comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quid intellegendũ. aduersus eos
uel maxime qui contra condito¬
ciũ corda decipiunt. Aiunt enĩ
Ecee ds̃ legis & ꝓphetarũ. uidete
qualissit. Ego inquit occidam.¬
& ego uiuificabo. ꝑcutiã & sanabo:
& non ẽ qui eruat demanib med.
Audiunt occidã: & non tudiunt
uiuificibo. Audiunt ꝑcutiam:
& audire contempnunt. & ego
sanabo. Istius modi occisionib.
creatore calũnantur. Igitur
antequã interprȩter quẽ sensũ
lubeant. ego interficiã & uiui-¬
ficibo. ꝑcutiã & sanabo. oppona
eis testimoniũ euanglii: dic̃iq
aduersũ hercticos. Innumera.¬
biles quippe heresessunt: quae
euangłm scđm lucã recipiunt.
propterea cruentus & tantum
ficibo ꝑcutiã & sanabo. manifes¬
tissimũ est & iħm ipsius ẽẽ filiũ
eadẽ si quidẽ deeo scripti sunt.
Ecce hic positus est in ruma & in
resurrectionẽ multoꝵ inisraheb
Non in resurrectionẽ tantũ. selu
& inruinã. Simalũ ẽ int̃ficere

Expanded text:
quid intelligendum adversus eos quid intelligendum adversus eos vel maxime qui contra Conditocium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus legis et prophetarum, videte qualis sit: Ego, inquit, occidam et vivificabo, percutiam et ego sanabo, et non est qui se eruat de manibus meis . Audiunt occidam, et non audiunt vivificabo; audiunt percutiam, et audire contemnunt et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpreter quem sensum habeant, ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimoniam Evangelii, dicamque adversum haereticos. Innumerabiles quippe haereses sunt, quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruentus, et in taficabo: percutiam, et sanabo, manifestissime est et Jesum ipsius esse Filium; eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere,
Abbreviated transcription (Latin):
& mater illius mirabant᷑: sermo
symeonis fuit Non eñi suffecit
ei tenere paruulũ. & ei quae
deseinet ipso scripta st̃ ꝓloqui:
sed benedixit patri illius et
matri : & de ipso quoq: ꝓphe¬
tauit infante dicens. Eece hie
positus ẽ inruin᷑a & resurreeti¬
cui contradicet᷑. Tuam quoque
ipsius animã ꝑtransibit gladius:
ut reuclent᷑ demultis cordibus
cogitationes. Quid sibi uult hoe
angło scđm iohanrem scri tũ
repperi. In iudiciũ ego in hune
inundũ ueni: ut qui non uide: it
uideant. & qui uident cȩcifiant.
Quc modo ergo mnudiciũ uerit.
ut non uidentes de nationihus
uiderent & qui prius uidebant
de isrłcccifierent : sic uenit
inrum᷑i & resurrectionẽ mult ꝵ
In aduentu eñi d̃i saluatori
qui prius steterant corruerunt :¬
& qui ceciderant surrexerunt.
Vna hec est interpretauo de eo
qđ dictũ est. ecce iste positus est
in ruña & in resurrectionem
multoꝵ misrł. Est aute & altius

Expanded text:
et mater illius mirabantur, sermo et mater illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce hic positus est in ruinam et resurrecticui contradicipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Quid sibi vult hoc angelio secundum Joannem scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non videntvideant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel caeci fierent: sic venit in ruinam et resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris, qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrexerunt. Una haec est interpretatio de eo od dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et remultorum in Israel. Est autem et altius
Abbreviated transcription (Latin):
sic enĩ appellatus est iosephi
quis mitricuis fuit. mnirabatls
s ntr suꝑ om̃ib: quȩ dicebant᷑
deco Quȩna ergo sunt quae
de periuilo iħu fama disꝑserat :
laftoreserant in regione illa ui¬
gilantes & obseru antes custodias
noctissuꝑ greg̃ẽ suĩ. Uenit
ingłssub ipsa hora natiuitatis
ħũ : & ait adeos. Adnuntio
uobis gaudiũ magñu. Ite & in-¬
uemietis infante inuolutũ in¬
pamns. & posttu in prȩsepe.
lecdũ angłs uerba finerat :ecce
multitudo cȩlestis exercitus.
ꝑspexissent. & angłs recessisset
ab eis: dixerunt ad se inuicem
samus bẽthleem: & uideamus
factũ qđ ch̃s ostendit nobis.
Vener̃t: & inuener̃t paruulum:
lamilli quã parentes. quȩ facta
fuerant. imrabant᷑ suꝑ hoc. Et
desƿmneone scribit᷑ : qđ rumore
auxerit. & miraculi uel magna
pirsfuerit. Tenuit enĩ puerũ
mbrachiissuis: &ait. Nunc
dͥimittis dñe seriũ tuũ inpace
cculi mei salutare tuũ. Fistigiũ
cut itidic̃a culmen super his
quȩ iactabant᷑ de ihus et pater

Expanded text:
appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt, quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa, vigilantes et observantes custodias noctis supra gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum. Ite, et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio . Necdum angelus verba finierat, ecce multitudo coelestis exercitus lrspexissent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus usque Bethleem, et videamus factum quod Dominus ostendit nobis . Venerunt et invenerunt parvulum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis suis, et ait: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace oculi mei salutare tuum. Fastigium et, ut ita dicam, culmen super his quae jactabantur de Jesu, et pater
Abbreviated transcription (Latin):
ipsũ & saluator tibi primũ concedit
ut corruas. Ethnicus eras : cadit
inteetbincus. Diligebas scorta :
primũ intescortator intereat:
Peccator eras. cadat inte peccitor:
ut possis dehinc resurgere & dicere.
Si cõmortui sum & conuiuemus :
& si conformes facti sum mortis.
conformes & resurrectionis erim
Iste igit᷑ inruina & in resurrectionẽ
multoꝵ positus ẽ misrł hoc est
in his qui plena possunt acie &
ratione conspicere. Et in sigm̃a
cuIcontradicet᷑. Omnib
quȩ narrat hystoria desaluatore
contradicit᷑. Virgo mater est :
signũ est cui contradicitur.
Mar om̃te contra¬
ic hinc signo:

Expanded text:
ipsum et Salvator tibi primum concedit ipsum et Salvator tibi primum concedit ut corruas. Ethnicus eras? cadat in te ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc resurgere et dicere: Si commortui sumus, et convivemus: et si conformes facti sumus mortis, conformes et resurrectionis erimus . Iste igitur in ruinam et in resurrectionem multorum positus est in Israel, hoc est, in his qui plena possunt acie et ratione conspicere. Et in signum cui contradicetur. Omnibus quae narrat historia de Salvatore, contradicitur. Virgo mater est, signum est cui contradicitur. Marcionistae contradicunt huic signo
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ ait egouem: ut qui non
udebant uideant : & qui uidebant
ecifunt. Est enĩ in nobis aliud¬
qđ uidebat prius. & postea uidere
desuit : & aliud qđ non uidebat.
ldo uidere illisoculis quibus intea
uideba. & qui michi postea
reserati sunt: qm post mnoboedi¬
entiã & adam & euȩ oculi sunt
aꝑti: dequib superiore sermone
tractauiꝵ. Nunc autẽ interprȩ¬
tindũ quid sibi uelit hoc qđ ait:
eccehic positus ẽ mrumã & i
resurrectionẽ multorũ inisrahel
eoportet primũ cadere. & cum
cecidero postea bene surgere : ne
ailuator causa michi fuerit malȩ
ruinȩ. Sed ꝓpterea cadere me
fecit ut consurga: & multo michi
rumna utilior fuerit : quã illud
tepus quo uidebarstare. Staba em̃
peccato. tẽpore quo peccato uiuebã:
& quia peccato staba. prima michi
utilitas fuit ut cadere. & peccato
morerer. Deniq & sc̃i prophetȩ
quando augustius aliquid contem¬
plabant᷑: cadebant infaciem suam.
Propterea autẽ cadebant. ut peccato

Expanded text:
dicium, ait, ego veni, ut qui non videbant videant, et qui videbant caeci fiant . Est enim aliud in nobis quod videbat prius et postea videre desivit, et aliud quod non videbat Nolo videre illis oculis quibus ante non videbam, et qui mihi postea reserati sunt, quoniam post inobedientiam Adam et Evae oculi sunt aperti, de quibus superiori sermone tractavimus. Nunc autem interpretandum quid sibi velit hoc quod ait: Ecce hic positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. Me oportet primum cadere, et cum cecidero, postea bene surgere, ne Salvator mihi fuerit causa malae ruinae. Sed propterea cadere me fecit ut consurgam, et multo mihi ruina utilior fuerit, quam illud tempus quo ante videbar stare. Stabam enim in peccato, tempore quo peccato vivebam. Et quia peccato stabam prius, mihi utilitas fuit ut caderem, et peccato morerer. Denique et sancti prophetae quando augustius aliquid contemplabantur, cadebant in faciem suam. Propterea autem cadebant ut peccata
Abbreviated transcription (Latin):
ta redarguit dicens. Uae qui
potentes estis adbibendũ uinũ:
& uirifortes ad miscendam
ebrietate. Incircũcisi ol factu
& ticn. qui unguento &uirus
odorib sunt delibuti. qui secunt᷑
amplexus meretricis. asꝑgentas
cubile suũ myrra & aloe. et
ciamomo Incircũcisi gressib
de quib psalmista cõmemorat.
Contritic & infelicitas iniuis eoꝵ.
esuiam pacis non cognouerunt.
At qui ommni custodia seruant
suũ cor. qui auertunt oculos
suosne uideant uanitatẽ. qui
sepiunt auressuasspinis ne
audiant linguã neqũa. ꝗ gustint
& uident qua suauis est dñs.
quã beatus uir qui sperat ineũ
qui custodiunt uiassuasut nor

Expanded text:
rguit, dicens: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . Incircumcisi olfactu et tactu, qui unguento et variis odoribus sunt delibuti; qui sequuntur amplexus meretricis, aspergentes cubile suum myrrha, et aloe et cinnamomo. Incircumcisi gressibus, de quibus Psalmista commemorat: Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . At qui omni custodia servant suum cor, qui avertunt oculos suos ne videant vanitatem, qui sepiunt aures suas spinis, ne audiant linguam nequam, qui gustant et vident quam suavis est Dominus, quam beati viri qui sperant in eo, qui cus
Abbreviated transcription (Latin):
uerat mndari ĩ respuit. Sicut
etĩ undã baptismatis qua nouȩ
gratiȩ populos apeccatoꝵ sorde
liuari uoluit. ipse ñ necessitatis
sed exempli causa subiit. Scire
& enĩ debet ur̃a fraternitas. quia
dem saluti ferȩ curaitionis auxi.¬
lium circũcisio in lege contra
originalis peccati uulnus agebat.
qđ mine baptismmis agere reue¬
late gratiȩ tempore consueuit.
excepto qđ regni cȩlestis ianuã.
necdũ intrare poterant donec
adueniens benedictioñe daret
quileg̃e dedit. ut uideri posset
dsdeorũ infron. Tantũ insinu
abrabȩ post mortẽ beata requie
onsolati suꝑnȩ pacis ingressũ¬

Expanded text:
verat mundari non respuit: sicut verat mundari non respuit: sicut etiam unda baptismatis, qua novae gratiae populos a peccatorum sorde lavari voluit, ipse non necessitatis, sed exempli causa subiit. Scire etenim debet vestra fraternitas, quia idem salutiferae curationis auxilium circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus agebat, quod nunc baptismus agere revelatae gratiae tempore consuevit, excepto quod regni coelestis januam nadveniens benedictionem daret qui legem dedit, ut videri posset Deus deorum in Sion. Tantum in sinu Abrahae, post mortem, beata requie consolati
Abbreviated transcription (Latin):
magna rursũ dilectionis arte
pudit. ut hunc factũ eximules
hoc est ex miternȩ carnis subs¬
tintia. sinȩ uirili ad mixtione
conceptũ. ad humanos uerum
hominẽ ꝓferret aspectus: qui
indiuina uirtute ac substantu
manens ꝑ om̃a qđ erat. ueramn
naturȩ mortalis infirmitatẽ.
quã non lubebat indueret. Et
ut nobis necessaria oboediend
uirtut̾e prȩcipuo cõmendari
exeimplo. factũ sub lege filum
suũ misit ds̃ immnundum. non
quia ipse legi quicquã debett
qui unnis migister nr̃. umise
legis lator & iudex sedut eos
qui sub loge positi legis onesa
portare nequiuerant sud
compassione iuuaret: ac de ser¬
uili conditione quȩ sub lege
erit ereptos in adoptione filioꝵ
que ꝑgratiã est sua largitate
reduceret. Suscepit igit᷑ circũ¬
cisionẽ lege decret̾a in carne.
qui absq omni prorsus labe
pollatiomis apparuit in carne:
Et qui insimilitudine carnis peccati
non dute in carne peccati aduenit:
remedio quo caro peccati consue¬

Expanded text:
rsum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mundum: non quia ipse legi quidquam debeat, qui unus magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de servili conditione, qui sub lege erant, ereptos in adoptionem filiorum, quae per gratiam est, sua largitate reduceret. Suscepit ergo circucisionem lege decretam in carne, qui absque omni prorsus labe pollutionis apparuit in carne, et qui in similitudine carnis peccati, non autem in carne peccati advenit, remedium quo caro peccati consue
Abbreviated transcription (Latin):
& modestiȩ uirtutẽ ꝓuocans.
enisdem matris nr̃ȩ sarȩ debita
cũliude meminit. Sicut sara
inquit oboediebat abrahae
dominũ eũ uocans. cuius eftis
filiȩ benefacientes & ñ am̃tes
ullã ꝑturbationẽ. Hȩc dilecti
oñe uram fr̃s ad monere cura-¬
ium. ut singuli uestrũ meini¬
nerint etiã seipsos percepta
fidexũi cũ patriar chis nomins
excelsi meruisse consortium.
siꝑcepta in xp̃o purificatione
baiptisimi salutaris. diriuatum
anomine xp̃i gaudeant mutu¬
assecognomen. &hoc usq ad
fine firimu intemeratuq: serua¬
recontendant: gaudentes inse
illudȩsuiȩ uaticinũ ẽe cõpletũ.
t seruossuos uocabit nomine
alio. hoc est nomine xp̃iano:
quo nunc om̃s serui xp̃i se
delectant᷑ in signiri. Neq eñĩ
nomen aliud sub cȩlo datũ est
hominibus in quo o porteat nos
saluos fieri. Unde propbeta
consequent adiungit. In quo¬
qui benedicendus ẽ sux terra
benedicet᷑ in dño amer. Dicit¬

Expanded text:
et modestiae virtutem provocans, et modestiae virtutem provocans, ejusdem matris nostrae Sarae debita cum laude meminit. Sicut Sara, inquit, obediebat Abrahae, dominum eum vocans, cujus estis filiae benefacientes, et non timentes ullam perturbation fratres, admonere curavimus, ut singuli vestrum meminerint etiam seipsos percepta fide Christi cum patriarchis nominis excelsi meruisse consortium, si percepta in Christo purificatione, baptismi salutaris derivatum a nomine Christi, gaudeant mutuasse cognomen, et hoc usque ad finem firmum intemeratumque servare contendant, gaudentes in se illud Isaiae vaticinium esse completum: Et servos suos vocabit nomine alio , hoc est nomine Christiano, quo nunc omnes servi Christi se delectantur insigniri. Neque enim nomen aliud sub coelo datum est hominibus, in quo oporteat eos salvos fieri. Unde propheta consequenter adjungit: In quo benedicendus super terram, benedicetur in Domino, amen . Dicit et
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ suȩ magnȩ fidei.
& diuinȩ ad eum promissiom
accepit. eodem die suȩ suorũq
circũcisionis. etiam nominis
amplificatione simul cum sua
coniuge benedici ꝓmeruit:
ut qui eatenus abram pater
excelsus dictus ẽ. deinde abrã
id est pater multarũ gentium
uocaret᷑. quia patrem inquit
multaru gentium constitui re.
Que fidelissima ꝓmissio. ta latt
ꝑorbe ĩa patet impleti. ut
etiã nos ipsi degentib ad fida
illius deuotionẽ uocati. ipsum
nos patre spiritaliter habere
giudeamus. dicente etiã nobs
inquit uxorẽ tuã non uocabi
sarai sed saram. id ẽ non uoel
principem eã. sed principẽ.
Uidelicet aperte docens ut ca
quȩ tante fidei particeps et
socia factaest non propre¬
pricipẽ suȩ domus. sed abso-¬
lute principẽ. idest omnium
recte credentiũ feminarum.
uocaret & intellegeret esse pa¬
rent̾e. Unde bcutus a postolus
petrus credentes de gentibus
sominas adhumilitatis. castitatis

Expanded text:
testimonium suae magnae fidei testimonium suae magnae fidei et divinae ad eum promissionis accepit, eodem die suae suorumque circumcisionis etiam nominis amplificatione simul cum sua conjuge benedici promeruit, ut qui eatenus Abram pater excelsus dictus est, deinde Abraham, id est pater multarum gentium, vocaretur: quia patrem, inquit, multarum gentium constitui te. Quae fidelissima promissio tam late per orbem jam patet impleta, ut etiam nos ipsi de gentibus ad fidei illius devotionem vocati, ipsum nos patrem spiritualiter habere gaudeamus, dicente etiam nobisinquit, uxorem tuam. non vocabis Sarai, sed Saram, id est, non principem meam, sed principem: videlicet aperte docens ut eam quae tantae fidei particeps et socia facta est, non proprprincipem suae domus, sed absolute principem, id est, omnium recte credentium feminarum vocaret, et intelligeret esse parentem. Unde beatus apostolus Petrus credentes de gentibus feminas ad humilitatis, castitatis
Abbreviated transcription (Latin):
iustus aut̃e exfide uiuit: Sed
ueniens in carne dĩ filius. qui solã
cirms natura millã autẽ peccati
contagionẽ traxit deadam: &
munere grãe reniscentis. utrũq
genus pitrifications subire
dignatus ẽ. Et circucisus uide¬
licet a parentibus octaua die
natiuitatis & tricesims ȩtatis
anno baptizatus a iobanne:
immo etiam tertium salutaris
hostiȩ mimus ipse templi dñs
ꝓse non respuit offerri: cuius
die dehinc tricesima tertia.
dño opitulante uestra caritas
duditura simul ẽ & celebratura
mysteriũ. Cuncta in quã et
legalis. & euangelicȩ purifica-¬
tionis genera qui nullo indiguit
suo tẽpore doceret esse salu-¬
berrima & aduenientis euan-¬
gelii cunctis fidelib oftenderet
aeque subeunda remedia
Sed & hoc quod eodem die suȩ
circũcisionis. nomen ut ine
uocaret᷑ accepit. adimitatioñe
priscȩ fecit obseruationis. quĩ
exeo credimus sumpta quod
abrahã patriarcha qui primus
circu eisionis sacramentũ u

Expanded text:
Justus autem ex fide vivit . Sed Justus autem ex fide vivit . Sed veniens in carne Dei Filius, qui solam carnis naturam, nullam autem peccati contagionem contraxit de Adam, emunere gratiae renascentis: utrumque genus purificationis subire dignatus est, et circumcisus videlicet a parentibus octava die nativitatis, et tricesimo aetatis anno baptizatus a Joanne, imo etiam tertium salutaris hostiae munus ipse templi Dominus pro se non respuit offerri. Cujus die dehinc tricesima tertia, Domino opitulante, vestra charitas auditura simul est et celebratura mysterium. Cuncta, inquam, et legalis et evangelicae purificationis genera, qui nullo indiguit,suo tempore doceret esse saluberrima, et advenentis Evangelii cunctis fidelibus ostenderet aeque subeunda remedia. Sed et hoc quod eodem die suae circumcisionis nomen ut Jesus vocaretur, accepit, ad imitationem priscae fecit observationis, quam ex eo credimus sumptam quod Abraham patriarcha, qui primus circumcisionis sacramentum in
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ex aqua & spũ non potest
itroire in regnũ dĩ: ipse dudũ
ꝑ legẽ suã clamabat misculus cuius
prȩputii caro circũcisa ñ fuerit.
peribit anima illa depopulo suo
quia pactũ meũ irritũ fecit. id est
quia pactũ uitȩ in para dyso ho¬
minb mandatũ. adam prȩuari.¬
cante transgressus ẽ in quo om̃s
peccauer̃ peribit de cortu scõꝵ
si non ei fuerit remedio salutari
subuentũ Utraq ergo purificatio
& circucisionis uidelicet in lege.
& in euangelio baptismatis:
tollende preuaricationis primȩ
gratia posita ẽ. Et ne cui saeculi
labentisȩtati suꝑni respectus
munera deessent: illi quoque
qui amundi exordio usq ad tẽ¬
pora datȩ circũcisionis. uel post
datã circũ cisionẽ dealiis natio¬
nibus dõ plaeuerunt. ł hostirũ
oblationib uelcerte sola fidei
uirtute suassuorũque ammas
ereatori cõmendantes. a primi
reatus uinculis ab soluere curibaN
Sine fide eiũ in possibile es t
placere dõ. & sicut seriptũ est.

Expanded text:
ex aqua et spiritu, non potest introire in regnum Dei ; ipse dudum per legem suam clamabat: Masculus cujus praeputii caro circumcisa non fuerit, peribit anima illa de populo suo, quia pactum meum irritum fecit , id est, quia pactum vitae in paradiso hominibus mandatum Adam praevaricante transgressus est, in quo omnes peccaverunt: peribit de coetu sanctorum, si non ei fuerit remedio salutari subventum. Utraque ergo purificatio, et circumcisionis videlicet in lege, et in Evangelio baptismatis, tollendae praevaricationis primae gratia posita est. Et ne cui saeculi labentis aetati superni respectus munera deessent, illi quoque qui a mundi exordio usque ad tempora datae circumcisionis vel post datam circumcisionem, de aliis nationibus Deo placuerunt, vel hostiarum oblationibus, vel certe sola fidei virtute suas suorumque animas Creatori commendantes, a primi reatus vinculis absolvere curabant. Sine fide enim impossibile est placere Deo: et sicut alias scriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
postea perdiderunt. Ego sic intel¬
lego & illud quod dicit dñs. quis
cccũ. nonne ego dñsds̃: Est oculus
corporis quo terrena ifta corspicim.
oculus seđm sensũ carnis. de quo
aliũ contrariũ melsrt & daimna
sapientẽ : qui quie sinnobis
erat uenit ił ic ut faceret eũ ni ieri.

Expanded text:
intelligo et illud quod dicit Dominus: Quis caecum? Nonne ego Dominus Deus ? Est oculus corporis, cum quo terrena ista conspicimus, oculus secundum sensum carnis. De quo alium contrarium, et meliorem divina sapientem, quia qui caecus in nobis erat, venit Jesus ut faceret e
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ meditabit᷑ mendaciũ. qui
leuasti manus suas ad inindeta
dĩ quȩ diligunt. quab on ni
ua mala phibent pedes suos
ut cufrodiant uerbu dĩ. isti
om̃s suossensus petra spiritalis
exercitii se ostendur: hibere
cirũ cisos. Petrinis quiđẽ cultris
circueisiore fieri legine recra
autẽ erat ũc. Cunis fide. sue.
& caritate non solũ inbaftisipra
sed in omni prorsus aetione
deuota purificint᷑ corda bonoꝵ
cisio. id ÷ continua cordisinun.¬
datio. semꝑ octaui diei sacra¬
mentũ celebrare non desistit.
quia nos in exemplũ dominicȩ
resurrectionis quȩ octaua die
idest post septima sabbati
facta est. scĩ ficare consueuit.
ut quomodo surrexit xp̃o a¬

Expanded text:
 meditatur mendacium, qui levant manus suas ad mandata Dei quae diligunt, qui ab omni via mala prohibent pedes suos ut custodiant verbum Dei, isti omnes suos sensus petra spiritualis exercitii se ostendunt habere circumcisos. Petrinis quippe cultris circumcisionem fieri legimus: petra autem erat Christus, cujus fide, spe et charitate, non solum in baptismate, sed in omni prorsus actione devota purificantur corda bonorum. cisio, id est continua cordis mundatio, semper octavae diei sacramentum celebrare non desistquia nos in exemplum Dominicae resurrectionis, quae octava die, id est post septimam sabbati facta est, sanctificare consuevit, ut quomodo resurrexit Ch
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: dicet: Honorauit eun
sp̃s sc̃s patris uocabulo : quia ni¬
trierat saluatorem. Qui dutem
altius aliquid inquirit: potest
dicere : Qm generationis ordo
quia pater non fuerat saluatoris:
ut generationis ordo haberet loci
pater appellatus ẽ dñi. Ad mraibin
igit᷑ pater illius & mat̃ suꝑ his quę
dicebant᷑ deeo: ta ab angło qu̾a
a multitudine cȩlestis exercitus
nec non &apastoribus. Omnia
quippe hȩc audientes: uebemen¬
tissime mirabant᷑. Oeinde scrip¬
tura ait. Benedixit eis symeonꝰ
& dixit ad mariã matrem enis.
Ecce iste positus ẽ inruina & in
resurrectionẽ ir ultoꝵ inisrł
& insignũ cui contradicet᷑: et
tuã ipsius anima pertransibit

Expanded text:
tus est, dicit: Honoravit eum tus est, dicit: Honoravit eum Spiritus sanctus patris vocabulo, quia nutrierat Salvatorem. Qui autem altius aliquid inquirit, potest dicere: Quoniam generationis ordo ominari, quia pater non fuit Salvatoris, ut generationis ordo haberet locum, pater appellatus est Domini. Admirabantur igitur pater illius et mater super his quae dicebantur de eo, tam ab angelo, quam a multitudine coelestis exercitus, nec non a pastoribus. Omnia quippe haec audientes, vehementissime mirabantur. Dehinc Scriptura ait: Benedixit ei Simeon, et dixit ad Mariam matrem ejus: Ecce iste positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicitur. Et tuam ipsiu
Abbreviated transcription (Latin):
cate menbra ur̃a suꝑ terr̃a. forni-¬
cationẽ inmundicitiã. luxuriã
idolatriã ueneficia & cetera:
Horũ omniũ utilis ruma facta est.
Et dehac ruina dicit᷑. Ubicumq
fuerit cadauer. illuc congrega¬
bunt᷑ aquilȩ. Cadauer quippe :
acasu nõm accepit. Bona est hȩc
ruma ad qũa primũ uenit iħc:
nec potest f pere resurrectionẽ.
nisi ruina p̃cesserit. Uenit ante
destruere qđ innre malũ fuit :
ut illo destrueto & mortificito.
consurgat ime & uiui ficet᷑ id
qđ bonũ ẽ : ut consequamͦ in eo
regnũ cȩloru. Lucas scripsit:
Sõssc̃s suꝑueniet inte . & uirtus
altissimi obum brabit te . propt̃
hoc & qđ natũ fuerit sc̃m uocabit᷑
filius dĩ. Et qui manifeste nobis
tradit qm uirginis filius fuit
iħe nec dehumano conceptu
semine. iste patre eius ios
illius & mater ad mirantes fuper
hisquȩ dicchant᷑ deeo. Quȩ igit᷑
ciusa eatitit: t eũ qui pater
non fuit. patre esse meniorarit:
Qui simplici expositione corteni.¬

Expanded text:
 fornicationem, immunditiam, luxuriam, idololatriam, veneficia, etc. . Horum omnium utilis ruina facta est. Et de hac ruina dicitur: Ubicunque fuerit cadaver, illic congregabuntur aquilae . Cadaver quippe a casu nomen accepit. Bona est haec ruina, ad quam primum venit Jesus, nec potest facere resurrectionem, nisi ruina praecesserit, Venit ante destruere quod in me malum fuit, ut, illo destructo et mortificato, consurgat in me, et vivificetur id quod bonum est, ut consequamur in eo regnum coelorum. Lucas scripsit:eniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: propter hoc et quod natum fuerit sanctum, vocabitur Filius Dei . Et qui manifeste nobis tradit quoniam Virginis filius fuit Jesus, nec de humano conceptus est semine, iste patrem ejus in ejus et mater admirantes super his quae dicebantur de eo. Quae igitur causa exstitit ut eum qui pater non fuit, patrem esse memoraret? Qui simplici expositione conten
Abbreviated transcription (Latin):
tio fit. subire remedia. Depo¬
namꝵ scđm pristina conuersa¬
tionẽ ueterem hominẽ. qui
corrũpit᷑ secundũ desideria
erroris. Renouemur spiritu¬
mentis nr̃ȩ. & induamz nouu
hominẽ qui scđm dm̃ereatus ẽ
in iustitia & sc̃itate ueritatis.
leq: audientes circũcisionem.
inuno corporis nr̃i menbro
nos castigare sufficere credam
sed sicut idem alibi monet
apłs. mundemus nos ab omni
libe & in quinam̃to carnis et
sp̃s. ꝑficientes sc̃i ficationẽ in
timoredi. Relegamus acta
apłoꝵ. uideamus beatissimũ
ꝓtomartrrͣo stephnũ. iuda eis
se cũ h̃o ꝑsequentib terribi¬
Siergo incircucisi cordibus et
aurib sunt qui sp̃ssc̃ĩ monitis
resistunt: est utiq: cordium
& auriũ circucisio. Et siẽ cordiũ
& auriũ: est & om̃iũ exterioris
interiorisq: hominis nr̃i sensuũ.
Qui eñi uiderit mulierem ad
cisus ẽ uisus. Quib uoce ueritato
dicit᷑. Qui e st ex dõ: uerbũ dĩ
audit. Propterea uos non auditis

Expanded text:
tio fit, subire remedia. Depotio fit, subire remedia. Deponamus secundum pristinam conversationem veterem hominem, qui corrumpitur secundum desideria erroris, renomentis nostrae, et induamus novum hominem, qui secundum Deum creatus est in justitia et sanctitate veritatis. Neque audientes circumcisionem in uno corporis nostri membro nos castigare, sufficere credamus: sed sicut idem alibi monet Apostolus: Mundemus nos ab omni labe et inquinamento carnis et spiritus, perficientes sanctificationem in timore Dei ; relegamus Acta apostolorum, videamus beatissimum protomartyrem Stephanum Judaeis se cum Domino persequentibus terribiSi ergo incircumcisi cordibus et auribus sunt, qui Spiritus sancti monitis resistunt, est utique cordium et aurium circumcisio. Et si est cordium et aurium, est et omnium exterioris interiorisque hominis nostri sensuum. Qui enim viderit mmcisi sunt auribus quibus Veritas dixit: « Qui est ex Deo, verba Dei audit. Propterea vos non auditis,
Abbreviated transcription (Latin):
Octiul autẽ ȩtas. ipsa est dies
resurrectionis sine ullo tẽpons
finebeata. quando uera omni¬
modȩ cirẽueisionis gła eorus.¬
caite. non ultra corpus quod
corrũpit᷑ ad grauat animam.
non terrena in habitatio de¬
primit sensũ multa cogitant.
sed corpusiã incorruptibile
lȩtificat animã et subleuat
cȩlestis inhabitatio totũ hom¬
ñe. uisioni sui conditoris in¬
herentẽ. Cuius eterni diei
beatitudinẽ. propheta in illo
cuius supra ineminim⁊ psalms
consequent exponit. anuna
suã ipse & om̃is interioris su
hominis affectus. ad benedicens
dñm. recordandisq om̃s eus
reeributiones excitans. Qui
tiã. qui satiat in bonis desideriũ
tiũ. quicoronat te in miserati¬
one & misericordia. renouabit᷑
sicut aquilȩ iuuentus tua. Et
ad huius pulcherrimȩ renoua.¬
tionis quasi sũmȩ circucisionis
desideram prȩmia ꝑtingere:
curemus interim primitiuae
circucisionis & renouationis
quȩ cottidiano uirtutu exerci¬

Expanded text:
Octava autem aetas ipsa est dies Octava autem aetas ipsa est dies resurrectionis sine ullo temporis fine beata, quando vera omnimodo circumcisionis gloria coruscante, non ultra corpus, quod corrumpitur, aggravat animam; non terrena inhabitatio deprimit sensum multa cogitantem, sed corpus jam corruptibile laetificat animam, et sublevat coelestis inhabitatio totum hominem visioni sui conditoris inhaerentem. Cujus aeterni diei beatitudinem Propheta in illo, cujus supra meminimus, psalmo consequenter exponit, animam suam ipse et omnes interioris sui hominis affectus ad benedicendum Dominum recordandasque omnes ejus retributiones excitans: Qui m tuam, qui satiat in bonis desiderium tuum, qui coronat te in miseratione et misericordia, renovabitur sicut aquilae juventus tua. Et ad hujus pulcherrimae renovationis, quasi summae circumcisionis, desideramus praemia pertingere, curemus interim primitivae circumcisionis et renovationis, quae quotidiano virtutum exerci
Abbreviated transcription (Latin):
celestis ingredimur. Quod est¬
trpice paruulos circumcisos
ad templu dñi hierusoly ma
cũ laudibus hostiarũ munus
acceptabile deferri. Uera enĩ
circũcisione purgitus. tẽplũ
dm̃ cũ muneribus ingreditur :¬
quigloria resurrectionis ab
omni labe mortalitatis excoctus
cũ bonorũ fructibus operum.
suꝑnȩ ciuititis gaudia sempi-¬
terna subit. Disrupisti inqui¬
ens uincula mea. tibi sacrifica¬
bohostiã laudis. uota mea
dño reddĩ in atriis domus dñi.
in conspectu om̃is populi eius.
inmedio tui hierusalem.
Quod desiderantissimũ tempus
celestis introitus. illa dies oc¬
tiua qua circũcisio celebrat᷑
indicit. Sex & enĩ sunt hunis
seculi ȩtates. notissimis tẽpoꝵ
distinetȩ articulis : i quibus
ꝓdõ laboribus insiftere. & ꝓ
adipiscenda requie sempitna
ad tempus operari necesse est.
Septima ẽ ȩtas. non in hac sed
malia uita quieseentiũ usq ad
tempus resurrectionis animarũ

Expanded text:
coelestis ingredimur, typice descoelestis ingredimur, typice designans parvulos circumcisos ad templum Domini Hierosolymam cum laudibus hostiarum munus acceptabile deferri. Vera enim circumcisione purgatus templum Domini cum muneribus ingreditur qui gloria resurrectionis ab omni labe mortalitatis excoctus, cum bonorum fructibus operum supernae civitatis gaudia sempiterna subit. Disrupisti, inquiens, vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. Vota mea Domino reddam in atriis domus Domini, in conspectu omnis populi ejus, in medio tui Hierusalem . Quod desideratissimum tempus coelestis introitus illa dies octava, qua circumcisio celebratur, indicat. Sex etenim sunt hujus saeculi aetates notissimis temporum distinctae articulis, in quibus pro Deo laboribus insistere, et pro adipiscenda requie sempiterna ad tempus operari necesse est. Septima est aetas non in hac, sed in alia vita quiescentium usque ad tempus resurrectionis animarum.
Abbreviated transcription (Latin):
filius qui datus est nobis iħu
idest saluatoris nomen acceperit.
non expositione ut a nob possit
intellegi. sed sollicita ac uigili
eget intentione: ut etiam nos
possimus ciusdẽ nominis parti-¬
cipatione saluari. Legim⁊ quippe
angelo interpretante quia ipse
saluũ faciet populũ suũ apeccatis
eorũ. Et indubitanter credimus
ae speramꝵ. qui aqui a peccatis
saluat. ipse etiã acorruptionib
quȩ obpeccata contigerunt. &¬
ab ipsa morte saluare ñ omittt :
psalmista testante qui ait.
Qui ꝓpitiusfit om̃ib iniquititib
tuis: ꝗ sanat om̃s languores tuos.
Dimissis quippe om̃ibus iniqui-¬
tatibus nr̃is. ad integr̃u om̃s
languores nr̃i sanabuntur :
cu resurrectionis apparente
gloria. nouissu a inimca
destructa fuerit mors. Et hȩc
est uera plenaria nr̃a circum:¬
cisio: cũ indie iudicii cunctis
simulanimȩ carnisq: corrup¬
tionib exuti. mox ꝑ acto iudi¬
cio. aduidendã ꝑpetuo crea.¬
toris nr̃i faciem. aulam regni

Expanded text:
filius qui datus est nobis, Jesu, id est, Salvatoris nomen acceperit, non expositione ut a nobis possit intelligi, sed sollicita ac vigili eget intentione, ut etiam nos possimus ejusdem nominis participatione salvari. Legimus quippe, angelo interpretante, Quia ipse salvum faciet populum suum a peccatis eorum . Et indubitanter credimus ac speramus, qui a peccatis salvat, ipse etiam a corruptionibus, quae ob peccata contigerunt, et ab ipsa morte salvare non omittit, Psalmista testante, qui ait: Qui propitius fit omnibus iniquitatibus tuis, qui sanat omnes languores tuos . Dimissis quippe omnibus iniquitatibus nostris ad integrum omnes languores nostri sanabuntur, cum resurrectionis apparente gloria novissima inimica destructa fuerit mors. Et haec est vera et plenaria nostra circumcisio, cum in die judicii cunctis simul animae carnisque corruptionibus exuti, mox peracto judicio ad videndam perpetuo Creatoris faciem, aulam regni
Abbreviated transcription (Latin):
gendũ ecce iste positus ẽ in ruinã
& in resurrectionẽ multoꝵ misrł.
Habeo aliquid imne qđ male stit.
&pecciti suꝑbia se erigit: hoc cdat.
hoc subruatur. Qđ siceciderit:
id qđ ante corruerat surgens stibit.
Irterior homomeus quondam
ucebat elixeis. & exterios stabat
erectus. Anteqũa creder̃e in iħu
bonũ mine iacebat: malũ stabe
Posiquã ille uenit tune qđ ir mo
malũ fuit corruit & exple ũ est

Expanded text:
positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel. Habeo aliquid in me quod male stat et peccati superbia se erigit? hoc cadat, hoc subruatur. Quod si ceciderit id quod ante corruerat, surgens stabit. Interior homo meus quondam jacebat elisus, et exterior stabat erectus. Antequam crederem in Jesum, bonum in me jacebat, malum stabat. Postquam ille venit, tunc quod in me malum fuerat c
Abbreviated transcription (Latin):
cãm uenerandãq praesentis
festi memoriã paucis quidem
uerbis euangelista conp̃hendit.
sed non pauca caelestis mysterii
uirtute grauidã reliquit. Expo¬
sita ñaq natiuitate domimca.
cuius giudiamox angeli dignis
laudibus extulerunt pastores
deuota iusitatione celebrarunt.
om̃s qui tunc audie̾re mirati st̃.:
nosquoq ꝓmodulo nr̃o pro ut
potuim ꝓxime dño largiente
congruis imssarũ hrmnorumq
sollemniis exegim subiunxit
atq ait. Et postquã consũmati st̃
diesocto ut circũcideret᷑ puer.
uocatũ est nom̃ eius ine: quod
uocatũ ẽ ab angło priusquã in
utero conciperet. Haec sunt
festiuitatis hodiernae gaudia
ueneranda. hȩc sacrȩ sollẽntas
diei. hȩc illa supernae pietatis
munera sacro scã. quac fidelium
cordibus cõmendans apłsait
Quia ubi uenit plemtudo tẽpori
imsit ds̃ filiũ fuũ factũ ex mulier.

Expanded text:
am venerandamque praesentis festi memoriam paucis quidem verbis evangelista comprehendit, sed non pauca coelestis mysterii virtute gravidam reliquit. Exposita namque nativitate Dominica, cujus gaudia mox angeli dignis laudibus extulerunt, pastores devota visitatione celebrarunt, omnes qui tunc audiere mirati sunt, nos quoque pro modulo nostro, prout potuimus, Christo Domino largiente, congruis missarum hymnorumque solemniis exegimus, subjunxit atque ait: Et postquam consummati sunt dies octo ut circumcideretur puer, vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Haec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diei, haec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium su
Abbreviated transcription (Latin):
u. idũ. Qui simplicit᷑ expontt
rotest dicere iruina eum
uem se mfideliũ : & in resurree¬
tione eradentiũ. Qui uero curi¬
osus intti pris ẽ: dieit nequaqũ
cimcidere qui ante ñ steterit:
lamchi igit᷑ qui fuerit ille qui
siaterit & incuuis ruma saluator
duenerit : nec non & eum qui
consurgit. Nã utiq ille consurgit:
quante corruerat: Uidendũ ẽ
iaq neforte saluator non aliis
aq aliis inruma uenerit & in¬

Expanded text:
simpliciter exponit, potest dicere in ruinam eum venisse infidelium, et in resurrectionem credentium. Qui vero curiosus interpres est, dicit nequaquam eum cadere qui ante non steterit. Da mihi igitur qui fuerit ille qui steterit, et in cujus ruinam Salvator advenerit, necnon et eum qui consurgit. Nam ille utique consurgit qui ante corruerat. Videndum est itaque ne forte Salvator, non aliis atque aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce aliud Insole calor & splendor
inuno radio sunt: sed calor ex-¬
siccat. folendor inliuninat.
Aliud suscipit calor. aliud splendor
Et licet calor & splendor ab inuicẽ
non queant separari: suscipit
splendor inluminationẽ ñ feruorẽ.
Suscipit calor feruorem: non
inluminationẽ. Aliud simub
aliud singulare agunt : et
tam̃ ab inuicẽ ñ separantur.
Sic & filius suscepit carnẽ. &
non deseruit patrem: nec se
diuisit apatre. Suscepit in quã
filius carnẽ in proprietate : &
tamen & pater & sp̃ssc̃s non
defuit maiestate. In diuinitate
aequalitas. incarne sola filii
tione Uisscire qr cũ eo erat :¬
łuangelista refert: quia iñc
plems spu sc̃o regressus est ab
iordane. Ecce quomodo ine
xp̃c suscepit carnẽ. & tamen

Expanded text:
Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem, nec se divisit a Patre. Suscepit, inquam, Filius carnem in proprietate: sed tamen et Pater et Spiritus Sed dicit mihi haereticus: Ergo defuerunt majestate. In divinitate aequalitas, in carne sola Filii tione. Vis scire quod cum eo fuit ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam:
Abbreviated transcription (Latin):
DEUNITAE TRINITATIS
Legimus scm̃ morsen populo dĩ ⁊xe¬
pręcepti dintẽ : ubi dixit.
esse minor. Non potest nume¬
rari: dicente ꝓpheta dauid.¬
Magms dñs. & magna uirtus euis:
& sipientiȩ eiꝰ ñ est nũmerus
qui corde fortiter tenẽtis cathõ¬
licam ueritatẽ. Audite tamen
explanandũ. Os unus est pater:
ds̃ unus ẽ filius ds̃ unus ẽ sp̃s sc̃s¬
Seddicit michi hereticus. Ergo
siunũ sunt : om̃s sunt in carniti
Non ad solũ xp̃m ꝑtinet caro
Nempe aliud est ammna: aliud
est ratio. Et tam̃ manima ẽ ratio:
& una ẽ anima. Sed aliud anima
agit : aliud ratio. Amma uiuit:
ratio sapit. Et ad animã ꝑtinet
uita: & ad rationẽ ꝑtinet᷑ sapientia
Et cũ unũ sint̃. anima sola sũscipit
uitã: ratio sola suscipit sapientiã.
Et tam̃ nec anima sine ratione :
nec ratio sine amma. Sic & pat̃
& filius licet unũ sint . & unus
ds̃sit : ad xp̃m solũ ꝑtinet caro.
sicut d solã rationẽ ꝑtinet sapi¬
entia licet ñ recedat ab anima

Expanded text:
nae Trinitatis Legimus sanctum Moysen populo Dei praecepta dantem, ubi dixit, esse minor, non potest numerari, dicente Davidminus noster, et magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus qui corde fortiter tenetis catholicam veritatem; audite tamen explanandum. Deus unus est Pater, Deus unus est Filius, Deus unus est SpSed dicit mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet unum sint et unus Deus sit, ad Christum solum pertinet caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima.
Abbreviated transcription (Latin):
Intesta lignũ inserens crucis.
qui non disereuit id quod foris
& intus. sed quȩ terrena & cae¬
lestia fuerant mediatoris ligni
interpositione sociauit : dicente
suae pacificauit om̃a quae in
cȩlis sunt & que interris.¬

Expanded text:
In testa, lignum interserens crucis, In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et intus fuit, sed quae terrena et coelestia fuerunt mediatoris ligni interpositione sociavit, dicente bsuae pacificavit omnia quae in coelis sunt, et quae in terris
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ uirginis ingressus aut egressus¬
num quid uitiare poterat ditatis :
Sed quid ulterius in moramur :
Audiat xp̃iamis. quod non uult
audire udȩus aut manicheus.
ut ille ꝓficiat infide redemtus.
& ille deficiat induratus. Uirga
illa unde agebamus aaron uirgo
maria fuit quȩ nobis xp̃m uerũ
sacerdotẽ concepit & peperit.
Iues sacerdos in ae termĩ. scđm
ordinẽ melchi sedech Superiore
nãq uersu iã dixerat uirgam
uirtutis tuȩ emittet ãs exsion
Et esaias ꝓpheta apertius mariã
hȩc uirga mices ꝓduxit imago
dominiei corporis fuit. Nuxꝰ
eni trinã habet in suo corpore
substantiȩ unionẽ Corium.
testam. & micleũ. Incorio caro.
in testa ossa innucleo interior
anima cõparat᷑. Incorio nucis
carnẽ significat saluatoris: quȩ
habuit inse asperitatem uel
amaritudinẽ passionis. Innucleo
interiore declarat dulcedinẽ
deitatis. quȩ tribuit pastum.
& luminis subministrat officiũ:

Expanded text:
tatem Virginis ingressus aut regressustatem Virginis ingressus aut regressus vitiare poterat Deitatis? Sed quid ulterius immoror? Audiat Christianus quod non vult audire Judaeus aut Manichaeus; ut hic proficiat in fide redemptus, ille aut ille deficiat induratus. Virga illa, unde agebamus, Aaron virgo Maria fuit, quae nobis Christum verum sacerdotem concepit et peperit, es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech: superiori namque versu jam dixerat, Virgam virtutis tuae emittet Dominus ex Sion . Et Isaias propheta apertius Mariam haec virga nuces produxit, imago Dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio caro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium.
Abbreviated transcription (Latin):
nuces. Delectat hoc mysteriũ
cũ caritate ur̃a contra ꝑfidiam
uideoꝵ cõmiscere. uel maxime
figura interuenit sacramenti
Uirga hȩc protulit quod ante
non habuit non radicata plan.¬
tatione non defossa sarculo. ñ
animata sueo: nec fecundata
seminario Et cũ illic de essent
untuersa iura naturȩ: ꝓtulit
uirga quod nec semine suggeri
pot̾uit. nec radice. Uirgo ergo
potuit contra iura dĩ filium
qđ natura non habuit tẽpora
germinandi. Illi emĩ decursis
nouẽ mensibus peperit. uirga¬
autẽ alio de quod natura non
hubuit germinauit. Contra
innumeris mirabile contranatu.¬
loqueretur: ipse mirabilius facere
manicheus. aliud sacramentũ
Solis radius specular penetrat.
& soliditatẽ eius insensibili
subtilitate ꝑtraicit : & talis
uidet᷑ intrinsecus qualis extrin¬
secus. Itaq fr̃s nec quũi ingredit᷑
uiolat. nec cũ egreditur dissipat:
integrũ ꝑseuerat. Specular ergo
non rumpit radius solis. integri¬

Expanded text:
nuces . Delectat hoc mysterium nuces . Delectat hoc mysterium cum Charitate vestra contra perfidiam Judaicam commiscere, ubi maxime figura intervenit sacramenti. Virga ecce protulit quod ante non habuit, non radicata plantatione, non defossa sarculo, non animata succo, non fecundata seminario: et tamen cum illic deessent universa jura naturae, protulit virga quod nec semine suggeri potuit, nec radice. Virga ergo potuit contra naturam nuces m non habuit tempora germinandi. Illa enim decursis novem mensibus peperit; virga alia die quod natura non habuit germinavit. Virginein Numeris mirabile signuloqueretur , ipse mirabilius facere Manichaeus aliud sacramentum. Solis radius specular penetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit; et talis videtur intrinsecus, qualis et extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violatur, nec cum egreditur dissipat, integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis; integri
Abbreviated transcription (Latin):
dicelũ & terrã implet pater
deserere ñ potuerunt quando
indiuinitatis unitate inanserun
Adhoc ertharam respice. ut
musicũ melos tonis dulcibus
auditur. nec ars nec manus
som̃ reddunt : sed ea cũ corda
pariter operant᷑. Sic nec pater
nec sp̃s sc̃s susceperunt carnem.
& tam̃ cũ filio pariter operant᷑.
Sonũ sola corda discutit carnẽ
solus xp̃c accepit. Operatio.
uitribus constat. Sed quomodo
ptinet ad solam cordam soni
redditio : sic ꝑtinet ad solũ xp̃m
carnis bumane susceptio. ł contra
uideus contra naturã inquit
parere uirgo maria ñ potuit.
Et de testandus manicheus. Si
caro erat. uirgo esse non potuit.
Siuirgo peperit. phantasma fuit.
menti necessariũ exemplũ contra
de singulis tribubus uirgas afferri
qidlate sunt duodecim uirgae:
interꝰ quas etiam una erat. qͦuae
aaron fuerat sacerdotis. Positȩ su
a scõmorse in tabernaculo tes¬
timonii. Virga autem adron
post alterũ diem inuenit᷑ prodi¬
xisse flores & frondes & peperisse

Expanded text:
et tamen nec anima sine ratione, deserere non potuerunt, quando in divinitatis unitate manserunt. Ad hoc citharam respice, ut musicum melos sonis dulcibus auditur. Nec ars, nec manus sonum reddunt, sed ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater, nec Spiritus sanctus suscipiunt carnem, et tamen cum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit, carnem solus Christus accepit. Operatio in tribus constat; sed quomodo pertinet ad solam chordam soni retinctio, sic pertinet ad solum Christum carnis humanae susceptio. E contra Judaeus: Contra naturam, inquit, parere virgo Maria non potuit. Et detestandus Manichaeus: Si caro, inquit, erat, virgo esse non potuit; si virgo peperit, phantasma fuit. menti necessarium exemplum contra de singulis tribubus singulas virgas afferri . Allatae sunt duodecim virgae, inter Aaron fuerat sacerdotis: positae sunt a sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitur subito produxisse flores et frondes, et peperisse
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s lemi iohannis humilitas
comendat᷑. Qui cuum tintȩ
uirtutis esset ut xp̃s credi
potuisset. clegit solide subsis¬
tere inse : ne humana opinione
raperetur maniter suꝑ sẽ.
Nam confessus est : & non
negauit. Confessus est: quia
non sũ ego xp̃c. Sed qui dixit
non sum : negauit plane qđ
non erat. sed non negauit qđ
erat : ut ueritatẽ loquens eius
menbrũ fieret. cuius sibi nom̃
fallaciter ñ usurparet. Cuũ
ergo non uult appẽtere nom̃
quia dũ infirmitatẽ suã studit
humilit̃ agnoscere. illius cel

Expanded text:
simi, Joannis humilitas commendatur, qui cum tantae virtutis esset ut Christus credi potuisset, elegit solide subsistere in se, ne humana opinione raperetur inaniter super se. Nam confessus est, et non negavit, et confessus est: Quia non sum ego Christus. Sed quia dixit Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat, ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult appetere nomen quia dum infirmitatem suam studuit h