perfectionẽ
suã non quibusdã gradib doccretur: sc̃i apłi minime dixis¬
sent. auge nobis fidẽ. Et quidã uenit ad dñm qui curari
uoluit filiũ suũ: Sed requisitusin crederet respondit. sre¬
do dñe: adiuua incredulitatẽ meam Pensate rogo quod
dicitur: Siç credebat: cur incredulitatẽ dicelat: Si ue¬
No incredulitatẽ habere se nouerat: quomodo credebat.
Sed quia ꝑ occultã inspirationẽ grãm meritor suor gra¬
dib fides crescit. uno eodemq tempore isqui nec dum ꝑ¬

Expanded text:
laudem suae pietatis reddit. Si quidam gradus in cordis laudem suae pietatis reddit. Si quidam gradus in cordis ascensione non essent, Psalmista non diceret: Ambulabant de virtute in virtutem. Nec mirum, si de virtute in virtutem gradus sunt, quando unaquaeque virtus quasi quibusdam gradibus agitur, et sic per incrementa meritorum ad summa perducitur. § 1. Aliud namque sunt virtutis exordia, aliud profectus, aliud perfectio. Si enim et ipsa fides ad perfectionem suam non quibusdam gradibus duceretur, sancti Apostoli minime dixissent: Adauge nobis fidem, Et quidam venit ad Jesum qui curari voluit filium suum; sed requisitus an crederet, respondit : Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam. Pensate, rogo, quod dicitur. Si credebat, cur incredulitatem dicebat? Si vero incredulitatem habere se noverat, quomodo credebat? Sed quia per occultam inspirationem gratiae meritorum suorum gradibus fides crescit, uno eodemque tempore is, qui necdum p
Abbreviated transcription (Latin):
dus huius huius sunt porte. nisi merita uꝑtutum : siue enĩ
in cognitione mediatoris dei. et hominũ hominis xp̃i iħu
seu in scientia diuini eloquii. seu in ipsa fide quã de illo
accepimus: quibusdã gradib ad altiora incrementa ꝑue¬
nimus. Nemo enĩ repente fit sũmus: sed bona conuersatio¬
ne animus quisq inchoat. ut ad magna ꝑueniat.: Dehis
gradib ꝑ salmistã dicitur. Deus in gradib eius dinos¬
citur: dum suscipiet eam. Dum enim scãm eccłam dñs.
suscipit in gradib eius dinoscitur: quia eius głam ꝑ
illius incrementa declaratur. Quantũ enim scã eccła as¬
cendendo profecerit: tantum deus hominib ex eius uir-¬
tutib innotescit. De his quoq gradib. beatus iobloqui
tur dicens. Psingłos gradus meos pronuntiabo illum
Om̃ipotentẽ quippe dñm ꝑsingłos gradus suos pronun¬
tiat: qui ꝑ incrementa uirtutum quȩ accepit erusdem

Expanded text:
dus sunt hujus portae, nisi merita virtutum? Sive enim dus sunt hujus portae, nisi merita virtutum? Sive enim in cognitione Mediatoris Dei et hominum, hominis Jesu Christi, seu in scientia divini eloquii, seu in ipsa fide quam de illo accepimus, quibusdam gradibus ad altiora incrementa pervenimus. Nemo enim repente fit summus, sed in bona conversatione a minimis quisque inchoat, ut ad magna perveniat. De his gradibus per Psalmistam dicitur: Deus in gradibus ejus dignoscetur dum sussuscipit, in gradibus ejus dignoscitur, quia ejus gloria per illius incrementa declaratur; quantum enim sancta Ecclesia ascendendo profecerit, tantum Deus hominibus ex ejus virtutibus inntur, dicens: Per singulos gradus meos pronunciabo illum. Omnipotentem quippe Dominum per singulos gradus suos pronunciat, qui per incrementa virtutum, quae cepit, ei semper
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit dicens. Quȩ respiciebat aduiã orientalẽ. Ipse et enĩ
nobis est uia. qui dixit Ego sum uia et ueritas: Ipse etiã
orientalis uia:de quo scriptum est. Ecce uir oriens nomen
eius. Porta ergo uiã orientalẽ resp̾icit: quia illũ signat qͥ
nobis iter ad hortum luminis fecit. Potest etiam porte nom̃
unusquisq predicator intelligi: Quia quisquis nobis ianu¬
am regni celestis ore suo aperit. porta est: Unde et duode¬
cm porte uel in iohannis apocalipsuruel in extrema huius
propħe uisione describuntur: Potest etiã porte nominẽ
scripture nomine sacra escientia non inconuenienter in¬
telligi: Quȩ dũ nobis intellectũ aperit. celestis regni ianuã
pandit Possum porte nomine et fidẽ accipere: Quã primꝰ
contingimus. ut ad uirtutẽ edificii intremus. Unde hic ap-¬
te subiungitur. Et ascẽndit ꝑ gradus eius Quid enĩ gra¬

Expanded text:
ostendit, dicens: Quae respiciebat ad viam Orientalem. Ipse etenim ostendit, dicens: Quae respiciebat ad viam Orientalem. Ipse etenim nobis est via, qui dixit: Ego sum viaorientalis via de quo scriptum est: « Ecce vir, Oriens nomen ejus . » Porta ergo viam orientalem respicit, quia illum signat, qui nobis iter ad ortum luminis fecit. Potest etiam portae nomine unusquisque praedicator intelligi quia quisquis nobis januam regni coelestis ore suo aperit porta est. Unde et duodecim portae vel in Joannis Apocalypsi , vel in extrema hujus prophetae visione describuntur. Potest etiam portae nomine Scripturae sacrae scientia non inconvenienter intelligi, quae, dum nobis intellectum aperit, coelestis regni januam pandit. Possumus portae nomine et fidem accipere, quam primam contingimus, ut ad virtutum aedificia intremus. Unde hic aperte subjungitur: IBID.-- Et ascendit per gradus ejus. 3. Quid enim gra
Abbreviated transcription (Latin):
se intret : et ꝑ semetipsũ intret. Oñs et enĩ ac redemptor
nr cũ scã eccła quã redemit sodm carnẽ una substancia
est: paulo attestante qui ait. Mͦnpleo ea quȩ desunt pas¬
sionem. xp̃i in carne mea:pro corpore meo cius quod est
eccła. Illius capitis corpus eccła est et huius corporis ca¬
pud xp̃c: De quo suo capite exultat corpus id est scã ec¬
cła: cũ ꝑ psalmistã dicit. Nunc autẽ ęxaltauit capud me¬
um iam suꝑ inimicos meos. Quia enĩ quandoq ipsa etiã
exaltanda est:iam nunc capud suũ. suꝑ inimicos suos
exaltatũ gaudet in celis.: Cum ergo electi quiq ad uitã
ꝑueniunt. quia membra eius ꝑ eum intrant ad eum: ipse
ꝑse intrat ad se. Ipse enim in suis membris est qui in¬
trat: ipse capud ad quod intratalia membra perueniunt:
quod ezechiel pro se tam multipliciter insinuat qui
iurũ uenisse dicait. ad portam:et que eadem porta sit

Expanded text:
se intret et per semetipsum intret. Dominus etenim ac Redemptor se intret et per semetipsum intret. Dominus etenim ac Redemptor ncta Ecclesia, quam redemit, secundum carnem una substantia est, Paulo attestante qui ait: Adimpleo ea quae desunt passionum Christi in carne mea pro corpore ejus, quod est Ecclesia . Hujus capitis corpus Ecclesia est, et hujus corporis caput Christus . De quo suo capite exsultat corpus, id est sancta Ecclesia, cum per Psalmistam dicit: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Quia enim quandoque ipsa etiam exaltanda est, jam nunc caput suum super inimicos suos exaltatum gaudet in coelis. Cum ergo electi quique ad vitam perveniunt, quia membra ejus per eum intrant ad eum, ipse per se intrat ad se. Ipse enim in suis membris est qui intrat, ipse caput ad quod intrantia membra perveniunt. Quod Ezechiel propheta multipliciter insinuat, qui virum venisse dicit ad portam, et quae eadem porta sit
Abbreviated transcription (Latin):
orientalẽ uiã. Quis uero alius porte huius appella¬
tione signatur: nisi ipse dñs ac redemptor nr̃. qui nobis ianua
factus est regni celestise sicut ipse ait: Nemo uenit ad patrẽ:
nisi per me. Sed cum eundẽ uirũ lineis indutũ figuram
dñi tenere dixerim: quia ftreendũ nobis est. qua ratione
conueniat ut idẽ dñs et ꝑuirũ designari ualeatẽt per
portam dũ uir ueniat ad portã numquidnam ipse uenit
ad semet ipsum : enita est : quia et in euuangło ipse testa¬
tur dicens. Qui non intrat ꝑ hostiũ in ouile ouium sed
ascendit aliunde:ille fur est et latro. Qui autẽ intrat ꝑ
ostiũ: pastor est ouiũ. Et paulo post dicit. Egosum
ostiũ  atq iterũ subiungit. Ego sum pastor bonus : Si
engo pastor est intrat ꝑ ostiũ et ipse ostium est. ipse pas
tor: ipse proculdubio intrat ꝑ semet ipsum. Ecce dum
ezechiel sensum enodare cupimus : De euuangło etiam
questionẽ ligał: Querendũ itaq nobis est qualiter et ip¬

Expanded text:
r eam . » Quis vero alius portae hujus appellatione signatur, nisi ipse Dominus ac Redemptor noster, qui nobis janua factus est regni coelestis, sicut ipse ait: « Nemo venit ad Patrem nisi per me . » Sed cum eumdem virum lineis indutum figuram Domini tenere dixerimus, quaerendum nobis est, qua ratione conveniat ut idem Dominus et per virum designari valeat, et per portam, dum vir veniat 1331 ad portam? Nunquidnam ipse venit ad semetipsum? An ita est, quia et in Evangelio ipse testatur, dicens: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, ille fur est et latro. Qui autem intrat per ostium, pastor est ovium . Et paulo post dicit: Ego sum ostium . Atque iterum subjungit: Ego sum pastor bonus . Si ergo pastor intrat per ostium, et ipse est ostium, ipse ptor, ipse procul dubio intrat per semetipsum. Ecce dum Ezechiel sensum enodare cupimus, de Evangelio etiam quaestionem legamus. Quaerendum itaque nobis est qualiter et ip
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur ut cuncti uideant bona quȩ debeant imitari.
Ipse quippe dari uincentib solent. Unde de his quoq¬
qui in certamine martiruĩ antiquũ hostẽ uicerant etiã
uictores in patria gaudebunt. Scriptũ est palme inma¬
nib eoꝵ. Et clamabant uoce magna dicentes. Salus do
nr̃o qui sedec suꝑ thronũ et agcio. Palmas quippe in ma-
dicitur palmȩ ante frontes sed ante frontes pictitra
palmarũ. Ibi eñi uictoriȩ palma uidebititr. ubtiã
sine fine gaudebitur. Nam hic plerumq scõs utrosas¬
picimis mira agere uirtutes multas facere. lepro¬
sos mundare. demonia eicere tactu egritudinis cor-
porum fugare prophetie spũ uentura predicere
cuncta itaq Hec nec dũ palme sunt sed adhuc pictura
palmarũ nam hec aliquando dantur et reprobis un-
de ꝑ euuangłm ueritas dicit. Mtlti dicent michi in
illa die dñe dñẽ nonne in nomine tuio prophetauimus et in

Expanded text:
ponitur, ut cuncti videant bona quae debeant imitari. ponitur, ut cuncti videant bona quae debeant imitari. Ipsae quippe dari vincentibus solent. Unde et de his qui in certamine martyrii antiquum hostem vicerant, et jam victores in patria gaudebant, scriptum est: Et palmae in manibus eorum, et clamabant voce magna, dicentes: Salus Deo nostro, qui sededicitur: Palmae ante frontes, sed ante frontes pictura palmarum. Ibi enim victoriae palma videbitur, ubi jam sine fine gaudebitur. Nam hic plerumque sanctos viros aspicimus mira agere, virtutes multas facere, leprosporum fugare, prophetiae spiritu ventura praedicere. Cuncta itaque haec necdum palmae sunt, sed adhuc pictura palmarum. Nam haec aliquando dantur et reprobis; unde per Evangelium Veritas dicit : « Multi dicent mihi in illa die, Domine, Domine, nonne in nomine tuo prophet
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is inquisitio secretarũ rerũ grũ habet dũ in cogniti¬
one sua dicit animus putasne hoc putas ne illud est qua-¬
si circuit ut inrieniat quod querit cui cũ inartum¬
scriptum lumen erumpere in cognitione ceperit qua¬
si ꝑ obliquã fenestrã radius ueritatis uenit. Sic qͥp¬
pe in contemplationẽ nrãm multa cogitationib cir¬
cumeundo proficimis sicut extmpla bonor sẽpe querimus
ut in morib proficiamus. Nam cũ cogitat amius ad meli-¬
ora transire quicquid melius de aliis audire possit exquirit.
Nunc huius nunc sc̃i altertus uitã uentilat. unde et electus qͥ¬
oculos miscrat bonor uitã ad imitacionẽ requirens dicebat.
Cutuibo et ĩmolabo in tabernaculo eius hostiã iubilatioĩs
Ecce ut ĩmolaret rubilationis hostiã circuibat quasi animũ
huc illucq ad bonoruitã exquirendã mitteret ipse usq ad
cccłam ad loca sũma ꝑducuntur eoꝵ uita quiasi in speculo

Expanded text:
omnis inquisitio secretarum rerum gyrum habet, dum in cogitatiomnis inquisitio secretarum rerum gyrum habet, dum in cogitatione sua dicit animus: Putasne hoc? putasne illud est? Quasi circuit ut inscriptum lumen erumpere in cognitione coeperit, quasi per obliquam fenestram radius veritatis venit. Sic quippe in contemplatione nostra multa cogitationibus circumeundo proficimus, sicut exempla bonorum saepe quaerimus, ut in moribus proficiamus. Nam cum jam cogitat animus ad meliora transire, quidquid melius de aliis audire possit exquirit, nunc hujus, nunc sancti alterius vitam ventilat. Unde et electus quioculos miserat, bonorum vitam ad imitationem requirens, dicebat: Circuibo et immolabo in tabernaculo Dei hostiam jubilationis . Ecce ut immolaret jubilationis hostiam circuibat, quia nisi animum huc illucque ad bonorum vitam exquirendam mitteret, ipse usque aintra sanctam Ecclesiam ad loca summa perducuntur, eorum vita quasi in speculo
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hic quoq adhuc apte subungitur. Similiter au¬
tẽ erant et in uestibulis fenestrȩ ꝑ girũ intrinsecus. Da¬
non solũ alta sçẽ eccłȩ membra quȩ preminent habent
contemplationis grãm sed plerumq hoc donũ etiã illam̃¬
bra ꝑciptunt qua et siiam ꝑ desideriũ ad fumma emi¬
cant. tamen adhuc ꝑ offictũ in imo iacent. Nisi em̃ et
his qui despecti uidentur om̃ipotens deus lumencõ¬
templationis infunderit fenestre in uestibulis non fuisset.
Uidemus itaq alios in sũmis locis sc̃ẽ eccłe constitutos alta
de celestib loqui miro studio in quantũ illustrat et mens
sufficit suꝑne patrie secreta rimari fenestrȩ sunt in fron¬
tib. Alii uẽro insc̃e eccłȩ simi continentur et despecti hu¬
manis oculis uidentur: sed apud se sapientiȩ studiis ua-¬
cant ad celestia anhelant atq in quantũ preualent que
fint gaudia eterna considerant. Fenestrȩ itaq obliquȩ

Expanded text:
Unde hic quoque adhuc apte subjungitur: « Similiter auUnde hic quoque adhuc apte subjungitur: « Similiter autem erant et in vestibulis fenestrae per gyrum intrinsecus. non solum alta sanctae Ecclesiae membra, quae proeminent habent contemplationis gratiam, sed plerumque hoc donum etiam illa membra percipiunt, quae etsi jam per desiderium ad summa emicant, tamen adhuc per officium in imo jacent. Nisi enim et his qui despecti videntur, omnipotens Deus lumen contemplationis infunderet, fenestrae in vestibulis non fuissent. Videmus itaque alios in summis locis sanctae Ecclesiae constitutos alta de coelestibus loqui; miro studio in quantum illustrata mens sufficit, supernae patriae secreta rimari. Fenestrae sunt in frontibus. Alii vero in sanctae ecclesiae sinu continentur, et despecti humanis oculis videntur, sed apud se sapientiae studiis vacant: ad coelestia anhelant atque, in quantum praevalent, quae sint gaudia aeterna considerant. Fenestrae itaque obliquae
Abbreviated transcription (Latin):
non intrat. Et patent itaq fenestrȩ et munitȩ sunt. quia
et aꝑta est inmentib eoꝵ gr̃a qua replentutr. et tamen ad
se aduersartũ ingredi ꝑfuꝑbiã non ꝑmittunt. Notan¬
dum uero quod intra portã undiq ꝑctrcuitũ fenestre
obliquȩ memorantur. Non enĩ contemplationis gr̃a sũ¬
mis datur. et minimis non datur. Sed sepe hanc sũ¬
mi sc̃pe minimi scpius remoti. aliquando etiã comuga¬
ti ꝑctpiunt. Si ergo nullũ est fideltũ offictũ aquo pos¬
sit grã contemplationis excludi quisquis corinthus habet
inlustrari etiã lumine contemplationis potest. Quia in¬
tra portã undiq ꝑ circuitũ fenestrȩ obliquȩ constructȩ
sunt ut nemo ex hac grã quasi desingularitate głetur.
Nullus se donũ ueri luminis. estimet habere priuatũ
quia in eo quod quod se habere preciputi putat sepe alter
est ditatus quẽ habere apud se boni aliquid non putat.

Expanded text:
non intrat. Et patent itaque fenestrae et munitae sunt: quia non intrat. Et patent itaque fenestrae et munitae sunt: quia et aperta est in mentibus eorum gratia, qua replentur, et tamen ad se adversarium ingredi per superbiam non permittunt. Notandum vero, quod intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae esse memorantur. Non enim contemplationis gratia summis datur, et minimis non datur: sed saepe hanc summi, saepe minimi, saepius remoti, aliquando etiam conjugati percipiunt. Si ergo nullum est fidelium officium, a quo possit gratia contemplationis excludi, quisquis cor intus habet, illustrari etiam lumine contemplationis potest: quia intra portam undique per circuitum fenestrae obliquae constructae sunt, ut nemo de hac gratia quasi de singularitate glorietur. Nullus se donum veri luminis aestimet habere privatum: quia in eo quod se habere praecipuum putat, saepe alter est ditior, quem habere apud se boni aliquid non putat.
Abbreviated transcription (Latin):
et infrontib eoꝵ quȩ intra portã undiq ꝑ circuitũ fue¬
rant constructa. quia cor intus habet. ipse quoq lumen
contemplationis suscipit. Nlam qui adhuc exteriora ĩmo¬
deratius cogitant quȩ sint de eterno lumme rimȩ contẽ¬
plationis ignorant. Neq eñĩ cũ corporearũ rerũ imagini
bus illa se infusio incorporea capit. quia dũ sola uisibilia
cogitatur lumen inuisibile ad mentẽ non admitcituR.
Sed quisquis in lumine contemplationis intendit. curare
magnopere debet ut mentẽ semꝑ in humilitate custodi¬
at. Num quã se de gr̃a qua infimditur extollat et ipsas
quȩ mentes contemplationũ signant quales fint obliquȩ
fenestre consideret. Per obliquas etem̃ fenestras lumenin¬
trat et fur non intrat. Quia hi qui speculatores sunt scm¬
ꝑ sensũ in humilitate deprimunt atq ad eoꝵ mentes in¬
telligentia contemplationis intrat. sed iactancia elationis

Expanded text:
et in frontibus eorum, quae intra portam undique per circuitum fueet in frontibus eorum, quae intra portam undique per circuitum fuerant constructa, quia qui cor intus habet, ipse quoque lumen contemplationis suscipit. Nam qui adhuc exteriora immoderatius cogitant, quae sint de aeterno lumine rimae contemplationis ignorant. Neque enim cum corporearum rerum imbus illa se infusio incorporeae lucis capitur, quia dum sola visibilia cogitantur, lumen invisibile ad mentem non admittitur. Sed quisquis lumini contemplationis intendit, curare magnopere debet, ut mentem semper in humilitate custodiat: nunquam se de gratia qua infunditur, extollat, et ipsas quae mentes contemplantium signant, quales sint obliquae fenestrae consideret. Per obliquas etenim fenestras lumen intrat, et fur non intrat, quia hi qui veri speculatores sunt, semper sensum in humilitate deprimunt, atque ad eorum mentes intelligentia contemplationis intrat, sed jactantia elationis
Abbreviated transcription (Latin):
subditur. Et fenestras obliquas in thalamis. In fenestris
obliquis pars illa ꝑ quã lumen intrat. angusta porta
est. sed pars interior est quȩ lumen suscipit lata. Quia
mentis contemplatio quamitis aliquid denuiter de ue¬
ro lumine uideat in semetipsis tamen magna amplitu-¬
dine dilatantur. quia uidelicet et ipsa q conspitiunt
capere uix pauca possunt. Exiguũ ualde est quod
de eteriiate contemplantes uident. sed ex ipso eriguo
laxatur sensus mentiũ in augmento feruoris et amoris.
et inde apud se ampli funt. unde ad se ueritatis lumen qͦ¬
si ꝑ angustias admitunt. Quȩ magnitudo contemplatio¬
nis quia concedi non nsi amantib potest in thalamis obli¬
quȩ fenestrȩ esse ꝑhibentur uel in his quȩ iuxta thalamos
non iam extrinsetus sed essẽ intrinsecus dicuntur. Nam
de usdẽ fenestris subditur. Et in frontib cor quȩ erant in¬
tra portã undiq ꝑ circuitũ. Erant enĩ in thalamis. erant

Expanded text:
subditur: « Et fenestras obliquas in thalamis. » subditur: « Et fenestras obliquas in thalamis. » obliquis pars illa per quam lumen intrat angusta est, sed pars interior quae lumen suscipit lata, quia mentes contemplantium quamvis aliquid tenuitur de vero lumine videant, in semetipsis tamen magna amplitudine dilatantur. Quae videlicet et ipsa quae conspiciunt capere pauca vix possunt. Exiguum quippe valde est quod de aeternitate contemplantes vident, sed ex ipso exiguo laxatur sinus mentium in augmentum fervoris et amoris; et inde apud se amplae fiunt, unde ad se veritatis lumen quasi per angustias admittunt. Quae magnitudo contemplationis, quia concedi nonnisi amantibus potest, in thalamis obliquae fenestrae esse perhibentur, vel in his quae juxta thalamos non jam extrinsecus, sed esse intrinsecus dicuntur. Nam de eisdem fenestris subditur: IBID.-- Et in frontibus eorum quae erant intra portam undique per circuitum. 18. Erant enim in thalamis, erant
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ecernã requiẽ qua erit mentẽ ad uestibulũ por¬
te interioris ducit. hoc ipsũ enĩ quod defideramus ce-¬
lestia quod ad ꝓmissa gaudia suspiramus. quod et̃nę
uitȩ requiẽ querimus iã ad interioris uestibuli faciẽ
propinquamus. Signetur ergo ꝑ portã fides. ꝑ atriũ
caritas ꝑ locũ uero qui ad faciẽ uestibuli porde interi-¬
oris ꝓpinquat. figurctur spes sine quib trib uirtu¬
tib quisquis iam in oratione potest ingredi ad cele¬
ste edifictũ non pocest. Habeatur ergo fides in porta. qͥa
introducit ad intelligentiã. Caritas in atrio quia men¬
tem dilatat in amorẽ. spesin loco qui quinquaginta
describitur cubitis. quia ꝑ desideria atq susptria intro¬
ducit animũ ad secreta gaudia quietis. De qua quiete &¬
si adhuc sicut est ueritatis lumen non cernimus. iã tam̃
ꝑ rimas intelligentiȩ aliquid uidemtis. Unde et hic

Expanded text:
dum aeternam requiem quaerit, mentem ad vestibulum pordum aeternam requiem quaerit, mentem ad vestibulum portae interius dicit. Hoc ipsum enim, quod coelestia desideramus, quod ad promissa gaudia suspiramus, quod aeternae vitae requiem quaerimus, jam ad interioris vestibuli faciem propinquamus. Signetur ergo per portam fides, per atrium charitas, per locum vero, qui ad faciem vestibuli portae interioris propinquabat, figuretur spes, sine quibus tribus virtutibus quisquis jam uti ratione potest, ingredi ad coeleste aedificium non potest. Habetur ergo fides in porta, quia introducit ad intelligentiam; charitas in atrio, quia mentem dilatat in amorem Dei, et proximi; spes in loco qui quinqudescribitur cubitis, quia per desideria atque suspiria introducit animum ad secreta gaudia quietis: de qua quiete etsi adhuc sicut est veritatis lumen non cernimus, jam tamen per rimas intelligentiae aliquid videmus. Unde et hic
Abbreviated transcription (Latin):
fectionẽ suã. quia septimo die dierũ numerus est com¬
pletus et ꝑ legẽ sabbatũ in requiẽ datũ est. Ipse autẽ
septenarius ꝑ semet ipsũ multiplicatus ad quad ragin
ta et nouẽ ducitur. Cui simonas adducitur additur
ad quinquagenartũ numerũ ꝑtienitur. Quia omis
nr̃a ꝑfectio in illius unius contemplatione erit in cu-¬
ius nobis uisione iam minus aliquid salutis et gaudii
simus in requiẽ datus est. Quia quisq ad om̃i potentis
dei gaudia eterna ꝑuenerit laborẽ et gemitũ ulterius
non habebit. Notandũ uero quia locus qui describitur
ꝑ quinquaginta cubitos ostendi ad faciẽ uestibuli portȩ
interioris ꝑtingere memoratur. Non ergo hoc loco pro¬
pheta iam ipsum uestibulũ portȩ interioris. Sed locũ
interius qui tendit ad uestibulũ portȩ interioris narrat.
Per quẽ locũ utiq sicut diximus spes nr̃a signatur. quȩ

Expanded text:
fectionem suam, quia eo die, dierum numerus est comfectionem suam, quia eo die, dierum numerus est completus, et per legem sabbatus in requiem datus est. Ipse autem septenarius per semetipsum multiplicatus ad quadta et novem ducitur. Cui si monas, id est unus additur, ad quinquagenarium numerum pervenitur; quia omnis nostra perfectio in illius contemplatione unius erit, in cujus nobis visione, jam minus aliquid salutis et gaudii simus in requiem datus est, quia quisquis ad omnipotentis Dei gaudia aeterna pervenerit, laborem et gemitum ulterius non habebit. Notandum vero quia locus qui describitur, per quinquaginta cubitos tendi ad faciem vestibuli portae interioris, pertingere memoratur. Non ergo hoc loco propheta jam ipsum vestibulum portae interioris, sed locum interiorem, qui tendit ad vestibulum portae interioris, narrat; per quem locum utique, sicut diximus, spes nostra signatur, quae,
Abbreviated transcription (Latin):
intencio discernatur. Si non presentis gr̃ȩ retributio¬
nem querit sed spem suã animus ad futurã ꝓmissio¬
nem tendit. ut ex temporalib eterna ex terrenis cele¬
stia speret. Spesenim celestiũ mentẽ solidat. ne con-¬
cutiatur fluctib tumultuũ terrenoꝵ. De qua et ꝑ
paulũ dicitur. Quã ficut anchorã habemus animȩ
tutã ac firmã et incedentemusq ad interiorẽ uela
minis. de quib interiorib hic quoq subiungitur. Et
ante faciẽ portȩ quȩ ꝑtingebaturq ad faciem uesti¬
buli portȩ interioris quinquaginta cubitos. hoc qđ
hoc loco dicitur ante faciẽ portȩ non exterior sed in¬
terior. ante portã locus describitur. Domusq ad faci¬
em uestibuli portȩ interioris ꝑtingere ꝑhibetur. Un¬
de et isdẽ locus quinquaginta cubitis dicitur mensu¬
ratus. Per quinquagenariũ quippe numerũ requi¬
es ecerna signatur. habet enĩ septenarius numerus per¬

Expanded text:
intentio discernatur, si non praesentis gratiae retributiointentio discernatur, si non praesentis gratiae retributionem quaerit, sed spem suam animus ad futuram promissionem tendit, ut ex temporalibus aeterna, ex terrenis coelestia speret. Spes enim coelestium mentem solidat, ne concutiatur fluctibus tumultuum terrenorum. De qua et per Paulum dicitur: Quam sicut anchoram habemus animae tutam ac firminis. » De quibus interioribus hic quoque subjungitur: « Et ante faciem portae, quae pertingebat usque ad faciem vestibuli portae interioris quinquaginta cubitos. » Hoc quod hoc loco dicitur, « ante faciem portae » non exterior, sed interior ante portam locus describitur, dum usque ad faciem vestibuli portae interioris pertingere perhibetur. Unde et idem locus quinquaginta cubitis dicitur mensuratus. Per quinquagenarium quippe numerum, requies aeterna signatur. Habet enim septenarius numerus per
Abbreviated transcription (Latin):
male excesserat querat: Nam si patientiã exteruuis ad¬
hibens intus dolorẽ tenet. nec amat eũ quẽ sustinet:
Habet quidẽ frontẽ in edificio. sed ande frontẽ atrium
non habet: quia is qui se angustie odioꝵ subdidit. pro¬
fecto caritatis latitudinẽ amisit: Nam sicut in suꝑio¬
ri parte iam diximus. patientia cnĩ uera est. que ipsũ
amat quẽ portat: Nam tolerare se odisse non ẽ uir¬
tus mansuetudinis. sed uelamentũ furoris : Et notã¬
dum quod hoc ipsũ atrtũ porte dicitir: Porta qͥp
nr̃a est aditus ad regnũ. ac dm̃ ac proximũ ꝑfecte
pinquat: In quantũ uero amare neggligit in
tantũ ingredi recusat. quia nec studet uidere quod appe¬
tat. Tunc ergo habemus atriũ portȩ quando ex latitudi¬
ne caritatis ad suꝑnã uitã quã adhuc contingere minime
possumus iam ꝑ desideriũ intramus. Itaq cũ bonũ o¬
pus erga proximũ agitur. restat ut ciusdẽ boni oꝑis

Expanded text:
male excesserat, quaerat. Nam si patientiam exterius admale excesserat, quaerat. Nam si patientiam exterius adhibens, intus dolorem tenet, nec amat eum quem sustinet, habet quidem frontem in aedificio, sed ante frontem atrium non habet: quia is qui se angustiae odiorum subdidit, profecto charitatis latitudinem amisit. Nam sicut in superiore parte jam diximus, patientia vera est, quae et ipsum amat quem portat. Nam tolerare, sed odisse, non est virtus mansuetudinis, sed velamentum furoris. Et notandum quod hoc ipsum atrium portae 1360 dicitur. Porta quippe nostra est aditus ad regnum. Et Deum ac proximum perfecte pinquat. In quantum vero amare negligit, in tantum ingredi recusat, quia nec studet videre quod appetit. Tunc ergo habemus atrium portae, quando ex latitudine charitatis ad supernam vitam quam adhuc contingere minime possumus jam per desiderium intramus. Itaque cum bonum opus erga proximum agitur, restat ut ejusdem boni operis
Abbreviated transcription (Latin):
frontes est. idest in ꝑfectione oꝑis latitudo dilectionis
Et notandũ quod dicitur undiq ꝑ circuitũ. ut uide¬
licet homo ꝑ om̃e quo agit. semꝑ sẽ in caritatis ampli¬
tudine dilatet: Ne hanc aut timor. aut odia. angus¬
tent: Si quis cnĩ de uerbo dei loquitur. et caritatem quã
predicat inmente non seruat: edificii frontem ha¬
bet sed atriũ ante frontẽ non habet Si quis elemosinã
indigentib largitur: et ꝑhanc fortasse in corde excolli¬
tur. nec ex caritate proxime inopie subuenit. sed se se
clatione tacita extollit: frontẽ quidẽ in edificio os¬
tendit: sed uixta frontẽ atriũ non fecit Siquis in¬
latas a proximo contumelias tollerat et male obiec¬
tata tacitis portat: magna est patientia quã demons¬
trat Sed si dolorẽ in corde non habeat: si lucrari
ad tranquillitatẽ mansuctudinis. etiamipsũ qui exteriꝰ¬

Expanded text:
frontem est, id est, in perfectione operis latitudo dilectionis. frontem est, id est, in perfectione operis latitudo dilectionis. Et notandum quod dicitur, « undique per circuitum » , ut videlicet homo per omne quod agit semper se in charitatis amplitudine dilatet, ne hunc aut timor aut odia angustent. Si quis enim de verbo Dei loquitur, et charitatem quam praedicat in mente non servat, aedificii frontem habet, sed atrium ante frontem non habet. Si quis eleemosynam indigentibus largitur, et per hanc fortasse in corde extollitur, nec ex charitate proximi inopiae subvenit, sed se per elationem tacitam extollit, frontem quidem in aedificio ostendit, sed juxta frontem atrium non fecit. Si quis illatas a proximo contumelias tolerat, et male objecta tacitus portat, magna est patientia quam demonstrat; sed si dolorem in corde non habeat, si lucrari ad tranquillitatem mansuetudinis etiam ipsum qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: Iugũ enim meũ suaue estꝰ et onus meũ leue est:
Quomodo ergo aut lata fit angusta porta. quomodo iu¬
gum suauȩ est. et onus leue si in preceptis dei uiȩ durȩ
sunt quȩ custodiuntur: Sed hanc nobis questionẽ cici¬
us ipsa caritas soluit: quia uia dei et inchoantib angus¬
ta est. et ꝑfecte iam uiuentib lata est: Et dura sunt quȩ
contra usũ spiritaliter animo proponimus: et tamen onꝰ
dei leue est. postquã hoc ferre cepertius: Ita ut promor¬
te eius et ꝑsecutio placeat. et om̃is pro eo afflictio in
mentis dulcedine ueniat. Sicut scĩ quoq apłi gaude¬
bant: cũ pro dño flagellatolerabant Ipsa ergo angus¬
ta porta amantib lata fit. ipsę uiȩ durȩ spiritaliter
currentib molles et planę fiunt: dum eñ scitan¬
mus se pro temporalib dolorib gaudia eterna recipcre:
et hoc incipit quo affligitur amare: Atriũ ergo ante

Expanded text:
dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . dicit: Jugum enim meum suave est, et onus meum leve . Quomodo ergo aut lata charitas, si angusta porta? aut quomodo jugum suave est et onus leve, si in praeceptis Dei viae durae sunt quae custodiuntur? Sed hanc nobis quaestionem citius ipsa charitas solvit, quia via Dei et inchoantibus angusta est, et perfecte jam viventibus lata. Et dura sunt quae contra consuetudinem spiritaliter animo proponimus, et tamen onus Dei leve est, postquam hoc ferre coeperimus, ita ut pro amore ejus etiam persecutio placeat, et omnis pro eo afflictio in mentis dulcedine veniat, sicut sancti quoque apostoli gaudebant cum pro Domino flagella tolerabant . Ipsa ergo angusta porta amantibus lata fit, ipsae viae durae spiritaliter currentibus molles et planae fiunt; dum enim scit animus se pro temporalibus doloribus gaudia aeterna recipere, et hoc incipit quod affligitur amare. Atrium
Abbreviated transcription (Latin):
tes edificii nisi ipsa oꝑa designantur: quȩ exterius uiden-¬
tur : Predicationis enĩ uerbũ tribuere alimenta esurien¬
tib uestimenta algentib dare: et pro bono opere patien¬
ter aduersa sustinere: Quid aliud quã frontes sunt edi¬
ficiĩ celestis: quia pulchritudo oꝑ̃m exterioꝵ ornat tab̃¬
naculũ dci. quod allhuc latet intrinsecus: Sed isti frontes
habent atrium undiq ꝑcircuitũ: quia in hoc magna ft̃
oꝑa. si hec in mente dilatat amplitudo caritatis: De cari-¬
tate quippe scriptũ est: Latũ mandatũ tuũ nimis: De
hac iterũ psalmista ait: Statrusti in loco spacioso pedes
meos: Sed ecce dũ loquor. animo occurrit: Quomodo
lata est caritas. si ꝑ caritatẽ ꝑtingitur ad dñm ͨ Et ꝑ
semet ipsam ueritas dicit: Intrate ꝑ angustã portã: Rur¬
sum psalmistã audio dicentẽ : Propter uerba labioꝵ
tuoꝵ. ego custodiui uias duras: Atq in euuangło dñs

Expanded text:
tes aedificii nisi ipsa opera designantur quae exterius videntes aedificii nisi ipsa opera designantur quae exterius videntur? Praedicationis enim 1359 verbum tribuere, alimenta esurientibus, vestimenta algentibus dare, et pro bono opere patienter adversa sustinere, quid aliud quam frontes sunt aedificii coelestis? quia pulchritudo operum exteriorum ornat habitaculum Dei, quod adhuc latet intrinsecus. Sed istae frontes habent atrium undique per circuitum, quia in hoc magna sunt opera, si haec in mente dilatat amplitudo charitatis. De charitate quippe scriptum est: Latum mandatum tuum nimis . De hac iterum Psalmista ait: Statuisti in loco spatioso pedes meos . 13. Sed ecce, dum loquor, animo occurrit quomodo lata est charitas. Si per charitatem pertingitur ad Deum, et per semetipsam Veritas dicit: Intrate per angustam portam . Et rursum Psalmistam audio dicentem: Propter verba labiorum tuorum ego custodivi vias duras . Atque in Evangelio Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ret dixit: Aliud oecidit in terrã bonã. et dabat fructũ
ascendentem et crescentem. et adferebat unũ. xxx. unum
quȩ est in trinitate conceperat: Seraginta affert. cũ bone
uite oꝑa ꝑfecta protulerit: Centũ uero affert cũ ad eterne
uitȩ contemplationẽ proficerit: Sinistra enĩ nr̃a est uita
presens: dextra uero est uita uentura: Et recte ꝑcentena¬
riũ numerũ. eternȩ uitȩ contemplatio designatur: Quia
cum post triginta et sexaginta. ad centesimũ numerũ cõ¬
putando ꝑuenimus: isdem centenarius numerus in dex¬
trã transit. fides atq oꝑatio adhuc in sinistra est: Quia
hic adhuc positi. et credimus quod non uidemus ut et opa¬
mur ut uideamur: Cũ uero iam se animus in contempla¬
tione eternȩ uitȩ suspenderit. quafi ad dextrã manum
computatus ꝑuenit: fecit itaq frontes ꝑ sexaginta cubi¬
tos: quia enĩ ꝑsexagmartũ numerũ ꝑfectio Quoͥd ꝑ fron¬

Expanded text:
ret, dixit: Aliud cecidit in terram bonam, et dabat fructum ret, dixit: Aliud cecidit in terram bonam, et dabat fructum ascendentem et crescentem, et afferebat unum triginta, ee est in Trinitate, conceperit. Sexaginta affert, cum bonae vitae opera perfecta protulerit. Centum vero affert, cum ad aeternae vitae contemplationem profecerit. Sinistra enim nostra est vita praesens, dextera vero est vita ventura. Et recte per centenarium numerum aeternae vitae contemplatio designatur, quia cum post triginta ac sexaginta ad centesimum numerum computando pervenimus, idem centenarius numerus in dexteram transit. Fides atque operatio adhuc in sinistra est, quia hic adhuc positi, et credimus quod non videmus, et operamur ut videamus. Cum vero jam se animus in contemplationem aeternae vitae suspenderit, quasi ad dexteram manum computus pervenit. Fecit itaque frontes per sexaginta cubitos. Quia enim per sexagenarium numerum perfectio, quid per fron
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod intus est: et si adh nuc ingrediendi potestas
ad frontem atriũ portȩ undiq ꝑcircuitũ: Sepeiam dixi¬
mus senario numero. ꝑfectionẽ boni oꝑis designari: Non
illud scquentes: quod conati sunt huius scłi sapientes astru¬
ere dicentes Idcirco senariũ numerũ esse ꝑfectũ . quia
suo ordine numeratus ꝑficitur. ut cũ unus. duo. tres di¬
cuntur. senarius numerus impleatur: Uel quia in trib
partib diuiditur. idest sexta. tercia. et dimidia uidelicet
in uno duob: et trib sed idcirto senartũ numerũ dicimus
esse ꝑfectũ. quia ficut paulo dictũ est. sexto die ꝑfecit dĩ
omĩa oꝑa sua Qm̃ uero peccatori homini legem dedit.
quȩ in decẽ preceptis adscripta est: et er decies ducta in se¬
xagmariũ numerũ surgunt: Recdte ꝑseraginta cubitos.
bonoꝵ. oꝑm ꝑfectio designatuar: Quod apte etiam dñsin
euuangło designat. qui cũ parabolã seminantis expone¬

Expanded text:
eo quod intus est, etsi adhuc ingrediendi potestas eo quod intus est, etsi adhuc ingrediendi potestas ad frontem atrium portae undique per circuitum. 12. Saepe jam diximus senario numero perfectionem boni operis designari, non illud sequentes quod conati sunt hujus saeculi sapientes astruere, dicentes idcirco senarium numerum esse perfectum, quia suo ordine numeratus perficitur, ut cum unus, duo, tres dicuntur, senarius numerus impleatur; vel quia in tribus partibus dividitur, id est sexta, tertia et dimidia, videlicet in uno, duobus et tribus; sed idcirco senarium numerum dicimus esse perfectum, quia, sicut paulo ante omnia opera sua. Quoniam vero peccatori homini legem dedit, quae in decem praeceptis adscripta est, et sex decies ducta in sexagenarium numerum surgunt, recte per sexaginta cubitos bonorum operum perfectio designatur. Quod aperte etiam Dominus in Evangelio designat, qui, cum parabolam seminantis expone
Abbreviated transcription (Latin):
q est intus ut extra sit. sic circundat ut penetret: sic p̃¬
sidet ut portet. sic portat ut presideat: Cum ergo sub¬
lcuata a se ipsa anima suũ modulũ intelligit. et quia
corꝑalia omĩa transcendat agnoscit: atq ꝑ intellectum
sui se adactoris intellectum tendit: Quid nam hec nisios
pheta dicit: Mirabilis facta est scientia tua ex me Quia
quantum libet intenderet. nec semetipsã anima ꝑfecte
sufficit penetrare: quantomagis illius magnitudinẽ
qui potuit et animã condere. cumq in scientia deun¬
tellectu laborauerit lascissens ac deficiens subdidit:
Confortata est nec potero ad eͦu. sed cũ conantes atq
intendentes. quidam iam de inuisibili natura con¬
spicere lassantur: Reuerberamur. repellimur. et
si interiora penetrare non possumus. tamen iam ab
exteriori ostio interius ostiũ uidimus: ipse enĩ consi¬
derationis labor ostiũ est. quia ostendit aliquid ex

Expanded text:
que est intus, ut extra sit: sic circumdat ut penetret. Sic praeque est intus, ut extra sit: sic circumdat ut penetret. Sic praesidet ut portet: sic portat ut praesideat. Cum ergo sublevata ad seipsam anima suum modulum et intelligit, et quia corporalia omnia transcendat agnoscit, atque ab intellectu suo se ad auctoris intellectum tendit, quid jam haec nisi ospheta dicit: « Mirabilis facta est scientia tua ex me . » Quia quantumlibet intenderit, nec semetipsam anima perfecte sufficit penetrare: quanto magis illius magnitudinem qui potuit et animam condere? Cumque in scientiae Dei intellectu laboraret lassescens ac deficiens subdidit. Confoe tendentes quiddam jam de invisibili natura conspicere cupimus, lassamur, reverberamur, repellimur; et si interiora penetrare non possumus, tamen jam ab exteriore ostio interius ostium videmus. Ipse enim considerationis labor ostium est, quia ostendit aliquid ex
Abbreviated transcription (Latin):
tione habet muitabilia disponere sine diuerlitate inos¬
uersa agere:sine cogitationĩ uicissitudine. dissimilia for¬
mare: longe dissimiliter operatur dissimilia: Nũqũa
sibi dissimilis deus. quiet ubiq est. et ubiq totus est:. Ait
enim Celum michi sedis est cerra autem scabellum pecdũ meor:
Et de ipso scriptum est. Quia cclum metitur palmo: et t̾rã
pugillo concludit: Ex qua re considerare necesse est: quia is
qui celo uelud sed prefidet suꝑ et intus est Et qui celum pal¬
mo et terrã pugillo condudit: exterius superius et inferi¬
us est: Ut ergo indicaret om̃ipotens deus interiorẽ se esse
et superiorẽ omib celum sibi sedis esse ꝑhibuit: Ut uero
ostenderet om̃ia circuidare celum metire palmo: et terrã
se asserit pugillo concludere: Ipse est ergo interior et exte¬
rior. et inferior et suꝑior. regendo suꝑior: portando
inferior : replendo interior. circumdando exterior: Sic¬

Expanded text:
tione mutabilia disponere, sive diversitate sui ditione mutabilia disponere, sive diversitate sui diversa agere, sive cogitationum vicissitudine dissimilia formare longe dissimiliter, operatur dissimilia nunquam sibi dissimilis Deus qui et ubique est, et ubique totus est. Ait enim: « Coelum mihi sedes est, terra autem scabellum pedum meorum . Et de ipso scriptum est quia « coelum metitur palmo, et terram pugillo concludit . » Ex qua re considerare necesse est, quia is qui coelo velut sedi praesidet, super et intus est: et qui coelum palmo, et terram pugillo concludit, exterius, superius et inferius est. Ut ergo indicaret omnipotens Deus interiorem se esse, et superiorem omnibus, coelum sibi sedi esse perhibuit: ut vero se ostenderet omnia circumdare, coelum metiri palmo, et terram se asserit pugillo concludere. Ipse est ergo interior et exterior, ipse inferior et superior: regendo superior, portando inferior; replendo interior, circumdando exterior. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
uel tactu cogitare non preualet: quia ꝑ iitencionem et
obliuionem fit semꝑ sibimecipsi dissimilis. ut nunc hoc
nunc illud cogitacione teneat Om̃ps autẽ deus quiasi¬
himet ipsi cdissimilis non est. ed uirtute uidit qua audit.
Omia uirtate creat. qua tudicat creata etus frgo et in¬
der simul om̃ia administrare est: et admimistrare con¬
spicere: alia cogitacione iuistus adiuuat. atq alia mnis¬
tos dampnat: sed una eademq ui naturȩ singularis si¬
bi semꝑ indisstmilif dissimilia disponit: Cur autẽ hoc
ae potencia creatoris admtromur: qui u̾ir tutis eiusues¬
tigia et increatitra conspicimus. Natura quippe lucis
et eat diuersa est solis uero raditis non est diuersus: Et
camen cũ diuersis sit diuersa sunt quȩ in luco opatitr &¬
ciera: Sina uno eodemq sui ignis calore lutum ditrat es
cra inliquat: Sed fortase hoc innatura luti uel sera est.
non in ipsa solis substancia ͤmn naturis diuersis diuersa

Expanded text:
vel tactu cogitare non praevalet, quia per intentionem et vel tactu cogitare non praevalet, quia per intentionem et oblivionem fit semper sibimetipsi dissimilis, ut nunc hoc, nunc illud cogitatione teneat. Omnipotens autem Deus, quia sibimetipsi dissimilis non est, ea virtute videt qua audit omnia, ea virtute creat qua judicat creata. Ejus ergo et videre simul omnia administrare est, et administrare conspicere. Nec alia cogitatione justos adjuvat, atque alia injustos damnat, sed una eademque vi naturae singularis sibi semper indissimilis dissimilia disponit. Cur autem hoc de potentia Creatoris admiremur, qui virtutis ejus vestigia et in creaturis conspicimus? Natura quippe luti et cerae diversa est. Solis vero radius non est diversus, et tamen cum diversus non sicera: quia uno eodem sui ignis calore lutum durat et ceram liquat. Sed fortusse hoc in natura luti vel cerae est, non in ipsa solis substantia, quae in naturis diversis, diversa