comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipatũ mutauit uocabłm: macedoniãq
a suo noĩe dix̃. Est aũ ꝯfinis aboriente egro
mari. a meridiȩ achaiȩ. ab occasu dalma¬
tiȩ.a septẽtiione. misiȩ patͥa alexandri ma¬
gni. ⁊ regio aureis uenis argentiq oꝑtima.
Lapide quẽ peantẽ uocant: ista gignit. Mois
olimpꝰ in ea ẽ. qͥ excellenti u̾tice tm aitollit᷑.
ut in cacumine eiꝰ nec nubes nec uenti sen¬
tiant᷑. Achaia abacheo rege. ⁊ urbs ⁊ ꝓuincia
appellata ẽ. Hec pene insula ẽ. Nã absq sep¬
tẽtͥonali parte qua macedoniȩ iungit᷑.
undiq septa ẽ mari. Aboriente enĩ ht my¬
xteũ mare: ab euro crecicũ. a meridie ioni¬
sola septẽtͥonal parte macedonie uł attice
t̾rȩ adiungit᷑. Huiꝰ cap̃ ẽ urbs corithꝰ gre¬
nus achaia ẽ. ut platam foliũ. int̾ ioniũ
⁊egeũ mare exposita. quã archas ioriis et
calliste filiꝰ pelasgis indicionẽ redactis. ex
suo noie archadiã nuncupauit. Ipsa ẽ.⁊

Expanded text:
ncipatum, mutavit vocabulum Macedoniamque a suo nomine dixit. Est autem confinis ab oriente Aegeo mari, a meridie Achaiae, ab occasu Dalmatiae, a septentrione Moesiae. Patria Alexandri Magni, et regio aureis venis argenteisque opima, lapidem quem paeantidem vocant, ista gignit; mons Olympus in ea est, qui excellenti vertice tantus attollitur, ut in cacumine ejus nec nubes nec venti sentiantur. Achaia ab Achaeo rege et urbs et provincia appellata est. Haec pene insula est. Nam absque septentrionali parte, qua Macedoniae jungitur, undique septa est mari. Ab oriente enim habet Mirtheum mare, ab euro Creticum, a meridie Ionisola septentrionali parte Macedoniae vel Atticae terrae adjungitur. Hujus caput est urbs Corinthus, Graenus Achaiae est, ut platani folium, inter Ionium et Aegaeum mare exposita, quam Arcas Jovis et Calistae filius, Pelasgis in ditionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupavit. Ipsa est et
Abbreviated transcription (Latin):
ruat. Alii aut̃ cruorẽ int̃ptant᷑ sangumiẽ
corruptũ qͥ emitcit᷑. Alii aiunt uocatũ su¬
guinẽ qd̾ suaitis sit. Sangus aut ñ e inte¬
ger nͥ in iuuenib. Nã dicuito fisici mi
Inde. genas lacerare mulieres in luctu
solent. inde ⁊ purpuree uestes ⁊ flores pͥ¬
purei mortuis p̃bent᷑. Pulino ex g̾to
tͣhit uocabulũ. Greci enĩ prilmonẽ pleu¬
mon uocant. eo qd̾ cordis flabellũ sit. in qͦ¬

Expanded text:
Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer, nisi in iuvenibus. Nam dicunt physici mine possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et purpureae vestes et flores purpurei mortuis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem πλεύμων vocant, eo quod cordis flabellum sit, in q
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis ꝯstantib in tegrũ ẽ aialfel appellatũ.
qd̾ sit follicłs gestans humorẽ qͥuocat᷑ bilis.
D̾tomac grece os uoeat᷑. eo qd̾ ostiũ uenis sit.
y ipse cibũ excipiat. atq ad intestina t᷑tis¬
mittat. Intestina dicunt᷑ eo qd̾ corꝑis int̾¬
ore parte cohibent᷑. Que idcrco longis ne¬
xib inciuloꝵ ordinata st̃ mͦ. ut suscep¬
tas escas paulatĩ digerant.⁊ suꝑ additis

Expanded text:
tis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, tis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis
Abbreviated transcription (Latin):
muitit ⁊ recip̃ a qͦ mouent᷑ pulmones .
palpritint. & apieudo se. ut flatũ capiant
stͥngendo ut eiciant. Est ent̃ organũ cor¬
poris¶ Iecor om̃ ht̃. eo qd̾ ibi ignis habeat
sedẽ qui incerebro subuolat inde ad oelos.
cet̾osq sensꝰ ⁊ m̃bra diffundit᷑ calore suo
ad se suctũ excibo tractũ u̾tit in sanguinẽ
ꝗͣ ad usũ pascendi nutͥendiq suigłis mibͥs
prebet. In iecore aũ ꝑsistit uoluptas ⁊ ꝯcu¬
piscentia: iuxta eos qui de phificis dispu¬
tant filire iecoris st̃ extͤmitates. sic̃ ⁊ ext̾ine
partes fiboꝵ in uitibuꝰ. siue qͣi lingue emi¬
nentes. Dictas aũ fibras. qd̾ ap̃ gentiles in
sacͥs ad phȩbi aras ferebant᷑ abarioł. qͥb
oblatis atq succensis responsa accipiebant.
Splen dic tũ a siplem̃to ex ꝯtͣria parte ieroris
neuacua existerae. Quẽ quida ĩ risꝰ factã
causa existimant. Nã splene ridemꝰ. felle ira¬
cim᷑: corde sapimꝰ. iecore amamꝰ. Qb iiii. de¬

Expanded text:
mittit et recipit; a quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tores a codicib legũ abolendas sanxert̃: quia
multos ꝑ hec callidi ingenio ignorantes deci¬
piebant: atq ita nissert̃ scͥbendas in legib lit¬
teras. ut nullos errores. nullas ambages affe¬
rant: s seq̃nda ⁊ uitanda aꝑte demonstrent.¬
inspiceret᷑ qͣnti ex militib suꝑ ẽẽnt: qͣntiq
inbello cecidissent. .I. tau nõta in caꝑite ũ¬
sicul posita. suꝑstitẽ designabat. S. Theta
uͦ. aduniꝰ cuiꝰq defuncti nom̃ apponebat᷑.¬

Expanded text:
tores a codicibus legum abolendas sanxerunt, quia multos per haec callidi ingenio ignorantes decipiebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas ambages afferant, sed sequenda et vitanda aperte demonstrinspiceretur quanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite versiculi posita superstitem designabat; Θ Theta vero ad uniuscuiusque defuncti nomen apponebat
Abbreviated transcription (Latin):
expositõnẽ: cuiꝰ similẽ suꝑiacentẽ notã inue¬
notas. enniꝰ pͥmꝰ. mille ⁊centũ inuenit.
Notar̃ usus erat. ut qͥqqͥd ꝓ contentõe aut in
iudiciis dicetur. Librarii scb̾ent cõplures si¬
mulastandes. diuisis int̃se partib quȩ qͥsq
u̾ba. & qͦ ordine exciꝑet. Rome pͥmꝰ tulleꝰ ty¬
ro ciceronis lib̾tꝰ. cõmentatꝰ ẽ notas: s tantũ
p̃positonũ. Post eũ ꝑ iussamniꝰ filargiꝰ. & aqͥ¬
la libtus mecenatis. Aln. alias addc̾idunt. De¬
inde seneca contracto õiũ digestoq ⁊ aucto nu¬
mero opꝰ effec̃. in qͥnq milia. Note aut̃ dicte.
eo qd̾ u̾̃ba ⁊ sillabas p̃fixis caracterib notant.

Expanded text:
iacentem notam invenotas Ennius primus mille et centum invenit. Notarum usus erat ut, quidquid pro contentione aut in iudiciis diceretur, librarii scriberent conplures simul astantes, divisis inter se partibus, quot quisque verba et quo ordine exciperet. Romae primus Tullius Tiro Ciceronis libertus commentus est notas, sed tantum praepositionum. Post eum Vipsanius, Philargius, et Aquila libertus Maecenatis alius alias addiderunt. Deinde Seneca, contractu omnium digestoque et aucto numero, opus efficit in quinque milia. Notae autem dictae eo, quod verba vel syllabas praefixis characteribus notent
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ꝑsiꝰ ait. Et ꝑotis ẽ nigrũ uicio p̾figere theta
Cũ aut̃ imꝑtuã significare uellent: A. labda
littã usift̃ sic̃ mortẽ significabant cũ pone¬

Expanded text:
 4, 13: Et potis est nigrum vitio praefigere theta. Cum autem inperitiam significare vellent, Labda littera usi sunt, sicut mortem significabant, cum pone
Abbreviated transcription (Latin):
bliquum eqͥ uisũ figis opelle
Simͥ rite plac&. que tͥ cura manet.
Q muis rancidubũ rugata fronte susurres
Non placce̾ eugeniꝰ. ñ plncet eugeniꝰ.
N il ualet infelix. nasutas finge̾ sannas.
Atq animũ ceptis. tͥstificare bonis.
Iuuide iã cessa. iãcessa ꝑfide cessa.¬
Qd̃ si liuor ad ÷ nad huc te ꝯcutit. audi.
Neue bonis noceas. nec tͣ ꝓfitias.
At tu qͥ nr̃as tnqͥllo pectore nugas.
ꝑlegis ⁊ blande rustica u̾ba foues
Sis uita locuples ⁊ xp̃i mune̾ diues.
Sermone postens ingeuioq itigers:
Nec metuas libris hemula flabra trus.
Presens incolumi tͣnscuras tpr̃t secłum
I faueat itgis. pax tͥ. paxeq tutis.

Expanded text:
isum qui figis opellae, Si mihi rite placet, quae tibi cura manet? Quamvis rancidulum rugata fronte susurres, Non pavet Eugenius, non pavet Eugenius. Nil valet, infelix, nasutas fingere sannas, Atque animum coeptis tristificare bonis. Invide jam cessa, jam cessa perfide, cessaquod si livor adest et adhuc te concutit, audi: nec nobis noceas nec tibi proficias. at tu, qui nostras tranquillo pectore nugas perlegis et blande rustica verba foves, sis vita locuples et Christi munere dives sermone pollens ingenioque vigens nec vereare libris aemula flabra tuis. praesens incolomi transcurras tempore saeclum et faveat iugis pax tibi paxque tuis.
Abbreviated transcription (Latin):
nis datis asiꝙͣ lii fũit ꝯtestata nequa
progari c̃ ꝓcurator ad illa intelliga¬
tur solum modo ꝯstitutus que in cõ¬
missionis aitis inueniuntur exp̃ssa
et poitquam omes publicatis attesta¬
tionib intellexit suꝑ illis fuisse de¬
uit. exꝯmunicationis suła ñ fuisse

Expanded text:
nis datis antequam lis fuerit contestata nequaqprorogari, cum procurator ad illa intelligatur solummodo constitutus quae in commisionis litteris inveniuntur expressa, et postquam comes publicatis attestationibus intellexit super damnis illis fuisse devit, excommunicationis sententia non fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Creta aigentaria mnpsa candidaẽ appellata coq nito¬
re argento ieldat Cerra sammia somo insula dicta gh¬
tinosa ⁊ candida ⁊ liuguȩ lenis medicanttis nuas¬
culis necesaria. Puluis putçeolanꝰ in puteolomli
talis colligit᷑ collib opponit᷑q ad sustinenda mara
undisq cotidie fortior effectꝰ in saxũ mutat᷑. sic ix¬
gilla inigne in laꝑidẽ u̾tit᷑ Sulphur uoeatũ ẽ.¬
qr igne accendit᷑. Ua eiũ ignis ẽ. Nã ius eiꝰ ⁊ aqͥs

Expanded text:
Creta argentaria, et ipsa candida, appellata eo quod nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulvis Puteolanus in Puteolanis Italiae colligitur collibus, opponiturque ad sustinenda maria undisque quotidieo fortior effectus in saxum mutatur; sicut argilla igne in lapidem vertitur. Sulpur vocatum quia igne accenditu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ spacia dñr. astipitib sciłc. Agger ẽ. cuiꝰ liba
rei aceruatõ: uñ fosse aut ualles posst̃ repleri.
s abusiue ⁊ muros ⁊ muniũita oĩa aggerẽ
Formatũ siue formatiũ in affrica ⁊ hispania
parietis trã appellant. qm̃ in forma cͥcdatis
Aerus durãt incorrupti uentisigĩb oĩq cem̃to
fortiores. Sepes: munim̃ta satoꝵ st̃. Uuñ ⁊ appel

Expanded text:
 spatia dicuntur a stipitibus scilicet. Agger est cujuslibet rei acervatio, unde fossae aut valles possunt repleri. sed abusive et muros et munimenta omnia aggerem Formatum, sive formacium, in Africa et Hispania parietes e terra appellant, quoniam in forma circumdatis Aevis durant incorrupti ventis, ignibus omnique caemento forti
Abbreviated transcription (Latin):
spissr̃. Salq̾dã dictũ putant. qd̾ in igne exiliat.
Fug̾ enĩ ignẽ dũ sit igneꝰ. s nat᷑am sequit᷑. ꝙ ignis
⁊ aqua sẽꝑ int̾ se inimuca st̃. Alii sal a salo nsole uo¬
catũ existimant. Nã aqͥs maris sponte gignit᷑
spuma in excmis littorib ł scopuł selicta ⁊ sole

Expanded text:
gne exsiliat: fugit enim ignem, dum sit igneum: sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam ex aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis littoribus vel scopulis derelicta et sole
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ hñit. It̃ enĩ ẽ locꝰ tͣnsitu facil. Uñ ⁊ appel¬
lamꝰ ⁊ itũ. Itiner aũ ẽ itꝰ longe uiȩ. ⁊ ipse la¬
bor ambulandi ũ qͦ uelis ꝑuenias. Semita:
itinis dimidiũ ẽ. a semi ictu dicta. Semita aũ ho¬
minũ ẽ: całł ferarũ ⁊ pecudũ. Calł ẽ. it̃ pecudũ
int̃ montes angustũ.  tͥcũ. a callo pedũ uocatũ.:
siue a callo pecudũ p̾duratũ. lramite ᷤ t̃. tnsusa
inagͥs itina. siue recta uia dicta qd̃ tͣnsmitat. Di¬
uortia st̃ flexꝰ uiarũ. ħ ẽ uiȩ in diu̾sa tendentes.

Expanded text:
nem habent. Iter enim est locus transitu facilis; unde appellamus et itum. Itiner autem est itus longae viae, et ipse labor ambulandi ut quo velis pervenias. Semita itineris dimidium est, a semiitu dicta. Semita autem hominum est, calles ferarum et pecudum. Callis est iter pecudum inter montes angustum et tritum, a callo pedum vocatum, sive a callo pecudum praeduratum. Tramites sunt transversa in agris itinera, sive recta via, dicta quod transmittat. Divortia sunt f
Abbreviated transcription (Latin):
Reliqͥ limites angustiores. ⁊ int̾ sedistant: ĩparib
int̾uallis. ⁊ nõib designatis .xu. Dee¬
nsura ẽ. qͥoqͥd pondẽ. capacitate. longitu¬
dine. altitudine. latitudine. imoq finit᷑.
Oaior̃es itaq orbẽ in partib. partes in ꝓuincis.
ꝓuicias in regiõib. regiones in locis. loca in
tritorus. t̃ritoria in agͥs. agͦs in cent̾oriis. cento¬
nas in iugerib. iugera inclimatib. dem̃ cli¬
mata inactꝰ. ꝑticas passꝰ gͥdꝰ. cubitos. pedes pal¬
mos. unctias. ⁊ digitos diuisert̃ Tanta .ii. fuit
eoꝵ soslercia. Digitꝰ ẽ pars mininia. ag̾stiũ m̃¬
surarũ. In iuictia. hñs ligitos tres Ralmꝰ aũ ht̃

Expanded text:
quattuor. Reliqui limites angustiores et inter se distant inparibus quattuor. Reliqui limites angustiores et inter se distant inparibus intervallis et nominibus designatis. § 15 Densura est quicquid pondere, capacitate, longitudine, altitudine, latitudine, imo, finitur. Maiores itaque orbem in partibus, partes in provinciis, provincias in regionibus, regiones in locis, loca in territoriis, territoria in agris, agra in centuriis, centurias in iugeribus, iugera in climatibus; deinde climata in actus, perticas, passus, gradus, cubitos, pedes, palmos, uncias et digitos diviserunt. Tanta enim fuit eorum solertia. Digitus est pars minima agrestium mensur
Abbreviated transcription (Latin):
cłis suit diuisi. Msurar̃ enĩ lineȩ in t̾rarũ par¬
ticione tendunt᷑. ut duñsionis eqͥtas teneat᷑. Limmi¬
tes appellati antiqͦ u̾bo tͣnsũsi. Nã tͣnsũsa omĩa
antiqͥ lima dicebant. aqͦ ⁊limina hostioꝵ. ꝑ q̃
foris uł int᷑ itur: ꝯlimites qd̾ ꝑ eos in agͥs foris¬
catur. Nuic ⁊ limꝰ. uocabłm acgep cingͥm qͦ ser¬
ti qd̾ t̃re m̃suras distingunt.atq declarant. His
enĩ testimonia finiũ intelligunt᷑. ⁊ agoꝵ in¬
tentio. ⁊ c̃tam̃ aufert᷑. Limites maximi magͥs
duo st̃: cardo ⁊ decumanꝰ. Cardo ẽ. qͥ a septentͥo¬
ne directꝰ. a cardine celi ẽ Nã sñ dubio celũ ĩtait᷑
inseptẽtonali orbe. Decumanus ẽ qͥaboriente in
occidentẽ ꝑ tnsũsũ dirigit᷑. Qui ꝓ eo qd̾ formã
diuis. figam denarii uumeri effic̃. Archa ab
arcendo uocata ẽ. fines .ii. agͥ custodit: eosq
adire ꝓhibet. T̃ rifimiũ dictũ. eo qd̾ tͥũ possessi¬

Expanded text:
sint divisi. Mensurarum enim lineae in terrarum partitione tenduntur ut dimensionis aequalitas teneatur. Limites appellati antiquoo verbo transversi, nam transversa omnia antiqui lima dicebant; a quo et limina ostiorum, per quae foris vel intus itur, et limites, quod per eos in agros forisatur. ti, quod terre mensuras distinguunt atque declarant; his enim testimonia finium intelliguntur, et agrorum contentio et certamen infertur. Limites maximi in agris duo sunt, cardo et decumanus. Cardo est qui a septentrione directus a cardine celi est: nam sine dubio celum volvitur in septentrionali orbe. Decumanus est qui ab oriente in occidentem per transversum dirigitur, qui pro eo quod formam divisus figuram denarii numeri efficit. Arca ab arcendo vocata: fines enim agri custodit eosque adire prohibet. Trifinium dictum eo quod trium possessi
Abbreviated transcription (Latin):
Uluis dictꝰ qd̾ ui uent pellat᷑. Tollit᷑
enĩ eiꝰ flatu nec resistit. nec stare nou̾.
rago luti. Ginis ex incendio dr̃. Abeo
enĩfit. fauilla dicta: qd̾ ꝑ ignẽ effecta sit. Nã fos
Terra aũ ligata gleba ẽ.: soluta puluis. Labina.¬
eo qd̾ ãbulantib lapsũ inferat. dicta ꝑ diriua¬
tionẽ a labe. Lutũ uocatũ qͥdã ꝑantifrasin pu
ea uasa ꝯfecta st̃. Creta abinsula. creta uͥ meliorẽ.

Expanded text:
Pulvis dictus, quod vi venti pellatur: tollitur enim ejus flatu, nec resistit, nec stare novit,rago luti. Cinis ex incendio dicitur. Ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit: nam phosterra autem ligata, gleba est soluta, puleo quod ambulantibus lapsum inferat, dicta per derivata, pulvis. Lutum vocatum quidam per antiphrasin putea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, ubi melior
Abbreviated transcription (Latin):
blico ẽi q̃ int̾ actꝰ ppłos patte. ħ auti ad mare
aut ad oppida ꝑtin&. Priuata: quȩ uicino
municipto dacaẽ. Strata dicta. qͣsi uulgi
pedib tͥta. lucretiꝰ. Strataq iã uulgi pedib
Stritauiarũ Apsaẽ ⁊ dilapidata: id: laꝑidib
strata. Pini aũ peni dur̃. lapidib uias sfuisse

Expanded text:
blico est, qua iter actus populo patet. Haec aut ad mare, aut ad oppida pertinet. Privata est, quae vicino municipio data est. 6. Strata dicta, quasi vulgi pedibus trita. Lucretius: Strataque jam vulgi pedibus detrita viarum. Ipsa est et delapidata, id est, lapidibus strata. Primi autem Poeni dicuntur lapidibus vias stravisse
Abbreviated transcription (Latin):
mectici utunt᷑. alt̾m qd̾ appellant glebã. ułib tm
fullonũ familiare. Terciũ liqͦr ÷. usꝰ eiꝰ ad lanas
adlicinia maxĩȩ ꝯficienda aptũ. Sulplniris tanta
uis ẽ. ut morbos comiciales dep̾hendat nitore
suo ĩpositũ ignib ardescae in calice uͥni pru¬
naq subdita cͥc̾ferens exardescentib reꝑcusso pal¬
lorẽ dirũ uelut defunctoꝵ effundit. De glebis ex
itum̃ in iudee lacu asfaltido emergit. aquis¬
Cuiꝰ glebas suꝑnatanteᷤᷤ nante scafis aꝓpur

Expanded text:
medici utuntur. Alterum, quod appellant glebam, usibus tantum fullonum familiare. Tertium liquor est; usus eius ad lanas ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardescentis repercussu pallorem dirum velut defunctorum effundit. De glebis ex aqua . Bitumen in Iudaeae lacu Asphaltite emergit, cuius glebas supernatantes nautae scaphis adpr
Abbreviated transcription (Latin):
ta. qr plures in eo ꝯꝑetunt uie: qͣsi triuiȩ qͣdriuie.
Ambitꝰ int̾ uiciuoꝵ edificia locꝰ duoꝵ pedũ ⁊ se¬
impedis ad cͥc̃eundi facultatẽ relictꝰ. ⁊ ab ambu¬
lando dictꝰ. Orbita ẽ uestigiũ carri. ab orbe rote
dicta. Porro actꝰ qͦ pecꝰ agi sol&e: cliuosũ ĩt flȩxuosũ.
Uestigia st̃ pedũ signa pͥmis plantis exp̃ssa. uocata

Expanded text:
riviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis, ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. 13. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus quo pecus agi solet. Clivosum, iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, voc
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi portica. Os̃. u p̃cedñtes m̃surȩ ĩ corꝑe st̾: ut
palmꝰ. pes. passꝰ. ⁊ reliq̃. Sola ꝑtica portat᷑. Est it.
E. pedũ adinstar calam in iher echielo tẽplũ m̃¬
surantis. Aetꝰ minimꝰ ẽ latitudine pedũ .iiii. lon¬
gitudine.c.x. Climata qͦ undiq ñsũ hñt pedes

Expanded text:
entes mensure in corpore sunt, ut palmus, pes, passus et reliqua; sola pertica portatur. Est enim decem pedum ad instar calami in Ezechiele templum mensurantis. Actus minimus, est latitudine pedum quatuor, longitudine CXL. Climata quoque undique versum pedes
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Pi enĩ dr̃ ignis. hos egẏpt᷑ ht̃. Ap̃ maiores. it
potentes. aut submontib. aut in montib sepelie¬
bant᷑. Inde tͣctũ ẽ. ut suꝑ caclauã aut piramides
fierent. aut ingentes colũnȩ collocarent᷑. de edificis
Iuitis harundinibq contextũ. qͥb possint
hoĩes tueri a ui frigoris uł caloris iniuria. Tugu
nandos: siue ut ĩnuł homines uł bestiolas q̃ insi¬
diari solent natis frugib abigant. Hane rustici
caupannã uocant: qͣunũ tm̃ capiat. lescua. qͥdam¬
putant eẽ. tiguria: qͥdã loca p̃rupta ⁊ asꝑa. Maga¬
lia st̃ eclificia numidarũ agͥstiũ. oblonga incͦuis la¬
terib tecta qͣsi nargũ carmȩ st̃. siue rotunda in
modũ fu̾noꝵ. Et magaria dicta qͣsi magalia. qi
magar punici noniã uillã dict̃ una litt̃a ꝯmutata
ser latine appellari q̃r. eo qd in eo agat᷑ aliqͥd
Aui agrũ ex greco noĩar⁊ manifestiꝰ eredunt.

Expanded text:
nis; πῦρ enim dicitur ignis. Hos Aegyptus habet. Apud maiores enim nis; πῦρ enim dicitur ignis. Hos Aegyptus habet. Apud maiores enim potentes aut sub montibus aut in montibus sepeliebantur. Inde tractum est ut super cadavera aut pyramides fierent, aut ingentes columnae conlocarentur. § 12 De aedgultis arundinibusque contextum, quibus possint homines tueri a vi frigorisnandos: sive ut inde vel homines vel bestiolas, quae insidiari solent natis frugibus, abigant. Hanc rustici capannam vocant quod unum tantum capiat. Casa putant esse tuguria, quidam loca praerupta et aspera. Magalia aedificia Numidarum agrestium oblonga, incurvis lateribus tecta, quasi navium carinae sunt, sive rotunda in modum furnorum. Et magalia dicta quasi magaria, quia 'magar' Punici novam villam dicunt, una littera commutata Ager Latine appellari dicitur eo quod in eo agatur aliquid. Alii agrum ex Graeco nominari manifestius credunt.
Abbreviated transcription (Latin):
epnlcrũ a sepulto ẽ dictũ. Eriꝰ aũ qͥsq qͥfq
in domo sua sepeliebat᷑. pꝰea aũ uecitũ ẽ le¬
gib. ne fecore ip̃o. corꝑa uiuentiũ contacta
inficerent᷑. Monum̃tũ ĩo ñcupat᷑. eo qͦd m̃tẽ
moriã tereduẽ ut mortui record̾is. Momim̃ta
itaq ⁊ menorie. ꝓmĩtis ãmonitõe st̃ dicte. lu¬
mulꝰ dict᷑. qͣsi tum̃s tellꝰ. Sargo fagũ g̃cũ ẽ nom̃:
comedẽ dr̃. Mausolea st̃ sepulc̾. seu montim̾ta re¬
gũ.a mausoleo rege egyptioꝵ dicta. Nã eo defune¬
to uror eiꝰ mire magnitudinis ⁊ pulc̾tudinis ex¬
trux sepuler̃: in tm̃ ut usq hodie omĩa monum᷑¬
da p̾ciosa ex noĩe eiꝰ mausolea ñcupent᷑. Pramideᷤᷤ
ẽgenꝰ sepulcͦr. qͣdratũ ⁊ fastrgiatũ ułt᷑ omnẽ excessi¬
tatẽ. que fieri manu possit. Uñ. ñisurã unã ũbra¬
rũ egͥse. millãbrẽ ũbrã dñr. lali aut̃ edificio sur¬
gunt. ut a lato incipiant ⁊ mangꝰto finiant᷑: sic̃ ig¬

Expanded text:
epulcrum a sepulto dictum. Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur: postea vetitum est legibus, ne fetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur, eo quod mentem moriam te reducit, ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae s tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolea nuncupentur. Pyramides genus sepulchrorum quadratum et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surgunt ut a lato incipiant et in angusto finiantur sicut ig
Abbreviated transcription (Latin):
gera ducenta. dixa dr̃ tabularũ eqͣlitas Dicta aut̃
arca a planitis atq eqͣlitate. Uñ ⁊ ara. Alii areã uo¬
catã dñt. qd̾ ꝓ tͥturandis frugib eradat᷑: uł qd̾ nõ
tturent᷑ in ea nͥ arida. Pratũ ẽ. cuiꝰ feni copia armͣ¬
ta tuent᷑. cui uet̾es romam nom̃ indidunt. abeo qd̾
ꝓtinꝰ fit paratũ nec magnũ cultȩ laborẽ deside̾t.

Expanded text:
Area dicitur tabularum aequalitas. Dicta autem area a planitie, 238 atque aequalitate, unde et ara. Alii aream vocatam dicunt, quod pro triturandis frugibus eradatur, vel quod non triturentur in ea, nisi arida. 17. Pratum est cujus foeni copia armenta tuentur, cui veteres Romani nomen indiderunt ab eo quod protinus sit paratum, nec magnum laborem
Abbreviated transcription (Latin):
uacat. aut floreꝰ qd̾ st̃̾ orq: apib ogruentes ⁊ florib.
Qd ñ uirgiliꝰ in qͣttuor lib̾s grorgicoꝵ secutꝰ ẽ. Ruri
ueteres incultos agͦs dicebant.i. siluas ⁊ pascua.
ges demũ uotis: respondet auari: agͥcole. Cõpasciuus
ager dictꝰ. qr a diuisorib agroꝵ relictꝰ ẽ ad pascen:¬
dũ ꝯmunit̃ uicinis. Alluuꝰ agerẽ. ꝗͦ paulatĩ flu¬
uiꝰ in agrũ redait. Arcifiniꝰ ager dictꝰ ẽ: qr certis line¬
arũ m̃suris ñ ꝯtinet᷑: s arcet᷑ finis eiꝰ obiecta flu¬
minũ. montiũ. arboꝵ. Uñ ⁊ in his agͥs nicħ subfici

Expanded text:
d sunt horti apibus congruentes et floribus. Quod etiam Vergilius in quattuor libros Georgicorum secutus est. Rura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; ges demum votis respondet avari agricolae. Conpascuus ager dictus qui a divisoribus agrorum relictus est ad pascendum communiter vicinis. Alluvius ager est quem paulatim fluvius in agrum reddit. Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, mo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd tͣnsitꝰ sit mag̃ ꝗͣ u̾ standũ sit qͣi porta. Iportie̾.
eo qͥ sit aꝑtꝰ. Ianua a qͦdã iano appellat᷑: cui gentileᷤᷤ
sus. Cȩtã int᷑ ianuã. ostia uocant᷑. Gnałr ostiũ ẽ.
ꝑ qͦd abaliqͦ ꝓhibem᷑ ing̾ssi: ab ostiando dictũ.¬
lbi arunt ostiũ appellari. qͥa hostẽ morat᷑. Ibi enĩ
adu̾sariis nos obicimꝰ. Hinc ⁊ ostra tib̾ina. qr ho¬
Claust᷑. abeo qͥ claudunt᷑ dicła. Fenestrȩ s̃. qͥb pars
ext̾ĩor ang̾ta. ⁊ interior diffusa ẽ. qͣles ĩ horreis
strã putant dictã. eo qͥ doniui lucẽ ministrre. ꝯpo¬
sitũ nom̃ ex g̃co. latinoq sermone. fos .i. g̃de. lux¬

Expanded text:
nsitus sit magis quam ubi standum sit, quasi porta; et porticus, eo quod sit apertus. Ianua a Iano quodam appellatur, cui gentiles oessus; cetera intra ianuam ostia vocantur generaliter. Ostium est per quod ab aliqlii aiunt ostium appellari quia ostem moratur; ibi enim adversariis nos obicimus: hinc et Ostia Tiberina, quia oClaustra ab eo quod claudantur dicta. Fenestrae sunt quibus pars exterior angusta et interior diffusa est, quales in horreis stram putant dictam eo quod domui lucem minestret, conpositum nomen ex Graeco Latinoque sermone; φῶς
Abbreviated transcription (Latin):
exules qͥ mamora secant. ⁊ tam̃ uincłoꝵ custo¬
feminar̃ ad opꝰ lanificii exercendũ. ꝯueniat.
Mulier enĩ g̃ce. gene ñcupat᷑. Pist̾nũ qͣi pilistͥ¬
nũ: qr pilo an̾a. tundebant gͣnũ. Uñ ⁊ ap̃ ue¬
teres ñ molitores s pistores dicti qͣsi finsores
a fuidendis. gnis frum̃ti. Mole enĩ usꝰ ñ dĩ
erat. s grinũ pilo findebant. Uñ uirgiliꝰ¬

Expanded text:
secant et tamen vinculorum custofeminarum ad opus lanificii exercendum conveniat. Mulier enim Graece γυνὴ nuncupatur. Pistrinum quasi pilistrinum, quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti; molae enim usus nondum erat, sed granum pilo pinsebant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
cdta. deformisẽ. Parietinas dm̃s: qͣi parietũ ruinas.
St̃ .ii. parietes stantes sñ tecto. ⁊ sñ habitantib. An¬
guli dicti: qd̾ duos parietes in unũ ꝯiungunt.
Culmina dicta s̃. qi ap̃ antiqͦs tecta culmo tegebãt᷑.
uͥ nc̃ rustita. hinc techsimm tas. culm̃ dr̃. Camere q¬
st̃ uolumina intͦr sũ respicientia appeslate a cͦuo.¬

Expanded text:
quasi parietum ruinas: sunt enim parietes stantes sine tecto, sine habitantibus. Angulus, quod duos parietes in unum coniungat. Culmina dicta sunt quia apud antiquos tecta culmo tegebantur, ut nunc rusticani. Hinc tecti summitas culmen dicitur. Camerae sunt volumina introrsum respicientia, appellatae a cu
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ multa significat. Yma sp̃es foris loc
inciuitate ad exercendas nundinas relictꝰ
Sod̾auͥ magistratꝰ. iudicare solet. T ciria qͦ supͣ
diximꝰ. quã calcatoriũ noĩamꝰ. Quarta sp̃a¬
ciaplana uinauib. De qͥb iurgiliꝰ. laxtq¬

Expanded text:
nomen multa significat: prima species fori locus in civitate ad exercendas nundinas relictus; secunda, ubi magistratus iudicare solet; tertia, quem supra diximus, quem calcatorium nominavimus. Quarta, spatia plana in navibus, de quibus Vergili
Abbreviated transcription (Latin):
apoto cardias. qd̾ qͣsi cor hoĩe totũ ita ille cuneꝰ
ianuã regat. a moueat. Uñ ⁊ ꝓu̾biale ẽ: in car¬
dine rẽ eẽ. Limina ostioꝵ dicta. eo qd̃ tͣnsu̾sa
sint ut limes: ⁊ ꝑea sic̃ in agro. aut intͦeat᷑. ant
foriseat᷑. Postes nantes. qͣsi pꝰ ⁊ ante. ł qr ãna ad eaᷤᷤ¬

Expanded text:
od quasi cor hominem totum, ita ille cuneus ianuam regat ac moveat. Unde et proverbiale est: 'In cardine rem esse.' Limina ostiorum dicta eo quod transversa sint ut limes, et per ea sicut in agro aut introeatur aut foris eatur. Postes et antae quasi post et ante: et antae
Abbreviated transcription (Latin):
acrariũ ꝓpͥe ẽ locus tẽpli. in quo sacra repo¬
nunt᷑. sic̃ donariũ ẽ. in qͦ cosloqͣnt᷑ oblata:
ro argentoq ñ dũ signato. Ex quoꝵ metafł q̃¬
uis postea facta fuisset pecuma: nom̃ tam̃ era¬
rii ꝑmansit abeo metallo uñ pecunia initiũ sũp¬
sit. Arinariũ locꝰ ẽ. uͭ quar̃q artiũ instrim̃ta po¬

Expanded text:
eponuntur; sicut donarium est in quo conlocantur oblata; ro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit. Armarium locus est ubi quarumque artium instrumenta po
Abbreviated transcription (Latin):
diminut̾õ. lacunar fac̃: ut oratiꝰ. Neq aureũ mea
renidet in domo lacunar. Ind fit alia diminutõ
lacunarũ: ⁊ ꝑ antisticon laq̾ariũ facit. Absida gͥco
sermone. latinȩ int̃p̃tat᷑ lucida. eo qd̾ lumine ac¬
cepto ꝑ arẽ resplendeat. S utr̃ absidã. an absidẽ
mant. lestudo ẽ. cama tẽpl oblica. Nã in mod̾ te¬
studinis. ueteres tẽploꝵ tecta faciebant. Iue
iõ sic fiebant ut cęli imaginẽ reddent: qd̾ ꝯstat
ẽẽ ꝯuexũ. Alii testudinẽ uolt eẽ. locũ in partẽ
atͥi adu̾sũ uenientib. Arcꝰ dicti qd̾ sint arta
ꝯclusione curuati. Ip̃i ⁊̃ fornices dñr. Pauim̃
Liͦstrota paruuł crustis ac tesselł. tinctis in
paueant᷑ .i. cedant᷑. Uñ.i pauor. qr cedit cor.
Ostracꝰ ẽ. pauim̃tũ testaceũ. eo qd̃ fractis tes¬
tis calce admixta fer iat᷑. Testã enĩ. g̾ci ostra

Expanded text:
diminutio lacunar facit, ut Horatius: Neque aureum mea renitet in domo lacunar. Inde fit alia diminutio, lacunarium, et per antistichon laquearium sermone, Latine interpretatur lucida, eo quod lumine accepto per arcum resplendeat. Sed utrum absidam an absidem mant. 8. Testudo est camera templi obliqua. Nam in modum testudinis veteres templorum tecta faciebant, quae ideo sic fiebant, ut coeli imaginem redderet, quod constat esse convexum. Alii testudinem volunt esse locum in partem atrii adversum venientibus. 9. Arcus dicti, quod sint arcta conclusione curvati, iure parvulis crustis ac tessellis tinctis in est, caedantur. Unde et pavor, quia caedit cor. Ostracus est pavimentum testaceum, eo quod fractis testis calce admixto feriatur. Testam enim Graeci ostra
Abbreviated transcription (Latin):
Altare aut̃ abaltitudine constat ẽẽ noĩatũ.
qͣsi alta ara. Pulpitu dictũ. qd̾ in eo lector uł
psalmista positꝰ in publico conspici a popło põ¬
sit qͦ libiꝰ audiat᷑. Tribunal eo qd̾ inde a sacer¬
dote tͥbuant᷑ p̃cepta uiuendi. Est enĩ locꝰ
in sublimi ꝯstitutꝰ. unde uniu̾si exaudiri
possint. Autas tͥbunal a tͣbub denominatã

Expanded text:
Altare autem ab altitudine constat esse nominatum, quasi alta ara. Pulpitum, quod in eo lector vel psalmista positus in publico conspici a populo possit, quo liberius audiatur. Tribunal, eo quod inde a sacerdote tribuantur praecepta vivendi. Est enim locus in sublimi constitutus, unde universi exaudire possint. A
Abbreviated transcription (Latin):
quib error gentiliũ tẽpla construebant. im̃
consulentes demoniũresponsa audirent. De¬
lubra ueteres dicebant tẽpla fontes h̃ntia.
qͥb ante ingssũ diluebant᷑. E appellant᷑ delu¬
bra. a deluendo. Ip̃e st̃ nc̃ edes cũ sacͥs foutib. ĩ

Expanded text:
quibus templa error gentilium constituebat; unde consulentes, demonum responsa audirent. Delubra veteres dicebant templa fontes habentia, ex quibus ante ingressum diluebantur; et appellabantur delubra e d
Abbreviated transcription (Latin):
calidi. metalloꝵ larga ⁊ uaria copia. Gagates
lapis ibi plurimꝰ inuenit᷑. & marsarite. la¬
natos insula oceam. freto gallico a brrtannia ẽ.¬
uaria tenuis seꝑata. frum̃tariis cam̃pis ubi.
nesciat: asportata inde terra quoquo gentium
uecta sit angues ilico ꝑimit. Dile ultima in¬
sula oceani ẽ. int̾ septẽtrionalẽ ⁊ occitalẽ pla¬
gam ultͣ bͥtanniã. a sole nom̃ hñs. qr in ea es¬

Expanded text:
calidi, metallorum larga et varia copia. Gagates calidi, metallorum larga et varia copia. Gagates lapis ibi plurimus, et margaritae. 3. Thanatos, insula Oceani, freto Gallico a Britannia aestuario tenui separata, frumentariis campis, et glnesciat, asportata inde terra quoquo gentium vecta sit, angues illico perimit. 4. Thyle ultima insula Oceani inter septentrionalem, et occidentalem plagam ultra Britanniam, a sole nomen habens, quia in ea
Abbreviated transcription (Latin):
pania betica. Nã asia lotus ẽ: ꝓuincia asie. frigia.
troia. regio frigie. ylũ: quitas troie. Itẽ regiones
partes sunt ꝓuinciarũ qͦs uulgꝰ ꝯuentꝰ uocat: sic̃
in frigia. troia. sic̃ ingallicia. cantabria ⁊ astu¬
ria. a rectorib atit̾: regio nuncupata ẽ. Quiꝰ par¬
tes t̾ritorra st̃. Tetritoriũ aut̃ uocatũ ẽ. qͣi tauri¬
torĩ: tͥtum bub: & aratro. Antiqͥ enĩ sulco ducto
⁊ possessionũ. ⁊ t̾ricorioꝵ lunites designabant.
eo qd̾ in salosint: id⁊ in mari. Ex his quoq notis¬
sime nmaximȩ q̃s płimi ueterũ sollert studio
indicauert᷑: notande sunt. Brntannĩa ocea¬
ni insula. int̾fuso mari toto orbe dutrisa: a uo¬
cabulo sue gentis cognomuinata ẽ. Hoc adu̾sa
galliarũ parte. ad ꝓspectũ hyspanie sita ẽ. Cir¬
cuitus eiꝰ quadragies octies. septuaginta uͥ mi¬
lia. Multa ⁊ magna flumina st̃. in ea fonte. qͦ¬

Expanded text:
pania Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, pania Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troia regio Phrygiae, Ilium civitas Troiae. Item regiones partes sunt provinciarum, quas vulgus conventus vocat, sicut in Phrygia Troia; sicut in Gallicia Cantabria, Asturia. A rectoribus autem regio nuncupata est, cuius partes territoria sunt. Territorium autem vocatum qtorium, tritum bubus et aratro. Antiqui enim sulco ducto et possessionum et territoriorum limites designabant. uod in salo sint, id est in mari. Ex his quoque notissimae et maximae, quas plurimi veterum solerti studio indagaverunt, notandae sunt. 2. Britannia, Oceni insula, interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata. Haec in aversa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sita est; circuitus ejus quadragies octies septuaginta quinque millia; multa et magna flumina in ea, fontes
Abbreviated transcription (Latin):
Extra aut̃ tres partes orbis quarta pars tͣnͣs occa¬
nũ int̾iorem. in meridie quȩ solis ardore incog¬
nita nob̾ ẽ. in cuiꝰ finib antipode in habitare¬
ritania ẽ: deinde numidia. inde regio carta¬
loca ex usta solis ardorib Ociendũ sane. qd q̃dã
ꝓuincie pͥmũ de nomine auctoris appellate st̾.
postea a ꝓuincia gentis nom̃ ẽ factũ. Nã abita¬
lo italia nuncupat᷑. ⁊ rursus abitalia italus. Isic
utimur ipsa nomina gentis. qͦmͦ fuit ipsud nom̃
auctoris: unde diriuatũ ẽ nom̃ ꝓuincie. Ex quo
accidit: ex uno homine nõari. ⁊ ciuitatẽ ⁊ regio¬
Erincipatũ naq gentiũ. q̃ ad reges alios ꝑtinebat.
cũ in ius suũ romani uicͥendo redegissent: ꝓcul
positas regiones. ꝓuincias appellauert. Patria
aut̃ uocata ẽ: quod ꝯmunis sit om̃iũ. qͥ in ea na
italia. Cadẽ  loca. Nam loca et terre spacia. in or¬
be t̾rarũ multas in se continent ꝓuincias. Sic̃

Expanded text:
Extra tres autem partes orbis quarta pars trans OceaExtra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est; in cuius finibus Antipodes ritania est, deinde Numidia, inde Carthathiopiam, inde loca exusta solis ardoribus. Sciendum sane quod quaedam provinciae primum de nomine auctoris appellatae erant, postea a provincia genti nomen est factum. Nam ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus, et sic utimur ipso nomine gentis, quomodo fuit ipsum nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit, ex uno homine nominare civitatem et regioPrincipatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebat, eum in ius suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appellaverunt. Patria autem vocata quod communis sit omnium, qui in ea natItalia. Eadem et loca; nam loca et terrae spatia in orbe terrarum multas in se continent provincias, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
paiturit. garamantis regiõis cap̃: garama
opidũ fuit. e st aut̃ int̾ cyrenẽ ⁊ etbiopiã. uͥ ẽ
fons qui friget calore diei ⁊ calet frigore noctis.
Ethiopia dicta ẽ acolore popłoꝵ: qͦs solis uici¬
tas torr&. Deniq uĩ sidis: ꝓdit hominũ co¬
lor. Est enĩ ibi ugis estꝰ. Nam quicqͥd eiꝰ ẽ: sub
meridiano cardine ẽ. Ciroa occiduũ aũ montu¬
osa ẽ arenosa in medio: adorientalẽ uͦ plagam
deserza. Cuiꝰ situs abocciduo athlantis montᷤᷤ
aboriente usq uegypti fines porrigitur. a me¬
ridie occano. aseptentone nilo flumine claudit᷑:
plurimas hñs gentes diu̾so uultu ⁊ monstru¬
osa specie horribiles. ferarum quoq ꝯ serpen¬
tiũ referta ẽ multitudine. Iilic qͥppe st̃ rino¬
cerota bestia. ⁊ camelopardꝰ.⁊ bagiliscꝰ ⁊ draco
monũ ibi colligitur. Duȩ st̾ autẽ ethiopie. una
circa ortũ solis. alta cura occasũ in mauritama

Expanded text:
parturit. Garamantis regionis caput Garama parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. Circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta: cuius situs ab occiduo Athlantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur, a meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelopardus, basilimomum ibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauretania.
Abbreviated transcription (Latin):
uocata ẽ.a colore popłor. Greci enĩ. iiigrũm
mauron uocant. Sic̃ enĩ gallia a candore po¬
płi.: ita matiritania a nigrõ colore nom̃ sorti¬
ta ẽ. Cuiꝰ pͥma ꝓuincia. mauritania sitifen¬
sis ẽ. quȩ sitifi hũit oppidũ. a qͦ ⁊ uocabłm tͣris¬
se regio ꝑhibet᷑. Mauritania uͦ cesariensis. colo¬
me cesarie ciuitas fuit: & nom̃ ꝓuinciȩ ex ea
ente numidiã. a septẽtrione mare magnũ.
aboccasu flum̃ maluã hñt. ameridie mon¬
tẽ astrixim. qͥ discerint int̾ fec̃dã t̾rã ⁊⁊ are¬
nas iacentes. usq ad oceanũ. Mauritania. tin¬
gitana. a tingi metropolitana huiꝰ ꝓuincie
ciuitate uocata ẽ Hec ultima affrice exurg̃
a montib septẽ hñs aboriente flum̃ maluã.
a septẽtͥone fretũ gaditanũ. ab occiduo ocea¬
nũ. athlanticũ. a meridie gaulalũ gentes usq
ad oceanũ esꝑium ꝑ errantes: regio gignens
feras.sinuas dracones ꝯstruciones. quȩ etiã
olim elefantis plena fuit. qͦs sola nc̃ india

Expanded text:
a colore populorum. Graeci enim nigrum μἇυρον vocant. Sicut enim Gallia a candore populi, ita Mauritania a nigredine nomen sortita est. Cujus prima provincia Mauritania Sitifensis est, quae Sitifi habet oppidum, a quo et vocabulum traxisse regio perhibetur. 11. Mauritania vero Caesariensis Colonia, Caesaria civitas fuit, et nomen provinciae ex ea ente Numidiam habent, a septentrione mare Magnum, ab Occasu flumen Malvam, a Meridie montem Astrixim, qui discernit inter fecundam terram, et arenas jacentes usque ad Oceanum. 12. Mauritania Tingitana a Tingi metropolitana hujus provinciae civitate vocata. Haec ultima Africae exsurgit a montibus septem, habens ab oriente flumen Malvam, a septentrione fretum Gaditanum, ab occiduo Oceanum Athlanticum, a meridie Gaulalum gentes usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India
Abbreviated transcription (Latin):
ead ⁊ hyb̃nia. ꝓrima brittuniȩ insula. spa¬
cio t̾rarum angustior. s situ fecuudior. Hec ab
affrico in boreã porrigit᷑. Cuiꝰ partes pͥores
hybia. ⁊ cantabricũ. oceanũ intendunt. Uñ
⁊ hybnua dicta ẽ. Scothia aut̃ qd̾ a scothoꝵ gen¬
tib colit᷑: appellata ẽ. Illic nullꝰ anguis. aiis
rara. apis nulla: ad co ut aduectũ inde puluẽm
siue lapillos. siqͥs alibi sparserit int̾ aluearia. ex¬
amina fauos deserant. Gades ẽ in sula in fine
betice. ꝓuinciȩ sita: quȩ dirimit europã ab a¬
frica. In qua hercuł colũnȩ uisunt᷑. ⁊ ũn tir¬
reni maris faucib oceani estꝰ ĩnnitit᷑. Est aut̃
a continentib t̾rã centũ xx passib diuisa: quã
tyrii a rubro mari ꝓfect occupantes. in lingͣ
mari. Nascit᷑ in ea arbor similis palme. cuiꝰ gũ¬
mis infectũ uitrũ. ceraumũ gẽmã reddit.
Fortunatarũ insulȩ. uocabło suo significant
oia ferȩ bona. qͣsi felices ⁊ beatȩ fructuũ ub̃¬

Expanded text:
idem et Hibernia proxima Brittaniae insula, spatio terrarum angustior, sed situ fecundior. Haec ab Africo in Boream porrigitur. Cuius partes priores Hiberiam et Cantabricum Oceanum intendunt, unde et Hibernia dicta: Scotia autem, quod ab Scotorum gentibus colitur, appellata. Illic nulla anguis, avis rara, apis nulla, adeo ut advectos inde pulveres seu lapillos si quis alibi sparserit inter alvaria, examina favos deserant. Gadis insula in fine Baeticae provinciae sita, quae dirimit Europam ab Africa, in qua Herculis columnae visuntur, et unde Tyrrheni maris faucibus Oceani aestus inmittitur. Est autem a continenti terra centum viginti passibus divisa, quam Tyrii a Rubro profecti mare occupantes in lingua mari. Nascitur in ea arbor similis palmae, cuius gummis infectum vitrum ceraunium gemmam reddit. Fortunatarum insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatae fructuum ube
Abbreviated transcription (Latin):
um uestiunt᷑. ad herbarũ uicẽ. messis ⁊ olus
uulgoc. Unde gentiliu̾ error. sclariũ carmi¬
na poetarũ ꝓpter soli feciuditatẽ easdẽ para¬
disũ eẽ putauerunt. Site sunt aut̃ inoceano
cont̃ leuã mauritanie. occiduo ꝓxime. n
int̾ se int̾iecto mari discrete. Gorgodes in¬
sulȩ oceani obũse ꝓmontorio qd uocat᷑ hes¬
ꝑacerꝰ. quas iucoluert̾ gorgones femine.
aliti ꝑnicitate hrrsuto ⁊ asꝑo corꝑe: & ex his
insule cognominate st̃. Distant aut̃ a conti¬
nenti terra: bidui nauigatõe. Esꝑidũ in¬
sulȩ uocate st̃ aciuitate esꝑide. qͣ fuit in
fine mauratanie. Sunt enĩ ult᷑ gorgades
si te sub athlanteũ littꝰ: in intimos maris
sinꝰ. In quarũ hortis fingunt fabulȩ dra¬
conẽ ꝑuigilẽ. aurea mala seruantẽ. Fertur
enĩ ibi ẽẽ mare uariũ. ad eo simiosis latib
tortuosũ: ut uisentib ꝓcul lapsꝰ angueos¬

Expanded text:
stiuntur, ad herbarum vicem messis et olus vulgo est. Unde gentilium error et saecularium carmina poetarum propter soli fecunditatem easdem esse paradisum putaverunt. Sitae sunt autem in Oceano contra laevam Mauritaniae, occiduo proximae, et inter se interjecto mari discretae. Gorgades, insulae Oceani, obversae promontorio quod vocatur Hesperuceras, quas incoluerunt Gorgones, feminae alitum pernicitate, hirsuto et aspero corpore, et ex his insulae cognominatae. Distant autem a continenti terra bidui navigatione. Hesperidum insulae vocatae a civitate Hesperide, quae fuit in fine Mauritaniae. Sunt ultra Gorgadis sitae sub Atlanticum littus in intimis maris sinibus, in quarum hortis fingunt fabulae draconem pervigilem aurea mala servantem: fertur enim esse mare aestuarium, adeo undosis lateribus tortuosum, ut visentibus procul laps
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad cartaginẽ porrigit᷑. ult̾ior quȩ in
meridiẽ a celtibis usq ad gaditanũ fretũ
extendit᷑. Cit̾ior aut̃ nult̾ior dicta ẽ: qͣsici¬
tra ⁊ultͣ. S cit᷑ quasi circa t̾ras ⁊⁊ utt. uł qd̾¬

Expanded text:
usque ad Cartaginem porrigitur; ulterior, que in usque ad Cartaginem porrigitur; ulterior, que in meridie a Celtiberis usque ad gaditanum fretum extenditur. Citerior autem et ulterior dicta, quasi citra et ultra, sed cit
Abbreviated transcription (Latin):
Belgis aut̃ cuitas ẽ gallie: a qua belgica ꝓuin¬
cia dicta ẽ. Cisalpina. qr cirea alpes ẽ. tnsal¬
pina. qi ẽ tͣnsalpes. cont̃ septẽtͥonẽ. Recia uͦ.
qd sit iuxta renũ. Aqͥtania aũ ab obliqͥs aqͥs
ligerici fluminis appellata ẽ. qui ex płima
parte t̾minꝰ eiꝰ ẽ. eãq pene in orbe cingit¬
abispalo hyspania noãta ẽ. Ipsa ẽ ⁊ uera es¬
ꝑia a uesꝑo stella occidentali dicta. Sita ẽ
aut̃ int̾ affricã ⁊ galliã a septẽtͥone pirinesᷤ
montib clausa. a reliqͥs partib undiq mari
ꝯclusa. salubritate cȩli eqͣł om̃iũ frugũ gn̾i¬
bo fecunda gẽmarũ. metalloꝵq copiis ditis¬
sima. Int̾fuiunt eã flumina magna. betis.
mine. yberꝰ ⁊ tagus. aurũ tͣhens ut pactolꝰ.:
Nt ꝓuincias sex t̾raconensẽ. cartaginensẽ.
lusitanã. galliciã beticã. ⁊ tͣnsfreta in regio¬
Ine affrice. tingitaniã. Due st̾ aũ hyspanie.
citerior. quȩ in septẽtͥonesli plagã apirineo

Expanded text:
Belgis autem civitas est Galliae, a quo Belgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra septentrionem. Raetia vero, quod sit iuxta Rhenum. Aquitania autem ab obliquis aquis Ligeris fluminis appellata, qui ex plurima parte terminus eiab Ispalo Spania cognominata. Ipsa est Esperia ab Espero stella occiautem inter Africam et Galliam, a septentrione Pyrenaeis montibus clausa, a reliquis partibus undique mare conclusa, salubritate caeli aequalis, omnium frugum generibus fecunda, gemmarum metallorumque copiis ditissima. Interfluunt eam flumina magna: Baetis, Mineus, Iberus et Tagus aurum trahens, ut Pactolus. Habet provincias sex: Tarraconensem, Cartaginensem, Lusitaniam, Galliciam, Baeticam, et trans freta in regione Afciterior, que in septentrionali plaga a Pireneo
Abbreviated transcription (Latin):
pingͥs. ut iacta ibi semina. increm̃tõ
pene centesime frugis renascant᷑. Leu¬
gis. uͥ cartago magna. ipsa ẽ. ⁊ uera astri¬
ca. int̾ birantiũ ⁊ numidiã sita. a septẽ¬
tͥone mari siculo iuneta.:⁊ a merictie usq
ad getuloꝵ regionẽ porrecta. Cuiꝰ ꝓxĩa
qͦ frugifera st. ult̾ior aũ bestiis ⁊ serpen¬
tib plena. atq onagͥs magnis in dẽserto
uagantib. Setulia aĩi affrice pars me¬
aitđrranea ẽ. Numidia ab incoł passĩ
uagantib sic uocata ẽ. eo qd̾ nullã cer¬
tã hab̾ent sedẽ. Nã lingͣ eoꝵ incerte
seddes ⁊ uage: numidiȩ dicuit᷑. Incip̃aũ
a flum me amisiga. ⁊ in ⁊ eugitanũ li¬
mitẽ desinit. hñs abortu sirtes minores.
aseptent᷑one mare qd̾ intendit sardimã.
ab occasu mauritaniã sitifensem a meridie
echiopũ gentes. regio campis p̾pinguis. Ubi
quos & onagros ꝓcreat exinio etiã marmore

Expanded text:
aepinguis ut iacta ibi semina incremento aepinguis ut iacta ibi semina incremento pene centesimae frugis renascantur. Zeugis, ubi Carthago magna. Ipsa est et vera Africa inter Byzacium et Numidiam sita, a septentrione mari Siculo iuncta, et a meridie usque ad Gaetulorum regionem porrecta; cuius proxima quaeque frugifera sunt, ulteriora autem bestiis et serpentibus plena, atque onagris magnis in deserto vagantibus. Gaetulia autem Africae pars mediterranea est. Numidia ab incolis passim vagantibus sic vocata, quod nullam certam haberent sedem. Nam lingua eorum incertae sedeeugitanum limitem desinit, habens ab Ortu Syrtes minores, a Septentrione mare quod intendit Sardiniam, ab Occasu Mauritaniam Sitifensem, a Meridie Aethiopum gentes, regio campis praepinguis. Ubi quos et onagros procreat; 167 eximio etiam marmore