comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dit: quoꝵ uerboꝵ expositionẽ. nos
ante pͥsumiinꝰ. Uidete enĩ quid dix¬
erit. Neq me scitis: neq patrem
meũ. Si me sciretis: forsitan & patrẽ
meum sciretis. Dicitis gͦ. ubi ẽ pat̾
tuus. quasi me iã sciatis: quasi to¬
tũ hoc sim qđ uidetis. Ergo qr me
ñ nostis: ido uob̾ patrẽ meũ ñ osten¬
do. Me quippe hominẽ putatis: iło
patrẽ meũ hominem queritis: quia
scđm carnẽ iudicatis. Quia uero
scđm qđ uidetis aliud sũ. & aliud
scdm qđ ñ uidetis: patrẽ aũ meũ
loquor. occultꝰ occultũ: pͥus ẽ. ut
me noueritis: tc̃ &e patrẽ meũ sci-¬
etis. Si enĩ me sciretis: & patrem
meũ forsitan sciretis. Ille qui oĩa
scit. qn dicit forsitan. ñ dubitat:
increpatiue dicat᷑ ipsũ forsitan:
qđ uidet᷑ eẽ uerbũ dubitationis.
Sed dubitationis uerbũ est. qñ dr ab
hoĩe: iło dubitante qr nesciente.Cũ¬
uͦ dr a dõ uerbũ dubitationis. cum

Expanded text:
dit, quorum verborum expositionem nos dit, quorum verborum expositionem nos ante praemisimus. Videte enim quid dixerit, Neque me scitis, neque Patrem meum. Si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Dicitis ergo, Ubi est Pater tuus? quasi jam me sciatis; quasi totum hoc sim quod videtis. Ergo quia me non nostis, ideo vobis Patrem meum non ostendo. Me quippe hominem putatis, ideo Patrem meum hominem quaeritis, quia secundum carnem judicatis. Quia verosecundum quod videtis, aliud sum, et aliud secundum quod non videtis: Patrem autem meum loquor occultum; prius est ut me noveritis, tunc et Patrem meum scietis. Si enim me sciretis, et Patrem meum forsitan sciretis. Ille qui omnia scit, quando dicit forsitan, non dubitat, increpative dicatur ipsum forsitan, quod videtur esse verbum dubitationis. Sed dubitationis verbum est, quando dicitur ab homine, ideo dubitante quia nesciente; cuur a Deo verbum dubitationis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ego sũ qui testimoniũ ꝑhibeo
de me: & testimoniũ ꝑhibet de
me qui me misit pat̾. Ex his uerbi.
hesterno ut dixi die: redditus est
sermo aurib & m̃tib ur̃is. Hȩc cũ
dñs dixisset: illi qui audier̃t̃. uos
scđ̾m carnẽ iudicatis. manifestaue¬
runt qđ audiert̃. Responderunt
culto uerbũ. Homo manifestus:
ałs occultus. Uidebant indum̃tũ:
& contẽpnebant indutũ. Contẽp¬
nebant. quia nesciebant: nesciebant.
qr ñ uidebant: ñ uidebant. qr cęci
erant: cȩci erant. qr ñ credebant.
U ideamꝰ gͦ: & ad hȩc dñs quid respon¬
derit. Ubi ẽ inquiunt pater tuus:
Audiuimꝰ enĩ te dicere. solus ñ sum:
s ego & qui me misit pat̾. Nos solũ
te uidemꝰ: patrẽ tuũ tecũ ñ uidemꝰ.
Quomͦ te dicis solũ ñ ẽẽ:s cũ patre
tuo eẽ: Aut ostende nob tecũ esse
patrẽ tuũ. Et dñs. Nũquid me uide¬
tis: ut patrẽ ostendam uob̾: Hoc e¬
nĩ sequit᷑: hoc suis uerbis ipse respon¬

Expanded text:
. Ego sum qui testimonium perhibeo de me, et testimonium perhibet de me qui misit me Pater . Ex his verbis hesterno, ut dixi, die redditus est sermo auribus et mentibus vestris. Haec cum Dominus dixisset; illi qui audierunt, Vos secundum carnem judicatis, manifestaverunt quod audierunt. Responderunt culto Verbum: homo manifestus, Deus occultus. Videbant indumentum, et contemnebant indutum: contemnebant, quia nesciebant; nesciebant, quia non videbant; non videbant, quia caeci erant; caeci erant, quia non credebant. 2. Videamus ergo et ad haec Dominus quid responderit. Ubi est, inquiunt, pater tuus? Audivimus enim te dicere, Solus non sum, sed ego et qui misit me Pater: nos solum te videmus, patrem tuum tecum non videmus; quomodo te dicis solum non esse, sed cum patre tuo esse? aut ostende nobis tecum esse patrem tuum. Et Dominus: Numquid me videtis, ut Patrem ostendam vobis? Hoc enim sequitur, hoc suis verbis ipse respon
Abbreviated transcription (Latin):
sus est. a quo pendens irrisus ẽ. a qͦ
lancea uulneratꝰ est. a quo felle &
aceto potatꝰ est. erant m̃bra xp̃i: pro
quib dix̃. Pat̃. ignosce illis: qi nesci¬
unt quid faciunt. Quid aũ conuer¬
so ñ ignoscit᷑: si fusus xp̃i sanguis
ignoscit᷑: Quis homicida desperet:
si in spem redditus ẽ. a quo etiam
xp̃c occisus ẽ: Credidert̃ inde mul¬
ti᷑ donatꝰ est eis sanguis xp̃i: ut ma¬
gis eũ biberent quo liberarentur:
quam rei de illo effuso tenerentur.
Quis desperet÷ et si in cruce latro
saluatus ẽ. ante paululũ homicida.
post paululũ accusatꝰ. conuictus.
dapnatꝰ. suspensus. liberatꝰ: Noli mi¬
rari. Ubi conuictus: ibi dãpnatꝰ. Sed
ibi liberatꝰ: ibi mutatꝰ. In hoc ergo
ppło cui dñs loquebat᷑. erant qui in
peccato suo fuerant morituri: eratł
etiã qui in ipsũ qui loquebat᷑ sue¬
rant credituri: & ab oi peccato libe¬
randi. Tam̃ hoc adtende qđ ait dñs¬

Expanded text:
sus est, a quo pendens irrisus est, a quo sus est, a quo pendens irrisus est, a quo lancea vulneratus est, a quo felle et aceto potatus est, erant membra Christi, pro quibus dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Quid autem converso non ignoscitur, si fusus Christi sanguis ignoscitur? Quis homicida desperet, si in spem redditus est a quo etiam Christus occisus est? Crediderunt inde multi; donatus est eis sanguis Christi, ut magis eum biberent quo liberarentur, quam rei de illo effuso tenerentur: quis desperet? Et si in cruce latro salvatus est, ante paululum homicida, post paululum accusatus, convictus, damnatus, suspensus, liberatus; noli mirari. Ubi convictus, ibi damnatus: sed ibi liberatus, ubi mutatus . In hoc ergo populo cui Dominus loquebatur, erant qui in peetiam qui in ipsum qui loquebatur fuerant credituri, et ab omni peccato liberandi. « Tamen hoc attende, 548
Abbreviated transcription (Latin):
in peccato quo natus ẽ moriatur.
I nfelicissima condicio. misera sors
istoꝵ: qui de ore ueridico audiert.¬
in peccatis ur̃is moriemini. Unde
tñ hoc eis contingat: exponit.Si e
dine quȩ dñm audiebat: & eos fuis¬
se qui credituri erant. Quasi in om¬
nes aũ ꝓcesserat seuerissima illa sen¬
tentia: in peccato ur̃o moriemini.
Ac ꝑ hoc: & illis qui credituri erant.
spes erat ablata. Illi seuiebant: illi
timebant. Immo ñ timebant: s iã
desperabant. Reuocauit eos ĩ spem.
A diunxit enĩ. Si ñ credideritis quia
ego sũ: moriemini in peccatis ur̃is.
Ergo si credideritis qr ego sũ: ñ mo¬
riemini in peccatis ur̃is. Leddita
spes ẽ desperantib: excitatio facta
est dormientib cordib. fuigilauert̃
inde plurimi: credidert̃. sic̃ eugłii
ipsius consequentia testat᷑. Erant enĩ
illic m̃bra xp̃i: quȩ ñdũ adheserant
corpori xp̃i. Et in illo ppło a quo
crucifixus ẽ. a quo in ligno suspen¬

Expanded text:
in peccato quo natus est moriatur. in peccato quo natus est moriatur. Infelicissima conditio, misera sors istorum, qui de ore veridico audierIn peccatis vestris moriemini. 7. Unde tamen hoc eis contingat, exponit: Si edine quae Dominum audiebat, et eos fuisse qui credituri erant. Quasi autem in omnes processerat severissima illa sententia, In peccato vestro moriemini; ac per hoc et illis qui credituri erant, spes erat ablata: illi saeviebant, illi timebant; imo non timebant, sed jam desperabant. Revocavit eos in spem; adjunxit enim, Si non credideritis quia ego sum, moriemini in peccatis vestris. Ergo si credideritis quia ego sum, non moriemini in peccatis vestris. Reddita est spes desperantibus, excitatio facta est dormientibus, cordibus evigilaverunt: inde plurimi crediderunt, sicut Evangelii ipsius consequentia testantur. Erant enim illic membra Christi, quae nondum adhaeserant corpori Christi: et in illo populo a quo crucifixus est, a quo in ligno suspen
Abbreviated transcription (Latin):
in peccatis urĩs. Om̃s enĩ cũ pecca¬
to nati sumꝰ.: om̃s uiuendo ad id
qd nati eramꝰ addidimꝰ: magis q
de mundo facti sumꝰ. quã tc̃ q̃n
de parentib nr̃is nati sumꝰ. Et ubi
essemꝰ si ille ñ ueniret qui non
habebat peccatũ: ut solueret om̃e
peccatũ: In quẽ iudei qr ñ crede¬
bant: merito audiert̃. Moriemini.
in peccatis ur̃is. Quia ñ habere pec¬
catũ nullo mͦ potuistis. qͥ cũ pecca¬
to nati estis: s tñ si in me inqͥt
eͤdideritiᷤ cũ peccato quidẽ nati esti.
s in peccato ur̃o morituri ñ estis.
Tota gͦ infelicitas iudȩoꝵ. ipsa erat:
ñ peccatũ habere:. s in peccatis mo¬
ri. hoc ẽ. qđ debet fugere omnis
xp̃ianꝰ. Propt̃ hoc. ad baptismum
currit᷑: ꝓpt̾ hoc. qͥ egritudine uł
aliunde ꝑiclitant᷑. sibi desiderant
subueniri. ꝓpt̃ hoc. etiã sugens par¬
uulus a matre piis manibꝰ ad ȩccłam
defertur: ne sine baptismo exeat. &

Expanded text:
in peccatis vestris. Omnes enim cum peccain peccatis vestris. Omnes enim cum peccato nati sumus; omnes vivendo ad id quod nati eramus addidimus, magisque de mundo facti sumus, quam tunc quando de parentibus nostris nati sumus. Et ubi essemus, si ille non veniret, qui non habebat omnino peccatum, ut solveret omne peccatum? In quem Judaei quia non credebant, merito audierunt, Moriemini in peccatis vestris: quia non habere peccatum nullo modo potuistis, qui eum peccato nati estis, sed tamen si in me, inquit, credideritis, cum peccato quidem nati estis, sed in peccato vestro morituri non estis. Tota ergo infelicitas Judaeorum ipsa erat, non, peccatum habere, sed in peccatis mori. Hoc est quod debet fugere omnis christianus: propter hoc ad Baptismum curritur; propter hoc qui aegritudine vel aliunde periclitantur, sibi desiderant subveniri; propter hoc etiam sugens parvulus a matre piis manibus ad Ecclesiam fertur, ne sine Baptismo exeat, et
Abbreviated transcription (Latin):
spem & desperationẽ: qͣntũ int̾ cari¬
tatẽ & cupiditatẽ. Multũ gͦ int̾erat.
Quid gͦ: Quia tm̃ int̾erat: apłĩ de
mundo ñ erant: Si cõgites quomͦ
nati sint. & un uenerint: qr om̃s
ex adam uenerant. de hoc mun¬
do erant. Sed quid eis ait ipse
dñs : Ego uos de hoc mundo ele¬
gi. Qͥ gͦ de hoc mundo erant. facti
sunt ñ de mundo: & ꝑtinere cę¬
pert̃ ad eũ. ꝑ quẽ factus ẽ mundꝰ.
Isti aũ remanserunt ẽẽ de mundo:
quib dictũ est. moriemini in pec¬
catis ur̃is. Nemo gͦ dicat fr̃s: de
hoc mundo ñ sũ. Quisquis es hõ.
de hoc mundo es: s uenit ad te
qui fecit mundũ. & liberauit te
de hoc mundo. Si delectat te mun¬
dus: semꝑ uis ẽẽ immundus. Si aũ
iã ñ te delectat hic mundus: iam
tu es mundus. Uerũptñ si ꝑ aliqͣm
infirmitatẽ adhuc te delectat
mundus: habitet in te qͥ mundat te:¬
&e eris mundus. Si aũ fueris mun¬
dus. ñ remanebis in mundo: nec au¬
dies qđ audiert̃ iudȩi. moriemini

Expanded text:
quantum inter charitatem et cupiditatem: multum ergo intererat. Quid ergo? quia tantum intererat, Apostoli de mundo non erant? Si cogites quomodo nati sint, et unde venerint; quia omnes ex Adam venerant, de hoc mundo erant. Sed quid eis ait ipse Dominus? Ego vos de mundo elegi . Qui ergo de mundo erant, facti sunt non de mundo, et pertinere coeperunt ad eum per quem factus est mundus. Isti autem remanserunt esse de mundo, quibus dictum est, Moriemini in peccatis vestris. 6. Nemo ergo dicat, fratres, De hoc mundo non sum. Quisquis es homo, de hoc mundo es: sed venit ad te qui fecit mundum, et liberavit te de hoc mundo. Si delectat te mundus, semper vis esse immundus; si autem jam non te delectat hic mundus, jam tu es mundus. Verumtamen si per aliquam infirmitatem adhuc te delectat mundus, habitet in te qui mundat, et eris mundus. Si autem fueris mundus, non remanebis in mundo; nec audies quod audierunt Judaei, Moriemini
Abbreviated transcription (Latin):
eis agnosceretur: sermonẽ tractan¬
tib miscuit. At illi narrantes ei un
sermocinarent᷑: dixert̃. qđ ille magnꝰ
ꝓpħa in factis & dictis. occisus ẽẽt a
pͥncipib sacerdotũ. Et nos inqͥunt
sperabamꝰ qr ipse ẽẽt redeptio isrł.
Recte sperabatis: uerũ sperabatis. ĩ illo
ẽ redeptio isrł. Sed quid festinatis:
Rapere uultis. Illud etiã indicat nob̾
hunc sensum: qr cũ ab eo quęreretł
discipuli de sine. dixert̃ ei. Si hoc
in tẽpore p̃sentaberis: et q̃n regnũ
isrł:Iam enĩ ẽẽ cupiebant: ĩa uolebañ.
Hoc ẽ iaꝑe uelle: & regẽ facere. S ait
discipulis: qi adhuc solus ascensurus

Expanded text:
eis agnosceretur, sermonem tractaneis agnosceretur, sermonem tractantibus miscuit: at illi narrantes ei unde sermocinarentur, dixerunt quia ille magnus propheta in factis et dictis occisus esset a principibus sacerdotum; Et nos, inquiunt, sperabamus quia ipse esset redempturus Israel . Recte sperabatis, verum sperabatis: in illo est redemptio Israel. Sed quid festinatis? Rapere vultis. Illud etiam indicat nobis hunc sensum, quia cum ab eo quaererent discipuli de fine, dixerunt ei: Si hoc in tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Jam enim esse cupiebant, jam volebant; hoc est rapere velle, et regem facere. Sed ait d
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ ab eo factũ: qđ iudicium
supra ipse dix̃. qđ filiꝰ hõis ipse fa¬
cturus sit. De qͦ regno. etiã dic̃ apł̃s:¬
cũ tradiderit regnũ do & pat̾. Uinde
etiã ipse. Uenite b̃ndicti patͥs mei:
ꝑcipite regnũ qđ uob̃ paratũ ẽ ab
mitio mundi. Discipuli aũ & turbe
credentes in eũ: putauert̃ eũ sic ue-¬
nisse ut iã regnaret. Hoc ẽ. uelle ra¬
pere. & regẽ facere: p̃uenire uelle cẽpꝰ
regni eiꝰ. qđ ipse apud se occultabat.
ut oportune ꝓderet: & oportune
in fine scłi declararet. Nã ut noue¬
ritis. qr regẽ uolebant facere id ẽ añ¬
uenire. & iã habere manifestũ xp̃i
regnũ. quẽ pͥmo oportebat iudicari
& deinde iudicare: ubi crucifixus
ẽ. & illi qui in eũ sperabant spem
resurrectionis eiꝰ ꝑdiderant. resur¬
gens a mortuis. inuenit inde duos
cũ desperatione sibi sermocinantes.
& cũ gemitu quȩ gesta fuerant col¬
loquentes: & apparens eis uelut ĩcog¬
nitꝰ. cũ eoꝵ oculi tenerent᷑ ne ab

Expanded text:
udicium ab eo factum, quod judicium supra ipse dixit quod Filius hominis facturus sit; de quo regno etiam Aposgnum Deo et Patri . Unde etiam ipse ait: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi . Discipuli autem et turbae credentes in eum, putaverunt illum sic venisse ut jam regnaret: hoc est velle rapere et regem facere, praevenire velle tempus ejus, quod ipse apud se occultabat, ut opportune proderet, et opportune in fine saeculi declararet. 3. Nam ut noveritis quia regem cum volebant facere, id est, antevenire, et jam habere manifestum Christi regnum, quem primo oportebat judicari, et deinde judicare: ubi crucifixus est, et illi qui in eum sperabant, spem resurrectionis ejus perdiderant, resurgens a mortuis invenit inde duos cum desperatione sibi sermocinantes, et cum gemitu quae gesta fuerant colloquentes; et apparens eis velut incognitus, cum oculi eorum tenerentur ne ab
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ẽ enĩ signare: impõnere aliquid.
qđ non confundatur cũ cȩteris. Sig¬
nare ẽ: signũ ei ponere. Cui cũq rei
ponis signũ: ideo ponis signũ. ne con
fusa cũ aliis. a te ñ possit agnosci. łat̃
gͦ eũ signauit. Quid ẽ signauit: łro¬
priũ quiddã illi dedit: ne cęteris
cõparet᷑ hõib Ideo de illo dictũ ẽ.
U nxit te ds ds tuus oleo exultatiõis:
prȩparticipib tuis. G. signare qͥd ẽ:
Exceptũ habere: hoc ẽ. prȩparticipib
tuis. Itaq nolite inquit me contẽp¬
nere. qr filius hõis sũ: & querite a me
cibũ ñ qui perit. s qui ꝑmanet in
uitã ȩternã. Sic enĩ filiꝰ hõis sum:
ut ñ sim unꝰ ex uob̾. Sic sũ filiꝰ hõis:¬

Expanded text:
Hoc est enim signare, imponere aliquid Hoc est enim signare, imponere aliquid quod non confundatur cum caeteris. Signare, est signum rei ponere. Cuicumque rei ponis signum, fusa cum aliis, a te non possit agnosci. Pater ergo eum signavit. Quid est, signavit? Proprium quiddam illi dedit, ne caeteris compararetur hominibus. Ideo de illo dictum est: Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae participibus tuis . Ergo signare quid est? exceptum habere; hoc est prae participibus tuis. Itaque nolite, inquit, me contemnere, quia filius hominis sum, et quaerite a me cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Sic enim filius hominis sum, ut non sim unus ex vob
Abbreviated transcription (Latin):
minis: quib dictũ ẽ. filii aũ hominũ:
in ꝓrectione alarũ tuarũ sperabuns.
Iste filiꝰ hõĩs. sequestratus quadam
ẽ. Iste filius hõis: & filiꝰ di ẽ. Iste hõ.
etiã ds ẽ. Alio loco int̾rogans disci¬
pulos: ait. Quẽ dicunt homines filiũ
hominis: Et illi. Alii iohem: alii heliã:
alii hieremiã: aut unũ ex ꝓpħis. Et
ille. Nos quẽ me dicitis ẽẽ: Lespon¬
dit petrus. Tu es xp̃c filius dĩ uiui.
Ille se dix̃ filiũ hõis: petrus eũ dixit
filiũ di uiui. Optime ille cõmemora¬
bat. qđ miscdit̾ exhibuerat: ille com¬
memorabat. qđ in claritate ꝑmane¬
bat uerbũ dĩ cõmendat humilita¬
tẽ suã: hõ agnoscit claritatẽ dñi sui.
Et reuera fr̃s puto quia iustũ est.
Humiliauit se ꝓpt̃ nos. głisicemꝰ illũ
nos. Non enĩ filius hõĩs ꝓpt̃ se ẽ: sed
caro factũ ẽ. & habitauit in nobis.
I deo enĩ. hunc d̾s pat̾ signauit. Sig¬
nare quid ẽ. nͥ ꝓpͥum aliqͥd ponere:

Expanded text:
is, quibus dictum est: Filii autem hominum in protectione alarum tuarum sperabunt . Iste filius hominis sequestratus quadam est. Iste filius hominis et Filius Dei est, iste homo etiam Deus est. Alio loco interrogans discipulos ait: Quem me dicunt esse homines Filium hominis? Et illi: Alii Joannem, alii Eliam, alii Jeremiam, aut unum ex Prophetis. Et ille: Vos vero quem me dicitis esse? Respondit Petrus: Tu es Christus Filius Dei vivi . Ille dixit se Filium hominis, et Petrus eum dixit Filium Dei vivi. Optime ille commemorabat quod misericorditer exhibuerat: ille commemorabat quod in claritate permanebat. Verbum Dei commendat humilitatem suam, homo agnoscit claritatem Domini sui. Et revera, fratres, puto quia justum est; humiliavit se propter nos, glorificemus illum nos: nocaro factum est, et habitavit in nobis . Ideo enim hunc Deus Pater signavit. Signare quid est, nisi proprium aliquid ponere?
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo p̃ferebant. Dñs aũ iħc. tałe se
dicebat: ut moysi p̃poneret᷑ Nlon
enĩ ausus ẽ moyses de se dicere. qđ
daret cibũ. ñ qui perit: s qui ꝑma¬
net in uitã eternã. Aliquid plus
iste ꝓmittebat: quã moyses ꝑ moy¬
sen quippe ꝓmittebat᷑ regnũ. & t̾ra
fluens lac & mel. tẽporalis pax.
abundantia filioꝵ. salus corporis:
& cȩtera oĩa tẽporalia quide. in
figura tñ spiritalia: qi ueteri hõi
in ueteri testam̃to ꝓmittebantur.

Expanded text:
coelo praeferebant. Dominus autem Jesus talem se coelo praeferebant. Dominus autem Jesus talem se dicebat, ut Moysi praeponeret. Non enim ausus est Moyses de se dicere quod daret cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Aliquid plus iste promittebat quam Moyses. Per Moysen quippe promittebatur regnum, et terra fluens lac et mel, temporalis pax, abundantia filiorum, salus corporis, et caetera omnia, temporalia quidem, in figura tamen spiritualia: quia veteri homini in Ve
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ implẽre poterimnꝰ: Respondit
iħc: & dix̃ eis. Hoc ẽ opus dĩ: ut cre¬
datis in eũ quẽ misit ille. Hoc est
gͦ manducare cibũ ñ qui perit: s
qui ꝑmanet inuitã ȩternã. Ut qͥd
paras dentes & uentrẽ: Crede: &e
manducasti. Discernit᷑ quide ab oꝑibꝰ
sides: sic̃ apłs dicit. iustificari homi¬
nẽ ꝑ fide. sine oꝑib legis. Et st̃ oꝑa
quȩ uident᷑ bona sine fide xp̃i: ce ñ
sunt bona. quia ñ referuntur ad eũ
noluit discernere ab oꝑe fide: s ipsã
fide dix̃ eẽ opus. Ipsa ẽ enĩ fides: quȩ
ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑. Nec dix̃ hoc est
tis in eũ quẽ misit ille: ut qͥ głatur.
in dño głiet᷑. Quia gͦ inuitabat eos
ad fide: illi adhuc quęrebant signa.
quib crederent. Uide: si ñ iudei sig¬
na petunt. Dixert̃ gͦ ei. Qđ gͦ tu fa¬
cis signũ: ut uideamꝰ & credamꝰ tͥ:
Quid oꝑaris: Parũ ne erat qđ de
quinq panib pasti sunt: Sciebant
hoc quidẽ: s huic cibo manna de

Expanded text:
ceptum implere poterimus? Respondit Jesus, et dixit eis: Hoc est opus Dei, ut credatis in eum quem misit ille. Hoc est ergo manducare cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Utquid paras dentes et ventrem? crede, et manducasti. Discernitur quidem ab operibus fides, sicut Apostolus dicit, justificari hominem per fidem sine operibus Legis : et quae videntur bona sine fide Christi, et non sunt bona, quia non referuntur ad eum noluit discernere ab opere fidem; sed ipsam fidem dixit esse opus; ipsa est enim fides quae per dilectionem operatur. Nec dixit, hoc etis in eum quem misit ille; ut qui gloriatur, in Domino glorietur . Quia ergo invitabat eos ad fidem, illi adhuc quaerebant signa quibus crederent. Vide si non Judaei signa petunt. Dixerunt ergo ei, Quod ergo tu facis signum, ut videamus et credamus tibi? quid operaris? Parumne erat quod de quinque panibus pasti sunt? Sciebant hoc quidem, sed huic cibo manna de
Abbreviated transcription (Latin):
Si scires qui ate peut bibere. tu petis¬
ses ab eo. & daret tͥ aquã: un qui bi-¬
berit. ampliꝰ ñ sitiet. Nã de hac aqͣ
qui biberit: sitiet iterũ. Et gauisa ẽ
illa: & uoluit accipe. quasi ñ passura
sitim corporis. quȩ labore hauriendi
fatigabat᷑: & sic int̾ huiuscẽmodi ser¬
mocinationes. ꝑuenit ad potũ spiri¬
talem. Omnino. isto mͦ &e hic. Hunc
ꝙͦ cibũ ñ qui ꝑit . s qui ꝑmanet ĩ uitã
ȩternã: quẽ filiꝰ hoĩs dabit uob. Hc̃¬

Expanded text:
Si scires qui a te petit bibere, tu petisSi scires qui a te petit bibere, tu petisses ab eo, et daret tibi aquam, unde qui biberit, amplius non sitiet: nam de hac aqua qui biberit, sitiet iterum. Et gavisa est illa, et voluit accipere, quasi non passura sitim corporis, quae labore hauriendi fatigabatur; et sic inter hujusmodi sermocinationes pervenit ad potum spiritualem : omnino isto modo et hic. 11. Hunc ergo cibum, non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam, quem Filius hominis dabit vob
Abbreviated transcription (Latin):
signa: s qr manducastis ex panibus
illis faciat bñ scđm tẽpus. Alius nego¬
tiũ habens quęrit int̾cessionẽ lericoꝵ:
aliꝰ p̃mit᷑ a potentiore. fugit ad ȩcle¬
siã: aliꝰ uult ꝓ se int̾ueniri: apud eũ
apud quẽ parũ ualet. Ille sic: ille
sic. Implet᷑ cotidie talib eccłia: uix
cybũ qui ꝑit: s qui ꝑmanet ĩ uitã
et̃nã. Quęritis me ꝓpt̃ aliud: quȩ¬
rite me ꝓpt̃ me. Scipsũ enĩ insinu¬
at istũ cybũ. qđ in consequentib
illncescit. Quẽ filius hõis dabit
uob. Expectabas. credo iterũ panes
manducare: iterũ discũbere: iterũ
saginari. Sed dixerat cibũ ñ qͥ ꝑit.
s qui ꝑmanet in uitã ȩternã: quomͦ
dictũ fuerat illi mulieri samaritane.
si scires qui petit a te bibere forsitan
postulasses ab eo. & daret tͥ aquam
uiuã: cũ illa diceret. unde tͥ qͣndo¬
quide ñ habes hauritoriũ. & piiteus
altus ẽ: samaritane respondit.

Expanded text:
signa, sed quia manducastis ex panibus signa, sed quia manducastis ex panibus illis faciat bene secundum tempus! Alius negotium habet, quaerit intercessionem clericorum; alius premitur a potentiore, fugit ad Ecclesiam; alius vult pro se interveniri apud eum apud quem parum valet; ille sic, ille sic. Impletur quotidie talibus Ecclesia. Vix ui perit, sed qui permanet in vitam aeternam. Quaeritis me propter aliud, quaerite me propter me. Seipsum enim insinuat istum cibum, quod in consequentibus illucescit. Quem Filius hominis dabit vobis. Exspectabas, credo, iterum panes manducare, iterum discumbere, iterum saginari. Sed dixerat cibum non qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam: quomodo dictum fuerat mulieri illi Samaritanae, Si scires qui petit a te bibere, tu forsitan postulasses ab eo, et daret tibi aquam vivam: cum illa diceret, Unde tibi, quandoquidem non habes hauritorium, et puteus altus est? Samaritanae respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
inde & naues iuxta locũ illũ ubi
manducauert panẽ: in quib eum
turbȩ secutȩ st̃ cũ discipulis. Gͦ ñ
ascenderat: alia nauis illic ñ erat.
Unde subito trans mare factus est
miraculũ monstraret: Et cũ inuenis¬
sent eũ turbȩ. Ecce p̃sentat se t᷑bis
a quib rapi timuerat: & in montẽ
fugerat. Omnino confirmat & insinu¬
at nob̾ in mysterio dicta ẽẽ illa om̃a:
& facta in magno sacram̃to. ut aliqͥd
significarent. Ecce ẽ ille: qui ĩ mon¬
tẽ fugerat turbas. Nonne cũ ipsis
turbis loquit᷑: Modo teneant: mͦ
regẽ faciant. Et cũ inuenissent eũ
transmare: dixert̃ ei. Rabbi q̃n huc
uenisti: Ille post miraculi sacram̃tũ.
& sermonẽ infert: ut si fieri potest.
qui pasti st̃. pascant᷑: & quoꝵ satiauit
panib uentres. satiet sermonibus
m̃tes: s si capiunt. Et si ñ capiunt.
sumant qđ capiunt: ne fragm̃ta
peant. loquat᷑ gͦ. & audiamus.¬
Lespondit iħc: & dixit. Amen amen
dico uob̾: quęritis me. ñ qr uidistis

Expanded text:
es juxta locum illum ubi manducaverant panem, in quibus eum turbae secutae sunt cum discipulis: ergo non ascenderat, alia navis illic non erat. Unde subito trans mare factus est miraculum monstraret? Et cum invenissent eum turbae. Ecce praesentat se turbis, a quibus rapi timuerat, et in montem confugerat. Omnino confirmat et insinuat nobis in mysterio dicta esse illa omnia et facta in magno sacramento, ut aliquid significarent. Ecce ille qui in montem fugerat turbas, nonne cum ipsis turbis loquitur? Modo teneant, modo regem faciant. Et cum invenissent eum trans mare, dixerunt ei, Rabbi, quando huc venisti? Ille post miraculi sacramentum, et sermonem infert: ut si fieri potest, qui pasti sunt, pascantur: et quorum satiavit panibus ventrem, satiet sermonibus mentem, sed si capiunt; et si non capiunt, sumant quod capiunt, ne fragmenta pereant. Loquatur ergo, et audiamusespondit Jesus, et dixit, Amen amen dico vobis, Quaeritis me, non quia vidistis
Abbreviated transcription (Latin):
angłs. Nerũptñ alibi quid dic̃ ꝓpħa:
Quia ñ legatꝰ. neq angłs. s ipse ueni¬
ens saluos facio eos: id ẽ ad saluos
faciendos eos ñ mittit legatũ. non
mittit angłm: s ueniet ipse. Quis
ẽ nos ad fidem. & ad capessendam
uitã ȩternã: aliquid p̃sens annun¬
tiauit: aliquid futiirũ p̃dix̃. Ex eo

Expanded text:
ibi quid dicit propheta? Quia non legatus neque angelus, sed ipse veniens salvos faciet eos, id est, ad salvos faciendos eos non mittet legatum, non mittet angelum, sed veniet ipse. Quis est nos ad fidem, et ad capessendam vitam aeternam. Aliquid praesens annuntiavit, ali
Abbreviated transcription (Latin):
sũ panis uitȩ. Qui uenit ad me non
esuriet: & qui credit in me. ñ sitiet
umquã. Qui uenit ad me:. hoc ẽ qđ
ait. & qui credit in me. Et qđ dix̃
ñ esuriet:. hoc intelligendũ ẽ. & non
sitiet ũquã. Utroq enĩ illo signifi¬
cat᷑ ȩt̃na satietas: ubi nulla ẽ egestas.
Panẽ de cęlo desideratis: ante uos ha¬
betis. & ñ manducatis. S dixi uob̾:
qr & uidistis me. & ñ credidistis.

Expanded text:
sum panis vitae; qui venit ad me, non esuriet, et qui credit in me, non sitiet unquam. Qui venit ad me, hoc est quod ait, et qui credit in me; et quod dixit, non esuriet, hoc intelligendum est, et non sitiet unquam. Utroque enim illo significatur aeterna satietas, ubi nulla est egestas. Panem de coelo desideratis? Ante vos habetis, et non manducatis. Sed dixi vobis quia et vidistis me, et non c
Abbreviated transcription (Latin):
raꝑe eũ: p̃uenire uelle tẽpus regni
eiꝰ : Et enĩ uenerat mͦ: ñ iã regnare
quomͦ regnaturus ẽ. in eo qđ dicimꝰ
adueniat regnũ tuũ. Semꝑ quidẽ
ille cũ patre regnat. scdm̃ qd̃ ẽ filiꝰ
di. uerbũ di: uerbũ ꝑ qđ facta st̃

Expanded text:
rapere eum, praevenire velle tempus regni rapere eum, praevenire velle tempus regni ejus? Etenim venerat modo non jam regnare, quomodo regnaturus est in eo quod dicimus, Adveniat regnum tuum . Semper quidem ille cum Patre regnat, secundum quod est Filius Dei, Verbum Dei, Verbum per quod facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cognouisset. qͥa uenturi essent ut rape¬
rent eũ. & facerent eũ regẽ: fugit
iterũ in montẽ ipse solus. Dat᷑ gͦ in¬
telligi. qđ dñs cũ sederet in monte
cũ discipulis suis. & uideret turbaˢ
ad se uenientes. descenderat de mon¬
te: & circa inferiora loca turbas pã¬
uerat. Nã quomͦ fieri potest. ut
rursus illuc fugeret: nͥ ante de mon¬
te descenderet:. Signisicat gͦ aliquid
qđ dñs de alto descendit ad pascen¬
das turbas: pauit. & ascendit. Quare
aũ ascendit. cũ cognouisset qđ eũ
uellent rapere. & regẽ facere: Quid
enĩ: Non erat rex. qui timebat fie¬
ri rex: Frat omnino: & non talis rex
qui ab hominib fieret: s talis. qui
hõib regnũ daret. Nũquid forte &
hic aliquid significat nob̾ iħc. cuiꝰ
facta uerba sunt: G in hoc qđ uo¬
luert̃ eũ raꝑe & regẽ facere. & ꝓpt̃
hoc fugit in montẽ ipse solus: hoc
in illo factũ tacet: nicħ loquitur:
nicħ significat: An forte hoc erat

Expanded text:
cum cognovisset quia venerant ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. Datur ergo intelligi quod Dominus cum sederet in monte cum discipulis suis, et videret turbas ad se venientes, descenderat de monte, et circa inferiora loca turbas paverat. Nam quomodo fieri potest ut rursus illuc fugeret, nisi ante de monte descenderet? Significat ergo aliquid, quod Dominus de alto descendit ad pascendas turbas. Pavit, et ascendit. 2. Quare autem ascendit, cum cognovisset quod eum vellent rapere et regem facere? Quid enim, non erat rex, qui timebat fieri rex? Erat omnino, nec talis rex qui ab hominibus fieret, sed talis qui hominibus regnum daret. Nunquid forte et hic aliquid significat nobis Jesus, cujus facta, verba sunt? Ergo in hoc quod voluerunt eum rapere, et regem facere, et propter hoc fugit in montem ipse solus, hoc in illo factum, tacet, nihil loquitur, nihil significat? An forte hoc erat
Abbreviated transcription (Latin):
Et qr dñs nr iħs xp̃c de adã corpꝰ accepit.
ñ de adã peccatũ traxit: tẽplũ corporeũ
inde sũpsit: ñ iniquitatẽ quȩ de templo
pellenda ẽ. Ipsam aũ carnẽ quã traxit
de adam maria enĩ de adã. & dñi caro
de maria. iudei crucifixert̃: & ille resus¬
citaturus erat ipsam carnẽ tͥduo quã illi
in cruce erant occisuri. Illi soluer̃t tẽ¬
plũ xi .ui. annis ȩdificatũ: & ille tͥduo re¬
ad leticiã spũale congregauit nos. Simus
in humilitate cordis semꝑ: & gaudiũ nr̃m
penes ipsũ sit. Non de ꝓspitate aliqͣ huiꝰ scł̃i in¬
flemur.S nouerimꝰ felicitatẽ nr̃am ñ ẽẽ:
nͥ cũ ista transierint. Modo gaudiũ nr̃m
fr̃s mei in spe sit. Nemo gaudeat qͦsi in
re p̾senti: ne hereat in uia. Totũ gaudiũ
de spe futura sit. totũ desideriũ uitȩ ȩt̃¬
ne sit: oĩa suspiria xp̃o anhelent. Ille unꝰ
pulcherrimꝰ qui & fedos dilexit. ut pul-¬
chros faceret: desideret᷑. Ad illũ unũ cur¬

Expanded text:
de Adam corpus accepit, non de Adam peccatum traxit, templum corporeum inde sumsit, non iniquitatem, quae de templo pellenda est. ipsam autem carnem, quam traxit de Adam — Maria enim de Adam et domini caro de Maria — Iudaei crucifixerunt; et ille resuscitaturus erat ipsam carnem triduo, quam illi in cruce erant occisuri. illi soluerunt templum XLVI annis aedificatum, et ille triduo read laetitiam spiritualem congregavit nos. Simus in humilitate cordis semper, et gaudium nostrum penes ipsum sit. Non de prosperitate aliqua hujus saeculi inflemur, sed noverimus felicitatem nostram non esse nisi cum ista transierint. Modo gaudium nostrum, fratres mei, in spe sit: nemo gaudeat quasi in re praesenti, ne haereat in via. Totum gaudium de spe futura sit, totum desiderium vitae aeternae sit. Omnia suspiria Christo anhelent: ille unus pulcherrimus, qui et foedos dilexit ut pulchros faceret, desideretur; ad illum unum cur
Abbreviated transcription (Latin):
me: & reddã illis. G pat̾ eũ resuscitauit.
ñ se ipse: Qd aũ facit pat̾ sine uerbo: EEd
facit pat̾ sine unico suo: Nã audi qr &
ipse ds erat. Soluite tẽplũ hoc: & trib
dieb excitabo illud. Nũquid dix̃ soluite
tẽplũ qđ in tͥduo pat̾ resuscitet: S qͦmͦ
cũ pat̾ sucitat & filiꝰ suscitatꝰ. sic cũ filiꝰ sus

Expanded text:
 reddam illis. . Ergo Pater eum resuscitavit. Non se ipse? Quid autem facit Pater sine Verbo? quid facit Pater sine Unico suo? Nam audi quia et ipse Deus erat: Solvite templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud. Numquid dixit, Solvite templum, quod triduo Pater resuscitet? Sed quomodo cum Pater suscitat, et Filius suscitat
Abbreviated transcription (Latin):
Qui uolunt pacẽ serui eiꝰ. Ipsiꝰ ppłi. ipsiꝰ
serui uox ẽ illa eiudens quã in lam̃ta¬
tionib audistis in psalmo: & mouebami¬
ni cũ audiretis. qr inde estis. Qđ canta¬
bat᷑ ab uno: de oĩb cordib resonabat. fẽ¬
lices qui se in illis uocib tãquã in specu¬
lo cognoscebant. Qui gͦ uolunt pacẽ ser¬
quã dicit unicã. & quã uult eruia
leone. erue inquiens de manu canis
unicã meã: qͥ dicunt semꝑ magnifice¬
tur dñs. G̃ boues illi dñm magnifica¬
r̃t. ñ se. Uidete bouẽ magnificantem
dñm suũ: qr agnouit bos possessorẽ
suũ. Attendite bouẽ timentẽ ne de¬
seratur possessor bouis. & in bouẽ p̃su¬
mat᷑: quomͦ expauescit eos qui uołt
in illo ponere spem. nũquit paulus
ꝓ uob̾ crucifixus ẽ. aut in nõie pauli
baptirati estis: Qđ dedi. ñ ego dediigͣtis

Expanded text:
puli, ipsius servi vox est illa evidens, quam in lamentationibus audistis in Psalmo, et movebamini cum audiretis, quia inde estis. Quod cantabatur ab uno, de omnibus cordibus resonabat. Felices qui se in illis vocibus tanquam in speculo cognoscebant. Qui ergo volunt pacem serquam dicit unicam, et quam vult erui a leone, Erue de manu canis unicam meam ? Qui dicunt semper, Magnificetur Dominus. Ergo boves illi Dominum magnificaverunt, non se. Videte bovem magnificantem Dominum suum, quia agnovit bos possessorem suum : attendite bovem timentem ne deseratur possessor bovis, et in bove praesumatur; quomodo expavescit eos qui volunt in illo ponere spem: « Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis » ? Quod dedi, non ego dedi: gratis
Abbreviated transcription (Latin):
maximianꝰ alterũ habet in mauritania
rogatꝰ: alterũ habent̃ in numidia illi &
illi. quos iã nec nominare sufficimꝰ. Circu¬
it gͦ aliquis emere colũbã: unꝰquisq ad
ꝓpositũ suũ laudat qđ uendit. Auertat᷑
illiꝰ cor ab oĩ uendente: ueniat ubi gͣtis
sensiones suas amaras &r maliciosas. cũ
sibi tͥbuunt qđ ñ st̃. cũ extollunt᷑ pu¬
tantes se aliquio ẽẽ cũ nicħ sint: tot par¬
tes de se fecert̃. Sed quid in eis ĩpletũ
ẽ. qđ nolt corrigi:. nͥ qđ audistis ĩ psalmo.

Expanded text:
Maximianus, alterum habet in Mauritania Maximianus, alterum habet in Mauritania Rogatus, alterum habent in Numidia illi et illi, quos jam nec nominare sufficimus. Circuit ergo aliquis emere columbam, unusquisque ad propositum suum laudat quod vendit. Avertatur illius cor ab omni vendente, veniat ubi gratis sensiones suas amaras et malitiosas, cum sibi tribuunt quod non sunt, cum extolluntur putantes se aliquid esse cum nihil sint , tot partes de se fecerunt. Sed quid in eis impletum est quod nolunt corrigi, nisi quod audistis in Psalmo,
Abbreviated transcription (Latin):
nt & curr̃t: & ue his qͥ hȩserint tͣnseun¬
tib: qr simul transeunt. Nonne oĩa fliuuꝰ
p̾ceps currens in mare: & uȩ qͥ ceciderit:¬
quia in mare trahet᷑ frgo tenere debemꝰ
om̃s affectus a talib concupiscentiis fr̃s mei
Qui talia quęrt̃. uendunt. Nã e simon ille
tores tales ẽẽ. quales dñs de tẽplo flagello
eiecit. Ialis enĩ ipse erat: & qł uenderet e¬
mere uolebat. De illis erat qui colũbas uen¬
dunt. Et̃ eñĩ in colu̾ba apparuit sp̃s sc̃s Qui¬
damꝰ sp̃m scm̃: Quare enĩ hoc dicunt: Et
quo p̃cio uendunt: p̃ciũ honoris sui acci¬
piunt. p̃ciũ cathedras tẽporales: ut uideant᷑
ipsi uendere colũbaᷤ. Caueant a flagello de
resticulis. Colu̾ba ñ ẽ uenalis: Gratis dat᷑:
qr grã uocat᷑. Ideo frs̃ mei quomͦ uidetis
eos qui uendt popularios. quisq qđ uen¬
dit laudat. qͦt ꝓposita fecert̃. Alterũ ꝓpo¬
sitũ habet cartagine pͥmianꝰ alterũ habce

Expanded text:
nt, currunt? Et vae his qui haeserint transeunnt, currunt? Et vae his qui haeserint transeuntibus, quia simul transeunt. Nonne omnia fluvius praeceps currens in mare? Et vae qui ceciderit,quia in mare trahetur. Ergo tenere debemus omnes affectus a talibus concupiscentiis. Fratres mei, qui talia quaerunt, vendunt. Nam et Simon ille tores tales esse, quales Dominus de templo flagello ejecit. Talis enim ipse erat, et quod venderet emere volebat: de illis erat qui columbas vendunt. Etenim in columba apparuit Spiritum sanctum? Quare enim hoc dicunt, et quo pretio vendunt? Pretio honoris sui. Accipiunt pretium cathedras temporales, ut videantur ipsi vendere columbas. Caveant a flagello de resticulis. Columba non est venalis: gratis datur, quia gratia vocatur. Ideo, fratres mei, quomodo videtis eos qui vendunt, propolarios, quisque quod vendit laudat: quot proposita fecerunt? Alterum propositum habet Carthagine Primianus, alterum habet
Abbreviated transcription (Latin):
Sufficeret furtũ fecisse. Quare uisiung̾e pecc̃m
pecrato. Ecce duo peccata. Cũ ad mathematicũ
ꝓhiberis accedere: blasphemas ep̃m. Ecce tria
pecc̃a. Cũ audis mitte illũ foras de ȩccła: dicis.
Duco me ad partẽ donati. Ecce addis qͣrtũ. Cres¬
cit restis: time restem. Bonũ ẽ tͥ ut hic inde cũ
flagellaris corrigaris: ne in fine dicat᷑. Ligate
S utrũq dñs dicit. De peceatis suis ligan¬
tur hoĩes: & mutunt᷑ in tenebras exterio¬
gura quęramꝰ mysteriũ facti: qui st̃ qͥ
boues uendunt & colũbas: Ipsi st̃ qͥ sua
habent totũ: qr nolt redimi. Fii nolt: &
uendere uolt. Bonũ ẽ enĩ eis ut redi¬
mant᷑ sanguine. xp̃i: & ꝑueniant ad pacẽ
xp̃i. Qd enĩ ꝓdest acqͥrere in hoc scło qđ¬
libet tẽporale & transitorui: siue sit pe¬
cunia siue sit uoluptas uentris & giit¬
turis. siue sit honor in laude humana:
Nonne oĩã fumꝰ & uentꝰ: Nonne oĩa tͣnseu¬

Expanded text:
Sufficeret furtum fecisse; quare vis adjungere peccatum Sufficeret furtum fecisse; quare vis adjungere peccatum peccato? ecce duo peccata. Cum ad mathematicum prohiberis accedere, blasphemas episcopum: ecce tria peccata. Cum audis, Mitte illum foras de Ecclesia; dicis, Duco me ad partem Donati: ecce addis quartum. Crescit restis: time restem. Bonum est tibi ut hic inde cum flagellaris, corrigaris; ne in fine dicatur, Ligatesed utrumque Dominus dicit. De peccatis suis ligantur homines, et mittuntur in tenebras exterioum facti. Qui sunt qui oves vendunt et columbas? Ipsi sunt qui sua habent totum, qui nolunt redimi: emi nolunt, et vendere volunt. Bonum est enim eis ut redimantur sanguine Christi, ut perveniant ad pacem Christi. Quid enim prodest acquirere in hoc saeculo quodlibet temporale et transitorium, sive sit pecunia, sive sit voluptas ventris et gutturis, sive sit honor in laude humana? Nonne omnia fumus et ventus? nonne omnia transeu
Abbreviated transcription (Latin):
dert̃ suꝑ me dentib suis. Nouimꝰ & nos
audire un curemur. & si ingeminant᷑ fla¬
gella xp̃o: qi flagellat᷑ sermo ipsius Con¬
gregata st̃ inquit in me flagella: ce nes¬
ciert̃. flagellatꝰ ẽ flagellis iudeoꝵ: flagel¬
plicant flagella dño suo: & nesciunt. fa¬
cimꝰ nos qͣntũ ipse adiuuat ego aũ cũ
mͥ molesti eẽnt. induebã me cilicio: &
humiliabã in ieiunio aĩam meã. Dicimꝰ¬
tñ fr̃s si eñ & ipse peꝑcit illis qͥ slagellan¬
dus ab eis erat: pͥor illos flagellauit. Sig¬
nũ quoddã nob̃ ostendit. qđ fecit flagellũ
de resticulis: & inde indisciplinatos nego
texit. Propħa dicit. Ue his qui trahunt
peccata sic̃ restẽ longã. Quis facit restẽ
longã: qui peccato addit peccatũ. Quomͦ
adunt᷑ peccata peccatis: Cũ peccata quȩ
facta st̃. cooꝑunt᷑ alis peccatis. furtũ fecit:
ne inueniat᷑ qi fecit. querit mathematicum.

Expanded text:
derunt super me dentibus suis. Novimus et nos derunt super me dentibus suis. Novimus et nos audire unde curemur, etsi ingeminantur flagella Christo, quia flagellatur sermo ipsius: Congregata sunt, inquit, in me flagella, et nescierunt. Flagellatus est flagellis Judaeorum, flagelplicant flagella Domino suo, et nesciunt. Faciamus nos, quantum ipse adjuvat, Ego autem, cum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in jen enim et ipse pepercit illis: qui flagellandus erat ab eis, prior illos flagellavit, signum quoddam nobis ostendit, quod fecit flagellum de resticulis, et inde indisciplinatos, negotexit. Propheta dicit, Vae his qui trahunt peccata sicut restem longam! . Quis facit restem longam? Qui peccato addit peccatum. Quomodo adduntur peccata peccatis? Cum peccata quae facta sunt, cooperiuntur aliis peccatis. Furtum fecit, ne inveniatur quia fecit, quaerit mathematicum.
Abbreviated transcription (Latin):
bant dixit. Auferte istahinc: & nolite fac̾e
domũ patͥs mei. domũ negotiatiõis. Qͥd au¬
diuimus fratres: Ecce templũ illud figu¬
qui sua querebant: qui ad nundinas ue¬
nerant. Et que ibi uendebant illi: Quȩ opꝰ
habebant hoĩes insacrificiis illiꝰ tẽporiᷤ.
Nouit em̃ caritas urã. quod sacrisicia illi
ppło ꝓ eiꝰ carnalitate & corde adhuc la¬
pideo talia data st̃ quib teneret᷑. ne in
idola deflueret: et immolabant ibi sa¬
crificia. boues. oues. & colũbas. Nostis. qr
legistis. Non gͦ magnũ peccatũ si hoc uen¬
debant in tẽplo qł emebat᷑ ut offerret᷑
in tẽplo: & tñ eiecit inde illos. Quid si ibi
ebͥosos inueniret: qͥd faceret dñs: Si eiecit uen-¬
dentes ea quȩ licita st̃ & contra iusticiã
fieri domũ orõnis domũ negotiationis.
Si negotiationis ñ debet ficri domus dei:
potationis debet fieri: Nos aũ qn ista di¬
cimꝰ. stridunt dentibi suis aduersũ nos.
Et consolat᷑ nos psalmꝰ quẽ audistis: stri¬

Expanded text:
bant, dixit, Auferte ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis. » Quid audivimus, fratres? Ecce templum illud figuqui sua quaerebant, qui ad nundinas venerant. Et quae ibi vendebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novit enim Charitas vestra quod sacrificia illi populo pro ejus carnalitate et corde adhuc lapideo talia data sunt, quibus teneretur ne in idola deflueret; et immolabant ibi sacrificia, boves, oves et columbas: nostis, quia legistis. Non ergo magnum peccatum, si hoc vendebant in templo, quod emebatur ut offerretur in templo; et tamen ejecit inde illos. Quid, si ibi ebriosos inveniret, quid faceret Dominus; si vendentes ea quae licita sunt, et contra justitiam fieri domum negotiationis? Si negotiationis domus non debet fieri domus Dei, potationis debet fieri? Nos autem quando ista dicimus, stridunt dentibus suis adversus nos: et consolatur nos psalmus quem audistis, Stri
Abbreviated transcription (Latin):
De adã gͦ tẽplũ qđ destruxer̃t iudei &
resuscitauit dñs tͥduoResuscitauit enĩ
carnẽ suã. Uidete qr ds erat ȩqualis patͥ.
Fr̃s mei dicit apłs. Qui eũ sucitauit a mor-¬
tuis. De quo dicit: De patre. factus inqͥt
obȩdiens patͥ usq ad mortẽ: mortẽ aũ

Expanded text:
t Judaei, et resuscitavit Dominus triduo. Resuscitavit enim carnem suam: videte, quia Deus erat aequalis Patri. Fratres mei, dicit Apostolus, Qui eum excitavit a mortuis. De quo dicit? De Patre: « Factus, » inquit, « obediens usque ad mortem, mortem autem
Abbreviated transcription (Latin):
i psalmo audistis gemitũ pauꝑis. cuius
m̃bra ꝑ totã t̾rã tͥbulationes patiuntur:
usq in finẽ scłi. Satagite fr̃s mei ẽe in his
m̃bris: & de his m̃bris. slã tͥbulatio tota
tͣnsitura ẽ. Uie gaudentibꝰ: ueritas dicit.
Beati lugentes: qm̃ ipsi consolabunt᷑. Ds̃
homo factꝰ ẽ. Qͥd futurus ẽ homo: ꝓpter
quẽ ds factꝰ ẽ homo: Hec spes consolet᷑
nos in om̃i tribulatione & tẽptatione
huiꝰ uite. Non enim cessat inimicus ꝑse¬
qui. Et si ñ aꝑte seuit: in insidiis agit. Qͥd
cit adam de paradiso: idem ipse leo ꝑsecutꝰ
ẽ excłam. dicente petro. Qͥa aduersariuꝰ ur
diabolus sic̃ leo rugiens cireuit. querens
quẽ deuoret. Nlon tͥ seuiciã suã ꝑdidisse

Expanded text:
In Psalmo audistis gemitum pauperis, cujus membra per totam terram tribulationes patiuntur usque in finem saeculi. Satis agite, fratres mei, esse in his membris et de his membris: nam tribulatio tota transitura est. Vae gaudentibus ! Veritas dicit: Beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur . Deus homo factus est: quid futurus est homo, propter quem Deus factus est homo? Haec spes consoletur nos in omni tribulatione et tentatione hujus vitae. Non enim cessat inimicus persequi; et si non aperte saevit, insidiis agit. Quidcit Adam de paradiso, idem ipse leo persecutus est Ecclesiam, dicente Petro, Quia adversarius vester diabolus sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Non tibi saevitiam suam
Abbreviated transcription (Latin):
tendens qͥd lateret in carne: ammiratȩ qͣd̾a
aĩȩ dixer̃t. felix uent̾ qui te portauit. Et
ille. Immo felices qͥ audiunt u̾bũ dĩ & cus¬
todiunt. Hoc ẽ dicere. Et mat̾ mea qũa ap¬
pellastis felicẽ. inde felix: qr u̾bũ dĩ custo¬
dit. Ni q in illa u̾bũ caro factũ ẽ & habita¬
uit in nob̾: s qi custodit ipsũ u̾bũ dĩ ꝑ qͦd
facta ẽ. Et qͦd in illa caro factũ ẽ. om̃s ñ gau¬
deant:. Ple tẽporali exultant: si sp̃u iungun¬
t᷑ dõ. Hec diximꝰ ꝓpt̃ id qͦd ait euangłista.

Expanded text:
tendens quid lateret in carne, admiratae quaedam tendens quid lateret in carne, admiratae quaedam animae dixerunt: Felix venter qui te portavit. Et ille: Imo felices qui audiunt verbum Dei, et custodiunt . Hoc est dicere, Et mater mea quam appellastis felicem, inde felix quia verbum Dei custodit: non quia in illa Verbum caro factum est, et habitavit in nobis ; sed quia custodit ipsum Verbum Dei per quod facta est, et quod in illa caro factum est. Homines non gaudeant prole temporali, exsultent si spiritu junguntur Deo. Haec diximus propter id quod a
Abbreviated transcription (Latin):
nati: Itẽ iacob: laban syrũ habebat auun-¬
culũ. fr̃ enĩ erat laban matͥs iacob: id est
rebeccȩ uxoris isaac. Lege scͥpturã: & in¬
uenies qi fr̃s dicunt᷑ auunculus & soro¬
ris filiꝰ. Qua regula cognita: inuenies om̃s
Fr̃s non essent: si discipulinon essent. Et
sine causa fr̃s: si magistrũ non agnoscerent
fratrem. slam qͦdam loco cũ ei nunciati es-¬
sent mater et fratres eius foris stantes:
ille autem cum discipulis loquebat᷑: ait.
Quȩ mͥ mat̾: aut qui fr̃s: Et extendens manũ
suꝑ discipulos suos: dixit. Hi sunt fr̃s mei.
Et quicumq fecerit uoluntatẽ patris mei:
ille mͥ mater. & frater. & soror est. Ergo &
maria q fecit uoluntatẽ patͥs: hoc in ea
magnificauit dñs. Qͥa fecit uoluntatẽ pa-¬
tris: ñ quia caro genuit carnẽ. Intendat
caritas ur̃a. ꝓpterea cũ dñs int̾ turbas ammi¬
rabilis uideret᷑ faciens signa & ꝓdigia. & os¬

Expanded text:
nati? Item Jacob Laban Syrum habebat avunnati? Item Jacob Laban Syrum habebat avunculum: frater enim erat Laban matris Jacob, id est Rebeccae uxoris Isaac . Lege Scripturam, et invenies quia fratres dicuntur avunculus et sororis filius . Qua regula cognita, invenies omnes fratres non essent, si discipuli non essent: et sine causa fratres, si magistrum non agnoscerent fratrem. Nam quodam loco cum ei nuntiati essent mater et fratres ejus foris stantes, ille autem cum discipulis suis loquebatur, ait: Quae mihi mater, vel qui fratres? Et extendens manum super discipulos suos, dixit, Hi sunt fratres mei: et, Quicumque fecerit voluntatem Patris mei, ille mihi mater, et frater, et soror est . Ergo et Maria, quia fecit voluntatem Patris. Hoc in ea magnificavit Dominus, quia fecit voluntatem Patris, non quia caro genuit carnem. Intendat Charitas vestra. Propterea cum Dominus in turba admirabilis videretur, faciens signa et prodigia, et os
Abbreviated transcription (Latin):
aut eod̾e patre quãuis diuersis matribꝰ.:
aut certe ex eodem gradu uelut compa¬
trueles aut consobrinos: ñ solũ hos fr̃s no-¬
loquit᷑ sic intelligenda ẽ. Habet linguã
suã. Qͥ cũq hanc linguã nescit: turbat᷑ ce
dicit. Unde fr̃s dñi: N on enĩ maria iterũ
peꝑit. Absit. Inde cepit dignitas uirginũ.
Illa femina mat̾ ẽẽ potuit: mulier ẽẽ non
potuit. Dicta ẽ autẽ mulier scđ̃m femi¬
neũ sexũ: ñ scđ̾m corruptionẽ integrita¬
tis. Et hoc ex lingua ipsius scͥpturȩ. Nam
& eua statĩ facta de latere uiri sui. non¬
dũ contacta a uiro suo: nostis qͥa mulier
appellata ẽ. Et formauit eã in mulierem.
U nde gͦ fr̃s: Cognati mariȩ: fĩs dñi de qͦli¬
bet gͣdu cognati. linde ꝓbamꝰ: Ex ipsa scͥp¬
tura. fr̃ abrahe dictꝰ ẽ loth: filius erat frĩs
ipsiꝰ. Lege & inuenies qͥa abraham patru¬
us erat loth: & dicti st̃ fr̃s. Unde: nͥ qͥa cog¬

Expanded text:
aut ex eodem patre, quamvis diversis matribus; aut ex eodem patre, quamvis diversis matribus; aut certe ex eodem gradu, velut compatrueles aut consobrinos: non solum hos fratres noloquitur, sic intelligenda est. Habet linguam suam: quicumque hanc linguam nescit, turbatur, et dicit, Unde fratres Domino? Num enim Maria iterum peperit? Absit. Inde coepit dignitas virginum. Illa femina mater esse potuit, mulier esse non potuit. Dicta est autem mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua ipsius Scripturae. Nam et Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro suo, nostis quia mulier appellata est: Et formavit eam in mulierem . Unde ergo fratres? Cognati Mariae fratres Domini, de quolibet gradu cognati. Unde probamus? Ex ipsa Scriptura. Frater Abrahae dictus est Lot ; filius erat fratris ipsius. Lege, et invenies quia Abraham patruus erat Lot , et dicti sunt fratres. Unde, nisi quia cog