comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent ad nouũ testam̃tũ. ideo
ñ habent in xp̃o regnũ cęloꝵ: ĩo
ñ iungunt᷑ scõꝵ societati angłoꝵ.
Terrena quęrebant a d̃o. Terrena
enĩ ꝓmissio. ẽ uictoria ab inimici:
fecunditas pariendi: multiplicatio
filioꝵ: abundantia fructuũ: quȩ
illis oĩa a do quide uero & bono:
tñ ut carnalib st̃ ꝓmissa. Omĩa
hȩc: fecerat illis uetꝰ testam̃tũ. Qd
est uetꝰ testam̃tũ: nͥ qͣsi hę̧reditas
ꝑtinens ad hominẽ ueterẽ:. Nos in¬
nouati sumꝰ. hõ nouus facti sumꝰ:
qr & ille hõ nouus uenit. Quid tã
nouu: quã nasci de uirgine: Quia
gͦ ñ erat quid in illo innouaret
prȩceptũ: quia nullũ habebat pec¬
catũ: nouus partus .ẽ datꝰ. In illo
partꝰ nouus: in nob̾ hõ nouus.
Quid ẽ hõ nouus: Auetustate in¬
nouatꝰ. Ad quã rẽ innouatꝰ. Ad
desideranda cȩlestia: ad concupis¬
cenda sempit̃na: ad patͥam quę
sursũ ẽ & hostẽ ñ timet desideran¬

Expanded text:
pertinent ad Novum Testamentum, ideo pertinent ad Novum Testamentum, ideo non habent in Christo regnum coelorum, ideo non junguntur sanctorum societati Angelorum: terrena quaerebant a Domino; terra enim promissionis, victoria ab inimicis, fecunditas pariendi, multiplicatio filiorum, abundantia fructuum, quae illis omnia a Deo quidem vero et bono, tamen ut carnalibus promissa sunt, omnia haec fecerunt illis Vetus Testamentum. Quid est Vetus Testamentum? Quasi haereditas pertinens ad hominem veterem. Nos innovati sumus, homo novus facti sumus; quia et ille homo novus venit. Quid tam novum quam nasci de virgine? Quia ergo non erat quid in illo innovaret praeceptum, quia nullum habebat peccatum; novus partus est datus. In illo partus novus, in nobis homo novus. Quid est homo novus? A vetustate innovatus. Ad quam rem innovatus? Ad desideranda coelestia, ad concupiscenda sempiterna, ad patriam quae sursum est et hostem non timet, desideran
Abbreviated transcription (Latin):
& ex uerbis eius: utiq. Quare man-¬
ducatis & bibitis in sabbato: nisi
qr ꝑtinet ad salutẽ qđ facitis: ꝑ
hoc ostenditis: oꝑa salutis ñ ẽẽ ullo
modo die sabbati omittenda. Gͦ
nolite ꝑsonalit iudicare: s rectũ
iudiciũ iudicate. Attendite me
quomͦ hominẽ: attendite moysen
quomͦ hominẽ. Si scđm ueritatẽ
iudicetis: neq moysen neq me
condepnabitis: & ueritate cogni¬
tauit hoc loco. euadere in hoc
scło magni laboris ẽ: ñ ꝑsonalit̾
iudicare. sed rectũ iudiciũ retine¬
re. Ammonuit quide dñs udos.:
s monuit & nos. Illos conuicit:
nos instruxit. Illos redarguit: nos
exacuit. Non putemꝰ hoc nob̾ non
ideo dictũ: qr tc̃ ibi ñ fiumꝰ. Scrip¬
tũ ẽ.: legit᷑. Cũ recitaret᷑. audiuimꝰ:
s tãquã udȩis dictũ audiuimꝰ:
Anos ponamꝰ post nos. & quasi
intueamur inimicos rep̃hendere:
& nos ipsi faciamꝰ. qđ in nob̾ ueri¬
tas ipsa rep̃hendat. Iudei quidẽ.
ꝑsonalit̾ iudicabant: sed ideo ñ

Expanded text:
et ex verbis ejus; utique quare manducatis et bibitis in sabbato, nisi quia pertinet ad salutem quod facitis? Per hoc ostenditis opera salutis non esse ullo modo die sabbati omittenda. Ergo nolite personaliter judicare, sed rectum judicium judicate. Attendite me quomodo hominem, attendite Moysen quomodo hominem: si secundum veritatem judicetis, neque Moysen, neque me condemnabitis; et veritate cogni Dominus notavit hoc loco, evadere in hoc saeculo magni laboris est, non personaliter judicare, sed rectum judicium retinere. Admonuit quidem Dominus Judaeos, sed monuit et nos: illos convicit, nos instruxit; illos redarguit, nos exacuit. Non putemus hoc nobis non ideo dictum, quia tunc ibi non fuimus. Scriptum est, legitur, cum recitaretur audivimus; sed tanquam Judaeis dictum audivimus: non nos ponamus post nos, et quasi intueamur inimicos reprehendere, et ipsi nos faciamus quod in nobis veritas ipsa reprehendat. Judaei quidem personaliter judicabant, sed ideo non
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ teneamꝰ. Quis ẽ qui non
diligit. Dilectio ęqualis: facit ñ
acceptari ꝑsonas. Non cũ homines
diuerso mͦ ꝓ suis gradib honora¬
mus. tẽ tim̃dũ ẽ. ne ꝑsonas accipi¬
amꝰ: s qñ int̾ duos iudicamꝰ. & ali¬
quando int̾ necessarios. fit ñ nũꝗͣ
iudiciũ: int̾ patrẽ & filiũ. Quęrit᷑
pat̾ de malo filio: aut quȩritur
filius de duro patre: seruamꝰ hono¬
rificentiã patͥ. quȩ debet᷑ a filio᷑ ñ
ȩquamꝰ filiũ patͥ in honore: s p̃po¬
nimꝰ. Si bonã causam habet. filiũ
ȩquamus patri in ueritate: & sic
tribuimꝰ honorẽ debitũ: ut non

Expanded text:
dicium teneamus. 8. Quis est qui non ualiter. Dilectio aequalis facit non acceptari personas. Non cum homines diverso modo pro suis gradibus honoramus, tunc timendum est ne personas accipiamus. Sed quando inter duos judicamus, et aliquando inter necessarios, fit nonnunquam judicium inter patrem et filium; queritur pater de malo filio, aut queritur filius de duro patre: servamus honorificentiam patri, quae debetur a filio; non aequamus filium patri in honore; sed pnimus, si bonam causam habet: filium aequamus patri in veritate, et sic tribuimus honorem debitum, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. irascimini mͥ. ꝑsonalit̾ iudica¬
tis: ueritatẽ adtendite. Egͦo non
me p̃fero moysi. ait dñs: qͥ erat¬
& ipsius moysi dñs. Sic adtendi¬
te. quomͦ homines nos duos: tãꝗͣ¬
nos ambos hõies. Iudicate inter
nos: s uerũ iudiciũ uidicate. No¬
lite me honorato. illũ dapnare:
s illo intellecto. me honorate.
hoc enĩ eis alio loco dixit. Si cre
loco noluit hoc dicere: tãquã se
& moyse ante illo ᷤ constitutis. ꝓpt̃
legẽ moysi circũciditis. qn etiam
sabbatũ occurrerit: & ego sanita¬
tũ faciendarũ bnficientiã ñ uul¬
tis ut exhibeã ꝑ sabbatũ: Quia
dñs circũcisionis & dñs sabbati.
salutis ẽ auctor: & seruilia oꝑ a
ꝓhibiti estis facere sabbato: si ue¬
re intelligatis seruilia oꝑa. non
peccabitis. Qui enĩ facit peccatũ: ser¬
uus ẽ peccati. Nũquid seruile opꝰ

Expanded text:
nem, irascimini mihi. Personaliter judicanem, irascimini mihi. Personaliter judicatis, veritatem attendite. Ego non me praefero Moysi, ait Dominus, qui erat et ipsius Moysi Dominus. Sic attendite quomodo homines nos duos, tanquam ambos homines: judicate inter nos, sed verum judicium judicate; nolite me honorato illum damnare, sed illo intellecto me honorate. Hoc enim eis alio loco dixit: Si credloco noluit hoc dicere, tanquam se et Moyse ante illos constitutis. Propter legem Moysi circumciditis, quando etiam sabbatum occurrerit; et ego sanitatum faciendarum beneficentiam non vultis ut exhibeam per sabbatum? Quia Dominus circumcisionis et Dominus sabbati, salutis est auctor: et servilia opera prohibiti estis facere sabbato; si vere intelligatis servilia opera, non peccatis. Qui enim facit peccatum, servus e
Abbreviated transcription (Latin):
noscebant: s insuꝑ eũ occidere
cupiebant. Quare aũ octauo die:÷
nͥ qr post septimũ sabbati dñs die
dnico resurrexit: Ergo resurrõ
madis: ipsa nos circũcidit. Audi
circũcisos uera petra: apło anmo¬
nente. Si gͦ resurrexistis cum xp̃o.
in dextera di sedens. Quȩ sursum¬
sis loquit᷑. Lesurręxit xp̃c: abstulit
uob̾ desideria carnalia᷑ abstulit
concupiscentias malas: abstulit uo¬
bis suꝑfluũ cũ qͦ nati eratis uiciũ: & multo
peius. qđ male uiuendo addidera¬
tis. Cucũcisi ꝑ petrã: quare adhuc
sapitis terrã: Et ad extremũ. quia
legẽ dedit moyses & circũciditis
hominẽ sabbato: intelligite hoc
significari opus bonũ qđ ego feci
totũ hominẽ saluu sabbato: quia
& curatꝰ est ut sanꝰ ẽẽt in corpore:
& credidit ut sanꝰ ẽẽt in anima.
Nolite iudicare ꝑsonalit᷑: s rectũ
iudiciũ iudicate. Quid ẽ hoc:
Modo qr ꝑ legẽ moysi circũciditis
sabbato ñ irascimini moysi: & qr
ego die sabbati saluũ feci homi¬

Expanded text:
bant, sed insuper eum occidere cupiebant. Quare autem octavo die, nisi quia post septimum sabbati Dominus die dominico resurrexit? Ergo resurrectmadis, ipsa nos circumcidit. Audi circumcisos vera petra, Apostolo admonente: Si ergo resurrexistis cum Christo; in dextera Dsis loquitur: Resurrexit Christus, abstulit vobis desideria carnalia, abstulit concupiscentias malas, abstulit superfluum cum quo nati eratis, et multo pejus quod male vivendo addideratis; circumcisi per petram quare adhuc sapitis terram? Et ad extremum quia Legem dedit Moyses, et circumciditis hominem sabbato, intsignificari opus bonum, quod ego feci totum hominem in sabbato salvum; quia et curatus est, ut sanus esset in corpore; et credidit, ut sanus esset in anima. « Nolite judicare personaliter, sed recte judicium judicate. Quid est hoc? Modo qui per legem Moysi circumciditis sabbato, non irascimini Moysi; et quia ego die sabbati salvum feci homi
Abbreviated transcription (Latin):
audiebant & ueraces & m̃daces ca¬
ritatẽ loquentẽ. audiebant & ami¬
ci & inimici: bonũ loquentẽ. audi-¬
ebant & boni & mali. Illi audiebãt:
s ille discernebat. Et quib sermo
ꝓdesset &e ꝓfuturus ẽẽt: uidebat.
& p̃uidebat. In illis enĩ qui tunc
erant uidebat: in nob̾ qui futuri
eramꝰ p̃uidebat. Nos itaq sic audi¬
amꝰ eugłiũ: quasi p̃sentẽ dñm. Nec
dicamꝰ o illi felices qui eũ uidere
potuert̃: quia multi in eis qui ui¬
der̃t. & occidert̃: multi aũ in nob̾̃
qui ñ uidert̃. & credidert̃. Quod
enĩ p̾ciosũ sonabat de ore dñi. &

Expanded text:
 mendaces; charitatem loquentem audiebant et amici et inimici; bonum loquentem audiebant et boni et mali. Illi audiebant, sed ille discernebat; et quibus sermo prodesset et profuturus esset, videbat et praevidebat. In illis enim qui tunc erant videbat, in nobis qui futuri eramus praevidebat. Nos itaque sic audiamus Evangelium, quasi praesentem Dominum; nec dicamus, O illi felices qui eum videre potuerunt! quia multi in eis qui viderunt, et occiderunt; multi autem in nobis qui non viderunt, et crediderunt. Quod enim pretiosum sonab
Abbreviated transcription (Latin):
nistrante imꝑtiatur: ab illo datur.
a quo ẽ omnis salus: cui dr̃ ĩ psal¬
mo.Homines & ium̃ta saluos faci¬
es dñe: sicut multiplicasti miscđiã
tuã ds. Quia enĩ ds es. multiplica¬
ta miscłia tua ꝑuenit etiã ad sa¬
lutẽ carnis humane: ꝑuenit etiã
ad salutẽ mutoꝵ aĩaliũ. Sed qui
das salutẽ carnis hõib um̃tisq
cõmunẽ: nũquid nulla salus est
quã seruas hominib: Est certe
alia. quȩ ñ solũ cõmunis ñ est
hominib & ium̃tis: s nec ipsis ho¬
minib cõmunis ẽ bonis & malis.
Deniq cũ ibi de salute dixisset. quã
cõmunit̃ accipiunt pecora & hõĩes:
ꝓpt̾ illã salutẽ quã sperare debeił
hoiẽs. s boni hoĩes: secutꝰ adiunxit

Expanded text:
nistrante impertiatur, ab illo datur nistrante impertiatur, ab illo datur a quo est omnis salus, cui dicitur in Psalmo, Homines et jumenta salvos facies, Domine; sicut multiplicasti misericordiam tuam, Deus. Quia enim Deus es, multiplicata misericordia tua pervenit etiam ad salutem carnis humanae, pervenit etiam ad salutem mutorum animalium: sed qui das salutem carnis hominibus jumentisque communem, numquid nulla salus est quam servas hominibus? Est certe alia quae non solum communis non est hominibus et jumentis, sed nec ipsis hominibus communis est bonis et malis. Denique cum ibi de ista salute dixisset, quam communiter accipiunt pecora et homines; propter illam salutem quam sperare debent homines, sed boni homines, secutus adjunxit
Abbreviated transcription (Latin):
uos: uerũ utiq diceret. Non enĩ ta¬
lia illi ueritati dicerent: nͥ eos diabo¬
li falsitas irritaret. Quid gͦ respon¬
dit: Audiamꝰ tranqͥlle: & tranqͥllũ
bibamꝰ. Unũ opus feci: & om̃s mira¬
mini Tãquã dicens. Quid si oĩa opa
mea uideretis: Ipsius enĩ oꝑa erat̃
quȩ in mundo uidebant: & ipsum
qui fecit oĩa ñ uidebant. fecit unã
rẽ & turbati st̃: qr saluũ fecit ho¬
minẽ in sabbato. Quasi uͦ si quisquã
egrotꝰ sabbato sinceraret: aliꝰ illũ
sanũ fecisset. quã ille qui eos scan¬
dalizauit: qr unũ hominẽ sabbato
saluũ fecit. Quis enĩ aliꝰ alios saluoᷤ
fecit: quã ipsa salus qui illã salutẽ
quã dedit huic hõi. dat ce ium̃tis:
Salus enĩ: corporalis erat. Salus car¬
nis & reparat᷑ & morit᷑: et cũ repa¬
rat᷑ mors differt᷑. ñ aufert᷑. T am̃
fr̃s. etiã ipsa salus a dño ẽ. ꝑ quẽ¬
libet det᷑: quocũq curante & mi¬

Expanded text:
vos; verum utique diceret. Non enim tavos; verum utique diceret. Non enim talia illi veritati dicerent, nisi eos diaboli falsitas irritaret. Quid ergo respondit? Audiamus tranquille, et tranquillum bibamus: Unum opus feci, et omnes miramini. Tanquam dicens, Quid si omnia opera mea videretis? Ipsius enim opera erant quae in mundo videbant, et ipsum qui fecit omnia non videbant: fecit unam rem, et turbati sunt, quia salvum fecit hominem sabbato. Quasi vero si quisquam aegrotus sabbato sinceraret, alius illum sanum fecisset quam ille, qui eos scandalizavit, quia unum hominem salvum fecit sabbato. Quis enim alius alios salvos fecit quam ipsa salus; qui illam salutem quam dedit huic homini, dat et jumentis? Salus enim corporalis erat. Salus carnis et reparatur, et moritur; et cum reparatur, mors differtur, non aufertur. Tamen, fratres, etiam ipsa salus a Domino est, per quemlibet detur: quocumque curante et mi
Abbreviated transcription (Latin):
moyses inquit dedit uob lege̾: &
nemo ex uob̾ facit legẽ: Quid me
quęritis int̾ficere: Ideo enĩ quęritis
ine int̾ficere: qr nemo ex uob facit
legẽ. Nã si faceretis legẽ: in ipsis lit¬
teris xp̃m agnosceretis: & p̃sentẽ ñ
occideretis. Et illi respondert̃. Res
pondit enĩ turba: respondit quasi
turba: ñ ꝑtinentia ad ordinẽ. s ad
ꝑturbationẽ. Deniq turba turbata:
uidete quid responderit. Dȩ moniũ
habes. Quis te quęrit occdere::
Quasi ñ peius fuit dicere demoniũ
habes: quã eũ occidere. Ei quippe
dictũ ẽ. qđ dęmoniũ haberet: qͥ
demones expellebat. Quid posset
aliud dicere turba turbulenta: sed
posset aliud olẽre cęnũ cõmotum:
Turba. turbata ẽ. Vnde: A ueritate.
Turbã lippitiidinis: turbauit claritas
lucis. Oculi enĩ ñ habentes sanitatẽ:
ñ posst̾ ferre luminis claritatem.
ritate tranqͥllus: ñ reddidit malũ
ꝓ malo: nec maledictũ ꝓ maledicto.
Quib si diceret dęmoniũ habetis

Expanded text:
Moyses, inquit, dedit vobis legem, et nemo ex vobis facit legem? Quid me quaeritis interficere? « Ideo enim me quaeritis interficere, quia nemo ex vobis facit legem: nam si legem fecissetis, in ipsis litteris Christum agnosceretis, et praesentem non occideretis. Et illi responderunt: Respondit enim turba, et dixit. Respondit quasi turba, non pertinentia ad ordinem, sed ad perturbationem. Denique turba turbata, videte quid responderit? Daemonium habes; quis te quaerit occidere? Quasi non pejus fuerit dicere, Daemonium habes, quam eum occidere. Ei quippe dictum est quod daemonium haberet, qui daemones expellebat. Quid possit aliud dicere turba turbulenta? quid possit aliud olere coenum commotum? Turba turbata est; unde? A veritate. Turbam lippitudinis turbavit claritas lucis. Oculi enim non habentes sanitatem, non possunt ferre luminis claritatem. ritate tranquillus, non reddidit malum pro malo, nec maledictum pro maledicto . Quibus si diceret, Daemonium habetis
Abbreviated transcription (Latin):
tio: Significat gͦ ista circũcisio: ex¬
poliationẽ a corde cupiditatũ car¬
naliũ. Non gͦ sine causa data est.
& in eo m̃bro fieri iussa: qm̃ per
illud m̃brũ ꝓcreat᷑ creatura mor¬
taliũ: & ꝑ unũ hominẽ mors. sic̃
ꝑ unũ hominẽ resurrectio mortu
orũ: & ꝑ unũ hominẽ peccatũ in¬
trauit in mundũ: & ꝑ peccatum
mors. Ideo quisq cũ p̃putio nascit᷑:
qr omnis hõ cũ uitio ꝓpaginis nas¬
cit᷑ Et ñ mundat ds siue a uitio
cũ quo nascimur. siue a uitiis quȩ
male uiuendo addimꝰ. nͥ ꝑ cultel¬

Expanded text:
tio? Significat ergo ista circumcisio extio? Significat ergo ista circumcisio exspoliationem a corde cupiditatum carnalium. Non ergo sine causa data est, et in eo membro jussa fieri; quoniam per illud membrum procreatur creatura mortalium. Et per unum hominem mors, sicut per unum hominem resurrectio mortuorum ; et per unum hominem peccatum introivit in mundum, et per peccatum mors . Ideo quisque cum praeputio nascitur, quia omnis homo cum vitio propaginis nascitur: et non mundat Deus, sive a vitio, cum quo nascimur, sive a vitiis quae male vivendo addimus, nisi per cultel
Abbreviated transcription (Latin):
ses. In lege accepistis ut circũcidatiᷤ
octauo die: accepistis in lege ut
uacetis septimo die. Si octauus dies
illius qui natꝰ ẽ occurrerit ad diem
septimũ sabbati: quid facietis: Ua¬
cãbitis. ut seruetis sabbatũ: an cir¬
cũcidetis. ut impleatis sacram̃tũ¬
diei octaui: Sed noui inquit. quid
facitis. Circũciditis hominẽ. Quare:
Quia circũcisio ꝑtinet ad aliquod sig¬
naculũ salutis: & ñ debent homines
sabbato uacare a salute. Gͦ. nec mͥ
irascamini: qr saluũ feci totũ hominẽ
sabbato. Si circũcisionẽ inquit ac¬
cipit hõ in sabbato. ut ñ soluatur
lex moysi. aliquid enĩ ꝑ moysen
in illa constitutione circũcisionis
salubrit̃ institutũ ẽ. mͥ oꝑanti sa¬
lutẽ in sabbato. quare ĩdignanun:
Forte enĩ illa circũcisio ipsũ dñm
significabat. cui isti curanti & sa¬
nanti indignabant᷑. Iussa ẽ enim
adhiberi octauo die circũcisio. Et
quid ẽ circucisio: nͥ carnis expolia¬

Expanded text:
ses: in Lege accepistis ut circumcidatis ses: in Lege accepistis ut circumcidatis octavo die ; accepistis in Lege ut vacetis septimo die : si octavus dies illius qui natus est occurret ad diem septimum sabbati, quid facietis? Vacabitis, ut servetis sabbatum; an circumcidetis, ut impleatis sacramentudiei octavi? Sed novi, inquit, quid faciatis. Circumciditis hominem. Quare? Quia circumcisio pertinet ad aliquod signaculum salutis, et non debent homines sabbato vacare a salute. Ergo nec mihi irascamini, quia salvum feci totum hominem sabbato: si circumcisionem, inquit, accipit homo in sabbato, ut non solvatur lex Moysi aliquid enim per Moysen in illa constitutione circumcisionis salubriter institutum est, mihi operanti salutem in sabbato quare indignamini? 5. Forte enim illa circumcisio ipsum Dominum significabat, cui isti curanti et sananti indignabantur. Jussa est enim adhiberi octavo die circumcisio: et quid est circumcisio, nisi carnis exspolia
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatis tuȩ potabis eos. Qm apud
te ẽ fons uite: & in lumine tuo ui¬
debimꝰ lum̃. Hȩc ẽ salus quȩ ad bo¬
nos ꝑtinet. quos appellauit filios
hominũ: cũ supra dixisset. hoĩes ce
ium̃ta saluos facies dñe. Quid enĩ:
Illi homines. ñ erant filii hominũ:
ut cũ dixisset homines. sequeret᷑ &¬
diceret filii aũ hominũ: quasi aliud
erant homines. & aliud filii hominũ:
Non tñ arbitror sine aliqua signi¬
ficatione distinctionis: hoc dixisse
sp̃m sc̃m. Homines ad pͥmũ adam:
filii hominũ ad xp̃m. forte enim
homines ꝑtinent ad pͥmũ hominẽ:
filii aũ hominũ ꝑtinent ad filium
hominis. Unũ opus feci: & omnes
miramini. Et continuo iungit. Prop¬
terea moyses dedit uob circũcisio¬
nẽ. Bene factũ ẽ: ut accipetis circũ¬
cisionẽ a moyse. Non qi ex moyse
ẽ: s ex patͥb. Abrahã quippe: primꝰ
accepit circũcisionẽ a dño. Et in sab¬
bato circũciditis. Conuĩcit uos moy¬

Expanded text:
potabis eos; quoniam apud te est fons vitae, et in lumine tuo videbimus lumen . Haec est salus quae ad bonos pertinet, quos appellavit filios hominum; cum supra dixisset, Homines et jumenta salvos facies, Domine. Quid enim? illi homines non erant filii hominum, ut cum dixisset, Homines, sequeretur et diceret, Filii autem hominum; quasi aliud erant homines, et aliud filii hominum? Non tamen arbitror sine aliqua significatione distinctionis hoc dixisse Spiritum sanctum. Homines ad primum Adam, filii hominum ad Christum. Forte enim homines pertinent ad primum hominem: filii autem hominum pertinent ad Filium hominis. 4. Unum opus feci, et omnes miramini. Et continuo subjungit: Propterea Moyses dedit vobis circumcisionem. Bene factum est ut acciperetis circumcisionem a Moyse. Non quia ex Moyse est, sed ex Patribus. Abraham quippe primus accepit circumcisionem a Domino . Et in sabbato circumciditis. Convicit vos Moy
Abbreviated transcription (Latin):
& uidentẽ. uel loquentẽ & audien¬
tẽ sonꝰ articulatꝰ uolat. qui ñ est
qđ tu: ñ ẽ qđ ipse. Sonꝰ quippe ille
qui exit de ore tuo & uerberato
aere tangit aurẽ filii tui .&. ĩple¬
to sensu audiendi. ꝑducit ad cogi¬
tationẽ tuã. sonꝰ gͦ ille. ñ ẽ ipse tu:
ñ ẽ ipse filiꝰ tuus. Signũ datũ ẽ ab a

Expanded text:
dentem, vel loquentem et audientem sonus articulatus volat, qui non est quod tu, non est quod ipse. Sonus quippe ille qui exit de ore tuo, et verberato aere tangit aurem filii tui, et impleto sensu audiendi perducit ad cor cogitationem tuam; sonus ergo ille, non est ipse tu, non est ipse filius tuus. Signum dat
Abbreviated transcription (Latin):
Nã resurrõnẽ aĩarũ ex substattia sua
pat̃. ꝑ substantiã filii: qua illi ȩqualis
ẽ. Animȩ quippe fiunt participes
illiꝰ incõmutabilis lucis: ñ corpora.
Qesuscitatonẽ aũ corpoꝵ. pat̾ ꝑ filiũ

Expanded text:
Nam resuscitationem animarum ex substantia sua Pater facit per substantiam Filii, qua illi aequalis est; animae quippe fiunt participes illius incommutabilis lucis, non corpora: resuscitationem autem corporum Pater faci
Abbreviated transcription (Latin):
qui misit eũ. Non ẽ missus filiꝰ nͥ qͥa
factus ẽ hõ. Amen am̃ dico uob̃. Ite
rũ ad resurrõnẽ aĩarũ. ut assidue
dicentẽ capiamꝰ. Quia uelut uolan¬
tẽ sermonẽ sequi ñ poteramus: ecce
immorat᷑ nobiscũ sermo dei: ecce habi
tauit qͣsi cũ insirmitatib nr̃is: redit
rursus ad cõmendationẽ resurrõ¬
nis aĩarũ. Amen am̃ dico uob̾. qr
qui uerbũ meũ audit & credit ei

Expanded text:
. Non est missus Filius, nisi quia factus est homo. 14. Amen, amen dico vobis. Iterum redit ad resurrectionem animarum, ut assidue dicentem capiamus: quia velut volantem sermonem sequi non poteramus; ecce immoratur nobiscum sermo Dei, ecce quasi habitat cum infirmitatibus nostris: redit rursum ad commendationem resurrectionis animarum. Amen, amen dico vobis, quia qui verbum meum audit, et credit
Abbreviated transcription (Latin):
lem sp̃m: transi sp̃m qui mͦ scit. mͦ
nescit: mͦ meminit & obliuscit᷑. uult
qͦd nolebat. ñ uult qͦd uolebat: siue patiat᷑
iã istas mutabilitates. siue pati ñ possit. Tran¬
si hec omnia: non inuenis in d̾o aliqͥd mu¬
tabilitatis. ñ aliquid qđ alit̾ nc̃ sit:
alit̾ pauloante fuerit. Nã ubi inue¬
nis alit̃ & alit̃: facta ẽ ibi quȩdam
mors. Mors enĩ ẽ: ñ eẽ qđ fuit. Im

Expanded text:
 scit, modo nescit, modo meminit, et obliviscitur; vult quod nolebat, non vult quod volebat; sive patiatur jam istas mutabilitates, sive pati possit: transi haec omnia. Non invenis in Deo aliquid mutabilitatis, non aliquid quod aliter nunc sit, aliter paulo ante fuerit. Nam ubi invenis aliter et aliter, facta est ibi quaedam mors: mors enim est, non esse quod fuit. Im
Abbreviated transcription (Latin):
de resurrõne corpoꝵ. Et potestatẽ
dedit ei & iudiciũ facere. Non solũ
aĩas ꝑ ficłe & sapientiã suscitare: s
& iudiciũ facere. Quare aũ hoc:
Qm̃ filiꝰ hõis ẽ. facit gͦ aliquid pat̃ ꝑ
filiũ hõis. qđ ñ facit ex sub̾a sua cui
ȩqualis ẽ filiꝰ: sic̃ ipsũ nasci: sic̃ ipsũ
crucisigi: sic̃ ipsũ mori: sic̃ ipsũ re

Expanded text:
estatem dedit ei et judicium facere: non solum animas per fidem et sapientiam suscitare, sed et judicium facere. Quare autem haec? Quia filius hominis est. Facit ergo aliquid Pater per Filium hominis, quod non facit ex substantia sua cui aequalis est Filius; sicut ipsum nasci, sicut ipsum crucifigi, sicut ipsum mori, sicut ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
risicant patrẽ. Animarũ enĩ resurrõ¬
nẽ sic oꝑat᷑ filiꝰ quomͦ pat᷑: sic uiuisi¬
cat filiꝰ qͦmodo pat̾. G in aiarũ resurrectiõe
omnes honorificent filiũ: sic̃ honori¬
ficant patrẽ. Quid de honorificati¬
one ꝓpt̾ resurrectionẽ corporis: Qͥ ñ
honorificat filiũ: ñ honorificat pa¬
trẽ qui misit illũ. Non dix̃ sic: s

Expanded text:
resurrectionem sic operatur Filius, quomodo Pater: sic vivificat Filius, quomodo Pater. Ergo in animarum resurrectione omnes honorificent Filium, sicut honorificant Patrem. Quid de honorificatione propter resurrectionem corporis? Qui non honorificat Filium, non honorificat Patrem qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
uult filius: s ipsos pat̾ quos filiꝰ: quia
oĩa ꝑ ipsũ facta sunt. Sic̃ enĩ pater
suscitat mortuos & uiuificat: sic & filiꝰ
quos uult uiuificat. De resurrõne
aĩarũ dictũ ẽ hoc. Quid de resurrõ¬
ne corpoꝵ: Redit ce dicit. Neq enĩ
pat̾ iudicat quẽquã: s om̃e iudiciũ
dedit filio. Resurrõ aĩarũ fit ꝑ sub¬
stantiã patͥs & filii: ȩt̃nã & incõmu¬
tabiłẽ. Resurrõ uͦ corpoꝵ fit ꝑ dispen¬
sationẽ humanitatis filii tẽporalem:
ñ patͥ coet̾nã. Ido cũ cõmemoraret
iudiciũ. ubi fieret resurrectio corpo¬
s om̃e iudiciũ dedit filio. De resur¬
rectione aũ aĩarũ. sic̃ pat̾ suscitat
mortuos & uiuficat: sic & filiꝰ quoᷤ
uult uiuificat. Illud gͦ simul pat̾

Expanded text:
uia omnia per ipsum facta sunt. Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. De resurrectione animarum dictum est hoc: quid de resurrectione corporum? Redit, et dicit, Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio. Resurrectio animarum fit per substantiam Patris et Filii aeternam et incommutabilem: resurrectio vero corporum fit per dispensationem humanitatis Filii temporalem, non Patri coaeternam. Ideo cum commemoraret judicium, ubi fieret resurrectio corposed omne judicium dedit Filio: de resurrectione autem animarum, Sicut Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vivificat. Il
Abbreviated transcription (Latin):
qđ sonat: nec tu es. nec filius tuus.
Habeo inquis aliud: qđ ostendam.
de qđ us. Certe animꝰ tuus uult
ostendere qđ in se habet. unͣ facis
nutũ: De corpore: scił labiis. uul¬
tu. suꝑciliis. oculis. manib. Hec oĩa
ñ st̃ qđ animꝰ uus. Etiã ista media
sunt. Intellectũ ẽ aliquid ꝑ hȩc sig¬
na. quȩ ñ sunt qđ animꝰ tuus: nec
quod animꝰ filii tui. S hoc totum
qđ corpore agis infra animũ tuũ.¬
Quid gͥ facio: Non ẽ hoc ibi. Sĩ plici¬
tas ibi ẽ: pat̾ ostendit filio qđ facit:
& ostendendo filiũ gignit. Uideo
qd dixerim. Sed qr uideo & quib
dixerim.fiat in uob in cellectus
iste qñq slunc si ñ potestis cõpre¬
hendere quid sit d̾s: uel hoc com¬
p̃hendite quid ñ sit ds̾. Multum
ꝓfeceritis: si ñ aliud quã ẽ de deo
senseritis. Nondũ quis potest pue¬
nire ad quid sit: ꝑueniat ad quid
ñ sit. Non ẽ ds corpus: ñ terra. non
cȩlũ. ñ luna. ñ sol. ñ stellȩ: ñ corpora¬

Expanded text:
 sonat, nec tu es, nec filius tuus. 9. Habeo, inquis, aliud quo ostendam: de quod vis, certe animus tuus vult ostendere quod in se habet. Unde facis nutum? De corpore, scilicet, labiis, vultu, superciliis, oculis, manibus. Haec omnia non sunt quod animus tuus; etiam ista media sunt: intellectum est aliquid per haec signa, quae non sunt quod animus tuus, nec quod animus filii tui: sed hoc totum quod corpore agis, infra animum tuuQuid igitur facio? Non est hoc ibi, simplicitas ibi est. Pater ostendit Filio quod facit, et ostendendo Filium gignit. Video quid dixerim: sed quia video et quibus dixerim, fiat in vobis intellectus iste quandoque. Nuncsi non potestis comprehendere quid sit Deus, vel hoc comprehendite quid non sit Deus: multum profeceritis, si non aliud quam est, de Deo senseritis. Nondum potes pervenire ad quid sit, perveni ad quid non sit. Non est Deus corpus, non terra, non coelum, non luna, non sol, non stellae, non corpora
Abbreviated transcription (Latin):
s mutabilis uita. Scdm mutabilita¬
tẽ uitȩ huiꝰ: & mortalis dici potest.
Quia si uiuebat sapient̃ & desipit: mor-
eẽ mortẽ in deteriꝰ. ẽẽ mortẽ ĩ meliꝰ:
scriptura nos docet. Utiq in deteriꝰ
mortui erant: de quib dr. Sine mor¬
tuos: ut sepeliant mortuos suos. et. Sur
ctione. q̃n mortui audient. & qui
audierint uiuent: indeteriꝰ mortui
erant. ideo reuiuiscunt. Reuiuiscen¬
do moriunt᷑ in meliꝰ: qr reuiuiscen¬
do ñ ert̃ qđ erant. Non ẽẽ aũ qd̃
erat: mors ẽ. S forte si in meliꝰ est:

Expanded text:
 mutabilis vita. Secundum mutabilitatem vitae hujus et mortalis dici potest: quia si vivebat sapienter, et desipit, mortuesse mortem in deterius, esse mortem in melius Scriptura nos docet. Utique in deterius mortui erant, de quibus dicitur, Sine mortuos, sepeliant mortuos suos ; et, Surctione, Quando mortui audient, et qui audierint vivent. In deterius mortui erant, ideo reviviscunt. Reviviscendo moriuntur in melius, quia et reviviscendo non erunt quod erant: non esse autem quod erat, mors est. Sed forte, si in melius est,
Abbreviated transcription (Latin):
sonus ueniat: Remoue oĩa corpora
explicaueris. Explicando enim te:
Dicis filio tuo: Uerbo dicis. Uerbum
&e infra animũ filii tui ẽ: nec po¬
test cognoscere animũ tuũ filius
tuus. nͥ dederis ei signa de corpore.

Expanded text:
sonus veniat? Remove omnia corporalexplicaveris: explicando enim te sDicis filio tuo, verbo dicis; verbum  infra animum filii tui; nec potest cognoscere animum tuum filius tuus, nisi dederis ei signa de corpore.
Abbreviated transcription (Latin):
rectio corporis in ȩt̃nũ: quã hȩc quȩ
ad tẽpus facta ẽ. in illo languido sa¬
nitas corporis. Et maiora his demon¬
strabit ei oꝑa: ut uos miremini. De¬
monstrabit: quasi tẽporalit̃. Gͦ qͣsi
hoĩ facto in tẽpore. qͥa uerbũ dõ ñ¬
est factus. ꝑ quẽ facta sunt tẽpora.
Sed hõ factus xp̃c in tẽpore: apparet qͦ
consule. quo die conceptũ de spũ sc̃o
I deo tãquã in tp̃r demonstrabit ei oꝑa
maiora. id ẽ resurrectionẽ corpoꝵ: ut
nẽ aĩarũ. Sic̃ enĩ pat̾ suscitat mortu¬
os & iuuificat: sic & filiꝰ quos uult ui

Expanded text:
rectio corporis in aeternum, quam haec quae rectio corporis in aeternum, quam haec quae ad tempus facta est in illo languido sanitas corporis. Et majora his demonstrabit ei opera, ut vos miremini. Demonstrabit, quasi temporaliter: ergo quasi homini facto in tempore, quia Verbum Dest factus, per quem omnia facta sunt tempora: sed homo factus Christus in tempore. Apparet quo Consule, quo die conceptum de Spiritu sancto Ideo tanquam in tempore demonstrabit ei opera majora, id est, resurrectionem corporum, ut tionem animarum: Sicut enim Pater suscitat mortuos et vivificat, sic et Filius quos vult vi
Abbreviated transcription (Latin):
filio qđ ñ habet aliunde. uel qd ñ ẽ
aliud quã ipse: Paruuli sumꝰ loquor
uob̾ qͥd ñ sit dõ: ñ ostendo quid sit.
Ergo ut capiamꝰ quid sit. quid faciẽmꝰ:
Nũquid a me. nũquid ꝑ me poteritis:
iacta in dño curã tuã. & ipse te enutͥet
Ideo enĩ ñ potes ohõ: qr pariuilus es.
Si paruulus es: nutͥendus es. Nutritus.
grandis eris: & qđ paruulus ñ poteras.
grandis uidebis. S ut nutͥaris. iacta
in dño curã tuã: & ipse te enutriet.
Modo gͦ ꝑcurramꝰ bręuit̃ quȩ restant:
& udete hic. quȩ cõm̃daui quomodo
dñs insinuet. Pat̃ diligit filiũ: & oĩa
demonstrat ei quȩ ipse facit. Ipse
suscitat aĩas. s ꝑ filiũ: ut ꝑfruant᷑
aĩȩ suscitate substancia dĩ. hoc est
patͥs & filui. Et maiora his. de monstra¬
bit ei oꝑa. Quib maiora: Sanitatib
corpoꝵ. Iam & antea tractauimꝰ. nec
immorari debemꝰ. Maior ẽ enĩ resur¬

Expanded text:
Filio quod non habet aliunde, vel quod non est Filio quod non habet aliunde, vel quod non est aliud quam ipse? Parvuli sumus; loquor vobis quid non sit Deus, non ostendo quid sit: ergo ut capiamus quid sit, quid faciemus? Numquid a me, numquid per me poteritis? Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet . Ideo enim non potes, o homo, quia parvulus es: si parvulus es, nutriendus es: nutritus, grandis eris; et quod parvulus non poteras, grandis videbis: sed ut nutriaris, Jacta in Dominum curam tuam, et ipse te enutriet 12. Modo ergo percurramus breviter quae restant, et videte hic quae commendavi, quomodo Dominus insinuet. Pater diligit Filium, et omnia demonstrat ei quae ipse facit. Ipse suscitat animas, sed per Filium, ut fruantur animae suscitatae substantia Dei, hoc est Patris et Filii. Et majora his demonstrabit ei opera. Quibus majora? Sanitatibus corporum. Jam et antea tractavimus , nec immorari debemus. Major est enim resur
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ filiũ uidentẽ fecit. Et ideo moue¬
re ñ debet. quia dictũ ẽ. nͥ qđ uiderit
patrẽ facientẽ: ñ dictũ ẽ demonstran¬
tẽ ꝑ hoc enĩ significatũ ẽ id ẽẽ patͥs
facere. qđ ẽ demonstrare: ut ex hoc in¬
telligat᷑ ꝑ filiũ uidentẽ oĩa facere. Nec
illa demonstratio. nec illa uisio: tẽpo¬
ralis ẽ. Quia enĩ ꝑ filiũ fiunt om̃a
tp̃ra. ñ utiq aliquo tẽpore possent
ei demonstrari facienda. Sic aũ de¬
monstratio patris. filii uisionẽ gignit:
stratio quippe generat uisionẽ: non
uisio demonstrationẽ. Quod si puriꝰ
& ꝑfectiꝰ intueri ualeremꝰ. fortasse in¬
ueniremꝰ. nec aliud eẽ patrẽ. aliud eiꝰ
demonstrationẽ: nec aliud filium.¬
aliud eius uisionẽ. Sed si uix hoc cẽpi¬
mꝰ. uix explicare potumꝰ. quomͦ memo¬
ria qd cȩpit extͥnsecus. ostendat cogi¬
tationi: quantominꝰ caꝑe aut explica¬
re poteruꝰ. quomͦ pat̾ ds demonstrat

Expanded text:
quia per Filium videntem fecit. Et ideo movequia per Filium videntem fecit. Et ideo movere non debet, quia dictum est, nisi quod viderit Patrem facientem: non dictum est, demonstrantem. Per hoc enim significatum est, id esse Patri facere, quod est demonstrare; ut ex hoc intelligatur per Filium videntem omnia facere. Nec illa demonstratio, nec illa visio temporalis est. Quia enim per Filium fiunt omnia tempora, non utique aliquo tempore possent ei demonstrari facienda. Sic autem demonstratio Patris Filii visionem gignit, stratio quippe generat visionem, non visio demonstrationem. Quod si purius et perfectius intueri valeremus, fortasse inveniremus nec aliud esse Patrem, aliud ejus demonstrationem; nec aliud Filium,aliud ejus visionem. Sed si vix hoc cepimus, vix explicare potuimus, quomodo memoria quod cepit extrinsecus, ostendat cogitationi; quanto minus capere aut explicare poterimus, quomodo Pater Deus demonstrat
Abbreviated transcription (Latin):
litterarũ in cõdice conscriptarũ: sic
ipsius codicis: sic huius basilicȩ. Dĩa
ista uidisti: & qͥa iam erant uisa. memo¬
riȩ cõm̃dasti: & tãquã posuisti illic
quȩ uideres. cogitando cũ uelles:
etiã cũ ab istis corporis oculis aufugis¬
sent. Uidisti enĩ kartaginẽ: Cũ ẽẽs
kartagini: accepit speciẽ ꝑ oculos aĩa
tua. Hȩc species recondita ẽ in memo¬
ria tua᷑ & seruasti aliqͥd intꝰ hõ apud
kartaginẽ constitutꝰ. qđ posses apud
forinsecus accepisti. Pat̃ quȩ demon¬
strat filio: ñ accipit extrinsecus. Intꝰ
totũ agit᷑: qr nicħ creaturarũ ẽẽt ex¬
trinsecus. nͥ hoc pat̾ fecisset ꝑfilium.
Creatura õis: a dõ facta ẽ Antequã fierae:
ñ erat. Non gͦ facta uisa ẽ. & retenta
menorit̾. ut eã pat̾ filio tãquã memo¬
ria cogitationi monstraret: s facien¬
dã pat̾ monstrauit: faciendã filius
uidit: & eã pat̾ demonstrando fecit:

Expanded text:
litterarum in codice conscriptarum, sic litterarum in codice conscriptarum, sic ipsius codicis, sic hujus basilicae: omnia ista vidisti, et visa quia jam erant, memoriae commendasti; et tanquam posuisti illic quae videres cogitando cum velles, etiam cum ab istis corporis oculis abfuissent. Vidisti enim Carthaginem cum esses Carthagini, accepit speciem per oculos anima tua; haec species recondita est in memoria tua, et servasti aliquid intus homo apud Carthaginem constitutus, quod posses apud forinsecus accepisti. Pater quae demonstrat Filio, non accipit extrinsecus: intus totum agitur; quia nihil creaturarum esset extam fieret non erat. Non ergo facta visa est et retenta memoriter, ut eam Pater Filio tanquam memoria cogitationi monstraret: sed faciendam Pater monstravit, faciendam Filius vidit, et eam Pater demonstrando fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
nimꝰ tuus in aliud attendebat. Cũ uͦ
reflexa ẽ cogitatio tua ad id qd erat
in memoria: inde formata ẽ: & uisio
quȩda animi facta ẽ. Antea ñ erat
uisio: s erat memoria. Reflexa cogita¬
tione ad memoriã: facta ẽ uisio. De¬
monstrauit gͦ memoria tua cogitati¬
om tue kartaginẽ: & qđ in illa erat
antequã intenderes. conuersȩ ad se
intentioniꝰ cogitationi ostendit. fcce
facta ẽ a memoria demonstratio:. fa-¬
cta ẽ in cogitatione uisio: & nulla uer¬
ba in medio cucurrert̃. Nullũ ex cor¬
pore signũ datũ ẽ: nec innuisti. nec scͥp¬
sisti. nec sonusti: & tñ cogitatio uidit:
qđ memoria demonstrauit. Eiuisdem
aũ substantiȩ st̃: & quȩ demonstra¬
uit. & cui demonstrauit.S kartagi¬
nẽ ut haberet memoria tua: ꝑ oculoᷤᷤ
hausta ẽ imago hȩc. Uidisti enĩ: quod
in memoria reconderes. Sic arborẽ
quã meministi uidisti: sic montẽ. sic
fluuiũ. sic amici faciẽ. sic inimici:

Expanded text:
nimus tuus in aliud attendebat: cum vero nimus tuus in aliud attendebat: cum vero reflexa est cogitatio tua ad id quod erat in memoria, inde formata est, et visio quaedam animi facta est. Antea non erat visio, sed erat memoria: reflexa cogitatione ad memoriam, facta est visio. Demonstravit ergo memoria tua cogitationi tuae Carthaginem, et quod in illa erat antequam intenderes, conversae ad se intentioni cogitationis ostendit. Ecce facta est a memoria demonstratio, facta est in cogitatione visio; et nulla verba in medio cucurrerunt, nullum ex corpore signum datum est; nec innuisti, nec scripsisti, nec sonuisti; et tamen cogitatio vidit quod memoria demonstravit. Ejusdem autem substantiae est, et quae demonstravit, et cui demonstravit. Sed Carthaginem ut haberet memoria tua, per oculos hausta est imago haec: vidisti enim quod in memoria reconderes. Sic arborem quam meministi vidisti, sic montem, sic fluvium, sic amici faciem, sic inimici,
Abbreviated transcription (Latin):
moriã tuã. & cogitationẽ tuã: id ẽ
quasi aciẽ quancła. & obtutũ aĩę
tuȩ. Uides aliquid. & ꝑ oculos ꝑcipis:
& cõm̃das memoriȩ. Ibi ẽ intꝰ quod
memoriȩ cõm̃dasti: in abdito recon¬
ditũ. quasi in horreo: quasi in thes¬
auro: quasi in secretario quoda: ce
penetrali interiore. Cogitas aliun¬
de: intentio tua alibi ẽ: Illud qđ ui¬
disti in memoria tua ẽ. & ñ uidet᷑
a te: qr cogitatio tua in aliud inten¬
dit᷑. Modo ꝓbo: scientib loquor. Car-¬
taginẽ nomino: om̃s mͦ intꝰ quicũq
eã nostis. uidistis karthaginẽ. Nũ¬
quid tot sunt cartagines: quot aĩȩ
has syllabas notas uobis. erũpentes
ex ore meo : Tactȩ sunt aures uĩȩ:¬
tactus ẽ sensus aĩȩ ꝑ corpus. & ab alia¬
intentione reflexus ẽ animꝰ. ad id qđ
ibi erat: & uidit carthaginẽ. Nũ quid
tc̃ ẽ ibi kartago facta: Iam ibi erat:
s latebat. Quare ibi latebat: Quia a¬

Expanded text:
moriam tuam et cogitationem tuam, id est, moriam tuam et cogitationem tuam, id est, quasi aciem quamdam et obtutum animae tuae. Vides aliquid, et per oculos percipis, et commendas memoriae: ibi est intus quod memoriae commendasti, in abdito reconditum quasi in horreo, quasi in thesauro, quasi in secretario quodam et penetrali interiore. Cogitas aliunde, intentio tua alibi est; illud quod vidisti in memoria tua est, et non videtur a te, quia cogitatio tua in aliud intenditur. Modo probo, scientibus loquor: Carthaginem nomino, omnes modo intus quicumque eam nostis, vidistis Carthaginem. Numquid tot sunt Carthagines quot animae has syllabas notas vobis, erumpentes ex ore meo, tactae sunt aures vetactus est sensus animae per corpus, et ab aliintentione reflexus est animus ad id quod ibi erat, et vidit Carthaginem. Numquid tunc est ibi Carthago facta? Jam ibi erat, sed latebat. Quare ibi latebat? Quia a
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutabilitatẽ. qr solus habet uerã
et̃nitatẽ: G ibi nulla mutabilitas.
s scđm corpus. In te ẽ manꝰ. pes
tuus: s aliud ẽ in te intꝰ: aliud in¬
de dõ. & intellecturũ te arbit᷑baris:
de aĩa dico. de te dico. intellige:ibi
te probabo. Non enĩ ualde longe
pgo in exempla: q̃ñ de m̃te tua
uolo aliquam similitudinẽ ad dm̃
tuum:  quia utiq ñ in corpore.
s in ipsa m̃te factus ẽ hõ ad imagi¬
nẽ dĩ. In similitudine sua dm quȩra¬
mus: in imagine sua creatorẽ agnos¬
camꝰ. Ibi intꝰ si poterimꝰ. inueniamꝰ
hoc qđ dicinꝰ quomͦ demonstret
pat̃ filio: & filiꝰ uideat qđ demon¬
strat pat̾. antequã siat aliquid a pa-¬
tre ꝑ filiũ. S cũ dixero & intellexeris:
nec sic putes iã illud. aliquid tale
eẽ. ut serues ibi pietatẽ. quã uolo a
te seruari & p̃cipue moneo. id ẽ ut
si ñ uales cõprehendere ds quid sit:
parũ ñ tͥ ẽẽ putes. scire qͥd ñ sit. Ec
ce in m̃te tua uideo aliqua duo: me¬

Expanded text:
commutabilitatem, quia solus habet veram aeternitatem? Ergo ibi nulla mutabilitas. sed secundum corpus; in te est manus, pes tuus: sed aliud est in te intus, aliud inde Deo; et intellecturum te arbitrabaris: de anima dico, de te dico; intellige, ibi te probabo. Non enim valde longe pergo in exempla, quando de mente tua volo aliquam similitudinem dare ad Deum tuum; quia utique non in corpore, sed in ipsa mente factus est homo ad imaginem Dei. In similitudine sua Deum quaeramus, in imagine sua Creatorem agnoscamus. Ibi intus, si potuerimus, inveniamus hoc quod dicimus; quomodo demonstret Pater Filio, et Filius videat quod demonstrat Pater, antequam fiat aliquid a Patre per Filium. Sed cum dixero et intellexeris, nec sic putes jam illud aliquid tale esse, ut serves ibi pietatem, quam volo a te servari, et praecipue moneo: id est, ut si non vales comprehendere Deus quid sit, parum non tibi putes esse scire quid non sit. 11. Ecce in mente tua video aliqua duo, me
Abbreviated transcription (Latin):
bricem ostendo filio ineo qđ uolo face
re: & facit ipse. atq ego ꝑ ipsũ. cui
ostendi uoluntatẽ meã. Recessisti
quide a pristina siilitudine: s ad¬
huc iaces in magna dissimilitudine.
Ecce enĩ antequã facias domũ indi¬
cas filio tuo. & demonstias quid fa-¬
cere uelis: ut te demonstrante ante¬
quã facias faciat ipse ꝗđ demonstia¬
ueris. & tu ꝑ ipsũ. Sed uerba dictu
nimo tuo animo silii tui. qͦd signũ
ñ sit nec animus tuus. nec animus
cursura erant int̾ patrẽ &e filiũ:
sonus aliquis &e quasi creatura quę
Et habet aures corporis uerbirin qͣs¬

Expanded text:
bricem, ostendo filio meo quod facere bricem, ostendo filio meo quod facere volo; et facit ipse, atque ego per ipsum, cui ostendi voluntatem meam. Recessisti quidem a pristina similitudine, sed adhuc jaces in magna dissimilitudine. Ecce enim antequam facias domum, indicas filio tuo, et demonstras quid facere velis; ut te demonstrante antequam facias, faciat ipse quod demonstraveris, et tu per ipsum: sed verba dictunimo tuo animo filii tui, quod signum non sit nec animus tuus, nec animus cursura erant inter Patrem et Filium? Sonus aliquis et quasi creatura quaedet habet aures corporis Verbum, in q
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ & filii uisionẽ fieri creaturã: atq
id fieri ꝑ patͥs demonstrationẽ & filii
uisionẽ. qđ nec pat̾ sit nec filiꝰ. s infra
patrẽ & filiũ. quicquid fit a patre. fit¬
ꝑ siliũ. Quis hoc uidet: Ecce iterum
ad carnales sensus: ecce rursus humi¬
liamꝰ nos & descendimꝰ ad uos: si tñ ali¬
quid aliq̃n ascenderamꝰ a uob̃. Uis de¬
monstrare aliquid filio tuo. ut faci¬
at qđ facis: facturus es. & sic demon-¬
straturus. Qđ gͥ facturus es. ut demon¬
stres filio. ñ utiq facis ꝑ filiũ: s tu so¬
lus facis. qđ ipse factũ uideat. & ali¬
ud tale similit̾ faciat. Non ẽ hoc ibi.
Qͥd ꝑgis ad similitudinẽ tuã: & deles inde si¬
militudinẽ di: Ibi omĩno ñ ẽ hoc. In ueni
aliquid quomodo demonstres filio tuo
qđ facis antequã facis: ut cũ demon¬
straueris. ꝑ filiũ facias hoc qđ facis.
Iam forte quasi occurrit tͥ. Ecce inqͥs
cõgito facere domũ: & uolo ut ꝑ filiũ
meũ fabricet᷑. Antequam eam ipse fa-¬

Expanded text:
ri creaturam: atque id fieri per Patris demonstrationem et Filii visionem, quod nec Pater sit nec Filius, sed infra Patrem et Filium, quidquid fit a Patre per Filium. Quis hoc videt? 8. Ecce iterum ad carnales sensus, ecce rursus humiliamus nos, et descendimus ad vos, si tamen aliquid aliquando ascenderamus a vobis. Vis demonstrare aliquid filio tuo, ut faciat quod facis: facturus es tu, et sic demonstraturus. Quod igitur facturus es ut demonstres filio, non utique facis per filium: sed tu solus facis quod ipse factum videat, et aliud tale similiter faciat. Non est hoc ibi: quid pergis ad similitudinem tuam, et deles in te similitudinem Dei? Ibi omnino non est hoc. Inveni aliquid, quomodo demonstres filio tuo quod facis, antequam facis; ut cum demonstraveris, per filium facias hoc quod facis. Jam forte quasi occurrit tibi: Ecce, inquis, cogito facere domum, et volo ut per filium meum fabricetur: antequam eam ipse fa
Abbreviated transcription (Latin):
aĩȩ. nͥ earũ uita sit s. sic̃ ipse st̃ uita
corpoꝵ: quod demonstrat pat̾ filio. id
est ꝗd facit. ꝑ filiũ facit. Non enĩ fa¬
ciendo demonstrat filio: s demonstͣn¬
do. facit ꝑ filiũ. Uidet enĩ filiꝰ patrem
demonstrantẽ antequã aliquid fiat:¬
& ex demonstratione patͥs. & usione
ailii fit. qł fit a patre ꝑ filiũ. Sic aĩe
suscitant᷑. si potuerint uidere istã uni¬

Expanded text:
sicut ipsae sunt vita corporum; quod demonstrat Pater Filio, id est quod facit, per Filium facit. Non enim faciendo demonstrat Filio, sed demonstrando facit per Filium. Videt enim Filius Patrem demonstrantem antequam aliquid fiat, et ex demonstratione Patris et visione Filii fit quod fit a Patre per Filium. Sic animae suscitantur, si potuerint
Abbreviated transcription (Latin):
&e filiꝰ facit similit̃. Celũ. terrã. mare:
quȩ in cȩlo. quȩ in t̾ra. quȩ in mariꝰ
uisibilia. inuisibilia: aĩalia in t̾ris.
frutecta in agris. natantia in aqͥs. in
aere uolantia. in cȩlo lucentia: pret̾ hec oĩa.¬
ones. pͥncipatꝰ. potestates: oĩa ꝑ ipsũ
facta st̃. Nũquid ds oĩa hȩc fecit. &
demonstrauit ea facta filio: ut ce ipse

Expanded text:
 mare, quae in coelo, quae in terra, quae in mari, visibilia, invisibilia, animalia in terris, fruteta in agris, natantia in aquis, in aere volantia, in coelo lucentia; praeter haec oones, Principatus, Potestates: omnia per ipsum facta sunt . Numquid Deus omnia haec fecit, et demonst
Abbreviated transcription (Latin):
Illuc ꝑge aĩa contẽptis cęteris uel cẽ
transcensis: illuc ꝑge. Nicħ potentiꝰ
ista creatura. quȩ mens dr rõnalis:
nicħ hac creatura sublimiꝰ. Quicqͥd
supra istã ẽ: iã creator ẽ. Dicebam

Expanded text:
Illuc perge, anima, contemptis caeteris, vel etiam transcensis; illuc perge. Nihil potentius ista creatura, quae mens dicitur rationalis, nihil hac creatura sublimius: quidquid supra istam est, jam Creator est. Dicebam
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ enĩ in forma di ẽẽt: ñ rapinã arbi¬
tratꝰ ẽ ẽẽ se ȩquałe dõ. Et quid nos in
imo. qui ñ poteramꝰ infirmi & humi
repentes attingere dm: nũquid relui¬
quendi eramꝰ: Absit. Semetipsũ exina¬
niuit: formã serui accipiens. Nongͦ
formã dĩ amittens. factus gͦ hõ. qͥ e¬
rat ds̃: accipiendo qđ ñ erat. ñ amitten¬
do qđ erat. Ita factus ẽ hõ ds̃. Ibi ha¬
bes aliquid ꝓpt̃ infirmitatẽ tuã: ĩbi
habes aliquid ꝓpt̾ ꝑfectionẽ tuã. frigat
d̾s hõ ẽ: ꝑducat te ad id qđ ds ẽ. Et to¬
tuũ erat. Corpus ex infirmitate: aĩa
ex iniquitate. Quia utrũq mortuũ
irrationalis tantũ aĩa. s etiã rationalis: qͦd
mens dr. Fuert̃ enĩ qͥdam heretici. & ex
pulsi st̃ ab ȩccłia. qui putarent ñ ha¬
bere mentẽ rõnałe corpus xp̃i: sed
quasi animã beluinã. Excepta quippe
rõnali m̃te: uita beluina ẽ. S qi expul¬
si st̃. & ueritate expulsi st̃: accipe totũ

Expanded text:
Cum enim in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Et quid nos in imo, qui non poteramus infirmi et humi repentes attingere Deum, numquid relinquendi eramus? Absit. Semetipsum exinanivit formam servi accipiens . Non ergo formam Dei amittens. Factus est ergo homo qui erat Deus, accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat: ita factus est homo Deus. Ibi habes aliquid propter infirmitatem tuam, ibi habes aliud propter perfectionem tuam. Erigat Deus homo est, perducat te ad id quod Deus est. Et totuum erat; corpus ex infirmitate, anima ex iniquitate. Quia utrumque mortuum irrationale tantum animae, sed etiam rationale quod mens dicitur. Fuerunt enim quidam haeretici, et pulsi sunt ab Ecclesia, qui putarent non habere mentem rationalem corpus Christi, sed quasi animam belluinam: excepta quippe rationali mente, vita belluina est. Sed quia expulsi sunt, et veritate expulsi sunt; accipe totum
Abbreviated transcription (Latin):
poralia mulceri posse sensus corporis
uel offendi. Et ꝓpt̃ hoc. id est ꝓpt̃ con¬
sortiũ quodła aĩe ce corporis in
hac uita atq complexu: delectari
aĩam lenitis. uel contristari offen¬
sis corporis sensib Beatitudinem
enĩ eiꝰ qua fit beata ipsa aĩa ñ fieri.
nͥ participatione illiꝰ uitȩ. semꝑ ui¬

Expanded text:
poralia mulceri posse sensus corporis poralia mulceri posse sensus corporis vel offendi, et propter hoc, id est propter consortium quoddam animae et corporis in hac vita atque complexu, delectari animam lenitis, vel contristari offensis corporis sensibus; beatitudinem tamen ejus qua fit beata ipsa anima, non fieri nisi participatione illius vitae semper vi