comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auos egyptus habebat: desiderabã uinũ
uenerabilis pat̾ augusti¬
ne. ut sicut beatꝰ athanasiꝰ ep̃c. ⁊ iheroni¬
mus p̃sbit stilo ꝓsequuti sunt uitã scõ¬
rum pauli et antonii in heremo posite¬
rum. sicut etiam martini uenerabilis
stilo. Sed ego ut meritis tantorũ uirorũ
qui muri eccłiaꝵ st̃ ⁊ eloquentie fontes.
ita etiã sermone me imparẽ noui. Tam̃
quia absurdum ẽẽ opinor ad̾ p̃cipis decli¬
nare. ea q̃ a ꝓbatissimis iuris qui illi au¬
te me astiterunt. et maxime a sorore ipsi
uenerabili marcellina didici. uł que ipse
narrarunt: uł q̃ ad illum scripta sunt cũ
ad huc obisse nesciret᷑ adiutꝰ orationib
tius et meritis tanti uiri licet ĩculto
sermorie breuit̾ strinctĩq describã. ut
lectoris animũ et si sermo offenderit. ta¬
men breuitas ad legendum ꝓuocet. Nec
uerborum fucis ueritatẽ obducã. ne dũ
scriptor elegantie pompam requirit lector

Expanded text:
quos Aegyptus habebat; desiderabam etiam vinum quos Aegyptus habebat; desiderabam etiam vinum venerabilis pater Augustine, ut sicut beati viri Athanasius episcopus et Hieronymus presbyter stylo prosecuti sunt vitas sanctorum Pauli et Antonii in eremo positorum, sicut etiam Martini venerabilis  meo prosequar stylo. Sed ego ut meritis tantorum virorum, qui muri Ecclesiarum sunt, et eloquentiae fontes; ita etiam sermone me imparem novi. Tamen quia absurdum esse opinor, quod praecipis, declinare, ea quae a probatissimis viris, qui illi ante me astiterunt, et maxime ab sorore ipsius venerabili Marcellina didici, vel quae ipsnarrarunt, vel quae ad illum scripta sunt, cum adhuc obiisse nesciretur: adjutus orationibus tuis, et meritis tanti viri, licet inculto sermone, breviter strictimque describam; ut lectoris animum etsi sermo offenderit, brevitas tamen ad legendum provocet: nec verborum fucis veritatem obducam, ne dum scriptor elegantiae pompam requirit, lector
Abbreviated transcription (Latin):
mat. Et qd̾ inuenire ad esum potiusti.
aut iuieuis omi dña: Respondit mulier
duos semis quidẽ panes iordanẽ transmea¬
ui deportaus. qui postmodũ arefacti qua
lsapides obduruerunt: et modicũ quis
usos ad aunos aliquot comedens trans¬
ehi. Dixit autem rosimas. Ec lic ablar do¬
lore transisti tanti temporis longitudinem
nichil repentine ĩmutationis conturbantis¬
te sensisti calorem: Et illa dixit. Rem me
introgas qͣm dicens ualde contremisco: si
ad cõmemorationẽ uenero tantoꝵ q̃ susti¬
nui ꝑiculorũ. ⁊ cogitationes q̃ iniq ꝑtur¬
bau̾nt me. Tuneo enim ne et iterum ab
eisdem aliquam tribulationẽ patiar. Diẽ
rosimas. Nichil relinquas o dña qd̾ ñ indi¬
ces: semel enu te manifestatã in hoc¬
ordine cognouimꝰ. Onnia te indiminute
de abba. decem et septẽ aunis feris ĩman¬
suetis ⁊ irrationabilib eluctans desiderii.
dum cibum sumere miciabani. desiderio
m carues erant. Concupis cebam pisces

Expanded text:
mas: Et quid invenire ad esum potuisti, o mi, mas: Et quid invenire ad esum potuisti, o mi, aut invenis, Domina. Respondit mulier: Duos semis quidem panes Jordanem transmeavi deportans; et qui post modicum arefacti quasi lapides obduruerunt, et modicum quid usque ad aliquos annos comedens transegi. Dixit autem Zosimas: Et sic absque dolore transisti tanti temporis longitudinem? nihil repentinae immutationis et conturbationis sensisti calorem? Illa dixit: Rem nunc me interrogas, quam dicens valde contremisco, si ad commemorationem venero tantorum quae sustinui periculorum, et cogitationum quae inique perturbaverunt me: timeo enim ne ab eisdem aliquam patiar tribulationem. Dixit Zosimas: Nihil relinquas, o domina, quae non indices. Semel enim in hoc te manifestam cognovimus ordine, omnia te indiminute de, abba, decem et septem annis feris immansuetis et irrationalibus eluctans desideriis, dum cibum initiabam, desiderio mihi erant carnes; concupiebam pisces
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscens portam cuuitatis q̃ in illa latera
ꝑgit: currens iter agebam plorans. Int̾ro¬
gationi autem int̾rogationẽ adnectens: re¬
liquũ diei consumpsi: iter ꝓperaus. Erat
Et in eodem templo ingressa adorans. con¬
tinuo in iordanẽ descendi: et ex illa sc̃a a¬
qua manus et faciem laui. Cõmuinca¬
ui autẽ iuuifico et intemerato xp̃i dñi
sacram̃to in eadẽ scĩ precursoris ⁊ baptis¬
de ioharinis basilica: ⁊ tunc uniꝰ panis
medietatẽ comedi. ⁊ ex aoͣ iordanis bibi. ĩ
terra nocte quiesceus: lucescente crastino
in partem aliam transiui: et iterũ petiui
ductricẽ meam. ut me dirigeret ubi ei pla¬
citum eẽc.
eueni autem in hanc solitudinẽ: et
excunc uiq hodie elongaui fugiens.
expectuus dñm meum qui saluos facit¬
dix adipsum. Tosimas aũt dixit ad eam.
Quot anui sunt o dña mea: exqͦ uit habi
dragiuta septẽ anni ut considero. exqͦ de
scã cuitate sum egressa. Dixit autẽ rosi¬

Expanded text:
cognoscens portam civitatis quae in illa latera cognoscens portam civitatis quae in illa latera pergit, currens iter agebam plorans. CAP. XVIII.--Interrogationi autem interrogationem annectens, reliquum diei consumpsi iter properans: erat et in eodem templo ingressa adorans continuo in Jordanem descendi, et ex illa sancta aqua manus et faciem lavi. Communicavi autem vivifica et intemerata Christi Domini sacramenta, in eadem sancta praecursoris et Baptistae Joannis basilica, et tunc unius panis medietatem comedi, et ex aqua Jordanis bibi, in terra nocte quiescens. Lucescente in crastino in partem aliam transivi, et iterum petii ductricem meam ut me dirigeret ubi ei placitum esset. eveni autem in hanc solitudinem, et ex tunc usque hodie elongavi fugiens, exspectans Deum meum, qui salvos facittur ad eum . Zosimas dixit ad eam: Quot anni sunt, o domina, ex quo hanc adraginta septem anni sunt, ut considero, ex quo de sancta civitate egressa sum. Dixit autem Zosi
Abbreviated transcription (Latin):
amplius peccatrix et misera ualco recor¬
dari: aut enarrare: Tempꝰ est iã imple¬
re qd̃ fidedixi: fide dilectionis tue placita.
Nuuc ubi tͥ complacet dirige me. esto mͥ
salutis ducatrix. et ueritatis magistra.
p̃tendens me ĩ uiam q̃ ducit ad penitentiã.
t hec dicens audiui uo¬
cem alicuius alonge clamantis. Si
transieris iordanem: bonam inuenies re¬
quiem. Ego autem hanc audiens uocem.
⁊ ꝙ me factam fuisse credens: lacrimans
exclamaui. ⁊ ad dei genitricis ꝓspiciens
domimna. regina totus orbis ꝑ quã hu¬
mano generi salꝰ aduenit: noli me dece¬
linquere. Et hec dicens. de atrio sum tem
pli egressa: ⁊ festinanter ambulabam. Ex¬
unte autem me uidit me quis. ⁊ dedit nͥ
tres nũmos dicens: accipe hec nonuil
Ego autem accipiens tres ex eis panes os¬
paraui: ⁊ hos ascepi bñditioni mei itaine¬
ris congruos. Interrogaui autẽ eum qui
panes uendebat. Unde et qualis uia esse
noscitur homo: que ad iordanẽ ducit: Et

Expanded text:
amplius peccatrix et misera valeo recordari aut enarrare? Tempus est jam implere quae fidedixi, fide dilectionis tuae placita. Nunc ubi tibi complacet, dirige me. Esto mihi salutis ducatrix, et veritatis magistra, praecedens me in viam quae ducit ad poenitentiam. Et haec dicens, audivi vocem alicujus a longe clamantis: Jordanem si transieris, bonam invenies requiem. Ego autem hanc vocem audiens, et pro me factam credens, lacrymans exclamavi, et ad Dei genitricis imaginem pna, Regina totius orbis, per quam humano generi salus advenit, noli me derelinquere. Et haec dicens, de atrio templi sum egressa, et festinanter ambulabam. Exeunte autem me, vidit me quis, et dedit mihi tres nummos, dicens: Accipe haec, nonna: ego autem accipiens, tres ex eis panes comparavi, et hos accepi benedictioni mei itineris congruos. Interrogavi eum qui panes vendebat: Unde et qualis via esse noscitur, homo, quae ducit ad Jordanem? Et
Abbreviated transcription (Latin):
lud ẽ qd̃ adiungit. sic̃ ⁊ ego patris mei p̃
cepta mea seruaui: et maneo in ciꝰ dilectio¬
ne: utiq etiam hic hanc dilectionẽ pris
intelligi uoluit: qua cum diligit pat. Ita
quippe dixerat. Sicut dilexit me pater
et ego dilexiuos: atq hiis uerbis illa sub¬
iunxit. manete in dilectione mea. illa ꝓ¬
culdubio qua dilexi uos. Lectio uiĩi.¬
rgo qd̾ ait etiam de patre. maneo in
eius dilectione: illa scilicet accipi¬
enda ẽ. qua dilexit eum patꝰ. Sed nun¬
quid et hic gr̃a intelligenda ẽ. qua pat̾
Diligit filium sicut grã ẽ qua nos diligit
filius: cum simus nos filii grã non natu¬
ni: uiuigenitus autẽ natura ñ gr̃a: An
hoc etiam in ipso filio ad hominẽ referẽ¬
dum est: Ita sane. Nam dicendo sicut cli¬
lexit me pat̾ et ego dilexi uos: gr̃am me¬
diatoris ostendit. Mediator autem d̾i et
dum hoc igitur recte possumꝰ dicere. qd̾

Expanded text:
lud lud atris mei servavi, et maneo in ejus dilectione. Utique etiam hic hanc dilectionem Patris intelligi voluit qua eum diligit Pater. Ita quippe dixerat, Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos; atque his verbis illa subjunxit, Manete in dilectione mea: illa procul dubio qua dilexi vos. Ergo quod ait etiam de Patre, maneo in ejus dilectione, illa scilicet accipienda est, qua dilexit eum Pater. Sed nunquid et hic gratia intelligenda est qua Pater diligit Filium, sicut gratia est qua nos diligit Filius, cum simus nos filii gratia, non natura: Unigenitus autem, natura, non gratia? An hoc etiam in ipso Filio ad hominem referendum est? Ita sane: nam dicendo, sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos: gratiam Mediatoris ostendit. Mediator autem Dei et omines . Secundum hoc igitur recte possumus dicere, q
Abbreviated transcription (Latin):
ordinatꝰ ẽ. cum sũma gm̃ ⁊ leticia cũc¬
torum. Igitur post annos quatuor decim¬
ordinationis sue ad urbẽ romam. hoc est
ad ꝓprium solum ꝑrexit: ibiq sanctam
puellam de qua supra memorauimꝰ. cui
manum offerre solitꝰ erat. in domo ꝓpria
cum germana sicut reliquerat inuenit.
iam matre defuncta. Atq cum illa dex¬
tram illius oscularetur: subridens ait illi.
Eoce dicebam tibi: sacerdotis manum os¬

Expanded text:
ordinatus est summa cum gratia et laetitia cuncordinatus est summa cum gratia et laetitia cunctorum. Igitur post annos aliquot ordinationis suae ad urbem Romam, hoc est, ad proprium solum perrexit, ibique sanctam puellam, de qua supra memoravimus, cui manum offerre solitus erat, in domo propria cum germana, sicut reliquerat, invenit, jam matre defuncta. Atque cum illa dexteram illius oscularetur, subridens ait illi: Ecce ut dicebam tibi, sacerdotis manum os
Abbreviated transcription (Latin):
dicecti. ad sacerdotium peterentꝰ. Letaba
tur etiã ꝓbus p̃fectꝰ. qd uerbum eiꝰ imple¬
retur iu ambrosio. Dixerat enim ꝓficiscẽ¬
ti. cum mandata ab eodẽ darent᷑ ut mo¬
ris ẽ: uade age ñ ut uidex. s ut ep̃c. Ec
endente itaq relatione iterũ uiiͭi.¬
fugam parauit. atq in possessione
cuiusdam leontii clarissimi uiri aliqͣndiu
latuit. Sed ubi relationi responsum est.
ab eodem leontio ꝓditur. Preceptũ enim
erat uicario: ut ĩsisteret reb ꝑficiendis.
Qui iniuncta sibi cum uellet implere. ꝓ¬
posito edicto conuenit om̃s. ut si uellent
sibi consulere. reb q suis: ꝓderent uirũ.
ꝓditus itaq et adductꝰ mediolanũ. cum¬
rates intelligeret circa se dei uoluntatẽ.
nec se duitius posse resistere. postulauit
ñ se nisi a catholico ep̃o baptitari. Solli¬
citam enim habebat ꝑfidiam arrianoꝵ.
Baptiratꝰ itaq fertur omuia ecclesiasti¬
ca officia implesse: atq octaua die ep̃e

Expanded text:
directi ad sacedirecti ad sacetur etiam Probus praefectus, quod verbum ejus impleretur in Ambrosio; dixerat enim proficiscenti, cum mandata ab eodem darentur, ut moris est: Vade, age non ut judex, sed ut episcopus. 9. Pendente itaque relatione, iterum fugam paravit, atque in possessione cujusdam Leontii clarissimi viri aliquamdiu delituit. Sed ubi relationi responsum est, ab eodem Leontio proditur; praeceptum enim erat vicario ut insisteret rebus perficiendis: qui injuncta sibi cum vellet implere, proposito edicto, convenit omnes, ut si vellent sibi consulere, rebusque suis, proderent virum. Proditus itaque et adductus Mediolanum, cum intelligeret circa se Dei voluntatem, nec se diutius posse resistere, postulavit non se nisi a catholico episcopo baptizari; sollicite enim cavebat perfidiam Arianorum. Baptizatus itaque fertur omnia ecclesiastica officia implesse, atque octava die episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. sanguis euis suꝑ nos: isti uero cathe¬
cuminũ scientes fideli uoce remissionẽ illi pec¬
catorũ omuiũ ꝑ baptis matis gr̃m ꝓmitte¬
bant. Tunc ille turbatꝰ reutens domum phi¬
losopbiam ꝓfiteri uoluit. futurꝰ quidẽ ue¬
rus philosophꝰ xp̃i: qui tunc contemptis
secularib pompis piscatorũ sequuturꝰ eẽt
uestigia. qui xp̃o populos congregarunt. ñ
fuas uerborum. s simplici sermone: ⁊ uere
fiei uitione: missi sine pera. sine uirga eti
am philosos conuerterunt. Lecto.ii.¬
Ciod ubi ne faceret reuocat᷑ ẽ. publicas
mulieres publice ad se ingredi fecit: ad hoc
tantum ut uisis hiis populi intentio reuo¬
caretur. At uero ppł s magis magisq cla¬
mabat peccatum tuũ suꝑnos. At ille cũ ui¬
deret intentionẽ suam nichil posse ꝓficere
fugam parauit. Egressꝰ q nocte media de ci¬
uitate: cũ ticinũ se petere posse putaret
sue catholice murũ parabat adu̾sũ inimico
suos. ⁊ turrim erigebat dauid contͣ faciẽ

Expanded text:
dicentes: Sanguis hujus super nos : isti vero catechumenum scientes, fideli voce remissionem illi peccatorum omnium per baptismatis gratiam promittebant. Tunc ille turbatus revertens domum, philosophiam profiteri voluit, futurus sed verus philosophus Christi, qui contemptis saecularibus pompis, piscatorum secuturus esset vestigia, qui Christo populos congregarunt non fucis verborum, sed simplici sermone, et verae fidei ratione, missi sine pera, sine virga, etiam ipsos philosophos converterunt. Quod ubi ne faceret, revocatus est; publicas mulieres publice ad se ingredi fecit, ad hoc tantum, ut visis his, populi intentio revocaretur. At vero populus magis magisque clamabat: Peccatum tuum super nos. 8. At ille cum videret nihil intentionem suam posse proficere, fugam paravit: egressusque noctis medio civitatem, cum Ticinum se pergere putaret,suae catholicae murum parabat adversus inimicos suos, et turrem erigebat David contra faciem
Abbreviated transcription (Latin):
ut fructũ plurimum afferamꝰ: ⁊ effi¬
ciamue xp̃i discipuli: non hoc nr̃e glie tri¬
buamus. tanqͣm hoc ex nobis ipsis habe¬
amus. Eius ẽ enim hec gr̃a: ⁊ ideo ĩ hoc
ñ nr̃a. s eius ẽ gła. Unde. ⁊ alibi cũ dixis¬
set. sic luceat lumen ur̃m corã hominib.
ut uideant bona opera ur̃a: ne asemetip¬
sis putarent ẽẽ bona opera sua: mox addi¬
N hoc enim glorificat᷑ pat̾. Lectõ. ni¬
ut fructum plurimum afferamꝰ: ⁊ efficia¬
mur xp̃i discipuli. A cuo efficiamur: nisi
ab illo cuius miscd̃ia p̃uenit nos : Ipsius
enim sumus figmentum: creati in xp̃o
iħu in operib bonis. Sicut dilexit me pa¬
ter inquit et ego dilexi uos. manete in di¬
lectione mea. Eoce unde sunt nobis opera
bona. siam unde nobis eẽnt: nisi quia fide
ꝑ dilectionẽ operatꝰ ⁊ Unde autẽ diligere¬
mus: nisi prius diligeremꝰ: Aꝑtissime hoc

Expanded text:
ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli, non hoc nostrae gloriae tribuamus, tanquam hoc ex nobis ipsis habeamus. Ejus est enim haec gratia: et ideo in hoc non nostra, sed ejus est gloria. Unde et alibi cum dixisset, Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant opera vestra bona : ne a semetipsis putarent esse bona opera sua, mox addiis est . In hoc enim glorificatur Pater, ut fructum plurimum afferamus, et efficiamur Christi discipuli. A quo efficiaab illo cujus misericordia praevenit nos? Ipsius enim figmentum sumus, creati in Christo Jesu in operibus bonis . 2. Sicut dilexit me Pater, inquit, et ego dilexi vos: manete in dilectione mea. Ecce unde sunt nobis opera bona. Nam unde nobis essent, nisi quia fides per dilectionem operatur ? Unde autem diligeremus, nisi prius diligeremur? Apertissime hoc
Abbreviated transcription (Latin):
factionẽ recipiens. fidei succeusa ca¬
lore: et de pietatis inscerib dei genitrici
p̃sumens. moui me de eodẽ loco ĩ qͦ staus
feci orationẽ: et ueniens iterũ iugredi¬
entib me miscui ⁊ ñ erat ult᷑ qui me re¬
pelleret: neq qui mc ꝓhiberet appropĩ¬
quare ianue q̃ in templum intrabant.
Accepit autẽ me tremor ualidꝰ ⁊ extasis:
⁊ tota ex omnib membris tremebunda
turbabar. Itaꝙ coniungente me ad ianu¬
am cuius mͥ prius aditꝰ claudebatꝰ: qua¬
si omnis uirtꝰ que me priꝰ ingredi ꝓhibe
terium digna habita sum. Et tunc uidi d̾i
sacramenta: et qualit̾ ẽ paratꝰ suscipe pe¬
nitentes. Tunc ꝓiciens me pronã in t̾ra:⁊
santum illud exosculans pauim̃tũ exibã.
Iurrens autẽ illac quo me fideuis¬
ubi fidedictionis conscriptum ẽ cyrogra-¬
phum: et genua curuans corã uultu sc̃ẽ
uirginis dei genitricis. hiis imp̃cata sum
nisłuma tuam ostendisti pietatis mused̾ia
tu michi indigne supplicationẽ ñ ꝓiecisti

Expanded text:
factionem recipiens, fidei succensa calore, et de pietatis visceribus Dei genitricis praesumens, movi me de eodem loco, in quo stans feci orationem; et veniens, iterum ingredientibus me miscui, et ultra non erat qui me repelleret, neque qui me prohiberet appropinquare januis, quibus in templum introibant. Accepit ergo me tremor validus 388 et extasis, et tota ex omnibus tremebunda turbabar. Itaque conjungens me ad januam, cujus mihi aditus primo claudebatur quasi omnis virtus quae prius ingredi me prohibebterium digna habita sum: et tunc vidi Dei sacramenta, et qualiter est paratus suscipere poenitentes. Tunc projiciens me coram in terram, et sanctum illud exosculans pavimentum, exibam. Currens autem ad illam quae me fideum locum ubi fidedictionis conscriptum erat chirographum, et genu curvans coram vultu sanctae Virginis Dei genitricis, his imprecata sum  Domina, tuam ostendisti pietatis misericordiam: tu non indignam supplicationem projecisti;
Abbreviated transcription (Latin):
eͣ. de quo ñ habet testimoniũ salꝰ onniũ no¬
Magni meriti fuit illa uidua sc̃a anna. q̃
ctoginta namo et quatuor gerens
toris: ut parnũ uideret annosa: paruũ
cognosceret anicula: intrantẽ in mun¬
dum saluatorẽ uideret iã itura. Et in
masculino sexu: tria ipsa genera com¬
mendata sunt. Ipse dominꝰ xp̃: puer
continentiã uouentes puero. Ipse uero
integritatẽ ꝑuericie consecrauit. qͥ sue
matri fecunditatẽ attulit: urginitatẽ
ñ abstulit. Symeon ille senex diu iuxe

Expanded text:
est, de quo non haberet testimonium salus ouae. Magni meriti fuit illa vidua sancta Anna. Actoginta namque gerens toris, ut parvum videret annosa, parvum cognosceret anicula, intrantem in mundum Salvatorem videret itura. Et in masculino sexu tria ipsa genera commendata sunt. Ipse Dominus Christus continentiam voventes puero. Ipse vero integritatem pueritiae consecravit, qui suae matri fecunditatem attulit, virginitatem non abstul
Abbreviated transcription (Latin):
is Qnͣdo ueniet: Qnͣdo nascet : Qñdo ui¬
debo: Pntas durabo: Putas hic me uue¬
bunt: ꝑ quẽ cordis oculi reuelabuntꝰ: Si¬
cebat ista ĩ orationib suis. ⁊ ꝓ desiderio
suo accepit responsum. qd̃ ñ gustaret mor¬

Expanded text:
ndo ueniet, quando nascetur, quando uidebo? Putas durabo? Putas hic me inbunt, per quem cordis oculi reuelabuntur?" Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustaret mor
Abbreviated transcription (Latin):
ait ulis. Multi iusti et ꝓphe uoluerunt ui¬
dere q̃ uos uidetis.⁊ ñ iiderunt. ⁊ andire q̃
auditis. ⁊ ñ audierũt. Multum senex iste fu¬
it ad audiendũ serꝰ s ad uidendũ maturus
quia agnouit infantẽ. Et illi tantũ cyces¬
sũ erat iam decrepito: quasi desideranti ⁊

Expanded text:
lti justi et prophetae voluerunt videre quae vos videtis, et non viderunt; et audire quae auditis, et non audierunt . Multum senex iste fuit ad audiendum serus, sed ad videndum maturus. quoniam agnovit infantem. Et hoc illi concessum erat jam dec
Abbreviated transcription (Latin):
bant enim illum ẽẽ uenturũ. ⁊ om̃s qui
cupiebant dicebant. O si hic ⁊ e inueni¬
et illa natiuitas: o si quod credo ĩ scrip¬
turis dei uideam oculis meis. Et ut
noueritis qͣntũ desiderium habeant an¬
tiqui sc̃i. qui nouerant de scripturis uir¬
ginẽ pariturã. sicut audistis cũ ysaias¬

Expanded text:
bant ipsum esse venturum, et omnes qui pie vivebant, dicebant: O si hic me inveniat illa nativitas! O si quod credo in Scripturis Dei, videam oculis meis! Et ut noveritis quantum desiderium habebant sancti qui noverant de Scripturis Virginem paritura
Abbreviated transcription (Latin):
Iait dauid. Dominꝰ qui eruit me
de manu leonis. ⁊ de manu ursi.
ipse me liberabit de manu philistei hu¬
iuis. Dixit autẽ saul ad dauid. uade ⁊
domnꝰ tecum sit. Et induit saul dauid
uestimentis suis: ⁊ imposunt galeñ ere¬
am suꝑ caput eiꝰ: et uestiuit eum lo¬
rica. Accinctꝰ ergo dauid gladio eiꝰ suꝑ
uestem suam: cepit temptare si arma¬
tus posset incedere Non enim habe¬
bat in consuetudinẽ Dixit q dauid ad
saul. Non possum sic incedere: quia nec
usum habxo. Et deposuit ea. Et tulit
baculum suum quem semꝑ habebat ĩ
manib. ⁊ elegit sibi quinq limpidissi

Expanded text:
ait David: Dominus qui eruit me de manu leonis, et de manu ursi, ipse liberabit me de manu Philisthaei hujus. Dixit autem Saul ad David: Vade, et Dominus tecum sit. Et induit Saul David vestimentis suis, et imposuit galeam aeream super caput ejus, et vestivit eum lorica. Accinctus ergo David gladio ejus super vestem suam, coepit tentare si armatus posset incedere, non enim habebat consuetudinem. Dixitque David ad Saul: Non possum sic incedere, quia nec usum habeo. Et deposuit ea, et tulit baculum suum, quem semper habebat in manibus, et elegit sibi quinque limpidissi
Abbreviated transcription (Latin):
seruus tuus uadã ⁊ pugnabo adu̾sum
philistcum. Et ait saui ad dauid. Non
uales resistere philisteo isti:. nec pugna¬
re adu̾sus eum. quia puer es. hic au¬
tẽ uir bellator ab adolescentia sua. Dix̃¬
qr dauid ad saui. Pascebat seruꝰ tuuis
patris sui gregẽ: et ueniebat leo uel
ursus. tollebatq arietẽ de medio gregis.
⁊ sequebar eos. et ꝑcutiebam. eruebãq
de ore cor. Et illi consurgebant ad u̾sũ
me: et app̾hendebam mentum eoꝵ. et suf¬
focabam: interficiebũq eos. Nam ⁊ leo¬
Erit igitur et philisteꝰ hic in circunci¬
sus quasi unꝰ ex eis: qui ausus ẽ maledi¬

Expanded text:
servus tuus vadam, et pugnabo adversus Philisthaeum. Et ait Saul ad David: Non vales resistere Philisthaeo isti, nec pugnare adversus eum: quia puer es, hic autem vir bellator est ab adolescentia sua. Dixitque David ad Saul: Pascebat servus tuus patris sui gregem, et veniebat leo, vel ursus, tollebatque arietem de medio gregis: et persequebar eos, et percutiebam, eruebamque de ore eorum, et illi consurgebant adversum me, et apprehendebam mentum eorum, et suffocabam, interficiebamque eos. Nam et leoerit igitur et Philisthaeus hic incircumcisus, quasi unus ex eis: qui ausus est maledi
Abbreviated transcription (Latin):
ture resurrectionis gła ⁊ natura de¬
mutate carnis ostensus ẽ. Iam u̾o in
obsequiũ funeris credi ũ potest qͣnta
hominũ multitudo conuenerit. Tota
obuiam corpori ciuitas ruit: cuncti ex
agris et uicis: multiq etiã ex uicinis
qͣntꝰ luctꝰ omnium. qnͣta p̃cipue
merentium lam̃ta monachoꝵ: qͥ
eo die fere ad duo milia conuenisse di

Expanded text:
turae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis multique de uicinis quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse di
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad eum confluxerant rogaretur.
ut corpusculũ lateris mutatione re¬
leuaret: sinite inquit. siuite me fr̃s.
celum potiꝰ respic̾e qͣm t̾ram: ut suo
iam itinere iturꝰ ad clñm sp̃c dirigat᷑
Hec locutꝰ: diabolum uidit prope
assistere. Quid hic inquit astas cru¬
enta bestia: Nichil in me funeste re¬
peries: abrahe me suiꝰ recipiet. Cum
sunt qui affuerant. iam exanimi cor¬
pore glorificati hominis uidisse głata¬
se gliam. Uultꝰ eiꝰ luce clarior renite¬

Expanded text:
tunc ad eum conuenerant, rogaretur tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum sunt qui affuerunt, iam exanimi corpore, glorificati hominis vidisse se gloriam. Vultus eius luce clarior renite
Abbreviated transcription (Latin):
tu iusseris militabo: et quãuis optata
sit seni messio post laborẽ. est tam̃ ani¬
puo uactor anuorum. ⁊ cedere nesci se¬
nectuti: at ii iam parcis etati. honũ est
m̾ dñe. fiat uoluntas tua: hõs uo qͥb
timeo ipse custodies. O uirũ ineffabilẽ.
nec labore uictu .n. nec morte uincendũ
qui in nullam partẽ se ꝓnior inclinaue¬
rit: nec mori tinuerit. nec uiuere recu¬
sauerit. Itaq cũ iam ꝑ asiqt dies ui fe¬
brium teneretꝰ. ñ tam̃ a dei oꝑe cessabat
ꝑnox in orationib. ⁊ uigiliis. fatiscenteᷤ
artus spm̃i seruire cogebat. nobili io
stratu suo in cinere ⁊ cilicio recubans.
Et cum a discipłis rogaret ut saltem
uilia sibi sineret stram̃ta supponi: nõ
decet inquit filii. xp̃ianũ nisi in ciere
mori. Ego si aliꝗ aliud uobis exemplũ
relinquo: ipse peccaui.
Aculis ac manib in celum semꝑ in¬
xtentis: inuictũ ab oratione sp̃m
non relaxabat. Et cum a p̃sbitis qui

Expanded text:
ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati, bonum mihi est, Domine, uoluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
stris ꝑcusso pastore ꝓhibebit. iii¬
Scimꝰ quidẽ desiderare te xp̃m: sed¬
M salua sunt tͥ tua p̃mia: nec dilata
minuentur : nr̃i potiꝰ miserere qͦs dẽ se¬
ris. Tunc uie motꝰ hiis fletib ut totus
semper in dño miscd̃ie uiscerib afflue¬
bat. lacrimasse ꝑhibetur. Conu̾s d ad
dominũ. hac tantũ flentib uoce respon¬
dit. Dñc si adhuc ppło tuo sum necessa¬
riꝰ ñ recuso laborẽ. fiat uoluntas cua.¬
sumirũ int̾ spẽi amorẽq posit᷑. dubita¬
uit pene quid mallet: quia nec hos de¬
serere. ne a xp̃o uolebat duiciꝰ separari
Nichil tameu inuoto suo ponens. aut
uoluntati relinquens: totum se dñi ar
bitero. potestatiq cõmittens. Nonne⁊ ibi¬
uis quidẽ est dñe corporee pugna militie
⁊ iam satis ẽ qd̾ hucusq certaui: s si
adhuc in eodem labore ꝓ castris tuorũ
stare me p̃cipis. non recuso. nec fatiscẽ¬
tem causcbor etatem: munia tua deuo¬
tꝰ implebo. sub signis tuis quoadusq

Expanded text:
rcusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua tibi sunt tua praemia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus semper in Domino misericordiae uisceribus afluebat, lacrimasse perhibetur: conuersusque ad Dominum hac tantum flentibus uoce respondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini bitrio potestatique committens, siuis quidem est, Domine, corporea pugna militiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam auib imperaret. Aliqͣndui
ergo in uico illo. uel in eccłia ad quã
ierat cõmoratꝰ pace int̾ clericos restitu¬
tar sum iam regredi ad monast̾iũ cogi¬
taret : uirib corpoas cepit repente des¬
titui. conuocatisq discipsis. indicat se

Expanded text:
ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ut etiam aui- bus imperaret./aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocatisque fratribus indic
Abbreviated transcription (Latin):
tib pacẽ cupiens reformare. licet fi¬
nẽ dierum suoꝵ ñ ignorart ꝓficisci
tam̃ ob istiꝰmodi causã ñ recusauit: bo¬
nam hanc uirtutũ suarum consũma¬
tionẽ existimans. si pacẽ ecclie reddi¬
tam reliquisset. Ita ꝓfectꝰ cum illo su¬
Out semper frequentissimo discipłoꝵ
sanctissimoq comitatu. mergos ĩ fui¬
miue conspicat᷑ pisciũ p̃dã sequi:. ⁊ ra¬
pacẽ ingluuiẽ assidus urgere captu¬
cis. forma inquit hec demonũ ẽ Insi¬
diantꝰ lucautis: capiunt nescientes.
captos deuorant. exsaturaria ñ que¬
unt deuoratis. Imperat deinde potentiꝰ e¬
uirtute u̾boꝵ. ut eum cui innatabant.
gurgitem relinquentes. aridas pet̾ent
desertas q regiones: eo nimirũ circa
aues illas usus imꝑio. quo demones
effugare consueu̾at. Ita grege facto
dnĩs in unum. ille uolucres congregate.
relcto flumine. montes siluasq petie¬
runt: ñ siue ãmiratione multoꝵ qui
tantam ĩ martino uircutẽ uiderent.

Expanded text:
em cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imperat deinde potenti uerbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes siluasque petierunt, non sine admiratione multorum, qui tantam in Martino uirtutem uiderent,
Abbreviated transcription (Latin):
captiuitatẽ. dedit dona hominibr a
cendens quipe ĩ altum captiuã dueit
captiuitutẽ: quia corruptionẽ nr̃am uir¬
tute sue incorruptionis absorbuit. Dedit
uero dona hominib: quia misso desuꝑ
sp̃u. alii sermonẽ sapientie: alii sermo¬
nem scientie: alii grãm uirtutũ: alii gra¬
ciam curationum: alii genera linguaꝵ.
alii interp̃tationẽ sermonũ tribuit.
Dedit ergo dona hominib: dum per
am abacuc ait. Eleuatꝰ ẽ sol. ⁊ luna
stecit ĩ ordine suo. Quis enuim solis no¬
mine nisi dñs: et que lune nõie nisi ec¬
di omnimodo formidauit. At postquã
Ileuatꝰ ẽ ergo sol.⁊ luna ste. tit ĩ¬
Iordine suo: quia cum dñs ad celos
ascendit: scã eius ecclia ĩ auctoritate p̃¬
dicationis excreuit. hinc eiꝰdẽ eccł̃ie uo¬

Expanded text:
captivitatem, dedit dona hominibus . captivitatem, dedit dona hominibus . Ascendens quippe in altum captivam duxit captivitatem, quia corruptionem nostram virtute suae incorruptionis absorbuit. Dedit vero dona hominibus, quia, misso desuper Spiritu, alii sermonem sapientiae, alii sermonem scientiae, alii gratiam virtutum, alii gratiam curationum, alii genera linguarum, alii interpretationem tribuit sermonum . Dedit ergo dona hominibus. De am Habacuc ait: Elevatus est sol, et luna stetit in ordine suo . Quis enim solis nomine nisi Dominus, et quae lunae nomine nisi Ecversa mundi omnimodo formidavit; at postquam est ergo sol, et luna stetit iordine suo, quia cum Dominus coelum petiit, sancta ejus Ecclesia in auctoritate praedicationis excrevit. Hinc ejusdem Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
gis congruunt qͣm humiliationi. Lectẽ
assumptione ergo eiꝰ angli ĩ al¬
bis uestib uideri debuerunt: aua ꝯui
m natiuitate suci apparuit ds humili
ĩ ascensione sua ostensꝰ ẽ homo subli¬
nus Sed hoc nobis magnoꝵe fratrec¬
phum dampnationis nr̃e: mutata est
sententia corruptionis nr̃e. Iua ⁊ erĩ
namq carnis nr̃e sublenatione. ꝑ figu¬
ram beatꝰ iob dñm aue̾ uocat. Qa enĩ
ascensionis eius mysterium iudeã ñ in¬
telligere consperit. de infidelitate ei se¬
tentiam ꝓtulit dicens: semitã ignora¬
uis enim recte appellatꝰ ẽ dñs. qͥl
corpꝰ carneum ad ethera lib̾uit
Cuius cuis semitã ignorauit. quisos
eum ad celum ascendisse ñ credidit. De
has sollempnatate: ꝑ psalmistã dicit᷑
Eleuata ẽ magnificentia tua suꝑ celos.
De hac rursꝰ aut. Ascendit d̾s in uibila¬
tione ⁊ dñs in uoce tube. De hac iterũ
dicit. Ascendens :̃ altum: captiuã dirẽ

Expanded text:
gis congruunt quam humiliationi. In gis congruunt quam humiliationi. In assumptione ergo ejus, angeli in albis vestibus videri debuerunt, quia qui in nativitate sua apparuit Deus humilis, in ascensione sua ostensus est homo sublimis. Sed hoc nobis magnopere, fratrephum damnationis nostrae, mutata est sententia corruptionis nostrae. Illa enim namque carnis nostrae sublevatione, per figuram beatus Job Dominum avem vocat. Quia enim ascensionis ejus mysterium Judaeam non intelligere conspexit, de infidelitate ejus sententiam protulit, dicens: Semitam ignoravis enim recte appellatus est Dominus, quia corpus carneum ad aethera libravit. Cujus avis semitam ignoravit quisquis eum ad coelum ascendisse non credidit. De hac solemnitate per Psalmistam dicitur: Elevata est magnificentia tua super coelos . De hac rursus ait: Ascendit Deus in jubilatione, et Dominus in voce tubae . De hac iterum dicit: Ascendens in altum captivam duxit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ntib signuis. Qd in hiis considerandũ
ẽ quid memorie cõmendandũ: nisi qd̾ p̃¬
ceptũ obedientia obedientiã uero signã
secuta sunt:
ed quia auctore deo breuit̾ lectio¬
nẽ euñgłicam exponendo transcꝰ¬
rimus. restat ut aliquid de ipsa conside
sit. qd̾ nato dño apparuerunt angeli.
⁊ tam̃ ñ legunt᷑ in albis uestib apparu¬
isse: ascenderte autẽ dño. missi angłi ĩ
albis leguntꝰ uestib apparuisse. Sic
et enim icriptum ẽ. Uidentib illis ele¬
uatꝰ ẽ ⁊ nubes suscepit cum ab oculis
eoꝵ. Cumq intuerentꝰ ĩ celum eunteᷤ
illum: ccce duo uiri astiterunt iuxta sl¬
lum ĩ uestib allis In albis autẽ uesti¬
b: gandium ⁊ sollempnitas mentis at¬
tenditur. Quid ẽ ergo qd̾ nato dño ñ i
sollempuitas anglis facta ẽ. cum celum
ds homo penetrauit: quia nascente do¬
mino uidebatꝰ diuinitas humiliata. as¬
cendente uero dño. ẽ humanitas exalta¬
ta. Albe et enuim uestes. exaltationi ma¬

Expanded text:
. Quid in his considerandum est, quid memoriae commendandum, nisi quod praeceptum obedientia, obedientiam vero signa secuta sunt? Sed quia, auctore Deo, breviter lectionem Evangelicam exponendo transcurrimus, restat ut aliquid de ipsa tantae ssit quod nato Domino apparuerunt angeli, et tamen non leguntur in albis vestibus apparuisse, ascendente autem Domino, missi angeli in albis leguntur vestibus apparuisse. Sic etenim scriptum est: Videntibus illis elevatus est, et nubes suscepit eum ab eorum. Cumque intuerentur in coelum euntem illum, ecce duo viri astiterunt juxta illos in vestibus albis . In albis autem vestibus gaudium et solemnitas mentis attenditur. Quid est quod nato Domino non in solemnitas angelis facta est, cum coelum Deus homo penetravit? Quia nascente Domino videbatur divinitas humiliata, ascendente vero Domino est humanitas exaltata. Albae etenim vestes exaltationi ma
Abbreviated transcription (Latin):
tum soluat. Ille et enim mortẽ distulit
ñ euasit. Rẽdemptor autẽ nr̃ quia ñ
distulit supauit: eamq resurgendo cõ¬
sumpsit: et resurrectionis sue głam
ascendendo declarauit.ecto¬
otandũ quoq ẽ qd̵ helias in cur¬
ru legitur ascendisse. ut uideli¬
cet aꝑte monstraretꝰ quia homo purꝰ¬
ad uitorio egebat alieno. ꝑ angłos quip¬
Re illa facta sunt ⁊ ostensa adiumñta.
quia nec ad celum quidẽ aerui ꝑ se as¬
cendere poterat: quẽ nature sue infir¬
mitas grauabat. Redemptor autẽ nr̃
ñ curcu. ñ augłis subleuatꝰ legit᷑. quia
is qui fecerat omnia. nimirũ suꝑ om̃ia
sua uirtute ferebatꝰ. Illuc et enim reuer¬
tebatꝰ ubi erat. et inde redibat. ubi rena¬
nebat. quia cum ꝑ humanitatẽ ascende¬
ret ĩ celum: ꝑ diuinitatẽ suã ⁊ t̾ram
pariter continebat ⁊ celum. Lect iii.

Expanded text:
 debitum solvat. Ille etenim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster quia non distulit, superavit, eamque resurgendo consumpsit, et resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est quod Elias in curru legitur ascendisse, ut videlicet aperte demonstraretadjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is qui fecerat omnia nimirum super omnia sua virtute ferebatur. Illo etenim revertebatur ubi erat, et inde redibat ubi remanebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per divinitatem suam et terram pariter contine
Abbreviated transcription (Latin):
ihc postqͣm loquutꝰ ẽ eis as¬
sumptꝰ est in celum: et se¬
det a dextris dei. In ueteri teᷤᷤ¬
tamento cognoscimꝰ. qd̃ helias sit raptꝰ
in celum. S̾ aliud ẽ celum aeriũ: aliud
ethereum. Celum quippe aerium: ter¬
re ẽ ꝓximum. Unde et aues celi dicimꝰ.
quia eas uolitare ĩ aere uidemꝰ. In ce¬
lum quippe aerium heliaᷤ sb̾leuatꝰ est.¬

Expanded text:
sus postquam locutus est eis, assumptus est in coelum, et sedet a dextris Dei. In Veteri Testamento cognovimus quod Elias sit raptus in coelum. Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum. Coelum quippe aereum terrae est proximum; unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Elias sublevatus est
Abbreviated transcription (Latin):
crem̾ta creuerit munditia scĩtatis. qd̾ ⁊
ꝑ translatos famulos ⁊ ꝑ ascendentis do¬
mini ꝑsonã patent̾ ostendit᷑ Transsa¬
tus namq est enoch. ⁊ ꝑ coitũ genit᷑.
⁊ ꝑ coitum generans. Raptꝰ est heliaᷤ
Assumptꝰ uero ẽ dominꝰ: neq ꝑ coitũ
generans ueq ꝑ coitũ generatꝰ
onsiderandum uero nobis ẽ. qͥd est
qd marcus auit sedet a dextris dei.
et stepbanꝰ dicit. uideo celos aꝑtos. ⁊ fi¬
lium homnus stantẽ a dextris dei. Qd
ẽ qd̾ hunc marcus sedente̾. stepłis u̾o
stantẽ se udere testatur : Sed scitis
fr̃es quia sedere iudicantis ẽ. stare ue¬
ro pugnantis uel adiuriantis. Qa igi
tur pedemptor ur̃ assumptꝰ ĩ celum. et
nunc omuia udicat. ⁊ ad extremum
index omuiuĩ ueret. hunc post assump¬
tionẽ marcꝰ sedere describit: quia post
ascensionis sue głam. uidex ĩ fine mũ¬
di udebitur. Stephanꝰ uero in laboriᷤ

Expanded text:
crementa creverit munditia sanctitatis, quod et crementa creverit munditia sanctitatis, quod et per translatos famulos et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur. Translatus namque est Enoch et per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias minus neque per coitum generans, neque per coitum generatus. 7. Considerandum vero nobis est quid est quod Marcus ait: Sedet a dextris Dei; et Stephanus dicit: Video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei . Quid est quod hunc Marcus sedentem, Stephanus vero stantem se videre testatur? Sed scitis, fratres, quia sedere judicantis est, stare vero pugnantis vel adjuvantis. Quia ergo Redemptor noster assumptus in coelum, et nunc omnia judicat, et ad extremum judex omnium venit, hunc post assumptionem Marcus sedere describit, quia post Ascensionis suae gloriam judex in fine videbitur. Stephanus vero in labore
Abbreviated transcription (Latin):
uenditionẽ redemptoris nr̃i figura¬
uit: sic enoch tnͣsiatꝰ. atq ad celũ ae¬
rium helias subleuatꝰ. ascensionẽ dñi¬
cam designauit. Ascensiois ergo sue
dũs p̃nuntios ⁊ testes habuit. unũ an¬
te legem. alium sub lege: ut qnͣdoq ue¬
niret ipse qui ueraciter celos penetͣre
potuisset. Unde et ipse ordo ĩ coꝵ quo¬
q utroꝵq subleuatione. ꝑ q̃dã incre¬
menta distinguitꝰ. Nã enoch translatꝰ
helias uero ad celum subuectꝰ ẽẽ me¬
moratꝰ ut ueniret post modũ qui uec
tͣnslatꝰ nec subuectꝰ. celum ethereũ sua
uirtute penetraret. qui nobis in se cre¬
dentib. quia carnis quoq mundiciam
largiretur.⁊ sub eo ꝑ incremta tempoꝵ
uirtus castitatis excresceret: in ipsa qͦ
eoꝵ translatione qui ascensionẽ dñicam
ut uicelicet famuli designauerũt. ⁊ ĩ
dit. Nam enoch quidẽ uxorẽ ⁊ filios ha¬
buit: Helias uero neq uxorẽ neq filioͦ
legit᷑ habuisse. Pensate eigo quomͣ ꝑ in¬

Expanded text:
demptoris nostri figuravit, sic Enoch translatus, atque ad coelum aereum Elias sublevatus, Ascensionem dominicam designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque sublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus , Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur , ut veniret postmodum qui nec translatus, nec subvectus, coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobis in se credentibus quia carnis quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui Ascensionem dominicam ut videlicet famuli designaverunt, et indit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem; neque filios legitur habuisse. Pensate ergo quomodo per in
Abbreviated transcription (Latin):
postea ab apłis usurpata testimonia
ꝓbauerunt. et emendatiora sũt exem
p̾cor desideri carissime: ut quia tantũ
opus me subire fecisti. et a geresi exor¬
dium capere: orationib uiues: quo
possim eodẽ sp̃u quo scripti sunt libri.
in latiuum eos transferre sermonem.

Expanded text:
postea ab apostolis usurpata testimonia, postea ab apostolis usurpata testimonia, probaverunt, et emendatiora sunt exempprecor, Desideri charissime, ut quia tantum opus me subire fecisti, et a Genesi exordium capere, orationibus juves: quo possim eodem spiritu quo scripti sunt libri, in latinum eos transferre sermonem.
Abbreviated transcription (Latin):
nia texuit: ut quod illi tacuerũt. isti
scriptũ esse mentiti sint. Qͥd igit᷑: dãp¬
namꝰ ueteres: Minime sed post priorũ
studia. in domo dñi qd̃ possumꝰ labora¬
nus. Illi interp̃tati sunt aute aduentũ
xp̃i et qd̃ nesciebant dubiis ꝓtulere sẽ¬
tentiis: nos post passionẽ ⁊ resurrectio¬
nẽ eius. ñ tam ꝓphetiã qm hystoriam
scribimus. Aliter enim audita: aliter
uisa narrantꝰ. Qd̃ meliꝰ intelligimꝰ: me¬
lius et ꝓferimus. Audi igit᷑ emule. ob¬
trectator asculta. Non dampno. ũ rep̃¬
hendo septuaginta: s confidenter gĩc¬
tis illis apłos p̃fero. ꝑ istorum os michi
xp̃c sonat: quos aute ꝓpħ̾as int̾ spiri¬
tualia karismata positos lego: in qui¬
b pene ultimũ gradum interp̃tes tenẽt.
Quio liuore torqueris: Quid imperitoꝵ
animos contra me concitas : Sicubi
roga hebreos. diuersarum urbiũ magi¬
stros consule. Qd̃ illi babent de xp̃o: tui
codices u habent. Aliud est si cont᷑ se

Expanded text:
nia texuit, ut quod illi tacuerunt, hi scriptum esse mentiti sint. Quid igitur? damnamus veteres? minime: sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpretati sunt ante adventum Christi, et quod nesciebant, dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur, aemule; obtrectator, ausculta: non damno, non reprehendo Septuaginta, sed confidenter cunctis illis apostolos praefero. Per istorum os mihi stus sonat, 521 quos ante Prophetas inter spiritualia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent. Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi rroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule: quod illi hacodices non habent. Aliud est, si contra se
Abbreviated transcription (Latin):
futurorum. cum daihele sor¬
ticus est uomen: obsecrantis ut trans¬
latum in latiuam linguã. de hebreo
sermone pentathencũ nr̃orum aurib
traderẽ. Periculosum opꝰ certe. et ob¬
trectatoꝵ meorum latratib patens: qͥ
me asserunt in septuaginta interpre¬
tum sugguiationẽ. uoua ꝓ ueteribus
cudere ita ingenium quasi uinũ ꝓbantes:
cum ego sepissime testatus sim me ꝓuili
portione. in tabernaculo dei offerre q̃ pos¬
sum: uec opes alteriꝰ. alioꝵ paupertate fe¬
dari. Quod ut auderem. origenis mestri¬
clium ꝓuocauit: qui edicioni autiq̃ tnͣs¬
lationẽ theodotionis miscuit. asterisco
et obelo. idest stella et ueru opus omne
clistiuguens: dũ aut illucescere facit q̃
ninus aute fuerant: aut suꝑ flua q̃q
iugulat et confodit: maxime q̃ enͣnge
est illud. ex egypto uocaui filium me¬
um: et qmͣ nazareus uocabitꝰ et uide¬
bunt in quẽ transfixerunt. ⁊ flumina
de uentre eius fluent aque uine. et q̃¬

Expanded text:
sortitus est nomen, obsecrantis , ut translatum in Latinam linguam de Hebraeo sermone Pentateuchum, nostrorum auribus traderem. Periculosum opus certe, et obtrectatorum meorum latratibus patens, qui me asserunt in Septuaginta Interpretum suggillationem nova pro veteribus cudere: ita ingenium quasi vinum probantes; cum ego saepissime testatus sim, me pro virili portione in tabernaculo Dei offerre quae possim, nec opes alterius, aliorum paupertate foedari. Quod ut auderem, Origenis me studium provocavit, qui editioni antiquae translationem Theodotionis miscuit, asterisco +, et obelo ÷, id est, stella et veru opus omne distinguens: dum aut illucescere facit quae minus ante fuerant, aut superflua quaeque jugulat, et confodit; maximeque quae evest illud. Ex Aegypto vocavi filium meum ; et: Quoniam Nazaraeus vocabitur ; et: Videbunt in quem compunxerunt ; et: Flumina de ventre ejus fluent aquae
Abbreviated transcription (Latin):
cellulas alexandrie mendacio suo extru
xerit. quib diuisi eadẽ scriptiturent.
cum aristeus eiusdẽ ꝓtolomei iperapi¬
stes. et multo post tempore iosephus ni¬
chil tale retulerint: s in una basilica
congregatos contulisse scribant. ñ ꝓphe¬
tasse. Aliud ẽ enim uatẽ: aliud interp̃¬
tẽ esse. Ibi sp̃e uentura p̃dicit: hic eru¬
ditio. et copia uerborũ. ea q̃ intelligit
transfert: nisi forte putandꝰ est tulliꝰ
economicũ cenofontis ⁊ platonis pi¬
tagoram. ⁊ demostenis ꝓthesifonte᷑

Expanded text:
cellulas Alecellulas Alexit “quibus divisi eadem scriptitarent, cum Aristeus, eiusdem Ptholemei yperapistes, et multo post tempore Iosephus nihil tale retulerint: sed in una basilica congregatos, contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatem, aliud esse interpretem. Ibi Spiritus ventura praedicit: hic eruditio et verborum copia, ea quae intelligit, transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte,
Abbreviated transcription (Latin):
iu cor hominis ascendrrunt. que p̃pa¬
uauit ds̃ diligentib se: et alia multa.
que. ꝓprium sintagnia de siderant. Inter¬
rogenius ergo eos ubi hec scripta sinit.
et cum dicere ũ potuerint. de libris he¬
braicis ꝓferanius. Primum testimoni¬
um ẽ in osee: secundum ĩ ysaia. terti¬
um ui zacharia. quartum in ꝓuerbiis:
quintum eq̃ in ysaia. Qd̃ muiti igno¬
rautes. apocriphoꝵ deliram̃ta sectant᷑
et hiberas nenias autenticis libris p̃¬
ferunt. Causas erroris. ñ est meũ ex¬
ponere. Iudei prudenti factum diaint
esse consilio: ne ptholomeus unuis
der cultor. etiam apud hebreos dupli¬
cem diuinitatẽ dep̾henderet: quod
maxime iccirco faciebat. quia in pla¬
tonis dogma cadere uidebatꝰ. Deniq
ubicunq sacratũ aliquid sacra scrip¬
tura testatur de patre et filio et sp̃u scõ.
aut alicer interpretati sunt. aut omni¬
no tacuerunt. ut et regi satiffacerent.
et archanum fidei ñ uulgarent. Et
uescio quis primꝰ auctor. septuaginta

Expanded text:
t, quae praeparavit Deus diligentibus se ; et multa alia quae proprium σύνταγμα desiderant. Interrogemus ergo eos, ubi haec scripta sint: et cum dicere non potuerint, de libris Hebraicis proferamus. Primum testimonium est in Osee , secundum in Isaia , tertium in Zaccharia , quartum in Proverbiis , quintum aeque in Isaia . Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur; et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. 520 Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, apud Hebraeos etiam duplicem divinitatem deprehenderet: quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt, ut et regi satisfacerent, et arcanum fidei non divulgarent. Et nescio quis primus auctor septuaginta