comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis meae mittere aduos. qͥuõ
quidẽ om̃s uos desiderabat &
mestus erat. Propterea quod au¬
dieratis illũ infirmatũ : Nam¬
& infirmatꝰ est usq ad mortem
sed ds misertus est euis. Non solũ
aut̃ eiꝰ uerũ &iã & mei ne tristi¬
tiã suꝑ tristitiã haberẽ. Festinan¬
tius ergo misi illũ. ut uiso eo ite¬
rũ gaudeatis & ego sine tristitia
sim Excipite itaq illũ eñ om̃i gau¬
dio in dño & eiꝰ modi oũhonore ha
dño eadẽ uobis scribere. mihi qui¬
dem non pigrũ. uobis aut̃ nec essa¬
rũ. Uid&e canes. uidete malos
operarios. uidete concisi onem
Nos enĩ sumus circũcisio. quispũdõ

Expanded text:
sitatis meae, mittere ad vos: quoniam quidem omnes vos desiderabat, et moestus erat, propterea quod audistis illum infirmatum. Nam infirmatus est usque ad mortem; sed Deus misertus est ejus. Non solum autem ejus, verum etiam et mei, ne tristitiam super tristitiam haberem. Festinantius ergo misi illum, ut viso eo, iterum gaudeatis, et ego sine tristitia sim. Excipite itaque illum cum omni gaudio in Domino, et ejusmodi cum honore habDomino. Eadem vobis scribere, mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium. Videte canes, videte malos operarios, videte concisionem. Nos enim s
Abbreviated transcription (Latin):
iħc xp̃s ingła ẽ dĩ patris. Itaq
Rm̃imei sicut sẽꝑ oboedistis non
in inp̃sentianei tantũ. sed multo
magis nunc in absentia mea
uram salutẽ operamini. Bs est
eni qui operatur ĩuobis. & uel¬

Expanded text:
in gloria est dei patris. itaque, carissimi mei, sicut semper oboedistis, non ut in praesentia mei tantum, sed multo magis nunc in absentia mea, uestram salutem operamini. deus est enim qui operatur in uobis
Abbreviated transcription (Latin):
bundare. Ubiq & in amihus institu¬
tꝰ sũ & saciari & esurire & habun¬
dare & penuriã pati: oma possũ
in eo qui me confortat. Uerum
tamen beneficistis communicantes
tribulationi meac. Icitis aut̃ &
uos philippenses. quod in principio
euangelii quando ꝓfectꝰ sum ama¬
ohedonia. nulla mihi accła commu¬
nicauit inratione dati & accepti.
nisi uos soli. quia & tessalonicam
semel &bis inusũ mihi misistis. llon
quia quęro datũ. sed requiro fructũ
habundantẽ in.ratione ur̃i. Habeo

Expanded text:
ibus institutus sum — et satiari et esurire et abundare et penuriam pati: omnia possum in eo qui me confortat. uerum tamen bene fecistis communicantes tribulationi meae. scitis autem et uos, Philippenses, quod in principio euangelii, quando profectus sum a Machedonia, nulla mihi ecclesia communicauit in ratione dati et accepti nisi uos soli: quia et Thessalonicam et semel et bis in usum mihi misistis. non quia quaero datum, sed requiro fructum abu
Abbreviated transcription (Latin):
inuacuũ laboraui. Sed & sunmo¬
lor suꝑ sacrificiũ & ohsequium
fidei urã.. Gaudeo & congratu¬
lor om̃ibus uobis: Id ipsũ aut̃ &
uos gaudete : & congratulamini
mihi. Spero aut̃ in dño ihũ thimo¬
theũ me mittere cito aduos ut
&ego bono animosim cognitisquȩ
circa uos sunt. Neminem enĩ ha¬
bea tã unani mem. qui sincera
affectione ꝓuobis sollicitꝰ sit. Om̃s
quȩ sunt xp̃i ibũ. Experim̃tũ aut̃
eius cognoscite. quõ sic̃ patrifiliuꝰ
mecũ seruiuit in euangło. hunc igitꝰ
spero me mittere aduos. mox ut
uidero quȩ circa me sunt. Con¬
fido aut̃ in dño. quõ & ipse ueniã
aduos cito. Necessariũ aut̃ existi¬
maui ephafroditũ fratrẽ & coo

Expanded text:
uacuum laboraui. sed et si immolor supra sacrificium et ministerium fidei uestrae, gaudeo et congratulor omnibus uobis. id ipsum autem et uos gaudete et congratulamini mihi. spero autem in domino Iesu Timotheum cito mittere ad uos, ut et ego bono animo sim, cognoscens quae circa uos sunt. neminem enim habeo tam unanimem, qui sincera affectione pro uobis sollicitus sit. omnes quae sunt Christi Iesu. experimentum autem eius cognoscite, quoniam sicut patri filius mecum seruiuit in euangelio. hunc igitur spero me mittere, mox ut uidero quae circa me sunt. confido autem in domino, quoniam et ipse ueniam ad uos cito. necessarium autem existimaui Epaphroditum fr
Abbreviated transcription (Latin):
carissimi & de siderantissimi. gau¬
diũ meũ. & corona mea. sicstate
indño carissimi: eu chodiã rogo.
& sintichen dep̃cor: idipsũ sape¬
re in dño : &iam rogo & te germa¬
ne compar.: ad uina illas quae
mecũ laborauer̃ in euangelio cũ
demente & ceteris aduitoribus
meis: quo& nomina sunt in libroui¬
te. Gaudete indño semꝑiterũ dico

Expanded text:
i et desideratissimi, gaudium meum et corona mea: sic state in Domino, charissimi. Evodiam rogo, et Syntichen deprecor, idipsum sapere in Domino. Etiam rogo et te, germane compar, adjuva illas, quae mecum laboraverunt in Evangelio cum Clemente, et caeteris adjutoribus meis, quorum nomina sunt in libro vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
& nunc dudistis deme: Si quagͥ
consolatio inxp̃o .si quod solaeu
uiscera miserationis. inplete
gaudiũ meũ ut idẽ sapidtis.
Eandem caritatẽ habentes
un. animes. id ipsũ sentientes
Nihil ꝑcontentionem: neq ꝑ
in anẽ glam̃. sed in humilitate

Expanded text:
si qua ergo consolatio in Christo, si quod solacium et miserationes, inplete gaudium meum, ut idem sapiatis, eandem caritatem habentes, unanimes, id ipsum sentientes, nihil per contentionem neque per inanem gloriam, sed in humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
feci & arbitor ut stercora. ut
non habens meã iustitiã que q
lege est. sed illã quȩ ex fide est
xp̃i. Que exdo ẽ iustitia in fide
ad cognoscendũ illũ. & uirtutt̃
resurrectionis euis & societatin
passionis illiuf configuratꝰ mori¬

Expanded text:
feci et arbitror ut stercora ut non habens meam iustitiam quae ex lege est sed illam quae ex fide est Christi quae ex Deo est iustitia in fide ad agnoscendum illum et virtutem resurrectionis eius et societatem passionum illius configurat
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iterũ ad uos. Lantũ digne ciuis¬
gelio xp̃i conuersamini. ut siue ci
uenero & uidero uos siue absers ai¬
diã deuobis. quia statis inunospũ
unianimes. conlaborantes fide eua¬
gelii. It inullo terreamini
ad uersariis quae est illis causa ꝑdic̃i¬
onis uobis aut̃ salutis. Et hoc ado
quia uobis donatũ est ꝓxp̃o. non
solũ ut in eũ credatis. sed ut

Expanded text:
ntum iterum ad vos tantum digne evangelio Christi conversamini ut sive cum venero et videro vos sive absens audiam de vobis quia stetistis uno spiritu unianimes conlaborantes fide evangelii et in nullo terreamini ab adversariis quae est illis causa perditionis vobis autem salutis et hoc a Deo quia vobis donatum est pro Christo non solum ut
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. scđm expectationẽ & spem
meã : quia inullo confundar: sed
in om̃i fidutia sicut semꝑ. &c nunc
magnificabitur xp̃s incorpore
meo. siue ꝑutta. siue ꝑ mortem
Mihi enĩ uiuere xp̃s est: & morilu¬
crũ. Quod siuiuere in carne hio
mihi fructꝰ operis ẽ. & quid eliga

Expanded text:
secundum expectationem et spem meam quia in nullo confundar sed in omni fiducia sicut semper et nunc magnificabitur Christus in corpore meo sive per vitam sive per mortem mihi enim vivere Christus est et mori lucrum quod si vivere in carne hic mihi fructus operis est et quid eliga
Abbreviated transcription (Latin):
adportam templi quȩ dicitur spe¬
tiosa ut peter& elemosinã ab intro¬
euntibus intemplum. Iscum uidiss&
petrum & iohannem incipientes in¬
troire intemplum. Rogabat ut ele¬
mosinã acciper& intuens aut̃ in eũ
petrus cum iohainne dixit. Respice
mnos. Atille intendebat meos spe¬
ransse aliquid accepturũ ab eis.
Petrus aut̃ dx̃. argentum & aurũ
non est mihi. quod aut̃ habeo hoc
tibido. in nomine xp̃i ihũ nazare¬
ni surge & ambula: Et ad preben¬
si ei manu dextera alleuarit eũ
et ꝓtinus consolidate sunt bases eiꝰ
&plantȩ. & exiliens stetit & am¬
bulabat. Et intrauit cum illis in

Expanded text:
i quae dicitur Speciosa ut peteret elemosynam ab introeuntibus in templum is cum vidisset Petrum et Iohannem incipientes introire in templum rogabat ut elemosynam acciperet intuens autem in eum Petrus cum Iohanne dixit respice in nos at ille intendebat in eos sperans se aliquid accepturum ab eis Petrus autem dixit argentum et aurum non est mihi quod autem habeo hoc tibi do in nomine Iesu Christi Nazareni surge et ambula et adprehensa ei manu dextera adlevavit eum et protinus consolidatae sunt bases eius et plantae et exiliens stetit et ambulabat e
Abbreviated transcription (Latin):
dentiũ indño multitudo uirorum
acmulierũ ita ut inplateas eicerent
infirmos & ponerent in lectulis &
grabatis. Vt ueniente petro saltim
umbra illius obumbrar& quem quã
illorum. Concurrebat aut̃ & mul¬
titudo uicinarum ciuitatum hieru¬
salem afferentes aegros uexatos ab
spiritibus inmundis qui curaban¬
tur omnes.¬

Expanded text:
dentium in Domino multitudo virorum ac mulierum ita ut in plateas eicerent infirmos et ponerent in lectulis et grabattis ut veniente Petro saltim umbra illius obumbraret quemquam eorum concurrebat autem et multitudo vicinarum civitatum Hierusalem adferentes aegros et vexatos ab spiritibus inmundis qui curabantur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
bus constipatũ. intantũ ut ꝑ om̃s aggeres qͦs
initinere suo illustratos reliquid usq. in ho¬
s diernũ diem. ubicũq aut orauit. aut do¬
cuit. oratorie cellulȩ. & signa crucis elata
p̃fulgeant. Territoriũ sane augusti dimen¬
se dũ pͣterit . adueniente multitudo indis¬
cretȩ ȩtatis & sexus occurrit: Quidũ loca scꝗ̃.

Expanded text:
bus constipatum, in tantum, ut per omnes aggeres, quos bus constipatum, in tantum, ut per omnes aggeres, quos in itinere suo inlustratos reliquit, in hodiernum diem, ubicumque aut oravit aut docuit, oratoriae cellulae et signa crucis elata praefulgeant. Territorium sane Augustudunense dum praeterit, advenienti multitudo indiscretae aetatis et sexus occurri
Abbreviated transcription (Latin):
cir cit᷑ muta offertur. Cuius os frontẽ :¬
ultũq totũ. cũ olei ad trectatione bene¬
dix̃. De inde c̃ditũ poculũ p̃cepit afferri.
in quotres particulas panis. manib ꝓpi¬
is cõminutas infudit. Uñãq in os puellȩ
ipse inseruit : inperans ut prius quã acci¬
per&. petionẽ bedicionis edicerte Quã
statĩ elarauoce antequã panẽ sumeris pos¬
tulauit : ac deinceps usus loquendi natus
ex mirabilib in reliqua eius etate ꝑman¬
sit. Deinde ꝓfecturus. solito affectuosius
in amicũ irruit : os frontẽ oculos. oscula¬
tur. In hȩr& amplexibus : & huius modi
uerbis salutatũ reliquit. Uale inȩter nũ
frat᷑ ꝑ mẽ : ualȩ animȩ meȩ portio. Tribu¬
at ds̃ : ut nos indie iudiciisine c̃fu sione
uide amus. Ceterũ in hac luce. mutuonũ¬
quã fruemur. aspectu. Erat it̃ illius comi¬
tato ꝓpͥo solitariũ. sed occurentib ab homini¬

Expanded text:
circiter muta offertur puella, cuius os, frontem vcirciter muta offertur puella, cuius os, frontem vultumque totum cum olei adtrectatione benedixit; deinde conditum poculum praecepit adferri, in quo tres particulas panis manibus propriis comminutas infudit, unamque in os puellae ipse inseruit, imperans, ut, priusquam acciperet, petitionem benedictionis ediceret. Quam statim clara voce, antequam panem sumeret, postulavit, ac deinceps usus loquendi, natus ex mirabilibus, in reliqua eius aetate permansit. Deinde profecturus solito affectuosius in amicum inruit; os, frontem, oculos osculatur, inhaeret amplexibus et huiusmodi verbis salutatum reliquit: 'Vale in aeternum, frater karissime; vale, animae meae portio! Tribuat Deus, ut nos in die iudicii sine confusione videamus; ceterum in hac luce mutuo numquam fruemur aspectu!' 30. Erat iter illius comitatu proprio solitarium, sed occurrentum agmini
Abbreviated transcription (Latin):
admiratione defigitur. Ita enĩ dignitas uultꝰ.
sermonis eruditio p̃dicationis auctoritas.
stupentis animũ compleuer : ut merito fama
eum minorẽ fuis se cognoscer& Inuentus. ẽ.
enĩ reb maior eẽ : quã nuntiis Offert mune¬
ra. ingerit beneficia : ambiturq. ab eatissimo
uiro ut dignaretur accipere qđ tar debat In¬
commodũ ꝙiã : c̃fitetur uxoris Quauisita¬
ta : itauis passionis extincta. ẽ: ut tremor p̃¬
cedens & febris sub sequens. delerentur. Ped¬
ditaq pristinȩ sanitati fidelis matrona reme¬
diũ cȩlestȩ suscepit : quo & corpꝰsalubritate &
anima credulitate c̃ualuit. Exx mitaliã pe ł uI.¬
tituros egreditur. cui id solũ sufficerat.
neũ quã labore uacuos qui ete frueretur.
sedut ꝓpheta ait. ambulabat deuirtute
inuirtẽ. Nã dũ preterit: exc̃sue tudine
pietatis. familiarẽ suũ saenatorẽ prbm
iterũ uisitauit. a quo illi annorũ .xxx.

Expanded text:
admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia, ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, quod querebat. Incommodum etiam confitetur uxoris; qua visitata, ita vis passionis extincta est, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, redditaque pristinae sanitati, fidelis matrona remedium caeleste suscepit, quo et corpus salubritate et anima credulitate convaluit. Acceptis itaqutiturus egreditur, cui id solum sufficeret, ne umquam labore vacuus quiete frueretur; sed, ut propheta ait, ambulabat de virtute in virtutem. Nam dum praeterit, ex consuetudine pietatis familiarem suum Senatorem presbyterum iterum visitavit. A quo illi annorum XX
Abbreviated transcription (Latin):
bus irrigauit. Si itinera eiꝰ cuncta ꝑcur rã:
si uniuersa cõmorẽ: parabit ꝓlixitas ẽ gesta
fistidiũ. Sed dabit dñs uineã : qđ sciens plu¬
ra p̃ter eo itaq ad uenientẽ beatissimũ uirũ.
urbs arelatensis religiosa gratulatione sus¬
cepit : apostolicũ instar suitẽ poris sacerdo¬
dotẽ sus cipiens. Illustrabatur eotẽpore ciui¬
tas hilario sacerdote : multi moda uirtu¬
tep̃tioso. Frat enĩ fide igneus torrens cȩles¬
tis elo quii : & p̃ceptionis diuinȩ operarius
affectu ut patrẽ. reuerentia ut apłm subli¬
mabat. Auxiaris etiã regebat tũꝑ gallias a¬
pitẽ p̃fecture : quip̃sentiã sacerdotis dupli¬
cata gratulatulatione suscepit : qđ & insignẽ
uirtutib uirũ desiderabat agnoscere. &
qđ uxor eiusdẽ longo tẽpore. quartano tabes¬
cebat in cõmodo. Ingredienti . longissimo
p̃ter c̃suetudinẽ famulatur occursu : simulq

Expanded text:
bus inrigavit. Si itinera eius cuncta percurram, bus inrigavit. Si itinera eius cuncta percurram, si universa commemorem, parabit prolixitas congesta fastidium; sed dabit Deus veniam, quod sciens plura praetereo. Itaque advenientem beatissimum virum urbs Arelatensis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sui temporis sacerdotem suscipiens. Inlustrabatur eo tempore civitas Hilario sacerdote multimoda virtute pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet praeceptionis divinae operarius affectu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24. Auxiliaris etiam regebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque
Abbreviated transcription (Latin):
rex ferocisimꝰ. ad mirationẽ ꝓ ira cundia
dõ imperante c̃cepit Stup& c̃stantiã. uene¬
ratur reuerantiã. auctoritatis ꝑtinatia
ꝑ mouetur Apparatꝰ bellicꝰ armox .q. cõmo¬
tio adc̃ silii ciuilitatẽ deposito tumore
descendit: tracturq qualit̃ non qđ rex
uoluerat. sed qđ sacerdos pierat comple¬
retur: Adstationis qͥ etẽ rex excercitusq
serecipit : pacis securitatẽ sidelissimã pol¬
licetur Cac̃ ditione : ut uenia quã ipse p̾sti¬
te iat ab imperatore uł ab ȩ.tio peteretur :
intera ꝑ int̾ cessionẽ & meritũ sacerdotis
rex comp̃ssus . ẽ. excercitꝰ reuocatꝰ ꝓuinctie
arelatũ petens : ad lugdunensiũ urbẽ. arati
famulante deductus ẽ : Ubicertantib popu
ustudiis indiscretiȩtas & sexus: uno oc
sim benedictione sanantur: p̃dicationi¬
bus ciuitas recreatur Et lic& festinus abses¬
serit : scientiã tam̃ poculo doctrinȩ fonti¬

Expanded text:
rex ferocissimus admirationem pro iracundia, rex ferocissimus admirationem pro iracundia, Deo imperante, concepit; stupet constantiam, veneratur reverentiam, auctoritatis pertinacia permovetur. Apparatus bellicus armorumque commotio ad consilii civilitatem, deposito tumore, descendit, tractaturque, qualiter non quod rex voluerat, sed quod sacerdos petierat conpleretur. Ad stationis quietem rex exercitusque se recipit; pacis securitatem fidelissimam pollicetur, ea conditione, ut venia, quam ipse praestiterat, ab imperatore vel ab Aetio peteretur. Interea per intercessionem et meritum sacerdotis rex conpressus est, exercitus revocatus, provinciae Arelatum petens, ad Lugdunensem urbem, Arare. famulante, devectus est, ubi, certantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus uno occusim benedictione sanantur, praedicationibus civitas recreatur, et licet festinus abscesserit, sitientem populum doctrinae fonti
Abbreviated transcription (Latin):
lus arbit᷑ uix manꝰ c̃tinq. iudiciũ tam̃ da¬
expeditione remeauerat : ꝙiã legatio ar¬
mori canitratꝰ. fatigationẽ beati antistitis
ambiebat Offensus enĩ suꝑbȩ insolentia
regionis uir magnificꝰ etius qͥtũ rẽ pullic̃
gubernabat : eõ charifero cissime alanoꝵ
regiloca illa inclinanda ꝓrebellionis p̃sũ¬
tione ꝑmiserat .q̃. ille auiditate barbari¬
ce cupiditatis in iauerat: Itaq genti bel¬
lico sissimȩ regiq idoloꝵ ministro obici¬
ior & fortior: Nec mora festinꝰ egreditur:
qr inminebat bellicꝰ apparatꝰ. lam ꝓgres¬
sagens fuerat. totũq. it̃ eques ferratusim¬
pleuerat : & tam̃ sacerdos nr̃ obuius fereba¬
duci int̾ suo cat̃uas opponitur: Me dioq
int̾prete pͥmũ precẽ supplicẽ fundit : de¬
inde increpat differentẽ: Ad extre mũ
manu iniecta freni ab enas inuadit : atq.
in eo loco uniuersũ siftit excercitũ. Adhȩc

Expanded text:
lus arbiter vix manus continet, iudicium tamen clalus arbiter vix manus continet, iudicium tamen claexpeditione remeaverat, et iam legatio Armoricani tractus fatigationem beati antistitis ambiebat. Offensus enim superbae insolentia regionis vir magnificus Aetius, qui tum rem publicam gubernabat, Gochari ferocissimo Alanorum regi loca illa inclinanda pro rebellionis praesumptione permiserat, quae ille aviditate barbaricae cupiditatis inhiaverat. Itaque genti bellicosissimae regique idolorum ministro obiciior et fortior. Nec mora, festinus egreditur, quia imminebat bellicus apparatus. Iam progressa gens fuerat totumque iter eques ferratus impleverat, et tamen sacerdos noster obvius ferebaduci inter suorum catervas opponitur medioque interprete primum precem supplicem fundit, deinde increpat differentem, ad extremum, manu iniecta, freni habenas invadit atque in eo universum sistit exercitum. Ad haec
Abbreviated transcription (Latin):
Contentionesq subire aleã maluer.
quã inpopulo quẽ sub uerterant pudo¬
rẽ tacitur nitatis incur rere : neuide¬
rentur seipsi silentio dã nauisse Illicpla¬
na imm̃ sȩ multitudinis numerositas :¬
& iãcumẽ iugib acliberis excita c̃uenerat.
Aderat populus spectator futurus & iudex:
ad stabant partes. dis pari c̃dicione dissi¬
milis. Hinc diuina auctoritas. inde hu¬
mane p̃sup̃tio: Finc fides: inde ꝑfidia.
inde pelagus auctor : hinc xp̃s. Primori
In loco beatissimi sacerdotes. p̾buer̃ ad¬
uersariis copiã disputandi : quȩ sola nudi
& tẽpora De inde antis tites uenerandi.
torrentes eloquii sui: cũ apostolicis &euan¬
gelicis tonitrib ꝓfuder̃ : Miscebatur ser
moꝓpͥus cũ diuino & assertiones uio len¬
tissimas lectionũ testimonia se quebant᷑
Conuincitur uanitas. ꝑfidia c̃futa tur. ł.¬
ita ut ad singulas uerb& obiectiones. reossẽ
dũ respondere neque unt faterentur. Popu¬

Expanded text:
cognitionisque subire aleam maluerunt, cognitionisque subire aleam maluerunt, quam in populo, quem subverterant, pudorem taciturnitatis incurrere, ne viderentur se ipsi silentio damnavisse. Illic plane inmensae multitudinis numerositas etiam cum coniugibus ac liberis excita convenerat, aderat populus expectator futurus et iudex, adstabant partes dispari conditione dissimiles: hinc divina auctoritas, inde humana praesumptio; hinc fides, inde perfidia; inde Pelagius auctor, hinc Christus. Primori in loco beatissimi sacerdotes praebuerunt adversariis copiam disputandi; quae sola nuditet tempora. Deinde antestites venerandi torrentes eloquii sui cum apostolicis et euangelicis tonitribus profuderunt; miscebatur sermo proprius cum divino, et adsertiones violentissimas lectionum testimonia sequebantur. Convincitur vanitas, perfidia confutatur, ita ut ad singulas verborum obiectiones reos se, dum respondere nequeunt, faterentur. Popu
Abbreviated transcription (Latin):
capsula: scõ reliquias connente. lugis
gemitus. oratio ꝑseuerans Longũ enĩtẽ¬
bus: sõnum capere intertor mta ñ pot¬
rat. Dicat quisq quid sensera Ceterum
xima. aposto lici sacer do tes. raptĩ opinione.
p̃dicatione uirtib impleuer̃. Et cũ cotidi¬
ae irruente frequentia stiparentur :
diuinus sermo non solũ ineccłe sus. uerũ
etiã ꝑtriuia. ꝑrura. ꝑ deuia. diffundebat᷑.
ut passĩ & fideles catholici fir marentur
& deprauati uiã correptionis agnosce¬
tutes exmeritis. Accedebat p̃terea tan¬
tis auctoribus : assertio ueritatis. Itaq
regionis uniuersitas: in eoꝵ sententia
prõpta transierat. Latebant ab diti si¬
nistrȩ ꝑsuasionis auctores. & more ma¬
ligni sp̃s. gemebant. perire sibi populos
euadentes Ad extre mũ diutur na me¬
ditatione c̃cepta : p̃sumũn inire c̃flic¬
tum Procedunt c̃spicui diuitus ueste ful¬
gentes : circũdati ad sentatione multo

Expanded text:
capsula sanctorum reliquias continente. Iugis capsula sanctorum reliquias continente. Iugis gemitus, oratio perseverans; longum enim tempus somnum capere inter tormenta non poterat. Dicat quisque, quod senserit; ceterum xima, apostolici sacerdotes raptim opinione, praedicatione, virtutibus impleverunt; et cum cotidie, inruente frequentia, stiparentur, divinus sermo non solum in ecclesiis, verum er trivia, per rura, per de via fundebatur, ut passim et fideles catholici firmarentur et depravati viam correctionis agnoscetutes ex meritis. Accedebat praeterea tantis auctoribus adsertio veritatis, itaque regionis universitas in eorum sententiam prompta transierat. Latebant abditi sinistrae persuasionis auctores et more maligni spiritus gemebant, perire sibi populos evadentes. Ad extremum, diuturna meditatione concepta, praesumunt inire conflictum. Procedunt conspicui divitiis, veste fulgentes, circumdati adsentatione multorum,
Abbreviated transcription (Latin):
deatiũ sũpsit : quẽ tam̃ ipse excussit &¬
moluit. Et cũ hic erb grauior ieuiniis
indicitur : nũ quã nisi uespere inter dum
tam̃ in ebdomada media. plerũq die sep¬
timo ponebatur. Indum̃tũ: coculla & tu¬
nica indiscretis fuere tẽporib Nãc neq
heme accessit adiectio: neq ęstate le¬
ua ammissũ ẽ. Quod utrũq tandiu usui
fuit : nisi forte donatũ . ẽ. donec adtrio¬
ne nimia solueretur: cilicio sẽꝑ interi¬
us inherente. Spatiũ uero lectuli trabe¬
culȩ dolatiles ambiebant: inuextos ei e
otidiana in p̃assione densi in c̾fecti soli
duritiã p̃ferebant: Stractũ omẽ. sub¬
iectocilicio ꝙ suꝑ posito. uno tantũ sagu¬
lo fuit: Caput abumeris. ꝑcerciuistis cõ¬
siniũ : nulla subleuauit adiectionita ꝓ¬
nus : ꝓstrata ꝑterrã m̃bradã nauerat. Noc¬
tib nũꝗ uestitũ: raro cingulũ. raro cal¬
ci am̃ta detrix̃. Redimitus loro sẽꝑ &

Expanded text:
rdeaceum sumpsit, quem tamen ipse excussit et rdeaceum sumpsit, quem tamen ipse excussit et moluit. Et cum hic cibus gravior ieiuniis iudicetur, numquam nisi vespere, interdum tamen in ebdomada media, plerumque die septimo ponebatur. 4. Indumentum cuculla et tunica indiscretis fuere temporibus. Nam neque hieme accessit adiectio, neque aestate levamen admissum est. Quod utrumque tam diu usui fuit, nisiforte donatum est, donec adtritione nimia solveretur, cilicio semper interius inhaerente. Spatium vero lectuli sui trabiculae dolatiles ambiebant, iniectos cinercotidiana inpressione densati, inconfecti soll duritiam praeferebaut. Stratum omne subiecto cilicio et superposito uno tantum sagulo fuit; caput ab humeris per cervicis confinium nulla sublevavit adiectio. Ita pronus prostrata per terram membra damnaverat. Noctibus numquam vestitum, raro cingulum, raro calciamenta detraxit, redimitus loro semper et
Abbreviated transcription (Latin):
um castitatis. Cũ subito diuina ꝓcedit austo¬
ritas : qua consensus uniuersitatis exsequi¬
ar Naderici om̃s cunctaq nobilitas. plebs
urbana ut rustica in unã uere sententiã Ger¬
rari non potest qui ostilitate uisibi ipse c̃sci¬
uto qua seru des quȩ ue supplicia eorporis sui
pecito induerit : breuit᷑ iuxta uerisidẽ:
unuar sa ꝑstringã. Ex tauero die quisaeor¬
dotii sumꝑsit exordium. usq ad terminum ui¬
te tanta obstinatiorone tabe corporis am¬
mã suã pauit: ut numquã panẽ frumenti. ñ
uinũ non acetũ. ñ oleũ. non lagumen. non¬
quam uł salem adusum condiendi siporis
acceperit Sane die resurrectionis uł nati¬
uitatis dominicȩ : paciones singule sumelan¬
tur. In quib ita umi sapor aquis nimiis di¬
luebatur : ut aceti austeritas. sol& lar¬
gis ꝑ mictionib tẽperari. In refectionib
primucinerẽ p̃libauit. : de inde panẽ &¬

Expanded text:
um castitatis. 2. Cum subito divina procedit auctoum castitatis. 2. Cum subito divina procedit auctoritas, quam consensus universitatis exsequitur. Nam clerici omnes cunctaque nobilitas, plebs urbana vel rustica in unam venere sententiam: Gernon potest, qua hostilitate vim sibi ipse consciverit, quas cruces quaeve supplicia corporis sui persecutor induerit. Breviter iuxta veri fidem universa perstringam. Ex ea die, qua sacerdotii sumpsit exordium, usque ad terminum vitae tanta obstinatione tabe corporis animam suam pavit, ut numquam panem frumenti, non vinum, non acetum, non oleum, non legumen, numquam vel salis ad usum condiendi saporis acceperit. Sane die resurrectionis vel nativitatis dominicae potiones singulae sumebantur, in quibus ita vini sapor aquis nimiis delebatur, ut aceti austeritas solet largis permixtionibus temperari. In refectionibus primum cinerem praelibavit, deinde panem o
Abbreviated transcription (Latin):
lgtur Germanus autis sioderensis oppido in¬
sitiona fuit: parentib splendissimus ꝓcrea¬
tus q ab ipsis in fintiȩ rodimentis studusl
beralibus institutus : Inquo doc trinȩ clatio
c̃ingenii ubtate c̃sentiens : eruditissimũ
du plicitobono id ũ. naturȩ & industriȩ
teddider̃. Atq ut meũ ꝑfectio interrarũ
plena c̃flueroe : post auditoria gallicana.
plera urbẽ romã iuris scientiã. plenitudi
n ꝑfectionis adiecit De inde trinalia p̃fec¬
ture : ꝑ fessione aduocationis ornauit. in
quo actudũ multi plicilaudis luce resplen¬
der& : sublim̃ genere diuiciis morib sor¬
teur uxor rẽ : Qũe quidẽ togȩ p̃conus p̃mi¬
nentẽ protinus respublica: ad onorũ p̃sũp¬
sit insigma : ducatus calm̃ & regimen ꝑpro¬
uincias c̃ferendo. Erudiebatur ꝓfecto di¬
onis de. e&x apostolico pontifici mox futuro.
sarbatur eloquentia p̃dicationib uiris doc¬
trina iustitiȩ: uxoris societas ad testimoni¬

Expanded text:
tur Germanus Autesioderensis oppidi indigena fuit, parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis infantiae rudimentis studiis liberalibus institutus; in quo doctrinae conlatio cum ingenii ubertate consentiens, eruditissimum duplicato bono, id est naturae et industriae, reddiderunt. Atque ut in eum perfectio litterarum plena conflueret, post auditoria Gallicana intra urbem Romam iuris scientiam plenitudini perfectionis adiecit. Deinde tribunalia praefecturae professione advocationis ornavit. In quo actu dum multiplici laudis luce resplendet, sublimem genere, divitiis, moribus sortitur uxorem. Quem quidem togae praeconiis praeminentem protinus res publica ad honorum praesumpsit insignia ducatus culmen et regimen per provincias conferendo. Erudiebatur profecto onis deesset apostolico pontifici mox futuro. Parabatur eloquentia praedicationibus, iuris doctrina iustitiae, uxoris societas ad testimoni
Abbreviated transcription (Latin):
die: ad cȩlos ania felix & beata transfer¬
tur. Fereditas de inceps relicti diuiditur.
Parte pre sũpsit imperiũ : partẽ uindicant
sacer dotes. Et qđ sien deopib: sol&s. nasci¬
tur deexiguitate c̃tentio: dude .ẽ. qđ ca¬
uant. Solius bedictionis heres: capsulã
cũ sc̃is regina suscepit. Cocullã eũ interiore
cilicio: P&rus ep̃s usur pauit. Sex uero an¬
tistites ut aliquid monim̃ti ex suc cessione
scĩtatis acciperent. disrũpere qđ suꝑ fue¬
rat maluer̃. Unus palliũ : cingulu᷑ alter
De inde apparatu defuncti: feruent studia
c̃ferentũ accusantiũ quur parua expensa
mortuo deberetur. Accolius corpus a roma¬
tũ constrictione solidauit : regina uestiuit.
Quib omnib rite ꝑfectis. expensis& euecti¬
onib: it̃ instruit imperator : ministrosq.
cius copiosa largitione ꝓsequitur. Sacerdotes
religionis ob sequiũ. & in.p̃senti instruunt.
qͥordinatione p̃mit tunt : unũq agm̃ in for¬

Expanded text:
die ad caelos anima fidelis et beata transferdie ad caelos anima fidelis et beata transfertur. 43. Hereditas deinceps relicta dividitur; partem praesumit imperium, partem vindicant sacerdotes, et quod fieri de opibus solet, nascitur de exiguitate contentio, dum deest, quod capiant, – solius benedictionis heredes! Capsulam cum sanctis. regina suscepit; cucullam cum interiore cilicio Petrus episcopus usurpavit. Sex vero antestites, ut aliquid monumenti ex successione sanctitatis acciperent, disrumpere quod superfuerat maluerunt: unus pallium, cingulum alter . 44. Deinde apparatum defuncti fervent studia conferentum, accusantium, cur parva expensa mortuo deberetur. Acolius corpus aromatum constrictione solidavit, regina vestivit. Quibus omnibus rite perfectis, expensis et evectionibus iter instruit imperator ministrosque eius copiosa largitione prosequitur. Sacerdotes religionis obsequium et in praesenti instruunt et ordinatione praemittunt, unumque agmen infor
Abbreviated transcription (Latin):
bis fr̃s xmi. transitũ meũ. Uidebar mͥ per
noctur nã soporẽ: ad nõ nrõ uiaticũ pere¬
grinaturus accipere Et cũ causã peregri¬
nitionis inquirerẽ : neme tuas inquit ad
patriã non ad pere grinationẽ te dirigo
ubi abebis quietẽ & requiem sẽ piternam.
Diriuabant intellec tualo somniũ sacer dotes.
sed ille studiosius conm̃dabat extremades.
Benenoui : quã patriã ds̃suis famulis repmit
in conmodũ. Quo in grauescente ciuitas tota
turbatur accelerabat transitũ qui uocabat
ad głam & fessũ a laborib dns̃ inuitat ad p̃mia:
Regina placida deposito inpera suꝑcilio. oc¬
cur rit paupert. requirit infirmũ tribuens
quie quid abea bene ficii postulat. Peculiarit᷑
sane pe tut qđ illa inuita c̃cessit: ut gle¬
ba corporis sui patriȩ redderetur: Uisitan¬
tũ uero tanta fuit diebus ac noctib mul¬
titudo : quantũ aut admisit aditus. aut
domus recepit Tẽpusomne choris psal¬
lentib tenebatur. Septimo inc̃ modis

Expanded text:
issimi, transitum meum. Videbar mihi per nocturnum soporem a Domino nostro viaticum peregrinaturus accipere, et cum causam profectionis inquirerem: „Ne metuas", inquit, „ad patriam, non ad peregrinationem te dirigo, ubi habebis quietem et requiem sempiternam"'. Dirivabant intellectu alio somnium sacerdotes; sed ille studiosius commendabat extrema, dicens: 'Bene novi, quam patriam Deus suis famulis repromiincommodum; quo ingravescente, civitas tota turbatur. Accelerabat transitum, qui vocabat ad gloriam, et fessum eroam laboribus Dominus invitat ad praemia. Regina, deposito imperii supercilio, occurrit pauperi, requirit infirmum, tribuens, quicquid ab ea beneficii postulat. Peculiariter sane petiit, quod illa invita concessit, ut gleba corporis sui patriae redderetur. Visitantum vero tanta fuit diebus ac noctibus multitudo, quantum aut admisit aditus aut domus recepit. Tempus omne choris psallentibus tenebatur. Septimo incommodi
Abbreviated transcription (Latin):
siñ meretus aspectũ. Adhȩc uir beatis¬
simus repletus miscđa &relicto itinere:
ea uia rectior iudicatur. q̃ mercedem
boni operis p̃parabat. De uertit reda¬
mantib suis. & desideratũ petentib
pstat aduentũ dicens. nihi mihi prius ẽ.
quã dñi p̃cepta conplere: Tum illi cũ exul¬
tatione cũ gaudio: ducenteꝵ soldo. mu¬
nus qđ trans missũ fuerat obtuler̃. Dem¬
de c̃uersus addiaconẽ. ait. Accipe que
traduntur : & intele te fraudẽ fecis se pau¬
perib Nã sito tũ qđ dedi indigentib c̃tu¬
lisses remunerator nr̃ trecentos hodie
re didiss& Contre muit diaconus.: scere¬
tũ reatus sui innotuisse pontifici Interea
gradũ accelerant : ꝑuenitur. Et tã quã ma¬
ni festa sanitas fuiss&s ingressa : ita animos
omniũ scĩ releuauit aduentus. Notas ꝓfert¬
& exerit medicinas. xpm̃ prostratus ex¬
orat. suisq lacrimis gaudia mercatur
alio Uisitantur dnĩ uisitantur & famu¬

Expanded text:
si non meretur aspectum'. Ad haec vir beatissi non meretur aspectum'. Ad haec vir beatissimus repletus misericordia et, relicto itinere, ea via rectior iudicatur, quae mercedem boni operis praeparabat. Divertit, reclamantibus suis, et desideratum petentibus praestat adventum, dicens: 'Nihil mihi prius est Domini praecepta complere'. Tum illi cum exultatione, cum gaudio ducentorum solidorum munus, quod transmissum fuerat, obtulerunt. Deinde conversus ad diaconem, ait: 'Accipe quae traduntur et intellege, te fraudem fecisse pauperibus; nam si totum indigentibus contulisses, remunerator noster trecentos hodie reddidisset'. Contremuit diaconus, secretum reatus sui innotuisse pontifici. 34. Interea gradum accelerant; pervenitur, et tamquam manifesta sanitas fuisset ingressa, ita omnium animos sancti relevavit adventus. Notas profert et exerit medicinas; Christum prostratus exorat suisque lacrimis gaudia mercatur aliorum. Visitantur domini, visitantur et famu
Abbreviated transcription (Latin):
ihmͦ xpmͣ. Oodessus urbe opulentissi¬
ma dũ iter sensim horis felicib carpit.
occur rͣ pauperes. elemosinã postu lantes.
Consulit di aconẽ. quantũ. eã insupͣtibus.
trestantũ aure os. eẽ. respondit. totosq sta¬
tim p̃cepit erogirit. Ad hȩc diaconus. Unde
uicturi hodiȩ sumus: respondens ait : Pasca̧
ds̃ pauperessuos. tu qđ habes indigenti¬
bus prta: Diaconus quasi ꝓuidus duos ero¬
gat. re seruat unũ Dũqͦ. agitur it̃ coeptũ. ł .uiii¬
intuentur postse equites c̃citatos. Qui
breui adiuncti. statĩ deseliunt: & puo¬
lutigenib huius modi precẽ fundunt:
Dominus nr̃ uirspectabilis leporius. ñ
longe ab hinc domicilio fruitur : qui cũ
familiasua ita implicitus diuer sotenet᷑
in cõmodo ut & ꝓpria & suoꝵ infirmitate
suc cũbat. Cuius aduos lacrimas depor¬
tamus : infirmũ sidignũ ductis uisitate
Siuero pcem nram̃ occupationis urẽ ne¬
cessitas uincitur: orationẽ int̾cessiones
impendete Mereatur benedictionẽ:

Expanded text:
 33. Egressus urbe opulentissima, dum iter sensim moris felicibus carpit, occurrunt pauperes, elemosinam postulantes. Consulit diaconem, quantum esset in sumptibus. Tres tantum aureos esse respondit, totosque statim praecepit erogari. Ad haec diaconus: 'Unde victuri hodie sumus?' Respondens ait: 'Pascit Deus pauperes suos; tu, quod habes, indigentibus praesta'. Diaconus quasi providus duos erogat, reservat unum. Dumque agitur iter coeptum, intuentur post se equites concitatos. Qui brevi adiuncti, statim desiliunt, et obvoluti genibus, huiusmodi precem fundunt: 'Dominus noster vir spectabilis Leporius non longe abhinc domicilium fruit; qui cum familia sua ita inplicitus diverso tenetur incommodo, ut et propria et suorum infirmitate subcumbat. Cuius ad vos lacrimas deportamus: infirmum, si dignum ducitis, visitate! Si vero precem nostram occupationis vestrae necessitas vincit, orationem intercessionis inpendite; mereatur benedictionem,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsilii amis sione artiori stimulaba¬
tur do lore. nequaquã ab incepto
requieit cursu. Sed magis propos¬
secitius ꝓperabat nihilominus inuo¬
um ferras auxiliũ redlendo filiũ
pro prium. seruuq suum extrat᷑¬
minos suos nullatenus efferri per¬
mit terq. Iunc deinde clementi¬
a diuine maiestatis & inter uentu
pͣtiosi confes soris. qđ exorabat ad¬
epta est. Lupus namq ueniens ad
terminũ territoru seĩ betit die ui
infantulũ illesũ atq in eolum̃ relin¬
quens auia siluarũ latibula repẽti¬
it. Mulier recepto alaeris puerulo
re referens BeXI picIO. lares pauper¬

Expanded text:
pro filii amissione arctiori stimulabapro filii amissione arctiori stimulabatur dolore, nequaquam ab incepto requievit cursu: sed magis pro posse citius properabat, invocans nihil ferret auxilium, reddendo filium proprium, servumque suum extra terminos suos nullatenus efferri permitteret. Tunc deinde clementia divinae majestatis et interventu pretiosi confessoris quod exorabat adepta est. Lupus namque veniens ad terminos territorii S. Benedicti infantulum illaesum atque incolumem relinquens, avia silvarum latibula repetiit. Mulier recepto alacris puerulo re referens Benedicto, lares pauper
Abbreviated transcription (Latin):
ex in sectatione paganꝙ. ñ modica
uit gentẽ. Sed ut tertia uix taꝑphe¬
tã orbis experiretur plaga grauesim¬
mis sest᷑ bestie. que famꝰ cladẽq ef¬
fugientes barpiari eĩ hi antiore ex¬
ciperent. Accidit autẽ ea tẽpesta¬
te. ut mulier quȩdã exmatrinia¬
censi egressa predio infantulũ mi¬
nucule etatis seeũ cleducere t. quo
cũ aliis sue etatis luder& infantu¬
lis. ipsa lorigius cũ plurimis uiris
acmulirib pros pectante. Cũ subi¬
to lupus asil ua egressus: filium
mubieris illius rapuit. ac sustollens
non siluã repetiit. sed ꝑcãpꝙ sꝑa¬
tia exportare cepit. Cernens hoc
inselix mulier miserrimis uocib
plangoribq. immensis indolens.
mixtũ deinde uulgus lupũ inseqͥ
Ncepit. Atulle neluaquã territus.
infantulũ longais ꝓtrahebat. Sed
icũ fatigatũ uulgus. aꝑsecutione lu¬
pi cessar& desperans eise nullo mo¬
do pͣdã excutere posse. mulier quȩ

Expanded text:
ex insectatione paganorum non modica ex insectatione paganorum non modica vit gentem. Sed ut tertiam juxta prophetam orbis experiretur plagam, graves immissae sunt bestiae, quae famem clademque effugientes barbaricam hianti ore exciperent. Accidit autem ea tempestate, ut mulier quaedam ex Matriniacensi egressa praedio infantulum minusculae aetatis secum deduceret, quo cum aliis suae aetatis luderet infantulis, ipsa longius cum plurimis viris ac mulieribus prospectante: cum subito lupus a silva egressus filium mulieris illius rapuit, ac sustollens non silvam repetiit, sed per camporum spatia exportare coepit. Cernens hoc infelix mulier, miserrimis vocibus plangoribusque immensis indolens, mista deinde vulgo, lupum insequi coepit. At ille neutiquam territus, infantulum longius protrahebat. Sed cum fatigatum vulgus a persecutione lupi cessaret, desperans ei se ullo modo praedam excutere posse; mulier quae
Abbreviated transcription (Latin):
nacũ raganario monacbo ad locũ ces¬
sionis terrę iuxtamorẽ ad ueniens le¬
nimi commotus. raganario monacho
ita ut sedebat ine quo ꝓpinquans. fu¬
ribunde locutus est. Tibi dico ragana¬
ri mona chȩ qui trans mare hierisa¬
lẽ requisisti. Per huno testorens eiquan¬
doti ꝙ ego ab hoc reces serimus loco sõs¬
i bie i exkae uinea nullã habebit
porrstitẽ. Cuidefurenti raganarius
insto. Certre go ignoro. tuuero nescis.
utrũ ab hoc loco recedere ꝓ uoit possimꝰ.
llle iterũ concusso ense iuram̃tum repe¬
tons. affirmauit se absq. graͣ seĩ di¬
Ne dicu ab eo regris surũ loco. Lux
dictis consestĩ ab equo corruens eõ
tritis collisisq om̃ib m̃bris inges¬
tatorio ad domũ ꝓpͥam asuis reue¬
itur. Et uinea quidẽ potestati seĩ
BENEDICN relinquitur. ipse uero
stephius longo consup̃tus languo
Uiũ. fames ad modũ grauis uniuer¬
sas occupauit gallias. clades etiã

Expanded text:
na cum Raganario monacho, ad locum cesna cum Raganario monacho, ad locum cessionis terrae juxta morem nimi commotus, Raganario monacho ita ut sedebat in equo propinquans, furibunde locutus est: Tibi dico, Raganari monache, qui trans mare Jerusalem requisisti, per hunc testor ensem; quando tu et ego ab hoc recesserimus loco, S. Benedictus ex hac vinea nullam habebit potestatem. Cui furenti Raganarius infit: Certe ego ignoro, tu vero nescis, utrum ab hoc loco recedere pro voto possimus. Ille iterum concusso ense juramentum repetens affirmavit se absque gratia S. Benedicti ab eo regressurum loco. His dictis ibus membris in gestario ad domum propriam a suis refertur: et vinea quidem potestati S. Benedicti relinquitur, ipse vero Stephanus longo consumptus languornum, fames admodum gravis universas occupavit Gallias, clades etiam
Abbreviated transcription (Latin):
constructa assidue monachi duo uel
tres ibidẽ ꝑsisterent. quo usq. faciles
da instantia frmͣ ab hae potiendarum
rerũ quiescerent siducia. Ilit titur
ad idenitendũ raganarius monachus
magnȩ uit religionis quiolĩ ab impera¬
tore bluido uuico cũ aliis hierosolimã
missus suerat. atq. cũ eo sege uertusi
presbiter acmorichus. Quicellulã in
p̃dicto compingentes loco. omnẽ aqui¬
tnce genti abstulere harũ repeten
darũ ficduciã. Extitit eotẽpore quidã
uir eiusdẽ plebis haud ignabilis ste¬
phanus nomine: quialiquã partẽ fun¬
cepto p̃tio distrauit. Seruus autẽ ille
fundũ absq aliquo fruc tifero cultu
adeptus nacuã nequaquã ꝑmisites¬
se tellure. sed eã optime ex colens.
uineã in ibi plantauit atq. quo adui¬
xit tẽpore inꝓprios retinuit usus.
Recenente illo dñs quondã ipsius ter¬
re dequa p̃fati sumus qđ uendiderat.
rus petere conatur. Aduocitus uoro u¬

Expanded text:
constructa, assidue monachi duo vel constructa, assidue monachi duo vel tres ibidem persisterent: quousque faciles da, instantia fratrum ab hac potiendarum rerum quiescerent fiducia. Mittitur ad id enitendum Raganarius monachus magnae vir religionis, qui olim ab imperatore Ludovico cum aliis Hierosolymam missus fuerat: atque cum eo Segevertus presbyter ac monachus: qui cellulam in praedicto compingentes loco, omnem Aquitanicae genti abstulere harum repetendarum rerum fiduciam. Exstitit eo tempore quidam vir ejusdem plebis haud ignobilis, Stephanus nomine, qui aliquam partem funcepto pretio distraxit. Servus autem ille fundum absque aliquo fructifero cultu adeptus, vacuam nequaquam permisit esse tellurem: sed eam optime excolens vineam inibi plantavit, atque quo advixit tempore, in proprios retinuit usus. Decedente illo dominus ipsius terrae de qua praefati sumus, quod vendiderat rursus repetere conatur. Advocatus vero u
Abbreviated transcription (Latin):
gregis copia exuberant᷑ abstrahitur
ꝑ quore. Lantaq fuit captex piscium
habundantia. ut e. euectio ueliculo
eger&. At qui nouerat beatus pater
tirones suos his actalib infatigabilit᷑
dñi inherentes p̾ceptis releuare bene¬
ficiis. qui mortali grauatus ad huc sar¬
cina discipulis penuria panis laboran¬
tib opẽ ferre ualuit ducentos modiq
farinȩ collatione. Sugitur corpora
alim̃to tatopere solatur terreno. quin¬
toputamus eũ iuuamine animarũ sa¬
luiti insistere. qualit̾ ȩterne felicitatis
gaudia bong. actuũ onusti fruoribus¬
lȩtantes mereantur introire
aput ceruiuͣ pagus quidã aquitaiũ¬
Icę ꝓumeiȩ regia liberalitate coeno¬
bio scĩ dł dt dicii donatus. multis uici¬
norũ insec tationib t maxime pͥmo
patrie apotestate huius loci desciue¬
rat. At post longim tẽporis spatium
tutus potestati:consiliũ necessã¬
riȩ reꝑtu̾est ut habitatione con¬
grua moracħis quo quo modo mibi

Expanded text:
gregis copia exuberanter abstrahitur gregis copia exuberanter abstrahitur aequore, tantaque fuit captorum piscium abundantia, ut eorum evectio vehiculo egeret. Atqui noverat beatus Pater tirones suos his ac talibus, infatigabiliter Domini inhaerentes praeceptis, elevare beneficiis, qui mortali gravatus adhuc sarcina, discipulis penuria panis laborantibus opem ferre valuit ducentorum modiorum farinae collatione. Si igitur corpora alimento tantopere solatur terreno, quanto putamus eum juvamine animarum saluti insistere, qualiter aeternae felicitatis gaudia honorum actuum onusti fructibus, mereantur intrareacerge  pagus quidam Aquitanicae provinciae regia liberalitate coenobio S. Benedicti donatus, multis vicinorum insectationibus, et maxime primorum patriae, a potestate hujus loci desciverat. At post longum temporis spatium,tutus potestati, consiliumque necessario repertum est, ut habitatione congrua monachis quoquomodo inibi
Abbreviated transcription (Latin):
gitur supra ꝑiusdẽ fluuioli se adstare
marginẽ. Ex alia uero ripa prefacti
fluminis iquen dam ignote sibiiqui¬
dem formȩ. sed tamen ueneran di
gestabut incuruo more ueterũ antsti¬
tũ maximũ gregẽ suilli pecoris aꝑsun¬
do eiciens aquę. eĩ uersus parit qua
predictus monachus stare uidebatur
cũ magno impelleba strepitu. Ex ꝑ¬
ge factus frat᷑ post expletianẽ officu
noc turni euocito secretius monaste̾¬
steriide cano somniũ refert. hor¬
titurq ut cũ fratrib fliunũ piscandi
ainditate expe tat. Procerto se scire
qr xpĩ dilectus miles commilitonib
suis abundantissimã largiturus erit
pisciũ predã. Hoc deniq. signisicare
uisũ. cũ ꝓcul dubio suesspisees. igno¬
tauero seduerendi habitus ꝑscna.
sum mũ portendero BENEDICRT̃. Ro¬
boratis hac uisione animis frm̃. cer¬
tatim retib paratis curritur ad flum̃
pansisq hinc inde cassib squa migeri

Expanded text:
gitur, supra ejusdem fluvioli se astare gitur, supra ejusdem fluvioli se astare marginem: ex alia vero ripa praefati fluminis, quemdam, ignotae sibi quidem formae, sed tamen venerandi gestabat incurvo more veterum antistitum, maximum gregem suilli pecoris a profundo ejiciens aquae, eam versus partem, qua praedictus monachus stare videbatur, cum magno impellebat strepitu. Expergefactus frater post expletionem officii nocturni, evocato secretius monasterii decano, somnium refert, hortaturque ut cum fratribus fluvium piscandi aviditate expetat: pro certo se scire, quia Christi dilectus miles commilitonibus suis abundantissimam largiturus erit piscium praedam. Hoc denique significare visum, cum procul dubio sues pisces, ignota vero, sed reverendi habitus persona, summum portenderet Benedictum. Roboratis hac visione animis fratrum, certatim retibus paratis, curritur ad flumen, pansisque hinc inde cassibus, squamigeri
Abbreviated transcription (Latin):
oc cupa uit tẽ pestatẽ. liberalitatis
grã post spiritalis refectiorus abeur¬
dantissimũ donũ. corpora quoque
ter reno accuratissime reficerecibo.
Sedcum diuersarũ apparatus copi¬
arũ huic rei congruentiũ hinc in¬
de ꝓfluer& pisciũ omnimo dis
deerat affluentia quae tantȩ
celebritati aliquantulã presta¬
r& grãm. Anxius ualde abbassed
& fratres huic ꝓcurando suffec¬
ti offitio. quaquauersũ dirigunt.
si quo modo cuius lib& ãminiculo
a tanta releuaripossent penuria
isciũ. Uerũ humana defitiente
industria cũiam desperati om̃s de¬
iectis animis nil quod sperafent
haberent. meritis & intͣuentu
clarissimiuereq BE NE DIE TIatan¬
to meporis suscitantur somno. in¬
stante enĩ uigilia predicte festi¬
uitatis. qui dãm frateriuxta mo¬
rẽ noc turno tempore cũ fratri¬
bus ꝓprio recubans lecto uidit
inuisu amne̾ ligeron sese transpo¬
sitũ. atq. in loco quo fluuiolis uul¬
gari dictus uocabulo oblaligeri inmer¬

Expanded text:
occupavit tempestatem, liberalitatis gratia post spiritalis refectionis abundantissimum donum, corpora quoque terreno accuratissime reficere cibo. Sed cum diversarum apparatus copiarum huic rei congruentium hinc inde proflueret, piscium omnimodis deerat affluentia, quae tantae celebritati aliquantulam praestaret gratiam. Anxius valde abbas, sed et fratres huic procurando suffecti officio, quaquaversum dirigunt, si quo modo cujuslibet adminiculo a tanta relevari possent piscium penuria. Verum humana deficiente industria, cum jam desperati omnes dejectis animis nihil quod sperarent haberent, meritis et interventu clarissimi vereque Benedicti a tanto moeroris suscitantur somno. Instante enim vigilia praedictae festivitatis, quidam frater juxta morem nocturno tempore cum fratribus proprio recubans lecto, vidit in visu amnem Ligerim sese transpositum, atque in loco, quo fluviolus vulgari dictus vocabulo Obla Ligeri immer
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Hȩc ex terius inseri quorundã
tepiditas exigit. quꝙ deuotio ces¬
santib signis frigescit. Proro eidẽ
beatissimo uiro sua p̃rogatiua am¬
modũ sufficit qui tantopere fulgo¬
ris emicat. ut etiã remotissimos
totius xp̃i anitatis sinus. radiissu¬
e beatitudinis illustr&. Nunç &¬

Expanded text:
vit. Haec exterius inseri, quorumdam vit. Haec exterius inseri, quorumdam tepiditas exigit, quorum devotio cessantibus signis frigescit. Porro eidem beatissimo patri, sua praerogativa admodum sufficit: qui tantopere fulgoris emicat, ut etiam remotissimos totius Christianitatis sinus radiis suae beatitudinis illustret. Nec