comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re uel repellere quia dictũ ẽ. ñ resistere
malo. Si murũ possessioni debet xp̃ia¬
nus facere ꝓpter hostẽ. & si ille xp̃ianꝰ
qui fecerit murũ causa ñ existit homi¬
cidii cũ inde aliqui ceperint pugnare
& interficere hostes. Scilicet de fondẽ
bibere uel deputeo ubi de sacrificio aliquid
missũ ẽ. Si deputeo quod intẽplũ ẽ. &
desertũ factũ ẽ. debet inde xp̃iamus bibere.
si intẽplo quod colitur idoli puteus ibi
sit uel fons. & nibil ibi factũ sit in eodẽ
puteo uel fonte. si debet haurire aquã
debet inbalneis lauare uel intermis
inquib sacrificatur simulacris. Si
xp̃iamis debet inbalnris inquib indie¬
festo suo pagant loti funt lauare. sue
cũ ipsis siue sue ipsis. si insolio tibi des¬
cenderunt pagani ab idolis uenientes
indie festo fuo. & aliquid illic insolo
sacribegii sui feceruit & screrit xp̃ians
si debet ineodem solio descendere.Si

Expanded text:
re uel repellere, quia dictum est: Non resistere re uel repellere, quia dictum est: Non resistere malo? XIII. Si murum possessioni debet Christianus facere propter hostem et si ille Christianus, qui fecerit murum, causa non existit homicidii, cum inde aliqui coeperint pugnare et interficere hostes? XIV. Si licet de fonte bibere uel de puteo, ubi de sacrificio aliquid missum est? si de puteo, quod in templo est et desertum factum est, debet inde Christianus bibere? si in templo, quod colitur, idoli puteus ibi sit uel fons et nihil ibi factum sit in eodem puteo uel fonte, si debet haurire aquam debet in balneis lauare uel in thermis, in quibus sacrificatur simulacris? si Christianus debet in balneis, quibus in diefesto suo pagani loti sunt, lauare siue cum ipsis siue sine ipsis? XVI. Si in solio, ubi descenderunt pagani ab idolis uenientes in die festo suo et aliquid illic in solio sacrilegii sui fecerint et scierit Christianus, si debet in eodem solio descendere? XV
Abbreviated transcription (Latin):
tenuerit cogitatione quia ñ immolatur
cogitabit si manducauerit si peccat. si qͥ
bonã rem de qua dubitat aut bona aut
mala faciat. putat bonã cũ tam̃ putasse
& malũ si peccatũ adscribatur ei. Si quid
dixerit quod immolaticium ẽ. mentrens.
& postea dixerit iterũ quia mentitus ẽ
inde manducare aut uendere & dep̾cio
uti ex eo ouod audiuit. Si xp̃ianus
aliquis ambulans passus necessitatem
uictus fame unuis diei urel bidui irel
multoꝵ dierum ut iam durare ñ possit
ita oceurrere ut in ipsa necessitate famis
inqua sibi uidet iam mortẽ proximare
inuenerit cibũ inidolo positũ. ubi nullꝰ
sit hominũ. & ñ possit inuenire aliũ
cibũ deb& mori aut inde cibari. Si
xp̃ianus uideat se ab arbaro uel aroma¬
no uelle interfici. debet eos ipse xp̃ianꝰ
interficere ne ab illis interficiatur. ⁊uel
scilicet fure interfectione eos inpugna¬

Expanded text:
tenuerit cogitationem, qua non immolatam tenuerit cogitationem, qua non immolatam cogitabit, si manducauerit, si peccat? IX. Si qui bonam rem, de qua dubitat, an bona aut mala sit, faciat, cum putat bonam, cum tamen putasset et malam, si peccatum adscribatur ei? X. Si quis dixerit, quod immolaticium est, mentiens et postea dixerit iterum, quia mentitus est, et inde manducare aut uendere et de pretio uti ex eo, quod audiuit? XI. Si Christianus aliquis ambulans passus necessitatem uictus fame unius diei uel bidui uel multorum dierum, ut iam durare non possit, ita occurrerit, ut in ipsa necessitate famis, in qua sibi uidet iam mortem proximare, inuenerit cibum in idolio positum, ubi nullus sit hominum, et non possit inuenire alium cibum, debet mori aut exinde cibari? XII. Si Christianus uideat se a barbaro uel a Romano uelle interfici, debet eos ipse Christianus interficere, ne ab illis interficiatur? uel si licet sine interfectione eos inpugna
Abbreviated transcription (Latin):
quia non iuratur conductori. si bar.¬
barus qui per uiramentũ suũ turat
malum fecerit illum xp̃ianũ condue¬
torem url tribunum qui limiti p̃ ẽ.
iurare sibi per fidem illis seruandam
ꝓ eustodiendis frugib per ipsũ iura¬
mentũ mortale per quod ipse iurat.
si solus ille xp̃ianus coinquinatus si ñ
& illa ouoꝵ causa iurat. Aut si paga¬
nus qui limiti pre est turauerit bar¬
baro pro fide illis feruanda per mor¬
tale iuramentũ si non inquinat pro
quib iurat. si quẽ misero ad arzuges.
silicet ei iuramentũ ac cipere abarbaro
illũ mortabem. & si ñ coiquinatus
si suscrperit tale iuramentũ xp̃ianus.
Si dearea trituratoria tritiei uelcuiꝰ¬
cũq leguminis aut toreulari de qua
demoni oblatũ ẽ. silic et inde mandu.
ligna tollere. siquis uadens ad macellũ
emat carnr̃ quȩ ñ sit immolaticia & eo¬
gitationes duas habuerit inde. quod im¬
molata sit & ñ fit ⁊minolata. & illum

Expanded text:
quia non iuratur conductori? V. Si barquia non iuratur conductori? V. Si barbarus, qui per iuramentum suum iurat malum, fecerit illum Christianum conductorem uel tribunum, qui limiti praeest, iurare sibi pro fide illi seruanda pro custodiendis frugibus per ipsum iuramentum mortale, per quod ipse iurat, si solus ille Christianus coinquinatur? si non et illa, quorum causa iurat? aut si paganus, qui limiti praeest, iurauerit barbaro pro fide illi seruanda per mortale iuramentum, si non inquinat, pro quibus iurat? si quem misero ad Arzuges, si licet ei iuramentum accipere a barbaro illud mortale et si non coinquinatur, si susceperit tale iuramentum Christianus? VI. Si de area trituratoria tritici uel cuiuscumque leguminis aut torculari, de qua daemoni oblatum est, si licet inde manducaligna tollere? VIII. Si quis uadens ad macellum emat carnem, quae non sit immolaticia, et cogitationes duas habuerit in corde, quod immolata sit et non sit immolata, et illam
Abbreviated transcription (Latin):
sibi de manducauerit xp̃ianus seiens
uel de prȩcio ipsarũ rerũ fuerit coiñ¬
quinetur significare dignare. Item
ab alio audiui quod conductori non
niratura barbaro. Et alter dixit.
Quia uiratur conditori. si etiam
falsum mihi dixit ille quia dixit u¬
rari conditori. si iam pro hoc quod
solum audiui non debro. uti de ipsis
frugib uel deprecio ipsarũ ꝑpt̾ auditũ
solum. quia dictũ ẽ. siquis autẽ dixe¬
rit hoc immolatitium est idolis. nolite
manducare propter illũ. si tam̃ etiam
hȩx causa similis ẽ. causȩ de immolati.¬
cio. Quod si ita ẽ. quid debeo de ipsis
frugibus uel deprecio ipsarũ facere.
si debeo requirere deutroq qui mihi
dixit quia ñ iuratur conductori. aut
qui dixit quia iuratur conductori.
& dictũ uniuscuiusq probare ꝑ testes
qui uerũ dixerunt de illis duobus etiã
diu non contingere de ipsis frugibus
uel deprecio quã diumihi probatum
fuerit. Si uerum dixit ille qui dixit

Expanded text:
si inde manducauerit Christianus sciens si inde manducauerit Christianus sciens uel de pretio ipsarum rerum usus fuerit, coinquinetur, significare dignare. III. ab alio audini, quod conductori non iuratur a barbaro, et alter dixit, quia iuratur conductori. si etiam falsum mihi dixit ille, qui dixit iurari conductori, si iam pro hoc, quod solum audiui, non debeo uti de ipsis frugibus uel de pretio ipsarum propter auditum solum, quia dictum est: Si quis autem dixerit: \'Hoc immolaticium est idolis,\' nolite manducare propter illum? si tamen etiam haec causa similis est causae de immolaticio? quod si ita est. quid debeo de ipsis frugibus uel de pretio ipsarum facere? IV. Si debeo requirere de utroque, qui mihi dixit, quia non iuratur conductori, aut qui dixit, quia iuratur conductori, et dictum uniuscuiusque probare per testes, qui uerum dixit de illis duobus, et tam diu non contingere de ipsis frugibus uel de pretio, quam diu mihi probatum fuerit, si uerum dixit ille, qui dixit,
Abbreviated transcription (Latin):
scire. quia qui iurat barbarus apossefso¬
re proseruandis frugibus acoipiat aurũ
uel auiatore deductor. Sed tamen cũ
bac uelut in mercedẽ quȩ folent dari
apossessore uel auiatore. Iuramentum
etiam illud inmedio ẽ. mortabe datum
decurioni urel tribuno quod ꝑturbat
me ne polluat illum qui suscepit bar¬
bari iuramentũ. uel illa quȩ eustodit
barbarus. Quicũq eñi condicione etiã
auro dato & obsidib datis ut audiui
tanen iuramentũ inimicũ medium
intercessit. Dignare mihi autẽ defini¬
te uere scribere & non suspense. Quod
si ipse scribas dubitanter ego maiores
dubitationes incidere possũ quã ante¬
quã in terrogassem. hoc etĩ audiui
quia ipsi homines conductores qui
prȩsunt rei meȩ uiramentũ ꝑdemoneᷤᷤ
suos iurantib barbaris acciprunt pro
reseruandis frugib. Si cũ illi ergo ui¬
rant per demones suos ut custodiant
fruges non polluunt ipsas fruges. ut̃

Expanded text:
scire, quia, qui iurat barbarus, a possessoscire, quia, qui iurat barbarus, a possessore pro seruandis frugibus accipiat aurum uel a uiatore deductor; sed tamen cum hac ueluti mercede, quae solet dari a possessore uel a uiatore, iuramentum etiam illud in medio est mortale datum decurioni uel tribuno. quod perturbat me, ne polluat illum, qui suscepit barbari iuramentum, uel illa, quae custodit barbarus. quacumque enim condicione etiam auro dato et obsidibus datis, ut audiui. tamen iuramentum iniquum medium intercessit. dignare mihi autem definitiue rescribere et non suspense, quod, si ipse scribas dubitanter, ego in maiores dubitationes incidere possum, quam antequam interrogassem. II. Hoc etiam audiui, quia ipsi homines conductores, qui praesunt rei meae, iuramentum per daemones suos iurantibus barbaris accipiunt pro reseruandis frugibus. si, cum illi ergo iurant per daemones suos, ut custodiant fruges, non polluunt ipsas fruges, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
est. in terroga patrẽ tuũ te indicabit
tibi. seniores tuos & dicent tibi. Unde
& mihi exquirendam legẽ de ore sicer¬
dotis iudicaui in causa tali. quȩ qualis
sit per litteras expono. simul etiam ut¬
& ego instruar indiuersis causis. singu¬
las autẽ questiones & diuersas per
upidula designari feci ad quas singillati
aignare respondere. In ariutibus ut ati¬
aiui decurioni qti militi prȩ est uel tri¬
puno solent iurare barbari iurantes per
demones stios qui adbucendas bastagas pac¬
ꝗ fuerint uel aliqui ad seruandas fruges
ppsis singuli possessores uel conductores
sdent ad custodrendas fruges suscipere.
quasi iam fideles epistolam de eitrione
transire. mihi disceptatio incorde nata
est. si ille possessor qui fusceperit barba¬
rũ cuius fides per dȩ monium iuratione
firma uisa ẽ. non coinquinatus uel ipse
rel illa quę custodit uel ille qui dedu¬
citur adeductore barbaro. sed hoc debes

Expanded text:
est: Interroga patrem tuum et indicabit est: Interroga patrem tuum et indicabit tibi, seniores tuos et dicent tibi. unde et mihi exquirendam legem de ore sacerdotis iudicaui in causa tali, quae qualis sit, per litteras expono, simul etiam ut et ego instruar in diuersis causis. singulas autem quaestiones et diuersas per capitula designari feci, ad quas singillatim dignare respondere. I. In Arzugibus, ut audiui, decurioni, qui limiti praeest, uel tribuno solent iurare barbari iurantes per daemones suos. qui ad deducendas bastagas pacti fuerint uel aliqui ad seruandas fruges ipsas, singuli possessores uel conductores solent ad custodiendas fruges suscipere quasi iam fideles epistulam decurione transire. mihi disceptatio in corde nata est, si ille possessor, qui susceperit barbarum, cuius fides per daemonum iurationem firma uisa est, non coinquinatur uel ipse uel illa, quae custodit, uel ille, qui deducitur a deductore barbaro. sed hoc debes
Abbreviated transcription (Latin):
non tultis credere. gesta ipsa legite. ai
uobis ut legantur ammittite. & an utra
funt quȩ scripsimus. ipsi tiobis probate.
Si autẽ nihil hoꝵ facere utiltis & ma¬
nifestissima ueritate coniuctã partis
donati falsitatẽ adhuc se qui defideran
mundi sumus apena ur̃a quando uos
sero postea penitebit. si trero id quod
uobis prestitit ds̃ non contemseris & po
causam tã diligeratã & tam diligenter
manifestatã & ꝑuersam consiretudinẽ
relinorirentes. paci xp̃i & tinitati con¬
senseritis de ur̃a correctione gaudebin
& sacramenta xp̃i quȩ in sacribego sti¬
matis ad iudicrum habrtis. utilia & si.¬
lubria uobis erunt. cũ incatholica pa.¬
ce habueritis caput xp̃m. ubi caritas
cooperit multitudinẽ peccatoꝵ. Haro
aduos scripsimus. uiiͦ xͫ. bel iuł pussimo
honorio augustino uiui consentiente.
ut quando possunt ad quosq tir̃m iste
ilecto & uenerabili patri augus¬
tino ep̃o publicola. Seriptim

Expanded text:
non uultis credere, gesta ipsa legite aut, non uultis credere, gesta ipsa legite aut, uobis ut legantur, admittite et, an uera sint, quae scripsimus, ipsi uobis probate. si autem nihil horum facere uultis et manifestissima ueritate conuictam partis Donati falsitatem adhuc sequi desideratis, mundi sumus a poena uestra, quando uos sero postea paenitebit. si uero id, quod uobis praestitit deus, non contempseritis et post causam tam diligenter actam et tam diligenter manifestatam peruersam consuetudinem relinquentes paci Christi et unitati consenseritis, de uestra; correctione gaudebimus et sacramenta Christi, quae in sacrilegio schismatis ad iudicium habetis, utilia et salubria nobis erunt, cum in catholica pace habueritis caput Christum, ubi caritas cooperit multitudinem peccatorum. Haec ad uos scripsimus XVIII Kal. Iulias piissimo Honorio Augusto VIIII cons., ut, quando possunt, ad quosque uestrum istae ILECTO ET VENERABILI PATRI AUGUSTINO EPISCOPO PUBLICOLA. Scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
nremorati imperatoris iudicio. in ter
partes habito cecilianũ fuisse purgatum.
Non ergo uobis dicant quia prȩmio cor¬
rumpimus iudicẽ. Quid enĩ aliud so.¬
lent uicti homines dicere aut si aliquid
dedimus iudici ut contra illos pro nobis
ꝓnutiaret. ipsis quid dedimis ut con¬
tra se ꝓ nobis tanta non solũ dicerent.
uerũ etiã recitarent: An forte uolunt
ut eis apud nos gr̃as agamus. quia cum
dicant iudicẽ p̾mio a nobis eẽ. corruptũ.
ipsi tamen multa quȩ ꝓ nobis contra se.
ipsos dixerunt & recitauerunt gratis nol
omnia prestiterunt. atit certe si prope¬
rea dicunt quod nos uicerint. quia mr¬
lius egerunt causam ceciliani quã nos
hoc plane ereditis illi. Nos enĩ duas be¬
tiones proillo sufficere putaueramus.
Illi autẽ quatiuor protulerunt. Sed quil
plurib litteris oneremꝰ. si utiltis nobis
credere credite & teneamꝰ pariter unita¬
tẽ quã iubrt & diligit ds̃. si autẽ nobis

Expanded text:
memorati imperatoris iudicio inter memorati imperatoris iudicio inter partes habito Caecilianum fuisse purgatum. Non ergo uobis dicant, quia praemio corrupimus iudicem. quid enim aliud solent uicti homines dicere? aut si aliquid dedimus iudici, ut contra illos pro nobis pronuntiaret, ipsis quid dedimus, ut contra se pro nobis tanta non solum dicerent, uerum etiam recitarent? an forte uolunt, ut eis apud uos gratias agamus, quia, cum dicant iudicem praemio a nobis esse corruptum, ipsi tamen multa, quae pro nobis contra se ipsos dixerunt et recitauerunt, gratis nobis omnia praestiterunt? aut certe, si propterea dicunt, quod nos uicerint, quia melius egerunt causam Caeciliani quam nos, hoc plane credite illis; nos enim duas lectiones pro illo sufficere putaueramus, illi autem quattuor protulerunt. Sed quid pluribus litteras oneremus? si uultis nobis credere, credite et teneamus pariter unitatem, quam iubet et diligit deus. si autem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
siquis nc̃ diligenter aduertat inuenioe
primo cerilianum episeopali iudicio fu¬
isse purgatum. De inde non multo post
felicis aptungensis causa abheliano ꝓcon.¬
sule examinata ẽ. ubi eũ constitit in nocen¬
tem. In qua causa ad comitatũ mitti iussus
ingentius. & longe postea ipse imperator
causam inter partes cognouit atq fini.¬
uit. Inqua cognitione cecilianũ in nocen¬
tem. illos autẽ calumniosissimos iudicauit.
Inquo ordine consulũ && dierũ satis osten¬
dit fallaciter eos & calũpniose dixisse quod
imperator misso ad comitatũ ingentio
iudieiũ suũ mutatiit. & cecilianũ qur̾
prius purgauerat postea condemnauit.
Non solũ autẽ nihil de hac re legere potue.¬
runt. & contra seipsos tanta legerunt.
sed etiã ꝑ ordinẽ consulũ euidentius
conuincuntur. post causam felicis ꝓcon¬
sulari iudicio terminatã. In qua iussũ
est ut ad comitatũ ingentius miteretur.
Nec paruo interuallo sed longe postea

Expanded text:
si quis nunc diligenter aduertat, inueniet si quis nunc diligenter aduertat, inueniet primo Caecilianum episcopali iudicio fuisse purgatum. deinde non multo post Felicis Aptungensis causa ab Aeliano proconsule examinata est, ubi eum constitit innocentem. in qua causa ad comitatum mitti iussus Ingentius et longe postea ipse imperator causam inter partes cognouit atque finiuit. in qua cognitione Caecilianum innocentem illos autem calumniosissimos iudicauit. in quo ordine consulum et dierum satis ostenditur fallaciter eos et calumniose dixisse, quod imperator misso ad comitatum Ingentio iudicium suum mutauit et Caecilianum, quem prius purgauerat, postea condemnauit. non solum autem nihil de hac re legere potuerunt et contra se ipsos tanta legerunt, sed etiam per ordinem consulum euidentius conuincuntur post causam Felicis proconsulari iudicio terminatam, in qua iussum est, ut ad comitatum Ingentius mitteretur, nec paruo interuallo sed longe postea
Abbreviated transcription (Latin):
cognouerat cecilianumq purgauerat
sententia posteriore scindere. sed dicebat᷑
eis tit hoc pocius legerent. & nihil omnino
proferebant. Ille autẽ litterȩ imperato.¬
ris quib ad se mitti iussit ingentiũ. quas
contra seipsos pro ceciliano recitauerunt.
hoo continent quod helianus proconsuli
in causa felicis audientiam prebuerit
conpetentẽ. eundemq felicẽ aerimi ne
tradicionis innocentẽ fuisse constiterit.
Sed ingentiũ ad comitatũ suũ propterea
iubrre transmitti ut illis qui ibi erant¬
& diurnis dieb eũ interpellare non de.¬
sinebant. & apparere & intimari posset.¬
& frustra eos ceciliano inuidiam cõpare.¬
ret. & aduersus eũ uiolenter in surgere
uoluisse. Quis eos crederet contra se ista
recitasse pro nobis. nisi dĩ omnipotentis
nutu factum esset. ut non solum uerba
eoꝵ gestis tenerentur. sed etiam manus
sub scribentiũ legerentur. Nam & ordinẽ
consulũ & dierũ qui gestis expressus est.

Expanded text:
cognouerat Caecilianumque purgauerat, cognouerat Caecilianumque purgauerat, sententia posteriore rescindere. sed dicebatur eis, ut hoc potius legerent, et nihil omnino proferebant. illae autem litterae imperatoris, quibus ad se mitti iussit Ingentium, quas contra se ipsos pro Caeciliano recitauerunt, hoc continent, quod Aelianus pro consule in causa Felicis audientiam praebuerit competentem eundemque Felicem a crimine traditionis innocentem fuisse constiterit; sed Ingentium ad comitatum suum propterea iubere transmitti, ut illis, qui ibi erant et diurnis diebus eum interpellare non desinebant, apparere et intimare posset et frustra eos Caeciliano inuidiam comparare et aduersus eum uiolenter insurgere uoluisse. Quis eos crederet contra se ista recitasse pro nobis, nisi dei omnipotentis nutu factum esset, ut non solum uerba eorum gestis tenerentur, sed etiam manus subscribentium legerentur? nam et ordinem consulum et dierum, qui gestis expressus est,
Abbreviated transcription (Latin):
trauerit. quando eos uehementer exeera¬
tus. ideo iufsit de exilio dimitti ut deo
iudice sicut etiam cȩperat punirentur.
Postea felicis aptungensis ordinatoris cect¬
liani inmedium causam miserunt dicen¬
tes eundem felicẽ fuisse tracditorẽ a quo
cecilianus fuerat ordinatus. & eiusdem
constantint imperatoris ꝓceciliano con¬
tra seipsos litteras ꝓtubert̃. ubi ad p̾con¬
sulẽ scripfit. ut ad comitatũ suũ mitte¬
ret ingentius. Iste autẽ ingentius con¬
fessus fuerat in cognitione lreliani pro¬
consulis. falsũ se fecisse ad uersus felieẽ
ceciliani ordinatorẽ. Dicebant ergo isti
non sine causa uoluisse imperatorẽ ut
ad se mitteretur ingentius. nisi quia ceci¬
liant adhuc causa pendebat & conabantur
inmittere suspitionẽ uanissimã. quod
postea quã ingentius ad comitatũ directꝰ
est. Tunc imperator contra cecilianum
protulerit iudicare. & illud iudiciũ sinũ
quod nos recitaueramꝰ. ubi inter partes

Expanded text:
trauerit, quando eos uehementer execratrauerit, quando eos uehementer execratus ideo iussit, ut de exilio dimitterentur, ut deo iudice, sicut etiam coeperant, punirentur. Postea Felicis Aptungensis, ordinatoris Caeciliani, in medium causam miserunt dicentes eundem Felicem fuisse traditorem, a quo Caecilianus fuerat ordinatus, et eiusdem Constantini imperatoris pro Caeciliano contra se ipsos litteras protulerunt, ubi ad proconsulem scripsit, ut ad comitatum suum mitteretur Ingentius. iste autem Ingentius confessus fuerat in cognitione Aeliani proconsulis falsum se fecisse aduersus Felicem, Caeciliani ordinatorem. dicebant ergo isti non sine causa uoluisse imperatorem, ut ad se mitteretur Ingentius, nisi quia Caeciliani adhuc causa pendebat, et conabantur inmittere suspicionem uanissimam, quod, posteaquam Ingentius ad comitatum directus est, tunc imperator contra Caecilianum praetulerit iudicare et illud iudicium suum, quod nos recitaueramus, ubi inter partes
Abbreviated transcription (Latin):
rent cecilianum ab imperatore damua¬
tum. Qui codex cum contra illos legere¬
tur & magis ostenderet cecilianũ fuisse
purgatum ab omnib risi sunt. Sed qr
ipse risus non potuit ab exceptorib excipi.
uerbis suis apud acta risus ẽẽ testati st̃.
Iterum protulerunt & recitauerunt li¬
bellum imperatori constantino a suis
maiorib datũ. ubi questi sunt qđ eos
memoratus imperator grauiter ꝑsequr¬
retur. ac sic eodem libello manifestarunt
se apud imperatorem accciliano fuisse
superatos. falsumq esse quod dixerunt
eũ ab imperatore damnatũ. Tercio pro¬
tulerunt litreras eiusdem constantini ad
uicarium uerinum datas. ubi eos grauit᷑
detestatur. & propterea dicit de exilio
relaxandos & furori suo dimittendos qr
iam ds̃ in illos cęperat uindicari. Ne sio
etiam istis imperatoris litteris confirma¬
runt falsũ se dixisse quod cecilianus ab
imperatore damnatus sit. cũ potius im¬
perator ipsos aceciliano uictos eẽ. mons¬

Expanded text:
rent Caecilianum ab imperatore damnarent Caecilianum ab imperatore damnatum. qui codex cum contra illos legeretur et magis ostenderet Caecilianum fuisse purgatum, ab omnibus risi sunt. sed quia ipse risus non potuit ab exceptoribus excipi, uerbis suis apud acta risos se esse testati sunt. iterum protulerunt et recitauerunt libellum imperatori Constantino a suis maioribus datum, ubi questi sunt, quod eos memoratus imperator grauiter persequeretur, ae sic eodem libello manifestarunt se apud imperatorem a Caeciliano fuisse superatos falsumque esse, quod dixerunt, eum ab imperatore damnatum. tertio protulerunt litteras eiusdem Constantini ad uicarium Verinum datas, ubi eos grauiter detestatur et propterea dicit de exilio relaxandos et furori suo dimittendos, quia iam deus in illos coeperat uindicare, ac sic etiam istis imperatoris litteris confirmarunt falsum se dixisse, quod Caecilianus ab imperatore damnatus sit, cum potius imperator ipsos a Caeciliano uictos esse mons
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃i confessi sunt maiores suos sic egisse
cum ceciliano quomodo uobiseum agi
non utltis. Et tamen quod cecilianũ
apud imperatorem ꝑsecuti fuerint etiã
ipsis confitentib & ꝓfitentib satis consti.¬
nt. Quod autẽ cecilianus futrit ab im¬
peratore damnatus omnino ñ constitit.
immo etiam constitit eũ accusantibus
& ꝑsequentib maiorib eoꝵ & bis nuime¬
ro prius ab ep̃is & ab ipso postea impera¬
tore fuisse purgatum. hoc etiam ipsi
confirmauerunt talia. postea quasi pro
eisa sua ꝓferendo. ut magis contra ipsos
esse inuenirentur. & ꝓ causa ceciliani
enam illa quȩ protulerunt recitaremur.
Quos cumos ergo accusare uolurerunt.
nullis certis documentis probare potue¬
rant. Quicquid autẽ nos &x pro aeccłae
causa & pro ceciliant causa diximꝰ. & uer¬
bis suis & bectionib ase ꝓlatis etiã ipsi
confirmauerunt. Nam protuberunt
primo codicẽ optati. unde quasi proba¬

Expanded text:
uestri confessi sunt maiores suos sic egisse uestri confessi sunt maiores suos sic egisse cum Caeciliano, quo modo uobiscum agi non uultis. et tamen, quod Caecilianum apud imperatorem persecuti fuerint, etiam ipsis confitentibus et profitentibus satis constitit; quod autem Caecilianus fuerit ab imperatore damnatus, omnino non constitit; immo etiam constitit eum accusantibus et persequentibus maioribus eorum et bis numero prius ab episcopis et ab ipso postea imperatore fuisse purgatum. hoc etiam ipsi confirmauerunt talia postea quasi pro causa sua proferendo, ut magis contra ipsos esse inuenirentur et pro causa Caeciliani etiam illa, quae protulerunt, recitarentur. quoscumque ergo accusare uoluerunt, nullis certis documentis probare potuerunt; quicquid autem nos et pro ecclesiae causa et pro Caeciliani causa diximus, et uerbis suis et lectionibus a se prolatis etiam ipsi confirmauerunt. Nam protulerunt primo codicem Optati, unde quasi proba
Abbreviated transcription (Latin):
pro magna gła professi sunt. cecilianuĩ
apud constantinũ imperatorẽ asuis prę¬
cessorib accusatũ. & ad didert᷑ mendaciũ
quod illis accusantib fuerit ab imperato¬
re damnatus. Ecce & hinc uincti sunt
unde uobis sobent nebulas erroris offen¬
dere concitantes nobis inuidiam. & in
odiũ ur̃m nos adducentes quia arccłat
causam apud imperatores agimꝰ. Ecce
maiores eoꝵ dequoꝵ nominib gloriant᷑.
aeccłae causam egerunt apud imperato¬
rem. persecuti sunt accirsando cecilia.¬
nũ apud imperatorẽ damnatũ dixert̃.
Iam non uos inducant uanissimis & men¬
dacissimis uerbis. redite adcor uestrum
timete dnm. cogitate ueritatẽ. relinqui¬
te falfitatẽ. Quicquid enĩ iam passi fut.¬
ritis imperialib legib quod ñ ꝓ uistitia
sed pro iniquitate patimini. ñ poteries
dicere ideo nos esse iniustos. quia sic tobis¬
t agi non debuit ut imperator uos ab
st iniquitate conpesceret. episcopi eñi

Expanded text:
pro magna gloria professi sunt Caecilianum pro magna gloria professi sunt Caecilianum apud Constantinum imperatorem a suis praecessoribus accusatum et addiderunt mendacium, quod illis accusantibus fuerit ab imperatore damnatus. ecce et hinc uicti sunt, unde uobis solent nebulas erroris offundere concitantes nobis inuidiam et in odium uestrum nos adducentes, quia ecclesiae causam apud imperatores agimus. ecce maiores eorum, de quorum nominibus gloriantur, ecclesiae causam egerunt apud imperatorem, persecuti sunt accusando Caecilianum apud imperatorem, damnatum dixerunt. iam non uos inducant uanissimis et mendacissimis uerbis; redite ad cor uestrum, timete dominum, cogitate ueritatem, relinquite falsitatem. quicquid enim iam passi fueritis imperialibus legibus, quod non pro iustitia sed pro iniquitate patimini, non poteritis dicere ideo nos esse iniustos, quia sic uobiscum agi non debuit, ut imperator uos ab ista iniquitate compesceret. episcopi enim
Abbreviated transcription (Latin):
non ageretur. hoc fecerunt multĩ loq¬
do. ut quod actũ ẽ. difficile legeretr
Sed debeant uobis etiam ista eoꝵ pauai
uerba sufficere. ne ꝓpter nescio qua
nescio quoꝵ hominũ crimina oderitus
unitatẽ catholicȩ aeccłȩ quia sicut ipsi
dixerunt relegerunt subscripserunt
nec causa causȩ prȩiudicat. nec ꝑsona
personȩ. Nam ce ipsa causa ceciliani
quã licet ad aeccłx causam non perti¬
nentẽ. tamen descendendam suscepimꝰ.
ut etiam ibi calũpnie manifestarentur
ipsoꝵ apertissime uicti sunt nihil eoꝵ
quȩ incecilianũ intendebant probare
poturrunt. In suꝑ etiam decriminib
tradicionis nos episcopalia gesta protu¬
limus. unde recitauimꝰ aliquos eorum
ep̃oꝵ qui sententias inabsentẽ dixerant
cecilianum. manifestissimos fuisse tri¬
ditores contra ipsa gesta illi quia non
habebant quod dicerent falsa esse dixeiꝰ
sed nullo modo probare potuerunt.
Insuꝑ etiam confessi sunt uel potius

Expanded text:
non ageretur, hoc fecerunt multum loquennon ageretur, hoc fecerunt multum loquendo, ut, quod actum est, difficile legeretur. sed debent uobis etiam ista eorum pauca uerba sufficere, ne propter nescio qua, nescio quorum hominum crimina oderitis unitatem catholicae ecclesiae, quia, sicut ipsi dixerunt, relegerunt, subscripserunt, nec causa causae praeiudicat nec persona personae. nam et in ipsa causa Caeciliani, quam licet ad ecclesiae causam non pertinentem tamen defendendam suscepimus, ut etiam ibi calumniae manifestarentur ipsorum, apertissime uicti sunt, nihil eorum, quae in Caecilianum intendebant, probare potuerunt. insuper etiam de criminibus traditionis nos episcopalia gesta protulimus. unde recitauimus aliquos eorum episcoporum, qui sententias in absentem dixerant Caecilianum, manifestissimos fuisse traditores. contra ipsa gesta illi, quia non habebant, quod dicerent, falsa esse dixerunt, sed nullo modo probare potuerunt. Insuper etiam confessi sunt uel potius
Abbreviated transcription (Latin):
prȩiudicat. Et confirma uerunt uerbis
suis quod nos antea ad aeccłam dicebamꝰ.
qui non solũ catholicȩ transinarine con¬
tra qrũa se confessi sunt non habere qđ
dicerent. urrum etiam catholicȩ africanȩ
quȩ illi unitatis communione coniungit᷑
causa & ꝑsona cȩciliani qualiscũq fuissos
prȩiudicari non posset. si maximianus
qui eũ cȩteris sociis suis primianũ dami¬
nauit. si etiam felicianus qui simul
primianum damnauit. & postea in cau.¬
sa primiant adonati parte dampnatꝰ est.
non p̾iudicat parti donati. eui modo
ep̃s sicut antea fuerat receptus ad iun.¬
gitur. sic etiam ipsis sociis suis maximi.¬
anus non p̾iudicat. quib isti dilationẽ
dederunt. dicentes eos ab illo cũ quo firert̃
non fuisse pollutos. quia nec causa cau¬
se prȩiudicat. neo ꝑsona ꝑsonȩ. Quid
ergo queritis amplius. multis quidem
uerbis suꝑfluis gesta conerauerunt. &
quia non potuerunt efficere tit causa

Expanded text:
praeiudicat\' et confirmauerunt uerbis praeiudicat\' et confirmauerunt uerbis . suis, quod nos antea de ecclesia dicebamus, quia non solum catholicae transmarinae, contra quam se confessi sunt non habere, quod dicerent, uerum etiam catholicae Africanae, quae illi unitatis communione coniungitur, causa et persona Caeciliani. qualiscumque fuisset, praeiudicare non posset, si Maximianus. qui cum ceteris sociis suis Primianum damnauit, si etiam Felicianus. qui simul Primianum damnauit et postea in causa Primiani a Donati parte damnatus est, non praeiudicat parti Donati, cui modo episcopus, sicut antea fuerat, receptus adiungitur, si etiam ipsis sociis suis Maximianus non praeiudicat, quibus isti dilationem dederunt dicentes eos ab illo, cum quo fuerunt, non fuisse pollutos, quia nec causa causae praeiudicat nec persona personae. Quid ergo quaeritis amplius? multis quidem uerbis super- Suis gesta onerauerunt et, quia non potuerunt efficere, ut causa
Abbreviated transcription (Latin):
illi concilrum k artaginense. ubi recita¬
bant septuaginta plus minus episcopoꝵ
sententias contra cecilianum absentem¬
prolatas. respondimus eis sic. Non obesse
illud episcopoꝵ concilium absenti cecilia¬
no quẽadmodum non obfuit plurium
ep̃oꝵ partis donati conciliũ absenti pri¬
miano. quando eũ in maximiani causa
plus minus centũ ep̃i damnauerunt.
Tunc illi nominata causa maximiani.
unde sciunt se etiam quos damnauerant
in honore in tegro suscepisse & baptisiũ
in sacrilego maximiani schismate datum
se confirmasse & non destruxisse & insua
uagaitana sententia qua eos damnaue¬
runt quibusdam qui in ipso schismate
fuerunt dilationẽ dedisse &e dixisse qđ
eos non polluerint sacrilegi surorili
maximiani plantaria. Ista ergo causa
postea quã eoꝵ aures percussit expaues.¬
centes. & ꝑ turbati & obliti unde superius
contra nos contendebant. continuo dixe.¬
runt. nec causa causȩ nec ꝑsona ꝑsonae.

Expanded text:
illi concilium Carthaginense, ubi recitailli concilium Carthaginense, ubi recitabant septuaginta plus minus episcoporum sententias contra Caecilianum absentemprolatas. respondimus eis sic non obesse illud episcoporum concilium absenti Caeciliano, quem ad modum non obfuit plurium episcoporum partis Donati concilium absenti Primiano, quando eum in Maximiani causa plus minus centum episcopi damnauerant. tunc illi nominata causa Maximiani, unde sciunt se etiam, quos damnauerant, in honore integro suscepisse et baptismum in sacrilego Maximiani schismate datum se confirmasse et non destruxisse et in sua Bagaitana sententia, qua eos damnauerunt, quibusdam, qui in ipso schismate fuerunt, dilationem dedisse et dixisse, quod eos non polluerint sacrilegi surculi Maximiani plantaria, — ista ergo causa posteaquam eorum aures percussit, expauescentes et perturbati et obliti, unde superius contra nos contendebant, continuo dixerunt: Nec causa causae nec persona personae
Abbreviated transcription (Latin):
eat & bibit. Nam etiam hoc ipse apls
scripsit. Crum autem dicit iudicrũ sibi
manducat. satis ostendit quia ñ alteri
udicit̃ manducat fed sibi. hoc egimus
& ostendimus & optinuimus. quia cõmu¬
nio maloꝵ non maculat aliqu̾e partiei¬
patione sacramentoꝵ. sed consensione
factoꝵ. Nam si infactis malis non ris
quisq consentiat. portat malus causam
suam &e ꝑsonã suam nec prȩitidicat alte¬
ri quẽ inconfessione mali operis sociũ
non habet criminis. Hoc etiam ipsi tio¬
ce apertissima coacti fitnt confiteri non
tunc quando ista dicebamis. sed postea
eũ aliud ageretutr. Nam cum uentum
fuisset adcausam etiam ceciliani quã
nos ab arccłar causa distinguebamus. ut
si forte malus esset initentus ipsũ ana.¬
themaremus non tamen ꝓpter ipsum
aeccłam xp̃i relinqueremus. eui per
malam suam causam prȩiudicare non
posset. Cum ergo etiam ad ipsam ceci.¬
liani causam uentũ fuisset. & legissent

Expanded text:
et bibit. Nam etiam hoc ipse Apostolus et bibit. Nam etiam hoc ipse Apostolus scripsit. cum autem dicit \'iudicium sibi manducat\', satis ostendit, quia non alteri iudicium manducat sed sibi. hoc nos egimus et ostendimus et obtinuimus, quia communio malorum non maculat aliquem participatione sacramentorum sed consensione factorum. nam si in factis malis non eis quisque consentiat, portat malus causam suam et personam suam nec praeiudicat alteri, quem in consensione mali operis socium non habet criminis. Hoc etiam ipsi uoce apertissima coacti sunt confiteri non tunc, quando ista dicebamus, sed postea, cum aliud ageretur. nam cum uentum fuisset ad causam etiam Caeciliani, quam nos ab ecclesiae causa distinguebamus, ut, si forte malus esset inuentus, ipsum anathemaremus, non tamen propter ipsum ecclesiam Christi relinqueremus, cui per malam suam causam praeiudicare non posset, — cum ergo etiam ad ipsam Caeciliani causam uentum fuisset et legissent
Abbreviated transcription (Latin):
scarũ scripturarum testimoniis obpressi
sunt quib a eccła designatur incopias
ab hrerłm creuisse ꝑ loca in quib aplĩ
prȩdicauerunt & nomina eorundẽ locoꝵ
in suis epistolis & actis conscripserunt.¬
& inde diffundi per cereras gentes contra
istam aercłam se non habere causam ma¬
nifesta uoce professi sunt. Ubi ẽ. euidens
innomi ne dĩ nr̃a uictoria. Cum enim
& uobis si sapiatis apertissime indicant
quid dimittere & quid tenere debratis.
Non inea falsitate qua tiobis non cessant
adhtic usq mentiri. sed inra ueritate qr
uicti coacti sunt confiteri. Quisquis
ergo ab hac catholica arccła fuerit separat
quantũ libet laudabiliter se uitere exis.¬
tinret. hoc solo scelere quod axp̃i unitate
disnmctus est. non habebit uit̾a sed ira
dei manet fuper eum. Quisquis autẽ
altena peccata. quia tinusquisq in ra
propriumdonus portabit. Sicut apłs
dicit. Eit quicũq inea corpus xp̃i man¬
ducauerit indigne. ⁊udicrũ sibi mandu

Expanded text:
i sunt, quibus ecclesia designatur incipiens ab Hierusalem creuisse per loca, in quibus apostoli praedicauerunt et nomina eorundem locorum in suis epistulis et actis conscripserunt, et inde diffundi per ceteras gentes. contra istam ecclesiam se non habere causam manifesta uoce professi sunt, ubi est euidentissima in nomine dei nostra uictoria. cum enim et uobis, si sapiatis, apertissime indicant, quid dimittere et quid tenere debeatis non in ea falsitate, qua uobis non cessant adhuc usque mentiri, sed in illa ueritate, quam uicti coacti sunt confiteri. Quisquis ergo ab hac catholica ecclesia fuerit separatus, quantum libet laudabiliter se uiuere existimet, hoc solo scelere, quod a Christi unitate disiunctus est, non habebit uitam, sed ira dei manet super eum. quisquis autem aliena peccata, quia unusquisque in ea proprium onus portabit, sicut Apostolus dicit: Et quicunque in ea corpus Christi manducaverit indigne, judicium sibi manducat
Abbreviated transcription (Latin):
ille uir inseripturis doctissimꝰ psam
exponeret. ubi dictũ ẽ. Intelligite er
qui insiprentes estis inpło. & stult
aliqnͣdo sapite. Qui plantauit aur̃ꝰ
ñ audi&. Aut qui finxit oculũ ñ ẽs¬
sus eos maxime facit. qui anthropomo¬
phi st̃. qͥdicunt dm̃ habere m̃bra que
etiã nos habemꝰ uerbi causa dicit᷑ ds̃ hu¬
bere oculos. oculi dñi respiciunt om̃i
manꝰ dñi facit oĩa. & audiuit inqͥt adi
sonũ pediũ dñi deabulantis in paracs
haec simplicit᷑ audiunt &humanas u¬
becillitates addĩ magnificentiã referꝰ
Ego autẽ dico qđ ds̃ totꝰ oculꝰ ẽ. totꝰ miꝰ
ẽ. totꝰ pesẽ. Totꝰocułꝰ ẽ. qr omĩa uide¬

Expanded text:
ille uir in scripturis doctissimus psalmum ille uir in scripturis doctissimus psalmum exponeret, ubi dictum est: Intellegite ergo, qui insipientes estis in populo, et stulti aliquando sapite. qui plantauit aurem, non audiet? aut, qui finxit oculum, non const, \'aduersus eos maxime facit, qui anthropomorphi sunt, qui dicunt deum habere membra, quae etiam nos habemus. uerbi causa dicitur deus habere oculos: oculi domini respiciunt omnia; manus domini facit omnia; et audiuit, inquit, Adam sonum pedum domini deambulantis in paHaec simpliciter audiunt et humanas imbecillitates ad Dei magnificentiam referunt. Ego autem dico quod Deus totus oculus est, totus manus est, totus pes est. Totus
Abbreviated transcription (Latin):
quo illã uisionẽ desiderare nouerimꝰ.
Nã dem̃bris dĩ quȩ ad siduȩ scriptura cõ¬
memorat. nequisq scđm carnis hinus
formã & figurã nosẽẽ. erederet si miles
dõ. ꝓꝑterea eadẽ scriptura & alias hab̾e
dm̃ dixit. quas nos utiq ñ habemꝰ. Sic̃t̃
ergo alas cũ audimꝰ ꝓtectionẽ intelligi.¬
mꝰ. sic & cũ audimꝰ manꝰ. oꝑationẽ intel¬
ligere debemꝰ. Et cũ audimꝰ pedes p̃sen¬
tationẽ. Et cũ audimꝰ oculos uisionẽ
qua cognoscit. Et cũ audimꝰ faciem
notitiã qua in notescit. Eit siquid ali¬
ud eadẽ scriptura tabe cõmemorat puto
spiritalit̃ intelligendũ. Neq hoc ego
tantũ aut ego prior sed om̃s qͥ qͣlecũq
spiritali intelligentia resistunt. eis
qui obhoc anthromorphi nominant᷑.
Ex quoꝵ litteris ne multa cõmemor¬
do muores moras faciã hoc unũ sci hi¬
ronimi int̾pono ut nouerit iste fr̃ n
sedehac re me magis quã cũ pͥorib an¬

Expanded text:
quo illam uisionem desiderare nouerimus. quo illam uisionem desiderare nouerimus. Nam de membris dei, quae assidue scriptura commemorat, ne quisquam secundum carnis huius formam et figuram nos esse crederet similes deo, propterea eadem scriptura et alas habere deum dixit, quas nos utique non habemus. sicut ergo, alas cum audimus, protectionem intellegimus, sic et, cum audimus manus, operationem intellegere debemus et, cum audimus pedes, praesentationem et, cum audimus oculos. uisionem, qua cognoscit, et, cum audimus faciem, notitiam, qua innotescit; et si quid aliud eadem scriptura tale commemorat, puto spiritaliter intellegendum neque hoc ego tantum aut ego prior sed omnes, qui qualicumque spiritali intellegentia resistunt eis, qui ob hoc anthropomorphi nominantur. ex quorum litteris ne multa commemorando maiores moras faciam, hoc unum sancti Hieronymi interpono, ut nouerit iste frater non ae de hac re mecum magis quam cum prioribus ag
Abbreviated transcription (Latin):
Neꝙ enĩ indigni dm̃ uidebt̃. Indig¬
nos utiq illos uolens intelligi. qui licde
resurgant dm̃ uidere ñ potert̃ ꝯm̃
addamnationt̃ refurgent. qui ꝑ fidẽ
uerã quȩ ꝑdilectionẽ oꝑat᷑ cormu¬
dare nolirert᷑. Et ideo sequit᷑ & di¬
cit. Neue is qui dm̃ uidere noluerit
potest dm̃ uidere. De inde quia occur¬
rebat etiã om̃s impius urelle dm̃ uidẽ
uoluerit. qr utiq illo mͦ ñ uult dm̃ uidẽ
impius qr cor mundare ñ uult. Quod
ille uideri poterit. secutꝰ ad iunxit &¬
ait. Nec in loco ds̃ uidet᷑ sed corde mim¬
do. Nec corporalib oculisds̃ queritur.
nec circũ seribit᷑ uisu. nec tactu tenet᷑
nec audit᷑ affatu. nec sentit᷑ in cessu.
Quib uerbis baeatꝰ ambrosius uoluit
ammonere quid debrant homines
p̃parare qui dm̃ uolunt uidere. Hoc ẽ
cor mundare ꝑ fidẽ quȩ ꝑ dilectionẽ
oꝑat᷑ dono fp̃s sc̃i unde pignꝰ accepimꝰ.

Expanded text:
Neque enim indigni Deum videbunt. IndigNeque enim indigni Deum videbunt. Indignos utique illos volens intelligi, qui licet resurgant, Deum videre non poterunt; quoniam ad damnationem resurgent, quia per fidem veram quae per dilectionem operatur , cor mundare noluerunt. Et ideo sequitur et dicit: Neque is qui Deum videre noluerit, potest Deum videre. Deinde quia occurrebat etiam impios omnes velle videre noluerit\', quia utique illo modo non uult deum uidere impius, quia cor mundare non uult, quo ille uideri poterit, secutus adiunxit et ait: \'Nec in loco deus uidetur sed mundo corde nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu nec tactu tenetur nec auditur affatu nec sentitur incessu. quibus uerbis beatus Ambrosius uoluit admonere, quid debeant homines praeparare, qui deum uolunt uidere, hoc est cor mundare per fidem, quae per dilectionem operatur, dono spiritus sancti, unde pignus accepimus,
Abbreviated transcription (Latin):
rit similes ei erimꝰ qm̃ uidebimꝰ eum
sicuti ẽ. negare ñ possumꝰ filios dĩ ui¬
surosdm̃. sed sict᷑ uident᷑ inuisibilia.
sicut seipsũ ostensurũ ꝓmittebat. qui
hominib incarne uisibił apparebat
quando dicebat && ego diligã eũ & osten¬
dã mripsũ illi cũ ante oculos hominum
confpicuus loqueret᷑. Onde autẽ in ui¬
fibilia uident᷑ nisi oculis cordis de ouib
paulo ante dixi. quid hieronimꝰ sense¬
rit ad uidendũ dm̃. Hinc ẽ. qđ etiã
memoratꝰ ẽ. mediola nensis ep̃s in ipsa
resurrectione dixit ñ facile eẽ. dm̃ uide¬
ri nisihis qui mundo st̃ corde. & ideo
scriptũ ẽẽ. beati mundo corde quia ipsi
dm̃ uidebt̃. Quantos beatos inquit
iã nunerauerat. & tam̃ eis uidendi dm̃
ñ ꝓmiserat facultatẽ. Deinde adiun¬
git & dicit. Si ergo hi qui mundo st̃
corde dm̃ uidebt̃ utiq alii ñ uidebt̃.
Et ne alios illos acciperemꝰ de quib
dictũ ẽ. beati pauperes peati mites¬

Expanded text:
iam uidebimus eum, sicuti est, negare non possumus filios dei uisuros deum, sed sicut uidentur inuisibilia, sicut se ipsum ostensurum promittebat, qui hominibus in carne uisibilis apparebat, quando dicebat: Et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi, cum ante oculos hominum conspicuus loqueretur. unde autem inuisibilia uidentur nisi oculis cordis, de quibus paulo ante dixi, quid Hieronymus senserit ad uidendum deum? Hinc est, quod etiam memoratus Mediolanensis episcopus in ipsa resun-ectrone dixit non facile esse deum uidere nisi his, qui mundo sunt corde, et ideo scriptum esse: Beati mundo corde, quia ipsi deum uidebunt. quantos beatos\', inquit, iam numerauerat et tamen eis uidendi deum non promiserat facultatem!\' deinde adiungit et dicit: Si ergo hi, qui mundo sunt corde, deum uidebunt, utique alii non uidebunt\'. et ne alios illos acciperemus, de quibus dictum est: Beati pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
uicdet᷑. Et paulo post. Non eũ uide¬
runt inquit iudei. obcecatũ en̾ierat
insipiens cor eoꝵ. Hinc ostendens
unde uideat᷑. Itẽ cũ de spũ scõ loque¬
retꝰ interposuit uerba dñi dicentis.
Rogabo patrẽ & aliũ paraelytũ dabit
uobis qui uobiscũ sit inetnũ spm̃ ue
ritatis qũr hic mundus ñ potest ac¬
cipere quia ñ uidit eũ nec cognoseit
eum. Merito ergo se inquit incor¬
pore demonstrauit. qm̃ indiuinitatiᷤᷤ
substantia ñ uidet᷑. uidimꝰ spm̃ sed
inspecre corporali: Uideamꝰ & patrẽ
sed quia uidere ñ possumꝰ. audiamꝰ.¬

Expanded text:
uidetur\'; et paulo post: Non eum uideuidetur\'; et paulo post: Non eum uiderunt, inquit. Iudaei; obcaecatum enim erat insipiens cor eorum\' hinc ostendens. unde uideatur. item cum de spiritu sancto loqueretur, interposuit uerba domini dicentis: Rogabo patrem et alium paraclitum dabit uobis, qui uobiscum sit in aeritatis, quem hic mundus non potest accipere, quia non uidet eum nec cognoscit eum. merito ergo se in corpore demonstrauit, quoniam in diuinitatis substantia non uidetur. uidimua spiritum, sed in specie corporali, uideamus et patrem. sed quia uidere non possumus, audiam
Abbreviated transcription (Latin):
concorditer inquiramꝰ. Quia &e
siquid alit sapimiꝰ. hoc quoꝙ nobis
As reuelauit. in illo maneamus.
Qui autẽ manet incaritate. indeo
manet & ds in illo manet. quia dsꝰ
caritas ẽ. Siue tãꝗ eiꝰ fons in effabi¬
lit existimo sur illã nobis ꝑsuũ spm̃
largiendo. Si ergo doceri potest orđ
caritas corporalib oculis aliquando
uidetur. poterit fortassis & ds̃. Si
aute ista nũqua poterit. multo minꝰ
ipse fons eiꝰ. utel siquid dici exceben¬
tius & conuententius de cantare
potest. Magni quidã uiri & inserip¬
turis sẽĩs doc tissimi qui plurimũ
Arccłam & bona studia ficeliũ suis
litteris adiuuerunt ubi eis occasio
data ẽ Dixert̃ inuisibilẽ dm̃ inui¬
sibiliter uideri. hoc ẽ. ꝑ eã naturam
quȩ in nobis quoꝙ in uisibilis est.
munda scilic& mente uel corde.
Beatus ambrosius cũ de xp̃o agereo
sedm id quod uerbũ ẽ. ñ enĩ corpo¬
ralib inquit sed spiritalib oculis iles

Expanded text:
concorditer inquiramus, quia, et concorditer inquiramus, quia, et si quid aliter sapimus, hoc quoque nobis deus reuelabit, si in illo maneamus. qui autem manet in caritate, in deo manet et deus in illo manet, quia deus caritas est siue tamquam eius fons ineffabiliter existendo siue illam nobis per suum spiritum largiendo. si ergo doceri potest, quod caritas corporalibus oculis aliquando uidebitur, poterit fortassis et deus; si autem ista numquam poterit, multo minus ipse fons eius uel si quid dici excellentius et conuenientius de tanta re potest. Magni quidam uiri et in scripturis sanctis doctissimi, qui plurimum ecclesiam et bona studia fidelium suis litteris adiuuerunt, ubi eis occasio data est, dixerunt inuisibilem deum inuisibiliter uideri, hoc est per eam naturam, quae in nobis quoque inuisibilis est, munda scilicet mente uel corde. beatus Ambrosius cum de Christo ageret secundum id, quod uerbum est: Non enim corporalibus\', inquit, sed spiritalibus oculis Iesus
Abbreviated transcription (Latin):
& cogitẽ caput nr̃m incuiꝰ corpore
fr̃es sumꝰ. Ad locũ in quo habitat
ideo m ñ putaui ẽẽ ueniendũ. ne
spectaculũ faceremꝰ ridendũ alenis.
nr̃is dolendũ. nobis putendũ. ꝑ tuã
scĩtatẽ & caritatẽ totũ recte agͥipo¬
test. Ab illo quippr agit᷑ qui ꝑ fidẽ
tuã habitat incorde tuo. Qux̃ credo
qđ ñ spernit in te cũ agnoscit inse.
Ego cerre in hac causa quid melius
facerẽ ñ inueni. quã ut ueniã pete¬
rẽ afr̃e. qui lȩsũ se litterarũ nrearũ.
afperitate conoirestꝰ ẽ. Faci& & ip¬
se ut spero qđ sibi imperare nouit.
ab eo qui ꝑ apłm loquens ait. donantes
uobis metipsis. siquis ad uersus aliqu̾e
habet querelã sicut & ds̃ in xp̃o do¬
nauit nobis. E stote ergo imitato¬
res dĩ sicut filii dilectiffimi & am¬
bulate incaritate sicut & xp̃s dibexit
uos. In hac caritate ambulantes. siqͥđ̃
diligentius possumꝰ despiritali corpore
quod inresurrectione habebimus

Expanded text:
et cogitem caput nostrum, in cuius corpore et cogitem caput nostrum, in cuius corpore fratres sumus. ad locum, in quo habitat, ideo mihi non putaui esse ueniendum, ne spectaculum faceremus ridendum alienis, nostris dolendum, nobis pudendum. per tuam sanctitatem et caritatem totum recte agi potest; ab illo quippe agitur, qui per fidem suam habitat in corde tuo, quem credo quod non spernit in te, cum agnoscit in se. Ego certe in hac causa, quid melius facerem. non inueni. quam ut ueniam peterem a fratre, qui laesum se litterarum mearum asperitate conquestus est. faciet et ipse, ut spero, quod sibi imperari nouit ab eo, qui per apostolum loquens ait: Donantes uobismet ipsis, si quis aduersus aliquem habet querelam, sicut et deus in Christo donauit uobis. estote ergo imitatores dei sicut filii dilectissimi et ambulate in caritate, sicut et Christus dilexit uos. in hac caritate ambulantes, si quid diligentius possumus, de spiritali corpore, quod in resurrectione habebimus,