comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apud alexandriam
gestum ẽ: quod eciam chora¬
ces serapis qui ꝑ sugulas qͣs¬
q domus imparietibus in
si sunt om̃s et abrasi ut ue
uestigium quidem usquam
uel nonmius appellacio. aut
ip̃ius aut cuiuslibet alceri¬
ius demonis remaneret: s
pro id crucis dñice signum
inusquisq in postib ĩ in¬
gressib infenestris. in pa¬
rietib. colũmsq de pinge¬
ret: Quod cũ factum hii qui
suꝑerant ex pagans inderẽt
ni recordacionẽ rei magne ex
craditione sibimet antiqui¬
tus commendate uenisse ꝑ¬
hibentur Signũ hoc nr̃m
diũce crucis inter illas qͣs
ex ceteris licterarum que a¬
pud illos sunt elementis
Cuis lictere seu uocabu¬
li haut eẽ asserunt inter¬
pretationẽ Dita uentura
Dicebant gͦ hii qui cunc ã¬
miracione rerum gestarũ
conuertebantur ad fidem
ita sibi ab autiquis tradi¬
tum quod hoc que nñc co¬
liuitur tam dui starent. ꝙͣ¬
dui iuiderͤant signum istud
uenisse in quo esset ita
unde accidit ut magis ln

Expanded text:
apud Alexandriam gestum est, quod etiam Thoraces Serapis, qui per singulas quasque domos in parietibus, inssi sunt omnes et abrasi, ut ne vestigium quidem usquam, vel numinis appellatio, aut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis Dominicae signum unusquisque in postibus, in ingressibus, in fenestris, in parietibus, columnisque depingeret. Quod cum factum esse hi qui superfuerant ex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis inter illas quas ex caeteris literarum, quae apud illos sunt, elementis. Cujus literae seu vocabuli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde accidit ut magis hi
Abbreviated transcription (Latin):
catuentes antiquitus
apatribus super hoc
traditam regulam debere ser¬
uari: que continebat post
abiectionem pram et cõfes¬
sionem resti dogmatis: so¬
la eos mams imposicione

Expanded text:
atuentes antiquitus a patribus super hoc traditam regulam debere servari: quae continebat, post abjectionem pravi et confessionem recti dogmatis, sola eos manus impositione
Abbreviated transcription (Latin):
epistola quam ad phitiꝑ¬
nos obedientie operam
dare: et meditari paciẽ¬
ciam qmͣ indistis iigna¬
cio trufo et zosimo bea¬
stientes quod hi omnes ñ
inuacium: sed per fidem
et iusticiam cucurrerũt¬
locum sibi a domino pre¬
paretum. quoniam qui¬
dem passionum eiuis ꝑ¬
ticipes extiterunt nec
dilexerunt presens secu¬
lum: sed eum solum:. qui
pro ipĩs et pro nobis mor¬
tins est. et resurrexit et¬

Expanded text:
stola ad Philipomnes obedientiae operam dare, ac meditari patientiam quam vidistis in Ignatio et Rufo et Zosimo beascientes quod hi non in vacuum, sed per fidem et justitiam cucurreruntlocum sibi a Domino praeparatum, quoniam quidem passionum ejus participes exstiterunt; nec dilexerunt praesens saeculum, sed Christum, qui pro ipsis et pro omnibus mortuus est, et resurrexit
Abbreviated transcription (Latin):
ipm se ẽẽ paracditum pre¬
dicabat et elatus insania
ad similitudinem xp̃i .xii.
discipulos eligens ad pre

Expanded text:
ipsum se esse paraclitum predicabat et elatus insania ad similitudinem Christi XII discipulos eligens ad pre
Abbreviated transcription (Latin):
peratore consecraretur: nͥ a
se uatu probatus
deo suo abburno facit
et hoc ad causam nram quod
apud uos humano arbitra¬
tu diuinitas pensitatur. et¬
msi homͥni deus placuerit
deus non erit Homo iam de
o ꝓpitius ẽẽ debebit Tyberi¬
us ergo cuius tempore nom̃e
xp̃ianum inseculum intra¬
uit. adũtiata sibi er syria
palestina que illic ueritatẽ
istius dumtatis reuelane¬
rant: de tulit ad se natum.
Tum prerogatiuam suffragn
sui senatus quia nõ ip̃e pro¬
bauerat. respuit. Cesar ĩ
sentencia mausit commina¬
tus ꝑiculum accusatoribus

Expanded text:
peratore consecraretur nisi a senatu probatus. deo suo Alburno. Facit et hoc ad causam nostram, quod apud vos de humano arbitratu divinitas pensitatur. Nisi homini deus placuerit, deus non erit; homo iam deo propitius esse debebit. Tiberius ergo, cuius tempore nomen Christianum in saeculum introivit, adnuntiata sibi ex Syria Palaestina, quae illic veritatem ipsius divinitatis revelaverant, detulit ad senatum cum praerogativa suffragii sui. Senatus, quia non ipse probaverat, respuit, Caesar in sententia mansit, comminatus periculum accusaforibus
Abbreviated transcription (Latin):
ideo dicit᷑ enuangelio su¬
o hec fecit inicum sig¬
norum ih̾e et iterum in
alio loco: indicat dicens
Qui dum enim iohannes
Exquibus coustat quod
ea anteqmͣ iohannes tͣ¬
deretur ab ih̃u fuerant
gesta . destribit Et ideo
si quis hec diligencius cõ
sideret. eindenter inue¬
niet non sibi enuange¬
lia dissonare sed alteriꝰ
temporis gesta ẽẽ que stͥ¬
bit iohannes. alcerius ue¬
ro que ceteri Uude quia
natutatem secundin
carnem saluatoris. uel
motheus. uel lucas descͥp¬
serant : reticiit hec iohã¬
nes . et atheologia atq ab
ip̃a eius diuinitate suunt
exordum Que pars sine
dubio: ip̃i uelut exio
ꝑ scm spiritum reserua¬

Expanded text:
ideo dicit in Evangelio suideo dicit in Evangelio suo: Hoc fecit initium signorum Jesus. Et iterum in alio loco indicat, dicens: Nondum enim Joannes Ex quibus constat quod ea antequam Joannes traderetur quae a Jesu fuerant gesta describit; et ideo si quis diligentius haec consideret, evidenter inveniet non sibi Evangelia dissonare, sed alterius temporis gesta esse quae scribit Joannes, alterius vero quae caeteri. Unde quia nativitatem secundum carnem Salvatoris, vel Matthaeus, vel Lucas descripserant, reticuit haec Joannes et a theologia atque ab ipsa ejus divinitate sumpsit exordium: quae pars sine dubio ipsi velut eximio per sanctum Spiritum reserva
Abbreviated transcription (Latin):
us stripture indicuis enuͣa
quidem dicitur fidem et
ueritatem dictorum. dees¬
se tamen uidit aliqua: et
ea maxime que primopre¬
dicacionis seu tempore do¬
minus gesserat Certum est
enim quod insuꝑioribus tni¬
bus enuangelus hec inden¬
tur sola continen. que in
eo gesta sunt anno quo ioh¬
annes baptista uł inclusus
est incarterem: uel punitus.
Demq si obserues statim
miciis uarratõnis postea:¬
quam refert matheus de
quadragnnita dierum ieu¬
mo et detemptatione eius:
continuo subicit dicens Au¬
diens autem quia iohannes
traditus est. dis cessit deu¬
dea. et uemit ingalileam
Sed et marcus sumliter:
postea qmͣ inquit traditꝰ
lileam
utas uero eciam pͥus¬
qmͣ incipiat aliquid
de actibus referre ihesu: di¬
cit quia adiecit herodes
super omma mala que ges¬
serat . inclusit ioh̾em in
carterem Quia inqmͣ ab
his que iudebantur unssa
rogatus dicitur iohannes
apostolus. ut ea que pret̾¬
muserant priores aute
tradicionem saluatoris
gesta constriberet Et

Expanded text:
e indiciis Evangequidem dicitur fidem et veritatem dictorum, deesse tamen vidit aliqua, et ea maxime quae primo praedicationis suae tempore Dominus gesserat. Certum est enim quod in superioribus tribus evangelistis haec videntur sola contineri, quae in eo gesta sunt anno quo Joannes Baptista, vel inclusus est in carcere vel punitus. Denique si observes statim in initiis narrationis, posteaquam refert Matthaeus de quadraginta dierum jejunio, et de tentatione ejus, continuo subjicit, dicens: Audiens autem quia Joannes traditus est, discessit de Judaea, et venit in Galilaeam; sed et Marcus simul: Posteaquam, inquit, traditus lilaeam. Lucas vero etiam priusquam incipiat aliquid de actibus referre Jesu, dicit quia adjecit Herodes super omnia mala quae gesserat et conclusit Joannem in carcere. Quia, inquam, ab his haec videbantur omissa, rogatus dicitur Joannes apostolus, ut ea quae praeterierant priores ante traditionem Joannis Salvatoris gesta conscriberet, et
Abbreviated transcription (Latin):
rabiles uere deo digni apos¬
toli xp̃i cum eeñt in omm¬
bus puritate iute et amini
uirtutibus cbari nõ mag¬
ni pendebant seruionis
ornatum quippe: in quibus
anima erat dumus orna¬
ta uirtutibus: suuil et
signorum gracie que eis a
domino nostro ihũ xp̃o cõ¬
cessa fuerat confidentes
non in suasorns humane
sapiencie uerbis summa
predicacionis donice cõ¬
locabant sed mostentatio¬
ne sp̃c et uirtute Per quã
nirabilibus consummatis.
et uerborum suorum fide
Racta: uinuerso orbi regni
celorum stienciam tradide¬
runt parm ducentis plu¬
res libros condere. quod hu¬
iuscemodi predicationis
od sercio non argumento
humani sermons s ad¬
stipilocione duine uir:¬
cutis indigeat Deniq¬

Expanded text:
et vere Deo digni Apostoli Christi, cum essent in omnibus puritate vitae et animi virtutibus clari, non magni pendebant sermonis ornatum, quippe in quibus anima erat divinis ornata virtutibus, simul et signorum gratia, quae eis a Domino nostro IESU Christo concessa fuerat, confidentes, non in suasoriis humanae sapientiae verbis summam praedicationis Dominicae collocabant: sed in ostensione Spiritus et virtute, per quam mirabilibus consummatis, et verborum suorum fide facta, universo orbi regni caelorum scientiam tradiderunt: parvi ducentes plures libros condere, quod huiusce modi praedicationis assertio non argumento humani sermonis, sed adstipulatione divinae virtutis indigeat
Abbreviated transcription (Latin):
temporibus apud asiam
suꝑerat ad huc et flo¬
lorum policarpus smir¬
na eorum ecclesie episto¬
pus: et papias similiter
apud iherapolun sacerdo¬
cuu gerens

Expanded text:
temporibus apud Asiam supererat adhuc et flopulis Policarpus Smirneorum aecclesiae episcopus, et Papias similiter apud Hierapolim sacerdotium gerens
Abbreviated transcription (Latin):
fetus pondus urbãt
ecclesiam: et tam in men¬
se caterne mrm̃ cotidie in¬
gulabantur: ut plenius se¬
cundus qui tunc ꝓer uici¬
am admmminstrabat.
multitudine interempto¬
rimi permotus: referret
ad imꝑatorem quod in¬
uumera homininu mili¬
a cotidie obtruncarentur
Inquibus inchi omnino
steleris deprehenderet
ad missum aut aliquid
contrarium romais le¬
ante luca nos hymnos
xp̃o cuidam cauerent
deo ad ulteria uero uel
cetera huusmodi crimi¬
na: apud eos mlicita ha¬
beri. et penitus arceri
Cetera uero secundum le¬
giͦs eos agere communes
Ad que tunt troianus res¬
cripti sui auctoritate de¬
dem requirantur si qui
tam̃ inciderint: puiuan¬
tur. Per quod ex parte
Aliqua persecucionis se

Expanded text:
ecus pondus urgebat Ecclesiam, et tam immensae catervae martyrum quotidie jugulabantur, ut Plinius secundus, qui tunc provinciam administrabat, multitudine interemptorum permotus, referret ad imperatorem, quod innumera hominum millia quotidie obtruncarentur, in quibus nihil omnino sceleris deprehenderetur admissum, aut aliquid contrarium humanis leantelucanos hymnos Christo cuidam canerent Deo: adulteria vero, vel caetera hujusmodi crimina apud eos ut illicita haberi, et penitus arceri; caetera vero secundum leges eos agere communes. Ad quae tunc Trajanus rescripti sui auctoritate dedem non requirantur; si qui tamen inciderint, puniantur, Per quod ex parte aliqua persecutionis se
Abbreviated transcription (Latin):
go munda et immacula¬
ta pernansit eccłia: cor¬
ruptoribus ueritatis et
diuini uerbi temeratori¬
bus aut nusquã omnino
extantibus: aut eciam si
qui forte fuerant moc¬
cultis et abditis hiatib
terre delites centibus:
ut uero et apostolorum
chorus et omnns illa ecas
que non ad nõ susteperat
uine uocis auditum de
hac luce distessit. Tum ue¬
lut in uacuam domum
false doctrine impuis se
error in mersit: et tan¬
quam ubi nullus iam di¬
ium census defensor ex¬
isteret: nudato ut auint
ma mendacui obpugna¬
re apł̃icam ueritatem
nituntur

Expanded text:
go munda et immaculata permansit Ecclesia, corruptoribus veritatis et divini verbi temeratoribus, aut nusquam omnino extantibus, aut etiam, si qui forte fuerant, in occultis et ab ditis hiatibus terrae delitescentibus. Ut vero et Apostolorum chorus et omnis illa aetas, quae a Domino susceperat vivae vocis auditum, de hac luce discessit: tum velut in vacuam domum, falsae doctrinae impius se error immersit, et tanquam ubi nullus iam divini census defensor existeret, nudato ut aiuntma mendacii, oppugnare Apostolicam veritatem nituntur
Abbreviated transcription (Latin):
trimas resolutus ille ait
mortuus est Quomodoin
quit: uel quasi morte: De¬
oait mortuns est: quia
latrocimum aggressus ẽ:¬
auditis apostolus: uestẽ
bonum te inquit custodẽ
fratris anime dereliqui¬
cendens: concitus ꝓpera¬

Expanded text:
crimis resolutus: «Ille», ait, «mortuus est». «Quomodo», inquit, «uel quali morte?». «Deo», ait, «mortuus est, quia latrocinium aggressus auditis apostBonum», inquit, «te custodem fratris anime dereliqucendens concitus cucur
Abbreviated transcription (Latin):
teram excuius cedis cons¬
ciencia corquebatiu tauꝙͣ
datam deostulans ad ec¬
desiam reuocat: et inde¬
s̾mentes pro eo oraciones
fundens. et cum ip̃o pari¬
ter ducens crebra ieinua
indulgentiam a deo quã
ei pollicitus fuerat. expe¬
cebat. Sed et uarus sermo¬
num consolacionibus: ne¬
lut quibusdam precanta¬
ciombus: efferos et excer¬
ritos eius ammos mictiga¬
bat Nec prius astitit quͣ
eum in omnibus emenda¬
tum eciam eccłie preficeret:
prebens per hoc magna ⁊¬
exempla uere peiitencie
et documentum ingens no¬
ue regeneratõins atq i¬
signia quedam et trophes
ĩinsibilis meo resurecadius
ostendeus Hẽ aclem̾tadic

Expanded text:
cujus caedis conscientia torquebatur, tanquam gatam deosculans, ad ecclesiam revocat, et indesinenter pro eo orationes profundens, et cum ipter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo, quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus emendatum etiam Ecclesiae praefecerit, praebens per hoc magna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropaea visibilis in eo resurrectionis ostendens. Hic aute
Abbreviated transcription (Latin):
tum et crede michi quia
xp̃c me misit At ille au¬
deinde tremefactus: fle¬
bat amarissume Et occe¬
dens ad se. seins gembus
prouoluitur. gemi ⁊ibus
et ululatibus quibus po¬
terat sacis faciens. et uber¬
rimis lacrimarum suarũ
fontibus. iterum baptiza¬
bantur. occultans solam
dexteram suam Apostolꝰ
uero uiris iurandi sacra¬
tͤns simulq gemibus eiul¬

Expanded text:
tum, et crede mihi, quia Christus me misit. » At ille audeinde tremefactus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacracens, simulque genibus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑator ad prehendi et flag̾s
toto corpore lamari uideli¬
cet ut doloris necessitate fa¬
ceret quod precipiebatur in¬
tus: ac ille cum maneret ĩ¬
mobilis iusteribus iam pe¬
lle mdatis. iubetur aceto
am hoc tormentigenus cõ¬
stanter ac fortiter tolerasset.
graticula primis substrac¬
ta poni iubetur in medio
biq ꝙ reliquũ fu̾at inuer¬
beribus ad sumpti corporis
sr̃poni et nõ ad subitum s
sensim paulatimq sucten¬
dr Quo stilicet pena ꝓtula¬
retur nlongum Cumq mi¬
instri stelerum. hinc mundo
corpus modo inde uersantes
ꝑmembra singula penas
inciperent et supplicia re¬
uouarent sperantes abeo
elicere posse consensum il¬
le firmus in fide et ouans

Expanded text:
atur appendi et flagris toto corpore laniari: videlicet ut doloris necessitate faceret, quod praecipiebatur invitus. At ille cum maneret immobilis, visceribus jam pelle nudatis, jubetur aceto  hoc tormenti genus constanter ac fortiter tolerasset, craticula prunis subterstratis poni jubetur in medio, ibique quod reliquum fuerat verberibus absumpti corporis superponi, et non ad subitum sed sensum paulatimque succendi; quo scilicet poena protelaretur in longum. Cumque ministri scelerum, hinc modo corpus, modo inde versantes, per membra singula poenas inciperent, et supplicia renovarent, sperantes ab eo elicere se posse consensum, ille firmus in fide, et quas
Abbreviated transcription (Latin):
ter ⁊ fortiter. cum leticia et
exultatione. mortem presẽ¬
tem uelut eterne inte prin¬
cipia rapiebant Denq cũ
priores quiq iugularentur
reliqui nõ desidie aut corpo¬
ri aiõs indulgebant: s psal¬
lentes et hymnos deo canẽ¬
tes: locum quisq sui marty¬
rii expectabat. ut hec agẽ¬
tes. eciam extremos sp̃s in
dei laudibus exhalarent

Expanded text:
ter et fortiter cum laetitia et exsultatione mortem praesentem velut aeternae vitae principia rapiebant. Denique cum priores quique jugularentur, reliqui non desidiae aut torpori animos indulgebant, sed psallentes et hymnos Deo canentes, locum quisque sui martyrii exspectabat, ut haec agentes, etiam extremos spiritus in Dei laudibus exhalarent
Abbreviated transcription (Latin):
C
ut fucuroꝵ p̾stius im¬
perator disponẽ de rei publice
sollicitudine stringeretur ad
orientem protimis mictit. u¬
bi uenturus ad bellum tuta

Expanded text:
c ut futurorum praescius Imperator, disponendae Reipublicae sollicitudine stringeretur, ad orientem protinus mittit, ubi venturus ad bellum, tuta
Abbreviated transcription (Latin):
mlaguite quĩdemample¬
bat barlius gregorius uͦ
magnifidencius cortemp¬
ne pat. Quise q lm se cͥo¬
cum dei seruicio mancipas¬
set. tantum de collige amo¬
re presumpsit. ut sedentem
basiliũ de doctoris cathedra
deponeret: ac secum ad mona¬
steriũ manu miecta ꝑdu¬
ceret Ibiq ꝑanos ut auuit
credecim omnibus grecorũ
secularium libris remotis
solis diuine stripture uolu¬
minib operam dabant. eaꝵ¬
q intelligenciam ñ ex ꝓpria
presumpcione s ex maiorũ
scriptis et auctoritate. seque
regulam suste pisse consta¬
bat. quorũ precipue ĩ ꝓphe¬

Expanded text:
mplebat Basilius, Gregorius vero magnificentius contemnebat. Quique cum se totum Dei servitio mancipasset, tantum de collegae amore praesumsit, ut sedentem Basilium, de doctoris cathedra deponeret, ac secum ad monasterium manu injecta perduceret, ibique per annos ut aiunt tredecim, omnibus Graecorum saecularium libris remotis, solis divinae Scripturae voluminibus operam dabant, earumque intelligentiam, non ex propria praesumtione, sed ex majorum scriptis et auctoritate sequebaregulam suscepisse constabat. Quorum praecipue in P
Abbreviated transcription (Latin):
et petrus: quorum alter
in uerbo doctrine alter in
operibus fidei frem̃ ita ex¬
eqnabat: ut ucerq uelba¬
silium uel gregorium redde¬
ret Extant eciam ip̃ius
gregorii inuioris aliqua o¬
pustula iuculenta. Sed de
his sacis dictum
Nocciduis uͦ partibus
ualentimamis fide reli¬
gionis illesus: uetere i¬
mani imperii censura
rumi ꝑ successionẽ sacet¬
docium inurbe rom̃a sal
ceperat: quem prelacũ
sibt non ferens ursimis
quidam eiusdͤam eccłie
diacarrus incancum fuip¬
ris erupit ut ꝑsuaso quo¬
que sicu mana appellatur
epm̃ se fieri extorqueret
legibus et ordine et tradi¬
cione ꝑuersis Quo exfac¬
co cañta sedicio inmio ue¬
ro tanta bella cohorta stͤ
alcerutrum defendentib
populis: ut replerentur
humano sangume oracio¬
nũ loca: Que res factione
maximum prefecti sem ho¬
minis ad inuidiam̃ boui ⁊
umocentis uersa est sacer¬
docis: ita ut causa ad cle¬
ricorum usq tormenta
deduceretur/ Sed assertor
incaput eorum qui inten¬

Expanded text:
et Petrus. Quorum alter et Petrus. Quorum alter in verbo doctrinae, alter in operibus fidei fratrem ita exaequabat, ut uterque vel Basilium, vel Gregorium redderet. Exstant etiam ipsius Gregorii junioris aliqua Opuscula luculenta. Sed de his satis dictum. In Occiduis vero partibus Valentinianus fide religionis illaesus, veteri Romani imperii censura rium per successionem sacerdotium in urbe Roma 283 susceperat. Quem praelatum sibi non ferens Ursinus quidam ejusdem Ecclesiae diaconus intantum furoris erupit, ut persuaso quoquae Sicinini appellatur, Episcopum se fieri extorqueret legibus et ordine et traditione perversis. Quo ex facto tanta seditio, imo vero tanta bella coorta sunt, alterutrum defendentibus populis, ut replerentur humano sanguine orationum loca. Quae res factione Maximini Praefecti saevi hominis, ad invidiam boni et innocentis versa est sacerdotis, ita ut caussa ad Clericorum usque tormenta deduceretur. Sed assertor in caput eorum, qui incen
Abbreviated transcription (Latin):
striptõnibus minus sains
uti cepere ut ip̃o ad ꝓpria re¬
meante. alnus ordinaretur
ep̃t Quod ille susurrari tã¬
tum et sub dente senciens¬
ruminari: ip̃e profert quod
dicere ei nullus audebat:
ab sit iiquit ut mei causa
aliqua simultas indei sacer¬
.dotib oriatur Si ꝓꝑter me
est ista cempestas collite¬
me et mucite in mare: et
desmet a uobis quassacio:
Tunc regressus inecclesia
sua quod suꝑfuit inte tem¬
pus exegit Et qm̃ simul¬
iaui fessa etate et corpore in¬
ualidus erat successorem si¬
bi ip̃e elegit. quo eccłam gu¬
bernante debilitatis et senec
cucis officio frueretur Ex¬
tant quoq utruisq inge̾¬
ii monimenta magnifica
tractatuñ quos ex tempore
mecclesiis declamabant
Ex quib nos denas ferme
singuloꝵ oratiuntulas tͣns¬
fundimus in latimm. ba¬
silii preterea iustituta mo¬
nachorum: optantes sipo¬
tuermius et dei fanor adiu¬
uerit eorum plura trans¬
ferre fuerunt preterea
frẽs duobasilio gregorius

Expanded text:
scriptionibus minus sanis scriptionibus minus sanis uti coepere, ut ipso ad propria remeante, alius ordinaretur Episcopus. Quod ille susurrari tantum, et sub dente senruminari, ipse profert, quia dicere ei nullus audebat. Absit, inquit, ut mei causa, aliqua simultas in Dei sacerdotibus oriatur. Si propter me est ista tempestas, tollite, et mittite me in mare, et desinet a vobis quassatio. Tum regressus, in ecclesia sua quod superfuit vitae tempus exegit. Et quoniam fessa jam aetate et corpore invalidus erat, successorem sibi ipse delegit, quo ecclesiam gubernante, debilitutis otio frueretur. Exstant quoque utriusque ingenii monimenta magnifica Tractatuum, quos ex tempore in Ecclesiis declamabant. Ex quibus nos denas ferme singulorum Oratiunculas transfudimus in Latinum. Basilii praeterea Instituta monachorum, optantes, si poterimus, et Dei favor adjuverit, eorum plura transferre. Fuerunt praeterea fratres duo Basilio, Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
qui eis erat unicus extinc¬
tus paterne impietatis cre¬
ditur ex soluisse supplicia: Ita
ante lucem missi qui roga¬
rent basilium ut precibus
suis intercederet pro eis ne
eciam ip̃i et quidem multo
iustius similiter interirẽt
Sic accidit ut cum om̃s ca¬
basilius usq ad uite exitũ
intemerato cõmumionis
sacramento ineccłia ꝑdu¬
raret Gregornus uero a¬
pud uazanzon oppidum
in loco patris ep̃c sub roga¬
tus. hereticoꝵ turbinem fi¬
delicer culit Reddica uero
pate: constantiopolun ad
eccłam docendam uenire
exoratus ñ abuuit: ubi
bre in tempore tantuni ad
emendendum populunt
uecustis hereticoꝵ infegtu¬
uemens uenenis profiat
ut cunt pͥmum xp̃iani
sibifieri inderentur et no¬
uellam lugem aieritacis
as picere ur religiois
tor multa quidem uerbis
plura tam̃ doceret exemplis
nec uiderent ab eo discipu¬
li aliquid imperari quod ñ
prius ip̃e fecisset S ub i
głam subsecuta inuidia
est : obinti quidam et pre¬

Expanded text:
qui eis erat unicus, extincqui eis erat unicus, extinctus paternae impietatis creditur exsolvisse supplicia. Ita ante lucem missi, qui rogarent Basilium, ut precibus suis intercederet pro eis, ne etiam ipsi, et quidem multo justius similiter interirent. Sic accidit, ut cum omnes caBasilius usque ad vitae exitum intemerato communionis sacramento in Ecclesia perduraret. Gregorius vero apud Nazianzon oppidum in locum patris Episcopus subrogatus haereticorum turbinem fideliter tulit. Reddita vero pace, Constantinopolim ad Ecclesiam docendam venire exoratus, non abnuit. Ubi brevi tempore tantum ad emendandum populum vetustis haereticorum infectum venenis proficit, ut tunc primum Christiani sibi fieri viderentur, et novellam lucem veritatis aspicere, cum religionis doctor multa 282 quidem verbis, plura tamen doceret exemplis: nec viderent ab eo discipulis aliquid imperari, quod non prius ipse fecisset. Sed ubi gloriam subsecuta invidia est, obniti quidam, et pro
Abbreviated transcription (Latin):
in fide purus. Nic in predica¬
cione liberier Ille deo hu¬
milis: uic. eciam hominb
erat: Ille arrogantes con¬
emptu: hic racione uni¬
cebat Sit inutroq diuer¬
sa grã. unum opus perfec¬
cionis ex plebat Igitur ba¬
sibius nõ multo post cesa¬
ree cappadocie ep̃c cuma
ualente in exilium profi
de cogeretur exhibitus ad
tribunal prefecti terrorib¬
q ut illi moris est potes¬
tati et minis maximis
bi iam iamq speraret m¬
pendere. Tum ille intrepi¬
dus et absq ulla animi
ꝑturbatione: hec sibi mim¬
tanti prefecto respondisse
fertur: Atq utinam ali¬
quid mͥ eẽt digni nime¬
ris quod offerem huic.
qui maturius basilumi
de node follis huius absol¬
ueret᷑ Euniq daretur
et nox que erat media
ad spacium deliberandi
rspndisse demno perhi¬
becupꝰ Ego trastino ip̃e
aꝑ qutinnc. tuce uti¬
uper n mutares et illa
quabein nocte uyor impe¬
ratoris uelut cortoribus tͣ¬
dita cruciatur filius uero

Expanded text:
in fide purus, hic in praedicain fide purus, hic in praedicatione liberior. 281 Ille Deo humilis, hic etiam hominibus erat. Ille arrogantes contemtu, hic ratione vincebat. Sic in utroque diversa gratia unum opus perfectionis explebat. Igitur Basilius non multo post Caesareae Cappadociae Episcopus, cum a Valente in exide cogeretur: exhibitus ad tribunal praefecti, terroribusque ut illi moris est potestati et minis maximis bi lamiamque speraret impendere. Tunc ille intrepidus et absque ulla animi perturbatione haec sibi minitanti praefecto respondisse fertur: Atque utinam aliquid mihi esset digni muneris quod offequi maturius Basilium de nodo follis hujus absolveret. Cumque daretur ei nox, quae erat media, ad spacium deliberandi, respondisse denuo perhibetur: Ego crastino ipse ero qui nunc: tu te utinam non mutares. Et illa quidem nocte uxor imperatoris velut tortoribus tradita cruciatur: filius vero
Abbreviated transcription (Latin):
nas iacere. aut inter saxa
disꝑgere. sed bouã terram
cordis sun iugi cultu et exer¬
ciis indesmentibus excole¬
bat Ec multo amplius hic
iusemet ipso. qmͣ ilse incete¬
ris proficiebat. Suscipere ille
que reminciantes seculo defe¬
rebant ad pedes suos et
dundere ut quisq eguis¬
sec curam gerebat: iste
nichil habendi et ommia
possidendi contentus sacͣ¬
mento: erga solas sapien¬
cie duncias auarus et mł¬
tum cupidus inherebat Il¬
le coire plures iuum et
sui mintem in necessariis
habere sollicitudinem doce¬
bat: hic sui exemplo qd̾
erat ab solutus ⁊ liber a
cunctis sermone apłico p̾¬
dicabat ego autem uolo
uos sine sollitudine ẽẽ. et
dñs inꝓpximo. est nichil
sollicici sicis s tamqmͣ xp̃i
serin hoc solum estote solli¬
cuis Ille delinquentibus i¬
sericorditer condolere. ec a
delicto renocars hic ꝑdini¬
in eloquii gram delinqnͣdi
incitamenta ꝓuemre nec
cinere lab cũm quidifficul¬
cer ergerẽcur elisus Ille

Expanded text:
nas jacere, aut inter saxa nas jacere, aut inter saxa dispergere, sed bonam terram cordis sui jugi cultu et exercitiis indesinentibus excolebat. Et multo amplius hic in semetipso, quam ille in caeteris proficiebat. Suscipere ille, quae renuntiantes seculo deferebant ad pedes suos, et dividere ut quisque eguisset, curam gerebat. Iste nihil habendi, et omnia possidendi contentus sacramento, erga solas sapientiae divitias avarus et multum cupidus inhaerebat. Ille coire plures in unum, et sui invicem in necessariis habere sollicitudinem docebat. Hic sui exemplo quod erat absolutus et liber, cunctis sermone Apostolico praedicabat: Ego autem volo vos sine sollicitudine esse ; et Dominus in proximo est: nihil solliciti sitis, sed tanquam servi Christi, hoc solum estote solliAl. a nuptiis. Ille delinquentibus misericorditer condolere, et a delicto revocare: hic per divini eloquii gratiam delinquendi incitamenta praevenire, nec sinere labi eum, qui difficulter erigeretur elisus. Ille
Abbreviated transcription (Latin):
stiencie reconditos in uasis
fictilib ꝑquirebant / Uerum
cum iam ip̃i sufficienter in¬
structi diuina dispensacio¬
ne ad mibuendos populos
uocarentur. et alius alio it¬
nere ad idem tamen opus i¬
terq cralieretur. basiluis põ¬
ci urbes et rura circuiens
desides gentis illius aiuimo
et parum de spe fucura sol¬
licitos stimulare uerbis et
predicacione suctendere cal¬
lem q ab his longe negligen¬
cie cepit ab soluere: subegit¬
q ab iectis inanũ rerum
et seculariũ curis suimet
noticiam recipere: in imm
coire: monasteria construe¬
re psalmis et hymins. et ora¬
cionibus dociit uocare: pau¬
perum curain gerere eisq
habitacula honesta et que
aduictum necessaria sunt
prebere. uirgines iustituere:
pudicam et castamq uitã
orimibus pene desiderabilem
face̾re Ita brem ꝑimitata ẽ
cocius prouinciẽ facies. ut
in arido et squalenti campo
uideretur seges fecunda ac
leca uinea surrexisse Gre¬
gorius uero bomim semen
ũ patiebatur aut suꝑ spi¬

Expanded text:
vasis fictilibus perquirebant. 280 Verum cum jam ipsi sufficienter instructi Divina dispensatione ad imbuendos populos vocarentur, et alius alio itinere, ad idem tamen opus uterque traheretur, Basilius Ponti urbes et rura circumiens, desides gentis illius animos et parum de spe futura sollicitos stimulare verbis, et praedicatione succendere, callumque ab his longae negligentiae caepit abolere, subegitque, abjectis inanium rerum et secularium curis, suimet notitiam recipere, in unum coire, monasteria construere, psalmis, et hymnis, et orationibus docuit vacare, pauperum coram gerere, eisque habitacula honesta, et quae ad victum necessaria sunt, praebere, virgines instituere, pudicam castamque vitam omnibus pene desiderabilem facere. Ita brevi permutata est totius provinciae facies, ut in arido et squalenti campo videretur seges foecunda, ac laeta vinea surrexisse. Gregorius vero bonum semen non patiebatur, aut super spi
Abbreviated transcription (Latin):
ed neutra harum in¬
feciudior cappadocia
fuit: inmo aliquid letuis
gregorium nobis cum basi¬
osam pioꝵ uineam: oluia¬
ruia quoq dñi germina¬
ant nouellam. Sed isti p̃¬
cipue. duo filis ꝓinguedins
assistentes dextera teuaq
celi lrumaria refulgebãt
Uuit diguũ puto de his
pantaẽ supra repetere.
Ambo nobiles ambo ache

Expanded text:
ed neutra harum infoecundior Cappadocia fuit, imo aliquid laetius Gregorium nobis cum Basiosam piorum vineam, olivarum quoque Domini germinavit novellam. Sed isti praecipue velut duo filii pinguedinis, assistentes dextera laevaque coeli luminarium refulgebant. Unde dignum puto de his pauca supra repetere. Ambo nobiles, ambo Athe
Abbreviated transcription (Latin):
stilicet inueniretur et in
mortius inta Dicebant
melius ẽẽ humiliari se pau¬
lulum ppropter dilectos ⁊
incliuari propter elisos:
ut eos rursus euͣgerent.
Nec sibiet solis puritatis
iucrito celorum regna defẽ¬
derent: s ẽẽ gloriosius si cũ
pluribus illuc mererentur
intraret Et ideo rectum si¬
bi uideri ut tantum ꝑtidie
auctoribus amputatis: reli¬
quis sacerdotib daretur op¬
cio: si forte uelunit abiurato
errore ꝑfidie ad fidem patrũ
statutaq conuerti: Nec ne¬
gare adicũ redeuucibus. quĩ
pocuis de eoꝵ conuersionc
gandere: Quia et ille euan¬
gelicus iunior filius pater¬
ne de populator substancie ĩ
semet ipm̃ reuersus: Nou
solum sustipi meruit. s ⁊
tatur: et amilũ fidei recipit
et stolam circundat: per
quem quid aliquid aliud¬
quiͣ sacerdocii de clarautur
insignia: Nec probabilis ex̃¬
titic apud patrem semor
filius quod inidit recepto

Expanded text:
scilicet inveniretur et in scilicet inveniretur et in mortuis vita; dicebant, melius esse humiliari se paululum propter dejectos, et inclinari propter elisos, ut eos rursum erigerent. Nec sibimet solis puritatis merito coelorum regna defendere; sed esse gloriosius, si cum pluribus illuc mererentur intrare; et ideo rectum sibi videri, ut tantum perfidiae auctoribus amputatis, reliquis sacerdotibus daretur optio, si forte velint abjurato errore perfidiae ad fidem Patrum statutaque converti; nec negare aditum redeuntibus, quin potius de eorum confessione gaudere; quia et ille evangelicus junior filius paternae depopulator substantiae, in semetipsum reversus non solum suscipi meruit, sed etur, et annulum fidei recipit, et stola circumdatur, per quam quid aliud quam sacerdotii declarantur insignia? Nec probabilis exstitit apud patrem senior filius, quod invidit recepto
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotibus de statu eccl̾ie
deternerent presenciam
su ab negans: legatum ꝓ
se diaconũ suum mictit᷑:
tiochiam ꝑgit. Ibiq dis¬
sidentibus ad hunc ꝑtib
s munũ tamen reuotari
posse sperantibus. si sibi eli
plebs s utraq gauderet p̃¬
properus catholicum qͥdem
dignissimum sacerdocio
stamen inquem ad quies¬
sere plebs utraq nõ posset
ergit tera eusebi¬
us alexandriam i¬
biq confessorum concilio
congregato pauci nime¬
ro: s fide integri et meri¬
tis multi: quo pacto post
hereticorum procellas et
perfidiam et curbines tͣnͣ¬
quillitas reuocaretur ec¬
clesie ; ommi cura et libera¬
cione distuciunt: Aliis ui¬
debatur fidei calore feruen¬
cibus Nullum debere ul¬
tra in sacerdotibus recipi:
qui se ut cumq heretitr cõ¬
mnumonis contagione ma¬
culasset. s qui mutantes
apłm querebant Non qd̃
imitarentur xpm̃ quicũ
eẽt omiũ iita pro salu¬
ce cunctorum hummilians
se destendit in mortem: Oo

Expanded text:
sacerdotibus, de statu Ecclesiae sacerdotibus, de statu Ecclesiae decernerent, praesentiam sui abnegans, legatum pro se diaconum suum mittit, tiochiam pergit: ibique dissidentibus adhuc partibus, sed in unum tamen revocari posse sperantibus, si sibi taliplebs, sed utraque gauderet, praeproperus catholicum quidem dignum sacerdotio sed tamen in quem adquiescere plebs utraque non possetergit interea Euseus Alexandriam, ibique Confessorum concilio congregato, pauci numero, sed fide integri, et meritis multi, quo pacto post haereticorum procellas, et perfidiae turbines tranquillitas revocaretur Ecclesiae, omni cura et libratione discutiunt. Aliis videbatur fidei calore ferventibus, nullum debere ultra in sacerdotium recipi, qui se utcumque haereticae communionis contagione maculasset. Sed qui imitantes Apostolum quaerebant, non quod imitarentur Christum, qui cum esset omnium vita, pro salute cunctorum humse descendit in mortem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
tentiorẽ uitam gerere. et
macedomii magis errorem
ed constancius impe¬
rator dum iuliano
quein cesarem apud gal¬
lias reliquerat dignatione
sibi augusti sponte presu¬
menti armis ire obiani
parat: incesimo et quarto
post occasum prĩs impe¬
rii sui anno: in oppidoci¬
licie mopsocrenis diem
functuo ẽ¬
ost quem ulianus
presumptum: pri¬
us. demum ut legitimũ so¬
lus optinet p̾ncipatum:
is p̾mo uelut arguens per¬
peram gesta constancii. e¬
pistopos uibet de exiliis re¬
laxari. Post uero aduer¬
si nrõs: tota notendi
arte consurgit: Iuterim
qui suꝑfuerant epĩ de exili¬
is relaxantur Nam liberiꝰ
urbis rome ep̃s constanti¬
no inente regressus est.
S hoc utrum quod ad qui¬
euerit uoluntati sue adst̾¬
bendum:an ad populi ro
lucifer autem cum exdra¬
retur ab eusebio qr uterq ĩ
partibus uicuns egypti fu¬
erat religatus: ut adudẽdũ
athanasium alexandriam
pergerent communiq crac¬
tatu cum his qui suꝑ fua̾nt

Expanded text:
tentiorem vitam gerere, et tentiorem vitam gerere, et Macedonii magis errorem ed Constantius Imperator, dum Juliano quem Caesarem apud Gallias reliquerat dignationem sibi Augusti sponte praesumenti, armis ire obviam parat, vicesimo et quarto post occasum patris imperii sui anno, in 254 oppido Ciliciae Mopsocrenis diem defunctus eost quem Julianus, praesumtum prius, deinde ut legitimum, solus obtinuit principatum. Is primo velut arguens perperam gesta Constantii, Episcopos jubet de exiliis relaxari. Post vero adversum nostros tota nocendi arte consurgit. Interim qui superfuerant Episcopi, de exiliis relaxantur. Nam Liberius urbis Romae Episcopus, Constantio vivente, regressus est. Sed hoc utrum quod adquieverit voluntati suae ad subscribendum, an ad populi RomLucifer autem cum exoraretur ab Eusebio, quia uterque in partibus vicinis Aegypto fuerat relegatus, ut ad videndum Athanasium Alexandriam pergerent, communique tractatu cum his qui superfuerant
Abbreviated transcription (Latin):
is dedit. Aquo eciam nunc eu¬
monnana heresis apellat᷑
Alius quoq macedonius no¬
mine quem nrĩs expulsus
iimo pocius necatis apud
eque ut illi blasphemaret
camen ab illis ex pellit: qr
sumlia ut de patre eciã des
lio predicaret: Neq uero
ur̃is comungitur aquibus
pestifera illa bestia qua per
arrium prino quasi deife¬
rius extulerat caput sub¬
to criformis apparint: ꝑeu
uomianos qui dicunt per
omnia dissimilem filium
patri: Quia nullo genere
similis possit ẽẽ factum fac¬
tori. ꝑ arrianos qui dicũt
quidem posse dici similem
patri: s largitate gr̃e. nõ
ꝓprietate uatine inqu̾atũ
stilicet potest creatori tre¬
atura conferri Per mate¬
connanos qui dicunt sum¬
lem quidem filium ꝑ onña
patri: sciñ uero sp̃m cum
patre et filio nchil habe¬
re commune. hec quidem
inter illos gesta sunt : S
sicut de talibus striptum
ẽ. dicissi sunt. et nõ sunt
comppuncti: Plurmu sane
eorum qui indebantur at¬

Expanded text:
is dedit. A quo etiam nunc Euis dedit. A quo etiam nunc Eunomiana haeresis appellatur. Alius quoque Macedonius nomine, quem, nostris expulsis, imo potius necatis, apudaeque ut illi blasphemaret, tamen ab illis expellitur, quia similia ut de Patre, etiam de Filio praedicaret. Neque vero nostris conjungitur, a quibus pestifera illa bestia, quae per Arium primo quasi de inferis extulerat caput, subito triformis apparuit: per Eunomianos, qui dicunt per omnia dissimilem Filium Patri, quia nullo genere similis possit esse factura factori: Per Arianos, qui dicuntquidem posse dici Filium Patri, sed largitate gratiae, non proprietate naturae, in quantum scilicet potest creatori creatura conferri: Per Macedonianos, qui dicunt similem quidem Filium per omnia Patri, Sanctum vero Spiritum cum Patre et Filio nihil habere commune. Haec quidem inter illos ita gesta sunt. Sed sicut de talibus scriptum est: Discissi sunt, et non sunt compuncti : plurimi sane eorum, qui videbantur at
Abbreviated transcription (Latin):
quando eciam isemet iplam
p̾diues malicia deseuiret: sac̃¬
dotes et populi qui arrio drice
priuitus fuerant ab eccł̃ia di¬
iuissi: intres demio sectas ꝑ¬
ces que finduntur: Nam il¬
li quos paulo superius dixe¬
ramus: nõ ad quiestentes en¬
sebii ceteroꝵq simulaciom¬
bus cum arrio exilnum ꝑtu¬
lisse: post modum nec ip̃i ar¬
rio regresso de ex illo cõmum¬
care uoluerunt: eo quoᷤ sumi¬
lata confessione cõmunicas¬
set his qui de ip̃a substancia
dei patris filium confiteren¬
tur Quia ip̃e ea que pͥmo
docuerat arrius ex nullis ex¬
cantibus creatum et factum.
u̾o natum filium: satis libe¬
ra se pocius impudenti blas¬
phenna confirmabant: Qd̃
et post illoꝵ obitum ⁊ ius
quidam postea eciam uali¬
diuis et lacius asserebat eu¬
nomius: uir corpore et a¬
iima leꝓsus et interior et¬
exterior morlo iegio corru¬
ꝑtus. Arte tamen dialetica
p̃potens: plurima contrasi¬
dem nr̃am stripsit: et dis¬
putandi leges ractoribus su¬

Expanded text:
quando etiam in semetipsam praedives malitia desaeviret, sacerdotes, et populi, qui, Ario duce, primitus fuerant ab Ecclesia divulsi, in tres denuo sectas partesque finduntur. Nam illi quos paulo superius dixeramus, non adquiescentes Eusebii caeterorumque simulationibus, cum Ario exilium pertulisse postmodum nec ipsi Ario regressode exilio communicare voluerunt, eo quod simulata confessione communicasset iis, qui de ipsa substantia Dei Patris Filium confiterentur: quia ipsi ea quae primo docuerat Arius, ex nullis extantibus creatum et factum, non natum Filium, satis libera, seu potius impudenti blasphemia confirmabant. Quod et post illorum obitum Aetius quidam, post Aetium validius et latius asserebat Eunomius, vir corpore et anima leprosus, et interius exteriusque morbo regio corruptus, arte tamen dialectica praepotens, plurima contra fidem nostram scripsit, et disputandi leges sectatoribus su
Abbreviated transcription (Latin):
ecte sedes posite erant et uetustꝰ
dierimi sedebat. et uestimenta
eius situt nie alba et capillus
capitis eius sicut lana munda:
nis. rote eius ignis adurens flu¬
mus igneus ꝑcurrebat ante e¬
umi Iudicium positum est et
debam. et ecce cum nibibus
celi tanqͣm filius hominis ue¬
num. et ommes populi eribus ⁊
luigue ipsi seruient. Potestas
eius potestas eterna. que nõ per¬
transiet Ett regnum eius non

Expanded text:
e sedes positae sunt, et uetustus dierum sedebat. uestitus eius albus ut nix et capillus capitis eius ut lana munda nis, rotae eius ignis ardens. fluuius ignis lucebat ante eum, s, et ecce cum nubibus coeli ut filius hominis enum; et omnes populi, tribus, et linguae ipsi servient: potestas ejus potestas perpetua, quae non transibit, et
Abbreviated transcription (Latin):
Sit ꝑ tempus plurimũ
ecclesiarum status intre¬
mentis prosperioribus qu¬
gebatur. et gloria earim
terris extendens: et cũc¬
tinarẽ indebatur ad celũ
Nulla emin octurrebat ĩ¬
india Nullus linor nequi¬
ssimi demonis obuiabat.
qm̃ quidem celestis dexte¬
re fuitiebatur auxilio po¬
pulus eciam tũ bene de deo
ꝓpietatis cultu et iusticie
obseruacione promerius
Berum qm̃ ex multa liber¬
tate multaq indulgen¬
cia uitiati sunt mores ⁊

Expanded text:
 tempus plurimum ecclesiarum status incrementis prosperioribus gebatur, et gloria earum terris excedens, et cunctinare videbatur ad coelum. Nulla enim occurrebat invidia, nullus livor nequissimi daemonis obviabat, quandoquidem coelestis dexterae fulciebatur auxilio. Populus etiam tunc bene de Deo pro pietatis cultu et justitiae observatione promerebatur. Verum ubi ex multa libertate multaque indulgentia vitiati sunt mores
Abbreviated transcription (Latin):
uere mirabile et omm¬
ueneracione dignus grex
ille beatorum. turma uiro¬
rum forcium. corona splẽ¬
doris gł̾ie xͥ. hanc sane coro

Expanded text:
ere mirabilis et omnveneratione dignus grex ille beatorum, turma virorum fortium, corona splendoris gloriae Christi! Hanc sane coro
Abbreviated transcription (Latin):
cibiades quidam erat in
uncti tenebantur: hic
utã satis arduam ⁊ aus¬
teram gerebat Nichil cibi
uolens accipere sed tantũ
sale ⁊ pane cum aqua ute¬
batur C uniq hunc uite
iugorem. uel eciam incar¬
cere repositus optineret.
accalo post primam con¬
fessionem suam quã mã¬
phiteatro confessus est re¬
uelatur: quia nõ recte fa¬
ceret alcibiades quod cre¬
aturis dei et ip̃e nõ ute
retur alus formani scanda¬
li derelinqueret Quibus
cogntis alcibiades: cepit
omĩa cum gr̃arum actione
percipere: quia que illi re¬
uelauerat sp̃s ut doceret¬
et huic ut sequeretur idem
sp̃s persuadebat de s de¬

Expanded text:
cibiades quidam erat in risti vincti tenebantur. Hic vitam satis arduam et austeram gerebat, nihil cibi volens accipere, sed tantum sale et pane cum aqua utebatur. Cumque hunc vitae rigorem vellet etiam in carcere positus obtinere, Attalo post primam confessionem suam, quam in amphitheatro confessus est revelatur, quia non recte faceret Alcibiades, creaturis Dei et ipse non uti, et aliis formam scandali derelinquere. Quibus cognomnia cum gratiarum actione percipere, quia quae illi revelabat spiritus ut doceret, huic ut sequeretur idem spiritus persuadebat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
sinneret. Quo suscepto et
gentis ferocissime pacem ie¬
nuit et fidei cathosice. custo¬
diuit intemerata consorcia

Expanded text:
sumeret. Quo suscepto, et gentis ferocissimae pacem tenuit, et fidei catholicae custodivit intemerata consortia
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Consulite commen¬
tarios ur̃os illic repperietis.
primuni quoq neronem in
hanc sectam cum maxime ro¬
me orientem ces ariano gla¬
dio feroci se tali dedicatore
et domicianus portionero¬
iis decredulitate: sed qua
si homo facile ceptum re¬
pressit restitutis etiam qͦs
rebgauerat T ales nobis
semper insecutores: mius̾¬
ti impii turpes: quos et

Expanded text:
 Consulite commentarios vestros, illic reperietis primum Neronem in hanc sectam cum maxime Romae orientem Caesariano gladio ferocisse. Sed tali dedicatore et Domitianus, portio Neronis de crudelitate, sed qua et homo, facile coeptum repressit, restitutis etiam quos relegaverat. Tales semper nobis insecutores, iniusti, impii, turpes, quos et
Abbreviated transcription (Latin):
ei: Oramus te ut reuo¬
ces populum: qmaecte errat
mih̾u: putans quod ip̃e. sit
ut suadeas omnibus conuem¬
entibus in die pasthe de ih̾ñ ;¬
Tobi omnes enim obtempera¬
mus. et de te tam nos qmͣ po¬
pulus testimonium ferimius
quia iustus es: et milłus ꝑso
nam accipis: Tu ergo suade
populo de ihu ne erret: quia õ¬
nes tibi obedimus Astende i¬
taqr inextelsum locum pinne
templi. ut medito positus ap¬
pareas ommibus: et uerba tu¬
a audiantur acunctis: quia in
diebus pasthe comienit ñõ so¬
lum uideorum. s et gentilium
multitudo Statuerunt gͥ su¬
pradicti scribe et f̾arisei iaco¬
uote mogna clamantes ad eũ
dicunt Uirorum iustissime cu
bemus qm̃ populus errat post
ih̾m qui crucifixus est: enunci
a nobis quod sit hostumm chũ
genti note respondit: Qunid me
interrogatis de filio homiins: et
ecte ip̃e sedet incelo: ad dextͥs
summe uirtutis ip̃e uenturus
est in mibibus celi Cum hac
responsione et testimono ia¬
cabi satis factum eẽt et libẽ¬

Expanded text:
ei: «Oramus te ut reuoces populum, quia ipse errat in Ihesu putans quod ipse sit ut suadeas omnibus convenientibus in die Paschae de Jesu. Tibi enim omnes obtemperamus, et de te tam nos quam populus testimonium perhibemus, quia justus es, et personam nullius accipis. Tu ergo suade populo de Jesu ne erret, quia omnes tibi obedimus. Ascende itaque in excelsum locum pinnae templi, ut in edito positus appareas omnibus, et verba tua audiantur a cunctis. Igitur quia in diebus Paschae conveniunt, non solum Judaeorum, sed et gentilium multitudo, statuerunt eum supradicti Scribae et Pharisavoce magna clamantes ad eum dixerunt: «Virorum iustissime, bemus, quia populus errat post Ihesum qui crucia nobis quod sit ostium Jesu. ce ad eos respondit: Quid me interrogatis de Filio hominis? Et ecce ipse sedet in coelis a dextris summae virtutis, et ipse venturus est in nubibus coeli. Cumque responsione et testimonio Jacobi multis satisfactum esset, et liben
Abbreviated transcription (Latin):
Me moratur autem ex co¬
mictibus pauli crestens
quidam ad gallias ẽẽ pro¬
fectus sinnis nero et cle¬
mens: in urbe roma et¬
clesie prefuisse Qui comit¬
tes eius et adiutores eius
fuisse: ab ip̃o paulo peit¬
hibentur: Sed et dionisi¬
um ariopagiten apud at¬
thenas quem lucas destͥp¬
sit pͥmum paulo predi¬
cante tredidisse: inter soci¬
os eius fuisse. et ecclesie at¬
thenientinm constat sacer¬
docium sustepisse. Sed nũc

Expanded text:
Memorantur autem ex comitibus Pauli, Crescens quidem ad Galatas esse profectus, Linus vero et Clemens in urbe Roma Ecclesiae praefuisse, qui comites et adjutores ejus fuisse ab ipso Paulo perhibentur: sed et Dionysium Areopagitem apud Athenas, quem Lucas descripsit, primum Paulo praedicante, credidisse, ac inter socios ejus fuisse, et Ecclesiae Atheniensium constat sacerdotium suscepisse. De c
Abbreviated transcription (Latin):
istis Ambo et enim s mulad¬
uententes et in nr̃a chorm¬
tiorum ecclesia docuerunt: ⁊¬
per omnem italiam: atq nn
hac urbe simul docentes: e¬
ciam martyrio pariter uno
eõꝙ tempore cora coronati

Expanded text:
 Ambo etenim simul adventantes et in Corinthia Ecclesia docuerunt, et per omnem Italiam atque in hac urbe simul docentes etiam martyrio pariter uno eodemque tempore coronati
Abbreviated transcription (Latin):
libellus herme qui appella¬
tur pastoris: cums paulus
in epistolis suis menunt.
a plurimns non est receptꝰ.
ab alus autem necessaruis
iudicatus est. propter eos
qui primis ad fidem instutl¬
ciobus inbimintur Unde ⁊ ĩ
non uullis ecclesus legitur
et multi ueterran scripto¬
rum usi sunt testimoniis

Expanded text:
libellus Hermae, qui appellatur Pastoris, cuius Paulus in epistolis suis meminit, a plurimis non est receptus, ab aliis autem necessarius indicatus est propter eos qui primi ad fidem institutionis imbuuntur. Unde et in nonnullis ecclesiis legitur et multi ueterum scriptorum usi sunt testimonio
Abbreviated transcription (Latin):
gitur nero ut apertum
se hostem diuinitatis pr
ipsorum prius apostolo¬
rum quippe duces et signiferi
erant in populo dei expe¬
tit neces Et paulum qͥ¬
dem capite in ip̃a urbe
roma. petrũ uero crucis
patibulo condempnat:¬

Expanded text:
simus, ut apertum se hostem divinitatis ostpsorum prius apostolorum, quippe qui duces et signiferi erant in populo Dei, expetit neces; et Paulum quidem capite in ipsa urbe roma, Petrum vero crucis patibulo condemnat