comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊theodotio. rabay sei. int̃pretati
st̃: quod siue uirga percutiet. si¬
ue ad uirgã recensebit numerũ
gregis sui intelligi pot̾: ut ñ in
malã sed in bonã partẽ accipi¬
at᷑. Et uos congregabimini
unus & unus filii isrł.Lax. uos
aũ congregate unũ ⁊ unũ filios
pretatꝰ ẽ syminachus domuᷤ ifrł.
percussi ab aduersariis ur̃is. a
riuo fluminis usq ad torren¬
tem egypti. id÷ ab eufrate usq
ad mlũ. uos ł ipsi congregabi¬
mini ad fidem dñi unꝰ ⁊ unus:
quia iudeoꝵ turba ñ credidit.
ꝑ quod significat paucos ex u¬
deis in saluatorẽ dñm creditu¬
potueritis quasi oues morbi.¬
das referte ad caulas dñi
congregate eas cũ gentiũ p̾pło:
annuntiari uerbũ di : s quia¬
uos indignos iudicatis salute.
ecce conuertim᷑ ad gentes. Et
erit in die illa. clangetur intu¬
⁊ba magna. i uenient qui per¬
diti fuerant de terra assiriorum.
& qui eiecti erant de terra egp¬
ti ⁊ adorabunt dñm in monte

Expanded text:
et Theodotio, ῥαβδήσει interpretati sunt, quod sive virga percutiet, sive ad virgam recensebit numerum gregis sui, intelligi potest: ut non in malam, sed in bonam partem accipiatur. Et vos congregabimini unus et unus, filii Israel. LXX: Vos autem congregate unum et unum, filios rpretatus est Symmachus, domus Israel: percussis adversariis vestris a rivo fluminis, usque ad torrentem Aegypti, id est, ab Euphrate usque ad Nilum, vos vel ipsi congregabimini ad fidem Domini unus et unus, quia Judaeorum turba non credidit, per quod significat, paucos ex Judaeis in Salvatorem Dominum creditupotueritis, quasi oves morbidas referte ad caulas Domini, et congregate eas cum gentium populo,annuntiare verbum Dei; sed quia indignos vos judicastis salute, ecce convertimur ad gentes . Et erit in die illa: clangetur in tuba magna; et venient qui perditi fuerant de terra Assyriorum, et qui ejecti erant in terram Aegypti: et adorabunt Dominum in monte
Abbreviated transcription (Latin):
li. lacob excedens annos centũ
loquit᷑. Parui st̃ ⁊ pessimi dies
mei. Ira uͦ di transitura illa est.
quã thesaurrzant sibi qͥ nolunt
agere penitentiã. Que postquã
transierit nequaꝗͣ cellaria ultra
claudent᷑. s implebit᷑ quod scrip¬
tum ẽ. Nichil oꝑtũ qͦd ñ reuelabi¬

Expanded text:
i, Jacob excedens annos centum loquitur: Parvi sunt et pessimi dies mei . Ira autem Domini transitura illa est, quam thesaurizant sibi, qui nolunt agere poenitentiam; quae postquam transierit, nequaquam cellaria ultra claudentur, sed implebitur quod scriptum est: Nihil occultum quod non revelabi
Abbreviated transcription (Latin):
iusti receperit p̃mia. illi in peniꝰ
perpetuis uisitent᷑. Et tam̃ scien¬
dũ quod iuditiũ d̃i humana ñ
possit scire fragilitas: nec de pe¬
narũ magnitudine atq mensu¬
ra ferre sententiã. q̃ dñi arbitͥo
derelicta ẽ. Tc̃ erubescet luna &
confundet᷑ sol: uirta illud qͦd

Expanded text:
receperint, illi in poenis perpetuis visitentur. Est tamen sciendum, quod judicium Dei humana non possit scire fragilitas, nec de poenarum magnitudine atque mensura ferre sententiam, quae Domini arbitrio derelicta est. Tunc erubescet luna, et confundetur sol, juxta illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
runt pedes eiꝰ. ⁊ ab eo audire
meruerunt. Nolite timere. Ite¬
annuntiate frĩbus meis ut ua¬
dant in galyleã. ibi me uide-¬
bunt. De istis mulieribꝰ multo
priusꝙ̃ nascerent᷑ ꝓpħicus ser¬
mo p̾nuntiat. ⁊ uocat eas ad
expectacłm dñicȩ passionis ⁊

Expanded text:
runt pedes ejus, et ab eo audire runt pedes ejus, et ab eo audire meruerunt: Nolite timere: Ite, nuntiate fratribus meis ut vadant in Galilaeam, et ibi me videbunt . De istis mulieribus multo priusquam nascerentur, propheticus sermo praenuntiat, et vocat eas a spectaculo Dominicae Passion
Abbreviated transcription (Latin):
nerit: tẽ de toto orbe sinagoga¬
rũ turba concurret ut plangat
hierłm ⁊ mala illiꝰ consolent᷑.
Siue aꝑte de mulieribꝰ loquit᷑
que nudatis pectoribus sangui¬
nantes feriunt lacertos. & im
nolite me flete : sed plangite
suꝑ uos ⁊ suꝑ filios ur̃os. Mag¬
na ꝙ infelicitas p̾płi a mulieribꝰ
lam̃tatiois carmina discere:
sic̃ rep̾hensio fuit pͦpłi isrł. qñ
in iudicũ libro in manu muli¬
eris debbore fecit salutẽ dñs
& tẽporibꝰ uicine captiuitatis
tacentibꝰ uris olda mulier ꝓpħa¬
uit. Proptea aũ mulieres lon¬
go conterent᷑ itinere. imbecilli¬
tate. fame ⁊ squalore confecte.
& docebunt p̾płm miserabilem.
quia ñẽ pͦpłs sapiens. nec intel¬
lerit cratorẽ suũ. qͥ neglectus
ab eis atq contẽptꝰ. ñ miserebit᷑
facture. nec parcet creature
suȩ. Iuxta lax. de maria dicit᷑
magdalene. ⁊ altera maria. ce
terisq mulieribꝰ que pͥmo uide¬
runt dñm resurgentẽ. ⁊ tenue¬

Expanded text:
nerit, de toto orbe synagoganerit, de toto orbe synagogarum turba concurret, ut plangant Jerusalem et mala illius consolentur. Sive aperte de mulieribus loquitur, quae nudatis pectoribus, sanguinantes feriunt lacertos, et imnolite me flere, sed plangite super vos et super filios vestros . Magnaque infelicitas populi, a mulieribus lamentationis carmina discere; sicut reprehensio fuit populi Israel, quando in Judicum libro , in manu mulieris Debborae fecit salutem Dominus, et tempore vicinae captivitatis, tacentibus viris, Holda mulier prophetavit . Propterea autem mulieres longo conterentur itinere, imbecillitate, fame et squalore confectae, et docebunt populum miserabilem, quia non est populus sapiens, nec intellexit Creatorem suum, qui neglectus ab eis atque contemptus non miserebitur facturae, et non parcet creaturae suae. Juxta LXX, de Maria dicitur Magdalene, et alia Maria, et caeteris mulieribus, quae primum viderunt Dominum resurgentem, et tenue
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe excelsũ brachiũ. ⁊ nesciebãt:
scientes aũ confundent᷑. zeł ap¬
prehendet p̾płm meruditũ: & nc̃
ignis adu̾sarios comedet. Hoc
quod supͣ dixerat. & ñ uidebit
głam dñi. potest ⁊ sic intelligi.
Postulas o ꝓpħa ut ñ miserear
impio. ne si misertꝰ fuero incipi¬
at nescire iusticiã: qui in terra
sc̃oꝵ inique egit. Ego tͥ respon¬
deo. Ergo ne głam dñi non uide
meos. qͥ magis me debet uidere
regnantẽ: ut sciat quanto bo¬
no careat: E hoc pressius uoce
int̾rogantis legendũ ẽ. Ad quod
ꝓpħa respondit. Dñe exaltet᷑
manꝰ tua. extendat᷑ ad ꝑcutien¬
du ut te ñ uideat impii.: ⁊ ne

Expanded text:
 est brachium tuum, et nesciebant, scientes autem confundentur: zelus apprehendet populum ineruditum, et nunc ignis adversarios comedet. Hoc quod supra dixerat: et non videbit gloriam Domini, potest sic intelligi: Postulas, o Propheta, ut non miserear impio, ne si misertus ejus fuero, incipiat nescire justitiam, qui in terra sanctorum inique gessit; ego tibi respondeo, ergone gloriam Domini non videbmeos, qui magis me debet videre regnantem, ut sciat quanto bono careat? et hoc pressius voce interrogantis legendum est. Ad quod Propheta respondit: Domine, exaltetur manus tua, et extendatur ad percutiendum, ut te non videant impi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex me nati apłi. Uob̾ quidem
oportebat pͥmũ loqͥ uerbũ di: s
qm̃ reppulistis illud ⁊ indignos
uos iudicastis ȩt̃nȩ uitȩ. ecce con¬
uertim᷑ ad gentes. Idcirco faciet
dñs qͦd minatꝰ ẽ: ut onĩs in ea ar¬
deant romano igne circũdati:
ł certe ardeant uitiis atq pecc̃is.
nec possint ardentia diaboli iacła
restinguere. Oñs enĩ ad ulteran¬
tes: quasi clibanꝰ corda eor. Et
illi qui prius habitabãt in ea pꝰꝗͣ
clamauerĩt capta ẽ ciuitas atq
succensa. dimittent eã. & recon

Expanded text:
et ex me nati Apostoli: Vobis quidem et ex me nati Apostoli: Vobis quidem oportebat primum loqui verbum Dei: sed quoniam repulistis illud, et indignos vos judicastis aeternae vitae, ecce convertimur ad gentes . Idcirco faciet Dominus quod minatus est, ut omnes in ea ardeant Romano igne circumdati. Vel certe ardeant vitiis atque peccatis, ne possint ardentia diaboli jacula restinguere. Omnes enim adulterantes quasi clibanus corda eorum. Et illi qui prius habitabant in ea, postquam clamaverint, capta est civitas atque succensa, dimittent eam, et recon
Abbreviated transcription (Latin):
toritate seruati: Enphaticos au
iuxta hebraicũ legendũ ẽ. Qͥs me
faciat durũ atq crudelẽ. ut ui¬
neã meã naturã meã. hoc qͥppe in
deserto significat᷑ ⁊ spinis. ut eã
quasi in prelio conterã atq succen¬
dã. quã sẽꝑ diligentia mea custo¬
diui. an potiꝰ tenebo fortitudi¬
nẽ meã quã xp̃m esse ñ dubiũ ẽ:¬
entia. ut ipsa mͥ pacẽ faciat. &
mundũ reconciliet. Iuxta lacr
hic ẽ sensus. ut ex ꝑsona accipia¬
mus ȩccłȩ. Ego ciuitas firma. ci¬
uitas multis uallata hostibꝰ. quȩ
frustra dedi pocula. in imicȩ meȩ
synagoge. Capiet᷑ nocte ⁊ corru¬
et murus eiꝰ. nullaq erit adu̾sa¬
rii potestas q̃ ñ app̾hendet eam.
Rursũ loquar. Q uid mͥ ꝓdest
custodire eã. q̃ stipulã habeat in¬
se ñ frumenta: que ita inculta ẽ
ut uepriũ plena sit ⁊ spmarũ: Iuã
saluare uolui: s quia hostilĩt mec̃
agit recessi ab ea: dixert̃q in me

Expanded text:
toritate servatitoritate servatiuxta Hebraicum legendum est: Quis me faciet durum atque crudelem, ut vincam naturam meam? Hoc quippe in deserto significatur et in spinis: ut eam quasi in praelio conteram atque succendam, quam semper mea diligentia custodivi. An potius tenebo fortitudinem meam, quam entia , ut ipsa mihi pacem faciat, et mundum reconciliet? Juxta LXX hic est sensus, ut ex persona accipiamus Ecclesiae: Ego civitas firma, civitas multis vallata hostibus, quae frustra dedi pocula inimicae meae Synagogae. Capietur enim nocte, et corruet murus ejus, nullaque erit de adversariis potestatibus, quae non apprehendat eam. Rursum loquar: Quid mihi prodest custodire eam, quae stipulam in se habeat, non frumenta: quae ita inculta est, ut veprium plena sit et spinarum, quam salvare volui? Sed quia hostiliter mecum agit, recessi ab ea. Dixeruntque in me
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ eã. succendã eã parit̃. an potiꝰ
tenebo fortitudinẽ mea : faciet
pacẽ mͥ. pacẽ faciet mͥ. Laix. Non
ẽ que ñ apphenderit eã. Qͥs ponet
me stipulã in agro: Propt̃ adu̾¬
sariã hanc reppuli eã: idcirco fe¬
cit ds oĩa q̃ disposuit. Cñbusta
sũ dicent habitatores eiꝰ : faciemꝰ
pacẽ ei. pacẽ faciemꝰ ei. Iuxta he¬
braicũ hic sensus ẽ. Ego qͥ diebus
ui. ne ext̾minaret cã aꝑ de silua.
ne bestie deuorarent. Nunqͥd in¬
dignationẽ ñ habeo. & nescio feri¬
re peccantẽ: ⁊ reddere unicuiq
qͦd meretͥ : Ubi aqͥla posuit spmã
⁊ ueprẽ. in hebraico scriptũ est
samir ⁊ saith. qͦd ad amantẽ & loca
sentiũ plena significat. Uñ dicit.
Quis me docebit ut durusꝰ& uine
tamine truculentꝰ inced̾a. ut gra-¬
diar suꝑ uineã quã añ seruaui. &
succendã eã quã meo sepserã mu-¬
ro: An potius id aget fortitudo
mea ut irã differã ⁊ saluẽ eos eũgłii
clementia. qͥ nequaꝗͣ st̃ legis auc̃¬

Expanded text:
pariter. An potius tenebo fortitudinem meam? faciet pacem mihi, pacem faciet mihi. LXX: Non est quae non apprehenderit eam. Quis ponet me custodem stipulae in agro? propter adversariam hanc repuli eam. Idcirco fecit Dominus omnia quae disposuit: combusta sum; dicent habitatores ejus, faciemus pacem illi: faciemus pacem ei. Juxta Hebraicum hic sensus est: Ego qui diebus vi, ne exterminaret eam aper de silva, ne bestiae devorarent. Numquid indignationem non habeo, et nescio ferire peccantem, et reddere unicuique quod meretur? Ubi Aquila posuit spinam, et veprem, in Hebraico scriptum est SAMIR et SAITH , quod adamantem, et loca sentium plena significat. Unde dicit: Quis me docebit ut durus sim, ettamine truculentus incedam: ut gradiar super vineam, quam ante servavi, et succendam eam quam meo sepseram muro? An potius id aget fortitudo mea, ut iram differam, et salvem eos Evangelii clementia, qui nequaquam sunt Legis auc
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s : &. om̃s declinauerunt simul
inutiles facti st̃: ñ est qͥ faciat bo¬
nũ ñ ẽ usq ad unũ. Uocantur
mulieres de spectacło. ut quod
ipse uiderunt apłis nuntient.
isrł aũ de qͦ dicꝰtũ ẽ. isrł ñ cogno

Expanded text:
s . Et: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum , vocantur mulieres de spectaculo, ut quod ipsae viderunt Apostolis nuntient. Israel autem de quo dictum est : Israel non cogno
Abbreviated transcription (Latin):
qui st̃ in cęlis. Huc usq de con¬
sũmatione mundi dictũ ẽ ab eo
loco in qͦ exponere cepimus. ecce
dñs dissipabit terrã & nudabit
eã : quod p̾senti uolumine conti¬
netur. Nc̃ aduiuante immo in¬
spirante nos ap̃o: transeamꝰ ad
nonũ. quod alterius ꝓpheciȩ habe¬

Expanded text:
unt in coelis . Hucusque de consummatione mundi dictum est ab eo loco in quo exponere coepimus: Ecce Dominus dissipabit terram, et nudabit eam , quod praesenti volumine continetur. Nunc adjuvante, immo inspirante nobis Christo, transeamus ad nonum, quod alterius prophetiae habe
Abbreviated transcription (Latin):
fines terrȩ. Alii uͦ iordanẽ putãt.
Et hoc notandũ qͦd in iuidee ter¬
minis fluuius appellet᷑. in egyp¬
ti partibꝰ torrens qui turbidas
ꝓͥ torrente egypti lacr rinocho¬
rurã transtulerunt. quod est
oppidũ in egypti palestinȩ q

Expanded text:
bis terrae . Alii Jordanem putant. Et hoc notandum, quod in Judaeae terminis, fluvius appelletur; in Aegypti finibus, torrens, qui turbidas Pro torrente Aegypti, LXX Rhinocoruram transtulerunt, quod est o
Abbreviated transcription (Latin):
paulũ om̃s qͥ ꝑierant in assyriis
⁊ in ȩgypto ad dñm ueniant.
Aec dix̃ om̃s filioꝵ isrł. s om̃s
qͥ ꝑierãt: ꝑ qͦd significat gentiũ
adorent eũ in ȩccła. Tuba aut
magna potest intelligi. & sermo
eliglicus: de qͦ in hoc eodẽ ꝓpha
legimꝰ. Suꝑ montẽ excelsũ ascende¬

Expanded text:
n Assyriis et in Aegypto ad Dominum veniant: Nec dixit omnes filios Israel, sed omnes qui perierant, per quod significat gentium adorent eum in Ecclesia. Tuba autem magna potest intelligi sermo Evangelicus, de quo et in hoc eodem Propheta legimus: Super montem excelsum ascende
Abbreviated transcription (Latin):
consecutus ẽ: idcirco ꝑcutiet si¬
ue concludet dñs ab alueo ł riuo
fluminis usq ad torrentẽ egypti.
ut in uniu̾sa udea que quondã
reꝓmissionis terra fuit. nullus
repperiat᷑ sermo doct᷑ne: nichil
scientie scripturarũ. De quibus
⁊ apłs loquit᷑. Ut ñ attendamꝰ

Expanded text:
consecutus est. Idcirco percutiet, sive concludet Dominus ab alveo vel rivo fluminis usque ad torrentem Aegypti, ut in universa Judaea, quae quondam repromissionis terra fuit, nullus reperiatur sermo doctrinae, nihil scientiae Scripturarum, de quibus et Apostolus loquitur: Ut non atten
Abbreviated transcription (Latin):
pimus & in utero accepimꝰ: ũtruq
ad id ꝑtinet. ut ex timore & re¬
cordatioe dñi. sermonẽ accipia¬
mus dñi: & illuminetur cor nr̃m
dicentiũ. Signatũ suꝑ nos lum̃
uultꝰ tui dñe : ꝙ. ostende faciem
tuã ⁊ salui crimꝰ. Sp̃m salutis

Expanded text:
pimus, et in utero accepimus, utrumque ad id pertinet, ut ex timore et recordatione Domini sermonem concipiamus Dei, et illuminetur cor nostrum dicentium: Signatum est super nos lumen vultus tui, Domine . Et, ostende faciem tuam, et salvi erimus . S
Abbreviated transcription (Latin):
pollicitꝰ es tribue nob pacẽ que ex¬
uperat omnẽ sensũ. Dñe d̾s
nr̃ possederunt nos dñi absq te:
tantũ in te recordem᷑ noministui.
extͣ te aliũ nescimꝰ: nom̃ tuũ muo¬
nos absq te dñi possedert̃: idolauide¬
ucet ł demones idolis assidentes. ni¬
chilq aliud postulamꝰ. nͥ ut digni
simꝰ post errores plurnnos ut tui
nominis recordem᷑. Iuxcta bex qͥ
dixert̃. dñe ds posside nos. hoc pre¬
cant᷑ ut post pacẽ sibi redditã di
possessio fiant. Quod qͥde & de
sapientia legimꝰ.: que urcta hebra¬
icũ loquit᷑ in ꝓuerbiis. Ds̃ posse¬
dit me mitiũ uiarũ suarũ. licet
queda exẽplaria male ꝓ possessio¬
ne habeant creaturã. Deniq seqͥt᷑.
Ante om̃s aũ colles generat me.
Quomͦ enĩ creatori generatio po¬
terit coãptari: que mag̃ possessi¬
oni congrut. Scriptũ ẽ s in deu¬
ne iste pat̾ tuus possedit te. ꝙ fecit

Expanded text:
 quae exsuperat omnem sensum. Domine Deus noster, possederunt nos Domini absque te: tantum in te recordemur nominis tui.extra te alium nescimus, nomen tuum invonos absque te domini possederunt, idola videlicet, vel daemones idolis assidentes: nihilque aliud postulamus, nisi ut digni simus post errores plurimos, qui tui nominis recordemur. Juxta LXX, qui dixerunt: Domine Deus, posside nos, hoc precantur, ut post pacem sibi redditam Dei possessio fiant. Quod quidem et de Sapientia legimus, quae juxta Hebraicum loquitur in Proverbiis: Deus possedit me initium viarum suarum , licet quaedam exemplaria male pro pos sessione habeant creaturam. Denique sequitur: Ante omnes autem colles generavit me. Quomodo enim creaturae generatio poterit coaptari, quae magis pos sessioni congruit? Scriptum est in Deune iste pater tuus possedit te, et fecit
Abbreviated transcription (Latin):
parturiens cũ appropinquat ad
partũ in dolore suo clamat: sie
facti sumus dilecto tuo. Propt̃
turiuimꝰ sp̃m salutis tuȩ fecimus.
suꝑ terrã. Sic̃ ad partũ mulier
appropinquans in dolore cogit᷑
exclamare. sic nos in angustia
reqͥrimꝰ te: & a facie formidinis
tue concepimꝰ ⁊ parturiuimus
⁊ parimꝰ ñ carnis liberos s sp̃c:
ut tota in te mente credamus:
& quẽ ꝑ benefitia ñ sensimꝰ per
tormenta discamꝰ. Hoc qͦd. lax.
addiderũt. sic facti sumꝰ dilec̃¬
to tuo. pro quo &ȩteri transtule¬
runt facti sumꝰ a facie tua dñe.

Expanded text:
parturiens cum appropinquat ad parturiens cum appropinquat ad partum in dolore suo clamat: sic facti sumus ÷ dilecto tuo ⁑ propter tum salutis tuae, quae fecimus super terram. Sicut ad partum mulier appropinquans, dolore cogitur exclamare: sic nos in angustia requirimus te, et a facie formidinis tuae concepimus, et parturivimus, et peperimus, non carnis liberos, sed spiritus: ut tota in te mente credamus, ut quem per beneficia non sensimus, per tormenta discamus. Hoc quod LXX addiderunt, sic facti sumus dilecto tuo; pro quo caeteri transtulerunt, sic facti sum
Abbreviated transcription (Latin):
Quia indulgens sepe contẽptus es.
dñe ꝑcute eos. ut in angustia te
reqͥrant. &. in tͥbulatiõe murmu¬
ris doctrina tua sit eis. Quando
tantũ eis maloꝵ pondus incũbet.
ut nec clamare quide audeant
confitentes: s dolorẽ suũ silentio
deuorent. Iuxta lxx. propħa in tͥ¬
illud qͦd in psalmo dicit᷑. In tͥbula¬
tiõe inuocaui dñm: & exaudiuit
me in latitudine. Et in alio loco.
Ad dñm cũ tribularer clamaui.
⁊ exaudiuit me. Uñ ⁊ apłs loqͥt᷑.
Tribulam sed ñ coangustiamur.
Persecutionẽ patim : sed ñ dere¬
linquim᷑. Et in alio loco. Non
st̃ condigne passiones huiꝰ tpris
ad futurã głam que reuelabit᷑
in nobis. Si aũ parua tͥbulatio do¬
cet. em̃dat & corripit: quantoma¬
gis magna. cũ ammonem᷑ conditi¬
onis nr̃e .⁊ di potentie recordam᷑:
Sicut que concipit cũ appropinqͣ
uerit ad partũ. dolens clamat in
doloribꝰ suis: sic facti sumꝰ a facie
tua dñe. Concepimꝰ ⁊ quasi par¬

Expanded text:
Quia indulgens saepe contemptus es, Quia indulgens saepe contemptus es, terea, Domine, percute eos, ut in angustia te requirant, et in tribulatione murmuris doctrina tua sit eis: quando tantum eis malorum pondus incumbet, ut ne clamare quidem audeant confidenter, sed dolorem suum silentio devorent. Juxta LXX, in illud quod in psalmo dicitur: De tribulatione invocavi Dominum, et exaudivit me in latitudine . Et in alio loco: Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me . Unde Apostolus loquitur: Tribulamur, sed non angustiamur: persecutionem patimur, sed non derelinquimur . Et in alio loco: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad venturam gloriam quae revelabitur in nobis . Si autem parva tribulatio docet, et emendat, et corripit, quanto magis magna, cum admonemur conditionis nostrae, et Dei potentiae recordamur! Saberit ad partum, dolens clamat in doloribus suis: sic facti sumus a facie tua, Domine. Concepimus et quasi par
Abbreviated transcription (Latin):
la: ut qͥ głosi in t̾ra st̃. malis du¬
plicibus oppͥmant᷑. Porro uixtahe¬
breos. multo alt̃ ẽ sensus: ⁊ pͥori
disputationi congruens. Dixerat
dñs. Miseream᷑ impio. ꝓpħa res¬
ponderat. Et ubi ẽ iusticia tua:
p̃sertĩ cũ tanta mala inscõs tuos
ñ merent᷑ aspicẽ. Ad qͦd dñs. Uide¬
ant mag̾ & confundant᷑. Rursũ
ꝓpħa. Dñe pacẽ da nob̾. ⁊ posside
nos: qͥtui nominis recordam᷑. Im¬
pii au ⁊ suꝑbi ñ uiuant. nec re¬
surgant in gła: sed contere om¬
nẽ memoriã coꝵ. Causasq red¬
dit. cur eos cupiat interire. In¬
dulsisti genti dñe. indulsisti gen¬
ti. Nũquid glorificatꝰ es : Et ẽ
sensus. Sepe misertꝰ es dñe gen¬
tibus. id⁊ humano generi. ⁊ exrer¬
custi in eas incredibiłe clem̃tiã.
Nũquid te cognouerunt: Nũqͥd
glorificauerunt nom̃tuũ: Nonne
in tͥbulatiõe recordatꝰ sũ tui: tͥbu¬
latiõe parua doctrina tua nobis.

Expanded text:
la: ut qui gloriosi in terra sunt, malis dula: ut qui gloriosi in terra sunt, malis duplicibus opprimantur. Porro juxta Hebraeos multo aliter est sensus, et priori disputationi congruens. Dixerat Dominus: Misereamur impio. Propheta responderat: Et ubi est justitia tua? praesertim cum tanta mala in sanctos tuos non merentur aspicere. Ad quod Dominus: Videant magis et confundantur. Rne, pacem da nobis, et posside nos, qui tui nominis recordamur. Impii autem et superbi non vivant, nec resurgant in gloria, sed contere omnem memoriam eorum. Causasque reddit, cur eos cupiat interire. Indulsisti genti, Domine, indulsisti genti, numquid glorificatus es? Et est sensus: Saepe misertus es gentibus, id est, humano generi, et exercuisti in eas incredibilem clementiam, numquid te cognoverunt? numquid glorificaverunt nomen tuum? Nonne in tribulatione recordatus sum tui, in tribulatione parva doctrina tua nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsi iuxta geneseos librũ appellan
sumꝰ mortuos simulachra appella¬
re hominũ mortuoꝵ. ⁊ gigantes
demones qͥ simulachris eoꝵ assi¬
dent. Nec terrere nos debet qua¬
re lair mascłm. ⁊ ceteri int̾pretes
memoriã transtulerunt. cum
hisde tribus litteris. zai.⁊ caph.
⁊ res. utrũq scribat᷑ apud hebre¬
os : sed qñ memoriale dicimꝰ. le¬
gitur z achar. qn masculũ Rochot.
Et hac uerbi ambiguitate decep¬
tum arbitram᷑ saul: qñ pugna¬
uit contͣ amalech ⁊ int̾fecit om̃e
masculinũ eoꝵ. Dño enĩ p̃cipien¬
te ut deleret omnẽ memoriã
amalech sub cęlo: ille ꝓ memoria
ñ tã errore quã prede ductꝰ cu¬
pidine masculinũ int̾pretatꝰ ẽ.
nesciens illito apłi. Nolite eria¬
re: d̾s ñ irridet᷑. Indulsistigen¬
ti dñe. indulsisti genti. Nũquid
glorificatꝰ es: Elongasti om̃s t̃mi¬
nos terrȩ. Laxa. Adde eis mala dñe.
adde mala gloriosis terrȩ. Malaq̃

Expanded text:
 ipsi juxta Geneseos librum appellant ipsi juxta Geneseos librum appellant. Possumus mortuos simulacra appellare hominum mortuorum, et gigantes daemones, qui simulacris eorum assident. Nec terrere nos debet, quare LXX masculum, et caeteri Interpretes memoriam transtulerunt, cum eisdem tribus litteris ZAI , et CHAPH , et RES utrumque scribatur apud Hebraeos. Sed quando memoriale dicimus, legitur ZACHAR; quando masculum, ZOCHOR. Et hac verbi ambiguitate deceptum arbitrantur Saul, quando pugnavit contra Amalech et interfecit omne masculinum eorum . Deo enim praecipiente, ut deleret omnem memoriam Amalech sub coelo, ille pro memoria, non tam errore, quam praedae seductus cupidine, masculos interpretatus est, nesciens illud Apostoli: Nolite errare, Deus non irridetur . Indulsisti genti, Domine, indulsisti genti. Numquid glorificatus es? elongasti omnes terminos terrae. LXX: Adde eis mala, Domine, adde mala gloriosis terrae: longe f
Abbreviated transcription (Latin):
dñs custodierit ciuitatẽ frustra
uigilat qͥ custodit eã : sic nͥ dñs
languorẽ curauerit. inuanũ la¬
borant medici. qͥ cupiunt sanare
languentes. Nisi dñs custodierit
sanitatẽ. in uanũ eã custodiunt
qͥ etiã precepta custodiende salu¬
tis ꝓpriis edunt libris: sẽꝑq dicen
dũ ñ solũ in corꝑis. sed ⁊ in anime
sanitate. Benedic anima mea dño.
qͥ sanat om̃s languores tuos. Por¬
ro qͥ peccatis mortui ꝑseuerant.¬
& nulla arte medicinȩ possunt
reciꝑe animȩ sanitatẽ: isti disꝑ¬
uocat᷑. penitꝰ auferet᷑. Uñ ⁊ pha-¬
rao ñ uult int̾ficere serũ femine¬
um qͥ ꝑ se fragilis ẽ. ⁊ facile inte¬
rire pot̾: s om̃e masculinuĩ qͦd si
adultũ fuerit.⁊ in uiriłe ȩtatem
peruenerit. difficult̃ occidit᷑. Hurxta
syminacũ mortui ñ uiuificabunt.
quia pecco mortui alios uiuifica¬
re ñ posst: nec pulchra laudatio ẽ¬
in ore peccoris. Et grgantes id⁊
raphaun ñ suscitabunt alios. qui¬

Expanded text:
s custodierit civitatem, frustra vigilavit qui custodit eam . Sic nisi Dominus languorem curaverit, in vanum laborant medici qui cupiunt sanare languentes. Nisi Dominus custodierit sanitatem, in vanum custodiunt, qui etiam praecepta custodiendae salutis propriis edunt libris: semperque discendum est non solum in corporis, sed etiam in animae sanitate: Benedic, anima mea, Domino, qui sanat omnes languores tuos . Porro qui peccato mortui perseverant, et nulla arte medicinae possunt recipere animae sanitatem, isti dispocatur, penitus auferetur. Unde et Pharao non vult interficere sexum femineum, qui per se fragilis est et facile interire potest, sed omne masculinum, quod si adultum fuerit, et in virilem aetatem pervenerit, difficulter occiditur . Juxta Symmachum, mortui non vivificabunt, quia peccato mortui, alios vivificare non possunt, nec pulchra est laudatio in ore peccatoris. Et gigantes, id est, RAPHAIM , non suscitabunt alios, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa legimꝰ. Quã speciosi pedes
euangłizantiũ pacẽ. ¶dã hunc
locũ ad ęccłas referunt. qͦd custo¬
diant᷑ quide ado. sed multi in
eis fructũ ñ faciunt: & ꝓpt̾e̾a
boni doctores succendant᷑ ardori¬
bus. ut clament ⁊ confiteant᷑ er¬
rorẽ suũ & postea pacẽ faciant
do: qͥ uere appellant᷑ filii iacob.
florebit & germinabit ifrł: & im¬
plebunt faciem orbis semine.
bit orbem terrarũ fructꝰ eius.
Postquã apłi in toto orbe eu̾głm
p̃dicantes dixeritit. faciemꝰ pac̃e
xp̃o. pacẽ faciemꝰ ei. qui in excel¬
sis fuerint de semine iacob. ꝙ in
apłicã ꝑuenerint dignitatẽ. ap¬
pellantur filii iacob. Tc̃ germi
lioꝵ suoꝵ uniuersũ orbẽ esse
repletũ. & attulisse fructꝰ uber¬
rimos. quos in iudea manens
ñ attulerat. Numqͥd iuxta
plagã ꝑcutientis se ꝑ cussit eũ:
aut sicut occidit int̾fectos eiꝰ
sic occisus ẽ: Locus iste duplicit̃

Expanded text:
speciosi pedes evangelizantium pacem ! Quidam hunc locum ad Ecclesias referunt, quod custodiantur quidem a Deo; sed multi in eis fructus non faciant; et propterea boni doctoris succedantur ardoribus, ut clamitent et confiteantur errorem suum, et postea pacem faciant Deo, qui vere appellentur filii Jacob. florebit et germinabit Israel: et implebunt faciem orbis semine. bit orbem terrarum fructus ejus. Postquam Apostoli in toto orbe Evangelium praedicantes, dixerint: Faciemus pacem Christo, pacem faciemus ei, qui in excelsis fuerint de semine Jacob, et in Apostolicam pervenerint dignitatem, appellabuntur filii Jacob. Tunc germinaliorum suorum universum orbem esse completum, et attulisse fructus uberrimos, quos in Judaea manens non attulerat. Numquid juxta plagam percutientis se, percussit eum: aut sicut occidit interfectos ejus, sic occisus est? Locus
Abbreviated transcription (Latin):
ue ad isrł. Nonne tu eras qͥ insꝑu
tuo durissimo atq crudeli. &
in furore blasphemiarũ tuarũ
apłos dñi atq doctores int̾fice¬
re cupiebas. Idcirco suꝑ his di¬
mittet᷑ om̃is iniqͥtas domꝰ iacob.
⁊ iste om̃is fruct᷑ ut auferat᷑
peccatũ eiꝰ. cũ posuerit om̃s lapi
des altaris sic̃ lapides cineris al¬
lisos : ñ stabunt luci & delubra.
Lxax. Proptẽa auferet᷑ iniquitas
iacob. & hec erit benedictio eiꝰ.
cũ abstulero pecc̃m eiꝰ. qñ posu¬
erit om̃s lapides ararũ contri¬
tos quasi cinerẽ cõminutũ. &
ñ ꝑseuerabunt arbores eoꝵ &
idola. Causas reddit cur postꝗͣ
iudei in dnm misert̃ manꝰ. ue¬
niã consequant᷑ si uoluerit age̾
penitentiã: ut impleat᷑ saluato¬
ris oratio. Pat̃ ignosce illis: qͦo
eñ faciunt nesciunt. Proptẽa
inquit dimittet᷑ iniquitas do¬
mui iacob. & auferetur pecc̾m
eiꝰ. ut mereat᷑ benedictionẽ di.
qui sibi maledictionẽ fuerat
imp̃catꝰ. dicens. Sangius eiꝰ suꝑ

Expanded text:
e ad Israel: Nonne tu eras quae in spiritu tuo durissimo atque crudeli, et in furore blasphemiarum tuarum, Apostolos Domini atque doctores interficere cupiebas? Idcirco super his dimittetur iniquitas domui Jacob, et iste omnis fructus, ut auferatur peccatum ejus: quia po lapides cineris allisos: non stabunt luci et delubra. LXX: Propterea auferetur iniquitas Jacob, et haec erit benedictio ejus cum abstulero peccatum ejus, quando posuerit omnes lapides ararum contritos quasi cinerem comminutum, et non perseverabunt arbores eorum, et idola. Causas reddit cur postquam Judaei in Dominum miserint manus, veniam consequantur, si voluerint agere poenitentiam, ut impleatur Salvatoris oratio: Pater, ignosce eis; quod enim faciunt, nesciunt . Propterea, inquit, dimittetur iniquitas domui Jacob, et auferetur peccatum ejus, ut mereatur benedictionem Dei, qui sibi maledictionem fuerat imprecatus, dicens: Sanguis ejus super
Abbreviated transcription (Latin):
ue cȩtũ. Scd̾o enĩ loco in p̾̃senti
capło in hebraico ñ appellat᷑ le¬
uiathan. sed tennin quod ꝓpͥe
cȩtũ sonat. Uñ hebrȩi autumãt
leuiathan habitare sub terra.
& in ethere. tenum uͦ in mari
que uidaica fabula ẽ. Qͦsq dicit᷑
in extremo huiꝰ capituli. in die
illa. eusebius pͥori iungit capło.
ut sequens ꝓpħa huic tpri coap¬
tetur: hebrei aut̃ & cȩteri expla¬
natores sequenti. qͦd nc̃ ꝓpositu¬
ri sumꝰ. Indie illa uinea meri
cantabo ei. ego dñs qͥ seruo eam.
repente ꝓpinabo ei. ne forte ui¬
sitet᷑ contra eã. nocte & die ser¬
uo eã .Lax. In die illa uinea bo¬
na desideriũ eiꝰ. ut pͥnceps illius
sit. ego ciuitas fortis. cuutas q̃
oppugnat᷑. frustra potũ dabo

Expanded text:
ve cetum. Secundo enim loco in praesenti ve cetum. Secundo enim loco in praesenti capitulo, in Hebraico non appellatur Leviathan, sed THANNIN , quod proprie cetum sonat. Unde Hebraei autumant Leviathan habitare sub terra et in aethere: Thanniim vero in mari, quae Judaica fabula est. Quodque dicitur in extremo hujus capituli, in die illa, Eusebius priori jungit capiti, ne sequens prophetia huic tempori coaptetur. Hebraei autem et caeteri explanatores sequenti, quod nunc proposituri sumus. In die illa vinea meri cantabit ei. Ego Dominus qui servo eam, repente propinabo illi: ne forte visitetur contra eam, nocte et die servo eam. LXX: In die illo vinea bona desiderium ejus, ut princeps illius sit. Ego civitas fortis, civitas quae oppugnatur: frustra potum dabo
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ aũ infine m̃di aduersũ leuia¬
than qͥ in pͥncipio geneseos apel¬
lat᷑ serpens prudentissimꝰ. super
om̃s bestias q̃ erant in terra. gla¬
dius sc̃s siue durus. ⁊ magnꝰ &
fortis fuerit inductꝰ. fugiet qͥ
nunꝗͣ fugere consuerat. nescienᷤ
illud scriptũ. Quo uadã asꝑu tuo¬
n qͦ a facie tua fugiã. Pulchre qͥ¬
dem poeta in gygantis contuma¬
tiã de encelado lusit. Qͦ fugis en¬
celade: Quasc̾q accesseris horas.:
sub do sẽꝑ eris. Iste aũ leuiathan
concludentẽ. theodotio robustũ.
Uectẽ aũ siue claudentẽ puto
appellari. qͦd multos suo carcere
uirgã dñi. de qua scͥptũ ẽ. uirga
directionis uirga regni tui. Quẽ
dñs interficiet sꝑu oris sui. ha¬
bitatorẽ quondã maris salsoꝵ &
amarũ flucꝰtuũ. Qͥ dicunt diabo¬
lũ actorũ penitentiã. & ueniã
consecuturũ. int̾pretent᷑ nob̾ qͦmͦ
hoc accipiant quod scͥptũ ẽ. & in¬
terficiet draconẽ qͥ ẽ in mari si¬

Expanded text:
ersum Leviathan, qui in principio Geneseos appellatur serpens prudentissimus super omnes bestias , quae erant in terra, gladius sanctus sive durus, et magnus, et fortis fuerit inductus, fugiet qui numquam fugere consueverat, nesciens illud scriptum: Quo vadam a spiritu tuo, aut a facie tua quo fugiam ? Pulchre quidam poeta in Gigantomachia de Encelado lusit: Quo fugis, Encelade? quascumque accesseris oras, Sub Deo semper eris. Iste autem Leviathan concludentem, Theodotio robustum. Vectem autem sive claudentem puto appellari, quod multos suo carcere virgam Domini, de qua scriptum est: Virga directionis, virga regni tui . Quem Dominus interficiet spiritu oris sui , habitatorem quondam maris, falsorum et amarorum fluctuum. Qui dicunt diabolum acturum poenitentiam et veniam consecutorum, interpretentur nobis quomodo hoc accipiant, quod scriptum est: Et interficiet draconem qui est in mari, si
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ apłos eiꝰ: aut contͣ gentium mł¬
titudine. qͦd illis ꝑsequentibus
reconciliauerint eos dño.n
mensura contra mensurã: cũ ab¬
iecta fuerit iudicabis eã .Lxx.
Rixans ⁊ exprobrans. emittet
eos. Iurta hebraicũ hic sensusẽ.
Sic̃ fecit hierłm sic. recipiet: tur¬
ta mensurã qua mensa ẽ metie

Expanded text:
ostolos ejus: aut contra gentium multitudinem, quod illis persequentibus reconciliaverint eos Deo. In mensura contra mensuram cum abjecta fuerit, judicabis eam. LXX: Rixans et exprobrans emittet eos. Juxta Hebraicum hic sensus est: Sicut fecit Jerusalem, sic recipiet, et juxta mensuram qua mensa est, remetie
Abbreviated transcription (Latin):
recipiet. qñ iudicii tẽpus adue¬
nerit & abiecerit eã ds. Iuxta
laa. pendet ex suꝑioribꝰ quod
dr. Non enĩ isrł sic̃ ꝑcussit per¬
cutiet᷑. nec sicut int̾fecit inter¬
piebat ne in xp̃i nomine loque¬
rent᷑. Propte̾a dñs abiecit eos:
⁊ de suo expellit grege. Medi¬
tatus ẽ in sꝑu suo duro. ꝑ diem
estus. Lacr. Nonne tu eras qui
meditabaris sꝑu duro: int̃fice
eos sꝑu furoris: Iurta hebraicũ
hoc dicit᷑. In mensura quã men¬

Expanded text:
i tempus advenerit et abjecerit eam Deus. Juxta LXX pendet ex superioribus quod dicitur. Non enim Israel sicut percussit, percutietur; nec sicut interfecit, interpiebat ne in nomine Christi loquerentur. Propterea Dominus abjiciet eos, et de suo expellet grege. Meditatus est in spiritu suo duro per diem aestus. LXX: Nonne tu eras qui meditabaris spiritu duro interficere eos, spiritu furoris? Juxta Hebraicum hoc dicitur, in mensura qua men
Abbreviated transcription (Latin):
cet irã suã: illud significat. qͦd a
sc̃is ira di incipiat. ł om̃is illiꝰ unc̃¬
tio iusta scãq sit. ñ de m̃tis ꝑt᷑ba¬
tioe descendẽs. ut in hominibus
solet. sed studio corrigendi. Ter
nẽ dñi. Quomͦ enĩ qͥ in terra ha¬
bitant: sic qͥ in carne st̃ do pla¬
cere ñ possunt. Terra aũ in hoc
carnalit᷑. Et reuelabit sanguinẽ
suũ. si quẽpiã scandalizauit: cu

Expanded text:
d a sanctis Dei ira incipiat, vel omnis illius ultio justa sanctaque sit, non de mentis perturbatione descendens, ut in hominibus solet; sed studio corrigendi. Terrnem Domini . Quomodo enim qui in terra habitant, sic qui in carne sunt, Deo placere non possunt . Terra autem in hoc carnaliter. Et revelabit sanguinem suum, si quempiam sc
Abbreviated transcription (Latin):
iung̃ de sinagoga que de capite
uersa ẽ incaudã. frustra ⁊ potum
mearũ tͥbue doctrinarũ: capiet᷑
enĩ in tenebris erroris. sui. Et qr
aꝑtã lucẽ ñ recepit ꝑ diem corru
auxriliũ. Nullꝰ enĩ aduersarioꝵ
intelligere debemꝰ potestatibus.

Expanded text:
jungit de Synagoga, quae de capite versa est in caudam: Frustra ei potum mearum tribuo doctrinarum, capietur enim in tenebris erroris sui. Et quia apertam lucem non recepit, per diem corruiauxilium, nullusque erit adversariorum intelligere potestatibus
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ. ⁊ sub altare di clamitãt.
Usq qͦ dñe ñ ulcisceris sangui¬
nem nrm̃ de his qͥ habitant in
terra. De quibꝰ ⁊ moy ses dicit in
cantico. Sanguis filioꝵ eiꝰ iundi¬
cabit᷑ ⁊ ulciscet᷑ & retͥbuet uindic̃¬
tã inimicis. Hunc sanguine terra
que susceꝑat reuelauit. & int̾fectos
dñi nequaqͣ oꝑiet. sed perducet in
publicũ. ad condẽpnationẽ eoꝵ qͥ
martires occiderũt. Hoc de simpli-¬
ci resurrectiõe dictũ ẽ. Precipitur
au iuxta anagogen popło đi ut
ingrediat᷑ cubilia sua siue cella¬
ria. Tameia qͥppe utrũq significat.
ut claudat uixta eu̾głicũ p̃ceptu

Expanded text:
clamitant: Usquequo, Domine, non ulcisceris sanguinem nostrum de his qui habitant super terram ? De quibus et Moyses dicit in Cantico: Sanguis filiorum ejus vindicabitur et ulciscetur, et retribuet vindictam inimicis . Hunc sanguinem terra quae susceperat, revelabit, et interfectos Domini nequaquam operiet; sed producet in publicum ad condemnationem eorum qui Martyres occiderunt. Hoc de simplici resurrectione intellectum sit. Praecipitur autem juxta Anagogen populo Dei, ut ingrediatur cubicula sua sive cellaria, ταμεῖα quippe utrumque significat: ut claudat juxta E
Abbreviated transcription (Latin):
egrpto transtulisti ⁊ cetera. Huic
⁊ ꝑ hieremiã ꝓpinat calice mera¬
cissimũ. Cũ enĩ misisset eũ ut po¬
tionaret om̃s gentes.⁊ huic se ꝓpha
libent̃ obtuliss officio: pͥmã inhe-¬
briare iubet hierłm. Uñ dicit.
ca potio ut planctũ discat ⁊ fletũ.
Dicit q dñs se multo eã tp̃r custo¬
disse. & locũ dedisse penitentiȩ:
& quia conuerti noluerit subi

Expanded text:
Aegypto transtulisti, etc. . Huic et per Jeremiam propinat calicem meracissimum . Cum enim misisset eum ut potionaret omnes gentes, et huic se Propheta libenter obtulisset officio, primum inebriare jubetur Jerusalem. Unde dicit: ropinatur ei meraca potio, ut planctum discat et fletum. Dicitque se Dominus multo eam tempore custodisse, et locum dedisse poenitentiae, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
culũ possumꝰ dice̾: et frequenter
in scripturis scĩs hoc nomine hie¬
litatẽ duplicẽ posuit. humiliabit
humiliabit eã. pͥmũ sub baby¬
lonis manii. qn ⁊ tẽplũ destruc̃¬
tũ ẽ. scdo sub tyto i uespasiano.
cuiꝰ ruina usq ad finẽ ꝑmanet.
Conculcabit eã pes. repetitq et
copulat. pedes pauꝑis. haud du¬
factus es fortitudo pauꝑi forti¬
tudo egeno in tribulatiõe sua.

Expanded text:
ulum possumus dicere, et frequenter in Scripturis hoc nomine applicem humilitatem posuit: Humiliabit, humiliabit eam, primum sub Babyloniis, quando templum destructum est, secundo sub Tito et Vespasiano, cujus ruina usque in finem permanet. Conculcabit eam pes, repetitque et copulat pedes pauperis, haud duFactus est fortitudo pauperi; fortitudo egeno in tri
Abbreviated transcription (Latin):
Legimꝰ in epła quȩ ad hebreos scri¬
bit᷑. Ne rursus fundam̃tũ iacien¬
tes penitentiȩ ab oꝑibꝰ mortuis.
Sin aũ pecca appellant᷑ oꝑa mor¬
tua: quare ñ e contrario uͥtutes ap¬
pellent᷑ oꝑa uiua : Q uodq sequit᷑.
nec medici suscitabunt. sensus per¬
spicuus ẽ. condẽpnari fabulas poe¬
tarũ. qͥ ab esculapio iactant uirbiũ
suscitatũ. Non solũ aũ hoc de mor¬
tius. s de omĩ infirmitate dicen

Expanded text:
Legimus in Epistola quae ad Hebraeos scribitur: Ne rursum fundamentum jaciamus poenitentiae ab operibus mortuis . Sin autem peccata appellantur opera mortua: quare non e contrario virtutes appellentur opera viva? Quodque sequitur, Nec medici suscitabunt, sensus perspicuus est, condemnari fabulas poetarum, qui ab Aesculapio jactant Virbium suscitatum. Non solum autem hoc de mortuis, sed de omni inf
Abbreviated transcription (Latin):
de loco suo. ut uisitet iniquitatẽ
habitatoris t̾rȩ contͣ eũ. Et reue¬
labit t̾ra sangumẽ suũ: & ñ oꝑi¬
Set ultra int̾fectos suos. Laxx.
Uade p̾płs m̃s ingredere in cubi¬
Scula tua: claude hostiũ tuum
Abscondere paululũ quantulũ:
donec ꝑtranseat ira dñi. Eoce
Senĩ dñs de sco inducet irã suꝑ
habitatores terrȩ: & reuelabit
sanguinẽ suũ & ñ abscondet
ultra int̾fectos suos. Supͣ de scĩs
dixerat. resurgent mortui. ⁊ re¬
surgent qui in sepulchris suis¬
habitabant: ros enĩ a te sanitas
pios. ira di deseuiat. ingredimini
in sepulchra ur̃a. & abscondite
uos: breue enĩ tẽpus ẽ. donec di
pertranseat indignatio. Siqͥde
egredit᷑ dñs de loco suo: qr mise¬
ricors ⁊ miserator dñs. ⁊ clem̃tissi¬
mus pat̾. filios negligentes ferire
cõpellit᷑ : & quodãmͦ de sua senten¬
tia cõmutari. ut uisitet ⁊ indu¬
cat irã suꝑ habitatores t̾re. De
quibꝰ dr in osee. Maledictio et
mendatiũ. & adulteriũ. ⁊ furtũ.

Expanded text:
iniquitatem habitatoris terrae contra eum, et revelabit terra sanguinem suum, et non operiet ultra interfectos suos. LXX: Vade, populus meus, ingredere cubicula tua, claude ostium tuum: abscondere paululum quantulumcumque, donec pertranseat ira Domini. Ecce enim Dominus de sancto inducet iram super habitatores terrae, et revelabit terra sanguinem suum, et non abscondet ultra interfectos. Supra de Sanctis dixerat, Resurgent mortui, et resurgent qui in sepulcris sunt; ros enim a te sanitas pios ira Dei desaeviat: ingredimini in sepulcra vestra, et abscondite vos, breve enim tempus est donec Dei pertranseat indignatio. Siquidem egreditur Dominus de loco suo, quia misericors et miserator Dominus, et clementissimus pater filios negligentes ferire compellitur, et quodammodo de sua sententia commutari, ut visitet et inducat iram suam super habitatores terrae, de quibus dicitur in Osee: Maledictio et mendacium, et adulterium, et furtum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ capturus ẽ. Nã & ibi ꝓ oȩtu
leuiathan ponit᷑. Itẽ. Adduces
aũ draconẽ in hamo: circũdabis
capistrũ naribꝰ eiꝰ. Statĩq. Hoc
ẽ principiũ plasmatiois di. quod
factũ ẽ ut illudat᷑ ab angłis ciꝰ¬

Expanded text:
tum capturus est ; nam et ibi pro ceto, Leviathan ponitur; et iterum: Adduces autem draconem in hamo, circumdabis capistrum naribus ejus; Statimque: Hoc est principium plasmatis Domini quod factum est, ut illudatur ab Angelis
Abbreviated transcription (Latin):
ne perfruant᷑. Cui respondit dñs.
Uideãt mag̃ & confundant᷑. uel ze¬
lus ppłi ł relantes ppłi. ⁊ ignis adu¬
tie qͥ eoꝵ corda excruciet. quod ta¬
lem dñm ꝑdiderunt. Pot̃ hoc
suꝑ iudeis intelligi: qͥ xp̃m brachiũ
dñi nescierunt. Cũq eũ uiderint
atq cognouerint quẽ patibulo
confirert̃. confundent᷑. Tẽ ineru¬
ditꝰ pͦpłs ⁊ nesciens legẽ di. relisti¬
mulis incitabit᷑: qn uiderit nati¬
ones in suũ successisse locũ. & igne
penitudinis arserit: siue dolore
supplicii. q̃n audierit illud qͦd scͥo¬
tũ ẽ. Ite in ignẽ ȩt̾num. qͥ p̃paratꝰ
ẽ diabolo ⁊ angłis eiꝰ. Dñe dab̾¬

Expanded text:
ntur. Cui respondit Dominus: Videant magis et confundantur, vel zelus populi, vel zelantes populi, et ignis advtiae, qui eorum corda excruciet, quod talem Dominum perdiderunt. Potest hoc et super Judaeis intelligi, qui Christum brachium Domini nescierunt, cumque viderint eum atque cognoverint, quem patibulo affixerant, confundentur. Tunc ineruditus populus et nesciens legem Dei, zeli stimulis incitabitur, quando viderit nationes in suum successisse locum, et igne poenitudinis arserit, sive dolore supplicii, quando audierit illud quod scriptum est: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo, et angelis e
Abbreviated transcription (Latin):
facies ⁊ perire. Iuxta laxx int̃pre¬
tes ñ dico sensuũ s uerboꝵ ordi¬
nẽ & consequentiã in hoc loco rep¬
perire ñ potui. Et ꝓ eo loco ubi r¬
nos int̾pretati sumꝰ. sicut ȩstũ in
siti. ꝓ qͦ i hebraico scriptũ ẽ basa¬
ion. quod apud eos inuiũ ł sitis
dicit᷑. Quare illi ꝓ inuio & sitiuer¬

Expanded text:
facies et perire. Juxta LXX interprefacies et perire. Juxta LXX interpretes, non dico sensum, sed verborum ordinem et consequentiam, in hoc loco reperire non potui. Et pro eo loco, ubi nos interpretati sumus, sicut aestum in siti, pro quo in Hebraeo scriptum est BASAION , quod apud eos invium, vel sitis, dicitur; quare illi pro invio et in siti ver
Abbreviated transcription (Latin):
uitas cũ destructa fuerit. in eter¬
nũ ñ ȩdificabit᷑. ut ĩille annoꝵ.
regna ⁊ aurẽe hierłm atq gem¬
mate somnia conqͥescãt. Destruc
laudabit dnm ppłs fortis. Quis
sit aũ p̃płs fortis: sequens uersus
ostendit. Ciuitas gentiũ robusta¬
rũ tinebit te. Iiis blasphemanti¬
bus gentiũ pͦpło timebit: princi¬
piũ enĩ sapientiȩ timor dñi: lau¬
dabit q te pͦpłs fortis. & ciuitas
gentiũ robustarũ timebit te. hoc
ẽ ȩccła de gentibꝰ congregata. Quia
factꝰ eꝰ fortitudo pauꝑi acp̃o tuo.
de quo in psalmis legimꝰ. beatꝰ qui
intellig̃ suꝑ egenũ & pauperem.
Et in racharia scđm hebraicam
ueritatẽ. pauꝑ hoc ẽ hebion suꝑ
pullũ asine sedere describit᷑. for¬
titudo egeno in tribulatiõe suȩ¬
passionis. spes a turbine patibu
tur parieti. atq ꝑtranseat. sic
turbo blasphemantiũ iudeoꝵ.
illũ nocere ñ potuit. Et ut alia
utar similitudine: sic̃ ꝓpago gra¬
uissimo torret᷑ estu atq flacces¬

Expanded text:
 destructa fuerit, in aeternum non aedificabitur, ut mille annorum regnum et aureae Jerusalem atque gemmatae somnia conquiescant. Destructlaudabit Dominum populus fortis. Quis sit autem populus fortis, sequens versus ostendit: Civitas gentium robustarum timebit te. Illis blasphemantibus, gentium populus te timebit. Principium enim sapientiae timor Domini . Laudabitque te populus fortis, et civitas gentium robustarum timebit te, hoc est Ecclesia de gentibus congregata. Quia factus es fortitudo pauperi, Christo tuo, de quo et in Psalmis legimus: Beatus qui intelligit super egenum et pauperem . Et in Zacharia secundum Hebraicam veritatem, pauper, hoc est EBION , super pullum asinae sedere describitur . Fortitudo egeno, in tribulatione passionis suae, spes a turbine patibultur parieti atque pertranseat: sic turbo blasphemantium Judaeorum illi nocere non potuit. Et ut alia utar similitudine, sicut propago gravissimo torretur aestu, atque flacces
Abbreviated transcription (Latin):
lar ponunt filios pestilentiȩ
in hebraico legit᷑ filii belial. Uñ
rio saluatoris. filiꝰ iniqͥtatis non
apponet nocere ei. in hebraico
dicit᷑ filiꝰ belial. Appellat᷑q aliis
nominibꝰ ut in psalmo dicitur.

Expanded text:
LXX ponunt filios pestilentiae, in Hebraico scriptum est, filii Belial. Underio Salvatoris: Filius iniquitatis non apponet nocere ei , in Hebraico dicitur, filius Belial. Appellaturque et aliis nominibus, ut in alio psalmo scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ra dñi. ut nichil głȩ causa faciat.
s fruat᷑ bono conscientiȩ & solũ
udicẽ expectet dm̃. St̃ aũ cella¬
ria q̃ claudenda st̃ ⁊ absconden¬
da ab his qͥ diuites facti st̃ in ope¬
ribus atq sermonibꝰ. prudentia.
tẽperantia. fortitudo. & iusticia.
ut nesciat sinistra qͥd faciat der¬

Expanded text:
at; sed fruatur bono conscientiae, et solum judicem exspectet Deum. Sunt autem cellaria quae claudenda sunt et abscondenda ab his qui divites facti sunt in operibus atque sermonibus, prudentia, temperantia, fortitudo, justitia, ut nesciat sinistra quid faciat dex
Abbreviated transcription (Latin):
Proptẽa aũ precipio ait uob̃ ut dis¬
catis iusticiã: quia ablatꝰ ẽ imptus.
⁊ regnũ ipsius destructũ ẽ. qͥ qͣ diu
regnabat in t̾ra. iusticiã scire non
feret᷑. Non enĩ meret᷑ uidere do¬

Expanded text:
ecipio, ait, vobis ut discatis justitiam, quia ablatus est impius; et regnum illius detructum est, qui quamdiu regnabat 350 in terra, justitiam scire non feretur: non enim meretur Do
Abbreviated transcription (Latin):
meã dũ ipse saluat᷑. Rursũq lo¬
quenti dño ex ꝑsona humane
impatientiȩ. ꝓpħa respondit. Et
ñ discet iusticiã. Estq sensus.
Et quom̃ poterit tuã nosse iusti¬
tiã: si tantũ clementiã fuerit
expertꝰ Redditq causas. quare
eũ uelit di iusticiã discere. Quia¬

Expanded text:
meam; dum etiam ipse salvatur. Rursumque loquenti Domino, ex persona humanae impatientiae Propheta respondit: Et non discet justitiam. Estque sensus: et quomodo poterit tuam nosse justitiam, si tantum clementiam fuerit expertus? Redditque causas, quare eum velit Dei justitiam discere: quia
Abbreviated transcription (Latin):
rat te in nocte: & postea incipi¬
at mane consurgit sp̃c m̃s ad te
ds̃. Ido aũ mane consurgit. quia
nequeo: sed oni tp̃r te desiderãs
meo ad te consurgo sꝑu. Et hoc
obseruandũ quod in nocte adhuc
positi: animo desideremꝰ dñm.
tota se ad dm̃ mente conuerterit:
mane uigilemꝰ ad eũ. atq ut ma¬
nifestius dicã. anime nax ⁊ deside¬

Expanded text:
mea ad te nocte; et postea incipiat, mane consurgit spiritus meus ad te, Deus. Ideo autem mane consurgit, quia nequeo, sed omni tempore te desiderans, meo ad te consurgo spiritu. Et hoc observandum, quod in nocte adhuc positi, animo desideremus Domintota se ad Deum mente commoverit, mane vigilemus ad eum, atque ut manifestius dicam, animae, nox et deside