comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quando potui Tantis enim
podagrę.tantisq molestia¬
rũ dolorib p̃mor. ut uita
mea michi grauissima poe¬
na sit. Cotidie enĩ indolore
deficio. & mortis remediũ
expectando suspiro. In cle¬
ro uero huius urbis & popło.
tanti febriũ languores ir¬
ruert̃. ut pęne nullꝰ liber.
nullꝰ seruus remanserit. qͥ
ẽẽ idoneus ad aliqd officiũ
uł ministeriũ possit. De
uicinis aut̃ urbib strages¬
nob̾ mortalitates cotidie
nuntiant᷑. Affrica autẽ. qͣli¬
ter mortalitate & languo¬
rib uastet᷑. qͣnto uiciniores
estis. tanto credo qđ subtiliũ
cognouistis. De oriente uero
qui ueniunt grauiores deso¬
lationes nuntiant. In his
itaq om̃ib qr appropinqͣnte
fine mundi generalẽ ꝑcussionẽ
ẽẽ cognouimꝰ. affligi nimis
de ꝓpriis molestus ñ debemꝰ:¬
tẽ Culogio patriarchȩ alexan¬
drino. Iransacto anno suauis¬
sima sc̃itatis ur̃ȩ scripta suscepi.
quib ꝓęgritudinis meȩ ni¬

Expanded text:
quando potuero. Tantis enim quando potuero. Tantis enim podagrae tantisque molestiarum doloribus premor, ut vita mea mihi gravissima poena sit. Quotidie enim in dolore deficio, et mortis remedium exspectando suspiro. In clero vero hujus urbis et populo tanti febrium languores irruerunt, ut pene nullus liber, nullus servus remanserit, qui esse idoneus ad aliquod officium vel ministerium possit. De vicinis autem urbibnobis mortalitatis quotidie nuntiantur. Africa autem qualiter mortalitate et languoribus vastetur, quanto viciniores estis tanto credo quod subtilius cognovistis. De Oriente vero qui veniunt, graviores desolationes nuntiant. In his itaque omnibus, quia, appropinquante fine mundi, generalem percussionem esse cognoscimus, affligi nimis de propriis molestiis non debem Eulogio patriarchae Alexandrino. Transacto anno suavissima sanctitatis vestrae scripta suscepi, quibus pro aegritudinis meae ni
Abbreviated transcription (Latin):
Iam cogor linguã ab exposi¬
tione retinere. qr tedet ani¬
mã meã uitȩ meȩ Iã nullus
in me sacri eloquii studiũ
requirat. qr ũsa ẽ in luctum
Cythara mea: & organũ meũ
in uocẽ flentiũ. Iam cordis
oculus in mysteriorũ discus¬
sione ñ uigilat. qr dormitaũ
anima mea p̃tedio: Iã min
lectio animo dulcis ẽ. qr obli¬
tꝰ sũ manducare panẽ mei
a uoce gemitꝰ mei Cui aut̃
uiuere ñlicet. de scripturȩ
sacrȩ sensib loqͥ mystica qua¬
lit̃ lib&r: Et qui cogor coti¬
die amara bibere. quando
possũ dulcia ꝓpinare: Itẽ
idẽ italiȩ patriciȩ. & uenantia
ex monacho patricio: Quosdã
de sicilia uenientes affectu
quo debui de sospitate ur̃ȩ
excellentiȩ reqͥrere curaui.
sed de assiduitate egritudine
michi tristia responderuN
Haec aut̃ dicers. nec ego uob
de me ipso inuenio aliud
qđ debeã nuntiare. nisi qđ
peccatis meis facientib ecce
est. si de lecto surgere ali¬

Expanded text:
Jam cogor linguam ab exposiJam cogor linguam ab expositione retinere, quia taedet animam meam vitae meae . Jam nullus in me sacri eloquii studium requirat, quia versa est in luctum cithara mea, et organum meum in vocem flentium . Jam cordis oculus in mysteriorum discussione non vigilat, quia dormitavit anima mea prae taedio . Jam minus lectio animo dulcis est, quia oblitus sum manducare panem meum a voce gemitus mei . Cui autem vivere non licet, de Scripturae sacrae sensibus loqui mystica qualiter libet? Et qui cogor quotidie amara bibere, quando possum dulcia propinare? » Item Italicae patriciae et Venantio, exmonacho patricio: « Quosdam de Sicilia venientes affquo debui, de sospitate vestrae excellentiae requirere 1032 curavi. Sed de assiduitate aegritudinum mihi tristia responderunt. Haec autem dicens, nec ego vobis de meipso invenio aliud quod debeam nuntiare, nisi quod, peccatis meis facientibus, ecce est si de lecto surgere ali
Abbreviated transcription (Latin):
mere suꝑ uenerit : Nisi eius
merorẽ inse susceperit tri¬
bulationi illiꝰ cõpatiens ñ
ẽ. & aliqͣndo de dãpnis ani¬
marũ lug&. sed repente
suꝑueniunt qui de suis ꝓ¬
speritatib letant᷑: Quorũ si
lȩtitiȩ sac̃dos ñ congaud&.
ininus amare creditur filios.
in quoꝵ gaudio ñ exultat.
p̃cipue cũ paulus dicat: gau¬
dere cũ gaudentib flere
cũ flentib. Nichil gͦ tam
onerosũ in ordine sac̃dotũ
uideo quã rigorẽ m̃tis com¬
patiendo flectere. & cũ per¬
sonis suꝑuenientib animũ
mutare. & tam̃ hoc ualde
ẽ necessariũ. Nã qͣndo ex¬
p̃dicatione eiꝰ ad boni operis
gr̃am peccator reducit᷑. si ipse
Nemo aut̃ me rep̃hendat. si
post hac alocutione cessauero.
qr sic̃ om̃s cernitis. nr̃e tribu¬
lationes excreuert̃: Undiq
gladiis circũ fusi sumꝰ. undiq
imminei mortis periculũ
timemꝰ: Alii detruncatis add
nos manib redeunt. alii ca¬
pti. alii int̾empti nuntiant᷑:

Expanded text:
moerens supervenerit, nisi ejus moerens supervenerit, nisi ejus moerorem in se susceperit, tribulationi illius compatiens non est. Et aliquando de damnis animarum luget; sed repente superveniunt qui de suis prosperitatibus laetantur, quorum si laetitiae sacerdos non congaudet, minus amare creditur filios in quorum gaudio non exsultat, praecipue cum Paulus dicat: Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus . Nihil ergo tam onerosum in ordine sacerdotum video quam rigorem mentis compatiendo flectere, et cum personis supervenientibus animum mutare; et tamen hoc valde est necessarium. Nam quando exaedicatione ejus ad boni operis gratiam peccator reducitur, si ipse Nemo autem me reprehendat si post hanc locutionem cessavero, quia, sicut omnes cernitis, nostrae tribulationes excreverunt. Undique gladiis circumfusi sumus, undique imminens mortis periculum timemus. Alii detruncatis ad nos manibus redeunt; alii capti, alii interempti nunciantur.
Abbreviated transcription (Latin):
& de his q̃st̃ necessaria fr̃ib
cogitare. & ẽtra hostiles gla¬
diõs de urbis uigiliis sollici¬
tudinẽ gerere : Ne incursione
subita. ciues pereant ꝓuidere :¬
& int̾ hȩc om̃a ꝓanimarũ
custodia plene atq efficacit̃
ũbũ exhortationis impendere
Loqui & enĩ de dõ. quietȩ ualde
& liberȩ m̃tis est: Iunc nãq
bene lingua dirigit᷑ in ser¬
mone. cum secure sensus
quieuerit intranquillitate :
Quia nec c̃cussa aqͣ imaginẽ
respicientis reddit: sed tunc
in ea uultꝰ intendentis aspi
c̃fusio ꝑturbat: Et paulo.
post Sac̃dos etiã post com¬
punctionẽ ac lacrimas. cogi¬
tur nec essaria q̃q filioꝵ suo¬
rũ cognoscere. & ea q̃ refu¬
git animo patient̃ audire.
atq post suspiria cęlestiũ
quorũlib& carnaliũ homi¬
nũ onera portare. & sepe cũ
suꝑ uenientib cor in diuer¬
sam qualitatẽ transfudere
Iã aliquando de lucris sp̃ua¬
lib gaud&. sed cũ quilib&

Expanded text:
et de his quae sunt necessaria fratribus et de his quae sunt necessaria fratribus cogitare, et contra hostiles gladios de Urbis vigiliis sollicitudinem gerere, ne incursione 166 subita cives pereant providere, et inter haec omnia pro animarum custodia plene atque efficaciter verbum exhortationis impendere? Loqui etenim de Deo quietae valde et liberae mentis est. Tunc namque bene lingua dirigitur in sermone, cum secure sensus quieverit in tranquillitate: quia nec concussa aqua imaginem conspicientis reddit, sed tunc in ea vultus intendentis aspicconfusio perturbat? » Et paulo post: « Sacerdos etiam post compunctionem ac lacrymas cogitur necessaria quaeque filiorum suorum cognoscere, et ea quae refugit animo patienter audire, atque post suspiria coelestium, quorumlibet carnalium hominum onera portare, et saepe cum supervenientibus cor in diversam qualitatem transfundere. Nam aliquando de lucris spiritualibus gaudet; sed cum quilibet
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ: Deprimit terrena
inhabitatio. sensũ multa co¬
gitantẽ: Quȩ enĩ superiora
penetrare etiã collecta non
sufficit. pensate qđ agere
riuis diuidit᷑. a suo alueo sic¬
tractatib omelia .xxi Siue
inqͥt iustꝰ inculpã. siue pec¬
cator in mortẽ corruat: spe¬
culatori tim̃dũ ẽ: Ne hunc
ex suo silentio reatus peccan¬
tiũ parit̾ in uoluat Sed in¬
terĩ dũ loquor. aũtere a mem&¬
ipso oculos uolo. & ecce iterũ
sermo diuinꝰ me inpingit
in memet ipso. ut meã negle¬
gentiã uideã: & mͥ dici haec
q̃ audio ꝑtimescã Sic̃ enĩ su¬
periꝰ dixi. qͥs cor in curis in
numeris sparsũ ad se colligat
Quando & enĩ possũ & ea quȩ
circa me st̃ sollicite omnia
curare. & memet ipsũ adunato
sensu c̃spicere. Quando possũ
prauoꝵ neqͥtias. inseq̃ndo cor¬
rigere. bonoꝵ actus laudando.¬
& admonendo custodire. aliis
t̃rorẽ atq aliis dulcedinẽ
demonstrare: Quando ualeo

Expanded text:
scriptum est: Deprimit terrena scriptum est: Deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Quae enim superiora penetrare, etiam collecta, non sufficit, pensate quid agerrivis dividitur a suo alveo sictractatibus, homilia 11: « Sive, inquit, justus in culpa, sive peccator in morte corruat, speculatori timendum est ne hunc ex suo silentio reactus peccantium pariter involvat. Sed interim, dum loquor, avertere a memetipso oculos volo, et ecce iterum sermo divinus me impingit in memetipsum, ut meam negligentiam videam, et mihi dici haec quae audio pertimescam. Sicut enim superius dixinumeris exsparsum se ad se colligat? Quando etenim possum et ea quae circa me sunt sollicite omnia curare, et memetipsum adunato sensu conspicere? Quando possum pravorum nequitias insequendo corrigere, bonoet admonendo custodire, aliis terrorem atque aliis dulcedinem demonstrare? Quando valeo,
Abbreviated transcription (Latin):
Quia multis curis prementib
ez echihelis ꝓpħȩ librũ corã
caritate ur̃a totũ ꝑordinẽ
ꝑscrutari ñ licuit. bonis uris
desideriis placuit petere :
ut saltẽ extrema eiꝰ uisio. quȩ
ei facta ẽ. de ȩdificio in monte
constituto : quȩ & cunctis ẽ
uisionib eiꝰ obscurior. exponi
debuiss& Et quidẽ u. luntati
ur̃ȩ me parere necesse ẽ:sed
duo st̃ q̃ in hac re ꝑturbant
animũ meũ: Unũ qđ hȩc ea¬
dẽ uisio tandȩ obscuritatis
nebulis tegit᷑. ut uix in ea
aliquid intellectu inter lu¬
cente uideat᷑ Aliud qđ iã
Agilulfũ langobardorum
regẽ ad obsidionẽ nr̃am sũ¬
mopere festinantẽ padum
transisse cognouimꝰ. Unde
sis ac mysticis sensib qͥd ua¬
leat mens misera. timoris
sui ꝑturbationib occupata
Quanto enĩ circa t̾rena plũ
satagit. tanto in his qͣst̃ cȩ¬
lestia minus uid&. ꝓ eo qđ
curis suis extra se ducit᷑: Et
ualde intꝰ minor ẽ. q sicut

Expanded text:
« Quia multis curis prementibus, « Quia multis curis prementibus, Ezechielis prophetae librum coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desideriis placuit petere, ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere necesse est. Sed duo sunt quae hac in re perturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid, intellectu interlucente, videatur. Aliud, quod jam Agilulphum, Langobardorum regem, ad obsidionem nostram summopere festinantem, Padum transisse cognovimus. Unde sis ac mysticis sensibus quid valeat mens misera, timoris sui perturbationibus occupata. Quanto enim circa terrena plus satagit, tanto in his quae sunt coelestia minus videt: pro eo quod curis suis extra se ducitur, valde intus minor est: quia
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ custodiã se ad cõmo¬
dant Et destituta ab om̃ib
antis curarũ tumultib ꝓ ani¬
marũ parit̃ ac ciuitatis custo¬
Iddia
Gregoriꝰ grauabat᷑. ut incoli
molestias corruei ñ solũ sic̃
ꝓposuerat ꝑ ordinẽ hie zechi¬
helis mysteria minime ꝑtra.¬
ctaret. uerũ etiã hostilib in¬
cursionib multisq: corporis
debilitatib aggrauatꝰ astudio
expositionis om̃ino desisteret.¬
& ad dies illos se ꝑuenisse de¬
fleret. atq dissolutionẽ sui cor¬
poris totis conatib flagitaret:
Qua ꝓpt̾ eidẽ loħi ep̃o quęritur
dic̃s Qđ multis ur̃ȩ beatitudini
minime respondi. ñ hoc dor¬
põri meo.sed languori depu¬
tate : qr peccatis meis facientib
eo tẽpore qͦ Ariul fus ad roma¬
nã urbẽ ueniens. alios occidit.
alios detruncauit. tanta me¬
stitia affectꝰ sũ ut incoli mo¬
lestiã caderem:
tẽ in expositione ultimȩ uisi¬
onis hie zechihelis ꝓphetae:

Expanded text:
quidem custodiam se accommoquidem custodiam se accommodant, et destituta ab omnibus antis curarum tumultibus pro animarum pariter ac civitatis custodia Gregorius gravabatur, ut in coli molestias corruens, non solum sicut proposuerat per ordinem Ezechielis mysteria minime pertractaret, verumetiam hostilibus incursionibus, multisque corporis debilitatibus aggravatus, a studio expositionis omnino desisteret, et ad dies illos se pervenisse defleret, atque dissolutionem sui corporis totis conatibus flagitaret. Quapropter eidem Joanni episcopo queritur, dicens: « Quod multis vestrae beatitudini minime respondi, non hoc torpori meo, sed languori deputate: quia peccatis meis facientibus, eo tempore quo Ariulphus ad Romanam urbem veniens, alios occidit, alios detruncavit, tanta moestitia affectus sum, ut in coli molestiam caderem. » Item in expositione ultimae visionis Ezechielis prophetae:
Abbreviated transcription (Latin):
extincti st̃ ꝑ quos aliena ra¬
piebat Itẽ in dialogorum
libro secundo: Preterea in qͥt
antistes canosine eccłȩ ad
nire c̃sueuerat. Quẽ uir dĩ
ꝓ uitȩ suȩ merito ualde
diligebat. Is itaq dũ cũ illo
ingressu regis totile & roma¬
ne urb ꝑditione colloquiũ
haberet. dix̃: ꝑhunc regem
ciuitas ista destruet᷑ ut iã
amplius ñ inhabitet᷑. Cui uir
dñi respondit Roma agen¬
tib ñ ext̃minabit᷑ sed tẽpe¬
statib coruscis & turbinib
ac t̃rę motu fatigata mar¬
cesc& insemet ipsa Cuiꝰ pro¬
phetiȩ mysteria nob iã facta
st̃ luce clariora: Qui in hac
urbe dissoluta moenia. euer¬
sas domos. destructas eccłas
turbine cernimꝰ. eiꝰq ȩdificia
longo senio lassata. qr ruinis
apud ex archũ frnitas ur̃a ut
pacẽ cũ ariulfo. si aliqͥd pa¬
rũ possumꝰ faciamꝰ. qr mileᷤᷤ
de romana urbe tultꝰ ẽ sic̃
ipse nouit: Theodosiaci uͦ qͥ
hic remansert̃ rogatiuũ ñ
accipientes uix admurorũ

Expanded text:
extincti sunt per quos aliena rapiebat. Item in Dialogorum libro secundo: « Praeterea, inquit, antistes Canusinae ecclesiae nire consueverat, quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non exterminabitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsa. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus; ejusque aedificia longo senio lassata, quia ruiniapud exarchum fraternitas vestra, ut pacem cum Ariulpho, si aliquid possumus, faciamus, quia miles de Romana urbe tultus est, 165 sicut ipse novit. Theodosiani vero qui hic remanserunt, rogam non accipientes, vix ad murorum
Abbreviated transcription (Latin):
misimꝰ. & quod nequiter
egimꝰ flendo puniamus:
Prȩueniamꝰ faciem eius in
confessione. & sicut ad¬
corda nr̃a cũ manib ad
dm̃: Ad dm̃ quippe cor¬
da cum manib leuare
est : orationis nr̃e studiũ.
cũ merito bonȩ operatio¬
nis erigere: Dat ꝓfecto.
dat tremori nr̃o fiduciã.
qui ꝑ propħam clamat.
nolo mortẽ peccatoris
sed ut conuertatur & ui¬
uat: Nullus autẽ de
iniquitatũ suarũ inma¬
nitate desperet. ueterno¬
sas nãq nineuitarũ cul¬
pas triduana pęnitentia
abstersit: & conuersus
latro. uitȩ premia etiã
in ipsa sententia suȩ mor¬
iam ꝑcepisse quod petimꝰ:
Citius ad precẽ iudex flecti¬
tur. si a prauitate sua pe¬
titor corrigitur: Imminen¬
te ergo tantȩ animaduer¬
sionis gladio: Nos inpor¬
tunis fletib insistamus.

Expanded text:
misimus; et quod nequiter misimus; et quod nequiter egimus, flendo puniamus. Praeveniamus faciem ejus in confessione; et sicut prcorda nostra cum manibus ad Deum . Ad Deum quippe corda cum manibus levare, est orationis nostrae studium cum merito bonae operationis erigere. Dat profecto, dat tremori nostro fiduciam, qui per prophetam clamat: Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat . Nullus autem de iniquitatum suarum immanitate desperet: veternosas namque Ninivitarum culpas triduana poenitentia abstersit ; et conversus latro vitae praemia, etiam in ipsa sententia suae morjam percepisse quod petimus. Citius ad precem Judex flectitur, si a pravitate sua petitor corrigatur. Imminente ergo tantae animadversionis gladio, nos importunis fletibus insistamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ quȩ metuere uentura
debuimꝰ: saltẽ presentia
& experta timeamꝰ. Con¬
uersionis nobis aditũ do¬
lor aperiat : & cordis
nr̃i duritiã ipsa quã pa¬
timur pęna dissoluat:
Ut enĩ ꝓpħa teste p̃dictũ¬
est. ꝑuenit gladius usq
ad animã : Ecce &e enim
cuncta plebs cęlestis irȩ
mucrone ꝑcutitur. & re¬
pentina Singuli cęde
uastantur: Nec languor
mortẽ preuenit. sed lan¬
guoris moras ut cernitis
mors ipsa precurrit Per¬
cussus quisq ante rapit᷑.
quã ad lamenta pęni¬
tentiȩ conuertatur Pen¬
sate ergo qualis ad con¬
spectũ districti iudicis
peruenit. cui non uacat
flere qđ fecit: Habitato¬
res quiq: non exparte
subtrahunt᷑. sed parit̃ cor¬
ruunt: Domus uacuȩ re¬
linquunt᷑. filiorũ funera
parentes aspiciunt. & sui
eos ad interitũ heredes prȩ¬
cedunt: Unusquisq ergo
nr̃m ad pęnitentię lam̃¬
ta confugiat. dũ flere
ante ꝑcussionẽ llacat:
Reuocemtꝰ ante oculos men¬
tis quicquid errando cõ¬

Expanded text:
Dei quae metuere ventura debuimus, saltem praesentia et experta timeamus. Conversionis nobis aditum dolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa, quam patimur, poena dissolvat: ut enim pest: Pervenit gladius usque ad animam . Ecce etenim cuncta plebs, coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur. Nec languor mortem praevenit, sed languoris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur, quam ad lamenta poenitentiae convertatur. Pensate ergo, qualis ad conspectum districti judicis pervenit, cui non vacat flere quod fecit. Habitatores quique non ex parte subtrahuntur, sed pariter corruunt; domus vacuae relinquuntur; filiorum funera parentes aspiciunt, et sui eos ad interitum haeredes praecedunt. Unusquisque ergo nostrum ad poenitentiae lamenta confugiat, dum flere ante percussionem vacat. Revocemus ante oculos mentis quidquid errando com
Abbreviated transcription (Latin):
attauus fuit: Sed tamen
hanc Gregorius tantȩ
nobilitatis lineã moribus
extulit: ꝓbis actib deco-¬
rauit: Deniq ut post in
propatulo claruit: non
sine magno quodã prȩsa¬
gio. tale sortitꝰ est nom̃:
Gregorius namq ex greco
eloquio. in nr̃am linguã
uigilator: seu uigilantiũ
sonat Re & enĩ uera uigi¬
lauit sibi. dũ diuinis in¬
herendo p̃ceptis: lauda¬
bilit̾ uixit Uigilauit &
fidelib populis. dũ doctri¬
nȩ affluentis ingenio cis
quo trãmite cȩlestia scan¬
derent patefecit Discipli¬
nis uero liberalibus. hoc
est grãmatica. rethorica.
dialectica. lta a pueritia
est institutus: ut quãuis
Nulli in urbe hac puta

Expanded text:
atavus fuit. Sed tamen hanc Gregorius tantae nobilitatis lineam moribus extulit, probis actibus decoravit. Denique, ut post in propatulo claruit, non sine magno quodam praesagio tale sortitus est nomen. Gregorius namque ex Graeco eloquio in nostra lingua vigilator, seu vigilans sonat. Re etenim vera vigilavit sibi, dum divinis inhaerendo praeceptis, laudabiliter vixit. Vigilavit et fidelibus populis, dum doctrinae affluentis ingenio eis quo tramite coelestia scanderent patefecit. 2. Disciplinis vero liberalibus, hoc est grammatica, rhetorica, dialectica, ita a puero est institutus, ut quamvis en nulli in urbe ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
RE¬
urbe ro-¬
mana pa¬
tre Gor¬
diano. ma
uero Siluia
editꝰ. Non solũ spectabili se.¬
natorũ ꝓsãpia: uerũ ctiã
religiosa originẽ duxit :

Expanded text:
reurbe Romana, patre Gordiano, matre vero Silvia editus, non solum de spectabili senatorum prosapia, verum etiam religiosa, originem duxit.
Abbreviated transcription (Latin):
GlO. & dĩ sp̃u sibi reuelante
qm̃ abundantiã ipsius anni
secutũra esset fames : secutus
sc̃i loseph ꝓuidentiã de annõ¬
na quȩ in uillis episcopii nata
fuerat. uel quã ab aliis com¬
parauerat. aceruos quos
metas dicimus fecit: ut po-¬
pulo fame in post modum
laboraturo. inde subuenire
ualeret: Unde & in uilla quȩ
celtus dicit᷑. plures metas
fieri iussit. Ipsi autẽ homi¬
nes celtenses semꝑ rebelles
& seditiosi fuerunt Qui qua

Expanded text:
gio et Dei spiritu sibi revelante, quoniam habundantiam ipsius anni secutura esset fames, secutus sancti Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos quos metas dicimus fecit, ut populo fame in postmodum laboraturo inde subvenire valeret. Unde et in villa que Celtus dicitur plures metas fieri iussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et sediciosi fuerunt. Qui qua
Abbreviated transcription (Latin):
meruert̃ : sed & in ordine
eccłastico ꝑmanser̃t. & ad
Et qr duob modis apostatat᷑
a dõ. fide scilicet & oꝑatione.
sicut illi fide apostatantes
miscđiam consecciti st̃. ita &
is qui criminalit̃ peccando¬
negauit. tam̃ a credulitate
& confessione uerȩ fidei non
declinauit: facile huius pec¬
cate ueniã apud dñi miscdiã
obtinere ualeret. si fructus
pęnitentiȩ dignos ageret:

Expanded text:
ruerunt, sed et in ordine aecclesiastico permanserunt et ad Et quia duobus modis apostatatur a Deo, fide scilicet et operatione, sicut illi fide apostatantes misericordiam consecuti sunt, ita et is qui criminaliter peccandonegavit, tamen a credulitate et confessione vere fidei non declinavit, facile huius peccati veniam apud Domini misericordiam obtinere valeret, si fructus penitentiae dignos ageret
Abbreviated transcription (Latin):
ac scelerũ enormitate sepul¬
to gr̃am resuscitationis apec¬
catis denegat. & digne peni¬
tentẽ atq peccata sua deflen¬
tẽ ꝑ ianuã rec̃ciliationis com¬
munioni altaris sacro scĩ re¬
stituit. remissionẽ totius pec¬
cati postulanti  denegari ñ
deberet diffidere: Nam cum
stephanꝰ ꝓ fide moreretur.
saulus lapidantiũ uestim̃ta
dũ om̃s exertos reddidit.
& tam̃ eundẽ ipsũ in sc̃e eccłȩ
laborib ante cessit: quẽ ꝑse¬
quendo martyrẽ fecit Sed

Expanded text:
ac scelerum enormitate sepulto, gratiam resuscitationis a peccatis denegat. Digne poenitentem, atque sua peccata deflentem, per januam reconciliationis communioni altaris sacro sancti restituit: remissionem totius peccati postulanti denegari non deberet diffidere. Nam, cum Stephanus Saulus lapidantium vestimentadum omnes exertos reddidit, et tamen eumdem ipsum in sancta Ecclesia laboribus antecessit quem persequendo martyrem fecit. D
Abbreviated transcription (Latin):
exponitur consumendus:
sed coruo famulante serua¬
tur illesus Obtinuit ergo
helyas diumno nutu coruiꝰ
prȩstantib quo aleretur:
obsequente quoq ne come¬
deretur Qui ut cęlitus se
custodem designatũ osten¬
deret: aduentantes reliqͥs
aues. eminus non segni
impetu ꝓturbabat: Inter
quas immanẽ quoq lupũ
ꝓpius accedentẽ. ueluti
qui cõmissũ thesaurum
sacrilega audacia atta¬
minare prȩsumeret. pen¬
nis & alis diuerberans: ꝓ¬
cul ab egit Sed ille qđ
non tã ad inferendã ueniꝰ¬
set iniuriã. qũa ad auge¬
ndã miraculi pompam:
quadã sui habitudine stupi¬
dus indicabat O impudens
furor & stulta uesania:
Coruus obsequit᷑. lupus ue¬
neratur. datianꝰ ꝑsequit᷑:
Nec erubescit uelle se adhuc

Expanded text:
exponitur consumendus, exponitur consumendus, sed corvo famulante servatur illaesus. Obtinuit ergo Elias divino nutu, corvis praestantibus, quo aleretur ; obsequente quoque corvo, ne comederetur. Qui ut coelitus se custodem designatum ostenderet, adventantes reliquas aves eminus non segni impetu perturbabat; inter quas immanem quoque lupum propius accedentem, veluti qui commissum thesaurum sacrilega audacia attaminare praesumeret, pennis et alis diverberans procul abegit. Sed ille quod non tam ad inferendam venisset injuriam, quam ad augendam miraculi pompam, quadam sui habitudine stupidus indicabat. O impudens furor, et stulta vesania! Corvus obsequitur, lupus veneratur; Dacianus persequitur, nec erubescit velle se adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
quo & pęna simul perierit:
felicitatis munere donat
Ad cuius ingressũ angelici
lȩtant᷑ sp̃s: om̃sq simul con¬
anima tua digna consortio
quȩ ꝑtinax tulit suppliciũ.
mendax fugit obsequium :
Et quȩ fuit contẽpta ꝑsecutor
quod fureret: sit dedignata
qđ parcerer Cognito igitur
uicisset in UINEEN IIO:
su: illius sibi ꝓmitait cada¬
ueris expositione uindictã:
cuius gemit ex uirtute ui¬
ctoriam: Feris nõq & canib
cȩpta furoris suꝑbia. absu¬
mendũ ꝓici mandat licto¬
rib ut tali pastu eorũ im¬
pleret uentrẽ: quoꝵ ipse
gerebat mentẽ: Sed ut
ficiis: maioris uictoriȩ
retur: mittitur coruius¬
auis inimica cadauerib.
expositas corporis dapes
seruatura ieiuna: Hinc
fr̃s dilectissimi. hinc ad¬
uertite distincta meritoꝵ
obsequia: Helyas quondã
impias ahab uel iezabe¬
lis manꝰ caute declinans.
in deserto coruis ministra¬
ntib pascitur Assertor aut̃
uertiatis UIN OENTIUS.
datiani rabie ꝑemptus. feris

Expanded text:
quo et poena simul perierit. felicitatis munere donat. Ad cujus ingressum angelici laetantur spiritus, omnesque simul conanima tuo digna consortio, quae pertinax tulit supplicium, mendax fugit obsequium: et quae fuit contenta persecutor quod fureret, sit dedignata quod parceret. Cognito igitur vicisset in Vincentio illius sibi promittit cadaveris expositione vindictam, cujus gemit ex virtute victoriam. Feris namque et canibus coepta furoris superbia absumendum projici mandat lictoribus: ut tali pastu eorum impleret ventrem, quorum ipse gerebat mentem. 6. Corvficiis majoris victoriae ratur, mittitur corvusavis inimica cadaveribus, expositas corporis dapes servatura jejuna. Hinc, fratres dilectissimi, hinc advertite distincta meritorum obsequia. Elias quondam impias Achab vel Jezabelis manus caute declinans, in deserto corvis ministrantibus pascitur: assertor autem veritatis Vincentius Daciani rabie peremptus, feris
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ad nos diacones excłe
catinensis calciatos compag
ꝓcedere p̃sũpsisse. qđ qr nulli
actenꝰ ꝑ totã siciliã licuit.
nͥ solis tantũ modo diaconib
eccłȩ misenensis. qͥb olĩ aꝓ
decessorib nr̃is non dubitat᷑
esse c̃cessũ. bene recolitis:
Quia gͦ tantȩ temeritatis au¬
sus ñ est leuit̃ attendendus.
cũ om̃i hoc fr̃nitas ur̃a sub¬
tilitate ꝑ qͥrat: & si ita sicut
ad nos ꝑuenit inuenerit¬
utrũ a se uel alicuius hoc¬
auctoritate p̃sũpserint. nob
subtilit̃ innotescat. ut co¬
gnita ueritate qđ fieri de¬
beat. disponamꝰ: Nã si negle¬
gent̃ ea q̃ male usurpantur
omittimꝰ. excessus uiã alus
defuncto. cũm dalmatinoꝵ
generalitas honoratũ archi¬
diaconẽ quẽ ipse ex presbi¬
tero in diaconẽ c̃uerterat.
sibi p̃ficiendũ c̃cordit̃ ele¬
giss&. eorũq decretũ pon¬
tifex apꝓbassent : factione
Malchi ep̃i rectoris apłici
patrimonii.manuq mili¬

Expanded text:
itaque ad nos, diaconos eccleitaque ad nos, diaconos eccleCatinensis calceatos compagis procedere praesumsisse, quod quia nulli hactenus per totam Siciliam licuit, nisi solis tantummodo diaconis ecclesiae Messanensis, quibus olim a praedecessoribus nostris non dubitatur esse concessum, bene recolitis. Quia ergo tantae temeritatis ausus non est leviter attendendus, cum omni hoc fraternitas vestra subtilitate perquirat,  et si ita sicut ad nos pervenit inutrum a se, vel alicujus auctoritate hoc praesumpserint, nobis subtiliter innotescat, ut cognita veritate, quid fieri debeat, disponamus. Nam si negligenter ea quae male usurpantur omittimus, excessus viam aliis defuncto, cum Dalmatinorum generalitas Honoratum archidiaconum, quem ipse ex presbytero in diaconum converterat, sibi praeficiendum concorditer elegissent, eorumque decretum pontifex approbasset, factione Malchi episcopi, rectoris apostolici patrimonii, manuque mili
Abbreviated transcription (Latin):
fauore partis suȩ ẽẽ cognoue¬
rit. & quȩq sollicita indaga¬
tione reppererit. nob subti¬
lit̃ indic&. ut ueritate sic̃
diximꝰ cognita: fr̃is & coep̃i
nr̃i reuerentissimi Marini¬
ani animos releuemꝰ. Atq
prisca c̃suetudo a nr̃atibus
subtilit̾ in quisita a rauen¬
natib ꝓbari nullomodo
potuit. Gregoriũ in sua sen¬
tentia ꝑmansisse ꝓcul dubio
illud ostendit. quod neque
ob hoc qͣntũ ex apicib eius
dinoscitur. a quoꝗͣ sollicitat
extitit. neq a semet ipfo cõ¬
motꝰ ulterius om̃ino rescri¬
psit : ¶UIIII. Non solũ in ma¬
gnis reb Gregorius sollici¬
tudinis suȩ oculos c̃uerte¬
bat. uerũ etiã ne impune
p̃fumerent᷑ qͣndoq maiora:
hoc in reb minimis curio¬
sissime p̃cauebat. Unde lo¬
hanni siracusano ep̃o scri¬
bit dic̃s Cecł astici uigoris
ordo c̃fundit᷑. si aut temere
illicita p̃sumant᷑. aut impu¬
ne ñ c̃cessa tẽptant᷑ Peruenit

Expanded text:
favore partis esse cognovefavore partis esse cognoverit; et quae sollicita indagatione repererit, nobis subtiliter indicet: ut veritate, sicut diximus, cognita, fratris et coepiscopi nostri reverendissimi Mariniani animos relevemus. » At quia prisca consuetudo a nostratibus subtiliter inquisita, a Ravennatibus probari nullo modo potuit, Gregorium in sua sententia permansisse procul dubio illud ostendit, quod neque ob hoc, quantum ex apicibus ejus dignoscitur, a quoquam sollicitatus exstitit, neque a semetipso commotus ulterius omnino rescripsit. 8. Non solum in magnis rebus Gregorius sollicitudinis suae oculos convertebat, verum etiam ne impune praesumerentur quandoque majora, hoc in rebus minimis curiosissime praecavebat. Unde Joanni, Syracusano episcopo, scribit, dicens: « Ecclesiastici vigoris ordo confunditur, si aut temere illicita praesumantur, aut impune non concessa tententur. Pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
lio inordinate ac temere uti
p̃sumeret. scripsit nob̃ hanc
fuisse pͥscã c̃su&udinẽ. ut
ciuitatis ẽp̃c ipͣsius pallio in
letaniis sollẽpnib uteretur.
qͣrũ tͥ litterarũ exẽplaria
ꝓtua informatione trans¬
misimꝰ. A deodatus uͦ p̾dictȩ
eccłȩ diaconꝰ. dũ apud nos
tẽpore quo hic fuit. similit̃
de eiꝰdẽ usu palli agere
enixius studeret. uolentes
cognoscere ueritatẽ. eũ simi¬
liter ꝗ̃ ẽẽt c̃su&udo curauimꝰ
requirendũ : Qui ut credi
sibimet suaderet. atq a nob̾
ualeret qđ petebat exigere:
sub iure iurando testatus ẽ.
antiquã c̃suetudinẽ ñ fuisse:
ut in quattuor aut quinq
sollẽpnib lȩtaniis pallio
ciuitatis suȩ ep̃c uteretur:
Exꝑientia gͦ tua diligenter
inuigil &. et cũ om̃i sollici¬
tudine quot lȩtaniȩ sollẽ¬
dui solebat in lȩtaniis pal¬
lio cognoscentes libenre¬
concedamꝰ: Sed hoc ñ ab illĩ
ꝑ qͥrat. qͥ ab eccłasticis ex hi¬
bent᷑: sed ab aliis quos sine

Expanded text:
lio inordinate ac temere uti praesumeret, scripsit nobis hanc fuisse priscam consuetudinem, ut civitatis ipsius episcopus pallio in litaniis solemnibus uteretur. Quarum ibi litterarum exemplaria pro tua informatione transmisimus. Adeodatus vero praedictae Ecclesiae diaconus, dum apud nos tempore quo hic fuit similiter de ejusdem usu pallii agere enixius studeret, volentes cognoscere veritatem, eum similiter quae esset consuetudo curavimus requirendum. Qui, ut credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret quod petebat exigere, sub jurejurando testatus est antiquam consuetudinem fuisse ut in quatuor aut in quinque solemnibus litaniis pallio civitatis suae episcopus uteretur. Experientia ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine quot litaniae soledui solebat in litaniis pallium cognoscentes, libentconcedamus; sed hoc non ab illis perquirat, qui ab ecclesiasticis exhibentur, sed ab aliis quos sine
Abbreviated transcription (Latin):
indignꝰ plus de uenientis
pietatis iustitia p̃sumo Et
sunt multa q̃ de iudicio illiꝰ
homines ignorant: qr fortasse
q̃ uos laudatis ille rep̃hend&.
& q̃ uos rep̃henditis ille lau¬
dabit: Inter ergo om̃ia in

Expanded text:
indignus plus de venientis pietatis justitia praesumo; et sunt multa quae de judicio illius homines ignorant, quia fortasse quae vos laudatis ille reprehendet, et quae vos reprehenditis, ille laudabit. Inter ego omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
uisiã modo etiã si uelit. fac̃e
non possumꝰ. Quia Ariul fus
exercitũ aut arith. & nordul¬
fi habens. eorũ sibi dari p̃caria
desiderat ut nob̾cũ loqͥ ali¬
qͥd de pace dign&ur: Item
Sebastiam ep̃o sẏrmiensi. post
hac t̾ra patim᷑ loquimini¬
me ualemꝰ: Breuit̃ tameN
dico qr eiꝰ innos malitia gla¬
dios langobardoꝵ uincitur.¬
ta ut benigniores uideant᷑
hostes qui nos interimunt.
quã rei publice iudices. qui
nos malitia sua: rapinis atq
fallatus in cogitatione con
gerere. Contra hostiũ in¬
Sidias sollicitũ uigilare.
contra ducũ fallatias atq
malitias suspectũ semꝑ ex
Iistere:
Cuius laboris. cuiꝰ doloris sint
ur̃a fr̃nitas tanto ueriꝰ pensat.
qͣnto me qͥhȩc patior purius
amat: Itẽ Anastasio patri¬
barbarorũ gladiis. q̃ a ꝑuer¬
sitate ludicũ patimͣ beatitu¬
dini ur̃ȩ narrare fugio. Ne
eiꝰ gemitũ augeã quẽ minu¬
ere c̃solando debuerã Item
Palladio pb̃ro de monte syna.
post plurima. Peto ut ꝓme¬

Expanded text:
vis jam modo, etiamsi velit, facere omnino non possumus: quia Ariulphus exercitum Autarith et Nordulfi habens, eorum sibi dari precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de pace dignetur. » Item Sebastiano, episcopo Sirmiensi, post hac terra patimur, loqui minime valemus: breviter tamen dico quia ejus in nos malitia gladios Langobardorum vicit, ita ut benigniores videantur hostes, qui nos interimunt, quam reipublicae judices, qui nos malitia sua, rapinis atque fallaciis in cogitatione consgerere, contra hostium insidias sollicitum vigilare, contra ducum fallacias atque malitias suspectum semper existere: cujus laboris, cujus doloris sit, vestra fraternitas tanto verius pensat, quanto me, qui haec patior, purius amat. » Item Anastasio patribarbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuere consolando debueram. Palladio, presbytero de monte Sina, post plurima: « Peto ut
Abbreviated transcription (Latin):
Diem festũ sacra¬
tissimȩ uirgi¬
nis celebramus.
hinc psalmi
resonent. inde
dconcrepent le¬
ctidnes. hinc populorum
turbȩ lȩtentur: inde sub
leuentur pauperes xp̃i:¬
Om̃s ergo gratulẽmur in
ginũ qualiter passa sit
agnes beatissima. ad me¬
moriam reuocemus : Tertio
decimo etãtis suȩ anno.
mortẽ perdidit & uitam
inuenit: quia solũ uitȩ di¬
lexit auctorẽ: Infantia cõ¬
putabãtur inannis: sed erat
Corpore quidẽ iuuencula :
sed animo cana Pulchra

Expanded text:
Diem festum sacratissimae uirginis . celebremus .| hinc psalmi resonent Inde concrepent lectiones| Hinc populorum turbae laetantur . inde sub| leuantur pauperis christi. Ergo gratulemur in ginum . qualiter passa sit agnis beatissima| ad memoriam . reuoluamus. Tercio decimo aetatis suae| anno mortem perdedit uitam inuenit Quia solum uitae| delexit auctorem infantia conputabatur in annis . sed| erat rpore quidem iuuencola . sed animo cana| Pulchra
Abbreviated transcription (Latin):
UITA
hȩc in ꝓuerbiũ in israhel
Ut anima patris ita & anima
filii mea ẽ. anima quȩ pec¬
cauerit ipsa morietur
Dũ similis sensus inuenitur.
auditoris animꝰ ut discre¬
tionis uiã subtilit̃ requirat

Expanded text:
ultra hec in proverbium in Israhel. Ut anima patris, ita et anima filii mea est; anima quae peccaverit, ipsa morietur, dum similis sensus invenitur, auditoris animus, ut discretionis viam subtiliter requirat
Abbreviated transcription (Latin):
douuico regnante :
unc regina ut impleretur
dictũ apostoli saluat᷑ uir in¬
fidelis ꝑ mulierẽ fidelẽ. uo¬
cauit sc̃m ReMIGIUM
urb huius remensis antistitẽ.
dẽp̃cans eũ ut regi salutis
uiã prȩdicaret Quẽ sc̃s sacer¬
dos ꝑmultã salutaris uitae
doctrinã adbaptismũ uenire
p̃dicabat: Et ille ait Libent̃
te audiã beatissime pater.
sed unũ restat. quia populus
qui me sequit᷑ non uult deos
suos relinquere Uadã autẽ
adhortari eos iuxta uerbũ
tuũ: & ueniens rex ad populũ.
cȩpit hortari eos ut in dm̃
qui eis uictoriã dederat cre¬
latione sua nichil eis ꝓdesse
potuerunt: AcclamaueruNT
autẽ om̃s p̃currente miscdĩa
& potentia dĩ Mortales deoᷤ
dm̃ immortalẽ quẽ REMII¬
GIUS p̃dicat credere parati
GLO Ille quoq gaudio ma¬
gno repletus. regẽ & populũ
qualit̃ diabolo & operibus ac
pompis eiꝰ abrenuntiare & in
dm̃ credere deberent: aꝑtis
& breuib uerbis instruxit:

Expanded text:
doveo regnante. XXXV. Tunc regina, ut impleretur dictum Apostoli: Salvatur vir infidelis per mulierem fidelem , vocavit sanctum Remigium urbis hujus Rhemensis antistitem, deprecans eum ut regi salutis viam praedicaret. Quem sanctus sacerdos per multam salutaris vitae doctrinam ad baptismum venire praedicabat. Et ille ait: Libenter te audiam, beatissime Pater; sed unum restat, quia populus qui me sequitur, non vult deos suos relinquere. Vadam autem adhortari eos juxta verbum tuum. Et veniens rex ad populum, coepit hortari eos, ut Deum, qui eis victoriam dederat, crelatione sua nihil eis prodesse potuerunt. Acclamaverunt autem omnes, praecurrente misericordia et potentia Dei: 'Mortales deos Deum, inmortalem, quem Remigius predicat, credere parati gio. Ille quoque gaudio magno repletus, regem et populum, qualiter diabolo et operibus ac pompis eius abrenuntiare et in Deum credere deberent, apertis et brevibus verbis instruxit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sedis diaconũ cũ magna
humilitatis reuerentia
postularet. Gregorius ita
rescripsit: Cons iderare cũ
gaudiis & magnis actionib
gr̃arũ lib&. qͣntas om̃ipo¬
denti dño laudes debemꝰ:
ad libertatis tẽpora sub
imꝑiali benignitatis ur̃ȩ
pietate ꝑuenimꝰ. Nã qͦd̾
ꝑmanere in palatio iux¬
ta antiquã consuetudinẽ
aplicȩ sedis. diaconẽ sere
ur̃a ñ inuenit. ñ hoc meae
negligentiȩ: sed grauissime
necessitatis fuit Quia dũ
formidine declinarent atq
refugerent : Nulli eorũ pote¬
rat imponi. ut ad urbem
regiã in palatio ꝑmansur
accederet Sed postꝗͣ ur̃am
clem̃tiã om̃ĩpotentis dĩ gr̃a
disponente adculiñ imperii
ꝑuenisse cognouerunt. ipsi
quoq suadente lȩtitia: ad
ur̃a uestigia uenire festinan.¬
qui illuc priꝰ accedere ualde
timuerant: Sed qr eorũ qͥdã
ita senectute st̃ debiles. ut
laborẽ ferre uix possint:
quidã uero eccłasticis curiꝰ
uehem̃t̃ implicant᷑. latorẽ

Expanded text:
sedis diaconum cum magna humilitatis reverentia postularet, Gregorius ita rescripsit: « Considerare cum gaudiis et magnis actionibus gratiarum libet, quantas omnipotenti Deo laudes debemus, ad libertatis tempora sub imperiali benignitatis vestrae pietate pervenimus. Nam quod permanere in palatio juxta antiquam consuetudinem apostolicae sedis diaconum vestra non invenit, non hoc meae negligentiae, sed gravissimae necessitatis fuit: quia dum formidine declinarent atque refugerent, nulli eorum poterat imponi, ut ad urbem regiam in palatio permansurus accederet. Sed postquam vestram clementiam, omnipotentis Dei gratia disponente, ad culmen imperii pervenisse cognoverunt, ipsi quoque, suadente laetitia, ad vestra vestigia venire festinanqui illuc prius accedere valde timuerant. Sed quia eorum quidam ita senectute sunt debiles, ut laborem ferre vix possint, quidam vero ecclesiasticis curis vehementer implicantur; et lator
Abbreviated transcription (Latin):
Alii aut̃ in quã opinionẽ uul¬
gus om̃e c̃sentit. asser̃t anto¬
niũ huius ꝓpositi caput. qđ
ex parte uerũ ẽ: Non enim
tã ipse ante om̃s fuit. quã ab eo
om̃iũ incitata st̃ studia: Amatã
paulũ quendã thȩbeũ principẽ¬
rei istius fuisse. ñ nominis: Quã
opinionẽ. nos quoq probamus:
Non nulli & hec & alia ꝓ ut uo¬
luntas tulit. lactitant subter¬
raneo specu crinitũ calcaneõ
gentes Quoꝵ qr impudens men¬
daciũ fuit. ne refellenda quidẽ
sententia uidetur.
git᷑ qr de antonio tã greco quã
romano stilo diligent᷑ memone
traditũ: pauca de pauli princi¬
pio & fine scribere disposui.
magis qr res omissa erat quam
fretus ingenio Quomͦ aut̃ in
media ȩtate uixerit. aut quas
sathane ꝑtulerit insidias: nulli
hominũ cõꝑtũ habet᷑ Sub decio

Expanded text:
Alii autem, in quam opinionem vulgus omne consentit. asserunt Antonium hujus propositi caput, quod ex parte verum est: non enim tam ipse ante omnes fuit, quam ab eo omnium incitata sunt studia. AmathasPaulum quemdam Thebaeum principem istius rei fuisse, non 3 nominis; quam opinionem nos quoque probamus. Nonnulli haec et alia prout voluntas tulit, jactitant: subterraneo specu crinitum calcaneo tgentes. Quorum quia impudens mendacium fuit, ne refellenda quidem sententia videtur. Igitur quia de Antonio tam Graeco quam Romano stylo diligenter memoriae traditum est, pauca de Pauli principio et fine scribere disposui: magis quia res omissa erat, quam fretus ingenio. Quomodo autem in media aetate vixerit, et quas Satanae pertulerit insidias, nulli hominum compertum habetur. INCI
Abbreviated transcription (Latin):
est. habitaui cũ habitantib
cȩdar: multũ peregrinata
est amma mea Nec mirũ
si planxerit se uersari in
tenebris. hoc enĩ cedar in¬
terpretatur: cũ mundus in
maligno positꝰ sit: & sicut
tenebrȩ illius. ita & lumen
eiꝰ: lux quoq in tenebris

Expanded text:
est, habitavi cum habitantibus Cedar, multum peregrinata est anima mea , Nec mirum si planxerit se versari in tenebris hoc enim Cedar interpretatur 691 cum mundus in maligno positus sit; et sicut tenebrae illius, ita et lumen ejus ; luxque in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
perint. & ꝑsingula retuler̃t
qͣnta eis & a qͥb in itinere
diss&. responder̃t se eũ rogas.¬
se. sed ab eo nichil accepisse.
lta ut neq panẽ in uia acce¬
perint. qđ dare om̃ib illi ȩc¬
cłȩ semꝑ familiare fuit: Dixe
argentũ hab&. cellaria ha¬
bet. qđ pauꝑib debeat dare
ñ hab&. Dic gͦ illi. Ut cũ loco
mutet m̃tẽ. Non sibi credat
solã lectionẽ. & grationẽ suf¬
ficere. ut remotꝰ studeat se¬
dere: & de manu nichil fru¬
ctificare. Sed largã manũ
habeat. necessitate patien¬
tib concurrat. alienã ⁊nopiã
suã credat. Quia si ñ habet.
fuerat qđ in considerato zelo
succensus sc̃orũ imagines¬
subhac qͣsi excusatione ne ad¬
orari debuissent confregeri:
Et qͥdẽ qr eas addrari uetuisseᷤ.
om̃ino laudauimꝰ. fregisse
uͦ rep̾hendimꝰ. Dic fr̃ a quo fa¬
ctũ sacerdote. ali quando
auditũ ẽ qđ fecistiꝰ Si non
aliud uł illud de ñ debuit
reuocare. ut dispectis aliis

Expanded text:
per singula retulerunt quanta eis et in itinere disset, responderunt se eum rogasse, sed ab eo nichil accepisse, ita ut neque panem in via acciperent, quod dare omnibus illi ęcclesię semper familiare fuit. Dixerargentum habet, cellaria habet, quod pauperibus debeat dare non habet. Dic ergo illi ut cum loco mutet mentem. Non sibi credat solam lectionem et orationem sufficere, ut remotus studeat sedere et de manu nihil fructificare; sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat: quia si haec non hfuerat, quod inconsiderato zelo succensus, sanctorum imaginessub hac quasi excusatione, ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem, quia eas adorari vetuisses, omnino laudavimus: fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando, vel auditum est, quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare, ut, despectis aliis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ potuit: Constat nimirũ
qr plures libros quã nunc
habeantur cõposuit Quoꝵ
memoriã quidã. in ep̃ali eiꝰ
ꝑstringens ait: Iob hieze¬
chihel. euangłia. & pasto¬
ralẽ exposuit. & multa alia
ut sub audias q̃iã inueniri
ñ posst̃: Qm̃ reuera ante suc¬
censa st̃ quã edita. sic̃ reliqua
ipsius oꝑa q̃ nc̃ in sc̃a romana

Expanded text:
non potuit, constat nimirum non potuit, constat nimirum quia plures libros quam nunc habeantur composuit. Quorum memoriam quidam in episcopali ejus perstringens, ait: Job, Ezechiel, Evangelia et Pastoralem exposuit, et multa alia. Ut subaudias, quae jam inveniri non possunt, quoniam revera ante succensa sunt quam edita, sicut reliqua ipsius opera quae nunc in sancta Romana
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑ Quarũ ipse sũmã lohann
subdiacono rauennȩ respon¬
sali suo significare uidetus
inter cetera sic describens:
Quia karissimꝰ quondã filius
m̃s claudius aliqͣ me loq̃nte
de ꝓuerbiis. de canticis can¬
ticorũ. de ꝓpħis. de libris
quoq regũ & de eptatico
audierat q̃ ego scripto tra¬
dere p̃infirmitate ñ potui.
ipse ea suo sensu dictauit.
ne obliuione deperirent.
ut apto tẽpore hȩc eadẽ mͥ
inferret. & emendatius di¬
ctarent᷑: Quȩ cũ mͥ legiss&.
inueni dictorũ meorum
sensũ ualde inutilius fuisse
ꝑmutatũ: Unde necesse est
ut tua experientia omni
excusatione atq mora ces¬
sante ad eiꝰ monasteriũ ac¬
cedat. c̃uenire fãs faciat.
& cũ om̃i ueritate quantã¬
cũq diuersis scripturis car¬
tulas detulit ad mediũ de¬
ducant. Quas tu suscipe. &
michi celerrime transmit¬
te: Enĩ uero. qr studiositas
Gregorii qui post hec trib
ferme annis suꝑfuit falli

Expanded text:
betur. Quarum ipse summam Joanni, betur. Quarum ipse summam Joanni, subdiacono Ravennae, responsali suo, significare videtur, inter caetera sic describens: Quia charissimus quondam filius meus Claudius, aliqua me loquente de Proverbiis, de Canticis canticorum, de Prophetis, de libris quoque Regum et de Heptateucho audierat, quae ego scripto tradere prae infirmitate non potui, ipse ea suo sensu dictavit, ne oblivione deperirent, ut apto tempore haec eadem mihi inferret, et emendatius dictarentur. Quae cum mihi legisset, inveni dictorum meorum sensum valde inutilius fuisse permutatum. Unde necesse est ut tua experientia, omni excusatione atque mora cessante, ad ejus monasterium accedat, convenire fratres faciat, et sub omni veritate quantascunque de diversis 170 Scripturis chartulas detulit, ad medium deducat: quas tu suscipe, et mihi celerrime transmitte. » Enimvero, quia studiositas Gregorii, qui post haec tribus ferme annis superfuit, falli
Abbreviated transcription (Latin):
libros disputauerat. credit᷑
uehemtius obstitisse: Dicens
oblitcerandã eiꝰ memoriam.
libroꝵ exustionẽ nichil ꝓ¬
ficere : quoꝵ exẽplaria diũ¬
sis petentib mundi ambitũ
penetrassent: Subiungens
immane sacrilegiũ esse
tanti patris tot & talesro¬
Ibros
exurere. suꝑ cuiꝰ caput ipse
sp̃m sc̃m in similitudine co¬
lumbȩ tractantis freq̃ntissime
ꝑspexiss&. Cũq dudũ deuotũ
populũ diaconꝰ cerneret oc¬
casione tẽporis cũ inuidis
resultare. in hoc om̃iũ sen¬
dixerat iureiurando confir¬
mans mori ẽtinuo meruiss&:
ipsi a libroꝵ exustione desi
ret Itaq cũ euangeliis in
ambonem uenerabilis leuita
fetrus ascender. mox ut Gre
pergibasim. sic̃ actenꝰ cernit̃
confessor ueritatis meruit
sepeliri: LXA. Hinc est qudd
consu&udinaliter sp̃s sc̃s in
specie colũbȩ suꝑ scribenti
Gregorii caput depingitus.
& quod expositionũ iliius
pars maxima q̃ utiq ab in¬
uidis exusta recolitur ñ ha¬

Expanded text:
libros disputaverat, creditur libros disputaverat, creditur vehementissime obstitisse dicens, ad obliterandam ejus memoriam librorum exustionem nihil proficere quorum exemplaria, diversis petentibus, mundi ambitum penetrassent; subjungens immane sacrilegium esse, tanti Patris tot et tales libros exurere, super cujus caput ipse Spiritum sanctum in similitudine columbae tractantis frequentissime perspexisset. Cumque dudum devotum populum Diaconus cerneret occasione temporis cum invidis resultare, in hoc omnium sendixerat jurejurando confirmans mori continuo meruisset, ipsi a librorum exustione desisret. Itaque cum Evangeliis in ambonem venerabilis levita Petrus ascendens, mox ut Gregpyrgi basim, sicut hactenus cernitur, confessor veritatis meruit sepeliri. 70. Hinc est quod consuetudinaliter Spiritus sanctus in specie columbae super scribentis Gregorii caput depingitur, et quod expositionum illius pars maxima, quae utique ab invidis exusta recolitur, non ha