comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dulce presenciat Gaudiũ. Prospere nauigaui¬
Latio. Et sacrilegi prospere nauigant et uiri
sanctissimi nauigantur Gaudium. Nauigaui fe/¬
liciter Ratio. Crede michi si pergis infeliciter
nauigabis.
Ortum iam attigi iam in lictore sedeo¬
Ratio. Multi in portu pereunt plu-¬
res in litore permutasti periculum nõ
fugisti Gaudiũ. Terram attigi Ratio. Ita hoc
dicis quasi terre discrimina uel minora uel paucio-
⁊a ꝙ̃ pelagi ꝙͣuis occultiora sint Nonne hec in eqͦ
posuit is qui utrobiq multa et gloriosa pericula
pro ueritate pertulerat Neq uero sine causa pauꝑ
ille scrutator aquarum apud statium moriens hie¬
mes notosq laudat Et experti meliora pericula
ponthi Gaudium. In terra sum Ratio. Casibus
eo pluribus pateris quo plus hominũ terrã colit
ꝙͣ maria uiquidem maxima pars malorum hono
homini est Sic inde mors prouemĩt unde auxilium
debebatur ut sileam pestiferas animantium species

Expanded text:
dulce presentiat. Prospere navigdulce presentiat. Prospere navigavi. Et sacrilegi prospere navigant et viri sanctissimi naufragantur. Navigavi feliciter. Crede michi: si pergis, infeliciter navigabis. 88 portum attigi, iam in litore sedeo. Multi in portu pereunt, plures in litore; permutasti periculum, non fugisti. Terram attigi. Ita hoc dicis, quasi terre discrimina vel minora vel pauciora quam pelagi, quamvis occultiora, sint. Nonne hoc in equo posuit is qui utrobique multa et graviora pericula pro veritate pertulerat? Neque vero sine causa pauper ille scrutator aquarum apud Statium moriens: hyemesque notosque laudat et experti meliora pericula ponti. In terra sum. Casibus eo pluribus patens, quo plus hominum terras incolit quam maria: si quidem maxima pars malorum homo homini est, sic inde mors provenit unde auxilium debebatur, ut sileam pestiferas animantium species
Abbreviated transcription (Latin):
qui mala bonos uertit in usus iustum dei iudi-¬
tium iniustis licet ac scelestis manibus exequat᷑.
quasi equam pii iudicis suuãm tortor seuus Gaud̃.
Iustum pimnq Regem habet patria Ratio. Parũ
bonum et Rei publice felicissimus status Nisi pre-¬
sens gaudium futuri metus rerumq feliciũ semꝑ
suspecta breuitas minuerit amissiq desiderium
experti quid sit mare et ꝙͣ ferox belua quid ue illi a
poeta moustri nomen impositum Nichil enim mon¬
struosius in rerum uatura nichil enim sit minus
fidei minus ue constantie Nullius Rei tranfformatio
tami crebra tam periculosa tam subita Nichil demiq
seu mollius diu iacet seu dum surgit inmicis¬
Saudiũ. Placidum nunc equor inmotumq est
Ratio. Terre ip̃e subsidunt dehiscuntq Tu pelago
tribuis ut consistat dimulatus torpor noli fidere
Sepe fortuuam retemptare demencia est
Nunc saltem placide nanigaui Ratio. Nullum
fere animal sic in laqueos ruit ut non aliquid

Expanded text:
qui mala bonos vertit in usus, iustum Dei iudiqui mala bonos vertit in usus, iustum Dei iudicium iniustis licet ac scelestis manibus exequatur, quasi equam pii iudicis sententiam tortor sevuus. Iustum piumque regem habet patria. Rarum bonum et reipublice felicissimus status, nisi presens gaudium futuri metus rerumque felicium semper suspecta brevitas minueret amissique desiderium experti, quid est mare et quam ferox belua quidve illi a poeta monstri nomen impositum: nichil enim monstruosius in rerum natura, nichil cui sit minus fidei minusve constantie, nullius rei transformatio tam crebra, tam periculosa, tam subita; nichil denique seu mollius dum iacet seu dum surgit immitius. Placidum nunc equor immotumque est. Terre ipse subsidunt dehiscuntque: tu pelago tribuis ut consistat simulatus torpor! Noli fidere: sepe fortunam retentare dementia est. Nunc saltem placide navigavi. Nullum fere animal sic in laqueos ruit, ut non aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
iuriam trahunt Gaudium. Dominum habeo uere
optimum Ratio. Uerus unus est dominus quẽ
si habes honestissima regnisq felicior seruitꝰ tua
ait/ Pars michi pacis erit dexteram tetigisse ty-¬
ranni Apud uos autem ut intersit non inisi propo-¬
situm uiteq series facit qui iusticia regit ac regit᷑.
Ille demum uerus est rex Atqui ex altiore fastigio
non salutis publice speculator sed priuate libidinis
procurator uel Rapinam cogitans uel uiudictam
Cupiditati uel iracundie sue paret Et rapidis atq
effrenis animi motibus cedit Is malorum seruus¬
dominorum Et si altior cunctis appareat ceptroq
aureo ac ueste purpurea superbus incedat utiq rex
non est Sed propter excercitium aut supplicium po-¬
puli promotus predo Eoq loci positus unde leuio-¬
re alias liberiore seuiens flagello atq hos probans
illos puniens cunctos uexans et exagitans ignarꝯ
quidem ac passioni obsequens nutu tamen illius

Expanded text:
iuriam trahunt. Dominum habeo vere iuriam trahunt. Dominum habeo vere optimum. Vere unus est dominus, quem si habes honestissima regnisque felicior servitus tuaait: Pars michi pacis erit dextram tetigisse tyranni. Apud vos autem ut intersit nonnisi propositum viteque series facit. Qui iustitia regit ac regitur, ille demum verus est rex; at qui ex altiore fastigio non salutis publice speculator, sed private libidinis procurator, vel rapinam cogitans vel vindictam cupiditati aut iracundie sue paret et rapidis atque effrenis animi motibus cedit, is malorum dominorum servus. Etsi altior cunctis appareat sceptroque aureo ac veste purpurea superbus incedat, utique rex non est, sed propter exercitium aut supplicium populi promotus predo eoque loci positus unde liberiore seviens flagello atque hos probans, illos puniens, cunctos vexans et exagitans, ignarus quidem ac passioni obsequens, nutu tamen illius
Abbreviated transcription (Latin):
destiam/ Deniq et super hoc populũ romanum
grauissime corripuit sic de ip̃o enim scriptum est
Et domini appellationem ut maledictum et ob-¬
probrium semper ex horruit. Quod successorẽ quo
longe rebus omnibus imparem tamen obẜ̾uasse
compertum est qui licet dominandi auidus titu-¬
lo tamen dominationis abstinuit, Atq ita se in-¬
ter ambitionem et uerecundiam mediuiu tenens
Esse dominus uoluit dici noluit, Ut qui stiret
mniustum esse quod cuperet saltem exprobationis in-¬
iuriam uitaret/ Durum enim superbumq et gͣue
nomen est dominus Illic maxĩe ubi amor liberta¬
tis ac seruicii pudor est Dequutus horũ uestigia
alexander hic Romanus princeps ut priuato sibi
non aliter scribi uoluit/ Nam ille alter macedo
non dominus modo sed deus dici uoluit, Quem
sequuti amino huius temporis latrunculi una urbe
pel altera uix insidiis oppressa non tantum domini
dici uolunt sed dici homines erubescunt atq ad in-¬

Expanded text:
destiam. Denique et super hoc populum Romanum destiam. Denique et super hoc populum Romanum gravissime corripuit, sic enim de ipso scriptum est, et domini appellationem ut maledictum et opprobrium semper exhorruit. Quod successorem quoque longe rebus omnibus imparem tamen observasse compertum est; qui, licet dominandi avidus, titulo tamen dominatoris abstinuit atque ita se inter ambitionem et verecundiam medium tenens esse dominus voluit, dici autem noluit, ut qui sciret iniustum esse quod cuperet, saltem exprobrationis iniuriam vitaret. Durum enim superbumque et grave nomen est “dominus”, illic maxime ubi amor libertatis ac servitii pudor est. Secutus horum vestigia Alexander hic Romanus princeps ut privato sibi, non aliter, scribi voluit. Nam ille alter Macedo non dominus modo, sed deus dici voluit. Quem secuti animo huius temporis latrunculi, una urbe vel altera vix insidiis oppressa, non tantum domini dici volunt, sed dici homines erubescunt atque ad in
Abbreviated transcription (Latin):
actuum humanaꝵ acceptius deo fuerunt Et illũ
pero non dicam optimum sed bonũ et non pocius
pessimum quis dixerit qui quod habẽt optinũ
Libertatem summum ac precipuum uite bonum¬
suis ciubus eripit proq unius explendi uoragine q̃
expleri nequit tot milia miserorum siccis oculis in¬
tueri potest neqz eum et si non iusticia aut miseri-¬
cordia saltem pudor a tam mesto retrahat specta/¬
culo Sit licet affabilis sit blandiloquus sit postre¬
no munificus in paucos de multorum spoliis
Hee sunt enim artes tyrannorum quos uulgus
dominos uocat Carnifices experitur hec prestigia
attonitis ingerunt luminibus hanc hamis acla¬
queis pretendunt estam sic credulos aucupantur¬
Gaudium. Dominum habeo prepotentem Ratio.
Is in celo unus est qui se iure suo dinn dixit Et
dici uoluit Nam terre dominus Augustus cesar
edicto uetuit se dinũ dici ille deorum deus Iste ho¬
minũ imperator Ille maiestatem tenuit Iste mo-¬

Expanded text:
actuum humanorum acceptius Deo ferunt: illum actuum humanorum acceptius Deo ferunt: illum vero non dicam optimum sed bonum et non potius pessimum quis dixerit, qui quod habent optimum, libertatem, summum ac precipuum vite bonumsuis civibus eripit proque unius explenda voragine, que expleri nequit, tot milia miserorum siccis oculis intueri potest? Neque eum, etsi non iustitia aut misericordia, saltem pudor a tam mesto retrahit spectaculo; sit licet affabilis, sit blandiloquens, sit postremo munificus in paucos de multorum spoliis: he sunt autem artes tyrannorum. Quos vulgus dominos vocat, carnifices experitur; hec prestigia attonitis ingerunt luminibus, hanc hamis et laqueis pretendunt escam, sic credulos aucupantur. Dominum habeo prepotentem. Is in celo unus est, qui se iure suo dominum dixit et dici voluit. Nam terre dominus Augustus Cesar edicto vetuit se dominum dici; ille deorum Deus, iste hominum imperator: ille maiestatem tenuit, iste mo
Abbreviated transcription (Latin):
Ominum bonum habeo Ratio. An ha-¬
beas an uerius habearis cogita sed loquẽ¬
di mos est Sic dominũ habetis ut sta-¬
biem siue ut tussim multa sunt que habent᷑. inuitis
possessoribus moleste opes quibus nõ liceat caruisse¬
Gaudiũ. Bonum dominum habeo Ratio. Liber-¬
tatem igitur amisisti. hunc et illam uno tempore
nemo habet Iam neq sorores de quibus modo aiebas
neqz filie neq nurus neq conunx demum ipsa
neq patrimonium neq uita in tuto sunt ꝓpter
ynum quem habes dominũ habere simul omĩa
desiisti Gaudium. Bonum michi et patrie dĩ
tibilia penitusq contraria Nam si bonus non do/¬
minus si dominus non bonus presertim si se do-¬
minum dici uelit Gaudium. Nonus est dominus¬
Ratio. Bonisunt parentes boni fratres ac filii
esse possunt, Amici autem semper boni Alioquin
nec amici sunt/ Dominum bonũ dici blandum
mendatium atq adulatio nota est G
Optimum dominum habemius Ratio. Rectorẽ
populi fortassis et rei publice defensorem, quo nil

Expanded text:
ominum bonum habeo. An habeas an verus habearis cogita; sed loquendi mos est: sic dominum habetis ut scabiem sive ut tussim. Multa sunt que habentur invitis possessoribus, moleste opes, quibus non liceat caruisse. Bonum dominum habeo. Libertatem igitur amisisti: hunc et illam uno tempore nemo habet. Iam neque sorores de quibus modo agebas, neque filie neque nurus neque coniunx demum ipsa, neque patrimonium neque vita in tuto sunt. Propter unum quem habes dominum, habere simul omnia desiisti. Bonum michi et patrie dominum ibilia penitusque contraria; nam si bonus non dominus, si dominus non bonus, presertim si se dominum dici velit. Bonus est dominus. Boni sunt parentes, boni fratres ac filii esse possunt; amici autem semper boni, alioquin nec amici sunt. Dominum bonum dici blandum mendacium atque adulatio nota est. Optimum dominum habemus. Rectorem populi fortassis et reipublice defensorem, quo nichil
Abbreviated transcription (Latin):
si mauis quantum reges auferunt ĩ
Quid impuberes nati agent Ratio. Adolescent
si uixerint ac senescent ac ip̃i suas agent uias
fortunamq suam et labores uite obibunt Interi
sub tutela dei erunt Et tu forsan sine patre ĩ¬
pubes uixisti.
De moriente anxio quid uxor eo mortuo faciet cxxuii. Dolor.

Expanded text:
si maius, quantum reges auferunt. si maius, quantum reges auferunt. Quid impuberes nati agent? Adolescent si vixerint ac senescent, et ipsi suas agent vias fortunamque suam, et labores vite obibunt; interim sub tutela Dei erunt. Et tu forsan sine patre impubes vixisti. 128 DE MORIENTE ANXIO QUID UXOR, EO MORTUO, SIT ACTURA.
Abbreviated transcription (Latin):
ad breue tempus obsequutas iam uero tempus
est abeundi credendiq aliis sine illis parum
obsequantur et uicissitudinem suam seruent
nisi ambitiose mori Et quod stulti quidã fecere
Tuo tecum tumulo uis inferri quandoq sepul¬
chrorum effossoribus profutura Deniq iam ter-¬
re metalliq curam proice Celum tandem teq ip¬
sum cogita Dolor. Opes mee fuguint a me¬
Ratio. Putabas ne mansuras cum fugeret
uita cum turpem continue rapiaris. Dolo¬
Quid de opibus meis erit postꝙͣ mee esse desierĩt¬
Ratio. Quid de eis erat anteꝙͣ tue esse inceperũt¬
Dolor. Opes tantas linquo nudus abiẽs Ratio.
Mudus intrasti iuidus egrederis non est quod que-¬
raris sed est unde gracias agas alieni usus medio
tempore tuus fuit, Nil tuum tibi preripitur sed
expleto usu reposcitur alienum e uicinia migrantes
aduene ultro si quis est pudor commnodata uasa
restituunt Dolor. Heu nil tantum ex opibus
meis fero Ratio. Aufer quantum actulisti uel

Expanded text:
ad breve tempus obsecutas. Iam vero tempus ad breve tempus obsecutas. Iam vero tempus est abeundi cedendique aliis; sine illis parumper obsequantur, et vicissitudinem suam servent, nisi ambitiose mori et quod stulti quidam fecere tua tecum tumulo vis inferri, quandoque sepulcrorum effossoribus profutura. Denique iam terre metallique curam proice, celum tandem teque ipsum cogita. Opes mee fugiunt a me. Putabas ne mansuras cum fugeret vita, cum tu ipse continue rapereris? Quid de opibus meis erit, postquam mee esse desierint? Quid de eis erat, antequam tue esse inciperent? Opes tantas linquo nudus abiens. Nudus intrasti, nudus egredere; non est quod queraris, sed est unde gratias agas. Alieni usus medio tempore tuus fuit; nil tuum tibi preripitur, sed expleto usu reposcitur alienum. E vicinia migrantes advene ultro, si quis est pudor, commodata vasa restituunt. Heu, nil tantis ex opibus mecum fero! Aufer quantum attulisti, vel
Abbreviated transcription (Latin):
uite uel presidia uel tormenta mortem quoq solli-¬
citent Dolor. Quid erit de filiis Ratio. Erit
tibi uiuat nomen tuum si sint boni si qua ea con-¬
solatio mortis est non totus interiisse uideberir
In illorum uultibus Inq actibus Tesibi redditũ
amici credent et gaudebunt At si mali cur non
cupide deseras quos corrigere nequiuisti et coruigẽ¬
dos ac domandos mundo tradas ac fortune Meue
illos moriens suspiras qui te mori seguius suspirãt
et forte cicius mortuum suspirabunt Dolor Quid
de opibus Ratio. Tnnes ne a te dimisse non sint
dominos reperture Expectantur exoptantur esti¬
mantur nec tam de conceptu ꝙͣ de certamine me¬
tuendum Proinde iam nunc hee diuicie tue esse
desmnent cuius autem sunt future Quid filios
aspicis sciri nec potest quidem nec oportet satis
est scire tuas fuisse si fuerint tue et non pocius
illius rerum domine transeuntium atq mortaliũ
que fortuna dicitur Si sic tuas dico hoc est tibi

Expanded text:
vite vel presidia, vel tormenta mortem quoque sollivite vel presidia, vel tormenta mortem quoque sollicitant. Quid erit de filiis? Erit ubi vivat tuum nomen, si sint boni, si qua ea consolatio mortis est, non totus interiisse videberis, in illorum vultibus inque actibus te sibi redditum amici credent et gaudebunt; at si mali, est cur cupide deseras, quos corrigere nequivisti, et corrigendos ac domandos mundo tradas ac fortune, neve illos moriens suspires, qui te mori segnius suspirant, et fors ocius mortuum suspirabunt. Quid de opibus? Timesne, a te dimisse, non sint dominos reperture? expectantur, exoptantur, extimantur, neque tam de contemptu quam de certamine metuendum; proinde iam nunc he divitie tue esse desinent; cuius autem sint future quid filios aspicis? sciri autem non potest quidem nec oportet; sat est scire tuas fuisse, si fuerint tue, et non potius illius rerum domine transeuntium atque mortalium, que fortuna dicitur; sed sic tuas dico, hoc est, tibi
Abbreviated transcription (Latin):
paupertas Dolor. Quo deuenient opes
Unde uenerunt reuertentur hoc est ad fortune
manus Inde rursus ad alios atq alios abiture apud
ueminem diu mansure Uage sunt emm stare nes¬
ciunt nec sine ministerio rotundam numini for-¬
man opinati sunt sed uolubilitatis iudicium esse
dixerunt quidam facete non inficior sed nõ minus
triangularis aut quadra uolubilis haberetur quid
actinet ad diuiciarum fluxum quarum natura est
labi assidue ac uolui/ odisse unius seras arcule
crebris ac uariis possessoribus delectari siue ut
rubiginem motu uitent suie ut fallant circuitio-
ne ꝙͣplurimos sue ut cum dominis suis de in-¬
stabilitate contendant hanc tu igitur moriens
uel uiuenti superuacuam curam pone quin si
locuplex morieris agnosce fortune fidem ratã usq
ad exitum Euita diuicias Et iam tibi non neces-¬
sarias aliis linque at si pauper expeditus profi-¬
cistere seu ingentes seu exigue seu mille tibi opes
fuerit modicum ad te olim post hoc uero iul ꝑtinet

Expanded text:
paupertas. Quo devenient opes? Unde venerunt revertentur, hoc est, ad fortune manus; inde rursus ad alios atque alios abiture, apud neminem diu mansure. Vage sunt enim, stare nesciunt. Neque sine mysterio rotundam nummi formam opinati sunt, sed volubilitatis indicium esse dixerunt quidam, facete, non inficior, sed non minus triangularis, aut quadra volubilis haberetur; quod attinet ad divitiarum fluxum, quarum natura est labi assidue ac volvi, odisse unius seras arcule, crebris ac variis possessoribus delectari, sive ut rubiginem motu vitent, sive ut fallant circuitione quam plurimos, sive ut cum dominis suis de instabilitate contendant. Hanc tu igitur moriens, vel viventi supervacuam, curam pone; quin si locuples moreris, agnosce fortune fidem raram usque ad exitum e vita, divitias quoque iam tibi non necessarias aliis linque. At si pauper expeditus proficiscere, seu ingentes, seu exigue, seu nulle opes tibi fuerint; modicum ad te olim, posthac vero nichil ad t
Abbreviated transcription (Latin):
non tam uictum ꝙͣ uincendo fatigatum inter in-¬
gentes stratorum hostium cumulos occidisse cum
suis grece commemorant hystorie Quam deifebo
famam maro applicat Et in campis emachiis si
lucano creditur stetit ordine certo infelix acies Et
nouissimo prelio quod in affrica cum hanybale gestum
est Nec melius instrui aciem nec acrius potuisse pug-¬
uari ut de uictore uictus Sic et de uicto itidem uictor
ip̃e confessus est Uterq ingens rerum taliũ esti-¬
mator Quid amisit autem qui et ueram artis
sue gloriam et bene geste rei conscienciam noi
amisit
Ello quatimur ciuili Ratio. Nomen

Expanded text:
non tam victum quam vincendo fatigatum, inter innon tam victum quam vincendo fatigatum, inter ingentes stratorum hostium cumulos occidisse, cum suis Grece memorant historie; quam Deiphebo famam Maro applicat; et in campis Emathiis, si Lucano creditur, stetit ordine certo infelix acies. Et novissimo prelio quod in Africa cum Hannibale gestum est, nec melius instrui aciem, nec acrius potuisse pugnari, ut de victore victus, sic et de victo itidem victor ipse, confessus est, uterque ingens rerum talium extimator. Quid amisit autem, qui veram artis sue gloriam et bene geste rei conscientiam non amisit? 74 ello quatimur civili. Nomen
Abbreviated transcription (Latin):
amme salutem Sed pleriqz malis suis gaudent
bonis aguntur Tanta hominum mentes habet ceci-¬
tas Dolor. Uictus sum Ratio. Potest id quidem
tibi non sciencie militaris iuopia sed fortuito con-¬
tigisse Nusꝙͣ enim fortunatior ut ita dixerim est
fortuna ꝙͣ in prelio Cum multa alibi Illic omnia
posse illam perhibent Dolor. Prelio uictus ex/¬
cessi Ratio. At non continuo iuidus possunt arma
uictis auferri uera autem bona que sunt arma ai
eciam qui uidentur uicti retinent. Ea enim ut ex
incendio ac naufragio sic aduerso ex prelio efferunt᷑.
Nec illa tantum que in anmis abdita sunt ferro
tangi nequeunt sed illa quoq que maxime pericli-¬
tari in preliis ac ferro exposita uidentur Itaq
non quisquis bello uincitur bellicis simul spolia/¬
tur laudibus Licet armis amissis ex acie fugienti
quodq est maius in acie pereuuti secum ducis exiiiii
nomen ferre Nam et apud thermophilas leouydaui

Expanded text:
anime salutem; sed plerique malis suis gaudent, anime salutem; sed plerique malis suis gaudent, bonis anguntur: tanta hominum mentes habet cecitas. Victus sum. Potest id quidem tibi non scientie miltaris inopia, sed fortuito contigisse. Nusquam enim fortunatior, ut ita dixerim, est fortuna, quam in prelio; cum multa alibi, illic omnia posse illam perhibent. Prelio victus excessi. At non continuo nudus: possunt arma victis auferri; vera autem bona, que sunt arma animi, etiam qui videntur victi retinent. Ea enim ut ex incendio ac naufragio, sic adverso ex prelio efferuntur. Nec illa tantum que in animis abdita ferro tangi nequeunt, sed illa quoque que maxime periclitari in preliis ac ferro exposita videntur. Itaque non, quisquis bello vincitur, bellicis simul spoliatur laudibus; licet etiam armis amissis ex acie fugientem, quodque est maius, in acie pereuntem, secum ducis eximii nomen ferre. Nam et ad Thermopylas Leonidam
Abbreviated transcription (Latin):
Et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod
auribus non ualebat Nulla humanarum rerum
certior magistra ꝙͣ aduersitas Nulla discuciendis
erroribus aptior Dolor. Magno fortune uulnere
corrui Ratio. Surge nec iaceas Nusꝙ̃ clarius ꝙ
iuter fortune uulnera prominet animi magnitudo
Nunc noste terpm̃ quantarum sis uirium ualde ictus
intellige Dolor. Dperatam uictoriam amisi Ratio.
Si insperatam prudentiam quesiuisti non speruen-¬
da rerum periuutatio uideri debet Dolor. Dictus
sum Ratio. Dello uictus libertatem retinet Ac¬
uitam Uicio autem uictus utraniq amittit quisquis
illi igitur succumbit uere uincitur Dolor. Uictus
sum Ratio. Quidscis an illud magno pompeyo the-¬
salico dictum dic et tibi conueniat Uincere peius
erat ut dampni plus sic pectati ninus solet habere
qui uiucitur Lucrum ingens quod optantes quidã
non uinci modo sed mori eciam elegerunt Et pro-¬
fecto mercantur egregie qui morte corporis querunt

Expanded text:
et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod auribus non valebat. Nulla rerum humanarum certior magistra quam adversitas, nulla discutiendis erroribus aptior. Magno fortune vulnere corrui. Surge, ne iaceas: nusquam clarius quam inter fortune vulnera prominet animi magnitudo. Nunc nosce te ipsum, quantarumque sis virium valde ictus intellige. Speratam victoriam amisi. Si insperatam prudentiam quesivisti, non spernenda rerum permutatio videri debet. Victus sum bello. Bello victus libertatem retinet acvitam, vitio autem victus utranque amittit; quisquis igitur illi succumbit vere vincitur. Victus sum. Quid scis an illud Magno Pompeio Thessalico dictum die, et tibi conveniat: Vincere peius erat? Ut damni plus, sic peccati minus solet habere qui vincitur: lucrum ingens, quod optantes quidam non vinci modo, sed mori etiam elegerunt. Et profecto mercantur egregie qui, morte corporis, querunt
Abbreviated transcription (Latin):
se uictum credit Cuius spes obruta et extincta est
Cuius animus arma deposuerit Aspice Romanos
aminos tum semper Tum presertim bello punico
secundo non tanta defectione sociorum non conspira-¬
tione regumi ac gentium Non tot infelicibus preliis
ac Ruinis pene ultimis picti sunt Nulla unꝙ̃ apud
illos pacis mentio nullum diffidencie uestigium nul-¬
la deniq nisi alta prorsus et inuicta consilia Hoc
sane quid est aliud ꝙͣ uirtute animi duriciem molli¬
re atq illam in pudorem sui et amorem tui cogere
Tandem igitur ut dignum erat emersere et milli-¬
es strati surrexere altius ut non hostes tantũ suos
modo tam formidabiles sed totum mox ex ordine ter-¬
xarum orbem uirtus illis ac fortuna subicerent¬
Dolor. Uictus sum fateor Ratio. Nunc demuni
incipis nosse fortuuam et hoc saltem boni fugiens
inuenisti ħlemo feruie res magnas gratis discit
Multos docet experientia quos stola non docuit

Expanded text:
se victum credit, cuius spes obruta et extincta est, se victum credit, cuius spes obruta et extincta est, cuius animus arma deposuit. Aspice Romanos animos: cum semper, tum presertim bello Punico secundo, non tanta defectione sociorum, non conspiratione regum ac gentium, non tot infelicibus preliis ac ruinis pene ultimis victi sunt, nulla unquam apud illos pacis mentio, nullum diffidentie vestigium, nulla denique nisi alta prorsus et invicta consilia. Hoc sane quid est aliud quam virtute animi fortune duritiem mollire, atque illam in pudorem sui et amorem tui cogere? Tandem igitur, ut dignum erat, emersere, et milies strati surrexere altius, ut non hostes tantum suos modo tam formidabiles, sed totum mox ex ordine terrarum orbem, virtus illis ac fortuna subiceret. Victus sum fateor. Nunc demum incipis nosse fortunam, et hoc saltem boni, fugiens, invenisti: nemo ferme res magnas gratis discit; multos docet experientia, quos schola non docuit,
Abbreviated transcription (Latin):
T prelio uictus sum Ratio. Iam timor
euanuit sperare incipies hec est horum
series affectuum Iam cum spes ac metus
de futuro sint Iam ut futurum potest esse quod
speres sic futurum esse desiit quod timebas Dolor.
Magno prelio uictus sum Ratio. Tanto ne animo
uictus sis Nempe ille si ceciderit actum est Memi-¬
nisti ut marcellus prelio pictus die proximo in aciẽ
rediit pictoremq suum maiore ꝙ̃ ab illo pridie uic¬
tus erat prelio uicit Et iulius cesar ad durachyũ
inferior ad pharzaliam mox ingenti prelio uittor
fuit multi prelio uicti bello fuere uictores Non ca-¬
dunt animi uirorum forcium unius lucis euẽtu
non magnamiĩ tantum sed longanimes sunt uictꝰ
hodie Cras pugnabis cautius Ducis arcem infau-¬
sta prelia quasi tristes fidiq edocent magistri Atq
ubi sit erratum plagis admonent Sic agricolam
sterilitas Architectum lapsus edium Equitẽ casus
crebri uautam graues acuunt procelle errando dicitur¬
Dolor. Uictus sum Ratio. Non est uictus insi qui

Expanded text:
t prelio victus sum. Iam timor evanuit, sperare incipies: hec est horum series affectuum. Nam cum spes ac metus de futuro sint, iam, ut futurum potest esse quod speras, sic futurum esse desiit quod timebas. Magno prelio victus sum. Tantum ne animo victus sis. Nempe ille si cecidit, actum est. Meministi ut Marcellus prelio victus, die proximo in aciem rediit, victoremque suum maiore quam ab illo pridie victus erat, prelio vicit; et Iulius Cesar, ad Dyrrachium inferior, ad Pharsaliam mox ingenti prelio victor fuit. Multi, prelio victi, bello fuere victores. Non cadunt animi virorum fortium unius lucis eventu: non magnanimi tantum, sed longanimes sunt. Victus hodie, cras pugnabis cautius. Ducis artem, infausta prelia, quasi tristes fidique edocent magistri, atque ubi sit erratum plagis admonent. Sic agricolam sterilitas, architectum lapsus edium, equitem casus crebri, nautam graves acuunt procelle: errando discitur. Victus sum Non est victus nisi qui
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt In morte firmantur f̾unus et cadauer cogi-¬
tas Lupus quidem expectatione lassandus et media¬
Gaudium. Hereditas ad me recto calle uentura
est Ratio. Quid quod ut testator sic hereditas ca-¬
sibus subiacet ut neq semper quem uelis habe¬
as heredem Et sepe nil aliud ꝙͣ iane nomẽ sit
hereditas. Quid quod interim uasto pretio parua
res emitur dum senem et obsequium submissum
et indigne uiro blandicie promerentur Nulla est
tanta u̾tilitas que decoris impendio estimanda sit¬
Gaudium. Nullo legum aut fortune obice here¬
ditas ad me uenit Ratio. Unde id nosti cum sit
scitum illud marchi cathonis sapientissimi senio
dictum. Sepe inquit audiui inter os et offan nul¬
ta interuenire posse Esto autem nichil intuemãt
sed sperata ad te perueniat hereditas Nõ manebit
tecum seda te rursus ad alios migrabit Mobilia al¬
uolubilia sunt bona mortalium Rotundã nrim
precipue formam dicunt ut perpetuo rotet᷑. motu

Expanded text:
fiunt, in morte firmantur: funus et cadaver cogifiunt, in morte firmantur: funus et cadaver cogitas, lupus quidem expectatione lassandus et inedia. Hereditas ad me recto calle ventura est. Quid quod ut testator, sic hereditas casibus subiacet, ut neque semper quem velis habeas heredem et sepe nil aliud quam inane nomen sit hereditas? Quid quod interim vasto pretio parva res emitur, dum credulum senem et obsequium submissum et indigne viro blanditie promerentur? nulla est tanta utilitas, que decoris impendio extimanda sit. Nullo legum aut fortune obice hereditas ad me venit. Unde id nosti, cum sit scitum illud Marci Catonis sapientissimi senis dictum: “Sepe” inquit “audivi inter os atque offam multa intervenire posse”? Esto autem: nichil interveniat, sed ad te sperata perveniat hereditas; non manebit tecum, sed a te rursus ad alios migrabit. Volubilia sunt bona mortalium: rotundam nummi precipue formam dicunt, ut perpetuo rotetur motu.
Abbreviated transcription (Latin):
dolis morientium aircumuentos legis Summoꝵ
eciam et illustres uiros Nam ne singulis ĩmorer
genus hoc ludibrii passus est lucius lucullus uir
amplissimus quodq est altius augustus cesar hor-¬
renda longeq mirabilis libido fallendiq nepharias
animas nec in morte destituat Sed sic est mos Et
tu promissa in hereditate spem defigis quam frus-¬
trari possit et uita longior testantis et breuior fides
Quanꝙͣ hiis cessantibus mutandi causa propositi
possit esse iustissima Seruus heres noua seni ori-¬
ens progenies siquidem octogenario maior Catho fi¬
lium genuit. nouagenario iam propior massymyssa
Idq hac eciam nunc etate nostris senibus alias sen-¬
sibus euenit qui utinam priscis illis yt gignendi ui
tis Que cum ita sint heres certe legitimus capta/¬
tori obstat ac improbam spem precidit Gaudium.
Iam testamento senis heres sum Ratio. Sed uiuen-¬
tis forsitan et uicturi Testamenta autem in uita

Expanded text:
dolis morientium circumventos legas summos dolis morientium circumventos legas summos etiam et illustres viros? Nam, ne singulis immorer, genus hoc ludibrii passus est Lucius Lucullus vir amplissimus quodque est altius, Augustus Cesar. Horrenda longeque mirabilis libido fallendi, que nefarias animas nec in morte destituat! Sed sic est mos; et tu promissa in hereditate spem defigis, quam frustrari possit et vita longior testantis et brevior fides, quanquam hic cessantibus mutandi causa propositi possit esse iustissima: suus heres, nova seni oriens progenies, si quidem octogenario maior Cato filium genuit, nonagenario iam propior Masinissa idque hac etiam nunc etate vestris senibus evenit — qui utinam priscis illis ut gignendi vi, nt! — Que cum ita sint, heres certe legitimus captatori obstat atque improbam spem precidit. Iam testamento senis heres sum. Sed viventis forsitan et victuri; testamenta autem in vita
Abbreviated transcription (Latin):
alias senex Ratio. Potest nolle Nichil est autem
indignantius orbo sene ac diuite ubi sua diligi seq
speriũ senserit actum est Gaudium. Hereditas or¬
bi senis promissa est Ratio. Ea utinã innocentia
atq ea mortalibus fides esset ut et nũꝙͣ nisi honesta
promtterent et semper promissa seruarent, Nunc
nec promittendi modus nec promissa frangendi
pudor ullus quod in hereditate potissimum licere sibi
homines putant Itaq uoluntatem testatoris ambu-¬
latoriaui uocant Non te exemplis puniam Nota
res est Legisti credo quibus hoc accidit non solum
ut uiuentis promitteretur hereditas sed supremo
eciam morientis amplexu et ostulo anulisq aureis.
dotarentur quod apud illos indubie successionis iudiciũ
erat Cum interim et heredes alii et eorum mentio pe-¬
nitus nulla esset in tabulis testamenti tantum
media de morte perfidia causa alias ausa est Le¬
ne igitur uinorum fraudibus inmunem reris cũ

Expanded text:
 senex. At qui potest nolle; nichil est autem  senex. At qui potest nolle; nichil est autem indignantius orbo sene ac divite: ubi sua diligi seque sperni senserit, actum est. Hereditas orbi senis promissa est. Ea utinam innocentia atque ea mortalibus fides esset, ut et nunquam nisi honesta promitterent et semper promissa servarent! Nunc nec promittendi modus nec promissa frangendi pudor ullus, quod in hereditate potissimum licere sibi homines putant: itaque voluntatem testatoris ambulatoriam leges vocant. Non te exemplis premam; nota res est, legisti credo quibus hoc accidit, non solum ut viventis promitteretur hereditas, sed supremo etiam morientis amplexu et osculo anulisque aureis donarentur, quod apud illos indubie successionis indicium erat, cum interim et heredes alii et eorum mentio penitus nulla esset in tabulis testamenti: tantum media de morte perfidia ausa est! Tene igitur vivorum fraudibus immunem reris, cum
Abbreviated transcription (Latin):
Senis hereditatem expecto Ratio. Quid si ille
interim tuam sperat falli alterutrũ est necesse
Quot autem senes inuenias mortem iuuenum expec¬
tantes Et sane nemo tam senex qui non possit anũ
uiuere Nlemo tam iuuenis qui non possit hodie mor¬
Gaudium. Hereditatem orbi senis spero Ratio.
Iustius hanc sperabat filius. Iuniorem iustior spes
illusit Gaudium. Hereditas orbi senis ad me uenit¬
Ratio. Quidscis an ad illum tua Gapo claudius
Nerony galba domiciano nerua quomodo pertinax
successit Et successionum talium plena est hominũ
uita. Gaudium. Orbi senis hereditas me alias ĩ¬
manet Ratio. Quem non fallere possit uoleus qͥ
quem noluit fefellit. Cui superuiuere nequeat qui
filio superuixit. Gaudium. Orbi iam senis elogio
scriptus heres sum. Ratio. An in tabellis forsan a da¬
mantinis pnde non facile delearis An ignoras ꝙͣ
leuibus causis testamenta nuitant senes multꝭ
in ip̃õs te exitu quod per omnem uitam uoluere
displicuit Gaudium. Heredem me uult orbꝯ senis¬

Expanded text:
Senis hereditatem spero. Quid si ille interim tuam sperat? Falli alterutrum est necesse. Quot autem senes invenias mortem iuvenum expectantes? Et sane nemo tam senex, qui non possit annum vivere, nemo tam iuvenis, qui non possit hodie mori. Hereditatem orbi senis spero. Iustius hanc sperabat filius, iuniorem iustior spes elusit. Hereditas orbi senis ad me venit. Quid scis, an ad illum tua? Gaio Claudius, Neroni Galba, Domitiano Nerva, Commodo Pertinax successit et successionum talium plena est hominum vita. Orbi senis hereditas me manet. Quem non fallere possit volens, qui quem noluit fefellit? cui supervivere nequeat qui filio supervixit? Orbi iam senis elogio scriptus heres sum. An in tabellis forsan adamantinis, unde non facile delearis? An ignoras quam levibus causis testamenta mutant senes? Multis in ipso vite exitu quod per omnem vitam voluere displicuit. Heredem me vult orbus
Abbreviated transcription (Latin):
Tgraui duroq sum ingenio Ratio. Gra,¬
uedo molestior sed hec quoq minuutur
si diligenter intendis Dolor. At pigro
obtusoq sum ingenio Ratio. Quid tu igit᷑ huic¬
morbo indignatione ac lamentis succurrendũ putas
longe alio remiedio res eget Non est indulgendum
sompno non libidini non cibo non uno non iuanibus
fabulis non captanda excusationum causa et reflexa
in naturam culpa non inercie succumbendum sed
cogitandum uigilandum suspirandum anelandum
enitandum assurgendum incitanda uis ãĩ Eocuciendꝰ
torpor propellenda seguicies abstinendo uoluptatibus
incumbendum studiis Nil tam graue quod non leuet¬
intentio Nil tam duruni quod non leniat Rul tam
obtusum quod non acuat Nil tam pigrum quod nõ
urgeat Nil deniq tam defessum tamq obscurũ quod

Expanded text:
gravi duroque sum ingenio. Gravedo molestior, sed hec quoque minuitur si diligenter intenderis. At pigro obtusoque sum ingenio. Quid tu igimorbo indignatione an lamentis succurrendum putas? longe alio remedio res eget. Non est indulgendum somno, non libidini, non cibo, non vino, non inanibus fabulis, non captande excusationum cause, et reflexa in naturam culpa inertie succumbendum, sed vigilandum, cogitandum, suspirandum, anhelandum, enitendum, assurgendum, incitanda vis animi, excutiendus torpor, propellenda segnities, abstinendum voluptatibus, incumbendum studiis. Nil tam grave quod non levet, nil tam durum quod non leniat, nil tam obtusum quod non acuat, nil tam pigrum quod non urgeat, nil denique tam defossum tamque obstrusum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
non dabat contulit uis pudoris Et ad ignauiam
profligendam sepe plus spectator ualuit ꝙ̃ uirtus
Et hn hercle quorum proxime memini Et acticus
curius Numa pompylius corduba profectus seneca
leptiq ueniens seuerus multi alii ex aliis locis
ubiq futuri magni uiri et aliquanto maiores rome
essent Emulatio uirtutis et illustrium copia ex-¬
emplorum prestitit Stude ergo quod unicum bo-¬
num est in hac tua cominigratione ne pereat Neu
nil aliud migrando quesieris ꝙͣ ut te coram pluri-¬
bus noue patrie fulgor nudet.
Rigo michi generosa est Ratio. Rursũ

Expanded text:
non dabat, contulit vis pudoris, et ad ignaviam non dabat, contulit vis pudoris, et ad ignaviam profligandam sepe plus spectator valuit quam virtus. Et hi hercle quorum proxime memini et accitus Curibus Numa Pompilius, Corduba profectus Seneca Leptique veniens Severus multique alii ex aliis locis, ubique futuri magni viri, ut aliquanto maiores Rome essent emulatio virtutis et illustrium copia exemplorum prestitit. Stude ergo quod unicum bonum est in hac tua commigratione ne pereat, neu nil aliud migrando quesieris quam ut te coram pluribus nove patrie fulgor nudet. 16 rigo generosa est. Rursu
Abbreviated transcription (Latin):
rans Et hec quoq apud ip̃m flaccum legis ut
philippus orator donium dum redit atq forum
nmium distare cernens iam grandis natu que¬
ritur hee paruo in opido molestie cessant omue
quitquid queritur iuxta est Gaud̾̃. E paruo
oppido in inmensem urbem commigraui Ratio.
Etranquillo portu procellosum sponte pelagus
ingredi temeritas est Nec miror ideo eoq Loci
euentus fecit hoc tamen et gens claudia e sa-¬
binis Romã petens e tusculo marchus catho ex
aprino marius ac cicero successitq feliciter Sed
ubi iam uiri non tuto quidem in exemplo trahit᷑.
Quit quid raris et suminis ingeniis attentatum
est postꝙ̃ tamen soluisti funem omni studio inter
difficultates enitere inter alta consurge ꝯsilio
ceptum regens quod hic boni dixerim plures
erunt ad uirtutem stimuli Erunt forte quos ad
gloriam sequi uelis erit ubi te excerceas ubi cum
paribus possis de laude contendere pudebitq
testium tantorum Multis uero quod uis animi

Expanded text:
rans. Et hoc quoque apud ipsum Flaccum legis ut rans. Et hoc quoque apud ipsum Flaccum legis ut Philippus orator, domum dum redit foro, nimium distare Carinas iam grandis natu queritur. He parvo in oppido molestie cessant omnes, quicquid queritur iuxta est. E parvo oppido in immensam urbem commigravi. E tranquillo portu procellosum sponte pelagus ingredi temeritas est, nec minor ideo quia leti eventus. Fecit hoc tamen et gens Claudia e Sabinis Romam petens, e Tusculo Marcus Cato, ex Arpino Marius ac Cicero successitque feliciter. Sed ubinam tales viri? Non tuto quidem in exemplum trahitur quicquid raris et summis ingeniis attemptatum est. Postquam tamen solvisti funem, omni studio inter difficultates enitere, inter alta consurge, consilio ceptum regens; quod hic boni dixerim, plures erunt ad virtutes stimuli. Erunt forte quos ad gloriam sequi velis, erit ubi te exerceas, ubi cum paribus possis de laude contendere pudebitque testium tantorum. Multis sepe quod vis animi
Abbreviated transcription (Latin):
implicitum fuisse cognosteres non ut magni comi-¬
tis clipeo tuum tegas errorem sed ut accuracius
illum uices tuas succubuisse summa eciam cernis
ingenia Saud̃. Ampla in patria uitam ago Ratio.
Multa sunt ample urbis incommnoda Distat tẽ¬
plum distat forum Illud animo nocet hoc corpori
Distãt opifices atq amici ꝙͣ nulla quidem durior
distancia quod laboriosum uisere negligere inhu-¬
manum est Audis ut de hoc queritur flaccus Cu-
hic in colle quiri hic extremo in amentino ui¬
sendus uterq Quocũq ire decreueris seu pergere
profecturus donui tue dispone quando et au Re-¬
deas incertum et ip̃e rediturus cum labore est
Sepe eciam cum errore ferro et magnete iter agi-¬
tur Hac eas facilius hac rectius hac curiã hac
theatrum uites hac balneum effugias hac ma¬
cellum hii et mille alii sunt urbium scopuli in¬
ter quos nauigans donium tuam ꝙͣꝙͣ alteram
urbem petis uix te ad illam peruenturum spe¬

Expanded text:
implicitum fuisse cognosceres, non ut magni comiimplicitum fuisse cognosceres, non ut magni comitis clipeo tuum tegas errorem, sed ut accuratius illum vites cui succubuisse summa etiam cernis ingenia. Ampla in patria vitam ago. Multa sunt ample urbis incommoda: distat templum, distat forum — illud animo nocet, hoc corpori —, distant opifices atque amici, qua quidem nulla durior distantia, quos laboriosum visere, negligere inhumanum; audis ut de hoc queritur Flaccus: Cubat hic in colle Quirini, hic extremo in Aventino, visendus uterque. Quocunque ire decreveris, ceu peregre profecturus domui tue dispone, quando et an redeas incertum et ipse reditus cum labore est, sepe etiam cum errore; ferro ac magnete iter agitur: hac eas facilius, hac rectius, hac curiam, hac theatrum vites, hac balneum effugias, hac macellum. Hi et mille alii sunt urbium scopuli, inter quos navigans domum tuam quasi alterum orbem petis, vix te ad illam perventurus spe
Abbreviated transcription (Latin):
ralium facultate ut erudiri posset et ad omne opꝰ
bonum institui gracias agere decuit tam anxie
doctum uirum illi deo qui hoc illi dederat Non
socratis non athene cuius michi scola et in qua
urbe quot et antiqui fuerint docti et indocti opi-¬
nari prompcius sit ꝙͣ noste Et ut urbem sileam
habuit scola illa inter multos altibiadem et cri-¬
siam illum patrie hostem hunc seuissimum ty-¬
rannorum quibus quid preceptor socrates ꝯtulexit
plato ip̃e respondeat Uel sic intelliges ꝙͣ mane est
quod terreni doctrina preceptoris discipulorum
auribus extrepit nisi gracia magistri celes tis
aspiret sine qua nichil omnino socratẽ potuisse
Quanꝙͣ dei mendacis oraculo ut predictũ est
sapientissimum iudicatum Inter duas tamen
simul uxores procacissimas anꝯ ip̃e uel alius ꝙͣ¬
tulum ałs quantumlibet rem excuset ineptissime¬
qua incidenter preter unum illud quo platonem
talem uirum hac eadem uanitate gloriose patrie

Expanded text:
ralium facultate ut erudiri posset et ad omne bonum ralium facultate ut erudiri posset et ad omne bonum opus institui, gratias agere decuit tam anxie doctum virum illi Deo qui hec ei dederat, non Socrates, non Athene, cuius in schola et in qua urbe quot et iniqui fuerint et indocti opinari promptius sit quam nosse. Et ut urbem sileam, habuit schola illa inter multos Alcibiadem et Critiam, illum patrie hostem, hunc sevissimum tyrannorum, quibus quid preceptor Socrates contulerit Plato ipse respondeat, vel sic intelligens quam inane est quod terreni doctrina preceptoris discipulorum auribus instrepit, nisi gratia magistri celestis aspiret, sine qua nichil omnino Socratem potuisse fatendum, quanquam Dei mendacis oraculo, ut predictum est, sapientissimum iudicatum, inter duas tamen simul uxores procacissimas anus — ipse vel alius quantumlibet rem excuset — ineptissimqua incidenter, preter unum illud quo Platonem talem virum hac eadem vanitate gloriose patrie
Abbreviated transcription (Latin):
An si uero ingenium queritur a thebis natus est
pyndrus quem imitacione prorsus mnacessibilem
flaccus ait Si rerum claritas gestarum Liber
pater atq hercules tam famosi ut alexander ma¬
cedo contemptor omnium ferme mortalium illos
duos ut altissimum atq ultimum glorie signum¬
sibi preponeret imitandos Sin utrumq nonne
retenti memoria et pene ante oculos authebanus¬
erat Epamynondas suminus philoz ophus summus
dux grecorum omnium recto sub iudice omuis eui
princeps hic est qui lacedenones pene funditus
euertit et athenienses platonis sic exterruit ut eo
mortuo quasi summo terrore liberati illico se in
luxum ignominiamq resoluerent Quo adhuc
eciam apud thebas florente quot athenis merciũ
et stultorum nuillia fuerint quis facili anino me¬
ciatur Non igitur ꝙ athenis sed ꝙ talis genitus
esset ac natus hoc est tali ingenio taliq animo tali
deniq et parentum indulgentia et rerum tempo-¬

Expanded text:
an non, si ingenium queratur, Thebis natus est an non, si ingenium queratur, Thebis natus est Pindarus, quem imitatione prorsus inaccessibilem Flaccus ait? si rerum claritas gestarum, Liber pater atque Hercules tam famosi, ut Alexander Macedo contemptor omnium ferme mortalium illos duos ut altissimum atque ultimum signum glorie sibi proponeret imitandos? sin utrunque, nonne recenti memoria et pene ante oculos erat Thebanus Epaminondas summus philosophus, summus dux Grecorumque omnium recto sub iudice omnis evi princeps? Hic est qui Lacedemones pene funditus evertit et Athenienses Platonis sic exterruit, ut eo mortuo, quasi summo terrore liberati, illico se in luxum ignaviamque resolverent. Quo adhuc etiam apud Thebas florente, quot Athenis inertium et stultorum milia fuerint quis facile animo metiatur? Non igitur quod Athenis, sed quod talis natus esset ac genitus, hoc est tali ingenio talique animo, tali denique et parentum indulgentia et rerum tempo
Abbreviated transcription (Latin):
nulti barbari multis grecis et uirtute et inge-¬
nio meliores extiterunt an non femine alique
et rerumi gloria et inuentione artium quibuslibet
uiris optabiliores Quid deniq si bos quid si asi¬
nus nascereti Quid adhuc ip̃m de quo loq̃mui
platonem qui iam non plato esset sed id pocius quod
natura parens edidisset uisi forte pyctogorice cre¬
debat insanie Ecorpore in corpus aĩas ꝯmigrare
Quo nchil certe unꝙͣ stulcius nichil impruden-¬
tius non dicam a philozopho sed ab hoĩe dictum
fuit Nichil magis ueritati dissomni ac pietati¬
nichil demumi quod religiose aures magis abhor¬
reant Quid demum An atheniensem clarum
nasci adeo ut non eque clarum esse posset alibi
thebis eciam natum esse An non homerus et
pyctogoras ip̃e et democritus et anaxagoras et
aristotiles et mille alii alibi ꝙͣ athenis nati cla¬
riq habiti non minus ꝙͣ qui nati sunt athenis
Ac ne thebis abeam quas spernere greci solent

Expanded text:
multi barbari multis Grecis et virtute et ingemulti barbari multis Grecis et virtute et ingenio meliores extiterunt? An non femine alique et rerum gloria et inventione artium quibuslibet viris optabiliores? Quid denique si bos, quid si asinus nasceretur? Quid ad hunc ipsum de quo loquimur Platonem, qui iam non Plato esset, sed id potius quod natura parens edidisset? Nisi forte pythagorice credebat insanie, e corpore in corpus animas commigrare, quo nichil unquam certe stultius, nichil impudentius, non dicam a philosopho, sed ab homine dictum fuit, nichil magis veritati dissonnichil demum a quo religiose aures magis abhorreant. Quid deinde? An Atheniensem nasci clarum adeo, ut non eque clarum esse posset alibi, Thebis etiam, natum esse? An non Homerus et Pythagoras ipse et Democritus et Anaxagoras et Aristoteles et mille alii alibi quam Athenis nati clarique habiti, non minus quam qui nati sunt Athenis? Ac ne a Thebis abeam, quas spernere Graii solent,
Abbreviated transcription (Latin):
aninium Aiebat plato se pro multis grãs agere
Recte id quidem modo intelligat cui quibusue
pro donis gracie sunt agende Ille uero nature
gracias agebat Primo ꝙ hominem eum et non
mutum auimal ꝙ marem et non feminam ꝙ
grecuui et non barbarum ꝙ athenyensem et non
thebanum Deniq ꝙ etate sotratis et non alio tẽ¬
pore genuisset ut scilicet esset a quo doceri poss
atq instriũ Uides inter gratulandi gloriandiq
causas ut atheuiensem quoq ponat originem
Quid hic dicam forsan expectas Ego uero et¬
si de hoc uno sermone sim instructus quando
tamen tanti uiri mentio incidit Quid de hoc
sit et michi et uideatur dicam simul Scio quos¬
dam claros ac discretos uiros incunctanter asse-¬
esse constat delirius quorum in sentenciã quãdo
ut dici solet ea pedibus parum abest Nam quid
queso attinet hiis gaudere Quero enim quid
si barbarus quid si mulier natus esset An non

Expanded text:
animum, aiebat Plato se pro multis gratias agere; animum, aiebat Plato se pro multis gratias agere; recte id quidem, modo intelligat cui quibusve pro donis gratie sint agende: ille vero nature gratias agebat primum quod hominem eum et non mutum animal, quod marem et non feminam, quod Grecum et non Barbarum, quod Atheniensem et non Thebanum, denique quod etate Socratis, non alio tempore genuisset, ut scilicet esset a quo doceri posset atque instrui. Vides inter gratulandi gloriandique causas ut Atheniensem quoque ponat originem. Quid hic dicam, forsan expectas. Ego vero, etsi de hoc uno sermo sit institutus, quando tamen tanti viri mentio incidit, quid de hoc isum et michi etiam videatur dicam simul. Scio quosdam claros ac disertos viros incunctanter asseesse dictum delirius, quorum in sententiam quin, ut dici solet, eam pedibus parum abest. Nam quid, queso, attinet his gaudere? Quero enim: quid si barbarus, quid si mulier natus esset? An non