comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iure potest pietas impia. dulce scelus.
Effectus de corde pios eliminat hospes.
Impietas. mentem deserit exul amoi.
Fratres in memores fr̃ni nominis urgent
Maturantq scelus ꝓpositoq student.
Ne sibi se perdat. ne frẽm mutet in hostem
Ut scelus excludat ꝑdit in ista ruben.
U estrũ conpescat rationis habena furorẽ.
Hon maculet puras sanguinis unda manꝰ
Propuero nobis decor oris supplicat eius.
Sunt oratores . uis. pietaᷤ. ⁊ amor.
S implititas ueniam si quid deliq̃rit orat.
Ercusat puerũ nescia uica mali.
Tot bonanitunt᷑ ur̃m mollire rigor̃ẽ
Tot p̾cibus frangi saxea corda queunt.
En cisterna uetus. quã longi tẽꝑis usus.
Perbũ pondꝰ ht̃. puerũ cisterna recepit.
Conpͥmit escafamem. consulit unda siti.
U ix ieiuna fames pͥmam libauerat escam.
P resens accessit aduena turba lo co
S ors bene respondet. institor ecce nouus
Parcatur puero. uendat᷑. seruiat exil.
Parent. emptor ad est. uẽdit᷑ gͦ ioseph.

Expanded text:
Jure potest pietas impia dulce scelus. Jure potest pietas impia dulce scelus. Affectus de corde pios eliminat hospes Impietas, mentem deserit exsul amor. Fratres immemores fraterni nominis, urgent, Maturantque scelus, propositoque student. Ne sibi se perdat, ne fratrem mutet in hostem Ut scelus excludat, prodit in ista Ruben: Vestrum compescat rationis habena furorem, Nec maculet puras sanguinis unda manus. Pro puero nobis decor oris supplicat; ejus Sunt oratores jus, pietas et amor: Simplicitas veniam, si quid deliquerit, orat; Excusat puerum nescia vita mali. Tot bona nituntur nostrum mollire rigorem, Tot precibus frangi saxea corda queunt. Haec cisterna vetus, quam longi temporis usus Verbum pondus habet, puerum cisterna recepit CComprimit esca famem, consulit unda siti. Vix jejuna fames primam libaverat escam, Praesens accessit advena turba loco. Sors bene respondet, institor ecce novus. Parcatur puero, vendatur, serviat exsul: Parent, emptor adest; venditur ergo Joseph.
Abbreviated transcription (Latin):
In mort̾ẽ pueri liuor frat᷑nus anhelat.
R espondent sceleri tempora grata suo.
Fratͥb absq ioseph missis in pascua tnͣffert
Sepuer ad patͦm prodit in ista pater.
S ipure ridet sr̃m fortuna tuoꝵ.
Consule paret abit. consulit ille sichem.
S urdatacent puero loca. stat puer hesit ĩ illũ
Rusticus exit in hec. dotai loca consule. reddet
Qd̃ petis ille locus. credit. abitq puer
In puerũ frẽs de figunt lumen ⁊ istis.
Utentes uerbis mutua uerba serunt.
Ecce ioseph cuiꝰ fortuna laborat honou.
Cui dare promittunt sompnia qͥcqͥd habent
Ebibat innocuum cusꝑis frat᷑na cruorẽ.
Ne fructus habeant sompnia uisa suos.
Nomine uelabit rabies se nr̃a fermo.
Nostrum de fendet culpa ferina scelus.
Impietas ⁊ amoi in eoꝵ pectore pugnant.
Hec inhiat sceleri. compͥmit ille nefas.
Bella mouet. cũ fraude fides. cũ cͥmine iͥ
Cum pietate scelus. cũ ratione furor
Q ue modo perdere uult puerũ mͦ parcere dici.

Expanded text:
In mortem pueri livor fraternus anhelat, In mortem pueri livor fraternus anhelat, Respondent sceleri tempora grata suo. Fratribus absque Joseph missis in pascua, transfert Se puer ante patrem; prodit in ista pater: Si pure ridet fratrum fortuna tuorum, Consule; paret, abit, consulit ille Sichem. Surda tacent puero loca, stat puer, haesit in illoRusticus exit in his: Dotahim loca consule; reddit: Quid petis? ille locum? credit, abitque puer. In puerum fratres defigunt lumen, et istis Utentes verbis, mutua verba ferunt. Ecce Joseph, cujus fortuna laborat honori, Cui dare promittunt somnia quidquid habent. Ebibat innocuum cuspis fraterna cruorem, Ne fructus habeant somnia visa suos. Nomine velabit rabies se nostra ferino; Nostrum defendet culpa ferina scelus. Impietas et amor in eorum pectore pugnant; Haec inhiat sceleri, comprimit ille nefas. Bella movet cum fraude fides, cum crimine virtus Cum pietate scelus, cum ratione furor. Quae modo perdere vult puerum, modo parcere, dici 1314
Abbreviated transcription (Latin):
Contulit hanc puero patͥe deuotio cure.
Alludens pedibus symb̾a lambit humũ.
In fratres parit inuidiam res ista. ministͣnt
Huic alimenta malo sompnia uisa ioseph.
Q uod sopor ostendit ad fratrũ detulit aures.
Quam de clarat eis uisio talis erat.
Nos ht̃ unꝰ ager. manꝰ instat nr̃a maniplis.
Falx p̃datur agrũ spes sua queq trahit.
Prona mee gelime subdit pars ur̃a cacumen.
Suplex. ⁊ quedam signa p̾cantis habens.
Uulnerat auditũ tenus seintilla loquele
Frat᷑nũ cumulant alt᷑a uisa scelus.
Sompnia de clarans in conspectu patͥs inquit
Rursus frat̾nis auribus ista puer.
Ominia sompnus ht̃ color unꝰ palliat orbẽ
Uisibus alludunt sompnia uisa meis.
S ol caput inclinat mͥ. lune su pplicat orbis
S yderisundeni circulus orat open
hec uorinft᷑es liuor̾e suscitat. iram.
Prouocat excruciat pectora cͥmen alit.
M entem non ledit uerbum puerile pat̾nã¬
N ec timet effectu uerba carere suo.

Expanded text:
Contulit hanc puero patriae devotio curae, Contulit hanc puero patriae devotio curae, Alludens pedibus fimbria, lambit humum. In fratres parit invidiam res ista; ministrant Huic alimenta malo somnia visa Joseph. Quod sopor ostendit, ad fratrum detulit aures, Quam declarat eis visio talis erat. Res habet, imus agro, manus instat nostra maniplis, Falx praedatur agrum, spes sua quemque trahit. Prona meae gelimae subdit pars vestra cacumen, Supplex, et quaedam signa precantis habens. Vulnerat auditum tenuis scintilla loquelae, Fraternum cumulant altera visa scelus. Somnia declarans, in conspectu patris infert Rursus fraternis auribus ista puer. Omnia somnus habet, color unus palliat orbem, Visibus alludunt, somnia laeta meis; Sol caput inclinat, mihi lunae supplicat orbis, Sideris undeni circulus orat opem. Haec vox in fratres livorem suscitat, iram Provocat, excruciat pectora, crimen alit. Mentem non laedit verbum puerile paternam; Retinet effectu verba carere suo.
Abbreviated transcription (Latin):
ũ natura iacob duodena prole beasset
npueris forme gr̃a multa fuit.
Obfuscans alios uultus fuͥgore sereni.
Alt̾ inhis meruit lucifer ẽẽ loseph.
Sicut solaris obfuseat sydera fulgor.
S ic omnes roses p̾uenit ore puer
In uultus alios uigili minus usa labore.
Huic natura dedit quicqͥd habebat opum
In pueri uultũ tm fuit illa cdecoris.
Prodiga. post munꝰ pene remansit in obs
Sic omnem scrupulũ limauerat ungue politi
Yt uicu labes nulla molestat opus
Conm̃dant pueri decus os roseum. gena florens
S crntillans oculus. mens pia pura caro.
Os. lumͣ. dentes. imitatur. reddit. adequant.
Pura. nitens. niueum. lilia. sydus ebur.
In laudem pueri plene natura loborat.
Miraturq suam sic suuduisse manum.
Siminꝰ egisset aliquid fortasse. quod absit.
Hoc dampnũ redimi uestis honore potest.
In puero cultus. nature munus honorat.
Cuius laus forme laudibus addit opem.
Imbuerat uestem roseo tinctura colore.
Ebria mu riceo sanguine uestis erat

Expanded text:
um natura Jacob duodena stirpe beasset, In pueris forte gratia multa fuit. 1313 Offuscans alios vultus fulgore sereni, Alter in his meruit Lucifer esse Joseph. Omnia solaris offuscat sidera fulgor; Sic omnes roseo praevenit ore puer. In vultus alios vigili minus usa labore, Huic natura dedit quidquid habebat opum. In pueri vultum tantum fuit illa decoris Prodiga; post munus pene remansit inops. Sic omnem scrupulum limaverat ungue polito, Ut vitii labes nulla molestet opus. Commendant pueri decus, os roseum, genaque florens, Scintillans oculus, mens pia, pura caro. Os, lumen, dentes imitatur, reddit, adaequat Pura nitens niveum lilia, sidus, ebur. In laudem pueri plene natura laborat, Miraturque suam sic studuisse manum. Si minus egisset aliquid fortasse quod absit! Hoc damnum redimi vestis honore potest. In puero cultus naturae munus honorat, Cujus laus formae laudibus addit opem. Imbuerat vestem roseo tinctura colore, Ebria muriceo sanguine vestis erat.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e sumatur utrumq .i. corpus &
sanguis. utraq tamen sp̃es consetratur. & neutͦ
manam totam assumpsit ut totam redimeret.
Panis enim refertur ad carnem. ⁊ unsi ad ani¬
mati.¶Umum sanguinem operatur. in quo se¬
offeruntur. quod ualet ad tuitionem carnis &
anime. Ee si sub alterutra tantum sỹe fum̾e¬
tur. ad alterius tantum putaretur pertinere salu¬
tem. Et quauis sub sp̃e panis sanguis sumatur
cum corpore. & sub sp̃e uini corpus cum sanguine.
tamen nec sanguis sub sp̃c panis. nec corpus sub
specie uini bibitur. aut comecditur. quia sicut nec
sanguis comeditur. nec corpus bibitur. ita neutrũ
sub specie panis bibitur: aut sub sperie iuni come¬
ditur. Et si concessibile uideatur quod corꝑus bi¬
bendo aut sanguis comedendo sumatur. Est gͦ
modus sumendi caruem & sanguinem quo neu¬
trum manducatur aut bibitur.

Expanded text:
e sumatur utrumque, id est corpus et sanguis, utraque tamen species consecratur, et neutra  naturam totam assumpsit, ut totam redimeret. Panis enim refertur ad carnem, et vinum ad animam, quia vinum sanguinem operatur, in quo seofferuntur, quod valet ad tuitionem carnis et animae, ne si sub alterutra specie tantum sumeretur, ad ulterius tantum putaretur pertinere salutem. Et quamvis sub specie panis sanguis sumatur cum corpore, et sub specie vini corpus sumatur cum sanguine, tamen nec sanguis sub specie panis, nec corpus sub specie vini bibitur, et comeditur, quia sicut nec sanguis comeditur nec corpus bibitur, ita neutrum sub specie panis bibitur, aut sub specie vini comeditur. Et si concessibile videatur quod corpus bibendo, aut sanguis comedendo sumatur. Est ergo modus sumendi carnem et sanguinem, quo neutrum manducatur et bibitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pnitur mediocritas. & suꝑflurtas affectatur it duer¬
sitate cyboꝵ. & uarietate u̾boꝵ. aiiditas nescit modũ.¬
sanitas. sed moib & mors. Audi suꝑ hoc sententiã sa¬
pientis. Noli aindus ẽẽ in om̃i epłatione. ⁊ ñ te ef¬
fundas suꝑ omnẽ escani. In multis enĩ escis erit uifir

Expanded text:
nitur mediocritas et superfluitas affectatur, in divernitur mediocritas et superfluitas affectatur, in diversitate saporum, in varietate ciborum. Aviditas nescit modunon sanitas, sed morbus et mors. Audi super hoc sententiam sapientis: «Noli avidus esse in omni epulatione, et non te effundas super omnem escam, in multis enim escis erit infir
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ de malo proueniunt. ad malũ ꝑueniant. nec actedat
ad bonum ⁊ qd̾ ñ procedit ex bono. Auarus gͦ dampna¬
tionem habet uite que uunc est & future. De gula.
ꝓtegens turpicudnie. Nunc autẽ gulosis ñ sufficiunt
fructus arboꝵ. ñ gn̾a leguminũ. ñ radices herbaꝵ uon
pisces maris. ñ bestie t̾re. non aues celi. Sed q̃runtͦ pigñ¬
ta. cõparantur aromata. Nutriunt᷑ altilia. caꝑunt᷑
obesa. q̃ studiose coquantur arte cocoꝵ. que laute ꝑen¬
tur. officio ministroꝵ. Alius contundit & colat. aliꝰ
confudit ⁊ conficit. Substantiam u̾tit in accidens.
uatutã mutat in artẽ. ut saturitas transeat in esu¬
riem. ut fastidiũ reuocet appetitũ. ad irritandñ gu¬
lam. ñ ad sustentandum naturam. ñ ad sustentanidũ
supplendã: sed ad aiiditatem explendem. Ceterũ tum
breuis est gule uoluptas. ut spacio loci: uix sit quatuor
digitoꝵ. spacio temꝑis : uro sit totidẽ mom̃toꝵ. Contẽ¬

Expanded text:
 de malo proveniunt, ad malum perveniant: nec accedat ad bonum, quod non procedit ex bono. Avarus ergo damnationem habet vitae, quae nunc est et futurae. CAPUT protegens turpitudinem». Nunc autem gulosis non sufficiunt fructus arborum, non genera leguminum, non radices herbarum, non pisces maris, non bestie terre, non aves celi, sed queruntur pigmenta, comparantur aromata, nutriuntur altilia, capiuntur obesa, que studiose coquuntur arte cocorum, que laute parantur officio ministrorum. 2 Alius contundit et colat, alius confundit et conficit, substantiam vertit in accidens, naturam mutat in artem, ut saturitas transeat in esuriem, ut fastidium revocet appetitum, ad irritandam gulam, non ad sustentandam naturam, non ad necessitatem supplendam, sed ad aviditatem explendam. Caeterum tam brevis est gulae voluptas, ut spatio loci vix sit quatuor digitorum, spatio temporis vix sit totidem momentorum. Contem
Abbreviated transcription (Latin):
reddit. quia quanto sunt delicatiora cybaria:
mens. ⁊ abhominabilem sorũ emuitens. Gula parady¬
sum claus it. pͥmogenita uendidit. Suspendit pistorẽ
Decollauit baptistã. Nabuzardã pͥnceps cocoꝵ tẽplum
incendit. & ierb̃n totam euertit. Baltazar in conuiuio¬
manducare a bibere. & surrexerunt ludere. Sed adhuc
esce eoꝵ erant in ore ip̃oꝵ. ⁊ ira dei ascendit suꝑ eos.
Qui uescebantur uoluptuose iuterierunt in uiis di

Expanded text:
rmens, et abhominabilem sonum emittens. Gula paradisum clausit, primogenita vendidit, suspendit pistorem, decollavit Baptistam. Nabuzardam princeps cocorum templum incendit et Ierusalem totam evertit. Balthasar in conviviomanducare et bibere, et surrexerunt ludere»; sed «adhuc erant esce eorum in ore ipsorum et ira Dei ascendit super eos». «Qui vescebantur voluptuose, interi
Abbreviated transcription (Latin):
li cilitiũ. Ecce uista redditur pena ꝓ culpa. ut in eo pu¬
nrantur in quo peccauer̾t. Tohue suꝑ hiis aliũ audi
ꝓpħam. O tyre bẏssus uarta de egypto tibi texta est in
nelũ. Iacinctus ⁊ purpura de insulis elisa facta st̾ oꝑi
m̃tum tuũ. Dentes eburneos ⁊ ebeninos cõmutauert
ip̃cio tuo. Genimã ⁊ purpurã ⁊ scutulata. & bỹssum.
⁊ sericũ & coccũ ꝓposuerunt in m̃catotuo. De dan insti¬
tores tui in tapetib ad sedendũ. Et repleta es. ⁊ głifica¬
ta es nimis. Sed minc contͥta es inmari. ⁊ inꝑfuitois¬

Expanded text:
 III. » Ecce justa poena redditur pro culpa, ut in eo puniantur, in quo peccaverunt. Adhuc super his alium audi prophetam: « O Tyre, byssus varia de Aegypto texta est tibi in velum, hyacinthus et purpura de insulis Elisa, facta sunt imutaverunt in pretio tuo. Gemmam et purpuram et scutulata et bissum et sericum et codum proposuerunt in mercato tuo. Dedan institores tui in tapetibus ad sedendum, et repleta es et glorificata nimis. Sed nunc contrita es in mari et in pro
Abbreviated transcription (Latin):
aute̾ ut magnificus uideatur. satagit uestiri dupli¬
cib. indui moilib. p̃ciosis ornari. Sed quid est homo
p̃ciosis ornatus: nisi sepłcrũ foris dealbatũ: intꝰ autẽ
plenus spurcicia. Iacinctus.⁊ purpͤa. coctus. ⁊ byssus
in limo ꝑutͤscunt. Aurũ ⁊ argentũ. lapides &̾ gemnie.
in luto sordescunt. Dignitas ⁊ potestas male iatent in
puluere. honor ⁊ gła male sedent in cinere. Quid gͦ
suꝑbe philactia dilatas: ⁊ magnificas fimbrias: Diueᷤᷤ
ille qui induebat᷑ purpa ⁊ bysso. sepultus ẽ in uif̾no
Dina filia patͥarche iacob. añqm egred̾etur ut ait io¬
sephus. ut orniam̃tũ mulierũ ꝓuincialiũ emeret. uir¬
go ꝑmansit. Cñ autẽ exiuit. Sichẽ filus regis emor

Expanded text:
autem, ut magnificus videatur, satagit vestiri duplicibus, indui mollibus, pretiosis ornari. Sed quid est homo pretiosis ornatus nisi sepulcrum foris dealbatum, intus autem plenum spurcitia? Iacintus et purpura, coccus et bissus in limo putrescunt, aurum et argentum, lapides et gemmae in luto sordescunt. Dignitas et potestas male iacent in pulvere, honor et gloria male sedent in cinere. 2 Quid ergo superbe philacteria dilatas et magnificas fimbrias? Dives ille, qui induebatur purpura et bisso, sepultus est in inferno. Dina, filia patriarche Iacob, antequam egrederetur, ut ait Iosephus, ut emeret ornatum mulierum provincialium, virgo permansit; cum autem exivit, Sichem filius regis Amo
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ plꝰ defert᷑ uestib quam uirtutib.
um quidã philosophꝰ in habitu contẽptibili pͥnci
pelli. mutauit habitũ ⁊ assũpsit ornatũ. tunc ad pri
quo pͥnceps admirans. quid hoo ag̾et exquisiuit Phi¬
losophus gͦ respondit. honorantẽ houoro. quia qd̾ uir¬
tus ñ potuit: uestis oꝑtinuit. Ouanitas uanitatũ
plus honoris defert᷑ uestib quã uututib. plus uenu¬
stati quam honestat

Expanded text:
d plus defertur vestibus quam virtutibus. 1 Cum quidam philosophus in habitu contemptibili principelli, mutavit habitum et assumpsit ornatum: tunc ad primquo princeps admirans, cur hoc ageret exquisivit. Philosophus vero respondit: «Honorantem honoro, quia quod virtus non potuit, vestis obtinuit». «O vanitas vanitatum», plus honoris defertur vestibus quam virtutibus, plus venustati quam honestat
Abbreviated transcription (Latin):
mile est regnum celoꝵ homini negotiatori querenti
bonas margariras. inuenta autem uura preciosa marga¬
rita. dedit omnia sua &̾ comparauit eam. Dititur aut̾e
pallium plenitudo pontificalis officii. qm̃ in ip̃o &̃ tu̾
ip̃o confertur pontificalis officii plenitudo. Nam au¬
tequam metropolitanus pallio decoretur: non debet
cl̃icos ordiuare. pontifices consetrare. uel ecl̃as delicare.
funt carualia. sed ad destructionem muinitionum po¬
tentia. De quib idem apłs in alia dicit epła. Induite
uos armaturam dei. ut possitis stare aduersus insidi¬
as diaboli. State gͦ succuicti lunbos ur̃os in ueritate. &
indutiloricam iusticie. & calciati pedes in preparatione

Expanded text:
mile est regnum coelorum homini negotiatori quaerenti mile est regnum coelorum homini negotiatori quaerenti bonas margaritas. Inventa autem una pretiosa margarpallium plenitudo pontificalis officii, quoniam in ipso et cum ipso confertur pontificalis officii plenitudo. Nam antequam metropolitanus pallio decoretur, non debet clericos ordinare, pontifices consecrare, vel ecclesias dedicare, sunt carnalia, sed ad destructionem munitionum potentia Deo . De quibus idem Apostolus in alia dicit Epistola: Induite vos armaturam Dei, ut possitis stare adversus insidias diaboli State ergo succincti lumbos vestros in veritate, et induti loricam justitiae, et calceati pedes in praeparatione
Abbreviated transcription (Latin):
dextera: quatinus ad optinendam uite future quie¬
tem. toto suspiret affectu. iuxta uerbũ psalmiste di¬
autem acus que pallio infiguntur ante pectus. &¬
super humerum. & post tergum. designant compas¬
sionem proximi. Aoministrationem officii. distri¬
ctionemꝙ uidicii. Quare prima pungit animum
per dolorem. Seda per laborem. Tercia. per terrorem.
Prima pungebat apłm cum dicebat. Quis infirmat᷑.
&e ego non infirmor: Quis scandalizatur. & ego
infigitur acus. qm̾ in eterna quiete nullus afflicti¬
onis aculeus. millus stimulus punctionis est. Abster¬
get enim deus omnem lacrimam ab ocłis sanctoꝵ¬
suoꝵ. & iam non erit amplius neq luctus neq cla
est aurea. sed uferius est acuta. & superius rotunda.
lapidem continens preciosum. quia nimirum bonꝰ
pastor ꝓpter curam ouium. i terris assugitur: sed in
celis eternaliter coronabitur. Ubi pretiosam margaritã¬
illam habebit. de qua dominus inquit in ewangłio. Si¬

Expanded text:
dextra, quatenus ad obtinendam vitae futurae quiedextra, quatenus ad obtinendam vitae futurae quietem, toto suspiret affectu, juxta verbum Psalmistae diautem acus, quae pallio infiguntur, ante pectus, super humerum et post tergum, designant compassionem proximi, administrationem officii, districtionem judicii. Quarum prima pungit animum per dolorem, secunda per laborem, tertia per terrorem. Prima pungebat Apostolum cum dicebat: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego infigitur acus, quoniam in aeterna quiete nullus est afflictionis aculeus, nullus stimulus punctionis. Absterget enim Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum, et jam non erit amplius neque luest aurea, sed inferius est acuta, et superius rotunda, lapidem continens pretiosum, quia nimirum bonus pastor propter curam ovium in terris affligitur, sed in oelis aeternaliter coronabitur, ubi pretiosam illam magaritam habebit, de qua Dominus ait in Evangelio: Si
Abbreviated transcription (Latin):
quenter aptatur. Quatuor autem cruces purpuree. qua¬
tuor sunt uirtutes politice. Iusticia fortitudo. temperan¬
cia. prudentia. que nisi crucis xp̃i sauguine purpurent᷑
falsum sibi uirtutis nomen usurpant. & ad ueram
beatitudinus głam non ꝑducunt. Unde dñs inquit a¬
płis. Hisi habun dauerit iusticia uestra plusquam scri-¬
bar & phariseoꝵ: non intrabitis in regnum celor. Nec
multa cogitanten. Qua propter & pallium duplex est
in sinistra. sed simplex in dextera. quia uita presens
que per si nistram accipitur: multis est subiecta mole¬
stiis. Sed uita futura q̃ ꝑ dexterã designat᷑ in una sẽꝑ¬
est quiete collecta. Quod ueritas ip̃a designauit cura
uitulit. Martha. martha. sollicita es. & turbaris erga plu
rima. Porro unui est tecessarium. Maria optimam¬
plex est in sinstra. quatinus ad toleranolas uite pre¬
sentis molestias: prelatus fortis existat. Simplex in

Expanded text:
quenter aptatur. Quatuor cruces purpureae sunquenter aptatur. Quatuor cruces purpureae sunt quatuor virtutes politicae: justitia, fortitudo, prudentia, temperantia: quae nisi crucis Christi sanguine purpurentur, frustra sibi virtutis nomen usurpant, et ad veram beatitudinis gloriam non perducunt. Unde Dominus inquit apostolis: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam scribarum et Pharisaeorum, non intrabimulta cogitantem Sap. IX. Quapropter et pallium duplex est in sinistra, sed simplex in dextra. Quia vita praesens, quae per sinistram accipitur, multis est subjecta molestiis; sed vita futura, quae per dexteram designatur, in una senon extollant. Duae lineae, quarum una post dorsum, et altera progreditur ante pectus, activam et contemplativam vitam significant. Quas ita debet exercere praelatus, ut exemplex est in sinistro, quatenus ad tolerandas vitae praesentis molestias praelatus fortis existat. Simplex in
Abbreviated transcription (Latin):
nerib quem samaritanis duxit in stabłm. & uinum
adhibetur & oleum. Ut per uinum mordeantur uulne¬
ra. per oleum. foueantur. quatinus qui sanandis uulneri¬
b preest. in uino morsum seiteritatis adhibeat: in oleo.
molliciem pietatis. Hoc nimirũ & per archan taber¬
natuli designatur. in qua cum tabulis uirga continet᷑
debet ẽẽ uirga directionis: & manna dulcedinis. Ut se¬
ueritas immoderate non seuiat: & pietas plus quam ex¬
pedit non indulgeat. Ciculus pallii per quem huineri
constringuntur. est timor domini per quem opera coher¬
centur. ue uel ad illicita defluant. uel ad superflua relax¬
entur. qm̃ disciplina sinistram tohibet ab illicitis: formi¬
dine pene. dextram uero temperat a suꝑfluis: auore iu¬
sticie. Beatus gͦ uir qui semꝑ est pauidns. Bam iuxta¬
uero sine timore consistit: iustificari non poterit. Hiuc
est gͦ quod pallium &̾ ante pectus. & suꝑ humeros fre¬

Expanded text:
neribus, quem Samaritanus duxit in stabulum, et vinum neribus, quem Samaritanus duxit in stabulum, et vinum adhibetur et oleum, ut per vinum mordeantur vulnera, et per oleum foveantur Luc. X, quatenus qui sanandis vulneribus praeest, in vino morsum severitatis adhibeat, in oleo mollitiem pietatis. Hoc nimirum et per arcam tabernaculi designatur, in qua cum tabulis virga contineturdebet esse virga districtionis, et manna dulcedinis, ut severitas immoderate non saeviat, et pietas plus quam expedit non indulgeat. Circulus pallii, per quem humeri constringuntur, est timor Domini, per quem opera coercentur ne vel ad illicita defluant, vel ad superflua relaxentur. Quoniam disciplina sinistram cohibet ab illicitis formidine poenae; dexteram vero temperat a superfluis amore justitiae. Beatus ergo vir qui semper est pavidus Prov. Xvero sine timore existit, justificari non poterit. Hinc est ergo quod pallium et ante pectus et super humeros fre
Abbreviated transcription (Latin):
allium quo maiores utuntur ep̃i significat discipli¬
nam qua se ipõs & subditos archiep̃i debent regere.
Per hanc acquiritur torques aurea quam legitime
certantes accipiunt. De qua dicit salomon in parabolis.
dudi filimi disciplinam patris tui & ne dimittas le¬
gẽ matris tue. ut adclatur gr̃a tapitituo. & torques collo
tuo. fit euim pallium de candida laua contextum. Desr̾
habens circulum humeros constringentem. & liueas
duas ab utraq parte penilentes. Quatuoe autem cruces
purpureas anit & retro. a dextris &̾ a sinistris. sed a sim¬
stris est duplȩc. & simplet a dextris. Hec omina moralib
dore. benignitas designatur. Ham eccl̃astica disciplina
contra rebelles & obstinatos seueritatem exercet. sed erga
penitentes & humiles exhibet pietatem. propter quod de
lana non cuiuslibet animalis. sed ouis tantum efficitur:
que mansuetum est aninal. Unde propħa. Tanquam
ouis ad occisionem ductus est. & coram tondente se non¬

Expanded text:
allium, quo majores utuntur episcopi, significat disciplinam, qua se ipsos et subditos archiepiscopi debent regere. Per hanc acquiritur torques aurea, quam legitime certantes accipiunt, de qua dicit Salomon in Parabolis: Audi, fili mi, disciplinam patris tui, et ne dimittas legem matris tuae, ut addatur gratia capiti tuo, et torques collo tuo Prov. I. Fit enim pallium de candida lana contextum, habens desuper circulum humeros constringentem, et duas lineas ab utraque parte dependentes. Quatuor autem cruces purpureas, ante et retro, a dextris et a sinistris; sed a sinistris est duplex, et simplex a dextris. Haec omnia moralibudore benignitas designatur. Nam ecclesiastica disciplina contra rebelles et obstinatos severitatem exercet, sed erga poenitentes et humiles exhibet pietatem. Propter quod de lana non cujuslibet animalis, sed ovis tantum efficitur, quae mansuetum est animal, unde Propheta: Tanquam ovis ad occisionem ductus est, et quasi agnus coram ton
Abbreviated transcription (Latin):
simum reputabit. nec ualebit so pacificare celestib
nec audebit se preferre terrenis. quia parem se iu¬
m̃tis inueniet. simmilem recognoscet Umis est eni
hominũ & uim̃toꝵ interitus : & equa utoiusq con¬
ditio. & nichil habet ium̾to homo ampliis . De t̾ra
orta surit. & in terram pariter reuertentur. uerba
sunt ista. ñ cuiuslibet hominis: sed sapientissumi sa¬
lomonis. Quid est gͥ homo nisi lutum & curis. Hinc
enim dicit bomo ad deum. Momento queso quod
sicut lutum feceris me.⁊ in puluerẽ reduces me.
Hinc & deus inquit ad hominẽ. Ei̾nis es & in ci¬
uerem reuerteris. Comꝑatus sum ait luto. & assim¬
latus sur saiuille & cineri. Lutum efficitur ex
aqua & puluere utroq manente. Einis autẽ fit
ex igne ⁊ ligrio. utroq deficictite. Exp̃ssum mini¬
sterrum. sed alias exprimeudñ. Quid gͦ bitũ suꝑbis.
De quo puluis extolleris: Unde ciuis głaris:

Expanded text:
simum reputabit, nec valebit se parificare celestibus, simum reputabit, nec valebit se parificare celestibus, nec audebit se preferre terrenis, quia parem se iumentis inveniet et similem recognoscet. 2 «Unus est enim hominum et iumentorum interitus et equa utriusque conditio, et nichil habet homo iumento amplius. De terra orta sunt et in terram pariter revertuntur». Verba sunt ista non cuiuslibet hominis, sed sapientissimi Salomonis. Quid est igitur homo nisi lutum et cinis? Hinc enim homo dicit ad Deum: «Memento, queso, quod sicut lutum feceris me et in pulverem reduces me». Hinc et Deus dicit ad hominem: «Cinis es, et in cinerem reverteris». «Comparatus sum, ait, luto et assimilatus sum faville et cineri». Lutum efficitur ex aqua et pulvere, utroque manente; cinis autem fit ex igne et ligno, utroque deficiente. Expressum misterium, sed alias exprimendum. Quid ergo lutum superbis? De quo pulvis extolleris? Unde cinis gloriari
Abbreviated transcription (Latin):
nius. edisseram plenius. Formatus est homo depul
uere. de luto. deciuere. quode uilius est: de spur
est in labe percati. Natus ad laborem. timorẽ. dolo¬
rem. quodq miserus est ad mortem. Agit praia. qͥb
offendit deum. offendit ꝓximum. offeudit se ip̃m. A¬
git uana & turpia. quib polluit famam. polluit ꝑso¬
nam. polluit conscientiam. agit uana quib negli¬
git seria. negligit utilia. negligit necessaria. fiet
ꝙb ignis qui semꝑ ardit & urit in extinguibilis.
tsca uermis. qui semꝑ rodit ⁊ comedit immortalis.
Massa putredinis que semper fecet ⁊ sordet horribłis.
hominem de lirao terre. que ceteris est indi¬
gnior elementis. Planetas. & stellas fecit ex igne.
flatus. ⁊ uentos. fecit ex aere. Pisces & uolucres fecit
ex ciqua. Homunes & iumenta fecit de terra. Consi¬
b̾ans gͥ aquatica. se uilem inueniet. Consideraus ae¬
rea ⁊ se uiliorera agnoscet. Considernns ignea: se uilis¬

Expanded text:
nius, edisseram plenius. Formatus nius, edisseram plenius. Formatus vere, de luto, de cinere: quodque vilius est de spurciest in labe peccati. Natus ad laborem, timorem et dolorem: quodque miserius est ad mortem. Agit prava, quibus offendit Deum, offendit proximum, offendit seipsum; agit turpia, quibus polluit famam, polluit personam, polluit conscientiam. Agit vana quibus negligit seria, negligit utilia, negligit necessaria. Fiet cibus ignis, qui semper ardet et urit inexstinguibilis; esca vermis qui semper rodit et comedit immortalis; massa putredinis, que semper fetet et sordet horribilis.hominem de limo terre», que ceteris est indignior elementis. Planetas et stellas fecit ex igne, flatus et ventos fecit ex aere, pisces et volucres fecit ex aqua: homines et iumenta fecit de terra. Considerans igitur aquatica homo se vilem inveniet, considerans aeria se viliorem agnoscet, considerans ignea se vilis
Abbreviated transcription (Latin):
uare de rolua
matris mee e¬
gressus sum. ut
uiderem laborẽ & dolo¬
tem & consumerentur
in confusione dies mei.
Si talia locutus est ille
de se quem deus scĩfica¬
uit in utero. qualia
loquar ego deme. quem
mater mea genuit in
peccato: heu me dixe¬
rim mater mea quid
me genuisti filium ama
Quare non iuulua
fectus fuissem in utero.
ut fuisset mͥ mater
mea sepulcrum. & uł¬
ua eius conceptus eter¬
mis. fuissem enĩ qua¬
si qui ñ essem. de ute¬
ro translatus ad tumu¬
meis fontem lacrimax
ut fleam miserabilẽ¬
humane condicionis
ingressum. Culpabilem humane conuersationis ꝓ¬
gressum. Dampnabilem humane dissolutionis egres¬
sum. Considerauerim gͦ cum latrimis de quo fa-¬
dus est homo. Quid faciat homo. Qiuid futurus sit
homo. Sane formatus est homo de terra. conceptus
in culpa. natus ad penam. agit puiua que ñlicent.
turpia que ñ decent. uana q̃ non expediunt. Fit ꝙyb
ignis. esca uermis. massa putredinis. Exponã id pba

Expanded text:
uare de vulva matris egressus sum, ut viderem laborem et dolorem et consummerentur in confusione dies mei?». Si talia locutus est de se ille quem Dominus sanctificavit in utero, qualia loquar ego de me, quem mater mea genuit in peccato? Heu me, dixerim, mater mea, quid me genuisti filium amarQuare non in vulvfectus fuissem in utero, ut fuisset michi mater mea sepulchrum et vulva eius conceptus eternus». «Fuissem enim quasi non essem, de utero translatus ad tumumeis fontem lacrimarum, ut fleam miserabilem conditionis humane ingressum, culpabilem humane conversationis progressum, dampnabilem humane dissolutionis egressum? Consideraverim ergo cum lacrimis de quo factus sit homo, quid faciat homo, quid futurus sit homo. Sane formatus est homo de terra, conceptus in culpa, natus ad penam, agit prava que non licent, turpia que non decent, vana que non expediunt; fiet cibus ignis, esca vermis, massa pu
Abbreviated transcription (Latin):
obruuntur. Discerpunt᷑ ungłis. & paripłis suspen dimi¬
tur. torq̃ntur unguib.⁊ scorpionib flagellantur. ar¬
tantur uinłis. & laq̃is suggillant᷑. detrudunt᷑ carceri¬
b. ⁊ ieuimis macerant᷑. p̃cipitant᷑. & subm̃guntur.
excoriantur. & distrahuntur. Secant᷑. ⁊ suffodiuntur.
Qui ad mortẽ ad mortẽ. & qͥ ad gladiũ adgladiũ. &¬
qui ad famẽ ad famẽ. ⁊ qͥ ad captiuitatẽ. ad captiui

Expanded text:
obruuntur, discerpuntur ungulis et patibulis suspendunobruuntur, discerpuntur ungulis et patibulis suspenduntur, torquentur tigribus et scorpionibus flagellantur, arctantur vinculis et laqueis sugillantur, detentuntur carceribus et ieiuniis macerantur, precipitantur et submerguntur, excoriantur et distrahuntur, secantur et suffodiuntur. «Qui ad mortem ad mortem, qui ad gladium ad gladium, qui ad famem ad famem, et qui ad captivitatem ad capti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗtroe qͦt humana fiagłitas potuit tolerare. Eolerabilẽ
tolerantiam: Melius utrũq coniunxerim. Nã & ui¬
lerabilis est ꝓpter passionis aterbitatẽ. & tolembilis
ꝓpt̾ patiendi necessitatẽ. De die in diem. magis ac mag̾
humana natura corrũpit᷑. ita quod młta fuerunt oli
exꝑim̃ta salubria: que ꝓpt̾ defectũ ip̃iusi hodis suut
mortifera. Senuit iã mundus. uitͦq. megacosmos. ⁊
mitrocosmos. & quanto ꝓlixius utriusq senectus ꝓ¬
tas irruit. moib. inuadit. mors int̾ciꝑit. quã
nullus euadit. Ergo ite głieris in crastinũ. ignoras
etũ quid suꝑuentura pariat dies. Nestit homo finẽ
suũ. sed sicut pisces capiuntur hamo. ⁊ sicut aues cõ¬
p̾henduntur laqueo: sic capiunt᷑ homines tẽpore
malo cã eis extimplo suꝑuenerit.
torm̃toꝵ gña perimuntur. Ceduntur fu tor¬
stib. & gładiis ugulantur. Eremant᷑ flãmis. ⁊ lapidib

Expanded text:
gare, quot humana fragilitas potuit tolerare. Tollerabilemgare, quot humana fragilitas potuit tolerare. Tollerabilemerim tollerantiam? Melius utrumque coniunxerim, nam intollerabile est propter passionis acerbitatem, et tolerabile propter patiendi necessitatem. 2 De die in diem magis ac magis humana natura corrumpitur, ita quod multa fuerunt olim experimenta salubria, que propter defectum ipsius hodie sunt mortifera. Senuit iam mundus uterque, macrocosmus et microcosmus, et quanto prolixius utriusque senectus ptas irruit, morbus invadit, mors intercipit, quam nullus evadit. Ergo, «ne glorieris in crastinum: ignoras enim quid superventura pariat dies». «Nescit homo finem suum, sed sicut pisces capiuntur hamo, et sicut aves comprehenduntur laqueo, sic capiuntur homines tempore malo cum eis extemplo supervenerit». tormentorum genera puniuntur? Ceduntur fustibus et gladiis iugulantur, cremantur flammis et lapidibus
Abbreviated transcription (Latin):
egrediatur extre castra &e ñ reu̾tatur priusquã. ad uesiã
lauetur aqua. & post solis occasũ regtediatur in castia.
contutim᷑. cũ arnicoꝵ dampna sentimus. cũ sione.
parentũ pericła formidamꝰ. plus interdũ sanus for¬
mitine. quã infurmus egritudine ptiturbat᷑. plus hic
uoluntarus affectu doloris: quã is inuitꝰ effectu langͦ¬
ris affligitur. Uerũ est enĩ illud poeticũ. Res ẽ solliciti
plena timoris amor. Cuius pectus tã ferreum cuiꝰ cor tã
lapideũ ut gemitꝰ ñ exprimat. lacrimas ñ effiuidat. cũ
enti ñ cõpatiatur. & dolentib ñ condoleat. Ip̃e iħc cũ
uidisset mariã ⁊ uideos qui cũ ea uen̾ant ad monum̃¬
tũ plorantes. infremuit spĩt. turbauit semet ip̃m &
lacrniatus est. Sed eo potius quod mortiũ ad uite nit¬
serias reuocabat. Sciat autẽ seculpabilit̾ durũ. & dure
culpabilem qui corporalẽ amici sui mortẽ deplorat. &
tot sp̃es passionĩ phisicalis industria ꝑotuit inda¬

Expanded text:
egrediatur, et non revertatur priusquam ad vesperum lavetur aqua, et post solis occasum regrediatur in castra Cconcutimur, cum amicorum damna sentimus, et parentum pericula formidamus! Plus interdum sanus in formidine, quam infirmus aegritudine perturbatur. Plus hic voluntarius affectu doloris, quam invitus effectu languoris affligitur. Verum est illud poeticum Res est solliciti plena timoris amor. OVIDIUS. Cujus pectus tam ferreum, cujus cor tam lapideum, ut gemitus non exprimat, lacrymas non effundat, cum enti non compatiatur, et dolenti non condoleat? Ipse Jesus cum vidisset Mariam et Judaeos, qui cum ea venerant ad monumentum, plorantes, infremuit spiritrtuus est, sed eo potius quia mortuum ad vite miserias revocavit. Sciat autem se culpabiliter durum et dure culpabilem, qui corporalem amici sui mortem deplorat, et tot passionum species physicalis industria potuit inda
Abbreviated transcription (Latin):
non concedit᷑ eẽ quietũ. Ham t̾reno sompnia
uisiones conturbant. Et licet ñ sint ĩ ueritate tristia.
uel t̾ribilia. seu laboriosa q̃ sompniant sõpmautes
tam̃ ĩ ueritate tristant᷑ terreut᷑.⁊ fatigantꝰ.ii tantũ
sepissime conturbentut. Si uero iocundũ quid ude¬
rint: nichilominꝰ eiugilantes tristant᷑. tauquã illud
amiserint. iłouerte quid suꝑ hoc dicat eliphat thema¬
nites. In horrore uisionis nocturne qn̾ solet sopor oc¬
cupare homines. pauor tenuit me & tremor. & om̃ia

Expanded text:
non conceditur esse quietum, nam terrent sompnia, visiones conturbant. Et licet non sint in veritate tristia vel terribilia seu laboriosa que sompniant sompniantes, tamen in veritate tristantur, terrentur et fatigantur, in tantum sepissime conturbentur. Si vero iocundum quid viderint, nichilominus evigilantes tristantur tanquam illud amiserint. 2 Adverte quid super hoc dicat Elyphaz Themanites: «In horrore visionis nocturne, quando solet sopor occupare homines, pavor tenuit me et tremor, et omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ioħ̃es fuit limes pretedentium & sequentiura. me¬
dius inter apłos &e propħas. Nam lex & proꝑbete
usꝙ ad ioħem. &̾ ex eo regnum dei ewangłiratur.
&e omris in illam uim facit. Ideo epła nec semꝑ
legitur de propħis. ner sempet de apłis. sed int̾dũ
sumitur de ueteri testamento: interdum de nouo.
quia ioħes cuius uicem representat epistola. cum anti
te me factus est. & cet̾. Modernis xp̃m ostendit presen¬
tem. Ecce agnus dei ecce qui tollit pettata mundi.
Epistola uero grete. latine suꝑmissio. uel supererogat̾o
noncupatur. Quod nomen bene congruit literis apłi¬
cis que suꝑerogate sunt ewangłio de quib frequentius
leguntur epistole. Apłitus enim ordo per illum stabu¬
larium intelligitur. cui samaritanus commisit ho¬
minem a latronib spoliatum. uulneratum & semi¬
uiuum relictum. ꝓferens duos datarios. & ditens ei.
Curam illius habe & quoc¬

Expanded text:
Joannes fuit limes praecedentium et subsequentium, medius inter apostolos et prophetas nam lex et prophetae usque ad Joannem, et ex eo regnum Dei evangelizatur, et omnis in illegitur de prophetis, nec semper de apostolis, sed interdum sumitur de Veteri Testamento, interdum de Novo. Quia Joannes, cujus vocem repraesentat epistola, cum antiqte me factus est, et cum modernis Christum ostendit praesentem: Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi. Epistola vero Graece, Latine supermissio vel superrogatio nuncupatur, quod nomen bene congruit litteris apostolicis, quae superrogatae sunt Evangelio, de quibus frequentius leguntur epistolae. Apostolicus enim ordo per illum stabularium intelligitur, cui Samaritanus commisit hominem a latronibus spoliatum, vulneratum et semivivum relictum, proferens duos denarios, et dicens ei: Curam illius habe, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
ferat auxilium. & ex caritate solatium: ne manus
esus lassentur. usꝙ: ao solis occasum .i. usꝙ ad finem
amalech & popłm eu̾is .i. eccł̃a suꝑat dẏabolum &
exertitum demonum in ore gladii .i. per uirtutem
oĩonis. Gladins enim est uerbum dei. Si quis gͦ ult¬

Expanded text:
ferat auxilium, et ex charitate solatium, ne manus ferat auxilium, et ex charitate solatium, ne manus ejus lassentur usque ad solis occasum, id est usque ad finem Amalech et populum ejus, id est Ecclesia superat diabolum et exercitum daemonum in ore gladii, id est per virtutem orationis. Gladius enim est verbum Dei Ephes.
Abbreviated transcription (Latin):
manus eleuat. & extendit. astantib hinc inde
ministris qui manus eius sustentant: sacerdote corã
eo tenente satram entorium. Lex quippe satramentũ¬
istud irisinirat. Legitur enim in exodo. quod cum isrł
pugnaret aduersus amalech in deserto: moyses ascen¬
dit suꝑ uerticem collis. Cumq leuaret manus moyses:
uincebat istł. Sinantem paululum remisisset: ama¬
lech superabat. Aarou autem & .ur. sustentabant ma¬
nus enis ex utraꝙ parte. Et factum est ut manus
eius non lassarentur. usq: ad solis occasum. fugauitꝙ
iosue amaleth. & ꝑopłm eius in ore gladii. Propter
hoc gͦ sacerdos extendit manus in missa cum orat. nã
& xp̃c cum extendisset manus in cruce: ꝑro persetutori¬
paululum manus remitterer: i. si peceatis exigenitib
subtrahit auxilium & solamen: suꝑat amalech. rdi
abolus. quia non est currentis. neꝙ uolentis: seil so¬
hoc aaron .i. mons forttudinis. & .or.i. ignis ca¬
ritatis sustentat manus ip̃ius. ut in fortiudine

Expanded text:
manus elevat et extendit, astantibus hinc inde ministris, qui manus ejus sustentant, sacerdote coram eo tenente sacramentarium. Lex quippe istud sacramentum insinuat. Legitur enim in Exodo cap. XVII, quod cum Israel pugnaret adversus Amalech in deserto, Moyses ascendit in verticem collis; cumque levaret Moyses manus, vincebat Israel. Si autem paululum remisisset, Amalech superabat. Aaron autem et Hur sustentabant manus ejus ex utraque parte. Et factum est, ut manus ejus non lassarentur, usque ad solis occasum, fugavitque Josue Amalech et populum ejus in ore gladii. Propter hoc ergo sacerdos extendit manus in missa cum orat. Nam et Christus cum expandisset manus in cruce, pro persecutoripaululum manus remittit, id est si, peccatis exigentibus, subtrahit auxilium et solatium, superat Amalech, id est diabolus. Quia non est volentis, neque currentis, sed hoc Aaron, id est mons fortitudinis, et Hur, id est ignis charitatis, sustentant manus ipsius, ut in fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
dicationem ioh̃is pauti secuti sunt: sed predicatio¬
nem eirangłii: plurimi susceperunt. Unde d̃iscipłi
leguntur dixisse ioħ̃i. Rabbi: qui erat tetum trans
iordanem au testimonium perhibisti. ecce hic ba¬
ꝑtizat. & om̃s ueniunt ad eum. Ut gͦ cognouit iħes¬

Expanded text:
dicationem Joannis pauci secuti sunt, sed praedicatiodicationem Joannis pauci secuti sunt, sed praedicationem Evangelii plurimi susceperunt. Unde discipuli leguntur dixisse Joanni: Rabbi, qui erat tecum trans Jordanem, cui tu testimonium perhibuisti, ecce hic baptizat, et om
Abbreviated transcription (Latin):
rate uiam domini. Iohannes gͦ quasi subdiacomus
gus infantem dei popłm. por manum moysi custodi¬
endum suscipiens. illius aduentum docuit expectate.
quem eidem ppło iam adulto per os digitumq iołis
presentem in carne moustrauit. ut enm dutem se¬
tatem. Initium perfectionem. dñantis preceptum.
amantis consilium. Nam lex per moysen data est
legis est. suam imperfectionem ioħ̃is testimorio pro¬
fitentis. & ad perfectionem eirangłicam transiten¬
tis. Hic est inquit de quo dixi uobis. Qui post meut¬
nit ante me factus est. cuius non sum dignus corri¬
giam calctamenti soluere. Meoporter minui illum
autem trescere. Non erat ille lux. sed ut restimonisi
perhiberet de lumine. Erat lux uera que illumurat
omnem hominem uenientem in hunc munlum.
Lex quippe neminem duxit ad petfectum. Hinc est
gͦ quod subdiaconum legentem epłam unus acoli¬
tus comitatur. Diaconum uero legentem ewuangłm
tam subdiaconi quam acoliti comitantur. quia pre¬

Expanded text:
Matth. III. Joannes ergo quasi subdiaconus gus, infantem Dei populum per manum Moysi custodiendum suscipiens, illius adventum docuit exspectare quem eidem populo jam adulto, per os digitumque Joannes praesentem in carne monstravit, ut eum ducens setatem; initium perfectionem, dominantis praeceptum, amantis consilium. Nam lex per Moysen data est,legis est, suam imperfectionem Joannis testimonio profitentis, et ad perfectionem evangelicam transmittentis. Hic est, inquit, de quo dixi vobis: Qui post me venit ante me factus est, cujus non sum dignus corrigiam calceamenti solvere. Me oportet minui, illum autem crescere. Non erat ille lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum ibid.. Lex quippe neminem duxit ad perfectionem Hebr. VII. Hinc est ergo, quod subdiaconum legentem epistolam unus acolythus comitatur, diaconum vero legentem evangelium, tam subdiaconus quam acoluthus comitantur; quia prae
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ dicat. ⁊ toto spargit morbe fidem.
llos insinuat iophonias speculator: sophonias.¬
Q ui martham sꝑnunt. ẽẽ maria uolunt.
recipit aggeus dñi domꝰ ut tenouet᷑ : aggeus.
Ut iuuenescat opus qd̾ sentrisse uidet.
Inus septenis lapis ẽ ornatts ocellis: Zacharus.¬
u̾e ⁊ acarias mente stupente uidet.
Hic ẽ iusticie solq̃ septena repleait:
Gr̃a. cui penitus omnia nuda patent.
Iuntiat angłicus malachias dona pioꝵ: Nuntiꝰ n¬

Expanded text:
Praedicat et toto spargit in orbe fidem. Praedicat et toto spargit in orbe fidem. Illos insinuat Sophonias speculator, Qui Martham spernunt esse Maria volunt. Praecipit Aggaeus Domini domus ut renovetur Ut juvenescat opus quod senuisse videt. Unus septenis lapis est ornatus ocellis, Quem Zacharias mente stupente videt. Hic est justitiae sol, quem septena replevit Gratia, cui penitus omnia nuda patent. Nuntiat angelicus Malachias dona piorum,
Abbreviated transcription (Latin):
U tda tumet. missa sors hũc facit in mare mergi:
P isce uoratur homo supplicat ille d̾o.
P isci p̃cipitur ut quam tenet euomiat offam:
A uctoris uerbo paruit ille sui.
Teccia qͣndo dies pͥmum iubar euomat orbi:
Q uomat in terram belua uissa ionam.
A dño sertius ⁊ filius apr̃e missus:
D icitur hic dño paruit ille pr̃i.
p uppe ionas dormit. morit̃ iħc in cruce pendens:
I ule sopor dñi mors p̾ciosa fuit.
P uppis ligna crucem. tumulũ dñi gula ceti:
S ignat. ⁊ in hoc ꝑtres dormut ille dies.
Tercia fc̃a dies uomuit de uentre ꝓph̾am:
D e tumulo dũm suscitat ista diei.
Iernit mente locum ꝓnuntiat ore micheas: Micheas.
Q peritura dm̃ regia mater erat
õie teste naum consolator notat illum:. Sm̃ .i.¬
Qui uos confortat ⁊ bona u̾ba sonat.
ortis luctatur abacuch qui cornua uidit: Iaum.¬
In manibus dñi qtusq fidelis homo. Ab acuie
Q ui dño credit qui saluatam cruce mũdun:

Expanded text:
Unda tumet; missa sors hunc facit in mare mergi; Unda tumet; missa sors hunc facit in mare mergi; Pisce voratur homo; supplicat ille Deo; Pisci praecipitur, ut quem tenet evomat offam; Auctoris verbo paruit ille sui. Tertia quando dies primum jubar attulit orbi Evomit in terram bellua jussa Jonam. A domino servus et filius a patre missus Dicitur: hic Domino paruit ille patri Puppe Jonas dormit: moritur Jesus in cruce. Servi Ille sopor: domini mors pretiosa fuit. Puppis ligna crucem: Domini tumulum gula ceti Signat. In hoc per tres dormiit ille dies. Tertia facta dies vomuit de ventre prophetam: De tumulo Dominum suscitat illa dies. Sine Y. Cernit mente locum, pronuntiat ista Michaeas: Quo paritura Deum regia mater erit. Nomine teste Nahum consolator notat illum Qui nos confortat et bona verba sonat. Fortis luctator Habacuc, qui cornua vidit, In manibus Domini quisque fidelis homo. Qui Domino credit, qui salvatum cruce mundum
Abbreviated transcription (Latin):
Um mecham ducis osee signãs crucifixum: Sñ .⁊.¬
Ie ccłiam mecho. ꝓ nuba mecha uiro.
O pͥor eccłia pͥus ydola uana colendo:
Mecha quidem fueras corde dolosa d̾o.
S conuersa modo sis regis amica suꝑni:
Numina falsa cauens. carmina uera canens.
Num dño laudes celedras. sponsa canis hymnos:
G lorificans illum morib. ore. fide.
ꝓ sponso ludis. psalmis ⁊ uocibus hẏmnis:
G um quo gaudebis ac sine fine manes.
orro iohel sonat racipiens. hominenq petentem: Sñ .u.¬
prima sacramenti dona notare potest.
P astorem plebis in amos pastore notabis: Amos.
I lle gregi. plebi proficit iste dei.
A ltos doctores. pontificesq notat.
N am tales debent celestis nectare panis:
P ascere credentes eccłieq fidem.
T ales conmendat sermonis gr̃a. tardos:
Q ii pr̃is ẽ sermo naufraga corda docens.
M utitur hic missus metuit. metuens fugit. intͣt:
U as fugiens. sompnñ uase receptus init.

Expanded text:
ine T. Cum moecham ducis Osee: signas crucifixum Eccine T. Cum moecham ducis Osee: signas crucifixum Ecclesiam moecham pronuba moecha viro. O prior Ecclesia prius idola vana colendo, Moecha quidem fueras corde dolosa Deo. Sed conversa modo sis regis amica superni, Numina falsa cavens carmina vera canens. Nunc Domino laudes celebras sponso canis nymnos: Glorificas illum moribus, ore, fide. Pro sponso laudis modo psalmis, vocibus, hymnis, Cum quo gaudebis ac sine fine canes. Sine V. Porro Joel sonat incipiens hominemque petentem: Prima sacra menti dona notare potest Pastorem plebis in Amos pastore notabis: Ille gregi, plebi profuit iste Dei. Altos doctores pontificesque notat. Num tales debent coelestis nectare panis Pascere credentes Ecclesiaeque fidem. Tales commendat sermonis gratia, tardos Qui patris est sermo naufraga corda docens. Mittitur hic; missus metuit; metuens fugit; intrat Vas fugiens; somnum vase receptus init;