comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sonarũ. tam̃ ꝓpt̾ ipsã indiuiduã & inseparabilẽ
ȩt̾nitatis. ueritatis. bonitatis. essentiã uł uaturã. non
c̃e̾. tres deos. sal unũ dm̃ Ac ꝑ lioc ꝓ captu nr̃o quã¬
tũ ista ꝑ speculũ & in eiug̾mats p̃sertim talib qua¬
les adhuc sumꝰ uiders concedit᷑. insinuat᷑ nobus in pa¬
tre auctoritas. in filio nati uitas. in sp̃u sc̃o patris filiiq
cõmunitas. ini trib ęqualitas. Quod gͦ cõmune. c̃.
patri & filio : ꝑ hoc nos uoluerunt habers cõmunions̃.
& intͣ nos &e secũ. & ꝑ illud donũ nos colligere in unũ.
N am quid uobis ꝓ desset. quid quid boni nossemꝰ.
nisi etiã diligeremus Sicut aut̃ ueritate discimꝰ.¬
ita caritate diligimus: ut oe pleniꝰ cognos camus .. beati
cognito ꝑfruamͣ. Caritas porro diffusac̾. in cordib¬
nr̃is ꝑ sp̃m sc̃m qui datus. c̃. nobis. Et quia peccatis
alienabam᷑ a possessians uerorũ bonorũ caritas cooꝑui¬

Expanded text:
pter ipsam individuam et inseparabilem aeternitatis, veritatis, bonitatis essentiam vel naturam, non esse tres deos, sed unum Deum. Ac per hoc pro captu nostro, quantum ista per speculum et in aenigmate, praesertim talibus, quales adhuc sumus, videre conceditur; insinuatur nobis in Patre auctoritas, in Filio nativitas, in Spiritu sancto Patris Filiique communitas, in tribus aequalitas. Quod ergo commune est Patri et Filio, per hoc nos voluerunt habere communionem et inter nos et secum, et per illud donum nos colligere in unum Nam quid nobis prodesset quidquid boni nossemus, nisi etiam diligeremus? Sicut autem veritate discimcharitate diligimus; ut et plenius cognoscamus, et beati cognito perfruamur. Charitas porro diffusa est in cordibiritum sanctum qui datus est nobis, et quia peccatis alienabamur a possessione virorum bonorum, charitas coop
Abbreviated transcription (Latin):
simplex fides: illi non sufficit. Nuniquid de
Ergo ad ipsũ dñm. ad ipsũ cumquo familia re¬
quiescit pulsa orando. pete. iusta. Non quomͦ¬
amicus ille in similitudine positus. tedio uictꝰ
surget. & dabit. Darc uult. Tn pulsans non¬
panes. hoc .ẽ. ad cibũ &e intelligentiã trinita¬
tis. habes &e unds uiuas. & unde pascas. nec
peregrinũ uenientẽ de. uia reformides: sed
excipiendo ciuc̃ domesticũ facias. Nec timeas
ne simas: non panis ille siniet᷑. sed indigen¬
tia tua finiet᷑. Panis .ẽ. & panis c̃. & panis est.
d̃ pater. dĩ &e silius. ds & sp̃s sanctus. Et̃nus

Expanded text:
simplex fides, illi non sufficit. Numquid dessimplex fides, illi non sufficit. Numquid dest? CAPUT III. Ergo ad ipsum Dominum, ad ipsum cum quo familia requiescit, pulsa orando, pete, insta. Non quomamicus ille in similitudine positus, taedio victus surget et dabit. Dare vult: tu pulsans nonpanes, hoc est, ad cibum et intelligentiam Trinitatis, habes et unde vivas, et unde pascas. Nec peregrinum venientem de via reformides, sed excipiendo civem domesticum facias: nec timeas ne finias. Non panis ille finietur, sed indigentiam tuam finiet. Panis est, et panis est, et panis est: Deus Pater, Deus
Abbreviated transcription (Latin):
A ut force. de uia mala. hoc .c̃. ae uita mala fati.¬
gatus. nescio quis amicus tuus. non inuemens
ueritatt̃. qua audita & ꝑcepta beatus siat. sed
lassatus in oñ cupiditatt & egestate scłi u̾enit
ad ts tamquã ad xp̃ianũ & dicit. R. edde nuchi
rationẽ. sac me. xp̃i auũ: & nit̾rogat quod forto¬
tu ꝑ simplicitatõ fidĩ nesciebas. & non .G̃. unde
resicias esurientẽ: & te ad monitus muenis in¬
digentẽ. & cum uis docers. cogeris discere. Et
dũm erubescis cũ qui tes int̾rogauit. qđ quere¬
bat in te non iueniens. compelleris querere.
nunicis libris. Fortassis quod ille int̾rogauis
in libro positũ. õ  sed obscurũ. G̃. Forte dixit
hoc apłs in epłã sua. Sic dixit ut legere possis
intelligers non possis. Transire non ꝑ mitttris.
urges eñ int̾rogator. ipsũ paulũ. aut petrum.
aut. aliquẽ ꝓphecam. iut̾rogare non sineris. iam
urget amicus esuriens. Tibi forte sufficiebat.¬

Expanded text:
Aut forte de via mala, hoc est, de vita mala, fatiAut forte de via mala, hoc est, de vita mala, fatigatus nescio quis amicus tuus, non inveniens veritatem, qua audita et percepta beatus fiat, sed lassatus in omni cupiditate et egestate saeculi, venit ad te, tanquam ad christianum, et dicit: Redde mihi rationetu per simplicitatem fidei nesciebas: et non est unde reficias esurientem, et te admonitus invenis indigentem; et cum vis docere, cogeris discere: et dum erubescis eum qui interrogavit, quod quaerebat non in te inveniens, compelleris quaerere, minicis Libris? Fortassis quod ille interrogavit, in libro positum est, sed obscurum est. Forte dixit hoc Apostolus in Epistola sua. Sic dixit, ut legere possis, intelligere non possis: transire non permitteris. Urget enim interrogator; ipsum Paulum, aut Petrum, aut aliquem prophetam interrogare t amicus esuriens qui te u
Abbreviated transcription (Latin):
interpellaret cotidic. tedio uictus dedit. quod
xp̃s inter nos petito. cum patre dator: nan utiq
nos tantũ hortaret᷑ ut peteremꝰ : nͥ uellet. dare.
Erubescat humana pigricia. Plus uult ills dare
quam nos acciꝑs. Elus uult ille misereri: quã
nos a miseria liberari. Et utiq si non liberati
fuerimus: nos miseri remanebimus. Namt ille
ut ad dantẽ gaudeanius. Fortassis eiĩ & nobis
aliquando uenit aiicus de uia: & non inuenimꝰ
qđ ei apponeremus. & necessitatẽ passi suinus.
&e accepimus &e nobis &e illi. Fieri enĩ non potest:
nͥ ut aliquis passus fuerit amicũ. aliquid uiter¬
rogantẽ quod respondere non possit. & tunc se
inuenit not habere : quando coactus .c̃. dare.
Uenit tibi amicus de uia. id est de uica huiꝰ scłi
inqua om̃s uelut peregrini transeunt: nec ullus
quasi possessor manet. sed om̃i honni dicitur.
refectus es. transi. age iter. da uenturo locum.

Expanded text:
interpellaret quotidie, taedio victus dedit quod interpellaret quotidie, taedio victus dedit quod ster Jesus Christus inter nos petitor, cum Patre dator, non utique nos tantum hortaretur ut peteremus, nisi dare vellet. Erubescat humana pigritia: plus vult ille dare, quam nos accipere: plus vult ille misereri, quam nos a miseria liberari: et utique si non liberati fuerimus, nos miseri remanebimus. Nam ille et ad dantem gaudeamus. Fortassis enim et nobis aliquando venit amicus de via, et non invenimus quod ei apponeremus; et necessitatem passi sumus, et accepimus et nobis et illi. Fieri enim non potest, nisi ut aliquis passus fuerit amicum aliquid interrogantem, quod respondere non possit: et tunc se invenit non habere, quando coactus est dare. Venit tibi amicus de via, id est, de vita hujus saeculi, in qua omnes velut peregrini transeunt, nec ullus quasi possessor manet; sed omni homini dicitur: Refectus es, transi; age iter, da venturo locum .
Abbreviated transcription (Latin):
in euamgłio nos eũ petere instant̃: & pul¬
sare uiq ad similieudinẽ imꝑbitatis.
Pposuit enĩ nobis exempli gr̃a. si quis nr̃m haberet
amicũ a quo nocts peteret tres panes. cum illi
amicus de uia uenisset. & quod ei apponeres
non haberet. si aut̃ ille respondeat iam se. requi¬
escere. & seruos suos secũ. nec debers illius precib
inquietari : ille aut̃ pulsando instet. & ꝑseueret.
nec pudors territus abscedat. sed necessitats
coactus immineat: surrecturũ illũ & si non ꝓpt̃
auitiã. certe ꝓpt̾ illuis imꝓbitatem.⁊ ce daturũ
ei quantos uoluerit. Quantos aut̃ uoluerit
N ichil plus ille uoluit qͣuã tres. In has .gͦ. simili¬
tudine aduinxit hortationẽ dñs: &e om̃ino sti¬
mulauit nos. quęrere. petere. pulsare. donec
accipiamus quod petimus. quod querimꝰ quod
pulsamus. usus exemplo a contrario. sicut de
illo uidics qui nec dm̃i tunebat. nec homines
reuerebatur: & tam̃ cum eũ quę̧dam iudua

Expanded text:
em nos eum petere instanter, et pulsare usque ad similitudinem improbitatis. Proposuit enim nobis, exempli gratia: Si quis vestrum haberet amicum, a quo nocte peteret tres panes, cum illi amicus de via venisset, et quod ei apponeret non haberet: si autem ille respondeat jam se requiescere, et servos suos secum, nec debere illius precibus inquietari, ille autem pulsando instet et perseveret, nec pudore territus abscedat, sed necessitate coactus immineat: surrecturum illum, etsi non propter amicitiam, certe propter illius improbitatem, et daturum ei quantos voluerit. Quantos autem voluit? Nihil plus ille voluit quam tres. In hac ergo similitudine adjunxit hortationem Dominus, et omnino stimulavit nos petere, quaerere, pulsare, donec accipiamus quod petimus, quod quaerimus, quod pulsamus, usus exemplo a contrario: sicut de illo judice qui nec Deum timebat, nec homines reverebatur, et tamen cum eum quaedam vidua
Abbreviated transcription (Latin):
gulis conficem᷑. Quis .G̃. gͦ ꝑ quẽ factus .ẽ. mun¬
serui. Item de singłis quib homo constat. Quis
anima sola. Quis resurrecturus triduo iacuit
in sepulchro. Xp̃s iłis: sed in carne sola. Dicit᷑
gͦ &e uihis singłis xp̃s. Uerũ hȩc om̃ia nõn duo

Expanded text:
gulis confitemur. Quis est ergo, per quem factus est mungulis confitemur. Quis est ergo, per quem factus est munservi. Item de singulis quibus homo constat. Quis anima sola. Quis resurrecturus, triduo jacuit in sepulcro? Christus Jesus, sed in carne sola. Dicitur ergo in his singulis Christus. Verum haec omnia non duo,
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ unũ sumꝰ. Unũ sunt enĩ scđ̾m id qđ deus
erat uerbũ: ce maior. ẽ. pat̾ scđ̾m id qđ uerbũ
caro factũ. ẽ. Dicã etiã qd̃ arriani & eunomi¬
quando pariuis maiorib sicut scriptũ .G̃. sub¬
Ille in se naturã cõm̃dat humanã. tu in illo
audes deformare diumnã. Insidelis. in grate.
idõ ne tu minuis eũ. qui fecit te. quia dicͣ ills
qui factus . ẽ. ꝓpt̾ te  Equalis enĩ patri siliꝰ.
ꝑ quẽ faccus. ẽ. homo : ut minor. eẽt patre. fac
tus . ẽ. homo. Qđ nͥ fieret quid . c̃. homo: Di¬
cat plans dñs & magister nrͣ. Si diligereas
ms gaudereas utiq. quia uado ad patrem
quia pat᷑ maior ie.c̃. Cum discipłis audiamꝰ
u̾ba doccoris: non cum alienis astutiã sequamͣ
deceptoris. Agnoscamꝰ geminã sub stãni xp̃i: di¬
uinã scilicẽt qua ęqualis . ẽ. patri. humanã qua
xp̃s. ne sit quat̾ritas. non trinitas ds̃. Sicut enĩ
unꝰ .ẽ. homo. anima rationalis & caro: sic unus

Expanded text:
Deus erat Verbum: major est Pater, secundum id quod Verbum caro fatum est . Dicam etiam quod Ariani et Eunomiquando parvus majoribus, sicut scriptum est, subIlle in se naturam commendat humanam; tu in illo audes deformare divinam? Infidelis, ingrate, ideone tu minuis eum qui fecit te, quia dicit ille quid factus sit propter te? Aequalis enim Patri, Filius per quem factus est tus est homo. Quod nisi fieret, quid est homo? Dicat plane Dominus et magister noster: Si diligeretis me, gauderetis utique, quia vado ad Patrem, quia Pater major me est. Cum discipulis audiamus verba doctoris, non cum alienis sequamur astutiam deceptoris. Agnoscamus geminam substantiam Christi; divinam scilicet qua aequalis est Patri, humanam qua  est Christus; ne sit quaternitas, non Trinitas Deus. Sicut enim unus est homo anima rationalis et caro, sic unus
Abbreviated transcription (Latin):
templũ ascendat phariseus ille &e publicanus:
Ille de sua sanitate głabat᷑: ille uuluera sua
medico ostendebat. Dicebat enĩ ille. ds gr̃astͥ
ago : quia non sũ sic̃ publicanꝰ iste. Cłabatur
suꝑ alt̾m. Ergo si publicanꝰ ille sanus e̾ẽt: inui¬
deret illi phariseus. qui non hab̾et. suꝑ quẽ
extolleret᷑. Q uomͦ gͦ uenerat quisic in uidebat:
Non erat utq sanus. Et cum se sanũ diceret.
non descendit curatus. Ille aut̃ oculos ad t̾ram
deiciens. ce non audens in cęlũ tollere: ꝑcutiebat
quid dicit dñs : An̾i dico uob̃. qr descendit
iustificatus de templo publicanꝰ magis quani
phariseus. quia om̃is qui se exaltat. humilia
bit᷑. & qui se humiliat exaltabit᷑. Qui gͦ se
exaltant : ꝑ alc̾am parcẽ uolunt ascendere
ad ouile. Qui aut̃ se humiliant: ꝑ ianuan
intraut ad ouile. Idõ de illa dixit. intrat. de
illo ascendit. Qui ascendit uidetis : qui alta

Expanded text:
templum ascenderat Pharisaeus ille et Publicanus? templum ascenderat Pharisaeus ille et Publicanus? Ille de sua sanitate gloriabatur, iste vulnera sua medico ostendebat. Dicebat enim ille: Deus, gratias ago tibi, quia non sum sicut Publicanus iste. Gloriabatur super alterum. Ergo si Publicanus ille sanus esset, invideret illi Pharisaeus; quia non haberet super quem extolleretur. Quomodo ergo venerat, qui sic invidebat? Non erat utique sanus: et cum se sanum diceret, non descendit curatus. Ille autem ad terram oculos dejiciens, et non audens in coelum tollere, percutiebaquid dicit Dominus? Amen dico vobis, quia descendit justificatus de templo Publicanus, magis quam Pharisaeus: bitur; et qui se humiliat, exaltabitur . Qui ergo se exaltant, per alteram partem volunt ascendere ad ovile: qui autem se humiliant, per januam intrant ad ovile. Ideo de illo dixit, intrat: de illo, ascendit. Qui ascendit, videtis, qui alta
Abbreviated transcription (Latin):
legeret᷑. Qui mtrat ꝑ iamiã : pastor .ẽ. Qui aut̃
ex alia parte ascendit  sur. ẽ. & latro. & dissipare
querit ce spargere. &. tollere. Quis . G̃. qui intrat
ꝑ ianuã : Qui intrat ꝑ xp̃m. Quis . ẽ. iste: Qui
imitat᷑ passionẽ. xp̃i. qui cognoscit hunulitatẽ
.xp̃i. ut cũ ds̃ eẽs factus sit homo ꝓ nobis. coguos.¬
cat se nomo non. ẽẽ. dm̃: sed hominẽ. Qui enini
dĩ uult uideri cuici sit homo non imitat᷑ illũ
qui cũ ds eẽt. homo factus.ẽ. Tibi aut̃ non dr̃.
esto aliquid minꝰ quã es: sed cognosce qđ es.
Cognosce te infirmũ. cognosce te hominẽ. cognos¬
ce te peccatorẽ: & cognosce quia ille iustificat.
Cognoses qr maculosus es: appareat inconfessio¬
ne tua macula cordis tui &e ꝑtinebis ad gregẽ
xp̃i. Quia confessio peccatorũ inuitat medicũ
sanacurũ. Quomͦ in egritudine qui dicit sanus
sum : non querit medicũ. Numquid non ad

Expanded text:
legeretur, Qui intrat per januam, pastor est: qui autem legeretur, Qui intrat per januam, pastor est: qui autem ex alia parte ascendit, fur est et latro; et dissipare quaerit, et spargere, et tollere. Quis est qui intrat per januam? Qui intrat per Christum. Quis est iste? Qui imitatur passionem Christi, qui cognoscit humilitatem Christi: ut cum Deus factus sit homo pro nobis, cognoscat se homo non esse Deum, sed hominem. Qui enim vult Deus videri, cum sit homo, non imitatur illum, qui cum Deus esset, homo factus est. Tibi autem non dicitur, Esto aliquid minus quam es: sed, Cognosce quod es. Cognosce te infirmum, cognosce te hominem, cognosce te peccatorem; cognosce quia ille justificat, cognosce quia maculosus es. Appareat in confessione tua macula cordis tui, et pertinebis ad gregem Christi. Quia confessio peccatorum invitat medicum sanaturum: quomodo in aegritudine qui dicit, Sanus sum, non quaerit medicum. Numquid non ad
Abbreviated transcription (Latin):
contingit. ut egrotus nesciat. quid agat in illo
medicꝰ aut̃ sciat. Cũ ills egritudine̾ ipsã patiat᷑.
medicus non patiat᷑: magis dicit medicus quid
agat᷑ in alt̃o: quã ille qui egrotat quid agat᷑
in se ipso. Petrus gͦ tunc infirmꝰ : dñs aut̃ medicus.
Dicebat ss babere uires quas non habebat: ills
aut̃ tangens uenã cordis eiꝰ. dicebat. qđ eũ ter
non quomͦ p̃sumpsit egrotus. Ergo post resur¬
rectionẽ suã dñs int̾rogauit eũ. non nesciens qͦ
ille animo confiteret᷑ amors̃. xp̃i : sed ut trina
confessione amoris. deleret trinã negationẽ timo¬
Quasi. quid iͥ dabis. quid mͥ p̃stabis. qł amas me
Quid eras p̾staturus pecrus resurgena dño. &e eunti
in cęlũ. atq sedenti ad dext̃am patris: Quasi di¬
ceret. Hoc mͥ dabis. hoc mͥ p̾stabis. quia amas
me : ut pascas oues meas. ꝑ ianuã uitres. non ꝑ
alt̾am partẽ ascendas. Audistis cum euangłmi

Expanded text:
contingit, ut aegrotus nesciat quid in illo contingit, ut aegrotus nesciat quid in illo agatur, medicus autem sciat: cum ille aegritudinem ipsam patiatur, medicus non patiatur. Magis dicit medicus quid agatur in altero, quam ille qui aegrotat quid agatur in se ipso. Petrus ergo tunc infirmus, Dominus autem medicus. Iste dicebat se habere vires, qui non habebat: ille autem tangens venam cordis ejus, dicebat quod ter non quomodo praesumpsit aegrotus . Ergo post resurrectionem suam Dominus interrogavit eum, non nesciens quo ille animo confiteretur amorem Christi, sed ut trina confessione amoris, deleret trinam negationem timoquasi, Quid mihi dabis, quid mihi praestabis, quia amas me? Quid erat praestaturus Petrus resurgenti Domino, et eunti in coelum, atque sedenti ad dexteram Patris? Quasi diceret, Hoc mihi dabis, hoc mihi praestabis, si amas me, ut pascas oves meas: per januam intres, non per aliam partem ascendas. Audistis, cum Evangelium
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad pedes: non se inde lingua separauit.
sed dixit calcas me. cum eã nemo contigerit.
Q uomͦ gͦ lingua quã nemo contigit dicit. calcas
me : sic xp̃s caput qđ nemo calcat dicit. Esuriu
&e dedistis mͥ manducare. Et illis qui hoc non
fecer̃ dicit. Esuriui. ce non dedistis mͥ mandu¬
care. Et quomͦ conclusit: Sic ibunt illi in con¬
bustionẽ ęa̾nã  iusti aut̃ in uitã ȩãnã. Cum gͦ
pastor. Dicit enĩ pecro: in quo uno format eccłam.
Pecre amas ms: Respondit. Dñe amo. Pasce
oues meas. Et t̃cio idẽ repetuut. Pretre amas
me: Contristatus. ẽ. petrus. qđ eũ t̃uo int̾ro¬
gauit .: quusi ille qui uidit conscientiã negato¬
ris: non uidẽt sidẽ confitentis. Nouerat illũ. Sem
ꝑnouerat illũ: & quando se petrus ipse non
nouerat. Tunc enĩ non se nouerat: quando dix̃.
tecũ ero usq ad mortẽ. & quã ee̾t infirmus
nesciebat. Quomͦ plerũq reuera & infirmis

Expanded text:
usque ad pedes, non se inde lingua separavit, usque ad pedes, non se inde lingua separavit, sed dixit, Calcas me: cum eam nemo contigerit. Quomodo ergo lingua, quam nemo contigit, dicit, Calcas me: sic Christus caput, quod nemo calcat, dixit, Esurivi, et dedistis mihi manducare. Et illis qui hoc non fecerunt, dixit: Esurivi, et non dedistis mihi manducare. Et quomodo conclusit? Sic: Ibunt illi in ambustionem aeternam, justi autem in vitam aeternam . e. Dicit enim Petro, in quo uno format Ecclesiam: Petre, amas me? Respondit: Domine, amo. Pasce oves meas. Et tertio: Petre, amas me? Contristatus est Petrus, quod eum tertio interrogavit : quasi ille qui vidit conscientiam negatoris, non videret fidem confitentis. Noverat illum semper, noverat illum et quando se Petrus ipse non noverat. Tunc enim se non noverat, quando dixit, Tecum ero usque ad mortem: et quam esset infirmus, nesciebat. Quomodo plerumque revera et infirmis
Abbreviated transcription (Latin):
Et in fine segregans ipsũ corpꝰ suũ. ad dext̾am.
& reliquos a quib mͦ conculcat᷑. segregans ad
sinstrã : dicturꝰ.ẽ. his qui sunt ad dexteram.
Uenite benedicti patris mei. ꝑcipite regnũ
qđ uobis paratũ .c̃. ab origine mundi. Quib
meritis: Esuriui enĩ. & dedistis mͥ mauducare
ce cę̧ta. Sic exequit᷑. tanquã ipse accepisset usq
adeo. ut illi uelut non intelligentes responds¬
ant .ce dicant. Dñe. quando te uidimꝰ esurien¬
tem. hospitẽ & in carcere : Et dicet eis. Cũ uni
ex inuumis meis fecistis: mͥ fecistis. Sic etiam in
nr̃o corpors. Caput sursũ. ẽ. pedes in terra sunt.
Tam̃ in aliqua constipatione & coartatione homi¬
num. quando aliquis tͥ pedẽ calcat. non ne
dicit capit. calcas me Nec caput tuũ. nec lin¬
guã tuã quis quã salcauit. Sursũ . ẽ : in tuto
est. nichil ei mali contngit. Et tam̃ quia per
conexionẽ caritatis unitas . ẽ. corporis a capite

Expanded text:
et in fine segregans ipsum corpus suum ad dexteram, et in fine segregans ipsum corpus suum ad dexteram, et reliquos a quibus modo conculcatur segregans ad sinistram, dicturus est his qui sunt ad dexteram: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi. Quibus meritis? Esurivi enim, et dedistis mihi manducare; et caetera sic exsequitur, tanquam ipse accepisset: usque adeo ut illi non intelligentes respondeant et dicant, Domine, quando te vidimus esurientem, hospitem, et in carcere? Et dicit eis: Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Sic etiam in nostro corpore caput sursum est, pedes in terra sunt: tamen in aliqua constipatione et coarctatione hominum, quando tibi aliquis pedem calcat, nonne dicit caput, Calcas me? Nec caput tuum, nec linguam tuam quisquam calcavit: sursum est, in tuto est, nihil ei mali contigit; et tamen quia per connexionem charitatis unitas est a capite
Abbreviated transcription (Latin):
ita uos didicisse nouimꝰ docente ma¬
gistro de cęlo in quo spem ur̃am po¬
m̃brorũ. & cõpago caritatis tanquã sanitas existit.
Quicũq aut̃ in caritate friquerit: infirmat᷑ in
corpore. xp̃i. Sed potens .s̃. ille qui iam exaltau̾
caput nr̃m. & iam infirma m̃bra sanars. dum
tam̃ non nunia impietate p̃cidant᷑. sed here¬
ant corpori donec sanent᷑. Quic quid enĩ ad¬
huc heret corpori: non desꝑatȩ sanitatis est.
int̃pellat. ꝓ nobis: caput nr̃m sine peccato.
& sins morte. iam ꝓpiciat᷑ dm̃ ꝓ peccatis nr̃is
ut & nos infins resurgentes. & nmutati in
qłam celestt̃. sequam caput nr̃m. Quoenĩ. ẽ.¬
caput: ibi &e cetã m̃bra. Sal dum hic sumus
mbra sum̾. Ne despenuis : quia secuturi sumͦ
tis nr̃i. Iam in cȩlo. ẽ: ce hic laborat. Quã di
hc laborat eccła  hic xp̃s esurit. hic sitit.
nudus .Ẽ. hospes .G̃. infirmat᷑. in carcere est.
Quicquid enĩ hic patit᷑ corpꝰ eiꝰ  se dixit pati.

Expanded text:
ita vos didicisse novimus, docente Magistro de coelo, in quo spem vestram pomembrorum et compago charitatis, tanquam sanitas exsistit. Quicumque autem in charitate friguerit, infirmatur in corpore Christi. Sed potens est ille, qui jam exaltavit caput nostrum, etiam infirma membra sanare: dum tamen non nimia impietate praecidantur, sed haereant corpori donec sanentur. Quidquid enim adhuc haeret corpori, non desperatae sanitatis est: interpellat pro nobis. Caput nostum sine peccato et sine morte, jam propitiat Deum pro peccatis nostris: ut et nos in fine resurgentes, et immutati in gloriam coelestem, sequamur caput nostrum. Quo enim caput, et caetera membra. Sed dum hic sumus, membra sumus; ne desperemus, quia secuturi sumus tis nostri. Jam in coelo est, et hic laborat, quamdiu hic laborat Ecclesia. Hic Christus esurit, hic sitit, nudus est, hospes est, infirmatur, in carcere est. Quidquid enim hic patitur corpus ejus, se dixit pati:
Abbreviated transcription (Latin):
habentẽ reatũ ante quã bab̾s possis arbitrium.
Ecce ubi te inuenit: quando paruulũ uiuenit.
Sed pariuili ȩtatẽ excessisti. Ecce creuisti pͥmo
peccato multa addidisti. Legẽ accepistr: p̃ua¬
ritator. exticisli. Sed noli . ẽe̾. sollicitus. Ubi ha¬
bundauit peccatu᷑ . suꝑ habundauit gracia

Expanded text:
hahaecce ubi te invenit, quando parvulum invenit. Sed parvulus aetate excessisti, ecce crevisti, primo peccato multa addidisti, legem accepisti, praevaricator exstitisti: Sed noli esse sollicitus, ubi abundavit peccatum,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s. uidete genus humauũ. a pͥma illiꝰ pͥmi ho¬
minis morte fluxisse. Et enĩ peccatũ a pͥmo ho¬
mine uttrauit in hunc mundũ & ꝑ peccatũ mors
c ita mom̃s homines ꝑtrausiit. Ptransiit. uerbũ
attendite : qđ audislis considerate. Uidete quid
.p̃. ꝑtransut. Etransiit. Inde.ẽ. & paruulus reus.
Peccatũ nondũ fecit: sed traxit. Et eñ illud pec¬
catũ nou in fonts maułit sed ꝑtransũt. Non
in illũ aut in illũ: sed ui omĩs homines ꝑtransus.
Genuit peccatores mort ob noxios: primꝰ peccator.
pͥmus p̾uaricator.. Uent ad sanandos de uirgi¬
ne saluator: qui ad te non qua uenisti uenit.
Non enĩ ille de concupiscentia maris & feminȩ.
non de illo uinculo concupiscentiȩ. Sp̃s inquit
est. fide feruenti. non concupiscentia carnus estu
quando ardors libidinis efluaret: Quia gͦ .nͦ.
qua uenisti ad te uenit : lib̾at te ubi te inue¬
nt uenundatũ sub peccato. iacentẽ in moris
pͥmi homins. trahentẽ peccatũ pͥmi hominis.

Expanded text:
fratres, videte genus humanum a prima illius primi hominis morte fluxisse. Etenim peccatum a primo homine intravit in hunc mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit . Pertransiit, verbum attendite, quod audistis: considerate, videte quid est, pertransiit. Pertransiit: inde est et parvulus reus; peccatum nondum fecit, sed traxit. Etenim illud peccatum non in fonte mansit, sed pertransiit: non in illum aut illum, sed in omnes homines pertransiit. Genuit peccatores morti obnoxios primus peccator, primus praevaricator. Venit ad sanandos de virgine Salvator. Quia ad te non qua venisti, venit: non enim ille de concupiscentia maris et feminae, non de illo vinculo concupiscentiae. Spiritus, inest fide ferventi, non concupiscentia carnis aestuaum haberet, quando ardore libidinis aestuaret? Quia ergo non qua venisti ad te venit, liberat te. Ubi te invenit? Venumdatum sub peccato, jacentem in morte primi hominis, trahentem peccatum primi hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut mͦ uidemꝰ.. nunquid credentes in se ad iudeos
missurus erat ut discerent: Sed in nomine pharise
orũ &e scribarũ : significauit quosdã fut᷑os in eccła
sua quidicerent & non facerent. Ss aut̃ sigurauerat:
in ꝑsona moysi. Et enĩ ꝑsonã eiꝰ gerebat moyses:¬
& idõ uelũ ante se ponebat. quando loquebatur
popło. qr quã dui illi in lege carnalib gaudiis ce
uo luptatib dedici erant. & regnũ t̾renũ querebant.
uelam̃ positũ erat contͣ faciẽ eorũ. ne uident xp̃m
in scripturis. Ablato enĩ uelamine postea ꝗ passus
ẽ. dñs: uisa sunt secreta templi. Idõ cum in cruce
penderet: scissũ. ẽ. uelũ templi. a sũmo usq deor¬
sum. Et aꝑte dicit apłs paulus. Cum aut̃ transie¬
ris ad xp̃m: auferet᷑ uelam̃. Qui aut̃ non transierit

Expanded text:
sicut modo videmus, numquid credentes in se, ad Judaeos sicut modo videmus, numquid credentes in se, ad Judaeos missurus erat, ut darum et phariseorum significavit quosdam futuros in aecclesia sua, qui dicerent et non facerent; se autem significavit in  et velum ante se ideo ponebat, quando loquebatur populo; quia quamdiu illi in Lege carnalibus gaudiis et voluptatibus dediti erant, et regnum terrenum quaerebant, velamen positum erat contra faciem eorum, ne viderent Christum in Scripturis. Ablato enim velamine, posteaquam passus est Dominus, visa sunt secreta templi. Ideo cum in cruce penderet, scissum est velum templi a summo usque deorsum : et aperte dicit apostolus Paulus, Cum autem transieris ad Christum, auferetur velamen. Qui a
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ aut̃ uideis. oportet me inquit &e eas adducere
ut sit unus gręx &e unꝰ pastor: Idõ duȩ naues erant
unde uocauerat. discipłos. Duas ipsas plebes sig-¬
iuficabant. quando miser̃ recia & leuauer tantã
uĩ &e tantũ numerũ pisciũ ĩta ut pene recia rũ¬
perent᷑. Et onerauer̃ inquic duas naues. Quas
naues significabant unã eccłam: sed de duabus
plebib faccã. conunctã in xp̃o quãius de diu̾so
uenientẽ. Hoc significabant etiã duȩ uxores. ha¬
bentes unũ uirũ iacob: lia &e rachel. Has duas
siquificant aenam duo cȩci quis edebant iupcra uiã
quos ans il luminauit. Et si aditati aripcuras¬
mn on uilti . locis inuemietis. siguiscari duas peclas.
quȩ non sunt duȩ sed una. Ad hoc enĩ ualet lapis
angłaris. ut ex duab faciat unã. Ad hoc ualet ille
pastor: ut de duob gregib faciat unũ. Ergo dñs
docturus eccłam . & habiturus scolã suã : pret̃ iudeos

Expanded text:
batur autem Judaeis: Oportet me, inquit, et eas adducere, batur autem Judaeis: Oportet me, inquit, et eas adducere, ut sit unus grex, et unus pastor. Ideo duae naves erant, unde vocaverat discipulos. Duas ipsas plebes significabant, quando miserunt retia, et levaverunt tantam vim et tantum numerum piscium, ita ut pene retia rumperentur: Et oneraverunt, inquit, duas naves . Duae naves significabant unam Ecclesiam, sed de duabus plebibus factam, conjunctam in Christo, quamvis de diverso venientem. Hoc significant etiam duae uxores, habentes unum virum Jacob, Lia et Rachel . Has duas significant etiam duo caeci, qui sedebant juxta viam, quos Dominus illuminavit . Et si advertatis Scripturas, in multis locis invenietis significari duas Ecclesias, quae non sunt duae, sed una. Ad hoc enim valet lapis angularis, ut ex duabus faciat unam. Ad hoc valet ille pastor, ut de duobus gregibus faciat unum. Ergo Dominus docturus Ecclesiam, et habiturus scholam suam praeter Judaeos,
Abbreviated transcription (Latin):
Ille aut̾ qui audit saluts̃ ab eo qui non habet
salutt̃. si ei crediderit quẽ illi annuntiat. neq
in illo spẽ posuerit ꝑ quẽ illi annuntiat᷑ salus
qui anniuitiat habebit detrimtũ. cui anniui¬
tiat᷑ habebit lucrũ. Habes dñm dicentẽ de¬
phariseis. cathedrã moysi sedent. Non eos solos
significabat dñs. quasi uͦ eos qui credent in xp̃o ad
uideorũ scolã initteret. ut ibi discerent quẽ ad¬
modũ iter sit ad regnũ cęlorũ. Nonne dñs idõ ue
uit. ut iistitueret eccłam. ipsosq uideos bene
credentes & bene sꝑantes. & bene diligentes segre.¬
garet tanquã frum̃ta a paleis. & faceret unũ pa¬
rietẽ circũcisionis. cui conungeret᷑ alius paries
ex pͣputio gentiũ quib duob parietib de diu̾so
uenientib eẽt ipse lapis angularis. Nonne gͦ idẽ
dñs de duab istis plebib in uno futuris dixit. ha¬
beo & alias oues quȩ noni sunt de hoc ouili. Ioqua¬

Expanded text:
Ille autem qui audit salutem ab eo qui non habet Ille autem qui audit salutem ab eo qui non habet salutem si ei crediderit quem ille annuntiat, neque in illo spem posuerit, per quem illi annuntiatur salus: qui annuntiat, habebit detrimentum; cui annuntiatur, habebit lucrum. CAPUT VI. 6. Dictum Chrissignificabat Dominus: quasi vero eos qui crederent in Christum, ad Judaeorum scholam mitteret, ut ibi discerent quemadmodum iter sit ad regnum coelorum. Nonne ideo Dominus venit, ut institueret Ecclesiam, ipsosque Judaeos bene credentes et bene sperantes et bene diligentes segregaret tanquam frumenta a paleis, et faceret unum parietem circumcisionis, cui conjungeretur alius paries ex praeputio Gentium, quibus duobus parietibus de diverso venientibus esset ipse lapis angularis? Nonne ergo idem Dominus de duabus istis plebibus in uno futuris dixit: Habeo et alias oves, quae non sunt ex hoc ovili? Loque
Abbreviated transcription (Latin):
animã suã ponere ꝓ ouib & intrare ꝑ iauuam.
Furẽ dixit . &. latronẽ asceudẽ ꝑ aliã partẽ. Mer¬
cenariũ dixit. lupũ. uel etiã surẽ si uideat fu¬
gere. quia non . ẽ. illi cura de ouib. mercenariꝰ
.G. non pastor. Ille intrat ꝑ ianuã. qr pastor .G̃.
Iue ascendit ꝑ aliã partẽ: qt fur .ẽ. Ile uidens eos
qui uolunt tollere oues. timet & fugit quia mer
cenariꝰ. ẽ quia non .ẽ. illi cura de ouib. Merce¬
nariꝰ .c̃. enĩ. Si inuenerimꝰ tres istas ꝑsonas: in¬
uenit sc̃itas ur̃a. & quos diligatis. & quos tole¬
recis. ce quos caueatis. Diligendus ẽ. pastor.
tolerandus .Ẽ. mercenariꝰ: cauendus .ẽ. latro.
Sunt homines in ȩccła. de quib dicit apłs. qui
ex occasione euangelizant. querentes ab homi¬
nib cõmoda sua. siue peccuniaria. sius honorũ.
uł laudis humanȩ. quomͦ libet uolentes acci¬
pere munera euangłirant. non tam salutẽ eiꝰ
querunt cui annuntiaut. quã cõmodulũ suũ

Expanded text:
. Furem dixit et latronem ascendere per aliam partem. Mercenarium dixit, lupum vel etiam furem si videat, fugere; quia non est illi cura de ovibus: mercenarius est enim, non pastor. Ille intrat per januam, quia pastor est; ille ascendit per aliam partem, quia fur est: ille videns eos qui volunt tolmercenarius est enim. Si invenerimus tres istas personas, invenit Sanctitas vestra et quos diligatis, et quos toleretis, et quos caveatis. Diligendus est pastor, tolerandus est mercenarius, cavendus est latro. Sunt homines in Ecclesia, de quibus dicit Apostolus, qui ex occasione evangelizant, quaerentes ab hominibus commoda sua , sive pecuniaria, sive honorum vel laudis humanae. Quomodolibet volentes accipere munera evangelizant, et non tam salutem ejus quaerunt cui annuntiant, quam commodum suum.
Abbreviated transcription (Latin):
non .ẽ. mors. Sed peccatũ ut appareat. peccatũ
sed peccatũ . ẽ. mors. Laindudũ aut̃. dixerat:
sine lege peccatũ mortuũ.s̃. Ubi uos ad monu¬
erã qr mortuũ. ẽ: dixit absconditũ. latens uͣ
apparens. Modo uidece quã uere ita dictũ
sit. Feccatũ inquit ut appareat. peccatũ. Non
dixͦ ut sit qr erat: & quando non apparebat
peccatũ. sed ut appareat peccatũ : qr concu¬
piscentiã uescieba᷑. nͥ lex diceret. non concupis¬
ces. Non ait concupiscentiã non habeba  sed
concupiscentiã nescieba᷑. Sic. & ian: lic non ait
ut sit peccatũ : sed ut apparcat peccatũ ꝑ bonũ

Expanded text:
 Absit? Sed peccatum ut appareat peccatum, sed peccatum est mors. Jamdudum autem dixerat , « sine lege peccatum mortuum est, » ubi dixeramus, quia mortuum dixit, absconditum, est; latet, non apparet. Modo videte, quam vere ita dictum sit: « Peccatum, » inquit, « ut appareat peccatum. » Non dixit, ut sit, quia erat, et quando non apparebat peccatum. Quid est, ut appareat peccatum? Quia « concupiscentiam nesciebam nisi lex diceret, Non concupisces. Non ait, concupiscentiam non habebam, sed concupiscentiam nesciebam: sic etiam et hic non ait, ut sit peccatum, sed, ut appareat peccatum, per bonum
Abbreviated transcription (Latin):
qui audierint uuent. Sicut enĩ pat̾ ht̃ uitã
in semet ipso : sic dedit filio habere uitã in semoe¬
ipso. Non participando : sed in semet ipso. Nos
enĩ uos habemꝰ uitã in nobismet ipsis: sed in dõ
nro. Iue aut̃ pat̾ habet uitã in semet ipso & ta¬
lem genuit filiũ. qui haberes uitã in semes ipso
non fieret uite particeps: sed ipse uita ẽẽt. cuiꝰ
uitȩ nos participes essemus. Plane ut haberet
uitã insemet ipso  & eẽt ipse uita. It aut̃ sieres
siluis honunis a nolis accepit filiꝰ dĩ i seniet ip

Expanded text:
ui audierint, vivent. Sicut enim Pater habet vitam in semetipso, sic dedit Filio vitam habere in semetipso: non participando, sed in semetipso. Nos enim non habemus vitam in nobis ipsis, sed in Deo nostro. Ille autem Pater vitam in semetipso habet: et talem genuit Filium, qui haberet vitam in semetipso; non fieret vitae particeps, sed ipse vita esset, cujus nos vitae participes essemus: plane ut haberet vitam in semetipso, et esset ipse vita. Ut autem fieret filius hominis, a nobis accepit. Filius Dei i
Abbreviated transcription (Latin):
Tenunit caritas ur̃a sermous pristino. in ad¬
er occasione lectionis euangłu locutos ulte.¬
nos. ẽs̃: nobis de sp̃u sc̃o. Ad hunc potan łlo¬
ut̃ficere cupiebant nec ualebant. quia ille nole¬
batisum ꝙ hȩc locutus. ec̃o: nata .ẽ. de illo in
turba dissensio. Alis putantib qđ ipse. eet xp̃s
alis dicentib quna de galelea non exurget. xp̃s.
Qui uͦ missi fu erant ut. eũ tenerent: redier᷑ in munes
Responderunt enĩ: nunquã se audisse hominẽ sic
locutũ. Non cnĩ quisquã sic loquit᷑ homo. Ills auc̃
sic locutus .t̃. qr ds erab &e homo. Tam̃ pharisei tes¬

Expanded text:
eminit Charitas vestra, sermone pristino ex occasione lectionis evangelicae locutos nos esse vobis de Spiritu sancto. Ad hunc potaninterficere cupiebant nec valebant, quia ille nolebat: cum ergo haec locutus esset, nata est de illo in turba dissensio, aliis putantibus quod ipsaliis dicentibus, quia de Galilaea non exsurget Christus. Qui vero missi fuerant ut eum tenerent, redierunt immunes Responderunt enim, nunquam se audisse hominem sic locutum. Non enim quisquam sic loquitur homo: ille autem sic locutus est, quia Deus erat et homo
Abbreviated transcription (Latin):
scło. Quicumq enĩ uoluerit amicus. ec̾. scłi huiꝰ
sicut scriptura ais: iiicus dĩ reputabit᷑. Sicut aut̃
gaudia differunt: suntq om̃ino contraria. Quan.¬
do gaudet᷑ in scło. non gaudet̾ in dño: quando gau¬
detͣ in dño. nongaudet᷑ in scło. Uincat gaudiũ in
dño donec fimat᷑ gaudiũ insdõ. Gaudiũ in dño
semꝑ augeat᷑ : gaudiũ inscło semꝑ minuat᷑. donec¬
scło gauders non debeamus sed etiã in hoc scło
consticuti iam in dño gaudeamus. Sed ait aliquis.
In scło utiq si gaudeo: ibi gaudeo ubi sum. Quid
enĩ: Quia es in scło. in dño nones. Audi eumdẽ
apłm. ad atheuienscs loquentẽ. & in actib apłorũ

Expanded text:
enim voluerit amicus esse hujus mundi, sicut Scriptura dicit, inimicus Dei reputabitur . Sicut autem gaudia differunt, suntque omnino contraria. Quando gaudetur in saeculo, non gaudetur in Domino: quando gaudetur in Domino, non gaudetur in saeculo. Vincat gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Gaudium in Domino semper augeatur: gaudium in saeculo semper minuatgaudere non debemus; sed ut etiam in hoc saeculo constituti, jam in Domino gaudeamus. Sed ait aliquis: In saeculo sum; utique si gaudeo, ibi gaudeo ubi sum. Quid enim? quia es in saeculo, in Domino non es? Audi eumdem apostolum ad Athenienses loquentem, et in Actib
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑: qm̃ de narareth ciuitate erant parentes
etꝰ. Sđm mariã dixi parentes non scđm uirils
sem̃. Non enĩ quesiuit in tra patrẽ : qui iaui
habebat desuꝑ patrẽ. Nani ittraq eiꝰ natiuitaᷤᷤ
mirabilis fuit. Diuina sine matre bumana
surrexit. Reu̾si sunt inquĩ euangłista in do¬

Expanded text:
batur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes batur, quoniam de Nazareth civitate erant parentes ejus. Secundum Mariam dixi parentes, non secundum virile semen: non enim quaesivit in terra nisi matrem, qui jam habebat desuper Patrem. Nam utraque ejus nativitas mirabilis fuit; divina sine matre, humanasurrexit. Reversi sunt, inquit evangelista,
Abbreviated transcription (Latin):
didit in eũ. aut exphariseis: Sed turba hȩc quę
non nouit legẽ: maledici sunt. Qui non nous¬
rant legs̃: ipsi credebant in cũ qui miserat legt̃.
Et eũ qui miserat. legẽ concẽpnebant illi qui do¬
cebant legẽ: ut impleret᷑ qđ dixerat ipse dñs.
Ego ueni ut non uidentes uideant. & uidentes
cȩci siant. Cȩci enĩ faca sunt pharisei doctores:
illuminati sunt popłi legẽ nescientes. & in accors̃
legis credentes. Nichodemꝰ tam̃ unꝰ ex phariseis
qui ad dũm nõcee uenerat: & ipse non quids̃ incrs.¬
dulus sed timidus. Nam & nocis uenerat ad lucẽ
quia illuminari uolebat. &e sciri timebat : respon¬
dit iudcis. Num quid lex nr̃a uidicat quẽquã
nͥ audierit ab ipso priꝰ .&. cognouerit quid faciat
tores. Sciebat enĩ nicbo demꝰ uł potiꝰ credebat
similes fierent illis qui nussi sunt teners. & ma
qđ ae illis. Num quid &e tu galileus es. Id est
quasi a galileo seductus. Dñs enĩ galileus dice¬

Expanded text:
eum, aut ex Pharisaeis? Sed turba haec, quae non novit legem, maledicti sunt. » Qui non noverant legem, ipsi credebant in eum qui miserat legem. Et eum qui miserat legem, contemnebant illi qui docebant legem, ut impleretur quod dixerat ipse Dominus: Ego veni, ut non videntes videant, et videntes caeci fiant. Caeci enim facti sunt Pharisaei doctoilluminati sunt populi legem nescientes, et in auctorem legis credentes. Nicodemus tamen unus ex Pharisaeis, qui ad Dominum nocte venerat, et ipse quidem non incredulus, sed timidus nam ideo et nocte venerat ad lucem, quia illuminari volebat, et sciri timebat respondit Judaeis: Nunquid lex nostra judicat hominem, nisi audierit ab ipso prius, et cognoverit quid factores. Sciebat autem Nicodemus, vel potius credebat, similes fierent illis qui missi sunt tenere eum, equod et illis: Nunquid et tu Galilaeus es? Id est, quasi a Galilaeo seductus. Dominus 541 enim Galilaeus dice
Abbreviated transcription (Latin):
ceat. Quicũq impudici estis. corrigitẽ uos:
dũ uiuitis. Ego enĩ uerbũ dĩ loqui possũ᷑ mm¬
pudicos aut̃ m nequitia ꝑseuerantes. de uidi¬
cio &e dã pnatione dĩ lib̾are non possum.¬

Expanded text:
ceat. Quicumque impudici estis, corrigite vos, ceat. Quicumque impudici estis, corrigite vos, dum vivitis. Ego enim verbum Dei loqui possum, impudicos autem in nequitia perseverantes, de judicio et damnatione Dei liberare non possum.
Abbreviated transcription (Latin):
ginitas : alit̾ ibi lucebit castitas conugalis. alit̃
ibi lucebit sc̃a uiduitas. Diui̾ss lucebunt: sea
om̃s ibi erunt. Splendor dispar: cęlũ cõmunt.
gimini magis sermone meo. Congratulant̾ etũ
qui sciunt seruare conuigib. qđ a conuigib
cũq non seruatis castitatẽ. nolits accełe ad illũ
panẽ : contristant᷑. Et ego nollẽ hoc dicere. Sed
quid facio: Timeo homint̃ &e taceo ueritate᷑
Ergo si illi serui non timent dñm. ⁊ ego etiã non
timeã. quasi non sciã dictũ. ẽt̾. serus nequã &
piger.tu dares & ego exigerẽ. Ecce dedi dñe
ds m̃s. ecce inconspectu tuo & angłorũ tuorũ.
ce in conspectu ipsiꝰ plebis tuę erogaui peccu¬
niã tuã. Tĩeo enĩ uidiciũ tuũ. Ego dedi tu
exige. Et si non dicã : faccurus es. Ergo hoc
pociꝰ dico. Ego dedi. tu conu̾te. tu parce. fac
pudicos qui fuer̾ impudicr᷑ ut simul in tuo
conspectui cum uidiciũ uenerit gaudeamꝰ. Et
qui erogauit: &e cui erogatũ .ẽ. Placet hoc: pla¬

Expanded text:
rginitas, aliter ibi lucebit castitas conjugalis, aliter ibi lucebit sancta viduitas. Diverse lucebunt: sed omnes ibi erunt. Splendor dispar, coelum commune. gimini magis sermone meo. Congratulantur enim qui sciunt servare conjugibus, quod a conjugibus cumque non servatis castitatem, nolite accedere ad illum panem, contristantur. Et ego nollem hoc dicere: sed quid facio? Timebo hominem, ut taceam veritatem? Ergo si illi servi non timent Dominum, etiam ego non timeam? quasi non sciam dictum esse, Serve nequam et piger, tu dares, et ego exigerem . Ecce dedi, Domine Deus meus; ecce in conspectu tuo et Angelorum tuorum et in conspectu ipsius plebis tuae erogavi pecuniam tuam: timeo enim judicium tuum. Ego dedi, tu exige. Etsi non dicam, facturus es. Ergo hoc potius dico; Ego dedi, tu converte, tu parce. Fac pudicos qui fuerunt impudici, ut simul in tuo conspectu, cum judicium venerit, gaudeamus, et qui erogavit et cui erogatum est. Placet hoc? Pla
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ rei gr̃a. uͥ quȩ supra dixeras. peto non in¬
firmari in tribulationib meis ꝑ uobis. quę est
gła ur̃a : Quia gͦ uoliuitatis habetis arbiaruĩ.
peto. Quia gͦ uobis uoluntatis arbiriũ non fus¬
sicit. ad implendũ qđ peto: huĩꝰ rei gr̃a flecto¬
uobis. Quid det uobis: Qđ peto uobis: rogo
det uobis. Peto enĩ a uobis ꝓpter arbitruĩ uolui¬
tatis : rogo dec uobis. ꝓpt̾ auxiliũ maiestatis.
Sed apłi uerba p̃uenimus: adhuc fortasse ꝑx¬
pectatis audire. qui texcũ eiꝰdẽ lectionis
patrẽ genua fleciet apls. ut det illis qui dixerat
eis peto. Mem̃tote gͦ quid pecierit ab eis. Peco. ñ
infirmari in tribulationib meis ꝓ uobis. Hoc ab
Quid .s̃. aliud. nͥ non infirmari. Uircuit̃ corrobo.¬
pecit. Hoc a dõ pecit: qđ ab honunib exigit.
Quia ut ds̃ uelit dare debes & tu ad accipiendũ
accomodare uoluntatẽ. Quo mͦ uis acciꝑe gr̃am
diuinȩ uoluntatis. qui sinũ non aꝑis uoluntatis:

Expanded text:
us rei gratia, nisi quae supra dixerat, peto, non infirmari in tribulationibus meis pro vobis, quae est gloria vestra. Quia ergo voluntatis habetis arbitrium, peto. Quia vero vobis voluntatis arbitrium non sufficit ad implendum quod peto:Hujus rei gravobis. Quid, det vobis? Quod peto a vobis, rogo det vobis. Peto enim a vobis, propter arbitrium voluntatis: rogo det vobis, propter auxilium majestatis.Sed Apostoli verba praevenimus. Adhuc fortasse exspectatis audire, qui textum ejusdem lectionis Patrem genua flectat, ut det illis quod dixerat eis, Peto. Mementote ergo quid petierit ab ipsis. Peto non infirmari in tribulationibus meis pro vobis: hoc ab Quid est aliud, nisi non infirmari? Virtute corrobopetit. Hoc a Deo petit, quod ab hominibus exigit: quia ut Deus velit dare, debes et tu ad accipiendum accommodare voluntatem. Quomodo vis accipere gratiam divinae bonitatis, qui sinum non aperis volunt
Abbreviated transcription (Latin):
nauit peccatũ in carns. Quomͦ gͦ non habebat pec¬
catũ. si de peccato dampnauit peccatũ. Iani ali¬
quando exposumꝰ uobis hoc : sed qui menun erui
recognant. qui non audierunt audiant. qui obliti
sunt reco laut. Peccatũ uocabat᷑ in lege: sacrificium
ꝑ peccato. Assiduo lex hoc cõinemoras. uon semel ñ
iterũ. sed sepissinis. Peccata : dicebant᷑ sacrisicia ꝓ
peccatũ erat. Ipsũ apłin audi. De ipso loquens ait.
Eũ qui non nouerat peccatũ. Ipsã sententiã uobis ex¬
ponebã: quando istã dicebã. Eũ inquis qui non

Expanded text:
navit peccatum in carne. Quomodo ergo non habebat peccatum, si de peccato damnavit peccatum? Jam aliquando exposuimus vobis hoc: sed qui meminerunt, recognoscant; qui non audierunt, audiant; qui obliti sunt, recolant. Peccatum vocabatur in Lege sacrificium pro peccato. Assidue Lex hoc commemorat: non semel, non iterum, sed saepissime peccata dicebantur sacrificia pro peccatum erat, ipsum Apostolum audi. De illo loquens ait: Eum qui non noverat peccatum. Ipsam sententiam vobis exponebam, quando ista dicebam: Eum, inquit, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
apłi. qđ enĩ inpossibile erat legi. Et ne ipsa cul¬
paret᷑. quid subuixit. In quo infirmabat᷑ per
carnẽ. Lex enĩ uibebat &e non implebat: quia
caro ubi non erat gra inuictissime resistebas:
Et lex infirmabat᷑ ꝑ carnẽ: quia lex sp̃alis .s̃. ego
aut̃ carnalis sum. Quomͦ gͦ lex mͥ opitularet᷑
uibens ꝑ litt̾an. & nondans gr̃am: Infirma¬
bat᷑ ꝑ carnẽ. Quid fecit ds. cum hos impossibile
eẽt legi. &e infirmaret᷑ ꝑ carnẽ: Dĩ siliũ suũ iui

Expanded text:
egis. Et ne ipsa culparetur, quid subjunxit? In quo infirmabatur per carnem. Lex enim jubebat, et non implebat; quia caro, ubi non erat gratia, invictissime resistebat. Et lex infirmabatur per carnem: quia lex spiritualis est; ego autem carnalis sum. Quomodo ergo lex mihi opitularetur jubens per litteram, et non dans gratiam? Infirmabatur per carnem. Quid fecit Deus, cum hoc impossibile esset legis, et infirmaretur per carnem? D
Abbreviated transcription (Latin):
Quars: Quia uirtutẽ habeo qua te ꝓmerear:
Non. Quare: Quia uoluntatis arbitriũ gero.
unde gr̃am cuã meritũ meũ p̾cedat. Non.
Sed quare. Qm̃ in te confidit aiima mea.
Magna scientia ista continentia: Conu̾si ad dim̃i¬

Expanded text:
Quare? Quia virtutem habeo qua te promerear? Quare? Quia virtutem habeo qua te promerear? Non. Quare? Quia voluntatis arbitrium gero, unde gratiam tuam meritum meum praecedat? Non. Sed quare? Quoniam in te confidit anima mea . Magna scientia, ista confidentia. Conversi ad Domin
Abbreviated transcription (Latin):
peccatũ intrauit in mundũ. & ꝑ peccatũ mors.
& ita in om̃s homines mors ꝑtransit: in quo õs
ginẽ ueniat. Yiutis ueniat: mortuos inueniat.
Mouat᷑ ut morienti subueniat: mortuos ad uitã
transferat. mortuos redimat a morte. seruet ui¬
tam in marte. occidat mortẽ de morte. Sola .c̃.
ista gr̃a paruulorũ. sola maiorũ : sola liberat
pusillos cum magnis. Quare illũ. & quare
illũ  Quare non illũ atq illũ. Nolo a me que¬
ras. Homo sum. ꝓsundũ crucis adu̾to nͥ penitro.
Ex pauesco: non scrutor. Inscrutabilia sunt uidi
es : homo erat. qui dicebat. O honio aiuis es qui
respondeas deo: Homo dicebat: homuu dice¬
bat. Audiat homo ne ꝑeat homo : ꝓpt̾ quem
dĩ factus .ẽ. homo. In hac gͦ crucis ꝓfuuditate
in hac rerũ tanta obscuritate. teneamꝰ quod
cantauimꝰ. ne de nr̃a uirtute p᷑ sumamus.
Non ingenioli nr̃i uirib in hac quęstione aliqͥd
arrogemꝰ : psalmũ dicamꝰ. cum psalmo dicamꝰ.

Expanded text:
ccatum intravit in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes ginem veniat; vivus veniat, mortuos inveniat: moriatur, ut morienti subveniat, mortuos ad vitam transferat, mortuos redimat a morte, servet vitam in morte, occidat mortem de morte. Sola est ista gratia parvulorum, sola majorum: sola liberat pusillos cum magnis. Quare illum, et quare illum; quare non illum atque illum; nolo a me quaeras. Homo sum: profundum crucis adverto, non penetro; expavesco, non scrutor. Inscrutabilia sunt judices: homo erat qui dicebat, O homo, tu quis es qui respondeas Deo ? Homo dicebat, homini dicebat. Audiat homo, ne pereat homo, propter quem Deus factus est homo. In hac ergo crucis profunditate, in hac rerum tanta obscuritate teneamus quod cantavimus: non de nostra virtute praesumamus, non ingenioli nostri viribus in hac quaestione aliquid arrogemus: Psalmum dicamus, cum Psalmo dicamus,
Abbreviated transcription (Latin):
hominẽ intrauit peccaiũ in mundũ. & ꝑ peccatũ
mors : & ita inom̃s homines ꝑtransiit. in quo om̃s
peccauerunt. Om̃s enĩ unus fuerunt: sicus audio
dicentẽ inoreẽ hominis de peccato esse INon inqͥb.
Et quid dicis: Om̃em hominẽ ds inmorialẽ creat.
Quare gͦ moruint̾ pariuili infantes. Namdicam
quare moriunt᷑ grandes homines: diccurus es mͥ.
Peccauerunt. Ergo de maiorũ etate non disputabo
paruulorũ infantiã contͣ te testẽ citabo. Non lo

Expanded text:
 in mundum, et per peccatum mors; et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . Omnes enim unus fuerunt. Sic te audio dicentem mortem hominis de peccato esse? Non, inquit. Et quid dicis? Omnem hominem Deus immortalem Quare ergo moriuntur parvuli infantes? Nam si dicam, Quare moriuntur grandes homines? dicturus es mihi, Peccaverunt. Ergo de majorum aetate non disputabo: parvulorum infantiam contra te testem citabo. Non loq