comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ipsi quoq qui legis doctores
cẽ uidebantur. qui eum uerbis ꝓ¬
pħicis in carnanctũ ẽẽ ꝑhibebant.
⁊ in carnatum uiderunt. ⁊ ab eota¬
men ꝑfidiȩ int̾ruptione diuisi sunt:
De quibus subditur. Ab hominecti¬

Expanded text:
cum ipsi quoque qui legis doctores cum ipsi quoque qui legis doctores esse videbantur, qui eum 457 verbis propheticis incarnandum esse perhibebant, et incarnatum viderunt, et ab eo tamen perfidiae interruptione divisi sunt? De quibus subditur: C
Abbreviated transcription (Latin):
placuit do ꝑstulticiã predicationis saluos
facere credentes. Uerbũ quippe di: sapientia
ẽ.d stulticia huiꝰ sapientie dicta ẽ caro uer¬
bi. Ut quia. carnales quiq ꝑcarnis
sue pͣotentiam prudentiam ꝑtingere
non ualebant ad sapientiam dĩ. ꝑst
ulticiam p̃dicationis idẽ ꝑ carnem u̾¬
bi sanarentur. Ait ergo. Stulti quo¬
q despiciebant me. Ac si aꝑte dicẽt᷑.
Et ab ipsis despectus fum: ꝓ quibus
stultus estimari ueritus homo non
sum. Et quia uideorũ plebs cum
miracła nr̃i redemptoris cerneret.
hunc ex signis horabat dicens. hic ẽ
xpc̃: cum uero humanitatis eius in¬
firma conspiceret. eum creatorem cre¬
dere dedignabatur dicens.nõ: sed sedu¬
cit turbas: recte subiungitur. Et cũ¬
Quasi accedebat quippe ad cor po¬
pulorũ dñs: cũ eis miracula demon¬
strabat. Et quasi recedebat: cum nul¬
la signa ostenderet. Sed recedente
dño detrahebant: eum amiracłis
quiescenti p̃bere fidem nolebant.S
quid mirum ꝑpeti ista a plebibus.

Expanded text:
salvos facere credentes . Verbum quippe Dei sapientia est, sed stultitia hujus sapientiae dicta est caro Verbi; ut quia carnales quique per carnis suae prudentiam pertingere non valebant ad sapientiam Dei, per stultitiam praedicationis, id est per carnem Verbi sanarentur. Ait ergo: Stulti quoque despiciebant me. Ac si aperte diceretur: et ab ipsis despectus sum pro quibus stultus aestimari veritus non sum. Et quia Judaeorum plebs cum miracula nostri Redemptoris cerneret, hunc ex signis honorabat, dicens: Hic est Christus ; cum vero humanitatis ejus infirma conspiceret, eum creatorem credere dedignabatur, dicens: Non, sed seducit turbas ; recte subjungitur: CQuasi accedebat quippe ad corda populorum Dominus cum eis miracula demonstraret, et quasi recedebat cum nulla signa ostenderet. Sed recedenti Domino detrahebant cum a miraculis quiescenti praebere fidem nolebant. Sed quid mirum eum perpeti ista a plebibus,
Abbreviated transcription (Latin):
te. ꝓpħa testatur dicens. Quare. qua¬
si colonus futurus es int̾ra. et qua¬
si uiator declinans ad manẽdium:
Quia enu dñs auditus nõ ẽ: nõ
possessor agri. sed colonus eius ere¬
ditus ẽ. Qui quasi uiator. madina¬
uendũ tantũ modo declinauit: qͥa
paucos ex iudea abstulit. et aduo¬
cationem gentium ꝑgens it̃ ceptũ
Regit. Peregrinus ergo in eorum
ocłis fuit: quia dum sola que uide po¬
terant cogitabant. nõ ualuerunt in¬
telligere in domino quod uidere non
poterant. Dum enm despicerent car¬
nẽ usibilem: nõ ꝑuenerunt ad in uisi¬
bilem maiestatem. Dicatur igitur rec¬
te. Et quasi ꝑegrinus in ocłis eorum¬
fui. De quo adhuc ppło apte subiun

Expanded text:
cens: Quare sicut colonus futurus es in terra, et quasi viator declinans ad manendum ? Quia enim ut Dominus auditus non est, non possessor agri, sed colonus est creditus. Qui quasi viator ad manendum tantummodo declinavit, quia paucos ex Judaea abstulit, et ad vocationem gentium pergens, iter coeptum peregit. Peregrinus ergo in eorum oculis fuit, quia dum sola quae videre poterant cogitabant, non valuerunt intelligere in Domino quod videre non poterant. Dum enim despiciunt carnem visibilem, non pervenerunt ad invisibilem majestatem. Dicatur igitur recte: Et quasi peregrinus fui in oculis eorum. De quo adhuc populo apte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
flagella transeunt: ualde metu
hostes a domino feriamur. Et quia
fit plerumq ut etiam maligni sp̃c
afflictorũ cordibus multa fuadeant:
atq int̾ flagella que ext̾̃ius fer̾unt.
cogitationes nexias inm̃tibus fun¬
dant: post furorem dnĩ recte subiũ¬

Expanded text:
flagella transeunt, valde metuehostes a Domino feriamur. Et quia fit plerumque ut etiam maligni spiritus afflictorum cordibus multa suadeant, atque inter flagella quae exterius feriunt cogitationes noxias in mentibus fundant, post furorem Domini recte subjun
Abbreviated transcription (Latin):
dicit.S his qui incaute ligna ꝑcutit.
ac ꝓ. rimum extinguit: ad tres necẽe
ẽ urbes fugiat. ut inuua eoꝵ defensuͤ
uiuat. quia si ad penitentie lam̃ta con¬
u̾sus in uuitate sacraũiti sub spe. fide
et caritate. ab sconditur.: reus ꝑpetrati
homicidii non tenetur. eumnq extincti
ꝓrimus ⁊ cum inuen̾it nõ occidit: qͥa
cum districtus uidex uem̾̃it. qui sese no¬
bis ꝑ naturȩ nr̃ẽ consortium uinxit. ab
eo ꝓcul dubio uindicta de culpe reatu
nõ expetitur. quẽ sub eus uenia. spes fi¬
des. caritas. abscondit. Cicius gͦ culpa
dimititur: que nequaqͣm maliciȩ studi
o ꝑpetratur. uñ et sophar iniquũ uocat.
quẽ sententia suꝑna laudau̾at. nec tam̃
auenia reꝓbatus excluditur. qui adu

Expanded text:
dicit. Sed is qui incaute ligna percutit, dicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia si, ad poenitentiae lamenta conversus, in unitate sacramenti sub spe, fide et charitate absconditur, reus perpetrati homicidii non tenetur; eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit, quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo procul dubio vindictam de culpae reatu non expetit quem sub ejus venia spes, fides et charitas abscondit. Citius ergo culpa dimittitur quae nequaquam malitiae studio perpetratur. Unde et Sophar iniquum vocat quem superna sententia laudaverat; nec tamen a venia reprobatus excluditur, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
ysen dominus p̃cipit dicens. Siquis
abierit cum amico suo simpliciter
in siluam ad ligna cedenda. et lig¬
num securis fugĩt manu. ferruq
lapsum de manubrio amicum eus
ꝑ cusserit. et occidit: hic ad unam
supradictarũ urbium fugiet. et uiuet.
ne forte ꝓximus eius euius effusus est
sanguis. doloris stimulo ꝑ sequatur: et ap¬
phendat eum. et ꝑcutiat animam eiis
Ad siluam quippe uus cum amico. quo¬
ciens cum quolibet ꝓrimo ad in tuen¬
da delicta nr̃a conũtimur. Et simplicit᷑
ligna succidinus: cum deluqñtium ui¬
cia pia intentione resecamus. Sed secu¬
ris manũ fugit. eum sese increpatio plꝰ
quam necesse ẽ ui asꝑitatem trabit. fer¬
rumq de manubrio ꝓsilit: cum de cor¬
reptione sermo durior excedit. et ami¬
cum ꝑcutiens occidit: quia auditorẽ
suum ꝓ lata contumelia ab spũ dilec¬
tioiis uit̃ ficit. Correpti namq mens
repente ad odium ꝓ ruit:. si hanc unmo¬
data increpatio plus quam debuit. ad¬

Expanded text:
ysen Dominus praecepit dicens: Si quis ysen Dominus praecepit dicens: Si quis abierit cum amico suo simpliciter in silvam ad ligna caedenda, et lignum securis fugerit manu, ferrumque lapsum de manubrio amicum ejus percusserit, et occiderit, hic ad unam supradictarum urbium fugiet, et vivet, ne forte proximus ejus, cujus effusus est sanguis, doloris stimulo persequatur, et apprehendat eum, et percutiat animam ejus . Ad silvam quippe cum amico imus quoties cum quolibet proximo ad intuenda delicta nostra convertimur, et simpliciter ligna succidimus cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. Sed securis manu fugit cum sese increpatio plus quam necesse est in asperitatem pertrahit. Ferrumque de manubrio prosilit cum de correptione sermo durior excedit; et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum prolata contumelia ab spiritu dilectionis interficit. Correpti namque mens repente ad odium proruit, si hanc immoderata increpatio plus quam debuit ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd multo minora exigaris a domino
quam mẽtur iquitas tua. De dolore¬
olor quippe flagelli.ui.
ut diximus flagelli temꝑatur.
cum culpa cognoscitur: quia et tã¬
to quisq patientius ferram̃tum me¬
dici tołat. quanto putredinem cons¬
picit ẽẽ qđ secat. Qui gͥ multiplicitatẽ
legis intelligit. cuncta que patitur.
quã fint minora ppendit: quia ꝑ hoc
qđ culpe pondus agnoscitur. afflic¬
tionis pena leiuiganur. Sed it̾ hec sei
te usq ad obiectionem unquicatis in¬
crepauit. Uñ ⁊ eoꝵ audaciam u̾itas
iuste redarguit. s benigne ad gr̃am
reducit: Quia aput miscricordem ui¬
dicem nequaqͣm sine uenia culpa re¬
linquitur. Et eum ꝑferuorẽ zeli exeiꝰ
amore peccatur. Sepe namq hoc
magius doctoribus mirandisq con¬
tingit. ut quo alta caritate feruent
modum correctionis eraggerent:
linga aliquid qđ nõ debet dieat: qui¬
a m̃tem dilectio qnͣtum nõ debet inflã¬
mat. Sed u̾bum ꝓlatę contumeliȩ tan¬
to citius parcitur: quanto et exqua

Expanded text:
d multum minora exigaris a Deo, quam mereatur iniquitas tua. - Dolor quippe flagello ut diximus, flagelli temperatur cum culpa cognoscitur, quia et tanto quisque patientius ferramentum medici tolerat, quanto putridum conspicit esse quod secat. Qui igitur multiplicitatem legis intelligit, cuncta quae patitur quam sint minora perpendit, quia per hoc quod culpae pondus agnoscitur, afflictionis poena levigatur.  Vet. IX.  sque ad objectionem iniquitatis increpavit. Unde et eorum audaciam Veritas juste redarguit, sed benigne ad gratiam reducit; quia apud misericordem judicem nequaquam sine venia culpa relinquitur, cum per fervorem zeli ex ejus amore peccatur. Saepe namque magnis hoc doctoribus mirandisque contingit, ut quo alta charitate fervent, 344 modum correptionis exaggerent, et lingua aliquid quod non debet dicat, quia mentem dilectio quantum debet inflammat. Sed verbum prolatae contumeliae tanto citius parcitur, quanto et ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sum. S. suꝑna dispensatio id cͥco
nos tota sͥ intentione seruientes. car¬
nis nr̃e ꝑmittit impugnationib con¬
cuti: ne mens nr̃a in suꝑbiam aude¬
at p̃sumptione suȩ securitatis eleuari.

Expanded text:
non sum. Sed superna dispensatio idcirco nos tota sibi intentione servientes carnis nostrae permittit impugnationibus concuti, ne mens nostra in superbiam audeat praesumptione suae securitatis elevari
Abbreviated transcription (Latin):
li subditi contra hane manum rep̃hẽ¬
sionis mittunt.s. a uita ꝓtinus ipsa sua
tem̾tate defitiunt. Leuites gͦ quasi ad¬
uiuans manum extendit. s delinqũs
uitam ꝑdidit: quia dum infixmi qui¬
q fortium facta corripiunt. ipsi auiuẽ

Expanded text:
li subditi contra hanc manum reprehenli subditi contra hanc manum reprehensionis mittunt, sed a vita protinus ipsa sua temeritate deficiunt. Levites ergo quasi adjuvans manum extendit, sed delinquens, vitam perdidit, quia dum infirmi quique fortium facta corripiunt, ipsi a vive
Abbreviated transcription (Latin):
Sitan diu̾sa sentirent: dignum ꝓfecto
erat. ut hec humilit̾ dic̃ẽnt. ne ꝑeus¬
so uulnia ꝑ inmodata u̾ba cumularẽt.
Sepe enum quia in telligi non ualẽt:
det̾ioribus displicent. uel facta uel dic¬
ta meliorum. Sed eo ab eis non temẽ
rep̃hiendenda sunt: quo ap̃p̃bendi u̾a¬
citer nequaquam possunt. Sepe aliqͥd
a maioribus dissimulatorie agitur. qͣd
aminorib error putatur. Sepe multa
a fortibus dicuntur. qđ id circo infir¬
im diidicant: quia ignorant. Qd be¬
ne bubus calcitrantibus in clinata il¬
la testam̃ti archa signatur: quã quia
cassuram credeñ leuites erigẽ uoluit.
ti: Que gestata bub calcitnͣtib ineli¬
uantur. quia non numꝗͣ etiam qui
bene p̃ est. dum subiectorum ppłorũ
confusione coneutitur. ad dispensatio¬
nis condescensionem er sola dilectiõe
pinouetur. Sed in hoc qđ dispensato¬
rie agitur. ĩnclinatio ipsa fortitudiniᷤ.
casus putatur imꝑitis. Unde ⁊ nõnul¬

Expanded text:
sitan diversa sentirent, dignum profecto sitan diversa sentirent, dignum profecto erat ut haec humiliter dicerent, ne percusso vulnera per immoderata verba cumularent.epe enim, quia intelligi non valent, deterioribus displicent vel facta vel dicta meliorum: sed eo ab eis non temere reprehendenda sunt, 149 quo apprehendi veraciter nequaquam possunt. Saepe aliquid a majoribus dispensatorie agitur, quod a minoribus error putatur. Saepe multa a fortibus dicuntur, quae infirmi idcirco dijudicant, quia ignorant. Quod bene bobus calcitrantibus inclinata illa testamenti arca signavit, quam quia casuram credens Levites erigere voluit,nti? Quae gestata a bobus calcitrantibus inclinatur; quia nonnunquam etiam qui bene praeest, dum subjectorum populorum confusione concutitur, ad dispensationis condescensionem ex sola dilectione permovetur. Sed in hoc, quod dispensatorie agitur, incasus putatur imperitis. Unde et nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ bĩ iob loquutione t̃minata. ui¬
cissim se amici qui consolaturi uene¬
rant. eius pie in crepationi subiciũt.
dumq ad eontentionis u̾ba ꝓsiliunt.
eam ꝓ qua uenant causam pietatis
amittunt. Qui quid̃ non praua hoc
intentione faciunt .s quamius affec¬
tum ꝑ cusso ex hibeant: ꝑcussum tñ
non nisi ꝓ iniquitate credidunt. Dũ¬
q uitentionẽ bonam nequaquã locu¬
tio cauta subsequitur. ipsa pietatis
ꝓpositio in trans gressionis uicium u̾ti¬
tur. Pensandum namq fu̾at. eui et
qñ loquerentur. lustus quippe erat
ad quem uenãt: et diuinis u̾bibus
cinctus. Exante acta gͦ eius uita de¬
buerunt. ea que intelligẽ non uale¬
bant.allius u̾ba ꝑpende: et ex flagel¬
lis p̃sentibus non illum redarguere.
sed de sua uita formidare: seq fla gel¬
lato iusto nõ quasi rõcinando erigẽ.
sed flendo sociare. ut nequaquam se
eorum scientia ꝑ u̾ba ostendent. sed
loqui recte lingam ꝯsolantium ma¬
gist̾ dolor erudiret. Qui et si qua for¬

Expanded text:
beati Job locutione terminata, vicissim se amici, qui consolaturi venerant pie ejus increpationi subjiciunt; dumque ad contentionis verba prosiliunt, eam pro qua venerant causam pietatis amittunt. Qui quidem non prava hoc intentione faciunt; sed quamvis affectum percusso exhibeant, percussum tamen nonnisi pro iniquitate crediderunt; dumque intentionem bonam nequaquam locutio cauta subsequitur, ipsa pietatis propositio in transgressionis vitium vertitur. Pensandum namque fuerat, cui et quando loquerentur. Justus quippe erat, ad quem venerant, et divinis verberibus cinctus. Ex anteacta ergo ejus vita debuerant ea quae intelligere non valebant illius verba perpendere; et ex flagellis praesentibus non illum redarguere, sed de sua vita formidare; seque flagellato justo, non quasi ratiocinando erigere, sed flendo sociare; ut nequaquam se eorum scientia per verba ostenderet, sed loqui recte linguam consolantium magister dolor erudiret. Qui etsi qua for
Abbreviated transcription (Latin):
Bene aũt subditur. Et carnibus me¬
is saturamini. Iuoꝵ mens ꝓximoꝵ
penas esurit : saturari ꝓculdubio a¬
lienis carnib querit. Sciendum qͦ
ẽ quia hii etiam qui aliene uite de¬
tractione pascuntur: alienis ꝓculdubi¬
o carnibus saciant᷑. Uñ ꝑ salomonẽ
dr̃. Noli ẽẽ in coniuuiis potatorum:
neq comedes cum eis qui carnes ad
uescendum conferunt. Carnes quip¬
pe ad uescendũ conferre ẽ : incollocu¬
tione de rogationis uicissim ꝓ ximoꝵ
uicia diccre. De quoꝵ illic ꝓena De

Expanded text:
Bene autem subditur: Et carnibus meBene autem subditur: Et carnibus meis saturamini? Quorum mens proximorum poenas esurit, saturari procul dubio alienis carnibus quaerit. Sciendum quoque est quia hi etiam qui alienae vitae detractione pascuntur, alienis procul dubio carnibus satiantur. Unde per Salomonem dicitur: Noli esse in conviviis potatorum, neque comedas cum eis qui carnes ad vescendum conferunt . Carnes quippe ad vescendum conferre est in collocutione derogationis vicissim proximorum vitia dicere. De quorum illic poena
Abbreviated transcription (Latin):
flictione purgentur. Quod intelligi
⁊ alit᷑ potest. Canto enim ommips
ds̃ iustius aliena ucia ꝑcutit: quã¬
to uisemet ipso nichil habet uicioꝵ.
Homines uero cum ꝑ disciplinam a¬
lios ferunt: sic alienam infirmitatẽ
debent ꝑcutere. ut etiam suam noue¬
rint ad occłos reuocare: ut exsemet¬
ipsis considẽnt. quantũ aliis ferien¬
do parcant: cum se quoq ipsos dig¬
nos ꝑsecutionib nõ ignorent. Itaq
nunc subditur. Quare ꝑ sequimini
me sic̃ dõ. Ac si aꝑte diceretur. Ita
me ex infirmitatibus meis affligitis:
ac si ipsi more dei de infirmitate nieħ
nde confiderandum ẽ quod siqui
fortasse sunt. qui asꝑitate correp¬
t̾ionis indigeant: tunc. eis dura cor¬
reptio a nobis ẽ ammouenda. cum
dei manus cessat auerbere. Cum ue¬
ro suꝑna flagella. insunt. nõ anobis iã
correptio.sed consolatio debetur: ne
dum in dolore increpationem iun¬
gimus. ꝑcussionẽ ꝑcussiom sociemus.

Expanded text:
flictione purgentur. Quod intelligi flictione purgentur. Quod intelligi et aliter potest. Tanto enim omnipotens Deus justius aliena vitia percutit, quanto in semetipso nihil habet vitiorum. Homines vero cum per disciplinam alios feriunt, sic alienam infirmitatem debent percutere, ut etiam ad suam noverint oculos revocare, ut ex semetipsis considerent quantum aliis feriendo parcant, cum se quoque ipsos dignos percussionibus non ignorant. Itaque nunc dicitur: Quare persequimini me sicut Deus? Ac si aperte diceretur: Ita me ex infirmitatibus meis affligitis, ac si ipsi more Dei de infirmitate nihil de considerandum est quod si qui fortasse sint qui asperitate correptionis indigeant, tunc eis dura correptio a nobis admovenda est, cum Dei manus cessat a verbere. Cum vero superna flagella insunt, non a nobis jam correptio, sed consolatio debetur, ne dum in dolore increpationem jungimus, percussionem percussioni sociemus.
Abbreviated transcription (Latin):
horret a locutione pietatis: qd̃ a deo
se ꝑhibet ꝑsequi. Est namq ꝑsecu¬
tor bonus: sicut de semet ipso ore ꝓ.¬
phico dominus dicit. De trahentem
occulte aduersus ꝓximũ suum: hc̃
ꝑsequebar. Cum uero sc̃s quisq fla¬
gellari ꝑmittitur: scit qđ ꝑsecutionẽ
contra omissa uitia ex int̾na dispen¬
torum m̃tes cum potestatẽ ferien¬
di appetunt: contra bonoꝵ uitã non
studio purgationis seo luoris fascibꝰ
accenduntur. Et quidẽ hoc faciunt:
quod ds̃ ommps̃ fieri ꝑ mitit. Sed
dum una causa cum deo etiam per
eos agitur: non tamen uoluntas una
in eadẽ causa seruatur. Iuia cũ omĩ¬
potẽs ds̃ amando purgationẽ exhi¬
bet. iniustoꝵ prauitas seuiendo ma¬
liciam exercet. Quod ergo dicitur.
quare ꝑ sequimini me sicut deus:
ad extĩorem hoc ꝑcussionẽ retulit.
nõ ao intimã intentionẽ. Quia et si
boe agunt extĩtis quod ds̃ agi dis¬
posuit: non tamen inhoc quod ds̃ in
sua actione appetunt. ut boni ex af¬

Expanded text:
horret a locutione pietatis quod perhibet persequi. Est namque persecutor bonus, sicut de semetipso ore prophetico Dominus dicit: Detrahentem occulte adversus proximum suum, hunc persequebar. Cum vero sanctus quisque flagellari permittitur, scit quod persecutionem contra commissa vitia ex interna dispetorum mentes cum potestatem feriendi appetunt, contra bonorum vitam non studio purgationis, sed livoris facibus accenduntur. Et quidem hoc faciunt quod Deus omnipotens fieri permittit. Sed dum una causa cum Deo etiam per eos agitur, non tamen voluntas una in eadem causa servatur, quia cum omnipotens Deus amando purgationem exhibet, injustorum pravitas saeviendo malitiam exercet. Quod ergo dicitur, quare persequimini me sicut Deus? ad exteriorem hoc percussionem retulit, non ad intimam intentionem, quia etsi hoc agunt exterius quod Deus agi disposuit, non tamen hoc quod Deus in sua actione appetunt, ut boni ex af
Abbreviated transcription (Latin):
lat. sic̃ ipse quoq sathan dixerat. Mit¬
te manũ. et tange os eius et carnem:
si nõ infaciȩ benedix̃it tibi. Sciebat
quippe uir sc̃s. quia et ꝑ hoc ipsum
quod peruersa nobantate contra se sa¬
than egerat: potestatẽ nõ a semet ip.¬
so s a domino habebat. Sequitur.¬

Expanded text:
lat, sicut ipse quoque Satan dixerat: Mitlat, sicut ipse quoque Satan dixerat: Mitte manum tuam et tange os ejus et carnem, si non in faciem benedixerit tibi . Sciebat quippe vir sanctus quia et per hoc ipsum quod perversa voluntate contra se Satan egerat, potestatem non a semetipso, sed a Domino habebat. Sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprium mens piorum: xxxiiii.¬
quod eum iniusta ab aduersarus pa¬
titur. nõ tam ad iram quã ad p̃ces
mouetur. et ut se moderari eoꝵ praui¬
tas ualeat placide: plus dep̃cari eli¬
gunt quam irasci. Unde recte mĩe
dicitur. Miseremini mei miseremini
mei. saltem uos amici mei: quia ma¬
mus domini tetigit me. Ecce hos aqͥ¬
bus se ꝑ contumelias affligi consid̾at.
amicos uocat: quia bonis m̃tibus e¬
tiam ipsa frunt ꝓsꝑa. que tudentur
aduersa. Nam ꝑuersi quiq bonoꝵ
chulcedine aut conuertuntur. ut re¬
deant. et eo ipso amici funt qui bo¬
in frunt: aut inmalicia ꝑseuerant.
in hoc quoq etiam nolentes amici st̃.
quia si qua bonoꝵ delicta funt. ea
sius ꝑsecutionib etiam nescientes
purgant. Dotandum quoq ẽ qđ eis
que secreto apud dm̃ gesta sunt: be¬
ati uiri in publico uerba concordant.
Asathana quippe ꝑcussus fuerat. nec
tam̃ ꝑcussionem suam sathane tribu¬
it: sed tactum se manu domini appel¬

Expanded text:
prium mens piorum, quod cum injusta ab adversariis patitur, non tam ad iram quam ad preces moveatur, ut si moderari eorum pravitas placide valeat, plus deprecari eligant quam irasci. Unde recte nunc dicitur: Miseremini mei, miseremini mei, saltem vos amici mei, quia manus Domini tetigit me. Ecce eos a quibus semper contumeliis se affligi considerat amicos vocat, quia bonis mentibus etiam ipsa fiunt prospera, quae videntur adversa. Nam perversi quique bonorum dulcedine aut convertuntur, ut redeat, et eo ipso amici sunt quo boni fiunt; aut in malitia perseverant, et in hoc quoque etiam nolentes amici sunt, quia si qua bonorum delicta sunt, ea suis persecutionibus etiam nescientes purgant. Notandum quoque, quod eis 459 quae secreto apud Deum gesta sunt, beati viri in publico verba concordant. A Satan quippe percussus fuerat, nec tamen percussionem suam Satanae tribuit, sed tactum se manu Domini appel
Abbreviated transcription (Latin):
te ad cognoscendã uocationẽ gentium
sublimit᷑ raptatur. Nam ꝓtinus subdi
u̾soꝵ memin̾s. ac si aꝑte dicat. Cur de
me trepido. qui et uinu̾sas gentes. qr
colligas scio. Qd̾ tñ incorde scelas: qͥa
hoc ad huc apto sermo ne nõ indicas.
Sed qui untũsoꝵ reminisceris: me ꝓ¬
uul dubio de uertia certum facis:
ũo ẽ. quia in quibusdam factio et
cert de uenia reddimur. et post ꝑpetra¬
tas culpas ad absolutionis nr̃e fiduci am
correchone et penitentia subseq̃nte. ro
huc memoria tangnur. et cogitatione
illicita au̾si nolentesq pulsamur. U ñ ⁊

Expanded text:
te ad cognoscendam vocationem gentium te ad cognoscendam vocationem gentium sublimiter rapitur. Nam protinus subdiabscondita. --Ac si aperte dicat: Cur de me trepido, qui et universas gentes quia colligas scio? Quod tamen in corde celas, quia hoc adhuc aperto sermone non indicas. Sed qui et universorum reminisceris, me procul dubio de venia certum facis. ero est quia in quibusdam factis et certi de venia reddimur, et post perpetratas culpas ad absolutionis nostrae fiduciam correctione et poenitentia subsequente robohuc memoria tangimur, et cogitatione illicita aversi nolentesque pulsamur. Unde et
Abbreviated transcription (Latin):
buit: qa eaqua nos miscđia ad bene
uniendum p̃nent. etiã sub seqn̾do cus¬
todit. Nifi enim miscdiã sub roget: ser¬
uari nõ ualet uita quã p̃bet. Ipso qtup¬
pe cotidie humane uite usu uete rasci¬
mus: ⁊ ex tĩoris hominis impulfu cocti¬
tatione tubrica ab int̾iorib eximus. Et
nͥ nos supna iusitatio uł ad amorẽ com¬
pungendo iuruficet.uł ad timorem fla¬
gellando restauret. repentno la psu
mens funditus tota destruitur. que lon¬
go uirtutis studio innoriata tudebat᷑.
Uñ subiũgit Et usitatio tua custodiuit
sp̃m meũ.Himanũ quippe sp̃m tufita¬
tio suꝑnacustodit: cũ huc̃ uirtutib dita¬
tum uł flagello ꝑcutere. uł cõpungere
amore nõ desit. Nam si dona p̃stat. sed
hunc contiuue restaurando non suble¬
uat. citius bonum ꝑditur. qd̾ nõ alar¬
giente custoditur. Sed ecce uir sc̃s dum
se humilit᷑ agnoscit: cõferenda genãlit̃
infirmitatẽ suam n̾acit᷑ fatetur: repen¬

Expanded text:
buit, quia ea qua nos misericordia ad bene buit, quia ea qua nos misericordia ad bene vivendum praevenit, etiam subsequente custodit. Nisi enim misericordiam subroget, servari non valet vita quam praebet. Ipso quippe quotidie humanae vitae usu veterascimus, et exterioris hominis impulsu cogitatione lubrica ab interioribus eximus. Et nisi nos superna visitatio vel ad amorem compungendo vivificet, vel ad timorem flagellando restauret, repentino lapsu mens funditus tota destruitur, quae longo virtutis studio innovata videbatur. Unde subjungit: Et visitatio tua custodivit spiritum meum. Humanum quippe spiritum visitatio superna custodit, cum hunc virtutibus ditatum, vel flagello percutere, vel compungere amore non desinit. Nam si dona praestat, sed hunc continue restaurando non sublevat, citius bonum perditur, quod non a largiente custoditur. Sed ecce vir sanctus dum se humiliter agnoscit, conferenda generaliteinfirmitatem suam veraciter fatetur, repen
Abbreviated transcription (Latin):
gisti me. Carnib ⁊ pelle uestim᷑. s ossib
neriusq conpĩgim᷑: qr ⁊ si tẽp̃tatione fo¬
risirruẽte concutim᷑. intꝰ tñ nos cõditoris
manꝰ roborat. ne fr̃agam᷑. Carnis itaq
nos motib humiliat ad dona. s ꝑ ossa uir¬
tutũ roborat contͣ tẽptam̃ta. Ait gͦ. Car¬
ne ⁊ pelle uestisti me: osfib ⁊ neruis cõi¬
pegisti me. Ac si apte cdicat. Foras me ad
tẽptationẽ deseris: s tñ intus ne ꝑ eam.
uirtutib astringendo custotis. Quriccir¬
co nob̃ bene uiuendi rectitudinẽ tribuit:
quia benigne p̃rerita q̃ deliquimus par¬
cut. Uñ adhuc apte subumgit᷑. Uitã i mi¬
sericordiam tribiusti michi. De uita ⁊
cũ malignis m̃tibus beniguitas aspi¬
ratur. S itta sine miscđia accipi neqͥ¬
quã nalet: quia ad optinenda dñs
tusticie dona nõ aduuiat. si pͥus misedit᷑
ante actas nequitias nõ relaxat. Uel
certe uitam nob̾ et miscricordiam tri¬

Expanded text:
gisti me. Carnibus et pelle vestimur, sed ossibus gisti me. Carnibus et pelle vestimur, sed ossibus nervisque compingimur, quia etsi tentatione foras irruente concutimur, intus tamen nos conditoris manus roborat, ne frangamur. Carnis itaque nos motibus humiliat ad dona, sed per ossa virtutum roborat contra tentamenta. Ait ergo: Carne et pelle vestisti me, ossibus et nervis compegisti me. Ac si aperte dicat: Foras me ad probationem deseris, sed tamen intus ne peream virtutibus astringendo custodis. Qui idcirco nobis bene vivendi rectitudinem tribuit, quia benigne praeterita quae deliquimus parcit. Unde et adhuc apte subjungitur: Vitam et misericordiam tribuisti mihi. 81. Vitam cum malignis mentibus benignitas aspiratur. Sed vita sine misericordia accipi nequaquam valet, quia ad obtinenda Dominus justitiae bona non adjuvat, si prius misericorditer anteactas nequitias non relaxat. Vel certe vitam nobis et misericordiam tri
Abbreviated transcription (Latin):
ti me. et sic̃ caseum me coagulasti: ꝙẽs
et enũ nr̃a cũ ꝑ sc̃ĩ spẽ grãm ab usu ue
tustę conũsationis abstrait᷑. fic̃ lac mul¬
genir: quia inqualam inchoationis
noue tem̃tudine. et sub tilitate formatuꝵ
Sic̃ cascus cõagulat᷑: quia in constipatio¬
ne pinguescentis cogitationis astringit᷑.
ut nequaquã iam ꝑ drsid̾ia diffluat. s
in uno amore se colligens. ad solidam re
caro submurmurat. ⁊ mes bella tołãt.
ex homine quẽ foris portat. Uñ subum¬
git᷑. Uelle ⁊ carnib uestisti me. ł elle
quippe et carnib int̾or homo nestitur:
qr in eo qllad suꝑna erĩgit᷑. carnaltum
motuiũ obfidione uallat᷑. S. tẽdentẽ ad
isticiã nequaqͣ intẽptatione cõditor
deserit. qui ꝑ infusionẽ ꝗrẽ etiam peccã¬
tẽ p̃uenit. s subleuatã mentẽ et ad bella
ertĩus laxat. ⁊ ĩtius roborat. Uñ adhuc
apte subuigit᷑. Ossib et nerius cõpegi¬

Expanded text:
ti me, et sicut caseum me coagulasti? Mens ti me, et sicut caseum me coagulasti? Mens etenim nostra cum tustae conversationis abstrahitur, sicut lac mulgetur, quia in quadam novae inchoationis teneritudine et subtilitate formatur; et sicut caseus coagulatur, quia in constipatione pinguescentis cogitationis astringitur, ut nequaquam jam per desideria diffluat, sed in uno amore se colligens, ad solidam refcaro submurmurat, et mens bella tolerat ex homine quem foris portat. Unde subjungit: Pelle et carnibus vestisti me. Pelle quippe 324 et carnibus interior homo vestitur, quia in emotuum obsidione vallatur. Sed tendentem ad justitiam nequaquam in tentatione conditor deserit, qui per infusionem gratiae etiam peccantem praevenit; sed sublevatam mentem et ad bella exterius laxat, et interius roborat. Unde adhuc apte subjungitur; Ossibus et nervis compe
Abbreviated transcription (Latin):
ec aũt que de exteriore homine
re. libet ut breuit replicando monstre¬
ditur. ut ad intellectum fui conditoris
erigatur. humana namq cogitatio q̃
quasi irrigata tr̃a iuridescit. S sepe dũ
ꝑceptis suꝑni dom uirtutib sine int̾rup¬
tione utimur: ad priuatã fiduciam u¬
su continue ꝓsꝑitatis eleuamur. Uñ fit
plerumq ut isdẽ qui subleuauerat. pa¬
rũꝑ sp̃c deserat: quatinus ipsum sibi ho¬
minẽ ostendat. Qd̃ sc̃s uir ꝓtinus ex¬
primit. cum subiungit. Et inpuluerẽ
reduces. Quia. enim ꝑ subtractionem
sp̃c ad aliquantulum in tẽptatione de¬
seritur: quasi ab humore pristino tr̃a
siccatur. ut in firmitatẽ suam derelic¬
tus sentiat. et sine in fusione suꝑnȩ grẽ
quantum homo aruit agnoscat. Qui
apte quoqi reduci. ad puluerem iłcit᷑. qa
dimissus sibi. eniustibet tẽptanonis aura
r.aptat᷑. S dum relicti concutimur: ea
q̃ affiati cognouimꝰ subtiliꝰ dona cogitamꝰ
Unde subiungit. Nonne sic̃ lac mulsis¬

Expanded text:
ec autem quae de exteriori homine re libet ut breviter replicando monstree menti infunditur, ut ad intellectum sui conditoris erigatur. Humana namque cogitatio, quae iritus, quasi irrigata terra viridescit. Sed saepe dum perceptis superni doni virtutibus sine interruptione utimur, ad privatam fiduciam usu continuae prosperitatis elevamur. Unde fit plerumque ut isdem qui sublevaverat parumper Spiritus deserat, quatenus ipsum sibi hominem ostendat. Quod sanctus vir protinus exprimit, cum subjungit: Et in pulverem reduces me. Quia enim per subtractionem Spiritus mens aliquantulum in tentatione deseritur, quasi ab humore pristino terra siccatur, ut infirmitatem suam derelictus sentiat, et sine infusione supernae gratiae quantum homo aruit cognoscat. Qui pte quoque reduci ad pulverem dicitur, quia dimissus sibi cujuslibet tentationis aura raptatur. Sed dum relicti concutimur, ea quae afflati cognovimus subtilius jam dona cogitamus. Unde subjungit: Nonne sicut lac mulsis
Abbreviated transcription (Latin):
natio reꝓbum sequitur. ⁊ electus qͥs¬
q dolorib transitorie adu̾sitatis ex¬
piatur. Impiꝰ capud leuat: sed eleuatꝰ
euadere qͦd sequitur nõ ualet. Iustꝰ
labore sui certaminis afflictus. cap̃
leuare nõ sinitur: s p̃ssus a ꝑpetua af¬
flictione libatur. Ille se in uoluptatib
erigit. sed supplicus seqñtibus merg̃.
Iste sc indolore depͥmit: s tam̃ a pon¬
de et̃ne animadu̾sionis abscondit. Cõ¬
sidat gͦ uir sc̃s. qđ aut renitens ho¬
mo uicus p̃senti labore afficitur: aut
succũbens ꝑpetua afflictioni mancipat᷑.¬
⁊ dicat. Et si impus fuero: ue mͥ est.
Et si uistus: nõ leuabo capud. saturatuᷤ
afflictione ⁊ miseria. Ac si aꝑte deplo¬
ret dicens. dut substratus carnis desi¬
derũs supplicio em̾̃o subicior. aut repu

Expanded text:
natio reprobum sequitur, et electus quisnatio reprobum sequitur, et electus quisque doloribus transitoriae adversitatis expiatur. Impius caput levat, sed elatus evadere vae, quod sequitur, non valet. Justus laboris sui certamine afflictus, caput levare non sinitur, sed pressus a perpetua afflictione liberatur. Ille se in voluptatibus erigit, sed suppliciis sequentibus mergit. Iste se in dolore deprimit, sed tamen a pondere aeternae animadversionis abscondit. Consideret ergo vir sanctus quod aut renitens homo vitiis praesenti labore afficitur, aut succumbens perpetuae afflictioni mancipatur, et dicat: Et si impius fuero, vae mihi est; et si justus, non levabo caput, saturatus afflictione et miseria. Ac si aperte deploret, 327 dicens: Aut substratus carnis desideriis, supplicio aeterno subjicior; aut repu
Abbreviated transcription (Latin):
de inexꝑto certamine. uel de conũs a¬
tionis pͥstinȩ memoria patitur lauet᷑.¬
rut tanto suanuis inconspectu sui au¬
ctoris ardeat. qnͣto eum ei assistere
ceꝑit. nicħ t̾renum secum. nicħ lubͥ¬
cum in ara sue oronis imponit. Uirgͥ¬
sẽs humanȩ m̃tis dampna conspiciat:
qͥ plerumq se cogitatione illicita inꝙ¬
nat. et postquam reatum oꝑis uidex
relaxat: et sua plorans. nr̃a que plore¬
mus apꝑiat dicens. Si peccaui. ⁊ ad ho¬
ram peꝑcisti michi. cur ab inquitate
mea mundum me ẽẽ nõ pat̾is: Ac si a¬
i culpam uenia abstulit. cur hãc
titur. ut ad ꝑpetrationẽ illius longe
grauius quam pͥus capta fũat. urge¬
atur. et dep̃bensa trepidat: seq ipsã
uariis motib impulsam ꝑ turbat. ne
quidem uincatur temptationib me¬
tuit: sed resistens hoc ipsum qd̃ lon¬
ggo labore certaminis affligitur ꝑ hor¬
rescit. Uñ ⁊ apte subiungitur. Et si¬
tus miseriam: quia et et̾̃na damp¬

Expanded text:
de inexperto certamine, vel de conversade inexperto certamine, vel de conversationis pristinae memoria patitur, lavetur, ut tanto suavius in conspectu sui spectatoris ardeat, quanto cum ei assistere coeperit nil terrenum secum, nil lubricum in ara suae orationis imponit. Virs humanae mentis damna conspiciat, quod plerumque se cogitatione illicita inquinat; et postquam reatum operis judex relaxat, et, sua plorans, nostra quae ploremus aperiat, dicens: Si peccavi, et ad horam pepercisti mihi, cur ab iniquitate mea mundum me esse non pateris? Ac si ai culpam venia abstulit, cur hanc titur, ut ad perpetrationem illius longe gravius quam prius capta fuerat urgeatur; et deprehensa trepidat, seque ipsam variis motibus impulsa perturbat. Metuit quidem ne vincatur tentationibus, sed resistens hoc ipsum quod longo labore certaminis affligitur perhorrescit. Unde et apte subjungitur: tus miseriam, quia aeterna dam
Abbreviated transcription (Latin):
hostię ꝑ frustra concisa suꝑ ignem po
distinguentes ñnolamus. Capud et q̃
iuxta. iecur continentur incendimus.
cum in sensu nr̃o quo omne corpus re¬
gitur. atq in ocultis desidiis flãma di¬
ium amoris ardemus:⁊ tam̃ p̃cipitur.
ut pedes atq intestina hostię lauen¬
tur. Redib enim t̾ra tangitur. in tes¬
tinis u̾o st̃cora gestantur: quia ple¬
rumq iam ex desidio in et̾ratate suc¬
cendimur: iam toto deuotionis sensu
ad appetitum nr̃e mortificationis in hi¬
amus: sed quia ad huc t̃renum p̃ in¬
firmitate aliquid agimus. nõ nulla ⁊̃
que iam sub egmus. illicita in cor¬
de tołamus. Cumq cogitationes nr̃as
inmũda temptatio inquinat. quid a¬
liud quam in testina hostię stercus.
portant: Sed ut comburi debeant: la¬
uentur: quia nimtrum necesse ẽ. ut ĩmũ¬
das cogitationes timoris fletus diluat.
quas in acceptione sacͥfitii suꝑnus a¬
mor incendat. et quiequid mens uł

Expanded text:
hostiae per frusta concisa super ignem ponhostiae per frusta concisa super ignem pondistinguentes immolamus. Caput atque ea quae juxta jecur continentur incendimus, cum in sensu nostro, quo omne corpus regitur, atque in occultis desideriis flamma divini amoris ardemus. Et tamen praecipitur ut pedes atque intestina hostiae laventur. Pedibus enim terra tangitur, intestinis vero stercora gestantur, quia plerumque jam ex desiderio in aeternitatem succendimur, jam toto devotionis sensu ad appetitum nostrae mortificationis inhiamus; sed quia adhuc terrenum prae infirmitate aliquid agimus, nonnulla etiam quae jam subegimus illicita in corde toleramus. Cumque cogitationes nostras immunda tentatio inquinat, quid aliud quam intestina hostiae stercus portant? Sed ut comburi debeant, laventur, quia nimirum necesse est, ut immundas cogitationes timoris fletus diluat, quas in acceptione sacrificii supernus amor incendat. Et quidquid mens vel
Abbreviated transcription (Latin):
dore. necesse ẽ. ut itm fiduciam erga
societatẽ bonorum sumat. Uost aquã
quippe occumbente sole ad castra reu̾¬
titur. qui post lam̃ta penitentiȩ friges¬
cente flãma cogitationis illicitȩ. ad fi¬
delium m̃ita p̃sum̃da reꝑatur. ut iam
se acet̾is longe eẽ non estimet. ⁊ qui
mundum se ꝑ obitum intimm ardoris
gaudet. Sed int̾ hec sciendum ẽ qđ
id circo nõ numꝗͣ impulsu illicite cogi¬
tationus affligimur. quia inquib dam
t̾rene conũsationis actibus quãnis lici¬
miminis trena acłio ꝑdesid̃im¬
tangitur. crescente contra nos antiqui
hostis fortitudine. mens nr̃a nunia un
portunitate temptationis inquinatur:
unde et sacerdos legis m̃bra hostiȩ ꝑ
frustra concisa. capud atq ea que cir¬
ca iecur sunt iubetur ignib crema¬
re: pedes u̾o atq intestina hostiȩ pͥus
aqua diluere. Nos quippe ipsos sacͥfi¬
cium do offerimus: cũ uitam nr̃am eł¬
tui diuino dedicamus. Qui m̃bra nr̃a

Expanded text:
dore, necesse est ut iterum fiduciam erga dore, necesse est ut iterum fiduciam erga societatem bonorum sumat. Post aquae quippe lavationem, occumbente sole ad castra revertitur, qui post lamenta poenitentiae, frigescente flamma cogitationis illicitae, ad fidelium merita praesumenda reparatur; ut jam se a caeteris longe esse non aestimet, qui mundum se per obitum intimi ardoris gaudet. Sed inter haec sciendum est quod idcirco nonnunquam impulsu illicitae cogitationis affligimur, quia in quibusdam terrenae conversationis actibus, quamvis liciminimis terrena actio per desitangitur, crescente contra nos antiqui hostis fortitudine, mens nostra non minima importunitate tentationis inquinatur. Unde 326 et sacerdos legis, membra hostiae per frusta concisa, caput atque ea quae erga jecur sunt, jubetur ignibus cremare, pedes vero atque intestina hostiae prius aqua diluere . Nos quippe ipsos sacrificium Deo offerimus cum vitam nostram cultui divino dedicamus. Qui membra
Abbreviated transcription (Latin):
reatu se mens obligat: nisi hoc solli¬
citis lamentis tergat. Uñ bũ ꝑ moysẽ¬
đr. Si fũit int̾ uos bomo qui noctur¬
no pollutus sit sompno. egredietur ex¬
tra castra. et non reũtetur pͥus quam ad
uesꝑam lauetur aqua. et post solis oc¬
casum regredietur in castra. Noctur¬
num quippe ẽ sompniũ temptatio oc¬
culta. ꝑ quam tenebrosa cogitanione
turpe aliquid corde concipitur: qd ta¬
men corporis oꝑe nõ expletur. Sed sõp¬
dignum se eunctorum fidelium societate
arbitretuꝵ. Culpe sue m̃itum añ ocłos
ponat.⁊ ex bonorum se extimatione des¬
pieiat. Pollutum gͦ extra castra exire ẽ.
turpi impugnatione laborantem. se excõ¬
tinentium comꝑatione despicere. Qui
ad uesꝑam lauat᷑ aqua: cũ defectum
suũ conspiciens. ad penitentie lam̃ta
conũtitur. ut fletibus diluat. om̃e qd̾
animum occulta inquinatio accusat:
s post occasum solis ad castra redeat.
quia de feruescente temptationis ar¬

Expanded text:
se reatu mens obligat, nisi hoc sollise reatu mens obligat, nisi hoc sollicitis lamentis tergat. 84. Unde be. Si fuerit inter vos homo qui nocturno pollutus somnio sit, egredietur extra castra, et non revertetur, priusquam ad vesperam lavetur aqua, et post solis occasum regredietur in castra. Nocturnum quippe est somnium tentatio occulta, per quam tenebrosa cogitatione turpe aliquid corde concipitur, quod tamen corporis opere non expletur. Sed somndignum se cunctorum fidelium societatibus arbitretur: culpae suae meritum ante oculos ponat, et ex bonorum se existimatione despiciat. Pollutum ergo extra castra exire est turpi impugnatione laboranti sese ex continentium comparatione despicere. Qui ad vesperam lavatur aqua, cum defectum suum conspiciens ad poenitentiae lamenta convertitur, ut fletibus diluat omne quod animum occulta inquinatio accusat. Sed post occasum solis ad castra redeat, quia, defervescente tentationis ar
Abbreviated transcription (Latin):
nus pecẽm parcit. cum reatum culpe
concessis ꝓ tinus fletib diluit: s ab in¬
iquitate nra mundos nos eẽ nõ patit᷑.
quia nolentes quidẽ culpam fecimus:
s non nũꝗͣm nolentes. eius memoriam
cum delectatione tołamus. Sepe nam¬
q hoc qđ a conspectu iam uidicis fle¬
tu int̾ uemiente ddeletum ẽ. ad animum
redit: et de uicta culpa ad delectationẽ
rursus importune iititur. atq in anti¬
quo certamine re duuua pulsatione
spĩtalis nou̾at qui dicebat: compu¬
truert̃. et det̾iorau̾unt cicatrices meę¬
a facie insipientie mee. Quid namq
cieatrices. insi sanationes sunt uulne
tionem memorie redire conspex̾at: qui
cicatrices deflebat. Cicatrices quippe
computrescere ẽ. sanata iam pecc̃orum
uuln̾a rursus intemptatione conũtere.
atq ex eorum suggestionib post suꝑ¬
dductam eutem penitentie fetorem cul¬
pe itm doloremq sentire: quia uidł
inre. et nil foras oꝑe agitur. et sola
in tus cogitatione peccatur: distͥctoq

Expanded text:
nus peccatum parcit, cum reatum culpae concessis protinus fletibus diluit. Sed ab iniquitate nostra mundos nos esse non patitur, quia volentes quidem culpam fecimus, sed nonnunquam nolentes ejus memoriam cum delectatione toleramus. Saepe namque hoc quod a conspectu jam judicis fletu interveniente deletum est ad animum redit, et devicta culpa ad delectationem rursus inserpere nititur, atque in antiquo certamine rediviva pulsatione spiritalis noverat, qui dicebat: Computruerunt et deterioraverunt cicatrices mea facie insipientiae meae . Quid namque cicatrices, nisi sanationes sunt vulnertionem memoriae redire conspexerat, qui cicatrices deflebat. Cicatrices quippe computrescere est sanata jam peccatorum vulnera rursus in tentationem serpere, atque ex eorum suggestionibus, post superductam cutem poenitentiae, fetorem culpae iterum doloremque sentire. Qua videlicet in re et nihil foras opere agitur, et sola intus cogitatione peccatur; districtoque
Abbreviated transcription (Latin):
buntirr. At contra heretici qui etiã
extra ipsam saluari se posse confidũt:
in quolibet loco sibi diuinũ ad eẽ ad¬
iutorium ꝓ fitentur. Unde dicunt.
Num quid ꝓpt̃ te derelinquetur t̾ra:
Id ẽ ut quisquis ex tra te fui̾t minime
tici rupes uocant cos quos sublimibus
in humano genere excedẽ senfibus ex¬
istimant. Quos ꝓfecto doctores se ha¬
sos quosq p̃dicatores intra sinum re¬
ctȩ fidei collige̾ studet. quid aliud
quam de locis ꝓpriis rupes mouet.
ut m̃tra eam recte sentientes bimi¬
lit̃ iaccant. qui quam uersis suis sen¬
sibus prius rigidi stabant:S hoc fie¬
ri heretici omnino contra dicunt. et
ꝓpt̾ eius uocẽ rupes de loco ꝓprio trͣaᷤᷤ¬
ferre nituntur: quia uidelic nolunt.
ut ad eam uenientes uera humilit᷑ sẽ¬
tiant: hii qui apud eos elatis sensib
falsa sapiebant. Item de hereticis.

Expanded text:
buntur. At contra haeretici, qui etiam buntur. At contra haeretici, qui etiam extra ipsam salvari se posse confidunt, in quolibet loco sibi divinum adjutorium adesse profitentur. Unde dicunt: Nunquid propter te derelinquetur terra? id est, ut quisquis extra te fuerit minime stici rupes vocant eos quos sublimibus in humano genere excedere sensibus aestimant, quos profecto doctores se hasos quosque praedicatores intra sinum rectae fidei colligere studet, quid aliud quam de locis propriis rupes movet, ut intra eam recta sentientes humiliter jaceant, qui in perversis suis sensibus prius rigidi stabant? Sed hoc fieri haeretici omnino contradicunt, et propter ejus vocem rupes de loco proprio transferri renituntur, quia videlicet nolunt ut ad eam venientes vera humiliter sentiant hi qui apud eos elati sensibus falsa sapiebant.  Vet. et Rec.
Abbreviated transcription (Latin):
horum mores despicere consueuerat.
in his que comp̃hendi ualent
ratione. contra hereticos ostendit ec¬
cłia rationabile nõ eẽ quod astruunt:
estimari se ab eius iudicio uelud iu¬
menta suspicantur. E x qua despectꝰ
sui suspitione ꝓtinus ad dedignatio¬
nem ꝓsiliunt: atq ad eiusdem eccłẽ
contumelias excitantur. Unde subdi
uel spũalem grãm scẽ p̃dicationis. non
uirtutis pondus. sed in saniam furori ᷤ
existimant: quo furore uidelicet ꝑ ire
fidelium animas arbi trantur. Quia
inde intĩre uitam credunt: unde eã¬
ẽẽ contra se inferuore conspiciunt. Se¬
totum mundum existimant occupas¬
se: quid ergo dicere numquid ꝓpter
te derelinquetur t̾̃ra. insi hoc quod se¬
pe fidelib dicunt: Quia si hoc est ue¬
rum quod uos dicitis. omnis a do t̾ra
derelicta est: quam iam p̃multitudi¬
ne nos tenemus. Scã aũt uniu̾salis
eccłia p̃dicat dm̃ ueracit᷑ nisi intra
se coli non posse. asserens quod om̃s
qui extra ipsam sunt. minime salua¬

Expanded text:
orum mores despicere consueverunt. n his quae comprehendi valent ratione contra haereticos ostendit Ecclesia rationabile non esse quod astruunt, aestimari se ab ejus judicio velut jumenta suspicantur. Ex qua despectus sui suspicione protinus ad dedignationem prosiliunt, atque ad ejusdem Ecclesiae contumelias excitantur. Unde subditvel spiritalem gratiam sanctae praedicationis, non virtutis pondus, sed insaniam furoris aestimant. Quo furore videlicet perire fidelium animas arbitrantur quia inde interire Ecclesiae vitam credunt, unde eam contra se infervere conspiciunt. Setotum mundum existimant occupasse. Quid est ergo dicere: Nunquid propter te derelinquetur terra, nisi hoc quod saepe fidelibus dicunt, quia si hoc est verum quod vos dicitis, omnis a Deo terra derelicta est, quam jam prae multitudine nos tenemus; sancta autem universalis Ecclesia praedicat Deum veraciter nisi intra se coli non posse, asserens quod omnes qui extra ipsam sunt minime salva
Abbreviated transcription (Latin):
eꝓboꝵ m̃tes ꝑu̾sis eogitationibus
semꝑ inuigilant. sed plerumq
eis suꝑna dispensatio obuat. et qmui
pͣuitatem consilii nec fracti adu̾sitatib
corrigunt. ne tam̃ contra bonos p̃ua¬
leant. eorũ uires refrenat. Quos contͣ
miro uidicio agit᷑ ut effectu quidem
praui oꝑis careant. ⁊ tam̃ uiste senten¬
tie udicis reos conscĩa addicat. Qd̾ gͦ
mala cogitant. quid s faciant ostendũt.

Expanded text:
es perversis cogitationibus semper invigilant, sed plerumque eis superna dispensatio obviat; et quamvis pravitatem consilii nec fracti adversitatibus corrigant, ne tamen contra bonos praevaleant, eorum vires refrenat. Quos contra miro judicio agitur, ut effectu quidem pravi operis careant, et tamen justae sententiae judicis reos conscientiae addicat. Quod ergo mala cogita
Abbreviated transcription (Latin):
celorum. Uuobus aũt modis ad culpam
quisq ꝑ trahitur. Aut delectatione enĩ
ducitur. aut t̾rore suꝑ atur. Gladius nãq
oris ẽ. inquitas ꝑsuasionis. Mdanus aut̃
molenti ẽ. ad u̾sitas potestatis. Sed quia
u̾acit᷑ humilis qui hoc loco pauꝑ uocat᷑
quo nulla huius mundi ꝓs ꝑa appetit.
eo audact̃ etiam adu̾sa contempnit: re¬
cte dr̃. Saluũ faciet egenũde gladio oris
eorum. et de manu uiolenti pauꝑem.¬
i le si aꝑte dicẽtur. Sic in se ds̃ m̃tes
humilium solidat: ut eas ad ꝑpetranda
nequiciam. nec blandim̃ta suasionũ ꝑ¬
trahant: nec dolores supplitioꝵ frangãt.
Spes quippe inet̾nitate animũ erigit:
⁊ id cͥco nulla mala ext̾iusq tołat sentit.
Uñ et subditur. Et erit egeno spes. Ad
cuius spei uideł fruetum cum pauper
uenĩt: omnis elatus obmutescet. Unde
ad huc subdit᷑. Iniquitas aut̃ contrab¬
unc enim malus bonis nus .xuii.¬
de rogat. et recta que agẽ negligit:
hec inalus obtrectando lacerare non

Expanded text:
. Duobus autem modis ad culpam unusquisque pertrahitur; aut delectatione enim ducitur, aut terrore superatur. Gladius namque oris est iniquitas persuasionis; manus autem violenti est adversitas potestatis. Sed quia veraciter humilis, qui hoc loco pauper vocatur, quo nulla hujus mundi prospera appetit, eo audenter etiam adversa contemnit, recte dicitur: Salvum faciet de gladio oris eorum et de manu violenti pauperem. Ac si aperte diceretur: Sic in se Deus mentes humilium solidat, ut eas ad perpetrandam nequitiam nec blandimenta suasionum pertrahant, nec dolores suppliciorum frangant. Spes quippe in aeternitatem animum erigit, et idcirco nulla mala exterius quae tolerat sentit. Unde et subditur: Et erit egeno spes. Ad cujus spei videlicet fructum eum pauper pervenerit, omnis elatus obmutescit. Unde et adhuc subditur: Iniquitas autem contrahunc enim malus bonis derogat, et recta quae agere negligit. haec in aliis obtrectando lacerare non
Abbreviated transcription (Latin):
corde infidelium uetusta cecitas remã¬
palpabunt in m̾idie. Hoc quidẽ palpã¬
do erquirimꝰ. qd̃ ocłis nõ uidmus. Iud̾i
aũt aꝑta eius miracła iidant. et adh¬
ue eũ quasi palpantes inquirebant:
cum dicent. Quo usqi animas nrãs tol¬
lis: Si tu es. rp̃c dic nob̃ palam. Ecce
miraculoꝵ lux añ ocłos aderat: et ta¬
m̃ in cordis sui tenebris offendentes. ad¬
huc requirendo palpabant. Quoꝵ nimi¬
rum cecitas ad crudelitatẽ crudelitas ĩ
usq ad aꝑta oꝑa ꝑsecutionis ex arsit.
S redemptor humani genĩs ꝑsequutoꝵ¬

Expanded text:
corde infidelium vetusta caecitas remancorde infidelium vetusta caecitas remanuippe palpando exquirimus, quod oculis non videmus. Judaei autem aperta ejus miracula viderant, et adhuc cum quasi palpantes quaerebant, cum dicerent: Quo usque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam . Ecce miraculorum lux ante oculos aderat, et tamen in cordis sui tenebras offendentes, adhuc requirendo palpabant. Quorum nimirum caecitas ad crudelitatem, crudelitas etiam usque ad aperta opera persecutionis exarsit. Sed Redemptor humani generis persecuto