comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gram datur̾ erat. Possumus etiam horam qͣm
pollicetur in futura uita intelligere. in qua
palam de patre annuntiabit electis. id .ẽ. osten¬
et patrem. Ubi ueracit̾ in nomine itũi pe¬
tunt ȩlecti. dum ꝓ nr̃a fragilitate interce¬
dunt. quatinis ad suȩ saluationis sortẽ ꝑtin¬
ganus. B enedicitur in illo die. quia ibi ñ
sunt tenebrȩ p̃ssuratum. sed lux sempiterna
Possunt idem sp̃c electorum in illa cȩlesti
ciuitate etiam ꝓ se petere. quia tempꝰ uniũ¬
salis iudicii uenire desiderant. ut etiam cor¬
ꝑum beatitudinem recipiant. Unde ioban¬
nes ait. U idi sub altare animas interfectoꝵ
ꝓpt̾ uerbum dĩ. & ꝓpt̾ testimonium quod
tant interra: Ubi continuo subinfertur.
Et date sunt illis singulȩ stolȩ albȩ. & dictũ
ẽ. illis. ut requiescerent modicum. donec
impleretur numerus fr̃m eorum. S ingulas
quippe stolas nunc habent anune. cum so¬
la sua felicitate fruuntur. binas tunc acci
pient. cum impleto infine numero fr̃m.

Expanded text:
am daturus erat. Possumus etiam horam quam pollicetur in futura vita intelligere, in qua palam de Patre annuntiabit electis, id est, ostendet Patrem, ubi veraciter in nomine Jesu petunt electi, dum pro nostra fragilitate intercedunt, quatenus ad suae salvationis sortem pertingamus. Bene dicitur in illo die, quia ibi non sunt tenebrae pressurarum, sed lux sempiterna. Possunt idem spiritus electorum in illa coelesti civitate etiam pro se petere, quia tempus universalis judicii venire desiderant, ut etiam corporum beatitudinem recipiant. Unde Joannes ait: Vidi sub altare animas interfectorum propter Verbum Dei, et propter testimonium quod s qui habitant in terra ? Ubi continuo subinfertur: Et datae sunt illis singulae stolae albae, et dictum est illis ut requiescerent modicum, donec impleretur numerus fratrum eorum . Singulas quippe stolas nunc habent animae, cum sola sua felipient cum impleto in fine numero fratrum
Abbreviated transcription (Latin):
cor tuum. quoniam ex ipso uita ꝓcedit. Per
ocłm accipe intentionem. ꝑ totum corpꝰ omnia
oꝑa. quia & apłs menbra nr̃a nuncrpat oꝑa
quȩ impbat dicens. Mortificate gͦ menbra ur̃a
que sunt suꝑ terram. fornicationem. immundi¬
tiam. libidinem. & Similia. Ausustinus.
ig̾ pura intentione oꝑa dirigis ad dm̃. ad
Iquem omnia referenda sunt. ex debito fine
lntentionis. sunt oꝑa luicis. & si ñ ita hominibꝰ
uideatur. Si ũ ꝑuersa ẽ. intentio. p̾uum ẽ. quie¬
quid agis. etiam si recͣtum uideatur. Ideo oꝑa
tenebrȩ dicuntur. quia incertum babent eritũ.
Sigͦ iumen quod in te ẽ. tenebiȩ sunt. tene¬
brȩ quante erunt: Id ẽ. si intentio sordudatur
appetitu temꝑalium. tenebrȩ facͣ toꝵ sordidȩ &
ualde tenebrosȩ crunt. tum ꝓpt̃ turpem &. con¬
fusum intentionis finẽ. tum quia oꝑis exitus.
in se dubus ẽ.¬
uod lucas ait. si corpꝰ tuum totum lucidũ
fuerit. lucidum totum erit. sic intellige.

Expanded text:
cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . cor tuum, quoniam ex ipso vita procedit . BEDA. Per oculum, accipe intentionem; per totum corpus, omnia opera, quia et Apostolus membra nostra nuncupat opera quae improbat dicens: Mortificatnt super terram, fornicationem, immunditiam, libidinem , et his similia. AUGUST. Si ergo pura intentione opera dirigis ad Deum, ad quem omnia referenda sunt, ex debito fine intentionis sunt opera lucis, etiamsi non ita hominibus videatur. Si vero perversa est intentio, pravum est quidquid agis, etiamsi rectum videatur. Ideo opera tenebrae dicuntur, quia incertum habent exitum. Si ergo lumen quod in te est, tenebrae sunt, ipsae tenebrae quantae erunt? Id est, si intentio sordidatur appetitu temporalium, tenebrae factorum sordidae et valde tenebrosae erunt, tum propter turpem et confusum intentionis finem, tum quia operis exitus in se dubius euod Lucas ait: Si corpus tuum totum lucidum fuerit, lucidum totum erit , sic intellige:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cesserit dilectionis thesaurus. illuc & cogita¬
tionis sequatur affectus. Data gͥ ex xp̃i dilectio¬
ne. scernum fruc̃ tum conferunt in celestib.
uͥ futurȩ diuitiȩ scorum incorruptibiles sunt.
uestes rodit iatent̾. inuidiam: qua studium bo¬
num dilacerat. & compac̾tionem unitatis dissi¬
pat. fures sunt beretici & demones: qui ad hoe
intenti sunt. ut spũalibꝰ nos spolient. Demoliri ẽ
dissoluere & consumere.m. xixII L. CXXXIIIT¬
ucerna corꝑis tui ẽ. ocłs tuus. Si fuerit oeu¬
ins tuus simpler. totum corpus tuum lu¬
cidum erit. Si autem oculus tuus nequam fue¬
rit. totum corpꝰ tuum tenebrosum erit. Ten.
unditiam cordis ꝓsequitur.
Lippientes soient uidere numerosas luc̾nas.
stmpiex ocuis simplicia intuetur. Quod totũ
transfertur aid sensum. Quomͦ gͦ totum corpus
si oculus ñ fuerit simplex. ẽ. in tenebris. ita si am¬
ma suum fulgorem ꝑdat. totus sensus in caligi¬
ne commoratur. Be¬
Noe aubi p̾cipitur. Om̃i custodia serua

Expanded text:
praecesserit dilectionis thesaurus, illuc et cogitationis sequatur affectus. Data igitur ex Christi dilectione, aeternum fructum conferunt in coelestibus, ubi futurae divitiae sanctorum incorruptibiles sunt. vestes rodit latenter, invidiam, quae studium bonum dilacerat, et compactionem unitatis dissipat. Fures sunt haeretici et daemones, qui ad hoc intenti sunt, ut in spiritualibus nos spolient. Demoliri, est dissolvere et consumere. M. 47V L 134 Lucerna corporis est oculus. Si fuerit oculus tuus simplex, totum corpus tuum lucidum erit. Si autem oculus tuus nequam fuerit, totum corpus tuum tenebrosum erit. HIERON. Munditiam cordis prosequitur. Lippientes solent videre numerosas lucernas, simplex oculus simplicia intuetur. Quod totum transfertur ad sensum. Quomodo ergo totum corpus, si oculus non fuerit simplex, est in tenebris; ita si anima suum fulgorem perdat, totus sensus in caligine commoratur. Unde alibi praecipitur: Omni custodia serva
Abbreviated transcription (Latin):
mici siuit inaligni sp̃c qui anumam a corꝑe ere¬
untẽ obiident. quam ini carue positam decepto.¬
riis delectationib fouent. Uallo eam circum¬
dant. quia reductis iniquitatib quas ꝑpetra¬
uit ante oculos enis. ad societatẽ suȩ dampna¬
tionis eam coartant. Undiq coangustant.
quando ei non solum oꝑis. uerum etiam locitti¬
onis iniquitates replicant. Tunc anima ꝑ
cognitio uem reatus sui ad terram consternitur.
cum earo ad puluerem urgetur. Tunc ĩmor¬
tem fiuii eiꝰ cadunt. cum cogitationes illicite
ex illa ꝓdeuntes. in extrema intione dissipant᷑
sicut seriptum. ẽ. In illa die ꝑibunt omnes
cogitationes eorũ. Lapis suꝑ lapidem. intelligi
tur dura cogitatio. suꝑ duram cogitationẽ. ꝑner¬
sam animam uisitat d̃s eotidie p̃cepto. aliquã¬
do flagello. auquando miraculo. ut quȩ nes¬
cit audiat. aut dolore compuncta redeat. aut
beneficiis deuicta. malum quod fecit erubeseat.
cxuii.

Expanded text:
mici sunt maligni spiritus, qui animam a corpore exeuntem obsident, quam in carne positam deceptoriis delectationibus fovent. Vallo eam circumdant, quia reductis iniquitatibus, quas perpetravit ante oculos ejus, ad societatem suae damnationis eam coarctant. Undique coangustant, quando ei non solum operis, verum etiam locutionis iniquitates replicant. Tunc anima per cognitionem reatus sui ad terram prosternitur, cum caro ad pulverem redigitur. Tunc in mortem filii ejus cadunt, cum cogitationes illicitae ex illa prodeuntes in extrema ultione dissipantur, sicut scriptum est: « In illa die peribunt omnes cogitationes eorum . » Lapis tur dura cogitatio super duram cogitationem: Perversam animam visitat Deus quotidie praecepto, aliquando flagello, aliquando miraculo, ut quae nescit audiat, aut dolore compuncta redeat, aut beneficiis devicta malum quod fecit erubescat. CXVII.
Abbreviated transcription (Latin):
ui sunt serpentes mordentes: Peccata. Quis
serpens exaltatus: Mortuus dñs in cruce. qui
ꝑ effĩgiem serpentis fuguratur. quia a serpente
mors. Lib̾antur gͦ qui eum fide intuentur
a plagis ignitoꝵ serpentium. id. ẽ. ab incenti¬
ius uitiorum. quȩ animam pungunt in mor¬
tem. Sic enim duexit deus mundum. ut
filium suum unigenitũ daret. ut omnis qui
credit ineum ñ ꝑeat . s: babeat uitam ȩternã
Aꝑit causam humanȩ salutis. dilectionẽ scili¬
cet dĩ patris. ex quo. ẽ. omnis restauratio uel
institutio ꝑ filium suum in sp̃u sc̃o. Idem di¬
cit ex filio dĩ quod supra ex filio hominis. creden¬
tes consequi. ut ꝑ quẽ in dĩtate conditi sumus.
ꝑ eundem in honune restauremur. Non
enim misit os filium suũ ĩ mundũ. ut ĩudicet
mundum s: ut saluetur mundꝰ ꝑ ipsum. U¬
nit saluator ut saluet. ñ ut iudicet. id .ẽ. damp

Expanded text:
ui sunt serpentes mordentes? Peccata. Quis serpens exaltatus? Mortuus Dominus in cruce, qui per effigiem serpentis figuratur, quia a serpente mors. Liberantur ergo qui eum fide intuentur, a plagis ignitorum serpentium, id est ab incentivis vitiorum, quae animam pungunt in mortem. Sic enim dilexit Deus mundum, ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam aeternam. Aperit causam humanae salutis, dilectionem scilicet Dei Patris ex quo est omnis restauratio vel institutio per Filium suum in Spiritu sancto. Idem dicit ex Filio Dei, quod supra ex filio hominis credentes consequi, ut qui per quem in deitate conditi sumus, per eumdem in homine restauremur. Non enim misit Deus Filium suum in mundum, ut judicet mundum, sed ut salvetur mundus per ipsum. Venit Salvato
Abbreviated transcription (Latin):
ertesus in heremo longi laboris populus irst.
murmurauit contra dñm & moẏsen. ideoq
dñs immisit in illum ignitos serpentes. Cũ
gͥ moyses orasset. uissit eum dñs facere ser¬
p̾entẽ eneum. & plagis ꝑcussos aspicere ĩ eum
ut uiuerent.
Augustinus.

Expanded text:
ertaesus in eremo longi laboris populus Israel, murmuravit contra Dominum et Moysen, ideoque Dominus immisit in illum ignitos serpentes. Cum igitur Moyses orasset, jussit eum Dominus facere serpentem aeneum, et plagis percussos aspicere in eum ut viverent. AUGUST.
Abbreviated transcription (Latin):
regnat.
olite inquam eredere quod x p̃c latitet.
iea quod eius fides ab oriente usq ui
occidentem in ȩccła fulgeat. De ipso nãq
in salomonis figura ꝓpħatum. ẽ. Domina¬
bitur a mari usq ad mare. & a flumine
usꝙ ad terminos tetrȩ. A flumine scilicẽt
ubi baptitatus. ẽ. quia inide cȩpit euanołm
p̃dicare. Et alibi. Omnes gentes quas feci¬
sti. uenient fide & adorabunt coram te dñe.
De eodem sophonias. Adorabunt eum unꝰ¬
quisq de loco suo. etiam omnes insulȩ gentiũ.
onne fulguris siuie fulgoris Magister.¬
intellige manifestationem solis siue alterius
splendoris. mundi tenebras fugantis sicut

Expanded text:
regnat. Nolite, inquam, credere quod Christus latitet, sed quod fides ejus ab oriente usque occidentem in Ecclesiis fulgeat. De ipso namque in Salomonis figura prophetatum est: Dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terminos terrae . A flumine scilicet ubi baptizatus est, quia inde coepit Evangelium praedicare. Et alibi: Omnes gentes quas fecisti venient fide, et adorabunt te, Domine . De eodem Sophonias: Adorabunt eum unusquisque de loco suo, etiam omnes insulae gentium . Nomine fulguris, seu fulgoris intellige manifestationem solis, sive alterius splendoris, mundi tenebras fugantis. sicut
Abbreviated transcription (Latin):
de cęlo. & uirtutes cȩlorum commonebunt᷑.
ꝙ tunc parebit signum filii hominis incelo.
ignum intellige crucem. aut uexillum uic¬
toriȩ. Non dimuuitione luminis. sed comꝑa¬
tione uerȩ lucis omnia crunt tenebrosa in
die iudicii. de quo ꝓpb̃auit ysaias dicens.
Erubescet luna & confundetur sol. cum reg¬
nauerit dñs exercituum in monte syon. & ĩ¬
uirłm. & in conspectu senum suorum fuerit
głificatus. Ceterum ꝑacto die iudicii. & cla¬
rescente gła futurȩ uite. cum fucrit cȩlum
nouum & terra noua. tunc fiet quod idem
ꝓpb̃a dicit alibi. Et erit lux lunȩ sicut lux
solis. & lux solis erit septempliciter. sicut lux

Expanded text:
rum commovebuntur, et tunc parebit signum Filii hominis in coelo. ignum, intellige crucem aut vexillum victoriae. Non diminutione luminis, sed comparatione verae lucis omnia erunt tenebrosa in die judicii, de quo prophetavit Isaias, dicens: Erubescet luna et confundetur sol, cum regnaverit Dominus exercituum in monte Sion et Jerusalem, et in conspectu senum suorum fuerit glorificatus . Caeterum peracto die judicii, et clarescente gloria futurae vitae, cum fuerit coelum novum et terra nova, tunc fiet quod idem propheta dicit alibi: Et erit lux lunae sicuti lux solis, et lux solis erit septempliciter, sicut lux
Abbreviated transcription (Latin):
uero dõ atq optimo & naturam nobis. ẽẽ. qua fa¬
cti ad imaginem̃ eius sumus. & doctnam qua
eum nosq nouerimus. & gr̃ãm qua illi coheren-¬
do beati sumus. Siue g̾ platonici. siue quicumq
alii. dõ cognito reppernint uͥ ẽẽt. & causa constitu¬
endȩ unu̾sitatis. & lux ꝑcipiendȩ ueritatis. &
fons uiuidȩ felicitatis. cum de deo ista sentiunt.
nobiscum sentiunt. Ambrosius in e¬

Expanded text:
vero Deo atque optimo, et naturam nobis esse, qua favero Deo atque optimo, et naturam nobis esse, qua facti ad imaginem ejus sumus; et doctrinam, qua eum nosque noverimus; et gratiam, qua illi cohaerendo beati sumus. Sive ergo Platonici, sive quicunque alii, Deo cognito, repererunt ubi esset et causa constituendae universitatis, et lux percipiendae veritatis, et fons vividae felicitatis, cum de Deo ista sentiunt, nobiscum sentiunt. Ambrosius in E
Abbreviated transcription (Latin):
unum ad naturalem. alterum ad rationalem.
tercium ad moralem partem intelligitur ꝑtĩe.
Sienim homo ita ereatus ẽ. ut ꝑ id auod meo
p̃cellit. attingat illud quod cuncta p̃cellit. io
ẽ. unum uerum optimum dm̃. sine quo nulla
natura stibsistit. nulla doctrina istruit. nullꝰ
usus expedit. ipse quieratur uͥ nobis secura siit
omnia. ipse cernatur uͥ nobis certa sunt omnia
ipse diligatur. ubi nobis recta sunt omnia. Bene
g̃ dixit plato dĩ buius imitatorẽ. cognitorem. ama¬
toremẽẽ. sapientem. cuius participatione beatus
sit. Bene dixit sũnum bonum. ẽẽ. dm̃. unde uult
.c̃ẽ. pbilosophum amatorem dĩ. ut q̃m pbilosophia
ad beatam uitam tendit. fruens dõ sit beatus. Et
sciendum ẽ. quod licet xpiani ñ utantur more
quorũdam pbilosophorum. uel phisica. idẽ. na-¬
turali philosopbia. uel logica. ud ẽ. rationali. uel
ethica. id ẽ. morali. ñ ideo tam̃ nesciunt. ab uno

Expanded text:
unum ad naturalem, alterum ad rationalem, unum ad naturalem, alterum ad rationalem, tertium ad moralem partem intelligitur pertinere. Si enim homo ita creatus est, ut per id quod in eo praecellit, attingat illud quod cuncta praecellit, id est unum verum optimum Deum, sine quo nulla natura subsistit, nulla doctrina instruit, nullius usus expedit, ipse quaeratur, ubi nobis secura sunt omnia: ipse cernatur, ubi nobis certa sunt omnia; ipse diligatur, ubi nobis recta sunt omnia. Bene ergo dixit Plato: Dei hujus imitatorem, cognitorem, amatorem esse sapientem, cujus participatione beatus fit. Benedixit, summum bonum esse Deum, unde vult esse philosophum amatorem Dei, ut, quoniam philosophia ad beatam vitam tendit, fruens Deo, sit beatus. Et sciendum est quod, licet Christiani non utantur more quorumdam philosophorum vel physica, id est naturali; philosophia, vel logica, id est rationali; vel ethica, id est morali, non ideo tamen nesciunt ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
x his duobus p̃ceptis diliges dm̃ & primũ.
dicit xp̃c totam legen ppłasq pendere.
Hic pbisica ẽ. qm̃ om̃s omnium naturarum causȩ
indo creatore funt. Hic ethica. qm̃ uita bona &
bonesta ñ aliunde formatur. quam cum ea quȩ
diligenda sunt. quemadinoduum diligenda sunt.
ailiguntus. boc ẽ. õs &e. primus. Hic iogica. qm̃
ueritas lumenq animȩ rationalis. ñ nisi õs ẽ:
hicetiam laudabilis rei publicȩ salus. Neq enĩ
conditur & custoditur optima enutas nisi funda¬
mento & uinculo fidei. firmȩq concordiȩ eum
bonum commine diligitur. quod sĩmum ac ue¬
rissimum als̃ ẽ. atq millo inincem suicerissimȩ
se homines diligunt. cum ꝓpt̃ illum se diligunt.
cui quo animo diligant occultare non possunt.
Idem in octauo libro de ciuitate dĩ. Fortassis qui
platonem philosopbis gentium p̃latum acutius
intellexisse laudantur. aliquid tale de dõ senti¬
unt. ut millo inueniatur & causa subsistendi
os ratio intelligendi. & oedo unuendi. quorum

Expanded text:
x his duobus praeceptis: Diliges Deum et proximum , dicit Christus totam legem prophetasque pendere. Hic physica est, quoniam omnes omnium naturarum causae in Deo creatore sunt. Hic ethica, quoniam vita bona et honesta non aliunde formatur, quam cum ea quae diligenda sunt, quem ad modum diligenda sunt, diliguntur, hoc est deus et proximus; hic logica, quoniam ueritas lumenque animae rationalis nonnisi deus est; hic etiam lauconditur et custoditur optima civitas, nisi fundamento et vinculo fidei firmaeque concordiae, cum bonum commune diligitur, quod summum ac verissimum Deus est, atque in illo invicem sincerissime se homines diligunt, cum propter illum se diligunt, cui quo animo diligant, occultare non possunt. Idem in octavo de civitate Dei. Fortassis qui Platonem philosophis gentium praelatum acutius intellexisse laudant, aliquid tale de Deo sentiunt, ut in illo inveniatur et causa subsistendi, et ratio intelligendi, et ordo vivendi, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
constituit dñs supra familiam suam. ut det
illis cibum in tempore: BeoA
eneralit̃ omnib p̃cepit dñs uigilate.
dixit autem de p̃latis ȩccłȩ quod rarꝰ
inueniatur fidelit dispensans. rarus quẽ
constituerit dñs uocando tanquam aaron
& qui non magis se ingesserit. qui ñ magis
se pascat quam oues. E idelis seruus bene
xp̃i pascit. ꝑrudens sapĩt & intelligit. ac
nouissima ꝓuidet. singulorum capacitatẽ
disceriit. ut det illis eybum in temꝑe: id ẽ.
ꝓ qualitate aucditorum mensurat cibum di¬
uini uerbi & exempli. M .Cc.ixuI.
quem cum uenerit dñs er inuenerit sic fa
cientem. Ũ ere dico uobis. qm̃ suꝑ om̃a bona
sua constituet cum. Suꝑ omiua dicit
cȩlestis regni gaudia non ut soli sed ut pre
cȩteris babeant eterna bona. tum ꝓ sua ui¬
ta. tum ꝓ gregis custodia. In boc etiam scło
plus cȩteris houorandi iunt. qui in doctri-¬
na multum laborant. Unde apłs ait. Qui
bene p̃sunt prb̃i. duplici houore digni ha¬

Expanded text:
super familiam suam, ut det illis cibum in tempore? BEDA. Generaliter omnibus praecipit Dominus vigilare, dixit autem de praelatis Ecclesiae, quod rarus inveniatur fideliter dispensans; rarus, quem constituerit Dominus vocando tanquam Aaron; et qui non magis ingesserit, qui se magis non pascat quam oves. Fidelis servus bene Christi pascit. Prudens sapit et intelligit, ac novissima providet, singulorum capacitatem discernit, ut det illis cibum in tempore, id est, pro qualitate auditorum mensurat cibum divini verbi et exempli. M. 266V quem, cum venerit dominus ejus, invenercientem. Vere dico vobis, quoniam super omnia bona sua constituet eum. Super omnia dicit coelestis regni gaudia, non ut soli, sed ut prae caeteris habeant aeterna bona, tum pro sua vita, tum pro gregis custodia. In hoc etiam saeculo plus caeteris honorandi sunt, qui in doctrina multum laborant. Unde Apostolus ait: Qui bene praesunt presbyteri, duplici honore digni ha
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑenitens ꝑiret.
eteres codices habent ꝑfodiri. ñ ꝑfodi.
ut quidam corrigunt. L. Ait autẽ
ei pet̾tus. Dñe ad nos dicis banc parabolam
an & ad omnes: R Quod autẽ uobis di¬
on solum rectores eccłȩ. sed omnes uigi¬
lare p̃cipimur. ianuas cordium custo¬
dientes. ne callidi bostis mala suggestio
subintret. ne nos dĩs dormmientes inueniat.¬
ñ corꝑa sed fantasias uidet. cum euigi

Expanded text:
impoenitens periret. Veteres codices habent perfodiri, non perfodi, ut quidam corrigunt. L. Ait autem ei Petrus: Domine, ad nos dicis hanc parabolam, an ad omnes? R. Quod autem vobis dion solum rectores Ecclesiae, sed omnes vigilare praecipimur, januas cordium custodientes, ne callidi hostis mala suggestio subintret, ne nos Dominus dormientes inveniat.non corpora, sed phantasias videt, et cum evig
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃orum. iam occisus. ẽ: xp̃c. ut non. ẽẽt. ciuitatis
euis. iam de templo illo sublatum. ẽ. sacrifici¬
um. sublata uuctio. mnerito apłis de fine que¬
rentib responsum . ẽ. non.ẽ. ur̃m serre temꝑa¬
uel momenta quȩ pater posuit in sua potesta¬
te. quoniam temꝑa quȩ ꝑ danielis ꝓpħiam
scire poterant. non ad finem seculi de qͦ quesie-¬
rant ꝑtinebant.lCCILI.¬
um autem uideritis circumdari ab exercitu
iarłm. tunc scitote quia appro pinquauit
desolatio cius. Dicta sunt ea quȩ ꝑ qua¬
draguita annos necdum fine adueniente fu¬
tura erant. hic ipse finis desolationis quȩ a
romano exercitu facta ẽ. expouitur.
uuc qui in iudea sunt fugient in montes.

Expanded text:
sanctorum, iam occisus est Christus, ut non esset ciuitatis eius, iam de templo illo sublatum est sacrificium, sublata unctio, merito apostolis de fine quaerentibus responsum est: Non est uestrum scire tempora, quae pater posuit in sua potestate, quoniam tempora, quae per Danihelis prophetiam scire poterant, non ad finem saeculi, de quo quaesierant, pertinebant. Sim autem videritis circumdari ab exercitu Jerusalem, tunc scitote quia appropinquabit desolatio ejus. BEDA. Dicta sunt ea, quae per quadraginta annos necdum fine adveniente, futura erant. Hic ipse finis desolationis, quae a Romano exercitu facta est, exponitur Tunc qui in Judaea sunt, fugiant in montes;
Abbreviated transcription (Latin):
Ixpositores autem diuinorum eloqui¬
or. non solum computatione tempoꝵ.
itetum etiam reb ipsis completas fuisse
pͥmo dñi aduentu damielis ebdomades de¬
moustrant. maxime quia scriptum.ẽ. extin
sic alienatus ẽ. a iudeis. qui eum ꝓptea sal¬
uatorem suum. non. ẽẽ. crediderunt. quia
oceulere potuerunt. Si autem iam comple¬
te sunt ebdomades. quia iam. ẽ. unctus sc̃so¬

Expanded text:
xpositores autem divinorum eloquiorum non solum computatione temporum, verum etiam rebus ipsis completas fuisse primo Domini adventu Danielis hebdomadas demonstrant, maxime quia scriptum est: Exstisic alienatus est a Judaeis, qui eum propterea Salvatorem suum non esse crediderunt, quia occidere potuerunt. Si autem jam completae sunt hebdomades, quia jam est unctus S
Abbreviated transcription (Latin):
quia iob̃es illũ p̃dicabat. qui rex& sac̾dos erat.
iobannẽ. &aptus fuit paulus sup̃ se usq
dam suꝑ se gr̃am. quam p̃dicabat. Audiuit io¬
hannes auditu mentis uerbrn dñi solagr̃a de¬
suꝑ ei loquentis.

Expanded text:
 sacerdos erat. Joannem. Raptus fuit Paulus supra se, usqdam super se gratiam quam praedicabat. Audivit Joannes auditu mentis Verbum Domini, sola gratia desuper ei loquentis.
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpturarum dĩ parata. mexemplum iuuen¬
di atq credendi ꝓposita. Et sunt lapidea.
is ẽ. fortia in xp̃o lapile. Scam̃ purificationẽ
uideorum ddictum ẽ. quia illi tantum popło
binas aliȩ t̾rias. sbinas uel f̾uas. ut ipsas dic̾et
binas quas ternas. Sunt gͦ due mensurȩ ĩ
scripturis. dlum rat & filius nominatur. s
ibi sp̃c qui patris ẽ. & fuũ intelligit᷑ ut ibi.
Omnia in sapientia il ẽ. in fuio fecisti. Tres
metretȩ sunt. dum nominato sp̃u scõ. trini¬
tas manifestius intelligitur. ut ibi: Bapti¬
tate eos in nomine patris & filii & sp̃c Sc̃i.¬

Expanded text:
Scripturarum Dei parata, in exemplum videnScripturarum Dei parata, in exemplum videndi atque credendi proposita. Et sunt lapidea, id est fortia in Christo lapide. Secundum purificationem Judaeorum dictum est, quia illi tantum populobinas, aliae ternas, sed binas vel ternas, ut ipse diceret binas quas ternas. Sunt ergo duae mensurae in Scripturis, dum Pater et Filius nominantur, sed ibi Spiritus qui Patris est et Filii intelligitur, ut ibi: « Omnia in sapientia , » id est in Filio fecisti. Tres metretae sunt, dum nominato Spiritu sancto Trinitas manifestius intelligitur, ut ibi: « Baptizate eos in nomine Patris, et Filii, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
quo immolandus ducebatur: Portauit
cium dũs crucem suam. In quarta ydria
dicit dauia. Surge ds̃. iudica terram qm̃
tu hereditabis. in omnibꝰ gentibꝰ. Tanquam
diceretur. Dormisti uudicatus a terra: surge
ut uidices terram. In quinta ętate uidit ua-¬
mel lapidem p̾cisum de monte sinc manib.
& fregisse omnia regna terrarum. & creuisse
ulum lapidcm . & factum. ẽẽ. montem mag¬
num. ita rit impleret iuiiuersam faciem
terrȩ. De quo monte p̃ciditur. nisi de regno
oꝑe humano. quia sine amplexii maritali:
Ao sextam etatem ꝑtinet iobannes baptista
dicens Notite diceie patrem babemus abrabã.
Potens ẽ. ds̃. de lapidib istis iuscitare fiios abra¬
hȩ. lapides dicens gentes. ñ ꝓpt firmitatẽ. s
stonditatis duritiam. dum adorabant simu¬
lachra similes facti illis. U nde illud. Simi¬
les ulis fiant qui faciunt ea. & qui confiduis¬
ꝑfecta corida scõrum. in his ȩtatibꝰ receptui

Expanded text:
quo immolandus, ducebatur? Portavit quo immolandus, ducebatur? Portavit enim Dominus crucem suam. In quarta hydria dicit David: Surge Deus; judica terram, quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . Tanquam diceretur: Dormisti judicatus a terra, surge ut judices terram. In quinta aetate vidit Daniel lapidem praecisum de monte sine manibus, et fregisse omnia regna terrarum, et crevisse illum lapidem, et factum esse montem magnum ita ut impleret universam faciem terrae . De quo monte praeciditur nisi de regno est sine opere humano, quia sine amplexu maritali? Ad sextam aetatem pertinet Joannes Baptista, dicens: Nolite dicere: Patrem habemus Abraham; potens est Deus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae : lapides dicens gentes, non propter firmitatem, sed stoliditatis duritiam, dum adorabant simulacra, similes facti illis. Unde illud: Similes illis fiant qui faciunt ea, et omnes qui confidunrfecta corda sanctorum, in his aetatibus receptui
Abbreviated transcription (Latin):
tur. idcamus. Quie quid figurabatur in
adam de xp̃o. add omnes gentes ꝑtinebat. ut
ulud in genesi. Relinquet homo patrem &
matrem. & adherebit uxori suȩ. & erunt duo
ĩ carne una. o fuit relinquere patrem. non
in ea forma apparere hominib in qua ȩqua¬
lis ẽ. patͥ. Reliquit matrem. quanddo de Sy
nagoga transiit ad ȩccłam. Poterat ds̃ iugi¬
lanti adȩ cos tam sine dolore euellere. s ꝓcul-
dubio dormitio xp̃i. in cruce in eo significaba¬
tur. de cuius latere tanquam sponsa flure¬
runt sacram̃ta ȩccłe. De nino aliarum ydri-¬
arum bibamus. X p̃c figuratus ẽ. in noc.
Nam ideo in archa omiua animaua sunt
inclusa. ut om̃s gentes significarentur sai
creare omne genus anumalum. s: ido ꝑ lig¬
num saiuata sunt. quia & nos ꝑ lignum
sauandi eramus. Intercia ydria andiunt
abraham. in semine tuo beneidicentur oẽs
gentes. Quis ñ udet cuius figuram babu¬
it unicus euis ugna portans ad sacͥ ficium.

Expanded text:
tur, videamus. Quidquid figurabatur in tur, videamus. Quidquid figurabatur in Adam de Christo, ad omnes gentes pertinebat, ut illud in Genesi: Relinquet homo patrem et matrem, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una, et fuit relinquere patrem non in ea forma apparere hominibus in qua est aequalis Patri. Reliquit matrem quandnagoga transivit ad Ecclesiam. Poterat Dominus vigilanti Adae costam sine dolore evellere, sed procul dubio dormitio Christi in cruce in eo significabatur, de cujus latere tanquam sponsa fluxerunt sacramenta Ecclesiae. De vino aliarum hydriarum bibamus; Christus figuratus est in Noe. Nam ideo in arca omnia animalia sunt inclusa , ut omnes gentes significarentur salvrursus creare omne genus animalium: sed ideo per lignum salvata sunt, quia et nos per lignum salvandi eramus. In tertia hydria audivit Abraham: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Quis non videt cujus figuram habuit unicus ejus, ligna portans ad sacrificium,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ carnalia uidebantur. in lege sp̃ua¬
ua ostendit. & suꝑficiem litterȩ. plenam cȩ-¬
lesti uirtute uiaeri fecit. Ap̃c enim in ꝓpłuis
nondum manifestatus. quasi uinum in aqͦͣ
latuit. s cum discipulis aꝑuit sensum. ite in¬
telligerent scripturas: uinum inebrians fuit
ipse xp̃c. in lege & ppħis manifestatus. Tua
gͥ scriptura dum n ea sub uolamine idẽ. ad¬
oꝑationem ltterȩ latet xp̃c. sapit aquam in-¬
sipidam: cum uͭ aufertar uelamen. ẽ. uinũ
inebrians. Sex ydriȩ sex etates sunt. que ĩa-¬
nit̾ currerent. nisi xp̃c in cis p̃dicaretur.
Prima ȩtas ẽ. ab alam usꝙ: ad noe. scd̃a usq
ad abrabam. tercia uiq ad dauid. quarta usq
ad transmigrationem. quinta usq ad iohan¬
nem baptistam. Sexta inde usq ad finem scłi.
Propb̃ia insingulis etatib: quasi yariis scãin
litteram. acua insipula. quom in uinum mu-
tetur. cum ad xp̃m & ad omues gentes refera¬

Expanded text:
quae carnalia videbantur in lege, spirituaquae carnalia videbantur in lege, spiritualia ostendit, et superficiem litterae plenam coelesti virtute videri fecit. Christus enim in prophetiis nondum manifestatus, quasi vinum in aqua latuit; sed cum discipulis aperuit sensum ut intelligerent Scripturas, vinum inebrians fuit ipse Christus, in lege et prophetis manifestatus. Illa igitur Scriptura dum in ea sub velamine, id est, adopertione litterae latet Christus, sapit aquam insipidam. Cum vero aufertur velamen, est vinum inebrians. Sex hydriae, sex aetates sunt. Quae inaniter currerent, nisi Christus iPrima aetas est ab Adam usque ad Noe; secunda, usque ad Abraham; tertia, usque ad David; quarta, usque ad transmigrationem; quinta ad Joannem Baptistam; sexta, inde usque ad finem saeculi. Prophetia in singulis aetatibus, quasi hydrus. Secundum litteram aqua insipida, quomodo tetur cum ad Christum et ad omnes gentes refera
Abbreviated transcription (Latin):
suraculum aquȩ conuersȩ Ausus linꝰ.
inuinum miramur:. & ñ mirannir. quia oĩ
anno boc facit ds inuitib & de uno grano mul¬
ta facit. & quod maius ẽ. celum & terram de ni¬
chilo creauit. eaq mirabilit̃ gubernat. Eigo
qͥa homines inaluil intenti ꝑduderunt consi¬
aerationem opin añi. in qua eum cotidie lau-¬
darent. seruauit sibi quedam inusitata que fa¬
ceret. ut tanquam dormientes homines ad se
colendum mirabuib excitaret. Aquam uertit
ic in uinum. cum insipudam mentẽ carnali¬
um sapore scientiȩ cȩlestis imbuit. Eramus
enim aqua id ẽ. insipientes &s fecit nos uinũ
ulẽ sapientes fiaem ipsius. AIl sunis.
elaqua intelligitur scientia. mnundans
auditores a sordib: peccatoꝵ. Mas̃.¬
ne tunc conuertitur in uinum. quando
auquis ex toto obliuiscitur p̃teritorum
malorum. ne in ea meudat & incidit caiere
in dĩ amore. sicut uinum mebrians obliui¬
osos facit pocatores & calefacit. Auoꝰ¬
onuertit aquam xp̃c in uinum dum

Expanded text:
raculum aquae conversae in vinum miramur, et non miramur quia omni anno hoc facit Deus in vitibus, et de uno grano multa facit, et quod majus est, coelum et terram de nihilo creavit, eaque mirabiliter gubernat. Ergo quia homines in aliud intenti, perdiderunt considerationem operum Domini, in quo eum quotidie laudarent, servavit sibi Deus quaedam inusitata quae faceret, ut tanquam dormientes homines ad se colendum mirabilibus excitaret. Aquam vertit Jesus, in vinum, cum insipidam mentem carnalium, sapore scientiae coelestis imbuit. Eramus enim aqua, id est, insipientes; et fecit nos vinum, id est, sapientes fidem ipsius. ALBINUS. Vel aqua intelligitur scientia, mundans auditores a sordibus peccatorum. Quae tunc convertitur in vinum, quando aliquis ex toto obliviscitur praeteritorum malorum, ne in ea incidat, et incipit calere in Dei amore, sicut vinum inebrians, obliviosus facit potatores et calefacit. Convertit aquam Christus in vinum, dum
Abbreviated transcription (Latin):
mis&s uasa. Metron grece mensuradr̃. uule
metreta nomen mensurȩ. Dicit eis ib̃e Im-¬
plett hyarias aq̃ . ẜ impleuert̃ eas usq ad sũmum.
E t dicit eis it̃c Haurite nẽ & ferte archit̾elmo. Et
tulert̃. Archit̾clinus : pͥnceps tͥclinii. id ÷ discũ¬
bentiũ ĩ tͥclinio. Tricliniũ u dicunt ẽẽ aulam
t̃ cameratã ł tres domo suie t̾s cameraᷤ. cũ testudine
factas. in quib sedebant discumbentes. quasi
sub tribꝰ arcub. Ut autem gustauit archi¬
t̾clinus aauam uinum factum. & ñ sciebat
unde. ẽẽt. ministri autem sciebant qui hau-

Expanded text:
nus et vasa. Metron Graece, mensura dicitur unde nus et vasa. Metron Graece, mensura dicitur unde metreta nomen mensurae. Dicit eis Jesus: Implete hydrias aqua, et impleverunt eas usque ad summum. Et dicit eitulerunt, Architriclinus est princeps triclinii, id est, discumbentium in triclinio. Triclinium vero dicunt esse aulam tricameratam, vel tres domos sive tres cameras cum testudine factas, in quibus sedebant discumbentes, quasi sub tribus arcubus. Ut autem gustavit architriclinus aquam vinum actam, et non sciebat unde esset; ministri
Abbreviated transcription (Latin):
uid commune ẽ. tͥ mat̾ sciłm carnem. &
mͥ ȩcernȩ dĩ uituti ac dĩ sapientiȩ. ex qua
futurum ẽ. miraculum auod petis: Ueniet
hora mea ia ẽ. passionis oportunitas. in qua
uidelicet cum pendere in cruce infirmitas
ceꝑit. cuuis tu mat̾ es. agnoscam te matiẽ
ut fuius. curam tui discipulo committens.
Predicato antem euangelio & uirtute aiuina
ostensa mundo. fuit hora passionis. Non ne¬
cessitatis seuicet hora ut heretiei cauimpni¬
antur. s uolnutatis. U nle ilud. Potestatem
babeo ponere animam meam. & iterum sume¬
ie eam. Non enim aucłor temporum. fato tem¬
pis regitur. Dicit mat̾ eius muustris
Odcũꝑlixerit nobis facite. Erant autemibi
lapiae yariȩ sex posite scdđm purificationẽ
uileorum eapientes singuiȩ metretas binas
filui pittite ad ipsam. ut fiat quod petił.
fulueialit imꝑat ministris. Hẏdor ẽ. aqua
unde ar xara. uas aqnȩ. Purificationem
uideorum dicit. quod crebro lauabant ma¬

Expanded text:
uid commune est tibi matri secundum carnem, et mihi aeternae Dei virtuti ac Dei sapientiae, ex qua futurum est miraculum quod petis? Veniet hora mea, id est, passionis opportunitas, in qua videlicet cum pendere in cruce infirmitas coeperit, cujus tu mater es, agnoscam te matrem ut filius, curam tui discipulo committens. Praedicato autem Evangelio et virtute divina ostensa mundo, fuit hora passionis, non necessitatis scilicet hora, ut haeretici calumniantur, sed voluntatis. Unde illud: Potestatem habeo ponere animam meam, et iterum sumere eam . Non enim auctor temporum, fato temporis regitur. Dicit mater ejus ministris: Quodcunque dixerit vobis, facite. Erant autem ibi lapideae hydriae sex, positae secundum purificationem Judaeorum, capientes singulae metretas binas filii pietate ad ipsam, ut fiat quod petit, fiducialiter imperat ministris. Hydor est aqua, unde dicitur hydria, vas aquae. Purificationem Judaeorum dicit, quod crebro lavabant ma
Abbreviated transcription (Latin):
ic g̃ lege. Terra neptalun galileȩ gentium.
hoc ẽ. que ẽ. ingalilea. uel quȩ ẽ. ipsa gali¬
c̃a gentium & que ẽ. uamatis ultra iordanem
uidit lucem. Popłs qui sedebat in tenebris pecca¬
torum ẽ. gentilis populus. de quo ꝓpħauit ysai
as. quia uideret lucem magnam. id ẽ. crederet in
xp̃m qui lux ẽ. mundi. U dolorum cultus & que¬
libet pessima oꝑa. sunt : umbra mortis: quia sig¬
nificant anime mortem. sicut umbra significit

Expanded text:
um, hoc est, quae est in Galilaea, vel quae est ipsa Galilaea gentium, et quae est via maris ultra Jordanem, vidit lucem. Populus qui sedebat in tenebris peccatorum, est gentilis populus, de quo Isaias prophetavit, quia videret lucem magnam, id est, crederet in Christum, qui lux est mundi . Idolorum cultus et quaelibet pessima opera sunt umbra mortis, quia significant animae mortem, sicut umbra significat
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis eiꝰ agnitionem. ꝑuenire poteratis.
cuit ante te. id ẽ.tͥ. in conspecꝰtu tuo. His uer¬
bis exempla humilitatis accipinius. ne temere
discutere suꝑna consilia de alioꝵ uocatione.
auoꝵ ꝙ repulsione p̾sumamus. Non enun
rationem reddidit. s: sic dõ placitum dixit.
ostendens quia iniustum. ẽẽ. non potest quod
placuit iustoũ nde & in uinca laborantib mer¬
cedem reddens. ait. Uolo & hiuc nonissimo
care sicut & tͥ. In cunctis gͥ a dõ dispositis.
aꝑta ratio ẽ. occultȩ iusticia uoluntatis.

Expanded text:
nitatis ejus agnitionem pervenire poteratis. cuit ante te, id est, tibi in conspectu tuo. His verbis exempla humilitatis accipimus, ne temere discutere superna consilia de aliorum vocatione aliorumque repulsione praesumamus. Non enim rationem reddidit, sed sic Deo placitum dixit, ostendens quia injustum esse non potest, quod placuit justo. Unde et in vinea laborantibus mercedem reddens, ait: Volo et huic novissimo dare sicut et tibi . In cunctis ergo a Deo dispositis, aperta ratio est occu
Abbreviated transcription (Latin):
tum fieri exclusionẽ. Neq enim falius a no¬
ticia siu ipsiꝰ excipit᷑ neq pater qui seipilum
cognoseat excluditur. & sp̃c sc̃s ut ꝙ consub¬
stantialis. ab utriusq plena aguitione nequa
quam separatur. Unae paulus. Sỹc omnia
enite ad me omnes qui laboratis & one¬
rati estis. & ego uos reficiam. Leronimꝰ
De onere peccati dicit. uel p̃ssos uigo legis
inuitat ai euangelium. Qua ratione
ẽ. eugũ gra ieuior lege. cum in lege adulteri¬
um. in engłio concupiscentia. ibi homicidiũ.
bic ira puniatur: In lege oꝑa requiruntur.
in englio uoluritas. quȩ ncet effectum non
babeat. p̃mumi tam̃ ũ amitit. ut si uirgo
n uoluntate corrumpatur: apud euglium uir¬
go suscipitur. apud legem auasi corrupta re
iegis difficultatibꝰ. uel indiuitiis acqui¬
rendis. Eeficiam uos id ẽ. recreabo. uos exone¬

Expanded text:
rum fieri exclusionem. Neque enim Filius a norum fieri exclusionem. Neque enim Filius a notitia sui ipsius excipitur, neque Pater qui seipsum cognoscat excluditur, et Spiritus sanctus consubstquam separatur. Unde Paulus: Spiritus Venite ad me, omnes qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos. HIERON. De onere peccati dicit, vel pressos jugo legis invitat ad Evangelium. Qua ratione est Evangelii gratia levior lege, cum in lege adulterium, in Evangelio concupiscentia: ibi homicidium, hic ira puniatur? In lege opera requiruntur, in Evangelio voluntas: quae, licet effectum non habeat, praemium, tamen non amittit, ut, si virgo non voluntate corrumpatur, apud Evangelium virgo suscipitur, apud legem quasi corrupta repudiatur. egis difficultatibus, vel in divitiis acquirendis. « Reficiam vos, » id est recreabo vos exone
Abbreviated transcription (Latin):
iuduȩ t̾nitati. In boc ũ quod ipse ẽ. spendor¬
qui de patre splenduit supͣ intellectum. nul¬
las refert grãs. licet omnia a patre habeat.
quia ꝑ naturam habet. M ox.ii.
It nemo nouit filium nisi pat̾. neq pa
rubescat eu nomius. dicens se plenã
noticiam habere de patre & filio.
on ita intelligendum ẽ. hoc quasi fuiꝰ
a nullo possit sciri. nisi a patre solo. pa¬
ter autem non solum a filio. s: ab eis etiam
auibꝰ reuelanerit filius. s ad uttumq irfe¬
itndum ẽ. quod ait. & cui uoluent suuis reue¬
ure. uit intelligamus utrumq ꝑ filium reue¬
serpsum aeciarat. quia mentis ur̃e lumen ẽ.
radita autẽ sino ñ aua sunt:. Hylareꝰ.¬
quam quȩ in eo sou pat̾ nota sunt. Nota
ũ fuio soli sunt. quȩ patris atnit. Atq ita ĩ hoc
mutuȩ cognitionis secreto intelligitur non ali¬
ua in fuio ignorabile extitisse. quam auod
in patre ignorabile sit. M ag i es ter.
itende ubi solus pater fuum. solusue
filus patrem nosse ar̃. ũ nisi creatura¬

Expanded text:
iduae Trinitati. In hoc vero quod ipse est splendoqui de Patre splenduit supra intellectum, nullas refert gratias, licet omnia a Patre habeat, quia per naturam habet. M. 112III Et nemo nErubescat Eunomius, dicens se plenam notitiam habere de Patre et Filio. Non ita intelligendum est hoc quasi Filius a nullo possit sciri nisi a Patre solo. Pater autem non solum a Filio, sed ab eis etiam quibus revelaverit Filius, sed utrumque referendum est quod ait, et an cui voluerit Filius revelare, ut intelligamus utrumque per Filium revese declarat, quia mentis nostrae lumen est. Tradita autem Filio non alia sunt, quam quae in eo soli Patri nota sunt. Notavero Filio soli sunt quae Patris sunt. Atque ita in hoc mutuae cognitionis secreto, intelligitur non aliud in Filio ignorabile exstitisse, quam quod in Patre ignorabile sit. Attende tende, ubi solus Pater, Filium, solusve Filius Patrem nosse dicitur, non nisi creatura
Abbreviated transcription (Latin):
suam: non potest meus. ẽẽ. discrpłs. Et qui
non bauilat cruccm suam & uenit pꝰ me: ñ
ercunctari ubet quomͦ parentes p̃cipi¬
mur odisse. qui nuibemur & inimicos
ailigere. Et de uxore ueritas dicit. quod d̃s
coniuinxit. homo non separet. Et paulus

Expanded text:
potest meus esse discipulus. Et qui non bajulat crucem suam et venit post me, non ercontari libet, quomodo parentes praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere Et de uxore Veritas dicit: quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ ꝑinasionis obicuint. S corpiones ũ cau¬
da nocentes. clam insidiantes. sunt illi qui
consuminatas uirtutes nitiare contendunt.
Uerumptamen in hoc nolite gaudere. quia
sp̃e nobis subiciuntur. Gaudete autẽ quod
nomina ur̃a scripta sunt in celis. Sp̃c
eicere & uirtutes alias facere. interidum ñ
eiꝰ est meriti qui oꝑatur. s inuocatione
nominis xp̃i conceditur. uel ad condempna¬
tionem eoꝵ qui inuocant. uel ob utilitatẽ
eoꝵ qui uulent & audiunt. In quo semꝑ
bonoratur d̾̃s. ꝑ cuiꝰ nomen miracłã fiunt.
licet facientes signa despiciantur. In ac̾tib
aplõꝵ fiii cȩuȩ eiciebant demones. & iudas
ꝓditor multa signa fecisse narratur. Gaude¬
ant gͦ disciplĩ xp̃i non de bumiliatione de-¬
monum. s de sua sublimatione. ut unde illi
ceciderunt sublenati. isti ascendant humili-¬
ati. Eorum namq nomina scripta. ẽẽ in oȩ-¬
us: ẽ. illos. ẽẽ. p̃destinatos. Ouanius enim

Expanded text:
ae persuasionis objiciunt. Scorpiones vero, cauae persuasionis objiciunt. Scorpiones vero, cauda nocentes, clam insidiantes, sunt illi qui consummatas virtutes vitiare contendunt. Verumtamen in hoc nolite gaudere, quia spiritus vobis subjiciuntur. Gaudete autem, quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Spiritus ejicere et virtutes alias facere, interdum non ejus est meriti qui operatur; sed invocatione nominis Christi conceditur, vel ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt. In quo semper honoratur Deus, per cujus nomen miracula fiunt, licet facientes signa, despiciantur. In Actibus apostolorum filii Scevae ejiciebant daemones , et Judas proditor multa signa fecisse narratur. Gaudeant ergo discipuli Christi non de humiliatione daemonum, sed de sua sublimatione, ut unde illi ceciderunt sublevati, isti ascendant humiliati. Eorum namque nomina scripta esse in coelis, est illos esse praedestinatos. Quamvis enim
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio dicentes. D ñe etiam demonia
subiciuntur nobis in nomine tuo. Et ait
nlis. u idebam satbanan sicut fulgur de
cȩlo cadentem. Tunc uidi quando cor¬
ruit. Quod ait sicut fulgur cadentem.
de suꝑnis lapsum significat. & quia adciec¬
tus ahuc transfigurat se in angłm lucis.
Deferunt disciplĩ nonorem nomini xp̃i.¬
s auia adhuc infirma fide gaudent de
uirtutib & de signoꝵ oꝑatione efferuntur.
exemplo terrentur. & adbumilitatẽ reuo-¬
cantur. ut agnoscant se terrenos si supbi¬
tent mimiliandos. recordando diabolũ. eiec¬
tum ob suꝑbiam de cȩlo. E ece dedi nobis
potestatẽ calcandi suꝑ serpentes & scce piones
& sup̾ omnem uirtutem inimici. & nicha
uobis nocebit. ꝑ serpentes & scorpiones. omne
sis significat. quaniuis ad litteram pessit ac¬
cipi. Paulus etenu a iuꝑa inuasus nil pas
sus mansit. Serpentes quidem nocentes deu¬
te. seuientes aꝑte. sunt uel homines uel de-¬
mones. qui incobandis uirtutibꝰ uenena pra-¬

Expanded text:
 etiam daemonia subjiciuntur nobis in nomine tuo. Et ait illis: Videbam Satanam sicut fulgur de coelo cadentem. Tunc vidi, quando corruit. Quod ait, sicut fulgur cadentem, de supernis lapsum significat: et quia dejectus, adhuc transfigurat se in angelum lucis. Differunt discipuli honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudent in virtutibus, et de signorum operatione efferuntur, exemplo terrentur, et ad humilitatem revocantur, ut agnoscant se terrenos, si superbierint, humiliandos, recordando diabolum ejectum ob superbiam de coelo . Ecce dedi vobis potestatem calcandi super serpentes et scorpiones, et super omnem virtutem inimici, et nihil vobis nocebit. Per serpentes et scorpiones omne gsis, significat, quamvis ad litteram possit accipi. Paulus etenim a vipera invasus, nil passsus mansit. Serpentes quidem, nocentes dente, saevientes aperte, sunt vel homines vel daemones, qui inchoandis virtutibus venena prav
Abbreviated transcription (Latin):
lute humilium quibꝰ ioquebatur. gras agit ͤ¬
& erultat. in patre. quod apłĩs aduentus sui
apuit sacram̃ta. que ignorauerunt scͥbȩ &
pharisei. qui sibi sapientes uudebantur.
Unde supͣ. Iustificata ẽ. sapientia ã filiis suis.
Confessio non senꝑ penitentiã .s: aliquando
gr̃arum actionem significat. In hoc auod ait
pat̾. ostendit se. ẽẽ. genitum a dõ non crea-¬
tum. ure heretici dicunt. in hoc quod dicit
dñe. creatorẽ celi & terrȩ.Beo a.¬
ulchre sapientibꝰ & prudentibꝰ non insipi¬
entes & hebetes. s paruulos ul ẽ. humiles
opposuit. ut ꝓbaret se tumorem dampnare.
non acuinen scientiȩ. Humilitas enun clauisẽ
srientiȩ. de qua aubi ait. Tulistis clauem sci¬
entiȩ. hoc ẽ. humilitatẽ fudei xp̃i. qua ad diui

Expanded text:
lute humilium quibus loquebatur, gratias agit et exsultat in Patre, quod apostolis adventus sui aperuit sacramenta, quae ignoraverunt Scribae et Pharisaei qui sibi sapientes videbantur Unde supra: Justificata est sapientia a filiis suis . Confessio non semper poenitentiam, sed aliquando gratiarum actionem significat. In hoc quod ait Pater: ostendit se esse genitum a Deo, non creatum, ut haeretici dicunt; in hoc quod dicit: Domine, creatorem coeli et terrae, pulchre sapientibus et prudentibus, non insipientes et habetes, sed parvulos, id est humiles opposuit ut probaret se tumorem damnare, non acumen scientiae. Humilitas enim clavis est scientiae. De qua alibi dicit: « Tulistis clavem scientiae , » hoc est humilitatem fidei Christi, qua ad divi
Abbreviated transcription (Latin):
tione legis: quia ibi uulnerantur pueri. hic
lauantur faluanili. O nus euglii ieue ẽ.
quantum ail legem. quia ibi adulterium pu¬
nitur plapidationem. hic purgatur ꝑ peni¬
iquis uenit ad me & non odit patrem
suum & matrem. & uxorem & filios.¬

Expanded text:
tione legis, quia ibi vulnerantur pueri, hic tione legis, quia ibi vulnerantur pueri, hic lavantur salvandi. Onus Evangelii leve est, quantum ad legem; quia ibi adulterium punitur per lapidationem, hic purgatur per poeniquis venit ad me, et non odit patrem suum et matrem, et uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
głm xp̃i. udeos & gentes in una fide coniun¬
gens. ut terram cordis sui excolant. ꝑ uonicrẽ
sacri eloquii. Tollite iugum suꝑ nos. in suꝑi¬
ori sculicet mentis ur̃ȩ. in bonore habentes.
Exemplo quoq meo discite mites. c̃ẽ. corde. ꝙ ͤ
humiles cordde. ne lateat serpens in specit co-¬
nimbȩ. Humiles quippe neminẽ contemp¬
nunt. mites quoq in lenitate animi iugit᷑
ꝑseuerantes nullum leilunt. & sic ꝑ quietẽ
mentis inuenient tandem sempiternam
requiem animabꝰ uus. Iugum enim me¬
ui suaue ẽ. & onus meum leue. H ylariꝰ.
uia uigo xp̃i suauius quia onere leuius:
ꝓbabilem fieri ab scelere abstinere. bonũ
uelle. malum nolle. amare om̃s. odisse nul¬
ium. ȩcerna consequi. presentibꝰ non capi.
nolle interre alteri. quod sͥ ipsi ꝑpeti sit mo¬
iestum. Licet angusto initio sit arta uia. ut
alibi dicit. quȩ ducit ad uitami. ꝓcessu tam̃
temꝑis ueffabili ailcctionis aulcedine dilata
ugum fidei suane ẽ. compara. M as̾. tur¬

Expanded text:
 Judaeos et gentes in una fide conjungens, ut terram cordis sui excolant per vomerem sacri eloquii. Tollite jugum super vos, in superiori scilicet mentis vestrae, in honore habentes. Exemplo quoque meo discite mites esse corde et humiles corde, ne lateat serpens in specie columbae. Humiles quippe neminem contemnunt; mites quoque in lenitate animi jugiter perseverantes, nullum laedunt; et sic per quietem mentis inveniunt tandem sempiternam requiem animabus suis. Jugum enim meum suave est, et onus meum leve. HILAR. Quid jugo Christi suavius? quid onere levius? Probabilem fieri, ab scelere abstinere, bonum velle, malum nolle, amare omnes, odisse malum, aeternam vitam sequi, praesentibus non capi, nolle inferri alteri quod sibi ipsi perpeti sit molestum. Licet angusto initio sit arcta via, ut alibi dicit, quae ducit ad vitam , processu tamen temporis ineffabili dilectionis dulcedine dilatatur. Jugum fidei suave est, compara