comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
his sex uocib constat discordiȩ cantus. Mu¬
sica ddiaboli ab altiori uoce cantari cepit. Inco¬
aiit enim in celo antiphonam elationis. di¬
subiectionis: cantaret cũ aluis angelis canticũ
ipetue felicitatis. Descendens uͦ dẽ cęlo. ncho¬
auit antiphonã suggestionis. in paradyso:
desperationis in inferno. Differt itaq musica
xp̃i. a musica cdraboli: illa enm incipit auo¬
ce sublimiori. hec autẽ ab humiliori. Audi gͦ
doctorem: de musica sp̃uali doctrinam nobis
facientem. Discite inquit a me. quia mitis sũ.
& humilis corde: & inuemetis requiem anima¬
piat a uoce huilitatis. In musica siquidem
xp̃i ser sunt noces: inter se consone & concor¬
des. Prima concotoiȩ uox ẽ humilitas cor¬
dis: scda mortificatio carnis: tercia cõpassic
quarta consolatio: qunta oratio: seata de
suset ascensus uirtutum. Nota quomͦ concor¬
det humilitas. mortificationi: mortificatio cõ¬

Expanded text:
his sex vocibus constat discordiae cantus. Muhis sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, disubjectionis cantaret cum aliis angelis canticum perpetuae felicitatis. Descendens vero de coelo inchoavit antiphonam suggestionis in paradiso, desperationis in inferno. Differt itaque musica Christi a musica diaboli: illa enim incipit a voce sublimiori, haec autem ab humiliori. Audi igitur doctorem de musica spirituali doctrinam nobis facientem: Discite, inquit, a me quia mitis sum et humilis corde, et invenietis requiem animapit a voce humilitatis? In musica siquidem Christi sex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concordiae vox est humilitas cordis, secunda mortificatio carnis, tertia compassio, quarta consolatio, quinta oratio, sexta devsus et ascensus virtutum. Nota quomodo concordet humilitas mortificationi, mortificatio com
Abbreviated transcription (Latin):
rũ concoroes magistro canta canticũ nouum.
canticũ obedientiȩ: canticum nomi hominis.¬
cis sine dulcedine cosdis: Sicut gͥ ꝑ ascensus¬
&e deseensus musice. frangis s eleuas uocem.si
ꝑ ascensus &. desçensus uirtutum. frangas & ele¬
ues mentem. Frangas descendens ad compas¬
sionem proximui: eleues ascendens ad contẽ¬
płationẽ dĩ. Noli cantare eũ lucifero in celo. scu
cũ primo homine in paradyso: s. cantes in tẽ¬
plo cñ rp̃o. eiciens uendentes &e ementes. exeo:
eiciens uendentes datã gr̃am. & ementes uana
głam. Canturs diaboli cupiditas: cantus prum
hominis uoluptas: scdi caritas. In cantuore¬
nim diaboli sunt tres false uoces: & in cantu
prum hominis tres dissonȩ. s discordes. In
cantu & enim diaboli. prima uor est clat̾ionis.
seda suggestionis: tercia desperationis: simili¬
ter s. in cantu prun hominis. prima uox ẽ
delectacio: scda consensus: tercia excusatio. Ca

Expanded text:
rum concordes magistro, canta canticum novum, rum concordes magistro, canta canticum novum, canticum obedientiae, non canticum contrcis sine dulcedine cordis? Sicut per ascensus musicae frangis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in paradiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
aurem suami. Noce mea inꝗuit dauied ad dĩm ela¬
main: & eraudiunit me de monte sẽo suo. Esto g
inualle humilitatis: ut in monte sc̃o audiri mẽ¬
Qauie ne mon asterium uertas inteatrũ. habes
in potestate tua uocem tuam: habeto &. aniniũ.
frangis uocem. frange & uolintatem: seruas con¬
sonantiam uocum. serua & concordiam moꝵ
ut ꝑ cremplũ concoroes proximo: ꝑ uoluntatẽ
do ꝑ obedientiam magistro. l ee est concordia
mor Suint etiam tres species sonoꝵ: quȩ funt
pusfu. flatii.&. cantii. ao eycharam ꝑtinet pulsus.
do or ganũ flatus: ad uocem cantus. Assiguari ꝓo¬
cest hee consonantia sonor concordie mor. si re¬
feratur ad pulsum eithare manuum operatio. ad
flatũ orgam. mentis deuotio: ad cantũ uocis.
serionis exhortatio. ꝑcute gͥ coidas exthare.
manbone operationis. ut concordes prori¬
mo ꝑ exemplũ mortificatȩ carnis: imple orga¬
nũ cotois flatu. io est sp̃u sc̃ę inspirationis. ut
reddas dõ dulcem sonũ. pię deuotionis. Ut ite¬

Expanded text:
Voce mea, inquit David, ad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri meementi suam. Cave ne monasterium vertas in theatrum. Habes in potestate tua vocem tuam, habeto et animum, frangis vocem, frange et voluntatem, servas consonantiam vocum, serva et concordiam morum, ut per exemplum concordes proximo, et per voluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple organum cordis flatu, id est, Spiritu sanctae inspirationis, ut reddas Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut ite
Abbreviated transcription (Latin):
adoe ut placeant discumbentib. uel hero di. Li¬
meo autem ne sicut delectantur altitudine uocis.
deleetantur etiam clatione mentis. slemo tñ alto¬
u cautat eo. quẽ dñs audire consucuit. de mon¬

Expanded text:
ade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Tiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consu
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ uitus dissoluti. s. etiam cũ exierint. foras cu¬
riosi: psalmodiȩ uerba ꝑferunt: s. psalmõ die
sensum ñ attendunt. Nnde beatus gregorius.
Ilor inquit psalmodiȩ eũ ꝑ intentionẽ cordis
agitur. ꝑ hanc om̃ipotenti dño ad cor iter pari¬
tur ut intente menti. uel ꝓpħie mysteria. rel gr̃a
corpictionis infimdatim. It̃e tde in eodemiDũ¬
inquit ꝑ psalmodiam compunctio infunditur
uia nobis in corde fit. ꝑ quã ad ihm in fiue per¬
ueuntur. S unt etiam alii uoce dissoluti. qui uo¬
cis suȩ modulatione głantur nec tantũ gaudent.
de douo gr̃e .s. etiam alios sꝑnunt tumentes e¬
latione: aliud cantant. quã libri habeant: &.a¬
liud forsitan iterũ dicturi. ut sint illio idem ite¬
rũ cantaturi: tanta ẽ leuitas uocis. forsitan et
mentis. Cantant forsitan ut placeant ppło ma¬
iis quã do. Qui sic cantant. ñ cantant in ehoro¬
cũ maria soron moysi s: in palacio cũ herodi¬

Expanded text:
tantum intus dissoluti, sed etiam cum exierint foras cutantum intus dissoluti, sed etiam cum exierint foras curiosi. Psalmodiae verba proferunt, sed psalmodiae sensum non attendunt. Unde beatus Gregorius. « Vox, inquit, psalmodiae cum per intentionem cordis agitur, per hanc omnipotenti Deo ad cor iter paratur, ut intentae menti, vel prophetiae mysteria vel gratia compunctionis infundatur. » Idem in eodemnctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur. » Sunt etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gaudent de dono gratiae, sed etiam alios spernunt tumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ crudelis: & rationabilis disciplina. Si cñ aliqͥs
emendatoriam uindictam ferre recus auerit. nͨ
tm̃ fr̃s. sed etiam magistrum elamosus & unpu¬
dens contempserit: ctiam si ñ abscesserit. de ur̃a
societate proiciatur. Non enim ut ait beatus au¬
gustinus hoc fit crudeliter. s miscditer: ne
contagione pestifera plurimos perdat.
narũ locis. uerũ etiã in om̃ib
motib nr̃is nichil fiat. quod
cuiusquã offendat aspectum:
congruum michi fore uidetur ut maxime in
cccłia. cũ ad opus dĩ uentũ fuerit. humilitatis
honestas diligentius obseruetur: ne qui in ee¬
clia ante conspectum di conuenimus. ibidem
deteriores simus. Sunt em̃ quidam. qui m̃te ua¬
gi. atconiti ocłis. habitu dissoluti. plana parie¬
tũ prospicientes ꝑlustrant: aliud cautant .s. a¬
liud cogitant. In choro sunt corpore .s. in foro
niente : nunc᷑ intus sunt. nunc foris exxunt: uͦ

Expanded text:
non crudelis, et rationabilis disciplina. Si enim aliquis non crudelis, et rationabilis disciplina. Si enim aliquis emendatoriam vindictam ferre recusaverit, nec tantum fratres sed etiam magistrum clamosus et impudens contempserit, etiam si non abscesserit, de vestra societate projiciatur. « Non enim, ut ait beatus Augustinus, hoc fit crudeliter, sed misericorditer, ne contagione pestifera plurimos perdat. narum locis, verum etiam in omnibus motibus nihil fiat, quod cujusquam offendat aspectum, congruum mihi fore videtur, ut maxime in ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante conspectum Dei convenimus, ne ibidem deteriores simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras exeunt; nec
Abbreviated transcription (Latin):
uel ñ merepat culpas ministrantium: ibi nee mar¬
thia compescitur. nec orarię silentium custodit᷑.
lego questũ marthȩ: s ñ lego res ponsionem
mariȩ. lego tantũ xp̃m prohac ad illam res¬
pondisse. In responsione siquidem xp̃i. doceri
possunt p̾relati. Hortatur enuim martham: lau¬
dat mariam. illam ne desistat a bona operatio¬
ne: istam ut ꝑseueret in contemplatione. Pul¬
cher ordo. recte uiuentium: ut in capitulo tur¬
bato fr̃i non respondeat. nͥ quid scit qd̾ debet. et
quod deceat. In his trib ꝑsonis. designari potest
forma ꝑfecte religionis. In martha ministrantiũ:
in maria el australium: ĩn xp̃o prelator. In capi¬
tulo itaq in quo disereti preualet auctoritas p̃¬
lati. nemo iniussus loquitur. nͥ uel clamet aliquẽ.
uel de ordine querat: uel culpam suam humili¬
ter confiteatur. In his si quidem seruandis. sũmus
est medicus. & ꝑfecta medicina. seuerus magister

Expanded text:
vel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Marvel non increpat culpas ministrantium, ibi nec Martha compescitur, nec Mariae silentium custoditur. Lego questum Marthae, sed non lego responsionem Mariae; lego tamen Christum pro hac ad illam respondisse. In responsione siquidem Christi doceri possunt praelati. Hortatur enim Martham, laudat Mariam. Illam, ne desistat a bona operatione; istam, ut perseveret in contemplatione. Pulcher ordo recte viventium, ut in capitulo turbato fratri non respondeat, nisi qui scit quid debet et quid deceat. In his tribus personis designari potest forma perfectae religionis. In Martha ministrantium, in Maria claustralium, in Christo praelatorum. In capitulo itaque, in quo discreti praevalet auctoritas praelati, nemo nisi jussus loquatur, nisi vel proclamet aliquem, vel de ordine quaerat, vel culpam suam humiliter confiteatur. In his siquidem servandis summus est medicus et perfecta medicina, severus magister
Abbreviated transcription (Latin):
licię.s iusticię: iustus em̃ in mitio accusator ẽ
sui. Quid ẽ quod celare uis illi quẽ nichil la¬
tet. cin om̃e cor patet: qui uidet in occulto.
qui nouit cogitationes hominum: Abscondit
se adam in paradiso post culpa. s abscondi ñ
potuit. qui nudus fugit. Delis enim om̃ipo¬
tentis dei.mida & aperta sunt om̃ia. Solent
etiam quandoq ex nimia simplicitate prela¬
toꝵ. uel ex peruersitate subditoꝵ in capitulo
lites multiplicari: quia ubi deest seueritas dis¬
cipline: oriuntur uirgia: crescunt riax. loquũ¬
tur de exteriorib ne gotuis. in domo confessio¬
nis: adducunt oues & boues in capitulo: ut uͥ
haberi deberetur sermo de animab. habeatur
cura de bobus. Cominouentur inter huiusmi
uerba simpliciores fr̃s : turbantur in discreti:
habent iracundi locũ: ꝑuersi tempus loquen¬
di. Conqueritur martha. respondet maria: quia
ñ est qui respondeat. ꝓ ea. Ubi enim numa sum¬
plicitas prelator. ñ seruat pacem claustralium.

Expanded text:
e. Justus enim in initio accusator est sui . Quid est quod clare vis illi, quem nihil latet, cui omne cor patet, qui videt in abscondito, qui novit cogitationes hominum? Abscondit se Adam in paradiso post culpam, sed abscondi non potuit, qui nudus fuit . Oculis enim omnipotentis Dei nuda et aperta sunt omnia . Solent etiam ex nimia simplicitate praelatorum, vel perversitate subditorum, in capitulo lites multiplicari, quia ubi deest severitas disciplinae, oriuntur jurgia, crescunt rixae. Loquuntur de exterioribus negotiis in domo confessionis, adducunt oves et boves in capitulum, ut ubi haberi deberet sermo de animabus, habeatur cura de bobus. Commoventur inter hujusmodi verba simpliciores fratres, turbantur discreti, habent iracundi locum, perversi tempus loquendi. Conqueritur Martha, respondet Maria, quia non est qui respondeat pro ea. Ubi enim nimia simplicitas praelatorum non servat pacem claustralium,
Abbreviated transcription (Latin):
tus. non tm̃ ꝓprios lapsus nuntiat. s etiam ali
net ad uoluptatem carius mentes alioꝵ. Quos
em̃ saulnisi suꝑbos in eccłia prelatos significat.
qui ab humero i sursum eminere sibi uidentur
suꝑ uniuersum ppłm: Qui in monte gelboe ab
amalechita ꝑcussus occũbit: dũ in monte super¬
biȩ posita. ꝑ diuersa carius desideria mens flu¬
xa decurrit. Suꝑ saul ut eũ oceideret amalechi¬
tos stetit: quia aiumus cui carnis delectatio
in te amalechitam istũ: qui ausus ẽ manum uit¬
tere etiam nẽ cotidie in xp̃m dñi. Hȩc enim mul¬
tũ. nocent prelatis: amor scilicet ꝓprię excellen¬
tiȩ .& uoluptas carnis. dudire forsitan uelles.
rm̃e rumores pacis ñ belli: concordie ñ discor¬
die. Regina saba nouit rumores huiusmodi:
que audita fama salomonis ingressa iherłm
locuta ẽ ei uniuersa quę habebat in corde suo.
& ille docint om̃ia que ꝓposuerat. llidensq:

Expanded text:
tus non tantum proprios lapsus nuntiat, sed etiam deftus non tantum proprios lapsus nuntiat, sed etiam defrum ad voluptatem carnis inclinet mentes aliorum. Quos enim Saul, nisi superbos in Ecclesia praelatos significat? qui ab humero et sursum eminere sibi videntur super universum populum. Qui in monte Gelboe ab Amalechita percussus occumbit, dum in monte superbiae posita, per diversa carnis desideria mens fluxa decurrit. Super Saul ut eum occideret, Amalechites stetit; quia animus, cui carnis delectatio in te Amalechitam istum, qui ausus est manum mittere etiam nunc quotidie in Christum Domini. Haec enim multum nocent praelatis, amor scilicet propriae excellentiae, et voluptas carnis. Audire forsitan velles, charissime, rumores pacis non belli, concordiae non discordiae. Regina Saba novit rumores hujusmodi, quae, audita fama Salomonis, ingressa Jerusalem, locuta est ei universa quae habebat in corde suo, et ille docuit omnia q
Abbreviated transcription (Latin):
litigant: ignorant tam̃ qd negant. aut affir¬
mant. Si autem de regib sermo ẽ. doret lectio
el austri. regum certamina. casus & euentus bel¬
lor : quom moriatur saul. quis eius mortem
nuntiauerit dauidd Cũ em̃ reuerteretur dauid
acede a malech. & maneret in sicelech. uenit
homo de castris saul ad dauid. Dixitq ad eum
damd. Unde uemis: De castris inquit isrł fu
& ion athas filius cius interierunt. IIude scis in¬
quit quod mortui sunt: Et ait adolescens.s.s¬
su uem in montem gelboe. & saul incũbebat su¬
ꝑ hastam suam: & conuersus post cengũ suum.
uidensq me uocauit. Cui cũ respondissem ad¬
sum. dixit mͥ. Quis nam estu: Et aio ad eum.
amalechites ego sum. Sta inquit suꝑ me. et
interfice me. Stansq suꝑ eum. interfeci eum.
Hisunt rumores ruminandi. elaustralibus.
cũ enim reuerteretur dauto ⁊ cede amalech.
uenit ad eũ homo de castris saul: qui a post
mortificationem uitiorũ. iterũ carnis appeti¬

Expanded text:
litigant, ignorant tamen quod negant aut affirlitigant, ignorant tamen quod negant aut affirmant. Si autem de regibus sermo est, docet lectio claustri regum certamina casus et eventus bellorum, quomodo moriatur Saul, quis ejus mortem nuntiaverit David. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, et maneret in Siceleg, venit homo de castris Saul ad David, dixitque ad eum David: Unde venis? De castris Israel, et Jonathas filius ejus interierunt. Unde scis, inquit, quod mortui sunt? Et ait adolescens: Casu veni in montem Gelboe, et Saul incumbebat super hastam suam, et conversus post tergum suum, vidensque me vocavit. Cumque respondissem: Adsum, dixit: Quisnam es tu? Et aio ad eum: Amalechites ego sum. Sta, inquit, super me, et interfice me; et interfeci eum . Hi sunt rumores ruminandi claustralibus. Cum enim reverteretur David a caede Amalech, venit ad eum homo de Castris Saul, quia dum post mortificationem vitiorum iterum carnis appeti
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ pigra. uel imioderata locutione confini¬
dit: pene autem nimus cogitationũ molibus
p̃mit. Sic gͥ chaldei tribus turmis camelos ra¬
piunt: qm̃ illicita operatione. suꝑflua lociti¬
one. moromata cogitatione. curas dispensa¬
tor confundunt.Sepe autem qͥd sibi. quto ꝓ¬
xrimis debeat attendit. nec ꝑ immoderationẽ
sollicitudinis alioꝵ se negligit. nec ꝑ sui curã
alior post ponit. s. cũ hec ut̾raq sollerter agit
aliqua subito causa emergit. quȩ om̃s eurũspcc¬
ciones obrint: & sic sola discretio auimo damna
puritas discretionis. quid nuntiet menti. audi
damna camelor. & casum pueror. hi rapiunt᷑.
illi inoriuntur. Auferuntur cñi curȩ dispensatio¬
nũ: dũ ꝑ negligentiam perit puritas curũs pee¬
tionũ. Gaudent multi claustralium. cũ de regib
fabulantur: cũ casus militũ narrant: dũ pro illis
loquuntur. a quib ñ agnoscintur: multor
uartes defendunt: ꝓ multis irascuntur: ꝓ mult

Expanded text:
modo pigra vel immoderata locutione confunmodo pigra vel immoderata locutione confundit, pene autem semper nimiis cogitationum molibus premit. Sic igitur Chaldaei tribus turmis camelos rapiunt, quando illicita cogitatione, superflua operatione, inordinata locutione curas dispensatorum confundunt. Saepe autem quid sibi, quid proximis debeat, attendit, nec per immoderationem sollicitudinis aliorum se negligit, nec per sui curam, aliorum postponit; sed, cum haec utraque solerter agit, aliqua subito causa emergit, quae omnes circumspectiones obruit; et sic sola discretio animo damna puritas discretionis quid nuntiet menti. Audi damna camelorum, et casum puerorum. Hi rapiuntur, illi moriuntur. Auferuntur curae dispensationum, dum per negligentiam perit puritas circumspectionum. Gaudent multi claustralium cum de regibus fabulantur, dum casus militum narrant, dum pro illis loquuntur, a quibus non agnoscuntur, multorum partes defendunt, pro multis irascuntur, pro multis
Abbreviated transcription (Latin):
do a suis contrarus feriuntur. Obruitur enuim sa¬
pientia ꝑstulticiam: intellectus ꝑ hebitudiner
consilium ꝑ precipitationem: fortitudo ꝑ timo¬
rem: scientia ꝑ ignorantiam: pietas ꝑduriciã.
timor ꝑ suꝑbian. S ab hac ruma puer euadat.
qui beato iob nuntiet: idẽ discrecio mentis:. qͥ
cũ animo agit. ut qd ꝑdere ceperat. penitendo
conseruet. Hi sunt rumores claustralium: ad qͦs
ex teriorib. Uenerat & alius nuntius ad beatũ
iob quidiceret. Chaldei fecerunt tres turmas:
e inuaserunt camelos tuos & tulerunt eos. si¬
ñ & pueros ꝑcusserunt gladio: & effugi ego so¬
lus ut nuntiarem tibi. Chaldei feroces. id est de¬
mones: cameli. bonas terrenor dispensationes:
pueri custodes. sollicitas enrũspectiones: nun¬
tuus qui euadit. discretionẽ designat animip
Camelus partim minidũ animal. quia ruininat:
partim immundum. quia ungulam ñ diuidit.
bonas terrenor dispensationes dicit. quos dia¬
bolus mͦ torpenti. mͦ precipitata actione ferit.

Expanded text:
ur enim sapientia per stultitiam, intellectus per hebetudinem, consilium per praecipitationem, fortitudo per timorem, scientia per ignorantiam, pietas per duritiam, timor per superbiam. Sed ab hac ruina puer evadit, qui beato Job nuntiet, id est discretio mentis, quae cum animo agit, ut quod perdere coeperat, poenitudo conservet. Hi sunt rumores claustralium, ad quos exterioribus. Venerat et alius nuntius ad beatum Job, qui diceret: Chaldaei fecerunt tres turmas, et invaserunt camelos, et tulerunt eos, necnon et pueros occiderunt gladio, et effugi ego solus, ut nuntiarem tibi . Chaldaei feroces, id est daemones; cameli, bonas terrenarum rerum dispensationes, pueri custodes, sollicitas circumspectiones, nuntius qui evadit discretionem designat animi. Camelus partim mundum animal, quia ruminat, partim immundum, quia ungulam non dividit, bonas terrenorum dispensationes innuit, quas diabolus modo torpenti, modo praecipitata actione ferit,
Abbreviated transcription (Latin):
quordã prelator comparatur: qui cũ subiectis
necessaria ꝓuideant. abdunt etiã quandoq ini¬
nus pfectis aliqua uoluptuosa ne deficiant .llta¬
mur gͥ in domo religionis. mensura discretionas
hȩc ẽ enim mensura. quȩ singulis sufficiens est.
e numero autem
ratio: ne si multis offeras unum. alicn¬
i sit ingritum: aut si numerositatem ferculor con¬
cedas. uitiũ suꝑfluitatis ineurras. In dieb gͥ ieiu
mor duo fercula cocta sufficiant: ut sicut ait
beatus benedictus. qui ñ possunt ex uno. ex
uͦ dieb ꝓpter causa quã supradiximus in hora
prandi duo fercula cocta. in cena uͦ unum cru¬
dum seu coctum. ꝓ uelle disponentis habere lice¬
bit. Pieter hec autẽ sunt .s. alia pietatis fercu¬
la : que ad prelator dispensationẽ ꝑtinent. li¬
cet enim prelatis preter hȩc quȩ concessa sũt
aut fr̃ib generaliter. aut alicui de mensa sua
aliquid ex condescensionis benignitate trans¬

Expanded text:
quorumdam praelatorum comparatur, qui cum subjectis quorumdam praelatorum comparatur, qui cum subjectis necessaria provideant, addunt etiam quandoque minus perfectis aliqua voluptuosa, ne deficiant. Utamur igitur in domo religionis mensura discretionis, haec est enim mensura, quae singulis sufficiens est. e numero autem deratio, ne si multis offeras unum, alicui sit ingratum; aut si numerositatem ferculorum concedas, vitium superfluitatis incurras. « In diebus igitur jejuniorum, duo fercula cocta sufficiant ut, sicut ait beatus Benedictus, qui non possunt ex uno, ex vero diebus propter causam, quam supra diximus, in hora prandii duo fercula cocta, in coena vero unum crudum, seu coctum pro voluntate disponentis habere liceat. Praeter haec autem sunt et alia pietatis fercula, quae ad praelatorum dispensationem pertinent, licet enim praelatis praeter haec, quae concessa sunt, aut fratribus generaliter, aut alicui de mensa sua, aliquod ex condescensionis benignitate trans
Abbreviated transcription (Latin):
tui: ꝑ similitudinẽ potest assignari. duaricię
mensura ẽ inmia parcitas: mensura uͦ uolupta¬
tis suꝑfluitas: mensura dispensationis beingni¬
tas: necessitatis sufficiens equalitas. auaricia
subtrahit. necessitati: uoluptas necessitatẽ exce¬
dit: dispensatio necessitati miscditer. aodit: ne¬
cessitas debitũ indigentię requirit. Solent mer¬
catores duabus quandoq mensuris uti: una qua
uendentes fua distribuunt. quȩ ininor. ẽ: altera
uͦ qua ementos aliena recipiunt: s hȩc maior ẽ.
Quorem sibi: minorem proximo. Sic quidam
prelati. auariciȩ & uoluptatis mensura utentes.
nimiȩ parcitatis uasculo subiectis ministrant:
ipsi autẽ pleno suꝑfluitatis utuntur modio: par¬
citatem predicant subiectis: s. ipsi uoluptatem
sequuntur. Sunt & alii mnercatores. qui rectis
utentes mensuris. ementi munus ex sola benig¬
nitate miscditer impendunt: quib benignitas

Expanded text:
tur, per similitudinem potest assignari. Avaritiae tur, per similitudinem potest assignari. Avaritiae mensura est nimia parcitas, mensura vero voluptatis superfluitas, mensura dispensationis, benignitas, mensura necessitatis, sufficiens aequalitas. Avaritia subtrahit necessitati, voluptas excedit nenecessitatem, dispensatio necessitati misericorditer addit, necessitas debitum indigentiae requirit. Solent mercatores quandoque duabus mensuris uti: una, qua vendentes sua distribuunt, quae minor est; altera vero, qua ementes aliena recipiunt, sed haec major est, major est ipsis, minor est proximo. Si quidam praelati avaritiae et voluptatis mensura utentes, nimiae parcitatis vasculo subjectis ministrant, ipsi autem pleno superfluitatis utuntur modio. Parcitatem praedicant subjectis, sed ipsi voluptatem sequuntur. Sunt et alii mercatores, qui rectis utentes mensuris ementi munus ex sola benignitate misericorditer impendunt, quibus benignitas
Abbreviated transcription (Latin):
sura debet ẽẽ equalitas: ñ quantitatis. s suffici¬
entiȩ. Unde beatus augustinus non equaliter in¬
quit om̃ib : quia ñ equaliter ualetis om̃s. Hec
inequalitas ẽ. equalitas: ñ quantitatis. s suffici¬
entiȩ Time em̃ res equaliter dunditur: cũ ille qͥ
diuidit ꝓut cuiq opus ẽ singłis partitur. In
hoc multi multociens decipiuntur: cũ delica¬
tiori alicui. usum lautioris cibi concessũ uide¬
ruit. Non ẽ inquiunt. hȩc equa religio quȩ ꝑ¬
sonas recipit: diuites honorat: & sic contingit
detestanda ꝑuersitas. ut in monasterio ubi qͣn¬
tũ possunt fiunt duntes laboriosi.fiant paupe¬
res delicati. hi mensuram querunt uoluptatis
ñ necessitatis. Quatuor. ꝑ similitudinẽ dicunt᷑
c̃ẽ mensurȩ: idest mensura auaricię. & uolup¬
tatis. mensura dispensationis & necessitatis. In
his lex quȩ inter uendentes & ementes habe¬

Expanded text:
sura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficisura debet esse aequalitas, non quantitatis, sed sufficientiae. Unde beatus Augustinus: « Non aequaliter, inquit, omnibus, quia non aequaliter omnes valetis. » Haec aequalitas est non quantitatis, sed sufficientiae. Tunc enim res aequaliter dividitur, cum ille, qui dividit, prout cuique opus est, singulis partitur. In hoc multi multoties decipiuntur, cum delicatiori alicui usum cibi lautioris concessum viderint. « Non est, inquit, haec aequa religio, quae personas recipit, divites honorat: et sic contingitdetestanda perversitas, ut in monasterio ubi, quantum possunt, fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicati. Hi mensuram quaerunt voluptatis, non necessitatis. » Quatuor per similitudinem dicuntur esse mensurae, id est, mensura avaritiae et voluptatis, mensura dispensationis et necessitatis. In his lex, quae inter ementes et vendentes habe
Abbreviated transcription (Latin):
neant: nͥ aut necessitate aut dispensatione ex¬
tra conuentũ alicubi concedatur. Hino liceat
uti fr̃ib i conuentu: s tñ uitandum sũmoꝑe
nobis ẽẽ credimus. quod cũ uerecundia dictu¬
ri sumus. ne scilicet qd miscđiter conceditur: ut
a quibdam fieri solet. quasi ex debito requira¬
tur: non enum ꝓmittimus. si conce dinus. Si au¬
tẽ locus aut pauꝑtas quod concedimus nega¬
uerit: his quȩ regio aut possessio ministrauñt
horreat abstinentiam. quȩ de om̃ibus cibor.
generib solum carnis excludit usum: cetera uͦ
concedit. ac benigne subministrat. In his cibor.
generib quȩ necessitati fratrũ licita fore dixi¬
mus. tria sunt obseruanda: idẽ modus. men¬
sura. &. numerus. Modus ut moderate utamur
appositis: inensura ut apposita sustentatiom ñ
delectatiomi sufficiant: numerus ut ex aliquo
appositor reficiantur: ne abstinentia niia caro
afflicta deficiat. aut saturitate luxuriet. In men¬

Expanded text:
neant, nisi aut necessitate, aut dispensatione exneant, nisi aut necessitate, aut dispensatione extra conventum alicubi concedatur. Vino liceat uti fratribus in conventu, sed tamen vitandum summopere nobis esse credimus quod cum verecundia dicturi sumus ne, scilicet quod misericorditer conceditur, ut a quibusdam fieri solet, quasi ex debito requiratur. Non enim promittimus, sed concedimus. Si autem locus aut paupertas quod concedimus negaverit, iis, quae regio aut possessio ministraverithorreat abstinentiam, quae de omnibus ciborum generibus solum carnis excludit visum, caetera vero concedit, et benigne subministrat. In iis ciborum generibus, quae necessitati fratrum licita esse diximus, tria sunt observanda, id est, modus, mensura et numerus: modus, ut moderate utantur appositis; mensura, ut apposita sustentatione non delectationi sufficiant; numerus, ut ex aliquo appositorum reficiantur, ne abstinentia nimia caro afflicta deficiat, aut saturitate luxurietur. In men
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam ꝑ esum primi parentis culpa
sumpsit initium: idõ cauendũ nobis
ẽ. ne sicut ille ꝑ escam. paredisi meruit egressũ.
tta & nos arccamur ab ingressu. Sunt gͥ tria in
cibo consideranda: idẽ quio. & quando. & quan¬
tum comedamus. scilicet cibi species. hora. & m̃¬
sura: ne illicitũ. aut extra horam. aut ultra men¬
suram aliqͥd sumamus. Illicitũ comedit adam in
paradyso. & expellitur: ertra horam ionathas.&
seruabat multitudo ppli. decipitur isrł in satu¬
ritate cibi. Sic gͥ transgressio meruit expulsionẽ.
negligentia uoti cõmumis maledictionẽ: satu¬
ritas inortem. In his frater cotidie decipimur:
dũ murmurantos in deserto cũ isrłe & egyptias
ollas suspirantes. & precepta prelatoꝵ. trans¬
gredunur: & quod cõmuniter a fr̃ibus tenetur.
ne gligenter obseruamus. Nunc aut̃ẽ transcamꝰ
ad ea quȩ necessitati fratrũ medioeritas con¬
ix utantur: butyro aut oleo seu lacte. ñ sagimi
ne pulmenta eor condiantur. A carnibus absti¬

Expanded text:
Quoniam per esum primi parentis culpa sumpsit initium, ideo cavendum nobis est, ne sicut ille per escam paradisi meruit expulsionem, ita et nos arceamur ab ingressu. Sunt igitur tria in cibo consideranda, id est, quid et quando, et quantum comedamus, scilicet cibi species, hora et mensura, ne illicitum, aut extra horam, aut ultra mensuram aliquid sumamus. Illicitum comedit Adam in paradiso, et expellitur ; extra horam Jonathas, et servabat multitudo populi; decipitur Israel in saturitate cibi. Sic igitur transgressio meruit expulsionem; negligentia voti communis maledictionem; saturitas mortem. In his, fratres, quotidie decipimur, dum murmurantes in deserto cum Israele, ad Aegyptias carnes et ollas suspirantes , et praecepta praelatorum transgredimur, et quod communiter a fratribus tenetur, negligenter observamus. Nunc transeamus ad ea quae necessitati fratrum mediocritas conascentibus utantur, butyro, aut oleo seu lacte non sagimine eorum pulmenta condiantur. A carnibus absti
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ paradiso. Esto gͥ humilis: ut sis in paradiso
sublimis. Noli queso c̃ẽ in capitulo sicut sathan
in celo. uel sicut adam in paradiso: unus eñi
desperat. alter extusat. Tanto autẽ sathan de¬
terior. quanto desperatior. An nescis sathan
ex pulsũ a capitulo cęli: adam a capitulo para¬
disi. uidam a capitulo. xp̃i : Primũ capitulum
fuit in cȩlo: scdm in paradiso: tercium in orto.
In imo quoq tam̃ preerat d̾s. In primo. prinia
culpa fuꝑbiȩ: in scdo inobedientie: in tercio

Expanded text:
est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso est paradiso. Esto igitur humilis, ut sis in paradiso sublimis. Noli quaeso, esse in capitulo, sicut Satan in coelo, vel sicut Adam in paradiso. Unus enim desperat, alter excusat. Tanto autem Satan deterior, quanto desperatior. An nescis Satan expulsum a capitulo coeli; Adam a capitulo paradisi; Judam a capitulo Christi? Primum capitulum fuit in coelo, secundum in paradiso, tertium in horto. In unoquoque tamen praeerat Deus. In primo, prima culp
Abbreviated transcription (Latin):
si frs facere. officinas. parentũ domos. uicinas
ȩccłias uagando eircuire.S cũ sathan a facie
dm̃i exrit. beato iob &. sub̾e eius molestus fuit:
quia qͥdam fratres ꝑuersi. & cũ ꝑmanent in clau¬
stris. & cũ exeunt. beneuiuentib intus & ex teri¬
us molesti fiunt. Scito tam̃ quod quiegͥo intus
& exterius delinquitur: in capitulo ꝑ confessionẽ
relaratur. Hec ẽ donius uicina paradẏso: de
domo &. eñi confessionis. fit transitus ad bea¬
titudniem ȩternę pacis. Tres sunt itaq donius
ni qͥbus hospitamur egressi. de carcere anti¬
qui hostis: domus in delicet misediȩ: domus
obedientie : domus indulgentie. In domo mise¬
ricordie apud patr̃e suscipimur ꝑ pietatem ui¬
sitati: in domo obedientie. apud filiũ ꝑ passionẽ
redempti: in domo indulgentie apud sp̃m
mus renuntiantib peccato. affinis ẽ egypto.
scda domus proficientib in bono. ꝓxima est
deserto. tercia delectantib in dño. coniuncta

Expanded text:
um domos, vicinas ecclesias vagando circuire. Sed cum Satanas a facie Domini exiit, beato Job, et substantiae ejus molestus fuit; quia quidam fratres perversi et cum remanent in claustris, et cum exeunt, bene viventibus intus et exterius molesti fiunt. Scio tamen, quod quidquid intus et exterius delinquitur, in capitulo per confessionem relaxatur. Haec est domus vicina paradiso. De domo etenim confessionis fit transitus ad beatitudinem aeternae pacis. Tres sunt itaque domus, in quibus hospitamur egressi de carcere antiqui hostis, domus scilicet misericordiae, domus obedientiae, domus indulgentiae. In domo misericordiae, apud Patrem suscipimur per pietatem visitati; in domo obedientiae, apud Filium per passionem redempti; in domo indulgentiae, apud Spimus, renuntiantibus peccato affinis est Aegypto. Secunda domus, proficientibus in bono proxima est deserto. Tertia delectantibus in Domino conjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ostiũ clauditur sepius fr̃ib nouiter conuer¬
sis: tepidis & peruersis. aperitur tam̃ eisdem
quandoq ꝓpter necessitatem corporis: uel ad
doctrinam ordinis: seu ad edificationem men¬
tis. Potest hoc ostium appellari licentia loquen¬
di: que aperitur. aut clauditur. cũ datur. aut
negatur. ¶hoc ostiũ sepe introeunt. qui ostium
mentis frangunt. fascinatio & em̃i nugacitatis
seduxit cor. Cauendum est ne hoc tam hostia
pateat uento uementi. a regione deserti. ne do¬
mus quatuor angulis concussa subuertatur.
& filii iob. oppressi moriantur. Deserti regio ẽ
demonũ. seu ꝑuersor fr̃m ado derelicta muta¬
tudo: a qͥb uentus ueniens. idẽ grauis tempta¬
tio irrut: quȩ a tranquillitate conscientiã sub¬
uertit. Domus uͦ mentis. quȩ quatuor angulis
idẽ prudentia. temperantia. fortitudine. &. iusti¬
cia. constituitur: quandoq uento temptatio¬
nis. seu turbine uerbor. quassata turbatuꝵt

Expanded text:
Hoc ostium clauditur saepius fratribus noviter converHoc ostium clauditur saepius fratribus noviter conversis, tepidis et perversis. Aperitur tamen eisdem propter necessitatem operis, vel ad doctrinam ordinis, seu ad aedificationem mentis. Potest hoc ostium appellari licentia loquendi, quae aperitur, aut clauditur, cum datur aut negatur. Per hoc ostium saepe introeunt, qui ostium mentis frangunt, fascinatio enim nugacitatis seducit cor. Cavendum est tamen, ne hoc ostium pateat vento venienti a regione deserti, ne domus quatuor angulis concussa subvertatur, et filii Job oppressi moriantur . Deserti regio, est daemonum seu perversorum fratrum a Deo derelicta multitudo, a quibus ventus venit, id est, gravis tentatio irruit, quae a tranquillitate conscientiam subvertit. Domus vero mentis, quae quatuor angulis, id est prudentia, temperantia, fortitudine et justitia constituitur, quandoque vento tentationis, seu turbine verborum quassata turbatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Norunt etiam multi. quod saturi¬
catem uentris. sequitur leuitas operis. & ua¬
nitas mentis. Scriptũ ẽ enim. Sedit ppłs mandu¬
care & bibere: & surrexerunt ludere. Ludere inqͥt
ñ legere. Sunt enim quidam qui post delicati ci¬
bi. diuersa fercula cũ in claustro sedeant. ñ lecti¬
oni. & silentio.s. rumoribus. & curiositati uacant.
qui locũ & tempus loquendi. & tacendi. nusquã.
& nũ quam seruant: s. instabiles & ociosi. ñẽ hos.
nune illos ad colloquium uocant. Pone inquit
xit. ñ murum. Si enim murus poneretur loqͥn¬
dilicentia om̃ino negari uideretur. S ostiũ po¬
nitur: quod tempore. & loco clauditur & aperił.
Est tempus. & locus tacendi & loquendi. aperi¬
cur itaq in claustro ostium. hora constituta lec¬
ciomi: in capitulo confessiomi: in eccłia oratiom
Clauditur iterũ in claustro confabulationi: in ca¬
pitulo excusationi: in ęccłia uanę modulatiomi.

Expanded text:
Norunt etiam multi quod saturiNorunt etiam multi quod saturitatem ventris sequitur levitas operis, et vanitas mentis. Scriptum est enim: Sedit populus manducare, et bibere, et surrexerunt ludere . Ludere, inquit, non legere. Sunt enim quidam qui, post delicati cibi diversa fercula, cum in claustro sedeant, non lectioni et silentio, sed rumoribus et curiositati vacant, qui locum et tempus loquendi et tacendi nusquam et nunquam servant, sed instabiles et otiosi nunc hos, nunc illos ad colloquium vocant. Pone, inquitxit, non murum. Si enim murus poneretur, loquendi licentia omnino negari videretur. Sed ostium ponitur, quod tempore et loco clauditur et aperitur. Est tempus et locus loquendi et tacendi. Aperitur itaque ostium in claustro hora constituta lectioni, in capitulo confessioni, in ecclesia orationi. Clauditur iterum in claustro confabulationi, in capitulo excusationi, in ecclesia vanae modulationi.
Abbreviated transcription (Latin):
litudinem gͥ dõ uenter assimilatur: dũ ei tanta
deuotione ꝑ om̃ia seruitur. Habet itaq monacos.
canoncos. & conuersos qui ei obixius seruiunt.
eos indelicet qui sub ocio in ȩccłia di remisse in¬
uunt: qui ñ querunt secretas orationes: s fabu¬
losas ociosor confessiones: inter quos ñ audiun¬
tur singultus & suspiria compunctȩ mentis: s
risus & cachinnationes. & ructus ingurgitati uen¬
tris. Miserabilior. inter alias abusiones hec abu¬
sio: ut delicatius in ęccłia. quam in domo ꝓpria
inxisse conuincaris: & dicatur de te. Pauit steri¬
lem quȩ ñ parit: & utduȩ ñ bene fecit. Ssterilis
quȩ non parit caroest: quȩ iuxta uerbũ dñi.
ñ prodest quicquam. Uidua uͦ est anima. quę
sponso uiduata cęlesti. cui non bene facit. qui
inutilis carnis concupiscentus deseruit: & animę
curam in excolendis uirtutib: non attendit.
aliqui: quod affluentiam cibor co¬
mitari soleat mnundatio uerbor.

Expanded text:
litudinem igitur Deo venter assimilatur, dum ei tanta litudinem igitur Deo venter assimilatur, dum ei tanta devotione per omnia serviatur. Habet itaque monachus canonicos et conversos, qui ei obnixius serviant, eos videlicet, qui sub otio in Ecclesia Dei remisse vivunt, qui non quaerunt secretas orationes, sed fabulosas otiosorum confessiones; inter quos non audiuntur singultus et suspiria compunctae mentis, sed risus et cachinnationes, et ructus ingurgitati ventris. Miserabilior inter alias abusiones haec abusio, ut delicatius in ecclesia quam in domo propria vixisse convincaris, et dicatur de te: Parit sterilem, quae non parit, et viduae bene non fecit . Sterilis quae non parit, caro est, quae, juxta verbum Domini, non prodest quidquam . Vidua vero est anima, quae sponso viduata est coelesti. Cui bene non facit, qui inutilis carnis concupiscentiis deservit, et animae curam in excolendis virtutibus non attendit.aliqui, quod affluentiam ciborum comitari solet inundatio verborum.
Abbreviated transcription (Latin):
tati.Fiunt autem uasa palacui. quando placere
desidant culibet humanȩ potestati. funt etiã uasa
coquine: dum cor quod prius sobrietati serui¬
erat. postea seruit gulȩ. Uude iheremias. Qui
nutriebantur inquit in croceis. amplexati suns
stercora. Crocus in oriente nascitur. & colorat.¬
& saporat. In eroceis gͥ nutriuntur: qui u uci¬
um conuersionis sue. interius sapore uirtutum
reficiuntur: exterius uͦ bom operis exemplo colo¬
rantur. S: hi qui sic in croceis nutriuntur. ample¬
xantur stercora: uũ post sobrietatis & continen¬
tię uitam. reuoeat eos uentris cura. Et fit quan¬
doq ut qui in sua domo ante conuersionem so¬
brie uixerant: postinodũ in monasterio gulosi fi¬
ant. Placatur ds̃ uenter diuersor hostus ferculo¬
rũ: mnelinat aurem rumorib. excitatur sapor
generib: demuleetur confabulatione. ñ oratione:
ocio gratulatur: somnolentia delectatur. ꝑsimi¬

Expanded text:
tati, fiunt autem vasa palatii, quando placere tati, fiunt autem vasa palatii, quando placere desiderant cuilibet humanae potestati. Fiunt etiam vasa coquinae, dum cor, quod prius sobrietati servierat, postea servit gulae. Unde Jeremias: Qui nutriebantur, inquit, in croceis, amplexati sunt stercora . Crocus in Oriente nascitur, et colorat, et saporat. In croceis igitur nutriuntur, qui in initio conversionis suae interius sapore virtutum reficiuntur, exterius vero boni operis exemplo colorantur. Sed hi, qui sic nutriuntur in croceis, amplexantur stercora, dum post sobrietatis et continentiae vitam, revocat eos ventris cura. Et fit quandoque, ut qui in sua domo ante conversionem sobrie vixerat, postmodum in monasterio gulosus fiat. Placatur Deus venter diversorum hostiis ferculorum, inclinat aurem rumoribus, excitatus saporum generibus, demulcetur confabulatione non oratione, otio gratulatur, somnolentia delectatur. Per simi
Abbreviated transcription (Latin):
sionem erit. ꝑsimilitudinẽ sepe scriptura loqͥ¬
tur: ut quod in re aliqua discerni ñ potest: in
consimili discernatur. Psimilitudinem do uen¬
ter comparatur cũ dicitur. quor deus uenter
ẽ .&. gła eor in confusione. Solent eñi dus tẽ¬
pla construi: altaria erigi: nunstri ad seruien¬
dũ ordinari: immolari pecudes: thura conere¬
mari. Deo siquidem uentri templũ est coqui¬
na: altare mensa: ministri coci. immolatȩ pecu¬
des. coctȩ carnes: fumus incensor odor. sapor.
Hȩc in iherłm ñ construuntur. s in babylo¬
ne : quia quor ds̃ uenter ẽ. & gła eor in con¬
fusione: Ipse ẽ enim princeps cocor. qui mu¬
ros ih erłm destruxit: qui transtulit uasa do¬
mus dñi. in domo regis babylonis. & fecit ua¬
sa templi uasa palacu: & ut uerius dicam. ua¬
sa mensȩ diuinȩ.fecit uasa coquine. Ait enim
templo uasa sunt corda: quȩ tunc sunt uasa tẽ¬
pli dñi. cũ plena uirtutib. placent diuinȩ uolun¬

Expanded text:
sione eorum . Per similitudinem saepe Scriptura loquitur, ut quod in re aliqua discerni non potest, in consimili discernatur. Per similitudinem Deo venter comparatur, cum dicitur: Quorum Deus venter est, et gloria eorum in confusione. Solent enim diis templa construi, altaria erigi, ministri ad serviendum ordinari, immolari pecudes, thura concremari. Deo siquidem ventri templum est coquina, altare mensa, ministri coqui, immolatae pecudes, coctae carnes, fumus incensorum, odor saporum. Haec in Jerusalem non construuntur, sed in Babylone, quia quorum Deus venter est, et gloria eorum in confusione. Ipse est enim princeps coquorum, qui muros Jerusalem destruxit, qui transtulit vasa Domini in domum regis Babylonis, et fecit vasa templi, vasa palatii, et, ut verius dicam, vasa mensae divinae fecit vasa coquinae . Ait enimtemplo vasa sunt corda, quae tunc sunt vasa templi Domini, cum plena virtutibus placent divinae volun
Abbreviated transcription (Latin):
tasse : ostendit nobis ds̃ exempla quordam.
qui peccauerunt nec desperauerunt: s amici
di facti sunt. An ignoras petri negationem:
an nescis thomȩ dubitationem: Nonne pꝰculpã
dilexit mariam : Amat xp̃e confitentium
humilitatẽ. ñ suꝑboꝵ obstinationem: qui de¬
clinant cor suum in uerba malicię. ad excusan¬
das excusationes in peccatis.S tu dñe inclina¬

Expanded text:
tasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, tasse, ostendit nobis Deus exempla quorumdam, qui peccaverunt, nec desperaverunt, sed amici Dei facti sunt. An ignoras Petri negationem? An nescis Thomae dubitationem? Nonne post culpam dilexit Mariam? Amat Christus confitentium humilitatem, non superborum obstinationem, qui declinant cor suum in verba malitiae ad excusandas excusationes in peccatis. Sed tu, benign
Abbreviated transcription (Latin):
i p̃positus erat. subditus fuit. Sic quidam quan
alii obediant. ipsi tam̃ obedire prelatis nolũt.
Unde gͥ processit deicctio in dignitate: Unde
subiectio in potestate: Unde turbatio in fami¬
liaritate: Unde iterũ malum in angło. cum
nȩc precessisset. nec tunc ẽẽt: Unde peccatũ
in primo homine. cũ melius deberet credere
precepto creatoris. quã suggestionib antiqui
hostis: Quomͦ contigit ut uidas qui in tan¬
tũ fuerat familiaris. ini malum consensisset ui¬
dcis : Quare enĩ xp̃e in tantũ fecit eũ sibi fa¬
nuliarem: quẽ nouerat inter discipłos deteri¬
orem: Quo digredior: Quo ascendo: Altio¬
ris ẽ enim hoc operis. & subtilioris. Scio tñ qd̾
si ueniret sathan ad capitulũ confessionis: im¬
petrare posset indulgentiam remissionis. S ne
desperaret homo cũ audiret angłm tante dig¬
nitatis desperasse : hominem tantę potestatis
peccasse: discipłm tantȩ familiaritatis aposta¬

Expanded text:
i praepositus erat subditus fuit. Sic quidam ex dai praepositus erat subditus fuit. Sic quidam ex daalii obediant, ipsi tamen obedire praelatis nolunt. Unde igitur processit dejectio, in dignitate; unde subjectio in potestate; unde turbatio in familiaritate? Unde iterum malum in angelo, cum nec praecessisset, nec tunc esset? Unde peccatum in primo homine, cum melius deberet credere praecepto Creatoris, quam suggestionibus antiqui hostis? Quomodo contigit ut Judas, qui in tantum fuerat familiaris, in malum consenserit Judaeis? Quare iterum Christus in tantum fecit eum familiarem sibi, quem noverat inter discipulos deteriorem? Quo digredior? Quo ascendo? Altioris est enim hoc operis et subtilioris. Scio tamen quod si veniret Satanas ad capitulum confessionis, impetrare posset indulgentiam remissionis. Sed ne desperaret homo, cum audiret angelum tantae dignitatis desperasse, hominem tantae potestatis peccasse; discipulum tantae familiaritatis aposta
Abbreviated transcription (Latin):
inaline comedas. De terciodi. & retulit trigin¬
ta argenteos: & ꝓiecit in templo. Pena culpe pͥ¬
me casus sede labor: terciȩ laqueus. De prima
dr. uidi sathanam quasi fulgur de celo caden¬
tem: de scda in sudore uultus tui uesceris pa¬
licet qui sedem prelationis querunt: &. illi qui
nec preẽẽ possunt. nȩc obedire uolunt: alii u
qui familiares magistri loculos portant. & iu
ꝯeculto decrahentes. magistros cruciant. Eo:
Nocet ne dignitas. potestas. & familiaritasi
sreatus in tanta dignitate angłs. ut lucifer uo¬
caretin: ñ attendens dignitate creationis. casu¬
tuis sedẽ quesuit clationis. Sic quidam claus¬
tralium. dũ generis nobilitate pieminent. dũ
litterarũ seientia pollent. dũ ꝓpria irtirte cor¬
dulatione placent. dũ in qualibet artium ce¬
teros fr̃s precellunt. elationis sedem petunt.
& ex dono tanti minieris humiliores eẽ qui
deberent: contra debiliores & illiteratos super¬
suo creatori obedire contempsit: ereaturx̧. cu¬

Expanded text:
citur, et retulit tringinta argenteos, et projecit in templo . Poena culpae primae, casus; secundae, labor; tertiae, laqueus. De prima dicitur: Vidi Satanam quasi fulgur de coelo cadentem . De secunda: In sudore vultus tui vesceris paicet, qui sedem praelationis quaerunt; et illis qui nec praeesse possunt, nec obedire volunt, alii autem, qui familiares magistris loculos portant, et in occulto detrahentes magistros cruciant. Quid? nocetne dignitas, potestas et familiaritas? Creatus in tanta dignitate angelus ut Lucifer vocaretur, non attendens dignitatem Creatoris, casurus sedem quaesivit elationis. Sic quidam claustralium dum generis nobilitate praeeminent, dum litterarum scientia pollent dum voce moplacent, dum in qualibet artium caeteros fratres praecellunt, elationis sedem petunt et qui ex dono tanti muneris humiliores esse deberent, contra debiliores et illitteratos superum suo Creatori obedire contempsit, creaturae, cu
Abbreviated transcription (Latin):
religionis sũma corrumpitur. idẽ prelatus ne¬
gligens. discipłs in obediens. iuuenis ociosus. se¬
nex obstinatus. monachus curialis. monachus
causidicus. habitus preciosus. cibus ex quisitus:
rumor. in claustro. lis in capitulo. dissolutio in
choro. irreuerentia iuxta altare. Immorem᷑ gͥ
in sugłis: i de singłis pauca disserentes.

Expanded text:
religionis summa turbatur, id est, praelatus nereligionis summa turbatur, id est, praelatus negligens, discipulus inobediens, juvenis otiosus, senex obstinatus, monachus curialis, monachus causidicus, habitus pretiosus, cibus exquisitus, rumor in claustro, lis in capitulo, dissolutio in choro, irreverentia juxta altare. Immoremur igitur in singulis de singulis pauca disserentes.