comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tua arguas me: neq ĩ furore tuo cotripias me.
Oĩa que cłi st̃ bona st̃. Et meremͣ cotripi. dusculta
Iuid dicat. Arguã eos in auditu angustie eoꝵ.
Ideo aucdiuimꝰ ea que tbulationis fc̃ ut cm̃demur.
In maledictis qͦq leuitici scͥptũ ẽ. Si pꝰ ista ñ obedie¬
rint neq conu̾si fuerint ad me : apponã eis pla¬
gas.uii. suꝑ peccata eoꝵ. Si aut̃ & post hec conũ¬
si ñ fuerint: em̃dabo eos. Oĩa dique uident᷑ ama¬
ra ẽẽ : ad eruditionẽ & remedia ꝓficiunt. Medi
rũ: cõpone scͥpt᷑as scͥptͣis. ut te apłs docet d&
uidebis ibi ẽẽ dulcissima. uͥ amarissima existi

Expanded text:
arguas me, neque in furore tuo corripias me. Omnia quae Dei sunt, bona sunt, et meremur corripi. Ausculta quid dicat: Arguam eos in auditu angustiae eorum. Ideo audivimus ea, quae de tribulatione sunt, ut emendemur. In maledictis quoque Levitici scriptum est: Si post ista non obedierint, neque conversi fuerint ad me, apponam eis plagas septem super peccata eorum. Si autem post haec conversi non fuerint, emendabo eos . Omnia Dei, quae videntur amara esse, in eruditionem et remedia proficiunt. Medicrum, compone Scripturas Scripturis, ut et te Apostolus docet, et videbis ib
Abbreviated transcription (Latin):
tua arguas me: neq in furore tuo corripias me.
Qhec loqͥtur scit furorẽ di ñ ẽẽ inuitilẽ ad sanita¬
tẽ:s adhoc adhiberi ut curet egrotantes: ut
em̃det eos qͥ sermonẽ eiꝰ audire contẽpserint ÷
& iccuto nẽ dep̃cat᷑ ue talib remediis em̃det᷑: ne
cũ penali medela tecipiat pͥstinã sanitatẽ : qͣsi si

Expanded text:
 neque in furore tuo corripias me . Qui haec loquitur scit Dei furorem non esse inutilem ad sanitatem, sed ad hoc adhiberi ut curet aegrotantes, ut emendet eos, qui sermonem ejus audire contempserunt. Idcirco nec deprecatur ne talibus remediis emendetur, ne cum poenali medela recipiat pristinam sanitatem, quasi si
Abbreviated transcription (Latin):
dã causis asscͥptũ sit frequent̾ iueniet.
Nam iuginti duo pͥma apud hebreos ele¬
m̃ta tracdunt ẽẽ litterarum. Uiginti duo rur¬
sus a ꝓtoplasto adam usq ad iacob ex cuius
semine iniciũ duodecim tribus sumant. pa¬
tres fuisse numerant᷑. Tradunt etiã omniũ¬
gentius exequat᷑. sub hoc numero consecrata
reꝑiet. ꝓpt̃ hoc gͦ & leuite id ẽ qͥ deseruiunt
litteris. adaꝑire nobis dignet᷑. & auferre. Igit᷑
humani generis in carne generatio sic̃ assert
tur in uulua. S ñ prius moueri fert᷑ ad par¬
tũ. quã etiã decimi m̃sis triduũ transeat.
Et ita inuenit᷑ qđ numerus iste. id ẽ ducen¬
ti septuaginta tres dies illos indicet. qͥ ex no¬
uem m̃sib & triduo m̃sis decimi colligunt᷑.
no generi in hunc mundũ prebetur ingres¬
sus. & ita in uiginti qͥdẽ & duob numeris.
omniũ simul creaturarum rationib misticis
sũma colligitur. in his uͦ que ex abundanti
in pͥmogenitos inueniunt᷑ isrł: etiã misteriũ

Expanded text:
ptus sit, frequenter inveniet. Nam viginti duo primo apud Hebraeos elementa tradunt esse litterarum. Viginti duo rursus a protoplasto Adam usque ad Jacob, ex cujus semine initium duodecim tribus sumunt, patres fuisse numerantur. Sed alia mugentius exsequatur, sub hoc numero consecrata reperiet. Propter hoc ergo et Levitae, id est, qui deserviunt litteris adaperire nobis dignetur et auferre. Igitur humani generis in carne generatio, sicut asserunt tur in vulva; sed non prius moveri fertur ad partum, quam etiam decimi mensis triduum transeat; et ita invenitur, quod numerus iste, id est, ducenti septuaginta tres dies illos indicent, qui ex novem mensibus et triduo mensis decimi colliguntur, et fino generi in hunc mundum praebetur ingressus. Et ita in viginti quidem et duobus numeris, omnium simul creaturarum rationibus mysticis summa colligitur. In his vero quae ex abundanti in primogenitis inveniuntur Israel, etiam mysterium
Abbreviated transcription (Latin):
brum. & nichil hoꝵ omiiũ nudũ relinqͥt᷑
aut reuelatũ. Demq addit᷑. etiã p̃ceptũ hu¬
iꝰmodi. Nolite inqͥt ext̾minare de tribu sua
plebem caach. Quo scilicet ext̾minandos se
ẽẽ scirent. si forte ad hec mouenda manꝰ suas
mitterent. nͥ unũqđq eoꝵ pͥus a sacerdotib
fuisset obtectũ. Nc̃ gͦ tedeamꝰ ad istud taber¬
rioꝵ sapientie secreta cõmissa sint: discat ex
his & obseruet qͦmͦ hec oporteat intͣ uelam̃
conscientie custodire. nec facile ꝓferre ad pu¬
blicũ. aut si res poscit ꝓferre. & inferiorib
id ẽ imꝑitiorib tradere. ne nuda ꝓferat.
nec aꝑta ostendat. & penitꝰ patentia. Alio¬
quin homicidiũ facit. & ext̃minat plebẽ. Ex
t̃minat᷑ enĩ om̃is qui secreta & meffabiba
sacram̃ta contigerit. ñdũ meritis & scientia.
in sacerdocis ordinẽ gradũq translatꝰ. Solis

Expanded text:
brum, et nihil horum omnium nudum relinquitur aut revelatum. Denique additur etiam praeceptum hujusmodi. Nolite, inquit, exterminare de tribu sua plebem Caath. Quos scilicet exterminandos se esse scirent, si forte ad haec manus suas movenda mitterent, nisi unumquodque eorum prius a sacerdotibus fuisset obtectum. Nunc ergo redeamus ad istud taberriorum sapientiae secreta commissa sunt, discat ex his et observet quomodo haec oporteat intra velamen conscientiae custodire, nec facile proferre ad publicum; aut si res poscit proferre, et inferioribus, id est, imperitioribus tradere, ne nuda proferat, ne aperta ostendat, et penitus patientia, alioqui homicidium facit, et exterminat plebem. Et exterminatur enim omnis qui secreta et ineffabilia sacramenta contigerit, nondum meritis et scientia i
Abbreviated transcription (Latin):
que supͣ cõprehendimꝰ. nuda ac reuelata ui¬
dere concessũ ẽ. Alii autẽ oꝑta hec uide¬
ant. umino potius uelata hec in humeris
suis portent. & fun qͥdẽ caath qm̃ ipsi licet¬
ñ sint sacerdotes. tam̃ sunt ꝑxin sacerdotib
in humeris suis possunt ista portare. Alii
uͦ sarcinas suas & ministeria nec in humeris
s in plaustris ponunt. & enĩ p̃uementes

Expanded text:
da et revelata videre concessum est. Alii autem operta haec videant, imo potius velata haec in humeris suis portent. Et filii quidem Caath licet ipsi non sint sacerdotes, sunt tamen proximi sacerdotibus, in humeris ergo suis possunt ista portare. Alii vero sarcinas suas et ministeria, nec in humeris sed in plaustris ponunt. Locutusque est
Abbreviated transcription (Latin):
isrł. mimerant᷑ etiã leuite seorsum.
Non enĩ fuerant recensiti cũ filiis isrł. & ha¬
betur eoꝵ segregatꝰ qͥdã ac precipuus p̾ cete¬
ris numerus. quo referunt᷑ om̃s simul ui¬
neq minus hoc numero inuentũ sit. Post
hec p̾cepit dñs numerari etiã pͥmogeni¬
tos filios istł eodẽ ordine quo leuite
fuerant uuinerati. id ẽ ab uno m̃se & supra.
& inueniunt᷑ pͥmogeniti filioꝵ inginti duo¬
& ducenti septuaginta tres. Putasne ꝑ hec so¬
lam numeri hystoriã docere nos uoluit
moyses. & nullũ in his diu̾sitatib numeroꝵ
conclusit solito sͥ more mysteriũ: Nichil
ne uidebitur ineẽ rationis. quod ducenti
.lxx. tres tantũ abundare dicuntur in pͥmo¬

Expanded text:
s. Numerantur etiam Levitae seorsum; non enim fuerant recensiti cum filiis Israel: et habetur eorum segregatus quidem ac praecipuus prae caeteris numerus quo referuntur omnes simul vineque minus hoc numero inventum sit. Post haec praecepit Dominus numerari etiam primogenitos filiorum Israel, eodem ordine quo Levitae fuerant numerati, id est, ab uno mense et supra. Et inveniuntur primogeniti filioru ducenti septuaginta tres. Putasne per haec solam numerari historiam docere nos voluit Moyses, et nullum in his diversitatibus numerorum conclusit solito sibi more mysterium? Nihil ne videtur inesse rationis, quod ducenti septuaginta tres tantum abundare dicuntur in primo
Abbreviated transcription (Latin):
Intuere gͦ nc̃ cuiꝰmodi diuisio efficit᷑. in offi¬
cus ministerii diuini. & qͦmͦ illa qͥdem que
scã st̃ ñ imponunt᷑ portanda ab animalib
mutis. s tationabiles ẽẽ debent homines.
& in humeris suis portare uasa quib mini
portanda animalib imponunt᷑. S & in
ipsis ẽ aliqͣnta differentia. Nam illi qͥ duri¬
ora & grauiora obseruant. in ministeria plu¬
ra habent animalia. Quatuor enĩ plau¬
stra dantur filus merari. Filus autẽ ger.¬
son qͥa erant ꝓpe filios caath duo tantũ plau¬
structi aut etuditi uident᷑ accedunt. Nam¬
ad illa que mystica st̃. & in secretis recondi¬
ta. & solis sacerdotib patent. ñ solũ nullus
aĩalis homo accedit. s ne ipsi qͥdẽ qͥ habere
aliqͥd exercitii & eruditionis uidentur. ñdũ
tam̃ meritis & uita ad sacerdotalẽ gr̃am con¬

Expanded text:
Intuere ergo nunc, hujusmodi divisio efficitur in officiis ministerii divini, et quomodo illa quidem quae sancta sunt non imponuntur portanda ab animalibus mutis, sed rationabiles esse debent homines, et in humeris suis portare vasa, quibus minportanda animalibus imponuntur. Sed et in ipsis est aliqua differentia. Nam illi qui duriora et graviora observant ministeria, plura habent animalia. Quatuor enim plaustra dantur filiis Merari; filiis autem Gerson qui erant prope filios Caath, duo tantum plaustructi aut eruditi videntur, accedunt. Nam illa quae mystica sunt et in secretis recondita, et solis sacerdotibus patent, non solum nullus animalis homo accedit, sed ne ipsi quidem qui habere aliquid exercitii et eruditionis videntur, nondum tamen mente et vita ad sacerdotalem gratiam con
Abbreviated transcription (Latin):
in medio filioꝵ leui. scđm plebes suas in tab¬
nacło testimonii. Introibit inquit aaron
& filii eiꝰ cũ eleuata fuerint castra & deponent
uelũ qͦ contegunt᷑ sca. & oꝑient ex ipso uelo
arcã testam̃ti. Et post hec septẽ quedã spe¬
ties enumerant᷑ que p̾cipiunt᷑ operiri. Pri¬
mo in loco ut omniũ p̃ciosior ipsa archa te¬
stam̃ti oꝑiat᷑ uelo qͦ priꝰ uelabat᷑. s & pelle de¬
suꝑ iacinctina tegat᷑. Adicit᷑ etiã aliud uelam̃

Expanded text:
in medio filiorum Levi secundum plebes suas in tabernaculo testimonii. Introibit, inquit, Aaron et filii ejus cum elevata fuerint castra, et deponent velum quo teguntur sancta, et operient ex ipso velo arcam testamenti. Et post haec septem quaedam species enumerantur, quae praecipiuntur operiri. Primo in loco, ut omnium pretiosior arca ipsa testamenti operiatur velo quo prius velabatur, sed et pelle desuper hyacinthina tegat
Abbreviated transcription (Latin):
noe & cdaniel & iob. Audrn qͦndã a qͦdã he¬
breo hunc locũ exponente atq dicende. ideo
hos noĩatos qͥa unꝰqͥsq eoꝵ tria tẽpora uid̾t.
letũ. triste. & rursũ letũ. Uide noe ante di¬
luuiũ. c̃sidera mundũ integrũ ⁊ & eundẽ
post noe in totiꝰ orb̾ naufragio: solũ cũ filus
suis & animalib in atcha seruatũ. consideta
quomͦ post diluuiũ egressus fit & planta

Expanded text:
Noe, Daniel et Job? 925 Audivi quondam a quodam HeNoe, Daniel et Job? 925 Audivi quondam a quodam Hebraeo hunc locum exponente atque dicente, ideo hos nominatos, quia unusquisque eorum tria tempora viderit, laetum, triste, et rursum laetum. Vide Noe ante diluvium, considera mundum integrum, et eumdem, post, Noe in totius orbis naufragio solum cum filiis suis et animalibus in arca servatum: considera quomodo post diluvium egressus sit, et plant
Abbreviated transcription (Latin):
te sͥ uoluerint: si ũ habuerint fidẽ abtahe. in¬
cassũ głant᷑. Neq enĩ ideo saluabunt᷑. qͥa filui
st̃ abrahã. Qm̃ gͦ qͥdã non recte opinant᷑. neces¬
sario int̾posuimꝰ. etiã sensũ litt̾e dicentis. fi¬
lios & filias ñ liberabunt noe danel & iob.s
ipsi soli salui erunt. Nemo nr̃m c̾fidat inu¬
sto patre. ĩ matre sc̃a. in fr̃ib castis. Beatꝰ ho¬
mo qͥ spem habet ĩ scinet ipso: & in uita tecta.
Ad eos aut̃ qͥ ĩ sc̃ĩs fiduciã habent: ñ in congrue ꝓ¬
ferimꝰ exẽplũ. Maledictꝰ homo qui spem ha¬
bet ĩ hoĩe. Et illud: nolite confidere in hoĩb
cipib. Qͦo si necesse ẽ in aliqͦ sꝑare: oĩb derelic¬
tis sꝑemꝰ ĩ dño dicentes. Si constitetint adu̾sũ
me cast᷑: ñ timebit cor meũ. Cũ hec se ita ha¬
beant. etiã alia nob̾ q̃stio oborit᷑. quã diligent̃
debemꝰ excut̾e. ut scͥpt᷑arũ ueritas elucescat. qua¬
re cũ tanti sint iusti. nc̃ tantũ mͦ tres noĩent᷑.

Expanded text:
rint fidem Abraham, incassum gloriantur. Neque enim ideo salvabuntur, quia sunt filii Abraham. Quoniam ergo quidam non recte opinantur, necessario interposuimus etiam sensum litterae dicentis: Filios et filias non liberabunt Noe, Daniel et Job, sed ipsi soli salvi erunt. Nemo nostrum confidat in justo patre, in matre sancta, in fratribus castis. Beatus homo, qui spem habet in semetipso, et in via recta. Ad eos autem qui in sanctis fiduciam habent, non incongrue proferimus exemplum: Maledictus homo, qui spem habet cipibus . Quod si necesse est in aliquo sperare, omnibus derelictis, speremus in Domino dicentes: Si constiterint adversum me castra, nontimebit cor meum. Cum haec se ita habeant, etiam alia nobis quaestio oboritur, quam diligenter debemus excutere, ut Scripturarum veritas elucescat: Quare cum tanti sint justi, nunc tantummodo tres nominantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpora: ante captiuitatẽ. in captiuitate. pꝰ
captiuitatẽ. Calis tustꝰ ẽ. Uideamꝰ aut̃ an
& iob tria tẽposa habuerit. Fuit quidẽ lo¬
cuples ⁊ erant qͥppe ei oues .uii. milia. cameli
tria milia. ruga boũ qͥngenta. & supellex mul¬
ta ualde: filii septẽ. filie tres. Deinde accepit
potestatẽ diabolus adũsꝰ eũ. Uide tẽpora cõmita¬
ta. Diues ĩ liberis pat̾: repente orbꝰ efficit᷑. Di¬
ues ĩcensu: dñs ad ultimã deducitut egestatẽ.
Ecce duo tẽpora. Post hec apparet ei dñs. & lo¬
qͥt᷑ ei de nube :& ipse iob ea que st̃ in libro eiꝰ
scͥpta respondit. Igit᷑ ĩ pͥmo tẽpore dĩ laudib p̃¬
dicat᷑ ⁊ in scło tẽptatiomi tradit᷑: & seuissimo
ulcere ꝑcusiꝰ a pedib usq ad caput tristia &
dura ꝑpecit᷑. Ad extremũ facte st̃ ei oues qua¬
tuordeci milia. cameli sex milia: iuga boũ mil¬
le. asine pascentes mille. & nascunt᷑ ei filii septẽ.¬

Expanded text:
nte captivitatem, in captivitate, et post captivitatem. Talis justus est. Videamus autem, an et Job tria tempora habuerit. Fuit quidem locuples: erant quippe ei oves septem millia, cameli tria millia, juga boum quingenta, et supellex multa valde, filii septem, et filiae tres. Deinde accepit potestatem diabolus adversus eum. Vide tempora commutata. Dives in liberis pater, repente orbus efficitur: dives in censu Dominus, ad ultimam deducitur egestatem: ecce duo tempora. Post haec apparet ei Dominus, et loquitur ei de nube, et ipse Job ea, quae sunt in libro ejus scripta, respondit . Igitur in primo tempore Dei laudibus praedicatur; in secundo tentationi traditur, et saevissimo ulcere percussus a pedibus usque ad caput tristia et dura perpetitur. Ad extremum factae sunt ei oves quatuordecim millia, cameli sex millia, juga boum mille, asinae pascentes mille, et nascuntur ei filii septe
Abbreviated transcription (Latin):
tur ĩ uob̾. Si uͦ ex dissimilitudine signacłi coar¬
guor qͥa aliã formam habuerit paulus. quã ego
in aĩa habeã: meipsũ decipio dicens. Filiꝰ ms̃
suũ omñe conũtit: ut danielis & iob & noe &
uocet᷑ hominũ noib. s uocabulis filioꝵ d̾i. Si
gͦ fuerint tres uiri isti. Non ĩdiget sp̃c sc̃s. ut
etiã nc̃ noe & daniel & iob ostendat. Tres ui¬
ri isti in medio eiꝰ. Dic̃ mͥ eruditꝰ auditor. Tres
in p̾senti noĩant᷑: sermo uͦ tuus plurimos af¬
firmat: & daniel & iob & noe. Cui sic respon¬
debimꝰ. Oĩs multitudo similiũ unꝰ ẽ: & ñ st̃
plures qͥ similes st̃. Plutima corpora.s unũ
corpꝰ xͥ & m̃bra ex parte. & saluator nr̃ uenit
q̃rere & saluare qd̃ ꝑierat ĩ sacͣm̃to nonaginta¬
& nouẽ ouiũ ñ etrantiũ. & unꝰ ꝑdite. Uenit
quippe filiꝰ hoĩs querere & saluare qđ ꝑierat.
Quom enĩ unũ corpꝰ plura st̃ corpora. & una

Expanded text:
tur in vobis . Si vero ex dissimilitudine signaculi 922 coartur in vobis . Si vero ex dissimilitudine signaculi 922 coarguor, quia aliam formam habuerit Paulus quam ego in anima habeam, me ipsum decipio dicens: Filius meus suum omne convertit, ut Danielis et Job, et Noevocetur hominum nominibus, sed vocabulis filiorum Dei. Si ergo fuerint tres viri isti. Non indiget Spiritus sanctus, ut etiam nunc Noe et Danielem, et Job ostendat: Tres viri isti in medio ejus. Dicit mihi eruditus auditor: Tres in praesenti nominantur, sermo vero tuus plurimos affirmat, et Daniel et Job, et Noe. Cui sic respondebimus: Omnis multitudo similium unus est, et non plures, qui similes sunt. Non plura corpora, sed unum  et membra ex parte. Et Salvator noster venit quaerere et salvare quod perierat , in sacramento nonaginta novem ovium non errantium, et unius perditae. Venit quippe filius hominis quaerere et salvare quod perierat. Quomodo enim unum corpus plura sunt corpora, et una
Abbreviated transcription (Latin):
de his dixerit qͦs ĩ scͥptͦis lectitamꝰ. idelicet qͦs
aut tͣnslatio aut mors de p̾senti uita subtͣcerit.
de alio qͦq loco apꝓbare conabim᷑. Damel qͥ tͣdi¬
eumichꝰ fuit. & ẽ in p̾senti dictũ. noe & damel
& iob filios & filias ñ lib̾abunt. & teliqͣ finga¬
imꝰ quippe: filios habuerit noe. Qͦ mͦ filui da¬
mel docebunt᷑. quẽ eunuchũ fuisse iudĩ tͣilunt:
U crũ qͥa fertilis & sc̃a fuit aĩa illiꝰ & ꝓpħicis & diumiᷤ
sermonib multos lib̾os ꝓcreauit: idcirco dr. si
fuerint ĩ tẽpore isto uł illod ut noe & damel &
iob: ipsi soli saluabunt᷑. Et nos gͦ possumꝰ fieri
daniel. Et ut ñ enuinerẽ om̃s scõs: possũ ẽẽ pau¬
lus si fuero imitator eiꝰ dicentis. imitatores mei
estote: si cauteriũ qͦ signatus ẽ paulus habue¬
rõ. si eandẽ figurã qua ille figuratus ẽ inxͦ
possedero: ꝑ quã ut bonꝰ pat̾ aiebat. filioli
miei. quos iterũ parturio. donec xp̃c forme¬

Expanded text:
de his dixerit, quos in Scripturis lectitamus, videlicet quos aut translatio, aut mors de praesenti vita subtraxerit, de alio quoque loco approbare conabimur. Daniel qui tradieunuchus fuit, et est in praesenti dictum: Noe et Daniel et Job, filios et filias non liberabunt , et reliqua. Fingamus quippe filios habuerit Noe, quomodo filii Danielis, docebuntur, quem eunuchum fuisse Judaei tradunt? Verum quia fertilis et sancta fuit  Si fuerint in tempore illo, vel isto, ut Noe et Daniel et Job, et ipsi soli salvabuntur. Et nos ergo possumus fieri Daniel, et ut non enumerem omnes sanctos, possum esse Paulus, si fuero imitator ejus dicentis: Imitatores mei estote ; si cauterium, quo signatus est Paulus, habuero; si eamdem figuram, qua ille figuratus est in Christo, possedero, per quam, ut bonus pater, aiebat: Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus forme
Abbreviated transcription (Latin):
nisse debemꝰ ut sepe iã diximꝰ. qͥa ut homa
hominẽ generat. & isrł generat isrł: isrł qͥppe
in scͥptutis. istł nom̃ ñ tam in uno homine qͣ
ĩ uniu̾so ppło dici. Sic ñ solũ iscł istł: uerũ
& ruben generat ruben. & simeon suueon: &¬

Expanded text:
e debemus ut saepe jam diximus quia ut homo hominem generat, et Israel generat Israel. Israel quippe in Scripturis, Israel nomen tam in uno homine quam in universo populo dici. Sic non solum Israel Israel, verum et Ruben generat Ruben, et Simeon gen
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs creat᷑a a seruitute corruptionis in lib̾tatẽ gle
in aliquo peccato teneatur obnoxia: Si enĩ aĩal
ẽ. si rationabilis ẽ: si ĩdiget auditione sermonis
ꝓphici dicentis. attende celũ & loquat. & audiat
t̾ia u̾ba oris mei: & audi celũ & aurib ꝑcipe t̾ra ⁊
cut ñ dicamꝰ qͥa ut int̾ hoĩes ẽ homo audiens &

Expanded text:
is creatura a servitute corruptionis in libertatem gloin aliquo peccato teneatur obnoxia? Si enim animal est, si rationabilis est, si indiget auditione sermonis prophetici dicentis: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei: Et: Audi, coelum, et auribus percipe, terra: cur non d
Abbreviated transcription (Latin):
tumelias faciebant ꝓpħe dicentes. ascende cal¬
ue ascende catue̾ : ursi nãq illi ĩ signo etant alia¬
rũ bestiarũ que uere fere. uere sc̃ rabide. que
mittunt᷑ in hanc peccattẽ t̾rã. ꝓcul aut̃ absit a
nob. ut bestie ad nos ꝓ dĩ ultione mittant᷑: qͥn
potiꝰ ĩ oratione dicam᷑. Ne tͣdideris bestuis aniinã
confitentẽ łͥ. Ego noui ꝑseuerantes ĩ fide iustos
feris tͣditos. & lacetatos ab eis consũmasse mat¬
tirrũ:. nec tam̃ beatos ẽẽ desisse. Non enĩ bestus
fuerant tͣditi sp̃italib & inuisibilib. que lace¬
rant aĩaᷤ peccatoꝵ. & dentes suos ĩ impioꝵ corda
defigunt. Quẽadmodũ etũ si pastor ex ore leo¬
nũ euellat duo crura uł extremũ autide: ita
auellentur filui ifrł. Tradit᷑ gͦ aliquando t̾ra
bestus ad eu̾sionẽ: ut auferatur ab ea homo &
pecꝰ. Et obscrua diligent̃ differentias cõmina¬
tionũ. In pͥma cõminatione famis. ait. Ipsi soli

Expanded text:
tumelias faciebant prophetae, dicentes: Ascende, caltumelias faciebant prophetae, dicentes: Ascende, calve; ascende, calve. Ursi namque illi in signum erant aliarum bestiarum, quae vere ferae, vere sunt rabidae, quae mittuntur in hanc peccatricem terram. Procul autem absit a nobis, ut bestiae ad nos pro Dei ultione mittantur, quin potius in oratione dicamus: Ne tradideris bestiis animam confitentem tibi. Ego novi perseverantes in fide justos feris traditos, et laceratos ab eis consummasse martyrium, nec tamen beatos esse desisse. Non enim bestiis fuerant traditi spiritalibus et invisibilibus, quae lacerant animas peccatorum, et dentes suos in impiorum corda defigunt. Quemadmodum enim si pastor ex ore leonum evellat duo crura ovis, vel extremum auriculae, ita evellentur filii Israel. Traditur ergo aliquando terra bestiis, ad eversionem, ut auferatur ab ea homo et pecus . Et observa diligenter differentias comminationum. In prima comminatione famis ait: Ipsi soli
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. & qͦsẽq ĩdelligentie auditoꝵ reliqͥmꝰ. ut ex
nr̃is dictis ipsi s̾ alias intelligentias reppirent.¬
Uideamꝰ aut̃ & aliudopus ire diuine emittentis ĩ
trã peccattẽ bestias pessimas. arunt etiã iudei.
siqͥndo lupi homines deuorauerint impetũ fa¬
cientes in domos. & cet̾e bestie ut historia refert:
leones qͦndã in humanũ genmissos. & alio tẽ¬
pore ursos. istiꝰmodi deuorationes ex di ĩdigna¬
tione descendere. Et hunc interĩ sensũ. ut seqͣm᷑
liticrã. ab altiori intellectu recedentes: nc̃ sequi
& a nullo duudicat᷑: c̃fident̃ dic̃ multas ẽẽ bestias.
quas emittic des ĩ peccałͥtẽ t̾rã. si tam̃ t̾ra nr̃a pecca¬
uerit. Adu̾satiꝰ nr̃ diabolus ut leo rugiens am¬
bulat q̃tens quẽ deuotet. Illa quoq historia
que scͥpt᷑as diligent̾ obseruantib in planũ se p̃¬
bet intellectũ: istimodi habet significationẽ.
qͣndo duo ursi ad paruulos missi sunt: qui con¬

Expanded text:
mque intelligentiae auditorum relinquimus, ut ex nostris dictis ipsi sibi alias intelligentias reperirent.Videamus autem et aliud opus irae divinae emittentis in terram peccatricem bestias pessimas. Aiunt etiam Judaei, si quando lupi homines devoraverint, impetum facientes in domos, et caeterae bestiae, ut historia refert, leones quondam in humanum genus immissos, et alio tempore ursos, istiusmodi devorationes ex Dei indignatione descendere. Et hunc interim sensum, ut sequamur litteram ab altiori intellectu recedentes, nunc sequiomnia, et a nullo dijudicatur, confidenter dicit multas esse bestias, quas emittit Deus in peccatricem terram, si tamen terra nostra peccaverit: Adversarius noster diabolus ut leo rugiens ambulat quaerens quem devoret . Illa quoque historia, quae Scripturas diligenter observantibus in planum se praebet intellectum, istiusmodi habet significationem: quando duo ursi ad parvulos missi sunt, qui con
Abbreviated transcription (Latin):
geret᷑ a dño. & cet̾is inundatione ꝑeuntibꝰ cũ suis
seruaret᷑ incolumis: s considera qͥa & tu si fece¬
ris ea que fẽc̃ noe. eris noe. Audi saluatorẽ dicen¬
tem. Si cẽtis filii abraham: oꝑa abrahe face¬
retis. Igitur siqͥs filius ẽ abrahã fac̃ gesta abra¬
hã. siqͥs filiꝰ ẽ uoe fac̃ opꝰ noe : siqͥs filiꝰ ẽ damel fac̃
il qd̃ fec̃ daniel. Siqͥs seqͥt᷑ ꝑ qđ głosus effectꝰ ẽ.
ut puta oĩs qͥ substantiã suã ꝑdit & sustmens
patient̃ tã iacc᷑as rerũ familiariũ ꝗͥ mortes filioꝵ.
poris malis. & flagellatur uario maloꝵ fuoꝵ
dolotẽ: & nichilominꝰ ĩ ipsis supplicus głificat
dm̃. qͥ potest respondẽ diuina. & int̾ cruciatꝰ ꝓpheti¬
cã uocẽ emitt̾e. qͣlẽ emisit iob:. imitator ẽ iob.

Expanded text:
geretur a Domino, et caeteris inundatione pereuntibus, cum suis servaretur incolumis: sed considera, quia si et tu feceris ea, quae fecit Noe, eris Noe. Audi Salvatorem dicentem: Si essetis filii Abrahae, opera Abrahae faceretis . Igitur si quis filius est Abraham, facit gesta Abraham: si quis filius est Noe, facit opus Noe: si quis filius est Danielis, facit id quod fecit Daniel. Si quis sequitur ut puta omnis qui substantiam suam perdit; et sustinens patienter tam jacturas rerum 921 familiarium, quam mortes filiorum, poris malis, et flagellatur vario malorum suorum dolore, et nihilominus in ipsis suppliciis glorificat Dominum; qui potest respondere divina, et inter cruciatus propheticam vocem emittere, qualem emisi
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ t̾re. & ꝓfundũ sapientie qͥs iuestiga¬
bit: Uatie gͦ mutit᷑ fames suꝑ peccatͥtẽ t̾iã. Ec
auferã inqͥt ex ea hominẽ & pecꝰ. Aliud ẽ t̾ra. ali
accipi uelit: suꝑfluũ fuerat dicere. auferã ex ea
hominẽ & pecus. Gaudet enĩ t̃ra q̃ndo plena
ẽ accolis: meret cũ id qd dr accidit. auferã ab ea
mꝰ effecti: uolumꝰ pauca disserere. Quomͦ pe¬
na matris ẽ in exiliũ destinate pͥuari filiis. aut
certe filios suos ad aliã uidere ꝓuinciã desti¬
nari: sic qͦdãmͦ mat̾ nr̃a t̾ra fla̾gellatur ꝓ
peccatis suis a dõ. quando aufert᷑ ab ea ho¬
mo & pecꝰ: letat᷑ quando hoĩes habet. ma¬
gis autẽ q̃ndo habet hoĩes optimos. & ĩ di stu¬

Expanded text:
et profundum sapientiae quis investigabit ? Varie ergo mittitur fames super peccatricem terram. Et auferam, inquit, ex ea hominem et pecus. Aliud est terra, aliuaccipi velit, superfluum fuerat dicere: Auferam ex ea hominem et pecus. Gaudet enim terra quando plena est accolis: moeret cum id quod dicitur, acciderit: Auferam ab ea mus effecti, volumus pauca disserere. Quomodo poena matris est in exsilium destinatae privari filiis, aut certe filios suos ad aliam videre provinciam destinari: sic quodammodo mater nostra terra flagellatur pro peccatis suis a Deo, quando aufertur ab ea homo et pecus: laetatur quando homines habet, magis autem quando habet homines optimos, et in Dei stu
Abbreviated transcription (Latin):
gire nob̾ sem̃ tuũ. ut faciat ĩ nobis fructũ cen¬
tuplũ Et emittã in ea fam̃. & tollã de ea ho¬
minẽ & pecꝰ. Quomͦ possũ tã reconditas res in
publicũ ꝓferre: Unde mͥ ut exponere ualeam
cur fame̾s. cur fertilitas. cur abundantia. cur
egestas t̾re accidant: O ꝓfundũ diuitiarũ sa¬
pientie & scientie di. Uttũ ꝓpt̾ homines & aĩa¬
rũ malicia ĩmittat᷑ fames: an ꝓpt̃ angłos qͥb
cõmissa st̃ t̾rena si peccauerint: ĩ ea accidant
que uidemꝰ accidere. Si aũ st̃ qͥdã celestis di¬
spensationis ministri qͥ fructib p̾sunt: forte
& ꝓpt̃ illos infertilitas t̾re eueniat. Plurima
enĩ oꝑũ eiꝰ ĩ absconsis st̃. Non possumꝰ magni¬
tudinẽ sapientie effari. Harenã matis & stillas plu¬

Expanded text:
 nobis fructum centuplum. Et emittam in eam famem, et tollam de ea hominem et pecus. Quomodo possum tam reconditas res in publicum proferre? unde mihi ut exponere valeam, cur fames, cur fertilitas, cur abundantia, cur egestas terrae accidant? O profundum divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Utrum propter homines et animarum malitiam immittatur famcommissa terrena, si peccaverint, accidant ea quae videmus accidere? Si autem sunt quidam coelestis dispensationis ministri, qui fructibus praesunt, forte et propter illos infertilitas terrae eveniet. Plurima enim operum ejus in absconsis sunt. Non possumus magnitudinem sapientiae effari. Arenam maris et pl
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ patiseus. cictũcisus octauo die. beniamin
p̃dicabat᷑ lupꝰ rapax. ad matutinũ comedens qͣndo
iuenis fuit. & in uesꝑã dans escã. quando credens
sp̃italẽ p̃buit cibũ a se eccłus institutis. Igit᷑ ben¬
iamin beniamin ingenerat. Qmͦ gͦ homo ex hoĩe
beniamin ĩ beniamin: sic uida ex iuda. tuben ex
tuben nascit᷑. Ruben qͥppe uiuat & ñ moriatur:
& sit multꝰ ĩ numeto. In tantũ ñ erat de patͥarcha
sermo: s de ppło qͥ de patriarcha descensurꝰ erat.
Cut hec dicta sunt: Hidelicet ut p̾sentẽ locũ
exponerẽ de noe. & de daniel & iob. Quomͦ enĩ¬

Expanded text:
Benjamin praedicabatur lupus rapax ad matutinum comedens, quando juvenis fuit, et in vesperam dans escam, quando credens spiritalem praebuit cibum a se Ecclesiis institutis. Igitur Benjamin Benjamin generat. Quomodo ergo homo ex homine, Benjamin ex Benjamin, sic Juda ex Juda, Ruben ex Ruben nascitur, Ruben quippe vivat et non moriatur, et sit multus in numero. Intantum non erat de patriarcha sermo, sed de populo, qui de patriarcha descensurus erat. Cur haec dicta sunt? videlicet ut praesentem locum exponerem de Noe, et Daniele, et Job. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
iuda st̃ ab illiꝰ stirpe uenientes. iudas nuncu¬
pant᷑. Et teplicate st̃ scͥpt᷑e in tͥbu iuda nomnnb
iuda. eaq in benedictionib iacob & moysen:
de ruben & fimcon & leui & iuda dicunt᷑. ectis
ñ sic c̃ueniunt patͥarchis. ut his qͥ cognominis eꝵ
ꝓpt̃ familie radicẽ extitert̃. Beniamin lupꝰ ia¬
pax: ad matutinũ comedit. & ad uesꝑũ dabi

Expanded text:
das nuncupantur: et replicatae sunt Scripturae in tribu Juda hominibus Juda. Ea quae in 920 benedictionibus Jacob, per Moysen de Ruben et Simeon et Levi et Juda dicuntur , et caeteris non sic conveniunt patriarchis, ut his qui cognomines eorum propter familiae radicem exstiterunt. Benjamin lupus rapax ad matutinum comedit, et ad
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eꝰ ẽẽ: qđ longe a ueritate diũsũ ẽ. Et nos
qͥppe solliciti & trem̃tes ꝓpt̾ peccata nr̃a in
t̾ra sumꝰ: nec tam̃i tremor ñr corpꝰ concutit ad
milit̾ do seruientẽ: ad sermones eiꝰ m̃te potiꝰ tri¬
mere quã corpore. Et hec quidẽ in medio dicta
sint. satisfactione ciꝰ testimonii qđ intulunꝰ: qͥ
aspic̃ t̾rã & facit eam tremere. accipe aũ & alia
dicta de t̾ra. Offenditur t̃ra ab his qͥ insident
ĩ ea. Quom̾ effendit᷑ t̾ra: & quando au̾sat᷑ ab his qͥ
ĩ se cõmotant᷑: Quando fuerint peccatores. Accipe¬
& aliud exẽplũ. Cõplacebit sͥ t̾ra ĩ sabbatis suis.
Econt̾rio enĩ quedã t̾re sabbata nuncupant᷑: in qͥb
sͥ cõplaceat & letet᷑. Necdũ dico. attende celũ &
loquar. & audiat t̾ra u̾ba oris meĩ: neq illud. audi
celũ & aurib ꝑcipe t̾ra. s nec ierenne ꝓpħiã. t̾ra¬

Expanded text:
esse, quod longe a veritate diversum est. Et nos quippe solliciti et trementes propter peccata nostra in terra sumus, nec tamen tremor noster corpus concutit ad militer Deo servientem ad sermones ejus mente potius tremere, quam corpore. Et haec quidem in medio dicta sunt satisfactione ejus testimonii, quod intulimus: Qui aspicit terram, et facit eam tremere. Accipe autem alia dicta de terra: Offenditur terra ab his, qui insident in ea. Quomodo offenditur terra, et quando aversatur ab his, qui in se commorantur? Quando fuerint peccatores. Accipe aliud exemplum: Complacebit sibi terra in sabbatis suis. Econtrario enim quaedam terrae sabbata nuncupantur, in quibus sibi complaceat et laetetur. Necdum dico: Attende, coelum, et loquar, et audiat terra verba oris mei . Neque aliud: Audi, coelum, et auribus percipe, terra. Sed nec Jeremiae pr
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra. & unru̾sa aĩalia. & ꝑ partes aĩaliũ uatietates
Q uando eñ offenditur t̾ra & rursũ cõplacet sͥ
in sabbatis suis: ñ omnis offendit᷑. ũ omnis exul¬
tat. Quodãmͦ enĩ etudita ẽ cũ habitatorib sins
& didic̃ sabbata siue in umbra siue in ueritate:
iuxta nature sue agere qualitatẽ. Unde sacͣtio¬
re quadã intelligentia sabbatismꝰ exercetur pꝰ
septẽ annos t̾re sc̃e: donec cõplaceat do in ea
habitare. Si uͦ peccatores in ea fuerint: iam ñ
batũ gerit. Habemus sermonẽ de septuagin¬
ta annuis tã apud ieremiã ꝗͣ apud damelẽ sc̃is lit¬
t̾is c̃signatũ: & fututũ ẽ ut in udicu die ñ solũ¬

Expanded text:
animalia, et per partes animalium varietates. Quando enim offenditur terra, et rursum complacet sibi in sabbatis suis, non omnis offenditur, non omnis exsultat. Quodammodo enim erudita est cum habitatoribus suis, et didicit sabbata sive in umbra, sive in veritate juxta naturae suae agere qualitatem. Unde sacratiore quadam intelligentia sabbatismus exercetur post septem annos terrae sanctae, donec complaceat Deo in ea habitare. Si vero peccatores in ea fuerint, jam nonerra sabbatum gerit. Habemus sermonem de septuaginta annis tam apud Jeremiam , quam apud Danielem sanctis litteris consignatum, et futurum e
Abbreviated transcription (Latin):
s suꝑ ipsã t̾rã: & pͥma correptione content᷑.
cet. qͣsi pena sit t̾re: si fames in ea optineat
ut fruges semim denegent᷑. Nã qͦm᷑ homo
peccator sine ꝓle & sterilis int̾ maledictos
punit᷑. iuxta id qđ in qͦdã loco scͥptũ ẽ. ex
contͣrus enĩ contraria incelliguntur: & de iusto
d̾t. ñ erit sine ꝓle neq sterilis in uobis. & pecca¬
tores sine liberis. & posteritate sui et̾na in fer¬
tilitate dãnant᷑: ut in domo abimelech factũ ẽ.
sterilis telinqͥtur. fame missa inea. Putas ue¬
rũ ẽ hoc qd asserere sermo p̃ludit̾. ñ de habita¬
torib t̾re. s de ipsa t̾ra dici: Possũ paulisꝑ ad
altiora conscendens. scͥpt᷑atũ testimomis appba
re: quomͦ peccator t̾ra dicat᷑. Dicit᷑ enĩ ad adam.
Terra es & in t̾rã ibis. Possumꝰ dicere: qͥa & nc̃ de¬
linquens t̾ra peccator sit. S econtrario latissi¬
mã scͥpture siluã recensens coartor ad suspican¬

Expanded text:
terram: prima correptione conteritur, tur, quasi poena sit terrae si fames in ea obtineat, ut fruges semini denegentur. Nam quomodo homo peccator sine prole, et sterilis inter maledictos punitur, juxta id quod in quodam loco scriptum est ex contrariis enim contraria intelliguntur et de justo dicitur, non erit sine prole, neque sterilis in vobis, et peccatores sine liberis, et posteritate sui aeterna infertilitate damnantur, ut in domo Abimelech factum est sterilis relinquitur, fame missa in eam. Putas, verum est, quod asserere sermo praeludit non de habitatoribus terrae, sed de ipsa terra dicitur? Possum paulisper ad altiora conscendens Scre quomodo peccator terra dicatur. Dicitur enim ad Adam: Terra es, et in terram ibis . Possumus dicere, quia et nunc delinquens terra peccator sit. Sed econtrario latissimam Scripturae silvam recensens, coarctor ad suspican
Abbreviated transcription (Latin):
existens. Talis ẽ iustꝰ. Uidit mundũ antedi¬
luinũ hoc ẽ ante consũmationẽ: uidit iun¬
dũ in diluuio id ẽ in corruptione & in intẽ¬
ritu peccatoꝵ que indie st̃ euentura iudi¬
cri: rucsũ uidebit mundũ in resurrecto¬
ne om̃rũ peccatoꝵ. Dicat maliqͥs: concedo de
noe. ut tria tempora uidetit. Qitid respondeb
de tlaniele: & hic aute captiuitatẽ in patrie flo¬
tuit nobilitate & demceps ĩ babilociẽ t̃uslatꝰ cuu¬

Expanded text:
t mundum ante diluvium, id est ante consummationem: vidit mundum in diluvio, in corruptione et in interitu peccatorum, quae in die sunt eventura judicii: rursum videbit mundum in resurrectione omnium peccatorum. Dicit mihi aliquis: Concedo de Noe, ut tria tempora viderit, quid respondebis mihi de Daniele? Et hic ante captivitatem in patriae floruit nobilitate,
Abbreviated transcription (Latin):
freq̃nt̃ diximꝰ tã de his que in apocalipsyn cscͥp¬
ta st̃ quã ex aliis ĩnumerabilib. quare inquã
ñ t̾re & aeris iudiciũ sit futurũ : Si aut̃ ñ pu¬
tas huic disputatiom c̃sentiendũ quã assectinꝰ
omnẽ creaturã tudicandã: audi & aliud testimo¬
mũ de t̾ra. Int̾rogat d̾s cain qͥs occid̾it abel frẽm
ad ext̾mũ de t̾ra dic̃. maledicta t̾ra que aꝑuit
os suũ ad excipiendũ sanguinẽ fr̃is tui de ma¬
nu tua. Ego nec illud p̃tereo: maledicta t̃ra in
oꝑib tuis. & econtrario siqͣndo benedicit᷑. legi¬
mus quippe & maledictã & benedictã d̃i uoci¬
b t̾rã. Uides gͦ qͥa lł merito dt̃: c̃gemiscit omĩs

Expanded text:
frequenter diximus tam de his, quae in Apocalypsi conscripta sunt, quam et ex aliis innumerabilibus; quare, inquam, non terrae et aeris judicium sit futurum? Si autem non putas huic disputationi consentiendum, per quam asserimus omnem creaturam judicandam, audi et aliud testimonium de terra. Iad extremum de terra dicit: Maledicta terra quae aperuit os suum ad excipiendum sanguinem fratris tui de manu tua . Ego nec illud praetereo: Maledicta terra in operibus tuis: et econtrario si quando benedicitur. Legimus et maledictam, et benedictam Dei vocibus terram. Vides ergo, quia merit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ante captiuitatẽ ĩ ietłm fuerit. & post capti¬
uitatẽ eunuchus effectus sit. assumamꝰ id qd
ad erechiã dictũ ẽ. accipient de filus tuis: & faci¬
ent spadones ĩ domo regis. Deinde post .lxx.
anuos ĩuenit᷑ dep̃cans dm̃. ut cõpleto iã captiui

Expanded text:
quod ante captivitatem in Jerusalem fuerit, et post captivitatem eunuchus effectus sit, assumamus id quod ad Ezechiam dictum est: Accipient de filiis tuis, et facient spadones in domo regis . Deinde post septuaginta annos invenitur deprecans Deum, ut completo jam tempore
Abbreviated transcription (Latin):
sustinens ⁊ & letet᷑ suꝑ bonis filiis: & doleat suꝑ
peccatorib. Ira qͥppe patris filiꝰ insipiens. & do
mat̾ nr̃a ẽ. Accepitq d̾s hunũ de t̾ra: & plas¬
mauit hominẽ. Igit᷑ t̾ta mat̾ ur̃a ẽ. Letatur
qͣndo iustũ filiũ sustinet. letabat᷑ t̾ra. ferens
stentatu. Qo necesse ẽ dicere de apłis. et ꝓpłs ⁊
cũ leticia: Confitent᷑ & miserabiles nidei. hec de
xͥ p̃sentia p̃dicari: s. stulte ignorant ꝑsonã. cũ
inideant impleta que dicta st̃. Quando enĩ t̾ra
britannie aute aduentũ xͥ ĩ unꝰ di consensit re¬
ligione: Quando t̾ra mautoꝵ. quando totus
tes tenent. uniu̾sa t̾ra cũ leticia clamat ad diñ
isrł: & capat ẽ bonoꝵ scd̾m fines suos. Statuiti
fines gentiũ scdm numerũ filioꝵ isrł: & facta

Expanded text:
sustinens, et laetetur super bonis filiis, et doleat super peccatoribus. Ita quippe patri filius insipiens dolor mater nostra est. Accepitque Deus humum de terra, et plasmavit hominem. Igitur terra mater nostra est: laetatur quando filium justum sustinet. Laetabatur terra ferens stentatu. Quid necesse est dicere de Apostolis, et procum laetitia? Confitentur et miserabiles Judaei haec de Christi praesentia praedicari, sed stulte ignorant personam cui videant impleta quae dicta sunt. Quando enim terra Britanniae ante adventum Christi unius Dei consensit religionem? Quando terra Maurorum, quando totus tes tenent, universa terra cum laetitia clamat ad Dominum Israel, et capax est bonorum secundum fines suos. Statuitque fines gentium juxta numerum filiorum Israel, et facta
Abbreviated transcription (Latin):
rit mͥ ut delinquat delictũ: misteriũ quoddã
significatut. Alit̃ qͥppe de habitatorib: alit
de ea dr que inhabitat᷑. Celũ & t̾̃ra ꝑtͣnsibunt.
Cur celũ p̃tergredit᷑: sur t̾ra ꝑtͣnsit: nͥ qͥa t̾nsitus
sui quedã digna fecctunt: & alio loco corru¬
pta ẽ ait omitis t̃̾ta. quando cotrupta ẽ ante
diluinũ: ñ qͦ ꝑ inundationẽ diluur sit corru¬
pta. Ait gͦ. Terta que peccauerit mͥ ut delin
quat delictũ: extendã manũ meã & terã eiꝰ fir¬
mam̃tũ panis. Extendens ds manũ suã suꝑ
peccatͥtẽ t̾rã: famc̃ immittit in eã. Possũ & alit̃
int̃ptari: qͥa t̾ra aliqͣndo delinquat. Terra qͥppe
ẽ aĩa mea: ut ĩ parabola euangłi significat᷑. Aĩa
pet᷑. aĩa t̾ra bona & fertilis. ꝑ multã patientiã.

Expanded text:
rit mihi, ut delinquant delictum, mysterium quoddam significatur. Aliter quippe de habitatoribus, aliter de ea dicitur, quae inhabitatur: Coelum et terra pertransibunt . Cur coelum praetergreditur, cur terra pertransit, nisi quia transitus sui quaedam digna fecerunt? Et alio loco: Corrupta est, ait, omnis terra . Quando corrupta est? ante diluvium, non quod per inundationem diluvii sit corrupta.quat delictum, extendam manum meam, et conteram ejus firmamentum panis. Extendens Deus manum suam super peccatricem terram, famem immittit in eam. Possum et aliter interpretari, quia terra aliquando delinquat. Terra quippe est anima nostra, ut in parabola Evangelii significatur . Anima petra, anima terra bona et fertilis per mul
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis intendant: ne obscuritas relaxatis
sensib elabat᷑. Non dixit ĩ p̃senti. si peca¬
uerint cuntatis aut loti alicuiꝰ incole : s si t̾rapeca¬
uerit. & scioqͥa simplicior qͥsq cũ audierit si t̾ra pec

Expanded text:
mentis intendant, ne obscuritas, relaxatis mentis intendant, ne obscuritas, relaxatis sensibus, elabatur. Non dixit in praesenti, si peccaverint civitatis aut loci alicujus accolae, sed si terra peccaverit. Et scio, quia simplicior quisque cum
Abbreviated transcription (Latin):
ta sua uatiis sit excrucrata suppli¬
cus. fame. bestus malis. gladio.
motte. morte autẽ repentina. que
aut excorrupti acris uicio sit creata. aut ex qͦcq
meas miscro in t̾rã peccatricẽ. fuerint aũ isti
tres uiri. noe. daniel & iob in t̾ra peccatrice:
ipsi soli saluierunt. In cõminatione pͥma
in qua penã famisa peniᷤ cȩt̃is apꝑuit: filioꝵ
& filiarũ nomina tacuit. In eo ł sermone
in qͦ bestias malas minatꝰ ẽ t̾re ait. Si filu
& filie eoꝵ salui fient: s ipsi soli saluabun¬
t᷑. Terra aũ : & cũ paululũ reticuisset adiecit.¬
& erit in introitu. Rursũ incõminatione gla¬
dii. ñ lib̾abunt ait filios aut filias. Et in
morte similit̾ ẽ locutꝰ. Non derelinq̃nt᷑ filii
aut filie eoꝵ: s ipsisoli noe & damel & iob
libabunt aĩas suas. Ingens gͥ nobis cura ex¬
positionis incũbit: & ob id diligent̃ debemꝰ
attendere. & obsec̃mꝰ auditores ut quasi ad
aliqͦd gͣnde spectatłm confluentes. aciem

Expanded text:
ta sua variis sit excruciata suppliciis, fame, bestiis malis, gladio, morte, morte autem repentina, quae aut ex corrupti aeris vitio sit creata, aut ex quocummeas misero in terram peccatricem, fuerint autem isti tres viri Noe, Daniel, et Job in terra peccatrice, ipsi soli salvi erunt. In comminatione prima, in qua poenam famis a poenis caeteris aperuit, filiorum et filiarum nomina tacuit. In eo vero sermone, in quo bestias malas minatus est terrae, ait: Si filii et filiae eorum salvi fient, sed ipsi soli salvabuntur. Terra autem, et cum paululum reticuisset, adjecit: Et erit in introitu. Rursum in comminatione gladii: Non liberabunt, ait, filios, aut filias. Et in morte similiter est locutus: Non derelinquentur filii aut filiae eorum, sed ipsi soli Noe, et Daniel, et Job liberabunt animas suas. Ingens igitur nobis cura expositionis incumbit, et ob id diligenter debemus attendere, et obsecramus auditores, ut quasi ad aliquod grande spectaculum confluentes faciem
Abbreviated transcription (Latin):
eo loco in qͦ scͥptum ẽ. nardus mea dedit odo¬
rẽ suũ. usq ad eũ locum in quo ait. quia uox
tua suauis & forma tua speciosa.

Expanded text:
eo loco in quo scriptum est: Nardus mea dedit odorem suum: usque ad eum locum, in quo ait: Quia vox tua suavis, et forma tua speciosa
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ peccatͥcẽ animã nr̃am. Expandi alas meassu
expandi alas meas suꝑ te: & oꝑui confusionẽ
tuã. Beatꝰ cuiꝰ alis suis deus ꝓtegit confusionẽ:
si tam̃ ꝑseuerauerit in beaticudine in qua ie¬
rłm noluit ꝑseuerare. Et iuraui tͥ in testam̃¬
tũ: & intraui in testam̃tũ tetũ. Post tanta
ob que rursũ reu̾tit᷑. rursũ recedit: post tã
aqua. Post hec cõmunia assũpsi te: & ipse
laui te in salutẽ. & ablui sanguinẽ tuũ abs
re. hec intelligentes. oremꝰ ut uemat imscd̃ia
di suꝑ nos: & abluat sangunẽ ab aĩab nr̃is.
Siqͥd enĩ dignũ morte fecimꝰ: istud sanguis ẽ
nr̃. Ablui sanguinẽ tuũ ate: & ũxi te olto.
Et xp̃os nos uult facere ds Et indui te ũsi¬
u̾sicolorẽ tunicã iã tẽ in signũ fec̃ iacob in¬
duens filiũ suũ ioseph. & uestiuit eũ uersi¬
coloria. Si c̃sideres intellectus sectas. facta
bona. uere uideb̾ uariã tunicã: quã usita¬
tio di largit᷑ hiis qui uocati st̃ in salutẽ.

Expanded text:
id est, peccatricem animam nostram. Expandi alas meas suExpandi alas measa supetuam. Beatus cujus alis suis Deus protegit confusionem: si tamen perseveraverit in beatitudine, in qua Jerusalem noluit perseverare. Et juravi tibi in testamentum, et intravi in testamentum tecum. Post tanta, ob quae rursum revertitur, rursum recedit, post tam aqua. Post haec omnia assumpsi te, et ipse lavi te in salutem, et ablui sanguinem tuum abs te. Haec intelligentes oremus, ut veniat misericordia Dei super nos, et abluat sanguinem ab animabus nostris. Si quid enim morte dignum fecimus, istud sanguis est noster. Ablui sanguinem tuum a te, et unxi te oleo. Et Christos nos vult facere Deus. Et indui te versiversicolorem tunicam jam tunc in signum fecit Jacob, induens filium suum Joseph, et vestivit eum versicoloria . Si consideres intellectus sectas, facta bona, vere videbis variam tunicam, quam visitatio Dei largitur his qui vocati sunt in salutem.
Abbreviated transcription (Latin):
pia tͣnscuntes. & quã motalis locꝰ lac sit apłs
docet: cũ iam aliqua de lacte dixisset addens.
Non tursũ iacientes fundam̃tũ penitentie ab
oꝑib mortuis. Tales st̃ om̃s. qui ad huc lac¬
te potantur: ꝑ fectus autẽ aliis indiget di¬
sciplinis. Hec in medio dicta sint qͥa sermo¬
ne conscenderã ne ab alteriꝰ expositione for¬
nicationis statim in aliã fornicationẽ incur¬
rerẽ quã nc̃ explanabo. Dicitur qͥppe ad ierłm
Et fornicata es triplicit̾ in filiab tuis. Quid
ẽ hoc qđ ait triplicit̾ fornicatã in filiab suis ie¬
rłm: Dei indigemꝰ auxilio: ut ipse nob̾ obscu¬
ritatẽ istiꝰ loci edisserat. Et qͦmͦ moises audiebat
dm. & deude ca que a do audierat ꝓferebat
ad ppłm: sic nos indigemꝰ sp̃u scõ loqͣnte in no¬
bis mmsteria. ut orationib ur̃is scͥpturã possi¬
inus audire. & rursũ qđ audiuimꝰ ppłis inti¬

Expanded text:
pia transeuntes. Et quod moralis locus lac sit, Apostolus pia transeuntes. Et quod moralis locus lac sit, Apostolus docet, cum jam aliqua de lacte dixisset addens: Non rursum jacientes fundamentum poenitentiae ab operibus mortuis . Tales omnes sunt qui adhuc lacte potantur: perfectus autem aliis indiget disciplinis. Haec in medio dicta sint, quia sermone conscenderam, 954 ne ab alterius expositione fornicationis statim aliam fornicationem incurrerem, quam nunc explanabo. Dicitur quippe ad Jerusalem: Et fornicata es tripliciter in filiabus tuis. Quid est quod ait, quod tripliciter fornicata est in filiabus suis Jerusalem? Dei indigemus auxilio, ut ipse nobis obscuritatem istius loci edisserat. Et quomodo Moses audiebat Deum, et deinde ea quae a Deo audierat, proferebat ad populum: sic nos indigemus Spiritu sancto loquente in nobis mysteria, ut orationibus nostris Scripturam possimus audire, et rursum quod audivimus, populis inti
Abbreviated transcription (Latin):
lacte opus sit ñ solido cibo. Dĩs setmo qͥ p̾cipit ñ
fornicaberis. ñ adulterabis. ñ furaberis: ñ ẽ solida
esca. s quasi lac p̃bet᷑ infantib Athletarũ cib ẽ
de oĩpotente d̃o. de misterus eiꝰ que
tecta st̃: & latent̃ in scͥptis significata¬
U ide qͦmͦ ad corinthios paulus loquitur.
L acte uos potaui ñ cibo: nec dũ enĩ pote ratis.
s neq nc̃ potestis. & qͥa lacte adhuc indigebant
ea discunt que discere paruuli solent. Bonũ
ẽ homim mulierẽ ñ tangere: ꝓpt̾ fornicati¬
onẽ aut̃. & cet̾a. Rursũq instituunt᷑: ne idolo¬
thita comedant. Ista oĩs doctͥna lac paruuloꝵ
epheso fornicatio: ñ audit᷑ in epheso idolatria.
& esus idolotitoꝵ. Ex qͥb docemͣ qͥ sit solidus ci¬
b. & qd̃ rationabile & sine dolo lac motalis lo
ci: & solidus cib misticꝰ intellectus. Beatũ ẽ
gͥ ut festinemꝰ ad ca que ꝑfectiora sunt: pͥnci¬

Expanded text:
lacte opus sit, non solido cibo . Omnis sermo, qui praecepit, Non lacte opus sit, non solido cibo . Omnis sermo, qui praecepit, Non fornicaberis, non adulterabis, non furaberis, non solida esca est, sed quasi lac praebetur infantibus. Athletarum cibus est de omnipotenti Deo, de mysteriis ejus, quae tecta side quomodo ad Corinthios Paulus loquitur: Lacte vos potavi, non cibo, necdum enim poteratis, sed neque nunc potestis . Et quia lacte adhuc indigebant, et discunt quae discere parvuli solent: Bonum est homini mulierem non tangere, propter fornicationem autem , et caetera. Rursumque instituuntur, ne immolatitia comedant. Ista omnis doctrina lac parvulorum Epheso fornicatio, non auditur in Epheso idololatria, et esus immolationum. Ex quibus docemur quid sit solidus cibus, et quod rationabile et sine dolo lac: moralis locus, quod sit solidus cibus mysticus intellectus. Beatum est igitur, ut festinemus ad ea, quae imperfectiora sunt princi