comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est & mimdus eũ non cognouit Ecce mundus
factus ꝑdñm: ecce mundus qui non cognouit
dum̃. Lauda tu fabricã. & ama fabricatorem
& noli amare habitare in fabrica. sed habita
in fabricatore. Erue me aꝑsequentibus me.
qm̃ conroborati sunt suꝑ me Qui dixit couro¬
borati sunt suꝑ me: Corpus xp̃i clamat ȩccłȩ
uox est menbra xp̃i clamant Multũ creuit
numerus peccatorũ. qm̃ habundauit iniqui¬
tas. refrigessit caritas multorũ. Erue me
aipsequentibus me. Qm̃ conroborati st̃ suꝑ meꝰ¬
Srue de caroere animã meã. ut confiteatur no¬
mini tuo. Carcer iste: aprioribus uarie intelled
et. Et fortasse ipse est carcer. qui seribit intitulo
spelunea Titulus enĩ psalmi huius. ita se habet
Intellectus ipsi dauid cũ esset in spelunca oratio
Quȩ spelunca: ipse carcer: Puo quȩdam intelli¬
genda ꝓposuimus. sedunũ cũ intellexerimus.
utrũq erit Merita: carcerem faciunt: Nam

Expanded text:
est, et mundus eum non cognovit.» Ecce mundus est, et mundus eum non cognovit.» Ecce mundus factus per Dominum, ecce mundus qui non cognovit Dominum. Lauda tu fabricam, et ama fabricatorem; et noli amare habitare in fabrica, sed habita in fabricatore. 16. «Erue me a persequentibus me; quoniam corroborati sunt super me.» Quis dixit, «corroborati sunt super me?» Corpus Christi clamat, Ecclesiae vox est, membra Christi clamant: Multum crevit numerus peccatorum. «Quoniam abundavit iniquitas, refrigescet charitas multorum» . «Erue me a persequentibus me; quonuc de carcere animam meam, ut confiteatur nomini tuo.» Carcer iste a prioribus varie intellectus est. Et forte ipse est carcer qui scribitur in titulo, «spelunca.» Titulus enim psalmi hujus ita se habet: «Intellectus ipsi David, cum esset in spelunca, oratio.» Quae spelunca, ipse et carcer. Duo quaedam intelligenda proposuimus; sed unum cum intellexerimus, utrumque erit. Merita carcerem faciunt. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
domus plerũq bona fabrica. & bona domus. quia
boni conuersantur in ea. Et caue domũ istam.
qui a mala est Duobus modis dicit᷑ mala est
domus bacc caue forte ꝓptꝰ rumã. nea liquia
cadat. & te p̾mat. Dicrt᷑ & sic alio modo Quẽ ad¬
modũ caue domũ istam. tam malã. ne in curras
inlaqueũ uenantiũ. ne pauper opprimaris aduu¬
te. ne fraudem aliquã patiaris. Quomodo ergõ
domis & domus. sic mundus & mundus: Qua re
aut cũ iusti sint. & ipsi in mundo. non dicuntur
munduse quia dicit apłs. In carne aut̃ ambulan¬
tes: uon scam carnem militamus: conuersatio
eñi nra in eaclis est Habitat bic iustus carne.
sed corde cũ dõ est: & ipse appellat᷑ mudus. si
sine causa audti sursum cor Si aut̃ est causa
catu  bene dicuntur habitatores mundi. & bene
dicuntur nundus illi qui habitant inmundum:
sicut benedicunt᷑ domus illi qui habitant domũ
Nundus ergo & mundus mundus ꝑ eũ factus

Expanded text:
domus, plerumque bona fabrica; et bona domus, quia domus, plerumque bona fabrica; et bona domus, quia boni conversantur in ea. Et, Cave domum istam, quia mala est, duobus modis dicitur. Mala est domus haec, cave; forte propter ruinam, ne aliquid cadat et te premat: dicitur et sic alio modo, Cave domum istam malam, ne incurras in laqueum venantium, ne pauper opprimaris a divite, ne fraudem aliquam patiaris. Quomodo ergo domus et domus, sic mundus et mundus. Quare autem et justi, cum sint et ipsi in mundo, non dicuntur mundus? Quia dicit Apostolus: «In carne autem ambulantes, non secundum carnem militamus» ; «conversatio enim nostra in coelis est» . Habitat hic justus carne, sed corde cum Deo est. Et ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si autem est causa catur, bene dicuntur habitatores mundi: et bene dicuntur mundus, illi qui habitant mundum; sicut bene dicuntur domus, illi qui habitant domum. Mundus ergo et mundus: «Mundus per eum factus
Abbreviated transcription (Latin):
eruamur. Audi mundũ & mundũ aꝑte
imno loco iuscriptura sc̃a inuangelio
Cundu que fecit diꝰ mundũ quẽ regit diabolus.
id̃ est dilectores mundi: homines eñi ipsos fecit
ds di lectores mundi: non eosfecit Mundũ eñ
diligere: peccatũ est. Peccatũ aut̃: non fecit As
Audi ergo ut dicere coeperam: mundũ & mundũ
In hoc nudo erat dictum est De quo dictum est
in hoc mundo erat. nisi de sapientia dĩ. quod est
xpsibsi de qua dictum est qđ paulo ante cõmemo¬
raui ꝑtendit afine usq ad finẽ fortit᷑ & disponit
omĩa suautt̃ : Attingit enĩ ubiq ꝓpt̃ suam mun¬
ditiã. & nibil in quinatũ in illã incurrit. Ergo
in hoc mundo erat: & mudus ꝑ eũ factus est &
mundus eũ non cognouit. Non mundus qui fac¬
tus ꝑibm̃ regitur ab illis principibus & potestati¬
bus tenebrarũ. sed mundus qui non cognouit ihm̃.
ia est dilectores mundi. peccatores. iniqui. suꝑbi.

Expanded text:
eruamur. 15. Audi mundum et mundum aperte eruamur. 15. Audi mundum et mundum aperte uno loco in Scriptura sancta, in Evangelio: mundum quem fecit Deus; mundum quem regit diabolus, id est, dilectores mundi. Homines enim ipsos fecit Deus; dilectores mundi non eos fecit. Mundum enim diligere peccatum est; peccatum autem non fecit Deus. Audi ergo, ut dicere coeperam, mundum et mundum. «In hoc mundo erat,» dictum est. De quo dictum est, «In hoc mundo erat,» nisi de Sapientia Dei, quod estictum est quod paulo ante commemoravi, «Pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter» ? «Attingit enim ubique propter suam munditiam, et nihil inquinatum in illam incurrit» . Ergo, «In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognotus est per Jesum, ab illis principibus et potestatibus tenebrarum regitur; sed mundus qui non cognovit Jesum, id est, dilectores mundi, peccatores, iniqui, superbi
Abbreviated transcription (Latin):
t dioere. contẽpnens hominũ mortalitatẽ. Et
aduersus quoss aduersus principes inquit & po¬
testates. &rectores huius mundi tenebrarum
harũ. Ex paueras cũ audires. rectores mundi
Sirectores istius mundi: nũ quid p̃ter mandũ
iturus es ubi illos non patiaris : p̃ter mundum
Nam ipsa fabrica dĩ est. Caelũ & terra
mudus dicit᷑. & homines mali mundus
Quare & isti mundus quia diligunt mundũ
& idõ tenebrȩ. quia impii. Idõq iam ex ipso
numero credentibus multis. quid dicit apłs ᷤ
fuistis aliquando tenebrae: nuno aut̃ lux indño
Ante quã essetis ergo lux. cũ tenebrȩ essetis
attendite que rectore habuistis. Quẽ rectorẽ
habent miqui. nisi diabolũe Quomo do impii
& fideles rectore habent xp̃m Ergo dabolũ
& angłos eius. rectores mundi appellauit. id
est rectores dilectorũ mundi. rectores pecca¬
torũ. quod est tenebrarũ barũ Ipsos habemꝰ
inmicos a quibus debemus de p̃cari dnm̃. ur

Expanded text:
it dicere, contemnens hominum mortit dicere, contemnens hominum mortos? «Adversus principes,» inquit, «et potestates, et rectores hujus mundi, tenebrarum harum» . Expaveras, cum audires, «rectores mundi.» Si rectores mundi istius, numquid praeter mundum iturus es, ubi illos non patiaris? praeter mundum nam ipsa fabrica Dei est. Coelum et terra mundus dicitur, et homines mali mundus. Quare et isti mundus? Quia diligunt mundum: et ideo tenebrae, quia impii. Ideoque jam ex ipso numero credentibus multis, quid dicit Apostolus? «Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino» . Antequam essetis ergo lux, cum tenebrae essetis, attendite quem rectorem habuistis. Quem rectorem habent iniqui, nisi diabolum, quomodo pii et fideles rectorem habent Christum? Ergo diabolum et angelos ejus «rectores mundi» appellavit, id est, rectores dilectorum mundi, rectores peccatorum, quod est, «tenebrarum harum:» ipsos habemus inimicos, a quibus debemus deprecari Dominum ut
Abbreviated transcription (Latin):
psequiꝰ alius. ut in laqueet animã. Et ido ꝑ
basa sui. quia de illo dictum est: operater infilus
diffidentiaẽ: Peruasa sua. id est homines inquib
operatur agit ꝑsecutionẽ corporis. ut intꝰ
fiat runa cordis. Nam sicandente corpore.
stat amma: muscipula cõminuta est & nos libe¬
rati sumus. Ergo sunt & alii bostesnr̃i. aquibus
de p̾cari debemus dm̃ ut eruat nos. ne seducant
nos uel sractos molestiis secularibus. ud inductos
mlecebris. Qni sunt isti hostes : uideamus siaꝑte
ab a liquo seruo dominico describuntur ab aliquo
milite ꝑfecto. quicũ illis congressis est:Audi
Npłm dicentem. Non est uobis conluctatio ad¬
uersus carnẽ & sanguinẽ Nolite quasi oclia ura
conuesrtere in homines. & eos uobis hostes existima¬
renaeorũ in imicitis uos conteri putart̾ lstiom̃s
quos timetis: caro & sanguis sunt Non est nobis
consuctatio aduersus carnẽ & sangunẽ. Sic uolu¬

Expanded text:
persequitur alius, ut illaqueet animam. Et ideo per persequitur alius, ut illaqueet animam. Et ideo per vasa sua, quia de illo dictum est, «Operatur in filiis diffidentiae» : per vasa sua, id est, homines in quibus operatur, agit persecutionem corporis, ut intus fiat ruina cordis. Nam si cadente corpore stat anima, muscipula comminuta est, et nos liberati sumus . Ergo sunt et alii hostes nostri, a quibus deprecari debemus Deum ut eruat nos, ne seducant nos, vel fractos molestiis saecularibus, vel inductos illecebris. Qui sunt isti hostes? Videamus si ab aliquo servo Dominico aperte describuntur, ab aliquo milite perfecto qui cum illis congressus est. Audi Apostolum dicentem: «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Nolite quasi odia vestra convertere in homines, et eos vobis hostes existimare, et eorum inimicitiis vos conteri putare: isti homines quos timetis, caro et sanguis sunt; «Non est vobis colluctatio adversus carnem et sanguinem.» Sic volu
Abbreviated transcription (Latin):
liatus in corfessione: Humilat se iuisibilit᷑.
humiliatur ab hostibus uisibilit᷑. Erigitur eno
ab illo inuisibilit̃: & uisibiliter Inuisibilit
erecti sunt iam martyres. iusibilit̃ erigent᷑ :
cũ corruptibile hoc induerit incorruptionẽ.
in resurrectionẽ mortuorũ cũ &e boc ipsum
in quod solũ ꝑsecutores saeuire potuerunt
instauratur Nolite timere eosqui corpus
ocordunt aninã aut̃ non possunt occidere.
Et quid perite quod occidunt: Uel hoc eis
ꝑmittitur. ut quod ocoiderint pereat:
non periet. Audi ipsus dñ ꝓmisfionẽ. A menadeo
nobar capillus captisuri nom periet. Quid ergode
usteris menbris sollieitus es ubi dampnt̃ capilli m̾̃
exrttr Erue me aꝑsequentibus me. Aquibus ꝓui¬
tatisꝰ quod oret ut eruatur ab homambits qui
pseqieton e :ltauero ipsi homines suat bostes
me habemus alios hostes i uisibiles. qualit
ꝑ sequunt᷑: Homo ꝑsequit᷑ ut occidet corpus

Expanded text:
liatus in confessione. Humiliat se invisibiliter, liatus in confessione. Humiliat se invisibiliter, humiliatus ab hostibus visibiliter. Erigitur ergo a erigentur, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem in resurrectione mortuorum, cum et hoc ipsum in quod solum persecutores saevire potuerunt, instaurabitur . «Nolite timere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere» . Et quid perit? quid occidunt? Vel hoc eis permittitur, ut quod occiderint pereat? Non periet. Audi ipsius Domini promissionem: «Amen dico vobis, capillus capitis vestri non periet» . Quid ergo de caeteris membris sollicitus es, ubi damnum capilli non erit? 14. «Erue me a persequentibus me.» A quibus putatis quod oret ut eruatur? Ab hominibus qui persequebantur? Ita vero ipsi homines sunt hostes nostri? Habemus alios hostes invisibiles, qui aliter persequuntur. Homo persequitur, ut occidat corpus;
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo non est qui requirat anima enisi
& hoc duobus modis accipitur. Quomodo peri¬
re fuga accipitur duobus modis. Qia & acapto
& a forte perut fuga Sic duobus modis quȩrit᷑
anima hominis. aut aꝑsecutoribusaut adi lecto¬
ribus lta ergo non est qui requirat anim ãmeã
De illis dixit̃ certe qui ꝑseqrnintur animã mea:
& non quȩ runt animã meã: Si aut̃ requirant
animã meã. inuenient in haerentem tibi &
si norunt eam quȩrere: norunt & imitari.
Nam ut noueritis quȩri ammã hominis. &
aꝑsecutoribus: ude alib dicitur: Confundantꝰ
& reuereantur qui quȩrunt animã mea GIa¬
maui ad te dñe. dixi tues spes mea. Quando
tollerabam. quando tribulabar: dixi. tues spes
mea Spesmea hic: ideo tollero. Portio autẽ
sed non aliquid ase extra. Quid dabit amanti
se. nisi se: Intende ad orationẽ meã. qm̃i humi¬
liatus nimis. humiliatus aꝑsecutoribus. humi¬

Expanded text:
quomodo non est qui requirat animam ejus? quomodo non est qui requirat animam ejus? Et hoc duobus modis accipitur. Quomodo perire fugam accipitur duobus modis, quia et a capto et a forti perit fuga; sic duobus modis quaeritur anima hominis, aut a persecutoribus, aut a dilectoribus. Ita ergo, «Non est qui requirat animam meam:» de illis dixit, Certe persequuntur animam meam, et non quaerunt animam meam. Si autem requirunt animam meam, invenient inhaerentem tibi: et si norunt eam quaerere, norunt et imitari. Nam ut noveritis quaeri animam hominis et a persecutoribus, inde alibi dicitur: «Confundantur, et revereantur qui quaerunt animam meamavi ad te, Domine; dixi, Tu es spes mea.» Quando tolerabam, quando tribulabar, «dixi, Tu es spes mea.» Spes mea hic; ideo tolero. «Portio» autesed non aliquid a se, extra se. Quid dabit amanti se, nisi se? 13. «vers. 7. Intende ad orationem meam; quia humiliatus sum nimis.» Humiliatus a persecutoribus, humi
Abbreviated transcription (Latin):
fuga cauenda est. quȩ fuga a nobis pereat: de qua
dicit dũs in euangelio: Quia pastor bonus animã
suam ponit ꝓombus suis. Mercennarius autẽ
ee qui non est pastor cũ uiderit lupũ ueniente
fugit. Cũ uiderit p̃donẽ quare fugi. quea
non est ei cura de ouibus: ł alis fuga ab isto
perierat. siue ab ipsius capitis ꝑsona accipimus:
hanc uocẽ illius xp̃i dñi. qui ꝓ om̃ibuis mortus¬
usest: siue amenbris ei marteribuis nr̃is. qua
& ipsi pro fratribus pasfi sunt. Audi iohannen
dicenteni. Sicut eñĩ ille animã suam ꝓ nobis
posuit: sic & nos debemus ꝓ fratribus ponere
Sed cũ illi pomint. xp̃s ponit. Quia cum illi pi¬
tiuntur ꝑ secutionẽ. ⁊ pse clamat quid me ꝑse¬
quenss Perut fuga ame : & non est qui exqui¬
rat ammã meã Ergo non est qui exquirat ani¬
mam ipsiuse uidit hom ines uelle sacuire in
necem suam. uelle effundere sanguinẽ eius

Expanded text:
fuga cavenda est? quae fuga a nobis pereat? De qua fuga cavenda est? quae fuga a nobis pereat? De qua Dominus dicit in Evangelio, quia «pastor bonus animam suam ponit pro ovibus suis: mercenarius autem et qui non est pastor, cum viderit lupum venientem, fugit.» Cum viderit praedonem, quare fugit? «Quia non est ei cura de ovibus» . Talis fuga ab isto perierat; sive ab ipsius capitis persona accipiamus hanc vocem illius Christi Domini, qui pro omnibus mortuus est; sive a membris ejus martyribus nostris, quia et ipsi pro fratribus passi sunt. Audi Joannem dicentem: «Sicut enim ille animam suam pro nobis posuit, sic et nos debemus animas pro fratribus ponere» . Sed cum illi ponunt, Christus ponit; quia cum illi patiuntur persecutionem, ipse clamat, «Quid me persequeris» ? «Periit fuga a me; et non est qui exquirat animam meam.» Ergo non est qui exquirat animam ipsius? Videt homines velle saevire in necem suam, velle effundere sanguinem ipsius;
Abbreviated transcription (Latin):
tram attendisti In eo quod tolleras si ꝓmissa
dĩ queris: indexterã attendistĩ At tendisti
indexteram: iudebis At tendisti in sinistrã
excaecabenis. Sed & cũ uides indextem̃: non
erat quite agnoscat. Quis eñi te consolatur
nisi dñs cri dicis. & tu cognorusti semitas mease
nec erat qui çognosceret me Perut fuga ame
Tamquã cicũ clusũ se dicit perut fugã a me
Infultant ꝑsecutores. oppressus est: captus est.
cireũ clusus est : uictus est. perut fuga ab illo
Ab illo perut fuga : qui non fugit. Qui autẽ
non fugit: patitur quicquid potest proxp̃o.
ld est non fugit animo. Nam corpore fugere
licet Concessum est. ꝑmissum est. dño dicen¬
te. Si te ꝑsecutus fuerit in una ciaitate: fuge
in alteram. Qui ergo non fugit animo: penit
ab illo fuga Si inter est quare non fugiat.
qui a conclusus est. an quia fortis este qͣa capto¬
eũ perit fuga. & a forte perut fuga. Quȩ ergo

Expanded text:
tram attendisti: in eo quod toleras, si promissa tram attendisti: in eo quod toleras, si promissa Dei quaeris, in dexteram attendisti. Attendisti in dexteram, videbis: attendisti in sinistram, excaecaberis. Sed et cum vides in dexteram, non erit qui te agnoscat. Quis enim te consolatur, nisi Dominus cui dicis, «Et tu cognovisti semitas meas? Nec erat qui cognosceret me.» 11. «Periit fuga a me.» Tanquam circumclusum se dicit: «Periit fuga a me.» Insultent persecutores, oppressus est, captus est, circumclusus est, victus est; periit fuga ab illo. Ab illo periit fuga, qui non fugit. Qui autem non fugit, patitur quidquid potest pro Christo; id est, non fugit animo. Nam corpore fugere licet, concessum est, permissum est, Domino dicente: «Si vos persecuti fuerint in una civitate, fugite in aliam» . Qui ergo non fugit animo, periit ab illo fuga. Sed interest quare non fugiat; quia circuenim periit fuga, et a forti periit fuga. Quae ergo
Abbreviated transcription (Latin):
noli recedere. nec ꝓmissio te capit: nec terror
eladit In uia hac quã ingrediebar: ab sconderut
muscipulam mibi Considerabam indexteram &
uidebam Indexterã considerabat: & uidebat.
In finistrã qui considerat: ex caecatur. Quid est
dam in sinistram quibus dicet᷑. ite in igiẽ ȩt̾nũ.
qui paratus est diabolo & angeliseius: frem̃te
ergo toto mundo. & minante in ꝑsecutionibus
crebrescentibus indiq in sultationibus hominũ
atq terroribus: ille contẽpnens praesentia. respi¬
ciebat infutura. at tendebat indextera Ubi
futurus est: ibi esse meditabatur Illuc ad den¬
debant & uidebat. & idõ omĩa ferebat Illi aut̃
qui ꝑ sequebantur. non uidebant Idõ cũ dice¬
ret considerabam indexterã & uidebam: secutꝰ
ait. & non erat qui cognosceret ine Cum eñi
tolleras omĩa: quis norit. quid attendas: utrũ
indexterã oculũ dirigas. an insimstrãs in eo
quod tolleras si laudem hominũ queris: insinis¬

Expanded text:
noli recedere: nec promissio te capiat, nec terror noli recedere: nec promissio te capiat, nec terror elidat. «In via hac qua ings. 5. Considerabam in dexteram, et videbam.» In dexteram considerabat, et videbat: in sinistram qui considerat, excaecatur. Quid est dam in sinistra, quibus dicetur: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Fremente ergo toto mundo et minante in persecutionibus, crebrescentibus undique insultationibus hominum atque terroribus, ille contemnens praesentia, respiciebat in futura, attendebat in dexteram ubi futurus est; ibi esse meditabatur, illuc attendebat, et videbat, et ideo omnia ferebat: illi autem qui persequebantur, non videbant. Ideo cum diceret, «Considerabam in dexteram, et videbam;» secutus ait, «Et non erat qui cognosceret me.» Cum enim toleras omnia, quis novit quid attendas; utrum in dexteram oculum dirigas, an in sinistram? In eo quod toleras, si laudem hominum quaeris, in sinis
Abbreviated transcription (Latin):
portem. Multa sacramenta aliter. atq alit̾ acci¬
pimus: quedam sicut nostis ore accipimus. quedã
ꝑtotũ corpus accipimus: Quia uero infronte
erubescitur: ille qui dixit. qui me erubuerit
coram hominibus erubescam illum corã patre
mes qui in cȩlis est: Ipsam ignominiam que¬
dam modo quã pagani derident: in loco pudo¬
ris nt̃i constituit Audis borminẽ insultare
in pudenti & dicere. frontem non habet
Quid est fronten nor habet : impudens est:
Non babeam nudã frontẽ: tagat illã crux dñi
mei Orgo inuia quã ingrediebar: ab scondert
muscipulam mibi Quantũ inipsis est i uxta
uiam pofuerunt. Ego aut̃ tutus ero. si dema
non recessero Ignoras quia in medio laqueorũ
ingred eris : ait scriptura. quid est inmedio la¬
tris. ꝓsperitas scłi: laquer asinstris. aduersitas scł
Laquei ad dextris ꝓmissiones: laquei asinistris
terrores: Iu in medio laqueoꝵ ingredere. a uia

Expanded text:
portem. Multa Sacramenta aliter atque aliter acciportem. Multa Sacramenta aliter atque aliter accipimus: quaedam, sicut nostis, ore accipimus, quaedam per totum corpus accipimus. Quia vero in fronte erubescitur, ille qui dixit, «Qui me erubuerit coram hominibus, erubescam eum coram Patre meo, qui in coelis est» ; ipsam ignominiam quodam modo, quam Pagani derident, in loco pudoris nostri constituit. Audis hominem insultare impudenti, et dicere: Frontem non habet. Quid est, Frontem non habet? Impudens est. Non habeam nudam frontem; tegat eam crux Domini mei. Ergo «In via qua ingrediebar, absconderunt muscipulam mihi,» quantum in ipsis est; nam juxta viam posuerunt: ego autem tutus ero, si de via non recessero. «Ignoras quia in medio laqueorum ingrederis,» ait Scriptura . Quid est, «in medio laxtris, prosperitas saeculi; laquei a sinistris, adversitas saeculi: laquei a dextris, promissiones; laquei a sinistris, terrores. Tu in medio laqueorum ingredere, a via
Abbreviated transcription (Latin):
scandala posuerunt mibi Hoc quod dictum est
Dictum est illud quoã dictum est iuxta uiam.
idest upcta semitas: scđm ueritatẽ dictũ est
Reuera eñi non ponunt in semita. non ponunt
in ipsa uia: qula xp̃s est in ã s ane iuxta semitas
qua eamus. Si nit tamen ponere eosiuxta
inam: ut de uia non declinemus: In uia se
prtat ponere pagamis scandalũ. quando
mihi dicit. colis dm̃ crucifixũ s rep̾hendit
crucẽ xp̃i. quã non intelligit. in xp̃o se putat:
quo d uxtamã ponit: Non egrediar axp̃o s
aidcam ego in frontibus regũ crucem xp̃i. quod inridet.
ibi saluor: Nihil est suꝑbius egroto: qui deridet me ⁊̃¬
dicamentũ suũ: Si non derideret: acciperet & ipse
& sanaretur. Crex illa: signũ est humilitatis. llle
autem suꝑłꝰ anima: non agnoseit unde sanetur
tamor animae ipsius Si aut̃ ego agnosco. in uia
ambulo usq adeo de cruce non erubesco ut non
mocculto loco babeam crucẽ xp̃i: sed in fronte

Expanded text:
scandala posuerunt mihi» . Hoc quod dictum est, scandala posuerunt mihi» . Hoc quod dictum est, est: illud quod dictum est, juxta viam, id est, «juxta semitas;» secundum veritatem dictum est. Revera enim non ponunt in semita, non ponunt in ipsa via, quia Christus est via : sane juxta semitas qua eamus: sinit tamen eos ponere juxta viam, ut de via non declinemus. In via se putat ponere scandalum paganus, quando mihi dicit: Colis Deum crucifixum. Reprehendit crucem Christi, quam non intelligit. In Christo se putat ponere quod juxta viam ponit. Non egrediar a Christisto; videam ego in frontibus regum crucem Christi. Quod irridet, ibi salvor. Nihil est superbius aegroto qui deridet medicamentum suum. Si non derideret, acciperet et ipse, et sanaretur. Crux illa signum est humilitatis; ille autem superbia nimia non agnoscit unde sanetur tumor animae ipsius. Si autem ego agnosco, in via ambulo. Usque adeo de cruce non erubesco, ut non in occulto loco habeam crucem Christi, sed in fronte
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑsecunt᷑ in xp̃o. propt̃ nomen xp̃i. ibi ergo
ab sconderunt niuscipulam Quid bio me gelant.̃
quid in me ꝑsecunt᷑ : quod cͥristianus sum. Si
Quantũ in ipsis est in uia quã in grediebar: ipsi
absconderunt muscipulam mibi Quantũ ad
eorũ cupiditatẽ ꝑtinet: quantũ ad eorũ conatũ:
quantũ ad eorũ uotũ: in ipsa uiame uoluert᷑
babere muscipulã qua caperer. Sed nouit dñs
uiam iustorũ. & tu cognouisti semitas meas.
Hoc quidem illi uolueruit. sed tu non eos ꝑ¬
misisti inte ponere scandalum: quia tuesuia
mea Nam & heretiti in nomine xp̃i nobis ue¬
lunt abscondere scandalũ: & ipsi falluntur
Quod se inuia putant ponere: extra uiam po¬
nunt: quia & ipsi extra uiã funt̃ Muscipulã pone¬
re non possunt: ubi non funt. Sed dictum est hoc
seđm cupiditatẽ ipsorũ scađ̾m uotũ & opinionẽ ipsorũ
Nam ex presse alibi dictum eft: iuxta semitas ⁊¬

Expanded text:
qui persequuntur in Christo, propter nomen Christi. Ibi ergo qui persequuntur in Christo, propter nomen Christi. Ibi ergo «absconderunt muscipulam mihi». Quid in me zelant? quid in me persequuntur? Quod christianus sum. Si Quantum in ipsis est, in via qua ingrediebar, ipsi absconderunt muscipulam mihi: quantum ad eorum cupiditatem pertinet, quantum ad eorum conatum, quantum ad eorum votum, in ipsa via me voluerunt habere muscipulam qua caperer. Sed «novit Dominus viam justorum; et tu cognovisti semitas meas.» Hoc quidem illi voluerunt; sed tu eos non permittis in te ponere scandalum, quia tu es via mea. Nam et haeretici in nomine Christi nobis volunt abscondere scandalum, et ipsi falluntur. Quod se in via putant ponere, extra viam ponunt, quia et ipsi extra viam sunt: muscipulam ponere non possunt ubi ipsi non sunt. Sed dictum est hoc secundum cupiditatem ipsorum, secundum votum et opinionem eorum: nam expresse alibi dictum est, «Juxta semitas
Abbreviated transcription (Latin):
me b abere finem: & hanc iutentionẽ cũ loquor
& quomodo eis ostendo. nor ea intentione me
loquiẽ restat ut dicam. tu cognorusti semitas
meas. Quomodo illi sciuint. quod nec uos seitiseꝰ
Quomodo illi sciunt. quod uix ego scioꝰ neq
Nescio quid dese petrus nesciens p̾sumsit: et
aliud uidebat in uiribus medicus eiꝰ Ergo pre
pureq clamet᷑ ad dnm: quia uere clamatur.
tu cognouisti semitas uieas. Si uis ut ducat te
ꝑ ipias semitas: esto mitis. esto mansuetus
noli ferox. noli suꝑbris. noli excussa & erecta
ceruice ficut equiis & mulus. quib non est in¬
tellectus. Cum enĩ fueris mitis. cũ fueris man¬
suetus in sidet dñs: & ducet te ꝑiuassuas
Dirigit enĩ mites in iudicio: docebit mansu¬
etos uas suas: Tuergo cognorusti semitasmeas.
ln ura hac quã in grediebar: absconderunt
mihi muscipulam. Uiam quã ingrediebar:
xp̃sest lbi illi absconderunt muscipulam

Expanded text:
me habere finem et hanc intentionem, cum loquor? me habere finem et hanc intentionem, cum loquor? Et quomodo eis ostendo non ea intentione me loqui? Restat ut dicam, «Tu cognovisti semitas meas.» Quomodo illi sciunt quod nec vos scitis? Quomodo illi sciunt quod vix ego scio? Neque us nesciens praesumpsit, et aliud videbat medicus in viribus ejus. Ergo pie pureque clametur ad Dominum, quia vere clamatur, «Tu cognovisti semitas meas.» Sed vis ut ducat te per ipsas semitas? Esto mitis, esto mansuetus; noli esse ferox, noli superbus, noli excussa et erecta cervice, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Cum enim fueris mitis, cum fueris mansuetus, insidet Dominus, et ducet te per vias suas: diriget enim mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . «Tu» ergo «cognovisti semitas meas.» 9. «In via hac qua ingrediebar, absconderunt mihi muscipulam.» Via haec qua ingrediebaest: ibi illi absconderunt muscipulam,
Abbreviated transcription (Latin):
prodest. Orgo caritatẽ dexit suꝑeminentiorẽ
uamꝰ Magna est ista uia fr̃s. magnũ miraculũ
babet Haec uia certe quia suꝑemientior est
excellentior est Hoc eni suꝑeminet: quod ex¬
celsum est. Nihil excelsius uia caritatis. & n
in illa ambrlant: nisi humiles. Has ergo dicit¬
senttas. p̃cȩpta caritatis Tu in quit eognorusti
semitas meas. tu nosti quia quod ꝓte patior.
amore patior. tu nosti quia caritas in me om̃
tollerat tu nosti quia & si trado corpus meum
ut ardeam: habeo illa si ne qua illud non ꝓdest
homini: Quis aut̃ nouit uias istas hominis fr̃s
mei nisi uere ille cui dictum est. tu enĩ cogno¬
usti senuitas neas: Omĩa enĩ facta bumana.
ante oculos hominũ. in certũ est quo corde
fiantꝰ. Et quã multi impii metientes semer¬
pos ex semet ipsis: dicunt de nobis. quod istam
ȩcolesia quȩrimus. honores. laudes. utilitates
temporales quã mubti dicunt. propterea me¬
loqui uobis ut ad clametis. & laudãtis me. &ebunc

Expanded text:
. Ergo charitatem dixit «supereminentiorem viam.» Magna ista via, fratres, magnum miraculum habet. Haec via certe, quia supereminentior est, et excellentior est; hoc enim supereminet, quod excelsum est. Nihil excelsius via charitatis, et non in illa ambulant nisi humiles. Has ergo semitas, dicit praecepta charitatis. «Tu,» inquit, «cognovisti semitas meas:» tu nosti quia quod pro te patior, amore patior; tu nosti quia charitas in me omnia tolerat; tu nosti quia et si trado corpus meum ut ardeam, habeo illam, sine qua illud non prodest homini. 8. Quis autem novit vias istas hominis, fratres mei, nisi vere ille cui dictum est, «Tu cognovisti semitas meas?» Omnia enim facta humana ante oculos hominum; incertum est quo corde fiant. Et quam multi impii metientes semetipsos, ex semetipsis dicunt de nobis quod ista in Ecclesia quaerimus, honores, laudes, utilitates temporales? Quam multi dicunt me propterea loqui vobis, ut acclametis et laudetis me, et hunc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s. inuinculo pacis. Deinde illo ꝑcusso atq deiec¬
to: gladium eius abstulit. & inde illi caput abscrdit
Et hoc fecit nr̃ dauid Deiecit diabolũ de suis.
quando aut̃ credunt in agni eius. quos ille in manu
habebat & dequibus caeteras animas trucidabat:
conuertunt siguas suas contra diabolũ. & sic goliȩ.
de gladio suo capuit in ciditur. Mysteriũ tituli:
Benedicamus dñm dm̃ nr̃m. qui docet manus nr̃as
ad proeliũ. digitos nr̃os adbellũ Repetitio sen¬
tentiae uidet᷑. quod est manus nr̃as inp̃lium:
hoc est digitos nr̃os adbellũ An aliquid int̃ est
intꝰ manus & digitos : Pigitis utiq. operantur &
manus. Non utiq ab surde accipimus digitos
ꝓmanibus positos. uerumtam̃ iudigits agnos¬
cimꝰ diuisionẽ operationis: & tam̃ radicẽ unitatis
Uide illam gram̃ dicit apłs. alii quidem datur¬

Expanded text:
spiritus in vinculo pacis» . Deinde illo percusso atque dejecspiritus in vinculo pacis» . Deinde illo percusso atque dejecto, gladium ejus abstulit, et inde caput illi abscidit. Et hoc fecit noster David, dejecit diabolum de suis: quando autem credunt magni ejus, quos ille in manu habebat, et de quibus caeteras animas trucidabat, convertunt linguas suas contra diabolum; et sic Goliae de gladio suo caput inciditur. Mysterium tituli pBenedicamus Dominum Deum nostrum qui docet manus nostras in praelium, digitos nostros ad bellum. Repetitio sententiae videtur: quod est, manus nostras in praelium; hoc est; digitos nostros ad bellum. An aliquid interest inter manus et digitos? Digitis utique operantur et manus: non itaque absurde accipimus digitos pro manibus positos. Verumtamen in digitis agnoscimus divisionem operationis, et tamen radicem unitatis. Vide illam gratiam: dicit Apostolus, «Alii quidem
Abbreviated transcription (Latin):
gra lacte Hoc eñi est incarne gratuitũ: ubi in atꝰ
nor quȩrit accipere: sed satagit dare. Hoc matꝰ
gratis dat: & contristat᷑ si desit qui accipiat
Quomodo ergo ostendit dauid legem sine gr̃a
operari non posse. tiasi cũ illos lapides quinq.
quibus significabat᷑ lex in libris quinq coniungere
uolens gr̃ȩ: posuit inuasae pastorali: quo lac mul¬
gere consueuerat His armatus. gr̃a utiq. armatꝰ:
& idõ p̃famens non de se sed de dño suo Processit
aduersus goliam suꝑbum. se iactantem. dese prȩ¬
sumentẽ: tulit unũ lapidem: iecit inimicũ: infron¬
tem ꝑcussit: cecidit ex eo loco corporis. ubi signũ
xp̃i non habuit. Hoc quoq licet attendas. quinq
lapides posuit. unum misit. libri lecti sunt: sed
unitas uincit: Penitudo eũi legis. ut paulo ante
cõmemorauimus: caritas & apłs ait. Sufferentes
inuicẽ in dilectione studentes seruare unitatẽ

Expanded text:
gratia lacte; hoc enim est in carne gratuitum, ubi mater gratia lacte; hoc enim est in carne gratuitum, ubi mater non quaerit accipere, sed satagit dare; hoc mater gratis dat, et contristatur si desit qui accipiat: quomodo ergo ostendit David Legem sine gratia operari non posse, nisi cum illos lapides quinque, quibus significabatur Lex in libris quinque, conjungere volens gratiae, posuit in vase pastorali, quo lac mulgere consueverat? His armatus, gratia utique armatus, et ideo praesumens non de se, sed de Domino suo, processit adversus Goliam superbum, se jactantem, de se praesumentem. Tulit unum lapidem, jecit, inimicum in fronte percussit; cecidit ex eo loco corporis, ubi signum Christi non habuit. Hoc quoque licet attendas: quinque lapides posuit, unum misit. Libri quinque lecti sunt, sed unitas vicit. «Plenitudo» enim «Legis,» ut paulo ante commemoravimus, «charitas:» et Apostolus ait, «Sufferentes invicem in dilectione, studentes servare unitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lebremus: quod eñr ꝓmittebant uenit. Grã eñi
noui testam̃ti. in lege uelabat᷑. in euangelio reue¬
lat᷑. Uelum remorumus. quod uelabat᷑ agnorumi
uatoris nr̃i. qui ꝓ nobis crucifixus est. Quo cruci¬
fixo: etiã uelũ templi conscrssum est. Deniq arma
posuit. illa tamquã onera sacram̃toꝵ ueteris leꝯis
& ipsã legem accepit. Qumq em̃i lapides: quinq
libros moysi significant Tulit ergo illos quinq
lapides de flumine. nostis quid sit fluuius : Labit᷑
eñi mortale scłm. & prȩt̃ fluit quic quid uenit
in mundum Erant ergo in flumine tamquã in
populo illo primo lapides. erant illic inutiles:
uacabant. nihil ꝓderant. transibant suꝑ fluinos:
Quid fecit dauid ut lex ipsa utilis esset Accepit
grãm Lex eñi sine grã: impleri non potest᷑ Neni¬
tudo eiñ legis caritas. Et unde ista caritas: uide
ergo grã fecit impleri legem. significat᷑ autem

Expanded text:
lebremus. Quod enim promittebant, venit. Gratia enim lebremus. Quod enim promittebant, venit. Gratia enim Novi Testamenti in Lege velabatur; in Evangelio revelatur. Velum revatoris nostri, qui pro nobis crucifixus est; quo crucifixo etiam velum templi conscissum est . Denique arma ille posuit, tanquam onera sacramentorum Veteris Legis; et ipsam Legem accepit. Quinque enim lapides quinque libros Moysi significant. Tulit ergo illos quinque lapides de flumine. Nostis quid sit fluvius. Labitur enim mortale saeculum, et praeterfluit quidquid venit in mundum. Erant ergo in flumine, tanquam in populo illo primo, lapides; illic erant inutiles, vacabant, nihil proderant, transibant super fluvios. Quid fecit David, ut Lex ipsa utilis esset? Accepit gratiam. Lex enim sine gratia impleri non potest: «Plenitudo» enim «Legis charitas» . Et unde ista charitas? Vide ergo gratia fecit impleri Legem, significatur autem
Abbreviated transcription (Latin):
tios  templo figuris pleno. multiplicibus holo caus¬
torum sacrificiorũq generibus. Haec da ind ñr.
tam quã atma p̾mentia. non adiuuantia pofuit Si
eñi data esset lex quȩ posset inuificare. uere ex lege
esset iustitia Ut quid ergolex: sequit᷑. Sed conlusit
scriptura om̃ia fub peccato ut ꝓmissio ex fide ihũ xp̃i.
daretur credentibus. Peniq iste dauid. scilicet xp̃e
caput & corpus. tempore reuͤ lationis noui testam̃ti.
tempore in sinuandȩ & cõmendandae. gr̃ae d̃
quid fecit : Arma posuit. quinq lapi des tulit
Arma ut diximus. onerantia posuit Ergo saeram̾ita
legis Sacramenta illa legis. quȩ non sunt inposita
gentibus posuit quȩ non obseruamus. Meninistis
eñi quanta inueteri lege legamus & non obseruamꝰ:
sed tamen ad aliquã significationẽ p̃missa & posita
intelligamus. Non ut abiciamus legem di. sedũt
sacram̃ta ꝓmittentia impleta ꝓmissione nunc ce¬

Expanded text:
tio, et templo figuris pleno, multiplicibus holocaustio, et templo figuris pleno, multiplicibus holocaustorum sacrificiorumque generibus. Haec David noster tanquam arma prementia, non adjuvantia, posuit. «Si enim data esset lex quae posset vivificare, vere ex Lege esset justitia.» Utquid ergo Lex? Sequitur: «Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus» . Denique iste David, scilicet Christus caput et corpus, tempore revelationis Novi Testamenti, tempore insinuandae et commendandae gratiae Dei, quid fecit? Arma posuit, quinque lapides tulit: arma, ut diximus, onerantia posuit; ergo sacramenta Legis, sacramenta illa Legis, quae non sunt imposita Gentibus, posuit, quae non observamus. Meministis enim quanta in Veteri Lege legamus, et non observemus; sed tamen ad aliquam significationem praemissa et proposita intelligamus: non ut abjiciamus Legem Dei, sed ut sacramenta promittentia, impleta promissione non ce
Abbreviated transcription (Latin):
teriũ ꝑscrutet᷑r. Proposueramus eñi titulum
istum: breuem numero uerborũ. sed grauem
pondere mysteriorũ. Veniat in mentẽ a posto¬
lica illa sententia. ornia haec infigura. contin¬
gebant in illis. ne in pudenter uide amur quȩ¬
rere aliquid absconditũ: ubi possit dici totam
sine in ysterii ꝓfunditate simplicit̾ dictum
Habemus ergo auctoritatẽ facientẽ nos inten¬
dos ad quȩrendũ. uigiles ad in uestigandum.
doriotos ad audiendũ: fideles ad creden dum.
in pigros ad fatendum. In dauid xp̃o. Sed sicut
soletis intelligere. erudrai in scola eius. xp̃c
caput & corpus. Non ergo si audiatis aliquid
ex ꝑsona xp̃i. quasi aduos non ꝑtineat. qui estis
menbra xp̃i. Hoc tam quã fundam̃to posito:
uidete quȩ sequant᷑ Nostis multis sacramentis.
ui sibilibus & corporalibus. oneratũ esse populum
Primũ : circũci sione negotioso illo quodã sacerdo¬

Expanded text:
teria perscrutemur. Proposueramus enim titulum teria perscrutemur. Proposueramus enim titulum istum brevem numero verborum, sed gravem pondere mysteriorum. Veniat in mentem apostolica illa sententia, «Omnia haec in figura contingebant in illis» ; ne impudenter videamur quaerere aliquid absconditum, ubi possit dici totum sine mysterii profunditate simpliciter dictum. Habemus ergo auctoritatem facientem nos intentos ad quaerendum, vigiles ad investigandum, devotos ad audiendum, fideles ad credendum, impigros ad faciendum. In David Christus: sed sicut soletis intelligere eruditi in schola ejus, Christus caput et corpus. Non ergo sic audiatis aliquid ex persona Christi, quasi ad vos non pertineat, qui estis membra Christi. Hoc tanquam fundamento posito, videte quae sequantur. 2. Nostis multis sacramentis visibilibus et corporalibus oneratum esse populum primum; circumcisione, negotioso illo quodam sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
salmi huius titulus breuis
est numero uerborũ. sed gra¬
uis pondere inysteriorum:
lpsi darnd adgoliam Proe¬
lium hoc factũ. tempore
patrũ nr̃orũ de scripturis
sc̃is recolit mecũ caritas ur̃a. Cum eñi
aduersus populũ dĩ ali enigenȩ dimi¬
carent: Prouocauit unus unũ. golias
daud: in quo certamine uoluntas dĩ
ꝓ cuiusq partis. uictoria ꝓbaretur. Sed quid
Prouocauit impietas pretatẽ. ꝓuocauit suꝑbra
humilitatẽ Post tremo ꝓuocauit diabolus
xp̃m. Quid miramini diabolũ uictum: Ille
erat grandis statura corporis. Iste auĩ statura
paruus. fide magnus. Accepit arma bellica
sc̃s daid: ut aduersus goliam ꝓcederet̃ Haec
arma ꝑ etatẽ & paruam ut didimus staturã
corporeis: portare non ualuit. abiecit oneran¬
tiac non adiuuantiã Accepit quinq lapides
de flumine : & posut inuasae pastorab: Hisar¬
matus corporalit᷑. nomine aut̃ dĩ spũ aliter
ꝓcessit & uicit Hoc quidem ille dauid sed mys¬

Expanded text:
salmi hujus titulus brevis est numero verborum, sed gravis pondere mysteriorum: «Ipsi David ad Goliam.» Praelium hoc factum tempore patrum nostrorum, de Scripturis sanctis recolit mecum Charitas vestra. Cum enim adversus populum Dei alienigenae dimicarent, provocavit unus unum, Golias David: in quo certamine voluntas Dei pro cujusque partis victoria probaretur. Sed quid Provocavit impietas pietatem, provocavit superbia humilitatem, postremo provocavit diabolus Christum. Quid miramini diabolum victum? Ille erat grandis statura corporis; iste autem statura parvus, fide magnus. Accepit arma bellica sanctus David, ut adversus Goliam procederet. Haec arma per aetatem, et parvam, ut diximus, staturam corporis, portare non valuit. Abjecit onerantia, non adjuvantia: accepit quinque lapides de flumine, et posuit in vase pastorali. His armatus corporaliter, nomine autem Dei spiritualiter, processit, et vicit . Hoc quidem ille David: sed mys
Abbreviated transcription (Latin):
fiio ꝓ prio non peꝑcit. sed ꝓnobis om̃i bus tradidit
eume Quo modo non & cũ illo onĩa nobis donauit
Qui hanc annonã dedit pugnanti. quid seruat uincenti
Ego sum inquit panis riuus. qui de caelo descendi
Haet est annona pręliantiũ. de orreis iuecta domi¬
nicis unde pascunt᷑ angeli. qui a panẽ angelorũ.
manducauit hono. Post pręlia uero & hanc anno¬
nam. quid seruat: Quid dabit uictoribus. ni si
quod in alio psalmo dicit᷑. Unam petu ad ño hanc
requirã ut in habitẽ in domo dñi. ꝑ om̃s dies uitȩ
meae ut contempler delectationẽ dñi. & ꝓtegat

Expanded text:
Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit Filio proprio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum? Quomodo non et cum illo omnia nobis donavit» ? Qui hanc annonam dedit pugnanti, quid servat vincenti? «Ego sum,» inquit, «panis vivus, qui de coelo descendi» . Haec est annona praeliantium, de horreis invecta dominicis, unde pascuntur Angeli: quia, «Panem Angelorum manducavit homo» . Post praelia vero et hanc annonam quid servat? quid dabit victoribus, nisi quod in alio psalmo dicitur: «Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini per omnes dies vitae me
Abbreviated transcription (Latin):
nam modo pugnas. quȩre pacem: & sequȩre eam
cadam: erutor ne heream: ꝓtector ne feriar: Pro¬
tector mꝰs. & in ipso speraui. In his om̃ibus. in toto
labore meo. in om̃ibus pręlus meis. in oñibus diffi¬
cultatibus meis. in ipso speraui: qui subdidit popu¬
lum meũ sub me Ecce caput nr̃m: loquit᷑ nobiscũ¬
Dñe. quid est homo quia in notinsti ei: totũ quidem
hoc est qm̃ in notuisti ei. Quid est homo. qm̃ in no
facis tanti pendis. ordinas. nosti sub quo ponas. supra
quia ponas. Estimatio em̃i est quanti prȩtu sit.: quiq
quanti estimauit hominẽ : qui ꝓ eo unici sanguinẽ
fudit: Quid est homo. qm̃ in notuisti er cui quid
dam esse ostendis. Non eñi sic ds̃ estimat hominẽ:
quomodo homo estimat hominẽ. Quando inuenit
seruũ uenalem: carius enut equum. quã bomine m
lle te quanti estimet uide. ut possis dicere. si dĩ pro
nobis. quis contra nos : Et quanti te estimauit qui

Expanded text:
Nam modo pugnas. «Quaere pacem, et sequere eam»Nam modo pugnas. «Quaere pacem, et sequere eam»cadam; «erutor,» ne haeream; «protector,» ne feriar. «Protector meus, et in ipso speravi.» In his omnibus, in toto labore meo, in omnibus praeliis meis, in omnibus difficultatibus meis in ipso speravi. «Qui subdit» «populum meum sub me.» Ecce caput nostrum loquitur nobiscune, quid est homo, quoniam innotuisti ei?» Totum quod est, hoc est «quoniam innotuisti ei. Quid est homo, quoniam infacis, tanti pendis: ordinas, nosti sub quo ponas, supra quid ponas. Aestimatio enim est, quanti pretii sit quidque. Quanti aestimavit hominem, qui pro eo Unici sanguinem fudit? «Quid est homo, quoniam innotuisti ci?» Cui, quis dam esse ostendis. Non enim Deus sic aestimat hominem, quomodo homo aestimat hominem: quando invenit servum venalem, carius emit equum, quam hominem. Ille quanti te aestimet vide, ut possis dicere: «Si Deus pro nobis, quis con
Abbreviated transcription (Latin):
non eñi relinquet᷑ nec in animo nec in corpore. quod
rebellet aduersus amorẽ dĩ. Plena uictoria. plenapax
De hac: nobis prȩliantibus dicitur. Uenite filii au¬
dite me. timorẽ dñi docebo uos inpręlio estis. in con¬
tentione confligitis: & tam̃ quandã requiẽ de sidera¬
tis. Quis est homo qui uult uitam. & diligit uidere
dies bonos: Quis est qui non dicat ego  ibi uita: ibi
dies boni. ubi nihil caro concupiscit aduersus sp̃m.
ubi nondicit᷑ pugna: sed gaude. Sed quis est qui bos
dies uelit: Oñis hontio cert̃e dicitr ento  ardiquud ads
Contine linguam tuã amalo. & labiatua neloquant᷑
do lũ. declina amalo & fac bonũ Quomodo eñi pote¬
ris facere bonũ : nisi declinaueris amalo: Quid quȩro
ut uestias. quando ad huc ex polias: quid quȩ ro ut
dones. quando ad huc rapis: de dina amalo & facbonũ
Non sub te ploret primo pauꝑ. ut gaudeat de te
pauper decdina amalo & facbonũ: ꝗta mercede:

Expanded text:
Non enim relinquetur, nec in animo, nec in corpore, quod Non enim relinquetur, nec in animo, nec in corpore, quod rebellet adversus amorem Dei. Plena victoria plena pax. De hac nobis praeliantibus dicitur: «Venite, filii, audite me; timorem Domini docebo vos.» In praelio estis, in contentione confligitis; et tamen quamdam requiem desideratis. «Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos?» Quis est qui non dicat: Ego? Ibi vita, ibi dies boni, ubi nihil concupiscit adversus spiritum: ubi non dicitur, Pugna; sed Gaude. Sed quis est qui hos dies velit? Omnis homo certe dicit: Ego. Audi quid «Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; declina a malo, et fac bonum.» Quomodo enim poteris facere bonum, nisi declinaveris a malo? Quid quaero ut vestias, quando adhuc exspolias? quid quaero ut dones, quando adhuc rapis? «Declina a malo, et fac bonum.» Non sub te ploret primo pauper, ut gaudeat de te pauper. «Declina a malo, et fac bonum.» Qua mercede?
Abbreviated transcription (Latin):
inqua mensura Non eñi in mensura. eidem generis
est sed ad hoc eadem mensura ignosce & ignosco
Est a puate mensiura & ueniae dandae Inuenies a pua
me mensurã. ueniae accipiendae Est a pud te mensu¬
ra tribuendi quod habes: inuenies apud me mensurã
accipiendi. quod non habes. Miscd̃ia mea & refugium
meũ susceptor m̃s & erutor m̃s Multũ laborat prae¬
latorbic. tenens concupiscentẽ ad uersus sp̃m caruẽ
Tene. quod tenes: tunc erit plene quod uis: cũ absor¬
ta fuerit mors inuictoriã. Quatdo resuscitatũ mor¬
tale boc corpus. tranffert᷑ in habitudinẽ angelicam.
& incaelestem subuolat qualitatẽ Mortui inquit in
xp̃o. refurgent primi. deinde & nos inuentes: qui
reliqui sumus in aduentu dm̃. simul rapiemur cũ
illis in nubibus. inobinam xp̃o in aera: & sic semꝑ cũ
ditõ erimus. Ibi ab sorbebit᷑ mors inuictoriã. ibi dicet᷑.
ubi est mors contẽptio tua. ubi est mors aculeus tuuse

Expanded text:
«In qua mensura:» non enim mensura ejusdem generis «In qua mensura:» non enim mensura ejusdem generis est; sed ad hoc eadem mensura, Ignosce, et ignosco. Est apud te mensura veniae dandae; invenies apud me mensuram veniae accipiendae: est apud te mensura tribuendi quod habes; invenies apud me mensuram accipiendi quod non habes. 9. «Misericordia mea et refugium meum, susceptor meus et erutor meus.» Multum laborat praeliator hic, tenens concupiscentem adversus spiritum carnem. Tene quod tenes. Tunc erit plene quod vis, cum absorpta fuerit mors in victoriam; quando resuscitatum mortale hoc corpus transfertur in habitudinem angelicam, et in coelestem subvolat qualitatem. «Mortui,» inquit, «in Christo, resurgent primi: deinde et nos viventes qui reliqui sumus, in adventu Domini simul rapiemur cum illis in nubibus obviam Christo in aera; et sic semper cum Domino er«Ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ?
Abbreviated transcription (Latin):
ut miseri cordes simus Iudiciũ eiũ sine miseri cordia:
illi qui ton fecit misericordiã. Parua putatis opera
qui miseri cordiã non fecit: ante quã iudicare tur:
Quid deinde quid sequitur: Suꝑ exaltat aut̃ mise¬
ricordia iudicio Quid est hoc fr̃is. suꝑ exaltat mise¬
icordia iudicio: suꝑ ponit miscdia iudicio In quo
inuentum fuerit opus miscdae: & si habuerit aliꝗd
forte in uidicio quo puniat᷑ : tam quã unda miscd ae
peccati ignis extinguit᷑. Suꝑ exaltat eñi miseda
uidicio Quid aut̃. cũ talibus subuenit. & cũ tales
liberat. & cũ talibus ignoscit: In iustus est ds: absit
Et ibi iustis est: non ei tollit miscdia iustitiã nec
iustitia miscđim. Uide enĩ si non iustus est. dimitte:
& dimitto. Da & do: Uide si non iustus est. in qua men¬
sra mensi fueritis iea remetiet᷑ uobis. Ad hoc etũ.

Expanded text:
ut misericordes simus. «Judicium enim sine misericordia ut misericordes simus. «Judicium enim sine misericordia illi, qui non fecit misericordiam.» 8. Parva putatis opera qui misericordiam non fecit antequam judicaretur. Quid deinde? quid sequitur? «Superexaltat autem misericordia judicio» . Quid est hoc, fratres, «Superexaltat misericordia judicio?» Superponitur misericordia judicio: in quo inventum fuerit opus misericordiae, etsi habuerit aliquid forte in judicio quo puniatur, tanquam unda misericordiae peccati ignis exstinguitur. «Superexaltat» enim «misericordia judicio.» Quid autem? et cum talibus subvenit, et cum tales liberat, et cum talibus ignoscit, injustus est Deus? Absit. Et ibi justus est: non ei tollit misericordia justitiam, nec justitia misericordiam. Vide enim si non justus est: Dimitte, et dimitto; da, et do. Vide si non justus est: «In qua mensura mensi fueritis, in ea» «remetietur vobis» . Ad hoc enim,