comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut quandoquidem ꝑsuaderi
non poterat quin iret & ascende¬
ret ubi erat prius saltem pro¬
missum denuo maturaret aduẽ¬
tum. Quod enim optat et po-¬
comminuam eos. ut puluereman¬
te faciem uenti. ut lutum platea¬
rum delebo eos. Et item alius
sermo. quem ꝑ alium ꝓpħam pre¬
dixerat impletus nichilominus
tunc cognoscetur. cum ad angłos
rediens dicet. calcaui eos in furore
meo. & conculcaui eos in ira mea.
Sicui autem magis ita intelligẽ¬
dum uidetur. ut malos potius tͣnͣ¬
silire atq in bonos salire himnulus
nr debeat. non contendo: tantum
cogitet saltus dispositum iri. in
discriminationem bonorum ma¬
loriumq Nam ce a me si bene me¬
mini ita dicrum ẽ in sermone al¬
tero. ubi capitulum idem alibi
supra & ab auctore positum. & a
me expositum nichilominus rep¬
peritur. Uerum ibi secunbum
dispensationem quidem graciȩ.
quȩ in presenti uita aliis datur.
aliis non datur. iusto quidem
dei iuditio s occulto. salire & tran¬

Expanded text:
ut, quandoquidem persuaderi ut, quandoquidem persuaderi non poterat quin iret et ascenderet ubi erat prius, saltem promissum denuo maturaret adventum. Quod enim optat et pocomminuam eos ut pulverem ante faciem venti, ut lutum platearum delebo eos ; et item alius sermo, quem per alium prophetam praedixerat, impletus nihilominus tunc cognoscetur, cum ad angelos rediens dicet: Calcavi eos in furore meo, et conculcavi eos in ira mea . 7. Si cui autem magis ita intelligendum videtur, ut malos potius transilire, atque in bonos salire hinnulus noster debeat, non contendo: tantum cogitet saltus dispositum iri in discriminationem bonorum, malorumque. Nam et a me, si bene memini, ita dictum est in sermone altero, ubi capitulum idem alibi supra et ab auctore positum, et a me expositum nihilominus reperitur . Verum ibi secundum dispensationem quidem gratiae, quae in praesenti vita aliis datur, aliis non datur, justo quidem Dei judicio, sed occulto, salire, et tran
Abbreviated transcription (Latin):
ius ex illius prudentia mani¬
festior fiat: & felicitas illius ex
huius miseranda fatuitatȩ pre-¬
mineat. Nunc iam scrutemur
uerba sponse: & sic conemur castoᷤᷤ
exprimere sancti amoris affectus. ut
nil in sacro eloquio ratione carens.
nil in decorum importunumue
res edisse omnino appareat. Et si
in mentem uenerit hora illa cũ
dominus iħs. his enim sponsus
ẽ transiret ex hoc mundo ad patrẽ ⁊
simulq quid tunc animi gere¬
ret illa sua domestica eccłia. no¬
ua utiq nupta. cum se deseri
decerneret. quasi uiduam deso¬
latam unica spe sua. apłos lo¬
quor. qui relictis omnibus secu¬
ti fuerant eum. atq cum ip̃o per¬
manserant in temptationib
suis. si hȩc inquam cogitauerimꝰ
non in merito neq incongrue
puto uidebitur quantumn de ab-¬
scessu tiristis. tantum esollicita
extisse de reditu: presertim sic af¬
fecta: & sic relicta. Itaq diligen¬
ti & indigenti hȩc ip̃a duplexra.¬
tio erat cominonendi dilectum.

Expanded text:
jus ex illius prudentia manijus ex illius prudentia manifestior fiat, et felicitas illius ex hujus miseranda fatuitate praeemineat. 3. Nunc jam scrutemur verba sponsae, et sic conemur castos exprimere sancti amoris affectus, ut nil in sacro eloquio ratione carens, nil indecorum importunumve resedisse omnino appareat. Et si in mentem venerit hora illa, cum Dominus Jesus is enim sponsus est transiret ex hoc mundo ad Patrem , simulque quid tunc animi gereret sua illa domestica Ecclesia, nova utique nupta, cum se deseri cerneret quasi viduam desolatam unica spe sua: apostolos loquor, qui relictis omnibus secuti fuerant eum, atque cum ipso permanserant in tentationibus suis; si haec, inquam, cogitaverimus, non immerito neque incongrue, puto, videbitur quantum de abscessu tristis, tantum sollicita exstitisse de reditu, praesertim sic affecta, et sic relicta. Itaque diligenti et indigenti haec ipsa duplex ratio erat commonendi dilectum,
Abbreviated transcription (Latin):
exibentem nemo hominum fer
ficie. non instar ceci palpat form¬
seca. sed profunda rimatur. pre¬
ciossissimas solitus exinde u̾itats
exiuiias tota auiditate diripere.
ac tollere sibi: & cum ꝓpħa dicere
deo. Letabor ego suꝑ eloquia tua:
sicut qui inuenit spolia multa.
Nempe ita regnum ueritatis uĩ
patitur. & uiolenti rapiunt illud.
Uerum ille senior frater qui de
agro ueniẽns formam tenuit
ppłi ueteris & treni. qui ꝓ t̾rena
hereditate doctus diligere triturã.
attrita fronte gemĩt anxius sub
graui iugo legis. portatq pondus
diei & estus ⁊is inquam quiã
intellectum non habuit foris stat
eriam nunc. & non uult ne inui-¬
tatus a patre intrare domum con¬
uiuiii: semetipsum fraudans usq
adhuc participatio simphoniȩ &
chori. et uituli saginati. Osiser.
qui renuit exꝑiri quam bonum
sit. & quam iocundum: habitare
frẽs in unum. Et hȩc dicta siint
ꝓ distincrione partis eccłie par-¬
tisq sinagoge. quo et cecitas hu¬

Expanded text:
exhibentem nemo hominum fexhibentem nemo hominum fficie, non instar caeci palpat forinseca; sed profunda rimatur, pretiosissimas solitus exinde veritatis exuvias tota aviditate diripere ac tollere sibi, et cum Propheta dicere Domino: Laetabor ego super eloquia tua, sicut qui invenit spolia multa . Nempe ita regnum veritatis vim patitur, et violenti rapiunt illud . Verum ille senior frater, qui de agro veniens formam tenuit populi veteris et terreni, qui pro terrena haereditate doctus diligere trituram, attrita fronte gemit anxius sub gravi jugo legis, portatque pondus diei et aestus. Is, inquam, quia intellectum non habuit, foris stat 1524 etiam nunc, et non vult nec invitatus a patre intrare domum convivii, semetipsum fraudans usque adhuc participio symphoniae, et chori, et vituli saginati . Miser qui renuit experiri, quam bonum sit et quam jucundum habitare fratres in unum. Et haec dicta sint pro distinctione partis Ecclesiae, partisque Synagogae, quo et caecitas hu
Abbreviated transcription (Latin):
peccati mei: ꝓ hac orabit ad te
omnis sanctus in tempore oportu¬
no. Opus itaq habent & sanctis pro
peccatis erorare. ut de miscłia sal¬
ui fiant: propͥe iusticie non fiden¬
tes. Omnes enim peccauerunt:¬
cum iratus fuerit miscđiȩ recor¬
detur: rogatur ab ista apparere
in miscđie habitu: illo de quo
apłs & habitu ĩq̃t ĩuentus ut ho
mo. Necessariȩ quidem. Si
enim cum hoc quoq temꝑam̃to
tanta erit in iuditio equitatis.
in urdice feritas. in magestate
sublimitas nouitas in facic ip̃a
rerum. ut secundum ꝓpħam ñ
possit cogitari dies aduentus
eius: quid putas foret si ignis
illȩ consumens. deum loquor
omnipotentem in illa sue diui¬
nitatis magnitudine. fortitu¬
oine. puritatȩ. uenisset conira
folium quod uento rapitur.
ostensurus potentiam suam &
stipulam siccam ꝑsecuturus:
Et homo ẽ inquit. & quis uide¬
bit eum. d Et quis stabit ad ui¬
dendum eum. d Quantomia¬
gis deum nobis absq homine

Expanded text:
peccati mei. Pro hac orabit ad te peccati mei. Pro hac orabit ad te omnis sanctus in tempore opportuno . Opus itaque habent et sancti pro peccatis exorare, ut de misericordia salvi fiant, propriae justitiae non fidentes. Omnes enim peccaverunt,cum iratus fuerit, misericordiae recordetur, rogatur ab ista apparere in misericordiae habitu, illo, de quo Apostolus: Et habitu, inquit, inventus ut homo . 5. Necessarie quidem. Si enim cum hoc quoque temperamento tanta erit in judicio aequitas, in judice feritas, in majestate sublimitas, novitas in facie ipsa rerum, ut secundum prophetam non possit cogitari dies adventus ejus : quid, putas, foret, si ignis ille consumens Deum loquor omnipotentem in illa suae divinitatis magnitudine, fortitudine, puritate venisset, contra folium quod vento rapitur ostensurus potentiam suam, et stipulam siccam persecuturus? Et homo est, inquit, et quis videbit eum? Et quis stabit ad videndum eum . Quanto magis Deum nobis absque homine
Abbreviated transcription (Latin):
stulat similem fore feris. & huius¬
modi feris. quȩ cursu agiliores eẽ
uidentur. cupientis animmi in¬
dicͥum ẽ.: cui nichil satis festina¬
tur. Nonne hoc cotroie postulat
cum dicit in oratione. adueniat
regnum tuum. d Ego tamen pre¬
ter agilitatem existĩmo non minꝰ
signanter exprimi etiam infir-¬
mitatem: & quidem sexus in cap̃a:¬
ȩtatis in hinnulo. Nult itaq eũ
ut michi uidetur. & sicum pote¬
state uenire. non tamen in forma
dei in iuditio apparere. sed sane
in ea qua non modo natus. sed
& paruulus natus ẽ nob̾: idq de
solo infirmiori femineo sexu.
Cur hoc. d Nenipe ut exuotͦq
ammoneatur infirmo mittesc̾e
in die ire: memineritq in iudi¬
tio. miscłiam suꝑ exaltare iubi¬
tio. Et enim si iniquitates ob¬
seruauerit ȩtiam electorum:
quis sustinebit. S q̃str.
non sunt munda in cons¬
pectu eius: & ĩ angłis suis repperit
prauitatem. Audi deniq sanc¬
tum & electum: quid dicat dõ.
Tu inquit remisisti impietatẽ

Expanded text:
stulat similem fore feris, et ejusmodi feris, quae cursu agiliores esse videntur; cupientis animi indicium est, cui nihil satis festinatur. Nonne hoc quotidie postulat, cum dicit in oratione: Adveniat regnum tuum ? 4. Ego tamen praeter agilitatem, existimo non minus signanter exprimi etiam infirmitatem, et quidem sexus in caprea, aetatis in hinnulo. Vult itaque eum, ut mihi videtur, etsi cum potestate venire, non tamen in forma Dei in judicio apparere; sed sane in ea, qua non modo natus, sed et parvulus natus est nobis, idque solo de infirmiori femineo sexu. Cur hoc? Nempe ut ex utroque admoneatur infirmo mitescere in die irae, memineritque in judicio misericordiam superexaltare judicio. Etenim si iniquitates observaverit, etiam electorum, quis sustinebit? Astra non sunt munda in conspectu ejus, et in angelis suis reperit pravitatem . Audi denique sanctum et electum quid dicat Deo: Tu, inquit, remisisti impietatem
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ẽ. scđ̃m oꝑationem qua nos
respirare prius facit in lumine
quod inspirat. ut scimus & nos
dies respirans in ip̃o. secundum
quod interior nr̃ homo renouat᷑
de die in diem. & renouatur in
spiritu mentis suȩ ad imaginem
eius qui se creauit factus ꝓmde
ex die: & lumen exlumine. Cum
igitur duo in nob̃ p̃cedant dies.
unus quidem inspirans ꝓ corpo¬
ris uita. alter uero respirans in
aspirans in resurrectionis gła:
claret ꝓfecto aliquando adimple¬
tum iri in corpore quod precessit
in capite: magnum utiq pieta¬
tis sacram̃tũ¬

Expanded text:
ipse est, secundum operationem qua nos ipse est, secundum operationem qua nos respirare prius facit in lumine quod inspirat, ut simus et nos dies respirans in ipso, secundum quod interior noster homo renovatur de die in diem, et renovatur in spiritu mentis suae ad imaginem ejus qui se creavit, factus proinde dies ex die, et lumen ex lumine. Cum igitur duo in nobis praecedant dies, unus quidem inspirans pro corporis vita, alter vero respirans in aspirans in resurrectionis gloria: claret profecto aliquando adimpletum iri in corpore quod praecessit in capite, magnum utique pietatis sacramentu
Abbreviated transcription (Latin):
Mensuram plenam & confertam
& coagitatam & suꝑeffluentem:
dabunt insinus ur̃os. An non plꝰ
pleno quodammodo tibi eẽ uidet᷑
quod suꝑesfluit. d Sorro placide audi¬
es plenum & plenius: si te legisse
memineris in ȩt̃num & ultra.
Ergo cumulus is aspirantis erit
diei. Ipsa inquam aditiet ad mẽ¬
suram inspirante plenitudinis.
ad inspirantis diei copiam. supͣ
modum in sublime pondus glȩ
oꝑans: ita ut redundet in corpora
suꝑeffluens clarificationis adiec¬
tio. Hac de causa enim non spirans
sed aspirans dicta ẽ quod addat
ad inspirantem. hoc significante
spiritu sancto ꝑ adiectam ad pre¬
positionem : quia quos illa intus
illuminat. hos ista adornat foris:
satis pro danda ratione uocabuli.
quod ẽ aspirans. Et si uultis scire
dies aspirans ip̃e ẽ saluator quẽ
expec tamus: qui reformabit cor¬
pus humilitatis nr̃e: configura-¬
tum corpori claritatis suȩ. Nam
& inspirans nichilominus idẽ

Expanded text:
Mensuram bonam, et confertam, Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinum vestrum . An non plus pleno quodam modo tibi esse videtur quod supereffluit? Porro placide audies plenum et plenius, si te legisse memineris: In aeternum et ultra . Ergo is cumulus aspirantis erit diei. Ipsa, inquam, adjiciet ad mensuram inspiratae plenitudinis, ad inspirantis diei copiam, supra modum in sublime pondus gloriae operans, ita ut redundet in corpora supereffluens clarificationis adjectio. Hac de causa enim non spirans, sed aspirans dicta est, quod addat ad inspirantem, hoc significante Spiritu sancto per adjectam, ad, praepositionem; quia quos illa intus illuminat, hos ista adornat foris, Atque id satis pro danda ratione vocabuli, quod est Aspirans. Et si vultis scire, dies aspirans ipse est Salvator quem exspectamus, qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Nam et inspirans nihilominus idem
Abbreviated transcription (Latin):
uerbi gr̃ã capreȩ hunuli ue ceruo¬
rum. Hic littere tenor: & hȩc iude.¬
orum portio. Ego uero quemadmo¬
dum accepia domino. in profundo
sacri eloquii gremio spiritum mͥ
epulum spiritus. de sterili & insi¬
pida littera. tamquam granum
de palea: de testa nualeum.: de ossȩ
medullam: Nichil michi & litt̾e
hiuie. quȩ gustatam carnem sap̃:
glutita mortem affert. Sedenĩ
quod in ea tectum ẽ: de spiritu sc̃õ
ẽ. Spiritus loquitur autem my¬
steria teste apło: sed isrł prouelato
misterio ipsum misterii uelamẽ
tenet. Quare: nisi quia uelamẽ¬
adhuc uelamen positum ẽ suꝑ cor
eius:  Ita quod sonat littera illius
ministratio mortis. in littera. mͥ
uita in spiritu. Nam spiritus ẽ
qui uiuificat. Dat quippe intel¬
lectum. An non uita intellectus:
Intellectum da michi et uiuam:
ait ꝓpħa domiino. Intellectus nõ
remanet extra. non heret in suꝑ¬
ꝓmissionẽ ad se factam. Et promis¬
sionis quidem uerbum. tale est.

Expanded text:
verbi gratia, capreae, hinnulive cervoverbi gratia, capreae, hinnulive cervorum. Hic litterae tenor, et haec Judaeorum portio. 2. Ego vero, quemadmodum accepi a Domino, in profundo sacri eloquii gremio spiritum mihepulum spiritus de sterili et insipida littera, tanquam granum de palea, de testa nucleum, de osse medullam? Nihil mihi et litterae huic, quae gustata carnem sapit, glutita mortem affert; sed enim quod in ea tectum est, de Spiritu sancto est. Spiritus autem loquitur mysteria, teste Apostolo ; sed Israel pro velato mysterio ipsum mysterii velamen tenet. Quare, nisi quia adhuc velamen est positum super cor ejus? Ita quod sonat littera, illiusministratio mortis in littera, mihi vita in spiritu. Nam spiritus est qui vivificat : dat quippe intellectum. An non vita intellectus? Intellectum da mihi, et vivam, ait Propheta Domino. Intellectus non remanet extra, non haeret in sumissionem ad se factam. Et promissionis quidem verbum tale est:
Abbreviated transcription (Latin):
sim concupiscere aduersꝰ carnẽ.
huic si repugnans: respiras.
Si spiritu facta carnis mortifi¬
cas: respirasti. Si hanc eum ui
euertere. si¬
milis esto
dilecte mi
capreȩ hin¬
nuloq cer¬
uorum.
Quid. mͦ
it. modo re¬
uocas: Suid
subditum in tam breui emersit:
Oblita ne aliquid: Etiam oblita
totum quod non ẽ ille: se quoq
ipam. Beniq cum sit rationis
non expers: non tammͦ ut uide¬
tur rationis e compos. Sed nec
in sensu illi ullatenus apparet
uerecundia eẽ: quam forte haber
in morbus: Amor intemꝑans
facit hoc. Nempe is ẽ qui omne
in se triumphans captiuansq
pudoris sensum conuenientiȩ
modum. deliberationis cons ili¬
ui: totius modestiȩ & oportu¬
nitatis neglectum quendam.
& quandam in curiam parit.
Nam uide nunc quomodo illũ
pene adhuc incipientem ire. iã
tamen redire efflagitat. Etiam
accelerare rogat. & quidem cur-¬
rere instar unius alicuius fere
siluarum uelociter currentis:

Expanded text:
sim concupiscere adversus carnem. sim concupiscere adversus carnem. Huic si repugnas, respiras; si spiritu facta carnis mortificas, respirasti; si hanc cum viertere; similis esto, dilecte mi, capreae hinnuloque cervorum . Quid? modo it, modo revocas? Quid subitum in tam brevi emersit? Oblitane aliquid? Etiam oblita totum quod non ille est, se quoque ipsam. Denique cum sit rationis non expers, non tamen modo, ut videtur, rationis est compos. Sed nec in sensu illi ullatenus apparet verecundia esse, quam forte habet in moribus. Amor intemperans facit hoc. Nempe is est qui omnem in se triumphans captivansque pudoris sensum, convenientiae modum, deliberationis consilium, totius modestiae et opportunitatis neglectum quemdam et quamdam incuriam parit. Nam vide nunc quomodo illum, pene adhuc incipientem ire, jam tamen redire flagitat. Etiam accelerare rogat, et quidem currere instar unius alicujus ferae silvarum velociter currentis,
Abbreviated transcription (Latin):
breuem optantes. & cito uerti
in tenebras. quod sit contradie¬
tionis & contentionis dies.
dum non cesser inea caro concupi¬
scere aduersus spiritum: legiq
mentis. menbrorum contraria.
lex rebellione infatigabili assidue
contradicat. Itaq dies exspirans
factus ẽ. Extunc enim &e deinceps
quis ẽ homo qui uiuet & non
uidebit mortem: Sicat ꝓ ira
quis. ego non minus ꝓ misedia
putem. ne electos scilicet ꝓpter
quos omnia funt diu defatiger
molesta contradictio: qua cap¬
tiui dueuntur & ip̃i in lege pec¬
cati quȩ ẽ in menbris ip̃orum.
horient nimirum egerrimeq
ferunt turpem captiuitatem:
& tristem contentionem. Festine¬
mus proinde respirare a conspi¬
ratione antiqua & iniqua: quo¬
niam breues dies hominis sunt.
Qnte sane excipiat nos dies re.¬
spirans: quam nos suspirans
absorbebat ir ȩtñe caliginis tene¬
bris exteriorbus inuoluendos.
Queris in quo respiratio ista:
In eo si incipiat spiritus uicis¬

Expanded text:
brevem optantes, et cito verti brevem optantes, et cito verti in tenebras , quod sit contentionis et contradictionis dies, dum non cesset in ea caro concupiscere adversus spiritum, legique mentis membrorum contraria lex rebellione infatigabili assidue contradicat. Itaque dies exspirans factus est. Extunc enim et deinceps, quis est homo qui vivet, et non videbit mortem? Dicat pro ira quis: Ego non minus pro misericordia putem, ne electos scilicet, propter quos omnia fiunt, diu defatiget molesta contradictio, qua captivi ducuntur et ipsi in lege peccati, quae est in membris ipsorum. Horrent nimirum, aegerrimeque ferunt turpem captivitatem, et tristem contentionem. 9. Festinemus proinde respirare a conspiratione antiqua et iniqua, quoniam breves dies hominis sunt . Ante sane excipiat nos dies respirans, quam nox suspirans absorbeat, aeternae caliginis tenebris exterioribus involvendos. Quoeris in quo respiratio ista? In eo, si incipiat spiritus vicis
Abbreviated transcription (Latin):
accepturos p̃sumunt secundum
luçem. & lucȩm tenebras. Beniq
comedit de ligno mulier quod sibi
dederat serpens. uetuerat deus.
deditq uiro suo: & cepit illis qua¬
si de nouo diescere. Nam illico aꝑti
sunt occuli amborum ⁊ & factus
ẽ dies conspirans inspirantem ex¬
tundens: & substituens exspirantem.
Conspirauerunt siquidem & con¬
uenerunt in unum aduersus do¬
minum. & aduersus xp̃m eius.
serpenti astucia: mulieris bran¬
ditiȩ: uiri molicies. esndece lo¬
quebantur mutuo dominus sci¬
licet & xp̃s eius. ȩcce adam quast¬
factus ẽ quasi unus ex nobis: qđ
adutriusq iniuriam lactantib
se peccatoribus aquieuisset. In hac
die nascimur uniuersi. Portamꝰ
demiq omnes impressum nobis
cauterium conspirationis antiq:
eua utiq uiuente in carne nr̃a:
cuiuis ꝑhereditariam concupi¬
scentiam. serpens nr̃m suȩ fauti.¬
oni sedula satagit sollicitudine
uendicare consensum. Propterea
ut dixi huic diei maled ixere sc̃i.

Expanded text:
accepturos praesumunt secundumaccepturos praesumunt secundumlucem, et lucem tenebras. Denique comedit de ligno mulier, quod sibi dederat serpens, vetuerat Deus: deditque viro suo, et coepit illis quasi de novo diescere. Nam illico aperti sunt oculi amborum, et factus est dies conspirans, inspirantem extundens, et substituens exspirantem. Conspiraverunt siquidem et convenerunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus, serpentis astutia, mulieris blanditiae, viri mollities. Unde et loquebantur mutuo, Dominus scilicet et Christus ejus: Ecce Adam factus est quasi unus ex nobis , quod ad utriusque injuriam lactantibus se peccatoribus acquievisset. 8. In hac die nascimur universi. Portamus denique omnes impressum nobis cauterium conspirationis antiquae; 1522 Eva utique vivente in carne nostra, cujus per haereditariam concupiscentiam serpens nostrum suae factioni sedula satagit sollicitudine vindicare consensum. Propterea, ut dixi, huic diei maledixere sancti,
Abbreviated transcription (Latin):
inter filios tenebrarum. in tetra
mortis caligine fulgebunt iusti:
& uidebunt eo utiq clarius. quo
exitit corporum umbris. Nam &
hi qui ante non respirauerunt. nec
enim quesierunt inspirantis dici
lumen. & sol iusticiȩ non oitus est
eis ÷ hi inquam hibunt de tenebris
in tenebras densiores. ut qui in
tenebris sunt tenebrescant adhuc:
& qui uident. uideant magis.
esbi non inconuenienter forsitan
adducentur etiam sermo domini
quem dixit. quia habenti dabit᷑
& habundabit: ea autem qui nõ
habet. & quod uidetur hab̾e aufe¬
retur ab eo. Ita ẽ: & addicitur in
morte uidentibus. & non uiden¬
tibus demitur. Quo enim hi mi¬
nus & minus eo illi magis ma-¬
gisq uident. donec & hos excipi¬
at suspirans nox. et illos aspirãs
dies. quȩ sunt nouissima utrorũq
extrema uidelicet çecitas: & sup̃¬
ma cͥaritas. Ex hoc iam non ẽ qd̾
dematur animo uacius. non est
quod addatur plenis: nisi quod
hii nescio quid pleno amplius se

Expanded text:
inter filios tenebrarum, in tetra inter filios tenebrarum, in tetra mortis caligine fulgebunt justi, et videbunt, eo utique clarius, quo exuti corporum umbris. Nam et hi qui ante non respiraverunt: nec enim quaesierunt inspirantis diei lumen, et sol justitiae non ortus est eis: hi, inquam, ibunt de tenebris in tenebras densiores, ut qui in tenebris sunt, tenebrescant adhuc; et qui vident, videant magis. 10. Ubi non inconvenienter forsitan adducetur etiam sermo Domini, quem dixit, quia habenti dabitur, et abundabit; ei autem qui non habet, et quod videtur habere auferetur ab eo . Ita est: et additur in morte videntibus, et non videntibus demitur. Quo enim hi minus et minus, eo illi magis magisque vident, donec et hos excipiat suspirans nox, et illos aspirans dies; quae sunt novissima utrorumque, extrema videlicet caecitas, et suprema claritas. Ex hoc jam non est quod dematur omnino vacuis, non est quod addatur plenis, nisi quod hi nescio quid pleno amplius se
Abbreviated transcription (Latin):
ciis & concupiscentiis suis cru-¬
cifigis: respirasti. Castigo inquit
corpus meim. & in seruitutem
redigo: ne forte cum aliis predica¬
uerim ip̃e reprobus efficiar. Uor ẽ
respirantis: immo qui iam respi¬
rarat: esade & tu fac similiter: ut te
respirasse probes. ut diem denuo
inspirantem tibi noueris illuxisse.
sũs. rediuiuum hunc diem: ma-¬
gis autem in tenebris lucet. &
tenebrȩ eum non conprehendert̃.
In tantum non reor nec uita de-¬
cedente cedere lumen uitȩ. ut ne-¬
mini congruentius quam sic
mortuo assignandam censeam
cem illam: ce
nox
illuminatio mea
in deliciis meis. Quidni clani¬
us uideat ⁊ nube uel potus fe-¬
ce corporis euolutus: Grit sine
dubio iunculis solurus corporeis:
inter mortuos liber. & int̾ ceros
uidens. Nam quemadmodũ
olim omni occło caligante per
unuersam egyptum. solus in
mediis tenebris clare uidebat
populus uidens deum. id. est
populus isrł. dicente scriptura.¬
a
quia ubicumq isrł erat. lux erat. sic

Expanded text:
iis et concupiscentiis suis crucifigis, respirasti. Castigo, inquit, corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar . Vox est respirantis, imo qui jam respirarat. Vade, et tu fac similiter , ut te respirasse probes, ut diem denuo inspirantem tibi noveris illuxisse. ersus redivivum hunc diem; magis autem in tenebris lucet, et tenebrae eum non comprehenderunt. In tantum non reor nec vita decedente cedere lumen vitae, ut nemini congruentius, quam sic mortuo assignandam censeam cem illam: Et nox illuminatio mea in deliciis meis . Quidni clarius videat, nube, vel potius faece corporis evolutus? Erit sine dubio vinculis solutus corporeis inter mortuos liber, et inter caecos videns. Nam quemadmodum olim omni oculo caligante per universam Aegyptum, solus in mediis tenebris clare videbat populus videns Deum, id est populus Israel, dicente Scriptura quia ubicunque Israel erat, lux erat : sic
Abbreviated transcription (Latin):
tenebrarum. Tolluntur. ne uide¬
ant glam dei. Non aduullantur:
ut semꝑ urantur. Q uid̃ in incli¬
nabuntur umbrȩ cum deponent᷑
potentes de sede⁊ ponenturq sca¬
belum pedum: Quod utiq opor¬
tet fieri cito. Nouissima hora ẽ.
Nox p̃cessit: dies autem appro¬
pinquauit. ꝯspirabit dies: ⁊ api¬
rabit nor. Nox diabolus ẽ. nox an¬
głs sathanȩ: & sise transfiguret
in angłm lucis. Nox eriam anti¬
xp̃s: quem dominus interficiet
spiritu oris sui: & dest̾uet illu¬
stratione aduentus sui. Numqͥt
non dominus dies ẽ: Sies plane
illustrans & spirans: qui spiritu
oris sui. fugat umbras: & destru¬
It laruas illustratione aduentꝰ
sui. ꝯut si magis placet simpli¬
quoq desimus sensui. dicimus
umbras figuras & enigniata
scripturarum. nec non & sophi¬
sticas locutiones. cauillationeh.¬

Expanded text:
tenebrarum. Tolluntur, ne videtenebrarum. Tolluntur, ne videant gloriam Dei; non annullantur, ut semper urantur. Quidni inclinabuntur umbrae, cum deponentur potentes de sede, ponenturque scabellum pedum? Quod utique oportet fieri cito. Novissima hora est; nox praecessit, dies autem appropinquavit. Aspirabit dies, et exspirabit nox. Nox diabolus est, nox angelus Satanae, etsi se transfiguret in angelum lucis. Nox etiam Antichristus, quem Dominus interficiet spiritu oris sui et destruet illustratione adventus sui . Nunquid non Dominus dies est? Dies plane illustrans et spirans, qui spiritu oris sui fugat umbras, et destruit larvas illustratione adventus sui. Aut si magis placet quoque desimus sensui, dicimus umbras figuras et aenigmata Scripturarum, nec non et sophisticas locutiones, cavillatione
Abbreviated transcription (Latin):
corporeum opinetur. Est ce in
mala siguificatione dies. cui maledi¬
xere ꝓphe. absit autem ut ex uisi¬
bilibus his quos fecit dominus.
Itaq spiritalis ẽ. Iam umbrã quis
ambigat spiritalem. qua mariȩ
obumbratum ẽ concipienti ⁊ et
item eam quȩ in ꝓpha sic memora¬
tur. spiritus ante faciem nr̃am xp̃s
dominus: sub umbra eius uiuemꝰ
iñter gentes: Ego tamen umbraꝵ
nomine. hoc loco magis arbitror
designatas contrarias potestates:
tes illis ex genere nr̃o filios utiq
noctis. & non lucis neq diei. hȩ
siquidem umbrȩ non plane cum
aspirauerit dies ut nichili reuer¬
tentur: sicut a facie huius corporeȩ
lucis umbras corporeas non dis¬
parere tantum. sed & penitus de-¬
ꝑire uidemus. Itaq erunt. minii¬
me quidem ext̾remius nichilo:
miserius tamen. Erunt: sed incli
princeps umbrarum. cum domi¬
natus fuerit pauꝑum. Eigo non
natura delebitur: seid potentia
subtrahetur. Non ꝑibit substan¬
tia: sed transibit hora ce potestas

Expanded text:
corporeum opinetur. Est et in mala significatione dies, cui maledixere prophetae . Absit autem, ut ex visibilibus his, quos fecit Dominus! Itaque spiritualis est. 5. Jam umbram quis ambigat spiritualem, qua Mariae obumbratum est concipienti ; et item eam, quae in propheta sic memoratur: Spiritus ante faciem nostram Christus Dominus, sub umbra ejus vivemus inter gentes ? Ego tamen umbrarum nomine hoc loco magis arbitror designatas contrarias potestates, tes illis ex genere nostro, filios utique noctis, et non lucis, neque diei. Hae siquidem umbrae, non plane cum aspiraverit dies, in nihilum revertentur, sicut a facie hujus corporeae lucis umbras corporeas non disparere tantum, sed et penitus deperire videmus. Itaque erunt minime quidem extremius nihilo, miserius tamen. 1521 Erunt, sed inclinprinceps umbrarum, cum dominatus fuerit pauperum . Ergo non natura delebitur, sed potentia subtrahetur; non peribit substantia, sed transibit hora et potestas
Abbreviated transcription (Latin):
lide impegit in diem hãc: lucȩ utiq
simulata. Nam dum quasi splen.¬
didius lumen scientiȩ pollicetur.
ginis nr̃ȩ. tetiam dampnosȩ pre-¬
uaricationis inuexit caliginem.
Qse.uȩ. nescierunt neq intellexe¬
runt. in tenebris ambulant ne.

Expanded text:
lide impegit in diem hanc, luce utique lide impegit in diem hanc, luce utique simulata. Nam dum quasi splendidius lumen scientiae pollicetur, ginis nostrae tetram damnosae praevaricationis invexit caliginem. Vae, vae! nescierunt, neque intellexeru
Abbreviated transcription (Latin):
spirat. Designatur itaq ꝑ hoc u̾bu
mira affutura afluentia uehementi-¬
aq spiritus die illo. cum non solũ
corda. sed & corpora suo quidem in
genere spiritualia erunt: & qui
digni inuenientur. inebriabunt᷑¬
ab ubertate domus domini. & tor¬
rente uoluptatis illiꝰ potabuntur.
Nel aliter. Iam sanctis angelis dies
sanctificatus illuxit: spirans illis
iugullis impetu ꝑpetis metitatus
melliflua sempit̾nȩ diuinitatis ar-¬
chana. Seniq fluminis impetus
letificat ciuitatem dei: sed ciuitatẽ
cui dicitur. sicut letantium omini¬
um habitatio in te. Cum autemce
nobis qui t̾ram inhabitamus spi¬
rare adiecerit. erie non m spirans
sed ce aspirans: quod dilatato simi
adnitat ad nos. Nel ut paulo altiꝰ
reputamus: & disseramus latius.
plasinato homine de limo terrȩ.
plasmator sicut uera narrat hysto¬
ria. inspirauit in faciem eius spi-¬
raculum uitȩ. factus ꝑinde illidies
inspirans. Et exce inuida nox cal¬

Expanded text:
spirat. Designatur itaque per hoc verbum spirat. Designatur itaque per hoc verbum mira adfutura affluentia, vehementiaque spiritus die illo, cum non solum corda, sed et corpora suo quidem in genere spiritualia erunt; et qui digni invenientur, inebriabuntuab ubertate domus Domini, et torrente voluntatis illius potabuntur. 7. Vel aliter. Jam sanctis angelis dies sanctificatus illuxit, spirans illis jugi impetu perpetis meatus melliflua sempiternae divinitatis arcana. Denique: Fluminis impetus laetificat civitatem Dei ; sed civitatem, cui dicitur: Sicut laetantium omnium habitatio est in te . Cum autem et nobis qui terram inhabitamus, spirare adjecerit, erit non modo spirans, sed et aspirans, quod dilatato sinu admittat et nos. Vel ut paulo altius repetamus, et disseramus latius plasmato homine de limo terrae, plasmator, sicut verax narrat historia, inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae , factus proinde illi dies inspirans: et ecce invida nox cal
Abbreviated transcription (Latin):
cere sapidum: quasi arte quadã.
& quodam labore mandendi.
Erit. cum erit uirtus colabilis:
nec premetur dente. nec fatigabit᷑¬
uerborum. & implicita argumen¬
torum: que omnia ueritatis ĩnterĩ
lumen obumbrant. Ex parte enim
cognoscimus: & ex parte ꝓpħamus.
Uerum aspirante die incliuabun¬
tur umbrȩ: quia occupante omia
luminis plenitudine nulla pars
suꝑ eẽ poterit renebrarum. Deniq
cum uenerit quod ꝑfectum ẽ: tũc
euacuabunt᷑ quod ex parte ẽ. Hacte¬
nus de his sufficere poterat: si spi-¬
rans dies illa & non aspirans dic¬
ta fuisset. Nunc uero ꝓ tantillo
licet additamento. adhuc aliquid
addendum existimo: nimirum ꝓ
uestiganta huius diuersitatis ra-¬
tione. Ego enim ut uerum fatear:
iam olim michi ꝑsuasi in sacri p̃¬¬
ciosiq eloquii textii. ne modicam
uacare particulam. Solemus aut
hac uoce uti. cum uehementer
aliquid desideramus: ut uerbi
grã cum dicimus. ille ad illũ
honorem uel illam dignitatem a¬

Expanded text:
cere sapidum, quasi arte quadam cere sapidum, quasi arte quadam et quodam labore mandendi. Erit cum erit virtus colabilis, nec premetur dente, nec fatigabitverborum et implicita argumentorum, quae omnia veritatis interim lumen obumbrant. Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Verum aspirante die, inclinabuntur umbrae, quia occupante omnia luminis plenitudine, nulla pars superesse poterit tenebrarum. Denique cum venerit quod perfectum est, tunc evacuabitur quod ex parte est . 6. Hactenus de his sufficere poterat, si spirans dies illa, et non aspirans dicta fuisset. Nunc vero pro tantillo licet additamento adhuc aliquid addendum existimo, nimirum pro investiganda hujus diversitatis ratione. Ego enim, ut verum fatear, jam olim mihi persuasi, in sacri pretiosique eloquii textu nec modicam vacare particulam. Solemus autem hac voce uti, cum vehementer aliquid desideramus; ut, verbi gratia, cum dicimus: Ille ad illum honorem, vel illam dignitatem a
Abbreviated transcription (Latin):
iam delecter fructus. actus ñ fatigerᷤ
Non erit itaq sponso uerbo. oꝑis
cibus: quia cesset necesse ẽ omne
opus. ubi plenius ab uniuersis ꝑ¬
cipitur sapientia. Nam qui mi¬
norantur actu. percipiunt eam:
Sed uideamus nunc si quod dicimꝰ
stare possit. & scd̾m illam sententiã:
qua pasci inter lilia candidatu
uirtutum oblectari quidam int̃¬
pretantur. Nam & nos ipsam.
inter cetera non preteruiimus.
Dicemiisne aut non fore. aut spon¬
so minime saꝑe tunc uirtutes. d¬
Et quidem sentire alterutrum
dementiȩ ẽ. Sed uide ne forte a¬
lias illis delectetur. nam constat
delectari: sed forsitan poni magis
quam pastu. Sane in tempore &e
corpore isto nulla nr̃a uirtus ita
ad purum defecata erit: nulla ita
suauis &e mera: ut sponso habilis
sit ad potandum. Sed qui uult
omnes homines saluos fieri dissi¬
mulat multa ÷ & quam non po-¬
test potandiinterim facilitate glu¬
tire. curat ex ea. uel quippiam eli¬

Expanded text:
jam delectet fructus, actus non fatiget? jam delectet fructus, actus non fatiget? Non erit itaque sponso Verbo operis cibus, quia cesset necesse est omne opus, ubi plenius 1520 ab universis percipitur sapientia. Nam qui minorantur actu, percipiunt eam . 3. Sed videamus nunc, si quod dicimus stare possit, et secundum illam sententiam, qua pasci inter lilia, candidatu virtutum oblectari, quidam interpretantur; nam et nos ipsam inter caeteras non praeterivimus. Dicemusne, aut non fore, aut sponso minime sapere tunc virtutes? Et quidem sentire alterutrum, dementiae est. Sed vide ne forte alias illis delectetur; nam constat delectari, sed forsitan potu magis quam pastu. Sane in tempore et corpore isto, nulla nostra virtus ita ad purum defaecata erit, nulla ita suavis et mera, ut sponso habilis sit ad potandum. Sed qui vult omnes homines salvos fieri, dissimulat multa, et quam non potest potandi interim facilitate glutire, curat ex ea vel quidpiam eli
Abbreviated transcription (Latin):
te o deliciante: non tamen eẽ quod
dicatur & pasci uixta id quidem qd̵
ante consuerat. Ubi namq iam
peccatores. quos sibi incorporet xp̃s.
mansos morsosq quasi quibusdam
dentibus disciplinȩ austerioris: af-¬
flictione silicet carnis. & cordis con¬
tritione. d Sed neq cibum sibi iam
exiget uerbum sponsus ex aliquib
factis. seu oꝑibus obedientiȩ: ubi
omine negotium. ocium. soloq in
intuitu &e affectu res erit. Et qui¬
dem cibus eius ut faciat uolunta¬
tem patris sui: sed hic non ibi. Ca
enim faciat factam: Et ꝑfectam
tunc eẽ constat. Peniq probare iam
tunc ẽ omnibus sanctis: que sit uo¬
luntas dei bona. & bene placens &
ꝑfecta. Et certe pꝰ ꝑfectum. facien¬
dum suꝑ ẽ nichil. Prui de cȩtero restat
non fierr: eꝑiri non oꝑari: ea uiu̾e.
non exerceri non in ea. Nonne ip̃a
ẽ quam instantissima prece aoeti
quidem a domino. sicut incelo ita
& in t̾ra ꝑfici postulamus: quo eiꝰ

Expanded text:
te et deliciante, non tamen esse quod te et deliciante, non tamen esse quod dicatur et pasci, juxta id quidem quod ante consueverat. Ubi namque jam peccatores, quos sibi incorporet Christus, mansos morsosque quasi quibusdam dentibus disciplinae austerioris, afflictione scilicet carnis, et cordis contritione? Sed neque cibum sibi jam exiget Verbum sponsus ex aliquibus factis seu operibus obedientiae, ubi omne negotium otium, soloque in intuitu et affectu res erit. Et quidem cibus ejus ut faciat voluntatem Patris sui; sed hic, non ibi. Quid enim faciat factam? Et perfectam tunc esse constat. Denique probare jam tunc est omnibus sanctis, quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta. Et certe post perfectum, faciendum superest nihil. Frui de caetero restat, non fieri; experiri, non operari; ea vivere, non exerceri in ea. Nonne ipsa est, quam instantissima prece docti quidem a Domino, sicut in coelo, ita et in terra perfici postulamus , quo ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quale ẽ illud apud matheum: ubi
narratur non cognouisse mariam
ioseph donec pp̾erit filium suum
pͥmogenitum. Non enim post co-¬
gnouit. uel certe quale illud inpsal¬
mo: oculi nr̃i ad dominum deum
nr̃m. donec misereatur nostri. Non
enim auerrentur cum ceꝑit misereri.
Del quale item illud domini ad płos:
ȩcce ego uobiscum sum usq ad con¬
summationem seculi. Non enim pꝰ
non erit cum illis. Nerum hocita:
si donec referas ad dilectus meus mͥ
& ego illi. Sin autem ad qui pascit᷑
iñt lilia respicere malis: erit alio sen¬
su accipiendum. Porro oꝑiosius ostẽ¬
denir. quomodo tunc dilectus pasci
desinat cum aspirauerit dies. Et¬
enim sidies resurrectionis is ẽ. quid¬
ni multomagis pasci int̾ lilia iuuer :
ubi horum maior admodum copia
erit.s
Et pro aptanda quidem littere conse.¬
quentia. hȩc dicta sint. Nunc iam
aduerte mecum. toto licet liliis ful¬
gentibus regno. sponsoq medio existen¬

Expanded text:
quale est illud apud Matthaeum, ubi quale est illud apud Matthaeum, ubi narratur non cognovisse Mariam Joseph, donec peperit Filium suum primogenitum : non enim post cognovit. Vel certe quale est illud in psalmo: Oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donec misereatur nostri : non enim avertentur, cum coeperit misereri. Vel quale item illud Domini ad apostolos: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi : non enim post non erit cum illis. Verum hoc ita, si donec referas ad dilectus meus mihi, et ego illi. Sin autem ad qui pascitur inter lilia respicere malis, erit alio sensu accipiendum. Porro operosius ostendetur quomodo tunc dilectus posci desinat, cum aspiraverit dies. Etenim si dies resurrectionis is est, quidni multo magis pasci ibi inter lilia juvet, ubi horum major admodum copia erit? Et pro aptanda quidem litterae consequentia haec dicta sint. 2. Nunc jam adverte mecum, toto licet liliis fulgentibus regno, sponsoque medio existen
Abbreviated transcription (Latin):
ilectus meus
michi & ego illi.
qui pascitur
int lilia: donee
aspiret dies. et
inclinentur umbrȩ. Nouissima
tantum capituli huius tractanda
pars ẽ: & dubito in ip̃o ingressu. cui¬
nam potissimum eam iungam du¬
arum precedentium. Nam possũ
indifferenter utriq. Siue enim
dicas. dilectus meus michi ce ego
illi. donee aspiret dies. et inclinẽ¬
tur umbre. interposito tantum
qui pascitur int̃ lilia. siue pro¬
pro littere serie. qui pascitur inter
lilia donec aspiret dies. & inclinẽ¬
tur umbrȩ: & non inconuenient̃
utrouis assignas. hoc sane refert.
quod. donec. si primo iunxeris.
inclusiuum oportet intelligas:
si medio. exclusiuum sentias neces¬
se ẽ. Esto nempe quod desiuat sponsꝰ
pasci iam inter lilia. ubi aspirauerit
dies÷ numquid similiter etiam ces
sabit sponsȩ intendere. aut ip̃a illi.ᷤ
Absit. Inȩtnum ꝑseuerabunt sibr⁊
nisi quod tune felicius cum uehe¬
mentius: tunc uehementius cum
expeditius. Sit ergo tale hoc donee.

Expanded text:
ectus meus mihi, et ego illi, qui pascitur inter lilia: donec aspiret dies, et inclinentur umbrae . Novissima tantum capituli hujus tractanda pars est, et dubito in ipso ingressu, cuinam potissimum eam jungam duarum praecedentium: nam possum indifferenter utrique. Sive enim dicas: Dilectus meus mihi, et ego illi donec aspiret dies, et inclinentur umbrae, interposito tantum, qui pascitur inter lilia; sive pro litterae serie, qui pascitur inter lilia, donec aspiret dies, et inclinentur umbrae: non inconvenienter utrovis assignas. Hoc sane refert, quod donec si primo junxeris, inclusivum oportet intelligas; si medio, exclusivum sentias necesse est. Esto nempe quod designat sponsus pasci jam inter lilia, ubi aspiravcrit dies: nunquid similiter cessabit etiam sponsae intendere, aut ipsa illi? Absit! In aeternum perseverabunt sibi, nisi quod tunc felicius, cum vehementius; tunc vehementius, cum expeditius. Sit ergo tale hoc donec,
Abbreviated transcription (Latin):
rem: S nñ illi hoc uinũ. slec .ii.
inuineis engadi: uinũ inueni¬
tur: s oleum. Querat ergo in
cypro uam illa insula ferax est
olim exploratores deisrł inuec¬
te ferebant chorũ ꝓph̃icũ prece¬
dentem ⁊ subsequentem apłicũ.
medium aũt iħi pulcro scenra¬
te sigurantẽ. hunc ergo botrũ
accipiens sibi dicat. Botrus cypͥ
dilectus mens michi: Uidimꝰ
botrum: iudeamꝰ qualiter teh
uinũ expͥmatur exeo. Etenim

Expanded text:
rem. Sed unde illi hoc vinum? Nec enim rem. Sed unde illi hoc vinum? Nec enim in vineis Engaddi vinum invenitur, sed oleum. Quaerat ergo in Cypro: nam illa insula ferax est olim exploratores de Israel in vecte ferebant , chorum propheticum praecedentem, et subsequentem apostolicum, medium autem Jesum pulchro schemate figurantes: hunc ergo botrum accipiens sibi dicat: Botrus Cypri dilectus meus mihi. 4. Vidimus botrum; videamus qualiter zeli vinum exprimatur ex eo. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uͦ uulũa illiꝰ qui incrdit in
latrones. ⁊ inm̃to corporis pii sa¬
maritani eccłie est deportatus.
instabulum nõ insolo oleo set
inuino simł ⁊ oleo sanitatẽ
tecipiunt: necessarium hab
sp̃ał medicus etiam uinum
feruidi teli cum oleo muansue¬
tudinis. cuisane cõueiit non
modo consolari pusislammes
s ⁊ corriꝑe in quietos. Sienim
iderit illũ qui nulneratus est
idest qui peccauit blandis acle¬
nibus hortamentis qui in eum
prerogata sunt minime em̃datũ.
magis aũt forte etiam abutentem
sua mansuetudine patientia. neg¬
gligentionem fieri.⁊ inpeccõ suo
etiam securius obdormire: frus¬
trato ita suauiũ oleo monitorũ
oportebit sane mordatioribus
uti medicamentis ⁊ uraũ cõpun¬
cionis infundere. duris indelicet
cũ eo increpacionib atq stiuoe¬
cionib agͥe.⁊ si causa reqͥuirit et
duricia tanta est. ⁊̃ cẽsute eccłias¬
tice baculo precellere qͣtempto¬

Expanded text:
Quia vero vulnera illius qui incidit in Quia vero vulnera illius qui incidit in latrones, et jumento corporis pii Samaritani, Ecclesiae est deportatus in stabulum, non in solo oleo, sed in vino simul et oleo sanitatem recipiunt : necessarium habet spiritualis medicus etiam vinum fervidi zeli cum oleo mansuetudinis, cui sane convenit non modo consolari pusillanimes, sed et corripere inquietos. Si enim viderit illum qui vulneratus est, id est qui peccavit, blandis ac lenibus hortamentis, quae in eum praerogata sunt, minime emendatum, magis autem abutentem sua mansuetudine, et patientia negligentiorem fieri, et in peccato suo etiam securius obdormire; frustrato tam suavium oportebit sane mordacioribus uti medicamentis, et vinum compunctionis infundere; duris videlicet cum eo increpationibus atque invectionibus agere, et, si causa requirit, et duritia tanta est, etiam censurae ecclesiasticae baculo percellere contempto
Abbreviated transcription (Latin):
spũ sapientie ⁊ suo exꝑimento
docti possunt ueratiter dicere
quia non ignoramus astucias
diaboli. ⁊ cogitaciones eius fẽ
runt mnengãoi arbusculas bal¬
sami crescere. que in modum uii¬
nearum ab indigenis excolun¬
tur: ⁊ iñ forsitan uneas appelsa¬
uit. Alioquin quidfaceret bo¬
trus ꝙypri muineis engadi. Ors
umquam botros deuineis. in
uineas tnͣsportauit: Solet siqͥ¬
demuinum ubi de est alunde
euchi: nonubi ad est. Ergo ui¬
neas enga̾di dicit plebes ecclĩe
quelit balsami liquorem sp̃ũ
mansuetudinis. in quo paruu¬
lorum adhuc inxp̃o teueritu¬
dinem blande fouet. ⁊ dolores
penitentium cõsolatur. S ⁊ si
quis fr̃ maliqno delicto p̃ocu¬
patus fuĩt : uir eccłiasticus qui
hunc spũm iam accepit cura¬
bit huiꝰ modi mox instruere me
odem spũ lenitatis. cõsiderans
se ipm̃ ne ⁊ ip̃e temptetur. In
hoc tẏpo quotqͦt baptitandi
sunt: etiam corporaliter eccłia
oleo materiali ungere cõsueiit.

Expanded text:
spiritu sapientiae, suo et experimento spiritu sapientiae, suo et experimento docti, possunt veraciter dicere quia non ignoramus astutias diaboli, et cogitationes ejus . 2. Ferunt in Engaddi arbusculas balsami crescere, quae in modum vinearum ab indigenis excoluntur: et inde forsitan vineas appellavit. Alioquin quid faceret botrus Cypri in vineis Engaddi? quis unquam botros de vineis in vineas transportavit? solet siquidem vinum, ubi deest, aliunde evehi, non ubi adest. Ergo vineas Engaddi dicit plebes Ecclesiae, quae habet balsami liquorem, spiritum mansuetudinis, in quo parvulorum adhuc in Christo teneritudinem blande fovet, et dolores poenitentium consolatur. Sed et si quis frater in aliquo delicto praeoccupatus fuerit, vir ecclesiasticus, qui hunc spiritum jam accepit, curabit hujusmodi mox instruere in eodem spiritu lenitatis, considerans se ipsum, ne et ipse tentetur . In hoc typo quotquot baptizandi sunt, etiam corporaliter Ecclesia oleo materiali ungere consuevit. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
ritudo inuinũ quod letificat
cor hominis. ⁊ fortassis hoc illut
significauerit quod saluatori ob¬
bat. Tuergo post mirre ut dixi
amaritudines uinũ iocundita¬
tis experiens haud temere ⁊ ip̃e
dicere poteris. Botrꝰiꝰ cypri di¬
lectus meꝰ nichi: in uineis engad¬
di. Enga̾di duplicem ht̃ inter¬
pretacionem:⁊ uni ambe intel¬
lectu seruiunt. Dicitur nãq
fons edi ⁊ baptissina gentium
lacrimasq peccanciũ aperte
designatiir. Dr̃ ⁊ occulus tẽpta¬
cionis: qui et lacrimas eque fun¬
dat ⁊ temptaciones que minime
umquam desunt uite hominis
super terram prospiciat. Set et
populus gentium qui ambula¬
bat intenebris nuiquam ꝑse
laqueos temptacionum agnoᷤᷤ¬
cere. ac per hoc nec euadere po¬
tuit: donec per grãm illius qͥ
illuminat cecos receꝑit occuloᷤ
fidei. donec uenit ad eccliam q̃
habet occłm temptacionis. do¬
nec se tradidit uiris sp̃alibus in¬
struendum: qui illuminati

Expanded text:
ritudo in vinum, quod laetificat ritudo in vinum, quod laetificat cor hominis. Et fortassis hoc illud significaverit, quod Salvatori obbat. Tu ergo post myrrhae, ut dixi, amaritudines, vinum jucunditatis experiens, haud temere et ipse dicere poteris: Botrus Cypri dilectus meus mihi in vineis Engaddi. Engaddi duplicem habet interpretationem, et uni ambae intellectui serviunt. Dicitur namque fons haedi, et baptisma gentium; lacrymasque peccantium aperte designat. Dicitur et oculus tentationis, qui et lacrymas aeque fundat; et tentationes, quae minime unquam desunt vitae hominis super terram, prospiciat. Sed et populus gentium, qui ambulabat in tenebris, nunquam per se laqueos tentationum agnoscere, ac per hoc nec evadere potuit, donec per gratiam illius qui illuminat caecos, recepit oculos fidei, donec venit ad Ecclesiam, quae habet oculum tentationis; donec se tradidit viris spiritualibus instruendum, qui illuminati
Abbreviated transcription (Latin):
quid pretermittam: factum est̃
uerbum inmanu ⁊acharie ꝓpħe
nec non ⁊ quorundam aliorum:
Arbitror ⁊ ioseph uir̃ marie sr̃
genua illi frequenter aͬrisisse.
Hi om̃s añ se eum habuerunt¬
⁊ nullus retro: Exemplo ergo
sint uobis : ut ⁊ uossimiliter fa¬
ciatis Si enimañ occułõs ħabłie¬
rius quem portatis procertõ ui¬
dentes angũstias dnĩ. Lemius
mt̾s portabitis ipõ auxibante
exccłłe sponso qui÷. supes omĩa
deñs benddictus inseculã. xiii.
inuifieis engaͬdi. Si
dilectus in mirra: mł¬
comagis in botri suauitate. Er¬
go dñs nreus ih̃e: mirra michi
inmorte ⁊ botrus in resurreccio¬
ne: se ipm̃n michi saluberrimũ
teꝑanit inpotum: in lacrinis
timensura. Mortus est ꝓpter
peccata nr̃a: ⁊ resurrexit ꝓpt̾
iustificãcionem nr̃ãm : ut pecca¬
tis mortin iusticie uiuanlus
Itaꝙ tii si peccata luxisti: bibis¬
ti amaritadinem: Si aũt ĩam
respirasti inspẽ uite. uita san¬
ciori: nurtata ⁊ tibi mirre ama¬

Expanded text:
quid praetermittam, factum est verbum in manu Zachariae prophetae, nec non et quorumdam aliorum. Arbitror et Joseph virum Mariae super genua frequenter illi arrisisse. Hi omnes ante se eum habuerunt, et nullus retro. Exemplo ergo sint vobis, ut et similiter faciatis. Si enim ante oculos habueritis quem portatis, pro certo videntes angustias Domini, levius vestras portabitis, ipso auxiliante Ecclesiae sponso, qui est super omnia Deus benedictus in saecula. Amen.in vineis Engaddi . Si dilectus in myrrha, multo magis in botri suavitate. Ergo Dominus meus Jesus myrrha mihi in morte, botrus in resurrectione, se ipsum mihi saluberrimum temperavit in potum, in lacrymis in mensura. Mortuus est propter peccata nostra, et resurrexit propter justificationem nostram , ut peccatis mortui justitiae vivamus . Itaque tu, si peccata luxisti, bibisti amaritudinem; si autem jam respirasti in spem vitae vita sanctiori, mutata est tibi myrrhae ama