comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt allegare sententias. sepe ponen¬
tes insidias eis aquib uidebantur eẽ
conuicti. uolentesq euaniorũ germi¬
na radicare. & tc̃ tim̃tes declinantesq
tanti concilii cognitores. occulte pos¬
tea pi&atis prȩdicatores debellare
tẽptabant sed non credimꝰ homines
sine dõ posse prȩualere contra sacrã
ad orandamq legẽ euangelicam q
doctrinã. Nam lic& ad modicũ robo¬
rentur. rursus fortit̃ & magnifice

Expanded text:
runt allegare sententias: saepe ponenrunt allegare sententias: saepe ponentes insidias eis a quibus videbantur esse convicti, volentesque zizaniorum germina radicare. Et tunc timentes declinantesque tanti concilii cognitores, occulte postea pietatis praedicatores debellare tentabant. Sed non credimus homines sine Deo posse praevalere contra sacram adorandamque legem evangelicamque doctrinam. Nam licet admodum roborentur, rursus fortiter et magnifice
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio uiarũ suarũ in oꝑa sua Fgo
itaq iamhinc & adea quȩ gesta sunt
inniceã ueniss& urbẽ & quȩrer&
fidei modus. aꝑta quidem inpuden¬
tia cusebii scripturã. ꝓtulit blasphe¬
miȩ quȩ corã om̃ib lecta. repente
cladẽ inportabilẽ causa diuisionis
audientib irrogauit. confusionẽ tam̃
incurabilẽ suo ꝓuidit auctori. Cũꝙ
officina capta fuiss& indubitanter
cusebii disrupta iniqͥtatis seriptura.
incspectu om̃ium quidã extra
nom̃ exponentes pacis. cõpescuer om̃s
iuftã quȩrimoniã facientes. Arriani
aut̃ m&uentes necongregato inidem
tanto concilio pellerent᷑. exilientes
anatematia iuer̃ int̃dictũ arrii dogma
c̃cordit̾ subscribentes lit teris. suaq
manu consentientes. & similit̃ se si c̃
om̃is synodus sapere ꝓfitentes. Cumq
prȩsulib ut ita dicã male calliditatis
arte prȩualuissent. qui magis debue¬
rant agere paenitentiã. tunc qͥdem
latent᷑. postea uͦ clare damnatas cepe¬

Expanded text:
ncipium viarum suarum in opera sua . Pergo itaque jam hinc, et ad ea quae gesta sunt. in Nicaeam venisset urbem, et quaereretur fidei modus, aperta quidem impudentia Eusebius scripturam protulit blasphemiae, quae coram omnibus lecta, repente cladem importabilem causa divisionis audientibus irrogavit: confusionem tamen incurabilem suo providit auctori. Cumque officina capta fuisset, indubitanter Eusebii, disrupta iniquitatis scriptura in conspectu omnium, quidam ex tractatu nomen exponentes pacis compescuerunt, omnes justam querimoniam facientes. Ariani autem metuentes ne congregato ibidem tanto concilio pellerentur, exsilientes anathematizaverunt interdictum Arii dogma, concorditer subscribentes litteris, suaque manu consentientes, et similiter se, sicut omnis synodus, sapere profitentes. Cumque praesulibus, ut ita dicam, mala calliditatis arte praevaluissent, qui magis debuerant agere poenitentiam, tunc quidem latenter, postea vero clare damnatas coepe
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersȩ negotiũ. adphilosophum
sc̃s alexander. in nomine inquit iħu
xp̃i impero t in pͥmis neloquaris &
ima cũ eius sermone opꝰ impl&um ẽ.
Repente namq ille homo ut sermo¬
nẽ audiuit. obligat o ore conticuit.
Putasne iustũ fuit c̃siderare utrum
mauis hoc miraculũ uider&. ut homo
& hoc philosophus sic facile offitium
locutionis amitter&: ancerte ut la¬
pis iuolentia uerbi manu diuider&
Quod qͥbusdã aiunt ulianũ fecisse
chaldeũ. & hec qͥdem sic ac ta referen

Expanded text:
universae negotium, ad philosophum universae negotium, ad philosophum sanctus Alexander: In nomine, inquit, Jesu Christi impero tibi imprimis ne loquaris. Et una cum ejus sermone opus impletum est. Repente namque ille homo, ut sermonem audivit, obligato ore conticuit. Putasne justum fuit considerare utrum majus hoc miraculum videretur, ut homo, et quidem philosophus, sic facile officium locutionis amitteret, an certe ut lapis violentia verbi manu divideretur, quod quidam aiunt Julianum fecisse Chaldaeum? Et haec quidem sic acta sun
Abbreviated transcription (Latin):
icitur aut̃ ꝓximũ huic miraculo
quiddam gestũ ꝑ alexandrũ
constantinopolitane ciuitatis epm̃.
Cũ enim ueniss& imperator constan¬
tinus byrantiũ. ad euntes eum
quidã phylosophi quęrebantur. qua¬
si ñ dm̃ coler& ut decer&. & circa
sacra nouitates exercer&. nouam
in republica introducendo cultur̃a.
pr&er quȩ eius maiorib uisa sunt.
& grecorum romanorumꝙ princi¬
pib quos habuer̃. trans acta scła
placuer̃ uolebantq cũ alexandro
epõ disputare de dogmatȩ. Ille uero
huiꝰ modi exercitatione uerboꝵ inex¬
ꝑtus erat. deuitȩ qualitate confidens
Fuit enĩ uirmagnus & c̃uersatione mi¬
randus Cũq certam̃ imperatore prȩ¬
cipiente suscepiss&. c̃uenissentq phi¬
losophi. om̃ib loqui uolentib ut unũ
exse quẽ uellent eligerent. postulaũ
ros uͦ quicumq essent silentiũ tene¬
re pręcepit. & tantummͦ his quȩ ab
utroq dicerent᷑ intendere. Suscipi¬
ente siquidẽ uno eoꝵ disputationis

Expanded text:
Dicitur autem proximum huic miraculo quiddam gestum per Alexandrum Constantinopolitanae civitatis episcopum. Cum enim venisset imperator Constantinus Byzantium, adeuntes eum quidam philosophi querebantur quasi non Deum coleret ut deceret, et circa sacra novitates exerceret, novam in republica introducendo culturam, praeter quae ejus majoribus visa sunt, et Graecorum Romanorumque principibus, quos habuerunt transacta saecula, placuerunt; volebantque cum Alexandro episcopo disputare de dogmate. Ille vero hujusmodi exercitatione verborum inexpertus erat, de vitae qualitate confidens. Fuit enim vir magnus, et conversatione mirandus. Cumque certamen imperatore praecipiente suscepisset, convenissentque philosophi, omnibus loqui volentibus, ut unum ex se quem vellent eligerent, postulavit ros vero, quicunque essent, silentium tenere; praecepitque ut tantummodo his quae ab utroque dicerentur, intenderent. Suscipiente siquidem uno eorum disputationis
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat lecta nom̃ similitudinis abscidere
nitebant᷑. Et ꝑ om̃a substantiã at.q uo¬
luntatẽ dissimilẽ eẽ patri apud filium.
& ex non existentib factũ mducebant.
sicut arrio primo placuerat. quibus
uoiani consentiebant. Isenĩ a&ius post
arrium primꝰ aꝑte his nominib uti prę¬
sumpsit. Qua propt̾ hoc & sine dõ uocabat᷑
eiusq sequaces ꝓpt̾ dissimiles & ex non
existentiales sunt dicti abhis qui antiochia
c̃substantialitati c̃sentiebant. Hosergo
dum requirerent cultores niceni c̃cilii
cur merpositione fidei suȩ dm̃ exdõ filiũ
dicentes dissimilẽ & ex non exstantibus
nominare prȩsumerent. hissermonib
respondebant. Sicdictũ ẽ dm̃ ex dõ sic̃
hab&ur apud apłm omnia autẽ ex dõ.
Vnus gͦ om̃iũ &iã filius dĩ. & ꝓpterea
positũ ẽ in expositionib secundum
scripturas. SOCRATES
laodicenus ep̃s. Quicũ talia docer&.
ignorauit quẽ admodũ apłi ꝓpricates

Expanded text:
fuerat lecta, nomen similitudinis abscindere fuerat lecta, nomen similitudinis abscindere nitebantur, et per omnia substantiam atque voluntatem dissimilem esse Patri apud Filium, et ex non existentibus factum introducebant, sicut Ario primo placuerat: quibus Aetiani etiam consentiebant. Is enim Aetius post Arium primus aperte his nominibus uti praesumpsit. Quapropter Sine Deo vocabatur: ejusque sequaces propterea Dissimiles, et Non existentiales sunt dicti ab his qui Antiochia consubstantialitati consentiebant. Hos ergo dum requirerent cultores Nicaeni concilii, cur in expositione fidei suae Deum ex Deo Filium dicentes dissimilem, et ex non exstantibus nominare praesumerent? his sermonibus respondebant: Sic dictum est Deum ex Deo, sicut habetur apud Apostolum : Omnia autem ex Deo, unus ergo omnium etiam Filius Dei; et propterea positum est in expositionibus, secundum Scripturas. SOZOMEN.,Laodicenus episcopus; qui cum talia doceret, ignoravit quemadmodum Apostoli proprietates
Abbreviated transcription (Latin):
isebis. filius eusebis. Ista duo greca u̾ba
diuersos habent apud grecos intellectꝰ.¬
l sebis enĩ dicitus & impus & sine cultu.
eusebis dicit᷑ pius & bene colens. Cumq
dixiss&. hȩc uerba turba generat᷑ inpło.
quasi patrẽ dixiss& impiũ filium uero
pium. Quofacto. nolite inquit t᷑bari
ad ea quȩ dixi. Pat̾ enĩ asebis ẽ quia nul¬
lũ colit. filius autẽ eusebis quia colte
patrẽ. Hȩc cũ dixiss& eudoxiuꝰ turba
quidem sedata ẽ: multus uͦrisus cõpleũ
eccłam. ethȩc actenꝰ illud dictũ cum
derisione ꝑmansit. His enĩ heresiarche
seductionib sermonibusq uacantes.
eccłam lacerarunt. Huiusmodi ergo
t̃mino &iã synodus c̃stantinopolitana
gitur a catius & eiussocii ñcessabant.
sed congregati antiochiam quȩ eis
dudũ placuerant destruebant. & excon¬
scriptione quȩ arimino & constantmopoli

Expanded text:
ασεβὴς, Filius εὐσεβὴς. Ista duo Graeca verba ασεβὴς, Filius εὐσεβὴς. Ista duo Graeca verba diversos habent apud Graecos intellectus; ἀσεβὴς enim dicitur et impius et sine cultu; εὐσεβὴς dicitur pius et bene colens. Cumque dixisset haec verba, turba generatur in populo, quasi Patrem dixisset impium, Filium vero pium. Quo facto, nolite, inquit, turbari ad ea quae dixi: Pater enim ἀσεβὴς est, quia nullum colit: Filius autem εὐσεβὴς, quia colit Patrem. Haec cum dixisset Eudoxius, turba quidem sedata est: multus vero risus complevit ecclesiam. Et hactenus illud dictum cum derisione permansit. His enim haeresiarchae seductionibus sermonibusque vacantes, Ecclesiam lacerabant. Hujusmodi ergo termino etiam synodus Constantinopolitana gitur Acacius et socii ejus non cessabant, sed congregati apud Antiochiam, quae eis dudum placuerant destruebant; et ex conscriptione quae Arimino et Constantinopoli
Abbreviated transcription (Latin):
xpulso siquidẽ macedonio. eudoxiuꝰ aixxin¬
sspernens antiochiȩ sedem. cͣstantino poli¬
tanam inuasit ȩccłam. Studio fultud
acatii. quiobliti suorũ suis iudiciis con¬
traria sanciuer̃. Nam cũ prius dracontiũ
deposuissent. eo qđ ergalatia transiss&
inꝑgamũ. non cogitantes qđ actũ fuerat.
eudoxium a sede inaliam migrauerunt
Quo facto. lectã fidem arimino cũ aug¬
m̃to qđ ipsi inc̃stantinopolitana urbe
adiecerant ubiq disexcrunt mandan¬
tes ut qui subscriberent iussione impr̃is
exilio mitterentur. in notuerq sua
gesta & aliis orientalib sibi concordib
& patrophilo seyto poleos ep̃õ qui dese¬
leucia ad propriam mox redierat ciui¬
tatẽ Eudexio siquidẽ cͣstituto c̃stanti¬
nõpoli Tunc &iã maior eccła que dicit᷑
sophia dedicat᷑. consulatu cͥstantii de¬
cimo & ulianicę saris tertio. quinta
decima die feb̾r mensis. Eudaxius enim
cũ sediss& insedem illã primus uocem
quȩ ubiq uulgata ẽ ꝓtulit dicens. Pat̃

Expanded text:
xpulso siquidem Macedonio Eudoxius spernens Antiochiae sedem, Constantinopolitanam invasit Ecclesiam, studio fultus Acacii, qui obliti suorum suis judiciis contraria sanciverunt. Nam cum prius Dracontium deposuissent, eo quod ex Galatia transisset in Pergamum, non cogitantes quod actum fuerat, Eudoxium ad sedem aliam migraverunt. Quo facto, lectam fidem Arimino cum augmento quod ipsi in Constantinopolitana urbe adjecerant, ubique direxerunt: mandantes ut qui non subscriberent, jussione imperatoris exsilio mitterentur. Innotueruntque sua gesta et aliis Orientalibus sibi concordibus, et Patrophilo Scythopoleos episcopo, qui de Seleucia ad propriam mox redierat civitatem. Eudoxio siquidem constituto Constantinopoli, tunc etiam major ecclesia quae dicitur Sophia, dedicatur consulatu Constantii decimo, et Juliani Caesaris tertio , quinta decima die Februarii mensis. Eudoxius enim cum sedisset in sedem illam, primus vocem quae ubique vulgata est protulit, dicens: Pater
Abbreviated transcription (Latin):
ducti. denegare tẽptarunt. Sed illos
om̃s finis conp̃hendit exitiosus: ita
ut om̃e genꝰ hominũ posteos exsur¬
gens. clades eoꝵ ꝓ maledictionis exẽ¬
plo ꝓponere uideat᷑. Horũ gͥ unũ eẽ
reor ualerianũ quẽ uelut quȩdam
uirga iracundiȩ diuinȩ de nr̃is t̃ris
expellens. ur̃is partib tradidit pu¬
niendũ : qui scilic& uerecundię suȩ

Expanded text:
ducti, denegare tentaverunt. Sed illos ducti, denegare tentaverunt. Sed illos omnes finis comprehendit exitialis, ita ut omne genus hominum post eos exsurgens, clades eorum pro maledictionis exemplo proponere videatur. Horum igitur unum esse reor Valerianum, quem velut quaedam virga iracundiae divinae de nostris terris expellens, vestris partibus tradidit puniendum. Qui scilicet verecundiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
odores horribiles acfugiendos omnẽq
t̾renã flamã nimis euito. qͥb om̃ib
ne fandꝰ & in effabilis error multos gen¬
tium acgenera uniuersa ꝓstrauit.¬
& inferno contradidit. Quȩ enim
ds̃ om̃iũ ꝓpt̃ hominũ ꝓuidentiã sua
clem̃tia utilitatis causa ꝓdux̃ in
mundũ. hȩc aduniuꝰ cuiusq deside¬
rium
trahi non patitur: sed purã tan
tus exquirit. mansu& aidinis & cle¬
m̃tiȩ delectat᷑ oꝑib outes amat.
hab& odio turbulentos. diligit fi¬
dem: punit ꝑfidiam. omnemq po¬
tentiam cũ fastu despicit. suꝑboꝵ
punit asperitatẽ. ad fastũ eleuatos
interimit: humilib aut̃ acpatien¬
tib dignare tribuit. Sicitaq etiã
regnũ iustũ magnipendens. ad iuto¬
rio suȩ uirtutis extendit. sapienti¬
amq regiam pacis tranquillitate
custodit. Non gͦ uideor mihi errare
principẽ atq patrẽ. quẽ multi reg¬
nantes apud nos uȩsanis errib se¬

Expanded text:
odores horribiles ac fugiendos, omnemque odores horribiles ac fugiendos, omnemque terrenam flammam nimis evito. Quibus omnibus nefandus et ineffabilis error multos gentium, ac genera universa prostravit, et inferno contradidit. Quae enim Deus omnium propter homines providentia suae clementiae, utilitatis causa, produxit in mundum, haec ad uniuscujusque desiderium trahi non patitur. Sed puram tanttus exquirit, mansuetudinis et clementiae delectatur operibus, mites amat, habet odio turbulentos, diligit fidem, punit perfidiam, omnemque potentiam cum fastu despicit, superborum punit asperitatem, ad fastum elevatos interimit, humilibus autem ac patientibus digna retribuit. Sic itaque etiam regnum justum magnipendens adjutorio suae virtutis extendit, sapientiamque regiam pacis tranquillitate custodit. Non ergo videor mihi errare, principem atque patrem, quem multi regnantes apud nos vesanis erroribus se
Abbreviated transcription (Latin):
nosco fidẽ. Deniq ꝑ hȩc sicuti resip¬
sȩ confirmant: uenerabilẽ religio¬
nẽ ẽẽ conspicio. & doctrinã agniti¬
onis scissimi dĩ om̃ib offerentẽ. hu¬
iusmodi cultũ me habere ꝓfiteor:
quia huius dĩ uirtutẽ in auxilio
habens. inchoans afinib oceani om¬
nẽ terrarũ orbẽ firmissima spe
salutis optinui. ita ut uniuersi qͥ
ꝑ tot tyrannos cladib cotidianis
fuerant sub iugati. & ad obscurita¬
tẽ usq ꝑ ducti resum̃tes cõmuniũ
rerũ uindictã: rediuiua quodãmͦ
curatione resurgerent. Hc̃ dm̃ colo
cuiꝰ signũ dõ dicatꝰ m̃s exercitꝰ portat
in humeros. & a quodũ iusto sermone
aliquio poscit᷑ impetrat᷑. Exipsis aut̃
tropeis insignib beneficia repente
suscipio hc̃ itaq dm̃ in mortali memo¬
ria me honore ꝓfiteor. eumq sũma
pura quem̃te suꝑ om̃ia ẽẽ credo. Hc̃
inclinatis genib inuocabo fugiens
cunctũ ab ominabilẽ sanguinẽ: &

Expanded text:
nosco fidem. Denique per hoc, sicuti res ipnosco fidem. Denique per hoc, sicuti res ipsa confirmat, venerabilem religionem esse conspicio, et doctrinam agnitionis sanctissimi Dei omnibus offerentem, hujusmodi cultum me habere profiteor. Quia hujus Dei virtutem in auxilio habens, inchoans a finibus Oceani, omnem terrarum orbem firmissima spe salutis obtinui; ita ut universi qui per tot tyrannos cladibus quotidianis fuerant subjugati, et ad obscuritatem usque perducti, resumentes communium rerum vindictam, rediviva quodammodo curatione resurgerent. Hunc Deum colo cujus signum Deo dicatus meus exercitus portat in humeris, et a quo dum justo sermone aliquid poscitur, impetratur. Ex ipsis autem tropaei insignibus beneficia repente suscipio. Hunc itaque Deum immortali memoria me honorare profiteor, eumque summa puraque mente super omnia esse credo. Hunc inclinatis genibus invocabo, 239 fugiens cunctum abominabilem sanguinem et
Abbreviated transcription (Latin):
ueniens exercitꝰ cum crecentis ele¬
fantis ciuitatẽ subuertit: & uelut
desolatã regionẽ arantes seminib
tradider̃. or ilesiuꝰ aut̃ ep̃s solũmͦ¬
egyptũ ut uider& monachos ibidẽ
conuersantes. Qualis gͥ iste sc̃s & mi¬
raculoꝵ fuerit operator. syri funt
testes qui eiꝰ actus uitãq scripser̃.
Fertur itaq eoꝵ qui tẽ martyrio coro¬
natisunt subregno saporis uiroꝵ ac
feminarũ fuisse milia quasi sedecim.
Inꝑsida uͦ fautorib pi&atis constanti¬
nus augustus sponte ꝓspex̃. Agnos¬
cens enĩ eos ab impus uehem̃ter affli¬
gi. eorumq regem errorib seuientẽ
ei ꝑlegatos quitc̃ ad erant monita
pi&atis. rogans ut cultores dĩ apud
eũ digno honore potirent᷑. Sed meli¬
us studiũ pii principis ꝑ eiꝰ litteras
Iao saporem ꝑsarũ regẽ de pui
dentia płi dĩ Sacratissimã custodiens
fidem. ueritatis luce participatꝰ sũ.
luminis ueritate gub̃natꝰ. sacrã cog¬

Expanded text:
erveniens exercitus cum trecentis eleerveniens exercitus cum trecentis elephantis civitatem subvertit, et velut desolatam regionem arantes seminibus tradiderunt. Milesius autem episcopuAegyptum, ut videret monachos ibidem conversantes. Qualis igitur iste sanctus, et miraculorum fuerit operator, Syri sunt testes, qui ejus actus vitamque scripserunt. Fertur itaque eorum qui tunc martyrio coronati sunt sub regno Saporis, virorum ac feminarum fuisse millia quasi sexdecim.side vero fautoribus pietatis Constantinus Augustus sponte prospexit. Agnoscens enim eos ab impiis vehementer affligi, eorumque regem erroribus servienteei per legatos, qui tunc aderant, monita pietatis: rogans ut cultores Dei apud cum digno honore potirentur. Sed melius studium pii principis per ejus litteras Ad Saporens: Sacratissimam custodiens fidem, veritatis luce participatus sum; luminis veritate gubernatus, sacram ag
Abbreviated transcription (Latin):
tensus ceder& umeri st̃ disumcti.
ita ut mortuas postea manꝰ portare
uideraur. aliiq eiꝰ ori cibos offer¬
rent. Sub hoc itaq regno. testimonio
bonȩ uitę translatist᷑ prb̃i. diaconi
monachi. & sacrȩ uirgines. & mnaliis
officiis ȩccłȩ. constituti: acꝓ dogma¬
te laborantes in numerȩ multitudi¬
nis. Eodemq tempore passus ẽ una
cũmarea. bichor ep̃s: atq derici circa
ducenti & quinquaginta qͥ cũ eo cap¬
ti aꝑsis fuerant conp̃hensi. Tunc
&iam milesiuꝰ nomine martirio
coronatus ẽ. qͥ primũ qͥdẽ milita
bat apud ꝑsas. postea uͦ relicta mi¬
litia c̃uersitionẽ eelatꝰ Ap ostolicam
Dicitur enĩ quia dũ inciuitate ꝑsica
ep̃s fuerit ordinatus. multa sepe sit
passus & plagatus atq tractus uirili
mente sustinuit. Cũq nulli po¬
tuiss& illic suadere ut xp̃i anꝰ e&̃.
inde discessit. Post paucũ uͦ tempꝰ pri¬
matib eiꝰ loci in rege peccantib suꝑ¬

Expanded text:
tensus caederetur, humeri sunt disjuncti, tensus caederetur, humeri sunt disjuncti, ita ut mortuas postea manus portare videretur, aliique ejus ori cibos offerrent. Sub hoc itaque regno testimonio bonae vitae translati sunt presbyteri, diaconi, monachi et sacrae virgines, et in aliis officiis Ecclesiae constituti, ac pro dogmate laborantes innumerae multitudines. Eodemque tempore passus est una cum Marea Bichor episcopus atque clerici circiter ducenti et quinquaginta, qui cum eo capti a Persis fuerant comprehensi. Tunc etiam Milesius nomine martyrio coronatus est, qui primum quidem mbat apud Persas, postea vero relicta militia, conversationem zelatus est apostolicam. Dicitur enim, quia dum in civitate Persica episcopus fuerit ordinatus, multa saepe sit passus, et plagatus, atque tractus, sed virili mente cuncta sustinuit. Cumque nulli potuisset illic suadere ut Christianus fiinde discessit. Post paucum vero tempus primatibus ejusdem loci in regem peccantibus, sup
Abbreviated transcription (Latin):
& supplicans magis. identidem
meruit in retiri. Tunc enĩ & seni
alaerit᷑ seruiebat. & eiꝰ cladẽ aliqua¬
tenꝰ leuigabat. plagasq ut poterat
curare ñ desinebat. Post paululũ
u poenis crudelib eũ magitorsert̃.
cogentes ut adorar& solem. Quo
respuente miser̃ eũ rursus inumcu¬
la. Seo & multos alios prb̃os & diac̃
Pauco tẽpore prȩgereunte. princeps
magorũ deeis consuluit regẽ. accep
in carcerẽ regiã uoluntatẽ. Quibus
aꝑte respondentib nũquã sefore
ꝓditores xp̃i. nec adorare solẽ. sine
ulla parcitate eos uerberib lania¬
uit. Cũ quib acepsimas ꝓ confessio¬
ne dogmatis uirilit̾ ẽ defunctus.
Quidã uͦ armeniorũ cũ essent obsi¬
des apud ꝑsas. corpꝰ eiꝰ auferentes la¬
tenter sepulturȩ debite tradider
Alii uͦ lic& ñ minus flagellati p̃ter
spem uixer̃. & ñ mutantes uolunta¬
tem : denuo ad uincula st̃ reducti.
Cũ quib erat aithallas cuiꝰ dũ nimis

Expanded text:
et supplicans magis, identidem et supplicans magis, identidem meruit irretiri. Tunc enim et seni alacriter serviebat, et ejus cladem aliquatenus levigabat, plagasque ut poterat curare non desinebat. Post paululum vero poenis crudelibus eum magi torserunt, cogentes ut adoraret solem. Quo respuente, miserunt eum rursus in vincula. Sed et multos alios presbyteros et Pauco tempore praetereunte, princeps magorum de eis consuluit regem; acceptin carcere regiam voluntatem. Quibus aperte respondentibus nunquam se fore proditores Christi, nec adorare solem, sine ulla parcitate eos verberibus laniavit. Cum quibus Acepsimas pro confessione dogmatis viriliter est defunctus. Quidam vero Armeniorum cum essent obsides apud Persas, corpus ejus auferentes latenter, sepulturae debitae tradiderunt. Alii vero licet non minus flagellati, praeter spem vixerunt; et non mutantes voluntatem, denuo ad vincula sunt reducti, cum quibus erat Aithalas; qui dum nimis
Abbreviated transcription (Latin):
tharbuã & alias mortis acerbȩ ꝑcu¬
lere supplicio. Stipitib enĩ alliga¬
tas serraq findentes ꝑ mediũ. eas
crudeli necc lacerauer. & quasi ex¬
piantes reginã. ꝑ medios stipies
transire fecer̃. Ferunt aut̃ istã
tharbuã speciosam ualde fuisse
& amagis quibus dã ad amatam
& latent᷑ ad concubitũ petitam:
ꝓmissa mercede salutis suȩ & alia¬
rum si consentir& ad uitiũ: quȩ
nec auditũ luxuriȩ passa ẽ susti¬
nere. sed iniuriis ꝓturpi p&itione
relatis. alacrit᷑ accessit ad mortẽ
netrader&. scam uirginitatem.
Cumq circuirent magi & principes
corum uniuersam ꝓuinciam secun¬
dum saporis precepta ut sacerdo¬
tes & doctores dogmatis app̃hen¬
derentur xp̃iani. puniebant epis¬
copos & presbiteros & maxime ꝑ
regionẽ ad iabenorũ. hic namq
locus ẽ ꝑsicus & plerũq xp̃i anoꝵ¬
eiꝰ. Tenentesq presulem: sufficere
sibi credider̃. alios nudatos substan

Expanded text:
Tharbuam et alias, mortis acerbae percuTharbuam et alias, mortis acerbae perculere supplicio. Stipitibus enim alligatas, serraque findentes per medium, eas crudeli nece laceraverunt, et quasi expiantes reginam, per medios stipites transire fecerunt. Ferunt autem istam Tharbuam speciosam valde fuisse, et a magis quibusdam adamatam, et latenter ad concubitum petitam, promissa mercede salutis suae et aliarum, si consentiret ad vitium. Quae nec auditum luxuriae passa est sustinere, sed injuriis pro turpi petitione relatis, alacriter accessit ad mortem, ne traderet sanctam virginitatem. Cumque circumirent magi et principes eorum universam provinciam secundum Saporis praeceptum, ut sacerdotes et doctores dogmatis apprehenderent Christiani, puniebant episcopos et presbyteros, et maxime per regionem Adiabenorum. Hic namque locus est Persicus, et plerumque Christianoejus; tenentesque praesulem, sufficere sibi crediderunt, alios nudatos substant
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ xp̃ianoꝵ gladio ceci¬
disse. Alios namq ꝑ ciuitates & ui
cos diligent᷑ magi requirentes cęla¬
tos inueniebant. alii uͦ sponte nullo
ducente sem& ipsos offerebant.
netaciturnitate xpm̃ negare uide¬
rentur. Igit᷑ dũ om̃s xp̃iani sine par
regalib st̃ occisi. Cũ quib & aranis
cunuchus regi maxime gratus. Qd
dũ sapor audiss& tristis factus. hanc
generalem ꝑ emptionẽ remouit. &
solũmꝰ prȩceptores religionis uissit
occidi. Illo si quidẽ tẽpore inegritu¬
dine incurrente regina. symeonis ep̃i
soror nomine tharbua cõprehensa ẽ
cũ famula sua sequenti uitam. quas
contigit teneri ꝑ insidias ui dȩorũ
accusantiũ quãsi maleficia reginȩ
fecissent ꝓpt̾ symeonis mortẽ. Re¬
picata ẽ uerã eẽ detractionẽ. & maxi¬
me audeis factã: cũ & ipsa similia
saper& eosq sine m̃datio & sibi fauen¬
tes arhitrarocur. Sum̃tes autẽ magi

Expanded text:
multitudinem Christianorum gladio cecimultitudinem Christianorum gladio cecidisse: alios namque per civitates et castella diligenter magi requirentes, celatos inveniebant; alii vero sponte, nullo dicente, semetipsos offerebant, ne 238 taciturnitate Christum negare viderentur. Igitur dum omnes Christiani sine parcregalibus sunt occisi, cum quibus et Azanes eunuchus regi maxime gratus. Quod dum Sapores audisset, tristis factus, hanc generalem peremptionem removit, et solummodo praeceptores religionis jussit occidi. Illo siquidem tempore, aegritudinem incurrente regina , Symeonis episcopi soror, nomine Tharbua, comprehensa est cum famula suam sequente vitam, quas contigit teneri per insidias Judaeorum accusantium, quasi maleficia reginae fecissent, propter Symeonis mortem. Repicata est veram esse detractionem, et maxime a Judaeis factam, cum et ipsa similia saperet, eosque sine mendacio et sibi faventes arbitraretur. Sumentes autem magi
Abbreviated transcription (Latin):
uissime uenit ad symeonẽ & ab¬
dellam & ananiam. Ambo namq
senes cani sub eius eccła constituti
cũ eo fucrant conprehensi & erant
& uidens ananiam trem̃tẽ. cũ prȩpa¬
rar&᷑ ad necẽ ait: paululũ õ senex
claude oculos & securꝰ esto: mox enĩ
xpi uidebis aspectũ. Cũq dixisse
hoc: repente conp̃hensus ductus
ad regem. & xp̃ianus eẽ manifesta¬
tur eo quod ꝓdogmate fuiss&e locu¬
tus libera intentione martyribus.
Tc̃ rex extraneo quodã & crudeli mo¬
do eũ mori prȩcepit. ita ut ꝑforata
ceruice exinde linguã eiꝰ cicerent.
Hocitaq facto: quibus dã accusanti¬
bus. & lam filia eiꝰ uirgo sacra tunc
conp̾hensa ꝑempta ẽ. Sequenti uero
annodie quo passionis xp̃i memoria
celebrabatur. & exspectabat᷑ resur¬
rectionis festiuitas. crudelissima
saporis prȩceptio ꝑ omnẽ ꝑsarum
cucurrit t̾ram. morte condẽnans
eos qui se ꝓfiterentur eẽ xp̃ianos.
Quotẽpore fertur ultra numerum

Expanded text:
vissime venit ad Symeonem, et Abvissime venit ad Symeonem, et Abedecallam, et Ananiam: ambo namque senes, cani, sub ejus Ecclesia constituti, cum eo fuerant comprehensi, et erant et videns Ananiam trementem cum praepararetur ad necem, ait: Paululum, o senex, claude oculos, et securus esto, mox enim Christi videbis aspectum. Cumque dixisset hoc, repente comprehensus, ductus ad regem, et Christianus esse manifestatur, eo quod pro dogmate fuisset locutus libera intentione martyribus. Tunc rex extraneo quodam et crudeli modo eum mori praecepit, ita ut perforata cervice exinde linguam ejus ejicerent. Hoc itaque facto, quibusdam accusantibus etiam filiam ejus, virgo sacra tunc comprehensa perempta est. Sequenti vero anno, die quo Passionis Christi memoria celebrabatur et exspectabatur Resurrectionis festivitas, crudelissima Saporis praeceptio per omnem Persarum cucurrit terram: morte condemnans eos qui se profiterentur esse Christianos. Quo tempore fertur ultra numerum
Abbreviated transcription (Latin):
nullus hanc eliger& uitã. spicula¬
tores circa necẽ martyrũ labora¬
bant. Symeon autẽ adsiftens con¬
fortabat uniuersos. & deresurrec¬
tione acpiocate loquebatur. atq
desacris scripturis adhibens fidem
dicebat uitã quidem uerã eẽ sic
mori. mortẽ uero manifestã negare
dm̃.: Adiciensq quia post paulu¬
lũ etiam nullo ꝑ im̃te sponte mors
accidit. Hic ẽ enĩ om̃ib natis finis
ineuttabilis. post hȩc autẽ ꝑp&ui¬
tas non om̃ib similiter accidit .: sed
uelut ex quodam pondere omnẽ
rationẽ reddent homines huiꝰ uites
&corum quȩ bene gesserunt retri¬
butionẽ. & poenas malorũ sine du¬
bitatione recipient. Mauis autem
bonorũ om̃ium nihilẽ acbeatissi¬
mũ. quẽ eligere mori pro dõ. Hec
dicente symeone & tam quã filios e¬
docente incertaminib sacris modo
quo decebat unus quisq exercitatus
alacrit᷑ currebat ad necẽ. Cum que
om̃s centũ spiculator transiss&. no¬

Expanded text:
nullus eligeret vitam, spiculanullus eligeret vitam, spiculatores circa necem martyrum laborabant. Symeon autem assistens confortabat universos, et de resurrectione ac pietate loquebatur, atque de sacris Scripturis adhibens fidem, dicebat: Vitam quidem veram esse sic mori, mortem vero manifestam negare Deum: adjiciens quia post paululum etiam nullo perimente sponte mors accidit. Hic est enim omnibus natis finis inevitabilis. Post haec autem perpetuitas non omnibus similiter accidit, sed velut ex quodam pondere omnem rationem reddent homines hujus vitae et eorum quae bene gesserint retributionem, et poenas malorum sine dubitatione recipient. Majus autem omnium bonorum nihil est ac beatius quam eligere mori pro Deo. Haec dicente Symeone, et tanquam filios edocente, in certaminibus sacris modo quo decebat unusquisque exercitatus alacriter currebat ad necem. Cumque omnes centum spiculator transisset, no
Abbreviated transcription (Latin):
s&. solem multos. xp̃ianorum dedu¬
xerit adtimorẽ. nc̃ autẽ cognoscen¬
tes ꝓreligione mortuũ. imitatores
multos suȩ uirtutis efficer&. Hoc
itaq modo eustatadis gloriosissima
eo hymnos optulit dõ. Altera uͦ
die quȩ erat sexta feria septimanȩ ma¬
loris. inqua ante resurrectionis
festiuitatem annua salutaris pas¬
sionis memoria cęlebratur. etiam
symeonẽ decreuit rex ferro ꝑimere.
Deductꝰ enĩ rursus ecarcere ad palaci¬
um regis. nimis intrepide loqueba¬
tur sapori dedogmate. & nec illum
nec solem passus ẽ ad orare. Eademq
die similiter interimi uissi sunt. &¬
alii centũ incarcere constituti. no¬
uissimȩ uero symeonẽ occidi precep¬
tũ ẽ. ita ut mortẽ uider& uniuerso¬
rum: erant & enĩ horum alii qͥdem
nũ clerici. Cumq om̃s ducerentur
ad mortẽ. ad ueniens sũmus prin¬
ceps magorũ. Int̾rogabat eos siuel¬
lent uiuere. & regis religionem
colere. & solẽ parit̾ ad orare. Cumq

Expanded text:
set solem, multos Christianorum deduset solem, multos Christianorum deduxerit ad timorem: nunc autem cognoscentes pro religione mortuum, imitatores multos suae virtutis efficeret. Hoc itaque modo Ustazades gloriosissima eo hymnos obtulit Deo. Altera vero die, quae erat sexta feria septimanae majoris, in qua ante Resurrectionis festivitatem annua salutaris Passionis memoria celebratur, etiam Symeonem decrevit rex ferro perimere. Deductus enim rursus e carcere ad palatium regis, nimis intrepide loquebatur Sapori de dogmate; et nec illum nec solem passus est adorare. Eademque die similiter interimi jussi sunt et alii centum in carcere constituti. Novissime vero Symeonem occidi praeceptum est, ita ut mortem videret universorum. Erant etenim horum alii quidemorum ordinum clerici. Cumque omnes ducerentur ad mortem, adveniens summus princeps magorum, interrogabat eos, si vellent vivere, et regis religionem colere, et solem pariter adorare. Cumque hanc
Abbreviated transcription (Latin):
ca uestrã domũ orex patri tuo & ͥ
ministrans. studio conp&enti testi¬
bus non indigeo. tunamq bene
nosti. Pro omĩb ergo quȩ aliquan¬
do uobis impendi. redde mͥ con¬
pensationẽ huiusmodi. nequis ig¬
norantium put& me supplicium.
sustinere tamquã infidelem regni
aut male cuiuspiam uoluntatis: sed
ut potius manifestum fiat quod agi¬
tur prȩco clamans denũti& uniuer¬
sis. qui a eustazadis capite tri ca¬
tur ñ regis inimicus. sed xp̃i anum
se eẽ ꝓfessus. & dm̃ ꝓpriũ apud re¬
gẽ negare contemnens. Hȩc quidem
eunuchus regi nũtiauit. Porro sapo¬
ris scđm p&itionem eustazadis.
prȩconẽ clamare fecit. Aesti. ma¬
bat enĩ alios posse axp̃ianitate re¬
uocare. xp̃ianos. sim̃te ꝑciperent
quia nulli parcer&e xp̃iano qui se¬
nẽ nutritorẽ & deuotũ suȩ famili¬
aritatis occider&. fustaradis autẽ
studuit clamari causam suȩ necis:
credens quia cumꝑterrorem adoras¬

Expanded text:
ca vestram domum, o rex, patri tuo et tibi ca vestram domum, o rex, patri tuo et tibi ministrans studio competenti, testibus non indigeo, tu namque bene nosti. Pro omnibus ergo quae aliquando vobis impendi, redde mihi compensationem hujuscemodi, ne quis ignorantium putet me supplicium sustinere tanquam infidelem regni aut malae cujuspiam voluntatis, sed ut potius manifestum fiat quod agitur, praeco clamans denuntiet universis, quia Ustazades capite truncatur, non regis inimicus, sed Christianum se esse professus, et Deum proprium apud regem negare contemnens. Haec quidem eunuchus regi nuntiavit. Porro Sapores juxta petitionem Ustazadis praeconem clamare fecit. Aestimabat enim alios posse a Christianitate revocare Christianos, si mente perciperent quia nulli parceret Christiano, qui senem nutritorem et devotum suae familiaritatis occideret. Ustazades autem studuit clamari causam suae necis, credens quia cum per terrorem adoras
Abbreviated transcription (Latin):
solem quẽ tibi parere uolens non
uoto meȩ uoluntatis ad oraui qua¬
ꝓ pt̃ ꝓ utroq memori iustissimũ ẽ
quia & ꝓ ditor sum xp̃i & tequoq
decepi. Et ille quidem hec dicens.
iurauit cęli & terrȩ creatorem¬
& suã ulterius nonse mutare sen¬
tentiam. Saporis autẽ ad miratus
cunuchi constantiam: ampliuꝰ seuie¬
ba ⁊ aduersus. xp̃ianos tamquam
maleficiis hoc agere p̃ualerent.
Parcens aut̃ seniori: nc̃ lenitate.
nc̃ minis om̃i uirtute eũ se subuer¬
tere iudicabat. Cumq nil ager&
eusta tade ꝓfitente num quã sc̃
fore sic fatuũ uti ꝓdõ creatore
cunctorum illa coler& potius
quȩ adõ ercata sunt tunc ira co¬
motus iussit gladio iꝰ caput abs
eidi Cũq ducera᷑ ad necẽ: roga¬
uit spiculatorem ut paululum
sustinera tamquã aliquid regi
mandaturꝰ. Et uocans quenda
fideliũ cumuchorum. uissit ut
dicer& hȩc sapori. pro fauore
quo actenus aiuiuentute habui cir¬

Expanded text:
solem, quem tibi parere volens, non solem, quem tibi parere volens, non voto meae voluntatis, adoravi. Quapropter pro utroque me mori justissimum est: quia et proditor sum Christi, et te quoque decepi. Et ille quidem haec dicens, juravit coeli et terrae Creatorem, suam ulterius non se mutare sententiam. Sapores autem admiratus eunuchi constantiam, amplius saeviebat adversus Christianos, tanquam maleficiis hoc agere praevalerent. Parcens autem seniori, nunc lenitate, nunc minis omni virtute eum se subvertere judicabat. Cumque nil ageret, Ustazade profitente nunquam se fore sic fatuum, uti pro Deo creatore cunctorum illa coleret potius quae a Deo creata sunt, tunc ira commotus, jussit gladio caput ejus abscindi. Cumque duceretur ad necem, rogavit spiculatorem ut paululum sustineret, tanquam aliquid regi mandaturus, et vocans quemdam fidelium eunuchorum, jussit ut diceret haec Sapori: Pro favore quem hactenus a juventute habui cir
Abbreviated transcription (Latin):
se longo tempore declinari. Cũ ꝙ
nutritor saporis & malor regie
domus & consurgens ad orauit eũ
Sedebat namq ante ianuas regis.
Que symeon increpauit in iuriose
& cũ furore clamauit. auersatus¬
q despexit. Is enim dũ xp̃ianus
eõ non ante multũ tempus uim pas¬
sus ad orauerat solem quo facto
repente flens eimuchus cũ gemitu.
uestem quidem claram qua indut᷑
erat exutus ẽ. & lugubrem accipi¬
ens amictum. ante domũ regiam
sedebat flens atq gemens. Heu in¬
quit qualem credam ẽẽ circa me
dm̃ quẽ ego negaui dm̃. dũ pro hac
causa dudũ amicissimꝰ symeon.
neq uerbũ mͥ reddiderit. & sic auer¬
satus cũ furore transiuit. Dũq hȩc
saporis audiss&: euocans eũ cauni
luctus inquisiuit. aut siqua ei eir¬
ca domũ erumna contigerit. Res¬
pondens eusta tadis ait. Orex nihil
in huius scłi domo infortunii pas¬
incidissem. Lugeo namq cur uiuo.
qui dudũ mori debueram. Uideo

Expanded text:
se longo tempore declinare. Cumquese longo tempore declinare. Cumquenutritor Saporis, et major regiae domus. Et consurgens adoravit eum. Sedebat namque ante januas regis; quem Symeon increpavit injuriose, et cum furore clamavit, aversatusque despexit. Is enim dum Christianus esset, non ante multum tempus vim passus adoraverat solem. Quo facto, repente flens eunuchus, cum gemitu vestem quidem claram qua indutus erat exutus est, et lugubrem accipiens amictum, ante domum regiam sedebat flens atque gemens: Heu! inquit, qualem credam esse circa me Deum, quem ego negavi, dum pro hac causa dudum amicissimus Symeon neque verbum mihi reddiderit, et sic aversatus cum furore transiverit? Cumque haec Sapores audisset, evocans eum, causam luctus inquisivit, aut si qua ei circa domum aerumna contigerit. Respondens Ustazades, ait: O rex, nihil in hujus saeculi domo infortunii pasincidissem! Lugeo namque cur vivo, qui dudum mori debueram. Video
Abbreviated transcription (Latin):
deducitur qui uir effectus ẽ magnus.
& om̃i fortitudine prȩtiosus. Nam
cum eum torquendũ saporis uisfiss&
introduci. neq timuit neq ad orauit.
ꝓ qua re uehem̃tius efferatus rex. in qͥ¬
siuit curnon adorass&. quippe quod
prius facere consueuerat. Ad quem
symeon. prius inquit ñ uinctus ad¬
ducebar ut negarem ueri dĩ cultu¬
ram. & nihil in hoc dubitans quȩ st̃
sollemnia regis implebam. nunc
autẽ fas mͥ nonẽ hoc agere. Ueni
namq pro nr̃o dogmate &e picate
deccrtaturus. Hȩc dicentem. prȩce¬
pit rex adorare solem. & facienti
plurima daturũ se cũ maximo ho¬
nore munera com ꝓmisit. Relue¬
tantẽ uͦ interminatus ẽ ẽẽ moritu¬
rũ. & omnẽ xp̃ianorum gentem.
Cũq nec t̃roribus potuiss& mouere
symeonẽ. nec mulcere ꝓmissionib
sed fortiter ꝑ maner&: nũquam se
adorare solem neproditor suȩ reli¬
gionis exister&. pręcepit eum in
uiculis retineri credens eũ pos¬

Expanded text:
deducitur. Qui vir effectus est magnus, deducitur. Qui vir effectus est magnus, et omni fortitudine pretiosus. Nam cum eum torquendum Sapores jussisset introduci, neque timuit, neque adoravit. Pro qua re vehementius efferatus rex, inquisivit cur non adorasset, quippe quod prius facere consueverat. Ad quem Symeon: Prius quidem non vinctus adducebar, ut negarem veri Dei culturam, et nihil in hoc dubitans, quae sunt solemnia regis implebam; nunc autem fas mihi non est hoc agere. Veni namque pro nostro dogmate et pietate decertaturus. Haec dicentem praecepit rex adorare 237 solem, et facienti plurima se daturum cum maximo honore munera compromisit; reluctantem vero interminatus est esse moriturum et omnem Christianorum gentem. Cumque nec terroribus potuisset movere Symeonem, nec mulcere promissionibus, sed fortiter permaneret, nunquam quoque adoraret solem, ne proditor suae religionis existeret, praecepit eum in vinculis retineri, credens eum pos
Abbreviated transcription (Latin):
re noscuntur. Afficiebat enĩ & lam
iudȩos. naturalit᷑ quodammͦ xp̃i ani
dogmatis inimicos. Qua propt᷑ accu¬
sauer̃ apud saporem tunc regem
symeonẽ archi epm seleuciȩ. & tesi¬
fontis ciuitatũ inꝑsida regaliũ. tam
dens autẽ derogationib hissaporis:
pͥmũ qͥdem tributis inm̃sis xp̃ianos
afficiebat. eo quod plurimos eorum
agnoscer& qui pauꝑtatẽ magis elige¬
rent. crudelibq: uiris huius modi
ex actiones inumnxit. quatmꝰ ex eges¬
tate pecuniarũ & nimi&ate ex acto¬
rum ium passi ꝓpriȩ religionis iura
contemnerent. Post hȩc autẽ sacerdo¬
tes ministrosq dĩ gladis minacibus
interemit. Eccłas subuertit & uada
earum om̃ia publicauit. symeonem
uero deduci iussit ad se tamquã ꝓdito¬
rem ꝑsarum regni atq religionis.
Magi siquidem auxiliantib sibi ui¬
deis cum festinatione scãs ȩcclesias
destruebant. Symeon autẽ conpre¬
hensus ferroq uinctus ad regẽ usq

Expanded text:
re noscuntur. Afficiebat enim etiam re noscuntur. Afficiebat enim etiam Judaeos, naturaliter quodammodo Christiani dogmatis inimicos. Quapropter accusaverunt apud Saporem tunc regem Simonem archiepiscopum Seleuciae et Thesiphontis civitatum in Persida regalium, tanqdens autem derogationibus his Sapores, primum quidem tributis immensis Christianos afficiebat, eo quod plurimos eorum agnosceret, qui paupertatem magis eligerent; crudelibusque viris hujusmodi exactiones injunxit, quatenus ex egestate pecuniarum, et nimietate exactorum vim passi, propriae religionis jura contemnerent. Post haec autem sacerdotes ministrosque Dei gladiis minacibus interemit, ecclesias subvertit, et vasa earum omnia publicavit. Symeonem vero deduci jussit ad se, tanquam proditorem Persarum regni atque religionis. Magi siquidem, auxiliantibus sibi Judaeis, cum festinatione sanctas ecclesias destruebant. Symeon autem comprehensus, ferroque vinctus, ad regem usque
Abbreviated transcription (Latin):
religiosi principis constantini. &. in¬
dorum gentes & hiberorum xp̃iani
dogmatis rudim̃ta susceper̃. Sed & iam
armenios tunc pͥmũ audiui xp̃ianos
deffectos. Aiunt enĩ mitridatem regẽ
tunc gentis illius ex quodam mirabi¬
li signo dĩ quod circa eius domũ eue¬
nit. xp̃i anum fuisse factum. & om̃s
simul eius dicioni sublectos una prȩ¬
ceptione iuffisse ut similit dõ colla
sũmit terent. Vnde & apud c&ceroscon¬
fines. xp̃ianũ dogma transiuit: & mul¬
titudine dilatatum ẽ. Apud ꝑsas aut̃
mitium xp̃ianitatis ęstimo celebratũ.
dũ quidam eorum occasione c̾mertui
ad ostroinos & ad armenios uenientes.
ut assol&. scĩs illic colloquerent᷑ uiris¬
& eorum uirtutes experirentur. Cũq
tempore ꝓcedente crescerent. & ȩccłas
& sacerdotes parit̃. & c&eros quoq
factũ non mediocrit᷑ contristabat
magos. qui religionẽ ꝑsarũ ueluti
quȩdam sacerdotalis tribus ꝑ successi¬
onem generis abinitio cõmissã habe¬

Expanded text:
religiosi principis Constantini, et Indorum gentes et Iberorum Christiani dogmatis rudimenta susceperunt. Sed etiam Armenios tunc primum audivi Christianos effectos. Aiunt enim Tiridatem regem tunc gentis illius ex quodam mirabili signo Dei, quod circa ejus domum evenit, Christianum fuisse factum, et omnes simul ejus ditioni subjectos una praeceptione jussisse ut similiter Deo colla submitterent. Unde et apud caeteros confines Christianum dogma transivit, et multitudine dilatatum est. Apud Persas autem initium Christianitatis aestimo celebratum, dum quidam eorum occasione commercii ad Ostroinos et ad Armenios veut assolent, sanctis illic colloquerentur viris, et virtutes eorum experirentur. Cumque tempore procedente crescerent, et ecclesias et sacerdotes pariter caeterosque factum non mediocriter contristabat magos, qui religionem Persarum, veluti quaedam sacerdotalis tribus, per successionem generis ab initio commissam habe
Abbreviated transcription (Latin):
tiam romani pontificis concilia cele
brari. Fit ergo synodus antiochia sub
prȩsentia constantii principis consu¬
latu marcellini & probini. Erat autẽ
quintus annus mortis constantini
patris augustorũ. presidebatq: tunc
ȩccłȩ antiochenȩ facillus successor eufro¬
nii. Fautores igitur eusebii opere
prȩtium iudicantes athanasio dero¬
gare. primũ qͥuidẽ calĩmiatisunt qͣsi
extra regulã egiss& quãtunc ipsi de¬
creuerant. qm̃ non exsententia cõmu¬
nis concilii ep̃orum receperat sacer¬
dotium. sed sibim& arrogando in eccłam
fuiss& ingressus. Deinde qm̃ enis aduen¬
tu turba generata. plurimi seditione
sint mortui: Et quia aliqui ab athanasio
epm̃ in alexandria. Primo quidẽ euse¬
biũ cognom̃to emesenũ. Quo ordinato¬
& in alexandriã ire m&uente gregoriũ
fecer̃ epm̃. Hisita gestis transformauer
fidẽ. nihil quidẽ culpantes nicęnum
conciliũ. sed principium prȩbentes. qua¬

Expanded text:
tiam Romani pontitiam Romani pontibrari. Fit ergo synodus in Antiochia sub praesentia Constantii principis, consulatu Marcellini et Probini . Erat autem quintus annus mortis Constantini patris Augustorum. Praesidebatque tunc Ecclesiae Antiochenae Placitus successor Euphronii. Fautores igitur Eusebii operae pretium judicantes Athanasio derogare, primum quidem calumniati sunt quasi extra regulam fecisset quam tunc ipsi decreverant: quoniam non ex sententia communis concilii episcoporum receperat sacerdotium, sed sibimet arrogando in Ecclesiam fuisset ingressus. Deinde quoniam ejus adventu turbata genera, plurimi seditione sint mortui; et quia aliqui ab Athanasio episcopum in Alexandria, primo quidem Eusebium cognomento Emisenum. SOCRATet in Alexandriam ire metuente, Gregorium fecerunt episcopum. His ita gestis, transformaverunt fidem, nihil quidem culpantes Nicaeni concilii; sed principium praebentes, qua
Abbreviated transcription (Latin):
obordinationẽ factã arrianoꝵ. ep̃oꝵ:
Constitutoqconcilio. paulũ qui dem
remouere fecit. eusebiũ uͦ exnico¬
media migrans constantinopolĩ epm̃
eẽ decreuit. Quo facto. anthiochia ꝓ¬
fectus ẽ imp̃. Fusebius itaq nullomodo
cessare patiebatur. sed om̃ia cõmoue¬
bat donec suũ propositũ ꝑducer&
ad effectũ. Egit gͦ ut inantio chia siriȩ
synodus fier& sub occasione quidẽ
dedicationis ȩcłȩ quãpat̾ augustoꝵ.
atempore fundationis expleuerat:
Proueritate aut̃ ad subuersionẽ atq
destructionẽ niceni concilii. Ad quã
synodũ conuener̃ exciuitatib diuer¬
sis ep̃i nonaginta. Maximꝰ tam̃ hiero¬
solimitanus macharii successor ñ ad¬
fuit. cogitans quia eipossit subripi
ut indãnatione subscriber& athana x¬
su. Sedneq iuliuꝰ inter fuit maximȩ
romȩ prȩsul neq in locũ suũ aliquẽ
destinauit: Cũ utiq regula ȩclesasti¬
ca iubeat non oportere prȩter senten¬

Expanded text:
ob ordinationem factam Arianorum episcoporum; ob ordinationem factam Arianorum episcoporum; constitutoque concilio Paulum quidem removeri fecit; Eusebium vero ex Nicomedia migrantem Constantinopolim, episcopum esse decrevit. Quo facto Antiochiam profectus est imperator. Eusebius itaque nullo modo cessare patiebatur, sed omnia commovebat, donec suum propositum perduceret ad effectum. Egit ergo ut in Antiochia Syriae synodus fieret, sub occasione quidem dedicationis ecclesiae quam pater Augustorum a tempore fundationis expleverat: pro veritate autem ad subversionem atque destructionem Nicaeni concilii. Ad quam synodum convenerunt ex civitatibus diversis episcopi nonaginta. Maximus tamen Hierosolymitanus Macarii successor non adfuit: cogitans quia ei posset subripi, ut in damnationem subscriberet Athanasii. Sed neque Julius iRomae praesul, neque in locum suum aliquem destinavit; cum utique regula ecclesiastica jubeat non oportere praeter senten
Abbreviated transcription (Latin):
sedmandauit ut inũ ex duob quos
ipse nominar& eligerent. Et siquidẽ
uellent docibilẽ simul. & uitȩ optimȩ
testimonio decoratũ. paulũ a se prb̃m
scd sapientia senẽ epm̃ sibim& ordina¬
rent. Siuͦ exhabitu solũmͦ reuerentiȩ
eligere uellent. macedoniũ facerent
tunc diaconũ existentem. qui & ȩtate
senior uider&ur. Ex hac causa malor
contentio ꝓ ep̃i ordinatione surrex̃.
ȩccłamq turbauit: Cũpopulus utiq
derent arrianũ dogma. alii uero
niceni decr&a concilii. Igit᷑ donec
conuicti minuebantur. Cũ uͦ alexan¬
der obiss&. contentio rursus ex utraq
parte cõmotaẽ qua propt̃ omousiani
paulũ ordinauere pontificẽ. arriani
uͦ macedoniũ. Et mȩccła quidẽ here¬
ne cognomine quȩ ẽ uicina iuxta basi¬
licã sophiam paulus ẽ ordinatus. inquo
potius alexandri sententia ꝓlata ui¬
debatur
Iost paululũ uero tempus imp̃ ad con¬
stantinopolĩ ueniens. in dignatur

Expanded text:
sed mandavit ut unum ex duobus quos sed mandavit ut unum ex duobus quos ipse nominaret eligerent. Et siquidem vellent docibilem simul, et vitae optimae testimonio decoratum, Paulum a se presbyterum sed sapientia senem, episcopum sibimet ordinarent. Si vero ex habitu solummodo reverentiae eligere vellent, Macedonium facerent, tunc diaconum existentem, qui aetate senior videretur. Ex hac causa major contentio pro episcopi ordinatione surrexit, Ecclesiamque turbavit, cum populus utiquederent Arianum dogma, alii vero Nicaeni decreta concilii. Igitur donec quotidie convicti minuebantur. Cum vero Alexander obiisset, contentio rursus ex utraque parte commota est. Quapropter Homousiani Paulum ordinavere pontificem, Ariani vero Macedonium. Et in ecclesia quidem Irene cognomine quae est vicina juxta basilicam Sophiam, Paulus est ordinatus, in quo potius Alexandri sententia prolata videbaturost paululum vero tempus imperator ad Constantinopolim veniens, indignatur