comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut quia nos cotidie peccamus. Et ille mori nõ
potest: ꝑ hoc sacramentum remissionẽ con¬
seqnamur: cotidie comeditur ip̃e et bibit᷑
inueritate s integer et uiuus manet. Itẽ.
mist̾ium fidei dicitur: quia cͤdere debes qd̾
Di autem queritur utrum cotidie comnu¬
nicandum fit: Audi quid m̃ tradit augꝰ.
Cotidie eucaristiam sumere: nec laudo. nec
untupero. Omnib tñ dñicis diebꝰ commu¬
nicandum hortor. si tñ mens in affectupec¬
candi est: gͣnari magis dico eu caristie ꝑ cep¬
tionem quam purificari. Et licet quis pecc̃o
mordeatur. si peccandi tñ decetõ non habeat
uolintate. et satiffaciat lacͥmis: et orõnib:
accedat securus. S hoc de illo dico ꝙ̃ mor¬
talia pecc̃a nongranant: inon frequẽtꝰ:
saltem ter in anno homines commnicent.
nisi forte qnis cͥminalib impediatur. Inpas
municent qui nolustt̃t eccłiasticis carere
hoc sacramentum conficere queanti¬
ad quod dici potest. quod aliquilicet prari

Expanded text:
uia nos quotidie peccamus, et ille jam mori non potest, per hoc sacramentum remissionem consequamur. Quotidie comeditur ipse et bibitur in veritate, sed integer et vivus manet. Item: Mysterium fidei dicitur, quia credere debes quod utem quaeratur utrum quotidie communicandumt, Eucharistiam accipere, nec laudo, nec vitupero; omnibus tamen dominicis diebus communicandum hortor. Si tamen mens in affectu peccandi est, gravari magis dico Eucharistiae perceptione, quam purificari. Et licet quis peccato mordeatur, si peccandi tamen de caetero non habeat voluntatem, et satisfaciat lacrymis et orationibus, accedat securus: sed hoc de illo dico quem mortalia peccata non gravant. Si non frequentius, saltem ter in anno homines communicent, nisi forte quis criminalibus impediatur: in Pasnes ergo communicent, qui noluerint carere hoc sacramentum conficere queantquod dici potest quod aliqui, licet sint
Abbreviated transcription (Latin):
Nstitutum est enim hocsacra stitutionis¬
mentum duabꝰ de causis. In augm̃tũ uͥtutis
.s. caritatis. et in medicinam cotidiane infir¬
guis xp̃i. inremissionem pecc̃orum esfundit᷑
debeo semꝑ acciꝑre. qui semꝑ pecco. debeo
quia cotidie peccamus peccatis sine quib mor¬
talis infirmitas uiuere non potest. et qr coti¬
die labimͣ᷑. cotidie. xͨ mistice inmolatir ꝓno¬

Expanded text:
nstitutum est enim hoc sacramentum duabus de causis. In augmentum virtutis, scilicet, charitatis, et in medicinam quotidianae infirguis Christi, in remissionem peccatorum effunditur, debeo semper accipere, qui semper pecco, debeo quia quotidie peccamus peccatis, sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest. Et quia quotidie labimur, quotidie Christ
Abbreviated transcription (Latin):
uero qiͣ sacrum fcm quia p̾ce mistica conse¬
cratur. ꝓ nobis in memoriam dominice pas¬
sionis. Saeramentum est in aliqua celebra¬
tione. cum res fitita ut aliquid significate
rei accipiantus. Sacͣmenta sunt baptisma.
quia sub tegumento uisibilium rerumdi¬
uina uirtus secretius salutem eorumdem
sacramentorum oꝑatur. Unde asecretis uͥtu¬
tib uł sacris. sacramenta dicuntur. Paniget
calicis sacramentiim: grece eucaristia dicit᷑.
latine bona gr̃ã interpretatur. Et quidine¬
lius corꝑe et sanguine xp̃i siue gͦ ꝑbonos
siue ꝑmalos ministros intraeccłiam dispen¬
Nec bonorum dispensatoꝵ meritis ampliat᷑.¬
nec malorum attenuatur: hoc de corꝑe dñi.
hoc etiam de baptismate. et cͥsmate sciendum
ex coninunicati sunt. nł de hesi manifeste no¬
tati. non nidentur hoc sacramentum posse
conficere. licet sacerdotes sint. quia nemo
dicit in ip̃a consecratione offõ s offermiꝰ qiͣ
ex ꝑsonaeccłie. et iõ cum alia sacramenta

Expanded text:
uasi sacrum factum, quia prece mystica consecratur pro nobis in memoriam dominicae passionis. Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res ita re fit, ut aliquid significatae rei accipiamus. Sacramenta sunt Baptisma, amenta dicuntur, quia sub tegumento visibilium rerum divina virtus secretius salutem eorumdem sacramentorum operatur. Unde a secretis virtutibus vel sacris sacramenta dicuntur. Panis et calicis sacramentum Graece Eucharistia dicitur, Latine bona gratia interpretatur: et quid melius corpore et sansive per malos ministros intra Ecclesiam. dispennec bonorum dispensatonec malorum attenuatur. Hoc de corpore Domini, hoc et de Baptismate et Chrismate dicendum excommunicati sunt, vel de haeresi manifeste notati, non videntur hoc sacramentum posse conficere, licet sacerdotes sint, quia nemo dicit in ipsa consecratione: Offero, sed: Offerimus, quasi ex persona Ecclesiae. Et ideo cum alia sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
sor est et non penitens. qui ad huc agit ꝙ peni¬
tet. Nec uidetur dm̃ poscẽ subditꝰ. s subsanna¬
re suꝑbus. Canis reu̾sus aduomitũ et penitẽs
ad peccatũ. Multi in desinenter lacrimas fun¬
dunt. et peccare non desinunt: quos dam acci
pere lacrimas. ad penitendum c̃no. et affec¬
tum penitencie non habere: quia in constancia
mentis. nunc recordatõne peccati lacrimas fũ¬
dunt. nc̃ reminiscendo usu. ea quefleuerũt
ĩterando conmittũt: ysayas depecratoribꝰ dic̃.¬
lauamini mundi estote. lãuatur et mundꝰ
est. qui et p̃t̾ita plangit. et fienda iterum nõ
ad mĩttit: lauatur et nonest mundus. qͥ plan¬
git que gessit nec deserit: et pꝰ lacͥmas ea q̃ de¬
flenerat repetit. Item augꝰ. In anis est penitẽtia
quam sequens culpa coinquinat. Nicħ ꝓfũt
lamenta. si repłicantur pecc̃a. Naich ualet ue¬
niam amalis poscẽ. et mala denuo tt̃are. Itẽ

Expanded text:
sor est et non poenitens qui adhuc agit quod poenisor est et non poenitens qui adhuc agit quod poenitet; nec videtur Deum poscere subditus, sed subsannare superbus. Canis reversus ad vomitum, et poenitens ad peccatum. Multi lacrymas indesinenter fundunt, et peccare non depere lacrimas ad poenitentiam, et affectum poenitentiae non habere constat, quia inconstantia mentis nunc recordatione peccati lacrimas fundunt, nunc vero reviviscente usu ea, quae fleverant iterato committunt. Esaias peccatoribus dicLavamini, mundi estote. Lavatur et mundus est qui et praeterita plangit, et flenda iterum non committit. Lavatur, et non est mundus qui plangit quae gessit, nec deserit, et post lacrymas ea quae defleverat repetit. Item Aug.: Inanis est poenitentia, quam sequens culpa coinquinat. Nihil prosunt lamenta, si replicantur peccata. Nihil valet veniam a malis poscere, et mala denuo iterare. Item
Abbreviated transcription (Latin):
tencia ext̾ior. Exterior. sacramentũ est. int̾s
or nirtus mentis: et utraq causa iustificatõ¬
nitencia sit. sacramentum. ł si non omis q̃
hoc nomine censenda sit consequent̃ inuest¬
gabimus. Apenitencia cep̃ ioħ̾is p̃dicatio
que conmisit penitencie uirtus timore cũcipi¬
tur. Unde ysaias. atimore tuo d̾. cũcepimus
et peꝑimus sp̃m salutis. Est autem peniten¬
tia ut ait ambrosus mala preterita plangere
et plangenda itm̃ non conmitterẽ. Itẽ gg̃. Peni¬
tere est. ante acta peccata deflere. et flenda non
conmiitere. Nam qui sic alia deplorat ut alia
tamencomnittat: ad huc penitenciam ag̾e aut
ignorat aut dissimulat. Quid enĩ ꝓdest si pecc̃a
luxurie quis defleat. et adhuc estibꝰ auaricie
Anelat : his uerbis quidam uehementiꝰ ĩ h̾en¬
tes contendunt uere penitentẽ ultra non pec¬
care: damynabilit̾. et si grauiter peccauerit
ueram non p̾cessisse penitenciam Quodetiam
aliis muniũt testimoniis. Ait ii. ysidorꝰ. Irri¬

Expanded text:
tentia exterior sacramentum est, interior vero virtus mentis, et utraque est canitentia sit sacramentum, vel si non omnis, quae hoc nomine censenda sit, consequenter investigabimus. A poenitentia coepit Joannis praedicatio quae commisit. Poenitentiae virtus timore concipitur. Unde Isaias: A timore tuo, Domine, concepimus, et peperimus Spiritum salutis. Est autem poenitentia, ut ait Amb., mala praeterita plangere, et plangenda iterum non committere. Item Gregor.: Poenitere est anteacta peccata deflere, et flenda non committere. Nam qui sic alia deplorat, ut alia tamen committat, adhuc poenitentiam agere aut ignorat, aut dissimulat. Quid enim prodest si peccata luxuriae quis defleat, et adhuc avaritiae aestibus anhelat? His verbis quidam vehementius inhaerentes, contendunt vere poenitentem ultra non posse peccare damnabiliter; et si graviter peccaverit, veram non praecessisse poenitentiam. Quod etiam aliis muniunt testimoniis. Ait enim Isidor.: Irri
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ consecrare: Maxime cum his ꝑ ꝓpħam cõ
minatus sit dicent. Maledicam benedictõi¬
bꝰ ur̃ĩs. Qd̃ si benedictionib eoꝵ se asserit
maledicturũ sũntas: Qud erit de hostia  gͦ
mus adeo fore maledictum cum benedic
et simoniacus benedix̃it quis eorum p̃uale¬
bit: Numquid benedictio maledicti. adni¬
chilum poterit redigere uerba uerissima cõ¬
minantis dei: Ex his colligitur quod hẽticus a
catholica eccłia p̃cisꝰ: nequeat hoc sacramentñ
conficere. quiasancti angłi qui hiuꝰ mistt̾i celeb¬
tioni assistunt cunc enim non assunt quando
et sangninis mistia geruntur suꝑ norum cĩ¬
uitim ad esse contientus. In hitiꝰ autem mistĩ
expletione sicut formamseruari ita ordinem
haberi .s. ut sit sicut sacerdos. et intencionem
adhiberi oportet. ut islud facere intendat:
S si non credit de illo mist̾iosicut ueritas ht̃ ⁊¬
dere illud conficere. et
sinũ intendit: mumi¬
quid non conficit᷑ ali

Expanded text:
ejus consecrare? maxime cum eisdem per prophetam comminatus sit dicens: Maledicam benedictionibus vestris. Quod si benedictionibus eorum se asserit maledicturam Veritas, quid erit de hostia? Ergmus a Deo fore maledictum cum sua beneet schismaticus benedixerit, quis eorum praevalebit? Numquid benedictio maledicti ad nihilum poterit redigere verba verissima comminantis Dei? Ex his colligitur quod haereticus a catholica Ecclesia praecisus, nequeat hoc sacramentum conficere; quia sancti angeli, qui hujus mysterii celebrationi assistunt, tunc non adsunt, quando et sanguinis mysteria geruntur, supernorum civium adesse conventus. In hujus autem mysterii expletione, sicut formam servari, ita ordinem haberi, scilicet, ut sit sacerdos, et intentionem adhiberi oportet, ut illud facere intendat. Sed si non credit de illo mysterio sicut veritas hadere illud conficere? et non intendit, numquid conficit? Ali
Abbreviated transcription (Latin):
scm suam efficit carnem. et sanguinem.
Item gͣg̃. Putant quidam comnunionem
corꝑis minus eẽ sanctificatam sullorum fiat
officio. quorum uita eorũ occulis uidetur ig¬
nobilis: heu inquem magnum laqueum¬
tificata posse fieri¬
credant. Cumu¬
sc̃s intota eccłia¬

Expanded text:
tum suam efficit carnem et sanguinem. Item Gregor.: Putant quidam communionem corporis minus esse sanctificatam, si illorum fiat officio quorum vita eorum oculis videtur ignobilis. Heu! in quem magnum laqueumtificata posse fiercredant, cumnctus in tota Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
redictis adiciendum ÷ de suffi¬
cientia fidĩ ad salutem. Illis qͥ
p̃cesserunt aduentum .xͥ. & qui secum¬
tur uidet᷑ ꝓfecisse fides scd̃m temꝑiᷤᷤ
ꝓcessum. sic̃ ꝓfec̃ cognitio. fides quip¬
pe magna dr̃ cognitione. ⁊ articłoꝵ
quantitate. ł ostantia ⁊ deuotione.
Est aũ q̃dam fidĩ m̃sura. sñ qͣ numqͣ¬
potuit ẽẽ salus. uñ apłs. Oportet ac¬

Expanded text:
edictis adjiciendum est de sufficientia fidei ad salutem. Illis enim qui praecesserunt adventum Christi, et qui sequuntur, videtur profecisse fides secundum temporis processum, sicut profecit cognitio. Fides quippe magna dicitur, cognitione, et articulorum quantitate, vel constantia, et devotione. Est autem quaedam fidei mensura, sine qua nunqpotuit esse salus. Unde Apostolus,
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑe grẽ ꝯstat c̾tissime hoc ñ suf¬
fic̾e. Oportet enim uniu̾sa c̾di que
in simbolo ꝯtinent᷑. S nec añ aduẽ¬
tum nec ante legem in detͦ hoc suf¬
fe̾tisse. quia sñ fide mediatoris.
fides sana ÷ qua c̾dimus nullum
hoĩem siue maioris siue parue eta¬
tis lib̾ari acontagio mortis et obli

Expanded text:
tiae constat certissime hoc non sufficere; oportet enim universa credi quae in symbolis continentur. Sed nec ante adventum, nec ante legem videtur hoc suffecisse, quia sine fide Mediatoris fides sana est, qua credimus nullum hominem, sive majoris sive minoris aetatis, liberari a contagione mortis et obli
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ. ꝓfecto qd̾ scͥptum ÷ ñ ẽẽ aliud no¬
nĩ sub celo in quo oporteat saluari
nos. ex illo temꝑe ualet ad saluand̾
genus humanũ ex quo in adam u¬
quos pusillos cum magnis. qr sicut
ita illi resurrecturum: ⁊ nos & illi
dauid &c̃. Quia om̃s electi qui in ui¬
dea eẽ potuerunt. siue qui nunc in
eccła sunt in mediatorem dĩ & homi¬
num c̾diderunt & cͥdunt. his aliisq
płib testimoniis ꝑspicue docetur
nulli unqͣm salutem ẽẽ factam nisi
ꝑ fidem mediatoris. Oportet gͦ accedẽ¬
tem c̾dere que supra dixit apłs.
s ñ sufficit. Ne fide simplicium.

Expanded text:
fecto, quod scriptum est non esse aliud nomen sub caelo, in quo oportet saluos fieri nos, ex illo tempore ualet ad saluandum genus humanum, ex quo in Adam uquos, pusillos cum magnis; quia sicuita illi resurrecturum; et nos et illi David, quia omnes electi qui in Judaea esse potuerunt, sive qui nunc in Ecclesia sunt, in Mediatorem Dei et hominum crediderunt et credunt. His aliisque pluribus testimoniis perspicue docetur nulli unquam salutem esse factam, nisi per fidem Mediatoris. Oportet ergo accedentem credere, quae supra dixit Apostolus; sed non sufficit. 2. De fide simplicium.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uͥq offertur unum est corpus. ita ⁊ un̾¬
est sacrificuutizͤ. hostiam obtulit. ip̃am
offerimꝰ et minc. S ꝙ nos agimus recorda¬
tio est sacrificii. nec cã sue infirmitatis re¬
petitur quia ꝑficit hominẽ. s nr̃e. quia
cotidie ꝑeccamus. Exbis colligitur sacͥfi¬
cium eẽ. ⁊ dici. ꝙ agitur in altari xp̃m¬
q semel oblatum et cotidie offerri s ałr̾
tinc. alit̾ nẽ. ⁊ etiam q̃ sit uirtus huiꝰ
sacramenti ostenditur. remissiõ. ẜ nenialium

Expanded text:
quod ubique offertur unum est corpus, ita et unquod ubique offertur unum est corpus, ita et unum sacrificium. Christus hostiam obtulit; ipsam offerimus et nunc, sed quod nos agimus, recordatio est sacrificii Nec causa suae infirmitatis repetitur, quia perficit hominem, sed nostrae, quia quotidie peccamus. Ex his colligitur esse sacrificium et dici quod agitur in altari; et Christum semel oblatum, et quotidie offerri, sed aliter tunc, aliter nunc. Et etiam quae sit virtus hujus sacramenti ostenditur: remissio, scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
uocari sacͥficium. et oblationẽ quia me¬
moria est et rep̃sentatio ũsacrisicii et
sancte inmolacionis facte in ara crucis et se
semet ipso: cotidie autem inmolatur insac̃¬
mento. quia insacramento recordatio fit il¬
lius quod fc̃m est semel. Unde augꝰ. sertum
quod semel factum est. in memoria  om̃i¬
anno fit .s. quociens pascha celebratur. Nõ¬
qͥd tociens xp̃c occiditur : s tm̃ anniũ¬
saria recordatio rep̃sentat: ꝙ olim factũ
est. et sic nos facit moneri tanqm uideamꝰ
intelligendum est. Quia minanifestatõne
corꝑis. et distensione menbroꝵ. semel tan¬
tum incruce pependit: offerens se patͥ hos¬
ta est hostia ad salutempotens. Quid gͦ nosi
Nonne ꝑsingłos dies offerimꝰ ad recorduone¬
eiꝰfit. et una est hostia non multe. Qũo nna
et non multe: Quia semel inmolatꝰ est xp̃c.
hoc autem sacͥficium exemplum est illꝰ. id¬
et hic plenus existens. et illic pleniis. Sic̃¬

Expanded text:
vocari sacrificium et oblationem, quia mevocari sacrificium et oblationem, quia memoria est et repraesentatio veri sacrificii et sanctae immolationis factae in ara crucis. Et sesemetipso; quotidie autem immolatur in sacramento, quia in sacramento recordatio fit illius quod factum est semel. Unde Aug., super pquod semel factum est, in memoria noanno fit. Quoties pascha celebratur, nunquid toties Christus occiditur? Sed tamen anniversaria recordatio repraesentat quod olim factum est, et sic nos facit moveri, tanquam videaintelligendum, quia in manifestatione corporis et distinctione membrorum semel tantum in cruce pependit, offerens se Deo Patri hosta est hostia ad salutem potens, quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Etsi quofit; et una est hostia, non multae. Quomodo una, et non multae? quia semel immolatus est Christus. Hoc autem sacest Christus, ubique et hic plenus existens, et illic plenus. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
est corpus xp̃i. pars oblate m̃calicem missa:
corpus xͥ quod iam surrex demonstrat. ꝑs
comesta: ambulans ad huc suꝑ terram. Pars
corꝑa sanctorum insepuleris erunt:
t ficut ꝑtes ille misticam tenent signifi¬
cationem. Itaetiam et fractio passiꝯnis
xp̃i mortis est rep̃sentatio. Unde ip̃e aiti hoc
nem. memores esse debenus:
Ced caueat quisq necq indigne ꝑcipiat
quia iudicium manducat. Non est e
ut cotidie merearis acciꝑe ne accedas ĩdig¬
nuis.Ndignus est qui aliter celebrat mi¬
sti̾um quam xͨ. tradidit. uł qui hñs morta¬
le peccatum accedit. Ergo etiam fi sint
peccata cotidianauł si nonsint mortifi̾:
Anteꝙͣ accedatis dimittite debitoribꝰ nt̃is
Si dimittis dimittetur tibi. et secutꝰ ac¬
cede: Panis enĩ salutare est et noͣ ueneñ.
Si ita accedis sp̃ualiter manducas. Sp̃u¬
alit̾ .ip. manducat. qui in nocenciam ad
altare portat: Si illud sit sacͥficium et
ilłd quod offertur et consecratur a sac̃dote

Expanded text:
est corpus Christi. Pars oblata, in calicem missa, corpus Christi quod jam surrexit, monstrat; pars comesta, ambulantem adhuc super terram; pars corpora sanctorum in sepulcris erunt. Et sicut partes illae mysticam tenent significationem, ita etiam et fractio, passionis Christi et mortis est repraesentatio, unde ipse ait, Luc.nem, memores esse debemus. Sed caveat quisque ne indigne percipiat, quia judicium sibi manducat. Non enim eut quotidie merearis accipere, nec accedas indignus. Indignus est, qui aliter celebrat mysterium quam Christus tradidit, vel qui habens mortale peccatum accedit. Ergo etsi sint peccata quotidiana, ut non sint mortifera, antequam accedas dimitte debitoribus tuis. Si dimittis, dimittetur tibi; et sic securus accede. Panis enim salutaris est, non venenum. Si ita accedis, spiritualiter manducas. Spiritualiter enim manducat, qui innocentiam ad altare portat. 7. Si illud sit sacrificium, eillud quod offertur et consecratur a sacerdote
Abbreviated transcription (Latin):
que fiunt bonis qui scđ̾m ꝓpoĩtum uocati
sunt sancti accedit bonitas .i. utilitas. Talib
enĩ ut ait apłs ĩu bonum cooꝑant᷑ oiã etiã
mala. quia eis ꝓsunt q̃ aluis facientib ob¬
sunt. uñ etiam aliqñ in sc̃ptã legit᷑ malũ
lum inquit uide bonum fu̾it .s. nob̾. nec
si bonum ẽ illi ł illi. iñ sequit᷑ qd sim¬
st enim aliquid qd̃ in se bonũ ÷
et cui fit. s ñ ÷ bonum faciẽti.
ut cum subuenit᷑ pauꝑi. s ñ ꝓpt̾ dm̃.¬
ae aliquid bonum inse. & facienti. s
ñ cui fit. ei. ut cum u̾itas ꝓpt̾ dm̃ ali
cui ñ obedienti p̾dicat᷑. & aliquid
inse & facienti & cui fit bonum ut
cum u̾itas p̾dicat᷑ ꝓpt̾ dm̃ credenti
Uñ apłs. Bonus odor sumꝰ dõ. aliis
odor uite. aliis odor mortis. Est autẽ
aliud ꝙ uec in se bonum ẽ. & faciẽti
nocet. & dãpnat nisi peniteat. ut ina¬
lum. Ualet tam̃ ad aliquid ut enim

Expanded text:
quae fiunt, bonis qui secundum propositum vocati sunt sancti accidit bonitas, id est, utilitas. Talibus enim, ut ait Apostolus, in bonum cooperantur omnia etiam mala, quia eis prosunt, quae aliis facientibus obsunt. Unde etiam aliquando in Scriptura legitur malum lum, inquit, Judae bonum fuit, scilicet nobis; nec si bonum est illi vel illi, inde sequitur quod simEst enim aliquid, quod in se bonum est et, cui fit, sed non est bonum facienti, ut cum subvenitur pauperi, sed non propter deum; aliud bonum in se et facienti, sed non ei, cui fit, ut cum veritacui non obedienti praedicatur. Et aliquid in se et facienti et ei cui fit bonum, ut cum veritas praedicatur propter Deum credenti. Unde Apostolus: Bonus odor sumus Deo, aliis odor vitae, aliis odor mortis. Est autem aliud quod nec in se bonum est, et facienti nocet, et damnat nisi poeniteat, ut malum: valet tamen ad aliquid. Ut enim
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ c̾at᷑am. slec ñ et sabelliana que ut
augustinꝰ ait in eod̾ libro. dicebat xp̃or
Utramq pestem ut ait augustinꝰ suꝑ io¬
ħ̾em elidit u̾itas dicens ago cͦ pr̃ unt̃
⁊ ãcaribdi. ⁊ ascilla. lib̾aberis. Qct enĩ
dixit unum. lib̾at te ab arrio. ꝙ dixit
sumꝰ. lib̾at te a sabellio. Si unum: gͦ ñ

Expanded text:
esse creaturam; necnon et Sabelliana, quae, ut ait Aug. in eodem libro, dicebat ChristUtramque pestem, ut ait Aug. super Joannem, elidit Veritas dicens: Ego et Pater unum et a Caribdi et Scilla liberaberis. Quod dixit “unum” liberat te ab Ario, quod dixit “sumus” liberat te a Sabellio. Si “unum”, non ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cum dr̃ ds̃ de dõ. lum̃ de lumine. I aliis qͦ
lacutionib sepe reꝑiunt᷑ noĩa eẽntie ad
significõnẽ ꝑsonaꝵ deducta. ut cum dr̃
quomͦ huiusmodi dicant᷑. In .ui.l. d̾. tͥm.¬
de lumine. s solus filiꝰ Slumineipr̃e.¬

Expanded text:
de Deo, lumen de lumine. In aliis quoque locutionibus saepe reperiuntur nomina essentiae ad significationem personarum deducta; ut cum diciquomodo hujusmodi dicantur, in lib. 6 de Trin.de lumine, sed solus Filius de lumine P
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ filiꝰ. Iõ enim filiꝰ quia genitꝰ. ⁊ quia
filiꝰ utiq genitꝰ. Sic̃ aũ filiꝰ ad prẽm.
sic genitꝰ ad genitorem refert᷑. Et sic̃ pr̃
ad filium. ita genitor ad genitũ. Id̾ in
sint unũ u̾bum. Sic enĩ u̾bum dr̃
quomͦ ymago. siõ aũ pr̃ ⁊ filius simul
ambo ymago. s filiꝰ solus ÷ ymago pr̃iᷤᷤ
quẽadmod̾ ⁊ filiꝰ. Id̾ in .uii.l. de t̾rinit̾.

Expanded text:
r Filius. Ideo enim Filius, quia genitus; et quia Filius, utique genitus. Sicut autem Filius ad Patrem, sic genitus ad genitorem refertur; et sicut Pater ad Filium, ita genitor ad genitum. Idem, isint unum Verbum. Sic enim Verbum dicitur, quomodo imago, non autem Pater et Filius simul ambo imago, sed Filius solus est imago Patris, quemadmodum et Filius. Idem, in lib. 7 de Trin.
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾ibo ł filiꝰ de filio. quia huiusmodi no¬
mina diu̾sis ꝑsonis ꝯuenire ñ possunt.
Quod augꝰ. licet obscure in eoð libro
ita dic̃. ħ oc solum de eis dici ñ pot̾ illd̾
de illo ꝙ simul ambo ñ sunt .i. illo so¬
lo noĩe ñ possumꝰ uti ad ostũdñdum
unum᷑ de uno ꝙ simul ambob ñ ꝯue¬
uit. sic̃ u̾bum de u̾bo dici ñ pot̃ quia ñ
simul ambo u̾bum. nec ymago de yma¬
gine. nec filius de filio quia ñ simul am
ita etiam int̾dum totiꝰ tͥnitatis simul. Uñ
augꝰ. in eoð libro ait. In prĩs noĩe ipse

Expanded text:
de Verbo, vel Filius de Filio, quia hujusmodi nomina diversis personis convenire non possent. Quod Aug., licet obscure, in eodem lib. ita dicit: Hoc solum de eis dici non potest illud de illo, quod simul ambo non sunt, id est, illo solo nomine non possumus uti ad ostendendum unum de uno, quod simul ambobus non convenit; sicut Verbum de Verbo dici non potest, quia non simul ambo Verbum; nec imago de imagine, nec Filius de Filio, quia non simul ambita etiam interdum totius Trinitatis simul. Unde Aug., in eodem libro, ait: In Patris nomine, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uni ꝙ hr̃et alt̃. ñ eẽt ibi sũma ꝑfectio.
in uno eẽnt oĩa: alt̾ suꝑflueret. Intel¬
rẽ. ⁊ iudit qi absq sapĩa ñ sit: qͣsi res
fatua. ⁊ õ intellexit eũ hr̃e sapiãm.
q̃ ab ip̃o genita ẽ. ⁊ quia sapiẽtiã suã
diligit. intellexit ⁊̃ ibi ẽẽ amorem.

Expanded text:
lter, non esset ibi summa perfectio. in uno essent omnia, alter superflueret. Intelrem, et vidit quia absque sapientia non sit, quasi res fatua; et ideo intellexit eum habere sapientiam, quae ab ipso genita est: et quia sapientiam suam diligit, intellex
Abbreviated transcription (Latin):
substantiã. s nolunt ꝯced̾e unũ dm̃. siue unã
de sub̾a diuina. sides aũ catholica tenet
Recte ip̃e d̃s tͥnitas intelligr̃ beatus⁊ so¬
lus potens. Etce ꝗͣ exp̃sse dixit ip̃e ds̃ tͥ¬
nitas ut ostñdit ⁊ ip̃m dm̃ ẽẽ tͥnitatẽ.

Expanded text:
sed tamen nolunt concedere unum Deum sive unam de substantia divina. Fides autem catholica tenet Recte ipse Deus Trinitas intelligitur, beatus et solus potens. Ecce quam expresse dixit ipse Deus Trinitas, ut ostenderet, et ipsum Deum esse Trinitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
coniugiumfitit. Qub dam indetur non
fuisse coningiũ q nõ erant legitime ꝑsone
s tñ decͥmine excusantur ꝑ ignorantiam.
⁊ qiͣ coniuguim reputatur. qi bona fideet
ꝑmanũ eccłie connener̃t. uñ ⁊ filii eoꝵ legi¬
trm habentur: Alii uͦ dñt fuisse coniugiũ
licet noneent legitime ꝑsone. qi taliũ cõm̃ctõ¬
nes uocant canones coniugia nͥdeꝑsonis
agant. Quarum testimonio ꝯsangnineor
sit dirimenda coniuncho. Unde urbanꝰ
inrando firmauĩnt. ł ip̃i forte confessifiũnt:
coningia dissoluantur: Si uͦ nentr̃ contigĩt.

Expanded text:
conjugium fuerit. Quibusdam videtur non fuisse conjugium, quia non erant legitimae personae; sed tamen de crimine excusantur per ignorantiam, et quasi conjugium reputatur, quia bona fide et per manum Ecclesiae convenerunt. Unde et filii eorum legitimi habentur. Alii vero dicunt fuisse conjugium, licet non essent legitimae personae, quia talium conjunctiones vocant canones conjugia, ubi de personis agitur, quarum testimonio consanguineorum sit dirimenda conjunctio. Unde Urbanusjurando firmaverint, vel ipsi forte confessi fuerint, conjugia dissolvantur. Si vero
Abbreviated transcription (Latin):
tate quam dicitis parentelameẽ q̃ ad
uirũ ex ꝑte uxoris senq̃ ex ꝑte uiri ad iyocrẽ
ꝑtiuet manifestarõ est. quia si scd̾m diuinã
sentẽciam ego et uxor measumꝰ unacaro.
ꝓfecto mͥ ⁊ illi measuaq parentela ꝓpinqͥtaᷤᷤ
uita efficitur. Quo cͥca ego ⁊ soror. uxoris mee.
ipiꝰ qͦ gͣdꝰ aliqua femina ꝓͥe ꝓpinquitatis
sit ꝙ nimir̃ uxori mee deꝓpinquitate uiri¬
sui incunctis cognationis gradib conuenit
obseruare. Qui uͦ aliorsum sentiunt antycͥ
sunt. Item. Iuliꝰ ppͣ. Eqͥualiter uir conium¬
gatur consanguineis ꝓͥiis ⁊ ꝯsanguineis
uxoris. Item. Isydorꝰ Sane consanguinitã
q̃ in ꝓpͥo iuro consuanda est etĩam ixxoris
parentela delege nuptiar̃ custodienda ẽ¬

Expanded text:
tate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxorem pertinet, manifesta ratio est: quia si secundum divinam sententiam ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi mea suaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae, ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae de psui in cunctis cognationis suae gradibus convenit observare. Qui vero aliorsum senserint, Antichristi sunt; » item Julius papa: « Aequaliter vir conjungatur consanguineis propriis et consanguineis uxoris; » item Isidorus: « Sane consanguinitas, quae in proprio viro conservanda est, etiam in uxoris parentela de lege nuptiarum conservanda e
Abbreviated transcription (Latin):
ris fue. relictã fr̃is ixoris sue. Relictam
filii uxoris sue nemo sͥ in matͥmoniũ
sumat: relictam uxorem ꝯsanguineoꝵ
uxoris sue usq ĩ t̾tiam ꝓgeniem nemo
ĩ uxorẽ sumat. Inquarta aute. ⁊ y. sĩuẽ¬

Expanded text:
ris suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae, nemo sibi in matrimonium sumat; relictam uxorem consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat. In quarta vero e
Abbreviated transcription (Latin):
decreuisti. si mulier copula nuptiali extͣ¬
neo uiro coniuncta cognatõni eiꝰ ꝑtineat:
Si eo de functo cognatio maneat. uł si sub
alio uiro cognatõnis uocabula dissoluã¬
tur: uł si suscepte soboles possunt legiti¬
me ad pͥoris uiri cogationis transsire co¬
Porro uno defiuicto insuꝑstites affinitaᷤᷤ
non deletur. nec alia copła coningalis
affinitate copłe pͥoris soluere ualet.s nͦ
alt̾uis coniunctionis soboles placet ad
affinitatis pͥoris uiri. consortuun tnͣsire.
Si quisgͦ sacͥ lego ⁊ temerario ausn ĩ defũc
soboles alt̾iꝰ copule ꝓpinquitatis pͥoris cͤdit
legitime sociari. hic negat d̾iu̾bum ualidũ
ꝓhibet dimortuo pͥmo uiro uxor eiꝰ alii
impserit. filios de scd̾o uiro genitos duc̃e
uxores decognatone pͥoris uiri. qi filii me¬
diante matre ad cognatõ pͥoris uiri ꝑtinẽt.
c̃ qͦ mat̾ eoꝵ una caro extiterat: hoc ideni¬

Expanded text:
decrevisti, si mulier copula nuptiali extraneo viro juncta cognationi ejus pertineat, si eo defuncto cognatio manet eadem, vel sub altero viro cognationis vocabula dissolvuntur, vel si susceptae soboles possint legitime ad prioris viri cognationis transire coPorro uno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem copulae prioris solvere valet; sed nec alterius conjunctionis soboles placet ad affinitatis prioris viri consortium transire. Si quis ergo sacrilesoboles alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari; hic negat Dei verbum, et vaprohibet, si mortuo primo viro uxor ejus alii nupserit, filios de secundo viro genitos ducere uxores de cognatione prioris viri, quia filii mediante matre, ad cognationem prioris viri pertinent, cum quo mater eorum una caro extiterat. Hoc idem eti
Abbreviated transcription (Latin):
N suꝑiorib insinuatum ẽ. posteros
licet ex ꝑte. ñ enũ ꝑfecte sufficimꝰ
expon̾e qͣliter pͥmꝰ hõ deliquerit. &¬
quam ꝓ peccõ penam subierit. quib adi¬
ciendum ÷ peccm̃ simul ac penã ꝑ eum
tͣnsisse in posto̾s. sic̃ apłs ostñdit inquiẽs.

Expanded text:
n superioribus insinuatum est, licet ex parte non enim perfecte sufficimus exponere, qualiter primus homo deliquerit, quam pro peccato poenam subierit; quibus adjiciendum est peccatum simul ac poenam per eum transisse in posteros, sicut Apostolus ostendit inquiens,
Abbreviated transcription (Latin):
ne gandeant. Diuinitas enĩ sine gandio uidi
non potest: Quał appareb̾ tt̾ forma serui.
reat sic̃ ti̾e est. an infoͥrma qͣł in passione ext¬
tit. Nuidam piitant abilł talem nideri qͣlẽ
informa sui głificata indicantẽ ud̾int boni
ꝙͣ soli mundi corde uidebunt: ꝙ erit eis uita

Expanded text:
ne gaudeant. Divinitas enim sine gaudio videri non potest. 2. Qualis apparebit tunc in forma servi. reat, sicut vere est, an in forma qualis in passione extitit. Quidam putant a malis talem videri, qualem in forma servi glorificata judicantem viderint boni  Deus est, quam soli mundi corde videbunt , quod erit eis vita
Abbreviated transcription (Latin):
legis est mos sponsas appellare cõtuges ut
ĩ eimͣgłio. Accipe mariam coniugem .t.
ĩ agro ł qͦlibet loco opp̾sser st. ł ad duxerit ĩ
domũ stam. moriatur. quixorẽ ꝓximisui
uiolauit: non q̃ iamuxor erat s q̃ aparenti¬
b uxoe fieri debebat. Exhis colligitur ꝙ sp̃o¬
se q̃dam coniugessiuit ante comnixtonẽ
sexuum s borte ilad mouet ꝙi finemaytn

Expanded text:
legis est mos, sponsas appellare conjuges, ut legis est mos, sponsas appellare conjuges, ut in Evangelio: Accipe Mariam conjugem tuamin agro vel quolibet loco oppresserit, vel adduxerit in domum suam, moriatur; quia uxorem proximi sui violavit; non quae jam uxor erat, sed quae a parentibus uxor fieri debebat. Ex his colligitur quod sponsae quaedam conjuges sunt ante commixtionem sexuum. Sed forte illud movet quod in fin
Abbreviated transcription (Latin):
nri et mulieris de comrahendo matͥmo¬
nio. non est ibi consensus dep̾senti. ⁊ est
desponsatio habens consensum. de p̃senti .i. pac¬
tionem coniugalem que sola facit con-¬
ingium. In illagͦ desponsatiõe ubi est pol¬
licitatio contraendi matͥmonii sponsi tũa
et sponse fiunt non coniuges. et talid ĩpon¬
fis licet sine conmmini consensii continẽciã
ꝓfiteri et monassĩum eligẽ. In eauͦ despon¬
satõne uͥ est consensus de p̾senti coniugiñ
contrahitur: et abillits desponsationis pͥma
fide u̾i coninges appellantur. Scd̾ hancdiᷤᷤ¬
uͥfuit pactio conuigalis dep̾senti. ⁊ ille u̾e lis.
eiꝰ licet acciꝑe eam inconiugio. ⁊ si inuentũ
fiñt fc̃m. separetur omnino. Item. Inliꝰ papa
Siquis desponsauit uxorem ł subarraũtt.
et uł p̃ueniente die mortis ł irruentib qͥ¬
b dam causis eam non cognou̾it: nͨ fr̃ eiꝰ nec ullꝰ
deconsangninitate eiꝰ. eamd̾ sibi tollat in
uxorem ullo ũꝙͣ temꝑe. Item gg̃. qͥ despon¬

Expanded text:
iri et mulieris de contrahendo matrimonio; non est autem ibi consensus de praesenti. Est et desponsatio habens consensum de praesenti, id est, pactionem conjugalem, quae sola facit conjugium. In illa ergo desponsatione, ubi est pollicitatio contrahendi matrimonium, sponsi tantum et sponsae fiunt, non conjuges, et talibus sponsis licet sine communi consensu continentiam profiteri, et monasterium eligere. In ea vero desponsatione ubi est consensus de praesenti, conjugium contrahitur; et ab illius desponsationis prima fide veri conjuges appellantur. Secundum hanc disfuit pactio conjugalis de praesenti; et illae vere ejus licet accipere eam in conjugio, et si inventum fuerit factum, separetur omnino. » Item Julius papa: « Si quis desponsaverit uxorem vel subarrhaverit, vel praeveniente die mortis, vel irruentibus quibusdam causis eam non cognoverit; nec frater ejus, nec ullus de consanguinitate ejus eamdem sibi tollat in uxorem ullo unquam tempore. » Item Grego
Abbreviated transcription (Latin):
ad sacͦs ordines non accede̾t. Cumnidnã
duxerit. Non est gͥ ambigendũ qnͥsolus
dep̾senti ꝯsensus. coniugium efficiat et
exiñi̾ coniuges appellentur. Iõ post talẽ
consensum siquis alii se copłasut. ⁊̃ fi car¬
nis conmixtio illic sequatur ad pͥorem

Expanded text:
ad sacros ordines non accederet, cum viduam ad sacros ordines non accederet, cum viduam duxerit. Non est ergo ambigendum quia solus de praesenti consensus conjugium efficiat, et exinde veri conjuges appellentur. Ideo post talem consensum si quis alii se copulaverit, etiamsi carnis commixti
Abbreviated transcription (Latin):
sponsi et sponse uocantur nec exĩnꝯiuges
sunt. et est quedampactio coniugalis de
p̾senti. q̃sponsum et sponsametiam coniu¬
ges fac̃ et utraque pactio desponsatio tił
sponsus dilatam q̃sponsa sit uidua mortue¬
t est sciendum ꝙ illasponsasponso et q̃¬
q̃tm̃ infuto᷑ est pacta mortuo sponso ñ non
remanet iudua quia non fuerat uir eꝰ.
uñ siquis eam duxerit ad sacros ordines
conscende̾rit non ꝓhibetur. qr non dux̃udu¬
am. uidue em̃. maritus eq̃ sic̃ bigamus sa¬
c̃dos fieri ꝓhibetur. Extali aũ copula millꝰ
arcetut a sacͥs ordinib Scdm hoc incessa
gendum est ꝙ ait pelagiꝰ papa. De illo. qͥ
mortuo sponso eiꝰ sponsam ducit muxorẽ
attinet ꝙ ei obuiet de canonicis institutis.
quin ad sacͦs ordines ꝓmoueri ualeat: si uͦ
talis sponsa fuiss int̾ꝙͣ et sponsum eiꝰ cõsencꝰ
dep̾senti int̾cessiss. eo mortuo uidua re¬
mansiss eni copła̾tus inconiugio ult̾ius

Expanded text:
sponsi et sponsae vocantur, nec exinde conjuges sponsi et sponsae vocantur, nec exinde conjuges sunt. Et est pactio quaedam conjugalis de praesenti quae sponsum et sponsam etiam conjuges facit. Et utraque pactio desponsatio vel sponsus dilatam. 13. Quae sponsa sit vidua mortut est sciendum quod illa sponsa quae tantum in futuro est pacta, mortuo sponso non remanet vidua, quia non fuerat vir ejus. Unde si quis eam duxerit, ad sacros ordines conscendere non prohibetur, quia non duxit viduam. Viduae enim maritus aeque sicut bigamus, sacerdos fieri prohibetur. Ex tali autem copula nullus arcetur a sacris ordinibus. 14. Qui agendum est quod ait Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejus sponsam ducit in uxoreattinet, quod ei obviet de canonicis institutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃sserit et post filius eiꝰ eam durerit. pat̃
pꝰea non hãt uxorem. nec mulier uirunfiliꝰ
qui patris facinus ignorauit. Aliam ducat
Si coniunx. illa fuiss ꝙ utiq foret si inspon¬
salib pactio coniugalis int̾cessiss. non ꝑmit.¬
teretur sponsus aliam duc̃e. Mechis autẽ
penanon nubendi ex rigore infligitur
uit alii t̾reantur. Item exeod̾. Qidam des¬
ponsauit et dotauit et cumea coire non
potuit. quam clancło eiꝰ fr̃ corrupit et
grauidam reddit. Decretum est ut ꝙͣuis
sustineant. licita uͦ eis coniugia non negẽ¬
tur. De illa desponsatione hoc intelligi
debet uͥ non fuit consensus coniugalis
dep̃senti. alioquin non licẽt eie. Alia sor¬
tiri coniugia. Scd̃m hoc etiam illd̾ in¬
celligi debet. Statutũ est asacͦ conuentu
negetur: Apparet hanc fuisse desposatã
sine pactione conigali dep̃senti et iõ
non fuisse coniugem. Cui niuente spõso
alt̾i nubendi licentia non negatur: st̃
enĩ q̃dam nuptialia pacta de fito. Exqͥbꝰ

Expanded text:
oppresserit, et post filius ejus eam duxerit, pater postea non habeat uxorem, nec mulier virum; filius qui patris facinus ignoravit, aliam ducat. Si conjux illa fuisset quod utique foret, si in sponsalibus pactio conjugalis intercessisset, non permitteretur sponso aliam ducere. Moechis autem poena non nubendi ex rigore infligitur, ut alii terreantur. Idem ex eodem: Quidam desponsavit uxorem et dotavit, et cum ea coire non potuit, quam clanculo frater ejus corrupit et gravidam reddidit, decretum est, ut quamvis sustineant, licita vero eis conjugia non negentur. De illa desponsatione hoc intelligi debet, ubi non fuit consensus conjugalis de praesenti; alioquin non liceret eis alia sortiri conjugia. Secundum hoc etiam illud incuit atque statutum est a sacro conventu negetur. Apparet hanc fuisse desponsatam sine pactione conjugali de praesenti, et ideo non fuisse conjugem, cui vivente sponso alteri nubendi licentia non negatur. Sunt enim quaedam nuptialia pacta de futuro, ex quibus
Abbreviated transcription (Latin):
illa marito dix̃ inpsit. con ugium ut ħq
fuit et non potest dissolui. Precedens gͥ m̃¬
datium uł ꝑuirium penitencia ẽ corrge̾¬
dum s coniugiũ sequens non est dissoluẽ¬
dum. Non autem sic est qñ iuramentum
contugii p̾sentis consensus attestat̾one
firmatur: qi post talem ꝯsensum siquis

Expanded text:
illa marito nupsit, conjugium utrinque illa marito nupsit, conjugium utrinque fuit, et non potest dissolvi. Praecedens ergo mendacium vel perjurium, poenitentia est corrigendum, sed conjugium sequens non est dissolvendum. Non autem sic est quando juramentum conjugii praesentis consensus attestatione firmatur, quia post talem consensum si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ł. ⁊̃ iure alicui sensq ad tempꝰ placitũ
illam ductitim. et illa ꝓmittat ł uirit¬
se illi mipturam. numquid talis sponsio eoscõ¬
uiges fecit: Simutato ꝓposito alt̃ uł ut̃q
ad alienam copłam transsit. miniquid obpͥo¬
remsponsionem iuramento subnixam scd̾e
federationis pactum scindetur: Consid̾aq
longe aliud est ꝓmitt̾e. et aliud facere. Nui
ꝓmittit ñdũ facit Qui gͦ ꝓmifit se iuxorẽ
ducturum aliꝙͣ nondum eam dix̃ uxorem.
et q̃spopondit senipturã nñdũ mipsit. qͦ¬
modo coninges appellari posfunt qͥ nũdum
contrahunt s infuturo se contracturos iu¬
rando ꝓmittunt. Item. Si exui iuramenti
ad fututurũ ꝑtinentis mox efficiumtur cõ¬
iuges cur utrant Infuto᷑ se facturos ꝙ in
p̃senti efficiumtur: Si ex quoiurant mox
efficiumtur coniuges. tunc hanc remeffi¬
ciunt: quan doiurant se facturos. Iõ dico
quia coniugnim tc̃ nonfuit. s futurũ pro¬
mittitur:. Sinͦ ille post ixorem dixx̃. et

Expanded text:
am juret alicui se usque ad tempus placitum illam ducturum, et illa promittat vel juretse illi nupturam, numquid talis sponsio eos conjuges facit? Si mutato proposito alter vel uterque ad alienam copulam transit, numquid ob priorem sponsionem juramento subnixam, secundae foederationis pactum scindetur? Considera quia longe est aliud promittere, et aliud facere. Qui promittit, nondum facit. Qui ergo promisit se in uxorem ducturum aliquam, nondum eam duxit in uxorem; et quae spopondit se nupturam, nondum nupsit. Quomodo ergo conjuges appellari possunt, qui nondum contrahunt, sed in futuro se contracturos jurando promittunt? Item, si ex vi juramenti ad futurum pertinentis mox efficiuntur conjuges, cur jurant in futuro se facturos, quod in praesenti efficiunt? Item, si ex quo jurant, mox efficiuntur conjuges, tunc rem hanc efficiunt, quando jurant se facturos. Ideo dico quod conjugium tunc non fuit, sed futurum promittitur. Si vero ille post uxorem duxit, et
Abbreviated transcription (Latin):
defuisse. qr si gignenti ÷ infinitum
gigne. ⁊ nascenti etiã infinitum ẽ.¬
nasci. Medium enĩ quid int̾ natiuitatẽ dĩ
filii ⁊ gn̾ationẽ dĩ pr̃is. nec sensus admit¬
tit. quia ⁊ in gͣn̾atione natiuitas : ⁊ in na¬
tiuitate gͣnatio ẽ. qi sũ utroq neutrũ ÷

Expanded text:
defuisse; quia si gignenti est infinitum gignere, et nascenti etiam infinitum nasci est. Medium enim quid inter nativitatem Dei Filii et generationem Dei Patris, nec sensus admittit; quia et generatione nativitatis est, et in nativitate generatio est; quia sine utroque neutrum
Abbreviated transcription (Latin):
tteslifnpot ad tanttt bonum diligamus ꝯ fratres ad
nitate qͣntum nob̾ ⁊ si ñ tanto affectu.
ł ibi. qͣntum similitudinis ÷ ñ qͣntitatiᷤᷤ
mali sunt ł filii ł fr̃s. at mag̃ ł
minus diligendi sint aliis bonis hac
rõne nob̾ ñ copulatis uidr̃ qd magis
sint diligendi bomi qui nob̾ carne ñ
sunt ꝯuinct. qͣm aliĩ carne ꝯuincti. qr
nob sunt ꝯuincti corde glutino carita¬
tis. Sanctior enim copula cordium qͣ
faciunt: ait. Nõ inuriose negligit
matrẽ. nec mat̾ negat᷑. q̃d̾ etiã de cru¬
t ĩti. de agnoscit᷑. s religiosiores monstrant᷑
copule m̃tium quã corꝑum. Uerunta¬
m̃ latebrosa questio ⁊ ħ. nec anob̾
plene absoluenda ꝓꝑantib ad alia.

Expanded text:
est, ad tantum bonum diligamus fratres, ad nitate, quantum nobis, etsi non tanto affectu. Vel ibi quantum, similitudinis est, non quantitatis. 6. mali sunt vel filii, vel fratres, an magis vel minus diligendi sint aliis bonis, hac ratione nobis non copulatis. Videtur quod magis sint diligendi boni, qui nobis carne non sunt conjuncti, quam mali carne conjuncti, qui nobis sunt conjuncti corde glutino charitatis. Sanctior est enim copula cordium quam faciunt, ait: Non injuriose negligit matrem, nec mater negatur, quae etiam de cruce agnoscitur; sed religiosiores monstrantur copulae mentium quam corporum. Verumtamen latebrosa quaestio est haec, nec a nobis plene absolvenda, properantibus ad alia.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm nos ł ꝓrimos. slec in enum̾atõe p̃mis¬
sa.iiͦiͬi. diligendoꝵ ordinẽ diligendi.
assignari ddñt. s tm̃ que sunt diligen
da Scdm alios ñ pari affectu om̃s diligedi
ordiñ diligendi scd̾m affectũ mas̃
q̃m scd̃m effeccum ailigeit intuentibis
explicare uidñr: ñ indocte alii dñt ñ mͦ in
ex hibitione oꝑis s etiam in affectui carita¬
tis ordinem differentẽ ẽẽ statutũ. ut añ oĩa

Expanded text:
quam nos vel proximos. Nec in enumeratione praemissa diligendorum, ordinem diligendi assignari dicunt, sed tantum quae sunt diligenda. 5. Secundum alios non pari affectu omnes diligendi ordinem diligendi secundum affectum magis quam secundum effectum, diligenter intuentibus explicare videntur, non indocte alii dicunt non modo in exhibitione operis, sed etiam in affectu charitatis ordinem differentem esse statutum; ut ante omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os. t̾cio parentes. iñ filios ⁊ fr̃s. pꝰt do¬
mesticos. demum inimicos d̾ailigamꝰ. S
inqͥunt isli. Que de ordine dilectõis su
p̃ añr eẽ referenda ad oꝑum exhibitõnẽ.
q̃ different᷑ ꝓximis exhibenda sunt. Pmo
parentib. iñ filu̾s. pꝰt domesticis. ãemũ
inimicis: Dm̃ uͦ tam affectu qͣm obsequĩ

Expanded text:
domesticos, demum inimicos diligamus. Sed inquiunt illi, quae de ordine dilectionis supra dicuntur, esse referenda ad operum exhibitionem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequi
Abbreviated transcription (Latin):
dos eẽ caritatis affectu. s in oꝑis exhibitõe
differentiam. Que his repugnare uidñr.
uib obuiat illd̾ p̃ceptum legis de
enĩ spetialr̃ illd̾ p̃ciꝑet᷑ de parentib nͥ
maiori dilectõe forent diligendi: S hoc
illi referend̾ dñt ad ext̾iorem exhibitĩõẽ
in qua p̃pouendi sunt parentes. Uñ ho¬
noia dixit ñ dilige. Obuiat etiam illd̾

Expanded text:
dos esse charitatis affectu, sed in operis exhibitione differentiam. 3. Quae his repugnare videntur. Quibus obviat illud praeceptum legis de enim specialiter illud praeciperetur de parentibus, nisi majori dilectione forent diligendi? Sed hoc illi referendum dicunt ad exteriorem exhibitionem, in qua praeponendi sunt parentes. Unde, honora, dixit, non dilige. Obviat etiam illud
Abbreviated transcription (Latin):
moriente diabolũ uinc̾et. ñ iuste
s uiolent̾ hõ ei tolli uidet᷑. qui se illi sp̃o¬
te subiet̃. S si eum hõ uicit. iure mani¬
festo hoĩem ꝑdidit. ⁊ ut hõ uincat ne¬
cesse ÷ ut ds̃ in eo sit. qui eum apectĩs
immunẽ faciat. Si enim ꝑse hõ eẽt. uł
angłs in hoiẽ. facile peccaret. cum utrã¬
q nat᷑am ꝑse ꝯstat cecidisse. Iõ di filiꝰ
hoĩem passibilem sumpsit. in quo ⁊ mor¬
tem gustaũ quo celum nob̾ aꝑuit ⁊ a
seruitute cdiaboli .i. apeccõ. seruitus .ii.
diaboli pecc̃m ÷ ⁊ ãpena redͥemit. Qͦ

Expanded text:
qui diabolum vinceret, non juste, sed violenter homo ei tolli videretur, qui se illi sponte subjecit. Sed si eum homo vicit, jure manifesto hominem perdidit; et ut homo vincat, necesse est ut Deus in eo sit; qui eum a peccatis immunem faciat. Si enim per se homo esset, ve angelus in homine, facile peccaret, cum utramque naturam per se constet cecidisse. Ideo Dei Filius hominem passibilem sumpsit, in quo et mortem gustavit, quo coelum nobis aperuit et a servitute diaboli, id est, a peccato servitus enim di
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣmentũ posse consequi. absolute tñ
in hoc fine intelligentia u̾boꝵ. Est filiꝰ
a pr̃e qui ÷ unigentiꝰ ab ingenito ꝓge¬
nies a parente. iliuus. auiiio. ñ nat᷑a dĩ¬
tatis alia & alia. quia ambo unũ:
¶i credendoe. Incipe. ꝓcurre. ꝑ

Expanded text:
sacramentum posse consequi. Absolute tamein hoc fine intelligentia verborum. Est Filius a Patre, qui est unigenitus ab ingenito, progenies a parente, unus ab uno; non natura deitatis alia et alia, quia ambo unum. Hoc credendo incipe, percurre,
Abbreviated transcription (Latin):
natõne p̃m̾ent᷑. si cog̾ent᷑ ab ip̃o initio
gn̾s humani õĩum p̃cedentiũ paren¬
tum suoꝵ originalit̾ pecc̃a contͣhere. &
penas ꝓ eis debitas pend̾e. an aliquid¬
aliud de re tanta scͥpturis scĩs diligen¬
tus ꝑscrutatis ac tͣctatis ualeat ł ñ ua¬
leat repꝑiri. teni̾e affirmare ñ audeo.
Eoce ꝑspicuũ fit lectori augustiñ suꝑio¬
ra dixisse ñ asserendo. s diu̾soꝵ opinio

Expanded text:
o initio generis humani omnium praecedentium parentum suorum originaliter peccata contrahere, et poenas pro eis debitas pendere. An aliquid de re tanta, Scripturis sanctis diligentius perscrutatis ac tractatis, valeat vel non valeat reperiri, temere affirmare non audeo. Ecce perspicuum fit lectori Augustinum superiora dixisse non asserendo, sed diversorum opinio
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ita possunt mutare nat᷑am reatu ob¬
sigant filios. nͥ grã dĩ subueniat. s de
pect̃is alioꝵ parentum quib ab ip̃o adã
usq ad patrũ suoꝵ ꝓ gn̾ationib suis qͥsq
succedit ñ innu̾to disceptari pot̃ utrũ

Expanded text:
n ita possunt mutare naturam, reatu obligant filios, nisi gratia Dei subveniat . Sed de peccatis aliorum parentum, quibus ab ipso Adam usque ad patrem suum pro generationibus suis quisque succedit, non immerito disceptari potest utr
Abbreviated transcription (Latin):
eñ hoĩs quidam gn̾ał defectus. qui
ñ fuit defectus. Nec gͥ mortalitas illa
tt̃ in eo fuit defectus. qi natt᷑ ei erat.
uñ etiam quuidam immortalitatẽ talẽ¬
in nob̾ ñ et̃ defectũ ñ imꝓbe tͣdunt.¬

Expanded text:
em hominis quidam generalis defectus, qui aliquis in eo non fuit defectus; nec ergo mortalitas illa tunc in eo fuit defectus, quia natura ei erat. Unde etiam quidam talem mortalitatem in nobis non esse defectum non improbe t