comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
missa broitatis alicõe sir̃ si¬
bi sb̃stitutũ aluruissit. prius
crogantur que ab ip̃o dnodata
sunt. tũc coꝵ que a suonlicta fr̃
ratõmitur. si patitur falcidr̃a
Si debitori lib̾atio legata sit. ꝙͣ¬
ius soluendonõ sit totũ legatũ
ꝯputetur licet nom̃ hoc ñ aug¬
cat hrditatẽ insi crenentu. ig̾i¬
tur si falcidia locũhabeat hec piꝰ
uidebr legatũ qm hine legatũ
cẽt. cct̾a quor mnimuctur logata

Expanded text:
missa hereditatis aditione servum sibi substitutum adire iussit, prius erogantur quae ab ipso domino data sunt, tunc eorum quae a servo relicta sunt ratio initur, si patitur Falcidia. Si debitori liberatio legata sit, quamvis solvendo non sit, totum legatum computetur, licet nomen hoc non augeat hereditatem nisi ex eventu. igitur si Falcidia locum habeat, hoc plus videbitur legatum, quod huic legatum esset: cetera quoque minuentur legata
Abbreviated transcription (Latin):
omoctũ incoñsabitur. art
medũntile erit. lor quo fal¬
cidia incoꝯmouutiłe locu
hobit. ¶Si legatams poffo¬
ñe nactus ⁊ ⁊ nõ potest anno

Expanded text:
abitur, aut ommodum utile erit, lex quoque Falcidia in eo commodo locum habebit. Si legatarius possessionem nanctus est et non potest avocari
Abbreviated transcription (Latin):
data finssent. adeo a ersolueui
deturut iepndiatolegatonel
stico qui legatus ÷ mortuonicb
itpet̾e possit. Siego ⁊ fuusme¬
us hrdes institutisumꝰ ar drũ¬
decsrans hus qba młe legatũ

Expanded text:
data fuissent. adeo autem et solvere videtur, ut repudiato legato vel Sticho qui legatus est mortuo nihil repetere possit. Si ego et servus meus heredes instituti simus ex divedodrans, his quibus a me leg
Abbreviated transcription (Latin):
noc in falcidia id ĩputair hore¬
dem posse. ego a didicisim ⁊
tincti hrs penũ solu̾it in deri
hoc legatũ esse.⁊ in lege falci¬
i ꝯtincti ita accipiend̃ ⁊ cum
aliquo spaco. s snam mora¬

Expanded text:
nec in Falcidiam imputare id heredem posse. ego autem didici, si in continenti heres penum solverit, videri hoc legatum esse et in legem Falcicontinenti" ita accipiendum cum aliquo spa
Abbreviated transcription (Latin):
legata ñnccm declit ab uma tñ
italegant tam cołrdib eis
qͣm ct̾ncis ut falcidic sit lecus.
quero an atũs cobrdes suas a
ꝗb legata ⁊ ip̃a accepitutipos¬
fit falcidia ⁊ si nõpofsit falci¬

Expanded text:
legata invicem dedit, ab una tamen ita legavit tam coheredibus eius quam extraneis, ut Falcidiae sit locus. quaero, an adversus coheredes suas, a quibus legata et ipsa accepit, uti possit Falcidia et, si non possit vel
Abbreviated transcription (Latin):
ut fratri ⁊ cobrdi suo porcõem
sue hrditatis acceptam decluc¬
ta secta iestituet admifsa open¬
sacc̃e dotis in falcidie racd̃e Si
pat᷑ dotem ꝯsenciente filia nõ pe¬

Expanded text:
ut fratri et coheredi suo portionem hereditatis acceptam deducta sexta restitueret, admissa compensatione dotis in Falcidiae ratione. si pater dotem consentiente filia non pe
Abbreviated transcription (Latin):
eruolũtatemus a pre morĩt¬
it debitũ filio pat hrditatẽ sũa
qͣm in filiũ ꝯfcrebat ꝯpcnsare
uoluit ꝙ filio debetur si racõ fal¬
cidiepomi ceꝑit fim q̃drantisq

Expanded text:
atris a patre moriente debitum, filio pater hereditate sua, quam in filium conferebat, compensari voluit: quod filio debetur, si ratio Falcidiae poni coeperit, fini quadrantis, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ne sb̃stitutus quiꝙͣ ntincat
uł ut longe plus hoat quarte
pat̾nc brditatis. qd ergo fiñ
sitfficiat pupilli brditas le¬
gatis cũ patus suffcciss de su
tutus qm pat̾ legauit desuo
nec alirm ꝑtinet᷑ ꝙ ctrissotes¬

Expanded text:
ne substitutus quicquam retineat vel ut longe plus habeat quartae paternae hereditatis. quid ergo, si non sufficiat pupilli hereditas legatis, cum patris suffecisset? de suo tutus, quoniam pater legavit de suo: nec ad rem
Abbreviated transcription (Latin):
onc si a pre emançipatus efset
hrdam cum institũet ⁊ impet̾uit
abcont amicũ suum brdemin¬
stitũet atqita testõ amicus fi¬
in ignotus testõri hars istitu¬
tus: noc quicqͣm ab co petitũ ÷
qͣrbatur sulle ancus aut ałi¬
ir nollet aut alitam nollet irsti¬
tucrehrditatom an fidciꝵ. ab¬

Expanded text:
e emancipatus esset' heredem eum institueret et impetrauit ab eo, ut amicum suum heredem institueret: atque ita testamento amicus filii ignotus testatori heres institutus est nec quicquam ab eo petitum est. quaerebatur, si ille amicus aut adire nollet aut aditam nollet restituere hereditatem, an fideicommi
Abbreviated transcription (Latin):
tur istito incipit ꝯualesce qiͣ minc
id potit dici quos milos scubit kr¬
des ut istitõ incipiat uurs hre si
mortis tpͣrtalis ĩncnaturut a
milite ĩstitmpot̾it. Si suũpprñ¬

Expanded text:
tur, institutio incipit conualescere quasi nunc id poterit dici quos miles scribit heredes, ut institutio incipiat uires habere, si mortis tempore talis inueniatur, ut a milite institui pot‹u›erit. Si seruum pr
Abbreviated transcription (Latin):
nes sĩplicitati coꝵ osulend̾ ensti¬
maniut quoquomodo testati fu
ciant quoquo moco pot̾iñt suffici¬
atq ad bonor suor dinifionez
facienda mida uolũt. as testõris

Expanded text:
nes simplicitati eorum consulendum existimavi, ut quoquomodo testati fuiciant quo modo poterint sufficiatque ad bonorum suorum divisionem faciendam nuda voluntas testatoris
Abbreviated transcription (Latin):
tum si in capitonũ ascendit ꝙ
sino ascendiss logatũ ci datũ c¬
umꝙ anteqͣm asgnt̃et mortẽ
obisse de quorndit sinus olici¬
one morte defccisse. idcoq mori¬
enteco legati diẽ cessisse. alt̾aro

Expanded text:
tum, si in Capitolium ascenderit, quod si non ascendisset, legatum ei datum, eumque antequam ascenderet mortem obisse: de quo respondit Seruius condicionem morte defecisse ideoque moriente eo legati diem cessisse. altera
Abbreviated transcription (Latin):
ificia santaturne agninculti
sint. si qͣ pocĩna so̾pena debcturut
nstitu. atur nepignora distrahã¬
turcralus quor iustis cais p̾tor
qñ sinc p̃missu cius d fi diium

Expanded text:
ificia sarciantur, ne agri inculti sint, si qua pecunia sub poena debetur ut restituatur, ne pignora distrahantur. ex aliis quoque iustis causis praetor enim sine permissu ei
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ĩmcm cos quiereade matire
rant fiquiscoꝵ ħrs nõ fuifset
sbstitutunit poincratisi intͣpubet¬
tatt̃ decefsit scd̃as tabulas fe¬
cit quas mũ cuis om̃dauit appi¬
eridus si impubes obufs. demide
pecut a pͥoribont siquis corsinc

Expanded text:
icem eos, qui ex eadem matre erant, si qui eorum heres non fuisset, substituerat. Polycrati, s‹i› intra pubertatem decessisset, secundas tabulas fecit, quas matri eius commendauit aperiendas, si inpubes obisset. deinde petit a prioribus, ut, si quis eorum sine
Abbreviated transcription (Latin):
Ipꝰ dĩe legaticcccntẽ legatami
decessit adhrocm suũ trans fert
legatũ itaq si purũ logatũ sit or
diemortis dies eniscedit Siu̾o
podiem sint legata irlicta sisi
modo atq inpinis dies coditisi¬

Expanded text:
 diem legati cedentem legatarius decesserit, ad heredem suum transfert legatum. Itaque si purum legatum sit, ex die mortis dies eius cedit: si uero post diem sint legata relicta, simili modo atque in puris dies cedit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmodũ ꝯputatur. ¶nhus leg¬
atis que sb̾ olicc̃erelicta sũt ꝓcͦu¬
lus putabat cũ ꝗritur de lege fal¬
pofsit. ꝙ si est ⁊ deductio sicpõt fi
ut tiñ udeaturinde debi qntino¬

Expanded text:
modum computatur.In his legatis, quae sub condicione relicta sunt, Proculus putabat, cum quaeritur de lege Falpossunt: quod si est, et deductio sic potest fieri, ut tantum uideatur ui deberi, quanti no
Abbreviated transcription (Latin):
imi elect̃e legat⁊ scncldũtarat
optare possum  ł abco nt. cũ c̾ta
res aut psonalegaturit.i. quimc¬
us eut cum moriarbrs dato ⁊ o¬
mi̾ms sit. totũ debantrebatiũ u̾o
uendisse ꝑtem dob̃i cassius scrp

Expanded text:
i electione legata semel dumtaxat optare possumus. Labeo ait, cum certa res aut persona legatur ita: 'qui meus erit cum moriar, heres dato' et communis sit, totum deberi. Trebatium uero respondisse partem deberi Cass
Abbreviated transcription (Latin):
omnes pret̾tatores qui ⁊ uer¬
ne ⁊ tritores sunt ncutri fuifse
legatum. ¶Lichil distat utrũ
ita legctur. ticio ⁊ meino. anita
onĩctim legatũ inditur. Si alti
sticum hrs dedcrit qͣm duobu
dar dampnatus fũat ⁊ ante¬
qͣm int̾pellantur ab alt̾osticus

Expanded text:
omnes praeter textores', qui et uerna et textor esset, neutri fuisse legatum. Nihil distat, utrum ita legetur 'Titio et Maeuio' an ita coniunctim legatum uidetur. Si alteri Stichum heres dederit, quem duobus dare damnatus fuerat, et antequam interpellaretur ab alt
Abbreviated transcription (Latin):
piatur. que sina rpto imꝑatori
sunt home legato actorem non
possecligi ¶Si decto fundo sens¬
it testator nec appeat de quo cogi¬
tauit: clectio h̾rdis ent que ne¬
uit dare. aut si appareat ipẽ fun¬
clus uendicabitur. ¶Sed silan¬
om legauit nec appurat qͣm e¬
que clcctio ⁊ brdis qͣm uelit da

Expanded text:
ipto imperatoris ipserunt homine legato actorem non posse eligi. Si de certo fundo sensit testator nec appareat de quo cogitauit, electio heredis erit, quem uelit dare: aut si appareat, ipse fundus uindicabitur. Sed et si lancem legauerit nec appareat quam, aeque electio est heredis, quam ue
Abbreviated transcription (Latin):
marie ꝙ donator ñ supinu at
qui irm ochic̃e possit. In ph¬
m duos impułrs filios hebut
ei qui supp̾momoriturticiũ sb̃¬
stituit. duo ĩpubes simłmnair
cui hrditas deferatur clii si or¬
dincinta decessifsent pͥorimor¬
tuo frat᷑ ab intestatoheres ent. po¬
st̾iori sb̾stitutus m ea tñ brdita

Expanded text:
quod donator non superuiuat, qui rem condicere possit. Quocu duos impuberes filios habebat, ei qui supremus moritur Titium substituit: duo impuberes simul incuius hereditas deferatur. dixi, si ordine uita decessissent, priori mortuo frater ab intestato heres erit, pos
Abbreviated transcription (Latin):
ditori. ¶utiũ ais solus indea¬
turiidicafseuł arguisseꝗ ad
hoc ꝓsilunt ultro anͣis qui cũ a¬
ccusaretur ip̃e dctorsit in aliũcu¬
men magis est ut ille hec pre¬
nno dignus sit qui ultro alac

Expanded text:
ditori. Utrum autem is solus uideatur indicasse uel arguisse, qui ad hoc prosilit ultro, an etiam is, qui, cum accusaretur ipse, detorsit in alium crimen? et magis est, ut ille hoc praemio dignus sit, qui ultro ad ac
Abbreviated transcription (Latin):
parci cis debemsi aut ip̃ sibi
nulu̾̃aita fec̾unt data opane
pumrenturaut alia mulncra
isti acceꝑũtut possent nchiloᷤ
nec de quoqͣm suoꝵ suor oque¬
stus sit ⁊ si sb̾coccm tecto fu̾nt.

Expanded text:
re, nisi si aut ipsi sibi uulnera ista fecerunt data opera, ne punirentur, aut ‹t›alia uulnera isti acceperunt, ut possent nihilo mnec de quoquam seruorum suorum conquestus sit, etiamsi sub eodem tecto fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
otmentur qui sb̃ adicõe legati
sunt. na meclio tp̃r brdis sñt.
nec ꝙ odicio enistens efficit
ut desmant cẽ brdis facit ne
uidcanturintim eius ẽẽ. idc̃q
eut cliccnd̾ ⁊ in statulibos ĩ co
cui fidciomifsa lib̾tas puit de

Expanded text:
entur, qui sub condicione legati sunt: nam medio tempore heredis sunt, nec quod condicio existens efficit, ut desinant esse heredis, facit ne uideantur interim eius. idemque erit dicendum in statulibero. Sed in eo, cui fideicommissa libertas pure de
Abbreviated transcription (Latin):
ggressores atq siquisturbã ⁊¬
uccaut aut si corpo sũ obie¬
cit uł alias corpe suo auriliuz
tulit. ¶ on tñ semꝑquidam¬
orensus est amiliũ tulifseiu

Expanded text:
dgressores atque si quis turbam conuocauit aut si corpus suum obiecit uel alias corpore suo auxilium tulit. Non tamen semper qui clamore usus est, auxilium tulisse
Abbreviated transcription (Latin):
sobrim sobrinoq sunt. ip̃c a hns¬
ꝑtis. amite abnepos abncptis. ħ
singła nocabła senas denas otin
accepto qͣt ꝓnepos tociens ꝓncptis
dicati⁊ fic ad cor filios utiatur
serdocies ꝯputatos cad̾racẽc ad fili

Expanded text:
sobrini sobrinaeque sunt, ipse autem isptis. materterae abnepos abneptis. haec singula vocabula senas denas contiaccepto quater pronepos, totiens proneptis ducatur et sic ad eorum filios veniatur sedecies computatos: eadem ratione ad fili
Abbreviated transcription (Latin):
ppõita alanne sorore hoz om̃es
quos apr̃no mariopposimi q
dam hiis nõib designant abpa¬
tius. abaminculus. abꝓmita
ab mattera. ita.⁊ nos ĩ different᷑
hos poncin⁊ quos a ego appello
abpatiuos. abaminculos. aba¬
mitas. ab mat̾ttras. illi demon¬
stnͣt me fr̃s sororisq abncpote
¶patruim. noris filius. filia hn

Expanded text:
proposita abaviae sorore. hos omnes, quos a patruo maximo posuimus, quidam his nominibus designant: abpatruus abavunculus, abamita abmatertera: itaque et nos indifferenter hos ponemus. quos ego autem appello abpatruos abavunculos, abamitas abmaterteras, illi me demonstrant fratris sororisque abnepotem. patrui maioris filius filia: hi
Abbreviated transcription (Latin):
sic dc̃a ut in ꝗntogͣdu cũ patinũ
maiorẽ demostrirmꝰ focim alict¬
to dutarat filio. filiaq fili pat¬
rm. noris totidẽ ncc̃e : ꝑsonas
ꝯplectatur quot pr̃is maior .i.
octo cotidẽ et filie ꝑsona ꝯputatiᷤ
is mĩs efficictur quẽ sup̃posuimꝰ

Expanded text:
sic ducta ut in quinto gradu, cum patruum maiorem demonstraremus, fecimus, adiecto dumtaxat filio filia, quia filius patrui maioris totidem necesse est personas complectatur, quot patruus maior, id est octo. totidem ex filiae persona computatis is numerus efficietur, quem supra posuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
fiuo descendunt ant ernepote
er filio ant ernepte ex filia ꝓpa¬
gantur. ¶Quarto gau ꝑsone
ꝯtinẽtur actoginta. Abamiscu
plici modo intelligindos dui

Expanded text:
scendunt, aut ex nepte ex filio aut ex nepte ex filia propagantur. Quarto gradu personae continentur octoginta. abavus, cplici modo intellegendos di
Abbreviated transcription (Latin):
matreillunt̃ se fres sũt michi
alt̾ ognatus ñ ÷. hic soror simi¬
natus idans ⁊ in nopott. ¶ttio
gradum qui qͣdrifariam inte¬
iligitur. est enĩ am pat̾in ami

Expanded text:
matre: illi inter se fratres sunt, mihi alter cognatus non est. soror siminatus. idem est et in nepte. Tertio proavus, qui quadrifariter intellegitur: est
Abbreviated transcription (Latin):
se affiuos ee pofsũt. ¶In adopci¬
onc datirs aut onacipitus qua¬
cumꝙ ꝯgnacẽes affinitatesq
nrantincbił. s in eam famili¬
am ad qm ꝑ adopoc̃em uenit.
nomo ÷ illi egnatus pͥt̾ patit
tates os quas Añ huit aunttit¬

Expanded text:
se adfines esse possunt. In adoptionem datus aut emancipatus quascumque cognationes adfinitatesque iura perdit. sed in eam familiam, ad quam per adoptionem venit, nemo est illi cognatus praeter patrem itates omnes, quas ante habuit, amitti
Abbreviated transcription (Latin):
me patruũmagnũ applłant fim̃
pos neptis fili filiene ꝓnepo ꝓnie¬
ptis nepotes us er finonatiur er fi¬
na natinepte uł ar filionatauł cr
fina acceptisnt ad singłas psoa
gralu descondamiis sic fuis. ncpoᷤ¬
ꝓnepos. abneptis furiꝰ ncpos. ꝓnep

Expanded text:
me patruum magnum appellant: pos neptis, filii filiaeue pronepos proneptis, nepote uel ex filio nato uel ex filia, nepte uel ex filio nata uel ex filia acceptis, ut ad singulas personas gradu descendamus sic. filiusneposproneposabnepos filiusnepos
Abbreviated transcription (Latin):
ite. Itmasculim femmine silr
patim femineill̃ amite. ¶Suur
⁊ muliar ille filiã aus airitilla
filio eius nupfit qui erpr̃e adol¬
escentis nati erunt᷑ er matrepud¬
lenatos fris filios illi cos patiu¬
osci amitas appellabũt. anũ¬
culus est mr̃is frat eadon signi¬
ficacõe qua in patino duinlus

Expanded text:
itae, item masculi feminis similiter patrui, feminae illis amitae. si vir et mulier ille filiam eius duxerit, illa filio eius nupserit: qui ex patre adulescentis nati erunt, ex matre puee natos fratris filios, illi eos patruos et amitas appellabunt. avunculus est matris frater eadem significatione, qua in patruo diximus
Abbreviated transcription (Latin):
atoꝵ noie ⁊ sipluns hrdes sint
ongłim solid̃tenentur. hecita¬
q logata quedunduitatẽ nõ
recipiunt tota ad legatanũ pti¬
nent. s põt hercdi hac remeclio su¬
ccum ut gtimacõe fr̃a legati de

Expanded text:
atorum nomine, etsi plures heredes sint, singuli in solidum tenentur. haec itaque legata, quae diuiduitatem non recipiunt, tota ad legatarium pertinent. sed potest heredi hoc remedio succurri, ut aestimatione facta legati den
Abbreviated transcription (Latin):
lancius rogatus ⁊ ħrs alibtote¬
statorent ꝑceptis .x. sibi totam
atur abstinerat. ꝓculꝰ cassius fi¬
deiomissanũ prata ꝙ eoluitre¬
pete debe aiunt. pauł .12. hocmre

Expanded text:
lautius. Rogatus est heres a liberto testatore, ut perceptis sibi decem totam atur, abstulerat. Proculus Cassius fideicommissarium pro rata quod soluit repetere debere aiunt. Paulus. hoc iure
Abbreviated transcription (Latin):
cello irete notat.i. ĩpagnat cm̃
utiuitatẽ pupilli qui ipe salto
si frrat̾ fuit omissa cãtestĩ. ab ĩ¬
testato possidebit hrditatem
uoluifse fraudare eclictũqui
sibi ꝓspicit ne hom̃bꝰ patri
pupilli Brditas implicantur¬

Expanded text:
cello recte notata est: impugnat enim utilitatem pupilli, qui ipse saltem si frater fuit, omissa causa testamenti ab intestato possidebit hereditatem uoluisse fraudare edictum, qui sibi prospicit, ne oneribus patris pupilli hereditas implicaretur
Abbreviated transcription (French):
pbat si ꝯticionẽ fubquahrs in¬
stitutus ⁊ nõignorat. si tñotit¬
it ꝯdicio sbqua istitutus ⁊ qd
tñ siignorat olicõcm ertitifse
puto seposse alir brditatẽ ꝙ̃¬
almod s ignoret ancohrdisan¬

Expanded text:
probat, si condicionem, sub qua heres institutus est, non ignorat, si tamen exstitit condicio, sub qua substitutus est. quid tamen si ignorat condicionem exstitisse? puto posse adire hereditatem, quemadmodum si ignoret, an coheredis,
Abbreviated transcription (Latin):
tñ intelligend̃ : dehiisiegem
sentire qui libos toller potsũt.
itaq si castratũ nb̃tum inre¬
nrando quis adegit dicend̃:
nõ pmii patronũ hac lege. ¶t
adeg̾itut sibi imbet si qd̃ cluc

Expanded text:
n intellegendum est de his legem sentire, qui liberos tollere possunt. itaque si castratum libertum iureiurando quis adegerit, dicendum est non puniri patronum hac lege. Si adegerit, ut sibi nuberet, si qu
Abbreviated transcription (Latin):
potes no sunt. alius filiꝰ somi¬
tant qͣdrantẽ brditatis ipie
fcrat quadrans mlib̾os cuisdi¬
indatur. ¶sa si ambofilii cmã
cipati sint głxant singłincpo¬
tes cuciet ut singłim singłos¬

Expanded text:
potes non sunt, alius filius semita, ut quadrantem hereditatis ipse ferat, quadrans inter liberos eius dividatur. sed si ambo filii sint emancipati et habeant singuli nepotes, eveniet, ut sing
Abbreviated transcription (Latin):
debitorpanpior fõs sit aliqui
dicet quider ꝯͣrio si añ alitam
q̃ram si debitoris qui tũc erat
nõ soluendo ampliate faculta¬
tes funt ⁊ cũ misto placu̾it cr¬

Expanded text:
bitor pauperior factus sit? Aliquis dicet: quid ex contrario, si ante aditam quaeram, si debitoris, qui tunc non erat solvendo, ampliatae facultates fuerunt? et cum in isto placuerit
Abbreviated transcription (Latin):
ce sua ip̃cꝙ ficcuissit pactoꝵ it
us libandꝰ. alicqn solamꝰ dice
pacti crcepcc̃cm fidcuifsori dan¬
dam que no ꝯpetit. s cũ alia sit
mens logantis. alia paciscc̃tis
nequaqm hoc dicim⁊ ꝙ si fideiᷤ¬
deuissor lib̾and. s ⁊ hĩc puto
int̾ctum acccptilacc̃e libandũ
si uł itus pp̃ene fu̾it aut in omi

Expanded text:
ce sua ipseque fideiusserit? pacto est reus liberandus. atquin solemus dicere pacti exceptionem fideiussori dandam, quae reo competit: sed cum alia sit mens legantis, alia paciscentis, nequaquam hoc dicimus.Quod si fideiudeiussor liberandus. sed et hic puto interdum acceptilatione liberandum, si uel reus ipse uere fuit aut in eam
Abbreviated transcription (Latin):
dicbo festis in balucoiłti ꝯsucu¬
it legato cedat .i2. om̃e legatũ
inderi. Aunier decedens orna¬
m̃ta legauitita. scie amicemee
ornanta umũsa da nolocodẽ

Expanded text:
diebus festis in balineo uti consueuit, legato cedat. respondit omne legatum uideri.Mulier decedens ornamenta legauerat ita: 'Seiae amicae meae ornamenta uniuersa dari uolo'. eodem
Abbreviated transcription (Latin):
pos ab auomaumifso dedit se
antgand̃ pr̃i suo siue mant̃s
in potatepr̃is deceffit siunema¬
numisso dic sim̃ obeat solus
amitteturauus aĩ ciꝰ succcs¬
sionẽ cxintprctacc̃e cocĩ qr ꝑm̃

Expanded text:
pos ab auo manumissus dedit se adrogandum patri suo: siue manens in potestate patris decesserit siue manumissus diem suum obeat, solus admittetur auus ad eius succession
Abbreviated transcription (Latin):
ur ancillas qucntatt̃ ꝓ partu
possut insimuartuł instrã satĩ
na argum̾ta ut mag̃ dampñ
dairno pofse ÷ alnissor i pos¬
sessionẽ qui desꝰrditate ꝯtron̾¬
siam facuĩt młta posse cõtra

Expanded text:
 partu possunt insinuare, uel instrumenta satis lia argumenta, ut magis damnum dare non posse et admissos in possessionem, qui de hereditate controuersiam faciunt, multa p
Abbreviated transcription (Latin):
tis idem q in legato ꝓbandcr̃¬
opbata ÷ cum brditatos ñ mho¬
nestiore titulo s ⁊ ꝑlgnore hon¬
talib ꝑsomis ssccuend̃ ⁊ ut
ampliore qd̃ quam inrilipora¬
actĩes hus trbuãturq̃tonus

Expanded text:
tis idem quod in legato probandobata est, cum hereditates non modo honestio‹re› titulo, sed et pleniore ontalibus personis succurrendum est, ut ampliore quidem quam uirili portactiones his tribuantu
Abbreviated transcription (Latin):
uindmilitabat bonoꝵ mat̾n¬
oꝵ que in panoma pofsidctit
ub̃tum Grdem institunt pat̾n¬
scmnisses ambos Hre ꝯstitit. sc̃o
arbitriũ lundende hrditatis
supprema uoluntatẽ factis al¬

Expanded text:
n militabat, bonorum maternorum, quae in Pannonia possidebat, libertum heredem instituit, paternsemisses ambos habere constitit, sed arbitrum diuidendae hereditatis supremam uoluntatem factis ad
Abbreviated transcription (Latin):
testõnꝙti dobunt in irstitucn¬
cis fiscobonis nõ essedeciucẽ¬
dũ placint. dõlus cm̃ henctis
pmitus est. si aũt nogligñ¬
cia mulier emolumentũ bon
paefunctorie debitũ officiũ ĩ¬
pleu̾ant quis nõ pliccassent
prditatt̃ aufñ non oportor¬
estus est se ueneno acicti a fuo
suo ⁊ sic apiranit qu hrs gtit¬
it lucia ticia soror⁊ mortẽ cu
ecqui nogloit.⁊ ip̃a pr annos¬
gan sci quero an morteticito

Expanded text:
ento nepti debuit, in restituendis fisco bonis non esse deducendum placuit: dolus enim heredis punitus est. si autem neglegentia mulier emolumentum bonodefunctorie debitum officium impleuerant, quamuis non prouocassent, hereditatem auferri non oporteresuo et sic exspirauit: cui heres exstitit Lucia Titia soror et mortem eius exsequi neglexit et ipsa post annGaii Seii: quaero, an morte Titiae
Abbreviated transcription (Latin):
nonimpat. ¶t beneubase
lxant siquis er sis hrdit
suus ixirs oc̃ desient ad om̃s¬
quos casus ꝑtinencia suppl¬
endos in galli aquilus m̃a
dir̾imus noc solum si nepoᷤ
inuo patir docodat noc sucoc¬
pat. Scd ⁊ si suꝑuin̾t pat̾ ac
deccdat dũmodo heros institu

Expanded text:
mpat. et bene verba se habent "si quis ex suis heredibus suus heres esse desierit" ad omnes casus pertinentia, quos supplendos in Galli Aquili sententia diximus: nec solum, si nepos vivo patre decedat, nec succepat, sed et si supervixit patri ac decedat, du
Abbreviated transcription (Latin):
utate pͥstim po legem uellcĩa
que ⁊ młto casus rumpendi
abstulit int̾prctatio atunit̃¬
ctur. ¶ustitucns ncpotẽ qui
sibi pꝯmortẽ suus nascctur
tus fu̾nt fit institutus si suᷤᷤ
nascctur. Sicis qui filiũ
łrbat.⁊ nepoto ereo ĩstitua
mirus pͥgnans abhostibu
pomorte pr̃is atq auiroce¬
at utiũ is casus ad legom nel¬

Expanded text:
litate praesertim post legem Vellaeam, quae et multos casus rumpendi abstulit, interpretatio admittatur, ut instituens nepotem, qui sibi post mortem suus nasceretur,tus fuerit" sit institutus, si suus nasceretur. Si eius, qui filium habeat et nepotem ex eo instituat, nurus praegnas ab hostibus post mortem patris atque avi redeat, utrum hic casus ad legem
Abbreviated transcription (Latin):
no pr̃e hunc suũ hrdom desi
nere cẽ licet po mortẽ doccont
qr noc irdit noc potest idur
¶uecasus in difficił ÷ si filiũ
Ttas ⁊ nepotem nõdum na¬
tum instituas isqo nascatur
unio pr̃e suo ac mor̃ pat̾ te¬

Expanded text:
vo patre hunc suum heredem esse desisse, licet post mortem decedat, quia nec redit nec potest redire. Ille casus in difficili est, si filium habeas et nepotem nondum natum instituas isque nascatur vivo patre suo ac mox pater de
Abbreviated transcription (Latin):
feste appairir quid de pdns sens¬
isset. uerum si ea mente empcio
dan uolo⁊is de sigillanbo leues
tas de sigillanb hint legatoce¬
d̾ent cum nssas alias de sigilla
⁊ cum ꝑctatẽ licebat niliciam

Expanded text:
feste apparere, quid de praediis sensisset, uerum si ea mente emptiondari uolo': is de sigillaribus leuestas de sigillaribus habuit, legato cederent, cum nullas alias de sigillaret, cum per aetatem licebit, militiam
Abbreviated transcription (Latin):
.s. ꝯmittitur stipłocũ poposant
nec nib̾tus p̃stitit noc intẽst.al¬
iecta sint hec uba cũ poposccro
an nõ sint aliccta. aliudcm̃
⁊ deopis. aliud: de ctis rebꝰ cuͣ¬

Expanded text:
mittitur stipulatio, cum poposcerit nec libertus praestiterit. nec interest, adiecta sint haec uerba 'cum poposcero' an non sint adiecta: aliud enim est de operis, aliud de ceteris rebu
Abbreviated transcription (Latin):
eclicus lib̾tus qui putant si
lib̾ti sin mediona nõ fac̾ent
młto plimrs ĩpantes sibihi¬
tũ postulabatut seq̾itntin
senez op fac̾int idius estnec

Expanded text:
edicus libertus, quod putaret, si liberti sui medicinam non facerent, multo plures imperantes sibi habiturum, postulabat, ut sequerentur se neque opus facerent: id ius est nec
Abbreviated transcription (Latin):
ar obligacc̃e ¶Amissi antea
nascatur multo mag̃ pomp̃.
ait. amissũ huic uingintilibe¬
mittat anͣ eis qui in põtatee
ius sũt s ⁊ si c̾clitoris noliuer¬
tum pr̃omis delegamt nõ po¬
testidem dici. solucoms c̃in
com otrnet hoc delegacio potest

Expanded text:
 obligatione.Amissi antea nascatur, multo magis Pomponius ait amissum huic iungi, uti liberomittat ius sint.Sed si creditori suo libertum patronus delegauerit, non potest idem dici: solutionis enim uicem continet haec delegatio. potest
Abbreviated transcription (Latin):
cũ minorẽ ꝑtem qͣ spauit accepisse
cqssimũ : atmitticum ad suum
ut sibi legatu soluctur morpan¬
turfs puto cũ pofse clim.ari¶ si
pr̃onꝯ legatil sibi rlictũ agnou̾it

Expanded text:
um minorem partem quam sperauit accepisse, aequissimum est admitti eum ad suum ut sibi legatum solueretur, mox paenituisset, puto eum posse adiuuari.Si patronus legatum sibi relictum adgnouerit
Abbreviated transcription (Latin):
ominatim crbrdatus fulius
⁊ itaudetur filiꝰ incus crhrs
esto ⁊ si nec ñom̃ cius ep̾ssũ sit
si modocumcus sit. nã siplu¬
res sut filii benigna int̾pretaci¬

Expanded text:
ominatim exheredatus filius et ita uidetur 'filius meus exheres esto', si nec nomen eius expressum sit, si modo unicus sit: nam si plures sunt filii, benigna interpretati
Abbreviated transcription (Latin):
ne sorore factam hcam potõ
postimnũ crca brdem institire
qr adopcoe soluta possim preae
⁊itabrs institintur siue meui
uo sueme mortuonatus fue¬

Expanded text:
nem sororem factam habeam, potero postumum ex ea heredem instituere, quia adoptione soluta possum eam duest ita heres instituitur: 'siue uiuo me siue mortuo natus fue
Abbreviated transcription (Latin):
Iis qui testm̃ faceret ħ̾rdibꝰ pri¬
mis nũcupatis priusqͣm sodos
ciprim̃et brdes obimutuiss ma¬
gis cepissecũ testiñ facere qm fe¬
luisse plures cum qui testm̃ fe¬
cifset lordes ꝓmĩciare. egonec ẜ¬
uiũ puto aliud sensisse. aul¬

Expanded text:
is, qui testamentum faceret, heredibus primis nuncupatis, priusquam secundos exprimeret heredes, obmutuisset, magis coepisse eum testamentum facere quam feluisse plures eum, qui testamentum fecisset, heredes pronuntiare: ego nec Seruium puto aliud sensisse.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidciuir omitto uti ꝓporcione
ur̃a mille auoos alucircio pocca¬
to patiuo uro accipiatis hinic tes¬
tamento qnqnino suꝑiunit et
habunde patrimoniũ rliquit q̃

Expanded text:
 committo, uti pro portione uestra mille aureos a Lucretio Pacato patruo uestro accipiatis': huic testamento quinquennio superuixit et abunde patrimonium reliquit: q
Abbreviated transcription (Latin):
ic fidcir. est ⁊ primani uolunta¬
tem erigit. idecq p primã uolũ¬
tatem nõ enit arbitium b̃rdis
chicendo noluisse. ¶Hoc a logat᷑¬
cum uolu̾it tractum habet qm̃¬
diumũatis a quo fidcis. rclictũ
est. ũm si antequã dedit deceffit
Brs ip̃mis prestat. ¶Sed ⁊ si fidci¬

Expanded text:
 est et primam uoluntatem exigit: ideoque post primam uoluntatem non erit arbitrium heredis dicendi noluisse. Hoc autem 'cum uoluerit' tractum habet, quamdiu uiuat is, a quo fideicommissum relictum est: uerum si antequam dederit, decesserit, heres eius praestat. sed et si fidei
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ut possit pctere qͣntitatem pa¬
tus porcionem cedre. aliudut fi
nõ petat cũ cogatur fidei omissa¬
no restituere ꝑato pr̃are qnͣtitatẽ¬
uł fund̃. ¶ Siquis ita scriꝑsiti

Expanded text:
num, ut possit petere quantitatem paratus portione cedere, aliud, ut et si non petet, tamen cogatur fideicommissario restituere parato praestare quantitatem. Si quis ita scripserit:
Abbreviated transcription (Latin):
oaam causa cractum⁊i eãdem
tãm reclisse̾ deberi ¶Ã te petoticifi¬
deiꝙ tue omittouticuram oxendi
corꝑis mei suscipias ⁊ ꝓhoc .x. an¬
itos e medio ỹcipito quoro an silu¬
cius ticius min qm .x. auiros ero¬
garntrliqua sũma Brdibo ꝓfici¬

Expanded text:
m causa exactum in eandem causam redisset, deberi. 'A te peto, Titi, fideique tuae committo, uti curam condendi corporis me‹i› suscipias, et pro hoc tot aureos e medio praecipito.' quaero, an, si Lucius Titius minus quam decem aureos erogauerit, reliqua summa heredibus profici
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ius nomen scribiturin testõ
alt̾i nero fidciꝵ. peticiouł logati ⁊¬
petitut puta si fidai b̃rdis ꝯmit
blicanus petit licet sit ti ascriptũ
s ⁊ ip̃e petere põt ꝓ quo legatũ reli¬
ctumz. multum a int̾esse arbit¬
ror cui uoluit. ꝓspectũ cuiusq ⁊

Expanded text:
ius nomen scribitur in testamento, alteri uero fideicommissi petitio uel legati competit, ut puta si fidei heredis committatum non publicanus petit, licet ei sit adscriptum, sed ipse petere poterit, pro quo legatum relictum est. multum autem interesse arbitror, c
Abbreviated transcription (Latin):
atoduplicandotestatorem scns¬
ifse. Itcm quero cum corꝑa loga¬
tacciam nunc erlucͣtina causa
possideatur an a sbstitutis pctipo¬
do. lego crographum gan scu
debito quem ccdicss nom auite¬

Expanded text:
ato duplicando testatorem sensisse. item quaero, cum corpora legata etiam nunc ex lucratiua causa possideantur, an a substitutis peti podo lego chirographum Gaii seidebito, quem codicillis nominauit
Abbreviated transcription (Latin):
nõtamenhar aĩo quasiuellet ex
guitur ip̃a sẜa debiti. ibi ip̃aiesi
durat. tamen⁊si alicnata sitcũ
tñquidam nom̃ debitoris cregiꝰ¬
putau̾it fideiꝵ. pticionẽ suꝑoe

Expanded text:
n tamen hoc animo, quasi uellet extguitur ipsa constantia debiti, ibi res durat, tametsi alienata sit. cum tamen quidam nomen debitoris exegisputaui fideicommissi petitionem supe
Abbreviated transcription (Latin):
cepit si hores nõ efs mou̾it ccͣ ĩsti¬
tutum actionem ꝙ dolocius fac¬
tum ec licebat quonm testatr
hurs q̃dam iua sponte anteqnq̃¬
ante dicm eistentem solutũ est
rxp̃sentacionẽm reliqua soluci¬
onc logati repudiart possit .ix. p̃p¬

Expanded text:
cepit, si heres non esset: mouit contra institutum actionem, quod dolo eius factum esse dicebat, quo minus testatrix heres quaedam sua sponte ante quinquante diem exsistentem solutum est, repraesentationem in reliqua solutione legati reputare possit.
Abbreviated transcription (Latin):
turcum filius defuncti mutua
pocĩnam a flauia dionissa acce¬
ones sibi debitas crclitͥu delega¬
A acce ⁊ urore hrdib institutis
itacaut. a teuxor damaszin a
pctoneqd pomortẽ tuam fr̃b
tins relinquas habes filios soro¬
rum tuar qborlinquas. scisu¬
num fr̃m tuum filium nm̃n oc¬
cidifse dum a rpmam fac̾ct. s¬

Expanded text:
tur, cum filius defuncti mutuam pecuniam a Flauia Dionysia acceones sibi debitas creditrici delegaatre et uxore heredibus institutis ita cauit: 'a te, uxor carissima, peto, ne quid post mortem tuam fratribus tuis relinquas: habes filios sororum tuarum, quibus relinquas. scis unum fratrem tuum filium nostrum occidisse, dum ei rapinam facit: s
Abbreviated transcription (Latin):
itur ꝯicctura potuit almittid
a crit siueuinũsam familiam
suam siue c̾tam ułti urbana aũ
adem sunt in lecticanis uł pecti¬
fsctis legatis. ¶Quadrige leg¬
atum equo prea mortuo ꝑͦme ĩta
quidam c̾clunt sicquus ille dece¬
fłit qui demostrabat quadrigã
s si meclio tp̃r dimimuta fupple

Expanded text:
eretur, coniectura potuit admitti. a erit, sive universam familiam suam sive certam veluti urbanam aut adem sunt lecticariis aut pedisequis legatis. Quadrigae legatum equo postea mortuo perire quidam ita credunt, si equus ille decessit qui demonstrabat quadrigam: sed si medio
Abbreviated transcription (Latin):
ticio familie opetit.caucionẽ a
racc̃c doli .i. ercepcionis putoiꝰ¬
tedesidan. qmius nemo aliul
ꝗdam sunt prca emacipati fc̃ta¬
n potest an hn quoq recte fidci.¬

Expanded text:
titio familiae competit. cautionem autem ratione doli mali exceptionis puto iuste desiderari, quamuis nemo alius idam sint postea emancipati, tractari potest, an hi quoque recte fidei
Abbreviated transcription (Latin):
tano ⁊ in eo qui scriptus ⁊ tutor¬
otrahentur. Hn cm̃ testes possũt
adhibi si aliud nnch oos impodi¬
at ut puta si impubes uł in põt¬
ate sit testõris.¶ potatis autan
nbum nõ solum ad lib̃os ꝗ sũt

Expanded text:
tario et in eo qui tutor scriptus est contra habetur: hi enim testes possunt adhiberi, si aliud eos nihil impediat, ut puta si impubes, si in potestate sit testatoris. Potestatis autem verbum non solum ad liberos qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
uoquodã impsso. uane eñ ħoi
nulo quis poffit signare dutñ
sse⁊ nocte signan testm̃ null ai
dubitacio est Signatastabu¬
las accipi oꝑtet ⁊ silinchoo qro
tabłe muolute sint signa imp̃¬
signis nõ erit imꝑfectũ sutro¬
ꝙ ure nalebit tam cunli quã
ptorio. lorenc̾.

Expanded text:
quodam inpresso? uarie enim hominnul‹o› quis possit signare, dum sse et nocte signari testamentum nulla dubitatio est. Signatas tabulas accipi oportet et si linteo, quo tabulae inuolutae sunt, signa inpsignis, non erit inperfectum, sed utroque iure ualebit tam ciuili quam praetorio. 24 Floren
Abbreviated transcription (Latin):
põt quoi an ꝑat̾ crus qui de ca¬
stirusi pocutio põt testan adhi¬
ben ab eo otestm testis possit
stamto diuinus suꝑ phibendis
testimonins coꝵ qui in põtate st̃
inom̃nbꝰ cestimoniis accipias

Expanded text:
potest, an pater eius, qui de castrensi peculio potest testari, adhiberi ab eo ad testamentum testis possit. stamento diximus super p‹ro›hibendis testimoniis eorum qui in potestate sunt, in omnibus testimoniis accipias
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sicuratorem ꝓligodeditpat᷑
uountatẽ eius scqui debeat p̃¬
omi mao anita si futuxc̾etret
ut msi pat̾ aliquad testõcaus¬
set pretor ci bonis int̾cictuns
eet ⁊ manine si finos habeatis¬

Expanded text:
 curatorem dederit pater, uoluntatem eius sequi debeat promnimodo, an ita, si futurum esset, ut, nisi pater aliquid testamento cauisset, praetor ei bonis interdicturus esset? et maxime si filios hab
Abbreviated transcription (Latin):
sit an accõ ortio sit enisqui pu¬
pulus funit cum quo potifsim
tus ut min pupillo canctur
inquemut acciocidanda i
solid est si ncꝙ culpa dũtarat

Expanded text:
sit, an optio sit eius qui pupillus fuit, cum quo potissimutus, ut minus pupillo caueretur, in quem uult actio ei danda in solidum est: sin culpa dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
attũ non oport̾e patitm ultra
qm de pcculio ꝯnemri qm si rẽ
publicam saluam forepmit
gistratib mumcipalib datos
cancõe nõ eracta quor alt̾min¬

Expanded text:
attamen non oportere patrem ultra quam de peculio conueniri, quasi rem publicam saluam solam fore promittgistratibus municipalibus datos cautione non exacta, quorum alt
Abbreviated transcription (Latin):
postumo dodrans datus ⁊ ut qͣr¬
tam porcionẽ ampliꝰ fili a quã
postumꝰ fir debeat ¶ deo si postu¬
ma quoq nata cẽt tantũdem
sola fia qnͣtum utq postumo

Expanded text:
postumo dodrans datus est, ut quarta portione amplius filia quam postumus ferre debeat. ideo si postuma quoque nata esset, tantundem sola filia, quantum uterque postumo
Abbreviated transcription (Latin):
bomana bonor poffõem puero
p̃tordar solitus ⁊ erhustẽ cãis
uentri quor sb̃uemir p̾tore de¬
bar ñ dubitam. eo faciliꝰ ꝙ fa¬
uorabilior est ca ꝑtus qm ꝑiri.¬

Expanded text:
bonianam bonorum possessionem puero praetor dare solitus est, ex hisdem causis uentri quoque subuenire praetorem debere non dubitamus, eo facilius, quod fauorabilior est causa par
Abbreviated transcription (Latin):
p̾situs sit uent᷑ a sb̃stitutis arͣe¬
datus umus ĩstitutis mittc̃oo
mittend̃ qr ad eũ gralũ deuol¬
uta brdicas ist aquo crbrdat᷑
ist. ¶ Si fili ab hostib captus
sit uror cius p̃gnans in poffo¬
nẽ scã bonoꝵ mittenda. nam
aliquoca su spes estid ꝙ nascit
intersuos brdes futurntputa
si pat̾ eus ap̃ hostes deceoat. s⁊
siquis itauentitm erbrdass

Expanded text:
praeteritus sit venter, a substitutis exheredatus, vivis institutis mittendusmittendum, quia ad eum gradum devoluta hereditas est, a quo exheredatus est. Si filius ab hostibus captus sit, uxor eius praegnas in possessionem soceri bonorum mittenda est: nam aliquo casu spes est id quod nascitur inter suos heredes futurum, ut puta si pater eius apud hostes decedat. Sed et si quis ventrem exhereda
Abbreviated transcription (Latin):
sanctr est em̃sb̃ inc̾toerus qui
cũitur ali ⁊̃ cum qui ubrdatus
sit qm iũ qui nõ sit crs̃rdatus
qui repellitur. idem et cdicend
⁊ si mulier que fuit ĩ poffõe ab¬
ortum feciss. s si sb̃eclicõe postu

Expanded text:
satius est enim sub incerto eius qui edetur ali etiam eum qui exheredatus sit, quam eum qui non sit exheredatus qui repellitur. Idem erit dicendum et si mulier, quae fuit in possessione, abortum fecisset. Sed et si sub condicione postu
Abbreviated transcription (Latin):
icioususfr̾. stichint si nauis er
asya uennt .x. legata sunt nõ pe¬
tet usumfr̾ anteqͣm odicio .x. ex¬
istat uł deficiat ne põtas prdi u¬
trum uelit dandi aufatim. Icr̾¬

Expanded text:
itio usus fructus Stichi aut, si nauis ex Asia uenerit, decem legata sunt. non petet usum fructum, antequam condicio decem existat uel deficiat, ne potestas heredi utrum uelit dandi auferatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tati qui danencie tantrsper sit
osuiend̃. ¶ Si pupiltus pupil¬
lane cunistotutore curatore¬
ꝗcurator in eam rem p̾ctituro
tium ip̃is poscentib daturan
agant siue ouci antur danbũs
curatorẽ pofse. s nõ alqmsi

Expanded text:
sper sit consulendum.Si pupillus pupillaue cum iusto tutore tutoret curator in eam rem petitur, utrum ipsis poscentibus datur an agant siue conueniantur, dari hunc curatorem posse, sed non ali
Abbreviated transcription (Latin):
crũbis supͣscuptis nałt intelli¬
gatur ⁊ a quo sempiꝰ pct̾e pos¬
filiobona sua unũsa erceptis
duobosius nõ mortis cã donau¬
it ⁊ stipulatus ⁊ a filiom hocũba
naciomis causa tͣclidi ceffi ꝑ te ñ
fi doloue .mn. neq ꝑ eum ad quẽ
ca res ꝑtinebit quomin eama¬
cipia queq ex hns agnata crũt
ea ꝙ pclia cum instr̃o cum egoro¬
lam uel cũ moricns queq eorũ
atabunt ncꝙ dolo .m. aut frau¬
de fr̃oucto cisq ad que oares
ꝑtinebit mitꝵ natura autm po¬
testate eẽ defissent. fiuniam Int
cui egouolam reddantur. irstit

Expanded text:
rbis supra scriptis ualere intellegatur et a quo Sempronius petere posfilio bona sua uniuersa exceptis duobus seruis non mortis causa donauit et stipulatus est a filio in haec nationis causa tradidi cessi, per te non fieri dolove malo neque per eum ad quem ea res pertinebit, quo minus ea mancipia quaeque ex his adgnata erunt eaque praedia cum instrumento, cum ego volam vel cum morieris, quaequae eorum exstabunt neque dolo malo aut fraude factove tuo eiusque ad quem ea res pertinebit in rerum natura aut in potestate esse desissent, si vivam mihi aut cui eg
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tis quos nõmau̾at p̾tiolũ¬
suum cum tabna legau̾at et
aliec̾at hec u̾ba sibiq cos hab̾e
possidtre uolo ea lege ⁊ oclicõene
quis coꝵ ꝑtem suam uend̾e do¬
narene aliudue ꝗd fac̾e alii ue¬
lit. ꝙ si alũsꝰ ea quid fc̃m fu̾it
tũc cas porciones p̾dium ne cũ
tab̾na ad rem .p. tusculanoꝵ ꝑ

Expanded text:
ibertis, quos nominauerat, praediolum cum taberna legauerat et adiecerat haec uerba: 'sibique eos habere possidere uolo ea lege et condicione, ne quis eorum partem suam uendere donareue aliudue quid facere alii uelit: quod si aduersus ea quid factum erit, tunc eas portiones praediumue cum taberna ad rem publicam Tusculanorum
Abbreviated transcription (Latin):
nnchilo erstipulatu ab b̾rdibꝰ
pr̃is⁊ er fidcis . ab hns quoꝵ in¬
test quasi debitorẽ ꝯucum pos¬
se manme p ꝯstitucionẽ diri
puque. lcindurit. ¶ Nuptura.
duob filiis sins quos crpriore
unoex filis mortuouror pcir
opłam petit a supstite filiouti
qñdoq ꝑtem dumidiam dũtar¬
at dotis cregit ⁊ ea ꝯtentus esset
alt̾am a ꝑtem apud mantũ ciꝰ¬
m̃io muliere defuncta an man¬
tus si de tota dote ꝯuematura fi¬
lo doli .m. crcepcõe se tueri possit¬

Expanded text:
nus et ex stipulatu ab heredibus patris et fideicommisso ab his quorum interest quasi debitorem conueniri posse, maxime post constitutionem diui Pii, quae hoc induxit. Nuptura duobus filiis suis, quos ex priore uno ex filiis mortuo uxor per epistulam petit a superstite filio, uti quandoque partem dimidiam dumtaxat dotis exigeret et ea contentus erit, alteram autem partem apud maritum eionio muliere defuncta, an maritus, si de tota dote conueniatur a filio, doli mali exceptione se tueri possit et
Abbreviated transcription (Latin):
estimatcem officio iudicis prare.¬
impetrabit id a ptore. alia cĩ ⁊¬
odicio homũ. alia cct̃ar reꝵ. In
incipib sit legatus an legatũ ⁊¬
qr aliq uisincois qui legauit ha

Expanded text:
aestimationem officio iudicis praestare.impetrauit id a praetore: alia enim condicio est hominum, alia ceterarum rerum: in icipibus sit legatus, an legatum conquia aliquod ius in eo is qui legauit ha
Abbreviated transcription (Latin):
dim̃catus sit ꝓpt̾ os alienũhxir¬
cditanũ p̾sente ⁊ afsignate eo
cui fide.2. debebatur placet non
find̃ s cius p̾cium restitui deb̾e.¬
mart᷑. notat si fund itstitũe ma¬
lit hrs andiend cristimo ¶uł¬

Expanded text:
catus sit propter aes alienum hereditarium praesente et adsignante eo, cui fideicommissum debebatur, placet non fundum, sed pretium eius restitui deberi.Marcellus notat: si fundum restituere malit heres, audiendum existimo.Iu
Abbreviated transcription (Latin):
qdtacite ꝯtinctur aliud si u̾bis
ut ncher pristina mat̾ia suꝑsit
tñ clicem utile man̾e legatum
at si ca domo  destructa alia codẽ
loco testõr echificaint diccmꝰ in¬

Expanded text:
d tacite contine‹a›tur, aliud, si uerbis ut nihil ex pristina materia supersit, tamen dicemus utile manere legatum: at si ea domu destructa aliam eodem loco testator aedificauerit, dicemus in
Abbreviated transcription (Latin):
tratu sci impsifs ⁊ inuo testõre
sciꝰ decessiss ⁊ ca npsifs legat᷑
cidebi ¶ Socd ⁊ si sui mors ĩpedi¬
sset maummssione cum tibi leg¬
atu ess si cũ mammnsissis m¬
chilo ꝰ defͣctur tibi legatũ q ꝑte
nõ stctit quonmnꝰ ꝑucinat ad
minata sit in logandouinles ꝑ¬
tes hrdes debent. Siu̾oomes hen¬

Expanded text:
atu Seii nupsisset, et uiuo testatore Seius decessisset et ea nupsisset, legatum ei deberi.Sed et si serui mors impedisset manumissionem, cum tibi legatum esset, si eum manumisisses, nihilo minus debetur tibi legatum, quia per te non stetit, quo minus perueniat ad minata sit in legando, uiriles partes heredes debent, si uero omnes, he
Abbreviated transcription (Latin):
ecciłit s ꝯpulit al malcficiũ ut
ab al occad̾ctur uł supplicio affi¬
cctur cuissimũ et preciũ curm
pr̃are. ꝙ si sua mala mente alħ̾
iogatus si ab hostib captus sit
sinedolo .i. hrlis no pr̃abitur
sidolo: pr̃abitur. Nomp̃.¬

Expanded text:
pulit ad maleficium, ut ab alio occideretur uel supplicio adficeretur, aequissimum erit pretium eum praestare: quod si sua mala mente ad hoc legatus si ab hostibus captus sit sine dolo heredis, non praestabitur, si dolo, praestabitur. 54 P
Abbreviated transcription (Latin):
on quocũꝙ modosi legatam res
fc̃a fu̾it dic cedente obligõ legati
çitingintur. s ita si comodo fint
ciꝰ a q̃uo auelli nõ posfit ponamꝰ
rem que mͥpure legat sit acciꝑe
me ꝑtͣclicionẽ dielegati cedentẽ
abcobrde a quo eadem sb̃̾ oliciõe

Expanded text:
on quocumque modo si legatarii res facta fuerit die cedente, obligatio legati exstinguitur, sed ita, si eo modo fuerit eius, quo auelli non possit. ponamus rem, quae mihi pure legata sit, accipere me per traditionem die legati cedente ab eo herede, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
Absunt ꝯfnites qui sunt inter
statutũ m̾imi de tutela que ab¬
cusantu. na susciꝑtam ante¬
a nõ cepomũt. ¶Qui corꝑis. itẽ¬
qui collogu nur crtusantur a
collegar filiorq cor tutcla cit
ndcctusantur eceptishus qb̃
hoc spalit᷑ tributũ cit. Paulus

Expanded text:
absunt, comites, qui sunt intra statutum numerum, de tutela, quae abexcusantur: nam susceptam antea non deponunt. Qui corporis, item collegii iure excusantur, a collegarum filiorumque eorum tutela non excusantur, exceptis his, quibus hoc specialiter tributum est. 42 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
Iabsais fit tutor ⁊ alm̃ta pu¬
toris obiciatur que ⁊ erhocar¬
guaturꝙ per absencia ciꝰ deser¬
ta d̾dictaq sũt pupilli nogoci¬
a aluocatis affimb atz ami¬
cis tutoris p̾tor edcõppoitocan¬
sa gnitu ⁊̃ ab sente tntore nel
irmouendcum qui dignus.
tali nota indeb decaet uł alimi¬
gend̃ aatorem ⁊ ita qui datus
ent cpedict almĩta pupillo ¶ si
isa accidit forte ꝙ sbito alog¬
incc̃cm principalem ꝓfectusnec
us sit tutor nec crpodiat aliũ al¬
uingi ⁊ pupillus almiti dere
sua postulet recte ꝯstituetu al
hoc solum ut eriepupilli amũ¬
ta crpediat. ¶ Lp. detutelis
tracionibis. disthendis ⁊ utili

Expanded text:
absens sit tutor et alimenta putoris obiciatur, quae etiam ex hoc arguatur, quod per absentiam eius deserta derelictaque sunt pupilli negotia, euocatis adfinibus atque amicis tutoris praetor edicto proposito causa cognita etiam absente tutore uel remouendum eum, qui dignus tali nota uidebitur, decernet uel adiungendum curatorem: et ita qui datus erit, expediet alimenta pupillo. siinprouisa acciderit, forte quod subito ad cognitionem principalem profectus necus sit tutor nec expediat alium adiungi et pupillus alimenta de re sua postulet: recte constituetur ad hoc solum, ut ex re pupilli alimenta expediat. DE TUTELAE ET RATIONIBUS DISTRAHENDIS
Abbreviated transcription (Latin):
nu geffant ꝓferantur.Has
racces si cẽmala fidt oscuptas
afius dicunt tutoros ⁊̃ in q̃sti
simatit᷑ alnt pupilli tutor pu¬
tat labco ĩputar cũ posse. s est
u̾ius nõmsi ꝓ qm egenti dechit
ĩputart cũ oportẽ delargis fa¬
cultatibꝰ pupilli. utrũqͦ igitur
filius in facultatib põitus s
si mumnꝰ nupci ale mr̃ pupilli
mifit nocũ pupillum ĩpntat¬
urũ labco sgibit. nec ꝑqͣm nccͣ

Expanded text:
rem gesserant proferantur: has rationes si esse mala fide conscriptas a seruis dicunt tutores, etisi matrem aluit pupilli tutor, putat Labeo imputare eum posse: sed est verius non nisi perquam egenti dedit, imputare eum oportere de largis facultatibus pupilli: utrumque igiturfilius in facultatibus positus. Sed si munus nuptiale matri pupilli miserit, non eum pupillo imputaturum Labeo scripsit: ne
Abbreviated transcription (Latin):
olicc̃e tutores dati an se excus
est cãs crcusacõms circre. secl
u̾m est nõ ante c̃ẽ tutorem ꝙͣ
diesnet nam nec antiqͣm
alita sit hrditas. qr igiturer
cocem testõiam gesta fint tute
la qui crcusatus ⁊ alias abfu¬

Expanded text:
condicione tutores dati an se excusaest causas excusationis exercere. sed verum est non ante esse tutorem, quam it: nam nec antequam adita sit hereditas. quia igitur ex eodem testamento iam gesta fuit tutela et qui excusatus est alias afu
Abbreviated transcription (Latin):
us pitos qui tuttlam gatir
cepaunt in ꝯsiliũ priãpis as¬
honor delatus finẽ cti tpris at
cia romedonialiũ bret cursdẽ
curator decto p̾sidis ac p̾toris¬

Expanded text:
s peritos, qui tutelam gerere coeperunt, in consilium principum adhonor delatus finem certi temporis ac cia Romae domicilium haberet, eiusdem curator decreto p