comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na m caureos ex bonis dum¬
puati ex tenditur et ide ꝑtẽ
ictus erit pͥura nomine se da¬
turum p̾tor p̾tor poncetur
ꝑtem in inpublicum redac
stamento frĩs patrnetis gnꝰ
senis ticõ debebat ab ħrdibus
sen ticius accepit. q̃itum ẽ cũ
uedem gan sen brdes eius non
uindicanrat auticius incło nin
cos h̾rdes. ut indignos accusa¬
repossit ob id quod uocem eiꝰ
non uindiciu̾nit. nec obsit ci
quod ab eis dem ficcicominissũ
ex testamento frĩs patruelis

Expanded text:
centum aureos ex bonis damnati extenditur: et inde partem ictus erit, praemii nomine se daturum praetor pollicetur, partem in publicum redactstamento fratris patruelis Gaius Seius Titio debebat, ab heredibus Seii Titius accepit: quaesitum est, cum necem Gaii Seii heredes eius non uindicauerint, an Titius nihilo minus eos heredes ut indignos accusare possit ob id, quod necem eius non uindicauerint, nec obsit ei, quod ab isdem fideicommissum ex testamento fratris pa
Abbreviated transcription (Latin):
dolo fec̾it ne destamentum in¬
utarctur in quo ẜuus crus scͥ¬
ptus crat qm̃ins manunissꝰ
adicrit ħrdititem actõnes ei
ceuegantur. cum eciam lib̾is
cius si quid fu̾it datum denc¬
põtite. s si logatum ei relictũ

Expanded text:
mentum mutaretur, in quo seruus eius scriptus erat, quamuis manumissus adierit hereditatem, actiones ei denegantur, cum et liberis eius si quid fuerit datum, denpotestate. sed si legatum ei rel
Abbreviated transcription (Latin):
crunt: ut in singulos ẜuosquqͦs
comuc̾it .u. aurcos ex homs eccisi.
ant si m̃ redigi em qnͣtitis non
possit expubuto acciprt q pͥ
sub codem tecto loco ne fiumt¬
ad misisscut: accus itori atti¬
ibintir. p̾tea emetur ut ce

Expanded text:
nt, ut in singulos seruos quos conuicerit quinque aureos ex bonis occisi aut, si inde redigi ea quantitas non possit, ex publico accipiat. quod sub eodem tecto locoue fueriadmisissent, accusatori tribuitur. Praeterea cauetur, ut de
Abbreviated transcription (Latin):
auis senis cum languesc̾et que¬
stus ẽ se ueneno occidi. as uosuo
et sic et pirait cuib̾rs ex titit
lucu ticia sor or et mortem eis
nunciaret guisen quero. an
morte ticie ex tinctum sit crim̃
cum sit pecumaria etum morte i¬
gͣte h̾rdis extinctam non indi.

Expanded text:
us Seius cum languesceret, questus est se ueneno occidi a seruo suo et sic exspirauit: cui heres exstitit Lucia Titia soror et mortem eius nuntiaret Gaii Seii: quaero, an morte Titiae extinctum sit crimencum sit pecuniaria, morte ingratae heredis extinctam non uideri
Abbreviated transcription (Latin):
quia uoc patitim. quesitumẽ
sitos amarito petaturan cõ¬
pellendus sit etiam illam sil̃
nam que instrumento con
quidem eum cmactõnes in¬

Expanded text:
quia nec potuit: quaesitum est, si dos a marito petatur, an compellendus sit etiam illam summam, quae instrumento contquidem eum, cui acti
Abbreviated transcription (Latin):
cum fuius emancipatus ab eo. ñ
as non pot filius cius lyre ctita n¬
limus scripsit. mircellus aͥait. i¬
iquum sͥ undi ercludicos abono¬
tum possõne cum p̃r se ded̾it in

Expanded text:
um filius emancipatus ab eo anteas non potest filius eius habere: et ita Iulianus scripsit.Marcellus autem ait iniquum sibi uideri excludi eos a bonorum p
Abbreviated transcription (Latin):
suspectam dicit. et restitue defici¬
ente cõdicõne lib̾tas eripi ci no
põt. ¶Siameci qui in diem lib̾ta¬
tem accepit lirditas ꝑ fideicom¬
nussum relicta sunt suspectam ẽ
intͥimi non posse ad iri diiuc pig
cassio adrio wypsit. cum non pͭ.
nonoum hło h̾rditas restitu.
nec tursus ccͣ uolinitatem ctfũc¬
ti lib̾tatem cẽ pͥstandam. ¶ Sĩsuib

Expanded text:
suspectam dicat, et restituere: et deficiente condicion‹e› libertas ei eripi non potest.Si autem ei, qui in diem libertatem accepit, hereditas per fideicommissum relicta fuerit, suspectam eam interim non posse adiri diuus Pius Cassio Hadriano rescripsit, cum non potest nondum libero hereditas restitui: nec rursus contra uoluntatem defuncti libertatem esse praestandam.Si
Abbreviated transcription (Latin):
noluit cami rccipe totalem pocu¬
siuełs ĩ stitutus cẽt familieħr¬
eiscunte indicõ siue ñutili actõs
ego puto qm ħ no uoluit socer.
utbi s nb̾ dotem hrs pͥstiret nu¬
lierem agentem ex testamento er¬
ne debe defensum inhrdem aͥl uͥ¬
sus maritum. gͦ et mritus. idem
debebit cau̾c adu̾sus młrem defcu¬
soc filiosuo ex hrdato dotem nur¬
us legiss. etait agi quitem cum
iinto et b: duto de dote non posse.
u̾sus mulic em defensu in. t
diffr̃m ficit int̾ eium cu dos pͥle¬
gitac̃ et ortimm lib̾tum cui pe¬
culum logatumẽ. namq cimi
de peculio posse conueum ait ħ.¬
tem no posse quia petulmm tesi¬
it penos schr̃e. at dotis actõi ncho
uniuis comꝑetit. et si cotem desic¬
rit hr̃e. ¶ itm inliams querit di
dotem munto pieganit soc in cot

Expanded text:
oluit eam recipere dotalem pecusiue heres institutus esset, familiae herciscundae iudicio, siue non, utili actione. ego putout bis dotem heres praestet, mulierem agentem ex testamento cauere debere defensu iri heredem aduersus maritum. ergo et maritus idem debebit cauere aduersus mulierem defensocer filio suo exheredato dotem nurus legasset: et ait agi quidem cum marito exheredato de dote non posse, uersus mulierem defensu iri. et differentiam facit inter eum, cui dos relegata est, et orcinum libertum, cui peculium legatum est: namque eum de peculio posse conueniri ait, heredem non posse, quia peculium desiit penes se habere: at dotis actio nihilo minus competit, etsi dotem desierit habere. Idem Iulianus quaerit, si dotem marito re
Abbreviated transcription (Latin):
mulie em totis actõncm consct¬
ntinam. ego quero an cõmoda
rep̾sentaconis mħ legato sic obr̃¬
uentur. atq si dos ip̃i mulicri fu¬
iss p̾legata et puto hr̃e.¶ item
ati eiq rogata sit dotem restitu¬
ere an faltidialocum bãt. et nogat¬

Expanded text:
mulierem dotis actione consecuturam. ego quaero, an commoda repraesentationis in hoc legato sic observentur atque si dos ipsi mulieri fuisset relegata. et puto habere. Idem ata eaque rogata dotem restituere, an Falcidia
Abbreviated transcription (Latin):
tofiuo legunt hs pr̃is oppõiti do¬
li erccptone nonante solne loga¬
tum cogenons quͣi eicuitum fu¬
it ccindempintate soluto mimi¬
omo. s si prins qmͣ logatum filio
solu̾ctur mułr dotemꝰsum retu¬
pniit. frusteafiius telcgato. nͣt.
s etlex falcidr iccumi inlegato
dotis ad nisus filum erħrtatum
hũit et młr solucõnem ratam
tnu̾nt utilis actõ citotis dibitur.

Expanded text:
to legauit: heres patris opposita doli exceptione non ante soluere legatum cogendus est, quam ei cautum fuerit de indemnitate soluto matrimonio. Sed si, priusquam legatum filio solueretur, mulier dotem suam reciperauit, frustra filius de legato aget. Sed si lex Falcidia locum in legato dotis aduersus filium exheredatum habuerit et mulier solutionem ratam tinuerit, utilis actio dotis ei dabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nm si primo graduhre institu¬
tus sit. filiue non deb̾e cum a
substitutis ex ħ̾rdari. io si filio
et ticõ ħrdib institutie nome¬
et menius substitrans sit om¬
ittentt tuo ħrditatem memiꝰ
cun adire põt. qmnus filius
et ẜogradu exħrditus nonsit.¬
¶ Siquis itiscripẜit. ille quem
cicio ex me naitum non c̃e ex¬
ita nullius eẽ mouiti ait. si ꝓ¬

Expanded text:
nam si primo gradu heres institutus sit filius, non debere eum a substitutis exheredari: ideoque si filio et Titio heredibus institutis Titio Maevius substitutus sit, omittente Titio hereditatem Maeuium eam adire posse, quamuis filius secundo gradu exheredatus non sit. Si quis ita scripserit: 'ille, quem scio ex me natum non esse, exita nullius momenti esse ait, si
Abbreviated transcription (Latin):
gulos penoris aliquid
hrs dare mssus c̃. el si non dedis¬
s iuiimos dire dampnitus
c̃. queritur an peniis logata possit
pcti. an nͥo solummo sit in pͥsta¬
cõne. et si ño pͥstetur tunc qnͣtitaᷤᷤ
petatur. et siquitem scinel penus
sit logita non psingulos annoc
cͥto mre utimur. eiꝰ ut marcellꝰ
apno mł. notat in p̾stacõne ce̾
dum tarat cam penum qnͣtita¬
tem uo peti posse h̾e̾bit igitur
h̾rs oblaconem tamomi qͣmdiu
lis cum eo depenu contestetur.
nisi forte aliud tempus uł m̃cte.
uł u̾bis testator pͥstitunt q si
mannos singulos penus logata
sit ꝑsingulos annos penus ad¬
huic potunt p̾star si minuc sum¬
me ꝑ singulos annos pet̾etur.¬

Expanded text:
gulos penoris aliquid heres dare iussus est, si non dedisset, nummos dare damnatus est: quaeritur, an penus legata peti possit an uero solummodo sit in praestatione et, si non praestetur, tunc quantitas petatur. et si quidem semel penus sit legata, non per singulos annos, certo iure utimur, ut anum notat, in praestatione esse dumtaxat penum, quantitatem uero et peti posse. habebit igitur heres oblationem tamdiu, quamdiu lis cum eo de pecunia contestetur, nisi forte aliud tempus uel mente uel uerbis testator praestituit. quod si in annos singulos penus legata sit, per singulos annos penus adhuc poterit praestari, si minus, summae per singulos annos petentur.
Abbreviated transcription (Latin):
me rescrit et socius ad diuisi¬
siouem ꝓuocet.nit sicͥditor
qui pignori agrum aparen¬
te pupꝰilli accepit nis croq¬
tur nicħ nouandum ccusco.¬

Expanded text:
 res erit et socius ad diuisionem prouocet, aut si creditor, qui pignori agrum a parente pupilli acceperit, ius exsequetur, nihil nouandum censeo
Abbreviated transcription (Latin):
Quodsi pr̃is mpotestatt ẽ
et tos ab co ꝓ fecti sit ip̃ius
et filic dos ẽ ¶Demq pr
nonalit quam et nolunta¬
te filic petere dotem. nec pse.
nec ꝑꝓcuratorem pot. sic er
us iussit dotis actõ fine non
critad empta quando. si sin
niris filia fc̃a fiuti tem sino¬
lurtate solins filie ꝓminta¬
tur itinanebit dotisactõ n¬
tegra p̃ri.s utrum ut etag¬
atsolus an etiani adunicta
quo: filie ꝑsona crꝑiriposs¬
it et puto nec eam actonem
admissam quam adiuncta
fiue ꝑ soni põt hr̃e. quod si
it custa stipuiato ¶Uolur¬
tite autenfilie cum pragit
de tote utrum sic accipinus
ut consenciat. anu̾o nec contͣ¬
dicat filia p̾̃riet ẽ ab imꝑatore
antomnorescriptuni filam
nisicucent᷑ contra dicat uidi
consentire pr̃i. et uił .i.xx. di

Expanded text:
ate est et dos ab eo profecta sit, ipsius et filiae dos est: denique pater non aliter quam ex uoluntate filiae petere dotem nec per se nec per procuratorem potest. sic ergus iussit, dotis actio filiae non erit adempta, quandoque sui iuris filia fuerit facta. item si uoluntate solius filiae promittatur, remanebit dotis actio integra patri: sed utrum ut et agat solus an et ut adiuncta quoque filiae persona experiri possit? et puto nec eam actionem amissam, quam adiuncta filiae persona potest habere. quod si it ei ista stipulatio. Uoluntatem autem filiae, cum pater agit, de dote, utrum si‹c› accipimus, ut consentiat an uero ne contradicat filia? et est ab imperatore Antonino rescriptum filiam, nisi euidenter contradicat, uideri consentire patri. et Iulianus li
Abbreviated transcription (Latin):
munt ẽẽ tutoros si forte qs
ab hostib fu̾it captus. uł pu¬
pillus. uł tutor. s si adtem¬
pus fu̾it quis datus ttmpe
Iquis tutor non sit captus
ab hostib. s missus ad coc
qiͣlegatus. ant ccram rccep¬
tus ab cis. aut tnͣsfug̾it. qr
ẜuus non efficitur. tutor

Expanded text:
unt esse tutores, si forte quis ab hostibus fuerit captus vel pupillus vel tutor. Sed et si ad tempus fuerit quis datus, tempoquis tutor non sit captus ab hostibus, sed missus ad eos quasi legatus, aut etiam receptus ab eis, aut transfugerit, quia seruus non efficitur, tutor
Abbreviated transcription (Latin):
olet cciam curator dari ali¬
tutoris ualitudincra. ułse¬
num etitis qui mag̃. ad in¬
nustrator rerum quam cu¬
rator c̃e intelligitur. ¶ est
cciam adutor futele quem
solet p̾tor ꝑ mitte tutorib
constitue qui non possuĩt¬

Expanded text:
olet etiam curator dari alitutoris ualetudinem uel senium aetatis: qui magis administrator rerum, quam curator esse intellegitur. Est etiam adiutor tutelae, quem solet praetor permittere tutoribus constitue
Abbreviated transcription (Latin):
cianc cuicõie erempłm añ cõsti¬
tucõm remisse caucõnis locumhre
non potuit. qm̃ mnuo eo cii relictũ
ẽ: impleri condicõ potuit. ¶ quid
ergo suti scriptum sit peto post in¬
ortem tium restitnas hrdititem

Expanded text:
onis exemplum ante constitutionem remissae cautionis locum habere non potuit, quoniam vivo eo, cui relictum est, impleri condicio potuit. Quid ergo, si ita scriptum sit: "peto, post mortem tuam restituas hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
cum h̾ebit. si ꝓbetural iegaturũ
non fuisse. ¶flam condicom cass¬
uic et casscllius. sab̾. inpossibilem
ec̃ dixerunt ueluti pamphilus
siꝙ ticõ debeo solunit lib̾ esto. simo
nich ticõ fuit tebitum. ꝙ si pꝰ testa¬
mentum fcm̃ testator pecumam
ersoluit. defccisse condicõm intel¬
lgi. ¶AAm iogati demonstracõm
non ficilegatum sab. rndit. uel¬
legaui quinquaginti Hrs sero cu¬
to idq sumpsit ex cefimcti uolũ¬
tate qr nõ ammnolegindis. dimi¬
miendi legitu ꝙ flo dutum exis¬

Expanded text:
betur alias legaturus non fuisse.Falsam condicionem Cassius et Caelius Sabinus impossibilem esse dixerunt, ueluti: 'Pamphilus, si quod Titio debeo soluerit, liber esto', si modo nihil Titio fuit debitum: quod si post testamentum factum testator pecuniam exsoluit, defecisse condicionem intellegi.Falsam legati demonstrationem non facere legatum Sabinus respondit uellegaui, quinquaginta heres Seio dato' idque sumpsit ex defuncti uoluntate, quia non animo legandi, sed deminuendi legatu
Abbreviated transcription (Latin):
ti contineritui incognatis no
lus cognatus ẽ agnatus noest¬
liquem defuncto cristetam di¬
n consanguineis lcrus nonest
puta side functinror pgnanꝯ.¬

Expanded text:
nati continentur, in cognatis nonlus, cognatus est, adgnatus non estliquem defuncto existere, tamdiu consanguineis locus non est: puta si defuncti uxor pra
Abbreviated transcription (Latin):
namet si acceptum p̾cium lib̾tus
cuitonauit lib̾tus si si accepit et
it ap̾me lib̾tus urrensuan pali¬
opignoridedit mnccem patromi
fit famaua conuennri debito pot̾¬
it quidem sipot̾ et mandatiplane
si deficiat mandati acuio quia cõa

Expanded text:
nam et si acceptum pretium libertus cui donauit libertus: sed accepit et it apud me libertus uel rem suam pro alio pignori dedit in necem patroni,terit Fauiana conueniri: debitor poterit quidem, sed potest et mandati: plane si deficiat ma
Abbreviated transcription (Latin):
inuli exasse brcem institutrino¬
lentem famana accione ntipre¬
tor adnuctit. quia erat ii quir.
exducli enmafamiana qma non
cesẜit patiouns ademido hdita¬
temeius reugcat ꝑcaliusi auã
accionem ea q̃ al ieuatasunt.to¬
loaua. quo uiuius ps erte stam̃¬
todebita bonorũ lib̾ti adpatiom̃
sũ petita sit apatrono abincesta¬
tobonor posso sine uo sit. ¶ Si ple¬

Expanded text:
num ex asse heredem institutum uolentem Fauiana actione uti praetor admittit, quia erat iniquum excludi eum a Fauiana, qu‹i› non cesserit, patronus adeundo hereditatem eius reuocat per Caluisianam actionem ea, quae alienata sunt dolo malo, quo minus pars ex testamento debita bonorum liberti ad patronum siue petita sit a patrono ab intestato bonorum possessio siue non sit.Si pl
Abbreviated transcription (Latin):
debemus uendicionem qilibtus ĩ
nendendi non habiit. nec frauder¬
de dolocius nondisputetur. s de do¬
lolib̾ti. ¶S sicũnt infraudempatro
uIIibtus eã dicendum ent sima¬
gno eñnt p̾cio ieleuandumpatro¬
num condicioneud ipĩdelata an
uelit. ab emptione discede. s nc̃dito
nutrum malit depcio renutte. au
itius itin quam nendidit pape p
one et inconduccione siuillĩ. idem
suabimus ¶ Si sirem quidem bo
fide uenclidert et sine ulla gra lib
ecetur. utrum quireua eiis.anu̾o
is qui p̃cium cono accepit et põp̃¬

Expanded text:
debemus uenditionem, quasi libertus ius uendendi non habuerit, nec fraudede dolo eius non disputetur, sed de dolo liberti.Sed si emerit in fraudem patroni libertus, aeque dicendum, si magno emit, in pretio releuandum patronum, condicione non ipsi delata, an uelit ab emptione discedere, sed uenditori, utrum malit de pretio remittere an potius rem quam uendidit recipere one et conductione similiter idem observabimus. Sed si rem quidem bona fide vendiderit et sine ulla gratia luietetur, utrum qui rem emit an vero is qui pretium dono accepit? et Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
et puto hunc diminuisse depat̾¬
nonio accionem enim debonis
climminuis queniaomodũ sipas¬
sus eẽt accionis cliemabut. s si
puta querclam mofficiosi ꝙͣ pot¬

Expanded text:
et puto hunc deminuisse de patrimonio: actionem enim de bonis deminuit, quemadmodum si passus esset actionis diem abire.Sed si puta querellam inofficiosi,
Abbreviated transcription (Latin):
minuecdum ius alt̾uus patrom
filii. ¶ Posse antem mepoti ass¬
iguari certũẽ et p̾fem fuio nepo¬
tem assignatoris constat. Ur̃q̃
ne po tem possit qi duos h̾at ĩpot¬
cate nis senatus consrici iduc̃
cinqua specie cum placeatecia
ei quimpotestate recasurus est
assiguari. qrͣ non adinittiuius
cumutium ẽe npotestate nega¬
simam b̾rditatem adiuitti pos¬
sit. ħ qui iupotestate ẽ tractanpo¬
etlib̾cum here quimpotestate ẽ
possit curuołꝰ quoq adnitteud̾
ui familias. ut puta sicastrẽsẽ
atem admittantur. s adeaq̃ p¬
surit.s in ꝙ lib̾co mie intestato
defuncto quaniad lĩmam Hrcli¬
tate in adnicti no possiuit. iutẽ¬
dũẽ utrimincad mittatur filiũ
assignatoris in familia reman¬
ens annon et putememãciꝑa¬
tos ꝑ p̾torem p̾fendos. lib̾o autẽ
euus qui assignatus e accipedebe¬
uius non solim filios ueriu etiã
nepotes neptes es denceps qr uepo¬
tes deçecentes ¶Siquis duobras
tel artate ẽe siuelibis desierit alt̾¬

Expanded text:
uendum ius alterius patroni filii.Posse autem et nepoti adsignari certum est et praeferri filio nepotem adsignatoris constat.Unde qunepotem, possit, quasi duos habeat in potestate, ius senatus consulti inducere. in qua specie cum placeat etiam ei, qui in potestate‹m› recasurus est, adsignari quare non admittimus, cum utrumque esse in potestate negatimam hereditatem admitti possit hic qui est in potestate, tractaet libertum habere qui in potestate est possit, cur non hoc quoque admittendum lii familias, ut puta si castrensem atem admittantur, sed ad ea iberto intestato defuncto, quoniam ad legitimam hereditatem admitti non possunt, uidendum, ne admittatur filius adsignatoris in familia remanens an non? et putem emancipatos per praetorem praeferendos.Liberos autem eius, cui adsignatus est, accipere debemus non solum filios, uerum etiam nepotes et neptes et deinceps descendentes.Si quis duobus n ciuitate esse sine liberis desierit, alt
Abbreviated transcription (Latin):
famana etpin. ¶At sitrausegit
infraudempatiom potit patroimi
Famianauti. ¶Ssilibtus filiam
dotauit ħ̾ ip̃o qd cotanit uomidet
frandare patronum. qui apietas:
patus nõ est repre hendend.a ¶Si
plinib infrandem lib̾tus donan¬
it uIIplurbe.ausa mortis cqua
literꝑatronus adũsus onines
inpatrem sͥ debitam siĩ fam aua

Expanded text:
Fauiana experiri.At si transegit in fraudem patroni, poterit patronus Fauiana uti.Sed si libertus filiam dotauit, hoc ipso, quod dotauit, non uidetur fraudare patronum, quia pietas patris non est reprehendenda.Si pluribus in fraudem libertus donauerit uel pluribus mortis causa, aequaliter patronus aduersus omnes in par
Abbreviated transcription (Latin):
decesserit aucumnino admictantur
et puto adhncsolum admittendũ
defunto ant̾ co libos ait̾ius sucte de
non infamiliam lib̾tum redie. si si
ex dnobus istis alt filios altue potẽ

Expanded text:
decesserit, an cum uiuo admittantur? et putat adhuc solum admittendum, defuncto autem eo liberos alterius succedere, non in familiam libertum redire.Sed si ex duobus istis alter filios, alter nepotes
Abbreviated transcription (Latin):
autrẽ arbitrari uout. ¶a suos
c̃tos quiem anumisissi ħrs eẽ iunsus
erat. quibrdam erhus aũ mortu¬
is. ueracius redit. defici eum con
filia ⁊ matͥ  meauiu̾ent. att̾a¬

Expanded text:
i nolit. Si seruos certos quis manumississet, heres esse iussus erat. quibusdam ex his ante mortuis Neratius respondit defici eum condfilia et mater mea uiuent' alt
Abbreviated transcription (Latin):
cͥe dotem. uł enic. etita adire pos¬
se hrditatem. s et si erasse sit hͥe¬
nistitutus maritus si ib ea condicõ¬
ne. qm̃ non ẽ cui cueat ũ impedi¬
ri eum. quo mimus adcat ħr dita
Iuror mei cum fino erit h̾rs meuᷤᷤ
citantu duto sica latitans pr̃o¬
nuum temcdio decesẜit. i tñ con¬
silium retniet. hũdisecum uib̾os
dob̾i enlegatum trebatius et labeo
anut qr om̃e momentum erigẽ¬
dum sit. ut cũ lib̾is sit. s si cam me¬
asemet diuitaat ne ne ꝑcam¬

Expanded text:
cere dotem vel cavere et ita adire posse hereditatem. sed si ex asse sit institutus maritus sub ea condicione, quoniam non est cui caveat, non impediri eum, quo minus adeat hereditauxor mea cum filio erit, heres meus ei tantum dato", si ea latitans patronum de medio discessit, ut tamen consilium retineret habendi secum liberos, deberi ei legatum Trebatius et Labeo aiunt, quia non omne momentum exigendum sit ut cum liberis sit, sed si eam mea semet dimittat neve
Abbreviated transcription (Latin):
¶quid ergo ẽ inpeticõne h̾r¬
ditat is qͦuam falius inter¬
dit quenitur utrumi ex eoi
natus sit cuis hrditatem
sit p̾iudicinm. ct añquam

Expanded text:
ergo est? In petitione hereditatis, quam filius intendit, quaeretur, utrum ex eo natus sit cuius hereditatem sit praeiudicium et antequam
Abbreviated transcription (Latin):
scribit. quod senatus consul¬
to compbensum c̃. sinulr
iuro demnniciaint se ex eo con¬
cepisse et is cui cemmcutum
ent custodes aduentrem cu¬
stodiendimi inspiciendum¬
q non misit. n contesta

Expanded text:
scripsit: quod senatus consulto comprehensum est, si mulier uiro denuntiauerit se ex eo concepisse et is cui denuntiatum erit custodes ad uentrem custodiendum inspiciendumque non misserit neque contesta
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ d̃ pupillus cum quo depatrie
Leius lirclitate controu̾sia est cui¬
rare p̾torenidebẽ. ut is inpossõe
sit de eo puto enmuelle intelligi
ꝙ p̾ mortempatus familias qͥ
se sine libis decede cedidenit fuiꝰ
eius ẽẽ clicicepit. nameius qui

Expanded text:
citur pupillus, cum quo de patris eius hereditate controuersia est, curare praetorem debere, ut is in possessione sit: de eo puto eum uelle intellegi, qui post mortem patris familiae, qui se sine liberis decedere credidit, filius eius esse dici coepit: nam eiu
Abbreviated transcription (Latin):
sepgnantemeebonorum possõ.
erclicto carbomianodarid uel
deuegari. sulla hrdi detulit uis¬
iurandum cuincaus a coguita
decur possone aut lrdibonor
titur controu̾si.am filius Hes ẽẽ
sit eũ cũ brdem n fore uelutisiticio
hrde instituto postumus aut in¬
pubos echidatus: negetur ẽe fili
nec. iorem ꝑtinet.q. int̾est ulius
in quibusdam filius ẽẽueluti p¬
pt̾ fratris: erauania cienaci bõ
deu iire libtorum et sepultroꝵ.
istos enimi casus ad carboman¬

Expanded text:
egnatem esse, bonorum possessio ex edicto Carboniano dari debet, vel denegari, si illa heredi detulit iusiurandum, cum causa cognita detur possessio, ne aut heredi bonorum titur controversiam filius heres esse sit, eum tamen heredem non fore, veluti si Titio herede instituto postumus aut impubes exheredatus negetur filius. nec ad rem pertinet, quod interest illius in quibusdam filium esse, ueluti propter fratris ex alia matre nati bona uel iura libertorum et sepulchrorum: istos enim casus ad Carbonian
Abbreviated transcription (Latin):
cium pot̾it ꝓ nocire s ambe
si cͥoscem tutore luunt mu¬
ito mig̃ quis impeditam
pillus dedit pignori ex ꝑn¬
issu p̾toris nulsi crũ dubiti¬
cõ an alieicõ possit impedi¬
ri.s diccudumẽ posse coito¬
rem ius sim ercqui. tutio

Expanded text:
im poterit prouocare, sed ambo si eosdem tutores habeant, multo magis quis impeditam pillus dedit pignori ex permissu praetoris, nonnulla erit dubitatio, an alienatio possit impediri. sed dicendum est posse creditorem
Abbreviated transcription (Latin):
eres cum debũat qrͣtim retin̾e totã
hrditatem restituit nec cauits stipł¬
ulier que duob fuus in potestate
pr̃is relictis aliinupsit posfiorem m¬
aritum ħrdẽ iustitiit eũ rogauit lib̾is
sius p̾ mortem p̾ris eorũ ħrditatem
suam restitũe uł ei quiq corum sr̾eẽt
ciedẽ emãcipatis ub̃ie apr̃e suo inct̾co
restituisse hrditatẽ dicelut᷑ mox alt̾
qui sr̾erat erfilus ptẽ pr̃i suo restitu¬
tam pet̾c possit qiͣ p̾maturedatam.
ceuola dñn marcumm auditorio
as quidam lacede mouiꝰ uir p̾toriue
cum fuus suis ab uxore diuoracõse¬
pata si ꝓnorte pr̃ie sui iris fuissent
effecti fdi cõmissũ relictum eẽt eos
emancipau̾at post emancipacõm
fid̾i cõmissum petelunt. de creuisse
gͥ dñm marcum referet fid̾i cõmi¬
ssum eis pͥstandũ intellecta mr̃is

Expanded text:
eres cum debuerat quartam retinere, totam hereditatem restituit nec cauit siulier, quae duobus filiis in potestate patris relictis alii nupserat, poster‹i›orem maritum heredem instituit eumque rogauit liberis suis post mortem patris eorum hereditatem suam restituere uel ei qui eorum superesset: eisdem emancipatidicebatur, mox alter qui supererat ex filiis, partem fratri suo restitutam petere possit quasi praemature datam. Scaeuola diuum Marcum in auditorio as quidam Lacedaemonius uir praetorius, cum filiis suis ab uxore diuortio separata, si morte patri‹s› sui iuris fuissent effecti, fideicommissum relictum esset, eos emancipauerat: post emancipationem fideicommissum petebant. decreuisse igitur diuum Marcum refert fideicommissum eis repraestandum intellecta matris
Abbreviated transcription (Latin):
uõ sr̃uirit ⁊ extitit cõdicõcũ. aũt quis
añ ⁊ quis posterdecesẜit. nõ ippiicit
ertitisse cõclicõm fidei cõmissi magis
dicendumẽ. si quis ita fid̾i cõmussu
relinquerit frd̃i tue fili cõmittont
si sũ alieno ħ̾rde moriaris restituas se¬
io hrditatem uidi cũ delib̾ie scussisse
diuuc pius repsit. ⁊ io cũ quidãsũ
ub̾is deced̾it auũculum ab iutesta¬

Expanded text:
xtitit condicio: cum autem, quis ante et quis postea decesserit, non apparet, extitisse condicionem fideicommissi magis dicendum est. Si quis ita fideicommissum reliquerit: 'fidei tuae, fili, committo, ut, si alieno herede moriaris, restituas ‹S›eio hereditatem', uideri eum de liberis sensisse diuus Pius rescripsit: et ideo, cum quidam sine liberis decederet, auunc
Abbreviated transcription (Latin):
se ħt. si h̾rs post nultum tp̃ris res¬
tituat cum psenti die fidicomissũ
sit deducta qrͣta restituet fructus
enm qui p̾cepti sunt negligencia
functi ꝓceptiuidentur. alia cã est
si sub condicõne. uł iundiem rogat᷑
fuit. tunc eiuum quod ꝑcipitur sb̾¬
fructus qui meclio tp̃r p̾ceptisunt.
exiudicõ testãtis ꝓcepti incentur.
s cuimsiquis rogetur restitue ħr¬
ic ros pierint. plicet nõ cogi eim

Expanded text:
eat. Si heres post multum tempori‹s› restituat, cum praesenti die fidei commissum sit, deducta quarta restituet: fructus enim qui percepti sunt neglegentia functi percepti uidentur. alia causa est, si sub condicione uel in diem rogatus fuerit: tunc enim quod percipitur sumfructus, qui medio tempore percepti sunt, ex iudicio testantis percepti uidentur. Sed enim si quis rogetur restituere heriae res perierint, placet non cogi eum
Abbreviated transcription (Latin):
x fc̃o tcͣtatumi ẽ anper fidei couinus¬
sum rogan quis possit ut. anqueui
ħrdem faciat i senatue censiut roga¬
riquidem quenq̃m. ut aliquem
uerum uidei per hoc rogisse. ut ħrdi¬
tatenisuam ei restituat. item quicqs
ex hrditate sua consecutus est ut ei
restitueret. ¶Iuil quos.uł.rl. dig̾. o
fidei cõmissum talenasecat. fideu
tue commutto ut hrditatem ticure¬
stituas cum eẽt is qui rogatus aticio
li uł quid aliud relq̃ro. nam hacte¬
nus quidem erunt obuigati ꝯͣtenus¬

Expanded text:
x facto tractatum est, an per fideicommissum rogari quis possit, ut aliquem heredem faciat. et senatus censuit rogari quidem quemquam, ut aliquem verum videri per hoc rogasse, ut hereditatem suam ei restituat, id est quidquid ex hereditate sua consecutus est ut ei restituerfideicommissum tale ualere ait: 'fidei tuae committo, ut hereditatem Titii restituas', cum esset is qui rogatus est a Titio li uel quid aliud rel‹i›quero: nam hactenus erunt obligati, quatenu
Abbreviated transcription (Latin):
statim pcepit et caut quodam¬
plius quim ꝑ legem falcidram
licͥet cepiss redditum mn. s etce¬
filegata solida accepant et simi¬
li de restituendo quod ampliꝰ
ꝑcepissent cau̾ñt mor tua con¬
sobrira mez pubunc memus
desid̾auit alt̾am ꝑtem hrditatis
cum fructib restiti quero ita¬
q qnͣtum ci restitu̾e debeam utrũ
ꝙ supͣ quidrantem bouorum pe¬
nes consobrmu meani remm¬
ẜit nec amplius quicqmͣ an et ab
alns quib legata soluta sunt re¬

Expanded text:
statim percepit et cauit, quod amplius quam per legem Falcidiam liceret cepisset, redditu iri: sed et ceteri legata solida acceperant et similiter de restituendo quod amplius perc‹ep›issent cauerunt. mortua consobrina mea Publius Maeuius desiderat sibi alteram partem hereditatis cum fructibus restitui. quaero itaque, quantum ei restituere debeam? utrum quod supra quadrantem bonorum penes consobrinam meam remanserat nec amplius quicquam? an et ab aliis, quib
Abbreviated transcription (Latin):
noncẽt suspectam sibi hrditatẽ
dicait nonalr cogendus c̃ adirc
qmͣ ut legata que subcondicõe
acsiħ̾rs uonce̾t data erant resci¬
tuantur non quidem acoħrdi¬
tituta fii̾t ħrditas unn sicut ex
adire hrditatem ita obid ip̃m
dampno affici uon debetu.
Hrs erasse erit istituta conso¬
brina mea et cis fideiconimis¬
suni. ut ꝑtem diundiam h̾rdit¬
as statun publio memo p̾stet.¬

Expanded text:
et suspectam sibi hereditatem dicat, non aliter cogendus est adire, quam ut legata, quae sub condicione 'si heres non esset' data erant, restituantur, non quidem a cohereditituta fuerit hereditas. nam sicut exadire hereditatem, ita ob id ipsum damno adfici non de‹beb›it. Heres ex asse erat instituta consobrina mea et eius fidei commissum, ut partem dimidiam hereditatis statim Publio Maeuio restit
Abbreviated transcription (Latin):
cunce iudicnmnt̾ eum qui res¬
tituit hrditatem et qui receꝑit
accipietur. ¶ qui rogatus ẽ cnrm¬
cipato filio restitu̾e hrditatem
cogid abire et restitut qmͣius
filius cc̃ tabulas bonorum poss.¬

Expanded text:
c›undae iudicium inter eum qui restituit hereditatem et qui receperit accipietur. Qui rogatus est emancipato filio restituere hereditatem, cogi debet adire et restituere, quamuis filius contra tabulas bonorum poss
Abbreviated transcription (Latin):
missa cetͥa p̾rare cogitur ĩ rcc adi
restitucõnem quicem hrditatis
compllid. ¶micellus planc ũ
ẽ compellendus adire suam filio
bouorum possonem. ne iitcidat
fidciconimssum mortuo hrde in¬
stituto et omissa afilio bonorirm
possõnem. ¶qui et trebelluno se¬
uitus consulto hrditatem rescitnt
sinc petit. idebitorib h̾rditius

Expanded text:
missa cetera praestare cogitur, ita ne ad restitutionem quidem hereditatis compelli debet. Marcellus: plane non est compellendus adire, si iam filius bonorum possessionem, ne intercidat fideicommissum mortuo herede instituto et omissa a filio bonorum possessione. Qui ex Trebelliano senatus consulto hereditatem restituit, siue petat a debitoribus her
Abbreviated transcription (Latin):
quaquis contempiutus er¬
at cum usuris hiisdem que
tocrhibicõnem atestitrice
pͥstibnitur. põtea ercept.a
seia filia cum ceti. hrdes ab¬
ũ ficio principis et tota hadi¬
tas id seramptin̾e cepit. que¬
ro an inscumi que sola hrs
remansit. et omtna. ut sola
risto indctretis frontiminus
boni pͥrm nendidarrt cotum¬
q: honus suscipe pata crat ẜta

Expanded text:
qua quisque condemnatus erat usuris isdem, quae ad exhibitionem a testatrice praestabantur: postea excepta Seia filia ceteri heredes abeneficio principis et tota hereditas ad Seiam pertinere coepit. quaero, an in Seiam, quae sola heres remansit et omnia ut solaAristo in decretis Frontianis bona paterna vindicare totumque onus suscipere parata erat.
Abbreviated transcription (Latin):
hrs esto. cum sit coram co q
ostenditur. ¶qui fr̃ non ẽ
si fr̃na caritate diligitur roc¬
te eum nomine suo applł¬
ib̾ homo cum tibi Celso.
cni ct labeo tunc non cẽ ħr¬

Expanded text:
s esto', cum sit coram, qui ostenditur.Qui frater non est, si fraterna caritate diligitur, recte cum nomine suo siber homo cum tibi seruireredem: Labeo tunc non e
Abbreviated transcription (Latin):
dem mat̾ie cã suctisas non debi
uet ad iccit si non comburendi
c̃a uł gr̃a suctisc sunt ad cum ꝑti¬
n̾e. s sic intelligi conscquens est
scripsit. cm ligna legati sunt
ad enm onia lign̾a ꝑtĩne. q̃
alicno nomine nonapplłintur
neluti u̾ge. cirbones nuclei o¬
luurum quib adnillamrem
aliam insi ad comburendum pͦ
nondum concisas insi que mm¬
mititim conciduntur ud̾i ei
iogatas cui ligra logata suit.
ego autem arbitror hoc quo
ligni applĩone contun quodi
uon dum mmimtatum fuit
concisum. siumi ad concitend¬
um fint destinatum. ¶ ꝑ uite

Expanded text:
deberi: nec adiecit, si non comburendi gratia succisae sunt, ad eum pertinere, sed sic intellegi consequens est.scripsit, cui ligna legata sunt, ad eum omnia ligna pertinere, quae alio nomine non appellantur, ueluti uirgae carbones nuclei oliuarum, quibus ad nullam aliam rem nisi ad comburendum posnondum concisas, nisi quae minutatim conciduntur, uideri ei legatas, cui ligna legata sunt. ego autem arbitror hoc quoque ligni appellatione contineri, quod nondum minutatim fuit concisum, si iam concidendo fuit destinatum. proinde
Abbreviated transcription (Latin):
udi ex hrditum. idcito contra
tabulas bonorim possouemi
peti posse contra utrumq hrce.
¶siecim crħrdatus sit filius et iu¬
stitutus optinente eo gradu in
quo institu ẽ puto coumusso
cdcõ. ib alio filio contri tibulas cũ¬

Expanded text:
uideri exheredatum: idcirco contra tabulas bonorum possessionem peti posse contra utrumque heredem. Si exheredatus sit filius et institutus, optinente eo gradu, in quo institutus est, puto commisso edicto ab alio filio contra tabulas eu
Abbreviated transcription (Latin):
nitra fines eius dem defunctus
crcinit instr̃i indomo quim in
patria sui hebat reliquit. an idi
quor kalendarum ꝓ̃pu̾ba supra
R. non dcb̾i. item qĩtum ẽ. in pe¬
cuma que marcha domi gradib
inuenta cẽt ex diu̾sis nominib
ut cum infamilia nubos et quo¬
tiens cumiq nubos paciares ex
dote tua quamdabis ꝑtem dim¬
diam stipulari frẽmtinm et sc¬
priusqmͣ dos tua reddatur co ue
nonune sat̾stm̃ erit morieris uł¬
lo filio filia ne ex ea relicto. ¶ pr
uirginem filiam imptui collo¬
cauit cuiscem nomine cotemde

Expanded text:
ntra fines eius defunctus exercuit, instrumenta in domo, quam in patria sua habebat, reliquit, an id quoque kalendarium propter verba supra  non deberi. item quaesitum est, an pecunia, quae in arca domi Gadibus inventa esset, vel ex diversis nominibus ut, cum in familia nubas et quotienscumque nubes, patiaris ex dote tua, quam dabis, partem dimidiam stipulari fratrem tuum et Sepriusquam dos tua reddatur eove nomine satisfactum erit, morieris nullo filio filiave ex eo relicto". pater virginem filiam nuptum collocavit eiusque nomine dotem
Abbreviated transcription (Latin):
ennctatem designatam que es¬
set cinnatestatore relinqu̾etur.
concubine int̾ ccti hiis iibis
logau̾at fundum mapia cum
nullico suo et contubuili enis
et filiis duri uolo. qĩtum ẽ aune¬
potes quo uillici et contub̾na¬
lis cius testitor ad concubini

Expanded text:
etatem designatam, quae esset, cum a testatore relinquerentur. Concubinae inter cetera his verbis legaverat: "fundum in Appia cum vilico suo et contubernali eius et filiis dari volo": quaesitum est, an nepotes quoque vilici et contubernalis eius testator ad concubinam
Abbreviated transcription (Latin):
is urorisne restituent cum i¬
omnib que ibicrunt et mancip̾i¬
us rusticis uł urbans et actorib
exceptis maniumssis qĩtum est.
tum hrs et stichus ẜui indicm
intestatoris in ymbria inpiscõo
actum ad ministrabant. sunt ari¬
tem dame quem testator unius
manuisat filii naturales utrũ
ciccm dame exubis codicilli abħr¬
dib pͥstindi sint. au u̾o ad sciam
ex codicillis ad prem iuturalem¬
licissimo et felicissime quib lib̾¬
tatem testatrix dedat fundum.
galgilunum iegauit cum causo
ct alio capite ticõ filio quem ex
ꝑte quarta hrdem scripẜat pͥlega

Expanded text:
s uxori suae restituerent cum omnibus, quae ibi erunt, et mancipiis rusticis vel urbanis et actoribus exceptis manumissis. quaesitum est, cum Eros et Stichus servi in diem vitae testatoris in Vmbria in Piceno actum administraverint, sint autem Damae, quem testator vivus manumiserat, filii naturales, utrum eidem Damae ex verbis codicilli ab heredibus praestandi sint, an vero ad Seiam naturalemlicissimo et Felicissimae, quibus libertatem dederat, fundum Gargilianum legauit cum casa, et alio capite Titio filio, quem ex parte quarta heredem scripserat, praelega
Abbreviated transcription (Latin):
testamenti io scripẜit. euibigꝰ
iegano semł debi nolo. postea
codcm testmento. uł codicilł
scicus scpe eidem legai̾nt suꝑpͥma
uolmitas pocõr betur. ¶nemo

Expanded text:
testamenti adscripserit: 'cui bis legauero, semel deberi uolo', postea eodem testamento uel codicillis sciens saepe eidem legauerit, suprema uoluntas potior habetur: nemo
Abbreviated transcription (Latin):
nune ex postiore testamento
ficcio. ei non debetur. eciam si hri
demlirs utroq testamento in¬
stituti qui ex priore extit̾mit
ctiam si non non int̾ẽ hrdis io
fi negandam tibi actõnem siũ¬

Expanded text:
ex posteriore testamento fideicommissum ei non debetur, etiamsi idem heredes utroque testamento instituti ex priore exstiterunetiamsi non interest heredis id fier‹i›, negandam tibi actionem, si
Abbreviated transcription (Latin):
uussum tibi reliquero. dem̃cg
postea aliud feco non iure inqͦ
fideicominissum relinquam
tibi. uł alind qm quod priore
testimento. uł omnino non

Expanded text:
ssum tibi reliquero, deinde postea aliud fecero non iure, in quo fide‹i›commissum relictum tibi uel aliud quam quod priore testamento uel omnino non
Abbreviated transcription (Latin):
gau̾it. indeamus quid iuris sit
si non diunsoluns legatis pupi¬
llus decessit. ⁊ ob io ealegata utn¬
q debet soluc hrs ticius utetur le¬
pupillus debebat ⁊c. que ip̃e da¬
re uissus ẽ. itaq exutiaq qͣntitate
qͣrta deducta h̃ebit .i. inꝑsonauo¬

Expanded text:
gauerit, uideamus, quid iuris sit. si nondum solutis legatis pupillus decesserit et ob id ea legata utrique debent, solus heres Titius utetur lepupillus debebat, centum quae ipse dare iussus est: itaque ex utraque quantitate quarta deducta habebit quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
ex .cc. que apupillo relicta sunt
ꝙ sipupulus soluat legata debẽt
curue tutores pupilli. ut cauenit
legatirii. ¶ quedam legatadiu¬
isionem nõ recipiunt ut ecceleg¬

Expanded text:
entis, quae a pupillo relicta sunt. quod si pupillus soluat legata, debent curare tutores pupilli, ut caueant legatarii.Quaedam legata diuisionem non recipiunt, ut ecce leg
Abbreviated transcription (Latin):
di h tucelam gerere si cessat
ex quo nissus ẽ indempnem p¬
upillam pͥstare tebebit. non ex
quo tutor cẽ ceꝑit. Iulan¬
it quinis inuullare. anctor
pupillo fint quin tutele iud¬
icõ tencatur dubitari non o.
quid orim ꝓhibet ita pr̃imo¬
nium pupillicompõ̾itum ẽẽ
tutoris anͣctas nt poni debeat.
ex duob tutorib sicum alt̾o
actum fuit alt̾ non libabitii.

Expanded text:
 tutelam gerere, si cessasset, ex quo iussus est indemnem pupillum praestare debebit, non ex quo tutor esse coepit. 18 Iulianit, quamuis in nulla re auctor pupillo fuerit, quin tutelae iudicio teneatur, dubitari non oportet: quid enim prohibet ita patrimonium pupilli compositum esse, tutoris auctoritas interponi debeat? Ex duobus tutoribus si cum altero actum fuerit, alter non liberabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tebebitur si nĩo mitum qͣi ap̃
bonum uirum collocire ficci¬
omissanus potunit. et si ita sit. si
te non offend̾it eque debebitur.
ne potit hͥrs causari non eẽ¬
eum m̾itum si alius nirbonus.

Expanded text:
ebebitur, si modo meritum quasi apud uirum bonum collocare fideicommissa rius potuit: et si ita sit 'si te non offenderit', aeque debebitur: nec poterit heres causari non esse meritum, si alius uir bonus
Abbreviated transcription (Latin):
s punico et gallico. uł alt̾is cu¬
nisq gentis. ¶quociens quic
eremp̾lum test̾i pͥparit. et prius
tectoit quam testetur non iulz
qͣi ex codicilł. que meremplo scri
ruccumis scribit. ¶Suiti quis sc

Expanded text:
nica uel Gallicana uel alterius cuiuscumque gentis. Quotiens quis exemplum testamenti praeparat et prius decedat quam testetur, non uale‹n›t quasi ex codicillis quae in exemplo scripMaecianus scribit. Si ita qui‹s› sc
Abbreviated transcription (Latin):
sit pete quintititem patne por¬
cõnem cet̾e alund ut si non pe¬
tat tñ cogatur fidei commissr¬
io restini̾e ꝑato p̾stire quinut¬
scripsit sufficiunt tibi uince.i
si hrs meus uolu̾it illi .x. dri

Expanded text:
sit petere quantitatem paratus portione cedere, aliud, ut et si non petet, tamen cogatur fideicommissario restituere parato praestare quantitscripserit: "sufficiunt tibi vineae visi heres meus noluerit, illi decem dari
Abbreviated transcription (Latin):
cessaru substiuti sunt et umpe¬
ricut. an hrdes extitisse inde¬
hrditaitem rogati fu̾unt restitu̾s
inquib c̃ub si parit᷑ decesẜ int.
nec appareat quis añ ip̃m euis¬
it non udct᷑ alt ilt̾i suꝑuisse.
s et cirta logem futidum sidom¬
inus cum ẜuns simł uita tefũct᷑¬

Expanded text:
 substituti sunt et una perierint, an heredes exstitisse videhereditatem rogati fuerint restituere. in quibus casibus si pariter decesserint nec appareat, quis ante spiritum emisit, non videtur alter alteri supervixisse. Sed et circa legem Falcidiam, si dominus cum servis simu
Abbreviated transcription (Latin):
culia filiis plegauit qitum ẽ in
petulio legito et .c. aurei ctusure
corum debentur cum rõnib br¬
enariis mere a lieuo et sor teui

Expanded text:
culia filiis praelegavit. quaesitum est, an peculio praelegato et centum aurei et usurae eorum debentur, cum rationibus breviariis in aere alieno et sortem
Abbreviated transcription (Latin):
rõmloculorum ĩ dicmn mortie ero¬
grit. stichusex petulio suo ab ħr¬
dib recipe debeat. cum ex consue¬
tudine domus cẽt. ut quicquid
ampliuc de suo mrõm loculoru

Expanded text:
rationi loculorum in diem mortis erogavit Stichus ex peculio suo, ab heredibus recipere debeat, cum ex consuetudine domus esset, ut quidquid amplius ex suo in ratione loculorum
Abbreviated transcription (Latin):
an ħ: dib stichi adu̾sus nomina
debitorum ꝓ quib stichus pecu¬
niam ħrdib pr̃omi nitulit ħrdes
pr̃oui et c̃i fideicominissi comp¬
ellendi sunt actõnes pͥstare cum
codiciti. ne ẜuos mamimisit. et
peculu legamt et desticho ita can¬
it stichumꝰ ẜuum meum libun
et quicquid ex rõmb ioculor um

Expanded text:
an heredibus Stichi adversus nomina debitorum, pro quibus Stichus pecuniam heredibus patroni intulit, heredes patroni ex causa fideicommissi compellendi sint actiones praestare, cum codicillisve servos manumisit et peculia legavit et de Sticho ita cavit: "Stichum servum meum liberum et quidquid ex ratione loculor
Abbreviated transcription (Latin):
t ardius to ficeret quasi exmori
usuras p̾stiturum inderi .n. qui
moram faceret emancipacõnimo¬
ram restitucõni fideicõnussum
cum facere.  Dap̃.

Expanded text:
tardius id faceret, quasi ex mora usuras praestaturum: uideri enim eum, qui moram faceret emancipationi, moram restitutioni fideicommissi eam facere. 93 P
Abbreviated transcription (Latin):
miss.arius aiubtatem eos tuetur
ut ẜuos. pepinianum quo libro
ut lib̾os suos emanciparet cogend̃
itũuenm testancium uoluntas.¬
moclũsi sub condicõe liborine
emincipandoꝵ ei fuisset legatum
uł ita relictum ut eoc emancipar
tes suq hẽdes instituisset ⁊ ip̃m fi¬
lium coh̾edem filus siuis dedisset.
cosq ĩuicem sbstituss. riss q
filiumut filios emancipiret nõ
aũt rogaftꝰ ut ħrclitatem eie resti¬
are eos compuisus ẽ ñꝙ restitue

Expanded text:
missarius eos ad libertatem tuetur ut seruos.Papinianum quoque librut liberos suos emanciparet, cogendum rcumueniri testantium uoluntasmodum si sub condicione liberorum emancipandorum ei fuisset legatum uel ita relictum, ut eos emanciparet. tes suos heredes instituisset et ipsum filium coheredem filiis suis dedisset eosque inuicem substituisset rogassetque filium, ut filios emanciparet, non autem rogasset, ut hereditatem eis restiare eos compulsus est hisque
Abbreviated transcription (Latin):
pro. si mag̾ ẽ ut sic utriq
institnco actiputmr. si notũ¬
tis definicti non refragatir
ex quib ꝑtib ascrips.d. si in¬
mus crequis q̃i duplici f ãc ĩ¬

Expanded text:
ro'. sed magis est, ut sic utraque institutio accipiatur, si uoluntas defuncti non refragatur: 'ex quibus partibus adscripsero, si minus, ex aequis', quasi duplici facta in
Abbreviated transcription (Latin):
re. i̾ibis que ꝓponcntur id petit¬
um ut ad cum modum pafentur
brces ibi cos eẽ. ad quem modñ
ip̃e paciebatur.tem¬
ħ ũba. lib̾tis lib̾ta b q meis
et quos ĩcodicilł mamnnsi fũ¬
dũ ubi inc hummi uoluidari no¬
lout qui abhus decesẜit portõ ei
rcliquis accrescit. ita ut aluonis¬
suũ ꝑtiueat p cuiꝰ nonissimi de¬
cessum ad iem. p. arclattncrũ ꝑti

Expanded text:
rbis quae proponerentur id petitum, ut ad eum modum paterentur heredes ibi eos esse, ad quem modum ipsa patiebatur.: "libertis libertabusque meis et quos in codicillis manumisi fundum, ubi me humari volui, dari volo, ut qui ab his decesserit, portio eius reliquis adcrescat, ita ut ad novissimum pertineat: post cuius novissimi decessum a
Abbreviated transcription (Latin):
no suo in dic mortis ħitabant.
di. ¶ coditillis ita scripsit negi¬
duu ticium dioncm lib̾tos me¬
os sencs et infirmos peto inlo¬
cis ĩ quib nũic agu̾t seneste pa¬
ciamum. q̃ro au exħ capite libti
supͣscriptier fideio. frnctus loco¬

Expanded text:
no suo in diem mortis habitabant, uideri.Codicillis ita scripsit: 'Negidium Titium Dionem libertos meos senes et infirmos peto in locis, in quibus nunc agunt, senescere patiamini': quaero, an ex hoc capite liberti supra scripti ex fideicommisso fructus l
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ tusculanũ reliquitem sq
fideicommisit ut eiustẽ fundi ꝑt¬
em diidum ususfr̃ ticie pͥstaret
publis merũ et uillam uctusti¬
te corruptam cogendis et cõẜum
an sumptus ꝑtem ꝑporcõne usꝰ
fructus. ticu agnosc̾e dedeat.r2. sipri¬

Expanded text:
fundum Tusculanum reliquit eiusque fidei commisit, uti eiusdem fundi partem dimidiam usus fructus Titiae praestaret: Publius Maevius villam vetustate corruptam cogendis et conservan sumptus partem pro portione usus fructus Titia adgnoscere debeat. r
Abbreviated transcription (Latin):
lirditatem arrogano: nõdubitat᷑.
quin scpante sint portõnes. ꝑm̃
atq sicoħrdi meo hrs ertitissem.¬
¶Si mannos singnios logatum fit
ticõ. quia multa legita et condicõ¬
nalia sunt crucõm locns ẽ. que ĩ edc̃o
ꝓponitur qnͣto implius accepit re¬
ddi. ¶ id quod intura hrditati tebẽ.

Expanded text:
hereditatem adrogauero, non dubitabitur, quin separandae sint portiones, perinde atque si coheredi meo heres exstitissem.Si in annos singulos legatum sit Titio, quia multa legata et condicionalia sunt, cautioni locus est quae in edicto proponitur 'quanto amplius accipit reddi'.Id, quod natu
Abbreviated transcription (Latin):
legtin rogatam testm̃ facict is
qutam cmq cuu rommo pccu¬
urmm urc publito dare legare
nol. iiis potestas qr tsto dum
ita cctur legatum iͥeminus qm
hrces cipiant eis quib quid ita
ditum iegitum ue erit. cum pec¬
unnam sinc frande sui caiꝑe liccto
isq hes quicam dare pecum mi

Expanded text:
legem rogatam testamentum faciet, is quantam cuique ciui Romano pecuniam iure publico dare legare uolet, ius potestasque esto, dum ita detur legatum, ne minus quam heredes capiant, eis, quibus quid ita datum legatumue erit, eam pecuniam sine fraude sua capere liceto isque heres, qui eam
Abbreviated transcription (Latin):
stipulacõm. ¶ id qũod exsubsti¬
ꝓficit iegatarus. is enim simr est
hrs ex ꝑte pine er ꝑte sub conditi¬
one ħ̾rdi instituto s eaque ab co
crit. ¶Si cob̾rdic mei porcõ ex han¬
sta sit nica integra et ilm ucudici¬
uo cassins confuntentus ẽt ꝑtos

Expanded text:
stipulationem.Id, quod ex sub stiproficit legatariis: is enim similis est heres ex parte pure, ex parte sub condicione heredi instituto. sed ea, quae ab eo erit'.Si coheredis mei portio exhausta sit, mea integra et illam uindicauero, Cassius
Abbreviated transcription (Latin):
onifide forte fructus ꝑcep¬
tos consumpẜit. aut si pͥto
ucn̾it in possĩonem aquo
fructus conscqui nonposs¬
it quia soluendo non est. ħ¬

Expanded text:
ona fide fructus perceptos consumpserit, aut si praedo uenerit in possessionem, a quo fructus consequi non possit, quia soluendo non est.