comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inimicorũ tuorũ. Ad hoc enĩ uirgã uirtutis
tuae emitt& dñs ex syon. Ut autẽ morereris
& per mortẽ tuam deleretur chirographum
peccatorum : & predicaretur poenitentia & re.¬
missio delictorũ per om̃s gentes incipientib ab
lnerłm. cęcitas iudaeorũ fecit. Aliis inluminan¬
dis. aliorũ cȩcitas militauit. Caccitas enĩ ex par¬
te isrł facta est. ut plenitudo gentiũ intrar&.
& sic om̃is isrł saluus fiera. Cecitas isrł ex parte
facta est. occidit te occisus: resurrexisti sangui¬
ne tuo: peccata gentiũ deluisti. ad dexteram
patris sedens undiq pacientes & ad te confugi¬
Quis iste dies urtutis cius: Quando cũ illo
pͣincipiũ uł quod principiũ e Uel quomodo
cum illo principiũ quando quidẽ & ipse prin¬
cipium: Adiuu& dñs ut nec mihi dicere ꝑ¬
turbetur. nec uobis audire. Uideo enĩ quod
iam factũ est. & uobiscũ uideo oculis fidei .o¬

Expanded text:
inimicorum tuorum: ad hoc enim «virgam virtutis inimicorum tuorum: ad hoc enim «virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion.» Ut autem morereris, et per mortem tuam deleretur chirographum peccatorum , et praedicaretur poenitentia et remissio delictorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem, caecitas Judaeorum fecit. Aliis illuminandis, aliorum caecitas militavit: «Caecitas» enim «ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret» . «Caecitas ex parte Israel facta» occidit te; occisus resurrexisti, sanguine tuo peccata Gentium diluisti, ad dexteram Patris sedens undique patientes et ad te confugiQuis iste dies est virtutis ejus? Quando cum illo principium, vel quod principium, vel quomodo cum illo principium; quandoquidem et ipse principium? Adjuvet Dominus, ut nec mihi dicere perturbetur, nec vobis audire. Video enim quod jam factum est, et vobiscum video oculis fidei: o
Abbreviated transcription (Latin):
fratrũ falsorũ. Dominare fili dauid. dñẽ dauid.
domitare in medio paganorũ. iudeorũ hereticorũ.
fratrũ falsorũ. dominare in medio inimicorum
tuorum. Hunc uersũ non recte intelligimꝰ. si non
fieri iam uidemus. Sede ergo ad extris di. occulta¬
re ut credaris. donec impleant᷑ tẽpora gentium
Sic enĩ scriptũ est. quẽ oportebat cȩlũ repetere.
donec impleantur tempora gentiũ. Ut enĩ resur¬
geres mortuus es. ut ascenderes resurrexisti. ut
sederes ad dexterã patris ascendisti. Ergo ut ad
dexterã patris sederes. mortuus es. De morte
enĩ resurrectio. de resurrectione ascensio. de
ascensione ad dexterã sessio. Hoc totũ ergo a¬
morte coepit. excellentia huius claritatis. prin¬
cipiũ hab& humilitatis. Te itaq. sedente ad dex¬
terã patris implentur temporagentiũ. ponun¬
tur inimia om̃s scabellũ pedũ tuorũ. Et ad hoc
ut perueniatur. prius dominaberis in medio

Expanded text:
falsorum fratrum. Dominfalsorum fratrum. Domindominare in medio Paganorum, Judaeorum, haereticorum, falsorum fratrum. «Dominare in medio inimicorum tuorum.» Hunc versum non recte intelligimus, si non fieri jam videmus. Sede ergo a dextris Dei, occultare ut credaris, donec impleantur tempora gentium. Sic enim scriptum est: «Quem oportebat coelum recipere, donec impleantur tempora gentium» . Ut enim resurgeres, mortuus es; ut ascenderes, resurrexisti; ut sederes ad dexteram Patris, ascendisti: ergo ut ad dexteram Patris sederes, mortuus es. De morte enim resurrectio, de resurrectione ascensio, de ascensione ad dexteram sessio: hoc totum ergo coepit a morte. Excellentia claritatis hujus, principium habet humilitatis. Te itaque sedente ad dexteram Patris, implentur tempora gentium, ponuntur inimici omnes scabellum pedum tuorum, et ad hoc ut perveniatur, prius dominaberis in medio
Abbreviated transcription (Latin):
eius pȩnitentia & remissio peccatorũ per omnes
gentes. incipientibus ab herusalem. quia uirgã
uirtutis tuae emitt& dñs ex syon. Uirgã uirtu¬
tis tuae. hoc est regnũ potentiae tuae. quia reges
eos in uirga ferrea. Emitta dñs ex syon. quia
Prius dominare in medio inimicorũ tuorũ. inter
frementes gentes. Numquid enĩ postea cũ ac¬
ceperint honorẽ suum sc̃ĩ & suam dominationẽ
impii. In medio inimicorũ suorũ dominabitar :
Et quid mirũ si tunc dominabitur secum in¬
aeternũ regnantibus uistis & aeternis penis arden¬
tibus impiis: Qu̾id mirũ si tunc e Modo in medio
in medio imimicorũ tuorũ. nunc in isto transitu
sȩculorũ. in ista propagatione & successione morta¬
litatis humanae. nunc dum torrens temporũ pret¬
labitur. Ad boc directa est uirga uirtutis tue ex
syon. ut domineris in medio inimicorũ tuorũ. Do
minare in medio paganorũ. iudeorũ. hereticorũ.

Expanded text:
ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes ejus poenitentia et remissio peccatorum per omnes gentes, incipientibus ab Jerusalem» ; quia, «Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion. Virgam virtutis tuae,» hoc est regnum potentiae tuae; quia, «Reges eos in virga ferrea» : «emittet Dominus ex Sion;» quiaPrius «dominare in medio inimicorum tuorum:» inter frementes gentes. Numquid enim postea cum acceperint honorem suum sancti, et suam damnationem impii, in medio inimicorum suorum dominabitur? Et quid mirum si tunc dominabitur, secum iaeternum regnantibus justis, et aeternis poenis ardentibus impiis? quid mirum si tunc? Modo in medio inimicorum tuorum, nunc in isto transitu saeculorum, in ista propagatione et successione mortalitatis humanae, nunc dum torrens temporum praeterlabitur, ad hoc directa est virga virtutis tuae ex Sion, ut domineris in medio inimicorum tuorum. Dominare, dominare in medio Paganorum, Judaeorum, haereticorum,
Abbreviated transcription (Latin):
patre in uisibilis & in corruptibilis quia uerbum
eius est. & uirtus eius. & sapientia eius & ds̃ apud
dm̃ per quẽ facta sunt om̃a. rex est scculorum.
Sed tamen illud dispensatoriũ & transitoriũ quo
nos per medictatẽ carins suae uocauit in ȩternũ.
regnũ eius incipit axp̃ianis sed regni cius. ñ. erit
finis. Ponuntur ergo scabellũ pedũ eius inimiei
cius sedentis ad dexterã patris. Ponunt᷑ ut dictũ
est. id agit᷑ usq in finẽ ad om̃ino peragit᷑. Ne¬
modicat. non posse impleri quod ceptũ est. Quid
impleturũ esse quod coepit. Unde autẽ coepit e¬
Uirgam uirtutis tuȩ emitt& dñs ex syon. Quae
syon: Ipsa est hicrusalem. Audi ipsum dnm̃.
Oportebat xp̃m pati. & resurgere amortuis
tercia die. Hinc sed& ad dexterã dĩ patris resur¬
gendo ubi fuit. Deinde illo sedente ad dexterã
patris. quid agitur ut ponantur inimici eius sca¬
bellũ pedum eius: Quid agitur : Audi illũ do¬
centẽ & exponentẽ. Et predicabitur in nomine

Expanded text:
erbum ejus est, et Virtus ejus, et Sapientia ejus, et Deus apud Deum, per quem facta sunt omnia; Rex est saeculorum: sed tamen illud dispensatorium et transitorium, quo nos per medietatem carnis suae vocavit in aeternitatem, regnum ejus incipit a Christianis; sed regni ejus non erit finis. Ponuntur ergo scabellum pedum ejus inimici ejus, sedentis ad dexteram Patris, ponuntur, ut dictum est; id agitur, id usque in finem omnino peragitur. Nemo dicat non posse impleri quod coeptum est. Quid impleturum esse quod coepit. Unde autem coepit? «Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion.» Quae Sion, ipsa est Jerusalem. Audi ipsum Dominum: «Oportebat Christum pati et resurgere a mortuis tertio die.» Hinc sedet ad dexteram Dei Patris, resurgendo ubi fuit. Deinde illo sedente ad dexteram Patris, quid agitur? ut ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus, quid agitur? Audi illum docentem et exponentem: «Et praedicabitur in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ omne nom̃. ut in nomine iħu om̃e genu flec¬
tatur. cȩlestiũ. terrestriũ. & infernorũ. Donauit
denti. donauit nom̃ quod est suꝑ om̃e nomen. ut
in nomine iħu om̃e genu flectatur. cȩlestiũ ter
restriũ & infernorũ. Ubi erit dauid ut . ñ. ei sit
dñs : in cȩlosit. in terra sit. in inferno sit. dñs eius
erit. qui est dñs cȩlestiũ terrestriũ & infernorũ
Gaudeat ergo nobiscũ & dauid. filii sui natiuitate
honoratus. dominatu liberatus. & gaudeus dicat¬
ut agaudentib audiatur. Dixit dñs dño meose¬
de ad extris meis. donec ponã inimicos tuos scabellũ
pedũ tuorũ. Sede non solũ in alto. sed & in occul¬
to. Excellens ut domineris. latens ut credaris.
Quae enĩ. eẽt. merces fidei nisi later& qͦd credimꝰ:¬
÷ Merces autem fidei est. uidere quod credidimꝰ
ante quã uideremis. Sicut autẽ scriptura per¬
soniat. ⁊ustus ex fide utuit. Non ergo essacius¬
ticia fidei. iisi ess& abscondicũ quod predicatum

Expanded text:
super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum . Donavit, denti donavit nomen, quod est super omne nomen; ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infernorum.» Ubi erit David, ut non ei sit Dominus? In coelo sit, in terra sit, in inferno sit; Dominus ejus erit qui est Dominus coelestium, terrestrium et infernorum. Gaudeat ergo nobiscum et David, filii sui nativitate honoratus, dominatu liberatus; et gaudens dicat, a gaudentibus audiatur: «Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» 8. «Sede,» non solum in alto, sed et in occulto: excellens ut domineris, latens ut credaris. Quae enim esset merces fidei, nisi lateret quod credim? Merces autem fidei est, videre quod credidimus antequam videremus. Sicut autem Scriptura personat, «Justus ex fide vivit» . Non ergo esset justitia fidei, nisi esset absconditum quod praedicatum
Abbreviated transcription (Latin):
conditarũ numerari non putas. ⁊ oli cędere seduc¬
tori. capilli tui numerati sunt conditori. Hoc de¬
niq & dñs in euuangło discipulis ait. ne mortem
timerent. ue aliquid suum in morte periturũ
putarent. Illi in morte de anima sua ꝑtimesce¬
bant. ille illis securitatẽ iam de capillis dabat.
lta ne uero anima perit. cuius capillus non perit:
Uerum tamen fr̃s quia credibile uidebat᷑ homi¬
nibus quod promittebat ds̃. ex hac mortalitate.
corruptione. abiectione. infirmitate. puluere. &
cinere. futuros homines aequales angelis dĩ: non
solũ scripturã cũ hominibus fecit ut crederent.
sed &iam fidei suȩ posuit mediatorẽ. Non quẽ¬
lib& principẽ. aut quẽ lib& angelũ uel archange¬
lũ. sed unicũ filiũ. ut qua uia nos ꝑducturus ess&

Expanded text:
conditarum numerari non putas? Noli credere seducconditarum numerari non putas? Noli credere seductori: capilli tui numerati sunt conditori . Hoc denique et Dominus in Evangelio discipulis ait, ne mortem timerent, ne aliquid suum in morte periturum putarent. Illi in morte de anima sua pertimescebant, ille ipsis securitatem etiam de capillis dabat. Itane vero anima perit, cujus capillus non perit? Verumtamen, fratres, quia incredibile videbatur hominibus quod promittebat Deus, ex hac mortalitate, corruptione, abjectione, infirmitate, pulvere et cinere futuros homines aequales Angelis Dei; non solum Scripturam cum hominibus fecit, ut crederent; sed etiam fidei suae posuit mediatorem, non quemlibet principem, aut quemlibet angelum vel archangelum, sed unicum Filium: ut qua vi
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ ut possint. gratiã diximꝰ adiuuant᷑. & ab eo
tantã dm̃ curã gerere pro hominibus hodieque
qui de gr̃a diuina desperant. atq a pessimis morib
nolunt se conuertere ad dm̃. ut ab illo iustificent᷑
& per eius indulgentiã deletis om̃ibus peccatis suis
in illo incipiant uiuere iuste. qui nũ quã uixit
in iuste. hanc babent perniciem cogitationis suȩ
in seipsos. ut dicant dm̃ res humanas non curare.
nec inde posse cogitare mundi huius artificem
atq. rectorẽ : que mad modũ quisq mortalis in t̾ra
uiuat. ita nec computari se homo putat adeo qui
factus est adõ. Talẽ bominẽ si alloqui possumus.
si ad mittat nos prius ad aures suas deinde ad cor
suum: si non repellat resistendo querentẽ se. &
paciatur perditus inuenirise. possumꝰ ei dicere.
Ohomo. quomodo te ds̃ factũ non conputauit. qui
ut fieres ante curauit: Cum te in ordine rerũ

Expanded text:
ipsum ut possint, gratia, ut diximus, adjuvantur, et ab eo ipsum ut possint, gratia, ut diximus, adjuvantur, et ab eo tantam Deum curam gerere pro hominibus, hodieque qui de gratia divina desperant, atque a pessimis moribus nolunt se convertere ad Deum, ut ab illo justificentur, et per ejus indulgentiam deletis omnibusin illo vivere juste, qui nunquam vixit injuste, hanc habent perniciem cogitationis suae in seipsos, ut dicant Deum res humanas non curare, nec inde posse cogitare mundi hujus artificem atque rectorem, quemadmodum quisque mortalis in terra vivat. Ita nec computari se homo putat a Deo, qui factus est a Deo. Talem hominem si alloqui possimus: si admittat nos prius ad aures suas, deinde ad cor suum; si non repellat resistendo quaerentem se, et patiatur perditus inveniri se; possumus ei dicere: O homo, quomodo te Deus factum non computabit, qui ut fieres ante curavit? Cur te in ordine rerum
Abbreviated transcription (Latin):
decurrit nr̃a om̃is intentio. quo cum uenerimus
nihil amplius requiramus. nihil amplius exigamꝰ.
Sed ad illud quod erit in fine. quo ordine ueniat᷑
neq hoc tacuit promittendo & prenuntiando.
Promisit enĩ hominibus diuinitatẽ. mortalibus
in mortalitatẽ. peccatoribus iustificationẽ. abiec¬
tis glorificationẽ. Quicquid promisit indignis ꝓ¬
misit. ut non quasi operibus merces ꝓmitteret᷑.
sed gr̃a a nomine suo gratis daretur. Quia & hoc
ipsũ quod iuste uiuit. in quantũ homo potest ius¬
te uiuere. non meriti humani sed beneficii est.
Nemo enĩ iuste uiuit nisi iustificatus. id est uis¬
tus effectus. Ab illo autẽ fit homo iustus. qui nũ¬
quã poteste esse iustus. Sicut enĩ lucerna non a se¬
ipsa accendit᷑. ita nec anima hu mana sibi prestat
ineã dñe. Cum ergo peccatoribus promissum sit
regnũ cęlorũ. non in peccato ꝑmanentibus sed a
peccato liberatis. & iusticie seruientibus. Quod

Expanded text:
decurrit nostra omnis intentio, quo cum venerimus, decurrit nostra omnis intentio, quo cum venerimus, nihil amplius requiramus, nihil amplius exigamus. Sed ad illud quod erit in fine quo ordine veniatur, neque hoc tacuit promittendo et praenuntiando. Promisit enim hominibus divinitatem, mortalibus immortalitatem, peccatoribus justificationem, abjectis glorificationem. Quidquid promisit, indignis promisit, ut non quasi operibus merces promitteretur, sed gratia a nomine suo gratis daretur. Quia et hoc ipsum quod juste vivit, in quantum homo potest juste vivere, non meriti humani, sed beneficii est divini. Nemo enim juste vivit, nisi justificatus, id est, justus effectus: ab illo autem fit homo justus, qui nunquam potest esse injustus. Sicut enim lucerna non a seipsa accenditur, ita nec anima humana sibi praestat  meam, Domine» . 2. Cum ergo peccatoribus promissum sit regnum coelorum, non in peccato permanentibus, sed a peccato liberatis, et justitiae servientibus; quod
Abbreviated transcription (Latin):
considerare atq cractare: uiuat anima urã. & ui¬
gil& in dm̃. Tempus eiũ constituit ds̃ promissis iͣ¬
suis. & tempus eis quae promisit implendis. Promis¬
sionũ tempus erat. tempora prophetarũ usq ad
iohannẽ baptistã. Ab illo autẽ & de inceps usq
in finẽ. tempus est implendi quae promissa sunt
Fidelis ds̃ qui se nr̃m debitorẽ fecit. non aliquida
nobis accipiendo. sed tanta nobis promittendo. Pa¬
rũ erat promissio. &iam scripto se tencti uoluit.
ueluti faciens nobiscũ chnirografum promissorũ suoꝵ.
ut cum ea quae promisit soluere inciper& in scrip¬
tura promissorũ. consideraremus ordinẽ soluendoꝵ
lempus itaq prophetiae: predictio erat ut sepe
iam diximus promissionũ. Promisit salutẽ aeternã.
& beatã uitã cũ angelis sine fine. & hereditatẽ
in marcessibilem. głam sempiternã. dulcedinẽ uul¬
tus sui. domũ scificationis suȩ in cęlis: ex resur¬
rectione ex mortuis. nullũ de inceps moriendi

Expanded text:
atque tractare. Vivat anima vestra, et vigilet in Deum. Tempus enim constituit Deus promissis suis, et tempus eis quae promisit implendis. Promissionum tempus erat tempore Prophetarum usque ad Joannem Baptistam: ab illo autem et deinceps usque ad finem, tempus est implendi quae promissa sunt. Fidelis Deus qui se nostrum debitorem fecit; non aliquid a nobis accipiendo, sed tanta nobis promittendo. Parum erat promissio, etiam scripto se teneri voluit, veluti faciens nobiscum chrirographum promissorum suorum; ut cum ea quae promisit solvere inciperet, in scriptura promissorum consideraremus ordinem solvendorum. Tempus itaque prophetiae, praedictio erat, ut saepe jam diximus, promissionum. Promisit salutem aeternam, et beatam vitam cum Aimmarcessibilem, gloriam sempiternam, dulcedinem vultus sui, domum sanctificationis suae in coelis, resurrectionem a mortuis, ubi nullus deinceps moriendi
Abbreviated transcription (Latin):
dauid xp̃c factus est dñs dauid. Illud enĩ quod
natũ est ex semine dauid. ita honoratũ est ut esses
& dñs dauid. Ita ammiraris hoc. quasi & in rebus
humanis ista non fiant. Si enĩ contingat filiũ cuiꝰ¬
quã regẽ fieri patre priuato. nonne erit dñs patris.
Aminirabilius est quod potest contingere. ut non
solũ rex factus. priuati filius. sit dñs patris sui: sed
episcopus factus. laici filius. sit pater patris sui.
Ergo & eo ipso quod carnẽ accepit xp̃c. quod in
carne mortuus est. quod in eadẽ carne resurrex̃.
quod in eadẽ ascendit in cęlũ. & sedet ad dexterã
patris. & in eadem ipse carne sic honorata. sic clari

Expanded text:
David Christus, factus est Dominus David. Illud enim quod David Christus, factus est Dominus David. Illud enim quod natum est ex semine David, ita honoratum est, ut esset et Dominus David. Ita admiraris hoc, quasi et in rebus humanis ista non fiant. Si enim contingat filium cujusquam regem fieri patre privato, nonne erit dominus patris? Admirabilius est quod potest contingere, ut non solum rex factus privati filius, dominus sit patris sui; sed episcopus factus laici filius, sit pater patris sui. Ergo et eo ipso quod carnem accepit Christus, quod in carne mortuus est, quod in eadem carne resurrexit, quod in eadem ascendit in coelum et sedet ad dexteram Patris, et in eadem ip
Abbreviated transcription (Latin):
dicit dauid: Dixit dñs dño meo sede ad extris
meis. donec ponã inimicos tuos scabellũ pedũ tuoꝵ
Quod est scabellũ pedũ tuoꝵ. hoc est sub pedib tuis
Scabellũ enĩ pedũ. sub pedibus est. Dixit inquit
dñs dño meo. Audiuit hoc đđ. audiuit in sp̃u ubi
nos Quando audiuit. non audiuimꝰ: sed loquenti qͦd
audiuit & scribenti. credidimus. Audunt ergo
prorsus. audiuit in quodã secretario ueritatis. in
quodam misteriorũ scũ ario. ubi prophetȩ in occul¬
to audierunt quod in aꝑto predicauerunt: ibi
audiuit dđ qui cũ fidutia magna dicit. dixit dñs
dño meo sede adextris meis. donec ponã inimicos
tuos scabellũ pedũ tuorũ. Nouimus xp̃m sedere.
ad dexterã patris post resurrectionẽ a mortuis:
& in cęlis ascensionẽ. factũ est iam. nec uidimus
sed credidimꝰ. In libris legimꝰ. predicatũ audiuimꝰ.
fide retinemus. Unde & eo ipso quod erat filius

Expanded text:
dicit David? «Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris dicit David? «Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Quod est, «scabellum pedum tuorum;» hoc est, «sub pedibus tuis:» scabellum enim pedum sub pedibus est. «Dixit,» inquit, «Dominus Domino meo.» Audivit hoc David, audivit in spiritu: ubi nos, quando audivit, non audivimus; sed loquenti quod audivit et scribenti credidimus. Audivit ergo prorsus, audivit in quodam secretario veritatis, in quodam mysteriorum sanctuario: ubi Prophetae in occulto audierunt, quod in aperto praedicaverunt; ibi audivit David, qui cum fiducia magna dicit, «Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum.» Novimus Christum sedere ad dexteram Patris post resurrectionem a mortuis, et in coelos ascensionem. Factum est jam; nec vidimus, sed credidimus: in Libris legimus, praedicatum audivimus, fide retinemus. Unde et eo ipso quod erat filius
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Quomodo in terrogas: Ecce uirgo acci¬
pi& in utero & pariet filium: & uocabunt nom̃
eius emmanuel. quod est inter pretatũ nobiscũ ds̃.
Accipi& uirgo in utero. uirgo ex semine dauid
pariet filiũ. ut sit filius dauid. Erant enĩ ioseph
& maria de domo & patria dauid. Peperit ergo
uirgo illa ut. eẽt.filius dauid. sed ille̾ qũe pepe¬
rit. uocabunt nomen eius emmanuel nobiscũ ds̃
Ecce babes & dnm̃ dauid. Aliquid nobis fortassis
ex hacre quomodo xp̃s & filius sit dauid & dñs dauid :¬
&iam psalmus iste intimabit. Audiamus ergo &
pertractemus cũ. pulsemus pietate. extorqueamꝰ
caritate. Dauid ergo ipse dicit. neq enĩ dño con¬
tradicere lic&. Pauid inquit in sp̃u dicit eũ dñm.
Ipse ergo dauid de xp̃o quid dicit : Nã ipse dđ
psalmꝰ & iste est totus titulus. simplex sine figura
questionis sine ullo nodo difficultatis. Quid ergo

Expanded text:
rent: Quomodo interrogas? «Ecce virgo accirent: Quomodo interrogas? «Ecce virgo accipiet in utero, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus» . Accipiet virgo in utero, virgo ex semine David pariet filium, ut sit filius David: erant enim Joseph et Maria de domo et patria David . Peperit ergo virgo illa, ut esset filius David. Sed ille quem peperit, «vocabunt nomen ejus Emmanuel, Nobiscum Deus:» ecce habes et Dominum David. 7. Aliquid nobis fortassis ex hac re, quomodo Christus et filius sit David, et Dominus David, etiam psalmus iste intimabit. Audiamus ergo, et pertractemus eum; pulsemus pietate, extorqueamus charitate. David ergo ipse dicit: neque enim Domino contradicere licet: «David,» inquit, «in spiritu dicit eum Dominum.» Ipse ergo David de Christo quid dicit? Nam, «Ipsi David Psalmus:» et iste est totus titulus, simplex, sine figura quaestionis, sine ullo nodo difficultatis. Quid ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dauid in sp̃u dicit eũ dñm dixit dñs dño meo sede
ad dexterã meã donec ponã inimicos tuos sub pedib
tuis: Quomodo nos diceremus nisi ate disceremus :
Nunc autẽ quia didicimꝰ. dicimus. in principio
eras uerbũ & uerbũ eras apud dm̃ & ds̃ eras uer¬
bũ. omĩa perte facta sunt. Ecce dñs dauid. Sed no¬
ꝓpt̃ infirmitatẽ nr̃am quia caro desperata iacebamꝰ.
uerbũ caro factuses ut habitares in nobis. Ecce filiuꝰ
dauid. Certũ tu in forma dĩ cũ esses non rapinam
arbitratus es eẽ. aqualis dõ. ideo dñs dauid: Sed
tem& ipsũ exinasti formã serui accipiens. inde
filius dauid. Deniq & in ipsa in terrogatione tua
dicens quomodo filius eius est. non te filium eius
negasti. sed modum quo id fiet& inquisisti.
Dicit eũ inquis dauid dño  quo modo filius
eius est : Non nego sed dic quomodo. Illi ergo ex
litteris quas legebant & non intelligebant. si in
ista interrogatione recolerent modũ. responde¬

Expanded text:
t eum Dominum? Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam, donec ponam inimicos tuos sub pedibus tuis.» Quomodo nos diceremus, nisi a te disceremus? Nunc ergo quia didicimus, dicimus: In principio eras Verbum, et Verbum eras apud Deum, et Deus eras Verbum; omnia per te facta sunt: ecce Dominus David. Sed propter infirmitatem nostram, quia caro desperata jacebamus, Verbum caro factum es, ut habitares in nobis : ecce filius David. Certe tu in forma Dei cum esses, non rapinam arbitratus es esse aequalis Deo; ideo Dominus David: sed temetipsum exinanisti formam servi accipiens ; inde filius David. Denique et in ipsa interrogatione tua dicens, «Quomodo filius ejus est?» non te filium ejus negasti, sed modum quo id fieret inquisisti. «Dicit eum,» inquis, «David Dominum;» quomodo filius ejus est? non nego, sed dic quomodo. Illi ergo ex Litteris quas legebant, et non intelligebant, si in ista interrogatione recolerent modum, nonne responde
Abbreviated transcription (Latin):
resurecturus. asscensurus incȩlũ. sessurus ad
dexterã patris. & impleturus ingentib quȩ
ꝓmisit. & post impletionẽ ꝓmissorũ suorũ in
gentibus. & iam hoc impleturus ut ueniat: &
quod prȩrogauit exigat: Piscernat uasairȩ :
neas horreretur. sed credendũ expectaretur
Exr his promissionibus est psalmus iste. dñm&
ut omnino dubitare non possimus. xp̃m annunti¬
ari psalmo hoc quando quidẽ xp̃iani sumꝰ & euuan¬
lio iam credimus. Et cũ ipse dñs nr̃ & saluator

Expanded text:
resurrecturus, ascensurus in coelum, sessurus ad resurrecturus, ascensurus in coelum, sessurus ad dexteram Patris, et impleturus in gentibus quae promisit, et post impletionem promissorum suorum in gentibus etiam hoc impleturus ut veniat, et quod praerogavit exigat, discernat vasa irae a niens horreretur, sed creditus exspeEx his promissionibus est psalmus iste, Dominuut omnino dubitare non possimus Christum annuntiari psalmo hoc: quandoquidem christiani sumus, et Evangelio jam credimus. Nam cum ipse Dominus noster et salvator
Abbreviated transcription (Latin):
talitatẽ : & cũ angelis eius aequalitatẽ. Quã longe
eramꝰ: Quã ille sursũ quã nos deorsũ : Quã ille in
sum mo: quã nos in imo desperati iacebamus: Si :
expectatione salutis egrotabamꝰ. missus est me¬
dicus quẽ non cognouit aegrotus. Si enĩ cogno¬
uissent. nũ quã dnm głe crucifixissent. Sed hoc
quoq ualuit ad aegroti medicamentũ. qͦd medicũ
occidit aegrotus. Uenit ut uisitar&. occisus . ẽ.
ut sanar&. insinuauit se credentibus dm̃ & ho¬
minẽ. Dm̃ ꝑquẽ factisumus. hominẽ ꝑquem
recreati sumꝰ. Aliud in illo apparebat. aliud ÷¬
latebat. Et quod latebat multo erat pręstin¬
tius. quã id quod apparebat. Sed quod erat
prȩstantius. uideri non poterat. Curabatur :¬
aeger ꝑ id quod uideri poterat. ut postea ci¬
pax fier& uisionis eius quȩ latendo differebat᷑.
non negandoͫ ferebatur. Unicus itaq filius
dĩ uenturus ad homines. assũpturus hominẽ.
& ꝑ id quod sũpsit:. futurus homo. morinirus.

Expanded text:
tem, et cum Angelis ejus aequalitatem. Quam longe eramus? quam ille sursum, quam nos deorsum? quam ille in summo, quam nos in imo desperati jacebamus? Sine exspectatione salutis aegrotabamus: missus est medicus, quem non cognovit aegrotus. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent . Sed hoc quoque valuit ad aegroti medicamentum, quod medicum occidit aegrotus: venit ut visitaret, occisus est ut sanaret. Insinuavit se credentibus Deum et hominem; Deum per quem facti sumus, hominem per quem recreati sumus. Aliud in illo apparebat; aliud latebat; et quod latebat, multo erat praestantius quam id quod apparebat: sed quod erat praestantius, videri non poterat. Curabatur aeger per id quod videri poterat; ut postea capax fieret visionis ejus, quae latendo differebatur, non negando auferebatur. Unicus itaque Filius Dei venturus ad homines, assumpturus hominem, et per id quod sumpsit futurus homo, moriturus,
Abbreviated transcription (Latin):
tuã terminos t̾re . Illi enĩ inania meditant᷑. Ut
autẽ impleat᷑ dabo tibi gentes hereditatẽ tuam
& possessionẽ tuã terminos terrȩ : non nescio quis
inanis locus. sed dñs diait ad me. Sic & in hoc
psalmo possumꝰ dicere dixit. non quicũq. non illi
inania. ꝑstrepant nũqid aĩ. implebit᷑: Perit
memoria eorũ cũ strepitu. Loquitur certe & ali¬
us psalmus. sed non alius sp̃s. Perit memoria eorum
cũ strepitu. & dñs in aetertiũ man&. Ille gͦ qui me¬
moria eorũ pereunte cũ strepitu in aeternũ man&.
ipse dixit dño meo. sede ad extris meis. Sed& enĩ
regno xp̃i propbetam loqui. quo semꝑ regnat apud
patrẽ rerũ dnm̃. quae per illum create sunt.
Quando enĩ non regnat᷑  in principio . t uerbũ di
apud dm̃: Dicitur enim. Regi autẽ seculorũ
inuisibili. incorruptibili. soli dõ honor & gła in
saccula sȩculorũ. Regi sȩculorũ. honor & gloria

Expanded text:
nia meditantur: ut autem impleatur, «Dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae;» non nescio quis inaniloquus, sed «Dominus dixit ad me» . Sic et in hoc psalmo possumus dicere: «Dixit,» non quicumque, non illi inania, perstrepant; numquid non implebitur? «Periit memoria eorum cum strepitu.» Loquitur certe et alius psalmus, sed non alius spiritus: «Periit memoria eorum cum strepitu, et Dominus in aeternum manet» . Ille ergo qui memoria eorum pereunte cum strepitu, in aeternum manet, ipse «dixit Domino meo, Sede a dextris meis.» Sedet enim regno Christi Prophetam loqui, quo regnat semper apud Patrem, rerum Dominum quae per illum creatae sunt: quando enim non regnat in principio Verbum Deus apud Deum? Dicitur enim: «Regi autem saeculorum invisibili, incorruptibili, soli Deo honor et gloria, in saecula saeculorum» . «Regi saeculor
Abbreviated transcription (Latin):
ANTUM DNS̃ DONAT. QUI NOS
ministros constituit uerbi & sacra¬
menti sui seruire uobis in adipe mi¬
sericordiȩ suae: suscepimꝰ psalmum
istum. quẽ modo cantauimus. breuẽ
numero uerborũ magnõ
pondere sententiarũ. adiuuante illo qui uos fecit

Expanded text:
antum Dominus donat, qui nos ministros constituit verbi et sacramenti sui servire vobis in adipe misericordiae suae, suscepimus psalmum istum, quem modo cantavimus, brevem numero verborum, magnum pondere sententiarum, adjuvante illo qui vos fe
Abbreviated transcription (Latin):
& non agnoscunt sacerdotiũ scđm ordinẽ melchise¬
dech lu es sacerdos in acternũ scđm ordinẽ mechise¬
dech. fi delib loquor si quid non intelligunt cathe¬
cumini. auferant pigritiam. festiuent ad noticiam.
Non ergo opus est misteria promere. scripturae
nobis intiment quid est sacerdotiũ scđm ordinem
si mutauerint sedes. An forte sic potius iurauit
dñs & non penitebit eum tu es sacerdos in aeternũ:
ad xpm̃ dictũ est tues sacerdos in aeternum.

Expanded text:
et non agnoscunt sacerdotium secundum ordinem Melchiseet non agnoscunt sacerdotium secundum ordinem Melchisedec. «Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec.» Fidelibus loquor. Si quid non intelligunt catechumeni, auferant pigritiam, festinent ad notitiam. Non ergo opus est mysteria promere; Scripturae vobis intiment quid est sacerdotium secundum ordisi mutaverint sedes. An forte sic potius, «Juravit Dominus, et non paenitebit eum, Tu es sacerdos in aeternum,» ad Christum dictum est? «Tu es sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
aliud commutet᷑: in potestate rectoris est Sed pȩ¬
nitentia. mutatio rerũ significat᷑. Quomodo enim
tu cũ aliquid te penit& doles factũ quod fecisti. sic
quando aliquid ds̃ preter spem hominũ idest pret̃¬
quã sperant homines mutat in aliud: pęnitere se
dicit. usq adeo ut & de pena nr̃a pęniteat eum.
si nos de uita nr̃a mala pęnituerit. Iurauit ergo
dñs iurauit firmauit. Non cum penitebit. non
mutabit. Quid÷ Tu es sacerdos in aeternũ. Idẽo in
aeternũ. quia ñ. pęnitebit eũ. Sed sacerdos scđm quid:
Nũ qiđ erunt ille hostiȩ uictimȩ oblatȩ apatriarehis.
arae sanguinis & tabernaculũ & illa primi testamenti
ueteris sacramenta: Absit. lam illa sublata sunt.
euerso iam templo. remoto illo sacer dotio. pereunte
uictima eorũ & sacrificio haet nec iudei habent
Uident perisse im sacerdotiũ scđm ordinẽ aaron.

Expanded text:
aliud commutetur, in potestate rectoris est. Sed poealiud commutetur, in potestate rectoris est. Sed poenitentia mutatio rerum significatur. Quomodo enim tu, cum aliquid te poenitet, doles factum quod fecisti: sic quando aliquid Deus praeter spem hominum, id est, praeterquam sperant homines mutat in aliud, poenitere se dicit; usque adeo ut et de poena nostra poeniteat eum, si nos de vita nostra mala poenituerit. «Juravit» ergo «Dominus; juravit,» firmavit: «non eum poenitebit,» non mutabit. Quid? «Tu es sacerdos in aeternum.» Ideo «in aeternum,» quia «non poenitebit eum.» Sed sacerdos, secundum quid? Numquid erunt illae hostiae, victimae oblatae a Patriarchis, arae sanguinis et tabernaculum, et illa primi Testamenti Veteris sacramenta? Absit. Jam illa sublata sunt, everso jam templo, remoto illo sacerdotio, pereunte victima eorum et sacrificio: haec nec Judaei habent. Vident perisse jam sacerdotium secundum ordinem Aaron,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ testẽ adhibeas dõ. Si ergo tu iurando testa¬
ris dm̃. cur ergo non & ds̃ iurando testet᷑ se ipsũ :¬
Uiuo ego dicit dñs iuratio dĩ est. Sic iurauit de
semine abrahae. Uiuo ego dicit dñs. qm̃ audisti
uocẽ meã & non peꝑcisti filio tuo unico ꝓpt̃ me:
nisi benedicens benedicã te. & in plendo implebose¬
men tuũ sicut stellas caeli. & sicut harenã que est
ad labiũ maris. & benedicentur in semine tuo om̃s
gentes. Et semen habrahae. quod est xp̃c. Ille sem̃
abrahe. accipiens carnẽ de semine abrahe. eric sacer¬
dos in aeternũ scđm ordinẽ melchisedech De sacer¬
dotio ergo scđm ordinẽ melchisedech: iurauit dñs
& non penitebit eũ. Quid de sacerdotio scđm ordinẽ
aaron: Numquid pͣenit& sicut hominẽ ut noleis
cadat in aliquid ut faciat. Aut in prudens plabit᷑
ut postea eum de suo prolapsu pęniteat: Stit
quid agat. scit quousq quid progrediat᷑. Unde in

Expanded text:
tatem testem adhibeas Deum. Si ergo tu jurando testatatem testem adhibeas Deum. Si ergo tu jurando testaris Deum, cur ergo non et Deus jurando testetur seipsum? «Vivo ego, dicit Dominus,» juratio Dei est. Sic juravit de semine Abrahae: «Vivo ego, dicit Dominus; quoniam audisti vocem meam, et non pepercisti filio tuo unico propter me, nisi benedicens benedicam te, et implendo implebo semen tuum sicut stellas coeli, et sicut arenam quae est ad labium maris, et benedicentur in semine tuo omnes gentes» . Et semen Abrahae quod est Christus, ille semen Abrahae, accipiens carnem de semine Abrahae, erit sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. De sacerdotio ergo secundum ordinem Melchisedec, «juravit dominus, et non poenitebit eum.» Quid de sacerdotio secundum ordinem Aaron? Numquid poenitet Deum, sicut hominem, aut nolens cadit in aliquid ut faciat, aut imprudens prolabitur, ut postea eum de suo prolapsu poeniteat? Scit quid agat, scit quousque quid progrediatur; unde in
Abbreviated transcription (Latin):
dubio inde ex utero ante luciferũ : ut eẽt. sacer¬
dos in acternũ scđm ordinẽ melchisedech. Nã
scđm id quod natus de patte ds̃ apud dm̃. coeter¬
nus gignenti. non sacerdos: sed sacerdos propter ñ¬
carnẽ ad sũptam. propt̾ uictimã quã pro nobis
offerr& a nobis acceptã. Iuranit ergo dñs. Quid ̃¬
prohib& a urando : An forte ideo magis hominẽ ÷̃¬
prohib& a uirando. nec in ꝑuriũ prolabatur.
Et ideo magis ds̃ iurat: quia non potest esse
periurus: Homo enĩ qui per consuetudinẽ iuran ñ¬
di potest lingua in ꝑiuriũ prolabi. bene ꝓhibet᷑
urare. Tanto eniꝰ longius erit aperiurio: quan ĩ¬
to erit longe auirando. Qui enĩ iurat homo ñ
falfũ & uerũ iurare potest. Qui autẽ non iurat.
promissionis est firmamentũ: Iur& om̃ino. Quid
ergo tu facis cũ iuras: Testaris dm̃. Hoc. ẽ. iura ĩ
reꝰ dm̃ testari & ideo molestũ. ne ad aliquã falsi¬

Expanded text:
dubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdubio inde ex utero ante luciferum, ut esset sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Nam secundum id quod natus de Patre Deus apud Deum, coaeternus gignenti, non sacerdos; sed sacerdos propter carnem assumptam, propter victimam quam pro nobis offerret a nobis acceptam. «Juravit» ergo «Dominus.» Quid hominem a jurando ? An forte ideo magis hominem prohibet a jurando, ne in perjurium prolabatur, et ideo Deus magis jurat, quia non potest esse perjurus? Homo enim qui per consuetudinem jurandi potest lingua in perjurium prolabi, bene prohibetur jurare: tanto enim longius erit a perjurio, quanto erit longe a jurando. Qui enim jurat homo, falsum et verum jurare potest: qui autem non jurat. promissionis est firmamentum? Juret omnino. Quid ergo tu facis, cum juras? Testaris Deum: hoc est jurare, Deum testari; et ideo molestum, ne ad aliquam falsi
Abbreviated transcription (Latin):
natus xp̃c.tã quã ex utero genitus ad auid: ex ute¬
ro quo masculus non accessit: ex utero prorsus ꝓ¬
prie exutero. quia solus ex solo utero. Ergo ex
ut ero inquit ille. qui eũ dnm suũ dixerat : ex
utero ante luciferũ genui te Et hoc ipsũ ante
luciferũ signate dictũ : & proprie dictũ : & sic
impl&ũ: nocte enĩ uatus est dñs de utero uir¬
ginis mariae: indicant᷑ testimonia pastorũ : qui
uigilias exercebant suꝑ gregẽ suũ. Ex utero
ante luciferũ genui te. Otu dne m̃s. sedens
ad dexterã dñi mei. unde filius m̃s. nisi quia ex
utero ante luciferũ genuite : Ad quod natus¬
es: IURAUIT OÑS ET NON PENITESIT
EM TΟES SACERDOS IN AETEENOM :¬
sopo ordineo melemnse decit. Adhoc
eñ natus ex utero ante luciferũ. ut esses sacer¬
dos in aeternũ scđm ordinẽ melchisedech. Si
natus ex utero de uirgine intelligimus ante lu¬
ciferũ noctu sicut euuangelia contestant᷑. ꝓcul

Expanded text:
natus Christus, tanquam ex utero genitus a David. «Ex utenatus Christus, tanquam ex utero genitus a David. «Ex utero,» quo masculus non accessit: «ex utero» prorsus, proprie «ex utero,» quia solus ex solo utero. Ergo, «Ex utero,» inquit ille, qui eum Dominum suum dixerat, «Ex utero ante luciferum genui te.» Et hoc ipsum «ante luciferum» signate dictum, et proprie dictum, et sic impletum. Noctu enim natus est Dominus de utero virginis Mariae: indicant testimonia pastorum, qui vigilias exercebant super gregem suum . «Ex utero ante luciferum genui te.» O tu, Domine meus, sedens ad dexteram Domini mei, unde filius meus, nisi quia «Ex utero ante luciferum genui te?» 17. avit Dominus, et non poenitebit eum, Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec.» Ad hoc enim natus ex utero ante luciferum, ut esses sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedec. Si natum ex utero, de virgine intelligimus; ante luciferum, noctu, sicut Evangelia contestantur; procul
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo & in signis & in tẽporibus posita st̃ sydera:
& lucifer nominatus est prosyderibus: quod est
ante luciferũ. hoc est ante sydera quod est ante
sydera hoc est ante tempora. Si ergo antẽ tẽpo¬
ra: ab aeternitate noli quęrere quando. Aeter¬
nitas. non hab& quando. Quando & aliquando.
uerba sunt temporum. De patre non est natus
in tẽpore. ꝑ quẽ facta sunt tempora. Dictũ gͦ est
ut dici oportuit. figurate. prophetice ut & ute¬
rus pro secreta substantia: & lucifer pro tempo¬
ribus poneret᷑: An uultis & ipsũ dauid respicia¬
mus. qui dnm̃ suũ dixit filiũ suũ : Ut enim hoc
dicer& audiuit ad ñõ suo. Ab illo audiuit a quo
loquitur. ipsius quasi sermo contextus est. Si gͦ
ipse loquitur : forte ipse potuit dicere. ex utero
ante luciferũ genuite. Ex utero uirginali. ex
utero ante luciferũ genui te. Si enĩ illa uirgo
ducens ꝓpaginẽ de carne dauid: ex illo utero

Expanded text:
Si ergo et in signis et in temporibus posita sunt sidera, Si ergo et in signis et in temporibus posita sunt sidera, et lucifer nominatus est pro sideribus; quod est ante luciferum, hoc est ante sidera; et quod est ante sidera, hoc est ante tempora; si ergo ante tempora, ab aeternitate: noli quaerere quando; aeternitas non habet quando. Quando et aliquando verba sunt temporum. De Patre non est natus in tempore, per quem facta sunt tempora. Dictum est ergo, ut dici oportuit, figurate, prophetice, ut et uterus pro secreta substantia, et lucifer pro temporibus poneretur. An vultis et ipsum David respiciamus, qui Dominum suum dixit filium suum? Ut enim hoc diceret, audivit a Domino suo; ab illo audivit a quo loquitur, ipsius quasi sermo contextus est. Si ergo ipse loquitur, forte ipse potuit dicere, «Ex utero ante luciferum genui te:» ex utero virginali, «ex utero ante luciferum genui te.» Si enim illa virgo ducens propaginem de carne David, ex illo utero
Abbreviated transcription (Latin):
principiũ in die uirtutis tuȩ. Ergo tecũ pͥncipũ
in die uirtutis tuȩ. in splendore scõrũ. Sed hoc
differt᷑. hoc postea dabitur. quid nunc : Ex UTE¬
RO AΝΤΕ LΟCΙΡERUO GENGITE Quid
hic Si ds̃ filiũ hab& numquid & uterũ: Sed¬
sicut carnis corpora non hab&. quia nec sinum:¬
Dictũ est tamen. qui est in sinu patris ipse nar¬
rauit. Qui est autẽ sinus. ipse est uterus Et sinꝰ
& uterus. pro secreto positus est. Quid est ex
utero : Ex secreto ex occulto. de me ipso. de
substantia mea. hoc est ex utero. Quia generatio¬
nẽ eius quis enarrabit: Accipiamus ergo dicen
tẽ patrẽ ad filiũ. ex utero ante luciferũ genui te.
Quid est ergo ante luciferũ: Lucifer pro syde¬
ribus positus est. tãquã aꝑte totũ significante apa¬
scriptura & ex eminenti stella om̃a sydera. Sed
illa sydera quomodo facta funt: Ut sint in
signis. & temporibus. & in diebus. & in annis.

Expanded text:
principium in die virtutis tuae.» Ergo, «Tecum principium principium in die virtutis tuae.» Ergo, «Tecum principium in die virtutis tuae, in splendore sanctorum.» 16. Sed hoc differtur, hoc postea dabitur: quid nunc? «Ex utero ante luciferum genui te» Quid hic, Si Deus Filium habet, numquid et uterum? Sicut carnis corpora, non habet: quia nec sinumdictum est tamen, «Qui est in sinu Patris, ipse enarravit» . Qui est autem sinus, ipse est uterus; et sinus et uterus pro secreto positus est. Quid est, «Ex utero?» Ex secreto, ex occulto; de meipso, de substantia mea; hoc est, «Ex utero:» quia, «Generationem ejus quis enarrabit» ? Accipiamus ergo Patrem dicentem ad Filium, «Ex utero ante luciferum genui te.» Quid est ergo «ante luciferum?» Lucifer pro sideribus positus est, tanquam a parte totum significante Scriptura, et ex eminenti stella omnia sidera. Sed illa sidera quomodo facta sunt? «Ut sint in signis, et in temporibus,» «et in diebus, et in annis» .
Abbreviated transcription (Latin):
hoc in spleudore scõrũ. Ueni& inquit messis. ue¬
ni& finis scłi. mitt& pat̾ familias angelos suos. &
colligent de regno eius om̃a scandala. & mittent
in caminũ ignis ardentis. tunc iusti fulgebt̃ sicit
sol in regno patris sui. In quo regno: Uidete si ui¬
sio quedã seruat᷑: de qua nobis dictũ est. tecum
principiũ. In quo regno: utiq in uita aeterna.
Nlam ad dexterã positis hoc dicturus est. ueni¬
te benedicti patris mei. ꝑcipite regnũ quod uobis
paratũ est ab initio mundi. Deinde dampnatis
impiis segregatis iustis atq laudatis quid sequitur.
qui dixerat ꝑcipite regnũ : Tunc ibunt impn
i ambustionẽ aeternã. iusti autẽ in uitã aeternã
Quod dixerat regnũ. hocdixit uitã aeternã. quo
non ibunt impu. Uidete si quȩdã uisioͬ est. uita
aeterna. Nex est autẽ uita aeterna. ut cognoscant
te solũ dm̃ uerũ. & quẽ misisti iħo xp̃m. Quia tetõ

Expanded text:
hoc, «In splendore sanctorum. Veniet,» inquit, «messis, vehoc, «In splendore sanctorum. Veniet,» inquit, «messis, veniet finis saeculi: mittet pater familias Angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala, et mittent in caminum ignis ardentis. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui» . In quo regno? Videte si visio quaedam servatur, de qua nobis dictum est, «Tecum principium.» In quo regno? Utique in vita aeterna. Nam ad dexteram positis hoc dicturus est: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab initio mundi.» Deinde damnatis impiis, segregatis justis atque laudatis, quid sequitur quod dixerat, «Percipite regnum? Tunc ibunt impii in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam» . Quod dixerat «regnum,» hoc dixit «vitam aeternam,» quo non ibunt impii. Videte si quaedam visio est vita aeterna: «Haec est autem vita aeterna, ut cognoscant te solum
Abbreviated transcription (Latin):
tis tecũ principiũ: de qua uirtute dicis expone.
quia & hic ut dictũ est nominata est uirtus: uirtꝰ¬
eius cũ emittit᷑ uirga uirga uirtutis eius ex syon.
ut dominet᷑ in medio inimicorũ suorũ. De qua uir¬
tute dicis: IN SPLENDORE SCÕRUM. In
splendore inquit scõrũ. De ipsa uirtute dicit.
quando erunt in splendore sc̃ĩ. non quando ad huc
terrenã carnẽ gestantes. & in corpore mortali atq.¬
in corruptibili gementes quod ad grauat animã &
deprimit terrena in habitatio sensũ multa cogitan¬
tem. cum ipse cogitationes inuicẽ non uidentur.
Non hoc est in splendore scõrũ: sed quid est in
splendore scõrũ: Donec ueniat dñs & in lumi¬
n& abscondita tenebrarũ & manifestabit cogita¬
tiones cordis. & tunc laus erit unicuiq adõ. Hoc
erit in splendore scõrũ. quia tunc iusti fulgebunt
in regno patris sui sicut sol. Audite enĩ quid sit

Expanded text:
tuae tecum principium.» 15. De qua virtute dicis, expone. tuae tecum principium.» 15. De qua virtute dicis, expone. Quia et hic, ut dictum est, nominata est virtus ejus, cum emittitur virga virtutis ejus ex Sion, ut dominetur in medio inimicorum suorum. De qua virtute dicis? «In splendore sanctorum. In splendore,» inquit, «sanctorum.» De ipsa virtute dicit, quando erunt in splendore sancti: non quando adhuc terrenam carnem gestantes et in corpore mortali atque corruptibili gementes, quod aggravat animam, et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem ; cum ipsae cogitationes invicem non videntur, non hoc est, «In splendore sanctorum.» Sed quid est, «In splendore sanctorum? Donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis; et tunc laus erit unicuique a Deo» . Hoc erit, «In splendore sanctorum;» quia «tunc justi fulgebunt in regno Patris sui, sicut sol.» Audite enim quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
dicat philippo cui dixerat. qui me uid& uid& &
patrẽ. Quasi ei philippus tacitus responder& & quo¬
modo te uidebo si alit̾ uideris quam forma serui :
Aut quomodo uidebo patrẽ inualidus homo mor¬
talis puluis & cinis : Conuersus ad eũ. differens uisi¬
onẽ imperans fidem qui dixerat: qui me uid& uida
& patrẽ. Quia multũ erat ad philippũ. longe ab
eo erat uidere: non credis inquit quia ego in patre
& pat᷑ in me  Quod uidere non dũ potes: crede
ut uidere merearis. Cũ ergo uentũ fuerit ut ui¬
deamus. tunc apparebit tecũ principiũ in diͤuir¬
tutis tuȩ. Habent nunc homines infide. ii spe.
in caritate . in bonis operibus. uirtutes suas. sed ibt̃
a uirtutibus in uirtutem. Tecũ ergo principium
uideberis cũ patre in patre. uͣt pater tecũ prin¬
cipium in die uirtutis tuȩ. illius uirtutis tuae
quam impius non uidebit. Nam & hoc infirmõ
tuum. fortius est hominibus. Et enĩ in die uirtu

Expanded text:
dicat Philippo, cui dixerat, «Qui me vidit, vidit et dicat Philippo, cui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem.» Quasi ei Philippus tacitus responderet, Et quomodo te videbo, si aliter videris quam in forma servi? aut quomodo videbo Patrem, invalidus homo mortalis, pulvis et cinis? conversus ad eum, differens visionem, imperans fidem, qui dixerat, «Qui me vidit, vidit et Patrem;» quia multum erat ad Philippum, et longe ab eo erat videre: «Non credis,» inquit, «quia ego in Patre, et Pater in me est» ? Quod videre nondum potes, crede, ut videre merearis. Cum ergo ventum fuerit ut videamus, tunc apparebit, «Tecum principium in die virtutis tuin charitate, in bonis operibus virtutes suas; sed ibunt a virtutibus in virtutem . «Tecum» ergo «principium:» videberis cum Patre, in Patre, ut Pater «tecum principium in die virtutis tuae,» illius virtutis tuae quam impius non videbit. Nam et hoc infirmum tuum, fortius est hominibus: etenim «in die virtutis
Abbreviated transcription (Latin):
principium. nec umquã ate separatus est pater.
sed quando uidebitur tecũ. ẽẽ. principiũ. tunc ma¬
nifestum erit om̃ibus similibus iam tibi factis. qm̃
uidebunt te sicuti es. Et enĩ hic philippus te ui¬
debat. & patr̃ẽ querebat. Iunc ergo uidebitur
quod nunc rcreditur. tunc tecũ principiũ
uidentib sc̃is uidentibus iustis. sublatis de medio
impus ne uideant honorẽ dñi. Modo ergo credam
fr̃s. quod tunc uideamus. Nam & philippus ob¬
iurgatus est quod querer& uidere patr̃e. cũ in
ipso filio non agnoscer& patrẽ. Tanto tẽpore uobiscũ sũ
& non cognouistis mephilippe: Qui me uid&. ui¬
d& & patrẽ. Sed qui me uidit. non qui formã
serui in me uidit. Qui ergo me uidi̾t qualem me
abscondi timentib me qualẽ me uidendũ ꝑficio
sperantib in me. uid& & patrem. Sed qͥa ista uisio
post erit: nunc ꝓ illa qͥd habebitis : Uideamꝰ quid

Expanded text:
principium;» nec unquam a te separatus est Pater. principium;» nec unquam a te separatus est Pater. Sed quando videbitur tecum esse principium, tunc manifestum erit omnibus similibus jam tibi factis; quoniam videbunt te sicuti es : etenim hic Philippus te videbat, et Patrem quaerebat. Tunc ergo videbitur quod nunc creditur: tunc «tecum principium» videntibus sanctis, videntibus justis; sublatis de medio impiis, ne videant honorem Domini. 14. Modo ergo credamus, fratres, quod tunc videamus. Nam et Philippus objurgatus est quod quaereret videre Patrem, cum in ipso Filio non agnosceret Patrem: «Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem.» Sed «qui me vidit,» non qui formam servi in me vidit. «Qui» ergo «me vidit,» qualem me abscondi timentibus me, qualem me videndum perficio sperantibus in me , «vidit et Patrem.» Sed quia ista visio post erit, nunc pro illa quid habebimus? Videamus quid