comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ suꝑuiꝰ commemorauimꝰ statũ. eos ꝙ adr
illã igneam. ac ꝑ paucis cognitã uł exꝑtam.
immo ut ꝓprius dixerĩ. in effabilẽ orationẽ.
gradu eminentiore ꝑducit. Quae. omnem
transcendens humanũ sensũ. nullo ñ dican
sono uocis. nec lingue motu. nec ulla uerboꝵ
ꝓnuntiatione distinguit᷑: sed quã mens infusi¬
one cȩłestis illũ luminis illustrata:. non
humanis atꝙ angustiis defignat eloquiis. sed con¬
globatis sensib uelut de fonte quodã copiofissimo
esfudit ub̃tim. atq in effabilit᷑ ęructat ad dm̃. tata

Expanded text:
quem superius commemoravimus statum, eosque ad quem superius commemoravimus statum, eosque ad illam igneam ac perpaucis cognitam uel expertam, immo ut proprius dixerim ineffabilem orationem gradu eminentiore perducit, quae omnem transcendens humanum sensum nullo non dicam sono uocis nec linguae motu nec ulla uerborum pronuntiatione distinguitur, sed quam mens infusione caelestis illius luminis inlustrata non humanis atque angustis designat eloquiis, sed conglobatis sensibus nelat de fonte quodam copiosissimo effundit
Abbreviated transcription (Latin):
Dȩ es qd̾ ñ debeant alia postulari. quã hęc tã
tũ q̃ orationis dmĩcȩ modulo continentur
idetis ergo: qualis nob ab ipso qͥ ꝑ iͥpiam ex¬
orandus ẽ. iudice. orationis sit modulus & for¬
ma ꝓposita. In qua. nulla diuitiarũ p&itio.
nulla memoria dignitatũ. milla potentat᷑ ac
fortitudinis postulatio: nulla corporeȩ sanita¬
tis seu temporalis uitȩ m̃tio continetur. Nicłl
enĩ caducũ uult ase. nichil uile. nichil tenis¬
prale: ȩt̾nitatum conditor implorari. Itaque
magnificentie eiꝰ ac munificentiȩ maximã itro¬
gabit inuiriam. quisqͥs his sempit̾nis paicio¬
nibꝰ p̃termissis. tͣnsitoriũ aliꝗͥd & caducũ ab
eo maluerit postulare: & offensam potiuꝰ quã
aec gͥ oratio: lic& omnem uideat᷑ ꝑfectionis
plenitudinẽ continere. ut pate. qͥue ipsiuꝰ
dm̃i auctoritate. uł inteiata sit. uel statuta: ꝓ¬
uehit tam̃ domesticos suos. ad illũ p̃celsiorẽ

Expanded text:
ddtum, quae orationis Dominicae modulo continentur. Videtis ergo qualis nobis ab ipso, qui per illam exorandus est, judice, orationis sit modulus et forma proposita, in qua nulla divitiarum petitio, nulla memoria dignitatum, nulla potentatus ac fortitudinis postulatio, nulla corporeae sanitatis, seu temporalis vitae mentio continetur. Nihil enim caducum vult a se, nihil vile, nihil temporale aeternitatum conditor implorari. Itaque magnificentiae ejus ac munificentiae maximam irrogabit injuriam, quisquis his sempiternis petitionibus praetermissis transitorium aliquid et caducum ab eo maluerit postulare; et offensam potius quam Haec igitur oratio licet omnem videatur perfectionis plenitudinem continere, utpote quae ipsius Domini auctoritate vel initiata sit vel statuta, provehit tamen domesticos suos ad illum praecelsiorem
Abbreviated transcription (Latin):
mus ne ꝑmittam tẽptari: &cunde erit in no¬
B uirtus constantiȩ comꝓbanda. sçdm̃ illam
sententiã. omĩs uir qͥ ñ est tẽptat᷑. ñ est pro¬
batus. & iterũ. beatꝰ uir qͥ fuffert tẽptationẽ
Non gͦ hoc sonat ne inducas nos intẽptationẽ.
idẽ ut ñ ꝑmittas nos aliquãdo tẽptari: sed ne
ꝑmittas intẽptatione positos suꝑari. Bẽp¬
tatus ẽ. enĩ iob sed non ẽ inductus intẽptati¬
onẽ. Non enĩ dedit infipientiã dõ nec ad
illã ad quã trahebat̾᷑ tẽptatoris uoluntatem.
ore imꝑio. blasphemꝰ intrauit.Temptatus ẽ
abrabam. tẽptatus ẽ. ioseph: sed neuter illoꝵ
inductus ẽ in tẽptationẽ : quia nullꝰ illgrũ cõ¬
sensũ p̃buit temptatori. Deniq sequit᷑. sed
liba nos amalo : id ẽ. ne ꝑ mittas nos adiabolo
tẽptari. supͣ id qd̾ possumꝰ : sed fac cũ tẽptatione
& exitũ. ut sustinere possimus.axqui¬

Expanded text:
mus ne permittamur temptari, et unde erit in nomus ne permittamur temptari, et unde erit in nobis uirtus constantiae conprobanda secundum illam sententiam: omnis uir qui non est temptatus, non est probatus, et iterum : beatus uir qui suffert temptationem? non ergo hoc sonat ne inducas nos in temptationem, id est: ut non permittas nos aliquando temptari, sed: ne permittas nos in temptatione positos superari. temptatus est enim Iob, sed non est inductus in temptationem. non enim dedit insipientiam deo nec ad illam ad quam trahebatur temptatoris uoluntatem ore impio blasphemus intrauit. temptatus est Abraham, temptatus est Ioseph, sed neuter illorum inductus est in temptationem, quia nullus eorum consensum praebnit temptatori. denique sequitur: sed libera nos a malo, id eat, ne permittas nos a diabolo temptari supra id quod possumus, sed fac cum temptatione et exitum, ut sustinere possimus. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
tentia puniat᷑.I deoq si clem̃ter uolumꝰ iudicari.
nos quoq erga illos qui in nos deliquerint opor¬
t&c e̾e̾. clem̃tes. Bantum enĩ remittetur nob:
quantũ nos remiserimꝰ eis. qͥ nob quacũq malig¬
nitate. nocuerunt. Qđ formidantes ñ nulli. cũ
in ȩccła hec oratio abunuĩsa plebe concinitur¬
hunc locũ taciti preg̾mittunt. ne scilicet sem&
ipsos obligare potiuꝰ quã excusare sua ꝓfessio¬
ne uideantur: ñ intelli gnͣtes quod frustra cauil¬
lationes has. uidici omĩum p̾tend̾e moliant᷑: qͥ
quẽ ad modũ iudicaturꝰ sit. supplicibꝰ suis uoluit
p̃monstrare. Dum enĩ erga eos ñuult immitis
atq in exorabilis inueniri. formã sui iudicii de¬
signauit: ut quẽad modũ nos ab illo iudicari
cupimꝰ. Ita nr̃os fratres siꝗͥd innos deliquerint
iudicemꝰ : quia iudiciũ sine miscd̃ia. ei qͥñ fecit
De quo ñ minima nascit᷑ questio. Si enĩ ora¬

Expanded text:
tentia puniatur? Ideoque si clementer volumus judicari, tentia puniatur? Ideoque si clementer volumus judicari, nos quoque erga illos qui in nos deliquerunt oportet esse clementes. Tantum enim remittetur nobis, quantum nos remiserimus eis qui nobis quacumque malignitate nocuerunt. Quod formidantes nonnulli, cum in ecclesia haec oratio ab unihunc locum taciti praetermittunt, ne scilicet semet ipsos obligare potius quam excusare sua professione uideantur, non intellegentes quod frustra cauillationes has iudici omnium praetendere moliantur, qui quemadmodum iudicaturus sit supplicibus suis uoluit praemonstrare. dum enim erga eos non uult inmitis atque inexorabilis inueniri, formam sui iudicii designauit, ut quemadmodum nos ab illo iudicari cupimus, ita nostros fratres, si quid in nobis deliquerint, iudicemus, quia iudicium sine misericordia ei qui non fecit de quo non minima nascitur quaestio. si enim ora
Abbreviated transcription (Latin):
nroꝵ. exemplo eũ niȩ̃ reiissionis coartantes: dum
dicimꝰ ei. dimitte nob sic̃ & nos dimittimus. Itaq
securus hinꝰ orationis fidutia. de suis ammissis
ueniam postulabit: quisqͥs remissus erxi suos dũ¬
taxat. ñ erga dñi sig extic̃it debitor.. olemͦ
& em̃ non nulli. qd ẽ deteruuꝰ. erga illa qͥdem q̃
ammit tunt᷑ ad in turtam dĩ quauis magnoꝵ
sint criminũ. placidos nos & clem̃tiss inos exhibe.
erga nrarum uͦ uł parinsfimarũ offensionũ debita.
exactores immites atq in exorabiles inuentri
Quisquis gͥ in se delinquenti frĩ ñ ex corde remi¬
serit : ñ indulgñtiã sed condepnationẽ depͣcatio.¬
ne hac sibim& impetrabit: stiaq ꝓfessione se¬
m& ipftĩ poscet duriũ iudicari dicens. Remitte
mͥ. sicut & ego remisi. Quod cũ illi scdm̃ suam pe¬
ticionẽ fuerit repensatũ. ꝗͥd aliud subsequit̾ quã
ut exẽplo suo. implacabib tra & inrenissa sen¬

Expanded text:
nostrorum, exemplo eum nostrae remissionis arctantes, dum nostrorum, exemplo eum nostrae remissionis arctantes, dum dicimus ei, et dimitte nobis sicut et nos dimittimus. Itaque securus hujus orationis fiducia de suis admissis veniam postulabit, quisquis remissus erga suos dumtaxat, non erga Domini sui exstiterit debitores. Solemus etenim nonnulli, quod est deterius, erga illa quidem quae admittuntur ad injuriam Dei, quamvis magnorum sint criminum, placidos nos et clementissimos exhibere; erga nostrarum vero vel parvissimarum offensionum debita exactores immites atque inexorabiles inveniri. Quisquis igitur in se delinquenti fratri non ex corde dimiserit, non indulgentiam, sed condemnationem deprecatione hac sibimet impetrabit, suaque professione semetipsum poscit dirius judicari, dicens, Remitte mihi sicut et ego remisi. Quod cum illi secundum suam petitionem fuerit repensatum, quid aliud subsequetur quam ut, exemplo suo, implacabili ira et irremissa sen
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ dies quo ñ opꝰ sit nob huiꝰ efu ac ꝑceptio¬
ne cor interigris nr̃i hominis confirmase: licẽt.
istud qđ dicit᷑ hodie. & ad presentẽ uitã possit
intelligi. id ẽ. dũ in hoc scło cominoram pr̃a nob̾ hunc
panem. Nouimus enĩ eũ. his qͥ meruerint. ate & in
fut᷑o ẽe prȩstandũ: sed rogamꝰ ut eũ nob hodie largi.¬
aris: Qa nͥ eũ ꝑerꝑe qͥs in hac uita meruerit: in illa eiꝰ
Oineffabilis di clemtia. que ñ solum nob ora¬
tionis tradidit forma. & acceptabilem sibi morũ
nr̃oꝵ instituit disciplinã. ac ꝑ necessitatẽ tradi¬
tȩ for mulȩ qua se p̾cipit a nob semꝑ orari. trȩ
parit ac tristiciȩ euellit radices. sed &tam occa¬
sionẽ iogantib tͥbuit. eisq reserat uiam. qua cle¬
mens ac pium erga se ꝓuocent dĩ iudiciũ. ꝓ mul¬
gari: & quodã mͦ potestatẽ tribuit. qua uidicis no¬
stri possimꝰ sententiã tẽꝑare ad ueniam delictoꝵ

Expanded text:
non est dies quo non opus sit nobis hujus esu ac perceptionon est dies quo non opus sit nobis hujus esu ac perceptione cor interioris nostri hominis confirmare. Licet istud quod dicitur, hodie, et ad praesentem vitam possit intellegi, id est: dum in hoc saeculo conmoramur, praesta nobis hunc panem. nouimus enim eum his qui meruerint a te et in futuro esse praestandum, sed rogamus ut eum nobis hodie largiaris, quia nisi eum percipere quia in hac uita meruerit, in illa eius O ineffabilis Dei clementia, quae non solum nobis orationis tradidit formam, et acceptabilem sibi morum nostrorum instituit disciplinam, ac per necessitatem traditae formulae qua se praecepit a nobis semper orari, irae pariter et tristitiae evellit radices, sed etiam occasionem rogantibus tribuit, eisque reserat viam qua clemens ac pium erga se provocent Dei judicium promulgari; et quodammodo potestatem tribuit, qua judicis nostri possimus sententiam temperare; ad veniam delictorum
Abbreviated transcription (Latin):
dispensare: magisꝙ eum pro suoꝵ salute. & com modis.
ꝓuidũ atq sollicitũ: quã nos ipsos e̾eꝰ ꝓ nobis. Uel
certe talit accipiendũ. Uoluntas dĩ salus omĩu ẽ.
scdm̃ illã beati pauli sententiam. Qui om̃s homines
uult saluos fieri: & ad agnitionẽ. ueritatis uenire.
oramꝰ uerbis. ut fic̃ hii qͥ in cęlo sunt. ita om̃s qui in
tatẽ qua scilic& suꝑ om̃s substantias sit. atq om̃s
creat᷑as sublimitas magnificentiȩ euis ac scĩficatio¬
nis excedat: hoc uͦ ꝓprietatẽ usus ipsius atq uti¬
litatis expressit. Nam. cũ dic̃ cottidianũ. atten¬
dit qd̾ sint ip̃so nullo die sp̃italem uitã acciꝑe.¬
caꝑe ualeamus. Cum dicit hodiȩ ostendit eum co¬
tidie ẽe sum̃dum. & hesternã prebitionem eiꝰ
sufficere: nͥ nob̃ hodie quoq similit̃ fuerit attrihu¬
tus. om̃iq nos tempr̃ hanc orationẽ debe pro¬
funde indigentia eiꝰ cottidiana cominoneat: qͥa

Expanded text:
dispensare, magisque eum pro suorum salute et commodis dispensare, magisque eum pro suorum salute et commodis prouidum atque sollicitum quam nos ipsos esse pro nobis. uel certe taliter accipiendum: uoluntas dei salus omnium est secundum illam beati Pauli sentvult salvos fieri, et ad agnitionem veritatis venire . oramus verbis, ut sicut hi qui in coelo sunt, ita omnes qui in itatem, qua scilicet super omnes substantias sit, atque omnes creaturas sublimitas magnificentiae ejus ac sanctificationis excedat: hanc vero proprietatem usus ipsius atque utilitas expressit. Nam cum dicit quotidianum, ostendit quod sine ipso nullo die spiritalem vitam capere valeamus. Cum dicit, hodie, ostendit eum quotidie esse sumendum, et hesternam praebitionem ejus non sufficere, nisi nobis hodie quoque similiter fuerit attributus; omnique nos tempore hanc orationem debere profundere, indigentia ejus quotidiana commonet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
liis genãlit̾ reꝓmissũ in qͦ eis dicit᷑ a xp̃o. Nenite bene¬
dicti patris mei. possidece paratũ uob̃ regnũ
a constitutione mũdi. intentis illud quodam mͦ
obtutibꝰ ac defixis. desid̾ans & expectans : dicensq
ad eũ. Ulemat regnũ tuui. Nouit enĩ testimo¬
nio conscientiȩ suȩ: cũ apparuerit. mox eiꝰ se
fictũ e̾eᷤ consortem. Haec enĩ dicere uł optare
criminosoꝵ nullꝰ audebit: qͥa nec uiðe tribunal
tudicis uol&. quisq sub aduentu eiꝰ ñ palmã. nec
p̾nia suis meritis. sed pęnã nouit ꝓtinꝰ repensadã.
ertia supplicatio.¶De. eo qđ dic̃. fiat uolũtas tua.¬
ẽ. filioꝵ: fiat uoluntas tua sic in cęlo & in
tra  quã ut sint homines similes angłis. & sic̃
uoluntas dĩ abillis implet᷑ in cȩlo. Ita etiam
hii qͥ in t̾ra sunt. ñ suã. sed eiꝰ uniusi faciant uo¬
luntate᷑ Hoc qͦq nemo ex affectu dicere p̃¬
ualebit. nͥ is solus qͥ dm̃ credit omĩa quȩ

Expanded text:
 eis dicetur a Christo: uenite benedicti patris mei, possidete paratum uobis regnum a constitutione mundi, intentis illud quodammodo obtutibus ac defixis desiderans et expectans dicensque ad eum: ueniat regnum tuum. nouit enim testimonio conscientiae suae, cum apparuerit, mox eius se futuram esse consortem. haec enim dicere uel optare criminosorum nullus audebit, quia nec uidere tribunal iudicis uolet, quisque sub aduentu eius non palmam nec praemia suis meritis, sed poenam nouit protinus repensandam. Tertia supplicatio filiorum est: fiat uoluntas tua dicere, fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra, quam ut sint homines similes angelis; et sicut voluntas Dei ab illis impletur in coelo, ita etiam hi qui in terra sunt, non suam, sed ejus universam faciant voluntatem? Hoc quoque nemo ex affectu dicere praevalebit, nisi is solus qui Deum credit omnia quae
Abbreviated transcription (Latin):
uoliii. Nam. sic̃ de patre legimꝰ. fic eñi dilex
ds nun dũ. ut unigentũ filiũ suum dar&: sic¬
& de filio nichil ominus inuenimꝰ. qͥ dedit sem&
ipsum ꝓ peccatis nr̃is. Et quẽ ad modũ de illo
re fertur. qͥ etiam ꝓprio filio ñ peꝑcit. sȩd pro
nob omĩb tradidit eũ. ita de isto narrat᷑. ob¬
latus ẽ. quia ipse uoluit. Et ita patris ac filis
uoluntas. una ꝑ omĩa designat᷑ : ut & iam in
ipso resurrectionis dm̃icȩ sacram̃to. oꝑatio¬
ñ dissona fuisse doceatur. Nam sic resurrec.¬
tionẽ corꝑis euis. patrem oꝑatũ beatꝰ apłs
predicat dicens. & dm̃ patrem qͥ suscitauit

Expanded text:
uolui. nam et si de patre legimus: sic enim dilexit uolui. nam et si de patre legimus: sic enim dilexit deus mundum ut unigenitum filium suum daret, et de filio nihilominus inuenimus: qui dedit semet ipsum pro peccatis nostris. et quemadmodum de illo refertur: qui etiam proprio filio non pepercit, sed pro nobis omnibus tradidit eum, ita de isto narratur: oblatus est quia ipse uoluit. et ita patris ac filii uoluntas una per omnia designatur, ut etiam in ipso resurrectionis dominicae sacramento operatio non dissona fuisse doceatur. nam sicut resurrectionem corporis eius patrem operatum beatus apostolus praedicat dicens: et deum patr
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uoluntate. dicens. cꝑter qd̃ tes dñĩ
sogaui ut disced& ame: & dixit mͥ. Suffic̃
tibi grã mea: nãuirtus in infir mitate ꝑficitur.
Quem sensũ etiam dñs nrͣ̃ orans ex ꝑsona
hominis assũpti. ut formã qͦq orandi nobis
quẽ ad modũ cet̾a. suo p̃ber& exẽplo: ita cũ
oiass& exp̃ssit. Pater. si possibilȩ ẽ. transe¬
at ame calix iste: uerũtam̃ ñ fic̃ ego uolo
sed sicut tir: cũ utiq eiꝰ a patris uoluntate.
ñ discre par& uoluntas. Uenerat em̃ saluare.
qd̃ ꝑierat: & dare animã suam redẽptionem ꝓ
multis. De qua ipse dic̃. Nemo tolle ame a
nimã meã: sed ego pono eã ame ipso . Pocestatẽ
habeo ponendi eam: & potestatẽ habeo leru
sum̃di eã. Ex cuiꝰ ꝑsona. fuꝑ unitatẽ nobtauis
suȩ quã cũ patre iugit̾ possidebat: ꝓ beatũ
quoq daitid in psalmo tricesimo nono. Ita
cantatur. Ut facerem uoluntatẽ tuani: ds̃ ms

Expanded text:
Domini voluntate, dicens: Propter quod ter Dominum Domini voluntate, dicens: Propter quod ter Dominum rogavi, ut discederet a me, et dixit mihi: Sufficit tiQuem sensum etiam Dominus orans ex persona hominis assumpti, ut formam quoque orandi nobis, quemadmodum et caetera, suo praeberet exemplo, ita cum oraret expressit: Pater, si possibile est, transeat a me calix iste: verumtamen non sicut ego volo, sed sicut tu, cum utique eius a patris uoluntate non discreparet uoluntas. uenerat enim saluare quod perioerat, et dare animam suam redemptionem pro multis, de qua ipse dicit: nemo tollit animam meam a me, sed ego pono eam a me ipso: potestatem habeo ponendi eam, et potestatem habeo iterum sumendi eam. ex cuius persona super unitate uoluntatis suae quam cum patre iugiter possidebat per beatum quoque Dauid in psalmo tricensimo nono ita cantatur: ut facerem uoluntatem tuam: deus meus
Abbreviated transcription (Latin):
centis. Omĩa quecuq p&cteritis in oratio¬
ne.credentes. accipi&is. Retractare nãq
euident᷑ ab soliitua. Haec ẽ in quit fidu¬
tia. quã habem̾ ad eu. quia qͥcquid peti¬
erim scđm uoluntatẽ etus. audit nos.
Ergo. suꝑ his tantũ. plenam nos & indubi.¬
tabilẽ iussit exauditionis habe fidutia.
quȩ ñ nr̃is cõmodis. nec solatiis tempr̃ali¬
bus. sed dñi congruunt uoluntati. Quod
&iam in oratione dnĩca ammiscere preci¬
pim̾ dicentes. Fiat uolu̾tas tua : scilic& ñ
nr̃a. Si enĩ & illud apłi reçor demͦ. qm̃ qͥd ore¬
mꝰ scdm̃ qđ oport& nescimꝰ : intelligimus nos¬
non minqua saluti nr̃ȩ contraria postulare.
& commodissime nobis abeo qͥ utilitates no¬
stras rectuiꝰ quã nos ac ueracuiꝰ intuetur.
ea quȩ poscimus denegari. Qđ illo quoque
magistro gnͣtium accidisse nõ dubium est.
cum oraret auferri ase: angłm sathanȩ.
qͥ utilit̃ ad colafixandũ eum appositus fuerat

Expanded text:
centis: Omnia quaecumque petieritis in oratiocentis: Omnia quaecumque petieritis in oratione credentes, accipietis . Retractare namqueevidenter absolvitur: Haec est, inquit, fiducia quam habemus ad Deum, quia quidquid petierimus secundum voluntatem ejus, audit nos . Ergo super his tantum plenam nos et indubitabilem jussit exauditionis habere fiduciam, quae non nostris commodis nec solatiis temporalibus, sed Domini congruunt voluntati. Quod etiam in oratione Dominica admiscere praecipimur dicentes: Fiat voluntas tua , scilicet, non nostra. Si enim et illud Apostoli recordemur, quomus secundum quod oportet, nescimus , intelligimus nonnumquam saluti nostrae contraria postulare, et commodissime nobis ab eo qui utilitates nostras rectius quam nos ac veracius intuetur, ea quae poscimus denegari. Quod illi quoque magistro gentium accidisse non dubium est, cum oraret auferri a se angelum Satanae qui utiliter ad colaphizandum eum appositus fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
uł laboris difficultate. incinꝰcumq uolẽ¬
tis sita ẽ potestate. ꝓcerto aut exaudi¬
endũ se. supplicans qͥsque ñ dubit&: cũ se¬
ñ dubitauerit exaudiri. Quod aut̃ infa¬
tigabilit̃ sit dño supplicandũ. etiam illo
beati danihelis docemur exemplo. qd̃ ex¬
auditus aprima die qua cȩpit orare. pꝰ pͥmum &
uiçe simũ diem consequitur suȩ p&icionis effec¬
tũ Unde. nos quoq n debemus a cepta oratio¬
nũ nr̃arum intentione cessare. si nos exaudiri
tarduiꝰ senserimꝰ: ne forte aut exauditionis
grã dispensatione dñi utilit̾ differat᷑. aut
angłs diuinũ ad nos bene fictũ delaturꝰ afa¬
cie om̃ipotentis egressus. resistente diabolo
de moretur. Quẽ: certũ ẽ. trans missũ mune¬
ris desiðium ingerere ñ posse: si nos a ꝓpo¬
sitȩ p&icionis intentione cessare repꝑerit.
atq uicesimũ diem. orationũ suarum ꝑseue¬
rantiã ꝓtelass&. Ab huius gͦ fidei confi¬
rimus : nec hesttemꝰ suꝑ dnĩ sponsione dt¬

Expanded text:
uolentis sita est potestate. pro certo autem non exaudiendum se supplicans quisque non dubitet, cum se dubitauerit exaudiri. quod autem infatigabiliter sit domino supplicandum, etiam illo beati Danihelis docemur exemplo, quod exauditus a prima die qua coepit orare post primum et uicensimum diem consequitur suae petitionis effectum. onde nos quoque non debemus a coepta orationum nostrarum intentione cessare, si nos exaudiri tardius. senserimus, ne forte aut exauditionis gratia dispensatione domini utiliter differatur ant angelus diuinum ad nos beneficium delatnms a facie omnipotentis egressus resistente diabolo demoretur: quem certum est transmissum muneris desisitae petitionis intentione cessasse repererit. atque vicesimum diem orationum suarum perseverantiam protelasset. Ab hujus igitur fidei confirimus, nec haesitemus super Domini sponsione di
Abbreviated transcription (Latin):
Sormanꝰ hanc exauditionis fidutia enmi¬
rũ de conscientiȩ puritate ere dimus emana¬
re. Eeterũ. nos qͦrẽ cor. ad huc peceata. sn¬
na compugit: quẽ ad modũ ea habe posun.
muills patrocinãtibꝰ merctis. qͥbꝰ exaudiendas
orationes nras fiducialit̾ presumamus: usXiIii
orrs poresio de diũsis exauditionue cadinis
sdiue. Piũsas exauditionũ scausas ee. sedin
ammarũ diisĩ ac uarnũ statũ: euãglica siue
ꝓ pia testant᷑ eloqͥa. Habes enĩ ni duorꝵ cõ

Expanded text:
rmanus: Hanc exauditionis fiduciam nimirum de conscientiae puritate credimus emanare. Caeterum nos, quorum cor adhuc peccatorum spina compungit, quemadmodum eam habere possumus, nullis patrocinantibus meritis quibus exaudiendas orationes nostras fiducialiter praesumamus? CAPUT XXXIV. Responsio de diversis exauditionum causis. Isaac: Diversas exauditionum causas esse secundum animarum diversum ac varium statum evangelica sive prophetica testantur eloquia. Habes
Abbreviated transcription (Latin):
si reꝑatio eiꝰ nr̃o subiacer& arbitrio. Nam. non¬
nunquã cupiens ad similẽ me lacrimarũ compimcs¬
tionem. totis uirib excitare. om̃sq errores meos
atq peccata. ante oculos statuens. ubertatem
illam fletuum reuocare nͦ possir᷑ & ita oculi me¬
I in modum cuiꝰdam durissimȩ silicis predurat᷑.
ut nulla prorsus ex eis. humoris gutta distil¬
l&. Et idõ. quantũ mͥ in illa lacrimarũ ꝓfusi¬
one: congaudeo: tantũ doleo. qd̃ illã cum uo¬

Expanded text:
nam nonnumquam cupiens ad similem me lacrimarum conpunctionem totis uiribus excitare omnesque errores meos atque peccata ante oculos statuens ubertatem illam fletuum reuocare non possum, et ita oculi mei in modum cuiusdam durissimae silicis praedurantur, ut nulla prorsus ex eis umoris gutta destillet. et ideo quantum mihi in illa lacrimarum profusione congaudeo, tantum doleo quod illam, cum uo
Abbreviated transcription (Latin):
quanta libet exꝑientia preditus fufficient᷑ ex¬
ponere. quib inflãmata mens atq succensa.
ad orationes puras. ac seruentissimas incitatur.
Quarum p̾auça. quantũ potuerimꝰ ad p̾sens
ꝑ illuminationẽ dñi reminisci: exempli gra
proponemus. Nonnim quã & enĩ. psalmi cutꝰ cq
uersiculus. occasionẽ orationis ignitȩ decan

Expanded text:
ienter exponere, quibus inflammata mens atque succensa ad orationes puras ac ferventissimas incitatur? Quarum pauca, quantum potuerimus ad praesens per illuminationem Domini reminisci, exempli gratia proponemus. Nonnumquam etenim psalmi cujuscumque versiculus occasionem orationis ig
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: & ego in tbus diebꝰ. suscitabo illud.
Et id circo. his quȩ p̃diximus exẽplis dñi¬
cis eruditi. cunctas obsecrationes nras simi¬
li nos quoq debemꝰ oratione cõclude. &
hanc uocem cunctis p&cicionibꝰ nris semꝑ
ad iungere. Uerutam̃ nõ sicut ego uolo.
sed sicut tu. Satis uͦ constat. illũ trmȩ
orationis numerũ. quit solde in congre.¬
gationibꝰ fr̃m ad conctudendã sinaxim

Expanded text:
hoc, et ego in tribus diebus suscitabo illud. et idcirco his quae praediximus exemplis dominicis eruditi cunctas obsecrationes nostras simili nos quoque debemus oratione concludere et hanc uocem cunctis petitionibus nostris semper adiungere: uerumtamen non sicut ego uolo sed sicut tu. satis uero constat illum trinae curuationis numerum, qui solet in congregationibus fratrum ad concludendam s
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ q̃ omi inolento suppeditat. habe pos
sumus: ꝑ quã etiam solã. daturũ se dñs quic¬
Qd oratus fuerit reꝓmittit. Et iccirco.
absq hesitationis infidelitate p̃cibꝰ insistẽ¬
dũ ẽ. obtenturosq nos. earũ iugitate. cim¬
cta quȩ scdm dm̃ poposcerim̾ minime du¬
bitandũ. Hortat᷑ enim nos dñs. uolens ea
quȩ st̃ ȩt̾na cęlestiaq p̃stare : ut eũ impor¬
tunitat̾ȩ nra quodã mͦ coartemus. Qui im¬
portunos ñ mͦ despicit nec refutat. sed e¬
tiam inuitat & laudat: eisq prestitutu¬
rum se. quicquid ꝑ seuerant sꝑaueruit.
benignis sime pollicet᷑ dicens. Paite &
accipietis. querite & inueni&is: pulsate
& aꝑiet᷑ uobis. Omis qͥ p&it accipte. &eqͥ

Expanded text:
nitatem quae omni uolenti subpeditat habere non possumus, per quam etiam solam daturum se dominus quidquid oratus fuerit repromittit? et idcirco absque haesitationis infidelitate precibus insistendum est obtenturosque nos earum iugitate cuncta quae secundum deum poposcerimus minime dubitandum. hortatur enim nos dominus uolens ea quae sunt aeterna caelestiaque praestare, ut eum inportunitate nostra quodammodo coartemus, qui inportunos non modo non despicit nec refutat, sed etiam inuitat et laudat, eisque praestiturum se quidquid perseueranter sperauerint benignissime pollicetur dicens: petite, et accipietis: quaerite, et inuenietis: pulsate, et aperietur uobis. omnis enim qui petit accip
Abbreviated transcription (Latin):
humanis atꝙ angustiis defignat eloquiis. sed con¬
globatis sensib uelut de fonte quodã copiofissimo
effudit ubtim. atq in effabilit᷑ ęructat ad dm̃. tata
ꝓmens in illo breuissimo. tempr̃is puncto. quanta
nec eloqui facile ẽ. nec ꝑcurrere mens inse in &¬
ipsa reu̾sa preualeat. Quem statum. dñs quoq

Expanded text:
humanis atque angustis designat eloquiis, sed conglobatis sensibus nelat de fonte quodam copiosissimo effundit ubertim atque ineffiabiliter eructat ad deum, tanta promens in illo breuissimo temporis puncto, quanta nec eloqui facile nec percurrere mens in semet ipsam reuersa praenaleat
Abbreviated transcription (Latin):
purissime ad uenire  iãꝙ regnũ sui patͥs
exoptat. uł istud scilic& qͦ cottidie xpẽ reg¬
nat in scĩs qd ita fit. cũ diaboli imꝑio ꝑ extinc¬
tionẽ fetentiũ uitioꝵ de nris cordibꝰ pͥulso.¬
ds̃ in nobis ꝑ uirtutũ bonã fraglantiam cę.¬
perit dominari. & deuicta fornicatione casti¬
tas suꝑat. furorẽ tranquillitas calcat. suꝑbiã

Expanded text:
purissimae aduenire iam iamque regnum sui patris exoptat, uel istud scilicet quo cotidie Christus regnat in sanctis quod ita fit, cum diaboli imperio per extinctionem faetentium uitioDeus in nobis per virtutum bonam fragrantiam coeperit dominari, et devicta fornicatione castitas, superato furore tranquillitas, calcata superbia
Abbreviated transcription (Latin):
cora dõ effudit p̾cẽ suam. bhisg lac¬
mis multũ distant illȩ: quȩ obturato cor
de siccis oculis expͥmuntur Quas lici
n penitus infructuosas ẽe credami bono
eiłi ꝓposito earũ at tẽptatur emissionab
his pre sercim: qͥ necdii ił ad scientiam gue¬
nire ꝑ fectam. uet pristinoꝵ. seũ prȩsentiũ¬
uitiorũ. potirerunt ad pursi labe mundari.
abhis tam̃ qͥ in affectum iã tranfiere uirtutum.
nequaqua deb& hoc mͦ extorqueri. ꝓfusio la¬
cͥmarũ : nec ꝓ diici extioris hominis magnõ
ꝑe affectandi funt Nleus. Qui etiam si fuerint
ut cũq producti: nũqu̾a ꝑtingere illarũ
spontanearũ lacͥmarũ poterunt ub̃tate m.
Magis em̃ supplicantis animũ suis conatibus
distrahentes. humiliabͣrt atq ad humana de¬
mergent. & ab illa cęlesti sublimitate deponent
in qua attonita mens orantis. in declinabiliter
deb&c e̾ẽ defixa: eamq compellent p̃cum suar̃

Expanded text:
coram deo effuderit precem suam. Ab his ergo laccoram deo effuderit precem suam. Ab his ergo lacrimis multum distant illae quae obdurato corde de siccis oculis exprimuntur. quas licet non penitus infructuosas esse credamus bono enim proposito earum adtemptatur emissio, ab his praesertim qui necdum uel ad scientiam peruenire perfectam uel pristinorum seu praesentiuuitiorum potuerunt ad purum labe mundari, ab his tamen qui in affectum iam transiere uirtutum nequaquam debet hoc modo extorqueri profusio lacrimarum nec exterioris hominis magno opere adfectandi sunt fletus, qui etiamsi fuerint utcumque producti, numquam pertingere illam spontanearam lacrimarum poterunt ubertatem. magis enim supplicantis animum suis conatibus detrahentes humiliabunt atque ad humana demergent et ab illa caelesti sublimitate deponent, in qua adtonita mens orantis indeclinabiliter debet esse defixa, eamque conpellent precum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
cedunt. Cuius t̾rore ꝓpħa ꝑculsus. orat ad
dm̃: Non intres inqͥens in tudiciũ cũ seruo
tuo: quia ñ iustificabit᷑ in conspectu tuo om̃is ui¬
uens. Est &iam aliud lacͥmarũ genus. qđ ñ ꝙ
sua conscientia. seo ꝓ aliena malitia peceatis¬
ꝙ generatur: qͦ samuhel saulem qͦ illã qͦꝙ
ciuitatẽ ihrłm. uel dñs in euangłio: ite in
trenis iheremias fleuisse describit ita
dicens. Quis dabit capiti meo aquã & oculis
meis fontẽ lacrimarũ: & plorabo indie. &
in nocte. int̾fectos filiȩ popłi meiueu
mo centesimo pͥmo cantt. Quia cinerẽ. sic̃
pane manducaui: & poculũ meũ cum fletu
miscebam. Quas certũ ẽ. nõ illo affecen pro¬
mi. qͦ in sexto psalmo ex ꝑsona penitentis
mudo positi de pͥmuntur. Qđ etiam psal¬
mi ipsius ñ solũ textus. sed etiam titulꝰ e¬
uident᷑ ostendit: qͥ ex ꝑsona pauꝑis illicus
ae qͥ in euuangłio dicitur. beati paupes spũ

Expanded text:
cedunt, cuius terrore propheta perculsus orat ad cedunt, cuius terrore propheta perculsus orat ad deum non intres, inquiens, in iudicio cum seruo tuo: quia non iustificabitur in conspectu tuo omnis uiuens. est etiam aliud lacrimarum genus, quod non pro sua conscientia, sed pro aliena duritia peccatisque generatur: quo Samuhel Saulem, quo illam quoque ciuitatem Hierusalem uel dominus in euangelio uel in praeteritis Hieremias fleuisse describitur, ; ita dicens: quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrimarum? et plorabo in die et in nocte interfectos filiae populi mei. uel mo centensimo primo canitur: quia cinerem sicut panem manducaui, et poculum meum cum fletu miscebam. quas certum est non illo adfectu promi, quo in sexto psalmo ex persona paenitentis sti in hoc mundo positi deprimuntur. quod etiam psalmi ipsius non solum textus, sed etiam titulus euidenter ostendit, qui ex persona pauperis illius de quo in euangelio dicitur: beati pauperes spi
Abbreviated transcription (Latin):
saac. A¬
on om̃is lacrimaru ꝓfusio. uno dur¬
affectu. uel una nirtute deꝓmitur. Alit̾ eni
ille en manat fletus. qͥ. peccatoꝵ spina cor nos¬
trũ compungente ꝓfertur. de quo dicit᷑. labo¬
raui ingemitu meo. lauabo ꝑ singulas noctes
lectũ ineũ. lacrimis meis stratũ meum rigabo.
& iterũ. de duc quasi torrentẽ lacͥmas ꝑdiem
& ꝑ nocte. & ñ des reqͥem tͥ. neq taceat pu¬
oritur. Pro qua etiam. uberiores lacͥmarum
fontes. de intolerantia gaudii & alacͥtatis
immensitate ꝓrũpunt: dũ sitit amina nr̃a
ad dm̃ fonte uiuum dicens. quãdo ueniam
& parebo ante conspectũ di. fuerunt iħlas¬
mȩ meȩ panes die ac nocte. cum herulã¬
tũ cott̾idie & lam̃tatione ꝙ clamans heu
ue qd in colatus meus ꝓ longatus ẽ : & mul¬
tũ in cola fuit amina mea. Aliter qfluunt
lacrimȩ: quȩ absꝙ ulla qͥdem letalium eri¬
minum conscientia. sed tam̃ de metu gehen¬
nę & t̾ribilis illius iudicii recordatione pro¬

Expanded text:
SAAC: Non omnis lacrimarum profusio uno adfectu uel una uirtute depromitur. aliter enim ille emanat fletus, qui peccatorum spina cor nostrum conpungente profertur, de quo dicitur: laboraui in gemitu meolauabo per singulas noctes lectum meum: lacrimis stratum meumEt iterum: Deduc quasi torrentem lacrymas per diem et per noctem, et non des requiem tibi, neque taceat puoritur, pro qua etiam uberiores lacrymarum fontes de intolerantia gaudii et alacritatis inmensitate prorumpunt, dum sitit anima nostra ad deum fortem uiuum dicens: quando ueniam et apparebo ante conspectum dei? fuerunt mihi lacrimae meae panis die ac nocte, cum heiulatu cotidie et lamentatione proclamans: heu mihi, quod incolatus meus prolongatus est, et: multum Incola fuit anima mea. aliter proiiuunt lacrimae, quae absque ulla quidem letalium criminum conscientia, sed tamen de metu gehennae et terribilis illius iudicii recordatione pro
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uł adtuuari inse. uel donari sibi ad nõ postularen
Quae si in pa̾cro ne deficer& dñi egebat auxilio. quis
erit tã prȩsũptor &cecꝰ. qͥ se erga huiꝰ modi custodiã coti¬
diano dnĩ credat adiutorio ñ egere: prȩserti cũ ipse dns¬
ut ineugłio hoc ipsũ euident᷑ expresserit dicens. sicut
palmes ñ potest ferre fructũ a sem& ipso nͥ in uite man¬
serit : ita & uos nͥ in me manseritis: & iterũ. qͥa sinȩ me
nic hil potestis facere. Quã sit gͥ ineptum ac sacrilegum
quic quã de bonis actib nr̃ȩ industriȩ. & ñ dĩ grȩ uł ad¬
tutorio deputare : mani feste prohatur dnĩca ꝓtestante
sententia. sine sua aspiratione ł cooꝑatione. sp̃itales fructꝰ
exhibere. neminẽ posse. Ome emi datũ bonũ. & om̃e do¬
nũ ꝑfectũ de sursum ẽ: descendens a patre. luminum.
Tacharias quoq dicit. quia siquid bonũ ipsuiꝰ ẽ & siquid

Expanded text:
hanc uel adiuuari in se uel donari sibi a domino postularent. hanc uel adiuuari in se uel donari sibi a domino postularent. quae si in Petro ne deficeret domini egebat auxilio, quis erit tam praesumptor et caecus, qui se erga huius custodiam cotidiano domini credat adiutorio non egere ? praesertim cum ipse dominus in euangelio hoc ipsum euidenter expresserit dicens: sicut palmes non potest fructum facere a semet ipso nisi in uite manserit, ita et uos nisi in me manseritis, et iterum: quia sine me nihil potestis facere. quam sit igitur ineptum ac sacrilegum quicquam de bonis actibus nostrae industriae et non dei gratiae uel adiutorio deputare, manifeste probatur dominica protestante sententia sine sua inspiratione uel cooperatione spiritales fructus exhibere neminem posse. omne enim datum bonum et omne donum perfectum de sursum est descendens a patre luminum. Zacharias quoque: quia si quid bonum, ipsius est, et si quid
Abbreviated transcription (Latin):
centes. dnẽ auge nob̃ fidẽ : plenitudinẽ eiꝰ ñ lib̾o arbit̾o
p̃sumtes : s di̾ sibi credentes munere conferendã. Demq
dõcet nos idem auctor salutis humanȩ. quã ipsa fides nr̃a
lubrica sit & infirma. & ne quaquã sib sufficiens nisi
fuerit auxilio dñi roborata: dicens ad ꝑ&rum. Symon.
sẏmon: ecce sathanas exp&iit uos. ut cribrare sicut
triticũ : sed ego rogaui patrẽ meũ: ne deficer& fides
tuia. Quod alius insem& ipso sentiens fiers. & quodam¬
modo fidem suam infidelitatis. fluctib ad pernitiosi
naufragii uidens scopulos ꝑ urgers ad etindẽ dñm
auxilum fidet suȩ postulans dicit. Onẽ ad iuua infide¬
litatẽ meam. Intantũ itaq senserunt euangelici & a¬
postolici uiri. untuersa quȩ hona sunt auxilio dñt
consummart. & ne ipsam quidẽ fidẽ suam confisi sunt.
illesã se posse suis uirib uł arbitrii libtate seruare: ut

Expanded text:
centes: adde nobis fidem, plenitudinem eius non libero arbitrio centes: adde nobis fidem, plenitudinem eius non libero arbitrio praesumentes, sed dei sibi credentes munere conferendam. denique docet nos idem auctor salutis humanae, quam ipsa fides nostra lubrica sit et infirma et nequaquam sibi sufficiens, nisi fuerit auxilio domini roborata, dicens ad Petrum: Simon Simon, ecce Satanas expetiuit uos ut cribraret uos tamquam triticum: sed ego rogaui patrem meum, ne deficeret fides t u a. quod alius in semet ipso sentiens fieri et quodammodo fidem suam infidelitatis fluctibus ad perniciosi naufragii uidens scopulos perurgueri ad eundem dominum auxilium fidei suae postulans dicit: domine, adiuua infidelitatemmeam. in tantum itaque senserunt euangelici et apostolici uiri uniuersa quae bona sunt auxilio domini consummari, et ne ipsam quidem fidem suam confisi sunt inlaesam se posse suis uiribus uel arbitrii libertate seruare, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad capessendũ tã immane pͥmiũ puntatis. nͥ nobis
ad iutorio dñt ac miscđia fuerit contribiitũ. Equus
enim parat᷑ in diem belli. a dño aut̃ est ad uitorium :
qr ñ est infortitudine potens uir. Oport& gͦ nos
semꝑ cũ beato dauid canere Fortitudo mea. & lau¬
datio mea ñ lib̾ũ arbitriũ sed dñs: & factus ẽ mͥ in
salutẽ. Quod doctor quoq nõ ignorans: idon eum
se factum ministerio noui testam̃t ñ suo merito. nec
sudore: s dĩ miseratione. ꝓclamat. Non qđ simꝰ in¬
quit idonei cogitare aliquid ex nobis quasi ex nob:
sed sufficientia nra ex dẽ est. Qđ minus latine.
sed expressiuꝰ dici potest. idonitas ur̃a ex dõ ẽ. Deniq
sequitur. Qui. &idoneos nos fecit ministros. noui testañit.
n tantũ aut̃ uniũsa qͣ ad Qd ipsa fides. ad nõ cocedatur. Ixu¬
ut ipsam quoq fidem prestari sibi adnõ postularent di

Expanded text:
ad capessendum tam inmane praemium puritatis, nisi nobis ad capessendum tam inmane praemium puritatis, nisi nobis adiutorio domini ac misericordia fuerit contributum. equus enim paratur in diem belli: a domino autem est adiutorium, quia non est in fortitudine potens uir. oportet ergo nos semper cum beato Dauid canere: fortitudo mea, et laudatio mea non liberum arbitrium, sed dominus: et factus est mihi in salutem. quod doctor quoque gentium non ignorans idoneum se factum ministerio noui testamenti non suo merito nec sudore, sed dei miseratione, proclamat: non quod simus, inquit, idonei cogitare aliquid ex nobis quasi a nobis, sed sufficientia nostra ex deo est. quod minus Latine, sed expressius dici potest: idonitas nostra ex deo est. denique sequitur: qui et idoneos nos fecit ministros noui testamenti. In tantum autut ipsam quoque fidem praestari sibi a Do
Abbreviated transcription (Latin):
Hic quoq iniciũ conuersionis ac fidei nr̃ę. & passionis
tolerãtiam: donari nobis a dño declarauit. Quod in¬
telligens dauid qͦq similit̃ orabat sibi hoc ipsũ dñi mise¬
ratione concedi dicens. confirma dĩ hoc qđ oꝑatꝰ es in
nobis: ostendens nõ sufficere sib salutis pͥncipia. adono
dĩ grãq collata: nͥ fuerint eadẽ miseratione ipsiuꝰ &
cotidiana opitulatione ꝑfecta. Non em̃ libũ arbitri.¬
um. s dñs soluit compeditos: ñ nr̃a uirtus. s dñs eri¬
git elisos: nõ lectionis industria. sed dñs illuminat
tes facit cecos. Non nr̃a cautio. sꝯ dñs custodit adue¬
nas: ñ nrã fortitudo sed dñs alleuat siue suffulcit
omĩs qͥ corruunt. Hȩc aut̃ dicimꝰ ñ ut studiũ nrm̃ ł
laborem atq industriam: quasi in anit̃ & suꝑfluo im¬
pendenda uacuemꝰ: sed ut nouerimꝰ nos sine auxilio
dt̃ nec admti possȩ. nec efficaces nrõs eẽ conatus

Expanded text:
Hic quoque et initium conversionis ac fidei nostrae, ac passionum Hic quoque et initium conversionis ac fidei nostrae, ac passionum tolerantiam donari nobis a Domino declaravit. Quod intelligens David quoque similiter orat sibi hoc ipsum Domini miseratione concedi, dicens: Confirma, Deus, hoc quod operatus es in nobis ; ostendens non sufficere sibi salutis principia dono Dei gratiaque collata, nisi fuerint eadem miseratione ipsius et quotidiana opitulatione perfecta. Non enim liberum arbitrium, sed Dominus solvit compeditos; non nostra virtus, sed Dominus erigit elisos; non lectionis industria, sed Dominus illuminat tes facit caecos: non nostra cautio, sed dominus custodit aduenas: non nostra fortitudo, sed dominus adleuat siue suffulcit omnes, qui conruunt. haec autem dicimus, non ut studium nostrum uel laborem atque industriam quasi inaniter et superfluo inpendenda uacuemus, sed ut nouerimus nos sine auxilio dei nec adniti posse nec efficaces nostros esse conatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsum &iam intellectũ beatꝰ dauid qͦ mandata dĩ possimꝰ
agnoscere. q̃ utiq in libro legis nouerat eeꝰ ꝑ scriꝑta: a dño
postulat ꝓmereri dicens. Seruus tuuꝰ sũ ego: damͥ intel¬
lectũ ut discã mandata tua. Utiq & intellectũ semel
sibi ꝑ natirã prestitũ possidebat. noticiam quoq mãdatoꝵ
dĩ q̃ descripta tenehant᷑ in lege. utiq habebat in promp¬
tu : & tam̃ ut hanc pleniꝰ apphender& dnm̃ p̾cabatur.
sciens nequaquã sufficere sibim& posse. id qđ ꝑ nat̾am
conditionis insertũ ẽ : nͥ cotidiana dñi illuminatione.
ad intelligendã sp̃italit̾ legem. ac mandata eiꝰ aꝑtiꝰ cog¬
noscenda: sensus ipstꝰ ab eodẽ fuerit illustratꝰ: ipso
etiam uase electionis hoc quod dicimus elariuꝰ prȩdicã¬
te. Ds̃ est enĩ qͥ operatur in nobis. & uelle. & ꝑficere:
pro bona uoluntate. Quid potint aꝑtiꝰ dici. quã ut et
bonã uolũtatẽ nram̃. & oꝑis cõsũmationẽ. ad nõ in nob̾

Expanded text:
sum etiam intellectum beatus Dauid, quo mandata dei possit agnoscere, quae utique in libro legis nouerat esse perscripta, a domino postulat promereri dicens: seruus tuus sum ego: da mihi intellectum, ut discam mandata tua. utique et intellectum semel sibi per naturam praestitum possidebat, notitiam quoque mandatorum dei, quae descripta tenebantur in lege, utique habebat in promptu. et tamen ut hanc plenius adprehenderet dominum precabatur, sciens nequaquam sufficere sibimet posse id quod per naturam conditionis insertum est, nisi cotidiana domini inluminatione ad intellegendam spiritaliter legem ac mandata eius apertius agnoscenda sensus ipsius ab eodem fuerit inlustratus, ipso etiam uase electionis hoc quod dicimus clarius praedicante: deus est enim qui operatur in uobis et uelle et perficere, pro bona uolbonam voluntatem nostram et operis consummationem a Domino in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis nob dnd̃ inspirante cõcedi. cũ aut ꝑ seꝰ.
aut ꝑ exhortationẽ cuiꝰ libet hominis. aut ꝑ necessitatẽ
nos ad salutis attrahit uiã: & ꝑfectionẽ uirtutũ ab eodem
similit̾ condonari : nrm̃ uͦ hoc ẽẽ. ut dñi adhortationẽ
auxiliũq dĩ. uł remissiuꝰ uł emxuiꝰ exequam᷑: & ꝓ hoc
nos uel remunerationẽ uł supplicia dignissime ꝓmeseri
qđ eiꝰ dispensatione ac ꝓuidentia. erga nos benignissima
dignatione collata: uł negleximꝰ. uł ñ studumꝰ nrȩ̃ obe¬
dientiȩ deuotione congruere. Qđ euident᷑ in deuterom¬
o aꝑte describit᷑. Cum inqͥt introduxerit te dñs ds̃ tuu̾

Expanded text:
no inspirante concedi, cum aut per se, aut per exhortationem cujuslibet hominis, aut per necessitatem nos ad salutis attrahit viam, et perfectionem virtutum ab eodem similiter condonari: nostrum vero hoc esse, ut ad exhortationem auxiliumque dei uel remissius uel enixius exsequamur, et pro hoc nos uel remunerationem uel supplicia dignissime promereri, quod eius dispensationi ac prouidentiae erga nos benignissima dignatione conlatae uel negleximus uel studuimus nostrae oboedientiae deuotione congruere. quod euidenter in Deuteronomio aperteque describitur: cum, inquit, introduxerit te dominus deus tuus
Abbreviated transcription (Latin):
hoc corpore possidetur. Quã non uirtus ł industria laboran¬
tis. sed ipse dñs ostensurũ se  ꝥromittit: & uem in quiens
in t̾rã quã tͥ monstrauero. ꝑ qd̾ manifeste ꝓbat᷑. & iniciũ
salutis nr̃ȩ dñĩ uacatione. fieri dicentis. exi de terratua:
& consũ mationẽ ꝑfectionis ac puritatis ab eodem similit̃
tribui cũ dic̃. & ueni in t̾ram quã tibi monstrauero: id ẽ
ñunquã tu. ex tem& ipso nosse uł industria tea ualeas
repꝑire: sed quã ego tͥ ñsolũ ignoranti. sed &iam n̾ in qui¬
renti monstranero. Ex quo manifeste colligit᷑. qđ quẽad¬
modũ inspiratione dñi reuocati: ad uiam salutis accur
Sernianꝰ. In quo ergo libȩrũ consistit arbitriũ. nrȩ̃q qd
ad nram ꝑfectionẽ ꝑtinent : & incipit & cõsumniat. x¬

Expanded text:
hoc corpore possidetur, quam non uirtus uel industria laboranhoc corpore possidetur, quam non uirtus uel industria laborantis, sed ipse dominus ostensurum se esse promittit etueni, inquiens, in terram, quam tibi monstrauero. per quod manifeste probatur et initium salutis nostrae domini uocatione fieri dicentis: exi de terra tua, et consummationem perfectionis ac puritatis ab eodem similiter tribui, cum dicit: et ueni in terram, quam tibi monstrauero, id est non quam tu ex temet ipso nosse uel industria tua ualeas repperire, sed quam ego tibi non solum ignoranti, sed etiam non inquirenti monstrauero. ex quo manifeste colligitur, quod quemadmodum inspiratione domini prouocati ad uiam sGermanus: In quo ergo liberum consistit arbitrium; nostrae quoad nostram perfectionem pertinent, et incipit, et consummat?
Abbreviated transcription (Latin):
culatĩ ab omĩbꝰ. possident᷑. uerũ &iam ipsam cunctoꝵ
eleñtorũ plenitudinẽ quȩ putat᷑ eẽ magnifica. tãquã
uanitati subiectã & mox transituram transcendentes.
animo acm̃te despicimꝰ : intuentes dũ taxat scdm̃ a¬
postolũ nõ ea quȩ uident᷑. s quȩ ñ uident᷑: quȩ ei̾
uident᷑ tẽporalia sunt. quȩ aut̃ ñ uident᷑ ȩterna sunt
ut ita demũ illud supp̃mũ meream̃ audire: quod drͣ
ad abraham. Et uent int̾ram qua ł monstrauero. Per
qd̾ euident᷑ ostenditur : qđ nͥ quis tres suꝑiores illas
ab reniintiationes omĩ impleuerit m̃tis ardore: ad
quarũ hoc ꝑuenire ñ possit. quod remunerationis ac
prȩmii uice ꝑfecte renuntianti tribuit᷑. id est: ut¬
t̃ram repromissionis mereat᷑ intrare. nequaquã sibi
iã uttioꝵ spinas ac tribulos germinantem: quȩ post
expulsionẽ passtonũ cuncdarĩ. puritate cordis in

Expanded text:
culatim ab hominibus possidentur, verum etiam ipsam cunctorum culatim ab hominibus possidentur, verum etiam ipsam cunctorum elementorum plenitudinem, quae putatur esse magnifica, tamquam vanitati subjectam et mox transituram transcendentes animo ac mente despiciemus, intuentes dumtaxat, secundum Apostolum, non ea quae videntur, sed quae non videntur; quae enim uidentur, temporalia sunt, quae autem non uidentur, aeterna, ut ita demum illud supremum mereamur audire quod dicitur ad Abraham: et ueni in terram, quam tibi monstrauero. per quod euidenter ostenditur, quod as quis tres superiores illas abrenuntiationes omni inpleuerit mentis ardore, ad quartum hoc peruenire non possit, quod remunerationis ac praemii uice perfecte renuntianti tribuitur, cut terram repromissionis mereatur intrare nequaquam sibi iam uitiorum spinas ac tribulos germinantem: quae post expulsionem passionum cunctarum puritate cordis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecte t̾renas istas uisibilesq abdicant facultates cerus
ex causis. ad illã apłicã caritatẽ ꝑuenire ñ possunt: nec
illũ sublimiorẽ paucorũq ad modũ renuntiationis ter¬
ciũ gradum expedito que unt uigore conscendere: quid
illi: de sem& ipsis uidicare debebunt. qͥ nec pͥmã quidem
quȩ ꝑfacilis ẽ. ꝑfecte arripientes. atq antiquas pecuni¬
arũ suarũ sordes cũ in fidelitate pristina retentantes:
nudo tantũ sibun& autumant monachoꝵ uocabulo glo¬
riandũ : Ergo pͥma quã diximꝰ abrenũtiacio.: rerũ aliena¬
rũ est. Ideoq ꝑse solam ꝑfectionẽ renuntianti. conferre
ñ sufficit. nisi ꝑuenerit ad scdãm: quȩ uere abrenuntia¬
cio rerũ nr̃arũ est. Quã adepti expulsione omiũ uitio¬
rũ : t̾ciȩ quoq abrenuntiationis fastigia
ꝑ quã nõ solũ omĩa quȩ in hoc mundo gerunt᷑ uł parti¬

Expanded text:
perfecte terrenas istas uisibilesque abdicant facultates, certis perfecte terrenas istas uisibilesque abdicant facultates, certis ex causis ad illam apostolicam caritatem peruenire non possunt nec illum sublimiorem paucorumque admodum renuntiationis tertium gradum expedito queunt uigore conscendere, quid illi de semet ipsis iudicare debebunt, qui nec primam quidem quae perfacilis est perfecte adripientes atque antiquas pecuniarum suarum sordes cum infidelitate pristina retentantes nudo tantum sibimet autumant monachorum uocabulo gloriandum? ergo prima quam diximus abrenuntiatio rerum alienarum est ideoque per se solam perfectionem renuntianti conferre non sufficit, nisi peruenerit ad secundam, quae uere abrenuntiatio rerum nostrarum est. quam adepti expuJsione omnium uitiorum tertiae quoque abrenuntiationis fa quam non solum omnia quae in hoc mundo geruntur vel parti