comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loquitur Unxit te ds̃
ds̃ tuus oleo lȩtitiȩ prę̧
consortib tuis Consor¬
tes autẽ eius nos uocat:
qui ad accipiendã sp̃c scĩ
gratiã. in baptismo etiã
chrysmate iusibili per¬
ungimur: & a xp̃i nomi¬
ne. xp̃iani uocamur:
Sed ille prȩconsortibus
unctus est: cui sicut lo¬
hannes baptista testat᷑.
Non admensurã dat ds̃
sp̃m: sed omnia dedit
in manu eius Nam de
consortib eiusdẽ uncti¬
onis : dicto apostolus
Unicuiq autẽ nr̃m data
est gratia: scđm mensu¬
ram donationis xp̃i.
Uocabantur autẽ xp̃i. &
sacerdotes in lege & re¬
ges. in figurã nimirum
ac saluatoris: in cuius
Typo etiam materiali
liniebant᷑ oleo Nonso¬
lum autẽ illi. sed & nr̃
tẽporis fideles: ut a xp̃o
xp̃iani. ita etiã ab ipsa
sacri chrismatis unctio
nuncupantur: ꝓpheca
teste qui ait: Existi in
salutẽ populi tui: ut
saluos facias christos
tuos. Exit quippe in
salutẽ populi sui ut
suos: qui ꝓpter nos ho¬
mines : & propter nr̃am

Expanded text:
loquitur: Unxit te Deus, Deus tuus, oleo laetitiae prae consortibus tuis . Consortes autem ejus nos vocat, qui ad accipiendam Spiritus sancti gratiam in baptismo etiam chrismate visibili perungimur, et a Christi nomine Christiani vocamur. Sed ille prae consortibus unctus est, cui, sicut Joannes Baptista testatur, non ad mensuram dat Deus spiritum, sed omnia dedit in manu ejus Nam de consortibus ejusdem unctionis dicit Apostolus: Unicuique autem nostrum data est gratia secundum mensuram donationis Christi . Vocabantur autem Christi, et sacerdotes in lege et reges, in figuram nimirum ac Salvatoris, in cujus typo etiam materiali liniebantur oleo. Non solum autem illi, sed et nostri temporis fideles, ut a Christo Christiani, ita etiam ab ipsa sacri chrismatis unctionnuncupantur, propheta teste qui ait: Existi in salutem populi tui, ut salvos facias christos tuos . Exiit quippe in salutem populi tui, utsuos, qui propter nos homines, et propter nostram
Abbreviated transcription (Latin):
Heret sibi sermo dñicus.
& sequentia pendent ex
priorib Prudens lector:
caue semꝑ suꝑstitiosam
intelligentiã. ut non tuo
sensui attẽperes scriptu¬
ras: sed scripturis iungas
sensum tuum. & intelligã
quid sequatur: Supra di¬
xerat. nolite timere eos
qui occidunt corpus: ani¬
mam autẽ non possunt
oceidere: Nunc loquitur
consequent᷑ Nonne duo
passeres asseueneunt. a¬
Et unus ex illis non cadet
suꝑ t̃rã sine patre uestro:
Et est sensus: Si parua ani¬
malia & uilia absq dõ au¬
ctore Non decidunt. & in
om̃ib est ꝓuidentia. &
quȩ in bis peritura sunt
sine dĩ uoluntate non pere¬
unt : uos qui ętͣni estis ñ
debetis timere. qđ absq
dĩ uiuatis ꝓuidentia
Iste sensus. & supra dictꝰ ẽ:
Respicite uolatilia cęli.
qm̃ non serunt neq met¬
tunt. neq congregant
inhorrea: & pater ur̃

Expanded text:
Haeret sibi sermo Dominicus, et consequentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam, ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Nunc loquitur consequenter, Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in his peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absque Dei vivatis providentia. Iste sensus et supra dictus est: Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdere in gehennã. Nom̃
gehennȩ. in ueteribus li¬
bris non inuenitur : sed
primũ a saluatore ponit᷑:
Queramꝰ ergo: quȩ sit sermo¬
nis huius occasio Idolum
baal fuisse iuxta iherusalẽ.
ad radices montis moriã
in quib syloa fluit: non¬
semel legimꝰ: Hec uallis
& parui campi planities
irrigua erat. & nemorosa.
plenaq deliciis: & lucus
in ea idolo consecratus:
In tantã autẽ populus is¬
rahel dementiam uene¬
rat. ut deserta templi
uicinia. ibi hostias immo¬
laret ÷ & rigorẽ religionis
deliciȩ uincerent. filiosq
suos incenderent demoni.
uel initiarent Et appel
labatur locus ipse gehen¬
non: idest uallis filiorũ
ennon: Hoc regũ uolum̃.
& paraly pomenon & ihere¬
mias scribunt plenissime:
& comminatur dĩ ł se locũ
ipsum impleturũ cada¬
uerib mortuoꝵ: ut ne¬
quaquã uocetur tophet¬
& baal : sed uocetur poli¬
andrium: id est tumulus
mor tuorũ Futura ergo
supplicia. & poenȩ ꝑpetuȩ
quib peccatores cruciandi

Expanded text:
De gehenna. Nomen gehennae in veteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Hierusalem ad radices montis Moriae, in quibus Siloa fluit, legimus. Haec vallis et parvi campi planities irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam autem populus Israel dementiam venerat ut deserendo templi vicinia, ibi hostias immolaret, et rigorem religionis deliciae vincerent, filiosque suos incenderent daemoni vel initiarent; et appelabatur locus ipse Gehennon, id est vallis filiorum Hennon. Hoc Regum volumen et Paralypomenon et Hieremias scribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi
Abbreviated transcription (Latin):
rabiem: quia ueniet dies
iudicii in quo & ur̃a uir¬
tus & eoꝵ nequitia de¬
monstrabit᷑ Quod dico
uobis intenebris. dicite
in lumine: & quod in aure
auditis prȩdicate suꝑ te¬
cta. Quod auditis in my¬
sterio. apertius p̃dicate.
qđ didicistis absconditẽ.
uos erudiui in paruulo
uide e loco: in uniuersis
urbib. & in toto mundo
corpus occidunt: animã
non possunt occidere
Ergo anima inuisibilis &
incorporalis est. scd̃m
crassiorẽ dico nr̃i corpori
substantiã Uel eo certe
tẽpore puniet᷑: & supplicia¬
sentiet: quando pristimĩ
corpus receperit: ut cum
quo peccauit. cũ ipso &¬

Expanded text:
rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenebris, dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondite  vos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo corpus occidunt, animam non possunt occidere: ergo anima invisibilis et incorporalis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tesentiet, quando pristinus corpus receperit: ut cum quo peccavit, cum ipso
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur in cęlis Beat
igitur estis filiãe. sed &
uitam: quia secundum
apostolum liberate ale¬
ge uiri sic ꝑmanserun:
Peatior inquit erit : si si
permanserit secundum
meum consilium: Puto
enim ait quod &̃ ego
sp̃m dĩ habeo: euident
uolens ostendere. qui
iuncta est lege uiro &
inter eam quȩ iam solu¬
ta uinculo. beatior prę¬
dicatur Quod si utraq
beata. quiã in xp̃o: bea¬
tior tamen quȩcumq
iam soluta est. & cȩle
stia sectatur Ideo iudus
semper urginibus beĩ
copulantur. ut ait apłs
Iulier innupta & uir

Expanded text:
mittitur in coelis. Beatae igitur estis, filiae, sed etunt vitam: quia secundum Apostolum liberatae a lege viri, sic permanserunt. Beatior, inquit, erit, si sic permanserit secundum meum consilium. Puto enim, ait, quod et ego spiritum Dei habeo: evidenter volens exprimere, quid juncta lege viro, et inter eam, quae jam soluta vinculo beatior praedicatur. Quod si utraque beata, quia in Christo, beatior tamen quaecumque jam soluta est vinculo, et coelestia sectatur. Ideo viduae semper virginibus bene copulantur, ut ait Apostolus: Mulier innupta, et vir
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ non exorbitent ꝑ com¬
passionẽ Hoc ipsum uero
anime odium qualiter
exhiberi debeat: ueritas
subdendo manifestat di¬
cens. Qui non baiulat
cruc̾ẽ suam & uenit post
me: Non potest meus eẽ
discipulus: Crux quippe:
a crueiatu dicitur Et
duob modis crucẽ dñi
bauilamus: cũ aut per
abstinentiã carnẽ affici¬
mus. aut ꝑ compassionẽ
pximi. necessitatẽ illius
nr̃am putamus Qui enĩ
dolorẽ exhib& in aliena
necessitate : crucẽ portat
inmente Sciendũ uero
est: quod sunt non nulli
qui carnis abstinentiam
exhibent Et sunt pleriq.
qui compassionẽ ꝓcimo
non sp̃ualiter sed carna¬
liter impendunt: ut ei non
ad uirtutẽ sed quasi mise¬
rendo ad culpas faueant:

Expanded text:
Dei non exorbitent per comDei non exorbitent per compassionem. 5. Hoc ipsum vero animae odium qualiter exhiberi debeat, Veritas subdendo manifestat, dicens: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus. a cruciatu dicitur, et duobus modis crucem Domini bajulamus: cum aut per abstinentiam carnem afficimus, aut per compassionem proximi necessitatem illius nostram putamus; qui enim dolorem exhibet in aliena necessitate, crucem portat in mente. Sciendum vero est quod sunt nonnqui carnis abstinentiam exhibent. Et sunt plerique qui compassionem proximo non spiritaliter, sed carnaliter impendunt, ut ei non ad virtutem, sed quasi miserendo ad culpas faveant
Abbreviated transcription (Latin):
quosq in ȩccła designant &
Quidũ sacri eloquii precepta
considerant. quasi suꝑ in¬
positã dñi arcã portant:
De quib hoc est etiã notan¬
dum. qđ fuisse foete me¬
morantur: Quia sunt
pleriq. qui in uia dĩ in¬
trinsecus positi. foris car¬
nalib affectib ligantur.
sed non declinant a recto
itinere : quia arcã dĩ por¬
tant in mente: Ecce &¬
enĩ uaccȩ bechsamis per¬
gunt  Bethsamis quippe.
dicitur domꝰ solis Et pro¬
pheta ait Uobis autem
qui timetis dñm: orietur
sol iustitie Si igitur ad
ȩt̃ni solis habitationem
tendimꝰ: dignũ ꝓfecto ẽ.
ut de dĩ itinere ꝓ carna¬
lib affectib non declinemꝰ.
Tota enĩ uirtute pensandũ
est: qđ uacce dĩ plaustro
suppositȩ ꝑgunt & gemun
dant ab intimis mugĩtus.
& tamen de itinere non
deflectunt gressus Sic
nimirũ prȩdicatores dĩ.
sic fideles quiq esse intra
scãm ȩccłam debent: ut
comp̃atiantur ꝓximis per
caritatẽ: & tamen de uia

Expanded text:
 in Ecclesia designant, qui dum sacri eloquii praecepta considerant, quasi superimpositam Domini arcam portant? De quibus hoc etiam est notandum, quod fuisse fetae memorantur, quia sunt plerique qui in via Dei intrinsecus positi, foris carnalibus affectibus ligantur; sed non declinant a recto itinere, qui Arcam Dei portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsames pergunt. Bethsames quippe dicitur domus solis; et Propheta ait: Vobis autem qui timetis Dominum orietur sol justitiae . Si ergo ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est ut de Dei itinere pro carnalibus affectibus non declinemus. Tota enim virtute pensandum est quod vaccae Dei plaustro suppositae pergunt et gemunt: dant ab intimis mugitus, et tamen ab itinere non deflectunt gressus. Sic nimirum praedicatores Dei, sic fideles quique esse intra sanctam Ecclesiam debent, ut compatiantur proximis per charitatem, et tamen de via
Abbreviated transcription (Latin):
ecce in ȩqualitas aeris:
Quia gͦ om̃a consummanda
sunt. ante consum mationẽ
om̃a ꝓturbantur : Et qui
in cunctis delinquimus.
in cunctis ferĩmur : ut un¬
pleatur quod dicitur: Pu
gnabit ꝓ eo orbis terrarũ
contra insensatos Omĩa
namq quȩ ad usum uitȩ
accipimꝰ: ad usum conuer¬
timus culpe Sed cuncta
quȩ adusum prauitatis
infleximꝰ: ad usum nobis
uertuntur ultionis Tran¬
quillitatẽ quippe humanȩ
pacis: ad usum uertimus
uane securitatis Peregri¬
nationẽ terrę. p̾ro habi¬
tatione dileximus patriȩ
S alutẽ corporũ. redegimꝰ
in usum uitiorũ: Vberta¬
tis abundantiam: non ad
necessitatẽ carnis. sed ad
peruersitatẽ intorsimus
uoluptatis Ipsa serena ae.¬
ris: blandimenta ad amo

Expanded text:
ecce inaequalitas aeris. ecce inaequalitas aeris. Quia ergo omnia 1613 consummanda sunt, ante consummationem omnia perturbantur; et qui in cunctis deliquimus, in cunctis ferimur, ut impleatur quod dicitur: Et pugnabit pro eo orbis terrarum contra insensatos . Omnia namque quae ad usum vitae accepimus ad usum convertimus culpae, sed cuncta quae ad usum pravitatis infleximus ad usum nobis vertuntur ultionis. Tranquillitatem quippe humanae pacis ad usum vertimus vanae securitatis, peregrinationem terrae pro habitatione dileximus patriae; salutem corporum redegimus in usum vitiorum; ubertatis abundantiam non ad necessitatem carnis, sed ad perversitatem intorsimus voluptatis; ipsa serena blandimenta a
Abbreviated transcription (Latin):
erunt ꝑloca: & pestilen¬
tiȩ & fames. terroresq de
cȩlo: & signa magna eruN
Uel sicut in quibusdã codi¬
cib inuenitur Terrores¬
q: de cęlo & tempestates
atq post subditur Et
signa magna erunt :
Uitima tribulatio. multiꝰ
tribulationib prȩuenit᷑.
& ꝑ crebra mala qu e
preueniunt. indicantur
mala ꝑpetua quȩ subse.¬
quuntur Et ideo post bella
& seditiones non statĩ
finis: quia multa deben
mala pręcurrere ut
malũ ualeant sine fine
nuntiare Sed cũ tot
signa ꝑturbationis dicta
sint : oportet ut eorum
considerationẽ breuiter
ꝑsingula ꝑstringamus:
quia necesse est ut alia
ecȩlo. alia eterra. alia
ab elementis : alia ab
hominib patiamur:
Ait enĩ: Surget gens
contra gentẽ: ecce ꝓturba¬
tio hominũ Erunt terrę
motus magni ꝑ loca: ecce
respectus ire desuper: Fruñ
pestilentiȩ: ecce in ȩquali¬
tates corporũ Erit fameᷤ.
ecce sterilitas terrȩ: Ter¬
roresq de cęlo & tepestateᷤ.

Expanded text:
er loca, et pestilentiae et fames, terroresque de coelo; et signa magna erunt. Vel sicut in quibusdam Codicibus invenitur, Terroresque de coelo et tempestates. Atque post subditur: Et signa magna erunt. Ultima tribulatio multis tribulationibus praevenitur, et per crebra mala quae praeveniunt indicantur mala perpetua quae subsequentur. Et ideo post bella et seditiones non statim finis, quia multa debent mala praecurrere, ut malum valeant sine fine nuntiare. Sed cum tot signa perturbationis dicta sint, oportet ut eorum considerationem breviter per singula perstringamus, quia necesse est ut alia e coelo, alia e terra, alia ab elementis, alia ab hominibus patiamur. Ait enim: Surget gens contra gentem, ecce perturbatio hominum; erunt terrae motus magni per loca, ecce respectus irae desuper; erunt pestilentiae, ecce inaequalitas corporum; erit fames, ecce sterilitas terrae; terroresque de coelo et tempestates,
Abbreviated transcription (Latin):
regni. & diuersos
ꝑ totã galileã curante.
languores : in omnẽ syriã¬
se uirtutũ eius fama dif¬
fuderat. & multe ex uni¬
uersa iudea turbe : ad
cȩlestẽ mẽdicũ conflue¬
bant: Quia enĩ tarda ẽ
humanȩ ignorantiȩ fides.
ad credenda quȩ non ui-
det. & speranda quȩ ne¬
scit: oportebat diuina
eruditione firmandos
corporeis beneficiis. &
uisibilib miraculis inci¬
tari: ut cuius tam beni¬
gnã experiebantur pe¬
dentiam: non ambigere
salutarẽ ẽẽ doctrinam
Ut gͦ exteriores medelas
dñs ad remedia interiora
transferret: & post sanita¬
tes corporũ. curationes
operaretur animarum:
segregatus a circũ stantib

Expanded text:
regni, et diversos per totam Galilaeam curante languores, in omnem se Syriam virtutum ejus fama diffuderat; et multae ex universa Judaea turbae ad coelestem medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam benignam experiebantur potentiam, 367 non ambigerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantib
Abbreviated transcription (Latin):
ta cũ eis ipsi cernimꝰ. Nulꝰ
igit᷑ eis restat locus men¬
tiendi. qđ in quibdã par¬
tib terrȩ de tribu iuda
nunc habeant regẽ. Osten¬
dant ergo nobis templũ
& sacrificiũ aut altare.
tunc eis quodãmodo ere¬
dere ualebimꝰ. qđ fortassis

Expanded text:
ta cum eis ipsi cernimus. Nullus igitur eis restat locus mentiendi, quod in quibusdam partibus terrae de tribu Juda nunc habeant regem, dant ergo nobis templum et sacrificium, aut altare: tunc eis quodammodo credere valebimus, quod fortassis
Abbreviated transcription (Latin):
maris diues unda pascebat:
Flectus ergo est ad p̃dicatio¬
nem salutaris uerbi : ut
mutata uice cęlestis my¬
sterio sacram̃ti. qui captura
piscium alebatur. salute
hominũ pasceretur Glorio

Expanded text:
maris dives unda pascebat. Electus ergo est ad praedicationem salutaris verbi, ut, mutata vice coelestis mysterio sacramenti, qui captura piscium alebatur, salute hominum pasceretur. Glorio
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi adhuc interdũ non ab¬
surde a multis quȩritur.
quid sit qđ dđ prior ponit᷑
cũ ȩtatis priuilegio longe
posterior inuenitur. Ad
qđ dicendũ. qđ loquendi
necessitas id exegit: & fa¬
ctus est ordo preposterus
decent̃ utiq cõmmutatus.
Quia si primum abrahae
filiũ eũ dixisset & Dauid
postea copulass&. rursus
Abraham repetendus erat.
ut origo dđ ex eiꝰ semine
monstraret᷑. & fieret in ho¬
nesta constructio uerboꝵ.

Expanded text:
Ubi adhuc interdum non absurde a multis quaeritur quid sit quod David prior ponitur, cum aetatis privilegio longe posterior invenitur? Ad quod dicendum, quod loquendi necessitas id exegit, et factus est ordo praeposterus, decenter utique commutatus. Quia, si primum Abrahae filium eum dixisset, et David postea copulasset, rursus Abraham repetendus erat, ut origo David ejus ex semine monstraretur, et fieret inhonesta constructio verbo
Abbreviated transcription (Latin):
set acciperet: Penique
elisabeth illã uetus mulier
& noua mater. quȩ ante
partũ suũ de futuri filii
lȩtabatur officio: uenien¬
ti ad se beatȩ mariȩ. in
ipso salutationis occur sũ
ait Eece ex quo facta est¬
uox salutationis tuȩ ir
aurib meis: Exultauit
in gaudio infans in utero
meo Quid hoc est mira¬
culi fr̃s. quȩ tantorum
nouttas gaudiorũ. ut ha¬
bere se in utero elisabeth
testaret᷑ infantẽ. qui nec
dũ semet ipsum sentiens.
dñicũ iam sentiret aduen¬
tum Uere hic omniũ
beatissimus paruulorum.
qui intra uiscera ad huc
materna conclusus: ad eẽ.
saluatorẽ mundi: quia

Expanded text:
set, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatissimus parvulorum, qui intra viscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac benedicebat filiu
in quo cęlestis omnis
benedictio mundo ef¬
Floruit: Et bene ab eo
MARIA pronuntiatur
de cuius utero cralen¬
tibus fructus uitȩ e¬
fulsit: Et nos inqui
obsecro uos o̾ filias. ta¬
lem ac tantam grata
ne inuacuum recipa
quo est ds̃ & homo sl
unĩtus in una eadens
persona: ut legatin
quam sepe indiuins
literis homo dõ coȩt̾nus
propter unitionem sub¬
stantiȩ. ac deinde ds̃ ho¬
mini uideatur compassus.
tũ: initiabilis sit homo.
nec passibilis ds̃ Tamen
sic unitus est dis̃ suo cor¬
pori. ut nullam patiat᷑
fieri inter dm̃ & homi¬
nem humana opinione

Expanded text:
Isaac benedicebat filium, Isaac benedicebat filium, in quo coelestis omnis benedictio mundo effloruit. Et bene ab eo Maria pronuntiatur: de cujus utero credentibus fructus vitae effulsit. Et nos inquiobsecro vos, o filiae, talem ac tantam gratiam ne in vacuum recipiatis, quo est Deus et homo, sic unitus in una eademque persona, ut legatur quam saepe in Scripturis divinis homo Deo coaeternus protper unionem substantiae: ac deinde Deus homini videatur compassus, cum nec initialis sit homo, nec passibilis Deus, tamen sic unitus est Deus suo corpori, ut nullam patiatur fieri inter Deum et hominem humana opinione
Abbreviated transcription (Latin):
agri pleni quem bene¬
dixit dñs: Sed forte
dicit aliquis Quid ad
Rebeccam sp̃c sc̃s perti¬
net. cum multis in locis
ꝑsonȩ prodõ figurate
accipiantur: Uerũtam̃
&e sp̃c scs̃ in hebreo rhuã
feminino genere dicitur
Non quod sexus in dm̃
monstretur. immo ne
forte suspicetur: sub re¬
gula trium linguarũ
in hebreo scilicet ut dixi
feminino genere legit᷑.
in greco uero ne sexus
in eo credatur ꝓ neutro
inuenĩtur. & in latino
masculinum esse decer¬
nitur Qui nimirum
sp̃c sc̃s bene ꝑ rebeccam
intelligitur. & ideo totũ
est in mysterium quod
geritur. ut ꝑ uestim̃toꝵ
fragrantiam xp̃c an¬
nuntietur : quem nos
quicumq baptizati su¬
mus indiumur. in quo
benedixtt ͦ non quali¬
cumq sed omni ut ait
apostolus benedictione
sp̃uali in cȩlestibus Undo
& angelus Wlariat᷑ loqu¬
incipiens. a benedictione
ex orsus ait Benedicta
tu inquit in mulierbus
& benedictus fructus
uentris tui: Cuius pp¬
fecto in spu longe ai¬
rem trahens pręfatis

Expanded text:
agri pleni, cui benedixit Dominus ? Sed forte dicturus est aliquis: Quid ad Rebeccam Spiritus sanctus pertinet, cum multis in locis personae pro Deo figurate accipiantur? Verumtamen et spiritus in Hebraeo RUA feminino genere dicitur, non quod sexus in Deo monstretur: immo ne forte suspicetur, sub regula trium linguarum,in Hebraeo scilicet, ut dixi, feminino genere legitur: in Graeco vero, ne sexus in eo credatur, πνεῦμα neutro invenitur: et in Latino masculinum esse decernitur. Qui nimirum Spiritus sanctus bene per Rebeccam intelligitur: et ideo totum est in mysterio quod geritur, ut per vestimentorum fragrantiam Christus annuntietur: quem nos omnes quicumque baptizati sumus induimur, in quo benedixit nos non qualicumque, sed omni ut ait Apostolus benedictione spirituali in coelestibus . Unde et angelus Mariae loquens, a benedictione exorsus ait: Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui . Cujus profecto in spiritu longe odorem trahens pater
Abbreviated transcription (Latin):
expleturus. a primis iam
fidei suȩ rudim̃tis incipit
Neque enĩ solũ qui fratrẽ
uerbo erudit : sed ẽliant
qui exemplo ad meliora
conuertit. ministerium
gerit doctoris Denique
idem publicani. non tunc
solũmodo cũ dño discum¬
bebant : uerũ & deinceps
abiectis secularib negotus.
adimitationẽ mathei il¬
lũ sequi gaudebant: Tes¬
tante euangelista marco
qui dicit: Multi publica¬
ni & peccatores discum¬
bebant cũ iħu & discipłis
eius. Erant enĩ multi : qui
& sequebantur eũ Notan¬
dum autẽ quod lucas hec
referens dicit: quia dñs
in domo eiusdem mathei.
cũ publicanis discubuerit:
& quia ipse conuiuium
illi magnũ parauerit:
Qui quidem matheus. quan¬
tum ad generale uidiciũ
respicit. Ceongruã beneficus
cęlestib uicẽ rependit.
ut a quo ꝑhennia bona
sperabat : illi sua tẽporalia
cõmodaret. eũq corpora¬
lib epulis reficeret : quo
ipse donante. gustũ sp̃ua¬
lis acceperat suauitatis:

Expanded text:
expleturus, a primis jam fidei suae rudimentis incipit. Neque enim solum qui fratrem verbo erudit, sed etiam qui exemplo ad meliora convertit, ministerium gerit doctoris. Denique iidem publicani non tunc solummodo cum Domino discumbebant, verum et deinceps, abjectis saecularibus negotiis, ad imitationem Matthaei illum sequi gaudebant, teste evangelista Marco, qui dicit: Multi publicani et peccatores discumbebant cum Jesu et discipulis ejus . Erant enim multi qui et sequebantur eum. Notandum autem quod Lucas haec referens dicit quia Dominus in domo ejusdem Matthaei cum publicanis discubuerit, et quia ipse convivium illi magnum paraverit. Qui quidem Matthaeus, quantum ad generale judicium respicit, congruam beneficiis coelestibus vicem rependit, ut a quo perennia bona sperabat, illi sua temporalia commodaret, eumque corporalibus epulis reficeret, quo ipse donante gustum spiritualis acceperat suavitatis
Abbreviated transcription (Latin):
diuina: In principio fecit
ds cȩlum &̾ terram. Et
rursus Qm̃ ipsius est
mare & ipse fecit illud
Quis ergo neget omnipo¬
tentem eẽ: quẽ tã clara
cognoscit operatũ Sed¬
multõmagis cũ eẽ omni¬
potentemꝰ fatebitur: cum
his ipsa quã fãcile sit ope¬
ratus agnouerit: Proph̃a¬
lõquitur in psalmo Ipse
dixit & facta sunt: ipse man.¬
dauit & creata sunt: Absq
ullo labore absq difficultate
aliqua. uerbo res condidit:
Quicquid ratio humana mi¬
ratur: non labore ds̃ sed ius¬
sione formauit: Imperio eius
extiterunt om̃nia quȩ ante
non fuerant: ex nichilo tanta

Expanded text:
divina, In principio fecit Deus coelum et terram ; et rursus, Quoniam ipsius est mare, et ipse fecit illud . Quis ergo neget omnipotentem esse, quem tam clara cognoscit operatumulto magis eum esse omnipotentem fatebitur, cum haec ipsa quam facile sit operatus agnoverit. Prophloquitur in Psalmo, Ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt . Absque ullo labore, absque difficultate aliqua verbo res condidit: quidquid ratio humana miratur, non labore Deus, sed jussione reformavit. Imperio ejus exstiterunt omnia, quae ante non fuerant: cum ex nihilo tanta
Abbreviated transcription (Latin):
cludi: Qui enĩ ad istud
altare cãsto corpore &
mundo corde. cum secura
& munda conscientia ue.¬
nerit: ad illud altare qđ
incęlis est. felici transmi¬
gratione peruẽniet:¬

Expanded text:
cludi. Qui enim ad istud altare casto corpore et mundo corde cum secura et munda conscientia venerit, ad illud altare, quod in coelis est, felici transmigratione perveniet
Abbreviated transcription (Latin):
Quid autẽ michi uideat᷑
Non absurde de hoc loco
accipi: quantũ potero
breuiter & diligenter
exponam: Interrogatus
de consummatione scłi
inter multa quȩ locutꝰ
est. hoc quoq dixit:
Tunc simile estimabitur
regnũ cęlorũ decẽ uir¬
ginib: quȩ acceperunt
lampades suas. & uene¬
runt obuiam sponso:
Quinq ex eis erant fatuȩ
& quinq prudentes:
Sed quinq fatuȩ. acceptis
lampadib suis Non sum.¬
pserunt oleum secum

Expanded text:
Quid autem mihi videatur non absurde hoc loco accipi, quantum potero breviter et diligenter exponam. 2. Interrogatus de consummatione saeculi, inter multa alia quae locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem virginibus, quae acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis, non sumpser
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ex potestate : hoc eil
famulus ex uocatione :
Ecce cotidiane hostiȩ illa
missa legatio: quantã cũ
rege ueniente gr̃ȩ pacẽ
fecit Relinquat ergo
om̃a qui potest. qui autẽ
relinquere om̃a non potest:

Expanded text:
Dominus ex potestate, hoc egit famu- lus ex uocatione: ecce cotidianae hostiae illa ssa le- gatio, quantam cum rege ueniente gratiae pacem fecit. Relinquat ergo a, qui potest; qui autem relinquere omnia non potest
Abbreviated transcription (Latin):
uniri prȩdicabant: Cum
subito inter ipsa sc̃ȩ exhor¬
tationis uerba: uoce ter¬
ribili clamauit dicens:
Hora est: Moxq assisten¬
tib ipse suis manib lin¬
theũ dedit. quod ex more
morientiũ sibi contra
faciem tenderet᷑ Quo.
tenso: sp̃m emisit Sicq
scã illa anima ad gaudia
ȩt̃na ꝑueniens. a carnis
corruptione soluta est:
in morte. sua imitatus
nisi eũ quẽ in uita sua fi¬
erat contẽplatꝰ: Hicens
enĩ hora est. de corpore

Expanded text:
uniri predicabat. + Cum subito inter ipsa sancta exhortationis uerba uoce terribili clamauit Hora est. Moxque assistentibus ipse suis manibus linteum dedit, quod ex more morientium sibi contra faciem tenderetur. Quo tenso, spiritum emisit, sicque sancta illa anima, ad gaudia aeterna perveniens, a carnis corruptione soluta est. in morte sua imitatus est, nisi eum quem in vita sua fuerat contemplatus? Dicens enim: Hora est, de corpore
Abbreviated transcription (Latin):
ne forte inter has sollẽ¬
pnitates. prius quam
guantur: Nam celebri¬
tas huius diei: non nisi
accensis lampadibus in¬
tus & foris recte colit᷑:

Expanded text:
ne forte inter has solemnitates priusquam sades exstinguantur. Nam celebritas hujus diei, non nisi accensis lampadibus intus et foris recte colit
Abbreviated transcription (Latin):
hominis erit quieta &
intemerata possessio
Tunc mens uidendo dõ
intenta : Nullis corporee
infirmitatis impedietur
obstaculis Nec iam dici
necesse erit . corpus quod
corrũpitur ad grauat
animam: & terrena in¬
habitatio deprimit sensũ
multa cogitantẽ: qm̃

Expanded text:
hominis erit quieta et intemerata possessio; tunc mens videndo Deo intenta nullis corporeae infirmitatis impedietur obstaculis, nec jam dici necesse erit: Corpus quod corrumpitur aggravat animam, et terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem
Abbreviated transcription (Latin):
rientibus Optauit nullũ
post se relinquere. ne si
quẽ habẽret suꝑstitẽ: non
poss& habere consortem:
existu&. quod eius cor
morientib filiis. etiã car¬
nalis affectus minime
pulsauit Neque enĩ filios

Expanded text:
ens: Optavit nullum post se relinquere, ne, si quem haberet superstitem, non posset habere consortem. mat quod ejus cor morientibus filiis, etiam carnalis affectus minime pulsarit. Neque enim filios
Abbreviated transcription (Latin):
lũ significat᷑: qui quanto
curis secularib occupatior:
tanto flagitis deprimen¬
tibus erat᷑ factus humilior
Sed ablutus est : sed scĩficatꝰ.
sed iustificatus in nomine

Expanded text:
lum significat: qui quanto curis saecularibus occupatior, tanto flagitiis deprimentibus erat factus humilior. Sed ablutus est, sed sanctificatus, sed justificatus in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
suauitate compleuit:
Porro octauum ante finẽ
psalterii. de uictoria pu¬
gnȩ qua gigantẽ straue¬
rat : dnm benedicendo con¬
fecit. Ubi aperte indicat.
quia om̃s qui hic maligni
hostis certamina superan:
illic in requie uerã laudẽ
sui redẽptoris & adiuto¬
ris decantant: Benedicen¬
tes inquit regi ꝓfecti sunt
in tabernacula sua. lȩtantes
& alacri corde suꝑ om̃ib
bonis quȩ fecerat dñs
dauid seruo suo: & israhel
populo suo Lȩtantes qͥp
pe iusti suꝑ bonis quȩ a
dño accipiunt. tabernaci¬
la introeunt cęlestium
ue nimirũ uidetur. & leue
totũ. quicquid ȩterna bea¬
titudine finitur: Unde opor¬
tet km̃i. ut in ȩdificatione
domus dĩ: unusquisq nr̃m
exhortando. obsecrando.
increpando. ipse pus actib
desudando: quantũ ualet
insistat. ne si quempiã rex
cȩlestis nunc desidem in
opere suo tẽpli conspexe¬
rit: hunc intẽpore futurȩ
dedicationis magnȩ suae
sollẽpnitatis reddãt exsor¬

Expanded text:
suavitatis complevit. suavitatis complevit. Porro octavum ante finem Psalterii de victoria pugnae qua gigantem straverat, Deum benedicendo complevit. Ubi aperte indicat quia omnes qui hic maligni hostis certamina superant, illic in requie vera laudem sui Redemptoris et adjutoris decantant. Benedicentes, inquit, regi profecti sunt in tabernacula sua laetantes et alacri corde, super omnibus bonis quae fecerat Dominus David servo suo et Israel populo suo. Laetantes quippe 100 justi super bonis quae a Domino accipiunt, tabernacula introeunt coelestium ve nimirum videtur et leve totum quidquid aeterna beatitudine finitur. Unde oportet, carissimi, ut in aedificatione domus Dei unusquisque nostrum exhortando, obsecrando, increpando, ipse piis actibus insudando, quantum valet insistat, ne si quempiam rex coelestis nunc desidem in opere sui templi conspexerit, hunc in tempore futurae dedicationis magnae suae solemnitatis reddat exsor
Abbreviated transcription (Latin):
in tabernacula sua lȩtantes
& alacri corde : suꝑ om̃ibus
bonis quȩ fecerat dñs dauid
seruo suo. & isrł popło suo:
Dimittet enĩ ꝑ acto resur¬
rectionis munere dñs ele¬
ctos suos in ȩterna taberna¬
cula lȩtantes: non eos utiq
ulterius a sua pręsentia re¬
mouens: Sed a discrimine
iudicii quod in aere futurũ
apło docente nouimus. ad
in habitationẽ patrie cęle¬
stis immittens: ut prosuis
quiq meritis ꝓmissã regni
sedem ꝑcipiant: Quod ẽnĩ
hic populi in tabernacula
sua profecti eẽ dicuntur:
hoc est ꝓfecto quod in eu
mansiones sunt in domo
patris mei: Bene autem
dicitur. quia benedicentes
regi ꝓfecti sunt in taber¬
nacula sua: qr hȩc est nimmi¬
rũ sola actio quietissima
ac felicissima ciuiũ suꝑnoꝵ.
ẏmnos gratiarũ suo dicere
conditori Hinc & enĩ scri¬
ptũ est: Beati qui habitañ
in domo tua ^ in scłm scłi
laudabunt te: Hinc idem
ꝓpheta. ultimos septem
psalmos: in laudis diuinȩ

Expanded text:
in tabernacula sua, laetantes, in tabernacula sua, laetantes, et alacri corde super omnibus bonis quae servo suo et Israel populo . Dimittet enim peracto resurrectionis munere Dominus electos suos in aeterna tabernacula laetantes; non eos utique ulterius a sua praesentia removens, sed a discrimine judicii, quod in aere futurum Apostolo docente novimus, ad inhabitationem patriae coelestis immittens, unde pro suis quisque meritis promissam regni sedem percipiat. Quod enim hic populi in tabernacula sua profecti esse dicuntur, hoc est profecto quod Dominus in mansiones in domo Patris mei . Bene autem dicitur, qui benedicentes regi profecti sunt in tabernacula; quia haec est nimirum sola actio quietissima ac felicissima civium supernorum hymnos gratiarum suo dicere Conditori. Hinc etenim scriptum est: Beati qui habitant in domo tua; in saeculum saeculi laudabunt te . Hinc idem propheta ultimos septem psalmos in laudes divinae
Abbreviated transcription (Latin):
ultra quo intuitũ cogitatio¬
nis suȩ foras uel admodicum
mitant. habentes secũ intus
dm̃: de cuius uisione sempi¬
terna gaudeant: habentes
& ꝓximos: quorũ felicitati
sempit̃nȩ congaudeant Ubi
illud primum & maximũ
dñi mandatũ ad integrum
ꝑficietur: ad cuius ꝑfectio¬
nem in hac uita iusti pro
suis quiq uirib accingunt᷑:
Diliges dñm dm̃ tuũ ex toto
corde tuo. & ex tota anima
da. & in tota mente tua:
& diliges ꝓximũ tuũ sicut te
ipsum: quia quo uicinius prȩ¬
sentẽ dĩ uultũ cernunt: eose
ardentius dilectioni totos
impendunt. Quo ꝓximos suoᷤ
om̃s eẽ electos ac dõ dilectoᷤ
agnoscunt. quo corda illoꝵ
non minus quã sua since̾ro
amore referta ꝑspiciunt :
eo illos ipsi non minus. quã
seipsos amare delectantur:
Sed & hoc notandũ. quia ex¬
posita dedicatione a festiui¬
tate subsequuta: Ita scriptu
ra conclusit Et dimisit
salomon populos: Qui bene¬
dicentes regi. ꝓfecti sunt

Expanded text:
ultra, quo intuitum cogitatioultra, quo intuitum cogitationis suae foras vel ad modicum mittant, habentes secum intus Deum, de cuius visione superna gaudeant, habentes et proximos, quorum felicitati sempiternae congaudeant. Ubi illud primum et maximum Domini mandatum integrum perficietur, ad cuius perfectionem in hac vita iusti pro suis quique viribus accinguntur: Diliges dominum Deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua et in totaet diliges proximum tuum sicut te ipsum . Quia quo vicinius praesentem Dei vultum cernunt, eo se ardentius dilectioni totos impendunt, quo proximos suos omnes esse electos ac Deo dilectos agnoscunt, quo corda illorum non minus quam sua sincero amore referta perspiciunt, eo illos ipsi non minus quam seipsos amare delectantur. Sed et hoc notandum, qui exposita dedicatione ac festivitate subsecuta, ita Scrira conclusit : Et dimisit Salomon populos, qui benedicentes Regi profecti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u Ignis aut̃ cȩlestis. fer¬
qua supernȩ ciues patridȩ.
& in sua alterutrum beati¬
tudine : & in sui conditoris
conspecta claritate semper
ardere lȩtantur: Hinc est
enĩ. quod quȩdã cȩlestiũ uir¬
tutũ agmina. quȩ ex singu¬
lari ꝓpinquitate conditoris
sui incomparabili ardent
amore : speciali nomine
seraphyn. idest ardentes il
incendentes uocantur: Com¬
pleta ergo dedicatione tẽpli.
ignis e cęlo descendens. obla¬
tas dño hostias deuorat: ꝙr
expleto tẽpore nr̃ȩ resurre¬
ctionis. cũ introierint in gau¬
angelicȩ uirtutes in flãman¬
tur. eorũ quoq nentes uisa
specie sui redẽptoris absorb&:
Qua quidem face dilectioniꝰ:
etiam nunc plurimos. in su¬
perna illa ciuitate plene
absorptos eẽ non dubiũ est:
Sed tunc nimirũ hoc multo
ꝑfectius adimplebit᷑: cum re¬
cepta sua carne in mortali
receptis in eadẽ beatitudine
conseruis suis & fr̃ib cunctis.
quos adhuc interris certare
conspiciunt: Non habebunt

Expanded text:
 Ignis autem coelestis ferqua supernae cives patriae, et in sua alterutrum beatitudine, et in sui Conditoris conspecta claritate semper ardere laetantur. Hinc est enim quod quaedam coelestium virtutum agmina, quae ex singulari propinquitate Conditoris sui incomparabili ardent amore speciali nomine Seraphim, id est ardentes vel incendentes vocantur. Completa ergo dedicatione templi ignis e coelo descendens oblatas Domino hostias devorat, quia expleto tempore nostrae resurrectionis, cum introierint in gauangelicae virtutes inflammantur, eorum quoque mentes visa specie sui Redemptoris absorbentur. Qua quidem facie dilectionis etiam nunc plurimos electorum in superna civitate plene absorptos esse non dubium est. Sed tunc nimirum hoc multo perfectius adimplebitur, cum recepta sua carne immortali, receptis in eadem beatitudine servis suis et fratribus cunctis quos adhuc in terris certare consp
Abbreviated transcription (Latin):
respicit : De quo ipse iudȩis:
Soluite inquit tẽplũ hoc.
& in trib dieb excitabo
illud. Quia uidelicet solutũ
passione corpus suũ: ipse die
tertia resuscitauit ad uitam:
minis: quad ragesimo sexto
die post conceptionis initiũ.
in membrorũ distinctione
formetur: atq ideo non casu
gestũ. sed diuinitus ꝓcuratũ
est: ut eo annorũ numero
tẽplũ ȩdificaretur. quo die¬
rum numero corpus dñicũ
quod ꝑ tẽplũ figurabatur:
in utero uirginali perfici
oportebat Quod autem
encenia ꝑ omnes annos cele¬
brari sancitũ est: hoc ꝓfecto
nos admonet. ut memoriã
& dñicȩ resurrectionis quã
cium: sed sicut dñs his qui¬
bona egerint ꝓmisit. resur¬
gere mereamur ad uitam:
ec sine discussione prȩter¬
eundũ. quod dedicans dem¬
plũ salomon. ubi comple¬
uit preces : descendit ignis
e cȩło. & deuorauit holocau¬
sta & uictimas. Holocausta
namq & uictimȩ ueri salo¬
monis: Nos sumus: Nolocau¬
sta & uictimȩ summi regis.

Expanded text:
respicit; de quo ipse Judaeis: Solvite, inquit, templum hoc et in tribus diebus aedificabo illud ; quia videlicet solutum passione corpus suum ipse die tertia resuscitavit ad vitam. corpus hominis quadragesimo sexto die post conceptionis initium in membrorum distinctione formetur; atque non casu gestum, sed divinitus procuratum est, ut eo annorum numero templum aedificaretur quo dierum numero corpus Dominicum, quod per templum figurabatur, in utero virginali perfici oportebat. Quod autem Encaenia per omnes annos celebrare sancitum est, hoc profecto nos admonet ut memoriam Dominicae resurrectionis, quam cium, sed sicut Dbona egerunt promisit, resurgere mereamur ad vitam. Nec sine discussione praetereundum quod dedicans templum Salomon, ubi complevit preces, descendit ignis de coelo, et devoravit holocausta et victimas. Holocausta namque et victimae veri Salomonis nos sumus; holocausta et victimae summi Regis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi Necessariũ non putan.¬
tes: Nonne. huic resistud
ueritati homines mente
corrupti. reprobi circa
fidẽ. ⁊ Qui respondent :¬
& loquuntur iniquitatẽ
dicentes. dõ habemus
quod homines sumus. a
nobis ipsis autẽ quod iusti
sumus Quid dicitis. qui
uos ipsos decipitisNon
assertores. sed prȩcipitatore¬
dułlo liberi arbitrii: ex altoredi¬
tionis: ꝑ in ania prȩsumẜ¬
tionis. in profunda summer¬
sionis Nempe uox ur̃a est
quod homo a semet ipso fa¬
cit iustitiã: hoc est altum
elationis ur̃ȩ Sed ueritas
contra dicit & dicit Palmeᷤᷤ
a semet ipso: nisi manserit
in uite Ite nunc ꝑ abrupta.
& non habentes ubi figa¬
mini: uentosa loquacitate
lȩtamini: Haec sunt in¬
ania pręsumptionis ur̃ȩ.
sed quid uos sequatur udete:
et si est in uobis ullus sensuᷤ
horrete Qui enĩ a semet

Expanded text:
sibi necessarium non putansibi necessarium non putantes. Nonne huic resistunt veritati, homines mente corrupti, reprobi circa fidem , qui respondent et loquuntur niquitatem, dicentes: A Deo habemus quod homines sumus, a nobis ipsis autem quod justi sumus? Quid dicitis, qui vos ipsos decipitis, non assertores, sed praecipitatores liberi arbitrii, ex alto elationis per inania praesumptionis, in profunda submersionis? Nempe vox vestra est, quod homo ex semetipso facit justitiam: hoc est altum elationis vestrae. Sed veritas contradicit, et dicit, Palmes a semetipso, nisi manserit in vite. Ite nunc per abrupta, et non habentes ubi figamini, ventosa loquacitate jactamini. Haec sunt inania praesumptionis vestrae. Sed quid vos sequatur videte, et si est in vobis ullus sensus, horrete. Qui enim a semet
Abbreviated transcription (Latin):
Uanete inquit in me & ego
in uobis Non eomodo illi
in ipso. sicut ipse in illis
Utrumq enĩ prodest: non
ipsi sed illis. Ita sunt quip¬
pe in uite palmites: ut
uiti non conferant. sed in¬
de accipiant unde uiuant:
ta uero uitis est in palmi¬
tibus. ut uitale alimentũ
subministret eis: Non sumat
ab eis. ac ꝑhoc & manentẽ
in se habere xp̃mꝰ & ma¬
nere in xp̃o: discipulis pro¬
dest utrumq non xp̃o
Nam prȩciso palmite. potest
de uiua radice alius pullu¬
lare: Qui autẽ prȩcisus est.
sine radice non potest uiuere
Deniq adiungit & dicit:
Sicut palmes non potest fer.¬
re fructũ a semet ipso nisi
manserit in uite : Sic nec uoᷤᷤ
nisi inrme manseritis:
Magna. gr̃a & commendatio
fr̃s mei. corda instruit
humiliũ: ora obstruit
suꝑborũ: Eece cui si au.¬
dent respondeant. qui
ignorantes dĩ iustitiã &
suam uolentes constituere.
iustitiȩ dĩ Non sunt sub.¬
iecti: Ecce cui responde.¬
ant sibi placentes: & ad
bona opera facienda. dm̃

Expanded text:
anete, inquit, in me, et ego in vobis. Non eo modo illi in ipso, sicut ipse in illis. Utrumque autem prodest non ipsi, sed illis. Ita quippe in vite sunt palmites, ut viti non conferant, sed inde accipiant unde vivant: ita vero vitis est in palmitibus, ut vitale alimentum subministret eis, non sumat ab eis. Ac per hoc et manentem in se habere Christum, et manere in Christo, discipulis prodest utrumque, non Christo. Nam praeciso palmite, potest de viva radice alius pullulare; qui autem praecisus est, sine radice non potest vivere. 2. Denique adjungit et dicit: Sicut palmes non potest ferre fructum a semetipso, nisi manserit in vite; sic nec vos, nisi in me manseritis. Magna gratiae commendatio, fratres mei: corda instruit humilium, ora obstruit superborum. Ecce cui, si audent, respondeant, qui ignorantes Dei justitiam, et suam volentes constituere, justitiae Dei non sunt subjecti . Ecce cui respondeant sibi placentes, et ad bona opera facienda Deum
Abbreviated transcription (Latin):
tus: saluus eris: Corde
enĩ creditur ad iustitiã:
ore autẽ confessio fit
ad salutẽ Unde & in actib
apłoꝵ legitur fide mun¬
dans corda eorũ: Et in
epła sua beatus petrus.
sic & uos inquit baptisma
saluos facit. non carnis
depositio sordium: sed
conscientiȩ bonȩ inter¬
rogatio. Hoc est uerbũ
fidei quod prȩdicamus:
quo sine dubio ut mun¬
dare possit. consecratur
pe nobiscũ u̾itis. cũ patre
agricola. dilexit ȩccłam.
& seipsum tradidit ꝓ ea:
Lege apostolũ : & uide
quid adiungat:. Ut eam
scĩficaret inquitꝰ & mundanꝰ cã
lauacro aquȩ inũbo Mlunda¬
tio gͥ. neqͥquã fluxo & labili tri-¬
bueret᷑ elem̃to nͥ adderet᷑ in¬

Expanded text:
is. Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem . Unde et in Actibus apostolorum legitur, Fide mundans corda eorum . Et in Epistola sua beatus Petrus, Sic et vos, inquit, baptisma salvos facit, non carnis depositio sordium, sed conscientiae bonae interrogatio . Hoc est verbum fidei quod praedicamus: quo sine dubio ut mundare possit consecratur pe nobiscum vitis, cum Patre agricola, dilexit Ecclesiam, et seipsum tradidit pro ea. Lege Apostolum, et vide quid adjungat, Ut eam sanctificaret, inquit, mundans eam lavacro aquae in verbo . Mundatio igitur nequaquam fluxo et labili tribueretur elem
Abbreviated transcription (Latin):
Huius nobis magnanimȩ
rentia pelinquentes: ad
uocẽ cęlestis magistri.
a captura pisciũ. in pisca¬
tores hominũ. alacri
conuersione mutati st̃:¬
& multos sui similes
fidei suȩ imitatione fe¬
cerunt. quando illis
erat una credentiũ: qui
sessionibq distractis.
ꝑ deuotissimã pauꝑtatẽ
bonis ditabantur et̃nis:
& ex apostolica prȩdi¬
catione. gaudebant
nichil habere de mun-¬
do: & om̃ia possidere
petrus. cũ ascendens ad
tẽplũ a claudo ȩlemo¬
sẏnar posceret᷑ : argen¬
tum inquit & aurum
non est michi: quod autẽ
habeo hoc tibi do In no

Expanded text:
Hujus nobis magnanimae rentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis erat una credentium ; qui sessionibusque distractis, per devotissimam paupertatem bonis ditabantur aeternis, et ex apostolica praedicatione gaudebant nihil habere de mundo, et omnia possidere apostolus, cum ascendens in templum a claudo eleemosyna posceretur, Argentum, inquit, et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In no
Abbreviated transcription (Latin):
nichil fuit. cum stare
uderetur : Hȩc igitur uo¬
biscum agite. hȩc in men¬
te : sedula cogitatione uer¬
sate. Et si adhuc hic tent¬
mur infirmitate corpo¬
ris: tamen ad eos de quib
loquimur toto corde ten¬
damus. ut cũ ipsis post¬
modum in ȩterna sęcula
gaudere mereamur: ꝑ eũ
qui uiuit & regnat insȩ¬
cula sȩculorũ. AMEN:

Expanded text:
nihil fuit, cum stare videretur. Haec igitur vobiscum agite, haec in mente sedula cogitatione versate; etsi adhuc hic tenemur in infirmitate corporis, tamen ad eos de quibus loquimur toto corde tendamus, ut cum ipsis postmodum in aeterno saeculo gaudere mereamur, per eum qui vivit et regnat in saecula saec
Abbreviated transcription (Latin):
uestib utens: in quattu¬
or angulis palliorum.
hiacintinas sibi fimbriã
est facere prȩceptum:
Sacerdotes quattuor ha¬
bere uestes. totidẽ my¬
sticis colorib mira uarie¬
tate distinctas Pontifi¬
ces & ea quȩ sacerdotes:
& alia quattuor indum̃¬
t genera colorũ quidem
corundem. sed sublimioriꝰ
gr̃a dignitatis. & auro
inter lucente chorusca :¬
& patriarcharũ. atq ip¬
suis dm̃i nomine redimi¬
la gestare: Quȩ ꝑsingu¬
la uel exponere uel so¬
lum proponere : proprii
industriam spectat
operis

Expanded text:
estibus utens, in quatuor angulis palliorum hyacinthinas sibi fimbrias est facere praeceptum. Sacerdotes quatuor habere vestes, totidem mysticis coloribus mira varietate distinctas. Pontifices et ea quae sacerdotes et alia quatuor indumenti genera, colorum quidem eorumdem, sed sublimioris gratia dignitatis, et auro interlucente corusca, et patriarcharum atque ipsius domini nomine redimita gestare. Quae per singula vel exponere, vel solum proponere, proprii industriam spectat operis
Abbreviated transcription (Latin):
qui conceptiis & genta
atq a mortius susettado
est : ꝑ głam patris sic ꝓ
fecto ip̃se testatur pot
resurrectionẽ. quanb
Uidete manus meas &
des: quia ipse ego sum
Quid enĩ est ipse ego se
Nisi quia alter non sum
quã qui tunc erã quane
passus sum Hoc siquide
cognoscere potestis: qui in
manib & pedib clauorĩ
uulnera cognoscitis: Ipse
ergo idemq cęlos ascen¬
dit᷑: & carnẽ quã de ma¬
tre suscepit. suꝑ astra
transuexit : honorans o¬
nem humanã naturã.
multomagis maternan
Si igitur ratura est n¬
tris filius. conueniens
ut sit & filii mater: m
quantũ ꝑtinet adq
amministrationẽ: sed ql̃¬
tũ ꝑtin& ad eandẽ recis¬
cam substantiã. ut hol
de homine. caro de caris
mat᷑ a filio. filius a mas¬
nion ad unitatẽ ꝑsonȩ. sed
ad unitatẽ corporalis na

Expanded text:
qui conceptus, et genitus, atque a mortuis suscitatus est per gloriam Patris: sicut profecto ipse testatur post resurrectionem, quando Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego sum . Quid enim est, ipse ego sum; nisi quia alter non sum, quam qui tunc eram quando passus sum? hoc siquidem cognoscere potestis, qui in manibus et pedibus clavorum vulnera cognoscitis. Ipse ergo idemque coelos ascendit, et carnem quam de matre suscepit, super astra transvexit: honorans omnem humanam naturam, et multo magis maternam. Si igitur natura matris est filius, conveniens est ut sit et filii mater, non quantum pertinet ad aequam administrationem, sed quantum pertinet ad eamdem reciprocam substantiam: ut homo de homine, caro de carne, mater a filio, filius a manon ad unitatem personae, sed ad unitatem corporalis na