comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus meos orationib adiuuetis: Cunctoꝵ in
cõmune iouiniano hic hostis ẽ. Quoꝵ ego ora¬
tionib in digeo. ꝙ qͦs adiutores mei oꝑis p̾cor.
eos possũ manichei errore dampnare: Curra¬
mus ad reliqua. neq enĩ epłȩ patit᷑ breuitas
diutio in singłis ĩmorari. Int̾p̾retantes illud apłi¬
cum testimoniũ uxor ꝓprii corporis sui nͨ ħt
potestatẽ s uir. similit̾ ꝙ uir corꝑis sui ñ habet
questio dehis ẽ. qͥ in matͥmonio st̃. an eis lice¬
mulierẽ ñ tangere. qͣsi in tactu eio ꝑiculũ sit:
quasi qui eam tetigerit ñ euadat. unde & ioseph
quia tangere eũ uolebat ȩgẏptia. fugiens de
manib eiꝰ palliũ abiecit. s quia qui semel duxꝰ
uxoyẽ nͥ ex consensu se ñ ualet abstinere. nec
dare repudium ñ peccanti. s reddat coniugi
debitũ. quiasponte se alligauit ut reddere eo¬
geretur. Oui dñi dic̃ eẽ p̾ceptũ ne dimittant᷑

Expanded text:
tus meos orationibus adiuuetis. cunctorum in tus meos orationibus adiuuetis. cunctorum in commune Iouinianus hostis est? quorum orationibus indigeo et quos adiutores mei operis precor, eos possum Manichei errore damnare? Curramus ad reliqua — neque enim epistulae patitur breuitas diutius in singulis inmorari —: interpretantes illud apostoli testimonium: uxor proprii corporis non habet potestatem, sed uir; similiter et uir corporis sui quaestio de his est qui in matrimonio sunt, an eis licemulierem non tangere : quasi in tactu ejus periculum sit, quasi qui eam tetigerit non evadat. Unde et Joseph, quia illum tangere volebat Aegyptia, fugiens de manibus ejus pallium abjecit. Sed quia qui semel duxit uxorem, nisi ex consensu se non valet abstinere, 215 nec dare repudium non peccanti, reddat conjugi debitum, quia sponte se alligavit, ut reddere cogeretur. » Qui Domini dic
Abbreviated transcription (Latin):
de. de sinistra transfert᷑ ad dextrã his quidẽ
digitis s ñ eadẽ manu quib in leua nuptȩ sig¬
nificant᷑ & uiduę circulũ faciens: expͥmit
uirginitatis coronã. Oro t̾e qui hȩc loqͥtur
dampnat nuptias: Aurũ uirginitatẽ. argen¬
gesimũ & tͥcesimũ fructũ de una t̾ra exposui
mus. & de uno sem̃te generari. licet multũ
lector erit. ut ñ ex meis dictis s ex suo me sen¬
su iudicet. Et certe multo clem̾tiores erga
coniugia fuimꝰ om̃ib pene latinis ꝙ grecis
tractatorib qͥ centesimũ numerũ ad marita¬
tas referunt. sexagesimũ ad uirgines. tricesi¬
mum ad uiduas. Atq ita fit: ut uixta illoꝵs
sententiã de bona t̾ra & patris familias semi¬
ne excludant᷑ mariti. Uerũ in pͥncipio eautꝰ
in reliquis forsitan imꝓuidꝰ fuerĩ. Nonne pt̾
particionẽ opusculi. cũ ad qͤstiones uenirẽ sta¬
tim intuli. uos queso utriusq serus uirgines
ꝙ continentes. maritiqͦq & digami ut cona¬

Expanded text:
 quidem digitis, sed non eadem manu, quibus in laeua nuptae significantur et uiduae, circulum faciens exprimit uirginitatis coronam. Oro te, qui haec loquitur, damnat nuptias? aurum uirginitatem, argengesimum et tricesimum fructum de una terra et de una exposuimus semente generari, licet multum lector. erit, ut non ex meis dictis, sed ex suo me sensu iudicet? et certe multo clementiores erga coniugia fuimus omnibus paene Latinis et Graecis tractatoribus, qui centesimum numerum ad.martyras referunt, sexagesimum ad uirgines, tricesimum ad uiduas. atque ita fit iuxta illorum sententiam, ut de bona terra et de patris familiae semine excludantur mariti. uerum in principio cautus, in reliquis forsitan inprouidus fuerim: nonne post partitionem opusculi, cum ad quaestiones uenirem, statim intuli: uos quaeso, utriusque sexus uirgines et continentes, mariti quoque et digami, ut cona
Abbreviated transcription (Latin):
dr. noyl. AeC. Rogo quȩ ẽ ista contentio. elau¬
dere oculos. nec aꝑtissimũ lum̃ aspicere: In ec¬
clesia diximo dona diu̾sa. & aliud donũ uirgini¬
tatis aliud nuptiarũ. Et pt paululũ. C oncedo
ꝙ nuptias ee̾ dĩ donũ. s int̾ donũ & donũ mag¬
na diu̾sitas ẽ. Et qd̾ dĩ donum uoce aꝑtissima
ꝓnuntiamo. dampnare dicim᷑: Porro si ioseph
intypo dñi accipit᷑. tunica eiꝰ uaria atq distin-¬
cta in uirginib uidus. & continentib ac mari.¬
tatis ẽ. Ꝙ potest uideri quasi alienꝰ qui de tuni
ca xp̃i ẽ. cum & ipsam regina̾ hoc ẽ ęccłiam sal¬
uatoris in uestitu deaurato eade uarietate cir¬
cũdatã dixerimo: Sed & in consequentibꝰ de
coniugio disputantes. eunde sensũ secuti sumꝰ.
Hic locus ad p̾sentẽ contu̾siã ñ ꝑtinet. docet enĩ
uirta sententiã dñi uxorẽ excepta eausa forni-¬
cationis ñ repudiand̾a. & repudiatã uiro uiuen¬
te alteri ñ nubere. aut certe uiro suo debere re¬

Expanded text:
riae. Bogo. quae est ista contentio claudere oculos nec apertissimum lumen aspicere? in ecclesia diximus dona diuersa et aliud donum uirginitatis. aliud nuptiarum. et post paululum: concedo et nuptias esse dei donum, sed inter donum et donum magna dinersitas est. et quod dei donum uoce apertissima pronuntiamus, damnare dicimur? porro, si Iosin typo Domini accipitur, tunica ejus varia atque distincta in virginibus, viduis, continentibus, ac maritatis est. Et potest videri quasi alienus, 216 qui de tunica Christi est: cum et ipsam reginam, hoc est Ecclesiam Salvatoris in vestitu deaurato, eadem varietate circumdatam dixerimus? « Sed et in consequentibus de conjugio disputantes, eumdem sensum secuti sumus. Hic locus ad praesentem controversiam non pertinet. Docet enim juxta sententiam Domini, uxorem excepta causa fornicationis non repudiandam, et repudiatam, vivo marito, alteri non nubere: aut certe viro suo debere re
Abbreviated transcription (Latin):
tias. quia ꝙ ipsa digitoꝵ coniunctio & quasi
molli osculo se complerans ꝙ federans mari¬
tum pingit & coniugẽ. Sexaginta uͦ ad uiduas.
eo qd̾ in angustia & tͥbulatione sint positȩ.
unde ꝙ in suꝑiori digiti depͥmunt᷑. Quantoq
maior ẽ difficultas exꝑtȩ qͦnd̾a uoluptatis il¬

Expanded text:
tias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi tias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ reꝓbat. Seimo in domo magna ñ solũ uasa
ẽẽ aurea &. argentea. s & lignea & fictilia:
ꝙ suꝑ fundam̃tũ rp̃i qd̾ paulus architectꝰ po¬
suit alio suꝑ ȩdificat aurũ & argentũ. lapides
pretiosos. aliꝯ e contrario. fęnũ. ligna. stipulã.
Non ignorams honorabiles nuptias. ꝙ cubile¬
ĩmaculatũ. Legimꝰ pͥmam di sententiam.
crescite ꝙ multiplicamini ꝙimplete terram.
s ita nuptias recipimꝰ. ut uirginitatẽ quȩ de
nuptiis nascit᷑ preferamꝰ. Nũ quid argentũ
ñ erit argentũ. si aurũ argento p̾tiosis ẽ
Aut arboris ꝙ segetis contumelia ẽ: si radicibꝰ¬
ꝙ foliis. culmo & aristis poma p̾ferant᷑ &
fructus: Ut poma ex arbore. frum̃tũ ex sti¬
pula. ita uirginitas ex nuptiis. Centesimꝰ
& seragesimꝰ ꝙ tricesimꝰ fructꝰ. quaqu̾ã de
una terra. & de una sem̃te nascant᷑. tñ multũ
differt in numero. Triginta referunt᷑ ad nup¬

Expanded text:
in domo magna, non solum vasa in domo magna, non solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et super fundamentum Christi, quod Paulus architectus posuit, alios aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: alios e contrario fenum, ligna, stipulam. non ignoramus honorabiles nuptiasetcubileinmaculatum. legimusprimamdei sententiam: \'crescite etmultiplicamini etreplete terram\', sed ita nuptias recipimus, ut uirginitatem, quae de nuptiis nascitur, praeferamus. numquid argentum non erit argentum, si aurum argento pretiosius est? aut arboris et segetis contumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis poma praeferantur et fructus? ut poma ex arbore, frumentum ex stipula, ita uirginitas e nuptiis. centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus, quamquam de una terra et de una semente nascatur, tamen multum differt in numero. triginta referuntur ad nup
Abbreviated transcription (Latin):
uirgineã castitatẽ. & id ipsum uolunt ẽẽ ma¬
ritatas qd̃ uirgines. dut iungantꝰ itaq uxorib
suis quib renuntiauerant. aut si se abstinuerint
etiã tacentes confitebunt᷑ meliꝰ eẽ qd̾ nuptiarũ
oꝑi pretulert̃. An rudis in scͥpturis ꝙ nunc pͥmũ
sacra uolumina legens. lineam ꝙ ut ita dicã te¬
nue dicendi filũ int̾ uirginitatẽ et nuptias
seruare ñ potui. uidelicet nesciebam dictũ. no¬
li ẽẽ iustus multũ. Et dum unum latꝰ ꝓtego
in altero uulneratꝰ sum: atq ut manifestio lo¬
quar. dũ contra iouinianũ presso gradu pug¬
no. a manicheo mea terga confossa sint. Non¬
ne queso statiꝰ in pͥncipio oꝑis merista p̾fatus
sum: Neq uͦ marcionis & manichei dogma
sectantes. nuptus detrahimꝰ. nec tatiani pͥnci¬
pis encratitarũ errore decepti. omnẽ coitũ
spurcitiã cõputamꝰ. qui ñ solũ nuptias s et
cibos qͦq quos d̾s creauit ad utendũ dap̾nat

Expanded text:
uirginum castitatem, et id ipsum uolunt mauirginum castitatem, et id ipsum uolunt maritos esse, quod uirgines? aut iungantur itaque uxoribus suis, quibus renuntiauerant, aut, si se abstinuerint, etiam tacentes fatebuntur melius esse, quod nuptiarum operi praetulerunt. an rudis in scripturis et nunc primum sacra uolumina legens lineam et, ut ita dicam, tenue dicendi filum inter uirginitatem et nuptias seruare non potui? uidelicet nesciebam dictum: noli esse iustus multum et, dum unum latus protego, in altero uulneratus sum atque, ut manifestius loquar, dum contra Iouinianum presso gradu pugno, a Manicheo mea terga confossa sunt. nonne, quaeso, statim in principio operis mei ista praefatus sum? neque uero Marcionis et Manichei dogma sectantes nuptiis detrahimus. nec Tatiani, principis Encratitarum, errore decepti omnem coitum spurcum putamus, qui non solum nuptias, sed cibos quoque, quos deus creauit ad utendum, d
Abbreviated transcription (Latin):
ratio derelinqui. Ego si bene ꝓblematis memini.
int̾ iouinianũ & nos cõtentio ẽ ista. qd̾ ille exe¬
quet uirginitati nuptias. nos subiciams. Ille uł
parũ uł nichil. nos multũ int̾eẽ dicamꝯ. Deniq
iccͥeo te pt dnm faciente dampnatꝰ ẽ: qd̾ ausus
sit ꝑpetuȩ castitati matͥmoniũ cõparare. Aut si
id ipsum uirgo putat᷑ & nupta. cur piaculum
uocis huis rome uictorinus audire ñ potuit:
Uirgo auiro. ñ uirgo apartu. Mediũ ẽẽ nichil po¬
cest. Aut mea sententia sequenda ẽ aut iouini¬
ani. Sireprehendor qđ nuptias uirginitati sub¬
icio. laudet᷑ ille qui cõꝑat. Si aũ dampnatus ẽ
quia ȩquales putabat. dãpnatio eis mei oꝑis te¬
stimonium sit. Si scłi homines indignant᷑ in
minori gradu se ẽe̾ quã uirgines. miror elerieas
ꝙ monachos & continentes id ñ laudare qd̾ fa¬
ciunt. Castrant se ab uxorib suis. ut unitent᷑

Expanded text:
ratio derelinqui. ego si bene problematis memini, ratio derelinqui. ego si bene problematis memini, inter Iouinianum et nos ista contentio est, quod ille exaequet uirginitati nuptias, nos subiciamus; ille uel parum uel nihil, nos multum interesse dicamus. denique idcirco te post dominum faciente damnatus est, quod ausus sit perpetuae castitati matrimonium conparare. aut, si id ipsum uirgo putatur et nupta, cur piaculum uocis huius Roma audire non potuit? uirgo a uiro, non uirgo a partu. medium esse nihil potest: aut mea sententia sequenda est aut Iouiniani. si reprehendor, quod nuptias uirginitati subicio, laudetur ille, qui conparat; si autem damnatus est, qui aequales putabat, damnatio eius mei operis testimonium sit. si saeculi homines indignantur in minori gradu se esse quam uirgines, miror clericos et monachos et continentes id non laudare, quod faciunt. castrant se ab uxoribus suis, ut imitentur
Abbreviated transcription (Latin):
uod ad te hucusq i
ñ seͥpsi. causa fuit silentiũ tuũ
Uerebar enĩ ne si tacenti scrib̾em.
molestũ me magis quã officiosũ putares. Nunc
aũ ꝓuocatꝰ dulcissimis litteris tuis. & huiꝰcemodi
litteris quȩ me adphilosophiã nr̃i dogmatis pro¬
uocarent. & condiscipulũ qnda & sodalem ꝙ ami¬
cum obuius ut auint manib excipio. defenso¬
remq meorũ opusculoꝵ paro. ita tñ si ante te
placatũ udicẽ habuero. immo si oratorẽ meu̾
suꝑ om̃ib quȩ in me arguunt᷑ instruxero. Hoc
eniꝰ ꝙ tullio tuus. & ante illũ inbreui & solo uolu¬
mine scͥpsit antoniꝰ. pͥmam causam e̾e̾ uictorię.
diligent̾ causam ꝓ qua dicturꝰ es discere. Repre
hendunt me quidã qd̃ in libris quos adu̾sus ioui¬
nianũ scͥpsi nimis fuerĩ. uł in laude uirginũ uł in
suggillatione nuptarũ. & auint condepnationẽ¬
quodamͦ ẽe̾ matͥmonii intantũ pudicitiã p̾dicari.¬
ut nulla posse uideat᷑ int̾ uxorẽ &. uirgine̾ cõpa¬

Expanded text:
uod ad te huc usque non scripsi, causa fuit silentium tuum. uerebar enim, ne, si tacenti scriberem, molestum me magis quam officiosum putares. nunc autem prouocatus dulcissimis litteris tuis et huiuscemodi litteris, quae me ad philosophiam nostri dogmatis prouocarent, et condiscipulum quondam et sodalem et amicum obuiis, ut aiunt, manibus excipio defensoremque meorum opusculorum paro, ita tamen, si ante te placatum indicem habuero, immo, si oratorem meum super omnibus, quae in me arguuntur, instruxero. hoc enim et Tullius tuus et ante illum in breui et solo uolumine scribit Antonius, primam causae esse uictoriam diligenter causam, pro qua dicturus es, discere. Reprhendunt me quidam, quod in libris, quos adversus Jovinianum scripsi, nimius fuerim in laude virginum, vel in sugillatione nuptiarum, et aiunt condemnationem esse matrimonii in tantum pudicitiam put nulla posse uideatur inter uxorem et uirginem conpa
Abbreviated transcription (Latin):
donũ ħt exdõ. aliꝯ quide sic. alis uͦ sie. Quam
sententiã nos exponentes hȩe intulimꝰ. Quid
inquit uelim ꝑspicuũ ẽ: s qm̃ in ęccłia diu̾sa
sunt dona. concedo & nuptias. ne uidear dãp¬
nare naturã. Simulq considera. qd̾ aliud do¬
num uirginitatis sit: aliud nuptiarũ. Si emꝰ
eade eẽt merces nuptarũ & uirginũ nũ quã di¬
xisset pt preceptũ continentiȩ. Sed unꝯquisq
ꝓprium ht donũ ex dõ. ali quidẽ sic. aliꝰ au̾t
sic. Ubi proprietas singłoꝵs ẽ: ibi altͥnsecꝰ diu̾¬
sitas. Concedo & nuptias eẽ̾ di donũ. s inter
donũ & donũ magna diu̾sitas ẽ. Oeniq et
apłs de eode pt incestũ penitente. e contrario
inquit donate ei ꝙ consolamini. ꝙ si qͥd cui
donatis & ego. Ac ne putaremo donũ hominis
contẽpnendũ. addidit. Nam & ego qͦd dona¬
ui. si quid donaui ꝓpt̾ uos corã xp̃o. Diu̾sa sunt

Expanded text:
donum ex deo, alius quidem sic, alius autem sic. quam sententiam nos exponenteshaecintulimus: quid, inquit, uelim, perspicuum est. sed quoniam in ecclesia diuersa sunt dona, concedo et nuptias, ne uidear damnare naturam. simulque considera, quod aliud donum uirginitatis sit, aliud nuptiarum. si enim eadem esset merces nuptarum et uirginum, numquam dixisset post praeceptum continentiae: \'sed unusquisque proprium habet donum ex deo, alsic. Ubi proprietas singulorum est, ibi altrinsecus diversitas. Concedo et nuptias esse Dei 250 donum, sed inter donum et donum magna diversitas est. Denique et Apostolus de eodem post incestum poenitente, E contrario, inquit, donate ei et consolamini, et si cui quid donastis, et ego . Ac ne putaremus donum hominis esse contemnendum, addidit: Nam et ego quod donavi, si quid donavi propter vos, coram
Abbreviated transcription (Latin):
traho merito: quȩ cũ uiris in castitate ꝑdurant.
sed sic̃ hȩ maioris apud dm p̾mii sunt : quã nup¬
te coniugali officio seruientes. ita & ipse equo
patiant᷑ animo uirginitatẽ sibi p̾ferri. Ad gala¬
thas qͦq testimoniũ apłi ꝓponentes. ex oꝑibꝰ le¬
gis ñ iustificabit᷑ om̃is caro. huiꝯcemodi sensum
intulimo. Oꝑa legis ꝙ nuptiȩ sunt: unde ꝙ ma¬
ledicunt᷑ in ea. quȩ ñ habent filios. quȩ si conce¬
dunt᷑ etiã in eugłio aliud ẽ indulgentiã infirmi¬
tati tribuere. aliud uirtutib polliceri premia.
Ecce ꝑspicue nuptias diximꝰ concedi in eugłio.
sed tam̃ easde in suo officio ꝑmanentes. p̾mia
castitatis caꝑe ñ posse. Qdđ si indigne accipiunt

Expanded text:
traho merito, quae cum uiris in castitate perdurant, traho merito, quae cum uiris in castitate perdurant, sed sicut hae maioris apud deum praemii sunt quam nuptae coniugali officio seruientes, ita et ipsae aequo patiantur animo uirginitatem sibi praeferri. Ad Galatas quoque testimonium apostoli proponentes: ex operibus legis non iustificabitur omnis caro tiuiuscemodi sensum intulimus: opera legis et nuptiae sunt. unde et maledicuntur in ea, quae non habent filios. quae si conceduntur etiam in euangelio, aliud est indulgentiam infirmitati tribuere, aliud uirtutibus praemia polliceri. ecce perspicue nuptias diximus concedi in euangelio, sed tamen easdem in suo officio permanentes praemia castitatis capere non posse. quod si indigne acci
Abbreviated transcription (Latin):
Si auͦ durus in eo uideor. quia diri. quicqͥd ęqua¬
lit̾ licet. equali lance pensanđu ẽ. puto nꝰͦ me
crudelem iudicabit ꝙ rigiđu. quia alia loca uir¬
ginitati & nuptiis. alia trigamis ꝙ octogamis
diti sumo nuptias condepnare: Dampnare di¬
cor nuptias cuiꝰ hicsermo ẽ: nulli qͦq dubi¬
um ẽ. sacerdotes deaãron & eleatar & phi¬
nees stirpe generatos. qui cũ & ipsi uxores ha¬
buerint recte nob̾ opponerent᷑ si errore encra¬
titarũ contenderemo matͥmonia reꝓbanda:
Tatianũ encratitarũ pͥncipem qui abieit matri¬
monia reprehendimo. & ipsi nuptias condep.¬
namus: Rursũq ubi uirgines & uiduas cõ¬
paro. quid de nuptiis senserim &. qͦmͦ tres
gradus uirginitatis uiduitatisq uł continen¬
tiȩ & coniuigii fecerim. declarant ipsa quę
scͥpta sunt. Non nego beatas ẽe̾ uiduas quę
ita post baptismũ manserint. nec illarũ de¬

Expanded text:
si autem in eo durus uideor, quia dixi: quidquid aequasi autem in eo durus uideor, quia dixi: quidquid aequaliter licet, aequa lance pensandum est, puto non me crudelem iudicabit et rigidum, qui alia loca uirginitati et nuptiis, alia trigamis et octogamisditi sumus nuptias condemnare! damnare dicor nuptias, cuius hic sermo est: nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Finees stirpe generatos. qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum contenderemus matrimonia reprobanda. Tatianum, Encratitarum principem, qui abicit matrimonia, reprehendimus, et ipsi nuptias condemnamus? rursumque, ubi uirgines et uiduas conparo, quid de nuptiis senserim et quomodo tres gradus uirginitatis uiduitatisque et continentiae et coniugii fecerim, declarant ipsa, quae scripta sunt: nonnego beatas esse uiduas, quae ita postbaptismum manserint, nec illarum de
Abbreviated transcription (Latin):
licet alterũ & t̾ciũ unũ uirũ nosse. quã plu¬
rimos. idẽ tolerabilio ẽ uni homini ꝓstitutã
ẽc̃ quã multis. facessat calũpnia. de scdo hie
&. tercio & quarto siliceat matͥmonio disputa¬
uimo. nͨͦ de pͥmo. ne quis in eo qd̾ diximo tole¬
rabilio ẽ uni homini ꝓstitutã ẽẽ quã multis.
ad pͥmum maritũ referat: cũ om̃is nob̾ que¬
stio de digamia & trigamia fuerit. D eniq
digamiȩ & tͥgamie disputationẽ hac calce signa¬
uimus. Omĩa licent. s ñ omĩa expediunt.
Non dampno digamos. imo nec trigamos. ꝙ si
dici potest octogamos. plus aliꝗd inferã. etiã
seortatorẽ recipio penitentẽ. Quicꝗd ȩqualit̾
licet. equali lance pensandu ẽ. Erubeseat ca¬
lũpniator m̃s dicens me pͥma dampnare ma¬
trimonia. quando legit ñ dampno digamos
immonec trigamos. ꝙ si dici potest octoga¬
mos: Aliud ẽ ñ dapnare ꝙ aliud predicare.
aliud ẽ ueniã concedere aliuo laudare uirtutẽ.

Expanded text:
terum et tertium, unum uirum nosse quam plurimos, id \' est: tolerabilius est uni homini prostitutam esse quam multis. facessat calumnia! de secundo hic et tertio et quarto, si libeat, matrimonio disputauimus, non de primo, ne quis in eo, quod diximus: uni homini prostitutam esse quam multis. ad primum maritum referat, cum omnis nobis quaestio de digamia et trigamia fuerit. denique digamiae et trigamiae disputationem hac calce signauimus: \'omnia licent, sed non omnia expediunt\'. non damno fieri potest, octogamos: plus aliquid inferam, etiam scortatorem recipio poenitentem: quidquid aequaliter licet, aequali lance pensandum est. Legat lumniator meus dicens me prima damnare matrimonia, quando legit: non damno digamos, immo nec trigamos et, si dici potest, octogamos. aliud est non damnare, aliud praedicare; aliud est ueniam concedere, aliud laudare uirtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia ligna.
saltꝰ ẽ om̃e qđ dixeris. ꝙ infructuosa st̃
omia. Quȩ enim possunt dici. ad eũ cõpa¬
rata fructifera: Eciã ligna q̃ uidebantur
fruetib in curuari: ad collationẽ aduen¬
tus eiꝰ infructuosa monstrata sunt. Ido
ut malum in lignis siluȩ: ita frũelis m̃s
in medio filioꝵ.
Inumbra eiꝰ coneupiui ꝙ

Expanded text:
Omnia ligna, saltus est omne quod dixeris: et infructuosa sunt omnia. Quae enim possunt dici ad eum comparata fructifera? Etiam ligna quae videbantur fructibus incurvari, ad collationem adventus ejus infructuosa monstrata sunt. Ideo, ut malum in lignis silvae, ita fratruelis meus in medio filiorum. In umbra ejus concupivi
Abbreviated transcription (Latin):
ista ñ patiar. ut ñ fiã cooꝑta. ut ora ñ con¬
tegam. & ad alios usq ꝑuemiens incipiam
forsitan & eos amare qͦs nescio. iccͥco annuntia
michi uͥ te quer̃ã. & inueniã in meridie. ne
forte fiam quasi cooꝑta suꝑ greges sodalium
tuoꝵ. Post hȩc u̾ba sponsꝰ ei cõminat᷑ ꝙ ad̃icit.
Aut cognosce temet ipsam.

Expanded text:
ista non patiar, ut non fiam cooperta, ut ora non contegam, et ad alios usque perveniens, incipiam forsitan et eos amare 514 quos nescio: idcirco annuntia mihi, ubi te quaeram, et inveniam in meridie, ne forte fiam quasi cooperta super greges sodalium tuorum. Post haec verba sponsus ei comminatur, et dicit: Aut cognoscis temetipsam
Abbreviated transcription (Latin):
laudandꝰ sit ille qui te amat. quã scelꝰ putet᷑
facere ille qui te ñ amat. Pret̾mitto innume¬
rabiles in quib xpͣm sustentasti. pauisti. uesti¬
sti. uisitasti. Heliodori fr̃is ate adiuta necessi¬
tas. multoꝵ etiã potest laxare ora. Quibꝰ gra¬
cus quo ille p̾conio ꝑegrinationis in cõmo¬
res da a te fota referebat. ut ego ille ardentis¬
simus quẽ intolerabilis languor pennatis
ut auint pedibꝰ certȩ caritatis uoto te salu¬
tauerim etiã complexꝰ sũ. Gratulor itaq tͥ. &
nascentẽ amicitiã ut dñs fȩderare dignetur
precor. Et quia fr̃ rufimꝰ quicũ sc̃ã melania
ab ȩgypto iherosolimã uenisse narrat᷑. indi¬
uidua mͥ germanitatis caritate conexꝰest:
queso ut epłam meã huic epłȩ tuȩ copulatã
ei reddere ñ graueris. Noli nos eiꝰ existimare
uirtutib. in illa conspiciens expressa sc̃itatis
insignia. Et ego cinis & uilissima pars luti.

Expanded text:
laudandus sit ille, qui te amat, quam scelus putetur laudandus sit ille, qui te amat, quam scelus putetur facere ille, qui non amat. praetermitto innumerabiles, in quibus Christum sustentasti, pauisti, uestisti, uisitasti: Heliodori fratris a te adiuta necessitas mutorum etiam potest ora laxare. quibus gratiis, quo ille praeconio peregrinationis incommoda a te fota referebat, ut ego ille tardissimus, quoniam intolerabilis languor, pinnatis, ut aiunt, pedibus charta caritatis et uoto te salutauerim et iam conplexus sim! gratulor itaque tibi et, nascentem amicitiam ut dominus foederare dignetur, precor. Et quia frater Rufinus, qui cum sancta Melania ab ; Aegypto Hierosolymam uenisse narratur, indiuidua mihi germanitatis caritate conexus est, quaeso ut epistulam meam huic tuae epistulae copulatam ei reddere non graueris. noli nos ex eius aestimare uirtutibus. in illo conspicies expressa sanctitatis insignia; ego cinis et uilissimi pars luti
Abbreviated transcription (Latin):
aduersũ te : relinque ibi munꝰ tuũ ante altare.
ꝙ uade prio reconciliari fri tuo. & tẽ ueniens
offeres munꝰ tuũ. Ne mͥ misero. ne dicã tͥ. qui
tanto tempore aut nꝰ optuli munꝰ ad altare.
aut ira ꝑmanente sine causa optuli. Quomͦ
in cotidiana prece umquã dixi. dimitte nob̾
debita nr̃a sicut & nos dimittimꝰ debitoribus
nr̃is. animo discordante cũ uerb̾. oratione
dissidente cũ factis: Precor itaq qd̃ & ante
annum pͥorib litteris rogauerã ut pacẽ quã
nob̾ dñs reliquit habeamꝰ. & meũ desideri¬
um ꝙ tuam m̃tem xp̃c intueat᷑. In breui ante
tribunal ei reconciliata seuscissa concordia
aut p̾mium recuꝑabit aut pęnã. Qđ si tu
qd̾ ꝓcul absit nolueris. ego lib̾ ero. Epła
mea hec cum lecta fuerit absoluet Dieror
ad fiorentinum de ortu amicitię. xe uiii¬
uantus beatitudinis tuȩ rumor
diu̾sa popłoꝵ ora cõpleuerit. hinc
poteris ȩstimare. qd̾ ego te ante
incipio amare quã nosse. Ut enĩ

Expanded text:
us tuum ante altare et uade prius reconciliari fratri tuo, et offeres munus tuum. uae mihi misero, ne dicam et tibi, qui tanto temporeaut non obtuli munus ad altare aut ira permanente sine causa obtuli! quomodo in cotidiana prece umquam diximus: dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, animo discordante cum uerbis, oratione dissidente cum factis? precor itaque, quod et ante annum prioribus litteris rogaueram, ut pacem, quam nobis dominus reliquit, habeamus. et meum desiderium et tuam mentem Christus intuetur: in breui ante tribunal eius reconciliata seu scissa concordia aut praemium recuperabit aut poenam. quod Ri tu, quod procul absit, nolueris; ego liber ero; epistula me haec, cum lecta fuerit, absoluet. XIV. AD FLOBENTINUM DE ORTU AMICITIAE. Quantus beatitudinis tuae rumor diuersa populorum ora conpleuerit, hinc poteris aestimare, quod ego te ante incipio amare, quam nosse. ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
qui odit inquit frẽm suũ. homicida ẽ. Et rect¬
Cum enĩ homicidiũ ex odio sepe nascat᷑. quic̃q
odit frẽm suũ etiam si gladio neccłu ꝑcusserit
animo tam̃ homicida ẽ. Cur ais tale pͥncipiũ:
S cilicet ut ueteri rancore deposito. mundum
pectorib dõ paremꝰ habitaculũ. Irascimini
inquit dauid ꝙ nolite peccare. Hoc qͥd uelit
intelligi. apłs pleniꝰ int̾pretat᷑. Sol ñ occidat
suꝑ iracundiã urãm. Qd agemꝰ nos in die iu

Expanded text:
suumhomicida est, et rectqum homicidium ex odio saepe nascatur, quicumque odit, etiam si gladio necdum percusserit, animo tamen homicida est. \'cur,\' ais, \'tale principium?\' scilicet ut ueteri rancore deposito mundum pectoris deo paremus habitaculum. irascimini, inquit Dauid, et nolite peccare. hoc quid uelit intellegi, apostolus plenius interpretatur: sol non occidat super iracundiam uestram. quid agimus nos in
Abbreviated transcription (Latin):
humilem ꝙ trem̃tem u̾ba sua requiescit for¬
sitan ꝙ mͥ in sepulchro scelerũ iacenti dicat.
rimum te salutat. Et martinianum frẽm
iuncto salutamꝰ obsequio. quẽ ego uidere
desiderans cathena languoris innector.

Expanded text:
um et trementem uerba sua requiescit, forsitan et mihi in sepulchro scelerum iacenti dicat: rimum te salutat; et Martinianum fratrem iuncto salutamus obsequio, quem ego uidere desiderans catena languoris innector.
Abbreviated transcription (Latin):
ut euacuatione eiꝰ mundus compleretꝰ᷑. Si aũ hoc
quod descendit in mundũ euacuauit se. euacua¬
hominib Si ego dixissem fatuũ d̃i: qͦmͦ aucupes
sermonũ meoꝵ ꝙ semꝑ dediti ad criminandũ.
uenenatas in me linguas uibrarent: Nunc uͦ
paułꝰ quasi sapiens ꝙ potestatẽ habens apłicã
ausus est dicere omnẽ sapientiã t̾renã quȩ in
se quȩ inpetͦ quȩ in cȩteris apłis erat. quȩ in
istũ mundũ descenderat. stulticiã ẽẽ di Ad com¬
parationẽ qͥppe illiꝰ sapientiȩ quã t̾renꝰ ñ capit lo¬
cus. ad illam sapientiã quȩ cęlestis ẽ. qͦ mundi li¬
mitẽ excedit: hoc qͦd descendit ad homines fatu¬
um di ẽ. Uerũ id ipsum fatuum di. sapientiꝰ est
hominibꝰ. Quibꝰ hominibꝰ : Non utiq stultis.
sed sapientibꝰ. Dicas licet sapientes scłi istiꝰ. si ue
pͥncipes siue uates: istis sapientibꝰ scłi hoc qd̾ expo¬

Expanded text:
ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si autem hoc ut evacuatione ejus mundus compleretur. Si autem hoc quod descendit in mundum evacuavit se, evacuahominibus. » Si ergo dixissem fatuum Dei, quomodo aucupes sermonum meorum, et semper dediti ad criminandum, venenatas in me linguas vibrarent? Nunc vero Paulus, quasi sapiens et potestatem habens apostolicam, ausus est dicere omnem sapientiam terrenam, quae in se, quae in Petro, quae in caeteris apostolis erat, quae in istum mundum descenderat stultitiam esse Dei, ad comparationem quippe illius sapientiae quam terrenus non capit locus: ad illam sapientiam quae coelestis est, quae mundi limitem excedit, hoc quod descendit ad homines fatuum Dei est: verum id ipsum fatuum Dei sapientius est hominibus. Quibus hominibus? Non utique stultis sed sapientibus, dicas licet sapientes saeculi istius sive principes, sive vates, istis sapientibus saeculi, hoc quod expo
Abbreviated transcription (Latin):
orbe. ante erectionẽ cecidit. Si aũ cecidit. consequen¬
ter erigendꝰ fuit. Nemo qͥppe sine casu subleuat᷑
Si autẽ erectꝰ ẽ. uideamꝰ qͥ ruina p̾cesserit. Om̃s cor¬
ruimꝰ ꝑ peccatũ in orbe terrarũ: & dñs qui erigit
elisos. eleuauit nos iacentes. In adam om̃s morimͦ.
atq ita corruit orbis t̾rarũ & indiget erectione.
ut in xp̃o om̃s uiuificem᷑. Igit᷑ dupplicẽ intellectũ
de orbe tradidimꝰ. unũ. qͦm singulȩ aĩȩ aut habita¬
tȩ sint aut desertȩ. alterũ. qͦmͦ uniu̾sus orbis parit̾
ceciderit. Et in sua prudentia extendit cȩlũ. Non
fortuitu sapientia in celi extensione assumpta ẽ. In¬
uenies & in ꝓu̾biis dictũ. Ds̃ sapientia fundauit ter¬
ram. p̾parauit aũ cȩlos in prudentia. Est gͦ aliqua
prudentia di. quã nolo ut extra xp̃m requiras.
Omia qͥppe quȩ di sunt. xp̃c ẽ. Ipse sap̃ia eiꝰ. ipse for¬

Expanded text:
orbe, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenorbe, ante erectionem cecidit. Si autem cecidit, consequenter erigendus fuit: nemo quippe sine casu sublevatur. Si autem erectus est, videamus quae ruina praecesserit. Omnes corruimus per peccatum in orbem  Al. elisos , elevavit nos jacentes. In Adam omnes morimur, atque ita corruit orbis terrarum, et indiget erectionis, ut in Christo omnes vivificemur. Igitur duplicem intellectum de orbe tradidimus: unum quomodo singulae animae aut habitatae sint aut desertae, alterum quomodo universus orbis pariter ceciderit. « Et in sua prudentia extendit coelum: » non fortuito sapientia in coeli extensione assumpta est; invenies et in Proverbiis, dictum: « Deus sapientia fundavit terram, praeparavit autem coelos prudentia . » Est ergo aliqua prudentia Dei, quam nolo ut extra Christum requiras. Omnia quippe quae Dei sunt, Christus est. Ipse sapientia ejus, ipse for
Abbreviated transcription (Latin):
cõmorari. Nam ꝙ dauid in psalmo confessionis
tres sp̃s postulat dicens. Sp̃it pͥncipali confirma
me. spm rectũ in noua in uiscerib meis: sp̃m sc̃m¬
tuum ne auferas ame. Qui sunt istitres sp̃s Prin
orbis terrarũ insapientia di fabricata sit. S apĩa
qͥppe auxiliabit᷑ iusto. suꝑ decẽ habentes potesta¬
tem in ciuitate. Sapĩam aũ ꝙ disciplinã qͥ abicit
infelix est. & uana spes eiꝰ. ꝙ labores eiꝰ insensati.
& inutilia oꝑa eiꝰ. ait sapĩa. quȩ titulo inscribit᷑
salomonis. Iecͥco quanto possumꝰ labore nitamꝰ:
ut habitata nr̃a. sapĩa di erigat᷑. Cecidit qͥppe ꝙ
de sublimi corruit. uenientibꝰ nob̾ in locũ istũ mi¬
seriarũ. Cecidit habitata nr̃a p̾tqũa peccauimꝰ.
inique fecimꝰ. iniꝰte egimꝰ. impie gessimꝰ. ꝙ pt ru¬
inam indiget erectione. Si aũ ista sententia addu-¬
ci cõmunẽ totiꝰ orbis queramꝰ ruinã. & pt casum
eiꝰ consequent̾ ds erigens p̃dicet᷑. Quicũq ẽ in isto

Expanded text:
commorari. Nam et David in Psalmo confessionis, tres spiritus postulat dicens: « Spiritu principali confirma me, spiritum rectum innova in viscoribus meis, spiritum sanctum ne auferas a me . » Qui sunt isti tres spiritus?orbis terrarum in sapientia Dei fabricata sit. « Sapientia quippe auxiliabitur justo, super decem potestatem habentes in civitate. Sapientiam autem et disciplinam qui abjicit infelix  inutilia opera ejus, ait Sapientia, quae titulo inscribitur Salomonis . Idcirco quanto possumus labore nitamur: ut habitata nostra, sapientia Dei erigatur. Cecidit quippe et de sublimi corruit, venientibus nobis in locum istum miseriarum. Cecidit habitata nostra, postquam peccavimus, inique fecimus, injuste egimus, impie gessimus : et post ruinam indiget erectione. Si autem non vis ista sententia adduci, communem totius orbis quaeramus ruinam, et post casum ejus consequenter Deus erigens praedicetur. Quicumque est in isto
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũ iam didicimꝰ qui sint nubes: uideamꝰ qͦmͦ ds̃
educat nubes ab extremo terrȩ. Ait saluator. Bea¬
mandatũ paulꝰ: ꝙ fuit nouissimꝰ in hoc mundo
dicens. Puto enĩ. ds nos apłos nouissimos ostendit
quasi mortificatos: quia spectaculũ facti sumꝰ in

Expanded text:
Si autem jam dicimus qui sint nubes; videamus quomodo Deus Si autem jam dicimus qui sint nubes; videamus quomodo Deus educat nubes ab extremo terrae. Ait Salvator: mandatum Paulus, et fuit novissimus in hoc mundo, dicens: « Puto enim nos Deus apostolos novissimos ostendit, quasi mortificatos: quia spectaculum sumus in
Abbreviated transcription (Latin):
pluiiȩ signũ in uestigio hoĩs ostensum ẽ. atq ita pt
nub̾e globatã ymb̃ descendit ad t̾ras. Istis uͦ quasi
subsistentib nebulis iubet᷑ pluuiã continere cũ
indigna fuerit anima ymbre cęlesti: & dr. Man¬
dabo nubibꝰ ne pluant suꝑ eam ymbrẽ. Itaq unus¬
quisq sc̃õꝵ nubes ẽ. Moyses nubes erat. ꝙ quasi
nubes loquebat᷑. Attende celũ & loquar. ꝙ audiat
terra sermones ex ore meo. Expectent᷑ sic̃ pluiia
uerba mea. ꝙ descendant ut ros eloquia mea: Si ñ
fuisset nubes. numꝗͣ. dixisset. expectent᷑ ut plu¬
uia uerba mea. & descendant ut ros eloquia mea
quȩ nubes dicebat ut ymb̃ suꝑ gram̃ & pluuia
suꝑ fenũ. quia nom̃ dñi inuoeam. Similit̾ ꝙ ysa¬
ias ut nubes loquebat᷑. Audi cȩlũ ꝙ aurib ꝑcipe
terra. quia dñs locutꝰ ẽ. Et quia nub es erat ipse¬
& sciebat alias nubes cõppħantes sibi: ido uaticinãs
aiebat. Mandabo nubibꝰ ne pluant suꝑ eam ymbrẽ.

Expanded text:
signum in vestigio hominis ostensum est, atque ita post nubem conglobatam imber descendit in terras: istis vero quasi subsistentibus nebulis, jubetur pluviam continere cum indigna fuerit anima imbre coelesti, et dicitur: « mandabo nubibus meis, ne pluant super eam imbrem. Itaque unusquisque sanctorum nubes est. Moyses nubes erat, et quasi nubes loquebatur: Attendite, coeli, quae loquar, et audiat terra sermones ex ore meo. Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea . Si non fuisset nubes, numquam dixisset: Exspectentur ut pluvia verba mea, et descendant ut ros eloquia mea. Quasi nubes dicebat: ut imber super gramen, et pruina super fenum, quia nomen Domini invocavi . Similiter et Isaias, ut nubes loquebatur: Audi, coelum, et auribus percipe, terra, quia Dominus locutus est . Et quia nubes ipse erat, et sciebat alias nubes comprophetantes sibi, ideo vaticinans aiebat: Mandabo nubibus, ne pluant super eam imbrem .
Abbreviated transcription (Latin):
dant. De his nubibꝰ dictũ est. Et mandabo nubibꝰ
meis ne pluant suꝑ eam ymbrem. De his enim quȩ
ex densato aere constare dicunt᷑. si ñ fuerit pluuia:
nͥ p̃cipit dñs ne pluant suꝑ uineã aut quãcũq regi¬

Expanded text:
dant. De his nubibus dictum est: Et mandabo nubibus dant. De his nubibus dictum est: Et mandabo nubibus meis, ne pluant super eam, imbrem . De his enim quae ex densato aere constare dicuntur: si non fuerit pluvia, non praecipit Dominus ne pluant super vineam, aut supe
Abbreviated transcription (Latin):
terrã ibis: cur ꝓpt̾ cȩlestẽ ei qͥ imaginẽ cęlestẽ por¬
tat ñ conueniat dici. cęlũ es ꝙ in cȩlũ ibis: Unus¬
quisq aũ nr̃m aut cȩlestia facta ħt. aut t̾rena: Si
t̾rena facta sunt: ad cognatã sibi terrã deducunt
eum qui thesaurizat ea in terra ꝙ ñ in cȩlo.Rursũq
hec quȩ uxta uirtutẽ gesta st̃: thesaurizatorem
suũ appropinqͣntẽ sibi. cęloꝵs regno subuehunt.
Et edux̃ nubes ab extremo terrȩ. Istiꝰmodi disputatio
in psalmo nuꝑ incidit. ꝙ dictũ ẽ a nob̃ qͦmͦ d̾s edu¬
sciunt reminiscant᷑. ꝙ hii qͥ aut ñ int̾fuert̃ aut
obliti st̃. contextũ sermonis agnoscant. quẽ tẽ ꝓut
ualuimꝰ exhibuimꝰ. Diximꝰ aũ seõs eẽ nubes Etenĩ
hoc quod scͥptũ ẽ. ueritas tua usq ad nubes: non
potest referri ad in animales nubes. Sed ueritas di
usq ad illas nubes ẽ quȩ audiunt mandata dñi. &
nouerunt qͦ pluuias deferant. & a quibꝰ eas suspen¬

Expanded text:
ibis : cur propter coelestem, ei qui imaginem coelestis portat, non convenit dici: Coelum es, et in coelum ibis? Unusquisque autem nostrum, aut coelestia facta habet, aut terrena. Si terrena facta sunt, ad cognatam sibi terram deducunt eum, qui thesaurizat ea in terra, et non coelo. Rursumque haec quae juxta virtutem gesta sunt, thesaurizatorem suum appropinquantem sibi ad coelorum regiones subvehunt. Et eduxit nubes ab extremo terrae . Istiusmodi disputatio in psalmo nuper incidit, et dictum est a nobis, quomodo Deus edusciunt, reminiscantur: et hi qui aut non interfuerunt, aut obliti sunt, contextum sermonis agnoscant: quem tunc, prout valuimus, exhibuimus. Diximus autem sanctos esse nubes. Etenim hoc quod scriptum est: Veritas tua usque ad nubes , non potest referri ad inanimales nubes, sed veritas Dei usque ad illas nubes est, quae audiunt mandatum Domini, et noverunt quo pluvias deferant, et a quibus eas suspen
Abbreviated transcription (Latin):
terrã ibis. necessariã habemꝰ fortitudinẽ di: qͥa
absq ea impossibile nob̾ ẽ id exequi qđ carni re¬
pugnat. Cum aũ mortificata fuerint m̃bra suꝑ
terram tunc parent sp̃s uoluntati: siquidẽ iuxta
fecit in fortitudine sua terrã. Si aũ & ad hanc t̾rã
uenias. & consideres id quod in iob scͥptũ ẽ. iuxta
em̃datissima tam̃ exemplaria qͦmͦ statuerit eã
suꝑ nichilũ: inuenies fortitudine di in medietate
mundi. terrȩ librã sustineri. Ueniã gͦ ꝙ ad orb̾e
inhabitata. Scio animã in habitatã. scio desertã.
S i enĩ nĩ ħt ãmpatrẽ. si ñ ħt filiũ dicentẽ. ego &
pater ms̃ ueniemꝰ ad eũ & mansionẽ apud eum¬

Expanded text:
Terra es »  necessariam habemus fortitudinem Dei, quia absque ea impossibile nobis est id exsequi, quod carni repugnat. Cum autem mortificata fuerint membra super terram, tunc parent spiritus voluntati. Siquidem juxta  in fortitudine sua. Si autem ad hanc terram venias, et consideres id quod in Job scriptum est , juxta emendatissima tamen exemplaria, quomodo statuerit eam super nihilum, invenies fortitudinem Dei in medietate mundi terrae libram sustinere. Veniam ergo ad orbem inhabitata. Scio animam inhabitatam, scio desertam. Si enim non habet Deum Patrem: si non habet Filium dicentem: ego et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
Sic gͥ ad mundi sapientiã stultificandã ñ ẽ opꝰ sapien¬
tiam di descendere. ꝙ cũ ea colluctari quȩ deorsũ
est sapientia. sed sufficit fatuũ di. qm̃ sapientiꝰ ẽ
hominibꝰ. ꝙ infirmũ di fortiꝰ ẽ hominibꝰ. ꝙ om̃ia
contraria saluator m̃s ꝙ dñs assumpsit. ut contra¬
riis dissoluat contraria. ꝙ confirmem᷑ ab infirmita¬
te eius. ꝙ sapientes efficiam᷑ ab fatuo eiꝰ. ꝙ in hȩc
intͦducti possimꝰ ascendere ad sap̃iam & uirtutem

Expanded text:
Sic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapienSic igitur ad mundi sapientiam stultificandam, non est opus sapientiam Dei descendere, et cum ea colluctari, quae deorsum est sapientia, sed sufficit fatuum Dei: quoniam sapientius est hominibus: et infirmum Dei, fortius est hominibus: et omnia contraria Salvator meus et Dominus assumpsit, ut contrariis dissolvat contraria, et confirmemur ab infirmitate ejus, et sapientes efficiamur a fatuo ejus, et in hoc int
Abbreviated transcription (Latin):
sua infatuauit sapientiã mundi ut eẽ stulticia
arguat᷑. neq dignat᷑ enĩ sapientia di ad munli
sapientiã conuincendã tota descendere. sed potiꝰ ino¬
dicũ hoc est incarnationis sacram̃tũ qđ necessã¬
rium fuit. qd fatuũ di erat. ut hoc paruo & fanio
di. infatuaret᷑ scłi sapientia. Non enĩ ualebat sełi
sapientia magnitudinẽ in se uenientis sapĩȩ ꝙ sus¬
tinere. Uerũ eremplũ int̾ponã. ut ꝑspieue possis
intelligi. qͦmͦ fatuum di stultã fecerit sapientiam
mundi. fingamꝰ paulisꝑ me qͥ aliqͥd putor nosse. cũ
insipiente aliqͦ & in erudito conferre sermonẽ: qui
nichil intelligat. nichil acutȩ disputationis inter¬
roget. Numquidnã opꝰ ẽ mͥ ad illiꝰ stulticiã coargu¬
endam. dialetieȩ artis calliditatẽ & ꝓfundoꝵ sen¬
suum acum̃ adhibere: Nonne at uniꝰ sermuncu¬
li iactum uilis & modici qͥ tam̃ illiꝰ intelligentiȩ
uideat᷑ acerrimꝰ fatuũ eũ ꝙ insipientẽ eẽ conuncã:¬

Expanded text:
ut esse stultitia arguatur. Neque enim dignatur sapientia Dei ad mundi sapientiam convincendam tota descendere, sed potius modicum, hoc est Incarnationis sacramentum. Quid necessarium fuit, quod fatuum Dei erat, ut hoc parvo et fatuo Dei, infatuaretur saeculi sapientia? Non enim valebat saeculi sapientia magnitudinem in se venientis sapientiae sustinere. Verum exemplum interponamus, ut perspicue possit intelligi quomodo fatuum Dei stultam fecerit sapientiam mundi: fingam paulisper me, qui aliquid putor nosse, cum insipiente aliquo, et inerudito conferre sermonem, qui nihil intelligat, ni nil 801 acutae disputationis interroget. Numquidnam opus mihi est ad illius stultitiam arguendam, dialecticam calliditatem, et profundorum sensuum acumen adhibere? Nonne ad unius sermunculi jactum vilis et modici, qui tamen illius intelligentiae videatur acerrimus, fatuum eu
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ: ñ irrationabilit̾ ad hȩc sponsa respon¬
det. & ipsa dispensationẽ quandã passionis
intelligens ad id qđ audierat. similitudines
auri faciemꝰ tͥ cum stigmatib argenti donec
rex ẽ in recubitu suo: ꝙ ait.
Nardꝰ mea de¬
Ait odorem suũ. fasciculꝰ gutte fruelis m̃s mͥ
in medio uberũ meoꝵ demorabit᷑.

Expanded text:
ta est, non irrationabiliter ad haec sponsa responta est, non irrationabiliter ad haec sponsa respondet, et ipsa dispensationem quamdam passionis intelligens, ad id quod audierat: Similitudines auri faciemus tibi cum stigmatibus argenti, donec rex in recubitu suo est, ait: Nardus mea dedit odorem suum. Fasciculus guttae fratruelis meus mihi; in medio
Abbreviated transcription (Latin):
mnes animę motiones uniu̾sitatis
conditor d̃s creauit & fecit ad bo
ad peccata deducant. Unus de animȩ motib
amor ẽ. qͦbene utim᷑ ad amandu. si sapienti¬
am amemꝰ & ueritatem. Quando uͦ amor nr̃
in peiora corruerit: amamꝰ carnẽ & sangui¬
nem. Tu gͥ ut spũalis audi spũalit̾ amatoria
u̾ba cantari. &. disce mođu animȩ tuȩ ꝙ na-¬
turalis amoris incendiũ ad meliora transfer¬
rat. uiri diligite uxores ur̃as. Uerum sciens
ẽẽ dilectionẽ uiroꝵ in ꝓpriis qͦq uxorib in
honestam. sciens ẽẽ placentẽ do. docuit qͦmͦ
uiri uxores suas amare deberent. inferens
E t hec quide in ꝓemio eors quȩ postea disseren¬
da sunt diximꝰ. Q uia amici sponsi du rex
in accubitu suo ẽ. requiescens enĩ dormiuit
ut leo. ꝙ ut catulꝰ leonis. sponsȩ ꝓmiserant
donec ille consurget similitudines auri &
argenti eẽ facturos. ñ habentes aurũ ut spon¬
sus. & qͦdam᷑ aliis u̾bis sponsi passio p̾dica¬

Expanded text:
mnes animae motiones, universitatis conditor Deus creavit ad bonad peccata deducant. Unus de animae motibus amor est, quo bene utimur ad amandum, si sapientiam amemus, et veritatem. Quando vero amor noster in pejora corruerit, amamus carnem et sanguinem. Tu igitur, ut spiritualis, audi spiritualiter amatoria verba cantari, et disce motum animae tuae et naturalis amoris incendium ad meliora transferrat: Viri, diligite uxores vestras: verum sciens esse dilectionem virorum propriis quoque uxoribus in honestam, sciens esse placentem Deo, docuit 516 quomodo viri uxores suas amare deberent, inferens: Et haec quidem in prooemio eorum, quae postea disserenda sunt, diximus. Quia amici sponsi, dum rex in recubitu suo est frequiescens enim dormivit ut leo, et catulus leonis , sponsae promiserant, donec ille consurgeret, similitudines auri et argenti se esse facturos, non habentes aurum, ut sponsus: et quodammodo aliis verbis sponsi passio praedica
Abbreviated transcription (Latin):
rio tͥnitatis. Penitet facti popłm iudeoꝵ.
ꝙ statĩ a petͦ ad baptismũ mittit᷑. Anteqͣ par¬
turiat parit syon. & nascit᷑ gens simul. Paulꝰ
ꝑ secutor ȩcołiȩ & lupꝰ rapax beniamin. anna¬
niȩ oui submittit caput. nec ante recuꝑat
aspectũ. qͦ curet baptismo eȩcitatẽ E unuehꝰ
candacis reginȩ ethiopum. lectione ꝓpħica xp̃i
baptismati p̃parat᷑. Mu tat contra naturã¬
ethiops pellẽ suã. ꝙ
pardꝰ uarietates su¬
as. Qui ioħis acceꝑant
baptisma. qͥa sp̃m̃¬
baptizant᷑: ne qͥs
putaret ex gentib ac

Expanded text:
rio trinitatis. paenitet facti populum Iudaeorum rio trinitatis. paenitet facti populum Iudaeorum et statim a Petro ad baptismum mittitur. antequam parturiat, parit Sion et nascitur gens simul. Paulus, persecutor ecclesiae et lupus rapax Beniamin, Ananiae oui submittit caput nec ante recuperat aspectum, quam curet baptismo caecitatem. eunuchus Candacis reginae lectione prophetica Christi baptismati praeparatur; mutat contra naturam Aethiops pellem suam et pardus uarietates suas. qui Iohannis acceperant baptisma, quia spiribaptizantur, ne quis pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pꝰtꝗͣ. ad aquas uenerint. hy drofobas et
lymphaticos faciunt. Mara mutat᷑ sacra¬
mento crucis. ꝙ septuaginta palmȩ apłoꝵ
dulcoratis legis gurgitib irrigant᷑. Abrahã
ꝙ ysaac puteos fodiunt. repugnant allo¬
phili. ꝙ bersabeẽ ciuitas uram̃ti regnũq
salomonis nom̃ sumit a fontib Rebecea
inuenit᷑ ad puteũ. rachel ꝑꝑt̾ aquas supplan¬
tatoris osculo salutat᷑. M oyses. filias sac̾do¬
tis madian aꝑto puteo ab iniuria uindicat.
uacro iordanis aquas: regnũ cȩloꝵs inci-¬
pit p̾dicare. Primũ signũ ex aqͥs facit. Sa¬
maritana uocat᷑ ad puteũ. sitientes in ui¬
tantur ad potũ. Nichodemo dicit occulte.
re eum in regnũ cȩlors. Quia ab aqͥs coꝑat:
finit in aqͥs Latꝰ xp̃i ꝑcutit᷑ lancea. ꝙ bap.¬
tismi atq martyrii parit̾ sacram̃ta fundun.¬
tur. Post resurrectionẽ apłos misit ad gen¬
tes. ꝙ p̾cepit eis ut baptirent eas in miste.¬

Expanded text:
et, postquam ad aquas uenerint, hydrophobus et et, postquam ad aquas uenerint, hydrophobus et lymphaticos faciunt. Merra mutatur sacramento crucis et septuaginta palmae apostolorum dulcoratis legis gurgitibus inrigantur. Abraham et Isaac puteos fodiunt, repugnant allophyli. et Bersabee, ciuitas iuramenti,. regnumque Salomonis nomen sumit a fontibus. Rebecca inuenitur ad puteum. Rachel propter aquas subplantatons osculo salutatur. Moyses filias sacerdotis Madiam aperto puteo ab iniuria uindicat. uacro Iordanis aquas regnum caelorum incipit praedicare. primum signum ex aquis facit, Samaritana uocatur ad puteum, sitientes inuitantur ad potum. Nicodemus discit occulte, re eum regna caelorum. quia ab aquis coeperat, finiuit in aquis: latus percutitur lancea et baptismi atque martyrii pariter sacramenta funduntur. post resurrectionem apostolos mittit ad gentes, praecipit eis, ut baptizent eas in myste
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ extentũ. id ẽ cõpactȩ & densiores aquȩ
Primũ de aqͥs quod uiuit egreditur. ꝙ penna¬
tos fideles de terra ad cęlum leuat. fabricat᷑
homo de limo. ꝙ int̾ manꝰ di aquarũ sacra¬
menta uersant᷑. Plam¬
at᷑ paradisꝰ in eden: &
unꝰ fons in quatu¬
or pͥncipia diuidit᷑. qͥ
postea egrediens
de tẽplo. ꝙ contra so¬
lis ortũ uadens.
amaras aquas mor¬
tuasq uiuificat.
Peceat mundꝰ. ꝙ sine
aquarũ diluio
non purgat᷑: statĩq co¬
expulso alite teterrimo.
ad xp̃m in iordane de¬
uolat. ꝙ ramo refectiois acluminis. pa¬
cem orbi adnuntiat. Parao cũ exercitu suo
nolens popłm di exire de ȩgypto intypo bap¬
tismatis suffocat᷑. & in psalmis de int̾fectio¬
ne illiꝰ scribit᷑. Tu confirmasti in uirtute tua
mare. tu contͥuisti capita draconũ in aquis.
tu confregisti caput draconis magni Unde
ꝙ reguli & scorpiones arentia queq sectait᷑.

Expanded text:
detur extensum, id est conpactae et densiores aquae. detur extensum, id est conpactae et densiores aquae. primum de aquis, quod uiuat, egreditur et pinnatos fideles de terra ad caelum leuat. fabricatur homo de limo et inter manus dei aquarum . sacramenta uersantur. plantatur paradisus in Edem et- unus . fons in quattuor principia diuiditur, qui postea egrediens de templo et contra solis ortum uadens amaras aquas mortuasque uiuificat. peccat mundus et sine aquarum diluuio non purgatur. statimque coexpulso alite taeterrimo stum in Iordane deuolat et ramo refectionis ac luminis pacem orbi adnuntiat. Pharao cum exercitu suo nolens populum dei exire de Aegypto in typo baptismatis suffocatur. et in Psalmis de interfectione illius scribitur: tu confirmasti in uirtute tua mare, tu contriuisti capita draconum in aquis, tu confregisti caput draconis magni. unde et reguli et scorpiones arentia quaeque sectantur