comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stoici opinationẽ iepridiarũt Opinari oiũ ee stire quod uestras
non est opus sapiẽtis sed semerarii potrus ac scula eigo
neq stiri quicꝙͣ posest ut socrates docuit. neq opinari opeetet
citur que płie plcipes suerũt ad abdnũbas ut uideat ᷑  iã pͥi
ius arms esse iõiecta. In multas sectps pħia diuisa est et õs
uaria sentiũs In qua ponimus u̾itatẽ. In ouribus certe non
potest. Desiguemus quãlibet Nẽpe in cet̾is oĩlus sapĩa non
erit Traustanius ad ceteras. Erdem modo ccerdquid uni cab̾iniꝰ
ceteris auseremus. Ana queqeiua secta om̃es alias cuertit ut se sucas
cõfirmet. Nec ulli alteri sapere concedit ne desipere sãcratir Sed
sicur alias toilit sit ip̃a quo ab oĩbus alas collitur Nichi lominꝰ eĩa¬
pħ sunt qui c̃ã tulticie accusãt Quãtũq laudaueris ueram ꝙ dixis
laudãti an multis uinꝰ alterius ignorantĩã calpãtibus Rectus

Expanded text:
Stoici opinationem repudiarunt. opinari enim te scire quod nescias Stoici opinationem repudiarunt. opinari enim te scire quod nescias non est sapientis, sed temerarii potius ac stulti. ergo si neque sciri quicquam potest, ut Socrates docuit, neque opinari oportet, iae principes fuerunt, sed ab omnibus, ut iam uideatur iam pridem suis armis esse confecta? in multas sectas philosophia diuisa est et omnes uaria sentiunt. in qua ponimus ueritatem? in omnibus certe non potest. designemus quamlibet: nempe in ceteris omnibus sapientia non erit. transeamus ad singulas: eodem modo quidquid uni dabimus, ceteris auferemus. una quaeque enim secta omnes alias. euertit, ut se suaque confirmet, nec ulli alteri sapere concedit, ne se desipere fateatur: sed sicut alias tollit, sic ipsa quoque ab aliis omnibus tollitur. nihilomin sunt qui eam stultitiae accusant. quamcumque laudauerisu eramque dixerilaudanti an multis unius alterius ignorantiam culpantibus? rectius
Abbreviated transcription (Latin):
limus id quod nesciamus quale At opiare Uerũ non opus est
longe posita conquir̾e unde nomo fortasse ueniat que nos redar¬
guat. Age opinemus quid onĩt. In foro geratur quid Iucuria:
Lougĩ est id quoq dicamus Int̾ posito hno pariete quid fiat.
Nemo id potest scire insi qui audierit autuiderit Aulligigitur
audet id dice qr statim non ubis sed re ip̃a pñti refutabitur
Atqui hoc idem faciũt pħi qui disputant in celo qud agatur: Sed
eo se ĩpune id facere arbitrant ͤ qr iullus existit que enoies eoꝵ
arguat Ꝙ si existimarẽt destensurũ alequen qui ees delarire
aut mẽtiri doceret Nũꝙꝙͣ suicꝙͣ de hes rebue quas stur nõ pũs
disputarẽt Nec tamen ideo selicior putanda est eoꝵ ĩprudericia¬
ipudencia et audacia st non uedargiuitur. Redarguit eũe
deus cui soli ueritas nota est licet cohiberx indeatur eam que
hõmii est sapĩam pro aẽma sculticia cõpritãs ¶ Necte igr̃ zeno ac

Expanded text:
limus id quod nesciamus quale sit opinari. uerum non opus est limus id quod nesciamus quale sit opinari. uerum non opus est longe posita conquirere, unde nemo fortasse ueniat qui nos redarguat. age opinemur quid nunc in foro geratur, quid in curia. longum est id quoque. dicamus interposito uno pariete quid fiat: nemo id potest scire nisi qui audierit aut uiderit. nullus igitur audet id dicere, quia statim non uerbis, sed re ipsa praesenti refutabitur. atquin hoc idem faciunt philosophi, qui disputant in caelo quid agatur, sed eo se inpune id facere arbitrantur, quia nullus exsistit qui errores eorum coarguat. quodsi existimarent descensurum aliquem qui eos delirare ac mentiri doceret, numquam quicquam de iis rebus quas scire non possunt disputarent. nec tamen ideo felicior putanda est eorum inpudentia et audacia, quia non redarguuntur: redarguit enim deus, cui soli ueritas nota est, licet coniuere uideatur, eamque hominum sapientiam pro summa stultitia computat. Recte igitur Zenon ac
Abbreviated transcription (Latin):
sola Nam unde abest scia id totũ possidet opĩatio. Id eiũ
opinatur quisq quod nescit . Illa eiũ qui de rebus nn libres dissore¬
lant opmãtur ita esse ut dispritãt. Nestrũt igitur uitatẽ
qũi stiencia certiest opimatio incerti ¶Ca. uii.¬
Dedeamus ad superius illud exempłũ. Age opinem᷑
de statu ⁊ qualitate urbis illius que nobis rebris
oĩbus preter nomen ignota est. Uerisie est in plano sitã
Si cũ hec disseruermius alius contraria disputabit et cũ
hic quoq perorauerit surget tercius et alui deinceps et
oꝑmabũtur multo disparra ꝙͣ nos opinati sermius. Quid
ige ex oñubus erit uerius: fortasse nichil. At diã dicta
sunt que In reꝵ naturã cadũt ut necẽe It aliquid eorrun
esse uni. At nescietur quis uerũ dixerit. Potest fieri ut õs
parte aliqua errauerit ex parte altegrĩt ueritatẽ stulti
ergo sumus si hoc dispretando queranius Cutest eiue suꝑuemire
aliquis qui opiões nr̃as derideat nosq pro ĩlons halert. quibe¬

Expanded text:
 Nam unde abest scientia, id totum possidet opinatio. Id enim opinatur quisque, quod nescit. Illi autem, qui de rebus naturalibus disputant, opinantur ita esse, ut disputant. Nesciunt igitur veritatem; quoniam scientia, certi est, opinatio, incerti. Redeamus ad illud superius exemplum. Age, opinemur de statu et qualitate urbis illius, quae nobis rebus omnibus praeter nomen ignota est. Verisimile est, in plano sitam,sed cum haec dixerimus, alius contraria disputabit et cum hic quoque perorauerit, surget tertius et alii deinceps et opinabuntur multo disparia quam nos opinati sumus. quid ergo ex omnibus erit uerius? fortasse nihil. \'at omnia dicta sunt quae in rerum naturam cadunt, ut necesse sit aliquid eorum esse uerum.\' at nescietur quis uerum dixerit. potest fieri ut omnes ex parte aliqua errauerint, ex parte adtigerint ueritatem. stulti ergo simus, si hoc disputatione quaeramus: potest enim superuenire aliquis qui opiniones nostras derideat nosque pro insanis habeat, qui ue
Abbreviated transcription (Latin):
Uetus quod stiam abi uendictaꝵ alterũ nouũ orpugnãs quod ea
detinhit In hus duobus gu̾elius uideo dissidiũ et quasi ciuile bellũ
sapiam q antiquũ periclitari que distrahi non potest inqua
parte Iudiciũ ponimuos Si natura ee ꝑ strri pt̃ hoc turonũ cat̾ua
iteribit Si non potest uet̾ani cõficiẽtur Si pares fuerĩt Alichilos

Expanded text:
num illut uetus, quod scientiam sibi uindicat, alterum nouum repugnans, quod eam detrahit. in his duobus generibus uideo discidium et quasi ciuile bellum: sapientiam, quae distrahi non potest, in qua parte ponemus? si natura rerum sciri potest, haec tironum caterua interibit; si non potes
Abbreviated transcription (Latin):
nos scure cõiuncis etideo non osse sapiẽtes quia auchil sciamus ig̃r
ne tue quid sapieus oti qr ie quoq cõslaris uichil scire Quidergo
idit. Alu putauerũt posse sciri oĩa et sapietes uitis nõ fue¬
rũt Alii ichil et ne hii quid sapieas slerũt Illi quia plus soi
dederũt hii quia nuuus Utrrsq in utrm̃q parte modus defuit
Ubi ergo sapĩa est: It neq oĩa seire putes qd̾ est dee neq oĩa
nestirr quod pecudis. Est oñi alisuid iurdiũ quod it hõĩs idest
scia cũ ignoratõe cõlũtta et tiuperata Sciã in nobis ab aĩo
est qui oritur e celo Iguoratio a corpore quodorit᷑ ex terra
Unde nolis et cũ deo ⁊cũ aĩalibus est aliqua coitas Ita quĩ
ex lus duolus cõstamius eleuẽtis quoꝵ alterũ luce preditũ
alterũ tenebris. pars nobis data est sc̃re pars ignor antre

Expanded text:
nos scire conuincis et ideo non esse sapientes, quia nihil sciamus, ergo nos scire conuincis et ideo non esse sapientes, quia nihil sciamus, ergo ne tu quidem sapiens es, quia te quoque confiteris nihil scire: quid ergo idit. alii putauerunt posse sciri omnia: sapientes utique non fuerunt; alii nihil: ne hi quidem sapientes fuerunt: illi, quia plus homini dederunt, hi, quia minus; utrisque in utramque partem modus defuit. ubi ergo sapientia est? ut neque omnia scire te putes, quod est dei, neque omnia nescire, quod pecudis. est enim aliquid medium quod sit hominis, id est scientia cum ignoratione coniuncta et temperata. scientia in nobis ab animo est, qui oritur e caelo, ignoratio a corpore, quod ex terra; unde nobis et cum deo et cum animalibus est aliqua communitas. ita quoniam ex his duobus constamus elementis, quorum alterum luce praeditum est, alterum tenebris, pars nobis data est scientiae, pars ignorantiae.
Abbreviated transcription (Latin):
que strre nos nãtura ip̃a et uslis firques et uite nec ssitas aogit
Itaq pareudum est: iusi stias que ad intam auus utilia ut apetas
tlieuit Nam solis ac luno uarri cursus ac meatus siderauq et iõ
tp̃i depichensa est et natura corpoꝵ a medicis herbaꝵ q uires
ab agricalis nauura terraꝵ necuõ imbyeũ futuroꝵ ac tẽpestatũ
sigua collicta sius Uulla deiiq ars est quę non scra constit de¬
niterdũ plus sãpit quia tartũ quãtũ plus opus est sapit asͦ
si queras utrũ stiat aliquid an ne: Nichil dicet se stire q̃ nestiat
fatẽbr nestire que nestiat Recte ergo alieꝵ sustalit disciplinas
ad non recte sidaiut suam Iguoratio oiũ reꝵ oñq non porest
esse sãpoĩa cuꝰ est scire ꝓriũ Ita cũ phos ex puguauer. ucdo¬
nchil seire. Naui qui alios reprehendit ꝙ uestiẽs ip̃e debet soiẽs ese
Cũ aũs nchil sc̃ĩat que peru̾sitas que ue isolencia est / ab id ipia
se pħr cũstiburrs pp quod cetos talat Possunt oĩi sic de fende uarichil

Expanded text:
re, et usus frequens, et vitae necessitas cogit. Itaque pereundum est, nisi scias, quae ad vitam sunt utilia, ut appetat, quae usus invenit. Nam solis ac lunae varii cursus, et meatus siderum, et ratio temporum deprehensa est, et natura corporum a medicis, herbarumque vires, et ab agricolis natura terrarum, nec non imbrium futurorum, ac tempestatum signa collecta sunt. Nulla denique ars est, quae non scientia constet. Deinterdum plus sapit; quia tantum, quantum opus est sapit. A quo si quaeras, utrum sciat aliquid, an nihil, dicet se scire, quae sciat, fatebitur se nescire, quae nesciat. Recte ergo aliorum sustulit disciplinas, sed non recte fundavit suam. Ignoratio enim rerum omnium non potest esse sapinihil scire. Nam qui alios reprehendit, quod nesciant, ipse debet sciens esse. Cum autem nihil sciat, quae perversitas, quaeve insolentia est, ob id ipsum e propter quod ceteros tollat? possunt enim sic respondere: \'si nihil
Abbreviated transcription (Latin):
tibus sepe cõminuũtiꝵ et cõsampta ĩtendio labũtur in
cinerem Et plerũq isi sua illis magnitudo subuenierit aut
custodia diliges Apserit in predam furibus cedr̃t Que
ig̃i ĩsama est eatmmere quibus aut ruene aut ignes aut
presidia decurrere queip̃a cũ uolantur ĩulta sũe mis a
poletibus uindicẽtur. Ibi eigo uitas estlibi nulla uis ad¬
haiben p̃t religiomi. ubi nichil quod uiolari posie apucet bbi
sacrilugtũ fieri non p̃t. Quid quid aũt oculis maribus qi ses¬
iectũ est id uero quia fragile est ab õĩ rõe ĩ mortalitatis ali¬
enuni est

Expanded text:
tibus saepe comminui solent et consumpta incendio dilabuntur in tibus saepe comminui solent et consumpta incendio dilabuntur in cinerem et plerumque, nisi sua illis magnitudo subuenerit aut custodia diligens saepserit, in praedam furibus cedunt. quae igitur insania est ea timere, pro quibus aut ruinae aut ignes aut praesidia decurrere, quae ipsa cum uiolantur inulta sunt, nisi a colentibus uindicentur? ubi ergo ueritas est? ubi nulla uis adhiberi potest religioni, ubi nihil quod uiolari possit apparet, ubi sacrilegium fieri non potest. quidquid autem oculis manibusque subiectum est, id uero quia fragile est, ab omni ratione immortalitatis alienum est
Abbreviated transcription (Latin):
unt interiu falsa ut cepimus detegamus Qaud igit
maiestatis possuut hr̃e simulatra que fuerũt ĩ honũta
potestate uel ut aliud fieres uel ut oĩo ne ficrẽt. Idcueo
apud oratiũ priapus Ita loquit᷑ Osim truntus eram fi¬
culnꝰ nutile siguũ cũ faber ĩtertus stãnũ faceres ne
pͥapũ Matuit esse dẽũ deus hde furuẽ q auiũq maxiia
formido Quis non sit hoc tanto castode securus: tures ei
tam stulti sũt ut priapi pectiginẽ tentiginẽ tnuieãt cũ aues
ip̃e quas terrore falcis aut inguinis abigi existmĩat simula¬
cuis fabrefactis idest hõi plane siłibus insidant indificent
ĩquinent Sed flacus ut sacirici carm̃ĩs scriptor derisit hono
srd aniliter desipit cũ in illis emendatissĩs librs eciam ficui
hoc Iubet Ett custos furũ atq auiũ cũ falce saligna helles¬
pontiati seruet tutela priapi¬
¶dorant ergo morealia a mortalibus facta traugiẽi
cremari et perire possũt.Nam et tectis uetustate labẽ¬

Expanded text:
unc interim falsa ut coepimus detegamus. Quid igitur maiestatis possunt habere simulacra, quae fuerunt in homunculi potestate uel ut aliud fierent uel ut omnino ne fierent? idcirco aput Horatium Priapus ita loquitur: olim truncus eram ficulnus, inutile lignum cam faber incertus scamnum faceretne Priapum, maluit esse deum. deus inde ego, furum auiumque maxima formido. quis non sit hoc tanto custode securus? fures enim tam stulti sunt, ut Priapi tentiginem timeant, cum aues ipsae, quas terrore falcis aut inguinis abigi existimant, simulacris fabre factis id est hominum plane similibus insidant nidificent inquinent. sed Flaccus ut satirici carminis scriptor derisit hominsed aniliter desipit, cum in illis emendatissimis libris etiam fieri hoc iubet: et custos furum atque auium cum falce saligna Hellespontiaci seruet tutela Priapiadorant ergo mortalia aut a mortalibus facta: frangi enim cremari perire possunt. nam et tectis uetustate laben
Abbreviated transcription (Latin):
unc ad pucipiũ mondi ueu̾tani. Cũ crgͣo iuis hominũ
cepissit in crestere prourdẽs deus ne frrudibus sus
abolus cui ab inicio dederat cerre p̃tatem uel corrũperet
hoieu uel disperderet quod in exordio fecerat misit augelos
ad tutelam cultũ q generis hũar Quibus precepit᷑ ante
Sĩa ne terre contagione maculati substancie celestis amitterẽt¬
dignitãtẽ Scilicet id̾ eos fac̾e prohibuit quod sciebat ẽẽ factuuis
ut ueniani sperare non possent. Itaq illos cũ hõibus om̃es cõmo¬
rates dñator ille terre fallacissimus cõsiretudĩe ip̃a paulatim ad
Uicia illexit et muilieꝵ congressibus enquinauit. Tum In cełi
ob peccata quibus se t̾mers erãt non recepti ceciderũt in terrã
Sic cos dyabolus ex augelis dei suos fecit satellites ac mĩstito
Qui aũt suut ex hus procreati neq augeli neq hoĩes fuerĩt
Sed iuedĩa quãdam naturã gerẽtes non suut ad infcris re

Expanded text:
cipium mundi reuertamur. Cum ergo numerus hominum coepisset increscere, prouidens deus ne fraudibus suis diabolus, cui ab initio dederat terrae potestatem, uel corrumperet homines uel disperderet, quod in exordio fecerat, misit angelos ad tutelam cultumque generis humani: quibus praecepit ante omnia, ne terrae contagione maculati substantiae cdignitatem. Scilicet id eos facere prohibuit, quod sciebat esse facturos, ut veniam sperare non possent. Itaque illos cum hominibus commorantes dominator ille terrae fallacissimus consuetudine ipsa paulatim ad vitia pellexit, et mulierum congressibus inquinavit. Tum in coelum ob peccata, quibus se immerserant, non recepti, ceciderunt in terram. Sic eos diabolus ex angelis Dei suos fecit satellites, ac ministros. Qui autem sunt ex his procreati, quia neque angeli, neque homines fuerunt, sed mediam quamdam naturam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tauen falsa dicentem coarguere uon potest insi qui sciebet
ante quid uerũ sit Qued archisillas ueritate non cogruta fac̾e̾
conatus Eroduxit ge nus ph̃it asestatuẽ quod latio ĩstabłe hol ĩconstãs
possuus dic̾e. Ut oruĩ nichil stiend sit aliquid stire neoee est Alcon s
nichil oĩo stias id ip̃mu stui iichi posse tolletur. Ita qui ucł ulut
sentencie loco prouũtiat iuchil stiri tãquã perçept̃a pro ltetru
Et trgitũ Ergo aliquid seur potest / Huic Ille est illud quod instols̃
ꝓponi solet ini asistate guis exeuipłu Sõpniasse quẽdã nr õpiiis
arderet Si ciũ crediderit bũ aguit᷑ at non credend̃ sit Siañt¬

Expanded text:
sed tamen falsa dicentem redarguere non potest nisi qui scierit sed tamen falsa dicentem redarguere non potest nisi qui scierit ante quid uerum sit. quod Arcesilas ueritate non cognita facere conatus introduxit genus philosophiae asystatum, quod latine instabile uel inconstans possumus dicere. ut enim nihil sciendum sit, aliquiomnino nihil scias, id ipsum, nihil sciri posse, tolletur. Itaque qui velut sententiae loco pronuntiat, nihil sciri, tanquam praeceptum profitetur et cognitum, ergo aliquid sciri potest. Huic simile est illud, quod in scholis proponi solet in asystati generis exemplum; somniasse quemdam, ne somniis crederet. Si enim crediderit, tum sequitur ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nicos ex rebus obsturis arguiuẽtati sunt nullã esst stiañ
et exemplis paucaꝵ reꝵ ĩcemphẽ sibiliũ cõterite aiplexi suuit
ignorãtia tauꝙͣ scĩam totam sustulessent qr in parte sustule¬
rant Phisici cõtra ex hus que aperta suet argumẽtũ tra¬
hebant sciei posse gĩa. Contenti q perspienis ret mebãt sciam
con sertis manibus uelortiuẽt uel erpiũt non uiderũt In
puedio cõstitutã fore que illos ad sapĩau tũsiar ¶ca.i
principi sticoꝵ at totau phĩam euerteret auctore so¬
crãte Iuscepir hãc sentenciã ut a Romaret inchilsciri posse
erueptau esse atis ĩẽtaui uitãtẽ uidelicet quia muartalis su̾a̾t
illa sapĩa paucis ꝙ ãse tp̃ius instituta ad sũmũ Iau ĩdieiuctũ
perueuerat ut eciã uocio cõsenesteret ac periret Extitit ie
deflorescentem Recte q archisillas uidit arrogãtes uel potus
scultos esse qui putent stram uitatis cõiecturis posse eõpichãs

Expanded text:
icos ex rebus obscuris argumentati sunt, nullam esse scientiam, et exemplis paucarum rerum incomprehensibilium contenti, amplexi sunt ignorantiam; tanquam scientiam totam sustulissent, quia in parte sustulerant. Physici contra ex iis, quae aperta sunt, argumentum trahebant, omnia sciri posse, contentique perspicuis, retinebant scientiam; consertis manibus vel retinent, vel eripiunt, non viderunt, in medio constitutam fore, quae illos ad sapientiam transmittereprincipi Stoicorum, ut totam philosophiam everteret, auctore Socrate, suscepit hanc sententiam, ut affirmaret nihil sciri posse. erutam esse atque inuentam ueritatem. uidelicet quia mortalis fuerat illa sapientia paucisque ante temporibus instituta ad summum iam incrementum peruenerat, ut iam necessario consenesceret ac periret, extitit renficeret iam deflorescentem, recteque Arcesilas uidit adrogantes uel potius stultos esse qui putent scientiam ueritatis coniectura posse conprehendi.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit euipere ut r̃a domi ab scondos Naui sibi illlm profecto nõ
ad mut que aliquid asseoniat ut cet̾is adimat Sed nchil agit
Apparet euĩ ac fureui suũ pradit Quãto faceret sapẽtiꝰ acłeus
si exceptõr fucta diceret tãs uõrs q dũtapat reꝵ celestiu ac
naturaliũ qr suut abdite nesc̃iri posse qr nullus doceat Nlec
queri oporte qr ẽcẽtri queiedo non possiuet. Qua exceptoe
iitposita et phisicos admomu sit ue quererẽt ea que madum
excedẽrẽt cogitatĩs hũaues et srĩpiũ calũpius inudia liba̾ /et

Expanded text:
uoluit eripere, ut eam domi absconderet — nam sibi illam profecto non adimit qui aliquid adfirmat, ut ceteris adimat —: sed nihil agit; apparet enim ac furem suum prodit. quanto faceret sapientius ac uerius, si exceptione facta diceret causas rationesque dumtaxat rerum caelestium seu naturalium quia sunt abditae nec sciri posse, quia nullus doceat, nec quaeri oportere, quia inueniri quaerendo non possint. qua exceptione interposita et physicos admonuisset, ne quaererent ea quae modum excederent cogitationis humanae, et se ipsum calumniae i
Abbreviated transcription (Latin):
et omeui uitam suã nichil aliud ꝙͣ in eloquendo peragant
aliquo actu suerit quo bim suam exteat ĩams e falsa est
Necteq tullius ciiles uiros qui rem publicam gub̾nẽt
qui urles aut noras constituant aut cõstitutas equitase
tueantur qui salutem libertatem q ciuiũ uel boiis legi¬
hus uel salubribus concius uel iadicus grauibus conser¬
uent phĩe doctoribus prefert Bonos cĩ face oporst
potius ꝙͣ iniclusos in aegielis facienda p̾cipere que ne ip̃i
quid faciũt qui loquũtur Et qm̃ se a ueris accibus remo

Expanded text:
et omnem suam vitam nihil aliud quam in eloquendo peragant, et omnem suam vitam nihil aliud quam in eloquendo peragant, aliquo actu fuerit quo vim suam exerceat, inanis et falsa est; recteque Tullius civiles viros, qui rempublicam gubernent, qui urbes aut novas constituant, aut constitutas aequitate tueantur, qui salutem libertatemque civium vel bonis legibus, vel salubribus consiliis, vel judiciis gravibus conservent, philosophiae doctoribus praefert. Bonos enim facere oportet potius quam inclusos in angulis facienda praecipere, quae ne ipsi quidem faciunt, qui loq
Abbreviated transcription (Latin):
ullo pudore concurreret Quid ergo int̾ fuit quo aĩo plus
ad iueretircẽ frmosissuuã cõmraret cũ oĩs pplũs et riuales
sui uiderent oñibus perdias negiciorem. Nec satis ficit Ita ui¬
uere ad eciam docere libidines cexit ac mores suos de lura¬
nari ad stolas traustulit disserẽs uoluptatem corpors esse
sii mũ bouũ Que doctrina execrabilis et pudenda Nan h
crinçis loquar quibus in ꝓpaculo coire cũ cõuigib mos
fuit Quid mirũ si a canibus quoꝵ intam imntant᷑ ecr̃a
uocabuliẽ nomenq traxerũt Ulullũ ergo In sac disciphna
magisteriũ uirtutis est Cũ ecĩa illi qui honestiora p̾cipũt
aut non faciũt ip̃i que suadent aut si faciũt quod raro
accidit non discipliua eos ad rectũ ed natura ꝑroducit
que sepius eciã indoctos impellit ad lauden erũ cciam¬
cũ se ppetue desidie tradaut nullã ꝙ uirtutem capestant

Expanded text:
ullo pudore concurreret. quid ergo interfuit quo animo philosophus ullo pudore concurreret. quid ergo interfuit quo animo philosophus ad meretricem famosissimam commearet, cum eum populus et riuales sui uiderent omnibus perditis nevere: sed docere etiam libidines coepit, ac mores suos de lupanari ad scholam transtulit, disserens voluptatem corporis esse summum bonum. Quae doctrina execrabilis et pudenda, non iCynicis loquar? quibus in propatulo coire cum conjugibus mos fuit. Quid mirum, si a canibus, quorum vitam imitantur, etiam vocabulum nomenque traxerunt? Nullum igitur in hac disciplina magisterium virtutis est, cum etiam illi, qui honestiora praecipiunt, aut non faciant ipsi quae suadent, aut si faciunt quod raro accidit non disciplina eos ad rectum, sed natura perducat, quae saepius etiam indoctos impellit ad laudem. CAcum se perpetuae desidiae tradant, nullamque virtutem capessant,
Abbreviated transcription (Latin):
tenet uicioꝵ sed procimia curpitudis sue fuigũt ut ecia honeste
non probabit ut eciã ad maiora transitid ĩuerat nec reliuquet
bonos mores ad tempori aptabit et quibus alie utũtur ii gło¬
riam aut boluptatẽ utetur agende rei gr̃a. Denide paulo post
Gĩã que luxuriosi faciũt que ꝙ ĩperiti faciet et sapiẽs ad nõ
eodem modo codemꝙ pposito at nchil tnterest quo aĩo facias
quod fecisse hiciosũ est cnia facta cernũtur acꝯ non bidetiar
Ariscippo tyrenaicoꝵ magr̃o cũ larde nobili scorto fuit cõsictudo
Quod flagiciũ graius ille phr̃e doctor sic de sendebat ut diceret
multũ inter se ⁊ ceceros laidis amatores interesse ꝙ ip̃e habe̾t
laidem alu a laide haberentur. O p̾ciara ⁊ bonis Inatanda
sapĩa. Huc uero liberos in disciphuã dares it discerẽt hr̃e
sĩs Iuuẽtus doctoris exemplo et auctoritate cormupta sine

Expanded text:
tenet, sed patrocinia turpitudini suae fingunt, ut etiam honeste tenet, sed patrocinia turpitudini suae fingunt, ut etiam honeste  quae non. probabit, ut etiam ad maiora transitum inueniat, nec relinquet mores bonos, sed tempori aptabit, et quibus alii utuntur in gloriam aut uoluptatem, utetur agendae rei causa. deinde paulo post: omnia quae luxuriosi faciunt quaeque inperiti, faciet et sapiens, sed non eodem modo eodemque proposito. atquin nihil interest quo animo facias quod fecisse uitiosum est, quia facta cernuntur, animus non uidetur. Aristippo Cyrenaicorum magistro cum Laide nobili scorto fuit consuetudo. quod flagitium grauis ille philosophiae doctor sic defendebat, ut diceret multum inter se et ceteros Laidis amatores interesse, quod ipse haberet Laidem, alii a Laide haberentur. o praeclara et bonis imitanda sapientia! huic uero liberos in disciplinam dares, ut discerent habere omnis iuuentus doctoris exemplo et auctoritate corrupta sine
Abbreviated transcription (Latin):
Seuitate et Iactatione ut huis suerit non didicisse melus alios pecu¬
m̃e cupidos alios głie multos libidiũ struos ut cũ eoꝵ uita
mirabiliter pugnet or̃o.
epos quoq cornelius ad eundem ciceronẽ Ita stribit Tantũ
uite per fectricem/ ut nullis magis existimeu opus esse magois¬
recte uiuendi ꝙͣ plerisq qus in ea disputando uer santur. Iudeo
em̃ magia partem coꝵ qui in scola depudore decotmencia
pcipiant a rgutissiẽ eosdem In õmi libidinũ cupiditatibuse
uiero Item seueca in exortatõibus pleriq inquit dħoꝵ¬
tales sut ut sint diserti In cõuiciũ suum Quos ⁊ audias
in auartiã ini libidie in ãbicionem peronãtos udiciũ sinus¬
prosessos putes adeo redũ dauit ad ixes maledicta in publitũ
pissal Quos non aliter Iutueri decet ꝙͥ meditos quoꝵ tituli
remedia habent pixidos uenena Quosdaui uo net pudor

Expanded text:
levitate et jactatione, ut his fuerit non didicisse melius: alios peculevitate et jactatione, ut his fuerit non didicisse melius: alios pecuniae cupidos, alios gloriae; multos libidinum servos, ut cum eorum vita mirabiliter pugnet oratio. epos quoque Cornelius ad eumdem Ciceronem ita scribit: « Tantum  beataeque vitae perfectricem, ut nullis magis existimem opus esse magistris vivendi, quam plerisque, qui in ea disputanda versantur. Video enim magnam partem eorum, qui in schola de pudore et continentia praecipiant argutissime, eosdem in omnium libidinum cupiditatibus vivere. Item Seneca in Exhortationibus: « Plerique, inquittales sunt, diserti in conuicium suum. quos si audias in auaritiam, in libidinem, in ambitionem perorantes, indicium professos putes: adeo redundant ad ipsos maledicta in publicum missa. quos non aliter intueri decet quam medicos, quorum tituli remedia habent, puxides uenena. quosdam uero nec pudor
Abbreviated transcription (Latin):
et rector deus una uitas Ita unã esse ac simplicẽ sapiam necẽr ẽ
isi pħi essent bomi et qui eam non didicisent esseut om̃es seu
mali. Cũ uo ĩ nuabiles semuper existant semper q extiterit
qui sint aut qui fuerĩt sine illa doct̾ͥna bomi ex phĩs uero per¬
raro fuerit qui aliquid seceuit Inbita laude dignũ quis est tãdẽ
qui non bideat eos hoĩes uirtutis qua ip̃i egent nõ ẽẽ doctoreo
Nam suquis mores eoꝵ diligenter inquirat ĩueiẽt iracurdes
cupidos libidinosos arrogantes prrteruos et sub obtentir
sapie sua bicia celantes cã domi faciãt ea que instolis arguessis¬
Mentior fortasse accusandi gracia. Nõne id ip̃m tulliꝰ et fatet᷑
moratus ita aĩo ac uita cõstitutus ut ratio postulat: qui di¬
sãipliuã ueram non ostentationem soĩe sd legem bite putet: qui
obtimperet ĩp̃e sibi et decretis pareat suis: Uidere licet alios tata

Expanded text:
et rector Deus, una veritas: ita unam esse ac simplicem sapientiam necesse est, et rector Deus, una veritas: ita unam esse ac simplicem sapientiam necesse est, nisi philosophi essent boni, et qui eam non didicissent, essent omnes semper mali. Cum vero innumerabiles existant, et semper exstiterint, qui sint, aut fuerint sine ulla doctrina boni, ex philosophis autem perraro fuerit, qui aliquid in vita fecerit laude dignum, quis est tandem, qui non videat, eos homines virtutis, qua ipsi egent, non esse doctores? Nam si quis in mores eorum diligenter inquirat, inveniet iracundos, cupidos, libidinosos, arrogantes, protervos, et sub obtentu sapientiae sua vitia celantes, domi facientes ea quae in scholis arguissent. Fortasse mentior accusandi gratia. Nonne id ipsum Tullius et fatetur, moratus, ita animo et vita constitutus, ut ratio postulat? qui disciplinam veram, non ostentationem scientiae, sed legem vitae putet? qui obtemperet ipse sibi, et decretis pareat suis? Videre licet alios tanta
Abbreviated transcription (Latin):
que cũ sit in plures sectas disciplinas q diffusa iuchil qͣ
habeat certi nichil deniq de quo uniuersi una boce ac
nõiari in qua diuersitas p̾ceptoꝵ rectũ iter impediat et turbet᷑
aut legem beme uiuendi ciuꝰ capita louge dissonãt aut straru
uitt agende in qua nichil aliud efficitur contraria sepe dicendo
ꝙͣ ut nemo quicꝙpͣ sc̃iat Quero utrũ ne achademiam ꝓhĩau putet
esse an non Negaturũ non arbitror Ꝙ si est nichil ergo illoꝵ
putat yeus subuertit regulam deprauat sciãms fuuditus tollit
Tassa igitur ila oĩa Qiuia in rem scuiper incertã et adhuc inchl
explicantem cadere non possunt Nulla Itaq rõ uel sc̃ia hel lex
uiuendi bene nisi hi hac unca uera ⁊ celesti sapĩa constituta est
que phis fuit ignota Nam illa terrena qm̃ falsa est uaria ⁊ multi
plex sibi cota cotraria est Etsicut unus est huꝰ mondi costibator

Expanded text:
iae nomen. quae cum sit in plures sectas disciplinasque diffusa nihilque iae nomen. quae cum sit in plures sectas disciplinasque diffusa nihilque habeat certi, nihil denique de quo uniuersi una mente ac losophiam nominari, in qua diuersitas praeceptorum rectum iter inpediat et turbet aut legem bene uiuendi, cuius capita longe dissonant, aut scientiam uitae agendae, in qua nihil aliut efficitur contraria saepe dicendo quam ut nemo quicquam sciat? quaero enim utrumne Academiam philosophiam putet esse an non. negaturum non arbitror. quod si est, nihil ergo illorum putat, rationem subuertit, regulam deprauat, scientiam funditus tollit. falsa igitur illa omnia, quia in rem semper incertam et adhuc nihil explicantem cadere non possunt. nulla itaque ratio uel scientia uel lex bene uiuendi nisi in hac unica et uera et caelesti sapientia constituta est, quae phiplex, sibique tota contraria est. Et sicut unus est hujus mundi constitutor
Abbreviated transcription (Latin):
Eam q ip̃am latimis lrĩs illustraueris Imitatorẽ q te platonis
Dec tua uerba sunt sNichi aũt non modo ad sapĩaui ceci bidem᷑¬
et obtusus uidebare quẽ oportuit illa docente ⁊ sentire ⁊ sape
ut stulte biuat qui philosophice uiuit Tuo Itaq Iudicio phĩa
stulticie uanitatisq dampnata est. Idem in consolatione id
est in opere non ioculari hauc de phia siuau trilisti sed nescio
quis nos tenrat ciror ac misei abilis ignoratio ueri U di ẽ
ergo phie magisteriũ: Aut quid te docuit illa uite parens
si uerũ miserabiliter ignoras: Q si hec erroris ignoratõise¬
q confesso pene ĩuito tibi ab ĩtimo pectore ex pressa est
odem ductus erroreseneca. Qiuis cũe inam iectã tẽnẽ¬
ret errante ticerone: Phĩa inquit nichil alud est
ꝓ recta rõ uiuendi uel honeste uiuendi sciã uel ars recte
bene honeste q uiuendi Etqui dixerit illam rogulam uite
suũ illi reddit. Dic plane non respexit ad cõue phis nõm̃

Expanded text:
eamque ipsam Latinis litteris inlustraueris imitatoremque te Platonis haec tua uerba sunt: mihi autem non modo ad sapientiam caeci uidemet obtusus videbare, quem oportuit, illa docente, et sentire, et sapere, ut stulte uiuat qui philosophe uiuit. tuo itaque iudicio philosophia stultitiae inanitatisque damnata est. idem in Consolatione id est in opere non ioculari hanc de philosophia sententiam tulisti: sed nescio a qui nos teneat error ac miserabilis ignoratio ueri. ubi est ergo philosophiae magisterium aut quid te docuit illa uitae parens, si uerum miserabiliter ignoras? quodsi haecerroris ignorationisque confessio paene inuito tibi ab intimo pectore expressa est, Eodem ductus errore Seneca — quis enim ueram uiam teneret errante Cicerone? — philosophia inquit nihil aliut est quam recta ratio uiuendi uel honeste uiuendi scientia uel ars rectaeiam esse legem bene honesteque uiuendi, et qui dixerit illam regulam uitae, suum illi reddidit. hic plane non respexit ad commune philosoph
Abbreviated transcription (Latin):
dere ad rempublicã Pigrum execteri tnmudũ militat e
Irrelluciosus audit deũ nichil curare in humanis Et suis
cõmodis seruiens iubetur nichil cuiquã tribuere Dĩa ecũ
siui cã facere sapientem stugienti tur bã solitudo laudatͤ
Qui iiniũ partus est discit aqua ⁊ polenta uitam posse
tolerare. Qui odit uxorem huic enumerant᷑ celibatus bo¬
na. Habenti malos lideros orbitas preditatuꝵ. Adier sies
parẽtes ĩpios nullũ uniculũ esse nature Impatiẽte at deli¬
tate dolorem esse om̃i maloꝵ maxnu dicitur. torti eciam
ĩ tormẽtis esse beatum. Sapiẽtem qui c̾aritati ac potencie
studet huic precipitur irges colere Qui molestiam ferie
non potest huic regiam fugere. Ita homo astritus ex barus
diu̾sis q moribus creculuu colligit Et dũ studet platere
omibus maiori discordia secũ ip̃e pugnauit ꝙͣ mter se

Expanded text:
dere ad rem publicam, pigrum exerceri, timidum militare. dere ad rem publicam, pigrum exerceri, timidum militare. inreligiosus audit deos nihil curare, inhumanus et suis commodis seruiens iubetur nihil cuiquam tribuere: omnia enim sua causa facere sapientem. fugienti turbam solitudo Jt\' laudatur, qui nimium parcus est, discit aqua et polenta uitam posse tolerari. qui odit uxorem, huic enumerantur caelibatus bona, habenti malos liberos orbitas praedicatur, aduersus parentes inpio, nullum uinculum esse naturae. inpatienti ac delicato dolorem esse omnium malorum maximum dicitur, forti, etiam in tormentis beatum esse sapientem. qui claritati ac potentiae studet, huic praecipitur reges colere, qui molestiam ferre non potest, huic regiam fugere. ita homo astutus ex uariis diuersisque moribus circulum cogit et dum studet placere omnibus, maiore discordia
Abbreviated transcription (Latin):
mota sunt Multis igitur seculis hũanũ genus sine ratos
uetit ad iroidens perseus inquit Postquã sapere urbi
ei pipere ⁊ palinis uenit tanquã sapĩa cũ saporis mer¬
cibus fuerit ĩuecta Oue si est stdm̃ hõĩs naturã cũ ip̃o¬
quẽ admodũ deprauata esset sapĩa nesciuerũt Et cũ uacare
sapĩa humanam uitam putarẽt phĩam cõmenti sunt᷑
Id est latentem atq ignotam sibi uitatem disserendo eru¬
ere uoluerũt Quod studiu per ignoyãtiã ueri sapienciam
putauerũt
ueĩamus non ut cũ huis decertemus qui stare non
possunt srd ut cos fugientes atq ab̾iectos derectos ño cãpo
insequamᵗ᷑ Epicuri disciplina multo celebrior seper fuit
nomen uoluptatis ĩuitat Nemo etiẽ non in hicia pronꝰ ẽ.
Pretea ue ad se multe tudine contrahat apposita suugulis᷑
quibusq moribus loquitur desidiosum uetat lrãs discere
Iuarum populari sargitõe aberat Ignauũ prohibet acce¬

Expanded text:
mota sunt. multis igitur saeculis humanum genus sine ratione mota sunt. multis igitur saeculis humanum genus sine ratione uixit: quod inridens Persius postquam inquit sapere urbi cum pipere et palmis uenit, tamquam sapientia cum saporis mercibus fuerit inuecta. quae si est secundum hominis naturam, cum homiquemadmodum deprauata esset sapientia nescierunt; et ideo cum uacare sapientia humanam uitam putarent, philosophiam commenti sunt id est latentem atque ignotam sibi ueritatem disserendo eruere uoluerunt: quod studium per ignorantiam ueri sapientiam putauerunt. veniamus; non ut cum his decertemus, qui stare non possunt, sed ut eos fugientes atque dejectos nostro campo insequamur. Epicuri disciplina multo celebrior semper fuitnomen voluptatis invitat. Nemo enim non in vitia pronus est. Praeterea, ut ad se multitudinem contrahat, apposita singulis quibusque moribus loquitauarum populari largitione liberat, ignauum prohibet acce
Abbreviated transcription (Latin):
uenitur arguta conclusione Qu cũ diceret philosophandũ
non esse nchilominꝰ philo sophari hidebatur qm̃ pħi est ꝗͥd
ralũpia ĩmunes ac liberi sumus qui phĩam tollius quia
humane cogitatõis ĩuentio est sophiam defendimue quia
diuina traditio est eamq ab om̃ibus suscipi oportere teslam̃.
Illecũ phĩam tolleret nec me luis aliquid asfeoret sapientiam
tollere putabatur toq facilius de sentencia pulsus est quia
estat hoicu non ad stulticiã std ad sapiaui nasti ¶ xxxiii.
reterea illud quoq argumẽtũ contra phĩam ualet
plurimũ quo ĩdem usus est hortensius ex eo posse ĩtelleg
quiaetas. Uhi eigo apud ãtiquiores latuit amor iste iie¬
slugande ueritatis: Item lucretius ait Deniq naturahet
reꝵ ratione reperta est nuper et hac pͥmũ cũ pximis
ip̃e repertus Nnt ego sum in pria qui possim uerte uocto
S seneca slon sunt ĩquit nulle anni ex quo initia sapiẽtie

Expanded text:
uenitur arguta conclusione, quod cum diceret philosophandum uenitur arguta conclusione, quod cum diceret philosophandum non esse, nihilominus philosophari uidebatur, quoniam philosophi calumnia immunes ac liberi sumus, qui philosophiam tollimus, quia humanae cogitationis inventio est; sophiam defendimus, qdiuina traditio est, eamque ah omnibus suscipi oportere testamur. ille cum philosophiam tolleret nec melius aliquid adferret, sapientiam tollere putabatur eoque facilius de sententia pulsus est, quia constat hominem non ad stultitiam, sed ad sapientiam nasci. praeterea illut quoque argumentum contra philosophiam ualet plurimum, quo idem est usus Hortensius, ex eo posse intellegiquidem aetas: ubi ergo aput antiquiores latuit amor iste inuestigandae ueritatis? idem Lucretius ait: denique natura haec rerum ratioque reperta est nuper, et hanc primus cum primis ipse repertus nunc ego sum in patrias qui possim uertere uoces. et Seneca non sunt inquit mille anni, ex quo initia sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
quidem citero testatus est Prosecto ĩquit oĩs isto ꝵ dispu¬
tatio ꝙͣ sͣ uberrimos fontes uirtutis tstĩe cõtmeat taũi collata
cũ hoꝵ actis per fectis q rebus uereor ne non tantur hadeatro
de buit cũ uerũ diceret Sed quasi trmeret ne proditramistera
ieus a pħis citatetur non est ausus cõsidenter promĩtiare qd¬
groũt proloquacibus sut habendi. Sed profecto quarea
ad uitam bom afferetiant nec ip̃i decietis suis obtecupauer̃t
net quisquã per tot socula ĩnẽtus est qui eoꝵ legib urueret¬
d bitienda est crgo oĩs phĩa illa. Qua non studerdest saptiẽ
que mõdo at fine caret sed saprendũ et quid matiure uon cũ
nobisaltera uita conceditur ut cũ in hac sapiau queramus
in ula sapere possimꝰ.: In hac utrũq fieri necẽe est Cato iui¬
mri debet ut cito suscipi possit Ne quid pereat ex uita auꝰ sinis
rrertus est Citeronis hortensius contra phĩan disserẽs i̾cũ¬

Expanded text:
quidem Cicero testatus est. profecto inquit omnis istorum disputatio quamquam uberrimos fontes uirtutis et scientiae continet, tamen conlata cum eorum actis perfectisque rebus uereor ne non tantum uideatur debuit, cum uerum diceret, sed quasi timeret ne proditi mysterii reus a philosophis citaretur, non est ausus confidenter pronuntiare qrunt, pro loquacibus \' sunt habendi. sed profecto quia nihil ad uitam boni adferebant, nec ipsi decretis suis obtemperauerunt nec quisquam per tot saecula inuentus est qui eorum legibus uiueret. abicienda est igitur omnis philosophia, quia non studendum sapientiae, quod fine ac modo caret, sed sapiendum est et quidem mature. non enim nobis altera uita conceditur, ut cum in hac sapientiam quaeramus, in illa sapere possimus: in hac utrumque fieri necesse est. cito inueniri debet, ut cito suscipi possit, ne quid pereat ex uita, cuius finis incertus est. Ciceronis Hortensius contra philosophiam disserens circum
Abbreviated transcription (Latin):
Hec scupri merres fuit At poete qui quasi de deo laqbãt
ne auctoritatẽ credite maiestatis infrigerẽt funxerunt
ip̃m in aureo Imbre delapsum. eadem figura imbres fer¬
reos dicũt cũ multitudine teloꝵ sagittaꝵ q describunt
Rapuisse dicit᷑ in aquila cathemitum. Poeticus color ẽ.
Sed aut per religgionẽ rapuit cius insigne aquila est aut
nauis ĩ qua est ĩpositus tutelam habuit ĩ aquila figurãtã
Sicut taurus cũ rapuit et tũsuexit europam. Eodem
modo cõuertisse in bouẽ traditur yo ynachi filia. que ut
iram Iunonis effugeret ut erat /iam secis obsita bos
transnatasse dicitur mare in egiptiẽ q uenisse atq ibi
recepta pristma specie dea facta que nãc ysis uocat᷑
Quo ig̃r arguiuẽto pitbari potest nec europã in tauro
sedisse nec po bouẽ effectam ꝙ certus dies habeatur
in fastis quo ysides nauigiũ celebratur que res docet nõ
tusnatasse illam sed nauiga ie

Expanded text:
haec stupri merces fuit. at poetae, qui quasi de deo loquebantur, haec stupri merces fuit. at poetae, qui quasi de deo loquebantur, ne auctoritatem creditae maiestatis infringerent, finxerunt ipsum in aureo imbre delapsum eadem figura qua imbres ferreos dicunt, cum multitudinem telorum sagittarumque describunt. rapuisse dicitur in aquila Catamitum: poeticus color est. sed aut per legionem rapuit cuius insigne aquila est aut nauis in qua est inpositus tutelam habuit in aquila figuratam, sicut taurum, cum rapuit et transvexit Europam. eodem modo conuertisse in bouem traditur lo Inachi filiam, quae ut iram Iunonis effugeret, ut erat iam saetis obsita., iam bos, tranasse dicitur mare in Aegyptumque uenisse atque ibi recepta pristina specie dea facta quae nunc Isis uocatur. quo igitur argumento probari potest nee Europam in tauro sedisse nec Io bouem factam? quod certus dies habetur in fastis quo Isidis nauigium celebratur: quae res docet non tranasse illam, sed nauigasse
Abbreviated transcription (Latin):
non uirtute aliqua sed meta sccessoris quia formido
genitus extinctus est. Qui si uiuere potui iet nunquã
minori concessi sset imperiũ Ip̃e aut furto seruatus
furtim q nutritus zelus siue zeti frater appellatꝰ est
Non ut iste putant a feruore celestis iqus. uel ꝙ uite
sit dator et aĩantibus ĩspiret aĩas que uirtus solius
dei est/ Quã eũi posset insprare aran qui ip̃e accesͭ
aluede sed ꝙ pͥmus in libers saturni marib uixer ͭ
Doturrũt igs soĩes aliũ deũ hr̃e rectoremi si saturnus
non fuisset ab uxore delusus t eñ porte ista finxert.
Errat quisquis hoc putat. Ill eũe de hõibus lequebante
sedut eos ornarent quoꝵ mrõnam laudibus celebra¬
bant deos esse dixerũt. It aq illa potius ficta sunt que
canquã de dis non illa que tanꝙͣ de hõibus st̾ locate
Quod clarum fiet exemplo quod inseremus. Danem
Uiolaturus aureos ñmos largiter in sinũ eius ẽfudit

Expanded text:
non uirtute aliqua, sed metu successoris. quae formido non uirtute aliqua, sed metu successoris. quae formido genitus extinctus est, qui si uiuere potuisset, numquam minori concessisset imperium. ipse autem furto seruatus furtimque nutritus Zεύς siue Zήν appellatus est, non ut isti putant a feruore caelestis ignis uel quod uitae sit dator et animantibus inspiret animas, quae uirtus solius dei est — quam enim possit inspirare animam qui ipse accepit aliunde? —, sed quod primus ex liberis Saturni maribus uixerit. potuerunt igitur homines alium deum habere rectorem, si Saturnus non fuisset ab uxore delusus at enim poetae ista finxerunt. errat quisquis hoc putat. illi enim de hominibus loquebantur, sed ut eos ornarent quorum memoriam laudibus celebrabant, deos esse dixerunt. itaque illa potius ficta sunt quae tamquam de diis, non illa quae tamquam de hominibus sunt locuti: quod clarum fiet exemplo quod inferemus. Danaen uiolaturus aureos nummos largiter in sinum eius infudit,
Abbreviated transcription (Latin):
Idem per stigiam paludem sepissie iurat. Ua supstitio
superis que reddita diuis. Que ista suꝑsticio aut a quo¬
deos pumiat. Que tanta est formido paludis inferne
si sunt ĩmortales: quid metuãt eam quã uisure nõ suret
inisi quos mori uecesse est Quid igr̃ hoias oculos  reos
ni celũ tollant quid per suꝑos deiurãt cũ ip̃i superi ad
infernos deuoluãtur Ib q habearit qd̾ uenerentur et
adorent: I uero quid ͦ ese fata quibus dii om̃es et ip̃e
Iux̃o pareat: Si parcaꝵ tanta uis est ut plues possint ꝙ
celestes umiuersi ꝙ̃ ꝙ ip̃e rector ac dũs cur non ille potes
regnare dicantar quaꝵ begibus et statutis parere om̃es
deos dicatur et necessitas cogit: Non eũt dubeu est quii
is qui alicui regi obsiquitur maximus nonsit cũ alius st¬
qui non accipiat fata rd faciat. Nũc ad illud qd̾ omiscrã
redeo. In una utiq fuit sola cõtmẽtior cũ eam p̾tiret

Expanded text:
idem per Stygiam paludem sanctissime iurat, una superstitio idem per Stygiam paludem sanctissime iurat, una superstitio superis quae reddita diuis. quae ista superstitio deos puniat? quae tanta formido est paludis infernae, si sunt inmortales? quid metuant eam, quam uisuri non sunt nisi quos mori necesse est? quid igitur homines oculos suos in caelum tollant? quid per superos deierent, cum ipsi superi ad inferos reuoluantur ibique habeant quod uenerentur et adorent? illut uero quale est, esse tata quibus dii omnes et ipse luppiter pareatr\' si arcarum tanta uis est, ut plus possint quam caelestes uniuersi quamque ipse rector ac dominus, cur non illae potius regnare dicantur, quarum legibus et statutis parere omnes deos necessitas cogit? num cui dubium est quin is qui alicui rei obsequitur maximus non sit? nam si sit, non accipiat fata, sed faciat. — nunc ad illud quod omiseram redeo. in una itaque sola fuit continentior, cum eam deperiret,
Abbreviated transcription (Latin):
poribus aliũ consequẽtibus Potest ergo frere ut aliꝰ
postea sit futurus. Si eñi regiũs prius mutatũ est cur de¬
speremus etiam posterius posse mutari insi sorte at̾nꝰ
generare potuit fortiorem. Iupr̃ non potuit: At quĩ
dinũ iperiũ aut semper c̃iutãble est aut si est mutable
quod fieri nõ potest somper utiq mutablẽ Potest ergo
Iupr̃ regnũ auutte̾ sicut pr̃ eius amisit. Ita plane Nã cum
idem neq uirgĩbus neq maritalis unquã pepercisit abꝭ¬
tinuit se tamen una tbitide. dequa rũsum fuit maiorẽ
pr̃e futurũ quisquis ex ea natus esset Et pͥmũ ĩprudentia
in eo non dei cui inisi tẽp̃nes futura dixisset ip̃e nestiet
Si aũt dĩnus non fuit ne deul quid sit bude ip̃a diuinitas
noiatur ut ab hoĩe huaitas Deinde ͭͤ st̾ioĩa ĩ becellatatis
qui timuit utiq maiorem Quod qui facit prosecto scit se
non esse maxiui quando quid p̃t aliquid maius existere

Expanded text:
poribus, alium consequentibus. potest ergo fieri ut alius poribus, alium consequentibus. potest ergo fieri ut alius postea sit futurus. si enim prius regnum mutatum est, cur desperemus etiam posterius posse mutari? nisi forte Saturnus generare potuit fortiorem, Iuppiter non potest. atquin diuinum imperium aut semper inmutabile est aut si est mutabile, quod fieri non potest, semper utique mutabile est. potest ergo Iuppiter regnum amittere, sicut pater eius amisit? ita plane. nam cum idem neque uirginibus neque maritatis umquam pepercisset, abstinuit se tamen una Thetide, quod responsum fuit maiorem patre suo futurum quisquis ex ilia natus esset. et primum mprudentia in eo non dei, cui nisi Themis futura dixisset, ipse nesciret; si autem diuinus non sit, ne deus quidem sit, unde ipsa diuinitas nominatur, ut ab homine humanitas; deinde conscientia inbecillitatis, qui timuit utique maiorem. quod qui facit, scit profecto non esse se maximum, quandoquidem potest aliquid maius existere.
Abbreviated transcription (Latin):
potentissimũ deoꝵ cupidin sed ecra uictorẽ sacit. Enuatis
eĩ amoribus siugulo Im potestatem cupidĩs ditionem q
uenissẽt ĩstruit pompam. In qua iupr̃ cũ ceteris dus ate
currũ trũphãtis ducitur cathenatus. El eganter id quideri
a poeta signatũ sed tñ non multũ distat᷑ a uero. Qui em̃
uirtutis est expeos qui cupiditatibus ac libidibus malis
uicitur non cupidini ut ille frẽit sed morti subrectus ẽ
semxiterne.¬
ed omittanius de moribus dit̾e. Riem cõꝵideremus
Ut intelligant hõies in quibus miseri uersantur
erroribus. Regnare In celo Iouem uulgus existimat. Ad
et doctis pariter et indoctis persuasum est. Quod ⁊ religio
ip̃a et precationes et hymui et delubya et sinulatra
demonstrant. Eũdem tam̃ saturno et ope natũ cõsiter
Quomꝰ potest deus uideri aut ut ait poeta homi reꝵq
Iup̃o sunt potite: Uideo aliũ deũ regem siusse pͥnus t̾em¬

Expanded text:
potentissimum deorum Cupidinem, sed etiam victorem facit. Enumeratis potentissimum deorum Cupidinem, sed etiam victorem facit. Enumeratis enim amoribus singulorum, quibus in potestatem Cupidinis ditionemque venissent, instruit pompam, in qua Jupiter cum caeteris diis ante currum triumphantis ducitur catenatus. Eleganter id quidem a poeta figuratum: sed tamen non multum distat a vero. Qui enim virtutis est expers, qui a cupiditate ac libidinibus malis vincitur, non Cupidini ut ille finxit, sed morti subjectus est sempiternae.ed omittamus de moribus dicere: rem confideremus; ut intelligant homines, in quibus miseri versentur erroribus. Regnare in coelo Jovem vulgus existimat: id et doctis pariter et indoctis persuasum est. Quod et Religio ipsa, et precationes, et hymni, et delubra, et simulacra demonstrant. Eumdem tamen Saturno et Rhea genitum confitentur. Quomodo potest Deus videri, aut credi ut ait poeta: . . . . .Jupiter, sunt potiti. Video alium Deum regem fuisse primis tem