comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uersionem illoꝵ qm̃ nequam est.
icdeo adimpleuit ꝓpitiationẽ suã
in illis: et oftendit illis uiã eqͥtatiᷤ.
Miseratio hominis circa ꝓximum
suũ: misccłia autẽ dei suꝑ omnẽ
carnem. Qui misccłiam habet. et
docte erudit quasi pastor gregem
suũ. misereatur excipiens doctrina
miserationis: et qui festinat in ui¬
nis non cdes querelam: et õi dato
ne cles trifticiam ũbi mali. Nonne
ardorem refrigerabit ros: Sic et
uerbum: melius qͣm datũ. Nonne
ecce ũbum suꝑ datũ bonũ: E ittͣq
cum homine iustificato. Stultus
acriter imꝓperabit: et datus inclis¬
ciplinati tabescere facit ocłos. Añ
iuditium para iusticiam tibi: et
antequam loquaris disce. Ante lan¬
guorẽ adhibe meliciriã: et aute ui¬
dditium interroga te ipsũ. et in con¬
spectu dei inuenies ꝓpitiationẽ. Añ
languorẽ humilia te: et in temꝑe
infirmitatis ostende conu̾sationẽ
tuam. L. Hon impediaris orare
semꝑ: et non ueteris usq ad mor¬

Expanded text:
ersionem illorum, quoniam nequam est. Ideo adimplevit propitiationem suam in illis, et ostendit eis viam aequitatis.miseratio hominis circa proximum suum misericordia autem Dei super omnem carnem qui misericordiam habet et docet erudit quasi pastor gregem suum misereatur excipiens doctrinam miserationis et qui festinant in nis non des querellam et omni dato non des tristardorem refrigerabit ros? sic et uerbum melius quam datum. nonne ecce uerbum supra datum bonum? et utraque cum homine iustificato. stultus acriter inproperabit, et datus indisciplinati tabescere facit oculos. ante iudicium para iustitiam tibi et antequam loquaris disce. et ante languorem adhibe medicinam et ante iudicium interroga te ipsum, et in conspectu dei inuenies propitiationem. ante languorem humilia te et in tempore infirmitatis ostende conuersationem tuam. non inpediaris orare semper et non ueteris usque ad mor
Abbreviated transcription (Latin):
et erexit illũ ab humilitate ipsiuᷤ.
et exaltauit caput eius:et mira¬
ti sunt in illo multi. et honora¬
uerunt dm̃. Bona et mala. utta
et mors: et pauꝑtas. et honeftas
a deo sunt. Datĩo dei ꝑmanec iu¬
stis: et ꝓfectus illius successus ha¬
bebunt᷑ in eternũ. Est qui locuple

Expanded text:
et erexit illum ab humilitate ipsius et exaltavit caput eius et mirati sunt in illo multi et honoraverunt Deum bona et mala vita et mors et paupertas et honestas a Deo sunt   datio Dei permanet iustis et profectus illius successus habebunt in aeternum est qui locuple
Abbreviated transcription (Latin):
ut conftituã te ministrũ et testẽ
eoꝵ que uidisti. et eoꝵ quib appa¬
rebo tibi. eripiens te cle ppłis et gẽ¬
tib in quas nunc ego initto te.
aꝑire ocłos eoꝵ. ut conu̾tantur a
tenebris ad lucẽ: et. de potestate
sathane ad dm̃. ut accipiant re¬

Expanded text:
ut constituam te ministrum et testem ut constituam te ministrum et testem eorum quae vidisti, et eorum quibus apparebo tibi, eripiens te de populo, et gentibus, in quas nunc ego mitto te, aperire oculos eorum, ut convertantur a tenebris ad lucem, et de potestate Satanae ad D
Abbreviated transcription (Latin):
bile uicdicat᷑ apud uos. si d̾s mor¬
tuos suscitat: & ego quidẽ exis¬
timaueram me adnersus nomũ
ih̃u nazareni debere multa con¬
traria agere: qđ et feci iheroso¬
limis. et multos sc̃oꝵ ego in car¬
cerib inclusi: a principib sacer¬
dotũ potestate accepta. E cũi oc¬
ciderentur. cdetuli sententiã ⁊ ꝑ
om̃s synagogas frequent̃ puni¬
ens eos. compellebam blasphe¬
mare. et amplius insaniens in
eos. ꝑsequebar usq in exteras ci¬
cũ potestate et ꝑmissu principum
sacerdotũ: die media in uia uidi
rex cde celo supra splendorẽ solis cir¬
cũ fulsisse me lumen. et eos qͥ mec̃
simul erant. Om̃sq nos cũ deci¬
dissemꝰ in terram: audiui uocem
loquentẽ michi hebraica lingua:
Saule saule. quid me ꝑsequeris:
Durũ est tibi contra stimulũ calci¬
trare. Ego autẽ cdixi. Qͥs es dñe: Dñs
autẽ dixit. Ego sum ih̾s quẽ tu ꝑ¬
sequeris. S exurge: et sta suꝑ pe¬
des tuos. Ad hoc enĩ apparui tibi.

Expanded text:
s mortuos suscitat? Et ego quidem existimaveram me adversus nomen Jesu Nazaraeni debere multa contraria agere. Quod et feci Jerosolymis, et multos sanctorum ego in carceribus inclusi, a principibus sacerdotum potestate accepta: et cum occiderentur, detuli sententiam. Et per omnes synagogas frequenter puniens eos, compellebam blasphemare: et amplius insaniens in eos, persequebar usque in exteras cicum potestate et permissu principis sacerdotum, die media in uia uidi, rex, de caelo supra splendorem solis circumfulsisse me lumen et omnes qui simul mecum erant, omnesque nos cum decidissemus in terram, audiui uocem dicentem mihi Hebraica lingua: Saule Saule, quid me persequeris? durum tibi est contra stimulum calcitrare. ego autem dixautem dixit: Ego sum Jesus quem tu persequeris. Sed exsurge, et sta super pedes tuos: ad hoc enim apparui tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
finem fatiam sermonis. Ꝙ siqͥdẽ
bene it hystorie competit: et ip¬
se uelim. Sin autẽ minꝰ digne:
concedendũ est michi. Sicut eñi
uinum semꝑ bibere. aut semper
aquam. contrarium est:alternis
autem uti delectabile. ita legenti¬
b si semper exactus sit sermo: ñ

Expanded text:
finem faciam sermonis et siquidem bene et ut historiae conpetit et ipse velim si autem minus digne concedendum est mihi sicut enim vinum semper bibere aut semper aquam contrarium est alternis autem uti delectabile ita legentibus si semper exactus sit sermo n
Abbreviated transcription (Latin):
aclimꝑium tuum. et głosus in
domu tua: Num hodie cepi con¬
sulere ꝓ eo dñm: Absit hoc ame
ne suspicetur rex adisus seruum
suũ rem huius cemodi: in uniũ¬
sa domu patris mei. Non enĩ sci¬
uit seruus tuus quicquam suꝑ
hoc negotio. uel modicũ uel grã¬
de. Dixitq rex. Morte morieris
achimelech: tu et omnis domus
patris tui. E ait rex emissariis
qui circumftabant eũ. Conuerti¬
mini: et interficite sacerdotes do¬
mini. Nam manus eoꝵ cũ dd̾ ẽ :
scientes qd fugisset. et ñ indicaue¬
runt mͥ. Noluerunt autẽ serui
regis extencłe manũ suam in sac̃¬
dotes dñi. E ait rex ad doec. Con¬

Expanded text:
ad imperium tuum, et gloriosus in ad imperium tuum, et gloriosus in domo tua? Num hodie coepi consulere pro eo Dominum? absit hoc a me: ne suspicetur rex adversus servum suum rem hujuscemodi in universa domo patris mei: non enim scivit servus tuus quicquam super hoc negotium vel modicum vel grande. Dixitque rex: Morte morieris Achimelech, tu, et omnis domus patris tui. Et ait rex emissariis, qui circumstabant eum: Convertimini, et interficite sacerdotes Domini: nam manus eorum cum David est: scientes quod fugisset, et non indicaverunt mihi. Noluerunt autem servi regis extendere manum suam in sacerdotes Domini. Et ait
Abbreviated transcription (Latin):
slon ẽ qui uicem meã doleat ex
uob̾: nec qui annuntiet mͥ. eoqd̃
suscitau̾it filius m̃s seruũ meum
acdũsum me: insidiantẽ mͥ usq
hodie.xxxui. N esponclens aut̃
doec ydimeus qui assistebat ei.
et erat primꝰ int̾ seruos saul: iu¬
cdi inqͥt filiũ ysai in nobe. apud
achimelech filiũ achitob: qui c̃õ¬
suluit ꝓ eo dñm. et cibaria dedit
ei: sed et gladium goliath phy¬
liftei dedit illi. Misit gͦ rex ad ac¬
cersiendũ achimelech filiũ achi¬
tob sacertlotem:& omne domum
patris eius sacerdotũ qui erant
in nobe. qui uenert̃ unu̾̃si ad re
tob. Qui respondit. Presto sũ dñe.
Dixitq ad eum iaul. Quare con¬
uirastis adũsum me tu et filius
ysai. et cledifti ei panes et gladi¬
um. et consuluisti ꝓ eo dñm. ut
consurgeret aduersũ me insidi¬
ator usq hodie ꝑmanens: Res¬
pondens q achymelech regi: ait.
Qẜ quis in omnib serius tuis sic̃
dd̃ fidelis o gener regis. et ꝑgens¬

Expanded text:
Non est qui vicem meam doleat ex Non est qui vicem meam doleat ex vobis, nec qui annuntiet mihi: eo quod suscitaverit filius meus servum meum adversum me, insidiantem mihi usque hodie . Respondens autem Doeg Idumaeus, qui assistebat, et erat primus inter servos Saul : Vidi, inquit, filium Isai in Nobe, apud Achimelech filium Ahitob . Qui consuluit pro eo Dominum, et cibaria dedit ei: sed et gladium Goliath Philisthaei dedit illi. Misit ergo rex ad accersendum Achimelech filium Ahitob sacerdotem, et omnem domum patris ejus, sacerdotum, qui erant in Nobe, qui venerunt universi ad regtob. Qui respondit: Praesto sum, domine. Dixitque ad eum Saul: Quare conjurastis adversum me, tu et filius Isai, et dedisti ei panes et gladium, et consuluisti pro eo Deum, ut consurgeret adversum me, insidiator usque hodie permanens? Respondensque Achimelech regi, ait: Et quis in omnibus servis tuis, sicut David fidelis, et gener regis, et
Abbreviated transcription (Latin):
tus est eoꝵ prnceps. fuertq cũ eo
quasi quadringenti uiri. & ꝓfẽc¬
tus est dd̃ inde in maspha q̃ est
moab: et dixit ad regẽ moab. Ma¬
neat oro pater m̃s et mater mea
uobiscu: donec sciã quid fatiat mͥ
ds. sẜ reliquit eos ante fatiẽ regis
moab: mansert̃ q apud eũ cũctis
dieb quib dauid fuit in presidio.
Dixitq gad ꝓph̃a ad dd̾. Noli ma¬
nere in p̃sidio. ꝓfi y ciscere: et uade
in tram uida. ꝙͣ ꝓfectus dd̃ uenit.
in saltũ areth. & audint saul qõ
apparuisset dd̃: et uiri qui erant
cum eo. Saul autẽ cũ man̾et in
gabaa et eẽt in nemore qđ est in
rama haftam manu tenens. cũc¬
tiꝙ serui eiꝰ circumftarent eũ: ait
ad seruos suos qui assiftebant ei.
Audite me filii gemini. slunqͥd
oĩb uob̾ dabit filius ysai agͦs et
uineas. et uniu̾sos uos fatiet tri¬
bunos. et centuriones. qm̃ coniu¬
rastis õs adũsum me. ꝙ ñ est qui
m̃s feclus iunxerit cũ filio ysai:

Expanded text:
tus est eorum princeps, fueruntque cum eo tus est eorum princeps, fueruntque cum eo quasi quadringenti viri. Et profectus est David inde in Maspha, quae est Moab, et dixit ad regem Moab: Maneat, oro, pater meus et mater mea vobiscum, donec sciam quid faciat mihi Deus. Et reliquit eos ante faciem regis Moab: manseruntque apud eum cunctis diebus, quibus David fuit in praesidio. Dixitque Gad propheta ad David: Noli manere in praesidio, proficiscere, et vade in terram Juda. Et profectus David venit in saltum Hareth et audivit Saul quod apparuisset David et viri qui erant cum eo Saul autem cum maneret in Gabaa et esset in nemore quod est in Rama hastam manu tenens cunctique socii eius circumstarent eum ait ad servos suos qui adsistebant ei auibus uobis dabit filius Iesse agros et uineas, et uniuersos uos faciet tribunos, et centuriones: quoniam coniurastis omnes aduersus me, et non est qui meus foedus inierit cum filio Isai:
Abbreviated transcription (Latin):
est alter hic similis. Da mͥ eum.
Surrexit itaq dd̃ et fugit.xxxixii.
in lie illa a fatie saul: et uenit ad
achis regẽ geth. Dixeruntq ei ser¬
ui achis. Nunquid ñ ifte est dd̾ rex
tre:sonne huic cantabant per
choros dicentes. ꝑcussit saul mil¬
le. et dauid .x. milia: Posuit aut̃
dd̾ sermones istos in corde suo: et
extimuit ualde a fatie achis regi
geth. et ĩmittaũ os suũ cora eis:
et collabebatur int manꝰ eoꝵ & ĩ
pingebat in oftia porte: deflue¬
bantq saliue eius in barbã. Ꝙ a¬
it achis ad seruos suos. Uiliftis
hominẽ insanũ. qͣre adduxistis
eũ ad me: An clesunt nobis furi¬
osi. qł introduxistis iftũ ut fu¬
reret me p̃sente: Hicine ingre¬
dietur domum meã. xxxu. Abi¬
it gͦ inde dd̾: et fugit in spelun¬
c̃a modollam. Qd̃ cum audissẽt
fr̃es eius. et õs domus patris eiꝰ:
descenłunt ad eũ illuc. & conue¬
nert ad eum õs qui erant in an¬
gustia constituti: et oppressi ae
re alieno. et amaro animo: & fac¬

Expanded text:
 da mihi eum surrexit itaque David et fugit in die illa a facie Saul et venit ad Achis regem Geth dixeruntque ei servi Achis numquid non iste est David rex terrae nonne huic cantabant per choros dicentes percussit Saul mille et David decem milia posuit autem David sermones istos in corde suo et extimuit valde a facie Achis regis Geth et inmutavit os suum coram eis et conlabebatur inter manus eorum et inpingebat in ostia portae defluebantque salivae eius in barbam et ait Achis ad servos suos vidistis hominem insanum quare adduxistis eum ad me an desunt nobis furiosi quod introduxistis istum ut fureret me praesente hicine ingredietur domum meam abiit ergo inde David et fugit in speluncam Odollam quod cum audissent fratres eius et omnis domus patris eius descenderunt ad eum illuc et convenerunt ad eum omnes qui erant in angustia core alieno, et amaro animo, et fac
Abbreviated transcription (Latin):
illũ. et illũ locum. Nẽ igitur si
qͥd habes ad manũ. uł quinq
panes da mͥ: aut quicqͥd inueñis.
& respondens sacerdos dð̾:ait ei.
Non habeo panes laicos ad ma¬
num. sed tantũ panẽ sc̃m. Si mũ¬
cdli ft̃ pueri maxime a mulierib:¬
cerdoti: et dix̃ ei. & quidem si de
mulierib agitur: continuimuᷤ
nos ab heri et nudius tercius.
qͣndo egrediebamur: et fuerũt
uasa pueroꝵ sc̃a. Porro ua hec
polluta est: seti et ipsa hodie sci¬
ficabitur in uasis: Delit gͦ ei
sacerdos sc̃ificatum panẽ. nec
enĩ erat ibi panis: nisi tantum
panes ꝓpositionis qui sublati
fuerant a fatie dñi: ut poneren¬
tur panes calidi. Erat autẽ ibi
uir quidã cle seriuis saul in clie
arma mea non tuli mecum. ser¬
mo enim regis urguebat. ꝙ dix̃

Expanded text:
t illum locum. Nunc igitur si quid habes ad manum, vel quinque panes, da mihi, aut quicquid inveneris. Et respondens sacerdos ad David, ait ei: Non habeo panes laicos ad manum, sed tantum panem sanctum: si mundi sunt pueri, maxime a mulieribcerdoti, et dixit ei: Equidem, si de mulieribus agitur: continuimus nos ab heri, et nulliustertius, quando egrediebamur, et fuerunt vasa puerorum sancta: porro via haec pollata est, sed ea ipsa hodie sanctificabitur in vasis. Dedit ergo ei sacerdos sanctificatum panem: neque enim erat ibi panis, nisi tantum panes propositionis, qui sublati fuerant a facie Domini, ut ponerentur panes calidi. Erat autem ibi vir de servis Saul, in die arma mea non tuli mecum: sermo enim regis urgebat. Et dixit
Abbreviated transcription (Latin):
fitiũ regis. & õe qł optau̾at. et
uoluerat facere: apparuit dñs ei
sccło. sicut aꝓparuerat in gabaon.
Dixitq dñs acd eum. Exauli ora¬
tionẽ tuã. & deprecationẽ tuã qua
deprecatus es coram me. Sc̃ifica¬
ui cdomũ hanc ꝙͣ. edificasti ut po¬
nerẽ nom̃ meum ibi in sẽptternũ.
ꝙ erunt ocłi mei & cor meũ ibi cũc

Expanded text:
omum regis, et omne quod optaverat et voluerat facere, apparuit Dominus ei secundo, sicut apparuerat ei in Gabaon. Dixitque Dominus ad eum: Exaudivi orationem tuam et deprecationem tuam, quam deprecatus es coram me: sanctificavi domum hanc, quam aedificasti, ut ponerem nomen meum ibi sempiternum, et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ꝙ conu̾si deprecati te fuerint
in captiuitate sua dicentes: pec¬
cauimꝰ. iniq egimꝰ. impie gessi¬
mus: ꝙ reuersi fuerint ad te in
uniu̾so forde suo. & tota aĩa sua.
in t̾ra inimicoꝵ suoꝵ ad ꝙͣ. cap¬
tiui clucti fuerint: q orauerint
te contra uiã t̾re sue quã declisti
pr̃ib eoꝵ. & ciuitatis ꝙͣ elegisti.
q templi qd̃ edificaui nõi tuo:

Expanded text:
ati te fuerint in captivitate sua dicentes peccavimus inique egimus impie gessimus et reversi fuerint ad te in universo corde suo et tota anima sua in terra inimicorum suorum ad quam captivi ducti sunt et oraverint te contra viam terrae suae quam dedisti patribus eorum et civitatis quam elegisti et templi quod aedificavi nomini tu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ manꝰ tua fortis: & brachiũ tu¬
um extentũ ubiq. cũ uen̾it gͦ
ꝙ orau̾it in loco hoc: tu exauclieᷤᷤ
in celo. in firmamento habitacłi
tui: & faties omnia ꝓ quib ĩuo¬
cauerit te alienigena. & discãt
uniũsi ppłi terraꝵ nom̃ tuum ti¬
qr nom̃ tuũ inuocatũ est super

Expanded text:
s, et brachium tuum extentum ubique, cum venerit ergo, et oraverit in loco hoc, tu exaudies in coelo, in firmamento habitaculi tui, et facies omnia pro quibus invocaverit te alienigena, ut discant universi populi terrarum nomen tuum tiquia nomen tuum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ uram̃tum cora altari tuo.
in clomũ tuã: tu exaudies in ce¬
lo. & faties ꝙ iudicab seruos tuoᷤ.
conclemnans impiũ. ꝙ reddens
uiã suã suꝑ caput eius: iustifi¬
cansq iustum. ꝙ retribuens ei
scłm iusticiam suã. Si fugerit
ppłs tuus isrł inimicos suos. qr¬

Expanded text:
ramentum coram altari tuo in domum tuam tu exaudies in caelo et facies et iudicabis servos tuos condemnans impium et reddens viam suam super caput eius iustificansque iustum et retribuens ei secundum iustitiam suam si fugerit populus tuus Israhel inimicos suos
Abbreviated transcription (Latin):
egypti.de meclio fornacis ferree:
ut sint ocłi tui aꝑti ad dep̾cati¬
onẽ serui tui. ꝙ ppłi tui isrł: et
exauclies eos. in uniu̾sis ꝓ qͥb
inuocau̾int te. Tu enĩ separasti
eos tͥ in hereclitatẽ de uniuersis
ppłis tuis: sicut locutus es ꝑ mo¬
ysen seruũ tuũ. qͣndo ecluxifti

Expanded text:
medio fornacis ferreae, ut sint oculi tui aperti ad deprecationem servi tui, et populi tui Israel, et exaudies eos in universis pro quibus invocaverint te. Tu enim separasti eos tibi in haereditatem de universis populis terrae, sicut locutus es per Moysen servum tuum, quando adduxisti
Abbreviated transcription (Latin):
bonã ꝑ quã ambulent. &da plu¬
uiam suꝑ terrã tuã: qͣm declisti
ppło tuo in possession̾e. fames
si aborta fuerit in terra: aut pe¬
stilentia. aut corruptus aer. aut
erugo. locusta. rubigo: & afflixe¬
rit eum inimicꝰ eius portas õb¬
sidens. oĩs plaga uniu̾sa infir¬
mitas. cuncta deuotatio. & ĩpre¬

Expanded text:
ulent, et da pluviam super terram, quam dedisti populo tuo in possessionem. Fames si oborta fuerit in terra, aut pestilentia, aut corruptus aer, aut aerugo, locusta, rubigo: et afflixerit eum inimicus ejus, portas obsidens, omnis plaga, universa infirmitas, cunctaque devoratio et impre
Abbreviated transcription (Latin):
sus. ab anno in annũ ꝑ dies oc¬
to: a qͥnta et uicesima mensis cas¬
leu cum leticia et gauclio. & edi¬
ficauert̃ in temꝑe illo montẽ sy¬
on: ꝙ ꝑ circuitum muros altos.
& turres firmas: neqͣndo uenrrẽt
gentes & conculcarent eũ. sieut an¬
tea fecerunt. Ꝙ collocauit illic ex̃¬
citum. ut seruarent eũ: & muni¬
uit eũ ad custodiendam bethsurã.
ut haberet ppłs munitionẽ cont᷑
fatiẽ ydumee.xiii. Et factũ
est ut audierunt gentes in circui¬
tu qr etlificatũ est altare ꝙ scũ a¬
riũ sicit prius: irate sunt ualde.

Expanded text:
suis ab anno in annum per dies octo a quinta et vicesima mensis casleu cum laetitia et gaudio et aedificaverunt in tempore illo montem Sion et per circuitum muros altos et turres firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idumeae et factum est ut audierunt gentes in circuitu quia aedificatum est altare et sancta sicut prius et iratae sunt valde
Abbreviated transcription (Latin):
pũ gentis. et senioꝵ regis: nota fac¬
ta sunt hec. Qm̃ frequent̃ facta
ft̃ prelia in regione nr̃a. symõ au

Expanded text:
pum gentis et seniorum regis nota facta sunt haec quoniam frequenter facta sunt proelia in regione nostra Simon au
Abbreviated transcription (Latin):
estis ppłis. Qd est autẽ sap̃ia. et
quẽadmoclũ facta sit referã: et ñ
abscondã a uobis sacram̃ta cł̃i. sẽd
ab initio natiuitatis inuestigabo:
et pona in lucẽ scientiã illuis. & ñ
preteribo ueritatẽ: neq cũ mindi¬
a tabescente iter habebo. qm̃ talis
homo non erit particeps sapiẽtie.
Multitudo autẽ sapientiũ. santtaᷤᷤ

Expanded text:
is: quid est autem sapientia, et quemadmodum facta sit, referam: et non abscondam a vobis sacramentum Dei, sed ab initio nativitatis investigabo, et ponam in luce scientiam illius, et non praeteribo veritatem: neque cum invidia tabescente iterabo: quoniam talis homo non erit particeps sapientiae. Multitudo autem sapientium sanita
Abbreviated transcription (Latin):
discipline dilectio est: et dilectio
custodia legũ illius est. custoditio
autẽ legum consũmatio incorrup¬
facit esse ꝓximũ cło. Concupiscen¬
tia itaq sapĩe. deducet ad regnũ
ꝑpetuũ. Si ergo delectamini secdi¬
b et sceptris reges ppłi: diligite
sapĩam. ut in ꝑpetuum regnetis.

Expanded text:
disciplinae dilectio est: et dilectio, disciplinae dilectio est: et dilectio, custoditio legum illius est; custoditio autem legum consummatio incorrupfacit esse proximum Deo. Concupiscentia itaque sapientiae deducit ad regnum perpetuum. Si ergo delectamini sedibus et stemmatibus, reges populi, diligite sapientiam, ut in perpetuum regnetis.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib. fortiorib autẽ. fortior in¬
stat critiatio. Ad uos ergo reges
sunt hi sermones mei: ut disca¬
tis sapĩam. et non excedatis. Qui
enĩ custodierint iufticiã. iuste ii¬
stificabunt᷑: et qui didicerĩt iu¬
sta. inueniant qͥl respondeant.
Concupiscite ergo sermones meos. di¬
ligite illos: et habebitis disciplinã.
Clara est: et que nunqͣm marcescet
sap̾ia. et facile uidetur ab his qui
diligunt eã: et inueniet᷑ ab his qͥ
querunt illã. Preoccupat qui se cõ¬
cupiscunt: ut illis se prior offẽdat.
Qui de luce uigilau̾it ad illã: ñ
laborabit. Assidertẽ enĩ illã fori¬
b suis inueniet. Cogitare ergo de
illa sensus est consũmatꝰ. et qui ui¬
gilauerit ꝓpt̾ illã cito erit secutꝰ.
qm̃ dignos se ipsa circuit querẽs:
et in uiis suis oftendit se illis hila¬
rit̃. et in om̃i prulentia occͣret il¬
lis. Inttiũ enĩ illius. uerissima est
discipline concupiscẽtia. Eura ergo

Expanded text:
omnibus, fortioribus autem fortior inomnibus, fortioribus autem fortior instat cruciatio. ad usunt hi sermones mei, ut discatis sapientiam et non excedatis. Qui enim custodierint justitiam ejus, juste justificabuntur, et qui didicerint ista, inuenient quid respondeant. concupiscite ergo sermones meos, diligite illos, et habebitis disciplinam. clara est enim et quae numquam marcescat sapientia et facile uidetur ab his qui diligunt eam et inuenietur ad his qui quaerunt illam. praeoccupat qui se concupiqui de luce vigilaverit ad illam non laborabit adsidentem enim illam foribus suis inveniet cogitare ergo de illa sensus est consummatus et qui vigilaverit propter illam cito erit securus quoniam dignos se ipsa circuit quaerens et in viis ostendit se illis hilariter et in omni providentia occurrit illis initium disciplinae concupiscentia. Secura ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dã. Sicui sane septuaginta int̃pre¬
tum magis editio placet: habet e¬
am a nobis olim emendatã. Neq
eñi sic noua cõdimus: ut uetera de¬
struamus. E tam̃ cum diligentis¬
sime legerit: sciat magis nr̃a in

Expanded text:
dam. Si cui sane Septuaginta Interpretum magis editio placet, habet eam a nobis olim emendatam. Neque enim sic nova cudimus, ut vetera destruamus. Et tamen cum diligentissime legerit, scia
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s qui fuerunt antẽ me in ihe¬
rłm. Coaceruaui mͥ argentũ & au¬
rum: et substantias regũ ac ꝓuin¬
tiaꝵ. feci michi cantatores et can-¬
tatrices: et delitias filioꝵ homi¬
num. seyphos. et urceos in minis¬
terio ad uina fundenda: et super¬
gressus sunt oꝑib om̃s qui fuer̃t
aute me in ihecłm. Sap̃ia quoq
ꝑseuerauit mecũ: et om̾ia que de¬
siderauert̃ ocłi mei. ñ negaui eis.
nec ꝓhibui cor quin omni uolũ¬
tate̾ frueret᷑. et oblectaret se in his
que ꝑaueram. et hanc ratus sum
partem meã si itterer labore meo.
Cumq me comĩttissem ad uniu̾sa
oꝑa que fecerant mauꝰ mee. et acl
labores in quib frustra sudauerã:¬

Expanded text:
omnes qui fuerunt ante me in Jerusalem: Coacervavi mihi argentum, et aurum, et substantias regum, ac provinciarum: Feci mihi cantores, et cantatrices, et delicias filiorum hominum, Scyphos et urceos in ministerio ad vina fundenda. et supergressus sum opibus omnes, qui fuerunt ante me in Jerusalem. Sapientia quoque perseveravit mecum et omnia quae desideraverunt oculi mei non negavi eis nec prohibui cor quin omni voluptate frueretur et oblectaret se in his quae paraveram et hanc ratus sum partem meam si uterer labore meo cumque me convertissem ad universa opera quae fecerant manus meae et ad labores in quibus frustra sudavera
Abbreviated transcription (Latin):
erit aĩa dñi mei custodita qͣsi in
fascinulo uiuentiũ apud dñm
dm̃ tuũ. Porro aĩa inimicoꝵ tu¬
oꝵ rotabit᷑ quasi in impetu: et
circulo funde. Cum gͦͥ fecerit tibi
dñs dño meo omnia que locutꝰ ẽ
bona de te. ꝙ constituerit te clu¬
cẽ suꝑ isrł: ñ erit tͥ hoc in singul¬
tũ et in scrupulũ cordis dño m̃o:
qd̃ effuncłis sanguine innoxium.
aut ipse te ultus fueris. & cũ bñ¬
fecerit dñs dño meo: recordaberis
ancille tue. E ait dd̃ ad abigail.
Bñclictus dñs ds irł: qui misit
te in occursum meũ hodie. et bñ¬
dictũ eloqͥum tuũ: & bñdicta tu
que ꝓhibuisti me hoclie ne irem
ad sanguinẽ:& ulciscerer me ma¬
nu mea. Alioqͥn uiuit clñs cłs is¬
rl qui ꝓhibuit me ne malũ face¬
rẽ tibi. nisi cito uenisses in occur¬
sũ mͥ:ñ remansisset nabal usq
ad lucẽ matutinã mingẽs ad pa¬
rietẽ. Suscepit gͦ dd de manu eiꝰ
oĩa q̃ atculerat ei: clix̃q ei. uade¬

Expanded text:
i mei custodita quasi in fasciculo viventium apud Dominum Deum tuum porro anima inimicorum tuorum rotabitur quasi in impetu et circulo fundae cum ergo fecerit tibi Dominus domino meo omnia quae locutus est bona de te et constituerit te ducem super Israhel non erit tibi hoc in singultum et in scrupulum cordis domino meo quod effuderis sanguinem innoxium aut ipse te ultus fueris et cum benefecerit Dominus domino meo recordaberis ancillae tuae et ait David ad Abigail benedictus Dominus Deus Israhel qui misit te hodie in occursum meum et benedictum eloquium tuum et benedicta tu quae prohibuisti me hodie ne irem ad sanguinem et ulciscerer me manu mea alioquin vivit Dominus Deus Israhel qui prohibuit me malum facere tibi nisi cito venisses in occursum mihi non remansisset Nabal usque ad lucem matutinam mingens ad parietem suscepit ergo David de manu eius omnia quae adtulerat ei dix
Abbreviated transcription (Latin):
et hec addat: si reliq̃ro cle oĩb q̃
ad eum ꝑtinent usq mane min¬
gentẽ ad parietẽ. Cum autẽ uidis¬
set abigail dd̃: festinaũ et descẽ¬
dit de asino. et ꝓciclit cor̃a dd̾ su¬
ꝑ fatiem suã: & adorauit suꝑ ter¬
ram. et cecidit acd pedes eius et
lix̃. In me sit dñe mi hec iniqͥtaᷤᷤ
loquatur obsecro ancilla tua in
aurib tus: & audi u̾ba famule
ancilla tua: ñ uidi ꝓueros tuos
hibuit te ne uenires in sangui¬
ne: et saluaũ manũ tuã tͥ. & nc̃
fiant sicut nabal inumnici tui:
qͥ querunt dño meo małũ. Qͣ¬
ꝓpter suscipe bñdictionẽ hãc. ꝙͣ
attulit ancilla tua tͥ. dño meo.
ꝙ da pueris qui secunt᷑ te dũm¬

Expanded text:
et haec addat, si reliquero de omnibus quae ad eum pertinent usque mane, mingentem ad parietem. Cum autem vidisset Abigail David, festinavit, et descendit de asino, et corruit coram David super faciem suam, et adoravit super terram, et cecidit ad pedes ejus, et dixit: In me sit, domine mi, haec iniquitas: loquatur, obsecro, ancilla tua in auribus tuis: et audi verba famulae ancilla tua non vidi pueros tuos, rohibuit te ne venires in sanguine, et salvavit manum tuam tibi; et nunc fiant sicut Nabal inimici tui, et qui quaerunt domino meo malum. Quapropter suscipe benedictionem hanc, quam attulit ancilla tua tibi domino meo; et da pueris qui sequuntur te dom
Abbreviated transcription (Latin):
tationũ iniquaꝵ: Aucdite fr̃es mei
cdilectissimi. Nonne cls elegit pau¬
ꝑes in hoc mundo. diuites in fide
et heredes regni qł repmisit ds di¬
ligentib se: Nos autẽ: exhonoras¬
tis pauꝑem. Nonne diuttes per po-¬
tentiã opprimunt uos. et ipsi tra¬
hunt uos acd uditia: Nonne ipsi
blasphemant bonũ nom̃. qđ inuo¬
catum est suꝑ uos: Si tamen legẽ
ꝑficitis regalem scd̃m script᷑as. di¬
liges proximũ tuũ sicut te ip̃m: be¬
ne facitis. Si aut̾ẽ ꝑsonas accipi

Expanded text:
aliquot uersus: Audite, fratres mei dilectissimi: nonne deus elegit pauperes in hoc mundo diuites in fide et heredes regni quod repromisit dens diligentibus se ? uos autem exhonorastis pauperem. nonne diuites per potentiam opprimunt nos, et ipsi trahunt uos ad iudicia? nonne. ipsi blasphemant bonum nomen, quod inuocatum est super uos? si tamen legem perficitis regalem secundum scripturas: diliges proximum tuum sicut te ipsum, bene facitis. si au
Abbreviated transcription (Latin):
rit in conuentu ur̃o uir aureũ anu¬
lũ habens: in ueste canclida. introi¬
erit autẽ et pauꝑ in sordido habi¬
tu: et intendatis in eũ qui indutꝰ
est ueste preclara. et clixeritis ei tu
secde hic bene: pauꝑi autẽ dicatis.
tu fta illic: aut sede sub scabello pe

Expanded text:
rit in conuentu uestro uir aureum anulum habens in ueste candida, introierit autem et pauper in sordido habitu, et intendatis in eum qui indutus est ueste. praeclara et dicatis: tu sede hic bene; pauperi autem dicatis: tu sta illic, aut: sede sub scabil
Abbreviated transcription (Latin):
ge quasi transgressores. Quicumq
autẽ totam legem seruauerit. offen¬
dat autẽ in uno: factus est omniũ
reus. Qui eñi clixit non mechab̾is:
dixit et non occicles. Qd̃ si non me
facite: sicut ꝑ legẽ libertatis inci¬
pientes uidicari. Iuditiũ enĩ sine

Expanded text:
. Quicumque autem totam legem servaverit: offendat autem in uno: factus est omnium reus. Qui enim dixit non mechaberis: dixit et non occides. Quod si non mecfacite: sicut per legem libertatis incipientes judicari. Judicium enim sine
Abbreviated transcription (Latin):
erat in deserto riph. in silua. & sur¬
rexit ionathan filius saul: ꝙ abi¬
it ad dd̾ in silua. x confortaũ ma¬
nus eius in deo. Dix̃q ei. se timne¬
as. Neq enĩ inueniet te manꝰ sa¬
ul patris mei: et tu regnab̾ suꝑ
isrł. et ego ero tͥ sccłs. Sed ꝙ saul
pat̾ris mẽi scit hoc. ꝑcussit igit̃
ut̃q fedus corã dño. Mansitq¬

Expanded text:
deserto Ziph in silva et surrexit Ionathan filius Saul et abiit ad David in silva et confortavit manus eius in Deo dixitque ei ne timeas neque enim inveniet te manus Saul patris mei et tu regnabis super Israhel et ego ero tibi secundus sed et Saul pater meus scit hoc percussit igitur uterque foedus cora
Abbreviated transcription (Latin):
cłs isrł. audiuit famã seruus tiuiꝰ
qd̃ disponat saul uenire ad ceilã:
ut euertat urbẽ ꝓpt̃ me. Si tͣtlent
me uiri ceile in manu eiꝰ. et si desc̃ẽ¬
det saul sicut audiũ seruus tuus:
Dñe cls isrł indica seruo tuo. Ꝙ ait
dñs. Descendet. Dixitq dd̾. Si tra¬
dent uiri ceile me et iuros qui ft̃
mecũ in manu saul: Ꝙ dixit dñs.
Tradent. Surrex̃ gͦ dd̾ et uiri eius
quasi sexcenti. et egressi deceila:
huc atq illuc uagabant᷑ incerti.
Nuntiatũq est saul qd̃ fugisset
dd̃ cle ceila. quã obrem clissimulaũ
exire. Morabatur autẽ dd̃ in deser¬
to in locis firmissimis:mansit q
in monte solitudinis ziph. Quere¬
bat tam̃ eũ saul cunctis cdieb: ꝙ ñ
tradidit eũ d̾s in mauꝰ eius. & ui¬
dit dd̾ qd̃ egressꝰ eẽt saul. ut quere

Expanded text:
Deus Israhel audivit famam servus tuus Deus Israhel audivit famam servus tuus quod disponat Saul venire ad Ceila ut evertat urbem propter me si tradent me viri Ceila in manus eius et si descendet Saul sicut audivit servus tuus Domine Deus Israhel indica servo tuo et ait Dominus descendet dixitque David si tradent viri Ceilae me et viros qui sunt mecum in manu Saul et dixit Dominus tradent surrexit ergo David et viri eius quasi sescenti et egressi de Ceila huc atque illuc vagabantur incerti nuntiatumque est Saul quod fugisset David de Ceila quam ob rem dissimulavit exire morabatur autem David in deserto in locis firmissimis mansitque in monte solitudinis Ziph quaerebat tamen eum Saul cunctis diebus et non tradidit eum Deus in manus eius et vidit David quod egress
Abbreviated transcription (Latin):
phylisteos: et saluabis ceila. ẜ cli¬
xerunt uiri qui erant cũ dõ ad eũ.
Ecce nos hic in uidea consiftentes
timemꝰ. qͣntomagis si ierimꝰ in cei¬
la acdũsus agmuna phyliftinoꝵ:
Rursũ gͦ dd̾ consuluit dñm. Qui
respondens ait. Surge. uade ĩ cer¬
la: ego enĩ tradã phylisteos ĩ ma¬
nutua. Abiit dd̃ et uiri eius ĩ ce¬
la: et pugnaũ aduersũ phyliste¬
os. et abegit iumenta eoꝵ: et per¬
cussit eos plaga magna. et sal¬
uauit dl̃ habitatores ceile. Porro
eo temꝑe quo fugiebat abiathar¬
filiꝰ achimelech ad dd̃ in ceila: e¬
phod secũ habens descend̾at. Nun¬
tiatũ est saul qd̃ uenisset dd̃ in
ceila. Ꝙ ait saul. Tradiclit eũ ds ĩ
manꝰ meas. Conclususq est int̾¬
gressus urbẽ: in qua porte et sere
ut acl pugnã descenłet in ceila:
et obsidet dauid et iuros eiꝰ. Q̃ cũ
rescisset dd̃. qr p̃pararet ei saul clã
malũ: dixit ad abiathar sacerdo¬
tem. Applica ephod. E ait dd. Bñe

Expanded text:
Ceilam. Et dixerunt viri, qui erant cum David, ad eum: Ecce nos hic in Juda consistentes timemus: quanto magis si ierimus in Ceila adversum agmina Philisthinorum? Rursum ergo David consuluit Dominum. Qui respondens, ait: Surge, et vade in Ceila: ego enim tradam Philisthaeos in manu tua. Abiit ergo David, et viri ejus in Ceila, et pugnavit adversum Philisthaeos, et abegit jumenta eorum, et percussit eos plaga magna: et salDavid habitatores Ceilae. Porro eo temfilius Ahimelech ad David in Ceila ephod secum habens descenderat nuntiatum est autem Saul quod venisset David in Ceila et ait Saul tradidit eum Deus in manus meas conclususque est introgressus urbem in qua portae et serae ut ad pugnam descenderet in Ceila et obsideret David et viros eius quod cum rescisset David quia praepararet ei Saul clam malum dixit ad Abiathar sacerdotem adplica ephod et ait David Domine
Abbreviated transcription (Latin):
icti uos a dño: q doluistis uicẽ
meã. Abite eͦ: & diligentiꝰ p̃para¬
te. & curiosius agite: & consid̾a¬
te locum ubi sit pes eiꝰ. uł qͥs ui¬
cłit eũ ibi. Recogitat eñi de me:
qd̃ callide insidier ei. Consicłate
et uicdete oĩa latibula eius in qͥb
absconditur: & reu̾timiny ad me
ad rẽ certam. ut uadã uobiscũ:
Qd̃ si etiã in t̾ram se abstruserit:
ꝑscrutabor eũ in cunctis milib
iuda. At illi surgentes abiert̃ in
ziph ante saul. Dauicl autẽ et
uiri eiꝰ erant in deserto maon in
campestrib. ad dext̾am iesimitth.
Iuit ergo saul et socu eius ad que¬
rencdũ eum. ꝙ nuntiatũ est d̃.
Statimq descendit ad petr̃a: ꝙ

Expanded text:
i vos a Domino quia doluistis vicem meam abite oro et diligentius praeparate et curiosius agite et considerate locum ubi sit pes eius vel quis viderit eum ibi recogitat enim de me quod callide insidier ei considerate et videte omnia latibula eius in quibus absconditur et revertimini ad me ad rem certam ut vadam vobiscum quod si etiam in terra se abstruserit perscrutabor eum in cunctis milibus Iuda at illi surgentes abierunt in Ziph ante Saul David autem et viri eius erant in deserto Maon in campestribus ad dextram Iesimuth ivit ergo Saul et socii eius ad quaerendum et nuntiatum est David statimque descendit ad petram
Abbreviated transcription (Latin):
nium iam preterisset: consola¬
batur paulus dicens eis: Uiri:
uideo qm cũ inuiria et multo
dampno non solũ oneris et na¬
uis. s etiã animaꝵ nr̃aꝵ incipit
ẽe nauigatio: Centurio autem
gubernatori et nauclero magis
creclebat. quã his que a paulo di¬
cebantur. E cum aptus portus
non ẽẽt ad hiemandũ: plurimi¬
statuert̃ consiliũ nauigare inde.
si quomodo possent deueniẽtes
phenice hiemare portũ crete. res¬
picientẽ ad affricũ. et ad chorũ.
Aspirante autẽ austro: estiman¬
tes ꝓpositum se tenere. cũ suftulis¬
sent de asson: legebant cretam.
slon post multũ autem misit
se contra ip̃am uentus typhoni¬
cus. qui uocatur euro aquilo.Eũ¬
q arrepta ẽẽt nauis. et ñ posset
conari in uentũ: data naue fla¬
tib ferebam᷑. Insulã autẽ quan¬
dã decurrentes que uocat᷑ cau¬
da: potuimus uix optinere. sca¬
pham. Qua sublata. adiutoriis
utebant᷑. accingentes nau̾e: ti¬
mentes ne in syrt̃ inciderent.

Expanded text:
nium iam praeterisset consolabatur Paulus dicens eis viri video quoniam cum iniuria et multo damno non solum oneris et navis sed etiam animarum nostrarum incipit esse navigatio centurio autem gubernatori et nauclerio magis credebat quam his quae a Paulo dicebantur et cum aptus portus non estatuerunt consilium navigare inde, si quomodo possent devenientes Phoenicem, hiemare, portum Cretae respicientem ad Africum, et ad Corum. Aspirante autem austro, aestimantes propositum se tenere, cum sustulissent de Asson, legebant Cretam. Non post multum autem misit se contra ipsam ventus Typhonicus, qui vocatur Euroaquilo. Cumque arrepta esset navis, et non posset conari in ventum, data nave flatibus, ferebamur. In insulam autem quamdam decurrentes, quae vocatur Cauda, potuimus vix obtinere scapham. Qua sublata, adjutoriis utebantur, accingentes navem, timentes ne in Syriam inciderent,
Abbreviated transcription (Latin):
et apprehendit petrã in prelio. uo¬
cauitq nom̃ eius ietchel: uiq in p̃¬
sentẽ diẽ. Tc̃ misit amasias nun¬
tios acl ioas filiũ ioachaꝵ filii hie¬
u regis isrł dicens. Ueni: ꝙ uidea¬
mꝰ nos. Remisitꝙ ioas rex isił ad
amasiã regẽ uida dicens. Cardu¬
us libani. misit ad cedrũ que ẽ in
libano clicens. Da filiã tuã filio
meo uxorẽ. Transiert᷑ q bestie sal
tus q̃ st̃ in libano: & conculcauer̃t
carluũ. ꝑcitiens inualiusti su¬
ꝑ edõ: & subleuabit te cor tuum.
Contentꝰ esto gła: & sede in domu
tua. Qͣre ꝓuocas malũ. ut cadas
tu et uisda tecũ: E ñ adqͥeuit ama¬
sias. Ascenditq ioas rex isrł. et
uidert̃ se ipse & amasias rex uda¬

Expanded text:
et adprehendit Petram in proelio voet adprehendit Petram in proelio vocavitque nomen eius Iecethel usque in praesentem diem tunc misit Amasias nuntios ad Ioas filium Ioachaz filii Hieu regis Israhel dicens veni et videamus nos remisitque Ioas rex Israhel ad Amasiam regem Iuda dicens carduus Libani misit ad cedrum quae est in Libano dicens da filiam tuam filio meo uxorem transieruntque bestiae stus qui sunt in Libano, et conculcaverunt carduum. Percutiens invaluisti super Edom, et sublevavit te cor tuum. Contentus esto gloria, et sede in domo tua. Quare provocas malum, ut cadas tu et Judas tecum? Et non acquievit Amasias. Ascenditque Joas rex Israel, et viderunt se ipse et Amasias rex
Abbreviated transcription (Latin):
tra eũ conuiratio in iherłm. At il¬
le fugit in lachis. Misert̃ q p̾t eũ
Tulit aute uniuers ppłs uide aza¬
riã annos natũ . xui. & conftituert
eũ regẽ ꝓ patre eius amasia. Iple
etlificauit ahilã: & restituit eã ui¬
de. Postq̃m dormiũ rex cũ patrib
sius. anno qͥnto decimo amasie filii
ioas regis uda: regnaũ iheroboam
filius ioas regis isrł in samaria. xl¬

Expanded text:
eum coniuratio in Hierusalem at ille fugit in Lachis miseruntque post eum tulit autem universus populus Iudae Azariam annos natum sedecim et constituerunt eum regem pro patre eius Amasia ipse aedificavit Ahilam et restituit eam Iudae postquam dormivit rex cum patribus suis anno quintodecimo Amasiae filii Ioas regis Iuda regnavit Hieroboam filius Ioas regis Israhel in Samaria
Abbreviated transcription (Latin):
isrł quẽ locutus est ꝑ seruũ suum
ionã filiũ amathi ꝓph̃ãm. qͥ erat
de geth. q̃ est in opher. Uidit enĩ
cdñs afflictionẽ isrł amarã nimis:
et qd consũpti ẽẽnt usq ad clau¬
sos carcere & extremos. & ñ eẽt qui
auxiliaret᷑ urł. slec locitꝰ est dñs ut
cdeleret nom̃ isrł sub celo: sed salua

Expanded text:
Israhel quem locutus est per servum suum Ionam filium Amathi prophetam qui erat de Geth quae est in Opher vidit enim Dominus adflictionem Israhel amaram nimis et quod consumpti essent usque ad clausos carcere et extremos et non esset qui auxiliaretur Israhel nec locutus est Dominus ut deleret nomen Israhel sub caelo sed
Abbreviated transcription (Latin):
ã. qui autẽ timent te magni erũt
apud te ꝑ omnia. Ue genti insur¬
genti suꝑ genꝰ meũ: dñs enĩ om̃ps
uindicabit in eis. in die iudicii ui¬
sitabit illos. Dabit enĩ ignẽ et uer
causta et uota. et reꝓmissioneᷤ su¬
as. Porro iudith. uniu̾sa uasa bel¬
lica holofernis q̃ dedit illi ppłs ꝓ
conopeũ qd̃ ipsa sustulerat. ĩ aua¬
thenia obliuionis. Erat autẽ ppłs
iocundus sccłm fatiẽ sc̃oꝵ: et per
tres m̃ses gaudiũ huius uictorie
celebratũ est cũ iudith. Pͦt dies aũt
illos unusqͥsq rediit in sua: ꝙ iu¬
dith magnificata est in bethulia.
q preclarior erat uniu̾se t̃re isrł.
Erat etiã uirtute castitatis acl¬
iuncta: ita ut ñ cognosc̾et urrũ

Expanded text:
ent te magni erunt apud te prae omnia vae genti insurgenti super genus meum Dominus enim omnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermcausta et vota et repromissiones suas porro Iudith universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Israhel erat etiam virtuti castitatis adiuncta ita ut non cognosceret virum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o. Adonai. Dñe magnꝰ es tu et
p̃clarus in uircitte: et quẽ suꝑare
nemo potest. Tibi seruiat oĩs crea¬
tura tua: qr dixisti et facta ft̃. mi¬
sisti sp̃m tuũ et creata st̃: ꝙ non ẽ
qui resistat uoci tue. Montes a
fundam̃tis mouebuntur: cũ aqͥs

Expanded text:
nostro Adonai Domine magnus es tu et nostro Adonai Domine magnus es tu et praeclarus in virtute et quem superare nemo potest tibi serviat omnis creatura tua quia dixisti et facta sunt misisti spiritum tuum et creata sunt et non est qui resistat voci tuae montes a fundamentis move
Abbreviated transcription (Latin):
surũ gladio. infantes meos dare ĩ
predam: & uirgines in captiuitatẽ.
Dñs autẽ omp̃s nocuit eũ: ꝙ tͣdi¬
dit eũ in manus femine. & confu¬
dit eum. Non enĩ cecidit potens
eoꝵ a iuuenib: ñ filii titan ꝑcus¬
ser̃t eum. nec excelsi gigantes ĩpo¬
suerunt se illi: sed iudith filia me¬
rari in specie fatiei sue dissoluit
eũ. Exuit enĩ se uestim̃to iudui¬
tatis: et induit se uestim̃ta leticie.
in exultatione filioꝵ iscł: Unxit
fatiem suã unguento: colligaũ
cincinnos suos mitra. ad decipi¬
endũ illũ. Sandalia eius rapue¬
ct̃ ocłos euis: pulchritudo euis cap¬
tiua fecit aĩam eius: amputauit
pugione ceruicẽ eiꝰ. Horruert̃ ꝑse
conftantiã eiꝰ: et medi audatiam
euis. Tunc ululauert̃ castra assyr¬
oꝵ: qͣndo apparuert̃ humiles mei
arescentes in siti. filii puellaꝵ cõ¬
punxert̃ eos: & sicut pueros fugi¬
entes occicłunt eos. ꝑiert̃ in p̃lio
a fatie dñi. Hymnum cantemus
dño: hymnũ noũ cantemus dõ

Expanded text:
fantes meos dare in praedam et virgines in captivitatem Dominus autem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in manus feminae et confudit eum non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inposuerunt se illi sed Iudith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum exuit enim se vestimenta viduitatis et induit se vestimenta laetitiae in exultatione filiorum Israhel unxit faciem suam unguento conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum sandalia eius rapuerunt oculos eius pulchritudo eius captivam fecit animam eius amputavit pugione cervicem eius horruerunt Persae constantiam eius et Medi audaciam eius tunc ululaverunt castra Assyriorum quando apparuerunt humiles mei arescentes in siti filii puellarum conpunxerunt eos et sicut pueros fugientes occiderunt eos perierunt in proelio a facie Domini mei hymnum cantemus Domino hymnum novum cantemus Deo
Abbreviated transcription (Latin):
tharis. Tunc cantaũ canticũ hoc
dño iudith dicens. Incipite dño ĩ
timpanis: cartate dõ in cymbal.
modulamini illi psalmũ nouũ:
exultate et inuocate nom̃ eiꝰ. Dñs
conterens bella: dñs nom̃ eft illi.
qui posuit castra sua in medio ppłi

Expanded text:
tharis tunc cantavit canticum hoc Domino Iudith dicens incipite Domino in tympanis cantate Deo in cymbalis modulamini illi psalmum novum exaltate et invocate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit cas
Abbreviated transcription (Latin):
iiuenes exhus qui cũ machabeo
erant. accensi animis ꝓpt̃ blasphe¬
miã. iuirilit̾ accessert̾ acd murũ. ꝙ
feroci animo incedentes: t̾res por
maleclicos uiuos concremare. Per
rean. et apollofanẽ occider̃t. Quib
gestis: in hymnis & cofessionib
bndicebant dñm. qui magna fe¬
cit cũ iłrł: ꝙ uictoriã illi declit.:
Sed paruo pͦt temꝑe. lysias xxxiii.¬
ꝓcurator regis et ꝓp̾inquus. ac nego¬
tioꝵ p̃positus. grautt̃ ferens de hũs
q̃ acciderant. congregatis octog̃ita
milib. ꝙ eqͥtatu uniũso: ueniebat
acluersus iudeos. existimans se ci¬
uitatẽ quid̃e capt̃a. gentib habi¬
tacłm facturũ. templũ uero in pe¬
cunie questu sicut cet̾a delubra gen¬
tiũ habit᷑um. & ꝑ singłos annos
uenale sacerdotiũ: nusqͣm tecogi¬
tans dei potestatẽ. sed m̃te effre¬
natus. in multitudine pecditũ.
& in milib eqͥtum. ꝙ in octogĩta
elefantis conficlebat. Ingressus
autẽ uideã. & appropians bethsu¬

Expanded text:
s ex his qui cum Macchabeo erant accensi animis propter blasphemiam viriliter accesserunt ad murum et feroci animo incedentes ascendebantmaledicos vivos concremare per crean et Apollofanem occiderunt quibus gestis in hymnis et confessionibus benedicebant Dominum qui magna fecit cum Israhel et victoriam illi dedit sed parvo post tempore Lysias procurator regis et propinquus ac negotiorum praepositus graviter ferens de his quae acciderant congregatis octoginta milibus et equitatu universo veniebat adversus Iudaeos existimans se civitatem quidem captam gentibus habitaculum facturum templum vero in pecuniae quaestu sicut cetera delubra gentium habiturum et per singulos annos venale sacerdotium nusquam recogitans Dei potestatem sed mente effrenatus in multitudine peditum et in milibus equitum et in octoginta elefantis confidebat ingressus autem Iudaeam et adpropians Bethsu
Abbreviated transcription (Latin):
tur dm̃. caput t̾ra asꝑgentes: lũ¬
bosq ciliciis precincti. acd altario
crepidinẽ ꝓuoluti: ut sͥ ꝓpitiꝰ mi¬
micis aute̾ eoꝵ eẽt in unicus: ꝙ ad¬
ũsaruis aduersaret᷑. sicut lex licit.
Ꝙ tta pꝰt orationẽ sũptis arito¬

Expanded text:
tur Deum caput terra aspergentes lumtur Deum caput terra aspergentes lumbosque ciliciis praecincti ad altaris crepidinem provoluti ut sibi propitius inimicis autem eorum esset inimicus et adversaretur sicut lex dicit et ita post orationem sumptis ar
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ ad repugnandũ habentes:
machabeus acl eoꝵ expugnati¬
onẽ. relicto symone & iosepho. itẽ
machabeo eisq qui cũ ipsis erãt
satis multis: ipse ad eas q̃ ampliꝰ
purgebant pugnas conuersꝰ est.
Hii uero qui cũ symone erant. cu¬
piditate ducti: a quibdã qui in
turrib erant suasi st̃ pecunia. ꝙ
septuaginta milib clidragnus
acceptis: dimisert̃ qͦsdã effugere.
Cũ autẽ machabeo nuntiatũ eẽt
qd̃ factũ est: congregatis pͥncipi¬
b ppłi. accusauit qd̃ pecunia fres
uendidissẽt: aduersariis eoꝵ cli¬
missis. Hos igit᷑ proditores factoᷤᷤ
int̾fecit: ꝙ confesti luas turres
occupauit. Armis autẽ ac manib
oĩa ꝓspere agendo: in duab mu¬
nitionib. plusquã .xx. milia pe¬
mit. Tymotheus qui prius a uu¬
deis fuerat suꝑatus: conuocato
ex̾citu ꝑegrine multitudinis. ꝙ
congregato exercitu asiano: ac̃¬
uenit quasi arnus uideã captus
Machabeꝰ autem ꝙ qui cũ ipso
rant appropiante illo:dep̃caban¬

Expanded text:
ratum ad repugnandum habentes Macchabeus ad eorum expugnationem relicto Simone et Ioseppho item Macchabeo eisque qui cum ipsis erant satis multis ipse ad eas quae amplius perurguebant pugnas conversus est hii vero qui cum Simone erant cupiditate ducti a quibusdam qui in turribus erant suasi sunt pecunia et septuaginta milibus didragmis acceptis dimiserunt quosdam effugere cum autem Macchabeo nuntiatum esset quod factum est congregatis principibus populi accusavit quod pecunia fratres vendidissent adversariis eorum dimissis hos igitur proditores factos interfecit et confestim duas turres occupavit armis autem ac manibus omnia prospere agendo in duabus munitionibus plus quam viginti milia peremit Timotheus qui prius a Iudaeis fuerat superatus convocato exercitu peregrinae multitudinis et congregato exercitu asiano advenit quasi armis Iudaeam capturus Macchabeus autem et qui cum ipso erant adpropiante illo deprecaban
Abbreviated transcription (Latin):
tistis hoc uos: Tunc petrus repletus
in benefacto hominis infirii. in qͣ
iste saluus factus est: notũ sit om̃ib¬
uobis. et omni plebi isrł: qr in nomi¬
ne ihũ xp̃i nazareni que uos crucifi¬
xistis: quẽ cłs suscitauit a mortius.
in hoc iste astat coram nob̃ sanus.

Expanded text:
cistis hoc vos? Tunc Petrus repletus cistis hoc vos? Tunc Petrus repletus in benefacto hominis infirmi: in quo iste salvus factus est: notum sit hominibus et omni plebi Israel: quia in nomine Jesu Christi Nazareni: quem vos crucifixistis: quem Deus suscitavit a mortuis: in hoc