comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
destinatam ueci. pio affectu ꝓsequerent᷑. Nec
fletꝰ equalium mouit puelła: nec dolor flex̃
nec geniit᷑ retardauit: nec dies p̃teriit: nec
fefellit hora. Rediit ad patrẽ. qͣsi aduotum re¬
diret: & uoluntate ꝓpria cunctantẽ impulit.
Fecitq arbit̾tu spontaneo. ut qđ erat fortuitũ¬
inpietatis : fier& pietatis sacrificium. Ecce tͥ
populis olofernem adiit. assyriorũ tͥu̾phali septũ
cat̾ua: qu̾e pͥmũ forniȩ gr̃a & uult̾ decore ꝑculit:
demdͤ sermonis circu̾scripsit elegantia. Primꝰ eiꝰ tͥum
phus fuit. qđ integrum pudor̾e de tab̾uacło
hostis reuexit. scđs. qđ femina de uiro repor¬
tauit uictoriam: fugauit populos consilio suo.
Horruert̃ persȩ audatiam eius. utiq qđ m illis
phythagoreis duob mirantur. ñ expauit mor¬
tis periculumr s nec pudoris. qđ ẽ grauius boniꝰ
feminis: ñ ictũ carnificis : sed nec tocius tela¬
exercitus trepidauit. Stetit inter cuneos

Expanded text:
destinatam neci pio affectu prosequerentur. Nec destinatam neci pio affectu prosequerentur. Nec fletus aequalium movit puellam, nec dolor flexit, nec gemitus retardavit, nec dies praeteriit, nec fefellit hora. Rediit ad patrem, quasi ad votum rediret, et voluntate propria cunctantem impulit, fecitque arbitratu spontaneo, ut quod erat impietatis fortuitum, fieret pietatis sacrificium. CAPUT virum Holophernem adit, Assyriorum triumphali septum caterva. Quem primo formae gratia et vultus decore perculit, deinde sermonis circumscripsit elegantia . Primus triumphus ejus fuit, quod integrum pudorem de tabernaculo hostis revexit: secundus, quod femina de viro reportavit victoriam, fugavit populos consilio suo . 83. Horruerunt Persae audaciam ejus. Utique quod in illis Pythagoraeis duobus mirantur, non expavit mortis periculum, sed nec pudoris, quod est gravius bonis feminis: non unius ictum carnificis, sed nec totius exercitus tela trepidavit. Stetit inter cuneos
Abbreviated transcription (Latin):
ab iron subito inpios t̾ra p̃rupto soluto absorbuit¬
hiatu. P recellentius &. antiquius ẽ istud exempłu
de filia iepthẽ. quã illud qđ memorabile habet᷑
ap̃ philosophos. de duobus phytagoreis. quoꝵ
alt̾ cum a tyranno dẏonisio capitis dãpnatꝰ e̾e̾t:
p̃seripto mortis die poposcit. ut eis ꝑgendi
domũ facultas daret᷑. ut cõmendar& suos. Ac
ne reu̾tendi nutare fides uadẽ mortis obtulit:
ea conditione. ut si ipse defor& ad constitutũ
diem. uadeseius sibi ꝓ eo moriendum agnosc̾et.
nec qualitatẽ sponsionis qͥ offerebat᷑ recusauit.
constantiq anmo diem necis p̃stolabat᷑. Itaq
alter se ñ subfxit: alt̾ se ad diem recepit. ¶a
eõ usq fuit mirabile: ut tẏrannus eos sibi in
hoc in uirgine multo magificentius. multoq
in lustrius dep̃henditur: quȩ ingemiscenti patͥ
ait. fac mͥut eriuit de ore tuo. S spacium
duoꝵ poposcit mensium: ut cũ equalib comien¬
tũ ageret in montib: quȩ uirginitate enis pre¬

Expanded text:
u absorbuit. 80. Praecellentius et antiquius istud exemplum de filia Jephthe, quam illud quod memorabile habetur apud philosophos de duobus Pythagoraeis quorum alter cum a tyranno Dionysio capitis damnatus esset, praescripto mortis die, poposcit ut domum pergendi ei facultas daretur, quo commendaret suos: ac ne revertendi 128 nutaret fides, vadem mortis obtulit, ea conditione ut si ipse deforet ad constitutum diem, vas ejus sibi pro eo moriendum agnosceret. Nec qualitatem sponsionis qui offerebatur recusavit, constantique animo diem necis praestolabatur. Itaque alter se non subtraxit, alter ad diem recepit. Quod eousque fuit mirabile, ut tyrannus eos sibi in hoc in virgine multo magnificentius, multoque illustrius deprehenditur, quae ingemiscenti patri ait: Fac mihi ut exivit de ore tuo . Sed spatium duorum poposcit mensium, ut cum aequalibus conventum ageret in montibus, quae virginitatem ejus prae
Abbreviated transcription (Latin):
inpudens arbit᷑bat᷑: s occisum doluit. Dñs qͦq
mulieris inmanitatẽ. qͣ honestatis ĩmemor t̃pe
antẽtulit lucrũ: congruo supplitio plectendani
annuntiauit. Turpis itaq om̃s ẽ fraus. Deniq
etiam in reb uilib erecrabilis ẽ staterȩ fallatia:
& fraudulenta mensura. Si inforo rerũ uena¬
lium in usu cõmertioꝵ fraus plectit᷑. potest ne
in rep̃hensibilis uideri int̾ officia uirtutum:
Clamat salomon. Pondus magnũ & exiguum :¬
& mensure duplices. umunda st̃ coram do.
Sup̃ quoq ait. Stat̾a adult̾a: ab hominatio ẽ

Expanded text:
impudens arbitrabatur, sed occisum doluit. Dominus quoque impudens arbitrabatur, sed occisum doluit. Dominus quoque mulieris immanitatem, quae honestatis immemor turpe antetulit lucrum, congruo supplicio plectendam annuntiavit. 65. Turpis est itaque omnis fraus. Denique etiam in rebus vilibus exsecrabilis est staterae fallacia, et fraudulenta mensura. Si in foro rerum venalium, in usu commerciorum fraus plectitur, potestne irreprehensibilis videri inter officia 124 virtutum? Clamabat Salomon: Pondus magnum et exiguum, et mensurae duplices immundae sunt coram Domino . Supra quoque ait: Statera adultera, abominatio
Abbreviated transcription (Latin):
cũ deflere filium: queadmodũ hic defleuit
nimicũ: C̃s gr̃ȩ auctorem tantis ꝓseqͤret᷑
laudib: qͣntis iste ꝓsecutꝰ est insidiator̃e capitis
sui: Qu̾a pie d̾oluit: quanto ingemuit affectu
Eruerunt montes ꝓpħco maledicto: & diuina
us sententiã maled̾icentis impleuit. Itaq pro
regiȩ necis spectaculo: pęnã elem̃ta soluer̃t.
rer posceret pecumã se dat᷑um pollicens. in¬
decorũ p̾tium ꝓ paterna recusauit hereditate :
maluitq morte declinare huiusmodi t̃pitudin̾e.
Non mͥ inqͥd faciat dñs: ut dem tibi hereditatem
patrum meoꝵ. Hoc ẽ. tantum mͥ obꝓbrnum
ñ fat. Non ꝑmittat ds: tantũ extorqueri fla¬
gitiũ. Non utiq de uitib dicit. Neq em̃ de
uitib cura ẽ dõ: neq de terreno spacio: s de iure
loquit᷑ patrum. Fotuit utiq alt̾am uineã. de ui¬
cauit ñ uideri utile: maluitq ꝑ iculum cum
honestate subire: qu̾a utilitatẽ cũ obpbrio.

Expanded text:
cum defleret filium quemadmodum hic deflevit cum defleret filium quemadmodum hic deflevit inimicum? Quis gratiae auctorem tantis prosequeretur laudibus, quantis iste prosecutus est insidiatorem capitis sui? Quam pie doluit, quanto ingemuit affectu! Aruerunt montes prophetico maledicto, et divina vis sententiam maledicentis implevit. Itaque pro regiae necis spectaculo poenam elementa solverunt.rex posceret pecuniam se daturum pollicens, indecorum pretium pro paterna recusavit haereditate, maluitque morte declinare hujusmodi turpitudinem: Non mihi, inquit, fiat a Deo, ut dem tibi haereditatem patrum meorum : hoc est tantum mihi opprobrium non fiat, non permittat Deus tantum extorqueri flagitium. Non utique pro vitibus hoc dicit: neque enim de vitibus cura est Deo, neque de terreno spatio, sed de jure loquitur Patrum. Potuit utique et alteram vineam de vicavit non videri utile, maluitque periculum cum honestate subire, quam utilitatem cum opprobrio.
Abbreviated transcription (Latin):
nec usurpare inꝑium. set uereri. Itaq & ho¬
nestas utilitati p̃lata est. & utilitas secuta ho
enam in bello doluit occisum. & flebiliter
deplorauit dicens. Montes qͥ estis ingelboe
neq ros. neq pluua cadat suꝑ uos: montes
mortis : qm̃ sublata ẽ ibi ꝓtectio potentium.
ytectio saul. Non ẽ unct in oleo. & sangͥne
uilneratoꝵ & ex adipe belligerantiũ. Sagnta
ionathȩ ñ ẽ reu̾sa retro.: & gladius saul non
ẽ reuersus uacius. Saul & ionathas speciosi
& karissimi. inseparabiles in uita sua: & in
morte non sunt separati. Suꝑ aquilis leuiores:
sauł. qͥ uestiebat uos uestimenta coccinea cum
ornamento ur̃o: qͥ imponebat aurum suꝑ uesti¬
merta ur̃a. Quomͦ ceciderunt potentes in me¬
da pugna: Ionatha in morte uulneratꝰ est.
Ceciderat amor tuus in me: suꝑ amor̾e mu¬
lierum. Quomꝰ ccciderunt. potentes: & periert᷑
arma concupiscenda: Quȩ mat̾ sic solet um¬

Expanded text:
nec usurpare imperium, sed vereri! Itaque et honec usurpare imperium, sed vereri! Itaque et honestas utilitati praelata est, et utilitas secuta honetiam in bello doluit occisum, et flebiliter deploravit dicens: Montes qui estis in Gelbeal, neque ros, neque pluvia cadat super vos. Montes mortis, quoniam ibi sublata est protectio potentium, protectio Saul. Non est unctus in oleo et sanguine vulneratorum, et ex adipe belligerantium. Sagitta Jonathae non est reversa retro, et gladius Saul non et propheta dicens: Saul et Ionathas speciosi et carissimi inseparabiles in uita sua et in morte non sunt separati, super aquilas leuiores, Saul, qui vestiebat vos vestimenta coccinea cum ornamento vestro, qui imponebat aurum super vestimenta vestra. Quomodo ceciderunt potentes in media pugna? Jonathas in morte vulneratus est. Ceciderat amor tuus in me, sicut amor mulierum. Quomodo ceciderunt potentes, et perierunt arma concupiscenda ? 62. Quae mater sic uni
Abbreviated transcription (Latin):
honestum ñ sit compendia cõpetentia aliis. uł
debita pͥarita auertere: cũ uł sacerdotis uel
mninistri sit ꝓ de̾e̾.si fieri potest ommibꝰ. obee
ueniri nisi alter ledat᷑. cõmodius ẽ neutrum
iuuari. qͣm grauari alt̾um. Ideoq in causis pe¬
cumariis int̾uenire ñ ẽ sacerdotis: in quib ñ
qm̃ int̾cessoris beneficio se uictum Arbit᷑tur.
Sacerdotis ẽ igit᷑ nulli nocere : ꝓde̾e̾ uelle om̃ib
Posse autẽ: solius dĩ ẽ. Nam incausa capitis.
nocere ei qũe iuuare debeas ꝑiclitantẽ. ñ sine
peccato ẽ grani. In causa autẽ pecuniȩ odia
querere insipientiȩ ẽ. cum psalute hominis
graues frequenter fiant molestiȩ: in qͦ etuĩ
ꝑiclitari gloriosum ẽ. Pposita gͥ forma insa¬
cerdotis officio teneat᷑ ut nullinoceat ne laces¬
qd̾ cũ potuisset regi inimico nocere. maluit
parcere. Qũa etã utile: qi successori hoc ꝓftu
ut discerent om̃s fideni regi seruare ꝓprio.

Expanded text:
honestum non sit competentia compendia aliis vel honestum non sit competentia compendia aliis vel debita, vel parata avertere; cum vel sacerdotis vel ministri sitteri, nisi alter laedatur, commodius est neutrum juvari quam gravari alterum. Ideoque in causis pecuniariis intervenire non est sacerdotis, in quibus non ncitur, quoniam intercessoris beneficio se victum arbitratur. Sacerdotis est igitur nulli nocere, prodesse velle omnibus: posse autem solius est Dei. Nam in causa capitis nocere ei quem juvare debeas periclitantem, non sine peccato est gravi: in causa autem pecuniae odia quaerere, insipientiae est; cum pro salute hominis graves frequenter fiant molestiae: in quo etiam periclitari gloriosum sit. Proposita igitur forma in sacerdotis officio teneatur; ut nulli noceat, ne lacesquod cum potuisset regi inimico nocere, maluit parcere ! Quam etiam utile, quia successori hoc profuit, ut discerent omnes fidem regi proprio servare,
Abbreviated transcription (Latin):
salutẽ honestati. Diuma Autẽ sententia eos
p̃tulit qͥ honesta utilibꝰ p̃stare arbit᷑bant᷑.
eos ũ condepnau̾. ap̃ qͦs ea qͣ uidebant᷑ siluti
potnis qͣm honestati accõmoda. p̃ponderabant.¬
Nichil itaq deformius qͣm nullũ hab̾e amor̃e
honestans. & usu quodam degeneris mercat᷑e.
questu sollicitari ignobili: auaro estuare corde:
dieb ac noctib hẏare in aliem detͥmenta pa¬
trimonii: ñ eleuare amnium ad honestatis
intorem.: ñ considerare uerȩ laudis pulchritudi¬
nem. Hinc nascunt᷑ aucupio quesite hereditatꝰ
continentiȩ atq grauitatis simulatione captate:
qd ab horret a ꝓposito xp̃iam uiri. Om̃e eni̾
qł arte elicitum & fraude cõpositum ẽ: carae
merito simplicitattᷤ. In ipsis qͥnullum ȩccłastici
or dinis officium receꝑint: incongrua iudicat᷑
affectatȩ ambitio hereditatis. In suppremo uite
positos suũ habere udicium: ut libere testent᷑
qͥuod sentiunt. qͥ postea non st̃ em̃daturi: cum

Expanded text:
salutem honestati. Divina autem sententia eos probavit, qui honesta utilibus praestare arbitrabantur: eos vero condemnavit, apud quos ea quae videbantur saluti potius quam honestati accoNihil itaque deformius quam nullum habere amorem honestatis, et usu quodam degeneris mercaturae, quaestu sollicitari ignobili, avaro aestuare corde, diebus ac noctibus hiare in alieni detrimenta patrimonii, non elevare animum ad honestatis nitorem, non considerare verae laudis pulchritudinem. 58. Hinc nascuntur aucupio quaesitae haereditates, continentiae atque gravitatis simulatione captatae: quod abhorret a proposito christiani viri; omne enim quod arte elicitum, et fraude compositum est, caret merito simplicitatis. In ipsis qui nullum Ecclesiastici ordinis officium receperint, incongrua judicatur affectatae ambitio haereditatis. In supremo fine vitae positos suum habere judicium, ut libere testentur quod sentiunt, qui postea non sunt emendaturi: cum
Abbreviated transcription (Latin):
uirginẽ & coequałe eis cũ qͣ cubitare so¬
litꝰ ẽe̾̃t offerebat uiris iniquitatis: tantũ
ne uis irrogaretur hospiti. Uerum ubi parũ
ratio ꝓcessit & uis p̾̃ualuit. cessit leuites
iugali sua & cognouert̾ eam. & tota nocdte
illuserunt ei Quȩ atrocitate uł doloie me¬
ta iniuriȩ añ hospitiũ hospitis qͦuir suus
deu̾terat ꝓiecit se atq exalauit sp̃m sup̃

Expanded text:
s cum qua cubitare solita esset, offerebat viris iniquitatis, tantum ne vis irrogaretur hospiti. Verum ubi parum ratio processit, et vis praevaluit, cessit levites jugali sua: et cognoverunt eam, et tota nocte illuserunt ei. Qua atrocitate, vel dolore victa injuriae, ante ostium hospitis, quo vir suus diverterat, projecit se
Abbreviated transcription (Latin):
mediocrit᷑ seripta cõmendat dicens. Ex ore
stultoꝵ: baculus contumeliȩ. Stulticiȩ igit᷑
condempnat᷑. qͥ contumeliã facit. Nonne hoc
magis fugiendu ꝗͣ mois. ꝗͣ. dispendia. ꝗͣ. mopia.
qͣm exilium : qũa debilitatis dolor: Qis enim
uiciũ corporis aut patͥmonii dapnum. non
lenius ducat uicio animmi: & estimationis dis¬
pendio : Liquet igit᷑ id expetendum & tenen

Expanded text:
mediocriter Scriptura commendat dicens: Ex ore stultorum baculum contumeliae . Stultitia igitur condemnatur, quia contumeliam facit. Nonne hoc magis fugiendum, quam mors, quam dispendium, quam inopia, quam exsilium, quam debilitatis dolor? Quis enim vitium corporis, aut patrimonii damnum non levius ducat vitio animi, et existimationis dispendio? 114 25. Liquet igitur id spectand
Abbreviated transcription (Latin):
nerandi. in opia steriłe. conceptiõem fecun¬
dit: aut resuscitat mortuos: aut ciboꝵ tem¬
ꝑat amaritudines. & facit farmȩ ãmixtiõe
dulcesc̾e̾: aut decẽ pambꝰ distributis reliqͥas
colligit plebe sat̾ata: aut ferrũ securis ex¬
cussum. & in fluuii iordans mersũ. ꝓfundo
misso in aqͥs ligno facit suꝑ natare. aut e¬
mundatione lepsũ. aut siccitat̾e imbribus
aut famem mutat fecunditate. Quando gͦ
iustꝰ solus ẽ. q̃ cũ do semꝑ ẽ: Quando solitariꝰ
c̃. qui numꝗͣ. separat᷑ a xp̃o : Quis nosse para¬
anegocio. qͥ numꝗͣ feriat᷑ a merito: qͦ consũma¬
t᷑ negocium : Quib aũ locis circumscribit᷑:
cui totꝰ mundus diuitiarum possessio ẽ: Qe
estimatiõe defunt᷑. qui nũꝙͣ. opimõe dep̃hen¬
dit᷑. & enĩ q̃si ignorat᷑ & cognoscit᷑: quasi mo

Expanded text:
nerandi, inopina sterilem conceptione fecunnerandi, inopina sterilem conceptione fecundat: aut resuscitat mortuos: aut ciborum temperat amaritudines, et facit farinae admixtione dulcescere: aut decem panibus distributis, reliquias colligit, plebe saturata: aut ferrum securis excussum, et in fluvii Jordanis mersum profundum, misso in aquas ligno, facit supernatare: aut emundatione leprosum, aut siccitatem imbribus, aut famem mutat fecunditate 7. Quando ergo justus solus est, qui cum Deo semper est? Quando solitarius est, qui numquam separatur a Christo? Quis nos, a negotio, qui numquam feriatur a merito, quo consummatur negotium? Quibus autem locis circumscribitur, cui totus mundus divitiarum possessio est? Qua aestimatione definitur, qui numquam opinione comprehenditur? Etenim quasi ignoratur et cognosci
Abbreviated transcription (Latin):
lyseus inimo loco: & rer sẏriȩ magña belli
mołe inferebat ppło patrũ: diuersisq consi¬
lioꝵ aceruabat fraudib & cir cũ uenire
insidiis moliebat᷑. S⁊ om̃s eiꝰ apparat᷑ꝰ. ꝓpła
dep̃hendebat. & iugore mentis ꝑ gr̃amdi
ubiq p̃sens cogitatiões ħostiũ siuns annim¬
nabat. & monebat quib cauerent locis. Qd̃
ubi regi sẏriȩ manifestatum ẽ: misso exer¬
citu clausit ꝓpħam. Orauit helyseus. & õs
cos cecitate ꝑ cuti fecit: & captiuos intrare
insamariam. qͥuenerant obsidere eum. Con¬
feramꝰ hoc otiũ: cum alioꝵ ocio. Alii enim
requiescendi causa ab duc̾e̾ aniũ a negociis
solent. & aconuentu cetuq hominũ subtͣ here
se: & aut ruris petere secretum. captare ag
solitudies. aut int᷑ urbẽ uacare. animo indul¬
gere quieti & tͣnqͥllitati. helyseus aut̃ ĩsolitu¬
dme iordanẽ tͣnsitu suo diuidit. ut pars
defluat posterior. suꝑior autẽ ĩ font̾ẽ recur¬
rat. aut in carmelo resoluta difficultate ge¬

Expanded text:
eus in uno loco, et rex Syriae magnam belli molem inferebat populo patrum, diversisque consiliorum acervabat fraudibus, et circumvenire insidiis moliebatur: sed omnes ejus apparatus propheta deprehendebat, et vigore mentis per gratiam Dei ubique praesens, cogitationes hostium suis annuntiabat, et monebat quibus 109 caverent locis. Quod ubi regi Syriae manifestatum est, misso exercitu, clausit prophetam. Oravit Elisaeus, et omnes illos caecitate percuti fecit, et captivos intrare in Samariam, qui venerant obsidere eum . 6. Conferamus hoc otium cum aliorum otio. Alii enim requiescendi causa abducere animum a negotiis solent, et a conventu coetuque hominum subtrahere sese; et aut ruris petere secretum, captare agrorum solitudines, aut intra urbem vacare animo, indulgere quieti et tranquillitati: Elisaeus autem aut in solitudine Jordanem transitu suo dividit ; ut pars defluat posterior, superior autem in fontem recurrat: aut in Carmelo resoluta difficultate ge
Abbreviated transcription (Latin):
loquebat᷑: & in ocio oꝑabat᷑. Cuiꝰ autẽ mnaiora
negocia quam huiꝰ otia: qͥ qͣ draginta dieb posit̾
inmonte. totã legẽ complerus ẽ: & in illa so¬
infirmos. Tangebant᷑ uestim̃ta eoꝵ: & sanites
deferebat᷑. Sermonẽ locutꝰ ẽ. helias & pluita
stetit: nec cecidit suꝑ terrã trib annis & sex
m̃sibus. It̾um locutꝰ est. & hiaria farme ñ
defecit. & uas olei toto famis diurnę tẽpore
ñ ẽ exinanitũ. Et qm̃ plerosq delectant hel¬
lica: qͥd ẽ p̃stantius erercitꝰ magni lacertis:

Expanded text:
loquebatur, et in otio operabatur. Cujus autem majora loquebatur, et in otio operabatur. Cujus autem majora negotia, quam hujus otia, qui quadringinta diebus positus in monte, totam Legem complexus est, et in illa soinfirmos. Tangebantur vestimenta eorum, et sanitas deferebatur . 4. Sermonem locutus est Elias, et pluvia stetit nec cecidit super terram tribus annis et sex mensibus. Iterum locutus est, et hydria farinae non defecit, et vas olei toto famis diurnae tempore non est exinanitum . 5. Et quoniam plerosque delectant bellica; quid est praestantius, exercitus magni l
Abbreviated transcription (Latin):
aiud ꝓpłia docuit
nos tamq̃ mam¬
pla domo de am¬
bulare incorde nr̃o:
⁊ com̃sari cumco
quasi cum bono con.¬
t b̾nad. ut ipscsibi diceret. ⁊ loqueretur
secum: ut ẽ illud. dixi custodiam uias meas.
Salomon quoq silius eiꝰ dix̃. Bibe aquam
de tuis uasis. & de puteoꝵ tuoꝵ fontibus:
hoc ẽ. tuo consilio utere. Aqua emmalta
consilium incorde uiri. Nemo inqͥd alienus.
particeps sit tibi. Fons aquȩ tus sit tibi
ꝓprius. & iocundare cum uoxore quȩ est
a iiuentute. Ceruus amicitię & pullus
grͣarum: confabulent᷑ tecum. Non gͦ pͥmꝰ
scipio sciuit solus ee̾. cũ solus c̾et: nec minꝰ
ociosus cum ociosus e̾et. Sciuit ante ipsũ
moyses. qui cum taceret clamabat. cum
ociosus ẽẽt p̃liabat᷑. Nec solũ p̃liabat᷑. sed
etiã de hostib qͦs ñ contigerat triumphabat
Adeo ociosus ut manus eiꝰ alii sustinerent.
expugnabat hostem. quẽ ñ poterant uice
qͥ dimicabant. Ergo moyses. & insilentio

Expanded text:
id propheta docuit nos tamquam in ampla domo deambulare in corde nostro, et conversari cum eo tamquam cum bono contubernali; ut ipse sibi diceret, et loqueretur secum, ut est illud: Dixi, custodiam vias meas . Salomon quoque filius ejus ait: Bibe aquam de tuis vasis, et de puteorum tuorum fontibus ; hoc est tuo consilio utere. Aqua enim alta, consilium in corde viri . Nemo, inquit, alienus particeps sit tibi. Fons aquae tuae sit tibi proprius: et jucundare cum uxore, quae est tibi a juventute. Cervus amicitiae et pullus gratiarum confabulentur tecum . 2. Non ergo primus Scipio scivit solus non esse, cum solus esset; nec minus otiosus, cum otiosus esset: scivit ante ipsum Moyses, qui cum taceret, clamabat : cum otiosus staret, praeliabatur; nec solum praeliabatur, sed etiam de hostibus, quos non contigerat, triumphabat . Adeo otiosus, ut manus ejus alii sustinerent: expugnabat hostem, quem non poterant vincere qui dimicabant. Ergo Moyses et in silentio
Abbreviated transcription (Latin):
& suauiorib delectari epulis. usitatũ ẽ: ieuinare
& non e̾ẽ coteptũ suo. na in hoc cũ plerisq con¬
sorcium ẽ. Alia gͥ prima : alia media officia. P rima
cũ paucis: media cum plurib. Demq ĩ hisdem
uerbis: frequent̃ discretio ẽ. Aliter enim bonũ
d̾m dicimꝰ. aliter homin̾e: aliter iustũ dm ap¬
pellamꝰ: aliter hominẽ. Similit̾ & sapientẽ

Expanded text:
et suavioribus delectari epulis usitatum est: jejunare et suavioribus delectari epulis usitatum est: jejunare et non esse contentum suo; nam in hoc cum plerisque consortium est. Alia igitur prima, alia media officia. Prima cum paucis, media cum pluribus. 11. Denique in iisdem verbis frequenter discretio est. Aliter enim bonum Deum dicimus, aliter hominem: aliter justum Deum appellamus, aliter hominem. Similiter et sapientem
Abbreviated transcription (Latin):
censet᷑. Et qm̃ de duob suꝑioribꝰ locis diximꝰ
in quibꝰ honestũ ẽ illud & utile t᷑clauimus. sq̃r
utrum honestatẽ & utilitatẽ int se cõparare de¬
beamus: & querere quid sit sequendum.
similiter hoc loco utrum honestũ sit an in¬
utile. qͥdam requirendum putant. Nos autẽ
inouem᷑ ne inter se uelut cõpugnantia indu¬
c̾e̾ uideam᷑. quȩ iã sup̃ unũ e̾e̾ ostendimꝰ. nec
honestũ ẽẽ posse nisi qđ utile. nec utile nͥ
qđ honestum: qr ñ sequim᷑ sapientiã carnis
apd̾ qu̾a utilitas pecuniariȩ istius cõmoditatiᷤᷤ
pluris habet᷑: s sapientiã quȩ ex dõ ẽ: apud
ꝗͣ ea quȩ in hoc scło magna estimant᷑ ꝓ detͥ¬
fectũ & absolutum officium ẽ: & auero uir¬
tutis fonte ꝓficiscit᷑. Cui scd̾m ẽ cõmune of¬
ficium: qđ ipso sermone signisicat᷑. non est
arduȩ uirtutis ac singularis: qͦd potest plu¬
rimis e̾e̾ cõmune. Nã pecumȩ cõpendia cap¬
tare familiare multis. elegantiori conuiuio

Expanded text:
Et quoniam de duobus superioribus locis diximus, in quibus honestum illud et utile tractavimus, sequitur utrum honestatem et utilitatem inter se comparare debeamus, et quaerere quid sit sequendum. similiter hoc loco, utrum honestum sit an utile nonnulli requirendum putant. 9. Nos autem movemur, ne haec inter se velut compugnantia inducere videamur, quae jam supra unum esse ostendimus: nec honestum esse posse, nisi quod utile: nec utile, nisi quod honestum; quia non sequimur sapientiam carnis, apud quam utilitas pecuniariae istius commoditatis pluris habetur, sed sapientiam quae ex Deo est, apud quam ea quae in hoc saeculo magna aestimantur, pro detrfectum et absolutum officium est, a vero virtutis fonte proficiscitur. Cui secundum est commune officium, quod ipso sermone significatur non esse arduae virtutis ac singularis, quod potest plurimis esse commune. Nam pecuniae compendia captare familiare multis, elegantiori convivio
Abbreviated transcription (Latin):
ex inaniuit form̃a serui accipiens: Uenit
in nube leui: & cũ eẽt untꝰ altissimi obum¬
brauit mariȩ.: ut transiguraret corpꝰ humi¬
litatis nr̃ȩ conforme fieri corꝑi głe suȩ. Sic̃¬
gͦ ille formã mutauit cumex uirgine nasce¬
ret᷑: ita & nob sermones dĩ transsigurati
uident᷑ cum legunt᷑ in ȩũgłio: cum species
eoꝵ uidet᷑ in scͥpturis quasi ꝑ speculum. qr
tota ueritas hic ñ potest comp̃hendi. Cum
Autẽ ueni̾t qd ꝑfec tum ẽ. ñ iamꝑ descensi¬
onẽ ñ ꝑspetiem ut transfigurat. s integra
atq ex pressa ueritate resplendeant. N eꝗ
te moueat qd̾ ait: multa uerba custo diam.
Qui unũ uerbum cognouit multa uerba
cognouit. In uno multa sunt: & in multis
difficile doceri: cum dixerit apłs quia ipseẽ
imago di inuisibilis pͥmogenitꝰ oĩs creature.
inqua̾ creata sunt om̃ia incȩlestib ⁊ in derra.

Expanded text:
exinanivit, formam servi accipiens . Venit exinanivit, formam servi accipiens . Venit in nube levi, et cum esset virtus Altissimi, obumbravit Mariae; ut transfiguraret corpus humilitatis nostrae conforme fieri corpori gloriae suae. sicut ille ergo for- Diam mutauit, cum ex uirgine nasceretur, ita et nobis sermones dei transfigurati uidentur, cum leguntur in euangelio, cum species eorum uidetur in scripturis quasi per speculum, quia tota ueritas hic non potest conprehendi. cum autem uenerit quod perfectum est, non iam per descensionem, non per speciem, ut transfigurati, sed integra atque expressa ueritate resplendeant. Neque te moueat, quod ait: \'multa uerba custodiam\', quia, cum unum uerbum cognouerit, multa uerba cognoscit. in uno multa sunt et in multis difficile doceri, cum dixerit apostolus, quia ipse est imago dei inuisibilis, primogenitus omnis creaturae, in quo creata sunt omnia in caelestib
Abbreviated transcription (Latin):
possit ut sua peccata ñ habcat. in ipsa tam̃
mortuor regione uiuendo pur ificatione
indiget. quȩ acontagio eum regionis huiꝰ
absoluat. In umbra ꝗ hic uiuimiꝰ. Et ideo
inumbra custe dimꝰ uerbadi. Et ut exem¬
plum utam᷑: utiq ante eramꝰ subumbra
legis. qñ custo diebamꝰ homines sabb̃a quȩ
sunt umbra futuror. sic̃ hodieq nidei qui
uerum sabb̃n ñ uident. qui exemplari a
umbrȩ seruiunt. Nos quoq scđm eũ głim
nunc uiuentes. umbr̃ã sequin uerbor. di.
Nathanael sub arbore fici uidet᷑: dauid in
arborẽ sichomori ascendit ut xp̃m uideret.
totum mundũ obumbraret. Quom̃ nor
sumꝰ in umbra: qui crucis eiꝰ ꝓtegimꝰ uela¬
mento: Quomͦ ñ sumꝰ inumbra. qͦs crucifraꝰ
amalignitate scli. & corꝑis ardore defendit:
Annescimꝰ qr uerbum di ueniens inhc̃ mun¬
dum ñ fic̃ ũbum aduenit quale erat inpͥn¬
cipio. quale erat aput dm̃. s semet ipsim

Expanded text:
possit ut sua peccata non habeat, in ipsa tamen possit ut sua peccata non habeat, in ipsa tamen mortuorum regione uiuendo purificatione indiget, quae a contagio eum regionis huius absoluat? In umbra igitur hic uiuimus et ideo in umbra custodimus uerba dei. et ut exemplo utamur, utique ante eramus sub umbra legis, quando custodiebamus neomenias et sabbata quae sunt umbra futurorum, sicut hodieque Iudaei, qui uerum sabbatum non uident, exemplari et umbrae seruiunt. nos quoque secundum euangelium nunc uiuentes umbram sequimur uerborum dei. Nathanael sub arbore fici uidetur, Dauid in arborem sycomori ascendit, ut Christum uideret. totum mundum obumbraret. Quomodo non sumus in umbra, qui crucis ejus protegimur velamento? Quomodo non sumus in umbra, quos crucifixus a malignitate saeculi et corporis ardore defendit? An nescimus, quoniam Verbum Dei veniens in hunc mundum, non sicut Verbum advenit. Quale erat in principio, quale erat apud Deum: sed semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
umbraẽ uite. atq imago ñ uerita . De¬
niq inimagine ambulat. homo: ⁊ in regi¬
one umbre mortis consistimꝰ. S siquis ñ ad
t̃rena ocłos mentis intendat. s: ad spũalia
uiuemꝰ. Ap̃c enim. uita ẽ. Et ido qui in
umbra xͥ uiuit: mnumbra uite ẽ. Meritoq¬
⁊ alibi dic̃ sc̃s dñi. In umbra alarũ tuaꝵ
ꝓtege me. Om̃s gͦ etiam sc̃i in umbra sime:
qũa diu sunt incorꝑe. Non ꝑfec dȩ uidenti ñ ꝑfecte. s ex
parte cognoscunt. Ipse paulus ait. Ex parte
enim cognoscimꝰ. Ipse uas electionis cui x p̃c
oculos reddidit & sua illuminauit gr̃a.
ñ faciȩ ao faciem. s ꝑspeculum uidebat.
Et dauid reuelari petit ocłos suos ut remo¬
ucret᷑ umbra: quȩ integrum ocłaꝵ impe¬
diebat obtutum. Regionẽ autem hanc
mortuoꝵ c̃ẽ quis dubitet. cũ sc̃s ipse dicat
placebo dño inregione uiuor: Quia ꝑfec¬
te hic placere nemo potest. ubi etiam si fieri

Expanded text:
umbra est uitae atque imago, non ueritas; deumbra est uitae atque imago, non ueritas; denique in imagine ambulat homo et in regione umbrae mortis consistimus. sed si quis non ad terrena oculos mentis intendat, sed ad spiritalia uiuemus. Christus enim uita est et ideo, qui in umbra Christi uiuit, in umbra uitae est, meritoque alibi dicit sanctus domini: in umbra alarum tuarum protege me. omnes ergo etiam sancti in umbra sunt, quamdiu sunt in corpore: non perfecte uident, non perfecte, sed ex parte cognoscunt. ipse Paulus ait: ex parte enim cognoscimus, ipse uas electionis, cui Christus oculos reddidit et sua inluminauit gratia, non facie ad faciem, sed per speculum uidebat, et Dauid reuelari petit oculos suos, ut remoueretur umbra, quae integrum oculorum inpediebat obtutum. regionem autem hanc mortuorum esse quis dubitet, cum sanctus ipse dicat: placebo domino in regione uiuorum, quia perfecte hic placere nemo potest, ubi, etiamsi fieri
Abbreviated transcription (Latin):
in trace in requien meã. Et unusquisq nr̃m
ustus romphea illa fłamca ñ exustꝰ. intro¬
gressus in illam paradisi amenitatẽ. grãs
agat dño suo dicens. In trodux nos in refri¬
gerium. Quigͦ ꝑ ignẽ transierit: intrat in
requiẽ. ẽ ransit amaterialib atq mund inis.
ad illa incorruptibilia atq ꝑpetua. Alius it¬
nis ẽ. iste quo exurunt᷑ peccata ñ uoluntoria
s. fortuita. quẽ p̃parauit seriuilis suis dñs
ilic. ut cos abista cõmoratiõe quȩ ꝑ mixta ẽ.
mortuis emimdet: Aliꝰ ille ignis quẽ de puta¬
uit diabolo a angłis ciꝰ. de qͦdic̃ intrate in
ignẽ ec̃numt. quo ille diues ardebat. qͥstillari
sibi de lacari digito poscebat humorẽ. At uͦ
lacarꝰ in abrahȩ sinu recumbens. uitã carpe¬
bat ec̃nam: qũa sibi ꝓmittit ꝓpħa dicens.
Uiuam: & custodiam uerba tua.
iuã ait: quasi ñ dum iuuens. Hicenĩ
inumbra uuimꝰ. G ista uita in corꝑe.

Expanded text:
\'intrate in requiem meam\', ut unusquisque nostrum \'intrate in requiem meam\', ut unusquisque nostrum ustus romphaea illa flammea, non exustus, introgressus in illam paradisi amoenitatem gratias agat domino suo dicens: induxisti nos in refrigerium. qui ergo per ignem transierit, intrat in requiem, transit a materialibus atque mundanis ad illa incorruptibilia atque perpetua. Alius ignis iste est, quo exuruntur peccata non uoluntaria, sed fortuita, quem parauit seruulis suis dominus Iesus, ut eos ab ista commoratione, quae permixta est mortuis, emundet; alius ille ignis, quem deputauit diabolo et angelis eius, de quo dicit: intrate in ignem aeternum, quo ille diues ardebat, qui stillari sibi de Lazari digito poscebat umorem. at uero Lazarus in Abrahae sinu recumbens uitam carpebat aeternam, quam sibi promittit propheta dicens: uiuam et custodiam uerba tua. \'uiuam\' ait quasi nondum uiuens; hic enim in umbra uiuimus. Ergo ista uita in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
bonos & malos. hoc futurũ c̃. baptismũ. qnͣ
ꝑ camim̃ ignis iniquitas exurft᷑: ut in reg¬
no di fulgeant iusti sic̃ sol ipse in regno pa¬
Sic eñ eũ nomino. qͣm᷑ nominauit eũ gabri¬
hel dicens: hic erit magnꝰ. Uidebit multos
ante paradisi stantes uestibulitra mouebit
rompheam uersatilem: dicet his qͥ adextͥs
sunt ñ habentib grauta peccata. In trate
qui p̃sumitis: qͥ ignẽ ñtimetis. Predrxerani
etiam uob̾. ecce uenio sic̃ ignis. Et ꝑ ierechiel
dixeram. Ecce ꝓficiscar in iherłm. & insuf¬
flabo uos inigne irȩ meȩ: ut tabescatis a plũ¬
bo iferro. Ueniat gͦ ignis consumens: qui
exurat in nob̾ plũbum iniquitatis. ferrũ
peccati. faciatq nos aurum sincerũ. Urat
renes meos ⁊ cormeũ ut bona cogitẽ: ea quȩ
castitatis sunt concupiscam. S quia hic
purgatꝰ. itm necesse habet illic purificari:
illicnos quoq pur ificet: qñ dicet dñs.

Expanded text:
bonos et malos, hoc futurum est baptisma, quando bonos et malos, hoc futurum est baptisma, quando per caminum ignis iniquitas exuretur, ut in regno dei fulgeant iusti sicut sol ipse in regno pa—sic enim eum nomino, quomodo nominauit Gabriel dicens: hic erit magnus —, uidebit multos ante paradisi stantes uestibulum, mouebit romphaeam uersatilem, dicet his qui a dextris sunt non habentibus grauia peccata: \'intrate qui praesumitis, qui ignem non timetis. praedixeram etiam uobis: ecce uenio sicut ignis, et per Ezechiel dixeram: ecce proficiscar in Hierusalem et insufflabo in uos in igne irae meae, ut tabescatis a plumbo et ferro\'. Leniat ergo ignis consumens, qui exurat in nobis plumbum iniquitatis, ferrum peccati faciatque nos aurum sincerum. urat renes meos et cor meum, ut bona cogitem, ea quae castitatis sunt concupiscam. sed quia hic purgatus iterum necesse habet illic purificari, illic quoque nos purificet, quando dicet dominus:
Abbreviated transcription (Latin):
phea ignea quã posuit ds. quȩ ante ñ erat
quando peccatum ñ erat. Culpa cepit. et
baptismũ cepit qͦ purificent᷑ qͥ in paradisũ
redire cupiebant. ut regressi dicerent. Tran¬
siumꝰ ꝑignẽ & aqũa. Hic ꝑ aqũa: illic per
ignem. ꝑaqũã ut abluant᷑ peccata. ꝑ ignẽ
ut exurant᷑. s qd ẽ. grauius. si ihic ignem.
⁊ illic sustinemꝰ. Quis ẽ. qui in hoc igne bap
uos baptiro inpenitentia. ñ angłs. ñ archan¬
gelus. ñ dñationes. ñ potestates: s ille de qͦ
iołis ait. Q uiuenit pꝰme fortior meẽ: cuiꝰ ñ
sum dignꝰ caltiam̃ta portare. ipse uos bapti¬
rabit in sp̃u sc̃o et igni. Habet uentilabrum
inmanu sua. & ꝑmundabit arcam suam.
& congregabit triticũ in horreum suũ: pa¬
leas autẽ comburet igni in extingubili. Non
de hoc baptismate ꝗd fit ꝑ sacͥdotes eeclesie
dictum. ipse dñs testificat᷑. Si quidẽ post
consũmationẽ scłi missis angłis qͥ segregent

Expanded text:
phaea ignea quam posuit deus, quae ante non erat, phaea ignea quam posuit deus, quae ante non erat, quando peccatum non erat. culpa coepit et baptismum coepit, quo purificentur qui in paradisum redire cupiebant, ut regressi dicerent: transiuimus per ignem et aquam; hic per aquam, illic per ignem, per aquam, ut abluantur peccata, per ignem, ut exurantur. sed, quod est grauius, et hic ignem et illic sustinemus. Quis est qui in hoc igne baptuos baptizo in paenitentiam, non angelus, non archangelus, non dominationes, non potestates, sed ille, de quo Iohannes ait: qui uenit post me fortior m e est, cuius non sum dignus calciamenta portare: ipse uos baptizabit in spiritu sancto et igni: habet uentilabrum in manu sua et permundabit aream suam et congre- gabit triticum in horreum suum, palcas autem conburet igni inextinguibili. non de hoc baptismate, quod fit per sacerdotes ecclesiae, dictum ipse dominus testificatur, siquidem post consummationem saeculi missis angelis, qui segregent
Abbreviated transcription (Latin):
quo ds dicat sic̃ de sc̃o iob. ille ñ peccauit
labus suis. tamen ñ semꝑ habere potuit
mundas cordis sui cogitationes. Inicit se di¬
abolus incor hominis. Bene parata semper
& ꝑuigili custodia quisꝗͣ. corsuũ sepserit.
tamen in medio peccator uersat᷑. necesse ha¬
bet etiam ipse purificari. Unde ysatas cũ
dixisset. o miser ego qm̃ inmaunda labra
habeo. & inmedio ppłi uersor in munda la¬
bia habentis: statim descendit unũ de seri¬
phin & contigit labia eiꝰ carbone. ut in¬
munda eiꝰ labia mundaret. Non imumẽ
baptisma. Unum ẽ. qd̾ hic tradit eccła ꝑ
dñs iħc. baptisma habeo baptitari. qd uos
nescitis. Et utiq iam baptiratꝰ in iordane
fuerat. sic̃ suꝑiora declarant. S fit hoc
baptismũ passionis: quo etiam sanguine
suo unꝰ quisq mundat᷑. Est baptismũ eciã
in paradisi uestibulo: qd̾ ante ñ erat. Seo
pꝰea quã peccator ex clusus ẽ: cepit ẽẽ rom¬

Expanded text:
quo deus dicat sicut de sancto Iob: ille non peccauit quo deus dicat sicut de sancto Iob: ille non peccauit labiis suis; tamen non semper habere potuit mundas cordis sui cogitationes; inicit se diabolus in cor hominis. pone parata semper et peruigili custodia quisquam cor suum saepserit: tamen in medio peccatorum uersatur, necesse habet etiam ipse purificari: unde Esaias cum dixisset: o miser ego, quoniam inmunda labia habeo et in medio populi uersor inmunda labia habentis, statim descendit unum de Seraphim et contigit labia eius carbone, ut inmunda eius labia mundaret. Non unum est baptisma. unum est quod hic tradit ecclesiadominus Iesus: baptisma habeo baptizari quod uos nescitis. et utique iam baptizatus in Iordane fuerat, sicut superiora declarant; sed sit hoc baptismum passionis, quo etiam sanguine suo unusquisque mundatur. est baptismum etiam in paradisi uestibulo, quod ante non erat. sed postea quam peccator exclusus est, coepit esse rom
Abbreviated transcription (Latin):
Idđo tͥ auc tor uite dicit: relinq mortuos. Id̾o
dũ eẽ ab oꝑib mortuis. a peccati colluuioe̾.
qͣmͣ mundus es. quiincorꝑe mortis es. qui
inter sepulc̾ uiius mortuoꝵ: O pordebat
petrũ loqui mortuis. ut ꝓcederent de se¬
pulchris suis. Indigemꝰ gͦ purgatione.
quia tetigimꝰ mortuos. Lex nos mundari
iubet. Quis tantꝰ. ut supͣ legem sit: Ipsũ
natareum scm̃ di siis tetigerit mortuũ
in mundum ꝓnuntiat. idõq radit caput
orat ut exaudiat᷑. qui ante ꝓpt̾ mortui at¬
tac tum exorare ñ potuit. In rationabiles
duxit ilias: quia in racionabili ad ꝓpinqͣuera
Deponit gͥ mortua & suꝑflua capitis
sui: ut xp̃o reconciliet᷑. G si naiareus
purificat᷑. &. nos purificari oportet.
Om̃s contigimꝰ mortuum. Quis enĩ głabitur
castum se habere cor: Aut quis audebit dice¬
se mundũ apeccatis : Si aliquis fortasse qui
insermone ñ deliquerit. licet rarus iste. de

Expanded text:
ideo tibi auctor uitae dicit: relinque mortuos sepelideo tibi auctor uitae dicit: relinque mortuos sepeldum esse ab operibus mortuis, a peccati colluuione: quomodo mundus es, qui in corpore mortis es, qui inter sepulchra uiuis mortuorum ? oportebat Petrum loqui mortuis, ut procederent de sepulchris suis. Indigemus ergo purgatione, quia tetigimus mortuos. lex nos mundari iubet: quis tantus, ut supra legem sit? ipsum nazaraeum sanctum dei, si is tetigerit mortuum, inmundum pronuntiat. ideoque radit caput orat ut exaudiatur, qui ante propter mortui adtactum exorare non potuit. inrationabiles duxit dies, quia inrationabili adpropinquauerat: deponit igitur mortua et superflua capitis sui, ut Christo reconcilietur. ergo si nazaraeus purificatur, et nos purificari oportet. Omnes contigimus mortuum. quis enim gloriabitur castum se habere cor? aut quis audebit dicere mundum se a peccatis?sit aliquis fortasse qui in sermone non deliquerit, licet rarus iste, de
Abbreviated transcription (Latin):
mundum uenit saluare ñ ꝑdere. Ideoq
immemor ẽ iniurie. memor gr̃e. sic̃ in
ꝓpłico libro testificat᷑ ipse dicens. Ego sum.
ego sum qui deleo iniquitates tuas: & memor
non ero. Eu autẽ memor esto: & iudicemur.
Dic iniquitates tuas: ut iustificeris. Q uicũq
gͦ dicit iniquitates suas dõ: iustificat᷑. Ec
quicũq nistificat᷑. retͥbutionẽ ñ timet. sed
exposcit. Qui retͥbutionẽ ñ timet. iuiuet. S
quare dixit uiuam: & ñ dixit uiuo: Quia
hȩc uita ñẽ. loco p̃mii: quȩ in loco mortis ẽ.
Dolet ꝓpħa in puluerem mortis se eẽ deduc tũ.
apłs cupit ex hoc mortis corꝑe lib̾ari: & pui¬
tamꝰ qd de hac uita sibi blandiatur ꝓph̃a:
Om̃ia hic plena mortis sunt. Intrat mors ꝑ
fenestram. intrat ꝑ hostium: nͥ dñs ostio
tuo ponat custodiam. Deniq ex multi loqͥo
peccatum nascitur. Lege mandata legis. et
in uenies scriptum: quia uiuens si mortuũ
contigerit inquinat᷑. Quantos tangimus
mortuos: inter quantos mortuos uersamur.

Expanded text:
mundum uenit saluare, non perdere, ideoque inmemor est iniuriae, memor gratiae, sicut in prophetico libro testificatur ipse dicens: ego sum ego sum qui deleo iniquitates et memor non ero. tu autem memor esto et iudicemur; dic iniquitates tuas, ut iustifergo dicit iniquitates suas deo, iustificatur, et quicumque iustificatur, retributionem non timet, sed exposcit, qui retributionem non timet, uiuet. Sed quare dixit \'uiuam\' et non dixit \'uiuo\' ? quia haec uita non est loco praemii, quae in loco mortis est. dolet propheta in puluerem mortis se esse deductum, apostolus cupit ex hoc mortis corpore liberari: et putamus quod de hac uita sibi blandiatur propheta? omnia hic plena mortis sunt; intrat mors per fenestram, intrat per os tuum, nisi dominus ori tuo ponat custodiam; denique ex multiloquio peccatum nascitur. lege mandata legis et inuenies scriptum, quia uiuens, si mortuum contigerit, inquinatur. quantos tangimus mortuos, inter quantos mortuos uersamur!
Abbreviated transcription (Latin):
adũsũ me detrec tabant. Seder̃t̃ pͥncipesad¬
uersus ysaiã. ⁊ disputauert̃ ut secaret᷑. Seo
ñ timebat eos qui dicebat. audite pͥncipes
sodomor. Sedert̃ adũsus hicremiam. ut
mitteret᷑ in lacum. Sedert̃ adu̾sus ⁊ achariã.
qui occisus ẽ. inter tẽplum ⁊ altare. Seder̃t̃
aduersus susannã: ⁊ contͣ castitatis feminã
iudicabant .S. ut ostenderet᷑ pͥncipum
bonum ñ ẽẽ concilium. excitauit puerispm
uerant. candem ꝓpb̃a totiꝰ in noxiam cruni¬
nationis absoluit. Sunt ⁊ alii pͥncipes qui
aduersus nos de tractant de quib dr̃. Q m̃¬

Expanded text:
aduersum me detrectabant. Sederunt principes adaduersum me detrectabant. Sederunt principes aduersus Esaiam et disputauerunt, ut secaretur; sed non timebat eos, qui dicebat: audite, principes Sodomorum. sederunt aduersus Hieremiam, ut mitteretur in lacum; sederunt aduersus Zachariam, qui occisus est inter templum et altare; sederunt aduersus Susannam et contra castitatis feminam iudicabant, sed ut ostenderetur principum bonum non esse concilium, excitauit pueri spiuerant, eandem propheta totius innoxiam criminationis absoluit. Sunt et alii principes, qui aduersus nos detrectant, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
bant gͦ. E rat infastigio pͥncipatꝰ: nec pͥncipẽ
pncipum cogitabant. s parum: hoc. Aduer
sum me inquit de trec tabant. Ego autẽ eor
redẽptor adueneram: ego ueneram ut om̃iũ
peccata mundarem. ut recuperarẽ amissos.
restituerẽ paradiso sc̃i iacob hereditatẽ. &
illi aduersũ me de trec labant. Et id̾o umi¬
tatores ici discipłi mei: nolite in uiriam
crubesce si stetis ante pͥncipes ꝓ nomine meo.
cũ ego steterĩ ꝓ ur̃a salute. Deniq traditꝰ in
custodiam petrꝰ cũ cȩtis apłis: ⁊ postera die
statutꝰ ante concilium constant̃ dicebat. Pn¬
cipes ppłi ⁊ seniores isrł: hoc ẽ. uosestis qui
quia arguim᷑ ꝓegroti hominis sanitate. Hanc
hereditatẽ seruulis. saluator om̃iũ acreliqt᷑.
At illi conferebant inter sc dicentes. ¶ o faciemꝰ
qui iniuriam prrͥ nomine sustinerent. Rec be
gͦ tc̃ dicerent singuli.: ⁊ enĩsedert̃ pͥncipes. ⁊

Expanded text:
bant ergo elati fastigio principatus nec principem bant ergo elati fastigio principatus nec principem principum cogitabant. sed parum hoc. \'a due r sum me, inquit, detrectabant. ego eorum redemptor adueneram, ego ueneram ut omnium peccata mundarem, ut recuperarem amissos, restituerem paradiso sancti Iacob hereditatem, et illi aduersum me detrectabant. et ideo, imitatores mei, discipuli mei, nolite iniuriam erubescere, si stetis ante principes pro nomine meo, cum ego steterim pro uestra salute\'. Denique traditur in custodiam Petrus cum ceteris apostolis et postera die statutus ante concilium constanter dicebat: principes populi et seniores Israel, si nosquia arguimur pro aegroti hominis sanitate; hanc hereditatem seruulis saluator omnium dereliquit\'. at illi conferebant inter se dicentes: quid faciemuqui iniuriam pro Christi nomine sustinerent. recte ergo tunc dicerent singuli: etenim sederunt principes et
Abbreviated transcription (Latin):
es. ⁊ int̾rã ibis. eo qd̾ diuinis mandacis in¬
herendũ ñ putauerit. s in mater ialia &
corpalra deflexerit: cui inpssa fuerit uitȩ
hui secularis aelec tatio. Deniq eiec łꝰ de
paradiso. hocẽ. ex illo sublimi & celesti
loco ad quẽ raptꝰ ẽ. paulus. siue in corꝑe
siue ex tra corpꝰ nesciens. ex illo gͦ eminenti
loco deiectus int̾ram. de plorat ad̃ã dicenᷤ.
adhesit pauim̃to anima mea: sicut alibi
Ait. humiliata ẽ. in puluere anima mea:
⁊ aohesic int̾ra uent̃ m̃s. Penitentiam
Est eciam dĩi uox ista. Cum conuenisset
p̃sbittroꝵ plebs ⁊ pͥncipes sacerlotũ ⁊ scribȩ.¬
⁊ ad concilium iudeoꝵ deductꝰ ce̾t. dicentium.
quid ad huc desideramꝰ testes. audiuimꝰ enĩ
de ore ipsius. ⁊ staret ante p̃sidẽ ⁊ duceretur
adcrucẽ.: quid pulcͥus diceret. qũã sederunt
pͥncipes ⁊ adũsũ me de trectabant: Hocẽ.
me stante sedert̃ pͥncipes. & quia tͥbunalium
fulero sublimes erant: dnm̃ ñ uidebant. Sede¬

Expanded text:
es et in terram ibis, eo quod diuinis mandatis inhaerendum non putauerit, sed in mate- rialia et corporalia deflexerit, cui inpressa fuerit uitae huius saecularis delectatio. denique eiectus de paradiso, hoc est ex illo sublimi et caelesti loco ad quem raptus est Paulus siue in corpore siue extra corpus nesciens, ex illo ergo eminenti loco deiectus in terram deplorat Adam dicens: adhaesit pauimento anima mea, sicut alibi ait: humiliata est in puluere anima mea i et adhaesit in terra uenter meus. paenitentiamest etiam domini uox ista. cum conuenisset presbyterium plebis et principes sacerdotum et scribae et ad concilium Iudaeorum deductus esset dicentium: quid adhuc desideramus testes? audiuimus enim de ore ipsius, et staret ante praesidem et duceretur ad crucem, quid pulchrius diceret quam: sederunt principes et aduersum m e detrectabant ? hoc est: \'me stante sederunt principes et, quia tribunalium fulcro sublimes erant, dominum non uidebant. sede
Abbreviated transcription (Latin):
deduceret in ꝑiculũ sacerdotis : Quis in
altiꝰ incesta libidine. alteriꝰ in iuria.
Qui aliis ꝓpħabat: domꝰ suȩ mala preuidere
ut patrẽ domo excluderet: parricidali
ꝑsequeret᷑ p̃lio : S: cum ꝓpe uirib regni
iamcẽt sc̃s inferior: hoc uno accensa ao¬
ũsũ se diaboli restinxit spicula: qd̾ cũ
filiꝰ necẽ peteret pacris. ille tamen salutẽ
silii piecatis mandabat asfeclu. Ergo

Expanded text:
deduceret in periculum sacerdotis ? Quis infdeduceret in periculum sacerdotis ? Quis infalterius incesta libidine, alterius injuria : et qui aliis prophetabat, domus suae mala praevidere n, ut patrem domo excluderet, et parricidali persequeretur praelio ? Sed cum prope viribus regni jam esset sanctus inferior, hoc uno incensa adversum se diaboli restinxit spicula, quod cum filius necem peteret patris, ille tamen salutem filii pietatis mandabat affectu.
Abbreviated transcription (Latin):
s. adũsus pͥncipatꝰ ⁊ potestates. ad ũsus munoi
huius recꝰtores tenebrarum. ad uersus sp̃i¬
talia nequitie quȩ sinit ingȩlestib Isti sedent
intente d̾o seruiat: studiosus boni oꝑis
⁊ facti. Decrec tant deeo dicentes. Insidiem᷑
illi: impediamꝰ eũ. ꝓhibeamꝰ eum efficere
quȩ desiderat: conteramꝰ eiꝰ m̃tẽ. frangamꝰ
animũ. ad uersis frequentib ac repentinis.
Et sido ꝓbatꝰ ẽ. ꝓpt̃ iustitiã. rogemꝰ dari no¬
bis tẽptationes eiꝰ. Neq enĩ intantũ ꝓpħam
tẽptationũ eiꝰ quas plurimas subiit potes¬
tatẽ habere potuissent: nͥ dñs ꝓbandi sui
militis causa dedisset: ut maiore eũ gła
coronaret. Quis gͥ regẽ saul excitauit
in eũ. nͥ sp̃s malus sic̃ legimꝰ: qui se dolebat
excludi. quotienscumq daio uel cythare
sono. uel bonor consilior. atq oꝑum fidib
ac neruis. mentẽ regis animũq mulcebat.
Quis excitauit dohec syri nequitiam. ut¬
scm̃ uirũ ꝓderet: ⁊ hospͥtalẽ humanitatẽ

Expanded text:
s, aduersus mundi huius rectores tenebrarum harum, aduersus spiritalia nequitiae quae sunt in caelestibus. isti sedent intente deo seruiat studiosus boni operis et facti. detrectant de eo dicentes: \'insidiemur illi, inpediamus eum, prohibeamus eum efficere quae desiderat, conteramus eius mentem, frangamus eius animum aduersis frequentibus ac repentinis et, si deo probatus est propter iustitiam, rogemus dari nobis temptationes eius.\' neque enim in tantum prophetam temptationum eius, quas plurimas subiit, potestatem habere potuissent, nisi dominus probandi sui militis causa dedisset, ut maiore eum gloria coronaret. quis igitur regem Saul excitauit in eum nisi spiritus malus, sicut legimus, qui se dolebat excludi, quotienscumque Dauid uel citharae sono uel bonorum consiliorum atque operum fidibus ac neruis mentem regis animumque demulcebat? quis excitauit Doecsanctum virum proderet, et hospitalem humanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quarta litta secundũ
hebreos significat
latine timorẽ: uel ut
alibi inuenimꝰ nrati¬
uitatẽ. S: utrumq
potest congruere. &
conuenire sensui. Natiuitas enĩ eoꝵ ẽ. quȩ
generant᷑ in hoc scło. ꝑ quã intelligimꝰ cor¬
palia ⁊ meͣcerialia quȩ sunt caduca: udo a
timore ñdistat. Ex corꝑalib enim ⁊ mate¬
rialib. nascit᷑ timor. Quid enĩ ẽ. t̾rena
natiuitas: nͥ timor: Deniq inde incipit
uersus. Adhesit paiumento anima mea:
inuificame scdm ũbum tuum.
Ser panim̃tũ t̾ram incelligimꝰ. ꝑ terram¬

Expanded text:
quarta littera secundum Hebraeos significat Latine \'timorem\' uel, ut alibi inuenimus, \'natiuitatem. sed utrumque potest congruere et conuenire sensui. natiuitas enim eorum est quae generantur in hoc saeculo, per quam intelle gimus corporalia et materialia quae sunt caduca, et ideo a timore non distat; ex corporalibus enim et materialibus nascitur timor. quid enim est terrena natiuitas nisi timor? Denique inde incipit uersus: adhaesit pauimento anima mea; uiuifica me secundum uerbum tuum. per pauimentum ter