comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habitatio eoꝵ & sedium dis¬
tributio ¶as ohab. quoq &
iemleth. & iosa. filius amasiȩ
& iohel. & hieu filius iosabiae.
filiȩ saraiȩ. filii asihel. & helio¬
enai. & iocaba. & isuaia & asaia
& addihel. & isuma & banaia.
Ziza quoq filius sephei. filu al¬
lon. filii idalia. filii semri. filii
samaia: Isti sunt nominati pͥn
cipes in cognationib suis. & in
domo affinitatũ suarũ multi¬
plicati sunt uehem̃ter: & pro¬
fecti sunt ut ingrederentur
in gador. usq ad orientẽ uallis.
& ut quęrerent pascua ouibus
suis Et inuenerunt pascuas
utiles & ualde bonas. & terrã
latissimã & quietã & fertilem.
in qua ante habitauerant de
stirpe cham: Hi ergo uenert
quos supra descripsimus nomi.¬
natĩ in dieb ez echiȩ regis iuda.
& ꝑcusserunt tab̾nacula eoꝵ
& habitatores qui inuenti fu¬
erant ibi. & deleuert eã usq
in p̾sentẽ diẽ:. Habitauerq
ꝓ eis qm̃ uberrimas ibidẽ pas¬
cuas reppererunt: De filiis
quoq sẏmeon:abiert̃ in mon¬

Expanded text:
habitatio eorum et sedium distributio. Mosobab quoque et Jemlech, et Josa filius Amasiae, et Iohel et Ieu filius Iosabiae filii Saraiae filii Asihel et Helioenai et Iacoba et Isuaia et Asaia et Adihel et Isimihel et Banaia Ziza quoque filius Sephei filii Allon filii Idaia filii Semri filii Samaia icipes in cognationibus suis, et in domo affinitatum suarum multiplicati sunt vehementer. Et profecti sunt ut ingrederentur in Gador usque ad orientem vallis, et ut quaererent pascua gregibus suis. Inveneruntque pascuas uberes et valde bonas, et terram latissimam et quietam et fertilem, in qua ante habitaverunt de stirpe Cham. Hi ergo venerunt, quos supra descripsimus nominatim, in diebus Ezechiae regis Juda et percusserunt tabernacula eorum, et habitatores qui inventi fuerant ibi, et deleverunt eos usque in praesentem diem, habitaveiam uberrimas ibidem pascuas repererunt. De filiis quoque Simeon abierunt in mon
Abbreviated transcription (Latin):
uenire ad uos: ut secundã grãm
haberẽtis: & ꝑ uos transire
macedõniã: & iterũ a macedõ¬
nia uenire ad uos. & a uob̾ de¬
uoluissẽ. numquid leuitãte usus
sũ. Aut quȩ cõgito secundum

Expanded text:
ndam gratiam haberetis et per vos transire in Macedoniam et iterum a Macedonia venire ad vos et a vobis devoluissem numquid levitate usus sum aut quae cogito secundum
Abbreviated transcription (Latin):
maththania. & belbecia obe¬
dia. mosollam. thelmon accub:
custodes portarum : & uesti¬
bulorum ante portas Hi in
diebus ioachim filii hiesuȩ
filii iosedech: & in diebus ne¬
emiae ducis ezrȩ sacerdotis
scribaeque: In dedicatione
autem muri hierusalem. re¬
quisierunt leuitas de omnib
locis suis ut adducerent eos
in hierusalem: & facerent
dedicationem & laetiam in
actione gratiarum. & in can¬
tico. in cẏmbalis. psalteriis
& cytharis. : Congregati
sunt ergo filii cantorum. &
de campestribus circa hieru¬
salem: & de uillis netufathi
& de domo galgal: & de regi¬
onibus iebeȩ. & armaueth
qñm uillas aedificaueruñ
sibi cantores in circuitu hie¬
rusalem : & mundati sunt
sacerdotes & leuitae. & mun¬
dauerunt populum : & por¬
tas & murum: Ascendere
autem feci principes iuda
super murum: & statui duoᷤ
choros laudantium magnos.
& ierunt ad dextram super
murum. ad portam sterqui¬
linu. & ut post eos osaias.
& media pars principum
iuda & alarias. exras. et

Expanded text:
Matthania et Becbecia Obedia Mosollam Thelmon Accub custodes portarum et vestibulorum ante portas hii in diebus Ioachim filii Iesue filii Iosedech et in diebus Neemiae ducis et Ezrae sacerdotis scribaeque in dedicatione autem muri Hierusalem requisierunt Levitas de omnibus locis suis ut adducerent eos in Hierusalem et facerent dedicationem et laetitiam in actione gratiarum et in cantico in cymbalis psalteriis et citharis congregati sunt ergo filii cantorum et de campestribus circa Hierusalem et de villis Netuphati et de domo Galgal et de regionibus Geba et Azmaveth quoniam villas aedificaverunt sibi cantores in circuitu Hierusalem et mundati sunt sacerdotes et Levitae et mundaverunt populum et portas et murum ascendere autem feci principes Iuda super murum et statui duos choros laudantium magnos et ierunt ad dexteram super murum ad portam Sterquilinii et ivit post eos Osaias et media pars principum Iuda et Azarias Ezras et
Abbreviated transcription (Latin):
regis isrł in eas gentes quȩ lec¬
tione cõprȩhenie sunt iram dĩ¬
ob eas causas quas memoraui af¬
futurã denuntiat: Et qͥa idem¬
ꝓpheta in sequentib ait. super
trib impietatib & suꝑ quattuor

Expanded text:
ropheta in eas gentes quae lectione ejus comprehensae sunt, ob eas causas quas memorat, affuturam iram Dei denuntiat. Et quia in sequentibus ait: In tribus impietatibus et super quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
iuiros illos. qm nihil potestatis
habuisset ignis in corporib eoꝵ
& capillus capitis coꝵ non esset
adustus & sarabara eoꝵ ñ fuissẽt
immutata: & odor ignis ñ tran¬
sisset ꝑ eos Et erumpens pa-¬
buchodonosor ait Benedictus
Misach & Abdenago: qui misit
angłm suũ & eruit seruossuos.
quia credidert in eũ: & uerbũ
regis immnutauert. & tradidert̃
corpora sua ne seruirent & ne
adorarent omnẽ dm̃ excepto
dõ suo: Ame ergo põsitum ẽ
hoc decretũ. ut om̃is populus
tribus & lingua quȩ cũq locuta
fuerit blasphemiã contra dm̃
Sy drach. Misach & Abdenago:
dispereat: & domꝰ eius uastẽtur:
Neq euĩ ẽ ds̃ alius. qui possit
ita saluare : Tunc rex ꝓmouit
Sydrach. Misach. & abdenago.
IN prouinciam babylonis:
abuchodonosor rex: omnibus
põpłis. gentib & linguis: quͥae
celsus: Uãcuit ergo mihi prȩ¬
dicãre signa eiꝰs quia magna ft̃.
& mirabilia eiꝰ quia fortia: et

Expanded text:
viros illos, Quoniam nihil potestatis viros illos, Quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corporibus eorum, et capillus capitis eorum non esset adustus, et saraballa eorum non fuisset immutata, et odor ignis non transisset per eos. Et erumpens Nabuchodonosor, ait; Benedictus Misach et Abdenagó, qui misit angelum suum et eruit servos suos, quia crediderunt in eum et verbum regis immutaverunt, Et tradiderunt corpora sua ne servirent, et ne adorarent omnem Deum, excepto Deo suo: A me ergo positum est hoc decretum, ut omnis populus, tribus, et lingua, quaecumque locuta fuerit blasphemiam contra Deum Sidrach, Misach, et Abdenago, dispereat, et domus ejus vastetur: Neque enim est Deus alius, qui possit ita salvare. Tunc rex promovit Sidrach, Misach, et Abdenago, in provincia Babylonis. NABUCHODOpopulis, gentibus et linguis, quae hcelsus. Placuit ergo mihi predicare signa eius, quia magna sunt, et mirabilia eius, quia fortia et
Abbreviated transcription (Latin):
laudate & suꝑ exaltate eũ ĩ scła:
Benedđ Anania. Araria. Misabeldño
laudate & suꝑ exaltate eũ ĩ scła.
Quia eruit nos ab inferis &
saluos fecit de manu mortis: &
liberauit nos de medio ardentis
flãmȩ. & de medio ignis eruit nos:
in sȩculũ misericordia eius:
Benedicite om̃s religiosi dño dõ
dȩoꝵ: laudate & confitemini
EOITIONE TRANSLATA SUNIT
unc nabuchodonosor rex obstii¬
puit. & surrexit ꝓpere. & ait op¬
tunatib suis: Sonne tres uiros
misimꝰ in medio ignis cõpeditos
Oui respondentes: dixert̃. regi:
Cere Rex respondit & ait. Ecce
& ambulantes in medio ignis. &
nihil corruptiõnis in eis ẽ. & speci¬
es quarti similis filio dĩ Tẽ ac¬
cessit nabuchodonosor ad ostiũ
fornacis ignis ardentis & ait:
Sydrach. Misach. & Abdenago
serui dĩ excelsi egredimini et
uenite : Statiꝰq egressi sunt
Sy drach. Misach. & abdenago
de medio ignis Et congregati
satrapȩ magistratus & ũdices
& potentes regis: contẽplabant᷑

Expanded text:
ate et superexaltate eum in saecula. Benedicite Anania, Azaria, Misael Domino: laudate et superexaltate eum in saecula. Quia eruit nos de inferno, salvos fecit de manu mortis, et liberavit nos de medio ardentis flammae, et de medio ignis eruit nos. in saeculum misericordia ejus. Benedicite omnes religiosi Domino Deo deorum: laudate et confitemini editione translata sunt. Tunc Nabuchodonosor rex obstupuit, et surrexit propere, et ait optimatibus suis: Nonne tres viros misimus in medium ignis compeditos? Qui respondentes dixerunt regi: Vere, rex. Respondit, et ait: Ecce et ambulantes in medio ignis, et nihil corruptionis in eis est, et species quarti similis filio Dei. Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium fornacis ignis ardentis, et ait: Sidrach, Misach, et Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite: Statimque egressi sunt Sidrach, Misach, et Abdenago de medio ignis. Et congregati satrapae, magistratus, et judices, et potentes regis, contemplabantur
Abbreviated transcription (Latin):
peccata nr̃a: & ñ ẽ ii tẽpore hoc
princeps & ꝓpheta & dux. neq
holocaustũ. neq sacrificiũ. neq
oblatio. neq incensũ. neq locus
primitiarũ corã te: ut possimꝰ
inuenire miscđiam. sed in anima
contrita & spiritu humilitatis
suscipiamur: Sic̃ in holocaustũ
arietũ & tauroꝵ. & sic̃ in milibus

Expanded text:
hoc princeps, et propheta, et dux, neque holocaustum, neque sacrificium, neque oblatio, neque incensum, Neque locus primitiarum coram te, ut possimus invenire misericordiam: Sed in anima contrita, et spiritu humilitatis suscipiamur. Sicut in holocausto arietum, et taurorum, et sicut in millibu
Abbreviated transcription (Latin):
no cõmutȩtur. & cor ferȩ detur
ei: & septẽ tẽpora mutent᷑ super
eũ: In sententia uigilũ decretũ
ẽ: & sermo scõꝵ & petitio donec
cognoscant uiuentes. qm̃ domi¬
nãtur excelsus in regno hominũ.
& cuicũq uoluerit dabit illud.
& humillimũ hõminẽ c̃stituet
suꝑ eo Hoc sõniũ uidi ego rex
Nabuchodonosor ͤ Tu ergo Bal¬
thasar: int̾prȩtationẽ narra fes¬
tinꝰ. quia om̃s sapientes regni
mei: ñ quȩunt solutionẽ edice¬
re mihi: Tu aut̃ potes: quia
Danihel cuiꝰ nom̃ Balthasar.
cȩpit intra semetipsũ tacitus
cogitare quasi hora una. & co¬
gitatiõnes eiꝰ conturbabant eũ:
Respondens aut̃ rex ait: Baltha¬
sar: soniũ & int̾prȩtationes cius
ñ conturbent te: Respondit
Bafthasar: & dixit: Dõmine mi
sõniũ his qui te ode̾runt. & inter¬
p̃tatio eiꝰ hostib tuissit: Arborẽ
quã uidisti subłimẽ atq robustã
cuiꝰ altitũdo ꝑtingit ad cęlũ. &
aspectus illius in omnẽ terrã. &

Expanded text:
e detur ei: et septem tempora mutentur super eum. In sententia vigilum decretum est, et sermo sanctorum, et petitio: Donec cognoscant viventes, quoniam dominatur Excelsus in regno hominum; Et cuicumque voluerit, dabit illud, et humillimum hominem constituet super eum. Hoc somnium vidi ego rex Nabuchodonosor: Tu ergo, Baltassar, interpretationem narra festinus: quia omnes sapientes regni mei non queunt solutionem edicere mihi: Tu autem potes, quia Daniel, cujus nomen Baltassar, coepit intra semetipsum tacitus cogitare quasi hora una: et cogitationes ejus conturbabant eum. Respondens autem rex ait: Baltassar, somnium et interpretatio ejus n conturbent te, Respondit Baltassar, et dixit: Domine mi, somnium his qui te oderunt, et interpretatio ejus hostibus tuis sit, Arborem quam vidisti sublimem atque robustam, cujus altitudo pertingit ad coelum, et aspectus illius in omnem terram: Et
Abbreviated transcription (Latin):
in inedio ignis ait Benedictiᷤ
bilis & gloriosũ nomen tuũ in
sçła: quia iustus es in omnibus
quȩ fecisti nobis. & uniuersa
opera tua uera: & iuę tuae
om̃a quȩ induxisti suꝑ nos. &

Expanded text:
nis dixit: Benedictus bile et gloriosum nomen tuum in saecula, quoniam iustus es in omnibus, quae fecisti nobis, et omnia opera tua uera et rectae omnia, quae intulist
Abbreviated transcription (Latin):
ebantur arioli. magi. chaldaei.
& aruspices: & soniũ Narraui
in conspectu eoꝵ & solutionẽ eiꝰ
ñ indicauer̃ mihi: donec collega
ingressus ẽ in conspectu meo
Danihel. cuius nom̃ balthasar:
scđm nom̃ dei mei: qui habet

Expanded text:
ioli, magi, Chaldaei, et aruspices, et somnium narravi in conspectu eorum: et solutionem ejus non indicaverunt mihi: Donec collega ingressus est in conspectu meo Daniel, cui nomen Baltassar secundum nomen Dei mei, qui habet
Abbreviated transcription (Latin):
isti. & magnitũdo tua creuit. &
ꝑuenit usq ad cȩlũ. & potestas
tua ui t̾minos uniuersȩ terrae :
Quod aut̃ uidit rex uigilẽ &
scm descendere de cęlo & dicere:
succidite arborẽ & dissipãte illã:
Adtam̃ germ̃ radicũ eius in t̾ra
dimitate. & uinciãtur ferro &
ere in herbis foris. & rore cęli
consꝑgatur. & cũ feris sit pabulũ
eiꝰ donec septẽ tẽpora cõmuten¬
tur suꝑ cũs hȩc ẽ interprȩtatio
sententiȩ altissimi. quȩ ꝑue̾nit
super dominiun meum regem:
Eit̃cient te ab hominibus. & cũ
bẽstiis ferisq erit habitatio tua.
& fęnũ ut bos cõmedes: & rore cȩ-
li infunderis: septr̃ quoq tẽpora
mutabuntur suꝑte: donec scias
qđ dominetur excelsus suꝑ reg¬
nũ hominũ. & cuicũq uoluerit
ut relinqueretur germ̃ radicũ
eiꝰ Id est arboris: regnũ tuũ tibi
inanẽbit. postquam cognoueris
potestatẽ ẽe cȩlestẽ Quã obrẽ
rex consiliũ ineũ placeat tibi.

Expanded text:
isti, et magnitudo tua crevit, et pervenit usque ad coelum, et potestas tua in terminos universae terrae. Quod autem vidit rex vigilem et sanctum descendere de coelo, et dicere: Succidite arborem et dissipate illam: attamen germen radicum ejus in terra dimittite, et vinciatur ferro et aere in herbis foris, et rore coeli conspergatur, et cum feris sit pabulum ejus, donec septem tempora commutentur super eum. Haec est interpretatio sententiae Altissimi, quae supervenit super dominum meum regem: Ejicient te ab hominibus, et cum bestiis et feris erit habitatio tua, et fenum li infunderis: septem quoque tempora mutabuntur super te, donec scias, quod dominetur Excelsus super regnum hominum, & cuicumque voluerit, ut relinqueretur germen radicum ejus, id est arboris, regnum tuum tibi manebit, postquam cognoveris potestatem esse coelestem. Quamobrem, rex, consilium
Abbreviated transcription (Latin):
p̃uaricatoꝵ & regi iniusto & pes¬
simo ultra omnem terrã: Et nẽ
ñ possumꝰ aperire os: confusio &
obꝓbriũ facti sumꝰ seruis tuis. &
hisꝰ qui colunt te Ne quȩ sumus
tradas nos in ꝑpetuũ ꝓpt̾ nom̃
tuũ. & ne dissipes testam̃tũ tuũ
neq auferas miscđiam tuam

Expanded text:
ue: et regi iniusto et pessimo ultra omnem terram. Et nunc non possumus aperire os: confusio et obprobium facti sumus servis tuis et his qui colunt te. Ne quesumus tradas nos in perpetuum propter nomen tuum: neque dissipes testamentum tuum neque auferas misericordiam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
hierłm: quia u ueritate & iudĩ¬
cio induxifti om̃a hȩc propter
peccata nr̃a: Peccauimus enũ
& inique egunus. recedentes a
te: & deliquimus in omnibus.
& prȩcepta tua non audiuinus:
nec obseruauimꝰ nec fecimꝰ sicut
prȩceperas nobis. ut bene nobis
esset Om̃a ergo quȩ in duxi¬
sti suꝑ nos. & uniuersa quȩ feci¬
sti nobis. uero iudicio fecisti: &
tradidisti nos in manib inimico

Expanded text:
em. Quia in veritate et in iudicio induxisti omnia hec: propter peccata nostra. Peccabimus enim et inique egimus recedentes a te: et deliquimus in omnibus et precepta tua non audibimus nec observabimus nec fecimus sicut preceperas nobis ut bene nobis esset. Omnia ergo que induxisti super nos et universa que fecisti nobis: vero iudicio fecisti. Et tradidisti nos in manibus i
Abbreviated transcription (Latin):
qui eripiat uos de manu in ea:
Respondentes Sẏdrach. Misach
& abdenago: dixer̃ regi nabu¬
chodonosor: Non oportet nos
de hac re respondere tibi: Ec¬
ce eni ds̃ nrͣ quẽ colimꝰ potest
nos eripere de camino ignis ar
coli mꝰ. & statuã auream quam
erexisti ñ adoramꝰ: Tunc nabu
chodonosor repletus ẽ furore:
& aspectus faciei illius imniuta¬
tus ẽ suꝑ Sydrach. Misach. et
abdenago Et p̾cẽpit ut suc¬
cenderetur fornax septuplũ
quã succendi consueuerat:
Quiris fortissunis de exerci

Expanded text:
qui eripiat vos de manu mea? Respondentes Sidrach, Misach, et Abdenago, dixerunt regi Nabuchodonosor: Non oportet nos de hac re respondere tibi. Ecce enim Deus noster, quem colimus, potest eripere de camino ignis ardcolimus, et statuam auream quam erexisti non adoramus . » CAPUchodonosor repletus est furore: et aspectus faciei illius immutatus est super Sidrach, Misach, et Abdenago, et praecepit, ut succenderetur fornax septuplum quam succendi consueverat. Et viris fortissimis de ex
Abbreviated transcription (Latin):
statuã aureã. Siquis aut̃ non
ꝓ̃cidens adorauerit: mittatur
in fornacem ignis ardentis:
Sunt ergo uiri udȩi quos con¬
fatiusti suꝑ õpera regionis ba¬
byloniȩ. Sẏdrach. Misach & ab¬
denago: Uiri isti contẽpserus
rex decrẽtũ tuũ: Deos tuos ñ
colunt: & statuã aureã quam
erexisti ñ adorant: Tunc na¬
buchodonosor in furore & in
ira: p̃ce̾pit ut adducerentur
Sydrach. Misach. & Abdenago:
Qui confesti adducti sunt in

Expanded text:
am auream. Siquis autem non procidens adoraverit: mittatur in fornacem ignis ardentis. Sunt autem viri Judei quos constituisti super opera regionis Babylonie: Sidrac: Misac: et Abdenago. Viri isti contempserunt Rex decretum tuum: deos tuos non colunt: et statuam auream quam erexisti non adorant. Tunc Nabuchodonosor Rex in furore et in ira precepit: ut adducerent Sidrac: Misac: et Abdenago. Qui confesti
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & nos ipsi peccauimus
grauiter usq ad diem hanc:
niquitatibus nostris traditi
sumus. ipsi & reges nostri &
sacerdotes nostri in manum
regum terrarũ: & in gladiũ¬
& in captiuitatẽ. In rapinã
& ui confusionem uultus: sic̃
& die hac: Q nunc quasi
parum & ad momentum fac¬
tum est deprȩcatio nr̃a apud
dñm dñi uostrum. ut dimit¬
terentur nobis reliquie. &
darctur pax illius in loco
scõ eius. & illuminaret ocu¬
los nostros ds uoster & daret
nobis uitam modicam in ser¬
uitutem nostrã : quia serui
sumus & in scruitute nostra
non derelinquit nos ds uͣr
& inclinauit super nos mi¬
sericordiam coram rege ꝑ¬
sarum. ut daret nob uitam:

Expanded text:
us graviter usque ad diem hanc, et in iniquitatibus nostris traditi sumus ipsi, et reges nostri, et sacerdotes nostri, in manum regum terrarum, in gladium, in captivitatem, in rapinam, et in confusionem vultus, sicut et die hac. Et nunc quasi parum et ad momentum facta est deprecatio nostra apud Dominum Deum nostrum, ut dimitterentur nobis reliquiae, et daretur nobis paxillus in loco sancto ejus, et illuminaret oculos nostros Deus noster, et daret nobis vitam modicam in servitute nostra, quia servi sumus, et in servitute nostra non dereliquit nos Deus noster, sed inclinavit super nos misericordiam coram rege Persarum, ut daret nobis vitam
Abbreviated transcription (Latin):
transgressione corũ qui de
captiuitate uenerant. & ego
sedebam tristis usq ad sacri¬
ficium uespertinum: Et in
sacrificio uespertino surrexi
de afflictione mea. & scisso
pallio & tunica curuaui ge¬
nua mea. & expandi manus
meas ad dñm dm̃ meũ & dixi:¬

Expanded text:
transgressione eorum qui de transgressione eorum qui de captivitate venerant, et ego sedebam tristis usque ad sacrificium vespertinum: et in sacrificio vespertino surrexi de afflictione mea, et scisso pallio et tunica, curvavi genua mea, et expandi manus meas ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & qui uenerant de cap¬
tiuitate filii transinigratio¬
nis: obtulert holocaus tomata
dõ israhel: uitulos duodecum
pro omni israhel: arietes uo¬
naguita sex. agnos septuagin¬
ta septem. hẏrcos ꝓpeccato
duodecim: om̃a in holocaus¬
tum dũo: Dederunt. autem
edicta regis. satrapis qͥ erant
de conspectu regis. & ducibus
trans flumen: & eleuauerug
cesserunt ad me principes
dicentes: Non est separatus
populus israhel & sacerdotes
& leuitȩ a populis terrarum.
& de abhominationib eorum.
chananȩi uidelicet & hethȩi.
nitarum. & moabitarum. &
egyptiorum & amnorrȩorũ :
Tulerunt autẽ de filiabus
eorum sibi & de filus sus :
& commiscuerunt semen scm̃
cũ populis terrarũ: Manus
etiam principũ & magistra¬
tuũ. fuit in transgressione
hac prima: Cũq audissema
sermonem istum: scidi palliũ
meum & tunicam. & euelli
capillos capitis mei & barbȩ
& sedi inȩrens: Conuener
autẽ ad me omnes qui time¬
bant uerbum dĩ israhel. pro

Expanded text:
Sed et qui venerant de captivitate filii transmigrationis, obtulerunt holocautomata Deo Israel, vitulos duodecim pro omni populo Israel, arietes nonaginta sex, agnos septuaginta septem, hircos pro peccato duodecim: omnia in holocaustum Domino. Dederunt autem edicta regis satrapis, qui erant de conspectu regis, et ducibus trans flumen, et elevaverunt cesserunt ad me principes, dicentes: Non est separatus populus Israel, et sacerdotes et Levitae a populis terrarum, et de abominationibus eorum, Chananaei videlicet, et Ethaei, onitarum, et Moabitarum, et Aegyptiorum, et Amorrhaeorum: tulerunt enim de filiabus eorum sibi et filiis suis, et commiscuerunt semen sanctum cum populis terrarum: manus etiam principum et magistratuum fuit in transgressione hac prima. Cumque audissem sermonem istum, scidi pallium meum et tunicam, et evelli capillos capitis mei et barbae, et sedi moerens. Convenerunt autem ad me omnes, qui timebant verbum Dei Israel, pro
Abbreviated transcription (Latin):
I diebus autẽ regnõ iilorũ¬
Suscitabit ds̃ cȩli regnũ quod in. qͥd¬
ȩternũ ñ dissipabitur & regnũ¬
eiꝰ popło alteri non tradetur:
Cõminuet aut̃ & consum& uni¬
uersa regna hȩc: & ipsũ stabit
in ȩternum: Scđin quod ui¬
disti. qͦđ de monte abscisus efi
lapis sine manibus: & cõminuit¬

Expanded text:
illorususcitabit Deus celi regnum quod in eternum non dissipabitur, et regnueius populo alteri non tradetur; comminuet autem et consumet universa regna hec et ipsum stabit in eternum. Secundum quod vidisti, quod de monte abscisus est lapis sine manibus
Abbreviated transcription (Latin):
regi: sed ẽ ds̃ in cęlis reuelans
myfteria: qui indicabit tibi rex
Nabuchodõnosor quȩ uentura
sint nouissimis tẽporibus: Som¬
niũ tuũ & uisiones cãpitis tui
in cubili tuo: huiꝰcẽmodi sunt:
Tu rex cogitare cȩpisti in stratu
tuo. quid esset futurũ posthȩc:
& qui reuelat myste̾ria. osten¬
dit tibi quȩ uentura stͣ Mihi
quoq ñ in sapientia quȩ ẽ in
me plusquã in cunctis uiuen¬
tib sacram̃tũ hoc reuelãtũ ẽ:
sed ut int̾prȩtatio regi manifes¬
ta fieret. & cogitationes mentis
tuȩ scires Tu rex uidebas. &
ecce quasi statua una grandis

Expanded text:
regi. Sed est Deus in coelo revelans regi. Sed est Deus in coelo revelans mysteria, qui indicavit tibi, rex Nabuchodonosor, quae ventura sunt in novissimis temporibus. Somnium tuum et visiones capitis tui in cubili tuo, hujuscemodi sunt: Tu, rex, cogitare coepisti in stratu tuo, quid esset futurum post haec: Et qui revelat mysteria, ostendit tibi quae ventura sunt. Mihi quoque non in sapientia, quae est in me plus quam cunctis viventibus, sacramentum hoc revelatum est: Sed ut interpretatio regi manifesta fieret, et cogitationes mentis tuae scires. Tu, rex, videbas, et ecce quasi statua una gra
Abbreviated transcription (Latin):
& scientiã uitelligentib discipli¬
uã Ipse reuelat ꝓfunda & abs¬
condita: & nouit in tenebris con¬
tituta & lux cũ eo est: Tibi ds̃
patrũ nr̃oꝵ conftteor. teq lau¬
do: quia sapientiã & fortitudinẽ
dedisti mihi: & nunc oftendisti
inihi quȩ rogauimꝰ te: qͥa sermo¬
nẽ regis aperuisti nob̃ Post hȩc
Danihel ingressus ad Arioch quẽ
constitũerat rex ut ꝑderet sapi¬
entes babylõnis: sic ei locutus ẽ:
Sapientes babyłonis ne perdas:
Introduc me in conspectu regis:
& solutiõnẽ regi enarrabo: Tc̃
Arioch festuiꝰ introdũx̾ Danihelẽ
ad regẽ: & dix̃ ei Inuẽni hõminẽ
de filiis transmigratiõnis iudaȩ :¬
qui solutionẽ regi adnuntiet
Respondit rex & dix̃ Daniheli
cuius nom̃ erat balthasar : Putas¬
ne uere potes indicare ĩnihi sõ¬
niũ quod uidi & int̾p̃tatiõnẽ eiꝰ:
Et respondens Panibel corã regẽ
atc: Mysteriũ quodrex inter¬
rogat: sapiertes mnagi & Prioli
& aruspices: ñ queunt indicare

Expanded text:
legentibus disciplinam ipse revelat profunda et abscondita et novit in tenebris constituta et lux cum eo est tibi Deus patrum meorum confiteor teque laudo quia sapientiam et fortitudinem dedisti mihi et nunc ostendisti mihi quae rogavimus te quia sermonem regis aperuisti nobis post haec Danihel ingressus ad Arioch quem constituerat rex ut perderet sapientes Babylonis sic ei locutus est sapientes Babylonis ne perdas introduc me in conspectu regis et solutionem regi enarrabo tunc Arioch festinus introduxit Danihelem ad regem et dixit ei inveni hominem de filiis transmigrationis Iudae qui solutionem regi adnuntiet respondit rex et dixit Daniheli cuius nomen erat Balthasar putasne vere potes indicare mihi somnium quod vidi et interpretationem eius Et respondens Daniel coram rege, ait: Mysterium, quod rex interrogat, sapientes, magi, et harioli, et aruspisces non queunt indicare
Abbreviated transcription (Latin):
gressus rogauit regẽ ut tẽpus
daret sibi ad solutionem indi¬
candã regi. Et ingressus est
domũ suam: Ananioq Mlisaheli
& Arariȩ sõciis sus indicãuit
negotiũ ut quȩ rerent miscđiã
Afacie di cęli super sacram̃to
isto: & ñ perirent Danihel &
sõcu eiꝰ cũ cȩteris sapientibus
baby lonis: Puuc Damheli per
uisiõnẽ nocte mysteriũ reue:¬
latũ ẽ: & Danihel benedixit dõ
cęli & locutꝰ ait: Sit nom̃ dñi
benedictũ. a scło & usq in scłmn:
quia sapientia & fortitũdo eius

Expanded text:
gressus rogavit regem ut tempus gressus rogavit regem ut tempus daret sibi ad solutionem indicandam regi et ingressus est domum suam Ananiaeque Misaheli et Azariae sociis suis indicavit negotium ut quaererent misericordiam a facie Dei caeli super sacramento isto et non perirent Danihel et socii eius cum ceteris sapientibus Babylonis tunc Daniheli per visionem nocte mysterium revelatum est et Danihel benedixit Deo caeli et locutus ait sit nomen Domini benedictum a saeculo et usque in saeculum quia sapientia et f
Abbreviated transcription (Latin):
Respondentes ergo chaldȩi
corã rege dixerunt Non est
hono suꝑ terrã. qui sermonẽ
tuũ rex possit implere: sed neq
regũ quis quã magnus & potens.
uerbũ huiuscemodi sciscitatur
ab om̃i ariolo & mago & chaldẽo:
Sermo enĩ quẽ tu rexquȩris grĩ¬
uis c̃: nec repperietur quisquã
qͥ indic& illũ in conspectu regis.
exceptis diis quoꝵ ñ ẽ cũ ho¬
minib conuersatio: Quo audĩto:
rex in furõre & in ira magna
prȩcẽpit ut perirent omsies
sapientes babylonis: Et egres¬
sa sententia: sapientes interfi¬
ciebantur: quȩ rebãturq Danihel
& soci eiꝰ ut perirent: Iunc
Danihel requisiuit de lege atq
sententia ab arioch principe
militiȩ regis: qui egressus fũ¬
erat ad int̾ficiendos sapientes
babylouis. & interrogauit eũ
qui a rege acceperat potestã¬
tẽ. quam ob causam tã crude¬
lis sententia a fãcie e̾et regis esc¬
egressa: Cũ ergo rẽ indicass&
Arioch Daniheli: Danihel in¬

Expanded text:
RespRespcoram rege dixerunt non est homo super terram qui sermonem tuum rex possit implere sed neque regum quisquam magnus et potens verbum huiuscemodi sciscitatur ab omni ariolo et mago et Chaldeo sermo enim quem tu rex quaeris gravis est nec repperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis exceptis diis quorum non est cum hominibus conversatio quo audito rex in furore et in ira magna praecepit ut perirent omnes sapientes Babylonis et egressa sententia sapientes interficiebantur quaerebaturque Danihel et socii eius ut perirent tunc Danihel requisivit de lege atque sententia ab Arioch principe militiae regis qui egressus fuerat ad interficiendos sapientes Babylonis et interrogavit eum qui a rege acceperat potestatem quam ob causam tam crudelis sententia a facie esset regis egressa cum ergo rem indicasset Arioch Daniheli Danihel in
Abbreviated transcription (Latin):
runtq chaldȩi regi sẏriace:
Rex in sẽpiternũ uiue: Dic
sõniũ seruis tuis: & interp̃tati¬
onẽ eiꝰ indicabimus: Et respon¬
dens rex: ait chaldȩis: Serino
recessit a mȩ: Nisi in dicaue¬
ritis mihi sõniũ & coniectũrã
eiꝰ:peribitis uos: & domꝰ ur̃ae
publicabuntur : Di aut̃ sõniũ
& coniecturã eius narraueritis.
prȩmia & dona & honorẽ mul¬
tũ accipie̾tis a me Sõniũ igit᷑
& int᷑prȩtatiõnẽ eiꝰ indicãte mihi
Responder̃ scđo atq dixeruss.
Rex sõniũ dicat seruis suis: &
inter p̾tationẽ eiꝰ indicabimus:
Responditꝰ rex & ait: Certe
nõui quia tẽpus redĩmitis. scien¬
tes qe recesserit a me sermo:
Si ergo sõniũ ñ indicaueritis
mihi: una ẽ de uob sententia
& interp̾tationẽ qͦq fallacẽ
& deceptione plẽnam cõposue¬
rtus. ut loquãmini mihi. donec
tẽpus ꝑtranseat Sõniũ Itaq
dictte mihi: ut sciã qr int̾prȩ¬
iationẽ qͦq eiꝰ uerã loquãmini:

Expanded text:
haldaei regi Syriace: Rex, in aeternum vive: Dic somnium servis tuis, et interpretationem ejus indicabimus. Et respondens rex, ait Chaldaeis: Sermo recessit a me: Nisi indicaveritis mihi somnium, et conjecturam ejus, peribitis vos, et domus vestrae publicabuntur. Si autem somnium, et conjecturam ejus narraveritis, praemia, et dona, et honorem multum accipietis a me: somnium igitur, et interpretationem ejus indicate mihi. Responderunt secundo, atque dixerunt: Rex somnium dicat servis suis, et interpretationem illius indicabimus. Respondit rex, et ait: Certe novi quia tempus redimitis, scientes quod recesserit a me sermo. Si ergo somnium non indicaveritis mihi, una est de vobis sententia, quod interpretationem quoque fallacem et deceptione plenam composueritis, ut loquamini mihi donec tempus pertranseat. Somnium itaque dicite mihi, ut sciam, quod interpretationem quoque ejus veram loquamini.
Abbreviated transcription (Latin):
suis. & de uino unde bibebat ipse
ut enutita tribus anuis. post¬
ea starent in conspectu regis:
Fuerunt ergo int̾ eos de filus
ciuda: Danihel. Auanias. Misahel
Ararias : Et imposuit eis p̾po¬
situs eunuchoꝵ nomnina. Danihe¬
li balthasar. & Ananiȩ. sidrac:
Misaheli. misach: & arariȩ. ab¬
denago: Proposuit aut̃ Danihel
in corde suo ne pollueretur de
iensa regis neq de uino potus
eiꝰ: & rogauit eunuchoꝵ prępõ¬
sitũ ne contaminaretur: Dedit
aut̃ ds̃ Daniheli grãtiã & mise¬
ricordiã in conspectu principis
eunuchoꝵ Etait princeps eunu¬
choꝵ ad Danihelẽ: Timeo ego
dõminũ meũ regẽ: qͥ constituit
uob cibũ & potũ Qui si uiderit
uultus ur̃os macilentiores prȩ
cęteris adolescentibus cõęuis

Expanded text:
pse ut enutriti tribus annis postea starent in conspectu regis fuerunt ergo inter eos de filiis Iuda Danihel Ananias Misahel et Azarias et inposuit eis praepositus eunuchorum nomina Daniheli Balthasar et Ananiae Sedrac Misaheli Misac et Azariae Abdenago proposuit autem Danihel in corde suo ne pollueretur de mensa regis neque de vino potus eius et rogavit eunuchorum praepositum ne contaminaretur dedit autem Deus Daniheli gratiam et misericordiam in conspectu principis eunuchorum et ait princeps eunuchorum ad Danihel timeo ego dominum meum regem qui constituit vobis cibum et potum qui si viderit vultus vestros macilentiores prae cete
Abbreviated transcription (Latin):
duixerat rex ut introducerẽnt᷑.
introduxit eos pͣpõsitꝰ eunuchoꝵ
in conspectu nabuchodonosor
Cũq locutꝰ eis fuisset rex: ñ
sunt inuenti de uniuersis ta¬
les. ut Danihel. Anãnias. Misa¬
hel & Acarias: & stete̾runt
in c̃spectu regis. & om̃e uerbũ
sapientie & intellectus quod
sciscitatus ẽ ab eis rex. Inue̾ntt
in eis decuplũ suꝑ cunctos ari¬
olos & magos. qui erant in uni¬
uerso regno eius Fuit autẽ
Danihel. usq ad annũ primũ
cyri regis: Iñ anno secundo
regni Nabuchodonosor:iudti
Nabuchodonosor som̃niũ. &
conterritꝰ ẽ spĩritꝰ eiꝰ & fomi iũ
eiꝰ fugit ab eo: Pixcẽpit autc̃
rex. ut conuocartutur E soli

Expanded text:
ut introducerentur introduxit eos praepositus eunuchorum in conspectu Nabuchodonosor cumque locutus eis fuisset rex non sunt inventi de universis tales ut Danihel Ananias Misahel et Azarias et steterunt in conspectu regis et omne verbum sapientiae et intellectus quod sciscitatus est ab eis rex invenit in eis decuplum super cunctos ariolos et magos qui erant in universo regno eius fuit autem Danihel usque ad annum primum Cyri regis in anno secundo regni Nabuchodonosor vidit Nabuchodonosor somnium et conterritus est spiritus eius et somnium eius fugit ab eo praecepit ergo rex ut convocarentur
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃a in qͥbus hãbitant filii
hominũ. & bestiȩ agri uolucresqͥ
cęli dedit in manu tua: & sub con¬
ditione tua uniuersa constituit:
Tu es ergo caput aureũ & post
te consurget regnũ aliud minꝰ te argẽteũ :
imperabit uiiuersȩ t̾rȩ: Et reg¬
nũ quartũ: erit uelut fer̃rum:
Quomodo ferrũ cõminuit. &e
hȩc & cõnteret: Porro quia ui¬
disti pedũ & digitõꝵ partẽ testȩa
figuli & partemꝰ ferreã: regnũ
diuisũ erit: qͦđ tam̃ de plantario

Expanded text:
ii hominum: et bestias agri, volucres quoque coeli dedit in manu tua, et sub ditione tua universa constituit; tu es ergo caput aureum. Et post te consurget regnum aliud minus te  Vulg. addimperabit universae terrae. Et regnum quartum erit velut ferrum: quomodo ferrum comminuit et haec, et conteret. Porro quia vidisti pedum et digitorum partem testae figuli, et partem ferream: Regnum divisum erit, q
Abbreviated transcription (Latin):
& tradidit dñs in manus eius
loachim regẽ iudȩ: & partem
uasoꝵ domiis dĩ & asportauit¬
ea in t̾ram sennaar. in domũ dĩ
sui: & uasa intulit in domũ thes¬
auri di sui Et ait rex Affanꝰ¬
nar prepõsito eunuchoꝵ ut
introdũceret de filiis isrł & de
sẽmine regio & tyrannoꝵ pũe¬
ros. in quib nulla ect macula:

Expanded text:
 tradidit Dominus in manu ejus Joiacim regem Juda, et partem vasorum domus Dei: Et asportavit in terram Sennaar in domum Dei sui, et vasa intulit in domum thesauri Dei sui. Et ait rex Asphanaz praeposito eunuchorum, ut introduceret de filiis Israel, et de semine regio et tyrannorum, pueros, In quibus nulla esset m
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc rex Nabuchodonõsor cẽci¬
dit in fãciẽ suã & Danihelem
adorauit: & hostias & incensũ
p̃cepit ut sacrificarent ei Lo¬
hoc: Tunc rex Danihelẽ in sub¬
lime extulit: & munera magna
eũ principẽ suꝑ om̃s ꝓuincias
babylonis: & prȩfectum magistũ¬
stratuũ suꝑ cunctos sapientes
babylonis: Danihel aut̃ postu-¬
lauit arege: & constituit suꝑ
opera ꝓuinciȩ babylonis. Sidrac.
Misach. & abdenago: Ipse aut̃

Expanded text:
chodonosor cecidit in faciem suam, et Danielem adoravit: et hostias et incensum praecepit ut sacrificarent ei. Lohoc. Tunc rex Danielem in sublime extulit, munera multa eum principem super omnes provincias Babylonis, et praefectum magistratuum super cunctos sapientes Babylonis. Daniel autem postulavit a rege, et constituit super opera provinciae Babylonis, Sidrach, Misach, et Abdenago , qu
Abbreviated transcription (Latin):
scriptus est: in uob crucifixus:
Hoc solũ a uob̾ uolo discere:
ex operib legis sp̃m accepistis.
an ex auditu fidei: Sic stulti
estis: ut cũ sp̃u cęperitis. nunc
carne consum mamini: Tanta
passi estis sine causa: si tamen
sine causa: Qui ergo tribuit
uob spiritũ & operatur uirtũ¬
tes in uob: ex operib legis. an
ex auditu fideiꝰ Sicut abrahã
credidit dõ: & reputatũ ẽ eiꝰ
ad iustitiã: Cognoscite ergo
quia qui ex fide sunt: hi suꝗ
filii abrahȩ: Prouidens autẽ
scriptura. quia ex fide iustificat
gentes ds: p̃nuntiauit abrahae.
quia benedicent᷑ in te om̃s gentes:
gitur qui ex fide sunt: benedi¬
centur cũ fideli abrahã: Quicũq
enĩ ex operib legis sunt: sub

Expanded text:
scriptus est crucifixus hoc solum volo a vobis discere ex operibus legis Spiritum accepistis an ex auditu fidei sic stulti estis cum Spiritu coeperitis nunc carne consummamini tanta passi estis sine causa si tamen sine causa qui ergo tribuit vobis Spiritum et operatur virtutes in vobis ex operibus legis an ex auditu fidei sicut Abrcredidit Deo: et reputatum est illi ad justiciam. Cognoscite ergo quia qui ex fide sunt: hi sunt filii Abrae. Providens autem scriptura: quia ex fide justificat gentes: Deus prenunciavit Abrae quia benedicentur in eo omnes gentes. Igitur qui ex fide sunt: benedicentur cum fideli Abraam. Quicumque eni
Abbreviated transcription (Latin):
Angłm duĩ excepistis me : sicut
xp̃m ih̃m: Ubi ẽ ergobeatitudo
ur̃a: Testimoniũ enĩ ꝑhibeo
uob̾. quia si fieri posset: oculos
uros eruissetis & dedissetis mihi:
Ergo inunicus uob̾ factus sum.
uerũ dicens uobis: E mulant᷑
uos ñ bene: sed excludere uos
uolunt. ut illos aemulemini:
Bonũ aut̃ ȩmulamini in bono
semꝑ: & ñ tantũ cũ prȩsens sũ
apud uos: Filioli mei. qͦs iterũ¬

Expanded text:
istis me sicut Christum Iesum ubi est ergo beatitudo vestra testimonium enim perhibeo vobis quia si fieri posset oculos vestros eruissetis et dedissetis mihi ergo inimicus vobis factus sum verum dicens vobis aemulantur vos non bene sed excludere vos volunt ut illos aemulemini bonum autem aemulamini in bono semper et non tantum cum praesens sum apud vos filioli mei quos iteru
Abbreviated transcription (Latin):
uultis: Dies obseruatis & men¬
ses. & tẽpora & annos: timeo
uos. neforte sine causa labora¬
uerĩ in uobis: Estoͬte sicut ego:
quia & ego sic̃ uos Fr̃s. obsecro
uos: nihil me lesistis : Scitis aut̃.
quia ꝑ infirmitatẽ carnis euan¬
gelizaui uob̃ iã pridem . & tẽp¬
tationẽ uram in carne mea ñ

Expanded text:
ltis dies observatis et menses et tempora et annos timeo vos ne forte sine causa laboraverim in vobis estote sicut et ego quia et ego sicut vos fratres obsecro vos nihil me laesistis scitis autem quia per infirmitatem carnis evangelizavi vobis iam pridem et temptatione
Abbreviated transcription (Latin):
tus om̃is qui pendet in ligno
Ut in gentib benedictio abrahȩ
fieret in xp̃o ihu: ut pollicitati¬
onẽ sp̃s accipiamus per fidem:
Fr̃s. scđm hominẽ dico : tamen
hominis confirmatũ testam̃tũ
nemo spernit aut suꝑ ordinat:
Abrahȩ dictȩ sunt ꝓmissiones.
& semini eiuis: Non dicit & se¬
minib quasi in multis: sed quast

Expanded text:
i pendet in ligno, ut gentibus benedictio Abrahae fieret in Christo Jesu, ut pollicitationem Spiritus accipiamus per fidem. Fratres secundum hominem dico, tamen hominis confirmatum testamentum nemo spernit, aut superordinat. Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Non dicit: Et seminibus, quasi in multis:
Abbreviated transcription (Latin):
in corda nr̃a. clamantem abba
pater: Itaq iã ñ ẽ seruus: sed
filius Quod si filius: & heres ꝑ
dm̃: Sed tunc quidem ignoran¬
tes dm̃: his qui natura non sun
du seruiebatis : Nunc autem.
cũ cognoueritis dm̃. immo cog¬

Expanded text:
nostra clamantem: Abba, Pater. 218 Itaque jam non est servus, sed filius. Quia si filius, et haeres per Deum. Sed tunc quidem ignorantes Deum, his qui natura non sunt dii serviebatis. Nunc autem cum cognoveritis Deum imo cog
Abbreviated transcription (Latin):
barnaba. assũpto & tito: As¬
cendi aut̃ scđm reuelationẽ:
& contuli cũ illis euangelium
qđ pͣdico ingentibus : Se orsũ
autẽ his. qͥ uidebant᷑ aliqͥd ẽẽ. ne
forte in uãcuũ currerem aut
cucurrissem: Sed neq titus
qui mecũ erat. cũ e̾et gentilis
cõpulsus ẽ circũcidi : sed ꝓpter
sub introductos aut̃ falsos fr̃s.
qui subintroierunt explorare
libertatẽ nr̃am. quã habẽmus
redigerent: quib neq ad horã
cessimus subiectiõni: ut ueritas
euangelũ ꝑmaneat apud uos:
Ab his aut̃ qui uidebantur ẽẽ
aliquid. quales aliquando fue¬
ruit: nihil mea int᷑ est: Ds em̃¬
ꝑsonã hõminis non accipit:
Mihi enĩ qui uidebantur ẽẽ¬
Aliquid nihil contulerunt: sed
e contra cum uidissent quod
creditũ ẽ mihi euangeliũ p̃¬
putii: sicut petro circũcisions:
Quui eñi operãtus ẽ petro in
apostolatũ circũcisiõnis: operã.¬
tus ẽ & mihi int̾ gentes Et cũ

Expanded text:
aba, assumpto et Tito. Ascendi autem secundum revelationem: et contuli cum illis Evangelium, quod praedico in gentibus, seorsum autem iis, qui videbantur aliquid esse: ne forte in vacuum currerem, aut cucurrissem. Sed neque Titus, qui mecum erat, cum esset gentilis, compulsus est circumcidi. Sed propter subintroductos falsos fratres, qui subintroierunt explorare libertatem nostram, quam habemus redigerent quibus neque ad horam cessimus subiectioni ut veritas evangelii permaneat apud vos ab his autem qui videbantur esse aliquid quales aliquando fuerint nihil mea interest Deus personam hominis non accipit mihi enim qui videbantur nihil contulerunt sed e contra cum vidissent quod creditum est mihi evangelium praeputii sicut Petro circumcisionis qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis operatus est
Abbreviated transcription (Latin):
sunt duo testam̃ta Unũ quidẽ
amonte syna in seruitutẽ gene¬
rans: quȩ ẽ agar: Syna enim
mons e in arabia. qui coniunc¬
tus ẽ ei quȩ nunc est hierłm &
seruit cũ filiis eius Illa autein¬
quȩ sursũ ẽ hierłm. libera est:

Expanded text:
sunt duo testamenta, unum quidem in monte Syna in servitutem generans, quae est Agar. Syna enim mons est in Arabia, quae coniuncta est huic, quae nunc est Hierusalem, et servit cum filiis suis. Quae autem sursum est Hierusalem, libera est,
Abbreviated transcription (Latin):
credimus ut iustificemur ex fi¬
de xp̃i. & ñ ex operibus legio:
Ppterquod ex operib legio ñ
iustificabitur om̃is caro: Quod
si quęrentes iustificari in xp̃o
inuenti sumꝰ & ipsi peccatores:
Nũquid xp̃s peccati ministerẽ

Expanded text:
credimus, ut justificemur ex fide Christi, et non ex operibus legis. Propter quod ex operibus legis non justificabitur omnis caro . » Quod si quaerentes justificari « in Christo, inventi sumus et ipsi peccatores, nunquid Christus peccati minister
Abbreviated transcription (Latin):
subtrahebat & segregabat se. ti¬
mens eos qui ex circumcisione
erant: Et simulationi eius con¬
senserunt cęteri iudȩi : ita ut
& barnabas duceretur ab eis
in illã simulationem: Sed cũ
uidissem quod ñ recte ambula¬
rent ad ueritatẽ euangelii : dixi
cephȩ corã om̃ibus: Si tu cum¬
iudęus sis gentilit̃ uiuis & non
iudaicȩ. quomodo gentes cogis
iudaiare : Nos nacura uidȩi
& ñ ex gentib peccatores: Sei¬
entes aut̃ quod ñ iustificatur

Expanded text:
subtrahebat et segregabat se, timens eos qui ex circumcisione erant. Et simulationi eius consenserunt ceteri Iudet, ita ut et Barnabas duceretur ab eis in illam simulationem. Sed cum vidissem, quod non recte ambularent ad veritatem euangelii, dixi Cephae coram omnibus: 'Si tu, Iudeus cum sis, gentiliter vivis, et non Iudaice, quomodo gentes cogis iudaizare? Nos natura Iudei, et non ex gentibus peccatores. Scientes autem, quod non iusti
Abbreviated transcription (Latin):
thessalonicã. Crescens in
galatiã : titus in dalmatiãm
Lucas ẽ mecũ solus: Marcũ
Assume: & adduc tecũ: Est
enĩ mihi utilis in ministeriũ:
Tychicũ aut̃ mist ephesũ: Pe¬
nulã quã reliqui troade apud
carpũ. ueniens affer tecũ. et
libros : maxime aut̃ mẽbranas:
Alexander ȩrarius. multa
mala mihi ostendit: Redd&
illi dñs scđm opera eius. quẽ &

Expanded text:
Thessalonicam, Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam; Lucas est mecum solus. Marcum assume, et adduc tecum; est enim mihi utilis in ministerium. Tychicum autem misi Ephesum. Penulam, quam reliqui Troade apud Carpum, veniens affer tecum, et libros, maxime autem membranas. Alexander aerarius multa mala mihi ostendit: reddet illi Dominus secundum opera ejus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
Sectamini caritatẽ: emulamini xmi¬
spiritalia magis aut᷑ ut ꝓphe¬
tetis: Qui eni loquitur lingua:
ñ hominib loquitur sed đo Ne¬
mo eñi audit. sp̃u aut̃ loquitur
mysteria: Nam qui ꝓphetat.
hominib loquitur ad edificati¬
onẽ & exhortationẽ. & consola¬
tionẽ: Qui loquitur lingua:
sem& ipsum ȩdificat. Qui autẽ
ꝓphetat : eccłam dĩ aedificat:¬

Expanded text:
Sectamini charitatem, aemulamini spiritualia, magis autem ut prophetetis. Qui enim loquitur lingua, non hominibus loquitur, sed Deo. Nemo enim audit, spiritus autem loquitur mysteria. Nam qui prophetat, hominibus loquitur ad aedificationem, et exhortationem, et consolationem. Qui loquitur lingua, semetipsum aedificat; qui autem prophetat, Ecclesiam aedificat
Abbreviated transcription (Latin):
fornicata es: pec sic es sedata:
Et multiplicasti fornicationẽ
tuã int̾ra chanaañ cũ chaldȩ¬
is: & nec sic satiata es In quo
mundabo cortuũ ait dñs ds̃
cũ fa̾cias om̃a hȩc õpera muli¬
eris meretricis & ꝓcãcis Quia
fabricasti lupanar tuũ incãpi¬
te om̃is uiȩ: & excelsũ tuũ fe¬
cisti ip omni ꝑlatẽa. uec facta
es quasi meretrix fastidiosa
augens p̃tiũ: sed quasi mulier
adultera. quȩ suꝑ uirũ suũ in¬
ducit alienos Omnib mere¬
tricib dantur mercedes: tu aut̃
dedisti mercedes cunctis ama¬
torib tuis. & donabas eis ut in¬
trarent ad te undique: ad for-¬
nicandũ tecũ: Factũq inte
ẽ contra consuetudinẽ mulie¬
rũ in fornicationib tuis: & post
te ñ erit fornicatio: In eo enĩ
qđ dedisti mercedes & merce¬
des ñ accepisti : factũ ẽ in te
c̃trarium: Propt̾ea meretrix
audi uerbũ dñi: Hȩc dic̃ dñs
ds̃ Quia effũsũ ẽ es tuũ: &
reuelata ẽ ignominia tua iN

Expanded text:
nicata es, nec sic es satiata. Et multiplicasti fornicationem tuam in terra Chanaan cum Chaldaeis: et nec sic satiata es. In quo mundabo cor tuum, ait Dominus Deus: cum facias omnia haec opera mulieris meretricis, et procacis? Quia fabricasti lupanar tuum in capite omnis viae, et excelsum tuum fecisti in omni platea: nec facta es quasi meretrix fastidio augens pretium, Sed quasi mulier adultera, quae super virum suum inducit alienos. Omnibus meretricibus dantur mercedes: tu autem dedisti mercedes cunctis amatoribus tuis, et donabas eis, ut intrarent ad te undique ad fornicandum tecum. Factumque est in te contra consuetudinem mulierum in fornicationibus tuis, et post te quod dedisti mercedes, et mercedes non accepisti, factum est in te contrarium. Propterea, meretrix, audi verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus: Quia effusum est aes tuum, et revelata est ignominia tua in
Abbreviated transcription (Latin):
iu manu int̾ficientis: Clama
& ulula fili hominis : quia hic
factus ẽ in populo meo. hic in
cunctis ducib isrł qui fugeras:
gladio traditi sunt cum popło
meo: Idcirco plaude suꝑ fęmur.
quia ꝓbatus est. & hoc cũ scep¬
trũ subuerterit: & ñ erit dicit
dñs ds̃: Tu ergo fili hominis ꝓ¬
pheta: & ꝑcute manu ad manũ.
& duplicetur gladius: ac tripli¬
cetur gladius interfectorum:
Hic est gladius occisionis mag̾¬
nȩ : qui obstupescere eos facit.
& corde tabescere & multiplicat
ruinas: In om̃ib portis eorum.
dedi conturbationẽ gladii acu¬
ti & limati ad fulgendũ. amic¬
ti ad cęde exacuere. Uade ad
dextram siue ad sinistrã: qͦcũq

Expanded text:
in manu interficientis. Clama, in manu interficientis. Clama, et ulula, fili hominis, quia hic factus est in populo meo, hic in cunctis ducibus Israel qui fugerant: Gladio traditi sunt cum populo meo, idcirco plaude super femur, quia probatus est: et hoc, cum sceptrum subverterit, et non erit, dicit Dominus Deus. Tu ergo, fili hominis, propheta, et percute manu ad manum, et duplicetur gladius, ac triplicetur gladius interfectorum: Hic est gladius occisionis magnae, qui obstupescere eos facit, et corde tabescere, et multiplicat ruinas. In omnibus portis eorum dedi conturbationem gladii acuti, et limati ad fulgendum, amicti ad caedem. Exacuere, vade ad dexteram, sive a
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce ego ad te: & eiciã gladiũ
meũ de uagina sua: & occidam
inte iustũ & impiũ: Pro eo aut̃
quod occidi in te iustũ & impiũ.
ld circo egredietur gladius m̃s
de uagina sua adomnẽ carnẽ.
ab austro usq ad aquilonem:
ut sciat om̃is caro quia ego dñs
eduxi gladiũ meũ de uagina
sua in reuocabilẽ: Et tu fili ho¬
minis. ingeiisce in contritione
lũboꝵ & I amaritudinib
ingemisces corã eis: Cũq
dixerint ad te quare tu gemis:
dices: Pro auditu: quia uenit:
Et tabesc& omne cor. & dissol¬
uentur uniuersȩ manus . & in¬
firmabitur om̃is sp̃s. & ꝑ cunc¬
ta genua fluent aquȩ: Icce
tus ẽ sermo dũi ad me dicens:
Eili hominis: propheta & dices:
Hec dicit dñs ds̃ Loquere
Gladius. gladius exacutus ẽ &
limatus Ult cędat uictimas
exacutus ẽ: ut splendeat lina¬
tus ẽ: Qui moues sceptrũ filii
mei. succidisti om̃e lignũ. &
dedi eũ ad leuigandũ: ut tene¬
atur manu: Oste exacutus est
gladius. & iste limatus ẽ. ut sit

Expanded text:
ecce ego ad te et eiciam gladium meum de vagina sua et occidam in te iustum et impium pro eo autem quod occidi in te iustum et impium idcirco egredietur gladius meus de vagina sua ad omnem carnem ab austro ad aquilonem ut sciat omnis caro quia ego Dominus eduxi gladium meum de vagina sua inrevocabilem et tu fili hominis ingemesce in contritione lumborum et in amaritudinibus ingemesce coram eis cumque dixerint ad te quare tu gemis dices pro auditu quia venit et tabescet omne cor et dissolventur universae manus et infirmabitur omnis spiritus et per cuncta genua fluetus est sermo Domini ad me, dicens: Fili hominis, propheta, et dices: Haec dicit Dominus Deus: Loquere: Gladius, gladius exacutus est, et limatus. Ut caedat victimas, exacutus est: ut splendeat, limatus est: Qui moves sceptrum filii mei, succidisti omne lignum. Et dedi eum ad levigandum, ut teneatur manu: iste exacutus est gladius, et iste limatus, ut sit