comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dextris sedere angls cerni¬
tur. Quid namq ꝑ sim¬
stram nisi uita p̃sens: Qd
uͦ ꝑ dexteram nisi ꝑpetua
uita signatur: Unde in
canticis canticoꝵ scriptũ
est. Leua enis sub capite
meo: & dextera illius am¬
plexabitur me. Quia igit᷑
redemptor ñr iam p̃sentiᷤᷤ
uitȩ corruptionẽ transie¬
rat: rectẽ angłs qui nun¬
tiare phennem eius uitã
uenerat. in dextera secle¬
bat. Qui stola candida
cooꝑtus apparuit: qͥa
festiuitatis nr̃ȩ gau

Expanded text:
e angelus cernitur. Quid namque per sinistram nisi vita praesens, quid vero per dextram nisi perpetua vita designatur? Unde in Canticis canticorum scriptum est: Laeva ejus sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me . Quia ergo Redemptor noster jam praesentis vitae corruptionem transierat, recte angelus qui nuntiare perennem ejus vitam venerat in dextera sedebat. Qui stola candida coopertus apparuit, quia festivit
Abbreviated transcription (Latin):
ad limen domus: & repleta
est domus nube: & atriũ
repletũ est splendore glȩ
om̃i. Et sonitus alarũ che¬
rubin audiebatur usq ad
atriũ exterius: quasi uox
dei om̃ipotentis loquentis.
Cumq p̃cepisset uiro qui
indutus erat lineis dicens.
sume ignem de medio ro¬
tarũ. que sunt int̾ cheru¬
bm: ingressus ille stetit iux¬
ta rotam. Extenditq che¬
rub manũ de medio che-¬
rubin. ad ignem qui erat
inter cherubin: & sũpsit
ce dedit in manu erus. qͥ
indutus erat lineis. Qui
accipiens egressus est: et
apparuit in cherubin si

Expanded text:
ad limen domus: et repleta est domus nube, et atrium repletum est splendore gloriae Domini. Et sonitus alarum cherubim audiebatur usque ad atrium exterius, quasi vox Dei Omnipotentis loquentis. Cumque praecepisset viro, qui indutus erat lineis dicens: Sume ignem de medio rotarum, quae sunt inter cherubim: ingressus ille stetit juxta rotam. Et extendit cherub manum de medio cherubim, ad ignem, qui erat inter cherubim: et sumpsit, et dedit in manus ejus, qui indutus erat lineis: qui accipiens egressus est. Et apparuit in cherubim si
Abbreviated transcription (Latin):
cognouissent se esse nu¬
oos. cõsuerunt folia ficus
& fecerunt sibi ꝑizomata.
Et cũ audissent uocem
dñi dei deambulantis in
paradiso ad auram post
meridiem: absconderunt
se adam & lixor eius a fa¬

Expanded text:
cognovissent se esse nudos, consuerunt folia ficus, et fecerunt sibi peripzomata. Et cum audissent vocem Domini Dei deambulantis in paradiso ad auram post meridiem, abscondit se Adam
Abbreviated transcription (Latin):
rgo accipite discipli¬
nam ꝑ sermones me¬
os: ce ꝓderit uobis. Sum
quidem & ego mortalis
homo. similis hominib:
& ex genere derren illius
qui prior factus est: & in
uentre matris figuratus
sũ caro. Decem mensrũ tẽ¬
pore coagulatus sũ in san¬
gume ex semine hominis
& delectam̃to. somno con¬
ueniente. Et ego natus
accepi cõmunem aerem:
& similiter ra factam de¬
cidi t̾ram. & primã uocẽ
similem om̃ib emisi plo¬
rans. & in uolum̃tis nutͥ¬
tus fũ: & curis magnis.

Expanded text:
rgo accipite disciplinam per sermones meos et proderit vobis. Sum quidem et ego mortalis homo, similis omnibus, et ex genere terreni illius, qui prior factus est, et in ventre matris figuratus sum caro, decem mensium tempore coagulatus sum in sanguine, ex semine hominis, et delectamento somni conveniente. Et ego natus accepi communem aerem, et in similiter factam decidi terram, et primam vocem similem omnibus emisi plorans. In involumentis nutritus sum, et curis magnis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenitur:Mementote
qd̃ dicitur. Si quis habet
aures audiendi: audiat.
mnesenim xii.¬
qui illic aderant:
aures corporis habebant.
Sed qui cunctis aures ha¬
bentib siquis habet aureᷤᷤ
audiat dicit: aures ꝓcul
dubio cordis requirit. Cu¬
rate gͦ. ut acceptus sermo
in cordis aure remaneat:
curate ne semen iuxca
uiam cadat. ne malignꝰ
sp̃c ueniat. & a memoria
uerbũ tollat. Curate ne
petrosa derra semen exci
mittat. Multis enĩ libet
qd̃ audiunt. boni oꝑis mni¬
tia ꝓponunt: sed mox ut
fatigari aduersitatib ce¬
perint: inchoata derelin

Expanded text:
enitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipradicibus mittat. Multis enim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelin
Abbreviated transcription (Latin):
t quia hec locritus sũ
uobis: tristicia imple¬
uit cor ur̃m. Sciebat dñs
ipse quid hec sua uerba in
discipłoꝵ cordib agerent.
quia iidelicet tristiciam
magis de abscessu quo eos
desereret:qͣm de ascensu
quo patrem peteret letici¬
am generarent.Unde be¬
nigne consolando subiun¬
git. Sed ego ueritatem di¬
co uobis: expedit uobis ut
ego uadam.Expedit ut
forma serui ur̃is subtraha¬
tur aspectib: quatinꝰ amor
diumitatis artius ur̃is in¬
figatur in mentibꝰ. Expe¬
dit ut notam uobis formã
cȩlo inferam: quatinꝰ ma¬
iore ꝑ hoc desiderio illuc
suspiretis: sicq suspensis
ad suꝑna cordib ur̃is ad ac¬
cipienda iam sp̃c sc̃i dona
capaces fiatis. xii.¬
i enim ñ abiero: pa¬
raclitus ñ ueniet ad

Expanded text:
 quia haec locutus sum vobis, tristitia implevit cor vestrum. Sciebat Dominus ipse quid haec sua verba in discipulorum cordibus agerent, quia videlicet, tristitiam magis de abcessu, quo eos desereret, quam de ascensu quo Patrem peteret, laetitiam generarent. Unde benigne consolando subjunxit: Sed ego veritatem dico vobis, expedit vobis ut ego vadam. Expedit ut forma servi vestris subtrahatur aspectibus, quatenus amor divinitatis arctius vestris infigatur mentibus. Expedit ut notam vobis formam coelo inferam, quatenus majori pro hoc desiderio illuc suspiretis, sicque, suspensis ad superna cordibus vestris, ad accipienda jam Spiritus sancti dona capaces fiatis. Si enim non abiero, Paracletus non veniet ad
Abbreviated transcription (Latin):
uñe: Et dixit. Donec deso¬
lentur ciuitates absq habi¬
tatore. & domus sine homi¬
ne: & terra relinquet᷑ de-¬
serta. Et longe faciet dñs
homines: & multiplicabit᷑
que derelicta fuerat in me¬
dio terre: & adhuc in ea de¬
cimatio. Et conu̾tetur. et
erit in ostensionem ficut
terebintus: & sicut quercuᷤ

Expanded text:
et dixit donec desolentur civitates absque habitatore et domus sine homine et terra relinquetur deserta et longe faciet Dominus homines et multiplicabitur quae derelicta fuerat in medio terrae et adhuc in ea decimatio et convertetur et erit in ostensionem sicut terebinthus et sicuti quercu
Abbreviated transcription (Latin):
q quo consũptũ esset sa¬
crificrũ. Cum autẽ con¬
sũptũ esset sacrificrũ: ex
residua aqua neenrias
iussit lapides maiores ꝑ¬
fundi. Qd̃ ut factũ est:
flãma ex eis accensa est.
sed ex lumine qd̃ refulsit
ab altari confũpta est.
Ut uͦ manifestata resẽ:
renuntiatũ est regi ꝑsa¬

Expanded text:
quequo consumptum esset sacrificium cum autem consummatum fuisset sacrificium ex residua aqua Neemias iussit lapides maiores perfundi quod ut factum est flamma ex eis accensa est sed ex lumine quod refulsit ab altari consumpta est ut vero manifestata essent haec renuntiatum est regi Persa
Abbreviated transcription (Latin):
credendo semen fiant abra¬
hȩ: & futurȩ beatitudinis
eidem semim manebit gła
ꝑhennis. Unde nos nos ne
ꝑceptione luctari. Oportet
enim ut ꝓ obtinendo bo¬
no qd̃ sine fine cupimus
habere. sine ulla int̾missi¬
one donec accipiamꝰ certa¬
re curemus. Uerba igitur¬
euͣgłicȩ lectionis frequenti
meditatione reuoluamus.
exempla beatȩ dei genitri¬
cis semꝑ anmo retineamꝰ.
ut & in conspectu di humi¬
bito honore submissi: mere¬
amur una cũ ipsa ꝑpetuo
sublimari. Studeamus sol¬
licite. ne nos indebite lau¬
dantiũ fauor excollat: cũ
illam uideamus int̾ uerba
uere laudationis inconcus¬
sam humilitatis tenuisse
cbͣnstantiam. Si immode.¬
tatus temporaliũ rerũ nos
appetitus delectat. remini-¬
scamur quia iudex ñr diui¬
tes dimittit inanes. Si tem¬
poralis affectio forte mentẽ
conturbat: recogitemus
quia humiles exaltat. Nũ¬
qͣm de impetranda admis¬
soꝵ uenia desperemus:quia
genies timentib eũ. Hulli
int̾ mala que fecit grauior

Expanded text:
credendo semen fiant Abrahae, et futurae beatitudinis eidem semini manebit gloria perennis. Unde nos necesseperceptione luctari. Oportet enim ut pro obtinendo bono, quod sine fine cupimus habere, sine ulla intermissione donec accipiamus, certare curemus. evangelicae lectionis frequenti meditatione revolvamus, exempla beatae Dei genitricis semper animo retineamus, ut in conspectu Dei humidebito honore submissi, mereamur una cum ipsa perpetuo sublimari gaudio. Studeamus sollicite ne nos indebite laudantium favor extollat, cum illam videamus inter verba verae laudationis inconcussam humilitatis tenuisse constantiam. Si immoderatus temporalium rerum nos appetitus delectat, reminiscamur quia judex noster divites dimittit inanes. Si temporalis afflictio forte mentem conturbat, recogitemus quia et humiles exaltat. Nunquam de impetranda admissorum venia desperemus, quia ogenies timentibus eum. Nulli inter mala quae fecit gravior
Abbreviated transcription (Latin):
dũ recepti sunt. Qd̃ uidñ¬
des pharisei: dedignati st̃.
Ex qua re colligite quia
uera iusticia compassio¬
nem habet. falsa iusticia
dedignationẽ: qͣmuis et
rusti soleant recte pecca¬
dorib indignari. Sẽd ali¬
ud est qd̃ agitur cipo su¬
ꝑbiȩ: aliud qd̃ zelo disci¬
plinȩ. Dedignant᷑ etenim.
sed ñ dedignantes. Despe¬
rant:seo nou desꝑantes.
ꝑsecutionem cõmouent.
sed amantes: quia & si fo¬
ris increpationes ꝑ disci¬
plinam exaggerant:intꝰ
tamen dulcedinem ꝑ ca-¬
ritatem seruant.Prepo¬
nunt sibi in animo ipsoᷤᷤ
plerũq quos corrigunt:
meliores existimant eos
qͦ quos iudicant. Qd̃ ui¬
oelicet agentes. & ꝑ disci¬
plinam subditos: & per
humilitatem custodi¬
unt semet ipso.

Expanded text:
cepti sunt. Quod videntes Pharisaei, dedignati sunt. Ex qua re colligite quia vera justitia compassionem habet , falsa justitia dedignationem, quamvis et justi soleant recte peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetipso
Abbreviated transcription (Latin):
hora passionis erusdem.¬
minris ꝓ illius morte dole¬
rent.quem post mortem
ad cȩlos subleuandũ non
dubitarent: minus de sua
desolatione trepidarent.
quos abeunte licet dño:
se sperarent. Uado in qͥt
ad eũ qui me misit: & ne¬
mo ex uobis interrogat
me quo uadis. Aesi aꝑte
dicat. Reuertor ascenden
do ad eũ qui me incarna¬
ri constituit. & tanta tãꝙ
manifesta erit ensdem
ascensionis claritas:ut ne¬
mini ur̃m opus sit inter¬
rogare quo uadam. uidñ¬
tib cunctis quia ad cęlos
pergam.

Expanded text:
hora passionis ejusdem,minus pro illius morte dolerent, quem post mortem ad coelos sublevandum non dubitarent; minus de sua desolatione trepidarent, quos, abeunte licet Dominose sperarent. Vado, inquit, ad eum qui me misit, et nemo ex vobis interrogat me: Quo vadis? Ac si aperte dicat: Reveme incarnari constituit, et tanta tamque manifesta erit ejusdem ascensionis claritas, ut nemini vestrum opus sit interrogare quo vadam, videntibus cunctis quia ad coelos pergam.
Abbreviated transcription (Latin):
sintii & fellis. Memoria
memor ero: & tabescet in
me anima mea. Hoc reco.¬
lens in corde meo ideo spe¬

Expanded text:
synthii, et fellis. Memoria memor ero, et tabescet in me anima mea. Haec recolens in corde meo, ideo spe
Abbreviated transcription (Latin):
etera uͦ uitia tanqͣm
ualitudines & quasi
menbroꝵ animȩ atq sen¬
suũ ꝑ se ipsũ interius. in
conscientia & intellectu
oñs sanat & corrigit. De¬
niq & paulus uoce dñi
audita. quid me ꝑseque¬
ris. & ego sũ iħc quem tu
ꝑsequeris. ad ananiam
tam̃ missus est: ut illo sa¬
cerdotio qd̃ in eccłia consti¬
tutũ est:sacramentũ doc¬
trinȩ fideiq ꝑciperet. et
uerus eius approbaretur
color: ñ quia non potest
ꝑ se ipsum dñs om̃ia face¬
re:nam quis alius hec fa¬
cit etiam in eccłia : Sed ut
ipsa societas congregatoꝵ
fideliũ approbando in in¬
uicem atq cõmunicando.
uerȩ fidei doctrinam in
om̃ib que dicunt᷑ uerbis
uel signant᷑ sacram̃tis:
tanqͣm unam speciem

Expanded text:
etera vero vitia, tanquam valetudinis et quasi membrorum animae atque sensuum, per seipsum interius in conscientia et intellectu Dominus sanat et corrigit. Denique et Paulus, voce Domini audita: Quid me persequeris? et, Ego sum Jesus quem tu persequeris , ad Ananiam tamen missus est, ut illo sacerdotio quid in Ecclesia constitutum est, sacramentum doctrinae fidei perciperet, et verus ejus approbaretur color. Non quia non potest per seipsum Dominus omnia facere nam quis alius haec facit etiam in Ecclesia? sed ut ipsa societas congregatorum fidelium approbando in invicem atque communicando vere fidei doctrinam, in omnibus quae dicuntur verbis, vel signantur sacramentis, tanquam unam speciem
Abbreviated transcription (Latin):
pulsus est: illic nullus
qui intrasse dicitur re¬
pulsus esse ꝑhibetur. Qua
ex re recte colligitur. qd̃ &
hic ꝑ nuptias p̃sens eccłia :¬
& illic ꝑcenam eternũ &
ultimũ conuiuiũ desig¬
natur. Quia & hanc non¬
nulli exituri intrant᷑. et
ad illud quisquis semel
intrauerit: ulterius non
exibit. x.

Expanded text:
pulsus est, illic nullus qui intrasse dicitur repulsus esse perhibetur. Qua ex re recte colligitur quod et hic per nuptias praesens Ecclesia, et illic per coenam aeternum et ultimum convivium designatur, quia et hanc nonnulli exituri intrant, et ad illud quisquis semel intraverit ulterius non exibit. At
Abbreviated transcription (Latin):
de imꝑtire. Ut autẽ qͣn¬
ta esset uirtus incontinen¬
tia & susceꝑtione indigen¬
tiũ. redemptor ñr ostende¬
ret. dixit. Qui recipit pro¬
pħam in nomine ꝓphetȩ:
mercedem ꝓpħȩ accipiet.
Et qui recipit iustũ in no¬
mine iusti: mercedẽ iusti
accipiet. Aliud enim ẽ mer¬
ces de ꝓph̾a. aliud merces
ꝓpħȩ: atq aliud merces de
rusto. aliud merces iusti.
Quid est enim dicere mer¬
cedem ꝓpħe accipiet. nisi
apud om̃ipotentem tam̃
Iste enim fortasse iustus ẽ.
& quanto in hoc mundo
nichil possidet. tanto loqͤn¬
di ꝓ iusticia fiduciã maio¬
rem habet. Hunc dũ ille
sustentat. qui in hoc mun¬
do aliquid possidet & for¬
tasse adhuc ꝓ iusticia loqͥ

Expanded text:
de impertire! Ut autem, quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium, redemptor noster ostenderet, dixit: Qui recipit prophetam in nomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, cipiet'. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi apud omnipotentem tamenIste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquendi pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustentat, qui in hoc mundo illiquid possidet et fortasse adhuc pro iustitia loq
Abbreviated transcription (Latin):
rit: & sciens qd̃ humanã
naturam infecisset uene¬
no: nequaqͣm credidit pri-¬
mȩ transgressionis exortẽ:
quem dot docum̃tis didi-¬
cit esse mortalem. ꝑsistit
gͦ imꝑb predo & auarus
exactor. in eum qui nichil
ipsius habebat insurge¬
re: & dũ uitiatȩ originis
p̃iudiciũ generale ꝑsequi¬
tur: ꝙyrographũ quo ni¬
debatur excessitꝰ. ab illo in¬
iquitatis exigens penam:
in quo nullam repperit
culpam.

Expanded text:
rit; et sciens quo humanam naturam infecisset veneno, nequaquam credidit primae transgressionis exsortem, quem tot documentis didicit esse mortalem. Perstitit ergo improbus praedo et avarus exactor in eum qui nihil ipsius habebat insurgere, et dum vitiatae originis praejudicium generale persequitur, chirographum quo nitebatur exceditiquitatis exigens poenam, in quo nullam reperit culpam.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam popło huic coram
egiptiis. Et cũ egrediemi¬
ni. non exibitis uacui: sed
postula bit mulier a ui¬
cina sua. & ab hospite sua
uasa argentea & airrea. ac
uestes: ponecisq ea suꝑ fi¬
lios & filias ur̃as: & spolia¬
bitis egiptum. uii.

Expanded text:
tiam populo huic coram Aegyptiis. Et cum egrediemini, non exibitis vacui, sed postulabit mulier a vicina sua et ab hospite sua vasa argentea et aurea, ac vestes, ponetisque eas super filios et filias vestras, et spoliabitis Aegyptum
Abbreviated transcription (Latin):
eos. sed dextera tua & bra-¬
chiũ duũ: & illuminatio
uultus tui. Disꝑsit autẽ
suꝑbos mente cordis sui:
quia iitiũ om̃is peccati
suꝑbia est. Ob cuius meri¬
tũ dñs genus humanũ
a stabili habitatione pa¬
triȩ celestis eitiens: in huiꝰ
peregrinationẽ exilii lon¬
ge lateq dispulit. sed &
his qui in peccatis ꝑdura-¬
re ñ timent. grauiorem
future disꝑsionis uincdic¬
tam seruauit. Depofuit
potentes de sede.Eosdem
potentes appellat. quos au-¬
nimirũ suꝑbi uocantur:
quia supra mensuram se
suȩ conditionis excollunt
lot̾entes autẽ. non quia. ue¬
re potentes sunt: sed. quia
confidentes in uirtite sua
conditoris aduitoriũ quere¬
re detrectant. Illi autem
uere potentes sunt:qui

Expanded text:
eos, sed dextra tua, et brachium tuum, et illuminatio vultus tui . Dispersit autem superbos mente cordis sui, quia initium omnis peccati superbia, ob cujus meritum Dominus genus humanum a stabili habitatione patriae coelestis ejiciens, in hujus peregrinationem exsilii longe lateque dispulit: sed et his qui in peccatis perdurare non timent, graviorem futurae dispersionis vindictam reservavit. Deposuit potentes de sede. Eosdem potentes appellat quos annimirum superbi vocantur, quia supra mensuram se suae conditionis extollunt; potentes autem, non quia vere potentes sunt, sed quia confidentes in virtute sua, conditoris adjutorium quaerere detrectant. Illi autem vere potentes sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
t ne quis audiens fac¬
tam ꝑ dm̃ creaturã.
mutabilem eius crederet
uoluntatem: quasi qui
subito uellet facere creatu¬
ram. qͣm ab eterno nũqͣm
ante fecisset: manifestedo¬
cet enͣgłista factam quidẽ
in tempore creaturam.sed
in eterna creatoris sapien¬
tia. qͣndo & qualis crearet᷑.
semꝑ fuisse dispositum.
Et hoc est qd̾ ait. Qd̃ fac¬
tũ est. in ipso uita erat: id
est qd̾ factũ est in tempo¬
re. siue uiuũ siue uita ca¬
rens apparuit. om̃e hoc in
sp̃ualis factoris ratione.
quasi semꝑ uixerit &e ui¬
uit: ñ quia coeternũ est
creatori qd creauit. sed quia
coeterna est illi ratio uo¬
luntatis suȩ: in qua ab
eterno habuit ce habet.
quid & quando crearet: qͣ¬
liter creatũ gubernet ut
maneat. ad quem finem
singła que creauit ꝑdu

Expanded text:
t ne quis audiens factam per Dominum creaturam, mutabilem crederet ejus voluntatem, quasi qui subito vellet facere creaturam quam ab aeterno nunquam ante fecisset, manifeste docet evangelista factam quidem in tempore creaturam, sed in aeterna Creatoris sapientia, quando et qualis crearetur, semper fuisse dispositum. Et hoc est quod ait: Quod factum est, in ipso vita erat. Id est, quod factum in tempore, sive vivum sive vita carens, apparuit, omne hoc in spirituali factoris ratione, quasi semper vixerat et vivit. Non quia coaeternum est Creatori quod creavit, sed quia coaeterna est illi ratio voluntatis suae, in qua ab aeterno habuit et habet quid et quando crearet, qualiter creatum gubernet ut maneat, ad quem finem singula quae creavit
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ. facta sunt tanta
miracula. & ñ sunt moti:
ꝑstiterunt in consilio ser¬
monis maligni. Traditus
est ille rudici. Trepidat
iudex: & ñ trepidant qui
iudici tradiderunt. Con¬
tremiscit potestas: & non
contremiscit ĩmanitas.
Nult ille lauare manus:
& illi inquinant linguaᷤ.
Sed quare hoc: firmaue¬
runt sibi sermonem ma¬
uanta egit pilatus:
qͣnta ut refrenaren¬
tur⁊ Quid dixit: Quid
egit: Sed firmauerunt
sibi sermonem malignũ:
crucifige crucifige. Repeti¬
tio. confirmatio est sermo¬
nis maligni.Uideamus.
quomͦ firmauerunt sibi
sermonem malignũ. Re

Expanded text:
nt: facta sunt tanta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc? Firmaverunt sibi sermonem mauanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est sermonis maligni. Videamus quomodo firmaverunt sibi sermonem malignum. Re
Abbreviated transcription (Latin):
& ne festines in dempore
obductionis. Sustine su-¬
stentationes dei. conrun¬
gere deo & sustie:ut cre¬
scat in nouissimo urita dua.

Expanded text:
 ne festines in tempore obductionis. Sustine sustentationes Dei. Conjungere Deo et sustine, ut crescat in novissimo vita tua.
Abbreviated transcription (Latin):
dabunt in sinũ ur̃m.
Huic simile est: qd̃ alibi
dicit. ut & ipsi recipiant
uos in ȩterna tab̃nacula.
Non enim pauꝑes ipsi. s
xp̃c mercedem his qui ele¬
mosinam fecere redditu¬
rus est: qͣm tam̃ in sinũ
dare dicunt᷑. quia ꝓme¬
rendȩ illius occasionem
dedere. cũ uel egentes mi¬
sere uel imꝓbe seuientes
fortioꝵ sunt dolerati pa¬
tientia. & beneficio susten¬
tati: &e ad ipsam aliqͦti¬
ens fidem dulci gr̃a ꝓuo¬
cati. Eadem uͦ mensirra
qua mensi fueritis: reme¬
tietur uobis. Et apłs ad
elemosinam corinthios
hortans: int̾ alia dicit.

Expanded text:
dabunt in sinum vestrum. Huic simile est, quod alibi dicit, ut et ipsi recipiant vos in aeterna tabernacula . Non enim pauperes ipsi, sed Christus mercedem his, qui eleemosynam fecere redditurus est, quam tamen in sinum dare dicuntur, quia promerendae illius occasionem dedere, cum vel egentes misere, vel improbe saevientes, fortiorum sunt et tolerati patientia, et beneficentia sustentati, et ad ipsam aliquoties fidem dulci gratia provocat. Eadem quippe mensura, qua mensi fueritis, remetietur vobis. Et Apostolus ad eleemosynam Corinthios hortans inter alia dicit
Abbreviated transcription (Latin):
prius de allegoria aliqͥd
breuit̃ audire debeatis:
& qd̃ de moralitate histo¬
riȩ ualde est necessarrũ:
hoc in expositionis nr̃ȩ or¬
dine seruetur excrenũ:
quia ea plerũq solent me¬
lius recoli:que contingit
postmodũ audiri. Sensuᷤ
uero allegoricos sub breui¬
tate transcurrimus: ut
ad moralitatis latitudi¬
nem citius uenire ualea¬
mus.

Expanded text:
prius de allegoria aliquid breviter audire debeatis; et quod vobis de moralitate historiae valde est necessarium, hoc in expositionis nostrae ordine servetur extremum, quia ea plerumque solent melius recoli quae contingit postmodum audiri. 2. Sensus ergo allegoricos sub brevitate transcurrimus, ut ad moralitatis latitudinem citius venire valeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
a sui custodia sp̃c dormit.
imꝓuisa mors ueniens
carnis ñrȩ habitaculũ
irrũpit. & eũ quẽ dñm
domus inuenerit dormi-¬
entem necat. qui cũ uen¬
tura dãpna sp̃c minime
p̃uidet hunc mors ad sup¬
pliciũ nescientẽ rapit.
Furi autẽ resisteret si
uigilaret. quia aduen.¬
tum rudicis qui occulte
animã rapit p̃cauens ei
penitendo occurreret:
ne impenitens periret:¬

Expanded text:
 dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret
Abbreviated transcription (Latin):
sunt pluuiȩ de cęlo. Reu̾¬
sȩq sunt aquȩ de t̃ra eun¬
tes & redeuntes:& cepert
minui post centũ quinqͣ¬
ginta dies.Requieuitq
archa mense septimo. ui
cesima die mensis:super
mondes armeniȩ.

Expanded text:
e de coelo. Reversaeque sunt aquae de terra euntes et redeuntes: et coeperunt minui post centum quinquaginta dies. Requievitque arca mense septimo, vigesima septima die mensis, super montes Armeniae.
Abbreviated transcription (Latin):
ta litteram gaudio plena
refulget: quia trrũphũ
redempdoris nr̃i simul. &
redemptionis nr̃ȩ dona
pleno sermonẽ describit.
Et si hanc enticleatius ꝑ¬
tractare uelimus: gratis¬
rem in littera fructũ sp̃ua¬
iis sensus inditũ esse com¬
perimus. Sermo etenim

Expanded text:
ta litteram gaudio plena refulget, quia triumphum Redemptoris nostri, simul et redemptionis nostrae dona plano sermone describit. Et si hanc enucleatius pertractare velimus, gratiorem in littera fructum spiritualis sensus inditum esse comperimus. Sermo etenim
Abbreviated transcription (Latin):
consueuit. Unde bene post
generalem diuinȩ pieta-¬
tis & iusticie cõmemorati¬
onem. ad specialem nouȩ
incarnationis dispensati¬
onem qua mundũ redi-¬
mere dignatus est d̃s: con¬
fessionis suȩ uerba conuer¬
tit dicens. Suscepit isrł
puerũ suũ: memorari mi¬
uidens dm̃ interp̃tatur.
Quo nomine om̃is redẽp¬
toꝵ hominũ cetus desig¬
natur. ꝓpter quos ut dm̃
uidere ualeant. ipse d̃s
uisibilis homo int̾ homi¬
nes apparuit. qui suscepit
isrł quasi medicus egrum
quem curaret. quasi rex
popłm quem ab hostiũ in
cũ ꝑpetuo regnare dona¬
ret. Et bene ad didit pue¬
rũ suũ. uidelicet humilẽ
obedientemq significans.
quia ñ nisi ꝑ uirtutẽ hu¬
militatis quis ad sortem
potest redemptionis at¬
tangere. AAnde &e dñs ait.
Nisi conuersi fueritis et ef¬
ficiamini sicut paruuli:
ñ intrabitis in regnũ cȩloꝵ.

Expanded text:
consuevit. Unde bene post generalem divinae pietatis et justitiae commemorationem, ad specialem novae incarnationis dispensationem, qua mundum redimere dignatus est, confessionis suae verba convertit, dicens: Suscepit Israel puerum suum, memorari mividens Deum interpretatur. Quo nomine omnis redemptorum hominum coetus designatur, propter quos ut Deum videre valeant, ipse Deus homo visibilis inter homines apparuit. Qui suscepit Israel quasi medicus aegrum quem curaret, quasi rex populum, quem ab hostium inccum perpetuo regnare donaret. Et bene addidit, Puerum suum, videlicet humilem obedientemque significans, quia non nisi per virtutem humilitatis quis ad sortem potest redemptionis attingere. Unde et Dominus ait: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut parvuli, non intr
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo ñ estis. Sed hoc qd̃
de reꝓbis ueritas loquitur.
ipsi hoc de semet ipsis reꝓ¬
ostendunt. Nam sequitur.
Responderunt igitur iu¬
dei: & dixerunt ei. Nonne
bene dicimus nos quia fa-¬
maritanus es tu. & demo

Expanded text:
ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis repostendunt. Nam sequitur: Responderunt igitur Judaei, et dixerunt ei: Nonne 1507 bene dicimus nos quia Samaritanus es tu
Abbreviated transcription (Latin):
hec de manib ur̃is. ut am¬
bularetis in atriis meis.
Ne afferatis ultra sacrificiũ
frustra. Incensũ. ab homina¬
tio est michi. Neomemam
& sabb̃m: & festiuitates ali¬
as ñ feram. Iniqui sunt cȩ¬
tus ur̃i. Ralendas ur̃as et
sollempnitates ur̃as: odruit
anima mea. facta sunt mͥ
molesta laboraui sustinenᷤ.
Et cũ extenderitis manus

Expanded text:
ris, ut ambularetis in atriis meis? Ne offeratis ultra sacrificium frustra, incensum abhominacio est michi, neomenia et sabbatum et festivitates alias non feram, iniqui sunt cetus vestri. Kalendas vestras et sollempnitates vestras odivit anima mea, facta sunt michi molestia, laboravi sustinens. Et cum extenderitis ma
Abbreviated transcription (Latin):
habendo mereri ut plus
habeat: & plus habendo
plus diligat. Iam itaq ha¬
bebant sp̃m discipłi. quẽ
uñs ꝓmitcebat. sine quo
eũ dñm non dicebant: nec
tam̃ eum adhuc sic habe¬
bant. sicut eũ dñs ꝓmitte¬
bat. Et habebant ergo &
ñ habebant: quia quantũ
habendus erat. nondũ ha¬
bebant.Habebant itaq
minus: dandus erat eis
amplius. Habebant oc¬
culte. accepturi fuerant
bat. ut eis innotesceret qd
habebant. De quo mune¬
re apls loquens ait. Nos
autem ñ sp̃m huiꝰ mundi
accepimus. sed sp̃m qui ex
deo est: ut sciamus que a
deo donata sunt nobis.

Expanded text:
habendo mereri ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Jam itaque habebant Spiritum discipuli, quem Dominus promittebat, sine quo eum Dominum non dicebant: nec tamen eum adhuc sic habebant, sicut eum Dominus promittebat. Et habebant ergo, et non habebant, qui quantum habendus fuerat, nondum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius. Habebant occulte, accepturi erant mabat, ut eis innotesceret quod habebant. De quo munere Apostolus loquens ait: Nos autem non spiritum hujus mundi accipimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt nobi
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ. Et ex ipsa ũra lo¬
cutione cognoscitis. quia
prius uox sonat: ut uerbũ
postmodũ possit audiri.
Ioħes uocem se esse asserit:
quia uerbũ precedit. Ad
uentũ itaq dñicum p̃cur
quia derelictȩ ac destitutȩ
iudeȩ. solatiũ redemptoris
annuntiat. Quid autẽ cla¬
met: insinuat cũ subiun¬
git. Dirigite uiam dñi: si¬
cut dixit ysaias ꝓpħa. Uia
dñi ad cor dirigitur: cũ ue¬
ritatis sermo humilit̃ au¬
ditur. Uĩa dm̃i ad cor dirigi¬
tur: cũ ad preceptũ uita
reparatur. Unde scriptũ
est. Siquis diligit me ser
monem meũ seruabit: et
pater meus diliget eũͥ &e
ad eũ ueniemus: & mansi¬
onem apud eũ faciemus.
Quisquis gͦ in suꝑbia men¬
tem eleuat. quisquis auari¬
tiȩ estib anhelat: quisquis
polluit: cordis ostiũ contra
ueritatem claudit. & ne ad
se dñs ueniat: claustra ani¬
mi seris uitioꝵ dampnat.

Expanded text:
Verbum. Ex ipsa uestra locutione cognoscitis quia prius uox sonat, ut uerbum postmodum possit audiri. Iohannes ergo uocem se esse asserit, quia Verbum praecedit. Idr quia derelictae ac destitutae Judaeae, solatium redemptoris annuntiat. Quid autem clamet insinuat, cum subjungit: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Via Domini ad cor dirigitur, cum veritatis sermo humiliter auditur. Via Domini ad cor dirigitur, cum ad praeceptum vita praeparatur. Unde scriptum est: Si quismonem meum servabit, et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus . Quisquis ergo in superbia mentem elevat, quisquis avaritiae aestibus anhelat, quisquis s polluit, cordis ostium contra veritatem claudit; et ne ad se Dominus veniat, claustra animi seris vitiorum damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ tuam & cor impeni-¬
tens thesauriras tibi iram
in die irȩ. & reuelationis
rusti iudicii di. Hinc psal¬
mista ait. Ds̃ iudex iustꝰ.
fortis & longanimis. Dic¬
turus quippe longanimẽ
p̃misit iustũ. ut quem.
uides peccata delinquen-¬
tiũ diu patient̃ ferre: scias
riudicare. Hinc ꝑ quendã
sapientem dicitur. Altissi
citur: quia peccata homi-¬
nũ & patitur & reddet:
Nam quos diu ut conuer¬
tant᷑ tolerat: ñ conuersos
durius dãpnat.ii.¬
d excutiendã uͦ men.

Expanded text:
am tuam et cor impoenitens thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis, et longanimis . Dicturus quippe longanimem, praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias judicare. Hinc per quemdam sapientem dicitur: Altissimcitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero men
Abbreviated transcription (Latin):
tior ueniet: qͣnto nobis an¬
te iudiciũ magnam paciẽ¬
tiam p̃rogauit Hec itaq
uobiscũ frẽs agitte hec in
mente sedula cogitatione
uersate.Quãins adhuc
rerũ ꝑturbationib animꝰ
fluctuet: iam tam̃ spei
ur̃ȩ anchoram in eternã
patriam figide. intentio¬
nem mentis in uera luce
solidate. Eoce ad cęlũ ascen¬
disse dñm audiriimꝰ. Hoc
gͦ seruemus in mecditatio¬
ne: qd credimus. Et si ad¬
huc hic tenemur infumi¬
tate corporis: sequamnur
tamen eum passib amo¬
ris. Non autem deserit de¬
sidenũ nostrũ ip̃e qui dedit

Expanded text:
tior veniet, quanto nobis ante judicium magnam patientiam praerogavit. Haec itaque vobiscum, fratres, agite, haec in mente sedula cogitatione versate. Quamvis adhuc rerum perturbationibus animus fluctuet, jam tamen spei vestrae anchoram in aeternam patriam figite, intentionem mentis in vera luce solidate. Ecce ad coelum ascendisse Dominum audivimus. Hoc ergo servemus in meditatione quod credimus. Et si adhuc hic tenemur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum ipse qui dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
se cui talis hostia testimo¬
niũ dabat. oblatusq pa¬
tri ꝓ nobis. in hostiam o¬
doremq suauitatis: mi¬
sterrũ suȩ passionis abla¬
to agno in creaturam
panis iiniq transfert :
sacerdos factus mneternũ
scłm ordinem melchise¬
dech.

Expanded text:
se cui talis hostia testimonium dabat. Oblatusque Patri pro nobis in hostiam odoremque suavitatis, mysterium suae passionis, oblato agno, in creaturam panis vinique transferret, sacerdos factus in aeternum, secundum ordinem Melchisedech,
Abbreviated transcription (Latin):
lemimera qui t̾rerent me
de circuitu: & ñ fuit in
die furoris dñi. qui effuge¬
ret & relinqueret᷑. Quos
edificaui & enutriui: mi¬
micus meus consũpsit eos.

Expanded text:
lemnem, qui terrerent me de circuitu, et non fuit in die furoris Domini qui effugeret, et relinqueretur, quos educavi, et enutrivi, inimicus meus consumpsit eos.
Abbreviated transcription (Latin):
humiliũ sp̃u. quos fuga¬
to a se xp̃o. iudei ꝑeniere
designat. Qd̃ autẽ. defũc¬
to herode redit ad t̃ram
isrł ihc: finem scłi denun¬
tiat. qnͣdo enoch & helia p̃¬
dicantibꝰ. rudeam sopita
moderne inuidiȩ flãma:
fidem ueritatis accipient.
Et bene cũ iudeam dese-¬
rit fugere. & hoc in nocte
dicitur: cũ uͦ uertitur in¬
illam. ñ solũ fuge s noc¬
tis sit mentio: quia nimi¬
rũ quos ob peccatoꝵ dene¬
bras olim ꝑsecutores reli¬
quit ipsos ob lucem fidi
tandem se querentes re¬
uisit. Qd̃ dampnato licet
herode ioseph timore ar¬
chelai fibii eius in iudeã

Expanded text:
humilium spiritu, quos, fugato a se Christo, Judaei perimere desiderant. Quod autem defuncto Herode redit ad terram Israel Jesus, finem saeculi denuntiat, quando Enoch et Elia praedicantibus, Judaei, sopita modernae invidiae flamma, fidem veritatis accipient. Et bene cum Judaeam deserit, fugere, et hoc in nocte dicitur, cum vero revertitur, nulla non solum fugae, sed ne noctis fit mentio, quia nimirum quos ob peccatorum tenebras olim persecutores reliquit, ipsos ob lucem fidei tandem se quaerentes revisit. Quod, damnato licet Herode, Joseph timore Archelai filii ejus Juda
Abbreviated transcription (Latin):
ec uacat a misterio.
qd̃ die tercia post
ea que suꝑior euͣgelii ser¬
mo descripserat. nuptiȩ
factȩ referunt᷑. sed tercio
tempore scłi dñm ad ap¬
tandam sibi eccłiam ue¬
nisse designat. Primũ qͥp¬
pe scłi tempus ante legẽ
patriarcharũ exemplis.
scłm sub lege ꝓpħarum
scriptis: terciũ sub gr̃a eũ¬
tercia diei luce mundo re¬
fulsit: in quo dñs & salua¬
tor nr ꝓ redemptione ge¬
neris humani. in carne
natus apparuit. Sed & hoc

Expanded text:
ec vacat mysterio, quod die tertio post illa, quae superiori Evangelii sermone descripserat. Nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse, designat. Primum quippe saeculi tempus, ante legem, patriarcharum exemplis. Secundum sub lege, prophetarum scriptis. Tertium sub gratertia diei luce mundo refulsit, in quo Dominus et Salvator noster, pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ea que dicdicerat ꝑ bellũ
qd̃ nobis acciderat. congre¬
gauit om̃ia: & sunt apd̃
nos. Si gͦ desideratis hec:
mittite qui ꝑferant uob̾.
Acturi itaq purificationẽ:
scripsimus uobis. Bene
igitur facietis: si egeritis
hos dies. Ds autẽ qui libe¬
rauit popłm suũ. &. red¬
didit hereditatem om̃ib
& regnũ. & sacerdotiũ. &
sc̃ificationem. ficut ꝓmi¬
sit in lege sꝑamus qd ci¬

Expanded text:
e didicerat per bellum quod nobis acciderat congregavit omnia et sunt apud nos si ergo desiderastis haec mittite qui perferant vobis acturi itaque purificationem scripsimus vobis bene igitur facietis si egeritis hos dies Deus autem qui liberavit populum suum et reddidit hereditatem omnibus et regnum et sacerdotium et sanctificationem sicut promisit in lege speramus quod ci
Abbreviated transcription (Latin):
aperuisset sigillũ
sextũ. & terrȩ motus factꝰ
est magnus: & sol factus
est niger tanqͣm saccus
cilicinus. Et luna facta ẽ
sicut sanguis. & stellȩ cȩli
ceciderunt suꝑ t̾ram. sicut
ficus mittit grossos suos:
cũ a uento magno mouet᷑.
Et cȩlũ recessit sicut liber
inuolutus: & om̃is mons

Expanded text:
aperuisset sigillum sextum et terraemotus factus est magnus et sol factus est niger tamquam saccus cilicinus et luna tota facta est sicut sanguis et stellae caeli ceciderunt super terram sicut ficus mittit grossos suos cum vento magno movetur et caelum recessit sicut liber involutus et omnis mons
Abbreviated transcription (Latin):
in campo magno hesdre¬
lõn: & ad om̃s qui erant in
samaria. & trans flumen
iordanem usq iherłm. et
omnẽ terram iesse:quo¬
usq ꝑueniatur ad mon¬
tes ethiopiȩ. Ad hos om̃s
misit nuntios nabugodo¬
nosor rex assyrioꝵ. Qui
om̃s uno animo contradi¬
xerunt. & remiserunt eoᷤ
uacuos: ac sine honore

Expanded text:
po magno Hesdraelon et ad omnes qui erant in Samaria et trans flumen Iordanem usque Hierusalem et omnem terram Iesse quousque perveniatur ad montes Aethiopiae ad hos omnes misit nuntios Nabuchodonosor rex Assyriorum qui omnes uno animo contradixerunt et remiserunt eos vacuos ac sine honor
Abbreviated transcription (Latin):
rat sẏmonis: rogauit eũ¬
ut a terra reduceret pu¬
sillũ. & sedens docebat de
nauicula durbas. Nauis
sẏmonis est eccłia primi¬
tiua: de qua paulus ait.
Qui enĩ oꝑatus est petro
in apłatum circũcisionis:
oꝑatus est & michi inter
gentes.Bene una dicta:
quia multicudinis cre¬
dentiũ erat cor unũ et
anima una.de qua doce¬
bat turbas: quia de auc¬
toritate eccłiȩ docet usq
hodie gentes.Ut cessa¬
uit autẽ loqui: dixit ad
symonem. Duc in altũ:
&̃ laxade retia ũra in cap¬
turam. Qd̃ primo roga
uit sẏmonem nauem a
terra reducere pusillũ:
significat uel temperate
utendũ uerbo ad turbaᷤ.
ut nec t̾rena eis p̃cipiant᷑.
nec sic a terrenis in ꝓfun¬
da sacram̃toꝵ recidantur.

Expanded text:
Simonis, rogavit eum a terra reducere pusillum. Et sedens, docebat de navicula turbas. Navis Simonis est Ecclesia primitiva, de qua Paulus ait: Qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes . Bene una dicta, quia multitudinis credentium erat cor unum et anima una . De qua docebat turbas, quia de auctoritate Ecclesiae docet usque hodie gentes. Ut cessavit autem loqui, dixit ad Simonem: Duc in altum, et laxate retia vestra in capturam. Qvit Simonem navim a terra reducere pusillum, significat vel temperate utendum verbo ad turbas, ut nec terrena eis praecipiantur, nec sic a terrenis in profunda sacramentorum recedatur
Abbreviated transcription (Latin):
tendite diligentius. obser¬
uate cautius: ut ñ seduca¬
mini. ut ñ circũueniami¬
ni: ut ñ fallamini. Ftten¬
dite gͦ. hoc est considerate:
quia ñ sunt oues sed lupi
in uestim̃tis ouiũ. quia ñ
sunt religiosi:sed irreligi¬
osi. infigura religiositatiᷤ.

Expanded text:
tendite diligentius, observate cautius, ut non seducamini, ut non circumveniamini, ut non fallamini. Attendite ergo, id est, considerate quia non sunt oves, sed lupi in vestimento ovium; quia non sunt religiosi sed irreligiosi in figura religiositatis:
Abbreviated transcription (Latin):
Scio quia post excessum
meũ introibunt in uos
uipi uero graues
nominant᷑ om̃s infideles
heretici: qui grauit sc̃am
eccłiam opprimunt & ꝑse¬
quuntur. uel molestare
frequentant: qui sine mi¬
sccłia rapere & coaceruare
sibi ñ desinunt. Aligͥndo
pecumȩ irruunt alienȩ:
aliqͣndo in ipsis pecirnia

Expanded text:
essum meum introibunt in vos Lupi vero graves nominantur omnes infideles haeretici, qui graviter sanctam Ecclesiam opprimunt et persequuntur, vel molestare frequentant, qui sine misericordia rapere et coacervare non desinunt. Aliquando pecuniae irruunt alienae, aliquando in ipsos pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
Uñr non ĩmerito solis
luce uel ardore designatur:
illustrat: & amore inflam¬
mat. Unde ipse ꝑ ꝓpħam
dicit. Uobis autem dimen¬
tib nomen meũ: orietur
sol iusticiȩ. Ourus iudelicet
solis radios beata uirgo su¬
scepit: qͣndo dm̃ concepit.
Sed idem solid est diuimi¬
tas redemptoris ñri. degini¬
ne se humanȩ naturȩ qͣsi
umbraculo quodam obte¬
xit qua mediante. uirgi¬
nis eũ uiscera ferre suffice¬
rent: sicq uircus altissimi
obumbrauit ei. dũ diuina
xp̃i potentia & eam p̾senti¬
aliter impleuit: & ut capi
ab illa posset. substantia se
nr̃e fragilitatis obniibit.
Et ecce helisabeth cognata
tua: & ipsa concepit filiũ
in senectute sua. Non qͣsi

Expanded text:
ster non immerito solis luce vel ardore designatur, illustrat et amore inflammat; unde ipse per prophetam dicit: Vobis autem timentibus nomen meum orietur sol justitiae . Cujus scilicet solis radios beata Virgo suscepit, quando Dominum concepit. Sed idem sol, id est, divinitas Redemptoris nostri, tegumine se humanae naturae quasi umbraculo quodam obtexit, quo mediante Virginis eum viscera ferre sufficerent: sicque virtus Altissimi obumbravit ei, dum divina Christi potentia et eam praesentialiter implevit, et ut capi ab illa posset substantia se nostrae fragilitatis obnubilavit. Et ecce Elizabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in s
Abbreviated transcription (Latin):
ariet inquit filiũ:
& uocabis nomen eiꝰ
iħm̃. Uirgo generat. & tu
hunc genitũ uocabis iħm:
qd̾ interp̃tatur saluator.
Ipse enim saluũ faciet po¬
pulũ suũ: a peccatis eoꝵ.
Nocabis ait nom̃ eius hoc
qd̾ ante fuit: qd̾ ante scła
nominatũ est. Non tu ei
pones nom̃. nec ex te ei uo¬
cabulũ constitues: sed no¬
minabis & uocabis exultan¬
do iħm. id est saluatorem.
Saluatorem eum esse te¬
stare. nec ex tempore cepis¬
se saluare: sed iam anti¬
quissimũ saluatorem. Iꝑ¬
se enĩ saluũ faciet popłm
suũ: a peccatis eoꝵ. Duo enĩ
ꝑ hoc uerbũ p̃clara desig¬
nantur. qd̃ & ds fuit & do¬
minus prius ante incar
iam tunc annuntiabat᷑.
Et ideo dictũ est: ipse sal¬
uũ faciet popłm suũ a
peccatis eoꝵ: lit uere ds.
Dei enm est uirtus a pec¬
cato saluare: uel peccata
dimittere. Iste gͦ filius d̃i
habens popłm suũ. ipsũ
uenit ut dictũ est liberare
a peccatis. atq soluere. siue
ex iudeis siue ex gentib. de

Expanded text:
ariet, inquit, filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Virgo generat, et tu hunc genitum vocabis Jesum, quod interpretatur salvator. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Vocabis, ait, nomen ejus hoc quod ante fuit, quod ante saecula nominatum est. Non tu ei impones nomen, nec ex te ei vocabulum constitues, sed nomina et voca exsultando Jesum, id est, salvatorem. Salvatorem eum esse testare, nec ex tempore coepisse salvare, sed etiam antiquissimum salvatorem. Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum. Duo enim per hoc verbum praeclara designantur, quod et Deus fuerit et Dominus prius ante incarndus jam tunc annuntiabitur. Et ideo dictum est: Ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum, ut vere Deus. Dei enim est virtutis, a peccatis salvare vel peccata dimittere. Iste ergo Filius Dei habens populum suum, ipsum venit ut dictum est liberare a peccatis atque salvare, sive ex Judaeis, sive ex gentibus, de
Abbreviated transcription (Latin):
iocunditate
lecemur:quia
illuxit dies re¬
demptionis ñrȩ reparati¬
onis antiquȩ: felicitatis
eterne. Reparatur enim
nobis salutis ñr̃e. innua
reuolutione sacramentũ.
ab iratio ꝓmissũ.: in fine
redditũ. sine fine mansũ¬
rũ. In quo dignũ est nos.
nũ adorare misteriũ. ut
qd̃ magno dei munere a¬
gitur: magnis eccł̃iȩ gau¬
diis celebretur. Ds̃ enĩ om̃i¬
potens & clemens.cuiꝰ na¬
tura bonitas. cuius uolun.¬
tas. potentia. cuius opus.
miscłia est: statim ut noᷤᷤ
diabolica malignitas. ue¬
neno suȩ mortificauit in¬
dis mortalib pietatis suȩ¬
remedia. int̃ ipsa mundi
primordia p̃signarin. de¬
nintians serpenti. futu¬
rũ semen mulieris. qd̾ no¬
xii capitis elationẽ sua iur
uirgine. uiolatorem hu¬
mane ꝓpaginis. incorrup¬
ta natiuitate dãpnaret:
am quia głai¬
batur diabolus ho¬
minem sua fraude decep¬
cũ. diuims caruisse mune¬
rib. & ĩmortalitatis doce
nudatũ. duram mortis
subisse sententiam: seq in

Expanded text:
jucunditate laetemur, quia illuxit 67 nobis dies redemptionis novae, praeparationis antiquae, felicitatis aeternae. Reparatur enim nobis salutis nostrae annua revolutione sacramentum, ab initio promissum, in fine redditum, sine fine mansurum. In quo dignum est nos num adorare mysterium, ut quod magno Dei munere agitur, magnis Ecclesiae gaudiis celebretur. Deus enim omnipotens et clemens, cujus natura bonitas, cujus voluntas potentia, cujus opus misericordia est, statim ut nos diabolica malignitas veneno suae mortificavit indis mortalibus suae pietatis remedia inter ipsa mundi primordia praesignavit; denuntians serpenti futurum semen mulieris quod noxii capitis elationem sua virtVirgine violatorem humanae propaginis incorrupta nativitate damnaret. Nam quia gloriabatur diabolus, hominem sua fraude deceptum divinis caruisse muneribus, et immortalitatis dote nudatum duram mortis subiisse sententiam, seque in
Abbreviated transcription (Latin):
scendas mundi pompas
dilapsus est.Uideamuis si
iam scit plangere qd̃ er¬
rauit. Apud miscdem nãq
iudicem nec ille fallax ha¬
bebitur: qui ad ueritatẽ
reuertitur. etiam postqͣm
mentitur. quia omp̃c ds̃
dũ libenter nrãm peni¬
dentiam suscipit: ipse suo
iudicio hoc qd̃ errauimuᷤ
abscondit:

Expanded text:
scendas mundi pompas, dilapsus est; videamus si jam scit plangere quod erravit. Apud misericordem namque judicem nec ille fallax habebitur, qui ad veritatem revertitur, etiam postquam mentitur, quia omnipotens Deus dum libenter nostram poenitentiam suscipit, ipse suo judicio hoc quod erravimus abscondit
Abbreviated transcription (Latin):
ui amicos meos: & ipsi de-¬
ceperunt me. Sacerdotes
mei & senes mei in urbe
consumpti sunt: quia qͤ¬
sierunt cibũ sibi. ut refo¬
cillarent animã fuã. Ui¬

Expanded text:
i amicos meos, et ipsi deceperunt me. Sacerdotes mei, et senes mei, in urbe consumpti sunt: quia quaesierunt cibum sibi, ut refocillarent animam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
nas resolutioris anme
ñ defleret: gratiorem si¬
bi p̃sentem uitam iudi¬
cans. qͣm futuram. Meri¬
do gͦ xp̃c offerentiũ fidẽ
respicit. & uecordiã res-
alienȩ suffragio:parali¬
tici anima ante curare¬
tur qͣm corpus. Respici¬
ens inquit fidem illoꝵ.
Cernitis in hunc locũ
fr̃es dm̃ ñ querere insi

Expanded text:
nas resolutioris animae non defleret, gratiorem sibi praesentem vitam judicans quam futuram. Merito Christus offerentium fidem respicit, et vecordiam sic alienae suffragio paraltici anima ante curaretur quam corpus. Respiciens, inquit, fidem illorum. Cernitis in hoc loco, fratres, Deum non quaerere insi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiori heret testi¬
monio: in quo dixerat
iota unũ aut unus apex
ñ p̃teribit ex lege: donec
omĩa fiant. Suggillat gͦ
phariseos. qui contemp¬
tis mandatis di. statue¬
bant ꝓprias traditiones.
qd̃ non eis ꝓsit doctrina
in popło: si uel parũ qd̃
in lege est preceptũ de¬
struant. Possumus autẽ
& aliter intelligere. qd̃
magistri eruditio. etiã si

Expanded text:
iori haeret testimonio, in quo dixerat: Iota unum, aut unus apex non praeteribit a Lege, donec omnia fiant. Sugillat ergo Pharisaeos, qui, contemptis mandatis Dei, statuebant proprias traditiones, quod non eis prosit doctrina in populis, si vel parvum, quod in Lege praeceptum est, destruant. Possumus autem et aliter intelligere, quod magistri eruditio, etiamsi
Abbreviated transcription (Latin):
cce mira dispensa¬
tione pietatis. simi¬
litudinem ueritas dedit:
qͣm & in se ipso homo re¬
cognosceret. & tam̃ hec

Expanded text:
cce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in se ipso homo recognosceret, et tamen haec