comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ianuam posuit: quã ipse ad oues pastor
intraret. Alit itaq iudicabuntur qui
ñ audierunt: alit̾ qui audierunt &
contempserunt. Qui enim sine lege
peceauerunt. ait apls: sine lege &e pe¬
ribunt. Et qui in lege peccauerunt:
ꝑ legem iudicabuntur. Quia ego in¬
quit ex me ipso ñ sum locutus. Ideo se
dicit ñ locutum ex seipso: quia ñ ẽ a
seipso. Iam hoc sepe diximꝰ: iam hoc
tanqmͣ notissimũ ñ docere. s ammone-¬
re debemꝰ. S qui misit me pat̃. ipse
Imͥ mandatum dedit: quid dicam &
quid loquar Non laboraremus. si cũ
eis nos loqui sciremus cum quibus
suꝑiora locuti sumꝰ: & cum eis ipsis ñ
om̃ib. s qui audierunt memoria
retineremus. Nunc uͦ quia fortasse
aliqui ad sunt qui ñ audierunt: eisq
sunt similes. qui obliti sunt qd̾ au¬
dierunt: ꝓpt illos ꝑferant moras nr̃aᷤ
qui audita meminerunt. Quomͦ dat
mandatum pat̃ unico filio: Quo u̾bo
loquit᷑ uerbo: cum sit ipse filius. uni¬

Expanded text:
januam posuit, qua ipse ad oves pastor januam posuit, qua ipse ad oves pastor intraret. Aliter itaque judicabuntur qui non audierunt, aliter qui audierunt et contempserunt. Qui enim sine Lege peccaverunt, ait Apostolus, sine Lege et peribunt: et qui in Lege peccaverunt, per Legem judicabuntur . 7. Quia ego, inquit, ex meipso non sum locutus. Ideo se dicit non locutum ex seipso, quia non est ex seipso. Jam hoc saepe diximus; jam hoc tanquam notissimum non docere sed admonere debemus. Sed qui misit me Pater, ipse mihi mandatum dedit quid dicam et quid loquar. Non laboraremus, si cum eis nos loqui sciremus, cum quibus superiora locuti sumus, et cum eis ipsis non omnibus, sed quae audierunt memoria retinentibus: nunc vero quia fortasse aliqui adsunt qui non audierunt, eisque sunt similes qui obliti sunt quod audierunt, propter illos perferant moras nostras qui audita meminerunt. Quomodo dat mandatum Pater unico Filio? Quo verbo loquitur Verbo, cum sit ipse Filius uni
Abbreviated transcription (Latin):
Adtende quid sequitur. Non enim ue¬
In inquit. ut iudicem mundũ: s ut¬
Sam mundum. Nunc gͦ ẽ tempꝰ miseri¬
cordiȩ: post erit iudicii. Quia miseri¬
cordiã inquit & iudicium cantabo tͥ
dñe. S de ipso etiam futuro nouissi¬
mo iudicio: uidete quid dicat. Qui sꝑ¬
Snit me. & ñ accipit uerba mea: habae
qui iudicet eum. Sermo quẽ locutꝰ¬
Ssum: ille iudicabit eum in nouissimo
die. Non ait. qui sꝑnit me. & ñ accipit
uerba mea: ego ñ uidico eum in nouis¬
simo die. Hoc enim si dixisset: ñ uideo.
quomͦ posset ñ ẽẽ contrarium illi sen¬
tentiȩ ubi ait. pat̃ ñ iudicat qũ eqmͣ:
s om̃e iudicium dedit filio. Cum uͦ
dixit. qui sꝑnit me & ñ accipit uerba
mea. habet qui iudicet eum: expectan¬
tib autem quisnã ille ẽẽt. sequutus
adiunxit. Sermo quẽ locutus sum:
Sille iudicabit eum in nouissimo die.
Satis manifestauit se ipsũ iudicatur̃u:
in nouissimo die. Se ipsum quippe lo¬
cutus ẽ: se ipsum adnuntiauit: se ipsum

Expanded text:
sequitur: Non enim veni, inquit, ut judicem mundum, em mundum? Nunc ergo tempus est misericordiae, postea erit judicii. Quia misericordiam, inquit, et judicium cantabo tibi, Domine . Sed de ipso etiam futuro novissimoque judicio videte quid dicat: Qui spernit me et non accipit verba mea, habet qui judicet eum: sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in novissimo die. Non ait, Qui spernit me, et non accipit verba mea, ego non judico eum in novissimo die. Hoc enim si dixisset, non video quomodo posset non esse contrarium illi sententiae ubi ait, Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Cum vero dixit, Qui spernit me, et non accipit verba mea, habet qui judicet eum; exspectantibus autem quisnam ille esset, secutus adjunxit, Sermo quem locutus sum, ille judicabit eum in novissimo die: satis manifestavit semetipsum judicaturum in novissimo die. Seipsum quippe locutus est, seipsum annuntiavit, seipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mundꝰ. Et siquis audierit inquit
uerba mea. & ñ custodierit: ego ñ iudi¬
co eum. Mementote quȩ uos audisse
in suꝑioribus lectionib noui: & qui ob¬
liti forte estis recolite: & qui ñ affuistis
s adestis. audite quomͦ dicit filius. ego
ñ iudicat qũeqͣm. s om̃e iudicium dedit
filio: nisi quia intelligendum ẽ. mo¬

Expanded text:
est mundus. 5. Et si quis audierit, inquit, est mundus. 5. Et si quis audierit, inquit, verba mea, et non custodierit, ego non judico eum. Mementote quae vos audisse in superioribus lectionibus novi; et qui obliti forte estis, recolite; et qui non adfuistis, sed adestis, audite quomodo dicit Filius, Ego non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio , nisi quia intelligendum e
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ibus qui in domo sunt. Sic luceat
lumen ur̃m coram hominib: ut uideãt
oꝑa ur̃a bona: & głificent patrem ur̃m
qui in cęlis ẽ. Non tamen eis dixit. uos
lur uenistis in mundũ: ut omĩs qui ere¬
dit in uos. in tenebris ñ maneat. Nusꝙͣ
hoc legi posse confirmo. Lumina gͦ sũt
om̃s scĩ: s credendo ab eo illuminant᷑.
a quo siquis recesserit. tenebrabitur. Lu¬
men autem illud quo illuminant᷑. a se
recedere ñ potest: quia in cominutabi¬
le om̃ino ẽ. Credimꝰ gͦ lumini illumi¬
nato sicut ꝓpħȩ. sicut apło: s ideo illi
credimꝰ ut ñ in ipsum credamus qui
illuminatur: s cum illo credamꝰ in illd̾
lum̃ a quo illuminatur: ut & nos illu¬
minem᷑ ñ ab illo. s cum illo a quo ille.
Cum autem dicit. ut omĩs qui credit
in me. in tenebris ñ maneat: satis ma¬
nifestat. om̃s se in tenebris inuenisse.S
ne in eis tenebris maneant. in quib in¬
uenti sunt: debent credere in lucem
quȩ uenit in mundũ : quia ꝑ illũ factꝰ

Expanded text:
eat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est : non tamen eis dixit, Vos lux venistis in mundum, ut omnis qui credit in vos, in tenebris non maneat. Nusquam hoc legi posse confirmo. Lumina ergo sunt omnes sancti; sed credendo ab eo illuminantur, a quo si quis recesserit tenebrabitur. Lumen autem illud quo illuminantur, a se recedere non potest; quia incommutabile omnino est. Credimus ergo lumini illuminato, sicut prophetae, sicut apostolo: sed ideo illi credimus, ut non in ipsum credamus quod illuminatur, sed cum illo credamus in illud lumen a quo illuminatur; ut et nos illuminemur, non ab illo, sed cum illo a quo ille. Cum autem dicit, Ut omnis qui credit in me, in tenebris non maneat; satis manifestat omnes se in tenebris invenisse: sed ne in eis tenebris maneant in quibus inventi sunt, debent credere in lucem quae venit in mundum, quia per illam factus
Abbreviated transcription (Latin):
queri posset. utrum ideo fuisset
factum. qd̾ steteramus excellentius.
anqd̾ desperatius iacebamꝰ. Cum uͦ
nouerimus bonoꝵ om̃ium creatorẽ
reparandis angłis malis nichil grẽ
contulisse: cur ñ potius intelligimus
quod tanto dampnabilior eoꝵ uidica¬
ta sit culpa. quanto erat natura sub¬
limior: Tanto enim minus quã nos
peccare debuerunt: quanto melio¬
res nobis fuerunt. Nunc autẽ in offen¬
dendo creatorem tanto execrabilius
beneficio eius ingrati extiterunt:
quanto beneficientiuᷤᷤ sunt creati.
Nec eis satis fuit desertores ẽẽ illiꝰ:
nͥ & nr̃i fierent deceptores. Hoc ita¬
q nobis magnũ bonũ conferet. qͥ
dilexit nos sicut dilexit xꝑmrut¬
ꝓpt̾ ipsum cuiꝰ menbra eẽ nos uoluit.
equales angłis scĩs simus: quib &
natura inferiores conditi sumus. &
peccato indigniores facti. qui eorum
fieri qualescumq socii deberemus.

Expanded text:
quaeri posset utrum ideo fuisset quaeri posset utrum ideo fuisset factum, quod steteramus excellentius, an quod desperatius jacebamus. Cum vero noverimus bonorum omnium Creatorem reparandis angelis malis nihil gratiae contulisse, cur non potius intelligimus quod tanto damnabilior eorum judicata sit culpa, quanto erat natura sublimior? Tanto enim minus quam nos peccare debuerunt, quanto meliores nobis fuerunt. Nunc autem in offendendo Creatorem tanto exsecrabilius beneficio ejus ingrati exstiterunt, quanto beneficentius sunt creati; nec eis satis fuit desertores esse illius, nisi et nostri fierent deceptores. Hoc itaque nobis magnum bonum conferet, qui dilexit nos sicut dilexit Chrpter ipsum cujus membra nos esse voluit, aequales Angelis sanctis simus , quibus et natura inferiores conditi sumus, et peccato indigniores facti, qui eorum fieri qualescumque socii deberemus.
Abbreviated transcription (Latin):
niti sui: & quanto amplius ipsum
unigenitum. in quo condita sunt
omĩa uisibilia & inuisibilia. quȩ in
suis generib ordinata. ordinatissi¬
me diligit: Menbra quippe unige¬
niti ad angłorum scõꝵ ȩqualitatẽ.
gr̃ȩ suȩ largitate ꝑducit: unigenitꝰ
qua homo ẽ. quomͦ ñ excedit excellen¬
tiam cuiuslibet angłi: cum sit una
ꝑsona carnis & uerbi: Qũaqm̃ ñ de¬
sint qui etiam nos angłis p̾ferant:
quia ꝑ nobis inquiunt ñ ꝓ angłis mor¬
ait apłs: iuxta tempꝰ ꝓ imꝑiis mortu¬
us ẽ. Hic gͦ ñ meritum nr̃m: s deimi¬
sericordia comm̃datur. Nam quale ẽ
ideo se uelle laudari. quia uicio suo
tam detestabiliter egrotauit: ut ñ pos¬
set aliter quã medici morte sanari:
cina morboꝵ. An ido̾ nos preferimus
angłis: quia cum angłi peccauerint.
nichil eis tale unde sanarentur. im¬
pensũ ẽ: quasi aliquid eis uel parũ
fuerit impensũ: & nobis am pliꝰ
Quod si & hoc factũ ẽẽt: adhue

Expanded text:
niti sui; et quanto amplius ipsum niti sui; et quanto amplius ipsum Unigenitum, in quo condita sunt omnia visibilia et invisibilia, quae in suis generibus ordinata ordinatissime diligit? Membra quippe Unigeniti ad Angelorum sanctorum aequalitatem gratiae suae largitate perducit: Unigenitusqua homo est, quomodo non excedit excellentiam cujuslibet angeli, cum sit una persona carnis et Verbi? 7. Quanquam non desint qui etiam nos Angelis praeferant; quia pro nobis, inquiunt, non pro Angelis morait Apostolus, juxta tempus pro impiis mortuus est . Hic ergo non meritum nostrum, sed Dei misericordia commendatur. Nam quale est ideo se velle laudari, quia vitio suo tam detestabiliter aegrotavit, ut non posset aliter quam medici morte sanari? cina morborum. An ideo nos praeferimus Angelis, quia cum et angeli peccaverint, nihil eis tale unde sanarentur impensum est? Quasi aliquid eis vel parvum fuerit impensum, et nobis amplius. Quod si et hoc factum esset, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
nos quales ipse ñ fecerat: & quia miqͥ¬
tas nr̃a opus eius ñ om̃i ex parte con¬
sumpserat: nouerat simul in unoquaꝙ
nr̃m & odisse quod feceramus: & ama¬
re quod fecerat. Et hoc quid̾e in om̃i¬
b intelligi potest de illo: cui ueracit᷑
dicitur nichil odisti horum quȩ feciti
Non enim quod cũq odisset ẽẽ uolu¬
isset: aut om̃ino eẽt quod omĩpe eẽ
noluisset: nisi & in eo quod odit. eẽt
Fetiam quod amaret. Medicꝰ quippe
odit. & uelut a regula suȩ artis alie¬
nũ imꝓbat uicium: amat tam̃ suũ
etiam in uiciosis uel sanatione bene¬
ficium. uł dampnatione iudiciũ. Ita
ds: & nichil odit eorum quȩ fecit. sla¬
turarum enim ñ uicioꝵ conditor. ma¬
la quȩ odit ipse ñ fecit: & de malis
eisdem uel sanando ea ꝑ miscdiam.
uł ordinando ꝑ iudicium. bona sũt
ipsa quȩ fecit. Cum gͥ eoꝵ quȩ fecit
nichil oderit: quis digne possit elo¬
qui quantũ diligat menbra unige¬

Expanded text:
nos, quales ipse non fecerat; et quia iniqunos, quales ipse non fecerat; et quia iniquitas nostra opus ejus non omni ex parte consumpserat, noverat simul in unoquoque nostrum et odisse quod feceramus, et amare quod fecerat. Et hoc quidem in omnibus intelligi potest de illo, cui veraciter dicitur, Nihil odisti eorum quae fecisti . Non enim quodcumque odisset esse voluisset, aut omnino esset quod omnipotens esse noluisset, nisi et in eo quod odit, esset etiam quod amaret. Merito quippe odit, et velut a regula suae artis alienum improbat vitium: amat tamen suum etiam in vitiosis vel sanatione beneficium, vel damnatione judicium. Ita Deus, et nihil odit eorum quae fecit: naturarum enim, non vitiorum conditor, mala quae odit, ipse non fecit; et de malis eisdem vel sanando ea per misericordiam, vel ordinando per judicium, bona sunt ipsa quae facit. Cum igitur eorum quae fecit nihil oderit, quis digne possit eloqui, quantum diligat membra Unige
Abbreviated transcription (Latin):
stitutionẽ dilexit nos: ut cum eius
unigenito. etiam nos filii eius ẽẽmꝰ:
pͥusqm om̃ino aliquid eẽmus. Qd gͦ
reconciliati sumꝰ dõ ꝑ mortẽ filii eus:
ñ sic audiatur. ñ sic accipiatur. qua¬
si id̃o nos reconciliauerit ei filius. ut
iam inciꝑet amare quos oderat: sicut
reconciliatur inimicus inimico. ut
denide sint amici. & inuicem dili¬
gant qui oderant inuicem: sed iam
nos diligenti reconciliati sumꝰ ei. cũ
quo ꝓpt̾ peccatum inimicitias ha¬
bebamus. Quod utrum uerũ dicam:
attestatur apłs. Comm̃dat inquit
dilectionẽ suã ds̃ in nob̾: qm̃ cũ ad¬
huc peccatores eẽmus: xꝑe ꝓ nobis
mortuus ẽ. Habebat itaq illam er¬
ga nos caritatem. etiam cũ inimi¬
citias ad u̾sum eum exercentes oꝑa¬
remur iniquitatem: et tamen ei
uerissime dictũ ẽ. odisti d̃ne omnes
qui oꝑantur mniquitatẽ. Proinde
miro & diuino modo: & quando
nos oderat diligebat. Oderat enim

Expanded text:
stitutionem dilexit nos, ut cum ejus stitutionem dilexit nos, ut cum ejus Unigenito etiam nos filii ejus essemus, priusquam omnino aliquid essemus. Quod ergo reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, non sic audiatur, non sic accipiatur, quasi ideo nos reconciliaverit ei Filius, ut jam inciperet amare quos oderat; sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici, et invicem diligant qui oderant invicem: sed jam nos diligenti reconciliati sumus ei, cum quo propter peccatum inimicitias habebamus. Quod utrum verum dicam, attestetur Apostolus: Commendat, inquit, dilectionem suam Deus in nobis, quoniam cum adhuc peccatores essemus, Chrismortuus est . Habebat itaque ille erga nos charitatem, etiam cum inimicitias adversum eum exercentes operaremur iniquitatem: et tamen ei verissime dictum est, Odisti, Domine, omnes qui operantur iniquitatem . Proinde miro et divino modo et quando nos oderat, diligebat: oderat enim
Abbreviated transcription (Latin):
iam homines eeñt: missus ẽ autẽ ipse
ut homo eẽt: & tam̃ suꝑius ait. sicut
me misisti in mundũ. & ego misi eos
in mundu: tanqmͣ diceret. quia mi¬
sisti me. misi eos. Ita & hoc loco dilex¬
isti eos inquit sicut me dilexisti: qd
nichil aliud ẽ. qm dilexisti eos. qm̃ &
me dilexisti. Non enim m̃bra filii
ñ diligeret qui diligit filium: aut
alia causa ẽ diligendi m̃bra eius. nͥ
quia diligit eum. S diligit filiũ se¬
cundũ diuinitatẽ: quia genuit il¬
lũ ȩqualem sibi. Diligit eum etiam
scđm id qd̾ homo ẽ. quia ipsũ uni¬
genitũ u̾bũ caro factũ ẽ: & ꝓpter¬
uerbũ ẽ ei cara uerbi caro. Nos autem
diligit: qm̃ sumꝰ eius m̃bra quẽ diligit.
& hoc ut eẽmus: ꝓpt̾ hoc nos dilexit
anteqmͣ eẽmus. Quaꝓpt̾ in comp̃hen¬
sibilis ẽ dilectio qua diligit ds: neq
mutabilis. Non enim ex quo ei recon¬
ciliati sumus ꝑ sangunẽ filii eius
nos cȩpit diligere: s ante mundi con¬

Expanded text:
jam homines essent; missus est autem ipse jam homines essent; missus est autem ipse ut homo esset: et tamen superius ait, Sicut me misisti in mundum, et ego misi eos in mundum ; tanquam diceret, Quia misisti me, misi eos. Ita et hoc loco, Dilexisti eos, inquit, sicut me dilexisti; quod nihil aliud est quam, Dilexisti eos, quoniam et me dilexisti. Non enim membra Filii non diligeret qui diligit Filium; aut alia causa est diligendi membra ejus, nisi quia diligit eum. Sed diligit Filium secundum divinitatem, quia genuit illum aequalem sibi; diligit eum etiam secundum id quod homo est, quia ipsum unigenitum Verbum caro factum est, et propterVerbum est ei chara Verbi caro: nos autem quoniam sumus ejus membra quem diligit; et hoc ut essemus, propter hoc nos dilexit antequam essemus. 6. Quapropter incomprehensibilis est dilectio qua diligit Deus, neque mutabilis. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filii ejus, non coepit diligere; sed ante mundi con
Abbreviated transcription (Latin):
s ex inimico amicus effectus: ꝓpt̃ quẽ
ds erat in xꝑo mundũ reconcilians
sibi. Ideo dixit ego in eis & tu in me:
tanqm diceret. Ego in eis ad quos
misisti me: & tu in me. mundũ recon¬
cilians tibi ꝑ me. Propt̾ea sequitur:
etiam illud qd̾ ait. Et̃ dilexisti eos:¬
sicut & me dilexisti. In filio quippe
nos pat̃ diligit: quia in ipso nos ele¬
git ante mundi constitutionẽ. Quia
enim diligit unigenitum: ꝓfecto di¬
ligit & menbra eius quȩ adoptauit
in eum ꝑ eum. Nec idõ pares sumus
unigenito filio ꝑ quẽ creati & recrea¬
ti sumꝰ: quia dictum ẽ dilexisti eos sicut
& me. Neq enim semꝑ equalitatem
significat. qui dicit sicut illud ita &
ullud: s aliqndo tantũ quia ẽ illud. ẽ
& illud: aut quia ẽ illud. ut sit &
illud. Quis enĩ dixerit eo ꝓrsus modo
ipse missus a patre: Ut enim alias ta¬
ceam differentias quas cominemora¬
re longũ ẽ: missi sunt certe illi cum

Expanded text:
sed ex inimico amicus effectus, propter quem sed ex inimico amicus effectus, propter quem « Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi . » Ideo dixi: « Ego in eis, et tu in me; tanquam diceret: Ego in eis ad quos misisti me, et tu in me, mundum reconcilians tibi per me. Propterea sequitur etiam illud quod ait: Et dilexisti eos,sicut et me dilexisti. In Filio quippe nos Pater diligit, quia in ipso nos elegit ante mundi constitutionem. Qui enim diligit unigenitum, profecto diligit et membra ejus, quae adoptavit in eum per eum. Nec ideo pares sumus unigenito Filio, per quem creati et recreati sumus, quia dictum est: Dilexisti eos, sicut et me. Neque enim semper aequalitatem significat, qui dicit, Sicut illud, ita et illud: sed aliquando tantum, Quia est illud, est et illud; aut, Quia est illud, ut sit et illud. Quis enim dixerit eo prorsus modo quomodo est ipse missus a Patre? Ut enim alias taceam differentias, quas commemorare longum est, missi sunt certe illi cum
Abbreviated transcription (Latin):
hic autẽ ut cognoscat mundꝰ. Ibi enĩ
qũauis dixerit ut om̃s unũ sint. &
in nobis unũ sint: ñ ait tam̃ sint con¬
sũmati in unum: atq ita subnex uit.
ut credat mundus quia tu me misisti:
hic uͦ. ut sint inquit consũmati in u¬
nũ: ac deinde ñ addidit ut credat¬
mundus: s ut cognoscat mundꝰ quia
tu me misisti. Quamdiu enim credi
mus quod ñ uidemus: ñdum sumus
ita consũmati quẽadmodum erimus.
cũ meruerimus uidere qd credimus.
Rectissime gͥ ibi ut credat mundus.
hic ut cognoscat mundꝰ: tam̃ & ibi &&
hic quia tu me misisti: ut nouerimꝰ
quantũ ꝑtinet ad patris & filii insepa¬
rabilem caritatem. hoc nos mͦ credere.
quo tendimus credendo cognoscere.
Si autẽ diceret ut cognoscant qͥa tu me
misisti: tantũdem ualeret. qͣntũ hoc qd
ait ut cognoscat mundus. Ipsi sunt enĩ
mundus ñ ꝑmanens inimicꝰ. qualis ẽ
mundus dampnatione p̃destinatus.

Expanded text:
hic autem: Ut cognoscat mundus. Ibi enim hic autem: Ut cognoscat mundus. Ibi enim quamvis dixerit ut omnes unum sint, et in nobis unum sint, non ait tamen sint consummati in unum, atque ita subnexuit: Ut credat mundus, quia tu me misisti. rat acceptura? Nam nec ipse adhuc acceperat eam, sed more suo propter immobilimundus; sed, Ut cognoscat mundus quia tu me misisti. Quammus quod non videmus, nondum sumus ita consummati quemadmodum erimus, cum meruerimus videre quod credimus. Rectissime igitur ibi, « ut credat mundus; hic, ut cognoscat mundus: » tamen et ibi et hic « quia tu me misisti , » ut noverimus quantum pertinet ad Patris et Filii insuperabilem charitatem, hoc nos modo credere quod tendimus credendo cognoscere. Si autem diceret, ut cognoscant quia tu me misisti, tantumdem valeret quantum hoc quod ait, « ut cognoscat mundus. » Ipsi sunt enim mundus, non permanens inimicus, qualis est mundus damnationi praedestinatus,
Abbreviated transcription (Latin):
s tu in me. & ego in te & ipsi in nobis.
Quod gͦ nunc ait. ego in eis & tu in
me. ita dictum ẽ. ex ꝑsona mediato¬
ris: sicut illud quod apłs ait. uosxꝑi
xꝑc uͦ dei. Quod uero addidit. ut sin
consũmati in unũ: ostendit eo se per¬
ducere reconciliationẽ quȩ fit ꝑ me¬
diatorem: ut ꝑfecta beatitudine cui
nichil iam possit adici ꝑfruam᷑. unde
id quod sequitur. ut cognoscat mun
dus quia tu me misisti. ñ sic accipi¬
endum puto: tanqm dixerit iterum
ut credat mundus. Aliqͣndo enim &
cognoscere ꝓ eo quod ẽ credere ponit᷑.
ut ẽ quod ait aliquanto suꝑus. & cog¬
nouerunt uere quia a te exii: & cre¬
diderunt quia tu me misisti. Hoc
dixit posterius crediderunt: qd̾ pͥus
dixerat cognouerunt. S hic qnͣdo qͥd̾e
de consũmatione loquitur. talis est
intelligenda cognitio. qualis erit ꝑ
speciem: ñ qualis nunc ẽ ꝑ fidem. sa
uidetur ordo ẽẽ seruatus. in eo quod
pauloante dixit ut credat mundus:

Expanded text:
sed, Tu in me et ego in te, et ipsi in nobis. sed, Tu in me et ego in te, et ipsi in nobis. Quod ergo nunc ait, Ego in eis et tu in me, ita dictum est ex persona Mediatoris, sicut illud quod Apostolus ai Dei . Quod vero addidit, Ut sint consummati in unum, ostendit eo perduci reconciliationem, quae fit per Mediatorem, ut perfecta beatitudine, cui jam nihil possit adjici, perfruamur. Unde id quod seqdus, quia tu me misisti, non sic accipiendum puto, tanquam iterum dixerit: Ut credat mundus. Aliquando enim et cognoscere pro eo quod est credere ponitur, ipsi in nobis unum sint: rogo ut mundnoverunt vere quia a te exii, et crediderunt quia tu me misisti. Hoc dixit posterius crediderunt, quod prius dixerat cognoverunt. Sed hic, quandoquidem de consummatione loquitur, talis est intelligenda cognitio, qualis erit per speciem, non qualis nunc est per fidem. Nam videtur ordo esse servatus in eo quod paulo ante dixit: Ut credat mundus;
Abbreviated transcription (Latin):
dixerit claritatẽ qmͣ dedisti mͥ: qͥa
& ipse dedit eam sibi: nec patrem
facit alienum ab oꝑe suo. quauis dix¬
erit dedi eis : quia & pat̾ illã dedit
eis. Inseparabilia namq sunt oꝑa: ñ
solum patris & filii. uerũ etiam sꝑc
scĩ. Sicut autẽ ex eo quod patr̃e pro
sius om̃ib rogauit. hoc fieri uoluit.
ut om̃s unũ sint: ita ex hoc etiam
suo beneficio qd ait. claritatẽ qũa
dedisti mͥ dedi eis. id fieri nichilomi¬
nus uoluit. Nam continuo subiunr¬
it. Ut sint unũ: sicut nos unũ sumꝰ.
Beinde addidit. ego in eis & tu in me.
ut sint consũmati in unũ. Ubi se me¬
diatorẽ int̾ dm & homines breuiter
intimauit. Neq enim hoc ita dictũe.
tanqm pat̾ ñ sit in nobis. aut nosin
patre ñ simus: cum & alio loco dixe¬
rit. ueniemꝰ ad eum & mansionem
apud eum faciemus: & id pauloante
ñ dixerit. ego in eis & tu in me. quod
dixit mͦ: aut ipsi in me & ego in te

Expanded text:
dixerit, Claritatem quam dedisti mihi; quia dixerit, Claritatem quam dedisti mihi; quia et ipse dedit eam sibi: nec Patrem facit alienum ab opere suo, quamvis dixerit, dedi eis; quia et Pater illam dedit eis. Inseparabilia namque sunt opera non solum Patris et Filii, verum etiam Spiritus sancti. Sicut autem ex eo quod Patrem pro suis omnibus rogavit, hoc fieri voluit, Ut omnes unum sint: ita ex hoc etiam suo beneficio quod ait, Claritatem quam dedisti mihi, dedi eis, id fieri nihilominus voluit; nam continuo subjunxit, Ut sint unum, sicut et nos unum sumus. 4. Deinde addidit: Ego in eis, et tu in me, ut sint consummati in unum. Ubi se mediatorem inter Deum et homines breviter intimavit. Neque enim hoc ita dictum est, tanquam Pater non sit in nobis, aut nos in Patre non simus; cum et alio loco dixerit, Veniemus ad eum, et mansionem apud eum faciemus : et hic paulo ante non dixerit, Ego in eis et tu in me, quod dixit modo; aut, Ipsi in me et ego in te;
Abbreviated transcription (Latin):
um dns iħc orasset
ꝓ discipłis suis quos
tunc secum habebat.
atq adiunxisset suos
alios dicens. ñ ꝓ his
autem rogo tantũ. s & ꝓ eis qui cre¬
dituri sunt ꝑ uerbũ eorum in me:
uelut quereremus quid uel quare¬

Expanded text:
us Jesus orasset pro discipulis suis quos tunc secum habebat, atque adjunxisset suos alios, dicens, Non pro his autem rogo tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me; velut quaereremus
Abbreviated transcription (Latin):
deas: eius adiutorio fulciris. ne cadas.
O quã bene tͥ cantatur in illo canti¬
co canticorum. uelut ephitalamio
tuo: quia caritas in delitiis tuis. Ip¬
sa ñ conꝑdit cum imꝑiis animam
tuam: ipsa discernit causã tuã: & sic̃
mors ualida ẽ: & in deliciis tuis ẽ. Qm
mirandi generis mors ẽ: cui parum
fuit ñ ẽẽ in penis: nͥ eẽt insuꝑ in de¬
ab alio exordio tractanda sunt. quȩ

Expanded text:
deas, ejus adjutorio fulciris ne cadas: deas, ejus adjutorio fulciris ne cadas: o quam bene cantatur tibi in illo Cantico canticorum velut epithalamio tuo, Quia charitas in deliciis tuis ! Ipsa non comperdit cum impiis animam tuam; ipsa discernit causam tuam, et sicut mors valida est, et in deliciis tuis est. Quam mirandi generis mors est, cui parum fuit non esse in poenis, nisi esset insuper in deab
Abbreviated transcription (Latin):
constringamur. int̾ nos: & tam dul¬
ei uinculo conexis m̃bris. corpus
tanti caꝑitis simus. In hoc cognos¬
cent inquit om̃s quia mei discipłi
estis: si dilectionẽ habueritis in
inuicem. Tam qmͣ diceret. Alia mu¬
nera mea habent uobiscum etiamñ
mei: ñ solum naturam. uitã. sensũ.
rationẽ. & eam salutẽ quȩ hominibꝰ
pecoribq cominunis est: uerũ etiam
linguas. sac̾menta ꝓpħiam. scientiam.
fidem. distributionẽ rerũ suarũ pau¬
ꝑibus. & traditionem corporis sui ut
ardeant. S qm̃ caritatẽ ñ habent.
ut cimbala concreꝑant: nichil sunt.
nichil illis ꝓdest. Non gͦ in illis quã¬
uis bonis munerib meis. que habe¬
re possunt etiam ñ discipłi mei: sed
in hoc cognoscent om̃s. quia discipłi¬
mei estis: si dilectionem habueritis
in inuicem. O sponsa xꝑi: pulchra
int̾ mulieres. O dealbata: ascendens.
& incumbens suꝑ fratruelem suum.
Qm̃ cuius lumine illustraris. ut can¬

Expanded text:
constringamur inter nos, et tam dulconstringamur inter nos, et tam dulci vinculo connexis membris corpus tanti capitis simus. 3. In hoc cognoscent, inquit, omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem: tanquam diceret, Alia munera mea habent vobiscum etiam non mei, non solum naturam, vitam, sensum, rationem, et eam salutem quae hominibus pecoribusque communis est; verum etiam linguas, Sacramenta, prophetiam, scientiam, fidem, distributionem rerum suarum pauperibus, et traditionem corporis sui ut ardeant: sed quoniam charitatem non habent, ut cymbala concrepant, nihil sunt, nihil illis prodest . Non ergo in illis quamvis bonis muneribus meis, quae habere possunt etiam non discipuli mei; sed in hoc cognoscent omnes quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis in invicem. O sponsa Christi pulchra inter mulieres! o dealbata ascendens, et incumbens super fratruelem tuum! quoniam cujus lumine illustraris ut can
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ ñ ꝑtineat quod dictum est.
diliges ꝓximũ tuũ tamqm te ipsũ.
In his enim duob p̃ceptis inquit:
singulis. Nam & qui diligit d̃m:
ñ eum potest contemnere p̃ctpientẽ
ut diligat ꝓximũ. Et qui scȩ ac spi¬
ritalit̾ diligit proximũ: quid in eo
diligit nisi dm̃: Ipsa ẽ dilectio ab
om̃i mundana dilectione discreta:¬
quã distinguendo. addidit d̾ns. si¬
cut dilexi uos. Quid enim nͥ dm di¬
lexit in nobis: Non quod habeamꝰ
s ut haberemus: ut ꝑducat nos sic̃
paulo ante dixi. ubi sit ds̃ omĩa in
om̃ib. Sic etiam medicus: recte dr
egros diligere. Et quid in eis dilig̃
nisi salutem qm cupit utiq reuoca¬
re: ñ morbum quẽ uenit expellere:
Sic gͦ & nos inuicem diligamꝰ: ut
quantũ possumꝰ inuicem ad haben¬
dum in nobis dm cura dilectionis
adtrahamur. Hanc dilectionẽ nob̃¬
donat ipse qui ait. sicut dilȩxi uos:
ligamus: hoc nobis conferens dili¬
gendo nos. ut mutua dilectione

Expanded text:
alterum non pertineat, quo dictum est, alterum non pertineat, quo dictum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum. In his enim duobus praeceptis, inquit, itur in singulis. Nam et qui diligit Deum, non eum potest contemnere praecipientem ut diligat proximum; et qui sancte ac spiritualiter diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omquam distinguendo addidit Dominus: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis, non quod habebamus, sed ut haberemus, ut perducat nos, sicut paulo ante dixi, ubi sit Deus omnia in omnibus ? Sic etiam medicus recte dicitur aegros diligere; et quid in eis diligit, nisi salutem, quam cupit utique revocare; non morbum, quem venit expellere? Sic ergo et nos invicem diligamus, ut, quantum possumus, invicem ad habendum in nobis Deum cura dilectionis attrahamus. Hanc dilectionem donat ipse nobis qui ait: Sicut dilexi vos, uus invicem, hoc nobis conferens diligendo nos, ut mutua dilectione
Abbreviated transcription (Latin):
erit: qñ omĩa in om̃ibus ds erit.
Talis finis ñ habet finẽ. Nemo ibi
moritur. quo nemo ꝑuenit nisi hu¬
ic scło moriatur: ñ morte om̃ium
qua corpus ab anima deserit᷑. sed¬
morte electorum qua etiam cum in
carne mortali adhuc manetur. cor
sursum ponitur. De quali morte
dicebat apłs. Mortui enim estis: &
uita ũra abscondita ẽ cum xꝑo in
deo. Hinc fortasse dictum ẽ: ualida
ẽ sicut mors dilectio. Hac enim di¬
lectione fit: ut in isto adhuc corrup¬
tibili corpore constituti moriamur
huic scło: & uita nr̃a abscondatur
cum xꝑo in deo. Inmo ipsa dilectio:
ẽ mors nr̃a scło. & uita cum deo.
Si enim mors ẽ. qñ de corpore ani¬
ma exit : quomͦ ñ ẽ mors. quando
de mundo amor nr̃ exit: Ualida
ẽ gͦ sicut mors dilectio. Quid ea
ualidius: qua uincitur mundus:
quod ait dñs. mandatũ nouũ do
uobis. ut uos inuicem diligatis:
illud mauis pret̃missũ ẽẽ manda¬
gatis inuicem: uelut hoc ad illud

Expanded text:
erit, quando omnia in omnibus Deus erit . erit, quando omnia in omnibus Deus erit . Talis finis non habet finem. Nemo ibi moritur, quo nemo pervenit, nisi huic saeculo moriatur, non morte omnium, qua corpus ab anima deseritur; sedmorte electorum, qua etiam cum in carne mortali adhuc manetur, cor sursum ponitur. De quali morte dicebat Apostolus, Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo . Hinc fortasse dictum est, Valida est sicut mors dilectio . Hac enim dilectione fit ut in isto adhuc corruptibili corpore constituti moriamur huic saeculo, et vita nostra abscondatur cum Christo in Deo: imo ipsa dilectio est mors nostra saeculo, et vita cum Deo. Si enim mors est quando de corpore anima exit, quomodo non est mors quando de mundo amor noster exit? Valida est ergo sicut mors dilectio. Quid ea validius, qua vincitur mundus? quod ait Dominus, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis, illud majus praetermissum esse mandagatis invicem, velut hoc ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
homines noui: heredes testam̃ti no¬
ui: cantatores cantici noui. Hec dile
iustos. tunc patriarchas & ꝓpħas: sic̃
postea beatos apłos innouauit. Ipsa
& nc̃ innouat gentes: & ex uniuerso
genere humano quod diffunditur
toto orbe terrarum. facit & colligit
ppłm nouĩi: corpꝰ nouȩ nupte filii
Unde nisi mandato nouo: Propt̃ qd̾¬
ꝓ muicem in ea sollicita sunt m̃bra:
&e si patitur unũ m̃brĩi. compatiun¬
tur omĩa m̃bra. Et si głificatur unũ
m̃brũ: congaudent omĩa m̃bra. Au
diunt enim atq custodiunt. man¬
datum nouũ do uobis. ut uos inuiq̃e
diligatis: ñ sicut se diligunt qui cor¬
rumpunt: nec sicut se diligunt
se diligunt qm̃ dii sunt & filii al¬
tissimi om̃s: ut sint filio eius unico
fr̃es. ea dilectione inuicem diligen¬
tes. qua ipse dilexit eos: ꝑducturus
eos ad illum finẽ qui sufficiat eis.
ubi sacietur in bonis desideriũ eoꝵ.¬
Tunc enim aliquid desiderio ñ de¬

Expanded text:
homines novi, haeredes Testamenti Nohomines novi, haeredes Testamenti Novi, cantatores cantici novi. Haec dilecjustos, tunc Patriarchas et Prophetas, sicut postea beatos Apostolos innovavit: ipsa et nunc innovat gentes, et ex universo genere humano quod diffunditur toto orbe terrarum, facit et colligit populum novum, corpus novae nuptae Filii unde nisi mandato novo? Propter quod pro invicem sollicita sunt membra in ea; et si patitur unum membrum, compatiuntur omnia membra, et si glorificatur unum membrum, congauddiunt enim atque custodiunt. Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis, non sicut se diligunt qui corrumpunt, nec sicut se diligunt se diligunt, quoniam dii sunt, et filii Altissimi omnes, ut sint Filio ejus unico fratres, ea dilectione invicem diligentes, qua ipse dilexit eos, perducturus eos ad illum finem qui sufficiat eis, ubi saTunc enim aliquid desiderio non de
Abbreviated transcription (Latin):
ñs iħc mandatum no¬
ũu se discipłis suis da¬
re testatur: ut dilig¬
ant inuicem. Manda¬
tum inquit nouũ do
uobis: ut diligatis inuicem. Nonne
iam erat hoc mandatum in antiqua
dĩ lege ubi scͥptum ẽ. diliges ꝓximũ
tuũ tanquã te iꝑsũ. Cur ergo nouũ ap-¬
peslat᷑ a dño: quodtam uetus ẽẽ coniun¬
citur: An ideo ẽ mandatum noiũu:
quia exuto uetere. induit nos homi¬
nem nouum. Innouat quippe audi-¬
entem uł potius obedientem ñ om̃is
s ista dilectio: qũa dns ut a carnali
dilectione distingueret addidit. sicut
dilexi uos. Nam diligunt inuicem
mariti & uxores. parentes & filii. &
quecumq alia int̾ se homines neces¬
situdo humana deuinxerit: ut tace¬
amꝰ de dilectione culpabili atq dam¬
nabili. qua diligunt inuicem adul¬
teri. & adultere. scortatores & meretri¬
ces: & quoscumq alios ñ humana
necessitudo. s humanȩ uitȩ noxia
turpitudo coniunxit. Mandatũ gͦ
Uilectio ista nos innouat. ut simus

Expanded text:
s mandatum novum se discipulis suis dare testatur, ut diligant invicem: Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem. Nonne jam erat hoc mandatum in antiqua Dei lege, ubi scriptum est, Diliges proximum tuum tanquam teipsum ? Cur ergo novum appellatur a Domino, quod tam vetus esse convincitur? An ideo est mandatum novum, quia exuto vetere induit nos hominem novum? Innovat quippe audientem, vel potius obedientem, non omnis, sed ista dilectio quam Dominus ut a carnali dilectione distingueret, addidit, sicut dilexi vos. Nam diligunt invicem mariti et uxores, parentes et filii, et quaecumque alia inter se homines necessitudo humana devinxerit: ut taceamus de dilectione culpabili atque damnabili, qua diligunt invicem adulteri et adulterae, scortatores et meretrices, et quoscumque alios non humana necessitudo, sed humanae vitae noxia turpitudo conjungit. Mandatum ergexit nos. Dilectio ista nos innovat, ut simus
Abbreviated transcription (Latin):
circumcisione cordis sꝑi ñ littera:
quoꝵ laus ñ ex hominib s ex deo ẽ:
ꝑtinentium ad iherłm lib̾atam ma¬
tr̃e nr̃am ȩt̾̃nam in cęlis. saram sp̃u-¬
alem: ancillam & filios eius de do¬
mo libertatis eicientem. Ideo enĩ
pilatus quod scͥꝑsit. scͥpsit: quia dñs
quod dixit dixit¬

Expanded text:
ra; quorum laus non ex hominibus, sed ex Deo est, pertinentium ad Jerusalem liberam, matrem nostram, aeternam in coelis, Saram spiritualem ancillam, et filios ejus de domo libertatis ejicientem . Ideo enim Pilatus quod scripsit, scripsit, quia Dominus quod dixit, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
postula a me & dabo tibi gentes
hereditatẽ tuã: & possessionẽ tuam
t̾minos terrȩ. Unde & ipse iam ꝑ
os ꝓprium loquens apud iudeos.
habeo inquit alias oues quȩ ñ sunt
ex hoc ouili: oportet me & ipsas ad¬
ducere. & uocem meã audient: & erit
unus grex & unus pastor. Cur gͦmag¬
nũ uolumus intelligi in hoc titulo
scilicet oleaster factus ẽ particeps
pinguedinis oleȩ. ñ olea particeps
facta ẽ amaritudinis oleastri: Nam
in eo quod de xꝑo ueracĩt scͥptus ẽ
titulus rex iudeoꝵ: qui sunt intel¬
ligendi iudȩi nͥ sem̃ abrahȩ. filii pro¬
missionis: Qui sunt etiam filii dĩ:
qm̃ ñ qui filii carnis ait apłs. hi
filii dĩ: s qui filii ꝓmissionis depu¬
tantur in semine: & gentes erant
quib dicebat. Si autem uos xꝑi. gͦ

Expanded text:
a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Unde et ipse jam per os proprium loquens apud Judaeos: Habeo, inquit, alias oves quae non sunt de hoc ovili: oportet me et ipsas adducere, et vocem meam audient, et erit unus grex et unus pastor . Cur ergo magnum volumus intelligi in hoc titulo Gentium? Quia scilicet oleaster factus est particeps pinguedinis oleae, non olea particeps facta est amaritudinis oleastri . Nam in eo quod de Christo veraciter scriptus est titulus, Rex Judaeorum, qui sunt intelligendi Judaei, nisi semen Abrahae, filii promissionis, qui sunt etiam filii Dei? Quoniam non qui filii carnis, ait Apostolus, hi filii Dei; sed qui filii promissionis, deputantur in semine . Et Gentes erant quibus dicebat, Si
Abbreviated transcription (Latin):
ibi pre ceteris eminebant. Hebrea ꝓpt̃
udȩos in dei lege głantes: greca. ꝓpt̃
gentium sapientes: latina ꝓp̃t roma¬
nos multis ac pęne om̃ib iam tunc
gentib imperantes. Dicebant gͦ pi¬
lato pontifices iudeoꝵ. Noli scribere
rex iudeorum: s quia ipse dixit rex

Expanded text:
ibi prae caeteris eminebant: hebraea, propter ibi prae caeteris eminebant: hebraea, propter Judaeos in Dei Lege gloriantes; graeca, propter Gentium sapientes; latina, propter Romanos multis ac pene omnibus jam tunc gentibus imperantes. 5. Dicebant ergo Pilato pontifices Judaeorum: Noli scribere, Rex Judaeorum; sed quia ipse dixit
Abbreviated transcription (Latin):
iulantem lignum ad semet ipsum
figendu. quod fixurus fuerat in fron-¬
tibus regum: in eo spernendus ocłis im¬
piorum. in quo erant głatura corda
ipsam crucem suam suo gestans hume¬
ro comm̃dabat: & lucernȩ arsurȩ quȩ
sub modio ponenda ñ erat. candela¬
brũ ferebat. Bauilans gͦ sibi crucem
Sexiit in eum qui dicit᷑ caluariȩ locũ
hebraice golgotha: ubi eum crucifix¬
Serunt: & cum eo alios duos. hinc &
hinc: medium autẽ iħm. Isti duo la¬
trones erant sicut alioꝵ eugłistarũ
narratione didicimus. cum quibus
crucifixus. & int̾ quos fixus ẽ xꝑc:
de quo premissa dixerat ꝓphetia. &¬
S inter iniquos deputatus ẽ. Scͥpsit
autẽ & titulum pilatus: & posuit suꝑ
crucem. Frat autẽ scͥptũ: iħc nazare¬
nus rex iudeoꝵ. Hunc gͦ titulũ multi
Slegerunt iudeorum: quia ꝓpe ciuita¬
Stem erat locus ubi crucifixus est iħc.
Et erat scͥptũ hebraice. grece. & latine:
rex iudȩoꝵ. Hȩ quippe tres linguȩ:

Expanded text:
julantem lignum ad semetipsum julantem lignum ad semetipsum figendum, quod fixurus fuerat etiam in frontibus regum: in eo spernendus oculis impiorum, in quo erant gloriatura corda ipsam crucem suam suo gestans humero commendabat; et lucernae arsurae quae sub modio ponenda non erat, candelabrum ferebat . Bajulans ergo sibi crucem, exiit in eum qui dicitur Calvariae locum, hebraice Golgotha: ubi eum crucifixerunt; et cum eo alios duos hinc et hinc, medium autem Jesum. Isti duo latrones erant, sicut aliorum evangelistarum narratione didicimus, cum quibus crucifixus et inter quos fixus est Christus : de quo praemissa dixerat prophetia, Et inter iniquos deputatus est . 4. « Scripsit autem et titulum Pilatus, et posuit super crucem: erat autem scriptum, Jesus Nazarentatem erat locus ubi crucifixus est Jesus. Et erat scriptum hebraice, graece et latine: Rex Judaeorum. » Hae quippe tres linguae
Abbreviated transcription (Latin):
sum iudeoꝵ. Respondit pilatus.
Quod scͥpsi scͥꝑsi. O meffabilem uim
diuine oꝑationis: etiam in cordib
ignorantium. Nonne occulta uox qͦ¬
dam pilato intus quodam si dici po¬
test clamoso silentio ꝑsonabat: qd̾
tanto ante in psalmoꝵ litteris ꝓpħa¬
tum ẽ. ne corrumꝑas tituli inscͥpti¬
scͥpsit. S etiam pontifices qui hoc
corrumpi uolebant: quid dicebant:
Noli scribere inquiunt rex iudeoꝵ:
loquimini insani: Quid fieri contra¬
dicitis: quod mutare nullo pacto ꝑo¬
testis: Numquid enim ꝓpt̾ea ñ erit
uerũ: quia iħc ait rex sum iudeoꝵ
Si corrumpi ñ potest quod pilatus scͥꝑ¬
sit: corrumpi potest quod ueritas dix
enim dixisset in ꝓpħa. ego aut̃ẽ con¬
stitutus sum rex ab eo suꝑ syon mon¬
tem sc̃m eius p̃dicans preceptũ dñi:¬

Expanded text:
um. Respondit Pilatus: Quod scripsi, scripsi. O ineffabilem vim divinae operationis, etiam in cordibus ignorantium! Nonne occulta vox quaedam Pilato intus quodam, si dici potest, clamoso silentio personabat, quod tanto ante in Psalmorum litteris prophetatum est, Ne corrumpas tituli inscriptiscripsit; sed etiam pontifices qui hoc corrumpi volebant, qui dicebant: Noli scribere, inquiunt, Rex Judaeorloquimini, insani? Quid fieri contradicitis, quod mutare nullo puncto potestis? Nunquid enim propterea non erit verum quia Jesus ait: Rex sum Judaeorum? Si corrumpi non potest quod Pilatus scripsit, corrumpi potest quod Veritas dixienim dixisset in prophetia, Ego autem constitutus sum Rex ab eo super Sion, montem sanctum ejus, praedicans pr
Abbreviated transcription (Latin):
Scđm quã uerã sanãq doctrinam:
etiam paulus apłs. cum autẽ uenit
inquit plenitudo temporis. misit ds̃
nit hora: qui cũ patre disposuit om¬
nes horas: tanqmͣ dicens. Pat̾ qũã
ꝓpt̾ homines & apud homines ad me
clarificandum simul constitiumus
uenit hora: clarifica filium tuũ. ut
filius tuus clarificet te. Clarifi¬
catũ a patre filium ñnulli acci¬
piunt in hoc quod ei ñ peꝑcit: s ꝓ
nobis om̃ibus tradidit eum. S si
passione clarificatus dicitur: quanto
magis resurrectione: Nam in passi¬
one magis ens humilitas quã clari¬
tas comm̃datur: apło teste qui ait.
Humiliauit semet ipsũ factus obȩ¬
diens usq ad mort̾ẽ: mortem autẽ

Expanded text:
Secundum quam veram sanamque doctrinam, Secundum quam veram sanamque doctrinam, etiam Paulus apostolus, « Cum autem venit, » inquit, « plenitudo temporis, misit Deus nit hora, qui cum Patre disposuit omnes horas: tanquam dicens, Pater, quam propter homines et apud homines ad me clarifvenit hora: clarifica Filium tuum, ut Filius tuus clarificet te. Clarificatum a Patre Filium, nonnulli accipiunt in hoc, quod ei non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit illum . Sed si passione clarificatus dicitur, quanto magis resurrectione? Nam in passione magis ejus humilitas quam claritas commendatur, Apostolo teste, qui dicit: Humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem aute
Abbreviated transcription (Latin):
qũa fecit orationẽ ꝓ nobis. notam fec̃
& nobis: qm̃ tanti magistri ñ solũ ad
ipsos sermocinatio. s etiam ꝓ ipsis
ad patr̃ẽ oratio. discipłorum eẽt ȩdifi¬
catio: & si illorum qͥ hȩc dicta aderãt
andituri: ꝓfecto & nr̃a qui fueramꝰ
conscͥpta lecturi. Quappt̃ hoc quod
ait. pat̾ uenit hora clarifica filium
tiuim: ostendit om̃e tempis & quid
quando faceret. uel fieri sineret. ab
illo eẽ diꝰpositum. qui tempori subdi
tempora. in  sapientia causas efficien¬
tes habent: in qua nulla sunt tem¬
pora. Non gͦ credatur hȩc hora fato
urgente uenisse. s deo potius ordinan¬
te: nec ei siderea necessitas xꝑi conex¬
uit passionem. Absit enim: ut side¬
ra mori cogerent siderum conditore.
Non itaq xꝑm tempus ut moreret᷑
impegit: s tempus xꝑe quo more¬
retur elegit: qui etiam tempꝰ. quo
de uirgine natus ẽ cũ patre consti¬
tuit: de quo sine tempore natus est

Expanded text:
quam fecit orationem pro nobis, notam fecit quam fecit orationem pro nobis, notam fecit et nobis; quoniam tanti magistri non solum ad ipsos sermocinatio, sed etiam pro ipsis ad Patrem oratio, discipulorum est aedificatio. Et si illorum qui haec dicta aderant audituri, profecto et nostra qui fueramus conscripta lecturi. Quapropter hoc quod ait, Pater, venit hora, clarifica Filium tuum, ostendit omne tempus, et quid quando faceret vel fieri sineret, ab illo esse dispositum qui tempori subdittempora, in Dei sapientia causas efficientes habent, in qua nulla sunt tempora. Non ergo credatur haec hora fato urgente venisse, sed Deo potius ordinante. Nec siderea necessitas Christi connexuit passionem: absit enim ut sidera mori cogerent siderum conditorem. Non itaque Christum tempus ut moreretur impegit, sed tempus Christus quo moreretur elegit: qui etiam tempus quo de Virgine natus est, cum Patre constituit, de quo sine tempore natus est.
Abbreviated transcription (Latin):
lante sꝑu scõ intelligentib: iam ñ erãt
futura ꝓuerbia. Neq enim loquente
in eorum cordib sꝑu sc̃o. taciturus
erat unigenitus filius. qui dixit in
ea hora palam se illis adnuntiaturũ
ẽẽ de patre: quod eis utiq iam intelli¬
gentibus ñ eẽt ꝓu̾bium. S hoc quoq
ipsum quomͦ simul loquant᷑ in suoꝵ
mmmo ipsa trinitas quȩ inseparabi
illo scilicet pacem haberent. in mun¬
do habentes p̃ssuram: ex ortatusq fu¬
isset ut confiderent. qm̃ iꝑse uicit
mundii: eo qui erat ad illos sermone
finito. deinde ad patrẽ uerba direxit:
& orare iam cȩpit. Sic enim eugłista
sequitur dicens. Hȩc locutus ẽ iħc: &¬
subleuatis oculis in cęlum. dixit. Pat̃
uenit hora: clarifica filium tuũ. Pbĩas
dns nr̃ unigenitus & coȩt̃nus patri. in
forma serui & ex forma serui. si hoc o¬
pus eẽt orare silentio: s ita se patri ex¬
hiberi uoluit precatorem: ut meminᷤᷤ¬
set ẽẽ se nr̃m doctorem. Proinde eam

Expanded text:
lante Spiritu sancto, intelligentibus jam non erant futura proverbia. Neque enim loquente in eorum cordibus Spiritu sancto, taciturus erat unigenitus Filius, qui dixit in ea hora palam se illis annuntiaturum esse de Patre, quod eis utique jam intelligentibus non esset proverbium. Sed hoc quoque ipsum, quomodo simul loquantur in suorum s sanctus, imo ipsa Trinitas quae inseparabilillo scilicet pacem haberent, in mundo habentes pressuram, exhortatusque fuisset ut confiderent, quia ipse vicit mundum; eo qui erat ad illos sermone finito, deinde ad Patrem verba direxit, et orare jam coepit. Sic enim Evangelista sequitur, dicens: Haec locutus est oculis in coelum dixit: Pater, venit hora, clarifica Filium tuum. Poterat Dominus Unigenitus et coaeternus Patri in forma servi et ex forma servi, si hoc opus esset, orare silentio; sed ita se Patri exhibere voluit precatorem, ut meminisset nostrum se esse doctorem. Proinde eam
Abbreviated transcription (Latin):
iħc xꝑc in gła ẽ dĩ patris. Hȩc est
um. Humilitas gͦ eius incipit in
sermone apłi. ab eo loco ubiait.
semet ipsum exinaniuit. formã serui
accipiens: & ꝑuenit usq ad mortem¬

Expanded text:
 gloria est Dei Patris. » Haec est um. Humilitas ergo ejus incipit in sermone Apostoli, ab eo loco ubi Semetipsum exinanivit formam servi accipiens; et pervenit usq
Abbreviated transcription (Latin):
ribus aurib id est obaudit meȩ uo¬
ci: quod tantumdem ualeret si dice¬
ret. credit mͥ. Cum itaq xꝑc testi¬
monium ꝑhibeat ueritati: ꝓfecto testi¬
moniũ ꝑhibet sibi. Eius quippe uox
testimonium ꝑhibeo deme. Quod uͦ
ait om̃is qui ẽ ex ueritate audit uo¬
cem meã: grãm cõmendauit qua
scđ̾m ꝓpositum uocat: id est quia hoc
illi donũ ex ueritate collatum ẽ. Qd̃
ad iudeos. & dixit eis. Nullam inue
mo in eo causam. Est autẽ consuetu
do: ut unũ dimittam uob̾ in pascha.
uUultis gͦ dimittam uobis regem iudeoꝵ
Credo cum dixisset pilatus quid ẽ ue¬
ritas. in m̃tem illi uenisse continuo
consuetudinẽ iudeoꝵ. quod solet eis¬
unus dimitti in pascha: & ido ñ ex¬
pectauit ut responderet ei iħe. quid
ẽ ueritas. ne mora fieret: cum recoluis¬
set morẽ. quo posset eis ꝑ pascha duntt¬
ti. quod eum ualde uoluisse manifestũ
ẽ: auelli tamen ex eius corde ñ potuit

Expanded text:
ribus auribus, id est, obaudit meae voribus auribus, id est, obaudit meae voci: quod tantumdem valeret si diceret, Credit mihi. Cum itaque Christus testimonium perhibet veritati, profecto testimonium perhibet sibi: ejus quippe vox testimonium perhibeo de me . Quod vero ait, Omnis qui est ex veritate, audit vocem meam, gratiam commendavit qua secundum propositum vocat. illi donum ex Veritate collatum est. Quoad Judaeosam. Est autem consuetudo vobis ut unum dimittam vobis in Pascha; vultis ergo dimittam vobis regem Judaeorum? Credo cum dixisset Pilatus, Quid est veritas? in mentem illi venisse continuo consuetudinem Judaeorum, qua solebat eis dimitti unus in Pascha: et ideo non exspectavit ut responderet ei Jesus quid est veritas, ne mora fieret, cum recoluisset morem quo posset eis per Pascha dimitti; quod eum valde voluisse manifestum est, Avelli tamen ex ejus corde non potuit