comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Neq ustus de sua iustieia con¬
fidat: neq peccator de dei mise¬
ricordia desperet. s habeat in
corde. spem pariter ⁊ timorẽ.
metum. Sic speret miscdĩam.
ut iꝰticiam metrat. ⁊ sic spes
indulgentie erigat: ut metus¬
gehonne affligat. Quãuis qͥsq
sit iustus: nim̃quam necesse
est. ut in hac uita fit securus.
Quamuis fẽce conuersa¬
tio ꝓpbabilis sit incertum
tamen hominibꝰ ẽ: ad quem
finem sint destinati. Nulla¬
ciat. Quãius penitentia ꝓpitia
men homo ẽẽ non debet. quia
penitentie satisfactio. diuino
tantũ pensat᷑ iudicio. nõ hu¬
mano. Neq enĩ unqͣm oppor¬
tet penitentiã habere de pecca
ẏsidorus dixit. Incertum
tempus: ⁊ ideo festinandũ
dix̃. Quanto sumus securi
de p̾teritis: tanto simus sol¬
liciti de futuris. Om̃ia enĩ
cͥmina uel peccata cito ad
nos reu̾tuntur: si non coti¬
die bonis oꝑibꝰ expugnant᷑.

Expanded text:
Neque justus de sua justitia conNeque justus de sua justitia confidat, neque de Dei misericordia desperet, sed habeat in corde spem pariter et metum: sic speret misericordiam, ut justitiam metuat; sic sit spes indulgentiae, ut metus affligat. Quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut in hac vita sit securus. Quamvis sanctorum conversatio probabilis sit, incertum tamen hominibus est quo sint fine destinati. Nullaciat, quamvis poenitentmen homo esse non debet: quia poenitentiae satisfactio divino tantum pensatur judicio, non humano. Neque unquam oportet poenitentem habere de peccatISIDORUS. Incertum tempus, et idcirco festinandum ii, ut quantum estis securi de praeteritis, tantum sitis solliciti de futuris. Omnia enim crimina vel peccata cito ad nos revertuntur, si non quotidie bonis operibus expugnantur.
Abbreviated transcription (Latin):
inuitium. Ideoq nob dñs tẽ¬
pus sui celauit aduentus: ut
certo semꝑ idicem nostrum
credamus. eẽ uenturũ: quia
quando uenturus sit. igno¬
ramus. Om̃is uita sapientis.
dixit. Siqua ẽ p̾sentis tempo¬
ris letitia. ita est agenda. ut
nũquam amaritudo sequẽtis
nudicii: recedat a memoria. Ple¬
rumq enim hostis callidus mẽ¬
tem cum peccato supplantat.
quia cum eam riuina afflic¬
tam respicit. securitatis pesti¬
fere blandiciis seducit. Qu
igitur mente securus ẽ: ꝑꝑetra¬
tis iniquitatibꝰ ipse sibi testis
ẽ. quia in nocens non ẽ. Cũq
mens secura redditur: in tor¬
porẽ animꝰ laxatur. Cum lio¬
na fr̃s agitis: semꝑ ad memo¬
riam mala acta reuocate. ut
dum caute culpa cognoscit᷑.
nt̃quam de bono oꝑe incau¬
te animꝰ loquatur letetur.
Horam uero ultimã dñs nr̃
Euitam: ut suspecta possit ẽẽ
sẽꝑ: ut dum illam uidere non
possumꝰ: ad illam sine int̾mis¬
sione pp̃arem᷑. Hysidorus dix̃.

Expanded text:
itium. Ideo nobis Dominus temporis sui celavit adventum, ut certum, semper judicem nostrum credamus esse venturum, quem, quando venturus sit, ignoramus. Omnis vita sapientis tis. Si qua est praesentis temporis laetitia, ita est agenda, ut nunquam amaritudo sequentis judicii recedat a memoria. Plerumque enim hostis callidus mentem cum peccato supplantat: et cum de ruina afflictam respicit, securitatis pestiferae blanditiis seducit. Qui igitur mente securus est perpetratis iniquitatibus, ipse sibi testis est quia innocens non est. Cumque mens secura redditur in corpore, animus laxatur. Cum bona, fratres, agitis, semper ad memoriam mala acta revocate. Ut cum caute culpa agnoscitur, nunquam de bono opere incaute animus laetetur. Horam vero ultimam Deus noster nitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam videre non possumus, ad illam nos sine intermissione praeparemus. ISIDORUS.
Abbreviated transcription (Latin):
homine inuido. nec desideres
oibos eius. qm̃ in siłitudinem
arioli ⁊ coniectoris: estimat
qd ignorat. Comede ⁊ bibe di¬
cit tibi.⁊ mens eus non ẽ tecũ.
Qui inuidet: nicħ ẽ illo neqͥus.
Us̾ dixit. Inuidia cunctam
Ubi ẽ inuidia. amor frat̾nus ñ
bolus inuidendo oecidit. ideo
cognoseitur inuidia non posse
ẽẽ in caritate. ꝑ inuidiam enĩ.

Expanded text:
homine invido, et ne desideres cibos ejus: quoniam in similitudinem arioli et conjectoris aestimat quod ignorat. Comede, bibe, dicet tibi, et mens ejus non est tecum . Qui sibi invidet, nihil est illo nequius . AUGUSTINUS. Invidia cunctas Ubi est invidia, amor fraternitatibolus invidendo decidit. Ideo cognoscitur invidia non posse esse in charitate. Per invidiam enim
Abbreviated transcription (Latin):
Multi ⁊ bonos imitari nolunt.
⁊ de bonoꝵ ꝓfectibus. inuidie
Flebiliter autem deplorandi sũt.
qui odio infrẽ tabeseñt. Inui¬
dia. cor hominis quasi quedã
fectibꝰ non tabescas. nullius¬
ꝓsꝑitate lacereri¶ Eusebiꝰ dix̃.
Inuidie horror. non solum reli¬
giosas. s ⁊ uiles animas ꝑdit.
ffrem dix̃. Inuidia enim mani¬
fe̾stat nos cartiaitẽ dei penitꝰ.
ion hr̃e. Iosephꝰ dix̃. Difficile
ẽ: in ꝓsꝑis inuidia carere.

Expanded text:
olunt, et de bonorum profectibus invidiae Flebiliter deplorandi sunt qui odio in fratrem tabescunt. Invicor hominis, quasi quaedam rofectibprosperitate facereris. EUSEBIUS. Invidiae error non solum religiosas, sed et viles animas pervadit. EPHRAEM. Invidia enim manifestat nos charitatem Dei penitus re. JOSEPHUS. Difficile est in prosperis invidia carere.
Abbreviated transcription (Latin):
ere dix̃. Sẽꝑ uirtutes. sequi¬
tur inuidia. Magna uirtus
ẽ. que miridiam humilitate
suꝑat. Ambix dixit. Inuidus ẽ
certe. qui alienũ facit bonum.
sium inuudendo supplicumm Ore
si habere non appetunt. Hinc ꝓphe¬

Expanded text:
ERONYMUS. Semper virtutes sequitur invidia. Magnus est vir qui invidiam humilitate superat. AMBROSIUS. Invidus est certe qui facit bonum suum in videndo supplicium aliesi habere non appetunt. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
inse donoꝵ gr̾am minime re¬
cognoscit. maiora aliis ñ mu¬
deat. Hysid̾ dixͤit. Unde bonꝰ
ꝓficit. inde inuidꝰ t̾abescit. In¬
uidꝰ mẽbrũ ẽ diaboli. eiuꝰ inui¬

Expanded text:
in se donorum gratiam minime recognoscunt, maiora aliis non invideant. ISIDORUS. Unde bonus proficit, inde invidus contabescit. Invidus membrum est diaboli,
Abbreviated transcription (Latin):
cis tuis separare. Filio ⁊ mu¬
lieri. fratri ⁊ amico: non des
potestatẽ suꝑ te in uita tua.
Meluis ẽ enmi ut filii tui te
rogent: quam te respic̾e in manꝰ
filioꝵ tuoꝵ. Utilius ⁊ sine filiis
mori: quã relimq̃re filios impios.
Doce filiũ tuũ ⁊ oꝑare millũ: ne
in turpitudine illiꝰ ꝯfundaris.
ste dederis aliis possessionẽ tuã.
ne forte peniteat te. Suꝑ filiam
luxuriosam firma custodiam: ne
quando faciat te in opprobrium.
ens quiando filiũ suũ bone indo¬
lis amittit. ñ doleat qd̃ talem ꝑ¬
diderit: s gaudeat qd̃ talẽ ha¬
buerit.

Expanded text:
cis tuis separare . Filio et mucis tuis separare . Filio et mulieri, fratri et amico, non des potestatem super te in vita tua . Melius est enim ut filii te rogent, quam te respicere in manus filiorum . Utilius est sine filiis mori quam relinquere filios impios. Doce filium tuum, et operare in illo, ne in turpitudinem illius offendas . Ne dederis alii possessionem tuam, ne forte poeniteat te . Super filiam luxuriosam firma custodiam, ne quando faciat in opprobrium ens quando filium suum bonae indolis amittit, non doleat quod talem perdiderit, sed gaudeat quod talem habuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ħ enĩ tꝰtũ ÷. Honora patrem¬
tuũ ut bene sit tͥ ⁊ sis lon¬
Bonus relĩquit heredes filios.
⁊ nepotes. Qui pareit uirge¬
sue: odit filiũ suũ: qui autẽ
diligit eum: instanter erudit.
Corona senim. filii filioꝵ. ⁊
głia filioꝵ. patres eoꝵ. Ira pa¬
tris filius stultus. ⁊ dolor ma¬
tris que genuit eum. Iħc fi¬
liꝰ syracħ .d̾. Filii tibi sunt.
ritia. illoꝵ. filie tibi sunt.
serua corpus earum. ⁊ nõ ostẽ¬
das faciem tuam hylarẽ ad
illas. Ne iocunderis in filiis mi¬
piis si multiplicentur: ne ob¬
lecteris suꝑ filios. si non ÷ ti¬
mor dei cum ipsis. Melior est
unus timens d̃m: quã mille fi¬
lii impii. Qͥ diligit filiũ suũ.
assiduat illi flagella. Qui
docet filium suũ laudabitur
iu illo: ⁊ in medio domesticoꝵ¬
i illo głiabit᷑. Qͥ docet fili¬
um sinim: in delũ miccit mi
głiabit᷑ millo. Nondes filio
pocestatem in uiuentrite sua:
⁊ ne despicias cogitatꝰ illius.
a filiis tuis caue. ⁊ adomesti¬

Expanded text:
rem, ut bene sit tibi, et sis lonpater relinquit haeredes, filios et nepotes . Qui parcit virgae, odit filium suum . Qui autem diligit eum, instanter illum erudit . Corona senum filii filiorum, et gloria filiorum patres eorum . Ira patris filius stultus, et dolor matris quae genuit eum . JESUS SIRACH. Si filii tibi sunt, ritia eorum . Filiae si tibi sunt, serva corpus earum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Ne jucunderis in filiis impiis, si multiplicentur . Ne oblecteris super filios, si non est timor Dei cum ipsis . Melior est unus timens Deum, quam mille filii impii . Qui diligit filium suum, assiduat illi flagella . Qui docet filium suum, laudabitur in illo, et in medio domesticorum gloriabitur . Qui docet filium suum, igloriabitur in illo . Non des filio potestatem a juventute sua, et ne despicias cogitatus illius . A filiis tuis cave, et a domesti
Abbreviated transcription (Latin):
nisi intenta pͥus medi¬
tatione discat᷑. Ab im¬
ꝑitis gͦ pastorale magis¬
terium qͣ tem̾itate sus¬
cipitur. qͣndo ars est ar¬
tium. regim̃i aĩarũ : Quis autẽ co¬
gitationũ uulnera occultiora eẽ ne
uerũt. cordis se medicos ꝓfiteri nõ¬

Expanded text:
ntenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando ars est artium regimen animarum? Quis autem cogitationum vulnera occultiora esse necepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri no
Abbreviated transcription (Latin):
tamento tuo. ⁊ in illo collo¬
quere. ⁊ in oꝑa mandatoꝵ
queruntur in xp̃iemis mitia
s finis: quia paulus male ce¬
pit. s bene finiuit. Iude lau¬
cdantur excrddia. s fmis ꝓdi¬
tionis dampnatitr. Cepisse
multoꝵ ẽ: ad culmen ꝑue¬
nire paucoꝵ Gregorius di¬
xit. Uirtus boni oꝑis: ꝑse¬
uerantia ẽ. Incassum quippe
bonum agitur. si ante t̾m¬
nũ uite deseratur. Ille bone
immolat: qui sacͥficiũ boni
oꝑis usq in finem debite ꝑ¬
aucit actionis. Hysid̾ dix̃.
Tunc enim placet deo nr̃a ꝯ
u̾satio. quando bonũ nr̃irm¬
S complemꝰ. Bonum gͦ non ce¬
pisse. s ꝑfecisse uirtus est.
Non incoantibꝰ p̾miũ ꝓuit¬
Stitur. s ꝑseũantibus dat᷑.
Semꝑ in uita hominis. fi¬
nis querendus ẽ. quia d̾s̃

Expanded text:
n illo colloquere, et in opere mandatorum quaeruntur in Christianis initia, sed finis; quia Paulus male coepit, sed bene finivit. Judae laudantur exordia; sed finis perditionis damnatur. Coepisse multorum est, ad culmen venisse paucorum. GREGORIUS. Virtus boni operis perseverantia est. Incassum quippe bonum agitur si ante terminum vitae deseratur. Ille bene immolat qui sacrificium boni operis usque in finem debitae producit actionis. ISIDORUS. Tunc enim placet Deo nostra conversatio, quando bonum qu complemus. Bonum est ergo non coepisse, sed perfecisse virtus est. Non inchoantibus praemium promittitur, sed perseverantibus datur. Semper in vita hominis finis quaerendus est: qui
Abbreviated transcription (Latin):
capti scłi uoluptatibꝰ: de medio
ttinere reu̾tunt᷑. facilius scłm.
quã uoluptas relinqͥt᷑. Multi di¬
uitias relinquentes. uttia nõ re¬
linquũt. Malum ẽ qd̾ non in eo
studio sernimꝰ: quo quesita que¬
rimꝰ. Unꝰquisq cuꝰ oꝑa agit.
euis filius appellatur. Xp̃m seqͥ
cupiens. si habes in potestate
rem tuã. uende. Si uͦ nõ habes.
amagno honere lib̾atꝰ es. ẽ otũ¬
enum ideo dedit. qui seipsum ob¬
tulit. Facile contempnit omĩa. qͥ se
semꝑ cogitat moriturum. Qui
uult ẽẽ ꝑfectus: multitudines
hominũ.⁊ offieia: ⁊ salutatiões
⁊ ꝯuiuia. quasi cathenas fugiat
uoluptatũ.Uturã qd̾ nos re¬
nuntiamꝰ scło: uolũtas sit nõ
necessitas. Nudum xp̃m. nudam
magis querit animas credentiũ.
quam opes. Ambiꝵ dixit. Qͥ
uult dm̃ possidere. renuntiet
mundo: ut sit illi d̾s beata pos¬
sessio. Is non renuntiat mũdo.
cui t̾rene possessionis delectat
ambitio. Dum sua quisq non re¬
linquit. mundo cuiꝰ bona retinet

Expanded text:
pti saeculi voluptatibus, de medio itinere revertuntur. Facilius saeculum quam voluptas contemnitur. Multi divitias relinquentes, vitia non relinquunt. Malum est quod in eo studio servimus, quo quaesita quaerimus. Unusquisque cujus opera facit, ejus filius appellatur. Christum sequi cupiens, si habes in potestate, rem tuam vende; non habes, a magno onere liberatus es. Totum Deo dedit, qui seipsum obtulit. Facile contemnit vitia, qui se semper cogitat moriturum. Qui vult esse perfectus, multitudines nominum, officia et salutationes, et convivia quasi catenas fugiat voluptatum. Utinam quod renuntiamus saeculo, voluptas sit, non necessitas. Nudum Christum, nudam magis quaerit animas credentium quam opes. AMBROSIUS. Qui vult Deum possidere, renuntiet mundo, ut sit illi Dsessio. Nec renunciat mundo is quem terrenae possessionis delectat ambitio, quia quamdiu sua non relinquit, mundo, cuius bona retinet,
Abbreviated transcription (Latin):
nuiliarẽ minui. quã antme sa¬
lutẽ ꝑire. Oregoriꝰ dix̃. Qui
enĩ uitã suã alios scire fugĩt.
sibimetipsis accensi sunt. s
aliis in exẽplo luminis ñ sũt.
exemplũ culpa uehementer
ostenditur. quando ꝓ reu̾enta
ordinis peccator honoratur.
Ille gͦ modis om̃ibꝰ deb ad ex¬
emplũ ꝑtrahi: qͥ cunctis car¬
Ne quisquam post lapsum peni¬
tentie desꝑet ueniã. dũ ꝯspieit
scõꝵ reparationẽ. fuisse etiam
post ruinam. Ob hanc ittilitatẽ
anime humane. Si apti fumꝰ
imitari iniqͦs in malum: cur pi¬
gri sumꝰ imitari iustos in bomĩ:
De discipulis.

Expanded text:
iliarem minui, quam animae salutem perdere. GREGORIUS. Qui enim vitam suam ab aliis sciri refugiunt, sibimetipsis accensi sunt, sed aliis in exemplo luminis non sunt.exemplo culpa vehementer ostenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Ille igitur modis omnibus debet ad exemplum protrahi, qui cunctis pasNe quisquam post lapsum poenitendo desperet veniam, dum conspicit sanctorum reparationem fuisse etiam post ruinam. Ob hanc utilitatem sis humanae. Si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? De discipulis.
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̃ enĩ sapientes simmꝰ. qd̾ diui¬
tes. qd̃ potentes existimꝰ: non
alt̾tus s potius diumo mu̾e
sumꝰ. Utamur gͦ optime diui¬
nis beneficiis. qͣtinus ⁊ deũ
non peniteat dedisse: ⁊ nobis
accepisse sit utile. In diuisione
donoꝵ.: diuersi ꝑcipiunt di¬
uersa dei munera. Non tam̃
concedut᷑ ui om̃ia: ut sit ꝓ
utilitatis studio. qd alt̾ ad¬
miretur malt̾o. Item diẽ. Qu¬
nera gr̾arum. alii ista. alii uero
donantur illa. nec datur ita ha¬
beri unum: ut non egeat altõ.
Luferre ds dicitur homini do¬
num. qd̾ homo non habuit. id
dix̃. Sic̃ gratis gratia accipit᷑
a deo: ita gratis eandẽ minis¬
tretur.

Expanded text:
Quod enim sapientes sumus, quod diviQuod enim sapientes sumus, quod divites, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. In divisione bonorum diversi percipiunt diversa Dei munera, non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro utilitatis studio, quod alter admiretur in altero. Item dicit: Munera gratiarum alia isti, alia vero donantur illi, nec dantur ita habere uni, ut non egeat alterius. Auferre Deus dicitur homini donum quod homo non habuit, id eIUS. Sicut gratia gratis accipitur a Deo, ita gratis eadem ministretur.
Abbreviated transcription (Latin):
datũ qd̾ ñ ÷ utile. ⁊ ẽ datũ cuiꝰ
retͥbutio dupplex ÷ Gregoriꝰ¬
aix̃. Dñs enim qͥ talenta ꝯtulit
rationẽ positurꝰ redit. quia
is qui nunc pie spũalia dona tri¬
buit. districte in uidicio m̾ita
exquirit. Bonum qd̃ in tͣnqͥlli¬
tate sumitur: in tͥbulatione
manifestat᷑. Sũt nãq ñ nulli qͥ
donũ intelligentie ꝑceꝑunt: s
sola ea que carnis sunt sapiũt.
bis peccantibus sua d̃s dona¬
non retrahit: ut ad fyem diui¬
ne ꝓpitiationis mens huma¬
na ꝯsurgat. Ab illo enim: nob̾
omĩa bona gratia p̾ueniente.
donantur. ꝓ̃fectus hominis
donum dei ẽ: nec ase potest
quisquam. s adeo corrigi. Non
enim qͥcqͣm boni ht̃ ꝓpͥum homo.
cuiꝰ uiia non ÷ euis. Cum quisq
aliqd̃ donum dĩ accepit. non
appetat amplius qͣm meruit.
ne cdũ alt̾ĩus mẽbri officium
arriꝑe temptat: id qd̾ meruit
ꝑdat. Conturbat enĩ corporis
ordinẽ totum. qͥ non suo ꝯten¬
tus officio. subripit alienum.

Expanded text:
 est datus, cui retributio duplex est GREGORIUS. Dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit: quia is qui nunc pie spiritalia dona tribuit districte in judicio merita exquiret. Bonum quod in tranquillitate sumitur, in tribulatione manifestatur. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed sola quae carnis sunt, sapiunt. peccantibus nobis, sua Deus dona retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Profectus hominis donum Dei est, nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus. Cum quisque aliquod donum Dei accipit, non appetat amplius quam quod meruit, ne dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum.
Abbreviated transcription (Latin):
Anteqͣm loqͣris. disce. Qui odit
boquacitatem: extinguit malici¬
am. Ne iteres u̾bumdurũ et
nequã. ⁊ non minoraberis. est
qͥ labitur in lingua sua. sed
non ex animo. Quis ẽ enim
qͥ non dereliquerit in lingua
sua: Est qui emittit u̾bum
certum: enarrans ueritatem.
er bum nequam. unmutabit
cor. Est tacens: qui inuenit᷑
sapiens. ⁊ ẽ odibilis. qͥ ꝙ cax
est ad loquendum. Est autem
non habens sensum loquele.
Homo sapiens. tacebit usq ad
tempꝰ. Lascinus autẽ ⁊ impͣndẽs.
non seruabit tempꝰ. Qui mul¬
tis utitur uerbis: ledit aminã
suam. Multi cecid̾unt in ore
gladii. s non sic quasi qui in¬
terierunt ꝑ linguam suã. Ingũ
enĩ lingue iugum ferreũ ẽ: ⁊
uinculum eius uinculũ ereũ ẽ.¬

Expanded text:
Antequam loquaris, disce . Qui odit Antequam loquaris, disce . Qui odit loquacitatem, exstinguit malitiam . Ne iteres verbum nequam et durum, et non imminoraberis . Est qui labitur in lingua sua, sed non ex animo . Quis est enim qui non deliquerit in lingua sua ? Est qui emittit verbum suum, et narrans veritatem . Verbum nequam immutabit cor . Est tacens qui invenitur sapiens: et est odibilis qui procax est ad loquendum . Est autemtacens, non habens sensum loquelae:Homo sapiens tacebit usque ad tempus, lascivus autem et imprudens non servabit tempus. Qui multis utitusuam . Multi ceciderunt in ore gladii, sed non sic quasi qui interierunt per linguam suam . Jugum enim linguae suae ferreum est, et vinculum illius vinculum aereum e
Abbreviated transcription (Latin):
ruina approximat maloꝵ. Qi
custodit os suũ. custodit aĩam
suam. Qui autem in consid̾atꝰ
ẽ ad loquendũ. sentiet mala.
In om̃i oꝑe: erit habundãtia.
Ubi autẽ uerba sunt pluri¬
ma. ibi frequens egestas. Ln¬
gua placabilis: lignũ uite.
que autem inmoderata est.
ꝯteret sp̃m. Hominis ẽ am¬
linguam. Uoluntas regum.
labia iusta. Qui recta loqͥ¬
tur. dirigetur. Qui attoni¬
tis ocłis cogitat praua mor¬
dens labia sua: ꝑficit malum. Itẽ¬
dicit. Qui exaltat os suum que¬
rit ruinam. Qui moderat᷑ ser¬
mones suos: Aoctus ⁊ prudẽs
ẽ. Ꝙ p̾ciosi sp̾c. uir eruditus.
Mors ⁊ uita: in manibꝰ lingue.
Cum obsecrationibꝰ loquitur pau¬
ꝑ. ⁊ diues affabitur rigide. Qi¬
mortificabitur. Labia deoseula¬
bit᷑: qui recta u̾ba respondet.
Qui custodit os suũ ⁊ linguã
suam: eustodit ab angustiis an¬
Noli eitatus ẽẽ in lingua tuai.
⁊ mutilis ⁊ remissus in oꝑibꝰ
tuis. Priusqͣm audias ne respõ¬
deas u̾bũ. in medio senoꝵ ne

Expanded text:
roximat mala . Qui custodit os suum, custodit animam suam . Qui autem inconsideratus est ad loquendum, sentiet mala, in omni opere bono erit abundantia . Ubi autem verba sunt plurima, ibi frequens egestas . Lingua placabilis, lignum vitae. Quae immoderata est, conteret spiritum . Hominis est anlinguam suam . Voluntas regum labia justa: qui vera loquitur, diligitur . Qui attonitis oculis cogitat prava, mordens labia sua, perficit malum . Qui exaltat cor suum, quaerit ruinam . Qui moderatur sermones suos, doctus et prudens est, et pretiosi spiritus vir eruditus . Mors et vita in manibus linguae. Cum obsecrationibus loquitur pauper, et dives affabitur rigide. Qmortificabitur . Labia deosculabitur, qui recta verba respondet . Qui custodit os suum, et linguam suam, custodit ab angustiis anNoli citatus esse in lingua tua, et mutilis et remissus in operibus tuis . Priusquam audias ne respondeas verbum, et in medio seniorum ne
Abbreviated transcription (Latin):
citur. Qui diligit sełm. t̾stabit᷑
plurimũ. ꝯtẽpnens autẽ qͥ meo
sunt. letabitur semꝑ. In libro
clementis dicitur. Difficilis est
subita ꝑmutatio. longuo autem
tẽpore. si paulatim assuefiat. la¬
bor nonerit. qr ex usu uenit. Nõ
querit a te d̾s pecuniã: s animã
miscde̾m. ⁊ piam mentem.

Expanded text:
M. Qui diligit saeculum, tristabitur plurimum: contemnens autem quae in eo sunt, laetabitur semper. EX LIBRO CLEMENTIS. Difficilis est subita permutatio: longo autem tempore si paulatim assuefiant, laboris non erit quod ex usu venit. Non quaerit a te Deus pecuniam, sed animam misericordem et piam mentem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtraria sunt. ut dum ista adu̾sa
deum refulget gr̃a. qui huie
mundo ꝯtemptibilis fuerit. Nã
reuera necesse ẽ ut quẽ mũdus
odit. diligatur adeo. Sc̃ĩs ut¬
ris in hoc mundo tab̾naculum
ñ ÷. quibꝰ patria ⁊ domꝰ in celo
Iẽ. Qui enim hunc mrndũ dili¬
gunt. turbulentis enis curis ⁊
solliettudinibꝰ ꝯturbant᷑. Sc̃ĩ ui¬
ri scło remintiantes. tta huic
trahunt: tanto interne mẽtis
acie. p̾sentiã dei ⁊ angłoꝵ socie¬
tatis freq̃ntiã ꝯtẽplant᷑. Si ita
quisq renuntiat quibꝰ possidet
moribꝰ: non ÷ xp̃i discipulus. qͥ
enĩ renuntiat rebus sua abne¬
gat. qui uero renuntiat moribꝰ
prairis. semetipsum abnegat. Lõ¬
ge qͥppe ẽ adeo animꝰ. cui adhuc
hec uita dulcis ẽ. Multi cupiũt
ꝯuolare ad gr̃am dei. s timent
carere oblectamentis mundi. ꝓ¬
uocat qͥdem eos amor dei: s re¬
ꝯuertit d̾s homines. ut uel sero
ꝯũtantur. atq inde magis eru¬
bescant. qd̃ tamdui expectati

Expanded text:
traria sunt, ut dum ista adversaDeum refulget gratia, quae huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit, diligatur a Deo. Sanctis viris in hoc mundo tabernaculum non est, quibus patria et domus in coelo est. Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Sancti viri saeculo renuntiantes, ita huic one se subtrahunt, tantum internae mentis facie praesentiam Dei et angelorum societates et frequentiam contemplantur. Si ita quisque renuntiet quae possidet, moribus, non est Christi discipulus. Qui enim renuntiat rebus, sua abnegat. Et qui renuntiat moribus pravis, seipsum abnegat. Longe quippe a Deo est animus, cui adhuc haec vita dulcis est. Multi cupiunt convolare ad gratiam Dei, sed timent carere oblectamentis mundi. Provocat quidem eos amor Christi, sed reterret Deus homines, ut vel sero convertantur, atque exinde magis erubescant, quod tandiu exspectati
Abbreviated transcription (Latin):
tant regi celesti: debẽt cꝰtodire
p̃cepta celestia. Miles t̾renꝰ ꝯtra
hostem iusibilẽ ꝑgit ad bellũ. te¬
cũ uͦ hostis muisibił cotidie dimi¬
cando non desiit. Hysidorꝰ dix̃.
Necesse ÷ om̃i ꝯũso. ut post tuo¬
rem ꝯsurgere ad caritatẽ dei de¬
beat quasi filius: ne sẽꝑ sub timo¬
re iaceat quasi seruus. primor¬
dia ꝯũsoꝵ: blandis refouenda sñt.
modis. ne si ab asꝑitate incipiãt
ext̾riti: ad pͥores lapsus recurrãt.
Qui enim conu̾sum sine lenita¬
te erudit: exasperare potiꝰ quã
corrigere nouit. Ille enim ꝑfectꝰ
ẽ: qui huic scło ⁊ corꝑe ⁊ corde¬

Expanded text:
tant regi coelesti, debent custodire tant regi coelesti, debent custodire praecepta coelestia. Miles terrenus contra hostem visibilem pergit ad bellum. Tecum vero hostis invisibilis quotidie dimicando non desinit. ISIDORUS. Necesse est omni converso ut post timorem consurgere ad charitatem Dei debeat quasi filius, nec semper sub timore jaceat, quasi servus. Primordia conversorum blandis refovenda sunt modis, ne si ab asperitate incipiunt, exterriti ad priores lapsus decurrant. Qui conversum sine lenitate erudit, exasperare potius quam corrigere novit. Ille enim perfectus est qui huic saeculo corde et cor
Abbreviated transcription (Latin):
ethã uitã cognouit: apud enis
amimũ tẽporales fructus uiles¬
cunt. Tergat gͦ sordes pͣui oꝑis.
qui deo p̃parat domũ mentis.
Flecti enim sic ad bona tendunt.
ut ad mala ꝑpetͣnda non redeãt.
Qui aut̃ qd̾ plene pot̃ agere
agit. plene qd̾ ds ꝓmisit accipi¬
let. Multa relinqͥtis: si defide¬
riis carnis remintietis. Ext̾iora
etenĩ nr̃a. dño quãlib parua suf¬
tolerat: non ꝯu̾sos duriꝰ dãpnat.
Negotia que ad pecẽm implicant.
ad hec necesse ẽ. ut pꝰ ꝯũsionem
ammꝰ nõ recurrat. Laboriosum
non ẽ homini relinquere sua.
s ualde laboriosũ ÷ relinquere
renuntiatione mentis. Sunt
ñnulli q̃ despectis carnis deside¬
riss: cuncta relinquere ꝑtͣctant.
s cum cecidisse alios eciam pꝰ bo¬
ni oꝑis mitia ꝯspiciũt. hoc ip̃m¬
eunt. Nasilius dix̃. Nulli stueleas
placere in uita tua. nisi deo soli.
Siẽ enĩ qͥ miłttant regi t̾reno. oĩbꝰ
nissis eiuus obediunt. sic ⁊ qͥ mili¬

Expanded text:
ernam vitam cognovit, apud ejus animum temporales fructus vilescunt. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Electi enim sic ad bona tendunt, ut ad mala perpetranda non recidant. Qui autem quod plene potest agere, agit plene, quod Deus promisit, accipiet. Multa relinquitis, si desideriis renuntiatis. Exteriora etenim nostra Domino, quamlibet parva, suftolerat, non conversos durius damnat. Negotia, quae ad peccatum implicant, ad hoc necesse est, ut per conversionem animus recurrat. Laboriosum non est homini relinquere sua, sed valde laboriosum est relinquere renuntiatione mentis. Sunt nonnulli qui, despectis carnis desideriis, cuncta relinquere pertractant; sed cum cecidisse et alios post boni operis initia conspiciunt, hoc ipcunt. BASILIUS. Nulli studeas placere in vita tua, nisi soli Deo. Sicut enim qui militant regi terreno, omnibus jussis ejus obediunt, sic et qui mili
Abbreviated transcription (Latin):
exsiccat ossa. he filiꝰ sẏrae¬
dix̃. fili. in bonis non des q̃re¬
lam. ⁊ in om̃i dato non des tͥsti¬
ciam u̾bi mali. Om̃is plaga tͥsti¬
cia cordis ẽ. tsticiam non des
anime tue. Iocunditas cordis
ħ ẽ: uita hominũ. Tristiciam
expelle ate: multos enĩ occidit
tristicia: ⁊ non ÷ utilitas in illa.
Cor prauum dabit tͥsticia. ⁊ ho¬
mo ꝑitus resistet illi. Ad tͥsti¬
tiam enim. festinat mors. Tris¬
ticia cordis . flectit ceruicem.
Ne dederis in tͥsticiam cor tuũ.
s repelle eam a te. Hysidorꝰ¬
dixit. Uis autem nunquã esse
tͥstis: bene uiue. Secreta ꝯsei¬
entia: tͥsticiam leuit̾ sustiet.
Bona uita. gaudium semꝑ habet.
Consciẽtia autẽ rei. semꝑ in pena
c̃. Reus amimꝰ. nũqͣm securꝰ ẽ. Siẽ
nestim̃tũ tỹnea. ⁊ umis deuorat

Expanded text:
exsiccat ossa. JESUS SIRACH. Fili, in bonis non des querelam, et in omni dato non des tristitiam verbi mali . Omnis plaga tristitia cordis est. Tristitiam non des animae tuae. Jucunditas cordis, haec vita hominis est . Tristitiam expelle a te, multos enim occidit tristitia, et non est utilitas in illa . Cor pravum dabit tristitiam, et homo peritus resistit illi . Ad tristitiam enim festinat mors. Tristitia cordis flectit cervicem . Non dederis in tristitiam cor tuum, sed repelle eam a te . ISIDORUS. Vis autem nunquam esse tristis? bene vive. Secreta conscientia tristitiam leviter sustinet. Bona vita gaudium semper habet. Conscientia autem rei semper in poena est. Reus animus nunquam securus est. Sicut vestimentum t
Abbreviated transcription (Latin):
dix̃. Scito. quo tempore loqͣris.
Considera: quando alicas. T̃ẽpore
ꝯgruo loquere. tempore ꝯgruo.
tace. Non loquaris nisi inter roga¬
tus fueris. Nondicas. pͥusquam
audias. Inter rogatio: os tiumi
aꝑiat. linguosus homo imꝑitꝰ
ẽ. sapiens uerbis paucis utit᷑.
Breuẽ sermonẽ scientia facit.
loqͥ multũ stulticia ẽ. Uox enĩ
insipientis: in multiplicatione
sermonis. Maneat gͥ in u̾bo m̃¬
sura. in sermone sit statera
Sẽꝑ uerba tua sint sint mode¬
rata. Modum loquendi. non
transeas. plus dilige audire ꝙͣ.
dic̾e: plus auscultare quã loqͥ
In pͥncipio audi ⁊ loquere no¬
uissimꝰ : finis plus ht̃ honorem.
Melioa ÷ nouissimꝰ sermo. qͣm p̾ͥ¬
mus. Hasilius dixit. In conuẽ¬
tu noli ꝓferre sermonẽ. sed
opportuna uerba ꝓcedãt ex ore
tuo: eum opportunũ tempus in¬
Nichil ꝓdest si inhabitatione si
lentium sit. ⁊ in habitatioirib
uitioꝵ tumultus. ⁊ colluct̾atio

Expanded text:
ORUS. Scito quo tempore loquaris, considera quando dicas. Tempore congruo loquere: tempore congruo tace. Non loquaris nisi interrogatus fueris: non dicas priusquam audias: interrogatio os tuum aperiat. Linguosus homo imperitus est, sapiens paucis utitur verbis. Brevem sermonem scientia facit. Loqui multum stultitia est. Vox enim insipientis in multiplicatione sermonis. Maneat igitur in verbo mensura, in sermone sit statera. Semper verba tua sint moderata, modum loquendi non transeas. Plus dilige audire quam dicere; plus auscultare quam loqui. In principio audi et loquere. Novissimus finis plus habet honoris. Melior est novissimus sermo quam principium. BASILIUS. In conventu noli proferre sermonem, sed opportuna verba procedant ex ore tuo. Cum opportunum tempus inNihil prodest si in habitatione silentium sit, et in habitatoribus vitiorum sit tumultus, et conluctatio
Abbreviated transcription (Latin):
tium tibi: ⁊ sit casus tuus in¬
sanabilis in mortẽ. Sitpͣ men¬
sam magnam sedes: ne tꝑias su¬
ꝑ illam faucem tuam prior. Ado¬
lescens loquere in causa tua
seuis: ⁊ audi tacens suul ⁊
querens. Ubi sunt senes: nõ
multum loquaris. Ubi auditꝰ
non ẽ. non effundas sermonẽ.
⁊ importune noli extolli in
Discat aliquando reticescere.
qui nunquam didicit loqui. A m¬
brosus dixit. Est homo qui silen¬
tium affectat quidem: sed cor eiꝰ
multum se condempnat. Iste ta¬
lis multum loquitur. Ꝙ ẽ alius q̃
amane usq ad uesꝑum loqͥtur.
⁊ cum discretione silentiũ mag¬
nũ custodit. regoriꝰ dix̃. Non

Expanded text:
tium tibi, et fiat casus tuus insanabilis in mortem. Supra mensam magnam sedisti? non aperias super illam faucem tuam prior . Adolescens, loquere in causa tua scius, et audi tacens simul et quaerens . Ubi sunt senes, non multum loquaris. Ubi auditus non est, non effundas sermonem, et importune noli extolli in Discat aliquando recte cessare, qui nunquam didicit loqui. AMBROSIUS. Est homo qui silentium affectat quidem, sed ejus cor multum se condemnat. Iste talis multum loquitur. Et est alius qui a mane usque ad vesperum loquitur, et cum discretione silentium magnum custodit. GREGOR
Abbreviated transcription (Latin):
cut eĩ ponilus fruetirũ fran¬
git ramum: sic suꝑbia decorẽ
anime. Anima suꝑbi derelin¬
quitur adeo: ⁊ fit demoir umi
desideriũ. Suꝑbia de celis de¬
posurt archangelum: ⁊ tanqͣm
fulgur focit cadere suꝑ t̾ram.
humilitas hominẽ leuat
in celum: ⁊ cum angelis leta¬
ri facit. Noli ꝑ suꝑbiam negare

Expanded text:
cut enim pondus fructuum francut enim pondus fructuum frangit ramum, sic superbia decorem frangit animae. Anima superbi derelinquitur a Deo, et fit daemonum desiderium. Superbia de coelis deposuit archangelum, et tanquam fulgurem fecit cadere super terram. Humilitas hominem elevat in coelum, et cum angelis laetari facit. Noli per superbiam negare
Abbreviated transcription (Latin):
discere: qui in imis positus non
desiit suꝑbire. Hẏsidorus dixit.
Tanto quisq fit ueritati uicmi¬
or: quanto se esse longuis a suꝑ¬
bia fuerit. arbitratus. Suꝑbiã
diaboli mutant᷑ diaboli suꝑbi.
aduersus quam opponitur humi¬
litas xp̃i: qua humiliant᷑ elati.
Principaliũ uitioꝵ regina ⁊ mat̾¬
suꝑbia ẽ: ⁊ om̃is peccans suꝑbꝰ ẽ.
Om̃is suꝑbia tanto mnimo iacet.
qͣnto in altum se erigit. Tantoq
ꝓ funduis labitur: quanto excelsius
elenat᷑. Qui enim ꝑ ꝓpriam suꝑ¬
biam attollitur. ꝑ dei iꝰticiam
melinat᷑. Qui inflant᷑ suꝑbia.
uento pascunt᷑. Suꝑbia sieut¬
ẽ origo om̃iũ cͥminũ: ita ruina
om̃ium uirtutum. Ipsa ẽ in pecc̃o
pͥma: ipsa in ꝯflicui postrema.
Qui de uirtutũ effectibꝰ existunt
suꝑbi. cadentes carnis uitio hu¬
miliantur ut surgant. Inui¬
tas patrum dicitir. Frurtus
putrefactus in utilis agricole:
⁊ uirtus suꝑbi mutilis deo. Si¬

Expanded text:
discere qui in minimis rebus non discere qui in minimis rebus non desinit superbire. ISIDORUS. Tantum quisque fit veritati vicinior, quantum se esse longius a superbia fuerit arbitratus. Superbiam diaboli imitantur superbi, adversus quam opponitur humilitas Christi, qua humiliantur electi. Principalium vitiorum regina superbia est, et omnis peccans superbus est. Omnis superbia tantum in imo jacet, quantum in altum se erigit: tantoque profundius labitur, quanto excelsius elevatur. Qui enim per propriam superbiam attollitur, per Dei justitiam inclinatur. Qui inflantur superbia, vento pascuntur. Superbia, sicut origo est omnium criminum, ita et ruina cunctarum virtutum: ipsa in peccato prima, ipsa est in conflictu postrema. Qui de virtutum profectibus existunt superbi, cadentes carnis vitio humiliantur ut resurgant. EX VITIS PATRUM. Fructus putrefactus inutilis agricolae, et virtus superbi inutilis Deo. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Odibilis coram deo ⁊ hominibus
suꝑbia. Initiũ suꝑbie hominis
apostatare adeo. Inttiũ pecẽi¬
nibꝰ. suꝑbia. Qui tetigerit picẽ.
inquinabitur abea. ⁊ qͥ comu¬
nicauerit cum suꝑbo. induet
suꝑbiam. Denotatio pessima.
suꝑbi lingua. Effusio sangumis
in rixa suꝑboꝵ. Dolor autem o¬
simiet illos: anteqͣm moriantur.
Sic̃ caprea inducitur in laque
homines dissipare. Ierx dixit.
uir suꝑbus non ilecorabitur: nec
Quolũtatẽ suam ꝑducit ad finem.
Grauis culpa ẽ. quando ad imꝑitiã
⁊ negligentiã suꝑbie crimen ac¬
cedit. Nicħ magis xp̾ianis stu¬
deat uitare: quam tumentẽ ⁊
erectam ceriucẽ: dei ꝯtͣ se odi¬
Suꝑbia: ex angelis demones
fecit. humilitas autem: homines
seĩs angłis similes reddit. Suꝑ¬
ba uoluntas. facit dei p̾cepta ꝯ¬
tẽpnere. humilitas: custodire.
Suꝑbi: cupuint in se p̾dicare. qd̾
non faciunt. humiles refugiũt.
quicqͥd boni oꝑantur agnosei.
regoriꝰ dix̃. Nequaqͣm uale¬
bit in culmine humilitatem

Expanded text:
Odibilis coram Deo et hominibus superbia. Initium superbiae hominis, apostatare a Deo. Initium pecbia. Qui tetigerit picem, inquinabitur ab ea; et qui communicaverit superbo, induet superbiam . Devoratio pessima superbi lingua. Effusio sanguinis in rixa superborum, dolor autem consumit illos antequam moriantur . Sicut capra inducitur in laqueuhomines dissipare? HIERONYMUS. Vir superbus nec decorabitur, nec voluntatem suam perducit ad finem. Gravis culpa est quando ad imperitiam et negligentiam superbiae crimen accendit. Nihil magis Christianus studeat vitare quam tumentem et erectam cervicem. Dei contra se odiSuperbia ex angelis daemonia fecit. Humilitas autem homines sanctos angelis similes reddit. Superba voluntas facit Dei praecepta contemnere, humilitas custodire. Superbi cupiunt in se praedicare quod non faciunt; humiles refugiunt quidquid boni operantur agnoscere. GREGORIUS. Nequaquam valet culmen humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ta ⁊ non circundata: sic ÷ uir
qͥ non cum ꝯsilio aliqͥd agit.
regoriꝰ dix̃. In rectitudine
iusticia: in simplicitate man¬
suetudo figuratur. Sepe enĩ
nimie mansuetudine̾ qͥsq stu¬
dens. subiectoꝵ uitia ñ aspi¬
cat. fitq ut eiꝰ leuitas ⁊ sibi sit
Neqͥd ultra lenit̾ agas: ne te¬
mere aliqͥd facias. Cyp̾anꝰ dix̃.
Docibilis autẽ ille ÷: qͥ ad dis¬
cendũ ÷ patiens. humił. ⁊ mi¬
tis. Pasilius dix̃. Leuitas sẽꝑ
cupit laudari. Sic̃ nauis cũ
fluctibꝰ. ita ⁊ leuis curcũfert᷑
instabił ꝑ om̃s actus suos. In
tum diligit dñs. turbulentũ
autem repellit a se. Sic̃ enim
lucifer in celo. ⁊ sic̃ nix in pa¬
radiso: sic in anmmia miti mẽs
pura. Quanto enĩ quis in le¬
nitate ac patientia cordis fue¬
rit. tanto in corꝑis leporita¬
te ꝓficiet. Eusebiꝰ dixit.
Bestiarum feritas. dei uͥttutte
mansuescit: humana uͦ rabies
nec ferarũ miteseit exemplis.
osephꝰ dixit. Inconsulta tem̾¬

Expanded text:
sic est vir qui non cum consilio aliquid agit. GREGORIUS. In rectitudine justitia, in simplicitate mansuetudo figuratur. Saepe enim quisque nimis mansuetudini studens, subjectorum vitia aspicat, fitque ut ejus lenitas sibi sit Ne quid ultra leniter agas, ne temere aliquid facias. CYPRIANUS. Docibilis autem ille est qui est ad discendam patientiam humilis et mitis. BASILIUS. Levitas cupit semper laudari, fluctibus, ita et levis circumfertur instabilis per omnes actus suos. EX tum diligit Dominus, turbulentum autem repellit a se. Sicut enim lucifer in coelo, et sicut felix in paradiso, sic in anima miti mens pura. Quantum enim quisque in lenitate ac patientia cordis fuerit, tantum in cordis puritate proficiet. EUSEBIUS. Bestiarum feritas Dei virtute mansuescit. Humana vero rabies nec ferarum mitescit exemplis. JOSEPHUS. Inconsulta teme
Abbreviated transcription (Latin):
corde. Beati mites: qm̃ ipsi pos¬
sidebunt t̾ram. Paulus apłs¬
dixit. Corripite inqͥetos. conso¬
lamini pusillammnes. Omnem
ostendentes mansuetudinem.
ad om̃s hoĩes. Salomon dix̃.
Illusores dñs deridet: mansue¬
tis dabit gr̃am. Qui mollis ⁊
dissolutꝰ ẽ. inoꝑe suo. fr̾ ẽ sua
oꝑa dissipantis. Cũ enĩ sit ti¬
mida neqͥtia. da testimoniũ
ꝯdẽpnationis. Sẽꝑ enĩ p̾sumit
seua: turbata conscientia. Ihe
filiꝰ sẏrac dix̃. Homo linguosꝰ
⁊ temerariꝰ: in u̾bo suo odibi¬
tua ꝑfice. ⁊ suꝑ hõiũ głiam
diligeris. Esto mansuetus ad
intelligendũ u̾bum: ut intel¬
ligas.⁊ cũ sapientia: fer res
ponsum uerũ. Fili in mansue¬
tudine. serua animã tuã. ⁊ da
illi honorẽ sed̾m m̃ttũ suum.
us̃ dix̃. Cum sint hoĩes ꝑ
se putant om̃ibꝰ hõibꝰ. Man¬
suetudo ñ ex uoluntate. s ex
natura homini in est. Ieꝵ¬

Expanded text:
i mites, quoniam ipsi possidebunt terram PAULUS. Corripite inquietos consolamini pusillanimes, omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes homines . SALOMON. Illusores Dominus deridet, mansuetis dabit gratiam . Qui mollis et dissolutus est in opere suo, frater est sua opera dissipantis . Cum enim sit timida nequitia, dat testimonium condemnationis . Semper enim praesumit saeva turbata conscientia . JESUS SIRACH. Homo linguosus et temerarius in verbo suo odibitua perfice, et supra hominum gloriam diligeris. Esto mansuetus ad intelligendum verbum, ut intelligas: et cum sapientia profer verum responsum. Fili, in mansuetudine serva animam tuam, et da illiUS. Cum sint homines per se putant omnibus hominibus. Mansuetudo non ex voluntate, sed ex natura hominum venit. I
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ritionalẽ. snie caruẽ q̃ nõ de femina
sup̃ta sit. s facta de u̾bo in carue ꝯu̾so
atq mutato. q̃ tͥa falsa ⁊ uana: apolli¬
naristarũ ħẽticoꝵ tres partes uarias ꝓ¬
tułut. Ilec dicimꝰ qd̾ bt̃a uͥgo maria ho
cantẽ m̃ito iꝰteq dãpnauimꝰ. s dicimꝰ xp̾m

Expanded text:
e carnem, quae non de femina sumpta sit, sed facta de Verbo in carnem converso atque mutato: quae tria falsa et vana Apollinaristarum haereticorum tres partes varias protulerunt. Nec dicimus quod beata Virgo Maria homcantem merito justeque damnavimus; sed dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. De qͦ ꝓdigio falsitatis. qͥs nõ ui¬
deat q̃ opinionũ monstra nascantur:
impleatur. eumq sibi aut apollinaris
uendicet: aut ualentinꝰ usurpet. aut
manicheus obtineat. qͦꝵ nullus in xͦ
humane carnis ẽdidit u̾itatẽ. Celi uti¬
q ñ recepta: non solũ ꝙ sedm̃ carnem
atq ratumalẽ aniniã qͥ erat in forma
dĩ manens. idem informa serui hõ natꝰ¬

Expanded text:
fuerit? De quo prodigio falsitatis, quis non videat quae opinionum monstra nascantur? impleatur, eumque Apollinaris sibi vindicet, aut Valentinianus usurpet, aut Manichaeus obtineat, quorum nullus in Christo humanae carnis credidit veritatem. Qua utique non recepta, non solum quod secundum carnem atque animam rationalem qui erat in forma Dei manens, idem in forma servi homo nat
Abbreviated transcription (Latin):
par in oĩpotẽtia. eqͣlis in głia. De qͣ cũ sc̃ã
sc̾ptura sic loqͥt᷑. ut aut in factis: aut in
u̾bis aliqͥd designet. ꝙ singłis uideat᷑ ⁊¬
uenire ꝑsonis: non ꝑturbat᷑ ficles tatho¬
lica. s docet᷑. ut ꝑ ꝓpͥctatẽ aut uocis tuit
uidat ĩ tellectꝰ. ꝙ distinguit auditꝰ. ad hue¬
Ob ħ enĩ q̃dam sine sub patͥs. siue sub filii. siue
sub sp̃ns seĩ appellatione ꝓmunt᷑: ut ꝯ¬
fessio fideliũ ĩ tͥnitate ñ erret. q̃ eũ sit ĩse

Expanded text:
par in omnipotentia, aequalis in gloria. De qua cum Scriptura sancta sic loquitur ut aut in factis aut in verbis aliquid designet, quid singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docvidat intellectus, quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub Patris, sive sub Filii, sive sub Spiritus sancti appellatione promuntur, ut confessio credentium in Trinitate non erret. Quae cum sit inse
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi potentia: ñ fieret reintegtio debiliũ
⁊ iuiuficatio mortuoꝵ. ⁊ sine u̾itate carnis.
nec cibus ienmo. nec sompniis eẽt necessa¬
rius fatigato. postremosine u̾bi potẽtia.
ñ se dñs patͥ ꝓfit̾et᷑ eqͣlẽ. ⁊ sine u̾itate car¬
nis. nõ id̾ dice̾t patrẽ ẽẽ maiorẽ. eũ eatholi

Expanded text:
Verbi potentia non fieret redintegratio debilium, et vivificatio mortuorum, et sine veritate carnis, nec cibus jejuno, nec somnus esset necessarius fatigato . Postremo, sine Verbi potentia non se Dominus Patri profiteretur aequalem, et sine veritate carnis non idem diceret Patr
Abbreviated transcription (Latin):
diuisionis extit̾it. ⁊ ꝑ oĩa inerem̃ta cor¬
porea uniꝰ ꝑsone fu̾nt totiꝰ tẽꝑis actiones.
ea ip̃a tñ q̃ inseꝑabilit̾ facta sunt: nulla
ex oꝑũ qͣlitate sẽtimꝰ. Nlec diuia .a. huma¬
nis p̾iudicãt. nec humana diunis. eñ ita
iħe xͦ. ⁊ u̾e dt̾tatis u̾eq humanitatis. in ip¬
so. inta ꝓrsus eadq ꝑsona sit. neq huius
unitionis soliditas: rilla possit diuisione
seningi. ex altatõnẽ tñ qͣua illũ exaltauit

Expanded text:
divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones, ea ipsa tamen quae inseparabiliter facta sunt nulla ex operum qnis praejudicant, nec humana divinis, cum ita , et verae Deitatis veraeque humanitatis in ipso una prorsus eademque persona sit, neque hujus unitionis soliditas ulla possit divisione sejungi, exaltationem tamen, qua illum exaltavit
Abbreviated transcription (Latin):
unt: ualet qd̵ dñs ait. Date elemosi¬
nam. ⁊ ecce omia munda sũt uob̾. Non
solũ gͦ qͥdat esurienti cibũ: sitienti po¬
tum: nudo uestim̃tũ: ꝑeg̾nanti hospiti¬
un. fugienti latibulũ: egro ł incluso
em̃dat u̾bere inquẽ potestas dat᷑. ł coher¬
cet aliqͣ disciplina. ⁊ tñ pecẽm eiꝰ ꝙ ab illo

Expanded text:
nus ait, Date eleemosnam, et ecce omnia munda sunt vobis . Non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitium, fugienti latibulum, aegroto vel emendat verbere, in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tame
Abbreviated transcription (Latin):
simbolo ꝯfitemur. scdm illud apłi dictũ.
Si .it. cognonisset̃: nĩꝙͣ. dñm maiestatis
crucifixisset̃. qr eccłia catholica hac fide
ã in ꝯcilio eutiees ꝓfct̾etur ex duabꝰ ꝙ
natis fuisse dñm nr̃m añ adunationẽ.
ror tam absurdã. tãq ꝑũsam eiꝰ ꝓ fessio

Expanded text:
r, secundum illud Apostoli dictum: Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent : quia Ecclesia catholica hac fide autem in Concilio Eutyches profiteretur ex duabus naturis fuisse Dominum nostrum ante adunationem, ror tam ab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone. nt id̾ eẽt diues in pauꝑtate.
oĩpotẽs in abiectione. impassibił in
supplicio. ĩ mortał in morte. Nec enĩ
u̾bũ aut in carne aut ĩ aĩa aliqͣ sui
parte ꝯñsũ ÷ cũ simplex ⁊ incõmuta¬
bilis nat᷑a d̾ittitis tota in sua fit sẽꝑ
cẽntra: nec dãpnũ sui recipiẽs. nec
angm̃tũ sic assũpcã neiturã beati¬
ficans: ut głificata in głificante ꝑmaneat.

Expanded text:
sonae: ut idem esset dives in paupertate, omnipotens in abjectione, impassibilis in supplicio, immortalis in morte. Nec enim Verbum aut in carnem, aut in animam aliqua sui parte conversum est; cum simplex et incommutabilis natura Deiessentia; nec damnum sibi recipiens, nec augmentum: et sic assumptam naturam beatificans, ut glorificata in glorificante permaneat.
Abbreviated transcription (Latin):
donauit. Cam fidẽ cum płimi hẽticoꝵ
impugnarẽt: nestoriꝰ ⁊ eutices diu̾sa qͥ¬
dẽ assertione. s simili ĩpietate conati
gentt̾cẽ. ut aliã ꝑsonã carnis: abiam
facẽt d̾itatis. cum ita int uͥginea ius¬
cera u̾bum caro sit factum. uet ꝑ in effa¬
bile sacͣm̃tũ. uo ꝯceptii. imoq patu.

Expanded text:
am fidem, cum plurimi haereticorum impugnarent, Nestorius, et Eutyches, diversa quidem assertione, sed simili impietate conati genitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret Deitatis: cum ita intra virginea viscera Verbum caro sit factum, ut per ineffabile sacramentum uno conceptu unoque partu
Abbreviated transcription (Latin):
totꝰ in nr̃is. Nlr̾a ã dicimꝰ. q̃ in nob̾ ab ini¬
cio c̾ator ꝯd̾idit. ⁊ q̃ repanda suscepit.
Nã illa q̃ deceptor ĩtulit. ⁊ hõ deceptꝰ
admisit: nullũ habuerut in saluatore
subiit infirmitatũ: iõ nr̃oꝵ finit par¬
ticeps delictoꝵ. Assũpsit formã sine
sordͤ pecc̃i. humana angẽs. diuuna ñ mi¬
nuẽs. qr exinantio illa qͣ se minsibił
uisibilẽ p̃buit: ⁊ c̾ator ac dñs oĩũ rerũ.
imꝰ uoluit ẽẽ mortaliũ: inclinatio fuit
miserationis: ñ defectio potestati. ꝓm¬
de qͥ manẽs in forma łi fecit hoĩem:
idem in forma. ẜ ui factꝰ ⁊ hõ. Tenet
enĩ sine defectu ꝓͥetatẽ suã attͣq nat᷑a
ita formã dĩ forma ẜui ñ minuut. Nã
⁊ głiabat᷑ diabolus hoĩem sua fraude
deceptũ. aunis caruisse muñibꝰ. ⁊ in¬
mortalitate midatũ. aurã mortis ha¬
lnusse sẽdẽtiã. seq in mał suis qd̾dã
ex p̃uaricatoris ꝯsortio ĩuenisse solatiũ.

Expanded text:
nobis ab initio Creator condidit, et quae reparanda suscepit. Nam illa quae deceptor intulit, et homo deceptus admisit, nullum habuerunt in Salvatore subiit infirmitatum, ideo nostrorum fuit particeps delictorum. Assumpsit formam servi sine sorde peccati, humana augens, divina non minuens: quia exinanitio illa qua se invisibilis visibilem praebuit, et Creator ac Dominus omnium rerum unus voluit esse mortalium, inclinatio fuit miserationis, non defectio potestatis. Proinde qui manens in forma Dei fecit hominem, idem in forma servi factus est homo. Tenet 815 enim sine defectu proprietatem suam utraque natura: ita formam Dei servi forma non minuit. Nam quia gloriabatur diabolus hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in malis suis quoddam de praevaricatoris consortio invenisse solatium;
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥd discesserat u̾bo. qd̾ dĩ patͥs mim̾e
redd̾et᷑. Forma ã serui ꝑ qͣm impassibił
łitas sacͣmentũ magne pietatis imple¬
uit: humana humilitas ẽ. q̃ głia diuine
ab ip̃o ꝯceptu uirginis d̃itate ⁊ huma¬
nitate conpͤea: ut nͨ simne hoĩe diuna. nͦ
sine deo agerentur humana. ꝑ ꝙ sicut
manẽce unitate p. idẽ si ⁊ totꝰ hoĩs filuis

Expanded text:
d ei Patris munere redderetur. Forma autem servi, per quam impassibilis deitas sacramentum magnae pietatis implevit, humana humilitas est quae in gloriamab ipso conceptu Virginis deitate et humanitate conserta, ut nec sine homine divina, nec sine Deo agerentur humana. Propter qumanente
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑e. tanꝙͣ u̾bi d̾itas ip̃a se in carnem
aĩamq ꝯũterit. Que m̃dacia tã sacͥbe¬
ga: ꝑ totũ mundũ scõꝵ patrũ dãpnra¬
ta sunt sententiis. fides autẽ eatholi¬
ca singłaris atq uera: iustificans mi¬
pium. ⁊ creans iustũ. ad humanitatis
sur tracta participem. in illo acqͥrit
salutẽ.: inquo solo homo se muenerit
innocentem. Eam sidem sedm ꝓpħicam.
euuangłicam. apłicam. ⁊ salutaris sim¬
boli doctͥnã: nicena smodꝰ instituit. exa¬
men calcedonense ꝯfirmauit. orb t̾ra¬
rũ celebrat atq uen̾at᷑. Cand̃ dilectis¬
fendite. ĩmo fudelit̃ firmit̾q retinete.¬

Expanded text:
naturae, tamquam Verbi Deitas ipsa se in carnem animamque converterit. Quae mendacia tam sacrilega, per totum mundum, sanctorum Patrum damnata sunt sententiis. Fides autem catholica singularis atque vera, justificans impium, et creans justum, ad humanitatis suae tracta participem, in illo acquirit salutem in quo solo homo invenerit innocentem. Eam fidem secundum propheticam, evangelicam, apostolicam, et salutaris symboli doctrinam, Nicaena Synodus instituit, examen Chalcedonense confirmavit, orbis terrarum celebrat atque veneratur. Eamdem, dilectisfendite, immo fideliter firmiterque retinete
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeuldubio sꝰcipienꝰ: ut nicħ indignũ d̾ una
ead̾q tͥnitats głia sẽtiamꝰ. Quãuis .it. nul¬
la mẽs ad crgitandꝰ de deo nulla ad loqͥn¬
dũ lingua sufficiat. tñ qͣntũ c̃q illud ÷
ꝙ huntanc ĩ tellectu d̃ eẽntia pett̾ne dei¬
tatis attingitur: nisi unũ atq id̾ ⁊̃ ł de

Expanded text:
piemus, ut nihil indignum de una atque eadem Trinitatis gloria sentiamus. Quamvis enim nulla mens ad cogitandum de Deo, nulla ad loquendum lingua sufficiat, tamen quantumcumque illud est quod humano intellectu de essentia paternae Deitatis attingitur, nisi unum atque idem e