comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cessauit terra a bellis. in distributione uͦ¬
& tu uis effici qui hereditatẽ consequa¬
oportet te priꝰ onña bella finre. & in
deuide cũ consuetudo sit sc̃ę scripturȩ
quattuor partes orbis t̾rȩ quas axes uł
plagas nomuiant appellare. iii deseripti.¬
one finium trib uida duȩ tantũ modo
nominant᷑. & aliȩ rͤeticent᷑. Sic enĩ serip.¬
tum ẽ. Et facti sunt fines trib filio.¬
rũ iuda seđm plebes eos. a finib idu.¬
meȩ a deserto si ad occidentẽ. At eum
descripsisset fines ab occidente. tuuc
deinde dic̃. ab oriente om̃e inqͥt mare
salsum. Et alias duas partes retieuit. id.
est septentrionis uł meridiani. Uide gͦ
si ñ repleta st̃ ista mẏsterus. Licet nos¬
singula uł sentire uł explicare neq̃amꝰ.

Expanded text:
tione us effici, qui haereditatem consequaoportet te prius omnia bella finire et in ae, » etc. Consuetudo est Scripturae quatuor adeo partes orbis terrae, quas agrum et plagas nominant, appellare; et in distributione finium tribus Judae duae tantummodo nominantur, et duae reticentur. Hinc enim scriptum est: Et facti sunt fines tribus filiorum Juda secundum plebes eorum, a finibus Idumaeae, a deserto Sina ad occidentem; et cum descripti essent fines ad occidentem, tum deinde et ab oriente; omne, inquit, mare salsum. Et alias duas partes reticuit, id est, septentrionis vel meridiani. Vide ergo, si non repleta sunt mysteriis, licet singula vel sentire
Abbreviated transcription (Latin):
derat. In hoc gͦ ueriuᷤᷤ quã in iacob adim¬
plebit᷑ qͦd dictũ ẽ : quia reuocabo te ĩde
in finem. Sed et unusquisq nrm eodem
ordine atq eadem uia. egẏptũ ad agoneᷤ
ingreditur. Et si mereat᷑ ut ds̃ semꝑ mane¬
at cũ eo. faci&e eũ in gentẽ magnã. Magna
enĩ gens ẽ uirtutũ numeruᷤ. & iusticiae
multitudo. inqua scĩquiq multiplicari
dicunt᷑ & crescere. Completur in eo etiam
illud qͦd dictũ ẽ : qi reuocabo te inde in¬
finem. Finis enĩ ꝑfectio rerũ. & uirtutũ

Expanded text:
. In hoc ergo verius quam in Jacob adimplebitur quod dictum est: Quia revocabo te inde in fine. Sed et unusquisque nostrum eodem ordine atque eadem via Aegyptum et agones ingreditur, si mereatur ut Deus semper maneat cum eo, et faciat eum in gentem magnam; magna enim gens, est virtutum numerus, et justitiae multitudo, in qua sancti quique multiplicari dicuntur et crescere. Completur in eo etiam illud quod dictum est: Quia revocabo te in fine; finis enim perfectio rerum et virtutum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut corporalem manũ suã posuit suꝑ ocłos
ceci. & reddidit ei uisũ que ꝑdiderat. ita etiã
sꝑuales manꝰ suas posuit suꝑ oculos legis. qͥ
ꝑ corporalem ĩtelligentiã scribarũ & pharise¬
orũ fuerant excecati. & reddidit eis uisũ.
ut his quib aꝑit dñs scripturaᷤ. sꝑuales in
lege uisuᷤ & intellectuᷤ appareat. Atque
utinã et nob̾ iniciat dñs iħc manus suaᷤ
suꝑ oculos. ut incipiamꝰ & nos respicere ñ
ea quȩ uident᷑ sed quȩ ñ uident᷑. & aꝑiat
nobis illos qui non intuent᷑ p̃sentia sed fu¬
tura. & reuelae nob̃ cordis aspectũ quo

Expanded text:
sicut corporalem manum suam posuit super oculos caeci et reddidit et visum quem perdiderat; ita etiam spiritales manus suas posuit super oculos Legis, qui per corporalem intelligentiam Scribarum et Pharisaeorum fuerunt excaecati, et reddidit ei visum, ut his quibus aperit Dominus Scripturas, spiritalis in lege visus et intellectus appareat. Atque utinam et nobis injiciat Dominus Jesus manus suas super oculos, ut incipiamus et nos respicere, non ea quae videntur, sed quae non videntur: et aperiat nobis illos oculos qui non intuentur praesentia, sed futura: et revelet nobis cordis aspectum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
gamini filii iacob. & audite isrł patrẽ
urm̃. Sed fortasse requiraᷤ quare filu
qͦd illi nondũ eo usꝙ ꝓfecerant. ut isił
meritis equarent᷑. & idõ illi filii iacob
dicunt᷑ tãquã ĩferiores. ille uͦ qͥ iam
ꝑfectus erat. & benedictionẽ fucuroꝵ
conscuꝰ dabat. isrł appellat᷑. Sane qͦd¬

Expanded text:
 filii Jacob, audite Israel patrem vestrum. Sed fortasse requiras quare filiiquod illi nondum eousque profecerant, ut Israel meritis aequarentur, et ideo illi filii Jacob dicuntur tanquam inferiores; ille vero qui jam perfectus erat, et benedictiones futurorum conscius dabat Israel appellatur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
fugere luxuriam. om̃sq uoluptates cor¬
poris p̃mere ac frenare. hoc est pͥncipatũ
agere cotius egypti. & hoc ẽ quod apud
isrł magnũ dicit᷑ & in ammiratione habe¬
tur. Si qͥs uͦ est qui aliqua quidẽ uicia cor¬
ceat. de isto ñ integre dicit᷑. quia pͥnci¬
patũ agit totius terrȩ egypti. s ũbi¬
causa unius forte aut duarũ uel triũ
ciuitatũ uidebitur gerere pͥncipatũ¬

Expanded text:
fugere luxuriam, omnesque voluptates corporis premere ac refrenare, hoc est principatum gerere totius Aegypti; et hoc est quod apud Israel magnum ducitur, et in admiratione habetur. Si quis vero est qui aliqua quidem vitia corceat, de isto non integre dicitur quia principatum agit totius terrae Aegypti, sed unius forte aut duarum aut trium civitatum videbitur gerere principatu
Abbreviated transcription (Latin):
causa ponamus. qr potuisset unci a libidine.
& peccassoe cũ uxore dñi sui. ñ puto qͦd hoc
a patriarchis nuntiatũ de eo fuisset patri eiꝰ
iacob: q filiꝰ tuus ioseph uiuit. Hoc enĩ si
feciss&e. sine dubio ñ iuiuebat. Anima enĩ quȩ

Expanded text:
Aegypti. Si enim potuisset vinci a libidine et peccasset cum uxore domini sui, non puto quod hoc a patriarchis nuntiatum de eo fuisset patri ejus Jacob: quia filius ejus viveret; hoc enim si fecisset, sine dubio non vivebat: anima enim quae
Abbreviated transcription (Latin):
erat in eo etiã si extinctꝰ penitus non ẽ.
tunc eũ optulerunt filii eiꝰ tunicã ioseph
hecdi sanguine maculatã. & mendacio eoꝵ
decipi potuit. ita ut scindere uestimenta
sua. & ponero& saccũ suꝑ lũbũ suũ. & luge¬
ra& filiũ suũ. nec uelloꝵ omĩno consolari
sed dicerte. quia descendo ad filiũ meum
lugenꝰ in infernũ: tunc etiã sic̃ diximuᷤ
non erat penitꝰ extinctũ in eo lum̃: maxi¬
ma tam̃ ex parte fuerat obscuratũ. quod
decipi potuit. qͦd uestim̃ta scindere
q̃d falso lugere. qͦd implorare mortem.
q̃d mninfernũ cuꝑet lugendo descendere.
in eo obscurauerat fraus m̃dacu. reaccen¬
deroe et refoueroe ueritatis auditus.

Expanded text:
i exstinctus penitus non est, tunc cum obtulerunt filii ejus tunicam Joseph haedi sanguine maculatam, et mendacio eorum decipi potuit, ita ut scinderet vestimenta sua, et poneret saccum super lumbum suum, et lugeret filium suum, nec vellet omnino consolari, sed diceret: Quia descendam ad filium meum lugens in infernum; tunc etiamsi, sicut diximus, non erat penitus exstinctum in eo lumen, maxima tamen ex parte fuerat obscuratum, quod decipi potuit, quod vestimenta scindere, quod falso lugere, quod implorare mortem, quod in infernum cuperet lugendo descendere. in eo obscuraverat fraus mendacii, reaccenderet et refoveret veritatis auditus.
Abbreviated transcription (Latin):
cabo in finem. Nuis est qui factꝰ est in gentẽ
magnã in egypto. & in fine reuocatũ est:
Quantũ ad iacob illũ spectat de quo dici
putat᷑ ñ uidebitur uerũ. Non enĩ reuoca¬
tus est in fine de egypto. quippe qui defun¬
ctus est in egypto. Absurdũ aũ erit. si qͥs
in eo reuocatum dicit adõ iacob. qr corpꝰ
eius reportatũ ẽ. Qͦd si recipiat᷑. non erit
re mor¬
tuo intelligi.
dñi descendentiꝰ in hunc mundũ. & in

Expanded text:
vertentem. Quis est qui factus est in gentem magnam in Aegypto, et in fine revocatus est? Quantum ad Jacob illum spectat de quo dici putatur, non videbitur verum; non enim in fine revocatus est ex Aegypto, quippe qui defunctus in Aegypto est, Absurdum autem erit, si quis in eo revocatum dicit a Deo Jacob, quia corpus ejus reportatum est, quod si recipiatur, non eritre mortuo intelligi, ini descensum in hunc mundu
Abbreviated transcription (Latin):
appellabit᷑. Tale gͦ aliquid & in iacob indica¬
re uidet᷑ hic sermo: quod donec longe fuit
ab ioseph. & ñ est ei adnuntiatũ de uita eiꝰ.
ueluti defecerat in eo sꝑs eius. & lumen qͦd
in ipso fuit fomentis deficientib iam
fuerat obseuratũ. Ubi uͦ uenert̃ qui ei
annuntiarent de uita eiꝰ. idẽ qui dicerent
quia uitaerat lux hominũ. reaccendit
in se spm̃ suũ. & reparatus ẽ in eo ful¬

Expanded text:
a moritur. Tale ergo aliquid et in Jacob indicare videtur hic sermo, quod donec longe fuit a Joseph, et non est annuntiatum ei de vita ejus, veluti defecerat in eo spiritus ejus, et lumen quod in ipso fuit, fomentis deficientibus, jam fuerat obscuratum: ubi vero venerunt qui ei annuntiaverunt de vita ejus, id est, qui dicerent, quia vita erat lux hominum , reaccendit in se spiritum suum, et reparatus est in eo ful
Abbreviated transcription (Latin):
tã laucdabilis uir habuiͭ duas uxores. nom̃
uni anna. & nom̃ scđȩ fenenna. Habebat aut̃
filios de scda fenenna. sterilis uͦ erat prior
illa quȩ & nobilior erat. Similia inuenies
& iã in genesi. Cognata quippe sibi ẽ script᷑a
diuina. Inuenies ibi pri mã uxorẽ abrahȩ
sarã nobiliorẽ. scdam uͦ egẏptiã agar igno¬
bilem fuisse. & ante patrẽ effectũ abrahã de
ignobili. quã de nobili. Fit tam̃ post modũ
xiã de nobili coniuge pat̾. Ita gͦ etiã nimc
helcana hic qui ẽ possessio dĩ priꝰ de scdã
uxore efficit᷑ pat̾. qm̃ quidẽ coueluserat ds̃
uuluã annȩ. sic̃ & priꝰ concluserat uuluã sarȩ.
Fost plurimos uͦ part᷑ fenennȩ. &iã ainȩ uulua

Expanded text:
rgo laudabilis vir habuit duas uxores, nomen uni Anna, et nomen secundae Phenenna. Habebat autem filios de secunda Phenenna, sterilis vero erat prior illa, quae et nobilior erat. Similia invenies etiam in Genesi: cognata quippe sibi est Scriptura divina. Invenies ibi primam uxorem Abrahae Saram nobiliorem; secundam vero Aegyptiam Agar, ignobilem fuisse; et ante patrem effectum Abraham de ignobili quam de nobili. Fuit tamen postmodum etiam de nobili conjuge pater. Ita ergo etiam nunc Helchana hic qui est possessio Dei, prius de secunda uxore efficitur pater: quoniam quidem concluserat Deus vulvam Annae, sicut et prius concluserat vulvam Sarae. Post p
Abbreviated transcription (Latin):
sacram̃ti hȩc contineant uideam. fenenna int̃¬
p̃tat᷑ conuersio. auna aut̃ int̾p̃tat᷑ grã.
U nusquisꝙ gͦ nr̃m qui uult effiei possessio dĩ.
istas sibi duas ungat uxores. & cũ ipsis sibi
nuptias celebret. Prunã si lungat. quȩ nobi¬
lior ẽ & generosior grãm. Nec ẽĩũ nob̾ ꝑfidẽ

Expanded text:
na interpretatur conversio, Anna autem interpretatur gratia. Unusquisque ergo nostrum, qui vult effici possessio Dei, istas sibi duas jungat uxores, et cum ipsis sibi nuptias celebret. Primam sibi jungat, quae nobilior est et generosior, gratiam: haec enim nobis per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
similatios in caritatis oleo subactos. sine ullo
form̃to malitie et nequitie. in azimis since¬
ritatis et ueritatis te optulisse cognosce.
Si aut̃ in amaritudine fletus tui fueris. luctu.¬
& lacrimis et lam̃tatione confectus. si carnem
tuã maceraueris. & ieuinus ac multa abstinen¬
tia aridã feceris. et dixeris. quia sic̃ frixoriũ
c̃frixa sunt ossa mea. tc̃ sacrificiũ similã a
sartagine uł a craticula optuleris. & hoc mͦ
ĩuenieris tu ueriꝰ & ꝑfectius scdm euangłiũ¬

Expanded text:
similaceos in charitatis oleo subactos, sine ullo similaceos in charitatis oleo subactos, sine ullo fermento malitiae et nequitiae in azymis sinceritatis et veritatis te obtulisse cognosce. Sin autem in amaritudine fletus tui fueris luctu, lacrymis et lamentatione confectus, carnem tuam maceraveris, et jejuniis ac multa abstinentia aridam feceris, et dixeris: Quia sicut in frixorio confrixa sunt ossa mea , tunc sacrificium similam a sartagine vel a craticula obtuleris: Et hoc modo inveniris tu veri
Abbreviated transcription (Latin):
baptismi uitulũ obtulisti. quia in morte
hẏrcum obtulisti. qr auctorẽ peccati dia¬
pietate dependeris. altare sacrũ edis pinguib¬
onerasti. Nam si ex corde dimiseris peccatũ frĩ
tuo. & iracundie tumore deposito. mitem
intrate & simplicẽ collegeris animũ. immolasse
te arietem. uel agnũ in sacrificium obtulisse
confide. Porro autẽ si diuinis lectionib in¬
structꝰ. meditando sic̃ columba. & in lege domini
ingilando die ac nocte. ab errore suo c̃uerteris
peccatorem. et abiecta nequitia. ad simplicita¬
tẽ eũ columbe reuocaueris. atq adherendo scĩs.
feceris eũ societatẽ curturis imitari. par turtu¬
rũ aut duos pullos columbarũ dño optulisti.
Quod si illa quȩ spe et fide maior ẽ caritas ha¬
bundauerit in corde tuo. ita ut diligas ꝓxi¬
mũ tuũ ñ solũ sic̃ te ipsũ. sed sicut ostendit
ille qͥ dicebat. maiorẽ hac caritatẽ nemo hab&
quã ut animã suã ponat ꝓamicis suis. panes

Expanded text:
baptismi, vitulum obtulisti: quod in mortem hircum obtulisti, quia auctorem peccati diadependeris, altare sacrum haedis pinguibonerasti: nam si ex corde remiseris peccatum fratri tuo, et iracundiae tumore deposito, mitem intra te et simplicem recollegeris animam, immolasse te arietem, vel agnum in sacrificium obtulisse confide. Porro autem si divinis lectionibus instructus meditando sicut columba, et in lege Domini vigilando die ac nocte ab errore suo converteris peccatorem et a via nequitiae ad simplicitatem eum columbae revocaveris, atque adhaerendo sanctis, feceris eum societatem turturis imitari, par turturum aut duos pullos columbarum Domino obtulisti. Quod si illa, quae spe et fide major est, charitas abundaverit in corde tuo, ita ut diligas proximum tuum non solum sicut teipsum; sed sicut ostendit ille qui dicebat: Majorem hac charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis , panes
Abbreviated transcription (Latin):
Sexta quoq fit remissio peccatoꝵ ꝑ habundan¬
tiã caritatis. sic̃ & ipse dñs dicit. Amen dico
tibi. remittuͤnt᷑ pͣeccata multa: qm̃ dilexit mul¬
tum. Et apl̃s dicit. qm̃ caritas cooꝑit mul¬
titudinẽ peccatoꝵ. Esł adhuc et septuna.
lic& dura & laboriosa ꝑpenitentiã remissio
peccatoꝵ. cum lauat peccator in lacrimis
stratũ suũ. & fiunt ei lacrimȩ sue panes die
ac nocte. cum ñ erubescit sacerdoti dnĩ in¬
dicare peccatũ et querere medicinã. scd̃m
eũ qui ait. dixi ꝓnuntiabo adũsus me in¬
iustitias meas dnõ. & tu remissisti impietatẽ
cordis mei. In quo implet᷑ & illud qͦd iacob
apls dicit. Si quis autẽ infirmat᷑. uoc&

Expanded text:
Sexta quoque fit remissio per abundanSexta quoque fit remissio per abundantiam charitatis, sicut et ipse dicit: Amen dico tibi, remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Et apostolus dicit: Quoniam charitas cooperit multitudinem peccatorum . Est adhuc et septima, licet dura et laboriosa, per poenitentiam remissio peccatorum, cum lavat peccator in lacrymis stratum suum, et fiunt ei lacrymae suae panis die ac nocte , dum non erubescit sacerdoti Domini indicare peccatum, et quaerere medicinam, secundum eum qui ait: Dixi, pronuntiabo adversum me injustitiam meam, et tu remisiti impietatem cordis mei . In quo impletur et illud quod Jacobus apostolus dicit: Si quis autem infirmatur, vocet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ te dĩ filius iugulatꝰ est: & iterum pec¬
care te delectat: E tam̃ ne tͥ hȩc. ñ tan
tum erigant animas ꝓ uirtute. quã pro
desꝑatione deiciant: Eudisti quanta sint
in lege sacrificia ꝓpecc̾atis. audi nunc qͣnte
sint remissiones peccatoꝵ. In euangłus est
ista pͥma quabaptizam᷑ in remissione ꝑeccatoꝵ.
Scda remissio est: in passyone martyru. Tertia
est: que ꝑelemosinã datur. Dicit enĩ saluator
Uerumtamen date quȩ habetis. ecce omnia
munda sunt uob̃. Quarta nob̾ fit remissio
peccatoꝵ ꝑ hoc quod & nos remittimꝰ peccata
frĩbus nostris. Sic enim dicit dicit ipse dñs
& saluator: quia si remiseritis frĩb ur̃is ex
peccata urã. Quod si ñ remiseritis fr̃ĩb ur̃is
in oratione nos docuit dicere. remitte nobis
debita nra. sicut et nos remittimꝰ debitorib
nr̃is. Quinta peccatoꝵ remissio ẽ: cũ eonũ¬
terit quis peccatorẽ ab errore uiȩ suȩ. Ita enĩ
eiꝰ amorte. & cooꝑit multicudinẽ peccatoꝵ.

Expanded text:
 te Dei Filius jugulatus est, et iterum te peccare delectat! Et tamen ne tibi haec non tam erigant animos pro virtute quam pro desperatione dejiciant, audisti quanta sint in lege sacrificia pro peccatis, audi nunc quantae sunt remissiones peccatorum in Evangeliis. Et est prima qua baptizamur in remissionem peccatorum. Secunda remissio est in passione martyrum. Tertia est, quae per eleemosynas datur. Dicit enim Salvator: Verumtamen date quae habetis, et ecce omnia munda sunt vobis . Quarta nobis fit remissio peccatorum per hoc quod et nos remittimus peccata fratribus nostris. Sic enim dicit ipse Dominus et Salvator: Quia si remiseritis fratribus vestris ex peccata vestra. Quod si non remiseritis fratribus vestris in oratione nos dicere docuit: remitte nobis debita nostra, sicut et nos remittimus debitoribus nostris. Quinta peccatorum remissio est, cum converterit quis peccatorem ab errore viae suae; ita enim  peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ. Sed fortasse dicat auditor ecclesiae
Melius fere agebat᷑ cum antiquis quã nobiscũ.
ubi oblatis diũsis sacrificus peccantib uenia
p̃stabatur. Apud nos una cantũmodo est
uenia peccatoꝵ quȩ ꝑ lauachri gram in mi¬
tiis dat᷑. nulla post hec peccati miscdia.
nec uenia ulla concedit᷑. Decet quidem
districtionis et discipline xꝑianũ eẽ. ꝓquo

Expanded text:
uis dicit de auditoribus Ecclesiae: Melius forte agebatur cum antiquis quam nobiscum, ubi oblatis diverso ritu sacrificiis, peccantibus venia praestabatur, apud nos uno tantummodo est venia peccatorum, quae per lavacri gratiam in initiis datur, nulla post haec peccati misericordia nec venia ulla conceditur. Decet quidem districtionis esse disciplinae Christianum pro quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sanguinẽ. ñ solum quȩ in terris sed et que
in celis sunt idem ipse sit uitulus. qui in cęlis¬
quidem ñ ꝓpeccato sed ꝓ munere oblatꝰ est.
in terris autẽ ubi ab adam usq ad moysen reg¬
nauit peccatũ oblatus sit ꝓpeccato. & hoc ẽ

Expanded text:
, juxta Apostolum, quae in terris sunt, et quae in coelis sunt. Ipse enim est vitulus qui in coelis, non pro peccato, sed pro munere oblatus est. In terris autem, ubi ab Adam usque ad Moysen mors regnavit, oblatus sit pro peccato: hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpeccato. Sed ille qui offertur ĩ munere.
suꝑ holocausti altare consumit᷑. Qui uͦ pro
peccato. extra castra cũ corio et interaneis
ac stercore. in loco mundo iubetur exuri.
adipib solis in altari oblatis et renbus.¬

Expanded text:
pro peccato; et ille qui offertur pro munere, super holocausti altare consumitur: qui vero pro peccato extra castra cum corio et in terraneis et fimo in loco mundo jubetur exuri, adipibus solis in altari oblatis. V
Abbreviated transcription (Latin):
in uallib positos. & ima quȩq sectan.¬
tes. De illis sunt enĩ. qui humilit̾ & in¬
digne ⁊ ut ita dicã iudaico intellectu
suscipiunt uerbũ dĩ. & idõ possunt
illud demones raꝑe de corde eoꝵ.
Qui aut̃ ab humilitate literȩ ad sps

Expanded text:
in vallibus positos, et ima quaque sectanin vallibus positos, et ima quaque sectantes. De illis sunt enim, qui humiliter et indigne et, ut ita dicam, Judaico intellectu suscipiunt verbum Dei, et ideo possunt illud daemones rapere de corde eorum. Qui autem ab humilitate litterae ad
Abbreviated transcription (Latin):
eis. & castra posuerunt in ualle iez¬
rael. Isti qui impugnare uolunt
popłm dĩ castra in uallib collocañ.
in deiectis & humilib locis. In ualli¬
b inquit iezãhel. Inuenimꝰ aut̃ inter¬
p̃tari ierrahel semen dĩ. Uides ubi
collocant castra aduersari. Non suÑ
ausi ire illuc ubi uident᷑ ĩa nati ẽẽ
fructus sꝑs. s ubi adhuc sem̃ dĩ
iacet. ubi nondũ fructꝰ ascendit. Qui
enĩ exut seminare uerbũ dĩ. seminat
suꝑ om̃em locũ. Sed audi ipsum dñm
dicentẽ. quid pati soleat sem̃ dĩ. Aliud
inquit cecidit secus uiam. & uenienteᷤᷤ
aues cęli diripiunt illud. Iđ ipse in
post̾iorib interpretans dix̃. Qui aut̃
secus uiam seminati sunt. hu sunt qͥ
audiunt uerbũ. & cũ lȩtitia suscipi¬
unt illud. Uenit aut̃ zabulus. ⁊ tollit
de corde eor qd seminatũ ẽ. Sic gͦ
isti nunc ueniunt ad sem̃ dĩ. ⁊ uolunt
illud tollere de corde eors in quib se¬

Expanded text:
eis, et castra posuerunt in valle Jezeis, et castra posuerunt in valle Jezrael. Isti qui impugnare volunt populum Dei, castra in vallibus collocant, in dejectis et humilibus locis? In valle, inquit, Jezrael. Invenimus autem interpretari Jezrael semen Dei. Vides ubi collocant castra adversarii? Non sunt ausi ire illuc ubi videntur jam nati esse fructus spiritus, sed ubi adhuc semen Dei jacet, ubi nondum fructus ascendit. Qui enim exiit seminare verbum, seminat super omnem locum. Sed audi ipsum Dominum dicentem, quid pati soleat semen Dei: Aliud, inquit, cecidit secus viam, et venientes aves coeli diripiunt illud; quod ipse in posterioribus interpretans dixit: Qui autem secus viam seminati sunt, hi sunt qui audiunt verbum Dei, et cum laetitia accipiunt. Venit autem diabolus, et tollit de corde eorum, quod seminatum est . Sic ergo et isti nunc veniunt ad semen Dei, et volunt illud tollere de corde eorum in quibus se
Abbreviated transcription (Latin):
mus in tam difficib locis scripturȩ. dig¬
nũ aliquẽ in his sensũ diuinis paginis inu̾e¬
suscipit xꝑi. filiꝰ efficit᷑ orientis. Sic enĩ
scriptum ẽ de xꝑo. Ecce uir. oriens nom̃
ẽ illi. Quisquis gͦ xꝑi suscipit nom̃. filiꝰ ẽẽ
dr̃ orientis. S non semꝑ qui xꝑi nom̃
suscipiunt. & iam in ȩccła ꝑmanent . xꝑi.
Si gͦ uideas hereticos xꝑi quidẽ nomine
censeri. expugnare aut̃ eccłam dĩ. &
arma conferre aduersũ fidẽ xꝑi. im
pugnare popłm dñi. bella suscitare
aduersũ catholicam fidẽ. nolo dubi¬
tes de his dicere. Qđ isti sint quidẽ
filii orientis. s cũ madianitis & cum
amalee expugnare ueniunt popłm
dĩ. qr cũ paganis & cũ iudeis eccłam
dĩ &iam heretici ꝑsequunt᷑. & ipsos
ẽẽ opinor qui designant᷑ in filuis orien¬
tis. Qm̃is gͦ inquit madian ⁊ ama.¬
lech & filii õrientis conuenerunt
simul. & ascendert̃ & suꝑuenerunt

Expanded text:
mus in tam difficilibus locis Scripturae digmus in tam difficilibus locis Scripturae dignum aliquem in his sensum divinis paginis invesuscipit Christi, filius efficitur Orientis; sic enim scriptum est de Christo: Ecce vir Oriens nomen est illi . Quisquis ergo Christi suscipit nomen, filius esse daccipiunt, etiam in Ecclesia permanent Christi. Si ergo videas haereticos Christi quidem nomine censeri, impugnare autem Ecclesiam Dei, et arma conferre adversum fidem Christi, impugnare populum Domini, bella suscitare adversus catholicam fidem: nolo dubites dicere, quod isti sunt quidem filii Orientis, sed cum Madianitis et cum Amalech expugnare veniunt populum Dei, quia cum paganis et cum Judaeis Ecclesiam Dei etiam haeretici persequuntur, et ipsos esse opinor qui designantur in filiis Orientis. Omnis ergo, inquit, Madian et Amalech et filii Orientis convenerunt simul et ascenderunt, et supervenerunt
Abbreviated transcription (Latin):
isrł madianitȩ qui interpretaq
extra iudiciũ. esto. isti eũ uene¬
rint aduersũ isrł qui extra ui-¬
diciũ dĩ sunt. & qui extra legẽ
peccauerunt. & extra legem
ꝑibunt. esto cũ uenerit & amalech. qui
& ipse uit̾pretat᷑ popłs ablingens. esto
& hec natio t̾rena & uentri ãc gulȩ de¬
dita. cum impugnare uenerit isrł. car¬
nalis sꝑualem ifraelẽ. quid est hoc qđ & iã
filii orientis his admiscent᷑. & cũ ipsis ad
impugnandũ isrł uenire dicunt᷑: Dicit
enĩ mͥ auditor. Si scriptũ eẽt qr filii occi¬
dentis conuener̃ eũ ipsis. nichil quererẽ.
diceres enĩ mͥ allogoricis legib qr filii oc¬
cidentis filii sunt tenebrarũ. & ipsi un¬
gunt᷑ illis gentib uł quȩ extra iuditium
dĩ sunt. ł quȩ uentri deditȩ impugnant
eos qui mente dm̃ uidẽ contendunt.
Nunc aut̃ cũ dicat᷑ qr filii orientis uenert̃
cũ madian ⁊ amalech. quomͦ hȩc possunt
competenter exponi: Uideamꝰ gͦ si possu¬

Expanded text:
qui interpretantur extra judicium. Esto, isti convenerint adversum Israel, qui extra judicium Dei sunt, et qui extra legem peccaverunt, et extra legem peribunt . Esto, convenerit et Amalec, qui et ipse interpretatur populus ablingens. Esto, et haec natio terrena et ventri ac gulae dedita impugnare venerit Israel, carnalis spiritualem Israelem. Quid est hoc, quod etiam filii Orientis his admiscentur, et cum ipsis ad impugnandum Israel venire dicuntur? Diceres enim mihi, auditor, si scriptum esset quia filii Occidentis convenerunt cum ipsis, nihil quaererem; diceres enim mihi allegoricis legibus, quia filii Occidentis sunt filii tenebrarum, et ipsi junguntur illis gentibus, et quae extra judicium Dei sunt, et quae ventri deditae, impugnant eos qui mente Dominum videre contendunt. Nunc autem cum dicatur quia filii Orientis venerunt cum Madian et Amalec, quomodo haec possunt competenter exponi? Videamus ergo si possi
Abbreviated transcription (Latin):
tractam᷑. U ocauit inquit postse abie¬
ter. qui utiq nusꝗͣ erat. Int̾pretat᷑ aut̃
abierer. patris mei auxiliũ. Non gͦ ho.¬
minẽ aliquẽ. s patris sũmi gedẽon
inuocasse uidet᷑ auxiliũ. Mittit int̾ea
auxilia conuocare. Conueniunt popłi.
& onũs ad gedeon exercit᷑ congregat᷑.¬
Si saluũ facis in manu mea isrł quẽ ad

Expanded text:
runt ei. Vocavit, inquit, post se Abiezer, qui utique nusquam erat. Interpretatur autem Abiezer patris mei auxilium; non ergo hominem aliquem, sed patris summi Gedeon invocasse videtur auxilium. Mittit interea et auxilia convocari, conveniunt populi, et omnis ad Gedeon exercitus congregatuSi salvum facies per manum meam Israel,
Abbreviated transcription (Latin):
fugiens carnalẽ sectat᷑ in altiorib
quȩ sunt sꝑs dĩ. de isto nichil possu
raꝑe madianite neq amalechitȩ. sed
ne ipsi quidẽ orientis filii depredari
eũ poterunt in excelso intelligentię
sꝑualis uertice constitutũ. Liłi gͦ in ual¬

Expanded text:
carnalem, sectatur in altioribus quae sunt Spiritus Dei; de isto nihil possunt rapere Madianitae, neque Amelecitae. Sed ne ipsi quidem Orientis filii depraedari eum poterunt in excelso intelligentiae spiritalis vertice constitutum. Illi ergo ca
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ in xꝑo dño constitutas. has cõmoturum se
lis: s nos tẽptemꝰ fundam̃tũ habentes super
petrã tales fieri. ut iste qͥ dicit cõmouebo ciui¬
tates que inhabitant᷑. nos mouere ñ ualeat
que acciderint stabiles ꝑseueremꝰ. ut pote haben¬

Expanded text:
Dei in Christo Domino constructas, has commoturum esse Dei in Christo Domino constructas, has commoturum esse lis. Sed nos tentemus fundamentum habentes super petram tales fieri, ut iste qui dicit: Commovebo civitates, quae inhabitantur, nos movere non valeat ad omnia quae acciderint, stabiles perseveremus, utpote haben
Abbreviated transcription (Latin):
tur. de qua et ꝓpħa loquit᷑. alienigena
quedã sapientia est in eis. Est aliqua ex¬
tranea a ueritate sapientia. quã disꝑdit
ds̃. Hanc iste habens: estimnat se ẽẽ sapientẽ
& dic̃. Sapientia intellectꝰ auferã fines
gentiũ. & uires eoꝵ depascar. Fuenit enĩ
ad om̃s gentes oꝑatio eius. S saluator in
om̃s gentes mittens sermones suos : eruit
eos qui a zabulo ĩ eunctis gentib captuu
tenebant᷑.t iures eoꝵ depascar. Mina¬
tur se uires nras p̃datũ ire. & tradere
adũsum nos militantib. Et reuera est iudere eũ
quib dã hoc facientẽ. Qͣndo enĩ quis uincit᷑
a zabulo & tradit᷑ demonib. spiritib pessimis.
uirtutib contrariis.: quid aliud factũ est quã
is qͥ dixerat & uires eoꝵ depascar. accipiens
nr̃as uires depastus est nos. Et cõmouebo ei¬
uitates quȩ inhabitant᷑. Et hoc ⁊abulus cõ¬
minat᷑. In habitari ceruit ciuitates ecclesias

Expanded text:
tur, de qua et Propheta loquitur. Alienigena tur, de qua et Propheta loquitur. Alienigena quaedam sapientia est in eis . Est enim aliqua extranea a veritate sapientia, quam disperdet Deus. Hanc iste habens existimat se esse sapientem, et dicit: Sapientiam intellectus auferam, fines gentium, et vires eorum depascar. Pervenit enim ad omnes gentes operatio ejus; sed Salvator in omnes gentes mittens sermones suos, eruit eos, qui a Zabulo in cunctis gentibus captivi tenebantur. Et vires eorum depascar. Minatur se vires nostras praedatum iri, et tradere adversus nos militantibus. Et revera est videre eum quibusdam hoc facientem. Quando enim quis vincitur a 1142 Zabulo, et traditur daemonibus spiritibus pessimis, virtutibus contrariis, quid aliud factum est, quam is dixerat: Et vires eorum depascar. Accipiens nostras vires, depastus est nos. Et commovebo civitates, quae inhabitantur . Et hoc Zabulus comminatur; inhabitari cernit civitates, Ecclesias
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse. Unde & si inflati fuerimꝰ in iudici¬
um incidimꝰ diaboli. in qͦ ipse incidit ⁊ a
bulus. Uideamꝰ aut̃ & inflationẽ eius qͣnta
sit: ut eã caueamꝰ. & ñ ꝑmittamꝰ eum suꝑ
nos uera dicere. Quid gͣ dicit: Uirib fa¬
ciã. & sapientia intellectꝰ auferã fines gen¬
tiũ. Estimat fortitudine sua qͦd uult it
nob̾ se posse ꝑficere. & reuera si uincaniꝰ
& post hec uerba peccemꝰ. si post eccłam
rursũ in circũ & ad equoꝵ cursus. & ad
conuentꝰ gentiliũ eamꝰ. quid aliud fit quã
suꝑatos nos possidet : Et qui dixit ⁊abu¬
lus uirib faciã. consequit᷑ in nob̾ peccanti¬
b qͦd minatꝰ ẽ. S et si forniceniur post
castitatẽ longi tẽporis. post scĩmoniam
multã. qͥd aliud fit quã uera locutꝰ ꝓbat᷑
suꝑ nos qͥ dix̃. uirib faciã: Qͥd aut̃ &
aliud reꝓmittat iste magniloquax intue¬
amur. Et sapientia intellectꝰ auferam
fines gentiũ. Sapientiã nescio quã pollice¬

Expanded text:
rimus, in judicium incidemus diaboli, in quo incidit ipse Zabulus. II. Videamus autem et inflationem ejus, quanta sit, ut eam caveamus, et non permittamus eum super nos vera dicere. Quid igitur dicit? Viribus faciam, et sapientiam intellectus auferam, fines gentium . Existimat fortitudine sua, quod vult in nobis se posse perficere. Et revera si vincamur, et post haec verba peccemus; si post Ecclesiam rursum in circum, et ad equorum cursus, et ad conventus gentilium eamus, quid aliud fit, quam superatos nos possidet? Et quid dixit Zabalus, viribus faciam? consequitur in nobis peccatoribus, quod minatus est. Sed et si fornicemur post castitatem longi 1141 temporis, post sanctimoniam multam, quid aliud fit, quam vera locutus probatur super nos, qui dixit, viribus faciam? Quid autem et aliud repromittat iste magniloquax, intueamur. Et sapientiam intellectus auferam, fines gentium. Sapientiam nescio quam pollice
Abbreviated transcription (Latin):
one sua st̃. Dispensator iniquitatis sapient̃
fecit scđm sapientiã ñ bonã. Codem mͦ iste
qͥ figuralit̾ pͥnceps assyrioꝵ dr̃ magnus est
sensus. & ẽ mirari magnituduiẽ sensus eiꝰ
quo abusus ẽ ad instruendos sapientes mundi
istiꝰ. qͥ cũ om̃i ueri similitudine cunctaq
uirtute falsitatẽ sectarũ suarũ cõponentes
exhibent. Cũ gͦ omĩa fecerit ds ĩ monte
sẏon et in hierusalẽ. & reddiderit ea quȩ
iustis reꝓnussa st̃. tẽ inducoꝵ suꝑ sensũ
magnũ pͥncipẽ assyrioꝵ. & suꝑ altitudi¬

Expanded text:
one sua sunt; et dispensator iniquitatis sapienter one sua sunt; et dispensator iniquitatis sapienter fecit secundum sapientiam non bonam: eodem modo iste qui figuraliter princeps Assyriorum dicitur, magnus est sensus, et est mirari magnitudinem sensus ejus: in quo abusus est ad instruendos sapientes mundi istius, qui cum omni verisimilitudine, cunctaque virtute falsitatem sectarum suarum componentes exhibent. Cum ergo omnia fecerit Deus in monte Sion, et in Jerusalem, et reddiderit ea, quae justis repromissa sunt, tunc inducet supra sensum magnum principem Assyriorum, et super altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
luu quidẽ qͣndo peccauit
ppłs prior excidit a reli¬
gione. et sculptilia fabri¬
catꝰ est uidas in hierłm:
& is qͥ israhel uocatur u
samaria. Si autẽ et nunc
aliquis considero ex multitudine eoꝵ qui colli¬
guut᷑ peccatores: ñ pigebit eũ dicere. qr unus¬
quisq dm̃ faciens qͦd estunat eũ bonũ ut serui¬
ens peccato maledictꝰ est: faciens sculptili a¬
& conflans opꝰ manuũ artificis. & pouens il¬
lud in absconso. In absconso quippe cordis. nul¬
foris eccłam constituti st̃ quomͦ heretici pec¬
cauerint. faciunt idola in samaria. Uerum
& in samaria. Quẽ admodũ & enĩ feci samariȩ
& manu factis eiꝰ : ita faciã hierusalem & ido¬
lis eiꝰ. Cõminat᷑ quecũq fecit samaritanis:¬
faciat etiã his qui de ȩccła st̃. Cũ aut̃ con¬
sũmauerit ds̃ omĩa faciens in monte syon &
om̃ib bestiis quȩ st̃ suꝑ terrã. Et filu huiꝰ
scłi. sapientiores suꝑ filus lucis in generati¬

Expanded text:
lim quidem quando peccavit populus prior, excidit a religione, et sculptilia fabricatus est Judas in Jerusalem et is qui Israel vocabatur, in Samaria. Si autem et nunc aliquis consideret ex multitudine eorum, qui colliguntur peccatores, non pigebit eum dicere, quod unusquisque Deum faciens, quod existimat esse bonum, et serviens peccato, maledictus est faciens sculptile, et conflans opus manuum artificis, et ponens illud in absconso. In absconso quippe cordis mulextra Ecclesiam constituti sunt, quomodo haeretici peccaverint, faciunt idola in Samaria. Verumtet in Samaria. Quemadmodum etenim feci Samariae et manufactis ejus, ita faciam Jerusalem et idolis ejus. Comminatur quaecumque fecit Samaritanis, et his, qui de Ecclesia sunt. Cum autem consummaverit Deus omnia faciens in monte Sion, eomnibus bestiis quae sunt super terram, et filii saeculi hujus sapientiores super filios lucis in generati
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa dñi mei. Sic gͦ rebecca quȩ int̃p̃tatur
patientia ut uidit puerũ & inspexit ꝓphe¬
ticũ ũbũ. deponit de humero ydriam. Deponit
enim elatam grece facundiȩ arrogantiam. &
ad humilẽ & tam simplicẽ ꝓpħicũ se inclinans
sermonem dic̃. Nibe tu & camelos tuos adaqua¬
ten& figuram. quomͦ potatur a rebecca. quã
animas esurientes. ipse rursũ esurire se fatetur.
cum dicit esuriui et dedistis mͥ manducare.
& iterũ cũ ipse sit aqua uiua. & potum det
omib sitientibus rursũ ipse dicit ad samarita¬
nam da mͥbibere. sic et ꝓpħieus sermo cũ ipse
potũ det sitientib nichilominꝰ abhis potari
ipse dr̃. cũ studiosoꝵ exercitia et uigilantias
suscipit. Ista gͦ talis aninia quȩ agit euncta
patient̃. quȩ tã prõpta ẽ. & tanta eruditione
subnixa. quȩ de ꝓfundis scientie haurire flu¬
enta consueuit. ipsa potest copulari nuptus

Expanded text:
sponsa domini mei . Sic ergo Rebecca, quae interpretatur sponsa domini mei . Sic ergo Rebecca, quae interpretatur Patientia, ut vidit puerum, et inspexit propheticum verbum, deponit de humero hydriam; deponit enim elatam graecae facundiae arrogantiam: et ad humilem et simplicem propheticum se inclinans sermonem dixit, Bibe tu, et camelos adaquatenet figuram; quomodo potatur a Rebecca, quam animas esurientes; ipse rursum esurire se fatetur, cum dicit, Esurivi, et dedistis mihi manducare : et iterum cum ipse sit aqua viva, et potum det omnibus sitientibus; rursum ipse dicit ad Samaritanam, Da mihi bibere : sic et propheticus sermo, cum ipse potum det sitientibus; nihilominus ipse ab his potari dicatur, cum studiosorum exercitia et vigilantiam suscipit. Talis ergo ista anima, quae agit cuncta patienter, quae tam prompta est, et tanta eruditione subnixa; quae de profundis haurire scientiae fluenta consuevit, ipsa potest copulari nuptiis
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat et scã rebecca. Quȩ ñ alit̃ iungi potu¬
isset tanto patͥarchȩ isaac. qui ex reꝓmissione
natꝰ est. nͥ hauriendo aquas. & in tantũ hauri¬
endo. ut ñ solũ potare posset eos qui domi ft̃.
s et puerũ abrahȩ. & ñ tantũ puerũ. s et eo¬
usq habundaret aquiꝰ quas hauriebat de
puteis. ut & camelos poss& adaquare. usqueqͦ
cessarent inquit bibentes. Mystica st̃ cuncta quȩ
idẽ desponsare. Ad te enim loquit᷑ ꝑ ꝓphetas
quẽ nͥ pͥus susceꝑis. nubere. xꝑo ñ poteris.
Scito tam̃ quia nemo in exercitatus & imꝑitus
sermonem ꝓpheticũ suscipit. sed qui scit hauri¬
re aquã de ꝓfundo putei. & qui in cantum
scit haurire. ut etiã his sufficiat qui irrationa¬
biles & ꝑũsi uidentur. quoꝵ figurã cenent ca¬
meli. ut oe iꝑse possit dicere. quia sapientib
bus quȩ ueniunt ad aquã. quecũq dixerit mͥ
bibe tu et camelos cuos adaquabo. ipsa erit

Expanded text:
faciebat etiam sancta Rebecca; quae non aliter jungi potufaciebat etiam sancta Rebecca; quae non aliter jungi potuisset tanto patriarchae Isaac, qui ex repromissione natus est, nisi hauriendo aquas: et in tantum hauriendo, ut non tantum posset potare eos qui domi sunt, sed et puerum Abrahae: et non tantum puerum, sed et eousque abundaret aquis, quas hauriebat de puteis, ut et camelos posset adaquare, Usquequo cessarent, inquit, bibentes . Mysteria sunt cuncta, quae stus desponsare: ad te enim loquitur per prophquem nisi prius susceperis, nubere Christo non poteris. Scito tamen, quia nemo inexercitatus et imperitus sermonem propheticum suscipit; sed qui scit haurire aquam de profundo putei: et qui in tantum scit haurire, ut etiam iis sufficiat qui irrationabiles et perversi videntur, quorum figuram cameli tenent; ut et ipse possit dicere, quia sapientibusbus, quae venerunt ad aquam, quaecumque dixerit mihi, Bibe tu, et camelos tuos adaquabo, ipsa erit
Abbreviated transcription (Latin):
Tempus breue ẽ. Suꝑẽ ut & qui hñt
tanquã non habentes sint: & qui utunt᷑
hoc mundo tãquã ñ utant᷑. Sine int̃¬
missione orandũ apłs p̃cipit. Uos qui
ad orationes ñ conuenitis. qͦmͦ cõpletis
sine int̾missione. qͦd semꝑ omictitis :
ne intretis intemptationem. Quod
si illi uigilantes & orantes. & semꝑ ũbo
dĩ adherentes. tẽptationem tamen
nequaꝗͣ effugerunt: quid faciunt hii
ueniunt. Si ustus uix saluus fit:
peccator & impius ubi parebunt:
Pig&e me dicere aliquid ex his que lecta
sunt. Nam et apłs dicit de huiuscemodi
sermonib. quia int̾p̃tabiles sunt ad
becca cotidie ueniebat ad puteos. cotidie hau¬
riebat aquã. Et quia cotidie uacabat ad pute¬
os ideirco inueniri potuit a puero abraham.
& in matrimoniũ sociari isaac. Hec fabulas
putatis ẽẽ. & hystorias narrare in scripturis
doctrina. que te instituit et docet cotidie ue¬
nire adputeos scripturarũ. ad aquas sp̃s seĩ.
et haurire semꝑ ac plenũ uas domũ referre. sic̃

Expanded text:
 ut et qui habent, tanquam non habentes sint; et qui utuntur hoc mundo, tanquam non utantur . Sine intermissione orandum Apostolus praecipit . Vos qui ad orationes non convenitis, quomodo completis sine intermissione, quod semper omittitis? ne intretis in tentationem . Quod si illi vigilantes et orantes, et semper Verbo Dei adhaerentes, tentationem tamen nequaquam fugerunt; quid faciunt hi, veniunt? Si justus vix salvus sit, peccator et impius ubi paPiget me aliquid dicere ex his quae lecta sunt. Nam et Apostolus dicit de hujuscemodi sermonibus, quod interpretabiles sunt ad becca quotidie veniebat ad puteos, quotidie hauriebat aquam: et quia quotidie vacabat ad puteos, idcirco inveniri potuit a puero Abrahae, et in matrimonio sociari Isaac. Haec fabulas putatis esse, et historias narrare in Scripturis doctrina, quae te docet quotidie venire ad puteos Scripturarum, ad aquas Spiritus sancti, et haurire semper, ac plenum vas domum reportare: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
neomenias ur̃as & sabbata ura. & diem magnũ ñ
sustineo. Ieuiniũ et ferias & dies festos urõs odit
anima mea. Odit gͦ ds̃ eos. qui una die putant
comedunt. idẽ carnes u̾bi dĩ cotidie sumunt.
talis est. ut in uespera comedatur. ꝓpt̃ea in uesꝑa
mundi passiᷤ ẽ dñs. ut cu semꝑ manduces de
mane. Et si in hac uesꝑa sollicitꝰ fueris. & in
fletu ac ieiuniis atq in om̃ĩ labore iustitiae uitã
duxeris. pot̾is et tu dicere. Ad uesꝑum demora¬
bitur fletꝰ. & ad matutinũ letitia. Letaberis
enĩ mane. idẽ in scło uenturo. si in hoc seculo
fructũ iustitiae infletuet labore collegeris.
Uenite gͦ & dũ tempꝰ est bibamꝰ de puteis uisio

Expanded text:
neomenias vestras, et sabbata, et diem magnum non neomenias vestras, et sabbata, et diem magnum non sustineo. Jejunium, et ferias, et dies festos vestros odit anima mea . Odit ergo Dcomedunt, id est, carnes Verbi Dei quotidie sumunt; talis est, ut in vespera comedatur, propterea in vespera mundi passus est Dominus, ut tu semper manduces de mane. Et si in hac vespera sollicitus fueris, et in fletu ac jejuniis, vel in omni labore justitiae vitam duxeris; poteris et tu dicere, Ad vesperam demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia . Laetaberis enim mane, id est, in saeculo venturo, si in hoc saeculo fructum justitiae in fletu et labore collegeris. Venite ergo vos dum tempus est; bibamus de puteo vision
Abbreviated transcription (Latin):
derat ad fontes aquarũ. ita desidat anima mea
ad te ds̃ : Sitiuit anima mea ad dm̃ uiuũ.
qͣndo ueniã et parebo ante conspectũ euiꝰ.
patient̃ accipite. donec paululũ negligentes et
desides cõmonemꝰ. Habetote patientiam.
qr de rebecca nob̃ idẽ de patientia sermo ẽ.
& necesse ẽ nos eos qͥ collectã negligt̃. & audire
declinant u̾bũ dĩ. paululũ ꝑ patientiã castiga¬
re. qͥ ñdesiderant panẽ uitȩ. nec aquã uiuã.
qui ñ exeunt de castris. nec ꝓcedunt de domib
luteis ut colligant sibi manna. qͥ ñ ueniunt
ad petrã ut bibant de sꝑitali petra. Petra enĩ
paululũ patientiã. Sermo enĩ nob̾ ad negli¬
gentes est: & eos qui male habent. Sani enĩ ñ ĩ digent
medicis. sed male habentes. Dicite mͥuos qͥ tantũ mͦ
festis diebꝰ ad exccł̃iam conuenitis: cȩteri dies ñ sunt
festi. ñ sunt dies dñi : ludeoꝵ est dies certos & raroᷤ
obseruare sollemnes: & idõ ad eos dicit ds̃. Quia

Expanded text:
fontes aquarum, ita desiderat anima mea ad te, Deus. Sitivit anima mea ad Deum vivum; quando veniam et apparebo ante conspectum ejus ?patienter audite; donec paululum negligentes ac desides commoneamus. Habetote patientiam: quia de Rebecca vobis, id est, de patientia sermo est: et necesse est nos eos qui collectam negligunt, et audire declinant verbum Dei, paululum per patientiam castigare: qui non desiderant panem vitae, nec aquam vivam, qui non exeunt de castris, nec procedunt de domibus luteis, ut colligant sibi manna, qui non veniunt ad petram, ut bibant de spirituali petra: Petra enim paululum patientiam; sermo enim nobis ad negligentes est, et eos qui male habent: sani enim non indigent medico, sed male habentes. Dicite mihi vos, qui tantum festis diebus ad ecclesiam convenitis, caeteri dies festi? Non sunt dies Domini? Judaeorum est dies certos et raros observare solemnes, et ideo ad eos dicit Dominus: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
& exusu fabulas teritis. & ũbo dĩ uł lectionib
diuinis terga conũtitis. Uereor ne & uob̃
conũtert̃ ad me dorsa et non facies suas.¬
Iuidgͥ ego faciã cui ministeriũ ũbi ereditũ ẽ ͣ
Quȩ loquunt᷑ mystica st̃: in allegoricis exponenda
sunt saeram̃tis. Possumne surdis & auersis
aurib ingerere margaritas ũbi dĩ: Hon
ita ait apłs. Uide enĩ qͥd dic̃. Qui legẽ ĩqͥt
legitis. legem ñ audistis. Abrahã enim
duos filios habuit. & cet̃a. Quib addit
que sunt allegorica. Nũ qͥd saeram̃ta legis
eis aꝑuit. qui neq legt̃ neq audiunt¬
legẽ : S legem scientib dicebat. legem
ñ audistis. Qͦmͦgͦ potero mysteria legiᷤ
& allegorias quas ab apło edocti sumus
aꝑire. & ꝓdere his: quib & auditio &
lectio legis incognita ẽ : Asperior
est. ppłs meus qͥbeatificant uos seducuit
uos: & semitas pedũ ur̃oꝵ conturbant.
Cãquã filios meos karissimos moneo.

Expanded text:
et ex usu fabulas teritis, et verbo Dei vel lectionibus et ex usu fabulas teritis, et verbo Dei vel lectionibus divinis terga convertitis. Vereor ne et vobis erunt ad me dorsa, et non facies suasigitur ego faciam, cui ministerium verbi creditum est? Quae leguntur mystica sunt, in allegoricis exponenda sunt sacramentis. Possumne surdis et aversis auribus ingerere margaritas verbi Dei? Non ita egit Apostolus; vide enim quid dicit: Qui Legem, inquit, legistis, Legem non audistis? Abraham enim duos filios habuit, etc, quibus addit, Quae sunt allegorica . Numquid sacramenta Legis eis aperuit, qui neque legunt, neque intelligunt? Sed Legem legentibus dicebat, Legem non audistis? Quomodo ergo potero mysteria Legis, et allegorias, quas ab Apostolo edoctus sum, aperire et prodere iis, quibus et auditio et lectio Legis incognita est? 2. Exhortest: Populus meus, qui beatificant vos, seducunt vos, et semitas pedum vestrorum conturbant . Tanquam filios meos charissimos moneo.
Abbreviated transcription (Latin):
SAAC INQUIT SERIPTUrA Crescebat & con¬
fortabatur. idest gaudiũ crescebat abrahae.
respicienti ñ ad ea que uident᷑ sed quȩ non
uidentur. Non enĩ gaudebat de p̃sentibus
abraham. neq de diuitiis mundi. & actib
scłi. Sed uis audire abrahã unde gauder&e:
abrahe illauisio qua uidebat xꝑi diem. &
spes quȩ in ipso est gaudia cumulabat.
Atq utinã efficeremini etiam uos isaac: & esse
ũbi. quã studio sollemnitatis & publice quo¬
dammͦ remissionis obtentu. Quid gͥ ego faciã
cui dispensatio ubi credita ẽ. qͥlic& inuti¬
lis seruus sim: accepi tam̃ a dño distribuen¬
dam familiȩ dñice tͥtiei m̃suram : S uide
immo pene totũ mundanis occupationib
teritis. in foro aliud. aliud in negotiatione
consumitis. Alius in agro. alius litib uacat.¬
& ad audiendũ dĩ uͭbũ nemo. aut pauei ad¬
modum uacant. S qͥd uos de occupationib
culpo. qͥd de absentibꝰ conqueror: Presentes
etiam in eccłia positi ñ estis intenti. s cõmunes

Expanded text:
saac, inquit Scriptura, crescebat et confortabatur : id est, gaudium crescebat Abrahae respicienti non ad ea quae videntur, sed ad ea quae non videntur. Non enim gaudebat de praesentibus Abraham, nec de divitiis mundi et actibus saeculi. Sed vis audire Abraham unde gauderet? Abrahae illa visio qua videbat Christi diem, et spes quae in ipso erat, gaudia cumulabat. Atque utinam efficeremini et vos Isaac, et essetverbi Dei, quam studio solemnitatis, et publicae quodam modo remissionis obtentu? Quid igitur ego faciam, cui dispensatio verbi credita est? Qui licet inutilis servus sim, accepi tamen a Deo distribuendam familiae dominicae tritici mensuram? Sed vide hoc, imo pene totum mundanis occupationibus teritis: in foro aliud, aliud in negotiatione consumitis; alius agris, alius litibus vacat: ad audiendum verbum Dei nemo, aut pauci admodum vacant. Sed quid vos de occupationibus culpo? Quid de absentibus conqueror? Praesentetiam in ecclesia positi non estis intenti; sed communes
Abbreviated transcription (Latin):
canticũ nouũ. Aegẏptii uͦ post te insequen¬
tes dimergunt᷑ in abẏssum. etiã si uidentur
rogare iħm ne eos interim mittat in abyssũ.
Sed aliũ ex his acciꝑe possumꝰ intellectũ.
Si aegyptũ fugias. si ignorantiae tenebraᷤᷤ
relinquas. & sequaris legem dĩ moysen: obuiet
autem tͥ mare. & contradicentiũ tͥ fluctus
occurrat. ꝑcute ex tu obluctantes undas
uirga moysi. idẽ ũbo legis et iugilantia
scripturarũ. iter tͥ ipse dispũtando ꝑ adũsa¬
rios pande. Cedent inde continuo. & supe¬
rati fluctus locũ uictorib dabunt. mirantibꝙ
& aitonitis ac stupore defixis his qui paulo
ante adũsabant᷑. legitimis tuis dispucatio¬
nũ lineis. rectũ fidei iter secabis. & in tan¬
tum doctrine u̾bo ꝓficies. ut auditores
tui quos in uirga legis erudisti. ipsi iam

Expanded text:
canticum novum. Aegyptii vero post te insequencanticum novum. Aegyptii vero post te insequentes demergentur in abyssum, etiamsi videntur rogare Jesum, ne eos interim mittat in abyssum. Sed et alium ex his accipere possumus intellectum. Si Aegyptum fugias, si ignorantiae tenebras relinquas, et sequaris legem Dei Moysen, obviet autem tibi mare, et contradicentium fluctus occurrat, percute tu obluctantes undas virga Moysi, id est, verbo legis et vigilantia Scripturarum; iter tibi ipsi disputando per adversarios pande, cedent undae continuo et superati fluctus locum victoribus, mirantibus et attonitis ac stupore defixis his qui paulo ante adversabantur. Legitimis tu disputationum lineis rectum fidei iter secabis, et in tantum doctrinae verbo proficies, ut auditores tui, quos in virga legis erudisti, ipsi jam