comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grãs refferri possenon sapiam. Potens est deus sr̃
psonam mea sancte aĩe tue restituere. quod
mẽtur.Ego enim indignus nec estamare ũ¬
affectum. Et licet meccleratum quidam pu¬
tent & ꝯ̃ibus flagitii obrutũ. & pro peccatis
meis etiam hec parua sint.tamen tubñ facis.
qđ ex tua mente etiam malos bonos putas.
Periculolum quippe est de seruo alterius iu¬
dicare: & non facilis uenia praua dixisse dercclis. Ueniet ueniet illa dies
&r mecum dolebis ardere non paucos. Ego probrosus.ego uersipellis & lu¬
bricus. eho mendax. & sathane arte decipiens. Qd uel quid est tutius¬
istas astu̾tias hec credidisse uel finxisse de insontibus. an etiam de no¬
xiis credere noluisse. Osculabantur in quidam manus. & ore uꝑeo 
detrahebant. Dolebant labiis corde gaudebant. Udebat dñs & subsanna¬
bat illos. & miscrum me seruũ suum futuro cum eis iuditio reseruabat.
Alius incessum meum calumiiabatur & risum. Ille uultui detrahebat.

Expanded text:
gratias referri posse, non sapiam. potens est deus super personam meam sanctae animae tuae restituere, quod meretur. ego enim indignus nec aestimare umadfectum. et licet me sceleratum quidam putent et omnibus flagitiis obrutum et pro peccatis meis etiam haec parua sint, tamen tu bene facis, quod ex tua mente etiam malos bonos putas. periculosum quippe est de seruo alterius iudicare et non facilis uenia praua dixisse de rectis. ueniet, ueniet illa dies, et mecum dolebis ardere non paucos. Ego probrosus, ego uersipellis et lubricus, ego mendax et satanae arte decipiens! quid est astutius, haec uel credidisse uel finxisse de insontibus, an etiam de noxiis crederdetrahebant: dolebant labiis, corde gaudebant. Videbat Dominus et subsannabat illos, et miserum me servum suum futuro cum eis judicio reservabat. Alius incessum meum calumniabatur et risum: ille vultui detrahebat;
Abbreviated transcription (Latin):
uotis ardentibus exoptem & expetem ut ꝑ te mͥ dñs huius rei auferat
iguorantiam.tñ si quod absit minime meruero. Patientiam mͥ petam a
queso reuerẽtiam tuam. parũp patiaris me tuũ laudare ingeniũ. Mos ei
inter nos eruditionis causa disscrimꝰ. ceterum emuli & maxime hẽtici.
cũ diuersas inter nos sentencias uiderint. de aĩmi calũpniabũtur ranco

Expanded text:
uotis ardentibus exoptem et expectem, ut per te mihi dominus huius rei auferat ignorantiam. tamen, si, quod absit, minime meruero, patientiam mihi petam aquaeso reuerentiam tuam, parumper patiaris me tuum laudare ingenium. nos enim inter nos eruditionis causa disserimus. ceterum aemuli et maxime haeretici, si diuersas inter nos sententias uiderint, de animi calumniabuntur ranco
Abbreviated transcription (Latin):
tmñ credidi prudentimi tuam netalibus testimoniis ex hiiꝰ angustiis
me coneris eruere. Nam licet nẽo fatiat optando ut uerum sit quod ue¬
rum non est. tamen si fieri posset optarem ut hec sententia uera elset. Et
sic opto ut si uera est abste liquidissime atq ĩ uictissime deffendatur. H
Ropos uisti testionia que non de alteruis seͥpture loco. Sed de ꝓpͥis li¬
bris absoluta sunt.Reuertat᷑ puluis in terrã suam unde suptus est.
cũ corporibus seri & non adeo s a corpoꝵ pente gnari. Cũ eĩ caro reuertat᷑
in terram & sp̃s reuertatur ad deum qui dedit illũ. manifestũ est deũ pa¬

Expanded text:
m credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis m credidi prudentiam tuam, ne talibus testimoniis ex his angustiis me coneris eruere. nam licet nemo faciat optando, ut uerum sit, quod uerum nosicut opto, ut si vera est, abs te liquidissime atque invictissime defendatur. Hieronymus. Proposuisti testimonia, quae non de alterius Scripturae loco, sed de propriis libris absoluta sunt: Revertatur pulvis in terram suam, unde sumptus estcum corporibus fieri, et non a Deo, sed a corporum parente. Cum enim caro revertatur in terram
Abbreviated transcription (Latin):
tari potest. uia loco optare se fieri.pͥusꝙͣ aliquid eẽt. Sic gͦ um existens:
creatur in nouatione iustĩe. Siciam existens fingitur conformatione doc¬
trine. Nec illud quod in eccłãste seͥptũ est. Iunc cõuertetur ĩ terram pul¬
uis sicut fuit. & sp̃s reuertet᷑ ad deum qui dedit illum. Istam confirma
sententiã quã ec̃ uolumꝰ nr̃am. Plus enim hoc suffragatur eis qui ex una
putant eẽ om̃s aĩas. Nam sic conuertitur ĩquiunt puluis in terram sic̃
fuit. & tamen caro de qua hoc dictum est ad hominem non reuertctur ex
quo ꝓpagata est. Sed ad terram unde pͥmus homo factus est. Sic & sp̃s ex
illius unius spu propagatus non tamẽ ad eum reuertitur.sed ad deum
a quo illi datus est. Uerum qr hoc testimonium ita ꝓ istis sonat ut nõ pro¬
oĩmodo huic oppinioni ꝙͣ deffendi uolo uideatur contrariũ ec̃. ad monẽdã

Expanded text:
tari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens tari potest anima hoc loco optare se fieri, priusquam aliquid esset. sicut ergo iam existens creatur innouatione iustitiae, sic iam existens fingitur conformatione doctrinae. nec illud, quod in ecclesiaste scriptum est: Tunc conuertetur in terram puluis, sicut fuit, et spiritus reuertetur ad dominum, qui dedit illum, istam confirmat sententiam, quam esse uolumus nostram; plus enim hoc suffragatur eis, qui ex una putant omnes esse animas. nam sicut conuertitur, inquiunt, puluis in terram, sicut fuit, et tamen caro, de qua hoc dictum est, ad hominem non reuertitur, ex quo propagata est, sed ad terram, unde primus homo factus est, sic et spiritus ex illius unius spiritu propagatus non tamen ad eum reuertitur sed ad dominum, a quo illi datus est. uerum quia hoc testimonium ita pro istis sonat. ut non omni modo huic opinioni, quam defendi uolo, uideatur esse contrarium, admonendam
Abbreviated transcription (Latin):
possit in corruptionis meritũ comꝑari:
lat pñĩam ut docendi in ecclesiis hẽat facultatem. nesi apta se luce
odiderit. foras expulsa moriaturopnona eAugustinꝰ.
erenda cã atq reddenda est. quare dãnentur aĩe que noue creãtur
ingulis quibusq nascentibus.si p̾terx sacramenta moriant᷑ paruu¬
li. Dam nari enim eas sisic de corpore exierint. & sancti seͥptura & saneta te¬
stis est ecclesia. Unde illi dẽ aiaꝵ nouaꝵ creatione sententia si hanc fidem fu¬
datissimam non oppugnat sit & mea. si oppugtiat non sit & tua.Nolo in
dicatur pro hic sententia debe̾ accipi quod se̾ptũ est. Qui finxit spm hoĩs
in ip̃o. & qui fuxit singillatim corda eoꝵ. Aliquid fortissimũ atqr ĩuic¬
tissimũ requirendum est. quod nos non cogat deũ credere ullaꝵ aĩaꝵ sine
culpa damnatorem. Nam uel tantũdem ualet. uel plus est forsitan creare
quam fingẽ. & tñ scͥptum est. Cor mundũ crea in medeus. Necideo pu¬

Expanded text:
possit incorruptionis meritum compararelat poenitentiam, ut docendi in Ecclesiis habeat facultatem, ne si aperta se luce prodiderit, foras expulsa moriatur. Augustinus. Quaerenda causa atque reddenda est, quare damnentur animae, quae novae creantur singulis quibusque nascentibus, si praeter Christi sar: damnari enim eas, si sic de corpore exierint, et sancta Scriptura, et sancta est testis Ecclesia. Unde illa de animarum novarum creatione sententia, si hanc fidem fundatissimam non oppugnat, sit et mea; si oppugnat, non sit et tua. 26. Nolo mihi dicatur, pro hac sententia debere accipi quod scriptum est, Qui finxit spiritum hominis in ipso et: Qui finxit singillatim corda eorum. aliquid fortissimum atque inuictissimum requirendum est, quod nos non cogat deum credere ullarum animarum sine culpa aliqua damnatorem. nam uel tantundem ualet uel plus est forsitan creare quam fingere et tamen scriptum est: Cor mundum crea in me, deus. nec ideo pu
Abbreviated transcription (Latin):
in quibꝰ cauendi eent. Quamꝙͣ non nullos etum p̾termisseris quod scire cupe¬
rem. quo conscilio factum sit. Aut si illud uolumen forte onerire noluisti. ut
commemoratis heretias non adderes in quibus eos catholica damnaret auctas
queso ne graue sit litterario labori tuo quo non mediocriter ꝑ domini dei nr̃i
grãm in litinam linguam sctõꝵ studii accendisti & adiuiusti id quod tibi ꝑhu
militatem ineam fraterna caritas indicit. ut si occupationes tue sinunt oĩum
hereticoꝵ ꝑuersi dogiata. qui rectitudinem fidei xane usq ad hoc tempus uel
imprudentia uł ꝑnicatia deprauare conati sunt. uno libello breuiter digesta edas
in notitiam eoꝵ. quibus aut non uacat ꝑꝑ alia negotia aut non ualent pp alienã
linguam multa legere atq cognoscere. Dui te rogarem nͥhoc soleret cẽ uiditium

Expanded text:
in quibus cauendi essent, quamquam nonnullos etiam praeterieris. quod scire cupein quibus cauendi essent, quamquam nonnullos etiam praeterieris. quod scire cuperem, quo consilio factum sit, aut, si illud uolumen forte onerare noluisti, ut commemoratis haereticis non adderes, in quibus eos catholica damnarit auctoritas, quaeso, ne graue sit litterario labori tuo, quo non mediocriter per domini nostri gratiam in latina lingua sanctorum studia et accendisti et adiuuisti, id quod tibi per humilitatem meam fraterna caritas indicit, ut, si occupationes tuae sinent, omnium haereticorum peruersa dogmata, qui rectitudinem fidei Christianae usque ad hoc tempus uel inpudentia uel peruicacia deprauare conati sunt, uno libello breuiter digesta edas in notitiam eorum, quibus aut non uacat propter alia negotia aut non\', ualent propter alienam linguam tam multa legere atque cognoscere. diu te rogarem, nisi hoc soleret esse indicium
Abbreviated transcription (Latin):
tu sentis nam nisi uerum sit melius esse non potest. ut non dicam nulla. certe
non magna culpa meus error ueritati fauet. sixecte in quoꝙͣ ueritas pocest fa¬
uere mendatio. De origene autem ꝙ rescribere dignatus es.iam non sciebem nõ
tintum in ecdesusticis luteris sed in omnibus recta & uera que inuenerimus ap¬
probare atq laudare. falsa uõ & praua imꝓbare atq reprchendere. Ded illud
de prudentia doctrimaq tua desiderabam. & adhuc desidero. ut nota nobio fa¬
tias ea ip̃a cius errata quibus a fide ueritatia ille uirtantus recessisse coniunci¬
tur. In libro etiam quo cunctos quoꝵ te meminisse potusti scriptores ecclesiastioo
& coꝵ scripta commemorasti. comodius ut arbritor fieret. Si nominatis eis qͦs
heresiotas esse nosti.qno ne ipõs quidem pͣtermittere uolueris subiungeres etiã

Expanded text:
tu sentis — nam nisi uerum sit, melius esse non potest —, ut non dicam nulla, certe tu sentis — nam nisi uerum sit, melius esse non potest —, ut non dicam nulla, certe non magna culpa meus error ueritati fauet, si recte in quoquam ueritas potest fauere mendacio. De Origene autem quod rescribere dignatus es, iam sciebam non tantum in ecclesiasticis litteris sed in omnibus recta et uera, quae inuenerimus, adprobare atque laudare, falsa uero et praua inprobare atque reprehendere. sed illud de prudentia doctrinaque tua desiderabam et adhuc desidero, ut nota nobis facias ea ipsa eius errata, quibus a fide ueritatis ille uir tantus recessisse conuincitur. in libro etiam, quo cunctos, quorum meminisse potuisti, scriptores ecclesiasticos et eorum scripta commemorasti, commodius, ut arbitror, fieret, si nominatis eis, quos haeresiotas esse nosti, quando ne ipsos quidem. praetermittere uolueris, subiungeres etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
titem alteruo simulasse potius ꝙ condoluisse uolebat intelligi. Quare arrie
obsecro te ingenuam & uerexinam. cum ciritateseueritatem. Ad illud opꝰ
martires ad uersus hanc sodomam. quam ꝓ illa illi errores aduersus troiam
dimiciucrunt. Neq ego hoc ideo dico ut occulos cordis recipias. quos absit ut
amisserra. Ded ut aduertas quos cum heas sanos & iugiles. nescio qua dissimu¬
lirione auertisti.ut non intendens que consequantur aduersa. Si semel cre¬
ditum fucrit posse hon este ac piescriptorem diunoꝵ libroꝵ in aliqua sui opis
parte mentiri: Scripseram & iam hĩc aliqn̾ ad te eplim que non perlata est.
quia nec prexit cui p̃fetendam tradideram. Ex qua illud mͥ sugestum est cus
istam dictarem ꝙ in hac quoq p̾termutere non debui. ut si alia est sentẽtia tua
cademq est mełior timori meo libenter ignoscas. Si enim aliter sentis. Ucrũq

Expanded text:
tatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. Quare arripe, tatem alterius simulasse potius quam condoluisse uolebat intellegi. Quare arripe, obsecro te, ingenuam et uere Christianam cum caritate seueritatem ad illud opus martyres aduersus hanc Sodomam quam pro illa illi heroes aduersus Troiam dimicauerunt. neque hoc ego dico, ut oculos cordis recipias, quos absit ut amiseris, sed ut aduertas, quos cum habeas sanos et uigiles, nescio qua dissimulatione auertisti, ut non intenderes, quae consequantur aduersa, si semel creditum fuerit posse honeste ac pie scriptorem diuinorum librorum in aliqua sui opparte mentiri. Scripseram iam hinc aliquando ad te epistulam, quae non perlata est, quia nec perrexit, cui perferendam tradideram. ex qua illud mihi suggestum est, cum ista dictarem, quod in hac quoque praetermittere non debui, ut, si alia est sententia tua eademque est melior, timori meo libenter ignoscas. si enim aliter sentis uerumque
Abbreviated transcription (Latin):
fallaci simulatione ꝙ in petro rephenderat. Nam si ꝓpterea illa sacramẽ¬
ta celebrauit. quia simulauit se uideum ut illos lucrifaceret. Cur etiam nõ¬
sacrificauit cum gentibus. quia & hiis qui sine lege erant tamꝙͣ sinelege fac¬
tus est. ut eos quoq lucri faccret. nͥ ꝗa &illud fecit ut natura uideus & hocto¬
tum dixit non ut fallaciter se fingeret ec̃ quod non erat. Sed ut misericordi¬
ter eis ita subueniendum cẽsentiret ac supe in eodem errore laboraret. non
silicet mentientis astu. sed compatientis affectu. sicut codem ip̃o loco genera¬
liter intulit. factus sum infirmus infirmis. ut infirmos lucri facerem. Ut se¬
quens conclusio omnibus omnia factus sum ut omnes lucrifacerem. Ex ad
hoc refferenda intelligatur. ut cuiusq infiriitati tamꝙͣ in seip̃omiseratus ap¬
pareat Non enim cum diceret quis infirmatur & ego non infirmor. Infirmi¬

Expanded text:
fallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. nam si propterea illa sacramenfallaci simulatione, quod in Petro reprehenderat. nam si propterea illa sacramenta celebrauit, quia simulauit se Iudaeum, ut illos lucrifaceret, cur non etiam sacrificauit cum gentibus, quia et his, qui sine lege erant, tamquam sine lege factus est, ut eos quoque lucrifaceret, nisi quia et illud fecit ut natura Iudaeus et hoc totum dixit, non ut fallaciter se fingeret esse, quod non erat, sed ut misericorditer ita subueniendum esse sentiret, ac si ipse in eodem errore laboraret, non scilicet mentientis astu sed conpatientis affectu? sicut eo ipso loco generaliter ihtulit: factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifacerem, ut sequens conclusio: omnibus omnia factus sum, ut omnes lucrifacerem, ad hoc referenda intellegatur, ut cuiusque infirmitatem tamquam in se ipso miseratus appareat. non enim et cum diceret: quis infirmatu-r et ego non infirmor?, infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
piculose demonstrari. Sicoram inter nos colloqueremur. Hoc gͥ uideoꝵ pa¬
ulue dimiserat quod malum hẽbant. Et in pͥmis illud quod ignorantes dei
iustitiam. & suam iustitiam uolentes constituere. ustitie dei non sunt sub¬
iecti. Deinde ꝙ post passionem & resurrectionem xp̃i. Pato ac manifestato
sacramento gre secundum ordinem melchisedech ad huc putabant uete¬
ra sacramenta non ex consuetudine solempnitatis sed ex necessitate salutio
cẽ celebranda. Que tamen si nunꝙ̃ fuissent necessaria infructuose atq ĩ ani¬
ter pro eis machabei mãtires fierent. Postremo illud ꝙ p̃dicatores grẽ xane.
dicit sedampnare. &ut stercora arbitratum ut xpm̃ lucrifaceret nõ obser¬
uationes legis si more patrio celebrarentur. Sicut & ab ip̃o celebrate sunt.
sine ulla falutis necessitate non sicut iudei celebrandas putabant. Aut

Expanded text:
periculose demonstrari, si coram inter nos conloqueremur. Hoc ergo Iudaeorum Papericulose demonstrari, si coram inter nos conloqueremur. Hoc ergo Iudaeorum Paulus dimiserat, quod malum habebant, et in primis illud, quod ignorantes dei iustitiam et suam iustitiam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti; deinde, quod post passionem et resurrectionem Christi dato ac manifestato sacramento gratiae secundum ordinem Melchisedech adhuc putabant uetera sacramenta non ex consuetudine sollemnitatis sed ex necessitate salutis esse celebranda, quae tamen si numquam fuissent necessaria, infructuose atque inaniter pro eis Machabaei martyres fierent; postremo illud, quod praedicatores gratidicit se damna et stercora arbitratum, ut Christum lucrifaceret, non obseruationes legis, si more patrio celebrarentur, sicut ab ipso celebratae sunt sine ulla salutis necessitate, sicut Iudaei celebrandas putabant, aut
Abbreviated transcription (Latin):
onera grauia & non necessaria ullo modo imponenda eẽ censebat. Qua pꝑ
non ideo petrum emendauit ꝙ paternas traditiones obseruaret. quod si fa¬
cere uellet nec mendaciter nec in congrue facẽt quãuis enim um suꝑflua
tamen solita non nocerent. Sed qm̃ gentes cogebat iudarzare ꝙ nullo modo
posset nͥ ea sicagent tamp ad huc etiam post deũ aduentum necessaria salu¬
ti forent. qd uchementer ꝑ apostolatum pauli ueritas dissuazit. Pec aplo pe¬
trus hoc ignorabat sed id fatiebat. timens eos qui excutũcisione erant. Ita&
ip̃e uẽ correctus est & paulus uera narrauit. ne sancta scriptura. que ad fidẽ
posteris edita est. admissa auctẽ mendatii tota dubia nutet & fluctuet. Nõ
enim potest aut oportet litteris explicari quanta & qualia in explicabilia :¬
mala consequantur. Si hoc consenscrimus posset autẽ opportunt minusq

Expanded text:
onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. Quapropter onere graui et non necessario, nullo modo inponenda esse censebat. Quapropter non ideo Petrum emendauit, quod paternas traditiones obseruaret — quod si facere uellet, nec mendaciter nec incongrue faceret; quamuis enim iam superflua, tamen solita non nocerent —, sed quoniam gente cogebat iudaizare, quod nullo modo posset, nisi ea sic ageret, tamquam adhuc etiam post domini aduentum necessaria saluti forent; quod uehementer per apostolatum Pauli ueritas dissuasit. nec apostolus Petrus hoc ignorabat, sed id faciebat timens eos, qui ex circumcisione erant. ita et ipse uere correctus est et Paulus uera narrauit, ne sancta scriptura, quae ad fidem posteris edita est, admissa auctoritate mendacii tota dubia nutet et fluctuet. non enim potest aut oportet litteris explicari, quanta et quam inexplicabilia mala consequantur, si hoc concesserimus; posset autem oportune minusque
Abbreviated transcription (Latin):
ceditur locus. Non opus est hanc causam multis uerbis agere. Prescrtm apd
ut ingenium tuum diuino dono aureum meis obolis dittare contendam.
Nec est quisꝙͣ magis te ydoncus qui opus illud emendet. Neq enim a
me docendus es quomodo intelligatur quod idem dicit. Factus sum uideis¬
tanꝙͣ̃ uideus. ut uideos lucrifacerem. & cetera que ibi dicuntur cõpassione
mĩe. non simulatione fallatie. Fit enim tant egrotur qui ministrat egroto
non cũ se febres habere mentitur. Sed cũ aĩo condolentis cogitat. qucadino¬
factus non iudeoꝵ sacramenta reliquerat que conuenienter ille p̃płs & legit¬
timo tempore quo opportebat acceꝑat. Ideoq suscepit ea cdebranda cũ iamͦ
ꝑlegem acceperant custodire:. etiam cum in xp̃o credidissent. non tamen ĩ eio
tis significabatur aduenerat. Ideoq gentibus quas insuetas afide reuocarẽt

Expanded text:
ceditur locus. non opus est hanc causam multis uerbis agere praesertim apuceditur locus. non opus est hanc causam multis uerbis agere praesertim apuut ingenium tuum diuino dono aureum meis obolis ditare contendam, nec est quisquam te magis idoneus, qui opus illud emendet. Neque enim a me docendus es, quomodo intellegatur, quod idem dicit: factus sumludaeistamquamludaeus, ut Iudaeos lucrifacerem, et cetera, quae ibi dicuntur conpassione misericordi, non simulatione fallaci. fit enim tamquam aegrotus, qui ministrat aegroto, non cum se febres habere mentitur, sed cum animo condolentis cogitat, quemadmonus autem factus non Iudaeorum sacramenta reliquerat, quae conuenienter ille populus et legitime tempore, quo oportebat, acceperat. ideoque suscepit ea celebranda, cum iamper legem acceperant, custodire, etiam cum in Christo credidissent, non tamen in eis lis sacramentis significabatur, aduenerat. ideoque gentibus, quod insuetos a fide reuocarent
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. que tandem de seͥpturis illis sententia ꝓferetur. Cuius pondere contenti¬
ose falsititis subruatur impbitas. Statim enim ut ꝓtuleris si aliter sapit qui
contrinititur dicet illud ꝙy plitum erit honesto aliquo offõ septorem fuisse
mentitum. Ubi enim hoc non poterit si poterit in ea nairratione qua exorsus
apło ait. que autem scribo uobis ecce coram deo quia non mentior credi astir¬
mariq mentitus. eoloco ubi dixit de petro &barnaba cum uideremq non
recte ingrediebantur ad ueritatem euangelii. Si enim recte illi ingredie¬
autem ibi mentitus est. ubi uerum dicit. An ibi uerum dixisse uidebitur ubi
hoc dixerit ꝗd lector sapit. Cum uero contra sensum lectoris aliquid occurre¬
rit. offitioso mendatio deputabitur. Non cis deesse pocerunt cause cur existe¬
metur non solum potuisse uerum etiam debiusse mentiri.:Si huic regule cõ¬

Expanded text:
tatis? quae tandem de scripturis illis sententia proferetur, cuius pondere contentitatis? quae tandem de scripturis illis sententia proferetur, cuius pondere contentiosae falsitatis obteratur inprobitas? statim enim ut protuleris, si aliter sapit, qui contra nititur, dicet illud, quod prolatum erit, honesto aliquo officio scriptorem fuisse mentitum. ubi enim hoc non poterit, si potuit in ea narratione quam exorsus apostolus ait: quae autem scribo uobis, ecce coram deo, quia non mentior, credi adfirmarique mentitus eo loco, ubi dixit de Petro et Barnaba: cum uiderem, quia non recte ingrediuntur ad ueritatem euangelii? si enim recte illi ingredieautem ibi mentitus? est, ubi uerum dixit? an ibi uerum dixisse uidebitur, ubi hoc dixerit, quod lector sapit, cum uero contra sensum lectoris aliquid occurrerit, officioso mendacio deputabitur? non enim deesse poterunt causae, cur existimetur non solum potuisse, uerum etiam debuisse mentiri, si huic regulae con
Abbreviated transcription (Latin):
& nobis omnibusq fribus qui tua legunt te talem dedit. liber quidem tiuis
inter cetera non diu est ꝙueiit in manus nr̃as. que sit eus inscͥptio nescimꝰ
ad huc. NNon enin hoc codex ip̃e ut assolet in liminari pagina p̃tendebat.:
Epitaphium tamen appellari dicebat frater apud quem inuentus est. Quod
ei nomen tibi plicuisse ut iuderetur erederemus. si coꝵ tintum uel uitas uelse¬
tr ibi legissenus qui im deffuncti essent. Cum uõ multoꝵ & eotempore quo se¬
bebatur. & nunc usq uiuentium ibi cõmemorarentur opuscula. miramur
cur ei hunctitulium uel imposueris ul imposuisse credaris. Timen utiliter a te
conseͥptum cundemn librum satis approbamus. In expositione quoq eple pauli
ad galatas inuenimus aliquid ꝙ nos multum moneit. Sienim ad scͥpturas
sanctis ad missa fuerint uelut offitiosa mendatia.ꝙ in eis remanebit. uictori¬

Expanded text:
et nobis omnibusque fratribus, qui tua legunt, te talem dedit. Liber quidam tuus et nobis omnibusque fratribus, qui tua legunt, te talem dedit. Liber quidam tuus inter cetera non diu est ut uenit in manus nostras. quae sit eius inscriptio, nescimus adhuc; non enim hoc codex ipse, ut adsolet, in liminari pagina praetendebat. \'epitaphium\' tamen appellari dicebat frater, apud quem inuentus est. quod ei nomen tibi placuisse ut inderetur, crederemus, si eorum tantum uel uitas uel scripta ibi legissemus, qui iam defuncti essent; cum uero multorum et eo tempore, quo scribebatur, et nunc usque uiuentium ibi commemorentur opuscula, miramur, cur hunc ei titulum uel inposueris uel inposuisse credaris. sane utiliter a te conscriptum eundem librum satis adprobamus. In expositione quoque epistulae Pauli apostoli ad Galatas inuenimus aliquid, quod nos multum moueat. si enim ad scripturas sanctas admissa fuerint uelut officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctori
Abbreviated transcription (Latin):
cultu sincerissimo caritatis obsequendo atq ãplec¬
tindo frĩ & comp̃sbr̃o le ronimo Augustinus. Ha
redidisti. Sed breuiorem multum ꝙͣ exte uelle
sumere tali uiro. a quo tẽpora quantilibet occupet
uullus sermo prolixus est. Quamꝙͣ itaq nos ne
gentibus.tamen epłe tue breuitati facile non igno¬
scerem i cogitarem ꝙͣ pautioribus uerbis meis
red deretur. Quare aggredere queso istã nobiscũ
litteririam cõlocutionem habere. nec multum ad nos disiungendos liceit ab¬
sentie corporali ꝙͣꝙͣ simus in dno sp̃s imitate coniuncti etiamsi astillo quiesci¬
mus & taccamus. Et libri quidem quos dehebreo dnĩco elaborasti. pene totum
nobis te exibent. Si enim propterea te non nouimus. quia fatiem corporis tu
non uidimus. Hoc modo nec ip̃ete uosti. Nam tu quoq non udes eam Si
uitem tibi non ob aliud notus es mͥ quia nosti animum tuum. & nos eum nõ
mediocriter nounus in litteris tuis inquibus bñdicimus dominum. ꝙ tibi

Expanded text:
cultu sincerissimo caritatis obseruando atque amplectendo fratri et conpresbytero Hieronymo Augustinus. Habtulam reddidisti, sed breuiorem multo, quam ex te uellem sumere, tali uiro, a quo, tempora quantalibet occupet, nullus sermo prolixus est. quamquam itaque nos neggentibus, tamen epistulae tuae breuitati facile non ignoscerem, nisi cogitarem, quam paucioribus uerbis meis redderetur. quare adgredere, quaeso, istam nobiscum litterariam conlocutionem, ne multum ad nos disiungendos liceat absentiae corporali; quamquam simus in domino spiritus unitate coniuncti, etiam si ab stilo quiescamus et taceamus. et libri quidem, quos de horreo dominico elaborasti, paene te totum nobis exhibent. si enim propterea te non nouimus, quia faciem corporis tui non uidimus, hoc modo nec ipse te nosti; nam tu quoque non uides eam. si autem tibi non ob aliud notus es, nisi quia nosti animum tuum, et nos eum non mediocriter nouimus in litteris tuis, in quibus benedicimus domino, quod tibi
Abbreviated transcription (Latin):
s iustus ꝑspicue ostenditur hereticos non honunem in excelsa sibi tollete. sou
putentie derogate multaq aliaq side sccipturis sancias uoluero congrega
qui in huiuscemodi dapplaudtute ꝑfudia. Simplices quidem indocto
i aures ferre non possunt simulint annatiterton & nn gcecum ser

Expanded text:
est iustus, perspicue ostenditur hereticos non hominem in excelsa sustollere sed dei est iustus, perspicue ostenditur hereticos non hominem in excelsa sustollere sed dei potentiae derogare; multaque alia, quae si de scripturis sanctis uoluero congregarqui in huiusce modi sibi adplaudentes perfidia simplices quidem indoctosorientem aures ferre non possunt, simulant se \'sine peccato\'
Abbreviated transcription (Latin):
d oio si haniu liotts ꝑ omentem grecoa & inuerp̃tante discipulo eiuo ruffino
utnut plerdq in oxadente latirant. Qui librum quoq seͥpsit q̃i de monadno
ltaq inen erimerat qui nunꝙͣ̃ fucrunt & quos fuisse describit origeni¬
co e ab epia dampnatos esse non dubium est ammonium iudelicet & eusebi¬
uum & cuchinnium. dcipm euagrium origenem quoq isidorum & multos
ilios quos enumerare tarlium est. &turta ulud lucretis acueluti puerio abscin¬
cia thetea in cilente conlamue. prius oras ciccumlinimus dulcedine mellis fa¬
uiq liquore ita ilse urium iohanem in ip̃ius libri posuit pͥncipio quem excitio¬
licum & sanctum fuisse non dubium est ut ꝑ illis occisionem cetrios quon pe¬
suerat hereticm eeclesie introduceret Illam autem temeritatem ĩmo insin
nius hec intelligi uult qi etiim qui hominibus sancti uidentur dei scientie atip
uicie nequaq sancti sint homo uidet in fatie deuo autem in corde.Sin auto

Expanded text:
 est. huius libros per orientem Graecos et interpretante discipulo eius Rufino Latinos plerique in occidente lectitant. qui librum quoque scripsit quasi de monachis multosque in eo enumerat, qui numquam fuerunt et quos fuisse describit Origenistas et ab episcopis damnatos esse non dubium est, Ammonium uidelicet et Eusebium et Euthymium et ipsum Euagrium, Or quoque et Isidorum et multos alios, quos enumerare taedium est. et iuxta illud Lucretii: ac ueluti pueris absinthia taetra medentes cum damus, prius ora circum inlinimus dulci mellis flauoque liquore, ita ille unum Iohannem in ipsius libri posuit principio, quem et catholicum et sanctum fuisse non dubium est, ut per illius occasionem ceteros, quos posuerat hereticos, ecclesiae introduceret. illam autem temeritatem, immo insan hoc intellegi uult, quod etiam, qui hominibus sancti uidentur, dei scientiae atque notitiae nequaquam sancti sint. homo enim uidet in facie, deus in corde. sin aute
Abbreviated transcription (Latin):
& omnis. Mlaluo alit magno ꝯmixtus corpore fetus. Quiquidem & partem
ut ermosiut huerseoa debasilidis impietait uenienuo Ude oe uoo asscti¬

Expanded text:
et omnes Magnus alit, magno commixtus corpore, foetus. . Qui quidem partem et omnes Magnus alit, magno commixtus corpore, foetus. . Qui quidem partem habent Gnosticae haereseos, de Basilidis impietate venientem. Unde et vos asseri
Abbreviated transcription (Latin):
Et qr epłaris breuitas non potest omni comphendere strictm tibi uitanda de¬
scribam. Unde & illud uirgilianum est. hinc metuunt. cupiunt gaudentq do
gestire gaudio aut merore contrahi aut sepe extolli aut timore terreri. Quã
obrem & grauissimus poeta flacus scribit in satira. Nam sine uiciis nemo na¬¬
scitur optimus ille est qui minimus urgetur. Pulcre quidam nr̃oꝵ ait. Philosopho¬
rum patri arche hẽticoꝵ. ecdesic puritatem ꝑuetsam maculauere doctrinam ut
nesciant illud dictum de humana fragilitate quid gliatur terra & cinis. p̃sertim
pristinianus in hyspania pars manichei. de turpitudine cuius te discipuli diligũ
plurimum uerbum ꝓfectionis &scientie sibi. temere uendicantes. soli cum solis
clauduntur mulierculis & illud eis inter coitum & amplexusq decantant. Tu
pater omnipotens fecundis imbribus ether. Conuigis ingremium lete descendit

Expanded text:
et quia epistolaris breuitas non potest omnia conprehendere, strictim tibi uitanda deet quia epistolaris breuitas non potest omnia conprehendere, strictim tibi uitanda describam. unde et illud Uergilianum est: hinc metuunt cupiuntque, dolent gaugestire gaudio aut maerore contrahi aut spe extolli aut timore terreri? quam ob rem et grauissimus poeta Flaccus scribit in satira: nam uitiis nemo sine nascitur; optimus ille est, qui minimis urgetur. Pulchre quidam nostrorum ait: philosophi, patriarchae hereticorum, ecclesiae puritatem peruersa maculauere doctrina, ut nesciant illud dictum de humana fragilitate: quid gloriatur terra et cinis? praesertim Priscillianus in Hispania pars Manichaei de turpitudine cujus te discipuli diligunt plurimum verbum perfectionis, et scientiae tibi temere vindicantes, soli cum solis clauduntur mulierculis, et illud eis inter coitum amplexusque decantant: Tum pater omnipotens foecundis imbribus aether Conjugis in gremium laetae descendit:
Abbreviated transcription (Latin):
ON M DACTERUT EA SO
putas sed animanter studioseq fecisti ut noua
mͥ ex ueteri mitteres questionem que ante lite¬
ras tuas plerosq in oriente decepit ut ꝑ simulatã
humilitatem. suꝑbiam discerent & dicerent cum
diabolo. Incelum ascendam suꝑ sidera celi ponã
thronum ineum eroq similis altissimo. Que eĩ
potest ad missa maior eẽ temeritas ꝙͣ dei. Sibi non
pis stoicoꝵ fonte manatũt.Illi enim qui grece apellantur. qua nos ꝑturbatione
fibram radicemq uitioꝵ in homine oĩno residere meditatione & assidua exerci¬
tacione uirtutum aduersum quos &pipatetici & quia ab aristotilis fonte descen¬
dunt fortissime disputant achademici noui quos tulius sequitur. & eoꝵ non di¬
co roẽs que nulle sunt sed umbras & uot subuertunt. Hoc est enim tollere ho¬
minen ex homine. & in corpore constitutum eẽ sine corpore. & optare potius ꝙ̃
docere dicente apło. miserego homo quis me liberabit de corpore mortis huius

Expanded text:
on audacter, ut falso putas, sed amanter studioseque fecisti, ut nouam mihi ex ueteri mitteres quaestionem, quae ante litteras tuas plerosque in oriente decepit, ut per simulatam humilitatem superbiam discerent et dicerent cum diabolo: in caelum ascendam, super sidera caeli ponam thronum meum, ero similis altissimo. quae enim ppis Stoicorum fonte manarunt? Illi enim quae Graeci appellant πάθη, nos perturbationes fibram radicemque uitiorum in homine omnino residere meditatione et adsidua exercitatione uirtutum. aduersum quos et Peripatetici, qui de Aristotelis fonte descendunt, fortissime disputant et Academici noui, quos Tullius sequitur, et eorum non dico res — quae nullae sunt — sed umbras et uota subuertunt. hoc est enim hominem ex homine tollere et in corpore constitutum esse sine corpore et optare potius quam docere dicente apostolo: miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis huius?
Abbreviated transcription (Latin):
Id eo hane lepram sacerdos iubetur aparietibus emundare ut catholico uerita¬
tis doctrina maculosa hẽticoꝵ uerba depellat. Cum autem esse lepri in uascu
lis dr̃ propͥora corporis delicta monstrantur. Uasa autem hominum corporibus
comparat apłs paulus habentes inquit thesaurum hunc in uasis fictilibus.

Expanded text:
Ideo hanc lepram sacerdos jubetur a parietibus emundare, ut catholicae veritaIdeo hanc lepram sacerdos jubetur a parietibus emundare, ut catholicae veritatis doctrina, maculosa haereticorum verba depellat. Cum autem lepra in vasculis dicitur esse, proprii corporis delicta monstrantur. Vasa autem hominum coporibus comparat Apostolus: Habentes, inquit, thesaurum hunc in vasis fictilibus .
Abbreviated transcription (Latin):
sanabilia sunt deo udici reseruantur. Et inde est ꝙ in hoc loco ait. unũquẽq
cundum ꝙ se deliquisse cognoseit. siue ꝑ cirnalem concupiscentum seupido¬
latriam seu ꝑiurio seu mendatio qͣĩ lepre se uitiis intelligit maculitum pro¬
ut potuerit deo satisfacere non desistat. Sed dicit genus esse lepre. quod oĩ no
mundari non possit. & iõ huiusmodi homo extra castra iubetur expelli. Hoc
sane crimen quod admittitur in sp̃m sanctum non remittetur ei neq hic ne¬
q in futuro. Adiecit autem seͥptura diuina lepram ec̃ in uasculis. lepram in
parietibus. lepram in uestibus. lepram in stamĩe. Sed quomodo in hii rebus
lepra eẽ possit penitus ignoro. que quia uita carent. eti im sensu carere necesse ẽ¬
Sed ego arbitror cum in parietibus domuo lepra eẽ referatur. hereticoꝵ pfidiam
notari. Quid enim non polluitur qi ubi adultere doctrine blasfemia p̃dicatur.

Expanded text:
sanabilia sunt, Deo judici reservantur. Et inde est quod in hoc loco ait: Unumquemquesanabilia sunt, Deo judici reservantur. Et inde est quod in hoc loco ait: Unumquemquecundum quod se deliquisse cognoscit, sive per carnalem concupiscentiam, seu per idololatriam, seu perjurio, seu mendacio, quasi leprae se vitiis intelligit maculatum: prout potuerit, Deo sacrificare non desinat. Sed dicit genus esse leprae, quod omnino mundari non possit: et ideo hujusmodi homo extra castra jubetur expelli. Hoc est sane crimen, quod admittitur in Spiritum sanctum, blasphemiae scilicet, sicque in futuro . VII. Adjecit autem Scriptura divina, lepram esse in vasculis, lepram in parietibus, lepram in vestibus, lepram in stamine, sed quomodo in his rebus lepra esse possit, penitus ignoro: quae quia vita carent, etiam sensu carere necesse eSed ego arbitror cum in parietibus domus lepra esse referatur, haereticorum perfidiam notari. Quid enim non polluitur, ubi adulterinae doctrinae blasphemia praedicatur?
Abbreviated transcription (Latin):
minicum ea que possiderit indigentium alimonie mĩstrauerit. Ita ut dñs in euã¬
gelio ait. Ueꝵ dite elemosinam & ecte uobis oĩa munda sunt. Libidinem quo¬
q cito mundare poterit si ieiuniis frequentissimis & abstinentia corpus reti¬
nuerit.Si his omnibus medelam ꝑ sacerdotem p̃cepit dñs adhiberi. Dicit ei
ec̃ lepram que sacrifitioꝵ oblitionibus emundetur. Aliam uõ quam aque
na congregauitur. Alia sunt que ante baptismum uidentur fuisse cõmissa. qͥ
tam en ꝑ grãm baptismi diluũtur. Alia uõ que post liuationem baptisiitis
ꝑpetrintur. que grauiora sie mnmora peccata uisus tnnen sacerdotis emundat
Quod cũq enim modicum delicti fuerit potest a sacerdote relixiri. que.utem
grauiora sunt disciplina ecclesiastice regule & oratione purgari. Que uero in¬

Expanded text:
minum, et ea quae possederit indigentium alimoniae ministraverit: ita ut Dominus in Evanminum, et ea quae possederit indigentium alimoniae ministraverit: ita ut Dominus in Evangelio ait: Verum date eleemosynam, et ecce omnia vobis munda sunt . Libidinem quoque celeriter mundare poterit, si jejuniis frequentissimis et abstinentia corpus retinuerit. Sed his omnibus medelam per sacerdotem praecepit Dominus adhiberi. Dicit enim esse lepram quae sacrificiorum oblationibus emundetur. Aliam vero quam aquae na congregantur. Alia sunt quae ante baptismum videntur esse commissa: quae tamen per gratiam baptismi diluuntur. Alia vero quae post lavationem baptismatis perpetrantur: quae sive graviora, sive minora peccata sint, visus tamen sacerdotis emundat. Quodcumque enim modicum delictum fuerit, potest a sacerdote omnino relaxari. Quae autem graviora sunt, disciplina debent ecclesiasticae regulae et oratione purgari. Quae vero in
Abbreviated transcription (Latin):
capitt. Alia oriri ꝑhibeturin barba. Dunt enim heretici qui deum patrem
tintũ mõ uidentur blasfemare ut manicheus quo non solum eum factorem
ꝓfitctur uictorem. Hiisunt qui lepram in capite portare uidentur. Caput
blaisfemare udentur infilio. xp̃m enuim in aduentu pͥstino ꝑfecti uiri enim¬
uim agentem qĩ tricenarie etitis uirilitas decorauit. Ded & si rera inquit
lepra florens fuerit & cooperuerit lepra omnem florem maculationis aca¬
pite usq ad pedes uisu sacerdotis udebit eum sacerdos a maculatione qm̃¬
album mutabitur in haclepra. quam qͣi albam & florentem designat diuer¬
sa crimina uirie reprehendit. quia cum mundialis uite uoluptas qi candida
& Florens estimatur.cũ graue uitioꝵ contagium crassatur in corpore nam
ait auaritie uit libidinis macule pascunt. Sed hanc lepram cito dicit pos¬
se mundari. Auaritie enim crimine facile carere potest. qui conuersus ad do¬

Expanded text:
capite, alia oriri perhibetur in barba. Sunt enim haeretici qui Deum Patrem capite, alia oriri perhibetur in barba. Sunt enim haeretici qui Deum Patrem tantummodo blasphemare, ut Manichaeus, qui non solum eum factorem profitetur esse auctorem. Hi sunt qui lepram in capite portare videntur. Caput blasphemare videntur in Filium. Christum enim in adventu pristino, perfecti viri aevum agentet, florens lepra fuerit, et cooperuerit omnem florem maculationis a capite usque ad pedes, visu sacerdotis dijualbum mutabitur. V. In hac lepra, quam quasi albam et florentem designat, diversa crimina varie deprehendit: quia cum mundialis vitae voluptas, quasi candida et florens existimatur, tum grave vitiorum contagium grassatur in corpore. Nam aut avaritiae, aut libidinis maculae perpatescunt. Sed hanc lepram cito dicit posse mundari. Avaritiae enim crimen facile curare potest, qui conversus ad Do
Abbreviated transcription (Latin):
incelligentie simplis non admittunt.Nam diuina sapientialegis sue
intra ciuitatis alterius menia collocauit. Cuius ꝙ ius constitutio atq opus
oꝵ sed in terioris suentie aditus reserare non possunt. Qua in te oranda est
duuna dignatio ut pulsantibus nobis intelligentie patescat ingressus. lube¬
collores pleniori consideratione depprehendere. a coloribus enim lepra reffer¬
tur posse cognosci. Quos tamen ad peccatum magis anime ꝙͣ ad morbum cor¬
poris manifestum est ꝑtinere. Diuersi & enim collores diuersas anime in¬
dicant maculas. Cum gͥpallida lepra conspititur langues & erga fides
anime denotatur. Cum autem rubicunda deprehenditur mens atq ira¬
cundia ĩ flimata & homicidii cruore respsa cognoscituur. Cum uõ alia tunc
hẽticoꝵ fucata & malemunda conscientia condẽnatur. Sed alia lepra in

Expanded text:
intelligentiae simplicis non admittunt. Nam divina sapientia, legis suintelligentiae simplicis non admittunt. Nam divina sapientia, legis suintra civitatis alterius moenia collocavit. Cujus constructio atque opus orum: sed interioris scientiae aditus reserare non possunt. III. Quare oranda est divina dignatio, ut pulsantibus nobis, intelligentiae patescat ingressus. Jubeearum habitus, vel colores, pleniori consideratione deprehendere. A coloribus enim lepra refertur posse agnosci, quos tamen ad peccatum magis animae, quam ad morbum corporis manifestum est pertinere. Diversi etenim colores, diversas animi indicant maculas. Cum igitur pallida lepra conspicitur: languens et aegra fides animae denotatur. Cum autem rubicunda deprehenditur, mens furore atque iracundia inflammata et homicidii cruore respersa cognoscitur. Cum vero alba, tunc haereticorum fucata et male munda conscientia condemnatur. IV. Sed alia lepra in
Abbreviated transcription (Latin):
riis designauit. Alu enim lepra in parictibus demonstratur. Alia humano
notatur in corpore. Alia in uasculis. Alia in ueste.alia designatur instamine.
Deinde que in huius mulieris loco creba barba. pellicula deputatur. Quid
eius dicam. Iot sunt genera quot collores. Alia pallida. Alia tetra. Alia ru¬
bicunda. Deinde si homines lepra quod est insitum nature uitio polluant̃.
quid hii fatiunt qui grauioribus morbis corpoꝵ p̃grauantur.Ded age iam
uid camus genera lepraꝵ ut medelaꝵ causas agnoscere atq probare possumꝰ.
Si fuerit inquit lepra alba uel rubicunda siue terra uel pallida. uel si florẽs
hoc est toto corpore decurrens. Nam est detestabilis lepra que omnino mũ¬
dari non possit est & que facilem habeat mundationem. Alia quoq adduẽ¬
ticra. Alia innata dephnitur. Que omnia nͥ spũaliter senciantur rationẽ

Expanded text:
riis designavit. Alia enim lepra in parietibus demonstratur, alia humano riis designavit. Alia enim lepra in parietibus demonstratur, alia humano notatur in corpore, alia in vasculis, alia in veste, alia designatur in stamine. Deinde quae in hujusmodi vulneris loco, crebra ac varia pellicula deputantur. Quid enim dicam? Tot sunt genera quot colores, alia pallida, alia tetra, alia rubicunda. Deinde si homines lepra, quod est insitum naturae vitio, polluantur, quid hi faciunt, qui gravioribus morbis corporum praegravantur? II. Sed age jam videamus genera leprarum, ut medelarum causas agnoscere atque probare possimus. Si fuerit, inquit, lepra alba vel rubicunda, sive tetra, vel pallida, vel si florens, ait, hoc est toto corpore decurrens. Nam est detestabilis lepra, quae omnino mundari non possit. Est et quae facilem habeat mundationem. Alia quoque adventitia: alia innata deprehenditur: quae omnia nisi spiritualiter sentiantur: rationem
Abbreviated transcription (Latin):
MMURABILE DNNE DISPOSI¬
cionis examen que exiberi sibi deus uoluit in agno cõ
it p̃ceptorum sententiis gubetnari. Aliis enim ymi¬
emarum legia opuo qi subueritatis colore depinxit
Aliis corpus ip̃ius ueritatis declarauit. Quos enim obuolutos ad huc
mundi caligine ad comprchendenda ea que a germana erant ac solida ꝑ¬
pendit eis obseruantie ordinem suspenso subtili quod am modo susurrauit
deus ꝑfectam armoniam solide uocis intonuit. Inde est ꝙ figuris. & enig¬
matibus lex p̾sta depingitur. qm̃ dum infirma iudeoꝵ accies habetur.can¬
ditum scientie claritatis iugorem inspitiendi lumen non hñt. necesse ẽ
ut in uariis figuris figuraꝵ coloribus adhibeatur. Nam illis est uirtutum
p̃mia subposita spem ꝓmittuntur. & peccatoꝵ nocte inuruntur in corporeł liis
enim confirmantur alii quibus alii transferentur. Pns lectio exigit huiusmõi
ferre sermonem que diuersa lepraꝵ genera depphendenda in diuersis mate¬¬

Expanded text:
mirabile divinae dispositionis examen: quae exhiberi sibi Deus ac deferri voluit, it praeceptorum sententiis gubernari. Aliis enim imaginarium legis opus, quasi sub veritatis colore depinxit. Aliis corpus ipsius veritatis declaravit. Quos enim obvolutos adhuc mundi caligine, ad comprehendenda ea quae germana erant ac solida, perpendit: eis observantiae ordine suspenso, subtili quodammodo examine susurDeus perfectam harmoniam solidae vocis intonuit. Inde est quod figuris et aenigmatibus lex prisca depingitur, quoniam dum infirma Judaeorum acies hebetatur, et candidum scientiae claritatis vigorem inspiciendi lumen non habent, necesse est ut in variis figuris figurarum color adhibeatur. Nam illis et virtutum praemia, supposita spe, promittuntur; et peccatorum notae inuruntur in corpore. His enim confirmantur alii, quibus alii transferuntur. Praesens lectio exigit hujusmodi ferre sermonem: quae diversa leprarum genera deprehendenda in diversis mate
Abbreviated transcription (Latin):
tillime emendatos mec linguestudiosis dedi quos quotidie in conuentu
fratrum edissero. quoꝵ psalmos uigi meditatione decinto. lam stultus crã.
ut quod in pueritia didici. senex obliuisci uellem. Uniuersi tractatus mei.
hoꝵ testimoniis texti sunt. commentarii in duodetim ꝓpħãs & ineim in
septuaginta editionem edisscrunt. O labores hominum semꝑ incciti.o
mortalium studia. contrarios interdum fines habentia. Unde meputabã
bene mereri de latinis meis & nr̃oꝵ ad discendum aiõs concitare. quod ctã
greci uersum de latino post tantos interpretes non fastiduint. Inde incul¬
pam uocor & nausenti stomaco cibos ingero. Quid in homine tutum sit
siinnocentia cͥminosa est dormiente patrefamilus inimicus homo gizania
suꝑ seminauit exterminauit iuncam aper de silua. & singulario feruo

Expanded text:
ntissime emendatos, meae linguae studiosis dedi, quos quotidie in conventu ntissime emendatos, meae linguae studiosis dedi, quos quotidie in conventu fratrum edissero, quorum Psalmos jugi meditatione decanto? Tam stultus eram, ut quod in pueritia didici, senex oblivisci vellem? Universi tractatus mei horum testimoniis texti sunt. Commentarii in duodecim Prophetas, et meam et Septuaginta editionem edisserunt. O labores hominum, semper incerti! o mortalium studia contrarios interdum fines habentia! Unde me putabam bene mereri de Latinis meis, et nostrorum ad discendum animos concitare, quod etiam Graeci versum de Latino post tantos interpretes non fastidiunt; inde in culpam vocor, et nauseanti stomacho cibos ingero. Et quid in homine tutum sit, si innocentia criminosa est? Dormiente patrefamilias inimicus homo zizania superseminavit . Exterminavit vineam aper de silva, et singular
Abbreviated transcription (Latin):
pit calumpnia p̃ualeret. Stilum meum qualiscumq est & formam loquii.
uir dissertissimus impͥmere non potuit. Sed inter istis p̾stigias & alterius ꝑ¬
sonam quam sibi fraudulenter induerat quis esset ostendit. Ergo ille qui
eplam sub nomine meo finxerat. quod malehebrea uolumina transtulisse.
obicere dr me in septuaginta condẽnationem. Scripturas sanctas in t̾pre¬
tatum.ut silue falsa siueuera sint que transtuli in crimine maneam. Du
uit in nouo oꝑe crrasse me fateor. Aut recens editio ueteris condemimatio
ricidam meesse non dixerit. & quicꝗd potest tacitamentis cogitatio intra
se turpitudinis uoluere. Gratias ei debeo agere ꝙ cum tanta silua sit crimi¬
num. unum mͥ erroris uel falsititis crimen obiecerit. Ego nec contra septua¬
ginta in terp̃tes aliquid sum loquutus. quos ante annor plurimos dilige¬

Expanded text:
pit calumnia, 518 praevaleret. Stylum meum, qualiscumque est, et formam eloquii pit calumnia, 518 praevaleret. Stylum meum, qualiscumque est, et formam eloquii vir disertissimus exprimere non potuit: sed inter ipsas praestigias, et alterius personam, qua se fraudulenter induerat, quis esset ostendit. Ergo ille qui epistolam sub nomine meo poenitentiae finxerat, quod male Hebraea volumina transtulissem, objicere dicitur, me in Septuaginta condemnationem Scripturas sanctas interpretatum, ut sive falsa sunt, sive vera quae transtuli, in crimine maneam; dum aut in novo opere fateor me errasse, aut recens editio veteris condemnatio sum, et sacrilegum, et parricidam me esse non dixerit, et quidquid potest tacita mentis cogitatio intra se turpitudinis volvere. Gratias ei debeo agere, quod cum tanta silva sit criminum, unum mihi erroris vel falsitatis crimen objecerit. Egone contra Septuaginta interpretes aliquid sum locutus, quos ante annos plurimos dilige