comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃. s. qͦd uixta dispensationẽ car¬
nis assũptȩ dicat ea quȩ humilia
St̃. Ao quẽ p̃smista iã direrat.
Dilexisti iusticiã ꝙ odisti miqͥ tatẽ ꝓꝓ¬
terea unxit te ds̃ ds̃ tuus oleo lȩti¬
ciȩ p̃consortib tuis. Quando enĩ
consortes nõiant᷑ naturã carnis in¬
tellige qͥa ds consortes sub̃e suȩ
nos ñ habet. Qqaerat unctio sp̃ual
⁊ nequaquã humani corporis. ut
fuit in sacerdotib uideoꝵ. iccirco p̃
consortib id ẽ cȩteris sc̃s. unctꝰ eẽ me
R morat᷑ Cuiꝰ unctio illo expleta ẽ

Expanded text:
m, sed quod juxta dispensationem carnis assumptae dicat ea quae humilia sunt. Ad quem Psalmista jam dixerat: Dilexisti justitiam et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetie consortibus tuis . Quando enim consortes nominantur, naturam carnis intellige: quia Deus consortes substantiae suae non habet. Et quia erat unctio spiritualis, et nequaquam humani corporis, ut fuit in sacerdotibus Judaeorum; idcirco prae consortibus, id est, caeteris sanctis unctus esse memoratur. Cujus unctio illo
Abbreviated transcription (Latin):
confractis siue cont̾tis corde: iux¬
ta qd ꝙ ps̃ mista de eo. qͥ sanat in qͥt
contͥtos corde: & alligat cont̾tioneᷤ
eoꝵ Wel certe dimittẽ confractos
in remissionẽ. eos qͥ legis pondere
graui atq importabili fuerãt de¬
p̃ssi releuare. atq in remissionẽ ueñ¬

Expanded text:
tis corde; juxta quod et Psalmista de illo: Qui sanat, inquit, contritos corde, et alligat contritiones eorum . Vel certe dimittere confractos in remissionem eos qui legis pondere gravi atque importabili fuerant depressi relevare, atque in remissionem ven
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ fidĩ quã congregatũ dice̾.
id ẽ ecclesiam quã sẏnagogã noĩa¬
re apłicis scͥptorib & doctorib ui¬
cipit uacare & uidete qm̃ ego sũ
ds. feriatis mũdi negotiis. ad me¬
ditanda legis monita qͥeto cor¬
de residerẽt. Cuiꝰ eo die deuoti¬
onis agende hactenꝰ in ȩccłia ꝑ¬
durat inditiũ. qͦd ad memori¬
am pͥscȩ religionis canticũ de¬
uteronomiiin qͦuniũsꝰ ueteris
ppłi statꝰ. qͥd uidelicet offenso. qͥd
ꝓpitio do meruerit continetur.
ñ nullis in locis sabbato dicere
dictis carminib ultimũ moysi

Expanded text:
 congregatum dicere, id est Ecclesiam, quam synagogam nominare apostolicis scriptoribus et doctoribus viaecepit, Vacate et videte quoniam ego sum Deus , feriatis mundi negotiis ad meditanda legis monita quieto corde residerent. Cujus eo die devotionis agendae hactenus in Ecclesia perducat indicium, quae ad memoriam priscae religionis canticum Deuteronomii, in quo universus veteris populi status, quid videlicet offenso, quid propitio Deo meruit, continetur, nonnullis in locis sabbato dicere prophetarum dictis carminibus Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
ad gentes tn ulti it sunt. uo. occupata ẽ heditas
gentium. ⁊ cameli se humiliautes ꝑ foram̃ acuͤ.
.i. ꝑ ꝯpungentes passionis angustias in tͣnt. ⁊¬
iudicantur hic ⁊ uiditiũ. quo in futuro uidi¬
cabunt eos. a quib hic udicantur. Teneat᷑
Noñ fallit exibet ꝙ ꝓmisit. ñ tñ sꝑandum:
ut hic hẽatur. s ꝯfirma sunt in. se. se. ⁊ sunt
u̾m ÷. ⁊ iꝰtu̾m ÷ ut hic laboretur ꝙ mandat.
ibi reqͥescatur. ꝙ ꝓmittit. ł pot̾imus ibi re
nale sꝑetur. cuius ħes. quisqͥs ẽẽ uolueris
nolo te fallas. non tale aliꝙͥ medit̾is adipi¬
sci. quale solet hic: ocuł auantie ꝯcupiscere
s quale ocł hominis non iudit. S primo.
penas fuge. deuita gehentiam. anꝙͣ desid̾es
ꝓmittentẽ d̾m. caue minantẽ. q̃m scm̃ ⁊ t̾.¬

Expanded text:
ad gentes. Multi enim sunt vocati. Occupata est haereditas gentium, et cameli se humiliantes per foramen acus, id est per compungentes passionis angustias intrant. judicantur hic, et judicium quo in futuro judicabunt eos a quibus hic judicantur. Teneatur Non fallit, exhibet quod promisit, non tamen sperandum est ut hic habeatur: sed confirmata sunt in saeculum um et justum est ut hic laboretur, quod mandatur: ibi requiescatur quod promittitur. Et poterimus ibi reqnale speretur, cujus haeres quisquis esse volueris, nolo te fallas, non tale aliquid mediteris adipisci, quale solet hic oculus avaritiae concupiscere; sed quale oculus hominis non vidit. Sed primo poenas fuge, devita gehennam, antequam desideres promittentem Deum. Cave minantem, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
.i. delictumꝑatio. q̃ ñdum quid ÷ opus iustitĩe. ẽ
opus eiꝰ Non gͦ głetur bõ in se. qui iustitiã ñ oꝑa¬
tur. nͥ iustificatus. Credens aũ in eũ. qui iustificat
ĩpiũm. A fide incip̃. uͥ bona oꝑa ñ p̃cederitia. qd̃
m̃uit. s ꝯseq̃ntia: ꝙ accep̃ ostendant. Quid enĩ
Sciend̾ enĩ. ꝙ cũ cotidie. oꝑa eius srint mira re¬
seruat tñ optune q̃dam inusitata q̃ memuñit
homuns ⁊ fumitas. touitaᷤtiᷤ intenta ħ enĩ mi¬
raculum: mãx attentis cordib inħebit ꝙ afsi¬
duitas ñ uile fecerit. s ꝙͥ ꝓsunt miracła. nͥ ut
tim̾etur ds: Quid porro ꝓd timor. nͥ miseri¬
cors di escam tim̃tib ͦ nͥl. s mise ⁊ mi .d.e. dt s¬

Expanded text:
quidem est opus justitiae, est opus ejus. Non ergo glorietur homo in se, qui justitiam non operatur, nisi justificatus. Credens autem in eum qui justificat impium, a fide incipit, ut bona opera, non praecedentia quod meruit, sed consequentia quod accepit, ostendant. Quid enim Sciendum quod cum quotidie opera ejus sint mira, reservat tamen opportune quaedam inusitata, quae meminerit hominis infirmitas novitati intenta. Hoc enim miraculum maxime attentis cordibus inhaerebit: quod assiduitas tamen vile fecerit. Sed quid prosunt miracula, nisi ut timeretur Deus? Quid porro prodest timor, nisi misericors det escam timentibus? nihil. Sed, misericors et
Abbreviated transcription (Latin):
mĩa dedit. ꝙ si huic uite tm̃ dedit. ut pecc̃or
iustificandꝰ. u̾bum carnem fcm acciꝑi qͥd in
futuro głificatus acciprie multũ quid̃. qr Me.¬
.i. in et̾num . q. nec tõtum dedit. qͥ pignus ded̾.
⁊ ñ ꝯtͥstentur sẽi. qui audiunt. faciliꝰ÷ ca. intͣ.¬

Expanded text:
ia dedit. Quod si huic vitae tantum dedit ut peccator justificandus, Verbum carnem factum acciperet: quid in futuro glorificatus accipiet? multum quidem, quia mei, id eet non contristentur sancti qui audiunt. Facilius est
Abbreviated transcription (Latin):
in lib̾o arbitͥo ꝯstitutum. suꝑat uoluntatẽ di. ⁊¬
si ꝯtra uoluitatem eiꝰ fatiat. Si enĩ ñ uult ut pec¬
ces. ñ tñ ꝓ hibr efficaci potestate .s. ⁊ si salubͥ. ⁊ ĩta
p̃ceptione. Si uult parc̾e penitenti. uult ⁊̃ in penitẽ¬
tem punrre. Ita de homine semꝑ deus suã ĩplet

Expanded text:
in libero arbitrio constitutum superat voluntatem Dei, etsi contra voluntatem ejus faciat. Si enim non vult ut pecces, non tamen prohibet efficaci potestate, etsi salubri et justa praeceptione. Si vult parcere poenitenti, vult etiam impoenitentem punire. Ita de homine semper Deus suam imple
Abbreviated transcription (Latin):
qr ab omnib mał tunc lib̾atus in re. tẽ enĩ toto
corde laudabitur ⁊ amabitur ds. qñ ꝑspetiẽ ui¬
iudicabunt iusti. qui sedebunt suꝑ .xii. sedes .iii.
runt iusti in unum int̾ qͦs. iam nufł erit iniqͦs.
nulł pesle ouina tectus. fr̾nitate falsa surrep̃.
fc̃a. ut ꝑ ħ. de homine ĩpleatur uoluntas cłi
aliqͣ. siꝰ om̃s uoluntates eius cͥca nos pensent᷑.
ꝑ qͣm nullũ ꝯ fitentem deserat mĩa. nullius
iniqͥtas sit inpunita. qũ fiagellat ⁊̃ filiũ quẽ
recip. son uin enĩ cio. ut paccet hõ qͥlib. Sic̃¬

Expanded text:
quia ab omnibus malis tunc liberatus in re. Tunc enim toto corde laudabitur et amabitur Deus, quando per speciem viidrunt justi in unum, inter quos jam nullus erit iniquus, nullus pelle ovina tectus, fraternitate falsa superbit,facta, ut per haec de homine impleatur voluntas Dei aliqua, si omnes voluntates ejus circa nos pensentur, per quas nullum confitentem deserat misericordia, nullius iniquitas sit impunita, quando flagellat etiam filium quem recipit. Non vult enim Deus ut peccet homo quilibet. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
.s. qui ꝑ timorem ad sap̃iam asscendant. dem̃: qͥd
ꝓ p̃dictis debeat reddi dño. subdit. laudatio .e. do
a laude cepitꝰ. in saude fintt. Popł fidelis a diabolo
lib̾atus. gr̃as agens. exp̃ssit ꝙͥ faciendum sit. hic
deuotis. ⁊ in celo ꝑagendum.ħ. q lib̾at. ibi. qri co¬

Expanded text:
 qui per timorem ad sapientiam ascendant. Deinde quid pro praedictis debeat reddi Domino subdit; laudatio ejus DoA laude coepit, in laudem finit populus fidelis. A diabolo liberatus, gratias agens, expressit quid faciendum sit hic devotis et in coelo peragendum. Hic, quia liberat, ibi, quia co
Abbreviated transcription (Latin):
noui hominis. sic̃ añ portauit imaginẽ uetiᷤ
erum repetitione uoluttur.⁊ longinq ꝑ egri¬
nationis miseriam .q. pꝰ. lxx annos ñ ruitura
minũ laudau̾nt. Iõq huns ps̃i titulus. no¬
mina eoꝵ ꝯtinet. ñ ꝙ ip̃i hunc ps̃m ꝯscͥpserĩt.¬

Expanded text:
 portavit imaginem veteris erum repetitione volvitur, longinquae peregrinationis miseriam, quasi post LXX annos non ruitura minum laudaverunt. Ideoque hujus psalmi titulus, nomina eorum continet, non quod ipsi hunc psalmum scripserunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Sicut gͦ illi ꝓpħe dñm laudau̾nt. de hac
sp̃uali reuersione. sic xͥani qui ꝑ eos sig̃cantur.
pꝰ absolutionẽ pec̃coꝵ dñm laudant. tan qͣm
a captiuitate libati. ⁊ hylares de bonis q̃ hñt.
bona fidelium. q̃ sit retͥbutio ꝑfidoꝵ ł ⁊̃ ħ¬

Expanded text:
 laudaverunt de hac spirituali reversione, sic Christiani qui per eos significantur, post absolutionem peccatorum Dominum laudant, tanquam a captivitate liberati, et hilares de bonis quae habebona fidelium, et quae sit retributio perfidorum.
Abbreviated transcription (Latin):
deaia cordis eorum. ibunt ĩ
adinuentionib suis. Sipo¬
pulus meus audisset m̃e. ifał
siin uiis meis ambulasset.:.
Oro nichilo forsitan mimicos
corum bumiliassem. et super
tribulantes eos misissem ma¬
num meam. Inimici domi¬
ni mentiti sunt ei. et erittem¬
pus corum in secula. Ciba

Expanded text:
deria cordis eorum: ibunt in adinventionibus suis. Si populus meus audisset me, Israel si in viis meis ambulasset, pro nihilo forsitan inimicos eorum humiliassem, et super tribulantes eos misissem manum meam. Inimici Domini mentiti sunt ei, et erit tempus eorum in saecula
Abbreviated transcription (Latin):
tabo ⁊ psalmumdicam .i. ũbis gratias agam: i oꝑibus. qͣduo pdicte ge minatiomred̃¬
didit. quia ad utnimꝰ paratus. Exurge. Pea aggratulando carnem alloquitur dicẽs.
o gloria m .i. o caro mea. quẽ: causa głe tue̾. exurge. potenter. q ad miraculum fatiendũ
aggratulatio ÷. quiã ctus :. Uñ. idem affirmando repetit. aliud addens subd̾. eriirge.
psalt̾nm ⁊ cythara: Ps alt̾ium a suꝑiori reddit. sonum cithara ab inferiori. ꝑ psalt̾um
duo organa surrexunt. In carne en im&ͥ duo genera sunt fcõrum .s. miracula. que ꝑ
psalt̾ium ⁊ passiones. que ꝑcitharam signantur.⁊ ħ surrex̾nrit. qr itraq in gentib

Expanded text:
tabo et psalmum dicam, id est verbis gratias agam, et operibus, quae duo praedictae geminationi redtabo et psalmum dicam, id est verbis gratias agam, et operibus, quae duo praedictae geminationi reddidit, quia ad utrumque paratus. Postea aggratulando carnem alloquitur dicens:  Et ideo, o caro, quae es causa gloriae meae, Exsurge, potenter, quasi ad miraculum faciendum congratulatio, qui certus, unde idem affirmando, repetit. psalterium et cithara. Psalterium a superiori reddit sonum, cithara ab inferiori. Per psalterium duo organa surrexerunt. In carne enim Christi duo genera sunt factorum, scilicet miracula quae per psalterium; et passiones, quae per citharam signantur: et haec surrexerunt, quia utraque in gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ei iubiectuł. Iaqum pata. ẜ qm intposuit de sua eraltõne ceptam narrationem exe
quitur. filu hom̃inum. paͣraũnt. la .q. latenter: pedib meis: Pedes dm̃ sunt increpa¬
tiones maloꝵ. ⁊ ꝓmissiones fidelium. quib .q. pedib nicedebat c̃ malos incre̾pabat.⁊
bonis p̃m᷑ia ꝓmittebat. quib dolos parau̾nt uidei. ut de adnftera. qͣm ad dixx̾unt ante
eum. uolentes eum. qͥ. necca ꝯͣplexione circumuenire. ut uł ꝯtͣrium legu tenerent. s dr̃et
dimittendam qͣm lex p̃cipiebat lapidari. uł derident eum .q. mendacem. si eam. morti
añ. sa ͣm. quia iciebat totum ꝙ moliebantur. ħ ft̃m ÷: dum in os eiuii dicut. reus : mor¬
tis. ⁊ hoc agendo. non mͥ. s sibi nocuerunt. Uñ. sequitur. ⁊ m̃cid̾unt in eam. inꝯfossa .l.
onem laudes ꝓmittit.a . d. ille parat foueam.s cor meum.o deus est paratum. ad tolłanti¬
tum cor menm: ut alter̃ad opus. alt̾um ad uerbum referatur. ⁊ quałr distinguit. can¬

Expanded text:
 Aug., Gl. int. postquam interposuit de sua exaltatione, coeptam narrationem exsequitur. Filii hominum paraverunt laqueum, quasi latenter pedibus meis. Pedes Domini sunt increpationes malorum et promissiones fidelium, quibus quasi pedibus incedebat, cum malos increpabat, et bonis praemia promittebat, quibus dolos paraverunt Judaei, ut de adultera quam adduxerunt ante eum, volentes eum quasi necessaria complexione circumvenire, ut vel contrarium legis tenerent, si diceret dimittendam, quam lex praecipiebat lapidari; vel deriderent eum, quasi mendacem, si eam morti ante faciem meam, quia sciebat totum quod moliebantur. Hoc factum est dum in eum dixerunt: Reus est mortis . Et haec agendo, non mihi, sed sibi nocuerunt. Unde sequitur: Et inciderunt in eam, in confossa, id est  Quasi dicat: Iste parat foveam, sed cor meum, o Deus est paratum ad tolerantitum cor meum, ut alterum ad opus, alterum ad verbum referatur. Et qualiter? can
Abbreviated transcription (Latin):
go aũi. non ip̃m ũbum ꝙ credidi. ñ sermo ꝙ̃ ꝓtuli. s ego humilia .s. ni .i.
passus sum multas tͥbulationes. p̃p̃ u̾bum dei. ꝙ fideliter tenebam. fidełr¬
ĩpendebam. uni. mãg nitẽt u̾itas. ꝙ non hii qͥ passisunt. qui pł amant ho
ad et̾na. Quid oĩs hõ. men. ẽ ex se. h: iste in extasi ꝯgnouit. Magn i :
si quis se ĩprudentem attend̾. ⁊ dr h extasis. cum mens ñ pauore alie¬
natur. s aliqua inspirõe reuelationis. sisum assumitur.⁊ c̃ũm ho

Expanded text:
go autem, non ipsum verbum quod credidi, non sermo quem protuli, sed ego humiliatus sum nimis, id est passus sum multas tribulationes, propter verbum Dei quod fideliter tenebam. Cassiod. Unde magis nitet veritas, quod non hi passi sunt, qui plus amant homad aeterna, quid? omnis homo mendax est ex se. Hoc iste in exstasi cognovit. Magnum enim est, si quis se imprudentem attendit. Et dicitur hic exstasis, cum mens non pavore alienatur, sed aliqua inspiratione revelationis sursum assumitur. Et cum ho
Abbreviated transcription (Latin):
dicit pauorem crutiatus. uł mortis. ꝙ̃ ꝯininantib ꝑ secutorib. ⁊ ipe¬
aientib passionib: hũa infrrmitas patitur.ꝙ d. hũiliatus sum. inil¬
la aũ hũiliatione. ego. di. in erces m uł sicut alii dñt. in extasi. in .i. in
pauore passionum. quid: om. hõ . m.ex se. ex do u̾ax t̾ritus iste respic̃¬
infiamitatem. su. ⁊ uid non eẽ s p̃sumendum de se. Ex se emĩ ħ o m̃¬
dax ⁊ ut ⁊ petrusdum p̃sumpsit. inuentus : mendax. s uͥtus di: si
serant hominis. ut omniũ donoꝵ dĩ. ñ tributio s retͥbutio: uocari poᷤ¬
sit Que p̃cesserant: nͥ pec̾ca: Reͥbuit gͦ d̾s hominib bona. ꝓmał. pas¬

Expanded text:
cit, pavor est cruciatus vel mortis, quam cominantibus persecutoribus, et impedientibus passionibus humana infirmitas patitur. Quasi dicat: humiliatus sum. In illa autem humiliatione, ego dixi in excessu meo, vel, sicut alii dicunt, in exstasi mea, id est in pavore passionum. Quid? Omnis homo mendax, ex se, ex infirmitatem suam, et videt non esse praesumendum de se. Ex se enim homo mendax, ut et Petrus, dum praesumpsit, inventus est mendax: sed virtus Dei serant hominis, ut omnium donorum Dei non tributio, sed retributio vocari possit? Quae praecesserant nisi peccata? Retribuit ergo Deus hominibus bona pro ma
Abbreviated transcription (Latin):
termedium clerorum .i. requiescatis in auc¬
toritatib duoꝵ testamentorum. uel inͣteR
duas hereditates. t̾renam ⁊ celestem. illam ñ
ardenter appetendo. istam patienter expectã¬
do. uł siusq ad mortem perseuers. in con¬
temptu terrenorum ⁊appetitu celestium uł
ita. ut in sequentem uersum. extendatu R
constructio. Dilectus spaliadiuidet. spetiei
domus. ⁊ ouos qui diuidimi spoliaspe¬
tiei domus ꝑdiũsadona. Si dormiaris mnt̾
medioscleros. tunc penne columbe deaR:¬

Expanded text:
ter medium clerorum, id est requiescatis in auctoritatibus duorum Testamentorum, vel inter duas haereditates, terrenam et coelestem, illam non ardenter appetendo, istam patienter exspectando. Vel si usque ad mortem perseveretis in contemptu terrenorum et appetitu coelestium. Vel ita ut in sequentem versum extendatur constructio, dilectus spolia dividit speciei domus. Et, o vos qui dividimini in spolia speciei domus per diversa dona, si dormiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae dear
Abbreviated transcription (Latin):
c̾rꝰ di. ẜ qͦs ueh̾r ds ĩuni mũd̾. ⁊ ille currus est. multiplex dicem milia.
nechocmutatur quia dñs est in eis. ⁊ hoc. in sina sc̃o .i. in impleto sc̃o.
mandato. Sina enim mons: in quo data: lex. et int̾pretatur manda¬
tum. in quo impleto. requiescit dñs. qr in scĩs. mandatis impletis. dei
presentia solet contueri. Uel ita. dñs est in eis .i. inscĩs. qui in sinamonte
Ascendisti in altũ. Cõnu̾tit u̾ba ad ip̃m dñm. S quomͦ ħ factum est: ecce
asscen. o xp̃e inaltum. loco. ⁊̃ dignitate. Quienim p̃p̃ nos erudiendos de¬
scendit. ascendit in altum sr̃ om̃s celos. ad dexteram patris. ⁊ cepisti. pꝰ¬
qͣm ascenderes. Eaptiuita .i. ẽõs. qui apud inferos captiui tenebant᷑. hec

Expanded text:
rsum mundum. Et ille currus est multiplex decem millibus. Hoc non mutatur: quia Dominus est in eis, et hoc in Sina sancto, id est in impleto sancto mandato. Sina enim mons est, in quo data est lex, et interpretatur mandatum, in quo impleto requiescit Dominus, quia in sanctis mandatis impletis, Dei praesentia solet contueri. In Sina. Vel in Sina sancto, id est, qui in Sina monte assiod., Aug. Convertit verba ad ipsum Dominum. Sed quomodo hoc factum est? Ecce. Ascendisti, o Christe, in altum loco et dignitate. Qui enim propter nos erudiendos descendit, ascendit in altum super omnes coelos ad dexteram Patris. Et cepisti, priusquam ascenderes, captivita
Abbreviated transcription (Latin):
.i. duo precepta. uel mandata caritatis. ecce:
his modis ordinatur littera. utrum autemh.
uel illo. uel alio potius mͦ dici debeat ambi¬
guum est. Sed ad singula bene sequitur et
pientie: dorsum est eccłie. predicta simili

Expanded text:
id est duo mandata charitatis. Ecce his modis ordinatur littera. Utrum autem hoc vel illo, vel alio potius modo dici debeat, ambiguum est, sed ad singula bene sequitur. Etpientiae. Dorsum est Ecclesiae praedicta simili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissione dei .q. ex sorte ꝓueniunt. Bñ ergo
cdero s dicit. duo testam̃ta. qr ꝑ eadatur he¬
ditas eterna. Dormire uͦ int̾ medios cleros. ẽ:
in auctoritate duoꝵ testamentoꝵ quiesc̾e.
et p̃acifice acquiesce̾. uł cleros. ip̃as heredita¬
nam . no .t. int̾ quas d ormit. qui t̾renant iam
non ardenter petit. ⁊ celestem patienter expe¬
ctat. Qui enimterrene ad huc inhiat ñ ꝙͣ
quiescit. s cũpiditatib ꝑ multa agitatur.
uł dormt inter has hereditates. quiusq
ad finem uite ꝑseuerat in ꝯtemptił trenarũ.
i i spe celestium. Ecce singłoꝵ ũboꝵ explana.
tus sensus. Ordo añ ꝯstructionis cũ sit mul¬
tiplex uł asuꝑiorib pendens. infra pͥmum
u̾sum continetur. uel usq in sequentem uer¬
sum extenditur. Utium uero. hoc. an illo mo¬
do comodius dicatur ambiguum est. lam ꝙ¬
libet horum. sane potest dici. Conuertens gͦũ
ba ad eos. dequib fit speties domus. ait sic.

Expanded text:
promissione Dei quasi ex sorte proveniunt. Bene ergo cleros dicit duo Testamenta, quia per ea datur haereditas aeterna. Dormire vero inter medios cleros est in auctoritate duorum Testamentorum requiescere, et pacifice acquiescere. Vel cleros ipsas haereditanti, inter quas dormit qui terrenam jam non ardenter petit, et coelestem patienter exspectat. Qui enim terrenae adhuc inhiat, nunquam quiescit, sed cupiditatibus per multa agitatur; vel dormit inter has haereditates qui usque ad finem vitae perseverat in contemptu terrenorum et in spe coelestium. Ecce singulorum verborum explanatus est sensus; ordo autem constructionis, cum sit multiplex, vel a superioribus pendens infra primum versum continetur, vel usque in sequentem versum extenditur. Utrum vero hoc an illo modo commodius dicatur, ambiguum est. Nam quolibet horum sane dici potest. Convertens ergo verba ad eos de quibus fit species domus, ait sic:
Abbreviated transcription (Latin):
fecisti ean. hẽreditatem diumn gentes ad sup¬
plementum admisit. pꝰea subdit. Uñ ꝑfecitꝰ
tent. exponit. quasi. quomͦ hoc fiet e ecce¬
o dens parasti. het: panperi. qui in seiti¬
firmus est .i. ad hoc predestinati pauꝑem
ut sit in tua hereditate. ꝑhõc notat pre¬
destinatos. qui ab origine mundi prepara.¬
tisunt. ⁊ ħocꝰ non m illius facultate s in
dulcedme.i. non seculi: que ama̾ra ẽ s in
ea .s. quam das. Dulcedo dei ÷: qua fit bo¬
num. non tuniore pene. s amore ⁊ delet¬
tatione iustitie. per quos hecfiet: ꝑ euã¬

Expanded text:
perfecisti eam, haereditatem, dum gentes ad supplementum admisit. Postea subdit: Unde perfecitent, exponit. Quasi dicat: Quomodo hoc fiet? o Deus, parasti hoc pauperi, qui in se infirmus est, id est ad hoc praedestinasti pauperem, ut sit in tua haereditate. Per hoc notat praedestinatos, qui ab origine mundi praeparati sunt. Et hoc non in illius facultate, sed in dulcedine tua, non saeculi quae amara eet quam das. Dulcedo Dei est, qua fit bonum non timore poenae, sed amore et dilectione justitiae. Per quos hoc fiet? per evan
Abbreviated transcription (Latin):
gulatus. p̃p̃ paruulos. quos lacte tenerioris docirine nutrit ⁊ mons ꝑm.
fertilitate sua. p̃p̃ maturos. quos: pane solidioris doctrinecibat. Hic ẽ mõs
eumiohmẽẽ. alii heliam. quos increpat hic. ne suspicamini. iste ⁊t solus : in
sine eo funt usq quo diucat eos. infinem .i. in se deumotemplandũ Cut
ius der ũn .s. qua inhabitat alios montes. ip̃i fiunt. Curris dei. portando¬
deu. iquia unanimes. copulat incaritate. quos ad minist̾nm sue uolũ¬
tatis. mod̾atir deiis. quos manendo in eis ⁊ regendo: ducit in le finem
quia speͣgaudent. donec ꝑducantur in finem. Cur letantur e quia iã dñs
plendo mandato. qͦuod scm̃ est. Quid enim ꝓdest mandatum. Nisi dñs ibi
ut in eo habitaret. uñ. ego in patre. ⁊ pater in me ÷. placitum est. ⁊ enĩdo.¬

Expanded text:
ter parvulos quos lacte tenerioris doctrinae nutrit; et mons pinguis fertilitate sua, propter maturos quos pane solidioris doctrinae cibat. Hic est moneum Joannem esse, alii Eliam ; quos increpat hic. Ne suspicemini. Iste enim solus est, in sine eo sunt, usquequo ducat eos in finem, id est in se Deum contemplandum. Unde, scilicet quia inhabitat alios montes, ipsi fiunt VERS. Deum, et quia unanimes copulati charitate, quos ad ministerium suae voluntatis moderatur Deus, quos manendo in eis et regendo ducit in se finem, uquia spe gaudent, donec perducantur in finem. Cur laetantur in fine? quia jplendo mandato quod sanctum est. Quid enim prodest mandatum, nisi Dominus ibi ut in eo habitaret. Unde: Ego in Patre, et Pater in me est . Placitum est Etenim Do
Abbreviated transcription (Latin):
serint se nonposse ꝯuinci lumine eccłie obscurato pp̃ multos carnales ⁊ imꝑttos. qm̃¬
queꝑfe. de.hñ mutatur uel ita ab illo loco. ꝙ̾m ecce. Isunt hii t̾rores. ⁊ u̾ba ħeticorũ

Expanded text:
serint se non posse convinci, lumine Ecclesiae obscurato, propter multos carnales et imperitos. Qserint se non posse convinci, lumine Ecclesiae obscurato, propter multos carnales et imperitos. Q non mutatur. Vel ita ab illo loco: Quoniam ecce: et sunt hi terrores et verba haereticorum
Abbreviated transcription (Latin):
tatib magis negotiosis. qͣm fructuosis auimum exerc̾e. aut non libet. aut ñ uacat. añ
animus ip̃e non ualet satis ht̃ omissis obscuris cãis. attend̾ e ppłarib ocuł inc̾menta:⁊ de¬
tͥmenta lune. que si deficit. ut renouetur. notat eccłiam. uͥ c̾ditur resurr̾o mortuorum.
futura. Ecce qualiter luna sig̾cat eccłiam. nunc uidendum ÷. quomͦ obscuritas lune ob¬
scunitatem eccłie sig̾cat. obscuta aũ ÷. uł fit luna tribmͦis. uł cum m̃struis cursib fim¬
cłia fuit obscura. cum initio fidei ad huc noua ñdum t̾ris maior effulsit. uł cum nubi¬
b blas phemoꝵ tecta uituꝑatur. uł cum cedib mr̃m ÷ cruenta. In his t̾rorib. ⁊ obscu¬
ritatib eccłie. iniqui dolosa u̾ba iaculantur. utrectos ꝑu̾tant. quia sciunt ħ tp̃a. de¬
⁊ imꝑiti camales multim ea. hũndant.⁊ tunc occasione obscure lune. obpria m¬

Expanded text:
tatibus magis negotiosis quam fructuosis animum exercere aut non libet, aut non vacat, aut tatibus magis negotiosis quam fructuosis animum exercere aut non libet, aut non vacat, aut animus ipse non valet, satis habet, omissis obscuris causis, attendere popularibus oculis incrementa et detrimenta lunae, quae si deficit ut renovetur, notat Ecclesiam, ubi creditur resurrectio mortuorum futura. Ecce qualiter luna significat Ecclesiam. Nunc videndum est quomodo obscuritas lunae obscuritatem Ecclesiae significat. Obscura autem est, vel fit luna tribus modis vel cum menstruis cursibus fin. Similiter et Ecclesia fuit obscura, cum in initio fidei adhuc nova nondum terris major effulsit, vel cum nubibus blasphemorum tecta vituperatur, vel cum caedibus martyrum est cruenta. In his terroribus et obscuritatibus Ecclesiae, iniqui dolosa verba jaculantur, ut rectos pervertant, quia sciunt haec tempora deet imperiti et carnales multi in ea abundant, et tunc occasione obscurae lunae opprobria i
Abbreviated transcription (Latin):
nenosa. ad quid: ut sagitent in obscu. rectos. cor .i. in simplici sensu degentes. uł sagntent ĩ ob
ꝑfecte edidisti. uł ꝑfetisti. implendo in te p̃dicta in scͥpturis. uł.s ał lit ut sacitͦtent in obscura lu¬
uid̾i possitcorĩculata apparet: ⁊ sic crescit. donec illa tota parsuideatur. ⁊dum it̾m ꝯu̾titur
lucet ⁊ ex carnalium parte obscura :: Isp̃uał quid̃ pars mͦ appaiet hominib ꝑbona oꝑamͦla
men. nͥ a sole. s qñ: cum illo ht illam partem ad nos. que non uidet ab eo. ⁊ ionͭ lucitͣ no¬
bis. s cum recedit ab eo illustratur ab ea parte qͣm h̃t̃ ad nos. don sole occidente. plena surgat
ab oriente. sũ aũ ex alia paite soli ceꝑit appinquare. suꝑior pais illuminatur inferior obs
cis scͥpture sol allegorice appellatus:. Quelibet gͦ istaium duaium opinionum u̾a sit.
ꝯgruent̾ luna alligorice accipitur eccl̃ia.si quis aũ ħ obscura uitat. cum in his obscuri.¬

Expanded text:
nenosa. Ad quid? Ut sagittent in obscuro rectos corde, id est in simplici sensu degentes. Vel sagittent in oras quas perfecte edidisti. Vel perfecisti, implendo in te, praedicta in Scripturis. Vel secundum al videri possit, corniculata apparet, et sic crescit, donec pars illa tota videatur. Et dum iterum convertitur, lucet, ex carnali obscura est. Et spiritualis pars modo apparet hominibus, modo latet est cum illo habet partem illam ad nos quae non videtur ab eo, et ideo non lucet nobis; sed cum recedit ab eo illustratur ab ea parte quam habet ad nos, donec, sole occidente, plena surgat ab oriente. Cum autem ex alia parte soli coeperit appropinquare, superior pars illuminatur, inferior obscistarum duarum opinionum vera sit. Congruenter luna, allegorice Ecclesia accipitur. Si quis autem haec obscuravit, at cum in his obscuri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pat̾ instituit d̾ ohet motus hidumeus. terrenuᷤꝰ ab
edom. quo nomineuocatus : esau sauł petitio. ⁊ si¬
g̃cat mortem qͣm h̃ opeccans ubis⁊ manib appeti¬
it. sicut ppłs a dño saulem regem extorsit. dauidma¬
mi fortis uł desidabilis aspectu. dohec ꝓdidit dd̾ ⁊¬
sac̾dõces occidit. nond̾d. Si cut atĩes ĩmolatus fuit ꝓ
ysaac. ñ ysaac uͥ .i. in quo utroq fc̃o. effuso sangͥne.

Expanded text:
 Pater instituit; Doeg, motus; Idumaeus, terrenus ab Edom, quo nomine vocatus est Esau. Saul petitio, et significat mortem, quam homo peccans verbis et manibus appetiit, sicut populus a Domino Saulem regem extorsit . David manu fortis, vel desiderabilis aspectu . Aug., Cassiod., sacerdotes occidit, non David. Sicut aries immolatus fuit pro Isaac, non Isaac, ubi, id est in quo utroque facto effuso sanguine,
Abbreviated transcription (Latin):
am tatigit iste tituł. nec discrepat au̾itate historie
nͥ qr in libro regum leg̃r ahimelec: cum huiꝰ p̃smi. ti¬
tulus heat abimelech. I cromnius quoq dicit. in he¬
breo ẽẽ achimelech. Ita em̃ dictus :. sacerdos ille. s
pp̃ similitudinẽ litt̃arum .s. heth. ⁊ caph. q̃modico a¬
pice differint. uariauii. abimelech. uł forsan sieut
supͣ. in p̃cedenti p̃s mo. tituł ht̃. non coram achis.
s coram abimelech. mutato nomine. ũ nonres hẏ¬
storie ꝓsequaris ẜ. mist̾ium. itã hic. Mist̾i̾um gͦ ꝓse¬
qͣntes. prius nõm int̾pret̾ones. dem̃ misticas eoꝵdẽ
sigc̃ones attendamus. abimelech gͦ. int̾p̾r patris mei.¬

Expanded text:
angit iste titulus, nec discrepat a veritate historiae, nisi quia in libro Regum legitur Achimelech, cum hujus psalmi titulus habeat Abimelech. Hieronymus quoque dicit in Hebraeo esse Achimelech. Ita enim dictus est sacerdos ille, sed propter similitudinem litterarum, scilicet beth et caph, quae modico apice differunt, variatur Abimelech. Vel forsan sicut supra in praecedenti populo titulus habet, non coram Achis, sed coram Abimelech , mutato nomine, ut non res historiae prosequaris, sed mysterium, ita et hic. Mysterium ergo prosequentes, prius nominum interpretationes, deinde mysticas eorumdem significationes attendamus. Abimelech interpretatur e
Abbreviated transcription (Latin):
uid głiaris ⁊ c. Legitur in libro rẽgum ꝙ
Ad fugiens a fatie saul uenit in nobeni ci¬
ntatem ad abimelec sac̾dotem a quo.
q̃siuit panes ⁊ gladium cuidedit paneᷤ
ppositionis ⁊ gladium go lie i reccssit chõ. ad achisre¬
gem geth. q̃n uͦ abim̃elech dedit dd̾ gladium ⁊ pa¬
nes. int̾erat dohec hydumeus potentissimus pa¬
stoꝵ saul. sum aũ saul. q̃dam die. ⁊ querẽtur ꝙ nlł
nuntiaret s. nͥ eẽ dauid. dyxit dohec. Ticli filiũ y sai
dit ei cibana. ⁊ gladium gouȩ p̃cepit.cͦ saulemis¬
sariii. ut intficerent abimelech. ⁊ oms sacdotes qͥ
erant in nobe. Iuͥis aũ nolentib extend̾e manus
in sac̃dotes dñi. ait saulad dohec. irruein sac̃doteᷤ.
⁊ irruit dohec ⁊ trucidauit octuiagĩta. ⁊ inrosue¬
stitos ephot siros quoq quierant innobe miilie

Expanded text:
um Abimelech. Legitur in libro Regum quod David fugiens a facie Saul, venit in Nobe civitatem ad Abimelech sacerdotem, a quo quaesivit panes et gladium. Cui dedit panes propositionis et gladium Goliae, et misit David ad Achis regem Geth. Quandovero Abimelech dedit David gladium et panes, intererat Doeg Idumaeus, potentissimus pastorum Saul. Cum autem Saul quadam die conquereretur quod nullus nuntiardit ei cibaria, et gladium Goliae . Praecepit ergo Saul emissariis, ut interficerent Abimelech, et omnes sacerdotes qui erant in Nobe. Illis autem nolentibus extendere manus in sacerdotes Domini, ait Saul ad Doeg: Irrue in sacerdotes: et irruit Doeg, et trucidavit octoginta quinque viros vestitos Ephoth . Viros quoq
Abbreviated transcription (Latin):
deiñ .q. manib eccłie gestantur. ⁊ lacte nutri¬
untur. usq pentecosten. qͦ tp̃r nulla difficilia.
indñr. non ieiunatur. ñ media nocte surgitu
latim nutenda. uñ. tunc illud petri: in eccłia
pꝰea sp̃u ꝑaclito ꝯfirmati: q. ablactati. incipi¬
tp̃c a lacte seꝑantes. uñ. extingunt᷑. hic uͦ. s̾uas¬
se se dicit. obstͥngens se maledicto. sic .q. non mͦ
citur Panis de m̃sa tͣhicitur ꝑ maiͥs mamilla
ut sic. ꝑͣuemiat id̾ alim̃tum: ad ꝑuum infãtẽ.
sic .xͣ. cum eẽt u̾bum in pͥncipio ap̃ patrem. qͣ¬
lem ꝓ mͦ suo angłi capiebant. ut panẽ angłoꝵ
carnem panis celestis tͥnsiret ad infantes.⁊ ẜ ħ
minem hõnuitat : in illo: ut melior fieret.

Expanded text:
de quasi manibus Ecclesiae gestantur, et lacte nutriuntur usque ad Pentecosten. Quo tempore nulla difficilia indicuntur, non jejunatur, non media nocte surgitur. latim nutrienda. Unde tunc illud Petri in Ecclesia  paracleto confirmati, quasi ablactati incipitempus a lacte separantes, unde exstinguuntur: hic vero servasse se dicit, obstringens se maledicto, sic: Quasi dicacitur; panis enim de mensa trajicitur per matris mamillam, ut sic perveniat idem alimentum ad parvum infantem: sic Christus cum esset Verbum in principio apud Patrem, qualem pro modo suo angeli capiebant, ut panem angelorcarnem panis coelestis transiret ad infantes. Et seinem: homo mutatus est in illo, ut melior fieret
Abbreviated transcription (Latin):
de .n.si. ⁊ .n. di.de .n. ⁊ qr hanc legem dedisti. in ip̃a necc̃itate. susti. te ex̃¬
ritatis. qua. alt̾ alt̾ius oña portat. nulł sustinet. uł frustra sustinet. de
sit. pꝰ ueniam. accepimus quid̃ ueniã pecc̃oꝵ. s et̾nam uitan. ñdũ tenemꝰ
debita sunt deleta. s merces ÷ ad huc: futura. ꝙͣ sꝑamus in u̾bo  e lus. Siu̾¬
bum nr̃m ẽẽt. deb̾emus tim̾e s qr u̾bum di ÷ nonfallit. sẽcuri gͦ sꝑem̃¬

Expanded text:
 nostris . Et quia hanc legem dedisti in ipsa necessitate, sustinui te, exscordiae et charitatis, qua alter alterius onera portat, nullus sustinet, vel frusta sustinet. Deisit post veniam. Accepimus quidem veniam peccatorum, sed aeternam vitam nondum tenemus: debita sunt deleta, sed merces est adhuc futura, quam speramus in verbo ejus. Si verbum nostrum esset, deberemus timere. Sed qu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmͦ non pͭ dr̃e. non te passũ inuinã. si uestis .t.
ꝯcindatur: qͣmuis uestis tua. ñ sit. tu. Młto
bet dici pati d̾s. qͣmuis u̾bum. nec mori potuerit.

Expanded text:
 non potes dicere non te passum injuriam? si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sis tu, multo bet dici pati Deus, quamvis Verbum nec mori potuerit
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃li .⁊. sr̃ omnia aliadona. de qua apłs. Ao huc eminentiorem uiam uob demõ¬
tis eccłie migrantes. in illa celesti bĩtudine florebunt. Nel ꝑfenum. fenũm fructife¬
ium .i. frum̃tum pot̾ iñtelłi. sicut in genesifem nomine: ⁊ frum̃tum intelłitur.
cuma̾it. Iussit d̃s ꝓducere t̾ram omne lignum. ⁊ ominefenim. nec adiunxit.⁊ õe
fenum frumenti. uł qiambigue posita÷ ciuitas. Non em̃ illudaddidit: uł eius
uł dei. ciuitas caim intelłi pot̃. sicut de ciuitate dei. exposumꝰ .i. eccłia. Dũe enĩ s̃¬

Expanded text:
st super omnia alia dona de qua Apostolus: Adhuc eminentiorem viam vobis demontis Ecclesiae migrantes, in illa coelesti beatitudine florebunt. Vel per fenum, fenum fructiferum, id est frumentum potest intelligi, sicut in Genesi feni nomine etiam frumentum intelligitur, cum ait: Jussit Deus producere terram omne lignum, et omne fenum , nec adjunxit, et omne fenum frumenti. Vel quia ambigue posita est civitas, non enim addidit vel ejus vel Dei, civitas Cain intelligi potest, sicut ante de civitate Dei exposuimus, id est de Eccles
Abbreviated transcription (Latin):
et c̃. litulus iste sumptus :. de hy¬
storia libriregum. ubilegitur daꝰ
ter tui se munctus. primo. in bẽ¬
thelaianiuele indomo patͥs sui
ysai. nonutiq in regem. s in sigñ
tuo saule. ⁊ regnauit suꝑtribum uida. occiso autem
hyboseth filio saul. qui suꝑ alias trib regnau st. t¬
cio unetus ÷ ibidem ut regnaret. suꝑ uniuersumis¬
ra el ⁊ ascendens inierłm. in pace regnauit.s due ex¬
treme ꝓuna reputantur. p̃ primam unctionem d. hoͨ ceᷤᷤ

Expanded text:
er. Titulus iste sumptus est de htoria libri Regum, ubi legitur David ter fuisse inunctus. Primo in Bea Samuele in domo patris sui Esai, non utique in regem, sed in signum tuo Saüle, et regnavit super tribum Juda . Occiso autem Hisboset filio Saül, qui super alias tribus regnabat, tinunctus est ibidem, ut regnaret super universum Israel . Et ascendens in Jerusalem, in pace regnavit. Sed duae extremae reputantur
Abbreviated transcription (Latin):
gens deh quod÷. priusqͣm liniretur: secundo .i. de eo. quod ÷ ante ꝑfectamunctionem. añꝙͣ
gaudeat. h loquitur. quiddam ineffabile sedesiderare. ostendens ꝓ quo: omnia patientertol¬
lerat. Iñt. monet. nequis pꝰ primam unctionem torpẽat. s ad secundam sediligenter paret.Modꝰ..

Expanded text:
gens de hoc quod est, priusquam liniretur, secunda, id est de eo quod est ante perfectam unctionem antequgens de hoc quod est, priusquam liniretur, secunda, id est de eo quod est ante perfectam unctionem antequgaudeat; hic loquitur quiddam ineffabile se desiderare, ostendens pro quo omnia tolerat. Intentio. Monet ne quis post primam unctionem torpeat, sed ad secundam se diligenter paret. Modus.
Abbreviated transcription (Latin):
habuit. pꝰ secundam. in pace regnauit. huichistorie.
alludit titulus. s quia omnia in fi̾gura ꝯtingebãt
et sacerdos. Rex. quia nos regit. ⁊ ducit Sacerdos. q
pro nobis intero ellat. ⁊ sacrificium deo obtulit. non aliud qͣm s̃eip̃m Nosu̾ sumus corꝑusxͥ et
in eoxͦ sumus. quiã od̃mnnes ungimur. de eius plenitudine unctionis aqua. dicitur.x. dicitur¬
÷. et corp̃us. Et sicut dauid prius fuit unstus in signo. deiñ. bis in regem: atq ille dueunstiones
puna reputanturita ⁊ nos prĩus inungimur hic. in signo futuri regni. dum sp̃s scĩ gr̃am inbap
tismo. et in alus sacramentis ꝑcipimus. secundo autem in futuro inungemur in reges. q̃nliber̃
tionem. sub h ostib laboramus. ⁊ gemimus. adoptionem filiorũm expectantes. p̃ .ii. quiescemus.
⁊ sicut dauid. bis in regem unctus : ita ⁊ unctio gu̾ficationis nr̃e: qua in reges ungemur. gemi¬
dirigens nos. in finem. future ꝯsumationis. attribuitur. dauid .i. cuilibet fideli. p̃smus dico. a¬

Expanded text:
ndam in pace regnavit. Huic historiae alludit titulus. Sed quia omnia in figura contingebant et sacerdos: Rex, quia nos regit et ducit; sacerdos, quia pro nobis interpellat, et sacrificium Deo obtulit, non aliud quam seipsum. Nos vero sumus corpus Christi, et in eo Christus sumus, quia omnes ungimur de ejus plenitudine unctionis, a qua dicitur Christut est et corpus. Et sicut David prius fuit unctus in signo, deinde bis in regem, atque illae duae unctiones pro una reputantur, ita et nos prius inungimur, hic in signo futuri regni, dum Spiritus sancti gratiam in baptismo et in aliis sacramentis percipimus ; secundo autem in futuro inungemur in reges, quando libtionem sub hostibus laboramus et gemimus adoptionem filiorum exspectantes . Post secundam quiescemus. Et sicut David bis in regem unctus est, ita et unctio glorificationis nostrae qua in reges ungemur, gemidirigens nos in finem futurae consummationis, attribuitur David, id est cuilibet fideli. Psalmus dico, a
Abbreviated transcription (Latin):
uł ĩ ampliꝰ mał fau̾e. p̃p̃ ħ homines infirmi. adu̾sus dm̃ mumurãt. ⁊ in¬
patientes. q frustra sint bom. uł mala aꝑte agunt: similesleoni. uł si ti¬
more hõm ñ auderit. tñ intus hũt. similes lupo.⁊ inuenta occasione no¬
cendi. ñ malifiunt. s ꝙ erant ꝓdunt. Lupꝰ enĩ ⁊ leo. ñ simiłr nocent. s siłr
cupiunt. eq̃ est ilł uoluntas. s dispar facultas. Ille enĩ timet canẽ. iste ñ¬
timet. hos gͦ mumurãtes corde. uł crũpentes in dicta uł facta. eurat ħ
p̃s. totus docens patientiã. un bñ. unitulatur iiii. sabbi. quo die fec̃ ds

Expanded text:
 amplius malis favere. Propter hoc homines infirmi adversus Deum murmurant, et impatientes quasi frustra sint boni, vel mala aperte agunt, similes leoni; vel si timore hominum non audent, tamen intus habent, similes lupo, et inventa occasione nocendi, non mali fiunt, sed quod erant, produnt. Lupus enim et leo non similiter nocent, sed similiter cupiunt; aequa est illis voluntas, sedtimet. Hos ergo murmurantes corde, vel erumpentes in dicta vel facta, curat hic psalmus totus, docens patientiam. Unde bene intitulatur: Quarta Sabbati, quo die fecit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
nauit deus. ut ad id ꝑ gradus ꝑuenatur ul ualł lacͥmaꝵ ÷. deiectio hꝰ setuli. uͥflendũ
pec̾ca sua uł ip̃e ho p̃osuit sibi illumꝰ ocũ qñ peccauit. uñ aũ ÷ ploratio: qr nos le
ge afflxit ꝑ quã ꝯ gnouimus peccm repugnare sp̃ui. adueniente it mandato. pecẽ.
.u. portitib .u. libror moysi hẽbat multitudinẽ egroꝵ quos ñ curabat. dabit bñdi.
÷. ĩ quid pr̃at gr̃e bñdictios ecce ꝑ eam. ibunt fideles. de u̾tute in.uir. donec iude.¬

Expanded text:
navit Deus, ut ad id per gradus perveniatur. Vel vallis lacrymarum est dejectio hujus saeculi, ubi flendum peccata sua. Et ipse homo posuit sibi illum locum quando peccavit. Unde autem est ploratio? quia lege nos afflixit; per quam cognovimus peccatum repugnare spiritui; adveniente enim mandato, peccatum que porticibus quinque librorum Mosi habebat multitudinem aegrorum, quos non curabat, dabit benedicest, et quid praestat gratiae benedictio? Ecce per eam ibunt fideles de virtute in virtutem, donec vide
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ mun̾e alicunis ħ triañ sunt magna s qui nec ista p̃. multo minusp̾loqui u̾ita¬
tem. in corde. ⁊ñ agere dolum in lingua: ⁊ ñ facere malũ ꝓocimo. ħ tñ parua. ita
bilitas. uñ. ⁊ ꝑfuturum tempusdicit. ñ moueb̾r. cum insuꝑiori. clusione. pret̾i¬
sine fractura m̃brorum. templum in gressus ÷. ñ ut ĩ expiaietur sicut cet̾i. s su̾mac̾¬
it indignis fraudulent̾ querentib. ⁊ ñ egit dolũ iñ lin .s. qr omnia que audiuit a pa¬
tre. sñ aliqua abiectione: uł repressione. nota fecit: discipuł. que eis notificanda exĩt
despicitur ab eo. ut cum dixit. uade retro sathanas. ccont̃: aũ tim̃tes dñm glifi xͨ qui¬
seruos. s amicos. sequitur. qui ũ dedit pecuni .s. ad usu t̾renam. Pecunia: enim. dũp¬
plex :. uł t̾rena. que penitus adusuram dari ꝓͣhibetur. qͣm dñs iude tͣlidit: ad ero¬
in eccłia. s ñ ꝯtra innocentes. immo animam ꝓ eis dedit seq̃r. qui facitħ: ec̃ce absolu¬

Expanded text:
pro munere alicujus. Haec tria non sunt magna, sed qui nec ista potest, multo minus potest loqui veritatem in corde, et non agere dolum in lingua, et non facere malum proximo. Haec tamen parva ita bilitas. Unde et per futurum tempus dicit, non movebitur cum in superiori conclusione praeterisine fractura membrorum templum ingressus est, non ut expiaretur, sicut caeteri, sed sine macristus tacuit, ut indignis fraudulenter quaerentibus. Et non egit dolum in lingua sua, quia omnia quae audivit a Patre sine aliqua adjectione vel repressione nota fecit discipulis quae eis notificanda erant despicitur ab eo, ut cum dixit: Vade retro, Satana , econtra autem: Timentes Dominum gloriservos, sed amicos . Sequitur: Qui non dedit pecuniam suam ad usuram, terrenam. Pecunia enim duplex est: vel terrena, quae penitus ad usuram dari prohibetur, quoniam Dominus Judae tradidit ad eroin Ecclesia, sed non contra innocentes, imo animam pro eis dedit. Sequitur: Qui facit haec. Ecce absolu
Abbreviated transcription (Latin):
pau. uł exigui. di. in .i. breue ħ tp̃c totius scłi. usq ad finem. fac me attende. finem
quippe seculi. cupit scire ut scito ad bĩtudinem ueniat. nec petit nosc̾e diem. uł
horam ꝯsumationis. ꝙ nemo pot̾ scire. un. dñs. De die aũ illa. ⁊ hora. nemo nouit.
nec augł. nec filius. nͥ solus pater. Dẽsid̾at aũ scire. utrum sqm cito finiatur. u sic
stium. ut hẽam cure tp̃alium. qͥn hos dimidios. ⁊ futuros dies ꝯtinuem. ⁊ dicit
hos p̃sentes dies. dimidium dierum. uł dies dicit. quos in bono in p̃senti agit uir
.di. in .i. ut remaneam in his dimidiis dieb. s adde dies gaudii. seqͥ. in gn̾atiõẽ
gn̾ationib .i. sc̃i. Collecte enĩ sunt. sc̃e ꝓles. omiũ gn̾ationum. ⁊ fc̃a ÷ . iñ. una
exigni. s anm tui .i. et̾nitas tua sunt in gu̾eratione gñonum. seq̃r. Initio. q d ne

Expanded text:
um meorum, id est breve hoc tempus totius saeculi usque ad finem fac me attendere. Finem quippe saeculi cupit scire, ut cito ad beatitudinem veniat, nec petit noscere diem, neque horam consummationis, quod nemo potest scire, unde Dominus: De die autem illa, et hora, nemo novit, nec angelus, nec Filius, nisi solus Pater . Desiderat autem scire utrum saeculum cito finiatur, ut sic stium, ut haeream curae temporalium, quin hos dimidios et futuros dies continuem. Et dicit hos praesentes dies, dimidium dierum, Alcuin. vel dies dicit quos in bono in praesenti agit virdimidio dierum meorum, Aug. id est ut remaneam in his dimidiis diebus, sed adde dies gaudii. In generatione nim sunt sanctae proles omnium generationum, et facta est inde una exigui, sed anni tui, id est aeternitas tua, sunt in generatione generationum. VE
Abbreviated transcription (Latin):
.i. sc̃oꝵ. qui sunt compediti timore di. ⁊ disciplina eius. Timor nanq di. cõ¬
timoris ligati eẽnt martires. dura ⁊ molesta. a ꝑsecutorib non sustinullent
D ehis ꝯpedib scͥptura sapientie dicit. Audi fili. ⁊ accipe sententiã. meã. ⁊ ne
abiciasꝯ silium meũ. ⁊ infer pedem̃ tuũ in ꝯpedes illuis ⁊ in torquem eius
collum tuum. ⁊ eaunt tͥ ꝯpedes eius. in ꝓtectionẽ fortitudims. ⁊ torques il¬
lius in stolam głe quas ꝯpedes soluunt. qui mr̃s occidunt.⁊ solutis u̾tun¬
rum mortificatoꝵ. qui soluimur anodis pecc̃oꝵ.⁊ auincuł cupiditatum

Expanded text:
 qui sunt compediti timore Dei et disciplina ejus. Timor namque Dei comtimoris ligati essent martyres, dura et molesta a persecutoribus non sustinuissent. De his compedibus scriptura Sapientiae dicit: Audi, fili, et excipe sententiam meam, et ne abjicias consilium meum, et infer pedem tuum in compedes illius, et in torquem ejus collum tuum, et erunt tibi compedes ejus in protectione fortitudinis, et torques illius in stolam gloriae . Quas compedes solvunt qui martyres occidunt, et solutis vertunrum mortificatorum, qui solvimur a nodis peccatorum, et vinculis cupiditatum
Abbreviated transcription (Latin):
ges s ad pps. uł ad reges. non pot̾ referri. qr n referetur. drxiss respondunt
Q gͦ singłari nũo dicit respondit. intelłitur respondisse. laus uł ierłm.
laus respondet. qñ ei gr̃as agunt. uocati ab illo. dũbñcredunt. uł b̾niuũt¬
uł ierłm. non illa tepa. q̃ occidit ꝓpħas. s illa que multos filios parit Uo¬
cata. respondet: non ꝯtẽpnit. s fuctum reddit. ecce quid ⁊ cui respond̾

Expanded text:
ges. Sed ad populos vel ad reges non potest referri, quia si referretur, dixisset responderunt, quia ergo singulari numero dicit respondit, intelligitur respondisse laus, vel Jerusalem: laus respondet, quando ei gratias agunt vocati ab illo, dum bene credunt vel benusalem, non illa reproba quae occidit prophetas, sed illa quae multos filios parit, vocata respondet, non contemnit, sed fructum reddit. Ecce quid et cui respondit
Abbreviated transcription (Latin):
malus ÷. uł pꝰea. Sunt .it. quidã mali. qui non uidentur iniqui: qi ñ sunt seui.
ñ sunt asꝑi. non suu̾t᷑ ꝑ seq̃ntes. ⁊ p̃ssuras hominib non fatientes. s tñ. luxurio¬
nocebit. ⁊̃ oꝑe. cum i q̃ ht̃. uoluptuose uiuendo ꝯsũpserit. pꝰ ea rapit aliis.
ꝙ effunde possit. Ex uoluntate gͦ. ⁊ luxuria: quib aliis non uidebatur ꝓce¬
dit. quo te pungit. sicut spine in radice sunt. lenes. s iñ ꝓcedit. ꝙ pungit.
Incendatur gͦ radix.⁊ non ẽ. uñ. ꝓcedat spina. ita. dum aliquis uoluptuose
uuuit. nulli noc̾e uidetur. s pꝰ. rapit. ꝙ effundat. Corngatur gͦ uoluptas. tã ꝙͣ
radix ⁊ ñ nascãtur rapina. que pungat uelut spina. Dem̃: quałr mali ꝑse
micitia ꝙͣ occulta. ille ifacile uitatur. quim labis bona portat: in corde ma-¬
la occultat. qi nulla pestis efficatior ꝙͣ familiaris inimic.⁊ hii tales.to.di iꝯti-¬

Expanded text:
malus est vel postea. Sunt enim quidam mali, qui non videntur iniqui, quia non sunt saevi, non sunt asperi, non sunt persequentes, et pressuras hominibus non facientes; sed tamen luxurionocebit, et opere. Cum enim quod habet voluptuose vivendo consumpserit; postea rapit aliis, quod effundere possit. Ex voluptate ergo et luxuria, quibus aliis nocere non videbatur, procedit quo te pungit, sicut spinae in radice sunt lenes, sed inde procedit quod pungit. Incendatur ergo radix, et non est unde procedat spina. Ita dum aliquis voluptuose vivit, nulli nocere videtur, sed post rapit, quod effundit. Corrigatur ergo voluptas tanquam radix, et non nascetur rapina quae pungat velut spina. Deinde qualiter mali nimicitia quam occulta. Ille enim difficile vitatur, qui in labiis bona portat, et in corde mala occultat, quia nulla pestis efficacior quam familiaris inimicus et hi tales tota di
Abbreviated transcription (Latin):
reple. si adiipnt ħ ad lit̾. olim placebant dõ in sacͥfitiis. Ad eps aũ adẽ ĩncestiniᷤ.
pinguedo: in carne. Sub hoꝵuelamine q̃dam sp̃ualia optat. ꝑ adipem ⁊ in.
tesłitur sap̃ia. que in abscondito÷. que : pinguedoanime. sine qua anmã
macrescit.⁊ ita etilis :: ut in bonis oꝑib cito defitiant. ꝑ pingnedinẽ. intelłitur
fortitudo sp̃c uł pra alacritas.⁊ io. apposuit. sicut ñ dix̃it. simpłr adipe⁊ ꝑigue

Expanded text:
e. Haec ad litteram olim placebant Deo in sacrificiis. Adeps in intestinis, pinguedo est in carne. Sub horum velamine quaedam spiritualia optat. Per adipem enim intelligitur sapientia, quae in abscondito est, quae est pinguedo animae, sine qua anima macrescit, vel ita exilis est, ut in bonis operibus cito deficiat. Per pinguedinem intelligitur fortit