comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui cantant canticũ nouũ:. qd̾ nemo potest
cantare nͥ qͥ uirgo ÷. hi st̃ pͥmitie dĩ et agni. & sñ macula.
Siuirgines pͥmitie dĩ st̃. gͦ uidue et ĩmatͥmonio ꝯtinen¬
tes. ert̃ pꝰ pͥmitias. id ÷ inscd̾o et itio gͣdu. Hoc scd̾o et¬
s breuitatis studio. unũ adhuc ponã testimoni¬
um: cui ñ reor contradicturũ. nͥ eum qui aut inimi
cũ se probare uoluerit. auit uecordẽ. Nam cũ propo¬
suissem qd̾ dñs isset adnuptias. inchana galilee: post
quedã etiã hec addidi. Qui enĩ semel iuit ad nupti¬
as. semel docuit e̾e nubendum. Et tunc uirginita¬
si nuptias post uirginitatẽ. & uiduitatis castimo¬
niam. ñ ingradu tercio poneremꝰ. Nunc aũt cum
hereticorũ sit dãpnare comugia et dei sꝑnere condi¬
tionẽ. qͥcquid de laude dixerint nuptiarũ. libenter
mo magna ñ solũ e̾e uasa aurea et argentea. sed &
lignea & fictilia. et alia eẽ inhonorẽ. alia incontu¬

Expanded text:
sunt, qui cantant canticum nouum, quod nemo potest sunt, qui cantant canticum nouum, quod nemo potest cantare, nisi qui uirgo est. hi sunt primitiae dei et agni et sine macula. si uirgines primitiae dei sunt, ergo uiduae et in matrimonio continentes erunt post primitias, id est in secundo et tertio gSed brevitatis studio unum adhuc ponam testimonium, cui cum se probare uoluerit aut uaecordern. nam cum proposuissem, quod dominus isset ad nuptias in Cana Galilaeae, post quaedam etiam haec addidi: qui enim semel iuit ad nuptias, semel docuit esse nubendum. et tunc uirginitasi nuptias post uirginitatem et uiduitatis castimonia non in gradu tertio poneremus; nunc autem, cum hereticorum sit damnare coniugia et dei spernere conditionem, quidquiddelaudedixerintnuptiarum, libenter mo magna non solum uasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia, et alia esse in honorem, alia in contu
Abbreviated transcription (Latin):
uientes: ita et ipse equo patiant᷑ animo uirginita¬
tẽ sibi preferri. Adgalathas quoq testimonium
apłi proponentes. exoꝑib legis. ñ iustificabitur
om̃is caro. huiuscemodi sensum intulimꝰ. O pera
legis. et nuptie sunt. unde & maledicunt᷑ inea. que
ñhabent filios. qtic sic concedunt᷑ etiã in euagłio.
Auud est indulgentiã infirmitati tribuere: ali¬
ud ẽ uirtutib p̃mia polliceri. Ecce ꝑspicue nup¬
tias diximꝰ concedi in euãgłio: s tam̃ ea soem insuo
offitio ꝑmanentes. premia castitatis caꝑe ñ posse.
Qd si indigne accipiunt mariti. ñ michi irascant᷑.
s scripturis scĩs. immo ep̃is. et presbiteris. & diaco¬
nib. & uniuerso clero sacerdotali. et leuitico. qui
se nouerunt hostias offerre ñ posse. sioꝑi scrui¬
ant coniugali. S et ineo loco ubi de a pocalipsi des¬
timoniũ posuimus: nonne manifestũ est. qͥd de
uirginib. et uiduis. & coniugib senserimus: Hi

Expanded text:
uientes, ita et ipsae aequo patiantur animo uirginitauientes, ita et ipsae aequo patiantur animo uirginitatem sibi praeferri. Ad Galatas quoque testimonium apostoli proponentes: ex operibus legis non iustificabitur omnis caro tiuiuscemodi sensum intulimus: opera legis et nuptiae sunt. unde et maledicuntur in ea, quae non habent filios. quae si conceduntur etiam in euangelio, aliud est indulgentiam infirmitati tribuere, aliud uirtutibus praemia polliceri. ecce perspicue nuptias diximus concedi in euangelio, sed tamen easdem in suo officio permanentes praemia castitatis capere non posse. quod si indigne accipiunt mariti, non mihi irascantur, sed scripturis sanctis, immo episcopis, presbyteris et diaconis et uniuerso choro sacerdotali et Leuitico, qui se nouerunt hostias offerre non posse, si operi seruiant coniugali. sed et in eo loco, ubi de Apocalypsi testimonium posuimus, nonne manifestum est, quid de uirginibus, uiduis et coniugibus senserimus? hi
Abbreviated transcription (Latin):
inspũ monogamũ qd unã haberet eccłiam. nr̃ in
religuis sermo testatus est. et crediti sumus nup¬
tias condepnare. Dampnare dicor nuptias euius
hic sermo est: Nuiliq dubiũ est sacerdotes. de aa¬
ron. & elearar. et finees. stirpe generatos quicũ et
ipsi uxores habuerint recte nobis opponerent᷑ si.
encratitarũ errore ꝯtenderemꝰ matrimonia reꝓban¬
banda. Tatianũ encratitarũ principẽ. qui abicit
matrimonia reprehendimꝰ. et ipsi nuptias cond̾ẽp¬
namus: Rursũq ubi uirgines & uiduas cõ paro:
quid denuptuĩs senserim. et quomͦ tres gradus.
uirginitatis. uiduitatisq. uel continentie. & con¬
iugiĩ fecerim. declarant ipsa que scripta st̃. Non¬
nego beatas eͥe uiduas. que ita post baptis mum
manserint. nec illarũ detraho merito. que cũ ui¬
ris incastitate ꝑdurant: s sicut he: maioris ap̃d
am̃ premii sunt. quã nuptie coniugali officio ser¬

Expanded text:
in spiritu monogamum, quod unam haberet ecclesiam, noster in in spiritu monogamum, quod unam haberet ecclesiam, noster in reliquis sermo testatus est: et crediti sumus nuptias condemnare! damnare dicor nuptias, cuius hic sermo est: nullique dubium est sacerdotes de Aaron et Eleazar et Finees stirpe generatos. qui cum et ipsi uxores habuerint, recte nobis opponerentur, si errore Encratitarum contenderemus matrimonia reprobanda. Tatianum, Encratitarum principem, qui abicit matrimonia, reprehendimus, et ipsi nuptias condemnamus? rursumque, ubi uirgines et uiduas conparo, quid de nuptiis senserim et quomodo tres gradus uirginitatis uiduitatisque et continentiae et coniugii fecerim, declarant ipsa, quae scripta sunt: nonnego beatas esse uiduas, quae ita postbaptismum manserint, nec illarum detraho merito, quae cum uiris in castitate perdurant, sed sicut hae maioris apud deum praemii sunt quam nuptae coniugali officio ser
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ad pͥmũ maritũ referat: cũ om̃is nobis ques¬
tio dedigamia. et trigania fuerit. Deniq diga¬
mie & trigamie disputationẽ hac calce signa¬
uimꝰ. Om̃ia licent: s ñ om̃ia ex pediunt. Nõ dãp¬
no digamos. ĩmo nec trigamos. et si dici potest
octogamos: plus aliquid in feram. etiam scorta¬
torẽ recipio penitentẽ. Quicqͥd equalit̃ licet: eqͣli
lance pensandũ est. Frubescat calũpniator m̃s.
dicens me pͥma dãpnare matrimonia:. quando le¬
git ñ dãpno digamos: ĩmo nec trigamos. & si dici
potest octogamos. Auud c̃ ñ dãpnare. aliud predi¬
care: aliud ueniã conced̾e. aliud laudare uirtutẽ.
Si aut durus in eo uideor quia dixi quiqͥd equa¬
liter licet. equali lance pensandũ est: puto ñ me
crudelẽ iudicabit et rigidũ. qui alia loca uirgini¬
tati & nuptiis. alia trigamis. & octogamis. et peni
tentib legerit preparata. Xp̃m incarne uirginẽ.

Expanded text:
tis. ad primum maritum referat, cum omnis nobis quaestis. ad primum maritum referat, cum omnis nobis quaestio de digamia et trigamia fuerit. denique digamiae et trigamiae disputationem hac calce signauimus: \'omnia licent, sed non omnia expediunt\'. non damno digamos, immo nec trigamos et, si dici potest, octogamos. plus aliquid inferam: etiam scortatorem recipio paenitentem. quidquid aequaliter licet, aequa lance pensandum est. Erubescat calumniator meus dicens me prima damnare matrimonia, quando legit: non damno digamos, immo nec trigamos et, si dici potest, octogamos. aliud est non damnare, aliud praedicare; aliud est ueniam concedere, aliud laudare uirtutem. si autem in eo durus uideor, quia dixi: quidquid aequaliter licet, aequa lance pensandum est, puto non me crudelem iudicabit et rigidum, qui alia loca uirginitati et nuptiis, alia trigamis et octogamis et paeni legerit praeparata. Christum in carne uirginem,
Abbreviated transcription (Latin):
tinere non possunt: ne luxuriate. in xp̃o nub̃e
uelint. habentis dãpnationẽ. qd̾ primã fidem
irritã fecerint. Et hoc concedit. quia multe abi¬
erunt retrorsũ post sathanã. Ceterũ beatiores er̃t:
tas apłi. quasi leuior uideret᷑. addidit: puto autem.
qd̾ et ego spm̃ di habeam. Ubi ad continentiam
prouocat: ibi ñ hominis. s sp̃c dei usus ẽ consilio.
Ubi aũt nubendi concedit ueniam. sp̃m dĩ ñ no¬
minat. s prudentie librat consiliũ. ita singłis¬
ł. relaxatis. ut unusquisq ferre potest. Propositis
dit nuptias. statim subiecimꝰ. Quomͦ uirginibus¬
ob fornicationis ꝑicłm concedit nuptias. et excu
eni. licet alterũ et terciũ. unũ uirũ nosse. quam
plurimos. id ẽ tolerabilius uni homini prostitu¬
detercio. et quarto si libet matrimonio disputaui¬
inuis. non de pͥmo. S nequis in eo qd̾ diximꝰ. tole¬
rabilius ẽ uni homini prostitutã ẽe quã mul¬

Expanded text:
tinere non possunt, ne luxuriatae in Christo nubere tinere non possunt, ne luxuriatae in Christo nubere uelint habentes damnationem, quod fidem primam inritam fecerint, et hoc concedit, quia multae abierunt retro Satanan. ceterum beatiores erunt, tas apostoli quasi leuior uideretur, addidit: \'puto autem, quod et ego spiritum dei babeam. ubi ad continentiam prouo\'cat, ibi non hominis, sed spiritus dei consilium est. ubi autem nubendi concedit ueniam, spiritum dei non nominat, sed prudentiae librat consilium ita singulis relaxans, ut unusquisque ferre potest. propositis oncedit nuptias, statim subiecimus: quomodo uirginibus fornicationis periculum concedit nenim licet alterum et tertium, unum virum nosse, quam plurimos: id est, tolerabilius est uni homini prostitude tertio et quarto si libet matrimonio disputavimus, non de primo. Sed ne quis in eo quod diximus, tolediximus: uni homini prostitutam esse quam mul
Abbreviated transcription (Latin):
ginitatis. et int̾ utraq cauto moderamine p̃¬
ceptorum. ut nec ad sinistrã. nec ad dexteram
deuerteret. s uia regia graderetur. et illud
impleret. ne sis multum ustus. rursus mono¬
gamiã digamie cõparat. et quomͦ nuptias sub¬
diderat uirginitati. ita digamiã nuptiis sub¬
iecit. nonne ꝑspicue ostendimus. que sit inscͥp¬
turis scĩs sinistra que dextera. et qͥd significet
ne sis multũ iustus: Qd̃ uidelicet sinistra sit.
si uideorũ et gentiliũ sequam̃ libidinẽ & sẽꝑ
estuemus ad coitũ. dextra. si manicheorũ seqͣ¬
mͦ errorẽ. & simulata puditicia. ĩpudicitie re¬
tib implicemur Uia aũt regia sit. ita appe¬
tere uirginitatẽ. ne nuptie condẽnent᷑. Prete¬
rea quis tam inquiis. meorũ opusculorũ idex
erit: ut prima matrimonia dãpnare me dicat.
cũ etiam de scđis dixisse me legĩt: Concedit
apłs scd̃as nuptias. s uolentib s his que se con¬

Expanded text:
ginitatis et interutrumque cauto moderamine praeginitatis et interutrumque cauto moderamine praeceptorum, ut nec ad sinistram nec ad dextram diuerteret, sed uia regia graderetur et illud inpleret: \'ne sis multum iustus\', rursummonogamiam digamiae conparat et, quomodonuptiassubdideratuirginitati, itadi gami am n uptiis subicit, nonne perspicue ostendimus, quae sit in scripturis sanctis sinistra, quae dextra, et quid significet: ne sis multum iustus? quod uidelicet sinistra sit, si Iudaeorum et gentilium sequamur libidinem et semper aestuemus ad coitum dextra, si Manicbeorum sequamur errorem et simulatae pudicitiae retibus inplicemur, uia autem regia sit ita adpetere. uirginitatem, ne nuptiae condemnentur. praeterea quis tam iniquus meorum opusculorum iudex erit, ut prima matrimonia damnare me dicat, cum etiam de secundis nuptiis dixisse me legerit? concedit apostolus secundas nuptias, sed uolentibus, sed his, quae se con
Abbreviated transcription (Latin):
tissime declaratur. Non imponit nobis apłs
laqueũ. nec cogit ẽẽ qd̾ nolumus. s suadet qd̃
honestũ est. et decorũ. & intente facit seruire
dño. & semꝑ c̾ẽ sollicitũ. et expectare dñi para
tã uoluntatẽ: ut cũ qͥd imꝑaui̾t. quasi strenu¬
us. et armatus miles statim impleat. qd̾ p̃ceptũ
est: & hoc faciat sine ulla distentione. que data
ẽ scđm eccłiasten. hominib huiꝰ mundi. ut dis¬
tendant᷑ inea. Infinẽ quoq cõꝑationis nuptarũ
et uirginũ. disputationẽ nram hoc sermone
conclusimus. Ubi bonũ. et meliꝰ ẽ:
Uibiboni et melioris ñ unũ est
premiũ. & ubi ñ unũ premiũ. ibi utiq do¬
na diuersa. Tantũ est gͥ inter nup¬
tias. et uirginitatẽ. quantũ inter ñ peccare
& bencfacere: immo ut leuius dicã. quantum
int̾ bonũ et meliꝰ. Porro inconsequentib. cũ di¬
cimus finita disputatione coniuigiorũ. & uir¬

Expanded text:
tissime declaratur: non inponit nobis apostolus tissime declaratur: non inponit nobis apostolus laqueum nec cogit esse, quo5 nolumus, sed suadet, quod honestum est et decorum, et intente facit seruire domino et semper esse sollicitum et expectare paratum domini uoluntatem, ut, cum quid imperauerit, quasi strenuus et armatus miles statim inpleat, quod praeceptum est, et hoc faciat sine ulla distentione. quae data est secundum Ecclesiasten hominibus huius mundi, ut distendantur in ea. in fine quoque conparationis nuptarum et uirginum disputationem nostram hoc sermone conclusimus: ubi bonum et melius est, ib boni et melioris non unum est praemium;etnbinon unum praemium, ibi utique dona diuersa. tantum est igitur inter nuptias et uirginitatem, quantum inter non peccare et benefacere, immo, ut leuius dicam, quantum inter bonum et melius. Porro in consequentibus, cum dicimus: finita disputatione coniugiorum et uir
Abbreviated transcription (Latin):
reret: Nisi ante fundamenta iecisset: qua ra¬
tione edificiũ extrueret. & oꝑturũ cuncta desu¬
ꝑ culmen imponeret: Si radicẽ nuptias. si¬
uirginitatẽ fruges diximꝰ. si fundam̃tũ matri¬
moniũ. et edifitiũ uel culm̃ ꝑpetuã castitatẽ:
quisquã uel tam cecus. uel tã inuidus obtrecta¬
tor mei erit. ut in eadẽ domo edifitiũ. et culm̃
uideat. & fundamentũ qd edificiũ & culmen
portat. ignoret : Porro in alio loco ꝓponentes
apłi testimoniũ in quo ait. alligatus es uxori.
noli querere solutionẽ. solutus es abuxore. noli
querere uxorẽ: ilico ista subiecimꝰ. Ht̃ unusqͥsq
nrm t̾minos suos redde mͥ meũ. & tu tene tu¬
ũ. Si alligatus es uxori. ne illi des repudium:
si solutus sum abuxore. ñ querã uxorẽ. Ut ego ñ
soluã coniugia. si semel ligata sunt: ita tu ñ
liges. qd̾ solutum ẽ. S et inalio testimonio qͥd
de uirginitate. & de nuptiis senserimꝰ. manifis¬

Expanded text:
reret? nisi ante fundamentaiecisset, qua rareret? nisi ante fundamentaiecisset, qua ratione aedificium extrueret et operturum cuncta desuper culmen inponeret? si radicem nuptias, uirginitatem fruges diximus, si fundamentum matrimonium et aedificium uel culmen perpetuam castitatem, quisquam uel tam inuidus uel tam caecus obtrectator mei erit, ut in eadem domo aedificium et culmen uideat, fundamentum, quod aedificium et culmen portat, ignoret? porro in alio loco proponentes apostoli testimonium, in quo ait: alligatus es uxori: noli quaerere solutionem; solutus es ab uxore: noli quaerere uxorem, ilico ista subiecimus: habet unusquisque nostrum terminos suos; redde mihi meum et tu tene tuum. si alligatus es uxori, ne illi des repudium; si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. ut ego non soluo coniugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, quod solutum est. sed et in alio testimonio, quid de uirginitate et nuptiis senserimus, manifes
Abbreviated transcription (Latin):
lege uirgines quoq ueste. & iunonis unouire
inscarũ queant ordine numerari. Et post pau¬
lulũ. Seruus uocatus es ñ sit tibi cure. s et si
tus es. & soluis debitũ. et ñ habes tui corporis potes¬
tatẽ. atq ut manifestius loquar. ser¬
uus uxoris es: noli ꝓpt̾ hoc habere tristitiã. nec de
amissa uirginitate suspires: s etiam si potes cau¬
sas aliquas inuenire discidii. ut libertate ꝑfrua
querere. Habeto paulisꝑ uxorẽ: nec precurras
morantẽ: expecta dũ scquitur. Si egcris pacien¬
ter: conuix mutabitur insororẽ. Inco quoq lo¬
co ubi tractauimꝰ. cur dixisset paulus. deuirgi¬
nib aut̃ dñi preceptũ ñ habeo. consiliũ autem
do. tanquã miscd̾ram consecutꝰ a dño. ut sim fi
ordinẽ seruaremꝰ. Siuirginitatẽ dñs imꝑasset:
uidebatur nuptias condepnare. et hominũ au¬
ferre seminariũ: unde & ipsa uirginitas nas¬
citur. Si precidisset radicem: quomͦ fruges que¬

Expanded text:
lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae in sanctarum queant ordine numerari. et post paululum: \'seruus uocatus es: non sit tibi curae; sed et si tuseset soluis debitum et non habes tui corporis potestatem atque — ut manifestius loquar — seruus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam nec de amissa uirginitate suspires. sed etiam sipotescausasaliquas inuenire discidii, ut libertatem pudicquaerere. habeto paulisper uxorem nec praecurras morantem: expecta, dum sequitur. si egeris patienter, coniux mutabitur in sororem. In eo quoque loco, ubi tractauimnibus autem Domini praeceptum non habeo: consilium autem do, tanquam misericordiam consecutus a Domino, ut sim fidordinem servaremus. « Si virginitatem Dominus imperasset, videbatur nuptias condeferre seminarium, unde et ipsa uirginitas nascitur. si praecidisset radicem, quomodo fruges quae
Abbreviated transcription (Latin):
tũ indño. id ẽ xp̃iano. Qui scd̾as nuptias. terciãq
concedit indño: primas cũ ethnico ꝓhibet: Aꝑi¬
ant queso aures obtrectatores inci: et uideant me
sccłas et ĩtias nuptiaᷤ indño noessisse. Qscd̃as⁊ i̾cia n dãp
t e. ñ addiicat p̃ patiũ. inpreputio uõcatus est
ñ circũcidat᷑. licet quidã prudentissim interpre¬
tes scripturarũ hoc decircuncisione. & seruitute
dictũ e̾e contendant. nonne aꝑtissime fed̾a ser¬
uauimus nuptiarũ: diximꝰ em̃. Si inp̃putio qͥs
uocatus est: ñ circuncidat᷑. Habebas in qͥt uxorem
cũ credidisti. noli fidẽ xp̃i causam putare discidii:
quia inpace nos nof uocauit ds. Circuncisio ni¬
chil. et preputiũ nichil ẽ: sed obseruatio manda¬
torũ dei. Nichil em̃ prodest absq oꝑib. celibatus
et nuptie. cũ etiam fides que proprie. xp̃ianorũ
ẽ.si oꝑa ñ habuerint mortua ẽe dicatur: et hac

Expanded text:
domino\', id est Christiano. qui secundas nuptias tertiasque domino\', id est Christiano. qui secundas nuptias tertiasque concedit in domino, primas cum ethnico prohibet. Aperiant, quaeso, aures obtrectatores mei et uideant me secundas et tertias nuptias in domino concessisse. qui secundas tus est: non adducatpraeputium. in praeputio uocatus est: non circumcidatur, licet quidam-prudentissimi interpretes scripturarum hoc de circumcisione et seruitute dictum esse contendant, nonne apertissime foedera seruauimus nuptiarum? diximus enim: \'si in praeputio quis uocatus est, non circumcidatur.\' habebas, in.quit, uxor, cum credidisti; noli fidem Christi causam putare discidii, quia in pace nos uocauit deus. \'circumcisio nihil est et praeputium nihil est, sed obseruatio mandatorum dei\'. nihil enim prode est absque operibus caelibatus et nuptiae, cum etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse dicatur et hac
Abbreviated transcription (Latin):
que ẽ ista contentio: claudẽ ocłos. nec aꝑtissimum
lumen aspicere: Ineccłia diximus dona diuersa.
& aliud donũ uirginitatis. et aliud nuptiarum.
et post paululũ. concedo & nuptias e̾e deidonũ.
s inter donũ. & donũ magna diuersitas est: et qd̃
dei donũ uoce aꝑtissima ꝓnuntiamꝰ. dãpnare di¬
cimur: Porro si ioseph intypo dñi accipitur: tum¬
ca eius uaria atq dictincta. inuirginib. uiduis.
continentib. ac maritatis est. Et potest uideri
quasi alienus. qui de tunica xp̃i est: cũ et ipsã
reginã hoc est eccłiam saluatoris. inuestitu de¬
aurato. eadẽ uarietate circũdatã dixerimus :
S⁊ ĩ consequentib deconiugio disputantes. eundẽ
sensũ secuti sumꝰ. Hic locus ad presentẽ controuer¬
siam ñ ꝑtinet docet enĩ iuxta sententiã dñi. uro¬
r̃ẽ exccpta causa fornicationis ñ repudrandam:
Mulier alligata ẽ. quanto tẽpore uir eiꝰ uiuit. Qd
si dormierit uir eiꝰ libera est: cui uult nubat. tan¬

Expanded text:
quae est ista contentio claudere oculos, nec apertissimum lumen aspicere? In Ecclesia diximus esse dona diversa: et aliud donum virginitatis, et aliud nuptiarum. Et post paululum: « Concedo et nuptias esse donum Dei. Sed inter donum et donum magna diversitas est. » Et quod Dei donum voce apertissima pronuntiamus, damnare dicimur? Porro si Joseph in typo Domini accipitur, tunica ejus varia atque distincta in virginibus, viduis, continentibus, ac maritatis est. Et potest videri quasi alienus, 216 qui de tunica Christi est: cum et ipsam reginam, hoc est Ecclesiam Salvatoris in vestitu deaurato, eadem varietate circumdatam dixerimus? « Sed et in consequentibus de conjugio disputantes, eumdem sensum secuti sumus. Hic locus ad praesentem controversiam non pertinet. Docet enim juxta sententiam Domini, uxorem excepta causa fornicationis non repudiandam, mulier alligata est, quanto tempore uiuit uir eius. si autem dormierit uir, liberata est: cui uult, nubat, tan
Abbreviated transcription (Latin):
dera. qd aliud donũ uirginitatis sit. aliud nupti¬
arũ.Si em̃ eadẽ e̾et merces nuptarũ. et uirginũ:
nũquã dixisset post preceptũ continentie. s unuᷤ¬
quisq propriũ ht̃ donũ ex dõ: alius quidẽ sic. aliꝰ
aut̃ sic. Ubi proprietas singłorũ: ibi altrinsecus di¬
uersitas. Concedo et nuptias c̾e dei donũ. s inter
donũ. et donũ. magna diuersitas ẽ. Beniq et apłs.¬
de eode post inceftũ penitente. econtrario ĩqͥt
donate ei. & consolamint᷑. Et si cui qͥd donastis. et
ego. Ac ne putaremꝰ donũ hominis contẽpnendũ.
addidit. Namet ego qd̾ donaui. siqͥd donaui ꝓpter
tios. cora xp̃o. Diuersa sunt dona xp̃i. Unde ioseph
intypo eius. uariam habebat tunicam. Et inpsai¬
mo quadragesimo quarto. Astitit regina ad extriᷤᷤ
tuis inuestitu de aurato: circun data uarietate.

Expanded text:
dera, quod aliud donum virginitatis sit, aliud nuptidera, quod aliud donum virginitatis sit, aliud nuptiarum. Si enim eadem esset merces nuptarum et virginum, nequaquam dixisset post praeceptum continentiae: Sed unusquisque proprium habet donum ex Deo: Alius quidem sic, alius autem sic. Ubi proprietas singulorum est, ibi altrinsecus diversitas. Concedo et nuptias esse donum Dei, sed inter donum et donum magna diversitas est. Denique et Aposde eodem post incestum poenitente, E contrario, inquit, donate ei et consolamini, et si cui quid donastis, et ego . Ac ne putaremus donum hominis esse contemnendum, addidit: Nam et ego quod donavi, si quid donavi propter vos, coram Christo . Diversa sunt dona Christi. Unde et Joseph in typo ejus variam habebat tunicam. Et in Psalmo quadragesimo quarto legimus: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, circumdata varieta
Abbreviated transcription (Latin):
morari. interp̃tantes illud apłi cestimoniũ. uxor
ximus. Om̃is hic questio dehis est. qui in matrimo¬
nio st̃. an cis liceat uxores dimitt̾e. qd̾ et dñs ĩ cuã¬
głio ꝓhibuit: unde & apłs. bonũ est ait homini uxo¬
sit: quasi qui eam tetigerit ñ euadat. Unde & ioscph.
quia cũ tang̾e uolebat egyptia. fugiens de manib
eius palliũ abiecit. S quia qͥ semel duxit ixorem.
nisi exconsensu ñ ualet abstinere. nec dare repu¬
diũ ñ peccanti. reddat coniuigi debitũ: quia sponte
alligauit se ut redd̾c cogeretur. Qui dñi dicit esse
preceptũ. nedimittantur uxores absq consensu.
et qd̾ ds coniunxit homo ñ separet. hic pot̾ dici
nuptias condẽpnare : Rursũ inconsequentibus.
s unusquisq ait ht̃ propriũ donũ ex deo. alius
quid̾e sic: altus aũt sic. Quiã sententiam nos ex ponẽ
tias. ne uidear dãpnare naturam.Simulq consi¬

Expanded text:
gulis immorari. Interpretantes illud Apostoli testimonium: « Uxor gulis immorari. Interpretantes illud Apostoli testimonium: « Uxor ximus: omnis hic quaestio de his est, qui in matrimonio sunt, an eis liceat uxores dimittere, quod et dominus in euangelio prohibuit. unde et apostolus: \'bonum est\', ait, \'homini mulisit, quasi qui eam tetigerit non evadat. Unde et Joseph, quia illum tangere volebat Aegyptia, fugiens de manibus ejus pallium abjecit. Sed quia qui semel duxit uxorem, nisi ex consensu se non valet abstinere, 215 nec dare repudium non peccanti, reddat conjugi debitum, quia sponte se alligavit, ut reddere cogeretur. » Qui Domini dicit esse praeceptum, ne dimittantur uxores, et absque consensu, « Quod Deus conjunxit, homo non separet » , hic potest dici nuptias condemnare? Rursum in sequentibus: « Sed unusquisque, ait, habet proprium donum ex Deo. Alius quidem sic, alius autem sic » . Quam sententiam nos exponentetias, ne videar damnare naturam. Simulque consi
Abbreviated transcription (Latin):
te generari: licet multũ differat innumero. Et qͥs¬
umquã tam iniquus lector erit: ut ñ ex meis dic
tis. s ex suo me sensu iudicet: Ee certe multo cle¬
mentiores erga coniuigia fuimꝰ om̃ib pene lati¬
nis. et grecis tractatorib: qui centesimũ numer̃
ad martyres referunt. sexagesimũ ad uirgines.
tricesimũ ad uiduas. Atq ita fit. ut iuxta illorũ
sententiã. de bona terra. et patris familias semine.
excludant᷑ mariti. Uerũ ne principio cautus. in
reliquis forsitan in prouidus fuerim᷑. Nonne post
particionẽ opusculi. cũ ad questiones uenirẽ. statĩ
intuli. uos queso utriusq sexus uirgines. et conti¬
nentes. mariti quoq & digami ut conatus in cos
orationib adiuuetis : Cunctorũ incõmune iouini¬
anus hic hostis est: quorũ ego orationib indigeo.¬
et quos ad iutores mcis oꝑis precor: eos possũ mani¬
chei errore dãpnare : Curramꝰ ad reliqua. neq

Expanded text:
te generari, licet multum differat in numero. Et qute generari, licet multum differat in numero. Et quisquam tam iniquus lector erit, ut tis, sed ex suo me sensu iudicet? et certe multo clementiores erga coniugia fuimus omnibus paene Latinis et Graecis tractatoribus, qui centesimum numerum ad.martyras referunt, sexagesimum ad uirgines, tricesimum ad uiduas. atque ita fit iuxta illorum sententiam, ut de bona terra et de patris familiae semine excludantur mariti. uerum in principio cautus, in reliquis forsitan inprouidus fuerim: nonne post partitionem opusculi, cum ad quaestiones uenirem, statim intuli: uos quaeso, utriusque sexus uirgines et continentes, mariti quoque et digami, ut conatus meos orationibus adiuuetis. cunctorum in commune Iouinianus het quos adjutores mei operis precor, eos possum Manichaei errore damnare. 4. Curramus ad reliqua. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
& deuno semente nascant᷑: tam̃ multũ differt̃ ĩ mi¬
mero. Triginta referunt᷑ ad nuptias. quia & ipsa di¬
gitorũ coniunctio. et quasi molli oscło se cõplexãs.
et federans. maritũ pingit & coniugẽ. Sexaginta
uͦ ad uiduas. eoqd̃ inangustia et tribulatione sint
posite. unde & suꝑiori digito depͥmunt᷑. quantoq
maior est difficultas ex ꝑte quondã uoluptatis il¬
lecebris abstinere. tanto maiꝰ et premiũ. Porro hoc
numerus centesimus. queso diligent̃ lector atten¬
de. desinistra transfert᷑ ad dexterã: his quidẽ di¬
gitis. s ñ eadẽ manu. quib inleua nupte signifi¬
cantur et uidue. circulũ faciens exprimit uir¬
ginitatis coronã. Oro te. qui hec loquit᷑ dãpnat
nuptias : Aurũ uirginitatẽ: argentũ diximꝰ ma¬
trimoniũ. Centesimũ. & sexagesimũ. et tricesimũ
fructũ. de una terra exposuimus. & deuno semen

Expanded text:
et de una semente nascatur, tamen multum differt in nuet de una semente nascatur, tamen multum differt in numero. triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro cnumerus centesimus quaeso diligenter lector attende de sinistra transfertur ad dexteram: et iisdem quidem digitis, sed non eadem manu, quibus in laeua nuptae significantur et uiduae, circulum faciens exprimit uirginitatis coronam. Oro te, qui haec loquitur, damnat nuptias? aurum uirginitatem, argentum diximus matrimonium. centesimum et sexagesimum et tricesimum fructum d
Abbreviated transcription (Latin):
mus: qui non solũ nuptias. s & cybos quoq. quos
d̾s creauit adutendũ dãpnat et reprobat. Scimꝰ
indomo magna. ñ solũ uasa ẽẽ aurea et argentea:
s et lignea & fictilia. & suꝑ fundam̃tũ xp̃i. qd̾¬
paulus architectus posuit. alius suꝑ edificat au¬
rũ. et argentũ lapides preciosos: alius econtrario
fenũ ligna. stipulam. Non ignoramꝰ honorabi¬
les nuptias. et cubile ĩ maculatũ. Legimus pri¬
mã dei sententiam. crescite & multiplicamini
et implete terram: s ita nuptias recipimꝰ. ut uir¬
giitatẽ que de nuptiis nascitur prefaramus
Nũ qͥd argentũ ñ erit argentũ. si aurũ argento
preciosius est : Aut arboris aut segetis contume¬
lia ẽ. si radici & foliis. culmo et arutis. poma prefe¬
rant᷑ et fructus. Ut poma exarbore. frumentum
ex stipła: ita uirginitaᷤ ẽ ex nuptiis. Centesimꝰ. et sexa¬
gesimꝰ. et tricesimus fructus. quãqũa de una terra.

Expanded text:
mus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos mus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna, non solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et super fundamentum ChriPaulus architectus posuit, alius aedificat aurum, argentum, lapides pretiosos, alius e contrario faenum, ligna, stipulam. non ignoramus honorabiles nuptiasetcubileinmaculatum. legimusprimamdei sententiam: \'crescite etmultiplicamini etreplete terram\', sed ita nuptias recipimus, ut uirginitatem, quae de nuptiis nascitur, praeferamus. numquid argentum non erit argentum, si aurum argento pretiosius est? aut arboris et segetis contumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis poma praeferantur et fructus? ut poma ex arbore, frumentum ex stipula, ita uirginitas e nuptiis. centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus, quamquam de una terra
Abbreviated transcription (Latin):
se abuxorib suis. ut imitent᷑ uirgineam castita¬
tẽ. & id ipsũ uolunt ẽẽ maritatas qd̾ uirgines:
Aut iungant᷑ itaq uxorib suis. quib renuntia¬
uerant: aut si se abstinuerint. quasi tacentes cõ¬
fitebunt᷑ meliꝰ eẽ qd̾ nuptiarũ oꝑi pretulerint.
An rudis inscripturis. et nunc primũ sacra uo¬
lumina legens. lineam & ut ita dica tenue dicẽ¬
di filũ. int̾ uirginitatẽ. et nuptias seruare ñ
potui: Uidelicet nesciebam dictũ. noli esse
iustus multũ. ut dũ unũ latus protego. inal¬
tero uulneratussim: atq ut manifestiuis loqͣr.
dũ contra iouinianũ presso gradu pugno. ama¬
nicheo mea terga confossa sint. Honne queso
statĩ inprincipio oꝑis mei ista prefatus sum :
Neq uͦ marchionis et manichei dogina sectan¬
tes nuptiis detrahimꝰ. nec tatiani principis en
eratitarũ errore decepti. omnẽ coitũ spurcũ puta¬

Expanded text:
se ab uxoribus suis, ut imitentur uirginum castitase ab uxoribus suis, ut imitentur uirginum castitatem, et id ipsum uolunt maritos esse, quod uirgines? aut iungantur itaque uxoribus suis, quibus renuntiauerant, aut, si se abstinuerint, etiam tacentes fatebuntur melius esse, quod nuptiarum operi praetulerunt. an rudis in scripturis et nunc primum sacra uolumina legens lineam et, ut ita dicam, tenue dicendi filum inter uirginitatem et nuptias seruare non potui? uidelicet nesciebam dictum: noli esse iustus multum et, dum unum latus protego, in altero uulneratus sum atque, ut manifestius loquar, dum contra Iouinianum presso gradu pugno, a Manicheo mea terga confossa sunt. nonne, quaeso, statim in principio operis mei ista praefatus sum? neque uero Marcionis et Manichei dogma sectantes nuptiis detrahimus. cratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum puta
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ & uirginẽ cõparatio derelinqui. Ego si be¬
ne problematis memini.int̾ iouinianũ & nos ista
contentio ẽ. qd̾ ille exequet uirginitati nuptias
nos subiciamus: ille parũ uel nichil. nos mul¬
tũ int̾ e̾c dicamus. Deniq idcirco te post dñĩ
faciente dãpnatus est: qd̾ ausus sit ꝑpetue castita¬
ti. matrimoniũ cõparare. Aut si idipsũ uirgo
putatur & nupta. cur piaculũ uocis huiꝰ. rome¬
uictorinus audire non potitit: Ulirgo auiro. ñ¬
uir a uirgine gn̾at᷑. Mediũ ẽe nichil potest. Aut
mea sententia sequenda ẽ aut iouniani.Si rep̃hen¬
dor qd nuptias uirginitati subitio. laudet᷑ uie
qui cõparat. Si aũt dãpnatus est qui equales
putabat. dãpnatio eiꝰ mei operis testimoniũ sit.
Si scłi homines indignantur. inminori gradu
ẽẽ quã uirgines: miror clericos et monachos. &
continentes. id ñ laudare qd̃ faciunt. Castrant

Expanded text:
uxorem et uirginem conparatio derelinqui. ego si beuxorem et uirginem conparatio derelinqui. ego si bene problematis memini, inter Iouinianum et nos ista contentio est, quod ille exaequet uirginitati nuptias, nos subiciamus; ille uel parum uel nihil, nos multum interesse dicamus. denique idcirco te post dominum faciente damnatus est, quod ausus sit perpetuae castitati matrimonium conparare. aut, si id ipsum uirgo putatur et nupta, cur piaculum uocis huius Roma audire non potuit? uirgo a uiro, non uirgo a partu. medium esse nihil potest: aut mea sententia sequenda est aut Iouiniani. si reprehendor, quod nuptias uirginitati subicio, laudetur ille, qui conparat; si autem damnatus est, qui aequales putabat, damnatio eius mei operis testimonium sit. si saeculi homines indignantur in minori gradu se esse quam uirgines, miror clericos et monachos et continentes id non laudare, quod faciunt. castrant
Abbreviated transcription (Latin):
yod adte huc usq nonscripsi:
causa fuit silentiũ tuũ uere¬
bar enĩ ne si tacenti scriberẽ
molestũ me magis quã offi¬
ciosũ putares. Nunc autem
ꝓuocatus dulcissimis litt̾is
tius. & huiꝰcemodi litt̾is. que me ad philosophiam
nr̃i dogmatis ꝓuocarent. & condiscipłm quondam
& sodasẽ et amicũ obuiis ut aiunt manib excipio.
defensorẽq meorũ opusculorũ paro. ita tñ si ante
placatũ iudice habuero: ĩmo si oratorẽ meũ suꝑ
om̃ib que inme arguunt᷑ instruxero. Hoc enim
et tulluius tuus. & ante illũ. et breui & solo uolu¬
mine scripsit antonius. primã causam ẽẽ uicto¬
rie. diligent̃ causam pro qͣ dicturus es discere.
Reprehendunt me quidã. qd̾ inlibris. quos adu̾
sus iouinianũ scripsi. niminᷤᷤ fuerĩ in laude uir¬
ginũ. uel insuggillatione nuptiarũ: et aiunt¬
condepnationẽ quodãm c̃c mattimoni intantũ
puditiciã predicare: ut nulla posse uideat᷑. inter

Expanded text:
Quod ad te huc usque non scripsi, causa fuit silentium tuum. uerebar enim, ne, si tacenti scriberem, molestum me magis quam officiosum putares. nunc autem prouocatus dulcissimis litteris tuis et huiuscemodi litteris, quae me ad philosophiam nostri dogmatis prouocarent, et condiscipulum quondam et sodalem et amicum obuiis, ut aiunt, manibus excipio defensoremque meorum opusculorum paro, ita tamen, si ante te placatum indicem habuero, immo, si oratorem meum super omnibus, quae in me arguuntur, instruxero. hoc enim et Tullius tuus et ante illum in breui et solo uolumine scribit Antonius, primam causae esse uictoriam diligenter causam, pro qua dicturus es, discere. Reprrsus Jovinianum scripsi, nimius fuerim in laude virginum uel in suggillatione nuptarum, et aiuntcondemnationem quodammodo esse matrimonii in tantum pudicitiam praedicari, ut nulla posse uideatur inter
Abbreviated transcription (Latin):
corũ styrpe generati st̃. quã discipłos debemꝰ acciꝑe:
dequib & paulus loquebat᷑ filioli mei. quos iterum
ꝓfectusq oꝑum singłerũ. scribit ad paruulos. scͥbit
adiuuenes. scribit ad patres. Et sit decor dñi di nr̃i su¬
trii sibi potestate plaudentes. ineo se putant dei
grãm consccutos. si habeant potestatẽ faciendi. uel
ñ faciendi bona siue mala: Ecce hic beatus moyses
post resurrectionẽ. quã postulauerat dicens. ĩple
dñi di sui sit suꝑ eos qui surrexerint. et splende¬
ant inanimab cordibq scõrum: & oꝑa manuum
eorũ ipse dirigat. faciatq ẽẽ ꝑpetua: ipseq confirmet
qͥcqͥd inscĩs iudet᷑ boni. Sicut enĩ humilitas dep̃can¬
tis meretur p̃miaᷤ. ita suꝑbia confidentis. dci auxilio

Expanded text:
eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere, eorum stirpe generati sunt, quam discipulos debemus accipere, de quibus et Paulus loquebatur: filioli mei, quos iterum profectusque operum singulorum scribit ad paruulos, scribit ad iuuenes, scribit ad patres. E t sit decor domini dei nostri sutrii sibi potestate plaudentes in eo se putant dei gratiam consecutos, si habeant potestatem faciendi uel non faciendi bona siue mala ? ecce hic beatus Moyses post resurrectionem, quam postulauerat dicens: imple domini dei sui sit super eos, qui surrexerint, et splendeat in animabus cordibusque sanctorum et opera manuum eorum ipse dirigat faciatque esse perpetua ipseque confirmet, quicquid in sanctis uidetur boni. sicut enim humilitas deprecantis meretur praemia, ita superbia confidentis dei auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
gaudio. Mala aut̃ ñ ea appellat que contraria
bonis sunt. s ꝓ affuctione ponit. et angustiis. qͥb
malis et sara afflixit agar anciliã suam: et deqͥb
in euãgłio scribit᷑. sufficit dici malitia sua. Quã¬
to gͥ in hoc scło ꝑsecutionũ pauꝑtate. inimicorũ po¬
tentia. uel morborũ cruciatib fuerimꝰ afflcti. tan¬
to post resurrectionẽ infuturo maiora p̃mia con¬
sequemur. Pulchre aut̃ ñ dixit sustinuimꝰ mala.
s uidimus. Quis est homo qui tuuat. et ñ uideat
mertẽ: Que ñ tam ad dissolutionẽ corporis refertn¬
da est: quã admultitudinẽ peccatorũ utixta quã dr̃.
Anima que peccauerit. ipsa moriet. Appareat apud
scruos tuos opus tuũ. et gła tua suꝑ filios eorũ. Ergo
inseruis suis ipse dñs oꝑatur opus suũ: nec ꝓpria
qui postulat salute contẽptus ẽ. S que sit gła fi¬
liorũ. id ẽ seruorũ dĩ : filios aut ñ tam illos qui de

Expanded text:
gaudio. mala autem non ea appellat, quae contraria gaudio. mala autem non ea appellat, quae contraria bonis sunt, sed pro afflictione ponit et angustiis. quibus malis et Sarra afflixit Agar, ancillam suam, et de quibus in euangelio scribitur: sufficit diei malitia sua. quanto igitur in hoc saeculo persecutionibus, paupertate, inimicorum potentia uel morborum cruciatibus fuerimus afflicti, tanto post resurrectionem in futuro maiora praemia consequemur. pulchre autem non dixit \'sustinuimus mala\', sed \'uidimus\'. quis est enim homo, qui uiuat et non uideat mortem? quae non tam ad dissolutionem corporis referenda est quam ad multitudinem peccatorum, iuxta quam dicitur: anima, quae peccauerit, ipsa morietur. Appareat apud s eruos s tuos opus tuum et gloria tua super filios eorum. ergo in seruis suis ipse dominus operatur opus suum nec propria, qui postulat, salute contentus est, sed quae sit gloria filiorum, id est seruorum dei. filios autem non tam illos, qui de
Abbreviated transcription (Latin):
letabim᷑ incunctis dieb nr̃is. lxx. Repleti sumus
mane miscdia tua: et exultauimꝰ. & delectati sumꝰ
inom̃ib dieb nr̃is. Incunctis pene locis hanc hñt
ñut illi uoluerunt. dicunt se impletos ẽe matuti¬
na miscdia dei. atq letatos. Auoqum si hoc factũ
erat. quomͦ postea deprecantur & dicunt. respice
inseruos tuos & inoꝑa tua: S totũ qd̃ postulant.
idõ dep̃cantur: ut mereantur matutinã miscd̾iã
cuis. Quã  fuerint consecuti. laudent eũ atq letẽ¬
tur incunctis dieb uite sue. Hidetur aut̃ michi
resutrectionis sp̃e. uite eterne premia deprecari.
uicesumi psalmi titulus sonat. qui proprie admi
nisteriũ dñi. et ad resurrectionẽ eiꝰ ꝑtinens. inscri¬
bitur ꝓ assũptione matutina. Letifica nos ꝓ dieb
quib afflixisti nos: et annis inquib uidimꝰ mala:¬
lxx. Letati sumus ꝓ dieb quib nos humiliasti.
annis quib uidimꝰ mala. E lazarus quia reccꝑat
mala inuita sua. insinu abrahe eterno quiescit

Expanded text:
 repleti sumus mane misericordia tua et exultauimus et delectati sumus in omnibus diebus nostris. in cunctis paene locis hanc habenn, ut illi uoluerunt, dicunt se impletos esse matutina misericordia dei atque laetatos — alioquin, si hoc factum erat, quomodo postea deprecantur et dicunt: respice in seruos tuos et in opera tua? — sed totum, quod postulant, ideo deprecantur, ut mereantur matutinam misericordiam eius, quam cum fuerint consecuti, laudent eum atque laetentur in cunctis diebus uitae suae. uidetur autem mihi resurrectionis spem et aeternae uitae praemia deprecari duidem et uicesimi primi psalmi titulus sonat, qui proprie ad mysterium domini et ad resurrectionem eius pertinens inscribitur: pro assumptione matutina.. L aet if ica no s pro diebus, quibus afflixisti no s, et annis, in quibus uidimus malalaetati sumus pro diebus, quibus nos humiliasti, annis, quibus uidimus mala. et Lazarus, quia receperat mala in uita sua, in sinu Abrahae aeterno quiescit
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ inangustia constitutus est. serũ ei dei uidetur
auxiliũ: & ꝓpt̾ea impensuis deprecat᷑ ut cito ad ui¬
torẽ dñm sentiat. nequaquã iratũ iudicẽ. s placatũ.

Expanded text:
enim in angustia constitutus est, serum ei dei uidetur enim in angustia constitutus est, serum ei dei uidetur auxilium et propterea inpensius deprecatur, ut cito adiutorem dominum sentiat et nequaquam iratum iudicem, sed pl
Abbreviated transcription (Latin):
usquã habeam et ñ subsistam. Qd̾ ita exponit᷑. Neeo
tempore facias me mori: quando adhuc putabã me¬
tẽ uiuiturũ: et peccata corrig̾e penitentia. Si enim
hoc feceris inuentus indelictis meis ẽe cessabo.
Non quo spem resurrectionis negit. s qd̾ eo se ne¬
get posse subsistere. aprid que om̃s qui inucuslꝑ
seuetauerint. pronichilo cõputant᷑. Ubinos int̾¬
pretati sumus. eruditos corde insapientia: alii tͣns¬
tulerunt cõpeditos. uerbi ambiguitate decepti. Si
eñi dicas Nefras aeyme Niyc. cõpeditos significat.
uite nr̃e breuitatẽ. adte corde sapienti cupimꝰ ꝑue¬
nire. E tu dñe reuertere ad nos: peccatis enĩ longe
recesseras et dimiseras nos. ut ambularemꝰ scđ̾m uo¬
luntatẽ & cogitationes nr̃as. Qd̾ aut̃ infertur usque
quo. illam ht̃ intelligentiam. quã induodecimo psal¬
mo diximus. usqueqͦ dñe obliuisceris me infinẽ. Qui

Expanded text:
riusquam a b eam et non subsistam. quod ita exponitur: ne eo riusquam a b eam et non subsistam. quod ita exponitur: ne eo tempore facias me mori, quando adhuc me putabam esse uicturum et peccata corrigere paenitentia. si enim hoc feceris, inuentus in delictis meis esse cessabo, non quo spem resurrectionis neget, sed quod deo se neget posse subsistere, apud quem omnes, qui in uitiis perseuerauerint, pro nihilo computantur. ubi nos interpretati sumus: eruditos corde in sapientia, alii transtulerunt compeditos uerbi ambiguitate decepti. si enim dicas πεπεδημένους, compeditos significat. uitae nostrae breuitatem 25 ad te corde sapienti cupimus peruenire, et tu, domine, reuertere ad nos. peccatis enim nostris longe recesseras et dimiseras nos, ut ambularemus secundum uoluntatem et cogitationes nostras. quod autem infert usque quo, illam habet intellegentiam, quam in duodecimo psalmo diximus: usque quo, domine, obliuisceris me in finem? qui
Abbreviated transcription (Latin):
cens. quia si scribatur extrema
litt̾a que appellat᷑.n. ex pͥmit
dexterã sicut ulud in nomine
beniamin qui int̾pretat᷑ filius
dextere : sin aut̃. men. habeat: di¬
em uel dies sonat. Est aut̃ sensus. Numerũ dierũ.
creuisti ostende nobis. ut preparemus nos aduẽtus
tuo. et contẽpto errore mortaliũ ad te ꝑgere festine¬
mus: cupiemꝰq presentiã tuam. et ad te festinemus
corde sapienti. Nichil enĩ ita decipit humanum
genus. quã dũ ignorant spatia uite sue. longiorem
sibi scłihuiꝰ possessionẽ repromittunt. Unde & illud
egregie dictũ est. Nullũ tam senẽ ẽẽ. & sic decrepite
senectutis: ut ñ se adhuc uno plus anno uiu̾e suspi¬
cetur. Adhunc sensũ ꝑtinet. & illud qd̃ dicit᷑. mem̃¬
to mortis tue: & ñ peccabis. Qui eñĩ se cotidie recorda¬
tur ẽe moriturũ: contẽpnit presentia: & ad futura
festinat. Hoc est qd̾ et dauid in alio loco precatur
dicens. Ne auferas me indimidio dierũ meorũ. p¬

Expanded text:
ero si scribatur, extrema littera, quae appellatur nun, exprimit dexteram, sicut est illud in nomine Beniamin, qui interpretatur \'filius dexterae\'. sin autem mem habeat, \'diem\' uel \'dies\' sonat. est autem sensus: numerum annorum creuisti, ostende nobis, ut praeparemus nos aduentui tuo et contempto errore mortalium ad te pergere festinemus cupiamusque praesentiam tuam et ad te festinemus corde sapienti. nihil enim ita decipit humanum genus, quam, dum ignorant spatia uitae suae, longiorem sibi saeculi huius possessionem repromittunt. unde et illud egregie dictum est: nullum tam senem esse et sic decrepitae senectutis, ut non se adhuc uno plus anno uiuere suspicetur. ad hunc sensum pertinet et illud, quod dicitur: memento mortis tuae et non peccabis. qui enim se recordatur cotidie esse moriturum, contemnit praesentia et ad futura festinat. hoc est, quod et Dauid in alio loco precatur dicens: ne auferas me in dimidio dierum meorum, p
Abbreviated transcription (Latin):
manu tenebat. Lacͥmis ora cõplentur. singultus occu¬
pat uocẽ: et herentẽ linguã uiscera cõmota ñ laxant.
Cũ spm̃ corpusculi febriũ ardor excoqueret. & semi¬
animẽ inlectulũ uallaret circultis propinquorũ:
hec inextrema uerba mandabat. Otate dnm ihm̃ :
ut michi ignoscat. quia implere ñ potui qd̾ uolebã.¬
At secuta esto omi blesilia. Confidimꝰ probantes
uera. que dicimus. Nũquã eist ipreta adeo sera con¬
uersio. Uex hec. primũ dedicata ẽ inlatrone. Am̃
dico tibi. hodic mecũ eris inparadiso. Post quam
aut̃ sarcina carnis abiecta. ad suũ anima reuolauit
aucłorẽ. et inantiquã possessionẽ dui peregrinata
conscendit. ex more parant᷑ erequie. & nobiliũ ordi¬
ne preeunte. aureũ feretro uelam̃ optendit᷑. Uide
iste ñ meus. Hic ornatus. alienus est. S qͥd agimꝰ:
Mattis prohibent᷑ lacrime. ipsi plangimus. Confi¬

Expanded text:
in manibus. lacrimis ora conplentur, singultus occuin manibus. lacrimis ora conplentur, singultus occupant uocem et haerentem linguam uiscera commota non laxant: cum sanctum corpusculum febrium ardor excoqueret et semianimis lectulum uallaret circulus propinquorum, haec in extrema uerba mandabat: orate dominum Iesum, ut mihi ignoscat, quia inplere non potui, quod nolebam: secura, esto, mi Blesilla, confidimus; probas uera, quae dicimus: numquam est sera conuersio\'. uox haec primum dedicata est in latrone: amen dico tibi; hodie mecum eris yi paradiso. postquam autem sarcina carnis abiecta ad suum anima reuolauit auctorem et in antiquam possessionem diu peregrinata conscendit, ex more parantur exsequiae et nobilium ordine praeeunte aureum feretro uelamen obtenditur. uidiste non est meus: hic ornatus alienus est. 2. Sed quid agimus? Matris prohibituri lacrymas, ipsi plangimus. Confi
Abbreviated transcription (Latin):
& impleam opus eius. fãciamꝰ gͥ uoluntatẽ eius.
qͥ noᷤ misit patͥs et ĩpleamus opus eiꝰ et xp̃c nobiscũ
bibet in regno eccłie sanguinẽ suũ. a uestio t̾cia.
uecausast ũde resurrectione dñi & appa¬
ritione euãgłiste diuersa narrauert̃:

Expanded text:
 impleam opus ejus . Faciamus igitur voluntatem ejus, qui misit nos, Patris, et impleamus opus ejus; et Christus nobiscum bibet in regno Ecclesiae sanguinem suum. CAP. III.--Quae causa sit, ut de resurrectione Domini et apparitione Evangelistae
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ factã ẽẽ cõmemoret. ita scribens. Cũ aut surrexis¬
set una sabbati manẽ apparuit marie magoalene
dequa eiecerat. uii. demonia et illa abiens minti¬
auit his quicũ eo fucrant. lugentib & fientib.

Expanded text:
ejus factam esse commemoret, ita scribens: Cum autem resurrexisset, una sabbati, mane apparuit Mariae Magdalenae, de qua ejecerat septem daemonia: et illa abiens nuntiavit his, qui cum eo fuerant lugentibus, et flentib
Abbreviated transcription (Latin):
ñ est ausa adtẽplũ acced̾e. & uacua parere co¬
rã dño: nisi prius redd̾et. qd̾ debebat. Tauq ĩ¬
molato sacrificio. reuersa domoũ quinq lib̾os
sibigenuit. qͣ primogenitũ dõ peꝑerat. Muariᷤᷤ
felicitatẽ sc̃ẽ mulieris. imitare fidẽ. Ipse si
paulã miscris. et magistrũ. & nutriciũ spon¬
deo: gestabo humeris. balbutientia senex u̾ba
for mabo: multo głosior mundi phylosopho.
qui ñ regẽ macedonũ babylonio ꝑiturũ uene¬
no. s anciliã et sponsam xp̃i crudiam. regnis
celestib offerendam. Explicit.

Expanded text:
non est ausa ad templum accedere et uacua apparere conon est ausa ad templum accedere et uacua apparere coram domino, nisi prius redderet, quod debebat, talique inmolato sacrificio reuersa domum quinque liberos sibi genuit, quia primogenitum deo pepererat. miraris felicitatem sanctae mulieris ? imitare fidem. ipse, si Paulam miseris, et magistrum et nutricium spondeo. gestabo humeris, balbutientia senex uerba formabo multo gloriosior mundi philosopho, qui non regem Macedonum Babylonio periturum ueneno, sed ancillam et sponsam Christi erudiam regnis caelestibus offerendam. CVIII.