comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taciturum tres elucubrauit libros. et angitesdcis marcio¬
ns de meis opusculis fabricatus est. Gestit animus. et uiiꝰ
ntpente doctrinam et incam insꝑatam uecordiam cognos¬
ctit. fortasse brem tempore didicit qd docere nos debeat:
ce qd̵ illum scire nullus putabat. subitum eloquentiȩ au¬
men ostendet. Sic pattr ille as faciet᷑ sic magnus iħc inci¬
piei conferre manum. Quãuis limauerit accusationis
suc hastas. &e totis aduersum nos intorserit uirib credimꝰ
indño saluatore. qd̾ scuto circundabit nos ueritas enus. &e
cum psalmista cantare poterimus. Sagitte paruulorum
facte sunt plage corimꝰ et si consisterint aduersũ me castra.
ñ timebit cormeum. si stecerit aduersum me prelium. in
hoc ego sꝑabo. S hec alias: nunc ad id qd̾ cepimus reuerta¬
diunt stssi ierum: quare ꝑ iarchon libros origenis noxios.

Expanded text:
taciturum, tres elucubravit libros, et ἀντιθέσεις Marciotaciturum, tres elucubravit libros, et ἀντιθέσεις Marcionis de meis opusculis fabricatus est. Gestit animus, et illius repente doctrinam, et meam insperatam vecordiam 462 cognoscere. Fortasse brevi tempore didicit, quod nos docere debeat; et quod illum scire nullus putabat, subitum eloquentiae flumen ostendet. Sic pater ille Deum faciat: sic magnus Iesus . Incipiat conferre manum. Quamvis libraverit accusationis suae hastas, et totis adversum nos viribus intorserit, credimus in Dominum Salvatorem, quod scuto circumdabit nos veritas ejus; et cum Psalmista cantare poterimus: Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum . Et, Si constiterint adversum me castra, non timebit cor meum. Si steterit adversum me praelium, in hoc ego sperabo . Sed haec alias. Nunc ad id quod coepimus, revertadiunt fessi rerum , quare περὶ Ἀρχῶν libros Origenis noxios,
Abbreviated transcription (Latin):
male. ostendit me ideo ante laudatum. quia participẽ
sui putabat erroris. S aduersum libros illos qui ꝑangu¬
los garriunt. et furtiua accusatione me mordent. cũ
editi fuerint &e detenebris adlumen processerint.atq
ad nos uel studio frm̃ uel temeritate emulorim potuerĩt
ꝑuenire. respondere conabor. Neq enim magnoꝑe formi¬
aandi sunt. quos metuit auctor suus prodere: de tantum
confederatis legendos ẽẽ de creuit. Tunc aũt cognoscam
cimen aut diluam. aut in accusatorem quȩ obiecta sunt¬
ittorquebo:. et ostendam qd̾ huc usq silentium molestie
iudicium purgatum me ẽe uolui. ce grauissimũ inter
amicos crumen refellere: ne prior lesisse uidcar qui et
uulneratus nequaquã contra ꝑcussorem tela direxi. s
meo tantum uulneri ad moui manum. Quẽ obsecro ut ab q
pre iudicio ꝑsorarum. culpam meum referat qui lacessi¬
uit. nec lefisse contentus quasi aduersum elinguem sẽꝑq

Expanded text:
male, ostendit me ideo ante laudatum, quia participem male, ostendit me ideo ante laudatum, quia participem sui putabat erroris. Sed adversus illos libros, qui per angulos garriunt, et furtiva accusatione me mordent, cum editi fuerint, et de tenebris ad lucem processerint, atque ad nos vel studio fratrum, vel temeritate aemulorum potuerint pervenire, respondere conabor. Neque enim magnopere formidandi sunt, quos metuit auctor suus prodere, et tantum confederatis legendos esse decrevit. Tunc aut agnoscam crimina, aut diluam, aut in accusatorem quae sunt objecta retorquebo: et ostendam quod hucusque silentium modestiae judicium purgatum me esse volui, et gravissimum inter amicos crimen refellere, ne prior laesisse videat, qui et vulneratus nequaquam contra persecutorem tela direxi; sed meo tantum vulneri admovi manum. Quem obsecro, ut absque praejudicio personarum, culpam in eum referat, qui lacessivit. Nec laesisse contentus, quasi adversus elinguem semperque
Abbreviated transcription (Latin):
hec illius uerba sunt. negare ñ potest. ipsastui elegantia
est sermo compositus. qd̾ ꝙ his marus est. simplicitas xp̃i¬
ana auctoris su caracterem probant. Autd est si et ista
eusebius deprauaiit: accusator origenis. meiq studio¬
sus. Inuno atq eodem oꝑe &e iium et me. uei etrasse
uiei bene sensissc testatas est. Hon potest nunc me u¬
micus hereticum dicere. quẽ a fide sua dudum ñ ais¬
crepare pretitus est. Simtilq et hoc abeo quero. quid si¬
bi uelt sermo moberatus &e dubtus. Hicha inquit in
iuis qd a fide nĩa discrepet latimuis lector inuemiet. fidẽ
suam quã uocat: eam ne qua romana pollet ȩccłia an
ilam que mnorigenis uoluminib continetur: Si roma¬
nim responderit: ergo nos catholici sumus. qui nichit
deorigenis errore transtulimus. Sin aũt origenis blas¬
phenna fides illius est: dum michi inconstantie ertinen
impingit. se hereticum probat. Siue bene credit lau¬
dator ñs. confessione sua me assumit in soctum. aue

Expanded text:
haec illius verba sunt, negare non potest. Ipsa styli elegantia et sermo compositus, quodque his majus est, 461 simplicitas Christiana, auctoris sui characterem probant. Aliud est, si ista Eusebius depravavit, et accusator Origenis, meique studiosus, in uno eodemque opere et illum et me vel errasse, vel bene sensisse testatus est. Non potest me nunc inimicus haereticum dicere, quem a fide sua dudum non discrepare praefatus est. Simulque et hoc ab eo quaero, quid sibi velit sermo moderatus et dubius? Nihil, inquit, in illis quod a fide nostra discrepet, Latinus lector inveniet. Fidem suam quam vocat? Eamne qua Romana pollet Ecclesia? an illam, quae in Origenis voluminibus continetur? Si Romanam responderit, ergo Catholici sumus, qui nihil de Origenis errore transtulimus. Sin autem Origenis blasphemia, fides illius est: dum mihi inconstantiae crimen impingit, se haereticum probat. Sive bene credit laudator meus, confessione sua me assumit in socium; sive
Abbreviated transcription (Latin):
mis inapłm scriptis transtulisset inlatinũ inquibus
cum aliquanta offendicula inueniantur ingreco. ita
elimauit om̃ia inter pretando atq purgauit. ut nicħ
miuis qd̾ a fide nr̃a disciepet. latimis lector inueniat.

Expanded text:
mis in apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus mis in apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquanta offendicula inueniantur in Graeco, ita elimauit omnia interpretando atque purgauit, ut nihil in illis, quod a fide nostra discrepet, Lat
Abbreviated transcription (Latin):
probet᷑. et laudationẽ heretici que ilu obicitur. non de
assensi hereseos.s de ingenii extitisse ad miratione
respondeat. Piacuerat ei. siue ut ipse uult uideri cõ¬
puisus erat inlatinam linguam uertere qd nolebat:
quid necesse fuit me latentem. & tanti maris atq ter¬
rarum diuisum spatiis inserere questioni. et oppone¬
re inuidie plurimorum. ut plus michi laudando noce¬
ret quam sibi exemplo prodesset: Nunc quoq quia
renui laudatorem. et uerso stilo docui me ñ ẽẽ quod
m̃s necessarius predicauit: dicitur furere. & tres
contra me libros uenustate attica texuisse. eade accu¬
sans quȩ ante laudauerat. et obiciens michi in transla¬
tioneorigenis nefaria dognata. dequo inprefacum¬
cala iaudationis sue ayxerat. Sequar regulam pre¬
cessorum. &e eius precipue uiri cuius suꝑnis fecrmus
mentionẽ. qui cum uitra septuaginta libellos origenis
quos homelticos appelauit. aliquantos ctiam aetho¬

Expanded text:
probet, et laudationem haeretici, quae illi objicitur, non de probet, et laudationem haeretici, quae illi objicitur, non de assensu haereseos, sed de ingenii exstitisse admiratione respondeat. Placuerat ei, sive ut ipse vult videri, compulsus erat in Latinam linguam vertere, quod nolebat. Quid necesse fuit me latentem, et tantis maris atque terrarum divisum spatiis inserere quaestioni? opponere invidiae plurimorum, ut plus mihi laudando noceret, quam sibi prodesset exemplo? Nunc quoque quia renui laudatorem, et verso stylo docui me non esse, quod meus necessarius praedicavit, dicitur furere, et tres contra me libros venustate Attica texuisse: eadem accusans, quae ante laudaverat, et objiciens mihi in translatione Origenis nefaria dogmata, de quo in Praefatiuncula laudationis suae dixerat: « Sequar regulam praecessorum, et ejus praecipue viri, cujus superius fecimus mentionem. qui, cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos homileticos appellauit, aliquantos etiam de to
Abbreviated transcription (Latin):
re conatur. siue accusatio. ut ego ex uulneris mei do¬
lore sentio. nec in laude haberem equalium głam. nec
inuituꝑatione solatium. Teneo epłas ur̃as. quib accu¬
atum me t̾e scribitis. et hortamini ut respondeam eri¬
inmnationiꝰ: si tacuerim uidear crimen agnosctre. Ad quas
respondi fateor. et quamius lesus. sic amicitie iura serua¬
ui. ut me sine accusantis accusatione destnderem: et qd̾
unus rome amicus obiecerat. amultis in toto orbe inimi¬
cis dicerem iactitatum ut ñ uiderer homini s crimi¬
nib respondere. Aliud ẽ sipro utre amicicie accusa¬
tus tacere debui. & lutatam abeo faciem. atq ut ita di¬
cam heretico fetore consꝑsam. ne simpliciquidẽ aqua
dil uere. ne iie michi fecisse putaretur iniuriam.
Hec uox nec hominis est. nec ad hominẽ aꝑte amicũ
petere. &e crimina eus subꝑsona laudatoris exponere.
& ut ne hoc quidem librum dereliqui. ut se catholicũ

Expanded text:
re conatur sive accusatio, ut ego ex vulneris mei dore conatur sive accusatio, ut ego ex vulneris mei dolore sentio, nec in laude haberem aequalium gloriam, nec in vituperatione solatium. 3. Teneo epistolas vestras, quibus accusatum me scribitis esse: et hortamini 460 ut respondeam criminanti; ne si tacuerim, videar crimen agnoscere. Ad quas respondi, fateor: et quamvis laesus, sic amiciti e jura servavi, ut me sine accusantis accusatione defenderem: et quod unus Romae amicus objecerat, a multis in toto orbe inimicis dicerem jactitatum, ut non viderer homini, sed criminibus respondere. Aliud est, si pro jure amicitiae accusatus tacere debui, et dum lutatam habeo faciem, atque ut ita dicam haeretico fetore conspersam, ne simplici quidem aqua diluere, ne ille mihi fecisse putaretur injuriam. Haec vox nec hominis est, nec ad hominem, aperte amicum petere, et crimina ejus sub persona laudatoris exponere: et illi ne hoc quidem liberum derelinqui, ut se catholicum
Abbreviated transcription (Latin):
pler nec pura laudatio. Si auctoritatem suo oꝑi prestrue¬
bat. uolens quos sequeret ostendere habuit inpr̃õptu
hyiarium confessorem qui quadraginta ferme milia
uersuum origenis in psalmos et iob transtulit. habuit
ambrosium. cuius om̃s pene librihuius sermonib ple¬
ni sunt. et martirem uictorinum. qui simplicitatẽ suã
ineo probat. dum nulli molitur insidias. De his om̃ib
tacet. &e quasi colũns ȩccłiȩ pretermissis. me solumpu¬
uiicat et nichilominus ꝑangulos consectatur: nisi forte
cadem simplicitate qua amicum nescius accusauit.
alos ignorasse uiret. & quis ei credet. uiro eruditissi¬
mo & qui tantam habeat scientiam scriptorum ueterũ.¬
et maxime grecorum ait dumꝑegrina secdatur. pene
fua amiscrit. ut recentissime memorie uiros et latinos
nesciat: Ex quoapparet ñ tam me abeo laudatũ. quã
uios ñ accusatos. ut siue uia laus est. ut stultis ꝑsuade¬

Expanded text:
plex, nec pura laudatio. Si auctoritatem suo operi praestrueplex, nec pura laudatio. Si auctoritatem suo operi praestruebat, volens quos sequeretur ostendere, habuit in promptu Hilarium Confessorem, qui quadraginta ferme millia versuum Origenis in Job et Psalmos transtulit. Habuit Ambrosium, cujus pene omnes libri hujus sermonibus pleni sunt: et Martyrem Victorinum, qui simplicitatem suam in eo probat, dum nulli molitur insidias. De his omnibus tacet, et quasi columnis Ecclesiae praetermissis, me solum pulicem et nihili hominem per angulos consectatur. Nisi forte eadem simplicitate, qua amicum nescius accusavit, illos ignorasse se juret. Et quis ei credet viro eruditissimo, et qui tantam habeat scientiam Scriptorum veterum, maxime Graecorum, ut dum peregrina sectatur, pene sua amiserit: quod recentissimae memoriae viros et Latinos nesciat? Ex quo apparet non tam me ab eo laudatum, quam illos non accusatos: ut sive laus illa est ut stultis persuade
Abbreviated transcription (Latin):
multum bis errasse sit casus. cur ptudent errat & crebro.
et sic totum cexit errorem. ut michi ñ liceat negare qd̾ lau¬
dat: Prudentis fuerat &e amici post reconciliatam simul¬
tatemetiam leues suspiciones fugere: ne quod fortutto fe¬
cisset. consulto facere putaretur: Unde &e tualius in com¬
mentariis catisarum progabinio. Ego inquit cũ om̃s ami¬
citias tuendas semꝑ putauerim summa religione &e fide:
tum eas maxime. quȩ ẽẽnt ex inmicitiis reuocate in
grãm. Propterea qd integris amicitiis preter mmissũ offi¬
cium imprudentie. uel ut ingrauius inter pretemur
neglegentie excusatione desenditur: post reditum ingrã
aiquid ẽ commnissum.idñ neglectum. s uiolatum pitatur:
nec imprudentie s ꝑtidie assignari solet. faccus quoq
quicquã coit ce rescinditar. Quid michi nunc prodest¬
qd ampliciter ertasse se iurat: Ecce obiciuntur michi
lauaes eus. &e crimini datur. simplicissimi amiciñ sim¬

Expanded text:
multum, bis errasse sit casus; cur prudenter errat et crebro, multum, bis errasse sit casus; cur prudenter errat et crebro, 459 et sic per totum texit errorem, ut mihi non liceat negare quod laudat? Prudentis fuerat et amici, post reconciliatam simultatem, etiam leves suspiciones fugere: ne quod fortuito fecisset, consulto facere putaretur. Unde et Tullius in Commentariis causarum pro Gabinio: « Ego, inquit, cum omnes amicitias tuendas semper putavi summa religione et fide, tum eas maxime quae essent ex inimicitiis revocatae in gratiam: propterea quod integris amicitiis officium praetermissum, imprudentiae, vel ut gravius interpretemur negligentiae excusatione defenditur; post reditum in gratiam, si quid est commissum, id non neglectum, sed violatum putatur: nec imprudentiae, sed perfidiae assignari solet. » Flaccus Horquidquam coit, et rescinditur. 2. Hiquod simpliciter errasse se jurat? Ecce objiciuntur mihi laudes ejus, et crimini datur simplicissimi amici, non sim
Abbreviated transcription (Latin):
insidias deprehendi : frater ce collega inprefaciun¬
cula uocor: et satis aꝑte ex ponuntur crimina mea. qͥd
scripserim. quib incelum origenem laudib eleuarĩ.
Bono animo fecisse se dicit. et quomͦ nunc eadem ini¬
micũ obicit. quȩ tunc amicus laudauerat: Holuerat
me minterpretatione quasi preuium sequi. &e aucto¬
ritat̾ẽ oꝑis sui ex nr̃is opusculis mutuari. Suffecerat
se mel dixisse qd̾ scripseram. quid necesse fuit eadem
tur sus iterare &e frequenter in gerere. et quasi nemo
sibi laudanti crederet.ipsa dicta replicare: Nonẽ tam
sollicita de audientium fide. simplex et pura lauda¬
tio. Quid metuit. ne illi sine cestimoniis dictorũ meon
inmeis laudib ñ credatur: Uidetis nos intelligere
prudentiam euis: & predicationis dialetice strophis
inscolis sepe lusisse. Simplicitatem optendere ñ potest.¬
artifex. in quo malicia de prehenditur. Semel aut ut

Expanded text:
insidias deprehendi? Frater et collega in praefatiuninsidias deprehendi? Frater et collega in praefatiuncula vocor, et satis aperte exponuntur crimina mea, quid scripserim, quibus in coelum Origenem laudibus levaverim. Bono animo fecisse se dicit. Et quomodo nunc eadem inimicus objicit, quae tunc amicus laudaverat? Voluerat me in interpretatione quasi praevium sequi; et auctoritatem operi suo ex nostris opusculis mutuari. Suffecerat semel dixisse, quod scripseram. Quid necesse fuit eadem rursus iterare, et frequenter ingerere: et quasi nemo sibi laudanti crederet, ipsa dicta replicare? Non est tam sollicita de audientium fide, simplex et pura laudatio. Quid metuit, ne illi sine testimoniis dictorum meorum in meis laudibus non credatur? Videtis nos intelligere prudentiam ejus et praedicationis diasyrticae strophis in scholis saepe lusisse? Simplicitatem obtendere non potest, in quo artifex deprehenditur malitia. Semel, aut ut
Abbreviated transcription (Latin):
t ur̃is & multoꝵ luteris didiciobici mͥ
inscola tyrannica lingua canũ meoꝵ.
exinimicis abipso cur periarcon libros
inlatinum uerterim. et ob impudentiam singularẽ
accusant medicum qd uenena prodiderit᷑. ut scilicet
pharmacopulam suum ñ innocentie merito.s criminis
communione tueantur. quasi culpam numerus peccan¬
tiũ minuat. & inꝑsonis ñ in reb sit accusatio. Scribun¬
tur contra me libri. ingeruntur om̃ib audiendi. et
tamen ñ eduntur. ut et simplicium corda ꝑcutiant.
et michi facultatem prome auferant respondendi.
Nouũ malicie genus. accusare qd̾ prodi timeas scribe¬
re qd̾ occultes. Si sunt uera quȩ scripsit. cur publicũ
metuit: Si falsa cur scribit: Olim pueri legebamus.
intemꝑantis e̾e arbitror. scribere quicquã qd occultari
uelis. Rogo quis est iste dolor. quid estuant. quid insa¬
munt. qd̾ preconem reppuli figuratum. qd̾ nolui me
sub dolo ore laudadri. qd subamici nomine inimici

Expanded text:
tris et multorum litteris didici, objici mihi in schola Tyranni, lingua canum meorum ex inimicis ab ipso , cur περὶ Ἀρχῶν libros in Latinum verterim. O impudentiam singularem! accusant medicum quod venena prodiderit; ut scilicet φαρμακοπώλην suum, non innocentiae merito, sed criminis communione tueantur, quasi culpam numerus peccantium minuat, et in personis, non in rebus sit accusatio. Scribuntur contra me libri, ingeruntur omnibus audiendi; et tamen non eduntur, ut et simplicium corda percutiant, et mihi facultatem pro me auferant respondendi. Novum malitiae genus, accusare, quod prodi timeas: scribere, quod occultes. Si sunt vera quae scribit, cur publicum timuit? si falsa, cur scripsit? Olim pueri legimus: Intemperantis esse arbitror scribere quidquam, quod occultari velis . Rogo quis est iste dolor? Quid aestuant? quid insaniunt? Quod praeconem repuli figuratum? quod nolui me subdolo ore laudari? quod sub amici 458 nomine, inimici
Abbreviated transcription (Latin):
adme qui  ꝑcussus sum : Non iccirco curari ñ debeo:
quia tume bono animo uulnerasti: Confossus iaceo. stri¬
det uulmis inpectore. candida prius menbra sanguine
tur pantur: et tu michi dicas. noli manum ad hibere uisi¬
neri. ne ego te uidear uulnerasse: Quãquã &e ipsa trans¬
latio. magis origenem. quam te arguit. Tu enim emen¬
dasti qtie addita abhereticis arbitratus es: ego prodidi qd̾
abillo scͥptũ grecia uniu̾sa ꝯclamat. Qs rectiꝰ arbitratꝰ sit
nec meũ nec tuũ iudiciũ ẽ. Utriꝰq scͥpta. censoriã lectoris
ticos et accusatoreᷤ meo dirigĩ qͥd adte qͥ⁊ ortodoxũ ⁊ lauda¬
tore meũ ẽẽ te dicis : Siasꝑior sũ inheticoᷤ. & illorũ in publi¬
cũ strophaᷤ ꝓfero letare ĩuectiõe m̃a he si dolueriᷤ. ħeticꝰ e̾ẽ in¬
deariᷤ. Qñ sñ nõie ꝯtͣ uicia scͥbit᷑. qͥ irascit᷑ accusator suiẽ. Pru¬

Expanded text:
ad me, qui percussus sum? Num idcirco curari non debeo, ad me, qui percussus sum? Num idcirco curari non debeo, quia tu me bono animo vulnerasti? Confossus jaceo, stridet vulnus in pectore: candida prius sanguine membra turpantur, et tu mihi dicis: Noli manum adhibere vulneri, ne ego te videar vulnerasse? Quamquam et ipsa translatio magis Origenem quam te arguit. Tu enim emendasti quae addita ab haereticis arbitratus es. Ego prodidi, quod ab illo scriptum Graecia universa conclamat. Quis rectius arbitratus sit, nec meum, nec tuum judicium est. Utriusque scripta censoriam lectoris ticos et accusatores meos dirigitur: quid ad te, qui et orthodoxum et laudatorem meum te esse dicis, si asperior sum in haereticos, et illorum in publicum strophas profero? Laetare invectione mea; ne si dolueris, haereticus esse videaris. Quando sine nomine contra vitia scribitur; qui irascitur, accusator sui est. Pru
Abbreviated transcription (Latin):
ta quid scripserim. Hoc michi prestiterunt amici mei.
Non dixi amicus. ne te inderer arguereꝰ. ut si tacucro reus.
sirespondero imnicus iudicer. Bura utraq conditio. s
eduob eligam qd̾ leuius est. Simultas redintegrari pot̾̃:
blasphenna ueniam ñ meretur. Animaduertis iniuto
michi et repugnanti onus hoc impositum: et futuram
exbiuinsctmodi oꝑe simidtatem neceslitatis exciatiõe
cinatam. Si nterpretatus e̾cs libros ꝑiarchon absq meo
nomine. lecte quereris inreprehensionẽ tuam a me postea
ee translatos. Nunc aũt iniuste doles meo oꝑe ame tibi
ẽẽ responsum: in quo a te laudando accusatussum. Quã
enim tu lauidem uocas om̃s accusationẽ intelligunt. Cons¬
tet apud te quod accusaueris. & ñ indignaberis qd̾ respon¬
derim. Esto tu bono animo scripseris. et homo in nocens
et amicus fidissimuis. de cuius nunquam egressum est
ore mendatium. me nescius uulneraris. Quid

Expanded text:
ta quid scripserim: « Hoc mihi praestiterunt amici mei ta quid scripserim: « Hoc mihi praestiterunt amici mei non dixi amicus meus, ne te viderer arguere ut si tacuero, reus; si respondero, inimicus judicer. Dura utraque conditio, sed e duobus eligam quod levius est. Simultas redintegrari potest: blasphemia veniam non meretur . Animadvertis invito mihi et repugnanti hoc onus impositum; et futuram ex hujuscemodi opere simultatem, necessitatis excusatione curatam? Si interpretatus esses libros περὶ Ἀρχῶν absque meo nomine, recte querereris in reprehensionem tuam a me postea esse translatos. Nunc autem injuste doles, in eo opere a me tibi esse responsum, in quo a te laudando accusatus sum. Quam enim tu laudem vocas, omnes accusationem intelligunt. Constet apud te, quod accusaveris; et non indignaberis, quod responderim. Esto, tu bono animo scripseris, et homo innocens et amicus fidissimus, de cujus numquam egressum est ore mendacium, me 468 nescius vulneraris: quid
Abbreviated transcription (Latin):
quondam tuum expostulantẽ patienter audias. Cont
alios digladiaris. aut facis calumniam aut pateris. Quo
accisas & a quib accusaris. ordinis titi sunt. Recte anꝑ
peram. uos uideritis. Michi etiam uera accusatio. contra
siatr̃e displicet. Nec reprehendo alios. l dico quid ipse
inte. quid commerui: Anquia origenisten me ñ esse
respondi : Hunquid defensio mea accusatio tua est :¬
& tusiñ es origenistes uel non fuisti. credo uiranti.
Si fiisti suscipio penitentẽ. Quid doles si id sum qd̾
tuce te dicis: Anquia ꝑ iarchon origenis libros post te
transferre ausus sum. et interpretatio mea sugillatio pu¬
tatur oꝑis tui: Quid poteram facere: Missa michi est
laudatio tua. id est accusatio mea. Tam fortiter me plixeq
laudaueras. lit si tuis laudib ad quieuissem. om̃s here¬
ticum me putarent. Uide. quid romane adme epłe ciau¬
stla tencat. Purga suspiciones hominum. et conuince cͥ¬

Expanded text:
quondam tuum expostulantem patienter audias. Contra quondam tuum expostulantem patienter audias. Contra alios digladiaris, aut facis calumniam, aut pateris. Quos accusas, et a quibus accusaris, ordinis tui sunt: recte an perperam, vos videritis. Mihi etiam vera accusatio contra fratrem displicet: nec reprehendo alios, sed dico quid ipse in te? quid commerui? An quia Origenisten me non esse respondi? Numquid defensio mea, accusatio tua est? Et tu si non es Origenistes, vel non fuisti, credo juranti; si fuisti, suscipio poenitentem. Quid doles, si id sum, quod esse te dicis? An quia περὶ Ἀρχῶν Origenis libros post te transferre ausus sum, et interpretatio mea suggillatio putatur operis tui? Quid poteram facere? Missa mihi est laudatio tua, id est, accusatio mea. Tam fortiter me prolixeque laudaveras, ut si tuis laudibus acquievissem, omnes haereticum me putarent. Vide quid Romanae ad me Epistolae clausula teneat: « Purga suspiciones hominum, et convince cri
Abbreviated transcription (Latin):
idem obicit mnethodio ep̃o & martyri. qd tu iineis
laudib criminaris. et dicit. Quom ausiis est mecho¬
dius minc contra origenem scribere: qui hec ce hec de
ongenis dogmatib est locutus: Non est huius loci. pro
martyre loqui. Neq enim omina in locis om̃ib disseren¬
da sunt. Nunc tetigisse sufficiat. hoc abarriano nomine
et amicus laudas. et offensus accusas. Habes occasionem
&e depresentiloco. si uelis michi calimmiam struere. cur
nunc eusebio detraham quẽ inalio loco ante laudai.
Aiterum quidem nomen eusebii:s eadem que suꝑ orige¬
nis uocabulo calumnia. Laudam cusebium meccłiasti¬
ca hystoria indigestione temporum. indescriptione sc̃e
terrȩ. & hec ipsa opuscula inlatinum uertens. mee lingue
hominib dedi. Num exeo arrianuis sum. quia eusebtus
quihos lib̾os condidit arriamis est: Siausus fueris
me hereticum dicere: memento prefacuincule ꝑ iarchon.
inqua fidei tue me ẽe testaris. Simulq obsecro. ut amicũ

Expanded text:
t Methodio episcopo et martyri, quod tu in meis laudibus criminaris, et dicit: Quomodo ausus est Methodius nunc contra Origenem scribere, qui haec et haec de Origenis locutus est dogmatibus? Non est hujus loci pro martyre loqui: neque enim omnia in locis omnibus disserenda sunt. Nunc tetigisse sufficiat hoc ab Ariano homine et amicus laudas, et offensus accusas. Habes occasionem et de praesenti loco, si velis, mihi calumniam struere, cur nunc et Eusebio detraham, quem in alio loco ante laudavi? Alterum quidem nomen Eusebii; sed eadem quae super Origenis vobabulo est calumnia. Laudavi Eusebium in Ecclesiastica Historia: in digestione Temporum: in descriptione sanctae Terrae; et haec ipsa opuscula in Latinum vertens, meae linguae hominibus dedi. Num ex eo Arianus sum, quia Eusebius qui hos libros condidit, Arianus est? Si ausus fueris 467 me haereticum dicere, memento Praefatiunculae περὶ Ἀρχῶν, in qua fidei tuae me esse testaris: simulque obsecro, ut amicum
Abbreviated transcription (Latin):
faciet clauderemus. s ut proficiscere ad scientiam re¬
rum uolentib materiam preberemus. Iuud sane om¬
nem qui hos libros uel descripturus est uel lecturus.
conienio ꝑfuturi regni fidem. ꝑrefurrectionis ex mor¬
tuis sacramentum. ꝑulum qui preparatus ẽ diabolo
et angłis eius eternum ignẽ. sic ñ illum locum eterna he¬
reditate possideat. ubi est aetus et stridor aentium. & u̾
ignis eorum ñ extinguetur. & uerimis eorum ñ moriet᷑
ne addat aliquis huic scripture. ne auferat ne inferat.
ne immutet: s conferat cum exemplarib unde scripse¬
rit. et emendet ad litteram &e distinguat. et inemendatũ
uel non distinctum codicem non habeat. nec sensuum adif¬
sicultas si distinctus codex ñ sit. maiores obscuritates lege¬

Expanded text:
faciet-clauderemus, sed ut proficere ad scientiam refaciet-clauderemus, sed ut proficere ad scientiam rerum uolentibus materiam praeberemus. illud sane omnem, qui hos libros uel descripturus est uel lecturus, conuenio per futuri regni fidem, per resurrectionis ex mortuis sacramentum, per illum, qui praeparatus est diabolo et angelis eius, aeternum ignem: sic non illum locum aeterna hereditate possideat, ubi est fletus et stridor dentium et ubi ignis eorum non extinguetur et uermis eorum non morietur, ne addat aliquid huic scripturae, ne auferat, ne inserat, ne inmutet, sed conferat cum exemplaribus, unde scripserit, et emendet ad litteram et distinguat et inemendatum uel non distinctum codicem non habeat, ne sensuum difficultas, si distinctus codex non sit, maiores obscuritates lege
Abbreviated transcription (Latin):
uercterit. Sicubi ergo nos inlibris eius aliquid contra
id inuenimus qd̾ ab ipso inceteris locis pie de trinitate
fuerat definitum: uelut adulteratum hoc et alientim.
aut pretermisimus. aut scđm eam regulam protulimus.
quam ab ipso frequenter imienimus affirmatam. Siqͣ
sane uelut ꝑitis iam &e scientib loquens. dum breuiter
transire uult obscurius protalit. nos ut manifestior
fieret locus eaque de ipsa re maliis eus libris aꝑtius
legeramus ad ictimus. explanationi studentes. Nichil
tamen nr̃m diximis. ł licet ialiis locis dicta sua tam̃
sibi rddidimus. Hecaũt iccireo in presatione cominonus:
neforte calumpnatores iterum se criminandi puteit
inuenisse materram. S inderis quid ꝑuersi &e conten¬
tiosi homines agant. Nobis interim tantus labor si ta¬
men orantib uobis ds uerit. iccireo suisceptus est. ñ ut
calumnosos qd fieri ñ potest. licet forte etiam hoc as̃

Expanded text:
uerteret. sicubi ergo nos in libris eius aliquid contra uerteret. sicubi ergo nos in libris eius aliquid contra id inuenimus, quod ab ipso in ceteris locis pie de trinitate fuerat definitum, uelut adulteratum hoc et alienum aut praetermisimus aut secundum eam regulam protulimus, quam ab ipso frequenter inuenimus adfirmatam. si qua sane uelut peritis iam et scientibus loquens, dum breuiter transire uult, obscurius protulit, nos, ut manifestior fieret locus, ea, quae de ipsa re in aliis eius libris apertius legeramus, adiecimus explanationi studentes; nihil tamen nostrum diximus, sed, licet in aliis locis, dicta sua tamen sibi reddidimus. haec autem idcirco in praefatione commonui, ne forte calumniatores iterum se criminandi putent inuenisse materiam. sed uideris, quid peruersi et contentiosi homines agant. Nobis interim tantus labor, si tamen orantibus uobis deus iuuerit, idcirco susceptus est, non ut calumniosis os-quod fieri non potest, licet forte etiam hoc deus
Abbreviated transcription (Latin):
iector inueniat. Hunc gͦ etiam nos licet non eloquentie
urib. discipline tamen regulis inquantum possumꝰ
sequimir:. obseruantes scilicet ne ea quȩ in libris orige¬
nis a scipso discrepantia imuieniuntur atq contraria pro¬
stramus. Cuius diuersitatis causam plenus tibi inapolo¬
gitico quem pamphilus prolibris ipsus origenis scripsit
edidimus: breuissimo libello suꝑ addito. inquo euidentib
ut arbitror probamentis corruptos eͥe inquam plurimiͦs
abhereticis ce maltuolis libros etus ostendimꝰ. ce precipue
istos quos minc exigis ut interpret. id ẽ ꝑiarcon quod uel
uera alias et obscurissimi &e difficilumi. De reb enim
talib ibi disputat. inquib philosophi om̃i etate consũp¬
ta inuenire potuerunt nichil. Hic uͦ nr̃ quantum po¬
tiit id egit. ut creatoris fidem et creaturarum rationem
quam illi ad impietatem traxerant. ad pietatem iste con¬

Expanded text:
lector inueniat. hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae lector inueniat. hunc ergo etiam nos, licet non eloquentiae uiribus, disciplinae tamen regulis, in quantum possumus, sequimur, obseruantes scilicet, ne ea, quae in libris Origenis a se ipso discrepantia inueniuntur atque contraria, proferamus. cuius diuersitatis causam plenius tibi in Apologetico, quem Pamphilus pro libris ipsius Origenis scripsit, edidimus breuissimo libello superaddito, in quo euidentibus, ut arbitror, probamentis corruptos esse in quam plurimis ab hereticis et maliuolis libros eius ostendimus et praecipue istos, quos nunc exigis ut interpreter, id est περὶ ἀρχῶν, quod uel uera alias et obscurissimi et difficillimi. de rebus enim ibi talibus disputat, in quibus philosophi omni sua aetate consumpta inuenire potuerunt nihil. hic uero noster, quantum potuit, id egit, ut creatoris fidem et creaturarum rationem, quam illi ad inpietatem traxerunt, ad pietatem iste con
Abbreviated transcription (Latin):
ut is uir qua iue alterum post apłos ȩccłiȩ doctorem
scientiȩ ac sapientiȩ merito comprobauit. inopia ser¬
monis nr̃i ionge se intrior uideatur. Qd ego sepe
considerans. reticebamꝰ. nec deprecantib me frequẽ¬
ter inhoc opus fr̃ib. annuebam. S tua uis fidelica¬
me frater machari. tanta est: cui obsistere ne imꝑitia
quidem potest. Propter qd̾ ne te ultra tam grauem pa¬
terer exactorem. etiam contra propositum meũ cessiͥ
ea tamen lege atq ordine ut quantum fieri potest inter¬
pretando sequar regulam precessorum. et eus precipue
uiri cuius suꝑius secimus mentionẽ. Qui cum ultra sep¬
tuaginta libellos origenis quos homeliticos appellaint.
aliquantos etiam de thomis in apłm scriptis transtulissci
in latinumanquib cum aliquanta offendicula inuemi¬
antur ingreco. ita elimauit omnia interpretando atq
purgauit: ut nichil in illis qd afide nr̃a discrepet. latinꝰ

Expanded text:
ut is uir, quem ille alterum post apostolos ecclesiae doctorem ut is uir, quem ille alterum post apostolos ecclesiae doctorem scientiae ac sapientiae merito conprobauit, inopia sermonis nostri longe se inferior uideatur. Quod ego saepe considerans reticebam nec deprecantibus me frequenter in hoc opus fratribus adnuebam. sed tua uis, fidelissime frater Macari, tanta est, cui obsistere ne inperitia quidem potest; propter quod, ne te ultra tam grauem paterer exactorem, etiam contra propositum meum cessi, ea tamen lege atque ordine, ut, quantum fieri potest, in interpretando sequar regulam praecessorum et eius praecipue uiri, cuius superius fecimus mentionem. qui, cum ultra septuaginta libellos Origenis, quos homileticos appellauit, aliquantos etiam de tomis in apostolum scriptis transtulisset in Latinum, in quibus cum aliquanta offendicula inueniantur in Graeco, ita elimauit omnia interpretando atque purgauit, ut nihil in illis, quod a fide nostra discrepet, Latinus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑparchonqͥs degreco transtulit in latinum.
cio quam plurimos frm scientie scrip¬
turarum desiderio prouocatos. popos¬
cisse ab alinquantis eruditis uiris.
et grecarum peritis ut orgenem romanum facerent:
&e iatims aurib eum donarent. Inquo etiam cum frater
et collega nr̃ ab ep̃o damaso deprecatus. omelas duas
decantico canticorum inlatimim transtulisset ex gre¬
colita inillo ornate mignificeq prefatus est: ut cuiiil
iegendi origenem &e auidissime ꝑquirendi desidertũ
conimoueret. dicens ilus anime conuenire qd̵ dictũ
corum etiamipse se uicerit. Pollicetur sane mipsa pre¬
tatione. se &x ipsos incantica canticorũ ubros. et alios
quam plurimos origenis romanis aurib largiturum.
S iue ut uideo instilo proprio placens. rem maioris
głe sequitur: ut pater uerbi sit. potius quam inter pres.
Nos ergo rem abilo ceptam quidem sequumur et proba¬
tam:ͥ s ñ equalis eloquentie uirib tanti uiri ornare
possimnis dicta. Unae uereor neuicio meo idaccidat:

Expanded text:
OS DE GRAECO TRANSTULIT IN LATINUM. Scio quam plurimos fratrum scientiae scripturarum desiderio prouocatos poposcisse ab aliquantis eruditis uiris et Graecarum peritis, ut Origenem Romanum facerent et Latinis auribus  eum donarent. in quod etiam cum frater et collega noster ab episcopo Damaso deprecatus homilias duas de Cantico canticorum in Latinum transtulisset ex Graeco, ita in illo opere ornate magnificeque praefatus est, ut cuiuis legendi Origenem et auidissime perquirendi desiderium commoueret, dicens illius animae conuenire, quod dictum corum etiam ipse se uicerit. pollicetur sane in ipsa praefatione se et ipsos in Cantica canticorum libros et alios quam plurimos Origenis Romanis auribus largiturum; sed ille, ut uideo, in stilo proprio placens rem maioris gloriae sequitur, ut pater uerbi sit potius quam interpres. nos ergo rem ab illo quidem coeptam sequimur et probatam, sed non aequis eloquentiae uiribus tanti uiri ornare possumus dicta. unde uereor, ne uitio meo id accidat,
Abbreviated transcription (Latin):
It absentiã corporũ sp̃s confabu¬
latione solem̃ : faciat unusqͥsq
qd p̃ualet. Uos dona transmit
nusculis ẽe mist̾ia demonstremꝰ. Saccus. sig¬
nũ orationis. atq ieuinii est. Stelle. ut foras¬
pedes uirgo non moueat. Cerei. ut accenso lu¬
mine. sponsi expectet᷑ aduentus. Calices. mor¬
tificationẽ carnis ostendunt: et semꝑ am¬
mũ ad martyriũ preparatũ. Calix quippe
sit uirginũ. hec figura matronarũ. In ꝑuersũ
ces habere potantib. Licet & ꝓpt̃ nocturnos
metus. et animos semꝑ malũ conscientie formi

Expanded text:
t absentiam corporum spiritus confabulatione solemur, faciat unusquisque, quod praeualet. uos dona transmittesse mysteria demonstremus. saccus orationis pedes virgo non moveat. Cerei, ut accenso lumine, sponsi exspectetur adventus. Calices mortificationem carnis ostendunt, et semper animum ad martyrium praeparatum. « Calix quippe sit virginum: haec figura matronarum. Nobis autemces habere potantibus. Licet et propter nocturnos metus, et animos semper malo conscientiae formi
Abbreviated transcription (Latin):
iudaicaᷤ fabulaᷤ repellamꝰ ⁊ ascẽdamꝰ c̃dño cenałm magñ
stratũ. atq mundatũ: et accipiamꝰ ab eo sursũ
calicẽ noui testam̃ti. ibiq cũ eo pascha celebran¬
tes. inebriem̃ abeouino sobrietatis. Nonẽ enim
regnũ di cyb et potus. s iustitia et gaudiũ.
&e pax inspũ sco. Hec moyses dedit nobis panẽ
se comedens. et qui comedit᷑. luiꝰ bibimꝰ sanguinẽ.
et sine ipso potare non possumus. et cotidie in sa¬
crificiis eiꝰ degenimine uitis uttis uere. et ui¬
nea sorech que int̾pretatur electa. rubentia mus¬
ta cascamus: et nouũ exhis uinũ bibimꝰ in reg¬
no patͥs. nequaquã inuetustate litt̾e. s in noui¬
tate sp̃c:cantantes cantiũ nouũ. qd̾ nemo potest
canere. nͥ in regno eccłie. qd̾ regnũ patris est.
Hunc panẽ et iacob comed̾e patriarcha cupie¬
bat. dicens. Si fuerit añs d̾s metũ: et dederit

Expanded text:
o coenaculum magnum stratum atque mundatum, et accipiamus ab eo sursum calicem Novi Testamenti, ibique cum eo Pascha celebrantes, in ebriemur vino sobrietatis. Non enim est regnum Dei esca et potus: sed justitia, et gaudium, et pax in Spiritu sancto . Nec Moyses dedit nobis panem se comedens, et qui comeditur. Illius bibimus sanguinem, et sine ipso potare non possumus: et quotidie in sacrificiis eius de genimine uitis uerae et uineae Sorech, quae interpretatur \'electa\', rubentia musta calcamus et nouum ex his uinum bibimus in regno patris nequaquam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus canentes canticum nouum, quod nemo potest canere nisi in regno ecclesiae, quod regnum patris est. hunc panem et Iacob comedere patriarcha cupiebat dicens: si fuerit dominus deus mecum et dederit
Abbreviated transcription (Latin):
struunt. inqͥb xp̃m regnatutũ corpora¬
lt̃ ẽe contẽdũt. &bibitutũ uinũ qd̾
ex illo tẽpore usq ad consũ mationẽ
mundi ñbiberit. Nos aut̃ audiamꝰ panẽ quem
fregit dñs. deditq discipłis. e̾e corpus dñi saluato¬
ris. ipso dicente ad eos. accipite & comedite. hoc
est corpus meũ. Et calicẽ ullũ ẽẽ. dequo it̾m locu¬
tus est Bibite ex hoc om̃s Hic ẽ enĩ calix meus
noui testatnenti. qͥ ꝓ multis effundet᷑ inremis
mus. Calicẽ salutaris accipiam: et nom̃ dñi in¬
uocabo. & alibi. Calix meus inebrians. quã pre¬
clarus est. Si gͦ panis qͥ decelo descendit. cor

Expanded text:
urum corporaliter esse contendunt, et bibiturum vinum, quod ex illo tempore 824 usque ad consummationem mundi non biberit. Nos autem audiamus panem, quem fregit Dominus, deditque discipulis suis, esse Corpus Domini Salvatoris, ipso dicente ad eos, Accipite, et comedite, hoc est Corpus meum: et calicem illum esse, de quo iterum locutus est: Bibite ex hoc omnes: hic est enim Sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur , etc. mus, Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo . Et alibi: Et calix meus inebrians, quam praeclarus est . Si ergo panis qui de coelo descendit cor
Abbreviated transcription (Latin):
opiefinib. ut abextremo t̾re ueniremꝰ sapientiã ueri au¬
dite salomonis. qñ saluatoris uex intonantis auditur.
Regina austri ueniet inuidiciũ. & condẽpnabit homineᷤᷤ
generationis huuis. quia uenit afinib t̾re. audire sapi¬
entiam salomonis. Ecce plusquã salomon hic. Audi mis¬
tica quedicant᷑. Regma austri uenit afinib tetre id est
eccłia. & condẽpnat homines generationis huius. id est
iudeos carni & sanguini aeditos. Uenit a finib tͥre audire
sapientiam salomonis. non illius qui testamento uetet

Expanded text:
opiae finibus, ut ab extremo terrae veniremus, sapientiam veri auopiae finibus, ut ab extremo terrae veniremus, sapientiam veri audire Salomonis? Et quando Salvatoris vox intonantis auditur: Regina austri veniet in judicium, et condemnabit homines generationis hujus: quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis: et ecce plus quam Salomon hic : audi mystica quae dicuntur. Regina Austri venit a finibus terrae, Ecclesia: et condemnat homines generationis hujus, id est, Judaeos carni et sanguini deditos. Venit a finibus terrae audire sapientiam S
Abbreviated transcription (Latin):
&e duplici frditate turpcris. Si uͦ penitentiã egeri:
nigra eritanima ꝓpt̾ antiqua delicta. Propt penitẽ¬
tiam si. habebit aliqͥd ut ita dicã ethiopicidecõris. Et q
semel cchiopẽ nominaus. uolo cestẽ scripturam supet
hoc ad uocare sermone. Aaron et maria mutinurant:
pissam dipxit uxorem. Siquidẽ lex eius. ad hanc nr̃am
echiopissam tͣnsmigͣuit. Mutmuret aaron saccidotiũ
uideorũ. murmitet &e maria sinagogi eorũ. noyses ae
murmutatione noncurat. amat ethiopissam suã. acõ
sangunẽ aefluebat arciisi nagogi aliam cirratione pre¬
uenit᷑. sc etnopia isł egiotante sanata ẽ. luorũ delicto
salus gentib actac̃. ademiulandũ cos. Nigra sũ atspcci¬
conu̾ite sermonẽ. &x dic. Me plus amat sponsus. me ma¬
gs ailigit quã uos: que multe filic isrł. uos foris statis:
ce sponsam cubicusũ uidctis intrantẽ. Nemo dubitet ni¬
gr̃a uocatã. igram e̾ẽ formosam:. qui nos sumꝰ ut cog¬
noscamus dm̃. ut cantica cantici predicemus. ut ab ethi¬

Expanded text:
entiam egeris, nigra erit anima tua propter antiqua delicta: propter poenitentiam vero habebit aliquid, ut ita dicam, Aethiopici decoris. Et quia semel Aethiopem nominavi, volo testem Scripturam super hunc  Al. hoc advocare sermonem. Aaron et 511 Maria murmurant: es Aethiopissam ducit uxorem. Siquidem lex ejus ad hanc nostram Aethiopissam transmigravit. Murmuret Aaron, sacerdotium Judaeorum: murmuret et Maria, Synagoga eorum: Moyses de murmuratione non curat: amat Aethiopissam suam, de qua sanguine fluebat, archisynagogi filiam curatione praevenit : sic Aethiopia, Israel aegrotante, sanata est. Illorum delicte, salus gentibus facta est, ad aemulandum eos. Nigra sum, et speciconverte sermonem, et dic: Me plus amat sponsus, me magis diligit, quam vos: quae multae filiae Israel. Vos foris statis, et sponsam cubiculum videtis intrantem. Nemo dubitet nigram vocatam, nigram esse formosam. Qui nos sumus, ut cognoscamus Deum, ut Cantica Cantici praedicemus, ut ab Aethi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia aromata. Muati habuert̃ aromata. Regina aus¬
tri detulit aromata salomoni & pluresalii aromata pos¬
sederunt̾ s habuerit quis quantalibet. nonposst̃. xp̃i odo¬
rib cõꝑari dequo nunc sponsaait. Odor unguentorum
tuorũ suꝑ om̃ia aromata. Ego arbitror quia &e moyses
statim sententiam fero dicens. Odor unguentorũ tuoꝵ
suꝑ omĩa aromata. Unguentũ effusũ nomen tuum :
propħicũ sacramentũ est. Tantũ modo nomen ihũ

Expanded text:
omnia aromata. Multi habuerunt aromata. Regina ausomnia aromata. Multi habuerunt aromata. Regina austri detulit aromata Salomoni, et plures alii aromata possederunt: sed habuerit quis quantalibet, non possunt Christi odoribus comparari, de quibus nunc sponsa ait: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Ego arbitror, quia et Moyses statim sententiam fero, dicens: Odor unguentorum tuorum super omnia aromata. Oleum effusum nomen tuum, Propheticum sacramentum est. Tantum
Abbreviated transcription (Latin):
torũ tuorũ. suꝑ om̃ia aromata. Non uno s om̃ib. spon¬
sus uenit unctus unguentis. Si aut̃ & ad meã animam.
factã sponsam suã uenire dignabit᷑. quã oportet ẽc formosã.
ut illũ accelo ad se trahat. ut descendẽ faciat ad t̾ras. ut ueni¬
at ad amarã: quali pulchritudine decoranda ẽ. quali de¬
bet amore feruere. ut caloquat᷑ ad illam. que ad ꝑfectã
locutus ẽ sponsam : Quia ceruix tua. quia oculi tui qp
genc tue. quia manus tue. quia uent̾ tuus. qͥa bumetitui.
quia pedes tui dequib si concesserit dñs disputabimus.
quomͦ sponse menbra uatient᷑ & singłarũ partiũ laus di¬
u̾sa dicat᷑: ut post disputationẽ ctiã ad nram dici anim̃ã
sumut̃ laboremus. Bona gͥ ubera tua. suꝑ uinũ. Si ui¬
deris sponsũ tunc intelliges uerũ e̾e. qd dicit᷑ qm̃ bona
ubera tua suꝑ uinũ: & odor unguentorũ tuorũ super

Expanded text:
torum tuorum super omnia aromata. Non uno, sed omnibus spontorum tuorum super omnia aromata. Non uno, sed omnibus sponsus venit unctus unguentis. Si autem et ad meam animam factam sponsam suam venire 507 dignabitur, quam oportet esse formosam, ut illum de coelo ad se trahat, ut descendere faciat ad terras, ut veniat ad amatam! Quali pulchritudine decoranda est, quali debet amore fervere, ut ea loquatur ad illam, quae ad perfectam locutus est sponsam: Quia cervix tua, quia oculi tui, quia genae tuae, quia manus tuae, quia venter tuus, quia humeri tui, quia pedes tui ! de quibus, si concesserit Dominus, disputabimus: quomodo sponsae membra varientur, et singularum partium laus diversa dicatur, ut post disputationem, etiam ad nostram dici animam similiter laboremus. Bona igitur ubera tua super vinum. Si videris sponsum, tunc intelliges verum esse quod dicitur: Quoniam bona ubera tua super vinum, et odor unguentorum tuorum super
Abbreviated transcription (Latin):
nec decebat alit̃ patrẽ ad nuptias filiũ destinare. Uari¬
is eum unxit unguentis. fecit illũ xp̃m. Uenit diuersis
ocdorib inspirans. etaudit. qi bona ubera tua suꝑuinũ.
ge ce uult intellectũ ostende̾ pectusculũ scꝑationis
affatur. Quando uͦ recũbit aliquis cũ thũ et sensuum
ci cõmunione ꝑfruit᷑: non pectus culũ ut supͣ s pectus
allogtuit᷑. Poro cũ sponsa loquit᷑ ads ponsũ qua nup¬
tiale carm̃ inducit᷑. ñ pectusculũ insactificio. ñ pectusut
ioħie aiscipło. s ub̾a nominat dicens. Quiabona ub̃a tua
suꝑ uinũ. Cõmunica ut sponsa cũ sensib sponsi. & scies
qr inebriant. atq letificant istius modi cogitatus. Quo¬
mͦ aut̃ calix dñi inebrians ꝑ quã optimus ẽ. sic ubera spõ¬
si om̃i meliora st̃ uino: quia bona ubera tua suꝑuinum.
Inmediis p̃cib. ad sponsũ uerba conu̾tit. Etodor unguẽ¬

Expanded text:
nec decebat aliter Patrem ad nuptias Filium destinare. Varinec decebat aliter Patrem ad nuptias Filium destinare. Variis eum unxit unguentis, fecit illum Christum: venit diversis odoribus spirans, et audit, quia bona ubera tua super vinum. ge, et vult intellectum ostendere, pectusculum separationis affatur. Quando vero recumbit aliquis cum Jesu, et sensuum ejus communione perfruitur, non pectusculum ut supra, sed pectus alloquitur. Porro cum sponsa loquitur ad sponsum: quia nuptiale carmen inducitur, non pectusculum, ut in sacrificio, non pectus, ut in Joanne discipulo: sed ubera nominat, dicens: Quia bona ubera tua super vinum. Communica, ut sponsa, cum sensibus sponsi, et scies, quia inebriant atque laetificant istiusmodi cogitatus. Quomodo autem calix Domini inebrians perquam optimus est : sic ubera sponsi omni meliora sunt vino, Quia bona ubera tua super vinum. In mediis precibus ad sponsum verba convertit: Et odor unguen
Abbreviated transcription (Latin):
retinert᷑: potes amorẽ caꝑe spũalẽ. Ita qi cuenit occa¬
sio. ut deamore spũali aliqua dicemtis. expedit nobis sa¬
lomonis custodire p̃ceptũ: & magis illiꝰ qui ꝑsalomonẽ
loquebat᷑. de sapientia ita dicens. ama uiã et setuabit
te. cutunda ulam &e excitabit te: honora illã. ut te am
tingat. ut mcã sponsã altior sponsi amplexus includat:
ut ego quoq possim dic̾e. qd̾ in eodẽ ubro scriptũ est.
Sinistra eus sub capite meo: & dext̾a eius amplerabit᷑
me. Osculet᷑ megͦ ab osculo oris sui. Moris ẽ sccipturarũ.
imꝑatiuũ modũ ꝓ optatiuo ponere. ut ibi. Pat̾ noster
qui es incelis. scificet᷑ nom̃ tuũ. ꝓutinã sc̃̾ificet᷑. Et nunc
c̃ inpresent osculetur me abosculis oris sui÷ pro coquod
est utinã osculet᷑. Deinde conspicat sponsũ. uenit de¬
libutus unguentis. nec alit̾ ad sponsã poterat uenire.

Expanded text:
retineris, potes amorem capere spiritualem. Ista quia evenit occaretineris, potes amorem capere spiritualem. Ista quia evenit occasio, ut de amore spirituali aliqua diceremus. Expedit autem nobis Salomonis custodire praeceptum, et magis illius, qui per Salomonem loquebatur de sapientia, ita dicens: Ama illam, et servabit te: circumda illam, et exaltabit te: honora illam, ut te amptingat, ut meam sponsam altior sponsi amplexus includat, ut ego quoque possim dicere, quod in eodem libro scriptum est: Sinistra ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Ergo: Osculetur me ab osculis oris sui. Moris est Scripturarum, imperativum modum pro optativo ponere, ut ibi: Pater noster, qui es in coelis, sanctificetur nomen tuum, pro utinam sanctificetur: et nunc in praesenti: Osculetur me ab osculis oris sui, pro eo quod est, utinam osculetur. Deinde conspicit sponsum: venit delibutus unguentis. Nec aliter ad sponsam poterat venire,