comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meos ausculta: Ecce aperuios
meũ : loquatur lingua mea iN
faucib meis. simplici corde meo
sermones mei: & sententiã meã
labia mea purã loquent᷑: Sp̃s¬
dĩ fecit me: & spiraculũ omni¬
potentis uiuificauit me: Si
potes responde mihi: & aduer¬
sũ faciẽ meã consiste: Ecce &
nie sic̃ & te fecit ds̃: & de eodẽ
luto ego quoq formatus sum:
Uerũtam miraculũ meũ ñte
t̃reat : & eloquentia mea ñ sit
tibi grauis: Dixisti ergo inau¬
rib meis: & uocẽ uerboꝵ audiui:
Mundus sũ ego absq delicto:
inmaculatꝰ. & ñ ẽ iniqͥtas ipine :¬
Quia quȩ relas in me repperit.
ideo arbitratꝰ ẽ ine inimicũ sibi
Posuit in ueruo pedes meos:
custodiuit om̃s semitas meas:
Hoc ẽ ergo: in qͦ ũ es iustificatus:
Respondebo tibi: quia maior sit¬
ds homine: Aduersũ eũ con¬
tendis: quod ñ ad om̃a uerba
responderit tibi: Semel loquet᷑
d̃s: & sccundo idipsũ ñ repecet:
Personiũ inuisione nocturna.

Expanded text:
meos ausculta ecce aperui os meos ausculta ecce aperui os meum loquatur lingua mea in faucibus meis simplici corde meo sermones mei et sententiam labia mea puram loquentur spcit me et spiraculum Omnipotentis vivificavit me si potes responde mihi et adversus faciem meam consiste ecce et me sicut et te fecit Deus et de eodem luto ego quoque formatus sum verumtamen miraculum meum non te terreat et eloquentia mea non sit tibi gravis dixisti ergo in auribus meis et vocem verborum audivi mundus sum ego absque delicto inmaculatus et non est iniquitas in me quia querellas in me repperit ideo arbitratus est me inimicum sibi posuit in nervo pedes meos custodivit omnes semitas meas hoc est ergRespondebo tibi quia Deus major est homine; adversus eum contendis, quod non ad omnia verba responderit tibi. Semel loquitur Deus, et secundo idipsum non repetit. Per somnium in visione nocturna,
Abbreviated transcription (Latin):
Oftendã uob̾ etiã ego meã sapi¬
entiã. expectaui enim sernone̾
uros: audiui prudentiã urãm.
donec disceptaremini sermonibꝰ.
& donec putabã uos aliquid dice¬
ẽ qui arguere possit lob: & res¬
pondere ex uob sermonib eius.
neforte dicatis inuenimꝰ sapien¬
tiã. Ds ꝓiecit eũ non homo
Nihil locutꝰ ẽ mihi: & ego non
scđm ur̃os sermones responde¬
bo illi Extimuert & ñ respon u¬
dert̃ ultra: abstuler̃tq a se elo¬
quia: Qm̃ igitur expectaui
& ñ sunt locitt. steterunt pec
responderunt ultra: respondebo
& ego partẽ meã. & oftendã scien¬
tiã meã: Plenussũ sermonibus.
& coartat me spiritꝰ uteri mei:
Ep uent̾ m̃s quasi mustũ absq
spiraculo: quod lagunculas po.¬
uas disrupit: Noquar & respi¬
rabo paululũ: aperiã labia mea
& respondebo: Non accipiam
ꝑsonã uiri: & dm̃ homini non
ęquabo: Nescio eñi quamdiu
subsistã & si post modicũ tollat
me factor m̃s: Audi igitur lob
eloquia mea : & om̃s sermones

Expanded text:
obis etiam ego meam sententiam. Exspectavi enim sermones vestros, audivi prudentiam vestram, donec disceptaremini sermonibus, et donec putabam vos aliquid diceossit Iob et respondere ex vobis sermonibus eius ne forte dicatis invenimus sapientiam Deus proiecit eum non homo nihil locutus est mihi et ego non secundum vestros sermones respondebo illi extimuerunt non responderunt ultra abstuleruntque a se eloquia quoniam igitur expectavi et non sunt locuti steterunt nec responderunt ultra respondebo et ego partem meam et ostendam scientiam meam plenus sum enim sermonibus et coartat me spiritus uteri mei en venter meus quasi mustum absque spiraculo quod lagunculas novas disrumpit loquar et respirabo paululum aperiam labia mea et respondebo non accipiam personam viri et Deum homini non aequabo nescio enim quamdiu subsistam et si post modicum tollat me factor meus audi igitur Iob eloquia mea et omnes sermones
Abbreviated transcription (Latin):
descendat suꝑ terrã: & hiemis
pluuus & ymbri foratudinissuȩ.
qui ip manu omniũ hominũ sig¬
nat: ut pouerint singuli opera
sua Ingredietur bestia latibulũ.
& in antro suo morabitur: Ab
interiorib egreditur tempestas:
& ab arcturo frigus Elante dõ
concrescit gelu: & rursũ latissimȩ

Expanded text:
in terram, et hyemis pluviis, et imbri fortitudinis suae. Qui in manu omnium hominum signat, ut noverint singuli opera sua. Ingredietur bestia latibulum suum, et in antro suo morabitur: ab interioribus egredietur tempestas, et ab Arcturo frigus. Flante Deo, concrescit gelu, et rursum latissime
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbis meis addere pibil aude¬
bant: & suꝑ illos stillabat eloquiũ
meũ: Expectabant me sic̃ plu¬
uiã: & õssuũ aperiebant quasi
ad ẏmbrẽ serotinũ: Si quando
ridebã ad eos ñ credebant: &lux
uultꝰ mei ñ cadebat in terrã: Si
uoluissẽ ire ad eos: sedebã primꝰ:¬

Expanded text:
dere nihil audebant, et super illos stillabat eloquium meum. Exspectabant me sicut pluviam, et os suum aperiebant quasi ad imbrem serotinum. Si quando ridebam ad eos, non credebant, et lux vultus mei non cadebat in terram. Si voluissem ire ad eos, sedebam prim
Abbreviated transcription (Latin):
adhȩrebat: Auris audiens bea¬
tificabat me: & oculus uidens tes¬
timoniũ reddeb i mihi. quod libe.¬
rasse pauperẽ uociferantẽ: & pu¬¬
pillũ cui ñ eet adiutor: Benedic¬
tio perituri suꝑ me ueniebat: &
cor uiduȩ consolatus sũ: Iustitia
indutꝰ sũ & uestiui me sicut ues

Expanded text:
ator; auris audiens beatificabat me et oculus videns testimonium reddebat mihi, quod liberassem pauperem vociferantem et pupillam, cui non esset adiutor. Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum. Iustitia indutus sum, et vestivit me sic
Abbreviated transcription (Latin):
diret Qcum uenisset circa
ecbathanan: recognouit quȩ er¬
ga picanorem & Timotheum
gesta sunt Hlatus autẽ iu ira :¬
arbitrabatur se iniuriã illorũ
qui se fugauerant. posse ip iudȩ¬
os retorquere: ldeoq iussit agi.¬
tari currum. sine intermissione
agens iter. cęlesti eum iudicio
perurgente: quod tta superbe lo¬¬
cutus est. uenturum se hieroso.¬
lẏmam: & congeriem sepulchri
iudȩorum eam facturum : eoo¬
ed qui uniuersa conspicit dñs¬
ds isrł: percussit eum insanabi¬
li & inuisibili plaga: Vt enm
finiuit hunc ipsum sermonem.
app̃hendit eum dolor dirus
uiscerum. & amara interaneorũ
tormenta & quidem satis iuste.
quippe qui multis & pouis cru¬
ciatibus aliorum torserat uisce¬
ra: Lic& ille pullo modo a sua ma¬
litia cessaret. Super hȩc autt̃

Expanded text:
diret et cum venisset circa diret et cum venisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideoque iussit agitari currum sine intermissione agens iter caelesti eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Iudaeorum eam facturum sed qui universa conspicit Dominus Israhel percussit eum insanabili et invisibili plaga ut enim finivit hunc ipsum sermonem adprehendit eum dolor dirus iscerum et amara internorum tormenta et quidem satis iuste quippe qui multis et novis cruciatibus aliorum torserat viscera licet ille nullo modo a sua malitia cessaret super haec aut
Abbreviated transcription (Latin):
derunt. ld est callis tenen.
cum in quoddã domicilium
refugiss& incenderunt : digna
ei mercede pro impietatibus
suis reddita. Facinorosissimus
autẽ nicanor. qui mille nego¬
tiantes ad uudeorum uendi¬
tionem adduxerat: humiliat᷑
Auxilio domini. abhis quos nul¬
los existimauerat: deposita ues¬
te gloriȩ. per mediterranea fu¬
giens solus uenit antiochiam.
summã infelicitatẽ de interitu
sui exercitus consecutus Et
qui promiserat romanis se tri¬
butum restituere. de captiuita¬
te hierosolymorum: praedica¬
bat punc protectorem dñm
habere uidaeos. & obipsum in¬
uulnerabiles esse : & quod seque¬
rent᷑ leges ab ipso constitutas:
Codem tempore: Antiochus in Tꝓo¬
honeste reuertebatur de ꝑside:
Intrauerat enim eam quȩ dici¬
tur persipolis: & tẽptauit spo¬
liare templa. & ciuitatẽ oppri¬
mere: Sed multitudine ad ar¬
ma concurrente: in fugã uersi
sunt: Et ita contigit: ut anti¬
ochus post fugam turpiter re¬

Expanded text:
derant id est Callistenen derant id est Callistenen cum in quodam domicilio refugisset incenderunt digna ei mercede pro impietatibus suis reddita facinorosissimus autem Nicanor qui mille negotiantes ad Iudaeorum venditionem adduxerat humiliatus auxilio Domini ab his quos nullos existimaverat deposita veste gloriae per mediterranea fugiens solus venit Antiochiam summam infelicitatem de interitu sui exercitus consecutus et qui promiserat Romanis se tributum restituere de captivitate Hierosolymorum praedicabat nunc protectorem Deum habere Iudaeos et ob ipsum invulnerabiles esse eo quod sequerentur leges ab ipso constitutas eodem tempore Antiochus inhoneste revertebatur de Perside intraverat enim ea quae dicitur Persipolis et temptavit expoliare templa et civitatem opprimere sed multitudine ad arma concurrente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter re
Abbreviated transcription (Latin):
& spolia con gregantes: sabbã¬
tũ agebant. benedicentes dnm
qui liberauit eos in isto die: mi¬
sericordiȩ initiũ stillans in eos:
Post sabbatũ uero: debilibus &̾
orphanis & uiduis diuisert̃ spo¬
lia. & residua ipsi cũ suis habuere:
Us ita gestis. & communiter ab
omnibus facta obsecratione:
misericordem dñm postulabatT.
ut infinẽ seruis suis reconcilia¬
retur. Et ex his qui cũ simotheo
& bacchide erant contra se con¬
tendentes : suꝑ uiginti milia in¬
ter fecerunt. & munitiones excel¬
sas obtinuerunt. & plures prȩ¬
das diuiserunt. equam ꝑ or¬
tionem debilibus pupillis & ui¬
duis. sed & senioribus facienteᷤ.
Et cũ arma eorũ collegissent.
diligenter omnia cõposuerun
in locis oportunis. Residua ue¬
ro spolia: Hierosolymam detu¬
lerunt. & philarcen quicũ
Timotheo erat interfeceruns.
uirum scelestum qui in multis
uid eos afflixerat. Et cum ept¬
nichia agerent in hiero solimis:
eos qui sacras lanuas incen¬

Expanded text:
et spolia congregantes sabbaet spolia congregantes sabbatum agebant benedicentes Dominum qui liberavit eos in isto die misericordiae initium stillans in eos post sabbatum vero debilibus et orfanis et viduis diviserunt spolia et residua ipsi cum suis habuere s ita gestis et communiter ab omnibus facta obsecratione misericordem Dominum postulabant ut in finem servis suis reconciliaretur et ex his qui cum Timotheo et Bacchide erant contra se contendentes super viginti milia interfecerunt et munitiones excelsas obtinuerunt et plures praedas diviserunt aequam portionem debilibus pupillis et viduis sed et senioribus facientes et cum arma eorum collegissent diligenter omnia conposuerunt in locis oportunis residua vero spolia Hierosolymam detulerunt et phylarchen qui cum Timotheo erat interfecerunt virum scelestum qui in multis Iudaeos adflixerat et cum epicinia agerent in Hierosolymis eos qui sacras ianuas incen
Abbreviated transcription (Latin):
iti babyloriia
ut omnes ubi adrem uentum est
macedonibus sociis hesitantibus
ipsi sex milia soli peremerunt
centum uiginti milia. auxilio
illis dato decȩlo: & beneficia ꝓ
his plurima consecuti sunt. Hiꝰ
uerbis constantes effecti sunt.¬
& pro legibus & patria mori pa¬
rati. Constituit itaq fr̃s suos
duces utriq ordini. Symonẽ &
Iosephum & lonathati. subiectiᷤ
unicuiq millenis & quingente¬
nis Ad hoc etiã ab Erra lecto
scõ libro. & dato signo: adiutorio
dĩ in prima acie ip̃se dux cõmisit
cũ nicanore. Et facto sibi ad¬
iuitore omnipotente : interfece¬
runt super nouem milia homi¬
num. Maiorem aut̃ partem
exercitus nicanoris: uulnerib
debilem factam. fugere cõpule¬
rt̃. Pecuniis uero eorũ qui adẽp¬
tionem ipsorũ uenerant subla¬
tis: ipsos usq quaq ꝑsecuti sunt.
sed reuersi sunt hora conclusi.
Nam erat ante sabbatũ Quã
ob causam. non ꝑseueraueruiT
insequentes. Arma autͣ ipsors

Expanded text:
in Babylonia in Babylonia ut omnes ubi ad rem ventum est Macedonibus sociis haesitantibus ipsi sex milia soli peremerunt centum viginti milia propter auxilium illis datum e caelo et beneficia pro his plurima consecuti sunt his verbis constantes effecti sunt et pro legibus et patria mori parati constituit itaque fratres suos duces utrique ordini Simonem et Iosepphum et Ionathan subiectis unicuique millenis et quingentenis ad hoc etiam ab Ezra lecto illis sancto libro et dato signo adiutorio Dei in prima acie ipse dux commisit cum Nicanore et facto sibi adiutore Omnipotente interfecerunt super novem milia hominum maiorem autem partem exercitus Nicanoris vulneribus debilem factam fugere conpulerunt pecuniis vero eorum qui ad emptionem ipsorum venerant sublatis ipsos usquequaque persecuti sunt sed reverterunt hora conclusi nam erat ante sabbatum quam ob causam non perseveraverunt insequentes arma autem ipsorum
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ut eriper& eo ᷤ ab ĩpio nicanore:
qͥ eos priusꝗͣ in cõminꝰ uenirie uendidat.¬
& si non propter eos: sed propter
testamentum quod erit ad patres
eorum. & propter inuocationẽ scĩ
& magnifici nominis eius suꝑ ipsos.
onuocatis autẽ machabeus septẽ
milibus qui cum ipso erant: roga¬
bat Ne hostibus reconciliarentur
neq metuerent inique uenien¬
tium aduersum se hostium mul¬
titudinem: sed fortiter conten¬
derent. ante oculos. habentes
contumeliam quȩ ui loco scõ
abhis in iuste ess&e inlata. ltẽq
et ludibrio habite ciuitatis in¬
iuriam: adhuc etiã ueterum in¬
stituta conuulsa. ꝑIã illi qui¬
dem armis confidunt ait simul
& audacia: nos aut̃ in omnipo¬
tente dño qui potest & uenien¬
tes aduersus nos. & uniuersum
mundum uno nutu delere con¬
fidimus. Ammonuit autẽ eos
& de auxiliis dei que facta suN
erga parentes: & subsẽnacherib
centum octoginta quinq milia
ut perierint. & de prȩlio quod eiꝰ
aduersus galathas fuit

Expanded text:
tur ut eriperet eos ab impio Nicanore qui eos priusquam in comminus veniret vendiderat si non propter eos propter testamentum quod erat ad patres eorum et propter invocationem sancti et magnifici nominis eius super ipsos convocatis autem Macchabeus septem milibus qui cum ipso erant rogabat ne hostibus reconciliarentur neque metuerent inique venientium adversum se hostium multitudinem sed fortiter contenderent ante oculos habentes contumeliam quae in locum sanctum ab his iniuste esset inlata itemque et ludibria habitae civitatis iniuriam adhuc etiam veterum instituta convulsa nam illi quidem armis confidunt ait simul et audacia nos autem in omnipotente Domino qui potest venientes adversus nos et universum mundum uno nutu delere confidimus admonuit autem eos et de auxiliis Dei quae facta sunt erga parentes et sub Sennacherim centum octoginta quinque milia ut perierunt et de proelio quod eis adversus Galatas fuit
Abbreviated transcription (Latin):
Estimauit ergo cã heli temulen¬
tã dix̃q ei Usq quo ebria eris
Digere paulisꝑuinũ quomãdes:
Respondens anna. nequaquam
inquit domine mi: Nam mulier
infelix nimis ego sum. uinũq &
om̃e quod inebriare potest nos:
bibi: sed effudi animã meã in con¬
spectu dñi Ne reputes ancillã
tuã quasi unã de filiab belial:
qͥa ex multitudine doloris & ine¬
roris mei locuta sũ usq in p̾sens:
Tunc heli ait ei Uade in pace. &
rogasti eũ. Et illa dixit: Vtinã
inueniat ancilla tua gratiam in
oculis tiuis Et abut mulier in
uiã suã: & comẽdit. uultusq illius
ñ sunt amplius in diuersa mutati:

Expanded text:
r eam Heli temulentam, dixitque ei: Usquequo ebria eris: digere paulisper vinum quo mades. Respondens Anna, Nequaquam, inquit, domine mi, nam mulier infelix nimis ego sum, vinumque et omne quod inebriare potest, non bibi; sed effudi animam meam in conspectu Domini. Ne reputes ancillam tuam quasi unam de filiabus Belial: quia ex multitudine doloris et moeroris mei, locuta sum usque in praesens. Tunc Heli ait ei: Vade in pace, etrogasti eum. Et illa dixit: Utinam inveniat ancilla tua gratiam in oculis tuis! Et abiit mulier in viam suam, et comedit, vultusque illius non sunt amplius in divers
Abbreviated transcription (Latin):
heli. & ait anna: Obsecro mi do¬
mine. uiuit anima tua domine.
Ego sũ illa mulier quȩ steti corã
te hic: orans dñm propuero isto:
Oraui: & dedit michi dñs petta¬
onẽ mcã quam postulaui eum.
ldcirco & ego cõmodaui cũ dño:¬

Expanded text:
lg. add. Anna: Obsecro, mi domine, vivit anima tua, domine: ego sum illa mulier quae steti coram te hic orans Dominum. Pro puero isto oravi, et dedit mihi Dominus petitionem meam quam postulavi eum. Idcirco et ego commodavi eum D
Abbreviated transcription (Latin):
uscitans de puluere egenũ: &
destercore eleuat pauperẽ : co
ssedeat cum principibus: &
solu in gloriae teneat: cococo
Pedes scõꝵ suoꝵ seruabit. & impu
in tenebris conticescent: qͥa ñ un
fortitudine sua roborabitur uir:

Expanded text:
uscitat de pulvere egenum, et de stercore elevat pauperem: Ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat. Domini Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris conticescent: quia non in fortitudine roborabitur
Abbreviated transcription (Latin):
partes: Aunȩ aut̃ dedit partem
unã tristis: quia annã diligebat:
Dñs aut̃ concluserat uuluã eius:
Affligebat quoq eã ȩmula eius.
& uehement᷑ angebat. in tantũ
ut ex ꝓbraret quod conclisissit
dñs uuluã eius : Dicq faciebat
ꝑsingulos annos: cũ redeunte tẽ¬
pore ascenderent tẽplũ dñi & sic
puocabat cã: Porro illa flebat.
& non capiebat cibum:
ixit ergo ei helchana uir suus:
Anna cur fles: & quare non
comedis: Et quã obrẽ affligit᷑
cortuũ: Nũquid ñ ego melior
sũ tibi quã decẽ filii: Surrexit
aut̃ Anna postquã comederat in

Expanded text:
dit partem unam tristis quia Annam diligebat Dominus autem concluserat vulvam eius adfligebat quoque eam aemula eius et vehementer angebat in tantum ut exprobraret quod conclusisset Dominus vulvam eius sicque faciebat per singulos annos cum redeunte tempore ascenderent provocabat eam. Porro illa flebat et non capiebat cibum. Dixit ergo ei Helcana vir suus. Anna cur fles: et quare non comedis: et quamobrem affligitur cor tuum? Numquid non ego melior sum tibi: quam decem filii? Surrexit autem Anna po
Abbreviated transcription (Latin):
UNUS
DERA¬
DE MONIE FPΗRAIM: ET NOM̃NIS
Helchanã filius hieroboã: filu
Eliu. filii ihau. filii Suph. effra¬
teus: & habuit duas uxores:
Nomen uni Arna: & pomen
secunde fennena: Eueruntq
fennenȩ filii: annȩ autẽ non
erant liberi Et ascendebat
Iuir ille de ciuitate sua statu

Expanded text:
unus de Rade monte Effraym: et nomen ejus Helcana filius Hieroboam filii Heliu filii Thau: filii Suph Eufratheus: et habuit duas uxores. Nomen uni Anna: et nomen secunde Fenenna. Fueruntque Fenenne filii: Anne autem non erant liberi. Et ascendebat vir ille de civitate s
Abbreviated transcription (Latin):
Subice humerũ tuũ & porta illã.
& ne acidẽris uinculis cius: In om̃i
animo tuo accede ad illã: & in om̃
uirtute tua serua uias eiꝰ & inues¬
liga illã & manifestabitur tibi: &
continens factus ne derelinquas eã:
In nouissimis enĩ inuenies requiẽ
in ea : & conuertetur tibi in oblecꝰ¬
tationẽ. & er̃t tibi cõpedes eius in¬
ꝓtectione foraitudinis & bases uir¬
tutis. & torques illius ipstola głȩ:¬

Expanded text:
 tuum et porta illam et ne acedieris uinculis eius. in omni animo tuo accede ad illam et in omni uirtute tua serua uias eius. inuestiga illam et manifestabitur tibi, et continens factus ne dereliqueris eam: in nouissimis enim inuenies requiem in ea, et conuertetur tibi in oblectationem. et erunt tibi conpedes in protectionem fortitudinis et bases uirtutis et torques illius in stolam g
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓxino sui autẽ: sit manus tua
suꝑostuũ. He capiaris iꝑuerbo
indisciplinato & confundaris: ho¬
nor & gła in sermone sensat lin¬
gua inprudentis subuersio ẽ ipsi¬
us: Non appelleris susurr o: &
lingua tua capiaris & confundaris:
Suꝑ furẽ enĩ ẽ confusio & pemi.¬
tentia & denotatio pessima super
bilinguẽ : Susurratori aut̃ oduũ
& inimicitia & contumelia: Ius¬
tifica pusillũ: & magnũ similiter.
oli fieri ꝓ amico inimicꝰ ꝓximo
Improperiũ enĩ & contumeliam
malus hereditabit: & om̃is pecca¬
tor inuidus & bilinguis: Nonte
extollas iꝑ cogitatione animȩ tuȩ
uelut taurꝰ. pe forte elidatur
uirtꝰ tua ꝑftultitiã. & folia tua¬

Expanded text:
nus tua super os tuum ne capiaris in verbo indisciplinato et confundaris honor et gloria in sermone sensati lingua inprudentis subversio ipsius non appelleris susurrio et lingua tua capiaris et confundaris super furem enim est confusio et paenitentia et denotatio pessima super bilinguem susurratori autem odium et inimicitia et contumelia iustifica pusillo et magno similiter noliimproperium enim et contumeliam malus haereditabit, et omnis peccator invidus et bilinguis. Non te extollas in cogitatione animae tuae, velut taurus; ne forte elidatur virtus tua per stultitiam. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
extimescas faciẽ potentis. & ꝑonas
scandalũ iꝑ agilitate tua: Nopi
pecces i mułtitudine ciuitatis:
nec te inmittas in popłm. neq al¬
liges duplicia peccata. Nec enĩ ip
unio eris inmunis: Noli e̾e pusilla¬
nimis ip anima tua: exorare & fa¬
cere clemosinã ñ despicies : Ne
dicas ip multitudine inunerum
meoꝵ respiciet ds̃. & offerentem
me dõ altissimo suscipiet munera
mea: Non irrideas hominem ip
amaritudine animȩ : ẽ enĩ qͥ hu¬
miliat & ex altat circũ spector ds:¬
Uoli amare mendaciũ aduersus
fratrẽ tuũ: neq in amicũ similit᷑
facias: Noli uelle mentiri omne
mendaciũ: assiduitas enĩ illius n¬
c̃bona:. Noli uerbosus e̾e̾ ipmul¬

Expanded text:
extimescas faciem potentis et ponas extimescas faciem potentis et ponas scandalum in agilitate tua non pecces in multitudinem civitatis nec te inmittas in populum neque alliges duplicia peccata nec enim in uno eris inmunis noli esse pusillanimis in anima tua exorare et facere elemosynam non despicias ne dicas in multitudine munerum meorum respiciet Deus et offerentem me Deo altissimo suscipiet munera mea non inrideas hominem in amaritudine animae est enim qui humiliat et exaltat circumspector are mendacium adversus fratrem tuum neque amicfacias. noli uelle mentiri omne mendacium: adsiduitas enim illius non bona. noli uerbosus esse in mul
Abbreviated transcription (Latin):
deris mihi. disces cã & si accõmo¬
daueris animũ tuũ. sapieus cris:
S inclinaueris aurẽ tuã. excipi¬
es doctrinã. & si dilexeris audire.
sapiens cris: In multitudine pres¬
biteroꝵ prudentiũ sta: & sapien
tiȩ illar ex core coniungere ut
omnẽ parrationẽ di possusꝰ audire:
& ꝓuerbia laudis ñ effugiant ate:
Et si uideris sensatũ euigila ad ũ¬
lũ: E gradus ostioꝵ illius exterat
peftuus: Cogitatũ habe in pre¬
ceptis dĩ: & ipꝰ mauclatis illiris ma¬
xime assiduus esto & iyse dabit
cor: & cͥcupiscentia sopientiȩ clabit¬
Noli facere mala: & ñ te ad p̾hen¬
dent. Hiscede ab iniquo: & defi
cient mala abste: Non semines
mala iꝑsulcis iniustitiȩ: & ñ metes
ea in septuplũ: Noli quȩrere ab
homine ducatum: neq a rege ca¬
thedram honoris: can¬
on te iustifices ante dñm: qm̃ ag
nitor cordis ipse ẽ. & penes regem
uoli uelle uideri sapiens: Noli quȩ¬
rere fieri udex: isi si ualeas uir¬
tute inrũpere iniquitates. neforte

Expanded text:
deris mihi, disces: et si adcommodaueris animam tuam, sapiens eris. et si inclinaueris aurem tuam, excipies doctrinam: et si dilexeris audire, sapiens eris. in multitudine presbyterorum prudtiae illorum ex corde conjungere, ut omnem narrationem Dei possis audire, et proverbia laudis ne effugiant te. Et si videris sensatum, evigila ad illum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. Cogitatum habe in praeceptis Dei, et in mandatis illius maxime assiduus esto; et ipse dabit cor tibi, et concupiscentia sapientiae dabitNoli facere mala, et non te apprehendentcient mala abs te. Non semines mala in sulcis justitiae, et non metes ea in septuplum. Noli quaerere ab homine ducatum, neque a rege cathedram honoris. Non te justifices ante Deum, quoniam agnitor cordis ipse est: et penes regem noli velle videri sapiens. Noli quaerere fieri judex, nisi valeas virtute inrumpere iniquitates: ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
oli attendere ad possessiones ini-¬
quas & ne dixeris. ẽ niib sufficiens
uita Nihiil enĩ ꝓderit intẽpo¬
re uindictȩ & obductionis. Non
sequaris concupiscentiã cordis tui:
&ue dixcris q omoao potui aut
quis mẽ subiciet ꝓpt̃ facta mea:
Ds cñi uindicans uindicabit :
Ne dixeris peccaui. & quid acci¬
dit mihi triste: Attissimꝰ enĩ ẽ
patiens redditor De ꝓpitiato
peccato noli c̾ę sine metu. Neq
adicias peccatũ suꝑ peccatum: &
dicas miseratio di magna est:
multituidinis peccatoꝵ meorũ¬

Expanded text:
oli adtendere ad possessiones iniquas et ne dixeris: est mihi sufficiens uita. nihil enim proderit in tempore uindictae et obductionis. non sequaris concupiscentiam cordis et ne dixeris: quomodo potui? aut quis me subiciet propter facta mea? deus enim uindicans uindicNe dixeris: Peccavi, et quid accidit mihi triste? Altissimus enim est patiens redditor. De propiciato peccato noli esse sine metu, neque adjicias peccatum super peccatum. Et ne dicas: Misericordia Dei magna est, multitu
Abbreviated transcription (Latin):
nã: & usq ad canos inuenies sapi¬
entiã Quasi is qͥ arat & seminat
accede ad illã: & suftine bonos
fructus illius In opere eñĩ ipsiuꝰ
exiguũ laborabis & cito edes de
generationib illus: Suã aspera
est uimiũ sapientia indoctis ho¬
miuibus: & ñ ꝑmanebec i illa
excors Quasi lapiõis uirtꝰ ꝓba¬
tio erit i illis: & ñ demorabunt᷑

Expanded text:
ad canos inuenies sapientiam. quasi is qui arat et seminat, accede ad illam et sustine bonos fructus illius. in opere enim ipsius exiguo laborabis et cito edes de generationibus illius. quam aspera est nimium sapientia indoctis hominibus et non permanet in illa excors. quasi lapidis uirtus probatio erit in illis et non demorabuntur
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis ꝓtectio fortis. Qui aut̃ ui¬
uenit illũ. inuenit thesaurum:
Amico fideli pulla ẽ cõparatio:
& ñ ẽ digna ponderatio auri &
argenti contra bonitatem fidei
illius: Amicꝰ fidelis medicam̃tũ
uitȩ & immortalitatis. & qͥ mecu¬
unt dñm inuenient illũ. Oui
timet dñm ȩque habebit am̃ici

Expanded text:
fidelis, protectio fortis: qui autem invenit illum, invenit thesaurum. Amico fideli nulla est comparatio, et non est digna ponderatio auri et argenti contra bonitatem fidei illius. Amicus fidelis medicamentum vitae et immortalitatis; et qui metuunt Dominum, inveniunt illum. Qui timet Dom
Abbreviated transcription (Latin):
illii: Et iter adducet directum
dabit absconsa sua illi: & thesau¬
rizat suꝑ illũ scientiã & intellecꝰ¬
lũ iuftitiȩ : Si autem oberraue¬
rit derelinquet eum: & tradet
cũ in manus inimici sui:¬

Expanded text:
illum, et iter adducet directum dabit absconsa sua illi, et thesaurizat super illum scientiam et intelleclabitur. « Si autem oberraverit, derelinquet illum, et tradet eum in manus inimici sui
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ: & ẽ confusio adducens
głam & grãm Ne accipias faci¬
em aduersus faciẽ tuã: uec ad¬
uersus animã tuã mendacium:
Non reuerearis ꝓxiiũ tuũ in
cͤasu suo: nec retineas uerbum in
tẽpore salutis. ñ abscondas sapi¬
ciitiã tuã in decore eiꝰ Ip lingua
enĩ agnoscitur sapientia: & sensꝰ.
& scientia & doctrina in uerbo
sensati. & firmam̃tũ in operibus
iustitiȩ : Non contradicas uerbo¬
ueritatis ullo modo: & de m̃dacio
ineruditionis tuȩ confundere:
Non confundaris confiteri pec¬
cata tua : & pe subicias te homini
ꝓ peccato : Słoli resistere contra
faciẽ potentis : Nec coneris contra
ictũ fluuii Pro iustitia agonira¬
re ꝓ anima tua: & usq ad mortẽ
certa ꝓ iustitia. & ds expugna¬¬
bit ꝓte inimicos tuos: Noli ci¬
tatus ee ip lingua tua: & inutilis
& remissus in operib tuis Moli
eẽ sic̃ leo in domu tua. euertens
domesticos tuos: & opprimens
subiectos tibi on sit porrecta
manꝰ tua ad accipiendum: & ad

Expanded text:
fusio adducens gloriam et gratiam. non accipias faciem aduersus faciem tuam, nec aduersus animam tuam mendacium. non reuerearis proximum tuum in casu suo, nec retineas uerbum in tempore salutis. non abscondas sapientiam tuam in decore eius. in lingua enim agnoscitur sapientia et sensus et scientia et doctrina in uerbis ueritatis et firmamentum in operibus iustitiae. non contradicas ueritati ullo modo et de mendacio ineruditionis tuae confundere. non confundaris confiteri peccata tua et ne subicias te homini pro peccato. noli resistere contra faciem potentis, nec coneris contra ictum fluuii. in iustitia agonizare pro anima tua et usque ad mortem certa pro iustitia, et deus inpugnabit pro te inimicos tuos noli citatus esse in lingua tua et inutilis et remissus in operibus tuis noli esse sicut leo in domo tua evertens domesticos tuos et opprimens subiectos tibi non sit porrecta manus tua ad accipiendum et ad
Abbreviated transcription (Latin):
ris iacredibilis tiori dñi: & ue
accesseris ad illũ duplici corde:
Se fueris hypocrita in c̃spectu
hominũ: & ñ scandalizeris labus
tuis : Attende in illis ne forte ca¬
norationẽ. & reuelet ds absconsa
tua: & in medio sẏnagogę elidit
te. qm̃ accessisti maligne ad dñm:
& cortuũ plenũ ẽ doło & fallacia:¬

Expanded text:
sis incredibilis timori domini et ne accesseris ad illum duplici corde. ne fueris hypocrita in conspectu hominum et non scandalizeris labiis tuis. adtende in illis, ne forte canorationem, et revelet Deus absconsa tua, in medio synagogae elidat te: quoniam accessisti maligne ad Deum, et cor tuum plenum est dolo et fallacia
Abbreviated transcription (Latin):
in uia iustitię: Q qͥ illã diligit
diligit uitã. & qui uigilauerint
ad illã. cõplectentur placorẽ eiꝰ:
Qui tenuerint illã uitã heredi¬
tabunt: & qͦ introibit benedicet
ds: Qui seruiunt ei obsequentes
erunt sc̃o: & eos qͥ diligunt illã
diligit ds̃ Qui audit illã iudicat
gentes: & qͥ intuetur illã ꝑmane

Expanded text:
in uia iustitiae. et qui illam diligit, diligit uitam: et qui uigilauerint ad illam, conplectebuntur placorem eius. qui tenuerint illam, uitam hereditabunt, et quo introiuit bene dicit deus. qui seruiunt ei, obsequentes erunt sancto: et eos qui diligunt illam diligit deus. qui audit illam, iudicat gentes: et qui int
Abbreviated transcription (Latin):
iustitia & timore. & p̾para anin an
tuã ad tẽptationẽ. Deprime cor
tuũ & suftine: inclina aurẽ tuã &
excipe uerba intellectus & ne festi¬
nes ui tẽpore obductionis: Suftre
sustentationes đi coniungere dõ
& suftine ut crescat in nouissimo
uita tua: Om̃e qͦđ tibi. pplicitũ
fuerit accipe: & in dolore sustine

Expanded text:
a et timore, et praepara animam tuam ad temptationem. deprime cor tuum et sustine: declina aurem tuam et excipe uerba intellectus, et ne festines in tempus obductionis. sustine sustentationem domini: coniungere domino et sustine, ut crescat in nouissimo uita tua. omne quod tibi adplicitum fuerit accipe et in dolore s
Abbreviated transcription (Latin):
dita sunt uidere oculis tuis
suꝑuacuis reb noli scrutari mul¬
tiplicit᷑.: & in plurib operib eiꝰ r̃
eris curiosus. plurima enim super
seusũ hominũ oftensa sunt tibi:
¶Pultos enĩ supplantauit suspi¬
cio illoꝵ: & in uanttate decinuit
sensus uloꝵ: Cor durum male
habebit ip̃ nouissimo: & qͥ amat
periculũ i illo peribit Cor u¬
grediens duas uias non habebitt
requiẽ. & prauicordius in illis
scandalit abttur: Cor nequam
enim peccati eradicabntur in illis
& ñ intelligetur: Cor sapientis
intelligitur ip sapientia : & auris
bona audiet cũ om̃i concupiscen¬
tia sapientiã: Sapiens cor & in

Expanded text:
lis tuis in supervacuis rebus noli scrutari multipliciter et in pluribus operibus eius non eris curiosus plurima enim super sensum hominis ostensa sunt tibi multos enim inplanavit suspicio illorum et in vanitate detinuit sensus illorum cor durum male habebit in novissimo et qui amat periculum in illo peribit cor ingrediens duas vias non habebit successus et pravicordius in illis scandalizabitur cor nequam enim peccati eradicabitur in illis et non intellegetur cor sapiens intellegitur in sapientia et auris bona audiet cum omni concupiscentia sapientiam sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ili elemosynã pauperis ne defrau¬
des. & oculos tuos ne transu itas
a paupere: Animã esurientem
ue despexeris : & ñ exasperesuui¬
perẽ in inopia sua: Cor in opis
ue afflixeris: & ñ ꝓtrahas datum
angustianti Rogationẽ contii¬
bulati pe abicias: & non auertas
faciẽ tuã ab egeno: Abi nope pe
auertas oculos ꝓpt̾ iri. & ñ rdin¬

Expanded text:
ili, eleemosynam pauperis ne defraudes, et oculos tuos ne transvertas a paupere. Animam esurientem ne despexeris, et non exasperes pauperem in inopia sua. Cor inopis ne afflixeris, et non protrahas datum angustianti: rogationem contribulati ne abjicias: et non avertas faciam tuam ab egeno: ab inope ne avertas oculos t
Abbreviated transcription (Latin):
& si defecerit sensii ueniam da:
& ue sꝑuas eũ iatua uirtite :¬
Uleuiosina em̃ patris ñerit i
obliuione nã ꝓ peccato mattis
restituet᷑ tibibõnũ & iuiustira.
ȩdificabitur tibi: & in die tribu¬
lationis cõmemorabitur tui. Sic̃
ip sereno glacies. soluentur tua
peccata Quã malȩ famȩ est
qui relinquit patrẽ. & ẽ mn aledicꝰ¬
tus ado: qui exasperat matrẽ:
ili in mansuetudine opera tua ꝑ¬
fice: & suꝑ hominũ głam dilige̾ris:
Quanto magnus es humilia te

Expanded text:
rit sensu veniam da et ne spernas eum in tua virtute elemosyna enim patris non erit in oblivione nam pro peccato matris restituetur tibi bonum et iniustitia aedificabitur tibi in die tribulationis commemorabitur tui sicut in sereno glacies solventur tua peccata quam malae famae est qui relinquit patrem et est maledictus a Deo qui exasperat matrem fili in mansuetudine opera tua perfice et super hominum gloriam diligeris quanto magnus es humilia t
Abbreviated transcription (Latin):
ex aueietur: Qui honorat prtrẽ
suũ. uita uiuet longiore. & qui
obȩdit patri. refrigerabit inatri:
Qui tim& dñm honorat paren¬
tes: & quasi dominis seruiet his
qui se generauerunt in opere
& sermone: & omni patientia:
Honora patrẽ tuũ: ut suꝑueni¬
at tibi benedictio adõ. & bene
Senedictio patris firmat domus
eradicat fundam̃to: Ne glorie¬
ris in contumelia patris tui : ñ ẽ
enĩ tibi gła sed confusio: Gloria
eñ hominis ex honore patris sui:
& dedecus filii pat̾ sine honore:
Hili suscipe senectã patris tui:

Expanded text:
in filiis qui honorat patrem suum vita vivet longiore et qui obaudit patrem refrigerabit matri qui timet Deum honorat parentes et quasi dominis serviet in his qui se generaverunt in opere et sermone et omni patientia honora patrem tuum ut superveniat tibi ben"Benedictio patris firmat domus eradicat fundamenta. Ne glorieris in contumelia patris tui: non est enim tibi gloria: sed confusio: gloria enim hominis ex honore patris: et dedecus filiis pater sine honore. Fili suscipe senectam patris tu
Abbreviated transcription (Latin):
perũ affabilẽ te facito. & presbi¬
tero humilia animã tuã & mag¬
nato hninilia caput tiuuĩ Pecdĩ
pauperi sine tristicia aurẽ tuam
& redde debitũ tiuũ & responde
pacifica ur m ansuetudine: Libera
eũ qͥ iniuriã patitur de manu su
ꝑbi: &ñ acide feras in anima tua:¬
In uidicando esto pupillis misericors xii¬
ut pat᷑: & ꝓ uiro matri illoꝵ & eris¬
tu uelut filius altissimi obȩdieis:
& miserebit᷑ tui magis quã mater:

Expanded text:
um affabilem te facito, et presbytero humilia animam tuam, et magnato humilia caput tuum. Declina pauperi sine tristitia aurem tuam, et redde debitum tuum, et responde illi pacifica in mansuetudine. Libera eum qui injuriam patitur, de manu sun aegre feras in anima tua. esto pupillis misericors ut pater, et pro uiro matri illorum: et eris uelut filius altissimi obaudiens, et miserebitur tui magis quam mater.
Abbreviated transcription (Latin):
& reqͥreris: Reqͥretur enĩ sessio
tua usq perendie: Descendes
ergo festinꝰ: & uenies in locũ ubi
celandus es in die qua operari
licet: & sedebis iuxta lapidem
cui nom̃ ẽ ez el. & ego tres sagit¬
tas mittã iuxta eũ & iaciã qua.¬
si exercens me ad signũ Mittã
qͦͥq & puerũ dicens ei Uade &
affer mͥ sagittas: Si dixero pue¬
ro ecce sagittȩ uitra te st̃.tolle eas:
Tu ueni ad me. qͥa pax tibi ẽ: &
nihil ẽ mali uiuit dñs: Si autẽ¬

Expanded text:
et requireris requiretur enim sessio et requireris requiretur enim sessio tua usque perendie descendes ergo festinus et venies in locum ubi celandus es in die qua operari licet et sedebis iuxta lapidem cui est nomen Ezel et ego tres sagittas mittam iuxta eum et iaciam quasi exercens me ad signum mittam quoque et puerum dicens ei vade et adfer mihi sagittas si dixero puero ecce sagittae intra te sunt tolle eas tu veni ad me quia pax tibi est et nihil est mali vivit D
Abbreviated transcription (Latin):
Responditq Dauid ad lonathan:
Quis renuntiabit mͥchi. siqͥd forte
responderit tibi pat̾ tuus dure:
Et ait lonathan ad dauid: Ueni.
egredianiur in agrũ: Cũq exis¬
sent ambo in agrũ: ait Ionachan
ad Sauid. Dñe ds isrł si inuesti¬
gauero sentem tiã patris mei cras¬
tino uel per endie. & aliqͥdbomi
fuerit suꝑ dauid: & ñ statĩnuse¬
ro ad te & notũ tibi fecero: hec
faciat cl̃s lonathan & hȩc augeat.
Si aut̃ ꝑseuerauerit patris mei
malitia aduersũ te: reuelabo au¬
rẽ tuã. & dimittã te ut uadas in
pace: & sit dñs tecũ. sic̃ fuit cũ
patre meo Et si uixero facies
A domu mea usq in sẽpiternũ:
quando eradicauerit dñs inini¬
cos Dauid. unũquemq de terra:
domu Dauid: & requisiuit dñs de
manu inimicoꝵ Dauid Et addi¬
dit lonainan deierare Dauid: eo
qͥa diligeret eũ: Sic̃ animã enĩ
suã ita diligebat eũ Dix̃q ad
cũ lonatha. Cras kalendȩ st̃:

Expanded text:
responditque David ad Ionathan responditque David ad Ionathan quis nuntiabit mihi si quid forte responderit tibi pater tuus dure et ait Ionathan ad David veni egrediamur in agrum cumque exissent ambo in agrum ait Ionathan ad David Domine Deus Israhel si investigavero sententiam patris mei crastino vel perendie et aliquid boni fuerit super David et non statim misero ad te et notum tibi fecero haec faciat Dominus Ionathan et haec augeat si autem perseveraverit patris mei malitia adversum te revelabo aurem tuam et dimittam te ut vadas in pace et sit Dominus tecum sicut fuipatre meo. Et si vixero, faciesa domo mea usque in sempiternum, quando eradicaverit Dominus inimicos David, unumquemque de terra. domo David et requisivit Dominus de manu inimicorum David et addidit Ionathan deierare David eo quod diligeret illum sicut animam enim suam ita diligebat eum dixitque ad eum Ionathan cras kalendae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ia uuo tantũ ut ita dicã gradu
sgo morsq diuidimur: & ait
lonathin ad Dauid Quodcũq
dixerit mnͥ anima tua: faciã tibi¬
Dix̃ aut̃ Dauid ad lonathar.
Ecce kealendȩ st̃ crastino. & cgo
ex more sedere soleo iuxta regẽ
ad uescendũ Dimitte ergo me
ut abscondar in agro: usq ad ues¬
perã diei tertię: Si requisierit
me pat̾ tuus : respondebis ei
Rogauit me Bauid: ut iret cele¬
rit᷑ in bechleẽ ciuitatẽ suã quia
uictimȩ sollemnes ibi st̃ uniuer¬
sis c̃tribulib eiꝰ : Si dixerit be¬
ne: paxerit seruo tuo: Sin aut᷑
fuerit iratꝰ: scito qͥa cõpleta est
malitia eiꝰ : Fac ergo mi scđiam
in seruũ tuũ: quia fę̧dus dñi me
famulũ tuũ tecũ inire fecisti:
Si aut̃ ẽ in me aliqua iniqͥtas:
tu mẽ int̾fice . & ad patrẽ tuũ
ne introducas me Et ait lo¬
nathan: Absit hoc ate :eq
nĩ fieri potest: ut si certo cog¬
nouero cõpletã ee̾ patris meiꝰ
malitiã c̃tra te: ñ ad nuntiẽ tibi:

Expanded text:
uno tantum ut ita dicam gradu ego morsque dividimur et ait Ionathan ad David quodcumque dixerit mihi anima tua faciam tibidixit autem David ad Ionathan ecce kalendae sunt crastino et ego ex more sedere soleo iuxta regem ad vescendum dimitte ergo me ut abscondar in agro usque ad vesperam diei tertiae si requisierit me pater tuus respondebis ei rogavit me David ut iret celeriter in Bethleem civitatem suam quia victimae sollemnes ibi sunt universis contribulibus eius si dixerit bene pax erit servo tuo si autem fuerit iratus scito quia conpleta est malitia eius fac ergo misericordiam in servum tuum quia foedus Domini me famulum tuum tecum inire fecisti si autem est in me aliqua iniquitas tu me interfice et ad patrem tuum ne introducas me et ait Ionathan absit hoc a te neque enim fieri potest ut si certo cognovero conpletam patris mei esse malitiam contra te non adnuntiem tibi
Abbreviated transcription (Latin):
lo aut̃ cũ digessisset uinũ pabał:
indicauit ei uxor sua uerba hȩc.
& emortuũ ẽ cor eiꝰ intrinsecus:
& factus ẽ quasi lapis: Cũq ꝑ¬
transissent decẽ dies: ꝑcussit dñs
nabal & mortuus ẽ: Quod cum
audisset Dauid mortuum Nabal:
ait: Benedictus dñs qͥ uidicau
causã obꝓbrii mei de manunabal.
&scruũ suũ custodiuit a malo:¬

Expanded text:
lo autem cum digessisset vinum Nabal, lo autem cum digessisset vinum Nabal, indicavit ei uxor sua verba haec, et mortuum est cor ejus intrinsecus, et factus est quasi lapis. Cumque pertransissent decem dies, percussit Dominus Nabal, et mortuus est. Quod cum audisset David mortuum Nabal, ait: Benedictus Dominus, qui judicavit causam obprobrii mei de manu Nabal, et servum suum custodivit a malo
Abbreviated transcription (Latin):
& circulo fundȩ: Cũ ergo fecertt
ẽ bona de te & c̃stituerit te ducẽ
suꝑ istł: ñ erit tibi hoc in singultũ
& in scrupulũ cordis domino meo
qͦđ effuderis sanguinẽ innoxium
aut ipse te ultus fueris: Et cum
bene fecerit dñs domino meo: re¬
cordaberis ancillȩ tuȩ : Etait
ds̃ isrł: qͥ misit te in occursũ meũ¬
hodie. & benedictũ eloquiũ tuũ
& benedicta tu quȩ ꝓhibuisti me
hodie ne irẽ ad sanguinẽ: & ulcis¬
cerer me manu mea: Alioquin
uenisses in occursũ mͥ: ñ renian¬
sisset nabal usq ad lucẽ in atuti
nã mingens ad parietẽ: Suscepit
ergo Dauid de manu eiꝰ om̃a quȩ
attulerat ei : dix̃q ei Uade paci¬
fice in domũ tuã: Ecce audiui
uocẽ tuã: & honoraui faciẽ tuã:
Uenit aut̃ abigail ad nabal. &
ecce erat ei c̃uiuiũ in domu cius
quasi c̃uiuiũ regis. & cor nabal
iocundũ: Erat enĩ ebrius nimis.
& ñ indicauit ei uerbũ pusillum
aut grande usq mane: Dilucu¬

Expanded text:
et circulo fundae. Cum ergo fecerit et circulo fundae. Cum ergo fecerit est bona de te, et constituerit te ducem super Israel, non erit tibi hoc in singultum, et in scrupulum cordis domino meo, quod effuderis sanguinem innoxium, aut ipse te ultus fueris; et cum benefecerit Dominus domino meo, recoDeus Israel, qui misit te hodie in occursum meum, et benedictum eloquium tuum, et benedicta tu, quae prohibuisti me hodie ne irem ad sanguinem, et ulciscerer me manu mea. Alioquin venisses in occursum mihi, non remansisset Nabal usque ad lucem matutinam, nec mingens ad parietem. Suscepit ergo David de manu ejus omnia quae attulerat ei, dixitque ei: Vade pacifice in domum tuam, ecce audivi vocem tuam, et honoravi faciem tuam. Venit autem Abigail ad Nabal: et ecce erat ei convivium in domo ejus, quasi convivium regis, et cor Nabal jocundum: erat enim ebrius nimis: et non indicavit ei verbum pusillum aut grande usque mane. Dilucu
Abbreviated transcription (Latin):
descendit de asino. & ꝓcidit corã
Dauid suꝑ faciẽ suã: & ad orauit
suꝑ terrã & cecidit ad pedes eius
& dixit : In ine sit domine mi
hȩc iniquitas. loquatur obsecro
ancilla tua in aurib tus. & audi
uerba famulȩ tuȩ: Me ponat
obsecro dominus meus rex cor
suũ sun uirũ istũ iniquũ nabal:
quia scđm nom̃ suũ stultus ẽ. &
ẽ stullitia cũ eo Ego aut̃ ancil¬
lA IA NOnuidi pueros tuos do¬
mine mi qͦs mnisisti: Nunc ergo
domine ni. uiuit dñs & uiuit
anima tua qͥ ꝓhibuit te pie
uenires in sanguine: & saluauit
inanũ tuã tibi. & nc̃ fiant sicut
nabal inimici tui: & qui quȩrun
domino meo malũ: Qua ꝓpter
suscipe benedictionẽ hanc. quã
attulit ancilla tua tibi domino
meo. & da pueris qͥ secuntur te
qͥa p̾lia dñi domine mi tu p̃liaris:
Malitia ergo ñ inueniat᷑ inte:
om̃ib dieb uitȩ tuȩ : Si enĩ sur¬
te & quȩrens animã tuã: Erit ani¬
ma domini mei custodita quasi
tuoꝵ rotabitur quasi in impecu:

Expanded text:
cidit coram David super faciem suam et adoravit super terram et cecidit ad pedes eius et dixit in me sit domine mi haec iniquitas loquatur obsecro ancilla tua in auribus tuis et audi verba famulae tuae ne ponat oro dominus meus rex cor suum super virum istum iniquum Nabal quia secundum nomen suum stultus est et est stultitia cum eo ego autem ancilla tua non vidi pueros tuos domine mi quos misisti nunc ergo domine mi vivit Dominus et vivit anima tua qui prohibuit te ne venires in sanguine, et salvavit manum tuam tibi; et nunc fiant sicut Nabal inimici tui, et qui quaerunt domino meo malum. Quapropter suscipe benedictionem hanc, quam attulit ancilla tua tibi domino meo; et da pueris qui sequuntur te quia praelia Domini, domine mi, tu praeliaris: malitia ergo non inveniatur in te omnibus diebus vitae tuae. Si enim surte, et quaerens animam tuam, erit anima domini mei custodita, quasituorum rotabitur, quasi in impetu
Abbreviated transcription (Latin):
niũ tuã: At ipse filiuscͣ belial.
ita ut nemo ei pessit loqui: Ftes¬
łinauit igitur abigail. & culit
duccntos panes & duos utre siuni
& qͥnq arietes coctos. & qͥnq sata
polentȩ: & centũ ligaturas uuae
passȩ. & dicentas massas caricarũ:
& imposuit suꝑ asinos. dix̾q pue¬
ris suis: Prȩcedite me: Ecce ego
post tergũ sequar. uos Uiro autẽ
suo pabal ñ indicauit: Cũ ergo
ascendisset asinũ. & descenderet
ad radicẽ montis: Dauid &̾ uiri ciꝰ
descendebant in occursũ eiꝰ. quib
& illa occurrit Et ait Dauid:
Uere frustra seruaui om̃a quȩ
huiꝰ erant in deserto. & ñ periit
qͥcquã de cunctis quȩ ad eũ ꝑti

Expanded text:
um suam , et ipse filius est Belial, ita ut nemo ei possit loqui. Festinavit igitur Abigail, et tulit ducentos panes, et duos utres vini, et quinque arietes coctos, et quinque sata polentae, et centum passae, et ducentas massas caricarum, et posuit super asinos: dixitque pueris suis: Praecedite me: et ecce, ego post tergum sequar vos: viro autem suo Nabal non indicavit. Cum ergo ascendisset asinum, et descenderet ad radicem montis, David et viri ejus descendebant in occursum ejus: quibus et illa occurrit. Et ait David: Vere frustra servavi omnia quae hujus erant in deserto, et non periit quicquam de cunctis quae a
Abbreviated transcription (Latin):
maon: & possessio eiꝰ in carmelo.
& homo ille magnꝰ nimis: erantq
ei oues tria milia: &e mille caprȩ:
Et accidit ut tonderet᷑ grex eiꝰ
in carmelo: Nom aut̃ uiri illius
erat Nabal: & nom̃ uxoris eius
abigail. Eratq illa mulier pru¬
dentissima & spetiosa. Porro uir
eiꝰ durꝰ & pessimꝰ & malitiosus :¬
Erat aut̃ de genere chaleb Cũ
ergo audisset Dauid in deserto
quod tondẽret nabal gregem
suũ: misit decẽ iuuenes. & dix̃
cis: Ascendite in carmelũ. & ue¬
nietis ad nabal: & salutabitis
cũ ex nomine meo pacifice &
dicetis sic : Eratrib meis & tͥ
pax & domui tuȩ: & omnibus
quȩcũq habes sit pax: Audiui
quod tonderent pastores tuiqui
erant nob̾cũ in deserto. nũquã
eis molesti fuimꝰ: Nec aliquando
defuit eis qͥcquã de grege om̃i
tẽpore quo fuer̾ nobiscũ in car¬
melo. Intͥroga pucros tuos: & in¬
dicabunt tibi Nunc ergo inue¬
niant pueri tui grat ã mocuñs
dus. in die enĩ bona uenimus.

Expanded text:
essio eius in Carmelo et homo ille magnus nimis erantque ei oves tria milia et mille caprae et accidit ut tonderetur grex eius in Carmelo nomen autem viri illius erat Nabal et nomen uxoris eius Abigail eratque mulier illa prudentissima et speciosa porro vir eius durus et pessimus et malitiosus erat autem de genere Chaleb cum ergo audisset David in deserto quod tonderet Nabal gregem suum misit decem iuvenes et dixit eis ascendite in Carmelum et venietis ad Nabal et salutabitis eum ex nomine meo pacifice et dicetis sic fratribus meis et tibi pax et domui tuae pax et omnibus quaecumque habes sit pax audivi quod tonderent pastores tui qui erant nobiscum in deserto numquam eis molesti fuimus nec aliquando defuit eis quicquam de grege omni tempore quo fuerunt nobiscum in Carmelo interroga pueros tuos et indicabunt tibi nunc ergo inveniant pueri gratiam in oculis tuis in die enim bona venimus
Abbreviated transcription (Latin):
nosce oram clamidis tuȩ in manu
mea: qm̃ oũ p̾ciderẽ summitatẽ
clamidis tuȩ: Nolui extendere
manũ uieã in te : Anim aduerte
malũ. neq iniqͥtas: neq peccaui
inte: E aut̃ insidiaris auimȩ
meȩ ut auferas eam:
udicet dñs int̾ me & te: & ulcis:¬
catur me dñs exte. manus aut̃
mea ñ sit inte : sic̃ & in ꝓuerbio
antiquo dicitur Ab impus egre¬
dictur impictas Manus erģo
mea ñ sit in te: Quẽ ꝑsequeris
Sit dñs uidex: & iudicet inter

Expanded text:
nosce oram clamydis tuae in manu nosce oram clamydis tuae in manu mea quoniam cum praeciderem summitatem clamydis tuae nolui extendere manum meam in te animadverte malum neque iniquitas neque peccavi in te tu autem insidiarismeae ut auferas eam. Judicet Dominus inter me et te, et ulciscatur me Dominus ex te: manus autem mea non sit in te. Sicut et in proverbio antiquo dicitur: Ab impiis egredietur impietas: manus ergo mea non sit in te. Quem sequeris? Si