comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tationẽ carns rennuit: plerũq & ad ꝑfidiȩ
uoraginẽ ruit. Unde bne paulus plebis isra¬
helitice dampna conspiciens. ut inminentia
ab auditorib mala cõpescer&: curauit ex or¬
dine transacta narrare. dicens. Neq idolatre
efficiamini sicut quidã ex ipsis: quẽ ad modũ
scriptũ est. Sedit popłs manducare & bibere:
& surrexerunt ludere. Esus quippe potusq
ad lusũ impulit: lusus ad idolatriã traxit.
Quia si uanitatis culpa nequaꝗͣ. caute cõpes¬
cit᷑. ab iniquitate ꝓtinus mens incauta de¬
uorat᷑: salomone adtestante qui ait. Qui
modica spernit: paulatim decidit. Si enĩ
curare parua negligimus: insensibiliter se-¬
ducti. audenter etiã maiora ꝑpetramus. Et
notandũ qđ non uideri. s considerari iniqͥtas
đr. Studiosius quippe conspiciius: quȩ con¬
sideramus. Ds̃ itaq hominũ uanitatẽ nouit:
iniquitatẽ considerat. Quia nec nunora de

Expanded text:
tationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae tationem carnis renuit, plerumque et ad perfidiae voraginem ruit. Unde bene Paulus plebis Israeliticae damna conspiciens, ut imminentia ab auditoribus mala compesceret, curavit ex ordine transacta narrare, dicens: Neque idololatrae efficiamini, sicut quidam eorum, quemadmodum scriptum est : Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Esus quippe potusque ad lusum impulit, lusus ad idololatriam traxit, quia si vanitatis culpa nequaquam caute compescitur, ab iniquitate protinus mens incauta devoratur, Salomone attestante, qui ait: Qui modica spernit, paulatim decidit . Si enim curare parva negligimus, insensibiliter seducti, audenter etiam majora perpetramus. Et notandum quod non videri, sed considerari iniquitas dicitur. Studiosius quippe conspicimus quae consideramus. Deus itaque hominum vanitatem novit, iniquitatem considerat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
lib. dũ ex aliis ad alia semꝑ impellit᷑. subo
reatus grauior demonstrari. Si enĩ aliquan¬
do uanit᷑as culpa ñ ess&e: psalmista non dice¬
r&. Quãꝗͣ. in imagine dĩ ambul& homo:
tam̃ uane conturbabit᷑. Thesaurirat & ig¬
norat: cui congregat ea. Quia quãuis trim¬
tatis imaginẽ mnͦ natura seruemus: uanis ta¬
men delectatonᷤ motibus ꝑtͥbati. in conuersa¬
tione nr̃a delinqͥmꝰ : ut modis nos semꝑ alter¬
nantib cupido concutiat᷑. metus frangat. .Uii¬
leticia mulceat : dolor affligat. Ex uanitate
gͦ ut superius dictũ est ad iniquitatẽ ducimꝰ:
cũ prus ꝑ leuia delicta defluimus : et usu
cuncta leuigante. nequaꝗͣ. post cõmittere
etiam grauiora timemus. Nam dũ modera¬
ri lingua otiosa uerba negligit: more inolite
remissionis capta. audax ad noxia ꝓrũpit.
Dũ gule incũbit ur: ad leuitatis ꝓtinus insa¬
niam ꝓditur. Cumq mens subigere delec¬

Expanded text:
libus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborlibus, dum ex aliis ad alia semper impellitur, suborreatus gravior demonstrari. Si enim aliquando vanitas culpa non esset, Psalmista non diceret: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur; thesaurizat, et ignorat cui congreget ea ; quia quamvis Trinitatis imaginem in natura servemus, vanis tamen delectationis motibus 349 perturbati, in conversatione nostra delinquimus; ut modis nos semper alternantibus cupido concutiat, metus frangat, laetitia mulceat, dolor affligat. Ex vanitate ergo, ut et superius dictum est, ad iniquitatem ducimur cum prius per levia delicta defluimus, ut, usu cuncta levigante, nequaquam post committere etiam graviora timeamus. Nam dum moderari lingua otiosa verba negligit, more inolitae remissionis capta, audax ad noxia prorumpit; dum gulae incumbitur, ad levitatis protinus insaniam proditur; cumque mens subigere delec
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe uͦ animus fallit᷑: ut qđ uoluptuose appe¬
tit necessarium suspicet᷑: quatinus om̃e qđ lib&
uitȩ debitã utilitatẽ putet. & sepe quia effectꝰ
ꝓuidentiã sequit᷑: in sui fidutia mens leuatur.
Cumq sibi adest qđ deesse ceteris uidet: cogi¬
tatione tacita de magnitudine suȩ ꝓuisionis hi-¬
larescit. Tantoq iam auera ꝓuisione longe fit:
quanto ipsã quoq elationẽ quã patit᷑ nescit. Un¬
de sollerti sẽꝑ custodie intentione pensandũ est.
uel quid oꝑe agimus. uel quid corde uersamus:
ne aut mentẽ prepediens foris se terrena cura
multiplic&. aut saltẽ de eius moderamine uitꝰ
se cogitatio exaltet: ut cũ diuina iudicia tẽpo¬
rali circũ spectione metuimus: sẽpiterni supplitia
horroris euadamus.

Expanded text:
Saepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appeSaepe vero animus fallitur, ut quod voluptuose appetit, necessarium suspicetur, quatenus omne quod libet vitae debitam utilitatem putet. Et saepe quia effectus providentiam sequitur, in sui fiducia mens levatur. Cumque sibi adest quod deesse caeteris viderit, cogitatione tacita de magnitudine suae provisionis hilarescit; tantoque jam a vera provisione longe fit, quanto ipsam quoque elationem quam patitur nescit. Unde solerti semper custodiae intentione pensandum est vel quid opere agimus, vel quid corde versamus, ne aut mentem praepediens, foras se terrena cura multiplicet, aut saltem de ejus moderamine intus se cogitatio exaltet; ut cum divina judicia temporali circumspectione metuimus, sempiterni supplicia horroris evadamus.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi post tergum uiri sub discrerione sp̃s
solis necessariis intenta. nequaꝗͣ sciat ꝓcacit
detegi: s uerecunde moderari. Cui tainen
sepe cũ dr̃. ut de se minune presumat. s totã
se ui diuine spei fidutiã transferat. despicit:
& cessaute studio. adesse sibi uitȩ subsidia pos¬
se diffidit. Unde & hȩc eadẽ sarra ꝓmissio¬
nes dĩ audiens rid&. s ridens corripit᷑: correp¬
ta aũ ꝓtinus fecundat᷑. Et quȩ iuuentute
uigens fecundari ñ potuit: annis fracta seni-¬
lib utero marcescente concepit. Quia cũ rura
carnis sui confidentiã habere desierit: contra¬
spem ex diuina ꝓmissione accipit: qđ habitu
rã se ex humana ratione dubitauit. Uude be¬
ne & ysaãc id est risus dr̃: qui generat᷑. Q uia
aliud quã gaudiũ parit us Curandũ itaq est.
ne aut necessitatis metas cura carnis transeat:
aut in eo qđ moderate ex sequit᷑ de se p̾sumat.

Expanded text:
quasi post tergum viri sub discretione spiritus, quasi post tergum viri sub discretione spiritus, solis necessariis intenta, nequaquam sciat procaciter detegi, sed verecunde moderari. Cui tamen saepe cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsidia posse diffidit. Unde et haec eadem Sara promissiones Dei audiens ridet, sed ridens corripitur, correpta autem protinus fecundatur; et quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta senilibus, utero marcescente, conccarnis, sui confidentiam habere desierit, contraspem ex divina promissione accipit, quod habere a se ex humana ratione dubitavit. Unde bene Isaac, id est risus daliud quam gaudium parit? Curandum itaque est ne aut necessitatis metas cura carnis transeat, aut in eo quod moderate exsequitur, de se praesumat.
Abbreviated transcription (Latin):
sequit᷑ uetat. Er nimirũ paulus cũ curam
carnis fieri in concupiscentia ñ sinit: ꝓculdu
bio in necessitate concedit. Discretione gͦ mag¬
in mocieraminis carnis cura frenanda est. ut
seruiat. & minime principet᷑: nequasi dña
animũ uincat. sed subacta mentis dominio
quasi ancilla famulet᷑: ut iussa ad sit. atq
ad nutum cordis repulsa dissiliat: ut uix a
tergo sc̃ȩ cogitationis appareat᷑. ⁊ nũꝗͣ ꝯtͣ faciem
recta cogitantis obsistat. Q bene nobis hys¬
toria sacrȩ lectionis innuit᷑: cũ abrahã trib
angłis occurrisse memorat᷑. Ipse quippe ueni¬
entib extra hostiũ occurrit: sarra uͦ post
ostium substitit. Quia uidelicet ut uir ac
dñs domꝰ spũalis. nr̃ scilic& intellectus. deb&
in cognitione trinitatis claustra carnis exce¬
dere: & quasi habitationis infimȩ ianuam
exire. Cura aũ carnis ut femina foris non
appareat. & uideri iactanter erubescat: ut

Expanded text:
sequitur vetat. Et nimirum Paulus cum carnis sequitur vetat. Et nimirum Paulus cum carnis curam fieri in concupiscentiis non sinit, procul adhuc dubio in necessitate concedit. Discretione ergo magni moderaminis carnis cura frenanda est, ut serviat et minime principetur, ne quasi domina animum vincat, sed, subacta mentis dominio, quasi ancilla famuletur, ut jussa adsit, atque ad nutum cordis repulsa dissiliat, ut vix a tergo sanctae cogitationis appareat, et nunquam contra faciem recta cogitantis obsistat. Quod bene nobis historia sacrae lectionis innuitur, cum Abraham tribus angelis occurrisse memoratur . Ipse quippe venientibus extra ostium occurrit, Sara vero post ostium stetit, quia videlicet ut vir ac dominus domus spiritalis, noster scilicet intellectus, debet in cognitione Trinitatis claustra carnis excedere, et quasi habitationis infimae januam exire; cura autem carnis, ut femina, foras non appareat, et videri jactanter erubescat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Auditis uerbis cęlestis oraculi in amorẽ patr̾ȩ
cȩlestis erigit᷑. s resurgente p̃sentis uitȩ studio
sub terrenȩ cure aggere sepelit᷑. Atq in terra
cordis nequaꝗͣ suꝑne spei semen ꝓficit: quia co¬
gitationis infime spiua densescit᷑. Quã iudeli¬
c& spinam ꝑ semet ipsam ueritas manu sc̃ẽ
ex hortationis eradicat. dicens. Nolite solliciti
eẽ in crastinũ. Contra hanc quoq ꝑ paulũ dr̃.¬
Carnis curã ne feceritis in concupiscentiis. Ses
in his nimirũ ducis ac militis uerbis agnoscimꝰ
quia tunc ab ea mortifero uulnere animꝰ pungi¬
t ⁊ cũ in ea mensurȩ ȩquitas ñ tenet᷑. Neq enĩ
mortali adhuc in carne uiuentib funditus
cura carnis abscidit᷑: s ut discrete amino ser¬
uiat temꝑat᷑. Nam quia sollicitos nos ẽẽ ueri
tas in crastinũ ꝓhib&÷ haberi utcũq curam
in p̃sentib ñ negat: quã tendi ad tempꝰ qđ

Expanded text:
Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae Auditis verbis coelestis oraculi in amorem patriae coelestis erigitur, sed resurgente praesentis vitae studio sub terrenae curae aggere sepelitur. Atque in terra cordis nequaquam supernae spei semen proficit, quia cogitationis infimae spina densescit. Quam videlicet spinam per semetipsam Veritas manu sanctae exhortationis eradicat, dicens: Nolite solliciti esse in crastinum . Contra hanc quoque per Paulum dicitur: Carnis ne feceritis curam in concupiscentiis . Sed in his nimirum ducis ac militis verbis agnoscimus, quia tunc ab ea mortifero vulnere animus pungitur, cum in eo mensurae aequitas non tenetur . Neque enim mortali adhuc in carne viventibus funditus cura carnis absciditur, sed ut discrete animo serviat, temperatur. Nam quia solltas in crastinum prohibet, habere utcunque curam in praesentibus non negat, quam tendi ad tempus quod
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quio ꝓdest ista prenosse. si ũ contiugat e¬
uadere a s Tota gͦ intentione curandũ est: ut
cũ uacationis tempus accipiius. bene uiuendi
studio. maloꝵ ultricia tormenta fugiauius. Hinc
quippe ꝑ salomonẽ dr. Q uodcũq potest manꝰ
tua facere instanter oꝑare: quia nec opus. nec
ratio. nec scientia. nec sapientia erit apud in
feros. quo tu ꝓperas. Hinc ysaias ait. Querite
dnm̃ dũ inueniri potest: inuocate eũ dũ ꝓpe
est. Hinc paulus dicit. Ecce nc̃ tempꝰ accep¬
tabile: ecce nunc dies salutis. Hinc rursus
ait. Dum tempus habemus oꝑem᷑ bonũ ad om̃s.
Sed plerumq se ad uiam rectitudinis animus
accingit: torporẽ de̾cutit. Tantoq in cȩlestib
desiderio rapitur: ut pęne nil ex eo inferius
remansisse uideat᷑. Et tamen cũ ad carnus
curã reducit᷑. sine qua presentis uitȩ uia mil¬
lomodo explet᷑: ita hunc inferius depressum
tenet: ac si adhuc de sũmis nulla contigiss&e.

Expanded text:
Sed quid prodest ista praenosse, si non contingat eSed quid prodest ista praenosse, si non contingat evadere? Tota ergo intentione curandum est ut, cum vacationis tempus accipimus, bene vivendi studio, malorum ultricia tormenta fugiamus. Hinc quippe per Salomonem dicitur: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec ratio, nferos, quo tu properas . Hinc Isaias ait: Quaerite Dominum dum inveniri potest, invocate eum dum prope est . Hinc Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hinc rursus ait: Dum tempus habemus, operemur bonum ad omnes .  Plerumque se ad viam rectitudinis animus accingit, torporem decutit; tantoque in coelestibus desiderio rapitur, ut pene nil ex eo inferius remansisse videatur; et tamen cum ad carnis curam reducitur, sine qua praesentis vitae via nullo modo expletur, ita hunc inferius depressum tenet, ac si adhuc de summis nulla contigisset.
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs multitudo eius: & in circuitu eiꝰ sepulchra
illius. Quis namq assur suꝑbi regis nomine:
nͥ ille ꝑ elationẽ cadens antiquus hostis expri-¬
mit᷑ aᷤ Qui ꝓ eo qđ multos ad culpã ꝑtrahit:
cũ cuncta sua multititudine ad inferni claustra
descendit. Sepulchra aũ mortuos tegunt. Et
quis alius mortẽ acrius ꝑtulit. quã is qui condi¬
torẽ suũ despiciens uitã reliquit. Quẽ iudelic&
mortuũ cũ humana corda suscipiunt: eius ꝓ¬
culdubio sepulcͥ̾ra fiunt. Sed in circuitu illius
sepulchra eius sunt: quia in quoꝵ se mentib nẽ
ꝑ desideria sepelit᷑. hos sibi postmodũ ꝑ torm̃ta
coniungit. & qm̃ nunc in semet ipsis reꝓbi
malignos sp̃s illicita ꝑpetrando suscipiunt: tẽ
sepulchra cũ mortius ardebunt. Ecce quȩ ma¬
te nos sacro eloquio quantus in dap̃natione
ignis. quanta in igne obscuritas. quantusq in
obscuritate pauor sit: nullatenus ambigimus.

Expanded text:
omnis multitudo ejus et in circuitu ejus sepulcra omnis multitudo ejus et in circuitu ejus sepulcra illius . Quis namque Assur, superbi regis nomine, nisi ille per elationem cadens antiquus hostis exprimitur, qui, pro eo quod multos ad culpam pertrahit, cum cuncta sua multitudine ad inferni claustra descendit? Sepulcra autem mortuos tegunt. Et quis alius mortem acrius pertulit quam is qui, conditorem suum despiciens vitam reliquit? Quem videlicet mortuum cum humana corda suscipiunt, eius procul dubio sepulchra fiunt. Sed in circuitu illius sepulchra eius sunt, quia in quorum se mentibus nunc per desideria sepelit, hos sibi postmodum per tormenta coniungit. Et quoniam nunc / in semetipsis reprobi malignos spiritus inlicita perpetrando suscipiunt, tunc sepulchra cum mortuis ardebunt. Sicut te nos sacro eloquio, quantus in damnatione ignis, quanta in igne obscuritas, quantusque in obscuritate pavor sit, nullatenus ambigimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Sicut gͦ electis ignis ardere nouit ad solati¬
ũ. & tam̃ ardere ad suppliciũ nescit: ita e diu̾so
gehennȩ flãma reꝓbis & nequaꝗͣ lucet ad conso¬
lationis gram̃: & tamen luc&e ad pęnã: ut dãp¬
natoꝵ oculis ignis supplicii. & nulla claritate
candeat᷑. & ad doloris cumulũ dilecti qualit
crucient᷑ ostendat. Quid aũ mirũ si gehennę
ignẽ credimus habere suppliciũ simul obscuri
edax flãma cõburit: quos nc̃ carnalis delecta¬
tio polluit. Tunc infinite patens inferiu bara¬
trũ deuorat. qͦs nunc inanis elatio exaltat: atq
qͥ qͦlibet ex uitio hic uoluntatẽ callidi ꝑsuasoris
expleuerunt᷑. tẽ cũ duce suo reꝓbi ad torm̃ta
ꝑueniunt. Et quãuis angłoꝵ atq hominũ lon¬
ge sit natura dissimilis: uua tam̃ pęna implicat
quos unus in crimine reatus ligat. Qđ bene
ac breuiter insinuat ꝓpħa qͥ ait. Ibi assur &

Expanded text:
sit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatisit. Sicut ergo electis ignis ardere novit ad solatium, et tamen ardere ad supplicium nescit, ita e diverso gehennae flamma reprobis et nequaquam lucet ad consolationis gratiam, et tamen lucet ad poenam. Ut damnatorum oculis ignis supplicii et nulla claritate candeat, et, ad doloris cumulum, dilecti qualiter cruciantur ostendat. Quid autem mirum, si gehennae ignem credimus habere supplicium simul obscuritedax flamma comburit quos nunc carnalis delectatio polluit; tunc infinite patens inferni barathrum devorat quos nunc inanis elatio exaltat; atque qui quolibet ex vitio hic voluntatem callidi persuasoris expleverunt, tunc cum duce suo reprobi ad tormenta perveniunt. Et, quamvis angelorum atque hominum longe sit natura dissimilis, una tamen poena implicat quos unus in crimine reatus ligat; quod bene ac breviter insinuat propheta qui ait: Ibi Assur, et
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes par pena cruciarce. Qui gͣ ad dolo-¬
ris sui cumulũ ꝓpinquoꝵ absentiũ meminit:
constat ꝓculdubio. quia eos ad augmentũ sup-¬
plicii. paulo post potuit etiã p̃sentes uidere.
Quid aũ mirũ si secũ quoq reꝓbos aspiciat cre¬
mari: qui ad doloris sui cumulũ eũ quẽ despex¬
erat in sinu abrahe lazarũ uidit us Is gͦ cui ut
pena crescer& uir electus apparuit᷑. cur ñ cre-¬
dendũ sit qđ uidere in supplicio eos eriã quos
miro iudicii ordine secũ tunc in tormentis ui
ante oculos ultione dampnata. Ignis itaq qui
in obscuritate cruciat: credeudũ est qͥa et lum̃
ad tormentũ seruat. Qđ si approbare testimo¬
niis in sua ex pressione non possumus: suꝑ est
ut ediuerso doceamus. Tres quippe hebreȩ gen¬
tis pueri. ꝑ chaldei regis imperiũ. succensis ca
seratus explorar&: illesis uestib deambulantes
one conditoris. ignis qualitas in diuersa uirtu
flãma friguit: & ad solutionis ministeriũ exar-¬

Expanded text:
enientes par poena cruciaret. Qui igitur ad doloris sui cumulum propinquorum absentium meminit, constat procul dubio quia eos ad augmentum supplicii paulo post potuit etiam praesentes videre. Quid autem mirum si secum quoque reprobos aspiciat cremari, qui, ad doloris sui cumulum, eum quem despexerat in sinu Abrahae Lazarum vidit? Is ergo, cui ut poena cresceret et vir electus apparuit, cur non credendum sit quod videre in supplicio eos etiam quos miro judicii ordine secum tunc in tormentis vidante oculos ultione damnata. Ignis itaque qui in obscuritate cruciat, credendum est quia lumen ad tormentum servat, quod si approbare testimoniis in sua expressione non possumus, superest ut e diverso doceamus. Tres quippe Hebraeae gentis pueri per Chaldaei regis imperium, succensis camseratus exploraret, illaesis vestibus deambulantes one al., dispositione Conditoris, ignis qualitas in diversa virtuflamma friguit, et ad solutionis ministerium exar
Abbreviated transcription (Latin):
claritate sua quatdoq conspicimꝰ: ñ tam̃ eius
essentiã plene contuemͣ. Agłica & enĩ uel hu¬
mana mens cũ ad incircũ scriptũ lum̃ inhiat:
eo ipso se quo ẽ creatura coangustat. Et suꝑ
se quidẽ ꝑ ꝓuectũ tendit᷑: s tam̃ eius fulgorẽ
cõp̃hendere nec dilatata sufficit: qͥ & trans¬
cendendo. & portando omĩa & implendo con¬
eludit. Unde & adhuc subdit᷑. Excelsior

Expanded text:
claritate sua quandoque conspicimus, non tamen ejus claritate sua quandoque conspicimus, non tamen ejus essentiam plene contuemur. Angelica etenim, vel humana mens cum ad incircumscriptum lumen inhiat, eo ipso se, quo est creatura, coangustat; et super se quidem per provectum tenditur, sed tamen ejus fulgorem comprehendere nec dilatata sufficit, qui et transcendendo et portando omnia et implendo concludit. Unde et adhuc subditur: CAPUT IX.
Abbreviated transcription (Latin):
conspicit᷑. Nunc aũ a carnali cogitatione ani¬
mũ infusi sp̃s grã subleuat. & in contẽptu
rerũ pretereuntiũ exaltat. totũq mens qđ
appetebat in infimis despicit: atq ad suꝑ¬
na desideria ignescit. & contẽplationis suȩ
ui extra carnem tollit᷑: quȩ corruptionis suȩ
pondere adhuc in carne retinetur. Incir¬
cũ scripti luminis iubar intueri conatur:
& non ual&. Qđ infirmitate pressus animus
& nequaꝗͣ penetrat: & tamen repulsus amat.
Iam nauiq de se conditor ꝑ qđ amet᷑ ostendit:
sed uisionis suȩ speciem amantib subtrahit.
Sola gͥ eius uestigia conspicientes gradimur.
nequeunt: quia unde. ubi. quibue modis
ueniant eius sp̃s dona nesciunt᷑: ueritate
adtestante que ait. Sp̃s ubi uult spirat: &
uocẽ eius audis: s nescis unde ueniat aut
quo uadat. In retributionis aũ culmine
repperiri omp̃s ꝑ contẽplationis speciẽ potest.
s tam̃ ad ꝑfectũ non potest: qr & si hunc in

Expanded text:
unc autem a carnali cogitatione animum infusi Spiritus gratia sublevat, et in contemptum rerum transeuntium exaltat; totumque mens quod appetebat in infimis despicit, atque ad superna desideria ignescit, et contemplationis suae vi extra carnem tollitur, quae corruptionis suae pondere adhuc in carne retinetur. Incircumscripti luminis jubar intueri conatur, et non valet; quod infirmitate pressus animus et nequaquam penetrat, et tamen repulsus amat. Jam namque de se conditor per quod ametur ostendit, sed visionis suae speciem amantibus subtrahit. Sola ergo ejus vestigia conspicientes gradimur, nequeunt, quia unde, ubi, quibusve modis veniant ejus Spiritus dona, nesciuntur, Veritate attestante, quae ait: Spiritus ubi vult spirat, et vocem ejus audis, et nescis unde veniat, et quo vadat . In retributionis autem culmine reperiri Omnipotens per contemplationis speciem potest, sed tamen ad perfectum non potest, quia etsi hunc in
Abbreviated transcription (Latin):
rent: & lingua aliquid qđ ñ deb& dicatꝰ.
quia mentẽ dilectio quantũ deb& inflãmat.
S uerbo ꝓlatę contumeliȩ tanto citius par¬
cit᷑ : quanto & ex qua ꝓcleat radice pensat᷑.
Unde bene ꝑ moysen dñs p̃cipit dicens.
Si quis abierit cũ amico suo simpliciter in

Expanded text:
rent, et lingua aliquid quod non debet dicat, rent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur, quanto et ex qua radice prodeat pensatur. Unde bene per Moysen Dominus praecepit dicens: Si quis ab
Abbreviated transcription (Latin):
s cui diceroe nesciens: postꝗͣ premisit dicens
ut ostender& tibi secreta sapientiȩ. & qđ mul
MIIIciplex sit iex eius. ꝓtinus adiungit. Et in tel
ligeres quod multo minora exigaris a dõ: ꝗͣ
flagelli temꝑat᷑. cũ culpa cognoscit᷑: quia &
tanto quisq pacientius ferramentũ medicito¬
lerat: quanto putridũ conspicit ẽẽ qđ secat.
Qui gͥ multiplicitatẽ legis intelligit. cuncta
quȩ patitur quã suit minora ꝑpendit : Quia
ꝑ hoc qđ culpȩ pondus agnoscit᷑. afflictionis
sophar uirũ iustũ usq ad obiectionẽ iniqui¬
tatis increpauit. Unde & eo audatiã ueri¬
tas iuste redarguit. s benigne ad gr̾am re¬
ducit: quia apud misericordẽ iudicẽ nequaꝗͣ.
sine uenia culpa relinquit᷑: cũ ꝑ feruorẽ reli
ex euis amore peccat᷑. Sepe nãq magnis hoc
doctorib mirandisq contingit:. ut quo alta
caritate feruent. modũ correptionis exagge¬

Expanded text:
sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, sed cui diceret nesciens, postquam praemisit dicens, Ut ostenderet tibi secreta sapientiae, et quod multiplex sit lex ejus, protinus ligeres quod multo minora exigaris a Deo quamflagelli temperatur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis Sophar virum justum usque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exagge
Abbreviated transcription (Latin):
tat malũ: quia in amore munditiȩ mentem
solidans. dũ om̃e odium radicitus eruit. uer¬
sare in animo qđ inquinat nescit. Non gaud&
suꝑ iniquitate: quiasola dilectione erga
om̃s inhiat: nec de ꝑditione aduersantium
exultat. Congaudet aũ ueritati: quia ut se
ceteros ailigens. ꝑ hoc qđ rectũ in aliis conspi¬
cit: quasi de augnento ꝓprii ꝓuectus hilares¬
cit. Multiplex gͣ ista lex di est: quȩ contra
uniuscuiusq culpȩ iaculũ qđ perimendam
mentẽ impetit. instructionis suȩ munimine
occurrit: ut quia antiquus hostis uariata cir¬
cũfusione nos obsid&: ipsa hunc de nobis
multipliciter expugn&. Quam minirũ legẽ
si sollicita consideratione pensamus: auctori
nr̃o quantũ cotidie delinquamꝰ agnoscimus.
Si aũ culpas ꝑpendimus: ꝓfecto ȩ quanimit᷑
flagella toleramus. Nec ex dolore ad impaci¬
entiam ꝓruit: cũ suo se iudicio conscientia
addicit. Unde sophar quid dicer& sciens.

Expanded text:
tat malum, quia in amore munditiae mentem tat malum, quia in amore munditiae mentem solidans, dum omne odium radicitus eruit, versare in animo quod inquinat nescit. Non gaudet super iniquitate, quia quo sola dilectione erga omnes inhiat, nec de perditione adversantium exsultat. Congaudet autem veritati, quia ut se caeteros diligens, per hoc quod rectum in aliis conspicit, quasi de augmento proprii provectus hilarescit. Multiplex ergo ista lex Dei est, quae contra uniuscujusque culpae jaculum, quod perimendam mentem impetit, instructionis suae munimine occurrit, ut quia antiquus hostis varia circumfusione nos obsidet, ipsa hunc de nobis multipliciter expugnet. Quam nimirum legem si sollicita consideratione pensamus, auctori nostro quantum quotidie delinquamus agnoscimus. Si autem culpas perpendimus, profecto aequanimiter flagella toleramus; nec ex dolore ad impatientiam proruit, cum suo se judicio conscientia addicit. Unde Sophar, quid diceret sciens,
Abbreviated transcription (Latin):
tͣͥ ñ cogitat malum᷑: ñ gaud& suꝑ iniquitate.
congaud& aũ ueritati. Paciens quippe ẽ cari¬
tas: quia illata mala equammiter tolerat. Se¬
nigna uͦ est: quia ꝓ malis bona largiter minis¬
trat. Non emulat᷑: quia ꝑ hoc qđ in presenti
mundo nil appetit: inuidere terrenis successib
nescit. Non inflat᷑: qr cum p̃mium internȩ re¬
tributionis auxia desiderat: de bonis se exterio¬
rib non exaltat. Non agit ꝑpera. quia qͦ se
in solũ dĩ ac proximi amorẽ dilatat: quicqͥd
a rectitudine discrepat ignorat. Non est ambi¬
osa: quia quo ardenter intus ad sua satagit. fo¬
ris nullatenus aliena concupiscit. Non querit
quȩ sua sunt : qr cuncta quȩ hic transuorie
possid& uelut aliena negligit᷑: cũ nichil sibi eẽ
ꝓpriũ. nͥ qd secum ꝑmaneat agnoscit. Non
irritat᷑: quia & iniuriis lacessita ad nullos se
ultionis suȩ motus excitat: dũ ꝓ magnis labo¬
rib maiora post premia expectat. Non cogi¬

Expanded text:
ur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. Patiens quippe est charitas, quia illata mala aequanimiter tolerat. Benigna vero est, quia pro malis bona largiter ministrat. Non aemulatur, quia per hoc quod in praesenti mundo nil appetit, invidere terrenis successibus nescit. Non inflatur, quia cum praemium internae retributionis anxia desiderat, de bonis se exterioribus non exaltat. Non agit perperam, quia quo se in solum Dei ac proximi amorem dilatat, quidquid a rectitudine discrepat, ignorat. Non est ambitiosa, quia quo ardenter intus ad sua satagit, foris nullquae sua sunt, quia cuncta quae hic transitorie possidet velut aliena negligit, cum nihil sibi esse proprium nisi quod secum permaneat agnoscit. Non irritatur, quia et injuriis lacessita ad nullos se ultionis suae motus excitat, dum pro magnis laboribus majora post praemia exspectat. Non cogi
Abbreviated transcription (Latin):
dolor cruciat. s nullatenus pauorẽ fugatꝰ. flã¬
ma cõburit. sed nequaꝗͣ tenebras decutit: quan¬
tũ ꝑ noticiã p̃sentis uitę colligit᷑. supplicia or¬
dinẽ non habent. quȩ ñ suã ꝑ omĩa qualitatẽ
tenent. Quãuis illic ignis & ad consolationẽ non¬
luc&: & tamen ut magis torqueat ad aliquid
eos interitus in augmento suȩ dãpnationis affli-
incendii tormenta descendere: quinq fratrũ

Expanded text:
dolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamdolor cruciat, sed nullatenus pavorem fugat; flamma comburit, sed nequaquam tenebras decutit al., discutit: quantum per notitiam praesentis vitae colligitur, supplicia ordinem non habent, quae non suam per omnia qualitatem tenent: quamvis illic ignis et ad consolationem nonet tamen ut magis torqueat ad aliquid eos interitus in augmentum suae damnationis affligaincendii tormenta descendere quinque fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
mescant. De his & enim scriptũ est. Uermis eoꝵ
ñ moriet᷑: & ignis eoꝵ non extinguet᷑. Hic flãma
psalmistȩ docuimus. ignis qui cruciat obscurat.
cũ formidine: flãma cũ obscuritate. Sic sic uidel
ã dampnatis sentiri pondus sũ mȩ ȩquitatis deb&.
ut quia a uoluntate conditoris nequaꝗͣ st̃ ueriti
discrepare dũ uiuerent. in eoꝵ quandoq interi¬
tu ipsa ã suis qualitatib etiã tormenta discor¬
dent: quatinus quo se impugnant. cruciatus
augeant. & cũ uarie ꝓdeunt. multipliciter sen¬
tiant᷑. Quȩ tam̃ supplicia in se dimersos & ultra
tinus semꝑ sine termino cruciatus uiuat: Quia
& ad finẽ ꝑ tormenta ꝓperat: & sine fine defi¬
ciens durat. fi̾t gͦ miseris mors sine morte.
finis sine fine: defectus sine defectu: qr & mors
uiuit. & finis semꝑ incipit᷑. & deficere defectus
nescit. Quia gͥ & mors perimit. & ñ extinguit᷑.

Expanded text:
mescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum mescant. De his etenim scriptum est: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur . Hic flamma Psalmistae docuimus, ignis qui cruciat obscurat. cum fa damnatis sentiri pondus summae aequitatis debet. Ut, quia a voluntate Conditoris nequaquam sunt veriti discrepare dum viverent, in eorum quandoque interitu ipsa a suis qualitatibus etiam tormenta discordent; quatenus quo se impugnant, cruciatus augeant, et cum varie prodeunt, multipliciter sentiantur. Quae tamen supplicia in se diversos, et ultra tenus semper sine termino cruciatus vivat; quia et ad finem per tormenta properat, et sine fine deficiens durat. Sic al., sit ergo miseris mors sine morte, finis sine fine, defectus sine defectu; quia et mors vivit, et finis semper incipit, et deficere defectus nescit. Quia igitur et mors perimit, sed non exstinguit;
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uestigia. nͥ benignas illus uisitationes uo¬
cat us Quib nimirũ ꝓgredi ad suꝑna ꝓuocam᷑.
cũ eius sp̃s afflatu tangun᷑ : & extra carnis an¬
gustias subleuati. ꝑ amorẽ cognoscimꝰ aucto¬
ris nr̃i contemplandã spetiem ꝗͣ sequamur.
Nam cũ mentẽ nram spũalis patriȩ amor
infłamat. quasi sequentib iter insinuat. et
sustrato cordi uelut qddã uestigiũ dĩ gradi¬
entis imprimit᷑: ut ab eo rectis cogitationũ
gressib uia uitȩ teneat᷑. Quẽ enĩ necdũ cer¬
nimus. restat necesse est. ut ꝑ uestigia sui a¬
moris indagemus: quatinus usq ad contem¬
plationis spetiem quandoq mens inueniat:
quẽ nc̃ quasi a tergo subsequens ꝑ scã deside-¬
ria explorat. Hec psalmista auctoris nr̃i uesti¬
gia b̾n sequi nouerat: cum dicebat. Adhesit
anima mea post te. Quẽ repperire quoq usq
ad uisionẽ suȩ celsitudinis satagebat: dicens.
Sitiuit anima mea ad dm̃ uiuũ: quando ueniã

Expanded text:
stigia nisi benignitatem illius visitationis vocat? Quibus nimirum progredi ad superna provocamur cum ejus Spiritus afflatu tangimur, et, extra carnis angustias sublevati, per amorem agnoscimus auctoris nostri contemplandam speciem, quam sequamur. Nam cum mentem nostram spiritalis patriae amor inflammat, quasi sequentibus iter insinuat, et substrato cordi velut quoddam vestigium Dei gradientis imprimitur, ut ab eo rectis cogitationum gressibus via vitae teneatur. Quem enim necdum cernimus, restat necesse est ut per vestigia sui amoris indagemus, quatenus usque ad contemplationis speciem quandoque mens inveniat quem nunc, quasi a tergo subsequens, per sancta desideria explorat. Haec Psalmista auctoris nostri vestigia bene sequi noverat cum dicebat: Adhaesit anima mea post te . Quem reperire quoque usque ad visionem suae celsitudinis satagebat, dicens: Sitivit anima mea 345 ad Deum vivum; quando veniam,
Abbreviated transcription (Latin):
consortium iunxit. ab eo ꝓculdubio uindictã
de culpȩ reatu non expetit: quẽ sub eius uenia
spes. fides. & caritas abscondit. Citius gͦ culpa
dimittit᷑: quȩ nequaꝗͣ maliciȩ studio ꝑpetrat᷑.
Unde & sophar iniquũ uocat. quẽ sententia
suꝑna laudauerat: nec tam̃ a uenia reꝓbatus.
excludit᷑: qr ad uerba contumeliȩ diuini amo¬
ris zelo ꝑmouet᷑. Qui ꝑ eo qđ beati iob merita
ñ agnoscit: ex imꝑita adhuc irrisione subiun¬

Expanded text:
consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit quem sub ejus venia spes, fides et charitas abscondit. Citius ergo culpa dimittitur quae nequaquam malitiae studio perpetratur. Unde et Sophar iniquum vocat quem superna sententia laudaverat; nec tamen a venia reprobatus excluditur, quia ad verba contumeliae divini amoris zelo promovetur. Qui pro eo quod beati Job merita non agnoscit, ex imperita adhuc irrisione subjun
Abbreviated transcription (Latin):
amico imus: quotiens cũ quolib& prox uno
ad intuenda delicta nr̃a conuertimur. Et
simpliciter ligna succidimus: cũ delinquen¬
tiũ uitia pia intentione resecamus. Sed se¬
curis manu fugit: cũ sese increpatio plus¬
ꝙͣ necesse ẽ in asꝑitatẽ ꝑtrahit. fẽrrũq de
manubrio ꝓsilit: cũ de correptione sermo
durior excidit. Et amicũ ꝑcutiens occidit:
quia auditorẽ suũ plata contumelia ab spũ
dilectionis interficit. Correpti nãq mens
repente ad odiũ ꝓruit: si hanc in moderata
increpatio plus quã debuit addicit. Sedis
qui incaute ligna ꝑcutit. & proximũ extin¬
guit. ad tres necesse est urbes fugiat. ut in
una earũ defensus uiuat: Quia si ad peni-¬
tentiȩ lamenta conuersus. in unitate sacra¬
menti sub spe. fide. & caritate absconditur.
reus ꝑpetrati homicidii ñ tenet᷑. E ũq extiucti
proximꝰ & cũ inuenerit ñ occidit: qr cũ dis¬
trictus uidex uenerit. qͥ sese nobis ꝑ nat᷑e ur̃ȩ

Expanded text:
amico imus, quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur. Et simpliciter ligna succidimus, cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit, cum sese increpatio plusquam necesse est in asperitatem pertrahit, ferrumque de manubrio prosildurior excidit, et amicum percutiens, occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correcti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio, plus quam debuit, addicit. Sed is qui incaute lignum percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si ad poenitentiae lamenta conversus in unitate sacramenti, sub fide, spe et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur, eumque exstincti proximus, et cum invenerit, non occidit, quia cum distric
Abbreviated transcription (Latin):
dũ sermo ꝓmit᷑. aĩmꝰ loq̃ntiᷤ inuenit᷑. Labia itaq
sua ds aꝑit: cũ uoluntatẽ suã hominib ꝑ aꝑta
iidicia ostendit. Quasi enim reserato ore loqͥ¬
tͣ: cũ remota obscuritate dispositionis intimȩ.
rennuit occultare qđ uult. Nã uelut clausis
labris sensũ nobis suũ ñ indicat: cũ ꝑ occulta
iudicia cur quid faciat celat Sophar itaq
beatũ iob ut de carnali intellectu redarguat.
seq: ipsũ quantȩ sit benignitatis ostendit. ei
bona optat: quȩ & cũ habent᷑ ignorat diceis.
Atq utinã ds loqueret᷑ tecũ: & aperir& la-¬
bia sua tͥ. Ac si patenter dicat. Imꝑitiȩ tuȩ po¬
tius quã pęnȩ cõpacior: quia sola carnis pru¬
ritatis te spũ uacuũ agnosco. Si enĩ dĩ iudicia
occulta cognosceres: tam ꝓcaces contra illũ
sententias non sonares. Et quia omp̃s ds cũ
ad consideranda nos sua uiditia subleuat.

Expanded text:
 loquentis invenitur. Labia itaque  loquentis invenitur. Labia itaque sua Deus aperit cum voluntatem suam hominibus per aperta judicia ostendit. Quasi enim reserato ore loquitur, cum remota obscuritate dispositionis intimae renuit occultare quod vult. Nam velut clausis labiis sensum nobis suum non indicat, cum per occulta judicia cur quid faciat celat. Sophar itaque beatum Job ut de carnali intellectu redarguat, seque ipsum quantae sit benignitatis ostendat, ei bona optat, quae et cum habentur ignorat, dicens: Atque utinam Deus loqueretur tecum et aperiret labia sua tibi! Ac si patenter dicat: Imperitiae tuae potius quam poenae compatior, quia, sola carnis pruritatis te spiritu vacuum agnosco. Si enim Dei judicia occulta cognosceres, tam procaces contra illum sententias non sonares. Et quia omnipotens Deus cum ad consideranda nos sua judicia sublevat,
Abbreviated transcription (Latin):
re potuit. qͥ ait. si iustificare me uoluero.
os meũ condẽpnabit me as Sed hab&e hoc pra¬
uoꝵ malitia: ut cũ uera in se mala flere re-¬
nuit. fingat aliena. Nam quasi solatio faci-¬
noris utitur: si falsis uocib & uita corripien¬
p̾sentib habent᷑ ostendant. Et quasi fauentes
ꝓspera expetunt ut benigni uideant᷑: unde
& sophar ꝓtinus subicit dicens. Atq utinã¬
Ipse quippe sibi homo loquit᷑: cũ ꝑ hoc qđ
sentit nequaꝗͣ diuinitatis spũ ã carnalis pru¬
dentiȩ intellectu separat᷑. cũ caro sensũ exe¬
rit: & ment̾e quasi ad intelligentiã ꝓuocans
foras mitit. Unde & adhuc petro terrena
sapienti ueritas dicit. Non enim sapis quȩ dĩ
sunt: s quȩ hominũ. Cui tam̃ recta confitenti
đr. caro & sanguis non reuelauit tibi: s pat̃
ms qui in cęlis est. Quid aũ dĩ labia:. nͥ iudicia
euis accipinus & Clausis namq labiis uox pre¬
mit᷑. & sensus tacentis ignoratur: Aꝑtis autẽ¬

Expanded text:
me voluero, os meum condemnabit me ? Sed habet hoc pravorum malitia, ut cum vera in se 339 flere mala renuit, fingat aliena. Nam quasi solatio facinoris utitur, si falsis vocibus et vita corripienpraesentibus habentur ostendant; et quasi faventes prospera expetunt, ut benigni videantur. Unde et Sophar protinus subjicit, dicens: CAPUT--Ipse quippe sibi homo loquitur, cum per hoc quod sentit nequaquam Divinitatis spiritu a carnalis prudentiae intellectu separatur; cum caro sensum exerit, et mentem, quasi ad intelligentiam provocans, foras mittit. Unde et adhuc Petro terrena sapienti Veritas dicit: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum . Cui tamen recta confitenti dicitur: Caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Quid autem Dei labia nisi judicia ejus accipimus? Clausis namque labiis vox premitur, et sensus tacentis ignoratur; apertis aute
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatẽ corporis sentit᷑ etiã pondus caloris:
sic dãpnatis & una est gehenna quȩ afficit᷑: &
tam̃ non una om̃s qualitate cõburit. Quia qđ
hic agit dispar ualitudo corpoꝵ: hoc illic exi¬
bet dispar causa meritoꝵ. Quomͦ gͦ nullus in eẽ
ordo suppliciis dr: in quib ꝓfecto quisq iuxta
quȩ ordinata ꝑ iusticiã ueniunt: ordinata ꝓ¬
culdubio in corde morientiũ non sunt. Ut enĩ¬

Expanded text:
qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, qualitatem corporis sentitur etiam pondus caloris, sic damnatos et una est gehenna, quae afficit, et tamen non una omnes qualitate comburit; quia quod hic agit dispar valetudo corporum, hoc illic exhibet dispar causa meritorum. Quomodo ergo nullus inesse ordo supplicii dicitur in quibus profecto quisque juxta quae ordinata per justitiam veniunt, ordinata procul dubio in corde morientium non sunt. Ut eni
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens dicturũ se messorib eẽ ꝑhiber&. Col¬
ligite ⁊ irania: & ligate ea fasciculos ad cõburen¬
dũ. Si enĩ nullus in suppliciis ordo seruabit᷑:
cur cõburenda ⁊ irania ĩ fasciculis ligantur.Ø
Sed nimirũ fasciculos ad cõburendũ ligare est:
hos qui ȩterno igni tradendi sunt. pares parib
sociare : ut quos similis culpa inquinat. par
etiã pęna constringat: & qui nequaꝗͣ. dispari
iniquitate polluti sunt. nequaꝗͣ dispari torm̃¬
to crucient᷑:. quatinus simul dãpnatio conterat.
quos simul elatio subleuabat: qͦsq non dissimilit̾
dilatauit ambitio. ñ dissimilis afflictio angusta&:
domo patris mausiones multe sunt ꝓ diuersi¬
tate uirtutis: sic dampnatos diuerso supplicio
gehennȩ ignib subicit disparilitas criminis.
Quȩ scilicae gehenna quãuis cunctis una sit:
ñ tam̃ cunctos una eademq qualitate succen¬
dit. Nam sicut uno sole om̃s tangim᷑. nec tam̃
sub eo uno ordine om̃s ȩstuamꝰ: quia iuxta

Expanded text:
eniens dicturum se messoribus esse perhiberet: Colligite primum zizania, et ligate ea in fasciculos ad comburendum . Si enim nullus in suppliciis ordo servabitur, cur comburenda zizania in fasciculis ligantur? Sed nimirum fasciculos ad comburendum ligare est, hos qui aeterno igni tradendi sunt pares paribus sociare, ut quos similis culpa inquinat par etiam poena constringat, et qui nequaquam dispari iniquitate polluti sunt, nequaquam dispari tormento crucientur: quatenus simul damnatio conterat quos simul elatio sublevabat; quosque non dissimiliter dilatavit ambitio, non dissimilis afflictio angustet, domo patris mansiones multae sunt pro diversitate virtutis, sic damnatos diverso supplicio gehennae ignibus subjicit disparilitas criminis; quae scilicet gehenna quamvis cunctis una sit, non tamen cunctos una eademque qualitate succendit. Nam, sicut uno sole omnes tangimur, nec tamen sub eo uno ordine omnes aestuamus, quia juxta
Abbreviated transcription (Latin):
tant. Illi se ꝓtimis ad obedientiã sternunt: isti
ad insamã suȩ defensionis erigunt᷑. Ili correp¬
tionis adiutoriũ uite suȩ patrociniũ deputant.
ꝑ qđ dũ p̃sentis uite culpa corripit᷑. uenturi
iudicis ira temꝑat᷑. Isti cũ se impeti redargu¬
tione conspiciunt: gladiũ ꝑcussionis credunt.
Quia dũ ꝑ correptionis uocẽ culpa detegitur:
p̃sentis głe opinio fedat᷑. Hinc quippe in lau¬
de iusti ꝑ salomonẽ ueritas dicit. Doce iustũ:
& festinabit acciꝑe. Hinc prauoꝵ contumatiã
despicit dicens. Qui erudit derisorẽ: ipse sibi
facit iniuriã. Nam fit plerũq ut cũ correp¬
ta in se mala defendere nequeunt. ex uerecun¬
dia peiores fiant: ac sic in sua defensione suꝑ¬
biant. ut quȩdã uitia contra uitã corripi¬
entis exquirant: & eo se criminosos ñ esti¬
ment. si crimina & aliis imponant. Quȩ
cũ uera inuenire nequeunt fingunt: ut ipsi

Expanded text:
tant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti tant. Illi se protinus ad obedientiam sternunt, isti ad insaniam suae defensionis eriguntur. Illi correptionis adjutorium vitae suae patrocinium deputant, per quod dum praesentis vitae culpa corripitur, venturi judicis ira temperatur; isti cum se impeti redargutione conspiciunt, gladium percussionis credunt, quia dum per correptionis vocem culpa detegitur, praesentis gloriae opinio foedatur. Hinc quippe in laude justi per Salomonem dicit Veritas: Doce justum, et festinabit accipere . Hinc pravorum contumaciam despicit, dicens: Qui erudit derisorem, ipse sibi facit injuriam . Nam fit plerumque ut cum correpta in se mala defendere nequeunt, ex verecundia pejores fiant; ac sic in sua defensione superbiant, ut quaedam vitia contra vitam corripientis exquirant; et eo se criminosos non aestimant, si crimina et aliis imponant. Quae cum vera invenire nequeunt, fingunt, ut ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
aũ praui audire bona pacienter nequeunt: &
cũ uitȩ emendationẽ negligunt. ad uerba se res¬
ponsionis accingunt: aꝑte sophar insinuat qui
mens ut diximus. ueritatis sententias grauiter
tolerat. & silentium pęnã putat: atq om̃e qđ
rectũ dr̃. dedecus suę irrisionis arbitrat᷑. Quia
cũ uera uox prauoꝵ se aurib admoriet: memo¬
riã culpa mord&. Et in redargutione uitioꝵ
quo intus cognitione mens tangit᷑: foris ad
studiũ contradictionis excitat᷑. ferre uocẽ non
ual&: quia tacta in uulnere sui reatus dolet.
Et ꝑ hoc qđ generaliter contra ꝑuersos dicit:
se impeti specialiter suspicat᷑. Qđ enim uitus
egisse se meminit: audire foris erubescit. Un¬
de mox se ad defensionẽ p̾parat: ut reatus sui
uerecundiam. ꝑ uerba praue refutationis tegat.
Sicut enm recti de quibusdã quȩ ab eis ñ recte
gesta st̃. correptionis uocẽ ministeriũ caritatis
ȩstimant: sic ꝑuersi contumeliã derisionis pu¬

Expanded text:
autem pravi audire bona patienter nequeunt, et cum vitae emendationem negligunt, ad verba se responsionis accingunt, aperte Sophar insinuat, quimens, ut diximus, veritatis sententias graviter tolerat, et silentium poenam putat atque omne quod rectum dicitur dedecus suae irrisionis arbitratur, quia cum vera vox pravorum se auribus admovet, memoriam culpa mordet, et in redargutione vitiorum quo intus cognitione mens tangitur, foras ad studium contradictionis excitatur. Ferre vocem non valet, quia tacta in vulnere sui reatus dolet, et per hoc quod generaliter contra perversos dicitur, se impeti specialiter suspicatur. Quod enim intus egisse se meminit, audire foris erubescit. Unde mox se ad defensionem praeparat, ut reatus sui verecundiam per verba pravae refutationis tegat. Sicut enim recti de quibusdam quae ab eis non recte gesta sunt correptionis vocem, ministerium charitatis aestimant, sic perversi contumeliam derisionis pu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑum. Fulgor quippe meridianus in uesꝑe est.
uirtutis renouatio in tẽptatione: ut repen¬
tino caritatis feruore mens uigeat. quȩ iãiãq
lumen sibi gr̃ę occubuisse formidabat. Qđ
adhuc sophar subtilius aꝑit: cũ subiungit.¬

Expanded text:
Fulgor quippe meridianus in vespere est virtutis renovatio in tentatione, ut repentino charitatis fervore mens vigeat, quae jamjamque lumen sibi gratiae occubuisse formidabat. Quod adhuc Sophar subtilius aperit, cum subjungit
Abbreviated transcription (Latin):
dulitatẽ quęrit: nisi qđ coartari in suis cogi¬
tationib terrã cũ mari deprehenderat: qui
& exorare certus iam ꝑ fidẽ ceꝑat. & adhuc
incertus undas ꝑfidię ex incredulitate tolerabat:
ut cũ mens iã surgere ad rectitudinẽ ceꝑit. pra-¬
uitatis suȩ reliquiis impugnet᷑: quatinus ipsa
hȩc impugnatio aut resistentẽ exerceat: aui
delectationib seductam frangat. Recte itaq
nunc dr̃. Si subuerterit omĩa uel in unũ coar¬
tauerit:. quis contradic& ei: Uel quis dicere
ei potest᷑: cur ita facis  Quia nimirũ diuinũ
iudicium nec aduersitate ual& uminui. nec
inquisitione cognosci: cum uel uirtutes quas
tribuerat subtrahit: uel has omnino ñ adimens.
uitioꝵ concuti impugnatione ꝑmittit. Sepe
namq in elationẽ corattollit᷑. cũ letis successib
in uirtute roborat᷑. Sed dũ latentes motus au¬
datiȩ in cogitatione conditor conspicit᷑: se sibi

Expanded text:
dulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogidulitatem quaerit, nisi quod coarctari in suis cogitationibus terram cum mari deprehenderat, qui et exorare certus jam per fidem coeperat, et adhuc incertus undas perfidiae ex incredulitate tolerabat? ut cum mens jam surgere ad rectitudinem coeperit, pravitatis suae reliquiis impugnetur; quatenus haec ipsa impugnatio, aut resistentem exerceat, aut delectationibus seductam frangat. Recte itaque nunc dicitur: Si subverterit omnia, vel in unum coarctaverit, quis contradicet ei? vel quis dicere ei potest: Cur ita facis? quia nimirum divinum judicium nec adversitate valet imminui, nec inquisitione cognosci, cum vel virtutes quas tribuerat subtrahit, vel has omnino non adimens, vitiorum concuti impugnatione permittit. Saepe namque in elationem in virtute roboratur: sed dum latentes motus audaciae in cogitatione conditor conspicit, se sibi
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ iam lumen acceꝑat: & tam̃ adhuc tenebras
de carne tolerabat. Suꝑ se uiderat qđ letus ap¬
peter& : sĩ se cernebat qđ metuens doleret. Iã
cȩlestis patriȩ lux irradiauerat: & adhuctẽptati¬
onis obscuritas animũ confundebat. Cũ cęlo
gͦ infernũ ꝑtulit: quia & illuminatũ securitas
erexit: & temptatũ gemitus strauit. & sepe
ex parte aliquantula in dubietate contabescat.:
quatinus & certa se ã uisibilib eleu&t & ex qui¬
busdã sese incerta ꝑturb&. Nam plerũq ad
ȩterna appetenda se erigit: & subortis cogitati-¬
onũ stimulis agitata. sibim& ipsa contradicit.
ex aliquantula mutabilitate ꝑfidiȩ aura dubi¬
etatis uersat. An non in suo pectore coartari
terrã mareq cognouerat: qui & ꝑ fidẽ sperans.
ꝯ & ꝑ infidelitatem fluctuans dicebat: credo
dñe. adiuua incredulitatẽ meã: Quid itaq est
qđ se & credere asserit. & adiuuari in se incre¬

Expanded text:
mae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras mae jam lumen acceperat, et tamen adhuc tenebras de carne tolerabat? Super se viderat quod laetus appeteret, in se cernebat quod metuens doleret. Jam coelestis patriae lux irradiaverat, sed adhuc tentationis obscuritas animum confundebat. Cum coelo ergo infernum pertulit, quia et illuminatum securitas erexit, et tentatum gemitus stravit. 18. Terex parte aliquantula in dubietate contabescat; quatenus et certa se a visibilibus elevet, et ex quibusdam sese incerta perturbet. Nam plerumque ad aeterna appetenda se erigit, et subortis cogitationum stimulis agitata, sibimet ipsa contradicit. ex aliquantula 348 mutabilitate perfidiae aura dubietatis versat. An non in suo pectore coarctari terram mareque cognoverat, qui et per fidem sperans, et per infidelitatem fluctuans, dicebat: Credo, Domine, adjuva incredulitatem meam ? Quid itaque est, quod et se credere asserit, et adjuvari in se incre