comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticis qͣi oratio mea placebit illis quod si qui
sunt qui contradicunt absorbentur. ⁊ hoc ẽ
qͦd ait iudices eoꝵ scił doctores heretici absor¬
ti sunt a ꝓfundo uicioꝵ entes ruxta petrã¬
tur in ꝓfundum peccati.⁊ mito qr audient
uerba mea nec corrigentur. qͦd mirum est
quoniã ip̃a uerba potuerunt uł p̾ualue¬
runt om̃ib aliis uerbis. ⁊ ido mag̾ rei sũt
qui contemnunt. ⁊ sicut crassitudo terrę
erupta ẽ suꝑ t̾ram. un fit morb in corpo
rib. sic tabe maliciȩ eoꝵ. dissipata sunt os¬
sa nr̃a .i. corpora martyrũ xp̃i. Erassitudo
enim t̾rȩ qñ cructuat acrem eorrumpit.⁊
tunc lues. in hominib late diffundit᷑. sic
suꝑbia eoꝵ tabe suȩ maliciȩ corpora marty¬
rum sauciat. qui sunt ossa. ⁊ firmamenta
quȩ p̾cedunt ñ mutatis. qͦd adhuc placebit il¬
lis oratio mea. ⁊ uere qm̃ ipsi audient uer
ba mea. aurȩ obedientie ñ sicut adam qui
audiuit dñm dicentẽ. de ligno scientiȩ bo¬

Expanded text:
dicat: Oratio mea placebit eis, quod si qui sunt qui contradicant absorbentur. Et hoc est quod ait, judices eorum, scilicet doctores haeretici, absorpti sunt a profundo vitiorum, entes juxta petratur in profundum peccati. Et merito, quia audient verba mea, nec corrigentur: quod mirum est, quoniam ipsa verba, potuerunt, vel praevaluerunt, omnibus aliis verbis. Et ideo magis rei sunt, quia contendunt. Et sicut crassitudo terrae erupta est superssipata sunt ossa nostra, id est corpora martyrum Christi. Crassitudo enim terrae quando eructat, aerem corrumpit, et tunc lues in hominibus late diffunditur; sic superbia eorum tabe malitiae suae corpora martyrum sauciat, qui sunt ossa et firmamenta quae praecedunt non mutatis, quasi adhuc placebit illis oratio mea, et vere quia ipsi verba mea audient aure obedientiae, non sicut Adam qui audivit Dominum dicentem: De ligno scientiae bo
Abbreviated transcription (Latin):
meam. tione ossiũ nr̃oꝵ summa ue¬
nit utilitas. ⁊ ẽ congrua comparatio. Cras¬
situdo enim terrȩ ẽ. quedam ꝯtemptibilia.
Unde t̾ra tam̃ accipit pinguedinẽ sic ex
eo quod contẽpsit mundus accepit pm¬
guedinẽ. unde seges eccłiȩ feratius pullu¬
laret. hȩc ẽ mors scoꝵ quȩ contemptibilis
tatẽ. ⁊ ubem succũ: unde cieuit eccłia. Con¬
temptibilia enim mundi elegit ds̃ ⁊ ea quȩ
ñ sunt. ut ea quȩ sunt euacuent᷑. Ex illis
modo iam saginata ẽ t̾ra. exiuigente segete.
eccłiȩ. Uide sane quomͦ nobile ⁊ p̾cipuum
mundi humiliatũ ẽ. Imꝑator uenit romã
quo festinat: ad templum imꝑatoris an ad
memoriã piscatoris: Qtiq piscatori homi¬

Expanded text:
atione ossium nostrorum summa utilitas venit. Et est congrua comparatio. Crassitudo enim terrae est quaedam contemptibilia, unde terra tamen accipit pinguedinem: sic ex eo quod contempsit mundus, accepit pinguedinem, unde seges Ecclesiae feracius pullularet. Haec est mors sanctorum, quae contemptibilis tatem, et uberem succum, unde crevit Ecclesia. Contemptibilia enim mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, ut ea quae sunt evacuentur ex illis . Modo jam saginata est terra, exsurgente segete Ecclesiae. Vide sane quomodo nobile et praecipuum mundi humiliatum est. Imperator venit Romam, quo festinat? Ad palatium imperatoris, an ad memoriam piscatoris? Utique piscatori homi
Abbreviated transcription (Latin):
iam de sotiis gentib letat᷑. ut de cornelio fratres
gauisi sunt. quem petrus baptizauit.¬
Et exultaue

Expanded text:
jam de sociis gentibus laetatur, ut de Cornelio fratres gavisi sunt, quem Petrus baptizavit.Et exsultave
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qi defecimus in infirmitate mortales ⁊ pas¬
sibiles facti in ira tua .i. uindicta nob̾ infli¬
cta quã tam̃ miseriã morte finire tunemuᷤ.¬
Unde sequit᷑. ⁊ in furore tuo turbati sumꝰ.
Turbati sumꝰ timore mortis. Infirmi infir¬
mitatẽ finire trepidamꝰ. Unde dñs petro. Du
rans. de se ip̾o dicit. łͥstis ẽ anima mea usq
ad mortẽ. deinde subdit hanc penã nobis

Expanded text:
sit. Quia defecimus, infirmitate mortales et passibiles facti; in ira tua, id est vindicta nobis inflicta, quam tamen miseriam morte finire timemus. Et in furore tuo turbati sumus. Turbati sumus timore mortis: infirmi, infirmitatem finire trepidamus. Unde Dominus Petro: Ducrans de seipso dicit: Tristis est anima mea usque ad mortem . Deinde subdit hanc poenam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Beatus uir ẽ ille
amat sełm. qui enĩ desiłio scłi plenus ⁊̃ non ẽ
quo intret q̃d illi pchicauerunt. funde g̃ queb
portas ⁊ sic fies capꝗr ad io qͦd ñ habes ⁊ uere be¬
atus ẽ qui implet q ñ confundet᷑ cũ loquet᷑

Expanded text:
Beatus vir est illeamat saeculum. Qui enim desiderio saeculi plenus est, non est quo intret, quod illi praedicaverunt. Funde ergo quod portas, et sic fies capax ad id quod non habes. Et vere beatus est qui implet, quia non confundetur cum loquetur
Abbreviated transcription (Latin):
priusquam euellatur exaruit.
tur mali. qr in culmine suꝑbiȩ nascunt᷑. ubi ñ
aruit. qi mali ante sicci sunt quã de uita ab¬
eant. ñdum enĩ finiti sunt in iudicio ⁊ tam
non habent suctum uiriditatis. Sequitur.
De quo non implebit manum su

Expanded text:
priusquam evellatur exaruit. tur mali quia in culmine superbiae nascuntur, ubi non . quia mali ante sicci sunt, quam de vita abeant. Nondum enim finiti sunt in judicio Dei, et jam non habent succum viriditatis. VERS. 6.-- « De quo non imple
Abbreviated transcription (Latin):
membris qĩ dice̾t. gentes uenient qͦd ut poᷤ¬
sint o dñe deduc me ñ dico ad uiã qr ñ sum
extra uiã s iam positũ in uia tua deduc
me ne labar. aliud ẽ duci ad uiam. aliud du¬
ei in ia. qͦd ẽ acdiuuari. ne i ea cadat᷑. U biꝙ
egent homines suie sint in uia siue ertra dia
aute ep̃c ẽ. qui dicit. ego sum uia u̾itas ⁊ uita.
Vnde subdit. ⁊ ingrediar uł ambulabo .i.ꝓ¬

Expanded text:
membris. Quasi dicat: Gentes venient: quod ut possint, o Domine, deduc me, non dico ad viam, quia non sum extra viam, sed jam positum in via tua deduc me, ne labar. Aliud est duci ad viam, aliud deduci in via: quod est adjuvari, ne in ea cadat. Ubique egent homines, sive sint in via, sive extra. Via autem Christus est qui dicit: Ego sum via, veritas et vita . Unde subdit
Abbreviated transcription (Latin):
causa ꝑieli uł angustiȩ. s in timore di leticia
p̾cedit. Ttraꝙ miscenda sunt ut fubispe d¬
ncamꝰ ⁊ sub timore letemur:. Timor enim est
in iocunditate nc̃. in futuro iocunditas sine
timore erit. uͥ erit plena securitas quȩ mͦ ñ ẽ
sinit. U traq gͦ sunt hnda. he sunt due mo¬
le. int̾ quas molit᷑ xp̃ianus. ut fiat panis xͥ.
scilieet spes ⁊ timnor. Qnde in deuteronomie
dictũ ẽ. Non accipies loco pignoris supiorẽ
uł infiorem molam. Supior mola spes ẽ. infi¬
or mola timor ẽ. Non ẽ gͦ hec sine illa accipi¬
enda. Qui enim sꝑat & ñ trmet. negligens ẽ.
qui antẽ timet ⁊ ñ sꝑat dep̾ssus ẽ.¬

Expanded text:
causa periculi, vel angustiae; sed in timore Dei, laetitia praecedit, utraque miscenda sunt ut sub spe timeamus, et sub timore laetemur. Timor enim est in jucunditate, nunc in futuro jucunditas sine timore erit, ubi erit plena securitas quae non modo sinit. Utraque ergo sunt habenda. Hae sunt duae molae, inter quas molitur Christianus, ut fiat panis Christi, scilicet spes et timor. Unde in Deuteronomio dictum est: Non accipias loco pignoris superiorem vel inferiorem molam . Superior mola, spes est; inferior mola, timor est. Non ergo haec sine illa accipienda. Qui enim sperat et non timet, negligens est. Qui autem timet et non sperat, depressus e
Abbreviated transcription (Latin):
Melior ẽ bestia quȩ si ñ loquit᷑. clamores habr
in faucib ⁊ notandum qͦd potest loqui qͥd est
ꝓprium hominis. hoc beluis commune acdit.
ut ꝓ bestiis intelligas dictum ⁊ ẽ. quȩ supra
dixit bestiis cõmunia ñ solum ad homines re¬
feras. nam ⁊ uident ⁊ audiunt ⁊ olfaciunt¬
⁊ ambulant. ut ñ solum homines s etiam
beluas simulacris p̾ponendas cognoscas ut si
pudet adorare bestiam hec om̃ia habentem.
multomagis pudeat adorare mutũ. ⁊ carens
uita. sen fuq simulachrũ. Sequitur.
Similes illis fiant qui faciunt
ea. et omnes qui confidunt in esꝰ.

Expanded text:
est bestia, quae si non loquitur, clamorem habet in faucibus, et notandum quod post loqui, quod est proprium hominis, hoc belluis commune addit, ut pro bestiis intelligas dictum, etc., quae supra dixit belluis communia, non solum ad homines referas; nam et vident et audiunt, et olfaciunt, et ambulant, ut non solum homines, sed etiam belluas simulacris praeponendas cognoscas: ut si pudet adorare bestiam haec omnia habentem, multo magis pudeat, te adorare mutum et carens vita sensuque simulacrum. VERS. 16.-- « Similes illis fiant qui faciunt ea; et omnes qui
Abbreviated transcription (Latin):
i xp̃iam ñ sunt. nec fuerunt. Parietincu
fuerunt. s corruerunt. Tectum uͭ fuerunt
ñ ceciderunt. manentes in domo. Uerus g
dicator si uenit int̾ eos. uͥ xp̃ian non sunt. si¬
mił ẽ pellicano solitudmis. Si autẽ uemit
ad eos qui fuerunt ⁊ erediderunt ẽ ficuit ni¬
dicorat in domicilio uł parietinis qr nec tene¬
bras eoꝵ deserit. s uult eos lucrari. Si autem
uenit ad eos qui crediderunt nec ceciderunt
manentes in domo ȩccłiȩ. s tepide agentes.
Passer ẽ in tecto ⁊ clamat eis qui sub tecto.i.
pitur. Pellicanus d̾r. ⁊ si ñ c̃tum sit rostro
pullos suos occidere ⁊ tͥduo lugere. tẽ rostro san¬
guinẽ suum suꝑ eos fundere. unde illi reuurs¬
cunt sic xp̃e occidit. ut paułu ꝑsecutorẽ ⁊ suo
sanguine uiuificat. Iuxta illud. Ego occidam
⁊ ego uiuere faciam ꝑcutiam ⁊ sanabo. dieit᷑ aũ
habitare in solitudine. qͦd xp̃o ꝓpͥe conuenit¬

Expanded text:
i non sunt, nec fuerunt; parietinae ubi fuerunt, sed corruerunt; tectum, ubi fuerunt, nec ceciderunt, manentes in domo. Verus ergo praedicator, si venit inter eos, ubi Christiani non sunt, similis est pellicano solitudinis. Si autem venit ad eos qui fuerunt et ceciderunt, est sicut nycticorax in domicilio, vel parietinis, quia nec eorum tenebras deserit, sed vult eos lucrari. Si autem venit ad eos, qui crediderunt, nec ceciderunt manentes in domo Ecclesiae, sed tepide agentes, passer est in tecto, et clamat eis qui sub tecto, id est pitur. Pellicanus dicitur, etsi non certum sit rostro pullos occidere suos, et triduo lugere, tunc rostro sanguinem suum super eos fundere, unde illi reviviscunt. Sic Christus occidit, ut Paulum persecutorem, et sanguine suo vivificat, juxta illud: Ego occidam, et ego vivere faciam; percutiam et sanabo . Dicitur autem habitare in solitudine, quod Chri
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Pat̾ ignosce illis qr nesciunt qͥd faciũ
T̃une gͦ fuit qi nicdicorax in parietinis. S qu
in passione dormierat. uigilauit in resurre¬
tione.⁊ uolando in cęlum. factus ẽ sicut pas
uage comparant᷑ heremite. Nicticoraci uem
similiat᷑ ille qui a publico remotꝰ. dum alii
escas mentis. qui si ñ int̾ homines extra tam̃ ẽ
in alto dicens eis qui in nocte dormiunt. ue paᷤ
ser ẽ qui sagax ad alta uirtutũ fugit. u̾ͥ tutus
ẽ a laqueis qui solitarius uł unicus dicit᷑ ꝓpt̾
caritatẽ quȩ ex multis unũ facit ⁊ dicit᷑ eẽ inte¬
dto uł in edificio ꝓpter altitudim̃e fiłi ut non
descendat aliquid tollere de domo.¬

Expanded text:
Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Tunc ideo fuit quasi nycticorax in parietinis, sed qui in passione dormierat, vigilavit in resurrectione, et volando in coelum factus est sicut passvagae comparantur eremitae. Nycticoraci vero similatur ille qui a publico remotus, dum alii escas mentis, qui si non inter homines, extra tamen est in alto dicens eis: Qui in nocte dormiunt. Vere passer est ille qui sagax ad alta virtutum fugit, ubi tutus est a laqueis; qui solitarius vel unicus dicitur, propter charitatem quae ex multis unum facit. Et dicitur esse in tecto, vel aedificio, propter altitudinem fidei, ut non descendat aliquid tollere de domo
Abbreviated transcription (Latin):
in tecto. uł in domicilio. Tres aues ⁊ tͥa loca h
distingunt᷑. N ues. pellicanus. nicticorar ⁊ pa¬
ser. loca. solitudo. parietin&. ⁊ tectum. ⁊ dicit᷑
pellicanus in soluudine. nicticorax in parieti¬
nis. passer in tecto. Pellicamis auis ẽ quȩ in so¬
litudine habitat. nicticorax quȩ ẽ iugil ⁊ teter
coruus noctis. habitat in parietinis quȩ uulꝰ¬
go dicunt᷑ ruinȩ. uͥ parietes stant sine tecto.
u habitat nicticorax auis quȩ noctẽ amat. Paˢ¬
ser ticła aomat. U nus autẽ homo uł plures

Expanded text:
in tecto, vel in domicilio. Tres aves, et tria loca hic distinguuntur. Aves: pellicanus, nycticorax et passer; loca: solitudo, parietina et tectum. Et dicitur pellicanus in solitudine, nycticorax in parietinis, passer in tecto. Pellicanus avis est quae in solitudine habitat. Nycticorax, quae est vigil et teter corvus noctis, habitat in parietinis, quae vulgo dicuntur ruinae, ubi parietes stant sine tecto, ubi habitat nycticorax avis, quae noctem amat. Passer tecta amat. Unus homo autem vel plures
Abbreviated transcription (Latin):
illi⁊ gem̾ iste. s alit̾ illi ⁊ alit̾ iste. N uoce
in quã gemitꝰ mei adhesit os meũça dhesu̾nt os¬
sa mea carui mex̧ .i. ꝑ gemitũ tałe patet quos
adherent ossa carni .i. fortes infirmis portando
Oblitus sum comedere panem meũ .i. seruate
p̾ceptũ di.⁊ hoc a uoce gemitꝰ mei.i a uoce dra¬
boli. ex quo ẽgemitꝰ ⁊ miseria mea. Qnde ad

Expanded text:
illi, et gemit iste; sed aliter illi, aliter iste. A voce, inquam, gemitus mei adhaesit os meum, vel, adhaeserunt ossa mea, carni meae, id est per gemitum talem patet quod adhaerent ossa carni, id est fortes infirmis, portando Oblitus sum comedere panem meum, id est servare praeceptum Dei. Et hoc, a voce gemitus mei, id est a voce diaboli, ex quo
Abbreviated transcription (Latin):
combustũ ẽ scuariũ tiũ. ñ mnͦ domos pͥuatas
ꝑ tabnacułu nominis tui qͦd salomon suait
in nomine dñi. polluerunt in t̾a o illuu
qd ẽ incelo ñ potuerunt. Elnde magis cuiꝙ
laborandu ẽet de illo. uł polluerunt rabnas¬
culim nomini tui in t̾ra.i. usꝙ ad t̾ram de

Expanded text:
mbustum est, sanctuarium tuum, non modo domos privatas, et tabernaculum nominis tui, quod Salomon fecit in nomine Domini, polluerunt in terra, quia illud quod est in coelo non potuerunt. Unde magis cuique laborandum esset de illo. Vel, polluerunt tabernaculum nominis tui, id est usque ad terram de
Abbreviated transcription (Latin):
me pugnare. ⁊ ꝓcedere ad bellu contra pͥncipes te¬
nebraꝵ. ⁊ contra carnẽ: cuiꝰ desid̾ris ⁊ illi mala ꝓpo¬
nunt. s uincit ille qui lapidem mittit. in lacdis
exceptoriũ .i. qui grãm attendit. qui sp̃u dĩ du
tuddas mͥ ut misericors sim. ⁊ sic uincã quia de
mullo sic uincit᷑ diabolus mimieuis ut de miscdia

Expanded text:
 pugnare, et procedere ad bellum contra principes te pugnare, et procedere ad bellum contra principes tenebrarum et contra carnem, cujus desideriis et illi mala proponunt; sed vincit ille qui lapidem immittit in lactis exceptorium, id est qui gratiam attendit, qui spiritu Dei est tu das ut misericors sim, et sic vincam, quia de nullo sic vin
Abbreviated transcription (Latin):
U el ex ꝑsona corporis xp̃i. totũ accipi pot̃. ⁊ qͣi hu¬
mił dauid ait. Benedictus sit dñs ds omniũ s
meus ꝓprie. eui me subieci ⁊ dedi qui docet ma¬
nus manus meas ad preliũ. Congruus ordo est
hic.dum prius ait cds m̃s. deinde subdit qui do¬
cet ⁊c̾. Si enim pͥmo das te cło̾. tunc ⁊ illo docente
⁊ iuuante pugnabis. S̾equit᷑. Et digitos meoᷤᷤ
ad bellum. Non sine causa manus ⁊ digitos po-¬
suit. sicut enĩ i una manu multi digiti sunt.
ita i uno sp̃u dinisiones gr̃arũ sunt. In digitiᷤ
gͥ notatur diuisio oꝑationis quȩ ẽ in radice uni¬
tatis. ut apłs ait. Alii datur ꝑ sp̃m sermo sapĩȩ.
alii sermo scientiȩ ꝑ eundem sp̃m ali fides. alii
hoc alir illud. s i uno sp̃u. Omĩa eni oꝑatur
unis ⁊ icdem sp̃c. cdiuidens singłis ꝓut utilt. ecce
radix unitatis. His gͦ dignis pugnat corpus xp̃i
⁊ in belum docte procedit. ⁊ ẽ sensus. Qui docet
manꝰ meas ad preliũ. ⁊ digitos meos ad bellum .i.¬

Expanded text:
el ex persona corporis Christi totum accipi potest. Et quasi humilis David ait: Benedictus sit, Dominus Deus omnium, sed meus proprie, cui me subjeci et dedi, Qui docet manus meas ad praelium. Congruus ordo est hic, dum prius ait: Deus meus, deinde subdit; qui docet, etc. Aug. Si enim primo das te Deo, tunc et illo docente et juvante pugnabis. Et digitos meos ad bellum: Non sine causa manus et digitos posuit. Sicut enim in una manu multi digiti sunt, ita in uno spiritu divisiones gratiarum sunt. In digitis ergo notatur divisio operationis, quae est in radice unitatis, ut Apostolus ait: Alii datur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae per eumdem Spiritum, alii fides, alii hoc, alii illud, sed in uno spiritu. Omnia enim operatur unus et idem Spiritus, dividens singulis prout vult . Ecce radix unitatis. His ergo digitis pugnat corpus Christi, et in bellum docte procedit. Et est sensus: Qui docet manus meas ad praelium, et digitos meos ad bellum, i
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ multas causas plene explicart breuit̾ singlas
singłis uerb̃ tangit. Misedia enim fuit qͣndo
ultimus fratrũ in reg̃ẽ unctus ẽ. Refugũ fuit
ei. qͣndo contra goliam consiliũ dedit ei ut petͣ
deic̃et eum. eũ quo ñ poterat armis. pugnare
susceptor eius fuit qͣndo fecit generũ regis. li¬
berator fuit qͣndo aꝑicło regie ire liberauit eũ.
Protector eius fuit. qͣndo dauid in spelunca iuᷤ
in saulem accepit. Sequitur. ⁊ in ip̃o sꝑaui uł
bo. uł qui subdit uł det. ⁊ exta. Post tanta bñfi¬
cia sͥ collata scit dauid a tali spe ñ et̃ cessandum.
⁊ ido p̃t enumerata bñficia congrue hoc addit.
sub me. hoc uł ad literam de futuro accipitur.
q imꝑaturꝰ erat ppłis uł semini suo xp̃o popłos
fubdendos p̃dicit. Demde p̾t tot bnficia ñ sołu¬

Expanded text:
 multas causas plene explicare breviter singulas singulis verbis tangit. Misericordia ei fuit quando ultimus fratrum in regem vinctus est. Refugium fuit ei, quando contra Goliam consilium dedit ei, ut petra dejiceret eum, cum quo non poterat 307 pugnare. Susceptor fuit ejus quando fecit eum generum regis; liberator, quando a periculo regiae irae liberavit eum; protector ejus fuit quando David in spelunca jus in Saulem accepit. Et in ipso speravi vel sperabo qui subdit vel subdis, etc. Post tanta beneficia sibi collata, sit David a tali spe non esse cessandum. Et ideo post enumerata beneficia congrue hoc addit; sub me. Hoc vel ad litteram de futuro accipitur, quia imperaturus erat populis vel semini suo Christo, populos subdendos praedicit. Deinde post tot beneficia non so
Abbreviated transcription (Latin):
escam dedit timentibus se.
saciatos. ꝓmittens aduentũ dm̃. ut hereditas aui¬
de querat᷑ qͣ i. d̾. Id̾o confiteri debemus qr dñs mi¬
sericoes natura ⁊ miserator exhibitione seił qͣndo
memoriã dedit significantiũ. que erant in uet̾i
lege. Ita fecit memoriã. qr dedit timentib se es

Expanded text:
escam dedit timentibus se. satiatos, promittens adventum Domini, ut haereditas avide quaeratur. Quasi dicat: Ideo confiteri debemus, quia Dominus misericors natura, et miserator exhibitione, scilicet, quando memoriam dedit significantium quae erant in veteri lege. Ita fecit memoriam, quia dedit timentibus se es
Abbreviated transcription (Latin):
na duob p̾dictis responsio. qr unus actor ⁊ ma¬
re.⁊ iordanẽ .i. scła fecit obstupescere.⁊ sua. id est
montes ⁊ colles gaudere. xp̃o eñ apparente moti
sunt homines a sua suꝑsticione ad cultum dei.
qiͣ.d̃. Ido hec facta sunt. qr t̾ra que pͥus erat pigͣ
⁊ hoc a facie dñi .i. a piesentia dñi. qui dicit
uobiscum sum usq ad consummationẽ scli¬

Expanded text:
na duobus responsio, quia unus auctor, et saecula fecit obstupescere, et sua, id est, montes et colles gaudere: Christo enim apparente moti sunt homines a sua superstitione ad cultum Dei.dicat: Ideo haec facta sunt, quia terra quae prius erat pigra Et hoc, A facie Domini, id est a praesentia Domini, qui dicit: Vobiscum sum usque ad consummationem saec
Abbreviated transcription (Latin):
Tu fundasti .i. firmasti orbem t̾re ⁊ plenitudi¬
nẽ eius. Cur gͥ in eũ se erigunt. cuiꝰ ẽ ambitꝰ
mundi ⁊ om̃s creaturȩ que in eo sunt: Aqͥ
Stulte gͦ se erigunt contra eũ a quo creati st̃
fundasti orbem t̾rȩ.i. totã ȩccłiam ⁊ plenitu

Expanded text:
tu fundasti, id est firmasti, orbem terrae et plenitudinem ejus. Cur ergo in eum se erigunt, cujus est ambitus mundi, et omnes creaturae quae in eo sunt? aquiStulte ergo se erigunt contra eum a quo creati sunt. fundasti orbem terrae, id est totam Ecclesiam, et plenitu
Abbreviated transcription (Latin):
e disꝑsisti mimicos tuos.
mari factus ẽ ad illudendũ ei. qui ꝑ humile
xp̃m. in quo alii sunt humiles humiliat᷑ hu¬
milauit eni sexp̃c. ut humiliaret suꝑbum
ex toto mortuus ẽ. Humiliatꝰ g̃ ẽ. ꝑdendo q̃s
tenebat uulneratꝰ. ñ penetta carne qũa ñ
habebat. s ꝑcusso corde uͥ suꝑbiebat. Sequit̃.

Expanded text:
e dispersisti inimicos tuos. mari factus est ad illudendum ei , qui per humilem Christum in quo alii sunt humiles, humiliatur. Humiliavit enim se Christus, ut humiliaret superbum. ex toto mortuus est, humiliatus ergo est perdendo quos tenebat vulneratos non penetrata carne, quam non habebat, sed percusso cord
Abbreviated transcription (Latin):
in udeis spe positus in xp̃o. que ẽ mea sub¬
stantia in xp̃o. Et si enum iułi deficiunt ñ
defieut m ea sub̾a. ñ omino intit radix. U nde
uemiet maria ⁊ de ea ueniet sem̃ eui ꝓmisfũ
eNam de ppło illo uirgo maria. de uingi¬
ne maria car xp̃i. ⁊ earo illa ñ ẽ peccatrix.
h peratoꝵ munddatrye. Punquid enĩ uane¬

Expanded text:
o. Quae sit mea substantia? Et si Judaei deficiunt, non deficit mea substantia, non omnino interit radix, unde veniet Maria: et de ea veniet semen cui promissum est. Nam de populo illo virgo Maria, de virgine Maria caro Christi, et caro illa non est peccatrix, sed peccatorum mundatrix. Nunquid enim vane
Abbreviated transcription (Latin):
pane scił qui de celo descendit hymnũ .i. lau¬
dem c̃i. intꝰ deliciis d̃i sagmatus hẏmnũ ru¬
ctat. qñ lingua ñ humano sensui s diuino
famulatur. eructabunt dico cũ docueriᷤᷤ me
iustificationes tuas. alit̾ non eructabunt nisi
ip̃e doceat. quia unus ẽ magist̾ qui docet. scilł
ad eum. ut ñ solum memoria teneat.s ut fa¬
ciat iustificationes: ⁊ sic ñ in se s in dño głanᷤ
hyminũ eructat. Q ui autẽ didicit ⁊ doctorẽ
laudauit. iam uult docere. Unde subdit.

Expanded text:
pane scilicet qui de coelo descendit; hymnum, id est laudem Dei. Intus deliciis Dei saginatus, hymnum eructat, quasi lingua non humano sensui, sed divino famulatur spiritui. Eructabunt dico, cum docueris me justificationes tuas. Aliter non eructabunt, nisi ipse doceat, quia unus est magister, qui docet, scilicad eum, ut non solum memoria teneat, sed et faciat justificationes: et sic non in se, sed in Domino glorians, hymnum eructat. Qui autem didicit et doctorem suum laudavit, jam vult docere. Unde subdit:
Abbreviated transcription (Latin):
Anima nr̃a sicut passer erepta ẽ.
de la queo uenantium.
passum de laqueo uł muscipula uenantiũ
qi ñ capit᷑ dulcedine p̾sentis inte. ande se¬
qͥuit ocisio. lenantes iunt psequentes. esca
in muscipula: dulcedo huius inte ẽ. Esca gͦ
in muscipła ponit᷑: cũ ꝑ huiꝰ uite dulcedinẽ
in nequitiã trahere contendt̃ dico erepta est
amina nr̃a. que priꝰ erat sicut passer q in¬
caute instabił cecidãt. S̾ ficut aliquo faciente
strepitũ magnũ passer uolat de muscipula ue¬
nantiũ. sic anima nr̃a que ante uite dulcedi¬
ne tenebat᷑. adño faciente strepitũ maximũ gehẽ¬
narũ : erupta ẽ de muscipula. uł m anima nr̃a
ẽ sicut passer. quia sicut passer uitat laqueũ.
Laqueus contritus est: et nos li¬
rib ñ restat dulcedo huiꝰ uitȩ qua possint ite¬
rum capi. s ip̃i ñ simul contriti sunt: imo
liberati. Unde subdit.⁊ nos liberati sumꝰ. qui
heseramꝰ ante i muscipula.⁊ nota qͦd ait la¬

Expanded text:
Anima nostra, sicut passer, erepta est de laqueo venantium.  passum. De laqueo, vel muscipula venantium, quia non capitur dulcedine praesentis vitae. Unde sequitur occisio. Venantes sunt, persequentes; esca in muscipula, dulcedo hujus vitae est. Esca ergo in muscipula ponitur, cum per hujus vitae dulcedinem, in nequitiam trahere contendunt. Dico erepta est anima nostra, quae prius erat, sicut passer, quia incaute instabilis ceciderat; sed, sicut aliquo faciente strepitum magnum passer volat de muscipula venantium, sic anima nostra, quae ante vitae dulcedine tenebatur, Domino faciente maximum strepitum gehennarum, eruta est de muscipula. Vel modo: anima nostra est sicLaqueus contritus est, ribus non restat dulcedo hujus vitae, qua possint iterum capi; sed ipsi non simul contriti sunt, imo liberati. Et nos sumus liberati, qui haeseramus ante in muscipula. Et nota quod ait la
Abbreviated transcription (Latin):
uł eus. nimis.i. plus quã patit᷑ nat᷑a carnis.
distingue nomina ⁊ p̾dictoꝵ nota diffentiaᷤ. Me¬
morauit enĩ tria legem. testimonia. ⁊ mandata
L ex ẽ ũbra futuroꝵ. que sp̾ualit̾ debent custo¬
diri. ut de sacrificiis ⁊ huiꝰmodi figuratuns. Te¬
stimonũ uͦ ẽ res euidens quȩ ammonet alicuiꝰ.
Unde iacob ait. Lapis iste erit testimonium.
dñs curato leꝑso ait. O ffer munus tuum in
testimoniũ. S icut p̾cepta dĩ dicunt᷑ testimo¬
nia. quȩ monent ne peccemꝰ. Mandata funt
sine umbra que p̾sentem hñt oꝑationem. Ut
diliges dm ex toto corde. Et nota quia testi

Expanded text:
 id est plusquam patitur natura carnis. Distingue nomina, et praedictorum nota differentias: memoravit enim tria, legem, testimonia, et mandata. 254 Lex est umbra futurorum , quae spiritualiter debet custodiri, ut de sacrificiis et hujusmodi figurativis. Testimonium vero est evidens res quae commonet alicujus. Unde Jacob ait: Lapis iste erit testimonium , et Dominus curato leproso ait: Offer munus tuum in testimonium , sic praecepta Dei dicuntur testimonia, quae monent ne peccemus. Mandata sunt sine umbra, quae praesentem habent operationem: ut diliges Deum ex toto corde . Alcuin. Et
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ psalt̾ium ⁊ gaudiũ meũ ẽ qͦd ẽ de suꝑio¬
rib ⁊ ñ coram hominib. qui de inf̾i̾oribus
gaudentes: nesciunt gaudiũ iusti. s putant
miserum qu̾e uident flagellari. uł ita. In cõ¬
spectu angłoꝵ psallam tͥ .i. laudando ꝓpono
michi angłos ut imiter eos quib equari. si¬
cut laude nunc: ita dignitate post. expecto.
hii autẽ in laude di. ncħ aliud sͥ ꝓponunt
quã ip̃m d̾m. In conspectu gͦ angłoꝵ.i. in
ea puritate qua te laudant angłi ⁊ conspici¬
unt scił ut in te solo: sibi acquiescant: ego

Expanded text:
enim psalterium et gaudium mecum est, quod est de superioribus, non coram hominibus, qui de inferioribus gaudentes nesciunt gaudium justi, sed putant miserum quem vident flagellari. Vel ita: In conspectu angelorum psallam tibi, id est laudando propono mihi angelos ut imiter eos, quibus aequari sicut laude nunc, ita dignitate post exspecto. Hi autem in laude Dei nihil aliud proponunt, quam ipsum. In conspectu ergo angelorum, in ea puritate, qua te conspiciunt angeli, ut in te solo sibi acquiescant, ego
Abbreviated transcription (Latin):
enim ẽ quo adoremus. Unde apłs. Tempłu
d̾i sc̃m ẽ. quod estis uos. ̃ empłu enĩ di ẽ. sedeᷤ
d̾i. Porro sedes dĩ ẽ. anima iusti. tam̃ ⁊ angłi
templum di possunt intelligi. quia ⁊ in an¬
głis habitat d̾s. Angłi sursum: fideles deorsũ
sunt. eccłia gͦ sursum. eccłia deorsum. S si
gaudent de sp̾ualib ñ de t̾renis: ad illud tem
ut sim socius angłoꝵ. Sequitur ⁊ confitebor no¬
mini tuo idest laudabo te.

Expanded text:
enim est quo adoremus. Unde Apostolus: Templum Dei sanctum est, quod estis vos . Templum enim Dei est sedes Dei. Porro sedes Dei est anima justi . Tamen et angeli templum Dei possunt intelligi, Aug. quia et in angelis habitat Deus: angeli sursum, fideles deorsum sunt. Ecclesia ergo sursum, Ecclesia deorsum. Sed si gaudent de spiritualibus, non de terrenis, ad illud temput sim socius angelorum. Et confitebor nomini tuo, id est laudabo te.
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ .i. de miscdia tua. qua uocas qua pecc̃orẽ
respicis ⁊ u̾itate tua qua remuneras qua ꝓmis

Expanded text:
 est de misericordia tua qua vocas, qua peccatorem respicis; et veritate tua qua remuneras, qua promis
Abbreviated transcription (Latin):
.i. auris mei stantis ad dexterã. Q uis audiet
Ite maledicti in ignẽ et̾num. a quo malo au
ris mea. In nouissimo qͣndo increpabunt
dicentes sicut ait salomon. qͥd nob̾ ꝓfuit suꝑ¬
in futur⁊ quid deiustis erit: Iustus ut palna
florebit. illi ut fenum. Iustus palma dicit᷑ pro
altitudine. ⁊ quia radix asꝑa ⁊ pulera. coman
summo fine. ⁊ tarde fert fructũ. ita ⁊ iusti
hic asꝑat labor. quẽ in suꝑnis pulchritudo in¬
mortalitatis coronabit. ⁊ qͣsi tarde pͦt longis
labores mercecłẽ oꝑum ircipiet. deinde seqtut̃
alia comparatio. ⁊ sicut cedrus libani mult¬
plicabit᷑. Cedrus immairessibił ẽ altior alis
arborib p̾sertim in libano qui int̾pretat᷑ can¬
didatio. ira ⁊ iustus erit imputribił. stola in¬
mortalitatis candidus. His gͦ arborib cõꝑant
iusti. qi hee arbores ñ arescunt ctate sicurf¬
num cui impiꝰ comparat᷑. quia cito arsit
palma multo celsior ẽ. maxime in libano. et

Expanded text:
is, Aug. id est, auris mei stantis ad dexteram. Quid audiet? Ite, maledicti, in ignem aeternum . A quo malo audris mea, in novissimo, quando se increpabunt dicentes, sicut ait Salomon: Quid nobis profuit supin futuro: et quid de justis erit? Justus florebit ut palma, illi ut fenum. Justus palma dicitur pro altitudine, et quia radix aspera, et pulchra coma in summo fine et tarde fert fructum, ita et justum hic asperat labor, quem in supernis pulchritudo immortalitatis coronabit, et quasi tarde post longos labores mercedem recipiet operum. Deinde sequitur alia comparatio. Et sicut cedrus Libani multiplicabiarboribus, praesertim in Libano quae interpretatur candidatio, ita justus erit imputribilis stola immortalitatis candidus. His ergo arboribus comparantur justi, quia hae arbores non arescunt aetate ut fenum, cui impius comparatur, quia cito arescitpalma altior est maxime in Libano. Et
Abbreviated transcription (Latin):
bunt quȩ tͥ spes qui patis: Ecce ⁊ exaltabit᷑
sicut uncornis .i. fortitudo unitatis que tunc er̃
sublimis que ẽ sicut cornui meũ .i. sic̃ monarcha
hic ꝙ unitas exaltabit᷑. sicut unus pͥnceps mo
Cum senectus mea erit in miscdia uberi.i. in
sius ẽ nouissima autẽ sunt senectus ipsius quȩ
in leticia erunt.

Expanded text:
uae spes tibi est qui pateris? ecce et exaltabitur sicut unicornis, id est fortitudo unitatis, quae tunc erit sublimis, quae est sicut cornu meum, id est sicut monarcha, hic, quia unitas exaltabitur, sicut unus princeps moncum senectus mea erit in misericordia uberi, ipsius. Novissima autem semper senectus ipsius, quae in laetitia erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
peccatores sicut fenũ. postra in iudicio omãs
qui oꝑant᷑ iniqunatẽ .i. peccatores apparue¬
rint .i. apparebunt om̃ib conspicui ⁊ notabi¬
le. qͦd ñ hic apparebunt ñ quide ad głam suã
s ut intereant in secułu scłi .i. semꝑ. Tu autẽ¬

Expanded text:
atores sicut fenum, postea, omnes qui operantur iniquitatem, id est peccatores apparuerint, id est apparebunt omnibus conspicui, et notabiles: quod non hic apparebunt, non quidem ad gloriam suam, sed ut intereant in saeculum saeculi, id est se
Abbreviated transcription (Latin):
hoc id̾o dicit qr in m̾bris ñ uno tantũ s oi
cay desiduo dicis. Ndhuc te loquente di cam
Qce adsum: eratdi dico. in quacunq die
iuocauero te. H ido dict qr in om̃ib fi¬
delib ⁊ omni tempore inuocat.

Expanded text:
Hoc ideo dicit, quia in membris, non uno tantum, sed omni Cui desiderio dicis, adhuc te loquente dicam: Ecce adsum. Exaudi dico, in quacunque die invocavero te. Hoc ideo dicit, quia in omnibus fidelibus et in omni tempore invocat.
Abbreviated transcription (Latin):
multi homines unus homo sunt. Cantant gͦ¬
hoc fideles exultantes quia euaserunt qͦd est in
Omniũ tam̃ simul unus ẽ cantus. Intentio.
monet liberationẽ nr̃am do ascribere. M odꝰ
Tanta ẽ eoꝵ exultatio ut ante quã exponant pn¬
cula: dicant se liberatos ⁊ ꝑ quẽ sic. Nisi quia
dñs erat in nob̃. Iam securi hoc dicunt respici¬
entes que passi sunt. ⁊ qͦt transierunt. ⁊ quo
uenerunt. ⁊ hoc qͦd dico dicat nunc mecũ isrł.
qr iam euasit hoc scił dicat. nisi quia dominꝰ
Cum exurgerent hommes in nos:

Expanded text:
multi homines unus homo sunt. Cantant ergo fideles hoc exsultantes, quia evaserunt. Quod est in omnium tamen simul unus est cantus. Intentio. Monet liberationem nostram Deo ascribere. Modus.Tanta est eorum exsultatio, ut antequam exponant pericula, dicant se liberatos, et per quem, sic: Nisi quia Dominus erat in nobis. Jam securi hoc dicunt respicientes quae passi sunt, et quot transilierunt, et quo venerunt. Et hoc est quod dico. Dicat nunc mecum Israel quia jam evasit. Hoc, scilicet dicat nisi quia Dominus Cum exsurgerent homines in nos
Abbreviated transcription (Latin):
pilli tonclebant᷑. qi oportet uet̾em uanitatẽ
quẽꝙ exuere. ut dñi obseqͥs mancipet᷑. hic gͦ
arenuntiatione scł̃i quibdam gradib m̾iteꝵ
ad ȩt̾nam ⁊ ꝑfectam ꝑuenit᷑ caritatẽ. quẽ sũmo
eadem ẽ in om̃ib. sicut ⁊ imus tytulus. Mo

Expanded text:
pilli tondebantur . Quia oportet vanitatem pilli tondebantur . Quia oportet vanitatem quaque exuere, ut Dei obsequio mancipetur. Hic ab renuntiatioam et perfectam pervenitur charitatem, quae in summo eadem est in omnibus, sicut et unus titulus. Mo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ. qͦd ẽ exultatio mentis. habita ꝓ ȩt̾nis. ⁊ ẽ
sensus. hic ẽ canticũ graduũ .i. mentis exul¬
tatio de ascensu sp̃uali qr sp̃uales gradus st̃.
isti. Ascendens gͥ hic loquit᷑. s uidendumẽ
quis ascendat. ⁊ ubi. ⁊ unde.⁊ in qͥd: ascendat
⁊ ꝑ qnẽ. Quis: uir iustus. Ubi sit ascensus:
Incorde. Unde alibi. Ascensiones in corde suo
disposuit. Unde ascendit: A conualle plo¬
factum ẽ nob̃ conuallis plorationis. manenᷤ
uͦ apud dm̃.ẽ. mons ascensionis. Sic enĩ descẽ¬
dit ad te ut mane̾t in se. descendit ad te. ut
fieret tͥ conualł plorationis. Mansit in se. ut
eẽt tͥ mons. ad quẽ ascenderes. Ab exemplo
gͦ humiliationis eiꝰ. ascendat᷑ ad uoluntatẽ
⁊ altitudinẽ ditatis ip̃ius. Primꝰ aut̃ẽ gradꝰ¬
ẽ: a mał scłi exue. ⁊ uniu̾se uanitati ren̾tiare.
Initiũ enĩ ꝑfectus ẽ carnalia uicia relinquele.
⁊ dño supplicare. Unde in ueti lege qñ emeba¬
tur mancipiũ gentile. radebant᷑ ungues ⁊ ca¬

Expanded text:
cum, quod est exsultatio mentis habita pro aeternis. Et est sensus: hic est canticum graduum, id est mentis exsultatio de ascensu spirituali, quia spirituales gradus sunt isti. Ascendens ergo hic loquitur, sed videndum est quis ascendat, ubi et unde, et in quid ascendat, et per quem. Quis? vir justus; ubi fit ascensus? in corde. Unde alibi: Ascensiones in corde suo disposuit . Unde ascendit? A convalle plofactum est nobis convallis plorationis. Manens vero apud Deum est mons ascensionis. Sic enim descendit ad te, ut maneret in se; descendit ad te, ut fieret tibi convallis plorationis; mansit in se, ut esset tibi mons, ad quem ascenderes. Ab exemplo ergo humiliationis ejus ascendatur ad voluntatem,  altitudinem deitatis ipsius. Primus gradus, a malis saeculi exire, et universae vanitati renuntiare. Initium profectus est carnalia vitia relinquere et Domino supplicare; unde in veteri lege, quando emebatur mancipium gentile, radebantur ungues ejus et ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc signet᷑ duoꝵ testam̃toꝵ doctrina. ĩhis g̃¬
dib contim̾. ⁊ sunt hic qͥndecĩ gradus sic̃
in templo salomonis totidem erant gradus
quib ascendebat᷑ in tempłu. qͦd ẽ figura ce¬
lestis templi. ad qͦd his gradib ascenditur.
hȩc ẽ scala iacob. In scalis enim uidit iacob an
int̾ scalaria ascendendo ꝓficiunt. usq ad i¬
tellectum sp̃ualuim.⁊ quasi descendentes par¬
uulis se contemꝑant ñ cadentes. cadit enin
qui deficit. descendit qui se contemꝑat par
excedimus do. siue sobͣii sumus uob̃. His gͦ
gradib in offenso pede mentis ascenditur.
atq descendit᷑. Graduũ aũ nom̃ ãbiguũ ẽ apd̾
noᷤᷤ qͥa gͣdꝰ dm̃s ascendentiũ & descendentium.
Apud grecos certũ ẽ qͦd ascendentiũ tantũ ft̃
passib pedum. s ꝓmotione affectuũ. ut de
untute in uirtutẽ ascendat᷑. nͥ caritas mouet
pedem. Idoq quis quanto plus diligit. tan¬

Expanded text:
m doctrinam in his gr contineri. Et sunt hic quindecim gradus, sicut in templo Salomonis totidem erant gradus, quibus ascendebatur in templum quod est figura coelestis templi, ad quod his gradibus ascenditur. Haec est scala Jacob. In scalis enim vidit Jacob anginterscalaria ascendendo proficiunt usque ad intellectum spiritualium, et quasi descendentes parvulis se contemperant non cadentes. Cadit enim qui deficit, descendit qui se contemperat paexcedimus Deo, sive sobrii sumus vobis . His ergo gradibus inoffenso pede mentis ascenditur atque descenditur. Graduum autem nomen ambiguum est apud nos, quia gradus dicimus ascendentium et descendentium. Apud Graecos certum est quod ascendentium tantum sunt passibus, sed promotione affectuum, ut de virtute in virtutem ascendatur, ubi charitas movet pedem. Ideoque quanto quis plus diligit
Abbreviated transcription (Latin):
in sacramentis uet̾is ⁊ noui testam̃ti explicant.
ctonariꝰ uͦ ad noũu. Patres namq uet̾is testam̃¬
t ebdoadi .i. septenario seruiebant. obserua¬
bant enĩ septimũ diem .i. sabbatũ. septimam
septimanã. septimũ mensem. septimũ annum
septimȩ decadis qui iubileus dicit᷑. Patres¬

Expanded text:
in sacramentum Veteris et Novi Testamenti explicant. ctonarius ad novum. Patres namque Veteris Testamenti hebdoadi, id est septenario serviebant; observabant enim septimum diem, vel Sabbatum, septimanam, septimum mensem, septimum annum septimae decadis, qui jubilaeus dicitur. Oct
Abbreviated transcription (Latin):
iudicium tuum. Uicta carne ca¬
insq confira.⁊ ꝑ lacͥmas deletis peccatis. In
laudat.⁊ eloquia ignita uenerat᷑. petens in¬
tellectum unde uiuat. ⁊ se consolet᷑. Un de
congrue huic octonario p̾mittit᷑ litta sade
que int̾pretat᷑ consolatio qui enim sup̃ tͥstis
de errore lacͥmas esfundebat. hic consolat᷑ se
ꝑ iusticiam dĩ. ⁊ bene post lac̾mas ꝓfluenteᷤ.
⁊ graues fletus doloris consolatio sequit᷑ quȩ
triplex ẽ. Nam ⁊ qui in doloie sunt ꝯsolatiõe
indigent quȩ fit ꝑ miscł̾iam di. ⁊ qui pe¬

Expanded text:
 Victa carne clavisque confixa, et per lacrymas deletis peccatis, in laudat, et eloquia ignita veneratur; petens intellectum unde vivat, et se consoletur. Unde congrue huic octonario praeponitur littera sade quae interpretatur consolatio. Qui enim supra tristis de errore, lacrymas effundebat, hic consolatur se per justitiam Dei. Et bene post lacrymas profluentes, et graves fletus doloris consolatio sequitur, quae triplex est; nam et qui in dolore sunt, consolatione indigent, quae fit per misericordiam Dei: et qui p
Abbreviated transcription (Latin):
fit recto iudicio fit. ⁊ hoc ẽ consolatio iustoꝵ.
Hac confessione damel stras. ⁊ tirs pueti flamaᷤ
uicerunt. hac eadem Ionas inclusus in utero
bestiali. hanelancdi uix hñs cõmeatũ. mole m̾uit
libari. Sc̃s quoq iob extinctis lib̾is patͥmonio¬
ꝙ midatus amisso. hac eadem confessione sua
cum augmento s̃ restitui optinuit. Sequit᷑:¬

Expanded text:
 recto judicio fit, et haec est consolatio justorum. Hac confessione Daniel feras , et tres pueri flammas vicerunt . Hac eadem, Jonas inclusus in utero bestiali anhelandi vix habens commeatum, inde meruit liberari . Sanctus quoque Job, exstinctis liberis, patrimonioque nudatus amisso , hac eadem confessione sua cum augmento sibi restitui obtinuit
Abbreviated transcription (Latin):
ad co iherłm. solutum ẽ peccatũ eiꝰ. q̃m̃ rece¬
pit de manu dñi duplicia. Tercia est ꝑ satiᷤᷤ¬
factionẽ. cum lacͥmis erimen abluit᷑. Unde cer¬
ti sumus de uenia quȩ in hoc loco ⁊ in multiᷤ
alis iepꝑitur. qͣi. d̾. ido sic ploro percata mea
b hoc dicit uir nstus qui lacͥmis ꝓfluens ⁊ gra¬
ui supplicio peccata ꝑsoluens. ñ tidio uincitur.
n labore lassatur. In exordio sermonis scip̃m
accusans. qui autẽ delicta sua non respicit in¬
uiste se pritat grauari. s bonus se accusat ⁊ di¬
gna se inferri sͥ a iusto dicit. in quo ⁊ sperat. Si¬
cut enim iustus ꝑunit. sic ⁊ sustinentẽ remunat.

Expanded text:
ad cor. Jerusalem, solutum est peccatum ejus, quoniam recead cor. Jerusalem, solutum est peccatum ejus, quoniam recepit de manu Domini duplicia . Tertia est per satisfactionem, cum lacrymis crimen abluitur. Unde certi sumus de venia quae in hoc loco, et in multis aliis reperitur. Quasi dicat: Ideo sic ploro peccata mea, bus. Hoc dicit vir justus, qui lacrymis profluens, et gravi supplicio delicta persolvens, non taedio vincitur, non labore lassatur. In exordio sermonis seipsum accusans; qui vero delicta sua non respicit, injuste se putat gravari: sed bonus se accusat, et digna inferri sibi a justo dicit, in quo et sperat. Sicut enim justus punit, sic et sustinen
Abbreviated transcription (Latin):
cia consolatio eoꝵ ẽ. qui in peccatis sunt ⁊ at¬
tendunt dĩ iusticiã. Quidã ⁊t in peccatis fqͥ
⁊ nesciunt se ẽẽ quos d̾s punit ꝓ peccatis illi
sibi occultis.⁊ idõ sꝑant. Quod sin peccatis
sint.⁊ si nesciant illa. tam̃ soluto in penis
culpe pircio remittent᷑ eis patient̾ penam fe¬
ientib quia iustus ẽ qui punit. hoꝵ ẽ scda
consolatio. Item alii sunt qui agnoscentes sina
delicta. pro eis satis faciunt ⁊ lac̾mant᷑. Unde
ueniam sꝑant. hoꝵ ẽ t̾cia consolatio. P rina
itaq consolatio ẽ ꝑ miscdiam dĩ. quã docemiis
m iheremia. Ubi ad captiuos iudeoꝵ flebilio
clamat iherłm. Ite. Proficiseimini filii ego eñ
deserta sum. equo ammo estote filii clamate ad
dñm. ⁊ extrahet uos de manu inimicoꝵ. Sed̾a
ꝑ punitionẽ. Ubi ⁊ si fides .i. conscientia desit
delicti. Pena tam̃ facit satis ⁊ reuelat qͦd geniᷤ
consolatiosᷤ  docem̃ i ysaia dicente. Con¬
solamini ppłm meũ sacerdotes. loquimini

Expanded text:
ia consolatio est eorum qui in peccatis sunt, et attendunt Dei justitiam. Quidam enim in peccatis sunt, et nesciunt se esse, quos Deus punit pro peccatis illis sibi occultis. Et ideo sperant, quod si in peccatis sint et nesciant, illa tamen soluto in poenis culpae pretio remittentur eis, patienter poenam ferentibus, quia justus est qui punit. Horum est secunda consolatio. Iterum alii sunt, qui agnoscentes sua delicta pro eis satisfaciunt, et lacrymantur. Unde veniam sperant: horum est tertia consolatio. Prima itaque consolatio est per misericordiam Dei, quam docemur in Jeremia, ubi ad captivos Judaeorum flebiliter clamat Jerusalem. Ite, proficiscimini: Ego enim deserta sum, aequo animo estote. Filii, clamate ad Dominum, et extrahet vos de manu inimicorum . Secunda per punitionem, ubi acit et relevat; quod genus consolationis docemur in Isaia dicente: Cosolamini populum meum, sacerdotes, loquamini
Abbreviated transcription (Latin):
Modus triꝑtitus ẽ p̃s. Primo et̾num refugi¬
um ꝓponit temporali homini. S cdo: exponi
infirmitatẽ hominis. petens subueniri. ibi
Ne au̾tas. Tercio orat ⁊ affirmat lib̾ationẽ
ibi. D extera tua. In ꝑsona gͦ eccl̃iȩ loquens
⁊a spe incipiens: ait. O dñe tu factus homo no

Expanded text:
od. Tripartitus est psalmus. Primo aeternum refugium proponit temporali homini. Secundo exponit infirmitatem hominis, ei petens subveniri, ibi, ne avertas. Tertio orat et affirmat liberationem, ibi, dexteram tuam. In persona ergo Ecclesiae loquens, et a spe
Abbreviated transcription (Latin):
dentirm a ssup̾ta ꝑ emitencli humilitate. Cũ
enim cerianus datud homiidam⁊ acbalterũ.
ꝓpenitentiã factum doctorem. artx ꝓpham:
pulli penitentiã agenti: locus diffidentiȩ re¬
ficamni : Uͥnde ⁊ epłis eiꝰ plus quã alioꝵ siẽ
ꝓohetia dauid: eccłia in officiis utitur. Ides
quoꝙ heo ꝓphetia in fraquentiori usu habet̃.
quia int̾ alias. dactoꝵ excellit aꝑtione. Ela
quiapͥe quȩ alii ꝓphetȩ obscime ⁊ q̃oi ꝑ enigma

Expanded text:
endum, assumpta poenitendi humilitate. Cum enim cernimus David homicidam et adulterum per poenitentiam factum doctorem atque prophetam, nulli poenitentiam agendi locus diffidentiae reficamur. Unde et Epistolis ejus plusquam aliorum, sicut prophetia David Ecclesia in officiis utitur. Ideo quoque haec prophetia in frequentiori usu habetur, quia inter alias dictorum excellit apertione. Ea quippe quae alii prophetae obscure et quasi pe
Abbreviated transcription (Latin):
tium. ꝑseptenariũ uͦ: significatur tempus
huius uitȩ. quȩ septem dierum repetitione
agitur. Recte gͦ compositus est hic liber in
tali numero psalmoꝵ. euius partes p̾fata
nominant mystia. quia sic nos in huiꝰ uitȩ
septenario: oꝑari ac uiuere docet: ut in octaua
resurrectionis non induamur dyploide con¬
fusionis: sed stola geminȩ glorificationis.
Uel ido in hoc numero psalmoꝵ est compo¬
situs: quia ut diximus hic numerꝰ constat
ex octogenario ⁊ septuagenario. qui idem
significant. quod octonariuᷤ ⁊ septenarius.
Octonarius uͦ: significat nouũ testamentũ.
Patres enim noui testamenti ogloadi .i. octo¬
nario deseruiunt. Obseruant enim octauũ

Expanded text:
 septenarium vero significatur tempus hujus vitae, quae septem dierum repetitione agitur. Recte ergo compositus est liber iste in tali numero psalmorum, cujus partes praefata notant mysteria, quia sic nos in hujus vitae septenario operari ac vivere docet, ut in octava resurrectionis non induamur diploide confusionis, sed stola geminae glorificationis. Vel ideo in hoc numero psalmorum est compositus, quia ut diximus hic numerus constat ex octogenario et septuagenario, qui idem significant quod octonarius et septenarius. AUG. Octonarius vero significat Novum Testamentum. Patres enim Novi Testamenti ogdoadi, id est, octonario deserviunt; observant enim octavam
Abbreviated transcription (Latin):
enim septimum diem. septimã septimanam.
Ande salomon. da partes septẽ necnon ⁊ octo
Et micheas. Suscitabimus suꝑ eum septem
pastores && octo pͥmates. Bene ghic liber
in hoc numero psalmoꝵ est editus: euiꝰ partes
utriusq testamenti significant doctrinã: ut
ꝑ hoc ostendat᷑ in hoc libro utriusq testam̃ti
contineri mandata. Distinguitur autẽ liber
iste: ꝑ tres quinquagenas. quib tres status
xp̃ianȩ religionis significant᷑. quoꝵ primus
est in penitentia. scd̾s: in iusticia. tercius in¬

Expanded text:
es septimum diem, septimam septimanam, eum: unde Salomon: « Da partes septem, necnon ; et Michaeas: Suscitabimus super eos septem pastores, et octo primates . Bene igitur hic liber in hoc numero psalmorum est editus, cujus partes utriusque Testamenti significant doctrinam, ut per hoc ostendatur in hoc libro utriusque Testamenti contineri mandata. Distinguitur autem liber iste per tres quinquagenas, quibus tres status Christianae religionis significantur, quorum primus est in poenitentia, secundus in justitia
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ miserent᷑. Sicut gͦ de puluere t̾ix plasma¬
tus ẽ homo. ita de puluere ruentiũ parietina¬
rum di ymago reformat᷑. Inde ẽ qͦd misso sp̃u
scõ multi erdid̾unt eoꝵ qui dñm cruicifire¬
rant. de illo enim puluere multa milia cree¬
dentium uen̾u̾nt precia rerũ suaꝵ ad pedes

Expanded text:
quorum miserentur. Sicut ergo de pulvere terrae formatus est homo, ita de pulvere ruentium parietinarum Dei imago reformatur . Inde est quod misso Spiritu sancto multi crediderunt eorum qui Dominum crucifixerant; de illo enim pulvere multa millia credentium venerunt, pretia rerum suarum ad pedes
Abbreviated transcription (Latin):
lus tuus quia telat do. ñ sͥ unus tam̃ ⁊ idem
rlus ẽ .i. caritas. quȩ ⁊ hominis ẽ zelus. quia
alibi dc ip̃o dicit᷑. ⁊ elus domus tue comedit me
hoc zelo corpone tabescit iste. T̃ elus iste ẽ amoriᷤ
ñ liuoris. ⁊elus bonus habitus ꝓ domo di. quã
ñ patiebat᷑ a ꝑfidis lacerari. hoc ⁊elo exarsit
phinees filius eleatari. qͥndo mechantes int̾di¬
cta s consuetudine copulatos int̾fecit q̃ facto
oñs a pena redemit. ⁊ mndignationẽ dm̃ miti¬
gauit. M eliuis ẽ enĩ ut paucoꝵ damnatione
płimi lib̾ent᷑. quã eoꝵ absolutione plures peri¬
elitent᷑ deinde: qbi quereret qͥuis eur ita tabes¬
eit. s ubdit quia obliti sunt uerba tua mimi¬
ci mei. In hoc sunt inmici ⁊ si scd̃m sł̃m sint
amici. quos iste zelat deo.

Expanded text:
lus tuus, quia zelat Deo, non sibi; unus tamen et idem zelus est, id est charitas, quae et hominis est zelus, quia alibi de Christo dicitur: Zelus domus tuae comedit me . Hoc zelo corpore tabescit iste. Ambr. Zelus iste est amoris, non livoris; zelus bonus habitus pro domo Dei, quam non patiebatur a perfidis lacerari. Hoc zelo arsit Phinees filius Eleazari, quando moechantes, interdicta sibi consuetudine, copulatos interfecit; quo facto omnes a poena redemit et indignationem Domini mitigavit . Melius enim est, ut paucorum damnatione plurimi liberentur, quam eorum absolutione plures periclitentur. Deinde quasi quis quaereret: Cur ita tabescis? subdit, quia obliti sunt verba tua inimici tui. In hoc sunt inimici, et si secundum saeculum sint amici, quos iste zelat Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
artat ds̃. ñ ꝑmittens nos temptari supra id
qͣd possumꝰ qui fluctus ⁊̃ ꝓuentũ nob̾ faciũt
dõ so agente. Ipse gͦ facit qͣd nec scandala tibi
nocent que m̾̃suram a d̾o accipiunt. Quoniã
ipsius ẽ mare dñio ⁊ ipse fecit illud. hoc addit¬

Expanded text:
arcet Deus, non permittens nos tentari supra id quod possumus , qui fluctus etiam proventum nobis faciunt Deo id agente. Ipse ergo facit quod nec scandala tibi nocent, quae mensuram a Deo accipiunt, quia ipsius est mare, dominio. Et ipse fecit illud; Cassi