comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ixpectabamus fr̃nitatem tuam
sua aliguos ad dm̃ p̃dicatione
conuertere: & male agentes ad rec¬
titudinem reuocare. Qua de re
nimis contristamurr: quia e dru̾¬
so in nepotis sui felicis prauitate
tua eiudenter qui talem nutristi
culpa monstrata est. ꝑuenit itaq

Expanded text:
pectabamus fraternitatem tuam sua aliquos ad Deum praedicatione convertere, et male agentes ad rectitudinem revocare. Qua de re nimis contristamur, quia e diverso in nepotis tui Felicis pravitate, tua evidenter, qui talem nutristi, culpa monstrata est. Pervenit itaque
Abbreviated transcription (Latin):
requirat. & qualit̾ in ueritate
habeatur inueniat. Uel si placet
hinc dirigimus: que ab antiqui¬
tate seruata in scriniis habemꝰ.
Illa enĩ synodus que sub prime
ephesiane imagine facta est que¬
uam in se oblata capitula asse¬
rit approbata: que sunt celestii
atq pelagii predicam̃ta. Et cũ
celestius acq pelagnis in ea syno¬
do sint damnati. quomͦ illa pote¬
rant capitula recipi. quoꝵ damna¬
bantur auctores: Qd̃ uero ꝑue¬
nit ad nos in orientis ecłiis nul¬
lum ad sacrũ ordinem nisi ex p̃-¬
mioꝵ donatione ꝑuenire: siita
primã oblationem omñpotenti
dño offerat. ut a subiectis sibi ec¬
clesiis errorem symoniacȩ here¬
seos compescat. Nam ut alia ta¬
ceam: quales esse in sacris ordin¬
bus poterunt. qui ad hoc ñ me¬
rito sed premiis euehunt᷑ : Omp̃c
d̃s dilectionem tuam grã celesti
custodiat: & de his qui sibicom-¬
missi sunt fructũ multiplicem
ac mensurã suꝑeffluentẽ ad eter¬

Expanded text:
requirat, et qualiter in veritate requirat, et qualiter in veritate habeatur inveniat. Vel, si placet, hinc dirigimus quae ab antiquitate servata in scriniis habemus. Illa enim synodus quae sub primae Ephesinae imagine facta est, quaedam in se oblata capitula asserit approbata, quae sunt Coelestii atque Pelagii praedicamenta. Et cum Coelestius atque Pelagius in ea synodo sint damnati, quomodo poterant illa capitula recipi, quorum damnabantur auctores? Quia vero pervenit ad nos in Orientis Ecclesiis nullum ad sacrum ordinem nisi ex praemiorum donatione pervenire, si itaprimam oblationem omnipotenti Deo offerat, ut a subjectis sibi Ecclesiis errorem simoniacae haereseos compescat. Nam, 964 ut alia taceam, quales esse in sacris ordinibus poterunt, qui ad hoc non merito, sed praemiis evehuntur? Omnipotens Deus dilectionem tuam gratia coelesti custodiat, et de iis qui sibi commissi sunt fructum multiplicem ac mensuram superaffluentem ad aeter
Abbreviated transcription (Latin):
stodiat. circũspectionis oculum
ñri cordis aꝑiat. Qd̃ uͦ ad sacros
ordines recte fidei utri ꝓducun¬
tur. eidem om̃ipotenti deo gr̃ȩ
sine cessatione soluende sunt:
& ꝓuita piissimi & xp̃ianissimi
ma eius coniuge. & mansuetis¬
sima sobole: semꝑ orandũ est.
quoꝵ cemporib hereticoꝵ ora
conticescunt: quia & si eoꝵ corda
insania ꝑuersi sensus ebulliũt:
catholici tam̃ imꝑatoris temꝑe
praua que sentiunt eloqui non
p̃sumunt. Preterea dũ de sc̃oꝵ
concilioꝵ custodia tua frat̾nitas
loqueretur: scãm ephesianam
se primã synodũ custodire ꝓfes¬
sa est. Sed quia ex annotatione
heretici codicis qui ad me ex re¬
gia urbe transmissus est agnoui.
reticis fuerant rep̃hensa. quia qͥ¬
dam illam ephesianam primã
sẏnodũ in eadem urbe existi¬
mant. que quondã ab hereticis
traditur eẽ composita: om̃ino ne¬
cesse est ut caritas ur̃a eandem
synodũ apud scãm alexandri¬
nam atq antiochenã eccłiam

Expanded text:
custodia circumspectionis oculum custodia circumspectionis oculum nostri cordis aperiat. Quod vero ad sacros ordines rectae fidei viri producantur, eidem omnipotenti Deo gratiae sine cessatione solvendae sunt, et pro vita piissimi et Christianissimi ma ejus conjuge, et mansuetissima sobole semper orandum est, quorum temporibus haereticorum ora conticescunt, quia etsi eorum corda in insania perversi sensus ebulliunt, catholici tamen imperatoris tempore prava quae sentiunt, eloqui non praesumunt. Praeterea dum de sanctorum conciliorum custodia tua fraternitas loqueretur, sanctam Ephesinam synodum primam se custodire professa est. Sed quia ex annotatione haeretici Codicis, qui ad me ex regia urbe transmissus est, agnovi reticis fuerant reprehensa quia quidam illam Ephesinam primam synodum in eadem urbe existimant, quae quondam ab haereticis traditur esse composita, omnino necesse est ut charitas vestra eamdem synodum apud sanctam Alexandrinam atque Antiochenam Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse autẽ ꝑ xp̃m ingredit᷑. qui
re humami generis uera sentit
men regiminis ad officiũ portan¬
dioneris susciꝑit. ñ ad appetitũ
głie transitorii honoris cure qͦ
suscepti ouilis souerter inuigi¬
lat. ne oues dei aut ꝑuersi homi¬
nes praua loquentes dilament:
aut maligni sp̃c oblectamenta
untioꝵ suadentes deuastent. Cer¬
te beatũ iacob qui ꝓ uxorib diu
ginti annis fui tecũ. oues tue &
capre steriles ñ fuerunt. arietes
gregis tui ñ comedi. nec captũ
a bestia ostendi tibi: ego dam¬
nũ om̃e reddebam. quicquid
furto perierat a me exigebas.
Die noctuq estu urebar & gelu:
fugiebat somnus ab oculis meiᷤ.
Siigitur sic laborat & uigilat
qui ꝑascit oues laban: quanto
labori quantisq uigiliis debet
intendere qui pascit oues dei :
Sed in om̃ib tpse nos instruat.
qui ꝓpter nos homo factus est:
qui dignatus est fieri qd̃ fecit.
Ipse & infirmitati meȩ & tuę
caritati sp̃m sui amoris infun¬
dat. atq in om̃i sollicitudine cu

Expanded text:
Ipse autem per Christum intrat, qui re humani generis veritatem inmen regiminis ad officium portandi oneris suscipit, non ad appetitum gloriae transitorii honoris, curae quoque suscepti ovilis solerter invigilat, ne oves Dei aut perversi homines prava loquentes dilanient, aut maligni spiritus oblectamenta vitiorum suadentes devastent. Certe beatum Jacob, qui pro uxoribus diu ginti annis fui tecum; oves tuae et caprae steriles non fuerunt. Arietes tui gregis non comedi, nec captum a bestia ostendi tibi. Ego damnum omne reddebam; quidquid furto perierat a me exigebas. Die noctuque aestu urebar et gelu, fugiebat somnus ab oculis meis. Si igitur sic laborat et vigilat qui pascit oves Laban, quanto labori, quantisque vigiliis debet intendere qui pascit oves Dei? Sed in his omnibus ipse nos instruat, qui propter nos homo factus est, qui dignatus est fieri quod fecit. Ipse et infirmitati meae, et tuae charitati spiritum sui amoris infundat, atque in omni sollicitudine et
Abbreviated transcription (Latin):
& in mutatis gregis sui pastori¬
bus fidem quam semel sc̃is pa¬
trib tradidit. etiam post eos im¬
mutabilem custodit. Predicator
autẽ egregius dicit. fundam̃tũ
aliud nemo potest ponere pret̃
id qd̃ positũ est: qd̃ est. xp̃c iħc.¬
Quisquis gͦ cũ diectione dei &
ꝓximi fidei que in xp̃o est firmi¬
tatem tenet: eundem iħm xp̃m
dei & hominis filiũ. apud se po¬
suit fundamentũ. Sꝑandũ gͦ ẽ
quia ubi xp̃c fundamentũ est:

Expanded text:
 immutatis gregis sui pastoribus, fidem quam semel sanctis Patribus tradidit etiam post eos immutabilem custodit. Praedicator autem egregius dicit: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, quod est ChriQuisquis ergo cum dilectione Dei et proximi fidei, quae in Christo est, firmitatem tenet, eundem Iesum Christum Dei et hominis filium apud se posuit fundamentum. Sperandum ergo est, quia ubi Christus fundamentum est,
Abbreviated transcription (Latin):
sine mora p̃esse constituat. ut offi¬
cii sui ãministrationem in eadem
eccłia uigilanter exhibeat. & queq
eius utilitatib conuenire didicerit.
ordinare ñ desinat: cunctũq cle-¬
rũ ut in om̃ib canonice ei obedire

Expanded text:
sine mora praeesse constituat, ut offisine mora praeesse constituat, ut officii sui administrationem in eadem Ecclesia vigilanter exhibeat, et quaeque ejus utilitatibus convenire didicerit, ordinare non desinat. Cunctumque clerum ut in omnibus canonice ei obedire
Abbreviated transcription (Latin):
fficii nr̃i decet ualde ꝓpositũ.
subiectis magnoꝑe suadere.
ut rebus debeant seruare fidem in
placitis: ne dũ inconsiderate lucͣn¬
oi rapiuntur studio. pacificam uer¬
tant conuentionem in iurgiũ ꝑue¬
nit itaq ad nos: fr̾nitatis tuȩ cleri¬
cos. terras affricanȩ cenentes eccłiȩ.
qd̾ pensionem earu̾̃dem possessionũ
dare contemnant. Qd̃ si uerũ est.
& ad fr̃nitatis tuȩ hec sunt ꝑlata
noticiam: tua in hoc desidia eoꝵ
culꝑa nutrita est. Quam obrem
scriptis te p̃sentib ãmonemus.
guatinus ad ꝑsoluendam pensio¬
nem nulla mora nulla ue excusati¬
one eosdem clericos uti ꝑmittas: s
si fidem honestatis contemplatione
seruare postponunt. tua districti¬
one compulsi. que rationi conue¬
niunt cogantur implere. Nam
si huiꝰ rei ad nos denuo guerela re¬
currerit: & de te aliam habere esti¬
mationem incipiemus: & in illos
ut dignũ est uindicabimꝰ. Gr̃ ma¬
ocis munitis eccłia constituta.
pastoris uacare ñ debet officio.

Expanded text:
fficii nostri decet valde propositum subjectis magnopere suadere ut rebus debeant 606 servare fidem in placitis; ne dum inconsiderate lucrandi rapiuntur studio, pacificam vertant conventionem in jurgium. Pervenit itaque ad nos fraternitatis tuae clericos, terras Africanae tenentes Ecclesiae, quod pensionem earumdem possessionum dare contemnant. Quod si verum est, et ad fraternitatis tuae haec sunt perlata notitiam; tua in hoc desidia eorum culpa nutrita est. Ob quam rem scriptis te praesentibus admonemus, quatenus ad persolvendam pensionem nulla mora nullaque excusatione eosdem clericos uti permittas. Sed si fidem honestatis contemplatione servare postponunt, tua districtione compulsi, quae rationi conveniunt cogantur implere. Nam si hujus rei ad nos denuo querela recurrerit, et de te aliam aestimationem habere incipiemus, et in illos, ut dignum est, vindicabimus. ocis munitis Ecclesia constituta pastoris vacare non debet officio.
Abbreviated transcription (Latin):
bunet ꝓbenedictione transmisi.
Preterea de unitate ac pace conci¬
lii. qd̃ dõ auctore congregare dispo¬
uitis: caritas tua animos nr̃os sub¬
tiliter omĩa indicando letificet.

Expanded text:
 benedictione transmisi. Praeterea de unitate ac pace concilii, quod Deo auctore congregare disponitis, charitas tua animos nostros subtiliter omnia indicando laetificet.
Abbreviated transcription (Latin):
gentib nr̃e cõmendationis
autilio. oportet nos in qͣntũ
ratio patitur benigna mente p̃¬
bere subsidiũ. Proinde exꝑientiȩ
tuȩ cyriacũ & iohannã comugẽ
eius presentiũ portitores nr̃a ꝑre¬
ceptione duximus cõmendandos.
quatinus anullo eoscontra iusti¬
ciam opprimi uel grauari ꝑmit¬
tas: sed ubi necesse fuerit. tuis an¬
nuente iusticia solatiis ꝑfruant᷑:
ut salua equitate nr̃ãm sibi in
om̃ib cõmendationem te concur¬
rente ꝑdesse letentur. Quia uͦ
p̃fata femina ꝓ eo qd̾̃ post accep
finitam: exꝑientia tua diligenter
inquirat. Et si causam tudicatam
agnouerit: nullam exinde quere¬
lam aduersus suprascriptam fe¬
minam ulteriꝰ quolibet mͦ reserꝑe
ꝑmittat. sed que iudicata sunt
modis om̃ib conseruent᷑: ne ob id
qd̃ meliorem partem elegisse di

Expanded text:
gentibus nostrae commendationis auxilio, oportet nos, in quantum ratio patitur, benigna mente praebere subsidium. Proinde experientiae tuae Cyriacum et Joannam conjugem ejus, praesentium portitores, nostra praeceptione duximus commendandos, quatenus a nullo eos contra justitiam opprimi vel gravari permittas. Sed ubi necesse fuerit, tuis, annuente justitia, solatiis perfruantur, ut, salva aequitate, nostram sibi in 557 omnibus commendationem te concurrente prodesse laetentur. Quia vero praefata femina, pro eo quod post acceptfinitam, experientia tua diligenter exquirat; et si causam judicatam cognoverit, nullam exinde querelam adversus suprascriptam feminam ulterius quolibet modo reserpere permittat. Sed quae judicata sunt, modis omnibus conserventur, ne ob id quod meliorem partem elegisse di
Abbreviated transcription (Latin):
gruũ ualde est a suscepto
officio sola quemqm uoluntate sus¬
pendi quem culpa ñ remouet: sol¬
licite disponendũ est. ut nec prior
ordinatio irrationabilit destruat᷑.
nec sine emendatione. que male
secuta fuerint relinquant᷑. Fortu¬
natunatus itaq lator p̃sentium
tutũ. a natale quondam ep̃o offi¬
ciũ sibi abbatis asserens esse com¬
missũ. nunc se a fuccessore eius
concordio milla existente. culpa ex¬
inde remotũ. atq aliũ in loco suo
queritur ordinatũ. Qd̃ etiam co¬
eiusdem ep̃i sui causas auegante.
ex parte ita esse p̃claruit. Sed qm
certior in partib illis esse ꝓbatio¬
at ꝓscrutari. Et si nulla manife¬
ste causa depositionis extitit. que
predictũ fortunatũ ab abbatis of.¬
ficio remouerit. eũ in loco suo refor¬
mare festinet: atq eius ep̃m dig¬
na rep̃hensione increpare ñ desi-¬
nat. cur decessoris fui nullis ꝓuoca¬
tus excessib destruere ordinationẽ¬
sit molitus. Si uero aliter quam

Expanded text:
gruum valde est a suscepto officio sola quemquam voluntate suspendi, quem culpa non removet, sollicite disponendum est ut nec prior ordinatio irrationabiliter destruatur, nec sine emendatione quae male secuta fuerint relinquantur. Fortunatus itaque, lator praesentium,tutum, a Natali quondam episcopo officium sibi abbatis asserens esse commissum, nunc se a successore ejus Concordio nulla existente culpa exinde remotum, atque alium in loco suo queritur ordinatum. Quod etiam copiscopi sui causas allegante, ex parte ita esse perclaruit. Sed quoniam certior in partibus illisat perscrutari. Et si nulla manifesta causa depositionis exstitit, quae praedictum Fortunatum abbatis officio removeret, eum in suum locum reformare festinet, atque ejus episcopum digna reprehensione increpare non desinat, cur decessoris sui, nullis provocatus excessibus, destruere ordinationem molitus sit. Si vero aliter quam
Abbreviated transcription (Latin):
petimꝰ. ut qd̃ excellentia ur̃a amo¬
re eccłiastice reuerentie & equita¬
tis contemplatione: sponte potest
impendere. nr̃a studeat bengniꝰ
int̾cessione concedere. & iusticiã
illi sicut de equitatis ens bono cõ¬
fidimus. faciat in om̃ib custodiri:
actũ est corrigi. &. res ei ablatas eqͥ¬
detinetur. debet illi aliquid office¬
re: sed hoc ad subuemendũ xp̃ia¬
nitatis ur̃e magis magisq debet
ammos ꝑmouere. ut largitatis
ur̃e munere consolatꝰ. captiuita¬
tis que ꝑtulit ñ possit damna
sentire. Pro utilitate gͦ anime
locũ inueniat. ut ad mercedem
urãm deiectionem ipsius porrec¬
ta manu iusticie releuetis. qua¬
tinꝰ ꝑ hoc qd equitatem sacerdo¬
tib custoditis. eoꝵ p̾cib ante dei
semꝑ oculos floreatis. Gix. Le¬

Expanded text:
petimus ut quod excellentia vestra amopetimus ut quod excellentia vestra amore ecclesiasticae reverentiae et aequitatis contemplatione sponte potest impendere nostra studeat benignius intercessione concedere, et justitiam illi, sicut de aequitatis ejus bono confidimus, faciat in omnibus custodiri, actum est corrigi, et res ei violendetinetur, debet illi aliquid officere; sed hoc ad subveniendum Christianitatis vestrae magis magisque debet animos permovere, ut largitatis vestrae munere consolatus, captivitatis quam pertulit non possit damna sentire. Pro utilitate ergo animlocum inveniat, ut ad mercedem vestram dejectionem ipsius porrecta manu justitiae relevetis, quatenus per hoc quod aequitatem sacerdotibus custoditis, eorum precibus ante Dei semper oculos floreatis.
Abbreviated transcription (Latin):
iusticiam colere. ac sua cuiq
iura seruare: & in subiectos ñ si¬
nere qd̃ potestatis est fieri: sed qd̾
equũ est custodiri. Qd̃ quia uos¬
dunus. excellentie ur̃e indicare
ea que emendationẽ expetunt in¬
uitamur. ut ꝑ hoc & opp̾ssis suc¬
currere. & uob̾ mercedẽ ad quirere
nr̃is epłis ualeamus. Frẽm itaq
& coep̃m nr̃m ursicinũ taurinȩ
quitatis antistitem. in parrochiis
sus que in regni ur̃i sunt t̾mino
consticute. graue om̃ino dicunt
p̃iudiciũ sustinere: adeo ut contͣ
eccłiasticam obseruantiã. contra
sacerdotalem grauitatẽ. & contͣ
sacroꝵ canonũ diffinita. nullo eiꝰ
exigente crimine. alt̾ illic ñ me¬
tueret ep̃c ordinari. Et quia pa¬
rũ uisũ est si ilicitis ñ iungerent᷑
illicita: etiam res eccłiȩ suȩ ut fer¬
tur ablate sunt. Qd̃ si ita se ue¬
ritas habet: qm̃ intolerabile ni¬
mis est. ut uirtute opprimeret᷑
cui culꝑa ñ nocuit: p̃misso pat̃¬
na caritate salutationis alloquio

Expanded text:
justiciam colere, ac sua vnicuique iura seruare, et in subditos non sinere, quod potestatis est. fieri, sed quod equm est custodiri, que sola dere, excellentiae vestrae indicare ea quae emendationem expetunt invitamur, ut per hoc et oppressis succurrere, et vobis mercedem acquirere nostris epistolis valeamus. Fratrem itaque copum nostrum Ursicinum, Taurinae civitatis antistitem, in parochiis suis quae intra regni vestri sunt terminum constitutae, grave omnino dicunt praejudicium sustinere, adeo ut contra ecclesiasticam observantiam, contra sacerdotalem gravitatem, et contra sacrorum canonum definita, nullo ejus exigente crimine, alter illic non metuerit episcopus ordinari. Et quia parum visum est si illicitis non jungerentur illicita, etiam res Ecclesiae suae, ut fertur, ablatae sunt. Quod si ita se veritas habet, quoniam intolerabile nimis est ut vi opprimeretur cui culpa non nocuit, praemisso paterna charitate salutationis alloquio,
Abbreviated transcription (Latin):
ta querit᷑ se contra iusticiam
atq̃ ꝑ ꝑmissionem tuȩ sc̃itatis ꝑpeti:
queq nos facile ñ duximus creden¬
da. Sed quia hec relinquere sine inqͥ¬
sitione ñ possumus: fr̃i & coep̃o nr̃o
uenantio eius causam deputauimꝰ
uentilandam: ut subtiht̃ ipse cog¬
noscat nobisq renuntiet. Tua itaq
frat̾nitas eundem ep̃m cũ defensore
eccłiȩ suȩ sub festinatione ad pre¬
dictũ frẽm dirigat: ut nos eiusdẽ
negotii cognita ueritate: suis epłis

Expanded text:
ta queritur se contra justitiam atque promissionem tuae sanctitatis perpeti, quae nos facile non duximus credenda. Sed quia haec relinquere sine inquisitione non possumus, fratri et coepiscopo nostro Venantio ejus causam deputavimus ventilandam, ut subtiliter ipse cognoscat, nobisque renuntiet. Tua itaque fraternitas eumdem episcopum cum defensore Ecclesiae suae sub festinatione ad praedictum fratrem dirigat, ut nos, ejusdem negotii cognita veritate, suis ips
Abbreviated transcription (Latin):
mus facta ꝓbatione debeat consta¬
re qd̃ uerũ est. Eandem uͦ ancillã
dei frat̃nitati ur̃e cõmendamus. ut
a nullo eam patiat᷑ grauari. uel op¬
primi: ne si inquieta fuerit. ex huiꝰ
cause occasione hoc pati qd̃ ñ decet
existimetur. Et ideo siquid forte fu¬
erit qd̾ debeat emendari: aut a pla¬
no adhortationis ur̃ȩ moderami¬
ne corrigat᷑. aut certe nobis fubtilit̃
nuntietur: quatinꝰ & uos ab inui¬
dia satis extranei. & nos qd̃ facere
conuenit. nullatenꝰ omittamus.

Expanded text:
mus, facta probatione debeat constamus, facta probatione debeat constare quod verum est. Eamdem vero ancillam Dei fraternitati vestrae commendamus, ut a nullo eam patiatur gravari vel opprimi, ne si inquietata fuerit, ex hujus causae occasione hoc pati, quod non decet existimetur. Et ideo si quid forte fuerit quod debeat emendari, aut a plano adhortationis vestrae moderamine corrigatur, aut certe nobis subtiliter nuntietur, quatenus et vos ab invidia sitis extranei, et nos quod convenit facere nullatenus omittamus.
Abbreviated transcription (Latin):
biũ quia sicut sacerdotib res
in episcopatũ adquisitas nulla est
alienandi licentia: ita de eis quas
ante habuerint. quicqͥd tudicare uo¬
luerint. ñ uetant᷑. Itaq fr̾nitatem
tuam tempore quo ad nos fuit. que¬
stam ẽẽ recolimus: qd̾ quedam ĩmo¬
bilia que constantiꝰ decessor ur̃ lumi¬
testam̃ti serie legali titulo dereliqͥt.
iam ep̃c ad quisisset: decreuisseq noᷤ
ut si hoc constaret. nullũ ex his eccłia
ur̃a preiudiciũ pateret᷑. Qd̃ & uos
oportet recolere. & molestiã aliqͣm
p̃dictȩ ancillȩ di ñ facere: nec ei sine
cognitione de his que possidet quic¬
qͣm auferre. Sed si hoc eccħe ur̃e acto¬
res ꝓbari posse confidunt. ur̃is nob̃
epłis indicate. ut qualit̃ hoc ipsum
constare debeat disponamꝰ: dũ mͦ
cognita ueritate. nec eccłia ur̃a pati
preiuidiciũ. nec illa iniuste uideat᷑
affligi: quia quantũ aliqui ꝑhibẽt.
dũ esset adhuc diaconus adquisi¬
uit. Unde necesse est. ut sicut dixi¬

Expanded text:
dubium est quia sicut sacerdotibus res in episcopatu acquisitas nulla est alienandi licentia, 1207 ita de eis quas ante habuerint, quidquid judicare voluerint non vetantur. Itaque fraternitatem tuam tempore quo ad nos fuit questam esse recolimus quod quaedam immobilia quae Constantius, decessor vester, Lumitestamenti serie legati titulo dereliquit, jam episcopus acquisisset, decrevisseque nos ut si hoc constaret, nullum ex his Ecclesia vestra praejudicium pateretur. Quod et vos oportet recolere, et molestiam aliquam praedictae ancillae Dei non facere, nec ei sine cognitione de his quae possidet quidquam auferre. Sed si hoc Ecclesiae vestrae actores probari posse confidunt, vestris nobis epistolis indicate, ut qualiter hoc ipsum constare debeat disponamus; dummodo, cognita veritate, nec Ecclesia vestra pati praejudicium, nec illa injuste videatur affligi, quia, quantum aliqui perhibent, dum adhuc esset diaconus, acquisivit. Unde necesse est ut, sicut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
onstrat qm bene dispenset ꝓ¬
pria. qui fidelit̾ amministrat
petro apłoꝵ principi suoꝵ reditu¬
um fructus intulit. Cui dũ sua
fideliter impenditis: hec apud eũ
ur̃a munera fecistis. Sic quippe
agere hinꝰ t̾re głosos de et̾na głia
cogitantes decet. ut in eo qd̃ temꝑa¬
liter p̃ualent. mercedem sibi ñ tem¬
poralem parent. Proinde debitũ sa¬
lutationis alloquiũ ꝑsoluentes. om̃ĩ¬
potentem dñm dep̃camur. ut ui¬
tam ur̃am & bonis p̃sentib repleat.
& ad sublimia gaudia et̾nitatis ex¬
tendat. Suscepimus namq ꝑ hy
gentos. Transiisimꝰ autẽ beati
petri apłi benedictionem. crucem
paruulam. cui de catenis ens be¬
neficia sunt inserta. Que illius
quidẽ colla ad tempꝰ ligauerant. s
coua ur̃a in ꝑpetuũ a peccatis sol¬
uant. ꝑ quatuor uͦ in circuitu

Expanded text:
onstrat quam bene dispenset propria, qui fideliter administrat Petro apostolorum principi suorum redituum fructus intulit. Cui dum sua fideliter impenditis, haec apud eum vestra munera fecistis. Sic quippe agere hujus terrae gloriosos de aeterna gloria cogitantes decet, ut in eo quod temporaliter praevalent, mercedem sibi non temporalem parent. Proinde debitum salutationis alloquium persolventes, omnipotentem Dominum deprecamur ut vitam vestram et bonis praesentibus repleat, et ad sublimia gaudia aeternitatis extendat. Suscepimus namque per gentos. Transmisimus autem beati Petri apostoli benedictionem, crucem parvulam, cui de catenis ejus beneficia sunt inserta. Quae illius quidem ad tempus ligaverunt, sed vestra colla in perpetuum a peccatis solvant. Per quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
uo curaumus requirendũ. Qui
ut credi sibimet suaderet. atq a
nobis ualeret qd̃ petebat exigere:
sub iureiurando testatꝰ est. anti¬
qm consuetudinem fuisse: ut
uteretur. Exꝑientia gͦ tua dili¬
genter inuigilet. & cũ om̃i sol¬
licitudine que letaniȩ sollemnes
ab antiquitate fuerint requirat.
nec quaslibet eas sollemnes nomi¬
nando requirere studeat sed ma¬
iores: ut ꝑ hoc qd̾ nobis p̃fatus ad̾o¬
fuerint. quociens induere solebat
in letaniis palliũ cognoscentes. li¬
exhibentur. sed ab aliis quos sine
fauore partis ẽẽ cognoscit. & qͦq
sollicita indagatione reppererit:
nobis subtiliter indicet. ut ueri¬
tate sicut diximus cognita: fr̃is
& coep̃i nr̃i reuerentissimi mari¬
mam ammos releuemꝰ. Grr̃. Dom

Expanded text:
do curavimus requirendum. Qui, do curavimus requirendum. Qui, ut credi sibimet suaderet, atque a nobis valeret quod petebat exigere, sub jurejurando testatus est antiquam consuetudinem fuisse ut iepiscopus uteretur. Experientia ergo tua diligenter invigilet, et cum omni sollicitudine quot litaniae solemnes ab antinec eas solemnes nominando requirere studeat, sed majores: ut per hoc, quod nobis praefatus Adeofuerint, quoties indui solebat in litaniis pallium cognoscentes, liexhibentur, sed ab aliis quos sine favore partis esse cognoverit; et quae sollicita indagatione repererit, nobis subtiliter indicet: ut veritate, sicut diximus, cognita, fratris et coepiscopi nostri reverendissimi Mariniani animos relevemus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sed & ꝓ consignandis infantib
fr̃mtas tua ulue citret accedere.
ut nichil sit qd̃ pastoralis sollici¬
tudinis neglecta cura remordeat.
Giꝵ. sastorio notario rauenne.
lym florentinꝰ rauennatis
eccłie diaconus apud nos ꝓ
requifitus a nobis que esset antiqͣ
confuetudo: respondit qd̃ in om̃ib
letaniis pallio rauennatis ep̃c ute
quas ei ostendi fecimus euident̃
apparuit. Sed hoc asseruit qd̾ di¬
cere iussus est. Nam tempore
quo a te idem ioħes quondã ep̃c ẽ
inhibitus ne pallio mordinate
ac temere uti p̃sumeret: scripsit
nobis hanc fuisse priscam consu¬
etudinem ut ciuitatis ipsius ep̃c
pallio in letaniis sollemnib ute¬
retur. Quarũ tibi litterarũ exem¬
plaria ꝓ tua informatione trans¬
misimus. Ad̾ odatus uͦ p̃dicte ec¬
clesie diaconus dũ apud nos tẽpore
quo hic fuit similit̾ de eiusdem
usu pauii agere enixius studeret.
uolentes cognoscere ueritatem
eũ similiter que esset consuecu¬

Expanded text:
Sed et pro consignandis infantibus Sed et pro consignandis infantibus fraternitas tua illuc curet accedere, ut nihil sit quod pastoralis sollicitudinis neglecta vos cura remordeat.rio notario nostro Ravennae. Dum Florentinus Ravennatis Ecclesiae diaconus apud nos prrequisitus a nobis quae esset antiqua consuetudo, respondit quod in omnibus litaniis pallio Ravennatis Ecclesiaequas ei ostendi fecimus, evidenter apparuit. Sed hoc asseruit quod dicere jussus est. Nam tempore quo a te idem Joannes quondam episcopus est inhibitus, ne pallio inordinate ac temere uti praesumeret, scripsit nobis hanc fuisse priscam consuetudinem, ut civitatis ipsius episcopus pallio in litaniis solemnibus uteretur. Quarum ibi litterarum exemplaria pro tua informatione transmisimus. Adeodatus vero praedictae Ecclesiae diaconus, dum apud nos tempore quo hic fuit similiter de ejusdem usu pallii agere enixius studeret, volentes cognoscere veritatem, eum similiter quae esset consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ more scrinii ur̃i nichil uos de
ꝓuectionib facere uoluimꝰ clericoꝵ.
Nunc uͦ uenientes hic p̃sentium
portitores p̃dicte eccłie clerici: di¬
xerunt sacerdotes se neq in eadẽ
eccłia. neq in eius parrochiis ha¬
bere. Hortamur gͦ fr̾nitatem tu¬
am. ut si quidẽ talem potuerint
repperire ꝑsonam. qui dignꝰ ad
episcopalis officii apicem ualeat
ꝓmoueri: huc eũ cum sollemni¬
tate decreti. ũrarũq testimonio
litterarũ celerius dirigatis. Sin
uero hoc inueniri ñ potest: cum
om̃i studio ac uitiacitate ꝑsonaᷤ
exquirite: qui illic in p̃sbiterii
ordine ualeant consecrari. Quoꝵ
uitam actusq id fubtili primitꝰ
inquisitione discutite: ut in nul¬
lo eis uel sacri canones uel eccłiasti¬
cȩ regulȩ ualeant obuiare: ut
hac ꝓuisione popłs illic degens
cõmunionem qua se priuatos
ob sacerdotũ necessitatẽ. flebili¬
ter conquerunt᷑. recepisse se gau¬
ueat. & in eccłiis illis sacra mussa¬
rũ sollemnia deesse ñ debeant.

Expanded text:
re serinii nostri nihil vos de provectionibus facere voluimus clericorum. Nunc vero venientes huc praesentium portitores praedictae Ecclesiae clerici, dixerunt sacerdotem se neque in eadem Ecclesia, neque in ejus parochiis habere. Hortamur igitur fraternitatem tuam ut si quidem talem potuerit reperire personam quae digna ad episcopalis officii apicem valeat promoveri, huc eam cum solemnitate decreti vestrarumque testimonio litterarum celerius dirigatis. Sin vero hoc nunc inveniri non potest, cum omni studio ac vivacitate personas exquirite, quae illic in presbyterii ordine valeant consecrari. Quarum vitam actusque subtili prius inquisitione discutite, ut in nullo eis vel sacri canones, vel ecclesiasticae regulae valeant obviare, ut hac provisione populus illic degens communionem, qua se privatos ob sacerdotum necessitatem flebiliter conqueruntur, recepisse se gaudeant, et in ecclesiis illis sacra missarum solemnia deesse non debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
da est utrũ leuiora capitula ancer¬
te grauiora ꝓbatasint: ut ex eis
qualiter definitionem tuam for¬
mare debeas possis scire. Głosus uͦ
comitiolus si suprascriptus ep̃c in¬
nocens esse claruerit. quicqͥd de re¬
bus eius uel eccłie ipsius tulit red¬
tuat. Sed & queq se in ꝑsecutionẽ
ac iolentiam eius expendisse uel
uamnũ idem ep̃c ꝑtulisse uraue¬
rit: idem memoratus głosus red¬
dat ac satisfaciat. Si autẽ talem
stet eũ non irrationabilit̃ esse de¬
positũ: eadem ipsius depositio con
quia delictũ ꝑsonȩ in damnũ non¬
est eccłie conuertendũ. Si enĩ ut di¬
cunt comitiolus defunctus est.
ab herede eius que ab illo iniuste
tulta sunt sine excusatione red

Expanded text:
dum est utrum leviora capitula, an cerdum est utrum leviora capitula, an certe graviora probata sint, ut ex eis qualiter definitionem tuam formare debeas possis scire. Gloriosus vero Comitiolus, si suprascriptus episcopus innocens esse claruerit, quidquid de rebus ejus, vel Ecclesiae ipsius tulit, etuat ac violentiam ejus expendisse vel damnum idem episcopus pertulisse juraverit, idem memoratus gloriosus Comitiolus reddat ac satisfaciat. Si autem talem stet eum non irrationabiliter fuisse depositum, eadem ejus depositio confquia delictum personae in damnum Ecclesiae non est convertendum. Si enim, ut dicunt, Comitiolus defunctus est, ab haerede ejus quae ab illo injuste ablata sunt sine excusatione red
Abbreviated transcription (Latin):
ambiit. priuatus sacerdotio ab
om̃i ministerio eccłiastico repellat᷑.
nr̃o tradatur: ut eũ aut ipse ad
nos transmittat. aut apud se in
custodia habeat. Ep̃i uͦ qui eũ or¬
dinare p̾sumpserunt. uel ꝑ se or¬
dinationi ipsius p̃buere consensũ.¬
itidem cõmunione priuati in sex
mensib ad agendam penitentiã
in monasterio deputent᷑. Si au¬
tem ep̃i in p̾iudicio condeminati¬
onis uel depositionis memorati
stepham. se metu iudicis consen¬
fisse. ac talia fecisse ñ sua sponte
ꝓfessi fuerint: tempus eis adbre¬
uiandũ est. & modus penitentiȩ
temperandus. Sigͥ is qui p̃dicti
stephani locũ inuasit fortasse de-¬
functus est. atq alius in eccłia eius
ep̃c est ordinatus: illud de eo sta-¬
tuendũ est qd̃ suꝑius de causa fr̃is
& coep̃i nr̃i ianuarii diximꝰ. Qd̃ si
forte aliqua de obiectis contra me¬
moratũ stephanũ ep̃m ꝓbata sunt.
aliqua uͦ doceri minime potuerint.
causa om̃i consideratione pensan¬

Expanded text:
ambivit privatus sacerdotio ab ambivit privatus sacerdotio ab omni ministerio ecclesiastico repellatur,episcopo nostro tradatur, ut eum aut ipse ad nos tracustodiam habeat. Episcopi vero qui eum ordinare praesumpserunt, vel perversae ordinationi ipsius praebuere consensum; communione privati in sex mensibus ad agendam poenitentiam in monasterio deputentur. Si autem episcopi in praejudicio condemnationis vel depositionis meStephani se metu judicis consensisse, ac talia fecisse non sua sponte professi fuerint, tempus eis abbreviandum est et modus poenitentiae temperandus. Si igitur is, qui praedicti Stephani locum infunctus est, atque alius in Ecclesia ejus episcopus ordinatus est, illud de eo statuendum est quod superius de causa fratris et coepiscopi nostri Januarii diximus. Quod si forte aliqua de objectis contra memoratum Stephanum episcopum probata sunt, aliqua vero doceri minime potuerunt, cauta omnino consideratione pensan
Abbreviated transcription (Latin):
si alii accusatores & alii testes fuert̃:
deinde causarũ qualitas. si digna
exilio uel depositione fuit. aut si
eo presente sub iureutrando cont᷑
eũ cestimoniũ dictũ est. seu scrip
buit. Sed & de ꝑsonis accusantiũ
ac testificantiũ subtiliter gueren¬
onis. cuiꝰ ue opinionis sint: aut ne
inopes sint. aut ne forte aliquas
audito dixerunt. aut certe specia.¬
liter se scire testati sunt: uel scrip¬
tis iudicatũ est. & partib p̃senti¬
bus sententia recitata est. Qd̃ si
forte hec solbemnnt̾ acta ñ sunt. ne¬
q causa ꝓbata est. que exilio uel
depositione digna sit: in eccłiam
fuam modis om̃ib reuocet᷑. Hii uͦ
qui eũ contra di timorem & statu¬
municati in monasteriis ad agen¬
dam penitentiam in sex mensib
sunt mittendi: ita sane ut si cui¬
quam eoꝵ mortis contigerit ĩmi¬
nere discrimen. uiatici ei bene¬
dictio ñ negetur. Ipse autẽ qui
eo uiuente locũ eius temerarie

Expanded text:
si alii accusatores, alii testes fuerunt. si alii accusatores, alii testes fuerunt. Deinde causarum qualitas, si digna exsilio vel depositione fuit, aut si eo presente sub jurejurando contra eum testimonium dictum est, si scriptbuit. Sed et de personis accusantium ac testificantium subtiliter quaerenonis cuiusve opinionis, aut ne inopes sint, aut ne forte aliquas audito dixerint aut certe specialiter se scire testati sunt, vel si scriptis iudicatum est, si partibus presentibus sententia recitata est. Quodsi forte haec solemniter acta non sunt, nec causa probata est quae exsilio vel depositione digna sit, in Ecclesiam suam modis omnibus revocetur. Hi vero qui eum contra Dei timorem et canomunicati in monasterium ad agendam poenitentiam in sex mensibus sunt mittendi, ita sane ut si cuiquam eorum mortis contigerit imminere discrimen, viatici ei benedictio non negetur. Ipse autem qui eo vivente locum ejus temerarie
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sua sponte confessi fuerint: tẽpꝰ
en abbreuiandũ est. & modus peni¬
tentiȩ temperandus. Si uͦ ille qui
locũ eius inuasit de hac fortasse lu¬
ce migrauerit. & alter est ordinatꝰ.
quia leuior culpa uidet᷑. non quasi
ipsi suꝑstiti. sed successisse defuncto:
eccłia que sacerdote uacauerit. si
licitanam tamen eccłiam nunqͣm
aliquo modo reuersurus. Głosus
autẽ comitiolus quicqͥd p̃dictus
ep̃c ꝑ iolentiam atq insecutionẽ
ipsius expendisse: uel damnũ qd̃ se¬
ptulisse dato sacramento firma¬
uerit: eidem ep̃o restituere con¬
demnet᷑. Siautẽ alit̃ quam ante¬
fati ep̃i peticio continet. actũ esse
forsitan phibetur: subtilit̃ que¬
dei timore qd̃ iusticie ordo suaserit.
iudicandũ. Quia igitur stephanꝰ
ep̃c in odio suo quedam ficta & de
falsis se capitulis querit᷑ accusatũ:
neq aliguid ordinabilit̃ factũ. s
iniuste asserit se condeminatũ: di
ligenter querendũ est. Primũ si ui¬
dictũ ordinabiliter est habitũ. aut

Expanded text:
fuerint, et tempus eis abbreviandum est, et modus poenitentiae temperandus. Si vero ille qui locum ejus invasit de hac fortasse luce migraverit 1251 et alter est ordinatus, quia levior culpa videtur, cum non quasi isti superstiti, sed successisse defuncto vEcclesia quae sacerdote vacaverit, si  ad Malacitanam tamen Ecclesiam nunquam aliquo modo reversurus. Gloriosus autem Comitiolus quidquid praedictus episcopus per violentiam atque insecutionem ipsius expendisse vel damnum pertulisse dato sacramento firmaverit, eidem episcopo restituere condemnetur. Si autem aliter quam antefati episcopi petitio continet actum esse forsitan perhibetur, subtiliter quaeDei timore quod justitiae ordo suaserit judicandum. Quia ergo Stephanus episcopus in odio suo quaedam ficta, et de falsis se capitulis accusatum, neque aliquid ordinabiliter factum, sed injuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est, primum, si judicium ordinabiliter est habitum, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ianuarii. Et si ita se ueritas habet.
sicut eiusdem ep̃i peticio continet:
dictũ fuerit. quia contra ipsũ causa
aliqua mota siue ꝓbata est. subtilit̃
ipso p̾sente & ꝓ se rationem redden¬
te querendũ est. & genus cause. &
modus ꝓbationis: ut ex hoc recte col¬
ligere ualeas. utrũ adhuc in exilio
demorari. an certe in eccłia & officio
si nulla contra eũ criminalis causa
que exilio uel depositione digna ẽ.
mota siue ꝓbata est: is qui eo suꝑsti
eccłia eius ordinari p̃sumpsit. sacer¬
dotio priuatus. ab omni eccłiastico
ministerio repellatur. Qui etiam
eidem dilectissimo ianuario fr̃i &
ab ipso in custodia habeatur. aut
certe ab eo ad nos ꝑ om̃ia transmnit¬
tatur. Ep̃i enim qui eũ ordinaue¬
runt uel ordinationi eius consenti¬
entes fuerunt. in sex mensib dñi
dis om̃ib reformetur. Si uero cõ¬
munione priuatis. mortis contige¬
rit imminere periculũ: benedictio
eis uiatiti ñ negetur. Si igitur ep̃i

Expanded text:
Januarii ; et si ita se veritas habet, Januarii ; et si ita se veritas habet, sicut ejusdem episcopi petitio continet, dictum fuerit quia contra ipsum causa aliqua mota sive probata est, subtiliter, ipso praesente et pro se rationem reddente, quaerendum est et genus causae, et modus probationis, ut ex hoc recte colligere valeas utrum adhuc in exsilio demorari, an certe in Ecclesiam suam etsi nulla contra eum criminalis causa, quae exsilio vel depositione digna est, mota sive probata est, is qui eo superstEcclesia ejus ordinari praesumpsit, sacerdotio privatus, ab omni ecclesiastico ministerio repellatur. Qui etiam eidem dilectissimo Januario fratri ab ipso in custodia habeatur, aut certe ab eo ad nos per omnia transmittatur. Episcopi vero qui eum ordinaverunt, vel ordinationi ejus consentientes interfuerunt, in sex mensibus domidis omnibus reformetur. Si vero communione privatis mortis contigerit imminere periculum, benedictio eis viatici non negetur. Si autem episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a defendimus. ita singulis qui¬
busq eccłiis sua iura seruamus.
Nec cuilibet fauente gr̃a ultra ꝙͣ
meretur imꝑtior: nec ulli qd̃ sui
iuris est ambitu stimulante de¬
omĩa cupio. Sicq studeo honore
singulos subuebi: dñ mͦ ñ sit qd̃
alteri iure ab altero possit opponi.
de congaudeo: in quib mͥ ostensũ
est quantũ me diligitis. quia ad
me electos fr̃es & filios transimisistĩ.

Expanded text:
nostra defendimus, ita singulis quinostra defendimus, ita singulis quibusque Ecclesiis sua jura servamus. Nec cuilibet, favente gratia, ultra quam meretur impertior, nec ulli hoc quod sui juris est, ambitu stimulante, deonorare cupio, sicque studeo honore singulos subvehi, dummodo non sit quod alteri jure ab altero possit opponi. de congaudeo; in quibus mihi ostensum est quantum me diligitis, qui ad me electos fratres et filios transmisistis.
Abbreviated transcription (Latin):
uos ac tumidos gehennȩ supplicia
t̾ribiliter insonando flectimus: si
nulli contra ueritatem partimꝰ. si
suꝑnis amicitiis dediti humanas
iminicitias ñ timemus. Qd̃ nimi¬
rũ exhibens. quasi qd̃dam se sacri¬
ficiũ obtulisse do psalmista noue¬
rat cũ dicebat. Nonne qui te ode¬
rant d̾s oderam illos. & suꝑ inmi¬
cos tuos tabescebam: ꝑfecto odio
oderam illos: inimici facti st̃ michi
S ad hec pondus ego meȩ infirmi¬
tatis expauesco: & qd̃ accepto reg¬
no ꝑat̾familias redeat rationem
positurus nobiscũ aspicio. Sed qͣ
eũ mente aspicio sustineo. cui de
suscepto negotio animarũ lucrũ
aut nullũ. aut pene nullũ repor
dare me conspicis. in temet ipso
cotidie timore ꝓuidȩ sollicitudi¬
nis pensa. ł caritatis quippe com¬
pagem. & tua sunt que de me lo¬
quor: & mea que te agere concupi¬
sco. De eccłiasticis uͦ priuilegiis qd̃
ur̃a frat̃nitas scribit. hoc postposi¬
ta dubitatione teneat: quia sicut

Expanded text:
rvos ac tumidos, gehennae supplicia rvos ac tumidos, gehennae supplicia terribiliter insonando, flectimus, si nulli contra veritatem parcimus, si supernis amicitiis dediti, humanas inimicitias non timemus. Quod nimirum exhibens, quasi quoddam se sacrificium obtulisse Deo Psalmista noverat, cum dicebat: Nonne qui oderant te, Deus, oderam illos, et suto odio oderam illos, et inimici facti sunt mihi. Sed ad hoc ego pondus meae infirmitatis expavesco, et quod, accepto regno, paterfamilias redeat rationem nobiscum positurus, aspicio. Sed qua eum mente sustineo, cui de suscepto negotio animarum lucrum aut nullum, aut pene nullum reportdare me conspicis, in temetipso quotidie timore providae sollicitudinis pensa. Per charitatis quippe compagem, et tua sunt quae de me loquor, et mea quae te agere concupisco. De ecclesiasticis vero privilegiis, quod vestra fraternitas scribit, hoc postposita dubitatione teneat, quia sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ste enĩ magistro gentiũ. dũ si quid
patitur unũ menbrũ compatiunt᷑
de nr̃a ꝑturbatione ingemiscere.
cũ nos om̃ino certũ sit de nr̃a pace
gaudere. Qd̃ uͦ ordinationi ñrȩ fr̃¬
nitas ur̃a congaudet. affectũ mͥ in¬
tegerrimȩ caritatis exhibet: s ex con¬
sideratione huiꝰ ordinis mentem
meã fateor transuerberat uis dolo¬
ris. Graue namnq est pondus sacer¬
uotii. Prius quippe sacerdoti neces¬
se est. ut ceteris ad exemplũ uiuat.
ac deinde seruandũ ut mentẽ ꝑ
ostensa exempla ñ eleuet: de p̾di¬
cationis semꝑ ministerio cogitet.
intentissimo timore cogitans. qd̃ re¬
cessurus ad ꝑcipiendũ regnũ dñi.
& talenta seruis tribuens ddicat. Ne¬
gotiamin dũ uenio. Qd̃ ꝓfecto
negotiũ tunc uere nos agimus: si
uiuendo & loquendo ꝓximoꝵ ani¬
mas lucramur: si infirmos quosꝙ
celestis regni gaudia p̃dicando in
suꝑnũ amorem roboramus: si ꝓt̃¬

Expanded text:
ste enim magistro gentium, dum si quid ste enim magistro gentium, dum si quid patitur unum membrum, compatiuntur de nostra perturbatione ingemiscere, cum nos omnino certum sit de vestra pace gaudere. Quod vero ordinationi nostrae fraternitas vestra congaudet, affectum mihi integerrimae charitatis exhibet. Sed ex consideratione hujus ordinis mentem meam, fateor, transverberat vis doloris. Grave namque est pondus sacerdotii; prius quippe est sacerdoti necesse, ut caeteris ad exemplum vivat, ac deinde servandum ut mentem per ostensa exempla non elevet. De praedicationis semper ministerio cogitet, intentissimo timore considerans quod recessurus ad percipiendum regnum Dominus, et talenta servis tribuens dicat: Negotiamini dum venio. Quod profecto negotium tunc vere nos agimus, si vivendo et loquendo proximorum animas lucramur, si infirmos quosque, coelestis regni gaudia praedicando, in superno amore roboramus, si prote
Abbreviated transcription (Latin):
uel agilegñ notariũ. ur̃e fr̃nitatiᷤᷤ
epłas: sũma cũ gratulatione susce¬
piius. In quib & si nos sustinuis¬
se dispendiũ dde tarditate. putauimꝰ.
tamen de uberiori repperimꝰ cari¬
tate compendiũ: ut hac dilatione
temporis ñ int̾rupta uideatur s
nutritadilectio. qͣm miserante dño
contẽplatione sacerdotii. lectionis
usu etatisq in uob̃ cognoscimꝰ tam
maturitate fundatam. Non enĩ
tam large de te flueret: siintius
eam subdoloꝵ linguȩ ĩminuant.
nullȩ antiqui hostis insidiȩ corrũ¬
pant. Hec namq diuisa iungit: &
coniuncta custodit. Hec humilia si¬
ne tumore subrigit: hec erecta sine
deiectione submittit. ꝑ hanc uniu̾¬
salis eccłiȩ unitas que est comꝑago
corporis xp̃i exeguatione m̃tis gati¬
det in singulis: cũ sit ei disparilitas
in diuersione m̃broꝵ. ꝑ hanc eadem
menbra & alieno gaudio in suis af¬
flicta exiliunt: & alienis merorib
etiam in suis leta contabescunt. Te¬

Expanded text:
el Agisegium notarium, vestrae fraternitatis epistolas summa cum gratulatione suscepimus. In quarum etsi nos sustinuisse dispendium tarditate putavimus, tamen de uberiori reperimus charitate compendium, ut hac dilatione temporis non interrupta videatur, sed nutrita dilectio, quam miserante Domino, contemplatione sacerdotii, lectionis usu, aetatisque in vobis cognoscimus jam maturitate fundatam. Non enim tam large de te flueret, si in tuieam subdolorum linguae imminuant, nullae antiqui hostis insidiae corrumpant. Haec namque divisa jungit, et conjuncta custodit. Haec humilia sine tumore subrigit. Haec erecta sine dejectione submittit. Per hanc universalis Ecclesiae unitas, quae est compago corporis Christi, exaequatione mentis gaudet in singulis, cum sit ei disparilitas in diversitate membrorum. Per hanc eadem membra et alieno gaudio in suis afflicta exsiliunt, et alienis moeroribus etiam in suis laeta contabescunt. Te
Abbreviated transcription (Latin):
existit: qui bonoꝵ se operũ ad¬
de barbaris & ꝓuincialib sardi¬
niȩ ad xp̃ianam fidem dicunt᷑ dõ
ꝓpitio deuotissime festinare: mag
nitudo nr̃a studiũ suũ hac in cau¬
sa decenter accõmodet. & fr̃i & co
tirandisq eis studiose concurrat:
quatimis dũ de interitu multoꝵ
animȩ ꝑ baptismatis gr̃am uob̾
possitis ad quirere: atq nos uobis
grãs referentes. magnitudini ur̃e
possimus modis om̃ib existere de

Expanded text:
existit, qui bonorum se operum exde barbaris et provincialibus Sardiniae ad Christianam fidem dicuntur Deo propitio devotissime fenitudo vestra studium suum hac in causa decenter accommodet, et fratri cotizandisque eis studiose concurrat; quatenus dum de interitu multorum animae per baptismatis gratiam vobis possitis acquirere; atque nos vobis gratias relerentes, magnitudini vestrae possimus modis omnibus existere de
Abbreviated transcription (Latin):
rando firmandũ est. uos eadem ca¬
pitula nũiqͣm cenere: nũquam te¬
mtisse. Nec uobis indignũ uideat᷑.
tali eis modo satisfacere: nec de im¬
ꝑiali genere sit contͣ eos aliqd̃ in
ur̃a mente fastigiũ. Om̃s etemĩ frẽs
sumus. unnis imꝑatoris potestate
conditi & sanguine redempti. & id
circo fr̃es nr̃os quamlibet pauꝑes
ce abiectos. in nullo despicere debemꝰ.
Certe etenĩ petrus potestatem reg¬
ni celestis acceperat. ut qd̃ in terra li¬
garet uel solueret. esset & in celo liga¬
tũ uel solu̾tũ: suꝑ mare. ambulabat.
egrotantes umbra cutabat. peccan¬
tes uerbo occidebat. mortuos oratione
suscitabat: & quia ex ãmonitione
sp̃c ad corneliũ gentilem fuerat in¬
gressus: contra eũ a fidelib questio
facta est. cur ad gentiles intrasset &
comeisset cũ eis. cur eos in baptis¬
mate recepisset. & tam̃ isdem apłoꝵ
primus tanta donoꝵ gr̃a repletus.
tanta miraculoꝵ potestate suffultꝰ.

Expanded text:
rando firmandum est vos nunquam eadem carando firmandum est vos nunquam eadem capitula tenere, nunquam tenuisse. Nec vobis indignum videatur tali eis modo satisfacere, nec de imperiali genere sit contra eos aliquod in vestra mente fastidium. Omnes etenim fratres sumus, unius imperatoris potestate conditi, et sanguine redempti. Et ideo fratres nostros, quantumlibet pauperes et abjectos, in nullo despicere debemus. Certe etenim Petrus potestatem regni coelestis acceperat, ut quaeque in terra ligaret vel solveret, essent in coelo ligata vel soluta: super mare ambulavit, aegrotantes umbra curabat, peccantes verbo occidebat, mortuos oratione suscitabat. Et quia ex admonitione Spiritus ad Cornelium gentilem fuerat ingressus, contra eum quaestio a fidelibus facta est cur ad gentiles intrasset, et comedisset cum eis, cur eos in baptismate recepisset. Et tamen idem apostolorum primus, tanta donorum gratia repletus, tanta miraculorum potestate suffultus,
Abbreviated transcription (Latin):
sis petitoria nobis insinuatione sug¬
gessit. que habentur in subditis:
quam in honore scĩ stepham & pan¬
cratii & eupli desiderat consecrari.
primitus donatione legitima. id est
a p̃sentis anni tributis liberos fisca¬
lib solidos decem. de reliqua sub¬
stantia sua sibi tantũ modo fructũ
retineat. Que om̃ia diligent̃ inqͥre:
ut si eoꝵ que offerunt᷑ redituũ qͣnͣ¬
titas. uel que tempore mortis religͤ¬
rit sartiscectis & luminarib. necñ
alimoniis seruientiũ annua possunt
p̃statione sufficere. ipsa munificen¬
tia sit gestis muncipalib alligata.
Qd̃ si hec que diximus ꝑ sollicitudi¬
nem tuam impleta ñ fuerint: de
ꝓpria substantia ce quanti int̾sue¬
rint utilitati eccħasticȩ uel heredes
tuos satisfacturũ esse ñ dubites.
his gͥ ꝓcuratis. benedictio optata
ꝓueniat: nec ante dedicationis
munus imꝑtias. quam suꝑius com¬
p̃hensus fuerit ordo donationis
impletus. renuntaturꝰ ex more ni¬
chi illic conditoris uri ulteriꝰ iam

Expanded text:
 petitoria nobis insinuatione suggessit, quod habetur in subditis, quam in honorem sancti Stephani et Pancratii, atque Eupli desiderat consecrari. primitus donatione legitima, id est a praesentis anni tributis liberos fiscalibus solidos decem, et reliqua de substantia sua sibi tantummodo usumfructum retineat. Quae omnia diligenter inquire; et si eorum quae offeruntur redituum quantitas, vel quae tempore mortis reliquerint, sartis 572 tectis, et luminaribus, necnon alimoniis servientium annua possunt praestatione sufficere, reipsa munificentia sit gestis municipalibus alligata. Quod si haec quae diximus per sollicitudinem tuam impleta non fuerint, de propria substantia quanti interfuerit utilitati Ecclesiae te vel haeredes tuos satisfacturum esse non dubites. His igitur procuratis, benedictio optata proveniat. Nec ante dedicationis munus impertias, quam superius comprehensus fuerit ordo donationis impletus, enuntiaturus ex more nihil illic conditoris juri ulterius jam
Abbreviated transcription (Latin):
hominib in hoc scło ne quantũ ap¬
petunt nocere ualeant potenter
obuiat. totam spem mentis inflec¬
tite: quatinꝰ prauas hominũ uolun¬
tates brachii sui oppositione reuer.¬
beret. conatusq eoꝵ ut consuenit
miscłiter ipse restringat. Głosum
oominũ apionem & domnã euse¬
biam. domnũ eudoxiũ. & domnã
gregoriam: mea ꝑ uos dep̃cor uice

Expanded text:
hominibus in hoc saeculo ne quantum aphominibus in hoc saeculo ne quantum appetunt nocere valeant, potenter obviat, totam spem mentis inflectite, quatenus pravas hominum voluntates brachii sui oppositione reverberet, conatusque eorum, ut consuevit, misericorditer ipse confringat. Gloriosum domnum Appionem et domnam Eusebiam, domnum Eudoxium et domnam Gregoriam, mea per vos deprecor vice