comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ret patriam.
ynagoga congregatio. quod ẽ lapidit
ȩccłia conuocatio. quod est rationabil¬
um. Utraq autem hec portio iustorumn
eadem fide. xp̃i. ⁊ dilectione. Atuerfis ten¬

Expanded text:
ret patriam. Synagoga congregatio, quod et lapidum: Ecclesia convocatio, quod rationabilium. Utraque autem haec portio justorum in eadem fide Christi et dilectione diversis te
Abbreviated transcription (Latin):
Sponsum ⁊ sodales. ipsiꝰ sponsam. ⁊ adolescen¬
tulas cũ ea. Alia a sponso. alia dicunt᷑ a spon¬
sa. nonnulla auiuencuł. quedã a sodalib¬
ipsus sponsi. Congruũ qͥppe ẽ. ut inͥ nuꝑ¬
tiis sit adolescentulaꝵ multitudo cũ sponsa.
iuuenũ turba cũ sponso. Sponsum xp̃m in¬
tellige. sponsam eccłiam.⁊ fine macła ⁊ ruga.
sponsaꝵ incipientiũ turba: iuxta modum
quenda salutẽ adepte. Ex hoc autem libro.
gentiles sͥ eptrhalanniũ uencdicar̃t̃. ⁊ istiꝰ genetis
carmen assumptum est.
⁊ uis ascendere ad ianticũ canticoꝵ necẽẽ
canticoꝵ. ꝑ ambula t̾ram deserti sp̃ualiut
decora cum sponso ⁊ hoc canere cantitm
canticorum.
otandum quod sponsa semꝑ in dom
uel m lectulo uł in aliquo int̾iori lon
tum sponso manere concupiscit. qͦd mibi¬
rib congruit. Ipse quod masculoꝵ est ai
formseca itinearum uł. huitifmodi oꝑa
amicam euocat. qͥa nrmirũ eccł̃ia si fieriꝑ¬

Expanded text:
sponsum et sodales ipsius, sponsam et adolescentulas cum ea. Alia a sponso, alia dicuntur a sponsa: nonnulla a juvenculis, quaedam a sodalibus sponsi. Congruum quippe est ut in initiis sit adolescentularum multitudo cum sponsa, juvenum turba cum sponso. Sponsum, Christum intellige, sponsam Ecclesiam sine macula et ruga. sponsarum incipientium turbae, juxta modum quemdam salutem adeptae. Ex hoc autem libro Gentiles sibi epithalamium vindicarunt, et istius generis carmen assumptum est. Si vis ascendere ad Canticum canticorum, necesse canticorum, perambula terram deserti spiritualidecora cum sponso, et hoc canere Canticum canticorum. Notandum quod sponsa semper in domo, vel in lectulo, vel in aliquo interiori loco cum sponso manere concupiscit: quod mulieribus congruit. Ipse quod masculorum est, ad forinseca vinearum, vel ad hujusmodi opera amicam evocat: quia nimirum Ecclesia, si pos
Abbreviated transcription (Latin):
Uaudun: ⁊ uelut oscłm afferens
Letiã mei ons attactũ fuscipiat.
Ei int̾rogantem me de ua sa¬
Uumim faciens: osculum pacis
Rafferat.

Expanded text:
audivi, et velut osculum afferens, etiam mei oris attactum suscipiat; id est, interrogantem me de via saunum faciens, osculum pacis afferat.
Abbreviated transcription (Latin):
nator. ⁊ figurat. illum qui rationabilit̾ erat.
allociturus ⁊ cong̾gaturus eccłiam. Iixcta mi¬
merum uocabuloꝵ suoꝵ. tres fẽt libros. Pier¬
bia. in qͦ libro docet paruulos. ñ tam etate qm̃
sapientia. de iqͣmmi conu̾satione in mun-
do .s. qͣliter licite uti possint temꝑalib.
Eccłiasten. in qͦ instruit homines ꝓuectiori ᷤᷤ¬
etatis ad ꝯtemptum caducoꝵ. Cantica can
ticoꝵ in qͦ utrũ ꝯsummatũ docet de amore
di: ut requiescat inter brachia sponsi. Uñ
tur hostis. ꝑ ista locupletamur uͥtutib dño
ꝯiungimur. Simili ordine etĩa philosophi in¬
stitutiones suas pomnt. pͥmũ ethic̾a docent.
postea phisicam. ⁊ quẽ in his ꝓfecisse uident:
ad theoricam usq ꝑducunt.

Expanded text:
nator, et significat illum, qui rationabiliter erat allocuturus, et congregaturus Ecclesiam. Juxta numerum vocabulorum, tres fecit libros: Proverbia, in quo libro docet parvulos non tam aetate quam sapientia, de aequanimi conversatione in mundo, scilicet qualiter licite possint uti temporalibus; Ecclesiasten, in quo instruit homines provectioris aetatis ad contemptum caducorum; Cantica can in quo virum consummatum docet de solo amore Dei, ut requiescat inter brachia sponsi. Undetur hostis: per ista locupletamur virtutibus, Domino conjungimur. Simili ordine etiam philosophi institutiones suas ponunt. Primum ethicam docent, postea physicam, et quem in his profecisse vident, ad theoricam usque
Abbreviated transcription (Latin):
Nrnĩt funt actiones. q̃s usu cotidiam laboriᷤᷤ
saussiutm actiomis nr̃e negligimud.
hipluires custodio umeas. ut alios hnłfacerem.
⁊ q̃b dła dampna sustinui.
eude conspĩc sponsum qͥ conspectus abscondt᷑.
inquent᷑ hoc facit in toto carimne. qͦd exꝑtus
a se pbanit sepe habitus sponsus. sepe elabit.¬
unet uere tenebitur.

Expanded text:
nostrae, actiones sunt, quas usu quotidiani laboris ministerium actionis nostrae negligimus. Dum plures custodirem vineas, ut alios lucrifacerem, in quibusdam damna sustinui.de conspicit sponsum, qui conspectus abscessit. Et frequenter hoc facit in toto carmine, quod expertus in se probavit, saepe habitus sponsus, saepe elabitvere tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
desicłes cibos eiꝰ: qm̃ in similitudine arioli
⁊ comectoris estimat qͦd ignorat. Quasi ne de
sipͥturis tñ homine ħetico loquaris. inuiden¬
te humane saluti. malens detiꝑe. qmͣ cortigi.
qm̃ sicut ariolus ⁊ comector somnioꝵ qͦd in
p̃firmit. C omede ⁊ bibe dicet tͥ. ⁊ mens eiꝰ ñ

Expanded text:
iam in similitudinem arioli et conjectoris aestimat quod ignorat. Ne de Scripturis cum haeretico loquaris, qui invidet humanae saluti, malens decipere quam corrigi, quoniam sicut ariolus et conjector somniorum aestipraesumit. Comede et bibe, dicit tibi, et mens ejus non
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchra es. Hactenus uox eccł̃ie dnm suũ lau¬
longe ẽ. sequitur quid quesitus respondeat.
⁊ declarat se illis loquentib affitisse. ⁊ qirid̃ lo¬
querentur audisse. deuotionemq erga se remu¬
nerat. digna illorum laudatione
mundũ p̃mebant. s ñ erant suauia. qͥa uerã pac̃e
ñ habebant. In eccł̃ia nec terror suauitatẽ. nec
suiauttas terrorem aufert. que in terra celestem
uitam agit. ⁊ barbaros diu̾sarum nationũ am¬
mos ad suũ ritum trahere satagit. que tñ qͥa nec¬
dum facĩẽ dilecti quã maxime querit cernere
oculos columbinos dedi tͥ quib semitas iusticie

Expanded text:
ca mea. Hactenus vox Ecclesiae Dominum suum laus non longe est, sequitur quid quaesitus respondeat: et declarat se illis loquentibus adfuisse, et quid loquerentur audisse; devotionemque erga se remunerat digna illorum laudatione. mundum premebant: sed non erant suavia, quia veram pacem non habebant. In Ecclesia nec terror suavitatem, nec suavitas terrorem aufert: quae in terra coelestem vitam agit, et barbaros diversarum nationum animos ad suum ritum trahere satagit. Quae tamen quia necdum faciem dilecti, quam maxime quaerit, cernere Oculos columbinos tibi dedi, quibus semitas justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
resernaitir. ¶ Quo intentius me agnoscere queris.
eo intentius me incomp̃hensibilem ẽẽ intelliges.
⁊ ñ ẽ tua culpa. si me ñ iognoscis: sed ẽ infirmitaᷤᷤ
humane conditionis.
De grauiter eccłia ferret. qͦd a cognitione dilecti fus¬
penditur. descͥtio sequitur. qͥa assimilatur illi
dei fuerit.¬

Expanded text:
ecerunt. Quo intensius me agnoscere quaeris, eo intensius me incomprehensibilem esse intelligis, et non est tua culpa, si me non cognoscis: sed est infirmitas humanae conditionis. graviter ferret quod a cognitione dilecti suspenditur, sequitur descriptio, qua assimilatur illi Dei fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm. addunt aliam questionem. qͥa ei umeratiᷤᷤ
tot laudib. quis audiens ñ concupiscat: Q ͦ hoc
in unitate scẽ ecłie inquiri oportet. in qͣlium
corde potisfimum.⁊ in quo genere conu̾sationis
dominus soleat inueniri.

Expanded text:
e Jerusalem, addunt aliam quaestionem: quia enumeratis tot laudibus, quis audiens non concupiscat? et hoc in unitate sanctae Ecclesiae inquiri oportet, in qualium corde potissimum, et in quo genere conversationis Dominus soleat inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
ria tͥtitum purgat. cũ custodia mentis
u̾tutes a uitiis seꝑat. Quȩ si dormierit.
gitia mox bonaꝵ cogitationũ germina
auferint. atq in inguine feriunt. ꝯitia
uͥtites cordis delectationes carnis octidint̃.

Expanded text:
ria triticum purgat, cum mentis custodia virtutes a vitiis separat. Quae si obdormierit aid est bonarum cogitationum germina auferunt, et virtutem cordis delectationes carnis occidunt.
Abbreviated transcription (Latin):
langensq rex & lugens abner
ait. Nequaqmͣ ut mori solent igna¬
ceptus es. Manus tue ñ funt ligate. &
pedes tin. ñ sunt compedib aggrauati.
mortuo abner confiliati sunt cũ infiboseh
ut una interficerent isboseth. & eirindem
ifiboseth constituerent. regẽ. & eiusdem
consilii delatorẽ eumdẽ imifiboseth extitisse.
nis. ⁊ cȩt̾. Uidentes uͦ banaia & recab a mi¬
telligendum ẽ. qndo inde reuersi. do¬
mum hisboseth feruente die ingressi

Expanded text:
langensque rex Israel Abner, ait: Nequaquam, ut mori solent ignaceptus es. « Manus tuae non sunt ligatae, et pedes tui non sunt compedibus aggravati, » tradunt, Abner, consiliati sunt cum Miphiboseth, ut una interficerent Isboseth, et eumdem Miphiboseth constituerent regem, et ejusdem consilii delatorem eumdem Miphiboseth exstitissettia. Videntes vero Baana et Rechab a Mitelligendum est, quando inde reversi domum Isboseth fervente die ingressi
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. & omnis isrł cũ eo multitudo ma¬
gna. ab int̾itu emath usq ad ruium egip¬
ti corã dño. signsicat. int̾num gaudiũ
scõꝵ. quod cũ rege suo xͦ. uero uidelicet
pacifico petuliarit᷑. hñt. Necñ & loca ip¬
sa quib t̾mini t̾re isrł. descͥpti sunt:
emath uidet̃ & ruius egypti huic sig¬
nificationi ñ contͣdicunt. Emath em̃¬
torrentẽ egypti quẽ melius intelligere
possumus. quã mortẽ temꝑalem. quia
hanc in egypto .i. in tenebris huiꝰ mun¬
di consistens. nullus euadere potest ꝓpħa
aitestante qui ait. qͥs ẽ homo qui uiuit
& ñ uidebit mortem: Uñ de ip̃o me

Expanded text:
videtur, et omnis Israel cum eo multitudo mavidetur, et omnis Israel cum eo multitudo magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino Deo, significat aeternum gaudium sanctorum quod cum rege suo vero videlicet, pacifico, perpetualiter habent. Nec enim loca ipsa quibus termini terrae Israel descripti sunt, Emath videlicet et rivus Aegypti, huic significationi contradicunt. Emath etorrentem Aegypti quem melius intelligere possumus quam mortem temporalem? Quia hanc in Aegypto, id est, in tenebris istius mundi, consistens nullus evadere potest. Propheta attestante qui ait: Quis est qui vivit et non videbit mortem? Unde de ipso me
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł ppło suo. Cui sensui uidet᷑ iose¬
phus suffragari ita dicens. dimisit gͦ
salomon eccłiam cũ satͥficia celebrasset
ꝓ se & ꝓ uniu̾sis hebreis .i. uitulos qͥde
iuginti duo milia. oues autẽ tentũ ui
guiti milia. Titnc enim pͥus in templo
satͥficia celebrata sunt. & in eo epulati
sunt omnes hebrei. cũ uxorib suis & fi¬
liis. insuꝑ etiã & festiuitatẽ que uocatur
scenophegia. faciens ante templum cda¬
hec fuissent sufficient̃ exhibita. nicħ̃q
missi a rege singłi ad ꝓpͥa remearunt.
agentes grãs regi. ꝓpt̾ ꝑitidentiã quam
habuiss: & oꝑa que feciss:. & orantes
dm̃. ut eis regem p̃beret longeuo tẽꝑe
salomonẽ. Agebant cũ gaudio reuer¬
tentes sublimiter. & cum deledatione
ymnos decantantes: ita ut in ea iocundita¬
te sine labore ad ꝓpͥa remearent. Mistite
autẽ hoc qͦd salomon completo oꝑe templi
sestiuitatẽ celebrem fecit. sicut quib dam

Expanded text:
Israel populo suo. Cui sensui videtur JoseIsrael populo suo. Cui sensui videtur Josephus suffragari, ita dicens: « Dimisit ergo Salomon Ecclesiam, cum sacrificia celebrasset pro se et universis Hebraeis, id est, vitulos quidem viginti duo millia, oves acentum. Tunc enim prius in templo sacrificia celebrata sunt, et in eo epulati sunt omnes Hebraei cum uxoribus suis et filiis. Insuper etiam et festivitatem quae vocatur scenopegia, faciens ante templum clahaec fuissent sufficienter exhibita, nihilque missi a rege singuli ad propria remearunt, agentes gratias regi, propter providentiam quam habuisset et opera quae fecisset, et orantes Deum, ut eis regem praeberet longaevo tempore Salomonem. Agebant cum gaudio revertentes sublimiter, et cum delectatione hymnos decantantes, ita ut in ea jucunditate sine labore ad propria remearent. Mystice autem hoc quod Salomon completo opere templi festivitatem celebrem fecit, sicut quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
atͥum domꝰ dñi: qͥa ꝑ tp̃m ing̾ssus patet
Quia gͦ holocausta & sacͥficia omnna in alta¬
ri typico uet̾is testam̃ti ñ poterant offerri.
eo qͦd omnia figuralit ibi fiebant. rex & sa
i̾dos nr̃ erexit nouum altare fid̾i in ȩccłia
catholica. in quo pinguia holocausta. & sacͥ¬
ficia acceptabilia cotidie do spiritaliter
offeruntur. Hinc ẽ qͦd dñs reꝓbans ue¬
tus sacͥficium ꝑ ꝓpħam ait. Holo causta
& sangumẽ uictimaꝵ nolui & ꝰ item in

Expanded text:
atrium domus Domini, quia per ipsam ingressus patet atrium domus Domini, quia per ipsam ingressus patet Quia ergo holocausta et sacrificia omnia in altari typico Veteris Testamenti non potuerunt offerri, eo quod omnia ibi figuraliter fiebant, rex noster et sacerdos erexit novum altare fidei in Ecclesia catholica, in quo pinguia holocausta et sacrificia acceptabilia quotidie spiritaliter Deo offeruntur. Hinc est quod Dominus, reprobans vetus sacrificium, per prophetam ait: « Holocausta et sanguinem victimarum nolui . » Et item in
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicauit. Hanc dedicant. & filii isrł secũ.
qñ unꝰqͥsq fideliũ scdm donũ sibi collatũ
a d̾o. u̾bo p̃dicationis & uͥtutum oꝑib ꝑxi¬
mos suos quoscũq ualet ad meliora & ꝑ¬
fectiora conu̾tere satagit. Templum enĩ
tio: p̃dictꝰ apłs subsequenter exponit
dicens. qͥ plantat autẽ & qui rigat unum
sunt. U nusqͥsq autẽ ꝓpͥam mercedẽ acti¬
piet. scłm suũ laborẽ. Dei em̃ sumꝰ adiu¬
tores. di agͥcultura estis dĩ .e.e. ⁊ c̾. Igit᷑
ip̃e. scĩficat suũ templum qͣsi d̾s & dñsm
babitando: nos auttẽ digne habitatiomi eiꝰ
conu̾sando. Sequitur. In die. illa sc̃ificauit rex¬
mediũ atͥ. qͦd erat ante domũ dm̃ ⁊c. Qͥd¬
gͦ ẽ qͦd salomon sc̃ificat mediũ atrii. offereis
ibi holocaustum & sacͥficium. ꝓpterea quia
altare eneũ. qͦd uixta constitutionẽ legis
añ fores templi positum erat. ñ poterat
infirmitatẽ eius ꝑfui ñ poterant. nunc
in eccl̃ia catholica plemt̃ gerit: Ipse ẽ em̃

Expanded text:
secum, quando unusquisque fidelium secundum donum sibi collatum a Deo verbo praedicationis et virtutum operibus proximos suos, quoscunque valet, ad meliora et perfectiora convertere satagit: Templum enim tio, praedictus Apostolus subsequenter exponit dicens: Qui plantat autem et qui rigat, unum sunt. Unusquisque autem propriam mercedem accipiet secundum suum laborem. Dei enim sumus adjutores. Dei agricultura eipse sanctificat suum templum, quasi Deus et Dominus inhabitando, nos autem digne habitationi ejus conversando. Sequitur: « In die illa sanctificavit medium atrii. quod erat ante domum Domini. go est quod Salomon sanctificavit medium atrii offerens ibi holocaustum et sacrificium? Propterea quia altare aeneum quod juxta constitutionem legis ante fores templi positum erat non poterat infirmitatem ejus perfici non poterant, nunc in Ecclesia catholica pleniter gerit? Ipsa est enim
Abbreviated transcription (Latin):
nacła sua letantes alacri torde suꝑ omnib
bonis que fecerat dñs dauid seruo suo
& isrł ppło suo. significare potest finem
iudicii in octaua etate. hoc ẽ in die re¬
surrectionis scõs recepturos corꝑa imnnor¬
talia. & in manfionib celestib: quosq
sid̃m mitoꝵ qualitates collo candos. tibi
semꝑ alacri corde letent᷑. gaudentes &
laudantes dm̃ suꝑ omnib bons quem¬

Expanded text:
laetantes alacri corde super omnibus bonis quae fecerat Dominus David servo suo, et Israel populo suo, significare potest finem judicii. In octava aetate, hoc est in die resurrectionis sanctos recepturos corpora immortalia, et in mansionibus coelestibus quosque secundum meritorum qualitates collocandos, ubi semper alacri corde laetentur, gaudentes et laudantes Deum super omnibus bonis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nitorem eloquentiȩ. aurum ad splendorẽ
sapientiȩ. uasa gn̾aliter ad rationalem
ꝑtinent treaturam Sc̃ificatq dauid pa¬
ter salomonis argentũ: tũ ds pater elo
spũ. ad ꝯfideranda in lege sua iirabilia
ad amanda illos & appetenda ꝑpetue sa¬
lutis dona inflaminat. Hoc autẽ atgen¬
tum. hoc aurũ. hȩc sc̃ificata uasa salom̃
infert in templum. cum dñs nr ꝑacto

Expanded text:
nitorem eloquentiae; aurum ad splendorem sapientiae, vasa generaliter ad rationalem pertinent creaturam. Sanctificatque David pater Salomonis argentum, cum Deus pater eloqSpiritu, ad consideranda in lege sua mirabilia ad amanda illos, et appetenda dona perpetuae salutis inflammatur. Hoc autem argentum, hoc aurum, haec sanctificata vasa Salomon infert in templum, cum Dominus no
Abbreviated transcription (Latin):
dũs ad appetenda bona nos pat̾e celestis
ꝓuocare consueuit.I qͣm erectum in al¬
tiuaine candelabrum lilti flores . & lu¬
cernas ht̃ autreas in capite: ita om̃s electi
qui in eadem sĩpͥtura satra continentur.
erecto ad suꝑna sensu. celestia bona que¬

Expanded text:
diis, ad appetenda nos bona patriae coelestis provocare consuevit. Et quomodo erectum in altitudine candelabrum lilii flores et lucernas habet aureas in capite, ita omnes electi qui in eadem Scriptura sacra continentur, erecto ad superna sensu, coelestia bona
Abbreviated transcription (Latin):
i altitudine se m̃tis attollens.s soli illiꝰ
pat̾ȩ ciuies głam inibi siti redemptoris
plene contuentur. Sunt & uedes cum
archa i oraculo reconditi: qͥa abscondi¬
ti sunt nunc ꝑfecti quiq eledi. qui nos
p̃cesserunt de mundo. in abdito uultuᷤᷤ
di. a conturbatione hominũ. Quoꝵ tñ sum¬
mitates uectium ñnumqm̃ aꝑto oraculo
his qui aꝑppiant uisunt᷑. cum ꝑfectiorib
qͥb q aiti oraculum siti cordis tota inten¬
tione purificantib diuma gr̃a extremũ¬
de suꝑnoꝵ cuiiũ gaudio ꝯtemplandũ
donauerit. Quȩ minirũ contemplatio
his qͥ paulo longiꝰ recesserint mimme
conceditur. qͥa gnͣto ext̾ius mente uaga
remanent. tanto minꝰ quȩ sunt etͥna
gaudia uident. Factum ẽ autẽ cũ exisseñ.
sacdotes de scũario: nebula impleuit do¬

Expanded text:
n altitudine se mentis attollens, sed soli illius n altitudine se mentis attollens, sed soli illius patriae cives gloriam inibi sui Redemptoris plene contuentur. Sunt et vectes cum arca in oraculo conditi, quia absconditi sunt nunc perfecti quique electi, qui nos processerunt de mundo, in abdito vultus Dei a conturbatione hominum. Quorum tamen summitates vectium aperto oraculo his qui appropiant visuntur, cum perfectioribus quibusque oculum sui cordis tota intentione purificantibus, divina gratde supernorum civium gaudio contemplandum donaverit. Quae nimirum contemplatio his qui paulo longius recesserint minime conceditur; quia quanto exterius mente vaga remanent, tanto minus quae sint interna gaudia vident. « Factum est autem, cum exissent sacerdotes de sanctuario, nebula implevit do
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ in archa urna aurea hñs manna qͥa
in homine x habitat omnis plemtudo di¬
uniitatis corꝑaliter. Erat uirga aaron qͣ
extsa denuo floruerat. qͥa potestas omnis
uidicandi penes eum ẽ: cuiꝰ iudiciũ in hu¬
militate passionis uidebatur ẽẽ sublatum
Erant & tabulȩ testam̃ti: quia in illo sunt¬
om̃s thesauri sapientiȩ & scientie abscon¬
diti Aoherebant ei uecdes quib portabat᷑.
qͥa doctores qui quondã laborabant in uer¬
bo .xͥ: nunc p̃senti uisione congaudent
suti oꝑis consortib intelligendum reliqͥt.
Apparebant summnitates uectium foris añ
oraculum . ñ semꝑ. s cum ostia eiꝰdem ora¬
tuli aꝑtri contingeret. neq hoc omnib¬
s de his solummꝰ qui ꝓpius accedentes
attentius ea quȩ intus erant satagebant
intueri. Ipsa autẽ archa qualis & quomͦ
eẽt posita. solis eis qui oratulutm intras¬
sent licebat uidere: quia nullus sc̃orum
in hac adhuc uita positus. tam & si multũ

Expanded text:
abens manna, quia in homine Christo habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Erat virga Aaron quae excisa denuo floruerat, quia potestas omnis judicandi penes eum est, cujus judicium in humilitate passionis videbatur esse sublatum. Erant et tabulae testamenti, quia in illo « sunt thesauri sapientiae absconditi . » Adhaerebant ei vectes quibus portabatur, quia doctores qui quondam laborarunt in verbo Christi, nunc praesenti visione congaudent sui operis consortibus intelligendum reliquit. Apparebant summitates vectium foris ante oraculum non semper, sed cum ostia ejusdem oraculi aperiri contingeret; neque hoc omnibus, sed his solummodo, qui propius accedentes, attentius ea quae intus erant satagebant intueri. Ipsa autem arca qualis et quomodo esset posita, solis eis qui oraculum intrassent, videre licebat, quod nullus sanctorum in hac adhuc vi
Abbreviated transcription (Latin):
sitra una & m̃sirra sculꝑtitraq ꝯsimili.
Fecit qͦ decem luteres ereos. Quart det̃
sint bases facte. totidemq eis suꝑposite
luteres: supͣ iam diclum ẽ. Quod uͦ una
erat fusitra. m̃sitraq & stulptura con¬
simił. omĩum basium sitie luterũ. ñ
m ea significatione factum ẽ qͥd eq̃lia
possint ẽẽ omĩum mi̾ta doctoꝵ. s in
ea potius qͦd una fides ȩuugłri quom
stituunt᷑. unũ ẽẽ sacram̃tum baptismm
quo abluunt᷑. unus ideq sp̃c quo om̃s¬
consetrant᷑ electi: tam &. si donationes
singłis ꝓut uult. Quadragnita batoᷤᷤ
capiebat᷑ luter unus. Quadragenariꝰ
numerus solet magne ꝑfectionis ty¬
oms celestis pat̾e nob̃ ẽ patefactꝰ int̾itus.
& qͥa om̃s qui ad iinistĩum baptisinatiᷤᷤ
ptinent. cum fide & satram̃tis euugłiu
fruitum debent recte oꝑationis ostende.
apte luteres fingłi in quib holocausta
brosin quib forma nob̾ baptismm ẽ¬

Expanded text:
sura una et mensura, sculpturaque consimili. sura una et mensura, sculpturaque consimili. Fecit quoque decem luteres aeneos . Quare sint bases factae, totidemque eis superpositi luteres, supra jam dictum est. Quod vero una erat fusura mensuraque et sculptura consimilis omnium basium sive luterum, non in ea significatione factum est, quod aequalia possint esse merita doctorum, sed in ea potius, quod una est fides Evangelii, quo instituuntur; unum est sacramentum baptismatis, quo abluuntur; unus ideconsecrantur electi, tametsi donationes singulis, prout vult . » « Quadraginta batos capiebat luter unus. » Quadragenarius numerus solet magnae perfectionis tyonis coelestis patriae nobis est patefactus introitus. Et quia omnes qui ad mysterium baptismatis pertinent, cum fide et sacramentis Evangelii fructum debent rectae operationis ostendere, apte luteres singuli in quibus holocausta bros, in quibus forma nobis baptismi
Abbreviated transcription (Latin):
mis. & paulopt. in summnitate basis erat
quedã rotunditas unus & dimidii tubiti
ita fabrefacta: ut luter desuꝑ poss impo¬
ni. Luterum quippe mensura uniꝰ erat
cubiti & dimidii. quia ninirũ ea fide
i fonte uite lauamur. ut ꝑ oꝑa iustitie
peccato dum hic iuumꝰ eẽ nequeamus.
Ipãm uͦ uite celestis dulcedinẽ gustare
ex parte ac diligere in hac intim uita ꝑ¬
secta autẽ uidere nulla ratione ualemꝰ
qͥ ꝑfecdi ẽẽ uelint uiuere debeant osten¬
dit: spemq nob̃ ȩtnȩ recͥbutionis in p̃¬
senti demonstrat. Ipãm uͦ retͥbutionis
ipsuis qͣlitatem. in futitro nob panden
Bases etiam ip̃e. unum habebant tubi¬
tum. ac seinissem amplitudinis. in sum¬
mitate. sui uͥ luteres reciꝑent. quia ip̃i
doctores sumini ac ministri lauachri
salutaris oꝑe quidẽ ꝑfecti in hac ful¬
serunt.s luce contemplationis ex par¬
te sunt fruiti. Uñ & auint. ex parte
cognoscimꝰ. & ex parte ꝓpħamus. Cum
In hunc modum fecit decem bases fu¬

Expanded text:
summitate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti, ita fabrefacta, ut luter desuper posset imponi. Luterum quippe mensura unius erat cubiti et dimidii, quia nimirum ea fide in fonte vitae lavamur, ut per opera justitiae peccato, dum hic vivimus, esse nequimus: ipsam vero vitae coelestis dulcedinem gustare ex parte ac diligere in hac vita interim, perfecte autem videre nulla ratione valemusqui perfecti esse velint vivere debeant ostendit, spemque nobis aeternae retributionis in praesenti demonstrat; ipsam vero retributionis illius qualitatem, in futuro nobis pandendam Bases etiam ipsae unum habebant cubitum ac semissem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent, quia ipsi doctores summi ac ministri lavacri salutaris opere quidem perfecti in hac vita fulserunt, sed luce contemplationis ex parte sunt fruiti. Unde et aiunt: Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum In hunc modum fecit decem bases, fu
Abbreviated transcription (Latin):
srnuat. Qui dũ natiuitatis xͥ sacram̃ta inues¬
tigare despituint. debitũ sidĩ fuȩ ministĩum.
perroris nebulam ꝑdiderunt: itta eoꝵ m̃tes
infidelitatis caligo repleuit. ut exigentib
ꝓpͥis mitis ñ agnoscant cultum treduliatis.
terant: qͥa dum in testam̃to uet̾ sensꝰ misti¬
tos littere uelamine cooꝑtos. int̾ obscitras
allegoriaꝵ taligines inuestigare despitiunt.
debitũ fidi suȩ minist̾i̾um ꝓpt̃ nebulam dis¬
ꝑdiderunt. Quib & tunc in nebula doctri

Expanded text:
nuat, qui dum nativitatis Christi sacramenta instigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt; ita eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis non agnoscant cultum credulitatis. terant, quia dum in Testamento Veteri sensus mysticos litterae velamine coopertos inter obscuras allegoriarum caligines investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium propter nebulam perdiderunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
salomon festiuitatẽ celebrem & omnns
isrł cum eo multitudo magna. ab int̾i¬
tu emath. usq ad riuum egypti. coram
dño. ꝑ intitum emath septentonalem
t̾rȩ repinissionis plagam. ꝑ ruum siue
torrentẽ egypti. ut u̾ba dierũ nominañ.
designat australem. De qͥb aliqua latius
ex uerb̃ sc̃ĩ ieromini ponere gͣtum puto
eẽ lectori. Scͥptum ẽ in libro numeroꝵ
in quo om̃is t̾ra repmissionis. ꝑ .iiii.
plagas breui sermone diuiditur. Pars

Expanded text:
brem, et omnis Israel cum eo; multitudo magna ab introitu Emath usque ad rivum Aegypti coram Domino; per introitum Emath, Septentrionalem terrae repromissionis plagam; per rivum sive torrentem Aegypti, ut Verba dierum nominant, designat Australem. De quibus aliqua latius ex verbis sancti Hieronymi ponere, gratum puto esse lectori. Scriptum est in libro Numerorum, in quo omnis terra repromissionis per quatuor plagas brevi sermone dividitu
Abbreviated transcription (Latin):
lypomenon uolumine scͥbitur. Uectutin
inqͥt qͥb portabant archam. qͥa paululũ
longiores erant. capita. apparebant ante
oratulum: si uͦ quis paululum fuisset
extͥnsecus. eos uidere poterat. Ubi no¬
dentib ꝓpiꝰ ac diligentius intuentib
parebant᷑ añ oraculum ñ tñ fieri pot̾at¬
ut ip̃a eoꝵ ante oraculum eminerent
capita: qͥa inmirũ necesse erat. ut clauso
oratulo. & appenso añ ostia uelo. iꝑsiqͦ
uectes toti cum archa & cherubin abde¬
rentur int̾i̾us. Quod fieri ñ poterat. si
ꝓminentes ult̾us uectes ꝓducendis ad
claudendum ostiis locum ñ darent.
Quoꝵ positionẽ uectium scͥptura ñ sine
causa. s magis intuitu sacram̃ti. tam
diligent̃ expedire citrauit. Constat
enĩ qͥa domꝰ templi ext̾ior. ꝑegͥnantem
in t̾ris eccł̃iam. scã autẽ scõꝵ. int̾nam su¬

Expanded text:
n volumine scribitur: « Vectium, inquit, quibus portabant arcam, quia paululum longiores erant, capita parebant ante oraculum. Si vero quis paululum fuisset extrinsecus, eos videre non poterat. » Ubi nodentibus propius ac diligentius intuentibus patebant ante oraculumum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat, ut clauso oraculo, et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca, et cherubin abderentur interius; quod fieri non poterat, si prominentes ulterius vectes producendis ad claudendum ostiis locum non darent. Quorum positionem vectium Scriptura non sine causa, sed magni intuitu sacramenti tam diligenter expedire curavit: constat enim, quod domus templi exterior, peregrinantem in terris Ecclesiam: sa
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ eadem dilectio diffundit᷑ in cordib
one iordanis fudit ea rex in argillosa t̾ra.
Apte in regione iordanis fusa sunt uasa
undis. aquaꝵ nob̃ elem̃tum in ablutio¬
nem peccatoꝵ conu̾tit. &ͦ qͥa om̃e fideli¬
um baptisma quo dño consecrant᷑. in ex¬
emplum celebrat᷑ baptismatis illiꝰ quo
ip̃e aquas scificauit. recte in regione ior¬
dams uasa sunt domꝰ dm̃ facta. Neq
enim alit̾ uasa electionis & miscdie fie¬
ri possumꝰ nͥ & in baptisma eiꝰ. quod il¬
lom flumine subiit. respitientes. & iꝑsi
uitali flumine satagamꝰ ablui. Notan¬
dum autẽ quod ñ tm̃ in regione iorda¬
nis. s in campestri regione illius facta
dicunt᷑ eadẽ uasa: significans multi¬
plicationẽ fidelium que ñ solum in ui¬
dea. s: in omium nationũ erat latitudo
sa autẽ t̾ra. de qua facte sunt forme ad
fundendum. uasa domꝰ dm̃ que meliuᷤ
qm̃ scͥptura sacra. de qua regłam bñ uiuen

Expanded text:
quem eadem dilectio diffundetur in cordibuquem eadem dilectio diffundetur in cordibuone Jordanis fudit ea rex in argillosa terra. » Apte in regione Jordanis fusa sunt vasa undis aquarum nobis elementum in ablutione peccatorum, convertit. Et quia omne fidelium baptisma, quo Domino consecrantur, n exemplum celebratur baptismatis illius quo ipse quas sanctificat, recte in regione Jordanis vasa sunt Domini facta, neque enim aliter vasa electionis et misericordiae fieri possumus, nisi et in baptismo ejus quod illo in flumine subiit respicientes, et ipsi vitali flumine satagimus ablui. Notandum autem quod non tantum in regione Jordanis, sed in campestri regione illius facta dicuntur eadem vasa, significans multiplicationem fidelium, quae non solum in Judaea, sed et in omnium nationum erat latitudine sa autem terra, de qua factae sunt formae ad fundenda vasa Domini, quid melius quam Scriptura sacra de qua regulam bene viven
Abbreviated transcription (Latin):
causti. contͣ medium atrii. Dem̃ porti¬
cus templi siue uestibulum. in qͦ erant
colitmpnȩ eneȩ. circa ostium templi
Quod mare posuit ad dexterã partem
templi. significat nos ꝑ lauachrũ bap¬
tisim ad regnũ celeste. quod uure uoca¬
bulo dextere figurat᷑ debere ꝑuenire.
Nam qͥa uͥ dextera fimul & simstra in
bono accipiunt᷑. uł uideam & gentibi¬
tatem ut in expositione bascum supra
diximꝰ. uł p̃sentem eccl̃iȩ uitã & futir̃ã.
signat huiusmodi. Ubi uͦ absolute po¬
demonstrat. Quõd uͦ cont᷑ orientẽ po¬
suit mare. ad eandem ꝓpe significati¬
onem respitit. qͦd uideł ꝑ lauachrum
satri fonti s. splendor nob̃ int̾ne dari¬
tatis aꝑitur. Quod meridianũ latus
atrii significat fid̾eles: ꝑ acceptionem
sc̃i sp̃c. ad flagrantiam solem uere ca¬
ritatis accendi. Feruor etenm meridian
soł consueuit in scͥptitris ardorẽ dilectio¬
nis & illustrationẽ significare sc̃i sp̃t. ꝑ¬

Expanded text:
causti, contra medium atrii. Deinde porticausti, contra medium atrii. Deinde porticus templi sive vestibulum, in quo erant columnae aereae circa ostium templi. Quod ergo mare posuit ad dextram partem templi, significat nos per lavacrum baptismi ad regnum coeleste, quod jure vocabulo dextrae figuratur, debere pervenire. Namque ubi dextra simul et sinistra in bono accipiuntur, vel Judaeam et gentilitatem, ut in expodiximus vel praesentem Ecclesiae vitam et futuram, signat hujusmodi. Ubi vero absolute podemonstrat. Quod vero contra orientem posuit mare, ad eamdem prope significationem respicit, quod videlicet per lavacrum sacri fontis splendor nobis internae claritatis aperitur. Quod ad meridianum latus atrii, significat fideles per acceptionem sancti Spiritus ad flagrantiam solere verae chritatis accendi. Fervor etenim meridiani solis consuevit in Scripturis ardorem dilectionis, et illustrationem Spir
Abbreviated transcription (Latin):
nos. qui ceco diutius corde seruituti eius¬
adherebamꝰ qui ait . ponã sedem mẽa ad
aquilonẽ. Quod ẽ aꝑte duere. Illis in
cordib quiescere defido: quȩ aluce ueri¬
tatis. & flamma diuinȩ caritatis aliena
ẽẽ ꝯfidero. Ilare autẽ posuit ad dexterã
partem templi. contͣ orientẽ ad meridiem.
& hoc in eodem atͥo positum ẽ ad orien¬
tem. Quod autẽ ait ad dexteram part̃e
templi. hoc ẽ quod repetit dicens ad me¬
ridiem. In gͥdientib enim atͥum ab ori¬
ente. pͥmo diu̾tendum erat ad meridiẽ.
uͥ mare in ip̃o angulo stabat ad lauan¬
dum sac̾dotib paratũ. Demde ꝓgͥdien¬
tib intro. occurrebant luteres ad lauan¬
das hostias. ab utq parte posit. Intra
hos basis erat enea. qnͥq cubitoꝵ longi¬
tudims. & quinq tubitoꝵ latitudinis.
& tͥum cubitoꝵ altitudinis. in q̃ stabat
salomon & dedicabat templum̃. Dem̃
ult᷑ ꝓg̾dientib. occurrebat altare. holo¬

Expanded text:
nos, qui caeco diutius corde servituti nos, qui caeco diutius corde servituti adhaerebamus ejus, qui ait: Ponam sedem meam ad aquilonem: quod est aperte dicere: Illis in cordibus requiescere desidero, quae a luce veritatis et flamma divinae charitatis aliena esse considero. Mare partem templi contra Orientem ad Meridiem. » Et hoc in eodem atrio positum est ad Orientem. Quod autem ait ad dexteram partem templi, hoc est, quod repetit, dicens, ad Meridiem. Ingredientibus enim atrium ab Oriente, primo divertendum erat ad Meridiem, ubi mare in ipso angulo stabat, ad lavandum sacerdotibus paratum. Deinde progredientibus intro occurrebant luteres ad lavandas hostias ab utraque parte positi. Intra hos basis erat aenea, quinque cubitorum longitudinis, et quinque cubitorum latitudinis, et trium cubitorum altitudinis, in qua stans Salomon dedicabat templum. Deinde ultra progredientibus occurrebat altare holo
Abbreviated transcription (Latin):
.a. & mari. Quod uͦ supͣdixit. paruerq
habebat unũ cubitũ & dimidiũ. & neq
ibi altitudinẽ. an amplitudinẽ signifi¬
caret adietit. uidet᷑ qͥa fundum ipsius
luteris. untus ẽẽ amplitudinis uoluerit
intelligi. Quod ex m̃sura nͥ fallor. bafis
in qͣ positus erat qͥsq luter facillime
concitur. que ita descͥbitur. In sumini¬
tate. autẽ basis erat quedã rotunditas
unius & dimidii cubiti. ita fabrefacta:
do gͦ fundi in luterib inius erat cubiti
ac dimidii. Ipsa uͦ capacitas luterum:
.iiii. habebat cubitos. S utrũ in latitu¬
dine. an in amplitudine. an in utroq:
dicat. qͥs nouerit : & constituit decem
bases. gnͥq ad dexterã partem templi.
& qumq ad finstram. D extrã partem
templi. & simstram. ñ in ip̃o templo. s
ante templum dr. ad orientalem plagã
uocabatur. Quniq autẽ posuit ad dex¬
tram partem templi ꝓpt̃ udeos. qͥ sole
iusticie ꝑ doctrinã legis antiquitus uti
solebant. & qumq ad sinistram ꝓpter

Expanded text:
et mari . Quod vero supra dixit: Pariterque habebat unum cubitum et dimidium; et neque ibi altitudinem an amplitudinem significaret, adjecit, videtur quod fundum ipsius luteris unius esse amplitudinis voluerit intelligi. Quod ex mensura ni fallor basis, in qua positus erat, quisque luter facillime conjicitur, quae ita desctate autem basis erat quaedam rotunditas unius et dimidii cubiti, ita fabrefacta do ergo fundi in luteribus unius erat cubiti et dimidii. Ipsa vero capacitas luterum quatuor habebat cubitos, sed utrum in altitudine, an in amplitdicat, quis noverit? Et constituit decem bases, et quinque ad dexteram partem templi, et quinque ad sinistram. Dextram partem templi, et sinistram, non intus in ipso templo, sed ante templum dicit, ad orientalem plagam vocabatur. Quinque autem posuit ad dexteram partem templi propter Judaeos, qui Sole justitiae pro doctrina legis antiquitus uti solebant; et quinque ad sinistram propter
Abbreviated transcription (Latin):
uideł & ceteroꝵ fideliũ cętum.in gati¬
dium regni cęlestis intͦducit. Repomtq
uasa diu̾si generis argentea fiue aitrea
in thesauris domꝰ dĩ : qñ eos qui mul¬
titudine dulcedins eiꝰ frui meruerint.
abscondit in abscondito uultus sui a con¬
turbatione hominũ &ͦͦ apte multi suił
thesauri. in qͥb uasa electionis recondan¬
tur. s una domꝰ dm̃ in qua idem facti
sunt thesauri. quia & una eccł̃ia in qua
om̃s continent᷑ electi. qñtumlibet mĩtis
sicut stella a stella differt in claritate.
ita & resurrectio mortuoꝵ. Quod utrũ
uidex ip̃e ac distributor p̃mioꝵ dñs
una sententia demonstratut cum ait.
in domo patͥs mei mansiones .m. sunt.¬

Expanded text:
icet et caete rorum fidelium coetum, in gaudium regni coelestis introducit. Reponitque vasa diversi generis argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerint, « abscondit in abdito vultus sui a conturbatione hominum . » Et apte multi sunt thesauri in quibus vasa electionis recondantur, sed una domus Domini, in qua iidem facti sunt thesauri, quia et una est Ecclesia, in qua omnes continentur electi, quantumlibet meritis quamvis, sicut stella a stella differt in claritate, ita et resurrectio mortuorum. Quod utrumque judex ipse ac distributor praemiorum Dominus una sententia demonstravit, cum ait: In domo Patris mei mansiones mult
Abbreviated transcription (Latin):
ad libiam. Quod autẽ dr ꝑuementes¬
t̾minos. usq ad montẽ altissimũ. idem
hebrei autumant. uł amanum montẽ
Ibuntq inqͥt confinia usq ad sephrona.
quã hebrei hodie ⁊ephiriũ oppidum ti¬
litie uocant. Quod autẽ seqͥtur & uilła
enan: ꝑ qͦ in hebreo scͥptum ẽ. a serenan.
qͦd interp̃tatur atͥum fontis. tͥminus ẽ¬
damasci: uñ & r in ierechiel. & erit ter¬
minus a mari usq ad atͥum enan. si¬
ue aserenan t̾minum damasti. & ab
aqͥlone ad aqͥlonẽ. plaga septemt̾onał.¬

Expanded text:
ad Libyam. Quod autem dicitad Libyam. Quod autem dicitterminos usque ad montem altissimum, idem Hebraei autumant vel Amanum montem Ibuntque, inquit, confinia usque ad Zephrona. Quamobrem hodie Zephium oppidum Ciliciae vocant. Quod autem sequitur et villam Enan, pro quo in Hebraeo scriptum est Haserenan, quod interpretatur atrium fontis, tDamasci. Unde dicitur in Ezechiele: Et erit terminus a mari usque ad atrium Enan, sive Aser. Enan terminus Damasci, et ab aquilone ad aquilonem plaga septentriona
Abbreviated transcription (Latin):
rens ing̾diens mare. magnũ. hoc ẽ qͥd
egypti palestineq p̃tendit littorib Seqͥ¬
tur. in libro numeroꝵ. Plaga autẽ octi¬
dentał. a mari magno incipit. & ip̃o si
influit. usq ad eum locum uͥ ẽ emath
urbs syrie. citiꝰ in hac plaga ⁊ nom̃ ponit
ierechiel. a plaga inquiens maris mare
magnum. a confimo ꝑ directum. donec
ueniat emath. quȩ nunc eprphana no¬
minat᷑. ab antiocho crudelissimo tyran¬
noꝵ nomine cõmutato. Nam cognom̃¬
tum habuit epiphanes. Porro ad sep¬
temtͥonalem inquit partẽ a mari ma¬
gno tͥmimi incipient: ꝑuenientes usq
ad montẽ altissimũ. qͦ ueniens in emath.
usq ad t̾minos sadada. Ibuntq ꝯfima
usq ad sephrona & uillam enan. Hii
erunt t̾mim in parte aquilonis. Di¬
tunt hebrei septemtonalem plagam
inciꝑe a mari magno. quod palestina se¬
nicis & sẏrȩ quȩ appellatur cele ciliteq
p̃cenditur littorib & ꝑ egyptum tendit

Expanded text:
rens ingrediens mare Magnum, hoc quod rens ingrediens mare Magnum, hoc quod Aegypti Palestinaeque praetendit littoribus. Sequitur in libro Numerorum: Plaga autem Occidentalis a mari Mainfluit, usque ad eum locum ubi est Emath urbs Syriae, cujus in hac plaga et nomen ponitur in Ezechiele: « Et plaga inquiens mare Magnum a confinio per directum, donec venias Emath, » quae nunc Epiphania nominatur, ab Antiocho crudelissimo tyrannorum nomine commutato. Nam cognomentum habuit Epiphanes. Porro ad septentrionalem inquit partem a mari Magno termini incipient pervenientes usque ad montem altissimum, quo veniens in Emath usque ad terminos sedebat, ibuntque confinia usque ad Sephrona et villam Enan, hi erunt termini in parte aquilonis. Dicunt Hebraei septentrionalem plagam incipere a mari Magno, quod Palaestinae, Phoenicis et Syriae quae appellatur Cele, Ciliciaeque praetenditur littoribus, et per Aegyptum tendit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ iuxta edom. & habebit t̾minos contra
orientẽ mare salfissimũ. que circuibt̃
australem plagam ꝑ ascensum scorpioniᷤ.
ita ut transeant sena. & ꝑueniant ad
meridiem. usq ad carles barne. Unde
eg̾dientur confina ad uillam nomine adar
& tendunt usq ad semona ibitq ꝑgiũ
t̾minus ab asemona usq ad torrentem
egypti. & maris magni litore fimetur
Cades qͦ & torrentes usq ad mare mag¬
num. qͦd sigificat latissimã solitudmem
sin. quȩ ẽ upcta edom & in mari rubro
t̾minum tirtuire. & ꝑ ascensum sicerpi¬
um siue. uillam adar. & a semona ꝑue¬
mre usq ad torrentẽ egypti. qui urca
urbem riocoruram mari influit. hic
uero tͥminus plage austrał incipit a
thamar. quȩ urbs in solitudie ẽ. quã
& salomon miris oꝑib extrip̃ẽ & ho¬
die palmira nuncupat᷑. hebraicoq se¬
mone thamar dr̃. quȩ in lingua m̃a
palmã sonat. usq ad aquas cont᷑dictionis
cades. quã in deserto ẽẽ ñ dubiũ ẽ. & tor¬

Expanded text:
os contra Orientem mare Salsissimum, qui circuibunt Australem plagam per ascensum scorpionis, ita ut transeant Senna, et perveniant in Meridiem usque ad Cades-Barne, unde egredientur confinia ad villam nomine Adar, et tendent usque ad Asemona, ibitque per gyrum terminus ab Asemona usque ad torrentem Aegypti, et maris Magni littore finietur. Cades quoque et torrens usque ad mare Magnum, quae significat latissimam solitudinem Sin, quae est juxta Edom, et in Mari Rubro terminum circumire, et per ascensum scorpirium sive villam Adar, et ab Asemona pervenire usque ad torrentem Aegypti, qui juxta urbem Rhinocoruram mari influit. Hic vero terminus plagae Australis incipit a Thamar, quae urbs in solitudine est, quam et Salomon miris operibus exstruxit, et hodie Palmyra nuncupatur, Hebraicoque sermone Thamar dicitur, quae in lingua nostra palmam sonat; usque ad aquas contradictionis Cades, quam in deserto esse non dubium est. Et tor
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Alioqum qm̃dui status hitiꝰ scl̃i
geritur. facit quidem opus domus dñi sa¬
lomon.s nundum ꝑficit: qͥa corda electoꝵ
dñs ut bona oꝑentur inspirat. & adiuuat.
nulli tñ in hac dutaxat uita commoran¬
ti. absq peccato ẽẽ tͥbuit. Namq hoc donũ
futurȩ uitȩ beatitudini reseruat. Perficit
uͦ om̃e opꝰ templi sui . & hoc dedicatiomi ap¬
tum reddit. cum tmnslatos de hac uita elec
edifiacatũ ẽ. octauo autẽ ꝑfectum. ac dedi¬
tatum ẽ. Septem namq dieb. omne hoc
tempus uoluit᷑. Octaua ẽ dies uidicii. & re¬
surrectionis futurȩ: de qua psalmi sextuᷤᷤ
& undetimꝰ attitulati sunt. Cui uideł.
temꝑi conuenit apte qͦd seqͥtur. Intulit
que scĩficauerat dauid pater suus. au¬

Expanded text:
cat. Alioquin quandiu status hujus saeculi cat. Alioquin quandiu status hujus saeculi geritur, facit quidem opus domus Domini Salomon, sed nondum perficit, quia corda electorum Dominus, ut bona operentur, inspirat et adjuvat, nullum tamen in hac duntaxat vita commorantem absque peccato esse tribuit, namque hoc donum futurae vitae beatitudini reservatur. Perficit vero omne opus templi sui, et hoc dedicationi aptum reddit, cum translatos de hac vita electaedificatum est, octavo autem perfectum ac dedicatum est. Septem namque diebus omne hoc tempus volvitur; octava est dies judicii et resurrectionis futurae, de qua psalmi sextus et undecimus attitulati sunt. Cui videlicet tempori convenit apte quod sequitur: « Et intulit quae sanctificaverat David pater suus, a
Abbreviated transcription (Latin):
Ostia emm domꝰ nit̾ioris sc̃i scõꝵ. angłica
sunt inrmstia. que nob̾ de corꝑe. egͥssis.
intitum uite celestis referant. Qꝰ ostia
domꝰ templi. doctores sunt sci. at sacer¬
dotes. qui istruendo. baptizando. dm̃ci
dunt. quid cardines utroꝵq ostiorum.
nͥ sensus & corda sunt eoꝵdem angloꝵ.
siue omĩum scõꝵ. qͥb immobilit̃ con¬
templatiom ac dilectiom sui conditoris
adherent. ut eo inmistium diumitus
sibi delegatũ recte compleant quo auo¬
luntate illius cui minstrant. nuingmͣ
ostia congruo temꝑe. s nullo suũ cardi¬
nem temꝑe deserunt: qͥa & angłi & ho¬
mines scĩ. siue in hat utta fidi. siue in
illa spei fideles. atq electos suscipiunt:¬
semꝑ ammũ in radice nit̾nȩ dilectionis
fixum tenent. Uñ bñ idem cardines ex
ritatis. Iꝑfecit omne opꝰ quod faciebat
salomon in domo dm̃. ꝑfecit salomon
opꝰ quod faciebat in domo dm̃. cum rex
pacificus nr̃ in die nouisfima. om̃s elec¬
tos resurrectionis immortalitate głisi¬

Expanded text:
 angelica sunt ministeria, quae nobis de corpore egressis introitum vitae coelestis reserant , et ostia domus templi doctores sunt sancti ac sacerdotes, qui instruendo, baptizando, commundunt; quid cardines utrorumque ostiorum, nisi sensus et corda sunt eorumdem angelorum, sive hominum sanctorum, quibus immobiliter contemplationi ac dilectioni sui conditoris adhaerent, ut eo ministerium divinitus sibi delegatum recte compleant, quo a voluntate illius, cui ministrant, nunquam ostia congruo tempore, sed nullo suum cardinem tempore deserunt, quia angeli et homines sancti, sive in hanc vitam fidei, seu in illam spei fideles atqsemper animum in radice internae dilectionis fixum tenent. Unde bene iidem cardines ex ritatis. Et perfecit omSalomon in domo Domini. » Perficit Salomon opus quod faciebat in domo Domini, cum Rex pacificus noster in die novissima omnes electos resurrectionis immortalitate glorifi
Abbreviated transcription (Latin):
gram̃ illuminati. mͦ in hac uita que sep¬
tenario numero dierũ discurrit. gau¬
dent in spe. & tunt in sabbo uero. hoc ẽ
in futura animaꝵ requie. gaudent in
ipsius ueriratis ꝑceptione. Quod aũ seqͥt᷑¬

Expanded text:
am illuminati et modo in hac vita, qui septenario numero dierum discurrit, gaudent in spe, et tunc in sabbato vero, hoc est in futura animarum requie, gaudent in ipsius veritatis perceptione. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
uelut intus in uicima oraculi sunt po¬
siti. nec longe sunt remoti a uelo quoue
tm̃ t̾ram incolunt: cęt̾m scdm int̾iorem
hominẽ. totam hñt conu̾sationẽ in ꝙł.
Ascenditq ab huiꝰmodi altari fumꝰ men¬

Expanded text:
velut intus in vicinia oraculi sunt povelut intus in vicinia oraculi sunt positi, nec longe sunt remoti a velo quo tetantum terram incolunt, caeterum secundum interiorem hominem totam habent conversationem in coelis. Ascenditque ab hujusmodi altari fumu
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib sequenda p̃monstrat. Si uasa
in domo dm̃i electa & p̃ciosa ẽẽ conspici¬
mus sicut es igne liquefactum quod ar¬
gille formas ingͥditur. qua uas possit ap¬
tum minist̾iis celestib effici: ita & ipsi
salubrit humiliati. & flamina diuine
caritatis. siue etiam humanȩ adũsitatiᷤ
emolliti. uiam patrum bene oꝑando intramꝰ
ut ad p̃ima patrũ bñ uiuendo ꝑueniamꝰ
Fecitq salomon omna uasa in domo dm̃
altare aureum & m̃sam suꝑ quã poneren¬
tur panes ꝓpositionis auream. Altare¬
de. etiam lotus conuenit eiusdẽ altaris
Stabat enim ante ostium scĩscoꝵ ut in
factura tab̾natuli manifeste legimꝰ. in qͦ
uideł. altari. ñ hostiaꝵ sangitis neq li¬
bamina.s thimiatha tm̃ incendebantur.
quoꝵ fumꝰ ad suꝑiora ascendens oꝑiebat
archam. atq oraculum odore suauitatis
implebat. In quo figura expͥmebat᷑ scõꝵ
qui dum neglectis rerũ temꝑalitm cupi¬
ditatib tota intentione celestia queruũ

Expanded text:
in omnibus sequenda praemonstrat. Sed vasa in domo Domini electa ac pretiosa esse conspicimus, aesque igne liquefactum quod argillae formas ingredimur, qua vas possit aptum ministeriis coelestibus effici, cum ipsi salubriter humiliati, et flamma sive divinae claritatis, sive etiam humanae adversitatis emolliti, viam patrum bene operando intramus, ut ad praemia patrum bene vivendo perveniamus. « Fecitque Salomon omnia vasa in Domo Domini: Altare aureum et mensam super quam ponerentur panes propositionis auream. » Altardae etiam locus convenit ejusdem altaris. Stabat enim ante ostium Sancti sanctorum, ut in factura tabernaculi manifeste legimus. In quo videlicet altari non hostiarum sanguis neque libamina, sed thymiamata tamen incendebantur, quorum sumus ad superiora ascendens operiebat arcam, atque oraculum odore suavitatis implevit. In quo figura exprimebatur sanctorum, qui dum, neglectis temporalium rerum cupiditatibus, tota intentione coelestia quaerunt,