comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siquid forte ignoraui instruite
me: Quare detraxistis sermo¬
nib ueritatis. cũ e uobpullus
sit qui possit arguere me: Ad
increpandũ tantũ eloquia con¬
cinnatis: & inuentũ uerba pro¬
fertis Suꝑ pupillũ irruistis. &
subuertere uitimini amͥcũ ues¬
trũ. uerũtam̃ qͦđ cȩpistis explete:
Prebete aurẽ: & uidete anm̃tiar:
Respondete obsecro absq con¬¬
tentione: & loquentes id quod
iustũ ẽ udicate. & ñ inuenictis
iplingua mea iniquitatẽ: nec in
faucib meis stultitia ꝑsonabit:
Militia ẽ uita hominis super N¬
terrã : & sic̃ dies mercennarii di¬
es eiꝰ : Sic̃ seruus desiderat um¬
brã & sic̃ mercennarius prȩsto¬
latur fine̾ operis sui: Sic & ego
habui m̃ses uacuos. & poctes labo.¬
riosas enumeraui mihi: Si dor¬
miero: dico: Quando consurgã:
& rursũ expectabo uesperam:¬
& replebor dolorib usq ad tene¬

Expanded text:
ignoravi, instruite me. Quare detraxisti sermonibus veritatis, cum e vobis nullus sit qui possit arguere me? Ad increpandum tantum eloquia concinnatis, et in ventum verba profertis. Super pupillum irruitis, et subvertere nitimini amicum vestrum. Verumtamen quod coepistis explete. praebete aurem et videte an mentiar respondete obsecro absque contentione et loquentes id quod iustum est iudicate et non invenietis in lingua mea iniquitatem nec in faucibus meis stultitia personabit militia est vita hominis super terram et sicut dies mercennarii dies eius sicut servus desiderat umbram et sicut mercennarius praestolatur finem operis sui sic et ego habui menses vacuos et noctes laboriosas enumeravi mihi si dormet, rursus exspectabo vesperam, repleborque doloribus usque ad tene
Abbreviated transcription (Latin):
Oui tollit ab amicosuo miscdłia:
tuuorẽ dñi derelinquit: Fratt
mei p̃terierunt me: sic̃ torrens
qui raptĩ transit in conuallibus
Qui timent prumã: irrue lip
cos pix: Iẽpore quo fuerur di¬
sipati peribunt: & ut in caluabꝰ¬
soluentur de loco suo: Inuolis
sunt seinitȩ gressuũ coꝵ Ambu¬
labunt ip uacuum & peribunt:
Considerate semitas themanier
Confusi sunt quia speraui uen¬

Expanded text:
Qui tollit ab amico suo misericordiam, timorem Domini derelinquit. Fratres mei praeterierunt me, sicut torrens qui raptim transit in convallibus. Qui timent pruinam, irruet super eos nix, tempore, quo fuerint dissipati, peribunt: et ut incalusolventur de loco suo. Involutae sunt semitae gressuum eorum: ambulabunt in vacuum, et peribunt. Considerate semitas Thema  AlConfusi sunt, quia speraverun
Abbreviated transcription (Latin):
rume ñ eas. & ñ offendes in la¬
pides. pec credas te ue laborioĩe
Ne ponas animȩ tue scandalum

Expanded text:
ruine non eas, et non offendes in lapidibus; nec credas te vie laboriose, ne ponas anime tue scandalum
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es cõmuni consilio decreuerũt
nullomodo diem istũ absq celebri¬
tate preterire: Habere autẽ celebrita¬
tem tertia decina die mensis Adar
quod dicitur uoce syriaca pridie mar

Expanded text:
omnesque communi consilio decreverunt nullo modo diem istam absque celebritate preterire, habere autem celebritatem tertia decima die mensis adar, quod dicitur voce syriaca pridie Mar
Abbreviated transcription (Latin):
pector uidens casum ꝓximi sui
Bona enĩ ipmala conuertens insi¬
diatur: & ip electis imponet ma¬
culã: Abscintilla una augetur
ignis: & ab uno doloso augetur
sanguis: Homo uero peccator.
sanguini insidiatur: Ettende
a pestifero: fabricat enĩ mala.
ueforte inducat suꝑte subsanna¬
dionẽ in ppetuũ: Admitte ad
te alienigenã: & subuertet te ipi¬

Expanded text:
pectator uidens casum proximi sui. bona enim in mala conuertens insidiator et in electis inponet maculam. ab scintilla una augetur ignis et ab uno doloso augetur sanguis. homo uero peccator sanguini insidiatur. adtende te a pestifero: fabricat enim mala: ne forte inducat super te subsannationem in perpetuum. admitte ad te alienigena
Abbreviated transcription (Latin):
Sui tetigerit picẽ inquinabit᷑ ab
ea & qui cõmunicauerit superbo.
indu& suꝑbiã: Pondus suꝑ se tollit:
ꝗ honestiori se cõmunicat Et di¬
tiori te : pe sccius fueris Quid
cõmunicabit caccabus ad oilam:
Quaudo enĩ colliserint: confrin¬
ꝯctur: Diues iniuste egit & fre¬
met. pauꝑ aut̃ lȩsus tacebit: Si
largitꝰ fueris assum& te: & sĩ non
habueris derclinquette : Si habes.
conuiuet tecũ & euacuabit te: &
ipse ñ dolebit suꝑte : Si uecessari¬
us illi fucris. subflantabit te: & sub¬
ridens sp̃e dabit. parrans tͥ bona¬
& dicit: Quid opus ẽ tibi: Q
confundet te in cibis suis: donec
te exinaniat bis & ter. & in nouis¬
simo deridebit te: Postea uidens
derlinquet te: & caput suũ moue¬

Expanded text:
ui tetigerit picem inquinabitur ab illa et qui communicaverit superbo inducet superbiam pondus super se tollit qui honestiori communicat et ditiori te ne socius fueris quid communQuando enim se colliserint confringentur. Dives injuste egit et fremet; pauper autem laesus tacebit. Si largitus fueris, assumet te; et si non habueris, derelinquet te. Si habes, convivet tecum et evacuabit te: et ipse non dolebit super te. Si necessarius illi fueris, supplantabit te, et subridens spem dabit tibi, narrans tibi bona, dicit: Quid opus est tibi? Et confundet te in cibis suis, donec te exinaniat bis et ter; et in novissimo deridebit te, postea videns derelinquet te, et caput suum move
Abbreviated transcription (Latin):
Dta ip testam̃to tuo: & ipillo col¬
loquere & inopere mandatoꝵ
tuoꝵ ueterasce : Ne manserisip
operib peccatoꝵ confide aut̃ ip
dõ. & mane ip loco tuo Fucile ẽ
enĩ inoculis dĩ: subito honestare
pauperẽ Penedictio di ip merce¬

Expanded text:
ta in testamento tuo, et in illo colloquere et in opera mandatorum tuorum veterasce. Ne manseris in operibus peccatorum. Confide autem in Deo, et mane in loco tuo; facile est enim in oculis Dei subito honestare pauperem. Benedictio D
Abbreviated transcription (Latin):
a muliere compta: & ñ circũspi¬
cias speciẽ alienã: Propt̾ speciẽ
inulieris inulti perier̃t: & ex
hoc concupiscentia quasi ignis
ex ardescit. Om̃is mulierquȩ
ẽ foruicaria: qu asi stercꝰ inuia
c̃culcabitur. Speciem niulieris
aliere mult admirati: reprobi
facti sunt: Colloquiũ cm̃ illius.
quasi ignis ex ardescit: Cũ alie¬¬

Expanded text:
non circumspicias speciem alienam propter speciem mulieris multi perierunt et ex hoc concupiscentia quasi ignis exardescit omnis mulier quae est fornicaria quasi stercus in via conculcatur speciem mulieris alienae multi admirati reprobi facti sunt conloquium enim illius quasi ignis exardescit cum alie
Abbreviated transcription (Latin):
tardat. & testam̃tũ inferoꝵ quia
demonstratũ ẽ tibi: Testanentũ
eiũ huiꝰ mundi: morte morietur:
Ante mortẽ bene fac amicotuo:
& scđm uires tuas exporrigens
da pauperi: Inon defrauderis
a die bono: & particula bonidoni
ñ te ptereat: Nonne aliis relin¬
ques dolores & labores tuos: In
diuisione sortis da& accipe: &
iuflifica animã tuã: Ante obitũ

Expanded text:
tardat, et testamentum inferorum, quia demonstratum est tibi. Testamentum hujus mundi morte morietur. Ante mortem benefac amico tuo, et secundum vires tuas exporrigens da pauperi. Non defrauderis a die bona, et particula boni doni non te praetereat. Nonne aliis relinques dolores et labores tuos in divisione sortis? Da, et accipe, et justifica animam tuam. Ante ob
Abbreviated transcription (Latin):
aqua sapientiȩ salutaris potabit
illũ. Q firmabitur in illo & pon
Nectetur & continebit illum & ñ
confundetur. & in altabit illum
apud ꝓxximos suos. Et in medio
eccłȩ aperiet os illius: & unplebit
illu sp̃u sapientiȩ & incellectus &
stola głe uestiet illũ. Iocundita¬

Expanded text:
salutaris potabit illum et firmabitur in illo et non flectetur et continebit illum et non confundetur et inaltabit illum apud proximos suos et in medio ecclesiae aperiet os illius adimplebit illum spiritu sapientiae et intellectus et stolam gloriae vestiet illum iucundita
Abbreviated transcription (Latin):
portauit diadema: Multi poten¬
tes oppressi sunt ualide: & gloriosi
traditi sunt inmanus alterorum:
Priusquã int̾roges pe uituperes
quẽqua: & cũ uiterrogaueris cor¬
ripe iuste: Priusquã audias Ne
respondeas uerbũ: & in medio se¬
nioꝵ pe adicias loqui. De ca re
quȩ te ñ molestat ne certeris: &
ip iudicio peccantiũ pe consistas:
Fili: pe ip multis sint actus tui
& si diues fueris. ũ eris inmunis a
delicto Si enĩ secutꝰ fueris ñ app̾¬
hendes: & ñ effugies si p̃curreris:
Est homo laborans & festinans. &
dolens impuis. & tantomagis non
abundat: Est homo marcidus:
egens recuperatione: plus defici¬
ens uirtute : & abundans pauper¬
tate. & oculus di respexit illũ ip
bono: & erex̃ illũ ab humilitate
ipsius. & exaltauit caput eiuis: &
mirati sunt ip illo multi. & hono¬
rauert dm̃: Bona & mala uita
& mors & pauꝑtas & honestas a
dõ sunt Datio dĩ ꝑmanet iustis
& ꝓfectus illiuis successus habe¬

Expanded text:
portavit diadema multi potenportavit diadema multi potentes pressi sunt valide et gloriosi traditi sunt in manus alterorum priusquam interroges ne vituperes quemquam et cum interrogaveris corripe iuste priusquam audias ne respondeas verbum et in medio sermonum ne adicias loqui de re ea quae te non molestat ne certeris et in iudicio peccantium ne consistas fili ne in multis sint actus tui et si dives fueris non eris inmunis a delicto si enim secutus fueris non adprehendes et non effugies si praecucurreris est laborans et festidolens impios, et tanto magis non abundat; est homo marcidus, egens recuperatione, plus deficiens virtute, et abundans paupertate: et oculus Domini respexit illum in bono, et erexit illum ab humilitate ipsius, et exaltavit caput ejumirati sunt in illo multi et honoraverunt Deum bona et mala vita et mors et paupertas et honestas a Deo sunt   datio Dei permanet iustis et profectus illius successus habe
Abbreviated transcription (Latin):
re tuo. & noli amitari in tẽpore
angustie. Melior est qͥ operatur
& abiuidat in om̃ib  qmͣ qui
gloriat᷑ & eget pane: Fili in man¬
suetudine serua animã tuã & da
illi honorẽ scđm meritum suum:
Peccantẽ iꝑ animã suã quis iusti¬
ficabit. & quis honorificabit ex¬
honorantẽ animã suã : Pauper
gloriatur ꝑ disciplinã & timorẽ
suũ: & ẽ homo qui honorificatur
ꝓpt̃ substantiã suã: Qui autem¬
gloriatur in pauꝑtate. quanto ma¬
gis insubstantia : & qͥ gloriatur
i substantia: pauꝑtat̾e uercatur:
apientia humiliati exaltabit ca¬¬
put illius: & in medio magnatoꝵ
consedere illũ faciet: Non laudes
uirũ i specie sua: neq spernas
honunẽ ipuisu suo: Breuis ipa
uolatilib ẽ apis: & initiũ dulco¬
ris habet fructus illius: In ues¬
titu pe glorieris umquã: uec ip
die honoris tui extollaris: qm̃
mirabilia opera alassimi solius:
& gloriosa & absconsa & inuisa
opera illius: Multi tyranni se¬
dert in throno: & insuspicabilis

Expanded text:
tua, et noli cunctari in tempore angustiae. Melior est qui operatur et abundat in omnibus quam qui gloriatur et eget pane. Fili, in mansuetudine serva animam tuam et da illi honorem secundum meritum suum. Peccantem in animam suam quis justificabit? et quis honorificabit exhonorantem animam suam? Pauper gloriatur per disciplinam et timorem suum, et est homo qui honorificatur propter substantiam suam. Qui gloriatur in paupertate, quanto magis in substantia? et qui gloriatur  substantia paupertatem vereatur sapientia humiliati exaltabit caput illius et in medio magnatorum consedere illum faciet non laudes virum in specie sua neque spernas hominem in visu suo brevis in volatilibus est apis et initium dulcoris habet fructus illius in vestitu ne glorieris umquam nec in die honoris tui extollaris quoniam mirabilia opera Altissimi solius et gloriosa et absconsa et invisa opera illius multi tyranni sederunt in throno et insuspicabilis
Abbreviated transcription (Latin):
tabit illũ. Homines stulti non
app̃hendent illam : & homines
sensati obuiabunt illi Homines
stulti ñ uidebunt illã. longe enĩ
ab ẽ a suꝑbra & dolo: Uiri menda¬
ces ñ erunt illius memores: et
uiri ueraces inueniuntur in illa:
& successũ habebunt usq ad inspe¬
Honẽ dĩ: Non ẽ speciosa laus ip
ore peccatoris: qm̃ adõ ꝓfectat̃
sapientia: Sapientiȩ enĩ dĩ asta¬
bit laus: & ipore fideli abunda¬
bit. & dominator dabit eam illi:
Non dixeris ꝑ dm̃ ab ẽ: quȩ odit

Expanded text:
t XXV uersus: Homines stulti non adprehendent illam, et homines sensati obuiabunt illi. homines stulti non uidebunt illam: longe enim abest a superbia et dolo. uiri mendaces non erunt illius memores, et uiri ueraces inueniuntur in illa et successum habebunt usque aspectionem dei. non est speciosa laus in ore sapientia. sapientiae enim dei adstabit laus, et in ore fideli abundabit, et dominator dabit eam illi. non dixeris: per deum abest : quae odit
Abbreviated transcription (Latin):
Arefecit ex iosis & disꝑdidit illos
& cessare fecit memoriã eoꝵ at̃ra:
Edidit ds inemoria suꝑboꝵ & re¬
liquit memoriã humilium sensũ:
Non ẽ ci eata hominis superbia
Neq iracundia nationi mulierũ:
Sem̃ homimũ honorabitur: hoc
qͦđ tim& diñ: Sem̃ aut̃ hoc ex¬
honorabitur: quod pͣterte man-

Expanded text:
disperdidit illos et cessare fecit memoriam eorum a terra perdidit Deus memoriam superborum et reliquit memoriam humilium sensu non est creata hominibus superbia neque iracundia nationi mulierum semen hominum honorabitur hoc quod timet Dominum semen autem hoc exhonorabitur hominum quod praete
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃ie opus electũ iustificabtur.
& ꝗͥopertt᷑ illud honorabet᷑ ipilla
Beatꝰ uir qͥ ip sapienti a sui inorabit᷑.
& qͥ in iustitia sua meditabitur. &
ip sensu cogitauit circũspectionẽ
di: . Iui excogitat uias illius ir¬
suo corde: & ipabsconsis illius i¬
telligens. uadens post illũ quas
uestigator: & ipuiis illius ẽsiftens
Qui respicit ꝑfenestras eiꝰ. Cip
lanuas illius audiens Qui requi¬
escit iuxta domũ illius: & in pa¬
rietib illius figens palũ Statu&
casulã suã ad manus illius. &re¬
quiescunt ip casula illius bona
p euũ: Statu& filios sub tegmine
illius & sub ramis illius moraibit᷑:
ꝓtegetur sub teginine illius a fer¬
uore & ingła eius requiesce:¬

Expanded text:
ificabitur, et qui operatur illud honorabitur in illo. Beatus vir qui in sapientia sua morabitur, et qui in justitia sua meditabitur, et in sensu cogitabit circumspectionem Dei. Qui excogitat vias illius in corde suo et in absconsis illius intelligens erit, vadens post illam quasi investigator, et in viis illius consistens. Qui respicit per fenestram ejus, et in januam illius, audiens. Qui requiescit juxta domum illius, et in parietibus illius figens palum. Statuet casulam suam ad manus illius, et requiescent in casula illius bona per aevum. Statuet filios suos sub tegmine illius, et sub ramis ejus morabitur. Protegetur sub ramis illius a fervore, et in gloria ejus requiesce
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ illius usq ad nubes ꝑducen
Puꝑ locutꝰ ẽ: & dicunt. quis ẽ hic:x
& si offenderit: subuertent illũ:
Bona ẽ substantia: cui ñ ẽ pecca¬
tũ i c̃scientia: & nequissima pau¬
ꝑtas iuore impii: Cor hominis
immutat faciẽ illius. siue iꝑ bo¬
na siue in mala: Uestigiũ cordis
bom & facit̃ bonam. difficile
inuenies & cum labore: o¬
Beatꝰ uir qͥ ũ ẽ lapsus uerbo ex Rñ¬
ore suo. & ñ ẽ stimulatus ipe
tristitia delicti Felix qͥ ñ ha¬
buit animi sui tristitiã: & ñ ex¬
cedit ab spe sua: Vuro cupido
& tenaci: sine ratione ẽ substan¬
ua: Et homini liuido ad quid
aurũͦ Qui aceruat ex animo
suo iniustẽ aliis congregat. &
ibonis illius alius luxuriabi:
Qui sib pequã ẽ. cui alio bonꝰ
ent Q ñ iocundabit᷑ inbonis
suis Qui sibi inuidet: pihil ẽ
illo pequius. & hȩc redditio est
malitię illius. & si bene fecerit:
gnorant᷑ & ñ uolens facit. & ip
pouissimo manifestat malitiã

Expanded text:
erbum illius usque ad nubes perducent. Pauper locutus est, et dicunt: Quis est hic? Et si offenderit, subvertent illum. Bona est substantia cui non est peccatum in conscientia, et nequissima paupertas in ore impii. Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala. Vestigium boni cordis et faciem bonam difficile invenies, Beatus uir, qui non est lapsus uerbo ex ore suo et non est stimulatus in tristitia delicti. felix qbuit animi sui tristitiam et non excidit ab spe sua viro cupido et tenaci sine ratione est substantia et homini livido ad quid aurum qui acervat ex animo suo iniuste aliis congregat et in bonis illius alius luxuriabitur qui sibi nequa est cui alii bonus erit et non iucundabitur in bonis suis qui sibi invidet nihiillo nequius. Et haec redditio est malitiae illius; et si benefecerit, ignoranter et non valens facit, et in novissimo manifestat malitiam
Abbreviated transcription (Latin):
sic execratio diuitis pauꝑ Niuel
cõmotus confirmatur ab amicis
humilis aut̃ cũ ceciderit: expelle¬
tur & a potis Ouicti decepto
inulti recuperatores. Locutꝰ est
suꝑba: & iusti ficauert illũ. Hi¬
milis deceptus ẽ: iisuꝑ & arguit
locutꝰ ẽ sensate: & ñ ẽ locꝰ ei datus:

Expanded text:
sic execratio diviti pauper. Dives sic execratio diviti pauper. Dives commotus confirmatur ab amicis; humilis autem cum ceciderit, expelletur et a notis. Diviti decepto multi recuperatores; locutus est superba, et justificaverunt illum: humilis deceptus est, insuper et arguitur. Locutus est sensate,
Abbreviated transcription (Latin):
liri iusti sint tibi comuuȩ: & iꝑ
timore dĩ sit tibi gloriatio & q
sensu sit tibi cogitatus dĩ: & om̃is
parratio tua in p̃ceptis altissimi
Ip manꝰ artificũ opera laudabitus.
& princeps popłi in sapientiasi¬
monis sui i sensti uero seniorũ
uerhũ: Terribilis ẽ ui ciuitate
sua homo Iniguosus. ⁊ teinciar¬

Expanded text:
Viri justi sint tibi convivae, et in timore Domini sit tibi gloriatio tua, et in sensu sit tibi Dei cogitatus, et omnis narratio tua in praeceptis Altissimi. In manu artificum opera laudabitur, et principes populi in sapientia sermonis sui, in sensu vero seniorum verbum. Terribilis est in civitate sua homo linguosus: et temerar
Abbreviated transcription (Latin):
mibi ex hocbona: Ne dicas suffi¬
ciens sũ & qͥa ex hoc pessimabor
il ndie bonoꝵ pe inmemor sis maloꝵ
& ip die maloꝵ ne in memor sis bo¬
noꝵ : qm̃ facile ẽ corã dõ iudie obitꝰ
retribuere unicuiq scđm uias suas
Malitia horȩ obliuionem facit
luxuriȩ magnȩ. & in fine hominis
denudatio operũ illius:Ante mor¬
tẽ ue laudes hominẽ quẽquam:
qm̃ in filiis suis agnoscitur uir::
Non omnẽ hominẽ inducas iN

Expanded text:
dicas sufficiens sum et quid ex hoc pessimabor in die bonorum ne inmemor sis malorum et in die malorum ne inmemor sis bonorum quoniam facile coram Deo in die obitus retribuere unicuique secundum vias suas malitia horae oblivionem facit luxuriae magnae et in fine hominis denudatio operum illius ante mortem ne laudes hominem quemquam quoniam in filiis suis agnoscitur vir non omnem hominem inducas in
Abbreviated transcription (Latin):
incendeͬs carbones peccatoꝵ argu¬
ens eos: & ne incendaris flãma
ignis peccatoꝵ illoꝵ: DE UITAN¬
e contra faciem stes bis malis:¬
contumeliosi : pe sedeat quasi in¬
sidiator ori tuo: Noli fęnerare
homini fortiori te: quod si fęne¬
raueris. quasi ꝑditũ habe Non
spondeas suꝑ uirtutẽ tuã. qđ si
spoponderis. quasi reftituens co¬
scđm uoluntatẽ suã uadit: & si¬
mul cũ ftultitia illius peries:
Cũ iracundo ñ facies rixã: &¬
cũ audace ñ eas in desertũ. qm̃
quasi uihil ẽ Ante iltũ sanguis.
& ubi ñ c̃ adiutoriũ elidet te
Cũ fatuis ne c̃siliũ habeas. pon
enĩ potert diligere Nisi quȩ ipsis
piacent: Coram extraneo ue fa¬
cias consiliũ: nescis enĩ qͥd pari&
Non om̃i homini cor tuũ mani¬
festes: neforte inferat tibi gratiã

Expanded text:
incendas carbones peccatoris arguincendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum ne contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si feneraveris tamquam perditum habe non spondeas super virtutem tuam quod si spoponderis quasi restituens cosecundum voluntatem suam vadit et simul cum stultitia illius peries cum iracundo non facias rixam cum audace non eas in desertum quoniam quasi nihil est ante illum sangui adjutorium, elidet te. Cum fatuis ne consilium habeas: non enim poterunt diligere, nisi quae ipsis placent. Coram extraneo ne facias consilium: nescis enim quid pariat. Non omni homini cor tuum manifestes: ne forte inferat tibi gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
onlitiges cũ homine potente: Ne
forte incidas ip manꝰ illius NoN
contendas cũ uiro locuplete: ne
forte econtra c̃sistat litem tibi:
Multos enĩ ꝑdidit aurum atq
argentũ: & usq ad cor regũ ex¬
tendit & c̃uertit : Won litiges cũ
homine linguato: & ñstruas in
ignẽ illius ligna: Non cõmunices
homini indocto: ne male de ꝓge¬
niȩ tualoquatur: Ne despicias
hominẽ auertentẽ se a percato:
peꝙ imꝓperes ei memito qm̃ om̃s¬
nas hominem in sua senecta: &¬
enum ex pobis senescunt:
oli de mortuo inimico tuo gaude¬
re: sciens qm̃ om̃s morimur. & ip
gaudiũ polumꝰ uenire: Ne des¬
picias parrationẽ prȩsbẏterorũ
sapientiũ: & ip ꝓuerbus illorum
conuersare: Nb ipsis eiũ disces
doctrinã uitellectus: & seruire
magnatiᷤᷤ sine quȩ rela: Non te
p̾tereat parratio senioꝵ: & ipsi
eiũ didicert̃ a patrib suis. qm̃ ab
ipsis disces intellectũ: & in tẽpore
necessitatis dabis responsũ: Non

Expanded text:
tente ne forte incidas in manus illius non contendas cum viro locuplete ne forte contra consistat litem tibi multos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque inproperes ei memento quonnas hominem in sua senecta: etenim ex nobis senescunt. Noli de mortuo inimico tuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur, et in gaudium nolumus uenire. ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in prouerbiis illorum conuersare. ab ipsis enim disces doctrinam intellectus et seruire magnatis sine qpraetereat narratio seniorum; et ipsi enim didicerunt a patribus suis. Quoniam ab ipsis disces intellectum, et in tempore necessitatis responsum non
Abbreviated transcription (Latin):
Ne derelinquas amicũ antiquum:
nouus eni ñ erit similis illi Ut¬
uinũ nouũ amicꝰ nouus ueterasea
& cũ suauitate bibes illud: Non
reles głam & opes peccatoris: pon
enĩ scis quȩ futura sit illius subuer¬
sio: Non placeat tibi iniuria inius¬
toꝵ: sciens qm̃ usq ad inferospon
placebit imprus Longe abesto
ab homine potestatem habente
occidendi: & ñ suspicaueris tonore
inortis: Et si accesseris ad illũ
uoli aliquid cõmittere. Ne forte

Expanded text:
ne derelinquas amicum antiquum, nouus enim non erit similis illi. uinum nouum amicus nouus, ueterascet  cum suavitate bibes illud non zeles gloriam et opes peccatoris non enim scis quae futura sit illius subversio non placeat tibi iniuria iniustorum sciens quoniam usque ad inferos non placebit impius longe abesto ab homine potestatem habente occidendi et non suspicaberis timorem mortis et si accesseris ad illum noli aliquid committere ne f
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ aninȩ tuȩ: non ingrediatur
ip uirtute tua & c̃fundaris Ne
respicias mulierẽ multiuolã: pe
forte incidas ip laqueos illius:
Cũ saltatrice ne assulius sis.: pec
audias illã ueforte pcreas in ef¬
ficatia uuius Uirginẽ ue conspici¬
as: neforte scandalit eris in decore:
illius: Non des fornicariis animã
tuã in pullo: ne ꝑdas te & heredi¬
tatẽ tuã Noli circũspicere in ui¬
cis ciuitatis: uec oberraueris iN

Expanded text:
 ingrediatur in virtute tua et confundaris ne respicias mulierem multivolam ne forte incidas in laqueos illius cum psaltrice ne adsiduus sis nec audias illam ne forte pereas in efficacia illius virginem ne conspicias ne forte scandalizeris in decore illius non des fornicariis animam tuam in nullo ne perdas te et hereditatem tuam noli conspicere in vicis civitatis nec obe
Abbreviated transcription (Latin):
ta carnis impu ignis & uermes:
NNoli p̾uaricari in amicũ pecunia
differenti: neq fratrẽ carissimũ
auro spreueris : Noli discedere
a muliere sensata & bona: quam
sortitus es iptimore dĩ. gr̃a enim
uerecundiȩ illius suꝑ aurum:¬
Non lȩcdas seruũ operantẽ in ueri

Expanded text:
ta carnis impii ignis et vermes noli praevaricari in amicum pecunia differenti neque fratrem carissimum auro spreveris noli discedere a muliere sensata et bona quam sortitus es in timore Dei gratia enim verecundiae illius supernon laedas servu
Abbreviated transcription (Latin):
gationis: & de negligentia purgatẽ
cũ paucis Datũ brachioꝵ tuorum
& sacrificiũ sc̃ificationis offeres¬
dño initia scõꝵ. & pauperi porri¬
ge manũ tuã: ut ꝑficiatur ꝓpiti.¬
atio & benedictio tua. gratia datus
Amortuo ñ ꝓhibeas grãm. non de sis
plorantib in consolatione : & cum

Expanded text:
e cum paucis datum brachiorum tuorum et sacrificium sanctificationis offers initia sanctorum et pauperi porrige manum tuam ut perficiatur propitiatio et benedictio tua gratia datus mortuo non prohibeas gratiam non desis plorantibus in conrogatio
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã: Deruus sensatus. sit¬
tibi dilectas quasi anima tua:
on defraudes illũ li̾tate: ueq
inopẽ derelinquas illum: Pecora
tibi sunt: attende illis. & si sunt
utilia. ꝑseuerent apud te: De filis¬
ilii tibi sunt. erudi illos: & curua
illos apueritia illoꝵ: Filiȩ tibi
sunt. serua corpus illarũ: & ñ osten¬
das hilarẽ faciem tuam adillas
Trade filiã: & grande opus feceris
& homini seniato da illã: Muli¬
er si ẽ tibi scđm animã tuam: ñ ꝓ¬

Expanded text:
 servus sensatus dilectus quasi anima tua non defraudes illum libertate neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te filii tibi sunt erudi illos et curva illos a pueritia illorum filiae tibi sunt serva corpus illarum et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas trade filiam et grande opus feceris et homini sensato da illam mulier si est tibi secundum animam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
suffecto uno ex comitibus suis
andronico: Ratus aut̃ menelauᷤ
accepisse se tempus oportunum :¬
aurea quȩdã uasa e templo furatꝰ
donauit andronico. et alia uen¬
diderat tyro. & per uicinas ciuii¬
tates Quod cum certissime cogno¬
uisset Onias: arguebat eũ. ipse ip
loco tuto se continens antiochiae
secus dafnen: Unde menelausac¬
cedens ad andronicũ: rogabat ut
oniã int̾ficeret Qui cũ uenisset
ad oniã. & datis dextris cũ iure¬
urando. quãuis esset ei suspectus
suasisset a silo ꝓcedere : statĩ eũ
ꝑemit. non ueritus iusticiam: Ob
quam causã. non solũ iudei sed &¬

Expanded text:
suffecto uno ex comitibus suis suffecto uno ex comitibus suis Andronico ratus autem Menelaus accepisse se tempus oportunum aurea quaedam vasa templo furatus donavit Andronico et alia vendiderat Tyro et per vicinas civitates quod cum certissime cognovisset Onias arguebat eum ipse in loco tuto se continens Antiochiae secus Dafnen unde Menelaus accedens ad Andronicum rogabat ut Onian interficeret qui cum venisset ad Onian et datis dextris cum iureiurando quamvis esset ei suspectus suasisset asylo procedere statim eum peremit non veritus iustitiam ob quam causam non solu
Abbreviated transcription (Latin):
gbcũ magnificasset faciẽ potestatiᷤᷤ
eius: in semet ipsũ retorsit sũmũ
sacerdotiũ. superponens lasonita¬
lenta argenti trecenta Acceptiꝰq
arege mandatis: uenit: nihil quidẽ
dignum habens sacerdotio: animoᷤ
uero crudelis tẏranni & ferȩ belue
iram gerens Et lason quidẽ qui
propriũ fratrẽ captiuauerat: ipse
deceptus ꝓfugus in amaniten ex¬
pulsus est regionẽ:. Menelaus aut̃
principatum quidem obtinuit. de
pecuniis uero regi promissis nihil
agebat: cũ exactionem faceret su¬
stratus qui arci erat praepositus.
Nam adhunc exactio uectigali¬
ũ ꝑtinebat: Quã ob causam: utriq
ad regẽ sunt uocati: Et menelauꝰ
amotus ẽ sacerdotio: sue cedente
lysimacho fratre suo Sustratus
autem: p̃latus est cypris: CM
Tcũ hec agerentur: contigit
tharsenses et mallotas seditionẽ
mouere. eo quod antiochi c̃cubi¬
nȩ regis dono essent dati Festinant᷑
itaq rex uenit sedare illos. relicto

Expanded text:
gi cum magnificasset faciem potestatis gi cum magnificasset faciem potestatis eius in semet ipsum retorsit summum sacerdotium superponens Iasonem talenta argenti trecenta acceptisque a rege mandatis venit nihil quidem dignum habens sacerdotio animos vero crudelis tyranni et ferae beluae iram gerens et Iason quidem qui proprium fratrem captivaverat ipse deceptus profugus in ammaniten expulsus est regionem Menelaus autem principatum quidem obtinuit de pecuniis vero regi promissis nihil agebat cum exactionem faceret Sostratus qui arce erat praepositus nam ad hunc exactio vectigalium pertinebat quam ob causam utrique ad regem vocati Menelaus motus est sacerdotio succedente Lysimacho fratre suo Sostratus autem praelatus est Cypris et cum haec agerentur contigit Tarsenses et Mallotas seditionem movere eo quod Antiochidi concubinae regis dono essent dati festinanter itaque rex venit sedare illos relicto
Abbreviated transcription (Latin):
lason facinorosus ab hierosoly mis
Uiros peccatores. portantes ar¬
genti di dragmas trecenta
in sacrificiis herculis: Quas
postulaue runt hi qui apporta¬
uerant. Ne in sacrificiis erogarent᷑.
quia ñ oporteret in alios sumptus
eos deputari Ded hȩc oblata sũt
quidem ab eo qui miserat in sa¬
crificium herculis. propt̾ presen¬
tes aut̃ date sunt in fabricam
nauium triremium Misso aut̃
in ȩgypto apollonio ninesthei filio.
metoris regis : Cũ cognouisset Anti¬
ochus alienũ se a negoti is regni ef¬
fectũ. ꝓprus utilitatib c̃sulens. ꝓ¬
fectus inde uenit loppen. & inde
Inerosolymam Et magnifice ab
lasone & ciuitate susceptus: cũ facu¬
larũ luminib & laudib ingressusẽ
&inde infenicẽ exercitũ conuertit:
E post triennii tempus: mistt iason
menelaũ supradicti Symonis fra:¬
trem. portantem pecunias regi:
& de Negotiis necessariis responsa
ꝑlaturum: Atille cõmendatꝰ re¬

Expanded text:
Iason facinorosus ab Hierosolymis Iason facinorosus ab Hierosolymis viros peccatores portantes argenti didragmas trecentas in sacrificiis Herculis quas postulaverunt hii qui adportaverant ne in sacrificiis erogarentur quia non oporteret sed in alios sumptus eas deputari sed haec oblata sunt quidem ab eo qui miserat in sacrificium Herculis propter praesentes autem datae sunt in fabricam navium triremis misso autem in Aegypto Apollonio Mnesthei filio metoris regis cum cognovisset Antiochus alienum se a negotiis regni effectum propriis utilitatibus consulens profectus inde venit Ioppen et inde Hierosolymam et magnifice ab Iasone et civitate susceptus cum facularum luminibus et laudibus ingressus est et inde Foenicen exercitum convertit et post triennii tempus misit Iason Menelaum supradicti Simonis fratrem portantem pecunias regi et de negotiis necessariis responsa perlaturum at ille commendatus re
Abbreviated transcription (Latin):
um lura destituens. praua instituta
sanciebat Et enim ausus est subip.¬
sa arce gymnasiuni constituere: &
optimos quosq epheboꝵ IN lupaua¬
ribus ponere: Erat aut̃ hoc non ini¬
tiũ. sed incrementum quoddã & pro¬
fectus gentilis & alienigenȩ conuer¬
sationis: ꝓpt̃ impii & non sacerdots
lasonis nefariũ & in auditum scelus
lta ut sacerdotes iã non circa altaris
officia dediti essent: sed contemp¬
to templo. & sacrificiis neglectis.
festinarent participes fieri pales¬
tre & prebitionis eius iniuste & N
exerciis disci: & patrios quidem
honores nihil habentes: grecas
glorias optimas arbitrabantur:
Quarũ gratia periculosa eoscon¬
tentio habebat. & eoꝵ instituta
ȩmulabantur: ac ꝑ omnia his con¬
similes ẽe cupiebant. quos hostes&
peremtores habuerant. IN leges
enim diuinas impie agere in ꝑune
ñ cedit. sed hec sequens tẽpꝰ declarauit:
ũ aut̃ quinquennalis agontirocele¬
brarctur. & rex presens esset: misit

Expanded text:
ium iura destituens prava instituta ium iura destituens prava instituta sancibat etenim ausus est sub ipsa arce gymnasium constituere et optimos quosque ephoeborum in lupanaribus ponere erat autem hoc non initium sed incrementum quoddam et profectus gentilis et alienigenae conversationis propter impii et non sacerdotis Iasonis nefarium et inauditum scelus ita ut sacerdotes iam non circa altaris officia dediti essent sed contempto templo et sacrificiis neglectis festinarent participes fieri palestrae et praebitionis eius iniustae et in exercitiis disci et patrios quidem honores nihil habentes graecas glorias optimas arbitrabantur quarum gratia periculosa eos contentio habebat et eorum instituta aemulabantur ac per omnia his consimiles esse cupiebant quos hostes et peremptores habuerant in leges enim divinas impie agere inpune non cedit sed haec sequens tempus declaravit cum autem quinquennalis agon Tyro celebraretur et rex praesens esset misit
Abbreviated transcription (Latin):
seniet ipsum uniuersȩ multitudinis
considerus Uidebat enĩ. sine rega¬
li prouidentia imposibile esse pacem
rebus dari. Nec Symonem posse ces¬
sare abstulticia sua: MO¬
Del post Seleuci uitȩ excessũ. cum
suscepisset regnum antiochus. qui
Nobilis appellab atur: ambiebat
lason frat᷑ Oniȩ sunimũ sacedotũi:
adito rege. promittens ei argenti
talenta sexaginta & trecenta. &
exreditib aliis talenta octogin-¬
ta. suꝑ hȩc promittebat & alia cen¬
tũ quiquaginta: si potestati eius
concederetur. gymnasium & ephebi¬
an sibi constituere: & eos qui ip
hierosolymis erant antiochenos scri¬
bere Quod cum ⁊ ex annuisset.
et obtinuisset principatum: sta¬
tim ad gentilem ritum contribu.¬
les suos transferre cȩpit: Et amo¬
tis his quȩ humantratis causa iudeis
a regibus fuerant constituta: per
lohannem patrẽ aupolemi. qui apud
rimanos de amicitia & societate
functus ẽ legatione: legitima ciu¬

Expanded text:
semet ipsum universae multitudinis semet ipsum universae multitudinis considerans videbat enim sine regali providentia inpossibile esse pacem rebus dari nec Simonem posse cessare ab stultitia sua sed post Seleuci vitae excessum cum suscepisset regnum Antiochus qui Nobilis appellabatur ambiebat Iason frater Oniae summum sacerdotium adito rege promittens ei argenti talenta sexaginta et trecenta et ex reditibus aliis talenta octoginta super haec promittebat et alia centum quinquaginta si potestati eius concederetur gymnasium et ephoebian sibi constituere et eos qui in Hierosolymis erant Antiochenos scribere quod cum rex agnovisset et obtinuisset principatum statim ad gentilem ritum contribules suos transferre coepit et amotis his quae humanitatis causa Iudaeis a regibus fuerant constituta per Iohannem patrem Eupolemi qui apud Romanos de amicitia et societate functus est legationem legitimam civ
Abbreviated transcription (Latin):
diatorẽ mitte illuc: & flagella¬
tũ eũ recipies. si tam̃ euaserit: eo
quod in loco uere sit dĩ quedã uirtꝰ
Nam ipse qui habet incelis ha¬
bitationẽ: uisitator & ad iutorẽ
loci illius. & uenientes ad malefa¬
ciendũ ꝑcutit ac ꝑdit Itur¬
de heliodoro & crarii custodia:
ita se res habet:
y mon aut̃ p̃dictus peccuni arũ
& patriȩ delator: male loqueba¬
tur de Onia. tanquã ipse Helio¬
dorũ instigasset adhec : & ipse
fuisset incentor malorũ: Proui¬
soremq ciuitatis ac defensorẽ gen¬
tis suȩ & emulatorẽ legis dĩ: aude¬
bat insidiatorem regnꝰ dicere:
Sed cum mnimtatiȩ intantum ꝓce¬
derent. ut etiã ꝑ quosdã Sẏmonis
uecessarios honucidia fierent: con¬
siderans onias periculũ contentionis
& appolloniũ insanire. ut pote
ducem c elessyrię & fenicis. ad au¬
gendam maliciam Symonis: ad re¬
gum se contulit. non ut cuuum accu¬
sator: sed commnunẽ utilitatem apud

Expanded text:
diatorem mitte illuc et flagelladiatorem mitte illuc et flagellatum eum recipies si tamen evaserit eo quod in loco vere sit Dei quaedam virtus nam ipse qui habet in caelis habitationem visitator et adiutor loci illius et venientes ad malefaciendu aerarii custodia ita se res habet Simon autem praedictus pecuniarum et patriae delator male loquebatur de Onia tamquam ipse Heliodorum instigasset ad haec et ipse fuisset incentor malorum provisoremque civitatis ac defensorem gentis suae et aemulatorem legis Dei audebat insidiatorem regni dicere sed cum inimicitiae in tantum procederent ut etiam per quosdam Simonis necessarios homicidia fierent considerans Onias periculum contentionis et Apollonium insanire utpote ducem Coelesyriae et Foenicis ad augendam malitiam Simonis ad regem se contulit non ut civium accusator sed communem utilitatem apud
Abbreviated transcription (Latin):
um uero ex amicis heliodori
quidã rogabant confestim Oniã¬
ut inuocaret altissimũ: & uitam
donaret ei. qui in sup̃mo spiritu
erat constitus Considerans aut̃
sũmus sacerdos. ne forte rex sus¬
picaretur malitiã aliquam ex
iudeis circa heliodoꝵ consũma¬
tã: obtulit ꝓ salute uiri hostiã
salutarẽ: Cumq sũmus sacerdoᷤ
exoraret: idem uiuenes eisdem
uestib amicti ad stantes heliodo¬
ro dixerunt: Oniae sacerdoti:
gratias age nam propt̃ eum.
tibi dñs uttã donauit: Iu aut̃ ab
eo flagellatus: nuntia om̃ib ma¬
gnalia dĩ. & potestatẽ Et his di¬
ctis non cõparuerunt: Heliodor
aut̃ hostia dõ oblata: & uotis ma¬
gnis ꝓmissis ei qui uiuere illi conces¬
sit. & omȩ gratias agens: recepto
exercitu. repedabat ad regem:
lestabatur aut̃ onũb ea quȩ sub
oculis suis uiderat: oꝑa magnidĩ:
Cum aut̃ rex introgasset Neli¬
dorũ. quis ẽ aptus adhuc semel
hierosolymã mitti: ait: Siquẽ
habes hostem aut regni tui insi¬

Expanded text:
 vero ex amicis Heliodori quidam rogabant confestim Oniaut invocaret Altissimum et vitam donaret ei qui in supremo spiritu erat constitutus considerans autem summus sacerdos ne forte rex suspicaretur malitiam aliquam ex Iudaeis circa Heliodorum consummatam obtulit pro salute viri hostiam salutarem cumque summus sacerdos exoraret idem iuvenes eisdem vestibus amicti adstantes Heliodoro dixerunt Oniae sacerdoti gratias age nam propter eum tibi Dominus vitam donavit tu autem ab eo flagellatus nuntia omnibus magnalia Dei et potestatem et his dictis non conparuerunt Heliodorus autem hostia Deo oblata et votis magnis promisit ei qui vivere illi concessit et Oniae gratias agens recepto exercitu repedabat ad regem testabatur autem omnibus ea quae sub oculis suis viderat opera magni Dei cum autem rex interrogasset Heliodorum quis est aptus adhuc semel Hierosolymam mitti ait si quem habes hostem aut regni tui insi
Abbreviated transcription (Latin):
maximũ. arbitrans hostiũ & non
cuuũ se trophea capturũ: Et pͥn¬
cipatũ quidem non obtinuit: finẽ
uero insidiarũ suarũ confusione
cepit. & ꝓfugus iterũ abiit ip
ammaniten: Adultinũ exitum
sui: conclusus ab aretha arabum
tyranno. fugiens de ciuitate iN

Expanded text:
mum, arbitrans hostium et non civium se tropaea capturum. Et principatum quidem non obtinuit: finem vero insidiarum suarum confusionem coepit, et profugus iterum abiit in Ammanitem. Ad ultimum, in exitium sui conclusus ab Areta Arabum tyranno, fugiens de civitate
Abbreviated transcription (Latin):
seniorum: mulierũ & natoꝵ ext̃¬
minia uirginũq & paruulorũ
Neces Erant aut̃ toto triduo
dectoginta milia interfecti qua¬
draginta milia uincti: Ded nec
ifta sufficiunt: Nusus ẽ intrare
templũ uniuersa terra sanctius
menelao ductore: qui legum &
patriȩ fuit ꝓditor. & scelestis ma¬
nib sumens scã uasa quȩ ab aliis
regibus & ciuitatib erant posita
adornatũ loci & gloriã: contrec¬
⁊abat indigne & contaminabat:
ta alienatus mente Antiochur:
Non considerabat quod propter
peccata habitantium. ciuitati mo¬
dicum dñs fuerat iratus: ꝓpter
quod & accidit circa locũm des¬
pectio: Alioquin nisi contigisset
eos mułtis peccatis e̾̃e inuolutos:
sicut heliodorus qui missus est a
Seleucho rege ad expoliandum
acrariũ. etiam hic statim adue¬
niens. flagellatus & repulsus utiq
fuisset ab audatia Uerũ ñ ꝓpter
locũ gentẽ: sed ꝓpt̃̾ genteni locũ
dñs esegit Ideoq & ipse locus
particeps factus est popłi malo¬

Expanded text:
ierum et natorum exterminia virginumque et parvulorum neces erant autem toto triduo octoginta milia interfecti quadraginta milia vincti sed nec ista sufficiunt ausus est intrare templum universa terra sanctius Menelao ductore qui legum et patriae fuit proditor et scelestis manibus sumens sancta vasa quae ab aliis regibus et civitatibus erant posita ad ornatum loci et gloriam contrectabat indigne et contaminabat ita alienatus mente Antiochus non considerabat quod propter peccata habitantium civitatem modicum Dominus fuerat iratus propter quod et accidit circa locum despectio alioquin nisi contigisset eos multis peccatis esse involutos sicut Heliodorus qui missus est a Seleuco rege ad expoliandum aerarium etiam hic statim adveniens flagellatus et repulsus utique fuisset ab audacia verum non propter locum gentem sed propter gentem locum Dominus elegit ideoque et ipse locus particeps factus est populi malo
Abbreviated transcription (Latin):
adierunt uidei apud antio chiam
simul & greci. conquerentes de
iniqua pece Onie Constristatus
itaq animo antiochus. & flexus
admiseđiam: Lacrimas fudit. re¬
cordatus defuncti sobrietatẽ & mo¬
destiam: Accensusq animis: andro¬
nicũ purpura exutũ citeũ duci per
totã ciuitatẽ iubet. & eodem loco
qͦ in onian impietatẽ comiserat. sa

Expanded text:
tiochiam simul et Graeci conquerentes de iniqua nece Oniae contristatus itaque ad animam Antiochus et flexus ad misericordiam lacrimas fudit recordatus defuncti sobrietatem et modestiam accensusque animis Andronicum purpura exutum circumduci per totam civitatem iubet et eodem loco quo in
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ad latinũ stilũ traham.
librũ utiq Iobiȩ: quem hebrȩi
de cathalogo diuinarũ scriptu¬
rarũ secantes. his quȩ agiographa
memnorant manciparunt: Fcci
satis desiderio ur̃o: ñ tam̃ meo
studio: Arguunt eiũ pos hebrȩ¬
orũ ftu̾dia. & imputant nob ẽtrã
suũ canonẽ latinis auribus ista
transferre: Sed melius eẽ iudi.¬
cans pharisȩoꝵ displicere iudicio:
& cpiscopoꝵ iussionib deseruire.
institi ut potui: & quia uicina
c̃chaldȩoꝵ liigua sermoni he¬
braico. utriusq linguȩ pertassi¬
nũ loquacẽ seperiens unuis
diei laborẽ arripus & quicquid
ille mili hebraicis uerbis expres¬
sit: hȩc ego accito potario ser¬
monio: latinis exposui Orati.¬
onib ur̃is mercedẽ huiꝰ operis
cõpensabo cũ gratũ uobis didi¬
cero: me quoð iubẽre estis dig¬
Nua complesse:¬

Expanded text:
 ad Latinum stylum traham, librum utique Tobiae, quem Hebraei de Catalogo divinarum Scripturarum secantes, his, quae apocrypha memorant, manciparunt. Feci satis desiderio vestro, non tamen meo studio. Arguunt enim nos Hebraeorum studia, et imputant nobis, contra suum Canonem Latinis auribus ista transferre. Sed melius esse judicans Pharisaeorum displicere judicio, et episcoporum jussionibus deservire, institi ut potui. Et quia vicina est Chaldaeorum lingua sermoni Hebraico, utriusque linguae peritissimum loquacem reperiens, unius diei laborem arripui: et quidquid ille mihi Hebraicis verbis expressit, hoc ego accito notario, sermonibus Latinis exposui. Orationibus vestris mercedem hujus operis compensabo, cum gratum vobis didicero, me, quod jubere estis dignati, complesse
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ: ut requiescas securꝰ mecũ
in hierłm: Et ait Berzellal adre¬
gẽ : Quot sunt dies annoꝵ uitȩ
meȩ. ut ascendã cũ rege hierłm:
Octogenarius sũ hodie: Nũquid¬
iugent sensus mei. ad discernendũ
suaue. aut amarũ. Pdut delectare
potest seruũ tuũ cib ac potꝰ uel
audire ultra possũ uocẽ cantoꝵ
atq cantricũ: Quare seruus tu¬
us fit oneri domino meo regi
Paululũ ꝓcedã famulus tuus ab
lordane tecũ. nec indigeo hac ui¬
cissitudine: sed obsecro ut reuertar
seruus tuus. & moriar in ciuitate
mea: & sepeliar iuxta sepulchrũ
patris mei & matris meȩ: Est
aut̃ seruus tuus chamaam: ipse
uadat tecũ domine mi rex. & fac
ei quod tibi bonũ uidetur: Dix̃q¬

Expanded text:
mecum ut requiescas secure mecum mecum ut requiescas secure mecum in Hierusalem et ait Berzellai ad regem quot sunt dies annorum vitae meae ut ascendam cum rege Hierusalem octogenarius sum hodiegent sensus mei ad discernendum suave aut amarum aut delectare potest servum tuum cibus et potus vel audire ultra possum vocem cantorum atque cantricum quare servus tuus fit oneri domino meo regi paululum procedam famulus tuus ab Iordane tecum nec indigeo hac vicissitudine sed obsecro useruus tuus, & moriar in ciuitate mea, & sepeliar iuxta sepulchrū patris mei. & matris meæ. Est autem seruus tuus Chamaan: ipse vadat tecum, Domine mi Rex, & fac ei quod tibi bonum videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
cluudus enĩ sũ seruus tuus insuꝑ
&accusauit me seruũ tuũ adtẽ
dominũ meũ regem: Tu autem
domine mi rex sic̃ angłs dĩ fac
qͦđ placitũ ẽ tibi Neq enĩ fuit
domꝰ patris mei pusi morti obno¬
xia domino meo regi: Tu autẽ
posiuisti me seruũ tuũ int̾ con¬
uiuas mensȩ tuȩ: Quid igitur
habeo iustȩ quęrelȩ. Aut̃ quid
possũ ultra uociferari ad regẽ:
Ait aut̃ ei rex: Quid ultra lõ¬
queris Fixũ ẽ quod locutꝰ sũ
Tu & siba duudite possessiones:
Responditq miphibosech regi
Etiã cuncta accipiat. postquã
reuersus est dominus meus rex
pacifice in domum suam:
errellai quoq galaadites descen¬
dens de rogelim: transdux̃ regẽ
lordanẽ. paratus etiã ultra fluuiũ
ꝓsequi eũ Erat autem b̾erzellai
gala adites senex ualde: idest
octogenarius. & ipse p̾buit alim̃¬
ta regi cũ moraretur in castris:
Fuit quippe uir diues nimis:
Dix̃q rex adberz ellai Ueni

Expanded text:
claudus enim sum servus tuus insuper claudus enim sum servus tuus insuper et accusavit me servum tuum ad te dominum meum regem tu autem domine mi rex sicut angelus Dei fac quod placitum est tibi neque enim fuit domus patris mei nisi morti obnoxia domino meo regi tu autem posuisti me servum tuum inter convivas mensae tuae quid igitur habeo iustae querellae aut quid possum ultra vociferari ad regem ait ergo ei rex quid ultra loqueris fixum est quod locutus sum tu et Siba dividite possessiones responditque Mifiboseth regi etiam cuncta accipiat postquam reversus est dominus meus rex pacifice in domum suam Berzellai quoque Galaadites descendens de Rogelim transduxit regem Iordanem paratus etiam ultra fluvium prosequi eum erat autem Berzellai Galaadites senex valde id est octogenarius et ipse praebuit alimenta regi cum moraretur in Castris fuit quippe vir dives nimis dixit itaque rex ad Berzellai veni
Abbreviated transcription (Latin):
mine mi rex de hierusalem: neq
ponas rex in corde tuo: Agnosco
enĩ seruus tuus peccatũ meũ: &
idcirco hodie primꝰ ueni de om̃i
domu loseph: descendiq: in occur¬
sum domini mei regis: Lxxx uii¬
Respondens uero abisai filius Sar¬
uiȩ: dixit : Nũquid ꝓhis uerbis
ñ occidetur Semei. qui maledixii
ficimini mihi hodie in satan:
Ergõue hodie int̾ficietur uir in
isrł: An ignoro hodie mefactũ
regẽ suꝑ issł: Q ait rex Semei:
Non moriẽris: Iurauitq ei Mi¬
phiboseth quoq filius Saul descen
dit in occursũ regis in lotis pedib
& intonsa barba. uestesq suas ñ
lauerat: a die qua egressus fuerat
rex usq ad diẽ reuersionis ciꝰ in
pace: Cũq hierłm occurrisset
regi: dix̃ ei rex. Quare ñ uenisti
mecũ miphibosech: Qui respon¬
dens ait: Domine mirex. seruus
ñs contẽpsit me : Dixiq ei ego
Famulus tuus ut sterneret mnichi
asinũ. & ascendens abirẽ cũ rege

Expanded text:
mine mi de Hierusalem, neque mine mi de Hierusalem, neque pones rex in corde tuo. Agnosco enim servus tuus peccatum meum: et idcirco hodie primus veni de omni domo Joseph, descendique in occursum domini mei regis. Respondens vero Abisai filius Sarviae dixit: Numquid pro his verbis non occidetur Semei, qui maledixeri? cur efficimini mihi hodie in sathan? ergone hodie interficietur vir in Israel? an ignoro hodie me factum regem super Israel? Et ait rex Semei: Non morieris. Juravitque ei. Miphiboseth quoque fidit in occursum regis inlotis pedibus et intonsa barba vestesque suas non laverat a die qua egressus fuerat rex usque ad diem reversionis eius in pace cumque Hierusalem occurrisset regi dixit ei rex quare non venisti mecum Mifiboseth qui respondens ait dommeus contempsit me: dixique ei ego famulus tuus, ut sterneret mihi asinum, et descendens abirem cum rege: