comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la quȩ berna dicitur a francis
sibi data manere disposuit. ut
picem annuatim religiosis lo¬
cis ȩccłȩ remensis amministra¬
rent. quib et pensam dedit q̃
usq hodie ab incolis ipsorũ locoꝵ
habetur cum qua debitum su¬
um exsoluunt. Ipsiusq comꝑa¬
tionis suȩ fines ꝑ girum adeo ex¬
terminauit. ut et om̃ib uidenti¬
b pateat ipsa exterminatio. et
a ꝓgenie in ꝓgenies hactenus
ipsȩ exterminationes ab eo fac¬
tȩ nominetenus uocentur ac de¬
signentur. In quib extermina¬
tionib quodam loco in fuste
cauo manu sua petram misit.
quam om̃s qui uolunt manum
incauerna in qua petra posita ẽ
ponere possunt. et ipsam petram
uoluere. et eam a cauerna nul¬
lo ingenio ualent extrahere.
Post quȩdam uero tempora qui¬
dam inui. dens quod mult
ad laudem sc̃i remigii hoc ꝓ reli¬
gione tenebant manu ipsam
petram de cauerna extrahere
uoluit. Quod non ualens secu¬
ri ipsum ꝑtusum ampliare tẽp¬

Expanded text:
la que Berna dicitur a Francis la que Berna dicitur a Francis sibi data manere disposuit, ut picem annuatim religiosis locis aecclesiae Remensis administrarent, quibus et pensam dedit, quae usque hodie ab incolis ipsorum locorum habetur, cum qua debitum suum exolvunt. Ipsiusque comparationis suae fines per girum adeo exterminavit, ut et omnibus videntibus pateat ipsa exterminatio, et a progenie in progenies actenus ipsae exterminationes ab eo factae nominetenus vocitentur ac designentur. In quibus exterminationibus quodam loco in fuste cavo manu sua petram misit, quam omnes qui volunt manum in caverna in qua petra posita est ponere possunt et ipsam petram volvere et eam a caverna nullo ingenio valent extrahere. Post quedam vero tempora quidam invidens, quod multi ad laudem sancti Remigii hoc pro religione tenebant, manu ipsam petram de caverna extrahere voluit. Quod non valens, securi ipsum pertusum ampliare temp
Abbreviated transcription (Latin):
tium quinq scilicet milia libras
argenti eulogio dedit: et eandem
uit. bonum exemplum om̃ib ep̃is
tam suo tempore in carne uiuentib
quam post eum in oidine succeden¬
tib derelinquens: ut pauperib aut
uiduis uel pupillis. uel his qui ad
miscdĩam ȩccłȩ̃ confugiunt qui
inuiriam patiuntur. aut qui pec¬
cantes in exilio uel in in sulis dãp¬
nantur. aut certe quãcq senten¬
tiam suscipiunt. iuxta sacros ca¬
nones subuenientes. uel quȩcũq
agentes bona ꝓ temporali retͥbuti¬
one non faciant s uixta uocem
dominicam gratis accepistis gra¬
tis date. quod dĩ gr̃a idẽ gratis da¬
ta acceperunt. gratis etiam id ẽ
sine retributione temporali proxi¬
mis largiantur. xx ui¬
artem etiam maximam sil¬
uȩ in uosago p̃tio cõparauit
et mansioniles i Obidem cõ¬
stituit: qui ab aquis suꝑ quib
constituti sunt cosla et gleni uo¬
cantur. hominesq in eisdem man-¬
sionilib de uicina episcopii uil¬

Expanded text:
tium, quinque scilicet milia libras tium, quinque scilicet milia libras argenti, Eulogio dedit et eandem vparavit: bonum exemplum omnibus episcopis, tam suo tempore in carne viventibus, quam post eum in ordine succedentibus, derelinquens, ut pauperibus aut viduis vel pupillis vel pro his qui ad misericordiam aecclesiae confugiunt, qui iniuriam patiuntur, aut qui peccantes in exilio vel in insulis damnantur, aut certe quamcumque sententiam suscipiunt, iuxta sacros canones subvenientes, vel quaecumque agentes bona pro temporali retributione non faciant; sed iuxta vocem dominicam: Gratis accepistis, gratis date, quod Dei gratia, id est gratis data, acceperunt, gratis etiam, id est sine retributione temporali, proximis largiantur. Uartem etiam maximam silvae in Vosago pretio comparavit et mansioniles ibidem constituit, qui ab aquis super quibus constituti sunt Cosla et Gleni vocantur; hominesque in eisdem mansionilibus de vicina episcopii vil
Abbreviated transcription (Latin):
per eos: neq eẽnt agri primitiarũ.
Habemus sem̃ remigium ore ꝓphe¬
tico maledixisse insensibilib crea¬
turis: ut possessores earum sterili
tatis damno inuindicta retributio¬
nis ferirentur. xxx.
ulogius quidam uir p̃potens
conuictus apud regem hlu¬
douiueum de crimine regiȩ maie¬
statis. cum se purgare non posset.
ad ȩccłam sc̃ȩ mariȩ et ad int̾cessi¬
onem beatissimi remigii. confugi¬
um fecit. Cui sc̃s remigius et ui¬
tam et rerum suarum possessionẽ:
apud regem obtinuit. Idem autẽ
reconpensationis gr̃ã. sc̃o remigio
sparnacum uillam suam in ꝓprie
re noluit. Sed qm idem eulogius
uerecundiȩ confussione addictus.
quia contra natales. suos uita dona¬
ri ꝑ alterius indulgentiam meruit
in seculari habitu stare non uoluit:
sc̃s remigius ei dixit. ut si ꝑfectus
eẽ uellet. uenderet omia sua et da¬
ret pauꝑib et sequeretur xp̃m. Et sie
de thesauro ȩccłastico taxatum pre¬

Expanded text:
per eos, neque essent agri primiciarum. per eos, neque essent agri primiciarum. Habemus sanctum Remigium ore prophetico maledixisse insensibilibus creaturis, ut postatis damno in vindicta retributionis ferirentur. XLVIII. Eulogius quidam vir praepotens, convictus apud regem Ludovicum de crimine regiae majestatis, cum se purgare non posset, ad ecclesiam Sanctae Mariae, et ad intercessionem beati Remigii confugium fecit. Cui sanctus Remigius, et vitam et rerum apud regem obtinuit. Isdem autem recompensationis gratia sancto Remigio Sparnacum villam suam in proprire noluit. Sed quoniam idem Eulogius verecundiae confusione addictus, quia contra natales suos vita donari per alterius mdulgentiam meruit, in saeculari habitu stare non voluit, sanctus Remigius ei dixit, ut, si perfectus esse vellet, venderet omnia sua et daret pauperibus et sequeretur Christum. Et sic de thesauro aecclesiastico taxatum pre
Abbreviated transcription (Latin):
illos terminos caderet. Quod et
obseruatum ẽ quandu ipsa sil¬
ua mansit. Abinde quoq proce¬
dens: uenit ad uillam nomine
cauiniacum. Quam concludere
intra. illos fines uolens: ab homi¬
nib eiusdem uillȩ reiectus fuit.
Tunc ille uultu hylari modo
reiectus. modo reꝓpinquans. sig¬
na ꝑ suum iter misit. sicut lo¬
ca demonstrant ꝑ quȩ reiectus.
et que ꝑ reappropinquans ꝑrexit
Tandem repulsus: dixit illis.
Semꝑ laborate. et ȩgestarem su¬
stinete sicut hodie manentis
sententiȩ uerborum illius uirtꝰ
ostendit. Surgente interea re¬
ge a somno meridiano: reuersis
ẽ ad eum sẽs remigius. et omĩa
quȩ ambitus circuitionis illiꝰ
continuit: ei p̾cepto suȩ aucto¬
ritatis rex donauit. quȩ usq ho¬
die remensis ȩccłã quarum re¬
rum capita sunt luliaeus et eo¬
diciacus iure quieto possidet. Legi¬
mus in saera et antiqua hẏstoria
scm̃ dauid montes gelboe maledixis¬
se: ut nec ros nec pluuia ueniret su¬

Expanded text:
illos terminos caderet; quod et illos terminos caderet; quod et observatum est, quandiu illa silva mansit. Abinde quoque procedens, venit ad villam nomine Caviniacum; quam concludere intra illos fines volens, ab hominibus eiusdem villae reiectus fuit. Tunc ille vultu hilari, modo reiectus, modo repropinquans, signa per suum iter misit, sicut loca demonstrant, per que reiectus et per quae reappropinquans perrexit. Tandem repulsus, dixit illis: 'Semper laborate et egestatem sustinete'; sicut hodieque manentis sententiae verborum illius virtus ostendit. Surgente interea rege a somno meridiano, reversus est ad eum sanctus Remigius, et omnia que ambitus circuitionis illius continuit ei precepto suae auctoritatis rex donavit. Que usque hodie Remensis aecclesia, – quarum rerum capita sunt Luliacus et Codiciacus, – iure quieto possidet. Legimus in sacra et antiqua historia, sanctum David montes Gelboe maledixisse, ut nec ros nec pluvia veniret su
Abbreviated transcription (Latin):
ipse meridie quiesceret:: totum
illi donaret. Sẽs aũt remigiꝰ
ꝑ fines quȩ manifestissime parent
pergens: signa sui itineris mi¬
sit. In quo fine. quidam homo
habens molendinũ: reppulit sc̃m
remigium ne intra illos fines
ipsum molendinũ concluderet.
Quem beatus remigius blande
alloquens ait. Amice. ñ sit tͥ
durum : ut simul habeamus
hunc molendinũ. Ille autem
regecit eum. Et statim rota
molendini uerti in inuersum
cȩꝓit. Idem autem homo cla¬
mauit post beatum remigiũ
dicens. Serue dĩ. ueni et habe¬
amus insimul hunc molendi¬
num. Cui sc̃s remigius. Nec
mͥ nec tibi. Et sic talis fossa in eo¬
dem loco deuenit: ut ex tunc et
nunc et usq in ꝑpetuum molen¬
dinus ibi eẽ non possit. Et quia
repulsus ẽ a quibusdam homi¬
nib ne siluulam quandã intra
terminos suos concluderet. dixit
ut nec folia unquã de ipsa silua
intra terminos suos cum eẽt cõti¬
gua euolarent. nec inde uersus

Expanded text:
ipse meridie quiesceret, totum ipse meridie quiesceret, totum illi donaret. Sanctus autem Remigius per fines, quae manifestissime parent, pergens, signa sui itineris misit. In quo fine quidam homo habens molendinum reppulit sanctum Remigium, ne intra illos fines ipsum molendinum concluderet. Quem beatus Remigius blande alloquens, dixit: 'Amice, non sit tibi durum, ut simul habeamus hunc molendinum'. Ille autem reiecit eum, et statim rota molendini verti in inversum cepit. Isdem autem homo clamavit post beatum Remigium, dicens: 'Serve Dei, veni, et habeamus insimul hunc molendinum'; cui sanctus Remigius: 'Nec mihi nec tibi. Et sic talis fossa in eodem loco devenit, ut ex tunc et nunc et usque in perpetuum molendinus ibi esse non possit. Et quia repulsus est a quibusdam hominibus, ne silvulam quandam intra terminos' suos concluderet, dixit, ut nec folia umquam de ipsa silva intra terminos suos, cum esset contigua, evolarent, nec fustis inde versus
Abbreviated transcription (Latin):
ulti deniq de francorum ex¬
ercitu nec dum ad fidem cõ¬
uersi cum regis parente raganario
ultra sumiam fluuum aliquan¬
dui deguerunt donec. xp̃i gr̃a eo¬
oꝑante gloriosis potitus uictorus.
eundem raganarium flagitus tͦ¬
pitudinum in seriuentem uinc¬
tum a francis sibi traditũ rex
hludouuicus occidit: et omnem
francor pplm̃ ꝑ beatũ remigium
ad fidem conuerti et baptirari ob¬
in suessionis ciuitate unde
siagrium expulerat constituens:
delectabatur p̾sentia et colloquio
beati remigii. S quia uillas qͦs
sibi rex et franci in pagis suessio¬
nico uidelicet ac laudunensi dede
casis dĩ donauerat: non habebat
in uicinitate ipsius ciuitatis suesso¬
rum nͥ unã uillulam quȩ sco Ni¬
chasio data fuerat. Un̾ suaden¬
te religiosissima regina. et petenti¬
b locorum incolis qui multiplici¬
b exenuis erant grauati: ut quod
regi debebant ȩccłȩ remensi per¬
soluerent: rex sc̃o remigio conces¬
sit. ut quantum cireuret dũ

Expanded text:
ulti denique de Francorum exercitu, necdum ad fidem conversi, cum regis parente Raganario ultra Sumnam fluvium aliquandiu deguerunt, donec, Christi gratia cooperante, gloriosis potitus victoriis, eundem Raganarium, flagitiis turpitudinum inservientem, vinctum a Francis sibi traditum, rex Hludowicus occidit et omnem Francorum populum per beatum Remigium ad fidem converti et baptizari obin Suessionum civitate, unde Syagrium expulerat constituens, delectabatur praesentia et colloquio beati Remigii. Sed quia villas, quas sibi rex et Franci in pagis, Suessonico videlicet et Laudunensi, dedecasis Dei donaverat, non habebat in vicinitate ipsius civitatis Suessionum, nisi unam villulam, quae sancto Nicasio data fuerat. Unde suadente religiosissima regina, et petentibus locorum incolis, qui multiplicibus xeniis erant gravati, ut quod regi debebant eccsolverent, rex sancto Remigio concessit, ut, quantum circuiret, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius. non autem ulli creaturȩ exi¬
bendam sc̃ȩ scripturȩ lectione cog¬
noscimus. Et sie post confessionem
ortodexȩ fidei. ad interrogationem
scĩ pontificis sedm̃ ȩccłasticũ mo¬
rem baptitatus ẽ trina mersione in
nomine sc̃ȩ et indiuiduȩ trinita¬
tis: patris et fili et sp̃c scĩ. Et su¬
sceptus ab ipso pontifice de sc̃o fon¬
te: ꝑunctus est sacro chrismate cũ
tria milia uirorum exceptis par¬
uulis et mulierib. Baptirantur
sorores eius albofledis et landehil¬
dis: et factum ẽ magnum gaudi¬
um in illa die angłis in celo. et ho¬
minib deuotis in terra. .Xx II.¬
De miraculo siquidem quod
re ꝑ columbȩ speciem in allatione
chrismatis : sicut et de aliis rata ẽ
catholicorum parrum sequenda sen¬
tentia. qua dicitur. Duuna oꝑatio
si ratione conprehenditur non ẽ
ammirabilis nec fides habet me¬
ritum. cui humana ratio prebet

Expanded text:
ipsius, non autem ulli creaturae exiipsius, non autem ulli creaturae exibendam sanctae scripturae lectione cognoscimus. Et sic post confessionem orthodoxae fidei ad interrogationem sancti pontificis secundum aecclesiasticum morem baptizatus est trina mersione in nomine sanctae et individuae Trinitatis, Patris et Filii et Spiritus sancti; et susceptus ab ipso pontifice de sancto fonte, perunctus est sacro chrismate cum tria milia virorum, exceptis parvulis et mulieribus. Baptizantur sorores eius Albofledis et Landehildis. Et factum est gaudium magnum in illa die angelis sanctis in celo et hominibus devotis in terra. De miraculo siquidem, quod re per columbae spetiem in allatione chrismatis, sicut et de aliis, rata est catholicorum patrum sequenda sententia, qua dicitur: Divina operatio si ratione comprehenditur, non est admirabilis, nec fides habet mer
Abbreviated transcription (Latin):
leprȩ ueteris morbi: sordentesq
antiquȩ peccatorum maculȩ
diluendȩ. diuino muneri obsequẽ¬
te beato remigio. in quo diuina
representari uidebatur siluester.
Ing resso autem in fontem uita¬
lem hludouuico : sc̃s ep̃c dixit
ore facundo. Mitis de pone col¬
la sicamber. adora quod incen¬
distiꝰ incende quod adorasti. P¬
ceptis salutarib illum institu¬
ens humili deuotione uenera¬
ri eccłãs ad cultum religionis
edificatas ut dm̃ ad oraret in e¬
is quas rigida ꝓfanitate incen¬
dere consuerat: et idola quȩ in
asilis suis ꝓ deo ad orare solebat.
fidei ardore succensus. deicien¬
do succenderet. Cuius sapien¬
tia miranda ẽ in breuitate ser¬
monum. quib discretionem
ostendit int̃ illam adorationẽ
et seruitutem. quam sepe a scis
iuris honore uenerationis et
amore obsequii angli̾s et ho¬
minib exibitam legimus: et
illam adorationem et seruitu¬
tem quam cultu diuitati de.¬
bito deo soli uxta p̃ceptum

Expanded text:
lepre veteris morbi sordentesque lepre veteris morbi sordentesque antiq ue peccatorum macula e diluendae, divino muneri obsequente beato Remigio, in quo apostolrepresentari videbatur Silvester, ingresso autem in fontem vitalem Hludowico, sanctus episcopus dixit ore facundo: 'Mitis depone colla, Sicamber; adora quod incendisti, incende quod adorasti'; preceptis salutaribus illum instituens humili devotione venerari aecclesias ad cultum religionis aedificatas, ut Deum adoraret in eis, quas rigida profanitate incendere consueverat, et idola, quae in asilis suis pro Deo adorare solebat, fidei ardore succensus, deiciendo incenderet. Cuius sapientia miranda est in brevitate sermonum, quibus discretionem ostendit inter illam adorationem et servitutem, quam sepe a sanctis viris honore venerationis et amore obsequii angelis et hominibus exhibitam legimus, et illam adorationem et servitutem, quam cultu divinitati debito Deo soli iuxta preceptum
Abbreviated transcription (Latin):
s initium uiȩ ꝑ quam uenitur
ad illud. Cum uero ꝑuenissent ad
baptisterium: clericus qui chris¬
ma ferebat a pplõ ẽ interceptus.
ut ad fontem uenire nequiuerit.
Sanctificato autem fonte: nutu
diuino chrisma defuit. Et quia
ꝓpt̾ ppliꝰ pressuram. ulli non pate¬
bat ȩgressus ȩcclȩ uel ingressus:
sc̃s pontifex oculis ac manib
ꝓtensis in cęlum: cȩpit tacite
orare cum lacrimis. Et ecce co
tulit in rostro ampullulam chris¬
mate sancto repletam: euuss o¬
dore mirifico suꝑ om̃s odores
quos añmbaptisterio senserant:
om̃s qui aderant. in estimabili
suauitate repleti sunt. Accipi¬
ente antem scõ pontifice ipsam
ampullulam: species columbȩ
disparuit. De quo chri̾mate.
fudit uenerandus episcopus
in fontem sacratum. Uiso au¬
tem rex tanto miraculo. abne¬
gatis diaboli pompis et oꝑib
eius: petiit se a sc̃o pontifice
baptiari. Procedit nouus con¬
stantinus ad lauachrũ saluti¬
ferum. in quo delendȩ erant

Expanded text:
sed inicium viae, per quam venitur sed inicium viae, per quam venitur ad illum. Cum vero pervenissent ad baptisterium, clericus qui chrisma ferebat a populo est interceptus, ut ad fontem venire nequiverit. Sanctificato autem fonte, nutu divino chrisma defuit. Et quia propter populi pressuram ulli non patebat egressus aecclesiae vel ingressus, sanctus pontifex, oculis ac manibus protensis in caelum, cepit tacite orare cum lacrimis. Et ecce! tulit in rostro ampullulam chrismate sancto repletam, cuius odore mirifico super omnes odores, quos ante in baptisterio senserant, omnes qui aderant inestimabili suavitate repleti sunt. Accipiente autem sancto pontifice ipsam ampullulam, speties columbae disparuit. De quo chrismate fudit venerandus episcopus in fontem sacratum. Viso autem rex tanto miraculo, abnegatis diaboli pompis et operibus eius, petiit, se a sancto pontifice baptizari. Procedit novus Constantinus ad lavacrum salutiferum, in quo delendi erant
Abbreviated transcription (Latin):
uimus. qm̃ sicut moyses legis¬
lator populo ueteri erat a domi¬
no constitutus: ita et beatus re¬
proximo ꝑ fontẽ baptismatis in no¬
uando: extitit munere xp̃i electus.
Eterea eundi uia ad baptisterium. xxi.¬
a domo regia p̾paratur: uelis ac
cortinis depictis exutraq parte ꝓ¬
tenditur et desuꝑ adumbratur.
Plateȩ sternuntur. ȩcclẽ conpomi¬
tur baptisterium.: balsamo et cȩte¬
ris odoramentis consꝑgitur. Ta¬
lemq gr̃am dominus sub miustra¬
bat in pplõ: ut estimarent para¬
disi se odorib refoueri. Sicq p̾ce¬
dentib sacro sanctis euangłis et
crucib. cum hymnis et canticis
spũalib atq letaniis. scõrq nomi¬
nib acclamatis: sẽs pontifex ma¬
num tenens regis. a domo regia ꝑ¬
git ad baptisterium: subsequente
regina et ppło. Dum autem simul
ꝑgerent: rex interrogauit ep̃m di¬
cens. Patrone. hoc ẽ regnum dĩ q̃d
michi promittis: Cui episcopus
Non ẽ hoc inquid illud regnum:

Expanded text:
imus; quoniam, sicut Moyses legisimus; quoniam, sicut Moyses legislator populo veteri erat a Domino constitutus, ita et beatus Reproximo per fontem baptismatis innovando extitit munere Christi electus. 15. Interea eundi via ad baptisterium a domo regia preparatur, velisque ac cortinis depictis ex utraque parte protenditur et desuper adumbratur. Plateae sternuntur, aecclesiae componitur baptisterium, balsamo et ceteris odoramentis conspergitur. Talemque gratiam Dominus subministrabat in populo, ut estimarent, se paradysi odoribus refoveri. Sicque precedentibus sacrosanctis euvangeliis et crucibus, cum ymnis et canticis spiritalibus atque letaniis, sanctorumque nominibus acclamatis, sanctus pontifex, manum tenens regis, a domo regia pergit ad baptisterium, subsequente regina et populo. Dum autem simul pergerent, rex interrogavit episcopum, dicens: 'Patrone, est hoc regnum Dei, quod michi promittis?' Cui episcopus: 'Non est hoc', inquid, 'illud regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
s post ꝑ gr̃am consolationis gra¬
tissimam eorum cordib p̾buere
letitiȩ hylaritatem. Cumq iam
sẽs uir eos de talib suffie̾nt᷑ in¬
no. struxisset: ꝓphetico spu repletus.
cuncta quȩ eis uel semini eorum
euentura erant predixit qua¬
liter scilicet successura eorum po¬
steritas. regnum eẽt nobilissune
ꝓpagatura atq gubernatura et sc̃am
ȩccłam sublimatura om̃iq romana
dignitate regnoq potitura:
et ui ctorias contra aliarum
gentium incursus adeptura: ni¬
si foite a bono degenerantes uiam
ueritatis reliquerint. et diuersos
uitiorum fuerint secuti amfractꝰ.
quib negligi ȩcclãstica solet disci¬
plina. et quib ds̃ offenditur.⁊ ac
ꝑ hoc regna solent subuerti atq de
gente ingentem transferri. Quod
de moyse scriptum legimus. quia
splendida facta ẽ facies eius dum
respiceret in eum dñs:: hoc et in
beatum remigium luce splendida
illustratum factum fuisse audi¬

Expanded text:
sed post per gratiam consolationis grased post per gratiam consolationis gratissimam eorum cordibus prebuere letitiae hilaritatem. Cumque iam sanctus vir eos de talibus sufficienter instruxisset, prophetico repletus spiritu, cuncta quae eis vel semini eorum eventura erant predixit: qualiter scilicet successura eorum posteritas regnum esset nobilissime propagatura atque gubernatura et sanctam aecclesiam sublimatura omnique Romana dignitate regnoque potitura et victorias contra aliarum gentium incursus adeptura, nisi forte a bono degenerantes, viam veritatis reliquerint et diversos vitiorum fuerint secuti anfractus, quibus neglegi aecclesiastica solet disciplina, et quibus Deus offenditur, ac per hoc regna solent subverti atque de gente in gentem transferri. Quod de Moyse scriptum legimus, quia splendida facta est facies eius, dum respiceret in eum Dominus, hoc et in beatum Remigium luce splendida illustratum factum fuisse aud
Abbreviated transcription (Latin):
narum lumina ibidẽ lucentia:¬
Rex itaq ac regina pedib se scĩ
sacerdotis ꝓsternunt: acͤ magno
pauore ac gemitu consolationẽ
eius requirunt: et quid sibi ad
utilitatem atq salutem ꝑtinens
eẽt agendum. cum magna expe¬
tunt deuotione. parati audire
et oꝑe complere. quȩ a sco pon¬
tifice discerent. Nam lumen q̃d
eos exterius ꝑfudit. etiam int̾i¬
us illuminauit. et ad querendũ
salubre consilium incitauit. De¬
lectabantur nanq in uerbis il¬
lis quȩ audierant: licet exterriti
eẽnt de luminis claritate. At uͦ
uir sc̃s scã repletus sapientia.
cȩpit eos instruere hanc ẽẽ uisi¬
onis diuinȩ atq anglĩcȩ con¬
suetudinem: ut in aduentu su¬
O terreant corda mortaliũ sed
subsequenti consolatione de¬
mulceant p̃cedentem timorem:
instruens eos ex auctoritate
sc̃arum scripturarũ. quomo¬
do singulis quib apparuerant
et in pͥmordio apparitionis in¬
cusserint uidentib se timorem:

Expanded text:
narum lumina ibidem lucentianarum lumina ibidem lucentiaRex itaque ac regina pedibus se sancti sacerdotis prosternunt et cum magno pavore ac gemitu consolationem eius requirunt, et quid sibi ad utilitatem atque salutem pertinens esset agendum, cum magna expetunt devotione, parati audire et opere complere, quae a sancto pontifice discerent. Nam lumen, quod eos exterius perfudit, etiam interius illuminavit et ad querendum salubre consilium incitavit. Delectabantur namque in verbis illis quae audierant, licet exterriti essent de luminis claritate. At vero vir sanctus, sancta repletus sapientia, cepit eos instruere, hanc esse visionis divinae atque angelicae consuetudinem, ut in adventu suo terreant corda mortalium, sed subsequenti consolatione demulceant precedentem timorem, instruens eos ex anctoritate sanctarum scripturarum, quomodo singulis quibus apparuerant et in primordio apparitionis incusserint videntibus se timorem,
Abbreviated transcription (Latin):
miliarib regis atq reginȩ: et sc̃s
p̃sul regẽ monitis instrueret sa¬
imbueret. ad confirmandam uerȩ
fidei predicationem ꝑ scm̃ deꝓpin¬
tam pontificem: etiam uisibilit᷑
ostendere dominꝰ uoluit. quod fi¬
delib cunctis ꝓmisit. ubi sunt
duo uel tres congregati in nomi¬
ne meo. ibi sum in medio eorum:
repente lux tam copiosa totam re-¬
pleuit ȩcłam. ut claritatem solis
iunceret: et cum luce uox parit᷑
audita ẽ dicens. Pax uobis. Ego
sum nolite timere. Manete in di¬
lectione mea. Et post hȩc uerba
lux quȩ aduenerat recessit: et
incredibilis suauitatis odor in
eadem domo remansit: ut pa-¬
tenter ostenderetur illuc aucto¬
rem lucis et pacis atq suauita¬
tis uenisse. Quem nemo eorum
qui aderant p̃ter episcopũ. ꝓpt̃
fulgorem luminis cimore ꝓculsi
intueri ualuerunt. Tanta aũt
dit. ut splendor ex eo ꝓcedens
plus conspicuam domũ in qua
sedebant reddiderit: quã lucer¬

Expanded text:
miliaribus regis atque reginae, et sanctus miliaribus regis atque reginae, et sanctus presul regem monitis instrueret saimbueret, ad confirmandam verae fidei predicationem per sanctum depromtam pontificem etiam visibiliter ostendere Dominus voluit, quod fidelibus cunctis promisit: Ubi sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum: repente lux tam copiosa totam replevit aecclesiam, ut claritatem solis evinceret, et cum luce vox pariter est audita, dicentis: Pax vobis; ego sum, nolite timere. Manete in dilectione mea. Et post haec verba lux que advenerat recessit, et incredibilis suavitatis odor in eadem domo remansit, ut patenter ostenderetur, illuc auctorem lucis et pacis atque suavitatis venisse, quem nemo eorum qui aderant preter episcopum, propter fulgorem luminis timore perculsi, intueri valuerunt. Tantaque cldit, ut splendor ex eo procedens, plus conspicuam domum in qua sedebant reddiderit, quam lucer
Abbreviated transcription (Latin):
ri erant: cum sc̃s remigius et uene¬
rabilis coniunx regis rothildisꝓ re
gis et pripuli eius salute in oratio¬
ue ꝑ noctarent. episcopus in domo¬
ante altare sc̃ȩ mariȩ multas effun¬
dens lacrimas: et regina in oratori¬
o sc̃i petri iuxta domum regiam.
expleta oratione pontifex ad ostiũ
regii cubiculi pulsaturus accessit
ut uidelicet ꝑ alta silentia noctis
aliis curis regi absoluto: liberiꝰ
posset cõmittere saera my ste¬
ria uerbi. Quem ostizs aꝑtis cu¬
bicularii regis reuerenter susci¬
piunt : et cũ honore debito usq
ad penetralia regis introducunt
S et rex alacrit᷑ ei obuiam ꝓsiliuit:
eumq amplexus. cum ipso et ue¬
nerabili conuige. in oratoriũ bea¬
tissimi aplõꝵ principis petri q̃d
ut diximꝰ cubiculo regis contigu¬
um erat. ꝓcessit. Cumq illi tres.
pontifex scilicet et rex atq regi¬
na dispositis sedilib consedissent
circum stantib quibdam clericis
qui cum pontifice uenerant. et fa¬

Expanded text:
ri erant, cum sanctus Remigius et venerabilis conjux regis Clotildis, pro regis et populi ejus salute in oratione pernoctaret, episcopus ante altare sanctae Mariae multas effundens lacrymas, et regina in oratorio sancti Petri, juxta domum regiam: expleta oratione, pontifex ad ostium regii cubiculi pulsaturus accessit: ut videlicet per alta silentia noctis aliis curis regi absoluto, liberius posset committere sacra mysteria verbi. Quem ostiis apertis cubicularii regis reverenter suscipiunt, et cum honore debito usque ad penetralia regis introducunt. Sed et rex alacriter ei obviam prosiluit, eumque amplexus, cum ipso et venerabili conjuge in oratorium beatissimi Petri principis apostolorum, quod ut diximus, cubiculo regis contiguum erat, processit. Cumque illi tres, pontifex scilicet, et rex, atque regina, dispocircumstantibus quibusdam clericis, qui cum pontifice venerant, et fa
Abbreviated transcription (Latin):
sit dignatus. Ego autem nullum
dolorem in corde meo ꝓ hac causa re¬
tineo. Postea uero genuit filiũ aliũ:
quem in baptismo Chlodomirum
uocauit. Et hic cum egrotare cȩpis¬
s: dixit rex. Non potest aliud ni¬
si et de isto sic fiat. quomodo fuit
de fratre eius ut baptiratus in no¬
mine xp̃i ur̃i cito moriatur. Sed
orante regina et domini miscd̃ia
p̾currente: recȩpit sanitatem. Regi¬
na quoq ñ cessabat regi predicare
ut dm̃ uerum coleret: et idola que
colebat uana derelinqueret. S nul¬
lomodo aninum eius ad credendũ
poterat cõmouere: donec tandem a¬
liquando bellum contra aleman
nos sueuosq moueret: in quo com¬
pulsus dm̃ ẽ confiteri quem antea
negauerat.
ie uero passionis domini quẽ
parasceuen usus ȩccłasticus
uocat. pridie scilicet antequam bap¬
tismigrãm rex et ppłs̃ euis ꝑceptu¬

Expanded text:
sit dignatus. Ego autem nullum sit dignatus. Ego autem nullum dolorem in corde meo pro hac causa retineo'. Postea vero genuit filium alium, quem in baptismo Chlodomirum vocavit. Et hic cum aegrotare cepisset, dixit rex: 'Non potest aliud, nisi et de isto sic fiat, quomodo fuit de fratre eius, ut baptizatus in nomine Christi vestri cito moriatur'. Sed orante regina et Domini misericordia precurrente, recepit sanitatem. Regina quoque non cessabat regi predicare, ut Deum verum coleret et idola quae colebat vana derelinqueret. Sed nullo modo animum eius ad credendum poterat commovere, donec tandem aliqnos Suevosque moveret, in quo compulsus est Deum confiteri, quem antea negaverat.ie vero passionis Domini, quem parasceuen usus aecclesiasticus vocat, pridie scilicet, antequam baptismi gratiam rex et populus eius perceptu
Abbreviated transcription (Latin):
N dieb illis dilatauit rex hlu¬
douuicus regnũ suũ usq sequa¬
nam. sequenti tempore fluuiũ
ligerim occupauit. accepitq
aurelianus castrũ milidunen¬
se quod et inducatum optinu¬
.t. .xuiiii.
oncepit deniq ac peperit ro¬
sacro baptismate consecrari uel¬
let: rex non adquiescebat ei. Nec¬
dum enim credebat in dñm de¬
um cȩli. Regina enim cotidie
illi predicabat dm̃. At ille no¬
lebat eam audire. Interea re-¬
gina parat filium ad baptis¬
mum: ornat ȩccłam uelis atq
cortinis ut regis cor ad credendũ
conpungeretur: Baptuatus ẽ
puer quem ingomirũ uocauit:
quiq in albis decessit. Unde
rex nimis contristatus. reputa¬
bat reginȩ increpando dicens
ad eam quia si in nomine deoꝵ
meorum. puer dedicatus fuiss:
utiq incolumis du uixiss. Quia
uͦ in nomine dei ur̃i baptiratus
est: uiuere non potuit Regina ue¬
ro dicebat. Deo grãs ago. qui me ñ
duxit indignam ut de utero meo
primogenitũ in regno suo reciꝑe

Expanded text:
n diebus illis dilatavit rex Clodoveus regnum suum usque Sequanam: sequenti tempore usque fluvium Ligerim occupavit, accepitque Aurelianus castrum Milidunense, quod et in ducatum obtinut. XXXIII. Concepit denique ac peperit fisacro Baptismate consecrari vellet, rex non acquiescebat ei. Necdum enim credebat in Dominum Deum coeli. Regina autem quotidie illi praedicabat eum: at ille nolebat eam audire. Interea regina parat filium ad baptismum, ornat ecclesiam velis atque cortinis, ut regis cor ad credendum compungeret. Baptizatus est puer, quem Ingomirum vocavit, quique in Albis decessit. Unde rex nimis contristatus, reputabat reginae, increpando dicens ad eam: Quia si in nomine deorum meorum puer dedicatus fuisset, utique incolumis diu vixisset. Quia vero in nomine Dei vestri baptizatus est, vivere non potuit. Regina vero dicebat: Deo grduxit indignam, ut de utero meo primogenitum in regno suo recipere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ suꝑbiam condempnato : uir¬
tute diuina sc̃s remigius &
animȩ et coiporis reddidit sa¬
nitatem. Cunctis qui aderant
uel lecturi seu audituri hȩx e¬
rant sacerdotib patent᷑ osten¬
dens. de male sentiendo peccan¬
te in xp̃m. qui ꝑ humanitatẽ
primus et frater nobis fieri dig¬
natus ẽ. quomodo erga peccan
et erga post recognoscentes et

Expanded text:
propter superbiam condempnato virpropter superbiam condempnato virtute divina sanctus Remigius et animae et corporis reddidit sanitatem, cunctis qui aderant vel lecturi seu haec audituri erant sacerdotibus patenter ostendens de male sentiendo peccante in Christum, qui per humanitatem proximus et frater nobis fieri dignatus est, quomodo erga peccantet erga post recognoscentes et
Abbreviated transcription (Latin):
tantium assurgentib om̃ib reue¬
rent᷑ sicut angłs dĩ suscipitur.
Suꝑb autem hereticus et male
de uero dĩ filio sentiens: dedigna¬
tus ẽ ei assurgere. Qui ꝓtinꝰ cum
sẽs remigius ante eũ transut ita
obmutuit: ut nec uerbũ qͥdem
ullum effari potuerit. Expectan¬
tib autem omĩb ut post allocuti¬
onem scĩ remigi hereticus ille
aliquid diceret: Nchil potuit
loqui. s ad uestigia beati remi¬
gii pronus cadens. nutib ueni¬
am petiit. Cui sẽs remigius di¬
.xit. In nomine domini nr̃i ihu
te de eo sentis loquere: et de il¬
lo sicut chatholica credit ȩcclã
crede et confitere. Ad cuuis uo¬
cem ante suꝑb hereticus. humi¬
lis iam et catholicus: catholicã
fidem de scã et in separabili tri¬
nitate et de xp̃i incarnatione ca¬
tholicȩ confessus ẽ. et in eadẽ cõ¬
fessionis suȩ fide ꝑmansurum
ꝓfessus ẽ. sicq anima ꝑ infide¬
litatem ꝑdito et corporali uoce

Expanded text:
tantium, assurgentibus omnibus, revetantium, assurgentibus omnibus, reverenter, sicut angelus Dei, suscipitur; superbus autem hereticus et male de vero Dei filio sentiens dedignatus est ei assurgere. Qui protinus, cum sanctus Remigius ante eum transiit, ita obmutuit, ut nec verbum quidem ullum effari potuerit. Exspectantibus autem omnibus, ut post allocutionem sancti Remigii hereticus ille aliquid diceret, nihil potuit loqui, sed ad vestigia sancti Remigii pronus cadens, nutibus veniam petiit. Cui sanctus Remigius dixit: 'In nomine domini nostri ita de eo recte sentis, loquere et de illo, sicut catholica credit aecclesia, crede et confitere'. Ad cuius vocem ante superbus hereticus, humilis iam et catholicus catholicam fidem de sancta et inseparabili Trinitate et de Christi incarnatione catholice confessus est et in eadem confessionis sue fide se permansurum professus est. Sicque anima per infidelitatem perdito et corporali voce
Abbreviated transcription (Latin):
diciis suis scõ remigis ac rem̾si
ȩcclẽ tradidit: et uillam riui¬
liacum in pago biturico sco dio¬
nisio delegauit. Uillam uͦ noui¬
entum in pago parisiaco cũ oĩb
ad se ꝑtinentib matͥ ȩcclẽ pasi¬
sius eiuitatis uͥ p̃sbit᷑ extitit oidi¬
natis donauit. In qua iuilla plenꝰ
uirtutib migrans ad dñ.: in ȩc¬
elã quã ipse ȩdificauerat corpore
fuit in pace sepultus. xxx.ii
Ium ep̃i demũ galliȩ acbel.¬
Igice prouintiarii causa fides
ad synodum conuenert̃: beatum
remigiũ undecũq doctissimum:
et in seripturis sẽĩs eruditi sslmĩs
ac in ȩccłasticis dognatib exerci¬
tatum : ad idem conciliũ ueni¬
re petierunt. Cui synodo quidam
arrianus hereticus acerrimꝰ dispu¬
tator et dialec ticis ꝓpositionibus
ac conclusionib confisus: et inde
nimis elatus int̾erat. In grediente
autem scõ remigio episcoporũ cõ¬
cilium: a multitudine fr̃m expec¬

Expanded text:
diciis suis sancto Remigio, et Rhemensi diciis suis sancto Remigio, et Rhemensi ecclesiae tradidit, et villam Riviliacum in pago Biturico sancto Dionysio delegavit. Villam quoque Noviantum in pago Parisiaco, cum omnibus ad se pertinentibus, matri ecclesiae Parisiensis civitatis, ubi presbyter exstitit ordinatus, donavit. In qua villa, plenus virtutibus, migrans ad Dominum, in ecclesia, quam ipse aedificaverat, corpore fuit in pace sepultus. LVII. Cum episcopi demum Galliae ac Belgicae provinciarum causa fidei ad synodum convenerunt, beatum Remigium undecumque doctissimum et in scripturis sanctis eruditissimum ac in aecclesiasticis dogmatibus exercitatum ad idem concilium venire petierunt. Cui synodo Arrianus quidam hereticus, acerrimus disputator et dialecticis propositionibus ac conclusionibus confisus et inde nimis elatus, intererat. Ingrediente autem sancto Remigio episcoporum concilium, a multitudine fratrum exspec
Abbreviated transcription (Latin):
petro sc̃õ remigio suggerente
direxit Hic beatus papa or¬
misda. misit constantinopo¬
lim ad iustinum imperato
rem in legatione germanũ
benedictus. qui ꝓ curatione
puellȩ demoniacȩ ad beatũ
remigium litteras suas di¬
rexit.
ost hȩc om̃ia mortuus
ẽ hludouuicus rex in
p̃ace. et sepultus ẽ in basili¬
ca scĩ petri aplĩ quam ipse
ac regina sua ȩdificauerunt.
Mortuus ẽ autem anno quin¬
to postquam cũ alarico rege
gothorum pugnauit: regna¬
uit quoq simul annis tͥginta
Et eodem mom̃to quo mortu
nouit. et sibi adsistentib indi¬
eauit. His ita gestis. filius chlo¬
domiri filii hludo uuiei regis
nomine chlodoaladus int̾fectis
fr̃ib sius quos una cum eo pꝰ
patris obitum rothildis regina
nutriebat. in clericum se totua¬
dit. et ꝓcessu temporis uitȩ ac
religionis sue merito partem
hereditatis a patruis regib obti¬
nuit. de qua du ⁊iacum ullã
in pago mosomagense eũ appen¬

Expanded text:
Petro, sancto Remigio suggerente, Petro, sancto Remigio suggerente, direxit. Hic beatus papa Ormisda misit Constantinopolim ad Iustinum imperem in legatione Germanum Benedictus, qui pro curatione puellae daemoniacae ad beatum Remigium litteras suas direxit. Post haec omnia mortuus est Ludovicus rex in pace, et sepultus est in basilica Sancti Petri apostoli quam ipse et regina sua aedificaverunt. Mortuus est autem anno quinto, postquam cum Alarico rege Gothorum pugnavit. Regnavit quoque simul annis triginta. Et eodem momento quo mortuunovit, et sibi assistentibus indicavit. His ita gestis filius Clodomiri, filii Lodovici regis nomine Clodoaldus, interfectis fratribus suis, quos una cum eo post patris obitum Clotildis regina nutriebat, in clericum se totondit, et processu temporis, vitae ac religionis suae merito patrem haereditatis a patruis regibus obtinuit: de qua Duziacum villam in pago Mosomagensi cum appen
Abbreviated transcription (Latin):
num ẽ reuerentia custocitis: nul¬
ium relinquit. culpȩ locum scȩ
obseruationis obstaculum. Ibi fas
nefasq preseriptum ẽ. ibi ꝓhibitũ
ad quod nullus audeat aspirare
ibi concessum quiꝯ debeat meri.
deo pacitura presumere. Quociens
uniuersale poscit religionis causa
concilium: tecuncti fres euocan¬
te conueniant. Et si quos eor
specialis negoci pulsat uitenti¬
or iurgia inter eoẜ oborta compes ce.
discussa saera lege determinanes
certamina. Quicquid aũt illic ꝓ
fide et ueritare constitutum. uel
ꝓuida dispensatione preceptium.
uel personȩ nix auctoritate fue¬
rit confiriatum : totum ad scien¬
tiam nr̃ãm instructa attestario¬
nis legationis ꝓueniat. Fo fit. ut
et nr̃ animus offici caritate dati:
et tuus securitate ꝑfruatur accep
ti. Ds̃ te incolumen eustodiat. fr̃
tus tempore: sepefatus hlu¬
douuicus rex gloriosus coro¬
nam auream cũ geminis q̃
regnum appellari solet. beato

Expanded text:
num est reverentia custoditis, nulnum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce discussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum, vel personae nostrae auctoritate fuerit confirmatum, totum ad scientiam nostram instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. Deus te incolumem custodiat, frattus tempore sepe fatus Hludowicus rex gloriosus coronam auream cum gemmis, que Regnum appellari solet, beato
Abbreviated transcription (Latin):
dilecti & spualis filii nr̃i hlu¬
douuici quem nuꝑ amminicu¬
lante suꝑna gr̃a plurimis &
aplõrum temporib ⁊quipe ran¬
dis signorum miraculis p̾dicati¬
onem salutiferam comitantib
ad fidem cum gente integra ẽõ¬
uertisti. et sacri dono baptisma¬
tis consecrasti: saliui priuilegiis
quȩ et metropolitanis decreuit
antiquitas presenti auctoritate
cominictimus. augentes studi hu¬
ius participatione ministeri dig¬
nitatem: releuantes nr̃as eiisdẽ
remedio dispensationis excubi¬
as. Et licet de singulis non moi¬
geas edoceri a quo iam ꝓbauimꝰ
acutius uniuersa seruari: gra¬
tius tamen eẽ solet si ituris tra¬
mes oftenditur. et laboraiuris
inuincti oꝑis forma monstrat᷑.
Paternas igitur regiilas et decre¬
ta sanctissimis definita cõciliss
ab om̃ib seruanda mandamꝰ. In his
uigilantiam tuam. in his curam
fraternȩ monita exortationis o¬
stendimus. his ea quantum dig¬

Expanded text:
dilecti et spiritalis filii nostri Hludilecti et spiritalis filii nostri Hludowici, quem nuper, adminiculante superna gratia, plurimis et apostolorum temporibus aequiperandis signorum miraculis predicationem salutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate committimus, augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo iam probavimus acutius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dig
Abbreviated transcription (Latin):
et totidem ep̃os eisdem pre¬
sidentes uices suas in regno hlu¬
douuici nuꝑ cum integra gen¬
te ad fidem conuersi ꝑ sc̃am e¬
ius prȩdicationem domino coo¬
perante et sermonem con¬
fir mante sequentib signis. cõ¬
misit hoc modo. Dilectissimo
fratri remigio ormisda. Susci¬
pientes plena frat᷑nitatis tuȩ
congratulatione colloquia. qͥb
nos germanȩ salutis tuȩ lȩtifi¬
cauit indicio corporali cum
sp̃ualib officiis incolumitate
subnixa. congruum eẽ ꝑspexi¬
mus. hanc ipsam quam men¬
te gerimus uerbis aperire lȩti¬
tiam. Agis enim summi do¬
cumenta pontificis: drm &
predicanda facis. et ea insinu¬
are non differs. Prerogatiua gͥ
de nr̃i sumpsimꝰ electione uidi¬
cii. quando id operatum te eẽ
didicimus. quod cȩteris agen¬
dum obnixius imperamue.
ut in prouintiis tanta longinqͥ¬
tare disiunctis. et apłĩcȩ sedis
uigorem. et patrum reguliS
studeas ad hibere custodiam.
Uices ita niñs ꝑ om̃e regnũ

Expanded text:
et totidem episcopos eisdem preet totidem episcopos eisdem presidentes, vices suas in regno Hludowici, nuper cum Integra gente ad fidem conversi per sanctam eius predicationem, Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc modo. Dilectissimo fratri Remigio Ormisda. Susdpientes plena fraternitatis tuae congratulalatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae letificavit indicio, corporali cum spiritalibus officiis incolomitate subnixa, congruum esse perspeximus, hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et predicanda facis et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione iudicii, quando id operatum te esse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum
Abbreviated transcription (Latin):
ior et uerior eẽt humilitas. Nam
et sẽs dauid de criminib morrife¬
ris egit penitentiam. et tamen
in honore suo ꝑstitit. Et beatum
petrum quando a marissime lacri¬
mas fudit. utiq dominum eum
negasse pęnituit. et tamen apłs
mansit. S non ideo suꝑ uacua
putanda ẽ posteriorum diligenti¬
a  qui uͥ saluti nichil detraheba¬
tur. Inimilitati aliquid addide¬
runt. quo salus tutius muni¬
retur. exꝑti aliquorum fictaᷤ
pęnitentias ꝑ affectatas honore
potentias. Cogunt enim multas
inuenire medicinas. multorum
exꝑimenta morborum.
er idem tempus .xxx.¬
ab anastasio imperatore. co¬
dicellos hludouuieus rex ꝓ con¬
sulatu accepit. Cum quib codi¬
cellis. etiam illi anastasius coro
nam cum geminis et tunicam
bateam misit: et ab ea die con¬
sul et augustus ẽ appellatus. S
et ormisda romanȩ sedis pontifex
sc̃o remigio antiquȩ methropolis
ep̃o quȩ tunc temporis habebat
sub se duodecim ciuitates

Expanded text:
ior et verior esset humilitatis. Nam ior et verior esset humilitatis. Nam et sanctus David de criminibus mortiferis egit penitentiam, et tamen in honore suo perstitit, et beatum Petrum, quando amarissime lacrimas fudit, utique Dominum eum negasse penituit, et tamen apostolus mansit. Sed non ideo supervacua putanda est posteriorum diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. Cogunt enim multas invenire medicinas multorum experimenta morborum.er idem tempus ab Anastasio imperatore codicellos Hludowicus rex pro consulatu accepit; cum quibus codicellis etiam illi Anastasius coronam auream cum gemmis et tunicam blatteam misit, et ab ea die consul et augustus est appellatus. Sed et Ormisda Romanae sedis pontifex sancto Remigio antique metropolis episcopo, quae tunc temporis habebat sub se duodecim civitates
Abbreviated transcription (Latin):
erunt soluta et in cęlo. In eo enĩ
quod dicitur quȩcumq solueritis
erunt soluta: nichil excipitur. ni¬
chil ñ comp̾hensum relinquitur.
Igitur om̃i ȩlectorum ȩccłȩ iux¬
ta modum eulparum uel pęniten¬
tiȩ. ligandi ac soluendi quantorũ¬
cumq uel qualiũcũq peccatorum
datur auctoritas: ut uidelicet ag¬
nitis peccantium causis quos in
peccatis quȩ egerint ꝑsistere cogno¬
uerit. illos ꝑempnib supliciis ob¬
ligandos insinuet. quoscũq uero
humiles ac uere pęnitentes aspexe¬
rit. hos iam a timore ꝑpetuȩ mortiᷤ
miserans absoluat.⁊ et purgatos al¬
tari saero sancto restituat. S ne
forsitan etiam detectis criminib
spe honoris ȩccłastici animus cuiuᷤ¬
cumq peccantis intumescens suꝑ¬
be ageret pęnitentiam: seuerissi¬
me placuit ut post actam de crimi¬
ne dampnabili pęnitentiam nemo
sit clericus. ut desperatione tem¬
poralis altitudinis. medicina ma¬

Expanded text:
erunt soluta et in caelo'. In eo enim, erunt soluta et in caelo'. In eo enim, quod dicitur: Quaecumque solveritis, erunt soluta, nihil excipitur, nihil non comprehensum relinquitur. Igitur omni electorum aecclesiae iuxta modum culparum vel penitentiae ligandi ac solvendi quantorumcumque vel qualiumcumque peccatorum datur auctoritas, ut videlicet, agnitis peccantium causis, quos in peccatis quae egerint persistere cognoverit, illos perhennibus suppliciis obligandos insinuet; quoscumque vero humiles ac vere paenitentes aspexerit, hos iam a timore perpetuae mortis miserans absolvat et purgatos altari sacrosancto restituat. Sed ne forsitan etiam, detectis criminibus, spe honoris aecclesiastici animus cuiusque peccantis intumescens superbe ageret paenitentiam, severissime placuit, ut post actam de crimine dampnabili paenitentiam nemo sit clericus, ut desperatione temporalis altitudinis medicina ma
Abbreviated transcription (Latin):
atq releuatum in fide iecta et
bonis oꝑib ꝑseuerare fecit. Sbuit
itaq genebaudus in pace scĩs dĩ
comnumeratus: tandui in epi¬
scopatu uiuens ut ei successerit
latro filius eius episcopus: et
tra apłm delectans uocũ noui¬
tates dicere prȩsumat. aut sa¬
cras regulas contra hoc miscdĩȩ
dñi exemplum constituisse: aut
beatum remigium diuina p̾cep¬
tione in hoc oꝑe contra sacras re¬
gulas de genebaudo egisse. aut
ipsum genebaudum contra re¬
gularem constitutionem post
lapsum in gradu mansisse: sa¬
tiffatiat illi consona catholicor
patrum sententia. ut inquiens
constitueretur inȩccła ne quisꝗͣ
post alicuius criminis peniten¬
tiam clericatum accipiat uel ad
elericatum redeat. uel inelerica¬
tu maneat: non desperatione indul¬
gentiȩ sed rigore factum ẽ discipli¬
nȩ. Alioquin contra claues datas
ȩccłȩ disputabitur. de quib dictũ
ẽ quȩ cumq solueritis suꝑ terram.

Expanded text:
atque relevatum in fide recta et atque relevatum in fide recta et bonis operibus perseverare fecit. Ͻ Obiit itaque Genebaudus in pace, sanctis Dei connumeratus, tandiu in episcopatu vivens, ut ei successerit Latro , filius eius, episcopus et tra apostolum delectans vocum novitates dicere presumat, aut sacras regulas contra hoc misericordiae Domini exemplum constituisse, aut beatum Remigium divina preceptione in hoc opere contra sacras regulas de Genebaudo egisse, aut ipsum Genebaudum contra regularem constitutionem post lapsum in gradu mansisse, satisfaciat illi consona catholicorum patrum sententia : Ut, inquiens, constitueretur in aecclesia, ne quisquam post alicuius criminis penitentiam clericatum accipiat, vel ad clericatum redeat, vel in clericatu maneat, non desperatione indulgentiae, sed rigore factum est disciplinae. Alioquin contra claves datas aecclesiae disputabitur, de quibus dictum est: 'Quaecumque solveritis super terram,