comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dio. et tanta cum ueneratione le¬
gamus. quod docemur meo anulpi¬
b uineas custodire: ne mexcolendiᷤ
illis frustra maisurpia uacuentur.
si incustodiendis illis pigri fuerimꝰ
atis. Ergo inspũ ista queramus. Ibi
saue inuenimus. sano quidem intel¬
lectu sensuq nichilominus digno.
et uineas florentes. et uulpes demo¬
lientes: inquib capienclis uel amo¬
uendis. et honestius laboratur et
fructuosius. An uos dubitatis longe
uigilantius insistendum mentib
seruandis quam frugib. Longe cu¬
riosius inuigilandum cauendis
ꝓpter illas sp̃italib nequitus qͣmͣ
capiendis ꝓpter istas fraudulentis
uulpeculis:S iam ame demoustrã¬
de sunt spũales iste. tam uites qm
uulpes. Ur̃a intererit ofilii sue quẽci¬
cumꝙ uinee pro uidere: cum me dis¬
putante ad uerterit. inquib sibi ⁊
a quib maxime sit cauendum Ui¬
ro sapienti sua uita uinea ẽ: sua
mens. sua conscientia. Nil quippe
incultum desertum ue inse sapiẽs

Expanded text:
dio et tanta cum veneratione ledio et tanta cum veneratione legamus, quod docemur in eo a vulpibus vineas custodire, ne in excolendis illis frustra marsupia vacuentur, si in custodiendis pigri fuerimusatis. Ergo in spiritu ista quaeramus. Ibi sane invenimus, sano quidem intellectu, sensuque nihilominus digno, et vineas florentes, et vulpes demolientes, in quibus capiendis vel amovendis et honestius laboratur, et fructuosius. An vos dubitatis longe vigilantius insistendum mentibus servandis, quam frugibus; longe curiosius invigilandum cavendis propter illas spiritualibus nequitiis, quam capiendis propter istas fraudulentis vulpeculis? 2. Sed jam a me demonstrandae sunt spirituales istae tam vites, quam vulpes. Vestra intererit, filii, suae quemque vineae providere, cum me disputante adverterit, in quibus sibi et a quibus maxime sit cavendum. Viro sapienti sua vita vinea est, sua mens, sua conscientia. Nil quippe incultum desertumve in se sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. nec dequib affirmarent. aut
turpiter uiluerunt: clum qui alios
docerent se ipos non docuissent. Aqi
nos gemrino malo semper custodiat.
exoratus auobis sponsus ecclie ih̾c¬
parilas que de molunt᷑
uineas: namumea nr̃a floru¬
it. liquet quod non ociose ad uine¬
as itum sit: quando ibi inuente st̃
uulpes demolientes eas. Littera qͥ¬
dem istud. sp̃c quid: Ante omnia sa¬
ne. ut communem et usitatum. lit¬
tere sensum. Ab hac explanatione pe¬
nitus respuamus. ut pote meptum
et insulsum. inlignumq plane qͥ
recipiatur inscriptura tam scã t am
q autentica: nͥ quiᷤ forte ita necors
et animo stolidus sit. ut promag¬
no habeat cdidicisse ex ea. rastar¬
utiq filiorum huiusq seculi. curã
gerere terrenarum possessionum.
custodire et deffensare nineas ab in¬
cursantib bestiis: ne forte contin¬
gat amittere fructum uni in quo ẽ
luxuria: simulq ꝑeat opera et
impensa. Grande Tcilicet dampnũ:
ut propterea. librum scm̃ tanto stu¬

Expanded text:
rentur, neque de quibus affirmarent; aut turpiter viluerunt, dum qui alios docerent, se ipsos non docuissent. A quo nos gemino malo semper custodiat exoratus a vobis Sponsus Ecclesiparvulas, quae demoliuntur vineas: nam vinea nostra floruit . Liquet quod non otiose ad vineas itum sit, quando ibi inventae sunt vulpes demolientes eas. Littera quidem istud. Spiritus autem quid? Ante omnia sane, ut communem et usitatum litterae sensum ab hac explanatione penitus respuamus, utpote ineptum et insulsum, indignumque plane, qui recipiatur in Scriptura tam sancta, tam authentica. Nisi quis forte ita vecors et animo stolidus sit, ut pro magno habeat didicisse ex ea, instar filiorum hujus saeculi, curam gerere terrenarum possessionum, custodire et defensare vineas ab incursantibus bestiis, ne forte contingat amittere fructum vini, in quo est luxuria; simulque pereat opera et impensa. Grande scilicet damnum, ut propterea librum 1482 sanctum tanto stu
Abbreviated transcription (Latin):
clignus ad mitti peccatis sordens.
Os apientia que attingis afine us¬
q ad finem fortiter. in instituen¬
dis et continenclis reb et dispo¬
nis omnia suauiter. inbeanclis ⁊
orddinanclis affectib: dirige actus
nr̃os pro ut nr̃a temporalis neces¬
sitas poscit. et disponere affectus
na : ut possit unus quisc nr̃m secure
uite gloriari et clicere quia ordina¬
uit in me caritatem. Tu es enun dei
uirtus et dei sapientia xp̃e sponsus

Expanded text:
dignus admitti, peccatis sordens. dignus admitti, peccatis sordens. O Sapientia, quae attingis a fine usque ad finem fortiter in instituendis et continendis rebus; et disponis omnia suaviter in beandis et ordinandis affectibus! dirige actus nostros, prout nostra temporalis necessitas poscit; et dispone affectus rit, ut possit unusquisque nostrum secure in te gloriari et dicere, quia ordinavit in me charitatem. Tu es enim Dei virtus et Dei sapientia, Christus sponsus
Abbreviated transcription (Latin):
micum autem tanquam aliquan¬
do forsitam dilecturum porro pa¬
rentes carnis sue germanius ꝓpt̾
naturam spũales uero eruditores
suos profusius propter grãm. atex
in hunc modum ad cetera quoꝙ de
i ordinato intendat amore. despii¬
ens t̾rã suspiciens celum utans hoc̃
mundo tanquam non utens. et int̾
utenda et fruenda intimo quodã
mentis sapore decernens ut transito¬
ria transsitorie et ad id dumtaxat
quod opus. et prout opus est curet
eterna desiderio amplectatur et̾no
talem inquam da michi hominem
et ego audacter illum sapientem.
pronuntio: cui nimirum queq res
re uera sapuint prout sunt. et
inueritate atꝙ seciuitate compe¬
tit gloriari. et dicere quia ordi¬
nauit inme cartatem. S ubi ille
aut quando ista ᷑ Q uod flens dico
quoadusꝙ odoramus et non gusta¬
mus prospicientes patriam et nõ
apprehendentes:suspirantes et de
longe salutantes. O u̾itaᷤ exulum
patria exilii fuus uideo te. s intra¬
re non sinor carne retentul: s nec

Expanded text:
micum autem, tanquam aliquando forsitan dilecturum; porro parentes carnis suae germanius, propter naturam; spirituales vero eruditores suos profusius, propter gratiam; atque in hunc modum ad caetera quaeque Dei ordinato intendat amore, despiciens terram, suspiciens coelum, utens hoc mundo tanquam non utens, et inter utenda et fruenda intimo quodam mentis sapore discernens, ut transitoria transitorie, et ad id duntaxat quod opus, et prout opus est curet, aeterna desiderio amplectatur aeterno: talem, inquam, da mihi hominem, et ego audacter illum sapientem pronuntio, cui nimirum quaeque res revera sapiunt prout sunt, et cui in veritate atque securitate competit gloriari, et dicere, quia ordinavit in me charitatem. Sed 1441 ubi ille, aut quando ista? Quod flens dico, quousque odoramus, et non gustamus, prospicientes patriam, et non apprehendentes, suspirantes, et de longe salutantes? O veritas exsulum patria, exsilii finis? video te, sed intrare non sinor carne retentus, sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
flua queritantem aut cerce me clurũ
causans Ron qui nõ ꝑ quiram uictui tuo ne¬
cessaria. Fiustra sibi quidam blandu¬
tur de exemplo pauli hortantis discipłm
non bibere a quam s modico uti umo
ꝓpter stomachum et freqñtes suas in¬
firmitates. Qui attendere debent pri¬
mum quidem apłm minime sibi ip̃i
rem istinsmodi suadere. s nec discipu¬
lum eque exposcere sibi. Deinde non
monacho hoc intimari. s ep̃o cuius ui¬
ta tenere. et ad huc nascenti eccłie ꝑ¬
necessaria eẽt. Tunotheus hic erat. Sa
michi alt̾m timotheum. et ego cibo e¬
um si ius etiam auro. et poto balsamo.
Ceterum tu tibi metip̃i dispensas. miser¬
tus tui. suspecta est michi fateor tua
ip̃ius inte dispensatio et uereor tͥ illu¬
di subtegmnine et nomine discretioniᷤ
a carnis prudentia. Idtepsaltim am
monitum uolo eẽ. ut si ita tͥ auctori¬
tas apli placet. debibendo uino modico
quod ille ad iunxit non pretermittas.

Expanded text:
flua quaeritantem; aut certe me durum flua quaeritantem; aut certe me durum causans, qui non perquiram victui tuo necessaria. Frustra sibi quidam blandiuntur de exemplo Pauli, hortantis discipulum non bibere aquam, sed modico uti vino propter stomachum et frequentes suas infirmitates . Qui attendere debent primum quidem Apostolum minime sibi ipsi rem istiusmodi suadere, sed nec discipulum aeque exposcere sibi. Deinde non monacho hoc intimari, sed episcopo, cujus vita tenerae adhuc et nascenti Ecclesiae pernecessaria esset. Timotheus hic erat. Da mihi alterum Timotheum; et ego cibo eum, si vis, etiam auro, et poto balsamo. Caeterum tu tibimetipsi dispensas, misertus tui. Suspecta est mihi, fateor, tua ipsius in te dispensatio; et vereor tibi illudi sub tegmine et nomine discretionis a carnis prudentia. Id te saltem volo admonitum esse, ut si tibi ita auctoritas Apostoli placet de bibendo vino, modico, quod ille adjunxit, non praetermittas.
Abbreviated transcription (Latin):
nam expendere curamLegumina in¬
quit uentosa sunt. caseus stomachum
grauat. lac capiti nocet. potum aque
non sustinet pectus. caules nutriunt
melancoliam. eoleram porri accendunt
pistes de stagno. aut delutosa a qua
mee penitus complexiom non congru¬
unt. Quale est hoc ut intotis fluuus.
agris hortis cellarus ue repperiri uix
possit quod comedas: Puta te queso
monachum ẽẽ non meclium. nec de
complexione iudicandum. s de pro¬
fessione. Parce obsecro primum quidẽ
quieti tue. parce deinde labori ministrã¬
tium. parce grauamini domus. parce
conscientie. Conscientie dico non tue
s alteruis. illius indelicet qui p̾ter.
sedens et edens quod sibi apponitur.
de tui singulari ieiumo murmurat
scandalo quippe est ei. aut tua odio¬
sa suꝑsticio. aut duritia. qm̃ forte putat
illius qui tͥ habet prouidere. scandaliza¬
tur inquam intua singularitate fr̃ iu¬
dicans te suꝑsticiosum tanquam super¬

Expanded text:
nam expendere curam? Legumina, innam expendere curam? Legumina, inquit, ventosa sunt, caseus stomachum gravat, lac capiti nocet, potum aquae non sustinet pectus, caules nutriunt melancholiam, choleram porri accendunt, pisces de stagno aut de lutosa aqua meae penitus complexioni non congruunt. Quale est hoc, ut in totis fluviis, agris, hortis, cellariisve reperiri vix possit quod comedas? 12. Puta te, quaeso, monachum esse, non medicum; nec de complexione judicandum, sed de professione. Parce, obsecro, primum quidem quieti tuae, parce deinde labori ministrantium, parce gravamini domus, parce conscientiae. Conscientiae dico, non tuae, sed alterius; illius videlicet, qui prope sedens, et edens quod sibi apponitur, de tuo singulari jejunio murmurat. Scandalo quippe est ei aut tua odiosa superstitio, aut duritia, quam forte putat illius, qui tibi habet providere. Scandalizatur, inquam, in tua singularitate frater judicans te superstitiosum, tanquam super
Abbreviated transcription (Latin):
est. qui amat animam suam ꝑdet eãͤ
ꝑ det eam dixit. siue ponando ut
maxtir: siue affligendo ut penites.
Qmͣ quam genus martyrii est spũ
fcã carnis mortificare. illo nimirum
quo menbra ceduntur ferro. horrore
quidem mitius. s cduirnitate molestius.
Uides ne hac sententia magistui mei. car¬
nis sapientiam condempnari. ꝑquan u¬
trinq aut inliycum uoluptatis defliu¬
tur. aut ipsa cͦ bona ualitudo corpo¬
ris. ultra quam oportet appetitur:e¬
niꝙ quod uera sapientia inuolupta¬
tes non effluat. audisti profecto asa¬
piente. ne inueniri quidem hanc inter¬
ra suautter uiuentram. Qui autem in¬
uenit dicit. super salutem et omnem
pulcritudinem dilexi sapientiam. Si
super salutem. et pulcritudinem qnͣ¬
to magis super uoluptatem. et tur¬
pitudinem: Quid uero prodest tem¬
perare a uoluptatib. et in uesti gan¬
dis diuersitatib complexionum ciboꝵ¬
ꝙ uarietatib ex quirendis. cotidia¬

Expanded text:
est: Qui amat animam suam, perdet eam? est: Qui amat animam suam, perdet eam? Perdet eam dixit, sive ponendo ut martyr, sive affligendo ut poenitens. Quanquam genus martyrii est, spiritu facta carnis mortificare; illo nimirum, quo membra caeduntur ferro, horrore quidem mitius, sed diuturnitate molestius. Videsne hac sententia Magistri mei carnis sapientiam condemnari, per quam utique aut in luxum voluptatis diffluitur, aut ipsa quoque bona valetudo corporis ultra quam oporteat appetitur? Denique quod vera sapientia in voluptates non effluat, audisti profecto a Sapiente, ne inveniri quidem hanc in terra suaviter viventium . Qui autem invenit, dicit: Super salutem et omnem pulchritudinem dilexi sapientiam . Si super salutem et pulchritudinem, quanto magis super voluptatem et turpitudinem? Quid vero prodest temperare a voluptatibus, et investigandis diversitatibus complexionum, ciborumque varietatibus inquirendis, quotidia
Abbreviated transcription (Latin):
sequi magistrum eligriis :At maiu¬
festum se facit qui sic clisputat hoc o¬
culis. et hoc capiti. illud pectori. uel sto¬
maco nocet. Profecto unis quisꝙ quod
a suo magistro didicit. hoc in medium
ꝓfert. Num in eugłio legisti has cliffe¬
hanc sapientiam. non sp̃s prĩs. Est
enu caruis hec sapientia. s audi qͥd
de ea nr̃i meclici sentiant. sapientia
inquiunt carnis: mors est. Item. Sa¬
pientia carnis iumica est deo. Non
ypocratis. sen galiem sententia.
aut certe descola epiturei debui ꝓ¬
ponere uobis : xp̃isum cliscipulus:
xp̃i cdiscipulis loquor. Ego si ꝑegͥ¬
num dogina induxero. ipse pecca¬
ui. Epicurus atꝙ ypocras corporis
alter uoluptatem. alter bonam ha¬
bitudinem prefert meus magist̾.
utriusꝙ rei contemptum prelicat.
Anime incorpore uitam. quam sum¬
mo studio iste unde sustentet. ille ũ¬
de et delectet inquirit. ato inquire¬
re docet. saluator monet et perdere.
Quid enim tͥ aliud de xpp̃i auditori¬
o sonuit cum paulo ante clamantũ

Expanded text:
us magistrum sequi eligitis? At manifestum se facit qui sic disputat hoc oculis et hoc capiti, illud pectori, vel stomacho nocet; profecto unusquisque quod a suo magisprofert. Num in Evangelio legisti has diffehanc sapientiam, non spiritus Patris; est enim carnis haec sapientia. Sed audi quid de ipsa nostri medici sentiant. Sapientia, inquiunt, carnis mors est; item: Sapientia carnis inimica est Deo . Num Hippocratis seu Galeni sententiam, aut certe de schola Epicuri debui proponere vobis? Christi sum discipulus; Christi discipulis loquor: ego si peregrinum dogma induxero, ipse peccavi. Epicurus atque Hippocrates corporis alter voluptatem, alter bonam habitudinem praefert; meus Magister utriusque rei contemptum praedicat. Animae in corpore vitam, quam summo studio iste 1379 unde sustentet, ille unde et delectet, inquirit atque inquirere docet, Salvator monet et perdere. 11. Quid enim tibi aliud de Christi auditorio sonuit, cum paulo ante clamatum
Abbreviated transcription (Latin):
aiunt illi: dicentes de opinione. por¬
ro colorem operi tuo dat cordis in¬
tentio: et iudicium conscientie. sli¬
gra sunt uicia: uirtus candida ẽ.
Inter hanc atq illa: conscientia
consulta clisceruit. stat sententi¬
a domini de oclo nequam et luei¬
do ⁊ quia inter canclidum et nigrũ
certos fixit luites: et cliuisit lu¬
cem ad tenebras. Quod gͦ decorde
puro et conscientia egreditur bo¬
na: cancliclum est: ⁊ est untus.
si autem ⁊ bona fama sequuta
fuerit. et lilium est: quippe cui
nec candor lilii desit. nee odor. Por¬
ro initus et si non propterea ma¬
ior: pulcrior tamen illustriõq ef¬
ficitur. Q uod si inconscientia ne¬
uus fuerit: nec quod ex ea procli¬
erit carebit neuo. slam si radix in
uicio: et ramus. Ac per hoc quicqͥd
illud sit. quod radix uiciata nou
absq tduce uicu ex se ꝑlucat uer¬
bi gr̃a sermo. actio. oratio. etiam

Expanded text:
aiunt illi , dicentes de opinione. Poraiunt illi , dicentes de opinione. Porro colorem operi tuo dat cordis intentio, et judicium conscientiae. Nigra sunt vitia, virtus candida est. Inter hanc atque illa, conscientia consulta discernit. Stat sententia Domini de oculo nequam et lucido , quia inter candidum et nigrum certos fixit limites, et divisit lucem a tenebris. Quod ergo de corde puro et conscientia bona egreditur candidum est, et est virtus; si autem et bona fama secuta fuerit, et lilium est, quippe cui nec candor lilii desit, nec odor. 2. Porro virtus, etsi non propterea major, pulchrior tamen illustriorque efficitur. Quod si in conscientia naevus fuerit, nec quod ex ea prodierit, carebit naevo. Nam si radix in vitio, et ramus. Ac per hoc quidquid illud sit quod radix vitiata non absque traduce vitii ex se producat, verbi gratia, sermo, actio, oratio, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
bebat. se ipsam seclucit: et ueritas
mea non est. Se uero florem quidem
et lilium professus est: non tamen
inter spinas. Magis autem ego inqͥt
flos campi: et lilium conuallium.
et non est spinarum intio: quod so¬
lus sit hominum qui opus non habe¬
at dicere. conu̾sus sum merumpna
mea dum configitur spina. Ergo
absq lilus nunicrͣm est. qui absq
uicus semꝑ est: quia totus ⁊ semꝑ
est canclidus. speciosus forma pre
filiis hominum. Tu gͦ qui hec audis
uel legis cura hab̾e lilia penes te.
siuis hunc habere habitatorem li¬
liorum habitanter inte. Opus tu¬
um stuclium tuum. desiderium tu¬
um. lilia eẽ protestentur: moralis
quidam rerum ipsarum candor atq
odor. habent et mores colores suos:
habent et odores. sleq enim insp̃i¬
b id ipsum est: color et odorꝰ non
magis quam incorporib. Ergo de
colore conscientia consultetur: de
odore fama. fetere fecistis odorem
nr̃m coram pharaione et seruis eiꝰ

Expanded text:
beat, se ipsam seducit, et veritas beat, se ipsam seducit, et veritas in ea non est. Se vero florem quidem et lilium professus est, non tamen inter spinas. Magis autem: Ego, inquit, flos campi et lilium convallium . Et non est spinarum mentio, quod solus sit hominum qui opus non habeat dicere: Conversus sum in aerumna mea, dum configitur spina . Ergo absque liliis nunquam est, qui absque vitiis semper est; quia totus et semper est candidus, speciosus forma prae filiis hominum . Tu ergo qui haec audis vel legis, cura habere lilia penes te, si vis habere hunc habitatorem liliorum habitantem in te. Opus tuum, studium tuum, desiderium tuum: lilia esse protestetur 1514 moralis quidam rerum ipsarum candor, atque odor. Habent et mores colores suos, habent et odores. Neque enim in spiritibus id ipsum est color et odor, non magis quam in corporibus. Ergo de colore conscientia consultetur, de odore fama. Fetere fecistis odorem nostrum coram Pharaone et servis ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
sessione liliorum. Nex sum autem. si
t̾ciam his adiungere potero: patienti¬
am. Et quidem possunt sufficere ille ⁊
s quia deficere intemptationib possũt
si quidem temptatio est uita hominis
super terram. opus profecto patienti¬
dam et custos. Puto si uenerit amator
ille liliorum et ita inuenerit. quod ñ
dedignabitur iam pasci apud nos.⁊
apud nos facere pascha: ubi illi et mul¬
ta suauitas incluab et magna erit
securitas ꝓpter terciam. Uerum quo
pacto dicatur pasci. qui pascit omni¬
a: postea uidebitur. Nunc uero appa¬
ret sposum non modo apparere inter
lilia. s minime omnino extra lilia
posse aliquando in ueniri ⁊ cum omne
quod de eo est: ⁊ ipse sit lilium. spõ¬
sermonis: prĩcipium huius. Est
gͦ lilium sponsus. s lilium interspi¬
nas: qm̃ nori habet spinas qui pecca¬
tum non fecit. Demq sponsam pro¬
testatus est lilium inter spinas: qm̃
si clixerit uel ipsa quia spinas non ha¬

Expanded text:
sessione liliorum. Rex sum autem, si sessione liliorum. Rex sum autem, si tertiam his adjungere potero patientiam. Et quidem possunt sufficere illae; sed quia et deficere in tentationibus possunt, siquidem tentatio est vita hominis super terram : opus profecto patientidam et custos. Puto, si venerit amator ille liliorum, et ita invenerit, quod non dedignabitur jam pasci apud nos, et apud nos facere pascha: ubi illi et multa suavitas in duabus, et magna erit securitas propter tertiam. Verum quo pacto dicatur pasci qui pascit omnia, postea videbitur. Nunc vero apparet sponsum non modo apparere inter lilia, sed minime omnino extra lilia posse aliquando inveniri, cum omne quod de eo est, et ipse sit lilium, sponsermonis, principium hujus. Est ergo lilium sponsus, sed non lilium inter spinas, quoniam non habet spinas qui peccatum non fecit. Denique sponsam protestatus est lilium inter spinas; quoniam si dixerit vel ipsa, quia spinas non ha
Abbreviated transcription (Latin):
et tribulorum: que sunt germina
inueterata maledictionis anticuue.
Mecum uͭ qui pauper sum bene agit᷑
sisinqnam ab hac pessima. segete in¬
iquitatum uidelicet atꝙ uiciorum.
tantillum t̾re mee uendicare extir¬
pando ⁊ ex colendo sufficiam. unde
unum saltem producere lilium possim
si forte ⁊ penes me pasci interclum dig¬
netur is qui pascitur inter lilia. At
parum dixi unum: de penuria cordis
mei os meum loquutum ẽ. Unum ꝓr¬
sus non sufficit: duo ad minus ne¬
cessaria sunt. Sico aut̃ continentiã
et innocentiam : quarum una sine
altera non saluabit. Frustra demos
ad unam qͣmlibet harum inuitabo
sposum ⁊ qui non ad lilium pasci:s
inter lilia perhibetur. Dabo proinde
oꝑam habere lilia ⁊ nede singulari¬
tate causetur lilii. qui non uult niit
lilia pasci: et sic declinet inira asuo
suo. Pono itaꝙ primam omnium innocẽ¬
tiam. et si huic iungere continentiam
quiuero: diuitem me putabo impos¬

Expanded text:
et tribulorum, quae sunt germina et tribulorum, quae sunt germina inveterata maledictionis antiquae. Mecum vero, qui pauper sum, bene agitur, si unquam ab hac pessima segete, iniquitatum videlicet atque vitiorum, tantillum terrae meae vindicare exstirpando et excolendo sufficiam, unde unum saltem producere lilium possim, si forte et penes me pasci interdum dignetur is, qui pascitur inter lilia. 9. At parum dixi, unum: de penuria cordis mei os meum locutum est. Unum prorsus non sufficit; duo ad minus necessaria sunt. Dico autem continentiam, et innocentiam: quarum una sine altera nec salvabit. Frustra denique ad unam quamlibet harum invitabo sponsum, qui non ad lilium, sed inter lilia pasci perhibetur. Dabo proinde operam habere lilia, ne de singularitate causetur lilii, qui non vult nisi inter lilia pasci, et sic declinet in ira a servo suo. Pono itaque primam omnium innocentiam: et si huic jungere continentiam quivero, divitem me putabo in pos
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo: ascensionem. exibitio ꝓ¬
missorum. Quam bonus fidei odor
in his singulis nr̃a quidem qui cã¬
dorem non uidimus. tempora et
uiscera replens. Et beati quinon
uiderunt: et crediderunt. Pars
mea mhis: odor uite qui procedit
ex ip̃is. Is infusus narib meis. ap¬
to quodam fidei instrumento. et
quidem copiosius pro multitudine
liliorum ⁊ sane ⁊ exilium leuat: et pa¬
trie desiderium assidue innouat inuis¬
cerib meis. habent lilia ⁊ aliqui so¬
dalium sponsi: s non copiam. Omnes
enim ad mensuram spm acceperunt:
ad mensuram uirtutes ⁊ dona. solꝰ
ille non habet modum: qui habet to¬
tum. Aluid est lilia habere: aliud nõ¬
nͥ lilia habere. Quem dabis michi de
filus captiuitatis adeo innocentem ⁊
scm̃ ⁊ quitotam t̾ram suam florib oc¬
cupare potuerit. ⁊ istius modi florib
lec infans certe unius diei: sine sor
uel qͣtuor lilia edificare potuerit in
terra sua. intenta densitate spinaꝵ

Expanded text:
fortitudo; ascensionem, exhibitio pfortitudo; ascensionem, exhibitio promissionum. Quam bonus fidei odor in his singulis, 1513 nostra quidem, qui candorem non vidimus, tempora et viscera replens! Et beati qui non viderunt, et crediderunt . Pars mea in his odor vitae, qui procedit ex ipsis. Is infusus naribus meis apto quodam fidei instrumento, et quidem copiosius pro multitudine liliorum, sane et exsilium levat, et patriae desiderium assidue innovat in visceribus meis. 8. Habent lilia et aliqui sodalium sponsi, sed non copiam. Omnes enim ad mensuram Spiritum acceperunt, ad mensuram virtutes et dona; solus ille non habet modum , qui habet totum. Aliud est lilia habere, aliud nonnisi lilia habere. Quem dabis mihi de filiis captivitatis adeo innocentem et sanctum, qui totam terram suam floribus occupare potuerit, et istiusmodi floribus? Nec infans certe unius diei sine sordvel quatuor lilia aedificare potuerit in terra sua, in tanta densitate spinarum
Abbreviated transcription (Latin):
metipm̃: morto tam deliciosi spõsi.
habundat et super habundat ta¬
lib. Quis illa emimeret: sempe qd̾
uirtutes: tot lilia. Quis finis uirtu¬
tum: apud dominũ uirtictum: Qd̾
si plenitudo uirtutum inxp̃o: et
liliorum. Et fortasse ꝓpterea se se li¬
lium appellauit. quod totus u̾set᷑
inlilis. et omma que ip̃ius sunt
lilia sunt: conceptõ. ortus. comier¬
satio. eloquia. miracula. sacram̃¬
ta. passio mors resurrectio. ascensio
Quid horum non candidum. et ñ
suauissime redolens: Tanta demox
inconceptione refulsit suꝑni lumi¬
nis claritas desuꝑuenientis habun¬
dantia sp̃s. ut ne ip̃a quidem uirgo
sca sustimisset: si non sͥ obumbra¬
tum foret auirtute altissimi. Porro
ortum candidauit incorrupta uir¬
guitas matris: conu̾sationem. inno¬
centia uite ⁊ eloquia u̾itas ⁊ miracu¬
la puritas cordis⁊ sacramenta. pie¬
tas archanum: passionem. paciendi
uoluntas ⁊ mortem lib̾tas non mo¬
tiendi ⁊ resurrectionem. martyrum

Expanded text:
metipsum in horto tam deliciosi sponsi. Abundat et superabundat talibus: quis illa enumeret? Nempe quot virtutes, tot lilia. Quis finis virtutum apud Dominum virtutum? Quod si plenitudo virtutum in Christo; et liliorum. Et fortassis propterea ipse se lilium appellavit, quod totus versetur in liliis, et omnia quae ipsius sunt, lilia sint; conceptio, ortus, conversatio, eloquia, miracula, sacramenta, passio, mors, resurrectio, ascensio. Quid horum non candidum, et non suavissime redolens? Tanta denique in conceptione refulsit superni luminis claritas de supervenientis abundantia Spiritus, ut ne ipsa quidem Virgo sancta sustinuisset, si non sibi obumbratum foret a virtute Altissimi. Porro ortum candidavit incorrupta virginitas matris; conversationem, innocentia vitae; eloquia, veritas; miracula, puritas cordis; sacramenta, pietatis arcanum; passionem, patiendi voluntas; mortem, libertas non moriendi; resurrectionem, martyrum
Abbreviated transcription (Latin):
ex nobis est ip̃a suppleat. et qd̃
ꝑperam: ip̃a corrigat. Nunc u̾obo¬
nus pastor hoc quoꝙ curabit ut
secundum eriͣagłium inueniatur
habere sal insemet ip̃o: sciens qͥe
sermo sale conditus quantum pla¬
cuerit ad grãm : tantum ꝓderit
ad salutem. Hec interim decustodi¬
a cinitatis atq ornatu sponse: nec
non ⁊ pastu ouium clicta sint. Uo¬
lo tamen ad huc eadem paulo ex¬
pressuis designare ꝓpter eos qui
dum auide nimis honorib in hi¬
ant minus ꝓuide grauib se sup¬
ponunt honerib exponunt ꝑicu¬
lis: ut sciant ad quid uenerint.
sicut scriptum est. Anuice ad quod
uenisti: Ni fallor. ad solam cuita¬
tis custodiam: ut quantum sa¬
tis est ꝓcuretur. opus est uiro for¬
ti. sp̃itali fideli: forti ad propul¬
sandas iniurias: spĩtali: ad dep̾hẽ¬
dendas insidias : fideli qutnon que
sua sunt querat. Porro autẽ ad
mores honestandos uel corrigen

Expanded text:
ex nobis est, ipsa suppleat; et quod ex nobis est, ipsa suppleat; et quod perperam, ipsa corrigat. Nunc vero bonus pastor hoc quoque curabit, ut secundum Evangelium inveniatur habere sal in semetipso ; sciens quia sermo sale conditus quantum placuerit ad gratiam, tantum proderit ad salutem. Haec interim de custodia civitatis, atque ornatu sponsae, nec non et pastu ovium dicta sint. 10. Volo tamen adhuc eadem paulo expressius designare propter eos, qui dum avide nimis honoribus inhiant, minus provide gravibus se supponunt oneribus, exponunt periculis: ut sciant ad quid venerint, sicut scriptum est: Amice, ad fuit venisti? Ni fallor, ad solam civitatis custodiam, ut quantum satis est procuretur, opus est viro forti, spirituali, fideli: forti ad propulsandas injurias, spirituali ad deprebendendas insidias, fideli qui non quae sua sunt quaerat. Porro autem ad mores honestandos vel corrigen
Abbreviated transcription (Latin):
exlege uite ⁊ discipline. Et sunt ole¬
ra dispensationum que infumis et
pusillis corde de respectu miscclie ap¬
pontintur: ⁊ sunt consiliorum solida
fortiacy. que exintimis sapientie pro¬
ponuntur sanis. et qui exercitatos
habent sensus addiscretionem boni
et mali Paruulis namcy tanqm ag¬
niculis ad bortationis lac datur potꝰ.
nõ esca. Ad hec boni solliercto pastores
impinguare pecus nõ cessant bo¬
nis lectisꝙ exemplis: ⁊ suis ma¬
gis quam aliems. Nam si alienis
⁊ non suis ignounia est illis: ⁊
pecus ita non proficit. Si enim u̾¬
bi causa ego qui uideor inter uos
pastoris gerere curam uob̾ apposu¬
ero moysi mansuetudinem. pati¬
entiam iob. mised̾iam samuelis
dauid sc̃itatẽ ⁊ si qͣ sunt eius mo¬
di exempla bonorum. immitis ip̃e
⁊ inpatiens. atꝙ imisericors ⁊ mi¬
nime sc̃s. sermo ut uereor minus
sapide ueniet: ⁊ uos minus auide
capietis. Uerum hoc suꝑne pieta¬
ti relinquo: ut quod minus uob̾

Expanded text:
ex lege vitae et disciplinae: et sunt oleex lege vitae et disciplinae: et sunt olera dispensationum, quae infirmis et pusillis corde de respectu misericordiae apponuntur: et sunt consiliorum solida fortiaque, quae ex intimis sapientiae proponuntur sanis, et qui exercitatos habent sensus ad discretionem boni et mali. Parvulis namque, tanquam agniculis, adhortationis lac potus datur, non esca. Ad haec boni sollicitique pastores impinguare pecus non cessant bonis laetisque exemplis, et suis magis quam alienis. Nam si alienis et non suis; ignominia est illis, et pecus ita non proficit. Si enim, verbi causa, ego qui videor inter vos pastoris gerere curam, vobis apposuero Moysi mansuetudinem, patientiam Job, misericordiam Samuelis, David sanctitatem, et si qua sunt ejusmodi exempla bonorum, immitis ipse et impatiens, atque immisericors et minime sanctus: sermo, ut vereor, minus sapide eveniet, et vos minus avide capietis. Verum hoc supernae pietati relinquo, ut quod minus vobis
Abbreviated transcription (Latin):
hanc. nec te intromittas de ouib meis.
ꝓ quib sanguis utiꝙ meus effusus ẽ.
Tertibilis sermo: ⁊ qui possit etiam
impauida quorum ius tirannorum
corda concut̾e propterea attendite uo¬
bis quitumꝙ opꝰ minsterii huius sor¬
titi estis: attendite inqͣm uob̾ et p̃¬
cioso deposito quod uob̃ creditum
est. Ciuitas est: uigilate ad custodi¬
endam concordiam. sponsa ẽ: stude¬
de oruatui. Oues sunt: intendite pa¬
stui. Et hec tͥa: ad illam domini trinam
sciscitationem. forte non incongrue ꝑ¬
tinere dicentur. Porro custoclia ciuita¬
tis ut sit sufficiens tripharia erit: a
ui tyrannorum afraude hereticorum
a temptationib demonum. sponse u̾o
ornatus: in bonis oꝑib. et morib or
dinib. At pastus ouium communit᷑
quidem inpascius scripturatum:. tan¬
qm̃ inhereditate domini: s est distinc¬
tio in illis. Nam sunt mandata: que
duris atq carnalib animis imponunt᷑

Expanded text:
hanc, nec te intromittas de ovibus meis, hanc, nec te intromittas de ovibus meis, pro quibus sanguis utique meus effusus est. Terribilis sermo, et qui possit etiam impavida quorumvis tyrannorum corda concutere. 9. Propterea attendite vobis quicunque opus ministerii hujus sortiti estis; attendite, inquam, vobis, et pretioso deposito quod vobis creditum est. Civitas est: vigilate ad custodiam, concordiamque. Sponsa est: studete ornatui. Oves sunt: intendite pastui. Et haec tria ad illam Domini trinam sciscitationem forte non incongrue pertinere dicentur. Porro custodia civitatis ut sit sufficiens, trifaria erit; a vi tyrannorum, a fraude haereticorum, a tentationibus daemonum. Sponsae vero ornatus in bonis operibus, et moribus, et ordinibus. At pastus ovium communiter quidem in pascuis Scripturarum, tanquam in haereditate Domini; sed est distinctio in illis. Nam sunt mandata, quae duris atque carnalibus animis imponuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Uis scie hoc sponsam. qd̃ ciuitatẽ
nouam descendentem decelo adeo pa¬
ratam tanqm sponsam ornatam ii¬
ro sus. Identidem tͥ hoc ⁊ de ouib li
quido apparebit. si recorderis. primꝰ
ille custoł petrum loquor. eum sͥ
pͥmo oues committerentur. quam
attente simul de amore commonitus
sit: quod utiꝙ tanta cura sapiens
creditor non fecisset. nͥ se sentiret spõ¬
sum. id sͥ utiꝙ exintimo respond̾et
conscientia. Audite hec amiti sponsi:
si tamen amiei. At parum dixi a¬
mici: amicissimi sint oportete qui
primilegio tante familiaritãtis.
donantur. ssociose totiens repetitũ
est. petee amas me. in commissione
ouurui. Et ego quidem id significa¬
tum ꝑinde prito. ac si illi clixisset.
ihe: nͥ testimonium tͥ per. s hibente
conscientia quod meames. et ualde
ꝑfecteq ames ⁊ hoc est plusqmͣ tua
plusquam tuos. plusqm̃ etiam te. ut
hiuus repetitionis meꝰ numerus imple¬
atur: nequaquam suscipias curam

Expanded text:
Vis scire hoc sponsam, quod civitatem Vis scire hoc sponsam, quod civitatem alem, descendentem de coelo a Deo, paratam, tanquam sponsam ornatam viro suo. quido apparebit, si recorderis, primus ille custos 1537 Petrum loquor, cum sibi primo oves committerentur, quam attente simul de amore commonitus sit. Quod utique tanta cura sapiens creditor non fecisset, nisi se sentiret sponsum, id sibi utique ex intimo respondente conscientia. Audite haec, amici sponsi, si tamen amici. At parum dixi, amici: amicissimi sint oportet, qui privilegio tantae familiaritatis donantur. Non otiose toties repetitum est: Petre, amas me? . in commissione ovium. Et ego quidem id significatum perinde puto, ac si illi dixisset Jesus: Nisi testimonium tibi perhibente conscientia quod me ames, et valde perfecteque ames, hoc est, plus quam tua, plus quam tuos, plus quam etiam te, ut hujus repetitionis meae numerus impleatur, nequaquam suscipias curam
Abbreviated transcription (Latin):
citer explorant. anticipant con¬
silia malignantium depbendũt
laqneos. eludunt tendiculas
reciacula dissipant: machinas̃ta
frustrantur. hi sunt fr̃m amato¬
res. et ppli xp̃ĩam: qui multum
orant a pro ppło. ⁊ unu̾sa scã ciuita¬
te. hi sunt qui multum solliciti pro
sibi cõmissis dominicis ouib corsu¬
um tracdunt ad iugilandum dilu¬
culo ad dominũ qui fecit illos: et
in conspectu altissimi dep̾cant᷑ atire. Et
uigilant et dep̾cantur. scientes suã
insufficientiam in eustodienda ciui¬
tate: quia ñ dominus custodicrit ei¬
uitatem: frustra ugilat qui custodit
eam. Porro eum dominus ita p̾cipiat
uigilate et orate ne intretis intemp¬
tationem: liquet quod absꝙ dupli¬
ci hoc exercitio fidelium studioꝙ eu¬
stocdum. non potest ẽẽ secura cruttas:
non sponsa non oues. Horum differẽ¬
tiam queris: Unum sunt. Cmitas
ꝓpter collectionẽ. sponsa ꝓpter dilec¬
tioneme oues ꝓpter mansuetudinẽ.

Expanded text:
citer explorant, anticipant conciter explorant, anticipant consilia malignantium, deprehendunt laqueos, eludunt tendiculas, retiacula dissipant, machinamenta frustrantur? Hi sunt fratrum amatores et populi Christiani, qui multum orant pro populo et universa sancta civitate. Hi sunt, qui multum solliciti pro sibi commissis Dominicis ovibus, cor suum tradunt ad vigilandum diluculo ad Dominum qui fecit illos, et in conspectu Altissimi deprecantur. Et vigilant, et deprecantur, scientes suam insufficientiam in custodienda civitate, et quia nisi Dominus custodierit civitatem, frustra vigilat qui custodit eam . 8. Porro cum Dominus ita praecipiat: Vigilate, et orate, ne intretis in tentationem ; liquet quod absque duplici hoc exercitio fidelium, studioque custodum, non potest esse secura civitas, non sponsa, non oves. Horum differentiam quaeris? Unum sunt. Civitas propter collectionem, sponsa propter dilectionem, oves propter mansuetudinem.
Abbreviated transcription (Latin):
re actib: fide inueni. Quid non in¬
ueniat fides; Attingit in accessa.
dep̾hendit ignota comprehendit
inmensa. apprehendit nouissima:
ipam̃ demꝙ et̾nitatem suo illo ua¬
stissimo simi quodam modo circum¬
cludit. fidenter dixerim. et̾nam be¬
atamꝙ trinitatem cͣm non intelli¬
go. credo et fide teneo: quam non
capio mente. S ditit aliquis. Quo¬
modo credet sine predicante. cum
fides exauditu sit. auditus per
u̾bum p̾dicationis : Deus hoc ꝓ¬
uidebit. Et ecce iam presto sunt.
qui nouam sponsam celesti nup¬
turam sponso. dequib oportet istru¬
ant. et informent fidem doceant:
formam pretatis ac religionis tra¬
dant. Audi namꝙ quid adiciat.
Inuenerunt me iugilet. qui custo¬
cliunt ciuitatem. Qui enim ugi¬
les hiislempe illi qd̾ saluator in
euugłio beatos pronunciat: Ee
cum uenerit. inuenerit uigilan¬
tes. Qmͣ boni uigiles: qui nobis
Qmͣ boni custodes. qui uigilan¬
tes animo. atc inorationib per¬
noctentes hostium insiclias saga¬

Expanded text:
re actibus, fide inveni. Quid non inveniat fides? Attingit inaccessa, deprehendit ignota, comprehendit immensa, apprehendit novissima; ipsam denique aeternitatem suo illo vastissimo sinu quodam modo circumcludit. Fidenter dixerim, aeternam beatamque Trinitatem, quam non intelligo, credo; et fide teneo, quam non capio mente. 7. Sed dicit aliquis: Quomodo credet sine praedicante, cum fides ex auditu sit, auditus per verbum praedicationis? Deus hoc providebit. Et ecce jam praesto sunt qui novam sponsam, coelesti nupturam sponso, de quibus oportet, instruant et informent, fidem doceant, formam pietatis ac religionis tradant. Audi namque quid adjiciat: Invenerunt me vigiles, qui custodiunt civitatem. Qui enim vigiles hi? Nempe illi quos Salvator in Evangelio beatos pronuntiat, si, cum venerit, invenerit vigilantes . Quam boni vigiles, qui nobis ostris! Quam boni custodes, qui vigilantes animo, atque in orationibus pernoctantes, hostium insidias saga
Abbreviated transcription (Latin):
sermonem seruauero. forte non de¬
erunt qui edificentur in his. que
exoratus uit̾m dominusĩs pirabit. spõ¬

Expanded text:
sermonem servavero, forte non deerunt qui aedificentur in iis, quae exoratus interim Dominus inspirabit, spon
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis explicare nõ potest. Cur hoc
Nõ quia sic meritum s quia sic pla¬
citum coram patre u̾bi sponsi aĩe
ih̃u xp̃i domini nr̃i qui est super

Expanded text:
bis explicare non potest. Cur hoc? Non quia sic meritum, sed quia sic placitum coram Patre Verbi sponsi animae, Jesu Christi Domini nostri, qui est super
Abbreviated transcription (Latin):
a domini spũ. Iam ad quid sponsa
surgere et properare hortetur is qͥ
paulo ante defensare uisus est eam
ne dormiens suscitaretur: alio ser¬
mone uidebimus. Ad sit ip̃e ut et
huius nobis sacramenti rationem
aperure dignetur. sponsus eccłie ih̾e

Expanded text:
a Domini Spiritu . Jam ad quid sponsam a Domini Spiritu . Jam ad quid sponsam surgere et properare hortetur is, qui paulo ante defensare visus est eam, ne dormiens suscitaretur, alio sermone videbimus. Adsit ipse, ut et hujus nobis sacramenti rationem aperire dignetur, sponsus Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
porib. habemus siquidem mar¬
tham tamquam saluatoris amicã:
in his qui exteriora fideliter am¬
ministrant. Habemus et lazarũ
tanquam columbam gementem:
nouitios utio qui nuper peccatis
mortui. pro recentib ad huc pla¬
gis laborant ingemitu suo. sub
timore inclicui. et sicut uulnera¬
ti dormientes insepuleris quoꝵ
nemo est memor amplius.sic se re
nissionem sublato pondere tunoris
tanquam prementis lapidis mole
respitare. in spem uenie possunt. Habe¬
inus quoq maram contemplantẽ
millis qui processu longioris tem¬
poris cooperante gr̃a dei. in aliquid
melius et letius proficere potuerũt:
quando iam de indulgentia presumẽ¬
tes. non tam uersare intra se solliciti
sunt tristem imaginem pecc̃oruum. ꝙͣ
certe in lege dei meditau die ac nocte.
usaciabiliter delectantur. interclum
etiam reuelata facie gloriam sponsi
cum in effabili gaudio speculantes in
eandem imaginem transformantur
de claritate mclaritatem: tanquã

Expanded text:
poribus! Habemus siquidem Marporibus! Habemus siquidem Martham, tanquam Salvatoris amicam, in his qui exteriora fideliter administrant. Habemus et Lazarum, tanquam columbam gementem, novitios utique, qui nuper peccatis mortui, pro recentibus adhuc plagis laborant in gemitu suo sub timore judicii; et sicut vulnerati dormientes in sepulchris, quorum nemo est memor amplius, sic se non jussionem sublato pondere timoris, tanquam prementis lapidis mole, respirare in spem veniae possint. Habemus quoque Mariam contemplantem in illis, qui processu longioris temporis, cooperante gratia Dei, in aliquid melius et laetius proficere potuerunt; quando jam de indulgentia praesumentes, non tam versare intra se solliciti sunt tristem imaginem peccatorum, quam certe in lege Dei meditari die ac nocte insatiabiliter delectantur; interdum etiam revelata facie gloriam sponsi cum ineffabili gaudio speculantes, in eamdem imaginem transformantur de claritate in claritatem, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
ad eo sollers : per iugil inobsemuan¬
do semitas sponsi. ut minime eam
latere possit. quando et inquanta
festinatione ad seueniat. s et quã¬
la subitatione preoccupar ualeat
ut ignoret: et quia per inde meru¬
erit non solum respici misericordit
s et dignanter letificari amoris
uocib: et gaudere gaudio proptꝰ
uocem sponsi. Nos quoco ad hec qmͣ¬
ius audacter ad iecimus quod que¬
uis etiam de nobis anima ͥ similit̾
uigilet. similiter salutabitur ut
amica. consolabitur ut columba:
amplexabitur ut formosa. ꝑ fec¬
tus omnis reputabitur. in cuius
anima tria hec congruenter atq
oportune concurrere uidebuntur
ut et gemere prose. et exultare
indeo nouerit sunul et proximoꝵ
utilitatib potens sit subuenire:
placens deo. cautus sibi: utilis su¬
is. S ad hec quis idoneus: Utina
ipsa inuniuersis nobis. et si nõ
tota insingulis. saltem singula
indiuersis sicut hodie haberi u¬
dentur: longis reseruentur tem¬

Expanded text:
adeo solers et pervigil in observanadeo solers et pervigil in observando semitas sponsi, ut minime eam latere possit, quando, et in quanta festinatione ad se veniat sed et quanla subitatione praeoccupari valeat ut ignoret: et quia proinde meruerit, non solum respici misericorditer, sed et dignanter laetificari amoris vocibus, et gaudere gaudio propter vocem sponsi. 11, Nos quoque ad haec, quamvis audacter, adjecimus, quod quaevis etiam de nobis anima, si similiter vigilet, simliter et salutabitur ut amica, consolabitur ut columba, amplexabitur ut formosa. Perfectus omnis reputabitur, in cujus anima tria haec congruenter atque opportune concurrere videbuntur, ut et gemere pro se, et exsultare in Deo noverit, simul et proximorum utilitatibus potens sit subvenire; placens Deo, cautus sibi, utilis suis. Sed ad haec quis idoneus? Utinam ipsa in universis nobis, etsi non tota in singulis, saltem singula in diversis, sicut hodie haberi videntur, longis reserventur tem
Abbreviated transcription (Latin):
assiclue nobis demonstrare digne¬
tur. Habes ut ego opinor tria hec
id est. predicationem orationem.
contemplationem: intrib commñ¬
data et designata uocabulis. Et¬
enim merito amita dicitur: que
sponsi lucra studiose ac fideliter
predicando. consulendo ministra¬
do conquirit. Merito columba : q̃
nichil ominus prosus delictis in
oratione gemens et supplicans di¬
uinam sibi non cessat consiliare
miscd̾iam. Merito qͦꝙ formosa que
celesti desiderio sulgens suꝑne cõ¬
templationis decorem se induit.
horis dum taxat quib comino¬
de et oportune id potest. S et il¬
lud uide siualeat coaptari huic
triplici unius anime bono de tri¬
b uidelicet personis illis in do¬
mo una commanentib amicis
utiq saluatoris. et ad moclum
familiarib ei: martham loquor
ministrantem. et mariam uacan¬
tem. et lazarum quasi gemen¬
tem sublapide. et resurrectio¬
nis gram flagitantem. Hec dicta
sint pro eo quod sponsa describitur

Expanded text:
assidue nobis demonstrare digneassidue nobis demonstrare dignetur. Habes, ut ego opinor, tria haec, id est praedicationem, orationem, contemplationem, in tribus commendata et designata vocabulis. Etenim merito amica dicitur, quae sponsi lucra studiose ac fideliter praedicando, consulendo, ministrando conquirit. Merito columba, quae nihilominus pro suis delictis in oratione gemens et supplicans, divinam sibi non cessat conciliare misericordiam. Merito quoque formosa, quae coelesti desiderio fulgens, supernae contemplationis decorem se induit, horis duntaxat, quibus commode et opportune id potest. 10. Sed et illud vide, si valeat coaptari huic triplici 1463 unius animae bono; de tribus videlicet personis illis in domo una commanentibus, amicis utique Salvatoris, et admodum familiaribus ei. Martham loquor ministrantem, et Mariam vacantem, et Lazarum quasi gementem sub lapide, et resurrectionis gratiam flagitantem . Haec dicta sunt pro eo quod sponsa describitur
Abbreviated transcription (Latin):
item sumpto contemplationis gu¬
stu. ualentins ad conquirenda lu¬
cra solita alacritate recurrat. Ce¬
terum inter has uicssitudines
plerumq mens fiuctuat. metuens
et uehementer exestuans. ne for¬
te exalteri horum dum suis affecti¬
onib huic inde distrahitur. plus iu¬
sto in hereat: et sic initrolibet uel
ad modicum a diuina deuiet uolun¬
tate. Et fortasse tale aliquid sc̃s iob
patiebatur: cum diceret. Si dormie¬
ro dico quando consurgam: et rur¬
sum expectabo uesperam. Hoc est.
Et quietul. neglecti operis: et oc¬
cupatus ꝑturbate nichilominus
quietis me arguo. Uides uirũ
scm̃ inter fructum oꝑis. et som¬
nuni contemplationis grauiter
estuare. et inbons licet semper
uersantem. semꝑ tamen quasi
de malis penitentiam agere. et
dei cum gemitu momentis sin gu¬
lis inquirere uoluntatem: unicũ
quippe in huiusmodi remedium
seu refugium oratio est. et freq̃ñs
gemitus ad deum ut quid quan¬
do. et quatenus nos facere uelit

Expanded text:
item sumpto contemplationis guitem sumpto contemplationis gustu, valentius ad conquirenda lucra solita alacritate recurrat. Caeterum inter has vicissitudines plerumque mens fluctuat, metuens, et vehementer exaestuans, ne forte alteri horum, dum suis affectionibus hinc inde distrahitur, plus justo inhaereat; et sic in utrolibet vel ad modicum a divina deviet voluntate. Et fortasse tale aliquid sanctus Job patiebatur, cum diceret: Si dormiero, dico, quando consurgam? et rursum exspectabo vesperam : hoc est: Et quietus, neglecti operis; et occupatus, perturbatae nihilominus quietis me arguo. Vides virum sanctum inter fructum operis, et somnum contemplationis graviter aestuare: et in bonis licet semper versantem, semper tamen quasi de malis poenitentiam agere, et Dei cum gemitu momentis singulis inquirere voluntatem. Unicum quippe in hujusmodi remedium seu refugium oratio est, et frequens gemitus ad Deum; ut quid, quando, et quatenus nos facere velit,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ruinoso pariete corporis. Erras
si aliter speras ad quantam cumq
cordis proficias puritatem: cum
ille precipuus contemplator dicat.
uidemus nunc ꝑspeculum et me
nigmate: tunc autem facie ad fa¬
ciem.Post hunc tante clignatio¬
nis ac miserationis respectum. se¬
quitur uox. blande et lenter cliuinã
insinuans uoluntatem quod non
est aliud quam ipse amor qui ocio¬
sus ee non potest: de his que dei ft̃
sollicitans et suadens. Deniq au¬
dit sponsa ut surgat et properet:
aut dubium quin animarum ad¬
lucra. Hoc si quidem uera et casta
contemplatio habet. ut mentem
quam cliuino igne uehementer suc¬
cencłit. tanto interclum repleat ze¬
lo. et desiderio ac quirencli deo qui
eum similiter cliligant. ut ocium
contemplationis prostudio precli¬
cationis libentissime intermittat:
et rursus potita uotis aliquatenꝰ
in hac parte.tanto ardentius rede¬
at in id ipsum. quanto se fructuo¬
sius intermisisse meminerit. et

Expanded text:
hoc ruinoso pariete corporis. Erras hoc ruinoso pariete corporis. Erras si aliter speras, ad quantamcunque cordis proficias puritatem, cum ille praecipuus contemplator dicat: Videmus nunc per speculum et in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . 9. Post hunc tantae dignationis ac miserationis respectum, sequitur vox blande et leniter divinam insinuans voluntatem, quae non est aliud quam ipse amor, qui otiosus esse non potest, de his quae Dei sunt sollicitans et suadens. Denique audit sponsa, ut surgat et properet, haud dubium quin ad animarum lucra. Hoc siquidem vera et casta contemplatio habet, ut mentem quam divino igne vehementer succenderit, tanto interdum repleat zelo et desiderio acquirendi Deo qui eum similiter diligant, ut otium contemplationis pro studio praedicationis libentissime intermittat: et rursum potita votis, aliquatenus in hac parte tanto ardentius redeat in idipsum, quanto se fructuosius intermisisse meminerit; et