comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aurorã: qua sacerdos xp̃i lãb̾tꝰ propter
ueritatis et castitatis defensionẽ et testi¬
moniũ. ꝑmanũ scelerati dodonis conse¬
cutꝰ est martiriũ. Et ecce angelꝰ dñi
celesti lumine conspicuus ei in uisione
assistens. diligenter inquit frater his
quȩ tibi a dño ꝑme manifestant᷑ inten¬
de. et fide uerbis adhibe. et qͦd p̃cipitur
ipsa hora intra scũariũ dñi ab impiis est
pro pietate immolatꝰ: et qͥa in terris mar¬
tirũ xp̃i imitari studuit fidẽ et constantiã.
eoꝵ in celesti curia consortiũ obtinere pro¬
meruit et głam. En eiꝰ pastoralẽ baculũ
in quo gregẽ sibi creditũ uigilanter rexit
et pauit a loco passionis eiꝰ tibi subito tranˢ¬
latũ suscipe.¬

Expanded text:
oram, qua sacerdos Christi Lambertus propter veritatis et castitatis defensionem et testimonium per manum scelerati Dodonis consecutus est martyrium. Et ecce! angelus Domini celesti luce conspicuus ei in visione assistens: 'Diligenter', inquit, 'frater, his que tibi a Domino per me manifestantur intende et fidem verbis adhibe, et quod precipituipsa hora intra sanctuarium Domini ab impiis est pro pietate immolatus, et quia in terris martyrum Christi imitari studuit fidem et constantiam, eorum in celesti curia consortium obtinere promeruit et gloriam. En eius pastoralem baculum, in quo gregem Christi sibi creditum vigilanter rexit et pavit, a loco passionis eius tibi subito translatum, suscipe
Abbreviated transcription (Latin):
bat xp̃m fecisset heredẽ. in predio suo qͦd
amaniã dicunt ñ longe a leodio ecclam
in honore scĩ Georgii Martiris extruxit.
ubi in scõ uiduitatis ꝓposito deo infatiga¬
biliter seruiens. feliciter requieuit:
ꝓfectꝰ est. Proposuerat siqͥdẽ triũphalia
apłoꝵ uisitare limina: ut feruorẽ religi-¬
onis et contẽptũ mundi que ex discipli-¬
na et institutione dilecti magistri conce
se q sedis apłicȩ p̃sulis orationib com¬
mendaret. Quẽ qualit̾ beate memorie
sacerdotiũ adornabat exceperit eiq per
angelieã uisionẽ mortẽ ipsiꝰ martiris lã¬
berti romȩ reuelauerit: deo annuente

Expanded text:
psisset heredem, in predio suo quod Amanium dicunt non longe a Leodio ecclesiam in honore Georgii martyris extruxit, ubi in sancto viduitatis proposito Deo infatigabiliter serviens, feliciter requievit. fectus est. Proposuerat siquidem triumphalia apostolorum visitare limina, ut fervorem religionis et contemptum mundi, quem ex disciplina et institutione dilecti magistri sui Laseque sedis apostolice presulis orationibus commendaret. Quem qualiter Sergius papa exceperit eique per angelicam visionem mortem ipsius Lamberti martyris Rome revelaverit, Deo annuente
Abbreviated transcription (Latin):
t uisus est ei baculũ porrexisse dicens.
In hoc substitues ad regimen tungrensis
eccłe tali uiro dignũ heredẽ et successorẽ
ipsiꝰ lãb̃ti doctrina et morib institutũ a dõ
in sac̾dotẽ iam electũ hugb̾tũ nomine. qũe
ad apłoꝵ limina hodie uenientẽ his et
his signis inter alios poteris cognoscere.
Statimq: euigilans papa cũ de uisione
adhuc hesitaret inuenit iuxta se repositũ
ralem beati Lãb̾ti baculũ. Qũẽ cũ timore
et admiratione maxima suscipiens. et
oculis ꝑlustrans. non iam mane et fanta¬
stica sed plenã fide et certe dium̃a esse b¬
sioñe intellexit uirisꝙ religiosis qͦs in ob¬
sequio habebat. qͥd uiderit qͥa audierit
qͦs signũ acceperit ex ordine aperuit.

Expanded text:
t visus est ei baculum porrexisse, dicens: 'In hoc substitues ad regimen Tungrensis ecclesie tali viro dignum heredem et successorem, ipsius Lamberti doctrina et moribus institutum, a Deo in sacerdotem iam electum, Hugbertum nomine, quem ad apostolorum limina hodie venientem his et his signis inter alios poteris cognoscere'. Statimque evigilans papa, cuin de visione adhuc hesitaret, invenit iuxta se repositum, ralem beati Lamberti baculum. Quem cum timore et admiratione maxima suscipiens et oculis perlustrans, non iam inanem et fantasticam, sed plenam fide et certe divinam esse visionem intellexit, virisque religiosis, quos in obsequio habebat, quid viderit, quid audierit, quod signum acceperit, ex ordine aperuit.
Abbreviated transcription (Latin):
acta itaq oratione et immo¬
Et forte memorabilis uir hugb̾tꝰ finito
longo peregrinationis suȩ labore eadẽ
nocte in proximo urbi uico mansionẽ
acceperat. Qualiter autẽ a papa ser¬
gio eodẽ die agnitꝰ et de nece dilecti ma¬
gistri sui Lãb̾ti ꝑ signũ baculi eiꝰ certi¬
or factꝰ sit siqͥs pleniꝰ scire desiderat. Li¬
bellũ illũ relegat que a uiris fidelib ecli¬
tũ de uita et conuersatione ipsiꝰ precla¬
ri comitis hugb̾ti ante ep̃atũ a plerisꝙ
apud nos et haberi et legi ñ est dubiũ.

Expanded text:
acta itaque oratione et immoEt forte memorabilis vir Hugbertus, finito longo peregrinationis sue labore, eadem nocte in proximo urbis vico mansionem acceperat. Qualiter autem a papa Sergio eodem die agnitus et de nece dilecti magistri sui Lamberti per signum baculi eius certior factus sit, si quis plenius scire desiderat, libellum illum relegat, quem a viris fidelibus editum de vita et conversatione ipsius Hugberti ante episcopatum a plerisque apud nos et haberi et legi non est dubium.
Abbreviated transcription (Latin):
terribilẽ &. eñ qui aufert sp̃m pͥncipũ.
terribilẽ. aput reges t̾re.&. certꝰ esto
qm̃i offensa hec. pͥmogenititui philippi
morte. mutabit᷑ Uidi enĩ nocte. p̃te.¬
rita ⁊ ecce. tu cũ filio tuo ludonico ꝓ¬
cidebas ad pedes ep̃oꝵ. Intellexi añ
cõtiuuo. moriente. philippo suppli
philippꝰ ĩaunctꝰ in regẽ. mnagne. oĩo
spei adolescens.&. pat qd̾ exabũdanti
est dicere. oĩo carissimꝰ. Uñ ce. auddi¬
to seruone cõmota sunt uicera pa-¬
tris suꝑ filio suo. & ꝓmisit satisfac¬
turũ sese ep̃is. s cõsiliis seduetꝰ m¬
quis ⁊ pinissione. resiliens nõ post
inultum tꝑis miserabiłẽ. satis obitũ
filii eiꝰ philippi. ipse & tota cũ eo francia

Expanded text:
ilem, et eum qui aufert spiritum principum, terribilem apud reges terrae; certus esto quoniam offensa haec primogeniti tui Philippi morte mulctabitur. Vidi enim nocte praeterita, et ecce tu cum filio tuo Ludovico procidebas ad pedes episcoporum. Intellexi autem continuo moriente Philippo supplicPhilippus jam unctus in regem, magnae omnino spei adolescens, et patri quod ex abundanti est dicere omnino charissimus. Unde et audito sermone commota sunt viscera patris super filio suo. Et promisit satisfacturum se episcopis: sed consiliis seductus iniquis a promissione resiliens, non post multum temporis, miserabilem satis obitum filii sui Philippi ipse et tota cum eo Francia
Abbreviated transcription (Latin):
festinacione: ad ꝓximũ uicũ curre¬
rent: s beatꝰ hus oñe. manu tenenꝰ.
mecũ inqͥd in pliuuia stabis. Stͥa¬
cunq serenitate redlita soli stabãt
in cãpo.&. cõfessꝰ est huso iuram̃tũ qd̵
fecerat minime. se. fore usq ad aniũ.
hoc aũt fecerat ut deciꝑet clericos.
annuã qͥppe ꝓbationẽ. ñ ignorans.
Ibi cõfirmato ex integro sodalicio
spũali. redierũt manu sese. teuentes
alterutiũ. &. iã desꝑati om̃s. nemo
deĩceps husoñe detinere tẽptauit.

Expanded text:
festinatione ad proximum vicum currefestinatione ad proximum vicum currerent. Sed Beatus Hugonem manu tenens: « Mecum, inquit, in pluvia stabis. » Statimque serenitate reddita, soli stabant in campo, et confessus est Hugo juramentum quod fecerat, minime se monachum fore usque ad annum. Hoc autem fecerat, ut deciperet clericos, annuam quippe probationem non ignorans. Ibi confirmato ex integro sodalitio spirituali redierunt, manu sese tenentes alterutrum: et jam desperati omnes, nemo deinceps Hugonem detinere tentavit.
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥd nc̃ satis. qm̃ optime. st̃ lacͥme
iste nolite: cessare. Ex binc eñ uidissẽt
eos elerici ambulantes pariter .&. exul-¬
cantes simul nec ad mom̃tũ ab ĩurice.
separar.i. conati st̃ hugonẽ. auellere
a bernardo. tunimtes. immo. iã aꝑte.
eognocentes. qm̃ uno spũ agerentur.
Cenendes ergo hugonẽ. ia nulla raci-¬
one patiuoluerut ut uir dĩcũ eo de
cetero loqueretur. Abiit gͦ tͥstis. set
nichiloniinꝰ erat adhuc cor. eiꝰ fiduei¬
am habens in dño. Post aliqͦt dies
sane conuentũi audiens ep̃oꝵ festi-¬
nauit illuc ut hugonẽ uideret. Ue¬
rici uͦ cũ uidiss ẽt eũ p̃ter morẽ. tor.¬
uo ocelõ respicere. &. stipare. huGo-¬
nẽ. undiq̃ ne qͥs pateret accessus.
Sedentibꝰ gͦ in cãpo &. colloquẽtib
ep̃is in medio clericorũ iuxta husonẽ.
sedens. loqui ei ñ poterat ꝓpt̾ astãtẽ
s tm̃ flebat uberrime. suꝑ collũ eiꝰ.
q. ecce inundauerũt aque. & celũ
cleclit pluuias. ita ut disꝑsi cũ om̃i

Expanded text:
nunc satis, quoniam optimae sunt lacrymae istae; nolite cessare. » Exhinc cum vidissent eos clerici ambulantes pariter, et exsultantes simul, nec ad momentum ad invicem separari, conati sunt Hugonem avellere a Bernardo, timentes, imo jam aperte cognoscentes, quam uno spiritu agerentur. Tenentes ergo Hugonem, jam nulla ratione pati voluerunt ut Vir Dei cum eo de caetero loqueretur. Abiit ergo tristis: sed et nihilominus erat adhuc cor ejus fiduciam habens in Domino. Post aliquot dies sane conventum audiens episcoporum, festinavit illuc, ut Hugonem videret. Clerici vero cum vidissent eum, praeter morem torvo oculo respicere, et stipare Hugonem undique, ne quis pateret accessus. Sedentibus ergo in campo, et colloquentibus episcopis, in medio clericorum juxta Hugonem sedens, loqui ei non poterat propter astantes, sed tamen flebat uberrime super collum ejus: et ecce inundaverunt aquae, et coelum dedit pluvias, ita ut dispersi cum omni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ me: ne deficeret fides inea. ibiibi
sũpra qũa esse̾ inp̃sũsti me mirabilit̃
talis locus: Simile qͥddã sibi uene¬
rabilis alb̾icꝰ qui hodie. abbas ẽ in
loco eui mom̃ ẽ benedictio dĩ de se
eũ nouieiꝰ esset accidisse testat᷑: Su

Expanded text:
pro me ne deficeret fides mea. Ibi, ibi, pro me ne deficeret fides mea. Ibi, ibi, supra quam essem impressisti me mirabilitertalis locus? Simile quiddam sibi venerabilis Albericus, qui hodie abbas est in loco, cui nomen est Benedictio-Dei, de se, cum Novitius esset, accidisse testatu
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris &. imbra mortis. lux orta mͥ:
Sit beuedicta dies qua sol iusticie mi¬
mo misedie oriens uisitait ex alto
miserã auim̾a meã. aduersũ &. p̃u̾sũ
nimis homniẽ in uerbo uno in mom̾to
in ictu ocłi in estimabili mutacione. dex¬
tere. excelsi. ꝓsũs in aliũ hominẽ. reere.¬
ans. ut sim initiũ aliqd̃ ereature. eiꝰ
neternũ ñ obliuiscar miserationis huꝰ
qua ta copioe. p̃uentꝰ. tã subito mutatꝰ.
multor. suꝑ me animos obstupeseere.
feci. Multi uͦ in illa captura dñieis
retibus irretiti sũt pisces. multi et
iutenere. adiincti nob̾. ita ut trans¬
acto ꝓbatiouis auno. ex hoc eollegio
monachi facti simus iuginti y iinꝰ.⁊
ocdẽ sane tyrocinii ur̃i cemporer
absente. aliqñ patre. nr̃o. cepi corpore.
infrimari & affligi mente. scio qr sa¬
me agebant᷑. & ꝑfecte omĩa cognos¬
cens ꝑ spitũ. que uersabant᷑ incorde.
meo siẽt post reditũ eiꝰ cõꝑi. or auit

Expanded text:
tenebris et in umbra mortis lux orta est mihi. tenebris et in umbra mortis lux orta est mihi. Sit benedicta dies, qua Sol justitiae, imo misericordiae, oriens visitavit ex alto miseram animam meam: adversum et perversum nimis hominem, in verbo uno, in momento, in ictu oculi, inaestimabili mutatione dexterae Excelsi, prorsus in alium hominem recreans, ut sim initium aliquod creaturae ejus. In aeternum non obliviscar miserationis hujus, qua tam copiose praeventus, tam subito mutatus, multorum super me animos obstupescere feci. Multi vero in illa captura dominicis retibus irretiti sunt pisces, multi et in itinere adjuncti nobis; ita ut transacto probationis anno, ex hoc collegio monachi facti simus viginti et unus. Eodem sane tirocinii nostri tempore, absente aliquando Patre nostro, coepi corpore infirmari, et affligi mente. Scio quia same agebantur; et perfecte omnia cognoscens per spiritum, quae versabantur in corde meo, sicut post reditum ejus comperi, oravit
Abbreviated transcription (Latin):
periclitabat᷑ multis diebꝰ qd̾ uenisset
filiꝰ usq ad partũ. &. uires ñ haberet
parturiens Cũq suꝑueniss int̾mi
seruus xp̃i postulanti benedictionẽ.
episcopus carnotensis. G̃ aufridꝰ bap¬
tizauit: bernardi ei nomen ĩponens
Lmar Cõtigit aliquado uirũ dĩ pro qui¬
bꝰdã negotiis ad partes gallie ꝓficiser
Cũq & iitin̾e &. ii reditu scolaribus
parisiensibꝰ ut semꝑ solebat fecisset
de cõu̾sione sermonẽ: uesꝑe cepit cõ¬
tristari &. mestꝰ esse. dicens dõ iu orati¬
onib suis. quia timeo õmo ne. forte
oblitus sis mei eũ p̾ter morẽ ĩfruetu¬
osũ penitiis factum sit iter meũ &
neq de his ꝓrter que uenerã aliqͥ
optinuer̃i. nec aput clericos istos in
uerbotuo aꝑtũ sit mͥ ostiũ ulłũ In
ipsa aũt ora ita cõsalatꝰ est eñ d̾s nt
manifeste p̃scierit & p̃dixit. quia
nequa qua uaciuis hinc abibo Sit be.¬
uedicta dies illa a dño. qua secdeuti in

Expanded text:
periclitabatur multis diebus, quod venisset filius usque ad partum, et vires non haberet parturiens. Cumque supervenisset interim Servus Christi, postulanti benedictionem, abilis episcopus Carnotensis Gaufridus baptizavit, Bernardi ei nomen imponens. nsi. Contigit aliquando Virum Dei pro quibusdam negotiis ad partes Galliae proficisci. Cumque in itinere et in reditu scholaribus Parisiensibus, ut solebat, fecisset de conversione sermonem, vespere coepit contristari et moestus esse, dicens Deo in orationibus suis: « Quia timeo omnino ne forte oblitus sis mei, cum praeter morem, infructuosum penitus factum sit iter meum, et neque de his propter quae veneram, aliquid obtinuerim, nec apud clericos istos in verbo tuo apertum sit mihi ostium ullum. » In ipsa enim hora ita consolatus est eum Deus, ut manifeste praescierit et praedixerit, « Quia nequaquam vacuus hinc abibo. » Sit benedicta dies illa a Domino, qua sedenti in
Abbreviated transcription (Latin):
hodii comes uiromandensiũ fuit radul¬
fus de peronia sororẽ regine tenens
dimiꝰsa quadã affini comitis teobaldi:
factũ est in festiuitate. beati dionisii.
regina alienordis in ecclia ipsiꝰ marty ris
cũ patre: loquebat᷑. cõquerens qd̃ c̃õclu¬
sisset dñs uulu̾a eiꝰ ne pareret: Iam enĩ
fere. nouẽ uirerat cũi rege .&. a primis
qͥdẽ. annis eõceperat. s fecerat abortuũ.
&. exinde. sterilis ꝑmanebat. ĩa de. fecõ¬
ditate. desprans Cui mise rabilit̾ cõque.¬
renti pater uene rabilis ait: Sollicite.
quere que. ad pac̾e. sunt. &. ego tibi c̃ofiꝰ
de. diuina miseratione. partũ ꝓmitio:
Hoc .&. ipse. rex ꝑ regine uerbũ cognos¬
ceus ubi ꝑfecta est recõciliatio secreciꝰ

Expanded text:
 comes Viromandensium fuit, Radulfus de Perona, sororem Reginae tenens, dimissa quadam affini comitis Theobaldi. Factum est in festivitate beati Dionysii, regina Alienordis in ecclesia ipsius martyris cum Patre nostro loquebatur, conquerens quod conclusisset Dominus vulvam ejus ne pareret. Jam enim annis fere novem vixerat cum Rege: et a primis quidem annis conceperat, sed fecerat abortivum, et exinde sterilis permanebat, jam de fecunditate desperans. Cui miserabiliter conquerenti Pater venerabilis ait: « Sollicite quaere quae ad pacem sunt, et ego tibi, confisus de divina miseratione, partum promitto. » Hoc et ipse Rex per Reginae verbum cognoscens, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ueissa lothorinie.
quȩ nẽ in monast̾iu scĩmonialium
feminarũ qd̃ tarciũ uocat᷑ seruit dõ
in humihtate .&. pauꝑtate multa. cũ
adhuc corꝑis uoluptatibꝰ supra modĩ
cleclita essec. cõtigit uenerabiłe. uiru
ꝓ pace quad̃a rogare. ducẽ. parit᷑ ato
ipsam. Iũq loquens extenderet mnauũ
casu factũ est ut lucisse. elamidẽ. tau¬
geret Cui iuiꝰ de astantib arricleus
suꝑ religiosam inqͥt mulierẽ exten¬
disti manũ pater:. At ille hunclum
uenit hora eiꝰ. Audiens ducissa siqͥdẽ.
litteras nouerat cõpuncta ẽ. uehem̃ter.
q. usq ad medullas anime. eiꝰ. sermo uiuꝰ
&. exfficar penetrauit: Eodẽ. qͦ tempe. somp¬
nu ꝓpͥa extrahent̾e Cui ñ longe. post c̃õ¬
mittens aniña suã scło abreninauit. o
usq hodie. głat᷑ se. ẽe̾. de. qua pater sẽs
eiecit septem demonia

Expanded text:
ucissa Lotharingiae quae nunc in monasterio sanctimonialium feminarum, quod Tartum vocatur, servit Deo in humilitate et paupertate multa cum adhuc corporis voluptatibus supra modum dedita esset, contigit venerabilem Virum pro pace quadam rogare Ducem pariter, atque ipsam. Dumque loquens extenderet manum, casu factum est, ut Ducissae chlamydem tangeret. Cui unus de astantibus arridens: « Super religiosam, inquit, mulierem extendisti manum, pater. » At ille: « Nondum venit hora ejus . » Audiens Ducissa siquidem litteras noverat compuncta est vehementer, et usque ad medullas animae ejus sermo vivus et efficax penetravit. Eodem quoque tempore somnu propria extrahentem. Cui non longe post committens animam suam, saeculo abrenuntiavit: et usque hodie gloriatur se esse, de qua Pater sanctus ejecit septem daemonia
Abbreviated transcription (Latin):
qui nẽ ẽ. ludouiei. manifeste. eplicãt
epłẽ. beati uiri. ad apłica sed̾e. pro
hoc ipso directe Factũ est aut̃ ut
die quada cõgregarent᷑ ad regeni
ep̃i. &. uocatꝰ ab eis abbas clareual¬
leusis qui licet adhuc iiuenis su̾ma
Pcidentes añt ep̃i ad pedes regis
humilit̾ supplicabãt ei. ut qͥ satis
aute. dilexiss & honorass: eccłiãm.
parceret etiã in hac parte.ne. forte.
duriꝰ qua uellent cõtra eũ agere.
cogerent᷑:. At ille. nõ satis eoꝵ p̾cibꝰ
adquieuit. Incrastim̃ aũt duriꝰ¬

Expanded text:
qui nunc est Ludovici, manifeste explicant epistolae beati Viri ad apostolicam Sedem pro hoc ipso directae. Factum est autem, ut die quadam congregarentur ad regem episcopi, et vocatus ab eis Abbas Clarae-Vallensis, qui licet adhuc juvenis, summa Procidentes autem episcopi ad pedes regis, humiliter supplicabant ei, ut qui satis ante dilexisset et honorasset Ecclesiam, parceret etiam in hac parte, ne forte durius quam vellent, contra eum agere cogerentur. At ille non satis eorum precibus acquievit. In crasti
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore suo Et eerte. ita ĩa factũ e̾ẽ . iii¬
demꝰ: Porro angls ille. abba Galerãpnꝰ
fuit qui acceptã ab ore scĩ patris pa¬
cem. dedit herueio: Ab eo siqͥd̃e. cũ
adhuc adolecens eẽt fugiens domes¬
cos inimicos. habitũ eõuersationis
accepit: Cui deinde. in abbacia succe¬
dens homo dulcissimi sp̃c &. feru̾e.¬
tissimꝰ sui corporis castigator. cõsũima¬
tus ĩ breui expleuit tꝑra multa. pla¬
cita .N. erat dõ aniima ipsius p̃cognoũ
aũ obitũ suũ sanꝰ adhuc &. ĩcolumis ipso ei
p̃decessore. suo reuelante:
Hec mora graui cepit corporis molestia
purgeri &. infra sextũdiẽ. beato fine.
quiecens appositꝰ est ad patres suos¬

Expanded text:
tempore suo. » Et certe ita jam factum esse vitempore suo. » Et certe ita jam factum esse videmus. Porro angelus ille, abbas Galeramnus fuit, qui acceptam ab ore Patris sancti pacem dedit Herveio. Ab eo siquidem, cum adhuc adolescens esset, fugiens domesticos inimicos, habitum conversationis accepit. Cui deinde in abbatia succedens homo dulcissimi spiritus et ferventiecemus sui corporis castigator, consummatus in brevi explevit tempora multa: placita enim erat Deo anima ipsius. Praecognovit autem obitum suum sanus adhuc et incolumis, ipso ei praedecessore suo revelante. Nec mora gravi coepit corporis molestia praegravari: et infra sextum diem beato fine quiescens, appositus est ad patres suos
Abbreviated transcription (Latin):
Apuer de sanguine. regio in domo
auueuli sui nouz omensis episcopi
nutriebatur. Hunc pater sẽs cũ ap̃t
p̃dictum episcopum hospitaretur.
cautant̾e. aliquando audieuᷤ sic̃ opti¬
nie. puer nouerat ex occasione
cantus ilhꝰ more. suo multa astau-¬
tibus locutus est de spiritali con-¬
uersatione Eacdẽ uero nocte in sp̃o¬
nis ei uidebatur quasi missarum
sollempnia celebraret . &. acceclens
angełs acceptũ ab ore ipsiꝰ pacis
osculum puero traderet: Unde .&.
manfeste. p̃dirit sine dubio reli¬
giosum eum futurũ. ad eo ut nec
puer ipse data ole se. ignorauerit
ꝓphetia: Cuiꝰ indubitatus expecta¬
bat᷑ euentꝰ ut post multos anuos cũ
iã adoleuiss &. grauisñme. a propria
cõcientia argueret᷑. tota tam̃ fidutia
in memoria uerbi illiꝰ respiraret. dicenꝰ
secũ sicut nob̾ ipse. postea testabatur.
Sine. causa times. inpossibile. ẽ. ut ꝓeas.
omĩno beati iuiri sermo inplebitur in

Expanded text:
Herveius itaque puer de sanguine regio in domo Herveius itaque puer de sanguine regio in domo avunculi sui Noviomensis episcopi nutriebatur. Hunc Pater sanctus cum apud praedictum episcopum hospitaretur, cantantem aliquando audiens, sicut optime puer noverat, ex occasione cantus illius more suo multa astantibus locutus est de spirituali conversatione. Eadem vero nocte in somnis ei videbatur, quasi Missarum solemnia celebraret; et accedens angelus acceptum ab ore ipsius pacis osculum puero traderet. Unde et manifeste praedixit, sine dubio Religiosum eum futurum, adeo ut nec puer ipse datam de se ignoraverit prophetiam. Cujus indubitatus exspectabatur adventus, ut post multos annos, cum jam adolevisset, et gravissime a propria conscientia argueretur; tota tamen fiducia in memoria verbi illius respiraret, dicens secum, sicut nobis ipse postea testabatur: « Sine causa times: impossibile est ut pereas; omnino beati Viri sermo implebitur in
Abbreviated transcription (Latin):
n eisdẽ annis iuro. dĩ demoranti
in sua claraualle. uir religiosus
primus abbas ursicampi. Galeramp¬
nus. cũ obisset aput igniacũ beato
patri apparuit. & ab eo heentiam
&. mandatum accepit introeundi
in requiem dñi: Qd̃ sane .&. de mul¬
tis a liis factũ ẽẽ certissimu est
adeo ut ñnulli anteqũa ei nuntiare.¬
tur obitus etiam misarum sollemp¬
nia celebrans diuina obtułit sacri¬
fitia stupentibus his qui cũ eo erãt
& sollicite. uotantibus diem:
querende negotiis occupabatur.
frater eiꝰ. andreas. in claraualle tran-¬
sitoriam hanc finuit uitam Et hiͤ
quoq priusqũa aliqͥl de infirmi¬
tate. ipsiꝰ pater sc̃s audisset. per no¬
nocturnum soporem assistens ei una
cũ Gerardo fratre suo dedit ei oscu¬
lum pacis: Intellexit aũt signum
licentie. ẽẽ . ꝙ. post paucos dies obi-
mentionẽ. que de herueo ñ minus
moribus &. religione. quam genere.
illustri. p̃dicti Galerampno succes¬
sore facta sunt non arbitramur pre¬

Expanded text:
In iisdem annis Viro Dei demoranti in sua Clara-Valle vir religiosus, primus abbas Ursi-Campi Galeramnus, cum obisset apud Igniacum, beato Patri apparuit, et ab eo licentiam et mandatum accepit introeundi in requiem Domini. Quod certe et de multis aliis factum esse certissimum est, adeo ut pro nonnullis antequam ei nuntiaretur obitus, etiam Missarum solemnia celebrans divina obtulerit sacrificia, stupentibus his qui cum eo erant, et sollicite notantibus diem. quaerendae negotiis occupabatur, frater ejus Andraeas in Clara-Valle transitoriam hanc finivit vitam; et is quoque priusquam aliquid de infirmitate ipsius Pater sanctus audisset, per nocturum soporem assistens ei una cum Gerardo fratre suo, dedit ei osculum pacis. Intellexit autem signum licentiae esse, et post paucos dies obitumentionem, quae de Herveio, non minus moribus et religione, quam genere illustri, praedicti Galeramni successore, facta sunt, non arbitramur p
Abbreviated transcription (Latin):
dñi cõu̾sionẽ. eiꝰ. suꝑ aliis qͦq plur nuiᷤ
nouimus cõtigisse Er quibꝰ fuit etĩã
macehnꝰ teutoncꝰ adolescens illustris.
&. albero uir uenerabilis. qui postea
abbas factus est in suetia .&. magnus
uir ille. Gaufridꝰ de ponia qui in ela-¬
raualle. pͥoris offitio functꝰ &. de finctꝰ
est. Huic qͦq Gaufridꝰ cũ adhuc ẽẽt in

Expanded text:
ionem ejus, super aliis quoque plurimis novimus contigisse. Ex quibus fuit etiam Macelinus Teutonicus adolescens illustris, et Albero vir venerabilis, qui postea abbas factus est in Suecia, et magnus vir ille Gaufridus de Peronia, qui in Clara-Valle Prioris officio functus et defunctus est. Huic quoque Gaufrido, dum
Abbreviated transcription (Latin):
do. Quid uirilem illũ patris animũ
loquar. qui una die.ui. filios. &. filioᷤ
tales uidens abire ñ mͦ ũ doluit. S &.
gauisus ẽ. ualde. illud tantũ monens
ut in oniĩb modeste. agerent. qm̃ ego
inqͥt noui uos qd̾ alt iix aut numqũa
possit zelus ur̃ cohiberi. ꝓficiscentibꝰ
itaq fratrib unꝰ tantũ &. ipͣse. puerulꝰ
remanebat qui cũ paruulis aliis inplate
iocabat᷑. Uidens aũt eũ senior. fr̃ Guido.
ecce in qͥt iuarde. secure potestis
ludere: qm̃ terrã multã habiturꝰ
estis. At ille subsannãs. cũ male¬
dictione inqͥt fiat hec distributio
ut uos celũ habeatis ego terram.
Fugiebat ergo cotidie. p̾uer ad fr̃s
suos uolens conu̾sionis eoꝵ sociꝰ
fieri. s qͥa paruulꝰ erat remitte¬
bãt eũ &. reddebãt patri suo. Candẽ
ñ ferentes inportunitatẽ. eiꝰ tradũt
eũ sarerdoticuidã ut disceret lite¬
ras & ubi paululũ creuit factꝰ est
&. ipse. nouiciꝰ aput scisterenĩ. &

Expanded text:
» Quid virilem illius patris animum loquar? qui una die sex filios, et filios tales videns abire, non modo non doluit, sed et gavisus est valde; illud tantum monens, ut in omnibus modeste agerent: Quoniam ego, inquit, novi vos, quod aut vix, aut nunquam possit zelus vester cohiberi. » Proficiscentibus itaque fratribus, unus tantum, et ipse puerulus, remanebat, qui cum parvulis aliis in platea jocabatur. Videns ergo eum senior frater Guido: « Ecce, inquit, Nivarde, secure potestis ludere, quoniam terram multam habiturus estis. » At ille subsannans: « Cum maledictione, inquit, fiat haec distributio, ut vos coelum habeatis, ego terram. » Fugiebat ergo quotidie puer ad 1276 fratres suos, volens conversionis eorum socius fieri. Sed quia parvulus erat, remittebant eum, et reddebant patri suo. Tandem non ferentes importunitatem ejus, tradunt eum sacerdoti cuidam, ut disceret litteras: et ubi paululum crevit, factus est et ipse Novitius apud Cistercium; et
Abbreviated transcription (Latin):
hinc profectꝰ ibat ad cõsticutiun
locũ ubi ñ multos undiq colligit.
ait quadã die ad fratres suosi
habeo amicũ masticoni husonẽ.
de uitreio . &. ipsum oportet ad du¬
cere. ut sit &. ipse. unꝰ ex nob̾. Erat
aũt clericus nobilis. &. iãmatu¬
rioris etatis. secularibꝰ pariter
& ecclĩasticis possessionibꝰ affluẽs.
tis arguere. s nichilomiinꝰ ille cõ-¬
ficdens siue. oũi hesitacione: feti¬
nauit ad ipsũ. Erat aũt fama
in regione qd̃ iherosõlunã essẽt..
iturus. Sic .i. ipse. fingebat. ñmeã
in qua fuit sin qua ẽ ds̃ iherosoli-¬

Expanded text:
hinc profectus ibat ad constitutum locum, ubi etiam multos undique collegit. Ait quadam die ad fratres suos. « Habeo amicum Matisconi, Hugonem de Vitreio, et ipsum oportet adducere, ut sit et ipse unus ex nobis. » Erat autem clericus nobilis, et jam maturioris aetatis, saecularibus pariter et ecclesiasticis facultatibus affluens. s arguere: nihilominus ipse confidens sine omni haesitatione festinavit ad ipsum. Erat autem fama in regione, quod Jerosolymam esset iturus: sic enim ipse fingebat, non in eam in qua fuit, sed in qua est Domi
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ Guido. cũ de conu̾sione. loqueret᷑
ei excusare. se cepit de uxoris uin¬
culo qd̾̃ soluere ĩliceret. Promi¬
sit tũ in fide . &. dextrã dedit uen¬
turũ sese cñ frẽ. si posset ab uxor e.
licentiã optinere. Ad qũe illico
f̃ ait. Ut meliora sis animo. ego
qͦ in eadẽ tibi fide ꝓmitto. aute.
ꝓximũ pasca. aut licentia immo
&.peticione. aut certe morte. ipsiꝰ.
soluendũ te alege. uxoris. & ꝓmi¬
sit in manu ipsius. Nec multo
post factũ est ut p̃dixit .&. cepit
iuũecula nobilis&. decora. cũ om̃i
in stantia lacrimaꝵ. in cubiclõ stu¬
penti uiro ꝓ conu̾sionis licencia
supplicare. Ipsa est que usq hodie.
in monast̾io lairic̾. qd̃ ꝓpe diuionũ
sitũ est. ꝑseuerat mulier uirtutis

Expanded text:
ejus Guido, cum de conversione loqueretur ei, excusare se coepit de uxoris vinculo, quod solvere non liceat. Promisit tamen in fide, et dextram dedit, venturum sese cum fratre, si posset ab uxore licentiam obtinere. Ad quem illico frater ait: « Ut meliori sis animo, ego quoque in eadem tibi fide promitto, ante proximum Pascha, aut licentia, imo et petitione, aut certe morte ipsius, solvendum te a lege uxoris. » Et promisit in manu ipsius. Nec multo post factum est uti praedixit: et coepit juvencula nobilis et decora, cum omni instantia lacrymarum, in cubiculo, stupenti viro pro conversionis licentia supplicare. Ipsa est quae usque hodie in monasterio Lairiacus, quod prope Divionem situm est, perseverat mulier virtutis,
Abbreviated transcription (Latin):
nocte pariter accubuerũt. in angꝰ¬
tiszimo strato ita ut nix caperet
alterũi. Nec tũc gͦ cessabat a lacri¬
mis huso. itaut argueret eũtur
sc̃s qd̃ doranire eũ ñ pateret᷑. ubi
uͦ obdormiuit uidebatur sibi inuo¬
cato ex inore spu sc̃o habere. ad eũ
de cõu̾sione. sermonẽ &.ñ de esse uoci
sue. uoc̃e uirtutis. Mane. aũt facto
cũ rursũ fleret hugo. moleste ĩa
di causa que fuit heri. Heri .n. suꝑ
uos flebam hodie suꝑ me ipsum.
Noui eñĩ cõuersacionẽ uram & iͥn qũa

Expanded text:
nocte pariter accubuerunt in angustissimo strato, ita ut vix caperet alterum. Nec tunc ergo cessabat a lacrymis Hugo, ita ut argueret eum Vir sanctus, quod dormire eum non pateretur. Ubi vero obdormivit, videbatur sibi, invocato ex more Spiritu sancto, habere ad eum de conversione sermonem, et non deesse voci suae vocem virtutis. Mane autem facto cum rursum fleret Hugo, moleste jam di causa, quae fuit heri: heri enim super vos flebam; hodie super me ipsum. Novi enim conversationem vestram, et mihi quam
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba declarant Cũ eñi in alio ordine.
ĩa ꝑ aliqͦt annos deinoraret᷑. scͥpsit
ad eũ epłam. erroneam oue reuocanꝰ.
Exiit aũt extͣ mouasterii septa ut
dictaret secretiꝰ.&. Guillemꝰ. qͥ postea
in angliis rieuallensẽ. elificauit
abbatiam. que clictabant᷑ excipi¬
ens scͥbebat in carta: Subito aũt
inundante. pluuia. timuit qui sc̾¬
bebat. erãt eñ sub cduo Cuii uene.¬
rabilis abbas. opꝰ inq̃t dĩ ẽ. fac qd fa¬
cis. Res nura. Madebant uestes
eoꝵ &. scribebat᷑ grandis epła .&. car¬
tam oĩno nõ tetigit huber. Eatat
adhuc epłã.ꝙ. ego ipse pͥmã eã con¬
stitui in corpore. epłaꝵ. cũ audissẽ.
tam grande. nuracłm ab ipsiꝰ ore.
qui scͥpsit eã in pluia sñ pluuia

Expanded text:
ba declarant. Cum enim in alio 1277 Ordine jam per aliquot annos demoraretur, scripsit ad eum epistolam, erroneam ovem revocans. Exiit autem extra monasterii septa, ut dictaret secretius: et Guillelmus, qui postea in Angliis Rievallensem aedificavit abbatiam, quae dictabantur excipiens scribebat in charta. Subito autem inundante pluvia timuit qui scribebat: erant enim sub divo. Cui venerabilis Abbas: « Opus, inquit, Dei est; fac quod facis. » Res mira! madebant vestes eorum, et scribebatur grandis epistola, et chartam omnino non tetigit imber. Exstat adhuc epistola: et ego ipse primam eam constitui in corpore Epistolarum, cum audissem tam grande miraculum ab ipsius ore, qui scripsit eam in pluvia sine pluvia
Abbreviated transcription (Latin):
canonieoꝵ s in maxima disciplina ui¬
uẽtiũ. in qua bernardus est educatus
a paruulo. Uigilia gͦ dñice natiuitatis
dũ adhuc puerulꝰ dormiret in domo
patris. udebat᷑ sibi uidere uirginẽ.
parientẽ .&. u̾bũ infans nacens ex ea.
ꝓtinꝰ aũt pulsatũ est aduigilias .&. ex¬
citans eũ mater induit accurate ue¬
stibus canonicalibꝰ &. secũ pariterad
eccłiam duxit ut solebat de qua ui¬
sione. dic̾e ipse. solebat qd̃ eã credet¬
e̾eͤ duũice natiuitatis hor̃a.&. qd̾ sibi
ostensũ est signũ fuisse. multorum
quȩ sibi de eadẽ. postinodũ dñi na-¬
tiuitate. reuelata sc̃ misteriorum:¬

Expanded text:
canonicorum, sed in maxima disciplina viventium, in qua Bernardus est educatus a parvulo. Vigilia ergo Dominicae Nativitatis, dum adhuc puerulus dormiret in domo patris, videbatur sibi videre Virginem parientem, et Verbum infans nascens ex ea. Protinus autem pulsatum est ad Vigilias: et excitans eum mater, induit accurate vestibus canonicalibus, et secum pariter ad ecclesiam duxit, ut solebat. De qua visione dicere ipse solebat, quod eam crederet Dominicae nativitatis horam: et quod sibi ostensum est, signum fuisse multorum quae sibi de eadem postmodum nativitate revelata sunt mysteriorum
Abbreviated transcription (Latin):
habens ꝓceres armiᷤ strenuoᷤ. s mul¬
comagis legalicate. p̃c ipuoᷤ. Inter
qͥs excellebat tecelmꝰ quidã coguo¬
m̃to sorus. quo nomine. uulgari
liugua sub rufos ⁊ flaitos apellare
solemꝰ. Erat autẽ. uir iste. genere.
nobilis. pos sessionibꝰ diues. suaui
moribꝰ amator pauperũ iaxiuius.
sĩmꝰ pietatis cultor & incredibilẽ.¬

Expanded text:
is strenuos, sed multo magis legalitate praecipuos: inter quos excellebat Tecelinus quidam, cognomento Sorus; quo nomine, vulgari lingua subrufos et pene flavos appellare solemus. Erat autem vir iste genere nobilis, possessionibus dives, suavis moribus, amator pauperum maximus, summus pietatis cultor, et incredibile
Abbreviated transcription (Latin):
fortisũmꝰ. s ñ minori studio laudẽ
ipse. fugiebat. qũa cet̾i captare ui¬
deant᷑. Nũquã armis usꝰ ẽ nͥ aut
suo duce scilicet burgundie cui plu¬
rimũ familiaris & intimꝰ erat. nec
aliqñ fuit cũ eoin bello qñi uictoria
ei ꝓueniret. Crat quidẽ. indigena
castellionis. s dñs minoris castͥ cui
fontane nom̃ ẽ. qd̃ fatnosissimo illi
castro diuionis suꝑ eminet. in ex¬
celsa rupe locatũ. Huic sane uxor
erat elisabeth uoĩe ex optimo gen̾e
burgundioꝵ bernardi de mote bar¬
ro filia. digna tãto gen̾e. & tauto

Expanded text:
fortissimus, sed non minori studio laudes ipse fugiebat, quam caeteri captare videantur. Nunquam armis usus est, nisi aut suo, duce scilicet Burgundiae, cui plurimum familiaris et intimus erat: nec aliquando fuit cum eo in bello, quin victoria ei proveniret. Erat quidem indigena Castellionis, sed dominus minoris castri, cui Fontanae nomen est, quod famosissimo illi castro Divionis supereminet, in excelsa rupe locatum. Huic sane uxor erat, Elizabeth nomine, ex optimo genere Burgundionum, Bernardi de Monte-Barro filia, digna tanto genere et tanto
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ francoꝵ grauiter opprimebat
erat adolescens nobilis. aquitanꝰ genere¬
hugb̾tꝰ nomine. sub theoderico rege comes
prudentis erat ingenii considerans ebro¬
inũ adomñe maliciã ꝓmptissimũ. et
precipue eccłasticis uiris singularem
inimicũ. execratꝰ om̃s actus illiꝰ franciã
sequanoꝵ deseruit: et in austriã ad pip¬
pinũ cuiꝰ iusticia et uirtus bellica tyran¬
nos circa se fere om̃s cõpresserat se con¬
tulit Adherebat ei quasi comes indiui-¬
dua amita sua oda: quȩ erat boggis
aquitanoꝵ ducis recens defuncti uidua.

Expanded text:
regnum Francorum graviter opprimebat, erat adolescens nobilis Aquitanus genere sub Theoderico rege comes prudentis erat ingenii, considerans Ebroinum ad omnem maliciam promptissimum et precipue ecclesiasticis viris singularem inimicum, execratus omnes actus illius, Franciam Sequanorum deseruit et in Austriam ad Pippinum, cuius iusticia et virtus bellica tyrannos circa se fere omnes compresserat, se contulit. Adherebat ei quasi comes individua amita sua Oda, que erat Bohggis Aquitanorum ducis recens defuncti vidua.
Abbreviated transcription (Latin):
is qͦ ibidẽ illuminatꝰ : ipsa hora. Aderat
aũt ep̃c ciutatis ex plorator diligen oĩũ
que fiebant. Audiens gͥ ad olescẽtẽ. illu¬
minatũ se. eeᷤ. gratulabundiᷤᷤ uocib ac.¬
clamant̾e: ut ꝓbaret an uerũ eet de
multis int̾rogabat eũ: & incuntanter
ille. ad singłã respondebat. Ipsa die circa
it auditũ. CertiafR̾. pͥqͣmͣ eg̾deremͣ. trẽ.
nipsa ep̃i domo claudi erecti st̃: muliereᷤ
ue.⁊ puer unꝰ. Multa qͥdẽ ꝙ. alia signa.
nex ce cꝰ uno occlõ.&. ad olescens eodẽ laborauͤ
neõmͦ. ambo simul illuminati st̃. Fr̾
nuer claudꝰ oblatꝰ ÷ uiro dĩ:. &. ꝯfestĩ
siguatꝰ ab eo gs̾ sũ recepit. & corã om̃ibꝰ
ambulabat. Post paululũ qͦ in eg̾ssu eiꝰ¬

Expanded text:
que ibidem illuminatus est ipsa hora. Aderat autem episcopus civitatis, explorator diligens omnium quae fecerat. Audiens igitur adolescentem illuminatum se esse gratulabundis vocibus acclamantem, ut probaret an verum esset, de multis interrogabat eum, et incunctanter ille ad singula respondebat. Ipsa die circa it auditum. Tertia feria priusquam egrederemur, tres in ipsa episcopi domo claudi erecti sunt, mulieres duae et puer unus. Multa quidem et alia signa nex caecus uno oculo, et adolescens eodem laborans incommodo, ambo simul illuminati sunt. Feria puer claudus oblatus est Viro Dei, et confestim signatus ab eo gressum recepit, et coram omnibus ambulabat. Post paululum quoque in ingressu eju
Abbreviated transcription (Latin):
palliũ cũ adultera. fugitq egiptios ⁊ essug̃.
In eodẽ itu̾e c̃ paululũ ꝓcessissemꝰ. claudꝰ
qͥdã notissimꝰ ĩ t̾ra illa equo aduehebatur.
huiꝰ ita neruus femoris arruerat ut repli¬
cato genu qantũ m̃sura est palmi uniꝰ
tibia illa breuior alt̾a uid̾et᷑. Signauit aĩ
eũ iur sẽs. ⁊ nichil hesitãs de uirtutis
effectũ deponi uisit yambulare. Sin fuit
qͥ obediret. forte qr minꝰ id sꝑauerĩt qui
astabãt. aũ quia muiꝰ incellexerĩt u̾bum.
Siluit gͦ pat̾. s ñ siluit uox uirtutis. Su¬
bito si qͥdẽ exclamauit hõ laxari sentiẽs
ñ̾uũ ⁊ extendi genii suꝑ equũ qͦ uehebã
Statĩ uͦ depositꝰ lib̾e abulabat magnificã
ut uix sũmis digitis pedis uniꝰ t̾rã tan
qͥ ui. annis claudꝰ extit̾at sic̃ ab ipsis paren¬
tibꝰ eiꝰ accepi. Ibidẽ &̃. mulier surda audi¬
uit. ⁊ uir cecꝰ illuminatꝰ ÷ cui unꝰ tm̃ occłs

Expanded text:
era, fugitque Aegyptios, et effugit. In eodem itinere cum paululum processissemus, claudus quidam notissimus in terra illa equo advehebatur. Hujus ita nervus femoris aruerat, ut replicato genu quantum mensura est palmi unius, tibia illa brevior altera videretur. Signavit autem eum Vir sanctus, et nihil haesitans de virtutis effectu deponi jussit, et ambulare; sed non fuit qui obediret, forte quia minus speraverunt id qui astabant, aut quia minus intellexerunt verbum. Siluit ergo Pater, sed non siluit vox virtutis: subito siquidem exclamavit homo laxari sentiens nervum, et extendi genu super equum quo vehebatur. Statim vero depositus libere ambulabat magnificansut vix summis digitis pedis unius terram tangqui sex annis claudus exstiterat, sicut ab ipsis parentibus ejus accepi. Ibidem 1178 etiam mulier surda audivit, et vir caecus illuminatus est, cui unus
Abbreviated transcription (Latin):
audamꝰ ẜmugitꝰ flentiũ ⁊ singultus.
uociferationẽ. laudis euicit. Dabat
eñi ꝓ cantu lacͥmas: plebs ignara canendi.
Duãs qͦ aridas manꝰ ibidẽ. tetigit ⁊ curauit.
ut sensũ parit̾ motũq reciꝑent. Nec dũ ab
altari dimotꝰ senẽ. cecũ ꝑ signũ erueis
iliumnauit.&. alterũ claudũ ambulare fe¬

Expanded text:
sed mugitus fletuum et singultus vociferationem laudis evicit. Dabat pro cantu lacrymas plebs ignara canendi. Duas quoque aridas manus ibidem tetigit et curavit, ut sensum pariter motumque reciperent. Necdum ab altari dimotus, senem caecum per signum crucis illuminavit, et alterum claudum ambulare fe
Abbreviated transcription (Latin):
popło cecũ illuminauit. G. Mane in ecclia
pꝰ misse ce lebͣtionẽ cetꝰ puer uisũ recepit ⁊
iuir surdꝰ auditũ. Honorata q̃dã mulier nep-¬
tis comitis iuliaci. ab annis .u. alt̾o occulo
nicħ. alt̾o tã parũ uidenᷤ ut uix poss sine
duce ten̾e uiã. ubi signata ẽ clare uidit
ut᷑q. Aduocatꝰ etiã castͥ illiꝰ .x. anuiᷤ uixe¬
rat cecꝰ. ⁊ illuminatꝰ ẽ ipsa die. Multa
qͥdẽ i alia facta St̃. sepusq clamabat

Expanded text:
Mane in ecclesia post Missae celebrationem caecus puer visum recepit, et vir surdus, auditum. Honorata quaedam mulier, neptis Comitis Juliaci, ab annis quinque altero oculo nihil, altero tam parum videns, ut vix posset sine duce tenere viam, ubi signata est, clare vidit utroque. Advocatus etiam castri illius viginti annis vixerat caecus, et illuminatus est ipsa die. Multa quidem et alia facta sunt, saepiusque clamabat
Abbreviated transcription (Latin):
cũ fletu ⁊ eiulatu. om̃s iirabamur
eã s stati ꝯgͣtulati sumꝰ. ac clamaũ
eñi subito qr uideret. ⁊ festinantes
nec ullatenꝰ poterã introir e: Ab hora nona
ne accedere. qͥdẽ. ualẽs ad hostiũ ł ad scalã
tanta erat undiq multitudo. Uix tanclem
nocte. secedẽtibꝰ turbis ing̾ssus: uidi ꝯfestĩ
mus qr languentiũ ꝯuen̾at multitudo.
rogauimꝰ patre ut ad sanandos eos eg̾dẽt᷑.
sac̃te mauꝰ corã nobͣ ds̃ auditũ reddidit

Expanded text:
etu et ejulatu. Omnes miserabamur eam, sed statim congratulati sumus. Acclamavit enim subito, quia videret: et festinantes nec ullatenus poteram introire: ab hora nona, nec accedere quidem valens ad ostium, vel ad scalam; tanta erat undique multitudo. Vix tandem nocte secedentibus turbis ingressus, vidi confestim mus, quia languentium convenerat multitudo, rogavimus Patrem, ut ad signandos eos egrederetusacratae manus coram nobis Deus auditum reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uociferaret᷑. Neq eñi sedm ur̃ates ꝓpͥa
h̃t cantica ppłs romane lingue: qͥb ad
singula q̃q miracłã referret grãs db.
Multa ꝓinde tecta silentio ad nostra ũ
ꝑ uenere. noticiã: licet ex his qͦ q̃ certiꝰ¬
sime. noui omiserĩ ñ pauca sicenter.
ueritꝰ eqͥdẽ neforte. lectori ꝗͣlibet curioso
pareret copia tanta fastidiũ. Illud sane.
ñ tã uob̃ loqͦr de cuiꝰ credulitate ñ dubito.
ꝗͥ ceteris ĩqͦꝵ manꝰ hec poter̃t deuenire:
iulme scͥpdisse nͥqd̃ aut uidi ocłis meis
nrͣ ea qͥb tenebatur implicitꝰ scłaria nego¬
ad altare. beate marie. in maiori ecclã
at̾ sc̃s misarũ solẽpnia celebrass et:

Expanded text:
rates propria habet cantica populus Romanae linguae, quibus ad singula quaeque miracula referrent gratias Deo. Multa proinde tecta silentio ad nostram non pervenere notitiam: licet ex his quoque quae certissime novi, omiserim non pauca scienter, veritus equidem ne forte quamlibet curioso pareret copia tanta fastidium. Illud sane non tam vobis loquor, de cujus credulitate non dubito, quam caeteris, in quorum manus haec poterunt devenire: nihil me scripsisse, nisi quod aut vidi oculis meis,noster ea quibus tenebatur implicitus, saecularia negoad altare beatae Mariae, in majori ecclesia Pater sanctus Missarum solemnia cele
Abbreviated transcription (Latin):
mutꝰ. & coram me. p̃sentatꝰ. ⁊¬
audiuit & locutꝰ ẽ ipsa hora.
Ulix cessau̾at cleri iubilatio &. ecce senex
claudꝰ erectꝰ ẽ .&. ambulabat. Ibide. con¬
magis obstupui puer eñi cecꝰ anatiui¬
tate. oꝑtis albugine. occłis. si tñ oceli
dicendi erãt qͥbꝰ nec color nec offitium
nec ipsa saltẽ. qͣntitas inerat occłoꝵ:
adinpositionẽ beate. manꝰ uisũ recep̃.
Multis ħ inditiis approbauimꝰ uix
credentes occłis nr̃is qd̃ talib ocelĩs
uisiis poss ieeᷤ. In ipso loco &̃ arida
nulieris manꝰ adepta ẽ. sanitatẽ. Ex¬
hoc cũ beatũ uirũ turbe. ꝯpͥmerẽt
uix deductꝰ ẽ in domũ regulariũ
dericoꝵ. Ibi qͦ plurima languentibꝰ
beneficia contulit. S hec st̃ quorũ
certisime. recordamͣ. Claudi .ui. ibi
erecti st̃. puer cecꝰ &. mulier ceca
uisũ receperunt. Scda fr̾. in urbe.¬

Expanded text:
t coram me praesentatus audivit et locutus est ipsa hora. Vix cessaverat cieri jubilatio, et ecce senex claudus erectus est et ambulabat. Ibidem conulis obstupuimus. Puer enim caecus a nativitate, opertis albugine oculis si tamen oculi dicendi erant quibus nec color, nec officium, nec ipsa saltem cavitas inerat oculorum, ad impositionem beatae manus visum recepit. Multis hoc indiciis probavimus, vix credentes oculis nostris, quod talibus oculis visus posset inesse. In ipso loco etiam arida mulieris manus adepta ehoc cum beatum Virum turbae comprimerent, vix deductus est in domum Regularium canonicorum. Ibi quoque plurima languentium beneficia contulit: sed haec sunt quorum certissime recordamur. Claudi duo ibi erecti sunt, puer caecus et mulier caeca visum receperunt 40. Secunda feria in urbe
Abbreviated transcription (Latin):
beati seruacii declinaret ꝓ negocio fratris
norberti qui canonicꝰ erat eiꝰdẽ ecclie s ꝯ¬
tinuo & p̃bende abrenuutiauit ⁊ mundo:
In ipso gͦ itin̾e puer claudus erectꝰ est cor̃a¬
om̃ibꝰ nob̃. In ecłiã qͦq beati seruacii offer̾n.¬
tes claudũ hõinẽ. patri nr̃o: rogabãt ut ei
edii clerus conuenerat uniu̾sꝰ qͥ ĩciuitate.
illa copiosꝰ est. ⁊ incamera qͣdã ep̃i patr̃e.
gẽm̃ p̃stolabant᷑ ut sẽmonẽ. haberet ad ed̾.
Et ecce. p̃uenit ad eos dñs sermone uirtu¬
us. ⁊ claudꝰ qͥdã clericꝰ abrenibꝰ ꝙ deorsũ¬
edes suos oblatus ẽ uiro dĩat ille. debiba
nẽbra siguãs & atrectans ambula inqͥt

Expanded text:
beati Servatii declinaret pro negotio fratris Norberti qui canonicus erat ejusdem eccleso. In ipso autem itinere puer claudus erectus est coram nobis. In ecclesia quoque beati Servatii offerentes claudum hominem Patri nostro, rogabant ut ei  Hodie Leodii clerus convenerat universus, qui in civitate illa copiosissimus est, et in camera episcopi Patrem praestolabantur, ut sermonem haberet ad eos: et ecce praevenit eos Dominus sermone virtutis, et claudus quidam clericus ab renibus deorsupedes suos, oblatus est Viro Dei. At ille debilia membra signans et attrectans: « Ambula, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ est. ⁊ audiuit. It̾ surdus alt̾ auditũ¬
tatẽ s Gaut᷑. Ipso die in ospicio surdus ⁊
nutꝰ puer oblatus est Dũ q melmat᷑
signaret puerũ pat̾ sc̃s : honestus qͥdã
uuenis ciunradus coloniensis canonicꝰ
breñtians scło sese reddebat in manꝰ
Eleuauit se ut succiꝑet eñ. ⁊ cõti¬
nuio puer locutꝰ est ⁊ audiuitt¬

Expanded text:
locutus est. Item surdus alter auditumS. Ipso die in hospitio surdus et mutus puer oblatus est: cumque signaret eum Pater sanctus, honestus quidam juvenis Conradus, Coloniensis canonicus, abrenuntians saeculo sese reddebat in manus ejus. Elevavit se ut susciperet eum, et continuo puer locutus est, et audivit
Abbreviated transcription (Latin):
ne. Illic gͦ in capelia regia ad altare beatȩ ma¬
riȩ fr̃̾ .N. puella ceca uisũ recepit Ego ipse
patͥ astabam s tantꝰ ilico tumultꝰ fuit ut
moniũ suspender̃t̃ h̃c ego ipse diu repule¬
tã. ad qͥd uellet accedere qͥd aut qͥd pat̾et᷑ ignatas.
sua Extendit manu. s alt̾a sauata est ue¬
lut ifimbria uestimenti. Stabat enĩ pꝰ
tergũ eiꝰ ⁊ cq̃rebatur q̾ ad manũ acce¬
dere nõ ualeret. Cui ego. Applica inqͣm
uestimento eiꝰ manũ si forte palpare
ut ei consului. subito q cepit tenere
cuculłã. & dũ traheret eã digiti exten
⁊ t̾ba inpellebat turbã fict̃ unda soli
undã p̃cipitare ꝓpt̃ ħ multa ex his
ciuitate translata. Illic fr̃ .u. ꝑ noctauimꝰ
in ecli̾a beatȩ mariȩ Mane uͦ fr̾ ui pꝰ¬

Expanded text:
 Illic ergo in capella regia, ad altare beatae Mariae, feria quinta, puella caeca visum recepit: ego ipse Patri astabam, sed tantus illico tumultus ut cedemonium suspenderunt. Hunc ego ipse diu repuleram, ad quid vellet accedere, aut quid expeteret ignorans.sua extendit manu, sed altera sanata est velut in fimbria vestimenti. Stabat enim post tergum ejus, et conquerebatur quod ad manum accedere non valeret. Cui ego: « Applica, » inquam, « vestimento ejus manum, si forte palpare ut ei consului, subitoque coepit tenere cucullam: et dum traheret eam, digiti extendet turba impellebat turbam, sicut unda solet undam praecipitare. Propter hoc multa ex his civitate translata. Illic feria quarta pernoctavimus in Ecclesia beatae Mariae. Mane vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstatiensis. & cet̾i tirones sp̃alis milicie.
qͥs uir dc̃s eripuitle medio babilonis.
dñ oĩa decet nos ex ipsis medullis cor¬
nr̃. Oultiplicasti enĩ suꝑ nos misdĩã tuã.
&. magnificasti facere nobiscũ ĩ memor
ne ip̃a qͥdẽ iehenna sufficeret. Et unde
ħ nad peccatoribꝰ utq pessimis oĩũ qͥs tua
pacieneia ordinãte tellus inuita cogitur
sustinere. uñ ħ nob̾. ut sub tãte. Sc̃itatis
pat̾einio respiremꝰ: Duere inestimabił¬
ꝯmus mseracioid. Diꝯphensibił diuine pietat
abssud. Acumulauit gr̃e sue mun̾ra
suꝑ uirũ quẽ eleg̃ ut ad eũ colligat undiꝙ
desꝑatissimos peccõres in qͦ securiꝰ habeãt
usq qͦ graui corde: Nonne. si in tiro &. sidone
facte eẽt uirtutes q̃ in uob̾ facte Sũt his
diebꝰ egissẽt penitẽtiã in cin̾e & cilicio:¬

Expanded text:
stiensis, et caeteri tirones spiritualis militiae, quos Vir sanctus eripuit de medio Babylonis. 21. Ante omnia decet nos ex ipsis medullis corter. Multiplicasti enim super nos misericordiam tuam, et magnificasti facere nobiscum, immemor nec ipsa quidem gehenna sufficeret. Et unde hoc nobis, peccatoribus utique pessimis omnium, quos tua ordinante patientia, tellus invita cogitur sustinere? unde hoc nobis, ut sub tantae sanctitatis patrocinio respiremus? O vere inaestimabiomprehensibilis divinae pietatis abyssus! Accumulavit gratiae suae munera super Virum quem elegit, ut ad eum colligat undique desperatissimos peccatores, in quo securius habeant usquequo gravi corde? Nonne si in Tyro et Sidone factae essent virtutes, quae in vobis factae sunt his diebus, egissent poenitentiam in cine