comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tutem excusant᷑. ꝑ culpã iterũ non imputant᷑: Uis ut
penitencia tantũ ualeat. ut que imputabant᷑ condonent᷑.
et ñ uis ut culpa tantũ ualeat. ut que condonabant᷑ im¬
putent᷑: Penrencia sequẽs potuit p̾cedentẽ culpã ercu¬
sare ut non noceat. aliqñ imputata: et soques culpa non
potest precedentẽ penitenciã euacuare: ut non ꝓsit aliqñ
fuisse laudatã: Si sententia tuo iudicio cõstare poterit.
magis ꝯmodũ queres quã iustũ. Maledictus homo. qui
partẽ suã deteriorẽ facit. Ideo partẽ tuã bonã facis: et
udicas bene ꝓ parte tua. Fortaffis bene tibi esset: si senten¬
cia ueritatis tuũ iudiciũ sequeret᷑. Nũquã te iudice dãp¬
nareris. S timeo ne forte dum tu aliud uis quã ueritas.
aliud ueritas faciat quã tu uelis. Magis enin ueritatẽ
impleri oportet: quã tuã uoluntatẽ. Tu dicis qr quod

Expanded text:
tutem tutem poenitentia tantum valeat ut quae imputabantur condonentur; et non vis ut culpa tantum valeat ut quae condonabantur imputentur? Poenitentia sequens potuit praecedentem culpam excusare, ut non noceat aliquando imputatam, et sequens culpa non potest praecedentem poenitentiam evacuare ut non prosit aliquando fuisse laudatam? Si sententia judicio tuo constare poterit, magis commodum quaeres quam justum. Maledictus homo qui partem suam deteriorem facit. Ideo partem tuam bonam facis. Et judicas bene pro parte tua. Fortassis bene tibi esset si sententia veritatis tuum judicium sequeretur. Nunquam te judice damnareris. Sed timeo ne forte dum tu aliud vis quam veritas, aliud veritas faciat quam velis. Magis enim veritatem impleri oportet quam tuam voluntatem. Tu dicis quia quod
Abbreviated transcription (Latin):
si debeat puniri pro illo homicidio pro quo penitenciã egit.
et indulgenciã accepit. Et si hoc dicitur: qua iusticia hoc
fiat non uidet᷑. Si punitur pro eo qd̾ peccauit et ñ emen¬
dauit. iusticia est manifesta: si autẽ iterum requirit᷑ qd̃
fuerat condonatũ: aut iniusticia uera. aut iusticia oc¬
cuita. In hoc ergo demõstrari oportet: qua iusticia homo
pro eo qd̾ iam dimissũ fuerat. iterũ puniat᷑. Sic fortasse
prohac parte. obiciendũ tibi uideatur. Dic gͦ nũc. Iustũ
ubi uidetur. ut ꝑpter subsequentẽ penitenciã. p̃cedẽs cul¬
ꝑa que imputabatur condonetur: ⁊ non similit̃ ꝓpt̾ sub¬
sequentẽ culpã. illa que dimissa fuerat p̃cedẽs culpa ite¬
rum imputet᷑: Si subiuncta urtus plagam peccati hian¬
bona uiuentia per culpã moriunt᷑. et per iusticiã iterum
mortua uiuificant᷑: quare similiter oꝑa iala que ꝑ uir¬

Expanded text:
utrum debeat puniri pro illo homicidio pro quo poenitentiam egit, utrum debeat puniri pro illo homicidio pro quo poenitentiam egit, et indulgentiam accepit. Et si hoc dicitur, qua justitia hoc fiat non videtur. Nam si punitur pro eo quod peccavit et non emendavit, justitia est manifesta. Si autem iterum requiritur quod fuerat condonatum, aut injustitia vera est, aut justitia occulta. In hoc ergo demonstrari oportet qua justitia homo pro eo quod jam dimissum fuerat iterum puniatur. Sic fortibi videatur. Dic ergo nunc. Justum tibi videtur ut propter subsequentem poenitentiam praecedens culpa quae imputabatur condonetur, et non similiter propter subsequentem culpam illa quae dimissa fuerat praecedens culpa iterum imputetur? Si subjuncta virtus plagam peccati hianSi opera bona viventia per culpam moriuntur, et per justitiam iterum mortua vivificantur, quare similiter opera mala quae per vir
Abbreviated transcription (Latin):
reuertente. reatuis duplicet᷑. Uerbi gracia. Quidam ꝓ homi¬
cidio ꝑpetrato ex toto corde penitenciã egit: ⁊ indulgen¬
tiam consecutus est. Contigit postea. ut homicidiũ ꝑpe¬
traret. Ecce homo iste duo homieidia fecit: uel potius ho¬
inicidiũ bis. Sic enim conuenientius et expressius secundũ
proprietatẽ locutionis dicitur. Unũ enim qd̾dam malum
homicidiũ est. sicut adulteriũ et surtũ et fornicatio sin¬
gula mala sunt: quẽadmodũ caritas et paciencia ⁊ humi¬
litas et castitas. singule uirtutes sũt. Et qui duos homi¬
nes diligit non duab dilectionib diligit: sed una di¬
lectione. et una caritate. Sic ergo homo iste. bis homici¬
dium fecit. Primo qñ penitendo indulgentiã optinuit.
secundo qñ post indulgentiã acceptã. iterũ homicidium
ꝑpetrauit. Mortuus est aũ homo iste sine penitencia:
et dãpnatus pro peccatis suis. Querit̃ gͦ de hoc homine

Expanded text:
revertente reatus duplicetur. Verbi gratia: Quidam pro homirevertente reatus duplicetur. Verbi gratia: Quidam pro homicidio perpetrato ex toto corde poenitentiam egit, et indulgentiam consecutus est. Contigit postea, ut homicidium perpetraret. Ecce iste homo duo homicidia fecit; vel potius homicidium bis. Sic enim convenientibus et expressius secundum proprietatem locutionis dicitur. Unum enim quoddam malum homicidium est, sicut adulterium et furtum et fornicatio singula mala sunt, quemadmodum charitas et patientia et castita singulae virtutes sunt. Et qui duos homines diligit, non duabus dilectionibus diligit, sed una charitate et una dilectione. Sic ergo homo iste his homicidium fecit; primo poenitendo indulgentiam obtinuit; secundo quando post indulgentiam acceptam iterum homicidium perpetravit. Mortuus est autem homo iste postea sine poenitentia, et damnatus est pro peccatis suis. Quaeritur ergo de hoc homine
Abbreviated transcription (Latin):
S dicis michi. Ego quando ad peccata reuertor. ita reuertor
ut simile aliquid agam illi quod prius egi. non tamen hoc ip¬
sum quod prius egi: et si idem ago. idem similitudine non
idem ueritate. Idem quia simile illi: non idem qr non illud.
Una similitudo agendi: non tam̃ actio una. Si ergo dicor ꝓ
p̃teritis delictis idcirxo puniri debere. qr post illa dimissa
ad similia ꝑpetranda redeo: ego sic iustũ esse fiteor. si hoc
modo pro illis puniri dicor quomͦ illa ꝑpetrare dicor. Si
autem ꝓpter hoc solum prima illa mala denuo agere di¬
cor. qr alia quedã ago similia illis: pari modo cum ꝓ illis
puniendus dicor. non aliud intelligendũ racio suadet. quã
me pumendũ esse prohis que similia priorib postea per¬
petraui. Non autem hoc in questione erat: sed utrũ uide¬
licet post prioris delicti indulgentiã si ipsum delictum
repetitur: illa que dimissa fuerat culpa ad subsequentem

Expanded text:
Sed dicis mihi: Ego quando ad peccata revertor, ita revertor, Sed dicis mihi: Ego quando ad peccata revertor, ita revertor, ut simile aliquid agam illi quod prius egi, non tamen hoc ipsum quod prius egi. Et si idem ago, idem similitudine, non idem veritate. Idem quia simile illi, non idem quia illud. Una similitudo agendi, non tamen actio una. Si ergo dicor pro praeteritis delictis idcirco puniri debere, quia post illa dimissa ad similia perpetranda redeo; ego sic justum esse fateor, si hoc modo pro illis puniri dicor quomodo illa perpetrare dicor. Si autem propter hoc solum prima mala agere denuo dicor, quia alia quaedam ago similia illis, pari modo cum pro illis dicor puniendus, non aliud intelligendum ratio suadet, quam me puniendum esse pro iis quae similia prioribus postea perpetravi. Non autem hoc in quaestione erat, sed utrum videlicet post prioris delicti indulgentiam si ipsum delictum repetitur; illa quae dimissa fuerat culpa ad subsequentem
Abbreviated transcription (Latin):
digne puniat. Qñ aũ te uidet peccatorẽ penitentẽ peccata
tua condonat: ꝙ talem te discernit cui iuste parcat. Hec
autẽ omĩa ipse ĩmutabiliter oꝑatur: q et tu cũ per peni¬
tenciã peccator esse desinis. non tñ ipse desinit scire qualis
fuisti: ⁊ cũ iustus esse incipis. non tñ ipse incipit scire qd̃
tu esse incipis: qr et ante ꝗͣ inciperes sciuit qualis tu futurꝰ
fuisti: ⁊ cũ tu desieris esse qd eras. ñ tñ ignorat ipse qualis
fuisti. Non gͦ sic intelligas quasi mutet᷑ deus. cũ tu muta¬
ris: s qr ꝑptẽa peccata tibi imputare dicitur. qr irasua et
indignatiõe dignũ discernit. eadem aũ postea condonare
peccata. qñ uenia et mmiscd̾ia dignũ agnoscit. Si gͦ hoc ẽ
peccata imputare reum ẽẽ per culpam. et peccata condo¬
nare iustũ fieri per penitentiã: quare peccata ad hominẽ
reuerti non dicantur. cum ipse homo ad peccata reuertit᷑:

Expanded text:
digne puniat; quando autem poenitentem te videt, peccata digne puniat; quando autem poenitentem te videt, peccata tua tibi condonat, quia talem te discernit, cui juste parcat. Haec autem omnia ipse immutabiliter operatur, quia et cum tu per poenitentiam peccator esse desinis, non tamen ipse desinit scire qualis fuisti, et cum justus esse incipis, non tamen ipse incipit scire quod tu esse incipis; quia et antequam inciperes scivit qualis tu futurus fuisti et cum desieris esse quod eras non tamen ignorat ipse qualis fuisti. Non ergo sic intelligas quasi mutetur Deus cum tu mutaris, sed quia propterea peccata tibi imputare dicitur, quia ira sua et indignatione dignum te discernit; eadem autem postea condonare peccata, quando venia et misericordia dignum agnoscit. Si ergo hoc est peccata imputari reum esse per culpam, et peccata condonari, justum fieri per poenitentiam, quare peccata ad hominem reverti non dicantur, cum ipse homo ad peccata revertitur?
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt. Qͥd ergo dicitur: cum dicit᷑ deus peccata imputa¬
re: Si dicitur quia quando imputat peccanti irascitur:
ergo qñ penitenti condonat peccata. placat᷑. Si gͦ dicimus
qr deus aliqñ iratus postea placetur: quomͦ negare pote¬
ris quin in hoc ipso mnutetur: Qñ ergo imputat.⁊ qñ con¬
donat: non mutacione sui. s mutacione tui imputat ⁊ ꝯdo¬
nat. Peccata imputat: qñ peccatorẽ dignũ pena iudicat. Peca¬
ta condonat: qñ penitentẽ dignũ uenia iudicat. Et utro¬
biq idem ipse est. Tu mutaris de alio in aliud: mͦ peccator
per culpam: modo iustus per penitenciã. Ipse non mutat᷑
sed idem permanet semꝑ. et stans in illo qd̾ ipse est: ĩmuta¬
biliter uidet et discernit. qd̾ tu uariabiliter factus es: siue
de bono malus. siue de malo bonus. Et qñ te peccatorẽ ui¬
det imputat tibi peccata tua: qr talem te discernit quem

Expanded text:
redeunt. Quid ergo dicitur cum dicitur Deus peccata imputaredeunt. Quid ergo dicitur cum dicitur Deus peccata imputare? Si dicitur quia quando imputat peccanti irascitur, ergo quando poenitenti condonat peccata placatur. Si ergo dicimus quod Deus aliquando iratus postea placetur, quomodo negare poteris quin in hoc ipso mutetur? Quando ergo imputat et quando condonat non mutatione sui, sed mutatione tui, imputat et condonat. Peccata imputat quando peccatorem dignum poena judicat. Peccata condonat quando poenitentem dignum venia judicat. Et utrobique idem ipse est. Tu mutaris de alio in aliud; modo peccator per culpam, modo justus per poenitentiam. Ipse non mutatur, sed idem permanet semper; et stans in illo quod ipse est immutabiliter videt et discernit quod tu variabiliter factus es, sive de bono malus, sive de malo bonus. Et quando te peccatorem videt, imputat tibi peccata tua, quia talem te discernit quem
Abbreviated transcription (Latin):
qui non teueat sentenciã suã: et tam facile mutet iudiciũ
suum. Quomͦ mutet: In hoc inquis mutet: qr cum prius
michi peccata mea condonauit. dixit qr amplius ea a me
non requireret. Non enĩ condonasset: nisi hoc dixisset. Nue
autem interim requirit ea: et exigit ad penã ame que priꝰ
dimiserat. Ideo dico. quia si dicitur deus peccata que sernel
dimitait iterũ imputare mutabilis p̃dicatur: et uarians
uerbum suũ quod semꝑ constare debet. Propt̾ea igitur qr hoc
esse non potest: uidetur michi qd̾ peccata que semel a deo
dimissa sunt. nulla racione debeant amplius imputari. Sic
fortassis tibi uidebit. et hac racione confirmabis te: ut ñ
timeas pericłm tuum. S dic mͥ modo: quomͦ intelligas id
qd̾ dicis peccatã tibi dimitti. Si enim non intelligas quomͦ re¬
cedunt: non intelligis quomͦ redeunt. Immo si ñ intelligis
quomͦ adsunt: non intelligis uel quomͦ recedũt. uel quomͦ

Expanded text:
qui non teneat sententiam suam, et tam facile mutet judicium qui non teneat sententiam suam, et tam facile mutet judicium suum. Quomodo mutet? In hoc, inquis, mutet, quia cum prius mihi peccata mea condonavit, dixit quod amplius ea a me non requireret. Non enim condonasset nisi hoc dixisset. Nunc autem iterum ea requirit, et exigit ad poenam a me quae prius dimiserat; ideo dico quod si dicitur Deus peccata quae semel dimisit iterum imputare, mutabilis praedicatur, et varians verbum suum quod semper constare debet. Propterea igitur quia hoc esse non potest, videtur mihi, quod peccata quae semel a Deo dimissa sunt, nulla ratione debeant amplius imputari. Si fortassis tibi videbitur et hac ratione confirmabis te, ut non timeas periculum tuum. Sed dic mihi modo quomodo intelligas id quod dicis; peccata tua tibi dimitti. Si enim non intelligis quomodo recedunt, non intelligis quomodo redeunt, imo si non intelligis quomodo adsunt, non intelligis quomodo recedunt vel quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
dum. securiꝰ iudicabit. Melius est enĩ aliqñ in eiusmodi
occultis. que sine ꝑiculo salutis nesciri possũt timere: ꝗͣ
aliquid definire. Dicat gͦ aliquis qr timendũ est hoc. non
asserendũ. Ego illi qui cogitacionẽ suã castigare potest
ut hoc ei sufficiat hoc satis ẽẽ puto: ⁊ magis fortassis ex¬
pedire ut amplius ñ querat. Qui uero urgetur. et
animo sollicitatur. neq hic stare
potest
ut ultra ñ ꝑgat ad inquisitionẽ: illi satistaci endũ
esse quãtũ fieri potist. salua reuerentia serttorũ. Etce
crgo tu quicũq certus esse uis. utrũ peccata tua amplius
redeant. que semel dimissa fucrunt. uideamꝰ et discutiamꝰ
quid te sollicitet. Peccata inquis mea dimissa fuerũt: uolo
scire si amplius debeant imputari. Quid ergo tibi uidetur:
Michi inquis non uidet̾ qd debeant denuo imputari pecca¬
ta: que semel dimissa sunt. Alioqui mutabilis uideat᷑ d̾s

Expanded text:
dum, securius judicabit. Melius est enim aliquando in ejusmodi dum, securius judicabit. Melius est enim aliquando in ejusmodi occultis, quae sine periculo salutis nesciri possunt, timere quam aliquid definire. Dicat ergo aliquis quod timendum est hoc, non afferendum. Ego illi qui cogitationem suam castigare potest, ut hoc ei sufficiat, hoc satis esse puto, et magis fortassis expedire ut amplius non quaerat. Qui vero urgetur et animo sollicitatur neque hic stare potest ut ultra non pergat ad inquisitionem, illi satisfaciendum esse puto quantum fieri potest salva reverentia secretorum. Ecce ergo tu quicunque certus esse vis utrum peccata illa amplius redeant, quae semel dimissa fuerint; videamus ergo et discutiamus quod te sollicitet. Peccata, inquis, mea dimissa fuerunt; volo scire si amplius debeant imputari. Quid ergo tibi videtur? Mihi, inquis, non videtur quod debeant denuo imputari peccata quae dimissa sunt. Alioquin mutabilis videtur Deus
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. non qd̾ amẽt uel ipsam ueritatẽ. qr non diligũt bo¬
nitatem: sed uerũ esse uolunt. hoc qd̾ ipsi uolũt. Id̾o ergo
querũt. si forte illis respondeatur. qd ipsi potius audire
uolunt. Et si forte quis uenerit tes¬
tis ueritatis. qui dieat ueritatẽ contra
ipsorũ uoluntatẽ. non excitant᷑. s ꝯsternant᷑ ⁊ corruunt
mente : qr non audier̃t qd audire uoluer̃t. Idcrco scd̃m
maliciã illorũ ueritas illis respondet: uel sicut uolũt ut
amplius errẽt: uel sicut nolũt ut amplius desperẽt. Tam̃
qr et hoc ipsum querendũ est ꝓpter eos qui excitant᷑ ⁊ ꝓfi¬
ciunt de ueritate: non ẽ absurdũ si querimꝰ quid etiã in
hac parte cõsciencia humana si aliqua ut solet cogitaciõe
pulsetur. sibi debeat respondere. Si gͦ queritur utrũ pec¬
cata que semel penitenti dimissa fuerit amplius imputen¬
tur: fortassis qui dixerit asserendũ non esse hoc. s tumen¬

Expanded text:
tatem, non quod ament vel ipsam veritatem quia non diligunt botatem, non quod ament vel ipsam veritatem quia non diligunt bonitatem, sed verum esse volunt hoc quod ipsi volunt. Ideo ergo quaerunt si forte illis respondeatur quod ipsi potius audire volunt, et si forte quis testis veritatis venerit qui dicat veritatem contra ipsorum voluntatem, non excitantur sed consternantur et corruunt mente, quia non audierunt quod audire voluerunt. Idcirco secundum malitiam illorum veritas illis respondet; vel sicut volunt ut amplius errent, vel sicut nolunt ut amplius desperent. Tamen quia et hoc ipsum quaerendum est propter eos qui excitantur et proficiunt, de veritate non est absurdum si quaerimus quod etiam in hac parte conscientia humana, si aliqua, ut solet, cogitatione pulsetur, sibi debeat respondere. Sic ergo quaeritur utrum peccata quae semel poenitenti dimissa fuerunt amplius imputentur; fortassis qui dixerit afferendum non esse hoc sed timen
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas et bonitas. Et utinã tam studiosi essent ad que¬
rendam bonitatẽ: quantũ ad querendã ueritatẽ curiosi
inueniunt᷑. Nescio quo pacto familiare om̃ib ẽ ueritatẽ
querere: etiam his qui bonitatẽ ñ amãt. In tantũ enĩ om̃s
ueritatẽ scire uolunt: ut nemo inueniat᷑ qui falli uelit.
Multi sinc bonitate ueritatẽ querunt: s socia est ueri¬
tatis bonitas. Non uenit libenter sine bonitate ueritas:
aut si uenit. non uenit ex partib illis. et de regione illa.
ubi salus est. Querunt itaq homines utrũ peccata ipsor̃
ad eos reuertant᷑: postquã semel dimissa fuerint. Scire hoc
uolunt: et cauere hoc nolunt. Quare gͦ hoc scire uolũt
qd̾ eauere nolũt: nisi qr curiositas eos trahit. cũ bonitas
non delectet: Querunt autẽ hoc: si forte eis dicatur qr
non ita est. Pendent ad nunciũ corporis sui: si forte quis
ueniat qui dicat eis qd̃ audire uolũt. Querũt quasi ueri¬

Expanded text:
veritas et bonitas. Et uti nam tam studiosi essent ad quaeveritas et bonitas. Et uti nam tam studiosi essent ad quaerendam bonitatem, quantum ad quaerendam veritatem curiosi inveniuntur! Nescio quo pacto familiare omnibus est veritatem quaerere, etiam iis qui bonitatem non amant. In tantum enim omnes veritatem scire volunt ut nemo inveniatur qui falli velit. Multi sine bonitate veritatem quaerunt, sed socia veritatis est bonitas. Non venit libenter sine bonitate veritas, aut si venit, non venit ex partibus illis, et de regione illa ubi salus est. Quaerunt homines utrum peccata ipsorum ad eos revertantur postquam semel dimissa fuerint. Scire hoc volunt, et cavere hoc nolunt. Quare ergo hoc scire volunt quod cavere nolunt, nisi quia curiositas eos trahit cum bonitas non delectet? Quaerunt hoc si forte eis dicatur quia non est ita; pendent ad nuntium torporis sui; si forte quis veniat qui dicat eis quod audire volunt. Quaerunt quasi veri
Abbreviated transcription (Latin):
qr nondũ totũ habemus qd̾ habere debemus. Qͥd ẽ aũ
hoc qd̾ querere debemꝰ. nisi bonitas et ueritas: que si ꝑ¬
fecte haberemꝰ. nichil amplius querere deberemꝰ: Quia
si quid forte am plius ess̃et: adiceret᷑ etiã si non
quere¬
retur. Querite inquit primum
reg¬
num dei. et iusticiã eius: et hec omĩa adi¬
cientur uobis. Regnũ dei ueritas est: iusticia eiꝰ bonitas.
Hec duo si quesiens sicut debes: cetera omĩa gratis apponũ¬
tur. Quare ergo querere labores. ea que gratis habere po¬
tes: Si ista queris sme illis: aut non habes. aut si habes uti¬
liter non habes. Si illa queris sine istis: et illa habes ad
Multa sunt hec: illa pauca sunt. Duo enim sunt ibi. hic
plurima inueniunt᷑: et tñ plus ualent quo illa quã oĩa
hec. Noli respicere ad maius: sed ad melius. Noli attende¬
re ad aceruui: s preciũ pensa. lauca quere: ut multa in¬
uenias. Hec sunt ergo sola que querere debent homines:

Expanded text:
um habemus quod habere debemus. Quid est autem hoc quod quaerere debemus nisi veritas et bonitas? Quae si perfecte haberemus, nihil amplius quaerere deberemus; quia si quid forte amplius esset, adjiceretur, etiam si non quaereretur. Quaerite, inquit, primum regnum Dei et justitiam ejus; et haec omnia adjicientur vobis . Regnum Dei veritas est, justitia ejus bonitas: haec duo si quaesieris sicut debes, caetera omnia gratis apponuntur. Quare ergo quaerere labores illa quae gratis habere potes? Si ista quaeris sine illis, aut non habes, aut si habes, utiliter non habes. Si illa quaeris sine istis, et illa habes ad Multa sunt haec; illa pauca sunt. Duo enim sunt ibi; hic plurima invenientur, et tamen plus valent duo illa, quam omnia haec. Noli respicere ad majus, sed ad melius. Noli attendere ad acervum, sed pensa pretium. Pauca quaere ut multa invenias. Haec sunt ergo sola quae quaerere debent homines,
Abbreviated transcription (Latin):
dicat hominẽ aqua asꝑsionis semel lustratũ. ampliꝰ asꝑgi
non posse: ⁊ qd̾ maius est sacram̃to corꝑis ⁊ sanguinis xͥ
semel ꝑcepto. ampliꝰ illud susciꝑe non debere: S si forte
ad hec respondendũ existimes. qr corpꝰ semel consecratum
denuo in eodẽ sacram̃to ñ bñdicit᷑. neq aque asꝑsionis be¬
nedictio sepius in eadem aqua iterat᷑: uide qr similit idem
oleũ post unã consecrationẽ. alia rursũ bndictione aut
sic ei qui sacram̃tũ unctionis accepit. si necesse fuerit. ⁊ causa
siue deuocio expostulet ut illud iterũ ꝑcipiat. racionabilit̃
non contradicitur:¬

Expanded text:
dicat hominem aqua aspersionis semel lustratum amplius aspergi dicat hominem aqua aspersionis semel lustratum amplius aspergi non posse; et quod majus est sacramento corporis et sanguinis Christi semel percepto amplius illud suscipere non debere? Sed si forte ad haec respondendum existimes, quia corpus semel consecratam denuo in eodem sacramento non benedicitur, neque aspersionis benedictio saepius in eadem aqua reiteratur, vide quod similiter idem oleum post unam consecrationem alia rursum benedictione aut sic ei qui unctionis sacramentum accepit, si necesse fuerit et causa sive devotio expostulet, ut illud iterum percipiat rationabiliter non contradicitur
Abbreviated transcription (Latin):
dolorẽ sanat. et contra corporis infirmitatẽ magis pro¬
desse uidet̃: ideo fortassis dixit. oracio saluabit infirmũ.
ut in utroq utrũq intelligas: ⁊ non putes unctionem
magis ad sanitatẽ corporis ꝑtinere. quã ad peccatorũ re¬
missionẽ. Prius anima curat᷑: postea corpus sanat̃. Hropt̃
corruptionẽ anime. infirmatũ ẽ corpus. Ideo ad sanitatẽ
corꝑis obtinendã. prius curanda ẽ anima. Et si forte
corpus ad pristinã sanitatẽ non conualescit. nichil ꝑiculi
est: tantũ anima suã sanitatẽ receꝑit. Quare gͦ negetur
qd̃ unctionis sacram̃tũ suꝑ infirmũ iterari possit ad repa¬
randam sepius sauitatẽ. et ad impetͣndã sepius petcatorũ
remissionẽ: cũ negari ñ possit pro eadem corporis sanita¬
te. et similiter pro peccatorũ remissione. sepius iterandã
esse oracionẽ: Et ut in sacram̃tis idem demõstremꝰ. quis

Expanded text:
dolorem sanat, et contra corporis infirmitatem magis prodolorem sanat, et contra corporis infirmitatem magis prodesse videtur: ideo fortassis dixit oratio salvabit infirmum, ut in utroque utrumque intelligas, et non putes unctionem magis ad sanitatem corporis pertinere, quam ad peccatorum remissionem. Prius anima curatur, postea corpus sanatur. Propter correctionem animae infirmatum est corpus. Ideo ad sanitatem corporis obtinendam, prius curanda est anima. Et si forte corpus ad pristinam sospitatem non convalescit, nihil periculi est, si tantum anima suam sanitatem receperit. Quare ergo negetur quod unctionis sacramentum super infirmum iterari possit; ad reparandam saepius sanitatem et ad impetrandam saepius peccatorum remissionem, cum negari non possit pro eadem corporis sanitate, et similiter pro peccatorum remissione, saepius iterandam esse orationem? Et ut in sacramentis idem demonstremus, quis
Abbreviated transcription (Latin):
potest: nec oracio iterari potest. Utraq enim illic ꝯme¬
morata sũt. Orent inqͥt ꝓco: ungenes eum oleo sc̃.¬
Et si in paccatis est dimittent̃ ei: et oracio fidei saluabit
infirmum. Sed fortassis dices quia unctio non ꝑtinet nisi
ad peccatorũ remissionẽ. et oraicio non ꝑtinet nisi ad cor¬
poris alleuiationẽ: ꝙ dictũ ẽ. oracio saluabit infirmum.
Uerte quo libet. Si dicis quia unctio confert peccatorũ
remissionẽ. et oracio infirmitatis alleuiationẽ: ego ue¬
rum ce onfiteor. sic tam̃ ut conuersam ñ neges: qr uctio
confert corporis alleuiationẽ. ⁊ oracio peccatorũ remis¬
sionẽ. Utrũq uadit ad utrũq. utrũq oꝑatur. ⁊ utrũq
utrũq oꝑatur. et utrũq alteri cooꝑatur: et unũ ha¬
bet effectũ utrũq. Qd̃ in sacram̃to non diuiditur: in
uirtute sicram̃ti non separat᷑. Tam̃ qr unctio m̃brorum

Expanded text:
potest, nec oratio iterari potest. Utraque enim illic commepotest, nec oratio iterari potest. Utraque enim illic commemorata sunt. Orent, inquit, pro eo, ungentes eum oleo sacet si in peccatis est, dimittentur ei; et oratio salvabit infirmum . Sed fortassis dices quod unctio non pertinet nisi ad peccatorum remissionem; et oratio non pertinet nisi ad corporis allevationem, quia dictum est: oratio salvabit infirmum. Verte quolibet. Sed dicis, quod unctio confert peccatorum remissionem; et oratio infirmitatis allevationem. Ego verum esse confiteor, sic tamen ut conversam non neges; quia unctio confert corporis allevationem, et oratio peccatorum remissionem. Utrumque vadit ad utrumque. Utrumque operatur ut utrumque utrinque operatur et utrumque alteri cooperatur, et unum effectum habet utrumque. Quod in sacramento non dividitur, in virtute sacramenti non separatur; tamen quia unctio membrorum
Abbreviated transcription (Latin):
possit: cum baptismus et confirmatio et alia
quedam sacram̃ta semel suscepta. denuo non
iterentur. S michi interim : acio nulla occurrit: qͣre
conuenienter iterari non poisst hoc sacram̃tũ. Qi enĩ
semel ͥanus factus est. amplius xͥanus ñ ẽẽ ñ potest.
etiã si malus fiat: qr et xͥanus malus esse porest. nec
tamen xͥanus esse desinit. ⁊tiã sibonus esse desinit.
Proptea qui semes haptiratus est denuo non baptiratur:
etiam si de malo ad bonũ conuertat᷑. Qͥ aũ oleo ungit᷑.
ideo ungit᷑ ut ei peccata dimittant᷑: ⁊ infirmitas alle¬
uiet᷑ S qui iustificat᷑ potest iterũ peccare: et qui sanat᷑
quedã medicina corporis ⁊ aĩe: languores mitigans
et sanãs. Nam ol eũ m̃bra dolencta sanat. Ita oleum ad
utrũq curandũ ꝓdest. Si morb non reuertit᷑: medi¬
cina non iteretur.Si aũ morb non potest cohiberi:
quare debet medicina ꝓhiberie Si unctio iterari ñ

Expanded text:
possit, cum baptismus, confirmatio et alia possit, cum baptismus, confirmatio et alia quaedam sacramenta, semel suscepta, denuo non iterentur. Sed mihi interim ratio nulla occurrit quare convenienter iterari non possit hoc sacramentum. Qui enisemel christianus factus est amplius christianus hic esse non potest, etiam si malus fiat; quia et christianus malus esse potest nec tamen christianus esse desinit, etiam si bonus esse desinit. Praeterea qui semel baptizatus est denuo non baptizatur, etiam si de malo ad bonum convertatur. Qui autem oleo ungitur ideo ungitur ut ei peccata dimittantur, et infirmitas allevetur. Sed qui justificatur potest iterum peccare, et qui sanaturquaedam medicina corporis et animae, languores mitigans et sanans. Nam oleum membra dolentia sanat. Ita oleum ad utrumque curandum prodest; si morbus non revertitur medicina non iteretur. Si autem morbus non potest cohiberi, quare deberet medicina prohiberi? Si unctio iterari non
Abbreviated transcription (Latin):
acramentũ unctionis infirmorũ: ifit morũ. ii¬
ab apostolis institutũ legitur. Iacobus enim
apostolus in epistola sua scribens. sic ait. Infir¬
matur in uobis quis. inducat p̃sbiteros ecclesie ut orẽt
pro eo: ungentes eum oleo scõ. Et si in peccatis est di
miittentur ei: et oracio fidei saluabit infirmũ. et alleua¬
bit eum dñs. In quo ostenditur duplici ex causa sacra¬
mentũ hoc institutũ: et ad peceatorũ scilicet remissio¬
nem. et ad corporalis infirmitatis alleuiationẽ. Clnde
constat quod qui hanc unctionẽ fideliter ⁊ deuote ꝑci¬
pit. per eam sine dubio et in corpore. et in anima. alle¬
uiationẽ et consolacionẽ accipere meretur: si tamen
expedit ut in utroq alleuietur. Qd̃ si forte corporis
sanitatẽ et ualitudinẽ habere illi non expedit: illam
proculdubio que anime est sanitatẽ et alleuiationem.¬
in huius unctionis ꝑceptione adquirit: Utrũ iterari¬
uerũt quidam si unctio infirmorũ iterari

Expanded text:
acramentum unctionis infirmorum ab apostolis institutum legitur. Jacobus enim apostolus in Epistola sua scribens sic ait: Infirmatur quis in vobis? inducat presbyteros Ecclesiae ut orent pro eo, ungentes eum oleo sacro; et si imittentur ei, et oratio salvabit infirmum . In quo ostenditur duplici ex causa sacramentum hoc institutum, et ad peccatorum scilicet remissionem, et ad corporalis infirmitatis allevationem. Unde constat quod qui hanc unctionem fideliter et devote percipit, per eam sine dubio et in corpore et in anima allevationem et consolationem accipere meretur; si tamen expedit ut in utroque allevetur, quod si forte corporis sanitatem et valetudinem habere illi non expedit; illam procul dubio quae est animae sanitatem et allevationem hujus unctionis perceptione acquirit. CAP. Iuidam an unctio infirmorum iterari
Abbreviated transcription (Latin):
itaqͥs cum balsamo mixtũ crisia uocatur: siue oleũ prin¬
cipalis unctionis. Hec enĩ unctio que crismate fit. princi¬
palis unctio dicitur : qr in ea principaliter paraclitꝰ dat᷑.
mum fame. Oleum quo intus consciencia ꝑungit᷑: balsa¬
inum cunis odore foris ꝓrum resꝑguntur. Oieum intus
ad pacem cum deo: balsamũ foris ad exemplũ cũ ꝓximo.
Est aliud oleum qd̾ dicitur oleũ unctionis. quo cathecu¬
mini et neophiti ungunt᷑ in pectore et int̾ scapulas:
quod dicitur oleum infirmorũ: quod ad presens sacra¬

Expanded text:
 cum balsamo mistum, chrisma vocatur, sive oleum principalis unctionis. Haec enim unctio quae chrismate fit principalis unctio dicitur, quia in ea principaliter Paracletus daturmum famae; oleum quo intus conscientia perungitur, balsamum cujus odore foris proximi resperguntur. Oleum intus ad pacem cum Deo; balsamum foris ad exemplum cum proximo. Est aliud oleum quod dicitur oleum unctionis, quo catechumeni et neophyti unguntur in pectore et inter scapulas quod dicitur oleum infirmorum, quod ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
pro recuperacione ꝑditi. non est ipsum. sed aliud ꝓ ipso:
et plus utiq eñet. si utrũq simul esset. Quod idciroo
fieri non potest: qr sicut tẽpora tͣnsacta non redeunt:
ita que semel ꝑpetrata fuerint. ampliꝰ non facta ẽẽ non
possunt. Si gͥ uirgo es custodi diligent̃ qd habes. noli
in spe peccare: noli cadere. quasi melior surrecturus sis.
Quicquid postea feceris. facere tamen non potest quin
melior esses si hoc non faceres.⁊ uirgo esses. Sic itaq
fortasse scd̾m hunc modũ conuenient̃ intelligitur. ꝙr
uirgo isrł cecidit. ⁊ non adiciet ut resurgat uirgo isrł.
et qr ubi mille erant centũ erunt: et ubi centũ. decem
in domo isrł. Si in hunc modũ lapsos ad penitenciã re¬
nouari non posse dicimꝰ. nichil fortassis inconueniens

Expanded text:
pro reparatione perditi non est ipsum; sed aliud pro ipso, pro reparatione perditi non est ipsum; sed aliud pro ipso, et plus utique esset si utrumque simul esset. Quod idcirco fieri non potest, quia sicut tempora transacta amplius non redeunt, ita quae semel perpetrata fuerint amplius non facta esse non possunt. Si igitur virgo es, custodi diligenter quod habes. Noli in spe peccare, noli cadere, quasi melior surrectura sis. Quidquid postea feceris, facere tamen non potes, quin melior esses si hoc faceres et virgo esses. Sic itaque fortasse secundum hunc modum convenienter intelligitur, quod virgo Israel cecidit et non adjiciet, ut resurgat virgo Israel. Et quod ubi mille erant, centum erunt, et ubi centum, decem in domo Israel. Si in hunc modum lapsos ad poenitentiam renovari non posse, dicimus, nihil inconveniens
Abbreviated transcription (Latin):
gere: sed etiam melior resurgere quã fuit cum cecidit.
Multi ceciderunt. et meliores surrexerũt. quã fuerunt¬
etiã ante quã ceciderũt: meliores etiã quã futuri fuissẽt
si non cecidissent: qr ad hoc ipsũ cadere ꝑmissi sũt. ut ex
ipso easu suo et ruina erudirenͣt. et meliores efficerent᷑.
Nemo tam̃ meliõr post casum furrexit aut surgere po¬
tuit. quã fuisset et si non cecidisset: et hec que modo re¬
surgendo bona oꝑatus est. omĩa stando oꝑatus fuisset.
In hoc scd̾m aliquid dici potest. qr om̃ĩs qui cadit. id qd̾
cadendo ꝑdit amplius totũ recuperare non potest: qr
qͥcqͥd postea ad correctionẽ uel recuperacionẽ adiecerit.
facere om̃ino non potest quin melior fuisset: si hec oĩa
haberet. et tam̃ non cecidisset. Propterea nemo in spe
correctionis peccare debet. qr qd̾ semel amittit᷑. ampliꝰ
ipsum ñ recuperatur: qr quicquid postea adiectũ fuerit

Expanded text:
gere sed etiam melior resurgere quam fuit, cum cecidit. gere sed etiam melior resurgere quam fuit, cum cecidit. Multi ceciderunt et meliores surrexerunt quam fuerunt antequam ceciderunt; meliores etiam quam futuri fuissent si non cecidissent, quia ad hoc ipsum cadere permissi sunt, ut ex ipso casu suo et ruina erudirentur, et meliores efficerentur. Nemo tamen melior post casum surrexit, vel surgere potuit, quam fuisset etsi non cecidisset, et haec quae modo resurgendo bona operatus est, omnia stando operatus fuisset. In hoc secundum aliquid dici potest, quod omnis qui cadit id quod cadendo perdit amplius totum recuperare non potest, quia quidquid post ea ad correctionem vel ad recuperationem adjecerit, facere omnino non potest, quin melior fuisset, si haec omnia haberet, et tamen non cecidisset. Propterea nemo in spe correctionis peccare debet, quia quod semel amittitur, amplius ipsum non recuperatur, quia quidquid adjectum postea fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
si de corruptione carnis intelligitur: hoc stultũ est sic sen¬
tire. quia homo carnẽ suam uiciare possit: deus sanare
non possit. Si de corruptione cordis intelligitur: ⁊ hoc
sumliter stultũ est dicere. ꝙ homo peccare possit. deus
iustificare non possit: et tantũ iustificare quantũ ille
peccare. Si autẽ idcirco illud non posse dicit̾ deus quia
factũ est. et qd̾ factũ est non factũ esse non potest. qr qd̃
uerum est falsum ẽẽ non potest. et idcirco ñ potest. quia
contra ueritatẽ non potest. qr si contra ueritatẽ posset.
contra se ipsum posset qui ueritas est: quod pondus habet
hoc dictum magis quã si diceretur de alio quolibet. quod
factũ est. iam non ess̃e factũ non potest: etiam si qd̾ factũ
est emendari potest. ut factũ ẽẽ non noceat qd̾ factũ est :
Certũ est qr qui cadit resurgere potest: ⁊ ñ solũ resur¬

Expanded text:
si de corruptione carnis intelligitur hoc, stultum est sic sensi de corruptione carnis intelligitur hoc, stultum est sic sentire, quod homo carnem suam vitiare possit, Deus sanare non possit. Si de corruptione cordis hoc intelligitur, et hoc similiter stultum est dicere; quia homo peccare possit, Deus justificare non possit, et tantum justificare; quantum ille peccare. Si autem idcirco illud non posse dicitur Deus; quia factum est, et quod factum est, non factum esse non potest; quia quod verum est, falsum esse non potest, et idcirco non potest, quia contra veritatem non potest, quia si contra veritatem posset, contra seipsum posset, qui veritas est. Quod pondus habet hoc dictum magis quam si diceretur de alio quolibet, quod factum est, jam non esse factum non potest, etiam si quod factum est, emendari potest, ut factum esse non noceat quod factum est? Certum est quia qui cadit resurgere potest, et non solum resur
Abbreviated transcription (Latin):
quod scriptũ est. uirgo isrł cecidit. non adiciet ut resurgat
uirgo isrł: in quo similit̾ quidam a recta intelligentia er¬
rauerunt. his uerbis exp̃ssum conuenient̃ quis dicat. Nam
qr sc̃s ieronimꝰ suꝑ hunc locũ quedã uerba ambigua expo¬
suit : quidam qui ex scripturis libentius materiã etroris
quã edificationis assumũt. lapsos reparari ñ posse conant̃
astruere. Ait enim. qr cum d̾s omĩa possit: de corrupta uir¬
ginem facere ñ possit. Ipse uiderit quid dicere uoluerit:
ego a puritate fidei non discedõ. Ueritas una ẽ. Apłm di¬
centem audio. Si alud angłs euuangłi rauerit: anache¬
ma sit. Ego tamen sic sencio. quia aliquid dicere uoluit:
etiam si ego nesciam quid dicere uoluit. Sic tam̃ mͥ est
ipsum sentire qr uerum dixit: etiam si forte cõpetentius
uel euidentius dixisse potuisset qđ dixit. Ego dictũ catho¬
lici uiri: ad catholicam ueritatẽ interp̃tari conabor. Tam̃

Expanded text:
quod dictum est: Virgo Israel cecidit, non adjiciet ut resurgat quod dictum est: Virgo Israel cecidit, non adjiciet ut resurgat virgo Israel in quo similiter quidam a recta intelligentia erraverunt his verbis expressum convenienter quis dicat. Nam quia sanctus Hieronymus super hunc locum quaedam verba ambigua exposuit, quidam qui ex Scripturis libentius materiam erroris quam aedificationis assumunt; lapsos reparari non posse conantur astruere. Ait enim: Quod cum Deus omnia possit, de corrupta virginem facere non potest. Ipse viderit quid dicere voluerit; ego a puritate christianae fidei non discedo. Veritas una est. Apostolum dicentem audio: Si aliud angelus evangelizaverit anathema sit . Ego tamen sic sentio quia aliquid dicere voluit, etiam si ego nesciam quid dicere voluit. Sic tamen pium est mihi sentire quod verum dixit, etiam si forte competentius vel evidentius dixisse potuisset quod dixit. Ego dictum catholici viri ad catholicam veritatem interpretari conabor. Tamen
Abbreviated transcription (Latin):
non recipit: qr qui dix̃ non dico septies. sed usq septuagi¬
es septies. se nec scd̾am nec terciã. nec quot̾alibet peccatoris
penitenciã uerã dũtaxat refutare significauit. Qd̃ gͦ dictũ
est. impossibile est eos qui post illuminationẽ gr̃e ⁊ gus¬
tum doni celestis ⁊ participationẽ sp̾c sancti ꝓlapsi sunt.
renouari rursus ad penitenciã. uel sic intelligendũ ẽ: quia
per se cadere potuerũt. s ꝑ se resurgere non possunt: atq
ideo illis impossibile. deo non esse. sicut scriptũ est. sp̃e uadẽs
et non rediens: et de uia ꝑdicionis dictum ẽ. qr om̃s qui
iugrediunt᷑ per eam amplius non reuertent̃: qr homo ꝑ se
quidem ad malũ ire potest. per se redire non potest. nisi
per grãm adiuuetur: et adiutus sic ad penitentiã renoue¬
tur. Uel sic ergo intelligendũ est qd̾ scriptũ est. impossibi¬
le est ꝓlapsos ad penitenciã renouari: ut propħicũ illud

Expanded text:
non recipit, quia qui dixit: Non dico tibi septies, sed usque septuaginon recipit, quia qui dixit: Non dico tibi septies, sed usque septuagies septies ; se nec secundam, nec tertiam, nec quotamlibet peccatoris poenitentiam veram duntaxat refutare significavit. Quod ergo dictum est impossibile esse eos qui post illuminationem gratiae et gustum doni coelestirenovari rursus ad poenitentiam, vel sic intelligendum est, quod per se cadere potuerunt sed per se surgere non possunt, atque ideo illis impossibile esse Deo non esse. Sicut scriptum est: Spiritus vadens et non rediens . De via perditionis dictum est, quod omnes qui ingrediuntur per eam amplius non revertentur, quia homo per se quidem ad malum ire potest, per se redire non potest, nisi per gratiam adjuvetur; et adjutus sic ad poenitentiam renovetur. Vel sic ergo intelligendum est quod scriptum est. Impossibile esse prolapsos ad poenitentiam renovari, vel propheticum illud
Abbreviated transcription (Latin):
nati sunt. gustauerũt etiam donũ celeste et parti¬
cipes facti sunt sp̃c sancti. gustauerũt nichilo¬
minus bonũ dei. uerbum uirtutesq seculi uenturi. ⁊ ꝓlap
si sunt. renouari rursus ad penitenciã: rursũ crucifigentes
sibi met ipsis filium dei. et ostentui habentes. Et rursum. uo
liuitarie enim peccantib post acceptã noticiã ueritatis: iam
non relinquitur pro peccatis hostia. Et iterũ scriptũ alibi
inuenitur: qr locus non est scd̃e penitencie. S siue hec siue
alia talia scripta. uel dieta catholicorũ uirorũ super hoc
inueniant᷑: nulla racione estimandũ est eos qui recte sapue¬
runt hoc astruere uoluisse. quod in qualiacũq peccata ꝓ¬
lapsi. uel penitere non possent si per diuinã miscd̃iam res¬
picerentur: aut ueniã consequi non ualerẽt. si per ueram
penitenciã ꝯpungerent᷑. Hoc enim fides catholica omĩno

Expanded text:
nati sunt, gustauerunt etiam donum caeleste , et partinati sunt, gustauerunt etiam donum caeleste , et participes facti sunt spiritus sancti, gustauerunt aeque bonum Dei uerbum uirtutesque ssi sunt, renouari iterum ad paenitentiam rursum crucifigentes sibimet ipsis filium dei et ostentui haluntarie enim peccantibus, post acceptam notitiam veritatis, jam non relinquitur pro peccatis hostia . Et iterum scriptum alibi invenitur. Quia locus non est secundae poenitentiae. Sed, sive haec sive alia, talia scripta vel dicta catholicorum virorum super hoc inveniantur, nulla ratione existimandum est eos qui recte sapuerunt hoc astruere voluisse quod in qualiacunque peccata prolapsi, vel poenitere non possent, si per divinam misericordiam respicerentur, aut veniam consequi non valerent, si per veram poenitentiam compungerentur. Hoc enim fides catholica omnino
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ suam inciꝑe datur: etiã si ꝑficere ñ datur. illic cor¬
rectionis ꝑfectio reseruat᷑. Tam̃ tutius omĩno est. ut hic ⁊
incipere ⁊ ꝑfictre contendas: ut niclil illic tͥ faciendũ uel
patiendũ suꝑ sit. Durũ est torm̃ta illa uel admodicũ senti¬
re. Propt̾ea tutius omĩno tibi est. ut hic et incipias ⁊ ꝑfici¬
as qd̾ facere debes: qd̾ si ꝑficere hoc ñ potueris. si tñ incho¬
aueris. noli desperare. saluus eris. sie tam̃ quasi per ignẽ.
Ardebis quidem: donec consũptum fuerit qd eremabile portas.
unt qui dicant relapsis in pristina peccata locum
ad priora peccata redeunt: aditũ salutis negare uidentur.
Et sunt quidem eiusmodi quedam dicta. in quib non hoc
quidem dictũ est: sed a non bene intelligentib hoc dictum
esse uidetur. apostoliis paulus milla epła quã ad hebreos
scripsit: sic ait. Impossibile est inquit eos qui semel illumi

Expanded text:
rectionem suam incipere datur; etiam si perficere non datur; illic correctionem suam incipere datur; etiam si perficere non datur; illic correctionis perfectio reservatur. Tamen tutius omnino est ut hic et incipere et perficere contendas, ut illic tibi nihil patiendum vel faciendum supersit; durum est tormenta illa, vel ad modicum sentire. Propterea tutius omnino tibi est ut hic et incipias et perficias quod facere debes, quod si perficere hic non poteris, si tamen inchoaveris, noli desperare, salvus eris, sic tamen quasi per ignem . Ardebis quidem, donec consumptum fuerit quod cremabile portas. sit poenitentia. Sunt qui dicant relapsis in pristina peccata locum ad priora peccata redeunt, aditum salutis negare videntur. Et sunt quidem ejusmodi quaedam dicta in quibus non hoc quidem dictum est, sed a non bene intelligentibus hoc dictum esse videtur. Apostolus Paulus in illa Epistola quam ad Hebraeos scripsit, sic ait: Impossibile est eos qui semel sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Si enim ꝑfectam deuotionẽ habuisses: etiam nullo ad mo¬
nente. cessare tam̃ ñ potuisses. Nunc autẽ pigricia tua et
negligencia: occasionẽ torporis quesiuit. ñ correptionem.
Et uidit hoc deus. ⁊ dedit tibi scd̾m cor tuũ: ut ñ inueni¬
res qd̾ non querebas acciꝑe. Nec tam̃ dico ut desperes: etiã
si hoc ꝯtingat ut homo qui exterius curandis uulnerib pec¬
catorũ medicam̃tũ apponit. aliquid minus sufficiẽs tribu¬
at. Sepe quod minus foris agitur: efficatius intus oꝑatur.
In paruo opere: magna deuotio esse potest.Homo uidit ĩ
facie: deus aũ intuetur cor. Et ut minus dicã. magnũ est
si in hac uita incipere possis: etiam si ñ ꝑficias. Nam ⁊ post
mortẽ ignis quidã purgatoriꝰ dicit᷑: ubi purgant᷑ ⁊ mun¬
dantur qui he corrigi ceꝑunt. ⁊ ñ ꝑfecerũt. Qͥ aũ ĩ hac uita
nec inciꝑe uoluert: ibi ꝯsũmare ñpossũt. Quib au̾ hie cor¬

Expanded text:
Si enim perfectam devotionem habuisses etiam nullo admoSi enim perfectam devotionem habuisses etiam nullo admonente cessare tamen potuisses. Nunc autem pigritia tua et negligentia tua occasionem temporis quaesivit, non correctionem. Et vidit hoc Deus et dedit tibi secundum cor tuum, ut non invenires quod non quaerebas accipere. Nec tamen dico quod desperes; hoc etiam si contingat ut homo qui exterius curandis vulneribus peccatorum medicamentum apponit aliquid minus sufficiens tribuant. Saepe quod minus foris agitur, efficacius intus operatur. In parvo opere magna devotio potest esse. Homo videt in facie; Deus autem intuetur cor . Et ut minus dicam, magnum est si in hac vita incipere possis etiam si non perficias. Nam et post mortem ignis quidam purgatorius dicitur ubi purgantur et mundantur, qui hic corrigi coeperunt et non perfecerunt. Qui autem in hac vita nec incipere voluerunt, ibi consummare non possunt. Quibus autem hic cor
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si homo non condigne moderet᷑ afflictionẽ tuã. Perire
non poteris: si deuotus fueris inuentꝰ. S decipior inquis:
putans me satisfecisse. cum satis non fecerim. Ille mͥ iniunxit
ut tantũ facerem: et ñ amplius mͥ p̃cepit. Eoce totũ ꝑfeci: et
non satis feci. Uado quasi securus ad dm̃: putans me satisfecis
se illi. cum adhuc teneor obligatus. qr non satis fecerim. Qua¬
re gͦ inquis factũ est ut talem sacerdotẽ non habeam: qui
michi dicat hoc quod fieri oportet: Audi quare. Propt̾ peccata
tua factũ est ͦ qͦuib meruisti ut malũ haberes: quib si distrie¬
te iudicareris. et hoc merueras ut nullũ haberes. Qͥ inquit
scriptura regnare facit hominẽ hypocritã. ꝓpter peccata po¬
puli. Et ego inquit adherescere faciã linguã tuam palato
tuo: nec eris qͣsi uir obiurgans. qr domꝰ exasperãs est. Nam
ut scias qr malicia tua hoc fecit: uide ubi erat deuotio tua.

Expanded text:
etiam si homo non condigne moderetur afflictionem tuam. Perire etiam si homo non condigne moderetur afflictionem tuam. Perire non potes, si devotus fueris inventus. Sed decipior, inquis, putans me satisfecisse, cum non satisfecerim. Ille mihi injunxit, ut tantum facerem; et non amplius mihi praecepit: ecce totum perfeci, et non satisfeci. Vado quasi securus ad Dse illi cum adhuc teneor obligatus, quia satis non fecerim. Quare ergo, inquis, factum est ut talem sacerdotem non habeam qui mihi dicat hoc quod oportet? Audi quare. Propter peccata tua factum est hoc quibus meruisti ut malum haberes, quibus si districte judicareris et hoc merueras ut nullum haberes: Qui, inquit Scriptura, regnare faciet hominem hypocritam propter peccata populi . Et ego, ait, adhaerescere faciam linguam tuam palato tuo, nec eris quasi vir objurgans quia domus exasperans est . Nam ut scias quod malitia tua hoc fecit: vide ubi erat devotio tua.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣminus. Idcirco sollicitꝰ esto. satage. da oꝑam. studiũ ĩpen¬
de: ut culpa sit cũ fine. deuotio sine fine. Tam̃ ut aliqñ
peccatrix ꝯsciencia ꝯsolet᷑. positꝰ est modus ⁊ m̃sura penten¬
remissione peccõrũ confidere incipias: et tanto uerius quanto
utiq sincerus inunctã penitenciã expleueris: De lus¬
ed fortassis tacita tibi cogitacione respondeas. Quo¬
modo inquis certus esse possum de uenia. ꝓpter
penitenciã et satisfactionẽ ab homine iniunctam:
etiam si illam studiose ꝯpleuero. cũ ipse homo cui peccata mea
confiteor. sepe aut ignorantia nesciat. aut negligentia non
consideret. qualem michi scdm modũ et mensurã delicti. de¬
beat satisfactionẽ iniungere. Ad hec tibi breuiter respondeo:
qr si homo nescit. ds scit. Tu tantũ fac qd̃ tibi p̃cipit᷑: obediens
esto in eo quod tibi iubetur. Uideat deus deuocionẽ tuam:

Expanded text:
quam minus. Idcirco sollicitus esto, satage, da operam, studium impenquam minus. Idcirco sollicitus esto, satage, da operam, studium impende, ut culpa sit cum fine, devotio sine fine. Tamen ut aliquando peccatrix conscientia consoletur, positus est modus et mensura poenitenremissione peccatorum confidere; et tanto verius, quanto utique sincerius injunctam poenitentiartassis tacita tibi cogitatione respondeas: Quomodo, inquis, certus esse possum de venia propter poenitentiam et satisfactionem ab homine injunctam, etiamsi illam studiose complevero, cum ipse homo cui peccata mea confiteor saepe aut ignoraconsideret qualem mihi, secundum modum et mensuram delicti, debeat satisfactionem injungere? Ad hoc tibi breviter respondeo quia si homo nescit Deus scit. Tu tamen fac quod tibi praecipitur, obediens esto in eo quod tibi jubetur. Videat Deus devotionem tuam,