comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in gła c dĩ patris. Nam quod ait donec.
triduani diei tempus ostendit. quando
iustoꝵ deuotio eiꝰ resurrectione letata est.
Quod certe singulariter a parte humani¬
tatis assumptȩ constat. xp̃o dño contributũ.
cuiꝰ resurrectio iustoꝵ corda firmauit.
Nam consideremus diũ xp̃i si possimus
aliqua speculatione clem̃tiam. quȩ nos &
ab hoste redimit. & ne iterum captiuenur
locere ñ desiuit. Ecce regulam suam cotidie
nr̃am facit medicinam. quando se ꝓpterea
humiliare dignatus ẽ ne diabolicus ille
suꝑbiȩ sp̃s ullatenus appetatur. Illic enim
runa. hic semꝑ ascensus ẽ. inde mori ꝓue¬
nit. hic eterua tuta succedit. Rogemus gͦ
om̃ipotentem filium. ut qui orandi saluta¬
re prestitit exemplum. donet nobis ꝓpicius
plecti. quatinꝰ pr̃ante dño salutariter in¬
citemur ad nr̃m festinare remedium. Ini¬
primis agentes illa quȩ uissa siuit. & labia
nr̃a crucis impressione signantes dño
supplicemur. ut os nrm abluat humana

Expanded text:
ia est Dei Patris . Nam quod ait, donec, triduani diei tempus ostendit, quando justorum devotio ejus resurrectione laetata est. Quod certe singulariter a parte humanitatis assumptae constat Christo Domino contributum, cujus resurrectio justorum corda firmavit. Nunc consideremus Domini nostri, si possimus, aliqua speculatione clementiam, quae nos et ab hoste redemit, et ne iterum captivemur, docere non desinit. Ecce regulam suam quotidie nostram facit esse medicinam, quando se propterea humiliare dignatus est, ne diabolicus ille superbiae spiritus ullatenus appetatur. Illic enim ruina, hic semper ascensus est: inde mori provenit, hinc aeterna vita succedit. Rogemus ergo omnipotentem Filium, ut qui orandi salutare praestitit exemplum, donet nobis propitiuplecti; quatenus praestante Domino salutariter incitemur ad nostrum festinare remedium. Imprimis agentes illa quae jussa sunt, et labia nostra crucis impressione signantes, Domino supplicemus ut os nostrum abluat humana
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmissȩ resurrectionis agnoscerent. &
om̃ium se trepidantium corda firma¬
rentur. S intuere quod dictum ẽ donce
retribuas mͥ. quia resurgentis gła ratl¬
butio fuit utiq beatissume passionis: de qͣ
retributione dicit apłs. Propt᷑ hoc exaltauit
illum ds & donauit ei nomͣ quod est suꝑ

Expanded text:
promissae resurrectionis agnoscerent, et omnium se trepidantium, corda firmarent. Sed intuere quod dictum est, donec retribuas: quia resurgentis gloria retributio fuit, utique beatissimae passionis. De qua retributione dicit Apostolus: Propter hoc exaltavit illum Deus, et donavit ei
Abbreviated transcription (Latin):
tis uirtutem. s speciem corporalem: de
quib dicit apłs. Si enim cognouissent.
numquã dum maiestatis crucifixissent
duc de carcere animã meã ad confitendũ
nomini tuo. Hic carcerem duplici modo
maiores intelligere uoluerunt. aut scłi
istius penales angustras quas patimur
in isto corpore constituti. aut magis
custodias inferni. quas euadere nͨ licer
lege humanitatis infirmȩ. S meliꝰ
hoc loco referatur ad inferos. ꝓpt̾ resur¬
rectionis spem quam frequenti supplicat¬
one ꝓuenire supplicatur. sicut in alio psil¬
mo petit. nͨ urgeat suꝑ me puteus os suuͦ
Carcer enim dictus ẽ quasi arcer. quod
a se arceat exire conclusos. S cur se de isto
carcere liberare desideret. causa subsequit.
Ad confitendum nomini tuo. Tunc enam
a cunctis fidelib patri confessio laudis
exhibita ẽ. quando eum resurrectionis
miraculo de inferni carcere constat
ecductum. Nam & ipsum educ. signifi¬

Expanded text:
tis virtutem, sed speciem corporalem; de tis virtutem, sed speciem corporalem; de quibus dicit Apostolus: Si enim cognovissent, nunquam Dominum majestatis crucifixissentduc de carcere animam meam ad confitendum nomini tuo. Hic carcerem duplici modo majores intelligere voluerunt: aut saeculi istius poenales angustias, quas patimur in isto corpore constituti; aut magis custodias inferni, quas evadere non licet lege humanitatis infirmae. Sed melius si hoc loco referatur ad inferos propter resurrectionis spem, quam frequenti supplicatione provenire deprecatur, sicut in alio psalmo petit: Non urgeat super me puteus os suum . Carcer enim dictus est, quasi arcer, quod a se arceat exire conclusos. Sed cur se de isto carcere liberare desideret, causa subsequitur: ad confitendum nomini tuo. Tunc enim a cunctis fidelibus Patri confessio laudis exhibita est, quando eum resurrectionis miraculo de inferni carcere constat eductum. Nam et ipsum educ signifi
Abbreviated transcription (Latin):
ut homo. Ad hoc certe amplius humili
crucis. Nam si illud deitatis suȩ culm᷑
mirabile ñ inclinasset sumpti corporis
ueritatẽ. quemadmodũ ꝓ salute om̃iuꝰ
infirmitas ꝓprie deitatis ostenditur. s
caritas paterna monstratur. Nam cũ
haberet potestatem sicut ipse dicit po¬
nendi animã meã & iterum sumendi
eam: tam̃ ad informationem nr̃am
reuerentiam dilecti ac bene complaciti
filii tenens. honorem paternę maiestati
congruenter exhibuit. Dicit enim iN
ȩĩugło. Pater clarifica me. Clamat etiã
de crucc. ds d̾s nĩs respice ui me. quare
me dereliquisti. ut humilitatẽ carnis
euidenter ostenderet. quatinꝰ manichei
nefanda dogmata confutaret. Orat gͥ
ut a ꝑsequentib uideis diuina uirtute
liberetur. qui usq adeo corporaliter
facti fuerant fortiores. ut & manꝰ ini¬
cerent. & de ciꝰ morte gauderent. s hec
om̃ia miserrimi hominũ testaueruñ
quia in eum nͨ intuebantur diuinita¬

Expanded text:
ut homo . Ad hoc certe amplius humiliaut homo . Ad hoc certe amplius humiliacrucis. Nam si illud deitatis suae culmen mirabile non inclinasset sumpti corporis veritate, quemadmodum pro salute omnium infirmitas propriae deitatis ostenditur, sed charitas paterna monstratur; nam cum haberet potestatem sicut ipse dicit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam , tamen ad informationem nostram, reverentiam dilecti ac bene complaciti Filii tenens, honorem Paternae majestatis congruenter exhibuit. Dicit enim in Evangelio: Pater, clarifica me . Clamat etiam de cruce: Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? ut humilitatem carnis evidenter ostenderet, quatenus Manichaei nefanda dogmata confutaret. Orat ergo ut a persequentibus Judaeis divina virtute liberetur, qui usque adeo corporaliter facti fuerant fortiores, ut et manus injicerent, et de ejus morte gauderent. Sed haec omnia miserrimi hominum tentaverunt, quia in eo non intuebantur Divinita
Abbreviated transcription (Latin):
subtilissima significatione uerboꝵ.
tradicionis ipsius orido narratus es
lamaui ad te dñe. dixi tu es spes mea.
portio mea in terra iuuentium. Uenit
ad partem scd̾am. in qua inimicoꝵ se
insidias petit euadere. ut corda fideliuꝰ
resurrectionis eiꝰ munere gratulentur.
Clamauit autem spẽ suam ponens ui
dñm. quando dixit. Pater. in manus
tuas commendo sp̃m meu. Sequit᷑. Por¬
specialiter locus ille. quando in cruce po
situs latroni dixit: Amen dico tͥ hodie
feliciter introibunt. qui sub eternitate
& securitate uicturi sunt. Humiliter
enim & commnuniter dicit portionem
sibi esse in terra iuuentium. cum tota
ipsius. cẽ. noscatur. Simile cͦ illud quod
dictum ẽ de apłis: Pater uolo ut ubi sũ
ego. & ipsi sint mecũ. Igtende in oratio
nem neam. quia humiliatꝰ sũ nimis.
Merito dicit humiliatus sum nimis. qͥ
sicut dicit apłs semetipsum exinaniuit
formani serui accipiens in similitudi¬
ne hominum factus. & habitu inuentꝰ

Expanded text:
subtilissima significatione verborum subtilissima significatione verborum traditionis ipsius ordo narratus eslamavi ad te, Domine; dixi: Tu es spes mea, portio mea in terra viventium. Venit ad partem secundam, in qua inimicorum se insidias petit evadere; ut corda fidelium resurrectionis ejus munere gratulentur. Clamavit autem, spem suam ponens in Dominum, quando dituas commendo spiritum meum . Porspeciasitus latroni dixit: Amen, dico tibi: Hofeliciter introibunt, qui sub aeternitate et securitate victuri sunt. Humiliter enim et communiter dicit, portionem sibi esse in terra viventium, cum tota ipsius esse noscatur. Simile est et illud quod dictum est de apostolis: Pater, volo ut ubi sum ego, et ipsi nem meam, quia humiliatus sum nimis. Merito dicit: Humiliatus sum nimis, qui, sicut ait Apostolus, semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus
Abbreviated transcription (Latin):
qui cognosceret me. periit fuga a me. &
ñ est qui requirat animam meã. Qu
dicit considerabam ad dexteram & uide¬
bam. illud tempus facit intelligi quando
ibat ad crucem. quia nullum illic fide¬
lium potuit intueri. Idõ enuim nͨ sunt
uisi ad dexteram stare. quia carnali tre
Qui cognosceret. illam scilicet in ipso
deitatem. quȩ hȩc om̃ia in assumpta car¬
ne uoluntarie sustinebat. Quȩ dixit.
Potestatem habeo ponendi animam meã.
& potestatem habeo iterum sumendi eã.
Nam si in illa ꝑturbatione. xp̃m dnm
cognouissent. utiq poterant & ad dexte¬
ram uideri. Addidit. Periit fuga a me.
& nͦ est qui requirat animã mea᷑. Perisse
fugam dicit. cum se impioꝵ manib per¬
misit occidi. Nim ubi fuga perit. mor¬
tis periculum nullatenus euitat᷑. Nemo
autem requisiuit animã eiꝰ. dum ei
nulla consolatio preberetur. s solus ad
passionem relictus ẽ: qui erat ꝓ om̃iũ
salute moriturus. Ita sub ista breui ac

Expanded text:
qui cognosceret me. Periit fuga a me, et qui cognosceret me. Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam. Cum dicit: Considerabam ad dexteram, illud tempus intelligit quando ibat ad crucem: quia nullum illic fidelium potuit intueri. Ideo enim non sunt visi ad dexteram stare, quia carnali trepqui cognosceret illam scilicet in ipso deitatem, quae haec omnia in assumpta carne voluntarie sustinebat, quae dixit: Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem habeo iterum sumendi eam . Nam si in illa perturbatione Christum Dominum cognovissent, utique poterant et ad dexteram videri. Addidit, Periit fuga a me, et non est qui requirat animam meam. Periisse fugam dicit, cum se impiorum manibus permisit occidi. Nam ubi fuga perit, mortis periculum nullatenus evitatur. Nemo autem requisivit animam ejus, dum ei nulla consolatio praeberetur; sed solus ad passionem relictus est, qui erat pro omnium salute moriturus. Ita sub ista brevi ac
Abbreviated transcription (Latin):
rib constat inuentum. quando aliqͥs
sic loquitur. quod eiꝰ n possit conuenire
ꝑsonȩ. ut ẽ illud: Et delicta mea a te
nͨ sunt abscondita. Nam fideles taliter
& in octogesimo tercio psalmo locuti st̃:
Concupiscit & deficit anima mea in atria
dñi. Et alibi. Defecerunt oculi mei in
eloquium tuum. dicentes quando con¬
solaberis me. Et in sequenti psalmo dic̃¬
turus est. Uelociter exaudi me dñe. de¬
sicut sepe dictum est uixta uiam abscon¬
dit laqueum. ut eos decipitit qui rectas
semitas declinare presumpserint. Sed
tudinis suȩ temptationes pateretur
inualidaᷤ. aqua minime ꝓbabat᷑ exire
langit enim. quando illi adiabolo mun¬
di regna monstrata sunt. quando eius
temptabatur esuries. & cetera quȩ dia¬
bolica fraus & maloꝵ hominũ p̾sũpsit
in iquitas. Necesse enim erat ap̃m dñm
taliter loqui. ut assumendȩ carnis iam
tunc ueritas panderetur. Considera¬
bam ad dexteram & uidebam. & ñ erat

Expanded text:
ribus constat inventum, quando aliquis ribus constat inventum, quando aliquis sic loquitur, quod ejus non possit convenire personae, ut est illud: Et delicta mea a te non sunt abscondita . Nam fideles taliter et in octogesimo tertio psalmo locuti sunt: Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini . Et alibi: Defecerunt oculi mei in eloquium tuum, dicentes: Quando consolaberis me . Et in sequenti psalmo dicturus est: Velociter exaudi me, Domine: Desicut saepe dictum est juxta viam abscondit laqueum, ut eos decipiat qui rectas semitas declinare praesumpserint. Sed tudinis suae tentationes pateretur invalidas, a qua minime probabatur exire. Tangit enim, quando illi a diabolo mundi regna monstrata sunt, quando ejus tentabatur esuries, et caetera quae diabolica fraus, et malorum hominum praesumpsit iniquitas. Necesse enim erat Christum Dominum taliter loqui, ut assumendae carnis jam tunc veritas panderetur. Vers. 5. Considerabam ad dexteram, et videbam, et non erat
Abbreviated transcription (Latin):
ista oratio subter exponitur. tribulatio
scilicet. quȩ sinceras & continuas efficit ora¬
tiones. Et nota qm innocentiȩ securitat
dicitur. tribulationem meã ante ipsum
ꝓnuntio. Ille siquidem afflictiones ara
ipso poterant. ꝓnuntiari. quȩ iiuste ꝓ¬
babantur infligi Pronuntiat itaq puus
aduocatus ante patrem tribulationes sul
ut ueniam ꝓ nr̃is possit obtinere pecis
Et nota quod in his duob uersib quis¬
tuor modis oratum est. sicut dicit apb.
De superiorib pendet pars ista uersi¬
culi. Nam quod dicit in deficiendo ex
me sp̃m meum. sic intelligendum ẽ.
ac si diceret. tribulationem meam ante
ipsum ꝓnuntio cum defecit ex me
sp̃c m̃s. Multas enim & grauissimas
tribulationes uult intelligi. quas ante
nusquam legimus defecisse. quia cuncta
uoluntaria passione implcuit. hoc po¬
cius a parte membroꝵ debenius accipere.
quod expositionis genus ꝓuide a maio¬

Expanded text:
ista oratio subter exponitur, tribulatio ista oratio subter exponitur, tribulatio scilicet, quae sinceras et continuas efficit orationes. Et nota quoniam innocentiae securitate dicitur: Tribulationem meam ante ipsum pronuntio. Illae siquidem afflictiones coram ipso poterant pronuntiari, quae injuste probabantur 479 infligi. Pronuntiat itaque pius advocatus ante Patrem tribulationes suas, ut veniam pro nostris possit obtinere peccatis. Et nota quod in his duobus versibus quatuor modis oratum est, sicut dicit ApostDe superioribus pendet pars ista versiculi; nam quod dicit: In deficiendo ex me spiritum meum, sic intelligendum est, ac si diceret: Tribulationem meam ante ipsum pronuntio, cum deficit ex me spiritus meus. Multas enim et gravissimas tribulationes vult intelligi, quas ante  spiritum ejus nunquam legimus defecisse, quia cuncta voluntaria passione complevit, hoc potius a parte membrorum debemus accipere. Quod expositionis genus provide a majo
Abbreviated transcription (Latin):
rima parte dr̃is xp̃c clamat ad patrẽ.
resurrectione pendebat:
oce mea ad dnm clamaui. uoce
mea ad dnm dep᷑catus sum. Sc̃i¬
tas illa reuerendȩ incarnationis
cominuni usu uoct sua se clamasse dicit
ad dnm. Quȩ figura dicitur pleonasinos.
id ẽ suꝑhabundantia. sicut dicere solemsꝰ
manib meis feci. aurib meis audiui. &
his similia. Et ne clamor intelligeretur
transitorius. addidit dep̾catus sum. qd̾
frequentata supplicatione pagitur. Es
fundam in conspectu eiꝰ orationem mea.
tribulationem mea ante ipsum ꝓnuntu
Quam pura. quam suauis erat oratio.
quȩ in conspectu patris uelut prespicu
fontis copia fundebatur. plane nͦ ut iam
peteret. s ut ad pietatis suꝑnę altitudine
ꝑueniret. Dictum est autem in conspes¬
tu eiꝰ quia bonas orationes uelut aliquid
uultuosum diuinitas inspicit. & cum
uoluntas nr̃a ab om̃ib nͨ possit conspici.
ab illa tamen constat intendi.S quȩ sit

Expanded text:
rima parte Dominus clamat ad Patrem, rima parte Dominus clamat ad Patrem, resurrectione pendebm clamavi, voce mea ad Deum deprecatus sum. Sanctitas illa reverendae incarnationis communi usu voce sua se clamasse dicit ad Dominum. Quae figura dicitur pleonasmos, id est superabundantia, sicut dicere solemus: Manibus meis feci, Auribus meis audivi, et his similia. Et ne clamor intelligeretur transitorius, addidit: deprecatus sum; quod frequentata supplicatione peragitur. Vers. 2. Effundam in conspectu ejus orationem meam, et tribulationem meam ante ipsum pronuntio. Quam pura, quam suavis erat oratio, quae in conspectu Patris velut perspicui fontis copia fundebatur! Fundebatur plane, non ut ima peteret, sed ut ad pietatis supernae altitudinem perveniret. Dictum est autem, in conspectu ejus, quia bonas orationes velut aliquid vultuosum Divinitas inspicit; et cum voluntas nostra ab hominibus non possit conspici, ab illa tamen constat intendi. Sed quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
falmi causa
presenti quidem titulo continetur.
s ꝑ similitudines corporalium rerum.
spiritalis nobis rei competens p᷑betur
indicium. Dauid enim filius iessȩ saulẽ
principem fugit. & cum in spelunca
re ante passionem significat. eẽ. facturũ.
Nam cum huic orationi intellectus pre¬
mittitur. ad eum talis comparatio referri
debere monstratur. qui ꝑsecutores suos
orando uitans. diuersoꝵ locoꝵ ꝑmutati¬
one celatus est. quatinꝰ & dĩ filiꝰ quod
de se ꝑ ꝓphas ꝓmiserat impleret & ueri¬
tatem assumptȩ incarnationis ostende¬
ret. Sunt enim in hoc psalmo uerba dã
saluatoris. cum sceleratissimam iudeoꝵ
uitaret insaniam. Unde merito factum
est. ut ꝓpt᷑ significandam hebreoꝵ ꝑsccu¬
tionem fugam dauid ponerent in titulo.
Dauid enim̾ sicut sepe dirimus & regem
terrenũ indicat & celestem. Sic in uno
nomine duarum causaru̾ significatio
continetur. Illud autem meminisse de¬
benius hunc psalmum quintum esse
de his qui inscribuntur oratio. Diũ.¬

Expanded text:
almi causa praesenti quidem titulo continetur: sed per similitudines corporalium rerum spiritualis rei nobis competens praebetur indicium. David enim filius Jesse Saulem principem fugit, et cum in spelunca re ante passionem suam significabat esse facturum. Nam cum huic orationi intellectus praemittitur, ad illum talis comparatio referri debere monstratur, qui persecutores suos orando vitans, diversorum locorum permutatione celatus est; quatenus et Dei Filius, quod de se per prophetas promiserat adimpleret, et veritatem assumptae incarnationis ostenderet. Sunt enim in hoc psalmo verba Domini Salvatoris, cum sceleratissimam Judaeorum vitaret insaniam. Unde merito factum est, ut propter significandam Hebraeorum persecutionem, fuga David poneretur in titulo. David enim sicut saepe diximus et regem terrenum indicat et coelestem. Sic in uno nomine duarum causarum significatio continetur. Illud autem meminisse debemus, hunc psalmum quintum esse de his qui inscribuntur Oratio. Di
Abbreviated transcription (Latin):
gis dampna patiuntur. Subtiliter autem
optat animȩ suȩ. ne dño negligente infesti
hostis depredatione uastetur. Hormitare
autem dicitur drĩs. quãdo nos in cius fide
tepescimus. In quo enĩ non dormit fides:
uigilat xp̃c. Nam si nos ab eiꝰ contempla¬
tione discedinius. ipse quoq a nr̃a defensi¬
one subtrahitur. sicut in illa naui factum
est. quando negligentib discipulis diĩs
dormiebat. S ubi fides eoꝵ excitata est:
dus quoq de sompno surrexit. & statim
ab eis pericula marina submouit. Precat᷑
gͦ ut uigilet semꝑ ad dnm. quatinꝰ inten¬
ta supra se lumina sui pastoris habere
enuim anterius animȩ suȩ. quod hic fideli
ppło ꝓnuntiat. eeͦ. seruandum. Isrł enim
sicut sepe diximus interpretatur uir ui¬
dens dm̃. Ergo supra eos qui dm̃ uident
dñs ñ dicitur dormitare. quia reuera talis
in nobis redditur aspectus eiꝰ. qualis in ip¬
so fuerit nr̃ȩ mentis intuitus. S illi uera¬

Expanded text:
gis damna patiuntur. Subtiliter autem gis damna patiuntur. Subtiliter autem optat animae suae, ne Domino negligente infesti hostis depraedatione vastetur. Dormitare autem dicitur Dominus quando nos in ejus fide tepescimus: in quo enim non dormit fides, vigilat Christus. Nam si nos ab ejus contemplatione discedimus, ipse quoque a nostra defensione subtrahitur, sicut in illa navi factum est, quando negligentibus discipulis Dominus dormiebat ; sed ubi fides eorum excitata est, Dominus quoque de somno surrexit, et statim ab eis pericula marina submovit. Precatur ergo ut vigilet semper ad Dominum, quatenus intenta supra se lumina sui pastoris habere enim anterius animae suae, quod hic fideli populo pronuntiat esse servandum. Israel enim sicut saepe diximus interpretatur vir videns Deum. Ergo supra eos qui Deum vident, Dominus non dicitur dormitare: quia revera talis in nobis redditur ejus aspectus, qualis in ipso fuerit nostrae mentis intuitus. Sed illi vera
Abbreviated transcription (Latin):
pedem tuum. neq dormitet qui custodit
te. Cum suꝑius a dño sibi uenire presi¬
dium postulasset. subito conuersus ani¬
mȩ suȩ loquitur. ut in salutari peticione
constanti robore ꝑseueret. Pes enim est
pars ultima corporis nr̃i. imꝑio mentis
locoꝵ nos ꝑmutationem transponens.
Ad cuius similitudinem cogitationes quoq
nr̃as pedes uocamus. ꝑ quas in bonas ma¬
lasq partes accedimus. Hos gͦ pedes unde
& diabolus lapsus est: unde primus homo
corruit: Ad animã suam loquens optat
ꝓpħa. ne peccatoꝵ lubricatione uertantur.
& stante corpore runam sustinere uideat᷑
in corde. S iste lapsus elatio est quȩ iam
ꝓuectos famulos dĩ frequenter impellit
ad culpam. & dum aliquid sibi uidentur
cẽ: pessimo labuntur errore. Sequit᷑. neq
dormitet qui custodit te. Hoc ab humana
consuetudine translatiua figura dicitur.
Solent enim custodes fessi furtum pati.
quib grauis sompnus obrepserit. nec lu-¬
minib clausis uidere queunt. quando gre¬

Expanded text:
pedem tuum, neque dormitet qui custodit te. Cum superius a Domino sibi venire praesidium postulasset, subito conversus animae suae loquitur, ut in salutari petitione constanti robore perseveret. Pes enim est pars ultima corporis nostri, imperio mentis locorum nos permutatione transponens. Ad cujus similitudinem cogitationes quoque nostras pedes vocamus, per quas in bonas malasque partes accedimus. Hos ergo pedes, unde et diabolus lapsus est, unde primus homo corruit, ad animam suam loquens optat propheta, ne peccatorum lubricatione vertantur, et stante corpore ruinam sustinere videatur in corde. Sed iste lapsus elatio est, quae jam provectos famulos Dei frequenter impellit ad culpam, et dum aliquid sibi videntur esse, pessimo labuntur errore. Sequitur, neque dormitet qui custodit te. Hoc ab humana consuetudine translatitia figura dicitur. Solent enim custodes fessi furtum pati, quibus gravis somnus obrepserit; nec luminibus clausis videre queunt, quando gre
Abbreviated transcription (Latin):
Nec potest. eẽ. illic terminus. ubi erit sine
fine gaudendum. Conclusio
in tituli firmitate continuit. quã
bene supͣ se creuit. qui ad merita fortiora
conscendit. Uideamus quidin tercio ge¬
rat. qui hic custodiam diuͦ magno desi¬
derio postulauit. E.¬

Expanded text:
nec potest illic esse terminus, ubi erit sine nec potest illic esse terminus, ubi erit sine fine gaudendum. Conclusio intitubabili firmitate continuit! quam bene supra se crevit, qui ad merita fortiora conscendit! Videamus quid in tertio gerat, qui hic custodiam Domini magno desiderio postulavit.
Abbreviated transcription (Latin):
optatum est. ut dñi nuscdia custodirũ.
uenit ad sinem psalii. &. cuncta condi¬
sit. Dicit cuini dñs custodiat introitu
tum. Hoc martyrib dictum competeus
aduertimus. quoꝵ introitus a dño cuss¬
diendus est. ne aut tormentoꝵ molentiȩ.
ceclant. aut blandimentoꝵ illectione sedu¬
cantur. Quappt̾ merito optat ꝓpħa eoꝵ
introitum custodiri. qui sine dño nulla¬
tnus possunt. eẽ. castissimi. sicut in euũ¬
gelio dicit: Dum ueneritis ante principes
& potestates. nolite cogitare qͦmͦ aut quid
loquamni. dabitur enim uobis in illa
hora quomͦ aut quid loquamini. Subun¬
git quoq & exitum nuum. Ubi est tota
ꝑfectio. quando usq ad finem uitȩ ꝑma¬
uet in eis uera inreprehensibilisq confes¬
sio. sicut ait in euugło: Qui ꝑseuerauerit
usq in finem. hic saluus erit. Ipse gͦ tuet᷑
introitum. ipse custodit & critum. Et
ut uera ꝓfiteantur martyres. & ut nulla
pęnarum nunietate uincantur.S is li
consummationi uide qd̃ addidit: Ex hoc

Expanded text:
dia custodiret, venit ad finem psalmi, et cuncta conclusit. Dicit enim: Dominus custodiat introitum tuum. Hoc martyribus dictum competenter advertimus, quorum introitus a Domino custodiendus est, ne aut tormentorum violentia cedant, aut blandimentorum illectione seducantur. Quapropter merito optat propheta eorum introitum custodiri, qui sine Domino nullatenus possunt esse cautissimi, sicut in Evangelio dicitur: Dum veneritis ante principes et potestates, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini; dabitur enim vobis in illa hora quomodo aut quid loquamini . Subjungit quoque, et exitum tuum; ubi est tota perfectio, quando usque ad finem vitae permanet in eis vera irreprehensibilisque confessio, sicut ait in Evangelio: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Ipse ergo tuetur introitum, ipse custodit et exitum, ut et vera profiteantur martyres, et ut nulla poenarum nimietate vincantur. Sed isti consummationi vide quid addidit: ex hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uret te. neq luna ꝑ noctem. Elementa
quidem ista hanc habent naturam. ut cor¬
pora nr̃a adurant. quando estiuo fuerint
calore feruentia. S qmͣ non est hec ꝓphetȩ
uoluntas ut omino de qualitate corporis
sentiatur. qui animab semꝑ uult. eẽ. con¬
sultum. Diem & noctem quod est sol &
luna intelligaius aduersa uel ꝓsꝑa. quibꝰ
uita humani generis uaria uicissitudine
continetur. sicut & alio loco dictum est:
In die clamaui & nocte coram te. Signis¬
cat enim tociꝰ uitȩ tempus. quia claman¬
dum est semꝑ ad dñm. Ergo dñs non
ꝑmittit tales in reatum deduci. aut sem¬
dalo interueniente peruri. quando eis
custodiȩ suȩ prestat auxilium. Sic enim
isrłiticum ppłm beneficioꝵ suoꝵ iuneri
custodiuit. ut eum ꝑ diem nube ꝓtege¬
ret. & nocte ignea columpna lustraret.
Quod nunc facit occulte in serius sius.
sis uindicat. s etiam beatos facit. & ad c¬
lorum regna ꝑducit. Addidit quoq ab

Expanded text:
uret te, neque luna per noctem. Elementa uret te, neque luna per noctem. Elementa quidem ista hanc habent naturam, ut corpora nostra adurant, quando aestivo fuerint calore ferventia. Sed quoniam non est haec prophetae voluntas, ut omnino de qualitate corporis sentiatur, qui animabus vult semper esse consultum, diem et noctem, quod est sol et luna, intelligamus adversa vel prospera, quibus vita humani generis varia vicissitudine continetur, sicut et alio loco dictum est: In die clamavi, et nocte coram te ; significat enim totius vitae tempus, quia clamandum est semper ad Dominum. Ergo Dominus non permittit tales in reatum deduci, aut scandalo interveniente peruri, quando eis custodiae suae praestat auxilium. Sic enim Israeliticum populum beneficiorum suorum munere custodivit, ut eum per diem nube protegeret, et nocte ignea columna lustraret. Quod nunc facit occulte in servis suis, sis vindicat, sed etiam beatos facit, et ad coelorum regna perducit. Addidit quoque, ab
Abbreviated transcription (Latin):
num dexterȩ tuȩ. Manus commune no¬
men est. Ita enuim & dextera dicitur. & si¬
nistra.S hic merito dextera ponitur. ubi
dñs om̃ia ꝓspera ꝓmisisse monstratur.
Scriptum est enim in ꝓuerbiis. Longitu¬
do dierum & anni uitȩ in dextera eiꝰ. quod
est ȩterna felicitas. In sinistra autem cius
diuitiȩ & gła. quod scłi huiꝰ bona significat.
que tamen ab ipso dari posse n dubium ẽ.
Est quoq dextera cius. quando scĩ in ipsam
partem ad ꝑripienda munera segregantur.
Est sinistra. quando peccatores eterna pena
dampnandi sunt. Illi quia cęlestia desidera¬
uerunt. isti quia mundana secuti sunt.
Legimus quoq peccatores dexteram sibi fe¬
cisse quȩ tamen sinistra est. de quib idem
ꝓpħa in centesimo quadragesimo tercio psal¬
mo dicturus est. Os eoꝵ locutum ẽ uanita¬
tem. & dextera coꝵ dextera iniquitatis. Sed
illa uera dicenda est dextera. ubi gr̃a diiͦi
collata monstratur. Per diem sol non

Expanded text:
num dexterae tuae. Manus commune nonum dexterae tuae. Manus commune nomen est; ita enim et dextera dicitur, et sinistra; sed hic merito dextera ponitur, ubi Dominus omnia prospera promisisse monstratur; scriptum est enim in Proverbiis: Longitudo dierum et anni vitae in dextera ejus , quod est aeterna felicitas. In sinistra autem ejus divitiae et gloria, quod saeculi hujus bona significat, quae tamen ab ipso dari posse non dubium est. Est quoque dextera ejus, quando sancti in ipsam partem ad percipienda munera segregantur. Est sinistra, quando peccatores aeterna poena damnandi sunt: illi, quia coelestia desideraverunt; isti, quia mundana secuti sunt. Legimus quoque peccatores dexteram sibi fecisse, quae tamen sinistra est, de quibus idem propheta in centesimo quadragesimo tertio psalmo dicturus est: Os eorum locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis . Sed illa vere dicenda est dextera, ubi gratia Domini collata monstratur. Vers. 6. Per diem sol non
Abbreviated transcription (Latin):
absq dubitatione potentiam. In carnatio
siquidem eiꝰ est. sicut dicit ȩuu̾głm. Uerbũ
caro factum ẽ. & habitauit in nobis. Deitas
autem ipsiꝰ sicut idem ȩiugłista testatur:
In principio erat uerbum. & uerbum erat
apud dm̃ & ds erat uerbum. Hec qui ita
crediderit. erit ueracissimus isrł. & nͨ dor¬
mitabit neq obdormiet dãs. custodiens
quod udebatur fideliter expetisse. Notandũ
quoq quod sic ad animam uerba ista dixi¬
mus fuisse conuersa. ut tamen ad membra
eccłie aptissima collocaͣtione referantur. Di¬
cit enim: Dĩs eustodit te. ille uidelicet qͥ
fecit cęlum & terram. Et ne ista custodia
aliquid dubietatis habere potuisset. addi¬
dit. Diiͣs ꝓtectio tua. Ubi est enim diui¬
na ꝓtectio. quis dubitet securam illic. eẽ.
custodiam. Nam quod dixit. dñs custo¬
dit te diĩs ꝓtectio tua. figura est epemba¬
sis. quȩ latine iteratio nuncupatur. Hanc
autem quam memorat ꝓtectionem. ubi
esse possit eiudenter ostendit. id c̃ suꝑ ina¬

Expanded text:
potentiam. Incarnatio siquidem ejus est sicut dicit Evangelium Verbum caro factum est, et habitavit 432 in nobis : deitas autem ipsius sicut idem evangelista testatur: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Haec qui ita crediderit, erit veracissimus Israel; et non dormitabit neque obdormiet, Dominus custodiens quod videbatur fideliter expetiisse. Notandum quoque quod sic ad animam verba ista diximus fuisse conversa, ut tamen ad membra Ecclesiae aptissima collatione referantur. Dicit enim: Dominus custodit te, ille videlicet qui fecit coelum et terram. Et ne ista custodia aliquid dubietatis habere potuisset, addidit, Dominus protectio tua. Ubi est enim divina protectio, quis dubitet securam illic esse custodiam? Nam quod dixit, Dominus custodit te, Dominus protectio tua, figura est epembasis, quae Latine iteratio nuncupatur. Hanc autem quam memorat protectionem ubi esse possit, evidenter ostendit, id est, super ma
Abbreviated transcription (Latin):
quatinꝰ sic speretur in montib: ut tam̃
ꝑ illos auxilium nobis dnm prestare nos¬
camus. a quo est necessarium beneficium
& silutare presidium. in conuulsa felicitas.
sicut dicit apłs: Neq qui plantat c̃ aliqͥd
neq qui rigat. s qui incrementũ dat ds̃.
Et ne putares alterum dnm quod hoc

Expanded text:
quatenus sic speretur in montibus, ut tamen quatenus sic speretur in montibus, ut tamen per illos auxilium nobis Dominum praestare noscamus, a quo est necessarium beneficium et salutare praesidium, inconvulsa felicitas, sicut dicit Apostolus: Neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat, Deus . Et ne
Abbreviated transcription (Latin):
cit anima mea in atria drũ. Nam cum
dicit leuaui. ostendit se ad contemplatio¬
nem aliquam fuisse ꝓuectum. Leuare
eium est. aliquid ad altiora transferre.
Oculos meos utiq cordis aspectum. de
quib scriptum est. R. euela oculos mor.
& considerabo murabilia de lege tua. Et
illud. Preceptum dm̃ lucidum illumi¬
nans oculos. Nam si istos carnales aduer¬
tas. quid potuisset uide ꝓficere. si montis
consitos silius. aut saris squalentib de¬
gisset intendere: S hoc si spiritaliter in¬
quiras. om̃ino ꝓficuum est. ut oculos
cordis sui siue ad uiros scõs. siue ad libios
diuinos. siue ad sublimes angłos credat᷑
eleuasse. qui magnitudine & firmitate
sua uere montes sunt. Unde etiam com¬
petens sustinebatur aurilium. Sed ne
forsitan spem nr̃am in montib pons¬
remus predictis. seds uersus ostendit un¬
de nobis ueraciter prouenire possit auxi¬
lium. salutari ordine cuncta disponens.

Expanded text:
cit anima mea in atria Domini . Nam cum cit anima mea in atria Domini . Nam cum dicit, Levavi, ostendit se ad contemplationem aliquam fuisse provectum. Levare enim est aliquid ad altiora transferre. Oculos meos, utique cordis aspectum; de quibus scriptum est: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua ; et illud, Praeceptum Domini lucidum, illuminans oculos . Nam si istos carnales advertas, quid potuisset inde proficere, si montes consitos silvis aut saxis squalentibus elegisset intendere? Sed hoc si spiritualiter inquiras, omnino proficuum est; ut oculos cordis sui, sive ad sanctos viros, sive ad libros divinos, sive ad sublimes angelos credatur elevasse, qui magnitudine et firmitate sua vere montes sunt, unde etiam competens sustinebatur auxilium. Sed ne forsitan spem nostram in montibus poneremus praedictis, secundus versus ostendit unde nobis veraciter venire possit auxilium: salutari ordine cuncta disponens,
Abbreviated transcription (Latin):
natione succumberet. scdo ordine indubi¬
tanter sibi ꝓmittit. quod se integre no¬
uerat postulasse docens. ut quociens bona
fixo corde petimus. concedi nobis sine ali¬
qua dubitatione credamus.
dño. qui fecit cęlum & terram. Hinc cate
goricus sylogisinus fetu quodam more
auis excluditur ita: adiutorium ineum
a dii̾o qui fecit celum & terram. Omnis
cuius aditorium a dño ẽ qui fecit celũ
& terram. a uero dõ e adiutorium eius.
Aaiutorium gͥ meũ. a uero dõ est adiuto¬
rium. Nunc uerba psalii tractemus.
Quamuis est & in sodo gradu iam positꝰ
festinans tamen altiora conscendere. ocłos
suos ꝓpħa se leuasse dicit ad montes. ut
ostenderet tanto plus desiderare prȩmu
dñi. quanto ꝓbantur largitate concedi.
sicut in centesimo octauodecimo psalmo
inter alia dictum est: Concu punt ani¬
ma mea desiderare iustificationes tuas
iii omi tempore. Et in octogesimo tercu
psalmo positiun est: Concupiscit & desi¬

Expanded text:
natione succumberet. Secundo ordine indubinatione succumberet. Secundo ordine indubitanter sibi promittit, quod se integre noverat postulasse, docens ut quoties bona fixo corde petimus, concedi nobis sine aliqua dubitatione credamus. dgoricus syllogismus fotu quodam more avis excluditur ita: Adjutorium meum a Domino, qui fecit coelum et terram. Omnis cujus adjutorium a Domino est, qui fecit coelum et terram, a vero Deo est adjutorium ejus. Adjutorium igitur meum a vero Deo est adjutorium. Nunc verba psalmi tractemus. Quamvis esset in secundo gradu jam positus, festinans tamen altiora conscendere, oculos suos propheta se levasse dicit ad montes, ut ostenderet tanto plus desiderari praemia Domini, quanta probantur largitate concedi, sicut in centesimo decimo octavo psalmo inter alia dictum est: Concupivit anima mea desiderare justificationes tuas in omni tempore . Et in octogesimo tertio psalmo positum est: Concupiscit et defi
Abbreviated transcription (Latin):
icut nichil est noui Cant᷑ Gra¬
quod de istis titulis loqui possumus.
ita semꝑ est. ut de psalmis gradatim as¬
cendentib dicere debeamꝰ. Primo enim
in tribulatione positus ꝓpħa ad exemplũ
publicani illiꝰ. qui tunso pectore oculos
lenare nͨ audebat ad cȩlum liberari se pe¬
tiit a labiis iniquis & alingua dolosa. nẽ
autem respirans ad scđm gradum ꝓuectꝰ
oculos leuauit ad montes. ad intercessõres
utiq sc̃õs. quoꝵ suffragio munera suꝑna
mereretur. Hoc enim ex ꝑsona sua loquit᷑
ꝓpł. qui tameni & ipse mons erat. & patri.¬
archa mirabilis. S ido ꝑ istos gradus com¬
petenter ascendisse se retulit. ut nobis ig¬
norantib celestium uirtutum genera dis¬
tincta narratione monstraret. Diuisio.¬
Ropħa sicut diximus ad cȩlestẽ ierłm¬
diuina largitate conscendens. primo
membro ad scoꝵ merita eleuasse se dicit
ocłos suos. ut eoꝵ precib auxilia postulata
mereretur. Ne mens ipsius hostili impug¬

Expanded text:
icut nihil est novi quod de istis titulis loqui possimus, ita superest ut de psalmis gradatim ascendentibus dicere debeamus. Primo enim in tribulatione positus propheta, ad exemplum publicani illius qui tunso pectore oculos elevare non audebat ad coelum, liberare se petiautem respirans ad secundum gradum, oculos levavit ad montes, ad inteutique sanctos, quorum suffragio munera superna mereretupropheta, qui tamen et ipse mons erat, et patriarcha mirabilis; sed ideo per istos gradus competenter ascendisse se retulit, ut nobis ignorantibus coelestium virtutum genera distincta narratione monstraret. Propheta, ut diximus, ad coelestem Jerusalem conscendens, primo membro ad sanctorum merita elevasse se dicit oculos suos, ut eorum precibus auxilia postulata mereretur, ne mens ipsius hostili impug
Abbreviated transcription (Latin):
ussima. s illud malũ dicit qd̃ diuinĩ
gram tollit. animam ꝑdit. totasq diͦ
ꝓnussiones euacuat. Et qũi uouerat hx
scõs uiros dolorib ingentib fuisse crua¬
atos. corporisq disꝑtio ad martyrii pre¬
mia ꝑuenisse. adiecit. Custodiat aniniꝰ
tuam dñs. Quam solam seruat in sc̃s qͥ
corporis detr̾imento eterne lucis munen

Expanded text:
cit, quod divinam gratiam tollit, animam perdit, totasque Domini promissiones evacuat. Et quoniam noverat hic sanctos viros doloribus ingentibus fuisse cruciatos, corporisque dispendio ad martyrii praemia pervenisse, adjecit, custodiat animam tuam Dominus, quam solam servat in sanctis, qui corporis detrimento aeternae lucis munera
Abbreviated transcription (Latin):
&: qualem fundere monenur orations.¬
& causam nr̃am dño commendare. qui
nouit unicuiq digna rependere. S ut
hoc nͦ iracunde dictum quod depcationi
udetur. eẽ. contrarium potuisses accipe¬
re. sequitur miscd̾ia tua in ȩternũ. Quã
facias & illis qui nos ꝑsecuntur imm᷑a-¬
nit᷑. ut sicut nosꝓ tuo nomine uident᷑
affligere. ita & illi confessionis munere
cruciare debeat᷑ ad salutem. Rccipiunt

Expanded text:
et qualem fundere monemur oratio estet qualem fundere monemur oratio est, causam suam Domino commendare, qui novit unicuique digna rependere. Sed ut hoc non iracunde dictum, quod deprecationi videtur esse contrarium, potuisses accipere, sequitur, misericordia tua in aeternum, quam facias et illis qui nos persequuntur immaniter; ut sicut nos pro tuo nomine videntur affligere, ita et illi confessionis munere cruciari debeant a
Abbreviated transcription (Latin):
iugiter temptationib subiacetur. eoq
fit. ut. xp̃ianus uir dum patriam fu¬
turam desiderat. gaudia dilata suspirit
Uiiuficatur gͦ ppłs. dum in talib fuerit
angustiis constitutus. Uiuificabis enum
letificabis debet intelligi. quod ẽ contra¬
rium tribulanti. quiã reuera ille uunls
benedicitur. qui est eterni gaudii hila¬
ritate complendus. Sequitur. Et suprr
iram inimicoꝵ meoꝵ extendisti manũ
tuam. & saluum me fecit dextera tua.
De ꝑsecutorib dicit. qui quamuis irat
multa faciunt ppło fideli. s longe mau¬
ra recipiunt diuina retribuente iusti¬
cia. Nam & hii conuersi grauius qua
contristauerant affliguntur. & incipi¬
unt se iusti ꝑsequi. qui prius in nocen¬
tib parcere noluerunt. qui tam̃ se ꝓsi¬
tentur. eẽ. salualdos. quando inter pems
ꝑsecutoꝵ suꝑari nulla contrarietate po¬
misccłia tua in eternum. oꝑa maniuꝰ
tuarum ne despicias. Perfectam nimiꝰ

Expanded text:
jugiter tentationibus subjacetur; eoque jugiter tentationibus subjacetur; eoque fit ut Christianus vir, dum patriam futuram desiderat, ad gaudia dilata suspiret. Vivificatur ergo populus, dum in talibus fuerit angustiis constitutus. Vivificabis enim, laetificabis debet intelligi, 468 quod est contrarium tribulanti: quia revera ille vivus benedicitur, qui est aeterni gaudii hilaritate complendus. Sequitur, et super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua. De persecutor sed longe majora recipiunt, divina retribuente justitia. Nam et hi conversi gravius quam contristaverant affliguntur, et incipiunt se juste persequi, qui prius innocentibus parcere noluerunt: qui tamen se profitentur esse salvandos, quando inter poenas persecutorum superari nulla contrarietate pomisericordia tua in aeternum: opera manuum tuarum ne despicias. Perfecta nimis
Abbreviated transcription (Latin):
uicinior efficitur magnis nisib incli¬
natus. & ut hanc humilitatem in con¬
spectu eiꝰ p̃ciosam. eẽ. sentires: sequitur
& alta alonge cognoscit. Alta. suꝑba
terreret suꝑbos posuit. cognoscit. ne
putarent dementes incognitum. eẽ.
dõ quod malignis cogitationib operan¬
tur. Quod argum̾tum dicitur ex con¬
trario pulcherrima diuersitate collec̃¬
tum. Protimantur enim illi humiles
& fiunt suꝑbi om̃ino longinqur. S¬
ambulauero in medio tribulationis
uiuificabis me. & suꝑ iram inimicoꝵ
meoꝵ extendisti manum tuam. & sal¬
uum me fecit dextera tua. Cum dicit
beatus ppłs tribulationes suas dñi uir.¬
tute suꝑandas. ostendit in hoc scło fide¬
les eiꝰ multis cladib premi. sciens aurũ
ignib esse purgandum. p̾mium mu¬
liti post labores maximos dari. ipsam
quoq fidem premisso certamine coro¬
nandam. Nam & si ad tempꝰ ꝑsecutoꝵ
suspendatur iniquitas. diabolicis tamͦ

Expanded text:
ino autem vicinior efficitur magnis nisibus incliino autem vicinior efficitur magnis nisibus inclinatus. Et ut hanc humilitatem in conspectu ejus pretiosam esse sentires, sequitur, et alta a longe cognoscit. Alta superba terreret superbos, posuit, cognoscit, ne putarent dementes incognitum esse Deo quod malignis cogitationibus operantur. Quod argumentum dicitur ex contrario pulcherrima diversitate collectum. Proximantur enim illi humiles, et fiunt superbi omnino longinqui. tribulationis, vivificabis me; et super iram inimicorum meorum extendisti manum tuam, et salvum me fecit dextera tua. Cum dicit beatus populus tribulationes suas Domini virtute superandas, ostendit in hoc saeculo fideles ejus multis cladibus premi, sciens aurum ignibus esse purgandum, praemium militi post labores maximos dari, ipsam quoque fidem praemisso certamine coronandam. Nam si ad tempus persecutorum suspendatur iniquitas, diabolicis tamen
Abbreviated transcription (Latin):
bamus. Et considera quia se nͨ uidetur
sine magno malo a deuotione subducere.
qui głam potuit eiꝰ pͤdicationis audire.
Intelligant gͦ uidei quanto reatu tene¬
antur obnorii. cuiꝰ uerba nͨ mente capere.
s tantum aurib audire maluerunt.
est gła diiͦi. Cantica dñi sunt quȩ suꝑiꝰ
dixit miscdia & ueritas. sicut & alibi ait:
suoꝵ. qui pompas scłi respuentes ad mi¬
scłiam dñi toto se desiderio contulert᷑.
quippe diu est. ut scłm respuentes eiꝰ
laudes cantare nͣ desinant. qui pͥmi ho¬
minis inuia deserentes. ad salutares
se regulas transtulerunt. Qmͣ excelsꝰ
cognoscit. Superioris dicti cura secuta ẽ.
Dicit enim. cum sit dñs excelsus humilia
respicit. ne quis subiectoꝵ putaret nosse
ab excelso dño respici. cum se cognosceret
magna deuotione ꝓsterni. Non ẽ enim
similis humanȩ conditioni diuina po¬
tentia. Hic despicitur humiliatꝰ ꝓstratꝰ.

Expanded text:
bamus. Et considera quia se non videtur bamus. Et considera quia se non videtur sine magno malo a devotione subducere, qui gloriam potuit ejus praedicationis audire. Intelligant ergo Judaei quanto reatu teneantur obnoxii, cujus verba non mente capere, sed tantum auribus audire maluerunt. est gloria Domini. Cantica Domini sunt quae superius dixit, misericordia et veritas, sicut et alibi ait: suorum, qui pompas saeculi respuentes, ad misericordiam Domini toto se desiderio contulerunt. quippe Domini est, ut saeculum respuentes, ejus laudes cantare non desinant, qui primi hominis invia deserentes, ad salutares se regulas transtulerunt. Vers. 7. Quoit, et alta a longe cognoscit. Superioris dicti cura secuta est. Dicit enim, cum sit Dominus excelsus, humilia respicit: ne quis subjectorum putaret non se ab excelso Domino respici, cum se cognosceret magna devotione prosterni. Non est enim similis humanae conditioni divina potentia. Hic despicitur humiliatus prostrat
Abbreviated transcription (Latin):
dicit multiplicabis in animam ineam
uirtutem multam. passurum se osten¬
dit innumera. contra quȩ tam mrilti¬
plicia postulauit aucilia. Confiteant᷑
tibi dis̾e om̃s reges terre. qm̃ audiert̃
onũa uerlu oris tui. Ucnit ad scłam par
tem in qua depͣcatur ppłs beatoꝵ ut re¬
ges terrarũ in humilitate dño confite¬
antur: qmͣ illi om̃is suꝑbia ꝓbat᷑ exosa.
Reges terrȩ sunt. qui corꝑib suis diui¬
nitatis munere dominantur. Nam ille
rex uere n dicitur. qui uitiis seruire
monstratur. Quod uͦ addidit om̃s. spe¬
cialiter religiosos ac moderatos uiros
designat. quando multos reges gentiũ
iudemus aut uiciis feralib subdi. aut
praua religione maculari. Addidit qm̃
audierunt omia uerba oris mei. Dicit
qui reges debeant dño confiteri. scilicet
qui uerba eiꝰ audire meruerunt. Audi¬
re enun ad illos ꝑtinet qui obedientes
esse noscuntur. qm illos audisse ñ dicimꝰ.
quos contumaces sacris iussionib appro¬

Expanded text:
dicit: Multiplicabis in animam meam dicit: Multiplicabis in animam meam virtutem multam, passurum se ostendit innumera, contra quae tam multiplicia postulavit auxilia. Vers. 5. Confiteantur tibi, Domine, omnes reges terrae, quoniam audierunt omnia verba oris tui. Venitcatur populus beatorum ut reges terrarum in humilitate Domino confiteantur, quoniam illi omnis superbia probatur exosa. Reges terrae sunt qui corporibus suis Divinitatis munere dominantur. Nam ille rex vere non dicitur, qui vitiis servire monstratur. Quod vero addidit, omnes, specialiter religiosos ac moderatos viros designat, quando multos reges gentium videmus aut vitiis feralibus subdi, aut prava religione maculari. Addidit, quoniam audierunt omnia verba oris tui. Dicit qui reges debeant Domino confiteri, scilicet qui verba ejus audire meruerunt. Audire enim ad illos pertinet qui obedientes esse noscuntur: quoniam illos audiisse non dicimus, quos contumaces sacris jussionibus appro
Abbreviated transcription (Latin):
catum est enim suꝑ nos nomen diͦi.
cum nobis culturȩ ipsiꝰ uirtꝰ in notuit.
Omia enim scła designat. cum & in scĩs
patrib nr̃is nom eiꝰ magnificatum ẽ:
& maxime temporib xp̃ianis. quando
frons nr̃a sacri chrismatis unctione sig¬
nata est. Et intende quia duos uersus
simul posiuimus ꝓ contextione uerboꝵ.
ut una complexio contineret. qͦs unus
Dies hic significatur lucida sinceraq peti¬
cio. quam ñ cupiditas nubilat. nͨ auaritra
ulla confundit. s: de illo sole radiat. qui
om̃s caligines mortalitatis emiͥ ndat: In
talib gͥ peticionib deuotus se ppłs p̃cat᷑
audirĩ. quatinꝰ uirtute dñi completꝰ.
ꝑsecutoꝵ euadere mereatur insidias.
Nam si ad litteram uelis accipere. num¬
quid nobis tempore noctis orandum ñ
est. maxime cum tunc diabolicis fraudi¬
bus impetamur. d Fideli autem xp̃iano
semꝑ est dies. cum splendidis ac claris
supplicationib contendit audiri. S cũ

Expanded text:
catum est enim super nos nomen Domini, catum est enim super nos nomen Domini, cum nobis culturae ipsius virtus innotuit. Omnia enim saecula designat, cum et in sanctis Patribus nostris nomen ejus magnificatum est; et maxime temporibus Christianis, quando frons nostra sacri chrismatis unctione signata est. Et intende quia duos versus simul posuimus pro contextione verborum, ut una complexio contineret quos unus Dies hic significatur lucida sinceraque petitio, quam non cupiditas nubilat, non avaritia ulla confundit; sed de illo Sole radiat, qui omnes caligines mortalitatis emendat  ed., emundat. In talibus ergo petitionibus devotus se populus precatur audiri, quatenus virtute Domini completus, persecutorum evadere mereatur insidias. Nam si ad litteram velis accipere, nunquid nobis tempore noctis orandum non est, maxime cum tunc diabolicis fraudibus impetamur? Fideli autem Christiano semper est dies, cum splendidis ac claris supplicationibus contendit audiri. Sed cum