comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
absq spiraculo: quod lagunculas nouas
cipitur: de quo in eugłio dñs dicit. Ninũ
nouũ in utres nouos. Ex quo dum repente
replerentur apłi. dum linguis om̃ibꝰ loque¬
tentur: a udeis nescientibus. sed tamen
uere attestantib dictũ est. Hu musto ple¬
ni sunt. Lagunculas uͦ. in firmas in ipsa hu¬
manitatẽ conscientias: uł certe t̾rena corpo¬
rum uascula. non inconuementer accipimꝰ.
De quib paulus apłs dicit. Habemus thes¬
aurum istũ. in uasis fictilib. Heluui autem¬
elationis extenditur. ac siad loqndũ ꝑ ca¬
ritatis grãm ardore sp̃s scĩ accendatur: sen.¬
sus sui spm̃ in eo quod docuit. quasi mus.¬
to absq spiraculo cõparauit. Et bene ait.¬
iuix capitur. Mustũ ergo lagunculas nouas
dirumpit: quia feruoris eius potentia etiã
spiritalia corda transcendit. Loquar & res¬
pitabo paulũ. aꝑiam labia m̃a & respondebo.
B̾ene aut̃ respirabo: quia sicut labor iustoꝵ

Expanded text:
absque spiraculo, quod lagunculas novas absque spiraculo, quod lagunculas novas cipitur, de quo in Evangelio Dominus dicit: Vinum novum mittunt in utres novos. Ex quo dum repente replerentur aprentur, a Judaeis nescientibus, sed tamen vera attestantibus, dictum est: Hi musto pleni sunt . Lagunculas vero infirmas ipsa humanitate conscientias, vel certe haec terrena corporum vascula, non inconvenienter accipimus, de quibus Paulus apostolus ait; Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Elelationis extensus, ac si ad loquendum per charitatis gratiam ardore sancti Spiritus accendatur, sensus sui spiritum in eo quod tacuit, quasi musto absqvix capitur. Mustum ergo lagunculas novas disrumpit, quia fervoris ejus potentia etiam spiritalia corda transcendit. Loquar, et respirabo paululum; aperiam labia mea, et respondebo. Bene ait: Respirabo, quia sicut labor justorum
Abbreviated transcription (Latin):
contra iniquoꝵ oꝑa ꝑ uocẽ correptionis
emanat: ut & que corigere non ualet. in¬
crepare non desmat: ne se participẽ delin¬
quentiũ ex consensu taciturnitatis ab di
se esse mentiuntur: sicut effusio nonnũ¬
qͣm miscd̃ia. & tenatia ñ nũqͣm parsimonia. ⁊ cru¬
delitas aliqñ iꝰtitia uult uidi: ita plerũq mentẽ
adloquendi impetũ. uanȩ głȩ anxietas ne.¬
qͥqͣm se intͣ silentiũ capiẽs. quasi zelus carita.¬
tI inflãmat: atq appetitȩ ostensionis uis.
ad effrenationẽ locutionis. & quasi sub stu¬
dio consulendi. libido erumpit apparen¬
di. Non enim curat loquendo quid ꝓsit:
sed quid appareat. Nec studet ut malũ quod
cernit corrigat: sed bonũ qđ sentit osten¬
dat. Unde & helui quoq spũ elationis ex.¬
tensus. & sese intra silentii claustra non ca¬
piens: ait. Plenus sũ sermonib: & coartat
me sp̃s uteri mei. En uent̾ m̃s quosi mustũ

Expanded text:
contra iniquorum opera per vocem correptionis contra iniquorum opera per vocem correptionis emanat, ut et quae corrigere non valet, increpare non desinat, ne se participem delinquentium ex consensu taciturnitatis addicase esse mentiuntur, sicut effusio nonnunquam misericordia, et tenacia nonnunquam parcimonia, et crudelitas aliquando justitia vult videri, ita plerumque mentem ad loquendi impetum, vanae gloriae anxietas nequaquam se intra silentium capiens, quasi zelus charitatis inflammat, atque appetitae ostensionis vis ad effrenationem locutionis impellit, et quasi sub studio consulendi libido erumpit apparendi. Non enim curat loquendo quid prosit, sed quid appareat; nec studet ut malum quod cernit corrigat, sed bonum quod sentit ostendat. Unde Eliu quoque spiritu elationis extensus, et sese intra silentii claustra non capiens, aspiritus uteri mei. En venter meus quasi mustum
Abbreviated transcription (Latin):
silentio non ꝑmansit. Quia enim foris ta¬
cuit ex tedio locutionis: intus igne̾ ꝑtulit
de zelo caritatis. Inflãmantur quippe cor.¬
da itistoꝵ. cũ non correpta crescere conspici¬
unt acta malorum: eorũq culpe se participeᷤ
credunt: quos in iniquitate crescere filendo
ꝑmittunt. Dauid ꝓpħa postꝙͣ. sibi silentiũ
indixerat dicens. posui ori meo custodiam
cũ consisteret peccator aduersũ me. ob mu¬
tui & humiliatus sum & silui abonis: in ip¬
so suo silentio. isto delo caritatis exarsit. qui
ilico subdidit. Et dolor m̃s renouatus est. Con¬
caluit cor meuͣ intra me: & in meditacio¬
ne mea exar desc& ignis. Intus uͦ concaluit:
quia dilectionis eiꝰ ardor ꝑ admonitionem
locutionis ext̾ius emanare recusauit. Ignis
inmeditacione cordis exarsit: quia incre.¬
patio delinquentiũ in correptione oris u¬
finxit. Caritatis enim ⁊elus consolatione
admirabili augendo setemꝑat.quando

Expanded text:
silentio non permansit. Quia enim foris tasilentio non permansit. Quia enim foris tacuit, ex taedio locutionis intus ignem pertulit de zelo charitatis. Inflammantur quippe corda justorum, cum non correpta crescere conspiciunt acta malorum, eorumque culpae se participes credunt quos in iniquitate crescere silendo permittunt. David propheta postquam sibi silentium indixerat, dicens: Posui ori meo custodiam, dum consisteret peccator adversum me; obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis , in ipso suo silentio, isto zelo charitatis exarsit, qui illico subdidit: Et dolor meus renovatus est, concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Intus ergo cor concaluit, quia dilectionis ardor per admonitionem locutionis exterius emanare recusavit. Ignis in meditatione cordis exarsit, quia increpatio delinquentium a correptione oris refrixit. Charitatis enim zelus consolatione admirabili augendo se temperat, quando
Abbreviated transcription (Latin):
Nonnũquam arrogantes uiri. dum p̾dica¬
tores scõs magna loqui. ac ꝓlocutione sua
uenerari conspiciunt: locutionis eoꝵ cel¬
situdinem: & non utilitatẽ intentionis pini¬
tantui:Neq hoc amant quod illi appetu.¬
nt : sed hoc sũmoꝑe appetunt. quod clari
hominib ostenduntur. Nam sepe contin¬
git. ut sapientes uiri cũ se non audiri consi¬
derant. ori suo silentium indicant: sed ple¬
runq dũ conspiciunt. qđ iniquoꝵ facinora
ipsis tacentib & non corripientib crescunt.
uim quandam sp̃s sui sustineant. ut in lo¬
cutionem aꝑte correptionis erũpant. Unde
& ꝓpħa ieremias cũ sibi p̃dicationis silenti¬
um indixiss&e dicens. non recordabor eius.
neq loquai. ultra in nomine illuis: ilico
adiunxit. Et factusẽ in corde meo qua¬
si ignis estuans. claususq inossibus meis:
& de feci. ferre non sustinens. Auduu enm
contumelias multorum. ꝓ eo enim quod se
minime audiri conspexit. silentiũ appetiit:
sed cũ crescentia mala cerneret. in eodem

Expanded text:
Nonnunquam arrogantes viri dum praedicatores sanctos magna loqui, ac pro locutione sua venerari conspiciunt, locutionis eorum celsitudinem, non utilitatem intentionis, imitantur; neque hoc amant quod illi appetunt, sed hoc summopere appetunt quod clari hominibus ostendantur. Nam saepe contingit ut sapientes viri cum se non audiri considerant, ori suo silentium indicant; sed plerumque dum conspiciunt quod iniquorum facinora ipsis tacentibus et non corripientibus crescunt, vim quamdam spiritus sui sustinent, ut in locutionem apertae correptionis erumpant. Unde propheta Jeremias cum praedicationis sibi silentium indixisset, dicens: Non recordabor ejus, neque loquar ultra in nomine illius; illico adjunxit: Et factus est in corde meo quasi ignis æstuans in ossibus meis, & defeci serre non sustinens. Audiui enim contumelias multorum. Sic eminime audiri conspexit, silentium appetiit; sed cum crescentia mala cerneret, in eodem
Abbreviated transcription (Latin):
us audiantur. Et pure se locuturos de¬
nuntiant: quia duplicitatis suȩ malitiam
dep̾hendi formidant. Sepe aut̃ & falsis ue¬
ra ꝑmiscent: ut inde eorum mendatio citi¬
us credatur: unde messe eis assertio uerita¬
tis agnoscitur. Quia gͥ helui & pure se locu¬
turum ꝑhibuit & dicta sua appellando sen¬
tentias. fauore p̾currit: eandẽ iam senten¬
tiam quã ꝓmisit ad iungit dicens. Sp̃e dñi¬

Expanded text:
us audiantur, et pure se locuturos deus audiantur, et pure se locuturos denuntiant, quia duplicitatis suae malitiam depra permiscent, ut inde eorum mendacio citius credatur, unde inesse eis assertio veritatis agnoscitur. Quia igitur Eliu et pure se locuturum perhibuit, et dicta sua appellando sententias favore praecucurrit, eamdem jam sententiam quam promisit adjungit, dicens: CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
clamorib uociferari. Quibus uerbis. arro¬
gantes intra scam eccłam positos signat. Hi
enĩ uelut infaucib loqͥ dicuntur. quando
non contra aduersarios extra uiuentes cla¬
ti arrogantes eandẽ quã tenent arrogan¬
tiam se fugere ostendunt: & udictis sic cunc̃¬
ta agunt᷑. ut nullũ lateant. Hec priuate
singulis quasi silenter narrant. quatinus
non solum desensu intelligentiȩ. sed deipso
apd̃ homines etiam arrogantie contemp¬
tu glorientur. Unde nẽ đr. Ioquatur lm¬
gua mea infaucibus meis. Ac si apte dicatur.
Que contra te prudenter sentio: hec silent᷑
narro. Aliquando aut̃ intanta impudentie
elatione ꝓsiliunt: ut aliis tacentibus ipsi so¬
leant laudare quod dicunt. Unde subium¬
git. Simplici corde meo sermones mei. & sen¬
tentiam labia mea puram loquentur.
Magne uirtutis laus ẽ: simplicitas locuti¬
onis. Quã qua arrogantes non habent. ha¬
bere se hanc solliticius asserunt: ut securi¬

Expanded text:
clamoribus vociferari. Quibus verbis arroclamoribus vociferari. Quibus verbis arrogantes intra sanctam Ecclesiam positos signat. Hi enim velut in faucibus dicuntur loqui, quando non contra adversarios extra viventes clavero arrogantes eamdem quam tenent arrogantiam se fugere ostendunt, et dum sic cuncta agunt ut nullum lateant, haec pravitatis singulis quasi latenter narrant, quatenus non solum de sensu intelligentiae, sed de ipso apud homines etiam arrogantiae contemptu glorientur. Unde nunc dicitur: Loquatur lingua mea in faucibus meis. Ac si aperte dicatur: Quae contra te prudenter sentio, ecce silenter narro. Aliquando autem in tantam impudentiae elationem prosiliunt, ut aliis tacentibus ipsi soleant laudare quod dicunt. Unde subju. Simplici corde meo sermones mei, et sententiam labia mea pura loquentur. - Magnae virtutis laus est simplicitas locutionis, quam quia arrogantes non habent, habere se hanc sollicitius asserunt, ut securi
Abbreviated transcription (Latin):
ante oculos reuocemus. Quȩ &. si omnino
nulla sunt. ad occulta dĩ iuidicia recurra¬
mus: quia sicut nos nullis meritis hoc ip¬
sũ bonũ qđ habemus accepimus: ita illos
quoq potest grã suꝑnę uirtutis infunde¬
re. ut ercitati posterius. etiam ipsa possint
bona quȩ nos ante accepimus p̃uenire. Quis
enim crederet. quod ꝑapostolatus meritum.
saulus lapidandum stephanum p̃cessurus
erat ÷ qui in morte eius lapidantium uesti¬
menta seruauit: His gͦ primũ cogitationi¬
bus humiliari cor debet: & tunc demũ de¬
linquentium iniquitas increpari. S hunc
ut sepe dictum ẽ. locutionis modũ helu ig¬
norare ostenditur: qui in locutione sua ela¬
tionis tẏpo quasi potentia ciiusdam auc̃¬
toritatis in flatus dicit. Nudi gͥ iob eloquia
mea: & om̃s sermones meos ausculta. Ecce ape¬
rui osmeũ: loq̃t᷑ lingua mea ui faucib meis.
Infaucibus uͦ loqui est: silenter dicere. & ñ

Expanded text:
ante oculos revocemus. Quae si omnino ante oculos revocemus. Quae si omnino nulla sunt, ad occulta Dei judicia recurramus, quia sicut nos meritis nullis hoc ipsum bonum quod habemus accepimus, ita illos quoque potest gratia supernae virtutis infundere, ut excitati posterius etiam ipsa possint bona quae nos ante accepimus praevenire. Quis enim crederet quod per apostolatus meritum Saulus lapidatum Stephanum praecessurus erat , qui in morte ejus lapidantium vestimenta servabat? His ergo primum cogitationibus humiliari cor debet, et tunc demum delinquentium iniquitas increpari. Sed hunc, ut saepe dictum est, locutionis modum Eliu ignorare ostenditur, qui in locutione sua elationis typo quasi potentia cujusdam auctoritatis inflatur, dicens: Audi igitur, Job, eloquia mea, et omnes sermones meos ausculta. Ecce aperui os meIn faucibus vero loqui est silenter dicere, et non
Abbreviated transcription (Latin):
potestatẽ habens: non sicut scribe & pha¬
risei Singularit᷑ nanq acpͥncipaliter so¬
lus expotestate. bona locutus est:quia ex
infirmitate mala nulla cõmisit. Ex diui¬
nitatis quippe potentia habuit iã quod nob̾
ꝑ humanitatis suȩ in nocentiam ministrauit.
Nos enim qui infirmi homines sumus. cũ de
dõ hominibus loquimur. debemus primtĩ
meminisse quod sumus: ut ex ꝓpria in fir¬
iitate pensemus. quo docendi ordine in¬
frmis fr̃ibus loqui conemur. Consideremꝰ
gͥ quia aut tales sumus. quales non nullos
corrigimus: aut tales aliquando frumus. &¬
si iam diuina grã oꝑante non sumus: ut tan¬
to temꝑantius corde humili. corrigamus:
quanto nosm&. ipsos uerius in his quos em̃¬
damus agnoscimus. Si aut̃ tales nec sumus
nec fuimus. quales adhuc illi sunt quos
emendare curamus : ne cor nrmͣ forte suꝑ¬
biat. & de ipsa mnocentia peius ruat: quoꝵ
mala corrigimus. alia eorum bona. nobis

Expanded text:
potestatem habens, non sicut Scribae et Phapotestatem habens, non sicut Scribae et Pharisaei . Singulariter namque ac principaliter solus ex potestate bona locutus einfirmitate mala nulla commisit. Ex divinitatis quippe potentia habuit id quod nobis per humanitatis suae innocentiam ministravit. Nos enim, quia infirmi homines sumus, cum de Deo hominibus loquimur, debemus primum meminisse quod sumus, ut ex propria infirmitate pensemus quo docendi ordine infirmis fratribus consulamus. Consideremus igitur quia aut tales sumus quales nonnullos corrigimus, aut tales aliquando fuimus, etsi jam divina gratia operante non sumus; ut tanto temperantius corde humili corrigamus, quanto nosmetipsos verius in his quos emendamus agnoscimus. Si autem tales nec sumus nec fuimus quales adhuc illi sunt quos emendare quos curamus, ne cor nostrum forte superbiat, et de ipsa innocentia pejus ruat, quorum mala corrigimus, alia eorum bona nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uendo conatur ostendere: ut eã apud dis¬
cipulos ueritatis. plus morib quã sermo¬
nib eloquatur. Unde & paulus thessalo¬
nicensibus loquens. quasi culminis pro¬
prii apostolatus oblitus: ait. facti sumus
paruuli. in medio urm̃. Unde petrus a¬
postolus cũ diceret. parati semꝑ adsatis¬
factionem omni poscenti uos rationẽ. de ea
quȩ inuobis ẽ spe: in ipsa doctrina scientiȩ
qualitatẽ docendi asseruit esse seruandã
subdens. S cum modestia & timore: con¬
scientiã habentes bonam. hoc aut̃ quod
discipulo paulus ait. p̃cipe hȩc & doce cũ
omni imꝑio: non dominatione potentiȩ.
sed auctoritate suadet uitȩ. Cum imperio
quippe docetur: quod prius agit᷑. quam
dicatur. Nam doctrina subtrahit fiduci¬
am. quando conscientia p̃pedit linguã:
& non potestatẽ elatȩ locucionis. sed bone
fiduciam in sinuat actionis. Unde etiam
de dnõ scriptũ est. Erat enim docens sic̃

Expanded text:
vendo conatur ostendere, ut eam apud disvendo conatur ostendere, ut eam apud discipulos veritatis plus moribus quam sermonibus eloquatur. Unde Paulus Thessalonicensibus loquens, quasi culminis proprii apostolatus oblitus, ait: Facti sumus parvuli in medio vestrum . Unde Petrus apostolus, cum diceret: Parati semper ad satisfactionem omni poscenti vos rationem de ea quae in vobis est spe , in ipsa doctrinae scientia qualitatem docendi asseruit esse servandam, subdens: Sed cum modestia et timore, conscientiam habentes bonam . Hoc autem quod discipulo Paulus ait: Praecipe haec, et doce cum omni imperio ; non dominationem potentiae, sed auctoritatem suadet vitae. Cum imperio quippe docetur quod prius agitur quam dicatur. Nam doctrinae subtrahit fiduciam, quando conscientia praepedit linguam. Non ergo ei potestatem elatae locutionis, sed bonae fiduciam insinuavit actionis. Unde etiam de Domino scriptum est: Erat enim docens, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tione descendit. quod beatum iobaudire
tium. ut humiliter nesciant inferre quod
docent: & recta quȩ sapiunt. recte ministra¬
re non possint. In uerbis enim eorum pr̃o¬
ditur. quod cũ docent. quasi in qͦdã sibi ui¬
dentur sũmitatis culmine residere: eosq
quos docent. ut longe infra se positos. uelut
in imo respiciunt: quib non consulendo
loqui. sed uix dominando dignantur. Rec¬
te aut̃ de his ꝑprophetam dñs aicit. Uos
abatis. Cum austeritate enim & potentia
imꝑant: quia subditos suos non tranquil¬
le ratiocinando corrigere. sed aspere in flec̃¬
tere dominando fostinant. At contra uera
doctrina tanto uehementius hoc elatio¬
nis uicium ꝑ cogitacionẽ fugit.: quanto
ardentius uerboꝵ suorum iaculis. ipsum
magistrũ elationis insequitur. Cauet emĩ.
ne eũ magis elatis morib p̃dicet: quẽ in
corde audientiũ sacris sermonib insectat᷑.
humilitatẽ nanq quȩ magistra ẽ omniũ
materq uirtutũ. & loquendo dicere. & ui¬

Expanded text:
tione descendit, quod beatum Job audire tium ut humildocent, et recta, quae sapiunt, recte ministrare non possint. In verbis enim eorum proditur, quod, quum docent, quasi in quodam sibi videntur sublimitatis culmine residere, eosque, quos docent, ut longe infra se positos veluti in imo respiciunt, quibus non consulendo loqui, sed vix dominando dignantur. Recte autem his per prophetam Dominus dicit: Vos » -- Cum austeritate enim et cum potentia imperant, qui subditos suos non tranquille ratiocinando corrigere, sed aspere inflectere dominando festinant. At contra vera doctrina tanto vehementius hoc elationis vitium per cogitationem fugit, quanto ardentius verborum suorum jaculis ipsum magistrum elationis insequitur. Cavet enim ne eum magis elatis moribus praedicet, quem in corde audientium sacris sermonibus insectatur. Humilitatem namque, quae magistra est omnium materque virtutum, et eloquendo dicere, et vi
Abbreviated transcription (Latin):
in magnis sensibus. ipsa elatio quanta sit
facuuitas ignorant. Notandũ quoq ẽ. quod
paulus dum mire hebreos ad moneret: ad¬
uinxit. Rogo aut̃ uos fr̃s: ut sufferatis uerbũ
solati. Et enim ꝑ paucis scripsi uobis. Helui
aut̃ inania. ꝓtulit: & quasi consolando
subuunxit. siracłm meũ ñ te terreat: & elo¬
quentia m̃a ñ sic tibi grauis Ille dictea sua
uerbum solatui: hic uero eloqñtiã & mira-¬
culum uocat. Ecce quã distincti saporis ꝓde¬
unt fructus: exdiuersa radice cogitationum.
Ille de magiñ humilit᷑ sentit: iste de mini¬
mis se manit̃ erigit. Quid gͦ int̾ hec nisi hoc¬
ẽ sollert̃ intuendum. quod & ascensura in
imo se Eẽ considerant. & casura semꝑ inp̃ci

Expanded text:
in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit in acutis sensibus ipsa elatio quanta sit fatuitas ignorant. Notandum quoque est quod Paulus, dum mire Hebraeos admoneret, adjunxit: Rogo autem vos, fratres, ut sufferatis verbum solatii; etenim perpaucis scripsi vobis . Eliu autem inania protulit, et quasi consolando subjunxit: Miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. Ille dicta sua verbum solatii, hic vero eloquentiam, et miraculum vocat. Ecce quam distincti sapores pro deunt fructuum ex diversa radice cogitationum. Ille de magnis humiliter sentit, iste de mininis se inaniter erigit. Quid ergo inter haec, nisi hoc solerter est intuendum, quod et ascensuri in imo
Abbreviated transcription (Latin):
S mea ñ sit tͥ grauis. Quid ẽ hoc quod he¬
lui ordinẽ uere conditionis agnoscit: &
modũ recte locutionis ignorat.: Quid est¬
hoc quod se beato iob & conditum exequat.
& locuturus exaltat: nisi hoc quod arrogan¬
tes om̃s cunctis quidem hominib equalit¬
se conditos meminerunt. sed ꝑfastum sci
dedignantur. eisq se ꝑ nature conditionẽ
cõnferunt. sed ꝑtumorem scientiȩ suꝑpo¬
nunt: E quales quidem se iudicant᷑ exti¬
tisse nascendo: sednon ȩquales remãsisse uiuẽ¬
do. Atq ineo quod equales quasi uiuendo
iam non sunt: illud ad maius miraculũ
reuocant. quod equales nascendo fuerunt.
Hñ inflatus helui dicit. Ecce & me sic̃ & te fe¬
cit ds̃: & de eodem lut̃o ego qͦq formatꝰ sũ. Herũp
tam̃ miracłm meũ ñ te terreat: & eloq̃ntia mea
non sit tͥ grauie. Hhabent hoc etiã arro¬
gantes ꝓprium. quod priusquam dicant.
mira se dicere semꝑ existimant: & locutio¬
nem suam admirando p̃ueniunt: quia uł

Expanded text:
tibi gravis. Quid est hoc, quod Eliu ordinem verae conditionis agnoscit, et modum rectae locutionis ignorat? Quid est, quod se beato Job et conditus exaequat, et locuturus exaltat, nisi hoc, quod arrogantes omnes cunctis quidem hominibus se aequaliter conditos meminerunt, sed per fastum scieedere dedignantur, eisque se per naturae conditionem conferunt, sed per tumorem scientiae superponunt? Aequales quidem se judicant exstitisse nascendo, sed non aequales remansisse vivendo. Atque in eo quod aequales quasi vivendo jam non sunt, illud ad majus miraculum revocant, quod aequales nascendo fuerunt. Unde inflatus Eliu dicit: Ecce et me sicut et te fecit Deus, et de tamen miraculum meum non te terreat, et eloquentia mea non sit tibi gravis. gantes proprium, quod prius quam dicant, mira se dicere semper existimant, et locutionem suam admirando praeveniunt, quia vel
Abbreviated transcription (Latin):
coinquinat: dum sermo ꝑquem maudien¬
tium sensibus nasci scientia debuit. si mordi¬
nate prodeat. etiã que recte senserit fedat.
Unde helui quoq etiam quȩ recta potest
sentire cõmaculat: dum cui uel quid loqͣ¬
tur ignorat. Et quasi fluxũ seminis susti¬
net: quia linguam utilitati congruam.
ꝑ uerba uane locutionis mouet. Bono aut̃
animatum. Facto autem adam scriptũ est.
Inspirauit in faciem eius spiraculũ uite:
& factus ẽ. homo manimã iuuentem. S¬

Expanded text:
coinquinat, cum sermo per quem in audiencoinquinat, cum sermo per quem in audientium sensibus nasci scientia debuit, si inordinate prodeat, etiam quae recte senserit foedat. Unde Eliu quoque etiam quae recte potest sentire commaculat, dum cui vel quid loquatur ignorat; et quasi fluxum seminis sustinet, cum linguam utilitati congruam per verba vanae locutionis movet. Bono autem animatum. Facto quippe Adam, scriptum est: Inspiravit in faciem ejus spiraculum vitae, et factus est homo
Abbreviated transcription (Latin):
uit me Subditurus uera. p̃misit elata ⁊
dicturus hoc quod recte saperet. ante in no¬
tuit quantũ tumeret. Sic inmirũ sic arro¬
gantiũ mentes insaniunt:ut & meis que
recte sentiunt. elationis sue tortitudine de¬
prauentur. Unde fit. ut etiã eoꝵ recta. audi¬
tores nequaquã instruant: quia ꝑfecto illos¬
ꝑea quȩ tumide sentuint.non ad sui reue¬
rentiam. sed ad contẽptũ uocant. Uñ frustra
dictis prudentibus. stulticie uerba miscentur:
quia dũ stulticia ab audiente despicitur.
etiam prudentia nontenetur. Hinc ꝑ moy
Qui dũ ordinate muttitur: audientis mens.
quasi concipientis uterus ad boni oꝑis pro¬
lem fetatur. Siuero inportune defluit: e¬
mittentẽ polluens generandi uirtutem
ꝑdit. Nam si sermo semen non esset: de p̃¬
dicante paulo nequaquã athenienses dice¬
rent. Quid sibi uult seminiuerbius hic di¬
cere De quo & lucas dicit. Ipse enim erat
dux uerbi. Semengͦ usui ꝓpaginis dedue̾¬
tum. incompecentẽr fluens. cȩteia membra

Expanded text:
t.---Subditurus vera, praemisit elata; et dicturus 744 hoc quod recte saperet, ante innotuit quantum tumeret. Sic nimirugantium mentes insaniunt, ut et in eis quae recte sentiunt, elationis suae fortitudine depraventur. Unde fit ut etiam eorum recta auditores nequaquam instruant, quia per ea quae tumide sentiunt, non ad sui reverentiam, sed ad contemptum vocant. Dumque dictis prudentibus stultitiae verba miscentur, quia stultitia ab audiente despicitur, etiam prudentia non tenetur. Hinc enim pQui dum ordinate emittitur, audientis mens quasi concipientis uterus ad boni operis prolem fetatur. Si vero importune defluit, emittentem polluens, generandi virtutem perdit. Nam si sermo semen non esset, de praedicante Paulo nequaquam Athenienses dicerent: Quid vult sibi seminiverbius hic dicere ? De quo et Lucas dicit: Ipse enim erat dux verbi . Semen ergo usui propaginis dicatum incompetenter fluens caetera membra
Abbreviated transcription (Latin):
uoci heliu obuiat dicens. Ne forte dicatis in¬
ueninus sapientiam: deus proiecit eum nͦ
homo. Ac si arrogantes intra scãm eccłam.
sed tam̃ fideles: contra hereticos dicant. ꝑ
hoc qł scam̃ eccłam florere inhonore homi¬
num tẽporalit̾ cernitis: ꝓiectam eam a dño
non credatis. Scit enim redep̾tor eiꝰ & in hoc
itiuere solatia uenienti tribuere: & per ue¬
nienti a deternam patriam suꝑna p̃mia
reseruare. Incassũ gͥ dicitis. quia ds eã & ñ
homo ꝓiecerit. cũ uenerari illã acunctis
fere hominib uidecis: quia sic ei t̾rene głe
ad iumentum tribuitur.⁊ ut ꝑ hoc multi¬
plicius etiam cȩlestia subuehantur. Seq̃r.¬

Expanded text:
vocibus Eliu obviat, dicens: Ne forte dicatis: Invocibus Eliu obviat, dicens: Ne forte dicatis: Invenimus sapientiam, Deus projecit eum non homo. Ac si arrogantes intra sanctam Ecclesiam sed tamen fideles contra haereticos dicant: Per hoc quod sanctam Ecclesiam in honore hominum florere temporaliter cernitis, projectam eam a Domino non credatis. Scit enim Redemptor ejus, et in hoc itinere solatia venienti tribuere, et pervenienti ad aeternam patriam superna praemia reservare. Incassum igitur dicitis quia Deus eam et non homo projecerit, cum venerari illam a cunctis fere hominibus videtis, quia sic ei terrenae gloriae adjumentum tribuitur, ut per hoc multiplicius etiam ad coelestia subvehatur. Seq
Abbreviated transcription (Latin):
sermones uestros: audiui prudentiam urãm
donec disceptaremini sermonibus: & donec
putabam uos aliquid dicere considerabam.
loquens helui: indicat quam suꝑbe taceret.
Cum enim dicit. expectaui sermones ur̃os.
& putabam uos aliquid dicere: aꝑte decla¬
rat se ad uerba senũ iudicantis potius stu¬
dio. quã discentis uoto tacuisse. Quã ius ħ
meluis intã arrogantiũ signat: qui aliqͣn¬
do intra scam eccłam positi. cũ eiusdẽ sc̃ȩ
eccłe ad uersarios conspiciunt: non in eis
atinos temporũ sed intentionẽ solent pen¬
sare uerboꝵ. Nam quantolib& sint eisdẽ
arrogantib antiquiores heretici: eos audact᷑
reticiper hoc quod eẽ & hominibus despi¬
cabiles solent. cũ acunctis fere gentibus
scam̃ eccłam uenerari conspiciunt: opinio¬
nem eius quibus ualent obtrectatiomibus
lacerare contendunt. dicentes. Iccireo illi cun¬
cta temporalia suppetunt: quia & premia
eternorũ munerũ subtrahuntur. Quoꝵ

Expanded text:
sermones vestros, audivi prudentiam vestram, sermones vestros, audivi prudentiam vestram, donec disceptaremini sermonibus, et donec putabam vos aliquid dicere, considerabam. loquens Eliu indicat quam superbe tacuerit. Cum enim dicit: Expectavi sermones vestros, et, putabam vos aliquid dicere, aperte declarat se ad verba senum, judicantis potius studio quam dicentis voto tacuisse. Quamvis haec melius vitam arrogantium signant, qui aliquando intra sanctam Ecclesiam positi, cum ejusdem sanctae Ecclesiae adversarios conspiciunt, non in eis temporum annos, sed intentionem solent pensare verborum. Nam quantolibet sint eisdem arrogantibus antiquiores haeretici, eos audacter retici per hoc quod esse et hominibus despicabiles solent, cum a cunctis fere gentibus sanctam Ecclesiam venerari conspiciunt, opinionem ejus quibus valent obtrectationibus lacerare contendunt, dicentes: Idcirco illi cuncta temaeternorum munerum subtrahuntur. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ retulit. quod ipse magister elationis ac.¬
cepit: ut in auctore suꝑbiȩ discerent. qͥd
de elacionis uitio formidarent. In hac itaq
arrogantiȩ quarta specie crebo humanus
aminus labitur: ut id quod hab&e. habere
quisqͥs bonũ se habere singularit᷑ gaudet:
quisqͥs uideri sublimior cȩteris quęrit. illũ
uidelicet imitatur: qui despecto bono
societatis angelorũ. sedem suam ad aqͥlonẽ
ponens. & altissimi similitudinẽ suꝑbe ap¬
pecens. ꝑ iniquũ desideriũ. quasi ad quod¬
dã culm̃ conatus est singularitatis erũꝑe.¬
helui gͦ quãuis dari a dño sapientiã con¬
ficetur: in hac tam̃ elationis specie labitur.
ut sapientiorẽ se cȩt̾is gaudeat: & quasi de
singulari bono sese manit̾ extollat. Quod
uerbis sequentibus indicat. dicen Non st̃¬
longeui sapientes. nec senes intelligunt uidi¬
cium. Ido dicam audite me: ostendam uob̃
etiam ego meam scieritiã Expectaui enim

Expanded text:
nae retulit, quod ipse magister elationis acnae retulit, quod ipse magister elationis accepit, ut in auctore superbiae discerent quid de elationis vitio formidarent. In hac itaque arrogantiae quarta specie crebro humanus animus labitur, ut id quod habet habere quisquis bonum se habere singulariter gaudet, quisquis videri sublimior caeteris quaerit, illum videlicet imitatur, qui despecto bono societatis angelorum, sedem suam ad Aquilonem ponens, et Altissimi similitudinem superbe appetens, per iniquum desiderium quasi ad quoddaEliu ergo quamvis dari a Domino sapientiam confitetur, in hac tamen elationis specie labitur, ut sapientiorem se caeteris gaudeat, et quasi de singulari bono sese inaniter extollat. Quod verbis sequentibus indicat, dicenslongaevi sapientes, nec senes intelligunt judicium. Ideo dicam: Audite me, ostendam vobis etiam ego meam sententiam. Exspectavi enim
Abbreviated transcription (Latin):
gelo laoditiȩ eccłe dr̃. Quia dicis quod diues
sum. & locupletatus&. nulluis egeo: & nescis
quia tues miser & miserabilis. & pauꝑ. & ce.¬
cus. & nudus. Rursũ nonnulli despectis cȩt̾is.
uideri appetunt singularit᷑ bonũ habere
quod habent. Unde & phariseus iccirco de
templo absq iustificatione descendit. qtua
bonoꝵ oꝑtim merita sibi quasi singularit᷑
tribuens: oranti publicano se prȩculit.
Scĩ quoq apłi ab hoc elationis incio reuo¬
cantur: qui de p̃dicatione redeuntes cũ
elati dicerent. dnẽ in nomine tuo etiã de¬
monia nobis subiecta sunt. ne de hac mira.¬
culoꝵ singularitate gauderent. ilico eis
respondit dñs dicens. Hidebam sachanan.
uelut fulgur de cęlo cadentẽ. Ipse quippe
singularit᷑ elatus: dixerat. Suꝑ astra cęli
exaltabo solium meũ: sedebo in monte tes¬
tam̃ti. in lat̾ib aquilonis. similis ero altis¬
simo. Et mire dñs ut in discipuloꝵ. cordi¬
bus elationẽ prȩmeret. mox iuditiũ rui.¬

Expanded text:
es sum, et locupletatus, et nullius egeo; et nescis quia tu es miser, et miserabilis, et pauper, et caecus, et nudus . Rursum nonnulli, despectis caeteris, videri appetunt singulariter bonum habere quod habent. Unde et Pharisaeus idcirco de templo absque justificatione descendit , quia bonorum operum merita sibi quasi singulariter tribuens, oranti publicano se praetulit. Sancti quoque apostoli ab hoc elationis vitio revocantur, qui de praedicatione redeuntes, cum elati dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt , ne de hac miraculorum singularitate gauderent, illico eis respondit Dominus, dicens: Videbam Satanam velut fulgur de coelo cadentem . Ipse quippe singulariter elatus dixerat: Super astra coeli exaltabo solium meum, sedebo in monte testamenti, in lateribus Aquilonis, similis ero Altissimo . Et mire Dominus, ut in discipulorum cordibus elationem premeret, mox judicium rui
Abbreviated transcription (Latin):
monet dicens. Grã estis saluati ꝑfidem: &
hoc ñ ex uobis. Bĩ donũ est: non exoꝑib. ut ne
quis głetur. Qui etiã desem& ipso ait. Qui
prius fui blasphemus & ꝑsecutor & contume¬
liosus: sed miscdiam consecutus sum. Quib
uerbis aꝑte declarat. quod grã ñ ꝓmeritis
tribuitur: dum ex seipso docuit. & quid de
malitia meruit. & qͥd de beniuolentia accep̃
Rursũ nonnulli iactant se habere qđ ñ ha¬
bent: sicut diuina uoce ꝑ ꝓphãm dr de mo¬

Expanded text:
salvati per fidem, et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ut ne quis glorietur . Qui etiam de semetipso ait: Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et contumeliosus; sed misericordiam consecutus sum . Quibus verbis aperte declarat quod gratia non pro meritis tribuatur, dum ex seipso docuit et quid de malitia meruit, et quid de benevolentia accepit. Rursum nonnulli jactant se habere quod non habent, sicut divina voce per prophetam de Mo
Abbreviated transcription (Latin):
leruntq ã se eloqͥũ. Bene abheliũ u̾ba amici
extimuisse referunt᷑: qr ñ nũqͣm arrogantes
eccłiȩ defẽsores. qͣmuiᷤ ordinẽ dicẽdi ñ teneãt. tam̃
adu̾sariõ ipsa dictoꝵ ꝑ tͦbant. Seqͥt᷑. Quiagͥ ex
pectaui & ñ st̃ locuti. stetert̾ nec respõdert᷑ ult᷑.
fius ẽẽ loqutionis sapiẽtiũ solet: ut eo usq dicãt¬
qͦ usq adu̾sariis silẽtiũ inponant. Hõ eñĩ se ostẽ¬
dẽ: s pͣua docenteᷤᷤ cõpescerȩ cupiunt. Pt̾quã uͦ de¬

Expanded text:
leruntque a se eloquia. - Bene ab Eliu verba amici leruntque a se eloquia. - Bene ab Eliu verba amici Job extimuisse referuntur, quia nonnunquam arrogantes Ecclesiae defensores, quamvis ordinem dicendi non taceant, tamen adversaripectavi, et non sunt locuti, steterunt nec ultra responderunt. - Finis esse locutionis sapientium solet, ut eo usque dicatur, quo adversariis silentium imponant. Non enim se ostendere, sed prava docentes compescere cupiunt. Sed quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
istos cum intra se arrogantes conspicit. e¬
rudire ac redarguere prȩt̾mittit. Exercet
hȩc: & cotidie exercere non cessat. S heliu
qui loquentẽ. publice beatũ iob audierat.
nchil ait locutus ẽ. mͥ: quia nimirũ om̃s
arrogantes. uoces quidẽ scẽ eccłȩ audiunt:
sed sibi eas dici dissimtilant: qn̾ elationis
uicio emendari contẽpnunt. Nec desuꝑbia
redargui estimant: quia esse se humiles pu¬
tant. Qui etiã redargui despiciunt: dum
sapientiores se & ipsis redarguentib arbi¬
trantur. Quod uero ait. & non scd̾m ser¬
mones urõs respondebo ei: bene contra be¬
atum iob non scđ̃m sermones eorum respõ¬
dere se dicit. Arrogantes enim intra scam̃
eccłam positi. respondent contra eam:
sed non sicut heretici externis constituti:
Neque enim contradicunt ei praria p̾dican¬
do. sed peruerse uiuendo: quia nec de do
ut heretici indigna sentiunt: sed de se pluᷤᷤ¬
quam necesse ẽ digna suspicantur. Sequit᷑.
Extimuerunt nec respondunt ultra.: abstu¬

Expanded text:
justos cum intra se arrogantes conspicit, erudire ac redarguere praetermittit? Exercet haec, et quotidie exercere non cessat. Sed Eliu, qui loquentem publice beatum Job audierat, dicat: Nihil locutus est mihi, quia nimirum omnes arrogantes voces quidem sanctae Ecclesiae audiunt, sed sibi eas dici dissimulant, quando elationis vitium emendare contemnunt. Nec se de superbia redargui aestimant, quia esse se humiles putant, qui etiam redargui despiciunt, dum sapientiores se et ipsis redarguentibus arbitrantur. Quod vero ait: Et ego non secundum sermones vestros respondebo illi, bene beato Job non secundum sermones eorum respondere se dicit. Arrogantes enim intra sanctam Ecclesiam positi respsed non sicut haeretici exterius constituti. Neque enim contradicunt ei prava praedicando, sed perverse vivendo, quia nec de Deo ut haeretici indigna sentiunt, sed de se, plusquam necesse est, digna suspicantur. Sequitur: VERS. 15. Extimuerunt, nec responderunt ultra, abstu
Abbreviated transcription (Latin):
ferior ꝑsilentium occultat. Et tam̃ uit sc̃ã
eccła defendatur. quia adloquendũ ui
caritatis impellitur: ex necessitate quidẽ
offitiũ locutionis suscipit: sed ex magno
desiderio ociũ taciturnitatis querit. Hoc
seruat uoto: illud exercet desiderio. Hanc
aut᷑ dicendi formulã: arrogantes ignorant.
Neq enim loquuntur. quia cause euent¬
unt: s causas euenire appetunt. ut loqͣnt᷑.
Quorũ nunc helui speciẽ signat: qui in.
locutione sua imm̃so se uitio elationis ex al.¬
tat. Igͥ sinitis beati iob sermonib: subditur.¬

Expanded text:
ferior per silentium occultat; et tamen ut sanctam ferior per silentium occultat; et tamen ut sanctam Ecclesiam defendat, quia ad loquendum vi charitatis impellitur, ex necessitate quidem officium locutionis suscipit, sed ex magno desiderio otium taciturnitatis quaerit. Hoc servat voto, illud exercet ministerio. Hanc autem dicendi formulam arrogantes ignorant. Neque enim loquuntur quia causae eveniunt, sed causas evenire appetunt ut loquantur. Quorum nunc Eliu speciem signat, qui in locutione sua immenso se vitio elationis exaltat. Igitur finitis beati Job sermonibus, subditur
Abbreviated transcription (Latin):
in seipso. dum bene dicit. & male uunt.
amittat. Sed studet sũmoꝑe contra ma¬
ledicos rumores adu̾santium. & defende¬
re loquendo qđ uiuit. & ornare uiuendo
qđ dicit : nec in his omnibus suã. sed auc̾¬
toris głam querit. Atq omnẽ sapientiȩ
grãm. quã ut loqueretur accepit: non
sui esse estimat meriti. seã eoꝵ int̾cessio¬
nibꝰ ꝓ quib loquit᷑ accepisse. Sicq dum
se infra deicit. suꝑ ẽ: quia sue nimirũ ma¬
gis mercedi ꝓficit. quod bona que exercere¬
p̾ualet. alienis meritis reddit. In dignũ se
omnib udicat: etiã cũ dignius cunctis
hominib: sine ꝑiculo esse uix possunt. Et
quãus sapientẽ se esse sentiat : uelit tam̃
esse sapiens. nec uideri appetit: atq hoc si¬
bi omi modo quod loquendo ꝓditur ꝑti¬
mescit. Et si liceat tacere appetit. dũ esse
multis tutius silentiũ cerit: eosq felicio¬
res puitat. quos intra scam̃ eccłam locus in¬

Expanded text:
in seipso, dum bene dicit, et male vivit, in seipso, dum bene dicit, et male vivit, amittat. Sed studet summopere contra maledicos rumores adversantium et defendere loquendo quod vivit, et ornare vivendo quod dicit. Nec in his omnibus suam, sed auctoris gloriam quaerit; atque omnem sapientiae gratiam, quam ut loqueretur accepit, non suis se aestimat meritis, sed eorum intercessionibus pro quibus loquitur accepisse. Sicque dum se infra dejicit, superest, quia suae nimirum magis mercedi praevalet alienis meritis reddit. Indignum se omnibus judicat, etiam cum dignus cunctis hominibus, sine periculo esse vix possunt. Et quamvis sapientem esse se sentiat, vellet tamen esse sapiens, nec videri, atque hoc sibi omnimodo, quod loquendo proditur, pertimescit. Et si liceat, tacere appetit, dum esse multis tutius silentium cernit, eosque esse feliciores putat quos intra sanctam Ecclesiam locus in
Abbreviated transcription (Latin):
rere. quis ẽ. iste. nisi aꝑte dicere. ego arrogan¬
tes nescio ⁊ id ẽ eorum iutã insũpientie mee uir¬
tute non apꝓbo: Quia dum laudib huma¬
nis inflantur: a uera gła ȩternȩ recributi¬
onis inanescunt. Cuius dũ sententias mi¬
tume respuit. sed tam̃ eum ipsũ qui illas
ꝓtulit rep̾hendit: quasi aꝑte insinuat dicens.
Noui quid dicit: sed ignoro qui dicit. Aui.
tieracit᷑ ꝓ lata apꝓbo. sed eũ qui de bonis
que ꝓfert extollitur non agnosco. Ut uero
aꝑtiꝰ ostendamus. in elationis iactantia he¬
lui quã turpiter defluat. formã prius os¬
tendere boni p̾dicatoris debemus: quati.¬
nus ex statu huius rectitudinis. monstret᷑
liquido tortitudo. quã reꝓbarit incurna¬
tio. Sc̃e̾ uniu̾salis eccłȩ. sp̃italis quisq p̃¬
dicator incunctis quȩ dicit. sollerti cura
se inspicit. ne in eo quod recta p̃dicat. u¬
cio se extollat elationis: ne uita alingua
discordet: ne pacẽ quã eccłȩ annuntiat.

Expanded text:
ere: Quis est iste? nisi aperte dicere: Ego arrogantes nescio, id est eorum vitam in sapientiae meae virtute non approbo, quia dum laudibus humanis inflantur, a vera gloria aeternae retributionis inanescunt. Cujus dum sententias minime respuit, sed tamen eum ipsum qui illas protulit reprehendit, quasi aperte insinuat, dicens: Novi quae dicit, sed ignoro qui dicit, quia veraciter prolata approbo, sed eum qui de bonis quae profert extollitur non agnosco. 8. Oapertius ostendamus in elationis jactantia. Eliu quam turpiter defluat, formam prius ostendere boni praedicatoris debemus, quatenus ex statu hujus rectitudinis monstretur liquido tortitudo quam prava sit incurvationis. Sanctae universalis Ecclesiae spiritalis quisque praedicator in cunctis quae dicit solerti cura se inspicit, ne in eo quod recta praedicat vitio se elationis extollat; ne vita a lingua discordet; ne pacem, quam in Ecclesia nuntiat,
Abbreviated transcription (Latin):
sapientior fuit: cũ uero in aliis annoꝵ mul¬
titudinẽ sem&. ipsũ p̃ferens desperit. quã
pueriliter desipiat ostendit. Nam contra
eius sententiã. & etas ꝓlixior loquitur: &
ꝑ annoꝵ multitudinẽ sapientia docet᷑:
quia & si longeuitas sensũ non prȩbet. ust̾i
tam̃ uehem̃t᷑ exercet. Sequitur. Sed ut

Expanded text:
sapientior fuit; cum vero in aliis annorum mulsapientior fuit; cum vero in aliis annorum multitudinem, semetipsum praeferens, despicit, quam pueriliter desipiat ostendit. Nam contra ejus sententiam et aetas prolixior loquitur, et per annorum multitudinem sapientia docetur, quia etsi longaevitas sensum non praebet, usu tamen veh
Abbreviated transcription (Latin):
tia reseruare monstratur: qr udelic& arro.¬
gantes & intra positi. eandẽ scam eccłam quã
defendunt despiciunt. se plerunq contingit.
ut plus ingenia male sapientiũ. quã simplicẽ
uitã innocentiũ uenerentur: plus resertient
linguis extra loquentiũ. quã meritis intra
positorum: Quãuis utriꝰq ediuerso obue¬
niunt: & cũ ab illis rectitudine sensuũ. &
a scã eccła morũ prauitate discordent. Seqͥt᷑.¬
Respondensq helui filius barachel buxites:
Idixit. Iumor sum temꝑe. uoᷤ aut̾ẽ antiqͥores. id¬
Icirco demisso capite ueritꝰ sum indicare uob̃ me¬
Iam sententiam. Sperabam enim qͦd etas plixior
loqueret᷑ & annorum multitudo doce¬
ab eo ꝑtumorẽ suꝑbiȩ ꝓferuntur: cursio
potius ꝑstringenda sunt. quã attentius
exponenda. Que enim soliditate grauitatis
carent: expositionis subtilitate non inli.¬
gent. S solũ puto breuit᷑ incimandũ. qđ
helui quã diuꝓ etatis suę respectu taciut.

Expanded text:
 reservasse monstratur, quia videlicet arrogantes intra positi eamdem sanctam Ecclesiam, quam defendunt, despiciunt; et plerumque contingit ut plus ingenia male sapientium quam simplicem vitam innocentium venerentur, plus reservent linguis extra loquentium quam meritis intra positorum, quamvis utrisque ex diverso obvient, cum et ab illis rectitudine sensuum, et a sancta Ecclesia morum pravitate discordent. SeqRespondensque Eliu filius Barachel Buzites, dixit: Junior sum tempore, vos autem antiquiores; idcirco demisso capite veritus sum indicare vobis meam sententiam. Sperabam enim quod aetas prolixior loqueretur, et annorum multitudo doceab eo per tumorem superbiae proferuntur, cursim potius perstringenda sunt quam attentius exponenda. Quae enim soliditate gravitatis carent, expositionis subtilitate non indigent. Sed solum puto breviter intimandum quod Eliu quandiu pro aetatis suae respectu tacuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ret: si eandẽ intelligentiã sibi p̃cet̾is non
arrogaret. Neq enĩ parua condep̃natio ẽ.
ex bouo qd cõmunit᷑ dat᷑ priuate gloriari:
scire bonũ unde acceperit: & nescire quo.¬
mͥ uti bono debeat quod accepit. Q uatuor
quippe sunt species. quib omnis tuimor
arrogantiũ demonstratur: cũ bonũ aut
a sem&e ipsis habere estimant: aut cũ sibi da
tũ dẽsuꝑ credunt. ꝓsuis se ħ accepisse meritis
putant: aut certe cũ iac tant. se habe qͦd nõ
habent: aut despecticetis singłarit. uidi appetũt
hab̾e qͦd habent. Asemecipso em̃ibonũ se hab̾ere ia¬
ñ acceꝑis. S Rursus. ne dari bonũ grẽ ꝓ nrĩs

Expanded text:
ret si eamdem intelligentiam sibi prae caeteris non arrogaret. Neque enim prava condemnatio est ex eo bono quod communiter datur private gloriari, scire bonum unde acceperit, et nescire quomodo bono uti debeat quod accepit. Vet. VII. Quatuor quippe sunt species quibus omnis tumor arrogantium demonstratur, cum bonum aut a semetipsis habere se aestimant, auttum desuper credunt, pro suis se hoc accepisse meritis putant; aut certe cum jactant se habere quod non habent; aut, despectis caeteris, singulariter videri appetunt habere quod habent. A semetipso enim bonum se habere jan accepisti,
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ꝑ ꝓpħam dr̃. Scitote quod dñs ipse ẽ ds̾.
Barachel uͦ interpretatũ. dr benedictio
dñi: burites aut̃ contẽp̃tibilis. Quod arro¬
gant᷑ p̃dicantibus bene utrũq concordat:
qr inp̃dicationis facundia. benedictionẽ
quidem gr̃ẽ diuinȩ ꝑcipiunt: s inelatis
suis morib se &̾̃ contẽptibiles oftendt᷑. Ip.¬
sa quippe quae acceperunt bona eo despi¬
nanq ẽ. fideliũ ppłs: qui huius uite infir.¬
ma & abiecta contẽpnt. Excelsi sunt:
qui dicere cum paulo nouer̃t. Nrã conu̾.¬
satio in cęlis est. Heliũ itaq de cognatione
ram dt: quia unus qusq p̃ dicator arroganᷤᷤ
intra uniu̾salẽ eccłam positus scĩs ppłis fi¬
dei ueritate sociatur. ⁊ quãius ab eoꝵ uita
elationis prauitate disiungitur. Sequitur.
tum se dicer& coram dõ. Porro adusus a¬
micos eiꝰ indignatus est: eoquod ñ inuie¬
nissent responsionẽ rationabilẽ. sed tantũ

Expanded text:
itote quod Dominus ipse est Deus . Barachel vero interpretatum dicitur benedictio Dei, Buzites autem contemptibilis. Quod arroganter praedicantibus bene utrumque concordat, quia in praedicationis facundia benedictionem quidem gratiae divinae percipiunt, sed in elatis suis moribus esse eam contemptibilem ostendunt. Ipsa quippe quae acceperunt bona, eo despinamque est fidelium populus, qui hujus vitae infima et abjecta contemnit. Excelsi sunt qui dicere cum Paulo noverunt: Nostra conversatio in coelis est . Eliu itaque de cognatione Ram dicitur, quia unusquisque intra universalem Ecclesiam positus, sanctis populis fidei veritate sociatur, quamvis ab eorum vita elationis pravitate disjungitur. Sequitur: tum se diceret coram Domino. Porro adversum amicos ejus indignatus est, eo quod non invenissent responsionem rationa
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝓculd̃ubio aduersariis siuis antiquior.
quia de illa ipsi. non aut᷑ exiit ipsade illis.
nonerant exnobis : recte tam̃ eisdem aduer.¬
saris heliu iunior fuisse describitur: quia
nimirũ post exorta hereticoꝵ bella. esse in¬
tra scam̃ eccłam fastu scientiȩ inflati arro.¬
gantes cȩperunt. Cum enĩ grauiora hostium
ꝓdiere certamina: tunc sunt ꝓfecto subtili.¬
ora sensuũ spicula requisita: tunc argum̃¬
toꝵ obstacula: tunc ꝑ plexior indago uerboꝵ:
quia sepe uiri feruentes ingenio. dum con.¬
grue inuenunt arrogantes intumescunt:
& quod ꝑelationis uiciũ plerunq contingit.
hisdem auctis sensib quib hostẽ fertunt ꝓs¬
ternuntur: dũ in his quȩ recta de dõ senti.¬
unt. ñ dĩ sed suã głam querunt. Unde heliu
quoq multa quidem recta loquit᷑: & tam̃
diuina uoce. ac si ꝑuersa dixerit increpat᷑.

Expanded text:
sit procul dubio adversariis suis antiquior, quia de illa ipsi, non autem exiit ipsa de illis,non erant ex nobis ; recte tamen eisdem adversariis Eliu junior fuisse describitur, quia nimirum post exorta haereticorum bella, esse intra sanctam Ecclesiam fastu scientiae inflati arrogantes coeperunt. Cum enim graviora hostium prodiere certamina, tunc sunt profecto subtiliora sensuum spicula requisita, tunc argumentorum obstacula, tunc perplexior indago verborum. Quae saepe viri ferventes ingenio, dum congrue inveniunt, arroganter intumescunt; et, quod per elationis vitium plerumque contingit, iisdem acutis sensibus quibus hostem feriunt, prosternuntur, dum in his quae recte de Deo sentiunt, non Dei, sed suam gloriam quaerunt. Unde Eliu quoque multa quidem recte loquitur, et tamen divina voce, ac si perversa dixerit, increpatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tribus itaq amicorũ iob nominib: tres in he.¬
reticis. ꝑ dicionũ casus expͥmuntur. Nisi enim
dm̃ contempnerent: nequaꝗͣ de illo ꝑuersa
sentirent. Et nisi uetustatẽ contraherent. ĩ
noue uite intelligentia ñ errarent. Et nisi
speculationem bonoꝵ destruererent: neqͣ.¬
quã eos suꝑna uidicia. tam districto exami¬
ne ꝓuerboꝵ suoꝵ culpa reꝓbarent. Contẽp̃.¬
nendo gͥ dm̃. in uetustate se retinent: sed in
uetustate retinendo. prauis suis sermonib
speculatiom rectoꝵ nocent. Post hos quoq¬

Expanded text:
tribus itaque amicorum Job nominibus tres in haetribus itaque amicorum Job nominibus tres in haereticis perditionum casus exprimuntur. Nisi enim Deum contemnerent, nequaquam de illo perversa sentirent; et nisi vetustatem contraherent, in novae vitae intelligentia non errarent; et nisi speculationem bonorum destruerent, nequaquam eos superna judicia tam districto examine pro verborum suorum culpa reprobarent. Contemnendo igitur Deum, in vetustate se retinent; sed in vetustate se retinendo, pravis suis sermonibus speculationi rectorum nocent. 4. Eliu