comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Daturus gͦ legem moysi dñs. primo illũ
in uerticem montis euocat: ut in alto secum
demoratus liberius audiat. que ad inferi¬
ora rediens ppłm p̾cepta doceat: simulq ex
altitudine loci colligat. quam ex celsa. quan¬
tumue abhumanis secreta doctrinis sit lex.
quã accepit: Et quoniam ab illis solũmodo
ꝑfectȩ intelligi uel custo diri possit. qui se¬
se aterrenis contagiis sublimius. ac ꝑfcctius
uiuendo separauerint. Unde et ppłm in
feriorib extare donce moyses redeat p̃gpit:
ut insinu et tẏpice quiã celestia quidẽ sunt
archana sue legis. et que aꝑfectiorib tantũ
capiantur: nec tam̃ infirmis occasio salutis
desit si sapientiẽ maiorum humilit̃ auscul¬
tare studuerint. sic & in euangłio dñs nouos
grẽ p̃cones inmontem conuocans preceptis
salutarib instituit : ut ex loci etiam situ
patesceret qurã sublimia illis uł mandata
uiuendi uł ꝓmissa daret remunerandi iuxta illo
psalmiste. Iustitia tua sicut montes đi. S & po¬

Expanded text:
Daturus ergo legem Moysi Dominus, primo illum in verticem montis evocat, ut in alto secum demoratus liberius audiat quae ad inferiora rediens populum praecepta doceat; simulque ex altitudine loci colligat quam celsa quantumve ab humanis secreta doctrinis sit lex quam accipit, et quomodo ab illis solummodo perfecte intelligi vel custodiri possit, qui sese a terrenis contagiis sublimius ac perfectius vivendo separaverint. Unde et populum in inferioribus exspectare, donec Moyses redeat, praecepit; ut insinuet typice, quia coelestia quidem sint arcana suae legis, et quae a perfectioribus tantum capiantur, nec tamen infirmis occasio salutis desit, si sapientiae majorum humiliter auscultare studuerint. Sic et in Evangelio Dominus novos gratiae praecones in montem convocans, praeceptis salutaribus instituit; ut ex loci etiam situ patesceret, quia sublimia illis, vel mandata vivendi, vel promissa daret remunerandi: juxta illud Psalmistae, Justitia tua sicut montes Dei . Sed et po
Abbreviated transcription (Latin):
genttͥ lãminif capitib argenteis ⁊ basib encis.
Diligentius eaque dixat inculcat: sedulo lectorem
ammoneat. neminem int̃doctores ueritatis. colũpnã
udelicet atrii celestis posse computari. Qui ninstar
pris inuincibilẽ int̾adu̾sa parientiam habere didi¬
cerit. nonse cęlestium ⁊ obseruantia ⁊ annuntiãoẽ
uerborum undiq uelut argenti saminis munire
atꝙ exornare curauerit. nonse om̃i subiectione pre¬
ceptis diuinis quasi argenteo capiti supponere studu¬
erit. nontimore cłi uelut enea basi stabilire cõsuene
cubitos longitudinis habet eccła: ꝗa ulnassuas eleuat¬
ad bona opera propter uitam ȩternam̃
Qumquaginta latitudinis: quia requiem
sperat sempiternam in gratia sp̃s sc̃i quã
quinquagenario numero uoluit designari.cimi
pentecosten idest quinquactesimã paschał festiuitatis diem
oaduentii consecrare dignat᷑ est. Altitudo.u. cubitoꝵ¬

Expanded text:
genti laminis, capitibus argenteis et basibus aeneis. Diligentius ea quae dixerat inculcat, ut sedulo lectorem admoneat, neminem inter doctores veritatis, columnas videlicet atrii coelestis, posse computari, qui non instar aeris invincibilem inter adversa patientiam habere didicerit, non se coelestium et observantia et annuntiatione verborum, undique velut argenti laminis munire atque exornare curaverit, non se omni subjectione praeceptis divinis quasi argenteo capite supponere studuerit, non in timore Dei velut aenea basi stabilire consuevercubitos longitudinis habet Ecclesia, quia ulnas suas elead bona opera, propter vitam aeternam. Quinquaginta latitudinis; quia requiem sperat sempiternam in gratia Spiritus sancti; quae quinquagenario numero voluit designari, cum Pentecosten, id est, quinquagesimum Paschalis festivitatis diem, suo adventu consecrare dignatus est. Altitudo qui
Abbreviated transcription (Latin):
cipiet unusquisq ꝓpria corꝑis sui ꝓut gessit siue
bonum siue malum. S inatrio domus dñi corum
solũmõ figura expͥmitur quibonũ in corpore feccit̃.
ꝓquouirequiem uitȩ ꝑpetis mererentur intro¬
duci: qui nunc inopib iustitiȩ que casit corpo¬
re ⁊ corde agunt quasibissus retorta nitent: ⁊ iuc̃
in eodẽ corpore in mortalitatis gła subbmate. per¬
ceptis inȩt̃num uistitiȩ p̃miis letantur: At euan¬
głicam ꝑabolam utriusq simul partis m̃tio est. uͥ
quinꝙ uirgines que cumoꝑib lucis ad sponsumue¬
nerant: statim cumeo ad nuptias intrant: quinq
aliȩ que oꝑe castitatis ñ casto ammo exercuerunt
gesserant uidicatȩ sunt. Tota igͥ longitudo ⁊ latitu¬
do atru que ꝑcentenos⁊ quinquagenos cubitos di¬
stenta est .u. ht cubitos altuudinis. quia necesse est
ut qui promissionẽ hñs quietis ⁊ patrie celestis:
Imundemus nos ab om̃i inquinam̃to carnis ⁊ sps̃.
missȩ retributionis. ñ solum in spũ uerum etiam

Expanded text:
iet unusquisque propria corporis sui, prout gessit, sive bonum, sive malum. Sed in atrio domus Domini eorum solummodo figura exprimitur, qui bonum in corpore fecerunt, pro quo in requiem vitae perpetuis merentur introduci; qui nunc in operibus justitiae quae casto et corpore et corde agunt, quasi byssus retorta nitent, et tunc in eodem corpore immortalitatis gloria sublimato, perceptis in aeternum justitiae praemiis laetantur. At in evangelica parabola utriusque simul partis mentio est, ubi quinque virgines, quae cum operibus lucis ad sponsum venerant, statim cum eo ad nuptias intrant; quinque aliae, quae opera castitatis non casto animo exercuerant,gesserat, judicatae sunt. Tota ergo longitudo et latitudo atrii per centenos et quinquagenos cubitos distenta est. Quinque habet cubitos altitudinis; quia necesse est, ut qui promissionem habemus quietis et patriae coelestis, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus; romissae retributionis, non solum spiritu, verum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
byssoretorta erant facta: quia pͥma incipientib
cura impendenda ẽ. ut illecebras carnis simul:
sps̃ refrenent: iuxta illud apłi qd̃ de filiis adop¬
tionis loquens ad iecit. Has igitur habentes ꝓmĩ¬
siones carissimi mundemus nos ab om̃i inquina¬
m̃to carnis ac sps̃. Bissus namq ut sepus cõme¬
io ratum E det̾ra uiridis nascitur. set eruta de terra
siccatur. contunditur. coquitur. torquetur: ãe
magno longo ꝰ exercitio. ad candidum de uirtoi ꝑ¬
ducitur colorem. Sic et caro nr̃a ut ad uirtutẽ
decoremq castitatis ꝑueniat. artisse necesse est
ieuinioꝵ. orationis ugiliarum.⁊ totius continẽ¬
tie laborib subigat: quib naturales ⁊ uelut ĩ¬
genttas eius delectationes ex siccare: atq ad eã
quã desideramus dignitatem uirtutis a sccudere
queamus. Retorquetur autẽ bissus ne facile pos¬
sit dissolui: cum ñ solum carnis luxuria restringit᷑.

Expanded text:
bysso retorta erant facta: quia prima incipientibus bysso retorta erant facta: quia prima incipientibus curam impendenda est, ut illecebras carnis simul et spiritus refrenent, juxta illud Apostoli, quo de filiis adoptionis loquens, adjecit: Has igitur habentes promissiones charissimi, mundemus nos ab omni inquinamento carnis est spiritus . Byssus namque, ut saepius commemoratum est, de terra viridis nascitur, sed eruta de terra siccatur, contunditur, coquitur, torquetur, ac magno et longo exercitio, ad candidum de viridi producitur colorem; sic et caro nostra, ut ad virtutem decoremque castitatis perveniat, arctis se necesse est jejuniorum orationibus, vigiliarum et totius continentiae laboribus subigat, quibus naturales et velut ingenitas ejus delectationes exsiccare, atque ad eam, quam desideramus, dignitatem virtutis accendere queamus. Retorquetur autem byssus, ne facile possit dissolvi, cum non solum luxuria carnis restringitur,
Abbreviated transcription (Latin):
sacroscm̃. quod uidere meruit. isaias uius carbonib
int̃nȩ cantatis plenissimum: uidere fortipes scõs qͦs
idem uidit ꝓpħa. ⁊ quorum unum tulerat angłs carbo¬
nem de altari quoeuis labia purgarit. Ciusdem nã¬
ꝙ grã sp̃s quo angłi inflammantur adamandum
seꝑ dm̃ iricęlis: ⁊ hominib int̾ra dimitrunt᷑ peccata.
⁊ urtutum dona conceduntur. Itaꝙ altare cauum
⁊ inane fieri iubetur. sicut moysi in monte monstra¬
tumest: quia sicut angłi ac sp̃siustorũ incȩlis uacui
bemꝰ quod ipsũ sic exortationib aꝑtis uerbi cęlestis. ita:
misticis tab̾naculoꝵ ac uasorũ eius ⁊ cerimoniarũ figuns¬
strali erunt tentoria debisso retorta. Sicut scãscõꝵ
tabnaculũ ꝑfectam fidelium uitam in hocdum¬
taxat scło cõmorantiũ typice denuntiat: ita atriũ
tab̾naculi qd̾ ext̃ius erat. prima incipientiũ rudim̃¬
tademonstrat. Uñ bene tentoria eius dẽ atriide

Expanded text:
sacrosanctum quod videre meruit Esaias, vivis carbonibus sacrosanctum quod videre meruit Esaias, vivis carbonibus internae charitatis plenissimum videre, et forcipes sanctos ; quos idem vidit propheta, et quorum uno tulerat angelus carbonem de altari, quo ejus labia purgaret ejusdemque gratia Spiritus, quo angeli inflammantur ad amandum semper Deum in coelis, et hominibus in terra, et dimittuntur peccata, et virtutum dona conceduntur. Itaque altare cavum et inane fieri jubetur, sicut Moysi in monte monstratum est; quia sicut angeli ac spiritus justorum in coelis vacui bemus. Quod ipsum sicut exhortationibus apertis verbis coelestis, ita et mysticis tabernaculi ac vasorum et strali, erunt tentoria de bysso retorta . Sicut Sancta satabernaculum, perfectam fidelium vitam in hoc duntaxat saeculo commorantium typice denuntiat, ita atrium tabernaculi, quod dexterius erat, prima incipientium rudimenta demonstrat. Unde bene tentoria ejusdem atrii de
Abbreviated transcription (Latin):
hee blandiendo extollant: autilla t̾rendo conturbẽt.
on solidum s in ane ⁊ cauum intrinsecus facies illud.
Id cuco altare nonsolidum ẜ mnane ⁊ cauũ fieri prtccp¬
tumest: ut copiosum haberet locum. ubi uł ignem sacro¬
scm̃ ⁊ ligna adignem. uł holocausta queigni erant cõ¬
suenda reciperet: Incuĩ exemplũ. ⁊ tusiius eẽ altare di
exinani te ipsum.:⁊ euacua abomĩ contagione rerum
mundanarum: quatinus inte ligna uerborũ cȩlestiũ
⁊ hostie uirtutum locũpossĩt habere susficientem. sa¬
piasq flammã sc̃isp̃s. qua ee dem dño hostie consecitn
tur.⁊ ad sinẽ ꝑfectionis fumum ꝑducantur. Ulbiapte
inconclusione subuingitur. Sic̃ tibi in monte mõ¬
stratum est. Nam cuncta que nobisistice inalta¬
ris ⁊ tabnaculi totiꝰ construdione facienda signauit
ni obseruatione cernebat. Neq enim dubitandũ
esteum potius se ante solium di uidere altare illud

Expanded text:
haec blandiendo extollant, aut illa terrendo conturbent. haec blandiendo extollant, aut illa terrendo conturbent. Non solidum sed inane et concavum intrinsecus facies illud. Idcirco altare non solidum sed inane et concavum fieri praeceptum est, ut copiosum haberet locum, ubi vel ignem sacrosanctum, et ligna ad ignem vel holocausta quae igni erant consumenda reciperet, in cujus exemplum et tu si vis esse altare Dei, exinani teipsum, et vacua ab omni cogitatione rerum mundanarum: quatenus vitae ligna verborum coelestium et hostiae virtutum, locum possint habere sufficientem; capiasque flammam sancti Spiritus, quae eaedem hostiae Domintur, et ad finem perfectionis firmum producantur. Ubi apte in conclusione subjungitur: Sicut tibi in monte monstratum est. Nam cuncta quae nobis mystice in altaris et tabernaculi totius constructione facienda signavit ni observatione cernebat. Neque enim dubitandum est, eum potuisse ante solium Dei videre altare illud
Abbreviated transcription (Latin):
mummine suȩ consolationis alleuent.
Faciest uectes altaris delignis sethim duos qͥuo
opies laminis eneis. Uectes quib altare portabãt
doctores sunt. qui eccłam scãm quasi portare solent.
dumfidem acsacram̃ta ueritatis. uł eis que nescie¬
bant p̾dicantes inferunt: uł incis quiiam noucrat̃
accepant confirmantes roborant. Qui qm̃ñsua pͥ
tis cognitam celesti oraculo uirtutẽ dnĩ nr̃imũdo
notamfaciuntꝰ Ipteuectes ut portare queant alti¬
re mittuntur incirculos. Uectib namq altare dñi
iptibunt exortando crigere. Ouosunt autẽ uectes:
cum subinfertur. Eruntq exitꝰq latere altaris ad
portandum. Erunt enim doctores qui uideam. erũt
quigentilitatem inunam camdemq fi digram̃ cõ¬
sono ore ⁊ oꝑe aduocent. Vł certe exutroq latere alta¬
ris ad portandum erunt uectes. cũmentes fidelũ
scũpidicatores.⁊ in ꝓspis ⁊ in adu̾sis inconcussam
tenere uirtutum constantiam edocent ne aut

Expanded text:
munimine suae consolationis allevent. munimine suae consolationis allevent. Facies et vectes altaris de lignis sethim duos, quos operies laminis aeneis. Vectes quibus altare portabatur doctores sunt, qui Ecclesiam sanctam quasi portare solent, dum fidem ac sacramenta veritatis, vel eis qui nesciebant praedicantes, vel in eis qui jam noverant et acceperant, confirti, sed cognitam coelesti oraculo virtutem Domini nostri mundo notam faciunt, apte vectes ut portare queant altare, mittuntur in circulos. Vectibus namque altare Domini praeteribunt, exhortando erigere. Duo sunt autem vectes: cum subinfertur: Eruntque ex utroque latere altaris ad portandum. Erunt enim doctores qui Judaeam, erunt qui gentilitatem in unam eamdemque fidei gratiam consono ore et opere advocent. Vel certe ex utroque latere altaris ad portandum erunt vectes, cum mentes fidelium sancti praedicatores, et in prosperis, et in adversis inconcussam tenere virtutum constantiam docent; ne aut
Abbreviated transcription (Latin):
remus corda nr̃a. neq obserfmꝰ more pelagianoꝵ
aduersus gramcłi s diligent̃ aꝑiamus ea.⁊ quasi plu¬
rimis simulpatefactis ianuis seduli dep̾cemus.
ut ꝑom̃ia que inchoamꝰ uł agere desidamus bona.
quasi ꝑsingła inc̾timarũ eiusfrust .a. sua nosmise¬
ricordia illustrare.:⁊ inamorem ipse suum accen¬
dere lignetur. Namꝙ pelagiani qui sine grãclĩse
aliquid bomiꝑficere posse p̃sumunt. ñ maltare
suicordis maculosam instar retis craticula gni sa¬
cro scõ suꝑponunt: ẜ quasi parietem potlus solidũ
int̃ponunt. Quartuor autẽ anuli enei quiꝑtoti¬
Qui apte anulis assimilantur. quiappetuane dũ¬
ditorib suis coronam uitẽ ꝓͥmitunt. Aptͤ encisit
quia inomnem terram exuut sonus eorum. Apte¬
ꝑuĩ angulos altaris positi. ut eccła fidelium ꝑ om̃s
mund i plagas disfusam ubo ficdĩ ⁊ ueritatis confurmet̃
Apte subt̾arulam altaris infixi ut animos humiliũ

Expanded text:
remus corda nostra, neque obseramus more Pelagianorum remus corda nostra, neque obseramus more Pelagianorum adversus gratiam Dei; sed diligenter aperiamus ea, et quasi plurimis simul patefactis januis seduli deprecemur; ut per omnia quae inchoamus, vel agere desideramus bona, quasi per singula victimarum ejus frusta, sua nos misericordia illustrare, et in amorem ipse suum accendere dignetur. Namque Pelagiani, qui sine gratia Dei se aliquid boni perficere posse praesumunt, non in altari sui cordis maculosam instar retis craticulam igni sacro superponunt; sed quasi parietem potius solidum interponunt. Quatuor autem annuli aenei, qui per totiqui apte annulis assimilantur, quia perpetuam auditoribus suis coronam vitae promittunt. Apte aenei sunt; quia in omnem terram exut Ecclesiam fidelium per omnes mundi plagas diffusam, verbo fidei et veritatis confirment. Apte subter arulam altaris infixi: ut animos humilium
Abbreviated transcription (Latin):
locum dño inintimo sui cordis affectu: ubi deuo¬
tas ei cogitationes collocent. Ht̃ arulam subt̃
craticulam. inqualigna ⁊ ignem holocaustoꝵ
suscipiat: quia eadem ipsa electorum cordare¬
ceptaculum inse p̃parant auditui uerborum
cȩlestium: quib calefacti in mo⁊ inflãmati ꝑ
donũ scĩ sps gratadõ reddunt uota cogitatio¬
num piarum. Ligna quoq arulȩ altaris sa¬
cerdos imponit: cumdoctor quisq desidantib
atq inhiant querentib fideliumm̃tib scãrum testi¬
monia scpturarũ quib ampluis infide ac dilectione
confurmentur ingerit᷑. Addit ⁊ ignem lignis cum intel¬
lcetum uerbi atq eficaciam pie oꝑationis adõ quercudã
ticula que holocausta gerit instarretis fierip̾cipit.
quo ꝑcrebras illius aꝑturas ignis sub positus. adi colu¬
msudas om̃s hostiarum partes libere penetraret.
Sicetenĩ sic ꝑom̃ia necesse est ut nequaquã obdu¬

Expanded text:
locum Domino in intimo sui cordis affectu, ubi devolocum Domino in intimo sui cordis affectu, ubi devotas ei cogitationes collocent. Habet arulam subter craticulam, in qua ligna et ignem holocaustorum suscipiat; quia eadem ipsa electorum corda receptaculum in se praeparant auditui verborum coelestium, quibus calefacti, imo et inflammati per donum sancti Spiritus, grata Deo referant vota cogitationum piarum. Ligna namque arulae altaris sacerdos imponit, cum doctor quisque desiderantibus atque inhianter quaerentibus fidelium mentibus sanctarum testimonia Scripturarum, quibus amplius in fide ac dilectione confirmentur, ingerit. Addit et ignem lignis, cum intellectum verbi atque efficaciam piae operationis a Deo quaerendam ticula, quae holocausta gerat, instar retis fieri praecipitur: quo per crebras illius aperturas ignis suppositus, ad consumendas omnes hostiarum partes libere penetret. Sic etenim et omnino necesse est, ut nequaquam obdu
Abbreviated transcription (Latin):
raticulam quoq in modum retis eneam
pereuuis quattuor angulos. erunt. uͦuͭ. anuli ȩna
quos pones subt̃ arulam altaris: eritq cłãticula
usq adaltaris medium daltare quidẽ totum¬
Sed inimedio sui habens craticutã sedocetuꝵ.¬
ꝑronum in modũ retis distinctã. inquauictimaꝵ
carnes eomburende imponerent᷑:⁊ subt eã arula
iquã positis i lignis arderet ignis semꝑ ad deuo¬
randa suꝑ posita holo caustaparat᷑. Erat eñi contra
atulam hostium in pariete altari orientali uñ
uł ilegna adalendum ignẽ inmitti ł carbones
riescieres possent egeri. quomõ inpictura casslodo¬
ri senatoris. cuĩ ipse in expositione psalmorum
mennnit ex p̃ssum uidimus inqua etiã utriq
altari ⁊ holocausti uidelicet ⁊ incensi pedes quat¬
tor fect. Quodutrũq eũ sicut ⁊ tabnaculi tem¬
pli positionem adoctorib iud̃oꝵ didicisse puta¬
mus. Ht̃ đ altare dĩ inmedio sui craticulam adsus¬
cipienda holocausta paratã. quia p̃parant electi

Expanded text:
raticulam quoque in modum retis aeneam: per cujus quatuor angulos, erunt quatuor annuli aenei, quos pones subter arulam altaris: erit namque craticula usque ad altaris medium. Altare quidem totumSed in medio sui habens craticulam per totum, in modum retis distinctam, in qua victimarum carnes comburendae imponerentur; et subter eam arulam, in qua compositis lignis arderet ignis, semper ad devoranda superposita holocausta paratus. Erat enim contra arulam ostium in pariete altaris orientalis, unde vel ligna ad alendum ignem immitti, vel carbones et cineres possent egeri, quomodo in pictura Cassiodori senatoris, cujus ipse in expositione Psalmorum meminit, expressum vidimus: in qua etiam utrique altari, et holocausti videlicet et incensi, pedes quatuor fecit. Quod utrumque eum, sicut et tabernaculi et templi positionem, a doctoribus Judaeorum didicisse putamus. Habet ergo altare Dei medio sui craticulam, ad suscipienda holocausta paratam; quia praeparant electi
Abbreviated transcription (Latin):
raest: hicquia feruentiorͤ indm̃: mnꝓximum dilec¬
tione flãmiscit coctus bistinctus est. Ill equia spe¬
cialit integͥtate carnis iurginis alb bissus retor
ce.desuis alterutrum uirtutib congaudent.
quasi introitũ atru dñi tentorium decorant:
pulchrauariantiũ colorum du̾sitate contextum
m̃s colũpnȩ atrii ꝑcircuitum uestite erunt ar

Expanded text:
ra est. Hic qui a ferventiore in Deum et proximum dilecra est. Hic qui a ferventiore in Deum et proximum dilectione flammescit, coccus bis tinctus est. Ille qui specialiter integritate carnis virginalis albet, byssus retort evangelica de suis alterutrum virtutibus congaudent, quasi introitum atrii Domini tentorium decorant, pulchra variantium colorem diversitate contextum. Omnes columnae atrii per circuitum vestitae erunt ar
Abbreviated transcription (Latin):
non sicut in reliquoatrio debisso retorta. ẜ de. uͦłi.
sit colorib nobilissimis iacint. ⁊o scilicet ⁊ purpu¬
ra. coccoq bistincto.⁊ ipsa bisso retorta oꝑe plumarii.
fulget. s multo p̃clarior eus dignitas ac uirtus ap¬
parebit hisquieum per sacram̃tum baptismatis in¬
gredimerentur. Nemo enĩrepñte fit sũmus: s grada¬
tim necesse ẽ aminorib adꝑfectiora tendamus. Dixi¬
musautẽ sepius quia ia cinthus spẽ celestium bonoꝵ:
puratollerãtiã tp̃aliũ maloꝵ: coccus bistinct᷑ ardorẽ per¬
inintemuariati:. cum unaqueq uirtus fidelium ui¬
cinarum sibi uirtutũ societate. ⁊ uelut quadã cõsan¬
guinitate ãplius darescit. Quamuis etiã singłicolo¬
res pfatisingłis electorum possint conuenire ꝑsoniꝰ:
Quia dum aliqͥs alcius cȩlestia speculari meretim Ia¬
cinthus ẽ. alt̾ q plura ꝓpt̃ iustiuam patitur purpu¬

Expanded text:
non sicut in reliquo atrio de bysso retorta, sed de quatuor non sicut in reliquo atrio de bysso retorta, sed de quatuor fit coloribus nobilissimis, hyacintho scilicet et purpura, coccoque bis tincto ab ipsa bysso retorta, opere plumarii; fulget, sed multo praeclarior ejus dignitas ac virtus apparebit his qui eam per sacramentum baptismatis ingredi merentur. Nemo enim repente fit summus, sed gradatim necesse est a minoribus ad perfectiora tendamus. Diximus autem saepius quod hyacinthus spem coelestium bonorum, purpura tolerantiam temporalium malorum, coccus bis tinctus ardorem perinvicem variati; cum unaquaeque virtus fidelium vicinarum sibi virtutum societate, et velut quadam consanguinitate amplius clarescit. Quamvis etiam singuli colores praefati singulis electorum possint convenire personis; quia enim aliquis altius coelestia speculari meretur, hyacinthus est; alter, quia plura propter justitiam patitur, purpu
Abbreviated transcription (Latin):
angłioꝵ pͥncipia rtcitentur: ac desiguris ⁊ orelime ecoꝵ uelito
inaptione arrium suatũ solleit̃ erudiantur quo
sciant᷑ sacram̃ta: meminerint qui ⁊ quot sint libri
quoꝵ uerbis maxime infide ueritatis debeant era¬
ductus. Quinꝙ antẽ sunt notissimi corꝑis sensuꝰ. iui
ne igitur mintrottu atru tentorium xx. cubitorũ
i isĩ. colũpnis suspenditur quiaoĩs qui scam in
tant̃ adregłam euangłioꝵ fidemsuam parti⁊ act̃
componere debent. ut continentes ab illecebris car¬
nalib cunctos suicorꝑis sensus diuinis fubigoent
inperiis. Non solum enim hoc tentorium .iiui. eolũ¬
pnis subleuatur. ẜ & iꝑsum in longitudine suaꝗ
narium numerum.ꝑiͤii. multiplicatum babit.
cumquilib humiles acpi. auditoris adfidem.
uenientes. ñ solũeuangłu uerbis imbui.uerume
euanglicam ipłiagete uitam desidantes eiictõ
sui corꝑis sensus inobedientiam caritatis ex pn¬
dunt. Recte autẽ hoc in introitu atri tentorium

Expanded text:
angeliorum principia recitentur; ac de figuris et ordine eorum, in apertione aurium suarum solerter erudiantur, quo sciant exinde ac meminerint, qui et quot sunt libri, quorum verbis maxime in fide veritatis debeant eruductus. Quinque autem sunt notissimi corporis nostri senne ergo in introitu atrii tentorium viginti cubitorum in quatuor columnis suspenditutrant, ad regulam Evangeliorum, fidem suam pariter et actus componere debent; ut continentes ab illecebris carnalibus cunctos sui corporis sensus, divinis subjugent imperiis. Non solum enim hoc tentorium quatuor columnis sublevatur, sed et ipsum in longitudine sua, quinarium numerum per quatuor multiplicatum habet, cum quilibet humiles ac pii auditores ad fidem venientes, non solum Evangelii verbis imbui, verumetiam evangelicam ipsi agere vitam desiderantes, cunctos sui corporis sensus, in obedientiam charitatis expendunt. Recte autem hoc introitu atrii tentorium,
Abbreviated transcription (Latin):
ria debissoretorta insesuspend t̃. cum cosdem audi¬
tores exemplosui docent que sursum sunt quercre ñ
que suꝑterram:  integrũq spm̃suum &¬
animam & corpus sine querela indiem dñi custo¬
sdire.
nintroitu uõ atrũ fiet tentorium cubitorum dere¬

Expanded text:
ria de bysso retorta in se suspendunt, cum eosdem audiria de bysso retorta in se suspendunt, cum eosdem auditores exemplo sui docent, quae sursum sunt quaerere, non quae super terram, integrumque spiranimam et corpus sine querela in diem Domini custodire. In introitu vero atrii fiet tentorium cubitorum
Abbreviated transcription (Latin):
constant. recte gaudia designant uitȩ c̃inȩ: que a
sabba tsmo incipiens ammarum inresurrectione
corꝑum ꝑficitur. Nam dñs uͣii. sabbati requiescens
inmonum̃to: octauadie idẽ post . uͭiͦ. sabbati resur¬
rex̃ amortuis. Quodautẽ inlatere . xu. cubitorũ colũpne
fucre iui. cũbasib totidemscõs designant p̃dicatores
fide. spe. caritate p̾minentes: mentemq suam in
stabilitate timoris dĩ firmissime collocantes. Ingl̃¬
surus gͦ atrium tab̃naculihabes abutroq latere ten¬
toria cubitoꝵ xu. ternis suspensa colũpnis: quia ꝙ¬
cumq sc̃am ing̃ssuis ecdam sacramenta fidĩ disce¬
re ꝓposuerit. siue ad sinagogam seuad eccłam gñtiũ
intuitũm̃tis conu̾terit. inuiraq portione fidelum
doctores inuenier fide fortes. spe sublimes. cari¬
tate feruentes. intimore dĩ fundatos. auditoribus
suis requiem animarũ beatarum ac resurrectionẽ
immortalium ꝓmutere corꝑum. Quiuelut tento¬

Expanded text:
constant, recte gaudia designant vitae aeternae, quae a sabbatismo incipiens animarum, in resurrectione corporum perficitur. Nam Dominus septima sabbati requiescens in monumento, octava, id est, post septimum sabbati, resurrexit a mortuis. Quod autem in latere quindecim cubitorum columnae tres cum basibus totidem, sanctos designant praedicatores, fide, spe et charitate praeeminentes, mentemque suam in stabilitate timoris Dei firmissime collocantes. Ingressurus quoque atrium tabernaculi, habes ab utroque latere tentoria cubitorum quindecim ternis suspensa columnis; quia quicunque sanctam ingressurus Ecclesiam, sacramenta fidei discere proposuerit, sive ad Synagogam, seu ad Ecclesiam gentium intuitum mentis converterit, in utraque portione fidelium doctores inveniet fide fortes, spe sublimes, charitate ferventes, in timore Domini fundatos, auditoribus suis requiem animarum beatarum, ac resurrectionem immortalium promittere corporum. Qui velut tento
Abbreviated transcription (Latin):
acies et uectes delignis cethim quinq ad conti¬
nendas tabulas inuno latere tabernaculid qn
ꝙ alios inalt̾o. et ciusdem mumneri ad occidenta¬
lem plagam. qui mittuntur ꝑmedias tabulas
a summo usq ad summum.
ectes quinꝙ quitabulas tabnaculi continent. ꝗn¬
ꝓ sunt libri mosay ce legis. quorum munimine
scã eccl̃a mirabilit̃ ab omi tẽptantiũ sccłum sccle¬
ratorumq spũum impulsione tutatur. Et hoc inut᷑¬
ꝑ latere: quian solum priorem di ppłm littera
regis erudiebat adfidem ⁊ oꝑa bona. s etiam nos
nomi tempore testamenti os seruientes. eadem
littera spalit̃ intellectamaioris grã dulcedinis
⁊mpsenti adfidem oꝑationem ꝙ iurtutum ĩ¬
stuuit: ⁊ infuturo ad spem ꝑpetur remunera¬
tionis accendit. Euisdẽ quoq numeriuet̃es
ad occidntalem sunt plagam: quia ipsam quo¬
ꝓ comple tionem boni oꝑis quando adp̃mia
futura de carne egredimur: lex nobis bene in¬
tellecta p̃dicat. Vñ int̾roganti diuiti ae dicẽ¬

Expanded text:
acies et vectes de lignis sethim quinque ad continendas tabulas in uno latere tabernaculi, et quinque alios in altero. Et ejusdem numeri ad occidentalem plagam, qui mittuntur per medias tabulas, a summo usque ad summum. Vectes quinque qui tabulas tabernaculi continent, quinque sunt libri Mosaicae legis, quorum munimine sancta Ecclesia mirabiliter ab omni tentantium scelerum sceleratorumque spirituum impulsione tutatur. Et hoc in utroque latere, quialegis erudiebat ad fidem et opera bona, sed etiam nos novi tempore testamenti Deo servientes, eadem littera spiritualiter intellecta, majoris gratia dulcedinis, et in praesenti ad fidem operationemque virtutum instituit, et in futuro ad spem perpetuae remunerationis accendit. Ejusdem quoque numeri vectes ad occidentalem sunt plagam, quia ipsam quoque completionem boni operis, quando ad praemia futura de carne egredimur, lex nobis bene intellecta praedicat. Unde interroganti diviti ac dicen
Abbreviated transcription (Latin):
quinquagesimo die. post occisionem ouis. celebrato pasca a popło ui¬
deoꝵ. Implentur quinquaginta dies post occisionem ouis & datur
lex scͥpta digito dĩ. Implentur quinquaginta dies pꝰoccisionem xͥ
⁊ uenit spiritus sanctus gracias domino occultanti. aperienti sua¬
uiter iam uidet . ehoc eciam suꝑͣ pharaonis magus eiudentissi¬
me confiteri deficientes. intercio signo dixer̃. digitus dei bic est.¬

Expanded text:
quinquagesimo die post occisionem ouis celebrato pascha a populo Iudaeorum. implentur quinquaginta dies post occisionem ouis et datur lex scripta digito dei: implentur quinquaginta dies post occisionem Christi et uenit spiritus sanctus. gratias domino occultanti prouidenter, aperienti suauiter. iam uidete hoc etiam, fratres, Pharaonis magos euidentissime confiteri; deficientes in tertio signo dixerunt: digitus dei est
Abbreviated transcription (Latin):
cum eandem fidem publica predicatioẽ
diuulgare gaudemus. Iacincꝰtum. cum
sursum corda leuamus. Purpurã. cum
corpus passioni subicimus. Coccum bi¬
mus. Byssum. cum carnis certamina sentimus
Pilos caprarum: cũ habitum penitentiȩ ae
luctus indumus Pelles arietum rubricataᷤ:¬

Expanded text:
cum eamdem fidem publica praedicatione cum eamdem fidem publica praedicatione divulgare gaudemus. Hyacinthum, cum sursum corda levamus. Purpuram, cum corpus passioni subjicimus. Coccum bimus. Byssum, cum carnis castitatem servamus. Pilos caprarum, cum habitum poenitentiae ac luctus induimus. Pelles arietum rubricata
Abbreviated transcription (Latin):
ec sunt autẽ que accipere
debetis. Aurum. Argentum. et es: Iacin¬
thum. ac purpuram. coccumq bistincꝰtum.
et bẏssum: pilos caprarum. et pelles arietum
rubricatas: pelles iacincꝰtinas. et ligna se¬
thim: Oleum᷑ ad luminaria concinnanda:
Aromata. unguentum. et thimiama boni
odorist Lapides onichinos. et genimas ad
ornandum ephot. ac rationale. Facientq¬
michi scũarium: et habitabo in medio eoꝵ.
uncta hec que dñs sibi apriore ppło
ad faciendum scũarium materialitel
osferri precepit. Nos quoq qui spiritales
filii isrł idest immitatores dm̃ uidentis
ppłi eẽ de sideramus: spiritali intelligñtia
debemus offerre. quatinus ꝑ huiꝰmodi obla
tiones uoluntarias. et ipsi sc̃uarium ei inno¬
bis facere meream̃: etip̃e inmedio nr̃m habi¬
tare. hoc est innr̃o sibi corde mansionem cõ¬
secrare dignetur. Cui uidelicet aurum
offerimus. cum claritate uere sapientie q̃
est infide recta resplendemus. Argentum.
cum exore nr̃o confessiofit ad salutem. Es.

Expanded text:
ec sunt autem, quae accipere debetis: aurum, argentum et aes, hyacinthum ac purpuram, coccumque bis tinctum, et byssum, pilorubricatas, pellesque hyacinthinas, ligna Sethim, oleum ad luminaria concinnanda, aromata, unodoris, lapides onychinos, et gemmas ad ornandum ephod et rationale. mihi sanctuarium: et habitabo in medio eorum . Cuncta haec, quae Dominus sibi a priore populo ad faciendum sanctuarium materialiter offerri praecepit, nos quoque, qui spiritales filii Israel, id est, imitatores Domini videntes populi esse desideramus, spiritali intelligentia debemus otiones voluntarias, et ipsi sanctuarium ei in nobis facere mereamur, et ipse in medio nostrum habitare, hoc est in nostro sibi corde mansionem consecrare dignetur. Cui videlicet aurum offerimus, cum claritate verae sapientiae, quae est in fide recta, resplendemus. Argentum, cum et ex ore nostro confessio fit in salutem. Aes,
Abbreviated transcription (Latin):
bilit̾ demĩna luce caritatis degustat. mox alacrit᷑ bene
oꝑando libñter ãplexata suscipit. ne forte citius habit̾
rationał pucherrimus apeccatore sacerdotis relabat.
sinoneum accelerans bonioꝑis uncinus qui contine¬
at ap̃phendat. Subrogentur eisdem catenuł inau¬
xilium ⁊ uittȩiacintine. quib ut̃q sac̃dotis habit
ad inunicẽ copuletur .i. ligature desidu celestis fottis
sime quȩ anulis aurcis in inisse suꝑhumerale csira¬
tionali constringunt. cũ agnita luce ꝑatriȩ ꝑhemĩ
ĩ illam ineffabilem głam suspiramus. ut ad hanc intͣ
insequentib ubi pontifex induebat᷑ aꝑtius indicat᷑.¬
⁊ desuꝑ humerale inquid inposuit qdstringens balieo
aptanit rationali. Quis nõuidet qd̾ custos bonorum
oꝑum fidelissima uirtus ẽ continentia : de qua dñs
incuangłio. Sint lumbi urĩ inquid p̃cincti. ⁊ ucernȩ
ardentes. lumbundelicet p̃cincti ꝑcontinentiã

Expanded text:
biliter de interna luce charitatis degustat, mox alacritas bene biliter de interna luce charitatis degustat, mox alacritas bene operandi libenter amplexata suscipit, ne forte citius habitus rationalis pulcherrimus a pectore sacerdotis relabatur, si non eum perseverans boni operis uncinus, qui contineat, apprehendat. Subrogentur eisdem catenulis in auxilium et vitae hyacinthinae, quibus uterque sacerdotis habitus ad invicem copuletur; id est, ligaturae dessimae, quae annulis aureis immissae, superhumerale cum rationali constringunt, cum agnita luce patriae perennis, in illam ineffabilem gloriam suspiramus, utque ad hanc intrain sequentibus ubi pontifex induebatur, apertius indicatur, et superhumerale, inquit, imposuit, quod stringens baltheo, aptavit rationali: quis non videat, quod custos bonorum operum fidelissima virtus est continentia, de qua Dominus in Evangelio: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Lumbi videlicet praecincti, per continentiam;
Abbreviated transcription (Latin):
sustinet. ht̃ ⁊ anulos aurtos equib eȩdem catene pen¬
deant. idẽ iuigẽ memoriã ꝑpetuȩ. inumqũa finiendȩ
claritatis incęlesti pacttia. Ex qua solũ memoria fieri ꝯ suei
utcontinua in nobis possint uincula caĩtatis manere.
ht̃ duos uncinos insuꝑhumctał angłis eminentes ꝗͥb
inserantur catenȩ. hoc est in ipso exordio cuicumq bo¬
ne actionis habeat firmam dõplacendi intentionẽ.
que aptasit ꝑom̃ia suscipiende ⁊ continendȩ insedi¬
lec̾tioni dĩ. ⁊ ꝓximi: itaut siue scda stuadu̾sa queq
occuritrint. numquã salub̃rima pie deuotionis re¬
tinacula laxet. hẽnãq sac̾dotem inutroq bumero
uncinos qui catenulas rationał excipiant habere.
placendi studium gerere:. ⁊ huiꝰ intentione stu¬
dũ impsius simul ⁊ ꝓximi amore firmari. Insert̃
g̃ se uncini suꝑ humeralis. catenut aureis quȩ de
rationaliᷤ sumitatib offerunt᷑ cum ca quemens rationa¬

Expanded text:
utem et annulos aureos, e quibus eaedem catenae pendeant; id est, jugem memoriam perpetuae et nunquam finiendae claritatis in coelesti patria, ex qua solum memoria fieri consuevit, ut continua nobis possint vincula claritatis manere. Habebat duos uncinos in superhumeralis angulis eminentes, quibus inserantur catenae, hoc est in ipso exordio cujusque bonae actionis habeat firmam Deo placendi intentionem, quae apta sit per omnia suscipiendae et continendae in se dilectioni Dei et proximi; ita ut sive prospera seu adversa quaeque occurrerint, nunquam saluberrima piae devotionis retinacula laxet. Hoc est namque sacerdotem in utroque humero uncinos, qui catenulas rationalis excipiant, habere;placendi studium gerere, et hujus intentione studii in ipsius simul et proximi amore firmari. Inserunt ergo se uncini superhumeralis catenulis aureis, quae de rationalis summitatibus offeruntur; cum ea quae mens rationa
Abbreviated transcription (Latin):
dlicit uincture inferioris. quia deunctura suꝑiore q̃erat
suꝑ scapulas dixat. int̃quas uidelicet uincturas
distabat hoc. quia suꝑior catenulis: infenror uõ erat
uittis facta ligantib Uñ apte subiuingͥ. Ut stringat᷑¬
gu rationale anulis sius. cũ anuł suꝑ humeralio

Expanded text:
a de junctura superiore, quae erat super scapulas, ante dixerat. Inter quas videlicet juncturas hoc distabat, quod superior catenulis, inferior vero erat vittis facta ligantibus. Unde apte subjungitur: Et stringatur rationale annulis suis cum annulis, etc. Non
Abbreviated transcription (Latin):
acies inrationali catenas sibi inuicẽ coherenteᷤ
no exauro purissimo. ⁊ duosanulos aureos.quos
pones inutraq rationał sumitate. Catenasq au¬
reas uinges anulis qui sunt in marginib eius
et ipsarum catenarum extrema duob copulabuntur
uncinis inutro latere suphumeralis qd rationa¬
positi. ⁊ duo cõtͣ anuli induobus rationalis anulis. sursum
equib pendebant duc catenȩ aurtȩ queipre induen¬
di inserebantur uncinis qui insuꝑ humerał angulis
eminebant ut insequentib aꝑtius scͥptumẽ. ut suꝑ¬
humerale ⁊ rationale mutuo necterentur: quorum
suꝑior conexio hucusq descͥꝑta est. Sequit᷑ autẽ dcĩ¬
feriori quecrat subt̾ ascellas scͥptura ita subiciens.
Facies & duos anulos aurcos. quos repones in sũ¬
mitatib rationał.⁊ inoris que eregione suꝑ hume

Expanded text:
acies in rationali catenas sibi invicem coherentes ex auro purissimo et duos anulos aureos quos pones in utraque rationalis summitate catenasque aureas iunges anulis qui sunt in marginibus eius et ipsarum catenarum extrema duobus copulabis uncinis in utroque latere superumeralis quod rationapositi, et duo contra annuli in duobus rationalis annulis sursum; e quibus pendebant duae catenae aureae, quae tempore induendi inserebantur uncinis, qui in superhumeralis angulis eminebant, ut in sequentibus apertius scriptum est: ut superhumerale et rationale, mutuo necterentur, quorum superior connexio hucusque scripta est. Sequitur autem de inferiori quae erat subtus ascellas, Scriptura ita subjiciens: Facies et duos annulos aureos quos pones in summitatibus rationalis, et in oris q
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuct. Defluunt namq indum̃ta pontificis.⁊ asc inin¬
cem mouentur. si uel decus oꝑis boni minor cordis cu¬
stodia sordidat. uł castitatem pure cogitationis in¬
tegritas ñ sequit᷑ ꝑfecte actionis. S ne: hec abinuicẽ¬
ualcant dissolui: habeat sacerdos inrationali duas
catenas exauro purissimo. idẽ continuationẽ caste &
nonficte dilectionis cordisuo firmĩt ad fixam que
numquam manꝰ ⁊ linguã illuis abeꝗtate purisensus di¬
sentire ꝑmittat. Et bene duas. utꝰ mnhis quc ad diuine
cultum seruitutis: incis que ad srne subsidia necessita¬
tis ꝑtinent rite ornatus incedat. E qͥdem ab̾te
opis caritatis ꝑcatenulas expͥmit᷑ aurtas. qͥasicut
catenula explurimis auri uirgulis una contexitul:
tta caritas exmultipharia uirtutũ oꝑatione ꝑficit᷑.
Quas ꝑfecto uirgulas ex ponens apł̃s ait. Caritas pati¬
ens est: benignaest. Caritas ñemulat᷑. ñ ã ꝑperam.

Expanded text:
privet. Defluunt namque indumenta pontificis, et a se inviprivet. Defluunt namque indumenta pontificis, et a se invicem moventur, si vel decus operis boni minor cordis custodia sordidat, vel castitatem purae cogitationis integritas non sequitur perfectae actionis. Sed ne hvaleant dissolvi, habeat sacerdos in rationali duas catenulas ex auro purissimo, id est, continuationem castae et non fictae dilectionis, cordi suo firmiter affixam, quae nunquam manus et linguam ipsius ab aequitate puri sensus dissentire permittat. Et bene duas: ut et in his quae ad divinae cultum servitutis, et in eis quae ad fraternae subsidium necessitatis pertinent, rite ornatus incedat. Et quidem ante opus charitatis per catenulas exprimitur aureas, quia sicut catenula ex plurimis auri virgulis una connectitur, ita charitas ex multifaria virtutum operatione perficitur. Quas profecto virgulas exponens Apostolus ait: Charitas patiens est, benigna est. Charitas non aemulatur; non agit perperam,
Abbreviated transcription (Latin):
e regione sunt suꝑhumerał hoc ẽ inoris rationał q̃ui
delicet ore eregione suꝑ humerał sunt. Anuli enim
illi ꝙ inultimis ⁊ minfimis angłis erant rationał. ha¬
bebant contͣ se iurtq latere suꝑbunerał cqueanu¬
los alios. quib ipsi uittis ligantib iungerentur. De¬
quib subsequent̃ adiungitur. Ner ñ ⁊alios duosa¬

Expanded text:
e regione sunt superhumeralis: hoc est in oris rationalis, quae videlicet ore e regione superhumeralis sunt. Annuli enim illi qui in ultimis et infimis erant angulis rationalis, habebant contra se in utroque latere superhumeralis aeque annulos alios, quibus ipsi vittis ligantibus jungerentur. Dequibus subsequenter adjungitur: Nec non et alios duos a
Abbreviated transcription (Latin):
electoꝵ cogitationes exprimuntur. La¬
pidesq honichini & gemme ornant ephot¬
ac rationale: cum eximiis summorũ patrum acti¬
bus et cogitationib etiam miraculoꝵ insignia uin¬
guntur. Neq aliquid uetatin lapidibus oni¬
chinis qui sanguinei ferunt᷑ eẽ coloris: addita
bonis oꝑibus martirii merita intelligi. Deqͥb

Expanded text:
electorum cogitationes exprimuntur. Laelectorum cogitationes exprimuntur. Lapidesque onychini et gemmae ornant ephoac rationale, cum eximiis summorum Patrum actibus et cogitationibus, etiam miraculorum insignia junguntur. Neque aliquid vetat in lapidibus onychiois, qui sanguinei feruntur esse coloris, addita bonis operibus martyrii merita intelligi. De
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipsos dominicigregis ductores. suo sangui¬
ne baptizatos uidemus Pelles iacinctinas: cũ
nos post mortem spiritalia incęlis corpora babi¬
turos eẽ speramus. Ligna sethim. c̃um expur¬
gatis peccatorum spinis. munda carne et a¬
nima dño soli seruimus. O leum ad luminaria
concinnanda. cum fructib caritatis et mise¬
ricordie refulgemus Alromata. unguentum.
et thuniama boni odoris. cum oppinionẽ
bone nr̃e actionis. multis ad exemplum bene
uiuendi longe lateq dissundimus. Lapides
onichinos. et gemmas ad ornandum ephod
acrationale.: cum miracula scõrum quibus
cogitationes dodeuotas et oꝑa uirtutum
ornauere digna laude p̃dicamus. Atq hec
in adiutorium nr̃ẽ fidĩ ubi opus fuerit ad¬
sum mimus. Quia enim inhumeris one¬
ra gestare solemus: recte ꝑ ephot idẽ suꝑ¬
humerale oꝑa iustorum et pi ꝓdño dñs
labores insinuantur. Quia uero impectore
cogitationum sedes est: recte in rationali qd̾
est habitus pectoris sacerdotalis. munde

Expanded text:
cum ipsos dominici gregis ductores suo sanguine baptizatos videmus. Pelles hyacinthinas, cum nos post mortem spiritualia in coelis corpora habituros esse speramus. Ligna setim, cum, expurgatis peccatorum spinetis, munda carne et anima Domino soli servimus. Oleum ad luminaria concinnanda, cum fructibus charitatis et misericordiae refulgemus. Aromata, unguentum et thymiama boni odoris, cum opinionem bonae nostrae actionis, multis ad exemplum bene vivendi, longe lateque diffundimus. Lapides onychinos et gemmas, ad ornandum ephod ac rationale, cum miracula sanctorum, quibus cogitationes Deo devotas, et opera virtutum ornavere, digna laude praedicamus. Atque haec in adjutorium nostrae fidei, ubi opus fuerit, assumimus. Quia enim in humeris onera gestare solemus, recte per ephod, id est, superhumerale, opera justorum, et pii pro Domino labores insinuantur. Quia vero in pectore cogitationum sedes est, recte in rationali, qui est habitus pectoris sacerdotalis, mundae
Abbreviated transcription (Latin):
redire nequeunt. sicũ extrinsecus bona facere ꝓet̃¬
na retbutione cernimur. intentione placendi hõib
insecreto m̃tis implicamur. humaniq sauoris
magis uite inuisibilis p̃mia requirimus. Iplaq
textura ⁊ cumnct̾a oꝑis uarietaserit exauro. nacinto
et purpura. coccoq bistincto et bisso retorta. Non inuna
parte suꝑ humeralis aurũ in altera iacinctus inalia rur¬
cerdotali numqũa aliqua magnarũ uirtutũ. ut adoͥrã
debet int̃mitti s seꝑ auro sapientiȩ lucidus. scꝑ̃ iacin¬
cto spei insuꝑna erectus. sẽper regnicelestis purpura
aduersus uitiorum bella magnanimꝰ. scꝑcoccobistincto
gemine dilectionis flameus. seꝑ retortabisso castigate
carnis sacerdos siue doctor fidelium debet eẽ nitidus.
Sumesꝙ lapides duos onichinos ⁊ sculpes incis nõia

Expanded text:
redire nequeunt, si cum extrinsecus bona facere pro aeteredire nequeunt, si cum extrinsecus bona facere pro aeterna retributione cernimur, intentione placendi hominibus, in secreto mentis implicamur, humanique favoris magis quam vitae invisibilis praemia requirimus. Ipsaque textura et cuncta operis varietas erit ex auro, etc. Noet purpura, coccoque bis tincto, et bysso retorta. Non in ima parte superhumeralis aurum, in altera hyacinthus, in alia rurcerdotali, nunquam aliqua magnarum virtutum, vel ad horam debet intermitti, sed semper auro sapientiae lucidus, semper hyacintho spei in superna erectus, semper regni coelestis purpura adversus vitiorum bella magnanimus, semper cocco bis tincto geminae dilectionis flammeus, semper retorta bysso castigatae carnis sacerdos sive doctor fidelium debet esse nitidus. Sumesque lapides duos onychinos, et sculpes, etc. Tres
Abbreviated transcription (Latin):
extiterit. ⁊ eandẽ saritatem. ñase nouit᷑ inuentã. ẜ an¬
tiqua sibi parrum auctoritate traditaneẽ docuetit.
Duplici autẽ ratione hec in humeris portat. ut et ipse pre¬
ceptis dñicis humilit subdit᷑ incedat: auditorib suis
seꝑ̃ celestia suie sua siue patrũ exempla quescquantule
uibentur. Quro namq uł intellectus ut supͣdictumẽ
ut certe caritas insinuatur. Quia sicut aurũ metallis.
utacaritas iuirtutib p̃stat cet̾is. Indudunt̃ autẽ auro
latere. ni   emanere sordidum ꝑmittatur. cum ipse
urtutes itauinculo caritatis continentur. ut nulla
rerum mutabilitate asuostatu decidere. numquam
dehabitu sacerdotis totsente mentis custodia ualeãt
nomina eoꝵ coram dño suꝑ utrũq humerũ
obrecordationẽ. Sacerdos obrecordationẽ nõĩa

Expanded text:
exstiterit, et eamdem claritatem non a se noviter inventam, sed anexstiterit, et eamdem claritatem non a se noviter inventam, sed antiqua sibi patrum auctoritate traditam esse docuerit. Duplici autem ratione haec in humeris portat, ut et ipse praeceptis Dominicis humiliter subditus incedat, et auditoribus suis semper coelestia, sive sua, sive patrum exempla, quae sequantur, jubentur. Auro namque vel intellectus ut supradictum est, vel certe charitas insinuatur, quia sicut aurum metallis, ita charitas virtutibus praestat caeteris. Includuntur vero auro latere, nil remanere sordidum permittatur, cum ipsae virtutes ita vinculo charitatis continentur, ut nulla rerum mutabilitate, a suo statu decidere, nunquam de habitu sacerdotis, torpente mentis custodia valeant nomina eorum coram Domino, super utrumque humerum ob recordationem. Sacerdos namque ob recordatio
Abbreviated transcription (Latin):
nomina patriarcharũ int̾sacrificia seꝑinhumeris sic̃
etiam impectore portabat. ut uidelicet ipse fidem
uitamꝙ patriartharum miminisset inmitari ut du¬
odecm tribuũ quȩ de eis nate sunt in orationib
nsacrisicus memor existeret. ut pͦopulus ⁊ scͥpta in
uestre p̾sulis suipatrum nõĩa uidens curaret secdulo.
ne ab illoꝵ meritis desciscens aderrorum contagia
declinaret. Ad hoc enim ualet qd dictũ ẽ. ⁊̃ pones in
utroq latere suꝑhumerat᷑ memoriale filus isił.
Auncquoꝙ pontifex insuꝑ humerali noĩa gestat
patrarcharum. cũdoctor quisq siue p̃sul ecłe in
om̃ib queagit patrum p̃cedentiũ facta cõsiderat
atq ad cotum inmitationẽ uitam ditigere.⁊ hoñ euangłi¬
ce ꝑfectionis tencre satagat. Que uidelicet noĩa patrũ
apte inlapidibus p̃tiosis sculpi iussa sunt. Lapides quip
umetis lapides p̃tiosos ⁊ ineis nomina patrum inscͥpta.
cumet ipse claritate bonorũ oꝑum cunctis amirandꝰ

Expanded text:
nomina patriarcharum inter sacrificia semper in humeris, sicut et in pectore portabat; videlicet ut ipse fidem vitamque patriarcharum meminisset imitari, ut duodecim tribuum, quae de his natae sunt, orationibus et sacrificiis memor existeret; ut idem populus scripta in veste praesulis sui patrum nomina videns, curaret sedulo, ne ab illorum meritis desciscens, ad errorum contagia declinaret. Ad hoc enim valet quod dictum est: Et pones in utroque latere superhumeralis memoriale filiis Israel. Nunc quoque popatriarcharum, cum doctor quis sive praesul Ecclesiae, in omnibus quae agit patrum praecedentium facta considerat, atque ad eorum imitationem vitam dirigere, et onus evangelicae perfectionis ferre satagit. Quae videlicet nomina patrum apte in lapidibus pretiosis sculpi jussa sunt; lapides quippumeris lapides pretiosos, et in eis nomina patrum inscripta, cum et ipse claritate bonorum operum cunctis admirandus
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: quatinus uixta uocem pauli parma iustitiȩ
adextris ⁊a sinistris gradiens. cumad sola que anteno¬
ra sunt. nittitur innullo delectationi infinꝰ latere fle

Expanded text:
niatur, quatenus juxta vocem Pauli: Per arma justitiae a dextris sinistrisque gradiens , cum ad sola, quae anteriora sunt, nititur, in nullo delectationis infimae latere fle