comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cos estiare iuste nec nc fu̾it applla
tum ꝗeas delegaiunt iudicada
Bnic salubrime legi uiud ⁊ cõ¬
mitatucum uiro illustri qstore.
tp̃ali uidcl die. nr̃i nemo libelle¬
ses q̃ ap̃arbitros gesta sunt sus¬
cipiant cognitocs inducat aca
qͥ gunt᷑ excipiãt scribat. scripta¬
qꝯ utigatorib edant qui ⁊̃ ap
arbitros l illustres sint ex dele¬

Expanded text:
os aestimare, iuste nec ne fuerit appellatum, qui causas delegaverint iudicandas. Huic saluberrimae legi illud etiam conmitatu, cum viro illustri quaestore temporali iudicet die. Nostri vero libellenses quae apud arbitros gesta sunt suscipiant, cognitiones inducant et ea quae geruntur excipiant scribant scriptaque litigatoribus edant: qui etiam apud arbitros, l
Abbreviated transcription (Latin):
tates ⁊ enim bominitm auclire i¬
uolumus ñ iuube. ne post siñam
nr̃am irbibitum udcatur ꝯmu¬
tatõnis arbitrium. cumh ip̃m
ꝙ persupplicatõm nr̃s auribo ĩ¬
tumatuꝵ.itademum fumũ sit si
ultimum  ꝓbaturum. nec õ uid¬
icium suum defunctus postea ne¬
nisse detegitur. ¶Le quid sanc
p̾termisse credatui huius instõ¬
scriptis hr̃dib opetunr iubem
eos hr̃e nec sr bonor possõnis
petitõne. ullam ꝯtrou̾siam nas¬
ci cumpro hr̃de age̾ cuncta suffi¬
ciunt ⁊ ius omne opłe ip̃a aditi¬
o uidcatur. ¶Omnib ⁊ enim p̾s¬
tandum cẽ censemus ut libero
arbitrio cui testandi facłtas sup¬
petit succ̃oremsuum oblatis poss
ni cum oblatas p̾ces sin uolũca¬
tem defuncti ydonci possit testibꝰ¬

Expanded text:
etenim hominum audire volumus, non iubere, ne post sententiam nostram inhibitum videatur commutationis arbitrium, cum hoc ipsum, quod per supplicationem nostris auribus intimatur, ita demum firmum sit, si ultimum comprobatur nec contra iudicium suum defunctus postea venisse detegitur Ne quid sane praetermisisse credamur huiusmoscriptis heredibus competunt iubemus eos habere nec super bonorum possessionis petitione ullam controversiam nasci, cum pro herede agere cuncta sufficiat et ius omne ipsa complere aditio videatur. Omnibus etenim praestandum esse censemus, ut libero arbitrio, cui testandi facultas suppetit, successorem suum oblatis possitt, cum oblatas preces secundum voluntatem defuncti idoneis possit testib
Abbreviated transcription (Latin):
tator institui iurc fuit ꝯsummatẽ.
nisi forte in priori testõ scriptis i¬
hus qui ab intestato ad testori
pot̾ant. insauoluntate testor eor
scrib̾e instituit qui ab intestatoi
ad cius br̾ditait̃ uocantur eo eĩ
cãu l ĩpfc̃a udeati scriptura pꝰ¬
terior infirmato priore testõ si¬

Expanded text:
tator instituit iure fuerit consummatum, nisi forte, in priore testamento scriptis his, qui ab intestato ad testatoris poterant, in secunda voluntate testator eos scribere instituit, qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur. Eo enim casu, licet imperfecta videatur scriptura posterior, infirmato priore testam
Abbreviated transcription (Latin):
.l.lib̃rum auri. nec enim ocedend
est ut supp̾ma uota deficientium
cu̾sionis quicq̃ ex incongrua isi¬
muicone õhant. dumres ab in cõ¬
grius usurpant᷑ audact̾. Imp̃r.¬

Expanded text:
librarum auri. Nec enim concedendum est, ut suprema vota deficientium eversionis quicquam ex incongrua insinuatione contrahant, dum res ab incongruis usurpatur audacte I
Abbreviated transcription (Latin):
o tp̃r dictatum scriptum ue ꝓfe¬
rati testmñ sufficit imo eo dem¬
tetestes oms uidelz sunl nec di¬
ũsis tp̃ribo subscribe subsigna¬
seriptões ⁊ signacula testium ẽcde¬
creumnus.ñsubseriptumnãꝙ a
testib ⁊c ñ signatum testm̃ ꝓm

Expanded text:
o tempore dictatum scriptumve proferatur testamentum, sufficiet uno eodemte testes omnes, videlicet simul nec diversis temporibus, subscribere signascriptiones et signacula testium esse decernimus. Non subscriptum namque a testibus ac signatum testam
Abbreviated transcription (Latin):
tot nobiles probatas ꝙ p̃s q̃
Sicut igitiu securus crir q pa¬
ctis cuuscunq iuclicris ant
muncipium aut aurib priua¬
torum mentis sue postrenlum pr¬
blicait udm ita nec de eius x̃¬
q̃m succ̃one tractabitur. q noḃ
medus ⁊ toto iure ꝙ nr̃is cũso
scrinus constitutum teste succe

Expanded text:
tot nobiles probatasque personSicut igitur securus erit, qui actis cuiuscumque iudicis aut municipum aut auribus privatorum mentis suae postremum publicavit iudicium, ita nec de eius umquam successione tractabitur, qui nobis mediis et toto iure, quod nostris est scriniis constitutum, teste succe
Abbreviated transcription (Latin):
liquebit uolunotis intenio nec
seminẽtis ⁊ balbucientis lingua
pfudit ⁊ ĩ postreĩs ergo uidicus or¬
dinandis ammota ent sollepniuz
ñborum ncc̃itas. ut ꝗ facultates ꝓ¬
prias cupnint orcdinoare. in q̃cũꝙ
nstr̃ matia oscrib̾e ⁊ quibcũꝙ u̾¬

Expanded text:
liquebit voluntatis intentio, nec seminecis et balbutiens lingua profudit. Et in postremis ergo iudiciis ordinandis amota erit sollemnium sermonum necessitas, ut, qui facultates proprias cupiunt ordinare, in quacumque instr
Abbreviated transcription (Latin):
uł ab intestato hr̃s extitit ⁊ si uo¬
luntas defuncti circa legata seu
fideicõ missa sculib̾tatem legiboỹ
sint sb̃nixa tñsisuasponte agno¬
u̾it implenci eam necitatem heat.

Expanded text:
 ab intestato heres extiterit, etsi voluntas defuncti circa legata seu fideicommissa seu libertates legibus non sit subnixa, tamen, si sua sponte agnoverit, implendi eam necessitatem habeat.
Abbreviated transcription (Latin):
u indignum est obinanc̃ obsua¬
cõnem initas fi tabłas ⁊ iudicia
mortuorum. plaert ꝯdemptis. ha¬
is quorum emaginarius usus ẽ.
cessanam obsem antiq̃ utrum ipa

Expanded text:
 indignum est ob inanem observationem irritas fieri tabulas et iudicia mortuorum, placuit ademptis his, quorum imaginarius usus est, cess
Abbreviated transcription (Latin):
Estã omĩa. ceti quoq que ap̾ offi¬
ciim censualc publicansolent u
usqm ꝑmitratur f̃ ulla t̃rsło mos
namq retinendus est. fidelissic
uetustatis ꝙ̃ si quis in hac urbe
no lint mirdutare irritam morti¬

Expanded text:
enta omnia ceteraque, quae apud officium censuale publicari solent, in usquam pemittatur fieri ulla translatio. Mos namque retinendus est fidelissimae vetustatis, quem si quis in hac urbe voluerit immutare, irritam mort
Abbreviated transcription (Latin):
Asus maioris ac noui ꝯtigens
rõnc adusus tunorẽ otagionis
q̃ testes deterret. aliqo de u̾ire itĩ
laxatum est. ñ tñprsus reliq̃ ⁊̃ te¬
tatorum sollemp̾nitas pempu
ẽ.testes enu huius morbo op¬
pssos eo tp̃rumgiatq scciar ici¬

Expanded text:
asus maioris ac novi contingentis ratione adversus timorem contagionis, quae testes deterret, aliquid de iure laxatum est: non tamen prorsus reliqua etiam testamentorum sollemnitas perempta est. Testes enim huiusmodi morbo oppresso eo tem
Abbreviated transcription (Latin):
Iunus de .uii. testibo defu̾it uł
coram testõre om̃s eod loco tes¬
tes suo uł alieno anulo ñ signa¬
aut̃ que inter leta seu suprascͥp¬
ca dicis s̃ ad iuris sollepnitatẽ
sz ad fider ꝑtinent qonem ut aꝑ¬
pareat utrum testõris uolunta¬
tem emendatonem m̾uerunt. uł
ab alto inconsulte deletast̃. an
ab aliquo fło h fu̾int omissa.

Expanded text:
unus de septem testibus defuerit vel coram testatore omnes eodem loco testes suo vel alieno anulo non signaautem, quae interleta sive supra scripta dicis, non ad iuris sollemnitatem, sed ad fidei pertinet quaestionem, ut appareat, utrum testatoris voluntate emendationem meruerunt, vel ab altero inconsulte deleta sunt, an ab aliquo falso haec fuerint commissa.
Abbreviated transcription (Latin):
ferenciã de meclio tollẽtes
cti uł in massa ꝯstituti dep¬
osuit. ⁊ plures scripsit bere¬
des ⁊ unus ex hiis oting¬
entem sibi portõnẽ a depoi¬
tario acceꝑit alt̾ sĩsedituł
alio fortito cau ĩpeditus
ħ faccñ potu̾it ⁊ postea dep¬
ositaruis in aduisã incide¬
rit fortunã ul sñdolo depo¬
auelłe: ꝙ ip̃e ex sua parte
cum ilu cte pecumie depõite fue¬
rant ⁊ suam partem el unus
ex cobr̾dib accepit. nẽmi ue¬
nut indubium. benc cũ acce

Expanded text:
ferentiam e medio tollentes, cti vel in massa constituti deposuerit et plures scripsit heredes et unus ex his contingentem sibi portionem a depositario accepit, alter supersederit vel alias fortuito casu impeditus hoc facere non potuerit, et postea depositarius in adversam inciderit fortunam vel sine dolo depoavellere, quod ipse ex sua parte cum, ubi certae pecuniae depositae fuerant et suam partem unus ex heredibus accepit, nemini veniret in dubium bene eum acce
Abbreviated transcription (Latin):
riᷤ ñ congrint. ña si custodiã pe¬
cinc suscepisti ꝙͣ alus ate data
instrĩn quo hanc t̾ rectli oscrip¬
cum c̃ꝑficcaris arguit. solonẽ
cius ꝯpetentẽ ĩꝓbe recusas.:
uislib alt̾ius mutuo dedit ti

Expanded text:
nam si custodiam pecuniae suscepisti, quam aliis a te datam instrumentum, quo hanc tibi reddi conscriptum profiteris, arguit, solutionem eius competentem improbe recusas. Iuiuslibet alterius mutuo dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
actõnes ꝑsonales uł mrẽ
uł ypothecarias p̾tendẽs
cum ñ sb̾ ħ mõ depõitũ ac¬
cepit ut ñ ocessa ei retentõ
fide oritur ad ꝑfidiarethã¬

Expanded text:
actiones personales vel in rem vel hypothecarias praetendens, cum non sub hoc modo depositum accepit, ut non concessa ei retentio fide oritur ad perfidiam retra
Abbreviated transcription (Latin):
uenalicus iũ locor tp̃rali q̃ste
aut commodo priuata exactõ¬
ne sectentur ul sub p̾textu pri¬
uati debitialiꝙ ibidc̃ ocurrẽti¬
bo molestiã possim inferre.

Expanded text:
enaliciis aut locorum temporali quaestu et commodo privata exactione sectentur, vel sub praetextu privati debiti aliquam ibidem concurrentibus molestiam possint inferre.
Abbreviated transcription (Latin):
Umanitatis ac reli Ia p̃r.
sus sororem ul filios soror¬
iS ꝯccõnum nẽcitates tutele
ccc̃oncsuscipias cumip̾ius
⁊pupilli cuitutores aliud
cum tutorem pocius heat q
id defensionem cius ñ mhe¬
atur affc̃uurt̃ form igitur q̃
pupilliip̃ius omodo osulã.¬

Expanded text:
Humanitatis ac religionis rsus sororem vel filios sororis actionum necessitates tutelae occasione suscipias, cum ipsius etiam pupilli, cui tutor deum tutorem potius habeat, qui ad defensionem eius non inhibeatur adfectu. Iuxta formam igitur, quam pupilli ipsius commodo consula
Abbreviated transcription (Latin):
Iutallegas tutoris datus et
cum qs disceptatõm her̃dit¬
atis tibi ec̃ pponis ⁊ tpr⁊ as¬
restitutorum principaliũ ob¬
tempari ꝑ su guitate iussr̃.¬
marco hut uͥba deficiantas
tã qui post atas nupcias
miru sue cutator datur ex¬
eusare se or. ne manifestam sẽ¬
tenciam cius offendat ⁊ labẽ
pudons contrahat. Ios p̾e

Expanded text:
as, his tutor datus es, cum quibus disceptationem hereditatis tibi esse proponis, et tempora anre statutorum principalium obtemperari pro sua gravitate iussmarco habitae verba deficiant, is tamen, qui post contractas nuptias nurui suae curator datur, excusare se debet, ne manifestam sententiam eius offendat et labem pudoris contrahat. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
mintegr̃ restonis lis ĩ¬
choata ẽ nec ei aterenũ
ꝙ curoris. cuifło etate
sanguis ꝓxipas arguit.
sinec statutũ ip̃c ercessir
ex cã minintegni restõi

Expanded text:
integrum restitutionis lis inchoata est nec ei a te renuque tutoris, cui falso aetate sanguinis proximitas arguit, si necdum statutum tempus excessit, ex causa in integrum resti
Abbreviated transcription (Latin):
scripus uł sñscriptis hĩtis ꝓ¬
ficiscuntim ut lib̾ti eoꝵ auire
pr̃onatus lib̾ent̾ antiqͣ inter¬
p̾tatonc se mota.ñ dubitat ⁊̃
pr̃onatus ius ex sola taliuer¬
boꝵ oceptõc lib̾tis eẽ remit¬
ab intestato descendũt. q̃s
uetes ⁊ post hiꝰ actus suari
in lib̾torũ bonis  decreu̾unta
titutõne om̃e ius pr̃onatuᷤ¬
dem eẽ uim obsuandã om̃es
ñ ignorent. ¶demq uir
c̃. sũ int̾ niuos manumissi õe
int̾posita in ultĩs uoluntati¬
bo ocessio data  fu̾it pr̃onatꝰ.
itatñ ut inomĩb nataliũ re¬
stitutões ex quibo pene soł
ingenuitas mera lib̃tis cõ¬
petit tam optineant. ꝙͣ ĩ nr̃a
re .pi. polleant. cũ uob̾ cor¬
di est ingenuus magis ho¬
minib ꝙͣ libertis cam fre

Expanded text:
scriptis vel sine scriptis habitis proficiscuntur, ut liberti eorum a iure patronatus liberentur, antiqua interpretatione semota non dubitet etiam patronatus ius ex sola tali verborum conceptione libertis esse remitab intestato descendunt, quas veteres et post huiusmodi actus servari in libertorum bonis decreverunt, titutione omne ius tollitudem esse vim observandam omnes non ignorent. Idemque iuris est, si inter vivos manumissione imposita in ultimis voluntatibus concessio data fuerit patronatus: ita tamen, ut in omnibus natalium restitutiones, ex quibus paene solis ingenuitas mera libertis competit, tam obtineant quam in nostra re publica polleant, cum nobis cordi est ingenuis magis hominibus quam libertis eam fre
Abbreviated transcription (Latin):
Efuncto quid lib̾to pronꝰ¬
ab intestato succedẽs ꝑactõ¬
nem caluisianã in cius frau¬
dem alienata uocare pot̃. y̾m
cum pronũ post libtisiumor¬
tem ab eo fundi collatã do¬
natõm huisse ratã asseu̾as ⁊
manumissoris fẽm infirma¬
re succ̃ores eius mĩme posst.

Expanded text:
efuncto quidem liberto patronus intestato succedens per actionem Calvisianam in eius fraudem alienata revocare potest. Verum cum patronum post liberti sui mortem ab eo fundi collatam donationem habuisse ratam adseveras, manumissoris factum infirmare successores eius minime possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rum bñfõ principali tributꝰ
lib̾tinitatis quo aduiuunt
Ymaginẽ ñ statum ingenuit¬
atis pr̃at. natalib aut anti¬
quis restituti lib̾ti ingeni io¬
stro bñfõ ostituuntiur. au̾it¬

Expanded text:
rum beneficio principali tributus libertinitatis quoad vivunt imaginem non statum ingenuitatis praestat, natalibus autem antiquis restituti liberti ingenui nostro beneficio constituuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
emptore in ab dño suo datar
pecuma m̾catui lib̾tatẽ priore
admuti pr̃onum ñ placet. pos¬
tiore u̾o omĩa iura pronatꝰ reti¬
net ⁊ idõ cum sabiniam pr̃onifi

Expanded text:
n a domino suo data pecunia mereatur libertatem. priore admitti patronum non placet, posteriore omnia iura patronatus retinet. Et ideo cum Sabiniani patroni fi
Abbreviated transcription (Latin):
cui sollicitasse dicis. si eũ dcti¬
oris aifecit. sui cormpti age
potes. ¶Ꝙ si solliciratũ ogł¬
tau̾it ⁊̃ cum furti cum eoagt
potes q̃s actõnes ⁊̃ ꝑ pcra¬

Expanded text:
um sollicitasse dicis, si eum deterioris animi fecit, servi corrupti agere potes. quod si sollicitatum occultavit, etiam furti cum eo agere potes. quas actiones etiam per
Abbreviated transcription (Latin):
lamitas introduxit. ħ pacis leui¬
tas sopirer ⁊ q̃ ad̃m inmłtis cap¬
itulis lex papia abañriorib prĩ¬
cipib emĩdata est ⁊ ꝑ desuetudĩc
abolitaita ⁊ anb cuta caducor

Expanded text:
lamitas introduxit, hoc pacis lenitas sopiret. Et quemadmodum in multis capitulis lex Papia ab anterioribus principibus emendata fuit et per desuetudinem abolita, ita et a nobis circa caducor
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ sb̾stõnes introducent nefiãt
caduca ⁊ si fc̃ã sunt ap̾ c̾tas p̃s re¬
currdre disponent uas recdlidẽteᷤᷤ
q̃s lexpapia  posuit incaducis
in omib simpłr u̾sabatur siuis
machinatoib ⁊ augustus circõ¬
cludens solis pentib ⁊ libis tes¬
ptifu̾ant hr̃des suĩ impone u
gumerubuit ius antiquumintact
Ec aducorum lex papia ab aditoibꝰ
que curra de functoꝵ hr̾ditates ꝓcc¬
scĩmus omnes br̃e lnam a morte
testõris adure br̃ditatem. siłiq mͦ
legatoꝵ uł fideicõmissoꝵ ꝑurcl
indiemctum relctoꝵ dic̃ a mor¬
te testõris cedere. ¶Et cũ tripli¬
cimodo ea que in ultimis clogus
relinquuntur ꝯtingebat defic̾e
⁊ noĩa manifeste expoñeut ꝙ ul¬

Expanded text:
s introducerent, ne fiant caduca et, si facta sint, apud certas personas recurrere disponerent, vias recludentes, quas lex Papia posuit in caducisin omnibus simpliciter versabatur, suis machinationibus et angustiis circumcludens solis parentibus et liberis tesripti fuerant heredes, suum imponere iugum erubuit antiquum intactcaducorum lex Papia ab aditionibus, quae circa defunctorum hereditates procsancimus omnes habere licentiam a morte testatoris adire hereditates similique modo legatorum vel fideicommissorum pure vel in diem relictorum diem a morte testatoris cedere. Et cum triplici modo ea, quae in ultimis elogiis relinquuntur, contingebat deficere, et nomina manifeste exponere, u
Abbreviated transcription (Latin):
relinqre pot̾. ¶S si pig¬
nori datus fuistiã meadem
cã pmansistinec ab co quid de¬
bitore quisoluendo ñ fuit lib̾
⁊ hr̃s necessarius existere potx¬

Expanded text:
relinquere potest. Sed si pignori datus fuisti et in eadem causa permansisti, nec ab eo quidem debitore qui solvendo non fuit liber et heres necessarius existere potu
Abbreviated transcription (Latin):
unrͥ form uti de fensiõib̾ tua.
Mancipiũ auẽ alicriũ ia¬
laside possidentinich̾ por
rum partũ ⁊ aĩalium fetus.
recdocir cogitur. ¶Dem

Expanded text:
uris formam uti defensionibus tuis. Mancipium autem alienum mala fide possidenti nihil potrum partum et animalium fetus reddere cogitur. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
ancaptamec a filio adirñ potu¬
isse queorum bõ que in bostiũ po¬
testate rediguntun eo demũ tpr
succ̃onis iure adqri possut. cum
captos aphostes mortuos eẽ co¬
gnoscitur nc suꝑ facultatib ci
cuius ĩcertauita ac fortuna fuit.
tͣnsigi uł uilicaripotuit. rnpt᷑¬

Expanded text:
an capta esset, a filio adiri non potuisse quando eorum bona, qui in hostium potestatem rediguntur, eo demum tempore successionis iure adquiri possunt, cum captos apud hostes mortuos esse cognoscitur, nec super facultatibus eius, cuius incerta vita ac fortuna fuit, transigi vel iudicari potuit. Vnd
Abbreviated transcription (Latin):
aptum ab hostib filium pr̃e morte¬
omedio tprler cornelia reu̾sũ sur
potãte pr̃is tꝑ̃r quo capiebat fuit
suum facit brdem. uñsi ex testõad
te sũ ex ĩtestato succ̃onem prĩs tu

Expanded text:
aptum ab hostibus filium, patre mortuo medio tempore, lex Cornelia reversum, si in potestate patris tempore quo capiebatur fuit, suum facit heredem. Vnde si ex testamento ad te sive intestato successionem patris tu
Abbreviated transcription (Latin):
tis rõ erigat ut si qcaptos abbo¬
cib redim̾unt. accepto p̾cio redẽ¬
ptos suc ingenuitati restituant.
iet cumlegib obtẽpare arecepto
eo quod pci noĩe depẽdit̾.status
ssecĩtatẽ ĩñquietare. Idem.¬
igitun filiam tuam ab bostibca¬
ptam ac ꝓstitutã abca q̃cã rede¬
merat obretĩende pudicicie cul¬
tum ac fuandam nataliũ boc̃sta¬
tem adte ofugisse ꝓpoas p̃ses ꝓ¬

Expanded text:
tio exigat, ut, si qui captos ab hostibus redemerint, accepto pretio redemptos suae ingenuitati restituant, let eum legibus obtemperare et recepto eo quod pretii nomine dependitur status securitatem non inquietare. Digitur filiam tuam captam ac prostitutam ab ea quae eam redemerat ob retinendae pudicitiae cultum ac servandam natalium honestatem ad te confugisse proponas, praes
Abbreviated transcription (Latin):
capiar sint ꝓpetuo egentes ac pr
sus sacram̃ra ꝑueniant. sint postre¬
mo rales ut bus ꝓpetua egestate
sordentib sit ⁊ mors solacium ⁊ ri¬
tasupplicium. ¶ Deniq iubemꝰ
⁊̃ cos notabiles eẽ sineuenia quip
talib unꝙ̃ ap̃ nos int̾ueurr temp¬
tau̾intãd filias sanc corũ qͥ quo¬
lt numero fu̾int falcidiamtinirõ
ex bonis mis sũ testatasũ intesta¬
ra defec̾it uolumus puenire ut hẽ¬
aur medioerem pocius filie alimo

Expanded text:
capiant. Sint perpetuo egentes et pausus sacramenta perveniant. Sint postremo tales, ut his perpetua egestate sordentibus, sit et mors solatium, et vita supplicium. Denique jubemus etiam eos notabiles esse sine venia, qui pro talibus umquam apud nos intervenire temptaverint. Ad filias sane eorum, quolibet numero fuerint, Falcidiam tantum ex bonis matris, sive testata sive intestata defecerit, volumus pervenire, ut habeant mediocrem potius f
Abbreviated transcription (Latin):
Ititutus non cẽraut ꝓponis sitũso¬
ror tua cum qua adultium omis¬
sum dicebatur ñ est accusata nec
penenec infamic subici potuit et
mltomagcum ⁊ accusatoremu¬

Expanded text:
titutus non esset, ut proponis, si tamen soror tua, cum qua adulterium commissum dicebatur, non est accusata, nec poenae nec infamiae subici potuit, et multo magis, cum et accusatorem
Abbreviated transcription (Latin):
ris cominissum dicatri
instaurarisole postezꝙq̃ diuus
marcus epignint potesenatori
qui cassiam furoris socius fu̾iti
bonapost mortemfisco uẽclicar

Expanded text:
ris commissum dicatur, instaurari solere, posteaquam divus Marcus Depitiani utpote senatoris, qui Cassiani furoris socius fuerat, bona post mortem fisco vindicari
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mancipatõ que a predais sũisi
lias post legem dimnitatat latam
sũ infiliã fuut collatañ ualcat do¬
tes donatcẽs quorulib postiemo
rerum alicnatoes quas er eo tp̃r q̃¬
libet fraude in iure fcas ec̃ ꝯstit̾it.
quo primum memoratide ĩcũda
factoe ac societate cogitau̾mt. nlli
statumus ec̃ mom̃ti. Cuores
sane p̾tc̃orum recuꝑata dote ĩcao

Expanded text:
mancipatio, quae a praedictis sive in filios, post legem dumtaxat latam, sive in filias fuerit collata, non valeat. dotes donationes, quarumlibet postremo rerum alienationes, quas ex eo tempore qualibet fraude vel iure factas esse constiterit, quo primum memorati de ineunda factione ac societate cogitaverint, nullius statuimus esse momenti. Vxores sane praedictorum recuperatas dot
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura benigna interp̾tatone
tuti fuissctis ꝙ in legato locũ ñht̃
ꝯcubmo suo ꝯiunxit ac post hr̃
aditonc iuissu tuo tibiphanc suc¬
cessio qratiui ure ocessam hẽs facł¬

Expanded text:
scriptura benigna interpretationtuti fuissetis. quod in legato locum non ntubernio suo coniunxit ac post hereaditione iussu tuo tibi per hanc successio quaeratur, iure concessam habes fac
Abbreviated transcription (Latin):
quos possidr̃t publicãs tcsi¬
tatonis agnoscant nec pac¬
ditoraut dontor ap̾sccolio¬
nis sartm im pactõne illicita
ata sit ꝑfessio censu ał.orioq

Expanded text:
quos possident publicas pensitationes agnoscant nec pacditor aut donator apud se collationis sarcinam pactione illicita ata sit professio cen
Abbreviated transcription (Latin):
Iuolutate tua finid Iocm
tuum filius trus ucnu̾dedͭ.
dolus ex callicditate atq ĩsi¬
dus emptoris argui d uel
metus mortis ułꝰ cruciatus
corporis munes detegi ne h¬
ꝙ paulo minoripcio fundus
cindendam uendõnẽ inuali
rendi uotum gentes. ad hũc
actum accedant uixꝙ post
multas ꝯtentõnes prulatĩ
uenditore de co ꝙ pecierat i¬
distrahẽte emptore aũhincq

Expanded text:
oluntate tua fundum tuum filius tuus venumdedit, dolus ex calliditate atque insidiis emptoris argui debet vel metus mortis vel cruciatus corporis imminens detegi, ne hquod paulo minori pretio fundum cindendam emptionem invalidhendi votum gerentes ad hunc contractum accedant vixque post multas contentiones, paulatim venditore de eo quod petierat detrahente, emptore autem
Abbreviated transcription (Latin):
omanc gentis boĩcs sũ mbarba¬
ro sũ inromano solo cumichos
fẽos nllatenus quolz mo ad ⁊
dñm cuiusdam tnsferri iubers.
pena  guissiastatuenda  adusus

Expanded text:
Romanae gentis homines sive in barbaro sive in Romano solo eunuchos factos nullatenus quolibet modo ad dominium cuiusdam transferri iubemus: poena gravissima statuenda advers
Abbreviated transcription (Latin):
desta pdia obcessatõ Idem¬
nem collonum uł ob itliq̃ tri¬
butorum ex pmissu p̾sidis ab
buconim ĩminet distc̃ca scinc̃a
fidcuisto p̾cio sollempnt̾ ꝯpas
sidis p̾ccdẽte fc̃i est hanc ratã
hiuira ñ conceduntio itaq
ꝙ frustra gestum ẽ reuocarior
itaut ĩdempnititi trbutoꝵ õi¬
ap̃ iudicẽ int̾pellatõne celebta.
cum solo cessau̾t cumhasta dis

Expanded text:
erta praedia ob cessationem collationum vel reliqua tributorum ex permissu praesidis ab ibutorum imminet, distracta sincera fide iusto pretio saesidis praecedente facta est, hanc ratam haberi iura non concedunt, idque quod frustra gestum est revocari oportet, ita ut indemnitati tributorum omapud iudicem interpellatione celebrata, cum solutio cessaverit, sub hasta dist
Abbreviated transcription (Latin):
ciend .s. ut iprimis pentibori¬
cemplebi erhẽas descriptõr¬
borusticos sb̃urbaos ñpatiar¬
is affligioffãliũ insolentie
rudicũ ꝓcacitati saluarcũer¬
ciapudoris occurras ing̾clic̃¬
di cũ uoles adiudicẽ ubam
heats facultatẽ srexhnda dã¬
pna uł spolia plus pctẽtiũ ab
s bes excludas ne patians¬

Expanded text:
cet ut imprimis parentis vicem plebi exhibeas, descriptionibus rusticos urbanosque non patiaris adfligi, officialium insolentiae, iudicum procacitati salva reverentia pudoris occurras, ingrediendi, cum voles, ad iudicem liberam habeas facultatem, superexigendi damna vel spolia plus petentium ab debes, excludas, nec patia
Abbreviated transcription (Latin):
ca biis ibi defũctis leg̃
cornelic bñfõ reu̾sus ⁊¬
succ̃ones cor qsisti. ex¬
emplo util actois. q̃ ir
incegrũ restitutis datur.
cum exceptois ãnueq̃¬

Expanded text:
st his ibi defunctis legis corneliae beneficio reversus successiones eorum quaesisti, exemplo utilis actionis, quae in integrum restitutis datur, cum exceptionis annu
Abbreviated transcription (Latin):
neptes ueau exemãcipato filio.
sacris dimissi .i. auus uirit cũp¬
sis portõis bẽat usufr̃.si u̾o ex nep¬
potibo neptibo ne tp̃r quo ĩ auie
succ̃onẽ uocant᷑ alii ĩ auist̃ potĩte

Expanded text:
neptesve aut ex emancipato filio sacris dimissi, idem avus virilis cum ipsis portionis habeat usum fructum. si vero ex nepotibus neptibusve tempore, quo in aviae succ
Abbreviated transcription (Latin):
nc lima repellicũ maribꝰ ead suc¬
cessio pateat. q̃r cĩ prĩs soror nõ
ad succ̃onẽ filii frĩs sui una cum
mascur uoxetuur. s aliud uis in am¬
ts aliudius in pr̃ms obsuatur
el q̃ rõc fris fuius ad succ̃oner

Expanded text:
ima repelli, cum maribus eadem successio pateat? Quare enim patris soror non ad successionem filii fratris sui una cum masculis vocatur, sed aliud ius in amita, aliud in patruis observatur? vel qua ratione fratris filius ad successionem
Abbreviated transcription (Latin):
I debitor cuius funqł fuisse⁊ p̾e
ꝯfitis prius cum distraxitq̃m
fisco aliqd debuir.inqetãd̾ te
ñ eẽ ꝑcurator meus cognose.
Qlam ⁊ si postea debitor extit̾it.¬

Expanded text:
i debitor, cuius fundum fuisse et ipse confiteris, prius eum distraxit, quam fisco aliquid debuit, inquietandum te non esse procurator meus cognoscet. nam etsi postea debitor extitit
Abbreviated transcription (Latin):
tantis infẽnde dignitatibꝰ
modus ñ nisi in principis
residebit arbitrio cumsir ct̃
opte accusatoris calũpniã
reo uidelz ꝑtinus absoluẽ¬
do. in cõsuica quoꝙ nostra
fenitate ꝓ ur leges sc̃iunt

Expanded text:
tantis inferendae dignitatibus modus non nisi in principis residebit arbitrio, cum sit certum oportere accusatoris calumniam reo videlicet protinus absolvendo inconsulta quoque nostra serenitate prout leges sanciunt
Abbreviated transcription (Latin):
utas sm prioꝵ legũ statutali¬
bis coĩb ut prnas suare opel¬
utur. ħ est insi morte mariti ma¬
trimoio dissoluto adalias ip¬
cipiorum ãmotaꝵ quoq cuuli¬
um usufructu d̾taxat uitesuc
nitꝰ interdẽi mobiliũ rerum r̃o¬
rer iustis pcrs estuatõ hĩta

Expanded text:
m priorum legum statuta liberis communibus ut paternas servare compellitur  hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto ad alias nupcipiorum annonarumque civilium usu fructu dumtaxat vitae suae nitus interdicta: Mobilium vero rerum, iustis p
Abbreviated transcription (Latin):
q ordiatomsicsuas ad¬
muustratoes gub̾nart
studcãt. ut nuus coꝵ aũ
cupiditatisit delitꝰaut
molẽtias aliq̃s ur ip̃e in¬
feratul iudicib aũ offici
stras dõ iuuante festinem᷑
ut illesos bẽant collator¬
drccescos affricae ꝯsulurꝰ

Expanded text:
 ordinationem sic suas administrationes gubernare studeant, ut nullus eorum aut cupiditati sit deditus aut violentias aliquas vel ipse inferat vel iudicibus aut officistras deo iuvante festinemus, ut illaesos habeant collatordioeceseos Africanae consulimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Eres institutamtis testõ sisucc̃o¬
nem ex testõ omisisti⁊ ab intestato
bonorum possõnis ius hr̃c uole¬
isti substituto locum qm̃ cum fe¬
ccris indubium ñ uenit. piñ sisb̾¬
stitutus hr̃ditatem ãplexus est
intestato potes uendicare. Oe¬

Expanded text:
eres instituta matris testamento si successionem ex testamento omisisti et ab intestato bonorum possessionis ius habere voluisti, substituto locum quin feceris, in dubium non venit. Proinde si substitutus hereditatem amplexus est, intestato potes vindicare.
Abbreviated transcription (Latin):
Recib tuis manifestius expͥme
debuas maritus quondam tu
miles defunctus qͥm testõ sc̃o hr̃¬
dem communẽ ur̃m filium ĩstitu¬
isse ꝓponis ⁊ scđm hr̃dem inscrip¬
sissc. litrum ne in primum caumã
in pris militis positus pot̾att. pͥ¬
mo cãu tm̃ hũit substitutum⁊ pa¬
tris hr̃s extitit co defucto ad te
omnimo eiuus ꝑtineat succ̃o siu̾io¬

Expanded text:
recibus tuis manifestius exprimere debueras, maritus quondam tuus miles defunctus, quem testamento facto heredem communem vestrum filium instituisse proponis et secundum heredem scripsisse, utrumne in primum casum an  patris militis positus potestate primo casu tantum habuit substitutum et patri heres extitit, eo defuncto ad te omnimodo eius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ recupande possȯnis legibo
pͥstitutum est. S reform a¬
ꝙpsonis cũ ualde sufficiat
possõm tenc̃tib absentium ro¬
minc ꝯ̃ p̾sentiũ molentiã sb̃ue¬

Expanded text:
 recuperandae possessioni legibus praestitutum est, sed reformapersonis, cum valde sufficiat possessionem tenentibus absentium nomine contra praesentium violentiam su
Abbreviated transcription (Latin):
hrc comiubium ⁊ excalibos s¬
tusit post eaũo affectõe peccẽte
ĩ nupcialia instr̃a cumea fec̾iti
filios ꝙ uł filias hint ñ soluir
sos libos ꝗ post dotemeditisũ

Expanded text:
re coniugium, et ex ea liberos sustulerit, postea vero affectione procedente etiam nuptialia instrumenta cum ea fecerit filiosque vel filias habuerit: non solum eos liberos qui post dotem editi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
młrem ꝙ in contub̾mo suo hũ¬
erat p̃gnantẽ fec̾it postea aũ ał¬
huc grauroa mlit ostitutado¬
talia fec̾it instra a puer uł puel¬
la edira uł edito sit. uista pr̾is
soboles nascatiu ⁊ in potate

Expanded text:
uam in contubernio suo habuerat, pregnantem fecerit, postea autem adhuc gravida muliere constituta dotalia fecerit instrumenta et puer vel puella editus vel edita sit, iusta patri suboles nascatur et in pote
Abbreviated transcription (Latin):
intestõ pris si m eius fuisti potã¬
te datom ꝓpo̾is iectli tibi siqd oe¬
betur opetens uidex aditus u¬
bebit curatorẽ enim iutilit in
Estõ mr̃is cutores
dati excusare se noc̃e

Expanded text:
nto patris  si in eius fuisti potestate datum proponis, reddi tibi si quid debetur competens iudex aditus iubebit. Curatorem enim inutiliter in ento matris tutores dati excusare necesse n
Abbreviated transcription (Latin):
testõ tutorem testõ
pr̃one datum. si ad¬
ministratoniseñ
miscuit ulł accõe ribitenetm
non eniiure datus tutor fue
rio ꝙ si ad ministrau̾it spõte re
ne negõrum gestorum potes.

Expanded text:
tibi tutorem testamento patronae datum, si administrationi se non miscuit, nulla actione tibi tenetur: neque enim iure datus tutor fuit. quod si administravit sponte res ne negotiorum gestorum potes.
Abbreviated transcription (Latin):
tus militum scuꝓconsules ori¬
seu comites orientis seuncari¬
os seup̾stos augustales uł alir
uiclicẽ sb sp̃e formidinis ꝓuo¬
catõm ñ arbitntur int̃ponen¬

Expanded text:
tros militum seu proconsules seu comites orientis seu vicarios seu praefectos augustales vel alium iudicem sub specie formidinis provocationem non arbitrantur interponen
Abbreviated transcription (Latin):
Ebitoris denũciato ꝗ clitori
suo nesibut̃pignoris obliga¬
tam distrabat.uł bus q ab co
uolunt ꝯpare denĩtiat ĩ dem̃
efficarẽ.si uniu̾sũ tamsortis ꝙ̃
usuraꝵ offerat debitũ ẽditori
co qñaccipiete ydonca fide ꝓ¬
bõnis itaut or depoĩtũ ostẽdat
nã siuł modicũ desorteuł usy¬

Expanded text:
ebitoris denuntiatio, qui creditori suo, ne sibi rem pignori obligatam distrahat, vel his qui ab eo volunt comparare denuntiat, ita demum efficax est, si universum tam sortis quam usurarum offerat debitum creditori eoque non accipiente idonea fide probationis ita ut oportet depositum ostendat. Nam si vel modicum de sorte vel usu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃m sꝑ possonem teniusse nec uẽ¬
passe potes oblata pecina cũ n¬
suris adrestõnem creditorem
itpalio c̃ditor eas distrabẽdi
ñ ht faculcatẽ nisi dissimlatõ
marito obligãte ulud ꝓpͥas edi

Expanded text:
possessionem tenuisse nec venmparasse, potes oblata pecunia cum usuris ad restitutionem creditoremalio, creditor eas distrahendi non habet facultatem, nisi dissimulatione, marito obligante velut propri
Abbreviated transcription (Latin):
unã aucnandi scusupponendi
meoratas res pnuttimꝯ facłta¬
tẽ.ssi aliod ex hustẽ reb defu¬
erit abhr̃dibosen eoꝵ detentar¬
orib. sitñ non ip̃os hr̃des scrip¬
sint aũscriptifili ñ adierint p̃¬
consulti animi ad repudium

Expanded text:
ullam alienandi seu supponendi memoratas res permittimus facultatem: sed si aliquid ex isdem rebus defuerit, ab heredibus seu earum detentatoribus, si tamen non ipsos heredes scripserit aut scripti filii non adierint, prconsulti animi ad repudium
Abbreviated transcription (Latin):
ignorans statim ¶Mp̃r.¬
betͦotis ut lb̃m duxisti ⁊ dotẽ
dedisti is ꝙ postea fuus ẽuid¬
icatus dotẽ ex peclio recipies
⁊si ꝗd p̾rea tibi debuisse cũ ap¬

Expanded text:
ignorans statum erotis ut liberum duxisti et dotem dedisti isque postea servus est iudicatus, dotem ex peculio recipies et si quid praeterea tibi debuisse eum ap
Abbreviated transcription (Latin):
diffintis deqbo recte mittũtir¬
epudia illã addimꝰ ut simari¬
tus uxori ab untõ mmi usq
ad duos annos otinuos coir¬
putandos coue minime pp na¬
turalem ĩbellicitatẽ nalcat por¬
sit młr uł eius pentes sñ ꝑicr¬
lo dotis amitrende repucliũ

Expanded text:
definitis, ex quibus recte mittuntur repudia, illam addimus, ut, si maritus uxori ab initio matrimonii usque ad duos continuos annos computandos coire minime propter naturalem imbecillitatem valeat, possit mulier vel eius parentes sine periculo dotis amittendae repudium
Abbreviated transcription (Latin):
Neditor debitosoluto Ldem¬
de pignore lib̾ato nich aduxor¬
em debiroris quondã tnsferre
potuit s nec consensus ciusõ
debitoris ꝑ cũ qui c̃ditor fuit
accedens xmaginarie frẽuen¬
ditõmi ad dñium tnsferẽdum
pdec̃ quicꝙ̃ potuit cumtam ca
quesilate agantiur q̃m ea q̃ in
stitem arito rebo humãis cxẽp¬
tam ꝓ inft̃is hẽantur.mp̃r.¬
mutuam pecuniã ꝓmarito do¬
natois cã crogasti cumnec ad
dignitatẽ ꝓ fuit nec locupleci¬
orut fc̃us intlłigas ulłam tibi

Expanded text:
editor debito soluto de pignore liberato nihil ad uxorem debitoris quondam transferre potuit. Sed nec consensus eiusdem debitoris per eum qui creditor fuit accedens imaginariae factae venditioni ad dominium transferendum prodesse quicquam potuit, cum tam ea quae simulatae aguntur, quam quae in stite marito rebus humanis exemptam pro infectis habeanturmutuam pecuniam pro marito donationis causa erogasti, cum nec ad dignitatem profuerit nec locupletior sit factus, intellegis nullam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
h assolent celebri se ꝓhntegar¬
dentem. nel nisisir uenco ugla¬
dio aut alio siłimo insidiatric¬
machinãtib oscia seuflitatis
crũ se ĩmiscentem iuen̾it. aut
manꝰ audaces  sibi ꝓbauit in¬

Expanded text:
 adsolent celebrari, se prohibente gaudentem, nisi sui veneno vel gladio aut alio simili modo insidiatricmachinantibus consciam, seu falsitatis se crimini immiscentem invenerit, aut manus audaces sibi probaverit in
Abbreviated transcription (Latin):
ingeuos auienasũt afficientem
ꝓ bau̾it tẽ repudii auxilio utire¬
cessariã ꝓmittimꝰ eis lib̾tatẽ ⁊
quoq parifine̾ claudctur necli
neficam aũ homicidã aut pla¬
giariã añseplcroꝵ dissoluiticẽ
aũ ex sacris clib ad sbtrabetẽ
auc latronu fautoe. uuit extra¬
neorum iurorũ seignorante u

Expanded text:
ingenuis aliena sunt, adficientem probaverit, tunc repudii auxilio uti necessariam ei permittimus libertatem et quoque pari fine claudetur nec lineficam aut homicidam aut plagiariam aut sepulchrorum dissolutricem aut ex sacris aedibus aliquid subtrahentem aut latronum fautricem aut extraneoru
Abbreviated transcription (Latin):
oliꝙ̃ molientẽ. uł fitatis crĩc
odẽpnatum i̾icm̃it sisepulcroꝵ
dissolutorẽ sisacris edib aliq
detrahẽtem silatronẽ uel latror̃
susceptorem uł abactorẽ ant pl¬
agiariumuł ad otẽptum suitoꝰ.
ne ip̃a inspiciente cum inpudi¬

Expanded text:
id molientem vel falsitatis crimine condemnatum invenerit, si sepulchrorum dissolutorem, si sacris aedibus aliquid subtrahentem, si latronem vel latronum susceptorem vel abactorem aut plagiarium vel ad contemptum sui domi suae ipsa inspiciente cum impudi
Abbreviated transcription (Latin):
Cor qͥ umiliciamꝓstõ marito
nupcias misse fuitiuas nec do¬
tis amissionẽ sustine nec capit¬
ali pene ẽ obnoxia q̃ post hũa
magnitp̃ns ingitatẽ ñ tem̾er

Expanded text:
 in militiam profecto marito nuptias inisse furtivas nec dotis amissionem sustinere nec capitali poenae esse obnoxia, quae post tam magni temporis iugitatem non temer
Abbreviated transcription (Latin):
recte gunturiure  mito q affer
ꝯ firmitate muq̃re situdotẽ ꝓ
mł̾ie dedisti⁊ ex morie ciuis re¬
petitõmstiplatus es cui ꝯscrib¬
encli aut ciicãficto repudio
tales q̃s añ nupcias optusti
p̃ses ꝓiuncic recipc te ñ dubita¬
bir ctumẽ enim daturum opa
Ed ꝯ̃ si filufa. mm̃ pente uolẽte

Expanded text:
recte geruntur, iure meritoque effectu et firmitate niti. Quare si tu dotem pro muliere dedisti et ex morte eius repetitionem stipulatus es, circumscribendi autem tui causa ficto repudio tales, quas ante nuptias obtulisti, praeses provinciae recipere te non dubitabit. Certum est enim daturum operam e
Abbreviated transcription (Latin):
captutait degebat ⁊ posteaitũ¬
sus est anuideatim ⁊ tẽ donatõ
rata hr̃i cumitaq ĩ utroq cauor
augusto remedio cãmdirum cuz
gestatis ẽ ꝙ̃ hũanitas ꝑ quam
solam deiseruaturimitatõ ĩ abo¬

Expanded text:
captivitate degebat et postea reversus est, an videtur et tunc donatio rata haberi. Cum itaque in utroque casu oportet augusto remedio causam dirimi, cum iestati quam humanitas, per quam solam dei servatur imitatio, in am
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris tuc p̾dia opasse s: noĩs
dumtixat cius titulo usũ per
possonem reꝵ a uẽclitorib cibi
craditarum dñium cẽ effc̃m
ut ꝯp̾hẽsa filia orũ tuoꝵ ĩiur
iaꝓpriecitis ius ĩcolume ꝑ¬
seuet. namsilargiendi aĩo id

Expanded text:
uxoris tuae praedia comparasse, sed nominis dumtaxat eius titulo usum per possessionem rerum a venditoribus tibi traditarum dominum esse effectum, ut comprehensa filiorum tuorum iniuria proprietatis ius incolume perseveret. Nam si largiend
Abbreviated transcription (Latin):
gociumeius gens nũatõm feciᷤᷤ
tisu in eamdonatõm oferens q̃¬
titatem p̾cu largitus es ⁊cnim
uł insolid uł quatenus locup¬
letor fea est actoc cum ea ꝯpetẽ¬

Expanded text:
gotium eius gerens numerationem fecisti sive in eam donationem conferens quantitatem pretii largitus es: etenim vel in solidum vel quatenus locupletior facta est actione cum ea compete
Abbreviated transcription (Latin):
Ertum est quid̾ cognatõis
unre citra admission̾ẽ boru
possõnis neĩem posse succc¬
de defunctiuo cognati sue¬
cede uolentes perere bonor

Expanded text:
ertum est quidem cognationis iure citra admissionem bonorum possessionis neminem posse succedere: defuncti vero cognati succedere nolentes petere bonor
Abbreviated transcription (Latin):
te nich suphacstatunt. rector ad¬
itus puincie banc cãm cognos¬
cere suaꝙ decide sñia curabit. ꝙỹ
⁊siquid de possone ꝓnunciatũ

Expanded text:
te nihil super hac statuit, rector aditus provinciae causam hanc cognoscere suaque decidere sententia curabit, cum et, si quid de possessione pronuntiatum
Abbreviated transcription (Latin):
capir acq fortimas petiturus.
cuius familiautatiuel dnĩo in¬
hesitañ erbibitõnem testium
aut eraminatom uidicum i p̃a
expone criminum atq accusa¬

Expanded text:
caput atque fortunas petiturus, cujus familiaritati vel dominio inhaeserit, ante exhibitionem testium aut examinationem judicum in ipsa expositione criminum atque accusa
Abbreviated transcription (Latin):
quisꝙ ⁊ dnĩum sui possidet lñi¬
a ocedenda ei q lib̾tatem moriẽs
ĩponit. ⁊ cius pecłium ꝙ ei attin¬
git lib̾to ocedcre. ¶ura a pr̃ora¬
tus ꝓculdubio ꝓsuo robore dead eu
uẽire q ub̾tatẽ donauit. ¶Sina

Expanded text:
inium servi possidet : licentia concedenda ei, qui libertatem moriens imponit, etiam eius peculium quod ei attingit liberto concedere. Iura autem patronatus procul dubio pro suo ordine ad eum venire qui libertatem donavit Sin
Abbreviated transcription (Latin):
insticuitiur uid̃i lib̾tatem accep¬
isse inppria firmitate durante. si
quis uel suumsuum pure quiõ
hr̃dem instituit lib̾tatem aut sub
condõne ei donauit. si quid ꝯdõ
talis sit que in potate sui põita ẽ.¬
ꝯplex̾it. ⁊ lib̾tate eum ⁊ br̃ditate
sua culpa defraudari. sinautem
casualis est ꝯdõ ⁊ ex fortunc ĩsi¬
dus defecit. tunc humanitatis

Expanded text:
instituitur, videri libertatem accepisse, in propria firmitate durante, si quis servum suum pure quidem heredem instituit, libertatem autem sub condicione ei donavit, si quidem condicio talis sit, quae in potestate servi posita epleverit, et libertate eum et hereditate sua culpa defraudari. sin autem casualis est condicio et ex fortunae insidiis defecerit, tunc humanitatis
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ñ offentes debitum nlła por¬
sunt oseq rõne. Nam cyrog̃phia¬
os creditores nec in rem nec ĩp̃m
cos qui debitori ñ ꝓbant succes¬
sisse. ulla rõc ꝯuẽiri posse maifin ẽ¬

Expanded text:
derat, non offerentes debitum nulla possunt persequi ratione. nam chirographarios creditores nec in rem nec in personam eos, qui debitori non probantur successisse, ulla ratione convenire posse manife
Abbreviated transcription (Latin):
sub parimaiestate asb̾piatrim¬
tate ciedamus. hac legẽseq̃n¬
tes xp̃ianor catholicor nom̃
iubemus ⁊plecti. ¶Reliques
u̾o dem̃tes uesanos ꝙ uidicã¬
tes hr̃o cidogmatis ifamiãso¬
post ⁊̃ motꝰ nr̃i au.ꝙ̃ excelesti

Expanded text:
sub pari maiestate et sub pia trinitate credamus. Hanc legem sequentes christianorum catholicorum nomen iubemus amplecti, reliquos vero dementes vesanosque iudicantes haeretici dogmatis infamiam supost
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ũideo ꝙ forsitan osũmãta est
q̃ntitas sortis ⁊ usurarcotius
sume usuras postea colligi set
sortis tĩmodo. ¶Et cum ar¬
tiqtas pessimo exemplo reis
quid̃ ꝯdempnatis laramitum
duorum m̃sium pr̃abat. fideuuᷤᷤ¬

Expanded text:
od forsitan consummata est quantitas sortis et usurarum, totius summae usuras postea colligi, sed sortis tantummodo. Et cum antiquitas pessimo exemplo reis quidem condemnatis laxamentum duorum mensum praestabat, fideiu
Abbreviated transcription (Latin):
tuc gens ꝓ catributapu
soliuisti. uł mandante
ca uł rogante id fccisti.
mandati id qd̃ soluis¬
sete ostitit. ⁊̃ recupare po¬

Expanded text:
tuae gerens pro ea tributa solvisti, vel mandante ea vel rogante id fecisti, mandati id, quod solvisse te constiterit, recipere po
Abbreviated transcription (Latin):
aliq̃s. ꝓhus magris ex¬
pendisti ciris crogonis
cibi nlia repetitõ est. qd
sirepetiturus ea q̃ insũp¬
tus misisti aliqd croga¬

Expanded text:
aliquas magistris expendisti, eius erogationis tibi nulla repetitio est. quod si ut repetiturus ea, quae in sumptum misisti, aliquid eroga
Abbreviated transcription (Latin):
num debũas noie ꝯpẽsato
ribi nich̾ tepeturum postea
quiciano scripsisti rectlitis
non indebiti soluti repetitõ.
s ante debiti compecit ex

Expanded text:
num debueras nomine , compensaturo tibi nihil petiturum postea muciano scripsisti, redditis non indebiti soluti repetitio, sed ante debiti competit ex
Abbreviated transcription (Latin):
opensatiu liquida sit ⁊̃ ñ mlti
ambagibo ĩnodata s possit ui¬
dicifacilẽ critũ sin p̃rare. sati
crum miẜabile est post multa
ni ꝯpensatȯnem iameto ⁊ in¬
dubitato debito ⁊ in oratorii
ambagib sꝑem o dẽpnatois
excluoi. h itaq udices obs¬
tendas ꝯpensatones eristãt
nec molliãmo: cas suscipiãt.
s uunre stricto utẽtes. si inuenc¬
rint cas maiorẽ ⁊ ãpliorẽ cxpo¬
scẽtes indagiẽm cas quid̃ alu
iuditõ refuent. litẽ aut̃ pristi¬
nam iam penc expeditam sña
t̾minalio ponãt. ¶e xcepta

Expanded text:
compensatur liquida sit et non multis ambagibus innodata, sed possit iudici facilem exitum sui praestare. Satis enim miserabile est post multa ni compensationem iam certo et indubitato debito et moratoriis ambagibus spem condemnationis excludi. Hoc itaque iudices obstendas compensationes existant nec molli animo eas suscipiant, sed iure stricto utentes , si invenerint eas maiorem et ampliorem exposcere indaginem, eas quidem alii iudicio reservent, litem autem pristinam iam paene expeditam sententia terminali componant: excepta
Abbreviated transcription (Latin):
Iacer ut iudicibo siqro:
guiras cua disceptato¬
res dedit insinues ut de
possunt facłtatẽ sibi reĩt¬
tencdi patt̃ ad iidm p̾sid¬
ale cognoscant. maric
cum et᷑ si uidicatõ litig¬
ca uideatur intͥponẽde p

Expanded text:
acet, ut iudicibus, si quos gravitas tua disceptatores dederit, insinues, ut depossunt, facultatem sibi remittendi patere ad iudicium praesidale cognoscant, maxime cum, et si iudicatio alicui litigta videatur, interponendae p
Abbreviated transcription (Latin):
des. sr̃ stipulatu tuo ⁊di p̾sioẽ
proumcient craminatis ꝑtiu
tua iurra placitifidem dotisi
portõm iuliano restituta fuisse.
obinc̾te actõis effem ocludar
ꝯdempnatõm tarate qntitati.¬

Expanded text:
r stipulatu tuo adi praesidem provinciae, ut examinatis partium tua, iuxta placiti fidem dotis portionem iuliano restitutam fuisse, ob incertae actionis effectum concludat condemnationem taxatae quantita ti
Abbreviated transcription (Latin):
Wiectus ñest. aliqo dari uł re¬
tituinisi suaint̾sit nemo stipr¬
laripotest. cumigitur defũc¬
ta in mmo filia tu̾a sr̃stitis fi¬
ln noĩc partẽ dimidiã dotis a
marito detim̾. altam u̾o ꝑtem
nepotituo. uelsus mnrebo hu¬
manis ñcẽt. iuliano restitui p
pactum ꝯuenisse ꝓponas p̾uẽ¬

Expanded text:
subiectus non est, aliquid dari vel restitui, nisi sua intersit, nemo stipulari potest. Cum igitur, defuncta in matrimonio filia tua, superstitis filii nomine partem dimidiam dotis a marito detineri, alteram vero partem nepoti tuo vel, si is in rebus humanis non esset, iuliano restitui per pactum convenisse proponas, prae
Abbreviated transcription (Latin):
E pecorib tiuis que pin
riam inclusa famenccata
sunr uł intfecta legis acq¬
lic acrõne induplumage
potes. ¶Dem.

Expanded text:
e pecoribus tuis, quae per iniuriam inclusa fame necata sunt vel interfecta, legis Aquiliae actione in duplum agere potes. D
Abbreviated transcription (Latin):
nis adeẽ curatores ułtut¬
ores in quibo cãis ⁊ pup¬
illos leges accusari occdt
cum ean̾cus ⁊ melius est
cumsuasione ꝑfcissima ⁊ur¬
sa face minores ⁊litemĩf¬
re nec ex sua impicia ulu
uenilicalore aliqd uł dic¬
ñ potar ⁊ a deceriori ealcło¬

Expanded text:
nis adesse curatores vel tutores, in quibus casibus et pupillos leges accusari concedunt, cum cautius et melius est cum suasione perfectissima et responsa facere minores et litem inferre, ne ex sua imperitia vel iuvenali calore aliquid vel diceis poterat et a deteriore calc
Abbreviated transcription (Latin):
aures cius offendinr.ñ dy¬
bitẽt sibim formidanchoa
ta cunctis iudicib absꝙ
ullo p̾scriptois foriobstacu¬
lo sicut sepe dcm c̃testes qr uo

Expanded text:
aures eius offenderit, non dubitent sibimet formidandum: data cunctis iudicibus absque ullo praescriptionis obstaculo  sicut saepe dictum est testes, quo
Abbreviated transcription (Latin):
stõnum ꝯstãtin  ⁊ uir illustrĩ¬
⁊ ex magistio ⁊ iuns doctor
in bicalma urbe theophilus
uin ⁊̃ disftissimi togatiãplis¬
simi fori tue sblimitatis dios
li industria modataq diges¬

Expanded text:
onum Constantinus et vir illustris ex magistro et iuris doctor in hac alma urbe Theophilus, viri etiam disertissimi togati amplissimi fori tuae sublimitatis Dioscli industria moderataque diges
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ p̾fc̃s angustał crit cet̾i
rĩo specrables iudices ⁊ qri
cenit̾ administratõis guber¬
na cula suscepũrult tres au¬
ad id ꝯtinuatõ peci ĩpułut᷑¬

Expanded text:
augustalis erit. Ceteri vero spectabiles iudices et qui vice vestra administrationis gubernacula susceperunt, ultra tres auad id continuatio peccati impu