comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
appellati sunt filu. causa eis sa¬
lutis effectus est. Que salus
ad pastores uoce firmat᷑ dicentis.
Ecte ewangelizo uobis gaudium¬
ciuitate dauid Ip̃e fcũd est cũc¬
tis qui in eum credunt occasio
salutis eterne: ⁊ ip̃e est saluator
mudi: qui uenit ut quereret qd
prierat. Et ip̃e est. de quo chorus
santtorum conit. Deus noster ds
salu̾ator. Quid igitur. Deus erat
qui salutem prebebar eteruam
Dictum est. Non legatus neq
angelus. idest non ꝓpheta neq pa¬
triarcha. non legislator moyses
saluauit eos. Omues eñ quos
nominaui: poterant ad dñm fũ¬
gi legatione ꝓ ꝓplõ. Deniq mo
interpellans eum pro delinquẽte
plebe: ait. Si dimitis eis pecta¬
tum eorum: dimitte. S obsecra¬
uit ueniam quadraguita dieb
ieumans: ⁊ miscd̾iam dei aĩe af¬
flictione prouocans. ⁊ Lemo aũt
de horum numero legatoꝵ. potest
esse saluator: indigens ⁊ ip̃e eo
qua sallutis largitor est uerus.¬

Expanded text:
appellati sunt filii, causa eis saappellati sunt filii, causa eis salutis effectus est. Quae salus ad pastores voce firmatur, dicentis: Ecce ecivitate David . Ipse factus est cunctis, qui in eum credunt, occasio salutis aeternae, et ipse est Salvator mundi, qui venit quaerere quod perierat. Et ipse est, de quo chorus sanctorum canit: Deus noster, Deus salvandi . 46. Quia igitur Deus erat, qui salutem praebebat aeternam, dictum est, Non legatus, neque Angelus, id est, non Propheta, non Patriarcha, non legislator Moyses salvavit eos. Omnes enim quos nominavi, poterant ad Dominum fungi legatione pro populo. Denique Moyses, interpellans eum pro delinquente plebe, ait: Si dimittis eis peccatum eorum, dimitte . Sed obsecravit veniam quadraginta diebus jejunans, et misericordiam Dei, animae afflictione provocans. Nemo autem de horum numero legatorum potest esse salvator, indigens et ipse eo, qui salutis largitor verus est
Abbreviated transcription (Latin):
saluatore etiam in engłio iustũ
⁊ bonu̾̃ patrem liquido atestãte
Pater iuste: ⁊ mũdus te non cog¬
nouit. Et alio loco .L. Leno bon
uisi unus deus. D in ueteri le¬
ge: alibi iuistus: alibi bonus dio¬
tur deus. In psalmis: ustus
iuinus inquit. ⁊ iusticias dilex̾
Et econtrario iniheremia. Bo
deus hus qui sustinent eñ. Rur¬
sus in psalmis. Quam bonus
isrł deus: hus qui recto sũt cor¬
de. Et hec quidem e latere con¬
tra hereticos strictun dicta sĩt
Tempus autem est: ut ꝓpositũ
ꝓphe ordinem ꝓsequanur. Q
ita contexitur. ET dix̃ haud
dubium quin dñs. Nonne po¬
pulus meus filii: nec preuarite¬
buntur. Non erant inquit si¬
miles hus qui generati sunt ⁊¬
despexere. Et fcũs est illis in sa¬
lutem: idest illis de quibus dña
ait. ⁊ Lonne ppls̃ mens filii: ł
non preuaricabunt᷑. Hoc eñĩ
ip̃m quod non preuaricati sũt
nec spreuerunt patrem. eis fc̃õ
est in salutẽ: uł ob id ip̃m quad

Expanded text:
Salvatore etiam in Evangelio justum Salvatore etiam in Evangelio justum et bonum Patrem liquido attestante: Pater juste, mundus te non cognovit . Et in alio loco: Nemo bonus, nisi unus Deus . Sed et in veteri lege alibi justus, alibi bonus dicitur Deus. In Psalmis, Justus Dominus, inquit, et justitias dilexit . Et e contrario in Jeremia, Bonus Dominus his qui sustinent eum. Rursus in Psalmis, Quam bonus Deus Israel, his qui recto sunt corde . Et haec quidem e latere contra haereticos strictim dicta sunt. Tempus autem est, ut propositum Prophetae ordinem prosequamur, qui ita contexitur: Et dixit, haud dubium quin Dominus, Nonne populus meus filii, nec praevaricabuntur ? Non erant, inquit, similes his qui generati sunt et despexere. Et factus est eis in salutem, id est, illis de quibus Dominus ait: Nonne populus meus filii, et non praevaricabuntur? Hoc enim ipsum quod non praevaricati sunt, nec spreverunt patrem, eis factus est in salutem: vel ob idipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
quitates t᷑orũ quos iudicat al¬
tendat dñs: quis sustincbit. Por¬
ro quia apud dñm ꝓpiciatio ẽ:
dñs uidelicet ñr atq saluatoꝵ
uifert nobis sed̃m nuscõiam
suam omina que nos prouehãt¬
ad salucem. Et hoc faciens in
iudicio: cum iusticia nobis tri¬
buit. que ãmixta miscd̃ie bonita¬
te largitus est.
Rguendus ex presenti capi¬
tislo hereticoꝵ error: qui boni¬
tarem a iusticia separantes. Etce¬
enu impresentiarum ip̃e ẽ deus
suam iusticiamq restituens. et
pariter bonus iustusq subsistens.
Frustea igitur in quam dognna si¬
mulandes: bonũ deum engłu. el
ueteris testamenti iustum ẽe def¬
fendunt: quia ⁊ in płums alus
locis. ⁊ nunc in ꝓphete sermoue .
uidex bonus scribitur deus: ⁊ econ¬
trario quod nolunt in pauli apłi
epistola qͥ certe noui destamenti
predicator est. deus iustus refere
dex. Idem est ergo luicet uoluit
noui ⁊ ueteris destamenti deus in¬
sbilium ⁊ inuisibium conditoꝵ

Expanded text:
quitates eorum quos judicat atquitates eorum quos judicat attendat Dominus, quis sustinebit? Porro quia apud Dominum propitiatio est: Dominus videlicet noster atque Salvator infert nobis secundum misericordiam suam, omnia quam suam, et hoc faciens in judicio, cum justitia nobis tribuit, quae admixta misericordiae bonitate largitus est. Arguendos est ex praesenti capitulo 152 haereticorum error, qui bonitatem a justitia separantes, enim in praesentiarum ipse est Deus, suam justitiamque restituens, et pariter bonus justusque subsistens. Frustra igitur iniquum dogma simulantes, bonum Deum Evangelii, et veteris Testamenti justum esse defendunt, quia et in plurimis aliis locis, et nunc in Prophetae sermone, judex bonus scribitur Deus, et e contrario quod nolunt, in Pauli Apostoli Epistola qui certe novi Testamenti praedicator est Deus justus judex refertur. dex . Idem est ergo, licet nolint, novi et veteris Testamenti Deus, visibilium et invisibilium conditor,
Abbreviated transcription (Latin):
ritum scm: congregans de dexͥ¬
tera moysen. Qui frequẽter dei
adepti sunt beneficia: scientes gͣ
cutos: quasi uno om̃nes sensu
⁊ aĩo concordantes loquuntur.
misericordie dñi recordatus sũ.
Cogitandes eñi que ab eo frequẽ¬
ter ui moysen per dona suscepe¬
runt: gratias referunt. Et cũ
nuscd̃ia etiam uirtutum dñi
recordantur: siuic mirabili
que crebro pro eis eis fecit in
populis: siue profectum aii¬
me quibus per legem ⁊ precep
m scripturis nome iurtutis
utrumiq significat. Recorda¬
ri autem se miscdie ⁊ iurtu¬
tuu cius inquiunt in om̃i¬
bus que tribuit eis: nõ iuxta
iusticiam suam. sed iuxda mi¬
sericordiam ⁊ bouitatem euis:
qui est uider donui uidenti ⁊ sen¬
sui mundo corde querenti dñm.
Hoc siquidem ex hebrea sermõe
menta ⁊ cruciatus uidex m̃iũꝑ
inferat iudicium merentibus:
tamen qui causas rerũ altius
intuetur: uidens ꝓpositum bomi¬
tatis eius qui cupit corrigere p̾¬
cantem. bonum illum conficetur

Expanded text:
ritum sanctum, congregans dextera Moysen . 44. Qui frequenter Dei adepti sunt beneficia, scientes gracutos, quasi uno omnes consensu, et animo concordantes loquuntur, Misericordiae Domini recordatus sum. Cogitantes enim quae ab eo frequenter in Moyse dona susceperint, gratias referunt, et cum misericordia, etiam virtutum Domini recordantur, sive mirabilium, quae crebro pro eis fecit in populis, sive profectuum animae, quibus per Legem, et Prophin Scripturis nomen virtutis utrumque significat. Recordari autem se misericordiae, et virtutum ejus, inquiunt, in omnibus quae retribuit eis, non juxta justitiam suam, sed juxta misericordiam et bonitatem ejus, qui est judex domui videnti, et sensui mundo corde cernenti Dominum. Hoc siquidem ex Hebraeo sermonementa, et cruciatus judex nonnumquam inferat judicium merentibus, tamen qui causas rerum altius intuetur, videns propositum bonitatis ejus, qui cupit corrigere peccantem, bonum illum confitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
prenuntiabant seusũ: ⁊ quasi pre¬
sentia iutnebant᷑. que erant dem¬
ceps secutura. Satis hec abun¬
deq iuxta iugent uostri pauper¬
tatem de presenti engelu uostri
capitulo dixisse sufficiat. Si qͥb
autem dñs reuelauerit. ⁊ in uici¬
niam ueritatis adducti sunt. ma¬
gisq possunt cernere ueritatem:
disputnu illius concedamus. Et
petimus eos qui lecturi sunt ut
quod potuit: licet suam non
quiuerit implere uoluntatem
Roponamus aũt ⁊ apostoli
ad romanos eplam ⁊ testi¬
moniũ: queq nobis in illo iudẽ¬
tur presenti materie congruere
uentilemus. Et iustificatio inqͥt
legis impleat᷑ in uobis: qui nõ
iuxsta carnem ambulatis sed
secundum spm. Qui eñi iuxta
carnem sunt: que carnis sunt
sapunt. Qui uero iuxta carnẽ sũt¬
spm̃: ea que spũs sunt sentiunt.
Sapientia quippe carnis mors: sa
pientia aũt spiritus uita ⁊ par.
Quia sapientia carnuis intmuica ẽ
deo: legi quippe dei non subicit᷑

Expanded text:
praenuntiabant sensu, et quasi praepraenuntiabant sensu, et quasi praesentia intuebantur, quae erant deinceps secutura. Satis haec abundeque juxta ingenii nostri paupertatem de praesenti Evangelii capitulo dixisse sufficiat. Si quibus autem Dominus revelaverit, et in viciniam veritatis adducti sunt, magisque possunt cernere veritatem, disputationi illorum concedamus petimus eos qui lecturi sunt, utquod potuit, licet suam non quiverit implere voluntatem. 39. Proponamus, et Apostoli ad Romanos 146 epistolae testimonium: quaeque nobis in illa videntur praesenti materiae congruere, ventilemus. Ut justificatio, inquit, legis impleatur in vobis: qui non juxta carnem ambulatis, sed secundum spiritum. Qui enim juxta carnem sunt, ea quae carnis sunt sapiunt. Qui vero juxta spiritum, ea quae spiritus sunt sentiunt. Sapientia quippe carnis mors est. Sapientia autem spiritus, vita et pax: quoniam sapientia carnis inimica est Deo: legi quippe Dei non subjicitu
Abbreviated transcription (Latin):
autem cum ista dicuntur. ne gra
ui intelligentia lalaris inuicium.
⁊ pudes rem aliquam esse ⁊ posses¬
sionem que a patre habeatur aĩ
filio. Uerũ que habet pater iurta
substantiam. id est eteruitatem
ĩmuddobilidatem. incorruptioneni.
ĩ muttabilem bonitatem de se et¬
⁊ inse subsistentem: hec eadem
habet filius. Et quecũq sunt fi¬
lii: hec eadem ⁊ pater habet. Pro¬
cul hinc absuit dialecticoꝵ den¬
dicule. ⁊ sophisiata aueritate
pellantur: que occasionẽ impie¬
tatis ex pia predicatione capien¬
tia dicunt. Ergo ⁊ pager est filius.
⁊ filius pater. Si enim dixisset.
onĩia quecunq habet deus mea sũt.
haberet impietas occasioueni con¬
furgendi. ⁊ ueri sinule uideretur
mendatium. Cum uero dixerit.
onia que habet pater mea sunt :
quent eaq dixinius supuis prĩs
esse. habet ⁊ filius: ⁊ que fllu sunt
habet ⁊ spũs scũs. Ait quippe. De
ꝓphete hoc eodem repleti spiritu.

Expanded text:
autem cum ista dicuntur ne grave autem cum ista dicuntur ne grave labaris intelligentiae in vitium, et putes rem aliquam esse, et possessionem, quae a Patre habeatur ac Filio. Verum quae habet Pater juxta substantiam, id est, aeternitatem, immutabilitatem, incorruptionem, immutabilem bonitatem, de se et in se subsistentem, haec eadem habet et Filius. Et, ut lii, haec eadem et Pater habet. Procul hinc absint dialecticorum tendiculae, et sophismata a veritate pellantur, quae occasionem impietatis ex pia praedicatione capientia, dicunt: Ergo et Pater est Filius, et Filius Pater. Si enim dixisset, omnia quaecumque habet Deus, mea sunt, haberet impietas occasionem confingendi, et verisimile videretur esse mendacium. Cum vero dixerit, Omnia quae habet Pater mea sunt, quenter ea quae diximus superius Patris esse, habet et Filius, et quae Filii sunt, habet et Spiritus sanctus. Ait quippe, de prophetae hoc eodem repleti Spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
illum ⁊ in apertum proferens.
hus qui mũdo corde eum indelli¬
gere ⁊ uidere sunt digni: et sple¬
dorem substancie ⁊ imaginem¬
dei inuisibilis scire. Rursũ ip̃a
imago ostendens se puris men¬
tis glorificat prẽm insinuans
eum uescientibus. Ip̃e enĩ ai
Qui uidet me: uidet ⁊ patreul
Pater quoq reuelaus filium
hiis qui ad calcem scientie ꝑueni¬
re merucrunt: glorificat usugẽi¬
tum sinim. ostendens eius ma¬
guificentiam atq uirtutem.
Sed ⁊ ip̃e filius tribuens spĩn
scũi hus qui se dignos eius mu
uirtutem: glorificat illum. Deide
interpretationem inferens qͦmodo
dirisset de meo accipiet: ꝓtinus
subiecit. Om̃ia que habet pater:
mea sunt: Propterea dixi: de meo
accipiet ⁊ amũtiabit uobis: quo¬
damiͦ loquens. Licet a pr̃e proce¬
dat spiritus ueritatis. ⁊ det deus
spiritum sauctum petentibus:
tamen quia omĩa que habet pat̾
mea sunt: ⁊ ip̃e spiritus patris me¬
us est. ⁊ de meo accipiet. Caue

Expanded text:
illum et in apertum proferens illum et in apertum proferens his qui mundo corde eum intelligere et videre sunt digni, et splendorem substantiae, et imaginem invisibilis Dei scire. Rursum imago ipsa ostendens se puris mentibus, glorificat Patrem, insinuans eum nescientibus, ipse enim ait: Qui videt me, videt et Patrem . Pater quoque revelans Filium his qui ad calcem scientiae pervenire meruerunt, glorificat unigenitum suum, ostendens ejus magnificentiam atque virtutem. Sed et ipse Filius tribuens Spiritum sanctum his qui se dignos ejus muninis ejus virtutem, glorificat illum. Deinde interpretationem inferens cum modo dixisset, de meo accipiet, protinus subjecit. Omnia quae habet Pater, mea sunt; propterea dixi, de meo accipiet et annuntiabit vobis , quodammodo loquens, Licet a Patre procedat Spiritus veritatis, et det illi Deus Spiritum sanctum petentibus se, tamen quia omnia quae habet Pater, mea sunt, et 145 ipse Spiritus Patris meus est, et de meo accipiet. Cave
Abbreviated transcription (Latin):
sic ⁊ spũs non accipit quod añ
non habuit. Si enim qd̃ prius
tor effectus est cessaus habere quod in¬
buit. Quomodo igitur supra de na¬
turis in corꝑalibus disputandes in¬
lio accipere id quod sile uature fue
ficare sustantiam. Diquidem ⁊ fi¬
lius eadem apatre accipere dicitur
quibus ip̃e subsistit. Neq enumm qͥd
aliud est filius exceptis hus que ei
dantur a patre: neq alia substan¬
cia est spiritus scũs. preter idq̃¬
ei datur afilio. Propterea auten
ista dicuntur: ut eandeu in triui¬
tate credanius esse natura. iua
ergo omnis humana uox nichil
potest aliud dicere quam corꝑa
⁊ trinitas de qua nunc nobis ser¬
mo est omnes materiales substan¬
cias suꝑat: idcirco nullum uer¬
bum potest ei ꝓprie coaptari. et
eius dignificare substanciã: sed
omne quod loquimir radacreon¬
cãs idest abusiue est ⁊ de iicorꝑ¬
libus cunctis: ⁊ maruue cum il
trudate loquimur. Glorificit
itaq filium spũs scũs. ostendeus

Expanded text:
sic et Spiritus non accipit quod ante sic et Spiritus non accipit quod ante non habuit. Si enim quod prius tor effectus est, cessans habere 144 quod tribuit. Quomodo igitur supra de naturis incorporalibus disputantes inlio accipere, id quod suae naturae fuerficare substantiam. Siquidem et Filius eadem a Patre accipere dicitur, quibus ipse subsistit. Neque enim quid aliud est Filius, exceptis his quae ei dantur a Patre, neque alia substantia est Spiritus sancti praeter id quod datur ei a Filio. Propterea autem ista dicuntur, ut eamdem in Trinitate cre omnis humana vox nihil potest aliud judicare quam corpora, et Trinitas, de qua nunc nobis sermo est, omnes materiales substantias superat, idcirco nullum verbum potest ei proprie coaptari, et ejus significare substantiam, sed omne quod loquimur, καταχρηστικῶς, id est, abusive est, et de incorporalibus cunctis, et maxime cum de Trinitate loquimur. Glorificat itaque Filium Spiritus sanctus, ostendens
Abbreviated transcription (Latin):
cim. patrem ⁊ filium coufiidẽ¬
tis. Ilam iurta iudiscretionẽ
essentie siue substautie. nan po¬
test quicquam absq patre face̾.
qr separatoꝵ diuersa sunt opera.
sed uidens opantem patre ⁊ ipse
opatur: non in scdõ gradu ⁊ pt̾
illum operans. Alia quippe ꝑa¬
tris. alia filu oꝑa esse inciperẽt:
si non equaliter fierent. Ocrip¬
tum est autem. Que eũi ille fa¬
cit. haud dubium quin pater:
hec eadem filius facit similiter:
Quod si oꝑante patre ⁊ filio. nõ
iuxta ordiuem primi ⁊ secundi.
sed iuxta idem tempus operandi.
eadein ⁊ insimila subsistunt u¬
nuiersa que funt. ⁊ filius non
potest a semei ip̃o quid facere. qr
a patre non pocest separari: sic t
spiritus scũs nequaquam seꝑatur
afilio. ꝓpter uoluntis natureq cõ¬
sortummi. ⁊ec a semet creditur
loqui: sed iuxta uerbum ⁊ ueri¬
tatem loquitur uniuersa que lo¬
quitur. Hanc opinionem sequen¬
tia dñi uerba confirmant dicen¬
tus: qr de meo accipiet. Rursum

Expanded text:
m Patrem et Filium confundentis, sed juxta indiscretionem essentiae, sive substantiae, non potest quicquam absque Patre facere, quia separatorum diversa sunt opera, sed videns operantem Patrem, et ipse operatur, non secundo gradu, et post illum operans. Alia quippe Patris, alia Filii opera esse inciperent, si non aequaliter fierent. Scriptum est autem: Quae enim ille facit, haud dubium quin Pater, haec eadem Filius similiter facit. Quod si operante Patre et Filio, non juxta ordinem, primi et secundi, sed juxta idem tempus operandi eadem et indissimilia, subsistunt universa quae fiunt, et Filius non potest a semetipso quicquam facere, quia a Patre non potest separari, sic et Spiritus sanctus nequaquam separatus a Filio, propter voluntatis naturaeque consortium, non semetipso creditur loqui, sed juxta verbum et veritatem Dei loquitur universa quae loquitur. Hanc opinionem sequentia Domini verba confirmant, dicentus; quia de meo accipiet. Rursum
Abbreviated transcription (Latin):
in consequentibus. Quotquot
enim spũ dei aguntur: hu filii
sunt dei. Rursum refocillans
⁊ consolans ⁊ prouocans spare
meliora quibus loquebatur ait
iterum intimore. id est non si¬
militudine seruorum metuet t̾¬
rore penarums uos abstinetis
a uicus: quia habetis nobis da¬
tum a patre spm adoptionis.
adoptat in filios dei. eos quoꝵ
dignatione sui habitator effi¬
citur. Tui consequentium suꝑ
potentiam eius intelligentiã
derelinquo. Porro in hoc ador¬
tionis spiritu clamant qui ha¬
buerint illum patrem deuui:
sicut ostendit serins dicens.
in quo clamamus alle pacer: i¬
so spiritu qui nos ad optat in
filios testimoniũ prebende par¬
ticipatione sui. quos a nostro
spiritu possidet᷑. quia filu dei
suis. Cui consequens est deura
quidem quasi patrem hereditari
esse: eo quod fratres eius ꝑ gra¬
tiam ⁊ beniguitadem ip̃ius aꝑ¬
pellemur. Erimus aũt heredes
miur. ut et conglorificari ei ex
passionum societate mereamur

Expanded text:
in consequentibus: Quotquot in consequentibus: Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Rursum refocillans eos, et consolans, et provocans sperare meliora, quibus loquebatur, aitiritum servitutis in timore: id est, non similitudine servorum, metu et terrore poenarum vos abstinctis a vitiis: quia habetis vobis datum a Patre Spiritum adoptionis, adoptat in Filios Dei eos, quorum dignatione sui habitator efficitur, tibi consequentium super potentia ejus intelligentiam derelinquo. 150 42. Porro in hoc adoptionis Spiritu clamant qui habuerint illum, patrem Deum, sicut ostendit sermo dicens: In quo clamamus abba pater : ipso Spiritu qui nos adoptat in filios, testimonium praebente participatione sui, quod a nostro Spiritu possidetur, quia filii Dei sumus. Cui consequens est Deum quidem quasi patrem, haereditaresse, eo quod fratres ejus per gratiam et benignitatem ipsius appellamur. Erimus autem haeredemur: ut et conglorificari ei ex passionum societate mereamur. 43.
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem ih̃u xp̃i spiritus ẽ ha¬
bitat in uobis: consequent᷑ ui¬
uificabunt᷑ ⁊ mortalia uestra
corꝑa cũ in mortalium animab.
ab eo qui suscitauit sh̃m xp̃m
a mortius pͥncipem ⁊ pͥmogeni¬
tum resurrectioius. Et quia
tale tantũq diuinitus ꝑ sp̃m̃
munus indultum est: debitores
sumus spñi. non carui ut iuxta
eam uiuamus. Siquidem qͥ iuxta
carnem iuxerit morietur: illa mor¬
morte que pectatum sequitur. Pec¬
catum quippe cum consũatum
fuerit generat mortem: secudũ
iacobum. Sed et ihezechiel pec¬
cauteni aiãm mori scribit Se¬
paratar enim iam a uita
que in sapientia spiritus colloca¬
ta est. Si quis autem transcen¬
derit uitam carnuis. ⁊ spiritu o¬
pera carnus mortificauerit: ui¬
uet beata eternaq uita. relatꝰ
infilium dei ⁊ dilectus inuerã
spũs appellatur. Si eñi inquit
iuxta tarnem iuxeritis: morie¬
mini. Quod si spũ facta car¬
nis mortificatis: uiuetis. Et

Expanded text:
ejusdem Jesu Christi Spiritus est, haejusdem Jesu Christi Spiritus est, habitat in vobis: consequenter vivificabuntur et mortalia corpora vestra cum immortalibus animabus ab eo qui suscitavit Christum Jesum a mortuis, principem, et primogenitum resurrectionis? Et quibus tale tantumque divinitus per Spiritum munus indultum est, debitores sumus Spiritui, non carni, ut juxta eam vivamus. Siquidem qui juxta carnem vixerit, morietur illa morte quae peccatum sequitur. Peccatum quippe cum consummatum fuerit, generat mortem , secundum Jacobum. Sed et Ezechiel peccantem animam mori scribit . Separatur enim jam a vita, quae in sapientia Spiritus collocata est. 42. Si quis autem transcenderit vitam carnis et Spiritu opera carnis mortificaverit, vivet beata aeternaque vita relatus in filios Dei, et directus in Spiritus appellatur. Si enim, inquit, juxta carnem vixeritis, moriemini. Quod si spiritu facta carnis mortificaveritis, vivetis . Et
Abbreviated transcription (Latin):
sum contrarium si quis assunat.
dicat. Si quis dei est: in hoc sp̃c
dei est. Unde scribitur. ⁊Lescitis
quia templum dei estis: ⁊ in uo¬
bis habitat spiritus dei. Et in io¬
hamus epistola. In hoc cognosci¬
tur deus habitans in quibusdam:.
cum manserit in eio spũs quem
dedit. Ex quibus om̃ibus: indisso¬
ciabilis atq indiscreta trinita¬
tis substancia demonstrat᷑. Cũ
uicus lastiuieq deseruiens. ⁊
mortificatum peccato non com¬
mouetur ad uicia: ⁊ nequaquã
erit uitale peccato. Postquam
autem corpus pct̃o mortuum
fuerit: xp̃t in hus qui sua cor¬
pora mortificauerint presens
spũ. uitam ostendit per iusti
ciam operum uirtutumq im¬
mortalium. siue fidei ih̃u xp̃i.
i hus qui iuxta fidem illius cõ¬
seruantur. Deinde apostolus alio
conuincto utitur. quod significan¬
in habitantem spiritum suum
in uobis. Nonne tibi iidetur
dicere. qui si spiritus eius qui
suscitauit ih̃m xp̃m. id est qui

Expanded text:
sum contrarium si quis assumat, sum contrarium si quis assumat, dicens: Si quis Dei est, in hoc Spiritus Dei est. Unde scribitur: Nescitis quia templum Dei estis, et in vobis habitat Spiritus Dei ? Et in Joannis epistola: In hoc cognoscitur Deus habitans in quibusdam, cum manserit in eis Spiritus quem dedit . Ex quibus omnibus indissociabilis atque indiscreta Trinitatis substantia demonstratur. 41. Cum vitiis lasciviaeque deserviens, sed mortificatum peccato, non commovetur ad vitia: et nequaquam erit vitale peccato. Postquam autem corpus peccato mortuum fuerit, Christus in his qui sua corpora mortificaverunt, praesens Spiritum vitae ostendit per justim operum virtutum immortalium, sive fidem Jesu Christi, in his qui juxta fidem illius conversantur. Deinde Apostolus alio syllogismo conjuncto utitur, quod significaninhabitantem Spiritum suum in vobis : nonne tibi videtur dicere, quia si Spiritus ejus qui suscitavit Christum Jesum, id est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
hic non est eius. Eursum inpre¬
senti discimus societatem: quã
Ocrutantes inquit ⁊ exquirẽtes
id est ꝓphede. de quibus ei fuerat
sermo suꝑior. in quod aut quale
tempus significabat is qui in
eis erat spiritus xp̃i. testificans
in xp̃o passiones et ea que erãt
secutura decreta: in quibus reue¬
latum est qi non sibi sed nobis
ministrabant ea que nũc annũ¬
tiata sunt uobis per spiritum
⁊ spũs der: non in presenti tãtũ
sermone. sed ⁊ in aluis locis com¬
pluribus: ut ibi. Et ea que dei sũt
nenio nouit: nisi spũs dei. Dem¬
de sequitur post hoc quod ait. si
quis aũt sp̃m dei nou habet iste
non habet est eius. ⁊ infertur. si
me demonstratur. in seꝑabilem
inde parit᷑ recedit ⁊ xp̃c. Si quis e¬
nim spũ xp̃i non habet: hic nõ
est eius. Cui coniuncto si quis cõ¬
trarumi assimat. dicere potest.
sit: in hoc spũs xp̃i est. Hoc aũt
idem est de deo patre similiter
usurpandum. Si quis spm̃ dei nõ
habet. iste non est eius. Qui rur¬

Expanded text:
hic non est ejus . Rursum in praesenti discimus societatem, quam Scrutantes, inquit, et exquirentes, id est prophetae de quibus ei fuerat sermo superior, in quod aut quale tempus significabat is qui in eis erat spiritus Christi, testificans in Christo passiones, et ea quae post erant secutura decreta, in quibus revelatum est, quia non sibi, sed nobis ministrabant ea quae nunc annuntiata sunt vobis per Spiritum Spiritus Dei, non in praesenti tantum sermone, sed et in aliis locis compluribus, ut ibi: Ea quae Dei sunt, nemo novit nisi Spiritus Dei . Deinde sequitur post hoc quod ait: Si quis autem Spiritum Dei non habet, hic non est ejus, et infertur, Si me demonstratur inseparabilem inde pariter recedit et Christus. Si quis enim Spiritum Christi non habet, hic non est ejus. Cui conjuncto si quis contrarium assumat, dicere potest: sit, in hoc Spiritus Dei est. Hoc autem idem et de Deo Patre similiter usurpandum. Si quis Spiritum Dei non habet, iste non est ejus. Cui rur
Abbreviated transcription (Latin):
rum: quales erant de quibus di¬
xit. Mandabo inspu meo ser¬
uis meis ꝓphetis: ⁊ in nõie meo
facta est missio. Et qr dignos se
exhibuerunt deo: ui uõie dei ui¬
nisse referuntur. Kursus profi¬
cientes in manus. ⁊ sub unius
dei imꝑio consistentes: in om̃ipo¬
teutis dei uũcupatione uenert
Quia uero filii ifrł inegypto
cõmorantes. didicerant eos qͥ
non non sunt quasi deos colere.
⁊ mũdi partes dino honore
uenerari: consequens fuit ut mo¬
yses sub eius qui est uocabolo a
eos muteretur. ⁊ a falsis eos h¬
berans dus adueram trausdu¬
ceret uatiuitatem. ⁊ ad dñi
patrum abraham ⁊ ysaac et i¬
cob. Quomͦ ergo serui qͥ ĩ nõie
dñi ueniunt ꝑͣ hoc ip̃m quod
subiecti sunt ⁊ seruiunt indi¬

Expanded text:
rum quales erant de quibus dirum quales erant de quibus dixit: Mandabo in Spiritu meo servis meis prophetis , in nomine Dei facta est missio. Et quia  Fort. qui dignos se exhibuerunt Deo, in nomine Dei venisse referuntur. Rursus proficientes in majus, et sub unius Dei imperio consistentes, in omnipotentis Dei nuncupatione venerunt. Quia vero filii Israel in Aegypto commorantes, didicerunt eos, qui non sunt, quasi deos colere, et mundi patres divino honore venerari: consequens fuit, ut Moyses sub ejus, qui est, vocabulo ad eos mitteretur, et a falsis eos liberans diis, ad veram transduceret deitatem, et ad Dominum patrum Abraham, Isaac, et Jacob. 31. Quomodo ergo servi qui in nomine Domini veniunt, per hoc ipsum quod subjecti sunt, et ser
Abbreviated transcription (Latin):
est ordo: cum autem uenerit para¬
clitus spĩt scũs quem mitcet pat̾
iu nõie meo ille uos docebit omĩa
age nunc ex ipso sermone quers¬
mus. si quid in eo possumus in
in suo mitti noĩe. saluator affir¬
mat: Cum ꝓprie saluatoris no¬
men sit filius. si quidem hoc na¬
ture consortio meruit: ita dicã.
ꝓprietas ꝑsone ex ip̃a uoce signa¬
tur. In qua apellatione filu. mis¬
uus alienus. nec disunctus a
filius in patris apellatione ueĩt
dicens. Ego ueni in nõie patris
mei. filii quippe tantũm est in
noĩe prĩs uenire: salua ꝓpreta¬
te filii ad prẽm ⁊ prĩs ad filiũ:
sic econtrario nullus alius uenit
ii noĩe patris sed uerbi gratia ĩ
ex ammo. Nain ⁊ moyses ma¬
guus dei minister ⁊ famulus. ĩ
nõie eius qui est. ⁊ in nõie dei
abraham ⁊ ysaac ⁊ iacob uenit:
deo ad eum loquente. Si dices
filus isrl. Qui est: misit me ad
uos. Et rursus dices eis. Deus
abraham ⁊ ysaac ⁊ iacob misit
me ad uos: seruorꝵ quippe iusto¬

Expanded text:
st: Cum autem venerit paracletus Spiritus sanctus, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia : age nunc ex ipso sermone quaeramus, si quid in eo possimus invin suo mitti nomine, Salvator affirmat, cum proprie Salvatoris nomen sit Filius: si quidem naturae consortium, et ut ita dicam proprietas personarum, ex ista voce signatur. In qua appellatione Filii, misnon alius, nec disjunctus a Filius in Patris appellatione venit, dicens: Ego veni in 138 nomine Patris mei : Filii quippe tantummodo est in nomine Patris venire, salva proprietate Filii ad Patrem, et Patris ad Filium: sic e contrario, nullus alius venit in nomine Patris, sed verbi gratia, ex animo. Nam et Moyses magnus Dei minister et famulus, in nomine ejus, qui est: et in nomine Dei Abraham et Isaac, et Jacob venit, Deo ad eum loquente: Sic dices filiis Israel, qui est, misit me ad vos . Et rursus, Dices eis, Deus Abraham, Isaac, et Jacob misit me ad vos. Servorum quippe justo
Abbreviated transcription (Latin):
tens in sapientia habeat. ⁊ ut sub¬
stanciam: Loqui ergo patrem ⁊ au¬
dire filium uel econtrario filium
loquentem audire patrem: euisdẽ¬
est uature in patre ⁊ filio consensus.¬
Que significatio est spiritus: qui ẽ
que nescit: cum hoc ip̃m sit qb̵ pro¬
discerueret: scriptum est. ⁊õ eñi
a semet ipso loquetur: sed sicut au¬
diet loquetur. Cui etiam si mile
de se ip̃o saluator ait. Sicut audio
iudico. Et alibi. Non podest filius
facere quicquan: iusi quod uid̾i̾t

Expanded text:
tens, in sapientia habeat et in subtens, in sapientia habeat et in substantia. Loqui 143 ergo Patrem, et audire Filium, vel e contrario, Filio loquente, audire Patrem, ejusdem naturae in Patre et Filio consensusque significatio est. Spiritus quoque quae nescit, cum hoc ipsum sit quod prodiscerneret, scriptum est: Non enim a semetipso loquetur: sed sicut audiet loquetur. Cui etiam simile de se ipso Salvator ait: Sicut audio, et judico, et alibi: Non potest Filius facere quicquam, nisi quod viderit
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua re ad alterum loquimur:
primũ quod uolumus mende con¬
cipimus absq sermone. inde in al
des. uocalem sonum emictimus. Q¬
modo igitur nos linguam quam
palato dentibusq collidimꝰ ⁊ ictũ
aerem. in diuersa tempanius e¬
loquia. ut nobis nota cõmunicemꝰ
i alios: ita ⁊ auditorem necesse ẽ
patulas prebere aures. ⁊ nullo incio
coartatas in ea que dicunt᷑ erigere:
ut possit ita scire que ꝓferunt᷑ qͦuͦi
nouit ea ille qui loquitur. Porro
deus simplex ⁊ incomposita specia¬
lisq natura. neq aures neq orga¬
na quibus uox enuititur habet: s
solitaria incomprehensibilisq sb̾¬
stancia. nullis membris partibusq
componitur. Que quidem ⁊ de filio
⁊ de spũ sco similit̾ accipienda. Di
quando ergo legimus inscriptu¬
ris. dixit dñs dũo meo. ⁊ alibr: di¬
xit deus. fiat lux. ⁊ si qua hus si¬
pientia ⁊ ueritas est. pater suam
nũciat uoluntatẽ: cum onĩe quod
loquitur sapiens uerumq subsis¬

Expanded text:
aliqua re ad alterum loquimur, aliqua re ad alterum loquimur, primum quod volumus, mente concipimus absque sermone. Inde in alttes, vocalem sonum emittimus. Quomodo igitur nos linguam, quam palato dentibusque collidimus, et ictum aerem in diversa temperamus eloquia, ut nobis nota communicemus in alios, ita et auditorem necesse est patulas praebere aures, et nullo vitio coarctatas, in ea quae dicuntur arrigere, ut possit ita scire quae proferuntur, quomodo novit ea ille qui loquitur. Porro Deus simplex et incompositae spiritualisque naturae, neque aures, neque organa, quibus vox emittitur, habet; sed solitaria incomprehensibilisque substantia nullis membris partibusque componitur. Quae quidem de Filio et de Spiritu sancto similiter accipienda. 36. Si quando ergo legimus in Scripturis: Dixit Dominus Domino meo . Et alibi. Dixit Deus, fiat lux , et si qua his sipientia et veritas est Pater suam nuntiat voluntatem, cum omne quod loquitur, sapiens verusque subsis
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ⁊ semper noua uet̾ib adiuingent
diriget nos in ominem ueritatẽ. Ad
dem quoq patrem quidam allegãs
pretes loquitur. Dirige me in ueri¬
rate tua hoc est in unigenito tuo:
ppria noce testante. Ego sum ueri¬
tas. Quam ꝑfectionem tribuit ds̃:
nucceus sp̃m ueritatis. qui credenteᷤᷤ
in totam dirigat ueritate. Qui a¬
quo saluator ait. Non enim loque¬
tur a semet ip̃o hoc est non siue me.
⁊ sine meo ⁊ pris arbitrio: quia in¬
separabilis a mea ⁊ patris est uolũ¬
te. Hoc enim ipm̃ quod subsistit
inspiro que loquitur. Siquidẽ sp̃c
ueritatis est Dicere aũt ⁊ loqͥ incri¬
nidate. non scd̃m consuetudinem
nrãm qua ad nos inuicem sermo¬
cinareir ⁊ loquimur accipiendũ.
sed uta formam incorporalium
naturarum ⁊ maxime trinidatis:
que uoluntatem suam inserit ĩ cor¬
de credentim. ⁊eorz qui eam au¬
dire sunt digni. Hoc est dicere ⁊
loqui. Nos quippe hoĩes quando de

Expanded text:
tis, et semper nova veteribus adjungens, tis, et semper nova veteribus adjungens, diriget vos in omnem veritatem. 34. Ad Deum quoque Patrem quidam allegans preces, loquitur: Dirige me in veritate tua : hoc est, in Unigenito tuo, propria voce testante: ego sum veritas . Quam perfectionem tribuit Deus mittens Spiritum veritatis, qui credentes in totam dirigat veritatem. Salvator ait: Non enim loquitur a semetipso ; hoc est sine me, et sine meo et Patris arbitrio; quia inseparabilis a mea et Patris est voluntate: hoc enim ipsum quod subsistit e loquitur. Siquidem Spiritus veritatis est. Dicere autem et loqui in Trinitate, non secundum consuetudinem nostram, qua ad nos invicem sermocinamur et loquimur, accipiendum, sed juxta formam incorporalium naturarum, et maxime Trinitatis, quae voluntatem suam inserit in corde credentium, et eorum qui eam audire sunt digni! hoc est, dicere et loqui. 35. Nos quippe homines quando de
Abbreviated transcription (Latin):
datus: quia nec dum ihesus erat
glorificatus. Glorificari dixit ihe¬
sum: mortem gustare ꝓcunctis.
Itaq post resurrectionem apparẽs
discipulis siuis ⁊ insufflans in fa¬
ciem eorum: accipite inquit sp̃m
scm̃. Et rursum. Accipiens iurti¬
tem spũs scĩ uenientis suꝑ nos. E
uemente incorda credentium im¬
plentur sermonibus sapiendie. Et
sic spiritales effecti. suscipunt
scĩ spũs disciplinam: que possit eos
cere. consequenter addidit: s nõ
potestis ea portare modo. Adhuc
eñi typo legis ⁊ umbre. ⁊ imagim¬
bus seruientes. non poterant
ueritatem cuius umbram ler
portabat inspicere: unde neq e¬
ritalia sustinere. Cum aũt ue
nerit ille hoc est paracłitus spũs
ueritatis. diriget uos in omnẽ
ueritatem: sua doctrina ⁊ insti¬
tutione uos transferens a morte
lutere ad spm̃ uiuificantem: inquo
sola om̃is scripture ueritas posita
est. Ip̃e ergo spũs ueritatis ingre¬
dien̾s puraui ⁊ simplicem ment̃
signabit in uobis scientiam uerisa¬

Expanded text:
datus, quia Jesus necdum erat glorificatus . Glorificari dicens Jesum, mortem gustare pro cunctis. Itaque post resurrectionem apparens discipulis suis, et insufflans in faciem eorum: Accipm . Et rursum: Accipietis virtutem Spiritus sancti venientis super vos . Quo veniente in corda credentium, implentur sermonibus sapientiae et scientiae, et sic spirituales effecti, suscipiunt Spiritus sancti disciplinam, quae possit eos cere, consequenter addidit, sed non potestis ea portare modo . Adhuc enim typo legis, et umbrae, et imaginibus servientes, non poterant veritatem cujus umbram lex portabat inspicere, unde nec spiritualia sustinere. Cum autem, ait, venerit ille, hoc est, paracletus Spiritus veritatis, diriget vos in omnem veritatem, sua doctrina, et institutione vos transferens a morte litterae, ad spiritum vivificantem, in quo solo omnis Scripturae veritas posita est. Ipse ergo Spiritus veritatis, ingrediens puram et simplicem mentem, signabit in vobis scientiam verita
Abbreviated transcription (Latin):
corda credentium. spũs sanctus
ministrat hus qui aĩales esse
mo non recipit ea que spiritꝰ¬
dei sunt arbitraus esse stultici¬
am que dicuntur. Qui uero a
ꝑturbationibus purgauerit
mendem suam. spiritus sanctꝰ
disciphis id est sermonibus
sapientie scientieq complebit.
intantum ut is qui ea suscepe
gitur: ad cognoscenduui semet ip¬
sum. Qui accipientes sp̃m sapi¬
is qui fuerit sp̃m reuelationis ⁊
sapiendie consecutus sufficiens
sit ueritatis doginata predicare.
non humana sed dei arte subui¬
xuis: sicuc ⁊ unũ ex hus apłm pos¬
sumus audire dicentem. Et ser¬
endie uerbis: sed in ostensione
spũs ⁊ uirtutis dei. Equalem uͦ
suꝑueniet inte: ⁊ uirtus altissi¬
nui obumbrabit de. Creatrix gͥ
uirtus altissimi. sp̃u sc̃o suꝑue¬
niente in uirginem mariam
xp̃ corpus fabricauit: quo ille
usus tempło. sine uiri uatꝰ est
semine. Ex quibus ostendit u
esse spm̃ scm̃ creatorem: ut ua

Expanded text:
corda credentium, Spiritus sanctus corda credentium, Spiritus sanctus ministrat his qui animales esse mo non percipit ea quae spiritus sunt; arbitrans esse stultitiam quae dicuntur ; qui vero a perturbationibus purgaverit mentem suam, Spiritus sancti disciplinis, id est, sermonibus sapientiae, scientiaeque complebitur: in tantum ut is qui ea suscepergitur ad cognoscendum semetipsum: qui accipientes Spiritum sapiis qui fuerit spiritum revelationis et sapientiae consecutus, sufficiens sit veritatis dogmata praedicare non humana, sed Dei arte subnixus: sicut et unum ex his Apostolum possumus audire, dicentem: Et prentiae verbis: sed in ostensione Spiritus et virtutis Dei . Aequalem vero superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi . Creatrix igitur virtus Altissimi, Spiritu sancto superveniente in virginem Mariam, Christi corpus fabricavit: quo ille usus templo, sine viri natus est semine. 32. Ex quibus ostenditur esse Spiritum sanctum creatorem, ut jam
Abbreviated transcription (Latin):
iu noie filii a patre mittit᷑. Hñs
filii proprietate: ostendit qr un
⁊ filii dictus est spũs: per adops¬
onem facieus filios eos qui se
recipere uoluissent. Quia enim
inquit estis filii dex: misit pater
sp̃m filui su incorda nostra. da¬
mandem abba pater. Iste autẽ
spũs scũs qui uenit iti nomine
filii missus a patre: docebit oĩa
discipline: quam aliunde est cõ¬
scrutus. siquidem hoc eoꝵ est¬
a qui sapienentiam ⁊ artes aliqͣs
qusi quasi ip̃a ars atq doctira
⁊ sapientia. ueritatisq spiritus
inusibili menti in sinu̾at sci¬
entiam diumoꝵ. Nam ⁊ p̃r¬
sic docet discipulos suos. dicen¬
te illo. qui ab eo doctus fuerat.
deus docuisti me sapientiani. ⁊
audacter alio conclamante. d̃s¬
docuisti me aiuuenture mea.
Atq ita omnes fuint docti.
⁊ ueritas: sic decet participes
suos: ut disciplinam nõ arte
doceat sed natura. Onde ⁊ eum do¬
centur solum magistrum uoca¬
re discipuli. Has easdem discipli¬
nas que dautur a patre ⁊ filio ĩ

Expanded text:
in nomine Filii a Patre mittitur, habens Filii proprietatem secundum quod Det Filii dictus est spiritus, per adoptionem suam filios faciens eos qui se recipere voluissent. Quia enim estis, inquit, filii Dei, misit Pater spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem abba Pater . Iste autem Spiritus sanctus, qui venit in nomine Filii missus a Patre docebit omnia disciplinae, quam aliunde est consecutus: si quidem hoc eorum est, qui sapientiam et artes aliquas  quasi ipse ars atque doctrina, et sapientiae veritatisque spiritus, invisibiliter menti insi nuans scientiam divinorum. Nam et pater docet sic discipulos suos, dicente illo qui ab eo doctus fuerat: Deus, docuisti me sapientiam. Et audacter alio conclamante: Docuisti me, Deus, a juventute mea : atque ita omnes fiunt docti. et veritas sic docet participes suos, ut disciplinam non arte doceat, sed natura. Unde et eum docentur solum magistrum vocare discipuli. Has easdem disciplinas quae dantur a Patre et Filio in
Abbreviated transcription (Latin):
enim docemur. quod cum mul¬
ta docuisset discipulos suos ihc
dixerit. ad huc habeo plurima
dicere uobia: quia uerbum istd̃
non ad uos quoslibet ⁊ penitus
dei sapientia uacuos dirigitur:
dum fuerant omnia consecuti.
Quecũq eñi sufferre poterant
tradens eis: in futurum tempus
reliqua distulit que sine disciplum
spũs sc̃i scire non poterant. quia
ante aduentum dñice passionis

Expanded text:
edocemur, quod cum multa docuisset discipulos suos Jesus, dixerit: Adhuc habeo plurima dicere vobis, quia verbum istud, non ad novos quoslibet, et penitus Dei gratia vacuos dirigitur: orum ejus, necdum fuerant omnia consecuti. Quaecumque enim sufficere poterant, tradens eis, in futurum tempus reliqua distulit: quae sine disciplina Spiritus sancti scire non poterant: quia ante adventum dominicae passionis
Abbreviated transcription (Latin):
ones ⁊ genera uiciorum. ⁊ ipõs
quoq demones qui hec suggere
nituntur. habebunt sub pedib
suis. Dapientia ergo carnis cũ
morti uicta sit: inunica ẽ deo.
Inimicos quippe eos reddit qͥ sius
legibus uirerint: contraria sẽper
⁊ repugnans uoluntati legis dei.
Ileq em̃ fieri potest. ut ̃ in sa¬
pientia carnis est dei precepta
custodiat: ⁊ uoliutati illius sũbi¬
ciatur. Quam dui seruimus uo¬
luptatibus: deo seriure nori pos¬
sumus. Cum aũt titillantem
subiecerimus nris pedibus lu¬
ruriami: ⁊ totos nos ad spiritũ
trasferentes nequaquam fueri¬
nus in carne. idest iii caruis
passiouibus: tunc subicimur Ro.¬
i leq eñi de carne hac in qua

Expanded text:
ones et genera vitiorum, et ipsos ones et genera vitiorum, et ipsos quoque daemones qui haec suggerere nituntur habebunt sub pedibus suis. Sapientia ergo carnis cum morti juncta sit, inimica est Deo. Inimicos quippe eos reddit qui suis legibus vixerint: contraria semper, et repugnans voluntati et legi Dei. Neque enim fieri potestpta custodiat, et voluntati illius subjiciatur. Quandiu servimus voluptatibus, servire Deo non possumus. Cum autem titillantem subjecerimus nostris pedibus luxuriam, et totos nos ad spiritum transferentes, nequaquam fuerimus in carne, id est, in carnis passionibus, tunc subjiciemur Deo. Neque enim de carne hac in qua
Abbreviated transcription (Latin):
ni: ut iuxta carnem iniuamus. Di
cium scd̃m carnem uiuitis: mo¬
carnis mortificaueritis: iiuetis.
Quicunq enim spiritu dei agũ¬
adoptionis. in quo clamainus ab¬
ba pater. Ip̃e enim spiritus testi¬
monium ꝑhibet spiritui nostro:
quod sumus filius dei. Si autem
filu: ⁊ heredes. Heredes quidem
dei. coheredes autem cristi: si tam̃
compatimur. ut et conglorificem᷑¬
N presenti apostoli capitillo plu¬
runa de societate spiritus quam
halet cum patre ⁊ filio demon¬
strantur. Ait quippe apostolus.
gis expleri in hris non qͥuuta
caruem ambulant. eo quod per
ius esse ⁊ corporis opera aposto
licus sermo descripsit: uerum
est ea sapere que carnis sunt ea
cogitare que corpoꝵ: sic econtrario
sapientia illico morte sibi socia¬
ta interficit eos qui iuxta car¬
nem gradumt᷑ ⁊ sapiunt: sapi¬
entia uero spiritus. tranquillita¬
tem mentis ⁊ pacem. ⁊ uitã ha¬
bentibus se largitur eternã. Qũa
cum possiderint᷑. om̃es ꝑturbatt¬

Expanded text:
secundum carnem uiuamus. si enim secundum carnem uiuitis, incarnis mortificatis, uiuetis. quotquot enim spiritu Dei agunadoptionis filiorum, in quo clamamus: Abba Pater. Ipse enim Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, quod sumus filii Dei. Si autem filii, et haeredes: haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi: si tamen compatimur, ut et conglorificemIn praesenti Apostoli capitulo plurima de societate Spiritus, quam habet cum Patre et Filio demonstrantur. Ait quippe Apostolus jgis expleri in his: non qui juxta carnem ambulant, sed juxta l. esse et corporis opera, Apostolicus sermo descripsit  Al. dest ea sapere quae carnis sunt, ea cogitare quae corporum, sic e contrario sapientia, illico morte sibi sociata, interficit eos qui juxta carnem gradiuntur et sapiunt: sapientia vero spiritus, mentis tranquillitatem, et pacem, et vitam habentibus se largitur aeternam. Quam cum possederint, omnes perturbati
Abbreviated transcription (Latin):
dubium quin discipuli xp̃i. qͥ
sapientiam spiritus suscepistiᷤ
⁊ uitam ⁊ pacen: non estis in
carue. idest in carnis operibus.
Neq enim eius oꝑa ꝑpetrastiᷤ.
Si quidem spm̃ dei habetis in
uobis. Idem aũt ⁊ spũs dei ⁊ sp̃t¬

Expanded text:
dubium quin discipuli Christi qui sapientiam Spiritus suscepistis et vitam et pacem, et non estis in carne, id est, in carnis operibus, neque enim ejus opera perpetratis, siquidem Spiritum Dei habetis in vobis. Idem autem Spiritus Dei et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
spũs etiam dũi nomen intelli¬
gi: quomͦ ad coruichios uocabu¬
lum dei suꝑ patre positum. ⁊ dñi
suꝑ filio: neq patri aufert domi¬
nationẽ. neq filio deitatem. Si qͥdẽ
eadem ratione qua pater. ⁊ dñs
ter ⁊deus: ut paulo iam ande di¬
ximus. cum uocem apñ petri ad
ananiam qui pecuniam subtraxe

Expanded text:
Spiritus etiam nomen Domini intelligi. Quomodo enim ad Corinthios vocabulum Dei super Patre positum, et Domini super Filio, neque Patri aufert dominationem, neque filio deitatem: siquidem eadem ratione qua Pater Dominus ter et Deus: ut paulo ante jam diximus, cum vocem Apostoli Petri ad Ananiam, qui pecuniam subtraxer
Abbreviated transcription (Latin):
spũs scũs conditor sit: cum patre
filioq sociatus eadem creauerit po
testate om̃ia que pater creauit et
⁊ creabuntur. Porro iam frequen¬
ter ostendimus eiusdem opationis
stantiam. ⁊ reciproce eorũq omo¬
usia sunt operationẽ quoq non
esse diuersam. ¶ aũt ⁊ aliud
quoq testimoniũ quod nos possit
dicere: sed non potestis ea porta¬
re modo. Cum autem uenerit
ille spũs ueritatis: diriget uos

Expanded text:
s sanctus conditor sit, cum Patri Filioque sociatus, eadem potestate creaverit omnia quae Pater creavit et tuum, et creabuntur. Porro jam frequenter ostendimus ejusdem operationis stantiam: et reciproce eorum quae ὁμούσια sunt, operationem quoque non esse diversam. Ut autem et aliud quoque testimonium quod nos possit dicere, sed non potestis ea portare modo. Cum autem venerit il
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur ⁊ filius. Si quidem᷑ in¬
ciens eos futura precinere. ⁊ ali¬
a que ꝓphalis oꝑationis sunt. ser¬
mo dei ad eos dicitur factus: ut
ad id qd̃ ad consuetudinem ꝓpħa¬
rum est hec dicit dñs. etiam illd̃
am. siue ad reliquos. Quod autẽ
nifestante ⁊ loquente coguoscimꝰ.¬

Expanded text:
invenitur et Filius. Siquidem cinvenitur et Filius. Siquidem cciens eos futura praecinere, et alia quae prophetalis operationis sunt, sermo Dei ad eos dicitur factus, ut ad id quod ad consuetudinem prophetarum est, Haec dicit Dominus, etiam illud am, sive ad reliquos. 29. Quod aunifeste loquente cognoscim
Abbreviated transcription (Latin):
Q qui ea indigent. Scriptum
est eñi. Et humiles ppli sui con¬
solatus est. Unde ⁊ is qui hoc le¬
neficium fuerat consecutus. pre¬
dicans loquebatur. Domine: se¬
cundum multitudinem dolorum
meoꝵ in corde meo consolationes
tue letificauerunt cor meum: siue
dilexerunt aĩam meam. Utroq
sis exemplaribus inuenitur. S
⁊ pater: deus omnis consolatione
dicitur. consolans eos qui in tu¬
bualatione sunt: ut ex ip̃is angl¬
stiis per pacientiam salutem pel¬
mum. de hinc coronam głie con¬
sequantur. Spũs igitur conso¬
lator ⁊ scũs. ⁊ spũs ueritatis da¬
tur a patre: ut semꝑ cũ discipu¬
lis suis xp̃i cõmemoretur: tum
quibus ⁊ ip̃e saluator est dicens
Ecce ego uobiscum sum usq al
consũmationem scl̃i. Cum aũt
semper apostolis ⁊ spus sanctus
ip̃is sit: qr qui recipit filium reci¬
cipit̃ ⁊ pr̃em: ⁊ mansionem filius
cum patre facit apud eum eos qͥ
digni aduentu eius extiterint.
Sed et ubi spũs scũs fuerit: statĩ

Expanded text:
ordibus eorum qui ea indigent. Scriptum est enim: Et humiles populi consolatus est . Unde et his qui hoc beneficium fuerat consecutus, eum praedicans, loquebatur: Domine, secundum multitudinem dolorum meorum in corde meo, consolationes tuae laetificaverunt cor meum ; sive, dilexerunt animam meam: utroquesis exemplaribus invenitur. Sed et Pater, Deus omnis consolationis dicitur: consolans eos qui in tribulatione sunt, ut ex ipsis angustiis 136 per patientiam salutem primum, dehinc coronam gloriae consequantur. Spiritus igitur consolator et sanctus, et Spiritus veritatis datur a Patre, ut semper cum Christi discipulis commoretur, cum quibus et ipse Salvator est, dicens: Ecce enim vobiscum sum usque ad consummationem saeculi . Cum autem semper apostolis et Spiritus sanctus ipsis sit, quia qui recipit Filium, recipit et Patrem: et mansionem Filius cum Patre facit apud eos, qui digni adventu ejus extiterint. Sed et ubi Spiritus sanctus fuerit, statim
Abbreviated transcription (Latin):
infine eoruidem accuum scribit᷑.
Beue spũs scũs locutus est ꝑ ysai¬
am ꝓpham ad pr̃es ur̃os dicens.
Dade ad ppłm istum ⁊ dic. Aure
audietis: ⁊ rlꝰ. Hanc igitur ꝓphe¬
tiam quam apostolus paulus af¬
firmat a spũ scõ pronuntiatam:
ip̃e liber ꝓphete a dũo dcãm ẽe com¬
nemorat. Et audiuit ysaias uo¬
cem dũi dicentem. Quem muta
⁊ quis ibit ad ppłm istum: Et dix.
Etce ego: ntte me. Bade inquit:
⁊ dic ppło huic. Aure audietis. Et
post alia ip̃e dũs ait. Et conuerta¬
tur ⁊ sanabo eos. Et statun ꝓpħa

Expanded text:
scribitur. Bene Spiritus sanctus locutus est per Isaiam prophetam ad patres vestros, dicens: Vade ad populum istum, et dic: Aure audietis, et reliqua . Hanc igitur prophetiam quam Apostolus Paulus affirmat a Spiritu sancto pronuntiatam, ipse liber prophetae a Domino dictam esse commemorat. Et audivi, inquit Isaias, vocem Domini, dicentem: Quem mittam, et quis ibit ad populum istum? Et dixi: Ecce ego, mitte me. Vade, inquit, et dic populo huic: Aure audietis . Et post alia ipse Dominus ait: Et convertentur, et sanabo illos. Et statim propheta: