comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tit quid secũ mali agit: quia & seniendo sensũ ꝑdit.
Seuisti mnimicũ tiũ. te seuiente. ille nudatus .s̃. tu miquus
es. Multũ itterc̃. int̾ nudũ & iniquum. Ille ꝑ didit pec¬
cuniã. tu in nocentiã. Quere quis grauiꝰ damnũ ꝑ pessus
mus amando corripere: non nocendi auiditate sed studio
corrigendi. Tales si suimus: optime facimus quod hodis
anmoniti sumus. Si peccauerit in te fr̃ tuus: corripe eũ
uit᷑ te &e ipsũ solum. Quars eũ corripis: Quia te doles
quod peccauerit inte : Absit. Si amors tui id facis:
nichil facis. Si amors illius facis: optime facis. Deniq
m ipsis uerbis attends cuiꝰ amors id facers debeas uͥtrũ
tui amilliꝰ. Site audierit. inquit : lucratus cs fr̃ẽm tuũ.
Ergo ꝓpt̾ illũ fac: ut lucreris illũ. Si faciendo lucraris:
nisi fecisses perierat. Quid .ẽ. gͦ. quod pleriq homines
ista peccata contempnunt. & dicunt quid magnũ fecr

Expanded text:
tit quid secum mali agit; quia et saeviendo sensum perdidit. tit quid secum mali agit; quia et saeviendo sensum perdidit. Saevisti in inimicum tuum: te saeviente ille nudatus est, tu iniquus es. Multum interest inter nudum et iniquum. Ille perdidit pecuniam, tu innocentiam. Quaere quis gravius damnum perpessus mus amando corripere; non nocendi aviditate, sed studio corrigendi. Tales si fuerimus, optime facimus quod hodie admoniti sumus: Si peccaverit in te frater tuus, corripe illum inter te et ipsum solum. Quare illum corripis? Quia te doles, quod peccaverit in te? Absit. Si amore tui id facis, nihil facis. Si amore illius facis, optime facis. Denique in ipsis verbis attende, cujus amore id facere debeas, utrum tui, an illius. Si te audierit, inquit, lucratus es fratrem tuum. Ergo propter illum fac, ut lucreris illum. Si faciendo lucraris, nisi fecisses perierat. Quid est ergo quod plerique homines ista peccata contemnunt, et dicunt, Quid magnum feci?
Abbreviated transcription (Latin):
donec eicias de oculo fr̃is tui quod uides nocere
aculo sr̃is tui. Lum̃ quod inte. ẽ: non te ꝑ mituit
negligere lum̃ fr̃is tui. Nam si odisti & uis corriꝑs
quo modo em̃das lum̃ qui ꝑ didisti lum: Dixit enĩ
&e hoc aꝑte eadẽ scriptura: ubi scriptũ.ẽ. Qui odit
siuit. Non potest aut̃ fieri ut qui odit altm non sibi pri
noceat. Illũ cuĩ ledere conat̾ extrinsecus: se uastat. intrin¬
secus. Quantũ aut̃ aninius nrͣ a corpore. maior.G̃: tantũ
ei ꝓspicere debemus ne ipse ledat᷑. Ledit aut̃ animũ suũ
qui odit alterum. Et quid facturus. est ei quem odit:
Quid facturus . ẽ. Tollit peccuniã. nunquid fidem: Ledit
famã. nunquid conscientiam : Quicquid nocet forusecꝰ
nocet sibi. Attende quid noceat. Intus cnĩ sibi mimicus ẽ.
qui odit alterũ: sed quia non sentit quid sibi mali faciat
in alterum seuit. Eo periculosius uiuens: qui non sen¬

Expanded text:
donec ejicias de oculo fratris tui, quod vides nocere donec ejicias de oculo fratris tui, quod vides nocere oculo fratris tui. Lumen quod in te est, non te permittit negligere lumen fratris tui. Nam si odisti, et vis corripere, quomodo emendas lumen, qui perdidisti lumen? Dixit enim et hoc aperte eadem Scriptura, ubi scriptum est, Qui odit sunt. Non potest autem fieri ut qui odit alterum, non sibi prius noceat. Illum enim laedere conatur extrinsecus, se vastat intrinsecus. Quantum autem animus noster corpore major est, tantum ei prospicere debemus, ne ipse laedatur. Laedit autem animum suum, qui odit alterum. Et quid facturus est ei quem odit? quid facturus? Tollit pecuniam, numquid fidem? Laedit famam, numquid conscientiam? Quidquid nocet, forinsecus nocet: sibi attende quid noceat. Intus enim sibi ipse inimicus est, qui odit alterum. Sed quia non sentit quid sibi mali faciat, in alterum saevit, eo periculosius vivens, quo non sen
Abbreviated transcription (Latin):
qui irascit᷑ odit: ut aliquando magis odisso conuincat᷑
si non irascit᷑. Fac enĩ puerũ uelle in aqua fluminis
ludere : cuus impetu pereat. Tu si uides & patient̃ ꝑmit¬
tis odisti. Tua pacientia : illius mors. c̃. Quanto meliꝰ
G̃. suras ceris &e corrigis. quã non irascendo interirs
ꝑ mittis : Odiũ gͦ. ante om̃ia uitandũ. ẽ: trabes de
oculo eicienda.ẽ. Multũ quippe aliud .G̃. quando
quisq: irascens in aliquo uerbi modũ excedit. quod
postea deleat. pęnitudo: & alud ẽ. seruare insidias
incdusas in corde. Multũ postremo int̾ est int̾ hȩc uer¬
ba scripturs: turbatus . g̃. prs ira oculus m̃s. De illo
aut̃ quid dictũ.s̃.: Qui odit fr̃em siur᷑ homicida.G̃.
Multum int̾ est: int̾ turbatũ oculũ & exanctũ. Eestuca
atq implere possimus: ante om̃ia non odisse. Tunc
enĩ quando trabes non .ẽ. in oculo tuo uides rects
quicquid fuerit. in oculo fratris tui. & ium pateris

Expanded text:
qui irascitur, odit; ut aliquando magis odisse convincatur, qui irascitur, odit; ut aliquando magis odisse convincatur, si non irascitur. Fac enim puerum velle in aqua fluminis ludere, cujus impetu pereat: tu si vides, et patienter permittis, odisti; tua patientia, illius mors est. Quanto melius est si irasceris et corrigis, quam non irascendo interire permittis? Odium ergo ante omnia vitandum est, trabes de oculo ejicienda est. Multum quippe aliud est, quando quisque irascens in aliquo verbi modum excedit, quod postea deleat poenitendo; et aliud est, servare insidias inclusas in corde. Multum postremo interest inter haec verba Scripturae, Turbatus est prae ira oculus meus . De illo autem quid dictum est? Qui odit fratrem suum, homicida est . Multum interest inter turbatum oculum, et exstinctum. Festuca atque implere possimus, ante omnia non odisse. Tunc enim quando trabes non est in oculo tuo, vides recte quidquid fuerit in oculo fratris tui; et vim pateris,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a : non querendo quid reprehendas. scd ii.¬
dendo quid corrigas. Eiuis quippe dixit acutũ
oculũ ad eiciendã festucã de oculo fr̃is sur qui
trabem in oculo suo non habet. Quid aut̃ hoc
sit: breuit̾ insinuo caritatt ur̃s. Festuca in
oculo ira .c̃. Trabes in oculo: odiũ. ẽ. Quomodo gͦ qui
odit reprehendit irascentemi: festucã uult de oculo
fr̃is tollero. sed trabe impedit᷑ quã ipse portat. Eostuca.
ca .c̃. Rigando festucã : ꝑ ducis ad trabẽ. A lendo iram
malis suspitionib: ꝑ ducis ad odiũ. Multũ aut̃ int̾ est¬
ce filiis ur̃is irascim᷑. odisso filios quis inuenit᷑: In ipsis
quoq peccorib mat̾ aliquando bucula suggentem
uitulũ tedio quodã auertit irascens : sed usceribus
amplectit᷑ matris. Quasi tediũ facit. cum inpingit:
querit᷑ tam̃ si deest. Nec damus alit̃ filiis disciplinam:
uisi aliquantũ irascendo. & inrdignando. Nec tamen
daremꝰ disciplinaur: nisi amando. Usq adeo non om̃t

Expanded text:
peccata, non quaerendo quid reprehendas, sed videndo quid corrigas. Ejus quippe dixit acutum oculum ad ejiciendam festucam de oculo fratris sui, qui trabem in oculo suo non habet. Quid autem hoc sit, breviter insinuo Charitati vestrae. Festuca in oculo, ira est: trabes in oculo, odium est. Quando ergo qui odit reprehendit irascentem, festucam vult de oculo fratris sui tollere: sed trabe impeditur, quam ipse portat in oculo sca est. Rigando festucam, perducis ad trabem: alendo iram malis suspicionibus, perducis ad odium. CAPUT II. et filiis nostris irascimur: odisse filios quis invenitur? In ipsis quoque pecoribus mater aliquando bucula sugentem vitulum taedio quodam avertit irascens: sed visceribus amplectitur matris. Quasi taedium facit, cum impingit: quaeritur tamen, si deest. Nec damus aliter filiis disciplinam, nisi aliquantum irascendo et indignando: nec tamen daremus disciplinam, nisi amando. Usque adeo non omnis
Abbreviated transcription (Latin):
aut nequiciã potuerit obtinero: quasi natũ
filium osculari ac nutrire cognoscitur. Non
gͦ sic amemus ista terrena fr̃s: ut ꝑ damus
cȩlestia. Mutandum .s̃ cor leuandum. s
cor. Non hic habitemus iam corde: mala re¬
gio .G̃. amor mundi. Sufficiat quod hic ad¬
huc in carus. cõ. uidemur : audiamus apłm
dicentem. Si resurrexistis cura. xp̃o que sursũ
sunt sapits: que sursum sunt querite: non
quȩ suꝑ terram. Non appareo quod uobis

Expanded text:
aut nequitiam potuerit obtinere, quasi natum aut nequitiam potuerit obtinere, quasi natum filium osculari ac nutrire cognoscitur. Non ergo sic amemus ista terrena, fratres, ut perdamus coelestia. Mutandum est cor, levandum est cor, non hic habitemus jam corde. Mala regio est amor mundi: sufficiat quod hic adhuc in carne esse videmur. Audiamus Apostolum dicentem: Si surrexistis cum Christo, quae sursum sunt sapite, quae sursum sunt quaerite, non q
Abbreviated transcription (Latin):
alii concipiunt dc xp̃o. alii de diabolo. Sicut enĩ
as illis qui a diabolo concipiunt dicitur. concepit
dolorem &e peperit miquitatem: ita e do illis
qui ab sp̃ũ sancco concipiunt scriptum .G̃. E timo¬
qui diligent̃ attendit. & supra dicta mala. aut
fuisse in se aut forsitan adhuc. e̾s̾. cognoscit c̃ito
se corrigat. Non enim nocent mala preterita: si
non placent. Adhuc enim . ẽ. pęnitendi & corrigen¬
di locus. Nondum facca .ẽ. illa disiunctio aliorũ
ad sinistram aliorũ ad dexterã: nonduni apud
uiferos sumus. ubi .c̃. diues ills siciens & fuillã
desiderans. Audiamus dum uiuimus. corrigam̃¬
ae non concupiscamus res alienas & mpregnati
cumeamus: nec uclimus ꝑuenire ad illas. &
eas adipiscendo tanquam silios osculemͣ. Quan¬
do enĩ concupiscit aliquis rem alienam sicut iã
dictum. ẽ: anima sua quasi concepisso uidet᷑.
i uero quod concupiscit ꝑ aliqua calliditatẽ

Expanded text:
alii concipiunt de Christo, alii de diabolo. Sicut enim alii concipiunt de Christo, alii de diabolo. Sicut enim de illis qui a diabolo concipiunt, dicitur, Concepit dolorem, et peperit iniquitatem; ita et de illis qui a Spiritu sancto concipiunt, scriptum est, A timoqui diligenter attendit, ut supra dicta mala aut fuisse in se, aut forsitan adhuc esse cognoscit, cito se corrigat. Non enim nocent mala praeterita, si non placent; adhuc enim est poenitendi et corrigendi locus. Nondum facta est illa disjunctio aliorum ad dexteram, aliorum ad sinistram ; nondum apud inferos sumus, ubi est dives ille sitiens, et stillam desiderans . Audiamus dum vivimus, corrigamur: non concupiscamus res alienas, et impraegnati tumeamus; nec velimus pervenire ad illas, et eas adipiscendo tanquam filios osculemur. Quando enim concupiscit aliquis rem alienam, sicut jam dictum est, anima sua quasi concepisse videtur: si vero quod concupiscit, per aliquam calliditatem
Abbreviated transcription (Latin):
angłis eius. quia esuriui & nou dedistis michi
m anducare. sitiui &e non dedistis nchi bibers.
Hoc loco diligent̃ attendat. caritas ur̃a. Si in igne̾
mittit᷑ qui non dedit rem ꝓpriam. putas ubi nut¬
tendus . ẽ. qui muasit alienan: Si cum diabolo
ardere habet qui nudũ non uestiuit. putas
quotiens cumq uobis leccio euangelica recitata
fuerit in qua dicit. ue pregnantib & nutrieu¬
tibus: non hoc de. mulierib legitimos uiros ha¬
bentib credite. Quid enĩ mali fecit mulier quę
de ꝓprio uro conceꝑit: Quare illi in die iuidi¬
cii malc erit. quȩ hoc fecit quod deus uissit:
Non gͦ de mulierib que iusts concipiunt &e pa¬
riunt hoc credendum. ẽ: sed de illis quos supra
diximus. qui iniuste concupiscendo rẽ alienam
inpregnati. ẽc̃. uident᷑. De quib scriptũ legimꝰ.
Concepit. dolorem & peperit imquitatem. Om̃is enim
concipit. uec ullus potest. c̾t̾. sinc conceptu: sad

Expanded text:
angelis ejus: quia esurivi, et non dedistis mihi angelis ejus: quia esurivi, et non dedistis mihi manducare; sitivi, et non dedistis mihi bibere . Hoc loco diligenter attendat Charitas vestra. Si in ignem mittitur qui non dedit rem propriam; putas ubi mittendus est qui invasit alienam? Si cum diabolo ardere habet, qui nudum non vestivit; putas quotiescumque vobis evangelica lectio recitata fuerit, in qua dicit, Vae praegnantibus et nutrientibus, non hoc de mulieribus legitimos viros habentibus credite. Quid enim mali fecit mulier, quae de proprio marito concepit? quare illi in die judicii male erit, quae hoc fecit quod Deus jussit? Non ergo de mulieribus quae juste concipiunt et pariunt, hoc credendum est; sed de illis, quos supra diximus, qui injuste concupiscendo rem alienam, impraegnati esse videntur: de quibus scriptum legimus, Concepit dolorem, et peperit iniquitatem . Omnis enim homo concipit, nec ullus potest esse sine conceptu: sed
Abbreviated transcription (Latin):
manib Idõ se dicit in manib non habere: ut ills
oppressus calumnia. necesse habeat uendere. Deniq
cum ei dixerit quod ꝓ ninia affliccione sua com¬
pellatur distrahere: statim ills respondet. Et si
ut tibi amico meo sub ueniam. Et si ita necesse
.ẽ. etiam argentulũ meũ distraho: ns tu inuiriã
patiaris. Quando benesicium petebat: ꝓfessus
.ẽ. p̃enitus non habere. At ubi dixis quod posses¬
sionẽ suã uenderct. q̃uasi amico sub uenire se
dixit. Et cum eũ ad hanc necessitats̃ adduxerit:
dicit illi ut uenditionẽ facere debeat & casellam
ꝓ qua prius uerbi gr̃a forte cencũ solidos offere¬
bat ut eum opprimi uiderit. nec medietatem
precii dare ad quiescit. Istis enim talibus sicut
nantib & nutrientibus. Istis enĩ us erit in dis
iudicu : & ab auditu malo non poterunt liberari.
sed audituri sunt. discedits a me maledicti in
ignem ȩt̾num: qui preparatus .s̃. diabolo &

Expanded text:
manibus. Ideo se dicit in manibus non habere, ut ille manibus. Ideo se dicit in manibus non habere, ut ille oppressus calumnia, necesse habeat vendere. Denique cum ei dixerit, quod pro nimia afflictione sua compellatur distrahere, statim ille respondet: Etsi ut tibi amico meo subveniam; et si ita necesse est, etiam argentum meum distraho, ne tu injuriam patiaris. Quando beneficium petebat, professus est penitus non habere: at ubi dixit quod possessionem suam venderet, quasi amico se subvenire dixit: et cum eum ad hanc necessitatem adduxerit, dicit illi ut venditionem facere debeat; et pro casella, pro qua prius, verbi gratia, forte centum solidos offerebat, ut eum opprimi viderit, nec medietatem pretii dare acquiescit. Istis enim talibus, sicut nantibus et nutrientibus: istis enim vae erit in die judicii, et ab auditu malo non poterunt liberari; sed audituri sunt, Discedite a me, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et
Abbreviated transcription (Latin):
possit tollers quia potens.c̃. homo & non p̃ ua¬
let se contra illũ defenders. nec concupiscit.
nec inpregna. tͣ. nichil sperans: non concipit.
non .s. pregnans animo. Si uero iuxca aliquis
uicinus sit panꝑ. qui uel in necessitate posieus
ẽ ut possit uenders. uel pocest obprimi ut co¬
gatur uenders : inicit᷑ oculus. sperat se tollers
posse. aut iullam ant coloniam uicdꝰ pauperis.
& imiitcit illi aliquas tribulationes. Uerbi gracia.
agit secretius apud cos qui possunt: ut illũ ex ac¬
iustratione constringant. Ex quib contracas de¬
bitis multis: necesse habeat. infelix uenders casel¬
lam unde. aut ipse aut. filii sui sustentabantur:
N eccessitate. gͦ compulsus. uenit ad illum per cuuis
nequitiam premit᷑ & affligit᷑. & nescicns quod ip.¬
sius inmissione hoc patitur. dicit ad cum. Da mͥ
dũe rogo te paucos solidos: patior necessitatem.
urgeor a creditore. Et ills. Non babeo modo in

Expanded text:
possit tollere; quia potens homo est, et praevapossit tollere; quia potens homo est, et praevalet se contra illum defendere: nec concupiscit, nec impraegnatur; nihil sperans non concipit, non est praegnans animo. Si vero juxta aliquis vicinus sit pauper, qui vel in necessitate positus est, ut possit vendere; vel potest opprimi, ut cogatur vendere; injicitur oculus, sperat se posse tollere aut villam aut coloniam vicini pauperis, t immittit illi aliquas tribulationes. Verbi gratia agit secretius apud eos qui possunt, ut illum exacistratione constringant: ex quibus contractis debitis multis necesse habeat infelix vendere casellam, unde aut ipse, aut filii sui sustentabantur. Necessitate ergo compulsus venit ad illum, per cujus nequitiam premitur et affligitur: et nesciens quod ipsius immissione hoc patitur, dicit ad eum: Da mihi, domine, rogo te, paucos solidos; patior necessitatem, urgeor a creditore. Et ille: Non habeo modo in
Abbreviated transcription (Latin):
sorum. abundantiã cemptationũ. sicut & ipse
dñs meuangło dicit. In mundo pressuram ha¬
bebitis. Et iterum. Mundus gaudebit. & uos tris.¬
tes eritis  sed tristicia ur̃a uertet᷑ ingaudiũ. Ad
ista precipus nos paremus: ne imparaa desici
te is aut̃ id .c̃. laccantes: qui iam ad epti sunt
q: concupierunt. Et enĩ mulier pregnans in
spe tumet filii. nondũ uidet filium. Que autͣ
iam lactat amplectit᷑ quod sperabat. Pregnans
est qui res alienas concupiscit. Nutriens. s̃: qui
iam rapuit quod concupierat. Et ut hoc aꝑtius
eciam simplices intelligere possint: aliquã sinu¬
litudins̃ ꝓponamus. Concupiscit aliquis uillã
alienam & dicit. Bona ẽ. ista uilla uicini mei.
O si mea. eẽt. o si adiungerẽ illã : & facerẽ de isto
fundo &e ds illo unitatem. Amat & auaricia u¬
nitacem. Quod amat bonũ. ẽ: sẜd ubi aman¬
dum sit nescit. Forte diues.c̃. ills uicinus qui
habet uillam bonã  & suspicat᷑ quod eam non

Expanded text:
lorum, abundantiam tentationum. Sicut et ipse lorum, abundantiam tentationum. Sicut et ipse Dominus in Evangelio dicit, In mundo pressuram habebitis: et iterum, Mundus gaudebit, et vos tristes eritis; sed tristitia vestra vertetur in gaudium . Ad ista praecipue nos paremus, ne imparati deficites autem, id est lactantes, qui jam adepti sunt quod concupierant. Etenim mulier praegnans in spe tumet filii, nondum videt filium: quae autem jam lactat, amplectitur quod sperabat. Praegnans est, qui res alienas concupiscit; nutriens est, qui jam rapuit quod concupierat. Et ut hoc apertius etiam simplices intelligere possint, aliquam similitudinem proponamus. Concupiscit aliquis villam alienam, et dicit: Bona est ista villa vicini mei: o si mea esset! o si adjungerem illam, et facerem de isto fundo et de illo unitatem! Amat et avaritia unitatem: quod amat bonum est; sed ubi amandum sit, nescit. Forte dives est vicinus ille qui habet villam bonam, et suspicatur quod illam non
Abbreviated transcription (Latin):
ciRO ET ITEILIGENE debemus ses carissimi
quia xp̃ianis dum in hoc corpore uiuent.
tribulacio deesse non poterit. Sic enĩ nos
sicut. audistis contestatur aplis dicens. Om̃s qui uo¬
lunt pis iuuere in xp̃o : ꝑ secutions̃ patient᷑. Et
iterum. Per multas tribulationes: oporcet nos intra¬
re in regnũ dĩ. Penturi sunt dies tribulationum.
&e malarum tribulationũ uenturi sunt: sicut dicit
scriptura. Et quantũ accedunt dics augent̾ tribu¬
lationes. Nemo sibi ꝓmittat: q̃uod euangłm non
ꝓmittt. Quomodo enim apꝓpinquaues sine mun¬
di sicut dicit in euangło ab undabit iniquitas.
refrigescet caritas: sic ꝓpter iniquitates ipsas.¬
nunquam deerit ad uersitas. Opus.ẽ. ut animũ
nr̃m non solũ ad pęnitentiam: sed eciam ad pa¬
tientiam preparemus. Fr̃s mei obsecro uos acten¬
dite scripturas sc̃as: si aliquid fefellerunt. si
Non nobis ꝓmittu nt. scripeurȩ nr̃s in hoc sđ̃o nisi
cribulationes. pressuras. angustias. augm̃ta do¬

Expanded text:
cire et intelligere debemus, fratres charissimi, quia Christianis, dum in hoc corpore vivent, tribulatio deesse non poterit. Sic enim nos, sicut audistis, contestatur Apostolus dicens: Omnes qui volunt pie vivere in Christo, persecutionem patientur ; et iterum, Per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum coelorum . Venturi sunt dies tribulationis et malarum tribulationum; venturi sunt, sicut dicit Scriptura: et quantum accedunt dies, augentur tribulationes. Nemo sibi promittat quod Evangelium non promittit. Quomodo enim appropinquante fine mundi, sicut dicit Evangelium, abundabit iniquitas, refrigescet charitas ; sic propter ipsas iniquitates nunquam deerit adversitas. Opus est ut animum nostrum non solum ad poenitentiam, sed etiam ad patientiam praeparemus. Fratres mei, obsecro vos, attendite Scripturas sanctas, si aliquid fefellerunt; si Non nobis promittunt Scripturae nostrae in hoc saeculo, nisi tribulationes, pressuras, angustias, augmenta do
Abbreviated transcription (Latin):
sed in secreto arguimꝰ. Ubi contigit malũ: ibi moriat
malũ. Non tam̃ uulnus illud negligimꝰ: ante
onũa ostendentes homini in tali peccato constitu.¬
to sauciamq gerenti conscientiã. illud uulnus . eẽ.
mortiferũ. qͣuod aliquando qui cõmittunt nescio
qua ꝑuerlitate. contempnunt. & nescio unde sibi
testimo ni a non nulla ce uana conquirunt di¬
centes. peccata carnis nr̃s ds̃ non curat. Ubi . G̃.
quod hodis auduumꝰ. fornicatores & ad ulteros
iudicat. ds . Eccs quod attends quisquis tali
morbo laboras quod dicit ds̃. Audi non qđ tibi
dicit fauens peccatis tuis amicus tiuis. aut eadẽ
tecũ iniquitatis catena ligatus amicus tiuis: uel
potius inimicus tuus & suus. Audi gͦ quod dicit
ds. Hõnorabiles inquit nuptis inom̃ib & thorus
immacu latui. Fornicatores aut̃ & ad ultos uidi

Expanded text:
sed in secreto arguimus; ubi contingit malum, ibi malum sed in secreto arguimus; ubi contingit malum, ibi malum moriatur. Non tamen vulnus illud negligimus, ante omnia ostendentes homini in tali peccato constituto, sauciamque gerenti conscientiam, illud vulnus esse mortiferum: quod aliquando qui committunt, nescio qua perversitate contemnunt; et nescio unde sibi testimonia nulla et vana conquirunt, dicentes, Peccata carnis Deus non curat. Ubi est quod hodie audivimus: Fornicatores et adulteros judicat Deus? Ecce attende, quisquis tali morbo laboras. Quod dicit Deus audi: non quod tibi dicit favens peccatis tuis animus tuus, aut eadem tecum iniquitatis catena ligatus amicus tuus, vel potius inimicus tuus et suus. Audi ergo quod dicit Apostolus: Honorabiles, inquit, nuptiae in omnibus, et torus immaculatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ab altero ut ab alt̾o nesciat᷑. Iu secreto debemus cor¬
ripero. in secreto arguere. ne uolentes publice argu¬
ere: ꝓdamus hominem. Nos uolumus corriꝑs &¬
arguere uł corrigere. quid si inimicus querit audi
re. quod p̃uniat. Nouit enĩ nescio quẽ homicidam
pere: aut tu queris inscribere. Prorsus nec ꝓdo nec
negligo. Corripio in secreto: pono ante oculos dei
iudiciũ. terreo cruentã conscientiã ꝑsuadeo pęniten¬
tiam. hac caritate: p̃rediti. ec. debemus. Uude homi¬
nes aliquando nos rep̃hendunt quod quasi non
corripiamꝰ. aut putant uos scire quod nescimꝰ. aut
putant nos tacere quod scimus. Sed forte quod
scis & ego scio. sed non corã te corripio: quia curare.
uolo non accusare. Sunt homines ad ulti in dontib
suis: in secreto peccant.. Aliquando nobis ꝓdunt᷑
ab uxorib siuis plerũq telantib aliquan̾do mari¬
torũ salutẽ querentib. Nos non ꝓdimus palam

Expanded text:
ab aliquo, ita ut ab altero nesciatur. » « In secreto debemus corab aliquo, ita ut ab altero nesciatur. » « In secreto debemus corripere, in secreto arguere, ne, volentes publice arguere, prodamus hominem. Nos volumus corripere et corrigere; quid si inimicus quaerit audire, et corripere quod puniat? Novit enim nescio quem homicidam pere, at tu quaeris inscribere: prorsus nec prodo, nec negligo. Corripio in secreto, pono ante oculos Dei judicium, terreo cruentam conscientiam, persuadeo poenitentiam. Hac charitate praediti esse debemus. Unde aliquando homines reprehendunt nos, quia, quasi non corripiamus, aut putant nos scire quod nescimus, aut putant nos tacere quod scimus. Sed forte quod dicis  al., scis et ego scio; sed non coram te corripio, quia curare volo, non accusare. Sunt homines adulteri in domibus suis, in secreto peccant; aliquando nobis produntur ab uxoribus suis, plerumque zelantibus, aliquando maritorum salutem quaerentibus. Nos non prodimus palam,
Abbreviated transcription (Latin):
let eã diuulgare. Marta dolor: non uindictam
quesiuit. Toluit ꝓdesse peccantr non punire pec¬
cantẽ. Cum inquit nollet eã diuulgare: uoluit eã
occulte dimittere. Hȩc eo cogitante. ecce angłs dñ
apparuit ei in somnis. & indicauit quid eẽt quia
non uiolauit uiri thorũ. qui a de spu sco conceperat.
dñm amborum. Peccauit gͦ inte. fr̃ cuus : situ solus
nosti: tunc uere in te solũ peccauit. Nam si mul¬
tis audientib tͥ fecit inuiriã & in illos peccauit.
quos testes sus miquitatis effecit. Dico enĩ fr̃s um̃i
Q uando me audiente. fr̃i meo quisq facit̃ in iuriam
absit ut ame illã iniuriã alienã putem. Prorsus &
mͥ fecit. immo mͥ plus fecit: cui pucauit placere
quod fecit. Ergo ipsa corripienda sunt corã om̃ib
quȩ peccant᷑ coram om̃ib. Ipsa corripienda sunt
secretius qus peccant᷑ sccretus. Distribuite tempo¬
ra &e concordat scriptura. Sic agamꝰ &e sie agendũ

Expanded text:
let eam divulgare. Mariti dolor non vindictam let eam divulgare. Mariti dolor non vindictam quaesivit: voluit prodesse peccanti, non punire peccantem. Cum, inquit, nollet eam divulgare, voluit eam occulte dimittere. Haec eo cogitante, ecce angelus Domini apparuit ei in somnis; et indicavit quid esset, quia non violavit viri torum, quia de Spiritu sancto conceperat Dominum amborum . Peccavit ergo in te frater tuus; si tu solus nosti, tunc vere in te solum peccavit. Nam si multis audientibus tibi fecit injuriam, et in illos peccavit, quos testes suae iniquitatis effecit. Dico enim, fratres cQuando me audiente, fratri meo quisque injuriam facit, absit ut a me injuriam illam alienam putem. Prorsus et mihi fecit: imo et mihi plus fecit, cui putavit placere quod fecit. Ergo ipsa corripienquae peccantur coram hominibus; ipsa corripienda sunt secretius, quae peccantur secretius: distribuite tempora, et concordat Scriptura. Sic agimus  al., agamus
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando illud fecerimus: concordiã scipturarũ ie.¬
nebimus. & infaciendo atq obtemꝑ ando nou errabimꝰ.
Sed dicit mͥ aliquis. Quando facio illud. quando illud.
Ns tunc corripiã int̾ is &e ipsũ solũ. quando debeo corã
om̃ib corripere: aut tunc corripiã corã om̃ib⁊ quan¬
non simus. Inten dite & uidece. Si ꝑeccauerit inquit
in de fr̃tiuis corripe eũ int̾ te & ipsũ solũ. Quare
Quia in ts peccauit. Quid . c̃. inte. peccanis. Tuscis
peccauit: secretũ quere cum corrigis quod peccauit.
quem ad modũ uir ustus ioseph tanto flagitio quod
de uxore fuerat. suspicatus: tanta benignitate peꝑ¬
cit. Ante quã sciret unde illa conceꝑat. quia gra¬
uidã senserat. & se ad illã non accessisse nouerat:
restabat itaq certa adult̾ũ suspicio. Et tam̃ quia
ipse solus senserat. ipse sciebat solus. quid de illa
ait euangłm: Iosepħ aut̃ cum ce̾t uir iustus. & nol¬

Expanded text:
aliquando illud fecerimus; concordiam Scripturarum tealiquando illud fecerimus; concordiam Scripturarum tenebimus, et in faciendo atque obtemperando non errabimus. Sed dicit mihi aliquis: Quando facio illud, quando illud: ne tunc corripiam inter me et ipsum solum, quando debeo coram omnibus corripere; aut tunc corripiam coram omnibus, quannon simus. Intendite, et videte: Si peccaverit, inquit, in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Quare? Quipeccavit, secretum quaere, quum corrigis quod in te peccquemadmodum vir justus Joseph tanto flagitio, quod de uxore fuerat suspicatus, tanta benignitate pepercit, antequam sciret unde illa conceperat, quam gravidam senserat, et se ad illam non accessisse noverat. Restabat itaque certa adulterii suspicio, et tamen, quia ipse solus senserat, ipse solus sciebat, quid de illo ait evangelium? Joseph autem, quum esset vir justus, et nol
Abbreviated transcription (Latin):
in te fr̃tuus: corripe eũ int̾ te & illũ solũ. Quid
dicis apłe: Peccantes coram om̃ib argue: ut cęc̃i
timorẽ habeant. Quid facimus: Controuersiam
istã uelut udices audimus. Absit. Immo sub
udice constituti pulsemus ut nobis im-¬
petremꝰ aperiri. Fugiamus sub alas dñi  dĩ nri
N on enĩ apło suo contrariũ locutus.c̃: quia e m illo
ipse locutus. ẽ. sicut dicit. An uultis exꝑim̃tũ eius
ore pͣconis sui. Quia quando ds tribunali preco¬
aliquid dcit: non scribit᷑ in gestis preco dixit. sed
ille dixisse scribit᷑ qui preconi quod diceret i
pcrauit. Ouo gͦ ista precepta fr̃s sic audiamꝰ ut
intelligamus: & ut̾ utraq precepta pacati coustitu¬
ami. Cum corde nostro uos concordemꝰ: de scriptura sc̃a
in nulla parte. discordat. Ucrũ ẽ. om̃mno : ntrũq uerũ
.c̃. Sed discernere debenius : aliquando illud ali¬
quando illud. ec̃. faciendũ. Aliquando corripiendũ
fr̃em it̾ te & ipsũ solũ : aliquando corripiendũ corã

Expanded text:
rripe illum inter te et ipsum solum. Quid dicis, Apostole? Peccantes coram omnibus argue, ut et caeteri timorem habeant. Quid facimus? Controversiam istam velut judices audimus? Absit. Imo sub judice constituti pulsemus, uti nobis aperiri impetremus: fugiamus sub alas Domini Dei nostri. Non enim Apostolo suo contrarium locutus est, quia et in illo ipse locutus est, sicut dicit: An vultis experimentum ejus ore praeconis sui. Quia quando praeco de tribunali aliquid dicit, non scribitur in Gestis, Praeco dixit: sed ille dixisse scribitur, qui praeconi quod diceret idebet. Duo ergo ista praecepta, fratres, sic audiamus, ut intelligamus, et inter utraque praecepta pacati constituamur. Cum corde nostro nos concordemus, et Scriptura sancta in nulla parte discordat. Verum est omnino, utrumque verum est: sed discernere debemus, aliquando illud, aliquando illud esse faciendum; aliquando corripiendum fratrem inte
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ terrã. ligata erunt & in cęlo. & quȩcũq solueri¬
cis in terra. soluta erunt & incęlo. Cepisti habere
frẽm tuũ tanquã publicanũ: ligas illũ in terra.
sed ut iuste alliges uide. Nam iniusta uincula
disrumpit iusticia. Cum aus̃ correxeris & concor¬
daueris cum fr̃e. tuo: soliusti illũ in terra. Cum sol¬
ueris in cerra: solutus erit & in cęlo. Multũ prestas
non tibi sed illi : quia multũ nocuit. non tibi sed sibi.

Expanded text:
super terram, ligata erunt et in coelo; et quaecumque solverisuper terram, ligata erunt et in coelo; et quaecumque solveritis in terra, soluta erunt et in coelo. Coepisti habere fratrem tuum tanquam publicanum, ligas illum in terra: sed ut juste alliges, vide. Nam injusta vincula disrumpit justitia. Cum autem correxeris, et concordaveris cum fratre tuo, solvisti illum in terra. Cum solveris in terra, solutus erit et in coelo. Multum praestas, non tibi, sed illi; quia multum nocuit, non tibi, sed sibi.
Abbreviated transcription (Latin):
quis peccat: habeamꝰ magnã curã non ꝓ nobis. Nam
gloriosũ. c̃. in uirias obluusci sed obliuiscere inuiriã
tuã non uulius fr̃is cui. Ergo corripe uit te & ipsum
solũ : intuens correctioni. parcens pudori. Forte enim
p̃ uerecundia incipit defenders peccatũ suũ: de qui
perierat nisi faceres. Si aut̃. non te audierit: id. est
peccatũ suũ quasi iusticiã defenderit: adhibe ibi
duos uł tres. quia mors duorũ uł triũ testiũ stat
om̃e uerbũ. Si nec ipsos audierit: refer ad ȩccłam.
Si nec ęccłam audierit: sit tibi sicut ehnicus &e publi¬
canus. Noli illũ iam deputare: innumero fr̃m cuorũ
da .ẽ. Nam &e ipsos echnicos id ẽ. gentiles & paga
nos innumero fr̃m non deputamus : sed tam̃ eorũ
salutẽ semꝑ inquirimus. Hoc gͦ audiuimus dñm ita
monentẽ: & tanta cura p̾cipientẽ. ut etiã hoc adde¬
ret continuo. Am̃ dico uobis quȩcumq ligaueritis

Expanded text:
quis peccat, habeamus magnam curam, non pro nobis; nam quis peccat, habeamus magnam curam, non pro nobis; nam gloriosum est injurias oblivisci: sed obliviscere injuriam tuam, non vulnus fratris tui. Ergo corripe eum inter te et ipsum solum, intendens correctioni, parcens pudori. Forte enim prae verecundia incipit defendere peccatum suum, et quemperierat, nisi faceres. Si autem non te audierit, id est, peccatum suum quasi justitiam defenderit, adhibe tecum duos vel tres; quia in ore duorum vel trium testium stat omne verbum. Si nec ipsos audierit, refer ad Ecclesiam: si nec Ecclesiam audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Noli illum deputare jam in numero fratrum da est. N fratrum non deputamus; sed tamen eorum salutem semper inquirimus. Hoc ergo audivimus Dominum ita monentem, et tanta cura praecipientem, ut etiam hoc adderet continuo: Amen dico vobis, quaecumque ligaveritis
Abbreviated transcription (Latin):
ciliari fr̃i tuo. & sic ueniens offeres munus cuũ. Eccs
ille reatus gehemnȩ quã cito solutus.ẽ. nondũ reconcili¬
atus reus eras gehenins. Reconciliatus : sccurus offers
gandas iniurias. & difficiles ad requirendã concordiã.
Pete inquit ueniã ab homine quẽ offendisti. ab homine
quẽ lesisti respondet. Non me humiliabo. Uel dm̃ tuũ
audi si fr̃em tuũ contẽpnns. Quiss humiliat: altabit᷑.
Non uis ce humiliare qui cecidisti: Multũ int̾est uit̃ ss̃
humiliantẽ : & int̾ iacents̃. Iam iaces. & humiliare te
non uis: Benediceres nolo descendere: si noluisses rue
in te fr̃ tiuis corrips euͣ int̾ es & ipsũ solũ. Si neglexe¬
ris: peiores. Ille iniuriã fecit: & inuriã faciendo gra¬
ui se ipsũ uuluere ꝑcussit. Tu uulnus fr̃is cui contem¬
nis tueũ uides perire uł perisse & negligis. Peior es
tacendo: quã ille conuitiando. Quando gͦ innos ali¬

Expanded text:
ciliari fratri tuo; et sic veniens offeres munus tuum . Ecce ciliari fratri tuo; et sic veniens offeres munus tuum . Ecce ille reatus gehennae quam cito solutus est. Nondum reconciliatus, eras gehennae reus: reconciliatus, securus offers gandas injurias, et difficiles ad concordiam requirendam. Pete, inquit, veniam ab homine quem offendisti, ab homine quem laesisti. Respondet: Non me humiliabo. Vel Deum tuum audi, si fratrem tuum contemnis: Qui se humiliat, exaltabitur . Non vis te humiliare qui cecidisti? Multum interest inter se humiliantem et inter jacentem. Jam jaces, et humiliare te non vis? Bene diceres, Nolo descendere; si noluisses ruerin te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si neglexeris, pejor es. Ille injuriam fecit, et injuriam faciendo gravi se ipsum vulnere percussit: tu vulnus fratris tui contemnis? Tu eum vides perire, vel perisse, et negligis? Pejor es tacendo, qaum ille conviciando. Quando ergo in nos ali
Abbreviated transcription (Latin):
peccaui indm̃: sed peccaui in frẽm. In hominẽ peccaui.
leus peccatũ. c̃ : uel nullũ peccatũ. c̃. Forte inds dicis
leus. s̃: quia cito curat᷑. Peccasti in fr̃ẽm : fac satis. & sa¬
natus es. Cito fecisti rem mortiferã: sed remaliũ cito
inuenisti. Quis nr̃m sperat regnũ cȩlorũ fr̃s mei quan¬
do dicit euangłm. qui dixerit fatus fr̃i suo reus erit
gehen nȩ ignis: Magnus terror: sed uide ibi remedium.
Si obtuleris munus tuũ ad altare. & ibi recordatus fucris
quia fr̃ cuus habet aliquid aduersũ te: relinque ibi
munus cuũ ante altare. Non irascit᷑ ds quia differs¬
im ponere minus tuũ. Nam si malũ auimũ gerens aducr¬
sus fr̃cui tuumr adueneris cum munere ad dm̃ tuũ respon¬
det. tibi. Tu peristi. mͥ quid atculisti : Offers munus tuũ:
& tu non esmunꝰ dĩ. Plus querit. xp̃s quẽ redeunt san¬
guine suo quã quod tu niuenisti in horreo tuo. Ergo
relinque ibi munꝰ tuũ ante altars: & uade prius recon¬

Expanded text:
rem, in hominem peccavi: leve peccatum est, vel nullum peccatum est. Forte inde dicis, Leve est, quia cito curatur. Peccasti in fratrem: fac satis, et sanatus es. Cito fecisti mortiferam rem, sed remedium cito invenisti. Quis nostrum speret regnum coelorum, fratres mei, quando dicit Evangelium, Qui dixerit fratri suo, Fatue, reus erit gehennae ignis? Magnus terror; sed vide ibi remedium: Si obtuleris munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris, quia frater tuus habet aliquid adversum te; relinque ibi munus is quam munus tuum. Nam si malum animum gerens adversus fratrem tuum, adveneris cum munere ad Deum tuum, respondet tibi: Tu peristi, mihi quid attulisti? Offers munus tuum, et tu non es munus Dei. Plus quaerit Christus quem redemit sanguine suo, quam quod tu invenisti in horreo tuo. Ergo relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius recon
Abbreviated transcription (Latin):
ta nr̃a & numeremus quid facto. quid oculo. quid
aurs. quid cogitatione. quid innumerabilib motib
nescio utrũ dormiamus sins talento. Ergo cotidis
petimus : cotidis diuinas aures orando pulsanius.
cotidis nos ꝓsternimus & dicinus. Dimitis nobis
debita nr̃a  sicut &e nos dimitamus debitorib nr̃is.
Oue debita tua: Omĩa an aliquam partem. Respon¬
debis om̃ia. Sic gͦ &e tu debitori tuo. Hanc gͦ regu¬
lam ponis. hanc conditionẽ loqueris: hoc pacto &
placito quando oras cõmemoras ut. dicas. dimitte
nobis. sicut & nos dimittimus debitorib nr̃is. Quid

Expanded text:
ta nostra, et numeremus quid facto, quid oculo, quid ta nostra, et numeremus quid facto, quid oculo, quid aure, quid cogitatione, quid innumerabilibus motibus; nescio utrum dormiamus sine talento. Ergo quotidie petimus, quotidie divinas aures orando pulsamus, quotidie nos prosternimus et dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Quae debita tua? Omnia, an aliquam partem? Respondebis, Omnia. Sic ergo et tu debitori tuo. Hanc ergo regulam ponis, hanc conditionem loqueris: hoc pacto et placito quando oras, commemoras, ut dicas, Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus debitorib
Abbreviated transcription (Latin):
tu linutem & ulterius noli ignoscers. Si auteni¬
xp̃s nulia peccata peccatorum inuenit. & tamen
oñia do nauit: non sub ducere. miscđiam. sed
poscs illius numeri solutionem. Non enĩ sins. causa
dñs septuagies septies dixit: cum om̃ino nulla culpa
sit quam non debeat ignoscers. E ces ills ipss ser-¬
uus cuiꝰ debenti inuentus .G̃. debitor: decem nulium
talentorũ debebas. Puto eium quia decem milia ta
lentorum ut parũ sit. decem milia peccatorum suno.
Nolo enim dicers unũ talentũ: quod om̃ia peccata con¬
cdudat. Seriuis aut̃ ille quantũ eidebebat : Centũ
denarios debebat. Iam plus .G̃. quam septuagies seꝑp¬
ties: &e. tam̃ iratus .c̃. dñs quia ei non dimisit. Non
solum enĩ centũ plus sunt quam septuaguita septẽ:¬
sed centũ denarii forte mille assissunt. Sed quid ad
decem milia talentorum: Ie ꝑ hoc om̃s culpas quę
in nos cõnittunt᷑. parati simus ignoscere si nobis
desideramus ignosci. Si enim consideremus pecca

Expanded text:
terius noli ignoscere. Si autem Christus millia peccata peccatorum invenit, et tamen omnia donavit; noli subducere misericordiam, sed posce illius numeri solutionem. Non enim sine causa Dominus septuagies septies dixit: cum omnino nulla culpa sit, quam non debeas ignoscere. Ecce ille ipse servus, cujus debentis inventus est debitor, decem millia talentolentorum, ut parum sit, decem peccatorum sunt. Nolo enim dicere unum talentum, quod peccata concludat. Servus autem ille quantum debebat? centum denarios debebat. Jam plus est quam 490, et tamen iratus est Dominus, quia ei non dimisit. Non solum enim centum plus sunt quam 490, sed centum denarii forte 1000 asses sunt. Sed quid ad decem talentorum? At per hoc omnes culpas, quae in nos committuntur parati simus ignoscere, si nobis des
Abbreviated transcription (Latin):
onĩe debitũ dimisit illi. Ãt illo debito liber sed im¬
quitatis seruus: postea quam egressus . Ẽ. a facis dñi
sui. inuenit eciam ipss debitorẽ suũ qui debebat non
decem milia talentorũ. quantũ ipsius debitũ fuit:
sed centũ denarios. Cȩpit cũ insuffocatũ trahers &
dicers: redde quođd debes. At ille rogabat. couser¬
uum sicut &e ipse rogauerat dñm. Sed non talem
iste inuenit conseruũ: quals̃ ille dñm. Non solũ rt¬
anitters illi debitũ noluit : sed nec dilatio nẽ dedit.
Contortũ rapiebat ad solutionẽ: iam debito dominico
liber. Displicuit conseruis: &e renuntiaucrunt dño
suo quod actum. eẽt. Et dñs fecit. adesssseruũ
& dixit ei. Serue. nequã: cum mͥ tanta deberes mi¬
sertus tui om̃ia dimisi tibi. Non gͦ & to oportebat
nusereri conserui tui. sicut & ego tui misertus sum:
Et iussit. om̃ia que illi dimiserat exigi. Ergo hanc

Expanded text:
omne debitum dimisit illi. At ille debito liber, sed inomne debitum dimisit illi. At ille debito liber, sed iniquitatis servus, posteaquam egressus est a facie domini sui, invenit etiam ipse debitorem suum, qui debebat, non decem millia talentorum, quantum ipsius debitum fuit, sed centum denarios: coepit eum suffocatum trahere, et dicere, Redde quod debes. At ille rogabat conservum, sicut et ipse rogaverat dominum: sed non talem iste invenit conservum, qualem ille dominum. Non solum remittere illi debitum noluit: sed nec dilationem dedit. Contortum rapiebat ad solutionem, jam debito dominico liber. Displicuit conservis; et renuntiaverunt domino suo quid actum esset: et dominus fecit adesse servum, et dixit ei, Serve nequam, cum mihi tanta deberes, misertus tui, omnia dimisi tibi; nonne ergo et te oportebat misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? Et jus
Abbreviated transcription (Latin):
uite inquet fr̃ tuuis. corripe cũ inter te &
ipsum. Site audierit: lucratus es frẽm
tuũ. Si aut̃ contempserit: adhibe tecum
duos uel tres. ut in ore duorum uł trium
testium stet om̃e uerbum. Si aut᷑ & ipsos contempss¬
rit. dic eccłe. Quod si eccłam contempseris: sit tibi
sicut aehniciis & publicamis. Hodierna etiã dis ad ip¬
sam rem ꝑtinet capitulũ qđ sequit̾ quod modo cum
legeret᷑ audiuimus. Cum eiũ dixisset hoc dñs iłis pe¬
tro : subiecit & int̾rogauit magistrũ quociens ignos¬
ceret frĩ. qui in illũ peccasset.÷ & quesunt utrũ suf¬
terribilem.: quia sumle. c̃. regnũ cęlorũ homini pa¬
trifamilias: qui posuit rationẽ cum seruis suis. ⁊ in
quib inuenit debitorẽ decc̃ miliuĩ talentorũ. Et cum
iussisies ut om̃ia quȩ habebat & om̃is eius familia
&e ipss uenderet᷑. & debitum solueret᷑. ad uolitus ge¬
uib dũi sui rogabat eũ dilationẽ: meruit. renissi¬
onem. Misertus enĩ. ẽ. dñs eius sicut audiuinuis &

Expanded text:
in te frater tuus, corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus es fratrem tuum. Si autem contempserit, adhibe tecum duos vel tres: ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Si autem et ipsos contempserit, dic Ecclesiae. Quod si Ecclesiam contempserit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Hodierna etiam die ad ipsam rem pertinet capitulum quod sequitur, quod modo cum legeretur audivimus. Cum enim dixisset hoc Dominus Jesus Petro, subjecit et interrogavit Magistrum, quoties ignosceret fratri qui in illum peccasset; et quaesivit utrum sufterribilem: Quia simile est regnum coelorum homini patrifamilias, qui posuit rationem cum servis suis, in quibus invenit debitorem decem millium talentorum. Omia quae habebat, et omnis ejus familia, et ipse venderetur, et debitum solveretur, advolutus genibus domini sui, rogabat eum dilationem, meruit remissionem. Misertus est enim dominus ejus, sicut audivimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
cam totiens &e totiens: Om̃mo quotiens peccauerit
iquosce. Ergo ego ausus sum suꝑ gredi modũ dñi
mer  Ille in septuagesimo &e septimo uumero iquos¬
cendi li mitẽ sixit. hunic ego limitt̾ transilire presu¬
mam: Non .ẽ. uerũ. nonsum ausus plus aliquid.
ipsimi dñm ieũ audiui loquente̾ in apło suo ũbi
modus & numerus prefixus non .s̃. Ait cuĩ. Donan¬
tes uobis met. ipsis. si quis aduersus aliquẽ babet

Expanded text:
cam toties et toties? Omnino quoties peccaverit, cam toties et toties? Omnino quoties peccaverit, ignosce. Ergo ego ausus sum supergredi modum Domini mei? Ille in septuagesimo et septimo numero ignoscendi limitem fixit: hunc ego limitem transilire praesumam? Non est verum, non sum ausus plus aliquid. Ipsum Dominum meum audivi loquentem in Apostolo suo, ubi modus et numerus praefixus non est. Ait enim: Donantes vobismetipsis, si quis adversus aliquem ha
Abbreviated transcription (Latin):
stamus imimo eciã ꝓsterimũ. supplices ingemis cimꝰ.
aliquid uolentes acceps: & ipsum aliquid ipss ds
est. Quid ats pecit mendicus: Fanem. Et tu quid
petis a deo. insi xp̃m qui dicit. egosum panis uiuus
qui de cgło descendit: Ignosci uobis uultis: ignoscits
Neniiti ts. õe renittet᷑ uobis. Accipers uultis: dato
uers posses: audits in remissione ubi uenia petit̃.
&e ab ignoscents debet᷑. Hoc potest mouers quod
ae perũ mouit. Quotiens debeo inquit ignoscere:
Sufficit usq septies: N on sufficit ait dñs. Nondico
tibi septies : sed septuagies septies. Iam tu enumera
quotiens ines peccauerit srater tuus. Si pocueris ꝑ¬
uenire usq ad septuagrsimam & octauam culpam
ut transeas septuagies septies: tunc molirs uindic¬
tam. Ita ne uerũ. ẽ. quod dicit. & uere itast habet¬
res ut si peccaucrit septuagies septies ignoscas. si aut̃
peccauerit septuagies octies iami liceat: tibi non ignos

Expanded text:
stamus, imo etiam prosternimur, supplices ingemiscimus, stamus, imo etiam prosternimur, supplices ingemiscimus, aliquid volentes accipere; et ipsum aliquid, ipse Deus est. Quid a te petit mendicus? Panem. Et tu quid petis a Deo, nisi Christum, qui dicit, Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi ? Ignosci vobis vultis? Ignoscite: Remittite, et remittetur vobis. Accipere vultis? Date, vere possit, audite. In remissione ubi venia petitur, et ab ignoscente debetur, hoc potest movere, quod et Petrum movit. Quoties debeo, inquit, ignoscere? Sufficit usque septies? Non sufficit, ait Dominus: Non dico tibi, Septies; sed, septuagies septies. Jam tu enumera quoties in te peccaverit frater tuus. Si potueris pervenire usque ad septuagesimam et octavam culpam, ut transeas septuagies septies, tunc molire vindictam. Itane verum est quod dicit, et vere ita se res habet, ut si peccaverit septuagies septies, ignoscas; si autem peccaverit septuagies octies, jam liceat tibi non ignosc
Abbreviated transcription (Latin):
bet᷑ ut quod iussũ E impleat᷑. quia om̃is homo
& debitor .G̃. dci. & debitorẽ habes frẽm suum.
Quis . c̃. enim qui non sit debitor dĩ. uisi in quo nullũ
potest inueuiri peccatum: Quis.c̃. aut̃ qui non ha¬
beat debitorẽ src̃m. iusi in quẽ uemo peccauit Puras¬
ns quisquã in geuere humano repperiri potell. qui
non a ipse aliquo peccato obstrictus sit fr̃i suo. Debi¬
corem q̃ om̃is homo habens. tam̃ & ipse debitor .s̃. Ideo
As instus constienit. tibi regulã in debitors tuo: quod
Dimictite ce dimittet᷑ uobis: date & dabit᷑ uobis. P.
initate ce dinuttet᷑ uobis: ãd ignoscendũ ꝑtinei.
Dats ce dabit᷑ uobis ad prestandũ benesiciũ ꝑtuact.
Quod ait de ignoscendo. & tu nis ignosci tibi quod pec¬
cas de habes aliũ cuitu possis ignoscers. Rursus qđ
ꝑtinet ad tribuendũ benesiciũ p̃eut te mendicus.
e tu es dĩ mendicus. Om̃s enĩ quando oramus: men¬
dici dĩ sumus. Ante ianuã magni patris familias

Expanded text:
od jussum est impleatur. Quia omnis homo et debitor est Dei, et debitorem habet fratrem suum. Quis est enim qui non sit debitor Dei, nisi in quo nullum potest inveniri peccatum? Quis est autem qui non habeat debitorem fratrem, nisi in quem nemo peccavit? Putasne, quisquam in genere humano reperiri potest, qui non et ipse aliquo peccato obstrictus sit fratri suo? Debitor est ergo omnis homo, habens tamen et ipse debitorem. Ideo Deus justus constituit tibi regulam in debitore tuo, quod Dimittite, et dimittetur vobis; date, et dabitur vobis . Dimittite, et dimittetur vobis, ad ignoscendum pertinet. Date, et dabitur vobis, ad praestandum beneficium pertinet. Quod ait de ignoscendo; et tu vis tibi ignosci quod peccas, et habes alium cui tu possis ignoscere. Rursus quod pertinet ad tribuendum beneficium; petit te mendicus, et tu es Dei mendicus. Omnes enim quando oramus, mendici Dei sumus: ante januam magni patrisfamilias
Abbreviated transcription (Latin):
ut scquam̾ uestigia cius. Dicit etiã beatus iohes. Sicut
enĩ xp̃s ꝓ nobis animã suã posuit: sic & nos debemus
ꝓ fr̃ib animas ponere. Huic. gͦ. anteninȩ. id .ẽ. cruci
xp̃i. simplex conuersatio &e pura confessio tam quam
candentia uela religent᷑. & hȩc nr̃a uela fluctib ab¬
luant᷑ uestis q tendat᷑ . ut sins macula & ruga in¬
ueniat᷑. Quantũ libet mare seuiat. uentus incũbat.
int᷑ fluctus & fluctus nauis ista turbet᷑  tañ non mer
atq inde in medio pelagi huiꝰ frem̃tis emissa eͣ estu¬
antium uolumina undarũ. & furentiũ flabra uento¬
rum. dum cã huc atq illuc circumferunt am̃ium
gentiũ littorib appulerunt. peregrinas merces qua¬
cumq uenit aduexit. Quid ciũ tam pcregrinũ in
terra nr̃a. quam ꝑ pęnitenniani renussio peccatorum.¬

Expanded text:
Dicit etiam beatus Joannes, Sicut enim Christus pro nobis animam suam posuit, sic et nos debemus pro fratribus animas ponere . Huic ergo antennae, id est, cruci Christi, simplex conversatio et pura confessio tanquam candentia vela religentur. Et haec vela nostra fluctibus abluantur, vestisque tendatur, ut sine macula et ruga inveniatur. Quantumlibet mare saeviat, ventus incumbat, inter flatus et fluctus navis ista turbetur: tantum non meratque inde in medio pelagi hujus frementis emissa est, aestuantium volumina undarum, et furentiam flabra ventorum, dum eam huc atque illuc circumferunt, omnium gentium littoribus appulerunt, peregrinas merces quocumque venit, advexit. Quid enim tam peregrinum in terra nostra, quam per poenitentia