comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
infronte credentium
ticarne. signũ nori .t. crux inlibera fronte.
ibi enĩ occultatio. hic reuelatio est. ideo illd
sub uelamine hoc infacis. Or̃cem aũt ut
mea głiemur dñs suo gestans humero pro
uirga regni nobis commendauit.ꝙ ẽ grã¬
de ludibrium: impiis grande misterium ꝑi¬
is. hoc ergo obprobrium ⁊ deformitatem xp̃i
non erubescamus s uencremur: deformitas
enĩ xp̃i te formas. nisi de formis ille ẽẽ uel¬
stra erat. Inhac ergo deformitate głiemur
cuius signum infronte portamus. de hac de¬
formitate ñ erubescamus. s gaudeamus cũ
dre in sapĩa. inpotestate. inmaiestate. ⁊ u̾m
dret s non est magnum insapĩa dei uł ĩ ma¬
iestate. uł potestate dei głiari. s incruce. unde
mundus ccucifitus est ut meñ tẽnẽat. et
ego mundo. ut ñ teneam. qr nec ego inmũ¬
do aliquid cupio. nec ip̃e suum aliquid cupi¬
o inme cognoscit. ficut dñs ait. uenit enĩ prin¬
ceps mundi huius ⁊ inme ñ habet quicquã

Expanded text:
in fronte credentium,ti carne, signum novi Testamenti crux in libera fronte. Ibi enim occultatio, hic revelatio est: ibi sub velamine, hic revelata facie. Crucem autem ut in ea gloriemur Dominus suo gestans humero, pro virga regni nobis commendavit: quod est grande ludibrium impiis, grande mysterium piis. Hic ergo opprobrium et deformitatem Christi non erubescamus, sed veneremur. Deformitas enim Christi te format; nisi deformis ille esse volstra erat. In hac ergo deformitate gloriemur, cujus signum in fronte portamus. De hac deformitate non erubescamus, sed gaudeamus cum dicere, in sapientia, in potestate, in majestate: et verum diceret. Sed est magnum in sapientia Dei vel majestate vel potestate Dei gloriari, sed mundus crucifixus est, ut me non teneat, et ego mundo, ut eum non teneam. Quia nec ego in mundo aliquid cupio, nec ipse aliquid suum in me cognoscit, sicut Dominus ait: Venit princeps mundi hujus et in me non habet quidquam .
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ue. ibi est litca q̃ sola occidit. hic est sp̃c qui
uiuificat. illud uetꝰ qr a uetustate pcc̃i nõ
leberat. hoc nouũ quia innouat. Si aũt a
nobis quesitum fuerit clir illius testam̃ti
⁊ ad hoc R̾demus ꝙ ea legi ⁊ accipi oportet. ne
ꝓpħias extinguamus cyinumbra fc̃a sũt oĩa
illa futuroꝵ sicut ait a płs ħ infigura ꝯtinge
rend̾ ẽ ñ reprehendend. qi eo ip̃o quo iam ñ obser¬
uat᷑. non dampnatum s impletũ ꝓb̾atur. Sed¬

Expanded text:
um. Ibi est littera quae sola occidit; hic est spiritus qui vivificat. Illud Vetus, quia a vetustate peccati non liberat; hoc Novum, quia innovat. Si autem a nobis fuerit quaesitum cur illius testamenti? Ad hoc respondemus quod eam legi et accipi oportet, ne prophetias exstinguamus, quia in umbra facta sunt omnia illa futurorum, sicut ait Apostolus: Haerendum est, non reprehendendum, quia eo ipso, quo iam non obseruatur, non damnatum, sed inpletum
Abbreviated transcription (Latin):
no. om.ho. s. fidelib ⁊ infidelib. fidelib ut imi¬
tentur. infidelib ne possint reprehendere. ⁊ aliqͥ
conu̾tant᷑ exemplo eoꝵ uult eos adquri. cũ eũ
lucebunt opera eoꝵ ñ deerunt qui unitentur
in spũalib uł temporalib. ⁊ ideo. Hicħ .i. de nł¬

Expanded text:
 scilicet fidelibus et infidelibus; fidelibus, ut imitentur; infidelibus, ne possint reprehendere et aliqui convertantur. Exemplo eorum vult alios acquiri. Cum enim lucebunt opera illorum, non deerunt qui imitentur in spiritualibus vel temporalibus. Et ideo nihil, id
Abbreviated transcription (Latin):
fus. Nolite ophilippenses grauiter fecre qd omneᷤ
uos imepła mea sigillatim ñ nominaui. qr ⁊ si ĩ
ea ñ estis scripti. in libro tñ uite continemim.
Gaudete indño seꝑ
sint optat. eos in hoc
studio ꝓficientes gau
terat ut se meis uera
affectione gaudere os
me credatur. gaudete
Sicut enĩ ñ potest homo duob dñis seruire:
sic nemo pot insecło gaude ⁊ indño: Amicꝰ enĩ
gaudium in dño. donec fimatur gaudiũ in
scło. illud semꝑ augeat᷑. hoc semꝑminuatur
donec finiatur. Quod est scłi gaudium breu¬
ter dico. seculi letitia est impunta nequitia.
ingͣnitari. turpitudine fecete. ⁊ nicħ mali
pati. ecce gaudium scłi huiꝰ facere. nec castig¬
carnis inseciuitate male mentis agere. ecce ga
impunitam ñ relinquere. ne gaudrũ sit ĩ scło.
⁊ne cegatur mextremo gehenne dampnare.
modo flagello dignatur castigare. bonum est
nobis ut subueniat castigando.gͦ. gau. indo.¬
ñ inscło .i. iu̾itate ñ iquitate inspe et̾nitatiᷤ.

Expanded text:
us, nolite, o Philippenses, graviter ferre quod omnes vos in Epistola singulatim non nominavi, quia etsi in ea non estis scripti, in libro tamen vitae continemini. Gaudete in Domino semper. sint, optat eos in hoc studio proficientes, gauterat ut se in eis vera affectione gaudere ostme credatur, gaudete,Sicut enim homo non potest duobus dominis servire, sic nemo potest in saeculo gaudere et in Domino. Amicus enim gaudium in Domino, donec finiatur gaudium in saeculo. Illud semper augeatur, hoc semper minuatur, donec finiatur. Quid est saeculi gaudium? breviter dico, saeculi laetitia est impunita nequitia,ingurgitari, turpitudine fetere, nihil mali pati. Ecce gaudium saeculi, carnis, in securitate malae mentis agere, saeculi impunitam non relet ne cogatur in extremo gehennae damnare, modo flagello dignatur castigare: bonum est nobis ut subveniat castigando. Ergo gaudvanitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
qñix corpoꝵ expecta¬
mus uenturũ qui c̃
uenent reformabit
mabit corpus humi¬
inclaritate ꝙͣ hũit
intransfiguratione
perandi. qua possit nõ
acere scd̾ potentiam operandi qua

Expanded text:
que corporum exspectamus venturum. Qui, cum venerit, reformabit.mabit corpus humiin claritate quam habuit in transfigurationeperandi qua possit, non acere secundum potentiam operandi, qua
Abbreviated transcription (Latin):
desideratissinii .i. quoᷤᷤ
uidere multũ desido.
d̾atis qui estis gaudi
magist̾. sic state in
dño. sicut me ⁊ mͥ si¬
mileᷤ frarescitis uł si¬

Expanded text:
desideratissimi, id est quos videre multum desidero. deratis, qui estis gaudiumagistri. Sic state in Domino, sicut me et mihi similes stare scitis, vel si
Abbreviated transcription (Latin):
asi bene dixi ut eos obser¬
uetis qurita ambul¬
lant. multi enĩ sunt¬
qui ałr ambulant
ñ sentientes nobiscũ¬
delegiᷤᷤ ab olitione s le¬
gem cũ enangłio esse¬

Expanded text:
asi dicat: Dico ut eos observetis qui ita ambulant. Multi enim suntaliter ambulant, non sentientes nobisclegis abolitione, sed legem cum Evangelio tene
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i głiantur inpudendis circumtisis. qui tale ᷤᷤ
sapunt t̾rena. ħ est enĩ t̾rena sapere .s. ita tali¬
ꝑ animalia se iustificari credunt. uł głia eoꝵ
fusionem ec̾nam. qui t̾rena sapiunt. qr in t̾ren¬
is uil nisi quod indent intelligunt legalia non

Expanded text:
ipsi gloriantur in pudendis circumcisis. Qui tales sapiunt. Hoc est enim terrena sapere, scilicet in taliper animalia se justificari credunt. Vel, gloria fusionem aeternam, qui terrena sapiunt, quia in terrenis nil nisi quod vident intelligunt, legalia, no
Abbreviated transcription (Latin):
sumus modo ał̾r sa¬
ut om̃s idem de illo
sapiamus credendo
ad qd ꝑuemimus. fide
leamus. unde subdit.
rectitudine uiuendi¬
regula. permanearnus ⁊ sic
reuelabit deusꝙ ałr
lius ad cultumdei excogitauitatis ⁊ hoc do¬

Expanded text:
sumus, modo aliter saut omnes idem de illo sapiamus, credendo od pervenimus fide leamus. Unde subdit: ectitudine vivendi permaneamus, et sic revelabitlius ad cultum Dei excogitaveritis, et hoc do
Abbreviated transcription (Latin):
compar .i. coadiutor
as premanoratas mu¬
licres ne deficiant que
ieuangłio mecũ labo¬
ministrando ⁊ etiam¬

Expanded text:
compar, id est coadjutor as praememoratas mulieres, ne deficiant. Quae in Evangelio mecum laboministrando necessar
Abbreviated transcription (Latin):
satio. ⁊ si ãd huc simꝰ
int̾ra est incelis ubi
do ⁊ intelligendo sumꝰ¬
similes angelis pp̃ qid̃
pret̾ commoda que iã
hm̃s ⁊̃ deum expectamꝰ¬

Expanded text:
satio, et si adhuc simus in terra, est in caelis, ubi do et intelligendo similes angelis. Propter quod praeter commoda quae jam habemus, Deum exspectam
Abbreviated transcription (Latin):
um subu̾sione. Illos¬
inimicos crucis ẽẽ dicit
quia carnales obseru¬
antias inducunt cructꝰ
suꝑfluam asserunt.¬
Quoꝵ finis est et̾mis
intitus .i. infine eorũ¬
erit eiset̾na pena. quoꝵ
deus est ⁊ ip̃e uent̾ eoꝵ
qr quitquid faciunt

Expanded text:
um subversione. Illosinimicos crucis esse dicit, quia qui carnales obserantias inducunt, crucem superfluam asserunt.um finis est aeternus interitus, id est in fine eoruerit eis aeterna poena, quorum deus est ipse venter m. Quidquid faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nequis asr intellig̾et pp̃ arrogantes ⁊ fuã
iusticiam ꝯstituere uolentes planius aperit
.q. nemõ debet de se gl¬
oriari qr nos creatiin
operib bonis sumus
fcũra ipsius.i. ꝑoꝑati

Expanded text:
 ne quis aliter intelligeret, propter arrogantes, et suam justitiam constituere volentes, planius aperit  quasi dicat: Nemo debet de se gloriari, quia nos creati in operibus 166 bonis simus factura ipsius, id est
Abbreviated transcription (Latin):
q donum dei ẽ ꝑure¬
⁊ ñ partim ex operib
latur de operib. Nõn¬
hoc ideo dicit qi oꝑa
bona pia cogitatõne¬
fcã frustrent᷑. cñ deu
um. s qr oꝑa ex gr̃a. non
exoꝑib grã. bonum est gͥ homĩ ut de uirib
liberi arbitrii sui ñ presumat qr ille qui pu¬
tauit sñ eius adiuitorio se posse custodire qd̾
delit ꝑfectus in longinqua ⁊ uiuens ꝓdige
u̾sus clixit. surgam ⁊ ibo ad pr̃em meum
ꝙ cogitatõne in uonam ñ hr̃et. nisi ⁊ ip̃am
illi mnocculto pr̃ miscd̾issimus infpirasset.
ideo recte ait. ⁊ hoc non ex uobis sed dei donum
est non ex .o. nẽ forte dicas mereri. ⁊ ideo acce¬
pr. ñ putes te ꝓ merendo accepisse: qui ñ ꝓ¬
m̾etis nisi accepisses. gr̃a precessit mitũ nõ¬

Expanded text:
 donum Dei est purn partim ex operibuslatur de operibus. Nonhoc ideo fecit quod opera bona pia cogitatioa frustrentur, cum Deus ra ex gratia, non tia. Bonum est igitur homini ut de viribus liberi arbitrii sui non praesumat, quia ille qui putavit sine ejus adjutorio se posse custodire quod dedit, profectus in longinquam, et vivens prodigeibo ad patrem meum . Quam cogitationem bonam non habet, nisi et ipsam illi in occulto Pater misericordissimus inspirasset. Ideo recte ait: Et hoc non ex vobis, sed Dei donum est, non ex operibus, ne forte dicas: Promerui, et ideo accepi. Non putes te promerendo accepisse qui non promereris, nisi accepisses. Gratia praecessit meritum tu
Abbreviated transcription (Latin):
głio ñ ait simpliciter.
Qui recrpit iustum ⁊
ul ꝓpħe hoc facere fructus est heliam pauisse
leguntur coruus ⁊ indua. s ꝑ coruũ qui non
in noĩe iusti solo dato pascebatur: ꝑuiduam

Expanded text:
io non ait simpliciter: Qui recipit justum veti, vel prophetae; hoc facere, fructus est. Eliam pavisse leguntur corvus et vidua; sed per corvum qui non in nomine justi, dato pascebatur; per viduam
Abbreviated transcription (Latin):
magni.cius .i. sp̃m scm qui det uobis sap̃iã
de soclestib plenius quam modo Rdis. ita ut
ñ obscure s clare ⁊ sine uelo eum agnoscatis
dei. In ymagine ergo sua cognosce auctorem
enuis qui corporali sensu non attingit᷑. ne ergo
putetis corporeo sensudĩ aitingi s oculis m̃¬
tis ip̃m cognoscite ⁊ autib mentis ip̃m au¬
dite in corpore. ubi diu̾sa menbra sunt alibi
audis. alibi udes. incor pore aũt tuo ubi du̾¬
sa menbra ñ inueniunt. ibi audis ubi ui¬
des ad hoc illuminet oculos. Et sciatisples

Expanded text:
m qui det vobis sapientiam de coelestibus plenius quam modo habeatis; ita ut non obscure, sed clare et sine velo eum agnoscatis,Dei. In imagine ergo sua cognosce auctorem ejus qui corporali sensu non attingitur. Ne ergo putetis corporeo sensu Deum attingi, sed oculis mentis ipsum cognoscite, et auribus mentis ipsum audite. In corpore enim diversa membra sunt. Alibi audis, alibi vides; in corde autem tuo, ubi diversa membra non inveniuntur, ibi audis ubi vides. Ad hoc illuminet oculos, ut sciatis,
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad hoc missus fuit ut omnib p̾dicaret. qui ad
hoc accepit doctrinam ut alis traderet de iudeis aũ¬
ita ⁊ uobis qui ro .e. debeo euangłitare. qr oĩbus
culꝑa remansit. quamuis missum se dicat p̾di¬
care omnib gentib ⁊ ꝓmptum tñ romanis sẽ
asserit euangelitaie apud quos regni romanicap̃
est ⁊ sedes. ad menbra enĩ ꝑtinet. si capud in quietũ
ñ fũit ideo romanoꝵ pacem optat. ut ñ multum
se iactet. sathanas. ⁊ ut meliores sui operis fructuᷤ h

Expanded text:
 ad hoc missus fuit, ut omnibus praedicaret, qui ad hoc accepit doctrinam ut aliis traderet. De Judaeis auita et vobis qui Romae estis debeo evangelizare, quia omnibus culpa remansit. Quamvis missum se dicat praedicare omnibus gentibus promptum tamen Romanis se asserit evangelizare, apud quos regni Romani caput est, et sedes. Ad membra enim pertinet, si caput inquietum non fuerit. Ideo Romanorum pacem optat, ut non multum se jactet Satanas, et ut meliores sui operis fructus h
Abbreviated transcription (Latin):
uenire ad uos aliquib impedim̃tis. d̾eo id agẽte.
s putetis culpa ur̃a fieri ut modo dignos uos para¬
audientes grãm sͥ sp̃italem ministrandam fore.
adhuc .i. usq inpresens. ꝑ hoc ostendr᷑ id ⁊̃ eẽ cure
care u̾bum dei aliis ꝓhileat. Tratres aũt eos uo¬
cat. ñ solum qr renati crant. s etiam quia erãt
int̾ eos. qui recte sentirent licet pauci ñ supra
dixit uocatis scĩs Secuitur it aliaue fruetum
re. ut ha. in uo. fr .i. ut uos fructificetis per meã
dum se ueniendi ad hos declarat. ⁊ ut hri salutem
spũał grẽ consequat᷑: rectam hñtes fidei ꝓfessio¬
nem. ⁊ hic fructũ habeat apud deũ miusti̾ sui
fructũ habeam. inuobis dico. sit̃ incet̾is gentib.
exemplo cet̾aꝵ gentium lacesit illos ad fidem re¬
recis ac barb

Expanded text:
enire, aliquibus impedimentis Deo id agente, ed putetis culpa vestra fieri, ut modo dignos vos pareaudientes gratiam sibi spiritalem ministrandam fore, adhuc, id est usque in praesens. Per hoc ostenditur, id etiam esse curae care verbum Dei, aliis prohibeat. Fratres, autem eos vocat, non solum, 6 quia renati erant, sed etiam, quia erant inter eos qui recte sentirent, licet pauci; unde supra dixit, vocatis sanctis. Ut aliquem fructum ructum, id est ut vos fructificetis per meam dum se veniendi ad hos declarat, ut et hi salutem itualis gratiae consequantur, rectam habentes fidei professionem: et hic fructum habeat apud Deum, ministerii sui. Fructum habeam in vobis, dico, sicut et in caeteris gentibus. Exemplo caeterarum gentium lacescit illos ad fidem reGraecis ac barb
Abbreviated transcription (Latin):
grecis ac barbaris .i. oĩb
sumpsitbarbaros uero
leges. qui nec hebrei. nee
greci nec latini funt ⁊
debitor sum euagłi ⁊ are
ppło. ut nemo de utroꝙ¬

Expanded text:
Graecis ac barbaris, id est omsumpsit; barbaros vero eos leges, qui nec Hebraei, nec Graeci, nec Latini sunt. Et debitor sum evangelizare, ut nemo de utro
Abbreviated transcription (Latin):
Solet enĩ sp̃c mundi fallacit᷑ dr̃e bona ⁊ int ħ sub¬
indiiẽe praua ut ꝑħ que bona sũt accipiantur.
⁊ mala. Ideo monet omĩa ꝓbare ⁊ quicquid sobr¬
ie. ⁊ benedictum fũit retinere. tẽ aũt.q. ego¬
pe aũt deus

Expanded text:
Solet enim spiritus mundi fallaciter dicere bona, et inter haec subinducere prava, ut per haec quae bona sunt, accipiantur et mala. Ideo monet omnia probare, et quidquid sobrie et bene dictum fuerit retinere. VERS. e autem Deus
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ducit quod mente leuatur ad intelligenda
celestia. excasis u̾bũ est grecũ. lat. aũt unou̾lo ex¬
poni pot̾. Si dicat᷑ excessus. In excessu u̾o m̃tis duo in¬
telligunt᷑. uł pauor uł intentio ad fuꝑna. ita ut
quoda mͦ amenoria labant᷑ inferiora inħ mentiˢ
exessu fuerunt om̃s sc̃. quib archana mund istũ
excedentia reuelata st̃. de hoc m̃tis excessu loquit᷑.
hic paulus se ip̃m insinuans.Q. ꝑotestil de uobis¬
temporalia deo soli qui cognosait extesui nr̃m. Il¬
le .it uidet ꝙ uidemus ĩ excessu m̃tis. ñ uobis est
qui ñ potestis capere. ⁊deo soli deo dicit se extessis¬
se. ex̃cedens .i. m̃te apłs omnẽ humanam fragi¬
litaten. omnẽ scłi temporalitatẽ. oĩa qiuecũꝙ. nal¬
cendo ⁊ occidendo uanescunt transeuntia. hĩtabet
incorde inquadã in effabili ꝯtem platõe uͥ audiũ
ineffabilia u̾ba que licet homini loqui. uͥ si scmꝑ

Expanded text:
mentis dicit quod mente levatur ad intelligenda coelestia. Exstasis verbum est Graecum, Latine autem uno verbo exponi potest, si dicatur excessus. In excessu vero mentis duo intelliguntur, vel pavor, vel intentio ad superna, ita ut quodammodo a memoria labantur inferiora. In hoc mentis excessu fuerunt omnes sancti, quibus arcana Dei mundum istum excedentia revelata sunt. De hoc mentis excessu loquitur hic Paulus, seipsum insinuans. Quasi ditemporalia, Deo est, qui solus cognoscit excessum nostrum. Ille enim videt quid videmus in excessu mentis; non vobis est qui non potestis capere. Ideo soli Deo se dicit excessisse. Excedens enim mente Apostolus omnem humanam fragilitatem, omnem saeculi temporalitatem, omnia quaecunque nascendo et occidendo vanescunt transeuntia, habitavit corde in quadam ineffabili contemplatione, ubi audivit ineffabilia verba, quae non licet homini loqui; ubi, si 125
Abbreviated transcription (Latin):
indubiũ uenit. Inħ¬
au̾t sumꝰ deo manife¬
sti .i. approbati ꝙ nõ¬
funt pseudo. hoc .ii. pre¬
sumus approbati. Sre¬
est. inquo ñ remanz¬

Expanded text:
bium venit. Amautem sumus Deo manifesti, id est approbati, qsunt pseudo, hoc enim praesumus approbati, speest, in quo non reman
Abbreviated transcription (Latin):
ligent̾ ⁊ indeuote. ⁊ sine
hesitatõnib ut ñ hesite¬
ti sitis. ita omnia faci¬
te. ut sitis sine querela.
quant᷑ ad ꝓͣximum ut
dei. Sic̃ eñĩ deus simplex
est: ita filii enis puro
⁊simplici corde debent
incedere ⁊ ⁊̃ quantũ
ad exc̾os. estote. sinere¬
prehensione ut nõ sit
inuobis qd̵ pateat re¬
prehensioni ⁊ħ ideoho¬
rectum ordinẽ depra
sunt renati ex aqua
cetis .i. lucere debetis
estis constituti ut luce¬
tis ⁊ ideo decet uos ẽẽ
sine rep̾hensione. luce

Expanded text:
ligenter et indevote; et sine haesitationibus, ut non haesiteti sitis. Ita omnia facite ut sitis sine querela, quantum ad proximum, ut Dei. Haimo Sicut Deus simplex est, ita et filii ejus puro ac simplici animo debent incedere; et etiam quantum ad exteros estote sine reprehensione, ut non sit in vobis quod pateat reprehensioni. Et hoc ideo horectum ordinem depravsunt renati ex aqua cetis, id est lucere debetisestis constituti ut lucet ideo decet vos esse sine reprehensione. Luce
Abbreviated transcription (Latin):
dam negant qugmͦi¬
pot̃ fieri ut homo in
głia dei prĩs. ⁊̃ si adop¬
ingłia dei prĩs ñpot̃ eẽ. Iam hoc
ei competit qui natus est de deo. qr ingłia dei prĩs
eẽ est nicħ differre ab eo. una głia sit prĩs ⁊ filii ꝑ¬

Expanded text:
dam negant. Quomt fieri ut homo sit in gloria Dei Patris, etiam si adopin gloria Dei Patris non potest esse: Nam hoc ei competit qui natus est de Deo, quia in gloria Dei Patris esse, est nihil differre ab eo, ut una gloria sit Patris et Filii
Abbreviated transcription (Latin):
mercedis. hoc ad qualitatẽ pene refert᷑ ut qui
sermo angłoꝵ fis est firmus. ⁊ si omnis preuari¬
cator punitur. quõ nos. quib filius ipẽ de grã
ꝑ quam est salus locutus est: effugiemus gehẽ¬
nam. si neglecerumnus sartum qsd̾ minus est q̃m
preuaricari tantam indeficientem salutem
in euangłio fcãm. ñ tarta erit inuet̾i.t. sbi¬

Expanded text:
mercedis, hoc ad qualitatem poenae refertur, ut qui sermo angelorum factus est firmus, et si omnis praevaricatio punitur, quomodo nos, quibus Filius Dei ipse gratia per quam salus est, locutus est, effugiemus gehennam, si neglexerimus, saltem quod minus est quam praevaricari, tantam, id est indeficientem, salutem in Evangelio factam? Non tanta erat in Veteri Testa
Abbreviated transcription (Latin):
ad ceteros. fĩs est. fir .i.¬
uerus ut lex ꝑ miracu¬
ꝯfirmata est. inqua
ta facere ⁊ inobedĩa¬
ꝙ e̾ precepta dimitte

Expanded text:
eros, factus est firverus, ut lex per miracunfirmata est, in qua ta facere, et inobedest praecepta dimittere,
Abbreviated transcription (Latin):
premiũ ad quisituri.
scientes ꝙ tribulatio
nuus. dum fortiter
eam augendo. uł pocius ostendendo. ꝙ aũt tri¬
dum anĩa fideł ñ resistens ordinatõni dei nĩ dili¬
git eius uoluntatẽ. cuiꝰ malicie potestas datur
mbonos. s enis uoluntatẽ aquo hec potestas dat᷑.

Expanded text:
isituri. scientes quod tribulatio trenuus, dum fortiter eam augendo, vel potius ostendendo. Quod autem tridum anima fidelis non resistens ordinationi Dei, non diligit ejus voluntatem, cujus malitiae potestas datur in bonos, sed ejus voluntatem a qu
Abbreviated transcription (Latin):
głiam ꝑ tribulatões
gnum dei. Ideoq ĩhiis¬
głiandũ dicit: S̾pei e¬
nĩ addita tribulatio¬
augmentũ facit pre¬
mii. uidexqs est fixe¬

Expanded text:
iam per tribulationes gnum Dei , ideoque eoriandum docet. Spei autem addita tribulatioaugmentum facit praemii: index enim fix
Abbreviated transcription (Latin):
carent rõne. non tñ confundit .i. ñ facit erube¬
scere qr implet᷑. confundr̃ enĩ qui ꝙ sperabat nõ
inuenit quiꝙ sicut ꝯtingit illi qui sꝑat ĩ hoĩe
hec aũt spes ñ confundit qr est indeo qui non
fallit nec fallere pͭ. ñ in homĩe mendace. Male¬
distꝰ enĩ qui spem suam ponit in hoĩe. Sqͣr. quia

Expanded text:
carent ratione, non tamen confundit, id est non facit erubescere, quia impletur. Confunditur enim qui quod sperabat non invenit, sicut contingit illi qui sperat in homine. Haec autem spes ideo non confundit, quia est in Deo, qui non fallit, nec fallere potest, non in homine mendace; maledictus enim qui spem suam ponit in homine. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
presumptiue głiabantur: ⁊ merita iactabant.
sdeoꝙ utroꝵꝙ iactantiam reprimẽs ad pacem
monet ⁊ ne indignentur se eis annum̾at. q. qr
uos romani. dum inuicem arrogatis. artende
qd hic ait. Iustificati ex fide. qui sũpra dixit ne¬
iustificati gratis ꝑ grãm. hoc ideo dixit ne ipsa
fides suꝑb̾a sit. nec dicat sibi. si ex fide: qũo gratis.
ut m̾ear iustificatõnem. habeo fidem. R̾det᷑ ei. qͥd
fidei. ñ grãm dei. aliquid m̾iti precedit hs̃ani.
s ip̃a grã m̾et᷑ aug̾̃i. ut aucta meat᷑ ⁊ ꝑfici uo
cit. ñ lex. hec enĩ nos renciliat deo sublatis pec¬
catis que nos fecerãt inimitos. pacem aũt il
uoluntate ñ litigat. qui sequit᷑ iussa dñi. ⁊ ad
omne preceptũ diuinum suũ flectit arbitri

Expanded text:
praesumptive gloriabantur, et merita jactabant; ideoque utrorumque jactantiam reprimens, ad pacem monet, et ne indignentur se eis annumerat. Quasivos Romani, dum invicem arrogatis. Attende quod hic ait: justificati ex fide. Qui supradixit justificati gratis per gratiam, hoc ideo dixit ne ipsa fides superba sit: nec dic\'Ut merear iustificationem, habeo fidem, respondetur ei:fidei, non gratiam dei aliquid meriti praecedit humani, sed ipsa gratia meretur augeri, ut aucta mereatur et perfici, cocit, non lex: haec enim nos reconciliat Deo, sublatis peccatis, quae nos fecerant inimicos. Cassiodorus voluntate non litigat, qui sequitur jussa Domini, et ad omne praeceptum divinum suum flectit arbitriu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c adeo p̃atre. a uida¬
⁊ apilato traditus ẽ
delicta nr̃a ⁊¬
tollenda iure diabłi
resurrexit pp̃¬
pp̃ iustificatõem nr̃a¬

Expanded text:
stus a Deo Patre, a Juda a Pilato, traditus est delicta nostra tollenda, jure diaboli resurrexit propter justificationem n
Abbreviated transcription (Latin):
ctõe noua uita signat᷑¬
q̃ auistificatr̃e incipit
⁊ ĩmmortalitate ꝑfi¬
ciet᷑ ideocẜ ꝯgrue qnͣ¬
tum ad significatõnis
sit dicens. traditꝰ ẽ pp̃.¬

Expanded text:
signata justificatione incipit, et in immortalitate pecietur. Ideoque congrue quantum ad significationis sit dicens: Traditus est p
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ deum ⁊ donũ dei. In hoc enĩ dimintati reo¬
ciliamur eaq delectamur. sicut enĩ u̾itatem
discimꝰ. ita caritate diligimꝰ. ut ⁊ plemiꝰ cogno¬
scamus. ⁊ beati cognito ꝑfruamur. ⁊ qr pcc̃is
t᷑ duo precepta caritatis.s. diliges deũ. ⁊ diliges
ꝓximum. una est caritas ⁊ duo precepta. un
ꝓximum diligimus. ip̃a deum diligimus. s qr
aliud est deus aliud est ꝓximus. ⁊ siuna caritate
diligunt᷑. ñ st̃ tñ unũ. que dilĩgunt᷑ ⁊ ideo forte
est. dĩffundit gͦ cantatẽ incordib nr̃is sp̃c prĩs¬
⁊ filii q̾m cũ pse amamus ⁊ filio. ip̃e ut dilig̾et᷑
nobis dedit. qui ñ clilectus nos dilexit. ip̃e ẽ fons
de quo scriptura dicit. fons aq̃ uiue sit tͥ propruᷤ.
accipere mali ⁊ caritas ẽ quam hr̃e ⁊ malus esse
ñ potest aliquis. Intelligamus gͦ iidilectõem sp̃m¬

Expanded text:
m Deum, et donum Dei. In hoc enim Divinitati reconciliamur, eaque delectamur. Sicut enim veritate dicimus, ita charitate diligimus, ut et plenius cognoscamus, et beati cognito perfruamur: et quia peccatis tur duo praecepta charitatis, scilicet diliges Deum, et diliges proximum. Una est charitas, et duo praeceproximum diligimus, ipsa Deum diligimus. Sed quia aliud est Deus, aliud proximus, etsi una charitate diliguntur, non sunt tamen unum quae diliguntur. Et ideo forte est. Diffundit ergo charitatem in cordibus nostris Spiri Filii, quem cum Patre amamus et Filio. Ipse ut diligeretur nobis dedit, qui non dilectus nos dilexit. Ipse est fons de quo Scriptura dicit: Fons aquae vivae sit tibi proprius, non possunt accipere mali; et charitas est, quam habere et malus esse non potest aliquis. Intelligamus ergo in dilectione Sp
Abbreviated transcription (Latin):
nobis quiest pignus det spei implende. attende
ꝙ gradatim apłc ꝑducit usq ad caritatem dei
que maior est aliis ꝙͣ cũ dicit nos hr̃e ꝑ donum
sit̃: monstrat illa omĩa deo ẽẽ tribuenda. gͦ uñ
illo qui ascendit in altũ i. ad pr̃em. ip̃e enim
dedit dona hominib. insinuat᷑ nobis in pr̃e au¬

Expanded text:
nobis, qui est pignus implendae spei. Attende quod gradatim Apostolus perducit usque ad charitatem Dei, quae major est aliis: quam cum dicit nos habere per donum Spiritus, monstrat illa omnia Deo esse tribuenda. Ergo unillo qui ascendit in altum, id est ad Patrem? Ipse enim dedit dona hominibus . Insinuatur nobis au
Abbreviated transcription (Latin):
pere uitam: acceperũt¬
mortẽ dicentes a płos
lius homo pet¬
caret. tanto ma  gis
unt ex illo loco ubi dc̃m est. ubi hũndauit.d.¬
gr̃e ꝓdeesse pcc̃m. hoc dr̃e est ẽe ingratos gr̃e.
inpcc̃o ut gr̃a hundet ut quidam nobis im¬
mant promaiori gr̃a. Nõn enĩ peccantis m̾ito
s subuementis auxilio suꝑhũndauit gr̃a uͥ
hũndauit delictũ. Non ergo ꝑmanendũ est ĩ

Expanded text:
pere vitam, acceperumortem, dicentes apostolos lius homo peccaret, tanto magis Deperversi accipiunt ex illo loco ubi dictum est: Ubi abundavit dgratiae prodesse peccatum. Hoc dicere est esse ingratos gratiain peccato, ut gratia abundet, ut quidam nobis immant pro majori gratia. Non enim peccantis merito, sed subvenientis auxilio superabundavit gratia, ubi abundavit delict
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i ĩhiis proficit quos diabolus incere nõ
potuit. ⁊ quia pcc̃m ad tempus regnauit gr̃a
aũt inet̾num. sequitur. ut sicut regnauit
nequis confixus gr̃e securius peccet. s iugeat. ꝙł.
pocm ducens ĩ mortẽ. ⁊ hoc est ꝙ ait. ut sicut

Expanded text:
 his proficit quos diabolus vincere non potuit; et quia peccatum ad tempus regnavit, gratia autem in aeternum. Ut sicut regnavitne quis confisus gratiae securius peccet, sed vigeat gratpeccatum ducens in mortem, et hoc est quod ait, ut sicut,
Abbreviated transcription (Latin):
estis. sicut ⁊ xp̃c dilexit¬
sem ip̃m . pro. ea. ita
facite si opus sit. tra¬
didit dico: ut scifica¬
ret illam. iusticia bo¬
ne uite prius mũdãs
eam a peccatis ⁊ hoc
dente ad elementũ
fit sacramentũ quo
scĩficatus homo acci¬
pit uitam et̾nam.
ut ip̃e per hoc exhibe¬
pcc̃m mortale intus la¬
plicitas enĩ tuga dicit᷑¬
⁊ est sensus. ñ ha. ma.

Expanded text:
 dilexitsemetipsum pro ea, ita facite, si sit opus. Tradidit dico ut sanctificaret illam, justitia bonae vitae, prius mundans eam a peccatis; Haimdente ad elementum, fit sacramentum, quo sanctificatus homo accipit vitam aeternam. ut ipse per hoc exhibeatum mortale intus laplicitas enim ruga dici est sens
Abbreviated transcription (Latin):
poteritis impleri sp̃u .s.
si uos estis loquentes uo¬
bismet ip̃is .i. si uos inte¬
ligitis. ⁊ si uos ip̃os instru¬
itis de hiis que dicitis. in
ꝑsal. qui ad bonam oꝑa¬

Expanded text:
poteritis impleri Spiritu sancto, si vos estis loquentes vobismetipsis, id est si vos intelligitis, et si vos intus instruitis de his quae dicitis, in psalmis, qui ad bonam o
Abbreviated transcription (Latin):
cm bonam munda est
sa ad suꝑiora. ꝓĩnde u¬
estis eius in monte tã¬
ꝙͣ nix de asbata effuls
ruga ⁊ desid̾io ad celestia sequit᷑. aut ñ hñtem
aliquid eiusmodi .i. pcc̃m aliꝙ ꝓ quo sit damp
nabił s ut .q. d. exhiberet sibi ecc̃am ñ hñtem
maculam n rugam. s pocius talem. ut sit sca.
corpora sua .s. ut se ip̃os qr ambo una caro sũc
diligit uxo. su. dilig̃¬
se ip̃m. qr uxor corpuᷤ
uir est. ⁊ ur caput u¬
delet dilig̾e uxorem¬
suam uir qr caro sua
est. Nemo enĩ sĩqͣm cR.
cerat carnem. ñ eam¬
odit s pcc̃m quod ĩ ea
est. Quĩ ergo mauult¬
c̃ẽ sine corpore ñ corpu
dus odit. Non gͦ millũ¬

Expanded text:
m bonam munda est sa ad superiora. Proinde vestis ejus in monte tm nix dealbata effulsiruga, et desiderio ad coelestia. Aut, non habentem, aliquid hujusmodi, id est peccatum aliquod pasi dicat: Dico exhiberet sibi Ecclesiam non habentem maculam neque rugam, sed, potius talem, ut sit sanctcorpora sua, id est seipsos, quia ambo una caro sunt,diligit uxorem suam, diligseipsum, quia uxor corpus viri est, et vir caput udebet diligere uxorsuam quia caro sua est. Nemo enim unquam carncerat carnem nodit, sed peccatum quod in ea est. Qui ergo mavultse sine corpore, non corpus, dus odit. Non i
Abbreviated transcription (Latin):
ntas est maioꝵ ad ministratoria tñ est. unde
apłt. Ommum me seruũ fecͥ est ergo maiorum
salua tñ dignitate seruire. sicut minoꝵ est hu¬
milit̾ obedire. hec aũt tam maioꝵ quam minoꝵ
ordinata subiectio debet esse incasto timore xp̃i

Expanded text:
 est, administratoria tamen est; unde Apostolus: Omnium me servum feci . Est ergo majorum salva tamen dignitate servire, sicut minorum est humiliter obedire; haec autem tam majorum quam minorum ordinata subjectio, debet esse in casto timore Chri
Abbreviated transcription (Latin):
mĩmũ ⁊ emis panem uł uinum. uł aliciuid ali¬
ud das ⁊ accipis. auquid amritis aliquid aquiris.
Sicut enĩ ꝑdis nũmos ut emas tͥ aliqͥd sic ꝑdas de
tuo ut emas tͥ quietẽ. hoc est tempus redim̾e. uñ
tunicam tolłe dimute ei ⁊ palliũ ut ħas quiet¬
um ⁊cor. ne ꝑdas tempus uacandi deo .ͥ qͦuo uu¬
lt te a uocare dampno ⁊ litib. uł ita. sitis . re. tẽ.¬
.i. quod minus fecistis in uno tempore restitiite
malio dumdiantes dies quos impii ñ climidi¬
ant. alii enĩ dunidiant. alii implent dies. alii
nec inciprunt .i. alii moriunt᷑ in egypito. alii in
deserto. alii int̾ra scã. nec mirum si feci ininꝰ istiᷤ.
dies. nolite fi̾ imprudẽ.¬
.i. incõnsid̾ati. sed pocius
estote. intelli. que. sit.
ceat querite cũi plae.¬
ut omnia ꝓuide ⁊ cum
modestia agant᷑ nicħ
ꝑturbare ⁊ cum strepi¬
tu. et uos qui huic pru¬
dentie oꝑam datis .no.¬

Expanded text:
nummum et emis panem vel vinum, vel aliquid aliud; das et accipis, aliquid amittis et aliquid acquiris. Sicut ergo perdis nummos ut emas tibi aliquid; sic perdas de tuo, ut emas tibi quietem, hoc est tempus redimere. Unde tunicam tollere, dimitte ei et pallium, ut habeas quietum cor, ne perdas tempus vacandi Deo tuo, a quo vult te avocare damno et litibus. Vel ita sitis redimest, quod minus fecistis in uno tempore, restituite in alio, dimidiantes dies quos impii non dimidiant. Alii enim dimidiant, alii implent dies, alii nec incipiunt; id est, alii moriuntur in Aegypto, alii in deserto, alii in terra sancta. Nec mirum si minus fecistis, dies, nolite fieri imprudenest inconsiderantes, sed potius estote, intelligentes quae ceat. Quaerite cui plaut omnia provide et cum modestia agantur, rturbate et cum strepitu. Et vos qui huic prudentiae operam datis
Abbreviated transcription (Latin):
minum cet̾m dies isti qnͣtum ꝑtin ad spatia horaꝵ
ordinati sũt. ducunt enĩ uices agunt tempora. ori¬
tur enĩ sol ⁊ occidit. trauseunt tempora. cui moles¬
misi̾a hominis cõis est. Non delet malicia ẽẽ comuni
ex quo enims lapsus est adam ⁊ de ꝑadiso expulsus
ñquam fuert̃ dies nͥ mali. ꝙ ostendit puer qui
nascit᷑ qui a ploratu incipit. nec ridere pot᷑. statĩ

Expanded text:
minum. Caeterum dies isti, quantum pertinet ad spatia horarum ordinati sunt. Ducunt enim vices, agunt tempora. Oritur enim sol et occidit, transeunt tempora, cui molesmiseria hominis communis est, non debet malitia esse communis. Ex quo enim lapsus Adam de paradiso expulsus, nunquam dies nisi mali: quod ostendit puer qui nascitur, quia a ploratu incipit, nec ridere potest: statim
Abbreviated transcription (Latin):
uit deus abraham .q.
qui fidem eiꝰ ignora¬
ret. s ut ip̃e abrahan
⁊mundus fider eis
unitatem ⁊ firmita¬
tem cognosceret. et¬
unigenitum offere

Expanded text:
it Deus Abraham, quasi qui fidem ejus ignoraret, sed ut ipse Abraham et mundus fidei unitatem et firmitatem cognosceret, etnigenitum offere
Abbreviated transcription (Latin):
.i. pp̃ hec q̃ audierunt ab exploratorib qͥ mala
retulert̃ non credidert̃. ẽgressi enĩ de egypto cũ
multã uiã ꝑambulassent. ⁊ młta iudicia uir¬
tutis dei accepissẽt inegypto inmari rubro. in
heremo consilium fecert mandare specłatores
qui dełent inspic̾e naturã t̾re. Illi no cum per¬
rexissẽt reu̾si sunt ꝓunciam quid̃ magnoꝵ
fructuũ ⁊ uiroꝵ in expugnabiliũ ⁊ fortium
ꝓcteatricem ẽẽ dicentes. Quib auditis obstu¬
sumpte ex hiis que au. a dño ꝑmoysen ꝓmittẽ¬

Expanded text:
 haec quae audierunt ab exploratoribus, qui mala retulerunt non crediderunt. Egressi enim de Aegypto cum multam viam perambulassent, et multa judicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari 240 Rubro. In eremo consilium fecerunt mandare speculatores qui deberent inspicere naturam terrae. Illi vero cum perrexissent reversi sunt, provinciam quidem magnorum fructuum et virorum inexpugnabilium et fortium procreatricem esse dicentes. Quibus auditis obstusumptae ex his quae auditus a Domino per Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
uin .i. si disceditis. si di
le matrimoniũ adułt̾i
estis ⁊ filii ir̃i. qui de hac copła nascant᷑ in mundi
crratoris uen̾atõe nati sunt exꝑte uł ita ut agat
defiliis iam natis qui infidelitate remanent sincis¬
sim se dimittunt .q. dico ut fideł ñ dimittat infide

Expanded text:
id est si disceditis, si dimle matrimonium, adulteri estis, et filii vestri, qui de hac copula nascuntur, immundi Creatoris veneratione nati sunt ex pare. Vel ita, ut agat de filiis jam natis quae in fidelitate remanent, si vicissim se dimittunt. Quasi dicat: Dico ut fidelis non dimittat infide
Abbreviated transcription (Latin):
stifiuatus est
dus est uir infidelis quã¬
tum ad fidelem mulierẽ¬
quia nullam ex eiꝰ ꝯiũcti¬
one inmunditiam muli
mulier infideł quantũ

Expanded text:
s est dus est vir infidelis quantum ad fidelem mulierequia nullam ex ejus conjunctione immunditiam mulier mulier i
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliis qui uident
audiatur. Si autem
magna referrem ⁊ plura putarent for¬
te infirmi me non esse infirmum. s ho
minem ĩmortalem uel angelum. Ideo
ergo parce de se loquitur. ne quis existim¬
et̃ eum eẽ supra id quod uidet uł audit
.ut .s. pro magnis sł non ẽẽ homo morta¬
riatur ne dicat euni ex elatione non ex
ce glorior. nequis detractor existim: me.
tendere elationis tumore. supra id aliqͥd
quod uideat inme aut audit aliquid¬
ex me .i. ultra id quod limes meritorum

Expanded text:
ab aliis qui vident, audiatur. Si ante magna referrem et plura, putarent forte infirmi me non esse infirmum, sed hominem immortalem vel angelum, et hujusmodi. Ideo ergo parce de se loquitur, ne quis existimet eum esse supra id quod videt vel audit, ut scilicet pro magnis illis non esse homo mortariatur, ne dicant eum ex elatione non ex ce glorior, ne quis detractor existimet me tendere elationis tumore, supra id aliquid quod videt in me, aut audit ex me, id est ultra id quod limes meritorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtingit. de quo om̃s originem duximus nõ so¬
ne. quõ natura: quia pecrante primo homine
uicium pro natura in oleuit. tenebat᷑ eñi ius¬
ta dampnatõe genus humanum ⁊ erant õs
filii ire. de qua ira dñs dicit. qui si crelit in
filiũ ñ ht̃ uitam. s ira dei manet suꝑ eum.
ñ ait. uenit s manet. cum hac quippe ira oĩs¬
homo nascitur. Ip̃a est illa ira cũ qua om̃s na¬
ti sumus. cui nascendo hesimus ira de ꝓpagine
iniquitatis. de massa pc̃ci. ⁊ nõta ꝙ ip̃a uere ac
ꝓprie natura hominis dr̃ quał sine uicio primũ
condita est. translato aũt u̾bo utimur. ⁊ natu
cutionem dr̃. hic. exa. na. fi. ire. sicut.⁊. ce. ac si
dicat. cũ hec predicta fuĩnt in nobis sicut ĩge̾¬
tib ne desperet gentił quin par uideis fiat. qr¬
⁊ nos sicut illi eramus filii ire. Iñ hac ira cum
homines ꝑ originale ptc̃m tanto grauius ⁊
ꝑ niciosius quanto marora isł plura insuper
qui hanc iram singularis sacrificii obłone plꝰ¬

Expanded text:
peccatum contigit, de quo omnes originem duximus, non sonae. Quomodo natura? quia peccante primo homine vitium pro natura inolevit. Tenebatur enim justa damnatione genus humanum, et erant omnes filii irae, de qua ira Dominus dicit: Qui non credit in Filium, non habet vitam, sed ira Dei manet super eum . Non ait venit, sed manet. Cum hac quippe ira omnis nascitur. Ipsa est enim illa ira cum qua omnes nati sumus, cui nascendo haesimus, ira de propagine iniquitatis, de macula peccati. Et nota quod ipsa vere ac oprie natura hominis dicitur, qualis sine vitio primitus condita est. Translatitio autem verbo utimur ut natu natura filii irae, sicut et caeteri. Ac si dicat: Cum haec praedicta fuerint in nobis sicut in gentibus, non desperet gentilis quin par Judaeis fiat, quia nos sicut illi eramus filii irae. In hac ira cum essent homines per originale peccatum, tanto gravius et perniciosius, quanto majora vel plura insuper qui hanc iram singularis sacrificii oblatione pla
Abbreviated transcription (Latin):
trexit amortuis ⁊ est sẽ¬
sus. Inde certum ÷ quod¬
ip̃e uiuens poterit am¬
icos saluare qr mortuus
potuit iustificare. quofcõ inimici expcc̃o sunt
ꝑ mortem reꝯciliati ql¬

Expanded text:
rrexit a mortuis. Et est sensus: Inde certum est quod vivens poterit amicos salvare, quia mortuus potuit justificare: quo facto inimici ex peccato super mortem reconciliati, qu
Abbreviated transcription (Latin):
re sua explent spacra sicut soset luna ñ sine
lalore statuta sibi implent syaaa. quod est c̃ra
nr̃ unde qiuiescent nobis assumptis ⁊ ideo dilig
danam adclicat nos ⁊ hoc expectare ⁊ ingemiscere
hie pelagus est. sequit:S¬

Expanded text:
re sua explent officia, sicut sol et luna, non sine labore statuta, sibi implent spatia; quod est causa nostri. Unde quiescent nobis assumptis, et ideo diligdanam adjecit etiam nos hoc exspectare, et ingemiscere hic pelagus est. Sicu
Abbreviated transcription (Latin):
derũt spũ ñ corpore fcã est. Nũ lum enł corpꝰ re¬
formatũ est millam celestem inutatõem ut sp̃
ram mutatus est reconciliatõe fidei ab errorib
ꝯuersus ad deum. ergo etiam in hiis qui credidert̃
exrectat ad huc adoptionem corporis. deinde quid
ñ solum pro aliis ħ capłm si ita ut tractatũ
est aperiatur. ñ incidimꝰ in illas molestias Ab
pleriꝙ homines cẽ catholitam disctplinam
quedam dr̃e cogunt. stio enĩ uanos heretiooᷤ
de hoc capitulo multa impia ⁊ inepta iactasse
⁊ gemant anteꝙͣ uberem᷑ renitus. s ñ est uerũ.
nam ⁊ si nos ad iuuant sine doloie. her agere
credendi sunt ne miseri existiment᷑ p̃sertim
qr dixit candem creaturam que ꝯgemiscit
⁊ dolet uanitati ẽẽ subiectam. ꝙ de summis⁊
.s. cregtura in homine dolet. ⁊ omĩs in homine lib¬

Expanded text:
ritu non corpore facta est. Nondum enim corpus reformatum est in illam coelestem mutationem, ut spiritus jam mutatus est, reconciliatione fidei ab erroribus conversus ad Dominum. Ergo etiam in his qui crediderunt exspectat adhuc adoptionem corporis. Deinde quid non solum pro aliis. Hoc capitulum si ita ut tractatum est aperiatur, non incidimus in illas molestias, quibus plerique homines contra catholicam disciplinam quaedam dicere cogantur. Scio enim vanos haereticos de hoc capitulo multa impia et inepta jactasse gemant, antequam liberemur penitus. Sed non est verum. Nam etsi nos adjuvant, sine dolore hoc facere credendi sunt, ne miseri existimentur, praesertim quia dixit eamdem creaturam quae ingemiscit et dolet, vanitati subjectam esse, quod de summis d omnis in homine dolet, et omnis in homine lib
Abbreviated transcription (Latin):
distant. ut sapĩa de diuinis ⁊ scĩa de hurnanis ac¬
cũ est. omnia enĩ que pro uob̾ u̾bũ caro fc̃m
temporasr fecit ⁊ protulit ad scĩam ꝑtinenit.
ꝙ aũt u̾bum ẽ sine tempore ⁊ loco pri coet̾nũ
eoꝵ fouere incaritate. ⁊ ut ꝓmyti fierent per
hanc epłam agnitionem accipere sacramenti
orandus. ⁊ est ordo adħ tendo. ut cor .ip. ꝯ. ac
agnitc̃e xp̃i in quo est omne mist̾ium. om̃e
enĩ mist̾ium sacramenti dei inxp̃o ẽ ut qui
unde addit ip̃i dico per hoc tendentes. monl.¬

Expanded text:
distant ut sapientia de divinis, scientia de humanis achomo est. Omnia enim quae pro nobis Verbum caro factum temporaliter fecit et pertulit, ad scientiam pertinent. Quod autem Verbum est sine tempore et loco, Patri coaeternum, eorum fovere in charitate, et ut prompti fierent per Epistolam agnitionem recipere sacramenti orandus. Et est ordo: Ad hoc tendo, ut corda ipsorum cm Christi, in quo est omne mysterium. Omne enim mysterium sacramenti Dei in Christo est, ut qui  videatur. Unde addit: Ipsi dico per hoc tendentes, in
Abbreviated transcription (Latin):
nis ẜ absconditi. ⁊ ideo ne miremim si in xp̃o¬
estis ⁊eas muindũ inueristis. qi ñ omnib pa¬
tent nisihiis qui petunt ⁊pulsant uł aliis ñ
mutatis ita pot̾ legi illud. ꝯsolent᷑ corda ur̃a

Expanded text:
nis. Sed absconditi. Et ideo ne miremini si in Chrinis. Sed absconditi. Et ideo ne miremini si in Chriestis, et eas nondum invenistis, quia non omnibus patent, nisi his qui petunt et pulsant. Vel aliis non mutatis, ita potest legi illud: Consolentur corda sua,
Abbreviated transcription (Latin):
est adhanc ꝯuincen¬
damatq auferendã¬
talis medicina celituᷤ
uenit ad elatum ho¬
humilis descendit ꝑ
mĩam gr̃am claram
manifestamq cõmẽ¬
dans imp̃o homine ꝙͣ
ta pre particrpib suis
iunctus ut ip̃a coniũctõne unus filius dei ⁊ idẽ
ip̃e unus filius hominis fieret precedentib sue
uoluntatis m̾itis fecit: unum enĩ illum cẽ opor¬
tebat. eẽnt aũt plures si hoc fĩ posset ñ ꝑ dei ꝓpͥũ
donum s ꝑ hominis liberum arbitrium. hoc gͦ
prccipue adhumilitatẽ nobis ꝯmendatur. se¬
quitur: ⁊ instructi magnitione dei. instructi
dico ꝑ hoc tendendo mom̃s diuicias plenttudi¬
nis intellectus .i. morsis copias intellectus ple
nt de anima ⁊ suꝑnis sp̃ĩtib. ałr enĩ ad cogni¬
tõnem dei nemo ascendit. Ideo dicit diuicras.
magnitõne dei non dico quantum ad opera.
recurrite qua ip̃e est inquo sunt om̃s thesauri
.i. om̃s copie. sapĩe de diuinis. et scĩe de huma¬

Expanded text:
est. Ad hanc convincendam atque auferendatalis medicina coelitus venit: ad elatum hohumilis descendit per diam, gratiam claram manifestamque commenn ipso homine, quem tanta prae participibus suis junctus, ut ipsa conjunctione unus Filius Dei, et idem ipse unus Filius hominis fieret, praecedentibus suae voluntatis meritis fecit. Unum enim illum esse oportebat; essent autem plures, si hoc fieri posset, non per Dei proprium donum, sed per hominis liberum arbitrium. Hoc ergo praecipue ad humilitatem nobis commendatur. Et instructi in agnitione Dei. Instructi dico, per hoc tentando, in omnes divitias plenitudinis et intellectus, id est in omnes copias intellectus pleut de anima, et de supernis spiritibus. Aliter enim ad cognitionem Dei nemo ascendit. Ideo dicit, divitias, in agnitione Dei, non dico quantum ad opera, m tantum recurrite, quia ipse est in quo sunt omnes thesauri, id est omnes copiae, Sapientiae de divinis, et scientiae, de huma
Abbreviated transcription (Latin):
ipłoꝵ. tierant ⁊ prohiis ad iacentib uobi
quicũq ñ uiderint faciem meam
incarnem ⁊ si scĩam audiert̃ ⁊ ad ħ intendo ut
ritate quamdeus ad
nos hũit qui pro nob̾¬
filium tradidit. hoc
si quis attendit potest
calcata suꝑbia ꝑ hũi

Expanded text:
t pro his adjacentibus vobis, quicunque non viderunt faciem meam in carne, etsi scientiam audierunt. Et ad hoc intendo ut ritate, quam Deus ad nos habuit, qui pro nobFilium tradidit. Hoc si quis attendit, potest calcata superbia, per humi
Abbreviated transcription (Latin):
tocius creature suꝑne uł t̾rene ineo est qui est
cap̃ ⁊ auctor omniũ celestiũ ⁊ t̾restriũ. ut qui
hunc nouit nicħ ult᷑ querat. nec sapĩam nec
inuenitur. Nam quid sapientiuꝰ salomone: ꝙͥ
prudentiꝰ deinyele: quib ideo deus pre ceteris
sap̃iam dedit ut indanyele ⁊ salomone osten¬
despesta sunt anr̃is. qi nicħ ad salutem ꝑtinent
ħ magis mittunt inenorem. ⁊ adeo auocant.
ut dum hiis student disyutatõnum rõcinatõib
curam aĩe sue ñ egant. Qui u̾o xp̃m nouit thes¬

Expanded text:
totius creaturae supernae vel terrenae in eo est qui est caput et auctor omnium coelestium et terrestrium, ut qui hunc novit, nihil ultra quaerat, nec sapientiam ninvenitur. Nam quid sapientius Salomone, quid prudentius Daniele, quibus ideo prae caeteris Deus sapientiam dedit, ut in Daniele et Salomone ostendespecta sunt a nostris, quia nihil ad salutem pertinent, sed magis mittunt in errorem, et a Deo avocant, ut dum his student disputationum ratiocinationibus curam animae suae non agant. Qui vero Christum novit, thes
Abbreviated transcription (Latin):
ñ agnosce i infidelitas. Scd̾s gradus est ĩ oꝑib
grauium poc̃oꝵ. t̾cius u̾o leuium. Remittere
uerꝯ ⁊ tegere ⁊ ñ imputare uniꝰ rõnis ⁊ sensnᷤ
st̃ u̾ba. qr ⁊ cũ tegit remittit. ⁊ cũ remitat:
ñ imputat. s ad laudem gr̃e dei prolixius lo¬

Expanded text:
infidelitas. Secundus gradus est in operibus gravium peccatorum. Tertius vero, levium. Remittere vero et regere, et non imputare unius rationis et sensus sunt verba, quia et cum tegit remittit, et cum remittit non imputat. Sed ad laudem gratiae Dei prolixius lo
Abbreviated transcription (Latin):
spũat cirtumcisionis .i. auctor iusticie que est
pr̃ uł reputat᷑ fides ad iusticiã s ⁊ hiis quicũq
st̃ qui sectant᷑ uestigia fidei abrale. ut ita am¬
nq̃ .i. prĩs omnium credentiũ. que fides data est
ei. inp̾putio .i. intempore pͥputii ficut iã dm ẽ.

Expanded text:
s circumcisionis, id est auctor justitiae quae pater, vel reputatur fides ad justitiam, sed et his, quicumque sint, qui sectantur vestigia fidei Abrahae, ut ita ams nostri, id est patris omnium credentium. Quae fides data est ei, in praeputio, id est in tempore praeputii, sicut jam dictum
Abbreviated transcription (Latin):
tatem m̃tis ⁊ corporis seruandam ⁊ impudicici¬
am reiciendam indicet. Qũinto ideo precepta
suit qi ñ poss melius significari ꝑ xp̃m. Tolli
originale pcc̃m cũ p̾putio quippe omĩs homo
nascit᷑ quemadmod ⁊ cũ originali pccõ ⁊ circũci¬
sus p̾putiatũ gignit. trahiciens in illũ quo
ip̃e iam liber erat incarne p̾putii ideo uissa est
fieri qi inremediũ instituta est. s. ccͣ originale¬
que inꝑte illa mag̃ dñat᷑. ⁊ qi in illo menbro
culpam in obedĩe post̾ius homo cognouit: de¬
cuit ut in hoc menbro signum obedĩe acciꝑet
fiebat aũt cctaua die lapideo cultro qr post
septenariũ uite huiꝰ moctaua etate que erit
resurgentiũ. omnis ab electis ꝑ petram xp̃m
abscidetur corruptio carnis ⁊ sp̃c qñ lib̾abim᷑¬
a seruitute corruptionis ⁊ ꝑ xp̃i resurrectio¬
nem mnoctaua die fc̃am cutumcidit᷑ a pccĩs
aĩa cuiusꝙ credentis in eum. due itaꝙ sunt
res illius sacramenti . s. arcumcisio a pcc̃is in

Expanded text:
tatem mentis et corporis servandam, et impudicitiam recidendam indicet. Quinto, ideo praecepta fuit, quia non posset melius significari per Christum tolli originale peccatum: cum praeputio quippe omnis homo nascitur, quemadmodum et cum originali peccato: et circumcisus praeputiatum gignit, trajiciens in illum quo ipse jam liber erat. In carne praeputii ideo jussa est fieri, quia in remedium instituta est, scilrte illa magis dominatur; et quia in illo membro culpam inobedientiae primus homo cognovit, decuit ut in hoc membro obedientiae acciperet. Fiebat autem octava die lapideo cultro, quia post septenarium vitae hujus in octava aetate, quae erit resurgentium, omnis ab electis per petram Christum abscidetur corruptio carnis et spiriitute corruptionis: et per Christi resurrectionem in octava factam, circumcidetur a peccatis anima cujusque credentis in eum. Duae itaque sunt res illius sacramenti: scilicet circumcisio a peccatis in hoc