comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tissimo loq̃ndi modo qͦ a parte
totum intelligitur. inueniamus
extremũ diem parascenes qͦ cru¬
cifixus & sepultus ẽ dñs: & ex ip¬
sa extrema parte. totũ diem cum
sua nocte qui iam ꝑactus fuerat
Accipiamus medium uͦ id ẽ sab¬
bati diem ñ a parte s integre to¬
tum:. terciũ rursus a parte sua
pͥma id ẽ a nocte totum cũ suo di¬
urno temꝑe. ac sic erit tͥduum:
quẽadmodum illi octo dies pꝰt
quos ascendit in montẽ. quorũ
medios integros attendens maa
cetera uideamus: quȩ madmođu
matheo congruant. Lucas enim
aꝑtissime duos angłos dicit uisos
fiussea mulierib quȩ uenerunt
ad monumentũ. Quoꝵ singłos
intellexeramꝰ cõmemoratos adu¬
obus: unũ a matheo. id ẽ illũ qui
extra monum̃tum sedebat in lapi¬
de: alt̾m a marco. id est illum qui
intra monumentũ sedebat a dex

Expanded text:
tissimo loquendi modo, quo a parte tissimo loquendi modo, quo a parte totum intellegitur, inueniamus extremum diem tempus parasceues, quo crucifixus et sepultus est dominus, et ex ipsa extrema parte totum diem cum sua nocte, qui iam peractus fuerat, accipiamus, medium uero, id est sabbati diem, non a parte, sed integre totum, tertium rursus a parte sua prima, id est a nocte totum cum suo diurno tempore, ac sic erit triduum, quemadmodum illi octo dies, post quos ascendit in montem. quorum medios integros attendentes Macetera uideamus, quemadmodum Mattheo congruant. Lucas enim apertissime duos angelos dicit uisos fuisse a mulieribus, quae uenerunt ad monumentum, quorum singulos intellexeramus commemoratos a duobus, unum a Mattheo, id est illum qui extra monumentum sedebat in lapide, alterum a Marco, id est illum qui intra monumentum sedebat a dex
Abbreviated transcription (Latin):
enim uiuat. quod quid̃a angustiis¬
bis coartati. & istum locutionis mo¬
dumid ẽ a parte totũ in sanctarũ
scͥpturarũ soluendis questionib
plurimũ ualere nescientes. noctẽ
uoluerunt annumexare tres illas
horas. a sexta usq ad nonã quib
sol obscuratus est. & diem tres horiꝰ
alias. quib it̃m terris ẽ redditus.
id ẽ a nona usq ad eius occasum.a
Sequitur enĩ nox futuri sãbbati. qua
cũ suo die consumpta: erunt iã duȩ
noctes & duo dies. Porro autẽ post
sabbatum sequit᷑ nox pͥmȩ sabba¬
ti:. id ẽ illucescentis diei dñici: in
oua tunc dñs resurcexit. Erunt gͦ
Due noctes & duo dies. Et una
nox etiam si tota posset intelligi
nec sic ostenderemuis. qd̃ illud di¬
luculum pars eiꝰ extrema sit Qua¬
ꝓpter nec armumeratis illis sex
horis. quarũ tͥb sol contenebra¬
tus ẽ & trib luxit: constabit ra¬
tio triũ dierum & triũ noctium.
Restat gͦ ut illo scͥpturarũ usita¬

Expanded text:
enim iuuat, quod quidam his angustienim iuuat, quod quidam his angustiis coartati et istum locutionis modum, id est a parte totum, in sanctarum scripturarum soluendis quaestionibus plurimum ualere nescientes noctem uoluerunt adnumerare tres illas horas a sexta usque nonam, quibus sol obscuratus est, et diem tres horas alias, quibus iterum terris est redditus, id est a nona usque ad eius occasum? sequitur enim nox futuri sabbati. qua cum suo die conputata erunt iam duae noctes et duo dies; porro autem post sabbatum sequitur nox primae sabbati, id est inlucescentis diei dominici, in qua tunc dominus resurrexit; erunt ergo duae noctes et duo dies et una nox, etiamsi tota posset intellegi, nec ostenderemus, quod illud diluculum pars eius extrema sit; quapropter nec adnumeratis illis sex horis, quarum tribus sol contenebratus est et tribus eluxit, constabit ratio trium dierum et trium noctium. restat ergo. ut illo scripturarum usita
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ noctis extrema: ea ꝓculdubio
nocte uenerunt. Uesꝑȩ autẽ qͤͦ
lucescit in pͥma sabbati: ñ potest
nͥ tota ipsa nox intelligi. E o gͥ ue
sꝑe uenerunt: quȩ ipsa nocte ue¬
nerunt Ipsa autẽ nocte uenerũt:
quȩ noctis iplius qͣmius extͤma
parte uenerunt. Nam & ipsum
triduũ quo dñs mortuus ẽ. & re¬
surrexit. nͥ isto loquendi mͦ quo
a parte totum dici solet. rec̃te intel¬
ligi ñ potest. Ipse quippe ait. Si¬
cut enim fuit ionas in uentre ceti
trib dieb & tribus noctibus. sic
erit et filius hominis in corde ter¬
rȩ tͥbus dieb & trib noctibus. Cõ¬
putant᷑ autem tempora siue ex oͦ
tradidit sp̃m. siue ex qͦ sepulius
ẽ: & ñ occurrit ad liquidum. nisi
medium diem hoc ẽ sabbatũ totũ
diem accipiamus. id est cũ sua no¬
cte: illos autẽ qui eum in medio
posuerunt id est parasceuen. & pͥ¬
mã sabbati quẽ diem dñicũ dicimꝰ.
ã parte totum intelligamꝰ. Quid

Expanded text:
ejus noctis extrema, ea procul dubio ejus noctis extrema, ea procul dubio nocte venerunt. Vespere autem quae lucescit in primam sabbati, non potest nisi tota ipsa nox intelligi: eo igitur vespere venerunt, quae ipsa nocte venerunt; ipsa autem nocte venerunt, quae noctis ipsius quamvis extrema parte venerunt. 66. Nam et ipsum triduum, quo Dominus mortuus est et resurrexit, nia parte totum dici solet, recte intellegi non potest. ipse quippe ait: sicut enim Iona fuit in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit et filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. conputantur autem tempora, siue ex quo tradidit spiritum, siue ex quo sepultus est, et non occurrit ad liquidum, nisi medium diem, hoc est sabbatum totum diem accipiamus, id est cum sua nocte, illos autem qui eum in medio posuerunt, id est parasceuen et primam sabbati, quem diem dominicum dicimus, a parte totum intellegamus. quid
Abbreviated transcription (Latin):
sequitur diem sabbati. Quod ip¬
sa uerba eius satis indicant. Sic
enimait. Uesꝑe autem sabb̃i.
quȩ lucescit in primã sabbati.
Ouod fieri ñ potest. si tantũmͦ pri¬
mam noctis particuła. id est so¬
lum iiciũ noctis intellexerimus
dicto uesꝑe significatã. Neq e¬
nim ipsum initium lucescit in
pͥmam sabbati: s ipsa nox quȩ
luce incipit terminari. Nam der¬
minus primȩ partis noctis: scdȩ
partis initium est. Lux autẽ. ter¬
minis tocius noctis est. Unde ñ
potest dici uesper lucescens in pͥ¬
ma sabbati: nͥ nomine lesperi
nox ipsa intelligatur quã lux
derminat. Et usitatus loq̃nli
noctem significauit. cuiꝰ extremũ
ẽ diluculum: diluculo enĩuene¬
runt illȩ mulieres ad monumen¬
tũ. ac ꝑ hoc ea nocte uenerunt ꝗͣ
significata ẽ nomine uesꝑi. Tota
enim significata ẽ eonomine ut
dixi: & ideo quacũq eiꝰ noctis pdr¬
te uenissent: ea utiq nocte uenis¬
sent.Cum enĩ uenerunt parte

Expanded text:
sequitur diem sabbati. quod ipsequitur diem sabbati. quod ipsa uerba eius satis indicant. sic enim ait: uespere autem sabbati. quae lucescit in primam sabbati, quod fieri non potest. si tantum modo primam noctis particulam, id est solum initium noctis, intelldicto vespere significatam; neque enim ipsum initium lucescit in primam sabbati, sed ipsa nox quae luce incipit terminari. Nam terminus primae partis noctis, secundae partis initium est; lux autem terminus totius noctis est: unde non potest dici vesper lucescens in primam sabbati, nisi nomine vesperi nox ipsa intelligatur quam lux terminat. Et usitatus loquendire ergo noctem significavit, cujus extremum est diluculum. Diluculo enim venerunt illae mulieres ad monumentum; ac per hoc ea nocte venerunt, quae significata est nomine vesperi. Tota enim significata est eo nomine, ut dixi; et ideo quacumque ejus noctis parte venissent, ea utique nocte venissent: cum ergo venerunt parte
Abbreviated transcription (Latin):
nichil intelligamus aluid a marco
appellatum mane. nͥ quod lucas aꝑ¬
pellauit diluculo e hoc ualde ma¬
ne qd̾ ille diluculo: & quod iobes
mane cum adhuc tenebre eẽnt. so¬
le autẽ oriente. id est ortu suo iam
celum illuminare incipiente.
Quom᷑ gͦ his tribus congruat ma¬
theus. qui nec diluculo nec mane.
s uesꝑe ait sabbati quȩ lucescit
in pͥmam sabbati. attentiꝰ indagã¬
dum est. A parte quippe prima
noctis. quod ẽ uesper. ipsam nocdẽ
uoluit significare matheus cuiꝰ
noctis fine uenerunt mulieres ad
monum̃tum. Ea uͦ causa intelligi¬
tur eandem noctem sic appellasse
quia iam a uesꝑe licebat afferre
aromata: tr̃asacto utiq sabbato.
E rigo qm sabbato impediebantur.
ut ñ ante facerent. ab eo tempore
nominauit noctem ex qͦ eis licere
cepit ut facerent quocũq uellent
tempore eiusdem noctis. Sic itaq
dictum ẽ uesꝑe sabbati. acsi dicere¬
tur nocte sabbati id ẽ nocte quȩ

Expanded text:
nihil aliud intellegamus a Marco nihil aliud intellegamus a Marco appellatum \'mane\' nisi quod Lucas appellauit diluculum et hoc ualde mane quod ille ualde diluculo et quod Iohannes mane cum adhuc tenebrae essent, sole autem oriente, id est ortu suo iam caelum inluminare incipiente? quomodo ergo his tribus congruat Mattheus, qui nec \'diluculo\' nec \'mane\'. sed uespere ait sabbati, quae lucescit in primam sabbati, attentius indagandum est. a parte quippe prima noctis, quod est uespere, ipsam noctem uoluit significare Mattheus, cuius noctis fine uenerunt mulieres ad monumentum. ea uero causa intellegitur eandem noctem sic appellasse, quia iam uespere licebat adferre aromata transacto utique sabbato. ergo, quoniam sabbato inpediebantur, ut non ante facerent, ab eo tempore nominauit noctem, ex quo eis licere coepit, ut facerent, quocumque uellent tempore eiusdem noctis. sic itaque dictum est uespere sabbati, ac si diceretur \'nocte sabbati\\ id est nocte, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uicintate. Eius enim est ille ful¬
gor qͥ nomine aurore appellari so¬
let. Ideo ñ repugnat illi qui at
cum adhuc tenebrȩ ẽẽnt. Die qͥp¬
pe surgente. aliquȩ reliqͥe tenebra¬
rum tantomagis extenuant᷑. qͣn¬
tomagis oritur lux. Nec sic acci¬
piendum ẽ qd̾ ait & ualde mane.
tanqͣm sol ipse iam uideretur suꝑ
terras. s potius sic. ut dicere solemꝰ
eis. quib uolumus significare tẽ¬
perius aliquid faciendum. Cum
enĩ dixerimus mane. ne putent
iam sole suꝑ terram conspicuo noᷤ
dicere: ad hoc plerumq addimꝰ
ualde mane. ut illud quod etiã
albescente uocat᷑ intelligant qͣm¬
quã & hoc usitatũ sit ut post gal¬
licantũ sepe repetitum. cũ coniectare
homines ceꝑint diem iam ꝓpinqͣre :
dicant iammane ẽ: & cum post hoc
uerbum attenderint. & iamoriente.
id est iam de proximo adueniente
in has partes sole. celum rubescere
uel albescere uiderint. addant qui
derest dum siue illo siue isto modo.

Expanded text:
uicinitate; eius enim est ille fuluicinitate; eius enim est ille fulgor, qui nomine aurorae appellari solet. ideo non repugnat illi qui ait: cum adhuc tenebrae essent. die quippe surgente aliquae reliquiae tenebrarum tanto magis extenuantur, quanto magis oritur lux. nec sic accipiendum est quod ait: ualde mane, tamquam sol ipse iam uideretur super terras, sed potius sicut dicere solemus eis quibus uolumus significare temperius aliquid faciendum. cum enim dixerimus \'mane\', ne putent iam sole supra terram conspicuo nos dicere, ad hoc plerumque addimus \'ualde mane\', ut illud quod etiam albescente uocatur intellegant, quamquam et hoc usitatum sit, ut post galli cantum saepe repetitum, cum coniectare homines coeperint diem iam propinquare, dicant \'iam mane est\', et cum post hoc uerbum attenderint ac iam oriente, id est iam de proximo ueniente in has partes sole caelum rubescere uel albescere uiderint, addant qui terest, dum siue illo siue isto modo
Abbreviated transcription (Latin):
memorat: ñ repugnat timori de
quo marcus dicit. Debuimꝰ enim
utrũq in illarũ animo factũ intel¬
ligere: etiamsi ipse matħs de ti¬
more ñ diceret. Cum uͦ & ipse di¬
cat. exierunt cito de monum̃to cũ
timore & gaudio magno: nichil
ex hac re questionis remanere per¬
mittit. De hora quoq ipsa qu̾a
uenerunt mulieres ad monumen¬
tum: ñ contemnenda exorit᷑ que¬
stio. Cum enĩ matħs dicat uesꝑe
autẽ sabbati quȩ lucescit in pͥma
sabhati uenit maria magdalene.
& alia maria uidere sepulchrum:
qͥd ẽ quod dicit marcus. ualde ma¬
ne una sabbatorũ ueniunt ad mo¬
numentũ. oriente iam sole.  In qͦ
qͥdem. a cet̾ĩs duob. id est luca et
ioh̃e ñ discrepat. Quod enĩ dicit
lucas ualde diluculo. & ioes ma¬
ne cum adhuc tenebrȩ eẽnt. hoc
intelligitur marcus dicere ualde
mane oriente iam sole. id est cũ oȩ¬
lum ab orientis parte iam albesce¬
ret. qd̾ ñ fit utiq nͥ solis orientis

Expanded text:
memorat, non repugnat timori de memorat, non repugnat timori de quo Marcus dicit: debuimus enim utrumque in illarum animo factum intelligere, etiamsi ipse Matthaeus de timore non diceret; cum vero et ipse dicat, Exierunt cito de monumento cum timore et gaudio magno, nihil ex hac re quaestionis remanere permittit. 65. De hora quoque ipsa qua venerunt mulieres ad monumentum, non contemnenda exoritur quaestio. Cum enim Matthaeus dicat, Vespere autem sabbati, quae lucescit in primam sabbati, venit Maria Magddere sepulchrum, quid est, quod dicit Marcus: et ualde mane una sabbatorum ueniunt ad monumentum oriente iam sole? in quo quidem a ceteris duobus, id est Luca et Iohanne, non discrepat. quod enim dicit Lucas: ualde diluculo, et Iohannes: mane cum adhuc tenebrae essent, hoc intellegitur Marcus dicere: ualde mane oriente iam sole, id est cum caelum ab orientis parte iam albesceret, quod non fit utique nisi solis orientis
Abbreviated transcription (Latin):
marcus autẽ loquit᷑ sedentem
a dexitis a qͦ talia similiter audie¬
runt. aut certe in monumentum
intrantes. in aliqua septa maceriȩ
debemus accipere: qua cõmunitũ
locum tc̃ fuisse credibile ẽ. in alioͦ
spacio ante petram qua excisa locꝰ
factus fuerat sepulture. ut ipsum
uiderint in eodem spacio sedentẽ
in dextris. quem dicit matħs se¬
Dentẽ suꝑ lapidem. quẽ terrȩ mo¬
tu ab ostio monum̃ti reuoluerat᷑:
id ẽ a loco sepulchri qd̃ effossũ erat
in petra. Idem queri potest. quem¬
admodum marcus dicat. at illȩ
exeuntes fugerunt de monum̃to.
inuaserat enĩ eas tremor & pauor.
& nemini quicꝗͣ dixerunt. time
exierunt cito de monum̃to cũ timo¬
re &e gaudio magno. currentes ñci¬
are discipłis eiꝰ: nisi intelligamus.
ipsoꝵ angłorũ nemini ausas fuis¬
se aliquid dicere. id ẽ respondere ad
ea que ab illis audierant: aut cer¬
te custodib quos iacentes uideẽt.
Nam illud gaudiũ qd matheus cõ¬

Expanded text:
Marcus autem loquitur, sedentem Marcus autem loquitur, sedentem a dextris, a quo talia similiter audierunt. aut certe intrantes in monumentum in aliqua saepta maceriae debemus accipere, qua communitum locum tunc fuisse credibile est in aliquo spatio ante petram, qua excisa locus factus fuerat sepulturae, ut ipsum uiderint in eodem spatio sedentem a dextris, quem dicit Mattheus sedentem super lapidem, quem terrae motu ab ostio monumenti reuoluerat, id est a loco sepulchri, quod effossum erat in petra. Item quaeri potest, quemadmodum Marcus dicat: at illae. exeuntes fugerunt de monumento, inuaserat enim eas tremor et pauor, et nemini quicquam dixeruexierunt cito de monumento cum timore et gaudio magno, currentes nuntiare discipulis ejus: nisi intelligamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, id est, respondere ad ea quae ab illis audierant, aut certe custodibus quos jacentes viderunt. Nam illud gaudium quod Matthaeus com
Abbreviated transcription (Latin):
Et cito euntes dicite discipłis eiꝰ qͥa
surrexit: & ecce p̃cedit uos in gali¬
leam. Ibi eũ uidebitis: ecce dixi uo¬
bis. Huic marcus consonat.Sed
potest mouere quomͦ scdm mathe¬
um angłs suꝑ lapidem sedebat.
reuolutum a monum̃to: marcus
enĩ introeuntes eas in monum̃tũ.
dicit uidisse iuuenẽ sedentẽ in de¬
xtris cooꝑtum stola candida. et
obstupusse. nͥ intelligamꝰ aut ma¬
tħm tacuisse de illo angło quẽ in¬
trantes uiderunt:. marcũ uͦ de illo
tacuisse quẽ foris uiderunt seden¬
tem suꝑ lapidem: ut duos uiderint.
& aduob singillatim audierint.
quȩ dixerunt angłi de iħii. pͥus
ab illoquẽ foris iuiderunt sedentẽ
suꝑ lapidem: deinde ab illo quẽ
uiderunt intrantes in monum̃tũ
sedentem in dextris: qͦ ut intrareit.
illius qui foris secdebat uerbis ex¬
hortatȩ sunt dicentis. uenite & ui¬
dete locum ubi positus erat dñs:
qͦ uenientes ut dictũ est & intran¬
tes. uiderunt eũ de qͦ matbs tacet.

Expanded text:
euntes dicite discipulis eius quia surrexit et ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis. ecce dixi uobis. huic Marcus consonat. sed potest mouere, quomodo secundum Mattheum angelus super lapidem sedebat reuolutum a monumento — Marcus enim introeuntes eas in monumentum dicit uidisse iuuenem sedentem in dextris coopertum stola candida et obstipuisse — nisi intellegamus aut Mattheum tacuisse de illo angelo, quem intrantes uiderunt, Marcum uero de illo tacuisse, quem foris uiderunt sedentem super lapidem, ut duos uiderint et a duobus singillatim audierint quae dixerunt angeli de Iesu, prius ab illo quem foris uiderunt sedentem super lapidem, deinde ab illo quem uiderunt intrantes in monumentum sedentem a dextris, quo ut intrarent illius qui foris sedebat uerbis exhortatae sunt dicentis: uenite et uidete locum, ubi positus erat dominus, quo uenientes, ut dictum est, et intrantes uiderunt eum, de quo Mattheus tacet,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ eos custodes dederat: & illos ac¬
cepta pecunia fecisse sicut erant
Docti diuulgatũq ẽe uerbum is¬
tud apud iudeos. usq in hodier
rectionẽ quemadmodu apparu¬
erit dñs discipłis considerandu
est. ñ solum ut elucescat etiam
ex hac re conuenientia qiratuor
eugłistarum: uerũ etiam ut cum
paulo apło consonent. qui de hac
re in pͥma ad corinthios epłaita
loqͥtur. Tradidi eni uobis in pri¬
mis qd & accepi: quia xp̃c mortu¬
us ẽ propeceatis nr̃is scđm scrip¬
turas: & quia sepultus ẽ & quia

Expanded text:
qui eos custodes dederat. et illos acqui eos custodes dederat. et illos accepta pecunia fecisse. sicut erant edocti, diuulgatumque esse uerbum istud aput Iudaeos usque in hodierrectionem quemadmodum apparuerit dominus discipulis considerandum eat, non solum ut elucescat etiam ex hac re conuenientia quattuor euangelistarum, uerum etiam ut cum Paulo apostolo consonent, qui de hac re in prima ad Corinthios epistula ita loquitur: tradidi enim uobis in primis quod et accepi, quia Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum scripturas, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ credebant illis. His & marcus
attestatur. Nam postea qͣm cõme¬
morauit eas trem̃tes & pauentes
exisse a monum̃to & nemini qͥcꝗͣ
dixisse: aduinxit. qd̾ resurgens do¬
minus apparuerit mane pͥma sab¬
bati pͥmo mariȩ magilalene de
qua eiecerat septem demonia: &
quia illa uadens nunciauit his
qui cum eo fuerant lugentib et
sentibus: & qͥa illi audientes qd̾
uiueret. et uisus ẽẽt ab ea ñ cr̃e¬
diderunt. Sane matħs etiã illud
inseruit. abscedentib mulieribus
que illa om̃ia uiderant & audierãt
uenisse etiam quosdam in cuuta¬
tem de illis custodib qͥ iacuerant
uelut mortin & nunciasse pͥncipi¬
bus sacerdotũ om̃ia que facta erait̃.
hoc est que etiam illi sentire potu¬
erunt. illos uͦ congregatos cum se¬
niorib consilio accepto pecuniã
copiosam dedisse militib ut dice¬
rent quod discipłi uenissent. eũq
furatieẽnt illis dormientib polli¬
centes etiam securitatem a p̃side

Expanded text:
et non credebant illis. his et Marcus et non credebant illis. his et Marcus adtestatur. nam posteaquam commemorauit eas trementes et pauentes exisse a monumento et nemini quicquam dixisse, adiunxit, quod resurgens dominus apparuerit mane prima sabbati primo Mariae Magdalenae, de qua eiecerat septem demonia, et quia illa uadens nuntiauit his qui cum eo fuerant lugentibus et flentibus, et quia illi audientes. quod uiueret et uisus esset ab ea. non crediderunt. sane Mattheus etiam illud inseruit abscedentibus mulieribus. quae illa omnia uiderant et audierant. uenisse etiam quosdam in ciuitatem de illis custodibus, qui iacuerant uelut mortui. et nuntiasse principibus sacerdotum omnia quae facta erant, hoc est quae etiam illi sentire potuerunt, illos uero congregatos cum senioribus consilio accepto pecuniam copiosam dedisse militibus, ut dicerent, quod discipuli eius uenissent eumque furati essent illis dormientibus. pollicentes etiam securitatem a praeside,
Abbreviated transcription (Latin):
egressa ẽ a monum̃to. hoc ẽ ab illo
loco ubi erat orti spaciũ ante lapi
dem effossum: & cum illa aliȩ quas
scdm marcũ inuaserat tremor&e pa¬
uor: & nemini quicqͣm dicebant.
Tunc iam scd̾m matheũ: ecce iħc oc¬
currit illis dicens. Auete. Ille autẽ
accesserunt & denuerunt pedes eiꝰ:
& adorauerunt eum. Sic enĩ colli¬
gimus & angłorum allocutionem
bis numero eas habuisse uenienteᷤᷤ
ad monum̃tum. & ipsius dñi. se¬
mel scilicet illic qnͣdo maria orto¬
lanũ eum putauit: & nc̃ it̾m cum
eis occurrit in uia: ut eas ipsa repe¬
ticione firmaret. atq a timore recre¬
aret. Tunc gͦ ait illis. Nolite timere.
Ite nunciate fr̃ib meis ut eant in
galileam: ibi me uidebunt. Uenit
gͦ maria magdalene amñcians dis¬
cipulis. quia udit dñm. & hȩc ei
dixit. Non solum ipsa s & aliȩ.
quas lucas commemorat. que ñci¬
auerunt hȩc discipłis undecim &
ceteris om̃ib. Et uisa sunt ante
illos sicut deliram̃tum uerba ista.

Expanded text:
egressa est a monumento, hoc est ab illo loco ubi erat horti spatium andem effossum, et cum illa aliae, quas secundum Marcum inuaserat tremor et pauor, et nemini quicquam dicebant. tunc iam secundum Mattheum ecce Iesus occurrit illis dicens: hauete. illae autem accesserunt et tenuerunt pedes eius et adorauerunt eum. sic enim colligimus et angelorum allocutionem bis numero eas habuisse uenientes ad monumentum et ipsius domini. semel scilicet illic, quando Maria hortulanum putauit, et nunc iterum, cum eis occurrit in uia, ut eas ipsa repetitione firmaret adque a timore recrearet. tunc ergo ait illis: nolite timere, ite, nuntiate fratribus meis, ut eant in Galilaeam; ibi me uidebunt. uenit ergo Maria Magdalene adnuntians discipulis. quia uidit dominum et haec ei dixit, non solum ipsa, sed et aliae, quas Lucas commemorat, quae nuntiauerunt haec discipulis undecim et ceteris omnibus. et uis a sunt ante illos sicut deliramentum uerba ista,
Abbreviated transcription (Latin):
tos cum illo. anteqͣm agnoscerent
eum: tanqͣm mulieres nichil se
aliuid quã angłos uidisse ñ eraue¬
rint. qͥ dicebant eũ uiuere. Ita enĩ
narrat. Ecce duo ex illis ibant ipsa
die in castellum. quod erat in spaci¬
o stadiorũ sexaginta ab iherłm no¬
mine emaus. & ipsi loquebantur

Expanded text:
tos cum illo, antequam agnoscerent tos cum illo, antequam agnoscerent eum. tamquam mulieres nihil se aliud quam angelos uidisse nuntiauerint, qui dicebant eum uiuere. ita enim narrat: ecce duo ex ipsis ibant ipsa die in castellum, quod erat in spatio stadiorum sexaginta ab Hierusalem, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ras: & quia apparuit cephȩ & po¬
stea undecim: deinde aꝑparuit
plusqͣm qͥngentis fr̃ib simuł. ex
quibus plures manent usq ad¬
hiic: qͥdam autem dormierunt.
Postea apparuit iacobo. demde apo¬
stolis omnib. Nouissimo autem
omniũ quasi abortiuoᷤ. uisus est
&e michi. Hunc autẽ ordinẽ nuliꝰ
engłistarum tenuit. Unde consi¬
derandum ẽ uttũ ordo quẽ illi te¬
nuerunt huic ñ aduerset᷑. Nam
nec ille om̃ia: nec isti om̃ia dixer̃t
Que autẽ dixerunt om̃s: utrũ nicħ
inter se repugnent tantũ uiden¬
dum ẽ. lucas eñĩ solus quatuor
engłistarum. ñ dicit a mulierib
uisum dñm: s tantũmͦ angłos.
MNatheus autẽ dicit qd̃ eis occurre¬
rit redermtib a monum̃to. Mar¬
cus quoq dicit pͥmouisum ẽẽ
mariȩ magdalenȩ sicut & ioħes:
s quomͦ ei sit uisus ñ dicit. quõd
explicatur ab ioħe. Lucas autem
ñ solum tacet ut dixi eũ apparu¬
isse mulierib. s etiam duos qͦꝵ
fuit unꝰ cleophas talia dicit locu¬

Expanded text:
s dicit: Apparuit Cephae, postea undecim. Deinde apparuit plus quam quingentis fratribus simul, ex quibus plures manent usque adhuc, quidam autem dormierunt; postea apparuit Iacobo, deinde apostolis omnibus; nouissimo autem omnium quasi abortiuo apparuit et mihi. hunc autem ordinem nullus euangelistarum tenuit. unde considerandum est, utrum ordo, quem illi tenuerunt, huic non aduersetur. nam nec ille omnia nec isti omnia dixerunt. quae autem dixerunt omnes utrum nihil inter se repugnent, tantum uidendum est. Lucas enim solus quattuor euangelistarum non dicit a mulieribus uisum dominum. sed tantum modo angelos. Mattheus autem dicit, quod eis occurrerit redeuntibus a monumento. Marcus quoque dicit primo uisum esse Mariae Magdalenae, sicut et Iohannes; sed quomodo ei sit uisus, non dicit. quod explicatur a Iohanne. Lucas autem non solum tacet. ut dixi, eum apparuisse mulieribus, sed etiam duos, quorum fuit unus Cleopas, talia dicit locu
Abbreviated transcription (Latin):
crediderunt. cum lucas dicat qđ
Duri autẽ ñ eluceat p̃termisisse mar¬
cũ que lucas narrando explicauit:
hoc ẽ que cum illis locutus fuerit
eũ in fractione panis agnouerint.
qͣnqͥdem mox ut dixit. eis appa¬
riusse dñm in alia effigie euntib
in uillam. continuo comunxit.
& illi euntes ñciauerunt cȩteris.
nec illis crediderunt. quasi pos¬
sent nunciare quẽ ñ agnouerant:
aut possent agnoscere quib alia
effigies eiꝰ apparuerat᷑: Quomͦ gͦ
eũ agnouerint ut nunciare pos-¬
sint: marcus sine dubio p̃termisit.
Quod ideo memoriȩ comiñdandu
ẽ ut assuescamus adũtere engłi¬
starum morẽ. ita p̃termittentiũ
que ñ cõmemorant. & coniungen¬
tium que cõmemorant: ut eis qͥ
usum in hac consideratione non
habent ñ aliunde maxime error
oriatur. qͦ putent eos ñ sͥ congru¬
ere. Lucas ergo seqͥtur. & dicit. Dũ
hȩc autẽ locuntur. iħc stetit in
medio eorũ: & dicit eis: Pax uobis.

Expanded text:
crediderunt, cum Lucas dicat, quod crediderunt, cum Lucas dicat, quod cui autem non eluceat praetermisisse Marcum quae Lucas narrando explicauit, hoc est quae cum illis locutus fuerit eum in fractione panis agnouerint? quando quidem mox ut dixit eis apparuisse in alia effigie euntibus in uillam continuo coniunxit: et illi euntes nuntiauerunt ceteris nec illis crediderunt, quasi possent nuntiare quem non agnouerant aut possent agnoscere quibus alia effigies eius apparuerat. quomodo ergo eum agnouerunt, ut nuntiare possent, Marcus sine dubio praetermisit. quod ideo memoriae commendandum est, ut adsuescamus aduertere euangelistarum morem ita praetermittentium quae non commemorant et coniungentium quae commemorant, ut eis qui usum in hac consideratione non habent non aliunde maxime error oriatur, quo putent eos non sibi congruere. Lucas ergo sequitur et dicit: dum haec autem locuntur, Iesus stetit in medio eorum et dicit eis: pax uobis,
Abbreviated transcription (Latin):
possit agnosci. Nam ipsos essẽ
istos de quib & lucas narrat. cre¬
dendu ẽ quia dicit marcus ip¬
sos euntes nunciasse cet̾is: sicut
lucas eos dicit surgentes eadem
hora regressos ẽẽ in iherłm & in¬
uenisse congregatos undecim &
eos qui cum ipsis erant dicentes
qd surrexit dñs uere & apparuit
se que gesta erant in ua & qͦmͦ
eũ cognouerunt in fractione pa¬
nis. Iam gͦ erat fama qd̾ resurrex¬
erat iħc abillis mulierib facta ã
symone petro. cui iam apparue¬
rat. Hoc eñi isti duo iuenerunt
loouentes: ad quos in iherłm ue¬
nerunt. fieri itaq potest: ut timo¬
re pͥus iina noluerint dicere qͥd
eũ audierant resurrexisse: qͦndo
tantumm angłos dixerunt in sos
eẽ mulierib. Ignorantes enĩ cum
qͦ loquerentur: merito possent eẽ
solliciti neqͥd passim dexp̃i resur¬
rectione iactantes. in manꝰ incide¬
rent iudeorũ. Quod autẽ ait mas¬
cus annunciauerunt cet̾is. nec illis

Expanded text:
possit agnosci. Nam ipsos esse possit agnosci. Nam ipsos esse istos, de quibus et Marcus narrat, credendum est, quia dicit ipsos euntes nuntiasse ceteris, sicut Lucas eos dicit surgentes eadem hora regressos esse in Hierusalem et inuenisse congregatos undecim et eos qui cum ipsis erant dicentes, quod surrexit dominus uere et apparuit se quae gesta erant in via, et quomodo eum cognoverint in fractione panis. Jam ergo erat fama quod resurrexerat Jesus, ab illis mulieribus facta, et a Simone Petro, cui jam apparuerat: hoc enim isti duo invenerunt loquentes ad quos in Jerusalem venerunt. Fieri itaque potest ut timore prius in via noluerint dicere quod eum audierant resurrexisse, quando tantum modo angelos dixerunt uisos esse mulieribus; ignorantes enim, cum quo loquerentur, merito possent esse solliciti, ne quid passim de Christi resurrectione iactantes in manus inciderent Iudaeorum. quod autem ait Marcus: adnuntiauerunt ceteris nec illis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ tenebantur ne agnoscerent. Neq
enĩ clausis oculis ambulabant. s
inerat aliquid qͦ ñ sinerent᷑ agnos¬
cere quod uidebant.: quod scilicet
&e caligo & aliqͥs humor efficere so¬
let: ñ quia dñs ñ poterat tͣnsfor¬
mare carnẽ suam. ut alia reuera¬
eẽt esset effigies. ñ quã solebant
illi contueri: qñqͥdem & ante pas¬
sionẽ suam transformatꝰ ẽ in mon¬
te ut facies eiꝰ clarescerer sicut sol.
Quale uult enim corpus de qualic̃
corpore uerũ de uero facit: qͥ de a¬
qua uera uinũ uerum fecit. Sed
ñ ita fecerat: cũ apparuit illis du¬
obus in alia effigie. Tonenim
sicut erat apparut eis: quorũ
ocłi tenebantur ne agnoscerent
eũ. Non autẽ incongruenter ac¬
cipimus. hoc impedim̃tum in
oculis eorũ a satana fusse ne as¬
nosceretur iħc. sedtam̃ a xp̃o est
facta ꝑmissio usq ad sacram̃tum
panis: ut unitate corporis eiuis
participata. remoneri intelliga¬
tur impedimentũ inimici ut R

Expanded text:
quo tenebantur ne eum agnoscerent. Neque quo tenebantur ne eum agnoscerent. Neque enim clausis oculis ambulabant; sed inerat aliquid quo non sinerentur agnoscere quod videbant: quod scilicet et caligo et aliquis humor efficere solet. Non quia Dominus non poterat transformare carnem suam, ut alia revera esset effigies, non quam solebant illi contueri; quandoquidem et ante passionem suam transformatus est in monte, ut facies ejus claresceret sicut sol : quale vult enim corpus de qualicumque corpore verum de vero facit, qui de aqua vera verum vinum fecit ; sed non ita fecerat, cum apparuit illis duobus in alia effigie. Non enim sicut erat apparuit eis, quorum oculi tenebantur ne agnoscerent eum. Non autem incongruenter accipimus hoc impedimentum in oculis eorum a satana fuisse, ne agnosceretur Iesus; sed tamen a Christo est facta permissio usque ad sacramentum panis, ut unitate corporis eius participata remoueri intellegatur inpedimentum inimici, ut Christus
Abbreviated transcription (Latin):
dñm apparuisse: hoc lucas dicit.
qd̾ eorũ oculi tenebant᷑ ne agnos¬
cerent eũ. Oculis quippe eorũ acci¬
derat aliqͥd. quod ita manere per¬
missum ẽusq ad fractionẽ pams.¬
certi misterũ causa: ut es in illo
alia ostenderetur effigies: & sic eũ
ñ nisi in fractione panis agnosce¬
rent: sicut luca narrante monstra¬
tur. Pro merito quippem̃tis eorũ.
adhuc ignorantis quod oporte¬
bat xp̃m mori & resurgere. simile
aliquid eorũ oculi passi sunt. non
ueritate fallente:. s ipsis ueritatem
ꝑcipere ñ ualentib ce aliud quã
res est opinantib ne qͥsqͣm se xp̃m
agnouisse arbitretur. si eius corpo¬
ris particeps ñ est id ẽ eccłiȩ: cuius
unitatẽ in sacram̃to panis. com¬
mendat apłs dicens. unus panis
unũ corpus multi sumus. ut cũ
eis benedictum panẽ porrigeret.
apirentur oculi eorũ & agnoscerẽt
eum: apirentur utiq ad eiꝰ cogni¬
tionẽ. remoto scilicet impedim̃to

Expanded text:
dominum apparuisse, hoc Lucas dicit, dominum apparuisse, hoc Lucas dicit, quod eorum oculi tenebantur. ne agnoscerent eum. oculis quippe eorum acciderat aliquid, quod ita manere permissum est usque ad fractionem pacerti mysterii causa, ut eis in illo alia ostenderetur effigies et sic eum non nisi in fractione panis agnoscerent, sicut Luca narrante monstratur. pro merito quippe mentis eorum adhuc ignorantis, quod oportebat Christum mori et resurgere. simile aliquid eorum oculi passi sunt, non ueritate fallente, sed ipsis ueritatem percipere non ualentibus et aliud quam res est opinantibus, ne quisquam se Christum agnouisse arbitretur, si eius corporis particeps non est, id est ecclesiae, cuius unitatem in sacramento panis commendat apostolus dicens: unus panis, unum corpus multi sumus, ut, cum eis benedictum panem porrigeret, apeum; aperirentur utique ad ejus cognitionem, remoto scilicet impedimento,
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ sit. nichil inde existit. qđ ue¬
ritati uł illius uł istorũ alicin ue¬
racissimonarratori. repugnare
uideatur. Probabiliter tñ credit᷑.
postea qͣm petro apparuit. dem¬
de apparusse istis duob quorũ
erat unus cleophas. De quibus
lucas totum narrat: marcus aũ
breuiter ita ꝑstͥngit. Posthec aũ
inqͥt duob ex illis ambulantib
ostensus ẽ in alia effigie. euntib
in uillam. Castellum quippe ills.
ñ absurde accipimꝰ etiam uillam
potuisse appellari quod nc̃ iam
appellatur ipsa bethleem. que
ciuitas antea uocitara ẽ. qͣmius ñc̃
sit honoris amplioris nomine do¬
mini qͥ in illa natus ẽ. sic ꝑ eccłiaᷤ
omnium gentium diffamato. Et
in codicibus qͥdem grecis. magis
agrum inuenimus qͣm uillam.
Agri autẽ nomine ñ castella tantũ
uerũ etram municipia & coloniȩ
solent uocari: extra ciuitatẽ quȩ
unde metropolis appellatur. ͦ d
autẽ ait marcus eis in alia effigie

Expanded text:
eorum sit, nihil inde existit quod ueeorum sit, nihil inde existit quod ueritati uel istorum alicui ueracissimo narratori repugnare uideatur. probabiliter tamen creditur, postea quam Petro apparuit, deinde apparuisse istis duobus, quorum erat unus Cleopas. de quibus Lucas totum narrat, Marcus autem breuiter ita perstringit: post haec autem, inquit. duobus ex eis ambulantibus ostensus est in alia effigie euntibus in uillam. castellum quippe illud non absurde accipimus etiam uillam potuisse appellari, quod nunc iam appellatur ipsa Bethlem, quae ciuitas antea uocitata est, quamuis nunc sit honoris amplioris nomine domini. qui in illa natus est. sic per ecclesias omnium gentium diffamato. et in codicibus quidem Graecis magis agrum inuenimus quam uillam; agri autem nomine non castella tantum. uerum etiam municipia et coloniae solent uocari extra ciuitatem, quae unde metropolis appellatur. Quod autem ait Marcus, eis in alia effigie
Abbreviated transcription (Latin):
it alicui eorũ pͥus qͣm petroqd
om̃s tacuerunt: quis uł dicere
audeat uł negare. d Neq enrm
postea duodecim: deinde appa¬
ruit plus qͣm qͥngentis fr̃ibus¬
simul. Sic autem ñ apparet qui¬
bus duodecim: quemadmodum
nec quib quingentis. fieri eñĩ
potest. ut de turba discipulorũ
fuerint isti duodecim. nescio qui.
Nam illos quos apłos nominauit.
ñ iam duodecim s undecimdice¬
ret: sicut nonnulli &̃ codices ha¬
bent. quod credo ꝑturbatos ho¬
mines emendasse. putantes de il¬
lis duodecim apłis dictũ: qͥ iam iu¬
da extincto undecim erant. Sed
siue illi codices ueriꝰ habent qͥ un¬
decim habent: siue alios qͦsdam
duodecim apłs paulus uelit in¬
telligi. siue sacratum illũ numerũ
etiã in undecim stare noluerit᷑ qͥai
duodenarius in eis numerus ita
mysticus erat. ut ñ posset in locũ
iudȩ ñ alius id est mathias ad
conseruandum sac̃mentũ eisde
numeri subrogari: quodlibet gͦ

Expanded text:
it alicui eorum prius quam Petro, quod it alicui eorum prius quam Petro, quod omnes tacuerunt, quis uel dicere audeat uel negare? neque enim postea undecim. Deinde apparuit plus quam quingentis frsimul. sic autem non apparet quibus duodecim, quemadmodum nec quibus quingentis. fieri enim potest, ut de turba discipulorum fuerint isti duodecim nescio qui. nam illos quos apostolos nominauit non iam duodecim, sed undecim diceret, sicut nonnulli etiam codices habent, quod credo perturbatos homines emendasse putantes de illis duodecim apostolis dictum, qui iam Iuda extincto undecim erant. sed siue illi codices uerius habeant qui undecim habent, siue alios quosdam duodecim apostolus Paulus uelit intellegi, siue sacratum illum numerum etiam in undecim stare uoluerit, quia duodenarius in eis numerus ita mysticus erat ut non posset in locum Iudae nisi alius, id est Matthias, ad conseruandum sacramentum eiusdem numeri subrogari. quodlibet ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uidisse sola linteamina ae discessis¬
se mirant̾ẽ: cũ ioħes dicat sepoteꝰ
ita uidisse. hoc ẽ discipłm illũ quẽ
diligebat iħc ñ intrasse in mo¬
numentũ quo pͥoruenerat. s cum
se inclinasset. uidisse posita linte¬
amina. Sed & se ipsum postea di¬
cit intrasse. Ita & petrus intelli¬
gendus ẽ primo ꝓcumbens uidis¬
se qd̾ lucas cõmemorat. ioħs tacet.
post antẽ ingressus. s ingressus
tam̃ anteqͣm ioħes intraret: ut
om̃s uerũ dixisse sine ulla repuc¬
nantia repꝑiantur. Ordogͦ rerũ qͥ
ẽẽ potuit. & quemadmodũ dñs
excepto qd̾ iam mulierib locutꝰ
erat. etiam maribus discipłis ui¬
sus erat. sed̾m testimonia ñ solum
quatuor engłistarum. s etiã pau¬
li apłi contexendus & demonstran¬
dus ẽ. Om̃ium gͦ uiroꝵ pͥmo ap¬
paruisse intelligit᷑ petro. ex his
duntaxat om̃ib quos eugłiste
quatuor & paulus apls cõmine¬
morauerunt. Ceterum si apparu¬

Expanded text:
uidisse sola linteamina et discessisuidisse sola linteamina et discessisse mirantem, cum Iohannes dicat se potius ita uidisse, hoc est discipulum illum, quem diligebat Iesus, non intrasse in monumentum. quo prior uenerat, sed, cum se inclinasset, uidisse posita linteamina; sed et se ipsum postea dicit intrasse. ita et Petrus intellegendus est primo procumbens uidisse, quod Lucas commemorat, Iohannes tacet; post autem ingressus, sed ingressus tamen, antequam Iohannes intraret, ut omnes uerum dixisse sine ulla repugnantia repperiantur. Ordo ergo rerum qui esse potuit, quemadmodum dominus excepto quod iam mulieribus locutus erat etiam maribus discipulis uisus fuerit, secundum testimonia non solum quattuor euangelistarum, sed etiam Pauli apostoli contexendus et demonstrandus est. omnium ergo uirorum primo apparuisse intellegitur Petro, ex his dumtaxat omnibus quos euangelistae quattuor et Paulus apostolus commemorauerunt. ceterum si apparu
Abbreviated transcription (Latin):
hec de uisione angłorum. atq
ipsius dñi qui bis numero apꝑa¬
ruerat mulierib semel ad monu¬
mentũ & it̾m occurrens reu̾tenti¬
bus a monum̃to. Hoc autẽ. añꝗͣ
duob illis in uia nisus fuisset. qͦꝵ
erat unus cleophas. Namq &
cleophas loquens cũ dño quem
nundum cognoscebat ñ petrum
dixit isse ad monum̃tum: s abie¬
runt quida ex nr̃is inouit ad mo¬
numentũ: & ita inuenerunt sic̃
mulieres dixerunt. Quod & ipse
recapitulando intelligitur dixis¬
se: illud scilicet qd̾ pͥmo mulieres
nunciauerant petro & ioħi de ab¬
lato corpore dñi. Ac ꝑ hoc cum
ipse lucas petrũ dixerit cucurris¬
se ad monumentũ: & cleopham
dixisse ipse retulerit. qd qiuidam
eorũ ierant ad monumentũ:. intel¬
ligitur attestari iohanni qͦd duo
ierant ad monum̃tũ: s petrũ so¬
lum pͥmo commemorauit. qͥa illi
pͥmitus maria nunciauerat. Itẽ
potest mouere qd̾ petrũ ñ intran¬
te s procũbentem. dicit idem lucaᷤ

Expanded text:
haec de uisione angelorum adque haec de uisione angelorum adque ipsius domini, qui bis numero apparuerat mulieribus, semel ad monumentum et iterum occurrens reuertentibus a monumento. hoc autem antequam duobus illis in uia uisus fuisset, quorum erat unuCleophas loquens cum Domino quem nondum agnoscebat, non Petrum dixit isse ad monumentum; sed, abierunt quidam ex nostris, inquit, ad monumentum et ita inuenerunt, sicut mulieres dixerunt, quod et ipse recapitulando intellegitur dixisse, illud scilicet quod primo mulieres nuntiauerunt Petro et Iohanni de ablato corpore domini. ac per hoc cum ipse Lucas Petrum dixerit cucurrisse ad monumentum et Cleopan dixisse ipse rettulerit, quod quidam eorum ierant ad monumentum, intellegitur adtestari Iohanni, quod duo ierant ad monumentum; sed Petrum solum primo commemorauit, quia illi primitus Maria nuntiauerat. item potest mouere, quod Petrum non intrantem, sed procumbentem dicit idem Lucas
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is ad monumentũ: & ita inue¬
nerunt sicut mulieres dixerunt.
lucam ita narrant. ut meminisse
ac recolere potuerunt. qd a mulien¬
bus dictũ erat. uł a discipłis qui cu¬
currerant ad monum̃tum: qn eis
nunciatũ est qd̾ ablatum inde sit
corpus eiꝰ. Et ipse qͥdem lucas pe¬
trum dicit tantum cucurrisse ad
monum̃tum: uidisse linteamina
sola posita: & abisse secum miran¬
tem quod factum fuerat. Hoc aũ¬
de petro commemorauit. pͥusqͣm
narraret de his duobus quos in¬
uenit in uia: postea qmͦ narrauit
de mulierib quȩ uiderant ange¬
los. & ab eis audierant qd resurrx¬
isset iħc. tanqͣm t̾c petrus ad mo¬
num̃tum cucurrerit. Sed intelli¬
gitur hoc lucas recapitulando
posuisse de petro. Tunc enĩ cucur¬
rit petrus ad monumentũ qͣndo
& iohes. cũ tantummꝰ a mulierib
p̃cipue a maria magdalene nun
ciatum eis fuerat. de corpore ab¬
lato. Tunc autẽ illa nunciauerat.
quando uidit lapidem auulsum
a monum̃to: & postea facta sunt

Expanded text:
umentum. et ita inuenerunt sicut mulieres dixerunt, Lucam ita narrant, ut meminisse ac recolere potuerunt quod a mulieribus dictum erat uel a discipulis, qui cucurrerant ad monumentum, quando eis nuntiatum est, quod ablatum inde sit corpus eius. et ipse quidem Lucas Petrum tantum dicit cucurrisse ad monumentusola posita et abisse -secum mirantem quod factum fuerat. hoc aude Petro commemorat, priusquam narret de his duobus quos invenit in via, posteaquam narravit de mulieribus quae viderant angelos, et ab eis audierant quod resurrexisset Jesus, tanquam tunc Petrus ad monumentum cucurrerit. Sed intelligitur hoc Lucas recapitulando posuisse de Petro. Tunc enim cucurrit Petrus ad monumentum, quando et Joannes, cum tantummodo a mulieribus, praecipue a Maria Matiatum eis fuerat de corpore ablato; tunc autem illa nuntiauerat, quando uidit lapidem auulsum a monumento; et postea facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tes dicite discipłis eiꝰ quia surrex¬
it. & ecce p̃cedet uos in galileam.
Ibi eum uidebitis: ecce dixi uobis.
Quib similia marcus quoq non
tacuit. Ad hȩc uerba maria du
fleret. inclinauit se & ꝓspexit in
monumentũ: & uidit duos an¬
gelos sicut dicit ioħes in albis se¬
dentes. unũ ad caput &e unũ ad
pedes. ubi positum fuerat corpꝰ
iħu. Dicunt eulli. Mulier qͥd pło¬
ras.  Dicit eis. Quia tulerunt
dñin meum: & nescio uͥ posuer̃t
eum. Hic intelligendi sunt sur¬
rexisse angłi. ut etiã stantes uide¬
rentur. sicut eos lucas uisos fuisse
cominemorat: & dixisse scdm eun¬
dem lucam tim̃tib mulierib et
uultũ in terrã declinantibus. Quid
queritis uiuentẽ cũ mortus.
Non ẽ hicͥs surrexit. Recordamini¬

Expanded text:
tes dicite discipulis eius, quia surrexit; et ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis. ecce praedixi uobis. quibus similia Marcus quoque non tacuit. ad haec uerba Maria dum fleret, inclinauit se et prospexit in monumentum et uidit duos angelos, sicut dicit Iohannes, in albis sedentes unum ad caput et unum ad pedes, ubi positum fuerat corpus lesu. dicunt ei illi: mulier, quid ploras? dicit eis: quia tulerunt dominum meum et nescio, ubi posuerunt eum. hic intellegendi sunt surrexisse angeli, ut etiam stantes uiderentur, sicut eos Lucas uisos fuisse commemorat, et dixisse secundum eundem Lucam timentibus mulieribus et uultum in terram declinantibus: quid quaeritis uiuentem cum mortuis? non est. hic
Abbreviated transcription (Latin):
se fuerant. Ortus quippe illic erat:
sicut ioħes commemorat. Tunc
uiderunt angłm sedentẽ a dextris.
suꝑ lapidem reuolutũ a monum̃to.
De quo angło. narrant maths & mar¬
cus. Tunc eis dixit. Nolite timere
uos. Scio eñĩ qd̾ iħm qui crucifixꝰ
ẽ queritis. Non ẽ bic: surrexit eñ
sicut dixit Uenite & iudere locũ:

Expanded text:
sae fuerant; hortus quippe illic erat, sae fuerant; hortus quippe illic erat, sicut idem lohannes commemorat. tunc uiderunt angelum sedentem a dextris super lapidem reuolutum a monumento, de quo angelo narrant Mattheus et Marcus. tunc eis dixit: nolite timere uos; scio enim, quod Iesum, qui crucifixus est, quaeritis; non est hic, surrexit enim, sicut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
nistrauerant. plurimũ dilectione
feruentior. ut ñ imm̾ito iohes so¬
lam commemoraret. tacitis eis quȩ
cũ illa fuerunt. sicut aliĩ testantur.
Uenit gͦ & ut uidit lapidẽ sublatũ
a monum̃to. anteqͣm aliqͥd dili¬
gentiꝰ inspic̾ẽt. ñ dubitans ablatũ
currere cepunt ad monumentũ.
& p̃ueniens ioh̾es inclinauit se.
et uidit posita linteamina. nec
intrauit. Petrus autẽ consecut᷑
intrauit in monum̃tum. & uidit
linteamina posita & sudarium
quod fuerat suꝑ caput eiꝰ. ñ cum
linteaminib positum. s sepera
tim inuolutũ: deinde & iohannes
intranit & uidit similiter & cre¬
didit quod maria dixerat subla¬
tũ ẽẽ dñm de monum̃to. Pondu
enĩ sciebat scͥpturã: quia oporte¬
bat eum a mortuis resurgere. Abi¬
erunt cͦ it̾m ad semet ipsos dis¬
cipuli. Maria autẽ stabat ad mo¬
nim̃tum foris plorans. id ẽ ante
illum saxei sepulcħri locũ. sedtam̃
intra illud sꝑacium qd̾ iam in gres¬

Expanded text:
nistrauerant, plurimum dilectione nistrauerant, plurimum dilectione feruentior, ut non inmerito Iohannes solam commemoraret tacitis eis quae cum illa fuerunt, sicut alii testantur. uenit ergo et uidit lapidem sublatum a monumento, antequam aliquid diligentius inspiceret, non dubitans ablatum currere coeperunt ad monumentum et praeueniens Iohannes inclinauit se et uidit posita linteamina nec intrauit: Petrus autem consecutus intrauit in monumentum et uidit linteamina posita et sudarium, quod fuerat super caput eius, non cum linteaminibus positumtim involutum. Deinde et Joannes intravit et vidit similiter et credidit quod Maria dixerat, sublatum esse Dominum de monumento. Nondum enim sciebant Scripturas, quia oportebat eum a mortuis resurgere. Abierunt ergo ad semetipsos discipuli. Maria autem stabat ad monumentum foris plorans, id est ante illum saxei sepulcri locum; sed tamen intra illud spatium, quod iam ingres
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ ur̃m. Uenit maria magdale¬
ne anñcrans discipulis quia udi
dñm: & hȩc dixit mͥ. In hac iob̾is
narratione. dies uł tempꝰ qͦ uen¬
tum ẽ ad monum̃tum cum cȩteris
conuenit. illud etiam quod duo
angłi uisi sunt concordat cũ lu¬
ca. Sed quod ille stantes dicit an¬
głos uisos. iste autẽ sedentes. & ce¬
tera quȩ illi ñ dicunt. qͦmͦ hic pos¬
sint intelligi ñ discrepare a cȩteri.
& qͦ ordine gesta sint. nͥ diligenter
considerent᷑. repugnantia possitt
uideri. Quapropt̾ hȩc omnia que
circa tempꝰ resurrectionis dñi facta
sunt. scdm omniũ eugłistarũ testi¬
monia in una quadam narratio¬
ne. quantũ nos dñs adiuuerit quẽ¬
admodum geri potuerint ordine
lo. sicut om̃s consentiunt uentũ ẽ
ad monum̃tum. Iam factũ cõmemo
De reuoluto. conterritisq custodib
ita ut in parte aliqua uelut mor¬
tui iacerent. Uenit autẽ si cut io¬
ħes dicit maria magdalene. sine
dubio cet̾is mulierib que dño mi¬

Expanded text:
rum. uenit Maria Magdalene adnuntians discipulis: quia uidi dominum et haec dixit mihi. in hac Iohannis narratione dies uel tempus, quo uentum est ad monumentum, cum ceteris conuenit; illud etiam, quod duo angeli uisi sunt, concordat cum Luca; sed quod ille stantes dicit angelos uisos. iste autem sedentes. et cetera, quae illi non dicunt. quomodo hic possint intellegi non discrepare a ceteris et quo ordine gesta sint, nisi diligenter considerentur, repugnantia possunt uideri. Quapropter haec omnia, quae circa tempus resurrectionis dsunt, secundum omnium evangelistarum testimonia in una quadam narratione, quantum nos Dominus adjuverit, quemadmodum geri potuerint ordinemlo, sicut omnes consad monumentum. iam factum erat, qurrae motu et lapide reuoluto conterritisque custodibus ita, ut in parte aliqua uelut mortui iacerent. uenit autem, sicut Iohannes dicit, Maria Magdalene sine dubio ceteris mulieribus, quae domino mi
Abbreviated transcription (Latin):
a monum̃to nunciauerunt hȩc
om̃ia illis undecim & cȩt̾is om̃ib.
Nuomͦ gͦ singuli uisi sunt sedenteᷤ.
a dextris: cũ scd̾m lucã duo stete¬
intelligere unum angłm uistm
ut eas ingressas in monumentũ
sicaccipiamus. in aliquod scilicet
spacium qd̃ erat aliqua maceria
communitũ. ut intrari posset
ante illum saxeũ sepulchri locũ:
atq ibi uidisse angłm. sederitẽ su¬
p᷑ lapide reuolutum a monum̃to
sicut dicit matħs: ut hoc sit seden¬
tem a dextris quod dicit marcus:
deinde intus ab eis dum inspice¬
rent locum in quo racebat corpꝰ
dm̃i. iuisos alios duos angłos stan¬
tes sicut dicit lucas. similia locutoᷤ
ad earum exhortandum animũ.
& edificandam fidem. Sed uidea¬
mus & illa que ioħes dicit. utrum
uł quemadmodum his congru¬
ant. Sic gͦ narrat ioħes. Una au¬

Expanded text:
a monumento nuntiauerunt haec omnia illis undecim et ceteris omnibus. quomodo ergo singuli uisi sunt sedentes, a dextris, cum secundum Lucam duo stetintellegere unum angelum uisuupra diximus, ut eas ingressas in monumentum sic accipiamus, in aliquod scilicet spatium, quod erat aliqua maceria communitum, ut intrari posset ante illum saxeum sepulchri locum. adque ibi uidisse angelum sedentem super lapidem reuolutum a monumento, sicut dicit Mattheus, ut hoc sit sedentem a dextris, quod dicit Marcus, deinde intus ab eis, dum inspicerent locum, in quo iacebat corpus domini, uisos alios duos angelos stantes, sicut dicit Lucas. similia locutos ad earum exhortandum animum et aedificandam fidem. Sed uideamus et illa quae lohannes dicit, utrum uel quemadmodum his congruant. sic ergo narrat Iohannes: una au