comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem laudabilium rerum ꝓposita semp
exempla ꝓficiunt. Addidit etiam ꝓpt
quid omino debeat impetrare. quiam
ubi numquam decipit spes. nec potet
animus quasi caducis desideriis eludi.
qui in tanta ueritate meretur infiꝙ
& iterum iudicia dĩ inuestigabilia.
querendum est cur hic dixerit cogni
ui dñe quia equitas iudicia tua. S q¬
es immensum atq incomp᷑hensibile
legitur. illud eternum iudicium debe¬
mus accipere. quod ex toto hic ñ ualem
aduertere. Istud uero presentis mundi
est. quod se cognouisse testatur. ut ho¬
minem animi tumore peccantemhe¬
miliatum corrigat. & supplicantem
sibi misccłia diuina recipiat. Quisai
dubitet summȩ equitatis. eẽ. iudicium
ut qui ꝑ suꝑbiam delinquunt. deuo
humilitate purgentur. Et intueri
quia hicꝰ^ dixit credidi. s cognoui. idiꝰ
exꝑtus sum. ut in suis passionib atq
beneficiis hanc se ȩquitatem dñi cogi
tua & consoletur me. scđm eloquium

Expanded text:
nem laudabilium rerum proposita semper nem laudabilium rerum proposita semper exempla proficiunt. Addidit etiam propter quid omnino debeat impetrare, quia iubi nunquam decipit spes, nec potest animus quasi caducis desideriis eludi, qui in tanta veritate meretur infigi.Et iterum, judicia Dei investigabilia , quaerendum est cur hic dixerit: Cognovi, Domine, quia aequitas judicia tua. Sed quoties immensum atque incomprehensible legitur, illud aeternum judicium debemus accipere, quod ex toto hic non valemus advertere. Istud vero praesentis mundi est, quod se cognovisse testatur; ut hominem animi tumore peccantem humiliatum corrigat, et supplicantem sibi misericordia divina recipiat. Quis enim dubitet summae aequitatis esse judicium, ut qui per superbiam delinquunt, devota humilitate purgentur? Et intuere quia hic non dicit, credidi, sed cognovi, id est expertus sum; ut in suis passionibus atque beneficiis hanc se aequitatem Domini cogtua ut consoletur me, secundum eloquium
Abbreviated transcription (Latin):
de limo terre cognoscitur fuisse forma¬
tum. Iusta uoce factura sua clamat auc̃¬
tori. Da mͥ intellectum. a quo cognoscor
esse plasmata. S ꝑquire qualem intel¬
lectum querebat. quem humanitatis
ratione non poterat inuenire. Illum
scilicet purum. contemplabilem. deuo¬
tum. quem ante peccatum adhuc ade
incorrupta simplicitas possidebat. ñ
istum de quo sibi homines uidentur
eẽ. sapientes. & pecorib ex aliqua parte
preminere. Petit gͦ intellectum ut
dñi mandata cognoscat. quatinꝰ quẽ
adam ꝑ inobedientiam ꝑdiderat. co-¬
hors scã ꝑ deuotionis obsequia mereret᷑.
rima pio dño causa muiserationis oblata
est. qm̃ si cuilibet de sc̃a congregatio
prestiterit: cunctoꝵ animos magna
hylaritate compleuit. Sciebat enim
clementiam eiꝰ uelle facere. quod fideli¬
um corda roboraret. Et petit talia in
se fieri. unde om̃ium deuotio possit
augeri. Uidendo enim alterius premu
ꝓficit scã conscientia. dum ad imitatio¬

Expanded text:
de limo terrae cognoscitur fuisse formade limo terrae cognoscitur fuisse formatum. Justa voce factura sua clamat Auctori: Du mihi intellectum, a quo cognoscor esse plasmata. Sed perquiret qualem intellectum quaerebat, quem humanitatis ratione non poterat invenire; illum scilicet purum, contemplabilem, devotum, quem ante peccatum adhuc Adae incorrupta simplicitas possidebat, non istum de quo sibi homines videntur esse sapientes, et pecoribus ex aliqua parte praeeminere. Petit ergo intellectum, ut Domini mandata cognoscat; quatenus quem Adam per inobedientiam perdiderat, cohors sancta per devotionis obsequia mereretur.rima pio Domino causa miserationis oblata est; quoniam si cuilibet de sancta congregatione praestiterit, cunctorum animos magna hilaritate complebit. Sciebat enim clementiam ejus velle facere, quod fidelium corda roboraret; et petit talia in se fieri, unde omnium devotio possit augeri. Videndo enim alterius praemia proficit sancta conscientia, dum ad imitatio
Abbreviated transcription (Latin):
data tua. Ad decimam litteram cohors
głosa ꝓgreditur. in qua petit intellectũ
mandatoꝵ sibimet debere concedi. ut
ueracissimȩ uitȩ munere ꝑfruatur.
expetens ut diu miscdia fiat immaculata.
ne possit in illa iudicatione confundi.
Si uelimus gͥ de hoc uersu disputationes
colligere singłoꝵ libroꝵ. magis edimus
quantitatem. quam aliquid ꝓmissa bre¬
uitate narramus. S sufficiat nobis pre¬
stante dño intellectum rei compendio¬
sis sensib aꝑire. Legitur cnĩ oꝑa manu¬
um tuarum sunt ccli. Legitur etiam
& aridam terram manus eiꝰ finxerunt.
Idcm & hic. Manus tuȩ fecerunt me &
plasmauerunt me. S hec om̃ia tropice
dicta st̃. Nam manus habere. cor¬
poreum est. Si uero ꝓprietatem
operationis dñicȩ uelis aduertere:
audi. Dixit & facta sunt. mandauit &
creata sunt. Quappt̾ operationis eius
uirtꝰ humano more manus uocatur.
ꝑ quas nos consueiumꝰ oꝑari. Eecerunt
autem: quidam uolunt ad animam
ꝑtinere. plasmauerunt ad corpus. qd̃

Expanded text:
ANATIO. Ad decimam litteram cohors gloriosa progreditur, in qua petit intellectum mandatorum sibimet debere concedi, ut veracissimae vitae munere perfruatur; expetens ut Domini misericordia fiat immaculata, ne possit in illa judicatione confundi. Si velimus igitur de hoc versu disputationes colligere, singulorum librorum magis edimus quantitatem, quam aliquid promissa brevitate narramus. Sed sufficiat nobis praestante Domino intellectum rei compendiosis sensibus aperire. Legitur enim: Opera manuum tuarum sunt coeli . Legitur etiam: Et aridam terram manus ejus finxerunt . Idem et hic: Manus tuae fecerunt me, et plasmaverunt me. Sed haec omnia tropice dicta sunt. Nam manus habere corporeum est. Si vero proprietatem operationis Dominicae velis advertere, audi: Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt . Quapropter operationis ejus virtus humano more manus vocantur, per quas nos consuevimus operari. Fecerunt autem, quidam volunt ad animam pertinere; plasmaverunt ad corpus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
S quia bonitas illa comparationem si¬
milem nͨ poterat inuenire. premisit.
Suꝑ milia. qd̾ infinitum atq incomp̃¬
hensibile est: ut auri argentiq compa¬
ratio tali adiectione ulesceret. Quicqͥd
enim dixeris suꝑ. semꝑ excedit. Facta
est gͦ comparatio absq similitudine.
prȩtium sine mͦ. amor sine fine. Sic
ut nulla res ei potuisset equari .E. Loth.

Expanded text:
Sed quia bonitas illa comparationem siSed quia bonitas illa comparationem similem non poterat invenire, praemisit, super millia, quod infinitum atque incomprehensibile est; ut auri argentique comparatio tali adjectione vilesceret; quidquid enim dixeris, super semper excedit. Facta est ergo comparatio absque similitudine, pretium sine modo, amor sine fine. Sic ut nulla res ei potuisset aequari. Vers.
Abbreviated transcription (Latin):
gare non poterat. ut illoꝵ crudelis ob¬
dicebat sibi quod penis scuientib subde¬
batur. non presentia cogitans. s futura
desiderans. Cxperat enim de illa dulce¬
dine gustare. quȩ om̃s suauitates. ꝓbat᷑
excedere. Humilitas enim ista. icrłm
tangit głosa fastigia. Nam sicut suꝑbia
mergit ad tartarum. ita ista tollit ad
çelum. Ista quippe humiliatio quale
premium habeat. consequent̃ exponit᷑.
Dicit enim:. Ut discerem iustificationes
tuas. id est ut facerem quȩ dociustr. c̃¬
ciuim ꝑfecte discitur. quando precepta
dñi fideli actione monstrantur. Be
tatem ine̾morat cohors illascoꝵ. quã
ido frequent᷑ peciit. qm ma gis ac ma¬
gis crescebat ei dulcedo bonitatis. Con¬
sideremus autem uim istiꝰ uerbi. qd̾
dicit oris tui. Non tam ꝓpħarum. ñ
essẽ preciosissima. quȩ xp̃i dñi sunt ore
plata. Sequitur. Suꝑ milia auri & ar-¬
genti. Aurum & argentum cupiditati¬
bus hominum uidetur. eẽ. precipuum.

Expanded text:
gare non poterat; ut illorum crudelis obgare non poterat; ut illorum crudelis obdicebat sibi quod poenis saevientibus subdebatur, non praesentia cogitans, sed futura desiderans. Coeperat enim de illa dulcedine gustare, quae omnes suavitates probatur excedere. Humilitas enim ista Jerusalem tangit gloriosa fastigia; nam sicut superbia mergit ad tartarum, ita ista tollit ad coelum. Ista quippe humiliatio quale praelium habeat consequenter exponitur; dicit enim, ut discerem justificationes tuas, id est, ut facerem quae docuisti. Tunc enim perfecte discitur, quando praecepta Domini fideli actione monstrantur. Vertatem memorat cohors illa sanctorum, quam ideo frequenter petiit, quoniam magis ac magis crescebat ei dulcedo bonitatis. Consideremus autem vim istius verbi quod dicit, oris tui, non tam prophetarum,esse pretiosissima, quae Christi Domini sunt ore prolata. Sequitur, 409 super millia auri et argenti. Aurum et argentum cupiditatibus hominum videtur esse praecipuum.
Abbreviated transcription (Latin):
nem. uide quid sequitur. Ego autem
in toto corde meo scrutabor mandata
tua. ut quantum illi contendebant
seducere. tantum iste uideretur manda¬
tis dominicis adherere. Sic głosȩ un¬
cuntur. qui penis temporalib scõs uin-¬
cere temptauerunt. Et quanto eos a
lege dñi diuidere nisi sunt. tanto illos
mandatoꝵ scrutatores ampliꝰ effecert᷑.
tum. & in bono & in malo ponit᷑. In bo¬
no. sicut in seragesimo septimo psilmo
um dictum est: Mons coagulatꝰ mons
pinguis. Hic autem in malo dictum
debemus accipere. Nam iniquitatem
suꝑboꝵ quam suꝑius multiplicatam
supra se fuisse testatus est. uult intelligi
conduratam. quȩ more lactis in crassio¬
rem substantiam fuerit impia delibera¬
tone constricta. Lac dictum est a liqͦre.
quod de interna substantia naturali
pocius liquore decurrat. Aenim in .i.
conuertitur. ut amicus. inimicus. &
his similia. S quantum illi in malo
durescebant. tanto iste a lege dñi se segre¬

Expanded text:
nem, vide quid sequitur: ego autem nem, vide quid sequitur: ego autem in toto corde meo scrutabor mandata tua; ut quantum illi contendebant seducere, tantum iste videretur mandatis Dominicis adhaerere. Sic gloriose vincuntur qui poenis temporalibus sanctos vincere tentaverunt; et quanto eos a lege Domini dividere nisi sunt, tanto illos mandatorum scrutatores amplius effecerunttum et in bono et in malo ponitur; in bono, sicut in sexagesimo septimo psalmo jam dictum est: Mons coagulatus, mons pinguis ; hic autem in malo dictum debemus accipere: nam iniquitatem superborum, quam superius multiplicatam supra se fuisse testatus est, vult intelligi conduratam, quae more lactis in crassiorem substantiam fuerat impia deliberatione constricta. Lac dictum est a liquore, quod de interna substantia naturali potius liquore decurrat; a enim in i convertitur, ut a micus, i nimicus, et his similia. Sed quantum illi in malo durescebant, tanto iste a lege Domini se segre
Abbreviated transcription (Latin):
usquam humiliarer ego deliqui. ꝓpten
eloquium tuũ custodiui. R.espiciamu
quemadmodum in hoc uersũ hummi
uita describitur. Prius enim peccassi s
dixit. cum originali uitio teneretur
obnorius. Post humiliatum se. ẽ ꝓ
fessus est. ut culpa careret. quam cmn¬
traxerat in radice. Ad postremum an
eloquium custodiuit. quia humilun
excedentium licentiam choiberet. pͭt
humiliationem suam eloquium dñ
idest scripturas scãs se dicit eiꝰ dono
toto mentis conamine custodisse. Bi
docere discipulum. Quę figura dicitis
paranomasia. latine denominatio. qui
similitudine uerbi conuertit in se m¬
in toto corde scrutabor mandata
Apte petiit bonitatis auxilium.
subiturus erat colluctationis in
one didicerat. in suo certamine declara¬
ret. Tunc enim ꝑfecte discunt᷑ manda¬
ta.cum fiunt. Dicit enim multipli¬
catam suꝑ se ꝑsequentium iniquita¬
tem. & idõ petit ne pęnis grauib suꝑ¬
borum deuota eiꝰ macularetur humi¬
litas. S contra illam seuissimam factio¬

Expanded text:
usquam humiliarer ego deliqui; propterea eloquium tuum custodivi. Respiciamus quemadmodum in hoc versu humana vita describitur: prius enim peccasse se dixit, cum originali vitio teneretur obnoxius; post humiliatum se esse professus est, ut culpa careret, quam contraxerat in radice; ad postremum Domini eloquium custodivit, quia humiliarexcedentium licentiam cohiberet, post humiliationem suam eloquium Domini, id est Scripturas sanctas se dicit ejus dono toto mentis conamine custodiisse. Vedocere discipulum. Quae figura dicitur paronomasia, Latine denominatio, quae similitudine verbi convertit in se ain toto corde meo scrutabor mandata tua. Apte petit bonitas auxilium, qui subiturus erat colluctationis inc, quas lectione didicerat, in suo certamine declararet. Tunc enim perfecte discuntur mandata, cum fiunt. Dicit enim multiplicatam super se persequentium iniquitatem; et ideo petit ne poenis gravibus superborum devota ejus macularetur humilitas. Sed contra illam saevissimam factio
Abbreviated transcription (Latin):
neplacitum est dño suꝑ timentes euͦ.
& in eos qui sperant in miscłia eius.
Superius dixit qui ei poterant displi¬
cere. nunc dicit quales sint illi qui pla¬
cent. Amat itaq dñs qui eum fornui¬
dant. s ñ timore degenere. Multi
enim timent. s quia desperant de mi¬
scłia eiꝰ. minime diliguntur. sicut
iudas. qui post timorem culpȩ recog¬
nitȩ nͣ supplicandum s desperandum
potius estimatur. Ille enim timor
dõ ꝓbatur acceptus. qui cum amore
maximo & pia presumptione con¬
ungitur. Tumeat gͦ unusquisq ne
peccet. amet ut supplicet. Nam si
rogaturus ñ ẽ. Hoc facit & ille qui ñ
Conclusio.

Expanded text:
neplacitum est Domino super timentes eum, neplacitum est Domino super timentes eum, et in eis qui sperant super misericordia ejus. Superius dixit qui ei poterant displicere, nunc dicit quales sint illi qui placent. Amat itaque eos Dominus qui eum formidant, sed non timore degeneri. Multi enim timent; sed quia desperant de misericordia ejus, minime diliguntur: sicut Judas, qui post timorem culpae recognitae, non supplicandum, sed desperandum potius aestimavit. Ille enim timor Deo probatur acceptus, qui cum amore maximo et pia praesumptione conjungitur. Timeat ergo unusquisque ne peccet, amet ut supplicet. Nam si rogaturus non est, hoc facit et ille qui non Conclusio
Abbreviated transcription (Latin):
tem habebit. nec in tabernaculis uiri be¬
neplacitum est ei. Postquam narrauit
illa quȩ fecit dñs. nunc dicit quȩ ei possti
om̃imodis displicere. Equus ad suꝑbu
plerumq ponitur indicandam. Na
& ipsum animal ceruice p᷑sumens. fre¬
nis semꝑ incumbit. & ad cursus rapi¬
dos spumosa concertatione festinat.
huic suꝑbus homo atq pretumidus
comparatur. cui diuinitas ñ potest. eẽ.
placabilis. quia mansuetos elegit & de¬
uotos. sicut & alius psalmus dicit: Fal¬
lax equus ad salutem. Et alibi:. Hi in
currib & in equis. nos autem in no¬
mine dni dĩ nr̃i magnificabimur.
Tabernacula uiroꝵ infidelium:. sunt
conuenticula dementium paganoꝵ.
quȩ se in culturas pessimas semꝑ exten¬
dunt. Respice ium uerboꝵ. quia uiroꝵ
dixit. quia tabernacula nͨ diuina. id eͦ
p̾sumptiones illicitas. quas sibi auda¬
ces homines ꝓpria uoluntate constitu¬
unt. Uir enuim & in malo ponitur.
sicut est illud. Uirum sanguinum

Expanded text:
i voluntatem habebit, nec in tabernaculis viri bei voluntatem habebit, nec in tabernaculis viri beneplacitum est ei. Postquam narravit illa quae fecit Dominus, nunc dicit quae ei possunt omnimodis displicere. Equus ad superbiam plerumque ponitur indicandam; nam et ipsum animal cervice praesumens, frenis semper incumbit, et ad cursus rapidos spumosa concertatione festinat. Huic superbus homo atque praetumidus comparatur, cui Divinitas non potest esse placabilis, quia mansuetos eligit et devotos, sicut et alius psalmus dicit: Fallax equus ad salutem . Et alibi: Hi in curribus, et hi in equis; nos autem in nomine Domini Dei nostri magnificabimur . Tabernacula virorum infidelium sunt conventicula dementium paganorum, quae se in culturas pessimas semper extendunt. Respice vim verborum, quia virorum dixit tabernacula, non divina, id est praesumptiones illicitas, quas sibi audaces homines propria voluntate constituunt. Vir enim et in malo ponitur, sicut est illud: Virum sanguinum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ad homines. eẽ. referenda. Qui
dat iumentis escam ipsoꝵ. & pullis cor¬
uorum inuocantib eum. Iumenta ec¬
clesiasticos significant greges. qui com¬
petenti refectione pascuntur. alii lacte.
alii cibo solido. ꝓut dispensatori uisum
fuerit. qui solus nouit quȩ sunt ꝓfutu¬
ra prestare. Corui sunt irreligiosi uiri
qui peccatorum nigredine inseparabi¬
liter uestiuntur. nec aliquo splendore
conuersionis elucescunt. Pulli uͦ coruoꝵ
ut phisiologi uolunt cȩlesti rore uescumt᷑.¬
& adhuc paternas escas id est cadauerum
fetores beneficio ȩtatis ignorant. Qua¬
ꝓpt᷑ paganoꝵ filiis atq ꝑuersoꝵ dat ẽscũ.
quia paternam uitam innocentiȩ mune¬
re consequuntur. Et uide quid addidit.
inuocantib eumr qm̃ soli ipsi eum inuo¬
cant. qui regulas scripturarum nulla
heretica prauitate subuertunt. Hoc nisi
ad homines referas. inuocare dñm quẽ¬
admodum potest pullis conuenire cor

Expanded text:
sunt, ad homines esse referenda. Vers. 9. Qui sunt, ad homines esse referenda. Vers. 9. Qui dat jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum. Jumenta ecclesiasticos significant greges, qui competenti refectione pascuntur, alii lacte, alii cibo solido, prout dispensatori visum fuerit, qui solus novit quae sunt profutura praestare. Corvi sunt irreligiosi viri, qui peccatorum nigredine inseparabiliter vestiuntur, nec aliquo splendore conversionis elucescunt. Pulli vero corvorum ut physiologi volunt coelesti rore vescuntur, et adhuc paternas escas, id est cadaverum fetores beneficio aetatis ignorant. Quapropter paganorum filiis atque perversorum dat escam, quia paternam vitam innocentiae munere non sequuntur. Et vide quid addidit, invocantibus eum: quoniam soli ipsi eum invocant qui regulas Scripturarum nulla haeretica pravitate subvertunt. Hoc nisi ad homines referas, invocare Dominum, quemadmodum potest pullis convenire corv
Abbreviated transcription (Latin):
sicienti. Ille enim uerbum dñi efficacit̃
suscepit. qui se ad audiendum suꝑno
munere desiderant̾ obtulerit. Nec
uacat quod dixit parat. quia nisi ille
eam p̾parauerit. nullus ad ipsam po-¬
test suis meritis ꝑuenire. Sequitur.
Qui ꝓducit in montib fęnum. & her¬
bam seruituti hominum. Hoc quoq
spiritalit̾ accipiendum est. Montes
significant uiros scõs. in quib dñs
fenum herbamq ꝓducit. unde su¬
pliciores in ȩccłia catholica tamquam
simplicia ium̃ta pascantur. Fęnum
ꝑtinet ad p̾dicationes robustas. herba
ad monita molliora. Fenum siquidem
fuit. quando dixit apls. Uolo om̃s homi¬
nes. cẽ. sicut & meipsum. Herba: qui se nͣ
centulas uidiras nubere. Et rursum. lac
uobis potum dedi ñ escam. Ista enim mi¬
tiora precepta herbis merito comparant᷑.
nã quod dicit seruituti hominum. sig.¬
nificat usui humano deputata. Unde
absolute cognoscitur suꝑiora quȩ dicta

Expanded text:
sitienti. Ille enim verbum Domini efficaciter sitienti. Ille enim verbum Domini efficaciter suscipit, qui se ad audiendum superno munere desideranter obtulerit. Nec vacat quod dixit, parat, quia nisi ille eam praeparaverit, nullus ad ipsam potest suis meritis pervenire. Sequitur, Qui producit in montibus fenum et herbam servituti hominum. Hoc quoque spiritualiter accipiendum est. Montes significant viros sanctos, in quibus Dominus fenum herbamque producit, unde simpliciores in Ecclesia catholica tanquam simplicia jumenta pascantur. Fenum pertinet ad praedicationes robustas, herba ad monita molliora. Fenum siquidem fuit, quando dixit Apostolus: Volo omnes homines esse sicut meipsum . Herba: Qui se noncentulas viduas nubere . Et rursus, Lac vobis potum dedi, non escam . Ista enim minora praecepta herbis merito comparantur. Nam quod dicit, servituti hominum, significat usui humano deputata. Unde absolute cognoscitur, superiora quae dicta
Abbreviated transcription (Latin):
escam ipsoꝵ. & pullis coruorum inuo¬
cantib eum. Quid enim potentius
quam creatorem creaturis suis compe¬
tenti modulo subuenire. Frequent᷑
autem scriptura diuina hanc speciẽ
diffinitionis amplectitur. ut ꝑ id qd̃
dñs oꝑatur uirtꝰ eius potestasq mon¬
stratur. Quod nunc ꝑ istum & aliũ
uersum consequent̾ efficitur. Nam
cum suꝑius posuisset incipite dño
in confessione. nunc cui dño sit con¬
fitendum euidenter ostendit. Sed
quamiis ista & ad litteram bene ui¬
deantur intelligi. melius tamen si
allegorice dicta sentimus. celũ hic
scãm̃ ꝓpħiam congruenter aduertimꝰ.
hanc diuina ꝑmissione similis nubi¬
b tegit obscuritas. ut sensus nr̃os in¬
citet ad querendum. dum gratius
accipitur. ad quod fatigato desiderio
ꝑuenitur. Sequitur quid nubes iste
parturiant. scilicet ut copiam uide¬
antur pr̃are pluuiarum. hoc ẽ diui¬
nȩ p̾dicationis fontes irriguos. sed
cui terrȩ hȩc pluiia paretur. utiq

Expanded text:
am ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum. Quid enim potentius quam Creatorem creaturis suis competenti modulo subvenire? Frequenter 494 autem Scriptura divina hanc speciem definitionis amplectitur, ut per id quod Dominus operatur, virtus ejus potestasque monstretur. Quod nunc per istum et alium versum consequenter efficitur. Nam cum superius posuisset: Incipite Domino in confessione, nunc cui Domino sit confitendum evidenter ostendit. Sed quamvis ista et ad litteram bene videantur intelligi, melius tamen si allegorice dicta sentimus. Coelum hic sanctam prophetiam congruenter advertimus; hanc divina provisione similis nubibus tegit obscuritas, ut sensus nostros incitet ad quaerendum, dum gratius accipitur, ad quod fatigato desiderio pervenitur. Sequitur quid nubes istae parturiant, scilicet ut copiam videantur praestare pluviarum, hoc est divinae praedicationis fontes irriguos. Sed cui terrae haec pluvia paratur, utique
Abbreviated transcription (Latin):
qua ratione p̾ualet diuina sapientia cõ¬
prehendi. Creaturis enim suis incom¬
parabiliter potius est creator. Et ido
ueraciter dictum est. sapientiȩ eiꝰ ñ est
numerus. Nam de his quȩ creauit sapi
suꝑius dixit tribulatione contritos. &
afflictionis consuetudine pacientes. Et
intuere quam pulcherrima sit facta di¬
uersitas. mansueti suscipiuntur in cęluꝰ.
suꝑbi deiciuntur in terram. ut ꝑmuta¬
tione uicaria unde humilis leuatus est.
ibi suꝑbus corruat. & unde satanas elatꝰ
cecidit. fidelis homo subleuatꝰ ascendat.
ubi hortatur herentes. impellit dubios.
increpat negligentes. Incipite enam illis
dicitur. qui adhuc tacere noscuntur
dño in confessione. subaudiendum est
cauitare.S ista confessio laudem monet.
& ꝓbitatis actionem hortatur. Cẏthara
enum significat uirtutes morales. con¬
sona oꝑatione precinentes. quȩ tunc
ueram cytharam reddunt. quando se
federata societate conuingunt. Nam sic̃

Expanded text:
qua ratione praevalet divina sapientia comqua ratione praevalet divina sapientia comprehendi? Creaturis enim suis incomparabiliter potior est Creator, et ideo veraciter dictum est: Sapientiae ejus non est numerus. Nam de his quae creavit, Sapisuperius dixit tribulatione contritos et afflictionis consuetudine patientes. Et intuere quam pulcherrima sit facta diversitas. Mansueti suscipiuntur in coelum, superbi dejiciuntur in terram, ut per mutationem vicariam unde humilis levatus est, ibi superbus corruat, et unde Satanas elatus cecidit, fidelis homo sublevatus ascendat.ubi hortatur haerentes, impellit dubios, increpat negligentes. Incipite enim illis dicitur qui adhuc tacere noscuntur. Domino in confessione, subaudiendum est, cantate. Sed ista confessio laudem monet, et probitatis actionem hortatur. Cithara enim significat virtutes morales consona operatione praecinentes, quae tunc veram citharam reddunt, quando se foederata societate conjungunt. Nam sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cum superius ꝓpħa ꝑ diuersas partes
laudes excurreret. ammiratione completꝰ
exclanat. Mlagnus dñs nr᷑. utiq ciuus
nec facta numerari. nec laus preualet
apprchendi. congregans disꝑsiones isrł.
sanans contritos corde. numerans mul-¬
titudinem beatoꝵ. & om̃s nomine suo
uocans. Quis enim posset comprehendere
quanta sit̾ de cunctis collecta laudatio. cũ
sit in unaquaq re mirabilis magnitudo:
Dicendo enim nr. culturas dementissimȩ.
paganitatis excludit. Uirtus autem mag¬
na quia singularis. quia om̃ps. quia rerũ
om̃ium gubernator & conditor est. Seqͥt᷑.
& sapientiȩ eiꝰ ñ est numerus. Hic nume¬
rum ꝓ fine debemius accipere. quia om̃ia
calculus numerat & definit. Sapientia
uͦ dĩ quemadinodum potest habere nu¬
merum. quȩ auctor calculi. eẽ. cognoscit᷑. d
Nam si numerari possst. iam uideret᷑
esse sub numero. Quod si nec numerꝰ¬
ipse totus a nobis ñ potest scirt. quom

Expanded text:
cum superius propheta per diversas partes cum superius propheta per diversas partes laudis excurreret, admiratione completus exclamat: Magnus Dominus noster! utique cujus nec facta numerari, nec laus praevalet apprehendi: congregans dispersiones Israel, sanans contritos corde, numerans multitudinem beatorum, et omnes nomine suo vocans. Quis enim possit comprehendere quanta sit de cunctis collecta laudatio, cum sit in unaquaque re mirabilis magnitudo? Dicendo enim, noster, culturas dementissimae paganitatis excludit. Virtus autem magna, quia singularis, quia omnipotens, quia rerum omnium gubernator et conditor est. Sequitur, et sapientiae ejus non est numerus. Hic numerum pro fine debemus accipere, quia omnia calculus quae sunt numerat et definit. Sapientia vero Dei quemadmodum potest habere numerum, quae auctor calculi esse cognoscitur? Nam si numerari posset, jam videretur esse sub numero. Quod si nec ipse numerus totus a nobis potest sciri, quomodo,
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat contritos corde. eẽ. saluandos.
quos iam post indulgentiȩ medicuuꝰ
stellas debemus accipere. Lucent enĩ
uelud astra in nocte huiꝰ scłi. qui
meruerunt in scõꝵ numero congre¬
gari. S quamuis multos hic contine¬
re uideatur eccłia. illi tam̃ a dño nu¬
merantur. qui regni eiꝰ participation
gaudebunt. Nam & stellas scõs uiros
nos posse intelligere: genesis locus ille
testatur qui ait: Multiplicibo semen
tuum sicut stellas cęli. Et salomondic᷑.
lusti autem fulgebunt sicut stellȩ cęli
Scimus autem a dño nomina uocari
posse scõꝵ. quando eos in celum legimꝰ
esse conscriptos. sicut in euugło dicit:
Nolite głari. quia demonia subiecta sunt
uersu a magnitudine dñi laus decora
cantatur. Dicendo enim magnus dñs &
magna uirtus eius. & sapientiã eiꝰ ñ est
numerus. suscipiens mansuctos dñs hu¬
milians autem peccatores usq ad terrã:
magnitudo eiꝰ absolute declaratur. Nã

Expanded text:
dixerat: Contritos corde esse salvandos, dixerat: Contritos corde esse salvandos, quos jam post indulgentiae medicinam stellas debemus accipere. Lucent enim velut astra in nocte hujus saeculi, qui meruerunt in sanctorum numero congregari. Sed quamvis multos hic continere videatur Ecclesia, illi tamen a Domino numerantur, qui regni ejus participatione gaudebunt. Nam stellas, sanctos viros nos posse intelligere Genesis locus ille testatur, qui ait: Multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli . Et Salomon dicit: Justi autem fulgebunt sicut stellae coeli . Scimus autem a Domino nomina vocari posse sanctorum, quando eos in coelo legimus esse conscriptos, sicut in Evangelio dicit: Nolite gloriari quia daemonia subjecta sunt versu a magnitudine, Domini laus decora cantatur. Dicendo enim, Magnus Dominus et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus. Suscipiens mansuetos Dominus, humilians magnitudo ejus absolute declaratur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
flictione contrita. quasi qͦd dam facit
pietatis suȩ suꝑductu᷑ constringit
atq consolidat. & ad firmissimã spem
sanitatis adducit. sicut & in quinqua¬
gesimo dictum est. Cor contritum &
humiliatum ds nͨ sꝑnet. Nam & ille
publicanus qui pectus suum assidua
ꝑcussione tundebat. ipsam in se contri¬
tionem ꝓbatus ẽ effecisse. quam reo
pectori ñ desinebat ingeri. Qui nu
& istud ad litteram dñi potentiam ui¬
deatur ostendere. ut nobis innumera¬
biles stellas diuinitati dicat. eẽ. numi¬
rabiles. earumq nomina ꝓpriis uoca¬
bulis numcupari. qmͣ illi om̃ia com¬
prehensibilia sunt. cui arena maris.
& guttȩ pluiiarum. & capilli homi¬
num dinumerati. eẽ. noscuntur: Ni
cum dicit nomine suo. astrologos ar¬
guit. qui eas uocant nominib alie¬
nas. ut ueneris. mercurii. iouis. mar¬
tis. saturni. & his similia: illud tam᷑
aprius est. ut ea magis intelligere spi¬
ritaliter debeamus: Superius enim

Expanded text:
flictione contrita, quasi quadam fascia flictione contrita, quasi quadam fascia pietatis suae superducta constringit atque consolidat, et ad firmissimam spem sanitatis adducit, sicut et in quinquagesimo psalmo dictum est: Cor contritum et humiliatum Deus non spernit . Nam et ille publicanus qui pectus suum assidua percussione tundebat , ipsam in se contritionem probatus est effecisse, quam reo pectori non desinebat ingerere. Vers. Sed quamvis et istud ad litteram Domini potentiam videatur ostendere, ut nobis innumerabiles stellas Divinitati dicat esse numerabiles, earumque nomina propriis vocabulis nuncupari, quoniam illi omnia comprehensibilia sunt, cui arena maris, et guttae pluviarum, et capilli hominum dinumerati esse noscuntur: nam cum dicit, nomine suo, astrologos arguit, qui eas vocant nominibus alienis, ut Veneris, Mercurii, Jovis, Martis, Saturni, et his similia; illud tamen aptius est, ut ea magis intelligere debeamus. Superius enim
Abbreviated transcription (Latin):
dnm ñ amare. quando eum constat
dispsa colligere. Nam quemadmodum
in nobis paciatur alios. eẽ. actꝰ. aliam can¬
tilenam. qui tocius mundi ppłos in
scãm colligit unitatem. Sic enim de u¬
uis lapidib edificat dñs ciuitatem ierłm.
quando dispsiones isrł congregat. quȩ
in toto mundo habitare noscuntur. sic̾
in euũgło dictum est: Et mittet angłos
tritiones eoꝵ. Mirabile genus curatio¬
nis edicitur. ut si restaurare uolumus
nosmetipsos. uiuacissime conteramus.
S ista contricio ad redintegrationem
ꝑtinet. ad soliditatem ꝑducit. & quod
supra om̃e bonum est. illum medicũ
introducit. qui ȩternam tribuit sospi¬
tatem. Sequitur. Qui alligat contriti¬
ones eoꝵ. Metaphor᷑a ab artificib me¬
dendi qui ossa fracta atq contrita.
quando solidare cupiunt linteoꝵ illi¬
gatione constringunt. ut in solidita¬
tem pristinam ad locum suum rede¬
untia membra coalescant. Sic cȩlestis
medicus penitentium corda graui af¬

Expanded text:
Dominum non amare, quando eum constat Dominum non amare, quando eum constat dispersa colligere. Nam quemadmodum in nobis patiatur alios esse actus, aliam cantilenam, qui totius mundi populos in sanctam colligit unitatem? Sic enim de vivis lapidibus aedificat Dominus civitatem Jerusalem, quando dispersiones Israel congregat, quae in toto mundo habitare noscuntur, sicut in Evangelio dictum est: Et mittet angelostritiones eorum. Mirabile genus curationis edicitur, ut si restaurari volumus, nosmetipsos vivacissime conteramus. Sed ista contritio ad redintegrationem pertinet, ad soliditatem deducit; et quod supra omne bonum est, illum medicum introducit, qui aeternam tribuit sospitatem. Sequitur, qui alligat contritiones eorum. Metaphora ab artificibus medendi, qui ossa fracta atque contrita quando solidare cupiunt, linteorum illigatione constringunt, ut in soliditatem pristinam ad locum suum redeuntia membra coalescant. Sic coelestis medicus poenitentium corda gravi af
Abbreviated transcription (Latin):
est ut a maiorib traditur organum
musicum. sicut cythara pandirium:
alra quoq uocib nr̃is dulcissima mo¬
dulatione respondent. quos sepe dixi¬
mus ad actꝰ nr̃os ꝓbatissimos ꝑtinere.
Quaꝓpt᷑ laudationem dñi & psalitrium
in unam p̾cipit uenire concordiam.
ut sicut lingua diuinitatis preconia
tione laudemus. Sequitur. dõ nr̃o io¬
cunda sit laudatio. Durinitati quippe
est iocunda laudatio. quando actus nr̃i
a ecõꝵ uerboꝵ qualitate nͨ discrepant.
Nam quale est ut psalinus castitatem
dicat. & cantator se ab obscenitate nori
int̾ se noscitur aduersitate luctari. Iunc
ẽ enum dño iocunda laudatio. quando in
uersus alios qui sequuntur ex mirabilib
factisq głosis dñs uire laudatur. Nam
tos corde & alligat contritiones coꝵ. qͥ
numerat multitudinem stellarum &
oñs nomini suo uocat. de factis utiq
suis mirabilis approbatur. Ostenditur
autem in primo uersu discrepantia

Expanded text:
est, ut a majoribus traditur, organum est, ut a majoribus traditur, organum musicum, sicut cithara, pandurium, aliaque quae vocibus nostris dulcissima modulatione respondent; quod saepe diximus ad actus nostros probatissimos pertinere. Quapropter laudationem Domini et psalterium in unam praecipit venire concordiam, ut sicut lingua Divinitatis praeconia tione laudemus. Sequitur, Deo nostro jucunda sit laudatio. Divinitati quippe est jucunda laudatio, quando actus nostri a sanctorum verborum qualitate non discrepant. Nam quale est ut psalmus castitatem dicat, et cantor ab obscenitate se nointer se noscitur adversitate luctari. Tunc est enim Domino jucunda laudatio, quando in versus 493 alios qui sequuntur ex mirabilibus factisque gloriosis Dominus jure laudatur. Nam tos corde, et alligat contritiones eorum. Qui numerat multitudinem stellarum, et omnes nomine suo vocat, de factis utique suis mirabilis approbatur. Ostenditur autem in primo versu discrepantia
Abbreviated transcription (Latin):
rimo mͦ hortatur ꝓpħa ppłm
deuotum laudare dñm. qui humi¬
les erigit. & suꝑboꝵ colla concidit. Scd̾o.
alacriter dnõ dicit. eẽ. psallendum. qͥ
supplicantib beneficia ꝓfutura concedit.
qm̃ qui de sius uirib presumunt. ei
placere non possunt.
audate dñm qm̃ bonus ẽ psalmꝰ.
do nr̃o iocunda sit laudatio. Om̃is oꝑa
humana mercedem sibi postulat debere
retribui. ut quod laboriose ꝑagimus.
spe ꝓpositi muneris consolemur. In lau¬
dationib uͦ diu actus ipse habet p̃miũ
suum. quando ipsa erit retributio quȩ
nunc est exercitatio. Nam cum bonum
sit dñm pͣdicare. inde unusqͥsq noscit᷑
ꝓmissa dona recipere. Recipit plane.
quando in illa angłica societate singula¬
re fit mnunus scõꝵ. ꝑpetuum dñi subire
preconium. Laudemus gͦ deuotione
qua possumus. & hic illa beata dona
meditemur. Quid enim feliciꝰ quam
modo exercere. quodi te speras in futura
beatitudine posse ꝑagere: Psilmus autẽ

Expanded text:
rimo modo hortatur Propheta populum devotum laudare Dominum, qui humiles erigit, et superborum colla concidit. Secundo alacriter Domino dicit esse psallendum, qui supplicantibus beneficia profutura concedit; quoniam qui de suis viribus praesumunt, ei placere non possent.audate Dominum, quoniam bonus est psalmus; Deo nostro jucunda sit laudatio. Omnis opera humana mercedem sibi postulat debere retribui, ut quod laboriose peragimus, spe propositi muneris consolemur. In laudationibus vero Domini actus ipse habet praemium suum, quando ipsa erit retributio quae nunc est exercitatio. Nam cum bonum sit Dominum praedicare, inde unusquisque noscitur promissa dona recipere. Recipit plane, quando in illa angelica societate singulare fit munus sanctorum perpetuum Domini subire praeconium. Laudemus ergo devotione qua possumus, et hic illa beata dona meditemur. Quid enim felicius quam modo exercere, quod te speras in futura beatitudine posse peragere? Psalmus autem
Abbreviated transcription (Latin):
premioꝵ omĩum munus est. nec potest
esse cuiusquam bonitatis indiguus. qui
illum meruerit habere conspectum.
S cum legatur. dm̃ nemo uidit umquã.
istud ad istud tempꝰ reuerendum ẽ. qͣndo
beati dñm. nͨ ꝑ speculum. s ut ait apłs
facie ad faciem contuentur. Conclusio.
uam salutaria. quam suauia uerba
sc̃e matris audita sunt. Orauit ꝓ
nobis. ut a temptationib diabolicis exua¬
mur. quas. nobis om̃ino nouerat. eẽ. uio¬
lentas. Liberatis autem uultum diu
pollicetur. ut nichil laboriosum nichil
triste metuamus. quib tale munus tan¬
tumq ꝓmittitur. Presta dñe ut sicut
serius tius es desiderabilis. indulgentiȩ
tue claritate monstreris: nͨ impediant
peccata. quȩ ꝓpria execratione dampnamꝰ.
Fatemur culpas. ut te placatum habere
possimus. Solus enim uidex es. qui ueniã
tribius confitenti. & cum te nichil lateat.
ab homine tamen publicari queris. quod
multo ueratius nosse declara:¬

Expanded text:
praemiorum omnium munus est, nec potest praemiorum omnium munus est, nec potest esse cujusquam bonitatis indigus, qui illum meruerit habere conspectum. Sed cum legatur: Nemo Deum vidit unquam , istud ad illud tempus referendum est, quando beati Dominum non per speculum, sed, ut ait Apostolus, facie ad faciem contuentur . Conclusio psalmi. Quam salutaria, quam suavia verba sanctae matris audita sunt! Oravit pro nobis, ut a tentationibus diabolicis exuamur, quas nobis omnino noverat esse violentas. Liberatis autem vultum Domini pollicetur, ut nihil laboriosum, nihil triste metuamus, quibus tale munus tantumque promittitur. Praesta, Domine, ut sicut servis tuis es desiderabilis, indulgentiae tuae claritate monstreris. Non impediant peccata, quae propria exsecratione damnamus. Fatemur culpas, ut te placatum habere possimus. Solus enim judex es qui veniam tribuis confitenti; et cum te nihil lateat, ab homine tamen publicari quaeris, quod multo veracius nosse declara
Abbreviated transcription (Latin):
Uidi sub ara dnũi animas occisoꝵ. Et paulo
post clamantes. Quousq sc̃s & uerus ñ
udicas & uindicas singunem ur̃m de
lns qui habitant suꝑ terram: Uerun¬
tamen iusti confitebuntur nomini tuo
& habitabunt recti cum uulru tuo. Desig¬
natur hoc debere fieri inter quaslibet tali¬
poris graues amarasq pressuras:. Tune
cium magna uirtus ẽ laudare dnm.
quando istrus scłi blandimenta subduct̾.
Bonus enum fuit iob. cum dnm diues
colebat. s quanto melior. dum cum sub
multiplici afflictione laudabat. Tunc gͦ
amplius desideremus grãs agere. quando
nos temptator conatur affligere. Eacilius
eium inimicus discedit. cum uiderit exce¬
dere nͨ posse quos deprimit. Nam uide
quid sequitur. Quia cum uultu eius q
infastidibilis atq ꝑpetua. illum semꝑ
uidere. a quo se solet om̃is rationabilis
creatura reficere: sicut & in quintodecimo
psalmo iam dictum est. Adimplebis me
leticia cum uultu tuo. Ille enim uultus

Expanded text:
Vidi sub ara Domini animas occisorum. Et paulo Vidi sub ara Domini animas occisorum. Et paulo post: Clamantes: Quousque sanctus et verus non judicas, et vindicas sanguinem nostrum de his qui habitant super terram ? Vertamen justi confitebuntur nomini tuo, et habitabunt recti cum vultu tuo. Designatur hoc debere fieri inter quaslibet temporis graves amarasque pressuras. Tunc enim magna virtus est laudare Dominum, quando se istius saeculi blandimenta subducunt. Bonus enim fuit Job, cum Dominum dives colebat, sed quanto melior, dum eum sub multiplici afflictione laudabat! Tunc ergo amplius desideremus gratias agere, quando nos tentator conatur affligere. Facilius enim inimicus discedit, cum viderit excedere non posse quos deprimit. Nam vide quid sequitur, quia cum vultu ejus hainfastidibilis atque perpetua illum semper videre, a quo se solet omnis rationabilis creatura reficere, sicut et in quintodecimo psalmo jam dictum est: Adimplebis me laetitia cum vultu tuo . Ille enim vultus
Abbreviated transcription (Latin):
iuis linguosi possint dici & illi qui linguȩ
ubertate facundi sunt: tam̃ illis hoc speci¬
aliter nomͦ constat impositum. qui incon¬
siderata locutione uerbosi sunit. Sunt eniꝰ
contrarii sapientib & diuerso sermone
tractantes. Monet enim iacob apl̃s. Sit
autent onũs homo uelox ad audiendum.
tardus ad loquendum. Iales eium super
terram nunime diriguntur. quia leuitat
sua frequenter excedunt. Difficiles crum in¬
deliberatum rectum. eẽ. sermonem. sicut
scriptum est: In multiloquio nͨ effugies
peccatum. In iustus autem uir est. qui diui¬
nas regulas contempnens. uoluntatis ꝓpris
feruori traditur. Ite capitur malis siuis. &
in ꝓfundum altissima uoracitate submierg¬
tur. quia semꝑ sibi noxia cogitat. qui dñ
se dicit. ꝑ fidem dono dñi cognousse. quad
certissune creditur. ec̃. faciendum. Fociet
gͦ iudicium inopum. quando in illa decep¬
tatione ꝓmissa restituet. & iundicat paupe¬
res. De quib in apokalipsi scriptum est

Expanded text:
vis linguosi possint dici et illi qui linguae ubertate facundi sunt, tamen illis hoc specialiter nomen constat impositum, qui inconsiderata locutione verbosi sunt. Sunt enim contrarii sapientibus, et diverso se more tractantes. Monet enim Jacobus apostolus: Sit omnis homo velox ad audiendum, tardus ad loquendum . Tales enim super terram minime diriguntur, qui a levitate sua frequenter excedunt. Difficile est enim indeliberatum rectum esse sermonem, sicut scriptum est: In multiloquio non effugies peccatum . Injustus autem vir est, qui divinas regulas contemnens, voluntatis propriae fervore traducitur. Iste capitur malis suis, et in profundum altissima voracitate submergitur, quia semper sibi noxia cogitat, qui Domini se dicit per fidem dono Dei cognovisse, quod certissime creditur esse faciendum. Faciet ergo judicium inopum, quando in illa disceptatione promissa restituet, et vindicabit pauperes, de quibus in Apocalypsi scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium tuũ ame. ad defensionem meã
respice. & cetera. Bene autem diffinita ẽ
passio dñi. dies belli scilicet. quando dia¬
bolo uicto. infernoꝵ claustra disrupta st̃.
captiui liberati sunt. solusq moriendo
triumphauit. qui nouo more mortem

Expanded text:
auxilium tuum a me: ad defensionem meam auxilium tuum a me: ad defensionem meam respice, etc. . Bene autem definita est passio Domini, dies belli, scilicet quando, diabolo victo, infernorum claustra dirupta sunt, captivi liberati sunt, solusque moriendo triumphavit, qui novo more mortem
Abbreviated transcription (Latin):
in die belli. Repeticio ista dñe dñe. af¬
fectum piȩ p᷑cationis ostendit. Quȩ fi¬
gura dicitur epireusis. ideͣ in eode̾m uer¬
su eiusdem uerbi sine aliqua dilatione
facta congemuinatio. Quod schema sicut
sepe dictum est plurimum ualet ad
animos commouendos. Qum enim
dicit uirtus salutis meȩ. pacientiam suã
pseuerantiamq demonstrat. In certami¬
ne uͦ tribulationum salus. eẽ. nͨ potest.
nisi miscłia dñũ uirtus tolerantie fu¬
erit attributa. Uirtus enĩ a uiriditate
dicta est. quȩ nescit aliquo labore mar¬
cescere. Sequitur. Obumbrasti caput
meum in die belli. Cum dicit eccłia
caput suum obumbratum in die belli.
significat beatam dni passionem. qui
in illo crucifixionis suȩ sc obumbratꝰ
atq defcusus est: ut nec animꝰ eiꝰ confu¬
sionem aliquam pateretur. nec caro ipsiꝰ
corruptionis inuiriam sustineret. qͣndo
& ipse sibi in uicesimo pͥmo psalmo ueni¬
re depͣcatur anxilium. Decursa enim¬
passione sua. Tuautem ne longe facias

Expanded text:
affectum piae precationis ostendit. Quae figura dicitur epizeuxis, id est, in eodem versu ejusdem verbi sine aliqua dilatione facta congeminatio. Quod schema sicut saepe dictum est plurimum valet ad animos commovendos. Cum enim dicit: Virtus salutis meae, patientiam suam perseverantiamque demonstrat. In certamine vero tribulationum salus esse non potest, nisi misericordia Domini virtus tolerantiae fuerit attributa. Virtus enim a viriditate dicta est, quae nescit aliquo labore marcescere. Sequitur, obumbrasti caput meum in die belli. Cum dicit Ecclesia caput suum obumbratum in die belli, significat beatam Domini passionem, qui in illo 475 die crucifixionis suae sic obumbratus atque defensus est, ut nec animus ejus confusionem aliquam pateretur, nec caro ipsius corruptionis injuriam sustineret, quando et ipse sibi in vigesimo primo psalmo venire deprecatur age facias
Abbreviated transcription (Latin):
dicit apłs. Aduersarius ur᷑ diabolus sic̾
leo rugiens circuit querens quem deuoret.
Pulcherrima species diffinitionis ẽ. uno
uerbo declarare. quȩ sit res illa quȩ queri
ꝓlatum ore mendatium. quod laboriose
fingitur. qm exquisita machinatione
formatur. Ueritas crum sine labore dicit᷑.
quia simpliciter & sine difficultate ꝓfert᷑.
Quaꝓpt᷑ oris eoꝵ mendatium eos operit.
cũm ꝑfidię suȩ assertione superantur.
Numquam enim sic est cauta malicia.
eicies eos. in miseriis nͨ subsistent Primo
in explicabiles eoꝵ dixit errores. nunc pe¬
nas memorat om̃ino salutares. Carbo¬
nes ignis sunt penitentię cruciatus. quod
tamen incendium nascitur ex imbre la¬
crimarum. sicut & in centesimo nono
decimo psalmo dictum est. Sagittȩ po¬
tentis acute. cum carbonib desolatoriis.
Primo enim supra eos cadet luctuosa cõ¬
punctio. post in ignem deiciuntur. quan¬
do iam miseratione diu flamma carita¬

Expanded text:
dicit apostolus: Adversarius vester sicut dicit apostolus: Adversarius vester sicut leo rugiens, circuit quaerens quem devoret . Pulcherrima species definitionis est, uno verbo declarare quid sit res illa quae quaeritprolatum ore mendacium, quod laboriose fingitur, quoniam exquisita machinatione formatur. Veritas enim sine labore dicitur, quia simpliciter et sine difficultate profertur. Quapropter oris eorum mendacium eos operit, cum perfidi de sua assertione superantur. Nunquam enim sic est cauta malitia, ejicies eos, in miseriis non subsistent. Primo inexplicabiles eorum dixit errores: nunc poenas memorat omnino salutares. Carbones ignis, sunt poenitentiae cruciatus, quod tamen incendium nascitur ex imbre lacrymarum, sicut et in centesimo decimo nono psalmo dictum est: Sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis . Primo enim supra eos cadit luctuosa compunctio, post in ignem dejiciuntur, quando jam miseratione Domini flamma charita
Abbreviated transcription (Latin):
me ne derelinquas me. ne umquam exal¬
tentur. Adesiderio suo traditur peccatori.
quisquis ꝑ concupiscentiam carnis diabo¬
lo relinquitur possidendus. De quibus
dicit apłs: Propterea tradidit illos d̾s in
desideria cordis eoꝵ in immundiciam.
S ne hoc fiat. sequitur res om̃ino ꝓbabi¬
lis. ut sicut inimici consilium faciunt
in malum. ita uirtus diuina prestare
dignetur auxilium. Ad postremum di¬
citur causa iustissima. ne reuera exaltent᷑
perditione iustoꝵ. qui de fidelis populi
subuersione gloriantur. Sequitur sođm
diapsalma. ubi diusionem sicut consue¬
Post preces babitas. ne traderetur inimi¬
cis xa mater ȩccłia. uenit ad tercium mͦ¬
brum. in quo impioꝵ in explicabiles de¬
signat errores. Nam sicut superius in
die belli caput suum obumbrari dixit
a dño. ita istoꝵ caput quod est diabolus
rotabilem refert habere circuitum. qui
numquam ad rectam uiam ꝑuenit.
uit. Ordo autem uerboꝵ talis est. Ca¬
put eoꝵ circuitus. De quo similiter petrꝰ

Expanded text:
me, ne derelinquas me, ne unquam exaltentur. A desiderio suo traditur peccatori, quisquis per concupiscentias carnis diabolo relinquitur possidendus. De quibus dicit Apostolus: Propterea tradidit illos Deus in desideria cordis eorum, in immunditiam . Sed ne hoc fiat, sequitur res omnino probabilis, ut sicut inimici consilium faciunt in malum, ita virtus divina praestare dignetur auxilium. Ad postremum dicitur causa justissima, ne revera exaltentur perditione justorum, qui de fidelis populi subversione gloriantur. Sequitur secundum diapsalma, ubi divisionem, sicut consuePost preces habitas ne traderetur inimicis, sancta mater Ecclesia venit ad tertium membrum, in quo impiorum inexplicabiles designat errores. Nam sicut superius, in die belli caput suum obumbrari dixit a Domino, ita istorum caput, quod est diabolus, notabilem refert habere circuitum, qui nunquam ad rectam viam pervenitvit. Ordo autem verborum talis est: Caput eorum circuitus. De quo similiter Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
es tu. quod certe nͨ potest dicere. quȩ ca¬
ducis ꝓbatur errorib implicari. Non
enim arriana congregatio. nͨ sabelliana.
nͨ manichenoꝵ. nͨ pelagiana. nͨ apollina¬
ris. nͨ eutichiana. nͦ nestoriana. nͨ cetera
portenta pocius dicenda quam dogiata:
Hoc possunt uere dicere dño. d̾s m̃s es
tu. Dicat gͦ eccł̃ia catholica. dicat sponsa
de gentib aduocata. quȩ scãm trinita¬
tem fide ueracissima confitetur. Sequit᷑.
Eraudi dñe uocem depcationis meȩ.
Suffecerat dici. exaudi p᷑cem meam. nisi
aliquid altius uoluisset intelligi. Uox
enim depcationis est puritas orationis.
& clamor ille tacitus qui ascendit ad
dnm. Dicitur enim tacenti moysi:
Quid clamas ad me. icitur cam. Uox
sanguinis fris tui clamat ad me de
terra. Quappt̾̃ sẽ operationis uor ẽ. rerũ
ipsarum loquacissimus clamor. nͨ ho¬
minib notus. s soli dõ cognitus. Et
idõ petit exaudiri uocem depͣcationis

Expanded text:
es tu. Quod certe non potest dicere quae caes tu. Quod certe non potest dicere quae caducis probatur erroribus implicari; non enim Ariana congregatio, non Sabelliana, non Manichaeorum, non Pelagiana, non Apollinaris, non Eutychiana, non Nestoriana, non caetera portenta potius dicenda quam dogmata, hoc possunt vere dicere Domino: Deus meus es tu. Dicat ergo Ecclesia catholica, dicat Sponsa de gentibus advocata, quae sanctam Trinitatem fide veracissima confitetur. Sequitur, exaudi, Domine, vocem deprecationis meae. Suffecerat dici: Exaudi precem meam, nisi altius aliquid voluisset intelligi. Vox enim deprecationis est puritas orationis, et clamor ille tacitus qui ascendit ad Dominum. Dicitur enim tacenti Moysi: Quid clamas ad me ? Dicitur Cain: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me de terra . Quapropter sanctae operationis vox est rerum ipsarum loquacissimus clamor, non hominibus notus, sed soli Deo cognitus. Et ideo petit exaudiri vocem deprecationis