comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in edĩficatione turns post diliuuũ nam priusꝙp suꝑ¬
bia turns illius in duõses siguoꝵ sonds huãnam duui¬
catur qua patuarche et ppħe usi funt. nõ solum in ẜ¬
quot gentes. tot lingue fuñt, deinde plures gentes ꝙ̃ hugue. qr ex¬
una liugna multe sunt gentes exorte. lingue auc̃ dicte in hoc loco
pio urbis que lingua fuint. guẽ locurõis illo. quo is qui efficit. per
i qd efficitur noiãtur. sicut os dici solet pio u̾bis. sic et manus ꝓ¬
liis Sunt aut̃ lingne sacre tbrea. greca latiaq toto orbe maxĩe
excellunt ħis eñ tribus lingis suꝑ cuuicẽ dñi a pilato fuit cauisa eius
sonpta uude et pt̃ obscuricatẽ sc̃a̾rum scipturarum hariõ triũ lunig᷑¬
rum cognitio nccĩa est ut ad alterã reciuratur. Cum sibi aliꝙ̃ dubita¬
cõnem noĩs uel uit p̾tacõnis ẜmo uinꝯ lingne acculerit. Gieca aut̃

Expanded text:
turris post diluvium. Nam priusquam superbia turris illius in diversos signorum sonos humanam divicatur, qua patriarchae et prophetae usi sunt, non solum in quot gentes, tot linguae fuerunt. Deinde plures gentes, quana lingua multae sunt gentes exortae. Linguae autem dictae in hoc loco pro verbis, quae per linguam fiunt, genere locutionis illo, quo is, qui efficit per id, quod efficitur, nominatur, sicut os dici solet pro verbis, sicut manus utem linguae sacrae: Hebraea, Graeca, Latina, quae toto orbe maxime excellunt. His enim tribus linguis super crucem Domini a Pilato fuit causa eius scripta. Unde et propter obscuritatem sanctarum Scripturarum harum trium linguarum cognitio necessaria est, ut ad alteram recurratur dum siquam dubitationem nominis vel interpretationis sermo unius linguae adtulerit.
Abbreviated transcription (Latin):
Regittime erant apud eos aut indicoe. Inditte aut̃ q̃ panptas
antiqua romanoꝵ eo ꝯsolatõne sacufiebat aut cͦte de bome dãp¬
natorum uude et smpplicia dicuntur simplicatõnes que frebãt
de soms passorum suppliciã sacie eĩ ues de rebus eosebrandoꝵ
fiebant.

Expanded text:
legitimae erant apud eos, aut indictae. Indictae autem, quia paupertas legitimae erant apud eos, aut indictae. Indictae autem, quia paupertas antiqua Romanorum ex collatione sacrificabat, aut certe de bonis damnatorum. Unde et supplicia dicuntur supplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus exsecrandorum fiebant.
Abbreviated transcription (Latin):
confessio et uei sc̃il eiusq iguouitur professa cognitio udile em̃ sibi
acroeidum quisꝙͣ ẽ existimauenlt inpere adultenue firar es
usi sec etne aumpnacõms obnopia se cognouit cgnitio hĩs confite¬
nu eriem canfessio lit enous confessio est desmendi desinẽ¬
duin g a patĩs est dum confessio est Anfessio aute cedit uemissu
sequitur / cetm extra ueniã est qui peccatum ooguostit nec cognitum
confitetur. Itaq exhomologesis ꝓst̾uendi uel humle fuaiendi hor̃¬
dus disoplia est habitu atq uictu sacco et emere indirnaie au¬
tare. Letame aũt greco noie appellantur que latine dicuntur
rogaciones Int̾ letamas uero et exhomologesis in hoc differt ꝙ ex
distat iilgo udiõletame an eͥxhomologesis dicantur Suplicaͦis
nomen quodam modo nuc̃ ex gentilitate retietur nam ferre aut

Expanded text:
confessio est rei scilicet ejus, quae ignoratur, professa cognitio. Utile enim sibi confessio est rei scilicet ejus, quae ignoratur, professa cognitio. Utile enim sibi ac jucundum quisquam esse existimaverat rapere, adulterare, furari: sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his confitetur errorem. Confessio autem erroris, confessio est desinendi. Desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio antecedit, remissio sequitur. Caeterum extra veniam est, qui peccatum cognoscit, nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis prosternendi vel humile faciendi hominibus disciplina est, habitu atque victu sacco et cinere incurvare tare. Litaniae autem graeco nomine appellantur, quae Latine dicuntur rogationes. Inter litanias vero et exomologesin hoc differt, quod distat vulgo, utrum litaniae an exomologesis dicantur. Supplicationis nomen quodammodo nunc ex gentilitate retinetur. Nam feriae aut
Abbreviated transcription (Latin):
mathus lucas a Eeotus in quibus duo matheus mareus Sapbiuꝰ
in quibus duo macheus et Iohanes Occauus in qmibus duo lacab¬
et martus d nonus inquibus duo lucas Iohãnes Decunꝰ in quib
singult eoium ap̃a quẽdam dixerunt quorum expositio het est apem
singgulos em̃ enuãgelistas mimierꝰ quidam capitut affixus adiacct
quibus miñs sũodita est. aera quedam ymo notata que indicat in
quoto eamono posltus sit nũe eui subiecta est dleua uerbitria si est
us as unꝓuemies Si igiꝰ aꝑto quoli euuãgelio scui qui reliqnorum
eiuãgelistarid̃ similia dixerũt assumas adiacend̃ ninieiũ capitli
et queres ip̃m num in suo cauone quem indicat ibiq muenies qui et qͥd
dixerunt et ita deuiũ incor pore inqnisita loca que ex ipĩs mu̾s indicat᷑

Expanded text:
duo: Matthaeus, Marcus. Septimus, in quibus duo: Matthaeus, Iohannes. Octavus, in quibus duo: Lucas, Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Decimus, in quibus singuli eorum propria quaedam dixerunt. Quorum expositio haec est. Per singulos enim Evangelistas numerus quidam capitulis adfixus adiacet, quibus numeris subdita est aera quaedam mineo notata, quae indicat in quoto canone positus sit numerus, cui subiecta est aera. Verbi gratia: Si est m Evangelistarum similia dixerint: assumes adjacentem numerum capituli, et quaeres ipsum numerum in suo canone, quem indicat, ibique invenies, qui et quid dixerunt: et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris dica
Abbreviated transcription (Latin):
Ascribendo autem seriba nomen accepit officium exprimens uocabuli quali¬
tate Instrumenta scube calamus et penna Ex his eñ uerba partinis
infiguntur ẜ calamus arboris est pennia auis Cuitis acumen in duo
diuiditur in toto eorpore mutate seruata ciedo per misteriũ ut in duob apier¬
bus uetus et nouũ testamentã signetur quibus exprimitur uerbi sacram¬
tum saugtune passionis effrisum Dictais autem calamus qd liquorem
ponat bnde et apud nautas calare ponere dicitur Penna autem are
ex peetid quide occisis pecorio deriuhi solent. cuiꝰ partes patgme Sicũ¬
tui eo qd sibi iniuicem compingantur ueesus autem indeuulgo uotati
quia sic stubebant ante sicut aratiu teria a sistra em̃ eis dexlam
pmã dẽdueelant fcluu deuide conu̾tebantur ab interiori et Rioe sus
est ꝙ adbuc emendatur et nec dum in libris cedactum est et nomen¬
drie pͥmus extotitauit quos postea ensebius cesariensie secutus
plemi composuut qui ideo facci sunt ut per eos iuenire et scire

Expanded text:
Ascribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. Instrumenta scribae calamus et penna: ex his enim verba paginis infiguntur: sed calamus arboris est: penna avis, cujus cacumen in duo dividitur, in toto corpore unitate servata credo, propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum sanguine passionis effusum. 4. Dictus autem calamus quod liquorem ponat. Unde et apud nautas CALARE ponere dicitur. 5. Penna autem a peex pellibus quae de occisis pecudibus detrahi solent, cujus partes paginae dicuntur, eo quod sibi invicem compingantur. 7. Versus autem vulgo vocati, quia sic scribebant antiqui sicut aratur terra. A sinistra enim ad dexteram primum deducebant stylum; deinde converteban quod adhuc emendatur, et necdum in libris redactum est: et edriae, quos postea Eusebius Caesariensis secutus plenius composuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire
Abbreviated transcription (Latin):
APłd acenritãꝙ deusior eoam nulgo disceriicur c̾apis
aut̃ dictus ꝙ ledat pedem la pis mollis est et sparsus saxa
heient et amontibus excedimnitur petra grecum est/ Silex
est durꝰ lapis eo ꝙ exiliat ignis ab eo dictus. Soopulus a saxo enimẽti
tatem fidei ati soliditatem ueritatis ut estilluam psalmo lapidem quem
repiobaueruu edificautes. hic factus estin caput augguli adnõ fom̃ est¬
et scĩuiri siuerpã opera irtutum bñde scriptum est in apocalipsi funda¬
mentum mirri aiuicatis onuĩ ornata p̾cioso lapide. et in psalmo de sc̃is
scriptum est. beneplacicũ habuerũt sc̃ tui serili lapides eius. et tene
eius miserebuntur. Ccalibi lapides inquit sce uoluuneur suꝑ terram¬
Dem lapdte alii sieruificat otdinem ꝓpeitorum mectiã de quibus ihdimas¬

Expanded text:
am terra densior etiam vulgo discernuntur. Lapis autem dictus quod laedat pedem: lapis mobilis est et sparsus: saxa haerent et a montibus exciduntur. Petra Graecum est. Silex est durus lapis, eo quod exsiliat ignis ab eo, dictus. Scopulus a saxo eminenti,ropter firmitatem fidei atque soliditatem veritatis, ut est illud in psalmo: Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus estin Apocalypsi: Fundamenta muri civitatis omnia lapide pretioso ornata . Et in psalmo de sanctis scriptum est: Beneplacitum habuerunt servi tui, lapides ejus et terrae ejus miserebuntur . Et alibi: Lapides, inquit, sancti volvuntur super terramtem lapides aliquando significant ordinem praepositorum in E
Abbreviated transcription (Latin):
herens cũ .i. magnes pascent. Postea et passim muẽ¬
nĩctus eius fecerit raptum Nam adeo app̾hendit ferrũ ut cathenã faciat
anuloꝵ unde et eum uulgus feriũ iiud̃ appellat Gagates lapis p̾mũ
iuenturest in sicilia gagates fluminis fluore rerectus unde et nomia¬
tur licet in bricaniua sit plumius Est aut̃ inger planus deiuis ẜ aidec̃
igui admotus ficcilia ex eo scripta non delentur mcensus ẜ̾pentes fu¬
gat demornacos piodit. iuignutatem dephendit iniñq accenditur
aqua oleo restrigitur Abeston archadie lapis forer coloris ab igne
nomen sortitus exꝙ accensus semel niꝙͣ extiugnitur de quo lapide
mechanicũ aliquid ais huãna oblita est. qd gentiles capti sacule¬
gio marentur/ Demiq facurin temploquodam fuisseuenens f

Expanded text:
enta idem Magnes pasceret: postea et passim inveno adjunctus, ejus fecerit raptum: nam adeo apprehendit ferrum, ut catenam faciat annulorum, unde et eum vulgus ferrum vivum appellat. Gagates lapis primum inventus est in Cicilia, Gagatis fluminis fluore rejectus, unde et nominatur: licet in Britannia sit plurimus. Est autem niger, planus, lenis, et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur: incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit, mirum quia accenditur aqua, oleo exstinguitur. Asbestos Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus, eo quod accensus semel nunquam exstinguitur: de quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mirarentur: denique in templo quodam fuisse Veneris f
Abbreviated transcription (Latin):
porelis estaut̃ deus de lapidibus istis suscitate filuss abrabe dignifieat
aut̃ et peciose t̾ia stllicatem ardiũ reprolorum undem euuagelio scup¬
tum est. qd semen illud qdm t̾ram peciosam decidit iudicem non hẽ¬
ret qr ieproborum corda opportuũ fruitum afferre non possiunt eoqd
ad dempus credunt et in tpẽ teptatõms a statu iusticie recedũt ree
de duricia draboli in libio ios scriptim est cor eius indurabitur tãꝙ̃ la¬
piẽ qr nullla nuiꝙ comõsionis pm̃ia mollitur Cipsus cognatũs cal
dest et est grecum nomen plura eiue gnã omi eiũt̃ optiũ de la¬
nnũ eliqua fuat postĩp enĩ arserit aquis incenditiu. quibus sol
igis exdirgni oleo extiugintur quo solet ignis accendi ssuo euĩ
nt̃ autatis quo copusantur mintem eletti ꝑtiuentes ad spĩtule e¬
oi frddum dei r dandore iurtutũ nntent et pulce utudinem sououm
uitaũ in se oũdũt diena ab auditate dc̃a non adhx̃udo i fũbritia

Expanded text:
Abrahae : significat autem et petrosa terra sterilitatem cordium reproborum, unde in Evangelio scriptum est , quod semen illud, quod in terram petrosam cecidit, radicem non haberet; reproborum corda opportunum fructum afferre non possunt: eo quod ad tempus credunt et in tempore tentationis a statu justitiae recedunt. Item de duritia diaboli in libro Job scriptum est: Cor ejus indurabitur tanquam lapis : quia nulla unquam conversionis poenitentia mollitur. Gypsum cognatum calci est, et est Graecum nomen: plura ejus genera; omnium autem optimum de latquam enim arserit, aquis incenditur, quibus solet ignis exstingui: oleo exstinguitur, quo solet ignis accendi: usus ejus inum charitatis, quo copulantur invicem electi pertinentes ad spiritale aedificium Dei, quia candore virtutum nitent, et pulchritudinem bonorum operum in se ostendunt. Arena ab ariditate dicta, non ab adhaerendo in fabricis,
Abbreviated transcription (Latin):
tem pro ueritate cercauerunt/ Quos uero nõ testes quos latrne utiq
possumꝰ dicere s giede martyres appellamus samibianũs eccie diurib
lioc uerbum grecum sonat sicut et multa greca nomĩa que pro lacims
utimiur Mareyrũ primus in nouo testauento soiphanus fuit qui he¬
bieo ẜimone interpretatur norma qd pnor fuĩt in martyno ad mutaõo¬
nem fidelium Idem aũt et greco ẜmone in laciũ uercitur coronatus ⁊
hoc ꝓpħioe ut qd sequeretur uue uatiomo quodam futiui prius in uoca¬
bulo resonaret/ passus est cm̃ et quod uocabatur accepit / Stemina cmñ
corona dicitur huilit̾ lapidatus et sublinut̾ coronatus . Quo aũt sunt
martini gnã unũ in aꝑta passione alterum in occutta aĩe uirtute
tes. por. hoc qs se omipotenti deo in corde macrauerũt etiã pacis tpiẽ
martires facti sunt. Qui etiam ꝑsecutõis tempus goisteret martues
fieri possent

Expanded text:
od Latine utique possumus dicere sed Graece martyres appellamus: familiarius Ecclesiae auribus hoc verbum Graecum sonat: sicut et multa Graeca nomina, quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem et Graeco sermone in Latinum vertitur, coronatus: et hoc prophetice: ut quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur, accepit. Stephanus enim, corona, dicitur: humiliter lapidatus: sed sublimiter coronatus. Duo autem sunt martyrii genera: unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute.tes, per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt: qui etiam, si persecutionis tempus existeret, martyres fier
Abbreviated transcription (Latin):
seon rex amorieorum Ceerdit aũt supͣdeuãs mous in sortem filio¬
rum rube et gad et diundie tribui manasse/ Ded et iherennas
loquitur Gala ad tu in mieiũ libam aquo monte et eitas in
eo condita sortita uocabulũ est. Quã cepit de amoneorum mauu
galaas filiꝰ machn. filii manasse. Galaadaut̃ qui int̾pretatur
acuus testimonii uel transingracio testimoiii significat scãm
scriptiuã in qua fedus et paccum int̃ deum et honnies conseitutũ

Expanded text:
Seon rex Amorrheorum. Cecidit supradictus moSeon rex Amorrheorum. Cecidit supradictus morum Ruben et Gad et dimidiae tribus Manasse. Sed et Jeremias loquitur: Galaad tu mihi initium Libani ; a quo monte et civitas in eo condita sortita vocabulum est quam cepit de Amorraeorum manu Galaad filius Machir, filii Manasse. Galaad autem, qui interpretatur acervus testimonii et transmigratio testimonii, significat sanctam Scripturam, in qu
Abbreviated transcription (Latin):
Trata crisea idest ad aiiea sunt aut̃ morites ferciles in deẜro pir¬
cul .xi. mansionib achores iuxͣ quos moyses deut̃ononniũ sẽpfis¬
se ꝑhuibetut ẜ et metallo aeris fano qd ño tpr̃e corruit morites
uenorum auri plenas olim fuisse uieincs estmant Chores mõs
dei in regione madian iuxͣ montem sinay suꝑarabiã indeẜto. cui
iũgitur mons et destum sarradenorum quod uocatur faran m
aũt iudetur ꝙ dup ͭ ͤ noĩe idest mons nũc sinay uẽ chores uoce
Int̃pretatur aũt chores caluus uel siccitas uel sõlitudo et sinax temp¬
tacio. uel nab. nel amphora mea ubi moyses legẽ accepit. et men¬
surã undendi ex dñi mandato rudi ppło scupsit. sed remptacõ ꝑfide¬
rum ibi nõ defuit. nec sangnis effrsio penicus cessauit. Galaad
mons ad quẽ septimodie ꝓfecc̃ons echairis iacos ꝓfugꝰ uenit
Est aut̃ ad fgũ phemeis et aiabie collib liban copulatur extendr᷑
q ꝑ defertum usq adeũ locum ubi brinfiordanẽ habitauit quõdam

Expanded text:
atachryseia, id est, ad aura. Sunt autem montes auri fertiles in deserto procul ex mansionibus a Coreb, juxta quos Moyses Deuteronomium scripsisse perhibetur, sed metallo aeris fano, quod nostro tempore corruit, montes venarum auri plenos esse vicinos aestimant. Choreb mons Dei in regione Madian juxta montem Sina super Arabiam in deserto, cui jungitur mons et desertum Sarracenerum, quod vocant Faran. Mihi videtur, quod duplici nomine idem mons nunc Sinai nunc Choreb vocetur. Interpretatur autem Choreb calvus, vel siccitas, vel solitudo, vel Sinai tentatio, vel rubrum et amphora mea: ubi Moyses legem accepit, et mensuram vivendi ex Domini mandato rudi populo scripsit: sed tentatio perfidorum ibi non defuit, nec sanguinis effusio penitus cessavit. Galaad mons ad quem septimo die profectionis echaris Jacob profugus venit. Est autem ad tergum Phoenicis et Arabiae collibus Libani curque per desertum usque ad eum locum ubi trans Jordanem habitabat quondam
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ hũc ab ea ꝑte qua eurꝰ uel affries flat habẽ speluncas pleras
sulpliuris et usq ad maie deductas que spelunte reapiontes in se fluctꝰ
uentũ creant qui agitatus inignẽ gignit ex sulphure unde est qd¬
iudetur incendus. Pirmeꝰ et ip̃e acrebris fuliminẽ ignibus ñ¬
cupatus grede enĩ ignis pirꝰ uocatur iste est qui int̾ galliã eitꝙ his¬
parã quasi de industria munnũtũ int̾iacet Soluriꝰ a singla¬

Expanded text:
autem ab ea parte, qua Eurus et Africus flat, habere speluncas plenas autem ab ea parte, qua Eurus et Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris, et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus, ventum creant, qui agitatus ignem creat ex sulphure. Unde est qvidetur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus; Graece enim ignis πῦρ vocatur. Iste est qui inter Galliam atque Hispaniam quasi de industria munimentum interiacet. Solurius a singula
Abbreviated transcription (Latin):
deo mõ gliãm añꝙͣ offendant pedes urĩ ad montes calignios et in psalmo
usq addeẜtis montibus. Montes duo qui in zacharia aerei describunt᷑
duo testamenta legis de quoꝵ medio quaduga dñi. idest inͬ enuãgłiorũ¬
dedes urĩ ad montes caliginoses chonet em̃ nos ppłia ut caueamus ne
forte g̾ssus oꝑũ nnõrum in suꝑla doct̾na hẽticorum offendentes in caligi¬
nem eriorum cadaut. Dyaboltouero signifieat mons uͥ maporalipsi
scriptum est. qd mons magnus missus sic in stãgnũ ignis aidentis et
sulphuris qr contumacia dyaboli et̾na perie gehenne dampnatur Rim¬
damenta monciũ spes suꝑlorum et fundamenta monciũ cont̾bata sũt¬

Expanded text:
estro gloriam, antequam offendant pedes vestri ad montes caliginosos . Et in psalmo: Usque ad Neque a desertis montibus . Montes duo, qui in Zacharia aerei describuntur , duo Testamenta legis, de quorum medio quadriga Domini, id est, quatuorpedes vestri ad montes caliginosos . Monet enim nos Propheta, ut caveamus, ne forte gressus operum nostrorum in superba doctrina haereticorum offendentes in caliginem errorum cadant. Diabolum vero significat mons, ubi in Apocalypsi scriptum est : quod mons magnus missus sit in stagnum ignis ardentis et sulphuris: quia contumacia diaboli aeterna gehenna damnatur. Fundamenta montium, spes superborum. In
Abbreviated transcription (Latin):
Ontes sunt tumores terrarũ
Altissumm dicti ꝙ sunt emmentes Dudam aũt ex
tp̃is causis uodati sunt ex quibus notandi sunt qm
oppunone mapnne celebrartur mono causus ab
indis usꝙ ad taurũ ponrectus. pro gencium at
linguarum uarietutte quoquo ilsum uadit duõsis
nomibus nñeupatus. ubiaũt ad orientem ⁊̃ exdelsiorem consurgit¬
sublnitutem pomuũ tandore cancasus mĩcupatur nam orien¬
tali eingua. caucasum significat cãdium idest in uib densisẜimis
cindidatum bñde et eũ scithe qui eidem monti iũginitur clrrocasũ
uocauorũt. cassim enĩ apudeos candor siue ixdiertus mous taurꝰ
a płerisq ide uocatur et caucasus aluunit mone aruienie in quo
artiom historici post diliuuũ sedisse testantur uñde et usq ibidẽ
deno digri spelunca mons moabitanõ in quem adduxit balac fi¬
lins beor. baliam duuinũ ad maledicendũ isrł sup ũtioem qui ꝓpt̃
ueheniens p̾mptum uocatur exeisus etiiminet mari mortuo

Expanded text:
ontes sunt tumores terrarum altissimi, dicti quod sint eminentes. Quidam autem propriis ex causis vocati sunt, ex quibus notandi sunt qui opinione maximi celebrantur. Mons Caucasus ab India usque ad Taurum porrectus, pro gentium ac linguarum varietate quoquo versum vadit, diversis nominibus nuncupatur. Ubi autem ad orientem sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua caucasum significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem monti junguntur, Croacasim vocaverunt. Casim apud eos candor sive nix dicitur. Mons Taurus a plerisque idem vocatur et Caucasus. Ararat mons Armeniae, in quo arcam historici post diluvium sedisse testantur. Unde et usque hodie endens a specula. Mons Moabitarum, in quem adducit Balac filius Sephor Balaam divinum ad maledicendum Israel , super verticem qui propter vehemens praeruptum vocatur excisus, et imminet mari Mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
respiciens antilibanꝰ appellatur. idest contra libanũ. libarus aut̃ pt̃
sigmi ficate scam̃ ecciam sacio baptisiate a ptciõ mũdatam et candore
rum et dedri libam quas plantasti ligna siluarum plebes signifieant

Expanded text:
respiciens, Antilibanus appellatur, id est contra Libanum. Libanus potest respiciens, Antilibanus appellatur, id est contra Libanum. Libanus potest significare sanctam Ecclesiam sacro baptismate a peccatis mundatam, et candore rum, et cedri Libani quas plantasti: illic passeres nidificant
Abbreviated transcription (Latin):
decursus ꝑ saue aut unctũ et mortuũ moroinĩ mediatoris exp̾mitur
non in mĩto ꝑ gelboe montes suꝑba udeorum corda signantur que dir̃
in hiuꝰ mundi desidus de fluũt in xp̃ĩ idest uncti morte semistuerũt
Et quia in eis uuctus rep eorꝑalit̾ moritur ip̃i ab omĩgr̃ẽ uore sieeant᷑
habor gͦ et hermon moites sunt sine prouinae quoꝵ noiã iugenca
sadrmenta ꝑturiũt Thabor enĩ diectur ueniens lumen qi̾ spãlil ad¬
uentũ dni Ialuatoris siͣt dequodictũ est erat lumẽuerũ qd illuãt
onẽm homiiem uemientem inhũc mundum hermon significat anal
fuit ut p̃sentelinẽ tenebrosus dyabolus uinoeretur isti gͦ exultabũt
in noiẽ diĩ sicut fideles alibi dicũt nom nobis dnẽ. nõ nobis ẜ noĩ tuo
daglãm Ribanꝰ mons frnicũ altissimus cuiꝰ meminerut ꝓpħe dictꝰ¬
a t̾ie qr ibi colligitur cuiꝰ ea pais que ẽ suꝑ eum ad orientalem plagã

Expanded text:
decursus, per Saul autem unctum et mortuum mors nostri Mediatoris exprimitur: decursus, per Saul autem unctum et mortuum mors nostri Mediatoris exprimitur: non immerito per Gelboe montes superba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, id est uncti, se morte miscuerunt, et quia in eis unctus rex corporaliter moritur, ipsi ab omni genere rore siccantur. Thabor et Hermon montes sunt Syriae provinciae, quorum nomina ingentia sacramenta parturiunt. Thabor enim dicitur veniens lumen: quod specialiter adventum Domini Salvatoris significat, de quo dictum est: Erat lumen verum, quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Hermon significat anathfuit ut praesenti lumine tenebrosus diabolus vinceretur. Isti ergo exsultabunt in nomine Domini, sicut alibi fideles dicunt: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gl quia ibi colligitur. Cujus ea pars, quae est super eum ad orientalem plagam
Abbreviated transcription (Latin):
sopli nomen accepit. in quibus locis aũt habitauit choireus quem
mefecit chodorlaonior. meminit montes feir. et ꝓsaias in iuslone
Noumee Quid aut̾ seir qui int̾pretatur pilo sus uol ispidus si¬
gnificet ille qui historiã iacob etesau legit et bene inblligit. facile
dinostẽ pot̃ qr iacos fimplex significat simpliectatẽ ectĩe esau uõpr¬
losus et ispidus uideos et hẽtieos setis uiciorum sordidos et fetidos exp̃¬
nut bal Baal hermon mons circa libanũ in finib allophiloꝵ
Geldoe montes alieigenarum in septo lapide a satepolim in quibus
et uecus est grandis am appellatur gelbus in hĩs occubunt saul et
ronathan ob quod maledipit eis dauid dicens. montes gedboe nec
uos nec pluua uemiant suꝑ nos icͣ Diuid gͦ montes godd. gelloe
saul moriente debnquerunt quatma in cis nec ros nec pluuia caderet et as
om̃i eos iuriditutis g̾mine seutencie ẜmo siccaret/ sed quia gelboe int̾pretã

Expanded text:
si, nomen accepit. In quibus locis ante habitavit Chorreus, quem si, nomen accepit. In quibus locis ante habitavit Chorreus, quem interfecit Chodor Laomor. Meminit montis Seir et Isaias in visione Idumaeae. Quid autem Seir, qui interpretatur pilosus vel hispidus, significet, ille qui historiam Jacob et Esau legit et bene intelligit facile dignoscere potest, quia Jacob simplex significat simplicitatem Ecclesiae: Esau vero pilosus et hispidus Judaeos et haereticos setis vitiorum sordidos et fetidos exprimit. Baal Hermon mons circa Libanum in finibus allophylorum. Gelboe montes alienigenarum in sexto lapide Ascitopolim. In quibus et vicus est grandis, qui appellatur Gelbus. In his occubuit Saul et Jonathan, ob quod maledixit eis David dicens: Montes Gelboe, nec ros nec pluvia veniant super vos, etc. Quid ergo montes Gelboe Saul moriente deliquerunt, quatenus in eis nec ros nec pluvia caderet: et ab omni eos viriditatis germine sententiae sermo siccaret? Sed quia Gelboe interpretatur
Abbreviated transcription (Latin):
non amore seues itronum uee pmissionĩ s fuciuoꝵ sipplicioꝵ ciõ¬
i amiplent que in eegte scripta fiuit ut ꝑuemant ad salatẽ n
uiliores illos ⁊̃ nomma qui lom ip̃e desidiõ et̃ue benedictõnis amore
uarum ad orientem iħrłm. in quo discipulos euidiebat ilit Monis gͦ
isto signifieat celsitudinem iurtutum et grõrum spĩcalum que dono
spõ sc̃o distribuidtiio fedelibus Naban sd ebuice dicitur nalo. mqui. suꝑ
iordanẽ contia iherico in t̾ra moas̾ ud̾i moy ses mortuus es et usip hodie
extndicus in sextomiliario urd ess contra orientꝰ plagam nabaugᵒ
imt̃pietatus in conclusiie et significat t̾mmũ legis sicut et mors iuxi
in quo mortuus est aarom iux̃ ciuitatem petram ubi usq ad pr̃itemo on̾¬
ms Gaas mons in tribu efframi in euiꝰ septentrronali plaga se
gne moustuatus Seir mons in t̾ra in quo habitauit essui in regro¬
ne gotalena que ex eo ꝙ esau pilosus eẽt et ispidꝰ ferr hoe est philo¬

Expanded text:
suppliciorum timore, complent quae in lege scripta sunt, ut perveniant ad salutem.  sed nobiliores illos esse dicimus, qui boni ipsius desiderio, aeternae benedictionis amore varum ad orientem est Jerusalem, in quo discipulos erudiebat Jesus. Mons ergo iste significat celsitudinem virtutum et gratiarum spiritalium, quae dono Spiritus sancti distribuuntur fidelibus. Naban, quod hebraice dicitur Nabo, mons super Jordanem contra Hierichum in terra Moab, ubi Moyses mortuus est, et usque hodie ostenditur in sexto milliario urbis Esbus contra orientalem plagam. Naban ergo interpretatur, in conclusione, et significat terminum legis, sicut et mors Moysiin quo mortuus est Aaron, juxta civitatem Petram, ubi usque ad praesentem ostenerram repromissionis. Gaas mons in tribu Ephraim, in cujus septentrionali plaga sepgne monstratur. Seir mons in terra Edom, in quo habitavit Esau in regione Gebalena, quae, ex eo quod Esau pilosus esset et hispidus, Seir, hoc est pilo
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑata est cent liquens qm̃ tanto fucilius inperutonaiã dfiate
qd est uicia curnis mrons dyabolus ꝓpt̾ tumorem ut in esaiã leua¬
ta signũ suꝑ moritem caligmosum ut in iherenna ecce ego ad te
mons pestifer. mone dogina hereticorum ut in ppħa ex ꝑsona eccĩe in
dr̃o confido quõ dicitis amine mee transingra in montem sicut passer¬

Expanded text:
ta est cera liquescens: quoniam tanto facilius in poenitentiam defluunt quod est vitia carnis. Mons diabolus propter tumorem, ut in Isaia: Levate signum super montem caliginosum . Et in Jeremia Ecce ego ad te, mons pestifer . Mons, dogma haereticorum, ut in Propheta ex persona Ecclesiae: In Domino confido, quomodo dicitis animae meae: Transmigr
Abbreviated transcription (Latin):
Gas mons indeẜto ubi castra metati sunt filniistł Tebal mõs
in t̾ra repnussiõnis uͣ et impio moysi altare consenctũ est Sñt
auẽ iux iherico duo montes merm contra mincẽ respitientes
ex quibus unus garium alt̾ gebal dicitur/ poro samaritam ar¬
bionntur hos duos montes luxͣ norpolim eẽ s bc̃hement̃ ercat
pluriiũ enĩ nnc̃ se distant nec possunt inuieem benedicẽtiũd
sure maledicenciũ int̾ se audn uoces. qd scuiptura ꝯmemorat
Gebal int̾p̃tutur uorago uetus garizim mons suꝑ quẽ freterũt
hi qui maledẽa resonabant iuxͣ sup̃dem̃ montem gebal Ga¬
risim int̾pretatur diuisio suie precisio : uni sunt gisty qui

Expanded text:
ad mons in deserto, ubi castra metati sunt filii Israel. Gebal mons in terra repromissionis, ubi ad imperium Moysi altare constructum est. Sunt autem juxta Hiericho duo montes vicini contra se invicem respicientes, e quibus unus Garizim, alter Gebal dicitur. Porro Samaritani arbitrantur hos duos montes juxta Neapolim esse, sed vehementer errant. Plurimum enim inter se distant, nec possunt invicem benedicentium sive maledicentium inter se audiri voces: quod Scriptura commemorat. Gebal interpretatur, vorago vetus: Garizim mons, super quem steterunt iniqui; maledicta resonabant juxta supradictum montem Gebal. Garizim interpretatur divisio sive praecisio. Qui sunt ergo isti, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sentencia illa delibio ibi congnut boues arabant et asme pascebantur nomẽ
g ͦ sloous pliues signifidicõnes h̃ nam st̃tus sunt sacuficia indeorum urde

Expanded text:
sententia illa de libro Job congruit: Boves arabant, et asinae pascebantur . Nomen sententia illa de libro Job congruit: Boves arabant, et asinae pascebantur . Nomen ergo stercoris plures significationes habet. Nam stercus sunt sacrificia Judaeorum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
Do instrumencis rusticis
eniat seu ab euomendo lrum dequoluẽtius uncus aratri feireus occl̃¬
to decrescit uomer marus sump sit ꝙ detrinenta fulgorẽ ligones ꝙ tiã
leuent qͣĩ leuoines dtratiuã enĩ mistioe signifiait opus p̾dicacõms enuageliẽ
in quo cultud agn dña ex̾cetur itu ut nome uerbĩ duum ex stupentur uida
simul et eradicentur nopia desidĩa sici p̾paietur tiai crduõ huãnorum ad accipiẽ¬
eu semina iurtutũ Sel studiosus quisq auitã spĩtaletenens ad antenom ate ẽ¬
dẽ debet ut faciat sulcũ reccũ et nõ au̾tatur a trramite iũtatis inde dne ait in
eiũgłio nero mtteno mcond̃ suã in aratud et iespiciens retio. aptus ẽ regn
celorum uemeres enĩ et ligones excidia p̾dicadõnũ sunt unde ꝓpħa de doccorib
ait. conflabunt gladios sucs in uomes et landeas suasin fulces, uimilite
oora et indeutõnonno scriptũẽ. non arabis in boue simul et a smno. huic leco

Expanded text:
De instrumentis rusticis eruat, seu ab evomendo terram. De quo Lucretius: Uncus aratri Ferreus occulte decrescit vomer in arvis. Sumitque per detrimenta fulgorem. Ligones, quod terram levent, quasi levones. Aratrum enim mystice significat opus praedicationis evangelicae, in quo cultus agri Dominici exercetur, ita ut vomere verbi divini exstirpentur vitia simui, et eradicentur noxia desideria, sicque praeparetur terra cordium humanorum ad accipienda semina virtutum. Sed studiosus quisque, aratrum spiritale tenens, ad anteriora attendere debet, ut faciat sulcum rectum, et non avertatur tramite veritatis. Unde Dominus ait in Evangelio: Nemo mittens manum suam in aratrum, et respiciens retro, aptus est regno Dei . Vomeres enim et ligones exercitia praedicationum sunt, unde propheta de doctoribus ait: Conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces . Similiter tercora . Et in Deuteronomio scriptum est: Non arabis in bove simul et asino . Huic loco
Abbreviated transcription (Latin):
ita nec iste aiam̃ insa sub quauid affliccõne ꝑcellit Potest eni uadere omña
que sunt form scous accributa qͣi pilos ẜaie int̃na tũo magis efficit pulchu¬
ora qñ ei intitur anffere mũdana/ Claiio dicta ꝙ clandat et aꝑiat catena¬
tũ ꝙ capiendo teneat Claius enĩ mistice a ꝑdõnem spĩtulis sensus significat
Gude dñe in ermãgłio ad legis ꝑitos ait adcepistis clauẽ sciẽ et ip̃i nc̃ introi¬
stis. et eos qui incrabant pihibuistis. Et rtem cluiues insticie mĩe pieta¬

Expanded text:
ita nec iste animam justi sub quavis afflictione percellit. Potest enim radere omnia, ita nec iste animam justi sub quavis afflictione percellit. Potest enim radere omnia, quae sunt forinsecus attributa, quasi pilos: sed animae interna tunc magis efficit pulchriora, quando ei nititur auferre mundana. Clavis dicta, quod claudat et aperiat. Catenatum, quod capiendo teneat. Clavis enim mystice adapertionem spiritalis sensus significat. Unde Dominus in Evangelio ad legisperitos ait: Accepistis clavem scientiae, et ipsi non introistis, et eos, qui intrabant, prohibuistis . Et ita clavis justitiae, miseri
Abbreviated transcription (Latin):
nã gaam̃ ut ẽ illud in euuãgełio et ueniens inuenit domũ uacuntẽ soopis
inundatũ et ornatã et in aliã ꝑtem̃ut in isaiã. et scopabo cũ scopa terens idd
saciffacõne penitentie fir ficee scdm̃ ecliuologiã si a filo dicuntur f. poni᷑
ut forfices. que surnt sartorum. si a pilo. p. ut forpiees que sunt tousoꝵ
s. ab accipiendo e. ut fordipes er ꝙ formã capiant. que sunt fabiorum for¬
mũ eñ dixerut anciqui calidum undeet formosus No uacula est in qua¬
dũ subtilitate tensũ elcius fem̃ iadendis pillis acutissimũ pp̃aratum ꝙ
licer barbe segeten mecat inp̾ssũ. corpris tamẽ substandiã reliquit illẽsã
In nouacula quoq frand et dlus anciopĩ exp̃mitur undem psalmo sc̃ptũ
est. in uifticiã cogicauit lingua tua siaut noua cula acuta fecisti dolum conuemi¬
eut gͦ senissumm hor̃e dolũ acute nouacule compauit qr sidut illa hoiem nõ ledit

Expanded text:
ud evangelicum: Et veniens invenit domum vacantem, scopis ud evangelicum: Et veniens invenit domum vacantem, scopis mundatam et ornatam . Et in aliam partem, ut in Isaia: Et scopabo eum scopa, terens , id est, satisfactione poenitentiae. Forfices secundum etymologiam si a filo dicuntur, f ponitur, ut forfices, quae sunt sartorum: si a pilo, p ut forpices, quae sunt tonsorum, si ab accipiendo, c ut forcipes, eo quod formum capiunt, quae sunt fabrorum. Formum enim dixerunt antiqui calidum: unde et formosus. Novacula est in quadam subtilitate tensum latius ferrum radendis pilis acutissimum praeparatum, quod licet barbae segetem metat impressum, corporis tamen substantiam relinquit illaesam. Infecisti dolum . Convenienter ergo saevissimi hominis dolum acutae novaculae comparavit, quia sicut illa hominem non laedit,
Abbreviated transcription (Latin):
uirga eiñ ꝑtinet ad ustitiã et fortitudiẽ dñi saluatoris sicut in alio psalmo
dicit uuga eiuitatis iuga regmi tui Baculus ad adiuitoriũ huãnũ iespiat qͦ
et pes ip̃ẽ caute de figitur et tocum corpus uisa de suꝑ madbenciũ sustinetur
hoc usi st̃ patͣarche dicit eñ iaros in luculomeo cransumordanẽ istum Item n
exodo ait dñs filiis isti renes uios accrigetis teuentes baculos in manibus et
cõme detis festinantes/ uecces dicci qd manibus ueccentur unde hostia saxa q¬
illus portas eieas contruuo ei uecces fereos confregit porte sunt eree honñ con¬
suetudines iudiose que nos ita in pccõrum atrus recludunt ut exenudi nehãt
p̃lere licenciam ueccel̃liut̃ feuros spõ mimũdos nõ impicbe iudenur accipere
qui illas ianuas pccõrum ne cioũduto exire lideat obserare noscintur Salle
sunt stõrum ꝓfectus ut in genesi legitur iuditip iacob in sorus scalam stani¬
tem suꝑ t̾ram et catuẽ illius tangens delum Scope cire suꝑsticiose ꝑ ua¬

Expanded text:
tinet ad justitiam et fortitudinem Domini Salvatoris, sicut in alio psalmo dicit: Virga aequitatis, virga regni tui . Baculus ad adjutorium humanum respicit, quo et pes ipse caute defigitur, et totum corpus nisu desuper incumbentium sustinetur. Hoc usi sunt patriarchae; dicit enim Jacob, In baculo meo transivi Jordanem istum . Item in Exodo ait Dominus filiis Israel: Renes vestros accingetis, tenentes baculos in manibus, et comedetis festinantes illud: Portas aeneas contrivit, et vectes ferreos confregit. . Portae sunt aeneae, hominum consuetudines vitiosae, quae nos ita in peccatorum atriis recludunt, ut exeundi nequeant praebere licentiam. Vectes autem ferreos spiritus immundos non improbe videmur accipere, qui illas januas peccatorum, ne circumdato exire liceat, observare noscuntur. Scalae sunt sanctorum profectus, ut in Genesi legitur: Viditque Jacob in somniis scalam stantem super terram, et cacumen illius tangens coelum . Scop
Abbreviated transcription (Latin):
tet̾uimꝰ pcc̃orum si quidẽ om̃e peceatũ fecida res est. hinc dr̾ ad ezechielẽ
et st̃dus qd eg̾ditur de honnõ moꝑies in ccłis eorum Culcelli a culciua
ducis placidos euuauit inusus Agneole nc̃ su̾ milrtis ante fugi fao¬
castiũ a sinueitudine fuucis uocatũẽ. aũt feuamentũ euruũ ad̃ manu¬
buo longo ad densitatẽ uep̃ũ sudcidendã hi et runcones dicci. quibus uep̃
secantuur. armicando dicci. falces p̾dicaiõnes sunt sc̃õrum. suꝑflua aufe¬
rentes et quence̾ia sunt uelinquentes. Iem faleis sucasio ẽ. cams ꝑ mor¬
tem uel ipõ diuuntas eurcũ plectens onnã atiꝑ diuidicans unde scriptũ ẽ in¬

Expanded text:
 omne peccatum fetens est; hinc est ad Ezechielem: Et stercus, quod egredietur de homine, operies in oculis eorum . Cultelli a cultura ducis placidos curvavit in usus. Agricolae nunc sum, militis ante fui. Falcastrum a similitudine falcis vocatum, est autem ferramentum curvum cum manubrio longo, ad densitatem veprium succidendam. Hi et runcones dicti, quibus vepres secantur, a runcando dicti. Falces enim praedicationes sunt sanctorum superflua auferentes, et, quae necessaria sunt, relinquentes. Item falces succisio est carnis per mortem, vel ipsa Divinitas circu
Abbreviated transcription (Latin):
cana neglegunt/ homo prridens qui edificauit domũ suam sup̃ petrã
constituit Ille uero qui edificauit domiũ suam. suꝑ arenam. hereticore
doigniata de signat. qui sic edificauit ut ruinam faciant magnam le¬
piosus quem xp̃s descendens de monte. primũ euauit humanũ indicat
genus delicci contagio maculosum / hoc redemptor dum celoꝵ altitudine
quasi de monte descendet̾ auaniõ demonũ caltu mũdauit atqr in uita¬
tem fidei reꝑauit Ceuturo fidem genciũ significat. puer aũt. aut fi¬
lia chananee mulreris quos xpũs nõ uem eus ad eos saluat easde m
geut̃e ondiuit quas dño non corꝑali pncia iusitauit᷑ ses per fidem uer li salua¬
uit Ipõ quõq nulier chananea eccĩe geneum terebat fiuiam que tãꝙ ca

Expanded text:
taria negligunt. Homo prudens, qui aedificavit domum suam supra petram, taria negligunt. Homo prudens, qui aedificavit domum suam supra petram, ntum. Ille vero qui aedificavit domum suam super arenam, haereticorum dogmata designat, qui sic aedificant, ut ruinam faciant magnam. Leprosus, quem Christus descendens de monte primum curavit, indicat humanum genus delictorum contagio maculosum: hoc Redemptor dum de coelorum altitudine quasi de monte descenderet a vario daemonum cultu mundavit, atque in unitatem fidei reparavit. Centurio fidem gentium significat. Puer autem et filia Chananaeae mulieris, quos Christus non veniens ad eos salvat, easdem gentes ostendunt, quas Dominus non corporali praesentia visitavit, sed per fidem verbi salvavit. Ipsa quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ uugiitas in fide uera ad ipso usq in finem conseruatur mariã illuã¬
trip siue stella maris anter pretatur genuit eñ luuuen mundo Sermõe
aut̃ spro mana dũã ninonpatur et pulchie qr dum̃ geniit celi et t̾res
et unuõse cieatiue. Mistide autem ecciẽ figuram gestut et spem̃. que
eum sit desponsato xp̃o. nrcgo perseuerit. Magi figurauerũt genciũ
pplos. lucem fidei cagnitiros. indicantes sacramentoꝵ nũs xp̃i ꝑthu
herodes quinifantibus neeem intulit. draboli formam expressit uel gẽ¬
eim. que capientes nomen xp̃i extinguere de mũdo. in necem marty¬
rum seiuerũt Muti qui in euuangelio eurantur. significant eos qui
fidem ppi ꝯfitentur Cec significant eos. qui non intellexerũt fidm. quam
crediderunt/ durdi significant eos qui non obediut preceptis dei Clandi
qui non iecte in femicta mandatoꝵ dei gradientes implere precepta salu¬

Expanded text:
cujus virginitas in fide vera ab ipso usque in finem conservatur. Maria illumicujus virginitas in fide vera ab ipso usque in finem conservatur. Maria illuminatrix, sive stella maris, interpretatur. Genuit enim lumen mundi. Sermone autem Syro Maria, Domina nuncupatur; et pulchre, quia Dominum genuit coeli et terrae et universae creaturae. Mystice autem Ecclesiae figuram gestat et speciem, quae, cum sit desponsata Christo, virgo perseverat. Magi figuraverunt gentium populos, lucem fidei cognituros, indicantes sacramentorum numero, ChrisHerodes, qui infantibus necem intulit, diaboli formam expressit; vel gentium, quae cupientes nomen Christi exstinguere de mundo, in necem martyrum saevierunt. Muti qui in Evangelio curantur, significant eos qui fidem Christi confitentur. Caeci significant eos qui non intellexerunt fidem quam crediderunt. Surdi significant eos qui non obediunt praeceptis Dei. Claudi, qui non recte in semita mandatorum Dei gradientes, implere praecepta salu
Abbreviated transcription (Latin):
pretib aducti ꝑ dei gram̃ ꝑuenne mereantur : hec de apłis xp̃ĩ gualit̾ mõ
dicta sufficiant quorum quid spãlit̃ significent noĩa paulopost in sequentil
testamenti / zacharias ut supradictum est interpietatur menoria dñi helisa¬
bech dei mei saturitus uel dei mei iuramentum interpietatur, helrsabetl ty¬
pum tenet ueteris legis seu ppħo sunt zacharias maritus eius ueteris fader
Docii und sieut zacharias mutus. Iohãns soribendo nomen edidit sicue
tus sacerdocium sub typo sacerdocium xp̃i et graciam noui testomenti ex¬
piessit Et sicut helisabeth marie salutiaonem audiens qñ in faris
uinuerso mundo preconata est Iohannes formã huĩt legis que xpõn amiũ¬
ciauit et remissionem pcc̃oꝵ per lauacu graciam predicauit Ioseph spõso
marie qui eustos iurgiitatis eius fuit siggnificat xp̃m̃̃ sponfum ecc̃ie

Expanded text:
precibus adjuti precibus adjuti dicta sufficiant, quorum quid specialiter significent nomina, paulo post in sequentibus, vel mysterium gemini testamenti. Zacharias, ut supra dictum est, interpretatur memoria Domini. Elisabeth Dei mei saturitas, vel Dei mei juramentum interpretatur. Elisabeth typum tenet veteris legis seu prophetiadotii. Unde sicut Zacharias mutus Joannis scribendo nomen edidit; sicut vetus sacerdotium sub typo sacerdotium Christi et gratiam novi testamenti expressit; et sicut Elisabeth Mariae salutationem audiens, quando infanuniverso mundo praeconiata est. Joannes formam habuit legis, quae Christum annuntiavit, et remissionem peccatorum per lavacri gratiam praedicavit. Joseph spoejus fuit, significat Christum sponsum Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
alii rex salomioñ qui pacifieus interpretatur mare eneũ
is est luterẽ suꝑ xii. boues eneos posuit aute templum ubi sacerdo¬
tes et ministi altaris lauabant manus eum ingiedentur sanctuariũ dñi
na om̃s mibuti fideles ꝑ confessionem uere fidei. et penitenciam deliccoꝵ
ab om̃ib mũdentur sordibus et digni efficiantur ad eterna sancta dei sui
auitatis ihrłm per quas introibant et egrediebantur om̃s manentes et
spĩtul ihrłm. per quorum p̾dicacõem et doctͥnã omĩb undeq uemientis in
sancam ecciam patefacte sunt porte regmi celestis quibus etiam data est
potestas et successorib eorum in eciã ligandi et soluendi in celo et in terra
ut quo scuuq ꝑ eulpam ligauerunt in terra. ligati sunt meterna tormetã
quoscuriq aut̃ soluerint confitentes et penitentes pccã sua soluti sunit
in celo onñ hic remissione pccoꝵ ꝑaipta ad et̾ne beatitudimo gaudia eoꝵ

Expanded text:
am rex Salomon, qui pacificus interpretatur, mare aeneum, id est, luterem super duodecim boves aeneos posuit ante templum, ubi sacerdotes et ministri altaris lavabant manus, cum ingrederentur sanctuarium Domini:  quorum doctrina omnes imbuti fideles per confessionem verae fidei et poenitentiam delictorum ab omnibus mundentur sordibus, et digni efficiantur ad aeterna sancta Domini sui nt in civitate Hierusalem, per quas introibant et egrediebantur omnes manentes et onem et doctrinam omnibus undique venientibus in sanctam Ecclesiam patefactae sunt portae regni coelestis, quibus etiam data est potestas et successoribus eorum in Ecclesia ligandi et solvendi in coelo et in terra, ut quoscunque per culpam ligaverint in terra, ligati sint in aeterna tormenta, quoscunque autem solverint confitentes et poenitentes peccata sua, soluti sint in coelo, omnium hic remissione peccatorum percepta ad aeternae beatitudinis gaudia eorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui cietidit ihrłm in qua edifiatuit turiem. et coralar feit altare indelidet et
templum et sepem cuccunabit idest anzelorum municõne uallauit. ccłom aũt
quib iuneam locat ppls est israre. qui sub diuino eultu ꝙossedit ilulm Ser¬
ueaut̃ qui tempors fuicuum missi interfecci sint a colonis ꝓpħe intelliĩ¬
tur quorum sangnis effusus est a Iuders dum ab eis quererent iustiaie fui¬
est. quem cruxifixerũt iudei eicientes eum ex du portas ihrłm / Coloni aut̃

Expanded text:
are videlicet et templum, et sepem circumdedit, id est, angelorum munitione vallavit. Coloni autem, quibus vineam locat, populus est Israel, qui sub divino cultu possedit Hierusalem. Servi autem qui tempore fructuum missi interfecti sunt a colonis, prophetae intelliguntur quorum sanguis effusus est a Judaeis, dum ab eis quaererent justitiae frucest, quem crucifixerunt Judaei, ejicientes eum extra portas Hierusalem. Coloni autem
Abbreviated transcription (Latin):
quater narius mĩs hoꝵ futuram nobis insimat et suꝑfluũ est & luuis
om̃ib Pnt naruure di płi quoq om̃s totius eccie portant typum qr et aidẽ
in dinuctendis ꝙp pctĩs siulem acceperunt potestatem. hũt quidam for̃am
patriarcharo. quia ꝑ uerbum pnditacõns intoto orbe terraꝵ połm dei sor̃¬

Expanded text:
quaternarius numerus horum figuram nobis insinuat, et superfluum est de his quaternarius numerus horum figuram nobis insinuat, et superfluum est de his omnibus hic narrare. Apostoli quoque omnes totius Ecclesiae portant typum, quia iidem in dimittendis peccatis similem acceperunt potestatem. Habent quidem formam patriarcharum, quia per verbum praedicationis in toto orbe terrarum populum Dei s
Abbreviated transcription (Latin):
ono fonte procedendia que irugant dem̃ superfitiem terre Sinałr
et quatuor ammalia que ez echiee ꝓpħã in libro suo cõmemorat. dicẽs.
quatuoi facies eirant uni. et quatuor penne uni. et manus homis
Sic quoq et quatuor rote de quibus idem ppħã narrat. qd eeut iuxta
aĩalia et ꝑ iiiͦͬ partes eiant et non reuertentur. eum ambularẽt
quaita facies aquile idem demonfrant Quatuor aũt sunt plage
xp̃i in meꝵ partib mundi dilatata ꝑterum tempus hmꝰ seculi dcrna
tiuateliea nutntu et roboratur uñ sancti doctores. qui ꝑ i ͫ enuaitelia
totum ordem illiiaut. iiii ͫ piecipuas uututes. hoc est prudentiã. instioiã
fortitidinem. temꝑanciam nob cõmendautt. ut in hue conu̾santes. deo pła¬
titum gobibeauius ẜuitutem : Ieem quatuor milia saciata eo septm
pams legnatur menuangelio a dño et ꝑalitieis a iii ͫ iuris ad sanl
dum ypõ offertur. Preter. hec quoq in alnis plur mus locis sc̃e stripture

Expanded text:
no fonte prodeuntia, quae irrigant omnem superficiem terrae. Similiter et quatuor animalia, quae Ezechiel propheta in libro suo commemorat, dicens: Quatuor facies erant uni, et quatuor pennae uni, et manus hominiSic quoque et quatuor rotae, de quibus idem propheta narrat, quod essent juxta animalia, et per quatuor partes irent, et non reverterentur, cum ambularent, quarta facies aquilae, idem demonstrat. Quatuor autem sunt plagae totum tempus hujus saeculi doctrina evangelica nutritur et roboratur. Unde sancti doctores, qui per quatuor Evangelia totum orbem illuminant, quatuor praecipue virtutes, hoc est prudentiam, justitiam fortitudinem, temperantiam nobis commendant, ut in his conversantes, Deo placitam exhibeamus servitutem. Item quatuor millia satiata ex septem panibus leguntur in Evangelio a Do offertur. Praeter haec quoque in aliis plurimis locis sanctae Scripturae