comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut columba uerũ
corpus erat formatũ
ad horam h̃uit ĩ sp̃e
columbe. quia aliter
sp̃c ab hominib uide¬
ri ñ posset sicut colum¬
ba. non quin uera co
corpus. Ita de hac fig᷑a
sentitur sicut de aliis.
ĩ quib deus apparuit.
q̃ expleco offõ resolue¬

Expanded text:
Sicut columbam. Verum corpus formatum ad horam habuit in specie columbae: quia aliter spiritus ab hominibus videri non posset sicut columba, non quia vera colcorpus. Ita de hac figura sentitur sicut de aliis in quibus Deus apparuit: quae expleto officio resolve
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunio. qd̾ ẽ. in tͥbula¬
tione uł gaudio. respõ¬
det. cum ablatus erit
sponsus. tunc erunt in
merore ⁊ luctu. donec

Expanded text:
jejunio quod est in tribulatione vel gaudio respondet: Cum ablatus fuerit sponsus, tunc erunt in moerore et luctu, donec
Abbreviated transcription (Latin):
At ihs. ait. ⁊ susceptos
penitentes amplius
infide confortat. et
suꝑbos ad humilita¬
tis ⁊ ꝑietatis grãm

Expanded text:
audiens, ait. Et susceptos poenitentes amplius in fide confortat, et superbos ad humilitatis et pietatis gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
impetu. fidei splendor obtenebs¬
cit. spei celsitudo tabescit. amo¬
ris flamina refrigescit. s ad gu
bernatorem recurramus. illum
sedulo excitemus qui ñ seruit. s
imperat uentis. qui omnia seda¬
bit. qui portum salutis ĩdulgebͣ¬

Expanded text:
impetu, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Verubernatorem recurramus, illum sedulo excitemus, qui non servit, sed imperat ventis, qui omnia sedabit, qui portum salutis indulgeb
Abbreviated transcription (Latin):
aduenit quo ascendente pupim
crucis ubi sompnum mortis cape¬
ret fluctus blasphemantiũ de¬
moniacis excitati ꝓcellis assur
I. puppis mortuis pellib uiuos
continet. ⁊ fluctus arcet. ⁊ ligno
buti. mundum relinq̃re disponi
dimus. mare transire conam᷑
s qͥ ñ dormitabit neq dormit. qͥ¬

Expanded text:
aret. Quo ascendente puppim crucis ut somnum mortis caperet, fluctus blasphemantium daemoniacis excitati procellis assurgPuppis mortuis pellibus vivos contegit et fluctus arcet, et ligno buti dum saeculum relinquere disponimdimus, mare transire conamur: sed qui non dormitavit neque obdormiet
Abbreviated transcription (Latin):
Matheus. porro homines mirati
sunt dicentes. qualis est ħ. ⁊̃c̃. qd̾.¬
Non ergo discipuli. s alii qui ĩna¬
ui erant mirabantur de eo du-¬
dicti. quia necdum nouerant po
trans iordanem. iuncta monti ga¬
laad. in tribu manasse. ñ longe
a stagno tyberiadis. in quo por¬
ci p̃cipitati sunt. sig̃cat gentes¬

Expanded text:
Matthaeus: Porro homines mirati sunt, dicentes: Qualis est, etc. Non ergo discipuli, sed alii qui in navi erant mirabantur, de eo dudicti, quia necdum noverant pottrans Jordanem, juncta monti Galaad in tribu Manasse, non longe a stagno Tiberiadis, in quo porci praecipitati sunt, significat, et
Abbreviated transcription (Latin):
In iordane. quia in
eo figura bap̃mi pre¬
cessit. ⁊ ex nomine des¬
cessum de suꝑbia exi¬
git qd̃ congruit bap

Expanded text:
In Jordane. Quia in eo figura baptismi praecessit, et ex nomine descensum de superbia exigit, quod congruit bap
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nuptie. s ĩmo¬
deratus licitorũ
usus arguitur. pꝰt
pax. ut fideles ꝓ¬
bentur. an trans¬
actismalis sꝑnẽt
iudicem uentur̃.
uñ dĩ: cum dixe¬

Expanded text:
 nuptiae, sed immoderatus licitorum usus arguitur. Postpax, ut fidelis probetur, an transactis malis speret judicem venturum, unde dicitur: Cum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhia signum est p̃scĩe dei.
quia qued dicit certum est
A deo presciri. ⁊ ideo ab hõĩe
debeat timeri. Nullum aut̃
signum qd̾ designat. effecit.
s tm̃ signat qd̾ ostendit.i
sic ꝓpħia ñ necessitatem eo¬
rum facit. que p̃dicit. s sig¬
num est presciencie dei
Non est necessitas rerum.
ex dloquio ꝓpħarum. s sola ex¬
hibitio ueritatis ꝓpħia non
facit necessitatem eorũ que
dicit. s signum ẽ p̃scĩe dei.
ꝓph̃ia alia ex p̃destinatione
dei. quam necesse ẽ omnib
modis euenire. ut sine nr̃o ĩ¬
pleatur arbitrio. ut hec de qͣ
hic agitur. alia ẽ ex p̃scĩa dei.
cui nr̃m adimiscetur arbitri¬
um. alia ẽ que cõminatio
d̾r. que fit ob signum diui
a facie arcus. electi. ⁊̃ iuste pe¬
reant incauti. ⁊ ñ ex p̃scĩa.
quia longe alit̾ prescitur.
quam futurũ cõminetira:¬
it ea que ponit in euungłio
pro testificatõne. ut habe¬
at testimonium a lege ⁊ ꝓphe¬
tis. pro confirmatione fidei. qr

Expanded text:
ia, signum est praescientiae Dei, quia quod dicit certum est a Deo praesciri: et ideo ab homine debet timeri. Nullum autem signum quod designat, efficit: sed tantum signat quod ostendit, sic prophetia non necessitatem oerum facit quae praedicit, sed signum est praescientiae Dei. Non est necessitas rerum ex eloquio prophetarum, sed sola exhibitio veritatis. Prophetia non fecit necessitatem eorum quae dicit, sed signum est praescientiae Dei. Prophetia alia est ex praedestinatione Dei, quam necesse est omnibus modis evenire, ut sine nostro impleatur arbitrio: ut haec de qua hic agitur. Alia est ex praescientia Dei cui nostrum admiscetur arbitrium. Alia est, quae comminatio dicitur, quae fit ob signum animat a facie arcus electi, et juste pereant incauti, et non ex praescientia: quia longe aliter scitur, quam futurum commineturit ea quae ponit in Evangelio: pro testificatione, ut habeat testimonium a lege et prophetis: pro confirmatione fidei, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cit furgens de sepulchro. ⁊ ñ cre¬
ditis. Si ergo decrute descendẽt.
ñ crederetis. s ħ demones ĩmise¬
runt. statim enim senserunt uͥ¬
tutem crucis ⁊̃ suas uͥtutes fra¬
ctas. ⁊ hoc agunt. ut de cruce
descendat. s sciens hoc dominus:
ꝑmanet. ut diabolum destruat.

Expanded text:
cit surgens de sepulcro, et non creditis: si ergo de cruce descenderet, non crederetis. Sed hoc daemones immiserunt; statim enim senserunt virtutem crucis, et suas vires fractas et hoc agunt ut de cruce descendat. Sed sciens hoc Dominus, permanet ut diabolum destruat.
Abbreviated transcription (Latin):
tum dext̾am hũit lã¬
guidam. quia ab ele¬
mosinis torpebat. Sini¬
stram sanam. qr sue u¬
tilitati intendebat. s
modo distribuit carita¬

Expanded text:
ti dextram habuit languidam, quia ab eleemosynis torpebat; sinistram sanam, quia suae utilitati intendebat. At modo distribuit ex charita
Abbreviated transcription (Latin):
quidam iudaicam nulle annoꝵ
fabulam post resurrectionem
iustoꝵ dognatizant. qñ omĩa
que p̃p̃ deum dimisimus mul¬
tiplici nobis fenore sint reddenda.

Expanded text:
iae, Judaicam mille annorum fabulam post resurrectionem justorum dogmatizant, quando omnia quae propter Deum dimisimus, multiplici nobis sint foenore reddenda,
Abbreviated transcription (Latin):
precum. ⁊ tñ in plateis ut iu¬
deantur ⁊ ꝑ hoc amplior gła.
to se orare simulat. ⁊ tñ in
platea. cum famã captat:¬
hoc simplicit̾ intellectum
docet uanam głam mundi
fugiendam. s magis uidet᷑
p̃cipi. ut inclauia pectoris :¬
cogitatõe. labiisq opp̃ssis
oret deum. cubiculum aũ
ẽ cordis secretum. ostiũ car¬
nalis sensus ꝑ quẽ ħ ext̾io¬
ra imp̃be se ingerunt turbe
fantasmatũ orantibꝰ oꝑstre¬
punt. parũ gͦ ẽ cubiculum
intrare. si importunis cogita¬
tionib hostium patet. s resi¬
stendum ẽ carnali sensui¬

Expanded text:
precum, et tamen in plateis ut videantur, et per hoc amplior glorito se orare simulat: et tamen in platea cum famam captatHoc simpliciter intellectum, docet vanam gloriam mundi fugiendam. Sed magis videtur praecipi, ut, inclusa pectoris cogitatione labiisque compressis, oret Deum. Cubiculum autem est cordis secretum. Ostium, carnalis sensus per quem haec exteriora improbe se ingerunt, et turbae phantasmatum orantibus obstrepunt. Parum est ergo cubiculum intrare, si importunis cogitationibus ostium patet. Sed resistendum est carnali sensui
Abbreviated transcription (Latin):
moratione liberationis ppłi
dei ab egypto agebatur transit
ad nouum. qd̃ in sue redemp¬
tionis memoriam eccl̃iam.
frequentare uolebat. ut .s. ꝓ
carne agni ac sanguine sui
corporis ac sangiunis sacra¬
menitur substitueret.⁊ se ẽẽ¬

Expanded text:
to liberationis populi Dei agebatur, transiit ad novum, quod in suae redemptionis memoriam Ecclesiam frequentare volebat, ut videlicet pro carne agni ac sanguine sui corporis et sanguinis sacramentum substitueret. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
priusqͣm frangeret bñdix̃. qr
naturam humanam quam
passurus assumpsit. una cum
tis impleuit. bñdixit panem ĩ
fregit. quia hominem assump¬
ideoꝙ uelocius a mortuis suscitãd̃.

Expanded text:
priusquam frangeret benedixit, quia naturam humanam quam passurus assumpsit, ipse una cum tis implevit. Benedixit panem et fregit, quia hominem assumpideoque velocius eum a morte resuscitandum
Abbreviated transcription (Latin):
Lex modum ultionis constitu¬
it. oculum pro oculo. qd̾ si dici
potest iniusticia iustorum. est.
ñ quia iniqua ẽ. ultio quam
lex statuit. s quia uiciosa est
libido ulciscendi. magisq ad
uidicẽ ꝑtinet hoc int̾ homines
dec̃nere qͣm bonum hominemsͥ
expetere. hic enim redderet ma¬

Expanded text:
lex modum ultionis statuit: Oculum pro oculo. Quae, si dici potest, injustorum justitia est, non quia iniqua est ultio quam lex statuit, sed quia vitiosa est libido ulciscendi, magisque ad judicem pertinet hoc inter homines decernere, quam bonum hominem sibi expetere. Hic enim redderet ma
Abbreviated transcription (Latin):
quib solo noĩe frat̾ne
fidei ⁊ pacisunitatẽ
quam ñ diligit pp̃
bonos cohabitantes
uł erubescit uł timet
impugnare. quitñ
sicut de stultissima
auium structione

Expanded text:
quilibet solo nomine frater, fidei et pacis unitatem quam non diligit, propter bonos cohabitantes, vel erubescit vel timet impugnare, qui tamen sicut destultissima avium struthione
Abbreviated transcription (Latin):
nos facit. quis fructum infinem
afferat. dum dicit. Qui ꝑseueraue¬
rit usq infinem: ipse saluabit᷑.
uldro enim t̾ra fructificat. dum
uoluutatem nr̃ãm deiis expectat.
dicens si uis ꝑuenire ad uitam

Expanded text:
nos fecit, quis fructum in finem afferat, dum dicit: qui perseveraverit usque in finem, ipse salvabitur. Ultro enim terra fructificat, dum voluntatem nostram Deus exspectat, dicens: Si vis pervenire
Abbreviated transcription (Latin):
uͣt centurio hñs sub se mĩlites. homo
iactans semen. filius hominis est.
na dormitatio homuinis mors est
saluatoris exurgit semen nocte
⁊ die. post sompnum xp̃i nũs.
credentium ꝑ ꝓspera ⁊ adu̾sa ma

Expanded text:
t centurio habens sub se milites. Homo jactans semen, filius hominis est: na. Dormitatio hominis, mors est Salvatoris. Exsurgit semen nocte et die. Post somnum Christi, numerus credentium per adversa, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ieiꝵ. Genus humanum tãiͣm
uiius homo uaria peste absũp¬
tus in ꝓthoplausto cecatur. Aũ
uidet. Suirdus fit dum audit
dum adorat emimñgitur obinu¬
tescit dumi loquitur. Mancus
fit dum manum erigit. Incur¬
uatur dum erigitur. Idropicus
fit dum concupiscit. claulus:
dum ꝓgreditur. lepra suffundi¬
tur. dum nudatur. demone im¬
pletur ãum diuinitatem appetit.
Moritur morte dum audacter
eũ ⁊ c̃. Seorsum a turbulentis co¬
gitationib ĩ actib inordinatis.
sermonib q incompositis. eluci¬
tur qui s anari meretur. digit
qui in aure mittuntur ũba sp̃c¬

Expanded text:
er. Genus humanum tanquam unus homo varia peste assumptus in protoplasto caecatur, dum videt; surdus fit, dum audit; dum odorat, emungitur; obmutescit, dum loquitur; mancus fit, dum manum erigit; incurvatur, dum erigitur; hydropicus fit, dum concupiscit; claudus, dum progreditur; lepra suffunditur, dum nudatur; daemone impletur, dum divinitatem appetit; moritur morte, dum audacter eum, etc. Seorsum a turbulentis cogitationibus et actibus inordinatis serminobusque incompositis educitur qui sanari meretur. Digiti qui in aures mittuntur, verba Sp
Abbreviated transcription (Latin):
muit. geniere nos docuit. ⁊ in ce¬
lum thesaurum nr̃i cordis eri
ut d̾r. Rugiebam a gemitucord̾
mei. ⁊ c̃. Dñe ante de omne deside¬
rium meum. ⁊̃ ait illi. efeta. qd̃
res aꝑte sunt. ad hymnos ⁊ cã¬
tica. ⁊ psalmos. Soluitur lingͣ
ut eructet ũbum bonum. quod
ñ possunt nec mine nec ũbera
cohibere uel prohibere. uñ pau-¬
dei ñ est alligatum in me. & p̃¬

Expanded text:
muit. Gemere nos docuit, et in coelum thesaurum nostri cordis erigut dicitur: Rugiebam a gemitu cordis mei; Domine, ante te omne desiderium meum, etc. Et ait illi: Ephpheta, quod res apertae sunt ad hymnos et cantica et psalmos. Solvitur lingua, ut eructet verbum bonum, quod non possunt nec minae nec verba cohibere vel prohibere. Unde PauDei non est alligatum in me .
Abbreviated transcription (Latin):
bo simul curare
poterat. paulatĩ
curat. ut magni¬
tudinem huma¬
ne cecitatis osten
redeat. ⁊̃ grãm suã
singula ꝑfectiõis

Expanded text:
 simul curare poterat, paulatim curat, ut magnitudinem humanae caecitatis ostendredeat, et gratiam suam singula perfectionis
Abbreviated transcription (Latin):
B. Mira conũsio isrł. quondam
filius nos canes ꝓ diuersitate fid̾i
ordo nominũ mutatur. de illis d̾r.
circundederunt me canes młti.
de nob̃. alias oues habeo que ñ

Expanded text:
. Mira conversio: nam Israel quondam filius, nos canes. Pro diversitate fidei ordo nominum mutatur. De illis dicitur: Circumdederunt me canes multi . De nobis: Alias oves habeo, quae n
Abbreviated transcription (Latin):
midi estis neclum habetis fi¬
dem: ttimuerunt timore
magno. ⁊ dicebant ad alteru¬
trum. Quis putas est iste. qr
uenti ⁊ mare obediunt ei Et
uenerunt tͣnsfrecum maris ĩ
regionem gerascenorum. Et
exeunti ei denaui: statim oc¬

Expanded text:
midi estis necdum habetis fidem et timuerunt magno timore et dicebant ad alterutrum quis putas est iste quia et ventus et mare oboediunt ei et venerunt trans fretum maris in regionem Gerasenorum et exeunti ei de navi statim oc
Abbreviated transcription (Latin):
nat. nece aꝑte redargutus. im¬
pudentior fieret: mittit crimẽ
in numerum. ut conscius pe¬
nitenciam agat:¬
Ieꝵe. Unus ex uob ⁊̃c̃. Dum fal¬
sitas arguitur. ueritas cõpro¬
batur. ⁊̃ impletur. Qui edebat

Expanded text:
nat, ne aperte redargutus impudentior fiat. Mittit crimen in numerum: ut conscius poenitentiam agat. Unus ex vobis. Dum falsitas arguitur, veritas comprobatur et impletur. Qui edebat
Abbreviated transcription (Latin):
Cur non ⁊ ioseph cum maria
inuentus est amagis. neali¬
qua inde male suspicionis oc
cias statim nato saluatore
ad eum adorandũ miserunt:

Expanded text:
Cur non et Joseph cum Maria inventus est a Magis? Ne aliqua inde malae suspicionis occmitias suas statim nato Salvatore ad eum adorandum miserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uirum marie. quid
ad xp̃m gen̾atio ex
daiud deducta ad io¬
ne ioseph. s ñ est cõsu¬
etudo scripturarum
ut ordo mulierũ ĩ ge¬
nerationib texatur.
ioseph inducitur. cũ
de una ioseph ⁊ Mari¬
a tribu fuerint. unde
⁊ eam qͣi ꝓpinquam
cogebatur accipere.
funderet. uñ ⁊ simul
tamꝙͣ de una stirpe
profiterent᷑ in bethle¬
em redire cum singu¬
li in suam
ciuitatem:¬

Expanded text:
irum Mariae. Quid ad Christum generatio ex David deducta ad Jone Joseph? Sed non est consuetudo Scripturarum, ut ordo mulierum in generationibus texatur; Joseph inducitur, cum de una Joseph et Maria tribu fuerint. Unde et eam quasi propinquam cogebatur accipere, funderet: unde etiam simul tanquam de una stirpe profitentur in Bethlehem redire cum singulis in suam civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
sigc̃at. mundicia phicoꝵ sterilis est. cõmunio apłoꝵ ñ lota:
et undas. qd̃ elementis domina¬
retur ostendit. s carnales ad hͤ
discipuli magnitudine quidem
uirtutum stupebant. s diuine
uel magnitudine signoꝵ. etiam
uultu plurimis notus erat.
quod qui trans gressus fuerit:
minimus uocabitur in regno
celoꝵ. uel assumꝑtionem carnis
ꝑ quam uenimꝰ ad ũbum dei
sit cõfessio domini ad patrem qͣ
d̾r. Quia abscondisti hec a sapiẽ¬
tib. ⁊ prudentib. ⁊̃ reuelasti ea
ꝑuulis. In docti ueniunt. infir¬
mos aducunt. uł ut fimbriame¬
nis contingant. ⁊ ĩo cupita sa¬
lude potiuntur. pħiei uero ⁊ scri¬
be qui doctores ppłi ẽẽ debebant
si ad ũbũ audiendũ. ñ qͣi ad me

Expanded text:
ficat. Munditia Pharisaeorum sterilis est, communio apostolorum nonet undas, quod elementis dominaretur ostendit. Sed carnales adhuc discipuli magnitudine quidem virtutum stupebant, sed divinavel magnitudine signorum: etiam vultu plurimis notus erat. quod qui transgressus fuerit, minimus vocabitur in regno coelorum: vel assumptionem carnis per quam venimus ad Verbum Dsit confessio Domini ad Patrem qua dicitur: Quia abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis . Indocti veniunt, infirmos adducunt, ut vel fimbriam ejus contingant, et ideo cupita salute patiuntur. Pharisaei vero et Scribae, qui doctores populi esse debebant, non ad verbum audiendum, non qua
Abbreviated transcription (Latin):
bus uituperant. cum in eorum
oꝑib nichil mundicie inueni¬
atur. Ip̃i aqua exterius loti. cõ
na u̾itatis. que eos iubet. qui
panem uite qui de celo descend̾.
manducare desiderant. crebro
aliorumq iustice fructuum
lom̃to sua opera purgare
seruant: qui cordium suorum
⁊ corporum sordes negligunt.
Non enim hoc de maderialib
Ianib dictum est. s ꝓ menti¬
tium mundatione. ⁊ oꝑm casti¬
gatione. ⁊ aĩaꝵ castimonia ⁊
Mira iusticia filium dei argu¬
unt. quia ñ seruat p̃cepta ho-¬
minum. Manus audem .i. oꝑa
non corporis sz anme lauande
sunt. ut fiat in ilł uerbum dei.
tione confutat. qi uos ꝓpt̾ tra¬
ditõnem hominum precepta
dei contempnitis ⁊ negligitis.
Quare ergo meos discipulos
arguitis. qui iussa senioꝵ paru

Expanded text:
bus vituperant, cum in eorum operibus nihil immunditiae inveniatur. Ipsi aqua exterius loti, consna veritatis eos jubet, qui panem vitae qui de coelo descendit manducare desiderant, crebro aliorumque justitiae fructuum lamento sua opera purgare.servant, qui cordium suorum et corporum sordes negligunt. Non enim hoc de materialibus manibus dictum est, sed pro mentium emundatione, et operum castigatione, et animarum sanctimonia Mira stultitia! Filium Dei arguunt, quia non servat praecepta hominum. Manus autem, id est, opera non corporis sed animae lavandae sunt, ut fiat in illis Verbum Dei. tione confutat, quasi, Vos propter traditionem hominum praecepta Dei contemnitis et negligitis, quare ergo meos discipulos arguitis, qui jussa senioru
Abbreviated transcription (Latin):
Noc ordine scandala uitarede¬
bemus. ne quem ledamus. ⁊ pec¬
cantem ⁊elo iusticie corripiamꝰ.
⁊ penitenti mĩe uiscera panda
mittere. s penitenti. Ita peccat
qui uidens frẽm peccare. tacet.
sicut qui penidenti ñ indulget.
Nam qui dixit. si penidet. cli¬
mitte. premisit: si peccauerit
increpa. nec difficilis sit uenia.
nec remissa indulgencia:

Expanded text:
Hoc ordine scandala vitare debemus ne quem laedamus: et peccantem zelo justitiae corripiamus, et poenitenti misericordiae viscera pandammittere; sed poenitenti. Ita peccat qui videns fratrem peccare tacet: sicut qui poenitenti non indulget. Nam quod dixit: si poenitet dimitte, praemisit, si peccaverit increpa. Nec difficilis sit venia nec remissa indulgentia.
Abbreviated transcription (Latin):
minuantur: an non licet. stulta
questio contra bonitatẽ dei q̃rẽ¬
dum eẽt ñ si daret qd̾ ñ deberet.
s si ñ daret qͦd deberet. an oculꝰ
tuus neqͣm. Uere iudei pͣuam in¬
tentionem habuerunt qui ꝓhi¬
buerunt apłos gentezib loqui
ut salue fierent

Expanded text:
ut non licet. Stulta quaestio contra bonitatem Dei. Quaerendum esset, non si daret quod non deberet: sed si non quod deberet. An oculus tuus, etc. Vere Judaei pravam intentionem habuerunt qui prohibuerunt apostolos gentibus loqui, ut salvae fierent
Abbreviated transcription (Latin):
daret tͥbuta. ñ hr̃et. Iudas quidẽ
tere nefas cduxit id ip̃m dans¬
q exemplũ nob̃¬
uel regnum dei doctrina ẽ euã¬
głii. cui obedire simpłr. ⁊ sñ ul¬
la retractatõne debemus. sicut
hic ñ contradicit dectorib:¬

Expanded text:
daret tributa non haberet. Judas quidem habebat tere nefas duxit; id ipsum dans exemplum nobel regnum Dei, doctrina est Evangelii, cui obedire simpliciter et sine ulla retractatione debemus, sicut puer non contradicit doctorib
Abbreviated transcription (Latin):
plum cathcizandi ⁊ baptizandũ
fandes. qui nec saꝑe nec facere a¬
liquid possunt. s ꝑfidem ⁊ cõfes¬
sionem parentum lib̾ant᷑ a diãbo
Dominus in monte. ũbum ĩ alto
sedet. quia in sua maiestate non
posset indelligi:
qui ñ obediunt. ⁊̃ si intelligũt:¬

Expanded text:
plum catechizandi et baptizandi infantes, qui nec sapere, nec facere aliquid possunt, sed per fidem et confessionem parentum liberantur a diaboDominus in monte, verbum in alto sedet: quia in sua majestate non posset intelligi. qui non obediunt, etiamsi intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
int̾rogabant eũ discipuli eius
ꝑabolam. q ait illis. Sie ⁊ uos
imprudentes estis. Non intelli¬
gitis qr omne extrinsecus intͦ¬
ens in hoĩem. ñ potest eum coĩ¬
quimare. qui a non introiit in
cor eiꝰ. s inuentrem. ⁊ in secessũ
exit. purgans õs escas. Dicebat
aũ. qm̃ q̃ de hõie exeunt. illa co

Expanded text:
discipuli ejus abolam. Et ait illis: Sic et vos imprudentes estis. Non intelligitis, quia omne extrinsecus introiens in hominem, non potest eum coiare: quia non intrat in cor ejus, sed in ventrem, et in secessum exit, purgans omnes escas. Dicebat a
Abbreviated transcription (Latin):
tiones ꝓcedunt. Adulteria. for¬
nicationes. homicidia. furta.
auaricie. neqͥcie. dolusimpudi¬
citia. oculus malus. blasphemie.
suꝑbia. stulticia. Omma hec ma-¬
la: abintus procedunt. ⁊ cõmu¬
nicant hominem Et inde sur-

Expanded text:
dunt adulteria fornicationes homicidia furta avaritiae nequitiae dolus inpudcitia oculus malus blasphemia superbia stultitia omnia haec mala ab intus procedunt et communicant hominem et inde sur
Abbreviated transcription (Latin):
Consuetudinis he¬
braice erat. ut in¬
ulieres de substã¬
cia sua. precepto¬
qued ⁊ dominus
accepit. ut exem¬
plum daret aplis.¬

Expanded text:
Consuetudinis Hebraicae erat, ut mulieres de substantia sua praeceptoquod Dominus accepit, ut exemplum daret apos
Abbreviated transcription (Latin):
uͭerendum. si contra iħm om̃s
nationes insurgant. cũ mul¬
to fortiores ip̃e ħt exercitus ã¬
głoꝵ. ałr. hic numerus sigcat
om̃e genus hominum. cum ro¬
mano imperio contra iudeos
fustib querere eum qui ultro
gregamini. qr potestas ur̃a ĩ
q tenebris ẽ.
petrus qui negatõem lacri¬
mis abluit. ⁊̃ confessione d̾i
funditus extirpauit. recupe¬
ratõem eõrum significat qͥ
in martyrio labuntur. ita ce¬
teri qui fugerunt. caudelã
fugiendi docẽt eos qui mi¬
nus ydone sunt ferencis ad¬
ũsis. quib dutius est latere.
qͣm se discrimini cõmitcere .i¬
ta ⁊̃ adolescens. qui scd̃m mar¬
cum relicta sindone nudus ꝓ¬
fugit. illorum opus ⁊̃ ans¬
mum designat. qui ut secu-¬
riores sint: omnia q̃ in mũ¬
do h̃nt abiciunt. ⁊̃ deo potiꝰ
nudi famulari. qͣm herendo
mundi reb maderiam temp¬
tandi. ⁊ a deo reuocandi dare
didicerunt Iuxta grempli¬

Expanded text:
erendum, si contra Jesum omnes nationes insurgant, cum multo fortiores ipse habeat exercitus angelorum. Aliter: Hic numerus significat omne genus hominum cum Romano imperio contra Judaeos fustibus quaerere eum qui ultgregamini, quia potestas vestra est in tenebris.etrus, qui negationem abluit lacrymis, et confessionem Dei funditus extirpavit, recuperationem eorum significat, qui in martyrio labuntur, ita caeteri qui fugerunt, cautelam fugiendi docent eos, qui minus idonei sunt in ferendis adversis, quibus tutius est latere, quam se discrimini committere. Ita etiam adolescens, qui secundum Marcum, relicta sindone, nudus profugit, illorum opus et animam designat qui, ut securiores sint, omnia quae in mundo habent, abjiciunt; et Deo potius nudi famulari, quam habendo res mundi, materiam tentandi, et ab eo revocandi, dare didicerunt, juxta exempl
Abbreviated transcription (Latin):
diis litcere egrediens insublu
loco recipit saluatorem. Nam qͥ
litc̃am sequitur: in imo pascha
facit. s qui aque baiulum .i. p̃
ut agat conscius penidenciam.
ñ tñ designat sp̃alit̾ ne ĩpuden
qͣm sibi. ⁊̃ timentes ⁊̃ fragili¬
tatem suam: querunt de pec¬
cado. cuius: ñ habent cõscĩam¬
In parapside. marcus in catino
parapsis est uas escarum qua-¬
tinum uas fictile aptum ad
mittendum liquorem. uel po¬
tuit fieri. ut mensa fictile uas
⁊ quadrangulum contineret:¬

Expanded text:
stiis litterae egrediens in sublimi loco recipit Salvatorem. Nam qui litteram sequitur in imo pascha facit. Sed qui aquae bajulum, id est ut agat conscius poenitentiam, non tamen designat specialiter, ne impudentquam sibi: et timentes etiam fragilitatem suam, quaerunt de peccato cujus non habent consciIn paropside. Marcus: in catino. Paropsis est vas escarum quatinum vas fictile aptum ad immittendum liquorem, et potuit fieri ut mensa fictile vas et quadrangulum contineret
Abbreviated transcription (Latin):
qui fc̃m iude execrantur. ⁊ idẽ
faciunt. Nam cum ꝓ munere
falsum destimonium dicunt
qr ũitatẽ negãt: delum qui u̾i¬
tas ẽ. negant uendũt. dum
caritatem uiolant. deum qui
caritas est ꝓdunt. p̃sertim cum

Expanded text:
qui factum Judae exsecrantur, idem faciunt, quia cum pro munere falsum testimonium dicunt, quia veritatem negant, Deum qui veritas est, vendunt. Dum charitatem violant, Deum qui charitas est, produnt, praesertim cum
Abbreviated transcription (Latin):
m arcus ⁊̃ lucas dicunt patremfami¬
lias. qd̃ ergo ait ad quenidam
tamquam ex ꝑsona sua. ⁊ non
deum studio breuitatis illũ compẽ¬
dio insinuauit.

Expanded text:
Marcus et Lucas dicunt patremfamilias. Qui ergo ait ad quemdam, tanquam ex persona sua et non Domini studio brevitatis illum compendio insinuavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut multa dixit in ꝑabłis ata
⁊ fecit. cur enim in fitu fructum
q̃ reret. cꝰ tempus ñdum ẽẽ qͥlibet¬
homo sciret. ⁊ ob id et̾ne sterilita¬
ti dampnaret. nͥ quia plebem qͣm
docebat ũbo. t̾ruit hoc fco. ne quis

Expanded text:
Sicut multa dixit in parabolis, ita et fecit. Cur enim in ficu fructum quaereret, cujus tempus nondum esse quilibet sciret, et ob id aeternae sterilitati damnaret, nisi quia plebem quam docebat verbo terruit hic facto; ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
Latro ẽ qui luera sectatur. qui et
ñ dandes corporalit̾ ꝑsequitur. ⁊
dandes necat sp̃ualiter. ⁊ dum le¬
sionem proxui cogitat. qͣi latro
sedet in spelunca:¬

Expanded text:
Latro est qui lucra sectatur, qui et non dantes corporaliter persequitur, et dantes necat spiritualiter, et dum laesionem proximi cogitat, quasi latro sedet in spelunca
Abbreviated transcription (Latin):
B. Et uelum ⁊c̃. ut archa testam̃¬
ti ⁊ omnia legis sacramenda q̃
tegebantur appareant.⁊ad gẽ¬
tes transeant ante dicebatur.
notus in iudea deus in isrł.M.¬

Expanded text:
 Et velum templi. Ut arcam testamenti, et omnia legis sacramenta quae tegebantur appareant, et ad gentes transeant. Ante dicebatur: Notus in Judaea Deus, in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmo diuine pie¬
tatis ordo poscebat.
ut eodẽ temporis
tandum quia ho¬
recessuro a centro
suo crucifixus est¬
riente sole resur¬
adam enim peccã¬

Expanded text:
imo divinae pietatis ordo poscebat, ut eodem temporis tandum quod horecessuro a centro mundi, crucifixus siriente sole resurAdam pecca
Abbreviated transcription (Latin):
uocari uł iudeiso¬
lito sibiꝰ mone ũ¬
ba dñi deprauã¬
des imbecillitate
defamabant eũ
qd̃ helye uocaret
auxilium:
Ier. Currens ã.¬

Expanded text:
vocari. Vel Judaei solito sibi sermone verba Domini depravantes, imbecillitatis infamabant eum quod Eliae vocaret auxilium. VERS. 36.-- Currens a
Abbreviated transcription (Latin):
B.Ostenditur qͣre cen¬
emisisse. nlłs enĩ ħt podes¬
tatem mittendi sp̃m. nͥ
cõditor
reseraret ꝑadisi.⁊qua hora pͥ¬
mus adam peccando mundo mor
dam mortẽ moriendo destrueret :¬

Expanded text:
Ostenditur quare cenemisisse. Nullus enim habet potestatem emittendi spiritum, nisi conditor reseraret paradisi, et qua hora primus Adam peccando mortem huidam mortem moriendo destrueret
Abbreviated transcription (Latin):
nacula querit. ubi nulla adũsita¬
tis aura est timenda. qr dens om¬
nipotens templum eius ẽ ⁊ agnꝰ
minis bonũ est intrare in gaudiũ
catam humanitatem. tanto af¬
ficitur gaudio ut nunqͣm ue¬
lit ab eius intuitu secerni. quid
putandum est de hiis qui diui¬

Expanded text:
nacula quaerit, ubi nulla adversitatis aura est timenda, quia Deus omnipotens templum ejus est et agnus; minis bonum est intrare in gaudium catam humanitatem, tanto afficitur gaudio, ut nunquam velit ab hujus intuitu secerni, quid putandum est de his qui divi
Abbreviated transcription (Latin):
turi estis. ut lugentes
Auctus de absentia spõ¬
si. nec ante incarnatõ¬
nem defuit ĩ patͥb. nͨ¬
post passionem. nͥ qͣm¬
diu in carne c̃ discipu

Expanded text:
turos, ut lugentes uctus de absentia sposi, nec ante incarnationem defuit in patribpost passionem, nisi quandiu in carne cum discipu
Abbreviated transcription (Latin):
In egypto genuit phares es¬
rom. ⁊ esrom aram. ⁊ aram
aminadab. ⁊ aminadab na¬
ason. ⁊ tunc moyses eduxit
eos de egypto. naason fuit
dux sub moyse in tͥbu iuda
ꝑ desertum. in quo genuit
salomon. Iste sałon fuit prin¬
ceps in tͥbu iuda. qui cum io¬
sue in t̾ram ꝓmissionis intͣ¬
uit. Iste sałon in t̾ram ꝓmis¬
sionis genuit boor de raab¬

Expanded text:
In Aegypto genuit Phares Esrom, et Esrom Aram, et Aram Aminadab, et Aminadab Naasson: et tunc Moyses eduxit eos de Aegypto. Naasson fuit dux sub Moyse in tribu Juda per desertum, in quo genuit Salmon. Iste Salmon fuit princeps in tribu Juda, qui cum Josue in terram promissionis intravit. Iste Salmon in terra promissionis genuit Booz de Raab
Abbreviated transcription (Latin):
Ideo sołꝰ iudas nominatim
expͥmitur. ut eum cognos¬
ceres. qd̃ ex eius stirpe fu̾at
De iuda xp̃c: quem omnes
gentes susceperunt. qͦ ue¬
niente iam herodes alieni¬
gena principabatur:
gauit dicens. hic pͥor egre¬

Expanded text:
Ideo solus Judas nominatim exprimitur, ut eum cognosceres qui ex ejus stirpe fueratDe Juda Christus quem omnes gentes susceperunt: quo veniente jam Herodes alienigena principabatur. gavit dicens: Hic prior egre
Abbreviated transcription (Latin):
uitant diem festum quod
conuenit illis. ñ est festiuitas
.i. filius obediens patͥ us ad mor¬
tem. obedienciam a nob̃ pecit.¬
Symon enim obediens dicit᷑.

Expanded text:
itant diem festum, quod convenit illis: non est festivitas est, Filius obediens Patri usque ad mortem: obedientiam a nobis petSimon enim obediens dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uel cotidianum. quia qui
edint. adhuc esuriunt. hic
cotidianus. in patria et̾nus.
hic panis assidue ꝑ fidẽ ⁊ ca¬
quia sine eo nemo uiuere
potest. uł panis dicũtur spi¬
ritualia p̃cepta. q̃ sẽꝑ sunt
excenda uł conseruanda:¬

Expanded text:
el quotidianum. Quia qui edunt me adhuc esurient . Hic quotidianus, in patria aeternus. Hic panis assidue per fidem et chaquia sine eo nemo vivere potest. Vel panis dicuntur spiritualia praecepta, quae semper sunt exercenda vel conservanda
Abbreviated transcription (Latin):
Dñdixit. cum aꝑiens sensum ut
intellig̾ent scripturas dono int̾ne
suauitatis multiplicauit. fregit
cum misteria legis ĩ medium pro
nequeunt. ñ sunt negligenter
sorib diligent̾ inquirenda. co¬
phinis seriuilia oꝑa geruntur.
⁊ deus infirma mundi elegit.¬

Expanded text:
nedixit. Cum aperiens sensum, ut intelligerent Scripturas, dono internae suavitatis multiplicavit. Fregit cum mysteria legis in medium protnequeunt, soribus diligenter quaerenda. Cophinis servilia opera geruntur, et Deus infirma mundi elegit,
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ mairus ait uidit eos la¬
borantes in remigando. ⁊ si ñ
presens.⁊si differt.tamen ui¬
det. ⁊ corroborat

Expanded text:
Unde Marcus ait: Vidit eos laborantes remigando . Etsi non praesens, et si differt, tamen videt et corroborat
Abbreviated transcription (Latin):
uel math̃m tacuisse de illo ange¬
lo. qͣm intrantes uiderant. uel
marcum de illo quem foris sr̃
audierint. aut certe intrantes
inmonumentum. hoc in aliqua
cepta macerie debemus accipere.
quia locum tunc fuisse munitũ
petram. qua excisa. locus factꝰ
est sepulture. ut ip̃m uderint
in eodem spacio sedentem a dex¬
tris quem dicit math̃m sedentẽ
suꝑ lapidem¬

Expanded text:
el Matthaeum tacuisse de illo angelo, quem intrantes viderunt, vel Marcum de illo, quem foris supeeadem sigillatim audierint, aut certe intrantes in monumentum, in aliqua septa macerie debemus intelligere, qua tunc locum fuisse munitum io ante petram, qua excisa locus factus est sepulturae, ut ipsum viderint in eodem spatio a dextris, quem dicit Matthaeus sedere super lapidem
Abbreviated transcription (Latin):
Sedebat. ⁊ c̃. Regnantem indi¬
cans qui in natiuitate stando
bellaturum significauerat. S̾r¬
lapidem quo monumentum cdao¬
debatur ut claustra infernorũ

Expanded text:
Sedebat ergo, regnantem indicans, qui in nativitate stando bellaturum signaverat. Blapidem quo monumentum claudebatur, ut claustra inferorum
Abbreviated transcription (Latin):
minum quante sit uirtutis ĩno¬
tuerit. cuncta apparent olera q̃
ruunt. ñ uiuida s marcida. illa
ñ olus s arbor fit. ubi folia cũ
fructu ⁊̃ in cuius diu̾sis sentenciis
spirituales quiescunt¬
nima. corpus. in unum redacta
ñ discrepent int̾ se. uel tres a¬
nime uirtutes ĩ unum redigã¬
tur. ut in ratione possideamus
prudenciam. ĩ ira odium uicio¬
rum. in cupiditate desideriũ
uirtutum. Uł mulier eccła. fidẽ
hõis farine tͥb satis miscet credu
itatis noticiam ꝑducet:¬

Expanded text:
minum quantae sit virtutis innotuerit. Caetera apparent olera, quae ruunt: non vivida, sed marcida: illa non olus, sed arbor fit, ubi folia cum fructu, et in ejus diversis sententiis spirituales quiescuntanima, et corpus in unum redacta non discrepent inter se. Vel tres animae virtutes in unum rediguntur, ut in ratione possideamus prudentiam, in ira odium vitiorum, in cupiditate desiderium virtutum. Vel, mulier, Ecclesia, fidem hominum farinae tribus satis miscet, creduitatis notitiam perducit
Abbreviated transcription (Latin):
Dalestinis mos erat infestis ca¬
put ungere. gͦ caput unge .i. fe
stiuum ⁊hylarem te exhibe. ⁊
mentem spũali oleo refice. ⁊ de
ieiunio ñ queras laud̃ ext̾ius.
s quia sic a scło aũteris coram
deo gaudeas. ⁊ sic faciem .i. cor¬
ꝯ mundabeᷤ¬
Deo ieiunat qui pro amore eiꝰ
se macerat. ⁊ qd̾ sibi subtrahit.
rat in abscondito facta. ibi ergo
ieuinandum qͦ ip̃e udeat. ⁊ ne¬
cesse ẽ ut ieuinans sic ieiunet:
ut ei placeat quẽ in pec̾tore por¬

Expanded text:
aestinis mos erat in festis caput ungere: ergo caput unge, id est, festivum et hilarem te exhibe: et mentem spirituali oleo refice: et de jejunio non quaeras laudem exterius. Sed quia sic a saeculo averteris, coram Deo gaudeas: et sic faciem, i mundabDeo jejunat qui pro amore ejus se macerat et quod sibi subtrahit arat in abscondito facta. Ibi ergo jejunandum quo ipse videat. Et necesse est ut jejunans sic jejunet, ut ei placeat quem in pectore por
Abbreviated transcription (Latin):
t. ad litt̾am ridiculi enim eẽnt
in ieuinio oleo delibuti. s sp̃u
amoris eius cuiꝰ passionibus
debemus participare. nos ma¬
cerendo. mens debet inungi. ⁊ ñ
oleo adulationis alit̃ uana sũt

Expanded text:
to ad litteram. Ridiculi enim essent in jejunio oleo delibuti: sed de spiritu amoris ejus, cujus passionibus debemus participare nos macerandum, mens debet inungi et non oleo adulationis: aliter vana sunt
Abbreviated transcription (Latin):
głiste quatuor figiee
que ñ sunt deceptione.
s iocunai misterii sͦ
conscie. Maths. in
homine indelligit᷑
quia circa humam¬
tatem xp̃i pͥncipalit̃
immoratur. Mareus
in leone. quia agit
de resiurectione. Lucas
in uitulo. agens de
sacerdocio. Ioh̃s in
aquila. scribens sacͣ¬
menta diuinitatis.
xp̃c uero quem descri¬
bunt. homo fuit de
uirgine natus. uitu¬
lus in ĩmolatione. leo
in resurrectione. aqͥla
in ascensione. uel in
hõne humanitas. in
iitulo sacerdocium.
in leone regnũm a
quila expͥmitur di¬
unitatis sacram̃tũ.
ilii dauid. filii abͣ¬
ham. hos duos de
turum. appareret hũc
esse qui diu erat pro¬
missus. In quo uide¬
rent impleri oĩa ua¬
ticinia his enĩ solis

Expanded text:
quatuor figuris, quae non sunt deceptoriae, sed jucundi mysterii sibi consciae. Matthaeus in homine intelligitur: quia circa humanitatem Christi principaliter immoratur. Marcus in leone, quia agit de resurrectione. Lucas in vitulo, agens de sacerdotio. Joannes in aquila, scribens sacramenta Divinitatis. Christus vero quem describunt, homo fuit de virgine natus: vitulus in immolatione, leo in resurrectione, aquila in ascensione. Vel in homine humanitas, in vitulo sacerdotium, in leone regnum, in aquila exprimitur Divinitatis sacramentum. ilii David filii Abraham. Hos duos de turum, appareret hic esse qui diu erat promissus, in quo viderentur impleri omnia vaticinia; his enim solis
Abbreviated transcription (Latin):
gelii et dilectionem
dei in carne nascen¬
tis ꝑ uniuersa legẽ¬
tes intelligant. atq
id in eo in quo app̃¬
hensi sunt. et appre¬
hendere expetunt re¬
cognoscant. Nobis

Expanded text:
gelii, et dilectionem Dei in carne nascentis per universa legentes intelligant, atque in eo id, in quo apprehensi sunt et apprehendere expetunt, recognoscant. EJUS
Abbreviated transcription (Latin):
columpne u̾santes ĩ lege.
quasi ĩ uestibulo ante osti¬
um. qd̃ est xp̃c. quas ãbit
funiculus duodetim cubi
plectitur hos ĩ genealogi¬
a patres. de quoꝵ medio

Expanded text:
columnae versantes in lege quasi in vestibulo ante ostium quod est Christus: quas ambit funiculus duodecim cubitlorum. Amplectitur hos in genealogia patres, de quorum medio
Abbreviated transcription (Latin):
Ordo p̃posterus. ne prẽt¬
misso abraham gene¬
rationis contexio in¬
t̾rumꝑetur. horũ du¬
oꝵ sp̃ualit̾ dicit᷑ filiꝰ
quia unus pͥmꝰ int̾ pa¬
triarchas. alt̾ int̾ re¬
ges. ad quos facta ẽ
¶ impleriz¬

Expanded text:
Ordo praeposterus ne praemisso Abraham, generationis contextio interrumperetur. Horum duorum specialiter dicitur Filius: quia unus primus inter patriarchas, alter inter reges ad quos facta est impleri
Abbreviated transcription (Latin):
cordis. ut facere dispo
subitus affectus uł ire
uł amoris. passio q̃dã
animi forma. uł deli¬
beratio ex consensu.
Uñ d̾r aliquis iracun¬
dus uł ama

Expanded text:
cordis, ut facere disponsubitus affectus vel irae, vel amoris. Passio est animi forma vel deliberatio ex consensu. Unde dicitur aliquis iracundus vel ama
Abbreviated transcription (Latin):
bap̃e Et contristatus est rex
eos qui ꝑiter recumbebãt ius¬
sit dari. misit q ⁊ decollauit io¬
h̃nem ĩ carcere Et allatumẽ
caput ioh̃is in disco. ⁊ datum

Expanded text:
t contristatus est rex: eos qui pariter recumbebant, jussit dari. Misitque, et decollavit Joannem in carcere. Et allatum est caput ejus in disco, et datum
Abbreviated transcription (Latin):
Ue tibi co. ⁊c̃. Sup ubilegit᷑
quia curiubat iħc omnes ciuita¬
des ⁊̃ om̃s uicos curans omnem
tatem. intelligendum ẽ int̾ a¬
lias ⁊̃ incororaim ⁊ bethsaidado¬
minum fecisse uirtutes. coro¬
⁊aim int̾p᷑r misterium meum.
bethsaida domus uenatorum.
tum modo uidemus. quia coro¬
zaim ⁊ bechsaida. p̃sente domino
credere noluerunt. tyrus. ⁊ sydõ.
postea p̃dicantib
crediderunt. adeo¬
ti: ut paulũ tyro
untem. om̃s cum u xorib ⁊
liberis: usq ad naies ꝓsequeren¬
tur. Cur gͦ ñ credituris p̃dica¬
uit. cum credituros euitauit. ip̃e
scit cuius uie sunt mĩa. ⁊̃ iui. ꝓ
posuit tñ fines iudee. ñ excedere
ne iustam ph̾eis ⁊̃ sacerdotibus
ꝑsecutõnis occasionem daret ⁊¬
erant tunc quiĩ cororaim eẽnt¬
di nec tñ de contemptu gͣuius¬
qͥ puniendi
Capharnaum int̾p̃tatur uilla
pulcherrima. in qua cõdempna
q ingrata
ppłs iudaicus unius dei cultor
dei filium in carne uenientem
tam obstinatus reiecit. quem gẽ¬

Expanded text:
e tibi, etc. Supra ubi legitur, quia circumibat Jesus civitates et omnes vicos, curans omnem telligendum est inter alias etiam in Corozaim et Bethsaida Dominum fecisse virtutes. Corozaim interpretatur mysterium meum; Bethsaida domus fructuum vetum modo videmus, quia Corozaim et Bethsaida praesente Domino credere noluerunt. Tyrus et Sidon postea praedicantibus crediderunt: adeoti, ut Paulum Tyro abeuntem omnes cum uxoribus et liberis usque ad naves prosequerentur. Cur ergo non credituris praedicavit, credituros evitavit: ipse scit cujuposuit tamen fines Judaeae non excedere, ne justam Pharisaeis et sacerdotibus persecutionis occasionem daret. Et erant tunc qui in Corozaim edi: nec tamen de contemptu gravius puniendiCapharnaum interpretatur villa pulcherrima, in qua condemnatui ingrata. quod Judaicus populus Dei cultor, Dei Filium in carne venientem tam obstinatus rejecit, quem gen
Abbreviated transcription (Latin):
Si timuit uideam ꝓ ar¬
chelao herede paterne cru¬
delitatis. cur ñ ⁊ galileam.
ubi herodes alius fr̃ eiꝰ reg¬
nabat: Quia archelaus.
pꝰt prẽm monarchiam to¬
tius regni obtinuit. s ĩso¬
lescens a tiberio cesare de¬
iectus est lugdunum in
exsilium. ⁊̃ tunc diuisũ ẽ
regnũ in illo detrarchias
quarum unam .i. galileã
herodes fr̃ eus obtinuit.
Queritur quare ñ tanuit
ire ioseph in galileam sic̃
in uideam. cum ⁊̃ ibi reg¬
naret regnaret archelaus.
ẜ meliꝰ potuit ĩ natareth
q̃ remota erat latere ꝙ̃
in ierłm ubi erat caput
regni. ⁊̃ assiduus arhelaꝰ¬

Expanded text:
Si timuit Judaeam prchelao haerede paternae crudelitatis, cur non et Galilaeam, ubi Herodes alius frater ejus regnabat? Quia Archelaus post patrem monarchiam totius regni obtinuit: sed insolescens a Tiberio Caesare dejectus est Lugdunum in exsilium, et tunc divisum est regnum in quatuor tetrarchias, quarum unam, id est Galilaeam, Herodes frater ejus obtinuit. Quaeritur: quare non timuit Joseph ire in Galilaeam sicut in Judaeam, cum et ibi regnaret Archelaus? Sed melius potuit in Nazareth quae remota erat latere quam in Jerusalem, ubi erat caput regni et assiduus Archela
Abbreviated transcription (Latin):
dam et̃nitatis sue sub̃am.
ascendisse legit᷑. Sicut ergo
elegit tempus quo nascẽt᷑¬
⁊ locum. ita ⁊ciuitatem ĩ
qͣ coalesceret. cuius nomen
induio est. qd̾ ip̃e scĩtas ĩ
recte dicitur uñ ⁊ discipłi
eiꝰ pͥus nazarei dicti sunt.
functi sunt

Expanded text:
dum aeternitatis suae substantiam ascendisse legitur. Sicut ergo eligit tempus quo nasceretur et locum, ita et civitatem in qua coalesceret: cujus nomen indicio est, quod ipsa sanctitas, in recte dicitur: unde et discipuli ejus prius Nazaraei dicti sunt, vocati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nota quia melius ꝑ
rachel qͣm si bechleem
plorasse diceretur. figͣa
sacramenti inducitur.
quia ꝑ eam in oĩb sce¬
ma eccłie cõmendatur.
q̃ plorat. ñ tam morte
translatos. ꝙͣ supplicio
peremptos:

Expanded text:
Nota quod melius per Rachel quam si per Bethlehem plorasse diceretur figura sacramenti innuitur, quia per eam in omnibus schema Ecclesiae commendatur, quae plorat non tam morte translatos, quam supplicio peremptos.
Abbreviated transcription (Latin):
sutura uastacio. s ueriꝰ
reuelante ꝑ euuangłis¬
tam spũ ꝓpħia de nece i¬
puerorum accipitur. di¬
dictum est. quia ⁊ si ad
iminentem captiuita¬
dem sermo ꝓph̃ie respicit
tñ in eo. sicut in umbra
fantium ꝓnunciatur¬
teneros agnos plorat ꝑ¬
emptos. neq uult conso¬
lari in p̃senti. quia ñ sũt.
s omnem spem ⁊ consola¬
tionem ad et̾nam trans¬
mttit uiam. uł plorat ⁊¬
ñ recipit consolationem
scm dupplicem qͦrũdam
indelligentiam. siue qd̃ in
et̾num mortuos extimaret
ri. de hus quos sciret ĩ et̃¬
num uicturos. hoc uerius

Expanded text:
utura vastatio. Sed verius revelante per evangelistam spiritu, prophetia de nece puerorum accipitur. Didictum est, quia etsi ad imminentem captivitatem sermo prophetiae respicit, tamen in eo sicut in umbra, fantium pronuntiaturteneros agnos plorat peremptos: neque vult consolari in praesenti, quia non sunt: sed omnem spem et consolationem ad aeternam transmittit vitam. Plorat n recipit consolationem, secundum duplicem quorumdam intelligentiam. Sive quod eos in aeternum mortuos aestimaret. let de his, quos sciret in aeternum esse victuros. Verius
Abbreviated transcription (Latin):
paratione turbe prioris. possumꝰ
etiam dicere. qd̾ ille que erant cũ
mr̃e domini postqͣm eam cõmen¬
dauit discipulo abire ceperant iã
ut a densitate turbe exuerent se.
et cetera que fc̃a sunt longius ĩt¬
q erentur.

Expanded text:
paratione turbae propioris. Possumus etiam dicere quod illae quae erant cum matre Domini postquam eam commendavit discipulo, abire coeperint jam, ut a densitate turbae eruerent se et caetera quae facta sunt longius intuerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nota qd̾ in aliã
marisripam. siue
iordanis. nauigi
o ꝑuenerunt. s
transito aliquo
freto uł stagno
ꝓximos eusdem
regionis locos ad¬
ierunt. quo ⁊ pe¬
destres indigene
ꝑuenire potuer̃t.
Die declina ial¬
uator turbas re¬
ficit. quia uł fi¬
ne seculi appro¬
pinquante. uel
cum sol iusticie
ꝓ nob̃ occubuit.
a diutina fame¬
spũalis inedie
sumus liberati.¬

Expanded text:
a non in aliam maris ripam sine Jordanis navigio pervenerunt. Sed transito aliquo freto vel stagno, proximos ejusdem regionis locos adierunt, quo etiam pedestres indigenae pervenire potuerunt.Die declinata Salvator turbas reficit, quia vel fine saeculi propinquante, vel cum sol justitiae pro nobis occubuit, a diutina spiritalis inediae sumus liberati
Abbreviated transcription (Latin):
uñ post quartam uigiliam no¬
ctis compescit xp̃c ih̃c tumorem
maris ambulans suꝑ illud. et
dicit. confidide. ego sum. quia
tunc cessabit uentus ⁊ ꝑcella.
iħ̃u sedente .i. regente in naui
que est uniuersalis eccłia.
Et misercus. ⁊c̃. Quomodo mis¬
tus sit math̃s plenius dicit.
hoc mͦ ⁊̃ misertus est eis. ⁊̃ c᷑a¬
uit languidos eoꝵ. hoc ẽ enim
pauperum.⁊ ñ habentium
pastorem uerascit̾ misereri.
⁊ uiamueritatis aꝑire. ⁊ lan¬
giudos curare. ⁊ ieiunos refi¬
ciendos ad laudem suꝑne lar¬
gitatis animare. que sequen¬
tia eum ferisse declarant.

Expanded text:
Unde post quartam vigiliam noctis, compescit Jesus tumorem maris, ambulans super illud, et dicit: Confidite, ego sum: quia Tunc cessavit ventus: et procella, Jesu sedente, regnante in navi: quae est universalis Ecclesia.odo misertus sit, Matthaeus plenius exponit hoc modo: Et misertus est eis, et curavit languores eorum. Hoc est enim pauperum et non habentium pastorem veraciter misereri, et viam veritatis aperire, et languidos curare et jejunos reficiendo ad laudem supernae largitatis animare; quae sequentia eum fecisse declarant.
Abbreviated transcription (Latin):
aĩalia que inrtus erant foras
qͣm dui receditur afide. necec¬
rore. Rachel plorans filios suoᷤ
quo bibitur nouum iunum.
cum cantabitur canticũ nouu
ĩ celo nouo ⁊ t̃ra noua ab ho¬
minib nouis. cum .U. panibꝰ¬
⁊ luob piscibs .u. milia ho¬
minum uesꝑe uite pascentur. cũ¬
tis pleni colliguntur. cumsint
trib isrł. qui sunt fragmenta. a¬
braham ysalc ⁊̃ iacob. qñ reliqͥe¬

Expanded text:
animalia, quae intus erant, forisQuamdiu receditur a fide, nec Ecrore. Rachel plorans filios suos,quo bibitur vinum novum. Quando cantabitur canticum novum in coelo novo, et in terra nova, ab hominibus novis? Cum mortainque millia hominum vespera vitae pascentur: et duotis colliguntur, cum sedent tribus Israel. Qui sunt fragmenta? Abraham, Isaac, et Jacob: quando reliqu
Abbreviated transcription (French):
elm abeuntem
⁊cognouerunt
multi. Et pedes¬
tres deomnib
cuitatib cucur¬
rerunt illuc. et
preuenerunt e¬
os. Et exiens
uidit turbam
misertus est su¬
ꝑ eos. qui a erãt
sieut oues non
habentes pasto

Expanded text:
eos abeuntes, et cognoverunt multi, et pedestres de omnibus civitatibus concurrerunt illuc, et praevenerunt eos. Et exiens vidit turbam misertus est super eos, quia erant sicut oves non habentes pa
Abbreviated transcription (Latin):
Exemplum dedit
nobis. ut quocumq
uenerimus. pͥmum
ad domum orõnis.
si ibi sit. diuertamꝰ.
⁊̃ cumnos ꝑ or̃onis
studium deo cõmen¬
dauerimus ad ea q̃¬
ꝑꝑ que uenimus a¬
genda secedamus.
Et circumspectis ⁊
templo docebat no¬
ctib exiens in mon¬
te oliueti morabat᷑.
sicut lucas ait. do¬
cendo enim incredu¬
lis officium correcti¬
onis sedulus impen¬
debat manendo ap̃
fideles gr̃am benig¬
nitatis ꝓpicius exhi¬

Expanded text:
Exemplum dedit nobis, ut quocunque veniremus, primum ad domum orationis si ibi sit divertamus: et cum nos per orationis studium Deo commendaverimus, ad ea propter quae venimus agenda secedamus. Et circumspectis, etemplo docebat, noctibus exiens in monte Oliveti morabatur, sicut Lucas ait. Docendo enim incredulis officium correctionis sedulus impendebat, manendo apud fideles gratiam benignitatis propitius exhi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunit̾ increpuit:
nunc nominatim ci¬
uitates exprim que
frequent̃ audita doctͥ¬
na ⁊ uisis tot signis cre¬
ñ optat mala s p̃di¬

Expanded text:
communiter increpavit, nunc nominatim citates exprimit, quae frequenter audita docna et visis tot signis cren optat mala, sed