comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
possit : Nec tamen nihil arbitror significare sed malũ sicut deuxore¬
filiabusq loth diximus: Apparetenim in ꝑsona huius salomonis
mira excellentia & mira submersio: Quod igitur i illo diuersis
temporibus extitit prius bonum & posterius malum. hoc in eccła
inisto adhuc scło simul unotempore ostenditur: Non bono illius
bonos eccłae malo autẽ illius malos eccłae significatos puto : Tam¬
quã in unitate illius areae sicut i illo uno hominebonos in granis
malos hi paleis aut inunitate unius segetis bonos intritico
separatae sunt & duae relictȩ satis indicat quod de coca ipsa gen¬
te a postolus ait Reliqui ȩ ꝑ electionem gratiae saluȩfactȩ sunt
quid autẽ figurauerint magni illi & in signes proph&ae qui&iã
mirabilia multa fecerunt helias & helisaeus discipulus eius
pascitur enim helias tempore famis coruis mane afferentibus

Expanded text:
possit. Nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxorepossit. Nec tamen nihil arbitror significare, sed malum, sicut de uxorefiliabusque Lot diximus. Apparet enim in persona hujus Salomonis mira excellentia, et mira subversio. Quod igitur in illo diversis temporibus exstitit prius bonum, et posterius malum, hoc in Ecclesia in isto adhuc saeculo, simul et uno tempore ostenditur. Nam bono illius bonos Ecclesiae, malo autem illius malos Ecclesiae significatos puto, tanquam in unitate illius areae, sicut in illo uno homine bonos in granis, malos in paleis, aut in unitate unius segetis, bonos in tritico,separatae sunt, et duae relictae, satis indicat quod de tota ipsa gente Apostolus ait: Reliquiae per elationem gratiae salvae factae suntQuid autem significaverunt magni illi ac insignes prophetae, qui etiam mirabilia multa fecerunt, Elias, et Eliseus discipulus ejus? Pascitur enim Elias tempore famis a corvis mane afferentibus
Abbreviated transcription (Latin):
grina: sed inocculto sanctorũ fiericiues optabat: Vnde non solũ
caelespremio resurrectionis beata sed &iã potestate a postolica
deiudaeis adulteris iudicandis in ipsius oreiudicis digna censetur
qui a xp̃m insalomone mirata uerum reginecaelestis affectum
inimagine mistica eccłe prouidentis impleuerat.
ter arguit scriptura scã. atq condemnat : Nihilq depeniten¬
tia eius uel in eũ indulgentiadĩ omnino cõmemorat nec prorsus oc¬
currit. quid saltẽ i allegoria boni significet haec eius flenda
submersio : nisi forte quisdicat mulieres alieni genas quarum
amo re exarserat significare eccłas electas exgentibus: Poss&
hoc fortasse non absurde intellegi. sullȩ propt̃ salomone desere¬
rent deos suos & colerent dm̃ eius: Cũ uero ipsẽ propt̃ illas offen¬
dit dm̃ suum & coluit deos earum. non est̃ quod in deboni coniectare

Expanded text:
grina, sed in occulto sanctorum fieri civis optabat. Unde non solum grina, sed in occulto sanctorum fieri civis optabat. Unde non solum coelesti praemio resurrectionis beata, sed etiam potestate apostolica de Judaeis adulteris judicandis, in ipsius ore judicis digna censetur, quia Christum in Salomone mirata, verum reginae coelestis affectum in imagine mystica Ecclesiae providentis impleverat. ter arguit sancta Scriptura, atque condemnat? Nihilque de poenitentia ejus, vel in eum indulgentia Dei commemorat. Nec prorsus occurrit quid saltem in allegoria boni significet haec ejus flenda submersio, nisi forte quis dicat mulieres alienigenas, quarum amore exarserat, significare Ecclesias electas de gentibus. Posset hoc fortasse non absurde intelligi, si illae propter Salomonem desererent deos suos, et colerent Deum ejus; cum vero ipse propter illas offenderit Deum suum, et coluit deos earum, non est quid inde boni conjectari
Abbreviated transcription (Latin):
si nagogae uel her&icorũ uerȩmatris hoc est ecclesiae filium
app&ebat quẽ non ut reseruar&: sed reuera ut interimer&
cupiebat : Sed sicut progladiosalomonis dirimente propriȩ
matris gemitu iste uerus repertus est partus. Ita & spũihũ xp̃i
docente plerumq: hi qui amatre seducti & capti sunt: errore
her&icorum nonnum quã merentur prosem& ipsis gementem
recognoscere eccłam matrẽ: Vnde satis conuenienterq appa¬
r& hanc mulierẽ hereticorũ uel sinagoge figurasse impi&atẽ:
Quae & suos nequiter nutriendo interimunt : & alienos quousq̃
ab interuallis ultimis excitata ueniens salomonis audire sapientiã
concupiuit. Iam tunc perillã uentura degentibus regina deside¬
rans xp̃m figurabatur. Qui uxta proph&icũ oscircũ amicta
uari&ate inuestitu deaurato. & populi sui & paternedomus
oblita currebat barba ragente non animo: quae inaperto pere¬

Expanded text:
Synagogae, vel haereticorum, verae matris, hoc est, Ecclesiae, filium Synagogae, vel haereticorum, verae matris, hoc est, Ecclesiae, filium appetebat, quem non ut reservaret, sed revera, ut interimeret, cupiebat. 2. Sed sicut, gladio Salomonis dirimente, propriae matris gemitu teste verus repertus est partus, ita et spiritu Jesu Christi docente, plerumque hi qui a matre seducti et capti sunt errore haereticorum, nonnunquam merentur pro semetipsis gementem recognoscere Ecclesiam matrem. Unde satis convenienterque apparet hanc mulierem haereticorum, vel Synagogae figurasse impietatem, qui et suos nequiter nutriendo interimunt, et alienos quousque ab intervallis ultimis excitata veniens, Salomonis audire sapientiam concupivit, jam tunc per illam 541 ventura de gentibus regina desiderans Christum figurabatur, quae juxta Prophetam est circumamicta varietate in vestitu deaurato , et populi soblita, currebat barbara gente, non animo; quae in aperto pere
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur : Sicut & proph&atestaturdicons Iustus sicut pal¬
ma florebit & sicut caedrus quaeest in libano multiplicabitur
Υ sop us autẽ herba est humilis. saxoherens qua s ignatur humilitas
xp̃i. Redemptor quippe nr acedro usq ad ysop um disputauit.:
qui ab alta excellentia gloriae caelestis usq ad carminis humilita¬
tem descendendo ꝑuenit : Siquidem &cedri nomine prauorum
superba elatio designatur: Si cut perdauid dicitur uox dñi con¬
disputauit: dum icruce pependit. Tunc enim incȩdro scłi
arro gantiã inclinauit: quã & iam usq a drsopi humilitatem
id est usq ad crucis stultam accontemptibilẽ fidem deduxit:¬
legitur quoq: idem sapientissimus primũ habuisse udicium
int̃ duas mulieres. depi&ate certantes quarũ iuna dilectio
ardebat. in altera simulatio subripiebat. In illo ergo iudicio
salomonis xp̃i figura fuit : ubi mulier illa i proba plebs scilic&

Expanded text:
accipitur: sicut et Propheta testatur dicens : Justus ut palaccipitur: sicut et Propheta testatur dicens : Justus ut palma florebit, et sicut cedrus, quae est in Libano, multiplicabitur. Hyssopus autem herba est humilis, saxo haerens, qua signatur humilitas Christi. Redemptor quippe noster a cedro usque ad hyssopum disputavit, quia ab alta excellentia coelestis gloriae usque ad carnis humilitatem descendendo pervenit: si quidem et cedri nomine pravorum superba elatio designatur, sicut per David dicitur : Vox Domini condisputavit, dum in cruce pependit. Tunc enim in cedro, saeculi arrogantiam inclinavit, quam etiam ad hyssopi humilitatem, id est usque ad crucis stultitiam, ac contemptibilem fidem deduxitLegitur quoque idem sapientissimus primum habuisse judicium inter duas mulieres de pietate certantes; quarum in una dilectio ardebat, in altera simulatio subripiebat. In illo ergo judicio Salomonis Christi figura fuit, ubi mulier illa improba, plebs scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tunt Ideo autẽ erei quia clamor praedicationis eorũ hi toto
mundo insonuit. Sicut scriptumẽ : In omnem terrã exut son
eorum : Labrum autẽ orbem terrae intellegimus cuius am¬
bitum lus trauerunt a postoli : Docentes gentes utbaptiza¬
rentur in nomine patris & filii & spiritus sancti
Locutus est autẽ salomon triamilia parabolas et fuer̃ tarmina eĩ¬
quinq milia: quid enim pertriamilia parabolas. nisi plenitudo¬
fidei inlege & in euangeliis axp̃o tradita designatur: quaedũ
tota multipliciter per allegorium sensus subminis terio trinitatis
disseritur. quasi triamilia parabolȩ nuncupantur: Carmina
autẽ eius quinq milia pronpinquae sensibus corporis intellegunt᷑
Quos qui indiuersis uirtutibus beneregit : beatus est & per eos
quasi quinq milia carminadño canit. Dis putauit autẽ salomon
acedrousq ad rsopum: Cedrinomine celsitudo gloriae iel ectis

Expanded text:
tunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto tunt. Ideo autem aerei, quia clamor praedicationis eorum in toto mundo insonuit, sicut scriptum est: In omnem terram exivit sonus eorum . Labrum autem orbem terrae intelligimus, cujus ambitum lustraverunt apostoli, docentes gentes, ut baptizarentur in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sanctiLocutus est quoque Salomon tria millia parabolas: et fuerunt carmina equinque millia. Quid enim per tria millia parabolas, nisi plenitudofidei in lege, et Evangeliis a Christo tradita designatur? quae dum tota multipliciter per allegoriarum sensus sub ministerio Trinitatis disseritur, quasi tria millia parabolae nuncupantur. Carmina autem ejus quinque millia pro quinque sensibus corporis intelliguntur, quos qui in diversis virtutibus bene gerit, beatus est, et per eos quasi quinque millia carmina Domino canit. « Disputavit autem Salomon a cedro usque ad hyssopum. Cedri nomine celsitudo gloriae in electis
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis xp̃i sacram̃ta in uestigare despiciunt: debitũ fidei
suaeminis teriũ pererroris nebulam ꝑdiderunt. Ita eorũmentes
infidelitatis caligo repleuit : ut exgentibus propriis merits
non agnoscant cultũ credilitatis : Quod uero idem salomon
in eodem templo duo decimboues ȩreos fecit quos i aere
labro constituit qui facie quidem perdiuersas partes attendunt
Sed in uno loco ꝑposteriora colligunt᷑ : Quidenim aliud induode¬
cimbobus quã duodecim a postolos credimus designare : qui facie
quidem perdiuersa respiciunt : sed tamen i labro sunt positi ÷
ut exposterioribus adunentur: Quii hac presenti uita ad prȩ¬
dicationis officium in diuersis mundi partibus sunt diuisi : Irul¬
la uerouita quae huic uitae posteriorest : quia posthancuide¬
bitur hiterna gloriae unitate conueniunt : Perdiuersumer¬
gomundũ praedicando respiciunt : sed in unũ ueniendo consis¬

Expanded text:
nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei nativitatis Christi sacramenta investigare despiciunt, debitum fidei suae ministerium per erroris nebulam perdiderunt. Ita enim eorum mentes infidelitatis caligo replevit, ut exigentibus propriis meritis, non agnoscant cultum credulitatis. Quod vero idem Salomon in eodem templo duodecim boves aereos fecit, quos in aereo labro constituit, qui facie quidem per diversas partes intendunt, sed in uno loco per posteriora colliguntur. Quid enim aliud in duodecim bobus, quam duodecim apostolos credimus designari? Qui facie quidem per diversa respiciunt, sed ita in labro sunt positi, ut ex posterioribus adunentur. Quia in hac praesenti vita ad praedicationis officium in diversis mundi partibus sunt divisi; in illa vero vita, quae huic vitae posterior est, quia post hanc videbitur, in aeterna gloriae unitate conveniunt. 8. Per diversum ergo mundum praedicando respiciunt, sed in unum perveniendo consis
Abbreviated transcription (Latin):
gunturom̃s sancti quii dis ruptȩ pacis perseuerentia tamquã
lapides uiui hstructura eccłae unitate fidei solidantur: Etbene
interius uestitur ligno templũ. quia corde creditur adiustitiã:
quod uero tempore dedicationis gloria dñi impleuit domum:
Gloria dñi intellegitur xp̃s cuius fide repletus est uniuersus mun
dus : Dequagloria cum pro adorato uitulo dñm de precar&ur
Morses ut parter& populo peccatori : responditdñs propitius
ero illis uerum tamen uiuo ego &uiuit nomenmeũ: quia implebi¬
tur gloriam ea omnis terra : Et septuage simus primus psalmus
canit im plebiturgloria eius omnis terra. Vnde & angeliclamant
pastoribus . Gloria in ex celsisdõ & interra pax hominibus
bone uolurtatis: quod autẽ nebula impleuit domumdĩ & Non
poterant sacerdotes ministrare proptor nebulam : haec senten¬
tia superbos iudaeorũ pontifices ac doctores insinuat : quidum

Expanded text:
guntur omnes sancti, qui indisruptae pacis perseverantia tanquam guntur omnes sancti, qui indisruptae pacis perseverantia tanquam lapides vivi, in structura Ecclesiae unitate fidei solidantur, et bene interius vestitur ligno templum, quia corde creditur ad justitiam. Quod vero tempore dedicationis gloria Domini implevit domum: gloria Domini intelligitur Christus, cujus fide repdus, de qua gloria cum pro adorato vitulo Dominum precaretur Moyses ut parceret populo peccatori, respondit Dominus, Propitius ero illis, verumtamen vivo ego et vivit nomen meum, quia implebitur gloria mea omnis terra. Et septuagesimus primus psalmus canit, Implebitur gloria ejus omnis terra. Unde et angeli clamabant pastoribus, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Quod autem nebula implevit domum Dei, et nopoterant sacerdotes ministrare propter nebulam: haec sententia superbos Judaeorum pontifices ac doctores insinuat, qui dum
Abbreviated transcription (Latin):
& lapidibus sed de hominibus sanctis hoc ẽ fidelibus quibus dicit
a postolus: Templum enimdĩ sanctumẽ quod estisuos: quodue¬
ro eadem domus lapi dibus dolatis atq perfectis edificata ẽ & mal¬
leus & securis & omne ferram̃tum non ẽ auditũ intemplodĩ cum
aedifi car&ur : Quid enim domus illa ut predictũ est : nisi sanetã
ecdam quã i caelestibus dñs in habitat figurabat: ad ciuus aedi
lapides : quaecum aedificatur in caelis. nullus illic discipline
malleus resonat quia dolati atq perfecti illuc lapides ducimur
ut locisiuxta meritũ congruis disponamur : hincenim foris
ad spem : latitudo ad caritatem: Hisenim tribus uirtutib
quasi lineamentis scȩ ecclesĩȩ caelestis instructa consurgit
Porro quod pari&es templi iiterius lignoteguntur: hoc obmi
nisterium dominicȩ crucis imaginatum ẽ. subcuius tutela prote¬

Expanded text:
et lapidibus, sed de hominibus sanctis, hoc est fidelibus, quibus dicit et lapidibus, sed de hominibus sanctis, hoc est fidelibus, quibus dicit Apostolus: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos . Quod vero eadem domus lapidibus dedolatis atque perfectis aedificata est, et malleus et securis, et omne ferramentum non sunt audita in templo Dei, cum aedificaretur. Quid enim domus illa, ut praedictum est, nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedifruntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Ideo enim foris ad spem, latitudo ad charitatem. His enim tribus virtutibus quasi lineamentis sanctae Ecclesiae in coelestibus structura consurgit. Porro quod parietes templi interius ligno teguntur, hoc ob mysterium dominicae crucis imaginatum, sub cujus tutela prote
Abbreviated transcription (Latin):
Succedit de inde salomon. in quoquidem non nulla imagorei fu¬
turae factaẽ ieo quod templũ aedificauit. et pacem habure
secundũ nomensuum : Salomon quippe int̃pr&aturpacificus
acperhoctale uocabulũ. illi uerissime congruit. Perquẽ me¬
diatorẽ exinimicis accepta remissione peccatorũ. reconcilia¬
murdõ & enim cũ inimici essemus reconciliati sumus dõ ꝑmortẽ
filu eius. Ipseest ille pacificus quifecit utraq unum. & mediũ
paria &em maceriȩ Soluens inimititias in carnesua legemq
mandatorũ decretis euacuans ut duos conder& inseunum
nouum hominem faciens pacẽ Veniens euangeli zauit pa¬
cẽ his qui longe. et pacem his qui prope: Ipse in euangelio dicit
pacẽmeã douobis. pacẽmeã relinquo uobis his & multis aliis
testimoniis dñ sibs xp̃s pacificus es semonstratur : Nam iid qđ
salomon aedificauit templũ excellentissimum dño et ibi xp̃m̃
significat qui a edificauit domumdõ in caelestibus. Non delignis

Expanded text:
Succedit deinde Salomon, in quo quidem nonnulla imago rei futurae facta est, in eo quod templum aedificavit et pacem habuit secundum nomen suum. Salomon quippe interpretatur pacificus. Ac per hoc tale vocabulum illi verissime congruit, per quem mediatorem ex inimicis accepta remissione peccatorum, reconciliamur Deo. Etenim cum inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus. Idem ipse est ille pacificus, qui fecit utraque unum, et medium parietem maceriae solvens inimicitias in carne sua, legemque mandatorum decretis evacuans, ut duos conderet in se unum novum hominem, faciens pacem: et veniens evangelizavit pacem his qui longe, et pacem his qui prope. Ipse in Evangelio dicit: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis . His et multis aliis testimoniis Dominus Christus pacificus esse monsuod aedificavit templum excellentissimum Domino, et ibi Christum significat, qui aedificavit domum Deo in coelestibus, non de lignis,
Abbreviated transcription (Latin):
nitur quia regnũ illud significat ubi aduersarium ñ habebimus
litulus enim eius est indie quaeripuit eum dñs demanu omniũ
inimicorũ eius & demanusaul. quis enim figuratur indauid :¬
nisuille quiuenit secundũ carnẽ exsemined auid quiutiq in cor¬
poresuo quod est eccła adhuc patitur iimicos. Vnde & illi perse¬
uitori quem uoce mactauit & insuum corpus traiciens quodam
modo manducauit. insonuit decaelo. Saule saule quid meper¬
sequeris quando autẽ eru&ur hoc corpuseius demanu omniũ
iimicorum eius nisi cum & illa nouissima inimica destruecur
tutum sublimitate proficiant. tamen usq ad excellentiam
diuinȩ trinitatis nequaquã attingunt : inde est quo dibiscrip¬
tum est : usq ad tres non peruenit : quis enim ae quabiturd ño
aut quissimilis erie dõ infilios dĩ:¬

Expanded text:
gitur, quia regnum illud significat, ubi aduersarium non habebimus. gitur, quia regnum illud significat, ubi aduersarium non habebimus. titulus enim eius est: In die qua eruit eum dominus de manu omnium inimicorum eius et de manu Saul. quis enim figuratur in Dauid nisi ille, qui uenit secundum carnem ex semine Dauid? qui utique in corpore suo, quod est ecclesia, adhuc patitur inimicos. unde illi persecutori. quem uoce mactauit et in suum corpus traiciens quomodo manducavit, insonuit de coelo: Saule, Saule, quid me persequeris? Quando autem eruetur hoc corpus de manu omnium inimicorum ejus, nisi cum illa novissima inimica destruetur tutum sublimitate proficiant, tamen usque ad excellentiam divinae Trinitatis nequaquam attingunt. Inde est quod ibi scriptum est: Usque ad tres non pervenit. Quis enim aequabitur Domino, aut quis similis erit Deo inter filios D
Abbreviated transcription (Latin):
q: non continguat mihi hoc facere ut sanguinẽ uirorũ qui abierunt
ex animis illorum bibam. Vicit ergo naturã ut sitiens nonbiber&.
& exemplũ dese prȩbuit quo om̃is exercitus tolerare sitim discer&
Quod si altius uelis expectare & intro inspicere misterium sitie¬
bat dauid non aquã quae est ib&hleem sed oriundũ in eadem
b& hleem exuirgine xp̃m inspiritu preuidebat. Voleba tergo
bibere non aquã fluminis sed lauacrũ ex latere xp̃i fluentem:
Hoc est non aquarũ sitiebat elementũ : sed sanguinem xp̃i. Vnde¬
& nonbibit oblatã aquam: sed d̃o fudit. significans sitire sexp̃i
sacrificium nonnaturae fluentẽ illud sacrificiũ. in quo e st & remis¬
sio peccatorum Illũ sitire fontẽ a&ernum non qui periculis quae¬
cursolus septimus decimus psalmus in libris regum repperiatur
conscriptus. nec in merito psalmus iste i regnorũ libris solus iue¬

Expanded text:
que: Non contingat mihi hoc facere, ut sanguinem virorum, qui abierunt que: Non contingat mihi hoc facere, ut sanguinem virorum, qui abierunt in animis illorum bibam. Vicit ergo naturam, ut sitiens 535 non biberet, et exemplum de se praebuit, quo omnis exercitus tolerare sitim disceret. Quod si altius velis spectare, et introspicere mysterium, sitiebat David, non aquam quae est in Bethlehem, sed oriundum in eadem Bethlehem ex Virgine Christum in spiritu praevidebat. 3. Ergo volebat bibere non aquam fluminis, sed lavacrum ex latere Christi fluens, hoc est, non aquarum sitiebat elementum, sed sanguinem Christi. Unde non bibit oblatam aquam, sed Domino fudit, significans sitire se Christi sacrificium, non naturae fluentum, sed illud sacrificium, in quo esset remissio peccatorum, illum sitire fontem aeternum, non qui periculis quaecur solus septimus decimus psalmus in libris Regum reperiatur conscriptus. Nec immerito psalmus iste in Regnorum libris solus inve
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ tanta & tãmiranda patientia xp̃s ꝑtulit tam quã bonum.
cum eius cogitationes non ignorar&. cũ adhibuit eũ conuiuio
inquo corporis & sanguinis sui figurã discipulis comm̃dauit &
tradidit. quod deniq iipsatraditione & osculum accepit :
beneitellegitur pacem xp̃m ex hibuisse traditori suo quã uis
ille tam scelerãtȩ cogitationis internobello uastaretur
Etideo absalon patris pax dicitur quia paterhabuit pacem.
quã ille non habuit
tem ipsed auid in proelio philistinorum cũ sitiens conuersar& :
in bello & aquã quaerer& : quismihi inquit potũ dabit delacu
quod est in b&hleem: et ad portas erat lterlacus & dauid inter¬
fusus hostibus & media hostiliũ uinxerant septa castrorum:
Praeciderunt tres uiri multitudinem aduersariorum. et imple¬
uerunt aquam delacu quierat ib&hleem & obtulerunt regi
bibendam. Sed rex noluit bibere sed profudit illam dño dixit¬

Expanded text:
quem tanta et tam miranda patientia Christus pertulit tanquam bonum, quem tanta et tam miranda patientia Christus pertulit tanquam bonum, cum ejus cogitationes non ignoraret, cum adhibuit convivio, in quo corporis et sanguinis sui figuram discipulis commendavit, et tradidit. Quod denique in ipsa traditione et osculum accepit: bene intelligitur pacem Christum exhibuisse traditori suo, quamvis ille tam sceleratae cogitationis interno bello vastaretur. Et ideo Absalon patris pax dicitur, quia pater habuit pacem, quam ille non habuittem ipse David in praelio Philisthinorum, cum sitiens conversaretur in bello, et aquam quaereret: Quis mihi, inquit, potum dabit de lacu, qui est in Bethlehem? Et ad portas erat inter lacum et David interfusus hostis, et media hostilium cinxerant septa castrorum. Praeciderunt tres viri multitudinem adversariorum, et hauserunt aquam de lacu, qui erat in Bethlehem, et obtulerunt regi bibendam. 2. Sed rex noluit bibere, sed profudit illam Domino, dixit
Abbreviated transcription (Latin):
uenia concedebatur : At nunc quia figurae transierunt uenia
absalon patrẽ isequens. primo patereius declinans fugit ante
faciem eius securus deuictoria quia sciebat impili perire. quẽ
etiã fleuit magno luctu et deplorauit exitũ parricidȩ: scribit᷑
enim fugisse dauid a faciebellantis aduersum sefilii: Et qm̃scrip¬
tum ẽ depopulo hierusalẽ filios enutriui & exaltaui ipsi autem
spreuerunt me Filius ergo eius impius: significatur tropice
idẽ populus iudaicus qui eũ tradidit. Absalon autẽ sicut quidã
hnt̃ pr&antur intellegitur patris pax: Quod mirũ uid& ur in
historia quẽ ad modũ patris pax possit htellegi : qui patrẽbel¬
lo est ꝑsecutus Sed quidiligenter allegoriam intendunt : in spi¬
ciunt absalon essehierusalem quae etiã et ipsa pax int̃pr&atur
acuius facie xp̃s fugiit : quando eam patiendo deserens ingen¬
tibus ꝑfidem successit. Alii absalon iudã traditorẽ accipiunt.:

Expanded text:
venia concedebatur. At nunc quia figurae transierunt, venia venia concedebatur. At nunc quia figurae transierunt, venia Absalon, patrem insequens, primo pater ejus declinans, fugit ante faciem ejus, securus de victoria, quia sciebat impium perire? Quem etiam flevit magno luctu, et deploravit exitum parricidae. Scribitur enim fugisse David a facie bellantis adversum se filii. Et quoniam scriptum est de populo Hierusalem: Filios enutrivi, et exaltavi, ipsi autem spreverunt me: per filium ejus impium significabatur tropice idem populus Judaicus, qui eum tradidit. Absalon autem, sicut quidam interpretantur, intelligitur patris pax: quod mirum in historia videtur, quemadmodum patris pax possit intelligi, qui patrem bello persecutus est. Sed qui diligenter allegoriam intendunt, inspiciunt Absalon esse Jerusalem, quae etiam et ipsa pax interpretatur: a cujus facie Christus fugit, quando eam patiendo deserens, in gentibus per fidem secessit. Alii Absalon Judam traditorem accipiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
remus ergo peccatũ sed proph&iam non extingamus : A memus
illum dauid quantũ amandus est quinos adiabolo ꝑmiseri cordiam
liberauit : Amemus &istum dauid quitam graue in se uulnus
iniquitatis poenitentiae & humilitatis confessione sanauit:
Sed fortasse quis dicat. sid auidimaginem xp̃i gerebat quomo¬
domultas uxores & concubinas habuissedescribitur Cum has
rex xp̃s & horrescat & damn&: hoc enim profigura fiebat :
Multȩ enim uxores dauid multarũ gentiũ & nationũ imaginẽ
indicabant quae ꝑfidem xp̃i consortio iungerentur : Concubi¬
nae uero eius significant her&itorum eccłas quae subxp̃i nomi¬
nis titulo manere segloriantur : Sed propter carnalia lucra
sectantur xp̃m: non coniuges sed concubinȩ uocantur : Deniq
nunc reges siplures habeant ux ores. uel concubinas. crimen est :
quia iam transierunt figurae : Pro quibus uxorũ uł concubinarũ¬

Expanded text:
amus ergo peccatum, sed prophetiam non exstinguamus. Amemus amus ergo peccatum, sed prophetiam non exstinguamus. Amemus illum David, quantum amandus est qui nos a diabolo per misericordiam liberavit. Amemus et istum David, qui tam grave in se vulnus iniquitatis, poenitentiae et humilitatis confessione sanavit. Sed fortasse quis dicat: Si David imaginem Christi gerebat, quomodo multas uxores et concubinas habuisse scribitur, cum has res Christus et horrescat et damnet? Hoc enim pro figura fiebat. Multae enim uxores David multarum gentium et nationum imaginem indicabant, quae per fidem Christi consortio jungerentur: concubinae vero ejus significant haereticorum ecclesias, quae sub Christi nominis titulo manere se gloriantur: sed quia propter carnalia lucra sectantur Christum, non conjuges, sed concubinae vocantur. Denique nunc reges si plures habeant uxores, vel concubinas, crimen est, quia jam transierunt figurae, pro quibus uxorum vel concubinaru
Abbreviated transcription (Latin):
ut ecła sine macula & ruga saluatori propriocopuletur. Vrinamq
interpr&̧atur lux mea dĩ: Cettheus autẽ abscisus siue quod inueri¬
tate nonstecit. sed alucesua superna quam dedõ habebat superbiae
merito abscisus est. siue quodidem ueris uiribus ꝑditis transfigurat
se inangelũ lucis audens dõ dicere lux meadĩ est : Ergo iste quidem
dauid grauiter scelerate que peccauit. quod scelus eius etiam ꝑꝓ
ph&am dis arguit in crepando et ipse abluit penitendo : Uerumta¬
men ille desiderabilis omnibus gentibus quasi in solariũ deambula
quia insole posuit tabernaculũ suũ: ad amauit ecclȩsiã suꝑtectum
selauantẽ id est mundantẽ sea sordibus saeculi . & domũ luteam
spiritali contemplatione transcendentẽ atq calcantẽ & incoata
cum illa primȩ conuentione notitiã postea ab ea penitus separatũ
diabolũ occiditeũ. eamq sibi perp&uo conubio copulauit: Ode¬

Expanded text:
cclesia sine macula et ruga saluatori proprie copuletur. Vria namque cclesia sine macula et ruga saluatori proprie copuletur. Vria namque interpretatur "lux mea dei". Cettheus autem "abscissus", siue quod in ueritate non stetit, sed a luce sua superna, quam de deo habebat, superbiae merito abscisus est, siue quod cadendo ueris uiribus perditis transfigurat se tamen in angelum lucis, audens adhuc dicere: "lux mea dei est" . ergo iste quidem Dauid grauiter scelerateque peccauit; quod scelus eius etiam per prophetam deus arguit inmen ille desiderabilis omnibus gentibus, quasi in solarium deambulans: quia in sole posuit tabernaculum suum, adamavit Ecclesiam super tectum se lavantem, id est, mundantem se a sordibus saeculi, et domum luteam spirituali contemplatione transcendentem atque calcantem; et inchoata cum illa primae conventionis notitia, postea ab ea penitus separatum diabolum occidit, eamque sibi perpetuo connubio copulavit. Odi
Abbreviated transcription (Latin):
eius. interpr&ationem iid quod dicere intendimus ad sumamus
satis congruit : Nam incantico canticorum sponsa quae illi eccła
est uocatur puteus aquae uiuae: et huic puteo septenarii numeri
nomen in sp̃s scĩ significatione coniungitur: Propterrationẽ pente¬
costes quo die decaelomissus spiritus sanctus uenit : ad quadraginta
nouem autẽ quod est septies septeni unum additur : quo unitas com¬
mendatur : in hacratione uiuit a postolica illa sententia sufferentes
inuicem ad dilectionẽ studentes seruare unitatẽ spiritus inuinculo
pacis : Dono itaq spiritali hoc est septenario. facta est eccła puteus
satietatis qui factus est in ea fons aquȩ salientis inuitam a&ernam:
Quam qui habuerit non siti& in aeternum: lam uero qui fuerit
maritus eius quid aliud quã diabolũ nominis int̃prȩtatio signifi¬
cat huius erant pessimo coniugio deligati om̃s quos gratiadĩ liberat

Expanded text:
ejus interpretationem in id quod dicere intendimus, assumamus, ejus interpretationem in id quod dicere intendimus, assumamus, satis congruit. Nam in Cantico canticorum sponsa, quae illius Ecclesia est, vocatur puteus aquae vivae ; et huic puteo septenarii numeri nomen, in Spiritus sancti significatione conjungitur propter rationem Pentecostes, quo die de coelo missus Spiritus nouem autem, quod est septies septeni, unum additur, quo unitas commendatur. in hac ratione uiuit apostolica illa sententia: sufferentes inuicem, in dilectione studentes seruare unitatem spiritus in uinculo pacis. dono itaque spiritali, hoc est septenario, facta est ecclesia puteus satietatis, quia factus est in ea fons aquae salientis in uitam aeternam, quem qui habuerit non sitiet in aeternum. iam uero qui fuerit maritus eius, quid aliud quam diabolum nominis eius interpretatione significat? huius erant pessimo coniugio deligati omnes, quos gratia dei liberat,
Abbreviated transcription (Latin):
menti inciuitatẽ suã: quicum uell& templum dĩ aedificare
amon&ur ꝑ proh&am adño ita: Nontu aedificaueris mihi templũ¬
quiauir sanguinum es : Quid estigitur quod erga exteriorabella
laboranti dauid interdicitur nedomus dĩ ab eo aedificeretur : Tem¬
plum quippedĩ nossumus : qui adueram uitã i eius habitatione cons¬
titumur: paulo attestante quiait: Templumdĩ sanctum est :
quod estis uos Seduir sangiunũ templũ aedificare prohib&ur quia
qui adhuc actis carnalibus incubat : Necesse est ut instituere spirita¬
liter ecdesiam non prȩsumat. quia nequaquã pure maculam
in membro considerat oculus quem pulius grauat : et super iectas
sordes tergere non ual& manus quae lutumten& : Nunc & pecca
te ꝑstringam: Nomina quippeipsa interpr&̧ata satis ostendunt.
quid &iam hoc factũ praesgurauerit Dauid ut diximus int̃ pra&atur
manufortis siue desiderabilis. Bersabae interpra&atur puteus
satietatis siue puteus septimus quam lib& autẽ harum nominis

Expanded text:
menti in civitatem suam. Qui cum vellet templum Dei aedificare, admonetur per prophetam a Domino ita: Non tu aedificabis mihi templquia vir sanguineus es. Quid est igitur quod erga exteriora bella laboranti David interdicitur, ne domus Dei ab eo aedificaretur? Templum quippe Dei nos sumus, quia ad veram vitam in ejus habitationem construimur, Paulo attestante, qui ait: Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos. Sed vir sanguinum templum Deo aedificare prohibetur, quia qui adhuc actis carnalibus incubat, necesse est ut instruere spiritualiter Ecclesiam non praesumat: quia nequaquam pure maculam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat: et superjectas sordes tergere non valet manus, quae lutum tenet. CAPUT II. Dete perstringam. Nomina quippe ipsa interpretata, satis ostendunt, quod etiam hoc factum praefiguraverit. David, ut diximus, interpretatur manufortis sive desiderabilis. Bersabee interpretatur puteus satietatis, sive puteus septimus. Quamlibet autem harum nominis
Abbreviated transcription (Latin):
in patris imperio: Cuiussus ceptecar niscausa haec est : Post quã
onim inuidiadi ab oliparens ille primus speseluctus in anicecidie
comfestim ex ult& perditus. in omnigeneres uora dicem
malitiae & pec catitrans duxit: Crȩs celat que in malum
uehementi usomne genus mortalium. difs si s ubiq: scelerib:
et quodest nequius: omnium cultibus idolarum: Volens ergo
de terminare pec catũ consuluit uerlo. lege prophȩtis
signis. plagis prodigiis: Sedeui necse qui demerrores
suos. ammonitus agnos cer&mun dus: misit dr̃ filiun
suum ut car nem in duer& et homi nibus apparer&. et pec¬
catoressanar& qui ido inho mineuente. qui ape
seipsum ab homi nibus cognosci non potuit: Vt aute¬
uiderit uerbun ecra factũ est: assumdocarno
no i niutatum in fane: Assumꝑsit enimhũ nanitate
non amisit diuinitatem: htardeni ds̃. et idemhomo
innatura di. a equalis patra. nnatura hominis. factus
est mortalis in nobis: pronabis nimi

Expanded text:
in Patris imperio: cujus susceptae carnis causa haec est: Postquam enim invidia diaboli parens ille primus spe seductus inani cecidit, confestim exsul et perditus in omni genere suo, radicem malitiae et peccati transduxit: crescebatque in malum vehementius omne genus mortalium, diffusis ubique sceleribus, et, quod est nequius, omnium cultibus idolorum. Volens ergo Deus terminare peccatum, consuluit verbo, lege, prophetis, signis, plagis, prodigiis. Sed cum nec sic quidem errores suos admonitus agnosceret mundus, misit Deus Filium suum, ut carnem indueret, et omnibus appareret, et peccatores sanaret. Qui ideo in homine venit, quia per seipsum ab hominibus cognosci non potuit. Ut auteur, Verbum caro factum est, assumendo carnem, non mutatum in carnem. Assumpsit enim humanitatem, non amisit divinitatem. Ita idem Deus, et idem homo, in natura Dei aequalis Patri, in natura hominis factus est mortalis in nobis. Pro nobis enim
Abbreviated transcription (Latin):
tuit: usibusq diuinis accommodat. It aut ea secum non perdita
sed &iam apud impios seruata fuisse plebs restituta congaude¬
at nec delemus euangelium nec obliteramus apłm. Amen
quoq & allelua non cõmutamus: baptisma noniteramus
rege prosacris legibus diratorm̃ta perpes sisunt : materpia
cum diuersis suppliciis urguer&ur: non solũ nonfleuit sed &
gaudens hortabatur ad gloriam passionis: Sic & mater eccła
gaud& . atq in martrribus sius conlȩtatur : Maioremq gloriã
permartrria filiorum consequitur . dumeos ꝑsepti formem
spiritum superas sedi abolum gratulatur: quis poterit omnia
quae illis u&eribus legis & proph&arum libris figurate adnun¬
tiantur quanta lib& breuitate perstringere : nisi fortequis
putat ingenio fieri utea quaererum ordine persua tempora cu¬
currerunt admisticas significationes interpretando uertantur¬
Hoc forte iudei possunt dicere siuepagani : Ei sautẽ qui s exp̃ianos

Expanded text:
tuit, usibusque divinis accommodat. 2. Ita ut ea secum non perdita, tuit, usibusque divinis accommodat. 2. Ita ut ea secum non perdita, sed etiam apud impios servata fuisse, plebs restituta congaudeat. Nec delemus Evangelium, nec oblitteramus Apostolum, amen quoque et alleluia non commutamus, baptisma non iteramus.rege pro sacris legibus dira tormenta perpessi sunt? Mater pia cum diversis suppliciis urgeretur, non solum non flevit, sed et gaudens hortabatur ad gloriam passionis. 2. Sic et mater Ecclesia gaudet, atque in martyribus suis collaetatur, majoremque gloriam per martyrispiritu superasse diabolum gratulatur. Quis poterit omnia quae illis veteribus legis et prophetarum libris figurate annuntiantur, quantalibet brevitate perstringere? Nisi forte quis putat ingenio fieri ut ea quae rerum ordine per sua tempora cucurrerunt ad mysticas significationes interpretando converhic forte Judaei ausi sunt dicere, sive pagani. Eis autem qui se Christianos
Abbreviated transcription (Latin):
saccũ meũ & accinxistime laetitia. ut cantẽ tibigloriamea &
se. pariterq cum captiuis abduxisse & suis usibus deputasse.
miserante autẽ dõ post solutã captiuitatẽ uasa illa relata sunt
diabolus est qui infelicem populũ errorum captiuitate uinctum
de hierus alẽ id est eccłam in babiloniã idẽ in confusionẽ her&icȩ
prauitatis abduxit: Sed & partẽ uasorũ : id est sacram̃torum
simul cum captiuis a portauit. Nam uasa sacram̃torum ipsa
sacramenta significant perquȩ diuinicultus perfecto adimple¬
tur: Detulerunt namq ex his non nulla secum exnr̃is her&ici:
tauerunt legem. euangelium apostolum psalteriũ baptismũ
relicta: populus adhierusalẽ id est uisionẽ pacis quae
est eccła dĩ uiui ducedño redirefestinat: haecuasa idest sacra¬
menta secum deferens non inmutat: Sed reportat utiq integra
nec confringit. quasi in melius renouanda : sed eatemplo resti¬

Expanded text:
saccum meum et accinxisti me laetitia, ut, cantet tibi gloria mea et saccum meum et accinxisti me laetitia, ut, cantet tibi gloria mea et 551 pariterque cum captivis abduxisse, et suis usibus deputasse legitur, miserante autem Deo, post solutam captivitatem vasa illa relata sunt diabolus est, qui fidelium populum errorum captivitate vinctum de Jerusalem, id est, Ecclesiam, in Babyloniam, id est, confusionem haereticae pravitatis, abduxit. 2. Sed et partem vasorum, id est, sacramentorum simul cum captivis asportavit. Nam vasa sacramentorum ipsa sacramenta significant, per quae divini cultus perfectio adimpletur. Detulerunt namque ex eis nonnulla secum haeretici. taverunt legem, Evangelium, Apostolum, psalterium, baptismum, relicta, populus ad Jerusalem, id est, visionem pacis, quae est Ecclesia Dei vivi, duce Domino, redire festinat, haec vasa, id est, sacramenta, secum deferens, non immutat, sed reportat utique integra; nec confringit, quasi in melius renovanda; sed ea templo resti
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quod &iam post septuaginta annos secundũ eiusdem hiere¬
miae prophetiam reditur ex captiuitate & templũ renouatur:
quis fidelis xp̃i non intellegat post euolͬta tempora quae septena¬
rii dierũ numeri rep&itione trans currunt: etiam nobis idest
ecđae dĩ ad illam caelestem hierusalẽ & huius saeculi peregrina¬
tionẽ redeundum: perquem nisi perihi xp̃m uere sacerdotẽ
magnum: Cuius figuram gerebat ille ihs sacerdos magnus il¬
lius temporis A quo templũ aedificatumẽ post captiuitatem
quem ꝓph&a zaccharias uidit insordido habitu: deuictoq dia¬
bolo qui ad eius accusationem stabat. ab latam illi sordidam
uestem: ecdatũ indumentũ honoris acgloriae. sicut corpus
ihũ xp̃i quod est eccła aduersario intemporũ ꝑ iudiciũ supera¬
to. aluctu peregrinationis ingloriã sempit̃nae salutis ad su¬
mitur : quod &iam in psalmo ad dedicationis domũ aꝑtissime
canitur Conuertisti luctũ meũ ingaudiũ mihi: conscidisti

Expanded text:
nam quod etiam post septuaginta annos secundum eiusdem Hieremiae prophetiam reditur ex captiuitate et templum renouatur. quis fidelis Christi non. intellegat post euoluta tempora. quae septenarii dierum numeri repetitione transcurrunt, etiam nobis, id est ecclesiae dei. ad illam caelestem Hierusalem ex huius saeculi peregrinatione redeundum ? per quem nisi per legum Christum uere sacerdotem magnum, cuius figuram gerebat ille Iesus sacerdos magnus illius temporis, quo templum aedificatum est post captiuitatem ? quem propheta Zacharias uidit in sordido habitu deuictoque diabolo, qui ad eius accusationem stabat. ablatam illi sordidam uestem et datum indumentum honoris et gloriae: sicut corpus Iesu Christi, quod est ecclesia. aduersario in fine temporum per iudicium superato a luctu peregrinationis in gloriam sempiternae salutis adsumitur. quod etiam in psalmo dedicationis domus apertissime canitur: conuertisti luctum meum in gaudium mihi. conscidisti
Abbreviated transcription (Latin):
uertimentis gloriaetuae hi erus alem ciuitas sc̃a. eiuia non di¬
dic& ultraut pertrans eat ꝑte iucir cumcis ustȩ in mundus:
Ex cuteredepuluere consur esedehierusalem solueuincu¬
la collituicaptiua filiasion: quiahec dicit dñs dĩ: In aegyp¬
tum descen dit populus nĩs in principio. ut colonus &&ibi
et assur abse ulla causa calũn atus esteum: Et nune quid
mihi est hic dicit dnĩs: qm̃ ab latis est populus msgratis:
domi natores eius iniqueagunt dicit dñs. et iugitertota elie
nomen me imblas phemat᷑: propt̃ hocsci& popul us ineus nomen
neum indie illa ciuia ego ipsequiloq uebarecceadsum:
quam pulchris uper montes pecles aclnunti antis et praedi cantes
cacem adnunti antis bonum praedicantis salutem dicentissior
regnabit dstuus: Uoxspeculatorumtuorum : leuauerunt uocem
imullau dabunt: qui a oculũ adoculumui debunt: cona conuer¬
teret chission: Gaudete& laudatesimul desertahit usalem

Expanded text:
vestimentis gloriae tuae, Hierusalem civitas sancta. » Dvestimentis gloriae tuae, Hierusalem civitas sancta. » Dciet ultra ut pertranseat per te incircumcisus et inmundus excutere de pulvere consurge sede Hierusalem solve vincula colli tui captiva filia Sion quia haec dicit Dominus gtum descendit populus meus in principio ut colonus esset ibi et Assur absque ulla causa calumniatus est eum et nunc quid mihi est hic dicit Dominus quoniam ablatus est populus meus gratis dominatores eius inique agunt dicit Dominus et iugiter tota die nomen meum blasphematur propter hoc sciet populus meus nomen meum in die illa quia ego ipseQuam pulchri super montes pedes annuntiantis et praedicantis pacem; annuntiantis bonum, praedicantis salutem, dicentis Sion: Regnabit Deus tuus! Vox speculatorum tuorum: levaverunt vocem, simul laudabunt quia oculum ad oculum videbunt cum converterit Dominus Sion gaudete et laudate simul deserta Hierusalem
Abbreviated transcription (Latin):
mabo Oniuis caro foenium & omius gloria eius quasi flos agri:
Ex sic catun est faenuni: et cecidit flos qui a sp̃s dĩsufflauit
Supermontemextelsũ. ascendetu qui euuangelitas siori:
Exalta in fortitudine uocenituam qui euuan gelitas hieru
salem: Exalta nolitimere: Dic ciuitatibus iudae : Ecce
ds uester: Eccedñs di ii forttudineuene. e brachium
congregabit agnos. et inulnus uoleuabit : fa&as ipse portabit:
quũ mensus et pugillo a quas: et caelos palmopondera¬
bit: quis appendit tribus digrtis molem terre: Et libra¬
uit inpondere montes: et colles inftatera : quis ad iuuit
et do cuit eam seiitani iustitiae: et eru diuit eumscientia
es ui ampru dentiae ostendit illi. Ec cegentes quasi stilla
si tulae & quasi momentun starȩreputatae surit :
Ecce insulequasi puluis exigu us & libanus non suffici& ad succenden
quasinon sint sic sunt corãeo et quain nihilũ & in anerepu¬
onsurge consurge induereforuitu dinetuasion. induere

Expanded text:
us quasi flos agri. Exsiccatum est fenum, et cedidit flos, quia spiritus Domini sufflavit Super montem excelsum ascende tu, qui evangelizas Sion: Exalta in fortitudine vocem tuam, qui evangelizassalem, exalta, noli timere; dic civitatibus Judae, Ecce Deus vester, ecce Dominus Deus in fortitudine veniet, et brachium congregabit agnos et in sinu suo levabit: fetas ipse portabit. Quis mensus est pugillo aquas: et celos palmo ponderabit. Quis appendit tribus digitis molem terre: et librabit in pondere montes et colles in statera? Quis adiubit et docuit eum semitam justitiae, et erudivit eum scientiam, et viam prudentiae ostendit illi? Ecce gentes quasi stilla situlae, et quasi momentum staterae reputatae sunt: Ecce insulae quasi pulvis exiguus. Et Libanus non sufficiet  Al. sufficquasi non sint, sic sunt coram eo, et quasi nihilum et inane repuonsurge, consurge, induere fortitudine tua, Sion. Induere
Abbreviated transcription (Latin):
sicut qui leant᷑ in messe. Si cut exultant uictores capta
eiuret uirgã humer eius & sceptrum ex actoris eius
superast&sicut indiemadian: Quia omnisuiolenta
praedati ocumtu multu: et uestimentũ mixtũ sanguinȩ
erit in conbustione et cibus ignis : Paruulus enimnatus ẽ
nobis filiusdatus t̃ nobis. et factus e et principatus suꝑ

Expanded text:
sicut qui laetantur in messe, sicut exsultant victores, capta ejus et virgam humeri ejus et sceptrum exactoris ejus superasti; sicut in die Madian, quia omnis violenta predatio cum tumultu; et vestimentum mixtum sanguine erit in combustione et cibus ignis. Parvulus enim natus est nobis: filius datus est nobis: et factus est principatus ejus
Abbreviated transcription (Latin):
et corroboret In iudicio et iustitiaamo doetusq:
insempiternũ Zelus dñi exercituumfaciet hoc:
Verbum misit dr̃s iniacob: et cecidit in isrł¬
Consolamini consolamini populusnĩs elicit eiñs ds̃ uefier:
Loquiminiadcorhierus alem& aduocate eam: qm com¬
pl&a est malitiaeius : Dimis saest iniquitas illius : suscepit
cdemanu dñi duplitia proomnib: pec catissuis: Uoxclaman¬
tis in deserto parateui am dñi : rectas facite semitas dĩnri:

Expanded text:
et corroboret in iudicio et iustitia amodo et usque in sempiternum. Zelus Domini exercituum faciet hoc. Verbum misit Dominus in Iacob et cecidit in Isrconsolamini consolamini populus meus dicit Deus vester loquimini ad cor Hierusalem et avocate eam quoniam conpleta est malitia eius dimissa est iniquitas illius suscepit de manu Domini duplicia pro omnibus peccatis suis vox clamantis
Abbreviated transcription (Latin):
tus ille ueterum consuetudo erat ut si sponsa sponsum repudia¬
reuelle dis caltia ret᷑ ille. & hoc esse signum repudii. proin de¬
lee ex caltiari iub&ur nead ecclesiam quasisponsus caltiatus
uccederex hoc enim xp̃o seruabat᷑ qui uerus sponsus erat: Decẽ
autem masorum natubenedictio hoc ostendit. in nomi neitiũ
om̃s eẽ gentes saluandas acbenedicendas. lota enim a pud gre¬
cos decem significat quȩ primalittera nom̃ dnĩ itiũ sũma p̃seri¬
bit quȩ resut diximus om̃s gentes ꝑ ipsũ saluandas & benedi¬
cendas eẽde monstrant : Ne dubite ergo quis quã hȩc ut dicta
sunt credere cũ uideat uniuersa & abmnitio figuris anteceden¬
tibus prȩcurris se & ꝑaduentum dni manifesta & ad impleta
sicesse : Et quae suꝑ sunt hoc modo ꝑficienda in ueritate consonan¬
tibus omnib: & uocibus figuris scãrum scripturarũ quȩ ad br¬

Expanded text:
tus ille, veterum consuetudo erat, ut si sponsam sponsus repudiatus ille, veterum consuetudo erat, ut si sponsam sponsus repudiare vellet, discalcearetur ille, et hoc esset signum repudii. Proinde excalceari jubetur, ne ad Ecclesiam quasi sponsus calceatus accederet. Hoc enim Christo servabatur, qui verus sponsus erat. Decem autem majorum natu benedictio: hoc ostendit in nomine Jesu omnes esse gentes salvandas ac benedicendas. Iota enim apud Graecos decem significat. Quae prima littera nomen Domini Jesu summopere scribit. Quae res, ut diximus, omnes gentes per ipsum salvandas ac benedicendas esse demonstrat. Nec dubitet ergo quisquam haec ut dicta sunt credere cum videat universa, et ab initio figuris antecedentibus praecucurrisse, et per adventum Domini manifeste adimpleta sic esse, et quae supersunt hoc modo perficienda in veritate, consonantibus omnibus et vocibus et figuris sacrarum Scripturarum: quae adim
Abbreviated transcription (Latin):
monium decemmaiorum bo or illi coniungitur. & ab ipsis seniorib:
benedicitur : Sed qđ ille prius cognatus confitetur se eadem nube¬
re non posse. hoc loco io hannis baptistȩ figuram ostendi ȩstima¬
mus quia cumipse a populo is rł xp̃s putaretur & interrogaretur
quis ess& non negauit. sed confessus est dicens xpm̃ senon es¬
se : & perse uerantibus his quimissi erant. et i qui rentibus
quis ess&. respondit. Ego uox clamantis in deserto : Nouis¬
si me confitetur dednõ ipsedicens qui hab& sponsam sponsus
est: se autem amicum sponsi manifestat cum dicit. Amicus
dutem sponsi est qui stat & au diteum & laetatur propter uocom
sponsi : huncergo estimabant quia xpm̃ in die uisitationis suae
as sumere & ex omnib: gentib: pertotũ orbem terrarũ dõ pa¬
trihinumeros populos offerre : Quod uero ex caltiat se cogͥna¬

Expanded text:
monium decem majorum, Booz illi conjungitur, et ab ipsis decem senioribus monium decem majorum, Booz illi conjungitur, et ab ipsis decem senioribus benedicitur, quia prior ipse ex cognatis confitetur se eidem nubere posse. Hoc loco Joannis Baptistae figuram ostendi existimamus, quia cum ipse apostolo Christus putaretur, et interrogaretur quis esset, non negavit, sed confessus est dicens, Christum se non esse . Et perseverantibus his qui missi erant, et inquirentibus quis esset, respondit: Ego sum vox clamantis in deserto . Novissime etiam confitetur de Domino ipse dicens: Qui habet sponsam, sponsus est . Se autem amicum sponsi manifestat, cum adjecit: Amicus autem sponsi est qui stat, et audit eum, et laetatur propter vocem sponsi . Hunc ergo Christum existimabant, quia Christum in die visitationis suae assumere et ex omnibus gentibus per totum orbem terrarum Deo Patri innumeros populos offerre. Quod vero excalceat se cogna