comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
expertes sunt: inclinantur
iubenti Quib neq loquela:
neq ut diximus sermo est.
obediunt. In eadẽ autẽ sub¬
stantia in qua sunt. & sua na¬
tura mouentur:l & uissioni
deseruiunt: Ad confusionẽ
mortalium. ad condemnatio¬
nẽ corruptibilium. iubet ma¬
ri & non condemnit:l dicit
uentis & tempestatibus: &
max cõpeseuntur: Iubet om̃i
creaturȩ. & non suꝑgreditur
uissionẽ eius & unum homi¬
num genus. & unũ quod scd̾m
similitudinẽ dĩ honorificatũ
est. cui uerbũ & prudentia
clata est: hi soli homines re¬
sistunt. hi tantũ inobȩdien¬
tes sunt: hi soli contemnunt:
Ideoq & hi soli in uidicio dam¬
nabuntur: & aiusticia puni¬
entur: uelut deteriores mu¬
tis animalibus. uel his qui si¬
ne sp̃u & anima sunt in isto
mundo: Mirabantur ergo
illi quia mare cõnescuit. &
uenti mitigati sunt: Admire

Expanded text:
expertes sunt, inclinantur jubenti: quibus neque loquela, neque, ut dixi, sermo est, obediunt. In eadem enim substantia in qua sunt, et sua natura moventur, et jussioni deserviunt, ad confusionem mortalium, ad condemnationem corruptibilium. Jubet mari et non contemnit, dicit ventis et tempestatibus, et mox compescuntur, iubet omni creaturae et non supergreditur iussionem eius; et hominum genus unum, quod secundum similitudinem Dei honorificatum est, cui verbum et prudentia data est, hi soli homines resistunt, hi tantum inobedientes sunt, hi soli contemnunt et ideo hi soli in iudicio damnabuntur et a iustientur velut deteriores multis animalibus, vel his qui sine spiritu et anima sunt in isto mundo. Mirabantur ergo illi quia mare compescuit et venti mitigati sunt. Admire
Abbreviated transcription (Latin):
Quod enĩ in psalmo lapis an¬
gularis uocatur xp̃c. hoc est
uitiq quod in euangłio prȩce¬
dentiũ sequentiũq collauda¬
tur uoce turbarũ: Quod au¬
tẽ in eiusdẽ laudis ꝓsecutio¬
ne subiungitur osanna id ẽ
salus siue saluifica in altissi¬
mis: ꝑspicue docet aduentũ
ni generis in terra. sed & ange¬
lorũ in celis esse saliitem.:
quia dum nos redempti ad
suꝑna ꝑducimur. eort̃ ꝓfec¬
to numerus qui satana caden¬
te erat minoratus impletur:
Hinc eñi paulus ait instau¬
rari om̃ia in xp̃o: quȩ in celis
& quȩ in terra sunt in ipso
mis in eius laudẽ canitur:
cuius tota incarnationis dis
pensatio ꝓ emplenda gła pa¬
triȩ celestis aderat: Proinde
necesse est fres mei ut ad ꝓ¬
missam nobis patriã tota men¬
tis deuotione tendamus. sẽꝑ
recordantes. quia & si angu¬
sta est uia qua ingredmur:
beata est mansio ad quam

Expanded text:
angularis vocatur Christus, hoc est utique quod in Evangelio praecedentium sequentiumque collaudatur voce turbarum. Quod autem in eisdem laudis prosecutione subjungitur, Hosanna, id est, salus sive salvifica in altissimis, perspicue docet adventum ni generis in terra, sed et angelorum in coelis esse salutem: quia dum nos tendenti ad superna perducimur, eorum profecto numerus, qui Satana cedente erat minoratus, impletur. Hinc etenim Paulus ait: Instaurari omnia Christo, quae in coelis et quae in terra sunt in ipso s, in ejus laude canitur, cuipensatio pro implenda gloria patriae coelestis aderat. Proinde necesse est, fratres mei, ut ad promissam nobis patriam tota mentis devotione tendamus, semper recordantes quia, etsi ungusta est via qua ingredimur, beata est mansio ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c est qui filius erat. dispen¬
satio est. redemptionis huma¬
nȩ quod dñs est. de ꝓprie¬
tate naturȩ est: Inicus aũt̃
uel unigenitus annunciatur
& creditur:l quia unus ia
est genttus. neq habet inna¬
tiuitate consortem: filium
audis. non ut illum sexu ali¬
quo editum putes sed ut
credas incõprehensibili. ma¬
iestate dm̃ ꝓdisse de do. ut
& ueni in hunc mundũ: Qui
natus est de sp̃u scõ. & maria
uirgine Sp̃m scm̃ auclis ult
partũ illum mirabilẽ simas.
&e inculpabilem recognoseas:
Cȩleste est enĩ quod sp̃s agit:
inuiolatũ quod sc̃s operatur:

Expanded text:
ctus, qui Filius erat, dispensatio est redemptionis humanae; quod Dominus est, de proprietate naturae est; unicus autem, vel Unigenitus annuntiatur et creditur, quia unus ita est genitus, nec habet in nativitate consortem. Filium audis, non ut illum sexu aliquo editum putes, sed ut credas incomprehensibili majestate Deum prodiisse de Deo, ut t veni in hunc mundum . Qui natus est de Spiritu sancto ex Maria virgine. Spiritum sanctum audis, ut partum illum mirabilem simul et inculpabilem recognoscas. Coeleste est enim quod Spiritus agit, inviolatum quod sanctus operatur
Abbreviated transcription (Latin):
Sc eo secrete in corde suo
dicente: uidit paruũ lig¬
num et ꝑmodicum iacens: quẽ
assumens cepit fodere. ualde enĩ
dura erat terra et ualde fortissi¬
ma. et ne quaquã senex ualebat
fodere eamr: quia et ieiunio cõ¬
fectus et longi iteneris fatigati¬
one nimis erat defectus: labo¬
rabat et suspiriis nimis ur¬
¶batur: et sudoribus made¬
fectus ingemuit grauiter. ex
ipso cordis sui profundo. Est reꝰ¬
piciens uidit ingentis forme
leoncui iuxta corpus sancte. sia¬
tem: et eius plantas lambente.⁊
Nidens autem contremuit pee

Expanded text:
suo dicente, vidit parvum lignum et modicum jacere: quod assumens, coepit fodere. Valde autem durior erat terra, et multum fortissima, et nequaquam valebat fodere, quia et jejunio confectus, et longi itineris fatigatione nimis erat defectus. Laborabat enim, et suspiriis nimiis urgebatur, et sudoribus madefactus, ingemuit graviter ex ipso cordis sui profundo. Et respiciens, vidit ingentis formae leonem juxta corpus sanctae stantem, et ejus plantas lambentem. Videns autem, contremunt p
Abbreviated transcription (Latin):
dȩoꝵ. legisq doctores. nec
conscientiȩ impietate cõpunc¬
ti nec effectu sceleris mitiga¬
ti. fixuris clauoꝵ addebatis
tela linguarũ dicentes. alios
saluos fecit. se ipsũ non potest
saluũ facere: Si rex irł̃ ẽ
descendat de cruceͥ & cre¬
dimus ei Sed his uocib ue¬
stris stultis atq blasphemis
reddunt om̃ia elementa re¬
sponsũ. & unã simul in uos
sententiã ferunt: cȩlũ. terra.
sol. sideraq indignos uos suo
ministerio ꝓtestantes terribi¬
li motu insolitoq defectu te¬
nebras mundo ur̃ȩ cȩcitatis
ostentant: Quod si nec ad
arguendos nec cȩlestia nec
inferna sufficunt. & crucẽ¬
xp̃i magis potuerunt petrȩ
atq monumenta quã ur̃a cor¬
da sentire:l saltẽ quod in tẽ¬
plo actũ est scient aduertite:
Nelũ cuius obiectu interelu¬
debantur sc̃a sc̃oꝵ asummo

Expanded text:
 legisque doctores, nec conscientiae impietate compuncti, nec effectu sceleris mitigati, fixuris clavorum addebatis tela linguarum, dicentes: Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere. Si rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei . Sed his vocibus vestris stultis atque blasphemis reddunt omnia elementa responsum, et unam simul in vos sententiam ferunt coelum, terra, sol, sidera, quae indignos vos suo ministerio protestantur terribili motu, insolitoque defectu tenebras mundo vestrae caecitatis ostentant Ibidem. Quod si ad arguendum vos nec coelestia, nec inferna sufficiunt, et cruceChristi magis potuerunt petrae atque monumenta, quam vestra corda sentire, saltem quod in templo actum est, scienter advertite. Velum, cujus objectu intercludebantur Sancta s
Abbreviated transcription (Latin):
Quarũ uidelicet dies quadra¬
ginta duo fiunt. l ex quib dũ
sex dies dominici abstinentiȩ
subtrahunt᷑: non plus in absti¬
nentia quã triginta & sex rema¬
nent: Dũ uero ꝑ trecentos & sexa¬
ginta dies annus dicitur. nos
aut̾e ꝑ triginta & sex dies affli¬
gimur. quasi anni nr̃i decimas
dõ damus: ut qui nobismetip¬
sis ꝑ acceptũ annũ uirimus: auc¬
tori nr̃o nos in eius decimis ꝑ ab¬
stinentiã mortificemus: Unde

Expanded text:
Quarum videlicet dies quadraQuarum videlicet dies quadraginta et duo fiunt. Ex quibus, dum sex dies Dominici abstinentia abstrahuntur, non plus in abstinentia, quam triginta et sex dies remanent. Dum vero per trecentos et sexaginta dies annus ducitur, nos autem per triginta et sex affligimur, quasi anni nDeo damus, ut qui nobismetipsis per acceptum annum viximus, auctori nostro nos in ejus decimis per abstinentiam mortificemus. Unde,
Abbreviated transcription (Latin):
in quadraginta dieb nullũ
om̃imodo cibũ sumpsit: Nos
quoq inquantũ possumus:
innuo quadragesimȩ tẽpore
carnẽ nr̃am ꝑ abstinentiã af¬
fligere conamur: Cur ergo
in abstinentia quadragena¬
rius numerus custoditur:
nisi quia uirtus decalogi ꝑ
libros quatuor scĩ euangelii
impletur: Denarius etenim
quater ductus in quadrage¬
nariũ surgit.l quia tunc de¬
calogi mandata ꝑficimus: cũ
ꝓfecto quatuor libros scĩ ȩuan¬
gelii custodimus: Ex qua re
sentiri & aliud pocest: In hoc
enĩ mortali corpore. ex quatu¬
or elementis subsistimus :l &¬
ꝑ uoluptates eiuscdẽ corporis.
Prȩcepta autẽ dominica: ꝑ
decalogũ sunt accepta: Qui
ergo ꝑcarnis desideria deca¬
logi mandata contempsimus:
dignum est ut eandẽ carnẽ quat̃¬
decies affligamus: Quãuis de
hoc quadragesimȩ tẽpore: est
adhuc aliquid quod possit in¬
telligi Aprȩsenti etenĩ die usq
ad paschalis sollemnitatis gau¬
dia: sex ebdomades ueniunt:

Expanded text:
 quadraginta diebus nullum omni modo cibum sumpsit. Nos quoque in quantum possumus, annuo quadragesimae tempore carnem nostram per abstinentiam affligere conamur. Cur ergo in abstinentia quadragenarius numerus custoditur? Nisi quia virtus decalogi per libros quatuor sancti Evangelii impletur. Denarius etenim quater ductus in quadragenarium surgit, quia tunc decalogi mandata perficimus, cum profecto quatuor libros sancti Evangelii custodimus. Ex qua re sentiri et aliud potest. In hoc enim mortali corpore ex quatuor elementis subsistimus, et per voluptates ejusdem corporis Praecepta autem Dominica per decalogum sunt accepta. Qui ergo per carnis desideria, decalogi mandata contempsimus, dignum est ut eamdem carnem quaterdecies affligamus. Quamvis de hoc quadragesimae tempore, est adhuc aliud quod possit intelligi. A praesenti etenim die, usque ad Paschalis solemnitatis gaudia, sex hebdomadae veniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptabile. ecce nunc dies salu¬
tis: Quãuis enĩ nulla sint
tẽꝑa quȩ diuinis non sint ple¬
na muneribus. & sẽꝑ nobis ad
miscđiam dĩ ꝑ ipsius gr̃ãm pre-¬
stetur accessus:⁊ nunc tamen
om̃iũ mentes maiore studio

Expanded text:
ceptabile, ecce nunc dies salutis ? Quamvis enim nulla sint tempora quae divinis non sint plena muneribus, et semper nobis ad misericordiam Dei per ipsius gratiam praestetur accessus, nunc tamen omnium mentes majori studio
Abbreviated transcription (Latin):
est & primũ si qua potest uir¬
ginitatis grãm possidere: Si
autẽ hoc non potuerit. sed
euenerit ei ut ꝑdat uirum:
uidua ꝑseueret: Quod quidẽ
non solum post mort̾ẽ uiri.
sed etiam cum ille uiuit de¬
bet habere in animo: ut etiã¬
si non euenerit. uoluntas ip
& dicat: Hoc uoueo atq pro¬
mitto. si michi humanũ aliqͥd
quod non opto contigerit:
nichil alutd faciã quam incon¬
Et ut ꝑfecerunt om̃ia secłoi
legem dñi ͥ reuersi sunt in ga¬
lileam. in ciuitatẽ suã natareth
Pretermisit hoc loco lucas quȩ
amatheo satis exposita noue¬
rat:l dñm uidelicet post hec
ne ab herode necandus inue-¬
niretur: egyptũ ãparentibus
esse delatum: Defunctoq he¬
rode sic demũ galileã reuer¬
sumͥ nazareth ciuitatẽ suã
inhabitare cepisse: Solent enĩ
euangłistȩ singuli sic obmitte¬
re quedã. quȩ̃ uel ab aliis cõ¬
memorata uiderint. uel ab
aliis cõmemoranda in sp̃u pre

Expanded text:
est et primum, si qua potest virest et primum, si qua potest virginitatis gratiam possidere. Si autem hoc non potuerit, sed evenerit ei ut perdat virum, vidua perseveret. Quod quidem non solum post mortem viri, sed etiam cum ille vivit debet habere in animo, ut etiamsi non venerit voluntas ips dicat: Hoc voveo atque promitto, si mihi humanum aliquid quod non opto contigerit, nihil aliud faciam quam inconEt ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Galilaeam in civitatem suam Nazareth. Praetermisit hoc loco Lucas quae a Matthaeo satis exposita noverat , Dominum, videlicet, post haec, ne ab Herode necandus inveniretur, in Aegyptum a parentibus esse delatum, defunctoque Herode sic demum in Galilaeam reversum, Nazareth civitatem suam inhabitare coepisse. Solent enim evangelistae singuli sic omittere quaedam, quae vel ab aliis commemorata viderint, vel ab aliis commemoranda in spir
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitates tuas : & sicut cali¬
ginẽ peccata tua: Post simeo¬
nis ꝓphetiã. quia necesse erat
lt mulieres etiã. saluarentur:
uenit ꝓphetes mulier de qua
scribitur: Et erat anna ꝓphe¬
tissa filia fanuel de tribii aser:
Quam pulcher ordo: Non ue¬
nit ante uirũ mulier. sed pri¬
us uenit simeon qui apprehen¬
dit infantẽ. & tenuit in bra¬
chiis suis :ͥ dem mulier. cuius
non sunt quidẽ uerba digesta:
sed dictum est generaliter qͦd
confessa sit dño & locuta de
eo om̃ib qui expectabant re-¬
demptionem ierłm: Et iuste
scã mulier sp̃m ꝓphetandi me¬
ruit accipere. quia longa ca¬
stitate longisq ieiuniis ad
hoc culmen ascenderat: Hide¬
te mulieres testimoniũ annȩ:
& imitamini illud Si quando
uobis euenerit ut ꝑdatis ui¬
ros: ÷ considerate quid de ea
scriptũ sit: Septẽ annis uixit
auirginitate sua cũ uiro. & re¬
liqua: Propterea ꝓphetes fuit:
neq enim ut libet᷑ & fortuitu
sp̃s sc̃s habitauit in ea: Bonum

Expanded text:
iniquitates tuas, et sicut caliginem peccata tua . Post Simeonis prophetiam, quia necesse erat ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetes mulier, de qua scribitur: Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel de tribu Aser. Quam pulcher ordo! Non venit ante virum mulier, sed primum venit Simeon, qui apprehendit infantem, et tenuit in brachiis suis: deinde mulier, cujus non sunt quidem verba digesta; sed dictum est generaliter quod confessa sit Domino, et locuta de eo omnibus qui exspectabant redemptionem Israel. Et juste sancta mulier spiritum prophetandi meruit accipere, quia longa castitate, longisque jejuniis ad hoc culmen ascenderat. Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Considerate quid de ea scriptum sit: Septem annis vixit a virginitate sua cum viro suo, et reliqua, propterea prophetes fuit. Neque enim ut libet et fortuito Spiritus sanctus habitavit in ea. Bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s oꝑa fuissent: idest bel¬
zebub qui ds̃ erat accaron:
Nã bel quidẽ ipse est baal:
Tebub autẽ musca uocatur:
Nec uixta quȩdã mendosa
exemplaria. uel .l. littera uł
d. in fine est nominis legen¬
da sed b Belzebub ergo
baal muscarũ. idest uir mu¬
scarũ siue habens muscas int̾¬
pretatur. ob sordes uidelicet

Expanded text:
pera fuissent, id est Belzebub, qui deus erat Accaron: nam quidem Bel ipse est Baal, Zebub autem musca vocatur; nec juxta quaedam mendosa exemplaria l littera, vel d in fine est nominis legenda, sed b, ut Belzebub: ergo Baal muscarum, id est, vir muscarum, sive habens muscas interpretatur, ob sordes videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
ihe ꝓprietatẽ nominis sui.
qui ascendit in cęlos. ñ dese¬
rit adoptatos: Qui sedet
ad dextrã patris. ipse totius
habitator est corporis. l &

Expanded text:
prietatem nominis sui, et qui ascendit in coelos, non deserit adoptatos; qui sedet ad dexteram Patris idem totius habitator est corporis;
Abbreviated transcription (Latin):
& unus relinquetur: hic iam
resurrectionis meritũ de mon¬
stratur. quod pro qualitate ui¬
uendi sit gr̃a resurgendi : ac
tantam in singulis quibusq re¬
surrectionis esse distantiam
ut duobus etiam pariter dor¬
mientibus & una sede quiescen¬
tibus. equalis non possit esse as¬
sumptio Quãuis enĩ eodẽ con¬
sortii lectulo teneantur: ꝓ me¬
ritis tamen alter eoꝵ rapietur
ad cȩlum: alter relinquetur in
terris: Lectus enim quidã nr̃
cõmunis est. terrȩ huius ampliᷤ¬
simũ solum: in quo corꝑa nrã
deposita: tutissima sede requi¬
escunt: In hoc autẽ lectulo ille
mollius dormit: quisq duriuis
in uita se gesserit: Possumus enĩ
ipsa membra nr̃a lectulos nr̃os
proprios nuncupare: in quib¬
strato suauissime demorant᷑:
Quod quidẽ scd̃ ꝓpħam sen

Expanded text:
nquetur , hic jam resurrectionis meritum demonstratur, quod pro qualitate vivendi sit gratia resurgendi, ac tantam in singulis quibusque resurrectionis esse distantiam, ut duobus etiam pariter dormientibus, et una sede quiescentibus, aequalis non possit esse assumptio. Quamvis enim eodem consortii lectulo teneantur, pro meritis tamen alter eorum rapietur ad coelum, alter relinquetur in terris. Lectus quidem noster communis est terrae hujus amplissimum solum, in quo corpora nostra deposita tutissima sede requiescunt. In hoc autem lectulo ille mollius dormit, quisquis durius in vita se gesserit. Possumus enim ipsa membra nostra lectulos nostros proprios nuncupare, in quibstrato suavissime demorantur; quod quidem sanctum prophetam sen
Abbreviated transcription (Latin):
quetur: Mouet fortasse uos fr̃s¬
cur dñs aduentum suum indi¬
cans: noctis se tempore ostende
eius magna cum claritate diei:
magno cum nitore & timore su¬
scipi deberet acunctis Frequen¬
ter audiuimus sacris litteris p̃¬
dicatum. priusquã dñs xp̃s ad¬
ueniat: antixp̃m regnaturum:
Qui ita tenebras humano gene¬
ri suȩ prauitatis infundet. ut
lucem ueritatis nemo pene res¬
piciat: & caligine ꝓpria operi¬
ens mentes hominum: cecitatẽ
quandã spiritalibus oculis exhi¬
bebit: Nec mirum si diabolus
emittat iniquitatis tenebras
cum ipse nox sit om̃ium pecca¬
torum: Ad huius igitur tetiã
caliginem depellendã. uelut
fulgur quoddã xp̃c aduenit:
& sicut lucescente die nox subuer¬
titur: ita coruscante saluatore
antixp̃e effugatur: nec ulte¬
rius poterit disseminare ini

Expanded text:
quetur . Movet vos fortasse, frquetur . Movet vos fortasse, frcur Dominus adventum suum indicans noctis se tempore ostenderadventus magna cum claritate diei, magno cum nitore, et timore suscipi debeat a cunctis. Frequenter namque audivimus sacris Litteris praedicatum, priusquam Dominus Christus adveniat, Antichristum regnaturum, qui ita tenebras humano generi suae pravitatis infundet, ut lucem veritatis nemo pene respiciat, et caligine 7 propria operiens mentes hominum, caecitatem quamdam spiritualibus oculis exhibebit. Nec mirum si diabolus emittat iniquitatis tenebras, cum ipse nox sit omnium peccatorum. Ad hujus igitur tetram caliginem depellendam velut fulgur quoddam Christus adveniet. Et sicut lucescente die nox subvertitur, ita coruscante Salvatore Antichristus effugatur; nec ulterius poterit dissem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ꝓpħam dicit: Adhuc semel:
& ego mouebo non solum terrã
mus aerem mouit: & terra non
subsistit: Quis ergo ferat: cũ
cȩlum mouerit: Quid autem
terrores quos cernimus: nisi se¬
quentis irȩ prȩcones dixerim :
Unde & considerare necesse ẽ
quia ab illa tribulatione ulti¬
ma. tantũ sunt tribulationes istȩ¬
dissimiles: quantũ apotentia
iuidicis ꝑsona prȩconis distat:
te mores mutate: mala temp̃
tantia resistendo uincite ꝑpetͣ¬
ta autẽ fletibus punite: Aduen¬
tum nãq eterni iudicis tanto
securiores quandoq uidebitis.
quanto nunc districtionẽ illius
timendo prȩuenitis.: Sermo be
spiritalibus epulis reficere nos
debemus : uideamus quid e¬
uangelica lectio ꝓsequatur:
Ait enim dñs sicut audiuimus
de aduentus sui tempore: Sicut
fulgur coruscans de sub cȩlo: ita
addidit in consequentibus.
In illa nocte erunt duo in lecto
uno: unus assumetur. & unus
relinquet᷑: Duȩ molentes in pistͥ¬
no: una assumetur. & una relin¬

Expanded text:
per prophetam dicit: Adhuc semel, et ego movebo non solum terram, cum aerem movit, et terra non subscoelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatione ultima tantum sunt, istae tribulationes dissimiles quantum a potentia judicis persona praeconis distat. te, mores mutate, mtantia resistendo vincamus, perpetrata autem fletibus puniamus. Adventum namque aeterni Iudicis tanto securiores quandoque videbimus, quanto nunc districtionem illius timendo prevenimus. Ͻ Sed espiritualibus epulis reficere nos debemus, videamus quid evangelica lectio prosequatur. Ait enim Dominus, sicut audivimus, de adventus sui tempore: Sicut fulgur coruscans de sub coelo , in addidit in consequentibus: In illa nocte erunt duo in lecto uno, unus assumetur, et unus relinquetur. Duae molentes in pistrino, una assumetur, et una relin
Abbreviated transcription (Latin):
uit aera. & tot edificia strauit:
Hanc districtionem uenturi
iudicis paulus considerans ait:
Horrendum est incidere in manꝰ
dei uiuentis: Hanc psalmista ex¬
primit dicens: Ds̃ manifeste ue¬
niet:ͥ ds̃ nr̃ & non silebit: Ignis
in conspectu eius ardebit: & in
circuitu eius tempestas ualida:
Districtionẽ quippe tantȩ iusti¬
ciȩ tempestas ignisq comitant᷑.
quia tempestas examinat quos
ignis exurit: Illum ergo diem
frẽs karissimi. illum ante ocłos
ponite. & quiequid modo gra¬
ue creditur in eius cõparatio¬
ne leuigatur: De illo etenim
die ꝑ ꝓpħam dicitur: Iuxta ẽ
dies domini magnus :÷ iuxta
& uelox nimis: Hox diei dñi
amara: tribulabitur ibi fortis:

Expanded text:
vit aera, et tot aedificia stravit? vit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Districtionem quippe tantae justitiae tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat, quos ignis exurat. Illum ergo diem, fratres charissimi, ante oculos ponite, et quidquid modo grave creditur in ejus comparatione levigatur. De illo etenim die per prophetam dicitur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amara, tribula
Abbreviated transcription (Latin):
getur Nolite ergo frẽs mei dili¬
gere: quẽ uidetis dui stare ñ
posse: Precepta apostolica in
animo ponite: quibus nos ad¬
monet dicens: Nolite diligere
mundũ. neq ea quȩ in mundo
sunt : quia si quis diligit mun¬
dum: non est caritas patris
in eo: Nudus tercius fr̃es ag¬
nouistis. quod subito turbine
annosa arbusta eruta. destructȩ
domus. atq excłiȩ afundamen¬
tis euerse sunt : quanti ad ue¬
sperum sani atq incolumes actu¬
ros se in crastinum aliquid puta¬
bant:÷ & tamen nocte eadem re¬
pentina morte defuncti sunt
uidex uenti tenuissimi sp̃m mo¬
uit : unius ꝓcellam nubis excita¬
uit. & terram subruit: casura
tot edificioꝵ fundamenta con¬
cussit: Quid ergo uidex iste
facturus est. cum ꝑ semet ipsũ
ueniens in ultionẽ peccatorum
ira eius exarserit. si portari non
potest cum nos ꝑ tenuissimam
nubem ferit: In ire eius prȩsen¬
tia quȩ caro subsistit. si uentum
mouit & terrã subruit. concita¬

Expanded text:
getur. Nolite ergo, fratres mei, diligetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis diligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, judex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concita
Abbreviated transcription (Latin):
te manentes sententias expri¬
mit meus sermo qui transit:
Et ecce fres mei iam cernimꝰ
quod audiebamus: nouis co¬
tidie & crescentibus malis.
mundus urgetur: Ex illa ple¬
be uinumera. quãti remanse¬
ritis aspicitis. & tamen adhuc
cotidie flagella urgent: re¬
pentini casus opprimunt: no¬
uȩ nos & in ꝓuis ȩ clades affli¬
gunt: Sicut enim in iuuentu¬
te uiget corpus. forte & inco¬
lume manet pectus. torosa cer¬
uix. plena sunt brachia. in an¬
nis autẽ senilibus statura cur¬
uatur. ceruix exsiccata deponi¬
tur. frequentibus suspirus pec¬
tus urgetur. uirtus deficit. lo¬
quentis uerba anhelitus inter¬
cidit. nam & si languor desit.
plerumq senibus ip̃sa sua salus
egritudo est: ita mundus in
annis prioribus uelut in iuuen¬
tute uiguit. ad ꝓpagandam
humani generis prolem robustꝰ
fuit: salute corpoꝵ uiridis:
opulentia rerum pinguis: At
nunc ipsa sua senectute depͥ¬
mitur. & quasi ad uicinam
mortẽ molestiis crescentibus ur¬

Expanded text:
te manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus ur
Abbreviated transcription (Latin):
crimen admittat. & quoddo¬
mino debita seruitutis non
reddit obsequia. & quod in¬
numera beneficia peccando
euis pensare nititur contume¬
lia . quare nitatur iustus me¬
rita ꝓpria beneficiis cȩlestib
coequare: nitatur & peccator
uitia quȩ exercebat horrere:
Ille augmentis sc̃e uitȩ incre¬
scat:l hic peccata damnando
iusticiã quã non amabat exer-¬
ceat: Iustus meliorata uita ꝓ¬
ficiat:l peccator corrigatur
ut uiuat: Ille bonis tribuat
salutare exemplũ hic malis

Expanded text:
crimen admittat, et qui debita Domino servitutis non reddit obsequia, et qui innumera beneficia peccando ejus pensare nititur contumelia. Quare nitatur justus merita propria beneficiis coelestibus coaequare, nitatur et peccator vitia quae exercebat horrere. Ille incrementis sanctae vitae increscat, hic peccata damnando, justitiam quam non amabat exerceat. Justus ad meliora vitae proficiat, peccator corrigatur et vivat. Ille bonis tribuat salutare exemplum, hic malis
Abbreviated transcription (Latin):
nec meȩ congruit indignitati
Ideo uolebat occulte dimitt̾̃e
eam: Hoc eo cogitante: angl̃s
dñi ꝑ uisum ap̃paruit illi diceis:
Quid dubitas o ioseph. quare
imprudenter cogitas: quare

Expanded text:
nec meae congruit indignitati. Ideo volebat eam occulte dimittere. Haec autem eo cogitante, angelus Domini per visum apparuit ei, dicens: Quid dubitas, Joseph? quare imprudenter cogitas? quare
Abbreviated transcription (Latin):
cũ diuinitatis eius głam di¬
gna fidei. spei caritatisq dul¬
cedine complectimur. cum
laudẽ nominis eius bene ui¬
uendo dilatamus: Nedes un¬
gimus dñaͥ eum pauperes eiꝰ
uerbo consolationis. ne des¬
perare in pressuris debeant
refouemus: Eosdẽ capillis
nr̃is extergimus: cũ de reb
quȩ nobis suꝑfluunt egen¬
tiũ necessitati cõmunicamus:
fitq & de nobis quod sequi¬
tur. & domus impleta ẽ ex
odore unguĩti: quia ꝓ mo¬
ex opinione deuotionis: qua
dm̃ & ꝓximũ simplici puro¬
q corde uenerari ac dilige¬
re ꝓbamur: fĩq quod in
amoris cantico sponsa głat᷑:
Dũ esset rex in accubitu suo
narddus mea dedit odorẽ su

Expanded text:
umanitatis ejus gloriam digna fidei, spei, charitatis dulcedine complectimur, cum laudem nominis ejus bene vivendo dilatamus. Pedes ungimus Domini, cum pauperes ejus verbo consolationis ne desperare in pressuris debeant, refovemus. Eosdem capillis nostris extergimus, cum de rebus quae nobis superfluunt egentium necessitati communicamus: fitque de nobis quod sequitur: Et domus impleta est ex odore unguenti. Quia pro moex opinione devotionis, qua Deum et proximum simplici puroque corde venerari ac diligere probamur: fitque quod in amoris Cantico sponsa gloriatur, dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem su
Abbreviated transcription (Latin):
ocłi mei salutare tuũ Fasti¬
giũ & ut ita dicã culmen
suꝑ his quȩ iactabantur de
iħu. & pater & mater illius
mirabantur: sermo symeonis
fuit: Non enĩ suffecit ei te¬
nere paruulũ. & ea quȩ de
semet ipso scripta sunt pro¬
loqui ÷ sed benedixit patri
illius & matri. & de ipso qͦq
ꝓpħauit infante dicens:
Ecce hic positus est in rui¬
nam & resurrectionem mul¬
toꝵ in isrł : & in signũ eui
contradicetur :l tuam quoq
ipsius anima ꝑtransibit gla¬
dius: ut reuelentur de mul¬
.uiͣ. tis cordib cogitationes Q d
sibi uult hoc quod ait ecce¬
iste positus est in ruinam
& resurrectionẽ multorum
in ifrł: Huic quid simile
in euangelio sedm ioħem scrip

Expanded text:
i mei salutare tuum. Fastigium et, ut ita dicam, culmen super his quae jactabantur de Jesu, et pater et mater illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Tuam quipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Quid sibi vult hoc quod ait: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel? Huic quid simile in Evangelio secundum Joannem scrip
Abbreviated transcription (Latin):
liet ĩcorruptu. Uestimeto ͥ autẽ
meoꝵ sit ista diuisio. elo. Eͤ¬
tẽ et
palliũ tritũ cui suꝑiaces ath¬
uasio episcopo date: qd mͥ nouũ
ip̃e detulerat. Scrapion ep̃s: aliũ
accipiat melotẽ: uos ciliciuũ ha¬
betote uestimẽtũ et ualete uiscera
mea. A. tomꝰ eĩ migrat: et iã
nõ erit ĩ presẽti seculo uobiscũ.
Derba fuuerat: et osculãtib se
disciplis: extendes paululũ pedes
mortẽ letus aspexit: ita ut ex
hillaritate uultus eiꝰ angelorũ
sct̃oꝵ: qui ad ꝑferendã aĩam eiꝰ
descederãt: presẽtia nosceretur.
Hos ĩtuẽs tanꝙͣ anucos uideret
aiãm exalauit: et additus est
patrib scdm ordinẽ scripturar

Expanded text:
corruptum. Vestimentorum autem meorum sit ista divisio: Melotem et pallium tritum, cui superjaceo, Athanasio episcopo date, quod mihi novum ipse detulerat. Serapion episcopus aliam accipiat melotem; vos cilicinum habetote vestimentum, et valete, viscera mea; Antonius enim migrat, et jam non erit ierba finierat, et osculantibus se discipulis, extendens paululum pedes, mortem laetus aspexit; ita ut ex hilaritate vultus ejus, angelorum sanctorum, qui ad perferendam animam ejus descenderant, praesentia nosceretur. Hos intuens, tanquam amicos videret, animam exhalavit, et additus est patribus secundum ordinem Scripturar
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ repleuere fantasiis: Leouũ
tauroꝵ iupor aspidũ scrpẽtiũ¬
i corpiorũ: necnõ et pardor atq
orsorũ. hec singula scd̃m suam
fremebãt natura. Rugiebat leo
octidere uolẽs: thaurꝰ mugitu
et conub minabat᷑: serpentes
sibilo ꝑsonabãt lupor ĩpetus
inhiabat. pardus discolor auc¬
toris sui calliditates uarias in¬
dicabat. Truces om̃i uultus: et
uocis horride dirus auditꝰ. Iuto¬
mus flagellatꝰ atq confossus:
seutiebat quidẽ asperiores cor¬
poris dolores sed iterus durabat
mente ꝑuigili. Et licet gemitu
uulnera caris expruuerẽt: sc̃su
tame idem manẽs: quasi de
ĩunicis luderet loquebat᷑. Si ui¬
riũ aliquid haberetis: sufficeret
bnus ad preliũ. Sed qm̃ dño uos
eueruãte fragimiuu multitudĩe
tẽtatis inferre terrores: cũ hoc
ipsu ĩfirmitatis iudiciũ sit.
tis bestiaꝵ. Rursũq cõfidens

Expanded text:
leonum, taurorum, luporum, aspidum, serpentium, scorpionum, necnon et pardorum atque ursorum. Et haec singula secundum suam fremebant naturam. Rugiebat leo, occidere volens; taurus mugitu et cornibus minabatur; serpens sibilo personabat; luporum impetus ingerebantur; pardus discoloriter auctoris sui calliditates varias indicabat. Truces omnium vultus, et vocis horridae dirus auditus. Antonius flagellatus atque confossus sentiebat quidem asperiores corporis dolores, sed imperterritus durabat mente pervigili. Et licet gemitum vulnera carnis exprimerent, sensu tamen idem permanens, quasi de inimicis luderet, loquebatur: Si virium aliquid haberetis, sufficeret unus ad praelium; sed quoniam Domino vos enervante frangimini, multitudine tentatis inferre terrores, cum hoc ipsum infirmitatis indicium sit, mas bestiarum. Rursumque confid
Abbreviated transcription (Latin):
et si qua mei uobis cura si qua
patris memoria ẽ: si mͥ bicariũ
repedatis affectũ: nullus ad egyp¬
tum meas ꝑferat reliquias: ne
uauo corpus honore seruet᷑: ne
uiperati ritus ame ut nostis eẽt etiã
circa me seruẽtur obsequia.
Huiꝰ eũi rei gr̃a: marume huc
su regressus. Uos igit᷑ huno
tegite: uos patris oꝑite corpus¬
culũ: et illud quoq senis uestri
custodite mãdatũ. ut uemo
preter uestra dilectionẽ: locũ
tunuili mei nouerit. C õfido
ĩ dũo quia necessar io resurrec

Expanded text:
et si qua mei vobis cura, si qua et si qua mei vobis cura, si qua patris memoria est, si mihi vicarium repraestatis affectum, nullus ad Aegyptum meas perferat reliquias, ne vano corpus honore servetur, ne vituperati, ut nostis, a me ritus etiam circa me serventur obsequia. Hujus enim rei gratia maxime huc sum regressus. Vos igitur humo tegite, vos patris operite corpusculum, et illud quoque senis vestri custodite mandatum, ut nemo praeter vestram dilectionem locum tumuli mei noverit. Confido in Domino, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cupio uidere celestia: sed uos o
uiscera inca admoneo: ue tanti
tẽporis labore repẽte ꝑoatis. Hodic
uos religiosũ studui arripuisse
arbitramini: et cepte uolũtatis
fortitudo succrescet. Uarias demo¬
nũ uostis ĩsidias: uidistis eor
et ĩ petus feroces et uires esfemi¬
uatas. Iesũ suspirate et creduli¬
tatẽ noĩs cius uris figite mẽtib:.
et acerta fi de buiuersi demones
fugabũtur. Memetote etiã ad¬
monitionu mear et icerte con¬
ditiõis uitã quottidie anciprtem
ꝑtractate: et celeste uobis p̾miũ.
sine cũctamine tribuet. Scilma¬
ticor quoq et hereticoꝵ uenena
uitate: meũq circa eos odium
sectanumi: quia xp̃i sũt ĩunici.
Scitis ip̃i qd nullus michi nec
pacificus quidẽ sermo cũ eis ali¬
quãdo fuerit: ꝓpter prauã eoꝵ
bellũ. In hoc autẽ magis estote
solliciti: ut dñi precepta seruetis:
ut post mortẽ uestrã sãcti quiq
quasi amicos et notos ĩ eterna
cogitate hec sapite hec retexite:

Expanded text:
d vos, o viscera mea, admoneo, ne tanti temporis laborem repente perdatis. Hodie vos religiosum studium arripuisse arbitremini, et quasi coeptae voluntatis fortitudo succrescet. Varias daemonum nostis insidias, vidistis eorum et impetus feroces, et vires effeminatas. Jesum suspirate, et credulitatem nominis ejus vestris figite mentibus, et a certa fide universi daemones fugabuntur. Mementote etiam admonitionum mearum et incertae conditionis, vitam quotidie ancipitem retractate, et coeleste vobis praemium sine cunctamine tribuetur. Schismaticorum quoque et haereticorum venena vitate, meumque circa eos odium sectamini, quia Christi sunt inimici. Scitis ipsi quod nullus mihi nec pacificus quidem sermo cum eis aliquando fuerit, propter pravam eorum bellum. In hoc autem magis estote solliciti, ut Domini praecepta servetis, ut post mortem vestram sancti quique, quasi amicos et notos, in aeterncogitate, haec sapite, haec retexite;
Abbreviated transcription (Latin):
Ult mẽses autẽ paucos.
cũ nõ mediocre icõmodũ sen¬
lia mẽbra turbasset: uoratis
ad se duob fratrib quos ibr dẽ
ante quindeci auos modico in¬
teruallo seũctos ĩstituerat: quiq
ei iam seni ceperãt ministraie:
ait. EEgo quidẽ filioli scom̃ clo¬
quia scripturar patrũ gradior

Expanded text:
t menses autem paucos, cum non mediocre incommodum senilia membra turbasset, vocatis ad se duobus fratribus, quos ibidem ante quindecim annos modico intervallo sejunctos instituerat, quique etiam ei jam seni coeperant ministrare, ait: Ego quidem, filioli, secundum eloquia Scripturarum , patrum gradi
Abbreviated transcription (Latin):
annunciabit laudem tuam:
Incipientes igitur dilectissi¬
mi euangelicã de passione
dñi historiã retractare. di¬
uino intelligimus dispositũ
fuisse consilio. ut sacrilegi ui¬
deoꝵ principes & impii sacer¬
dotes. qui sȩuiendi in xp̃m
occasiones seƿe quesiuerant:
non nisi in sollemnitate pascha¬
li exercendi furoris sui acci¬
perent potestatẽ: Oportebat
enĩ ut manifesto impleren¬
tur effectu. quȩ dui fuerant
figurato ꝓmissa mysterio.
ut ouẽ significatiuã. ouis
uera remõueret: & uno ex¬
pleretur sacrificio uariarũ
differentia uictimarũ: Nam
cȩderent corpori. & cessareis
imagines sub prȩsentia ueri¬
tatis: antiꝰqua obseruantia
nouo excluditur sacramen¬
to: Hostia in hostiã transit.
sanguine sanguis aufertur.
& legalis festiuitas dũ mutã

Expanded text:
annuntiabit laudem tuam . Incipientes igitur, dilectissimi, evangelicam de Passione Domini historiam retractare, divino intelligimus dispositum fuisse consilio, ut sacrilegi Judaeorum principes et impii sacerdotes, qui saeviendi in Christum occasiones saepe quaesiverant, non nisi in solemnitate paschali exercendi furoris sui acciperent potestatem. Oportebat enim ut manifesto implerentur effectu, 219 quae diu fuerant figurato promissa mysterio: ut ovem significativam ovis vera removeret, et ut uno expleretur sacrificio variarum differentia victimarum. Nam cederent corpori, et cessarent imagines sub praesentia veritatis, antiqua observantia novo tollitur sacramento, hostia in hostiam transit, sanguine sanguis aufertur, et legalis festivitas dum mutatu
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. sed & sermo fuerit ꝓla¬
tus: quãuis in moyse & helia
om̃s qui cũ dño regnaturi ft̃.
recte possunt intelligi: In mo-¬
yse quidẽ qui mortuus ac se¬
pultus est. hi qui in iudicio
resuscitandi amorte.l in helia

Expanded text:
d et sermo fuerit prolatus, quamvis in Moyse et Elia, omnes qui cum Domino regnaturi sunt, recte possint intelligi. In Moyse quidem, qui mortuus et sepultus est, hi qui in judicio resuscitandi a morte; in Elia
Abbreviated transcription (Latin):
inter nos & solem opponimus:
quo ardorem eius uel lucem
nobis tolerabiliorẽ reddamꝰ:
Redemptor igitur noster
non inmerito solis luce uel
ardore designatur: qui nos
se ꝑ ꝓpħam dicit: obis aucẽ
timentibus nomen meũ: ori¬
etur sol uisticie: Quius ui¬
delicet solis radios beata
minũ concepit: Sed ide sol
id est diuinitas redemptoris
nostri tegmine se humanȩ
naturȩ quasi umbraculo quo¬
dam obtexit: qua mediante.
uirginis eum uiscera suffice
rent: Sieq uirtus altissi¬
mi obumbrauit ei. dũ di¬
uina xp̃i potentia & eam
prȩsentialiter impleuit: &¬
ut capi ab illa posset. sub¬
stantia se nr̃e fragilitatis

Expanded text:
inter nos et solem opponimus, quo ardorem ejus nobis vel lucem tolerabiliorem reddamus. Redemptor igitur noster non immerito solis luce vel ardore designatur, qui nos per prophetam dixit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur Sol justitiae . Cujus videlicet solis radios beatisminum concepit. Sed idem Sol, id est divinitas Redemptoris nostri, tegmine se humanae naturae, quasi umbraculo quodam obtexit, qua mediante, Virginis eum viscera ferent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
qui legẽ litterȩ dedit. uete¬
rum primo cerimoniarũ ritu
consecrari. qui cuncta diuini¬
tus consecrat: & sic noua gr̃ȩ
sacramenta suscipere simul &
tradere curauit: Ecce ydria
sexta ad abluenda peccati con¬
tagia. ad potanda uitȩ gau¬
dia: mundiorẽ cȩteris affe¬
rẽs undam Uerũ si in octa¬
ui diei circũcisionẽ baptisma
quod in mysteriũ dominicȩ
resurrectionis apeccatoꝵ nos
morte redemit intelligis. in
inductione in templum. &
oblatione hostiȩ purificantis
figuratum cognoscis fideles
quosq de baptisterio ad al¬
tare sc̃m ingredi. ac dominici
corporis & sanguinis uictima
singulari debere consecrari:
uino quidẽ de aqua facto.
& quidẽ meracissimo dona¬
tus es. Porrro si circũcisionis
diem. ad generalẽ humani
generis resurrectionẽ. quan¬
do mortalis ꝓpago cessabit.
mortalitas tota in immortali¬
tatẽ mutabitur interpretaris.
& circũcisos induci in templũ
cũ hostiis intellexeris. quan

Expanded text:
qui legem litterae dedit, veterum primo caeremoniarum ritu consecrari, quo cuncta divinitus consecrat, et sic nova gratiae sacramenta suscipere simul et tradere curavit. Ecce hydria sexta ad abluenda peccati contagia, ad potanda vitae gaudia mundiorem caeteris afferens undam. Verum si in octavi diei circumcisione baptisma, quod in mysterium Dominicae resurrectionis a peccatorum nos morte redemit, intelligens, in inductione in templum et oblatione hostiae purificantis figuratum cognoscis, fideles quosque de baptisterio ad altare sanctum ingredi, ac Dominici corporis et sanguinis victima singulari debere consecrari, vino quidem de aqua facto, et quidem meracissimo donatus es. Porro si circumcisionis diem ad generalem humani generis resurrectionem, quando mortalis propago cessabit, mortalitas tota in immortalitatem mutabitur, interpretaris: et circumcisos induci in templum cum hostiis intellexeris, quan
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ. ueros & corporis sen¬
sus. & animi recepit affectus:
nec quia om̃ia in illo plena
erant sacramentis. plena mi¬
raculis. ideo aut falsis lacri¬
mis fleuit. aut mendaci esu¬
riȩ cibũ sumpsit: aut simu¬
lato sopore dormiuit: In nr̃a
humilitate contemptus. in

Expanded text:
, veros et corporis sensus et animi suscepit affectus. Nec quia omnia in illo plena erant sacramentis, plena miraculis, ideo aut falsis lacrymis flevit, aut mendaci esurie cibum sumpsit, aut simulato sopore dormivit. In nostra humilitate contemptus, in
Abbreviated transcription (Latin):
excelso locut: exierunt con
laudes xp̃o uesꝑtinas exsol¬
ueret. Sequuntur a tergo:
gladiis exertis sathanȩ satel¬
lites loricati.armatoꝵ manu
multa sequente. Aditũ ec¬
cłiȩ monachis precludentib.
accurrens dei sacerdos.ce ho¬
stia xp̃i mox futurus: hosti¬
bus ostium reserauit. non ẽ
inquiens ȩccłia ut castrũ ob¬
seranda. Irrumpentib illis:
ce aliis ubi sit proditor. aliis
ub sit archiep̃c furibunda
uoce querentib: ꝓcessit eis
obuiam xp̃i confessor intre¬
pidus. Intentantib ei mor¬
tem: & ego inquit pro deo¬
or eccł̃ia mortem libenter
suscipiam.sẽd ex dei parte
precipio: ne meoꝵ cuiqͣm
noceatis. xp̃m uidelicet imi¬
tatus: in passione dicentẽ.
Si me queritis: sinite hos
abire. Irruentes igitur in pa¬
storem piũ lupi rapaces. in
patrẽ ꝓprium: degeneres
filii. in hostiam xp̃iscrude¬
lissimi lictores:consecratam
capitis coronam: funestis gla

Expanded text:
excelso locuti, exierunt contlaudes Christo vespertinas exsolveret. Sequuntur a tergo gladiis exsertis Satanae satellites loricati, armatorum manu multa sequente, aditum ecclesiae monachis praecludentibus, accurrens Dei sacerdos, et hostia Christi mox futurus, hostibus ostium reseravit: « Non est, inquiens, ecclesia ut castrum obseranda. » Irrumpentibus illis, et aliis ubi sit proditor, aliis ubi sit archiepiscopus, furibunda voce quaerentibus, processit iis obviam Christi confessor intrepidus. Intentantibus ei mortem: « Et ego, inquit, pro Dei Ecclesia mortem libenter suscipiam, sed ex parte Dei praecipio ne meorum cuiquam noceatis. » Christum videlicet imitatus, in passione dicentem: « Si me quaeritis, sinite hos abire. » Irruentes igitur in pastorem lupi rapaces, in patrem proprium degeneres filii, in hostiam Christi crudelissimi lictores, consecratam capitis coronam funestis gla
Abbreviated transcription (Latin):
liris: Non capit xp̃m regia
tua. nec mundi dñs potesta-¬
tis tuȩ est contentus angusti¬
is: quẽ in uidȩa regnare ñ
uis. ubiq regnat : &̃ felicior
ipse regnares : si eius imperio
subdereris: Cur sincero offi¬
cio non facis: quod subdola
falsitate ꝓmittis: Perge cũ
magis. l & uerũ regẽ supplici¬
der adorando uenerare: Sed
tu udaice sequacior cȩcitatis.
non imitaris gentiũ fidem
corq ꝑuerium ad crudeles
conuertis insidias: ł nec illũ
occisure quẽ metuis: nec illis
ti igit᷑ dilectissimi in bethle¬
em magi. stellȩ prȩcedentis
obsequio gauisi sunt gaudio
magno ualde. sicut euange¬
lista narrauit: Et intrantes¬
in domũ. inuenerunt puerũ
cũ maria matre eius ⁊ & ꝓ¬
cidendes adorauerunt eum:

Expanded text:
liris. Non capit Christum regio tua, nec mundi Dominus potestatis tuae sceptri est contentus angustiis. Quem in Judaea regnare non vis, ubique regnat; et felicius ipse regnares, si ejus imperio ipse subdereris. Cur sincero officio non facis quod subdola falsitate promittis? Perge cum magis, et verum regem suppliciter adorando venerare. Sed tu, Judaicae sequacior caecitatis, non imitaris gentium fidem, corque perversum ad crudeles convertis insidias, nec illum occisurus quem metuis, nec illis ti igitur, dilectissimi, in Bethleem magi stellae praecedentis obsequio, gavisi sunt gaudio magno valde, sicut evangelista narravit; et intrantes domum, invenerunt puerum cum Maria matre ejus; et procidente
Abbreviated transcription (Latin):
& myram: Et hec quidẽ quan¬
tũ ad illuminationẽ fidei ꝑ¬
tinebat. potuerunt illis cre¬
dita. & indellecta sufficere:
ut corporali intuitu ñ inqui¬
rerent. quod plenissimo uisu
mentis inspexerant: Sed di¬
ligentia sagacis officii usq

Expanded text:
r. Et haec quidem, quantum ad illuminationem fidei pertinebat, potuerunt illis credita et intellecta sufficere, ut corporali intuitu non inquirerent quod plenissimo visu mentis inspexerant. Sed diligentia sagacis officii usq
Abbreviated transcription (Latin):
cet non recedat ab anima:
Ecce aliud. in sole calor &
splendor in uno radio sunt:
sed calor exsiccat:l splendor
illuminat: Aliud suscipit ca¬
lor: aliud splendor Et licet
calor & splendor ab inuicem
non queant separari: susci¬
pit splendor illuminationem.
non feruorẽ: Suscipit calor
feruorẽ: non illuminationẽ:
Aliud simul: aliud singula¬
re agunt: & tamen abinuicẽ¬
non separantur: Sie & filius
suscepit carnem. & non dese¬
ruit patrẽ: nec se diuisit a
patre: Suscepit inquã filius
carnẽ in ꝓprietatẽ : & tam̃
& pater & sp̃s sc̃s non defuit
maiestate: In diuinitate eqͣli¬
tas. in carne sola filui ꝓprie

Expanded text:
cet non recedat ab anima. cet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singularenon separantur. Sic et Filius suscepit carnem, et non deseruit Patrem, nec defuit a Patre. Suscepit, inquam, Filius carnem in proprietate, sed tamen et Pater et Spiritus sanctus non defuerunt majestate. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii propri
Abbreviated transcription (Latin):
dantem: ubi dixit: Audi isrł:
dñs ds̃ tuus: ds̃ unus est.
Non potest esse maior. non
potest esse minor: non potest
numerari. dicente ꝓpħa cda¬
de fortiter tenetis catholicam
ueritatẽ: Audite tamen bre.¬
uiter: quod adiuuante do¬
mino ꝓposui explandũ. Ds̃
unus est pater: ds unus est
filius. ds̃ unus est sp̃s sc̃s: nõ
tres dii: sed unus ds̃: Tres
in uocabulis: unus in deitate
hereticus: Ergo si unũ sunt:
om̃s sunt incarnati: & non
ad solum xp̃m ꝑtinet caro:
Nempe aliud est anima. ali¬
ud est racio:ͥ & tamen in ani¬
ma est ratio: & una est anima:
Sed aliud anima agit: aliud
racio: Anima uiuit: racio sa¬
pit: Et ad animã ꝑtinet uita:
ad racionẽ ꝑtinet sapientia:
Et cum unum sint: anima so¬
la sciscipit uitã: racio sola su¬
scipit sapientiam: & tamen
nec anima sine ratione. nec
racio sine anima: Sic & pat̾
& filius licet unum sint: &
unus ds̃ sit : ad xp̃m solum
ꝑtinet caro. sicut ad solam
racionẽ ꝑtinet sapientia: li¬

Expanded text:
dantem, ubi dixit, Audi, Israel; Dominus Deus tuus, Deus unus est . Non potest esse major, non potest esse minor, non potest numerari, dicente Dade fortiter tenetis catholicam veritatem; audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est Spiritus sanctus. Non tres dii, sed unus Deus. Tres in vocabulo, sed unus in Deitate haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola sscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, li