comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Prinçipium uerboꝵ tuoꝵ ueritas. in ȩternũ
omia iudicia iusticie. tuȩ Cũ principiũ
uerboꝵ di ueritas sit: ueritas utiq fidei fim¬
damentu est. Primũ & enim oportet ut
credamꝰ uera eẽ dĩ summi quȩ in diuinis
scripturis legimꝰ oracula:. Scđm ẽ: ut uir¬
tutem eoꝵ pleniore. cognitione. discamus.
Sicut enim mitium sapientiȩ. timor ani
plenitudo autem sapientiȩ. dilectio. lex enĩ
sapientia. plenitudo autem legis dilectio.
ita plenitudo uerboꝵ di sapientia cogniti¬
oq iusticiȩ: Namq sicut a timore dñ ꝓces¬
sus quidamẽ ad gram caritatis. ita a uerita¬
te. ad uidicium iusticie diuine: quidam ui¬
detur fieri ꝓcessus. U enisti ad ȩccl̃iam. audi¬
sti unum dͥm̃ dici. Unde lex incipit. sicut ha¬
Crede unum dm̃ ẽẽ. non plures deos. Cũ
autem ceꝑis legere dnm um d̃i filium in
carnȩ uenisse ꝓpter totius mundi redemp¬
tione. Distingue sapient̾ unum dm̃ patremn

Expanded text:
principium uerborum tuorum uer itas, in aeternum principium uerborum tuorum uer itas, in aeternum omnia iudicia iustitiae tuae. cum principium uerborum dei ueritas sit, ueritas utique fidei fundamentum est. primum etenim oportet ut credamus uera esse dei summi quae in diuinis scripturis legimus oracula, secundum est, ut uirtutem eorum pleniore cognitione diseamus. sicut enim initium sapientiae timor domini, plenitudo autem sapientiae dilectio — lex enim sapientia, plenitudo autem legis dilectio —, ita plenitudo uerborum dei sapientia cognitioque iustitiae. namque sicut a timore domini processus quidam est ad gratiam caritatis, ita a ueritate ad iudicium iustitiae diuinae quidam uidetur fieri processus. Uenisti ad ecclesiam, audisti unum deum dici, unde lex incipit, sicut hainus unus est. crede unum deum esse, non plures deos. cum autem coeperis legere dominum Iesum dei filium in carne uenisse propter totius mundi redemptionem, distingue sapienter unum deum patrem
Abbreviated transcription (Latin):
Non in hns quȩ uidentur s in occultis. sca
in abscondito. ut pat̾ tuus qui uidet in
abscondito reddat tibi. & fidelem remune¬
retur affectum. Precepta inquit tua dilexi.
Non dixit seruaui. non dixit custodiui.
Nam imprudentes non custodierunt p̃cepta
domini A liqui enim codices habent. Mlen¬
gentes Ergo qui ñ intelligunt ñ sapiunt.
hi qui non custodiunt. Qui aut̾e ꝑfectꝰ
est intellectu. ꝑfectus sapientia. diliget.
qđ est amplius qmͣ custodire. Custodire.
enim netessitatis plerumq ẽ. & timoris. dili¬
gere caritatis. Custodit qui eugłiat. S
qui uolens eugłirat mercedem accipit. qnͣto
magis qui diligit mercede donatur: Possu.¬
mꝰ enim ñ amare quod uolumꝰ. ñ possumꝰ
nolle. quod amamꝰ. Sed qnuis mercedem
ꝑfecte. caritatis expectet. & miserationis
diuine. suffragium poscit. ut in ea uiuifice.¬
tur a dño. N ongͦ arrogans debite merce¬
dis exactor. sed uerecundꝰ miscđie diuine.

Expanded text:
non in his quae uidentur, sed in occultis, sed non in his quae uidentur, sed in occultis, sed in abscondito, ut pater tuus qui uidet in abscondito reddat tibi et fidelem remuneretur affectum. praecepta, inquit, tua dilexi. non dixit \'seruaui\', non dixit \'custodiui\'; nam inprudentes non custodierunt praecepta domini. aliqui enim codices habent gentes. ergo qui non intellegunt non sapiunt hique non custodiunt. qui autem perfectus est intellectu, perfectus sapientia, diligit, quod est amplius quam custodire; custodire enim necessitatis plerumque est et timoris, diligere caritatis. custodit qui euangelizat, sed qui uolens euangelizat mercedem accipit; quanto magis qui diligit mercede donatur! possumus enim non amare quod uolumus, non possumus nolle quod amamus. sed quamuis mercedem perfectae caritatis expectet, et miserationis diuinae suffragium poscit, ut in ea uiuificetur a domino. non ergo adrogans debitae mercedis exactor, sed uerecundus misericordiae diuinae
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe placituru. Et pulchre dixit uide:
Et scđ̾m legem dicit. quia lex precepit
ut unꝰ quisq ter in anno se offerat in con¬
spectu domini. Cotidie sc̃s se offert. cot¬
die. apparet. & non uacuus apparet. Non
est enim uacuus. qui de plenitudine eius
accepit. N on erat uacuus dauid qui ait.
uerbi nos om̃s accepimꝰ queadmodũ dixit
Ioħ̾s. ita etiam sp̃s sanctus de plenitudine.
sua repleuit orbem terrarũ. N on erat uacu¬
us zacharias qui repletus ẽ spiritusc̃o. &
ꝓphetabat aduentũ domini inu. Non erat
ẜ aulus uacuus qui ȩugłnabat in abundan-¬
tia & repletus erat. accipiens odorem bonȩ
suauitatis ab ephesiis placentẽ do hostiam:
N on erant chorinthii in quib abundabat
di grã. uxxta ciusdem apłi testimomum:
Offerebat se gͦ dauiã cotidie do. & ñ uacinis
osferebat qui poterat dicere. os meum aꝑui &
cauxi sp̃m. Id̾o gͦ dicebat. Uide. quia precepta
tua dilexi. Audi in quo te offerre debeas xp̃o.

Expanded text:
esse placiturum. Et pulchre dicit, Vide, esse placiturum. Et pulchre dicit, Vide, et secundum Legem dicit; quia Lex praecepit, ut unusquisque ter in anno se offerat in conspectu Domini . Quotidie se sanctus offert, quotidie apparet, et non vacuus apparet: non est enim vacuus, qui de plenitudine ejus accepit. Non erat vacuus David, qui ait: Verbi nos omnes accepimus, quemadmodum dixit Joannes : ita etiam Spiritus sanctus de plenitudine sua replevit orbem terrarum. Non erat vacuus Zacharias, qui repletus est Spiritu sancto, et prophetabat adventum Domini Jesu . Non erat Paulus vacuus, qui evangelizabat in abundantia: et repletus erat, asuauitatis ab Ephesiis placentem deo hostiam. non erant Corinthii. in quibus abundabat dei gratia iuxta eiusdem apostoli testimonium. Offerebat se ergo Dauid cotidie deo et non uacuus offerebat. qui poterat dicere: os meum aperui et duxi spiri tum; ideo ergo dicebat: uide quia praecepta tua dilexi. audi in quo te offerre debeas Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
conficitur. Non talis qui dicit. quia dista.¬
buit caro mea in terra deserta & in iniuia. &
sine aqua. Ric enim casti gabat carnẽ suam
& tabescere faciebat. dum in defesso desidetio
diuinȩ cogitationis intentꝰ. & lucem diei
sollicita expectatione. pueniens. ante lucanũ
soluere. domino canticis & hymnis gestiebat
obsequium. Tabescit gͦ uir pacificꝰ. quando
alios uidet peccata rescindere. consensuum
abolere concorliam. uirgia de pace repara¬
re. in tumultꝰ redire de grã. Qđ utiq non
facit qui dñi p̾cepta custodit. ñ facit qui
audit dicentẽ. Pacem meam do uobis. pace
mea relinquo uobis. Ergo qui pactũ seruat
is xp̃i obedit imꝑiis. Qui autẽ ñ seruat.
ille. xp̃i precepta contemnit. & qͦd penus
est comꝑta fastidit & negligit. Seqͥr u̾sꝰ uirꝰ.
tua uiuifica me. Hic quoq inuitat dnm.
ut plenũ caritatis sue expectet affectum.
Nemo dicit uide nͥ qui iudicat. si uideat᷑

Expanded text:
conficitur. non talis qui dicit: quam distaconficitur. non talis qui dicit: quam distabuit caro mea in terra deserta etin inuia et sine aqua! hic enim castigabat carnem suam et tabescere faciebat, dum indefesso desiderio diuinae cognitionis intentus et lucem diei sollicita expectatione praeueniens antelucanum soluere domino canticis et hymnis gestiebat obsequium. Tabescit ergo uir pacificus, quando alios uidet pacta rescindere, consensuum abolere concordiam, iurgia de pace reparare. in tumultus redire de gratia. quod utique non facit qui domini praecepta custodit, non facit qui audit dicentem: pacem meam do. uobis, pacem meamrelinquo uobis. ergo qui pactum seruat, is Christi oboedit imperiis, qui autem non seruat, ille Christi praecepta contemnit et, quod peius est, conperta fastidit et neglegit. Sequitur tua vivifica me. Hic quoque invitat Dominum, ut plenum charitatis suae spectet affectum. Nemo dicit, Vide, nisi qui judicat se, si videatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ubidiabolꝰ assidet. ibi xp̃c includitur.
ibi muroꝵ sp̾italium septa defendit:. Er.¬
go qui ꝑsecutore refugit. reicit etiam de¬
fensorem: S ed cum audis. multi ꝑsequen¬
tes & tribulantes me. noli timere. qui potes
dicere. Si d̾s ꝓ nobis quis contra nos: Ue¬
rum hoc ille dicit. qui a testimoniis din
nullo uicioꝵ declinat anfractu. Sr u̾sꝰ uiꝰ
Uidi non seruantes partum & tabescebam.
qm uerbatua ñ custodicrunt. B eatus qui
in caritate. di tabescit. qui uidet ñ seruan¬
tes pactum: Alius ꝓpter uiciosos amores
tabescit. qui distillat dum ẽ dilatꝰ amore.
dilectȩ: Et dum ꝓtelatur flagrantis cupi¬
ditatis effectus animꝰ deficit. uires corpori ᷤ
quadam deformitate. palloris fessoꝵq ar-¬
tuum tabe minuuntur. Alius qui pecu-¬
niam concupiscit. donec potiatur eam. aua¬
ro miser tabescit affectu: Alius immodice
capescendi honoris impatiens si desideria
longa suspiret. non mediocris mentis tabe.

Expanded text:
ubi diabolus adsidet, ibi Christus includitur, ubi diabolus adsidet, ibi Christus includitur, ibi murorum spiritalium saepta defendit. ergo, qui persecutorem refugit, reicit etiam defensorem. sed cum audis: multi persequentes et tribulantes me, noli timere. qui potes dicere: si deus pro nobis, quis contra nos? uerum hoc ille dicit, qui a testimoniis domini nullo uitiorum declinat anfractu. Sequitur uersus sextus: uidi non seruantes pactum et tabescebam, quoniam uerba tua non custodierunt . beatus qui in caritate dei tabescit, qui uidet non seruantes pactum. alius propter uitiosos amores tabescit, qui destillat, dum est dilatus amore dilectae, et dum protelatur flagrantis cu- piditatis effectus, animus deficit, uires corporis quadam deformitate palloris fessorumque artuum tabe minuuntur. alius, qui pecuniam concupiscit, donec potiatur ea, auaro miser tabescit affectu. alius inmodice capessendi honoris inpatiens, si desideria longa suspiret, non mediocri mentis tabe
Abbreviated transcription (Latin):
potestates. Dabis exemplum in domini
temptatione qua ꝑtulit. Demonstrata st̃
ei omnia regna. & dictum ei ẽ: tibidabo hȩc
omia. si ꝓcidens adoraueris me. Lectum
est & alibi. non regnet peccatũ in ur̃o mor¬
tuo corpore. Uides ante quos reges statueriᷤ¬
õ homo. ante quos p̾sides peccatoꝵ: Si culpa
regnat. quot peccata. quot uicia. tot reges.
Et ante. hos adducimur. & ante hos stamꝰ.
Nabent etiam isti reges tribunal in mentib
plurimoꝵ. s si quis xp̃m fateatur. statim
regem illum facit eẽ captiuum. deicit de.
solio suȩ mentis Q uomͦ enim poterit diabo¬
li tribunal manere. in eo cui xp̃i tribunal
uocib singuloꝵ. Ipsum enim aduersarius
ꝑsequitur in nobis. Si declinas ꝑsequentes
xpin abicis. qui se temptari patitur ut uin.¬
cat. Uui illum inderit diabolꝰ. ibi insidias
parat. ibi temptationũ machinas admouet.
ibi dolos nectit. ut illum si possit excludat.
Ubi autẽ diabolꝰ preliatur. ibi xp̃c assistit.

Expanded text:
potestate. habes exemplum in domini potestate. habes exemplum in domini temptatione quam pertulit. demonstrata sunt ei omnia regna et dictum eiest:tibi dabo haec omnia, si procidens adoraueris me. lectum est et alibi: non regnet peccatum in uestro mortali corpore. uides ante quos reges statuerio homo, ante quos praesides peccatorum, si culpa regnat. quot peccata, quot uitia, tot reges; et ante hos adducimur et ante hos stamus. habent etiam isti reges tribunal in mentibus plurimorum. sed si quis Christum fateatur, statim regem illum facit esse captiuum, deicit de solio suae mentis. quomodo enim poterit diaboli tribunal manere in eo, cui Christi tribunal uocibus singulorum, ipsum enim aduersarius persequitur in nobis. si declinas persequentes, Christum abicis, qui se temptari patitur, ut uincat. ubi illum uiderit diabolus, ibi insidias parat, ibi temptationum machinas admouet, ibi dolos nectit, ut illum, si possit, excludat. ubi autem diabolus proeliatur, ibi Christus adsistit,
Abbreviated transcription (Latin):
concubitu miscerentur: ac ñ eo qͦd ꝑ illos
concubitꝰ alienigenarũ discessere a fide.
negare dnm cogerentur: Nolite inquit
omni sp̃ui credere. s a fructib coꝵ cognosci¬
te. quib credere. debeatis. Uenit quis in
ȩccłiam dum honorem affectat sub imꝑato.
git. Inclinatur & solosternitur. qui genu
mentis non flexerit. Uidet illum homo.
xpianum putat. Uidet homo orantem sup¬
pliciter & credit. s d̾s audit negante. Disce.¬
dit ꝓbatus ab homine. sed condemnatus
a iudice. Quanto tolerabilius fuerat ho¬
mini negasse. & d̾o eẽ confessum. licet hoc
quoq reprehensibile. ꝑfecta enim confessio
& ammi querit deuotionẽ. & uocis ꝓfessio.¬
nem. Corde enim creditur ad iusticiam.
ore autem confessio fit ad salute. Ergo
in ꝑsecutionib interiorib esto fidelis &
fortis. ut & tu istis forensib ꝑsecutionib
approberis. & in intimis ꝑsecutionibus.
Sunt reges & presides terribiles. iudices.

Expanded text:
concubitu miscerentur ac non eo, quod per illos concubitu miscerentur ac non eo, quod per illos concubitus alienigenarum discedere a fide, negare dominum cogerentur? Nolite, inquit, omni spiritui credere, sed a fructibus eorum cognoscite quibus credere debeatis. uenit quis in ecclesiam, dum honorem affectat sub imperatogit, inclinatur et solo sternitur qui genu mentis non flexerit. uidet illum homo, christianum putat; uidet homo orantem suppliciter et credit, sed deus audit negantem. discedit probatus ab homine, sed condemnatus a iudice. quanto tolerabilius fuerat homini negasse et deo esse confessum! licet hoc quoque reprehensibile; perfecta enim confessio et animi quaerit deuotionem et uocis professionem; corde enim creditur ad iustitiam, ore autem confessio fit adsalutem. Ergo in persecutionibus interioribus esto fidelis et fortis, ut et istis forensibus persecutionibus adproberis. et in intimis persecutionibus sunt reges et praesides, terribiles iudices
Abbreviated transcription (Latin):
buisti. Quis enim locupletior testis est.
qmͣ qui confitetur dnm uim in carne uenis¬
se. cum eugłii p̃cepta custodit: Nam qͥ
audit & non facit. negat xp̃m. Et si u̾bo
fatetur: oꝑib negat. Qm̃ multis dicenti¬
bus dñe dñe. nonne. in tuo nomine ꝓpħaui¬
mus. & demonia eiecimꝰ. & uirtutes multas
fecimꝰ. in illodie. respondebit. Discedite a me
om̃s oꝑarii iniquitatis. Ille. gͦ testis est: qui
asstipulantib factis domini uiu precepta
testatur. Q uantigͦ cotidiȩ. in occulto mar.
Nouit hoc martẏrium apls & testimoniũ
xp̃i fidele. qui dixit. hȩc est enim gła nr̃a.
foris confessi sunt : & intus negauerunt.
Namq uxoris ducendȩ gr̃a quȩ gentili ui-¬
ro a xp̃ianis parentib negabatur. simulata
ad tempꝰ fide. pleriq ꝓdentur. quod foris
confessi sunt intus negasse. An formcatio¬
ut uigintitria milia de popło necarentur.
ꝓpterea quod madianite gentis fȩminis

Expanded text:
buisti. quis enim locupletior testis est buisti. quis enim locupletior testis est quam qui confitetur dominum Iesum in carne uenisse, cum euangelii praecepta custodit ? nam qui audit et non facit, negat Christum; etsi uerbo fatetur, operibus negat. quam multis dicentibus: domine domine, nonne in tuo nomine prophetauimus et daemonia eiecimus et uirtutes multas fecimus? in illo die respondebit: discedite a me omnes operarii iniquitatis! ille ergo testis est, qui adstipulantibus factis domini Iesu praecepta testatur. Quanti ergo cotidie in occulto martynouit hoc martyrium apostolus et testimonium Christi fidele, qui dixit: haec est enim gloriatio foris confessi sunt et intus negauerunt! namque uxoris ducendae gratia, quae gentili uiro a christianis parentibus negabatur, simulata ad tempus fide plerique produntur quod foris confessi sunt intus negasse. an fornicatiout uiginti tria milia de populo necarentur, propterea quod Madianitae gentis feminis
Abbreviated transcription (Latin):
stringitur. captiuari se asserit in lege pecta.¬
ti. & mortis corpore debellari. nec p̾otuisse.
euadere. nisi cẽt domini mu gra liberatus.
Uerum ut multȩ. ꝑsecutiones: ita multa
martyria. Cotidie. testis es xp̃i. Temptatꝰ
est spũ fornicationis. sed ueritus xp̃i futurũ
iudicium temerandam mentis & corporis
castimoniam non putasti. martyr es xp̃i.
Temptatus es sp̃u auaritiȩ. ut possessione
minoris inuaderes. indefense uiduȩ. iura
temerares. & tam̃ contemplatione cȩlestiũ
preceptoꝵ. opem magis ferendam qmͣ infe¬
rendam iniuriam iudicasti.testis es xp̃i.
Deniq tales uult testes xp̃c assistere. scđ̃m
quod scriptum ẽ: Iudicate pupillo. & iustifi¬
cate. uiduam. & uenite. disputemꝰ dicit dñs.
egenũ pia mente. compassus es : humilita¬
tem magis qmͣ arrogantiam dilexisti. te¬
stis es .xp̃i. Quod est amplius. ñ sermonis
tantumodo. s etiam oꝑis testimonium pre¬

Expanded text:
stringitur. captiuari se adserit in lege peccastringitur. captiuari se adserit in lege peccati et mortis corpore debellari nec potuisse euadere. nisi esset domini Iesu gratia liberatus. Uerum ut multae persecutiones, ita multa martyria. cotidie testis es Christi. temptatus es spiritu fornicationis, sed ueritus Christi futurum iudicium temerandam mentis et corporis castimoniam non putasti: martyr es Christi. temptatus es spiritu auaritiae, ut possessionem minoris inuaderes, indefensae uiduae iura temerares, et tamen contemplatione caelestium praeceptorum opem magis ferendam quam inferendam iniuriam iudicasti: testis es Christi. denique tales uult testes Christus adsistere, secundum quod scriptum est: iudicate pupillo et iustificate uiduam. et uer ite disputegenum pia mente conpassus es, humilitatem magis quam adrogantiam dilexisti: testis es Christi; quod est amplius, non sermonis tantummodo, sed etiam operis testimonium prae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsecutione patuntur. Om̃s dixit. nul¬
lum excepit. Quis enim exceptus potest
ee. cum ipse dominꝰ ꝑsecutione. temptam̃ta
tolerauerit: Persequitur auaritia. ꝑse¬
quitur ambitio. ꝑsequitur luxuria. ꝑse.¬
quitur suꝑbia. ꝑsequitur fornicatio. Un¬
de. & apłs ait. fugite fornicatione. N am
qua causa fugeres. nisi illa te ꝑsequeretur:
Est enu malus sp̃s fornicationis. e malꝰ
sp̃s auaritiȩ. malus sp̃s suꝑbiȩ. Isti sunt
ꝑsecutores graues qui sine gladii terrore
mentẽ hominis frequent elidunt. qui
illetebris magis qua terrorib animos ex¬
pugnant fidelium. Hi tibi hostes cauendi.
hi grauiores tyranni. ꝑ qͦs adam captus est.
Multi in ꝑsecutione publica coronati.
occulta hac ꝑsecutione ceciderunt. Eoris in¬
quit pugnȩ. intus timores. Aduertis qmͣ
graue certamen sit quod ẽ infra hominem.
ut secum ipse confligat. cum suis cupidita¬
tib prelietur. Ipse apłs fluctuat. heret. as¬

Expanded text:
persecutionem patiuntur. \'omnes\' dixit, nulpersecutionem patiuntur. \'omnes\' dixit, nullum excepit. quis enim exceptus potest esse, cum ipse dominus persecutionum temptamenta tolerauerit? persequitur auaritia, persequitur ambitio, persequitur luxuria, persequitur superbia, persequitur fornicatio. unde et apostolus ait: fugite fornicationem; nam qua causa fugeres. nisi illa te persequeretur ? est enim malus spiritus fornicationis, est malus spiritus auaritiae, malus spiritus superbiae. Isti sunt persecutores graues, qui sine gladii terrore mentem hominis frequenter elidunt, qui inlecebris magis quam terroribus animos expugnant fidelium. hi tibi hostes cauendi, hi grauiores tyranni. per quos Adam captus est. multi in persecutione publica coronati occulta hac persecutione ceciderunt. foris, inquit, pugnae, intus timores. aduertis quam graue certamen sit quod est intra hominem. ut secum ipse confligat, cum suis cupiditatibus proelietur? ipse apostolus fluctuat haeret ad
Abbreviated transcription (Latin):
olanensis oriundo est. Fortasse aut iam
discesserat ꝑsetutor. a ut adhuc ñ uenerat
in hec partium. aut mitior erat: Aduer¬
tit hic aut nullum eẽ aut tepere certam
romam ꝓfectus est: ubi ꝓpter fidi studiũ
ꝑsecutiones a cerbe feruebant: Ibi passus ẽ:
hoc est ibi coronatus. Itaq illic quo hospes
aduenit. domicilium immortalitatis
ꝑpetuȩ collocauit. Si unus ꝑsecutor fu¬
isset. coronatus hic martyr utiq ñ fuisset.
sed quod peius non hi solum ꝑsecutores
sunt qui uidentur. s etiam quiñ uident᷑
& multo plures ꝑsecutores. Sicut enim
unus ꝑsecutor rex. multis ꝑsecutionis
precepta mittebat. & ꝑ singulas uel ciui¬
tates uel ꝓuincias erant diuersi ꝑsecuto¬
res. ita etiam diabolus multos ministros
suos dirigit. qui non foris tantũ modo
s etiam intus faciant ꝑsecutiones in animi
singuloꝵ. De his dictum e ꝑsecutionib.
Om̃s qui uolunt pie uiuere in xp̃o iu.

Expanded text:
olanensis oriundo est. fortasse aut iam olanensis oriundo est. fortasse aut iam discesserat persecutor aut adhuc non uenerat in haec partium aut mitior erat. aduertit hic aut nullum esse aut tepere certamen. Romam profectus est, ubi propter fidei studium persecutiones acerbae feruebant; ibi passus est, hoc est ibi coronatus. itaque illic, quo hospes aduenit. domicilium inmortalitatis perpetuae conlocauit. si unus persecutor fuisset, coronatus hic martyr utique non fuisset. Sed quod peius, non hi solum persecutores sunt qui uidentur, sed etiam qui non uidentur, et multo plures persecutores. sicut enim unus persecutor rex multis persecutionis praecepta mittebat et per singulas uel ciuitates uel prouincias erant diuersi persecutores, ita etiam diabolus multos ministros suos dirigit, qui non foris tantummodo. sed etiam intus faciant persecutiones in animis singulorum. e his dictum est persecutionibus: omnes qui uolunt pie uiuere in Christo Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
nullus affligit. nullus ꝑsequitur: Quis
enim in offense sibi ꝓsꝑoꝵ euentuum secun¬
dant fuccessus fieret ingratus: Quis diui¬
tiis affluens iugi salute. robustus. non ad
di gram referat᷑. quod sibi illa concessa sint:
Deniq cum scm̃ iob añs predicaret: ait
aduersarius. Nunquid gratis colit ios¬
dnm: Nonne tu omnia dedisti ei: Mitte.
manũ t̾uam in omĩa que habet. si non in
faciemte benedicet: Iunc gͥ plus ꝓbatus ẽ.
quando amissis opib & filiis a dominicul¬
tu & gra non recessit. Sed ñ unus ꝑsecutor
est: multos ministros habet. Sed non te
terreat. ꝑ multas enim tribulationes opor¬
tet nos introire in regnumđi. Ai multe
ꝑsecutiones: multe ꝓbationes. Ubi multe
corone: multa certamina: Tibigͦ ꝓficit
qđ multi ꝑsecutores sunt: ut irt̃ multas
ꝑsecutiones faciliꝰ muenã qu̾ead modum
coroneris. E Itamur exemplos ebastiani
martyris. cuiꝰ hodie natalis est. Hic medi¬

Expanded text:
nullus adfligit, nullus persequitur. quis nullus adfligit, nullus persequitur. quis enim inoffense sibi prosperorum euentuum secundante successu fieret ingratus ? quis diuitiis adfluens, iugi salute robustus non ad dei gratiam referat quod sibi illa concessa sint ? denique cum sanctum Iob dominus praedicaret, ait aduersarius: num quid gratis colit Iobdominum?. nonne tu omnia dedisti ei? mitte manum tuam in omnia quae habet, si non in faciemte benedicet. tunc igitur plus probatus est, quando amissis opibus et filiis a domini cultu et gratia non recessit. sed non unus persecutor est, multos ministros habet. sed non te terreat. per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum dei. si multae persecutiones, multae probationes; ubi multae coronae. multa certamina. tibi ergo proficit quod multi persecutores sunt, ut inter multas persecutiones facilius inuenias quemadmodum coroneris. Utamur exemplo Sebastiani martyris, cuius hodie natalis est. hic Medi
Abbreviated transcription (Latin):
declinat inꝑfidos. s tam miseratione. sua
non usq ad fecem dignatur effundere. ne.
plenitudinẽ supplicũ ferre non possent
Inclinat gͦ calicem. non euacuat. Quod
indinat censura est: qđ non euacuat misdiȩ.
noster. Quis enim nrm̃ sine diuina potest
miseratione subsistere: Quid possumus
dignũ prȩmiis facere celestib: Quis nr̃m
ita assurgit in hoc corpore ut animũ suum
eleuet. quo iugit᷑ adhereat xp̃o: Q uotan¬
dem homini meritũ defertur. ut hȩc corrup¬
tibilis caro iauat incorruptionẽ. & morta¬
le hoc induat immortalitatẽ: Quibus
laborib. quib iniuriis possumꝰ nr̃a eleua.¬
re peccata: Indignȩ sunt passiones huiꝰ
temporis. ad suꝑuenturã głam. Nongͦ
stium decretoꝵ in homines forma ꝓcedit.
Sequitur uersus quintꝰ. Multi ꝑsequen¬
tes me & tribulantes me: a testimoniis
tuis non declinaui. N on est magnum si
tunc a di testimoniis non declines. cum te

Expanded text:
declinat in perfidos; sed tamen miseratione sua declinat in perfidos; sed tamen miseratione sua non usque ad faecem dignatur effundere, ne plenitudinem supplicii ferre non possint. inclinat ergo calicem. non euacuat; quod inclinat. censurae est, quod non euacuat, misericordiae. erat dominus deus noster. quis enim nostrum sine diuina potest miseratione subsistere ? quid possumus dignum praemiis facere caelestibus ? quis nostrum ita adsurgit in hoc corpore, ut animum suum eleuet, quo iugiter adhaereat Christo ? quo tandem homini merito defertur, ut haec corruptibilis caro induat incorruptionem et mortale hoc induat inmortalitatem? quibus laboribus, quibus iniuriis possumus nostra eleuare peccata ? indignae sunt passiones huius temporis ad superuenturam gloriam. non ergo stium decretorum in homines forma procedit. Sequitur uersus quintus: multi persequentes me et tribulantes me; a testimoniis tuis non declinaui. non est magnum, si tunc a dei testimoniis non declines, cum te
Abbreviated transcription (Latin):
abscondi non possunt. Omĩa gͦ adomino
onr̃o. mensura quadam & pondere fiuit.
Quis posuit inquit rupes in statera: Et
infra. Quis mensus ẽ manu aquam. &
celum palmo: ¶ui nr̃a examinat. sua
utiq examinata largitur. & saluo onnia
decernit examine. Ponderat miscd̃iam.
ponderat ultione. in utroq certũ pondꝰ
abilisq mensura ẽ. Unde. & dauid ait.
Et potũ dabis illis in lacrimis in insura.
Ne sine moderatione. mensurȩ penȩ cu-¬
mulo grauarentur. & sustinere ñ possent:
Et alibi idem ait ꝓpħa. calix in manu dm̃
uim meri plenus est mixto : et inclina¬
uit ex hoc in hoc: ueruntam̃ fex eiꝰ non ẽ
exinanita. Et ieremias ait. calix aureus
babẏlon in manudnĩ. a quo mebriatȩ. sunt
gentes. Hoc est pęna a nationib ꝑsoluta
est: ne diu insultarent qđ di popłm acer¬
bissima populatione uexarunt: Sensus
gͥ uersus dauitici hic est. Parata & plena
est pena quȩ debetur impiis. quȩ dominꝰ

Expanded text:
on possunt. 41. Omnia ergo a Domino Deo nostro mensura quadam, et pondere fiunt. Quis posuit. . . . inquit, rupes in statera ? Et supra: Quis mensus est manu aquas, et coelum palmo ? Qui nostra examinat, sua utique examinata largitur, et salvo omnia decernit examine. Ponderat misericordiam, ponderat ultionem; in utroque certum pondus, habilisque mensura est. Unde et David ait: Et potum dabis illis in lacrymis, in mensura ; ne sine moderatione mensurae poenae cumulo gravarentur, et sustinere non possent. Et alibi idem ait propheta: Calix in manu Domini vini meri plenus est mixto. Et inclinavit ex hoc in hoc; verumtamen faex ejus non est exinanita . Et Hieremias ait: Calix aureus Babylon in manu domini, a quo inebriatae sunt gentes, hoc est: poena a nationibus persoluta est, ne diutius insultarent, quod dei populum acerbissima populatione uexarint. sensus igitur uersus Dauitici hic est: parata et plena est poena quae debetur impiis. quam dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ. sed forma est expressa iusticiȩ. Iustum
gͥ est iudicium filii di. quia scđ̃m uolunta¬
t̾em ẽ di. non scd̃m hominis affectum.
Os enim miscđiarum plenus ẽ: & mise¬
ricordia eiꝰ cũ iudicio. & indicium cum
sine. miscłia iudicat. Deniq scriptum
est: miscãia eius in stateris. filii autem
hominũ mendaces in stateris. ut decipiait.
Examinat gͦ & trutinat ds merita singu¬
loꝵ. Et queamodũ ꝑ mensuram dat̾
gram. ne supͣ mensuram sit: ita ꝑ mensu¬
ram dat misdđiam. Unde ait. m ensuram
bonam. confertam. cõmotam. suꝑeffuen-¬
tem. dabunt in sinũ urum. E adem men¬
sura qua mensi fueritis. reddetur uobis.
Similit᷑ in stateram singuloꝵ oꝑa pensant᷑.
ut si bona malis p̃ponderant. remuneratio
premii deferatur. Si peccata uirtutib:
tristior reumpena constringat. Qd expres¬
sum habes ad thimotheum. dicente apło
Paulo. Quoꝵdam hominũ peccata mani¬

Expanded text:
tiae, sed forma est expressa iustitiae. Iustum tiae, sed forma est expressa iustitiae. Iustum igitur est iudicium filii dei, quia secundum uoluntatem est dei, non secundum hominis affectum. deus enim misericordiarum plenus est et misericordia eius cum iudicio et iudicium cum sine misericordia judicat. Denique scriptum est: Misericordia ejus in stateris . Filii autem hominum mendaces in stateris, ut decipiant . examinat ergo et trutinat deus menta singulorum et quemadmodum pro mensura dat gratiam, ne supra mensuram sit, ita pro mensura dat misericordiam. unde ait: m e nsuram bonam confertam commotam supereffluentem dabunt in sinumuestrum. eadem mensura qua mensi fueritis reddetur uobis. similiter in statera singulorum opera pensantur, ut, si bona malis praeponderant, remuneratio praemii deferatur, si peccata uirtutibus, tristior reum poena constringat. quod expressum habes ad Timotheum, dicente apostolo Paulo: quorundam hominum peccata mani
Abbreviated transcription (Latin):
Mala potestas. licere quod noceat. Potestas
ista tenebrarũ est: uerum ñ uidere ssꝑnere
Audite. quid uerus uidex loquãt. Non quȩxo
uoluntatẽ meam. sed uoluntatẽ eius qͥ me
misit. Quasi homoloquitur. quasi iudex
docet. qm̃ qui iudicat non uoluntati suȩ.
obtemꝑare. debet. s tenere qͦd legum est.
Constitue iudicem de hoc scło. Nunqͥd
potest aduersus imꝑialis formam uenire.¬
scripti: Nun quid potest normã augustȩ.
disfinitionis excedere: Quantomagis
aiuini form̃a debemꝰ seruare iudicii: Xp̃c
aicit ñ quero uoluntate meam. hoc esł
hominis. quȩ uel odio dirigitur. uł studio
intenditur. uel gra inflectitur. uel alioꝵ
mendatio deprauatur. Om̃is enim homo
mendax. S ed uoluntatẽ inquit eiꝰ qͥ me
misit. hoc est diuine: cognitionis formã
ueni docere. ut in iudicando magis corde.
sit ueritatis custodia. qmͣ obedientia uolun-¬
tatis. Non gͦ hic quoq infirmitas poten¬

Expanded text:
mala potestas licere quod noceat; potestas mala potestas licere quod noceat; potestas ista tenebrarum est, uerum non uidere, sed spernere. Audite quid uerus iudex loquatur: non quaero uoluntatem meam, sed uoluntatem eius qui me mi sit. quasi homo loquitur, quasi iudex docet, quoniam qui iudicat non uoluntati suae obtemperare debet, sed tenere quod legum est. constitue iudicem de hoc saeculo: numquid potest aduersus imperialis formam uenire rescripti ? numquid potest normam Augustae definitionis excedere? quanto magis diuini formam debemus seruare iudicii! Christus dicit: non quaero uoluntatem meam, hoc est hominis, quae uel odio dirigitur uel studio intenditur uel gratia inflectitur uel aliorum mendacio deprauatur - omnis enim h o in o mendax —. sed uoluntatem, inquit, eius qui i me misit, hoc est: diuinae cognitionis formam ueni docere, ut in iudicando magis cordi sit ueritatis custodia quam oboedientia uoluntatis. non ergo hic quoque infirmitas poten
Abbreviated transcription (Latin):
di ratione quod est. Et id̃o iudicium
meum ueru. quia ñ uoluntati mee indul¬
geo s equitati. Audite quia uidex dicat
cęlestis. non possum a me facere quicqmͣ.¬
s sicut audio iudico. Et ẜ llatus dicebat
dite: Usurpas o homo potestatem qu̾a
non habes. cum d̾s neget se. habere. qui
habet suꝑ omnia potestatẽ : Audi quid
iusticia dicat. non possum ame facere. quic-¬
qua. Audite quid iudex equitatis asserat.
sicut audio iudico. Audite. quid uidex
iniquitatis loquatur. P otestate habeo di-¬
mittendite: & potestatẽ habeo crucifigen¬
dite. Tua eilate uoce constringeris. tua
damnaris sententia. Pro potestate gͥ non pro
quitate crucifigendũ dnm tradidisti ꝑ po¬
testatem. Absolusti latronem. auctorem
autem uite interfecisti. s nec istamate habu¬
isti quam habere te asseris potestatem. Deniq
dicit tͥ dominus inc: non haberes potestatẽ
aduersum me ullam. nisi data eẽt tͥ desuꝑ.

Expanded text:
di religione quod iustum est, et ideo iudicium di religione quod iustum est, et ideo iudicium meum uerum, quia non uoluntati meae indulgeo, sed aequitati. audite quid iudex dicat caelestis: non possum a me facere quicquam; sicut audio. et iudico. Et Pilatus dicebat dite. usurpas, o homo, potestatem quam non habes. cum deus neget se habere, qui habet super omnia potestatem. audi quid iustitia dicat non possum a me facere quicquam. audite quid iudex aequitatis adserat: sicut audio, et iudico. audite quid iudex iniquitatis loquatur: potestatem habeo dimittendi te et potestatem habeo crucifigendite. tua. tua, Pilate, uoce constringeris, tua damnaris sententia. pro potestate igitur, non pro aequitate crucifigendum dominum tradidisti, per potestatem absoluisti latronem, auctorem autem uitae interfecisti. sed nec istam a te habuisti quam habere te adseris potestatem. denique dicit tibi dominus Iesus: non haberes potestatem aduersum me ullam, nisi data tibi esset desuper.
Abbreviated transcription (Latin):
facit. & domesticȩ ꝓposito uoluntatis. s iusta
legis & iura ꝓnuntiat:. Scitis uire obtemꝑat
non indulget ꝓpriȩ uoluntati. Nichil para¬
tum & meditatum domo defert. sed sicut
audit ita udicat. & sicut se habet negotui
natura decernit: Obsequit᷑ legib ñ aduer¬
satur. examinat causȩ merita non mutat.
Discite uidices scł̃i. quem in iudicando te¬
nere debeatis affectum. qm̃ sobrietatem
qmͣ sinceritatẽ: Dñs omnium dicit. non
possum a me ego facere quicqmͣ. A libi lego
infirmitatẽ s ꝑ integritatem. ñ ꝑ impos¬
sibilitatẽ faciendi. s ꝑ obseruantiam udi¬
candi. Quid non potest qui omĩa potest.
non quod possit nolit: Non uult posse
quod damnet. non uult posse aduersus
fidem. non uult posse aduersus ueritatẽ
Audi postremo ipsum dicente. cur non
possit a se facere quicqmͣ. Sicut audio
inquit uidico: hoc est non ex mea pote.¬
state. dererno quod libitu. s ex iudican¬

Expanded text:
facit et domesticae proposito voluntatis, sed juxta facit et domesticae proposito voluntatis, sed juxta leges et jura pronunciat, statutis juris obtemperat, non indulget propriae voluntati, nihil paratum et meditatum domo defert, sed, sicut audit, ita judicat, et sicut se habet negotii natura, decernit; obsequitur legibus, non adversatur, examinat causae merita, non mutat. Discite judices saeculi, quem in judicando tenere quam sinceritatem. dominus omnium dicit: non possum ego me facere quicquam. alibi lego:infirmitatem, sed per integritatem. non per inpossibilitatem faciendi, sed per obseruantiam iudicandi. quid non potest qui omnia potest, nisi quod posse nolit? non uult posse quod damnet, non uult posse aduersus fidem, non uult posse aduersus uentatem. audi postremo ipsum dicentem. cur non possit a se facere quicquam: sicut audio, inquit, et iudico, hoc et: non ex mea potestate decerno quod libitum, sed ex iudican
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio. mors recessit. Suscepit etiam
affectum rei & stetitante iudicem reus.
nec dedignatus est dominꝰ om̃ium p̾sids
uilitate. Interrogatus tacebat. ostendens
in clamore uocis nec in forensis assertione
patrocinii. s in conscientie integretate
ẽẽ innocentie defessionẽ. nec salutem cor-¬
poris ambiendam.s animi puritatem.
O eniq qui susannam absoluit tacente:
se optulit morti. In illa causa ut nemo
desꝑaret. in hac: ut redimendȩ uniuersi-¬
tatis sacrificium non negaret. Cesus
postremo. non conuitiatus ẽ: nͦ reꝑcussit.
& dñs celi atq terrarum studium deposu¬
it ultionis. uocem humilitatis emisit
dicens: Si male locutus sum testimoniũ
ꝑhibe de malo. si bene.quid me cedis:
Guasi infirmꝰ deplorat iniuriam. & cũ
se possit ulcisci: queri maluit qmͣ uindica¬
re. Ergo & hic ꝑsonam iudicis ꝓpositũꝙ
suscepit dicens. non possum a me facere qͥcqmͣ.
Bonus enim iudex nichil ex arbitrio suo¬

Expanded text:
resurrectio, mors recessit. Suscepit etiam resurrectio, mors recessit. Suscepit etiam affectum rei et stetit ante iudicem reus nec dedignatus est dominus omnium praesidis uilitatem. interrogatus tacebat. ostendens non in clamore uocis nec in forensis adsertione patrocinii. sed in conscientiae integritate esse innocentiae defensionem nec salutem corporis ambiendam, sed animi puritatem. denique. qui Susannam absoluit tacentem, se obtulit morti; in illa causa. ut nemo desperaret, in hac, ut redimendae uniuersitatis sacrificium non negaret. caesus postremo non conuiciatus est, non repercussit, et dominus caeli atque terrarum studium deposuit ultionis, uocem humilitatis emisit dicens: si male locutus sum m, testimonium perhibe de malo; si bene, quid me caedis? quasi infirmus caedis deplorat iniuriam et, cum se posset ulcisci, queri maluit quam uindicare. Ergo et hic personam iudicis propositumque suscepit dicens: nonpossum a me facere quicquam. bonus enim iudex ni
Abbreviated transcription (Latin):
ge seipsum passioni corporis ñ negauit.
ut ouem lassam cruci suȩ humeris super.¬
ponens. pii oneris functione recrearet. Su-¬
cepit aduocati ꝑsonam. ipsum eñi aduocatũ
habemꝰ apud patrem. Pernoctabat in ora¬
tione ꝓnobis. ut nos suo inforiaret exem¬
plo queadmodũ ueniam nr̃is debeamus
exorare peccatis. Non enim ido ꝑ nocta¬
ret. quasi qui alit᷑ patre nobis reconciliare.
non posset. s ut qualis aduocatus esse de.¬
beat demonstraret. qualis sacerdos. ut non
solum diebus s etiam noctib ꝓ grege xp̃i
debeat p̾cator assistere. An impetrandi
egebat auxilio. qui facere ipse poterat qͦd
rogabat. quemadmodũ ipse dicebat. ego
ad patrem uado. & quȩcumq ab eo petie-¬
ritis in nomine meo noc faciam: Deniq
alibi ait. cum lararum suscitaret. sciebã
quod semꝑ me audis. Hic quasi infirmꝰ
ꝑnoctabat. qui sciebat quod semꝑ audit᷑.
& clamauit latare ueni foras. Locuta est

Expanded text:
ge se ipsum passioni corporis non negauit, ge se ipsum passioni corporis non negauit, ut ouem lassam crucis suae humeris superponens pii oneris functione recrearet. Suscepit aduocati personam; ipsum enim aduocatum habemus apud patrem. pernoctabat in oratione pro nobis, ut nos suo informaret exemplo, quemadmodum ueniam nostris debeamus exorare peccatis. non enim ideo pernoctaret, quasi qui aliter patrem nobis reconciliare non posset, sed ut qualis aduocatus esse debeat demonstraret, qualis sacerdos, ut non solum diebus. sed etiam noctibus pro grege Christi debeat precator adsistere. an inpetrandi egebat auxilio, qui facere ipse poterat quod rogabat, quemadmodum ipse dicebat: ego ad patrem uado, et quodcumque ab eo petieritis in nomine meo hoc faciam? denique alibi ait, cum Lazarum suscitaret: sciebam quod semper me audis, nec quasi infirmus pernoctabat, qui sciebat quod semper auditur, et clamauit: Lazare, ueniforas. locuta est
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑationis nec filius sine. patre facit. nec
sine. filio pater. Deniq pater dicit ad
filium: faciamꝰ hominẽ ad imaginem &
similitudine nram. comunem asserens
oꝑationem eẽ. ubi commnune consilium ẽ.
Quid sine sapientia facit. qui omnia in sapi¬¬
entia fecit ut lectum ẽ : omĩa in sapientia
fecisti: Demq sapientia dixit. cũ faceret
cȩlos cum illo eram. & ego eram cui applau¬
debat. Et eugłista ait. omnia ꝑ ipsum
facta sunt. & sine ipso factum est nichil.
ut doceret ñ solum oꝑatorem omnium
ad iudicii fornia udeatur ẽẽ referendus.
Eugłm & enim non solum fidi doctrina
sed etiam moꝵ est magisterium. & speculũ
iuste conuersationis. Inuenio in eugłio
quod dñs uic multoꝵ affectus & officia
susceꝑit. ut doceret quomͦ nos in his con¬
uersari oporteret officiis. Suscepit ꝑsonã
pastoris. & ait. Pastor bonus anima suam
ponit ꝓouib suis. Id̾oq ꝓ rationabiligre.¬

Expanded text:
operationis nec filius soperationis nec filius ssine Filio Pater. Denique Pater dicit ad Filium: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram , communem asserens operationem esse, ubi commune consilium est. Quid sine Sapientia facit, qui omnia in Sapientia fecit, ut lectum est: Omnia in Sapientia fecisti ? Denique Sapientia dixit, Cum faceret coelos, cum illo eram . . . . . ego eram cui applaudebat . Et Evangelista ait: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil ; ut doceret non solum operatorem omnium ad iudicii formam uideatur esse referendus; euangelium etenim non solum fidei doctrina. sed etiam morum est magisterium et speculum iustae conuersationis. inuenio in euangelio, quod dominus Iesus multorum affectus et officia susceperit, ut doceret, quomodo nos in his conuersari oporteret officiis. suscepit personam pastoris et ait: pastor bonus animam suam ponit pro ouibus suis, ideoque pro rationabili gre
Abbreviated transcription (Latin):
ee. graue est enim de alio uidicare. Vnde
etiam scriptum ẽ: nolite iudicare. ut non
iudicemini. Cum enim unusquisq sit suoꝵ
conscius peccatoꝵ. quomͦ potest de alteriꝰ
iudicare peccato: Iudicet de alterius er¬
rore. qui non habet quod in seipso condem¬
net. Iudicet ille qui non agat eadem quȩ
in alio putauerit punienda. nec cum de alio
iudicat. in se ferat ipse sententiam. Iudicet
ille quiad ꝓnuntiandũ nullo odio. nulla
leuitate ducatur: Audisti hodie. quid iudex
uerus & iustus locutus sit. Non possum
inquit ego a me facere quicqmͣ. onnulli
heretici solebant hinc facere quȩstiones qͣsi
infirmꝰ eẽt filius. qui a se. nichil faceret.
quasi scđ̾m diuinitate quoq subditus. &
paterno subiectus imꝑio. nec aduertunt
quod hoc quoq magis potestatis diuinȩ.
unitas comꝓbetur. ubi putant inter
patrem & filium eẽ distantia potestatis.
Nichil ase facit filius. quia ꝑ unitatem

Expanded text:
esse; graue est enim de alio iudicare. unde esse; graue est enim de alio iudicare. unde etiam scriptum est: nolite iudicare, ut non iudicemini. cum enim unusquisque sit su- orum conscius peccatorum, quomodo potest de alterius iudicare peccato ? iudicet de alterius errore, qui non habet quod in se ipse condemnet, iudicet ille, qui non agat eadem quae in alio putauerit punienda, ne, cum de alio iudicat, in se ferat ipse sententiam, iudicet ille, qui ad pronuntiandum nullo odio, nulla offensione, nulla leuitate ducatur. audisti hodie, quid iudex uerus et iustus locutus sit: non possum, inquit, ego a me facere quicquam. Nonnulli haeretici solebant hinc facere quaestiones, quasi infirmus esset filius qui a se nihil faceret, quasi secundum diuinitatem quoque subditus et paterno subiectus imperio, nec aduertunt, quod hoc quoque magis potestatis diuinae unitas conprobetur, ubi putant inter patrem et filium esse distantiam potestatis. nihil a se facit filius, quia per unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
ipse ait ad ioħm. sine nos implere omnem
to ꝑeunt: miscłia dñi liberantur. Mise.¬
rebor inquit cui misertus ero. Palam ap
paruit non quȩrentib. uocauit refugienteᷤ
congregauit ignaros. ꝓ om̃ib se obtulit
passioni. Non gͦ muitũ misericors: Mise.¬
ricordia enim hominis in ꝓximũ suum.
miscd̃ia dñi in omẽm carnem. ut omins
caro ad dm̃ ascenderet. illa dñi miseratione
donata. S ed quomͦ cum dixerit multas esse
domini miserationes. scd̃m iudicia eiꝰ uiui¬
ficari petit. maxime cum ipse alibi dicat. &
non intres in iudicium cum seruo tuo:
Sca aliud ẽ illud iudicium beneficium xp̃i.
cui respondere non possumꝰ. Ouis enim
potest debitũ referre. naturȩ. debitum
salutis & gratie: Aliud iudicium. quo
fragilitatis nr̃e estimatione. censemur
In hoc ipso tam̃ iudicium cum miscdia co-¬
pulatũ est: ut ueritas iudicii. miseratione
domim temꝑetur. Aut fortasse quia di¬
xerat. iudica iudicium tuum. iło subtexu¬
it miserationes domini nimium multas

Expanded text:
nem to pereunt, misericordia Domini liberantur. Miserebor, inquit, cuimisertus 1230 misertus ero . Palam apparuit non quaerentibus, uocauit refugientes, congregauit ignaros, pro omnibus se obtulit passioni. non ergo multum misericors ? misericordia enim hominis in proximum suum, misericordia domini in omnem carnem, ut omnis caro ad deum ascenderet illa domini miseratione donata. Sed quomodo, cum dixerit multas esse domini miserationes, secundum iudicia eius uiuificari petit, maxime cum ipse alibi dicat: e t non intres i n iudicium cumseruotuo ? sed aliud est illud iudicium beneficiorum Christi, cui respondere non possumus — quis enim potest debitum referre naturae, debitum salutis et gratiae? —, aliud iudicium, quo fragilitatis nostrae aestimatione censemur. in hoc ipso tamen iudicium cum misericordia copulatum est, ut ueritas iudicii miseratione domini temperetur. Aut fortasse, quia dixerat: iudica iudicium meum, ideo subtexuit miserationes domini nimium multas
Abbreviated transcription (Latin):
aut̾e dicit. uide suꝑbiam meam. s uide hu¬
militate meam. ut eius gratia erui ab illo
ignemereatur. Est gͦ humilitas laboris
& fatigationis. est & humilitas uirtutis
atq ꝓpositi. qua & in scł̃is & ꝓsperis &
in inicio positus tenet iustus. nullo licet
fractus labore. nullius certaminis dubius
euentu. humilem affectũ omnib exhibet.
nec sua extollere studet. sed magis minu¬
ere oꝑis sui precium. & meriti sui gram:
Audi iustũ humiliantẽ se. Ego inquit
uine ille gentium doctor minimu se ẽe
dicit. indignũ eius officii nomine qͦd suis
oꝑib prȩferebat. nichilq sibi arrogat. sed
totum gratiȩ d̃i deputat: Hoc utiq dicit
iustum. N ac humilitate abraham pater
fidei nuncupatꝰ est: qui cum diuino parti¬
ciparetur alloquio terram se ẽẽ dicebat &
limu. Ipse quoq dñs ait. Ego autem sum
uermis & ñ homo. obꝓbrium hominũ &
abiectio plebis. cum de sui corporis passi

Expanded text:
autem dicet: \'uide superbiam meam\', sed: uide huautem dicet: \'uide superbiam meam\', sed: uide humilitatem meam, ut eius gratia erui ab illo igne mereatur. Est ergo humilitas laboris et fatigationis, est et humilitas uirtutis atque propositi, quam et in secundis et prosperis et in otio positus tenet iustus. nullo scilicet fractus labore, nullius certaminis dubius euentu humilem omnibus affectum exhibet nec sua extollere studet, sed magis minuere operis sui pretium et meriti sui gratiam. audi iustum humiliantem se: e g o, inquit,nis diuinae, ille gentium doctor minimum esse se dicit, indignum eius officii nomine quod suis operibus praeferebat nihilque sibi adrogat, sed totum gratiae dei deputat. hoc utique decet iustum. Hac humilitate Abraham pater fidei nuncupatus est. qui. cum diuino participaretur alloquio, terram se esse dicebat et limum. ipse quoque dominus ait: egoautem sum uermis et non homo, obprobrium hominum et abiec
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ spes alia peccatorib: Et qui hic se
aurũ putat: habet plũbum. & qui putat.
se granũ tritici: habet stipulã quȩ possit.
exuri O hic sibi multi aurũ uidentur.
Non illis inuideo. SS etiam aurũ exami¬
nabit᷑. uretur ut possit ꝓbari. Sic enim.
scriptumẽ: sicut aurum inconflatorio ꝓba¬
boillos. Ergo aduertant. quia examina¬
buntur oms. Nulti gͦ quise aurũ putant¬
& ipsi humilitatẽ sequantur. ut uicia sua
decoquant. Sedhic manis iactantia est.
Id̾o multis qui se massas auri putant. dicit
sapientior auri massa. Om̾s nos ĩgnis ꝓ¬¬
babit. Ergo quia examinandi sumꝰ. sic
nos agamus ut iudicio ꝓbari mereamur
diuino. Teneamꝰ hic positi humilitatem.
ut cum unusquisq nr̃m uenerit ad iudi¬
cium di. ad illos ignes quos transituri su¬
mus. dicat. uide humilitate meam & erue.
me. N am si suꝑb fuerit. si arrogans. si con¬
tumax. non poterit hoc dicere. Nemo

Expanded text:
enim spes alia peccatoribus ? . Et qui se hic enim spes alia peccatoribus ? . Et qui se hic aurum putat, habet plumbum, et qui putat se granum tritici, habet stipulam quae possit exuri. sed hic sibi multi aurum uidentur. non illis inuideo; sed etiam aurum examinabitur, uretur, ut possit probari. sic enim scriptum est: sicut aurum inconflatorio probabo illos. ergo aduertant, quia examinabuntur omnes. multi ergo, qui se aurum putant, et ipsi humilitatem sequantur, ut uitia sua decoquant. sed hic inanis iactantia est. ideo multis, qui se massas auri putant, dicit sapientior auri massa: omnes nos fornax probabit. ergo quia examinandi sumus, sic nos agamus, ut iudicio probari mereamur diuino. teneamus hic positi humilitatem, ut, cum unusquisque nostrum uenerit ad iudicium dei, ad illos ignes, quos transituri sumus, dicat: uide humilitatem meam et erue me. nam si superbus fuerit, si adrogans, si contumax, non poterit hoc dicere. nemo