comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
el gabriel. raphael. non sunt nõia m Ma¬
gis sunt agnomina. qr ab accidenti sunt
eis nõib imposita. cum ea non habeant
sathaci. idest deo contrarius nomen acce
ret se omnes angłoꝵ ordines głia ⁊ decore
dediss uoluit deo inuito appetere. ⁊ aliis ꝑ
tiramidem imꝑare. D Qͥd tunc mꝯ de
palatio est ꝓpulsus. ⁊ in carc̾em est retrusꝰ
⁊ sicut pͥus pulcheramꝰ ita post factus est
ing̾rimus. qui pͥus splendidissimus. post¬
ca tenebrosissimꝰ. qui pͥus om̃i honore lau¬
dabilis. post om̃i honore execrabilis. D
presciuit casum suũ.M Minime d Qmͣ¬
diu mansit in celo. Non plenam horã.
Iniu̾tate non stetit. quia mox ut creatꝰ
est ceridit D Quare non diutius sbi fuit:¬
M Ne aliquid de int̾na dulcedine gus¬
taret qui tam mature sibi tantam ma¬
iestatem usurparet. D Quid alii pecca¬
ꝓiecti sunt pͥncipes illoꝵ in exicialem lacũ
idest in inferũ. Ali in hunc tenebrosum

Expanded text:
el, Gabriel, Raphael, non sunt nomina? --M. Mael, Gabriel, Raphael, non sunt nomina? --M. Magis sunt agnomina, quia ab accidenti sunt eis ab hominibus imposita, cum ea non habeant Sathael, id est Deo contrarius, nomen acceret se omnes angelorum ordines gloria et decore dedisset, voluit Deo invito arripere, et aliis per tyrannidem imperare. D. Quid tunc?--M. De palatio est propulsus, et in carcerem retrusus; et sicut prius pulcherrimus, ita post factus est nigerrimus; qui prius splendidissimus, postea tenebrosissimus; qui prius omni honore laudabilis, post omni horrore execrabilis. D. Praescivit casum suum?--M. Minime. D. Quandiu mansit in coelo?--M. Non plenam horam in veritate stetit, quia mox ut creatus est cecidit. D. Quare diutius ibi non fuit?--M. Ne aliquid de interna dulcedine gustaret, qui tam mature sibi tantam majestatem usurparet. D. Quid alii peccaprojecti sunt principes eorum in exitialem locum, id est in infernum; alii hunc tenebrosum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpotens rex constituit sibi preclarum pa¬
lacium qd̾ dicitur regnũ celoꝵ: deinde car¬
cerem idest hunc mundũ in qͦ exicia lem
destinauit quendam certũ numerũ elec¬
toꝵ militum. quem non liceret excedi.
⁊ quem necesse ess ꝯpleri. porro hunc
numerũ uoluit ꝯstare ex angelis et
hominib. Ipm aut̃ numerũ de t̾mina¬
uit in decem. nouem quidem hominib¬
ordinib angłoꝵ. ⁊ decemo hominibus.
D Quare nouem angłoꝵ. M propter
t̾cio fit repetitus. D Quare uno hom:
te ab angelis ⁊ hominib laudaretur:
unam spũalem ⁊ aliam corporalem. uo¬
luit gͦ abutroq laudari. de spũali ab
angłis. de corporali Ab hominib D Qnͣdo
fcĩ sunt angłi m Cum dcm est fiat lux.
D Dixit hec uerba deus. m Non sed¬
insinuatur. dum lux uocant᷑. D Que est
natura angłica. M Sp̃ualis ignis ut dicit᷑
qui facit angłos suos deflamina ignis. D
Hñt noĩa angłi : M Tanta scientia est in
angłis ut non indigeant nõib D Micha¬

Expanded text:
uit sibi praeclarum palatium, quod dicitur regnum coelorum, deinde hunc mundum, in quo exitialem aedestinavit quemdam certum numerum electorum militum, quem nec liceret excedi, et quem necesse esset compleri. Porro hunc numerum voluit constare ex angelis et hominibus. Ipsum autem numerum determinavit in decem, novem quidem ordinibus angelorum, et decimo hominum. D. Quare novem angelorum?--M. Propter enarius tertio fit repetitus. D. Quare uno hominte ab angelis et hominibus laudaretur, unam spiritualem, alteram corporalem. Voluit igitur ab utraque laudari, de spirituali ab angelis, de corporali ab hominibus. D. Quando facti sunt angeli?--M. Cum dictum est: Fiat lux . D. Dixit haec verba Deus?--M. Non; sedinsinuatur, dum lux vocantur. D. Quae est natura angelica?--M. Spiritualis ignis, ut dicitur: Qui facit angelos suos flammam ignis . D. Habent nomina angeli?--M. Tanta scientia est in angelis, ut non indigeant nominibus. D. Micha
Abbreviated transcription (Latin):
uolucres. pisces quidem in crassiori.
parte aque relinquit. Uolucres autẽ
inteniuorem partem aque qd̵ est sier
substulit. Tercia die bestias ⁊ hominẽ.
de ultimo elemento. idest de teira con¬
didit. D Sentiunt elementa deũ. M
Nichil umꝙͣ d̾s fecit qd̾ in sensibile sit¬
Que enim sunt in animata nob̾ que sunt
in sensibilisi. ⁊ mortua deo autẽ omĩa
uiuunt. ⁊ om̃ia creatorem sentiunt. Ce¬
lum qͥppe eum sentit. qr ob eius iussum
in cessabili reuoluptõne semꝑ circuit. unͣ
dicit᷑. qui fecit celos in in tellectu. Sol ⁊ lu¬
na ⁊ stelle eum sentiunt. quia loca sui
cursus in enarrabiliter seruando repͤtũt
Terr a enim sentit. quia semꝑ certo cẽꝑe
fructus g̾mina producit. flumina eum
sentiunt. quia ad loca unde fluunt: semꝑ
redeunt. Mare ⁊ uenti eum sentiunt. qr
ei imꝑanti mox qui escendo obediunt.
Mortui eũ sentiunt. qr ad eius imꝑiũ
resurgnͣt. Infermis eũ sentit qr quos de¬

Expanded text:
volucres. Et pisces quidem in crassiori volucres. Et pisces quidem in crassiori parte aquae reliquit; volucres autem in tenulorem partem aquae, quod est aer, sustulit. Tertia die bestias et hominem de ultimo elemento, id est de terra, condidit. D. Sentiunt elementa Deum?--M. Deus nihil unquam fecit quod insensibile Quae enim sunt inanimata, nobis quidem sunt insensibilia et mortua; Deo autem omnia vivunt, et omnia creatorem suum sentiunt. Coelum quippe eum sentit, quia ob ejus jussum incessabili semper revolutione circuit, unde dicitur: Qui fecit coelos in intellectu . Sol, et luna, et stellae eum sentiunt, quia loca sui cursus invariabiliter servando repetunt. Terra eum sentit, quia semper certo tempore fructus et germina producit. Flumina eum sentiunt, quia ad loca unde fluunt semper redeunt. Mare et venti eum sentiunt, quia ei imperanti mox quiescendo obediunt. Mortui eum sentiunt, quia ad ejus imperium resurgunt. Infernus eum sentit, quia quos de
Abbreviated transcription (Latin):
patet omñẽ creaturam semꝑ fuisse ui¬
si bilem indei p̾destina tõne. que post¬
ea uisibilis ipsi creature apparuit in
creatione. ut artifex qui uult domũ¬
ꝯstruere. pͥus tractat quomꝰ uelit que¬
q dispon̾e ⁊ machina que post surgit
recur mundus: M Bonitas dei. ut
ẽent quib grãm suam imꝑtiret. D
Qualit̾ est factus . M Ip̾e dixit ⁊ fcã
sunt om̃ia ⁊ Dixit sono u̾boꝵ:M d̾i
dic̾e̾ est u̾bo idest in filio omuia creare
ut dicitur. om̃ia in sap̃ia fecisti.D
Guit mora in creando. M In ictu ocłi
idest qmͣ cito possis oculum aꝑire
D Creauit ꝑ partes. m Omnia si¬
mul ⁊ semel fecit ut dicit᷑᷑. qui regnat
in et̾mim creauit om̃ia simul. Distin¬
xit autem omnia ꝑ partes sex dieb.
Trib elementa. ⁊ trib ea que sunt infra
scił solem ⁊ lunam ⁊ estellas in sũmo
elemento qd̵ est ignis. Scd̾a die in
medio elemento qd̃ est aqua. pisces. ⁊

Expanded text:
patet omnem creaturam semper fuisse vipatet omnem creaturam semper fuisse visibilem in Dei praedestinatione, quae postea visibilis ipsi creaturae apparuit in creatione: ut artifex, qui vult construere domum, prius tractat quomodo velit quaeque disponere, et machina quae post surgit retur mundus?--M. Bonitas Dei, ut essent quibus gratiam suam impertiret. D. Qualiter est factus?--M. Ipse dixit et facta sunt omnia . D. Dixit sono verborum?--M. Dei dicere, est Verbo, id est in Filio, omnia creare; unde dicitur: Omnia in sapientia fecisti . D. Fuit mora in creando?--In ictu oculi, id est quam cito possis oculum apeD. Creavit per partes?--M. Omnia simul et semel fecit, ut dicitur: Qui manet in aeternum, creavit omnia simul . Distinxit autem omnia per partes sex diebus; tribus elementa, et tribus ea quae sunt infra scilicet, solem, et lunam, et stellas in supremo elemento, quod est ignis. Secunda die in medio elemento, quod est aqua, pisces et
Abbreviated transcription (Latin):
cior est quam in alio. Ut enim potens est
eodem mom̃to quo mñ oriente eodem cunda
disponit in occidente. Semꝑ autẽ ĩ om̃i
loco ẽẽ p̾dicatur. qͥa in om̃i temppre con¬
ta moderatur. Innullo loco eẽ dicitur
qr locus est corporeus. Deus autera ĩ cor¬
poreus. ⁊ ideo illo calis. Idcirco in nullo
loco ꝯtinetur. cum ip̃e contineat om̃is:
in quo uiuimꝰ mouemur ⁊ sumus.
precerita p̾sentia ⁊ futura quasi coram
posita ꝓspiciat.⁊ ante quam mundum
crearet om̃ium om̃io prorsus ⁊ angłoꝵ
⁊ hõim noĩa. ⁊ mores. uolunitates. dictã.
facta cogitationes. ac si p̾sentialiter
dens dicitur. D Qualiter loquit᷑ d̾s
angłis uł hominib. m Angelis ĩ t̾ra
ĩ spiratione. hõib uero ꝑ angłos. D
Cũ deus sine initio fu̾it. nuqͥd creden¬
dũ est. qd̾ ante creatum mundũ quasi
solitariam uitam dixx̾it.M Scriptũ
est qd̵ fcm est in ip̃o uita erat. In quo

Expanded text:
tior est quam in alio; ut enim in coelo, stior est quam in alio; ut enim in coelo, seodem momento, quo in Oriente, eodem cuncta disponit in Occidente. Semper autem in omni loco esse praedicatur, quia in omni tempore cuncta moderatur. In nullo loco esse dicitur, quia locus est corporeus: Deus autem incorporeus, et ideo illocalis. Idcirco nullo loco continetur, cum ipse contineat omnia: in quo vivimus, movemur, et sumus praeterita, praesentia et futura quasi coram posita, prospiciat. Et antequam mundum crearet, omnium prorsus et angelorum et hominum nomina, mores, voluntates, dicta, facta et cogitationes, ac si praesentialitedens, dicitur. D. Qualiter Deus loquitur angelis et hominibus?--M. Angelis interna inspiratione, hominibus vero per angelos. D. Cum Deus sine initio fuerit, nunquid credendum est quod ante creatum mundum quasi solitariam vitam duxerit?--M. Scriptum est: Quod factum est, in ipso vita erat . In quo
Abbreviated transcription (Latin):
uis diuinitatis que omia cixando patrat.
pater uocatur. Illa autẽ qułe om̃ia ꝯtinet
ne innichilũ dissoluantur. filius appellat
omnia ꝑ filium omnia: in spũ scõ om̃ia.
Dater memoria. filius intelligentia sp̃s
scũs uoluntas intelligitur. D Cum om̃ĩ¬
potentia uł summa clementia de patre
p̃dicetur: quare non mater uocatur.¬
M Quiͥa generatio pͥncipaliter a patre
procedit. D Cum uero ueritas uł sapi¬
entia de filio dicatur: cur nõ filia appel¬
latur.m deo qd̾ filius similior est
patu quam filia. D Cur sp̃c scuͣs am¬
boꝵ filius non dicitur. ut unus esset pa¬
ter alter mater. M Quia simul ⁊ equa¬
licer abutroq procedit. ⁊ ip̃e est uin¬
bitat deus. M Quamuis ubiq poten¬
cialiter: tñ in intellectuali celo substan.¬
cialicer. D Qd est hoc: m Tr̃es celi di¬
cintur: unũ corporale qd a nobis uidet᷑.
ĩtellectuale in quo tͥnitas scã abeatis
facie ad faciem ꝯtemplatur. D Quom̃¬

Expanded text:
vis Divinitatis, quae omnia creando patrat, vis Divinitatis, quae omnia creando patrat, Pater vocatur; illa autem quae omnia continet ne in nihilum dissolvantur, Filius appellatuomnia, per Filium omnia, in Spiritu sancto omnia. Pater memoria, Filius intelligentia, Spiritus sanctus voluntas intelligitur. D. Cum omnipotentia et summa clementia de Patre praedicetur, quare non mater vocatur?--M. Quia generatio principaliter a Patre procedit. D. Cum vero veritas, vel sapientia, de Filio dicatur, cur non filia appellatur?--Quia Filius similior est Patri quam Filia. D. Cur Spiritus sanctus amborum Filius non dicitur, ut unus esset Pater, et alter, mater?--M. Quia simul et aequaliter ab utroque procedit, et ipse est vinbitat Deus?--M. Quamvis ubique potentialiter, tamen in intellectuali coelo substantialiter. D. Quid est hoc?--M. Tres coeli dicuntur: unum corporale, quod a nobis videtur; intellectuale, in quo Trinitas sancta a beatis facie ad faciem contemplatur. D. Quom
Abbreviated transcription (Latin):
nec labor iste grauabit. D Dicitur qd̾ ne¬
mo sciat quid sit deus. ⁊ ualde absurdum
uidetur adorare qd̃ nesciamꝰ. Ab ip̃o gͦ exor¬
dium sumamꝰ ⁊ in pͥmis dic mͥ quid sit d̾s.¬
M Qnͣtum hõi licet scĩre deus est substau¬
tia spũalis tam inestimabilis pulchritud̾i̾s
tam ineffabilis suauitatis. ut angłi qui¬
solem septuplo sua uincunt pulcritudine
iugiter desiderent in eum insaciabiliter
ꝓspicere. D Quomͦ intelligitur trinitas
unus deus: M Aspice solem in quo sunt
tria. ignea substantia. splendor ⁊ calor.
que in tantũ sunt in seꝑabilia. ut si uelis
splendorem segregare: p̾ues mundum
sole.⁊ si uerum calorem temptes se umg̾e:
careas sole. In ignea gͥ substantia incellige
patiem. in splendore filium. mn calore spm̃
Qua ip̃e est fons ⁊ origo. a quo omuia ꝓ¬
cedunt. Cuius sapientia filius appellat᷑.
D Quare filius m Quia ut splendor
a sole ita a patre generatur. Amboꝵ aũt
dens quasi ab ip̃is spiratur. Illa itaq

Expanded text:
nec me labor iste gravabit. D. Dicitur quod nemo sciat quid sit Deus, et valde videtur absurdum adorare quod nesciamus. Ab ipso ergo exordium sumamus, et in primis dic mihi quid sit Deus?--M. Quantum homini licet scire, Deus est substantia spiritualis, tam inestimabilis pulchritudinis, tam ineffabilis suavitatis, ut angeli, qui septuplo solem sua vincunt pulchritudine, jugiter desiderent in eum insatiabiliter prospicere. D. Quomodo intelligitur Trinitas unus Deus?--M. Aspice solem, in quo sunt tria, scilicet, ignea substantia, splendor et calor: quae in tantum sunt inseparabilia, ut si velis inde splendorem segregare, prives mundum sole; et si iterum calorem tentes sejungere, careas sole. In ignea igitur substantia intellige Patrem, in splendore Filium, in calore SpiriQuia ipse est fons et origo, a quo omnia procedunt, cujus sapientia Filius appellatur. D. Quare Filius?--M. Quia ut splendor a sole, ita a Patre generatur. Amborum autem dens, quasi ab eis spiratur. Illa itaque
Abbreviated transcription (Latin):
a condiscipulis quasdam questum¬
tulas enodare oportunitati illoꝵ ñ
tuens illo elogio mutari: si credi¬
tura talentũ mallem in terra silendo occulta
de uentre eius. quas abscondit a paciente
famem u̾bi dei. Et ut labor meus non solũ
p̾senti ꝓficiat etati disputata curaui stilo
cransmit̾e posti̾tati. rogans ut qui cumq¬
hiis studuent legendo in combere pro me
satagat deo p̾ces fundere. Titulus itaq oꝑi
si placet eluaidaniũm p̃sigurat᷑ quia in eo
obscurtas diu̾satm rerũ elucidat᷑. Nom̃
autem meũ idco uolui silentio contegune
ĩ iudia cabescens suis iuberet utile opus
centempnendo negligi᷑ qd lector postulet. ut
in celi conscribat: ne aliquando de libro ui¬
uentium deleatur. Fundamentũ gͥ opus
china quatuor furmissimis colũpnis fulci¬
atur. Primam columpnam erigat ꝓphe¬
tica autoritas. scd̃am stabiliat apłica dig¬
nitas. t̾tiam robor. ⁊ expositoꝵ sagacitas
quartam figat magistroꝵ sollers sobrietaᷤ.

Expanded text:
a condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare, importunitati illorum non frtim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum mallem in terra silendo occultarde ventre ejus , quas abscondit a verbi Dei famem patiente. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro me satagat Deo preces effundere. Titulus itaque operi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo volui silentio contegi, ne invidia tabescens suis juberet utile opus contemnendo negligi: quod tamen lector postulet ut in coelo conscribatur nec aliquando de libro viventium deleatur. Fundamentum igitur opuscchina quatuor firmis columnis fulciatur. Primam columnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat apostolica dignitas; tertiam roboret expositorum sagacitas; quartum figat magistrorum solers sublimitas.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pecorib iste mundꝰ replecus hm̃ndat heticis
⁊ scismaticis ꝑfidis ⁊ tyrannis symoniacis ⁊
ypoc̾tis. ambitõsis ⁊ cupidis ⁊ raptorib ⁊
p̃donib molentib. ⁊ exactorib usuranis ⁊
falsariis. impiis ⁊ sacͥlegiis prodicoribus
⁊ m̃dacib adulatorib ⁊ fallaciis. ganulus
⁊ n̾suciis gulosis ⁊ ebͥosis adult̾is ⁊ ĩcestu¬
osis mollib ⁊ ĩmundis pigͥs ⁊ negligentib
nanis ⁊ ꝑdigis ĩpetuosis ⁊ iraꝯdis. ĩpaciẽ¬
tib ⁊ ĩ ꝯstantib. uenificis ⁊ augrb. ꝑ uiris¬

Expanded text:
iste repletus habundat hereticis et scismaticis, perfidis et tyrannis, simoniacis et ypocritis, ambitiosis et cupidis, raptoribus et predonibus, violentis et exactoribus, usurariis et falsariis, impiis et sacrilegis, proditoribus et mendacibus, adulatoribus et fallacibus, garrulis et versutis, gulosis et ebriosis, adulteris et incestuosis, mollibus et immundis, pigris et negligentibus, vanis et prodigis, impetuosis et iracundis, impatientibus et inconstantib
Abbreviated transcription (Latin):
inuenire uestigium sic ⁊ nos nati ꝯtinuo
ostend̾e. s ĩ malignate nr̃a ꝯsumpti sumus
ꝯ ingenti turbatõne recogitabunt q̃ cum
nimia delectatõne gesserũt. ut stimłs me¬
morie pungat ad penam qͦs aculeꝰ nequicie
stimulauit ad culpam. de ĩutili pm̃a repro¬

Expanded text:
tinuo ostendere, sed in malignitate nostra consumpti sumus. Cum ingenti turbatione recogitabunt que cum nimia delectatione gesserunt, ut stimulus memorie pungat ad penam quos aculeus nequitie stimulavit ad culpam. VI De inutili pe
Abbreviated transcription (Latin):
uestiri duplicib ĩ diu mollib p̃ciosis or¬
nari. s ꝙͥ est hõ p̃ciosis ornat᷑ nͥ sepulcm
aurum ⁊ argentũ lapides ⁊ gemine ĩ luto
sordescũt/ digͥtas ⁊ potestas male iacent
ĩ pulue̾. honor ⁊ głia male sedent incine
ꝙͥ gͦ suꝑbe philat̾ia dilatas ⁊ magͥficas fimb̾as
diues ille qͥ ĩ duebat᷑ p᷑pura ⁊ bisso sepultꝰ est in
ĩ f̾no. diua filia pr̃iarche iacob añꝙͣ egred̾etur
ut ait iosephꝰ ut em̾et ornam̃tũ młim ꝓuinci¬
aliũ uͥgo ꝑmansit cũ ã exint scichẽ filiꝰ reg̃

Expanded text:
vestiri duplicibus, indui mollibus, pretiosis ornari. Sed quid est homo pretiosis ornatus nisi sepulcrum aurum et argentum, lapides et gemmae in luto sordescunt. Dignitas et potestas male iacent in pulvere, honor et gloria male sedent in cinergo superbe philacteria dilatas et magnificas fimbrias? Dives ille, qui induebatur purpura et bisso, sepultus est in inferno. Dina, filia patriarche Iacob, antequam egrederetur, ut ait Iosephus, ut emeret ornatum mulierum provincialium, virgo permansit; cum autem exivit, Sichem filius regis
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. senes ⁊ iuuenes. inarescet fem̃as p̾dentes
⁊ simplices suꝑiores ⁊ ĩfi̾ores ad exͤmũ ⁊̃ sac̾dotes
nocte filiũ uen̾is agitãt ĩ cubili. mane filiũ uͥgi
ne sb̾ũtit. sichen cũ ppło int̾emit. hec ⁊ ouã filios
iude ꝑcussit iudeũ ⁊ madiancidem pugione tnͣs¬
fodit tͥbum beniamĩ ꝓ uxore leuite destruxit. fi¬
lios hely sac̾dotis ĩ blło ꝓstͣuit ħ unã occidit amõ¬

Expanded text:
nes, mares et feminas, prudentes et simplices, superiores et inferiores, ad extremum etiam sacerdotes, nocte filium Veneris agitant in cubili, mane filium Virgine subvertit, Sichem cum populo interemit, Her et Onam filios Iuda percussit, Iudeum et Madianitidem pugione transfodit, tribus Beniamin pro uxore levite delevit, filios Eli sacerdotis in bello prostravit; hec
Abbreviated transcription (Latin):
rabiñ nõie ꝑͦ s nõie fortune uult applłari
ñ uͭ hõ s uͭ deꝰ uult honorari s sblimis in¬
cedit ⁊ excelsus uult sͥ om̃s assurgere
arrogantiã c̾dam reg̃ elud̾e cũ uidisset
iuxta regem ꝯsedit ꝙ rex uehem̃t᷑ admirãs

Expanded text:
ine persone, sed nomine fortune vult appellari, non ut homo, sed ut Deus vult honorari. Sedet sublimis, incedit excelsus, vult sibi omnes assurgere,arrogantiam cuiusdam regis illudere, cum vidisset iuxta regem consedit. Quod rex vehementer admirans
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb odiosa int̃ oĩa nicia tu sꝑ es pͥma. tu sꝑ es
ultima. nam õe pccm̃ te accedente ꝯmititur te
recedente dimitit᷑. scͥptũ ÷ .n. ĩitiũ om̃is pc̃ci est
sr̾̃bia. pͥmogenita est mors. ħ .n. int̾ ip̃a rer̃
pͥmordia c̾aturam cͥc creatorẽ eret̃. angłm cͣcͣ

Expanded text:
 odiosa, inter omnia vitia tu semper es prima, tu semper es ultima. Nam omne peccatum te accedente committitur, te recedente dimittitur. Scriptum est enim: «Initium omnis peccati est superbia», «primogenita mors». Hec enim inter ipsa rerum primor
Abbreviated transcription (Latin):
qd cupit habere. in eo miser sit: noc̃e est. S ab¬
sit ab illo regno miseria. ¶ Aderit itaq om̃ib
sufficientia qmͣ ꝑficiẽt in singulis unanimis
⁊ plena cõcordia. mali uͦ in discordia tanta ꝑsi¬
stent: ut eoꝵ corpus ⁊ aĩa semꝑ dundeant. Nã

Expanded text:
od cupit deest, in eo miser sit necesse est. Sed abod cupit deest, in eo miser sit necesse est. Sed absit ab illo regno omnis miseria. Aderit itaque omnibus omnis sufficientia, quam perficiet in singulis unanimis et plena concordia. Mali vero in discordia tanta persistent ut eorum corpus et anima semper dissideant. Na
Abbreviated transcription (Latin):
mei mecũ uolent qd̾ ego ibi nõ uelle ri¬
nõ potero. Ero itaq ꝓuelle meo de maiorib in
trus in ꝑsona ẽẽ uelle nõ pot̾ĩs. nam si hoc uel¬
les: te ip̃m nicħ ẽẽ uelles. qd̾ uelle nequibis.
nem qmͣ in hoc ꝯspiceres: uiolari plus om̃i cõ¬
modo amabis. Sicut nͨ ⁊̃ in humano corꝑe
uł pes loco. aut officio manus. uł manus pedit
sungi exoptat. aut os. siue nasus ubioculi sũt
apt otuli ubi os ⁊ nasus. relictis sedib suis cu-¬
mirabili ⁊ glorificata dispõne ⁊ eque disposiea
głificatõne b̾e ciuitatis dei. ita quisq qd̾ adep¬
tus fu̾it. Amabit. ut statũ suũ potõri gradu nõ¬
uelit mutari. Quare: Quia cuiq satis erit fe
licitas sua. ⁊ bt̾tudo sibi ꝓ m̾itis suis miscd̾iter
imꝑtita. Si .n. amplius hiĩ qui iam it ip̃ius cor¬
ꝑis unitate locati sunt maiora qm sunt adip¬
ti desiderarent: eo ip̃o miseri essent. quo nõdũ
hẽrent qd̾ uellent. In quo .n. alicui nõ succedit¬

Expanded text:
mecum volent quod ego ibi non velle non potero; ero itaque, pro velle meo, de majoribus in trus sis in persona velle non poteris. Namque si hoc velles, teipsum nihil esse velles, quod velle nequibis. ionem, quam in hoc conspiceres violari, plus omni commodo amabis. Nec etiam in humano corpore vel pes loco aut officio manus vel manus pedis fungi exoptat; aut os vel nasus, ubi oculi sunt; aut oculi ubi os; aut nasus, relictis sedibus suis, cumirabili et glorificata dispositione, et aeque disposita glorificatione beatae civitatis Dei ita quisque quod adeptus fuerit amabit ut statum suum potiori gradu immutari non velit. Quare? Quia cuique satis erit sua felicitas et beatitudo, sibi pro meritis suis misericorditer impertita. Amplius, si hi, qui jam tunc in ipsius corporis unitate locati fuerint, majora quam sint adepti desiderarent, eo ipso miseri essent, quod nondum haberent quod vellent. In quo enim alicui, qu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i sint. ⁊ xp̃c qui est ista pax sit om̃ium ca¬
put nͨ minori se affcũ ꝯplectant᷑. qm men¬
habundans eris in dilc̃one . qñ hoc t̾ fu̾it in
possessione: attñ istam tnͣsi ⁊ ꝯtemplari ip̃m
ꝑ quem om̃ia bona t̾ ꝓuenere. ⁊ ꝑcipies qr¬
ille te plus qm tu to ip̃m ⁊ qm om̃s aliis se in¬
alios ineffabili quadam suauitate illũ ama.¬
bis. malũ aũ qmqͣm sic deus om̃s q boni ha¬
bebunt odio. ut nͨ filius quis pietatem ha¬
beat de pr̃e in penis ꝯspͤto. De ꝯcordia boꝵ¬
cordia. Concordiam hic homo tam raram
hab. ut nͨ sibi ip̃i semꝑ ꝯcordet. sic .n. corpus
⁊ aĩa dissident sibi. ut qd̾ unũ appetit alt̾m
nolit. xͥm q nõ semꝑ hoc faciunt s alã idẽ
uolũt: id̾om discordia sũma nõ ꝑsistunt. In
discordia. ¶Corpus .n. cũ aĩa cuiꝰq scĩ. ĩmo cõ¬
cordie tante erunt om̃s iusti. qnͣte in p̃senti sũt
oculi nr̃i. sicut .n. oculus tuus u̾ti nõ potest qͦ¬

Expanded text:
istus, qui est ipsa pax, sit omnium caput. Nec minori sese affectu complectantur quam memuantum putas abundans eris in dilectione, quando hoc tibi fuerit in possessione? Attamen ista transi, et contemplare ipsum per quem haec bona tille plusquam ut teipsum et quam omnes alii se inalios ineffabili quadam suavitate illum amabis. Malum autem quemque sic Deus omnesque boni habebunt odio ut nec filius quidem pietatem habeat de patre in poenis conspecto. CAPUT LXcordia. Concordiam homo tam raram hic habet ut nec sibi ipsi semper concordet. Sic enim corpus et anima dissident sibi ut quod unum appetit alterum nolit. Verum quia non semper hoc, faciunt, sed aliquando idem volunt, non in discordia summa persistunt. In scordia. Corpus etenim et anima cujusque sancti, imo concordiae tantae erunt omnes justi quantae in praesenti sunt oculi n
Abbreviated transcription (Latin):
gnatur dum d̾r. ¶ Diliges dominum
deum tuum ex toto corde tuo.⁊ ex to¬
ta anima tuaci exominb uirib tuis.
¶Inhiis aut̃ trib ymaginem conditoꝵ
Ex quib qͣi excellen cõrib aĩe dignita¬
tĩb iuibennur dilig̾e conditorem. ut ꝙͣ¬
tum a nobis intelligitur diligatur. ⁊
nisi fiat in amore eius uoluntas nr̃a.
Inmo neo hoc sufficit nisi cum memo¬
q dep̾cor. ut semꝑ ad ant̾iora te extẽ¬
das. doneo ꝑuemas ad sublimembe
bilitatem quam in te scio Optimei
millis amicoꝵ consiliis. milla scłarũ
ambicõe desid̾ioꝵ ab amore
orum malignitate obscurare. s ubi¬

Expanded text:
gnatur, dum dicitur, Diliges Dominum gnatur, dum dicitur, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota anima tua, et ex omnibus viribus tuis . Inex quibus quasi excellentioribus animae dignitatibus jubemur diligere Conditorem, ut quantum a nobis intelligittellectus, nisi fiat in amore ejus voluntas: immo nec haec duo sufficiunt, nisi memoque deprecor, ut semper ad anteriora te extendas, donec pervenias ad sublimem pebilitatem, quam in te optime scio, nullis amicorum consiliis, nulla saecularium ambitione desideriorum, ab amore orum malignitate obscurare; sed ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Erfectissima atq ple¬
nissima uisticia est deum toto o¬
corde dilig̾e amare. Illiq tota ad¬
herere uoluntate qui est suminũ bonũ.
Sunimum u̾o amare bonum summna
becititudo est. Qui deum amat bonusẽ.
si bomis gͦ ⁊ beatus. ¶Quem qͣnto qͥs
ardencius amat tanto melior efficitur.
tus es. ¶Ex pͥmoq condonis honore in¬
teslige qͣntum debeas conditori tuo. dum
um tibi p̾stitit conditor etͥmis. ut tanto
eum ardencius amares. Quanto mirar¬
biliorem te ab eo ẽẽ conditum intellig̾es.
excellent̾ a conditore es conditus. s eciã
qd̃ ad ymaginem. ⁊ similitudĩem suam
ip̃e creator om̃ium te creauit qd̾ millia¬
lii excreaturis nisi soli homim concessit
⁊ ħ est ymago unitatis ⁊ tnitatis dei om¬
inpotentis quam anima tua ht̃ in se.n
¶Primum qd̾ scd̾m dei domiut uiuit ⁊
sapiti ¶ Scd̾m qd̾ ad ymaginem tiui cre¬
atoris condita est. ¶Gertium licet imꝰ
ectum. uoluntatem ⁊ memoriam. ¶ Ꝙ
idem licet aliis u̾bis in enuangelio desi¬

Expanded text:
erfectissima atque plenissima est justitia; Deum toto corde amare, illique tota adhaerere voluntate, qui est summum bonum. Summum vero amare bonum, summa est beatitudo. Qui Deum amat, bonus est: si bonus, ergo et beatus, quem quanto quis ardentius amat, tanto melior efficietur. tus es: ex primoque conditionis honore intellige quantum debeas Conditori tuo, dum um praestitit tibi Conditor aeternus, ut tanto eum ardentius amares, quanto mirabiliorem te ab eo esse conditum intelligeres.excellenter a Conditore conditus es, sed etiam quod ad imaginem et siipse Creator omnium te creavit: quod nulli alii ex creaturis, nisi soli homini concessit. Et haec est imago unitatis et trinitatis omnipotentis Dei, quam anima tua habet in se: primum quia secundum Dei donum vivis ac sapis, secundum quia ad imaginem tui conditoris creatus es: tertium licet unusectum, voluntatem et memoriam. Quod idem, licet aliis verbis, in Evangelio desi
Abbreviated transcription (Latin):
ci quia hic igne concupistencie exarserũt. ius¬
te ibi in ignem ardebunt Quia u̾o hic frigo¬
re malicie riguerunt. iuste in penali frigore
stridebunt. oñtur namq exct̾ius cand̾e ig¬
ne. ut ferrum in fornace. Int̾us frig̾e ut gla¬
cies inhyeme. ut dr Iob.iii. tnͣsibũt ab aquis
niuium ad calorem nimium. ¶Noͣ. qd̾ in

Expanded text:
Et quia in igne concupiscentiarum hic exarserunt, juste ibi in igne ardebunt. Quia vero frigore malitiae hic riguerunt, juste ibi poenali frigore stridebunt. Dicuntur namque exterius igne candere, ut ferrum in fornace; interius frigere, ut glacies in hieme, ut dicitur: Transibunt ab aquis nivium, ad calorem nimium . Et quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ est accensus. ut si totum marxe influe¬
ret nõ extĩgueretu: cuius ardor sio istum
mat̾ialem uincit ignem. ut iste pictum ⁊¬
frigus. de quo d̾r. si igneus mons ĩmitt̃¬
ne excitat fietus oculoꝵ. frigus stridorẽi
dencium.iii. x̾mes uermes in mortules
.i. serpentes ⁊ dracones nisu. ⁊ sibilo horri¬
biles. qui ut pisces in aqua itaniuunt ĩ
gra cedencium. ut mallei. ferrum. ꝑcuci¬
encium.uĩ: tenẽbrae palꝑabiles. ut d̾r
t̾ra tenebrarum. ubi millus ordo. s sempi¬
t̾nus horror inhitat. uiĩ. confusio poc̃oꝵ¬

Expanded text:
el accensus est, ut si totum mare influeret, non exstingueretur. Cujus ardor sic istum materialem vincit ignem, ut iste pictum frigus, de quo dicitur: Si igneus mons immitterexcitat fletum oculorum, frigus stridorem dentium. Tertia, vermes immortales, vel serpentes et dracones visu et sibilo horribiles, qui ut pisces in aqua, ita vivunt in gra caedentium, ut mallei ferrum percutientium. Sexta, tenebrae palpabiles, ut dicitur: Terra tenebrarum, ubi nullus ordo, sed sempiternus horror inhabitat . Septima, confusio p
Abbreviated transcription (Latin):
ucorem intraret. ut eius concubitu gͣiida
ẽe putaretur.ui. as aut̃ noluit. dum ĩ cas¬
tris ppłs domini laboraret. Scͥpsit gͦ rex du¬
ciex̾citus sui Ioab.ut uriam pon̾et᷑ in illa ꝑ¬
te p̾lii ubi occid̾etur. hac epła sue mortis ⁊¬
accepta.urias dedit Ioab. qui ita fecit sic̾
adult̾ii culꝑam celasset. Nathan ꝓph̾a mis
ouiculam rapͥuit. Cum aut̃ iudicaret⁊
dd̾. hunc ẽẽ dignum morte. Ryndit satã.
hebat urias rapiusti. ad hanc gͦ nocem

Expanded text:
uxorem intraret, ut ejus concubitu gravida crederetur. Urias autem noluit dum in castris populus Domini laboraret. Scripsit ergo rex duci exercitus sui Joab, ut Uriam poneret in illa parte praelii ubi occideretur. Hac epistola suae mortis accepta, Urias dedit Joab, qui ita fecit sicutadulterii culpam celasset, Nathan propheta ioviculam rapuit. Cum autem judicaret David hunc esse dignum morte: Respondit Nathan: ebat Urias rapuisti. Ad vocem
Abbreviated transcription (Latin):
Exurge q̃r obdornus domĩe ⁊ c̃ uñ ⁊ in
euuangelio legitur. qd̾ dormiebat ih̾o ĩ
naui. ⁊ timo fluctuabat nauis. si uigila¬
ret nõ fluctuaret. Nauis cortuũ ẽ. alñ
tͦe pescit ⁊ tumo fluctuat nauis. obẜua.¬
.i. caue naufragium. ⁊ excita xp̃m dormi¬

Expanded text:
Exsurge, quare obdormis, Domine? Unde in Evangelio legitur quod dormiebat Jesus in navi, et tunc fluctuabat navis : si vigilaret, non fluctuaret. Navis cor tuum est, alitepescit; et tunc fluctuat navis. Observa naufragium, et excita Christum dormi
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. qui fuit locus dm̃ice passonis. qͥ
in taluaria fc̃a esti filii gͦ chore sunt fi¬
lii calui .i. xcp̃i in caluo heliseo p̾signati
ascende calue. ascende calue. Tuno iͦ¬
sit helisens duos ursos excire de saltu
ad synagogam que pͥus erat domus d̾i. ꝙ
sonat Dethel.irrisus est a ꝑuuilis ascende
calue clamantib .i. indeis pu̾ili fatuita¬
te clamantib tolle. tolle. trucifige eum qͥ
deuorantur a duob ursis.i.a dyabolo. ⁊
angelis eius. uł a tyto. ⁊ uaspasiano qͦs
deus ad destructõnem iudeoꝵ misit. ol.

Expanded text:
tatur, qui fuit locus Dominicae passionis quae in Calvaria facta est. Filii ergo Core, sunt filii calvi, id est Christi in calvo Eliseo praesignati. Ascende, calve, ascende, calve! Tunc jussit Eliseus duos ursos exire de saltu,ad Synagogam, quae prius erat domus Dei, quod sonat Bethel, irrisus est a parvulis: Ascende, calve, clamantibus, id est Judaeis puerili fatuitate clamantibus: Tolle, tolle, crucifige eum! qui devorantur a duobus ursis, id est a diabolo et angelis ejus, vel a Tito et Vespasiano, quos Deus ad destructionem Judaeorum misit XLII
Abbreviated transcription (Latin):
meo. ⁊c. Hec lut̾ua.i. Iohes qui illum os¬
tendendo p̾dicat dicens. hic est qui bap
homines bapo assuefaciens uiam p̾ꝑat
u̾bo. Ip̃e enĩ est p̾co u̾bi. poniphus sꝑonsi.
luc̾na xp̃i. Inde ẽ. qd̃ in dieb trib quib
festum nõ celebratur. unus cereus añ eu
uangelium defertur hic ẽ Iohes qui xp̃z¬

Expanded text:
meo. Haec lucerna est Joannes qui illum ostendendo praedicat, dicens: Hic est qui bapthomines baptismo assuefaciens viam praeparat Verbo. Ipse enim est praeco Verbi, paranymphus sponsi, lucerna Christi. Inde est quod in diebus quibus festum non celebratur, unus cereus ante Evangelium defertur. Hic est Joannes qui
Abbreviated transcription (Latin):
cum intencõne fallendi. ut gͦ mendaci¬
u̾alit̾ de omni mendacõ accipiend̾ ẽ. sic̃
nec illud: os qd̃ mentitur occidit aĩam.
Sunt eĩ tria gn̾a mendatõꝵ. Nam sũt
mendatia quedam ꝓ salute tpali. uł cõ¬

Expanded text:
cum intentione fallendi. Ut ergo mandacineraliter de omni mendacio accipiendum est, sicut nec illud: Os quod mentitur occidit animam . Sunt enim tria genera mendaciorum. Nam sunt mendacia quaedam pro salute, vel
Abbreviated transcription (Latin):
dacium.⁊ tr̃i. uid̾is odisse dum seꝑas
ate. Non eĩ odium cadit in deum. s odi¬
redr malos. quia nõ sunt man̾e inse
in do omnes dico. Qui oꝑantur ñqui¬
tatem. Non dicit quii oꝑati sunt ne ex
le pct̾m. qd l a diuinis mandatis alienũ
si cadit langor.i.fomes nature facite nõ
ip̃e facit. unde apłs. Iam nõ ego oꝑor illd̾
s qd̾ hitat in me pctm .i. fomes. Sequitũ
⁊ ꝑdes omnes nõ solum oꝑantes. s ĩ eos¬

Expanded text:
Aug. id est videris odisse, dum separas a te. Non enim odium cadit in Deum, si odire dicitur malos, quia non sinit manere in se. Omnes dico qui operantur iniquitatem. Hier. Non dicit qui operati sunt, ne excer quodlibet a divinis mandatis alienum; si cadit, languor naturae facit, non ipse facit. Unde Apostolus: Jam non ego operor illud, sed quod inhabitat in me peccatum . Sequitur: Et perdes omnes non solum o
Abbreviated transcription (Latin):
re. s in dolo uł indole laudantur .i. qui sic
mentiunti: nõ mendacium in eis. s dolꝰ
.l. prudentia. uł in doles laudatur. quia qͥ
sis solũmodo menciuntur merẽditur
aliqñ ab omĩmendacõ lb̃ari. Est aut̃ a¬
liud mendaciigenus. qd̃ fit ioco. qd̾ nõ
fallit. Scit emĩ ille cui dr̃ cã ioci dici. ⁊ hec
duo gu̾a mendaciorum nõ sunt sũ culpo
s nõ cum magna. ꝑfectis aut̃ nõ ꝯuẽĩt
mentiri. nec eciam ꝓ temꝑali uita alicꝰ
ẜuanda. cuł morte nõ occiditur aĩa suai.
iusti tacentis. uł alt̾ius .i. occisi. lant̃i
is.isi nõ fłm dr̾etur uerum tac̾e. ut siqͥs
nõ uult homiem ad mortem ꝑdere. ue¬
rum tateat. s nõ frm dicat. ne᷑ ꝓ corꝑe ⁊
alt̾ius aĩam suam occidat. sion ẽ eĩ tul

Expanded text:
re, sed in dolo, vel indole laudantur. Qui sic mentiuntur, non mendacium in eis, sed dolus, id est prudentia vel indoles laudatur, quia qui sic solummodo mentiuntur, merebuntur aliquando ab omni mendacio liberari. Est etiam aliud mendacii genus, quod fit joco, quod non fallit. Scit enim ille cui dicitur, causa joci dici. Et haec duo genera mendaciorum non sunt sine culpa, sed non cum magna. Perfectis autem non convenit mentiri, nec etiam pro temporali vita alicujus servanda, cujus morte non occiditur anima sua, id est justi tacentis, vel alterius, id est occisi. Licet autem eis si non falsum dicere, verum tacere. Ut si quis non vult hominem ad mortem perdere, verum taceat, sed non falsum dicat, ne pro corpore alterius animam suam occidat. Non est enim cul
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uo ego attulissem fecunditatem ip̃i re¬
tubuebãt steritatem. ego attuli uitam. ip̃i
mortem retribuerunt. Ego honores ip̃i ꝯtu¬
melias. ego medicinam. ap̃i uln̾a. hanc st̃¬
ilitatem in ficu maledixit dominus. m ꝯxi.¬
ubi cum quereret fructum nõ ĩuenit. foliae
rant in ea. ⁊ fructus nõ erat.i. u̾ba erant in
synagoga ⁊ oꝑabu fc̃a non erant. uidens ẽ¬
ft̃is s̾ilitastem. aiti quid p̾dicas nõ furand̾

Expanded text:
cum ego attulissem fecunditatem, Aug. ipsi retribuebant sterilitatem. Ego attuli vitam, ipsi mortem retribuerunt; ego honores, ipsi contumelias; ego medicinam, ipsi vulnera. Hanc sterilitatem in ficu maledixit Dominus, ubi cum quaereret non invenit, folia erant in ea et fructus non erant , id est verba erant in Synagoga, et facta non erant. Vide efactis sterilitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
cor non d dici mendacium. ut u̾bi gm̾. si qͥ
commnendet mͥ gladium. ⁊ ꝓmittam red¬
d̾e poscenti.si furens poscit nõ debeo redd̾e
ne se uł alium occidati Iõ nõ est hic dupplex
cor. Quia cum ꝓmisi redd̾e. nõ cogitami pͦ¬
furentem posse repet̾e.si quis gͦ omĩa mẽ¬
dacia uitare non potuł saltem sola huiꝰ ne¬
cc̃itatis ħat mendacia.ut abistis si sola ren¬

Expanded text:
cor, non debet dici mendacium. Ut, verbi gratia, si quis commendet mihi gladium, et promittam reddere poscenti: si furens poscit, non debeo reddere, ne se vel alium occidat. Ideo non hic est duplex cor, quia cum promisi reddere, non cogitavi furentem posse repetere. Si quis ergo omnia mendacia vitare non potest, vel sola hujus necessitatis habeat mendacia, ut eti
Abbreviated transcription (Latin):
Retro mortifem delectacio est que oritur ex
recordacõne p̾t̾ctorum peccatoriun añ in¬
stantia temptacõnum.a sinistris u̾o arro¬
gancium fratrum ⁊ murimiranciũ inqui¬
rendo. a dextris obedientium fr̾m feruor at¬
q deuoco. uigilet gͦ adu̾sus carnem rigori
discipline. Continiudicium d̾i. Iudiciũ ꝓpͥe
confessionis. ⁊ hoc fit dupłr manifestum de
manifestis. occisitum de octultis. uñ ait apꝰ¬
tolus. Si nos met ip̃os diuidicaremus non
utiq iudicaremim. Contra delectaconemt
que ꝓcedit de recordat̾one p̃t̾itoꝵ pcc̃orum.
frequtaco̾ sc̃onis. contia instanciam tempta¬
cõnis. instancia suppõnis or̃onis. Contͣ ĩqui
etudĩem pacĩam ⁊ ꝯpassio adu̾sus obedienciũ
fr̃m feruorem congratulacõ ⁊ discrecõ. Con¬
gͣtulacõ eĩ expellit ĩiudiam. discrecõ nm¬
fumus. quia in sua altitudĩe intumescũt.¬
⁊ euanescunt. alñ sic̃ pulius quia nullũt

Expanded text:
Retro mortifera delectatio est, quae oritur ex Retro mortifera delectatio est, quae oritur ex recordatione praeteritorum peccatorum: ante, instantia tentationum: a sinistris vero arrogantium fratrum et murmurantium inquietudo: a dextris obedientium fratrum  3. Vigilet ergo adversus carnem rigor disciplinae: contra judicium Dei, judicium propriae confessionis; et hoc sit duplex, manifestum de manifestis, occultum de occultis. Unde ait Apostolus: Si nosmetipsos dijudicaremus, non utique judicaremur . Contra delectationem, quae procedit de recordatione praeteritorum peccatorum, frequentia lectionis: contra instantiam tentationis, instantia supplietudinem, patientia et compassio: adversus obedientium fratrum fervorem, congratulatio et discretio. Congratulatio enim expellit invidiam, discretio nimfumus, quia in sua altitudine evanescunt; aliquando sicut pulvis, quia nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ utilitatem ꝓximorum. sensus pius erit si
fides nr̃a deum sentit sumine potentem. sũi¬
mnciam. ꝑ eius bonitatem nr̃am credamus
dilui inquitatem. ¶ Gria sunt que mortẽ
sc̃orum faciunt p̾ciosam: Quies alabore.ga¬
udium de nouitate. Secinitas de et̾nitate.t.¬
Omĩi custodia custodi cortuum. Solent ho
dit qui corpus suum custodit. sios aut̃ nõ
sicis st̾culinium custodit uile qui custodie¬
diend̾ est mag̃ aĩe castrum. qm̃ et̾na ex ip̃o
uita ꝓcediti s castrum istud in t̾m inimicorũ
situm undiq impugnatur. ⁊ idcco cum cus¬
todia ẜuand̾ esti. ex omĩ ꝑte uiguanti sol¬
licitudĩe est mmmiend̃. Infu̾s. suꝑius. añ
aretro. adextris.⁊ a sinistris. Inferius imꝑ¬
pugnat concupiscencia carnus que militat
aduersus aĩam. Quia caro concupistit ad¬
u̾sus sp̃m. Suꝑius eminet iudicium dei.
ꝑte corsuum custodienit qui dicebat Sem¬
ꝑ em̃ qitimentes suꝑ me sluctus timui dm̃.

Expanded text:
per utilitatem proximorum. Sensus pius erit, si per utilitatem proximorum. Sensus pius erit, si fides nostra Deum sentit summe potentem, sumantiam; per ejus bonitatem, nostram credamus dilui iniquitatem. Tria sunt quae mortem sanctorum faciunt pretiosam, quies a labore, gaudium de novitate, securitas de aeternitate.Omni custodia serva cor tuum. Solent dicdit, qui corpus suum custodit. Nos autem non sic: sed sterquilinium vile custodit, qui custoddiendum magis animae castrum, quoniam aeterna ex ipso vita procedit. Sed castrum istud in terra inimicorum situm undique impugnatur; et idcirco omni custodia, id est ex omni parte, vigilanti sollicitudine est muniendum, inferius, superius, ante et retro, a dextris et sinistris. Inferius impugnat concupiscentia carnis, quae militat adversus animam; quia caro concupiscit adversus spiritum. Superius imminet judicium Dei: parte cor suum custodierat, qui dicebat: Semper enim quasi tumentes super me fluctus timui Deum .
Abbreviated transcription (Latin):
sensumm nr̃m tres sunt. Ten̾itudo carnis m̾̃e
que est dalida que sampsonis eruit oculos. a¬
menitas mu̾dialis głie. que ẽ Iezabel.⁊ sia¬
both occidit. diffidencia future uite que est fili¬
dignum ẽ. quid sit d̾s ĩ inundo. quid ĩ homĩ¬
b. quid in angelis. Quid in se ip̃o. quid ĩ rep
num lib̾ator.⁊ adiutor. angelorum sapor.ide¬
cor. In se ip̃o pͥncipium. ⁊ finis. repborum t̾ror
⁊̃ horror. In creaturis mirabił. In homĩb ama¬
bilis. In angelis desid̾abił. in se ip̃o inxp̃hensi¬
bius. in repbis intołabilis. ¶ Preciosa ẽ ĩ ꝯ¬
sensus pius. uictus sobruis erit si contient̾
si socialit̾. si obedient̾.i. caste. caritatiue. hũi¬
tem carctas. ꝑ obedienciam hũilitas acqui¬
ritur. ⁊ ħ estutus que aĩam ꝑfc̃e d̾o subditam
sub umibra alarum ip̃is secure facit uiu̾e.
actus uistus erit. si fu̾it rectus. discretus. fr¬
uctuosus. Rectus ꝑbotiam intenc̾onem. dis¬
cretus ꝑ mensimim possibilitatis. fructuostis

Expanded text:
sensus nostros evertunt: teneritudo carnis, quae est Dalida, et Samsoni oculos eruit; amoenitas mundialis gloriae, quae est Jezebel, et Naboth occidit; diffidentia futurae vitae, quae est filirantes quid sit Deus in mundo, quid in hominibus, quid in angelis, quid in se ipso, quid in reprnum liberator et adjutor, angelorum sapor et decor, in se ipso principium et finis, reproborum terror et horror. In creaturis mirabilis, in hominibus amabilis, in angelis desiderabilis, in se ipso incomprehensibilis, in reprobis intolerabilis. SERMO XLIX. sensus pius. Victus sobrius erit, si continenter, si socialiter, si obedienter, id est caste, charitative, humitem charitas, per obedientiam humilitas acquiritur. Et haec est virtus, quae animam perfecte Deo subditam, sub umbra alarum 1195 ipsius secure facit vivere. Actus justus erit, si fuerit rectus, discretus, fructuosus. Rectus per bonam intentionem, discretus per mensuram possibilitatis, fructuosus
Abbreviated transcription (Latin):
uenalem. ¶Salomon melior est bucella sicca
cum gaudio qmͣ domus plena iuctimis cum
ornauerit. ⁊ oculos incuentiam ad se pro¬
uoenerit. ⁊ si nullum inde sequatur damp¬
num iudicium tamen patietur ecermun. Ue
nenum enim obtulit ⁊ si noti fuit qui biberet

Expanded text:
es. Melior est bucella sicca cum gaudio, quam domus plena victimis cum ornaverit, et vultus hominum ad se provocaverit, etsi nullum inde sequatur damnum, judicium tamen patietur aeternum, quia venenum attulit si fuisset qui biberet
Abbreviated transcription (Latin):
bimalascendentes acc̾ante cogitacõne. ⁊
teste ꝯscĩa. nosmet ip̾os dudicamꝰ remꝰ.
penitendo. ⁊ timore tanqͣm carmfite no
torq̃nte. ⁊ .q. quidam aĩe ꝯfitentis sãgͥs
.ĩ. ꝓuniremur adeo. Nam quicũ se iudi¬
cau̾it non dampnabitur. x̾setur gͦ añ oculos
ymago iudicii futuri. ⁊ ascendat homo adu̾ssi
se tribunal mentis sue constituat se añ faciẽ
suam. atq constituto in corde iudicõ. assit ac
tus atͥo cogitaco.⁊ testis const̾ia. ⁊ carm fex ti¬
ratin: ut se indignum homo iudicet ꝑticipa¬
cõne corꝑis ⁊ sanguinis domini. ut qui se¬
ꝑari a regno timet ꝑ ultimam sit̾iam ad tẽ¬
pus ꝑ eccasticam discipliam a sacim̃to ce¬
lestis panis seꝑetur. Indigne eĩ accipit si t̾c¬
nõ iudicetur a dño. Pcc̃a eĩ siue ꝑua. siue n¬
magna sint impunita ẽẽ nõ possunt. quia
uł homĩe pm̃itente. uł deo iudicante plectũ¬
tur. ¶ Cessat aut̃ uindicta diuina si confes¬

Expanded text:
bunal ascendentes accusante cogitatione, et teste conscientia, nosmetipsos dijudicaremus, poenitendo, et timore tanquam carnifice nos torquente, quasi quidam animae confitentis sanguis non puniremur a Deo. Nam quicunque se judicaverit non damnabitur. Versetur ergo ante oculos imago judicii futuri, et ascendat homo adversum se tribunal mentis suae, constituat se ante faciem suam, atque constituto in corde judicio adsicusatrix cogitatio, et testis conscientia, et carnifex tiratur, ut se indignum homo judicet participatione corporis et sanguinis Domini, ut qui separari a regno timet per ultimam sententiam, ad tempus per ecclesiasticam disciplinam a sacramento coelestis panis senon judicetur a Domino. Peccata enim sive parva, sive magna sint, impunita esse non possunt, quia vel homine poenitente, vel Deo judicante plectuntur. Cessat autem vindicta divina, si confes
Abbreviated transcription (Latin):
is subditorum euacuandis. quam uiciis
extirpandis utinam tm̃ ugiles eẽnt ad cu¬
ram. quam alacres currunt ad cathedram.
plus fulgent calcaria quam altaria cicius ĩ¬
ueniuntur in stabulo qͣm in templo. uelo¬
cius currunt ad coquinam qͣm ad missam.¬

Expanded text:
is subditorum evacuandis quam vitiis extirpandis? Utinam sic vigilent ad animarum curam, quam alacres currunt ad cathedram». Plus fulgent calcaria quam altaria, citius inveniuntur in stabulo quam in templo, citius currunt ad coquinam quam ad ec
Abbreviated transcription (Latin):
queritur in xp̃iano ĩ icium boni oꝑis s fi¬
nis. quia de fine suo umisquisq iudicabi¬
tur. sunt enĩ qui bñ incipiunt. ⁊ malefi¬
niunt ꝯu̾sacõnem suam sic̃ iudas pͥmoa
apłs. ⁊ postea traditor domini. ⁊ fã sui cõ¬
scius laqueo se suspendit Paulus male
cepit ⁊ bñ finiuit p̾mo ꝑsecutor. posteat̾¬
dicator. uirtus boni oꝑis ꝑseu̾ancia esti¬

Expanded text:
quaeritur in Christiano initium boni operis, sed finis: quia de fine suo unusquisque judicabitur. Sunt enim qui bene incipiunt, et male finiunt conversationem suam; sicut Judas primo apostolus, et postea proditor Domini, et facti sui conscius laqueo se suspendit . Saulus  Al., Paulus male coepit, sed bene finivit: primo persecutor, postea praedicator. Virtus boni operis est
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sater ordo est sacrm quo insignitur ho.
ut sic aliis ꝑ honorem p̾sit.ut eis ꝑ hotꝰ p̾¬
lacõnis psit. Inordĩe aut̃ tria debent at¬
tendi. ⁊p̃a ordĩat̾o. scia. ⁊ actõ. si eĩ ĩbi or¬
do erit sñ scĩa. fatuitas est sc̾ĩa sñ actõne

Expanded text:
Sacer ordo est sacramentum, quo insignitur homo, ut sic aliis per honorem praesit, ut eis per onus praelationis prosit. In ordine autem tria debent attendi. Ipsa ordinatio, scientia, et actio. Si enim tibi ordo fuerit sine scientia, fatuitas erit; scientia
Abbreviated transcription (Latin):
tuor sunt quorum in hac uita obsequiis de¬
ẜuimus. Caro. mundus. dyabolus. d̾s.
Carni militamus gule illecebris ẜuiendo.
luxurie stimulis obseq̃ndo. Mundo nulita¬
mus auaricie estib anelando.honoris al¬
titudĩem affectando. Syabolo militamus:
sp̃u ĩtuinescendo. Deo militamus pietatis
opib huilit̾ insistendo. põitates aereas ui¬
tute sp̃c oppugnando. hñt ⁊ singili pͥncipes isti
donatiua ꝓpͥa. Caro suis tpronib elargitur mo¬
mentaneam uoluptatem. Mundus tnͣsitoriã

Expanded text:
tuor sunt quorum in hac vita obsequiis deservimus: Caro, mundus, diabolus, Deus. Carni militamus gulae illecebris serviendo, luxuriae stimulis obsequendo; mundo militamus avaritiae aestibus anhelando, honoris altitudinem affectando; diabolo militamus, spiritu intumescendo; Deo militamus pietatis operibus humiliter insistendo, potestates aerias virtute spiritus oppugnando. Habent et singuli principes isti donativa propria. Caro suis tironibus elargitur momentaneam voluntatem, mundus transitoriam
Abbreviated transcription (Latin):
actione frustrentur non magna non medi¬
ocria non pusilla. peremptoria si quidem¬
res ingratitudo. hostis gracie. inimica salu¬
gratie. Nonne perditum reputatur. qd̾ ĩ¬
graco donacum est. aut dedisse non penitz.
triduoq ieuinaueris puces ce non ieiunã¬
te non meliorem tu ieiunas ⁊ irasceris.
ille comedit ⁊ forte blanditur cu ueyatio¬
nem mentis ⁊ uencris esuriem riyan¬
do detegis ille moderatis alicur cibis.¬

Expanded text:
actione frustrentur; non grandia, non mediocria, non pusilla. Deres est ingratitudo, hostis gratiae, inimica saluim jure perditum reputatur, quod ingrato donatum est? aut dedisse non poenitet, biduo ieiunaveris, putes te non ieiunante meliorem. Tu ieiunas et irasceris, ille comedit et forte blanditur; tu vexationem mentis et ventris esuriem rixando digeris, ille moderatius alitur e
Abbreviated transcription (Latin):
humano cadauere. Quid hornbilius mor¬
tuo homine cuius erat gratissimus ample¬
te. Quid ergo prosunt diuicie. quid epule
quid honores. Siuicie non liberabũt. ho¬
do sedebat gloriosus in throno modo ia
delicus modo consumitur a uermibus

Expanded text:
humano cadavere? quid horribilius mortuo homine? Cui gratissimus erat amplete. 4 Quid ergo prosunt divitie? quid epule? quid honores? Divitie enim non liberabuntdo sedebat gloriosus in throno, modo iadeliciis in cenaculo, modo consumitur a vermibus