comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
det ille intus in mentẽ quid
facias:l & quã expetenter eus
uirgines comiteris attendit:
lum potuit penitus formidare
suppliciũ. cui etiã lupanar tur
niam corrruptionis prȩparaue¬
rat. illic eam excipere fecit
dñs coronã suȩ uirginitatis &
palmã: hoc est in suis sedibus
hostes uincere: captiuã ductã
uirginẽ ad penetralia regis li¬
bidinũ. ipsũ regẽ ãuirgine quã
captiuauerat uictũ: & uictũ
cũ uirginis triumpho exire:
Nam qui tenuerat tentus est:
qui traxerat. tractus est: qui
occidere se putabat. occisus est
Deniq ut ꝓbemus diabolum
auirgine ista tunc fuisse uic¬
tum. illius uiuenis factũ ad
animũ reuocemus:l quẽ con¬
tra agnetis infantiã sic arma¬
cis populum ad libidinẽ inui

Expanded text:
det ille intus in mente quid facias, et quam expetenter ejus virgines comiteris attendit. lum potuit penitus formidare supplicium, cui etiam lupanar turpniam corruptionis praeparaverat, illic eam excipere fecit Dominus coronam suae virginitatis et palmam. Hoc est in suis sedibus hostes vincere, captivam ductam virginem ad penetralia regis libidinum, ipsum regem a virgine, quam captivaverat, victum, et victum cum virginis triumpho exire; nam qui tenuerat, tentus est: qui traxerat, tractus est: qui occidere se putabat, occisus est. 7. Denique ut probemus diabolum a virgine tunc fuisse victum, illius juvenis factum ad animum revocemus, quem contra Agnetis infantiam sic armacis, populum ad libidinem invi
Abbreviated transcription (Latin):
diuidere: cũ uideat magos
non alia dõ. & alia homini:
sed uni dõ & homini eadẽ
munera obtulisse supplicit̾:
Non ergo diuidatur in ꝑso¬
nis : qui non inuenitur di¬
uisus in donis: Ipterea qͥp¬
pe unus idẽq uͣtis munerib
honoratur: ut unus idẽq
ds̃ & homo cognoscatur: Ista
magoꝵ oblatio confundit etiã
euticetis insaniã qui non
uult in xp̃o utrãq uerã prȩ¬
dicare naturã: Heritatem
quippe istoꝵ munerũĩ tollit:
dũ in xp̃o unã naturã prȩdi¬
care contendit Nos itaq di¬
lectissimi fr̃s offeramus xp̃o
indubitanter in fide. quod ma¬
gi obtulisse cognoscuntur in
munere: ut uere diuinitatis
humanitatisq confessio. ipsa
sit apud. xp̃m nr̃a fidelis ob¬
latio Hec munera cũ magis
unanimiter offeramus. & ad

Expanded text:
dividere: cum videat Magos dividere: cum videat Magos non alia Deo et alia homini, sed uni Deo homini eadem munera obtulisse suppliciter. Non ergo dividatur in personis, qui non invenitur divisus in donis. Propterea quippe unus idemque istis muneribus honoratur, ut unus idemque Deus et homo cognoscatur. Ista Magorum oblatio confundit etiam Eutychetis insaniam, qui non vult in Christo utramque veram praedicare naturam. Veritatem quippe istorum munerum tollit, dum in Christo unam naturam praedicare contendit. 11. Nos itaque, dilectissimi fratres, offeramus Christo indubitanter in fide, quod Magi obtulisse cognoscuntur in munere: ut verae divinitatis humanitatisque confessio ipsa sit apud Christum nostra fidelis oblatio. Haec munera cum Magis unanimiter offeramus, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ra. aurũ. thus. & myrrã: Pista
triũ munerũ genera. in uno
& regia potestas. & humana
mortalitas intimatur: Thus
enĩ. ad sacrificiũ. aurũ ꝑtinet
ad tributũ. ⁊ merra ad sepul¬
turã ꝑtinet mortuoꝵ: Omĩa
hȩc scã fides xp̃o ueraciter of¬
ferre non desinit. dũ unum
uerũq hominẽ credit ut uere
ꝓ nobis mortuũ ueraciter reco-¬
gnoscat: In oblatione thuris.
confunditur arrianus. l qui
soli patri sacrificiũ offerri de¬
bere contendit: In oblatione
myrrȩ confunditur maniche¬
us : qui xp̃m uere mortuum
ditur l quia & manicheus de
semine dauid scđ̃m carnẽ na-¬
tũ non credit regẽ : & arria¬
nus dõ unigenito naturalem
acdsignare nititur seruitutem:
Proinde uterq non experie¬
tur reg̃e aquo ꝑ fidẽ regat᷑
sed aquo ꝓ infidelitatis cri¬
mine puniatur:l quia ab.
uno diuinitatis. ab altero
ueritas carnis denegatur:
In hisdem munerib confun¬
ditur etiã nestorius. qui
nititur xp̃m in duas ꝑsonas

Expanded text:
ra, aurum, thus et myrrham . Per ista tria munerum genera, in uno et regia potestas, et humana mortalitas intimatur. Thus enim ad sacrificium, aurum pertinet ad tributum, myrrha ad sepulturam pertinet mortuorum. Omnia haec sancta fides Christo veraciter offerre non desinit, dum unum verumque hominem credit, et vere pro nobis mortuum veraciter recognoscit. 562 10. In oblatione thuris confunditur Arianus, qui soli Patri sacrificium offerri debere contendit: in oblatione myrrhae confunditur Manichaeus, qui Christum vere mortuum ditur, quia et Manichaeus de semine David secundum carnem natum non credit regem, et Arianus Deo Unigenito naturalem assignare nititur servitutem. Proinde uterque non experietur regem, a quo per fidem regatur , sed a quo pro infidelitatis crimine puniatur: quia ab uno divinitatis, ab altero carnis veritas denegatur. In iisdem muneribus confunditur etiam Nestorius, qui nititur Christum in duas personas
Abbreviated transcription (Latin):
cepto apatre mandato paci¬
endi ꝓ nobis in ip̃so passionis
exercitio sua membra circũ¬
dedit: Solet nãq ꝑ linteũ
quod multifario dormentoꝵ
labore conficitur. afflictio
passionũ figurari: Et dñs
ponens uestimenta linteo prȩ¬
cingitur ut significet se ha¬
bitũ corporis quẽ induit ñ
sine pressura doloꝵ. sed lon¬
ga crucis tribulatione depo¬
nere: Misit aquã in peluem
& cepit lauare pedes discipu¬
loꝵ. & extergere linteo quo
erat prȩcinctus:l quando de¬
functus in cruce aquã una¬
cũ sanguine de latere suo pro¬
fudit in terrã quib credenti¬
um opera mundaret. eadẽt:
opera non solũ passionis sa-

Expanded text:
cepto a Patre mandato paticepto a Patre mandato patiendi, pro nobis in ipso passionis exercitio sua membra circumdedit. Solet namque per linteum, quod multifario tormentorum labore conficitur, afflictio passionum figurari. Et Dominus ponens vestimenta linteo praecingitur, ut significet se habitum corporis, quem induit, non sine pressura dolorum, sed longa crucis tribulatione deponere. Misit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo quo erat praecinctus, quando defunctus in cruce aquam unacum sanguine de latere suo profundit in terram, quibus credentium opera mundaret, eademque opera non solum passionis sa
Abbreviated transcription (Latin):
exiret. nec nos deserens cũ
rediret: Sciebat quidem
acȩna. ponit uestimenta. la
uat pedes discipuloꝵ. ñ dĩ
dñi sed hominis serui impleis
officiũ l & eius quoq pedes
humiliter abluens. cuius ma¬
nus in sua traditione noue¬
rat ꝓcaciter esse polluendas:
Quod si altiori indagine my¬
steriũ hoc humillimum nr̃i
saluatoris ꝑtractare delectat.
cȩna hȩc sacrosca in qua cũ
discipulis recubuit dñs. tẽp̃
significat uniuersũ: quo cor¬
poraliter in eccłia demoratus.
& dapibus uerbi salutaris.
ac miraculoꝵ suoꝵ dulcedi¬
ne cunctos longe lateq pa¬
uit. & ipse audientiũ fide
ac dilectione pastus est: qͥa
quotquot ad grãm ueritatis
conuertit: ꝑ hos nimirũ cor¬
poris sui quod est eccłia qͦͥsi
more uescentiũ fecit augmen¬
tũ: Surrexit autẽ acȩna .&
posuit uestimenta suaͥ quan¬
do tẽporaliter cũ hominib
amplius conuersari desisteis.
membra corporis assumpti de¬
posuit in cruce: Acceptolin¬
teo precinxit se: quando ac¬

Expanded text:
exiret, nec nos deserens cum rediret. Sciebat quidem a coena, et ponit vestimenta sua, lavit pedes discipulorum, non Dei Domini, sed hominis servi implens officium, ut ejus quoque pedes humiliter ablueret, cujus manus in sua traditione noverat procaciter esse polluendas. Quod si altiori indagine mysterium hoc humillimum nostri Salvatoris pertractare delectat, coena haec sacrosancta, in qua cum discipulis recubuit Dominus, tempus significat universum, quo corporaliter in Ecclesia demoratus, et dapibus verbi salutaris ac miraculorum suorum dulcedine cunctos longe lateque pavit, et ipse audientium fide ac dilectione pastus est: quia quotquot ad gratiam veritatis convertit, per hos nimirum corporis sui, quod est Ecclesia, quasi more vescentium fecit augmentum. Surrexit autem a coena, et posuit vestimenta sua, quando temporaliter cum hominibus amplius conversari desistens, membra corporis assumpti deposuit in cruce. Accepto linteo praecinxit se, quando ac
Abbreviated transcription (Latin):
luntates nr̃as actionesq dirĩ¬
gere quod diuinȩ nouimus
placere iusticiȩ:l sed cũ hi ap¬
ꝓpinquant dies quos illustri¬
ores nobis salutis nr̃e sacramen¬
ta fecerunt. diligentiore solli¬
citudine corda mundanda
est disciplina uirtutũ ut
sicut ipsa mysteria quadam
sui parte maiora sunt: ita
nr̃a obseruantia superet in alt¬
quo consuecudinẽ suã: & eui
festiuitas est celebranda sub¬
limior. ipse quoq in ea repe¬
riatur ornatior: Si enĩ racio¬
nabile & quodãmodo religio¬
sum uidetur ꝑ diẽ festum in
uestitu nitidiori ꝓdire. & ha¬
bitu corporali hilaritatẽ men

Expanded text:
luntates nostras actionesque dirigere, quod divinae novimus placere justitiae; sed cum ii appropinquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerunt, diligentiore sollicitudine corda nostra suest disciplina virtutum: ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo consuetudinem suam; et cui festivitas est celebranda sublimior, ipse quoque in ea reperiatur ornatior. Si enim rationabile et quodammodo religiosum videtur per diem festum in vestitu nitidiore prodire, et habitu corporis hilaritatem men
Abbreviated transcription (Latin):
brȩ mortis lux orta est eis De
quib idem dicit ad dñm Gen¬
tes quȩ te ñ nouerunt inuoca¬
bunt te : & populi qui te nesci¬
unt ad te confugient: Hunc
diem abrahã uidit & gauisus
est. cũ benedicendos fidei suȩ
filios in semine suo quod ẽ. xp̃s
agnouit:  & om̃iũ se futurum
gentiũ patrẽ credendo ꝓspexit :
cdans głam dõ & plenissime sci¬
ens. qm̃ quod ꝓmisit. potens est
& facere: Hunc diẽ clauid ca
nebat in psalmis dicens Om̃s
gentes quas fecisti uenient &
adorabunt corã te dñe .l & ho¬
norificabunt nom̃ tuũ Et illud
Notũ fecit dñs salutare suum:
ante conspectũ gentiũ reuela¬
uit iusticiã suã Quod utiq ex¬
inde fieri nouimus: ex quo tres
magos de longinquitate sue re¬
gionis excitos. ad cognoscendum¬
& ad adorandũ regẽ cȩli & ter¬
rȩ stella ꝑduxit: Cuiuis utiq
famulatus ad formã nos sui hor¬
tatur obsequii ut huic gr̃ȩ

Expanded text:
brae mortis, lux orta est eis . De quibus idem dicit ad Dominum: Gentes quae te non noverunt, invocabunt te; et populi qui te nescierunt, ad te confugient . Hunc diem Abraham vidit, et gavisus est , cum benedicendos fidei suae filios in semine suo, quod est Christus, agnovit, et omnium se futurum gentium patrem credendo prospexit , dans gloriam Deo, et plenissime sciens quoniam quod promisit potens est et facedicens: Omnes gentes, quascumque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et glorificabunt nomen tuum ; et illud: Notum fecit Dominus salutare suum, ante conspectum gentium revelavit justitiam suam . Quod utique exinde fieri novimus, ex quo tres magos, de longinquitate suae regionis excitos, ad cognoscendum et adorandum Regem coeli et terrae stella perduxit. Cujus utique famulatus ad formam nos sui hortatur obsequii: ut huic gratiae,
Abbreviated transcription (Latin):
iniunctũ sibi humiliter excu¬
sauit officium dicens: Ego ã
te debeo baptitari: & tu ue-¬
nis ad me: Sed quia om̃is
ꝓpter homines instruendos
humilis apparuit. mox adõ
apparuit. uoce delapsa ad eũ
huiusmodi amagnifica gła.

Expanded text:
injunctum sibi humiliter excusavit officium, dicens: Ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? Sed quia omnis propter homines instruendos humilis apparuit, mox a Deo apparuit voce lapsa ad eum hujusmodi a magnifica g
Abbreviated transcription (Latin):
mus nouũ hominẽ qui scdm
dm̃ creatus est in iusticia
& scĩtate ueritatis: Neq au¬
dientes circũcisionẽ in uno
corꝑis nr̃i membro nos casti¬
gare sufficere credamus:
sed sicut idem alibi monet
apłs: mundemus nos ab om̃i
labe & inquinamento carnis
& sp̃s ͥ ꝑficientes scĩficationẽ
in timore dei: Relegamus
acta apłoꝵͥ uideamus bea¬
tissimum ꝓthomartyrẽ ste¬
phanũ udȩis se cũ dño ꝑse-¬
quentib derribiliter intonan¬
tem: Dura ceruice & incireũ¬
cisi cordib & auribusͥ uoi sẽ¬
per sp̃ui sc̃o restitistis Si ex¬
go incircũcisi cordib & auri¬
bus sunt qui sp̃s sc̃ĩ monitis
resistunt:  est utiq cordium

Expanded text:
mus novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi monet Apostolus: Mundemus nos ab omni labe et inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei ; relegamus Acta apostolorum, videamus beatissimum protomartyrem Stephanum Judaeis se cum Domino persequentibus terribiliter intonantem: Duri cervice, et incircumcisi cordibus et auribus, vos semper Spiritui sancto restitistis. Si ergo incircumcisi cordibus et auribus sunt, qui Spiritus sancti monitis resistunt, est utique cordium
Abbreviated transcription (Latin):
desistit: acrior in quibusdã
antixp̃i ꝑsecutio consurget:
Etquidem plurimis ad prȩdi¬
cationẽ enoch & helye aꝑfi

Expanded text:
desistit, acrior in quibusdam Antichristi persecutio consurget. Et quidem plurimis ad praedicationem Enoch et Eliae a
Abbreviated transcription (Latin):
autem certaminis. meius fluctu¬
abat cogitationis intentione:
quia non potest iordanis fluen¬
ta transire. Et respiciens senex:
uidit eam uexillo crucis aqͣs
iordanis signantem. Totius tũc
noctis tenebras splendor illu¬
minabat lune: quia tempus
recursus illius erat. Statim:
aut̃ ut signum crucis. impres¬
sit. ascendit suꝑ aquas: ⁊ am¬
bulans super liquidum equo¬
ris fluctum. ueniebat quasiꝑ
solidum iter. Tosimas autem
stupens et genu flectere initens:
clamans desuper aquas ꝓhibu¬
it dicens. Quid facis abba: qͥa
& sacerclos dei es. ⁊ diuina por¬
tas misteria:. Qui statim obe¬
diuit dicenti. Ina autẽ descendẽs
de aquis: dixit seni. Benedic
pater benedic. Ille autem cum
magna festinatione respondit.
Stupor enim nimius inuaserat
eum: intam glorioso miraculo
& dixit. Uere non mentitur de¬
us: qui pollicitus est sibi sĩmi¬
les esse eos. qui se purificant. Gsa
tibi xp̃e deus noster: qui ostendi s

Expanded text:
autem certaminis in ejus fluctuabat cogitationis intentione, quia non potest Jordanis transire fluenta. Et respiciens senex, vidit eam vexillo crucis aquas Jordanis signantem. Totius enim tunc noctis tenebras splendor illuminabat lunae, quia tempus recursus illius erat. Statim autem ut signum crucis impressit, ascendit super aquas; et ambulans super liquidum aequoris fluctum, veniebat quasi per solidum iter. Zosimas autem stupens, et genua flectere nitens, clamans desuper aquas prohibuit, dicens: Quid facis, abba, quia et sacerdos Dei es, et divina portas mysteria? Qui statim obedivit dicenti. Illa autem descendens de aquis, dixit seni: Benedic, Pater, benedic. Ille autem cum magna festinatione respondit stupor enim nimius invaserat eum in tam glorioso miraculo, et dixit: Vere non mentitur Deus, qui pollicitus est sibi similes esse eos qui semetipsos purificant. Gloria tibi, Christe Deus noster, qui ostendis
Abbreviated transcription (Latin):
bis ipsi qui uitȩ iter obcludat:
nr̃oꝵ crebro accendamus fo¬
mitẽ uitioꝵ: Flammeus nãq
gladius qualiscũq ille est. qui
paradysi ostia seruat. singulis
re possint ablatus: infidelib
autẽ manet semꝑ immobilis:
quidẽ. sed non electis. dum
post baptisma se criminib im¬
plicare non metuunt: quasi
post extinctionẽ idem ignis
reaccenditur. ne mereantur
intrare regnũ quod ficto corde
ac duplici requiruntͥ serpen¬
tino potius dente fraudulen-¬
ti. quã simplici oculo colũbini:
Quẽ in eccła sua multũ se di¬
ligere dñs ostendit: qui in
amoris cantico ait: Ecce tu

Expanded text:
bis ipsi, qui vitae iter occludat, nostrorum crebro accendamus fomitem vitiorum. Flammeus namque gladius qualiscunque ille est, qui paradisi ostia servat, singulis re possit homo ablatus, infidelibus autem manet semper immobilis. quidem, sed non electis, dum post baptisma se criminibus implicare non metuunt, quasi post exstinctionem idem ignis reaccenditur; ne mereantur intrare regnum, quod ficto corde ac duplici requirunt, serpentino potius dente fraudulenti quam simplici oculo columbini, quem in Ecclesia sua multum se diligere Dominus ostendit, qui in amoris Cantico ait: Ecce tu
Abbreviated transcription (Latin):
transit: Et dum nimis uirgi¬
nitatẽ diligit. nec ludibria
nec flammas. nec supplicia.
nec carnifices metuit:l pos¬
tremo. nec gladiũ furentis
ꝑcussoris expauit: Compelli¬
tur uirgo ornamenta suscipe¬
re corporis. sed renuit: qm̃ͣ
iam susceperat mentis: Et qͥa
non de elegantia corporis hu¬
mani placere studebat. quia
timebat de feditate animȩ
dño displicere: dabat intus
tantũ in suã animã erubesce¬
bat. se esse formosã: tantoꝙ
studens displicere carnalib
in carnis aspectu. quanto uͦ

Expanded text:
transit; et dum nimis virgitransit; et dum nimis virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoris expavit. Compellitur virgo ornamenta suscipere corporis, sed renuit; quoniam jam susceperat mentis; et quia non de elegantia corporis humani placere studebat, quia timebat de foeditate animae Domino displicere, dabat interitantum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtingant: Hec dicentes non
uituperamus conuigũ casta
cõmertia:l sed uirginũ ꝑseue¬
rantiã adornamus: Non enim
uirginitas malis reb suꝑpo¬
nenda est: sed est reb opti¬
mis preferenda: Que enim
mundis muitdior. & scĩs ẽ sanc¬
tior:l non indiget malarum
rerũ uituperatione laudari:
Sequantur itaq sc̃a coniugia
patriarcharũ conuiges in re¬
ligione. positȩ. ac diuinis lit¬
deris informate. sarrã. rebec-¬
cam. rachelẽ. annã. susannã.¬
ac sefforã imittentur uxores:
Ap̃i uero uirgines. solã uirgi¬
nem matrẽ luminis subsequan¬
tur Huius pedissequa agnes
citiȩ excitauit exemplũ. cum
uirginitatẽ prȩtulit uitȩ
omnẽq ase amore derrenum.
ꝑ amore celestẽ expellens.
tropheũ crucis xp̃i arripuit.
& tam contra libidines. quã
etiã contra uniuersa suppli¬
cia. fide potius armata quã
ferro. fortiter dimicauit &
uicit: Aspicit deniq blan¬
dientẽ & renuit Minantẽ
nescit aliquid amare quod

Expanded text:
tingant. Haec dicentes non vituperamus conjugum casta commercia, sed virginum perseverantiam adornamus; non enim virginitas malis rebus superponenda est, sed est rebus optimis praeferenda. Quae enim mundis mundior, et sanctis sanctior est, non indiget malarum rerum vituperatione laudari. Sequantur itaque sancta conjugia patriarcharum conjuges in religione positae, ac divinis 539 Litteris informatae, Saram, Rebeccam, Rachelem, Annam, Susannam, Sephoram, imitentur uxores: Christi vero virgines solam Virginem Matrem virginis luminis subsequantur. Hujus pedissequa Agnes citiae excitavit exemplum, cur virginitatem praetulit vitae, omnemque se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contra libidines quam etiam contra universa supplicia fide potius armata quam ferro, fortiter dimicavit et vicit. Aspicit denique blandientem, et renuit: minantem,Nescit aliquid amare, quod
Abbreviated transcription (Latin):
rato dĩ filio cęlestis uitȩ mu¬
nera portabant: Elusus ergo
herodes & contemptus ama
tu inquit & infra etas scribi¬
tur occisoꝵ: ut occidentis in¬
notescat acerbitas: Oira ꝑuer¬
sa. inconsultaq seuientis in¬
dignatio: Ealdeis irascitur.
innocentes interficitͥ & dũ
in mortẽ immaculati fertur
infantis : lactantiũ ꝑimit
turbas.  quatinus iniquissi¬
mũ regẽ qui indebitũ quȩre¬
bat sanguinẽ. ꝓstratȩ mul¬
titudinis multiplex reatus
inuolueret: Nec aduertere
poterat furentis insania. qͦd
ille qui mortuos morte sua¬
uiuificare ueniebat: eogi
in mortem non posset inuitus:
rodem diabolus. ut ꝑ uolun

Expanded text:
rato Dei Filio, coelestis vitae munera reportabant. Elusus ergo Herodes, et contemptus a magtu, inquit, et infra: aetas scribitur occisorum, ut occidentis innotescat acerbitas. O ira perversa inconsultaque saevientis indignatio! Chaldaeis irascitur, innocentes interficit; et dum in mortem immaculati fertur infantis, 82 lactentium perimit turbas: quatenus iniquissimum regem, qui indebitum quaerebat sanguinem, prostratae multitudinis multiplex reatus involveret; nec advertere poterat furentis insania quod ille qui mortuos vivificare veniebat cogi in mortem non possit invitus. rodem diabolus, ut per volun
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quod eodem die suȩ cir¬
cumcisionis nomen ut iħs
uocaretur accepit: ad imi¬
tationẽ priscȩ fecit obserua¬
tionis. quã ex eo credimus
sumptã. quod abraham pa¬
triarcha qui primus circũ¬
cisionis sacramentũ. in testi¬
moniũ suȩ magnȩ fidei &
diuinȩ ad eũ ꝓmissionis ac¬
cepit. eodem die suȩ suorũ¬
q circũcisionis. etiã nominis
amplificatione simul cum
sua coniuge benedici ꝓmeru¬
it. ut qui eatenus abram
pater excelsus dictus est: de¬
inde abraham. id est pater
multarum gentium uocare¬
tur: quia patrẽ inquit mul¬
tarum gentium constitui te:
Quȩ fidelissima ꝓmissio tam
ta. ut etiam nos ip̃si de gen¬
tibus ad fidei illius deuotio¬
nem uocati. ipsum nos patrẽ
spiritaliter babere gaudeamꝰ:
dicente etiã nobis apł̃o. si autẽ
uos .xp̃i. ergo semen abrahȩ

Expanded text:
hoc quod eodem die suae circumcisionis nomen ut Jesus vocaretur, accepit, ad imitationem priscae fecit observationis, quam ex eo credimus sumptam quod Abraham patriarcha, qui primus circumcisionis sacramentum in testimonium suae magnae fidei et divinae ad eum promissionis accepit, eodem die suae suorumque circumcisionis etiam nominis amplificatione simul cum sua conjuge benedici promeruit, ut qui eatenus Abram pater excelsus dictus est, deinde Abraham, id est pater multarum gentium, vocaretur: quia patrem, inquit, multarum gentium constitui te. Quae fidelissima promissio tam ta, ut etiam nos ipsi de gentibus ad fidei illius devotionem vocati, ipsum nos patrem spiritualiter habere gaudeamus, dicente etiam nobis Apostolo: Si autem vos Christi, ergo semen Abrah
Abbreviated transcription (Latin):
patris om̃ipotentis unicũ di
tum ex maria uirgine confi¬
demur. nec ab eiusdẽ maiesta¬
te discedimus: cũ ipsũ cruci¬
ficũ & mortuũ. & die tercia
credimus suscitatũ: Om̃ia

Expanded text:
Patris omnipotentis unicum dictum ex Maria virgine confitemur; nec ab ejusdem 239 majestate discedimus, cum ipsum crucifixum et mortuum, et die tertia credimus suscitatum. Omnia
Abbreviated transcription (Latin):
circũcideretur puer uoca¬
tum est nomen eius iħs :
quod uocatum est ab angio.
priusquã in utero concipere¬
tur: Hec sunt festiuitatis
hodiernȩ gaudia ueneran¬
da. heç sacrȩ sollemnitas diei.
hec illa suꝑnȩ pietatis mune¬
ra sacrosc̃ã. quȩ fideliũ cor¬
dibus cõmendans apl̃s ait.
quia ubi uenit plenitudo
temporis. misit ds̃ filiũ suũ
natum ex muliere. factum
sub lege. ut eos qui sub lege erãt
redimeret: ut adoptionem
filioꝵ reciꝑemus: Magna nãq
dispensatione pietatis ad re-¬
demptionẽ generis humani:
ds̃ pater non angłm. non ar-¬
changłm. sed filium suum
unigenitũ mittere dignatus
est: Quem quia in diuini¬
tatis suȩ specie uidere ne¬
quiuimus: magna rur sum¬
dilectionis arte prouidit ut
hunc factum ex muliere.
hoc est ex materne carnis
substantia. sine uirili admi

Expanded text:
ur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Haec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus . Magna namque dispensatione pietatis ad redemptionem generis humani Deus Pater non angelum, non archangelum, sed Filium suum unigenitum mittere dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursumdilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admi
Abbreviated transcription (Latin):
ouis ex lupo: Et ecce nunc
paulus cũ stephano letatur:
cum stephano xp̃i claritate
ꝑfruitur: cũ stephano exul¬
tat. cũ stephano regnat: Quo
enim p̃cessit stephanus truci¬
datus lapidib pauli: illuc
secutus est paulus adiutus
orationib scephani: Quã
uera uita fr̃s mei. ubi non
paulus de stephani occisio¬
ne confunditur: sed stepha¬
nus de pauli consortio gratu¬
latur : qm̃ caritas in utroq
lȩtatur: Caritas quippe m
stephano suꝑauit seuitiam
iudȩoꝵ caritas in paulo co¬
operuit multitudinẽ pecca¬
toꝵ: caritas in utroq parit̾
regnum meruit possidere cȩ¬
lorum: Caritas est om̃ium
fons & origo bonoꝵ: muni¬
men egregiũ. uia quȩ ducit
ad cęlum: In caritate qui am¬
bulat: nec errare poterit nec
timere: Ipsa dirigit. ipsa ꝓte¬
git. ipsa ꝑducit: Quo circa
fr̃s. qm̃ sc̃alam caritatis consti

Expanded text:
ovis ex lupo. Et ecce nunc Paulus cum Stephano laetatur, cum Stephano Christi claritate perfruitur, cum Stephano exsultat, cum Stephano regnat. Quo enim praecessit Stephanus, trucidatus lapidibus Pauli, illuc secutus est Paulus, adjutus orationibus Stephani. 6. Quam vera vita, fratres mei! ubi non Paulus de Stephani occisione confunditur, sed Stephanus de Pauli consortio gratulatur, quoniam caritas in utroque laetatur. Caritas quippe in Stephano superavit saevitiam Judaeorum, caritas in Paulo cooperuit multitudinem 558 peccatorum, caritas in utroque pariter regnum meruit possidere coelorum. Caritas igitur est omnium fons et origo bonorum, munimen egregium, via quae ducit ad coelum. In caritate qui ambulat, nec errare poterit, nec timere. Ipsa dirigit, ipsa protegit, ipsa perducit. Quocirca, fratres, quoniam scalam caritatis consti
Abbreviated transcription (Latin):
nec uere filius hominis di¬
ceretur:l qui originẽ non ha¬
beret ex homine : Et nos igi¬
tur contra euthicen dictis ex¬
tollamus uocẽ cũ eccła catho¬
lica cuius hec mulier typum
gessit:l extollamus & mentẽ

Expanded text:
nec vere filius hominis diceretur, qui originem non haberet ex homine. Et nos igitur his contra Euthicen dictis, extollamus vocem cum Ecclesia catholica, cujus haec mulier typum gessit. Extollamus et mente
Abbreviated transcription (Latin):
licet etatis uir & femina. de¬
uotis confessionũ officiis. cdñm
quẽ corpore paruũ uident.
sed magnũ diuinitate excipiur.
nagogã figurate denuntiant.
quȩ longa incarnationis eius
tis illum mox ut aduenit &
piarũ ulnis actionũ. & fidei
non fictȩ uocib exaltare ac
magnificare studuit. accla¬
mans illi & dicens: Dirige
me in ueritate tua & doce
Sed & hoc dicendũ. quia
merito uterq sexus ei gratu¬
labundus occurrerit ÷ quia
utriusq redẽptor apparebat:
Magno sane metu frẽs mei
audienda sunt uerba.l quib
icdem symeon de dño ꝓphetans
matrẽ eius alloquitur: Ecce
positus est hic in ruinã. & re¬
surrectionem multoꝵ in ifrł:
& in signũ cui contradicetur:

Expanded text:
licet aetatis vir et femina, devotis confessionum officiis Dominum, quem corpore parvum vident, sed magnum divinitate intelligunnagogam figurate denuntiant, quae longa incarnationis ejus tis illum mox, ut advenit, et piarum ulnis actionum, et fidei non fictae vocibus exaltare ac magnificare studuit, acclamans illi et dicens: Dirige me in veritate tua, et docSed et hoc dicendum quia merito uterque sexus ei gratulabundus occurrerit, qui utriusque redemptor apparebat. Magno sane metu, fratres mei, audienda sunt verba quibus idem Simeon de Domino prophetans matrem ejus alloquitur: Ecce positus est hic in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cu
Abbreviated transcription (Latin):
ransacto siquidẽ eiusdem
tan cursu. uenit iterum inuas¬
tam deserti solicudinem. expletis
omnib scd̃m consuetudinẽ: ⁊ fes¬
tinans ad gloriosã illam unsionẽ
intuendam Per ambulans soli¬
tudinis iter et inueniens aliqͣ
cupiti loci ĩdicantia signa: dex¬
tra leuaq aspiciens. intuitum
oculorum deducens: lustrabat
ubiq sicut scitissimus uenator.
sicubi suauissimam reꝑtam con¬
prehenderet feram. Ut autem ni¬
chil ullomodo uidit quoquam
moueri: cepit se ip̃m lugens infũ¬
dere lacrimis. Tunc eleuans ocu¬
los orans dicebat. Ostende michi

Expanded text:
ransacto autem eodem anni cursu, venit iterum in vastam deserti solitudinem, expletis omnibus secundum consuetudinem, festinabat ad gloriosam illam visionem intuendam. Perambulans autem solitudinem, et non inveniens aliqua cupiti loci indicantia signa, dextra laevaque aspiciens, intuitum oculorum deducens, et lustrans ubique sicut citissimus venator, sicubi suavissimam comprehenderet feram. Ut autem nihil ullo modo vidit quoquam moventem, coepit seipsum lugens infundere lacrymis. Tunc elevans oculos, orabat dicens: Obsecro mihi
Abbreviated transcription (Latin):
mine obsecro incorpore: ange¬
lum: cui totus comparari in¬
dignus est mundus. Hec oran
militudine fuerat designatus
torrentis: & mexrrema eius stans¬
uidit in parte superiori splendẽ¬
tem solem: et aspictens uidit
sancte mortuum iacens corpus.
⁊ manus ut oportet sic composi¬
tas ⁊ adorientem corpus iacertẽ
aspiciens: currens lacrimis lauit
beatissime pedes: non enim aliud

Expanded text:
mine, in corpore angelum, cui totus comparari indignus est mundus. CAP. XXV.militudine fuerat designatus torrentis, et in extrema ejus parte superiore vidit splendentem solem; et aspiciens, vidit sanctae mortuum jacens corpus, et manus, ut oportet, sic compositas, et ad Orientem jacens corpus aspiciens. Currens autem, lacrymis lavit beatissimae pedes, non enim aliud
Abbreviated transcription (Latin):
despecta uidebantur exube¬
rarẽt patefecit. & hȩc ꝑ apo¬
stolos suos apostoloꝵq succes¬
sores cunctis nationib mini

Expanded text:
despecta videbantur exuberarent, patefecit, et haec per apostolos suos apostolorumque successores cunctis nationibus mini
Abbreviated transcription (Latin):
ueniam:l noli uulnerari post
curã: noli sordidari post gr̃am:
Cogita inquit ohomo grauiorẽ
culpã esse post ueniã. renoua.¬
tum uulnus peius dolere post
curã:l molestius hominẽ sordi¬
dari post grãm: Quare in¬
dulgentiȩ ingratus est. qui
post ueniã peccat.l sanitatis
indignus est. qui semet post¬
quã curatus est uulnerat: nec
mundari meretur. qui seipsũ
post grãm sordidat: Porro qͥ

Expanded text:
eniam, noli vulnerari post curam, noli sordidari post gratiam. Cogita, inquit, o homo, graviorem culpam esse post veniam, renovatum vulnus pejus dolere post curam, molestius hominem sordidari post gratiam. Quare indulgentiae ingratus est, qui post veniam peccat; sanitate indignus est, qui semetipsum postquam curatus est vulnerat, nec mundari meretur qui semetipsum post gratiam sordidat. Porro q
Abbreviated transcription (Latin):
errorẽ: putantes eundẽ esse¬
herodẽ aquo in passione sua
dñs irridetur Ergo herodes
ille qui cũ pylato postea ami¬
citias fecit. huius herodis fi¬
liuis fuit. qui nunc mortuus
esse refertur:l frater autem
archelai. qui testimonio pa¬
tris sui herodis adiudicante
etiã cȩsare augusto regni iu¬
dȩoꝵ successor extiterat: Cri¬
cesimo quidẽ & septimo reg.¬
herodes hic de quo euange.¬
lium narrat defunctus est. qui

Expanded text:
errore, putantes eumdem esHerodem a quo in passione sua Dominus irridetur. Ergo Herodes ille, qui cum Pilato postea amicitias facit, hujus Herodis filius fuit, qui nunc mortuus esse refertur, frater autem Archelai, qui testimonio patris sui Herodis, adjudicante etiam Caesare Angusto regni Judaeorum successor exstiterat, trigesimo quidem et septimo regHerodes hic, de quo Evangelium narrat, defunctus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uiderint. ut continuata suȩ
narrationis seriȩ quasi nulla
pretermisisse uideantur: Quȩ
tamen alterus ȩuangłistȩ con¬
siderata scriptura: quo loco
transilita fuerint. diligens lec¬
tor inueniat: Puer autẽ cre¬
scebat & confortabatur .: ple¬
nus sapientia: & gr̃a dĩ erat
in illo: Notanda distinctio
eo quod puer erat. id est ha¬
bitũ humanȩ fragilitatis in¬
duerat. crescere & confortari
habebat : in eo uero quod
etiã uerbum dĩ. & ds̃ eter¬
nus erat: nec confortari in¬
digebat. nec habebat augeri:
Unde rectissime plenus sapi¬
entia ꝑhibetur & gr̃a Sapi¬
entia quidẽ quia in ipso ha¬
bitat om̃is plenitudo diuini¬
tatis corꝑaliter: Grã autem.¬
quia eidem mediatori dĩ &
hominũ homini iħu xp̃o. ma¬
gna gr̃a donatum est: ut ex qͦ¬
homo fieri cȩpissetͥ ꝑfectus
esset & dõ. Cui simile est qͦa
iohes scribit eum plenũ gr̃a
& ueritate: eandẽ ipse diui¬
nitatis excellentiã ueritatis.
quã lucas sapientiȩ nomine

Expanded text:
iderint, ut continuatae suae narrationis serie quasi nulla praetermisisse videantur. Quae tamen, alterius evangelistae considerata Scriptura, quo loco transilita fuerint, diligens lector inveniat. Puer autem crescebat, et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo. Notanda distinctio eo quod puer erat, id est, habitum humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat. In eo vero quod etiam Verbum Dei et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri. Unde rectissime plenus sapientia perhibetur et gratia . Sapientia quidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corquia eidem mediatori Dei et hominum homini Jesu Christo magna gratia donatum est, ut ex quo fieri homo coepisset, perfectus esset et Deus. Simile est quod Joannes scribit eum plenum gratia et veritate, eamdem ipsam divinitatis excellentiam veritatis, quam Lucas sapientiae nomine
Abbreviated transcription (Latin):
um Ubi aꝑte quid maria
semel fecerit: typice autem
quid om̃is eccła. quid ani¬
ma queq ꝑfecta semꝑ faci¬
at ostenditur Dicit ergo
unus ex discipulis eius iudas

Expanded text:
um. Ubi aperte quid Maria semel fecerit, typice autem quid omnis Ecclesia, quid anima quaeque perfecta semper faciat, ostenditur. Dixit ergo unus ex discipulis ejus Judas
Abbreviated transcription (Latin):
huius populi gente geri non
desinit: Immundus quippe
sp̃s exiuit auidȩis quando ac¬
ceperunt legem. & ambula¬
uit ꝑ loca arida requirens
sibi requiem. expulsus uide¬
licet auideis. ambulauit ꝑ

Expanded text:
hujus populi gente geri non desinit. Immundus quippe spiritus exivit a Judaeis, quando acceperunt legem, et ambulavit per loca arida quaerens sibi requiem, expulsus videlicet a Judaeis ambulavit
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinis roboraret: Nam
iniusta uideretur eius ad pa¬
cientiã cohortatio: l eui nuł¬
xillas in palmas: uultũ aũt
meũ non auerti aconfusione
caro patiebatur: non uerbi
erat pena. sed carnis Cuius
iniuriȩ atq supplicia etiã
ad imꝑassibilem redunda¬
bant: ut merito dicantur¬
ei illata. quȩ in ipsius corpus¬
sunt admissa dicente apło
Si enĩ cognouissent: nun¬
quã dñm maiestatis cruci¬
fixissent: Obcȩcati enĩ iudei
malicia sua : in quod ꝓrupis¬
sent facinus nesciebant: Hn

Expanded text:
fortitudinis roboraret. Nam injusta videretur ejus ad patientiam cohortatio, cui nulxillas meas in palmas; vultum autem meum non averti a confusione caro patiebatur, non Verbi poena erat, sed carnis; cujus injuriae atque supplicia etiam ad impassibilem redundabant, ut merito ei dicantur illata, quae in ipsius sunt corpus admissa, dicente Apostolo: Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent . Obcaecati enim Judaei malitia sua in quod prorupissent facinus nesciebant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
scripta complesse sed inuidia
cȩcatos scribas & phariseos
ea quȩ ipsi legebant intelli¬
gere nequiuisse: Dicite filiȩ
Syon: ecce rex tuus uenit tibi
mansuetus: & sedens suꝑ asi¬
nã & pullũ filiũ subuigalis:
Filia syon. eccła est fidelium.
est mater om̃ĩum nr̃m Cuius
portio tunc non minima erat
in populo ifrł. regẽ habens
mansuetũ. quia non terrena
immitibus. sed mansuetis cȩ¬
lestia regna dare consueuit.
dicens. ⁊ discite ame quia mi¬
tis sum & humilis corde. &
inuenietis requiem animab
ur̃is: De quib psalmista man¬
sueti inquit possidebunt terrã:
& delectabuntur in multitũ¬
dine pacis: Rex ergo mansu

Expanded text:
scripta complesse, sed invidia caecatos Scribas et Pharisaeos ea quae ipsi legebant intelligere nequivisse. Dicite, filiae Sion, Ecce rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum filium subjugalis. Filia Sion Ecclesia est fidelium, est mater omnium nostrum, cujus portio tunc non minima erat in populo Israel regem habens mansuetum: quia non terrena immitibus, sed mansuetis coelestia regna dare consuevit dicens: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animabus vestris . De quibus Psalmista: Mansueti, inquit, possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis . Rex vero mansu
Abbreviated transcription (Latin):
um sacra nobis est fr̃s km̃i¬
euangelii lectio recitata: in
qua tamen om̃ium xp̃i mar¬
tyrum prȩciosa est mors de¬
sig. ata: Quod enĩ paruuli
occisi sunt. significat ꝑ hu¬
militatis meritum ad marty¬
rii ꝑueniendum głiam &
quia nisi conuerzus fuerit

Expanded text:
um sacra nobis est, fraEvangelii lectio recitata, in qua tamen omnium Christi martyrum pretiosa mors est designata. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii perveniendum gloriam, et quia nisi conversus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
deinde tremefactiis. flebat
amarissime: &e accedentis ad
se senis genib ꝓuoluitur. ge¬
mitib & ululatib quib po¬
terat satiffaciens: & uberri¬
mis lacrimarũ suarũ fontib
iterũ baptizabatur: occultais
solã cdexterã suã Apłs uero
iurisiurandi sacramento se ei
niã pollicens. simulq genib
euis ꝓuolutus. atq ip̃sam de¬
xteram ex cuius cȩdis consci¬
entia torquebatur. tanquã
iam ꝑ penitentiã purgatam
deosculans ad eccłiam reuo¬
cat : & indesinentes ꝓ eo ora¬
tiones ꝓfundens. & cũ ipso
pariter ducens crebra ieuinia:
indulgentiã adõ quã ei pol¬
licitus fuerat expecebat.
Sed & uariis sermonũ con¬
solationib uelut quibusdã
prȩcantationib efferos & ex¬
territos eius animos mitigabat:
Nec prius abstitit. quã eum
in om̃ib emendatum etiam
eccłȩ preficeret: prebens
ꝑ hoc magna exempla uerȩ
penitentiȩ. & documentum
ingens noue regenerationis:

Expanded text:
deinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento se eo niam pollicens, simulque genibus ejus provolutus, atque ipsam dexteram, ex cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam jam per innocentiam purgatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo quam ei pollicitus fuerat, expetebat.Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditates. insidiantur ille¬
cebre. blandiuntur lucra. dam¬
na deterrent: Amarȩ sunt
obloquentiũ linguȩ.ł nec sẽꝑ
ueracia sunt ora laudantiũ:
Inde sȩuit odiũ. hinc decipit
menclax officiũ: ut facilius
sit uitare discordẽ: quã de
dubius modus. & tã incerta
discretio est: ut si quisquã
inter bonoꝵ maloꝵq confi¬
nia. subtilissimi discriminis
potuerit seruare mensuras.
difficile sit ut bene sibicon¬
sciã ꝓbitatẽ obtrectantium

Expanded text:
cupiditates, insidiantur illecebrae, blandiuntur lucra, damna deterrent, amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium: ut facilius sit vitare discordem, quam decdubius modus et tam incerta discretio est, ut si quisquam inter bonorum malorumque confinia, subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium
Abbreviated transcription (Latin):
tate suspendit: Bene ieui¬
nat.l qui carnẽ suã uitioꝵ
germina pullulantẽ scãrũ
meditatione uirtutũ & so

Expanded text:
tate suspendit: bene jejunat, qui carnem suam vitiorum germina pullulantem, sanctarum meditatione virtutum, et so
Abbreviated transcription (Latin):
dño in nauiculã. secuti ft̃
eum discipłi eius: non im¬
becilles. sed firmi & stabi¬
les in side: mansueti. & pii.
spernentes mundũ. non dupli¬
ci corde sed simplici: Hi ergo
secuti sunt eũ. non tantũ gres¬
sus eius sequentesͥ sed magis
scĩtatẽ comitantes: & iusticiã
eius consectantes: Et ecce tẽ¬
pestas magna facta est in ma¬
ri ł ita ut nauicula operiret᷑
fluctibus: Cum enĩ multa
magna & miranda ostendis¬
set in terra. transiit ad mare:
ut & ibidem adhuc excellen¬
tiora opera demonstraret.
quatinus terrȩ marisq dñm
se esse cunctis ostenderet:
Ingressus ergo nauiculã. fecit
turbari mareͥ cõmouit uen¬
tos: coneitauit fluctus: Cur
hoc: Ideo ut discipulos mit¬
terret in timorẽ. & suũ auxi

Expanded text:
no in naviculam, secuti sunt eum discipuli ejus, non imbecilles, sed firmi et stabiles in fide, mansueti et pii, spernentes mundum, non duplici corde, sed simplici. Hi ergo secuti sunt eum, non tantum gressus ejus sequentes, sed magis sanctitatem comitantes, et justitiam ejus consectantes. Et ecce tempestas magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se esse cunctis ostenderet. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxi
Abbreviated transcription (Latin):
exponens dñs dicit: quia sol¬
licitudines. uoluptates. & di¬
uitiȩ suffocant: Suffocant
enim. quia importunis cogita¬
tionib suis guttur mentis
strangulant: l & dũ bonum
desideriũ intrare ad cor non
sinunt: quasi aditũ flatus
uitalis necant: Notandũ etiã
quod duo sunt quȩ diuitiis
iungit. sollicitiidines uideli¬
cet & uoluptates: quiã ꝓfec¬
to & ꝑ curam mentem õppri¬
munt : & ꝑ affluentiã resol¬
uunt Re enim contraria.
possessores suos & afflictos &
lubricos faciunt: Sed quia uo¬
luptas conuenire non potest
cũ afflictione: alio quidẽ tẽ¬
pore ꝑ custodiȩ suȩ sollicitu¬
dinẽ affligunt :l atq alio per
abundantiã ad uoluptates
emolliunt: Terra autẽ bona
fructũ ꝑ patientiã reddit:
quia scilicet nulla sunt bona
quȩ agimus: si non equani¬
miter etiã ꝓrimoꝵ mala tolera¬
mus Quanto enĩ quisq altius
ꝓfecerit. tanto in hoc mundo
inuenit quod durius portet:

Expanded text:
exponens Dominus dicit quia sollicitudines, et voluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet
Abbreviated transcription (Latin):
religionis eius uerba sed frau¬
dis. Quẽ redemptor humani
generis rursus delo sententiȩ
celestis euerberat dicens:
Scriptũ est non temptabis
dñm dm̃ tuũ Qua responsi¬
one ne quid manifesta ueri¬
tate auctor falsitatis audir&.
uerboꝵ sensuumq modera¬
tor dñs ex alto sedare nec
ꝓdidit se posse. nec mentitꝰ
est: sed scriptũ est ait. non
temptabis dñm dm̃ tuum
id est dm̃ temptat. qui iac¬
tantiȩ suȩ uitio suꝑfluam
& mutilem uult ostendere
uirtutẽ. Quid enĩ utilita¬
tis habet. quid cõmodi con¬
fertꝰ si prȩceps hinc in plana

Expanded text:
religionis ejus verba sed fraudes. Quem Redemptor humani generis rursus telo sententiae 131 coelestis everberat, dicens: Scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum. Qua responsione ne quid manifesta veritate auctor falsitatis audiret, verborum sensuumque moderator Dominus ex alto dare, nec prodidit se posse, nec non posse mentitus est, sed scriptum est, ait: Non tentabis Dominum Deum tuum. Id est, Deum tentat, qui jactantiae suae vitio superfluam et inutilem vult ostentare virtutem. Quid enim utilitatis habet, quid commodi confert, si per praeceps hinc in plana
Abbreviated transcription (Latin):
nis Et tamen ille natus in
palatio contemnitur:l iste
natus in diuersorio queritur:
Ille amagis nullatenus nomi¬
natur: iste inuentus suppli¬
citer adoratur Omĩno sper¬
nitur primogenitus regis: l &
munerib honoratur primo¬
genitus pauꝑculȩ mulieris
Quis est iste rex iudeoꝵ pau.¬
per & diues: humilis & sub¬
limis: Quis est iste rex u¬
dȩoꝵ: qui portatur ut par¬
uulus. adoratur ut ds̃: Par¬
uus in prȩsepio: immensus
in cȩlo Hilis in pannis l pre¬
ciosus in stellis: Cuius natiui¬
tate cõperta. herodes turba¬
tus est: & om̃is ierosolima
cũ illo: Quid est quod sic
turbaris herodes: Qm̃ na¬
tum regẽ iudȩoꝵ audisti tur¬
baris. suspitionib agitaris.
inuidiȩ stimulis inflamma¬
ris. & ob hoc natũ rege ocei¬
dere conaris: Inanis est ista
turbatio tua:l & uana pror

Expanded text:
nis. Et tamen ille natus in palatio, contemnitur; iste natus in diversorio, quaeritur. Ille a Magis nullatenus nominatur; iste inventus, suppliciter adoratur. Omnino spernitur primogenitus regis, et muneribus adoratur primogenitus pauperculae mulieris. Quis est iste rex Judaeorum, pauper et dives, humilis et sublimis? Quis est iste rex Judaeorum qui portatur ut parvulus, adoratur ut Deus? parvulus in praesepio, immensus in coelo; vilis in pannis, pretiosus in stellis: cujus nativitate comperta, Herodes turbatus est, et omnis Hierosolyma cum illo . 5. Quid est quod sic turbaris, Herodes? Quoniam natum regem Judaeorum audisti, turbaris, suspicionibus agitaris, invidiae stimulis inflammaris, et ob hoc natum regem occidere conaris. Inanis est ista turbatio tua, et vana pror
Abbreviated transcription (Latin):
munere pre cȩteris mortalib
datũ est. ut statĩ ex quo in
utero uirginis concipi. & ho
mo fieri inciꝑet:ͥ uerus esset
semꝑ uirgo maria. non solũ
hominis xp̃i. sed & dĩ genitx
recte credenda & confitenda
est: Idem ueritate plenus e¬
rat & est : ipsa uidelicet uer¬
bi diuinitate quȩ hominem
illũ singłariter electũ. cũ quo
una. xp̃i ꝑsona esset. assumere
dignata est : non aliquid suȩ
diuinȩ substantiȩ ut heretici
uolunt in faciendã hominis
naturã cõmutans: sed ipsa a¬
pud patrẽ manens totũ quod
erat. totã de semine dauid na¬
turã uert hominis quã non ha¬
bebat suscipiens: Unde oportet
toris nr̃i natiuitate hodie
annua deuotione recolimus.
& diuinã pariter & humanã
eius naturam. non annuo sed
continuo semꝑ amplectamur

Expanded text:
munere prae caeteris mortalibus 471 datum est, ut statim ex quo in utero virmo fieri inciperet, verus esset semper virgo Maria non solum hominis Christi, sed et Dei genitrix recte credenda et confitenda est. Idem veritatis plenus erat, et est ipsa videlicet Verbi divinitate, quae hominem illum singulariter electum, cum quo una Christi persona esset, assumere dignata est, non aliquid suae divinae substantiae, ut haeretici volunt, in faciendam hominis naturam commutans; sed ipsa apud Patrem manens, totum quod erat, totam de semine David naturam veri hominis, quam non habebat, suscipiens. Unde oportet,toris nostri nativitatem hodie annua devotione recolimus, et divinam pariter et humanam ejus naturam non annuo, sed continuo semper amplectam
Abbreviated transcription (Latin):
scelerũ confusus. baratrũ de-¬
sperationis incidat. uxta il¬
lud salomonis. impius cũ ue¬
nerit in ꝓfundũ maloꝵ con

Expanded text:
scelerum confusus, barathrum desperatione incidat, juxta illud Salomonis: Impius cum venerit in profundum malorum, con
Abbreviated transcription (Latin):
magna fide celebrarent ueates¬
sime sancti transitus diem. 2o
simas autem in eodem degens
monasterio impleuit annos
centum: ⁊ tunc migrarit addo¬
minum inꝑace. Gratia dĩ nc̃i
nunc et semper et in omnia¬
licula seculorum atiet.

Expanded text:
magna fide celebrarent beatissimae sanctae transitus diem. Josimas autem in eodem degens monasterio, implevit annos centum, et tunc migravit ad Dominum in pace, gratia Domini nonunc et semper et in saecula saeculorum. Amen.