comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&e nobiles eius interierunt fame. & multitudo eius siti exaruit. ꝓp¬
terta dilatauit infernus animam suam. & aꝑuit os suum absq
głosiꝙ ad eum. Et incuruabitur homo & humiliabitur uir
et ocłi subluntum depͥmentur. Exaltabitur dñs in iudicio. ⁊ ãs
sc̃s sc̃ĩficabitur iniusticia. Carnales sp̃ualib resistere ꝓhibebat.
&r de his quiceruices suas contra magistros &e semores suos cri¬
gebant. in cxemplum dei dicebat. Decracta ẽ ad inferos suꝑbia
tua. cetidit cadauertuum. Subter te sternetur tinta. & oꝑimen¬
tum tuũ erunt uermes. Qtomodo cetidisti de cęlo lucifer qui
mane oriebaris. corruisti in terram qui uulnerabas gentes: Qui
dicebas in corde tuo. incȩlum ascendam supra astra dei. ex altabo
soliumincum. sedebo in monte testamenti in laterib aquiloti
ascendam suꝑ altitudinem nubium similis ero altissimo. Us¬
runtamen ad infernum detraheris in ꝓfundum laci. Qui te ii¬
derint ad te melinabuntur teꝙ prospicient. Numquid iste ẽ uir

Expanded text:
ejus siti exaruit. Propterea dilatavit infernus animam suam, et aperuit os suum, absque limes gloriosique ejus ad eum. Et incurvabitur homo, et humiliabitur vir, et oculi sublimium deprimentur. Et exaltabitur Dominus in judicio, et Deus sanctus sanctificabitur in justitia . » Carnales spiritualibus resistere prohibebat, et de his qui cervices suas contra magistros et seniores suos erigebant in diaboli exemplum dicebat: Detracta est ad inferos superbia tua, cecidit cadaver tuum, subter te sternetur tinea, et operimentum tuum erunt vermes. Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaris, corruisti in terram, qui vulnerabas gentes? Qui dicebas in corde tuo, In coelum ascendam, supra astra Dei exaltabo solium meum, sedebo in monte Testamenti, in lateribus aquilonis, Ascendam super altitudinem nubium, et ero similis Altissimo. Verumtamen ad infernum detraheris in profundum laci. Qui te viderint, ad te inclinabuntur, teque prospicient: Numquid iste est vir,
Abbreviated transcription (Latin):
fecti absoluti etiam ꝑ donum sp̃c sc̃i felici reditu ur̃arũ sedium
cubilia repetatis illesi am̃. Quod ipse prestare dignetur cuius
Sicq data sͥ inuicẽ pace. conuentus concilii absoluatur.
Ucordium. q̃s ut bonũ qd nobis a te requiritur exsequamur.
scilicet ut ꝓmpta tecũ sollicitudine gradientes discretionis arduc
ubtile iudicium faciamus. acmiscłiam diligentes clareamꝰ stu¬
stulamus. ut respectu gr̃ȩ tuȩ solidati. p̃cones uirtutis tus¬
efficiamur intrepidi. tuumꝙ ualcamus uerbũ cum omini fidu¬

Expanded text:
fecti, absoluti etiam per donum sancti Spiritus, felici reditu vestrarum sedium fecti, absoluti etiam per donum sancti Spiritus, felici reditu vestrarum sedium cubilia repetatis illaesi. Amen. Quod ipse, etc. QuibusSicque data sibi invicem pace conventus concilii dissolvatur.uaesumus ut bonum quod a nobis a te requiritur exsequamur, scilicet, ut, prompta tecum sollicitudine gradientes, discretionis arduae subtile judicium faciamus, ac misericordiam diligentes valeamus stustulamus, ut, respectu gratiae tuae solidati, praecones virtutis efficiamur intrepidi, tuumque valeamus verbum cum omni fidu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectis uotis ꝑfectam oꝑis efficatiam largiaris. Et quia conscitn¬
tia remordente tabescimus. ne aut ignorantia nos traxerit iner¬
rorem. aut p̃ceps forsitan uoluntas impulerit iusticiam declina¬
re. ob hocte poscimus. te rogamꝰ ut si quid offensionis in hac conci¬
lii celebritate attraximꝰ. condonare ac remissibile face digneris.
ut in co qd soluturi sumus aggregatũ concilium. a cunctis pͥmũ
absoluamur nr̃oꝵ nexib delictoꝵ. qualiter & trangressores ue¬
nia. c confitentes tibi subsequatur remuñatio sempit̾na. ꝑd̃.¬
Huic orationi. oratio pater noster aduingatur. & cunctis ad hu
iacentib hec benedictio explicetur. Xp̃c dei filius qui ẽ iniciumm¬
cx finis complementũ uob̃ tribuat karitatis am̃. Et qui uos ad
expletionem huiꝰ fecit ꝑuenire concilii. absolutos uos efficiat ab
omni contagione delicti. amen. Ut ab omni reatu liberiores eł¬

Expanded text:
perfectis votis perfectam operis efficaciam largiaris. Et quia conscienperfectis votis perfectam operis efficaciam largiaris. Et quia conscientia remordente tabescimus, ne aut ignorantia nos traxerit in errorem, aut praeceps forsitan voluntas impulerit justitiam declinare, ob hoc te poscimus, te rogamus, ut si quid offensionis in hac concilii celebritate attraximus, condonare ac remissibile facere digneris, ut in eo quod soluturi sumus aggregatum concilium, a cunctis primum absolvamur nostrorum nexibus delictorum, qualiter et transgressores venia, et confitentes tibi subsequatur remuneratio sempiterna. Huic orationi oratio Pater noster adjungatur, et cunctis adhuc jacentibus, haec benedictio explicetur. Benedictio. Christus Dei Filiuet finis, complementum nobis tribuat caritatis. Amen. Et qui uos ad expletionem huius fecit peruenire concilii absolutos uos efficiat ab omni contagione delicti. Amen. Ut ab omni reatu liberiores e
Abbreviated transcription (Latin):
stituti sunt. coram eccła in publico relegant᷑. Quib explicitis responde¬
atur inchoro amen. Deinde ad locum redeuntes ubi in concilio rese¬
dcrunt. canones ip̃os subscribant. Admonendi quoq a metropoli¬
tano sunt de paschauenturo quo ueniat die. Admonendi ctiã sunt
quo tp̃r suꝑuenienti anno ad faciendum conciliũ ueniant. Eligen¬
di etiam de ep̃is quicũ metropolitano dies festos natalis dñi. & ba¬
ctum pascha debeant celebrare. Post hȩc dicente archidiacono orat
om̃s simul in terra pariter se ꝓsternant. Ubi dutissime orantes:
Et idco quia imꝑfectũ nostrum uidcrunt ocłi tui. ꝑfectiomi deputi¬
q̃s. que ꝑfecto equitatis fine conclude p̃optamus. Te mnr̃is pͥncipiᷤ
occursorem poposcimus. te quoq in hoc fine iudicioꝵ nr̃oꝵ excessib
adẽe p̃camur. scilicet ut ignorantiȩ parcas. ut errori indulgeas. ut

Expanded text:
onstituti sunt coram ecclesia in publico relegantur. Quibus explicitis, respondeonstituti sunt coram ecclesia in publico relegantur. Quibus explicitis, respondeatur in choro Amen. Deinde ad locum redeuntes, ubi in concilio resederint, canones ipsos subscribant. Admonendi quoque a metropolitano sunt de Pascha venturo, quo veniat die. Admonendi etiam sunt quo tempore supervenienti anno ad faciendum concilium veniant. Eligendi etiam de episcopis qui cum metropolitano dies festos Natalis Domini et sanctum Pascha debeant celebrare. Post haec, dicente archidiacono Orate, omnes simul pariter in terra se prosternent, ubi diutissime orantes Et ideo quod imperfectum nostrum viderunt oculi tui, perfectioni deputquae perfecto aequitatis fine concludere peroptamus. Te in nostris principiis occursorem poposcimus, te quoque in hoc fine judiciorum nostrorum excessibus adesse precamur, scilicet, ut ignorantiae parcas, ut errori indulgeas, ut
Abbreviated transcription (Latin):
causarum negocia iuste ce religiose colligant. Nullus tamen tu¬
multus aut inter considentes aut inter astantes habeatur. fo¬
deintamen modo codemꝙ ordine ad concilium om̃s ꝑ singłos dies
ingrediant᷑ quod superius iam p̃missumẽ. Nam & si prbi reliqui
aut diaconi elerici siue laici de his que foris steterint con¬
ciliũ ꝓ qualibet re crediderint apellandum ȩccłȩ metropolitane ar¬
chidiacono causam suam intiment. &e ille concilio denunciet. Tũc
illis & introeundi singillatim & ꝓponendilicentia concedatur. stul¬
lus autẽ ep̃oꝵ acetu cominuni secedat. antequam hora gentralis se¬
cessionis adueniat. Concilium quoꝙ nullus solucre audeat. nͥ fue¬
os uel tres dies quam soluatur concilium. omnes constitutiones a se
editas diligenti consideratione retractent. ne in aliquo offendissent
Item in die quo conciliũ absoluendum ẽ canones qui inscã synodo ꝯ¬

Expanded text:
causarum negotia juste et religiose colligant; 396 nullus tamen tucausarum negotia juste et religiose colligant; 396 nullus tamen tumultus aut inter consedentes, aut inter astantes habeatur. Eodem tamen modo, eodemque ordine ad concilium omnes per singulos dies ingrediantur, quo superius jam praemissum est. Nam et si praesbyteri reliqui, aut diaconi, clerici, sive laici, de iis quae foris steterint concilium pro qualibet re crediderint appellandum, ecclesiae metropolitanae archidiacono causam suam intiment, et ille concilio denuntiet. Tunc illis et introeundi singillatim et proponendi licentia concedatur. Nullus autem ipsorum a coetu communi recedat, antequam hora generalis secessionis adveniat. Concilium quoque nullus solvere habeat, nisi fueos vel tres dies quam solvatur concilium omnes constitutiones a se editas diligenti consideratione retractent, ne in aliquo offendissent. Item in die quo concilium absolvendum est, canones qui in sancta synodo c
Abbreviated transcription (Latin):
antea transeatur quam ista omnia explicentur.ita tamen ut in
totos tres dies letaniarũ nichil aliud agatur nec retractetur. nͥ
sola collatio de mysterio sc̃ȩ trinitatis & de ordinib sacris uel
officioꝵ institutis. itaut hec tota partiantur ꝑ totos illos . ut
nichil aliud sicut dictum ẽ nisi sola questio de his que p̃dicta
sunt habeatur. ita ut lectio semꝑ congruens ordimi & causȩ q̃¬
nem admittende sunt. Sicꝙ omnes qui dereligiosis in retroactis
dieb pro sp̃uali instructione interfucrant in concilio foris egre¬
diantur. residentib aliquib presbit̾is in concilio quos metro¬
politanus ꝓbau̾it honorandos. ꝑsingłos tamen illos tres diẽ
sternant. Sicꝙ collecta a metropolitano oratione consurgant.
et de diuims tm̃ ut dictum ẽ reb collationem habeant. In reliqͥs
autẽ dieb cunctis astantib oratio colligenda ẽ. et sic considenteᷤᷤ

Expanded text:
antea transeatur, quam ista omnia explicentur; ita antea transeatur, quam ista omnia explicentur; ita totos tres dies litaniarum nihil aliud agatur nec tractetur, nisi sola collatio de mysterio sanctae Trinitatis, et de ordinibus vel sacris, vel officiorum institutis, ita ut haec tota partiantur per totos illos tres dies, ut nihil aliud sicut dictum est, nisi sola quaestio de his quae praedicta sunt, habeatur, ita ut lectio semper congruens ordini, et causae qnem admittendae sunt; sicque omnes qui de religiosis in retroactis diebus pro spirituali instructione interfuerant in concilio, foris egrediantur, residentibus aliquibus presbyteris in concilio, quos metropolitanus probaverit honorandos. Per singulos tamen illos tres dies nibus se prosternant; sicque collecta a metropolitano Oratione consurgant, et de divinis tantum, ut dictum est, rebus collationem habeant. In reliquis autem diebus, cunctis astantibus, Oratio colligenda est; et sic consedentes
Abbreviated transcription (Latin):
dicandum intulerit retractate. ut nec discordans contentio ad sub¬
uersionẽ iusticie inter nos locum inueniat. nec item in ꝑquiren¬
da equitate uigor nr̃iordinis uel sollicitudo tepescat. Post hanc
exhortationẽ introibunt om̃s quicumꝙ fuerint presbiteri. di¬
acones uel religiosi unũsi ad audiendam doctrinam. Sicq ar¬
chidiaconus lecturus ẽ canonẽtoletam concilii undetuni. crapͥ¬
ma. ne tumultu concilium agitetur. Quo canone ꝑlecto: concilium
ephesium ex ordinc ꝑlegatur. Deinde collatio pariter &e instru¬
ctio de mysterio sc̃e trinitatis habcatur. simmulq & de officioꝵ
ordinib si in omniũ eiusdem celebritatis unitas teneatur. ꝓ
his quoꝙ causis ꝓ ut spacium dici ꝑmiserit. & epłȩ pape leonis
ad flauianum ep̃m de errorib euticetis & mist̾i̾o trinitatis legen¬
de sunt. Canones quoꝙ de unitate officioꝵ. Nec ad aluid aliqͥd

Expanded text:
dicandum intulerit retractate, ut nec discordans contentio ad subdicandum intulerit retractate, ut nec discordans contentio ad subversionem justitiae inter nos locum inveniat, nec item in perquirenda aequitate vigor nostri ordinis vel sollicitudo tepescat. Post hanc exhortationem introibunt omnes, quicunque fuerint presbyteri, diacones, vel religiosi universi ad audiendum doctrinam. Sicque archidiaconus lecturus est canonem Toletani concilii undecimi, aera prima, ne tumultu concilium agitetur. Quo canone perlecto, concilium Ephesinum ex ordine perlegatur. Deinde collatio pariter et instructio de mysterio sanctae Trinitatis habeatur, simulque et de officiorum ordinibus, si in omnium sedibus ejusdem celebritatis unitas teneatur. Pro his quoque causis, prout spatium diei permiserit, et epistolae papae Leonis ad Flavianum epdae sunt, canones quoque de unitate officiorum, nec aliud aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
uisum fuerit ut legatur. finitisꝙ titulis. metropolitams ep̃c coi¬
cilium alloquatur exhortatione ita dicens. Ecce sc̾issimi sacerdo¬
tes p̃missis deo precib frat̾nitatẽ ur̃am cũ pia exhortatione conue¬
nio. & ꝑ drumũ nomen obtestor ut ea que a nobis de deo & de sa¬
tris ordinib uel scĩs morib uob̃ fuerint dicta. cũ omni pictate sũ¬
cipiatis. & cũ summa reuerentia ꝑficẽ intendatis. Quod si forsitai
aliquis nr̃m aliter quam dicta fuerint senserit. sine aliquo scru¬
pulo contentionis in nr̃oꝵ omniũ copulatione ea ipsa dequib
dubitau̾it conferenda reducat. qualiterdeo auxiliante aut do¬
ceri possit aut doceat. Deinde similiuos obtestatione comuro
oe obsecro. ut nullus uestrum in iudicando aut ꝑsonã accipiat.
aut quolibet fauore uel munere pulsatus auisto iudicio scienter
auertat᷑ aut discedat. s cum tota pietate quicqͥd cetui nr̃o se diui¬

Expanded text:
visum fuerit ut legatur. Finitisque titulis, metropolitanus episcopus convisum fuerit ut legatur. Finitisque titulis, metropolitanus episcopus concilium alloquatur exhortatione ita dicens: « Ecce, sanctissimi sacerdotes, praemissis Deo precibus fraternitatem vestram cum pia exhortatione convenio, et per divinum nomen obtestor, ut ea quae a nobis de Deo et sanctis ordinibus, vel sanctis moribus vobis fuerint dicta, cum omni pietate suscipiatis, et cum summa reverentia perficere intendatis. Quod si forsitan aliquis vestrum aliter quam dicta fuerint, senserit, sine aliquo scrupulo contentionis 395 in nostrorum copulatione ea ipsa de quibus dubitaverit conferenda reducat, qualiter, Deo auxiliante, aut doceri pet obsecro, ut nullus vestrum in judicando, aut personam accipiat, aut quolibet favore, aut munere pulsatus, a justo judicio scienter avertatur, aut discedat; sed cum tota pietate, quidquid coetui nostro se ju
Abbreviated transcription (Latin):
sticiã. ut & hic ate innullo dissentiat sententia nr̃a. & infuturo
ꝓbene gestis consequamur premia sempiterna. In qua: oratio pa¬
ter noster non dicatur nec benedictio. s ipsa solummodo oratio coi¬
firmetur. finita autem oratione & responso ab omnib amen. rur¬
sus dicat archidiaconus. Erigite uos. Confestim om̃s surgant. et
cum omni timore dei et disciplina tam ep̃i quã prb̃i sedeant. Sicq
omnib in suis locis in silentio consedentib. diacomis alba indu¬
tus canonum codicem inmedio ꝓferens. capitula de conciliis agẽ¬
dis ꝓnunciet. id est de concilio toletano tercio era. xuiii. Item ex cor¬
cilio toletano quarto era .iii. Item ex capitulis orientalium patrũ
que martinus ep̃c de greco in latinum uertit. era xuiii. de synodo
facienda. Item ex concilio calcedonensi era. xuiiii. Item ex concilio
agathensi era .xxu. Llel aliud de canonib qd̾ metropolitano aptiꝰ

Expanded text:
stitiam, ut et hic a te in nullo dissentiat sententia nostra, et in futuro stitiam, ut et hic a te in nullo dissentiat sententia nostra, et in futuro pro bene gestis consequamur praemia sempiterna. In qua oratione Pater noster non dicatur, nec benedictio, sed ipsa solummodo oratio confirmetur. Finita autem oratione, et responso ab omnibus Amen, rursus dicat archidiaconus: Erigite vos. Confestim omnes surgant et cum omni timore Dei et discomnibus in suis locis in silentio consedentibus diaconus alba indutus Codicem canonum in medium proferens, capitula de conciliis agendis pronuntiet, id est: Ex concilio Toletano tertio aera 18. Item ex concilio Toletano quarto aera 3. Item ex capitulis Orientalium Patrum, quae Martinus episcopus de Graeco in Latinum vertit aera 18. De synodo facienda. Item ex concilio Chalcedonensi aera 18. Item ex concilio Agathensi aera 25, vel aliud de canonibus, quod metropolitano aptius
Abbreviated transcription (Latin):
gemitib unus ex ep̃is seniorib surgens. orationẽ palam fundr
ad dm̃. cunctis adhuc in terra iacentib dicens hanc orationẽ.
tenti. s in nomine tuospecialiter aggregati. Uleni ad nos &e esto
nobiscum & dignare illabi cordib nr̃is. Doce nos quid agamꝰ.
quo gradiamur & ostende quid efficere debeamus. ut te auxi
liante tibi mominib placere ualeamus. Esto salus &x suggestor
& effector iudicioꝵ nr̃oꝵ. qui solus cum deo patre & cius filio
nomen possides glonosum. Non nos patiaris ꝑturbatores cẽ
iusticiȩ qui summam diligis equitatẽ. ut insinistrum nos non
ignorantia trahat. non fauor inflectat. ñ acceptio muñis uel ꝑso¬
nȩ cortumpat. s iunge nos tͥ efficaciter solius gr̃e tuȩ dono. ut
simus in te unũ. & in nullo deuiemus auero. qualiter in nonnine
tuo collecti sic in cunctis teneamus cum moderamine pietatisiu¬

Expanded text:
94 atque unus ex episcopis senioribus surgens, Orationem palam fundat 94 atque unus ex episcopis senioribus surgens, Orationem palam fundat ad Deum, cunctis adhuc in terram jacentibus, dicens hanc Orationem. tenti, sed in nomine tuo specialiter aggregati. Veni ad nos, et esto nobiscum, et dignare illabi cordibus nostris. Doce nos quid agamus, quo gradiamur; et ostende quid efficere dliante, tibi in omnibus placere valeamus. Esto salus, et suggestor, et effector judiciorum nostrorum, qui solus cum Deo Patre, et ejus Filio nomen possides gloriosum. Non nos patiaris perturbatores esse justitiae, qui summam diligis aequitatem, ut in sinistrum nos non ignorantia trahat, non favor inflectat, non acceptio muneris vel personae corrumpat; sed junge nos tibi efficaciter solius tuae gratiae dono, ut simus in te unum, et in nullo deviemus a vero, qualiter in nomine tuo collecti, sic in cunctis teneamus cum moderamine pietatis ju
Abbreviated transcription (Latin):
ante solis ortum eiciantur om̃s ab ec¬
clesia obseratis forib cunctis. ad unam
ianuam ꝑ quam sacerdotes ingredi
oportet ostiarii stabunt. Et conueni¬
entes om̃s ep̃i pariter introibunt &
scđm ordinationis suȩ tempus resi¬
debunt. Post ingressum omnium
sep̃oꝵ atq consessum: uocentur de¬
inde presbiteri quos causa ꝓbauerit introire. nullus ꝙ st inter
cos ingerat diaconoꝵ. Post hos ingrediantur diacones ꝓbabiles
quos ordo pop oscerit interẽe. Et corona facta de sedib ep̃oꝵ p̃s
litanus elegerit. Qui utiq et cum eo uidicare aliquid &e definire
possint. Diacones inconspectu ep̃oꝵ stent. Demnde ingrediant᷑
laici qui electione concilii inter eẽ merueruit. Ingrediantur
quoq notarii quos ad recitandum uel excipiendum ordo re¬
quirit. Obseratis ꝙ ianuis. et sedentib indiuturno silentio
sacerdotib atq cortotũ habentib ad dm̃: dicturus est ar¬
chidiaconus. Orate. Statimq om̃s interram ꝓsternentur

Expanded text:
ante solis ortum, ejiciantur omnes ab ecclesia, obseratisque foribus, cuncti ad unam januam, per quam sacerdotes ingredi oportet, ostiarii stent: et convenientes omnes episcopi pariter introeant, et secundum ordinationis suae tempora resideant. Post ingressum omnium episcoporum atque consessum, vocentur deinde presbyteri quos causa probaverit introire. Nullus se inter eos ingerat diaconorum. Post hos ingrediantur diaconi probabiles, quos ordo poposcerit interesse: et corona facta de sedibus episcoporlitanus elegerit, qui utique et cum eo judicare aliquid, et definire possunt. Diacones in conspectu episcoporum stent. Deinde ingrediantur laici qui electione concilii interesse meruerint. Ingrediantur quoque notarii quos ad recitandum vel recipiendum ordo requirit. Obseratisque januis, et sedentes in diuturno silentio sacerdotes, atque cor totum habentes ad Deum, dicturus est archidiaconus Orate; statimque omnes in terram prosternuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
indigintib omnia dispensentur ꝑ prb̃ros & diaconos. & cum
timore omniꝙ sollicitudine ministrentur. Ex his autẽ que in¬
diget ad suas necessitates. & ad ꝑ egrinoꝵ fr̃m usus & ipse ꝑcipi¬
at. ut nichileis possit ommino deeẽ. Lex enĩ dei precipit ut qui
altari deseruiunt. de altari pascantur. qi nec miles stipendus
ꝓpͥis contra hostes arma sustollit. E p̃c aut pdr aut diaconuᷤ¬
aut comiminione pͥuetur. Similiter etiam laicus. Ep̃c aut
orau̾it. tantũmodo communione priuctur. Si uͦ tanquam cle¬
ricos hortatus eos fuerit agere uel orare damnetur. E pm̃¬

Expanded text:
indigentibus omnia dispensentur per presbiteros et diacones et cum indigentibus omnia dispensentur per presbiteros et diacones et cum timore omnique sollicitudine ministrentur. Ex his autem quae indiget ad suas necessitates et ad peregrinorum fratrum usus, et ipse percipiat, ut nichil eis possit omnino deesse. Lex enim Dei praecipit, ut qui altari deserviunt de altari pascantur, quia nec miles propriis stipendiis contra hostes arma sustollit. De hac re etiaaut communione privetur: similiter etiam laicus. XLIV. Epioraverit, tantummodo communione privetur. Si vero tanquam clericos hortatus eos fuerit agere vel orare, damnetur. 3
Abbreviated transcription (Latin):
ting̃e. aut parentib ꝓpͥis que dei sunt condonare. Quod si pau¬
bus eoꝵ hic redditurus ẽ rationẽ. Sin autẽ manifesteres ꝓprie
ep̃i. si tamen habet ꝓpͥas & manifeste dñice ut potestatem habe¬
at de ꝓpͥis moriens ep̃c sicut uoluerit & quib uoluerit dere¬
linquere. ne sub occasione ȩccłasticõꝵ rerum qui earum rerum¬
que ep̃i eẽ ꝓbantur intertidant. forsitan enim aut uxorẽ habet
aut filios aut ꝓpinquos aut seruos & iustũ est hoc apud dm̃ &e
homines. ut nec eccła detͥmentũ patiatur ignorantĩȩ rerũ ponti¬
ficis. nec ep̃c uel eius ꝓpinqui sub optentu eccłe proscribant᷑. et
in causas incidant que ad cum ꝑtinent. mors qi ciꝰ iniuriis male
famȩ subiaceat. Precipimus ut in potestate sua ep̃cres ecclȩ
habeat. Sienim animȩ hominũ preciose illi sunt credite: multo
magis oportet eũ curam pecuniarum gerere. ita ut potestate eius

Expanded text:
tingere, aut parentibus propriis quae Dei sunt condonare. Quod si pautingere, aut parentibus propriis quae Dei sunt condonare. Quod si paubus eorum hic redditurus est rationem, sin autem manifeste res propriae episcopi si tamen habet proprias et manifeste Dominicae ut potestatem habeat de propriis moriens episcopus, sicut voluerit, et quibus voluerit, relinquere, ne sub occasione ecclesiasticarum rerum quae episcopi esse probantur, intercidant. Fortassis enim aut uxorem habet, aut filios, aut propinquos, aut servos, et justum est hoc apud Deum et homines, ut nec Ecclesia patiatur detrimentum ignoratione rerum pontificis, nec episcopus, nec ejus propinqui sub obtentu ecclesiae proscribantur, et in causas incidant quae ad eum pertinent morsque ejus injuriis malae famae subjaceat. XLI. Praecipimus ut in poteesiae res habeat. Si enim animae hominum pretiosae illi sunt creditae, multo magis oportet eum curam pecuniarum gerere, ita ut in potestate eius
Abbreviated transcription (Latin):
in coꝵ parochiis. Sic enim unanimitas erit. & glorificabitur. ds
nationes fac̾ẽ in ciuitatib & uillis. que illi nullo iure subiecte st̃.
Siuero conuictus fucrit hoc fecisse preter eoꝵ conscientiam qui
ciuitates ipsas & uillas detinent. et ipse deponatur. &e qui ab illo
puli s cõmissam: hic ꝯmunione pͥuetur. quoadusq consentiat
obedientiam cõmodans. Similiter autẽ & prb̃r & diaconus.
Siũ ꝑrexerit nec receptus fuerit. non ꝓsua sententia s ꝓmalicia
popłi ipse quidem maneat ep̃c. clericiũ ciuitatis comuiione pri¬
tatis explorent. & crurgentes ȩccłasticas contentiones amoueati.
semel quidem quarta septimana pentecostes. scdo uero duodeci
mo die mensis yꝑberetei idest upta romanos.iiii. idus octobris.
mum negocioꝵ eccłasticoꝵ curam ep̃c habeat. & ea uelut deo
contemplante dispenset. nec ei liceat ex his aliquid omnino con¬

Expanded text:
in eorum parochiis, sic enim unanimitas erit, et glorificabitur Deuin eorum parochiis, sic enim unanimitas erit, et glorificabitur Deunatores facere in civitatibus et villis quae illi nullo jure subjectae sunt. Si vero convictus fuerit hoc fecisse praeter eorum conscientiam qui civitates ipsas et villas detinent, et ipse deponatur et qui ab illo puli sui commissam, hic communione privetur, quoadusque consentiat obedientiam commodans. Similiter et presbyter et diaconus; si vero perrexerit, nec receptus fuerit, non pro sua sententia, sed pro malitia populi, ipse quidem maneat episcopus: clerici vero civitatis communione pritatis explorent, et exsurgentes ecclessemel quidem quarta septimana Pentecostes; secundo vero 12 die mensis Hyperberetaei, id est juxta Romanos quarto idus Octobrum negotiorum ecclesiasticorum curam episcopus habeat, et ea, velut Deo contemplante, dispenset, nec ei liceat ex his omnibus aliquid omnino con
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ce iusticie: dcponatur quasi pͥncipatus amator gcistens.
uero segregentur. Hoc autẽ post unam &e scdam et tertiam ep̃i ob¬
secrationem fieri conueniat. Siquis prb̃r aut diaconus ab tp̃o
suo segregetur. hunc non licere ab alio recipi. sed ab ipso quieum
sequestrauerat ñforsitan obierit ep̃c qui eũ segregasse cognoscit᷑
daticuis suscipiatur epłs. Et cum scripta detulerint. discutiant᷑¬
attentius & ita suscipiantur si p̃dicatores piccatis extiterint.
Sinminꝰ. necquȩ sunt necessaria subministrentur eis. & ad
cominumonẽ nullatenus admittantur. quia ꝑ subreptionẽ
multa ꝓuemunt. E p̃os gentium singłarum scire conue¬
uit. quis intereos primus habeatur quem uelut caput exis¬
timcut. & nichil amplius preter cius conscientiam gerant. quã
illa sola singłi que parochie propͥc & uillis quȩ sub ea sunt com¬
petiit. Scd nec ille preter omniũ conscientiam faciat aliquid

Expanded text:
tatis, et justitiae, deponatur, quasi principatus amator existens; tatis, et justitiae, deponatur, quasi principatus amator existens; nantur; laici vero segregentur. Haec autem post unam, et secundam, et tertiam, episcopi obsecrationem fieri conveniat. Concil. Antiocheno, tsuo segregetur, hunc non licere ab alio recipi, sed ab ipso, qui eum sequestraverat, nisi forsitan obierit episcopus ipse, qui eum segregasse cognoscitur. Ut datitiis suscipiatur epattentius et ita suscipiantur, si praedicatores pietatis exstiterint. Sin minus, nec quae sunt necessaria subministrent eis, et ad communionem nullatenus admittantur, quia per suunt. XXXV. Episcopos gentium singularum scire convenit, quis inter eos primus habeatur, quem velut caput existiment, et nihil amplius praeter ejus conscientiam gerant, quam illa sola singulique parochiae propriae et villis quae sub ea sunt, competunt. Sed nec ille praeter omnium conscientiam faciat aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
us homicida est &e dei conditionis inimicus. Siquis cum de¬
ricus fuerit absciderit semet ipsum: omnino dampnetur. quia
suus homicida c̃. Laicus semet ipsum abscidens. anns trib
aut diaconus qui in fornicatione aut ꝑuirio aut furto captus ẽ
deponatur. non tamen ꝯmunione pͥuetur. Dicit enim scriptura.
sunt. p̃cipimus ut si uoluerint uxores accipiant. S lectores cat¬
tem fideles delinquentes aut infideles inique agentes &e ꝑ huiꝰ¬
modi uolentem timeri. deici ab officio suo precipimꝰ. qr misquã
nos hoc dñs docuit. Ccontrario uͦ ipse cum ꝑcuteretur non ꝑcuti¬
ebat. cum malediceretur non rtmaledicebat. cũ pateretur. non¬
tem: dciciatur & ipse & ordinator eius. & acõmunione modis
& segregentuꝵ om̃s quicũq illi communicant. Siquis prb̃r¬
contempnens ep̃m suum seorsum popłm collegerit et altare ali¬
ud erexerit. nichil habens quod reprehendat ep̃m in causa pie¬

Expanded text:
ipsius homicida est, Dei conditionis inimicus. XXIII. Si quis, cum cleipsius homicida est, Dei conditionis inimicus. XXIII. Si quis, cum clericus fuerit, absciderit semetipsum, omnino damnetur, quia suus homicida est. XXIV. Laicus semetipsum abscindens, annis tribus aut diaconus, qui in fornicatione, aut perjurio, aut furto captus est, deponatur: non tamen communione privetur. Dicit enim Scriptura: sunt, praecipimus: ut si voluerint, uxores accipiant; sed lectores, cantem fideles delinquentes, aut infideles inique agentes, et per hujusmodi volentem timeri, dejici ab officio suo praecipimus, quia nusquam nos hoc Dominus docuit; e contrario vero ipse cum percuteretur non repercutiebattem, dejiciatur, et ordinator ejus, et a communione modis et segregentur omnes quicunque illi communicant. XXXII. contemnens episcopum suum seorsum conventum collegerit, et altare aliud erexerit, nihil habens quod reprehendat episcopum in causa pie
Abbreviated transcription (Latin):
lucri conferre. & in causa religionis aliquid ꝓfectus ꝓspicere. Et
de numero clericoꝵ relinquens ꝓpriam parochiam. ꝑgat ad alie¬
nam &e omntno demigrat preter ep̃i sui conscientiam ut in alic¬
na parochia cõmoretur. hunc ulterius ministrare ñ patim᷑. p̃ci¬
pue siuocatus ab ep̃o redire contempserit. in fua inquietudine
apud quem moratos ẽt̃ constiterit. si contra eos decretã cessationẽ
ꝓnichilo reputans tanquam clericos forte susceꝑit: uelut magi¬
scđis fucrit nupeiis copulatus aut concubinam habuerit. non
ministerio sacro deseruiunt. Quiduas in coniugiũ sorores ac¬
perit. uel filiam patris clericus eẽ non potest. Clericus fideius
sionib inseruicns: abiciatur. Eunuchus si ꝑ insidias hominũ
factus est uel simꝑsecutione enis sunt amputata uirilia. uel suta
sum idest siquis amputauerit uirilia. non fiat clericus. quia su

Expanded text:
lucri conferre, et in causa religionis aliquid profecto prospicere. Et lucri conferre, et in causa religionis aliquid profecto prospicere. Et de numero clericorum, relinquens propriam parochiam pergat ad alienam, et omnino demigrans, praeter episcopi sui conscientiam, in aliena parochia commoretur, hunc ulterius ministrare non patimur: praecipue si, vocatus ab episcopo, vedire contempserit, in sua inquietudine apud quem memoratos esse constiterit, si contra eos decretam cessationem pro nihilo reputans, tanquam clericos forte susceperit: velut magisecundis fuerit nuptiis copulatus, aut concubinam habuerit, non ministerio sacro deserceperit, vel filiam fratris, clericus esse non poterit. Csionibus inserviens, abjiciatur. XXI. Eunuchus si per insidias hominum factus est, vel si in persecutione ejus sunt amputata virilia, vel si ita sum, id est, si quis amputavit sibi virilia, non fiat clericus, quia sui
Abbreviated transcription (Latin):
logo facta oblatione non cõmunicaĩit aut causam dicat ut si ra¬
tionabilis fuerit ueniã consequatur. aut si ñ dixerit cominuno¬
ne pͥnetur. tanquam qui popło causa lesionis extic̾it. dans suspi¬
cionem de eo qui sacrificauit quod recte non optulerit.
mnes fideles qui ingrediuntur ȩccłam & scripturas audiunt ñ
autem ꝑscuerant in oratione. nec scãm communionẽ ꝑcipiunt ue¬
oraũit. iste ꝯmunione pͥuetur. Siquis cum dampnato elerico ue¬
luti cum derico simul orauerit: iste damnetur. Si quis clericus
aut laicus a ꝯmunione suspensus seu cõmunicans ad aliam pro¬
peret ciuitatẽ & suscipiatur preter cõmendaticias litteras: & qͥ
susccꝑunt ce qͥ susceptus ẽ. communione pͥuentur. Ex cominu¬
nicato uͦ proteletur ipsa correptio. tanquam qui mentitꝰ sit &
relicta ꝑdere. licet cogatur a plurimis. insiforte quis eum rationa¬
bili causa compellat. tanqͣm qui possit ibidem constitutis plus

Expanded text:
logo facta oblatione, non communicaverit, aut causam dicat si rationabilis fuerit, veniam consequatur aut si non dixerit, communione privetur, tanquam qui populo causa laesionis exstiterit, dans suspicionem de eo qui sacrificavit, quod recte non obtulerit. X. Omnes fideles qui ingrediuntur ecclesiam et Scripturas audiunt, non autem perseverant in oratione, nec sanctam communionem percipiunt, veoraverit, iste communione privetur. XII. Si quis cum damnato clerico veluti cum clerico simul oraverit, iste damnetur. XIII. Si quis clericusaut laicus a communione suspensus, seu communicans ad aliam properet civitatem, et suscipiatur praeter commendatitias litteras, et qui susceperunt, et qui susceptus communione priventur. Excommunicato vero proteletur ipsa correptio, tanquam qui mentitus sit, et relicta, pervadere, licet cogatur a plurimis. Nisi forte eum rationabilis causa compellat, tanquam qui possit ibidem constitutis plus
Abbreviated transcription (Latin):
dram trado. quimchi ab inicio usꝙ in finem comes in omnib
fuit. & ꝑ hoc ueritatẽ totius meȩ predicationis agnouit. Quim¬
preteritis expertus sum dm̃ colentẽ. homines diligentẽ. castum.
discendi studiis deditum. sobrium benignũ. iustum. pacientẽ. sl
entem ferre non nulloꝵ etiam exhis qui in uerbo dei institiruntur
iniurias. Propterquod ipsi trado a dño michi traditam potesta¬
tem ligandi &e soluendi ut de omnib quib cumq decreuerit in
terris. hoc decretum sit & in celis. Ligabit enim quod oportet ligat
et soluet quod expedit solui. tanquam qui adliquidum ȩecłȩ regula
nouerit. Ipsum gͦ audite. scientes quia quicumq contristauetu
doctorem ueritatis. peccat in xp̃m &e patiẽ ominiũ exacerbat dñ.¬

Expanded text:
dram trado: qui mihi ab initio usque in finem comes in omnibus dram trado: qui mihi ab initio usque in finem comes in omnibus fuit, et per hoc veritatem totius meae praedicationis agnovit; quieteris expertus sum Deum colentem, homines diligentem, castum, discendi studiis deditum, sobrium, benignum, justum, patientem, et scientem ferre nonnullorum etiam ex his qui in verbo Dei instruuntur injurias. Propter quod ipsi trado a Domino mihi traditam potestatem ligandi et solvendi; ut de omnibus quibuscunque 456 decreverit in terris, hoc decretum sit et in coelis. Ligabit enim quod oportet ligari, et solvet quod expedit solvi, tanquam qui ad liquidum Ecclesiae regulam noverit. Ipsum ergo audite, scientes quia quicunque contristaverit doctorem veritatis, peccat in Christum, et Patrem omnium exacerbat D
Abbreviated transcription (Latin):
illuminare p̃ceptus ẽ. quiq & integre potuit implere preceptum
sed quousꝙ sermonem protraham refugiens indicare quod tristi
est. quod quidem necesse ẽ licet tarde proferre: Hic deniq ipse pe¬
trus qui pro unmensa caritate quam erga homines om̃s gtreba
palam cum omni fiducia aduersantes eciam tyranno totius mũ
usꝙ adipsius romanȩ urbis huius noticiam ut ctiam ipsa salui¬
retur inuexit. hicinquam pro pietate patiendo uolens presentem
uitam finuit. In ipsis autem dieb quib uite finem sͥ imminerep̃¬
sensit: in conuentu fratrum positus apprehensa manu mea repcu¬
te consurgens inaurib totius eccłȩ hec protulit uerba. fudite mi
fr̃s & conserui mei. Qm̃ ut edoctus sum ab eo qui misit me dño a
magistro meo iħu xp̃o. dies mortis meȩ instat. clementẽ hunc.
cp̃m uobis ordino. cui solimeȩ predicationis & doctrinȩ cathe¬

Expanded text:
illuminare praeceptus est, quique et integre potuit implere praeceptum. illuminare praeceptus est, quique et integre potuit implere praeceptum. Sed quousque sermonem protraho, refugiens indicare quod triste est, quod quidem necesse est, licet tarde, proferre? Hic denique ipse Petrus, qui pro immensa charitate quam erga omnes homines gerebat, palam cum omni fiducia adversante etiam tyranno totius mundr orbem terrae et usque ad ipsius Romanae urbis hujus notitiam, ut etiam ipsa salvaretur, invexit; hic, inquam, pro pietate patiendo volens praesentem vitam finivit. In ipsis autem diebus quibus vitae finem sibi imminere praesensit, in conventu fratrum positus, apprehensa manu mea, repente consurgens, in auribus totius ecclesiae haec protulit verba: Audite me, fratres et conservi mei. Quoniam, sicut edoctus sum ab eo qui misit me, Domino et magistro meo Jesu Christo, dies mortis meae instat, Clementem hunc episcopum vobis ordino, cui soli meae praedicationis et doctrinae cathe
Abbreviated transcription (Latin):
deli: Ep̃c aut prb̃r si eũ qui scđm ueritatẽ habuerit baptisma
denuo bapticauerit. aut si pollutum ab impiis non baptrrauerti
deponatur. tanquam deridens crucẽ ⁊ mortẽ dñi. nec ueros sace¬
ꝓpͥam pellens. alteramuel ab alio dimissam duxerit. comunõ e
is aut in trib filiis aut in trib paraclitis abiciatur. S iquis ep̃
aut prb̃r non intrina mersione unius misterii baptisma celebit
si semel mergat in baptisiate quod dari uidetur in dm̃ morte de¬
ponatur. Non enim dixit nob̾ dñs in morte mea baptitate. sed cun¬
tis docete om̃s gentes baptizantes eos in nomine patris & filii &¬
cum prbris &r diaconib cẽ cettris omnib
fr̃ib: pax tibi sit semper. Notum tibi faco
dñe quia symon petrus qui uere fidei mi¬
rito & integre p̃dicationis obtentu funda¬
tenter beatitudinẽ contulit. quia & uocatus est ce electus. & comu¬
ua dñi. & comes effectus tanquam bonus &e ꝓbatissimus discipuł¬

Expanded text:
Episcopus, aut presbyter, si eum, qui secundum veritatem habuerit baptisma, denuo baptizaverit, aut pollutum ab impiis non baptizaverit, deponatur, tanquam deridens crucem et mortem Domini, nec sacerpropriam pellens alteram, vel ab alio dimissam duxerit, communione is, aut in tribus Fiis episcopus aut presbyter, non in trina mersione unius mysterii baptisma celebret, sed semel mergat in baptismate, quod dari videtur in Domini morte, deponatur. Non enim dixit nobis Dominus: In morte mea baptizate, sed, « Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filiicum Patribus, et diaconibus et caeteris omnibus Patribus, pax tibi sit semper. Notum tibi facio, ne, quia Simon, qui verae fidei merito et integrae praedicationis obtentu, fundatenter beatitudinem contulit, qui et vocatus est et electus, et conviva Domini et comes effectus, tanquam bonus et probatissimus discipu
Abbreviated transcription (Latin):
tua faciat. s utr̃a sapiens & sana doctrina que cupit uos ꝑ omnia
placere deo. illis coheredes & comparticipes celestis regni in sedib
fidel e cooꝑatores ostendat. Data.xui. kł iunii graciano & siricio

Expanded text:
via faciat, sed vestra sapiens et sana doctrina quae cupit vos per omnia via faciat, sed vestra sapiens et sana doctrina quae cupit vos per omnia placere Deo illis cohaeredes et comparticipes coelestis regni in sedibus fideles cooperatores ostendat. Data XVI Kalend. Junii, Gratiano et Ciritio
Abbreviated transcription (Latin):
contra eum agit. cuius nisu &e gr̃a idem sc̃i editi sunt canones. Dia¬
bolica uͦncquicia pleros ꝙ subtiliter fallere solet. & ita quoꝵdam un¬
prudentiam ꝑ similitudinẽ pietatis sepissime illudit. ut ꝓ salutari¬
bus nocitura ꝑsuadeat. Ictirco norma scõꝵ canonum qui sunt sp̃e dei
conditi. & totius mundi reuerentia consecrati. fideliter a nob̾ ẽ scien¬
da &e diligenter tractanda. ne quo quomodo scõꝵ patrũ statuta abs¬
ꝙ meuitabili nccessitate quod absit transgrediamur. sed fidelissime
ꝑ ea gradientes cum cis qui eos instinctu condiderunt diuino. mer¬
cedis głam & laboris cumulũ eoꝵ meritis auxiliante dño habere
mertamur. His itaq rite deliberatis & ad eccłarum ur̃arũ noticiã
nr̃a deliberatione ꝑlatis. parere uos eoꝵdem scõꝵ canonum regu¬
lis summoꝑe conuenit. ne in aliquo eis obuiare quordam igna¬

Expanded text:
aelibatum est, contra eum agit cujus impulsu et gratia iidem sancti editi sunt canones. Diaaelibatum est, contra eum agit cujus impulsu et gratia iidem sancti editi sunt canones. Diabolica vero nequitia plerosque subtiliter fallere solet, et ita quorumdam imprudentiam per similitudinem pietatis saepissime illudit, ut pro salutaribus nocitura persuadeat. Idcirco norma sanctorum canonum qui sunt Spiritu Dei conditi, et totius reverentia consecrati, fideliter a nobis est scienda, et diligenter tractanda, ne quovis modo sanctorum Patrum statuta absque inevitabili necessitate quod absit transgrediamur, sed fidelissime per ea gradientes, cum eis qui eos instinctu condiderunt divino mercedis gloriam, et laboris cumulum eorum meritis auxiliante Domino habere mereamur. His itaque rite deliberatis, et ad ecclesiarum vestrarum notitiam nostra deliberatione perlatis, parere vos eorumdem sanctorum canonum regulis summopere convenit, ne in aliquo eis obviare quorumdam igna
Abbreviated transcription (Latin):
Euerentissimo fr̃i &e coep̃o aurelio: damasus. arebiep̃m.
Scripta sc̃itatis tuȩ debita ueneratione suscepimus. in quib¬
sitrt uencrationẽ ac prudentiam tuam apłica institututa
ut dignum erat cognouimꝰ. Qua de re quedam ex his quȩ petisti
misimus. et quedam adhuc cum iterum miseris mitt̃e cupimus.
licem diaconũ sub certis signaculis non mit. enus. Quȩ te &e cu¬
stodire optamus & aliis p̾dicanda ac publicanda mandamus.
ut ab omnib inuiolate debita ueneratione custodiantur. & inuio¬
late seruentur. atq ab omnib futuris demporib diligenter uene¬
rentur. quia uiolatores uoluntarie canonum grauiter a scĩs patͥb
iudicantur. & a sp̃u sc̃o cuius instinctu adono ditati sunt damp¬
nantur. qm̃ blasphemare sp̃m scm non incongrue uidentur. qui
contra eos dem scõs canones non necessitate compulsi. sedlibenter
ut presixumẽ aliquid ꝓterue agunt aut loqui p̃sumunt. aut fa¬
cere uolentib sponte consentiunt. Talis enim p̃sumptio manifeste

Expanded text:
everendissimo fratri et coepiscopo Aurelio Damasus etc. Scripta sanctitatis tue debita veneracione suscepimus etc. Qusitire venerationem ac prudentiam tuam apostolica instituta ut dignum erat cognovimus. Qua de re quaedam ex his quae petisti misimus, et quaedam adhuc cum iterum miseris, mittere cupimus. licem diaconum sub certis signaculis non mitteremus. Quae te et custodire optamus, et aliis praedicanda ac publicanda mandamus, ut ab omnibus inviolate debita veneratione custodiantur, et inviolate serventur, atque ab omnibus futuris temporibus diligenter venerentur, quia violatores voluntarie canonum graviter a sanctis Patribus judicantur, et a Spiritu sancto cujus instinctu ac dono dictati sunt damnantur, quoniam blasphemare Spiritum sanctum non incongrue videntur, qui contra eosdem sanctos canones non necessitate compulsi, sed libenter, ut praefixum est, aliquid proterve agunt, aut loqui praesumunt, aut facere volentibus sponte consentiunt. Talis enim praesumptio manifeste
Abbreviated transcription (Latin):
non extingintur. Omnis enm igne sallictur. & omnis uictima se¬
lictur. bonum est sal. Quod sisal insulsum fucrit in quo illuo sal¬
lietis: Habete sal in uob̾ & pacem habete inter nos. quia qͥsqͥs
ur̃m recte docuerit & iuste uixtrit: habebit głam. Qui autẽ sctus
egerit indubitanter penam sustinebit. Ideo bona agere uos sĩ¬
ꝑ oportet. ut brauium ȩc̾nȩ uitȩ ꝑcipiatis. His gͦ bene parete
sentenciis. ne quis hȩc p̃cepta minime cridat implenda. & n¬
dicio dei ignis et̃ni tormenta sustineat. qui ȩccłastici oꝑis sacra ne¬
glexerit Hec gͥ frater iacobe de ore sc̃i petri iubentis audiui. Siqͥs

Expanded text:
ne salietur et omnis victima salietur, bonum est sal, quod si sal insulsum fuerit, in quo illud salietis? habete sal in vobis et pacem habete inter vos , » quia quisquis vestrum recte docuerit et juste vixerit, habebit gloriam. Qui autem secus egerit indubitanter poenam sustinebit, ideo bona agere vos semper oportet, ut 9 bravium aeternae vitae percipiatis, his ergo bene parete sententiis, ne quis haec praecepta minime credat implenda, et judicio Domini aeterni ignis tormenta sustineat, qui ecclesiastici operis sacra neglexerit. Haec igitur, frater Jacobe, de ore sancti Petri jubentis audivi. Si
Abbreviated transcription (Latin):
PIS CO PU S aduob aut trib cp̃is
ordinctur. Presbiter ab uno ep̃o ordinctur
in sacrificio offerat suꝑ altare. id est aut mel
legumina. contra constitutionẽ dñi faciens: congruo tp̃r deponat᷑.
sterri non liccat aliquid ad altare preternouas spicas &r uuas &e
oltum adluminaria &e thimiama id est incensum. tempore quo
sacra celebratur oblatio. E eliqua poma omnia ad domum pͥ
mitie ep̃o & prbris dirigantur. nec offerantur in altari. Certum

Expanded text:
piscopus a duobus aut tribus episcopis ordinetur. II. Presbyter ab uno episcopo ordinein sacrificio offerat super altare, id est, aut mellegumina, contra constitutionem Domini faciens, congruo tempore deponatur. IV. Offerri non liceat aliquid ad altare praeter novas spicas, et uvas et oleum ad luminarium, et thymiama, id est incensum, tempore quo sacra celebratur oblatio. V. Reliqua poma omnia ad domum primitiae episcopo et presbyteris dirigantur, nec offerantur in altari. Certum
Abbreviated transcription (Latin):
reposita in annos multos epulare & leare. Nam dicetur ei. Stulte
hac nocte aufereturabs te anima tua. & que p̃parasti cuius erunt:
Itaq festinet ad penitentiam omnis etas. omnis sexus. omnisꝙ
conditio. ut uitam consequat᷑ et̃nam. Iuucnes quidc̃ in eo grati
sint qd̾ in ipsoimpetu desiderioꝵ ceruices suas iugo subiciunt dis¬
ciplinȩ. Senes ce ipsi laudabiles. qr multi temporis consuctudinẽ
in qua male p̃uenti sunt ꝓdei timore omutant. Pemo g̃ differat¬
Nemo cunctitur Quȩ enim causa cunctandi est ad bene agen

Expanded text:
reposita in annos multos, epulare et laetare. Nam dicetur ei. Stulte, reposita in annos multos, epulare et laetare. Nam dicetur ei. Stulte, hac nocte auferetur abs te anima tua, et quae parasti, cujus erunt? » Itaque festinet ad poenitentiam omnis aetas, omnis sexus, omnisque conditio, ut vitam consequatur aeternam, juvenes quidem in eo grati sint, quod in ipso impetu desideriorum, cervices suas jugo subjiciunt disciplinae. Senes et ipsi laudabiles multi temporis consuetudinem in qua male praeventi sunt pro Dei amore commutent. Nemo ergo differanemo cunctetur. Quae enim causa cunctand
Abbreviated transcription (Latin):
tum conuersionis ostenditur. & non in deuotionis ac ꝓpositi fir¬
mitate. Deo enim manifeste sunt mentes qui non tempoꝵ ratio¬
nem colligit s animoꝵ. Ipse enim ꝓbat si quis agnita ũitatis
p̃dicatione non distulit neꝙ tempus negligendo consumpsit. s
statim ce si dici potest eodem momento preterita ꝑhorrescens. futu¬
roꝵ desid̾tum cepit. & in amorẽ regni celestis exarsit. ꝓpter quod
nemo ur̃m ultra dissimulet. nec retro respiciat. s ad euangelium
regni. lib enter accedat. Non dicat pauꝑ quia cum diues factus
fuero: tunc conũtar. Non requirit ate łs pccuniam s animum
misericordem & piam mentẽ. Neq diues conũsionẽ suam diffe¬
rat ꝓ sollicitudine sełari. dum cogitat quomodo dispenset ab un¬
dantiam frugum. Neq dicat intra semec ipsum quid faciam. ubi
ricondam fructus meos. Neq dicat animȩ suȩ habes multa bona

Expanded text:
ntum conversionis ostenditur, et non in devotionis ac propositi firntum conversionis ostenditur, et non in devotionis ac propositi firmitate, Deo enim manifeste sunt mentes, quia non temporum rationem colligit, sed animorum, ipse enim probat si quis agnita veritatis praedicatione non distulit, neque tempus negligendo consumpsit, sed statim et, si dici potest, eodem momento praeterita perhorrescens futurorum desiderium cepit, et in amorem regni coelestis exarsit. Propter quod nemo vestrum ultra dissimulet, nec retro respiciat, sed ad Evangelium regni Dei libenter accedat. Non dicat pauper quia, cum dives factus fuero, tunc convertar. Non requirit a te Deus pecuniam, sed animam misericordem et piam mentem. Neque dives conversionem suam differat, pro sollicitudine saeculari, dum cogitat quomodo dispenset abundantiam frugum. Neque dicat intra semetipsum, Quid faciam? ubi recondam fructus meos? Neque dicat animae suae. « Habes multa bona
Abbreviated transcription (Latin):
ciȩ. candore pictatis. aliisꝙ omnib quib comptam decet ẽẽ ratio¬
nabilem mentẽ. Tum preterea dedinare a consortiis inhonestis ce
infidelib &e societotes hr̃e fidelium atꝙ illos frequentare conuentꝰ
in quib de pudicicia de iusticia de pietate tractatur. Orare semꝑ
dm̃ ex toto coide &e abipso petere que decet. ipsigr̃as agere. uerã pe¬
intudinẽ gerere prec̾itoꝵ gistoꝵ. Aliquantulum etiam si possibileẽ
nia dabitur. &e indulgenti citiꝰ indulgebitur. Qd si ꝓuestioris etatis
sit is qui ad penitentiam uenit. eomagis gras age debet deo. quod
post quam fractus c̃ omnis impetus concupiscentię carnalis. sci¬
entia ũitatis accepta. nulla ei immmet pugna certaminis. ꝑ quã
insurgentes aduersus animã itpmat corporis uoluptates. Suꝑ ẽ
dignos penitentiȩ. Ne putet q in temporis longitudine docum̃¬

Expanded text:
tiae, candore pietatis, aliisque omnibus, quibus comptam decet esse ratiotiae, candore pietatis, aliisque omnibus, quibus comptam decet esse rationabilem mentem. Tum praeterea declinare a consortiis inhonestis, et infidelibus, et societatem habere fidelium, atque illos frequentare conventus, in quibus de pudicitia, de justitia, de pietate tractatur. Orare spe Deum ex toto corde, et ab ipso petere quae decet, ipsi gratias agere, veram poenitudinem gerere praeteritorum gestorum, aliquantulum etiam, si possibile enia dabitur, et indulgenti citius indulgebitur. Quod si provectioris aetatis sit is qui ad poenitentiam venit, eo magis gratias agere debet Deo. Quod postquam finis est, omnis impetus concupiscentiae carnalis, scientia veritatis accepta, nulla ei imminet pugna certaminis, per quam insurgentes adversus animam reprimat corporis voluntates. Superesdignos poenitentiae. Nec putet quia in temporis longitudine docume