comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem. et ue figitra futut eẽnit. nolens ip̃e s pocius of¬
ferti. quam ydot. Illa gͦ signa erant. s tñ et sacram̃¬
ca. licet minus ꝓpͥe. in scripiutis sepeuocantur. qr
signa erant tei sacre. quamutiq ñ p̾stabant. Illaã
in onus insticuta sunt. De cã institutioĩs sacram̃toꝵ
RisLiciant̃ excã sacramenta instituta sunt. ꝓp¬
t̃ humiliacionẽ. eruditionẽ. exercitationẽ. ꝓpcer
humilitatẽ quide. ut dum hõ insensibilib reb q̃
natura infra tp̃m sunt. ex p̃cepto creatoris se reue¬
rendo subicit. ex hac humilitate et obedientia. dõ
magis placeat. & ap̃ eum mereatut: cuius imꝑio sa¬
lut̃e querit ininferiorib se. ce si ñ ab ist. s ꝑ illa a
dõ. Scda. ꝓpt̃ eruditionẽ etiam instituta st̃. ut ꝑ
ioem quod foris in spẽ uisibil cernitut. ad inuisibi¬
lem untutẽ. quȩ nt̾ꝰ agnoscenda: mens erudiat᷑.
hõenim qui añ pcc̾m sine malio dm̃ uuidebat. ꝑ pec¬

Expanded text:
ra futuri essent, volens sibi ipsi potius offerri ea, quam idolis. Illa ergo signa erant, sed tamen et sacramenta, licet minus proprie in Scripturis saepe vocantur, quia signa erant rei sacrae quam utique praestabant. Illa auin onus instituta sunt. 3. De causa institutionis sacramentorum. Triplici autem de causa sacramenta instituta sunt: propter humiliationem, eruditionem et exercitationem. Propter humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus se, etsi non ab illis, sed per illa a Deo. Propter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus est cognoscendam mens erudiatur. Homo enim qui ante peccatum sine medio Deum videbat, per pec
Abbreviated transcription (Latin):
z.Idem. Cumbaptiz ac malus. illuo quod daiũ ÷ umi
ẽ. nec impar. ꝓpt̾ impares ministros. s pat. et equa
cimus om̃s qr iustos oportec eẽ ꝑ quos raptiratur.
iustosoporcet eẽ tanti iuoieis ministros. sint minis¬
tri iusti si uolunt. si aũ noluerẽ eẽ iusti qui in cache¬
dra moysi selent. secur me fec̃ magister ms. de quo

Expanded text:
ium: Cum baptizat malus, illud quod datum est, unum est, nec impar propter impares ministros, sed par et aequacimus omnes, quia justos oportet esse per quos baptizatur; justos oportet esse tanti judicis ministros. Sint ministri justi si volunt. Si autem noluerint esse justi qui sedent in cathedra Moysi, securum me facit ma
Abbreviated transcription (Latin):
luerit baptrcari et ñ pot̃ necessitate p̃uentus. sutp¬
plet oĩpocentis bẽngnitas: qđ sacramento defue¬
tiam sacramentis ñ alligauit. Qđ uero innisibilis
scĩfico sine infibil sacramento quibꝰdã insit. aꝑte
aysꝰ tradit dicens suꝑleuiticũ. innisibilẽ scĩficati¬
onc̃ quib dã affuisse et ꝓfuisse. sine usibilib sacta

Expanded text:
luerit baptizari, et non valet necessitate praeventus, supplet Omnipotentis benignitas quod sacramento defuetiam sacramentis non alligavit. Quod vero invisibilis sanctificatio sine visibili sacramento quibusdam insit, aperte Aug. tradit super Levit., dicens invisibilem sanctificationem quibusdam affuisse et profuisse sine visibilibus sacra
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ce sic̃ parnuli qui sine bap̃o moriuntur nume¬
ro fid̾eliũ asscribuntur. ita qͥ baptizant᷑ fioeles uocã¬
tur. qui a fideli consortio ñ separantur: cumorat gçła
ꝓ fidelib oefimctis. fideles gͥ sunt. ñ ꝓpt̾ nurtute. s ti¬
dei saccamentũ. Uñ ausꝰ. Patulũ et siñdum fides il

Expanded text:
uia sicut parvuli, qui sine baptismo moriuntur numero infidelium ascribuntur, ita qui baptizantur fideles vocantur, qui a fidelium consortio non separantur, cum orat Ecclesia pro fidelibus defunctis. Fideles ergo sunt non propter virtutem, sed fidei sacramentum. Unde Aug.: Parvulorum etsi nondum fides il
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis baptista: dñm. quid ñ nouerat: potestatem
bap̃i dominici in nullũ hominẽ ad ñõ transitutã
s ministerium plane transitur. potestatẽ a dño in
neminem. s ministeriũ in bonos et malos. Non
exhorreat colum̃ba ministeriũ maloꝵ. tespiciat oñ
potestatẽ. Quid fact᷑ minister malus. uͥbonus: oñs:¬
lum fluit pur̾÷.ẜ lapideum canalem transit aqͣ
acateolas. in canali lapideo. nicħ generat᷑. s ortus

Expanded text:
Joannes Baptista? Dominum. Quid non noverat? Potestatem baptismi Dominici in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum. Potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et in malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat Domini potestatem. Quid tibi facit minister malus, ubi bonus eslum fluit, purum est. Per lapideum canalem transit aqua ad areolas; in canali lapideo nil generatur, sed hortus
Abbreviated transcription (Latin):
arbictium usum munerisextinguant paccando. et
ita ex culpa eoꝵ: ñ ex defactu gr̃e qđ mali fiumnt. qui
ex dĩ munete ualentes hr̃e usum bonũ ꝑ lib̾i ar¬
sciendum ÷ sactanitũ bap̃i abonis. et a mał mi¬
nistris dati. sic̃ a bonis. et amał sumicur. nec melior
bonum oatur. nec malus. qui ꝑ malũdatur. Nec ma

Expanded text:
arbitrium usum muneris extinguant peccando; et ita ex culpa eorum est, non ex defectu gratiae quod mali fiunt, qui ex Dei munere valentes habere usum bonum, per liberum arsciendum est sacramentum Baptismi a bonis et a malis ministris dari, sicut a bonis et a malis sumitur. Nec melior ebonum datur, nec malus qui per malum datur, nec ma
Abbreviated transcription (Latin):
s quib inuisibit asfiit ꝓfuit. nec cͣn ualet fidez ali¬
ena paruulo: quant̃ ꝓpͥa adulto. Paruut enĩ ñ suf¬
fic̃ fioes eccłe sine sacramento. Qui si absq bap̃o fiũnt
defuncti. etiam cũ oeferunt᷑ ao bapmr dap̃nabuntur.
sic̃ multis scõꝵ testimoniss comꝓbatur. Ad qđ ħ unũ

Expanded text:
sed quibus invisibilis affuit, profuit; nec tantum valet fides aliena parvulo, quantum propria adulto. Parvulis enim non sufficit fides Ecclesiae sine sacramento, quia, si absque baptismo fuerint defuncti, etiam cum deferuntur ad baptismum, damnabuntur, sicut multis
Abbreviated transcription (Latin):
si cñ intendis. id dixisse. axõm ñ asserendo. s q̃rendo.
cipit ad salutem buptismꝰ. cum illa fictio ueraci confes¬
sione recesserit. quȩ corde in malicia ꝑscuerante: pcc̃o¬
rum ablationẽ non sinebat fieri. Non gͥ ficte acceden¬
endum sit illud. quotquot in xp̃o ba̾ptizati estis. xp̃m
hñt. fot̃ et alit̾ solui. Ouob enim mod̾ ioucre. xp̃m di

Expanded text:
n attendis id dixisse Aug. non asserendo, sed quaerendo, cipit ad salutem baptismus, cum illa fictio veraci confessione recesserit; quae corde in malitia perseverante, peccatorum ablutionem non sinebat fieri. Non ergo ficte accedenelligatur illud: Quotquothabent. Potest et aliter solvi. Duobus enim modis Christum i
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ remedium. s ad sacramentũ et ad officiũ. Post
pcẽm tiero fuit in remediũ contra camał cõcupis¬
gentie corruptelam. de quo suo loco tractabimꝰ. Debap̃o
UNc uero de baptismi sacramento uideamꝰ. qđ
int̾ nouȩ gr̃e sacramenta pͥmũ ÷ baptisiũ. xp̃i
ioħs suo baptismo p̾ntinciauit. qui pͥmꝰ bapti⁊a¬
sse legicur. s in aquacñ in sp̃ũ. sic̃ ip̃ẽait. Egobapti¬
rouos inaqua. in penitentiã. Sola enim corpora
abluebat. a poc̃is uero ñ mundabat. baptisinus io¬
hantus erat inpenitentia. ñ in remissionẽ. baptiᷤ¬
mus uero.xͭ. in remissionẽ. Quia zoħs baptizans
homines ad penicentiã uocabat. et quos bapti

Expanded text:
sed ad sacramentum et ad officium; post peccatum vero fuit ad remedium contra carnalis concupiscentiae corruptelam, de quo suo loco tractabimus. 4. De Baptismo. Nunc vero de Baptismi sacramento videamus, quod inter novae gratiae sacramenta primum est. Baptismum is suo baptismo praenuntiavit; qui primus baptizasse legitur, sed in aqua, non in Spiritu, sicut ipse ait: Ego baptizo vos in aqua, in poenitentiam. Sola enim corpora abluebat, a peccatis vero non mundabat. Baptismus Joannis erat in poenitentiam, non in remissionem; Baptismus vero Christi, in remissionem. Quia Joannes baptizans homines, ad poenitentiam vocabat; et quos bapti
Abbreviated transcription (Latin):
si excra catholicã eccłam ip̃m sacramentũ habuerit.
Debe gͥ ad eccłam redixe. ñ ut sacranitũ bap̃i iter̃
accipiat. quod nemo debet in aliquo repecete. s
ut in societate catholica uitam accipiat. bap̃s enĩ
extra eccłam nequit ꝓdeẽ. Ibi enim cuiquã pot̃ ꝑ¬
manus pontifex ñ hominẽ iudicat qui baptrzat.
s sp̃m dĩ submmnistrare gr̃am bap̃i. licet paganus
sit qtii bapti⁊at. In hii ꝑspicue cernis bãp in uer̃

Expanded text:
siam catholicam ipsum sacramentum habuerit. Debet ergo ad Ecclesiam redire, non ut sacramentum Baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat. Baptismus enim extra Ecclesiam nequit prodesse. Ibi enim cuique pmanus pontifex non hominem judicat qui baptizat, sed Spiritum Dei subministrare gratiam Baptismi, licet paganus sit qui baptizat. In his perspicue cernis Baptismum verum
Abbreviated transcription (Latin):
ic dicendũ ÷ aliquos suscipe saccamentũ. et
rem. aliquos sacramentũ. & ñ rem. aliostem
&e nõ sacramẽtus. Sacramentũ x tem simulsuscipi¬
unt. om̃s pariul qui in bap̃o ab originali mũ¬
dantur ꝓcc̃o quaniusquidã diffiteantur sst qra ꝑ¬
gurant. ñ incelligentes illuoita eẽ accipienoũ. qr c̃

Expanded text:
c dicendum est aliquos suscipere sacramentum et  aliquos sacramentum et non rem, aliquos rem et non sacramentum. Sacramentum et rem simul suscipiunt omnes parvuli, qui in baptismo ab originali mundantur peccato; quamvis quidam diffiteantur illis qui pgurant; non intelligentes illud ita esse accipiendum, quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
ole⁊ queri si crucisio amisit ini furaoi.
Simisit staatum ab institutiõe bapt̃i. Ad qͦd dicimꝰ
in xp̃imorte t̃minata legalia omnia. ex tc̃g̾ circũ¬
cisio ꝑdidit itim suam. ita qd p̾ea ñ ꝓfecerit. poti
obfuit ꝓcitratorib suis. S usq ad oblationẽ uere hõ¬
tiȩ pocuit ꝓdeẽ. Si cnmañ passĩonẽ legalia finem¬

Expanded text:
isio amisit statim vim suam ab institutione Baptismi. Ad quod dicimus in Christi morte terminata esse legalia omnia. Ex tunc ergo circumcisio perdidit vim suam, ita quod postea non profecerit, sed potius obfuerit observatoribus suis. Sed usque ad oblationem verae hostiae potuit
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ emundando abstergit. ł iõ. ut nullum iopi
excusaret. qđ posset sicri. ħ in utno et oleo fieret.
ce comunis matĩa uaptrranmi. inueniretur ap̃
om̃s. Qđ aqua signauit: q̃ de lacerex̃ manauit.
sic̃ sanguis altins sactamenti signũ ftuit. Nong̾
in alioliquore pot̾ consectat baptismꝰ. irsi in a¬
qua. se iminem̃one quonens fier debeat.
e immersione uero siquetit᷑ quomõ fier debe

Expanded text:
 emundando abstergit. Vel ideo, ut nullum inopia excusaret, quod posset fieri, si in vino vel oleo fieret, et ut communis materia baptizandi inveniretur apud omnes; quod aqua signavit quae de latere Christi manavit, sicut sanguis alterius sacramenti signum fuit. Non ergo in alio liquore potest consecrari Baptismus nisi in aqua. 9. De immersione, quoties fieri debeat. De immersione vero si quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ diuinitatis singłaritas designar. Nos uero qui
ĩcio mergimꝰ. eiam triduane sepilture sacram̃¬
scmel tmn metggere. Ib dñ dum ta xat semel merpete
licet: nͥ confuetudo eccłe tat existit. Si quis ueroio
facere inciprat. rib consuetudo tat ñ ÷. ł semel tiũ
mergendn eẽ asserat. rep̃bensibile̾ se consticitit. Uñ
aimo. In suo sensu habundabat cyp̾anꝰ. cũ semel

Expanded text:
t divinitatis singularitas denotari. Nos vero, qui tertio mergimus, triduanae sepulturae sacramensemel tantum mergere. Ibi tamen duntaxat semel mergere licet, ubi consuetudo Ecclesiae talis existit. Si quis vero id facere incipiat ubi consuetudo talis non est, vel semel tantum mergendum asserat, reprehensibilem se constituit. Unde Haymo: In suo sensu abundabat Cyprianus, cum semel
Abbreviated transcription (Latin):
quibi ñ alligaruit pocentiam suam d̾s homini do¬
nare grãm posset. p̃dictis de cansis. sacramenta in¬
stituit. Duo aũ sint. in quib sactam̃tũ consistit.
s. nͥba. et res. Uerba. ut inuocatio trintatis. tes.
ut aqua. oleum. ce huusmõs. De differentia sa¬

Expanded text:
n alligavit potentiam suam Deus homini gratiam donare posset, praedictis de causis sacramenta instituit. Duo autem sunt in quibus sacramentum consistit, scilicet verba et res; verba, ut invocatio Trinitatis; res, ut aqua, oleum et hujusmodi. 5. De differentia s
Abbreviated transcription (Latin):
mergebat in bap̃o patuulos. qui qdͣ intelligtbat:
sttidiose implebat. bonis oꝑib habundando. licet
in ħ nescius delinqueret. s qr bonis oꝑib habrin¬
dabat. pꝰea correctꝰ a dõ habundauit altioꝵ sensit̃
illos mergendo. ł coe habes. ꝙ delinquit qui semel

Expanded text:
mergebat in Baptismo parvulos, quia quod intelligebat, studiose implebat bonis operibus abundando, licet in hoc nescius delinqueret: sed quia bonis operibus abundabat, postea correptus a Deo abundavit altiori sensu, ter illos mergendo. Ecce habemus, quia deliquit qui semel
Abbreviated transcription (Latin):
ham pͥmus mandatũ citt̾cisionis habuit. ad ꝓbati¬
õnẽ obedientie. Nec ei soli p̾cepta fuit cur̃cisid. s et
semini eius .i. omnib hebreis. q̃ fiebat scđ legẽ uiͦi.
die. lãpioeo cultr̃o. in carne p̃pncii. Data aũ fuit circ̃¬
erat. Uata etiã fuit in signũ magne fidĩ abrahȩ. qui
cralidit se habitur filium. in quo fieret bñdictio oĩũ
ille. In carnenero p̾pucii iõ uissa÷ fier circ̃cisio. qr ĩ
remediũ untituta: originał pcc̃i. qđ a parentib tra¬
Amus ꝑ cõcupiscentiã. quȩ in parte illa magis oo¬
minatur. &e qr in parte illa culpã in obelientie prius
hõ sensit. decuit ut ib signum obedientie acciꝑet.¬

Expanded text:
ham primus mandatum circumcisionis habuit, ad probationem obedientiae; nec ei soli praecepta fuit circumcisio, sed et semini ejus, id est, omnibus Hebraeis; quae fiebat secundum legem octava die lapideo cultro in carne praeputii. Data autem fuit circumercredidit se habiturum filium in quo fieret benedictio omniuille. In carne vero praeputii ideo jussa est fieri circumcisio, quia in remedium instituta est originalis peccati, quod a parentibus trahimus per concupiscentiam carnis, quae in parte illa magis dominatur, et quia in parte illa culpam inobedientiae primus homo sensit, decuit ut ibi signum obedientiae accipe
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃i. sic̃ baptismꝰ ex illo ualere cepit Ad innouacio¬
nẽ hominis ex quo nstitatꝰ÷. Item beda. Idem saluti¬
fere curationis auxilium cutũcisio in lege. contra o¬
tiginad noc̾i uulnis agebat. qđ baptismus agete re
nuam non dũ intrare pocerant. tñin simi abrahe
pꝰ mortẽ bãta requie consolati. suꝑne pacis ingres sũ:

Expanded text:
cati, sicut Baptismus ex illo valere coepit ad innovationem hominis, ex quo institutus est. Item Beda: Idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus praebebat, quod baptismus agere revnuam, necdum intrare poterant, tantum in sinu Abrahae post mortem beata requie consolati supernae pacis ingressum
Abbreviated transcription (Latin):
aũ concinuo reusẽe incipit. ñ solum conseuentiũ. s et
p̃ceritoꝵ dier̃. horar̃. momentoꝵ. redeuatib omnib:
quȩ dimissa sunt. hocaĩ ut p̃diximꝰ ñ subassettio¬
ne dix̃. Q ostenditur excoquod ait in aoẽt. sic. Si
ad bap̃m fictꝰ accedit. dimiss a funt e pcc̃a aut non

Expanded text:
incipit esse non solum consequentium, sed etiam praeteritorum dierum, horarum, momentorum redeuntibus omnibus quae dimissa sunt. Hoc autem, ut praediximus, non sub assertione dixit; quod ostenditur ex eo quod ait in eodem libro sic: Si ad baptismum fictus accedit, dimissa sunt ei peccata, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
fidelum. nisi p̾anteat cum uec̃is uite. nouam non
pot̃ inchoare. ab hac penitentia cum baptiant᷑.
soli pariuil imunes sunt. his aliisq testimonus
sinetioe aliena qui ꝓpriam hc̃e nequeunt. datar in
bap̃o remissio. Siquisi᷑ ficte accedat ñ habenis cordis
ueram cont̾cionẽ. sacramgit᷑ sine reaccipit. Uidet᷑
tũ aus̃ dicert. quod ficte accedam. qͦ eciam hẽ odiũ
ftm̃. in ip̃o momento quobaptratut: omiua condo
cramenti dimissa. Iter ꝑ fictionem teplicantur ut e¬
tiam illud uer̾ sit. Quotquot in xp̾obapͥt ͧ.ati estis

Expanded text:
fidelium, nisi poeniteat eum veteris vitae, novam non potest inchoare. Ab hac poenitentia, cum baptizantur, soli parvuli immunes sunt. His aliisque testimoniis sine fide aliena, qui propriam habere nequeunt, datur in baptismo remissio. Si quis ergo ficte accedit, non habens veram cordis contritionem, sacramentum sine re accipit. Videtur tamen Aug. dicere quod etiam ficte accedenti, qui etiam habet odium fraternum, in ipso momento quo baptizatur, omnia condonncto per vim sacramenti dimissa, iterum per fictionem replicantur; ut etiam illud verum sit: Quotquot in Christo baptizati estis
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis oꝑatio in fibił ciñ erat. exterius lauantis.
oꝑatio. a dõ etat. & baptismus ille.a dõ etat. tĩ ab ho
ñ ageret hõ. Siuero quetit᷑ an sacramentũ fuecit.
satis pot̾ concedi. ex eo senfu quo legalia signa oiẽ¬
tur sacramenta. Signabat eñ baptisnus ioħis.

Expanded text:
us lavantis, operatio a Deo erat, et baptismus ille a Deo erat, non ab homnon ageret homo. Si vero quaeritur an sacramentum fuerit, satis potest concedi, ex eo sensu quo legalia signa dicuntur sacramenta. Significabat enim baptismus Joannis
Abbreviated transcription (Latin):
rint. Quidã dicc̃ sacrificia ce oblationes eis ualusse
ao remissionẽ ꝑcc̃i. S meliꝰ : dicere illos qui deabra
roꝑ fidem. & oꝑationẽ bonam. ł suam. si adultȩ erãt.
ł parentũ: si parnule. Cos tiero qtu fuert̃ añ circ̃cisio¬
sacrificus. iustificatos. Uñ sc̾. qd ap̃ nos ualet aqua

Expanded text:
rint. Quidam dicunt sacrificia et oblationes eis valuisse ad remissionem peccati. Sed melius est dicere illos qui de Abraper fidem et operationem bonam, vel suam, si adultae erant, vel parentum, si parvulae. Eos vero qui fuerunt ante circumcisiosacrificiis, justificatos; unde Greg., in 4 Moral., ca
Abbreviated transcription (Latin):
ñ pot̃. nec ullo mõ dicenda conuersio cordis ad dm̃. c̃
dĩ sacrament̃ contapnitur. Eoce hichabes. ñ solũ pas¬
sionẽ s etiam fioẽ. et contritionẽ. confecte remissionẽ.
uͥ nec contep̃nitur sacrament̃. ut in latrone illo ostend̃t
s eũam fides. et concatio. uͥ neres sitas excludit sactim̃t.

Expanded text:
n potest, nec ullo modo dicenda est conversio cordis ad Deum, cum Dei sacramentum contemnitur. Ecce hic habes non solum passionem, sed etiam fidem et contritionem conferre remissionem, ubi non contemnitur sacramentum, ut in latrone illo ostenditur,  etiam fides et contritio, ubi necessitas excludit sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
inducere intaioens. unum detrib tm̃ nuncupet:
ñ impleuit mysteriũ. qđ ueroait nominatis trib
uacuum eẽ mystĩũ. si baptitans minuat potestatẽ
alicꝰ hoꝵ. ñ creddens unam potentiã t̾um. intelligẽ¬
dum ħ suꝑ eum qui ñ intendit. nec creddit. bapti¬
rare. qu nontm̃ caret fide. s etiam intentionẽ bap¬
trzandi ñ hc̃. Qui gͦ baptirat in nominex̾. baptirat
in nomine trintatis. qñ ib intelligitur. ⁊utus tñ

Expanded text:
inducere intendens, unum de tribus tantum nuncupet, non complet mysterium. Quod vero ait, nominatis tribus vacuum esse mysterium, si baptizans minuat potestatem alicujus horum, non credens unam potentiam trium, intelligendum est hoc super eum qui non intendit nec credit baptizare; qui non tantum caret fide, sed etiam intentionem baptizandi non habet. Qui ergo baptizat in nomine Christi, baptizat in nomine Trinita
Abbreviated transcription (Latin):
Msignũ. Or̃ tñ sactamentũ. etiam sactũ secretũ. sicut¬
or̃ sacramencũ dĩtats. ue sacramentũ sit sact̾ signans.
ec sacrũ signattm. s nc̃ agitur de sacramento. scd̃m
qd ÷ signũ. Icem. Sacramentũ ÷ unii sibił gr̾e. uisibi¬
ł forma. Signum uero⁊ res p̃ter sp̃em quani ingerit.
sensib. aliud aliquio ex se faciens in cognitionẽ ue¬
nire. Signoꝵ uero. alia sunt nataralia. ut fumus
significans ignem. alia data. Et eoꝵ q̃ data funt
quedam sunt sacram̃ta. queda ñ. Omne enĩ sa¬
ctamentũ ÷ signũ. s ñ ecomĩso. Sacram̃tũ eiꝰ rei
similitudinẽ gerit. cuiꝰ signũs. Si enim sacram̃ta
ñ ħ̾erent similitudinẽrer̃. quar̃ sacram̃ta signant¬
sunt. ꝓprie sacram̃ta ñ dicerentur. Sactam̾tũ enĩ ꝓ¬
forma: ut ipsius imaginẽ gerat. &e cã existat. non
gͥ significandi cm̃gta. sacram̃ta instituta sc̃. s et sc̃ĩ¬

Expanded text:
 secretum, sicut sacramentum divinitatis, ut sacramentum sit sacrum signans, et sacrum signatum; sed nunc agitur de sacramento secundum quod est signum. Item sacramentum est invisibilis gratiae visibilis forma. Signum vero est res praeter speciem quam ingerit sensibus, aliquid aliud ex se faciens in cogitationem venire. Signorum vero alia sunt naturalia, ut fumus significans ignem, alia data. Et eorum quae data sunt quaedam sunt sacramenta, quaedam non. Omne enim sacramentum est signum, sed non e converso. Sacramentum ejus rei similitudinem gerit, cujus signum est. Si enim sacramenta non haberent similitudinem rerum quarum sacramenta sunt, proprie sacramenta non dicerentur. Sacramentum enim pforma, ut ipsius imaginem gerat et causa existat. Non ergo significandi tantum gratia sacramenta instituta sunt, sed eti
Abbreviated transcription (Latin):
meum irricũ fecit. forte tñ sub lege: ingruente neces¬
sitate moras. añ octauũ diem cutũcidebant: sine pec
am̃̃ ad sacramenta noue legis accedamꝰ. Quȩ st̃ baptis¬
cem confert̃. ut baptifmꝰ. Alia in remedium tm̃ st̃
uc conugiũ. Alia. grã et uittute nos fulciunt. lit

Expanded text:
meum irritum fecit. Forte tamen sub lege, ingruente necessitate mortis ante octavum diem circumcidebant sine pecam ad sacramenta novae legis accedamus; quae sunt Baptiscem conferunt, ut Baptismus; alia in remedium tantum sunt, ut Conjugium; alia gratia et virtute nos fulciunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tiñ significabant. hȩc confert̾ gr̃ãm. s recepta etiã
diũsa. quant̾ ad cerimomalia. Nam quant̾ ad mo¬
ralia sunt eadẽ. s plenius in eugħo continentur.
Audistis .x. cordas psalt̾i. uiriq sexu impostas. q̃
caritate tangende funt. uc uicioꝵ ferẽ occidantiurr.

Expanded text:
tum significabant, haec conferunt gratiam. Praecepta etiam diversa, quantum ad caeremonialia. Nam quantum ad moralia sunt eadem, sed plenius in Evangelio continentur. Audistis decem chordas Psalterii utrique sexui impositas, quae charitate tangendae sunt, ut vitiorum ferae occidantur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicere ñ ce passum inutiã. si uestissua cõscindat᷑.
quãuis uestistua ñ sis cu. Multomag̃ g̾ quicqͥd pa¬
titur caro unita ũbo. debet dic pati d. licet u̾bũ.
nec mori. nec corr̾pi nec mutati potuerit. s qͥcqͥd ho¬
r̃ passus÷. incarne passus ÷. De ħetiã acb&. in¬
nens in carne ũbum in se ꝓ corporis assumptiõe re¬
di filiꝰ passus ut mortuus dr̃ ñ qr mortẽ senserit. ĩ

Expanded text:
ere te non passum injuriam, si vestis tua conscindatur, quamvis vestis tua non sit tu? Multo magis ergo quidquid patitur caro unita Verbo, debet dici Deus pati, licet Verbum nec mori, nec corrumpi, nec mutari potuerit. Sed quidquid horum passus est, in carne passus est. De hoc etiam Amb., innens in carne Verbum in se pro corporis assumptione reDei Filius passus vel mortuus dicitur: non quia mortem senserit in
Abbreviated transcription (Latin):
oruinitas. hic indet᷑ tradi qđ diuinitas seꝑata sit
in morte ab homine. q̃ nisi discessisset. hõ ille mo¬
ri ñ posset. qđ illi ad carẽ refeit̃. quã dict̃ a dõ se¬
ꝑatam. Quib tespondemꝰ illam seꝑationẽ sicẽẽ
accipiendã. sic̃ intelligit᷑ occelictio. q̃ ilt ũb̃ signifi¬
catur. ut quid me derctiquisti. quomõ gͥ xp̃c õe
relictꝰ erat a patre. cum in crnce sicͤ derelictũ cla¬
mabat: ñ recessetat ds̃ ab homine. ita qđ eẽt so¬
luta uno dĩ et hominis. Alioquin fuit quoddã¬

Expanded text:
divinitas est. Hic videtur tradi quod divinitas separata sit divinitas est. Hic videtur tradi quod divinitas separata sit in morte ab homine; quae nisi discessisset, homo ille mori non posset. Quod illi ad carnem referunt, quam dicunt a Deo separatam. Quibus respondemus illam separationem sic esse accipiendam, sicut intelligitur derelictio, quae illis verbis significatur: Ut quid me dereliquisti? Quomodo ergo Christus derelictus erat a Patre, cum in cruce derelictum se clamabat? Non recesserat Deus ab homine, ita quod esset soluta unio Dei et hominis. Alioquin fuit quodda
Abbreviated transcription (Latin):
lum. qri acdio eoꝵ ñ fuit bona. s mala. Sim xͦ diui
caro. Quidam putauert̾ carnẽ. sicut ab animaita.
a diumnitate in morte fuisse diuisam. Si enim inqͥ¬
sa÷ etiam adiuinitate qr ñ potuit ab anima seum¬
gi. ꝑ quã ũbo etat unita: quin a ũbodun deretur.
fuit añ ab anima diuisa inmorte. Alioquin ista
mors ibi ñ faisset. qr ut ait ays̃. mors quã timent he¬
miner seꝑatio ÷ animȩ a carne. Morsaũ quã ñ cunẽt.
seꝑatio ÷ anime a dõ. Ntraq uero diaboli suasuho¬
mini ꝓpinata ẽ. Si gͦ in xp̃o homine uera mors su¬
it. diuisa ÷ ibi anima. aAcꝑ ħ dimitas a carne.
huic suȩ ꝓbabilitati aodunt auctoritatis testimoĩ¬
um. Ambꝵ euim tractans de. xͥ relictiõe qui ĩ cruce
uoce magna clamans. dix̃. Oz ds̃ meus. uc quid mne
dereliquisti: ait. siamat hõ seꝑatione diuinitatis
moriturꝰ Nam cũ diuinitas mortis lib̾a sit. utiq
mors ibi eẽ ñ poterat. nisi uita discedecet. qr uita

Expanded text:
lum, quia actio eorum non fuit bona, sed mala. DISTINCTIO caro. Quidam putaverunt tunc carnem sicut ab anima, ita a divinitate in morte fuisse divisam. Si enim, inquest etiam a divinitate, quia non potuit ab anima sejungi, per quam Verbo erat unita, quin a Verbo divideretur. Fuit autem divisa ab anima in morte, alioquin vera mors ibi non fuisset; quia, ut ait August.: Mors quam timent homines separatio est animae a carne. Mors autem quam non timent, separatio est animae a Deo. Utraque vero diaboli suasu homini propinata est. Si ergo in Christo homine vera mors fuit, divisa est ibi anima, ac per hoc divinitas, a carne. Huic suae probabilitati addunt auctoritatis testimonium. Ambros. enim tractans de Christi derelictione, qui in cruce voce magna clamans dixit: Deus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? ait: Clamat homo separatione divinitatis moriturus. Nam cum divinitas mortis libera sit, utique mors ibi esse non poterat, nisi vita discederet, quia vita
Abbreviated transcription (Latin):
ñ diabolo. s dõ t̾mtaciobtalit. ꝓomnili quant̾ ao
p̃cii sufficientiam. s ꝓ electis tm̃ quant̾ ad efficatiã.
qr p̃destinatis tm̃ salutem effecit. de quo et legitur
quod fit traditꝰ a patre. & qd setp̃m tradidit. & qđ
iudas eum tradidit. et idei. Ip̃e se tradidit. qr spõ¬
tradidit ꝓdendo. & udes instigando. ce fuit actꝰ

Expanded text:
 omnibus, quantum ad pretii sufficientiam; sed pro electis tantum quantum ad efficaciam, quia praedestinatis tantum salutem effecit. De quo et legitur quod sit traditus a Patre, et quod seipsum tradidit, et quod Judas eum tradidit, et Judaei. Ipse se tradidit, quia spotrad
Abbreviated transcription (Latin):
accedente cantate remaneat &e fiat iutꝰ amp̃ã
eliminetur. & alia qualitas succedat q̃ iuctus
Ex hac intelligentia dr̃ una fides. qua idẽiube¬
itir crase. Et unũ idẽq ÷. qđ creditur acunictĩ
fidelib. Uñ fides cacholica dr̃ .i. tiniũsat. Si ue

Expanded text:
accedente charitate remaneat et fiat virtus, an ipsa eliminetur, et alia qualitas succedat quae virtuex hac intelligentia dicitur una fides, quia idem jubemur credere, et unum idemque est quod creditur a cunctis fidelibus. Unde fides catholica dicitur, id e
Abbreviated transcription (Latin):
se naturãnr̃i doloris. qr ñ habuit naturã ad dolẽ¬
dũ. Ait enĩ sic in x. ł det̾itate. unigenitꝰ ds̃ ho¬
minẽ uer̃ scłm similitudinẽ nt̃i hominis. ñ defi¬
ciens a sed̾o sup̃sit. In quo quãuis acit ictꝰ icid̾et.
aut uultiꝰ descadecet. aut nodi cõcurrerẽt᷑. aut sꝰ¬
pensio eleuart. afferrent qͥdẽ hec ĩpetũ passionis.
ñ tñdolorẽ passiõis inferrẽt. ut telum aliqͦd aquã
omi quidẽ has passiones nature sue infect. ut fo¬
ret. ut cõpungat. ut uulneret. s naurã suã in hec
passio illata ñ retinet. dum in natuta ñ ÷. łaquam
forari.ł pungi ignẽ. uł aera uulnerati. quãuis na¬
ture celisis. & uulnerare. oe cõptingert. et forare. Pã
sio. ñ tñ naturã passionis exercuit. dum &e pe¬
habuit sane illuo dm̃ corpꝰ doloris nr̃i naturam:
Sicorpꝰ nr̃m id nature nr̃e ht̃: ut calcet undas.

Expanded text:
se naturam nostri doloris, quia non habuit naturam ad dolense naturam nostri doloris, quia non habuit naturam ad dolendum. Ait enim sic in lib. 10 de Trin.: Unigenitus Deus hominem verum secundum similitudinem nostri hominis, non deficiens a se Deo, assumpsit. In quo quamvis aut ictus incideret, aut vulnus descenderet, aut nodi concurrerent, aut suspensio elevaret, afferrent quidem haec impetum passionis, non tamen dolorem passionis inferrent: ut telum aliquod aut aomnes quidem has passiones naturae suae infert, ut foret, ut compungat, ut vulneret; sed naturam suam in haec passio illata forari, vel pungi ignem, vel aera vulnerari, quamvis natura teli sit et vulnerare, et compungere, et forare. Passsio, non tamen naturam passionis exercuit, dum et pHabuit sane illud dominicum corpus doloris nostri naturam, si corpus nostrum id naturae habet, ut calcet undas
Abbreviated transcription (Latin):
gͦcͥstis fuit. s uoluncate tͥsticiam ficscepit uerã. quo¬
mõ uoluntate carnẽ uerã. Aꝑte noscis eundẽ ᷤ in
his u̾b̃ contradicere. nisi uatias dictoꝵ discerneret
cãs. ex quib intelligentia ũboꝵ assumenda. Si e¬
nim discanatut intelligencie causa p̃dictoꝵ u̾boꝵ¬
nichil occurrit condradictionis. De quibusdã hy¬
lari capitłis obscuris. que uidentur cõmum senten¬
magis mouent acdifficiliorẽ affert̃ qõnẽ uer¬
ba hylaru quib uidet᷑ tradere. ictꝰ &e uulnera. oe
hutusmoĩ. sic in xp̃m incidisse: ut passionis dolo¬
tan ñ incurterent. Sic̃ telũ tractũ ꝑ aquã. ł ignẽ.
ł aera ea fac̃. q̃ et cum traitur ꝑ corpora animata.
qr ꝑforat. &e compungit. nõ
tñ dolorem ingerit. qr ñ sunt illȩ tes capaces do¬
loris. Ita et corpus xp̃i sine sensu pens ĩum pene ẽx¬
cepisse dicit. qr sic̃ corpꝰ nr̃m ñ ht̃ talem naturam
ut ualeat calcare tindas. ita corpꝰ. xp̃i ddic̃ ñ habuis¬

Expanded text:
stis fuit; sed voluntate tristitiam suscepit veram, quomodo voluntate carnem veram. Aperte noscis eumdem sibi in his verbis contradicere, nisi varias dictorum discerneret causas; ex quibus intelligentia verborum assumenda est. Si enim discernatur intelligentiae causa praedictoruDe quibusdam Hilarii capitulis valde obscuris, quae videntur communi sentenmagis movent ac difficiliorem afferunt quaestionem verba Hilarii, quibus videtur tradere ictus, et vulnera et hujusmodi, sic in Christum incidisse, ut passionis dolorem non incuterent: sicut telum tractum per aquam, vel ignem, vel aera, ea facit quae et cum trahitur per corpora animata, quia perforat et compungit; non tamen dolorem ingerit, quia non sunt illae res doloris capaces. Ita et corpus Christi sine sensu poenae, vim poenae excepisse dicit, quia sicut corpus nostrum non habet talem naturam, ut valeat calcare undas, ita corpus Christi dicit non habuis
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod biformis gemineq nature unus sit. con¬
sors diuinitatis. & corporis. Iõ gͦ paciebat᷑. & ñ pa¬
tiebatur. moriebatur. &e ñ moriebatur. sepeliebat᷑
ce ñ sepeliebatur. resurgebat. & ñ resurgebat. Re¬
surgebat scđ carnẽ q̃ mortua fuerat. ñ sađ ũbum:¬

Expanded text:
eo quod biformis geminaeque naturae unus sit, consors divinitatis et corporis. Idem ergo patiebatur, et non patiebatur; moriebatur, et non moriebatur; sepeliebatur, et non sepeliebatur; resurgebat, et non resurgebat. Resurgebat secundum carnem, quae mortua fuerat, non secundum
Abbreviated transcription (Latin):
inflãmanitr. Iõq placuit dõ ut ñ potencia s uis¬
ticia uincens. hominẽ eruert. in quo hõ eũ mnu¬
cari disceret. pꝰ uero. in tesurcõne secuita ÷ pocentia.
qr reuixit mortuus. nunquã pꝰea moruurꝰ. s. ñ ne
iurr equissimo itinceretur oiabolus. si potentia tm̃

Expanded text:
mantur. Ideoque placuit Deo non potentia, sed jusmantur. Ideoque placuit Deo non potentia, sed justitia, vincere, hominem eruere, in quo homo eum imitari disceret. Post vero in resurrectione secuta est potentia, quia revixit mortuus, nunquam postea moriturus. Sed nonne jure aequissimo vinceretur diabolus, si potentia tant
Abbreviated transcription (Latin):
taus ãmisit. cum in oiaboli potestate eẽ ꝑmisit. qr
nec ddiabolus a potestate di alienꝰ. sic̃ nec a boni¬
tate. slam qualic̃q uita diabolus uł hõ ñ subsis¬
beret. nsi ꝑeum qui uiuificat omiia.Nongͣ ds̃
hominẽ deseruit. ue ñ se illi exib̾et łm s int̃ ma¬
la penalia: etiam mar multa p̾stiat bona. Et tan¬
dẽ hominẽ quẽ cõmissio pcc̃oꝵ diabolo subdidit.
ut sic iusticia uiceretur diaboł ñ potentia. Seo
nicħ dignũ morte inueniens õccidit eũ tñ et utiq
iustũ÷ ut ilebitores quos tenebat. libi dimitant᷑.
in eum credentes: quẽ sine ullo debito occidit. Iõ
aũ potentia uincere noluit. qr diabolus uicio ꝑũ¬
fitaus suȩ: amator ÷ potentiȩ. &e desertor: oppugna¬
torq iusticie. in quo homines magiseũ imitant᷑
qui neglecta uł enã ꝑosa iusticia. potencie mag̃
student. enisq uł adeptiõe letant᷑.: uł cupiditate¬

Expanded text:
tatis amisit, cum in diaboli potestate esse permisit; quia tatis amisit, cum in diaboli potestate esse permisit; quia nec diabolus a potestate Dei est alienus. sicut nec a bonitate. Nam qualicumque vita diabolus vel homo non subsisteret, nisi per eum qui vivificat omnia. Non ergo Deus hominem deseruit, ut non se illi exhiberet Deum; sed inter mala poenalia etiam malis multa praestitit bona, et tandem hominem quem commissio peccatorum diabolo subdidit, ut sic justitia vinceretur diabolus, non potentia. Sed ccidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Ideo autem potentia vincere noluit, quia diabolus vitio perversitatis suae amator est potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae, in quo homines magis eum imitantur, qui neglecta vel etiam perosa justitia, potentiae magis student, ejusque vel adeptione laetant
Abbreviated transcription (Latin):
tiorẽ modũ alium ñ fuisse. nec eẽ oporctuissẽ. Quid
enim m̃tes nr̃as cm̃ erigit. &e ab ĩmorcalitatis despe¬
ratiõe liberat. quã qđ tanti nos fẽc̃ ds. ut cd̃ filiuᷤ
imimitabilit̾ bonus. in se manens qđ erat. &e a no¬
b̃ accipiens qđ ñ etat. dignatꝰ nr̃m mire consorcium
mala nĩ moriendo ꝑferret: ẽ et alia rõ qt̃ isto pocius
mõ quã alio liberare noluit. qr si ce iusticia suꝑat᷑
diabolus. ñ pocentia. re quomõ id fc̃m sit explicabo
ut pocero. quadã iusticia di. in pocestatẽ diaboli
traditum ÷ genꝰ humanũ. pcc̃o p̾mi hominuis in om̃i
originalit̃ transeunce. ce illiꝰ debito onĩs obligante.
Uñ om̃s homines ab origine st̃ sub pͥncipediabo¬
lo. Uñ apłc. Eramꝰ nacura filii ire. natura. s. ut ÷ de¬
prauata porco. ñ ut ÷ recta creata ab mnicio. Modꝰ aũ
ille quotraditꝰ ÷ hõ in diaboli pocestatẽ. ñ ita debet
a miscratiões suas. nec hominẽa lege sue poces¬

Expanded text:
oportuisse. Quid enim mentes nostras tantum erigit et ab immortalitatis desperatione liberat, quam quod tanti nos fecit Deus, ut Dei Filius immutabiliter bonus, in se manens quod erat, et a nobis accipiens quod non erat, dignatusque nostrum inire consortium, mala nostra moriendo perferret?  quam alio liberare voluit: quia sic justitia superatur diabolus, non potentia. Et quomodo id factum sit explicabo ut potero. Quadam justitia Dei in potestatem diaboli traditum est genus humanum, peccato primi hominis in omnes originaliter transeunte, et illius debito omnes obligante. Unde omnes homines ab origine sunt sub principe dia. 2: Eramus natura filii irae, natura scilicet ut est depravata peccato, non ut est recta creata ab initio. Modus autem ille quo traditus est homo in diaboli potestatem, non ita debet a miserationes suas, nec hominem a lege suae potes
Abbreviated transcription (Latin):
Um uero supra ꝑ hybitum sit xp̃m plenũ grã fu¬
Disse. ñ ÷ suꝑuacuũ inquirere: utr̾ fidem. & spem si¬
c̃ caritatẽ habuerit. Si enim his cariuit ñ uidet᷑ ple¬
nicudinẽ grãrum habuisse. Ut aũ hec q̃stio uale¬
at aꝑtiꝰ explicar. de his singłis aliqua in mediu̾

Expanded text:
bitum sit Christum plenum gratia fuisse, non est supervacuum inquirere utrum fidem et spem sicut charitatem habuerit. Si enim his caruit, non videtur plenitudinem gratiarum habuisse. Ut autem haec quaestio valeat apertius explicari, de his singulis aliqua in medium
Abbreviated transcription (Latin):
uus. in quo et mortẽ susceptio mortalitatis excepit.
ce uitam duunitas ñ ꝑdidit. Mortẽ gͥ dĩ filius et
in anima ñ ꝑcalit. & in maiestate ñ sensit. s tm̃
participatione infirmicatis rex głe crucifixꝰ:. Exhi
tum. nec in septlcro. uł inferno totũ erat. et si totꝰ.
tam. aluis nero et aliquis. ad ꝑsonã cefert᷑. Uñ io

Expanded text:
vus, in quo et mortem susceptio mortalitatis excepit, et vitam divinitas non perdidit. Mortem igitur Dei Filius, et in anima non pertulit, et in majestate non sensit, sed tantum participatione infirmitatis rex gloriae crucifixus est. tum. Nec in sepulcro, nec in inferno totum erat, etsi totus, ram, alius vero et aliquis ad personam referuntur. Unde Jo
Abbreviated transcription (Latin):
łotum enĩ nature ẽ rep̃sentatiuũ.: Lotꝰ aũ yposta¬
seos. sic̃ aliuo quidẽ ÷ naturȩ. aliꝰ aũ ypostaseo s. sic
et huius mõt. Si ea quȩ dicunt oe dõ. ł de filiodĩ
celo uenisse. &e uͥq eẽ Ao qdđ dicimꝰ si ad unitatẽ
ꝑsone referatur dicti incelligentia. sane dici pot̾.
si uero ad distinctionẽ naturar̃. millatenꝰ cõcedẽ¬

Expanded text:
tum enim naturae est repraesentativum. Totus autem, hypostaseos; sicut aliud quidem est naturae, alius hypostaseos, sic et hujusmodi. 4. Si ea quae dicuntur de Deo vel Filio oelo venisse, et ubique esse. Ad quod dicimus, si ad unitatem personae referatur dicti intelligentia, sane dici potest; si vero ad distinctionem naturarum, nullatenus conceden
Abbreviated transcription (Latin):
uͥdiaboluis habitabat. alligauit fortẽ .i. a sedueti¬
one compescuit fioliñ. ut teptationẽ qͥ ei adhuc
ꝑmitit᷑. ñ sequat᷑ seductio. Itaꝙ in xͥ sangume qui
lo. Nam ut ait aus̃. in ip̃o uincunt᷑ inmice nob̃ ĩ¬
usibiles potestates. uͥ uincuntur inuisibiles cupi¬
ditates. fuso enim sanguine sine culpa: omniñ cul¬
par̃ eyrographa deleta sunt. quib debitores qui
in eum credt᷑: a diabolo tenebant᷑. Uñ. qui ꝓ mul¬
tis effĩuidet᷑. R illum gͦ redep̃ti sumꝰ. in quo p̾nceps¬

Expanded text:
ubi diabolus habitabat, alligavit fortem, id est, a seductione compescuit fidelium, ut tentationem quae ei adhuc permittitur, non sequatur seductio. Itaque in Christi sanguine, qui  tom. 3, in ipso vincuntur inimicae nobis invisibiles potestates, ubi vincuntur invisibiles cupiditates. Fuso enim sanguine sine culpa, omnium culparum chirographa deleta sunt, quibus debitores qui in eum credunt, a diabolo ante tenebantur. Unde: Qui pro multis effundetur. Per illum ergo redempti sumus, in quo p
Abbreviated transcription (Latin):
ex qua incelligentia sum̃da÷ aꝑiens in eooẽ sub¬
dic. Si quis dix̃it qđ in passiõe dolorẽ sentiebat
nathema sit. Sanegͥ dici pot̾: qđ mortuus ÷ ds̃.
⁊ ñ mortuus. passuss dĩ filiꝰ. ce ñ passus. passa ÷ t̃ri
a ꝑsona. ce ñ passa. crucifixũ ÷ ũbum. ce ñ crucifi¬
xum. scđ̾m alt̾am naturã passus z. scł alt̾am imi¬

Expanded text:
ex qua intelligentia sumenda sit, aperiens in eodem subdit: Si quis dixerit quod in passione dolorem sentiebat nathema sit. Sane ergo dici potest quod mortuus est Deus, et non mortuus; passus est Dei Filius, et non passus; passa est tertia persona, et non passa; crucifixum est Verbum et non crucifixum; sed secundum alteram naturam passus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ce ꝑfecta funt hostia. qui multo ãpliꝰ: humilia¬
tꝰ. amantudinẽ mortis gustando. quamille adã
suꝑbiit ꝑ esum ligni uetiti. noxia delectatio e ꝑ¬
fruendo. Si gͥ illiꝰ suꝑbia omnũ extitit ruma. ĩp¬
sum de ꝑaoyso micens foras. aliisq accludens
ianuam. multomag̃. x̾ humilitas. qua mortẽ
gustauit. ingressum regni celestis omnb sitis im¬
pleto di dectito: aꝑ ire ualiit. atq occrti delere

Expanded text:
erfecta fuit hostia qui multo amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam superbiit per esum ligni vetiti noxia delectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de paradiso mittens foras, aliisque occludens januam; multo magis Christi humilitas, qua mortem gustavit, ingressum regni coelestis omnibus suis, impleto Dei decreto, a
Abbreviated transcription (Latin):
uit iniquitates nt̃as. ñ ut haberet. s ut cõsum̃t.
Oz emmignis consumens÷. ex his satis ostendit᷑ p̃¬
missa u̾ba ambiꝵ sic ẽẽ accipienda: ut p̃diximꝰ.
cessisse ab homine scom carnẽ. Ait enĩ athanasiꝰ.
Maledictꝰ quicotũ nominẽ quẽ assũpsit di filius.
denuo assumptũ uł lib̃atumt̃cia oie a moritusre¬
surrexisse ñ confitetur. fiat. fiat. Si inquiunt
oenuo assũptꝰ÷ hõ in resuctectiõe. quẽ assup̃serat
mincarnatiõe. deposuit gͦ eum in monite. seꝑata

Expanded text:
ret, sed ut consumeret: Deus enim ignis consumens est . Ex his satis ostenditur, praemissa verba Ambrosii sic esse accipienda, ut praediximus. cessisse ab homine secundum carnem. Ait enim Athanasius: Maledictus qui totum hominem quem assumpsit Dei Filius, denuo assumptum, tertia die a mortuis resurrexisse non confitetur. Fiat, fiat. Si, inquiunt, denuo assumptus est homo in resurrectione, quem assumpserat in incarnatione; deposuit ergo eum in
Abbreviated transcription (Latin):
et patris bonũ. qr bona patris et filii uoluntas.
tio. Diũsa fuerunt ibi fc̃a. fiue oꝑa .i. diũsi actꝰ. & u¬
na res siue fcm̃. s. passio ip̃a. Iõ doctores aliqñ u¬
niunt in fc̃o illo patrem. filium. uidã. uideum.
aliqñ disiungunt. Respicientes enĩ ad passionẽ. u¬
num opꝰ illoꝵ dict̃. Aitendentes incentiones et ac¬

Expanded text:
et Patris bonum, quia bona Patris et Filii voluntas; tio. Diversa fuerunt ibi facta sive opera. id est,  scilicet, passio ipsa. Ideoque doctores aliquando uniunt in facto illo Patrem, Filium, Judam, Judaeum, aliquando disjungunt. Respicientes enim ad passionem, unum opus illorum dicunt; attendentes intentiones et ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hõmmẽ. qĩ in matio arbit̃ ÷. ad componendã
pacẽ .i. ad raonciliandũ homines do. hic ÷ arbiter
quẽ iobdefidat. Utinam ẽt nob̃ arbit̃. Rerõciliati
genoir qĩ nosa sic reconciliaũit xp̃c. ut inciꝑet a¬
mars quos oderat. sic̃ recõciliatur inunicꝰ inimico.
ut oem̃ sint amici: qui añse oderant. s. iam nos
diligenti o reconciliati siunꝰ Nlon enĩ ex quo e ret̃¬
ciliati sumꝰ ꝑ sanguinẽ filii noscepit diligere. s añ
mundũ. pͥusquã nosaliquid eẽmus. Quomõgͦ dili¬
genti nos cdo sumꝰ rec̃ciliaci: ꝓpt̃ poc̾m cũ eo habeba¬
mꝰ inimicicias. qui habebat erga nos caritaiẽ. etã
cum inumicicias exercebamꝰ: adũsꝰ cam. oꝑandoini¬
quitatẽ. Itagͦ mimicieramꝰ oõsic̃ iusticiȩ st̃ mrmi

Expanded text:
 hominem quasi in medio arbiter est ad componendam pacem, id est, ad reconciliandum homines Deo. Hic est arbiter quem Job desiderat. Utinam esset nobis arbiter! Reconciliati nos ei sic reconciliaverit Christus, ut inciperet amare quos oderat, sicut reconciliatur inimicus inimico, ut deinde sint amici qui ante se oderant; sed jam nos diligenti Deo reconciliati sumus. Non enim ex quo ei reconciliati sumus per sanguinem Filiios aliquid essemus. Quomodo ergo nos diligenti Deo sumus reconciliati? Propter peccatum eum eo habebamus inimicitias, qui habebat erga nos charitatem, etiam cum inimicitias exercebamus adversus eum, operando iniquitatem. Ita ergo inimici eramus Deo, sicut justitiae inimi
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͥ illa derelictio umonis intelligat᷑ solutio. añ
fc̃a fint solutio dĩ et hominis. quam xp̃c mortuus
cẽt. s quis ħ dicat: fateam̃ gͥ dm̃ quodãmõ illum
hominẽ in morte deseruisse. qr pocestat ꝑseg̃ntiũ
eum exposuit adtꝑs. ñ suam potentiã execendo:
illum defendit ut ñ moreretur. seꝑ auit se diuim¬
tas. qr subtrax̃ ꝓtectionẽ. s ñ soluit utonẽ seꝑ aũ
se foris: ut ñ ad eĩt ad defensionẽ. s ñ incꝰ defuit: ad
umonẽ. Si ñ ibi cohibuisset pocentiã. s exeruisset.
te .i. effectũ potentie defendendo: ñ exibente. hic÷
in solitudinẽ mitcebat᷑. ut legitur in lecitico. Ouo
hyrci humanitas et diuinitas xͥ. intelliguntur. hu¬
manitate gͥ immolata. diuinitas in solituomẽ a

Expanded text:
onis intelligatur solutio, ante facta fuit solutio Dei et hominis, quam Christus mortuus esset. Sed quis hoc dicat? Fateamur ergo Deum quodammodo illum hominem in morte deseruisse, quia potestati persequentium eum exposuit ad tempus, non suam potentiam exercendo illum defendit ut non moreretur. Separavit se divinitas, quia subtraxit protectionem, sed non solvit unionem. Separavit se foris, ut non adesset ad defensionem, sed non intus defuit ad unionem. Si non ibi cohibuisset potentiam, sed exercuisset,  effectum potentiae defendendo, non exhibendo. Hic in solitudinem mittebatur, ut legitur in Levitico. Duo enim hirci, humanitas et divinitas Christi intelliguntur. Humanitate ergo immolata, divinitas Christi in solitudinem a
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait ambsꝵ. lumen inte fundebat et̃ne. tadiabat
illic lux uera sap̾iȩ. illuminabat infernũ. s ĩ fer¬
no ñ clauoebatur. Quis enim locꝰ: sap̃iȩ: de qua
scͥptum ẽ. Nescit hõ uias eiꝰ. nec inuenta ÷ inter
nomina. De qua abyssꝰ dic̃ ñ ÷ in me. maredic̃.
ñ ÷ mecũ. gͦ nec in oꝑe. nec in loco sapĩaz. Cui nec
mors cribuenda ÷. In ligno enĩ caro ñ illa oꝑatrix oĩ¬
pendisse in ligno. & iacuisse ia sepulcro. s in carne.
ce fuisse minfemo. s in anima sola. Qđ xp̃c niq.¬

Expanded text:
ap. 5, lumen vitae fundebat aeternae. Radiabat illic lux vera sapientiae, illuminabat infernum, sed in inferno non claudebatur. Quis enim locus est Sa 28: Nescit homo vias ejus nec inventa est inter homines. De qua abyssus dicit: Non est in me; mare dicit: Non est mecum; ergo nec in tempore, nec in loco sapientia est, cui nec mors tribuenda est. In ligno enim caro, non illa operatrix omnpendisse in ligno et jacuisse in sepulcro, sed in carne sola, et fuisse in inferno, sed in anima sola. 3. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
i. et animã ce catne̾ denuo sͥ uniuit in tesurrectiõe.
tocũ gͥ hominẽ in morte deposuit .i. animã et car¬
nem. s quis nͥ hostis uericatis dicat animã a u̾bode¬
positã:  tñ nisi ħ faceantur. qđ totꝰ hñ sit assump¬
tꝰ. ñ ꝓeis facit illa actoritas. q̃ totum dic̃ assup̃tũ.
ciendum ⁊ gͥ achanasium id dixisse contra illor̃
ꝑfidiam: qui resurrectionẽ xp̃i nagabant. pu¬
tantes morte detineri. qui soł uit̾ morctios lib̃. Iõ il¬
lum maledic̃ qui ñ conficet totũ homine oento aᷤᷤ¬

Expanded text:
it in resurrectione; Totum ergo hominem in morte deposuit, id est, animam et carnem. Sed quis, nisi hostis veritatis, dicat animam a Verbo depositam? Et tamen nisi hoc fateantur, quod totus homo sit assumptus, non pro eis facit illa auctoritas, quae totum dicit assumptum. Sciendum est ergo Athanasium id dixisse contra illorum perfidiam, qui resurrectionem Christi negabant, putantes morte detineri eum qui solus inter mortuos liber est. Ideo illum maledicit, qui non confitetur totum hominem denuo as