comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Soc etiã ꝓȩdificatione omniũ cedat᷑.¬
ȩccłarũ. & ꝓ utilitate totius populi
nob̾ placuit: ut ñ solũ in ciuitatib.
sed etiã in omnib parroechus. uerbũ
faciendi daremꝰ pb̃ris potestatẽ. ita
ut si pb̃r aliqͣ infirmitate ꝓhibente
ꝑscipsũ ñ potuerit p̃dicare: scõrũ¬
patrũ omeliȩ adiaconib ꝓbatis reci
rixa. aut gentiliũ ludis mortuus fu¬
erit: neq oblatione neq oratione ꝓ
eo postulet᷑ : sed in manꝰ incidat iudicis.
Sepultura tantũ ñ priuetur .: De pb̃ris.
qͥcrimine capitali accusant᷑. & collegas
quib se excusare possint. ñ habent.
De pb̃ris qͥ crimine fornicationis siue
aliqͦ capitali flagitio accusant᷑. & non
habent collegas cũ qͥb se excusare
possint. aut si forte lapsi fuerint qͦ.¬
mͦ satis faciant : In quoꝵ iudicio neq
ad dexterã neq ad sinistrã declinandũ
ẽ: sed recta u̾ia gradiendũ. In c̃cilio
Pb̃r si uxorẽ acceperit: ab ordine de¬

Expanded text:
oc etiam pro aedificatione omnium ecclesiarum, et pro utilitate totius populi, nobis placuit ut non solum in civitatibus, sed etiam in omnibus parochiis, verbum faciendi daremus presbyteris potestatem. Ita ut si presbyter aliqua infirmitate per se ipsum non poterit praedicare, spatrum Homeliae a diaconibus probatis recitrixa, aut gentilium ludis mortuus fuerit, neque oblatione neque oratione pro eo postuletur, sed in manus incidat judicis: sepultura tantum non privetur. CAP.qui crimine capitali accusantur, et collegas quibus se excusare possint non habent. De presbyteris qui crimine fornicationis, sive aliquo capitali flagitio accusantur, et non habent collegas cum quibus se excusare possint, aut si forte lapsi fuerint, quomodo satisfaciant. In quorum judicio neque ad dexteram, neque ad sinistram declinandum est, sed recta via gradiendum. In concilio yter si uxorem acceperit, ab ordine de
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut qͦtiens ab aliqͦ fideliũ ad
ex debito munꝰ aliqđ̃ a fundatore
reqͥrat : Ssi ipse qͥdẽ aliꝗd ex suo uoto
ep̃s meminerit. ut ñ prius dedicet
ȩccłam: nisi antea dotẽ basilicȩ & ob¬
seqͥũ ipsius. ꝑdonationẽ cartulȩ con¬
firmatũ accipiat. Nã ñ leuius ẽ ista
temeritas: si sine luminarib. ł sine sub¬
stantiali sustentatione eoꝵ qͥ ibidem
seruituri st̃: quã si domꝰ pͥuata conse¬

Expanded text:
lacuit ut quotiens ab aliquo fidelium ad ex debito munus aliquod a requirat; sed si ipse quidem aliquid ex suo voto e episcopus meminerit ut non prius dedicet ecclesiam, nisi antea dotem basilicae et obsequium ipsius per donationem chartulae confirmatum accipiat. Nam non levior est ista temeritas, si sine luminaribus vel sine substantiali sustentatione eorum qui ibidem servituri sunt quam si domus privata conse
Abbreviated transcription (Latin):
positione succurrere. Et ideo qũo
ȩccłam minturnensem funditus tam
clȩri quã pleb̾ destitutã desolatione
cognouimꝰ. tuãq ꝓ ea petitionẽ: qua¬
tenꝰ formianȩ ȩccłȩ in qua corpꝰbeati
herasmi martyris reqͥescit. cuiq frat᷑.¬
nitas tua p̃sidet ad iungi debeat : &¬
piã eẽ aciustissimã pͣuidentes. neces¬
sariã duximꝰ: c̃sulentes tã desolati¬
oni loci illius. quã tuȩ ȩccłȩ pauꝑta¬
ti : reditꝰ supͣdictȩ eccłȩ minturnen¬
sis. ł qͥcꝗd ei antiqͦ modernoq iure
ł pͥuilegio potuit potestꝰ ue qualib&
ratione cõpetere: ad tuȩ ȩcđȩ ius¬
potestatẽq hac pͣcepti nr̃i auctori¬
tate c̃cedimꝰ. ut apͣsenti tẽpore sicuti
e ꝓpͥa qͥppe ȩccła debeas cogitare :
eiq cõpetentia tua ꝓuisione dispone¬
re. quatenꝰ deinceps qđ perire nc̃ usq
potuit : pauperũ ȩccłȩ tuȩ utilitati¬
in ȩccłas fieri ñ debere: ne qđ colit᷑.

Expanded text:
positione succurrere. Et ideo, quoniam positione succurrere. Et ideo, quoniam Ecclesiam Minturnensem funditus tam cleri quam plebis destitutam desolatione cognovimus, tuamque pro ea petitionem, quatenus Formianae Ecclesiae in qua corpus beati Erasmi martyris requiescit, cui fraternitas tua praesidet, adjungi debeat, piam esse ac justissimam providentes, necessarium duximus, consulentes tam desolationi loci illius, quam Ecclesiae tuae paupertati, reditus supradictae Ecclesiae Minturnensis, vel quidquid ei antiquo modernoque jure vel privilegio potuit potestve qualibet ratione copotestatemque hac praecepti nostri auctoritate concedimus, ut a praesenti tempore, sicuti e propria quippe Ecclesia debeas cogitare, eique competentiae tuae provisione disponere, quatenus deinceps, quod perire nunc usque potuit, pauperum Ecclesiae tuae utilitaticclesiis fieri non debere, ne quod colitur
Abbreviated transcription (Latin):
rib absq ulla mora c̃secrate. qr & nos
qͣndo fuimꝰ c̃stantinopoli tã ꝓreligi¬
one catholica. quã & ꝓregis theodo¬
rici causa negotii : suadente atq hor¬
tante arrianosq extirpante. pussimo
atq xp̃ianissimo iustino orthodoxo
imꝑatore : quascũq illis in partib eoꝵ
ȩccłas repperire potuimꝰ. catholicas
eas dño opem ferente consecrauimus:
repperimꝰ: ñ nullas diocȩsanas ȩccłas
destitutas. ꝓquare id c̃stitutione de¬
creuimꝰ. ut antiquȩ c̃suetudinis ordo
seruet᷑: & annis singulis ab ep̃o diocȩ¬
ses uisitent᷑. & si qͣ forte basilica reꝑta
fuerit destituta: ordinatione ipsius re¬
paretur . qr tertia pars ex omnib per
antiquã traditionẽ ut accipiat᷑ ab ep̃is.
ex principibus nouimus statutum:¬
Qualiter destitutã ȩccłam. alteri
ȩccłȩ recte coniungere ualeat ep̃s:
Et tẽporalis necessitas nos ꝑurgt. & im¬
minutio exigit ꝑsonarũ: ut destitutis
ȩccłiis. salubri ac ꝓuida debeamꝰ dis¬

Expanded text:
absque ulla mora consecrate: quia et nos, quando fuimus Constantinopoli, tam pro religione catholica quam et pro regis Theodorici causa negotii suadente atque hortante, Arianosque exstirpante piissimo atque Christianissimo Justino orthodoxo imperatore, quascunque illis in partibus eorum Ecclesias reperire potuimus, catholicas eas Domino opem ferente consecravimus. reperimus nonnullas dioecesanas Ecclesias destitutas. Pro qua re id constitutione decrevimus ut antiquae consuetudinis ordo servetur, et annis singulis ab episcopo dioeceses visitentur, et, si qua forte basilica reperta fuerit destituta, ordinatione ipsius reparetur: quia tertia pars ex omnibus per antiquam traditionem ut accipiatur ab episcopis, ex principibus novimus statutumtitutam Ecclesiam alteri Ecclesiae recte conjungere valeat episcopus. Et temporalis necessitas nos perurget, et imminutio exigit personarum, ut destitutis Ecclesiis salubri ac provida debeamus dis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ñ in ciuitate canonicꝰ e̾e dinoscitur:
sed in uillulis habitans. in oratorus
officio scõ deseruiens cęlebrat diui¬
na mysteria: festiuitates pcipuas.
dñi natał. pascha. pente costen. & si
quȩ pͥncipales st̃ festiuitate sreliquȩ :
de hinc ne faciat cõmonemꝰ. & nusquã
alibi. nisi cũ ep̃o suo in ciuitate festi¬
uitates supͣdictas cȩlebr&. Quicũq
st̃ ciues laici natu maiores parimodo
in urbib ad pontifices suos in pͣdictis
festiuitatib ueniant. & ibi diuina
mysteria cȩlebrit̾ audiant. Qđ siqͥ
imꝓba temeritate hȩc c̃tẽpserunt :

Expanded text:
que in parochiis canonicus esse dignoscitur, sed in villulis habitans in oratoriis officio sancto deserviens celebrat divina mysteria, festivitates praecipuas, Domini Natale, Pascha, Pentecosten, et si quae principales festivitates sunt reliqudehinc ne faciat commonemus: et nusquam alibi nisi cum episcopo suo in civitate festivitates supradictas celebret. Quicunque sunt cives laici, natu majores, pari modo in urbibus ad pontifices suos in praedictis festivitatibus veniant, et ibi divina mysteria celebriter audiant. Quod si qui improba temeritate
Abbreviated transcription (Latin):
in ciuitatib & inuicis publicis uiri
ueraces & dm̃ timentes ẽstituantur.
qͥ desides & neglegentes cõmoneant.
ut ad dĩ seruitiũ absq occasione ꝓ¬
perent. & ut ipsi decani sacramento

Expanded text:
itatibus et in vicis publicis viri veraces et Deum timentes constituantur, qui desides et negligentes commoneant ut ad Dei servitium absque occasione properent. Et ut ipsi decani sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
aliud altare erigat: nisi qđ ab ep̃o loci
ł eiꝰ ꝑmisso scĩficatũ ẽ: ut sit discretio
int̃ sacratũ & ñ sacratũ. nec dedicat¬
onẽ fingat: nisi sit. Qđ si fecerit: si
clericꝰ ẽ degradet᷑. si laicꝰ anathema¬
dꝰ monasteria c̃siliõ ep̃oꝵ qͥ tiuitates
tenent: manere ppetuo monasteria
& res quȩ ad ea ꝑtinent: monasterus
reseruari debere. nec posse ea ultra
fieri scłaria habitacula. Quruͦ hoc
fieri ꝑmiserint : canonũ sententus
c̃stituta. sic eccłas quas ȩdificauerint
postulant consecrari: ut dotẽ quam
ȩccłȩ c̃tulerint. censeant ad ep̃i or¬
dinationẽ ñ ꝑtinere. Qđ factũ. &
in p̃teritũ displic&. & in futuro ꝓhi¬
betur: s om̃a scđ̾m c̃suetudinẽ antiquã.¬

Expanded text:
at, nisi quod ab episcopo loci vel ejus misso sanctificatum est, ut sit discretio inter sacrum et non sacrum. Nec dedicationem fingat nisi sit. Quod si fecerit, si clericus est, degradetur: si laicus anathema monasteria consilio episcoporum qui civitates tenent, manere perpetuo monasteria, et res quae ad ea pertinent monasteriis reservari debere, nec posse ea ultra fieri saecularia habitacula. Qui vero hoc fieri permiserint, canonum sententiis stituta, sic Ecclesias quas aedificaverint postulant consecrari, ut dotem, quam Ecclesiae contulerint, censeant ad episcopi ordinationem non pertinere. Quod factum et in praeteritum displicet, et in futuro prohibetur; sed omnia, s
Abbreviated transcription (Latin):
solũ possessiones & p̃dia quȩ possede¬
rant: s etiã semecipsos dño c̃secrar̃t.
ȩdificantes basilicas in suis fundis in
honore scoꝵ martyrũ ꝑ ciuitates ac
monasteria innumera: in qͥb cȩtus
dño seruientiũ c̃ueniret. Deniq re¬
ges & p̃sides ac magistratꝰ. ñ solũ hanc
licentiã tribuere: s etiã ipsi ꝓpͥa lar.¬
giti st̃ ꝑ uniũsa regna t̾rarũ unde ale¬
rent᷑ egentes qͥ nihil in mundo possi¬
debant. eccłȩq fabricarent᷑ atq restau¬
rarent᷑: dõq & ȩcłȩ eiꝰ rite famulan¬
tiũ. seruoꝵq illius supplem̃ta absq
necessitate tribuerentur: Quod¬

Expanded text:
essiones et praedia quae possederant, sed etiam semetipsos domino consecrarunt, aedificantes basilicas in suis fundis in honorem sanctorum martyrum per civitates, ac monasteria innumera, in quibus coetus domino servientium conveniret. Denique reges et praesides ac magistratus, non solum hanc licentiam attribuerunt, sed etiam ipsi propria largiti sunt per universa regna terrarum, unde alerentur egentes, qui nil in mundo possidebant, ecclesiaeque fabricarentur atque restaurarentur, Deoque et ecclesiae eius rite famulantium servorumque illius supplementa absque necessitate tribuerentur, u
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ. Statuer̾ eũ qͥ stupͣuit: lase stupͣtam
fr̃ĩ celauit : qr geminauit peccatũ. pęni¬
tentia districtiori castigandũ. Ciugiũ
tale dissolui oportere: ⁊ mulieri qͥdem
nũquã dari potestatẽ nubendi. Illis

Expanded text:
rem. Statuerunt eum qui stupravit, et a se stupratam fratri celavit: quia geminavit peccatum, poenitentia districtiori castigandum. Conjugium tale dissolvi oportere, et mulieri quidem nunquam dari potestatem nubendi. Illis
Abbreviated transcription (Latin):
cantet .uii. psalmꝰ cũ p̾cib ꝓ infirmis
Deinde lȩcaniã cantet. Post hȩc : om̃s
iubeat extra cubiculũ secedere. Et apꝓ¬
pinqͣns lecto qͦ insirmꝰ decũbit: eũblande
lenit̾q alloqͣtur. ut omnẽ sp̃e suã in dõ
ponat. ut flagellũ di pacient᷑ coleret. &
ut hȩc ad purgationẽ: ⁊ castigationẽ suã ꝓue¬
nire credat. ut peccata sua c̃fiteat᷑. ut em̃¬
dationẽ ꝓmittat. si dñsuitã c̃cesserit. pę¬
nitentiã ꝓculpis cõmississpondeat. ut
substantiã suãdũ adhuc sensus & ratio
uiget disponat. ut peccata sua elemosiniᷤ
redinat: ut hiᷤ qͥ in se peccauer̾ indulgeat.
nib fuerit mens infirmi releuata: data
Pax huic domui. R Et õib habitantib ĩ ea
Postrabenedicat᷑ sal & aqua:⁊ asꝑgatur
in domocũ antipħ. Benedic domine domũ
istam et omnes habitantes in ea quia tu domine dixisti
pax huic domui benedic domine timentes te pusillos
cum maioribus benedictiuos adomino qui fecit cȩlum& t̾rã

Expanded text:
cantet septem Psalmos cum precibus pro infirmis. Deinde Litaniam cantet. Post haec omnes jubeat extra cubiculum secedere. Et appropinquans lecto quo infirmus decumbit, eum blande leniterque alloquatur, ut omnem spem suam in Deo ponat, ut flagellum Dei patienter toleret, et ut haec ad purgationem et castigationem suam provenire credat, ut peccata sua confiteatur, ut emendationem promittat, si Dominus vitam concesserit, poenitentiam pro culpis commissis spondeat, ut substantiam suam dum adhuc sensus et ratio viget, disponat, ut peccata sua eleemosynis redimat, ut his qui in se peccaverunt indulgeat, nibus fuerit mens infirmi relevata, data Pax huic domui. Et omnibus habitantibus in ea. Postea benedicetur sal et aqua, et aspergatur in domo cum antiphona. Benedic, Domine, domum istam, et omnes habitantes in ea, quia tu, Domine, dixisti: Pax huic domui, benedic, Domine, timentes te pusillos cum majoribus, benedicti vos Domino qui fecit coelum et terram.
Abbreviated transcription (Latin):
llud etiã nec canonica ducere possit¬
institutione definimꝰ. nec introductione
aliqͣ refutamꝰ: S ꝓpt̾ eos qͥ diuerse de co
sentiunt. hoc loco aliqͥd cõmemoramus.
Siqͥs suȩ spiritalis cõmatrisfiliã fortuitu
lita c̃tingente rerũ casu in c̾ugiũ du-¬
xerit: c̃silio maturiori seruato. habeat.
atq honeste legitimo c̃iugio operã det¬

Expanded text:
llud etiam nec canonica institutione definimus, nec interdictione aliqua refutamus, sed propter eos, qui diverse de eo sentiunt, hoc loco aliquid commemoramus. Si quis suae spiritualis commatris filiam fortuito et ita contingente rerum casu in conjugium duxerit, consilio maturiori servato eam habeat atque honeste legitimo conjugio operam det
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut ꝑ .ui. c̃tinuos dies. lȩtus ac securus
ꝓcederet. ęstimans qđ eiꝰ scelus dñs aut
ñ uidisset: aut uisũ misericorditer di¬
misisset. Die aut̃ septimo. subita morte
defunctus ẽ. Cũq sepulturȩ traditus
fuisset: ꝑ longũ tẽpꝰ cunctis uidentibus
de sepulchro ipsius flãma exut: ⁊ tãdiu
ossa eiꝰ c̃cremauit: qͦusq om̃e sepulchrũ
c̃sũpsit. ⁊ t̾ra quȩ in tumulo collecta
fuit defossa uideretur. Qđ uidelicet
om̃ps ds̃ faciens: ostendit qđ eiꝰ anima ꝑtulit
in occulto. cuiꝰ etiã corpꝰ ante humanos oculõ
flãma c̃sũpsit. Quamre qͦq nob̾ hȩc audien¬
tib exẽplũ formidinis dare dignatus est:
qͣtenꝰ ex hac c̃sideratione colligamꝰ. quod
anima. uiuens ac sentiens ꝓreatu suo pa¬
tit᷑: si tanto ignis supplicio etiã insensibi¬
lia ossa concremantur:. De qͦdã fratre.

Expanded text:
est ut per sex continuos dies laetus ac securus est ut per sex continuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisset, aut visum misericorditer dimisisset; die autem septimo, subita morte defunctus est. Cumque sepulturae traditus fuisset, per longum tempus cunctis videntibus de sepulchro ipsius flamma exiit, et tam diu ossa ejus concremavit, quousque omne sepulchrum consumpsit: et terra quae in tumulo collecta fuit, defossa videretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens, ostendit quid ejus anima pertulit in occulto, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re quoque nobis haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, quid anima vivens ac sentiens, pro reatu suo patitur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremantur. CAP. 48.
Abbreviated transcription (Latin):
ualeriȩ ꝓuincia c̃tigisse. uir uitȩ uene¬
rabilis maximianꝰ siracusanꝰ ep̃s qͥ diu
in hac urbe meomonasterio p̾fuit. nar¬
rare c̃sueuit dicens. Quidã curialis illic
sacratissimo paschali sabbato iuuenculã
cuiꝰdã filiã in.baptisinate suscepit. Qui pꝰ
ieiuniũ domũ reũsus: multo uino in ebriatꝰ.
eandẽ filiã suã secũ manere petiit: eãq
nocte illa qđ dicto nefas ẽ ꝑdidit. Cũq
mane facto surrexisset reus: cogitare
cȩpit ut adbalneũ ꝑgeret. acsi a qͣbalnes.
lauaret maculã peccati. Prex̃ gͥ. lauit.
cȩpit trepidare ȩccłam ingredi. ẜsi tanto
die ñ iret ad ȩccłam. erubescebat homines.
Sin uͦ iret: ꝑtimescebat iudiciũ dĩ. Uicit
itaq humana uerecundia. ꝑrexit ad
cȩpit. atq ꝑsingula mom̃ta suspectus.
qͣ hora inmundo spiritui traderet᷑. &
corã oĩ popło uexaret᷑. Cũq uehem̃ter
timeret ei: in illa missarũ cȩlebritate
altero ȩccłam iã securꝰ intrauit. Factũq

Expanded text:
aleriae provincia contigisse vir vitae venerabilis Maximianus Syracusanus episcopus, qui diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit, dicens. Quidam curialis, illic sacratissimo Paschali Sabbato, juvenculam cujusdam filiam in baptismate suscepit. Qui post jejunium domum reversus, multo vino inebriatus, eandem filiolam suam secum manere petiit, eamque nocte illa, quod dicto nefas est, perdidit. Cumque mane facto surrexisset reus, cogitare coepit, ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, coepit trepidare, Ecclesiam ingredi: sed si tanto die non ignoret, ad Ecclesiam erubescebat homines: sin vero iret, pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad coepit, atque per singula momenta suspectus qua hora immundo spiritui traderetur, et caram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate altero ecclesiam jam securus intravit; factumque
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ ẽ. qͣsdã feminas dosidiose. qͣsdã
uͦ fraudulent᷑ ut auiris suis separent᷑:
ꝓpͥos filios corã ep̃is adc̾firmandum
tenuisse. Unde nos dignũ duximꝰ. ut
si qͣ mulier filiũ suũ desidia aut. frau¬
de aliqͣ corã ep̃o tenuerit ad c̾firman¬
dũ ꝓpt̾ fallaciã suã aut ꝓpt̾ fraudẽ:
quã du uiuat pęnitentiã agat. a uiro
tam̃ suo ñ separetur: De eadem re

Expanded text:
nobis est, quasdam foeminas desidiose, quasdam vero fraudulenter, ut a viris suis separentur, proprios filios coram episcopis ad confirmandum tenuisse. Unde nos dignum duximus, ut si qua mulier filium suum desidia, aut fraude aliqua coram episcopo tenuerit ad confirmandum propter fallaciam suam, aut propter fraudem, quandiu vivat poenitentiam agat, a viro tamen suo
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ filiũ de lauacro sacri fontis accepit.
⁊ eiꝰ uxor cõmat̾ ñ ẽ: liceat ei de functo
cõpatre suo eiꝰ uiduã ducere inuxorẽ.
si nullã habent c̃sanguinitatis ꝓpinqui¬
tatẽ. Quidenĩ : nũqͥd ñ possunt c̾iungi.
qͦs nulla ꝓximitas carnalis. ł in id gene¬
ratio secernit spiritalis: De eosi aliqͥs¬

Expanded text:
cujus filium vel de lavacro sacri fontis accepit, et ejus uxor commater non est, liceat ei defuncto compatre suo ejus viduam ducere in uxorem, si nullam habent consanguinitatis propinquitatem. Quid enim? Nunquid non possunt conjungi, quos nulla proximitas carnalis, vel in id generatio secernit spiritalis. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
scelus qđ occulte ꝑpetrauer̾ manifestũ
ancirani. uiberitani. atq Vilerdensis
c̃cili testes st̃. His itaq uix infine dandã
ee cõmunionẽ decernunt. s humanuis
tractantes : pꝰ decennẽ pęnitentiã tales
placuit ad cõmunionẽ recipi. De ead̾ re
suos necant. ł quȩ agunt secũ ut utero
c̃ceptos excutiant: antiqͣ qͥdẽ defini¬
tio usq ad exitũ uitȩ eas ab ȩcda remou&.
unũ exhis in pane iaqͣ. Si clericꝰ fecerit.
.iiii. annꝰ. unũ ex his in pane & aqua:¬

Expanded text:
scelus quod occulte perpetraverunt manifestum scelus quod occulte perpetraverunt manifestum Ancyrani , Eliberitani , atque Ilerdensis , concilii testes sunt. His itaque vix in fine dandam esse communionem decernunt, sed humanius tractantes, post decennem poenitentiam tales placuit ad communionem recepi. CAP. 54.-- suos necant, vel quae agunt, secum, ut utero conceptos excutiant, antiqua quidem definitio usque ad exitum vitae eas ab Ecclesia removet. unum ex his in pane, et aqua. Si clericus fecerit, quatuor annos, unum ex his in pane et aqua
Abbreviated transcription (Latin):
transmigrat episcopatũ. ⁊ si qđ ab sit
c̃tingat eã filiã sororis suȩ. amitȩ aut
mat̃terȩ. auunculi. ł patrui polluere.
aut aliqđ̃ crim̃ capitale cõmittere: ep̃s
in cuiꝰ tẽ diocesi cõmorat᷑ itali scelere
criminat᷑. habeat ius ⁊ potestatẽ scđm
canonicã auctoritatẽ ⁊ nr̃ãm sy nodalẽ
institutionẽ flagitiosũ cohercere:⁊ ad
pęnitendũ emollire. Equẽ enĩ melius
rei ueritas uentilat᷑. quã ꝑ illũ sub quo
Siqͣ mulier ꝑ adulteriũ absente ma:¬
rito c̃ceperit. idq pꝰ facinꝰ occiderit :
placuit uix in fine dandã e̾e cõmuni¬
onẽ. eoqđ geminauerit scelus: De illis
mulierib. quȩ male c̃ceptos necare¬
adulterio factos ł editos necare studu¬
erint. ł inuentre matrũ potionib aliqͥb:
c̃liserint : in utroq sexu adulteris pꝰ.
ita tam̃ ut oĩ tẽpore uitę suę flecibus
& humilitati insistant.. De mulierib.
fornicatione c̃cipientes metuentes ne

Expanded text:
rat episcopatum, et si, quod absit, contingat eum filiam sororis suae, amitae, aut materterae avunculi, vel patrui polluere, aut aliquod crimen capitale committere, episcopus in cujus tunc dioecesi commoratur, et tali scelere criminatur, habeat jus et potestatem secundum canonicam auctoritatem, et nostram synodalem institutionem flagitiosum coercere, et ad poenitendum emollire. Per quem enim melius rei veritas Si qua mulier per adulterium, absente marito, conceperit, idque post facinus occiderit, placuit vix in fine dandam esse communionem, eo quod geminaverit scelus. De illis mulieribus quae male conceptos eadulterio factos vel editos necare studuerint, vel in ventribus matrum potionibus aliquibus colliserint, in utroque sexu adulteris, id ita tamen ut omni tempore vitae suae fletibus et humifornicatione concipientes, metuentes ne
Abbreviated transcription (Latin):
Scũ qͣdã muliere. pꝰea filius nesciens pa¬
tris factũ: stupͣuit eandẽ. Qđ cũ pater
rescisceret : de se filioq confessus est.
Statuer̃ melius e̾e̾ ut talit̾ lapsis cum
digna pęnitentia legitima ꝑmittant᷑
c̃iugia: quã forte deterius delinquał.
Fornicaria aut̃. sine spe c̾iugu maneat.

Expanded text:
cum quadam muliere, postea filius nesciens patris factum stupravit eamdem. Quod cum pater rescisceret, de se filioque confessus est. Statuerunt melius esse, ut taliter lapsis cum digna poenitentia legitima permittantur conjugia, quam forte deterius delinquant. Fornicaria autem sine spe conjugii maneat.
Abbreviated transcription (Latin):
discrepantia. & pęne nulliuᷤᷤ auctoritate
suffulta: ut ꝓpter dissonantiam. uix¬
runq ut confugientibus ad remedium
penitentiȩ. tam ꝓlibroꝵ confusione.
quã cciã pb̃roꝵ ignorantia: nullatenuᷤᷤ
ualcat subueniri. Cur hoc: Inde ȩsti
perfecte prȩfigunt canones prouno¬
quoq crimine. ut de singulis dicant
qualiter unũ quodq emendandũ sit:
sed magis in arbitrio sacerdotis intelle¬
gentis. relinquendũ statuunt. Qua ꝓpt̃¬

Expanded text:
discrepantia et nullius auctoritate suffulta, ut vix propter dissonantiam  ut concurrentibus ad remedium poenitentiae, tam pro librorum confusione quam etiam pro ingenii tarditate nullatenus valeant subvenirperte praefigunt canones pro unoquoque crimine, ut de singulis dicant qualiter unumquodque emendandum sit, sed magis in arbitrio sacerdotis intelligentis relinquendum statuunt, quia ap
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃dationẽ magis ꝓficere: ñ ad culpãd
adscribi. Et ideo studu tui sit sollicite
quȩ rere. ⁊ qͦscũq inueneris huiꝰmodi
xp̃i inimicos: ita districta ultione
corrige. ut ⁊ nos de experientia tua
melius possimꝰ habere iudiciũ.: ⁊ dõ
te nr̃o qđ maxime studendũ ẽ ualeas

Expanded text:
commendationem magis proficere, non ad culpam commendationem magis proficere, non ad culpam adscribi. Et ideo studii tui sit sollicite quaerere, et quoscunque inveneris hujusmodi Christi inimicos ita districta ultione corrige, ut et nos de experientia tua melius possimus habere judicium, et Deo o, quod maxime studendum est, valeas
Abbreviated transcription (Latin):
rei uiros sermonẽ facere. eosq atali labe
sacrilegii: ⁊ diuini intentione iudicu.
⁊ p̾sentis uitȩ ꝑiculo adhortatione sua¬
soria reuocare. Quos tam̃ si em̃dare se
atalib atq corrigere nolle reppereri:
feruenti cõp̃hendere zelote uolumꝰ.
⁊ qͥdẽ si serui sint: uerberib cruciatib q
qͥb ad em̃dationẽ ꝑuenire ualeant
castigare. Siuͦ st̃ liberi : inclusione
digni. districtaq st̃ in pęnitentia di¬
rigendi : ut qͥ salubria ⁊ mortis ꝑiculo
reuocantia audire ũba c̃tẽpnunt.
cruciatꝰ salt̃ eos corporis. ad deside.¬
ratã m̃tis ualeat reducere sanitatem.
incantatores atq sortilegos fueris in¬
secutꝰ. ⁊ omnino nob̃ sollicitudinẽ ⁊ e¬
lũq tuũ gratũ fuisse cognoscas. Sed
moleste tulimꝰ. qđ te dubitare : ne ab
eis nob̾ ẽtra experientiã tuã surripi
potuisse didicimꝰ. dũ qͣndo certꝰ c̾e̾ ac
scire debueris. hoc tibi apudnos ad

Expanded text:
rei viros sermonem facere, eosque a tali labe rei viros sermonem facere, eosque a tali labe sacrilegii, et divini intentione judicii, et praesentis vitae periculo adhortatione suasoria revocare. Quos tamen si emendare se a talibus atque corrigere nolle repereris, ferventi comprehendere zelo te volumus: et quidem, si servi sunt, verberibus, cruciatibusque quibus ad emendationem pervenire valeant, castigare. Si vero sunt liberi inclusione digni, districtaque sunt in poenitentia dirigendi, ut qui salubria et a mortis periculo revocantia audire verba contemnunt, cruciatus saltem eos corporis ad desideratam mentis valeat reducere sanitatem.  quod quosdam incantatores atque sortilegos fueris insecutus, et omnino nobis sollicitudinem, zelumque tuum gratum fuisse cognoscas. Sed moleste tulimus quod te dubitare, ne ab eis nobis contra experientiam tuam surripi potuisset, didicimus, dum quando certus esse ac scire debueris, hoc tibi apud nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o scriptũ ẽ. Om̃a ꝑ ipsũ facta suñs.
Ouisqͥs gͦ aliqͥd credit posse fieri. aut
aliquã creaturã in melius aut in dete¬
rius inmutari. aut transformari iN
aliã speciẽ ł similitudinẽ: nisi ab ipso
creatore qͥ om̃a fecit: ⁊ꝑquẽ om̃a facta
st̃: ꝓculdubio infidelis ẽ : ⁊ pagano
deterior .: De cultoribus arborum
Deruenit ad nos. qͦsdã qđ dici nefas
ẽ arbores colere: ⁊ multa alia c̃tra
xp̃ianã fidẽ inlicita ꝑpetrare : ⁊ mi¬
ram᷑ curhoc frat̾nitas ur̃a districta
em̃dare ultione distulerit. ꝓpterea¬
scriptis p̾sentib adhortam᷑ hos dili¬
genti inuestigatione ꝑ qͥri : ⁊ut ueri¬
tate cognita. talẽ in eis faciatis exer¬
cere uindictã : qͣtenꝰ ⁊ d̃splacari pos¬
sit. ⁊ aliis eoꝵ ultio correctionis ex
cũ atq sortilogoꝵ. frat̾nitatẽ tuam
uehem̃tius pastorali hortam᷑ inuigilare
custodia : atq publice in popło ẽtrahuiꝰ

Expanded text:
nostro scriptum est: Omnia per ipsum facta sunt. nostro scriptum est: Omnia per ipsum facta sunt. Quisquis ergo aliquid credit posse fieri, aut aliquam creaturam in melius aut in deterius immutari, aut transformari in aliam speciem, vel similitudinem, nisi ab ipso Creatore qui omnia fecit et per quem omnia facta sunt, procul dubio infidelis est et pagano deterior. CAP. 2.-- De eultoribus arborum. Pervenit ad nos quosdam, quod dici nefas est, arbores colere, et multa alia contra Christianam fidem illicita perpetrare: et miramur cur hoc fraternitas vestra districta emscriptis praesentibus adhortamur hos diligenti investigatione perquiri, et ut veritate cognita talem in eis faciatis exercere vindictam, quatenus et Deus placari possit, et aliis eorum ultio correctionis exeum atque sortilegorum, fraternitatem tuam vehementius pastorali hortamur invigilare custodia, atque publice in populo contra hujus
Abbreviated transcription (Latin):
lȩta. mͦ tristia. mͦ cognitas. mͦ in cogni¬
deducit. It cũ solus spiritꝰ hoc patit᷑¬
infidelis mens. hȩc ñ animo. s incor¬
pore cuenire opinat᷑. Ouis enĩ ñ in
sõnis ⁊ nocturnis uisionib extrasea¬
ipsũ educit᷑. ⁊ multa uidet dormi¬
endo. quȩ nũquã uiderat uigilando:
Quis uͦ tã stultꝰ ⁊ hebessit: qui hec
om̃a quȩ in solo sp̃u fiunt. etiã in cor¬
pore accidere arbitret᷑: Cũ hiere¬
chiel ꝓpheta uisiones dñi in sp̃u ñ
incorpore uidit. Nlohannes apłs apo¬
calẏpsis sacram̃ta in sp̃u ñ in corpore
uidit: ⁊ audiuit sic̃ ipse dic̃. statĩ in qͥt
fui in sp̃u. & paulus ñ audet se diccre
raptũ in corpore. Omnib itaq publi¬
ce annuntiandũ ẽ : qđ qͥ talia & his
similia credit. fidẽ ꝑdit : ⁊ qͥ fidem
rectã in dõ ñ habet. hic ñ ẽ ciꝰ. ħ illius
inquẽ credit. id diaboli. Nã de dño

Expanded text:
leta, modo tristia, modo cognitas, modo incognileta, modo tristia, modo cognitas, modo incognideducit et cuinfidelis mens haec non in animo, sed in corpore evenire opinatur. Quis enim non in somnis et nocturnis visionibus extra seipsum educitur, et multa videt dormiendo, quae nunquam viderat vigilando? Quis vero tam stultus et hebes sit, qui haec omnia quae in solo spiritu fiunt, etiam in corpore accidere arbitretur, cum Ezechiel propheta visiones Domini in spiritu non in corpore vidit , et Joannes apostolus Apocalypsividit et audivit, sicut ipse dixit: Statim, inquit, fui in spiritu ; et Paulus non audet se dicere raptum in corpore? . Omnibus itaque publice annuntiandum est, quia talia et his similia credit, fidem perdit, et qui fidem rectam in Deo non habet, hic non est ejus, sed illius in quem credit, id est diaboli. Nam de Domino
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rarũ spatia intẽpestȩ noctis silentio
ꝑtransire : eiꝰq iussionib uelut do¬
minȩ obȩdire. ⁊ certis noctib ad euᷤ
scruitiũ cuocari. S utinã hȩ solȩ in
ꝑfidia sua ꝑissent: ⁊ ñ multos secum
in infidelitatis interitũ ꝑtraxissent. Nã
innumera multitudo hac falsa opini¬
one decepta: hȩc uera eeͥ credit: ⁊cre¬
dendo arecta fide deuiat: ⁊ in errore
paganoꝵ reuoluit᷑. cũ aliqͥd diuinita¬
tis aut numinis extͣ unũ dm̃ arbitrat᷑.
Quã ꝓpt̃ sacerdotes ꝑ eccłas sibi cõmis¬
sas popło õi instantia p̃dicare debeNt.
ut nouerint hȩc õimodis falsa c̾e: ⁊ ñ
adiuino s a maligno spiritu. talia fan
qͥdẽ ipse satanas qͥ transfigurat se in
angelũ lucis. cũ m̃tẽ cuiꝰcũq mulier.¬
culȩ cȩperit. ⁊ hanc sibi ꝑ infidelitatẽ
transformat se in diu̾sarũ ꝑsonarũ
species atq similitudines. ⁊m̃tẽ quã
captiuã tenet in sõnis deludens. m

Expanded text:
terrarum spatia intempestae noctis silentio pertransire, ejusque jussionibus velut dominae obedire, et certis noctibus ad ejus servitium evocari. Sed utinam hae solae in perfidia sua periissent, et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam innumera multitudo hac falsa opinione decepta haec vera esse credunt, et credendo a recta fide deviant, et errore paganorum involvuntur, quum aliquid divinitatis aut numinis extra unum Deum arbitrantur. Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo omni instantia praedicare debent, ut noverint haec omnimodis falsa esse, et non a divino, sed a maligno spiritu talia phantuidem ipse Satanas, qui transfigurat se in angelum lucis cum mentem cujuscunque mulieris ceperit et hanc per infidelitatem transformat se in diversarum personarum species atque similitudines et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo
Abbreviated transcription (Latin):
LUI EONO MIMISrRI
studeant: ut ꝑniciosã. ⁊ a diabolo
inuentã sortilegã ⁊ maleficã artem
penitꝰ ex parroechus suis eradicent.
⁊ si aliquẽ uirũ aut feminã huiꝰcemo¬
di sceleris sectatorẽ inuenerint : tur¬
pit̾ dehonestatũ. de parroechus suiᷤ
eiciant. Nit enĩ apłs. Uereticũ post
unã ⁊ scd̾am ad monitionẽ deuita.
sciens qr subũsus ẽ : qͥ eiꝰ modi ẽ. Sub¬
uersi st̃ : ⁊ adiabolo capti tenent᷑. qͥ
derelicto creatore suo adiabolo suf¬
fragia quȩr̃. & ideo atali peste mun¬
dari debet scã ȩccła. Illud etiã non
omittendũ. qđ quȩdã sceleratȩ mu¬
lieres retro pꝰsatanan c̃uersȩ : dę mo¬
nũ illusionib ⁊ fantasmatib seductȩ.

Expanded text:
 ministri studeant ut perniciosam et a diabolo inventam 345 sortilegam et maleficam artem penitus ex paroechiis suis eradant, et si aliquem virum aut feminam hujuscemodi sceleris sectatorem invenerint, turpiter dehonestatum de paroechiis suis ejiciant. Ait enim Apostolus: Haereticum post unam et secundam admonitionem devita, sciens quia subversus est qui ejusmodi est . Subversi sunt, et a diabolo capti tenentur, qui, derelicto creatore suo, a diabolo suffragia quaerunt. Et ideo a tali peste mundari debet sancta Ecclesia. Illud etiam non omittendum, quod quaedam sceleratae mulieres retro post Satanam cnum illusionibus et fantasmatibus seducte,
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ẽ. Candelabrũ enĩ sacerdotis. qr
carismata intellegunt᷑ honoris: tunc
pęnitꝰ iuxta lohannẽ mouet᷑. quando
pꝰdelicta neglecta pęnitentia. admissa
scclera ñ deflent᷑. Non enĩ dic̃ qr cecidi.¬
sti. mouebo candelabrũ tuũ: s nͥ pęni.¬
tentiã egeris. mouebo candelabrũ tuũ.

Expanded text:
 . Candelabrum enim sacerdotis, quia charismata intelliguntur honoris, tunc penitus juxta Joannem movetur, quando post delicta, neglecta poenitentia, admissa scelera non deflentur. Non enim dicit quia cecidisti, movebo candelabrum tuum; sed, nisi poenitentiam egeris, movebo candelabrum tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
a nonũ censura pꝰ.uii. annos remeare
potius ex sententia diuini iudicii san.¬
xerunt. Nã legit᷑ qr maria soror aaron
ꝓphecissa dũ obtrectationis aduersus
moysen incurrisset delictũ: ilico stig.¬
mate leprȩ ꝑcussa ẽ. Cũq petisset mo¬
ysen ut emundaret᷑ : p̃cepit cã extra
castra egredi .uii. dieb. ⁊ pꝰemundatio¬
nẽ rursus eã castris reuerti. Maria gͦ
soror aaron : caro intellegit᷑ sacerdotis
Quȩ dũ suꝑbiȩ debita sordidissimiscor¬
ruptionũ maculat᷑ errorib : moretur
talia transisse. ⁊ adũtite qđ utiq ut
dicitis necessitas ĩꝑauit: in pace etiã
ȩccłas c̃stitutas ñ posse p̾sumere. s
ut sȩpe accidit qͦtiens a popłis aut
a turba peccat᷑ : qr in om̃s ꝓpt̃ mul¬
titudinẽ ñ potest uindicari multũ
solere transire. Priora gͦ dimittenda
dico dĩ iudicio. de reliqͦ maxima sol¬
licitudine p̾cauendũ. Non enĩ hicut
mͥ uidet᷑ iste doctor apłicꝰ dicit ñ ne¬

Expanded text:
anonum censura post septem annos remeare Patres, sed potius ex sententia divini judicii sanxerunt. Nam legitur quod Maria soror Aaron prophetissa, dum ob detractiones adversus Moysen incurrisset delictum, mate leprae percussa est. Quumque petisset Mosen ut emundaretur, praecepit eam extra castra egredi septem diebus, et post emundationem rursus eam castris reverti. Maria ergo soror Aaron caro intelligitur sacerdotis. Quae dum superbiae dedita sordidissimis corruptionum maculatur erroribus moretur talia transisse, et advertite quod utique ut dicitis necessitas imperavit, in pace etiam Ecclesias constitutas non posse praesumere, sed ut saepe accidit, quoties a populis, aut a turba peccatur, quia in omnes propter multitudinem non potest vindicari inultum solere transire. Priora ergo dimittenda dico Dei judicio, de reliquo maxima sollicitudine praecavendum, non enim hic, ut mihi videtur, iste doctor apostolicus dicit non ne
Abbreviated transcription (Latin):
ficile sit grauit᷑ peccanti sub gradu:¬
animã saluare. Reũti enĩ in eũ gradũ
Scariꝰ qr magna ẽ dignitas huiꝰ nominiᷤᷤ.
Iam̃ potest redimere animã suã pꝰpęni.¬
tentiã. Ad pͥorẽ enĩ gͣdũ uenire difficile ẽ:¬
Qui sub gͣdu cecidit : post De cad̾ re:¬
penitentiã c̃tentꝰ fiat baptizare. cõmu¬
nionẽ infirmis dare. ⁊ altario tantũ¬
modo ministrare.: De eadem re:¬

Expanded text:
ficile sit graviter peccanti sub gradanimam salvare. Reverti enim in eum gradum cari, quia magna est dignitas hujus nominis. Tamen potest redimere animam suam post poenitentiam; ad priorem enim gradum venire difficile eQui sub gradu cecidit, post poenitentiam contentus fiat baptizare, communionem infirmis dare, et altario tantummodo ministrare. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ habet. & sȩpuᷤᷤ mechatꝰ fuerit:
Siqͥs fidelis habensuxorẽ. ñ semel ẜ
sȩpius fuerit mȩchatꝰ: in fine mortis
ẽ c̃ueniendꝰ. Qđ si se ꝓmiserit cessa¬
turũ: det᷑ ei cõmunio. Si resuscitatꝰ.
rursꝰ fuerit męchatꝰ: plãcuit ulteriuᷤ
ñ illudere alios de cõmunione pacis.

Expanded text:
uxorem habet, et saepius moechatus est. Si quis fidelis habens uxorem non semel sed saepius fuerit moechatus, in fine mortis est conveniendus. Quod si se promiserit cessaturum, detur ei communio. Si resuscitatus rursus fuerit moechatus, placuit ulterius non illudere alios de communione pacis.
Abbreviated transcription (Latin):
to eandẽ sũpsisse dinoscit᷑: omni modi
publicȩ pęnitentiȩ subigat᷑. De qͦ etiã
pꝰpęnitentiã p̾fata si expedierit ser¬
: uabit᷑ regula : nisi forte idem aut mu.¬
lier uirũ qͥ mortuus fuerat occidisse
notent᷑. aut ꝓpinqͥtas ł alia quȩ libet
actio criminalis ĩpediat. Qđ̾si ꝓbatũ
fuerit: sine ulla spe c̃iugii cũ pęniten¬
tia ꝑpetuo maneant. Si aut̃ negauerit
se eandẽ feminã uiuente uiro neqͣquã¬
adulterasse. ⁊ p̾fati homicidu neuter
eoꝵ reus extiterit: ⁊ ꝓbatis testibus
neut̃ eoꝵ c̃uici potuerit: purgent le¬
galit̃ famã suȩ opinionis. ⁊ sũpto utat᷑
coniugio : si alia ut diximus non un-¬
pedierit ratio:: De eadem Re:¬

Expanded text:
eamdem sumpsisse dignoscitur, omnimodis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam, praefata, si expedierit, servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum, qui mortuus fuerat, occidisse notentur, aut propinquitas vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam vivente viro adulterasse, et praefati homicidii nemo eorum reus exstiterit, et probatis testibus neutiquam convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si 301 alia, ut diximus, non impedierit ratio. De eadem re
Abbreviated transcription (Latin):
iudicet᷑. ⁊ tãquã alieni iuris ꝑuasor
habeat᷑: qͥ ꝑsonã eiꝰ mariti qͥ iã ñ esse
existimabat᷑ ad sũpsit. Sienĩ multa
quȩ ad eos qͥ in captiuitatẽ ducti sunt
ꝑtinebant. in ius alienũ transire potu-

Expanded text:
et tamquam alieni juris pervasor habeatur, qui personam ejus mariti, qui jam non esse existimabatur, assumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt pertinebant in jus alie
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ. cũ alterius uiro: ille qͥ fȩdusui.¬
olauit c̃iugii .uii. ann̾ ut supͣ dictũẽ
pęniteat. Ille qͥ lege c̃iugii ñ tenct᷑.
u. anñ pęniteat. Neq enĩ ȩqͣlis pȩni¬
tentia danda ẽ his qͥb sufficere pote¬
rat itd explendã libidinẽ suã c̃iugũ
ãplexus: ⁊ illis qͥ c̃iuge carentes. ar¬
dore libidinis ĩpellente : in fornica
aliqͣ certa re discidiũ fecerint. ut in .lx
qͥst̃ in c̃iugio: p̃cipio ñ ego s dñs.
uxorẽ auiro ñ discedere. Qđsi disces
rec̃ciliari. Potest enĩ fieri. ut discedat
ea causa qͣ dñs ꝑmisit Aut si feminȩ
licet uirũ dimutere etiã ꝓpt̾ causã

Expanded text:
irum cum alterius viro, ille qui foedus violavit conjugii, 7 annos, ut supradictum est poeniteat. Ille qui lege conjugii non tenetur, 5 annos poeniteat. Neque enim aequalis poenitentia danda est his, quibus sufficere poterat ad explendam libidinem suam conjugum amplexus, et illis qui conjuge carentes, ardore libidinis impellente, in fornicatialiqua certa re discidium fecerint, ut innuptit in conjugio praecipio non ego, sed Dominus, uxorem a viro non discedere: quod si disc. Potest enim fieri, ut discedat ea causa, qua Dominus permisit. Aut, si feminae licet virum dimittere etiam praeter causam
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ ñ habet. suir. Uerũ si et
ipse pudicitiã sectatꝰ. religionis ob¬
tentu copulã dissoluere uis: tantũ
ne simulate fiat c̃cedimꝰ. Na licet sit
scriptũ. qđ ds̃ c̃iunxit. homoñ separet :
ds tam̃ ⁊ ñ homo separat. qͣndo diuini
amoris intuitu: ex c̃sensu utriusq
c̃iugis matrimonia dissoluunt᷑. Sigͦ
hoc mͦuis: gͣtuito ꝑmittimꝰ animo.
celerẽq p̃bemꝰ assensũ : alit̾ aut̃ fieri
mutuã separationẽ ur̃am ꝓhibemꝰ.:
⁊ potest. amore parentũ aut rerũ suarx
eũ seqͥ noluerit: ipsa omni tp̃r quãdiu
uir eiꝰ quẽ secuta ñ fuit uiuit. sẽꝑ in¬
nupta ꝑmaneat. Ille uͦ qͥ necessitate
cogente in alia patria manet. sinũꝙ.
insuã patriã se reũsurũ sperat : si se
ꝰ quȩ captis uiris ⁊ incaptiuitatẽ ductiᷤᷤ.
aliis uiris nupserant : putantes inter¬
ẽptos maritos. remeatis de captiuitate
pͥorib uiris copulari: ut cuiq id quod

Expanded text:
potestatem non habet, sed vir. Verum si et potestatem non habet, sed vir. Verum si et ipse pudicitiam sectatus religionis obtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat concedimus. Nam licet sit scriptum: Quod Deus conjunxit, homo non separet, Deus tamen et non homo separat, quando divini amoris intuitu, ex consensu utriusque conjugis matrimonia dissolvuntur. Si ergo hoc modo vis, gratuito permittimus animo, celeremque praebemus assensum: aliter autem fieri mutuam separationem vestram prohibemus. et et potest, amore parentum et rerum suarum eum sequi noluerit, ipsa omni tempore, quamdiu vir ejus quem secuta non fuit, vivit, semper innupta permaneat. Ille vero qui necessitate cogente in alia patria manet, si nunquam in suam patriam se reversurum sperat, si se c quae, captis viris et in captivitatem ductis, aliis viris nupserant, putantes interemptos maritos, remeatis de captivitate prioribus viris copulari, ut cuique id quod
Abbreviated transcription (Latin):
modi c̃trouersus reqͥrunt᷑. Nlȩc idcir¬
codiximꝰ. ut ostendamꝰ quẽ legum
c̃flictũ Lotharius c̃gredi posse ad-¬
tumat : cũ ꝑsona quã in suis pene¬
tralib cotidie fatigat & conterit.
Quando uult adiudiciũ educit:
qͣndo uult ad claustra reducit. Et
qͣndo educta fuerit : nisi ea ꝓfiteat᷑
quȩ ipse p̃ceperit. punit. Propͥȩ igit᷑
lib̾tati cõmitti. ⁊ abomni opp̾ssione
ac potestate illius cũ qͦ init᷑ conflictꝰ
oportet liberari. atq suis liberalit̃
uti: ⁊ suspectas ꝑsonas c̃uenit decli¬
nare. quȩ se ab obiectis ostendere cu¬
tãꝙ ꝓpͥã carnẽ fouere ac diligere ꝓ¬
curato. ⁊ne illã ate ullo pacto c̃sen¬
tias discedere : uigilant᷑ adtende. Vn-¬
de si uult ate discedere corripe. ĩmo
corrige eã : ⁊ a tali intentione ꝑ om̃a
reuocare satage. Iã uͦ si amore pudi-¬
citiȩ separationẽ quęrit. ⁊ c̃iugalis
conubii solutionẽ efflagitat: certũ ẽ
apło dicente. qr mulier sui corporis

Expanded text:
modi controversiis requiruntur. Haec idcirco diximus, ut ostendamus quem legum conflictum Lotharius congredi posse autumat, cum personam, quam in suis penetralibus quotidie fatigat, et conterit, quando vult ad judicium educit, quando vult ad claustra reducit: et quando educta fuerit, nisi ea profiteatur quae ipse praeceperit, punit. Propriae igitur libertati committi, et ab omni oppressione ac potestate illius, cum quo initur conflictus, oportet liberari, atque suis liberaliter uti, et suspectas personas convenit declinare, quae se ab objectis ostendere cutanquam propriam carnem fovere ac diligere procurato, et ne illam a te ullo pacto consentias discedere, vigilanter attende. Unde si vult a te discedere, corripe, imo corrige eam, et a tali intentione per omnia revocare satage. Jam vero si amore pudicitiae separationem quaerit, et conjugalis connubii solutionem efflagitat, certum est, Apostolo dicente, quia mulier sui corporis
Abbreviated transcription (Latin):
cupian᷑ in suũ redire c̃sortiũ: omitten¬
dũ ẽ ⁊ inculpabile iudicandũ qđ ne¬
cessitas intulit. ⁊ restituendũ est quod
dimiserit uxorẽ ante baptisma: post
baptismũ in potestate eiꝰ erit. eã habere¬

Expanded text:
edire consortium, omittendum est et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituendum est quod t uxorem ante baptisma, post baptismum in potestate ejus erit ea
Abbreviated transcription (Latin):
iaut̃ aliquȩ mulieres ita posterioꝵ
uiroꝵ amore sunt captȩ. ut malint
his cohȩrere quã ad legitimũ redire
c̃sortiũ : merito st̃ notandȩ. ita ut
ȩccłastica cõmunione pͥuent᷑ : quȩ de
re excusabili c̃taminationẽ criminis
cleger̃. ostendentes sibimet ꝓsua in-

Expanded text:
autem alique mulieres, ira posteriorum virorum amore sunt capte, ut maluerint his coherere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notande, ita ut ecclesiastica communione priventur, quod de re contaminabili, contaminationem criminis elegerunt, ostendente
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ feminȩ quȩ nulla p̾cedente causa
reliquer̃ uiros suos. ⁊ alteri se copula¬
quȩ adulterũ maritũ reliquerit fidelẽ.
⁊ adulterũ ducit: ꝓhebeat᷑ neducat.
Si aut̃ duxerit: ñ pͥus accipiat cõmu¬
nionẽ. quã isquẽ reliqͥt de scło exierit:
nisi forte necessitas infirmitatis dare
lacuit ut scđm euangelicã ⁊ apłicã

Expanded text:
tem feminae quae, nulla praecedente causa, reliquerunt viros suos, et alteri se copula adulterum maritum reliquerit fidelem, et adulterum ducit prohibeatur ne ducat. Si autem duxerit, 250 non prius accipiat communionem quam is quem reliquit de saeculo exierit, nisi forte necessitas infirmitatis dare Placuit ut secun
Abbreviated transcription (Latin):
nuptias temerat. nec ꝓpt̾ hoc quod
bonũ & sc̃m c̃. nom̃ uirginitatis as.¬
ꝓpt̾ religionẽ crines totonderint:
Siqͣ mulier ꝓpt̾ diuinũ cultũ ut
ȩstimat crines attondit. qͦs ei d̃s ad
subiectionis memoriã tribuit: tãꝙ
p̃ceptũ dissoluens obedientiȩ. ana¬
thema sit.: De illis. qͥ ꝓpter continen¬

Expanded text:
nuptias temerat, nec propter hoc quod nuptias temerat, nec propter hoc quod bonum et sanctum est, nomen virginitatis aspropter religionem crines totonderint. Si qua mulier propter divinum cultum, ut aestimat, crines attondit, quos ei Deus ad subjectionis memoriam tribuit, tanquam praeceptum dissolvens obedientiae, anathema sit.
Abbreviated transcription (Latin):
scĩmonialib omnino recte & iuste
uiuere censemꝰ. Quȩ uͦ ꝓfessionem
scđm regulã scĩ Benedicti fecer̃: regu¬
larit̃ uiuant. Sin aut̃: canonice ui-¬
uant plenit̃. & sub diligenti cura cu.¬
stodiã habeant: & in claustrissiuis ꝑ¬
maneant. nec foras exitũ habeant.
S & ipsȩ abbatissȩ in monasterus se¬
deant: nec foras uadant sine licentia
abbatissȩ suȩ sint oboedientes.
Scĩmoniales nisi forte abbatissa sua
ꝓ aliqͣ necessitate incũbente mittente:
neqͣquã de monasterio egrediantur.
Hȩ uͦ quȩ famulos aut famulos non
habent: ad exercenda negotia ad
mediã monasterii portã ꝑueniant.
& ibi corã testib negotiũ suũ exerce
ant.: Dc feminis quȩ ꝓpt̾ c̃tinentiã
muliebrem mutant habitum.
Siqͣ mulier ꝓpt̾ c̃tinentiã quȩ pu¬
tatur habitũ mutat. & ꝓsolito mu¬
liebre amictũ uirilẽ sumit : ianathe¬
Quicũq uirginitatẽ custodiens. aut
oꝰ c̃tinentiȩ studens uelut horrescens

Expanded text:
imonialibus omnino recte et juste vivere censemus. Quae vero professionem secundum regulam sancti Benedicti fecerunt, singulariter vivant. Sin autem canonice vivant, pleniter et sub diligenti cura custodiam habeant, et in claustris suis permaneant, nec foras exitum habeant. Sed et ipsae abbatissae in monasteriis sedeant, nec foras vadant sine licentia abbatissae suae sint obedientes. Sanctimoniales, nisi forte abbatissa sua pro aliqua necessitate incumbente mittente, nequaquam de monasterio egrediantur. Hae vero quae famulos aut famulas non habent, ad exercenda negotia ad mediam monasterii portam perveniant, et ibi coram testibus negotium suum exerce De feminis quae propter continentiam muliebrem mutant habitum. Si qua mulier propter continentiam quae putatur, habitum mutat, et pro solito muliebri amictu virilem sumit, anatheQuicunque virginitatem custodiens, aut continentiae studens, velut horrescens
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis trahat᷑. qđ c̃ditio necessitatis
extorsit: qr sic̃ hȩ mulieres quȩ reũti
ad uiros suos noluerint impiȩ sunt
habendȩ. ita illȩ quȩ in affectũ ex dõ
initũ redeunt. merito sunt laudandȩ:¬

Expanded text:
luntatis trahatur, quod conditio necessitatis extorsit: quia sicut hae mulieres, quae reverti ad viros suos noluerint, impiae sunt habendae, ita illae, quae in affectum ex Deo initum redeunt, merito sunt laudanda
Abbreviated transcription (Latin):
ad sumimꝰ. quã p̃ceptã suisse ñ reppe¬
rimꝰ. Quã licet inisse qͦsdã legamus.
sic̃ sc̃m dauid ⁊ goliã sacra ꝓdit hys¬
toria: nusquã tam̃ ut ꝓlege tencatur.
alicubi diuina sancit auctoritas. cũ
hoc ⁊ huiꝰcemodi sectantes dm̃ solũ¬
modo tẽptare uideantur:: De femux¬

Expanded text:
assumimus, quam praeceptam fuisse non reperimus. Quam licet inisse quosdam legamus, sicut sanctum David et Goliam sacra prodit historia , nusquam tamen ut pro lege teneatur, alicubi divina sanxit auctoritas: cum hoc et hujuscemodi sectantes, Deum solummodo tentare videantur.