comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinem nimiã. & despectio ꝓpinquorũ terru¬
it me: & non magis tacui. nec egressus sũ ostrum.
Acsi aꝑtitis dicat. Turbatis contra me extrinsecus
aliis: ipse in me intrinsecus imꝑturbabilis mansi.
Quid namq hoc loco ostiũ. nisi os debemus acciꝑe:¬
ꝑhoc quippe quasi egredimtr: dũ uerbis quib
possumus. secreta nr̃i cordis aꝑimꝰ. Et quales intus
manemꝰ inconscientia: tales foras egredimur ꝑ lingtiã.
Sunt uͦ ñ nulli. qui omnino despici metuunt: ac ne
uiles fortasse iudicentur. sapientes uideri appetunt.
hii coguntur ostiũ egredi: qr pulsati contumeliis.
quã magni quasi apud se lateant. loquentes denun-¬
tiant. Dũq ꝑ impatientiam uicti. quȩdã de se quȩ
nesciebantur apertunt: tanquã ꝑ oris ostiũ egredi-¬
untur. Inde beatus iob dicturus qđ oris ostiũ non
fuisset egressus. p̃misit. tacui: qr uidelicet impatientia¬
turbatus. a domo conscientiȩ exisset. si tacere nescis

Expanded text:
nimiam, et despectio propinquorum 716 terruit me; et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Ac si apertius dicat: Turbatis contra me extrinsecus aliis, ipse in me intrinsecus imperturbabilis mansi. Quid namqper os quippe egredimur, dum verbis quibus possumus secreta nostri cordis aperimus; et quales intus manemus in conscientia, tales foras egredi per linguam. Sunt vero nonnulli qui omnino despici metuunt, ac ne viles fortasse judicentur, sapientes videri appetunt; hi coguntur ostium egredi, quia pulsati contumeliis quam magni apud se lateant, loquentes denuntiant, dumque per impatientiam victi quaedam de se quae nesciebantur aperiunt, tanquam per oris ostium egrediuntur. Unde beatus Job dicturus quod oris ostium non fuisset egressus, praemisit, tacui; quiturbatus a domo conscientiae exisset, si tacere nesciss
Abbreviated transcription (Latin):
bona ee glorisicent patrẽ nr̃m qui ẽ uacele . st
rursũ. Sint lumhi uri p̃cineti: aẽ lucerhe at¬
dentes. Quod enĩ hoc in loco fulgenti soler nl
ieugsio lucernis ardentib designał. Bonũ
quape opuscũ in medio ꝑ fidorl areetiencer¬
na ara et in nocte. s um uͭ in eccła resplende ta¬

Expanded text:
ona, et glorificent patrem vestrum qui in coelis est . Et rursum: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Quod enim hoc in loco fulgente sole, id in Evangelio lucernis ardentibus designatur. Bonum quippe opus cum in medio perfidorum lucet, lucerna ardet in nocte; cum
Abbreviated transcription (Latin):
be fuerunt. Glebas hec terra habuit in ꝓphᷤ.
glebas in doctorib: glebas in patͥb antiquis.:
qui magna se infusione gr̃ȩ. in professioniᷤ
& oꝑis unanimitate tenuerunt. Dicat ꝙ
& glebȩ illius aurum: quia in ea multitu¬
do sp̃alium tanto maiori uͥtute claruit᷑:
quanto se in dm̃ ac ꝓximũ. maiori unani¬
mitate constrinxit. S hoc aurum: ꝑfidię
est postinodum tenebris obscuratum. Cu
iuis ꝓfecto nigredinem iheremias ꝓpħa intu¬
ens: deplorat dicens. Quomͦ obscuratumẽ
aurum. mutatus est color optimus. Aurã
naniq obscuratum est: quia in eis antiqus
ille fidei atq innocentiȩ splendor. irruen¬
te ꝑfidia malitiȩ se nocte fuscauit. Qua
gͥ quid fuit audiuimus locus scilicet sa¬
phiri lapides eus. & glebȩ alius aurum:
nunc iam dilectus ille do populus eur
tanta hec bona ꝑdiderit audiam. S equit᷑.¬

Expanded text:
bae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, bae jacuerunt. Glebas haec terra habuit in prophetis, glebas in doctoribus, glebas in Patribus antiquis, qui magna se infusione gratiae in professionis et operis unanimitate tenuerunt. Dicat ergo: Et glebae illius aurum, quia in ea multitudo spiritalium tanto majori virtute claruit, quanto se in Deum ac proximum majori unanimitate coest post 1482 modum tenebris ojus profecto nigredinem Jeremias propheta intuens deplorat, dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Aurum namque obscuratum est, quia in eis antiquus ille fidei atque innocentiae splendor, irruente perfidia, malitiae se nocte fuscavit. Quia igitur quid fuit audivimus: Locus scilicet sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum, nunc jam dilectus ille Deo populus cur tanta haec bona perdiderit audiamus. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
non puri sed sculpti lapides ẽẽ memorant᷑.
In quoꝵ enim uita recta oꝑatio cernitur.
quasi ineisdem ipsis expͥmit᷑ quod egerunt.
Ubi omñe quoq scoꝵ numerum generali col¬
lectione concludens: subdidit Oms t̾mind̾ cu¬
os in lapides desiderabiles. Et tamqͥm
si audientes ista peteremus. ut hos lapides
quos diceret indicaret: aduupet. Utuer¬
sos filios cuos docto ᷤ a domino Quia gͥ uidee
numquã sancte animȩ quȩ cęlestem uitam
ducerent. defuerunt: dicitur. Locus sapbyr
lapides eiꝰ. Et quia magna uitȩ ac sapientiȩ
claritate ꝑ fidem fulsit: adiungitur Et gle¬
bȩ illius atirũ. Quid ꝑ glebas: msi collectio¬
nes singuloꝵ ordinum. ac mnultitudines dde¬
signantur: Glebȩ autem ex humore & pul¬
uere constringuntur. O mues gͦ qui rore
gr̃e infusi ex mortis debito se p̾uluerem esse
ueraci cognitione confessi sunt: dum uite
uirtute clarescerent. quasi auree in illa gle¬

Expanded text:
non puri, sed sculpti lapides esse memorantur. non puri, sed sculpti lapides esse memorantur. In quorum enim vita recta operatio cernitur, quasi in eisdem ipsis exprimitur quod egerunt. Ubi omnem quoque sanctorum numerum generali collectione concludens, subdidit: Omnes terminos tuos in lapides 580 desiderabiles . Et, tanquam si audientes ista peteremus ut hos lapides quos diceret indicaret, adjunxit: Universos filios tuos doctos a Domino. Quia igitur de Judaea nunquam sanctae animae, quae coelestem vitam ducerent defuerunt, dicitur: Locus sapphiri lapides ejus. Et quia magna vitae ac sapientiae claritate per fidem fulsit, adjungitur: Et glebae illius aurum. Quid per glebas, nisi collectiones singulorum ordinum ac multitudines designantur? Glebae autem ex humore et pulvere constringuntur. Omnes ergo qui, rore gratiae infusi, ex mortis debito se pulverem esse veraci cognitione confessi sunt, dum vitae virtute clarescerent, quasi aureae in illa gle
Abbreviated transcription (Latin):
bo te in saphiris. Et ponam iaspidem pro¬
pugnacula tua. & portas tuas in lapides
sculptos. & omnes terminos tuos in lapides
desiderabiles: uniuersos filios tuos doctos
a domino. S trauit namq in illa ꝑordine
lapides: quia in ea sanctas animas meri¬
toꝵ diuersitate distinxit. fundauit eam
in saphiris: qui scilicet lapides coloris ae¬
rei. inse similitudinẽ tenent: quia robur
ȩccłie in animab celestia appetentib solicla¬
tur. Et qm̃ iaspis uiridis est coloris: iaspi¬
dem ꝓpugnacula eius posuit: quia illi
contra aduersarios pro sc̃e eccłiȩ defensio¬
ne obiecti sunt. qui internis desideris ui¬
rentes. nulla teporis reprobi ariditate mai¬
cescunt. Portas uero eius posuit in lapideᷤ
sculptos. hii quippe portȩ sunt eccłiȩ. ꝑ
quoꝵ uitam atq doctrinam. intrat in
eam multitudo credentium. Qui pro eo
etĩa quod magnis oꝑib pollent. ꝙ id quod
loquentes asserunt. uuentes ostendunt:

Expanded text:
bo te in Sapphiris. v.12. Et ponam jaspidem probo te in Sapphiris. v.12. Et ponam jaspidem propugnacula tua, & portas tuas in lapides sculptos, & omnes terminos tuos in lapides desiderabiles, universos filios tuos doctos a Domino . Stravit namque in illa per ordinem lapides, quia in ea sanctas animas meritorum diversitate distinxit. Fundavit eam in sapphiris, qui scilicet lapides coloris aerei in se similitudinem tenent, quia robur Ecclesiae in animabus coelestia appetentibus solidatur. Et quoniam jaspis viridis est coloris, jaspidem propugnacula ejus posuit, quia illi contra adversarios pro sanctae Ecclesiae defensione objecti sunt, qui, internis desideriis virentes, nulla teporis reprobi ariditate marcescunt. Portas vero ejus posuit in lapides sculptos. Hi quippe portae sunt Ecclesiae, per quorum vitam atque doctrinam intrat in eam multitudo credentium. Qui pro eo etiam quod magnis operibus pollent, et id quod loquentes asserunt, viventes ostendunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cminis: quanto prius quam caderet. ma¬
ioris potuit esse uͥtutis. Dicatur e iudea
dicatur quid fuerit: & p̃cedentium magni¬
tudo uirtutum. crescat add cumulum seqͥn¬
tium delictoꝵ. Locus saphyri lapides es.
& glebȩ illius aurum. Quid enim hoc loco
ꝑ lapides: nisi sc̃oꝵ ac fortium mentes ac¬
cipimis: Inscͥptura & enim sacra aliquan¬
do lapides in malo: aliquando uͦ in hono
accipi solent. Nam cum lapis pro insensibi¬
litate ponitur: dura ꝑ lapides corda sig¬
nantur. Unde ꝑ iohannem dicitur. Põ¬
tens est deus de lapidib istis suscitare filioᷤ
abrae. Qui uidelicet nomine lapidum cor¬
da gentilium designat: dura tunc atq in
carne ur̃a: & dabo uobis cor carneum.
Rursum ꝑ lapides mentes fortium desig¬
nari solent. Unde & ꝑ petrum scis dicitur.
Et uos tamquam lapides uiui: suꝑ edifi¬
camini domuis sp̃ales. Et ꝑ ꝓpħam dominꝰ¬
sternam ꝑ ordinem lapides tuos: & funda¬

Expanded text:
criminis, quanto prius quam caderet, macriminis, quanto prius quam caderet, majoris potuit esse virtutis. Dicatur ergo Judaea, dicatur quid fuerit, et praecedentium magnitudo virtutum crescat ad cumulum sequentium delictorum. Locus sapphiri lapides ejus, et glebae illius aurum. Quid enim hoc loco per lapides, nisi sanctorum ac fortium mentes accipimus? . In Scriptura etenim sacra aliquando lapides in malo, aliquando vero in bono accipi solent. Nam cum lapis pro insensibilitate ponitur, dura per lapides corda signantur. Unde et per Joannem dicitur: Potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . Qui videlicet nomine lapidum corda gentilium designat, dura tunc atque incarne vestra, et dabo vobis cor carneum . Rursum per lapides mentes fortium designari solent. Unde et per Petrum sanctis dicitur: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini domus spiritales . Et psternam per ordinem lapides tuos, & funda
Abbreviated transcription (Latin):
igne ꝑut: quȩ idcirco arsit inuidia. quia
sũꝑbiam non reliquit. Terra g quȩ pͥus pa¬
nem habuit. post igne subuersa est: qm̃ sy¬
nagoga quȩ mandata di ꝑ legem ꝓtulit.
nascentem eccłiam ꝑsequens. inuidie seigne
consumpsit. Annon emulationis sue facib
ardebat. cum signa redemptoris nostri cons¬
piciens ꝑ quoscłam suos diceret. quid facimꝰ
quia hic homo multa signa facit: uł certe
uidetis quia nichil ꝓficimus. ecce totus mun¬
dus post eum uaditꝰ Uidebant unde con¬
uerti debuerant.: atq exinde ꝑuersiores
fiebant. Querebant extinguere: quem cer¬
nebant mortuos uiuificare. In ore tenebant
legem: s legis ꝑsequebantur auctorẽ. Tena¬
de qua oriebatur panis in loco suo: igne sub¬
uersa est: quia uidea in semet ipsa. & pͥ
habuit legem quȩ reficeret: & post inuidiã
que concremaret. De cuius adhuc descͥpti¬
sequentis: preconium głȩ precedentis.
Lam uniuscuiusq casus tanto maioris est

Expanded text:
igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia igne periit, quae idcirco arsit invidia, quia superbiam non reliquit. Terra ergo quae prius panem habuit, post igne subversa est, quoniam synagoga, quae 579 mandata Dei per legem protulit, nascentem Ecclesiam persequens, invidiconsumpsit. An non aemulationis suae facibus ardebat, cum Redemptoris nostri signa conspiciens, per quosdam suos diceret: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit ? Vel certe: Videtis quia nihil proficimus. Ecce totus mundus post eum vadit. Videbant Judaei unde converti debuerant, atque exinde perversiores fiebant. Quaerebant exstinguere quem cernebant mortuos vivificare. In ore tenebant Legem, sed Legis persequebantur auctorem. Reergo de qua oriebatur panis, in loco suo igne subversa est, quia Judaea in semetipsa et prius habuit legem quae reficeret, et post invidiam quae concremaret. De cujus adhuc descriptisequentis, praeconium gloriae praecedentis. Nam uniuscujusque casus tanto majoris est
Abbreviated transcription (Latin):
Qui su̾nt ꝙͥ qui immensa duricia ꝓ obs¬
curitate cordis quasi quidam lapis cali¬
ginis & umbra mortis a ꝑegrinante sc̃oꝵ
yopulo aiuiduntur. mii hii quos pes
egentis hominis est oblitus. idest. quos
p̃dicatores domini uidelicet ꝑ humanitatẽ
pauꝑis pro suꝑbiȩ suȩ tumore reliquerunt:
eors q omnino obliti sunt. dum p̃dicationis
semina ad solam fructificationem gentiũ
transtulerunt: Quos recte quoq & inuios
uocat: qr dͥum infidelitate sua obdurati
sunt. uerbis uitȩ ad eor uiam pͣbere nolue¬
rimt. Seduiddea hec quȩ sic obduruit. uel qͥ¬
lis dudum fuerit. uł quid post ꝑtulerit: au¬
re consueuerat: quȩ legis uerba proferebat
Quam uidelicet legem quia intellegere
iam repbi atq explanare non poterant.
ꝑpħa ieremias in lamentis deplorat dicens.
subuersa est: quia fidelium signa conspici¬
ens inuidie se face coneremauit. Quia enĩ
sepe iniuiddia de suꝑbia nasci solet in loco suo

Expanded text:
sunt. Qui sunt ergo qui immensa duritia pro obssunt. Qui sunt ergo qui immensa duritia pro obscuritate cordis, quasi quidam lapis caliginis et umbra mortis, a peregrinante sanctorum populo dividuntur, nisi hi quos pes egentis hominis est oblitus, id est quos praedicatores Domini, videlicet per humanitatem pauperis, pro superbiae suae tumore reliquerunt, eorumque omnino obliti sunt, dum praedicationis suae semina ad solam fructificationem gentium transtulerunt? Quos recte quoque et invios vocat, quia dum in infidelitate sua obdurati sunt, verbis vitae ad cor viam praebere noluerunt. Sed Judaea haec, quae sic obduruit, vel qualis dudum fuerit, vel quid post pertulerit, aure consueverat, quae legis verba proferebat. Quam videlicet legem, quia intelligere jam reprobi atque explanare non poterant, propheta Jeremias in lamentis deplorat, dicens:subversa est, quia fidelium signa conspiciens, invidiae se face concremavit. Quia enim semper invidia de superbia nasci solet, in loco suo
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur egens homo. nisi ille de quo ꝑ
honunis pedes sancti p̃dicatores fuerunt.
ꝑ quoꝵ profecto p̃sentiam gentilitatẽ cir¬
quens mundum ꝑ ambulauit unuersũ.
De quib ꝑ ꝓpħam dicit᷑. Et inambulabo
ineis. An pes eius non erat. qui tentꝰ in cõ¬
pedib dicebat: ꝓro quo legatione fun¬
gor in cathena: Sed eoꝵ qui umbra mor¬
tis & lapis caligiiis extiterunt. pes homi¬
nis egentis oblitus est: qr in ipso inicio nas¬
centis eccłiȩ dum sancti apostoli celoꝵ reg¬
num udee p̃dicare uoluissent: uidentes
quod ei nichil om̃ino proficerent. ad p̃di¬
candum gentib deflexerunt: sicut ipsi in
suis actionib dicunt. Uobis oportebat pͥmũ
loqui uerbum di: sed̃ qm̃ repellitis illud
& indignos uos uidicatis uite eterne: ecce
conuertimur add gentes. De quib & per
psalmistam dicit᷑. transferuntur montes
in eor maris: quia repulsi a uidea apostoli.
in hoc gentilitatis seculo sunt trans lati

Expanded text:
aahominis pedes sancti praedicatores fuerunt, per quorum profectus praesentiam gentilitatem circumiens, mundum perambulavit universum. De quibus per prophetam dicitur: Et inambulabo in eis . An pes ejus non erat, qui tentus in compedibus dicebat: Pro quo legatione fungor in catena ? Sed eorum qui umbra mortis et lapis caliginis exstiterunt, pes hominis egentis oblitus est, quia in ipso initio nascentis Ecclesiae, dum sancti apostoli coelorum regnum Judaeae praedicare voluissent, videntes quod ei nihil omnino proficerent, ad praedicandum gentibus defluxerunt, sicut ipsi in suis Actibus dicunt: Vobis oportebat primum loqui verbum Dei; sed quoniam repellitis illud, et indignos vos judicatis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . De quibus et per Psalmistam dicitur: Transferentur montes in cor maris , quia repulsi a Judaea apostoli in hoc gentilitatis saeculum translati
Abbreviated transcription (Latin):
nunt: quid aliud quam partum matͥs
despicuint: Quam non immerito eoꝵ
quoq matrẽ dicimuis: quia de se ipsa
exeunt qui contra ipsam loquntur.
iohanne attestante qui ait. A nobis exi¬
erunt: sed non erant ex nobis. Ilam̃si
fuissent ex nobis: mansissent utiq no¬
biscum. Corui uero dde torrentib ueni¬
unt: cum predicatores ueri ad defen¬
sionem sanctȩ eccłiȩ a sacroꝵ librorum
fluentis procedunt. Qui recte etiam
toꝵ in se nigredinem confitentur. Unde eti¬
sa. Et iohannes ait. Si dixerimus qr pecca¬
tum non habemus: nos ipsos seducimus.
Qui uidelicet corui subsannantis oculum
effodiunt: qr prauoꝵ ac ꝑuicatium homi¬
num intentionẽ uincunt. Ex hoc itaq testi¬
monio. si hic quoq torrens p̃dicatio debet in¬
telligi. lapidem caliginis & umbram mortis
duudit torrens a popło ꝑegͥnante: qr sc̃oꝵ
p̃dicatio obcluratas mentes reꝓboꝵ deserit:
ꝙ ad̃ pia humilium se corda conuertit. uU ñ

Expanded text:
nunt, quid aliud quam partum matris nunt, quid aliud quam partum matris despiciunt? Quam non immerito eorum quoque matrem dicimus, quia de ipsa exeunt, qui contra ipsam loquuntur; Joanne attestante, qui ait: A nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum . Corvi vero de torrentibus veniunt, cum praedicatores veri ad defensionem sanctae Ecclesiae a sacrorum librorum fluentis procedunt. Qui etiam recte s gratiam peccatorum in se nigredinem confitentur. Unde etisa . Et Joannes ait: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus . Qui videlicet corvi subsannantis oculum effodiunt, quia pravorum ac pervicacium hominum intentionem vincunt. Ex hoc itaque testimonio, si hic quoque torrens praedicatio debet intelligi, Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante, qui sanctorum praedicatio obduratas mentes reproborum deserit, et ad pia humilium se corda convertit. Unde a
Abbreviated transcription (Latin):
lia diligunt. profecto inuisibilia uł sicre¬
dunt esse non diligunt: quia qum mmiᷤ
se exteruis secuntur. etiam mente carna¬
les fiunt. S imul enĩ in hac uita uterq po¬
pulus currit: sed non simul ad ppetuam
ꝑuenit: qr lapidem caliginis & umbrã
mortis diuidit torrens a popło pegͥnante
ac si aꝑte dicat. Cos quos modo uł infide¬
litas excecat. uł crudelitas obdurat. flã¬
maꝵ fluuius a conspectu eterni iudicis
exiens. abelectoꝵ tunc populo separat.
ut tunc a bonis ignis districti examinis
duuidat᷑: quos nunc in suis concupiscen¬
se in torrentis nomine. ipsa irrigatio sc̃e
p̃dicationis intelligi: iuxta illud quod
ꝑ salomonem dr. Oculum qui subsan¬
nat patrem. & despicit partum matris
suȩ: effodiant illum corui de torrentib
ꝑuersi quippe dum diuina iudicia re¬
phendunt: subsannant patrẽ. Et qui¬
libet heretici dum p̃dicationẽ sc̃ẽ eccłie
fecunditatẽq illius. deridendo contẽp¬

Expanded text:
lia diligunt, profecto invisibilia, vel si crelia diligunt, profecto invisibilia, vel si credunt esse, non diligunt, quia dum nimis se exterius sequuntur, etiam mente carnales fiunt. Simul enim in hac vita uterque populus currit, sed non simul ad perpetuam pervenit, quia Lapidem caliginis et umbram mortis dividit torrens a populo peregrinante. Ac si aperte dicat: Eos quos modo vel infidelitas excaecat, vel crudelitas obdurat, flammarum fluvius a conspectu aeterni judicis exiens, ab electorum tunc populo separat, ut tunc a bonis ignis districti examinis dividat quos nunc in suis concupiscense in torrentis nomine ipsa irrigatio sanctae praedicationis intelligi, juxta id quod per Salomonem dicitur: Oculum qui subsannat patrem, et qui despicit partum matris suae, effodiant illum corvi de torrentibus . Perversi quippe dum divina judicia reprehendunt, subsannant patrem. Et quilibet haeretici dum praedicationem sanctae Ecclesiae fecunditatemque illius deridendo contem
Abbreviated transcription (Latin):
De quib paulus dicit. Confitentes quia
ꝑegrini & hospites sunt suꝑ terram. Qui
enim hȩc dicunt: significant se patam inqͥ¬
rere. H anc ꝑegnationem isdem quoq
apostolus. tolerabat: cum diceret. Dum
sumus in hoc corꝑe: peregrinamur a do¬
mino. ꝑ fidem enim ambulamꝰ: & ñ ꝑspe¬
ciem. Huius ꝑegrinationis erũnuas. sat¬
agebat euadere cum dicebat. Desidium
habens dissolui & cum xp̃o esse. Et rur¬
sum. Michi uiuere xp̃c est: & mori lucrũ.
h uius pegrinationis pondus graue senti¬
ebat ꝑsalmista: cum diceret. Heu me qͥ a
incolatus meus prolongatus est. habita¬
ui cum habitantib cedar: multũ incola
fuit anima mea. Ab hac eripi quamto¬
cius anelabat: cum suꝑnis desiderus fla¬
grans diceret.S ituut anima mea ad de¬
um uiuum: quando ueniam & appare¬
bo aute faciem deiͦ. Sed hoc desidium
nescuint: qui cor in terrenis uoluptatib
defigunt. Dum enim sola que sunt uisibi¬

Expanded text:
de quibus Paulus dicit: Confitentes quia de quibus Paulus dicit: Confitentes quia peregrini et hospites sunt super terram . Qui enim haec dicunt, significant se patriam inquirere. Hanc peregrinationem idem quoque Apostolus tolerabat, cum diceret: Dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per fidem enim ambulamus, et non per speciem . Hujus peregrinationis aerumnas satagebat evadere, cum dicebat: Desiderium habens dissolvi, et cum Christo esse . Et rursum: Mihi vivere Christus est, et mori lucrum . Hujus peregrinationis pondus grave sentiebat Psalmista, cum diceret: Heu me! quia incolatus meus prolongatus est: habitavi cum habitantibus Cedar, multum incola fuit anima mea . Ab hac eripi quantocius anhelabat, cum supernis desideriis flagrans diceret; Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante faciem Dei ? Sed hoc desiderium nesciunt qui cor in terrenis voluptatibus defigunt. Dum enim sola quae sunt visibi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid durus illae ꝑfidia iudeoꝵ populus
ginis fuit. Quia & crudelitate durus ex¬
titit: & infidelitate nebulosus. Qui alio
quoq uo cabulo: umbra mortis dicitur.
Umbra quippe talis expͥmitur: qualia
sui significationem dicitur. & nomen illi
mor : Cuius ille populus umbra extitit.
quia eiuf iniquitatem illiꝰ sequens. eus in
se unaginẽ expressit. Quid uero torrentis
nomune. nisi ille a conspectu tremendi u¬
dicis ꝑ ultimum examen egrediens. atq
electos & reprobos diuidens. ignis uocatur:¬
unde ꝑ ꝓpħam dicitur. fliuuis igneus ra¬
pidusq egrediebatur a facie eius: Quis
autẽ in hoc mundo ꝑegͥnatur populus.
nisi qui ad sortem electoꝵ currens. habere¬
se pat̾am nouit in cȩlestib & tantomagis
illic sꝑat inuenire se ꝓpria. quanto hie
cuncta quȩ p̃tereunt᷑ eẽ a se deputat alie¬
na  P eregͥnus itaq est populus. omniuĩ
numerus electoꝵ: qui hanc uitam quodda
sibi exilium deputantes: ad suꝑnam pa¬
tͥam tota cordis intentione suspirant:

Expanded text:
Quid durus ille perfidia Judaeorum populus,ginis fuit? quia et crudelitate durus exstitit, et infidelitate nebulosus. Qui alio quoque vocabulo umbra mortis dicitur. Umbra quippe talis exprimitur, qualia sui significationem 577 dicitur: Et nomen illi mors . Cujus ille populus umbra exstitit, quia iniquitatem illius sequens, ejus in se imaginem expressit. Quid vero torrentis nomine, nisi ille a conspectu tremendi judicis per ultimum examen egrediens, atque electos et reprobos diUnde per prophetam dicitur: « Fluvius igneus rapidus, qui egrediebatur a facie ejus . » Quis autem in hoc mundo peregrinatur populus, nisi qui ad sortem electose patriam novit in coelestibus, et tanto magis illic sperat invenire se propria, quanto hic cuncta quae praetereunt esse a se deputat aliena? Peregrinus itaque est populus, omnium numerus electorum, qui hanc vitam quoddam sibi exsilium deputantes, ad supernam patriam tota cordis intentione suspirant;
Abbreviated transcription (Latin):
in minimis peocaret: culpãq suam mallet silentio tege¬
re. quã uoce confessionis aꝑire : Sepe namq contingit.
ut elatꝰ uirtutib animus. dũ multa bona inestimati¬
one ꝓximorũ de se spargi cognotierit. agnosci ñ uelit:
si qͥd ẽ qd rep̃hensibilit᷑ facit. Quas uidelicet erroris
tenebras. iccirco mens tolerat: quia cordis oculũ tumor
grauat. Unde beatus iob inter tot eximia facta uirtu¬
tũ. qͥ tam sũmus exticit inoꝑatione. ut demonstres ꝙ̃
humilis fuerit in mente: ꝓtinus adiungit. Si abscon¬

Expanded text:
in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegein minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam humilis fuerit in mente, protinus adjunxit: C
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur. Iccirco non abel ex inunerib: sed ex abel mu¬
nera oblata placuerunt. Prius namq ad eum legił᷑
dñs respexisse quidabat: quã ad illa quȩ dabat. Un¬
de bene beatus iob dicturus nobis inbospitalitatis
gr̃a largitatẽ suam. prius circa aduersarios ꝓtulit
patientiã suam & benignitatẽ. quod ruinȩ non exul¬
tauit inmici. quod uerbis maledicis ꝑsecutores suos
non impetiit. quod sȩuientes. intrinsecus equaninut᷑
tolerauit. & tunc demũ hospitalitatis suȩ munificen¬
tiam ꝓtulit: ut audito scilicet narrationis eiꝰ ordine. dis¬
camus. qr exteriora munera ex int̾na cordis munditia
conenint᷑: & tirtutũ eius concexio lectorem doceat. qͣlis
apia se eẽ debeat: cũ ext̾iora bona aliis subministrat.
crederet: Nus non utcumq ipsis tot meritis tẽp̾ta¬
ret᷑. ut si quando ut homo delinqueret. delictũ suum
hominib nollet innotesci. & leue esse crederet. siquid

Expanded text:
accipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel muaccipitur. Idcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam et benignitatem suam: quod de ruina non exsultavit inimici, quod verbis maledicis persecutores suos non impetiit, quod saevientes intrinsecus aequanimiter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriora bona aliis subministrat. crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
net quas exterius habemus: dimittere aut̃ ad relax¬
andũ dolorẽ. quẽ interius exaliena culpa contrax¬
imus. S: sciendũ ẽ. qͥa qui dimitcit & ñdat: & si non
aut̃ dat & miune dimittit. omĩno miscdiam nullã
fecit: qr ab omĩpotente dõ munus ex manu ñ accipit᷑:
datur dõ. exdantis mente pensat᷑. Cuncta itaq ma¬
litiȩ macula. ab interiori nr̃o homine cogitationis
immnutatione tergenda ẽ: qr irã iudicis placare nes¬
cit oblatio. nisi ex munditia placeat. offerentis. Unde
scriptũ est. Respexit ds ad abel & ad munera eiꝰ: ad
cam aut̃ & ad intinera eius non respexit. Neq & enĩ
sacrũ eloquiũ dicit. respexit ad munera abel. & ad
cain munera nonrespexit: sed prl ait quia resperit
ad abel: ad deinde subunxit. & ad munera eiꝰ. Et rur¬
sum dicit. qr non respexit ad cain: ac deuide stibdidit.
necad inunera eiꝰ. Ex dantis quippe corde. id qdđ datur

Expanded text:
net quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxnet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et non dat, etsi non autem dat, et minime dimittit, omnino misericordiam nullam facit, quia ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitur, datur Deo ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Respexit Deus ad Abel et ad munera ejus, ad Cain autem et ad munera ejus non respexit . Neque etenim sacrum eloquium dicit: Respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; sed prius ait quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, Et ad munera ejus. Et rursum dicit quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, Nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur
Abbreviated transcription (Latin):
ledixisti aliis. Dũ enim pensamus. quales erga alios
sumus. eẽ circa nos tales alios minus dolemus: qͥa ali¬
ena iniusticia in nobis uindicat. qđ in se iuste nr̃a cõ¬
meũ uiatori patuit. Quia teste paulo. caritas. patiens
& benigna describitur: ꝑpatientiã aliena mala eqͣm¬
miter tolerat: ꝑ benignitatẽ quoq bona miscd̾iter
impendit sua. Ilnde beatus iob & patient domesti-¬
cos maledicentes ꝑtulit: & uatores atq ꝑegrinos a¬
pud se benigne suscepit. Illis morũ exempla tribu¬
ens: istis exterioꝵ ope concurrens. Illis ꝑ mansue¬
tudmẽ non concitus ad irascendũ: istis ꝑ miscdiam
ad subuiemendũ paratus. Uir & enim sc̃s redempto¬
rem generis humani ꝑ propheti.e spm̃ intuens.
p̃dicamenta qtioq illuis in oꝑe seruabat: quib
nos admonet dicens. Dimittite. & dimittet᷑ uobis:
date & dabitur uobis. Dare namq nrm ad res ꝑti¬

Expanded text:
ledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios ledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conmeum viatori patuit. - Quia, teste Paulo, charitas patiens et benigna describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque peregrinos apud se benigne suscepit: illis morum exempla tribuens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subveniendum paratus. Vir enim sanctus Redemptorem generis humani per prophetiae spiritum intuens, praedicamenta quoque illius in opere servabat, quibus nos admonet, dicens: Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res perti
Abbreviated transcription (Latin):
babuisset. S in eo qd̃ uias tute tentut. exoptatores
suȩ mortis inuenit: foris patentes aduersarios ꝑ¬
tulit intus latences. Minor ẽ aut̃ uirtus certami¬
nis foris quẽpiã iudere mala que suꝑet: & inttis qd
toleret non habere. ꝑ fecte aut̃ magnitudinis lauis
est aduersa ꝑpetr: & externs fortit᷑. & interius demĩt᷑.
Nam sunt nonnulla. quȩ in ipsa quoq familiariũ
conuersatione corrigi nequeunt. sine culpa corrigen¬
tis. Atq ido cũ uł corrigentẽ inquinant. uł non oĩ¬
mͦ hȩc agentes grauant: magna magisterii arte
dissimulanda sunt: ipsaq hac dissimulatione tole¬
randa. Quȩ contra nos illata. citius acorde laxamus:
si nr̃a circa ꝑximos errata cognoscimus. Unde bene
quoq ꝑ salomonẽ d̃r. Cunctis sermonib que dicunt᷑.
ne acõmodes cor tuũ: ne forte audias seruũ tuũ male¬
dicentẽ tibi. Scit emĩ tua conscientia: qr & tu crebro ma¬

Expanded text:
habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores habuisset. Sed in eo quod vias vitae tenuit, exoptatores suae mortis invenit. Foris patentes adversarios pertulit, intus latentes. Minor est autem virtus certaminis foris quempiam videre mala quae superet, et intus quod toleret non habere. Perfectae autem magnitudinis laus est adversa perpeti ei exterius fortiter, et interius clementer. Nam sunt nonnulla quae in ipsa quoque familiarium conversatione corrigi nequeunt sine culpa corrigentis; atque ideo cum vel corrigentem inquinant, vel non omnino haec agentem gravant, magna magisterii arte dissimulanda sunt, ipsaque hac dissimulatione toleranda. Quae contra nos illata citius a corde laxamus, si nostra circa proximos errata cognoscimus. Unde bene quoque per Salomonem dicitur: Cunctis sermonibus qui dicuntur ne accommodes cor tuum, ne forte audias servum tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro ma
Abbreviated transcription (Latin):
scribebat. Cuitam̃ minus esset quod positos extra
diliger&: nisi & interius uiuentes. secũq cotidie
conuersantes. etiã familiares aduersarios toleraret.
Unde subiungit. Si non dixerunt inritaberna
culi mei: quis det decarnib eius ut saturemur:
Que nimirũ sententia potest quoq ꝑ mysterium
ex uoce redeptoris intelligi. Hiri quippe eiꝰ taber na¬
culi de carnibus illius saturari cupierunt. uł iudei
scilicet ꝑsequentes. uł gentiles credentes: quia & illi
moliti sunt corpus illus quasi consumendo extin
quere: & isti esurientẽ mentẽ suã desiderant. ꝑ co¬
tidianũ immolationis sacrificiũ de eius carnibus
satiari.S nunc solius historiȩ uirtutẽ sequentes :
pensemus quanta fortitudine scĩuiri animus. extra
intraq sollicitus. ad omnia partitur. Qui si iniuste
agentib aut unquã ꝑsilentiũ cederet. aut prectitu¬
dinem non contrairet. profecto aduersarios non

Expanded text:
scribebat. Cui tamen minus esset quod positos extra scribebat. Cui tamen minus esset quod positos extra diligeret, nisi et interius viventes secumque quotidie conversantes etiam familiares adversarios toleraret. Unde subjungculi mei: Quis det de carnibus ejus, ut saturemur Quae nimirum sententia potest quoque per mysterium ex voce Redemptoris intelligi. Viri quippe ejus tabernaculi de carnibus illius saturari cupierunt, vel Judaei scilicet persequentes, vel gentiles credentes, quia et illi moliti sunt corpus illius, quguere. Et gentiles esurientem mentem suam desiderant per cotidianum immolationis sacrificium de eius carnibus satiare. pensemus quanta fortitudine sancti viri animus extra intraque sollicitus ad omnia partitur. Qui si injuste agentibus aut unquam per silentium cederet, aut per rectitudinem non contrairet, profecto adversarios non
Abbreviated transcription (Latin):
eram dedi ad peccandũ guttur meum: ut expeterẽ
ret adõ fieri. qđ ipse facere uł omĩno non posset:
uel si posses. minime deceret: nã qui maledictionib
immicũ impetunt: quid aliud in illo facere d̃m uo¬
lunt. nisi qđ ipsi facere aut nequeunt aut erubes¬
cunt: Mortẽ namq aduersario exoptant: quã & si
possent inferre mȩtuunt. ne aut ꝑpetrati homicidii
rei teneantur: aut iniqui appareant. etiã cum sunt.
Quid ẽgͦ dõ dicere. occide quẽ odio. nisi aꝑtis ei uocib
clamare: hoc fac meo aduersario. quod me millum
facere. nec peccatorẽ decet: In quib ꝓfecto uerbis pen-¬
sandũ nobis ẽ. ubi iste uir legerat. diligite inimicos
urõs. ubi legerat. benedicite. & nolite maledicere:
& rursum. non reddentes malũ ꝓ malo. nec maledic¬
tum pro maledicto. S exterius non audita suꝑne gr̃e
p̃cepta seruabat: qr hec inmentẽ illitis sc̃ĩ sp̃s afflatus

Expanded text:
 XII. VERS. 30.---Non enim dedi ad peccandum guttur meum, ut expeterem  XII. VERS. 30.---Non enim dedi ad peccandum guttur meum, ut expeterem ret a Deo fieri, quod ipse facere, vel omnino non posset, vel, si posset, minime deceret. Nam qui maledictionibus 710 inimicum impetunt, quid aliud in illo facere Deum volunt, nisi quod ipsi facere aut nequeunt, aut erubescunt? Mortem namque adversario exoptant, quam et si possunt inferre metuunt, ne aut perpetrati homicidii rei teneantur, aut iniqui appareant etiam cum sint. Quid est ergo Deo dicere: Occide quem odi, nisi apertis ei vocibus clamare: Hoc fac meo adversario, quod me in illum facere nec peccatorem decet? In quibus profecto verbis pensandum nobis est, ubi iste vir legerat: Diligite inimicos vestros ; ubi legerat: Benedicite, et nolite maledicere ; et rursum: Non reddentes malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Sed exterius non audita supernae gratiae praecepta servabat, quia haec in mente illius sancti Spiritus afflatus
Abbreviated transcription (Latin):
serie ꝑeuntis. & congatidendũ iusticiȩ iudicis: ut no¬
bis & inluctu sit pena morientis ꝓximi: E rursus in
gaudũe ueniat erhibita equitas iudicantis di: quati¬
nus nec ꝑeunti homini existamus aduersarii: nec ui¬
dicanti dõ inueniamur ingrati. Beatꝰ gͥ iob qtua cunc¬
ta in aduersitate odia ꝑfecte calcauit: dicat. Si gaui¬
sus sũ adrumã eius quime oderat. & exultaui quod
inuenisset eñmalũ: qr uidelicet & inmicũ ailigens.
dũ aduersario ruenti condoluit. in malis illius ip¬
se ad bonũ creuit: ut inde iste adbenignitatẽ cres¬
ceret: unde illũ mala quȩ merebatur inuenissent.
Qua u̾ sepe non nulli eos quos sibi aduersarios
estimant. maledictione fertunt. qm̃ uirtute nequa¬
ꝙͣ possunt: in quib patent᷑ apparet. qr mala si posset᷑
facerent. quia ea quȩ facere nequeunt. imprȩcari mi¬
mine desistunt: beatus iob oftendens se aculpa eti-

Expanded text:
seriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut noseriae pereuntis, et congaudendum justitiae judicis, ut nobis et in luctu sit poena morientis proximi, et rursus in gaudium veniat exhibita aequitas judicantis Dei, quatenus nec pereunti homini existamus adversarii, nec judicanti Deo inveniamur ingrati. Beatus igitur Job, quia cuncta in adversitate odia perfecte calcavit, dicat: Si gavisus sum ad ruinam ejus qui me oderat, et exsultavi quod invenisset eum malum; qui videlicet et inimicum diligens, dum adversario ruenti condoluit, in malis illius ipse ad bonum crevit, ut inde iste ad benignitatem cresceret, unde illum mala quae merebatur invenissent. Quia vero saepe nonnulli eos quos sibi adversarios aestimant maledictione feriunt, quoniam virtute nequaquam possunt; in quibus patenter apparet quae mala si possent facerent, qui ea quae facere nequeunt imprecari minime desistunt; beatus Job ostendens se a culpa etiam
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq inimici: qui non sunt impii. Et sunt non nul¬
li impii: qui nobis specialit̾ nonuident᷑ iniici. Hui¬
mana aut̃ mens omnẽ quẽ inimicũ tolerat. eciã impi¬
um & iniquũ putat: quia eius culpas apud cogitati.
onem suã litior accusator exaggerat. Quib libe uͥfla¬
gitiis prematur. minus iniquus creditur: si aduersariꝰ
minime sentitur. Qua in re discernendũ ẽ aliuad esse
quod nob̾: aliud uͦ qdđ sibi. & cȩceris. nr̃ mimicꝰ nocet.
Nam si aliis bonus est: sine nr̃a forsitan culpa eẽ ñ
potest nobis malus. Nec omĩno iam de eꝰ rtuna gau¬
dendũ ẽ: cuius nos solos certũ ẽ. ad u̾sa toleiasse. Cum
uero nr̃ ac multorũ hostis ꝑtinitui: ae ereptione
ꝓximorũ potius. quã de inimici interitu necessẽ ẽ.
ut animus lȩcet᷑. Oportet namq ut pereunte ad
uersario subtilit̾ pensare debeamus : & qͥd debemꝰ
ruine peccatoris. & quid iusticiȩ ferientis. Nam cũ

Expanded text:
plerique inimici qui non sunt impii; et sunt nonnulplerique inimici qui non sunt impii; et sunt nonnulli impii, qui nobis specialiter non videntur inimici. Humana autem mens omnem quem inimicum tolerat, etiam impium et iniquum onem livor accusator exaggerat. Quibuslibet vero flagitiis prematur, minus iniquus creditur si adversarius minime sentitur. Qua in re discernendum est, aliud esse quod nobis, aliud vero quod sibi et caeteris noster inimicus nocet. Nam si aliis bonus est, sine nostra forsitan culpa non potest esse nobis malus, nec omnino jam de ejus ruina gaudendum est cujus nos solos certum est adversa tolerasse. Cum vero noster ac multorum hostis punitur, de ereptione proximorum potius quam de inimici interitu necesse est ut animus laetetur. Oportet namque ut pereunte adversario subtiliter pensare debeamus, et quid debemus ruinae peccatoris, et quid justitiae ferientis. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
amat. quẽ non uult esse meliorem. Eumq etiam
stantem uoto ꝓseguitur: quẽ cecidisse gratulat᷑. S
inter hȩc sciendũ ẽ. quia euenire plerumq solse.
ut non amissa caritate. & inmici nos ruma lȩtificet:
& tursũ eius gła sine inuidiȩ culpa contristet: cũ
& ruente eo. quosdã bene erigi credimus: & ꝓfici¬
enie illo. plerosq iniuste opprimi formidamus.
Qua in re mentẽ nram nec eius iã defectus erigit.
nec eius ꝓuectus addicit: si recta nr̃a cogitatio non
qͥd in ipso. sed quid de ipso circa alios agat᷑ attendit.
S ad hȩc seruanda ualde est necessariũ subtilissime
discretionis examen: ne cũ nr̃a odia exequimur. fal¬
lamur sub specie utilitatis aliene. Si aut̃ de mimici
morte gaudendũ omĩno non esset: psalmista non di¬
ceret. Letabitur iustus: cũ uiderit uindictã impioꝵ.
S aliud ẽ. impiũ. aliud uͦ inimicũ ꝑpeti. Nam sunt

Expanded text:
amat quem non vult esse meliorem, eumque etiam amat quem non vult esse meliorem, eumque etiam stantem voto persequitur, quem cinter haec sciendum est quia evenire plerumque solet ut non amissa charitate, et inimici nos ruina laetificet, et rursum ejus gloria sine invidiae culpa contristet, cum et ruente eo quosdam erigi bene credimus, et proficiente illo plerosque injuste opprimi formidamus. Qua in re mentem nostram, nec ejus jam defectus erigit, nec ejus profectus addicit, si recta nostra cogitatio non quid in ipso, sed quid de ipso circa alios agatur attendit. Sed ad haec servanda valde est necessarium subtilissimae discretionis examen, ne cum nostra odia exsequimur, fallamur sub specie utilitatis alienae. Si autem de inimici morte gaudendum omnino non esset, Psalmista non diceret: Laetabitur justus, cum viderit vindictam impiorum . Sed aliud est impium, aliud vero inimicum perpeti. Nam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ discipulos: sola custodia caritatis ꝓbat. hinc ẽ enĩ
qđ ꝑseme ipsã ueritas dicit. In hoc cognoscent om̃s.
ꝙ mei discipuli estis: si dilectionẽ habueritis ad inuicẽ.
Que minirũ dilectio. si cor nrm ueracit̾ replet: duob
modis ostendi solet. Scilicet si & amicos in do: & ini¬
micos diligimus ꝓpt̾ ãm. S sciendũ ẽ. quia immici
dilectio tẽueracit᷑ custoditur: cũ nec de ꝓfectu addi¬
cimur: nec deruina illiꝰ lȩtam᷑. Plam sepe indilectio¬
nis imagine erga mimicũ animꝰ fallitur: seq hunc
diligere estimat. si eius uitȩ contrarius ñ ex istat.
S ailectionis ium occulte & ueracit᷑. aut ꝓuectus
inunici: aut casus interrogat. Hac & enĩ de re. ad
plenũ sem& ipsã mens hoĩs nescit: nisi eũ quẽ sibi
adduersariũ credit indefectu uł ꝓuectu mutasse mo¬
dũ sui status inuenerit. Si enĩ deꝓsꝑitate ad dicitur.
& de calamitate se odientis lȩtatur: constat quia ñ

Expanded text:
esse discipulos, sola custodia charitatis probat. Hinc est enim quod per semetipsam Veritas dicit: In hoc cognoscent omnes, quia mei discipuli estis, si dilectionem habueritis ad invicem . Quae nimirum dilectio si cor nostrum veraciter replet, duobus modis ostendi solet, scilicet si et amicos in Deo, et inimicos diligimus propter Deum. Sed sciendum est quia inimici dilectio tunc veraciter custoditur, cum nec de profectu addicimur, nec de ruina illius laetamur. Nam saepe in dilectionis imagine erga inimicum animus fallitur, seque hunc diligere aestimat, si ejus vitae contrarius non existat. Sed dilectionis vim occulte et veraciter aut profectus inimici, aut casus interrogat. Hac etenim de re ad plenum semetipsam mens hominis nescit, nisi eum quem sibi adversarium credit in defectu vel profectu mutasse modum sui status invenerit. Si enim de prosperitate addicitur, et de calamitate se odientis laetatur, constat quia non
Abbreviated transcription (Latin):
lie ꝓtinus sub infertur. Et non ad insipienti
am michi. Ad multiplicandam quippe scõꝵ
sapientiam ꝓficit. quod postulata tarde ꝑcipi¬
unt: ut ex dilatione crescat desiderium: E ex
desidio intellectus augeatur. Intellectus uero
cum tenditur: ei in dm ardentior affectus
aꝑitur. Affectus autem ad ꝓmerenda cȩlestia
tanto fit capar: quanto fuerit expectando lon¬
ganimis. S tamen inter hȩc scõrum patienti¬
am dolor urget ad uocem: & cum dilati ꝓfici¬
unt. mecuunt ne deficientibus uiribus despecti
reprobentur. Sequitur. ¶utatus es mͥ in crude

Expanded text:
lic protinus subilic protinus subiam mihi. Ad multiplicandam itaque sanctorum sapientiam proficit, quod postulata tarde unt, ut ex dilatione crescat desiderium, ex desiderio intellectus augeatur. Intellectus vero cum intenditur, ejus in Deum ardentior affectus aperitur. Affectus autem ad promerenda coelestia tanto fit capax, quanto fuerit exspectando longanimis. Sed tamen inter haec sanctorum patientiam dolor urget ad vocem, et cum dilati proficiunt, metuunt ne deficientibus viribus despecti reprobentur. Sequitur: CAPUT XXXII Re
Abbreviated transcription (Latin):
non uident. ad sola hanc mala ꝑuenisse esti¬
mant. quȩ in ea exhiberi corporaliter uident.
fidelis tamen electorum popultis. cum multos
ex se cadere conspicit: optat si optuiere ualeat.
aduersitatis sue tpr̃a mutari. Huius quia
oratio differtur: gemitus atgetur. Unde
exaudies : sto & non respicis me. Scã quippe
eccła ꝑsecutionis sue tempore fide stat: desi¬
deriis clamat. S dolet se quasi non respici:¬
dum sua uidet intribulationibus uota dif¬
ferri. Alto namq consilio omp̃s ds̃ cum scĩ
eius aduersariorum ꝑ secutiombus cõpri¬
muntur: cumq assiduis ut liberentur int̾¬
pellationibus clamant. differre solet uoces
petentium. ut meria patientium crescant:
quatinus eo magis exaudiantur ad meritum
quo citius non exaudiuntur ad uotum. Unde
alias scriptum est. Ds̃ meus clamabo ꝑdiem:¬
& non gxaudies. & nocte. Atq ipsa utilitas
de exaudiendi mora mox subditur: cum il¬

Expanded text:
non vident, ad sola hanc mala pervenisse aestinon vident, ad sola hanc mala pervenisse aestimant, quae in ea exhiberi corporaliter vident. Fidelis autem electorum populus, cum multos ex se cadere conspicit, optat, si obtinere valeat, adversitatis suae tempora mutari. Hujus quia oratio differtur, gemitus augetur, Unde exaudies; sto, et non rEcclesia persecutionis suae tempore, fide stat, desideriis clamat, sdum sua videt in tribulationibus vota differri. Alto namque consilio omnipotens Deus, cum sancti ejus adversariorum persecutionibus comprimuntur, eumque assiduis ut liberentur interpellationibus clamant, differre solet voces petentium, ut merita patientium crescant, quatenus eo magis exaudiantur ad meritum, quo citius non exaudiuntur ad votum. Unde alias scriptum est: Deus meus, clamabo per diem, nec exaudies, et nocte . Atque ipsa utilitas de exaudiendi mora mox subditur, cum il
Abbreviated transcription (Latin):
bant : cȩsis apłis denuntiabant dicentes.
Precipiendo precepimus uobis. ne docere¬
tis in nomine isto: & ecce replestis ierłm doc¬
trina urã. Corpus ergo scẽ eccłȩ. quasi capitio
tumcȩ cinxerant: qui constrictis predicato¬
ribus. uelut eius collum prȩmentes. in ea
clatidere iter uocis uolebant. S electi quiq
ꝑ secutionis suȩ tempore. paratiores sunt &¬
mori: quam tacere. Qui dum in morte cor¬
poraliter corruunt: a stultis quibusq & carna-¬
libus despecti ac iules estimantur: quia cum
uidere reꝓbi nequeunt. que electi bona spiri¬
taliter teneant: quos carnalicer extingui con¬
spiciunt. infelices arbitrantur. Unde & subdit᷑.¬
Comparatus sum luto: & assimilatus sum fa¬
uille et cineri. In reꝓborum quippe iudicio.
scã electorum eccła luto comparatur: qr tem¬
poraliter conculcata despicitur. fauille assimi¬
latur. & cineri: quia dum bona eiuis interioia

Expanded text:
bant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: bant, caesis Apostolis denuntiabant, dicentes: Praecipiendo praecepimus vobis ne doceretis in nomine isto, et 665 ecce replestis Jerusalem doctrina vestra . Corpus ergo sanctae Ecclesiae quasi capitio tunicae cinxerant, qui constrictis praedicatoribus, velut ejus collum prementes, in ea claudere iter vocis volebant. Sed electi quique persecutionis suae tempore paratiores sunt mori quam tacere. Qui dum in morte corporaliter corruunt, a stultis quibusque et carnalibus despecti ac viles aestimantur, quia cum videre reprobi nequeunt quae electi bona spiritaliter teneant, quos carnaliter exstingui conspiciunt, infelices arbitrantur. Unde et subditComparatus sum luto, et assimilatus sum favillae et cineri. - In reproborum quippe judicio sancta electorum Ecclesia luto comparatur, quia temporaliter conculcata despicitur: favillae assimilatur et cineri, quia dum bona ejus interiora