comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
amare am̃ ẽẽ sibi pecumas contempnendas. Unae
scribe & pharisei qui erant auari. aduersum se dic¬
tam intelligentes parabolam. subsannabant eum:
carnalia et certa & presentia. spũalib ac futuris
et quasi incertis preponentes. Th eophiluis antiochene
tarum munum opus dicta compingens. ingenii suz
nobis monim̃ta dimisit᷑. hec suꝑhac parabola insuis
commentariis ẽ locutus. Diues quihabebat uillicũ
siue cispensatorem. as omnipotens ẽ. quo nchil ẽ diciꝰ.
huius aispensator paulus qui ad pedes gamalinei sa¬
cras uitteras didicit: legem di susceꝑat dispensan¬
dam. Qmi cũ cepisset credentes in xp̃o ꝑsequi. ligare.
occidere. & omnẽ dei sit dissipate suͥstantiam. cor¬
reptus a dño ẽ. Saule saule quid me ꝑsequeris:
Durũ est tibi contra aimulũ calcitiare. Dixitq in
corde suo. Quid faciam: Qui magister fui. et uilli¬
ctis. cogor e̾e discipłs &e oꝑartus. fõdere ñ ualeo. Om¬

Expanded text:
amare deum, esse pecunias contemnendas. unde amare deum, esse pecunias contemnendas. unde scribae et pharisaei, qui erant auari, aduersum se dictam intellegentes parabolam subsannabant eum carnalia et certa et praesentia spiritalibus ac futuris et quasi incertis praeponentes. Theophilus, Anti- . ochenae or euangelistarum in unum opus dicta conpingens ingenii sui nobis monumenta dimisit, haec super hac parabola in suis commentariis est locutus: diu e s, qui habebat uilicum siue dispensatorem, deus omnipotens est, quo nihil est ditius. huius dispensator Paulus, qui ad pedes Gamaliel sacras litteras didicit, legem dei susceperat dispensandam. qui cum coepisset credentes in Christo persequi, ligaie, occidere et omnem domini sui dissipare substantiam, correptus a domino est: Saule, Saule, quid me persequeris? durum est tibi contra stimulum calcitrare. dixitque in corde suo: Quid faciam? quia qui magister fui, et villicus, cogor esse discipulus et operarius. 867 Fodere non valeo. Om
Abbreviated transcription (Latin):
uitiȩ nuncupantur: qd̾ de iniquitate collecte fint. Si
gͦ iniquitas bene dispensata uertitur iniusticiam:
quanto magis sermo diuinus in quo nulla ẽ iniqui¬
tasi qui cẽ apłis creditus c̃. sibene fuerit dispensatus.
dispensatores suos leuabit incelum: Quam obrem
sequitur. Qui fidelis c̃ ĩminino. hoc ẽ incarnalibus.
et inmultis fidelis erit. id ẽ inspũalib. Qui autẽ¬
inparuo inquus ẽ. ut ñ det fr̃ib adutendum qd̾
a deo pro omnib ẽ. creatumꝰ iste et in sp̃uali pe¬
cuma. diuidenda iniquus erit. ut ñ pronecessitate.
carnales diuitias que labuntur non bene dispense¬
tis. ueras eternasq diuitias doctrine dei quis creaet
uobis: Et si inhis que aliena sunt. aliemtm autẽ¬
ẽ a nobis omne qd̾ scłi ẽ. infideles fuistis. ea que ur̃a
sunt ee proprie homini deputata quis uobis credere
poterit: Unde corripit auariciam. et dicit eum qui

Expanded text:
uitiae nuncupantur, quod de iniquitate collectae sint. si uitiae nuncupantur, quod de iniquitate collectae sint. si ergo iniquitas bene dispensata uertitur in iustitiam, quanto magis sermo diuinus, in quo nulla est iniquitas, qui et apostolis creditus est, si bene fuerit dispensatus, dispensatores suos leuabit in caelum! quam ob rem sequitur: qui fidelis est in minimo, hoc est in carnalibus, et multis fidelis erit, id est in spiritalibus. quiauteminparuoiniquus est, ut non det fratribus ad utendum, quod a deo pro omnibus est creatum, iste et in spiritali pecunia diuidenda iniquus erit, ut non pro necessitate,  inquit, \'carnales diuitias, quae labuntur, non bene dispensetis, ueras aeternasque diuitias doctrinae dei quis credet uobis ? et si in his, quae aliena sunt — alienum est autem nobis omne, quod saeculi est — infideles fuistis, ea, quae uestra sunt et proprie homini deputata, quis uobis credere poterit ?\' unde corripit auaritiam et dicit eum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quis dabit uohis. Nemo seruiis potest duob am̃s ser¬
uire. Aut entm unum odio habebit. & alterum diliget᷑.
aut unum audiet. & alterum contẽpnet. Non potestis
do seruire et mammone. Audiebant aut̃ hec omnia¬
phatisei qui erant auari: &e subsannabant illum. Totũ
parabole huius textum posui. ut ñ nobis intelligenti¬
am aliunde queramus. & inparabolas certas nitamur
inuenire ꝑsonas. s inter pretemur eam sicut parabo¬
lam. hoc ẽ similitudinẽ. quia abeo uocat᷑ qd̾ alteri pa¬
rabametai hoc ẽ assimilatur. et quasi umbra preutũ
uertatis ẽ. Sigͦ dispensator iniqui mammone. añiuo
ce laudatur. qd̾ de re iniqua sibi iusticiam prepararit.
dent̃ egerit᷑ quantoiragis xp̃c qui nullũ dampnum
sustinere potest. et pronus ẽ ad clementiam. laudabit
discipłos suossimcos qui sibi creditisuit miscđes fue¬
rint : Beniq post parabolam intulit. Ego dico uobis.
facite uobis anncos de iniquo mammona. Iniquum
aut̃ mammona. ñ hebreorum s syronim lingua di¬

Expanded text:
is dabit vobis? Nemo potest duobus dominis servire. Aut enim unum odio habet: et alterum diliget: aut unum adherebit et alterum contemnet. Non potestis Deo servire et mammone. Audiebant autpharisaei, qui erant auari, et subsannabant illum. totum parabolae huius textum posui, ut non nobis intellegentiam aliunde quaeramus et in parabola certas nitamur inuenire personas, sed interpretemur eam quasi parabolam, hoc est similitudinem, quae ab eo uocatur, quod alteri παραβάλλετι, hoc est adsimilatur, et quasi umbra prooemiumue ueritatis est. si ergo dispvoce laudatur quod de re iniqua sibi justitiam praeparavit, denter fecerit: quanto magis Christus qui nullum damnum sustinere potest et pronus est ad clementiam, laudabit discipulos suos, si in eos. qui sibi crediti sunt, misericordes fuerint! denique post parabolam intulit: et ego dico uobis: facite uobis amicos de iniquo mamona. iniquus autem mamona non Hebraeorum, sed Syrorum lingua di
Abbreviated transcription (Latin):
ad alium locutus ẽ. Tu aut̃ quantum debes: lue res¬
pondit. Centum choros tritici. Bicit ei. Tolle cautionẽ
tuamꝰ & scribe octoginta. Et laudauit dñs uillicũ siue
dispensatorem iniquitatis qd prudent᷑ fecerit: quia filis
scłi huius prudentiores sunt filiis lucis. ingeneratione
sua. & ego dico uobis. facite uobis amnicos de iniquo
manmona: ut quando defeceritis susciprant uos ine

Expanded text:
ad alium locutus est: tu autem quantum debes? ille resad alium locutus est: tu autem quantum debes? ille respondit: centum coros tritici. dicit ei: tolle cautionem tuam et scribe octoginta. et laudauit dominus uilicum siue dispensatorem iniquitatis, quod prudenter fecerit: quia filii saeculi huius prudentiores sunt-filiis lucis in generatione sua. et ego dico uobis: facite uobis amicos de iniquo ma
Abbreviated transcription (Latin):
nato ẽ. Unde &e auilla uillici nomen accepit. E conomꝰ
aũt. tam pecunie qũã frugum et om̃ium quȩ dñspossi¬
dete dispensatoz ẽ. Unde &e cconomictis xeno sontis pus¬
cherrimus liber ẽ. qui ñ gubernationẽ uilie.s dapen¬
ationem unuierse domus cualio interpretante signisiꝰ¬
eat.Iste gͥ dispensator accusatus ẽ ad dnm̃ suum. quod
disiparet sibstantiam eius. Quo uocato. autt. Quid
hoc audio de te. Redde rationem dispensationis tue.
Neq enim ultia eam poteris dispensare. Qui dixit intra
semet ipsum. Quid faciam.quia dñs ms̃ aufert ãme dis¬
pensationem: fodere non ualeo: mendicare crubesco.
Scio quid faciam: ut quando sublata michi fuerit dis¬
pensatio. suscipiant me in domos suas. Uocauitq singłos
debitorũ dñi sui. et dixit primo. Quantũ debes añomeo:
Qui dixit ei. Centumbatos olei. Ait illi. Tole cautionẽ
tuam: & sedens cito scribe quinqͣginta. Beinde

Expanded text:
nator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, nator est, unde et a uilla \'uilicus\' nomen accepit. olxovofioo, autem tam pecuniae quam frugum et omnium, quae dominus possidet, dispensator est. unde et Olxovojnixog Xenofontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem uillae, sed dispensationem uniuersae domus Tullio interpretante significat. iste igitur dispensator accusatus est ad dominum suum, quod dissipasset substantiam eius. quo uocato dixit: quid hoc audio de t e ? redde rationem dispensationis; neque enim ultra mea poteris dispensare. qui dixit in semet ipso: quid faciam, quia dominus meus aufert a me dispensationem? fodere non ualeo, mendicare erubesco. scio, quid faciam, ut, quando sublata mihi fuerit dispensatio, suscipiant me in domos suas. uocauitque singulos debitorum domini sui et dixit primo: quantum debes domino meo? qui dixit ei: centum batos olei. ait illi: tolle cautionem tuam et sedens cito scribe quinquaginta. deinde
Abbreviated transcription (Latin):
tis int̾ cos substantiam. Cumq minor facultatib ꝑditis
egere cepisset. & comedcre siliquas porcorum cibũ. reu̾¬
sus ad patrem susceptus abeo ẽ. frat quoq in uidens seni¬
or patris uoce corripit᷑ qd̵ letari debucrit & gaudere. quia
frat̃ eius mortutis fuerat &e reuixit. ꝑditus erat. et inuentꝰ
est. Hastres parabolas contia phariscos ce sctibas locutus c̃:
salutem. Dicebat aut inquit & addiscipłos suos. haud adu¬
bium parabolam. sicut pritis adscribas &e phatiseos: qua
parabola ad clementiam discipłos cohortaretur. et aliis uͥ¬
bis diceret. Dimittite &e dimitait᷑ uobis.: ut in oratione dm̃¬
ca liba fronte poscatis: dimite nobis debita nr̃a. sicut et
nos dimittumis debitorib nt̃is. Que ẽ gͦ parabola ad ele¬
mentiam discipłos cohortantis: Homo quidam erat di
ues quihabebat uillicum. siue dispensatore. hoc enim
economus significat. Uillicus aut̃ proprie uille gubet¬

Expanded text:
tis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis tis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et inest. Has tres parabolas contra Pharisaeos, et Scribas locutus est,salutem. Dicebat autem, inquit, et ad discipulos suos , haud dubium, quin parabolam, sicut prius ad Scribas, et Pharisaeos: qua parabola ad clementiam discipulos hortaretur, et aliis diceret verbis: Dimitte, et dimittetur vobis ; ut in Oratione Dominica libera fronte poscatis, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae est ergo parabola ad clementiam ues, qui habebat uilic u m siue dispensatorem; hoc enim olxovo/xog significat. uilicus autem proprie uillae guber
Abbreviated transcription (Latin):
guestiunculam proposusti. quis sit uillicus
iquitatis. qui dm̃ uoce laudatus ẽ. Cuius
cum uellem scire rationem. et de quo fonte
processenit. reuolui uolitmen euuãglicũ.
ce̾ int̃ cetera reppen qd̃ appropinquantib saluatori pribli¬
canis et peccatorib ut audirent eum. murmurabant
pharisei &e scribe. dicentes. Quate iste peccatores suscipit.
et comedit cũ cis: Quilocutus ẽ parabolam centum ouiũ.
&e unuis ꝑdite. quȩ inuenta pastoris humeris reportata c̃:
et cur e̾et proposita statim intulit. Dico uobis. sic erit gau¬
dium incelo suꝑ uno peccatore penitentiam agente. ma¬
gis quam suꝑ nonaginta nouem iustis. qui ñ habent opꝰ
penitentia. Aliam quoq parabolam decem dragmarum
uniusq ꝑdite &e reꝑte cum propostusset. simili eam fine cõ¬
pleuit. Sic dico uobis gaudium erit coram angłis dei su¬
ꝑ uno peccatore penitentiam agente. Terciam quoq para¬
bolam proposuit. hominis habentis duos filios. et diniaen¬

Expanded text:
estiunculam proposuisti: qui sit uilicus iniquitatis, qui domini uoce laudatus est. cuius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta nouem iustis, qui non habent opus paenitentiam. aliam quoque parabo!am decem dragmarum uniusque perditae et repertae cum proposuisset, simili eam fine conpleuit: sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuiden
Abbreviated transcription (Latin):
iuersorum opprobria tribulationes mł¬
tiplices quibdam insidiantib te sustin̾e
cognoui. Cuĩ rei causam tantum sibec refellas do¬
leo quantum gratulor. silibent̃ excipias. In hoc enĩ
nobis xp̃i ostenditur fides. timor cernitur. mani¬
festatur mors: si opprobriis et temptationib pro
suo nos amore gratanter subiungemus. Nec hoc
nobis contrarium debet c̃e s gratum. pro eo uel
parua ꝑpeti qͥ maiora pro nr̃a salute ꝑpessus ẽ: preser¬
tim cum sciamus regnum celoꝵ ñsine uariis temp¬
tationib ad ipisci. ut scriptum est. Oportet nos per
multas tribulationes introire in regnum di. Si ergo
ꝑmultas tribulationes quibusdam regni celestis ad

Expanded text:
iversorum opprobria, tribulationes multiplices, quibusdam insidiantibus, te sustinere cognovi. Cujus rei causam non tantum, si haec refellas, doleo, quantum gratulor, si libenter excipias: in hoc enim in nobis Christi ostenditur fides, timor cernitur, manifestatur mors, si opprobriis et tentationibus pro suo nos gratanter amore subjugemus. Nec hoc nobis contrarium debet esse, sed gratum, pro eo, vel parva perpeti, qui majora pro nostra salute perpessus est: praesertim cum sciamus regnum coelorum non sine variis tentationibus adipisci: ut scriptum est: Oportet nos per multas tribulationes introire in regnum Dei . Si ergo per multas tribulationes, quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
nomine quamius grauia irrogentur. exigua cen¬
semus. et dicimus. Parua sunt ista quȩ patimur:
maiora ille pro nr̃a uita ꝑrotulit: nichil nobis dig¬
num pro eius nomine irrogatur. Qd si sententie
ipsius memores sumus. intelligemus. Ait enĩ. Non
est discipłs suꝑ magistrum: nec seruus suꝑ dñm su¬
um. Si patrem familias be eͥzebub uocauerunt:
quantomagis domesticos eius: Et nos gͦ si dñici

Expanded text:
nomine, quamvis gravia, irrogentur, exigua cennomine, quamvis gravia, irrogentur, exigua censemus, et dicimus: Parva sunt ista quae patimur: majora ille pro vita nostra pertulit. Nihil nobis dignum pro ejus nomine irrogatur. Quod si sententiae ipsius memores sumus, intelligemus. Ait enim: Non est discipulus super magistrum: nec servus super Dominum suum . Si patremfamilias Beelzebub vocaverunt, quanto magis domesticos ejus! Et nos ergo si disci
Abbreviated transcription (Latin):
henne ignib nos hominum fabule poterunt lib̾are.
uel tists. s xp̃i timor atq iusticia. Nolo te nec inhac
parte confundi. si tibi proxp̃i nomine uel oꝑe aꝑitu¬
tis et uans hominib de rogetur. quib interitum fe¬
licitas prestatꝰ s gaude potuis et letare sciens tibi
repositum etiam pro ipsa derogatione premium.
Nam satis miquum est et impium. si tu pro eius no¬
mine nec detrahi patiaris. qui propt̾ te tãta perpes¬
sus est. Quam uero graue est pro dño ñ sustinere
omnia que aduenerint inbac uita suie dampna. si¬
ue derogitiones. suspiciones. detractiones. uel cetera.
quando ille eum ds̃ et dei filius ẽet prosalute tua¬
opprobtia hominum inuiriasq sustiniit. Ualde
abco alienus est.: qui nec detractiones sustinere saltẽ
contentus est. Quomodo enim nos eum amare
dicimus: si pro ipso nichil sustinere parati sumus:
Od si umobis ẽ ipsuiꝰuera dilectio. quecũq pro eius

Expanded text:
hennae ignibus nos hominum fabulae poterunt liberare hennae ignibus nos hominum fabulae poterunt liberare vel risus: sed Christi timor atque justitia. Nolo te nec in hac parte confundi, si tibi pro Christi nomine vel opere, a perituris et vanis hominibus derogetur: quibus et interitum felicitas praestat. Sed gaude potius et laetare, sciens tibi repositam etiam pro ipsa derogatione mercedem. Nam satis iniquum et impium est, si tu tibi pro ejus nomine nec detrahi patiaris, qui propter te tanta perpessus est. Quam vero grave sit pro Domino non sustinere omnia, quae advenerint in hac vita, sive damna, sive derogationes, suspiciones, detractiones, vel caetera, quando ille cum Deus et Dei Filius esset, pro tua salute opprobria hominum injuriasque sustinuit! Valde ab eo alienus est, qui nec detractiones saltem sustinere contentus est. Nam quomodo eum amare dicimus, si pro eo nihil sustinere parati sumus? X. Quod si in nobis est ipsius vera dilectio, quaecumque pro ejus
Abbreviated transcription (Latin):
irrident᷑. sicut et illi irrisere dñm ac magistrum nr̃m.
S dicendum est eis. qd̾ illis tunc temporis dictum est.
uos estis qui iustificatis uos coram hominib. Qd̃ enĩ
hominibus aytum est. abhominatio ẽ apud dm̃. Non
oportet gͦ nos tisui quorumdam uel subsannatione terre¬
ri. cum etiam ipsum dnm atalibus ñ ignoremus uti¬
sum:. s exultare potius debemus et gaudere. si et nos illa
omina quȩ &e dñs nr̃ ante ꝑtulit ꝑferamus. recepturi
etiam proipsa subsannatione mercedem: quia nichilẽ
Uide gͦ quam beati st̃ atq felices. quibus etiam insipi¬
entium risus proficit ad salutem. Ita et enim dñs
diligentes se diligit. ita timentes se honorat.: ut nec
irrideri eos gratuito sinat: proquib et subsannatori¬
bus retribuit ultionem. Hec gͥ tu sapiens sc̃aq anima
uide ne insipientium et insidelium fabulis terrearis:
quominus ea quȩ legis sunt facias. Neq enim de ge¬

Expanded text:
irrident: sicut illi irrisere Dominum ac magistrum. VIII. irrident: sicut illi irrisere Dominum ac magistrum. VIII. Sed dicendum est eis, quod tunc temporis dictum est illis: Vos estis qui justificatis vos coram hominibus. Quod enim hominibus altum est, abominatio est apud Deum . Non oportet ergo nos quorumdam risu vel subsannatione terreri, cum etiam ipsum Dominum a talibus non ignoremus irrisum: sed exsultare potius et gaudere debemus, si et nos illa omnia quae Dominus noster ante pertulit, perferamus, recepturi etiam pro ipsa subsannatione mercedem. Quia nihil estVide ergo quam beati sint atque felices, quibus etiam insipientium risus proficit ad salutem. Ita enim Dominus diligentes se diligit, ita se timentes honorat: ut nec irrideri eos gratuito sinat, quibus et pro subsannatione retribuit ultionem. IX. Haec igitur tu, sapiens sanctaque anima, vide, ne insipientium et infidelium fabulis terrearis: quo minus ea quae sunt legis, facias. Neque enim de ge
Abbreviated transcription (Latin):
onis. Sciebat enim quod quisquis se in presenti tem¬
pore flesset. infuturo ñ fleret. Hoc et ipse cdñs dicit.
Beati qͥ lugent. qm̃ ipsi ꝯsolabũt᷑. Qlugent ĩ qͥ ħ tpr istipꝰ
natur cum alibi dicat scriptura. uir autem sapi¬
autem sapiens tacite ridebit. est gͦ risus sine crimine.
et est risus incrimine. Sapientis risus nichil inse
criminis habet᷑. ille uero indignus ẽ quiscõs et qui se
deo exhibent irridet. Dequib scriptum ẽe puto. Qui
irridet inopem. ad iracundiam prouocat eum qui fe¬
cit illum. S quis ẽ iste inops. cuius subsannationis
causa dñs prouocatur adiram: nisi ille qui humanaᷤᷤ
terrenasq opes idcirco contempsit. ut illi placeret
pauꝑ. cui difficile opulens placere potuisset: Meri¬
to illis irascitur dñs: qui propter se pauꝑem factum
irridere ñ metuunt. Irridebant enim scribe &e pha
bant eum. habemus et nos scribas. habemus etiam et

Expanded text:
onis . Sciebat enim quod quisquis se in praesenti temonis . Sciebat enim quod quisquis se in praesenti tempore flesset, in futuro non fleret. Hoc et ipse Dominus dicit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Qui lugent, inquit, netur, cum alibi dicat Scriptura: Vir autem sapiens tacitus ridebit . Est ergo sine crimine risus et est risus in crimine. Sapientis risus, nihil in se criminis habet. Ille vero indignus est, qui sanctos, et eos qui se Deo exhibent, irridet: de quo dictum esse puto: Qui irridet inopem, ad iracundiam provocat eum qui fecit illum. Sed quis est iste inops, cujus subsannationis causa Dominus provocatur ad iram: nisi ille qui humanas terrenasque opes idcirco contempsit, ut illi placeret pauper, cui difficile opulens placere potuisset? Merito illis irascitur Dominus, qui propter se pauperem factum irridere non metuunt. Irridebant enim scribae et phabant eum. Habemus et nos scribas, habemus etiam pha
Abbreviated transcription (Latin):
estunabamus insaniam: et illoꝵ finem sine honore
Quomodo gͦ nunc computati sunt inter filios dei . et
inter scõs sors illorum est. Ergo nos errauimus auia
ueritatis. & iusticie lumen ñ luxit nobis. et sol ñ est
ortus nobis. Lassati sumus inuia iniquitatis. et per¬
ditionis. t ambulauimus solitudines difficiles. uam
autem dñi ignorauimus. Quid nobis profuit super¬
bia. et diuitiarum iactatio quid contulit nobis:
Transierunt omnia illa tanquam umbra. Osi hec nẽ¬
mere. quo nulluis iam gemitus fletusq proficiet.
Cuius temporis iudicium beatus apłs cernitur me¬
morare. Ditutes ut inpresenti lugrant hortatur ce¬
ia cobus. et commonet. dicens. Agite nunc diuites:
plorate ululantes in miseriis ur̃is. quȩ aduenient uo¬
bis. Diiutie ut̃e puttefacte sunt: et uestimenta ur̃a
a tincis comesta sunt Aurum & argentum urm̃
eruginauit: et erugo eorum in restimonium erit¬
estis. t inluxurus enutristis coepora ur̃a indie occisi¬

Expanded text:
em illorum sine honore. quomodo conputati sunt inter filios Dei, et inter sanctos sors illorum est? ergo errauimus a uia ueritatis et iustitiae lumen non luxit nobis et sol non est ortus nobis. lassati sumus in iniquitatis uia et perditionis et ambulauimus solitudines difficiles, uiam autem Domini ignorauimus. quid nobis profuit superbia aut quid diuitiarum iactatio contulit nobis ? transierant omnia illa tamquam umbra. Item mere, quo nullus jam gemitus fletusque proficiet. Cujus temporis indicium beatus apostolus Jacobus cernitur memorare, dum divites ut in praesenti se lugeant, hortatur et commonet, dicens: Agite nunc, divites: plorate ululantes in miseriis quae advenient voiuitie uestre putrefacte sunt et uestimenta uestra a tineis comesta sunt, aurum et argentum uestrum eruginauit et erugo eorum in testimonium estis, et in luxuriis nutristis corda vestra in die occisi
Abbreviated transcription (Latin):
sus te ingiro: & inmedio scorpionum tu habitas.
Uerba eoꝵ netimueris:. & afacie eorum ne paueas.
Et alibi dicit. Audite me qui nostis uidicium: popłs
nĩs inquorum corde lex mea est. Nolite timere oppro¬
bria hominum. et blasphemias eorum ne metuatis:
quia sicut uestimentum ita ꝑtempiis deficient. et ut
lanam comedet cos tinea. Iusticia aut̃ mea ineternũ
manet: salutare uͦ meum inscłm scłi. Seruandum
preom̃ib. nealterius laudem uelimus seruare quã

Expanded text:
rsus te. In gyro et in medio scorpionum tu habitas, rsus te. In gyro et in medio scorpionum tu habitas, verba eorum ne timueris, et a facie eorum ne paveas. Et alibi dicit: Audite me qui nostis judicium, popule meus, in quorum corde lex mea est: Nolite timere opprobria hominum, et blasphemias eorum ne metuatis: quia sicut vestimentum, ita per tempus deficient; et ut lanam, comedet eos tinea. Justitia autem mea in aeternum manet. Salutare vero meum in saeculum saeculi. Servandum prae omnibus: ne alterius laudem velimus  Al. malimus
Abbreviated transcription (Latin):
nobis scurrilitatis aliquid deprehendat. aut uani¬
tatis: s magis quicquid ẽ grauitatis & modestie. quia
xp̃iani uita omnib inspeculo posita ẽ: qui etiam siqͥp¬
piam titubauerit. iam cecidisse iactatur: & amplius etiã
dicitur quam uidetur. Simus gͦ sapientes. graues. quie¬
ti. Nunquam uanitatem. nunquam oꝑa hominum lin¬
gua nr̃a loquatur. s sine intermissione legem dñi medi
tetur. Tunc siquis sue extiterit salutis mimicus. qui
subsannet & detrahat et derideat᷑. hec ñ solum ñtunea¬
mus. s potitis gaudeamus: et h inc nos aliquatentis
consolemut. si mereamur odio magis scłi iuuere quã
uos fratres. ut subtrahatis uos ab omni fre ambulãte
inquiete. & ñ scd̾m traditionem quam acceperunt
gandum nos propħice simus sententie memores.
ꝑ quam dñs sui nominis causa tribulatos. hortatur
dicens. Et tu fili hominis. ne timueris eos. neq afa
cie eorum paueas. qm̃ insanient &e conuenient adu̾¬

Expanded text:
nobis aliquid scurrilitatis reprehendat aut vaninobis aliquid scurrilitatis reprehendat aut vanitatis, sed magis quidquid est gravitatis et modestiae: quia Christiani vita omnibus in speculo posita est. Qui etiam si quippiam titubaverit, jam cecidisse jactatur, et amplius etiam dicitur quam videtur. Simus ergo sapientes, graves, quieti; numquam vanitatem, numquam opera hominum lingua nostra loquatur, sed sine intermissione legem Dei tetur. Tunc si quis exstiterit suae salutis inimicus, qui subsannet et detrahat et derideat: haec non solum non metuamus, sed potius gaudeamus. XVIII. Et hinc nos aliquatenus consolemur, si mereamur odio magis saeculi vivere, qem vos, ut subtrahatis vos ab omni fratre ambulante inordinate, et non secundum traditionem, quam acceperunt gandum nobis, propheticae simus sententiae memores, per quam Dominus sui nominis causa tribulatos hortatur, dicens: Et tu, fili hominis, ne timueris eos, neque paveas a facie eorum, quoniam insanient et convenient adve
Abbreviated transcription (Latin):
potius placere quam xp̃o. Contenti gͦ interim simus
hominib displicete. tantum ut xp̃o placeamuf. Nec
corum laudib delectem᷑. qui ñ alios quam sibi similes
laudant. Nos potius laudent ꝓpħe uel apłi. laudet in
euangłio stio xp̃c. Tunc erimuis beati uere. si atalibus
latidari digni fuerimꝰ. Om̃ium enĩ horum uoce lauda¬
se seruauerimus. Nos gͥ detrahentib cunctis et uitu¬
ꝑantib uniuersis. simus sobrii. scĩ. humiles & pudi¬
ci łcẽ d̾m semꝑ fideli corde precem̃ ut ipse semꝑ innr̃a
mente sit. et lex cius nr̃o semꝑ inpectore: ut possimus
nio animam meam: et factum est mͥ mopprobrium. Et
posui uestimentum meum ciliciumꝰ & factus sũ illis
inparabolam. Et iterum. Genua nca infirmata sunt¬
icõs. propt̾ hoc semꝑ hominum subsannationes ꝑtulis¬
se:ͥ quia deo uellent fideliter deseruire. hoc et apłs¬
dicit. fidelis sermo. In hoc enun laboramus & male
mus. Simus ceteris inamore dei formati. nequis in

Expanded text:
o placere. Contenti ergo interim simus hominibus displicere, tantum ut Christo placeamus. Nec eorum laudibus delectemur, qui non alios quam sibi similes laudant. Nos potius laudent prophetae, et apostoli, laudet in Evangelio suo Christus. Tunc erimus vere felices, si a talibus laudari digni fuerimus. Omnium enim horum voce laudas. XVI. Nobis igitur detrahentibus cunctis et vituperantibus universis, simus sobrii, sancti, humiles, et pudici, et Deum semper fideli corde precemur: ut ipse semper in nostra mente sit, et lex ejus nostro semper in pectore, ut possimus nio animam meam, et factum est mihi in opprobrium. Et posui vestimentum meum cilicium, et factus sum illis in parabolam . Et iterum: Genua mea infirmata suntsanctos propter hoc semper hominum subsannationes pertulisse, quia Deo vellent fideliter servire. Hoc et Apostolus ait: Fidelis sermo. In hoc enim laboramus, et malmus. Simus caeteris, in amore Dei, forma: custodientes ne quis in
Abbreviated transcription (Latin):
in quo magis ꝑdies singłos proficere debet inmelius.
q contempsit. cui nichil dignum penitentie compa¬
rauit: quem parentib filii. quem filiis patres. quẽ
dei amore merces expectat: tantum ne se ab eius cul¬
tura uel oꝑe semel deuota mens retrahat: ne ei dicat᷑
habeo aduersus p̃auca qd̾ caritatem tuam priorem reli¬
nec humanam laudem queri debere s diuinam.
Qtud nobis prodest. si illi nos laudent quib pͥacere
peccatum ẽ: quidue ob est. si uituꝑent quortm ñ plus
utuꝑatio prodest. quam ob est laudatio: Audiamts
magis quid ille uas elcctionis doctor gentium dicat:
et quonos ne hominib placere uelimus hortatur ext̃¬

Expanded text:
in quo magis per dies singulos proficere debet in melius. in quo magis per dies singulos proficere debet in melius. que contempsit, cui nihil dignum poenitentiae comparavit, quem parentibus filii, quem liberis patres, quem Dei amore merces exspectat: tantum ne ab ejus cultura, vel opere semel devota mens se retrahat, ne ei dicatur: Habeo adversum te pauca, quod charitatem priorem relinec humanam laudem quaeri debere, sed divinam. Quid nobis prodest, si illi nos laudent, quibus placere peccatum est? Quidve obest, si vituperent hi, quorum non plus vituperatio prodest, quam obest laudatio? Audiamus magis quid ille vas electionis doctor gentium dicat, et quo nos ne hominibus placere vellemus, hortetur exem
Abbreviated transcription (Latin):
quam accusari ꝓbamus. Nam quid aliud faciunt.
cum uera descĩs dicunt. nisi ut ea dicant quȩ facimꝰ.
ieunos. absimentes. sobrios. quiiam deliciis ñ delec¬
tamur &r epulis. qui diuitias sꝑnimus. et preciosis ñ
głamur inuestib qui auri cupiditate minime capti¬
uamur. qui ñ adipiscimur argentum. et quecunq
humana uanitas uidet᷑ amplecti contempnimꝰ:: Nul¬
lus hic confusioni ẽ locus: nullus uerecundie aditus.
lui magis erubescere debent atq confundi qui ea quȩ
scĩs displicent concupiscunt. Crubescant gͥ ebriosi.
uoraces. inusti. raptores. adulteri. et quicunq suis glo¬
riantur inmalis. quos gehenne expectat ig̾nis. et qui¬
bus supplicto preparantur eterna. facientes autem
dm̃ uoluntatem confundi non debent: inquib nulla
confusionis sunt oꝑa. Oquam indignum ẽ atq preposte¬
tium risus eam aut stultissimorum hominum uanis¬
sumus sermo confundat. et asuo proposito retrahat:

Expanded text:
quam accusari probamur. Nam quid aliud faciunt, quam accusari probamur. Nam quid aliud faciunt, cum vera de sanctis dicunt, nisi ut ea dicant quae facimus, jejunos, abstinentes, sobrios: qui jam deliciis non delectamur et epulis, qui divitias spernimus, et pretiosis non gloriamur in vestibus. Qui auri cupiditate minime captivamur, qui non adipiscimur argentum, et quaecumque humana vanitas videtur complecti, contemnimus. Nullus hic confusionis est locus, nullus verecundiae aditus. Illi magis erubescere debent atque confundi, qui ea quae sanctis displicent, concupiscunt. XIV. Erubescant igitur ebriosi, voraces, injusti, raptores, adulteri, et quicumque suis gloriantur in malis, quos gehennae ignis exspectat: et quibus supplicia praeparantur aeterna. Facientes autem Domini voluntatem, confundi non debent: in quibus nulla confusionis sunt opera. O quam indignum est atque praepostetium risus eam, aut stultorum hominum vanissimus sermo confundat, et a suo proposito retrahat:
Abbreviated transcription (Latin):
spes ẽ. si obeum audtre blasphemiam. aut susti¬
nere confundimur.qui nr̃i causa decelis descen¬
dit adterram. et ut nos exaltaret se humiliauit
et cum ĩmortalis ee̾t mori contentus est. ut nos
de eternio mortis laqueo liberaret : Coronatus ẽ
spinis: ut nos qui ante spinei &e infructuosi exti¬
teramus sructum bone arboris apportaremus. feue
&e aceto potatus ẽ:ut in nobis iam nec fellis amaritu¬
do. nec aceti eͥe̾t asꝑitas. filius hominis factus ẽ. ut
nos filios dei faceret. Uide gͦ si proisto confundi de¬
benus aliquid sustinere. Uera illa ẽ anima felix. et
angłis exequanda & quȩ ꝓ nomine &e oꝑe xp̃i tanta
quanta pro nobis ille sustinuit uoluerit sustinere.
Ceterum grande ꝑiculum ẽ iusticie. eiꝰ crubescere exẽ¬
plo uiuere: qui nrãm inusticiam ñ erubuit sustine¬
re. Deinde si equo animo p̃sciamus id ipsum quono¬
bis quis detrahere uidetur iniuste.laudari nos potiꝰ

Expanded text:
nobis est, si ob eum audire blasphemiam, aut sustinobis est, si ob eum audire blasphemiam, aut sustinere confundimur, qui nostri causa de coelis descendit ad terras, et ut nos exaltaret, humiliavit se? Et cum immortalis esset, mori contentus est: ut nos ab aeterno mortis laqueo liberaret. Coronatus est spinis, ut nos qui ante spinei et infructuosi steteramus, fructum bonae arboris apportaremus. Felle et aceto potatus est: ut in nobis jam nec fellis amaritudo, nec aceti esset asperitas. Flius hominis factus est, ut nos filios Dei faceret. Vide ergo si pro isto confundi debemus aliquid sustinere. Vere illa est anima felix et angelis aequanda, quae pro nomine et opere Christi tanta quanta pro nobis ille sustinuit, voluerit sustinere. XIII. Caeterum grande periculum est justitiae, ejus erubescere exemplo vivere, qui nostram injustitiam non erubuit sustinere. Deinde si aequo animo pensamus id ipsum, quo nobis quis detrahere videtur injuste, laudari nos potius,
Abbreviated transcription (Latin):
nesq libenter amplecti. et eqtio animo ea omnia
ferre. quȩ pronobis magister &e dñs ꝑtulit noster.
Qui uͦ hec sustinere ñ uult: nec discipłm eius se de¬
promat ẽẽ. nec seruum. nec filium. nec domesticũ.
Iue enim innocens. ĩmaculatus. intactus. inquo
nulla potuit peccati macula re periri. de quo pro
pħa dicit. qui peccatum ñ fecit. nec inuentus est
dolus more eiꝰ. pronobis sacrilegis et peccatorib
et eterno supplicio mancipatis. tamquam atrocis¬
simus reus abiniquis iudicio sifteretur. flagelliᷤ
ceditur. sputaminib irridetur. et nos propt̾ eum
confundimur erubescere. qui ꝓpt̾ nos tanta ꝑpes¬
sus ẽ: Ille enim pro salute nr̃a dorsum uerberib.
sputaminib faciem. maxillas ꝑalmis. ñ consun¬
ditur parareᷤ. & nos pro eo leue etiam confundim̃
audire conuicium: Qua de re gaudeamꝰ potius
et letem᷑. si pro tam magnis ciꝰ & pro nr̃a salute pas¬
sionib uel parua sustineanus. Ceterum quȩ nobis

Expanded text:
nere libenter: et aequo animo ea omnia ferre, quae pro nobis magister et Dominus pertulit noster. XI. Qui vero haec sustinere non vult, nec discipulum ejus se depromat esse, nec servum, nec filium, nec domesticum. Ille enim innocens, immaculatus, intactus, in quo nulla potuit peccati macula reperiri: de quo Propheta praedixerat: Qui peccatum non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus , pro nobis sacrilegis et peccatoribus et aeterno supplicio mancipatis, tamquam atrocissimus reus ab iniquis judicio sistitur, flagellis caeditur, sputaminibus irridetur: et nos propter eum confundimur erubescere, qui propter nos tanta perpessus est. Ille enim pro salute nostra dorsum verberibus, sputaminibus faciem, maxillas palmis non confunditur parare: et nos pro eo leve etiam confundimur audire convitium? Gaudeamus potius, et laetemur, si pro tam magnis ejus et pro nostra salute passionibus vel parva sustineamus. XII. Caeterum quae spes
Abbreviated transcription (Latin):
rietis. Ue uobis qui ridetis et iocatis nunc: quialugebi¬
tis et flebitis. Ne cum benedixerint uobis homines. Ui¬
de gͦ quam grauis et molesta sit humana laudatio. cui ita
dñs comminat᷑. Homines enim animales atq terreni. ñ
dare uidentur. De illis scriptum est. Onme animal dili¬
git simtile sibi. sic et omnis homo scł̃m genus suum. Lau¬
dant opes. epulas & diuitias. et eos qui inpreciosis & mollib
nat. Cos uero qui dilectione & timore dĩ conantur euincere
hec om̃ia. et scõs se scdm legis ordinem exhibent arrident
atq subsaimant. infelices atq miscri & suoꝵ malorum
nimietate cecati: quib ñ sufficit qd̃ propria nolunt lu¬
gere peccata. ad huc insuꝑ eos quilugere uidentur irri¬
dent: et insubsannatione habent quos debuerant imitari.
S ueniet tempus ut corum risus uertatur inluctum:
quib nunc nr̃ planctus est risus. et ut se diuites fuisse

Expanded text:
tis nunc, quia lugebitis nunc, quia lugebitis et flebitis. Vae cum benedixerint vobis omnes homines . Vide ergo quam gravis et molesta sit humana laudatio, cui ita Dominus comminatur. Homines animales atque terreni, non dare videntur. De illis scriptum est: Omne animal diligit simile sibi: et sic omnis homo secundum genus suum laudat opes, epulas, et divitias, et eos qui pretiosis et mollibus nat. V. Eos vero qui, dilectione et timore Domini cogente, abjiciunt haec omnia, et sanctos secundum legis ordinem se exhibent, irrident atque subsannant, infelices atque miseri suorum malorum nimietate caecati: quibus non sufficit quod propria nolunt lugere peccata; adhuc insuper eos qui lugere videntur, irrident, et in subsannationem habent, quos debuerant imitari. Sed veniet tempus ut eorum risus vertatur in luctum, quibus nunc noster planctus est risus: et ut se fuisse divites
Abbreviated transcription (Latin):
cent et ꝑsequent. & dicent om̃e malum aduersum uoᷤ.
propt̃ iusticiam. Gaudete & exultate. qm̃ merces ur̃a
causa ñoptet: Quis ñ tribulari uelit: Quis se male¬
dici ñ desideret: ut mereat᷑ xp̃i uoce laudari. et celesti co¬
piosaq mercede donari: Utinamq obdomini mei no
ꝑsequatur et tribulet. Utinam mopprobrium meum
solid us hic mundus exurgat. tantum ut ego mercar
axp̃o laudari. et sue pollicitationis sꝑare mercedem.
utaitaq &e desid̾anda temptatio ẽ. cuius premium sꝑa¬
tur a xp̃o incelo: nec maledictio grauis ẽ. quȩ diuina
laude mutat᷑. Sustineamus gͦ nos paululum in bac
uita temptari: ut uite et̾ne post modum possimus
pro temporali cape temptationemeitedem. Hominũ
uiterꝰ. ut dñi laudib digni cẽ possimus. Nam si huma¬
nam laudem querimus. diuinam amittimus. Quisqͥs
enim abhominib tantum laudatur. culpatur axpisto.
sicut scriptum ẽ. Ue uobis diuitib qui habetis conso¬

Expanded text:
cent et persequentur et dicent omne malum aduersum uos propter iustitiam; gaudete et exultate, quoniam merces uestra causa non optet? Quis non tribulari velit? Quis se non maledici desideret: ut mereatur Christi voce laudari, et coelesti copiosaque mercede munerari? Utinam ob Domini mei nomsequatur et tribulet! Utinam in opprobrium meum solidus hic mundus exsurgat: tantum ut ego merear a Christo laudari: et suae pollicitationis sperare mercedem! Grata itaque et desideranda tentatio est, cujus praemium speratur a Christo in coelo: nec maledictio gravis est, quae divina laude mutatur. Sustineamus ergo nos paululum in hac vita tentari, ut aeternam postmodum po simus pro temporalut Domini laudibus digni esse possimus. Nam si humanam laudem quaerimus, divinam amittimus. Quisquis enim ab hominibus laudatur, culpatur a Christo, sicut scriptum est: Vae vobis divitibus, qui conso
Abbreviated transcription (Latin):
nam. S illud intelligendum ẽ. cur ita dicit. qm̃ cũ
probatus fuerit accipiet coronam uitȩ. quam repmi¬
sit ds diligentib se. Iuos dixit ꝓbatos. & abhis deum
diligi. qui ob nominis eiꝰ causam intemptatione ꝑsti¬
terint. quib merito corona promittit᷑. illos uͦ repro¬
bos et nullo uite premio dignos. quos nulla temp¬
tationum causa uexarit. Qua propt̃ et nos intempta

Expanded text:
cum probatus fuerit, accipiet coronam vitae, quam repromisit Deus diligentibus se. Illos, inquit, probatos, et ab his Deum diligi, qui ob nominis ejus causam in tentatione perstiterint, quibus merito corona promittitur: illos vero reprobos et nullius vitae praemio dignos, quos nulla tentationum causa vexarit. III. Quapropter et nos ga
Abbreviated transcription (Latin):
apłs iacob nos hortatur et docet. quales intribula¬
tionib ẽẽ debeamus cum dicit. Om̃e gaudium existi¬
mate fr̃s rm̃i. cum intemptationes uarias incideri¬
tis. Unde satis preposterum atq contrarium ẽ. nos in
huius modi reb aliqua mesticia fatigari in quib gau¬
dium uibem̃ potius habere quam luctum. Et alibudẽ

Expanded text:
apostolus Jacobus nos hortatur et docet, quales in tribulationibus esse debeamus, cum dicit: Omne gaudium existimate, fratres mei, cum in tentationes varias incideritis . Unde satis praeposterum et contrarium est, nos in hujusmodi rebus moestitia aliqua fatigari: in quibus gaudium potius jubemur habere, quam luctum. Et alibi idem
Abbreviated transcription (Latin):
est. & comessatorũ: uenterq mero estuans. cito dis¬
pimat inubidines. Inuino lururia: in luxu¬
tia uoluptas: in uoluptate ĩpuditicia ẽ. Qui
luxuriatur: uitiens mortuus est. Ergo qui in ebͥ¬
atur: & mortuus est. et sepuitus. Noe ad unius ho¬
re ebrietatẽ. nudat femora sua. que ꝑ sexcentos an¬
nos sobrietate contererat. Loth ꝑtemulentiam
nesciens ubidini miscet incestũ: et quẽ sodoma ñ
uicerat. uina uicerunt. ꝑcussorẽ aut̃ epm̃ iie con
csẽ ꝑnat: qͥ dorsũ suũ posuit ad flagetia. &e maledictꝰ
ñ maledirit. S modestũ. Duob malis unũ oppo¬
suit bonũ ut temulentia. & ira. modestia refre¬
netur. Non litigiosũ. ñ auarũ. Nichil est impuden¬
tius arrogantia rusticorũ:. qui garrulitatẽ auc¬

Expanded text:
ans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcosum posuit ad flagella, et maledictus non remaledixit. Sed modestum. Duobus malis unum opposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refraenentur. Non litigiosum, non avarum. Nihil enim impudentius arrogantia rusticorum  Deest ru
Abbreviated transcription (Latin):
bitu. et insermone cõmuni. risũ expectantib tri¬
buant: & qua si intelligentes qͥd sit ornatus. comt̃
se uestib et munditiis corporis. & latioris mense
epulas parant: cũ om̃s istius modi ornatus. et cui¬
tus. sordib fedior sit. Qd̃ aut̃ doctrina a sacerdotib
erpectatur. et ueteris preccpta st iegis. & ad titum
plenus scribitur. In nocens eni. & absq sermo¬
ne conuersatio: quantũ exemplo polet. tan¬
tum silentio nocet. Nam iatratu canũ. baculoq

Expanded text:
bitu et in sermone communi risum spectantibus tj-ibitu et in sermone communi risum spectantibus tj-ibuant et quasi intellegentes, quid sit ornatus, comant se uestibus et munditiis corporis et lautioris mensae epulas parent, cum omnis istius modi ornatus et cultus sordibus foedior sit. quod autem doctrina sacerdotibus expetatur, et ueteris praecepta sunt legis et ad Titum plenius scribitur. innocens enim et absque sermone conuersatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; et latrat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc mandatũ intellig̾e̾ ante baptismũ. Sobriũ
siue uigilantẽ. tin Patioc. quippe utrũq signi¬
ficat: prudentẽ. ornatũ. hospitalem. doctorem.
Sacerdotes qui ministrant intemplo aei. prohi¬
bentur uinũ et sicerã bibere. ne incrapula et
ebrietate aggrauent᷑ corda eorũ: & ut sensus offi¬
tium exhibens deo. uigeat semꝑ. et tenius sit. Qd̃
aut̃ infert prudentẽ: ex cludit eos qui sub nomi¬
ne simplicitatis. excusant stuititiam sacerdotũ.
Nisi enĩ cirebrũ sanũ fuerit: omĩa menbra in ui¬
tio erunt. Ornatũ quoq etit acic. est prioris u̾bi.
idẽ irrep̃hensibiliᷤᷤ. Quitia ñ ht̃ irrep̃hẽsibiliᷤᷤ appei¬
latur: qui uirtutib pollet. ornatus est. Possumuᷤ
&e auud intelligere ex hoc uerbo. uirta illud tui¬
lii. Caput est artis. docere qd̾ facias. Sunt enim
quidã ignorantes mensurã suiam. et tante stolidi¬
tatis. ac uetordie. ut et in motu &e incessu. et in ha¬

Expanded text:
hoc mandatum intellegere ante baptismum. sobrium hoc mandatum intellegere ante baptismum. sobrium siue uigilantem — quippe utrum que significat -, prudentem, ornatumhospitalem, doctorem: sacerdotes, qui ministrant in templo dei, prohibentur uinum et siceram bibere, ne in crapula et ebrietate adgrauentur corda eorum et ut sensus officium exhibens deo uigeat semper et tenuis sit. quod autem infert \'prudentem\', excludit eos, qui sub nomine simplicitatis excusant stultitiam sacerdotum. nisi enim cerebrum sanum fuerit, omnia membra in uitio erunt. \'ornatum\' quoque Izttaatc est prioris uerbi, id est \'inreprehensibilis\'. qui uitia non habet, inreprehensibilis appellatur; qui uirtutibus pollet, ornatus est. possumus et aliud intellegei-e ex hoc uerbo iuxta illud Tullii: \'caput est artis decere, quod facias\'. sunt enim quidam ignorantes mensuram suam et tantae stoliditatis ac uecordiae, ut et in motu et in incessu et in ha
Abbreviated transcription (Latin):
crescat: ñ intumescat fastigio. O portet gͦ epm̃ irre¬
prehensibilem ẽẽ. Id ipsũ quoq adtitũ. siquis est
si ne crimine. Om̃s uirtutes inuno sermone cõpre¬
hendit: & pene rem contra naturam erigit. Si enĩ
omne peccatũ. etiã inocioso uerbo reprehensione
dignũ est: quis est ule qui absq peccato. idẽ sine re¬
prehensione uersetur inmundo: S futurus pastor
eccłie talis eligitur: ad ciius cõparationẽ recte grer
ceteri nominentur. Definiunt rethores oratorem:¬
qui sit uir bonus. dicendi ꝑitus: ante uita. sic uin¬
gua irreprenensibilis queritur: ut doctus merito
suscipiatur. ꝑdit cñi auctoritatẽ docendi.: cuius ser¬
mo oꝑe destruitur. Unius uxoris uirũ. De hoc su¬
pradirimus. Hunc aut̃ ammnonemꝰ. ut si untus uro¬
ris uir. etiam ante baptismũ queritur. cetera quoq
que precepta sunt. ante baptismũ requiramus. Ncq
enĩ competit uniuersa post baptismũ. et unum

Expanded text:
crescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopuminrecrescat, non intumescat fastigio. oportetergoepiscopuminreprehensibilemesse:id ipsum, quod ad Titum: si quis est sine crimine, omnes uirtutes in uno sermone conprehendit et paene rem contra naturam exigit. si enim omne peccatum, etiam in otioso uerbo, reprehensione dignum est, quis est ille, qui absque peccato, id est sine reprehensione, uersetur in mundo? sed futurus pastor ecclesiae talis eligitur, ad cuius conparationem recte grex ceteri nominentur. definiunt rhetores oratorem: \'uir bonus, dicendi peritus.\' ante uita, sic lingua inreprehensibilis quaeritur, ut merito suscipiatur. perdit enim auctoritatem docendi, cuius sermo opere destruitur. uniusuxoris uirum: de hoc supra diximus. nunc tantum admonemus, ut, si unius uxoris uir etiam ante baptismum quaeritur, cetera quoque, quae praecepta sunt, ante baptismum requiramus. neque enim conpetit uniuersa post baptismum et unum
Abbreviated transcription (Latin):
immo inxp̃o prime ponere sacramenta. Antequã
ep̃i. uita describitur. cursim exponere.: ut apłm ñ in
unius uroris elogio. s inom̃ib que precepit doctorẽ
gentiũ suscipiamus. Simui obsecro. nequis me in
suggillationẽ istius temporis sacerdotũ. scripsisse q̃
scripsi eristimet: s ineccuie utilitatẽ. Ut enĩ oratores
& philosophi. describentes. qualẽ uelint ẽe ꝑfectum
oratorem et philoisoplnim ñ fciuint inuitiam aẽ¬
mosten &e platoni. s res ipsas absq ꝑsonis defim¬
unt᷑:. sic indescriptione ep̃i. et ineorũ erpositione
que scripta sunt. quasi speculũ sacerdoti proponi¬
tur. Iam inpotestate &e conscientia singłorũ ẽ. qua¬
les se ibi aspiciant: ut ueldoie re addeformitatẽ.
uei gaudere ad pulchritudinẽ possint. Siquis
ep̃atũ desid̾at: bonũ opus desiderat. Opus. ñ digni¬
tatem: laborẽ. ñ delitias. Opus ꝑ qd̾ humilitate de¬

Expanded text:
imo in Christo primae, ponere saimo in Christo primae, ponere saepiscopi uita describitur, cursim exponere, ut apostolum non in unius uxoris elogio, sed in omnibus, quae praecipit, doctorem gentium suscipiamus. simul obsecro, ne quis me in sugillationem istius temporis sacerdotum scripsisse, quae scripsi, aestimet, sed in ecclesiae utilitatem. ut enim oratores et philosophi describentes, qualem uelint esse perfectum oratorem et philosophum, non faciunt iniuriam Demostheni et Platoni, sed res ipsas absque personis definiunt, sic in descriptione episcopi et in eorum expositione, quae scripta sunt, quasi speculum sacerdotii proponitur. iam in potestate et conscientia singulorum est, quales se ibi aspiciant, ut uel dolere ad deformitatem uel\' gaudere ad pulchritudinem possint. si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat: opus, non dignitatem, laborem, non delicias: opus, per quod humilitate de
Abbreviated transcription (Latin):
atura. Unde ce cantamus canticũ nouũ: et uetere
nomine deposito. non ambulamus inuetustate
littere. s innouitate sp̃s. Hic est calculus nouus.
cui nouũ nom̃in scribitur: qd̾ nemo scit legere.
nisi qui illud acceꝑit. Quotquot enĩ baptizati su¬
te uite ambulemus. Totiens nouitatẽ iegimꝰ. d  taͫ¬
men maculosũ nomen uroris. ñ potest ulla nouita¬
te deicri : Consepinti sumis in xp̃o inbaptismate:
&e resurrerimus ꝑfidẽ oꝑationis dei. qui suscitauit
eũ a mortuis. Cũq c̾emus mortui indelictis. et in p̃¬
putio carnis nr̃e. conuiuificauit nos cũ ilodonãs
omnia delicta. deiens qd̾ aduersũ nos erat cyrogra¬
phum decreti. qd̾ erat contrariũ nobis: et ipsũ tu
tua sunt: uniuersa cyrographi ueteris peccata. deie¬
ta sunt: solũ nomeniuuit uroris. Dies me deficient.
sicuncta que ad potentiam baptismatis ꝑtinent ce
scripturis scĩs uoluero digerere: &e natiuitatis sede.

Expanded text:
atura. unde et cantamus canticum nouum et ueteri atura. unde et cantamus canticum nouum et ueteri homine deposito non ambulamus in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus. hic est calculus nouus, cui nonum nomen inscribitur, quem nemo scit legere, nisi qui illum acceperit. quotquot enim baptizati suin nouitate uitae ambulemus. totiens nouitatem legimus et tamen maculosum nomen uxoris non potest ulla nouitate deleri? consepulti sumus Christo in baptismate et resurreximus per fidem operationis dei, qui suscitauit eum a mortuis. cumque essemus mortui in delictis et in praeputio carnis nostrae, conuiuificauit nos cum illo donans omnia delicta, delens, quod aduersum nos erat, chirographum decreti, quod erat contrarium tua sunt, universa chirographi veteris peccata deleta sunt; solum nomen vivit uxoris? Dies me deficiet si cuncta quae ad potentiam baptismi pertinent, de Scripturis sanctis voluero digerere; et nativitatis secundae,