comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ raro degustans: reliquans in
sinum subtili cautela mitcebat
Nuda humus dormire occacto
tunicula tantum interposita
lectus erat. et sepius sedens nõ

Expanded text:
raro degustans, reliquas in sinum subtili cautela mittebat. Nuda humus dormire coacto, tunicula tantum interposita, lectus erat; et saepius sedens, no
Abbreviated transcription (Latin):
Sicebãt patres de aliquo mag¬
no sene. quia cum ambu¬
laret ꝑheremum uidit duos ã¬
gelos comitantes secum: unum
adextris ⁊ alium asinistris suis
Dum uero ambulatent: inue¬

Expanded text:
icebant Patres de aliquo sene magno, quia cum ambularet in eremo, vidit duos angelos comitantes secum, unum a dextris, et alium a sinistris suis. Dum vero ambularent, inve
Abbreviated transcription (Latin):
uir dei nulla fractus miuria. ue¬
lut aure surda transibat: et gr̃as
illi aquo de suꝑ confortabatur a¬
gebat. Tandem rumor aurib pa¬
tris insonuit. suum taliter fili¬
um comparuisse. qui non pat̾¬
no s feralimodo festinus accur¬
rens cepit in illum plus ceteris
omnib insanire. Domi namq
satis in honeste ꝑtractum putãs
ab inceptoꝑ aduersa reflectere.
primo quidem contumeliis uer¬
reribq crudeliter afficit. s deide
unculatum incarcetem omni
miseratione subtracta decrudit
Qnͣto autem in xp̃i militem tri

Expanded text:
ir Dei nulla fractus iniuria, velut aure surda transibat et gratias illi, a quo desuper confortabatur, agebat.Tandem rumor auribus patris insonuit, suum taliter filium comparuisse; qui, non paterno sed ferali modo festinus accurrens, coepit in illum plus caeteris omnibus insanire 8 Domi namque satis inhoneste pertractum, putans ab incepto per adversa reflectere, primo quidem contumeliis verberibusque crudeliter afficit; sed demum vinculatum in carcerem, omni miseratione subtracta, detrudit. Quanto autem in Christi militem tri
Abbreviated transcription (Latin):
autem ad hanc requiem ꝑ illa
loca transiuimus. Similit ⁊ õs
quos insingłis locis penalib ui-¬
disti. p̃ter eos qui infra os putci
infernalis detinentur posto nã
purgati fuerint tãdem ad istam
tequiem uenientes saluabunt᷑.
ueniunt quos suscipizentes sicut
et te suscepimus cum gaudio huc

Expanded text:
sumus ad hunc requiem per illa loca transivimus: et omnes quos in singulis locis poenalibus vidisti, praeter eos qui infra os putei infernalis detinentur, postquam purgati fuerint, ad istam requiem venientes salvi fient; veniunt, quos suscipientes sicut et te suscepimus, cum gaudio huc
Abbreviated transcription (Latin):
dicente ad eurosinam uenit paf¬
nutius. et uidens monachum:
interrogauit eum dicens. Quid
ad eum. Anniuetsarius lies est
monasterii: misit et abbas ut
uenias et accipias beneclictionẽ.
Gauisus autem pafnutius in¬
gressus est cum eo innauiculã.
abieruntq inmonast̾ium. Cũ
sina unum fidelissimum famu
lum. et dixit ei. Uade inmonaste¬
rium cheodosii: ingressusq eccle¬
siam monachum quem ibi inue¬
neris adduc tecum huc. Misccł̃ia
autem domini:ecce quidam mo¬
nachus ueniebat de monasterio.
uendens que secum habebat. Et
uidens eum puer: rogauit eum
uenire ad eufrosinam. Qui cum
uenissz.uidens eum puella sur¬
gens salutauit eum et dixit.
Ora ꝓ me pater. Ex orans beneddix̃
ci: et sedit. Dixit autem ei eufro¬
xp̃ianum et seruum dei posses¬
soremq substantie multe nimis.
Habuit autem ixorem que me
genuit: ip̃a autem transiuit
de hac uita. Nult autem pater
scło huic iniquo: et ego nolo com¬
quinari in eo: Sy timeo in obediẽs
eẽ patri meo: et quid faciam nes¬

Expanded text:
dicente ad Euphrosynam, venit Paphnutius, et videns monachum, interrogavit cum, dicens: Quid ad eum: Anniversaria dies est monasterii, misit me abbas ut venias et accipias benedictionem. Gavisus est autem Paphnutius, ingressusque cum eo in naviculam, abierunt in monasterium. Cum syna unum um, dixit: Vade in monasterium Theodosii, ingressusque ecclesiam, monachum quem ibi inveneris adduc tecum. Misericordia autem Dei ecce quidam monachus veniebat de monasterio, vendens quae secum habebat. Et videns eum puer, rogavit eum ut veniret ad Euphrosynam. Qui cum venisset, videns eum puella, surgens salutavit eum, dicens: Ora pro me, Pater; et orans benedixit eam, et sedit. Dixit autem Euphrom Christianum et servum Dei, possessorem substantiae nimis; habuitque uxorem quae me genuit, quae jam transivit de hac vita. Vult autem pater saeculo huic iniquo, et ego nolo inquinari in eo, sed timeo inobediens esse patri meo, et quid faciam nes
Abbreviated transcription (Latin):
lite se contempni cernẽtes.
horribiliter fremebant in eum:
ꝑiecerunt uncisꝙ ferreis huc il¬
lucq ꝑ incendium clamantes
nimine septus qm aprefatis uiris
nuꝑ instructus. arma militie

Expanded text:
lite se contemni videntes, horribiliter fremebant in eum, projecerunt, uncisque ferreis huc illucque per incendium clamantes nimine septus et a praefatis viris nuper instructus, arma militiae
Abbreviated transcription (Latin):
deat xp̃m. Qui autem semel il¬
lum adeptus fu̾it: iam non labo¬
rabit. ꝑmitrit tatnen dominus
laborare electos suos. ut reme¬
morentur tribulationum la¬
bores: ide semet ip̃os custodi¬
ant. timentes ne tantos labo¬
res amittant. Nam et filios
isrł ideo deus per desertum qua¬
draginta aniuis circunduxit:
ut rememoratis tribulationi¬
bus nõ redirent retrorsum:

Expanded text:
deat Christum . Qui autem semel illum adeptus fuerit, jam non laborat. Permittit tamen Dominus laborare electos suos, ut rememorentur tribulationum labores, unde semetipsos custodiant, timentes ne tantos labores amittant. Nam et filios Israel ideo Deus per desertum quadraginta annos circumduxit, ut rememoratis tribulationibus, non redirent retrorsum
Abbreviated transcription (Latin):
caligantib ocuilis uidere ñ posset:
sicut quondam patriarcha iacob
manib cancellatis dexteram frã
qui asinistris eius sedebat imposu-¬
it. interrogansq quis eẽt et intelli

Expanded text:
caligantibus oculis videre non posset, sicut quondam patriarcha Iacob, manibus cancellatis, dexteram fratri, qui a sinistris eius sedebat, imposuit; interrogansque quis esset et intelli
Abbreviated transcription (Latin):
mus. Que autem post hec acta
sunt quomodotͥ enarrare pote¬
ro homo: Que lingua dicere po¬
test aut auris ualet audire ea
bamr: non est narrabilis uel me¬
narrabilis nequissima species.
cuius non sim infelicib magist᷑
sceleris effecta. Ergo nunc satis¬
factus esto. quia stupesco. quo¬
modo meas mare illud stinuit

Expanded text:
mus. Quae autem post haec acta sunt, quomodo tibi enarrare potero, o homo Dei? Quae lingua dicere potest, vel auris valet audire ea bam nolentes. Non est narrabilis, sed inenarrabilis nequissima species, cujus tunc sum infelicibus magistra sceleribus effecta. Ergo nunc satisfactus esto, quia stupesco, quomodo meas mare illud sustinuit
Abbreviated transcription (Latin):
frater ille necessariꝰ est. Habebat
enim grandem tribulationem
senex ex penuria panis. Cum
rent eum fratres: ille uidens eñ
fratrem qui solebat ei furari pa¬
nem suum. dicit ei. Accede huc
ad me frat̃. Et appeehendit manꝰ

Expanded text:
frater ille necessarius est. Habebat autem grandem tribulationem senex ex penuria panis. Cum ssent eum fratres, ille videns eum fratrem qui solebat furari ei panem suum, dicit ei: Accede huc ad me, frater; et apprehendit man
Abbreviated transcription (Latin):
res tuneo ego. ¶nam qͣndo
egressura ẽ
anmamea
decorpore:aliam qͣndo occur surꝰ
sum deo. t̾ciam qͣndo adu̾sum
me ꝓferenda est sententia.lu.

Expanded text:
res timeo . Unam, quando egressura est anima mea de corpore; aliam quando occursurus sum Deo; tertiam, quando adversum me proferenda est sententia. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
craxerunt eum uersus unam
domum grandẽ horribiliter
fumigantem cuuis latitudo ni¬
mia fuit. Cõigitudo uero tanta:
ut illius non posset ultimauide.
Cumq autem adhuc ab ea ali¬

Expanded text:
raxerunt eum versus domum unam grandem horribiliter fumigantem, cujus latitudo nimia fuit, longitudo vero tanta ut illius non potuerit ultima videre; cum autem adhuc ali
Abbreviated transcription (Latin):
uaudum me credem aggre¬
diar.: non tam exstio landẽ
requirens. quam ex narrati¬
one rerum. edificationem fii¬
turam legentib sperans dũ
gestorum unusquisq inflam¬
matur exemplis horrescere
quidem seculi illecebras: secta¬
in humanis absconiliura pa¬
culis: Quem thesaurum re¬
ꝑtum nolui tamqͥm imu uc
cultare sed quasi ꝓmultis iuĩe¬
tum ꝓferre in medium. et fac̾e
cõmunem certus qͦd quanto
plures ex eo fuerint ditati. tan¬
to michi amplius adquiritur.
Egoemm fiam locupletior cũ
alioꝵ salus minist̾ii mei fuerit
quesita mercrmorio: In princi¬
pio ergo uarrationis nostre ad¬
esse nobis precamur grãm dñs
nostri iħu xp̃i: cuius uirtute¬
hec omnia pietauis exercitia. apõ
egypti monachos habentur
Uidimus enim apud eos młtoᷤ
patres celestem uitam in terra
positos agentes: et nouos qͦsdã
ꝓphas. cam uirtutib animi. qͣm
uaticinandi officio suscitatos:
quil ad testimonium meritoꝵ
nec signorum quidem ac ꝓcli¬

Expanded text:
andum me credens, aggrediar, non tam ex stylo laudem requirens, quam ex narratione rerum aedificationem futuram legentibus sperans, dum gestorum unusquisque inflammatus exemplis, horrescere quidem saeculi illecebras, sectain humanis absconditum vasculis, quemque thesaurum repertum nolui tamquam invidus occultare, sed quasi pro multis inventum proferre in medium, et facere communem: certus quod quanto plures ex eo fuerint ditati, tanto mihi amplius acquiretur. Ego enim locupletior fiam, cum aliorum salus ministerii mei fuerit quaesita mercimonio. In principio ergo narrationis nostrae adesse nobis precamur gratiam Domini nostri Jesu Christi; cujus virtute omnia haec pietatis exercitia apud Aegypti monachos habentur. Vidimus enim apud eos multos patres caelestem vitam in terra positos agentes, et novos quosdam prophetas tam virtutibus animi, quam vaticinandi officio suscitatos, quibus ad testimonium meritorum, nec signorum quidem ac prodi
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Dimitte me quiamo¬
rior: tota ebdomada. nichil coc¬
tum comeli. Ee dixit eisenex.
Si uos biduo interuallo man¬
ducantes ita defecistis: quare
infrĩb scandalita tiestis. qui

Expanded text:
dicens: Dimitte me quia morior, tota hebdomada nihil coctum comedi. Et dixit ei senex: Si vos biduo intervallo manducantes ita defecistis, quare in fratribus scandalizati estis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
derunt.Dicit eisenex.Quid est
et amaui semꝑ conuersationẽ
non ualde amat huius studiũ
conuersationis. Notum autẽ
factum est mͥ de ur̃a bona con¬
bitare uobiscum. Habeo enim
possessiones multas. si dederit
dominus requiem adouco eas
potes solus sedere: opus est tibi
habere magistrum. ut liscas
regulam.⁊conuersationem
monachoꝵ. Bicit abbi Sicut
iubes domine mi: sic facio. Eede¬
dit quingentos solidos inma¬
nu abb̃is clicens. Pater accipe
interim istos. Ex siuidero quia
possum sufferre hic: uenierit
et illa reliqua. Uocauit autem

Expanded text:
derunt. Dicit ei senex: Quid esthabui semper conversationem nunc valde habet hoc studium conversationis. Notum autem factum est mihi de bona vestra conbitare vobiscum. Habeo enim et possessiones multas, et si dominus dederit requiem, adduco eas potes solus sedere, opus est tibi habere magistrum, ut discas regulam et conversationem monachorum. Qui dixit abbati: Sicut jubes, domine mi, sic facio. Et protulit quingentos solidos in manu abbatis, dicens: Accipe interim istos, et si videro quia possim sufferre hic, venient et illa reliqua. Vocavit a
Abbreviated transcription (Latin):
Hec autem audiens frater. con¬
firmatum est cor eiꝰ in domino:
et permansit apud senorem. no¬
luitq ultra reuerti ad cellulam
suam. .ix.

Expanded text:
ec autem audiens frater, confirmatum est cor ejus in Domino, et permansit apud seniorem, noluitque ultra reverti ad cellulam suam. 10.
Abbreviated transcription (Latin):
sũmum uidentib cunctis
incussit: cur iuudelicet istud
egressus haberetur extremꝰ.
Cumq eis frat̃ ille rei ordinẽ
et nomen ip̃ius abbatis indi¬
casset: maiori miraculo sunt
perculsi. qm̃ et apud illos magna
opinione fuerat iam comꝑ¬
fratres ignorantie sue ueni¬
am ab eõ postulabant: qd̃ eũ
tanto tempore int̾ minores
ac pariuilos deputassẽt. At
ille flebat multum ⁊ luge
isset intalihumilitate atq
abiectione perdurare. Tunc
eum fratres sui inunitum ac
flentem ad ꝓprium monaste¬
rium reduxerunt: custodi
geret. Qbi cum fuisset mo¬
dico tempore demoratus: eo¬
dem rursus humilitatis de¬
siderio. ardore succensus. cap¬
tans nocturna silentia ita
puniciam. sed incognitas et
agnosceret expeteret. Nam

Expanded text:
summum uidentibus cunctis incussit, cur uidelicet istud egressus, nabebatur extremus. Cumque eis frater ille rei ordinem et nomen ipsius abbatis indicasset, majori miraculo sunt perculsi, quoniam et apud ipsos magna opinione fuerat comTunc ignorantiae suae veniam ab eo postulabant, quod eum tanto tempore inter juniores ac parvulos deputassent. At ille flebat multum et lugeiutius in tali humilitate atque abjectione perdurare. Tunc eum fratres invitum ac flentem ad proprium monasterium redgeret. Ubi cum fuisset modico tempore demoratus, eoden ? rursus humilitatis desiderio atque ardore succensus captans nocturna silentia ita prouinciam sed incognitas et egiones expeteret, nam
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo qui uocauit eum in mona¬
sterium. inqued illum deus ue¬
nire precepit. Pulsans igitu
manu ianuam. loquitur prius
monacho qui ianuamobserua

Expanded text:
ab eo qui vocavit eum in monasterium in quod illum Deus venire praecepit. Pulsans igitur monasterii januam, loquitur prius monacho qui januam observa
Abbreviated transcription (Latin):
igne. Quo approximantes: Aix¬
erunt multi demones. Iste flã¬
minomus pudeus. inferni est
nebis. Omnes enim qui nob
cum manebunt. Quo si semel
intraneris: ineternum et cor

Expanded text:
i. Quo approximantes dixerunt militi daemones: Puteus iste flammivomus, inferni est nebis: omnes enim qui nobis r manebunt, quo si semel intraveris, anima simul et cor
Abbreviated transcription (Latin):
Abbas autem alexander posteaꝙͣ
explicauit ꝓpositum: uespere per¬
rexit ad albem arsenium. Ex dic̃
ei abbas arsenius. Peregrinos a¬
liquos habuisti: Ex dixit. Non
Et illeclixit. Quare non uenisti᷑
Et responclit. Emua clixisti michi
quando defecerint palmule. tunc
ueni. Ego autem habens sermo¬
nem tuum mnanimo. non ueni
Et ammiratus est senex scrupu¬
lositatem obedientie eius: et clix̃
ei. Citius te disiunge ab opere tuo.
et ministerium psallendi faclas.
Alioquin citine debilitabitur cor¬
bas abeaham ab abb̃em arem. Et
dum sederent simul. suꝑuenit qui¬
dam frater: et clixit abb̃i arem.
Dic mͥ quid faciam: ut saluari¬
ri possim. Ex clxit ei sence. Na¬
de toto anno isto uespere man¬
duca. panem et sal: et ueni it̾m.
et loquar tͥ. Qui pergens fecit ita.
abbas abrahã. Ee clix̃iteꝵ senex frĩilli.
Nade ieiuna isto anno: et post
bicluum mancluca. Qui cum
discessiss: clicit abbas abrabã
abb̃i arem. Euare cunctis frĩb le¬
ue iugum imponis. istum autẽ

Expanded text:
Abbas autem Alexander posteaquam explicavit vespere, perrexit ad abbatem Arsenium. Et dixit ei abbas Arsenius: Peregrinos aliquos habuisti? Et dixit: Non. Et ille dixit: Quare ergo non venisti? Et respondit: Quia dixisti mihi, Quando defecerint palmae tunc veni. Ego autem habens sermonem tuum in animo, non veni, Et admiratus est senex scrupulositatem obedientiae ejus, et dixit ei: Citius disjungere ab opere tuo, ut et ministerium psallendi facias, alioquin citius debilitabitur corbas Abraham ad abbatem Arem; et cum sederent simul, supervenit quidam frater, et dixit abbati Arem: Dic mihi, quid faciam ut salvari possim. Et dicit ei senex: Vade, toto anno isto vespere manduca panem et sal; et veni iterum, et loquor tibi. Qui pergens fecit ita. abbas Abraham. Et iterum senex fratri illi: Vade, jejuna anno isto, et post biduum manduca. Qui cum discessisset, dixit abbas Abraham abbati Arem: Quare omnibus fratribus leve jugum imponis, istum ve
Abbreviated transcription (Latin):
remanserunt foras. de regno
regis celorum xp̃i excliisi. Qi
autem cedebat ligna super sar¬
cinam adhuc adlebat: homo
est qui oneratus est multis p̃¬
catis. et suꝑ sarcinam peccatoꝵ
suorum addit semper alia pec¬
cata. quem oportebat magis
ut peintentiam ageret de pori

Expanded text:
remanserunt foris, de regno Regis coelorum Christi exclusi. Qui autem caedebat ligna, et super sarcinam adhuc addebat, homo est qui oneratus est multis peccatis, et super sarcinam peccatorum suorum addit semper alia peccata: quem oportebat magis ut poenitentiam ageret de pri
Abbreviated transcription (Latin):
ramina defluebat aqua de¬
subtus in eodem loco. It̾um di¬
xit er. Ueni sequere me: et o¬
stendam tibi aliud. Et uidit
quasi quoddam edificium tem¬
pli. et duos sedentes in equis por¬
tantes super scapulas suas u¬
trinq lignum unum. idest
ꝑticam longam. uolente scy
pariter ingrediper portam tem¬
pli illiꝰ: non permitebat eos lig¬
num. quod ex adu̾so portabant.
ingredi per portam illam. Nõ
enim se humiliabat alter alt̾i
s cõtẽdebant utriq parit ingre¬
di uolentes. et non preualebãt.
Nec enim humiliant se unꝰ
posuit ergo ei has insiones di¬
cens. Hii qui lignum portabãt.
Hii sunt qui habent ingum
scm monachoꝵ: sed uistifican¬
tes semetip̃os in corde suo cum
exultatĩe. superbie: non humi

Expanded text:
ramina defluebat aqua deramina defluebat aqua desubter in eodem loco. Iterum dixit ei: Veni, sequere me, et ostendam tibi aliud. Et vidit quasi quoddam aedificium templi, et duos sedentes in equis, portantes super scapulas suas uterque lignum unum, id est, perticam longam, volentes pariter ingredi portam templi illius, et non permittebat eos lignum quod ex adverso portabant, ingredi per portam illam; non enim humiliabat se alter alteri, sed contendebant utrique, pariter ingredi volentes; et non praevalebant, nec enim humiliabat se unus ponit ergo ei has visiones, dicens: Hi qui lignum portant hi sunt qui habent jugum sanctum monachorum; sed justificantes seipsos in cordibus suis cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
me autem suscepit dext̾a tua.
nimis p̃ciosis uestimentis pre
omnib utebatur: ita post mo¬
dum in heremo scithie degens.
studebat ut omnib monachis
uiliora et despectiora uestimẽ¬
ta haberet. Dicebat enim albas
damel. quia sanctus arsenius
referebat fratrib dicens. qͣsi
de alio audiss: sed qͣmtum da¬
tur intelligi. ip̃e iudit talem
uisionem. Quia sedebat inqͥt
quidam de seniorib monachis
in cellula sua: et subito uenit¬
uox ad eum dicens. Egredere fo¬
ras: et ostendam tibi opera ho¬
minum. Et surrexit inquit:
et egressus est foras. Duxit au¬
tem eum et ostendit ei ethiopem
nigrum cum securi cedentem
ligna. et facientem sarcinam gͣnͣ¬
dem et temptabat subleuare
sarcinam illam. et pre magni¬
tudine non poterat portare
eam: sed redibat et cedebat ite¬
rum alia ligna. et addebat supet¬
illam sarcinani. Iterum autem
ostendit ei alium hominem
stantem super lacum. et hau¬
rientem aquam de lacu. ac
mittentem eam incollecta¬
culum: et de alia parte per fo¬

Expanded text:
me suscepit dextera tua .nimis pretiosis vestimentis prae omnibus utebatur, ita postmodum, in eremo Scythiae degens, studebat ut ab omnibus monachis viliora et despectiora vestimenta haberet. 38. Dicebat etiam abbas Daniel quoniam sanctus Arsenius referebat fratribus dicens, quasi de alio audisset, sed quantum datur intelligi, ipse talem vidit visionem : Sedebat, inquit, quidam de senioribus monachis in cellula sua, et subito venit ad eum vox dicens: Egredere foras, et ostendam tibi opera hominum. Et surrexit, inquit, et egressus est foras. Duxit autem eum, et ostendit ei Aethiopem nigrum cum securi caedentem ligna, et facientem grandem sarcinam, et tentabat sublevare sarcinam illam, et prae magnitudine non poterat portare eam; sed redibat, et caedebat iterum alia ligna, et addebat super sarcinam illam. Iterum autem ostendit ei alium hominem stantem super lacum, et haurientem aquam de lacu, et mittentem eam in collectaculum, et de alia parte per fo
Abbreviated transcription (Latin):
Iudam frater. Lui.¬
requisiuit quendam senẽ
dicens. Quid faciam pater. quia
non possum sufferre cogitationes.
Cui senex dixit. Ego in hac causa
nrinqͣm impugnatꝰ sum. Scani¬
dalratus ergo frat̃ ip̃e uenit ad
altum senem: et dicit ei. Eccecͥs¬
michi dixit ille senex.Scanda¬
liratus sum in ip̃o: qm̃ super na¬
turam humana locutus est. Di¬
xit ei ille senex secundꝰ. Non sum¬
pliciter tibi dixit ille homo dei
hunc sermonem. ¶ade exgo et
age penitentiam apud ip̃m: ut
d̾icat tibi uirtutem ubihuius.
Reuersus ergo frat̾ ille uenit
derer. sedrogo te explana mi¬
chi queadmodum non es im¬
pugnatus. Dicit ei senex. Ex
quo factus sum monachꝰ non
sum saciatꝰ neq pane neq aqua.
nec somno: et horum om̃iũ co

Expanded text:
idam frater requisivit quemdam senem, dicens: Quid faciam, Pater, quia non possum sufferre cogitationes? Cui senex dixit: Ego in hac causa nunquam impugnatus sum . Scandalizatus autem frater, ipse venit ad alterum senem, et dixit ei: Ecce quid dixit mihi senex ille? Scandalizatus sum in ipso, quoniam super naturam humanam locutus est. Dixit ei ille senex secundus: Non simpliciter tibi dixit ille homo Dei hunc sermonem. Vade ergo, et age poenitentiam apud ipsum, ut dicat tibi virtutem verbi illius. Reversus ergo frater, venit derer. Sed rogo te, explana mihi quomodo non es impugnatus? Dixit ei senex: Ex quo factus sum monachus, non sum satiatus neque pane, neque aqua, neque somno, et horum omnium co
Abbreviated transcription (Latin):
nit aliquando quidam patrum ad
cundem abb̾em theodoꝵ: et dixit ei.
Eece quidam frat̾ reuersus est ad
scłm. Ex dixit ei abͥbas theodorus.
In hoc non muireris. Si auclieris qͥa
preualuit quis effugere de ore mni¬
mici. hoc mirare. Uenerunt ali
quando senes quidam in sciti. Erat
autem cum eis: ⁊ abbas iohannes na¬
nus. Et dum comederent. surrex̃
quidam prb̃r uir magnus. ut da¬
ret ꝑsingłos uasculum paruum
aque adbibendum: et nemo adqͥ¬
euit accipere ab eo. nisi solus iob̾es
brcuis. Ammurati sunt autem
ceteri: ⁊ dixerunt ei. Quomͦ cum
tusis omnium minor. presumpsi¬
sti ministerio uti uiri senis ⁊ mag¬
ni. Eedicit eis. Ergo quando surgo
dare aquam. gaudeo si omnes bibe¬
runt: ut mercedem ad quiram.
Nunc igitur ꝓpterea suscepi ut
tristetur nullo suscipiente ab eo.
Hec cum dixisset: ad mirati sunt
omnes de discretione eius.Hra
cens. Quid faciam: quia nec mo¬
lestiam ferre possum. nec laboeare
nec dare elemosinam: Edixit ei
senex Si non potes hoꝵ nichil facẽ

Expanded text:
ad eumdem abbatem Theodorum, et dixit ei: Ecce quidam frater reversus est ad saeculum. Et dixit ei abbas Theodorus: In hoc non admireris; si quando audieris quia praevaluit quis effugere de ore inimici, hoc admirare. 26. Diquando senes in Scythi, et erat cum eis abbas Joannes Nanus; et dum comederent, surrexit quidam presbyter vir magnus, ut daret per singulos vasculum aquae parvum ad bibendum; et nemo acquievit accipere ab eo, nisi solus Joannes Brevis. Admirati sunt autem caeteri, et dixerunt ei: Quomodo tu cum sis omnium minor, praesumpsisti ministerio uti viri senis et magni? Et dicit eis: Ego quando surgo dare aquam, gaudeo si omnes biberint, ut mercedem acquiram; nunc igitur propterea ego suscepi, uttristetur nullo sumente ab eo. Haec cum dixisset, admirati sunt omnes de discretione ejus.  Quid faciam, quia nec molestiam ferre possum, nec laborare, et dare eleemosynam? Et dicit ei senex: Si non potes horum nihil facere,
Abbreviated transcription (Latin):
precipue semet ip̃m utepeehẽ¬
sibilem in omnib exhibete. ne
uentatem cogeretur uerbis adu¬
latoriis palliate. Murabaritur
uiri litterati eius quem non

Expanded text:
praecipue semetipsum irreprehensibilem in omnibus exhibere, ne veritatem cogeretur verbis adulatoriis palliare. Mirabantur viri litterati eius, quem non
Abbreviated transcription (Latin):
fratres requisierunt
albẽm siluanum: per quam
uitam adeptus finffet tãtã
prudentiam. Respondit eis
ille dicens. Nunqͣm dimisi
morari cogitationes malas
i corde meo: que dominum
ꝓnecarent ad iram.

Expanded text:
fratres requisierunt abbatem Silvanum, per quam viam adeptus esset tantam prudentiam. Respondit eis ille, dicens: Nunquam dimisi morari cogitationes malas in corde meo, quae Deum provocarent ad iram
Abbreviated transcription (Latin):
gens ẽẽ fratrem quedam quem ut
dictum eĩt ĩuoĩcituerat ioco sui:
sic se uelle responclit. Primum igi¬
tut illi ac deinceps uniuersis in eiꝰ
ꝑsona frĩb beneclixit: ⁊ bona illi plu¬
rima impeecatus benedictiones in
co multimodas confirmauit. Eb
completis: adiecit. Halete filii õs
in tunoee domini: ⁊ ꝑ mancte sẽꝑ
in ip̃o. qm̃ tribulatio nobis appro¬
ximat ⁊ maxima suꝑ uos est fu-¬
tura temptatio. Felices auten st̃¬
que ceperunt. ¶Bunc sine mora ad
sanctam mariam deportumcula se
transfetri poscebat. uolens. illic ani¬
mari reddere domino: ubi peimo
ut dictum est ꝑfecte uiam uerita¬
tis agnouerat. Illum quoq locum
momini reuerentia ⁊ honore fr̃ib
custedire preceperat. hunc speciali¬
ter asserebat diuinis obsequiis
et crationib congruum: hune su-¬
ꝑnoꝵ dicebat spirituum frequen-¬
tia uisitatum. Igitur in loco sibi
desiderato paucis cdieb quieuit.
donec tandem mortis horam ĩsta¬
re cognoscens duos adse fratres

Expanded text:
gens esse fratrem Heliam quem, ut dictum est, substituerat loco sui, sic se velle respondit. Primum igitur illi, ac deinceps universis in eius persona fratribus benedixit, et bona illi plurima imprecatus, benedictiones in eo multimodas confirmavit. Quibus completis, adiecit: "Valete, filii, omnes in timore Domini etpermanete semper in ipso, quoniam tribulatio vobis approximat et maxima super vos est futura tentatio. Felices autem illquae coeperunt. Tunc sine mora ad Sanctam Mariam de Portiuncula se transferri poscebat, volens illic animam reddere Domino, ubi primo, ut dictum est, perfecte viam veritatis agnoverat. Illum quoque locum in omni reverentia et honore fratribus custodire praeceperat; hunc specialiter asserebat divinis obsequiis et orationibus congruum; hunc supernorum dicebat spirituum frequentia visitatum. 69 Igitur in loco sibi desiderato paucis diebus quievit, donec tandem mortis horam instare cognoscens, duos ad se fratres
Abbreviated transcription (Latin):
deus qui
homines
saluos fieri.
et adagin¬
tionem ue¬
ritatis ueris¬
re quietiam nr̃m iter direxit ad
egyptum. et ostendit nobͥis mi¬
rabilia magna ad posteritatiꝰ me¬
moriam profuira: ex quib nõ
solum nobis causa salutis oriret̃
tis aptissima conderetur: que nir¬
tutis iteragere uolentilb gestoꝵ
precẽdentium fide ampliffimim
tramitem pandat. Quannns ad
tantarum rerum narrationem.
mĩnus ydoneisimtio. nee dignũ
indeatur ingentium rerum exi¬
gnos ac paruos fieri auctores pre¬
celsas ꝙ nriutes humili narrare
sermone tamen quia fratrum ca¬
titas. eoeum qui in monte scõo
liueri cõmanent loc a nobis fre¬
queter exposcit. ut egyptiorũ
ionachorum uitam uirtures ꝙp
animi et cultum pietatis atq
Ostinentie ribur quod in eis
coram udimis explicemꝰ: precil
ipsorum qui Ioe impant adiu

Expanded text:
qui omnes salvos fieri, et ad agnitionem veritatis veni: qui etiam nostrum iter direxit ad Aegyptum, et ostendit nobis mirabilia magna ad posteritatis memoriam profutura: ex quibus non solum nobis caussa salutis orireturtis aptissima conderetur, quae virtutis iter agere volentibus, gestorum praecedentium fide amplissimum tramitem pandat. Quamvis ad tantarum rerum narrationem minus idonei simus, nec dignum videatur, ingentium rerum exiguos ac parvos fieri auctores, praecelsasque virtutes humili narrare sermone: tamen quoniam fratrum caritas, eorum qui in monte sancto Oliveti commanent, hoc a nobis 117-118 frequenter exposcit, ut Aegyptiorum monachorum vitam, virtutesque animi, et cultum pietatis, atque abstinentiae robur, quod in eis coram vidimus, explicemus: precibus ipsorum qui hoc imperant, ju
Abbreviated transcription (Latin):
inchoantur. Confluente igitur e
diuersis locis multitudine ppłi.
fcã est nox illa iocunditatis info¬
solite plena. fc̃a est ce reis: ⁊ facib

Expanded text:
inchoantur. Confluente igitur e diversis locis multitudine populi, facta est nox illa iucunditatis insolitae plena, facta est cereis et facib
Abbreviated transcription (Latin):
incella stuliose laborans: ⁊ uesti¬
ebatut mattam. Emi cũ prexiss
ad abb̃em ammonem uidit eũ
abbas ammonas utentem mat¬
ta: et cdixit ei. Hoc tͥ nichil ꝓdest.
E̾dixit ei ille senex: Tres cogita¬
tiones m̾moleste sunt:una que
me compellit ut alicubi in hece¬
mo recedam: alia ut peregrina
repetam. ubi me nemo recognos¬
cat: tercia ut includamme in
cellam: ⁊ nullum uideam: et
post biduum comedam. Dicit
ei abbas ammonas. Nchil tͥ
ex hiis trib expedit tacere sed
magis sede in cella tua: parum
tuo publicamiillius qui meuã¬
abbas damel quia quando erat¬
insciti abbas arsenius: erat ibi
monachus quidam rapiens
ea que habebant senes.Abbas au-¬
tem arsenius uolens eum lucra¬
ri. et senib quietem prestare:
tudit eum incellam suam: et
dicit ei. Nuicquid ius ego dabo:
tantum non rapias. Et dedit ei
aurum. et nummos et rescellas:
⁊ omne qd̃ in responso suo erat
dedit ei. Ille autem iterũ rapie¬
bat. Senes uero uidentes quia
non acquieuit: expulerunt es̃

Expanded text:
in cella studiose laborans, et vestiebatur matta: qui cum perrexisset ad abbatem Ammonam, vidit eum abbas Ammonas utentem matta, et dixit ei: Hoc tibi nihil prodest. Et dixit ei ille senex: Tres cogitationes mihi molestae sunt: una, quae me compellit ut alicubi in eremo recedam; alia, ut peregrina petam, ubi me nemo cognoscat; tertia, ut includam me in cella, ut nullum videam, et post biduum comedam. Dicit ei abbas Ammonas: Nihil tibi ex his tribus expedit facere, sed magis sede in cella tua, et comtuo publicani illius qui in Evanabbas Dain Scythi abbas Arsenius, erat ibi monachus quidam rapiens ea quae habebant senes: abbas autem Arsenius volens eum lucrari, et senibus quietem praestare, tulit eum in cellam suam, et dicit ei: Quidquid vis ego tibi dabo, tantum non rapias; et dedit ei aurum, et nummos, et rescellas, et omne quod in responso suo habebat, dedit ei. Ille autem iterum rapiebat. Senes vero videntes quia non quievit, expulerunt eum,
Abbreviated transcription (Latin):
homicide. Hursum dicit ei angłs
tem desideras. ppterea etiam me¬
riusti orationum tuarum effic¬
tum: ut uidendo discas discipłoꝵ
tuoꝵ peccata: ⁊ ꝑ ammonitio¬
nes atq obsecrationes meliores
eos ꝑpenitentiam facias ei. qͥ
ꝓ ip̃is mortuus est. et resurrepit
Quantacumq igitur tibi est¬
uirtus et stuclium. ac dilectio
nem eoꝵ roga puidentiam. ut
conuertantur aporiis peccatis
ad deum: suadens eis ⁊ manifes¬
stans quilz delictis subiaceant.⁊
ne ꝓpriam desperent salutem ex
hoc. Penitentib quidem illis et
bonoꝵ tibi uero erit plurima
merces imitando deum tuum
terris autem demoratus est ꝓpt̾¬

Expanded text:
homicidae sunt. Rursum dicit ei angelus: rum desideras; propterea etiam meruisti orationum tuarum effectum, ut videndo discas discipulorum tuorum peccata et per admonitiones atque obsecrationes, meliores per poenitentiam eos facias ei qui pro ipsis mortuus est, et resurrexit Quantacunque igitur tibi virtus est et studium ac dilectio nem eorum gere providentiam, ut convertantur a propriis peccatis ad Deum, suadens eis manifeste quibus peccatis subjaceant, ne propriam desperent salutem ex hoc. Poenitentibus quidem illis et bonorum; tibi vero erit plurima merces, imitando 649 Dominum tuum, terris autem demoratus p
Abbreviated transcription (Latin):
qui possint miscd̃ie eorum fruc¬
rus et largitatis absumere. Ui¬
dimus autem et in regionibus
mẽpheos ꝙ babylonis imnume¬
ras multitudines monachorum
apud quos et diuersas uirtutũ
gr̃as ac morum oenamenta per

Expanded text:
qui possint misericordiae eorum fructus et largitates absumere. Vidimus autem et in regionibus Mempheos, et Babylonis innumeras multitudines monachorum, apud quos et diversas virtutum gratias ac morum ornamenta per
Abbreviated transcription (Latin):
crescit. Audiens autem senex hoc:
contrutatus est ⁊ dicit ei. Equidẽ
patres. ut potentes uri bene im
posuerunt onera quil grauaris:
sed sime pariuilum aucdis. iacta

Expanded text:
crescit. Audiens haec senex, contristatus est, et dixit ei: Equidem Patres, ut potentes viri bene tibi imposuerunt onera, quibus gravaris; sed si me parvulum audis, jacta
Abbreviated transcription (Latin):
torium et cooperatricem ip̃am que-
genuit castitatis auctorem. et sic
decem et septemannoꝵ curricłi¬
um dei genitrix m astitit uirgo.
ꝑomnia et in omnib me dirigẽs.
Tixit autem zosimas. Non egu¬
isti cibo aut uestunento: E illa
dixit. Panes quidem illos sicut
herbis que inueniebantur ꝑso
litudinem. Indumentum au-¬
tem quod habrii transmeato ior¬
dane. numia uetustate scissum co
sumptum est. Multam ergo gla-
ris frigore gelu rigescens.⁊tre¬
mens multociens interra cadẽs
absq sp̃u iacerem immobilis :
multis et liuetsis necessitati¬
b et temptationib immensis
eluctans. atunc et usq in hac
die uirtus dei muldie modis mi¬
seram animam meam et corpꝰ
custodiuit. Recordans enim de
qualib malis liberauit me
dominus.escanutrior in consũ¬
mabili. et sacietatis possideo epu

Expanded text:
tricem et coadjutricem ipsam, quae genuit castitatis auctorem, et sic decem et septem annorum curricuum Dei genitrix astitit mihi, per omnia in omnibus me dirigens. Dixit autem Zosimas: Non habuisti cibum aut vestimentum? Et illa dixit: Panes quidem illos, sicutherbis quae inveniebantur per solitudinem. Indumentum autem quod habui, transmeato Jordane nimia vetustate scissum et consumptum est. Multam ergo glaciris tempore gelu rigescens et tremens, multoties in terram cadens absque spiritu jacebam immobilis, multis et diversis necessitatibus et tentationibus immensis eluctans, per omnia usque in hanc diem virtus Dei multis modis miseram animam meam et corpus meum custodivit. Recordans enim de qualibus malis liberavit me Dominus, esca nutrior inconsummabili, et satietatis possideo epu
Abbreviated transcription (Latin):
frater in heremo. Nabi¬
tabat᷑ autem in loco qui dicebat᷑
cellia: et impugnabant enm de¬
mones inpassione fornicatio¬
nis. Cogitabat antem apud se¬
metipsum dicens. quia forsitan
oportet me magis in opere ma¬
nuum laborare: ut extenuetur
idem frater arte figulus. Erurgenᷤᷤ
ergo fecit exluto et plasmauit
quasi figuram mulieris: et di¬
xit cogitationibus suis. Ecce uxor
tua. Necessarium est ergo ut suꝑ
consuetudinem acdlas in opere
manuum tuarum. Et post ali¬
quantos dies. iterum similiter
fecit ex luto. et plasmanit quass
filiam sibi: et dixit cogitationib
sins. Ecce generaint uxortua.
filiam. Necessarum est ergont
magis magisq ampliꝰ exerceas
opera manium: ut possis pasc̾e
et uestire. et te et nxorem tuam
et filiam. Et ita post nimio labo¬
re maceraiit corpus snum: ut
non preualeret iam subportare
tantum laborem. Tunc dixit co¬
gitationib suis. Quia si non p̃¬
uales minium istum sustinere
laborem: neq mulierem requi¬
ras. Uidens autem deus feruen

Expanded text:
frater in eremo, habitabat autem in loco qui dicebatur Cellia, et impugnabant eum daemones in passione fornicationis. Cogitavit autem apud semetipsum, dicens: Quia forsitan oportet me magis in opere manuum laborare, ut exstinguatur idem frater arte figulus. Exsurgens autem fecit in luto, et plasmavit quasi figuram mulieris, et dixit cogitationibus suis: Ecce uxor tua, necessarium est ergo ut super consuetudinem addas in opere manuum tuarum; et post aliquantos dies iterum similiter fecit ex luto, et plasmavit quasi filiam sibi, et dixit cogitationibus suis: Ecce generavit uxor tua filiam, necessarium 497 est ergo ut magis magisque amplius exerceas opera manuum, ut possis pascere et vestire, et te, et uxorem, et filiam tuam; et ita prae nimio labore maceravit corpus suum, ut non praevaleret jam supportare tantum laborem. Tunc dixit cogitationibus suis: Quia si non praevales nimium istum sustinere laborem, neque mulierem requiras. Videns autem Deus fervens
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit abdas pallidius. Oportet a¬
nimam scd̃m xp̃i uoluntatem cõ¬
uersanter aut discere fideliter q̃
nescit aut doctre manifeste que
nouit. Si autem utrumq cum
possit non uult insanie morbo la¬
doxat absq oꝑe. Initium enim re¬
cedenidi a deo. fastidium doctrine
est: cum negligit illud quod semꝑ¬
esurit anima que cdliligit deum.¬
alisꝙ oꝑe assimilabitur arbori ha¬
benti folia: fructum autem non.
Sicut enim arboe fructib plena
etiam foliis ucet. ita et secmo cõ¬
sequitur hominem qui habet oꝑa
bona. Dixit tt̾um quidam senex.
Non quia intrant cogitationes
male innob̾. condempnamur ex eĩ
s si male utimur cogitationibus
malas naufragium paciamur:¬
⁊ iterum cogitationib coronemur.
reputet ds̃ negligentias tẽporis.
quando oramus. et captiuitates
quas patimur dum psallimus:
non possumus salui fieri. Dixit aliꝰ¬
senex. Sicut nemo potest ledere eum
qui ad latus imparatoris est: ita niꝙ
sathanas potest nos aliquid nocete.

Expanded text:
Dixit abbas Palladius: Oportet animam secundum Christi voluntatem conversantem, aut discere fideliter quae nescit, aut docere manifeste quae novit; si autem utrumque, cum possit, non vult, insamae morbo laborat. Initium enim recedendi a Deo, fastidium doctrinae est, et cum non appetit illud quod semper anima esurit quae diligit Deum assimilabitur arbori habenti folia, fructum autem non. Sicut enim arbor fructibus plena etiam foliis viridis, ita et sermo consequitur hominem qui habet opera . Dixit quidam senex: Non quia intrant cogitationes malae in nos, condemnamur ex eo: sed si male utimur cogitationibus nes naufragium patiamur, et pro cogitationibus coronemur.imputat Deus negligentias temporis quo oramus, et captivitates quas patimur dum psallimus, non possumus salvi fieri. 12. Dixit abbasqui ad lalus imperatoris est, ita neque Satanas potest aliquid nos nocere,
Abbreviated transcription (Latin):
uidam frater uenit ad abbem
pastorem: et dixit ei. Multe
togitationes ueniunt in animam
meam: et periditor in es. Et ele¬
cit eum senet subaere nudo: et
dixit ei. Expande sinum tuura: ⁊
apprehende uentum. At ille respõ¬
dit. Non possum boc facete. E dix̃

Expanded text:
 Frater venit ad abbatem Pastorem, et dicit ei: Multae cogitationes veniunt in anima mea, et periclitor in eis. Et ejecit eum senex sub aere nudo, et dicit ei: Expande sinum tuum et apprehende ventum. Et ille respondit: Non possum hoc facere
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ad abb̃em panibo: et interroga¬
albas biduo ieimo: ⁊ duos paxima¬
tes manluco. Putas saluo am-¬
mam meam: anseducorꝰ Et alt̾
dixit. Ego colligo de opere manu¬
um mearum duas siliquas diur¬
nas: et paruu ex eis retineo aduic¬
tum: aliud expendo in elemosinã.
Putas saluus ero. an seclucor: Excũ
plurimum rogarent: ille non res¬
ponclit ers. Post quatuor autem
dies cum discessuri eẽnt. rogabãt
eos clericilicentes. Nolite contͥ¬
stari frẽs: ds̃ autem᷑ nobis presta¬
bit mercedem. Sic enim consue¬
tudo est huius senis: non cito lo¬
quitur nisi eids̃ dederit quid cli¬
cat. Intrauerunt ergo ad senem.
sdixerunt ei. Abbaora ꝓ nobis.
Et ille clixit es. Ambulare uultis:
Dixerunt. Etiam. Et intuens cos
insemet ip̃os accipiens opera eoꝵ
scribebat in derram: ⁊ dicebat. Pã¬
bo biduo ieiunat. ⁊ duos paxima¬
tes manclucat: putas inhoc est
monachur: Non. Iterum dice¬
bat. & pambo labreat incdre duas
siliquas. ⁊dat eas inelemosinã.¬

Expanded text:
batem Pampo, et interrogaa, ego biduo jejuno, et duos paximates manduco; putas salvo animam meam, an seducor? Et alter dixit: Ego colligo de opere manuum mearum duas siliquas diurnas, et parum ex eis retineo ad victum, aliud autem expendo in eleemosynam; putas salvus ero, an seducor? Et cum plurimum rogarent eum, ille non respondebat eis. Post quatuor autem dies cum discessuri essent, rogabant eos clerici, dicentes: Nolite tristari, fratres, Deus vobis praestabit mercedem; sic est enim consuetudo hujus senis, non cito loquitur, nisi Deus ei dederit quod dicat. Intraverunt ergo ad senem, et dixerunt ei: Abba, ora pro nobis. Et ille dixit eis: Ambulare vultis? Et dixerunt: Etiam. Et intuens eos, in semetipso accipiens opera eorum, scribebat in terram, et dicebat: Pambo biduo jejunat, et duos paximates manducat; putas in hoc est monachus? Non. Iterum dicebat: Et Pambo laborat in die duas siliquas, et dat eas in eleemosyna
Abbreviated transcription (Latin):
missi etiam falsi testes multa
adu̾sus eum falsa dixerũt: et
usꝙ ad mortem crucis patient̃
cuncta sustinuit. Itaenm et
apostolus petrus predicat dicenᷤ.
xp̃c passus est ꝓ nobis: uobis re¬
linquens exemplum ut sequa¬
mini uestigia eius. Oportet igit᷑.
ut patienter cum humilitate
cuncta aduersa sustineamus.
nere. et ualde abhominatus sũ
quia heresis est separatio a deo.
Hereticus enim separatur a
deo iuo et uero: et coniungitur
dyabolo et angelis eius. yllienus
enim a xp̃o. iam non habet deũ
quem exoret pro p̾catis siuis: qͥa
ex omni parte periit. Si autem
conu̾sus fuit ad ueram et ca

Expanded text:
missi enim falsi testes, multa adversus eum falsa dixerunt, et usque ad mortem crucis patienter cuncta sustinuit. Ita enim et apostolus Petrus praedicabat, dicens: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus . Oportet igitur ut patienter cum humilitate cuncta adversa sustineamus. nere, et valde abominatus sum, quia haeresis separatio est a Deo. Haereticus enim separatur a Deo vivo et vero, et conjungitur diabolo et angelis ejus. Alienatus enim a Christo, jam non habet Deum quem exoret pro peccatis suis, quia ex omni parte periit. Si autem conversus fuerit ad veram et ca
Abbreviated transcription (Latin):
regunum: aut senem aut pauꝑem
da illud: ⁊ roga eos ut orent peo ip̃o.
Ille autem frater hec audiens: fent
rat senex. Ex discessit tristis. Et ecce
prima die tollens minitta holera:
attulit ei. Accipiens autem frater
eius dedit senib: ⁊ rogabat eos ut
orarent ꝓ eo. Qui cum accepisset
benedictionem: reuecsus est in do

Expanded text:
regrinum aut senem pauperem, da illud, et roga eos ut orent pro eo. Ille autem frater haec audiens, fecitrat senex, et discessit tristis. Et ecce quadam die tollens de horto minuta olera, attulit ei; accipiens autem frater ille, dedit senibus, et rogavit eos ut orarent pro eo. Qui cum accepissent benedictionem, reversus est in do
Abbreviated transcription (Latin):
enex quidam cum alio.c.
fratre habebat comiminem
ũtam. Arat enim senex ille mise¬
ricors. Contigit autem ut fieret
Senꝙ uero omnib uenientib mi¬
nuttabat agapem. Uidens autem
frater quod fiebat: dixit seni. Da mͥ
partem meam de panib: ⁊ qd̃ uis
fas de parte tua. Senex autem diui¬
sit panes: ⁊ faciebat more silito ele¬
mosinam de parte sua. Multi enim
concurrebant ad senem: audientes
panes. Frater uero ille qui accepat
pardem suam: ⁊ nulli deibat: con¬
sumpsit panes suos. Postea autt̃
dixit seni. Qm̃ modicum est qd
habeo de panib meis abba suscipe me
ad commnunionem tuam. Es dix̃
ei senex. Quomͦ uis faciam. Et capx¬
runt iterum simul eẽ ⁊ communit᷑
uictuali ueniebant rursue indigẽ¬
tes ut acciꝑent agapem. Contigit
uero una die ut intraret frater il¬

Expanded text:
enex quidam cum alio uno fratre habebat communem vitam, erat enim senex ille misericors. Contigit autem ut fieret senex vero omnibus venientibus ministrabat panem. Videns autem frater quod fiebat, dicit seni: Da mihi partem meam de panibus, et quod vis fac de parte tua. Senex vero divisit panes, et faciebat more solito eleemosynam de parte sua. Multi autem concurrebant ad senem, audientes benedixit panes. Frater autem ille, qui acceperat partem suam, et nulli dabat, consumpsit panes suos, et dixit seni: Quoniam modicum est, quod adhuc habeo de panibus meis, abba, suscipe me ad communem vitam. Et dixit ei senex: Quomodo vis, facio. Et coeperunt iterum simul esse et communiter victualium, veniebant iterum indigentes, ut acciperent agapem. Contigit autem una die ut intraret frater il
Abbreviated transcription (Latin):
mento tuo. qui ⁊ coepora que ñ sunt
in die resurrectionis suscitaturus
es. Exaucli me clñe. qui defecit sꝑitꝰ
meus.⁊ infelis auima mea.Babe fas¬
tum est etiam corpus meum quod
coinquinaui. ⁊ iam uiuere nõ ua

Expanded text:
mento tuo; qui et corpora, quae non sunt, in die resurrectionis suscitaturus es. Exaudi me, Domine, quia defecit spiritus meus, et infelix anima mea. Tabefactum est etiam corpus meum, quod coinquinavi: etiam vivere non va
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ atcribuitbreuiter dixisse
sufficiat. Ceterum cumad eũ
diebus quadragesime uenisse¬
mꝰ ac de diuersis eum q̃stioni
b flagitaremꝰ: ad extremum¬
eum de impugnatione demo
num requirebam᷑. Tunc ille ut
erat semꝑ placidissimo uul¬
tu respondens dixit. non habe

Expanded text:
er attributa est, breviter dixisse sufficiat. Caeterum cum ad eum die quadragesima venissemus , ac de diversis quaestionibus eum flagitaremus, ad extremum de impugnatione daemonum eum requirebamus. Tunc ille, ut semper erat, placidissimo vultu respondens , dixit: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
bidis sanitatis collata remedia.¬
Porro locus presepii templũ do¬
mino consecratur. ⁊ altare suꝑ
ip̃m presepe construtum ad scĩ pa¬
tris honorem ⁊ sc̃ĩ memoriam de¬
dicatur. ¶ Got ⁊ tantis refulsit
beatus franciscus tum adhucui¬
uens incarne tum post excessum
uite miraculis: qd̾ ea plenius ex¬
plicare multo ꝓlixioris est oꝑis.
Nam p̃ater alia quasi innumera
que indiuersis egritudinum ne¬
cessitatum seu periculoꝵ generi¬
bus gessit: multos etiam mira¬
fice mortuos suscitauit. Quoꝵ
et si de pluribe non simus incert
numerum tamen ad presens
certum non ponimus. nisi qd̾
undecim ẽẽ aluris fide dlignis ac¬
cepimus. Hec igitur miracłis
eius inpresentiarum utrumq
tetigisse suffiat. ne cursum uite
eius breuiter audire uolentes¬
narratus afficiat. Quid enim
miraculis que sanctitatem ma-¬
gis ostentant qͣm faciunt im-¬
uitatem miraculose conuersa¬
tionis eius insignia quoꝵ pau¬
ticere cogamur. Paucissimas e-¬

Expanded text:
bidis sanitatis collata remedia.Porro locus praesaepii templum Domino consecratur, et altare super ipsum praesaepe constructum ad sancti patris honorem et facti memoriam dedicatur. 56 Tot et tantis refulsit beatus Franciscus, tum adhuc vivens in carne, tum post excessum vitae, miraculis, quod ea plenius explicare multo prolixioris est operis. Nam praeter alia quasi innumera, quae in diversis aegritudinum, necessitatum seu periculorum generibus gessit, multos etiam mirifice mortuos suscitavit; quorum, etsi de pluribus non sumus incerti, numerum tamen ad praesens certum non ponimus, nisi quod undecim esse a viris fide dignis accepimus.Haec igitur de miraculis eius in praesentiarum utcumque tetigisse sufficiat, ne cursum vitae eius breviter audire volentesnarratus afficiat. Quid enim miraculis, quae sanctitatem magis ostentant quam faciunt, imtiam miraculosae conversationis eius insignia, quorum pauticere cogamur? Paucissimas e
Abbreviated transcription (Latin):
bestiam uibet. Que statim uo¬
ce eius audita affuit: ac dorsũ
suum aduehendum placide p̃¬
parauit. Prior autem ipse con

Expanded text:
bestiam jubet. Quae statim voce ejus audita affuit, ac dorsum suum ad vehendum placide praeparavit: prior ipse con
Abbreviated transcription (Latin):
meoꝵ conscius maloꝵ sepius dep̃¬
catus sum deum. ut dignetur tibi
tribuere sufferentiam et longani-¬
mitatem: et quod expeclit tam de
te quam de filia tua adimpleat.
et colloqui tecum: ut aliquam cõ¬
solationem ꝑ me hunulem forsitã
inuenires. Ut autem non agnosd̾e¬
retur ꝑmulta eloquia: dixit ad
pafmitium. Uade domine ml.
Ex̾ dum recedere uellet pafiuitius:
anima illius compaciebatur ei. Ca¬
cies enim pallebat: et replebatur
lacrimis. Pre nimio entm ieiuni¬
o. et diurna meditatione sangu̾i¬
nem uomebat. Multum igitur
confortatus pafnutius in ammo¬
nitione eius discessit ab ea: et ue¬
niens ab abb̾em clixit. Edificata
est anima mea abisto fr̃e: et ita
sum letus effectus in gr̃a dei . tam
Commendans se se orationib abbis.
⁊ omnium fr̃m: reuersus est in do¬
mum suam magnificans deum.
Complens autem sinaragdus
incellam solitariam triginta et
octo annos. incidit minfirmita.¬
te.qua mortuus est. Quadam uͦ¬

Expanded text:
m conscius, saepius deprecatus Dominum, ut dignetur dare tibi sufferentiam et longanimitatem, et quod expedit adimpleat tam de te quam de filia tua. Propter et colloqui tecum, ut aliquam consolationem per me humilem forsitan invenires. Ut autem non agnosceretur per multa colloquia, dixit ad Paphnutium: Vale, domine mi. Et dum recedere vellet Paphnutius, anima illius compatiebatur illi, facies ejus pallebat, et replebatur lacrymis. Prae nimio autem jejunio et diuturna inedia sanguinem vomebat. Multum igitur confortatus Paphnutius in admonitione ejus, discessit ab ea. Et veniens ad abbatem, dixit: Aedificata est anima mea de illo fratre, et ita sum laetus effectus in gratia Dei ex cCommendans se in orationibus abbatis et omnium fratrum, reversus est in domum suam, magnificans Deum. CAP. XIII.--Complens autem Smaragdus in cella solitaria triginta et octo annos, incidit in infirmitate, qua et mortuus est. Quadam