comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura saera terrore quodã torpentia
corda transfigit: ne in his inhereant
quȩ exterius defluunt. seo quȩ interius
ȩterna ꝑdiderunt. Indicat quid senten¬
tia occulta decernit᷑: ne immoderate ã
nobis hȩc publica cogitent᷑. dicit quid
suꝑ nos agatur de nobis : ut ab hoc pub¬
lico temporalitatis. colligamus oculum
maloꝵ: subito infert᷑ occultũ iudicium.
qd̾ pie suꝑ nos iusteq disponit᷑: quomͦ
alii ꝑdunt qd̾ tenere uidebant᷑ : & alii

Expanded text:
Scriptura sacra terrore quodam torpentia Scriptura sacra terrore quodam torpentia corda transfigit, ne in his inhaereant quae exterius defluunt, sed quae interius aeterna perdiderunt. Indicat quid sententia occulta decernitur, ne immoderate a nobis haec publica cogitentur. Dicit quid super nos agatur de nobis, ut ab hoc publico temporalitatis colligamus oculum malorum, subito infertur occultum judicium, quod pie super nos justeque disponitur, quomodo al
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ecce negotia occupant: quȩ nobis in¬
cessanter opposita a consid̾andis nobis m̃-¬
tis nr̃e oculũ deeliuant. In istis namq ui¬
sibilib que intuet᷑ cor nr̃m. extra se spar¬
git᷑: & quid de se intrinsecus agat᷑ obliuis¬
cit᷑. dum extriusecus occupatur. Diuina
aũ uox terribilib sententiis suis. quasi
quibusdã clauis illud pungit ut euigi¬
l& : & homo occulta suꝑ se iudicia quȩ
pressus torpore dissimulat. terrore sal-¬
tẽ pulsatus expauescat. Ut enĩ superius
diximus. ipso usu uitȩ ueteris mens male
assueta deprimit᷑: & in hȩc quȩ expectat
exterus. quasi dormiens sopitur: quia
postquã semel se ad appetenda uisibilia
foras fudit: a contemplandis inuisibilib
intus euanuit. Unde nẽ necesse est.
ut quȩ ꝑ uisibilia spargit᷑ : de inuisibilib
iudiciis feriatur. Et quia in his se
exteriorib male delectata ꝓstrauit: saltẽ
ꝑcussa requirat qd̾ deseruit. Ecce aũ

Expanded text:
Sed ecce negotia occupant, quae nobis inSed ecce negotia occupant, quae nobis incessanter opposita a considerandis nobis mentis nostrae oculum declinant. In istis namque visibilibus, quae intuemur, cor nostrum extra se spargitur, et quid de se intrinsecus agatur, obliviscitur, dum extrinsecus occupatur. Divina autem vox terribilibus sententiis suis quasi quibusdam clavis illud pungit, ut evigilet, ut homo occulta super se judicia, quae pressus torpore dissimulat, terrore saltem pulsatus expavescat. Ut enim superius diximus, ipso usu vitae veteris mens male assueta deprimitur, et in haec quae exspectat exterius quasi dormiens sopitur; quia postquam semel se ad appetenda visibilia foris fudit, a contintus evanuit. Unde nunc necesse est ut quae per visibilia spargitur de invisibilibus judiciis feriatur; et quia in iis se exterioribus male delectata prostravit, saltem percussa requirat quod deseruit. Ecce autem
Abbreviated transcription (Latin):
mentote prepositoꝵ ur̃oꝵ. qui uobis lo¬
quuti st̃ uerbũ dĩ: quoꝵ intuentes exitũ
conuersationis. imitamini fidem. Supe¬
rius uidelic&e dũ spiritalia precepta lo¬
queret᷑ : quasi funes miserat. Postmodũ
uͦ memorans exempla maioꝵ: quasi uete¬
res pannos adhibebat. Excitati gͦ tot
uocib p̃ceptoꝵ: adiuti tot cõparationib
exemploꝵ : ad corda nr̃a redeamꝰ: discuti¬
amus om̃e qd̾ agimus: & quicqͥd in nobis
diuinȩ rectitudinis regulã offendit. ac¬
cusemus: ut apud districtũ iudicẽ ipsa
nos accusatio excus&e. In hoc enĩ mentis
nr̃ȩ iuditio tanto eitius absoluimur:
quanto nos districtius reos tenemus. Nec
ad hȩc agenda perdenda sunt tẽpora
quib uacat: quia ad hȩc agenda post
huius uitȩ tempora non uacat. Uacue
quippe ñ dr: neq enĩ ultra in hominis
potestate ẽ. ut ueniat ad dm̃ in iudiciũ.
dcirco namq memoramur qd̾ tẽ ũ põs¬
sumus: ne nc̃ qd̾ possumꝰ negligatnus.

Expanded text:
o praepositorum vestrorum, qui vobis locuti sunt verbum Dei: quorum intuentes exitum conversationis imitamini fidem . » Superius videlicet, dum spiritalia praecepta loqueretur, quasi funes miserat: postmodum vero memorans exempla majorum, quasi veteres pannos adhibebat. Excitati ergo tot vicibus praeceptorum, adjuti tot comparationibus exemplorum, ad corda nostra redeamus, discutiamus omne quod agimus: et quidquid in nobis divinae rectitudinis regulam offendit accusemus, ut apud districtum judicem ipsa nos accusatio excuset. Hoc enim mentis nostrae judicio tanto citius absolvimur, quanto nos districtiu reos tenemus. Nec ad haec agenda perdenda sunt tempora, quibus vacat, quia ad haec agenda post hujus vitae tempora non vacat. Vacue quippe non dicitur, neque enim ultra in hominis potestate est, ut veniat ad Deum in judicium. Idcirco namqsumus, nec nunc quod possumus, negligamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Sciendũ quippe est : qd̾ peccatum
trib modis admittitur. Nam aut igno¬
rantia. aut infirmitate: aut studio ꝑpe¬
trat᷑. Et grauius quidẽ infirmitate quã
ignorantia: sed multo grauius studio.
qũa infirmitate peccat᷑. Ignorantia pau¬
lus peccauerat: qui dicebat. Qui prius
fui blasphemus & ꝑsecutor & contumeli¬
osus: sed miscđiam consequutus sũ. quia
ignorans feci in incredulitate. Petrus
uero infirmitate peccauit: quando om̃e
in eii robur fidei qd̾ dño ꝑhibuit. una
uox puellȩ concussit: & am̃ quẽ corde
tenuit. uoce denegauit. Sed quia infir¬
mitatis culpa uel ignorantię eo facilius
tergit᷑. quo ñ studio ꝑpetrat᷑: paulus
quȩ ignorauit. sciendo correxit: & pe¬
trus motã. & quasi arescentẽ iã radicẽ
fidet. lacrimis rigando solidauit. Ex
industria uͦ peccauerant: hii de qͥbus¬
ipse ꝑ se magister dicebat. Si ñ uenisse
& loquutus eis fuissem: peccatũ non

Expanded text:
 . Sciendum quippe est quod peccatum tribus modis admittitur. Nam aut ignorantia, aut infirmitate, aut studio perpetratur. Et gravius quidem infirmitate quam ignorantia, sed multo gravius studio quam infirmitate peccatur. Ignorantia Paulus peccaverat, cum dicebat: Qui prius fui blasphemus et persecutor, et contumeliosus, sed misericordiam consecutus sum, quia ignorans feci in incredulitate . Petrus vero infirmitate peccavit, quando omne in eum robur fidei quod Domino perhibuit, una vox puellae concussit, et Deum quem corde tenuit, voce denegavit . Sed quia infirmitatis culpa vel ignorantiae eo facilius tergitur, quo non studio perpetratur, Paulus quae ignoravit sciendo correxit, et Petrus motam, et quasi arescentem jam radicem fidei lacrymis rigando solidavit. Ex industria vero peccaverant hi de quibus Magister dicebat: Si non venissem, et locutus
Abbreviated transcription (Latin):
ncassũ namq contra exteriores inimicos in
cãpo bellum gerit᷑: si intra ipsa urbis mȩ¬
nia ciuis insidians habet᷑. Mens quoq
ipsa certantis. sub graui confusionis dedecore
ab spiritalis certaminis congressione repelli¬
tͣ: quando infirma in carnis prelio gule gla¬
diis confossa superat᷑. Nã cũ se parus ꝓsterm
conspicit: confligere maiorib erubescit. Non¬
nulli uͦ ordinẽ certaminis ignorantes. edo¬
mare gulã negligunt: ⁊ iã iã ad spiritalia
bella consurgunt. Qui aliquando multa
etiã quȩ magne sint fortitudiuis faciunt:
s dominante gule uitio. ꝑ carnis illecebram
om̃e qd̾ fortiter egerint ꝑdunt. Et dũ uen¬
t̃ ñ restringit᷑: ꝑ carnis concupiscentiã cunctȩ¬
simul uirtutes obruunt᷑. Vnde & nabugo¬
donosor uincente scribit᷑. Princeps cocoꝵ
destruxit muros hierłm. Quid enĩ ꝑ mu¬
ros hierłm significans scriptura exprimit:

Expanded text:
ncassum namque contra exteriores inimicos in ncassum namque contra exteriores inimicos in campo bellum geritur, si intra ipsa urbis moenia civis insidians habetur. Mens quoque ipsa certantis sub gravi confusionis dedecore a spiritalis certaminis congressione repellitur, quando infirma in carnis praelio gulae gladiis confossa superatur. Nam cum se parvis prosterni conspicit, confligere majoribus erubescit. nulli vero ordinem certaminis ignorantes, edomare gulam negligunt, et jam ad spiritalia bella consurgunt. Qui aliquando multa etiam quae magnae sunt fortitudinis faciunt, sed, dominante gulae vitio, per carnis illecebram omne quod fortiter egerint perdunt; et dum venter non restringitur, per carnis concupiscentiam simul cunctae virtutes obruuntur. Unde et de Nabuchodonosor vincente scribitur : Princeps coquorum destruxit muros Jerusalem. Quid enim per muros Jerusalem significans Scriptura exprimit,
Abbreviated transcription (Latin):
nulli uͦ hoc loco ꝑ exactorẽ. intelligi uentre
uolunt. Ipse nãq a nobis qd̾dã debitũ exi¬
git: quia cotidianũ fructũ sibi humani la¬
Boris impendi etiã ꝑ naturã quęrit. Absti¬
nentes gͥ uiri qͥ hoc loco onagri uocabulo
figurant᷑. dũ uiolenta gule desideria repͥmus:
quasi clamantis exactoris uerba contẽpnũ.
Sed cũ continenti uiro contra innumera uitia
multa uirtutũ certamina suppetant. cur
sub exactoris clamore contempto de solo
hic uentre dr̃. qd̾ eius impetũ impulsũq
restringat: nͥ qd̾ nullus palmã spiritalis cer¬
tamiuis apprehendit. qui ñ in semet ipso
prius ꝑ afflictã uentris concupiscentiã car¬
nis incentiua deuicerit .  Neq enĩ ad con¬
flictũ spiritalis agonis assurgit᷑. si ñ prius
intra nosmet ipsos hostis positus. gule ui¬
delicet appetitus edomat᷑ : quia si nͦ ea quȩ
ad ea quȩ longius st̃ impugnanda transimꝰ.¬

Expanded text:
nulli vero hoc loco per exactorem intelligi ventrem nulli vero hoc loco per exactorem intelligi ventrem volunt. Ipse namque a nobis quoddam debitum exigit, quia quotidianum fructum sibi humani laboris impendi etiam per naturam quaerit. Abstinentes igitur viri, qui hoc loco onagri vocabulo figurantur, dum violenter gulae desideria reprimunt, quasi clamantis exactoris verba contemnunt. Sed cum continenti viro contra innumera vitia multa virtutum certamina suppetant, cur sub exactoris clamore contempto, de solo hic ventre dicitur quod ejus impetum impulsumque restringat, nisi quod nullus palmam spiritualis certaminis apprehendit, qui non in semetipso prius per afflictam ventris concupiscentiam carnis incentiva devicerit? Neque enim ad conflictum spiritalis agointra nosmetipsos hostis positus gulae videlicet appetitus edomatur, quia si non prius ea quae ad ea quae longe sunt impugnanda transim
Abbreviated transcription (Latin):
gum: quia sua interna deserens. ad latã
uidelicet uiã ducit᷑. & sequit exempla
popłoꝵ. Nec iã agnos sed hedos pascit:
qr ñ innoxias cogitationes mentis. sed nu¬
trire prauos motus carnis intendit. Quia
gͣ electus quisq ac continens abire post
gregũ uestigia despicit:. dicat᷑ recte. con¬
tẽpnit multitudinẽ ciuitatis. Ubi & ap¬
dit. Quis intelligi exactor alius. nͥ dia¬
bolus potest᷑ qui semel in parachyso ho-¬
mini male ꝑsuasionis nũmũ contulit.
& cotidie ab eo huius debiti exigere rea¬
tũ quęrit . Huius exactoris sermo est.
male suggestionis inchoatio: huns ex¬
actoris clamor ẽ. iã ñ lenis sed uiolenta
suggerit: hic exactor clamat cũ fortit̃
temptat. C lamorẽ gͦ exactoris ñ audire
ẽ: uiolentis temptationũ motib minitne
consentire. Audiro enĩ: si ea quȩ sugge¬
rit faceret. Sed cũ ꝑuersa agere despicit.
.xxxu. recte dr̃. clamorẽ exactoris ñ audit. Non¬

Expanded text:
gum, quia sua interna deserens, ad latam gum, quia sua interna deserens, ad latam videlicet viam ducitur, et sequitur exempla populorum. Nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pravos motus carnis intendit. Quia ergo electus quisque ac continens abire post gregum vestigia despicit, dicatur recte: Contemnit multitudinem civitatis. Ubi et apdit. - Quis intelligi exactor alius potest nisi diabolus? qui semel in paramini malae persuasionis nummum contulit , et quotidie ab eo hujus debiti exigere reatum quaerit? Hujus exactoris sermo est malae suggestionis inchoatio. Hujus exactoris clamor est jam non lenis, sed violenta ic exactor clamat, cum fortiter tentat. Clamorem ergo exactoris non audire est violentis tentationum motibus minime consentire. Audiret enim si ea quae suggerit faceret. Sed cum perversa agere despicit, recte dicitur: Clamorem exactoris non audit.
Abbreviated transcription (Latin):
humane conuersationis praua studia
deuitare: ut iam ñ libeat terrenoꝵ ho¬
minũ qui pre habundantia iniqͥtatis
multi st̃. ꝑditos meres imitari. Cũ pau-¬
cis namq ingredi angustã portã deside¬
rant: & ñ cũ multis lata ignera ingredi
appetunt quȩ ad interitũ ducunt. Soller¬
ter quippe a quo & ad quid st̃ creati con¬
spiciunt. & recta consideratione acceptȩ
imaginis. sequi uulgi multitudinẽ dedig¬
nant᷑. Vnde & sponsi uoce sponse in can¬
ticis canticoꝵ dr̃. Nisi cognoueris te õ
pulchra inter mulieres: egredere & abi
post uestigia gregũ. & pasce edos tuos.
pulchra cognoscit. quando electa quȩq
anima etiã int̃ peccantes posita. qr ad
auctoris sui imaginẽ ac similitudinẽ sit
condita meminit: & iuxta ꝑcepte simili¬
tudinis ordinẽ incedit. Quȩ si se ñ cog-¬
noscit egredit᷑: qr a secreto sui cordis ex-¬
pulsa. in exteriorib concupiscentiis dis¬
sipat᷑. Egressa uͦ abit post uestigia gre¬

Expanded text:
humanae conversationis prava studia devitare, ut jam non libeat terrenorum hominum, qui prae abundantia iniquitatis multi sunt, perditos mores imitari. Cum paucis namque ingredi angustam portam desiderant, et non cum multis lata itinera ingredi appetunt, quae ad interitum ducunt . Solerter quippe a quo et ad quid sunt creati conspiciunt, et recta consideratione acceptae imaginis sequi vulgi multitudinem dedignantur. Unde et sponsi voce sponsae in Canticis canticorum dicitur: Nisi cognoveris te, o pulchra inter mulieres, egredere, et abi post vestigia gregum, et pasce haedos tuos . mulieres cognoscit, quando electa quaeque anima etiam inter peccantes posita quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit , et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post vestigia gre
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ipse ait. Meus cib est: ut faciã uolun¬
tatẽ eius qui misit me. Et sic̃ apłis ad p̃¬
dicationẽ missis. p̃cepit dicens. Opera
Non repellit dñs plebẽ suã: qm̃ in manu eiꝰ
st̃ oñs fines terrȩ: & altitudines montium
ipse conspicit. Altitudines enĩ montium.

Expanded text:
sicut ipse ait: Meus cibus est, ut faciam volunsicut ipse ait: Meus cibus est, ut faciam voluntatem ejus qui me misit . Et sicut apostolis ad praedicationem missis praecepit, dicens: OperamNon repellet Dominus plebem suam, quoniam in manu ejus sunt omnes fines terrae, et altitudines montium ipse conspicit
Abbreviated transcription (Latin):
ponere est. ꝓpter temporale cõmodum
gram̃ predicationis abscondere: qd nemo
utiq electoꝵ facit. Et bene illic addit᷑:
sed suꝑ candelabrum. In candelabro enĩ:
status corporis designat᷑. Cui lucerna
suꝑponitur: dũ eidem corpori cura pre¬
dicationis antefertur. Bene itaq ꝑ ꝓpħam
dictum est: sceptrum exactoris eius su¬
perasti. sicut in die madian. Sed quia
exponendi ꝓphetici testimonii grã longe
digressi sumus : ad oꝑis nr̃i ordinẽ re¬
uertamur. Igit᷑ postquã dictũ est. cla
de electis suis fecerit. recte subiungit
suȩ. Montes accipimus om̃s elatos huiꝰ
scłi: qui in corde suo altitudine terre¬
na tumuerunt. Sed quia etiã tales
dñs eccłiȩ suȩ corpori conuersos inuisce.¬
rat. eosq a priore elatione cõmutans.
in sua mẽbra tͣnsformat: isti montes pascuȩ
euis sunt: quia nimirũ de conuersione er¬
rantium & de suꝑboꝵ humilitate saciatur.

Expanded text:
ponere est propter temporale commodum, ponere est propter temporale commodum, gratiam praedicationis abscondere, quod nemo utique electorum facit. Et bene illic additur: Sed super candelabrum. In candelabro enim status corporis designatur, cui lucerna superponitur, dum eidem corpori cura praedicationis antefertur. Bene itaque per Prophetam dictum est: Sceptrum exactoris ejus superasti, sicut in die Madian . Sed quia exponendi prophetici testimonii gratia longe digressi sumus, ad operis nostri ordinem revertamur. Igitur postquam dictum est: Clamde electis suis fecerit recte subjungit, it.---Montes accipimus omnes elatos hujus saeculi, qui in corde suo altitudine terrena tumuerunt. Sed quia etiam tales Dominus Ecclesiae suae corpori conversos inviscerat, eosque a priori elatione commutans, in sua membra transformat, isti montes pascuae ejus sunt, quia nimirum de conversione errantium, et de superborum humilitate satiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
apparentib miraculis in fugã uersi st̃:
quia pauore conterriti. a ꝑsequutione fi¬
delium cessauerunt: predicationẽ scilicet
tubarũ fractis lagenis corpoꝵ. uisis timu
erunt lampadib miraculoꝵ. Intuendũ ẽ
etiam id qd̾ illic scriptũ ẽ: quia in dexte
nichilo ducius. Bene gͦ illic scriptũ ẽ.
qd̾ in dextera tubas. & lagenas in sinistra
tenuerunt: qr xp̃i martyres ꝓ magno ha¬
bent predicationis grãm: corpoꝵ uͦ utilita¬
tẽ ꝓ minumo. Quisqͥs enĩ plus facit uti¬
litatem corporis quã gram predicationis:
in sinistra tubã. atq in dextera lagenam
tenet. Si enim priori loco grã predicati¬
onis attendit᷑. & posteriori utilitas cor¬
poris: certũ est quia dextris tube. & sini¬
Neq accendunt lucernã & ponunt eã sub modio:
s suꝑ candelabrun. In modio enĩ cõmo¬
dũ temporale: in lucerna aũ lux predi¬
cationis accipitur. Lucernã gͦ sub modio

Expanded text:
apparentibus miraculis in fugam versi sunt; apparentibus miraculis in fugam versi sunt; quia pavore conterriti a persecutione fidelium cessaverunt. Praedicationem scilicet tubarum fractis lagenis corporuerunt lampadibus miraculorum. Intuendum est etiam hoc quod illic scriptum est, quia in dexternihilo ducimus. Bene ergo hic scriptum est, quod in dextra tubas, et lagenas in sinistra tenuerunt: quia Christi martyres pro magno habent praedicationis gratiam, corporum vero utilitatem pro minimo. Quisquis enim plus facit utilitatem corporis quam gratiam praedicationis, in sinistra tubam, atque in dexttenet. Si enim priori loco gratia praedicationis accenditur, et posteriori utilitas corporis, certum est quia dextris tubae, et siniNeque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum . In modio enim commodum temporale, in lucerna autem lux praedicationis accipitur. Lucernam ergo sub modio
Abbreviated transcription (Latin):
pora hostilib gladiiꝰq opponunt: resplen¬
duerunt lampadb. dũ post solutionẽ
corpoꝵ miraculis coruscarunt. Moxq ho¬
stes in fugam uersi st̃: quia dũ mortuoꝵ
martyrũ corpora miraculis coruseare con¬
spiciunt᷑: luce ueritatis fracti qd̾ impug¬
nauerant crediderunt. Cecinert̃ gͦ tubi
ut lagene frangerent᷑: lagene fracte st̃
ut lampades apparerent  apparuerunt
lampades ut hostes in fugam uerterent᷑:
id ẽ predicauerunt martyres donec eoꝵ
corpora in morte solue̾ntur ⁊̃ corpora eoꝵ ĩ morte
soluta sunt. ut miraculis coruscarent:
coruscauerunt miraculis. ut hostes suos
ex diuina luce ꝓsternerent. quatiuꝰ ne¬
quaꝗͣ dõ erecti resisterent. s eũ subditi
formidarent. Et notandũ qd̾ stererunt¬
hostes ante lagenas. fugerunt ante lã¬
pades : qr nimirũ ꝑsequutores sc̃ę fidei
predicatorib adhuc in corpore positis
restiterunt. Post solutionẽ uͦ corporũ

Expanded text:
pora hostium gladiis opponunt. 13. Resplenpora hostium gladiis opponunt. 13. Resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis coruscarunt. Moxque hostes in fugam versi sunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis coruscare conspiciunt, luce veritatis fracti, quod impugnaverunt, crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur. Lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent. Apparuerunt lampades, ut hostes in fugam verterentur. 14. Id est, praedicaverunt martyres, donec eorum corpora in morte solverentur; corpora eorum in mosoluta sunt, ut miraculis coruscarent; coruscaverunt miraculis, ut hostes suos ex divina luce prosternerent, quatenus nequaquam Deo erecti resisterent, sed eum subditi formidarent. Et notandum quod steterunt ante lagenas, fugerunt ante lampades; quia nimirum persecutores fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt, post solutionem vero corporum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o duce ad bellũ ꝓcedunt: q̃ hoc qd̾ ore
annuntiant. opere ostendunt: qui fluen¬
ta doctrinȩ spiritalit᷑ hauriunt. nec tam̃
in prauis operib carnalit̃ inflectuntur:
qr sicut scriptum ẽ. ñ est speciosa laus
in ore peccatoris. Itum est gͦ ad p̃lium cũ
tubis. cũ lampadib. cũ lagenis: atq iste
ut diximus fuit ordo preliandi. Ceciuer̃
confractis uͦ lagenis lampades ostense st̃:
quarũ coruscante luce hostes territi in
fugam uertunt᷑. Designat᷑ itaq in tubis
clamor p̃dicationũ: in lampadib claritas
miraculoꝵ: in lagenis fragilitas corpoꝵ
prelium duxit: qui despecta salute cor¬
porum. hostes suos moriendo ꝓsternerent:
eoꝵq gladios non armis & glãdiis. sed pa¬
cientia superarent. Armati enĩ uenerunt
sub duce suo ad prelium martyres nr̃i :
s tubis. s lagenis. s lampadib. Qui so¬
nuerunt tubis dũ predicant: confregert̃
lagenas. dũ soluenda in passione sua cor-¬

Expanded text:
o duce ad bellum procedunt, qui hoc quod ore annuntiant, opere ostendunt, qui fluenta doctrinae spiritaliter hauriunt, nec tamen in pravis operibus carnaliter inflectuntur. Quia sicut scriptum est: Non est speciosa laus in ore peccatoris . Itum est ergo ad praelium cum tubis, cum lampadibus, cum lagenis. Inusitatus iste, ut diximus, fuit ordo praeliandi. CecinerunConfractis vero lagenis, lampades ostensae sunt, quarum coruscante luce, hostes territi in fugam vertuntur. Designatur itaque in tubis clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporuationis praelium duxit, qui despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis et gladiis, sed patientia superarent. Armati enim venerunt sub duce suo ad praelium martyres nostri, sed tubis, sed lagenis, sed lampadibus. Qui sonuerunt tubis, dum praedicant, confregerlagenas, dum solvenda in passione sua cor
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dño intra se secretũ querant. ubi cũ
illo exteriore cessante strepitu. ꝑ interna
desideria silenter loquant᷑. de hoc secre¬
to cordis alias dictũ est. Factum est si¬
lentium in cęlo: quasi media hora. Cȩlũ
quippe ęccłia electoꝵ uocat᷑: quȩ ad ȩt̾na¬
sublimia dũ ꝑ subleuationẽ contẽplatio¬
nis intendit. surgentes ab infimis cogi¬
tationũ tumultus premit: atq uitra se
do qͦddã silentium facit. Qd̃ quidẽ silen¬
tium contemplationis qr in hac uita ñ
potest ẽẽ ꝑfectũ: factum media hora dr̃.
Nolenti quippe animo cogitationũ tumul¬
tuosi se strepitus ingerunt : etiã sublimib
intendentẽ. rursũ ad respicienda terrena
cordis oculũ uiolent̃ trahunt. Vnde scͥp¬
tũ ẽ. Corpus qd̾ corrũpit᷑ aggrauat ani¬
mã: & deprimit terrena in habitatio sen

Expanded text:
cum Domino intra se secretum quaerant, ubi cum cum Domino intra se secretum quaerant, ubi cum illo, exteriore cessante strepitu, per interna desideria silenter loquantur. De hoc secreto cordis alias dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media hora . Coelum quippe Ecclesia electorum vocatur; quae ad sublimia, dum per sublevationem contemplationis intendit, surgentes ab infimis cogitationum tumultus premit, atque intra se Deo quoddam silentium facit: quod quidem silentium contemplationis, quia in hac vita non potest esse perfectum, factum media hora dicitur. Nolenti quippe animo cogitationum tumultuosi se strepitus ingerunt, etiam sublimibus intentum rursum ad respicienda terrena cordis oculum violenter trahunt. Unde scriptum est: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et deprimit terren
Abbreviated transcription (Latin):
ab electi uniuscuiusq animo infirmarũ
cogitationũ nodos erumpit: & ꝓpitiu.
dissipat. om̃e qd̾ illectam ment̾ẽ ligabat.
corporis: an solitudinẽ cordis d Seo qͥd
ꝓdest solitudo corporis: si solitudo defue¬
rit cordis. Qui enĩ corpore remotus uiuit.
s tumultib conuersationis humanȩ ac terre¬
noꝵ desiderioꝵ cogitatione se inserit: ñ est
in solitudine. Si uͦ premat᷑ aliquis corpo¬
ralit popularib turbis. & tam̃ nullos cu¬
rarũ scłarium tumultus in corde patiat᷑:¬
ñ est in urbe. Itaq bene conuersantib pͥ¬
mũ solitudo mentis tribuit᷑. ut exsurgen¬
tẽ intrinsecus strepitum terrenoꝵ deside¬
rioꝵ p̃mant̾ ut ebullientes ad infima
curas cordis ꝑ suꝑni grãm restinguant
amoris:. om̃sq motus importune se offe-¬
rentium leuiũ cogitationũ. quasi quasdã
circũuolantes muscas ab oculis mentis
abigant manu grauitatis: & quoddã sibi

Expanded text:
ab electi uniuscujusque animo infirmarum ab electi uniuscujusque animo infirmarum cogitationum nodos rumpit, et propitius dissipat omne quod illectam mentem ligabat. corporis, an solitudinem cordis? Sed quid est solitudo corporis, si solitudo defuerit cordis? Qui enim corpore remotus vivit, sed tumultibus conversationis humanae ac terrenorum desideriorum cogitationi se inserit, non est in solitudine. Si vero prematur aliquis corporaliter popularibus turbis, et tamen nullos curarum saecularium tumultus in corde patiatn est in urbe. Itaque bene conversantibus primum solitudo mentis tribuitur, ut exsurgentem intrinsecus strepitum terrenorum desideriorum premant, ut ebullientes ab infimis curas cordis per superni gratiam restringant amoris, omnesque motus importune se offerentium levium cogitationum, quasi quasdam circumvolantes muscas ab oculis mentis abigant manu gravitatis, et quoddam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
nis infirmitas reuocat: qͣsi qͥbuscda uincłis aĩa
ligata prepedit᷑. Multos enĩ sepe uidemus
uiã quidẽ sc̃ȩ conuersationis appetere: sed
ne hanc assequi ualeant mͦ irruentes casus.
mͦ futura aduersa formidare. Qui incerta
mala dũ quasi cauti ꝓspiciunt: in peccatoꝵ
suoꝵ unculis incauti retinent᷑. Qulta enĩ
ante oculos ponunt: quȩ si eis in conuer-¬
satione eueniant. subsistere se ñ posse for-¬
midant. De quib bene salomon ait.
Iter pigroꝵ. quasi sepis spinarũ. Nã cum
uiã di appetunt: eos uelut spine obstau¬
tiũ sepium. sic formidinũ suarũ opposite
suspiciones pungunt. Qd̃ quia electos
prepedire ñ solet: bene illic secutꝰ adiunx̃
Uia iustoꝵ absq offendiculo. Iusti quippe
in conuersatione sua. qd̾ libet eis aduersita¬
tis obuiauerit ñ impingunt: qr tẽporalis
aduersitatis obiectacula. et̾nę spei & in¬
ternȩ contẽplationis saltu transcendunt.
Soluit itaq ds onagri uincula. quando

Expanded text:
busdam vinculis anima ligata praepeditur. Multos enim saepe videmus vitam quidem sanctae conversationis appetere; sed ne hanc assequi valeant, modo irruentes casus, modo futura adversa formidare. Qui in certa mala dum quasi cauti prospiciunt, in peccatorum suorum vinculis incauti retinentur. Multa enim ante oculos ponunt, quae si eis in conversatione eveniant, subsistere se non posse formidant. De quibus bene Salomon ait: Iter pigrorum, quasi sepes spinarum . Nam cum viam Dei appetunt, eos velut spinae obstantium sepium sic formidinum suarum oppositae suspiciones pungunt. Quod quia electos praepedire non solet, bene illic secutus adjungit: Via justorum absque offendiculo . Justi quippe in conversatione sua quodlibet eis adversitatis obviaverit, non impingunt, quia temporalis adversitatis obstacula aeternae spei et internae contemplationis saltu transcendunt. Solvit itaque 980 Deus onagri vincula, quando
Abbreviated transcription (Latin):
tio designatur. Qui gͦ dũ aquas bibunt
genu flexisse ꝑhibent᷑. a belloꝵ certa-¬
mine ꝓhibiti recesserunt: quia cũ illis
xp̃c contra hostes fidei ꝑgit ad prelium:
qui cũ doctrinȩ fluenta hauriunt. recti¬
tudinẽ operum ñ inflectunt. Om̃s qͥppe
tẽ bibisse aquã: seo non om̃s recto genu
stetisse narrati sunt. Reꝓbatiq st̃ qui
genua dũ aquas biberent inflexerunt.
quia attestante apło ñ audutores legis
iusti sunt apud dm̃. s factores legis iusti¬
ficabunt᷑. Quia enĩ ut diximus disolu¬
tio operum in ipsa genuum incuruatio¬
ne signat᷑: recte rursum dr̃ ꝑ paulũ. Re¬

Expanded text:
tio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt tio designatur. Qui ergo dum aquas bibunt genu flexisse perhibentur, a bellorum certamine prohibiti recessere, quia cum illis Christus contra hostes fidei pergit ad praelium, qui cum doctrinae fluenta hauriunt, rectitudinem operum non inflectunt. Omnes quippe tunc bibisse aquam, sed non omnes recto genu stetisse narrati sunt, reprobatique sunt qui genua dum aquas biberent inflexerunt, quia attestante Apostolo: Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed 991 factores legis justificabuntur . Quia enim, ut diximus, dissolutio operum in ipsa genuum incurvatione signatur, recte rursum per Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
crucis speciem tenet. Cui si suꝑ transũsã
lineam id qd̃ in cruce eminet adderet᷑:
ñ iam crucis species sed ipsa crux esset.
Quia gͦ iste trecentoꝵ numerus in tau litte¬
ra continet᷑: & ꝑ tau litterã sic̃ diximus
species crucis ostendit᷑: ñ ĩmerito in his
trecentis gedeonẽ sequentib illi designati
sunt. quib dictum ẽ. Si quis uult post
me uenire abneget semet ipsũ: & tollat
crucẽ suã & sequat᷑ me. Qui sequentes
dñm. tanto uerius crucẽ tollunt. qͣnto
acrius & se edomant: & erga proximos
suꝑ frontes uiroꝵ gem̃tiũ & dolentium.
Uel certe in his trecentis qui in tau littera
continent᷑: hoc expͥmit᷑. qd̾ ferrũ hostiũ
crucis ligno superet᷑. Ductiq st̃ ad flu¬
uium ut aquas biberent: & quiq aquaᷤ
flexis genib hauserunt. a bellica inten¬
tione remoti sunt. Aquis nãq doctri¬
na sapientiȩ: stanti aũ genu recta oꝑa¬

Expanded text:
crucis speciem tenet. Cui si super transversam crucis speciem tenet. Cui si super transversam lineam id quod in cruce eminet, adderetur, non jam crucis species, sed ipsa crux esset. Quia ergo iste trecentorum numerus in tau littera continetur, et per tau litteram, sicut diximus, species crucis ostenditur; non immerito in his trecentis Gedeonem sequentibus illi designati sunt, quibus dictum est: Qui vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me . Qui sequentes Dominum tanto verius crucem tollunt, quanto acrius et se edomant, et erga proximos super frontes virorum gementium, et dolentium . Vel certe in his trecentis, qui in Tau littera continentur, hoc exprimitur, quod ferrum hostium crucis ligno superetur. Ductique sunt ad fluvium ut aquas biberent, et qui aquas flexis genibus hausere, a bellica intentione remoti sunt. Aquis namque doctrina sapientiae, stante autem genu recta opera
Abbreviated transcription (Latin):
nitate cuncta complectens. & humanita¬
tẽ intra uterum sumens  In qͦ utero &¬
incarnatus esset. & clausus ñ esset : qr
& intra uterũ fuit ꝑ infirmitatis substan¬
tiam: & extra mundũ ꝑ potentiã maies¬
tatis. Madian uͦ interpretat᷑ de iudicio.
Ut enim hostes eius repellendi destruen¬
diq essent: ñ de uitio repellentis. sed
de iudicio iuste iudicantis fuit. Et
idcirco de iudicio uocant᷑: quia alie¬
ni ã grã redemptoris. iuste dãpnationis
C ontra hos gedeon cũ trecentis ꝑgit ad
prelium. Solet in centenario numero:
plenitudo ꝑfectionis intelligi. Quid gͦ
ĩ ter ductum centenarium numerumꝰ¬
designat᷑: nisi ꝑfecta cognitio trinitatis as
Cum his quippe dñs nr̃. aduersarios fidei
destruit. cum his ad predicationis bella
descendit : qͥ possunt diuina cognoscere:
qͥ sciunt de trinitate quȩ ds ẽ ꝑfecta sen¬
tire. Notandũ uͦ ẽ quia iste trecentoꝵ
numerus in tau lutera continet᷑ : quȩ

Expanded text:
nitate cuncta complectens, et humanitanitate cuncta complectens, et humanitatem intra uterum sumens, in quo utero incarnatus esset intra uterum fuit per infirmitatis substantiam, et extra mundum per potentiam majestatis. Madian vero interpretatur de judicio. Ut enim hostes ejus repellendi destruendique essent, non de vitio repellentis, sed de judicio juste judicantis fuit, et idcirco de judicio vocantur: quia alieni a gratia Redemptoris justae damnationis Contra hos Gedeon cum trecentis pergit ad praelium. Solet in centenario numero plenitudo perfectionis intelligi. Quid ergo per ter ductum centenarium numerumdesignatur, nisi perfecta cognitio Trinitatis? Cum his quippe Dominus noster adversarios fidei destruxit, cum his ad praedicationis bella descendit, qui possunt divina cognoscere, qui sciunt de Trinitate, quae Deus est, perfecta sentire. Notandum vero est, quia iste ter centenarius numerus in tau littera continetur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
illic nimirum acta st̃: quȩ quantomagiᷤᷤ
usũ pugnandi transeunt: tanto ampliꝰ
ã ꝓphetandi mysterio ñ recedunt. Quis
enĩ umquã cũ lagenis & lampadib ad
prelium uenit ÷ quis contra arma
ueniens arma deseruit s Ridicula no¬
bis hȩc ꝓfecto fuerant: si terribilia hosti¬
b ñ fuissent. Sed uictoria ipsa attestan
uipendamꝰ. Gedeon itaq ad preliũ ue¬
niens. redemptoris nr̃i signat aduentũ:
de quo scriptũ ẽ. Tollite portas prin¬
cipes ur̃as. & eleuamini porte ȩt̾nales :¬
& introibit rex głȩ. Quis ẽ iste rex
głȩ as Dñs fortis &e potens: dñs potens
in prelio. hunc redemptorẽ nr̃m ñ solũ
opere: sed etiam nomine ꝓphetauit.
Gedeon nãq interpretat᷑ circũiens in ute¬
ro. Dñs enĩ nr̃ ꝑ maiestatis potentiam
omĩa circũplectit᷑: & tam̃ ꝑ dispensatio-¬
nis gram intra uterũ uirginis uenit.
Quid eꝰ gͦ circũiens in utero : nͥ omp̃s ds̃

Expanded text:
illic nimirum acta sunt, quae quanto magis illic nimirum acta sunt, quae quanto magis usum pugnandi transeunt, tanto amplius a prophetandi mysterio non recedunt. Quis enim unquam cum lagenis et lampadibus ad praelium venit? Quia contra arma veniens, arma deseruit? Ridicula nobis haec profecto fuerant, si terribilia hostibus non fuissent. Sed victoria ipsa testante erpendamus. Gedeon itaque ad praelium veniens, Redemptoris nostri signat adventum, 990 de quo scriptum est: Tollite portas principes vestras, et elevamini portt introibit rex gloriae. Quis est iste rex gloriae? Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . 5. Hunc Redemptorem nostrum non solum opere, sed etiam nomine prophetavit. Gedeon namque interpretatur circuiens in utero. Dominus enim noster per majestatis potentiam omnia circumplectitnis gratiam intra uterum Virginis venit. Quid enim circuiens in utero nisi omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
preceptum ẽ: ut ad fluuium ueniens.
om̃s quos flexis genib aquas haurire
conspiceret. a belloꝵ conflictu remoue¬
ret. Actumq ẽ: & trecenti uiri tantũ¬
modo qui stantes manib aquas hause¬
rant remanserunt. Cũ his ad preliũ
ꝑgit : eosq ñ armis. s tubis. lampadib
& lagenis armauit. Nã sicut illic sc̃p¬
tũ est. accensas lampades miserunt intͣ
lagunculas: & tubas in dextera. lagenas
aũĩsinistra tenuerunt. Et ad hostes suos
cõminus uenientes cecinert̃ tubis: con¬
fregerunt lagunculas : lampades appa¬
ruerunt. Et hinc tubarũ sonitu. illinc
lãpadũ coruscatione terrentes: hostes st̃
in fugam conuersi. Q uid hoc e̾ qd̾ tale
bellum ꝑ ꝓpħam ad mediũ adducit᷑:
& aduentui redemptoris nr̃i istius pug¬
nȩ uictoria cõparat᷑. An indicare no¬
bis ꝓpħa studuit: qd aduentũ redẽpto¬
ris nr̃i contra diabolũ. illa sub gedeon
duce pugnȩ uictoria designauit.  Talia

Expanded text:
praeceptum est ut ad fluvium veniens, praeceptum est ut ad fluvium veniens, omnes quos flexis genibus aquas haurire conspiceret, a bellorum conflictu removeret. Actumque est ut trecenti viri tantummodo, qui stantes manibus aquas hauserant, remanerent. Cum his ad praelium pergit, eosque non armis, sed tubis, lampadibus et lagenis armavit . Nam, sicut illic scriptum est, accensas lampades miserunt intra lagunculas, et tubas in dextra, lagenas autem in sinistra tenuerunt; et ad hostes suos cominus venientes, cecinerunt tubis, confregerunt lagunculas, lampades apparuerunt; et hinc tubarum sonitu, illinc lampadum coruscatione territi hostes, sunt in fugam conversi. Quid hoc est, quod tale bellum per prophetam ad medium adducitur, et adventui Redemptoris nostri istius pugnae victoria comparatur? An indicare propheta nobis studuit, quod adventum Redemptoris nostri contra diabolum illa sub Gedeon duce pugnae victoria designavit? Talia
Abbreviated transcription (Latin):
iacob gͦ idola ñ repperit: quia exactor
callidus quid in redemptore nr̃o repre¬
henderet ñ inuenit. de hoc exactore
redemptori nr̃o gentilitatẽ ab eiꝰ dominio
superauit iugum oneris eius: cũ eam ad¬
uentu suo. ab illa demonice tyrannidis
seruitute liberauit. Superauit uirgam
humeri euis: cũ ꝑcussionẽ illius quȩ ex
ꝑuerso opere grauit deprimebat. ab hu¬
mano genere redempto cõpescuit. Supe¬
rauit sceptrum exactoris eius: cũ regnũ
eiusdem diaboli. qui ꝓ pestifera ꝑpetratio¬
ne uitioꝵ exigere consueuerat debita tri¬
buta penarũ. de fidelium corde destruxit.
Sed quomodo hȩc acta sint audiamus. Sub¬
iunctũ ẽ ilico: sicut in die madian. Non
ab re arbitror. si hoc madianitarũ bellũ
qd in cõparatione aduentus dominici
ã ꝓpħa uigilanter illatum ẽ: aliquanto
latius disseram. In libro quippe iudicũ:
gedeon contra madianitas dimicasse des¬
cribit᷑. Is cũ exercitus multitudinẽ ad
bella ꝓduceret. diuina illi ammonitione

Expanded text:
aban non reperit, quia exactor callidus quid in Redemptore nostro reprehenderet, non invenit. De quo exactore Redemptori nostro gentilitatem ab ejus dominio superavit jugum oneris ejus, cum eam adventu suo ab illa daemoniacae tyrannidis servitute liberavit. Superavit virgam humeri ejus, cum percussionem illius, quae ex perverso opere graviter deprimebat, ab humano genere redempto compescuit. Superavit sceptrum exactoris ejus, cum regnum ejusdem diaboli, qui pro pestifera perpetratione vitiorum exigere consueverat debita tributa poenarum, de fidelium corde destruxit.Sed quomodo haec acta sunt audiamus. Subjunctum est illico: Sicut in die Madian. Non abs re arbitror si hoc Madianitarum bellum quod in comparatione adventus Dominici a propheta vigilanter illatum est aliquando latius disseramus. In libro quippe Judicum , Gedeon contra Madianitas dimicasse describitur. Is cum exercitus multitudinem ad bella produceret, divina illi admonitione
Abbreviated transcription (Latin):
ne fortasse doctoris lingua ñ ꝓ sua. s ꝓ au¬
ditoris repbatione torpescat᷑. Pro audito¬
ris nãq gr̃a dat᷑ bonus etiã malis sermo
doctorib. sicut potuerunt phariseiꝰ sup¬
petere uerba predicationis. de quibus
scriptũ ẽ. Omĩa gͦ quecũq dixerint uo¬
bis seruate & facite: scđm uͦ oꝑa eoꝵ no
lite facere. Propter auditoꝵ ui repbationẽ.
bonis etiam doctorib sermo subtrahitur:
sic̃ ad hierechielẽ contra isrł dr̃. Linqũa
tuã adherere faciam palato tuo: & eris

Expanded text:
ne fortasse doctoris lingua non pro sua, sed pro aune fortasse doctoris lingua non pro sua, sed pro auditoris reprobatione torpescat. Pro auditoris namque gratia boni, datur etiam malis sermo doctoribus, sicut potuerunt Pharisaeis suppetere verba praedicationis, de quibus scriptum est: Omnia ergo quaecunque dixerint vobis, serlite facere . Propter auditorum vero reprobationem bonis etiam doctoribus sermo subtrahitur, sicut ad Ezechielem contra Israel dicitur: Linguam tuam adhaerere faciam palat
Abbreviated transcription (Latin):
appetens. in int̾na cordis plantatione ui
duplici intellectu sufficiant: lectoris uero
iudicio relinquendũ ẽ. quid magis dux¬
erit eligendũ. Et si utriusq expositionis
intelligentiã fortasse despexerit: libent̃
ipse lectorẽ meũ subtilius ueriusq sentien¬
tem. uelut magistrũ discipulus sequorꝰ
quia mͥ ꝓprie donatũ credo. quicqd illũ
fide pleni de dõ aliquid sonare nitimur:
organa ueritatis sumus. Et in eiusdẽ
ueritatis potestate ẽ: utrũ ꝑ me sonet
alteri. an ꝑ alterũ michi. Ipsa quippe in
medium nr̃i etiam ñ eque uiuentibus
om̃ib equa ẽ: & sepe alium tangit ut
bene audiat qd̃ ꝑ alium ipsa soni¬
erit: sepe uͦ alium tangit. ut bene qd̃ ab
aliis audiat᷑ sonet. Sepe doctori uerbũ ꝓ¬
culpã subtrahit᷑ sermo doctori. In his gͦ quȩ
ubertim predicat doctor. nulla elatione
gra eius repleat᷑ lingua. Et in his quȩ
doctor sterilit̾ dicit. auditor ñ succenseat.

Expanded text:
appetens, in interna cordis plantatione virappetens, in interna cordis plantatione virduplici intellectu sufficiant. Lectoris vero judicio relinquendum est quid magis duxerit eligendum. Et si utriusque expositionis intelligentiam fortasse despexerit, libenter ipse lectorem meum subtilius veriusque sentientem, velut magistrum discipulus sequar, quia mihi proprie donatum credo, quidquid illum fide pleni de Deo aliquid sonare nitimur, organa veritatis sumus; et in ejusdem veritatis potestate est, utrum per me sonet alteri, an per alterum mihi. Ipsa quippe in medio nostri, etiam non aeque viventibus omnibus aequa est, et saepe alium tangit, ut bene audiat quod per alium ipsa sonuerit; saepe vero alium tangit, ut bene quod ab aliis audiatur sonet. 82. Saepe doctori verbum culpam subtrahitur sermo doctori. In his ergo quae ubertim praedicat doctor, nulla elatione gratia ejus repleatur lingua; et in his quae doctor steriliter dicit, auditor non succenseat,
Abbreviated transcription (Latin):
apud electoꝵ suoꝵ pectora. refrigeriũ
inuenit cogitationis bonȩ. Mons enim
quidã matheus fuerat: quando in the¬
lonei lucris tumebat. De quo & scriptũ
est: quia postquã credidit. inuitato
in domũ suã dño conuiuium magnũ
fecit. Mons itaq iste huic onagro ui¬
rentes pascuȩ herbas ꝓtulit: quia & foris
eum conuiuio. & intus epulis uirtutũ pa¬
uit. Qd̃ adhuc plenissime explet᷑. cũ subdit᷑.¬
corda homiũ: quȩ ui huius scłi spe peri¬
tura plantata. ęt̾nitatis fidutiã ñ habent.
Uirent autẽ: qui illi hereditati inherent.
de qua petrus apłs dicit. In hereditatẽ
iucorruptibilem: & incontaminatã & ĩ mar¬
cessibilem. Tauto enĩ qͥq ueriꝰ uirentes st̃:
quanto in hereditatis inmarcessibilis sorte.
cogitationis radicẽ figunt. Quisqͥs itaq
intrinsecus arere formidat: arentia extruui¬
secus mundi huius desideria fugiat. Quis¬
qͥs a dño ꝑquiri desiderat: ęt̾nã patriam

Expanded text:
apud 993 electorum suorum pectora refrigerium apud 993 electorum suorum pectora refrigerium invenit cogitationis bonae. Mons enim quidam Matthaeus fuerat, quando in telonii lucris tumebat; de quo et scriptum est quia postquam credidit, invitato in domum suam Domino, convivium magnum fecit . Mons itaque iste huic onagro virentis pascuae herbas protulit, quia et foris eum convivio, et intus epulis virtutum pavit. Quod adhuc plenissime expletur, cum subditcorda sunt hominum, quae in hujus saeculi spe peritura plantata, aeternitatis fiduciam non habent. Virent autem quae illi haereditati inhaerent, de qua Petrus apostolus dicit: In haereditatem incorruptibilem, et incontaminatam, et immarcescibilem . Tanto enim verius quique virentes sunt, quanto in haereditatis immarcescibilis sorte cogitationis radicem figunt. Quisquis itaque intrinsecus arere formidat, arentia extrinsecus mundi hujus desideria fugiat. Quisquis a Domino perquiri desiderat, aeternam patriam
Abbreviated transcription (Latin):
respexit petrũ: & recordatus petrus uerbi
dñi sicut dix̃. qr prius quã gallus cantet
ter me negabis: & egressus foras fleuit ama¬
re. Et sic̃ salomon ait. Rex qͥ sedet in
solio iudicii: dissipat om̃e malũ intuitu
suo. De hoc respectu montium: rursũ ꝑ
ꝓpħam dr̃. Montes sic̃ cera fluxert̃ a faciȩ
dñi: qr post ꝑuersitatis suȩ duritiã diui¬
na formidine liquefacti. ab illo prius ri¬
gido tumore substrati sunt. Intuendun
etiã qd̾ ñ ait inspicit: s circũspicit mon-¬
tes pascuȩ suȩ. In iudea quippe incarna-¬
tus ẽ dñs. quȩ posita in medio gentiũ
fuit: atq ideo circũspexit montes: qr
elatos huius scłi circũquaq positos. ex
gentilitatis uniuersitate collegit. In his
itaq montib pascit᷑: qr bonis operib
conuersoꝵ. quasi herbis uirentib saciat᷑.
Hinc ẽ qd̾ ei sponse uoce in canticis canti-¬
tat᷑. Cubat uͦ in meridie: cũ ex deside-¬
riis carnalib ardenti corde reꝓborum.

Expanded text:
t Petrus verbi Domini sicut dixerat: Quia priusquam gallus cantet, ter me negabis; et egressus foras flevit amare . Et sicut Salomon ait: Rex qui sedet in solio judicii, dissipat omne malum intuitu suo . De hoc respectu montium rursum per prophetam dicitur: Montes sicut cera fluxerunt a facie Domini , quia post perversitatis suae duritiam, divina formidine liquefacti, ab illo prius rigido tumore substrati sunt. 79. Bonetiam quod non ait inspicit, sed circumspicit montes pascuae suae. In Judaea quippe incarnatus est Dominus, quae posita in medio gentium fuit. Atque ideo circumspexit montes, quia elatos hujus saeculi circumquaque positos ex gentilitatis universitate collegit. In his itaque montibus pascitur, quia bonis operibus conversorum quasi herbis virentibus satiatur. Hinc est quod ei sponsae voce in Canticis cantitatur. Cubat vero in meridie, cum ex desideriis carnalibus ardenti corde reproborum
Abbreviated transcription (Latin):
hel parturientes ceruas obseruasti & Nil uͦ
obstat qd uerba ds de doctorib faciens.
ñ ceruoꝵ sed ceruarũ eos specie designat:
quia nimirũ illi ueri doctores st̃. qui cũ
ꝑ uigorem disciplinȩ patres sint. ꝑ pieta¬
tis uiscera ẽẽ matres nouerunt. Qui
labores scẽ conceptionis tolerant: & ꝓfe¬
tendos do filios untra uterũ caritatis por¬
tant. In edenda enim ꝓle amplius ma¬
tres laborant. quȩ crescentẽ intra uterũ
conceptionẽ longo mensium tẽpore susti¬
nent . & quȩ ex utero ꝓcedentẽ ñ sine
magnis dolo rib deponunt. Vnde & hic¬

Expanded text:
urientes cervas observasti? Nihil vero obstat quod verba Deus de doctoribus faciens non cervorum, sed cervarum eos specie designat, quia nimirum illi vere doctores sunt, qui cum per vigorem disciplinae patres sint, per pietatis viscera esse matres noverunt, quae labores sanctae conceptionis tolerant, et proferendos Deo filios intra uterum charitatis portant. In edenda enim prole amplius matres laborant quae crescentem intra uterum conceptionem longo mensium tempore sustinent, et quae ex utero procedentem non sine magnis doloribus deponunt. « Et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: scõ unicuiq uiro despectis reb transito¬
riis in ȩt̃nũ mansura desiderare. Cuucta
uͦ hec quȩ de onagro dicta sunt: intelligi
etiã alit̾ possunt. Quȩ repetito superiore
uersu exponimus: ut lectoris iudicio qͥd
eligendũ crediderit relinquamus. Igitur
postquã predicatoꝵ dispensatio sub ceruaꝵ
pretextu descripta ẽ: ut ostenderet᷑ ꝑ quẽ
hec eadem uirtus predicationis dat᷑: ilico
cõmemoratio de dominica incarnatione

Expanded text:
est sancto unicuique viro, despectis rebus transitoest sancto unicuique viro, despectis rebus transitoriis, in aeternum mansura desiderare. Cuncta vero haec quae de onagro dicta sunt intelligi etiam et aliter possunt. Quae repetito superiori versu exponimus, ut lectoris judicio quod eligendum crediderit relinquamus. Igitur postquam praedicatorum dispensatio sub cervarum praetextu descripta est, ut ostenderetur per quem haec eadem virtus praedicationis datur, illico commemoratio de dominica incarnatione
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i nos certamine ꝓtegunt᷑: recte cir¬
cũspici dicunt᷑. Undiq enim nobis adeẽ
circũ spicimus: quoꝵ defensione contͣ ad¬
uersarios ex om̃i latere munuti. Possunt
adhuc montes pascuȩ accipi. alte senten¬
tiȩ scripturȩ sacre. de qͥb ꝑ psalmistã dr̃.
montes excelsi ceruis. qr hui qui iã dare con¬
tẽplationis saltus nouert. altos sententiaꝵ
diuinaꝵ uertices. quasi cacumina montiũ
ascendunt. Ad quȩ ꝓfecto cacumina qr
infirmi ꝑuenire ñ ualent. recte illic subdi¬
t᷑. ꝑ etra refugiũ erinatiis: qr uidelicet in-¬
ualidos ñ sublimit᷑ intelligentia exercet᷑:
s sola in xp̃o fides humilit continet. Se¬
Arentia quippe st̃ omĩa. quȩ tẽporaliter
condita. uenturo fine a iocunditate uite
p̃sentis. quasi estiuo sole siccant᷑. Uirentia
aũ uocata st̃: que nulla tẽporalitate mar-¬
cescunt. Huic gͦ onagro uirentia ꝑqͥrere

Expanded text:
in omni nos certamine protegunt, recte cirin omni nos certamine protegunt, recte circumspici dicuntur. Undique enim nobis adesse circumspicimus, quorum defensione contra adversarios ex omni latere munimur. Possunt adhuc montes pascuae accipi altae sententiae Scripturae sacrae, de quibus per Psalmistam dicitur: Montes excelsi cervis , quia hi qui jam dare contemplationis saltus noverunt, altos sententiarum divinarum vertices quasi cacumina montium ascendunt, ad quae profecto cacumina quia infirmi pervenire non valent, recte illic subditur: Petra refugium erinaciis , quia videlicet invalidos non sublimiter intelligentia exercet, sed sola in Christo fides humiliter continet. SeArentia quippe sunt omnia quae temporaliter condita venturo fine a jucunditate vitae praesentis quasi aestivo sole siccantur. Virentia autem sunt vocata, quae nulla temporalitate marcescunt. Huic ergo onagro virentia perquirere,