comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicio qui ercitantur falso nomine uir¬
tutis. ac si unguenta bulliant ostendit:
ut tanto atrociores ad crudelitatem fiant:
quanto se etiam mereri p̃mia quasi ꝓ delo
religionis eristimant. Iustũq hoc ẽ. diui¬
no iudicio: ut qͥ pietatis uim ꝑpendere &
custodire negligunt. suspicionis suȩ odore
fallantur. Unde ad illusionis augm̃tum
eos crudelia ꝑpetrantes. signa quoq & ꝓ
digia subsequuntur: sic̃ & recte sub iungi¬
quaqua transit. ad mirationẽ niniã. ex mita¬
culorũ suoꝵ cdaritate derelinquit: & siue ꝑse.
seu ꝑministros suos quolib& ꝓdeat. mendaci¬
b signis coruschat. Unde & hoc quod iam se¬
pe ꝓtulimus meugłio ueritasdicit. Surgent
magna & ꝓdigia. ita ut in errorẽ inducantur.
si fieri potest etiam electi. Semita gͥ post leui¬
athan luc&: qr quoꝵ corda penetrat. eoꝵ oꝑa
ꝓddigiis illustrat: ut nimirũ tanto altuis eoꝵ
mentes in erroris tenebras teneat: quanto ꝑ

Expanded text:
judicio qui excitantur falso nomine virjudicio qui excitantur falso nomine virtutis, ac si unguenta bulliant, ostendit, ut tanto atrociores ad crudelitatem fiant, quanto se etiam mereri praemia quasi pro zelo religionis existimant. Justumque hoc est divino judicio, ut qui pietatatis vim perpendere et custodire negligunt, suspicionis suae odore fallantur. Unde et, ad illusionis augmentum, eos crudelia perpetrantes signa quoque ac prodigia subsequuntur, sicut et recte subjungiquaqua transit, admirationem nimiam ex miraculorum suorum claritate derelinquit; et sive per se, seu per ministros suos quolibet prodeat, mendacibus signis coruscat. Unde et hoc quod jam saepe protulimus in Evangelio Veritas dicit: Surgent et prodigia, ita ut in errorem inducantur, si fieri potest, etiam electi . Semita igitur post Leviathan lucet, quia quorum corda penetrat, eorum opera prodigiis illustrat, ut nimirum tanto altius eorum mentes in erroris tenebris teneat, quanto per
Abbreviated transcription (Latin):
athan iste ita seducit corda reꝓborũ. ut quic¬
quid agunt ex iniquitate ꝑfidiȩ. ꝓueritate
recte fidi seagere suspicentur: quasi bene
crudelit̾ ꝑ sequuntur: sed apud eos ipsa ꝑ¬
secutio. unguentoꝵ fraglantiam redolet:
dũ mens eorũ uanis suspitionib decepta
estimat. quia do obsequiũ ꝑsoluat. Inscͥp¬
tura enim sacra unguentoꝵ odorib opimo
sol&s signari uirtutum. Unde sponsa in can¬
ticis canticoꝵ sponsum desidans dicit. In
odore unguentoꝵ tuoꝵ currimꝰ. Et unde
paulus apłs uirtutũ laude fraglare se sci¬
ens: ait. Xpi̾ bonus odor sumꝰ dõ. Itaq qͥa
leuiathan iste ministros illius ꝑditi uasis
sui incredulitatis oꝑa sub opinone laudis
& p̃certu uirtutis int̾cipit: post quã dictũ¬
est feruescere facier quasi ollam ꝓfundum
mare: recte mor subditur. P on& quasi
cũ unguenta bulliunt. Qđ enĩ ꝑ crudeli¬
tatis incendiũ mare feru&: hoc in eorundẽ

Expanded text:
athan iste ita seducet corda reproborum, ut quidathan iste ita seducet corda reproborum, ut quidquid agunt ex iniquitate perfidiae pro veritate rectae fidei se agere suspicentur, quasi bene crudeliter persequuntur; sed apud eos ipsa persecutio unguentorum fragrantiam redolet, dum mens eorum, vanis suspicionibus decepta, aestimat quia Deo obsequium persolvat. In Scriptura enim sacra unguentorum odoribus opinio solet signari virtutum. Unde sponsa in Canticis canticorum sponsum desiderans dicit: In odore unguentorum tuorum currimus . Et unde Paulus apostolus virtutum laude fragrare se sciens, ait: Christi bonus odor sumus Deo . Itaque quia Leviathan iste ministros illius perditi vasis sui in crudelitatis opera sub opinione laudis et praetextu vitututis intercipit, postquam dixit: Fervescere faciet quasi ollam profundum mare, recte mox subdidit: Ponet quasi cum unguenta bulliunt. Quod enim per crudelitatis incendium mare fervet, hoc in eorumdem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundtm mare. Quid ꝑ mare: nisi uita scła¬
rium: Quid ꝑ ꝓfundũ: nisi altȩ & abditȩ eoꝵ
cogitationes exprimuntur Qa ꝓfundum
mare leuiathan iste quasi ollam facit ferues¬
cere: qr nimirum constat. qđ ꝑsecutionis
er treme tpr̃e contͣ electoꝵ uitã studeat ani¬
mos rȩꝓborum ꝑ flammã crudelitatis exci¬
tare. Tunc ꝓfundum mare quasi olla fer¬
uescit. cũ corda dilectoꝵ scłi ualido ardore
succendit. Et quȩ hoc pacis tpr̃e intra suã
malitiam clausa latuerunt: tunc in ȩstũ
ĩmanissimȩ ꝑ secutionis ebulliunt: ac ꝑ ab¬
rutã crudelitatis aꝑte licentiã eaquȩ dui
p̃sserant. odia antiqui liuoris exalant. Qa
aut̃ pestifero erroie ꝑsuasi. sic isti famulan-¬
tur antichristo. ut tunc uersus p̃bere se esti¬
ment obsequium xp̃o: pꝰquam dix̃ ferues¬
cere faciet quasi ollam ꝓfundum mare:¬
Ita bulliunt. Ungenta quippe cũ ebulliuit:
fraglantiam suauitatis reddt᷑. Quia gͦ letu¬

Expanded text:
 mare nisi vita saecularium, quid per profundum, nisi altae et abditae eorum cogitationes exprimuntur? Quod profundum mare Leviathan iste quasi ollam facit fervescere, quia nimirum constat, quod persecutionis extremae tempore contra electorum vitam studeat animos reproborum 1131 per flammam crudelitatis excitare. Tunc profundum mare quasi olla fervescit, cum corda dilectorum saeculi valido ardore succendit, et quae hoc pacis tempore intra suam malitiam clausa latuerunt, tunc in aestum immanissimae persecutionis ebulliunt, ac per abruptam crudelitatis apertae licentiam ea quae diu presserant odia antiqui livoris exhalant. Quia autem pestifero errore persuasi, sic in istis famulantur Antichristo, ut tunc verius praebere se aestiment obsequium Christo, postquam dixit: Fervescere faciet quasi olla profundum marta bulliunt. Marefragrantiam suavitatis reddunt. Quia ergo Levi
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia concutit᷑: quando etiã iustoꝵ uita
turbatur: Hii qui odert̃ aduentũ iudicis qͥd
faciunt: si t̾rorẽ tanti iudicii etiã qui diligunt
erpauescunt: Et qi in sc̃is p̃dicatorib hoc patio¬
re excoquitur. si qua in eis inesse potuit leuiũ
rubigo iiciorũ: pꝰquã dir̃ cũ sublatus fuerit
timebt̃ angeli: apte mox subdidit. & t̾riti pur¬
gabunt᷑. S qr hȩc de leuiathan istius fine cog¬
nouimus: interĩ priꝰꝙͣ ꝑeat quid agat audia¬

Expanded text:
conscientia concutitur, quando etiam justorum vita conscientia concutitur, quando etiam justorum vita turbatur. Hi qui oderunt adventum judicis, quid facient, si terrorem tanti judicii etiam qui diligunt expavescunt? Et quia in sanctis praedicatoribus hoc pavore excoquitur, si qua eis inesse potuit levium rubigo vitiorum, postquam dixit: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, apte mox subdidit: Et territi purgabuntur. Sed quia haec de Leviathan istius fine cognovimus, interim priusquam pereat quid agat audia
Abbreviated transcription (Latin):
natio designat᷑. qua de hoc mundo ꝑirã iudi¬
cii tollit᷑: qui nunc mira mansuetudinis lon¬
ga numitate tolerat᷑. Tanto aut̃ hic ponde ter¬
roris excutit᷑: ut scõrũ etiã p̃dicatorũ fortitu¬
do turbetur. Cum enĩ sublatus fuerit. time¬
bunt angeli: quia cũ iudicii turbine rapit᷑.
hiqͥ in corporib repperiri poterint. imm̃so
t̾rore concussi. etiã suꝑnȩ patriȩ nuncũ con¬
tremiscunt. Quamuis enĩ iam fortes atq
possunt in tanti t̾roris turbine. nulla for¬
midine concuti. Sed cũ leuiathan iste rapit᷑.
cũq omĩa in eiꝰ interitu elementa quatiunt᷑:
p̃dicatores scõs quos ut diri adhuc insuis cor
pinquitate letificat: & carnis infirmitas
de uȩ ostensione ꝑturbat. Erit gͦ in eis aliquo
modo tremor lecus. & timor securus: qi & cȩ¬
lesti regno se remunerari certi sunt: & ꝑtan¬
ti turbinis mȩtũ. ꝓ carnis infirmitate contte¬

Expanded text:
natio designatur, quia de hoc mundo per iram judinatio designatur, quia de hoc mundo per iram judicii tollitur, qui nunc mira mansuetudinis longanimitate toleratur. Tanto autem hinc pondere terroris excutitur, ut sanctorum etiam praedicatorum fortitudo turbetur; Cum enim sublatus fuerit, timebunt angeli, quia cum judicii turbine rapitur, hi qui in corporibus reperiri potuerint, immenso terrore concussi, etiam supernae patriae nuntii contremiscunt. Quamvis enim fortes jam atquepossunt in tanti terroris turbine nulla formidine concuti. Sed cum Leviathan iste rapitur, cumque omnia in ejus interitu elementa quatiuntur, praedicatores sanctos, quos, ut dixi, adhuc in suis corropinquitate laetificat, et carnis infirmitas irae ostensione perturbat. Erit ergo in eis aliquo modo tremor laetus, et timor securus, quia et coelesti regno se remunerari certi sunt, et per tanti turbinis metum pro carnis infirmitate contre
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uude fuerat ex parte destructa.S quia sepe¬
triȩ cȩlestis annuntiant. angelorũ sol& nomine
designare: possumus hoc loco angelos. etiam
scõs p̃dicatores acciꝑe. Finc ẽ. enim quod ioħes
in apocalipsi septẽ ȩcclesiis scribens. angelis ec
rursũ malachias ꝓpħa loquitur dicens. Labia
sacerdotis custodiunt scientiã & legẽ requirt᷑
ex ore eiꝰ : qr angłs dmi exercituũ ẽ. hinc patilꝰ¬
ait. Magnũ est pietatis sacram̃tũ: qđ mani¬
festatũ ẽ. in carne: iustificatũ ẽ. in spũ: appa¬
ruit angłis: p̃dicatũ est gentib: creditum
est in hoc mundo: assũptũ est ingła. Quigͥ
dispensationis mysteriũ pꝰ quã apparuisse an¬
gelis dicit. p̃dicatũ gentib subdidit: ꝓfecto
angelorum noĩe p̃dicatores scõs. id est ueritatiᷤ
tur. ad futurũ tempꝰ refert᷑: adueniente dis¬
tricto iudice. extrema hic leuiatban istius dã¬

Expanded text:
sit unde fuerat ex parte destructa. 14. Sasit unde fuerat ex parte destructa. 14. Sai coelestis annuntiant, angelorum solet nomine designare, possumus angelos etiam sanctos praedicatores accipere. Hinc est enim quod Joannes in Apocalypsi I, 4 septem Ecclesiis scribens, angelis Eccrursum Malachias propheta loquitur, dicens: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est ; hinc Paulnifestatum est in carne, justificatum in spiritu, apparuit angelis, praedicatum est gentibus, creditum est in hoc mundo, assumptum est in gloria . Qui igitur dispensationis mysterium postquam apparuisse angelis dixit, praedicatum esse gentibus subdidit, profecto angelorum nomine praedicatores sanctos, id est veritatis tur, ad futurum tempus refertur, adveniente districto judice, extrema hic istius Leviathan dam
Abbreviated transcription (Latin):
achan isto ab arce beatitudinis cadente. in ri¬
na eius etiã electos angelos expauisse: ut cũ
istum ex illoꝵ numero suꝑbiȩ lapsus eiceret:
illos ad robustius standũ timor ipse solidaret.
Purgati enĩ sunt: qi nimirũ isto cũ repbis le¬
gionib ereunte. soli in cȩlestib sedib qui beati¬
conditorẽ suũ suꝑbi despicerent: purgauit
uͦ. qr exeuntib reꝓbis. actum est. ut electi
ad bonorũ custodiã bene uti. ętiam mala ac
tum manentiũ. Et unde punita ÷ culpa su
ꝑbientiũ: m̃ humilib angłis. & iauenta
& solidata sunt augm̃ta meritoꝵ. Istis nanꝙ
cadentib: ilis in munere datũ est ut cadẽ
omnino ñ possint. Scĩ enĩ angłi dũ in istis na¬
ture suȩ dãna conspicrunt: in se ipsis iam cau¬
tius cautius robustiusq consistunt. Unde fit
ut illi electorũ spũũ patriȩ. etiã ruinȩ suȩ
dãna ꝓficiant: dum inde furmius constructa

Expanded text:
athan isto ab arce beatitudinis cadente, in ruiathan isto ab arce beatitudinis cadente, in ruina ejus etiam electos angelos expavisse, ut cum istum ex illorum numero superbiae lapsus ejiceret, illos ad robustius standum Purgati enim sunt; quia nimirum isto cum reprobis legionibus exeunte, soli in coelestibus sedibus qui beatConditorem suum superbe despicerent; purgavit vero, quia exeuntibus reprobis, actum est ut electi ad bonorum custodiam bene uti etiam mala acttum manentium, perbientium, inde humilibus angelis et inventa et solidata sunt augmenta meritorum. Istis namque cadentibus, illis in munere datum est ut cadere omnino non possent. Sancti enim angeli, dum in istis naturae suae damna conspiciunt, in seipsis jam cautius robustiusque consistunt. Unde fit,ut illi electorum spirituum patriae etiam ruinae suae damna proficiant, dum inde 1122 firmius constructa
Abbreviated transcription (Latin):
mus: & nos suꝑni artificis manum eius tẽpta¬
tione ꝑcussi. ꝑ illũ quasi uascula formata tran¬
simus. In ipso enĩ tundim᷑: sed ut ad usũ donł
suꝑnȩ ueniamꝰ. Ipse uͦ quasi incus stringitur:
qr & si nunc tep̃tando mundũ circuit: ininfer¬
no tam̃ positus iam sub ictu sententiȩ ñ uaga¬
Sangeli: & territi purgabuntur. Scriptura
sacra ita ñ nunꝙͣ tempꝰ p̃teritũ futurũq ꝑmis¬
t᷑a mascłm qͥ regat gentes iuͥga ferrea qͥmõstrat᷑. Ed qr ĩ¬
carne duõ ueniente iam tunc factũ fuerat: res
gesta nuntiabat. Rursum p̾t̾ico utit᷑ ꝓfut᷑o:
sicut ꝑ psalmistam dñs loquit᷑ dicens. fõdert̃
manus meas & pedes meos: dinumerauert̃
tam̃ adhuc longe post fut᷑a nuntiatur. H oc
gͦ loco quo dr. cũ sublatus fuerit timebunt
Sangeli: nil obstat intelligi. quia sub futuri
tpr̃is mͦ p̃cerita describuntur. Nec recte intel¬
ligentiȩ sensũ relinquimus: si credamus ieui¬

Expanded text:
mus, et nos, superni artificis manu in ejus tentamus, et nos, superni artificis manu in ejus tentatione percussi, per illum quasi vascula formata transimus. In ipso enim tundimur, sed ut ad usum domus supernae veniamus. Ipse vero quasi incus stringitur, quia etsi nunc tentando mundum circuit, in inferno tamen positus, jam sub ictu sententiae non vagaangeli et territi purgabuntur . Scriptura sacra ita nonnunquam tempus praeteritum futurumque permistura masculum qui regat gentes in virga ferrea demonstratur. Quod quia incarnato Domino veniente jam tunc factum fuerat, res gesta nuntiabatur. Rursum praeterito utitur pro futuro, sicut per Psalmistam Dominus loquitur, dicens: Foderunt manus meas et pedes meos, dinumeraverunt tamen adhuc longe post futura nuntiatur. Hoc ergo loco quo dicitur: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, nil obstat intelligi quia sub futuri temporis modo praeterita describuntur. Nec rectae intelligentiae sensum relinquimus, si credamus Levi
Abbreviated transcription (Latin):
tur quasi lapis. Cor eram antiqui hostis ut
lapis indurabit᷑: quia nulla unꝙͣ conuersi¬
onis pęnitentia mollietur. E quia solis ictib
ȩt̃nȩ ultionis aptabitur: recte protinus sub¬
infertur. Et stringotur quasi malleatoris
incus. Incudem quippe. malleatoi solis aptã
ꝑcussionib figit. Ad hoc nanq incus flatui¬
tur: ut crebris ictib feriatur. Leuiathan
gͦ ut malleatoris incus stringetur: qr inferi¬
in uinculis coartabitur. ut et̾ni supplicii con¬
tinua ꝑcussione tundat᷑. Qui modo quoq ꝑ¬
cutit᷑: dũ iusti quiq illo in insidiis uigilante.
sed dolorib tabescente saluantur. In incudle
aut᷑ alia uasa formant᷑: ipsauͦ tot ꝑcussionib
inuas aliud ñ transfert᷑. Lecte gͦ seruachan iste
incudi cõꝑatus ẽ: quia nos illo ꝑ seqñte cõpomi¬
mur: ipse aut̃ & semꝑ ꝑcutit᷑: & in tias utile
mnꝙͣ mutatur. Et̃nȩ illũ ꝑcussioni relinqui¬

Expanded text:
tur.---Cor enim antiqui hostis ut tur.---Cor enim antiqui hostis ut lapis indurabitur, quia nulla unquam conversionis poenitentia mollietur. Qui quia solis ictibus aeternae ultionis aptabitur, recte protinus subinfertur: IBID.---Et stringetur quasi malleatoris incus. 1121 Incudem quippe malleator solis aptam percussionibus figit. Ad hoc namque incus statuitur, ut crebris ictibus feriatur. Leviathan ergo ut malleatoris incus stringitur, quia inferni vinculis coarctabitur, ut aeterni supplicii continua percussione tundatur. Qui modo quoque percutitur, dum justi quique, illo in insidiis vigilante, sed doloribus tabescente, salvantur. In incude autem alia vasa formantur, ipsa vero tot percussionibus in vas aliud non transfertur. Recte ergo Leviathan iste incudi comparatus est, quia nos illo persequente componimur, ipse autem et semper percutitur, et in vas utile nunquam mutatur. Aeternae illum percussioni relinqui
Abbreviated transcription (Latin):
ictu fortitudinis. sed mole etiã adunationis im¬
pugnat. S quis contra ista sufficiat: quȩ menᷤ
ad tante elationis & compagis pondera ñ ab ip¬
sa cogitationũ radicȩ contremiscat: Unde qr
trepidare nos ꝑ infirmitatẽ conspicit: ꝓtinus
diuina clementia quid ꝑ sem& ipsam faciat
mi iudicii sententiȩ designantur: Quȩ iccirco
fulmina uocantur: qr nimirũ eos quos feruiss
in ꝑpetuũ incendunt. fulmen nanq suꝑ eũ
paulus uenire conspexerat: cũ dicebat. Quẽ
tunt᷑ fulmina. ad locũ aliũ ñ ferentur: qr
nistis gaudentib solos tunc reꝓbos feriunt.¬
Nampost trituram uitȩ p̃sentis. in qua nunc
triticũ sub paleis gemit: ita illo extremi iudi¬
cĩ uentilabro int̾ triticũ paleasq discerint᷑.
ut nec intritici horreum paleȩ transeant: nec
inpalearũ ignẽ horrei grana dilabantur.Illa
dunt. S qr leuiathan istũ pęna non corrigit:
insinuat dum subiungit. Cor eiꝰ indurabi

Expanded text:
ictu fortitudinis, sed etiam mole adunationis imictu fortitudinis, sed etiam mole adunationis impugnat. Sed quis contra ista sufficiat? Quae mens ad tantae elationis et compagis pondera non ab ipsa cogitationum radice contremiscat? Unde quia trepidare nos per infirmitatem conspicit, protinus divina clementia quid per semetipsam faciat? mi judicii sententiae designantur? Quae idcirco fulmina vocantur, quia nimirum eos quos feriunt in perpetuum incendunt. Fulmina namque super eum Paulus venire conspexerat, cum dicebat: Quem dunt fulmina ad locum alium non referentur, quia justis gaudentibus, solos tunc reNam post trituram vitae praesentis, in qua nunc triticum sub paleis gemit, ita illo extremi judicii ventilabro inter triticum paleasque discernitur, ut nec in tritici horreum paleae transeant, nec in palearum ignem horrei grana delabantur. Illadunt. Sed quia Leviathan istum poena non corrigit, insinuat dum subjungit: CAPUT VI
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq in duas partes tumultuantiũ multi¬
tudo diuideretur: paulo uia ereptionis aꝑi¬
tur: qr quẽ turba ꝑseqnͣtiũ unita construixe¬
rat. diuisa larabat. Eripiuntur & enĩ iusti:
dũ diuiduntur in iusti. Et electorũ uota ad
ꝑfectũ ꝑuenuint: dũ reꝓboꝵ agmina ꝑ liscor¬
diam confunduntur. Qđ bene etiã maris ru¬
bri scissione signatur. Dũ enĩ in duas partes
unda diuiditur: ab electo ppło ad terram re¬
ꝓmissionis tenditur: qr dũ maloꝵ unitas scin¬
dit᷑. bonȩ mentes adhoc qđ appetunt ꝓdu¬
cuntur. Simaloꝵ unitas noxia non fuiss&e:
nequaꝙͣ diuina ꝓuidentia. suꝑbientiũ lin¬
guos in tanta diuersitate dissipasset. Sima
uide linguas eoꝵ. Igͥ quia leuiathan iste
tunc contra electos di in suis uirib effrenat᷑:
ad augm̃tum suȩ malitiȩ unitatẽ quoq in re¬
ꝓbis hab̾e ꝑmutitur: ut tanto contra nos ro-¬
bustius uires suas exerat: quanto non solũ nos

Expanded text:
Cumque in duas partes tumultuantium multiCumque in duas partes tumultuantium multitudo divideretur, Paulo via ereptionis aperitur, quia quem turba persequentium unita constrinxerat, divisa laxabat. Eripiuntur enim justi, cum dividuntur injusti, et electorum vota ad perfectum veniunt, dum reproborum agmina per discordiam confunduntur. Quod bene etiam maris rubri scissione signatur. Dum enim in duas partes unda dividitur, ab electo populo ad terram promissionis tenditur, quia, dum malorum unitas scinditur, bonae mentes ad hoc, quod appetunt, perducuntur. Si malorum unitas noxia non fuisset, nequaquam divina providentia superbientium linguas in tanta diversitate dissipasset . Si mvide linguas eorum . Quia ergo Leviathan iste tunc contra electos Dei in suis viribus effrenatur, ad augmentum suae malitiae unitatem quoque in reprobis habere permittitur, ut tanto contra nos robustius vires suas exerat, quanto non solum nos
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccła ab aliis reguntur: ita milla leuiathan istiꝰ
reꝓba congregatione mẽbra sunt carniũ. qui
iniquo oꝑe quib dã se nequiorib conungunt᷑.
usq ad extrema concordat: diuinꝰ sermo in eo
menbra carniũ sibim& coherentia memorat.
Sic namq ꝑuersa unamimit᷑ sentiunt: tit nul¬
la contra se uicissim disputatione diuidantur.
Nulla tunc eos diuersitatis altercatio scindic:
& iccirco contra bonos uehem̃t̾ prȩualent: qi
in malo se concordit᷑ tenent. Sicut enĩ iam stiꝑiꝰ
ꝑ niciosius si non desit malis. Reꝓborũ quippe
tnitas. bonoꝵ uiã tanto duriꝰ p̃pedit: quanto
se ei ꝑ collectionẽ durior opponit. Ranc uni¬
tatẽ reꝓborũ ꝑniciosã sibi paulus conspererat:
cum in medio saduceoꝵ phariseorũq cõphen¬
sus. dicebat. De spe & resurrectione mortuorũ
ego iudicor. Qua nimirũ uoce ꝑcussa: ꝓtimis
contra se uicissim audientiũ turba dissiliit.

Expanded text:
Ecclesia ab aliis reguntur, ita in illa Leviathan istius Ecclesia ab aliis reguntur, ita in illa Leviathan istius reproba congregatione membra sunt carnium qui iniquo opere quibusdam se nequioribus junguntur. usque ad extrema concordat, divinus sermo in eo membra carnium sibimet cohaerentia memorat. Sic namque perversa unanimiter sentiunt, ut nulla contra se vicissim disputatione dividantur. Nulla eos diversitatis altercatio tunc scindit, et idcirco contra bonos vehementer praevalent, quia in malo se concorditer tenent. Vet. III. Sicut perniciosum unitas bonorum viam tanto durius impedit, quanto se ei per collectionem durior opponit. Hanc unitatem reproborum perniciosam sibi Paulus conspexerat, cum in medio Sadducaeorum, Pharisaeorumque deprehensus dicebat: » De spe resurrectione mortuorum ego judicor . « Qua nimirum voce percussa protinus contra se vicissim audientium turba dissiliit.
Abbreviated transcription (Latin):
interitum colligit: cunctosq reꝓbos in nece
sȩuitiã suã tanto robustiꝰ exerat: quanto & in
eis quȩ ꝑuerse agere appetit. nulla sibi sui
corporis mẽbra discordant. Uñ & recte sub¬
nes ⁊t leuiathan huiꝰ sunt om̃s reꝓbi: qui ad
intellectũ spiritalis patrie ꝑ desideriũ non
assurgunt. Mẽbra uͦ sunt carmũ hi qui eisde
ꝑuerse agentib & sese ad iniquitatẽ p̃ceden
tib conungunt᷑: sic̃ econtra ꝑ paulũ dm̃co
corpori d̾r. Uos estis corpꝰ xp̃i: & mẽbra de men¬
bro. Aliud quidẽ est mẽbrũ corꝑis: aliud men¬
brũ menbri. Nenbrũ quippe corporis. pars ad
totũ: menbrũ uͦ mẽbri ẽ. particula ad partem.
Menbrũ namq menbri ẽ. digitꝰ ad manũ: ma¬
nus ad brachiũ: menbrũ uͦ ẽ. corporis. totũ hoc
simul. ad corpꝰ uniuersũ. Sic̃ gͦ inspiritali diĩco
corpore menbra de mẽbro dicimus eos qui in eiꝰ

Expanded text:
in eorum interitum colliget, cunctosque reprobos in necem in eorum interitum colliget, cunctosque reprobos in necem saevitiam suam tanto robustius exerat, quanto et in eis quae perverse agere appetit, nulla sibi sui corporis membra discordant. Unde et recte nes enim leviathan hujus sunt omnes reprobi, qui ad intellectum spiritualis patriae per desiderium non assurgunt. Membra vero sunt hi qui eisdem perverse agentibus, tibus junguntur, sicut e contra per Paulum dominico corpori dicitur: Vos estis corpus Christi, et membra de membro . Aliud quippe est membrum corporis, aliud membrum membri. Membrum quippe corporis pars ad totum, membrum vero membri est particula ad partem. Membrum namque membri est digitus ad manum, manus ad brachium; membrum vero est corporis totum hoc simul ad corpus universum. Sicut ergo in spiritali dominico corpore membra de membro dicimus eos qui in ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ gͥ humilitas fideliũ multitudine & mani¬
festatione signorũ quasi destituitur: t̾ribili
occultȩ dispositionis eramine. inde bonis mi¬
sericordia largit᷑. unde malis iusta ira cumula¬
tur. Quia gͦ leuiathan iste priꝰ quã manifestus
ie conspicuus ueniat. ex magna parte in scã eccła
signa uirtutũ cessant: recte nunc dr. faciẽ eiꝰ
p̾cedit egestas. Ance enĩ afidelib miraculorum
diuitiȩ subtrahuntur: & tunc contra cos anti
quo ipse ꝑsigna extollitur: eo afidelib sine
signis robustius laudabiliusq uincatur. Quã¬
iuis etiã fidelib i eiꝰ certamine signa ñ deert̃:
sed tanta erunt illiꝰ. ut nr̃orũ aut pauca aut
ntlla uideantur. Quorũ nimirũ uirtꝰ omnib
signis fit potior: cũ om̃e qđ ab illo fieri t̾ribi¬
lit᷑ conspicit. ꝑ int̾nȩ constantiȩ calcẽ premit.
S malignus hostis tanto contra eos acriore in¬
manitate se erhibet: quanto se despici etiam

Expanded text:
Dum igitur humilitas fidelium multitudine et maniDum igitur humilitas fidelium multitudine et manifestatione signorum quasi destituitur, terribili occultae dispositionis examine inde bonis misericordia largior, unde malis justa ira cumulatur. Quia ergo Leviathan iste priusquam manifestus et conspicuus veniat ex magna parte in sancta Ecclesia signa virtutum cessant, recte nunc dicitur: Faciem ejus praecedet egestas. Ante enim a fidelibus miraculorum divitiae subtrahuntur, et tunc quo ipse per signa extollitur, eo a fidelibus sine signis robustius laudabiliusque vincatur. Quamvis etiam fidelibus in ejus certamine signa non deerunt, sed tanta erunt illius ut nostrorum pauca aut nulla videantur. Quorum nimirum virtus omnibus signis fit potior, cum omne quod ab illo fieri terribiliter conspicitur, per internae constantiae calcem premit. Sed malignus hostis tanto contra eos acriore immanitate se exhibebit, quanto se despici etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tas designat᷑. Quamuis de eo quod eiꝰ faciem
egestatem pͣire cognoscimus. suppetit aliqͥa:
quod tam̃ tristius exponꝯnamꝰ. Terribili qͥppe
ordine dispositionis occulte. priꝰ quã leuia¬
than iste in illo dãnato homine quẽ assuit
appareat: a scã ȩccła uirtutũ signa subtrahun¬
tur. Nam ꝓphetia abscondit᷑: curationum
grã aufertur. ꝓlirioris abstinentiȩ uirtus
imminintur: doctrine uerba conticescunt.:
miraculo ꝓdigia tollunt᷑. Quȩ quidẽ ne.¬
quaq̃ suꝑna dispensacio funditꝰ subtrahit:
sed non hec sicut priorib tẽporib aꝑte ac
multiplicit᷑ ostendit. Quod tam̃ mira dis¬
pensatione agitur: ut una ex re diuina simul
pietas & iusticia cõpleatur. Dum enĩ subtractiᷤ
tior appa ret: E bonorũ pͣmiũ crescit. qͥ
illã ꝓspe cȩlestiũ & non ꝓpt̾ p̾sentanea sig¬
na uenerantur. & malorũ mens contra illam¬
citius ostenditur: qui sequi quȩ ꝓmitcit inuisi¬
bilia negligunt. dũ signis uisibilib ñtenentur.

Expanded text:
erunt.---Quamvis de eo quod ejus faciem egestatem praeire cognoscimus, suppetit aliud quod tamen tristius exponamus. Terribili quippe ordine dispositionis occultae, priusquam Leviathan iste in illo damnato homine quem assumit appareat, a sancta Ecclesia virtutum signa subtrahuntur. Nam prophetia absconditur, curationum gratia aufertur, prolixioris abstinentiae virtus imminuitur, doctrinae verba conticescunt, miraculorum prodigia tolluntur. Quae quidem nequaquam superna dispensatio 1119 funditus subtrahit, sed non haec sicut prioribus temporibus aperte ac multipliciter ostendit. Quod tamen mira dispensatione agitur, ut una ex re divina simul pietas et justitia compleatur. Dum enim subtractis tior apparet, et bonorum praemium crescit, qui illam pro spe coelestium, et non propter praesentia signa venerantur, citius ostenditur, qui sequi quae promittit invisibilia negligunt, dum signis visibilibus non tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
lud uerũ ẽ qđ ꝓmisit. At inquiunt. Ideo
et̾nam penam peccantib minatus ẽ: ut eos
apeccatoꝵ ꝑpetratione cõpesceret: quia crea¬
turȩ suȩ et̾na supplicia minari debuit. nͥ
inferre. Quib citius respondemus. Si falsa
minatus ẽ. ut ab inusticia corrigeret: etiam
falsa ẽ. pollicitus ut ad iusticiam ꝓ uocaret.
E quis hanc eorum uesaniam toleret: qui
dum ꝓmissionib suis reꝓboꝵ supplicia fimire
asserunt. assertione sua etiã electoꝵ p̃mia re¬
munerationisq confunduntꝰ Quis hanc
eoꝵ uesaniam toleret: qui conantur astruere
uerũ ñ eẽ. qđ ueritas de et̾no igne minata
ẽ. & dum satagunt dm ꝑhibere misericor¬
quiunt. Sine fine puniri non deb& culpa
cũ fine. Iustus minirũ est omp̃s ds: ⁊ qͥd ñȩtno¬

Expanded text:
lud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo lud verum est quod promisit. At inquiunt: Ideo aeternam poenam peccantibus minatus est, ut eos a peccatorum perpetratione compesceret, quia creaturae suae aeterna supplicia minari debuit, non inferre. Quibus citius respondemus: Si falsa minatus est ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa pollicitus est ut ad justitiam provocaret. Et quis hanc eorum vesaniam toleret, qui dum promissionibus suis reproborum supplicia finiri asserunt, assertione sua etiam electorum praemia remunerationesque confundunt? Quis hanc eorum vesaniam toleret, qui conantur astruere verum non esse, quod Veritas de aeterno igne minata est, et dum satagunt Deum perhibere misericorquiunt: Sine fine puniri non debet culpa cum fine. Justus nimirum est omnipotens Deus, et
Abbreviated transcription (Latin):
quatur & senescit: ꝓpe interitũ est. Leuia¬
thair itaq iste estimabit abẏssum quasi se¬
nescentẽ: q reꝓboꝵ corda sic fatuat: ut sus¬
picionẽ eis de uent᷑o iudicio qdđ quasi fimiacͤ
infundat. Abyssum nanq senescere ȩstimat:
qui t̃minari quandoq in suppliciis suꝑnam
ammnaduersionem putat. Igit᷑ antiquus iste
ꝑsuasor in menbris suis id est in mentib ani
nat: ut eoꝵ culpas sine t̾mino correptionis
extendat: & eo magis hic peccata non fimi¬
ant: quo illic estimant peccatorũ supplicia
finienda. Sunt enim nunc etiã qui iccireo
peccatis suis pon̾e finẽ negligunt: qr habe
quandoq finẽ futura suꝑ s̃e iudicia suspi¬
cantur. Quib breuit᷑ respondemus. Si qͥn¬
doq fi menda sunt supplicia reꝓboꝵ: quore¬
doq gͦ finienda sunt de gaudia beator. Pse
mce ipsam nanq ueritas dicit. Ibunt biiui
supplicium ȩt̾̃num: iusti aut̃ in uitam et̃nã.
Sigͦ hoc uerũ non ẽ. qđ minatus ẽ: neq il¬

Expanded text:
pe interitum est . Leviathan itaque iste aestimabit abyssum quasi senescentem, quia reproborum corda sic infatuat, ut suspicionem eis de venturo judicio quod quasi finiatur infundat. Abyssum namque senescere aestimat, qui terminari quandoque in suppliciis supernam animadversionem putat. Igitur antiquus iste persuasor in membris suis, id est in mentibus ininat, ut eorum culpas sine termino correptionis extendat; et eo magis hic peccata non finiant, quo istic aestimant peccatorum supplicia finienda. 35. Sunt enim nunc etiam qui idcirco peccatis suis ponere finem negligunt, quia habere quandoque finem futura super se judicia suspicantur. Quibus breviter respondemus: Si quandoque finienda sunt supplicia reproborum, quandoque finienda sunt ergo et gaudia beatorum. Per semetipsam namque Veritas dicit: Ibunt hi in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam . Si igitur hoc verum non est quod minatus est, neque il
Abbreviated transcription (Latin):
cupisceret: uidit quod ess& pulchrum uisu.
aspectuq delectabile: & comedit. Aureus gͦ
babylon calix ẽ: qr dũ uisum ext̾ioris pulchri¬
tudinis ostendit: sensum int̾ne rectitudius
subtrahit. Rursũ auri noĩe. splendor sc̃itatis
accipitur: sic̃ iidaicũ ppłm ab splendore ius¬
ticiȩ. ad nequiciȩ tenebras cõmutatũ. ieremi¬
as deplorat dicens. Quom obscuratũ est aurũ:
mutatus est color optimus: Sicut enĩ & suꝑiꝰ
diximꝰ. aurũ obscuratur: cũ seqñtib iniqui¬
tatũ tenebris. insticiȩ pulchritudo deseritur.
Color optimꝰ mutatur: cũ splendor innocentie
in feditatem uertitur culpe. luti quoq nõie.
in sacro eloquio aliquando t̾renarũ rerum
multiplicitas. aliqñ sordidũ sapiens iiqua
doctrina: aliqũ aut̃ desiderii carnalis illece¬
bra designatur. Plutum quippe terrenarũ
rerũ multiplicitas figuratur: sicut ꝑ aba

Expanded text:
cupisceret, vidit quod esset pulchrum visu, cupisceret, vidit quod esset pulchrum visu, aspectuque delectabile et comedit . Aureus ergo Babylon calix est, quia dum visum exterioris pulchritudinis ostendit, sensum internae rectitudinis subtrahit. Rursum auri nomine splendor sanctitatis accipitur, sicut Judaicum populum a splendore justitiae ad nequitiae tenebras commutatum Jeremias deplorat dicens: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus ? Sicut enim superius diximus, aurum obscuratur, cum subsequantibus iniquitatum tenebris, justitiae pulchritudo deseritur. Color optimus mutatur, cum splendor innocentiae in foeditatem vertitur culpae. Vet. IX.uio aliquando terrenarum rerum multiplicitas, aliquando sordidum sapiens iniqua doctrina, al quando desiderii carnalis illecebra designatur. Per lutum quippe terrenarum rerum multiplicitas figuratur, sicut per Haba
Abbreviated transcription (Latin):
nomine splendor suꝑnȩ ciuitatis accipitur: sic̃
hanc ioħes se uidisse testat᷑ dicens. Ipsa ciuitas
auro mundo: simile utro mundo. Aurũ nanq
angelum quẽ sibi loqui isdem ioħes asperit. ad
mamillas zona aurea cuictũ uidit: qr inmirũ
suꝑnoꝵ cuuũ pectora dum pęnali iam timori¬
nequaꝙͣ. subiecta sunt. atq a se uicissim nulla
scissione soluuntur: ex sola se caritate constrin¬
gunt. Tonam quippe auream circa mamillaᷤ
habere ẽ: cunctos mutabilium cogitationũ
motus. ꝑ soluis iam amoris uincula restringe¬
Qdem̃baby loĩs noĩe : nisi huiꝰ mundi gła desig¬
natur Quȩ calix aureus dr: qr dum pulchra
ẽẽ. tp̃ralia ostentat: stultas mentes in sui concu¬
piscentia debriat. ut speciosa tp̃ralia appetant:
& inuisibilia pulchra contep̃nant. Hoc aureo
calice prima sponte sua oua debriata ẽ: de qua
hẏstoria ueritatis dicit. qr cũ uetitũ lignũ con¬

Expanded text:
nomine splendor supernae civitatis accipitur, sicut nomine splendor supernae civitatis accipitur, sicut hanc Joannes se vidisse testatur, dicens: Ipsa civitas aurum mundum simile vitro mundo . Aurum namque Angelum quem sibi loqui idem Joannes aspexit , ad mamillas zona aurea cinctum vidit, quia nimirum supernorum civium pectora dum poenali jam nequaquam timori subjecta sunt, atque a se vicissim nulla scissione solvuntur, ex sola se charitate constringunt. Zonam vero auream circa mamillas habere, est cunctos mutabilium cogitationum motus per solius jam amoris vincula restringeQuid enim Babylonis nomine, nisi hujus mundi gloria designatur? Quae calix aureus dicitur, quia dum pulchra esse temporalia ostentat, stultas mentes in sua concupiscentia debriat, ut speciosa temporalia appetant, et invisibilia pulchra contemnant. Hoc aureo calice prima sponte sua Eva debriata est, de qua historia veritatis dicit, quia cum vetitum lignum con
Abbreviated transcription (Latin):
ueritatis p̃dicamenta se erigunt: leuuathan
huiꝰ uestigiis falsa sentiendo famulant᷑. Tocies
radii solis sub ipso sunt: quoties docti quiq &
intelligentiȩ luce pollentes. uel despectis cȩce¬
ris in elatione se erigunt: uel sũma quȩ sapi¬
unt pꝰponentes. sordidis carnis desideriis in qͥ¬
nantur: uel obliti cȩlestium t̾rena ambiunt:
uel non reminiscentes qi terra sunt. de cogni¬
tione cȩlestiũ manit᷑ głantur. Unde & recte
tum. Appellatione qtippe auri insacro eloqͥo.
aliquando diuinitatis claritas. aliqnͣ splendor¬
suꝑnȩ ciuitatis. aliqũ caritas. aliquando ntor
głe scłaris : aliqñ aut̃ pulchritudo sc̃itatis ac¬
cipitur. Auri enim nomine ipsa intima di¬
uinitatis claritas designatur: sic̃ incanticoꝵ
canticis species sponsi d escribitur. Caput eiꝰ
aurũ optimũ. Quia enim caput xpĩ ds: nil
uero ẽ. in metallis auro fulgentius: sponsi
tis suȩ nob̃̾ claritate pͥncipatur. Rursũ auri

Expanded text:
veritatis praedicamenta se erigunt, Leviathan veritatis praedicamenta se erigunt, Leviathan istius vestigiis falsa sentiendo famulantur. Toties radii solis sub ipso sunt, quoties docti quippe, et intelligentiae luce 1128 pollentes, vel despectis caeteris in elatione se erigunt; vel summa quae sapiunt postponentes, sordidis carnis desideriis inquinantur; vel obliti coelestium, terrena ambiunt; vel non reminiscentes quia terra sunt, de cognitione coelestium inaniter gloriantur. Unde et recte tum. - Appellatione quippe auri in sacro eloquio, aliquando divinitatis claritas designe civitatis, aliquando charitas, aliquando nitor gloriae saecularis, aliquando pulchritudo sanctitatis accipitur. Auri enim nomine ipsa intima divinitatis claritas designatur, sicut in Canticorum canticis sponsi species describitur: Caput ejus aurum optimum . Quia enim caput Christi Deus, nil vero est in metallis auro fulgentius, sponsi s suae nobis claritate principatur. Rursum auri
Abbreviated transcription (Latin):
so sunt: cũ nounulli etiã docti uiri sapientiȩ¬
suȩ acumina ñ libere agendo subleuant: s ad
uestigia lemathan istius. E ꝑuersitate oꝑis. E
blandim̃to adulatiõis inclinant: ut intelligen¬
tia quȩ illis sic̾ sol desuꝑ fuit ex cȩlesti munere.
antiqui hostis pedib substernat᷑ ex t̾rena cupi¬
ditate. Unde et nunc cũ quisq sapientiũ atq
doctorũ ꝓcõmodo uel gła inte tẽporalis. ꝑ adu¬
lationis lapsũ t̾renis se potestatibus prane a¬
gentib subicit: quasi sub uestigiis uenientis
antichristi solis se raduis sternit. Et uelut cȩ¬
li lucẽ sibi uehemotb humiliat: dũ ꝑpestife¬
rum assensum sapientium m̃tes calcat. Toti¬
ens etiam leuiathan istius pedib se radii solis
subdunt: quotiens hiqui doctrinȩ uidentur
lumine resplendere. ĩmoderato acumine pͣua
in sacro eloquio sentiunt. Plisisq sensib eius
se errori substernunt: qr dum contia fidelia

Expanded text:
so sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientiso sunt, cum nonnulli etiam docti viri sapientisuae acumina non libere agendo sublevant, sed ad vestigia Leviathan istius et perversitate operis, et blandimento adulationis inclinant, ut intelligentia, quae illis sicut sol desuper fuit ex coelesti munere, antiqui hostis pedibus substernatur ex terrena cupiditate. Unde et nunc cum quisque sapientium atque doctorum pro commodo vel gloria vitae temporalis per adulationis lapsum terrenis se potestatibus prave agentibus subjicit, quasi sub vestigiis venientis Antichristi solis se radiis sternit. Et velut coeli lucem sibi Behemoth humiliat, dum per pestiferum assensum sapientium mentes calcat. Toties vero Leviathan istius pedibus se radii solis subdunt, quoties hi qui doctrinae videntur lumine resplendere, immoderato acumine prava in sacro eloquio sentiunt, perversisque sensibus ejus se erroribus substernunt, quia dum contra fidelia
Abbreviated transcription (Latin):
errore tanguntur: illoꝵ exemplo ꝑsuasi infir¬
mi quiq tẽporalib desideriis mardescunt.
Buine nanq fortium: augmenta p̾statit ꝑ¬
ditionib infirmoꝵ. Quia sole acum̃ sapien¬
tium designatur: ꝑ cõparationẽ quoq asalo¬
mone dr. S apiens ut solꝑmanet: stultus ut
dios. nisi actimina sapientiũ demonstrant᷑
Quia enim multi qui in scã eccła luce sapien¬
tiȩ resplendere uide bantur. tunc uel ꝑ sua
sionib capti. uel minis territi. uł cruciatib
fracti. leuiathan istius seditioni subiciunt:
recte nunc d̃i. Sub ipso erunt radii solis. Ac
si aꝑte diceretur. Hii qui intͣ scãm ȩccłam per
acumina sapientiȩ quasi radios uidebantur
lucis asꝑgere. & ꝑ auctoritatem rectitudins
desuꝑ resplendere: potestati leuiathan istius
iniqua se oꝑatione substernunt: ut non iam
recta p̃dicando desuꝑ luceant: sedei ꝑuerse
obseqñdo famulentur. Solis gͦ radii sub ip¬

Expanded text:
errore tanguntur, illorum exemplo persuasi infirerrore tanguntur, illorum exemplo persuasi infirmi quique temporalibus desideriis inardescunt. Ruinae namque fortium augmenta praestant perditionibus infirmorum. Quia sole acumen sapientiae designatur, per comparationem quoque a Salomone dicitur: Sapiens ut sol permanet, stultus ut dios nisi acumina sapientium demonstrantur? Quia enim multi, qui in sancta Ecclesia luce sapientiae resplendere vidsionibus capti, vel minis territi, vel cruciatibus fracti, leviathan istius se ditioni subjiciunt. Recte dicitur: Sub ipso erunt rsi aperte diceretur: Hi qui intra sanctam Ecclesiam per acumina sapientiae quasi radios videbantur lucis aspergere, et per auctoritatem rectitudinis desuper resplendere, potestati Leviathan istius iniqua se operatione substernunt, ut non jam recta praedicando desuper luceant, sed ei perverse obsequendo famulentur. Solis ergo radii sub ip
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. Rursum sole manifeste uisionis osten¬
so designatur: sicut ꝓpħa dñm cunctoꝵ oculis
apparentem denuntiat dicens. In sole posuit
tabernaculum suum. Ac si diceret. Humani¬
tatis assũptȩ sacramentum in lumine mani¬
festȩ uisionis ostendit. Et sicut eidem ꝓphetȩ
diuina uoce ꝑ natbandi. Tu fecisti in abscoti¬
dito: ego uͦ faciam uerbum istud in couspectu
om̃ĩs isrł. & in conspectu solis. Quid enĩꝑ con¬
spectum solis: nisi cognitionẽ insinuat ma¬
nifestȩ uisionis: Rursum solis nomine sapi¬
entiũ intellectus expͥmitur: sicut in apoca¬
lipsi scriptũ ẽ. Quartꝰ angelus effudit fialam
suam in sole: & datum ẽ. illi estu afficere ho-¬
mines & igni. fialam uidelicet in sole effun¬
dere ẽ: ꝑsecutionis supplicia uiris sapientiȩ
splendore fulgentib irrogare. Et datum est.
illi ut afficeret homines estu & igni: qr dum
sapientes uiri cruciatib uicti. male agendi

Expanded text:
cantur. Rursum sole manifestae visionis ostencantur. Rursum sole manifestae visionis ostensio designatur, sicut Propheta Dominum cunctorum oculis apparentem denuntiat, dicens: In sole posuit tabernaculum suum . Ac si diceret: Humanitatis assumptae sacramentum in lumine manifestae visionis ostendit. Et sicut eidem Prophetae divina voce per Nathan dicitur: Tu fecisti in abscondito, ego vero faciam verbum istud in conspectu omnis Israel, et in conspectu solis . Quid enim per conspectum solis, nisi cognitionem insinuat manifestae visionis? Rursum solis nomine, sapientium intellectus exprimitur, sicut in Apocalypsi scriptum est: Quartus angelus effudit phialam suam in solem, et datum est illi aestu afficere homines et igni . Phialam videlicet in solem effundere est persecutionis supplicia viris sapientiae splendore fulgentibus irrogare: Et datum est illi ut afficeret homines aestu et igni, quia dum sapientes viri, cruciatibus victi, male agendi
Abbreviated transcription (Latin):
unt. hoc contra eum ad seruitiũ hostis illius
inflectunt. Unde & recte subuingitur. Sub¬
aut̃ intelligentia sapientium designatur. ꝑ
solem quippe dñs figuratur: sicut sapientiȩ
libro ꝑbibetur. quod om̃s impii in extremi
die iudicii cognita sua dãnatione dicturi sunt.
Errauimꝰ auia ueritatis: & lumen iusticiȩ ñ
luxit nobis: & sol non ortus est nobis. Ac siaꝑ¬
te dicant. Int̾ni nobis luminis radius ñ reful¬
sit. U ñ & ioħes ait. Mulier a micta sole: &
luna subpedib eiꝰ. In sole enim illustratio ue¬
ritatis: in luna aut̃ quȩ menstruis subpleti¬
onib deficit. mutabilitas tẽporalitatis acci
ta temporolia despicit: lunam sub pedibus
p̃mit. Rur sum sole ꝑsecutio designat᷑. sicut
in eugłio ueritas ait. quod nata sine radicibus se¬
mina orto sole aruerunt: qr uidelicet uerba
uitȩ in corde t̾renoꝵ hominum tẽporali momͣto
uirentia. suꝑueniente ꝑsecutionis ardore sio¬

Expanded text:
unt, hoc contra eum ad servitium hostis illius unt, hoc contra eum ad servitium hostis illius inflectunt. Unde et recte subditur: autem intelligentia sapientium designatur. Per solem quippe Dominus figuratur, sicut Sapientiae libro perbibetur, quod omnes impii in extremi die judicii cognita sua damnatione dicturi sunt: Erravimus a via veritatis, et lumen justitiae non luxit nobis, et sol non est ortus nobis . Ac si aperte dicant: Interni nobis luminis radius non refulsit. Unde et Joannes ait: Mulier amicta sole, et luna sub pedibus ejus . In sole enim illustratio veritatis, in luna autem, quae menstruis suppletionibus deficit, mutabilitas temporalitatis accipta temporalia despicit, lunam sub pedibus pre mit. Rursum sole persecutio designatur, sicut 1127 in Evangelio Veritas dicit, quod nata sine radicibus semina orto sole aruerunt , quia videlicet verba vitae in corde terrenorum hominum temporali momento virentia, superveniente persecutionis ardore, sic
Abbreviated transcription (Latin):
mitur: Qⁱa ẽ. quod leuiathan iste malleum
despicit: nisi qdł suꝑne animaduersionis ietꝰ
formidare contẽpnit: E quasi stipulam malle¬
um deputat: qr ad iustȩ ire se pondera uelut
contra leuissimos t̾rores parat. Unde & adhuc
exp̃ssius subditur. Et deridebit ubrantem
iubrat: qr in eiꝰ interitum districtam minat᷑
sententiam. Hastam qͥppe uibrare ẽ: et̾nã ei
mortem ex districta ammadusione p̃parare.
s apostata sp̃s auctorẽ uitȩ etiã cũ sua morte
despiciens. hastam uibrantẽ deridet: qr ex
districto iudicio. quicqͥd graue. quicqͥd horribi¬
le se p̃uid& pati. non metuit: sed quo se ȩt̾na
tormenta ñ posse euadere conspicit: eo in exer¬
cenda nequitia durior assurgit. Quẽ cũ plerͣq
huiꝰ mundi sapientes in cunctis quȩ appetit
tanta ꝑtinatia. tanta formidine stringi consi¬
derant: corda sua ad famulatum eius tyran¬
nidis inclinant: & omne qđ dõ largiente sapi¬

Expanded text:
imitur, quid est quod Leviathan iste malleum imitur, quid est quod Leviathan iste malleum despicit, nisi quod supernae animadversionis ictus formidare contemnit? Et quasi stipulam malleum deputat, quia ad justae irae se pondera velut contra terrores levissimos parat. Unde et adhuc expressius subditur: vibrat, quia in ejus interitu districtam minatur sententiam. Hastam quippe vibrare est aeternam ei mortem ex districta animadversione praeparare. Sed apostata spiritus auctorem vitae etiam cum sua morte despiciens, hastam vibrantem deridet, quia ex districto judicio quidquid grave, quidquid horribile esse praevidet, pati non metuit; sed quo se aeterna tormenta non posse evadere conspicit, eo in exercenda nequitia durior assurgit. Quem cum plerique hujus mundi sapientes in cunctis quae appetit tanta pertinacia, tanta fortitudine stringi considerant, corda sua ad famulatum ejus tyrannidis inclinant, et omne quod Deo largiente sapi
Abbreviated transcription (Latin):
ferranĩtũ. non sunt audita in domo cum
edificaretur. Qͥa enĩ domꝰ illa nͥ scam eccłam
quã in cȩlestib dñs inhabitat figurabat: ad
cuius edificationẽ ȩlectoꝵ anime quasi qui¬
dam expoliti lapides deferuntur: Quȩcũ
edificatur in cęlis. nullus illic iam disciplinȩ
malleus resonat: qr dolati atq ꝑfecti illuc
lapides ducimur: ut locis uixta meritũ con¬
gruis disponamur. Hic enim foris tundim᷑:
ut illuc sine rep̃hensione ueniamꝰ. hic malle¬
us. hic securis: hic omnia tunsionũ resonant
ferramenta. In domo aut̃ dĩ nulli ictus audi¬
untur: qr in et̾na patria om̃s iam ꝑcussionũ
strepitus conticescunt. Nequaꝙͣ ibi malleus
ꝑcutit: qi nulla ammadu̾sio affligit. Neqͥꝙͣ
securis incidit: qi receptos interus nulla foraꝰ
se ueritatis sententia ꝓicit. Nequaꝙͣ ferram̃ta
ꝑstrepunt: qr nec quelib& minima ultra iam
flagella sentiuntur. Quid gͦ ꝑ malleum desuꝑ
nementem. nisi celestis pondus ꝑcussionis expͥ¬

Expanded text:
non sunt audita in domo, cum aedificaretur . Quid enim domus illa nisi sanctam Ecclesiam, quam in coelestibus Dominus inhabitat, figurabat? Ad cujus aedificationem electorum animae, quasi quidam expoliti lapides deferuntur. Quae cum aedificatur in coelis, nullus illic jam disciplinae malleus resonat, quia dolati atque perfecti illuc lapides ducimur, ut locis juxta meritum congruis disponamur. Hic enim foris tundimur, ut illuc sine reprehensione veniamus. Hic malleus, hic secucuris, hic omnia tunsionum resonant ferramenta. In domo autem Dei nulli ictus audiuntur, quia in aeterna patria omnes jam percussionum strepitus conticescunt. Nequaquam ibi malleus percutit, quia nulla animadversio affligit. Nequaquam securis incidit, quia receptos interius nulla foras severitatis sententia projicit. Nequaquam ferramenta perstrepunt, quia nec quaelibet minima ultra jam flagella sentiuntur. Quia ergo per malleum desuper venientem coelestis pondus percussionis expr
Abbreviated transcription (Latin):
desuꝑueniens ferit. In scriptura enĩ sacra
mallei nomine. aliqñ diabolus designat᷑. per
quẽ nunc delinqñtiũ culpe feriuntur: ali¬
qͣndo uͦ ꝑcussio cȩlestis accipit᷑. qua uel elec¬
ti suꝑ nos ictus sentiunt. ut aprauis itinerib
corrigant᷑. uł iustaira reꝓbos ꝑcutit: ut iam
supplicia ȩt̾na p̾ueniens. quid etiam inposte¬
rum mereantur ostendat. Namqr appella¬
tione mallei antiquus hostis exprimitur ꝓ¬
pħa testatur: cũ suꝑ eum uim extremi iudi¬
cii contẽplatur dicens. Quomͦ confractus ẽ.
&e contritus malleus uniu̾sȩ t̾rȩ. Ac si diceret.
Eum ꝑ quẽ uascula sua dñs in ministerii
usum formanda ꝑcutit: quis ꝑpendat quo
turbine ueniente extremo iudicio in et̾na
damnatione cͤfringet: Rursum ꝑ malleum
ꝑ cussio cęlestis expͥmitur: qđ salomone tẽ¬

Expanded text:
desuper veniens ferit. In Scriptura enim sacra desuper veniens ferit. In Scriptura enim sacra mallei nomine aliquando diabolus designatur, per quem nunc delinquentium culpae feriuntur; aliquando vero percussio coelestis accipitur, qua vel electi supernos ictus sentiunt, ut a pravis itineribus corrigantur, vel justa ira reprobos percutit, ut jam supplicia aeterna praeveniens, quid etiam in posterum mereantur ostendat. Nam quia appellatione mallei antiquus hostis exprimitur, propheta testatur, cum super eum vim extremi judicii contemplatur, dicens: Quomodo confractus est et contritus malleus universae terrae ? Ac si dicerei: Eum per quem vascula sua Dominus in ministerii usum formanda percutit, quis perpendat quo turbine, veniente extremo judicio, in aeterna damnatione confringit? Rursum per malleum percussio coelestis exp