comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
retur xp̃iana religio: ⁊ qͥ ppt̃ d̾i culturã dura¬
bilit̾ ꝑmansert̃ in ꝯfessionib marcirii: clariores
eiꝰ honorib apparerent. Hec itaq ꝯcionaturꝰ
⁊ alia multa dicens. ꝑ que credebat subiecdos
ao cultum religionis ad ducere infirma ẽẽ sancuit
que contia religionem fuerant eogitata. uel gesta.
a ꝑsecutorib eccłiarum: remissionẽq cunctos ha¬
uere decreuit. qͥ ꝓpt̾ confessionẽ xp̃i migrare in in¬
sulis. aut albi ꝓpt̾ uoluntatem ꝓpͥam cõmorari.
uissi s̃. aut in metallis affligi. aut publicis oꝑib.
aut muliebrib. aut lanificis ministrare. aut da¬
re curiis. cũ curiales pͥmitꝰ non fuissent. Eos aut̃
qͦs in fames illi fecerant: ab infamia relarauit.
¶ilitia uͦ pͥuatos. in sua uoluntate rel qͥt: utrum
ẽẽ inscemate qͦ fuerant. an certe cum honorabili qͥ¬
ete liberam uellent hr̃e uacationẽ. Cumq om̃s

Expanded text:
retur Christiana religio; et qui propter Dei culturam duraretur Christiana religio; et qui propter Dei culturam durabiliter permanserunt in confessionibus martyrii, clariores ejus honoribus apparerent. Haec igitur concionatus, et alia multa dicens, per quae credebat subjectos ad cultum religionis adducere, infirma esse sancivit quae contra religionem fuerant cogitata vel gesta sub persecutoribus Ecclesiarum, remissionemque cunctos habere decrevit, qui propter confessionem Christi migrare in insulas aut alibi praeter voluntatem propriam commorari jussi sunt, aut in metallis affligi  ed. affigi, aut publicis operibus, aut mulieribus, aut lanificis ministrare, aut dari curiis cum curiales primitus non fuissent. Eos autem quos infames illi fecerant, ab infamia relaxavit. Militia vero privatos in sua voluntate reliquit, utrum esse in schemate quo fuerant, an certe cum honorabili quiete liberam vellent habere vacationem. Cumque omnes
Abbreviated transcription (Latin):
reb ualde ꝓuectꝰ. ⁊ sororis constantini nuptis
honoratꝰ. huiꝰ modi fine defunctꝰ est.
onstantinꝰ gͥ dum ad eum solum om̃e ro¬
manoꝵ ꝑueniss imꝑium: edictis publicis
ulus ẽ. ut orientales subiecti impauidi religio¬
nem colerent xͥ: et oiligent̾ diuinitati ministra¬
rent: diuinitatẽ qͥppe solam illam crederent.
q̃ et reuera ẽẽt. ⁊ sufficienter hrẽt om̃i tp̃r po¬
restatẽ. ⁊ qm qͥ in talib studerent. omĩa bona
eis uberrime acciderent:⁊ quec̃q adu̾sa puta¬
rent. cum meliori potiꝰ spe fruerent᷑. qͥ uͦ circa
dm̃ derelinquerent. cõmunit̾ ⁊ seorsum in bel¬
us ⁊ in pace omĩa eis difficilia ꝓuenirent: grãs-¬
q referens. ñ sͥmet arrogans. adiecit in eã legẽ
dicens. quia ministrũ oportunũ eũ hr̃e dignatꝰ
fuerit õs sui consilii: ⁊ a bri tannico mari. us¬
q ad loca orientis adduxerit eũ. quatinꝰ auge¬

Expanded text:
rebus valde provectus, et sororis Constantini nuptiis rebus valde provectus, et sororis Constantini nuptiis honoratus, hujusmodi fine defunctus est.onstantinus igitur cum ad eum solum omne Romanum pervenisset imperium, edictis publicis usus est, ut Orientales subjecti impavide religionem colerent Christi, et diligenter Divinitati ministrarent; Divinitatem quippe solam eam crederent quae et revera esset, et sufficienter haberet omni tempore potestatem: et quoniam qui talibus studerent, omnia bona eis uberrime accederent, et quaecunque adversa putarent, cum meliori potius spe fruerentur; qui vero circa Deum delinquerent, communiter et seorsum in bellis et in pace omnia eis difficilia provenirent. Gratiasque referens, non sibimet arrogans, adjecit in eam legem dicens: quia ministrum opportunum eum habere dignatus fuerit Deus sui consilii, et a Britannico mari usque ad loca Orientis adduxerit eum, quatenus auge
Abbreviated transcription (Latin):
et sacrificia: et seouctꝰ ab aliqͥb ꝓmutentib qͥa bel¬
lo iunceret constantinum: inpaganitatẽ ꝯu̾sus ẽ.
Deniq etiam g̃ci dict̃ t̃c eum exꝑtum diuinationẽ
mileti. geminiq apollinis. eiq consulenti de uel¬
lo. respondisse demonium ꝑ os homeri uersus. O
senex ualde. te iuuentes pugnatores obseruant: tu¬
aq uita soluta ẽ. seuaq te senectꝰ excipiet. Ex plu
ime tñ ex ꝑsecutione gentilium. Uenturo nam¬
q licinio ꝑsequi eccłias in suo imꝑio constitutas:
bellum in bichima factũ ẽ. qͦ nouissime pugnaue¬
rt̃ int̾ alterutros ipse et constantinꝰ. tantoq diui¬
no suffragio aduitus ẽ constantinꝰ. ut ꝑ t̾ram ⁊
ꝑ mare uinceret inimicos: ⁊ amissis liciniꝰ pedestri¬
b ⁊ naualib. semet ipsum innicomedia traderet:
pͥuatusq thesalonice aliqͣnto tp̃r ꝑmaneret. ibiq¬
ꝑhimeret᷑. Uir gͦ pͥmordiis imꝑii sui p̃liis. aliisq

Expanded text:
et sacrificia, et seductus ab aliquibus promittentibus quia belet sacrificia, et seductus ab aliquibus promittentibus quia bello vinceret Constantinum, in paganitatem conversus est . Denique etiam Graeci dicunt tunc eum expertum divinationem Mileti Geminique Apollinis, eique consulenti de bello, respondisse daemonium per hos Homeri versus: O senex, valde te juvenes pugnatores observant, Tuaque vita soluta est, saevaque te senectus excipiet. Ex plurime tamen ex persecutione gentilium futuro. Namque Licinio persequente Ecclesias in suo imperio constitutas, bellum in Bithynia factum est, quo novissime pugnaverunt inter alterutros ipse et Constantinus. Tantoque divino suffragio adjutus est Constantinus, ut per terram et per mare vinceret inimicos; et amissis Licinius pedestribus et navalibus, semetipsum in Nicomediam transtulit, privatusque Thessalonicae aliquanto tempore permansit, ibiqest . Vir ergo primordiis imperii sui, praeliis aliisque
Abbreviated transcription (Latin):
runt ad t̾minos itbaloꝵ. et hic hyemantes con-¬
didert̾ ciuitatem que nuncupabat᷑ emona.
Estate uͦ suꝑueniente: cooꝑãtibꝰ eis ꝓuincialib
fere quadraginta stadia arte mechanica t̃hentes argo
Post p̾lium itaq cuule. dardanii ⁊ macedones.
et qͥ cuca hystrum tc̃ morabant᷑. nec ñ ⁊ hellas.
⁊ hyllinoꝵ gens oĩs. sub constantino redacta ẽ¬
orro licimꝰ hinc fugatꝰ. eum pͥus sectator
fuisset dogmatis. xp̃iani: mutata uolun¬
tate plurimos sacerdotũ. in sue partis affuxit
imꝑio:. multos qͥdẽ ⁊ alioꝵ p̃cipue tn de collegio
militari. Nuis enim xpĩanis erat infestus ꝓpt̾
constantin bellum: estimans eũ posse contrista¬
ri ꝓpt̾ calamitatẽ sue religionis: simul et arbi¬
tratꝰ quia orarent ⁊ studerent redigi sub illius
souꝰ imꝑio. Suꝑ hec aut̃ pugnaturꝰ denuo contͣ con¬
stantinum. spem uictorie habebat ꝑ diuinatiões

Expanded text:
runt ad terminos Italorum; et hic hiemantes conrunt ad terminos Italorum; et hic hiemantes condiderunt civitatem quae nuncupatur Aemonia. Aestate vero superveniente, cooperantibus eis provincialibus, fere quadringenta stadia arte mechanica trahentes Argo Post praelium itaque, Cibalae, Dardanii, et Macedones, et qui circa Istrum tunc morabantur, nec non et Hellas, et Illyriorum gens omnis sub Constantino redacta eorro Licinius hinc fugatus, cum prius sectator fuisset dogmatis Christiani, mutata voluntate, plurimos sacerdotum in suae partis afflixit imperio, multos quidem et aliorum, praecipue tamen de collegio militari. Nimis enim Christianis erat infensus propter Constantini bellum, aestimans eum posse contristari propter calamitatem suae religionis: simul etiam arbitratus, quia orarensolius imperio. Super haec autem pugnaturus denuo contra Constantinum, spem victoriae habebat per divinationes
Abbreviated transcription (Latin):
credens nunꝗͣ circa pͥncipem deuotos fore: qui
fuerant d̃i sui sic paratissimi ꝓditores. Et ideo
adhuc suꝑstite constantio. ñ uidebat᷑ contͣ legẽ¬
eẽ quempiã xpistianum. apd̃ eos qͥ ultͣ italiam.
galliasq et britannam. ⁊ qͥ circa pyrinũ habi¬
tabant montẽ. usq ad occeanum hesperium.
Cum uͦ ꝯstantinꝰ in eiꝰ successisset imꝑium: po¬
tiores eccłie defloruert̃. Maxentio enĩ herculii
filio ꝑempto. cũ eiꝰ pars constantino cessisset.
iam licent̾ in religione ugebant. qͥ circa tybe¬
rim fluuium ⁊ eridanum. quẽ padum ꝓuin¬
ciales appellant. cõmorabant᷑. ⁊ qͥ circa aquillẽ
cõmanebant: in quem sermo fert᷑ aduectam
nauigio argo. ⁊ ad tyrrenũ pelagꝰ fuisse ꝑduc¬
tam. Naute enim uentũ ualidũ declinantes.
ñ eodem nauigio in regressione st̃ usi.s tnͣseun-¬
tes mare qd̾ suꝑ chitas est. ꝑ hec flumina uene¬

Expanded text:
credens nunquam eos circa principem devotos fore, qui credens nunquam eos circa principem devotos fore, qui fuerint Dei sui sic paratissimi proditores. Et ideo adhuc superstite Constantio non videbatur contra legem, quempiam esse Christianum apud eos qui ultra Italiam, Galliasque, et Britanniam, et qui circa Pyrenaeum habitabant montem usque ad Oceanum Hesperium. Cum vero Constantinus in ejus successisset imperium, potius res Ecclesiae effloruerunt. Maxentio enim Herculii filio perempto, cum ejus pars Constantino cessisset, jam licenter in religione vigebant qui circa Tiberim fluvium et Eridanum quem Padum provinciales appellant commorantur, et qui circa Aquilam commanebant; in quem locum sermo fertur advectam navigio Argo, et ad Tyrrhenum pelagus fuisse perductam. Argonautae enim ventum validum declinantes, non eodem 209 navigio in regressione sunt usi; sed transeuntes mare quod super Scythas est, per haec flumina vene
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ eccłie sub regimine¬
constantini a lacrit̾ agebant: et cotidianis dieb
augebant᷑. fauente et unanuni pͥncipe multis
sas dñs a ꝑicłis turbisq seruauit. Nam cũ ꝑsecũ¬
tiones diu̾sas eccłie in alio terrarũ orbe paterẽt᷑.
solus constantiuᷤ constantim pat̾. licent̾ rp̃ianis
in sua consistere religione concessit. Deniq tale
noui eum. Is enim ꝓbare uolens qͦs dam in suo
palatio. xp̃ianos. si boni ⁊ solidi eẽnt uiri. quo¬
cans umu̾sos p̃cepit dicens. ut si qͥdem uenirent
ad sacrificandum. ut eiꝰ colerent d̾os. circa eũ ẽent.:
et in suo cingło ꝑmanerent: si uͦ refugerent egred̾¬
ent᷑ de palatio. gr̃as agentes qd̾ minime punirent᷑.
Cumq in utroq apparuissent alii qͥdam deserto¬
res religionis. alii uͦ diuina p̾̃sentib p̃ponentes: de¬
lberauit eis amicis et consiliariis uti qͥ in melio¬
rib fideles constantesq ꝑmanserant: alios autem
uelut effeminatos au̾satꝰ. expulit a suo coloqͥo:

Expanded text:
gitur Ecclesiae sub regimineConstantini alacriter agebant, et quotidianis diebus augebantur, favente et unanime principe, et multis sas Dominus a periculis turbisque servavit. Nam cum persecutiones diversas Ecclesiae in alio terrarum orbe paterentur, solus Constantius Constantini pater licenter Christianis in sua consistere religione concessit. Denique aliqnovi. Is enim probare volens quosdam in suo palatio Christianos, si boni et solidi essent viri, evocans universos praecepit dicens, ut si quidem venirent ad sacrificandum et ejus colerent deos, circa eum essent, et in suo cingulo permanerent; si vero refugerent, egrederentur de palatio gratias agentes quod minime punirentur. Cumque in utroque apparuissent, alii quidem desertores religionis, alii vero divina praesentibus praeponentes, deliberavit eis amicis et consiliariis uti qui in melioribus fideles constanter permanserant; alios autem velut effeminatos aversatus, expulit a suo colloquio:
Abbreviated transcription (Latin):
hanc sane studuit in om̃ib honorare religionẽ:
erat qͥppe ⁊ ꝑ semet ipsam głosa ⁊ ꝓpt̾ uͥtutem
eccłi̾as exornabant: ut fuit osyus cordube ponti¬
fex. et amphum epiphanie cilicie.:⁊ marimus.
qͥ pꝰ macharium ierosolimoꝵ tenuit p̾sulatũ.
et pafnutiꝰ egiptiꝰ. ꝑ quem aiuint plurima mira¬
cula oꝑatum d̾m. demonesq subiecisse. uarium¬
q passionũ ꝯdonasse ei sanitates. fuert̃ autem
uit. ocłos eoꝵ dextros euellens. et sinistras suras
demonstrandam sufficere puto que hactenus
dio gesta s̃. Piura qͥdem nouere puinciales: ego
aut̃ que ad nos ualuert̾ ꝑuenire ñ taceam.

Expanded text:
hanc studens sane in omnibus honorabat religionem; hanc studens sane in omnibus honorabat religionem; erat quippe et per semetipsam gloriosa propter virtutem Ecclesias exornabant; ut fuit Osius Cordubae pontifex, et Amphion Epiphaneiae Ciliciae, et Maximus, qui post Macarium Hierosolymorum tenuit praesulatum, et Paphnutius Aegyptius, per quem aiunt plurima miracula operatum Deum, daemonesque subjecisse, variarumque passionum condonasse ei sanitates. Ferunt autem vit, oculos eorum dextros evellens, et sinistras suras virtutem demonstrandam sufficere puto quae hactenus dio gesta sint, plura quidem novere provinciales; ego autem quae ad nos valuerunt pervenire non tacebo.
Abbreviated transcription (Latin):
losophie ueraci uacare. Huius enim rei causa.
et antiqͥ romanoꝵ licent uirgines testari uesta¬
les. etiam sexto etatis articulo occreuerunt.
Inoicium namq maximum reuerentie pii pͥncipis
circa religionẽ fuit. qi uͥq administrantiũ sen-¬
tentias im ꝑfectas uoluit. ⁊ ad ep̃os ꝑ appellati¬
onem refugiendum eẽ. saneiuit. si que uellent
et inconu̾tibiles eẽ t̾minos sinodales. Iilud qͦ nos
relinquere dignũ non ẽ: qd̾ ꝓ utilitate sancitũ
est eoꝵ qͥ in eccłiis manti mutunt᷑. cũ ꝓpt̾ subtiu¬
tatem legum. etiam inuiti possessores difficulta¬
tem paterent᷑ circa dationẽ melioris ubertatis:
qͣm ciuilitatẽ romanam uocant. Tres posuit le¬
ges. dec̾nens om̃s in eccłiis manu missos. sub testi¬
monio sacerdotũ. ꝑ hanc piam adinuentionem
ã seruat. Nam moris erat de libertate leges scͥp¬
tas manu missionib ante poni. Constantinꝰ gͥ

Expanded text:
losophiae veraci vacare. Hujus enim rei causa losophiae veraci vacare. Hujus enim rei causa et antiqui Romanorum licenter testati virgines Vestales etiam sexto aetatis curriculo decreverunt. Judicium itaque maximum reverentiae pii principis circa religionem fuit: quia ubique administrantium sententias imperfectas esse voluit, et ad episcopos per appellationem refugiendum esse sancivit, si qui vellent et inconvertibiles esse terminos synodales. Illud quoque nos relinquere dignum non est, quod pro utilitate sancitum est eorum qui in Ecclesiis manumittuntur. Cum propter subtilitatem legum etiam inviti possessores difficultatem paterentur circa dationem melioris libertatis, quam civilitatem Romanam vocant, tres posuit leges: decernens omnes in ecclesiis manumissos sub testimonio sacerdotum, per hanc piam adinventionem iam tempus servat. Nam moris erat de libertate leges scriptas in manumissionibus anteponi. Constantinus igitur
Abbreviated transcription (Latin):
res ꝓhibens a pͥuilegiis habentium ꝯiuges. s
et aua multa ubens. ut nichil de testam̃to lu
amittebant. Posuert̾ aut̃ nas leges antiqͥ. uo¬
uilib bellis amiserant. Uidens gͥ imꝑator iccirco.
male tractari eos. qͥ ꝓpt̃̾ om̃ uͥginitati. et sine lib̾is
ẽe studebant. fatuum iudicauit diligentia et stu¬
dio nominum uidere eoꝵ augeri genꝰ. cũ natu¬
ra semꝑ suꝑna distributione diminutionẽ susci¬
piat ⁊ augm̃tum: et legem ppło ꝓposuit uniu̾so:
quatinꝰ equalibꝰ pͥuilegiis fruerent᷑. qͥ sine coniu¬
gib et liberis erant. qͥb et illi qͥ hec se hr̃e gaude¬
bant.s etiam ampliꝰ br̃e sanciuit eos. qͥ in conti¬
nentie uͥginitate degebant.: licentiam eiꝰ p̃bens.
mascłis feminisq ucet etate minorib testam̃tũ
fac̾e contͣ cõmunem iegẽ. Om̃is enĩ bñ cogitare
iudicauit: quoꝵ opꝰ ẽẽt dm̃ placare semꝑ. ⁊ phy¬

Expanded text:
res prohibens a privilegiis habentium conjuges; sed res prohibens a privilegiis habentium conjuges; sed et alia multa jubens, ut nihil de testamento lucamittebant. Posuerunt autem has leges antiqui, vos in civilibus bellis amiserant. Videns igitur imperator idcirco male tractari eos qui propter Deum virginitati et sine liberis esse studebant, fatuum judicavit diligentia et studio hominum videri eorum augeri genus; cum natura semper superna distributione diminutionem suscipiat et augmentum. Et legem populo proposuit universo, quatenus aequalibus privilegiis fruerentur qui sine conjugibus et liberis erant, quibus illi qui haec se habere gaudebant. Sed etiam amplius habere sancivit eos qui in continentiae virginitate degebant, licentiam eis praebens masculis feminisque, licet aetate minoribus, testamentum facere contra communem legem. Omnes enim bene cogitare judicavit, quorum opus esset Deum placare semper et phi
Abbreviated transcription (Latin):
ciis. auisq causis. uniu̾sos hr̃e uacationẽ. et in eo
t̃m orationib occupari. Honorabat aut̃ dñcũ
qr in eo fuerat crucifixͦ. Maximam namq cultu¬
rios institutis: ꝗͣ ꝓ indicio. qd̾ ei diuinitꝰ ꝓ ea ui¬
debat᷑ ostensum. Deniq suppliciũ crucis qd̃ pͥmi¬
tus apd̃ romanos erat in usu. lege ꝓhibuit: in fi¬
gurationib aut̃ soudoꝵ. ⁊ imaginib. hoc sig¬
num ussit inscͥbi semꝑ ⁊ figurari. ⁊ testant᷑ hac¬
tenus eiꝰ unagines. noc sceinate decorate. In omĩb
siquidẽ reb. p̃cipue t̾n in legis lationib studebat
placare diuinitatẽ. Apparet enĩ luxuriosas et ual¬
de fatuas ꝑmixtiones ante eũ ñ ꝓhibitas t̾e fuisse
correctas: sicut ex ipsis quas positit legib inuenit᷑.
S nẽ q̃ ad honorem et statum religionis ab eo.
sancita s̃. pandere necessariũ ẽ: cũ partes eẽ eccłi¬
astice uideant᷑ hystorie. Apd̃ romanos dudum¬
fuit lex: a uicesimo qͥnto anno ñ habentes uxo¬

Expanded text:
ciis aliisque causis universos habere vacationem, et in eo tantum orationibus occupari. Honorabat autem domini alium vero, quia in eo fuerat crucifixus. Maximam namque culturios institutis, quam pro indicio quod ei divinitus pro ea videbatur ostensum. Denique supplicium crucis, quod primitus apud Romanos erat in usu, lege prohibuit. In figurationibus autem solidorum et in imaginibus hoc signum jussit inscribi semper et figurari, ut testantur hactenus ejus imagines hoc schemate decoratae. In omnibus siquidem rebus, praecipue tamen in legislationibus, studebat placare Divinitatem. Apparet enim luxuriosas et valde fatuas permixtiones ante eum non prohibitas, tunc fuisse correctas, sicut ex ipsis quas posuit legibus invenitur. Sed nunc quae ad honorem et statum religionis ab eo sancita sunt pandere necessarium est, cum partes esse ecclesiasticae videantur historiae. fuit lex, a vigesimo quinto anno non habentes uxo
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑfectionem morib exercitationibq decen¬
tib. hanc qu̾sationem usq ꝑduxitanconiꝰ mo¬
nachꝰ monachorum: quem tẽ in desertis egipti
morantem. ꝓpt̾ głam uͥtutis eiꝰ imꝑator constan¬
tinus amicum fecerat: literis honorabat: et ut
ꝓ qͥb uellet ei rescriberet expetebat

Expanded text:
atque perfectionem, moribus exercitationibusque decenatque perfectionem, moribus exercitationibusque decentibus, hanc in conversationem usque perduxit Antonius maximus monachorum; quem tunc in desertis Aegypti morantem propter gloriam virtutis ejus, imperator Constantinus amicum fecerat, litteris honorabat; et ut pro quibus vellet ei rescriberet, expetebat
Abbreviated transcription (Latin):
nis placare diuinitatẽ. ⁊ ante soł occasum nõ
gustare cibum: alios aut̃ ꝑ tres dies ⁊ ampliui ᷤ
certisq dieb in paium̃to hr̃e cubilia. uino sem¬
ꝑ ⁊ sanguinem habentib abstinere: cibum eis ẽẽ
panis ⁊ salis ⁊ ysopi. ⁊ potum aque. Mulieres
eis cohabitare. seniores. uͥgines. ꝓpt̾ amorẽ philo¬
sophie: spontanea uolũtate nuptiis abstinen-¬
tes. Et phyio qͥdem hoc mͦ referens. uidet᷑ aꝑire
ꝙ hi qͥ ex hebreis scd̃m eum xp̃iani sunt facti.
ad huc uidaice uiuerent: ẽoꝵq constituta serua¬
rent. Apud alios enum ñ inuenit᷑ huiꝰ uite conu̾sa¬
tio. Unde conicio: ex illo apud egiptios hanc phi¬
in montib ⁊uallib. desertisq morabant᷑. ad mo¬
dum se uite nꝰ assueuert̃. S siue egiptii. siue alii
qͥdem huic ab initio philosophie p̾fuert̾: iliud
tñ apd̾ om̃s ꝯstat. quia ad summam reuerentiã

Expanded text:
nis placare Divinitatem, et ante solis occasum non nis placare Divinitatem, et ante solis occasum non gustare cibum; alios autem per tres dies et amplius, certisque diebus in pavimento habere cubilia, vino semper et sanguinem habentibus abstinere, cibum eis esse panis et salis, et hyssopi, et potum aquae. Mulieres eis cohabitare, seniores virgines propter amorem philosophiae spontanea voluntate nuptiis abstinentes. Et Philo quidem hoc modo referens, videtur aperire quia hi qui ex Hebraeis secundum eum Christiani sunt facti, adhuc Judaice viverent, eorumque constituta servarent. Apud alios enim non invenitur hujus vitae conversatio. Unde conjicio ex illo apud Aegyptios hanc phiin montibus, et vallibus, desertisque morabantur, ad modum se vitae hujus assueverunt. Sed sive Aegyptii, sive alii quidam huic ab initio philosophiae praefuerunt: illud tamen apud omnes constat, quia ad summam reverentiam
Abbreviated transcription (Latin):
tione certaminib. iraq pͥuata. Nlam cũ sit ra¬
tionalis. omnẽ motũ irrationabilem fugit: gn̾a¬
ut̃ passiones corporis deuincit ⁊ aĩe. Huiꝰ itaq
elegantissime phylosophie pͥnceps qͥdem fuit
sicuti qͥdam dicunt nelyas ꝓpħa: et baptista io¬
hes. Pnyio autem pitagorus. suis tp̃rib refert
undiq egregios hebreoꝵ. in qͦdam p̃dio cyrca
stagnum marian in colle positum phylosopha¬
tos: habitaculum uͦ eoꝵ et cibos et ꝯu̾sationem
talem introducit. qualem ⁊ nos nunc egiptioꝵ
monachoꝵ eẽ conspicimꝰ. Scribit enĩ inchoan¬
tes eos ad philosopniam. cedere om̃ib sͥ compe¬
tentib reb. cunctisq abrenuntiare ꝑmixtiõ ĩb:
et extͣ muros in solitariis agris in habitare. Do¬
moseis ẽẽ sacraria. que apuo nos monasteria nun¬
cupant᷑: et in eis conu̾satione solitaria honesta
celebrare misteria: diligent̾q psalmis ⁊ nym¬

Expanded text:
tione, certaminibus iraque privata. Nam cum sit ratione, certaminibus iraque privata. Nam cum sit rationalis, omnem motum irrationalem fugit, generaliter passiones corporis devincit et animae. Hujus itaque elegantissimae philosophiae princeps quidem fuit, sicuti quidam dicunt, Elias propheta et Baptista Joannes. Philo autem Pythagoricus suis temporibus refert undique egregios Hebraeorum in quodam praedio circa stagnum Mariam in colle positum philosophatos. Habitaculum vero eorum, et cibos, et conversationem talem introducit, qualem et nos nunc apud Aegyptiorum monachos esse conspicimus. Scribit enim inchoantes eos philosophiam cedere omnibus sibi competentibus rebus, cunctisque abrenuntiare permixtionibus, et extra muros in solitariis agris et hortis inhabitare. Domos autem eis esse sacraria quae apud nos monasteria nuncupantur, et in eis conversatione solitaria honesta celebrare mysteria, diligenterque psalmis et hym
Abbreviated transcription (Latin):
dans. beatitudinẽ contemplat᷑ et̾nam: et ad feu¬
cem t̾minum om̃i uiuacitate festinat: timore
diuino sine int̾missione suspirans: turpiloqͥa
respuens. et nec usq ad uocẽ emiitere patiens:
quoꝵ actiones suis actib noscit᷑ ex soluere: in breui cõ¬
p̃henoens. necessaria nature. et cogens corpꝰ mediocͥu
indigere: Castitati luxuriam suboitꝰ ĩticia punit
in iusticiam: et ueritate m̃darium. Disciplina re¬
rum omnium m̃suras participat᷑ cũ ꝑrimis: in
unanimitate. et cõmunione consistit: anuicorũ
cit egentium: et tuet᷑ utilia singłorum: neq gau¬
dentib importuna: et rribulationib remedi¬
um ꝯsolationis apportans: ad uerum bonum
diligentiam suam semꝑ extendens sermonib
castis. sapientibq ꝯsiliis. ornatu ac uano elo-¬
quio remotis: erudiens atq curans ueluti qͥb¬
dam mebicaminib audientes: cum nonore ⁊
reuerentia. dispositiones sual celebrans: conten¬

Expanded text:
dans, beatitudinem contemplatur aeternam, et ad feldans, beatitudinem contemplatur aeternam, et ad felicem terminum omni vivacitate festinat. Timore divino sine intermissione suspirans, turpiloquia respuens, et nec usque ad vocem emittere patiens, quorum actiones suis actibus noscitur exsolvere. In brevi comprehendens necessaria naturae, et cogens corpus mediocribus indigere, castitati luxuriam subdit; justitia punit injustitiam, et veritate mendacium. Disciplina rerum omnium mensuras participatur: cum proximis in unanimitate et communione consistit; amicorum pcit egentium, et tuetur utilia singulorum; neque gaudentibus importuna, et tribulatis remedium consolationis apportans. Ad verum bonum diligentiam suam semper extendens, sermonibus castis sapientibusque consiliis ornato ac vano eloquio remotis erudiens atque curans veluti quibusdam medicaminibus audientes, cum honore et reverentia dispositiones suas celebrans, conten
Abbreviated transcription (Latin):
cumbit: diuine m̃tis uͥtutem hñs. semꝑ con¬
templat᷑ omnium creatorem:. ⁊ eum nocte dieq
colens: or̃onib ⁊ letaniis. placat indubitant̾. Aĩe
uͦ puritate. ⁊ bonorum actuum ꝯu̾satione ad mi¬
nisteria se diuina cõponens: purgationes asꝑ¬
sionesq ꝯtempnens: solas uͦ pollutiones pecc̃a
putans: ex tͥnsecus casus irruentes exsuꝑat: et
omnium ab solute huiꝰmodi dñat᷑: ñ ꝑ stabili¬
tatem necessitatemq uite qualibet uoluptate
mutat᷑: non mala ꝑpeciens ulciscit᷑: ñ languore
aut indigentia necessarioꝵ cõpressa moro et᷑.s
potiꝰ głatur in talib. pacientiam. mansuetudi¬
nem. mediocritatẽ in omĩ uita meditat᷑.⁊ qͣntũ
in transitu utens p̾sentib. neq cuxa possessionẽ
rerum occupata ꝯstringit᷑: neq ultra ꝗͣ opꝰ est
in p̾senti ꝓuidere forsitan urget᷑. Semꝑ autem
simpucitatẽ ⁊ exercitiũ huiꝰ instructionis lau¬

Expanded text:
cumbit. Divinae mentis virtutem habens, semper concumbit. Divinae mentis virtutem habens, semper contemplatur omnium Creatorem, et cum nocte dieque colens, orationibus et litaniis placat indubitanter. Animae vero puritate et bonorum actuum conversatione, ad ministeria se divina componens, purgationes aspersionesque contemnens, solas pollutiones peccata putans, extrinsecus irruentes casus exsuperat, et omnium absolute hujusmodi dominatur. Non per stabilitatem necessitatemque vitae qualibet voluntate mutatur, non mala patiens ulciscitur, non languore aut indigentia necessariorum compressa mordetur; sed potius gloriatur in talibus. 212 Patientiam, mansuetudinem, mediocritatem in omni vita meditatur; et quanin transitu utens praesentibus: neque circa possessionem rerum occupata constringitur, neque ultra quam opus est in praesenti providere forsan urgetur. Semper autem simplicitatem et exercitium hujus instructionis lau
Abbreviated transcription (Latin):
una cum eo ederet et ꝑegrinus. Quo refutante.
x p̃ianumq se ꝓfitente: ꝓpterea magis inqͥt ñ refu¬
tare debes. Omĩa enim munda mundis. sicut ser¬
mo diuinꝰ edocuit. Hec qͥdem despiridione dicta¬
nissimam eccłi̾am demonstrauerunt. et oog¬
ma dilatauert̃ uite uͥtutib: qͥ conu̾satione mo¬
nachica ilo tp̃r fruebãt᷑. Utuuma namq res
ad hoĩes uenit a deo ista philosophia. que multa¬
rum doctrinarum.⁊ dialetice artis studia despi-¬
cit: tanqͣm sit mimita et melioris oꝑis tp̃s impe¬
diat: atq ad recte uiuendum nichil ostendat.
Hec gͦ philosophia ꝯũsatione miranda. natura¬
li simpliciq prudentia. docet omĩno q̃ neqͥciam
ꝑimant: et oꝑent᷑ utilia. Non enim p̃dicat uͥtutẽ.
s mag̃ exercet: nichilo pendens humanam glam.
uiriht̾q resistens passionib aĩe:⁊ neq nature ne-¬
cessitatib se subdit: nec corporis infirmitati suc¬

Expanded text:
una cum eo ederet peregrinus. Quo refutante, una cum eo ederet peregrinus. Quo refutante, Christianumque se profitente: Propterea magis, inquit, refutare non debes: Omnia enim munda mundis , sicut sermo divinus edocuit. Haec quidem de Spiridione dictanissimam Ecclesiam demonstraverunt, et dogma dilataverunt vitae virtutibus, qui conversatione monachica illo tempore fruebantur. Utilissima namque res ad homines venit a Deo ista philosophia, quae multarum doctrinarum et dialecticae artis studia despicit, tanquam sit minuta, et melioris operis tempus impediat, atque ad recte vivendum nihil ostendat. Haec ergo philosophia conversatione miranda, naturali simplicique prudentia docet omnino quae nequitiam perimant et operentur utilia. Non enim praedicat virtutem, sed magis exercet: nihilo pendens humanam gloriam, viriliterque resistens passionibus animae; et neque naturae necessitatibus se subdit, nec corporis infirmitati suc
Abbreviated transcription (Latin):
eruditum. Cum itaq collecta celebraret᷑: in¬
iunctum ẽ triphillioni ut fac̾e̾t sermonẽ in po-¬
pło. Cumq ule locꝰ uenisset ad mediũ. tolle lec¬
tum tuum ⁊ ambula. cubile dixit ꝓ lecto: mu¬
tans nom̃. Spiridion aũt indignatꝰ in eum.
er iliens de cathedra sacerdotali. tli melior es
Hoc aut̃ fecit popło conspiciente: mediocritatẽ
docens eum qͥ eloquii suꝑcilio p̃tumebat. Erat
enim ioneus ad pudorem incuciendũ: cũ eẽt
sacerdotis officio. Qualis aut̃ circa ꝑegrinoꝵ
susceptiones fuerit: hinc apparet. Instante iam
quadragesima. qͥdam ex itinere uenit ad eum÷
quib dieb consueuerat cum suis ꝯtinuare ieiu¬
ma. ⁊ die certo comed̾e: medios dies sine cibo con¬
sistens. Hidens itaq ꝑ egrinum ualde defectum:
ditum ꝓpt̾ ieiunium: orans pͥmum. ueniamq
petens. filie iussit ut porcinas carnes quas domi
soutas nr̃et coqueret. Quib coctis sedens cum
ꝑegrino positis carnib comedebat: et rogabat ut

Expanded text:
tc.  eruditum. Cum itaque collecta celebraretur, injunctum est Triphyllio ut faceret sermonem ad populum. Cumque ille locus venisset ad medium, Tolle lectum tuum, et ambula , cubile dixit pro lecto, mutans nomen; Spiridion autem indignatus in eum, et exsiliens de cathedra sacerdotali: Tu melior es,Hoc autem fecit populo conspiciente, mediocritatem docens eum qui eloquii supercilio praetumebat. Erat enim idoneus ad pudorem incutiendum, cum essetsacerdotis officio. Qualis autem circa peregrinorum susceptionem fuerit, hinc apparet. Instante jam Quadragesima, quidam ex itinere venit ad eum quibus diebus consueverat cum suis continuare jejunia, et die certo comedere, medios dies sine cibo consistens. Videns itaque peregrinum valde defectum: ditum propter jejunium, orans primum, veniamque petens, filiae jussit ut porcinas carnes, quas domi salitas habebat, coqueret. Quibus coctis, sedens cum peregrino positis carnibus comedebat, et rogabat ut
Abbreviated transcription (Latin):
os erat huic spirioioni ex fructi¬
bus qͥ nascebant᷑ ei. alios qͥdem
pauꝑib erogare: alios autẽ gͣtis
hr̃ent tollerent: ⁊ denuo reuocarent. qͣntum se
nouerant abstulisse. Quidam uͦ dum mutuum
ꝑcepisset: reu̾sus ẽ pꝰ aliqͣntum. qd̃ tulerat reo¬
diturꝰ. Quem dum scd̾m consuetudinẽ iussiss
reponere in cubiculo. qd̃ fuerat ex inde mutu¬
atus. ad in iusticiam ille conu̾sus. et credens latere
spiridionem. ñ reddidit qͦt debebat:  auferens
debitum. quasi reddidisset ab cessit: qd̃ t̾n iongo
tp̃r non erat ignorandum. Post certum namꝙ tp̃s
uenite rursus petens ab eo mutuum. Uacuũ uͦ¬
eundem locum inueniens. et hoc occulta fioe cog¬
noscens: spiridioni nuntiauit. Iue respondit ei.
Milerumẽ nomo qd̾ ioqueris. Qͦmͦ tͥ soli
uisum ẽ horreum necessariis defecisse: S consi¬
dera apud temet ipsum: ne forte mutuatꝰ alia
uice. qd̾ debueras pͥmitꝰ ñ soluisti. Si enĩ hoc ñ ẽ.

Expanded text:
os erat huic Spiridioni ex fructibus qui nascebantur ei, alios quidem pauperibus erogare, alios autem gratishabebant tollerent, et denuo revocarent quantum se noverant abstulisse. Quidam vero dum mutuum percepisset, reversus est post aliquantum quod tulerat redditurus. Quem dum secundum consuetudinem jussisset reponere in cubiculo quod fuerat exinde mutuatus, ad injustitiam ille conversus, et credens latere Spiridionem, non reddidit quod debebat; sed auferens debitum, quasi reddidisset, abscessit. Quod tamen longo tempore non erat ignorandum. Post certum namque tempus venit, rursum petens ab eo mutuum. At eumdem inveniens locum, et hoc oculata fide cognoscens, Spiridioni nuntiavit. Ille respondit ei: Mirum est, o homo, quod loqueris. Quomodo tibi soli visum est horreum necessariis defecisse? Sed considera potius apud temetipsum, ne forte mutuatus alia vice quod debueras, primitus non solveris. Si enim hoc non est,
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ nec autem undecim egyptioꝵ ep̃os. uiros
qͥppe ab infantia usq ad senectutem heremum
in colentes: u̾boq suꝑantes ⁊ actu libidinem. pi¬
amq fioem sine ꝯfusione p̃dicantes. ⁊ dognia pi¬
etatis edocentes: multasq uictorias de demonib
exercentes: arrianamq sectam sapientissima ra¬
tione denotantes: exilio direxerunt in ciuitatẽ
udeoꝵ nomine diocesariam: ⁊ uelut infernus
ne memoriam relinquere uoluerunt. Nuꝑ enĩ
eccłie catholice cum clericis. degentes in antio¬
chia cum fidelib monachis. uolentesq eoꝵ sce¬
lera. denotare: aures imꝑatoris inflammantes.
ta pͥuati sunt. Taleᷤᷤ itaq tp̃s illud tragedias
erercuit. taciturnitate quid̾ ⁊ obliuone dig¬
nas: s litt̾is memorandas  obiurgationem eoꝵ
qͥ ꝯtra unigenitum linguas suas exacuerunt.
Ri namq coarmati rabie blasphemie non so¬
lum dñm omnium iaculari intunt᷑. s etiam

Expanded text:
Super haec autem undecim Aegyptiorum episcopos, viros Super haec autem undecim Aegyptiorum episcopos, viros pene ab infantia usque ad senectutem eremum incolentes, verboque superantes et actu libidinem, piamque fidem sine confusione praedicantes, et dogma pietatis edocentes, multasque victorias de daemonibus exercentes, et Arianam sectam sapientissima ratione denotantes, exsilio direxerunt in civitatem Judaeorum nomine Diocaesaream. Et velut infernus ae memoriam relinquere voluerunt. Nuper enim Ecclesiae catholicae clericos degentes in Antiochia cum fidelibus monachis, volentesque eorum scelera denotare, aures imperatorias inflammantes, ta privati sunt. Tales itaque tempus illud tragoedias exercuit, taciturnitate quidem et oblivione dignas, sed litteris memorandas ad objurgationem eorum qui contra Unigenitum linguas suas exacuerunt. Hi namque rabie coarmati blasphemiae, non solum Dominum omnium jaculari nituntur, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tes punit: Quando qͥspiam ueterum huiꝰ¬
modi gessit inquitatem: Iussit itaq pharas
ut masculi int̾ficerent᷑ hebreoꝵ: s inuidia
⁊ timor tunc ꝓtulit hoc p̃ceptum. Quano
tamen illa que tunc gesta sunt humaniora mo¬
dernis existunt: tanto desid̾abiliora ad discretio¬
nem iniquitatis huiꝰ. Et licet malicia nequaqͣm
separent᷑ alterutris. sunt tam̃ incredibilia que
dicunt᷑: inhumana. crudelia. seu barbara. ama¬
ta. sine mĩa. In quib exultabant arriani. cho.¬
ros agentes. cum uniu̾sa ciuitas ingemisceret:
non fuit enim domꝰ in qua non erat mortuus
sicut in exodo legit᷑. Et cum hec ita sint gesta.
non enim quieuert̾ iiquitatis auctores: s ad
peiora ꝓfecti. usq ad ep̃os ꝓuinciarum uenena
magnum. Auos ⁊ enim ep̃oꝵ curie tradidert̃:
alios diu̾sis machinationib affecert̾: uolentes
uniu̾sos impietatib obligari: ⁊ scõm patrem eoꝵ
diabolum querentes quem sua rabie deuorarent.

Expanded text:
tes punit? Quando quispiam veterum hujutes punit? Quando quispiam veterum hujusmodi gessit impietatem? Jussit itaque Pharao ut masculi interficerentur Hebraeorum; sed invidia et timor tunc protulit hoc praeceptum. Quanto tamen illa quae tunc gesta sunt humaniora modernis existunt, quanto desiderabiliora ad discretionem iniquitatis hujus? Et licet malitia nequaquam separentur alterutris, sunt tamen incredibilia quae dicuntur, inhumana, crudelia, saeva, barbara, amara, sine misericordia, in quibus exsultabant Ariani, choros agentes cum universa civitas ingemisceret. Non fuit enim domus in qua non erat mortuus, sicut in Exodo scribitur . Et cum haec ita sint gesta non enim quieverunt iniquitatis auctores, sed ad pejora profecti, usque ad episcopos provinciarum venena Magnum. Alios etenim episcoporum curiae tradiderunt, alios diversis machinationibus affecerunt: volentes universos impietatibus obligari, et secundum patrem eorum diabolum quaerentes quem sua rabie devorarent.
Abbreviated transcription (Latin):
uͦi. Cum qͥb pꝰ paululum diaconꝰ a dilectis¬
simo fr̾e nr̃o damaso romane ciuitatis ep̃o. de¬
ferens nob̾ ꝯsolatorias cõmunicatioĩs epłas.
manib pꝰ tergum iunctis publice aspiculato¬
rib ducebat᷑: ueluti quidam reus insignis. ⁊
homicidarum uerberib coequantꝰ. lapidibq
simul ⁊ plumbo eiꝰ c̾uicib mac̾atis. ad mare.
⁊ sicut illi sine sũptib sic sñ ullo solatio me¬
tallico deportat᷑ exilio. Cumq uidex ille mul¬
tos qͦ infantium cruciasset: quidam eoꝵ mon¬
entes neq parentum autfr̃m exequiis sollemp¬
pietatem decertati sunt. nec homicidis cõpa¬
rari potuert̾: eoꝵ utiq corpora insepulta re¬
licta sunt: pie laborantes. escis bestiaꝵ uola¬
uiliumq ꝓiecti sunt: qͥq patrib negatoꝵ
naturali ꝯscientia cõpati uoluert̾. uelut ini¬
qui capite secti sunt. Que lex romanoꝵ qͥ
barbaroꝵ sententia. qͦslbet patrib condolen¬

Expanded text:
tres: cum quibus post paululum diaconus, a dilectistres: cum quibus post paululum diaconus, a dilectissimo fratre nostro Damaso, Romanae civitatis episcopo, deferens nobis consolatorias communicationis epistolas, manibus post tergum vinctis, publice ab ipsis spiculatoribus ducebatur, veluti quidam reus insignis, et homicidarum verberibus coaequandus, lapidibusque simul et plumbo ejus cervicibus maceratis, ad mare ductus est; et sicut illi sine sumptibus, sine ullo solatio metallico deportatus exsilio. Cumque judex ille multos quoque infantium cruciasset, quidam eorum morientes, neque parentum, neque fratrum exsequiis solempietatem decertarunt, nec homicidis comparari potuerunt, quorum utique corpora insepulta relicta sunt: pie laborantes escis bestiarum volatiliumque projecti sunt. Quique patribus necatorum naturali conscientia compati voluerunt, velut iniqui capite secti sunt. Quae lex Romanorum, quae barbarorum sententia, quoslibet patribus condolen
Abbreviated transcription (Latin):
ebant: alii uͦ manꝰ ⁊ ocłos tendebant ad celũ.
iuolentiam ꝓtestantes. ⁊ ueluti dicentes. au¬
que gerunt᷑. Cunctaq simul gemitu comple¬
uantur: ⁊ ueluti cantꝰ quidam erat in ciuitate
uictificus: currebatq fluiiꝰ lacrimarum.
Cum gͥ uidex ille precepiss ut uela nauis tol¬
lerent᷑: tunc gemitꝰ ingens uniu̾sarum uirgi¬
num atq mulierum. senioꝵ ⁊ uiuenum per¬
mixtꝰ lacrimis ẽ emissus. Cum illi gͣ heliopo¬
lim nauigarent. uͥ diabolica suꝑsticio celebrat᷑.
õs in media ciuitate cõmunit̾ ⁊ singłi ingemis¬
centes atq lugentes agebant᷑. Quib t̾n nec
aꝑte licebat flere uissione urbis p̃fect pal¬
ladii: erat enim ⁊ ipse paganꝰ. Multi deniq
fientium arrepti.⁊ in carcem ducti. deinde cas¬
tigati. lacerati. u̾berati. nouissime in metallo s̃
ualde pugnantes: erant enim plurimi eoꝵ
mona chi heremum incolentes numero .xxͥ.

Expanded text:
ebant; alii vero manus et oculos tendebant ad coelum, ebant; alii vero manus et oculos tendebant ad coelum, violentiam protestantes et veluti dicentes: Auquae geruntur. Cunctaque simul gemitu complebantur, et veluti cantus quidam erat in civitate luctificus, currebatque fluvius lacrymarum. Cum igitur judex ille praecepisset ut vela navis attollerentur, tunc gemitus ingens universorum, virginum et mulierum, seniorum et juvenum permixtus lacrymis est emissus. Cum illi ergo Heliopolim navigarent, ubi diabolica superstitio celebrabatur, omnes in media civitate communiter et singuli ingemiscentes atque lugentes agebantur. Quibus tamen nec aperte licebat flere jussione urbis praefecti Palladii; erat enim et ipse paganus. Multi denique flentium arrepti et in carcerem ducti, deinde castigati, lacerati, verberati, novissime in metallo sunvinum zelum valde pugnantes. Erant enim plurimi eorum monachi, eremum incolentes, numero viginti
Abbreviated transcription (Latin):
tudine: ad uidicium eos magis qmͣ ad p̾iu¬
dicium circa portum fecit adduci. Et cum
illic ꝯsuete ꝯtra eos clamores emitterent᷑ a pa¬
ganis atq udtis: ⁊ illi nollent arrianorum
impietatib ꝯsentire: sententiam ꝓtulit uni-¬
uersis. ante tͥbunal eiꝰ ingemiscentib ut ab
alexandria sublati in heliopolumn fenice du¬
cerent᷑: cuiꝰ habitatores neq nom̃ xp̃i audi¬
re patiunt᷑. sunt namq pagani. Quo fac¬
to. iubens eos nauim ꝯscendere. ipse stabat
in portu nudum gladium iubrans ⁊ hoc
mͦ illos terreri putans: qͥ bisacuto gladio hos¬
tiles demones crebriꝰ uulnerauerant. Sic gͦ
dimisit eos absq sumptib. absq qͦubet so¬
latio: naiuigare precipiens mari spumante.
⁊ ut ita dicam nolente susciꝑe uros: iniqͣ
iussione cõmunicare compulsos. Engemu¬
it enim ciuitas uniu̾sa: et hactenus lam̾¬
tat᷑. Et illi quid̾ suis manib pectora ꝑcuti¬

Expanded text:
tudine, ad judicium eos, imo magis ad praejutudine, ad judicium eos, imo magis ad praejudicium circa portum fecit adduci. Et cum illic consuete contra eos clamores emitterentur a paganis atque Judaeis, et illi nollent Arianorum impietatibus consentire, sententiam protulit, universis ante tribunal ejus ingemiscentibus, ut ab Alexandria sublati, in Heliopolim Phoeniciae ducerentur: cujus habitatores neque nomen Christi audire patiuntur, sunt namque pagani. Quo facto, jubens eos navem conscendere, ipse stabat in portu nudum gladium vibrans: et hoc modo illos terrere putans qui bis acuto gladio hostiles daemones crebrius vulneraverant. Sic ergo dimisit eos absque sumptibus et absque quolibet solatio, navigare praecipiens mari spumante, et, ut ita dicam, nolente suscipere viros iniqua jussione communicare compulsos. Ingemuit enim civitas universa, et hactenus lamentatur; et alii quidem suis manibus pectora percuti
Abbreviated transcription (Latin):
dixert̃. s ex eius essentia: quod bene ⁊ cum
pia m̃te intelligentes ex plurima sacroꝵ uer¬
boꝵ couectione. ꝯsubstantialem ẽẽ ꝓfessi st̃.
Talia siquid̃ ⁊ his similia dicentes. ꝑ multos
dies exercuit. putans apia eos sententia posse
mutari. Qui magis uelut in stadio fortiores
effecti. t̾roremq ꝯculcantes. ⁊ semet ipsos pa¬
trum rationib coarmantes: ualidiorem ha-¬
buerunt de pietate sensum uͥtutis: exerciti¬
um sua ꝑicula uidicantes. Sic gͥ illis decer¬
tantib ⁊ spectaculum factis. sicut beatꝰ seͥbit
bat athletas contemplatura xp̃i. suaq ostan¬
tia uerbera iudicis ⁊ flagella suꝑantes. tum¬
phumq pie contra arrianos ꝑ patientiam
possidentes: qͦs ille utiq credebat se uincere.
⁊ illoꝵ impietati ꝯtradere. Cum gͥ defecisset
eos torm̃tis afficere: cunctis flentib atq lu¬
gentib rursus collecta inrationabili multi¬

Expanded text:
dixerunt, sed ex ejus essentia. Quod bene et cum dixerunt, sed ex ejus essentia. Quod bene et cum pia mente intelligentes, ex plurima sacrorum verborum collectione consubstantialem esse professi sunt. Talia siquidem et his similia dicentes, per multos dies exercuit, putans a pia eos sententia posse mutari. Qui magis velut in stadio fortiores effecti, terroremque conculcantes, et semetipsos Patrum rationibus coarmantes, validiorem habuerunt de pietate sensum, virtutis exercitium sua pericula judicantes. Sic igitur illis decertantibus, et spectaculum factis, sicut beatus scribibat, athletas contemplatura Christi, suaque constantia verbera judicis et flagella superantes, triumphumque pie contra Arianos per patientiam possidentes, quos ille utique credebat se vincere, et illorum impietati contradere. Cum ergo defecisset eos tormentis afficere, cunctis flentibus atque lugentibus, rursus collecta irrationabili multi
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃: ⁊ licet inanit̾ furias teq ꝯcutias sicut ue¬
hemens uentꝰ. in doginatib pietatis ad mortẽ
usq ꝯsistimꝰ: non impotentem. ñ insipientem.
non sine ueritate aliq̃n fatentes dm̃: non ali¬
q̃n quidem ñ existentem: sicut impietas ar¬
riitemporalem p̾dicat filium. Si enim crea¬
tura ẽ scd̃m eiꝰ uesaniam filius. non existens
cum patre. ⁊̃ pater aliq̃n non fuit: quippe fi¬
lio non exstante scõm eos aliqͥn. Si uͦ semꝑ est
pat̾. existente quippe ex eo filio: uero ⁊ non scd̃m
generationis fluxũ. Ds enim impassibilis ẽ
qmͦ non est insipiens atq uesanus qͥ hoc de
filio ꝓfitet᷑. dicens. erat quando ñ erat. ꝑ quem
quid̃ patres a quib isti cadentes iuste sine
patre sunt facti. in niceam uenientes. ⁊ ana¬
thematitantes arrii sectam. cuiꝰ nunc iste ui¬
uenis patronus existit: ñ alterius substantie
qd̃ tu nunc nos fati cogis. extra patrem esse

Expanded text:
Deum. Et licet inaniter furias, teque concutias sicut veDeum. Et licet inaniter furias, teque concutias sicut vehemens ventus, in dogmatibus pietatis ad mortem usque consistimus: non impotentem, non insipientem, non sine veritate aliquando fatentes Deum; non aliquando quidem 319 existentem, sicut impietas Arii temporalem praedicat Filium. Si enim creatura est secundum ejus vesaniam Filius, non existens cum Patre, etiam Pater aliquando non fuit; quippe Filio non exstante secundum eos aliquando. Si vero semper est Pater, existente quippe ex eo vero Filio, et non secundum generationis fluxum Deus enim impassibilis est, quomodo non est insipiens atque vesanus qui hoc de Filio profitetur dicens: Erat quando non erat, per qu? Nostri siquidem Patres a quibus isti cadentes, juste sine Patre sunt facti in Nicaeam venientes, et anathematizantes Arii sectam, cujus nunc iste juvenis patronus existit, non alterius substantiae, quod nunc fateri nos cogis, extra Patrem esse
Abbreviated transcription (Latin):
uere religioni cultum exhibeatis ñ sponte s ui¬
olent̾ hoc facientes. Necessitati nainq satisfac¬
tio deest: spontaneam uͦ uoluntatẽ accusatio
digna subsequit᷑. Quaꝑꝑ huiꝰmodi rationes p̾¬
ocłis habentes. ꝓmpte seqͥmini. ⁊ doginati arri.¬
ano subscribite. quod nunc p̾dicat iuciꝰ. bene
scientes qi si obediatis. pecunias questꝰ. hono¬
res ab imꝑatore. ꝑcipietis: resistentes uͦ carc̾es.
tis. pecuniis simul possessionibq pͥuati: ⁊ pꝰ¬
ea pulsi. loca crudelia inhabitare dampnami¬
ni. Et iste fortissimꝰ seductor minas seduc̃tioĩs¬
ꝯtemꝑans. inuitabat atq cogebat: ut om̃s a
pia sententia deuiarent. At illi nichil amariꝰ
estimantes ꝗͣ pietatis ꝓditionem. huiꝰmodi res¬
pondert̾ uerbis: uirtuti fortiq sensui seducti¬
onem minasq subdentes. Quiesce iam qͥesce
ferre: nos neq nouum neq recentem colimꝰ

Expanded text:
verae religioni cultum exhibeatis, non sponte, sed viverae religioni cultum exhibeatis, non sponte, sed violenter hoc facientes. Necessitati namque satisfactio deest; spontaneam vero voluntatem accusatio digna subsequitur. Quapropter hujusmodi rationes oculis habentes, prompte sequimini, et dogmati Ariano subscribite, quod nunc praedicat Lucius: bene scientes quia si obediatis, pecunias, quaestus, honores ab imperatore percipietis; resistentes vero, carcertis. Pecuniis simul possessionibusque privati, et postea pulsi, loca crudelia inhabitare damnabimini. Sic iste fortissimus seductor, minas seductioni contemperans, invitabat atque cogebat ut omnes a pia sententia deviarent. At illi nihil amarius aestimantes quam pietatis proditionem, hujusmodi responderunt verbis, virtute fortique sensu seductionem minasque subdentes: Quiesce, jam quiesce ferre. Nos neque novum, neque recentem colimus
Abbreviated transcription (Latin):
nos fuerit tyrannus excitatꝰ. Is enim lucius
qui ꝑ ur̃am religionem. ⁊ om̃s orthodoxos ep̃os
frequent̾ abdicatꝰ ẽ: ꝓ rationabilib causis nunc
assistit ciuitati.⁊ non solum sicut blaphemꝰ
⁊ insipiens dicit in psalmis. non ẽ uerus d̾s
saluatorem colere comꝓbant᷑. Dum enim paga¬
noꝵ sensib est uicinus: recentem p̾sumit er¬
roneus colere dm. Nam alii coram eo laudes
huiꝰmodi ꝓclamabant. Bene uenisti ep̃e: qͥ fi¬
lium ñ defendis. Alii dicebant. Te serapis a¬
mat. ⁊ hic introduxit: simulachrum utiq pa¬
ganoꝵ noĩantes. Int̾ hec eodem mom̾to p̾dictꝰ
cem ⁊ nouem numero. ꝯp̃hendens. quoꝵ qui¬
dam octogesimum transcenderant annum.
tanqͣm captos in quodam scelere. ⁊ romanoꝵ
tam nobis. hec etiam dem̃tissimum pͥncipẽ
ualentem grata habere ꝓn̾tians. fiectimini in qͥt
miserrimi. ⁊ arrianoꝵ ꝯcordate dogmatib :
fiectimini ignoscet enim uob̾ diuinitas. licet

Expanded text:
nos fuerit tyrannus excitatus. Is enim Lucius, nos fuerit tyrannus excitatus. Is enim Lucius, qui per vestram religionem, et omnes orthodoxos episcopos frequenter abdicatus est pro rationabilibus causis, nunc astitit civitati, et non solum, sicut blasphemus et insipiens, dicit in psalmis: Non est Deus verus qui Salvatorem colere comprobantur. Cum enim paganorum sensibus est vicinus, recentem praesumit erroneus colere Deum. Nam alii coram eo laudes hujusmodi proclamabant: Bene venisti, episcope, qui filium non defendis. Alii dicebant: Te Serapis amat et huc introduxit: simulacrum utique paganorum nominantes. Inter haec eodem momento  ms. Lcem et novem numero comprehendens, quorum quidam octogesimum transcenderant annum, tanquam captos in quodam scelere, et Romanortam nobis; haec etiam clementissimum principem Valentem grata habere pronuntians. Flectimini, inquit, miserrimi, et Arianorum concordate dogmatibus. Flectimini, ignoscet enim vobis Divinitas; licet