comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lapis dicit᷑ xp̃s qͣui fecit utrumq unũ. Angulus
enĩ duos p arieces copulat : de diuerso uenientes. Quid
tan diuersũ quã circũ cisio & p̃putium: Habes
unũ parietẽ de uidea : alterum parietẽ de gentib
sed angulari lapidi copulant᷑. Lapidẽ enĩ quem
rȩꝓ bauerunt ȩdificantes : hic factus .c̃. in caput an¬
guli. Angulus in ȩdificio nonẽ: nisi cum duo pari¬
etes ex diuerso uenientes. millũ conueniunt & qua¬
dam unitate iungunt᷑. Isti gͦ duo parietes scđm
nunc dilectissimi. Dñs transi bat cȩci clamabant.
Quid .g̃. transi bat: Transitoria oꝑa faciebat sicut
iam diximus. Scdm hȩc trausitoria oꝑa: fides nr̃a
ȩdificatur. Credimus enĩ in siliũ der: nan tantũ
quia uerbum dĩ. ẽ. ꝑ quẽ facta sunt om̃ia. Siciũ
semꝑ informa di manens ȩqualis dõ uon semet¬
ipsũ ex in aniret formã scrui accipiens. nec senti¬

Expanded text:
lapis dicitur Christus, qui fecit utraque unum . Angulus lapis dicitur Christus, qui fecit utraque unum . Angulus enim duos parietes copulat de diverso venientes. Quid tam diversum, quam circumcisio et praeputium, habens unum parietem de Judaea, alterum parietem de Gentibus? Sed angulari lapide copulantur, Lapidem enim quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli . Angulus in aedificio non est, nisi cum duo parietes ex diverso venientes in unum conveniunt, et quadam unitatnunc, dilectissimi. Dominus transibat, caeci clamabant. Quid est, transibat? Transitoria opera faciebat, sicut jam diximus. Secundum haec transitoria opera fides nostra aedificatur. Credimus enim in Filium Dei, non tantum quia Verbum Dei est, per quem facta sunt omnia: si enim semper in forma Dei manens aequalis Deo, non semetipsum exinaniret formam servi accipiens; nec senti
Abbreviated transcription (Latin):
&e mitters canib. Et cuidicenti ita dñe nam ce
canes edunt de micis quȩ cadunt de minsa domi-¬
norum suorũ: responderat. o mulier magna est
fides tua : fiat tibi sicut uis. Inds enĩ erat & ille
centurio: de quo dicit idem dñs. Am̃ dico uobis:
non iuem tantam fidẽ in. isrł. Quia ille dixerat
non sumdignus ut nitres indomũ meã: sed tantdõ
dic uerbo & sanabit᷑ puer meus. Ita gͦ dñs ante
passions̃ ce cdarificationẽ suam : duos iam popłos
designabat. Inũ ad quẽ uenerat ꝓpt̃ ꝓ missa
patrum: &e alterũ quẽ ꝓpt̃ miscdiam non repel¬
contemptus.c̃. a uideis ꝑ rexit ad gentes: nec tamen
eccłiis quȩ de uideis crediderant tacuit. Erã inquit
ignotus facis eccłiis udeȩ quȩ sunt in xp̃o tantum
aut̃ audiebãt. quia qui aliquando nos ꝑsequeba tͥ
nunc euangelirat fidem quã aliquando uastabat.
Et in me inquit magnificabant dm̃. Sic & augłaris¬

Expanded text:
 mittere canibus: et cui dicenti, Ita, Domine, nam et  mittere canibus: et cui dicenti, Ita, Domine, nam et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum; responderat; O mulier, magna est fides tua, fiat tibi sicut vis . Inde enim erat et ille Centurio, de quo dicit idem Dominus: Amen dico vobis, non inveni tantam fidem in Israel. Quia ille dixerat: Non sum dignus ut intres sub tectum meum; sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus . Ita ergo Dominus ante passionem et clarificationem suam duos jam populos designabat: unum, ad quem venerat propter promissa Patrum; et alterum, quem propter misericordiam non repelcontemptus est a Judaeis, perrexit ad Gentes. Nec tamen Ecclesiis quae de Judaeis crediderant, tacuit: Eram, iignotus facie ecclesiis Iudaeae, quae sunt in Christo; tantum autem audiebant, quia, qui aliquando nos persequebatur, nunc euangelizat fidem, quam aliquando uastabat, et in me magnificabant deum. ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
& mors ei ultra non dominabit᷑. Et diuinitas eius
semꝑ manec: & in mortalitas iam corporis euis numꝗ
poralit̾ trausierunt. Et legenda scripta sunt: &e
cre denda p̃di cant᷑. In illis gͦ om̃ib transũt iłis.¬
Quid duo cȩci uixta uiã sunt. nisi duo populi ad quos
sanandos uenit iħs : Ostendamus hos duos popłos
in scripturis sancts. Est in ȩuangło scriptũ. Habeo
alias oues quȩ non sunt ex hoc ouili. & illas oportet
ine adducere: ut sit unus grex &e unus pastor. Qui
sunt gͦ duo popłi. Unus uideorũ : ce. alius gentinm
Non sum missus ait: nisi adoues quȩ perieruat domͦ
isrł. Quib hoc dixit: Discipłis. quando illa cha¬
nanea clamabat quȩ se. ẽẽ. canẽ confessa. ẽ: ut mi-¬
cas dt mensa dominorũ mereret᷑. Et quia meruit:
iam duo demonstrati sunt ad quos uenerat. iuda¬
icus scilicet popłs de quo ait. non sum miss us iusi
ad oues quȩ perierunt do mus isrł: & gentium
respuebat dicens. non. ẽ. bonũ panẽ filiorũ sumers¬

Expanded text:
mors illi ultra non dominabitur: et divinitas ejus semper manet, et immortalitas jam corporis ejus nunquam gesta sunt, transierunt; et legenda scripta sunt, et credenda praedicantur. In illis ergo omnibus transiit JesQuid duo caeci juxta viam sunt, nisi duo populi, ad quos sanandos venit Jesus? Ostendamus hos duos populos in Scripturis sanctis. Est in Evangelio scriptum, Habeo alias oves, quae non sunt de hoc ovili; et illas oportet me adducere, ut sit unus grex et unus pastor . Qui sunt ergo duo populi? Unus Judaeorum, et alius Gentium. Non sum missus, ait, nisi ad oves quae perierunt domus Israel. Quibus hoc dixit? Discipulis: quando illa Chananaea clamabat, quae se esse canem confessa est, ut micas de mensa dominorum mereretur. Et quia meruit, jam duo demonstrati sunt ad quos venerat: Judaicus scilicet populus, de quo ait, Non sum missus nisi ad oves quae perierunt domus Israel: et Gentium respuerat, dicens, Non est bonum panem filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
dñi uidebat᷑ : his oculs non soli discipłi uiderunt
qut honoraucrunt. sed & uidei qui crucis xerunt. Qui
gͦ alit̃ se uideri uolebat. alios oculos requirthat: &
idõ sic respondit. diccuti. ostende nobis patrẽ & fuffi¬
cit nobis. Tanto tempors nobiscum sum & non cog¬
nouistis me: Philips. quime uidet udet & patrẽ.
Et ut interĩ oculos sicũ sanaret: prius admontt̃. scđ̾m
sidẽ. ut possit ad specic̃ ꝑ uenirs. Et ne sic putaret
uidet uidet ce patrẽ : sed nundũ habet philippus
sanũ oculũ unde uideret patrẽ. atq idõ nec unde
iuderet ipsũ filiũ patri coęqualẽ. Itaq acis̾ mentis¬

Expanded text:
Domini videbatur his oculis, non soli discipuli viderunt Domini videbatur his oculis, non soli discipuli viderunt qui honoraverunt, sed et Judaei qui crucifixerunt. Qui ergo aliter se videri volebat, alios oculos requirebat. Et ideo sic respondit dicenti, Ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: Tanto tempore vobiscum sum, et non me cognovistis? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem. Et ut interim fidei oculos sanaret, prius admonetur secundum fidem, ut possit ad speciem pervenire. Et ne sic putaret vidit, vidit et Patrem. Sed nondum habebat Philippus sanum oculum, unde videret Patrem: atque ideo nec unde videret ipsum Filium Patri coaequalem. Itaque aci
Abbreviated transcription (Latin):
sic excitat apłs. Surge qui dormis &e exurge a mortu.¬
is de illuminabit te xp̃s. Ipss illuminat ęxcȩcatum
qui excitat mortuũ. Enis ciũ uoce ꝑ apłm clamatur
ad mortuũ: surge qui dormis. Cecus luce illumina¬
bitur: cum surrexerit. Surdos aut̃ quam multos
ante oculos suos dũs incuebatur: cum diceret. Qui
habet aures audiendi: audiat. Quis enĩ ante. illum
sins corporis aurib stabat: Quas gͦ alias aures uisi
int̾ioris hominis requirebat. Item quales oculos
querebat cum loqueret᷑. Nuq uidentib sed uiden¬
tib ꝑ oculos carnis. Nam cum ei diceret philippus.
dñs ostende nobis patrẽ & fufficit nobis: bene quidẽ
hoc intelligebat. ut demonstratus pat possit sufficero.
Sed cui non sufficiebat ȩqualis patri. quomͦ sufficeret.
pater : Quare aut̃ non sufficiebat. Quia non uide¬
bat᷑. Ouarc non uidebat᷑. Quia nondũ crat samis
oculus unde uideri posses. Hoc enĩ quod in carns

Expanded text:
sic excitat Apostolus, Surge, qui dormis, et exsurge a mortusic excitat Apostolus, Surge, qui dormis, et exsurge a mortuis, et illuminabit te Christus . Ipse illuminat excaecatum, qui excitat mortuum. Ejus enim voce per Apostolum clamatur ad mortuum, Surge, qui dormis. Caecus luce illuminabitur, cum surrexerit. Surdos autem quam multos ante oculos suos Dominus intuebatur, cum diceret: Qui habet aures audiendi, audiat . Quis enim ante illum sine corporis auribus stabat? Quas ergo alias aures nisi interioris hominis requirebat? quaerebat, cum loqueretur utique videntibus, sed videntibus per oculos carnis? Nam cum ei diceret Philippus, Domine, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis: bene quidem hoc intelligebat, ut demonstratus Pater posset sufficere; sed cui non sufficiebat aequalis Patri, quomodo sufficeret Pater? Quare autem non sufficiebat? Quia non videbatur. Quare non videbatur? Quia nondum erat sanus oculus, unde posset videri. Hoc enim quod in carne
Abbreviated transcription (Latin):
cunt ut credant qui non credebant. & bene uiuant
qui male uiuebant : & obȩdiant qui non obȩdiebant.
Et dicimus ille credidit: ac miram᷑ cum audimus¬
de his quos aliquando duros noueramus. Cur gͦ
nunc miraris credentẽ. innocentẽ. dõ seruientẽ. nisi
quia conspicis uidentẽ quẽ noueras cęcũ. conspicis
uiuentẽ quẽ noueras mortuũ. conspicis audientẽ¬
quem noueras surdum: Nam uidete alit̾ inoecuos.
dc quib mortus dicebat dñs cuidam idõ tardani
ne. dm̃ti sequerct᷑: quia scpelire patre uolebas.
Sine. inquit mortuos: sepelut mortuos suos. Cerro
mortui sepultores. non sunt carpore mortul quia si
hoc.ee̾nt. mortua corpora sepelire non possent: ta m̃
cos mortuos uocat. Ubi. nisi intus in anima :ͦ Sicut.
eñ eciã usibilit̃ plerũq in domo integra & salua.
dñs eiu̾dẽ domus mortuus iacet: Sic in corpors in¬
tegro multi habent intus animã mortuam. Et hos

Expanded text:
cunt, ut credant qui non credebant, et bene vivant cunt, ut credant qui non credebant, et bene vivant qui male vivebant, et obediant qui non obediebant? et dicimus, Ille credidit; ac miramde his quos aliquando duros noveramus. Cur ergo nunc miraris credentem, innocentem, Deo servientem; nisi quia conspicis videntem, quem noveras caecum; conspicis viventem, quem noveras mortuum; conspicis audientemquem noveras surdum? Nam videte aliter mortuos, de quibus mortuis dicebat Dominus cuidam ideo tardanti, ne Dominum sequeretur, quia sepelire patrem volebat: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos . Certe mortui sepultores non sunt corpore mortui: quia si hoc essent, mortua corpora sepelire non possent. Tamen mortuos eos vocat: ubi, nisi intus in anima? Sicut enim etiam visibiliter plerumque in domo integra et salva dominus ejusdem domus mortuus jacet; sic in corpore integro multi habent intus animam mortuam: et hos
Abbreviated transcription (Latin):
Quos dixit fr̃s nisi nos: non quia solos nos: sed ce post
nos. Post paruũ enĩ tempus. postquã ab oculis mor¬
talib recessit. ut firmaret᷑ in cordib quicumq
crediderunt: nonuidentes crediderunt. Et magnũ
meritũ habuit sides corũ: cui fidei conparandȩ
Hȩc gͦ fecit dñs: ut inuitaret ad fidẽ. Hȩc sides ñunc
feruet in ȩccła coto orbe diffusa. Et nunc maiores
sanitates oꝑat᷑ ꝓpt̾ quas non .̃. dedignatus tunc
exhibere illas minores. Sicut enĩ animus melior ẽ.
corpors : sic & melior .ẽ. salus animi. quã salus cor¬
poris. Melior caro cęca non aperit oculos miraculo
dñi : & cor cȩcũ aꝑit oculos sermomi dñi. Modo non
resurgit mortale cadauer : resurgit anima quȩ mor¬
tua iacebat in uiuo cadauere. Modo aures corparis
surdȩ non aꝑuint᷑ : sed quã multi habent aures
clausas cordis. quȩ tam̃ uerbo dĩ penitrante pates¬

Expanded text:
Quos dixit, fratres nisi nos? Non quia solos nos, sed et post Quos dixit, fratres nisi nos? Non quia solos nos, sed et post nos. Post parvum enim tempus, posteaquam ab oculis mortalibus recessit ut firmaretur fides in cordibus, quicumque crediderunt, non videntes crediderunt, et magnum meritum habuit fides eoHaec ergo fecit Dominus, ut invitaret ad fidem. Haec fides nunc fervet in Ecclesia, toto orbe diffusa. Et nunc majores sanitates operatur, propter quas non est dedignatus tunc exhibere illas minores. Sicut enim animus melior est corpore; sic et melior salus animi, quam salus corporis. Modo caro caeca non aperit oculos miraculo Domini; et cor caecum aperit oculos sermoni Domini. Modo non resurgit mortale cadaver; resurgit anima, quae mortua jacebat in vivo cadavere. Modo aures corporis surdae non aperiuntur: sed quam multi habent aures clausas cordis, quae tamen verbo Dei penetrante pates
Abbreviated transcription (Latin):
hoc presentib eccłs temporib priora preponert: Quo¬
dam quippe loco idem dñs uidentib & idõ credentib
p̃ponit cos qui non uident & credunt. Nam usq ad eo
illo tempors discipłorũ enis nutabat insirmitas: ut quẽ
uidebant iam resurrexisse. eciã contrectandũ puta¬
rent ut crederent. Non sufficiebat oculis qđ uidebant
nisi &e manus ad mouerent᷑ menbris. & cicatrices recen¬
tium uulnerũ tangerent᷑. ut ills qui dubitabat.
discipls. repente tactis & cognitis cicatricib exclamaret.
dñs m̃s &e ds m̃s. Cicatrices ostendebant eũ qui om̃ia
uulnera in aliis sanauerat. Nunquid non poterat
dñs sine cicatricib resurgere: Sed in corde discipu¬
lorũ uulnera nouerat: ꝓpt̾ que sananda cicatrices
in corpore suo seruauerat. Et quid dñs illi iam confi¬
tenti ac dicenti. dñs m̃s & ds m̃s. Quia uidisti me
inquit credidisti: beati qui non uident &e credunt.

Expanded text:
hoc praesentibus Ecclesiae temporibus priora praeponere. Quohoc praesentibus Ecclesiae temporibus priora praeponere. Quodam quippe loco idem Dominus videntibus, et ideo credentibus, praeponit eos qui non vident et credunt. Namque usque eo illo tempore discipulorum ejus nutabat infirmitas, ut quem videbant jam resurrexisse, etiam contrectandum putarent, ut crederent. Non sufficiebat oculis, quod viderent, nisi et manus admoverentur membris, et cicatrices recentium vulnerum tangerentur: ut ille qui dubitabat discipulus, repente tactis et cognitis cicatricibus exclamaret, Dominus meus et Deus meus! Cicatrices ostendebant eum, qui omnia vulnera in aliis sanaverat. Numquid non poterat Dominus sine cicatricibus resurgere? Sed in corde discipulorum vulnera noverat, propter quae sananda cicatrices in corpore suo servaverat. Et quid Dominus illi jam confitenti ac dicenti, Dominus meus et Deus meus? Quia vidisti me, inquit, credidisti: beati qui non vident, et credunt .
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̃ne: & ad hoc cũ suscepisse infirinitatẽ nĩꝑ
nature. no sempit̃na ẽ̾ẽt̾ infirmitas nr̃a.
Assumsit enĩ corpus mortals: in quo occi¬
deret mortẽ. Et quã uis crucisixus ex in¬
firmitate ur̃a sicut ait apłs : sed uiuit in
untute dĩ. Eiusdẽ apłi uerba sunt : &e quia iam non
morit᷑. & mors ei uon dominabit᷑. Hec gͦ bens notast̃¬
fidĩ urs. Simul & hoc consequens. s̃: ut nouerimꝰ
om̃ia muracula quę corporalit̾ fecit ualers ad ad¬
monitionẽ nr̃am ut ꝑcipiamus ab eo quod uon
.c̃. transiturũ neq fuẽ habiturũ. Oculos reddidit
cȩcis: quos erat iteiq mors aliquando dausura Re¬
suscitauit lararum: iterum moriturũ. Et quȩcumq
ad salutt̃ corporũ fecit: non ad hoc fecit ut sempit̾na
eẽnt. cum tam̃ daturus sit etiã ipsicorpori in finc sem¬
pit̾nam salutẽ. Sed quia illa quȩ non uidebantur
non credebant̃ ꝑ ista temporalia quȩ uidebant̃. edi¬
sicabat sids̃ ad illa quę non uidebant᷑. Nemo itaque

Expanded text:
isse infirmitatem naturae nostrae, ne sempiterna esset infirmitas nostra. Assumpsit enim corpus mortale, in quo occideret mortem. Et quamvis crucifixus est ex infirmitate nostra, sicut ait Apostolus; sed vivit ex virtute Dei . Ejusdem Apostoli verba sunt: Et quia jam non moritur, et mors ei uonsequens est, ut noverimus omnia miracula, quae corporaliter fecit, valere ad admonitionem nostram, ut percipiamus ab eo quod non est transiturum, neque finem habiturum. Oculos reddidit caecis, quos erat utique mors aliquando clausura: resuscitavit Lazarum, iterum moriturum. Et quaecumque ad salutem corporum fecit, non ad hoc fecit, ut sempiterna essent: cum tamen daturus sit etiam ipsi corpori in fine sempiternam salutem. Sed quia illa quae non videbantur, non credebantur; per ista temporalia quae videbantur aedificabat fidem ad illa quae non videbantur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ut approbetis: neq negligentes ut non arguatis.
neq suꝑbientes ut insultant᷑ arguatis. Qui autem
descruerit uiutatẽ : uolat. caritatẽ. Et quisquis
uiolat caritatẽ: quod libet magnũ habeat ipse
nichil. c̃. Si linguis hominũ loquat᷑ & angłorum
si sciat ouũia sacram̃ta. si habeat om̃em sidẽ ut mon¬
tes traufferant. si distribuat. om̃ia sua pauꝑib. si
corpus suũ tradat ut ardeat: nichil . G. nichil ei pro.

Expanded text:
ut approbetis; neque negligentes sitis, ut non arguatis; neque superbientes, ut insultantes arguatis; qui autem deseruerit unitatem, violat charitatem, et quisquis violat charitatem, quidlibet magnum hnihil est. Si linguis hominum loquatur et Angelorum, si sciat omnia sacramenta, si habeat omnem fidem, ut montes transferat, si distribuat omnia sua pauperibus, si corpus suum tradat, ut ardea
Abbreviated transcription (Latin):
cum epła ad hebreos legeret᷑. Obędite prepositis
uris & subditi estote: quia ipsi uigilant ꝓ animab
ur̃is tanꝗ rationc̃ reddituri ꝓ uobis. ut cũ gaudio
hoc faciant & non cum tristicia. Non enĩ expedit uo
bis. Quando facinius ista cum gaudio: Quando ui-¬
demus homines ꝓficers in uerbis dĩ. Quando cum
gaudio laborat operuis in agro: Quando attendit
arborem & fructum uidet. Quando attendit segetẽ
&e fructũ iudet: ares ꝓspicit ubertatẽ. uou sinc
causa laborauit. non sine causa dorsum curuauit.
non suie causa manus atcruuit.. non sine causa frigus
& estus tolerauit. Hoc ẽ. quod ait. ut cum gaudio hoc
faciant. &e non cum tristicia: non enĩ expedit uobis.
Nunquid dixit. non illis expedit: Sed dixit non expe¬
dit uobis. Nam illi prepositi quando constristant᷑ de
malis ur̃is expedit illis ipsa tristicia. Pdest illis: sed
non expedit uobis. Nichil aut̃ uobis uolumus expedi

Expanded text:
cum Epistola ad Hebraeos legeretur: Obedite praepositis cum Epistola ad Hebraeos legeretur: Obedite praepositis vestris, et subditi estote; quia ipsi vigilant pro animabus vestris, tanquam rationem reddituri pro vobis: ut cum gaudio hoc faciant, et non cum ts utique ista cum gaudio, quando videmus homines proficere in verbis Dei. Tunc enim cum gaudio laborat operarius in agris, quando attendit arbores, et fructum videt; quando aet frugum in area prospicit ubertatem: non sine causa laboravit, non sine causa dorsum curvavit, non sine causa manus attrivit, non sine causa frigus et aestum toleravit. Hoc est quod ait, Ut cum gaudio hoc faciant, et non cum tristitia; non enim expedit vobis. Numquid dixit, Non illis expedit. Non; sed dixit, Non expedit vobis. Nam illi praepositi quando contristantur de malis vestris, expedit illis; ipsa tristitia prodest illis: sed non expedit vobis. Nihil autem nobis volumus expedir
Abbreviated transcription (Latin):
ceret᷑. Sic aut̃ homines negligunt uitam suamr ut
nolint habere aliam nisi ipsam. Uillam emis: bonam¬
queris. Uxorem uis ducers: bonam eligis. Filios tibi
tua quã solã uis malã. ut int̃ om̃ia bona tua solus
sis malus: Ergo fr̃s mei si aliquẽ ur̃m uellẽ in parce
corripere: forte audiret me. Multos ur̃m publice
corripio: om̃s me laudant. audiat me aliquis. Non
amo in uoce laudatorẽ: &e in corde contenitorem.
Cum enĩ laudas & non te corrigis: contͣ ts testis es. Si
malus es ae quod dico placet tibi. displice tibi: quia
simalus displicueris tibi. correctus placebis tobi. Quod
nudus tercius nisi fallor dixi : in om̃ib uerbis meis
speculũ ꝓpono. Nec mea ista sunt uerba: sed dño
iubente loquor. quo terrente non taceo. Nam quis
noneligeret tacere. & rationẽ de uobis non reddere:
Sed iam suscepimus ouus quoꝰ ab humeris nr̃is excute¬
re non possumus: nec debemus. Audistis fr̃s mer

Expanded text:
ceretur. Sic autem homines negligunt vitam suam, ut ceretur. Sic autem homines negligunt vitam suam, ut nolint habere malam, nisi ipsam. desideras. Uxorem vis ducere: bonam quaeris. Filios tibi tua, quam solam vis malam, ut inter omnia bona tua solus iendum. Ergo, fratres mei, si aliquem vestrum vellem in parte corripere, forte audiret me: multos vestrum publice corripio; omnes me laudant; audiat me aliquis. Non amo in voce laudatorem, et in corde contemptorem. Cum enim laudas, et non te corrigis, contra te testis es. Si malus es, et quod dico placet tibi, displice tibi: quia si malus displicueris tibi, correctus placebis tibi, quod nudiustertius, nisi fallor, dixi. In omnibus verbis meis speculum propono. Nec mea ista sunt verba: sed Domino jubente loquor, quo terrente non taceo. Nam quis non eligeret tacere, et rationem de vobis non reddere? Sed jam suscepimus onus, quod ab humeris nostris excutere non possumus, nec debemus. Audistis, fratres mei,
Abbreviated transcription (Latin):
de malis meis. Et quid ego dicturus sum contra dm̃
Reclamaturus dicturus sum dõ. noli dare illi indulgen¬
tiam. Diccurus sum hoc scriptũ non. ec̃. hoc dm̃ non
ꝓmii sisse. Si ista dico omia falsa dico. B enedicis.
uerũ dicis : indulgentiã correctioni tuş ꝓmisit deus.
negart non possum: sed dic mͥ rogo ts. ecce ego con¬
sentio. & concedo. & cognosco: quia indulgentiã deus
ꝓmisit tibi. Crastinum enĩ dic̃ quis tibi ꝓmisit. Ybi
mͥ legis indulgentiã te accepturũ si te correxeris lege
mͥ ibi quantũ uicturus sis. Non lego inquis. Nescis
gͦ quantũ uicturus sis Esto correctus & semꝑ para¬
tus. noli timere diẽ ultimũ tanquã furẽ qui dormi¬
enti effodiat parietẽ: sed uigila & corrigere hodicͥ
Quid differs in crastinũ: Longa uita erit: ĩpsa bona.
sit. Prandiũ honũ longũ nemo differt. & uitã malã
na erit. Si breuis erit: benefactũ. ẽ. ut bona ꝑdu¬

Expanded text:
de malis meis. Et quid ego dicturus sum? Contra Deum de malis meis. Et quid ego dicturus sum? Contra Deum reclamaturus? Dicturus sum Deo: Noli illi dare indulgentiam? Dicturus sum hoc scriptum non esse, hoc Deum non promisisse? Si ista dixero, omnia falsa dico. Bene dicis, verum dicis: indulgentiam correctioni tuae promisit Deus, negare non possum: sed dic mihi, rogo te; ecce ego consentio et concedo et cognosco quia indulgentiam Deus promisit tibi; crastinum enim diem quis tibi promisit? Ubi mihi legis indulgentiam te accepturum, si te correxeris; lege ibi mihi quantum victurus sis. Non lego, inquis. Nescis ergo quantum victurus sis. Esto correctus et semper paratus. Noli timere diem ultimum, tanquam furem qui te dormiente effodiat parietem: sed vigila, et corrige te hodie. Quid differs in crastinum? Longa vita erit. Ipsa longa, bona sit. Prandium bonum longum nemo differt, et vitam malam na erit: si brevis erit, bene factum est, ut bona produ
Abbreviated transcription (Latin):
corpus tuũ: considera preciũ tuũ. Scio ego¬
& mecũ om̃is homo. qui paulo attentuis conside¬
rauit : nemins̃ dm̃ timentẽ sub uerbis eius nou
se corrigere. nisi qui putat. quia plus habet ui¬
uere. Ipsa res.G̃. quȩ multos occidit. cum dicunt
cras cras &e subito ostium claudit᷑. Remansit foras
cum uocs coruina᷑ quia non habuit genutũ colum¬
binum. Cras cras: coruina uox. Gems ut colum¬
ba : & tunde pectus. Sed plagas tibi dando in
pectus cęsus: correctus esto. ne non iudearis consci¬
entiã cedere sed malã conscientiã. pugnis paui¬
nĩtare solidiorẽ reddere non correcciorẽ. Geme
non inani gemitu. Forte enĩ dicis tibi. Promisit
mͥ ds̃ indulgentiã. quando ms correxcro securus
sumr lego diuinã scripturã. Iniquus in qua dis
conuersus fuerit ab inquitatib suis & fecerit
iusticiam: om̃s iniquitates eiꝰ obliuiscar. Securus
sumi: quando nie correxero dat mͥ deus indulgentiam.

Expanded text:
corpus tuum, considera pretium tuum. Ccorpus tuum, considera pretium tuum. C mecum omnis homo qui paulo attentius consideraverit, neminem Dominum timentem sub verbis ejus non se corrigere, nisi qui putat quia plus habet vivere. Ipsa res est quae multos occidit, cum dicunt, Cras, cras; et subito ostium clauditur. Remansit foris cum voce corvina, quia non habuit gemitum columbinum. Cras, cras; corvi vox. Geme ut columbus, et tunde pectus: sed plagas tibi dando in pectus, caesus correctus esto; ne non videaris conscientiam caedere, sed malam conscientiam pugnis pavimentare, solidiorem reddere, non correctiorem. Geme non inani gemitu. Forte enim dicis tibi: Promisit mihi Deus indulgentiam, quando me correxero; securus sum: lego divinam Scripturam, Iniquus in qua die conversus fuerit ab iniquitatibus suis, et fecerit justitiam, omnes iniquitates ejus obliviscar . Securus sum; quando me correxero, dat mihi Deus indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
quod ad tempus morit᷑: uide ut non resurgat.
cum crimins. Uis nosse aꝑtã cciã inde sententiã
Nescitis in quit idem apłs quia corpora ur̃a templũ
in uobis .s̃. sp̃s sci quem habetis adõ: Contemne¬
bas corporale peccatũ.. conteninis quod peccas
in templo: Ipsum corpus tuũ : templũ in te est
sp̃s dĩ. Iam uide quid facias de. templo dĩ. Si
eligeres in eccła facere adulteriuĩ intra istos pari¬
etes quid te eẽt. sceleratius: Modo aut̃: tu ipss
es templũ dĩ. Templũ uitras. templũ ęxis.⁊ tem¬
plũ in domo tua manes: templũ surgis. Uide
quid agas: uide ne offendas templi habitatorem.
ne deserat te & in rianam uertaris. Nescitis in¬
quit. qua corpora ur̃a. & hoc de formcations lo¬
quebat᷑. apłs. ne contemneret corporalia peccata.
templũ in uobis. ẽ. sp̃s sci quem babetis adõ & non
estis ur̃i. empti enĩ estis p̃cio magno  Si conteninis

Expanded text:
quod ad tempus moritur, non resurgat quod ad tempus moritur, non resurgat cum crimine. Vis nosse apertam etiam inde sententiam? Nescitis, inquit idem apostolus, quia corpora vestra templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo? Contemnebas corporale peccatum, contemnis quod peccas in templum? Ipsum corpus tuum templum in te est Spiritus Dei. Jam vide quid facias de templo Dei. Si eligeres in ecclesia facere adulterium intra istos parietes, quid te esset sceleratius? Modo autem tu ipse es templum Dei. Templum intras, templum exis, templum in domo tua manes, templum surgis. Vide quid agas, vide ne offendas templi habitatorem, ne deserat te, et in ruinam vertaris. Nescitis, inquit, quia corpora vestra et hoc de fornicatione loquebatur Apostolus, ne contemnerent corporalia peccata templum in vobis est Spiritus sancti, quem habetis a Deo, et non estis vestri? Empti enim estis pretio magno . Si contemnis
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ . ẽ. dies ui dicii: sed uniꝰ cuiꝰ qr hominis
dies ultimus longe. ẽ. non potest. quia breuis. c̃.
uita. Et quia ipsa breuitas semꝑ incerta .s̃. &¬
quando sit dics tuus ultimus nescis: corrige te
um pulso: sed conscientias quorũ dã conuemo.
Si dicerẽ tu adult̃ corrige ts primo forte dicerẽ
quod nescirẽ. Forts quod temers audieram
sus picarer. Non dico tu adult̃. corrige te: sed
quis quis in hoc popło adulter es corrige to. Rubli¬
ca.G̃. cor rectio. sed secreta correctio. Scio quia ills
qui tunuerit: corrigit se. Non dicat in corde suo : pec¬
cata carnis non curat ds. Nescitis inquit. apłs quia
uobis: Ouisquis templũ dĩ uiolauerit: disꝑdet
illũ deus. Nemo se fallat. Sed forte ait aliquis. Tem¬
plum dĩ animus meus. ẽ: non corpus incũ. Adiecit
etiã testimoniũ. Om̃is caro fęnũ & om̃is claritas
carius sicut flos fęni. Infelix int̃pretatio: punienda
cogitatio. Fęnũ dicta .G̃. caro: quia moritur. Sed

Expanded text:
quidem est dies judicii, sed uniuscujusque hominis dies ultimus longe esse non potest; et quia brevis est vita. Et quia ipsa brevitas semper incerta, quando sit dies tuus ultimus, nescis. Corrige te um pulso: sed conscientias quorumdam convenio. Si dicerem, Tu, adulter, corrige te: primo forte dicerem quod nescirem; forte quod temere audieram, suspicarer. Non dico, Tu, adulter, corrige te; sed, quisquis in hoc populo adulter es, corrige te. Publica est correptio, sed secreta correctio. Scio quia ille qui timuerit, corrigit se. cata carnis non curat Deus. Nescitis, inquit Apostolus, quia vobis? Quisquis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus . Nemo se fallat. Sed forte ait aliquis, Templum Dei animus meus est, non corpus meum: adjecit etiam testimonium, Omnis caro fenum, et omnis claritas carnis ut flos feni . Infelix interpretatio! punienda cogitatio! Fenum dicta est caro, quia moritur: sed
Abbreviated transcription (Latin):
tamus: ce disciplinã cum opus .ẽ. demus. ne ꝑ solutionẽ
disciplins crescat nequitia. & incipiamus ꝓpt̃ dñm
accusari. quia recitatũ c̃. nobis peccantes corã om̃ibus
corrips. ut cęteri timorẽ habeant. Certe siquis quod
solũ uerũ. ̾. distinguit tempora &e soluit quęstionem:
uerũ .G̃. Si peccatũ in secreto. c̃: in secreto corripo. Si
peccatũ publicũ. ẽ. &c aꝑtũ. publice corripe ut ille

Expanded text:
tamus, et disciplinam, cum opus est, demus: ne per solutionem tamus, et disciplinam, cum opus est, demus: ne per solutionem disciplinae crescat nequitia, et incipiamus propter Deum accusari; quia recitatum est nobis, Peccantes coram omnibus corripe, ut caeteri timorem habeant . Certe si quis, quod solum verum est, distinguit tempora, et solvit quaestionem, verum est. Si peccatum in secreto est, in speccatum publicum est, et apertum publice corripe, ut ille
Abbreviated transcription (Latin):
ur᷑ ignosce nchi. Eccs ignour &e it̃m peccat. Ignoscs
ignoui. Peccat tercio: ignosce tercio. Ignoui iam qu¬
arto: uapulet & ille. Nunquid septuagies septies
te fatigauit: Si hac prescriptione seueritas discipli¬
nȩ dormiat: repressa disciplina. sȩuit i punita
nequitia. Quid gͦ faciendũ. ẽ: Corripiamus uerbis:
ce si neccesse.s̃. & uerberibus. Sed delictũ dimittamꝰ
culpã de corde abitiamus. Idõ enĩ dñs sub didit. de
cordib ur̃is: ut si ꝑ caritatẽ imponit᷑ disciplina. de
corde lenitas non recedat. Quid enĩ tampiũ quam
medicus fercnis ferram̃tũ . Plorat. sccandus & secat᷑
plorat. urendus &e urit᷑. Non .ẽ. illa crudelitas: absit
ut seuitia medici dicat᷑. Seuit in uulnuis ut homo
sanet᷑ : quia si uulnus palpet᷑ homo ꝑdit᷑. Sic gͦ ista
monuerĩ fr̃s mer ut fr̃s nr̃os qui peccauerint om̃imo¬
do diligamus. Os corde nr̃o caritatẽ in eos nondimit.¬

Expanded text:
vi, ignosce mihi. Ecce ignovi, et iterum peccat. Ignosce: vi, ignosce mihi. Ecce ignovi, et iterum peccat. Ignosce: ignovi. Peccat tertio. Ignosce: tertio ignovi. Jam quarto vapulet. Et ille: Numquid septuagies septies te fatigavi? Si hac praescriptione severitas disciplinae dormiat, repressa disciplina saevit impunita nequitia. Quid ergo faciendum est? Corripiamus verbis, et si opus est, et verberibus: sed delictum dimittamus, culpam de corde abjiciamus. Ideo enim Dominus subdidit, de cordibus vestris, ut si per charitatem imponitur disciplina, de corde lenitas non recedat. Quid enim tam pium quam medicus ferens ferramentum? Plorat secandus, et secatur: plorat urendus, et uritur. Non est illa crudelitas; absit ut saevitia medici dicatur. Saevit in vulnus, ut homo sanetur: quia si vulnus palpetur, homo perditur. Sic ergo ista monuerim, fratres mei, ut fratres nostros qui peccaverint omni modo diligamus, de corde nostro charitatem in eos non dimit
Abbreviated transcription (Latin):
quando orat. Dicit enĩ ds. Dinitte: & dimictet᷑ tibi.
Sed ego prior diisi dimitte uel postea. Nam si non
dimiseris reuocabo te: & quicquid dimiserã replicabo
tibi. Non enĩ mentit᷑ ueritas non enĩ fallit. aut. fallit᷑
xp̃s qui subiecit dicens. Sic & uobis faciet pater ur̃ qui
.ẽ. in cęlis. Inuenis patrẽ imitars patrẽ. Sienĩ imitari
non uis exheredari disponis. Faciet gͦ ista uobis inquit
pat̾ ur̃ celestis: si non reiniseritis unus quisq fribus
ur̃is ex cordib ur̃is. Ne dicas in lingua ignosco: & cor¬
de differas. Supliciũ enĩ ostendit tibi dĩ minando
uindictam. Nouit ds̃ ubi dicas: uocem tuã homo au-¬
diuit. conscientiã tuã ds inspicit. Sidicis dimitto
dimitie. Melius. ẽ. cum clamas ors &e dimittis in corde:
pueri indisciplinati & nolunt uapulare: qui sic pre.¬
scribunt nobis quando uolumꝰ dart disciplinã. Pecca¬

Expanded text:
quando orat. Dicit enim Deus, Dimitte, et dimittetur tibi. quando orat. Dicit enim Deus, Dimitte, et dimittetur tibi. Sed ego prior dimisi: dimitte vel postea. Nam si non dimiseris, revocabo te; et quidquid tibi dimiseram, replicabo tibi. Non enim mentitur Veritas; non enim fallit, aut fallitur Christus, qui subjecit, dicens: Sic et vobis faciet Pater vester, qui in coelis est. Invenis Patrem, imitare Patrem. Si enim imitari non vis, exhaeredari disponis, Faciet ergo ita vobis, inquit, Pater vester coelestis, si non remiseritis unusquisque fatribus vestris ex cordibus vestris. Ne dicas in lingua, Ignosco, et corde differas. Supplicium enim ostendit tibi Deus, minando vindictam. Novit Deus ubi dicas. Vocem tuam homo audivit: conscientiam tuam Deus inspicit. Si dicis, Dimitto; dimitte. Melius est cum clamas ore, et dimittis in corde, pueri indisciplinati, et nolunt vapulare, qui sic praescribunt nobis, quando volumus dare disciplinam: Pecca
Abbreviated transcription (Latin):
uenis. A deo magnũ misteruĩ siguratũ. c̃. Quando
iussũ .ẽ. tab̾naculũ frabricari : multa ibi numero¬
sa dicta sunt in sacrañito magno. Intͣ cetera uela
cilicina uissa sunt ficri: non dece̾ sed undecum: qͣuia
ꝑ ciliciũ ostendit᷑ confessio peccatorũ. Quid aut̃
amplius queris: Uis nosse om̃ia peccata contineri
numero isto septuagesimo septimo: Septuplum
solet ꝓ toto conputari. qm̃ septõ dieb uoluit᷑
tempus: &e sin ito septenario rursus ad caput
reditur. ut caden forma uoluat᷑. Per huiꝰ modi formȩ
reuolutiones scła transcunt. a septenario tamͣ uumero
non recedit᷑. Om̃ia enĩ peccata dixit. quando septu¬
agies septies dixit: quia illud undecĩ duc septies. fi¬
unt septuagies septies. Om̃ia gͦ peccata dimitti uoluit:
qui ea septuagesimo septimo numero presignauit.
N emio contͣ se teneat non ignoscendo ne contͣ illũ teneat᷑

Expanded text:
venis. Adeo magnum mysterium figuratum est, quando venis. Adeo magnum mysterium figuratum est, quando jussum est tabernaculum fabricari. Multa ibi numerosa dicta sunt, in magno sacramento. Inter caetera vela cilicina jussa sunt fieri, non decem, sed undecim : quia per cilicium ostenditur confessio peccatorum. Quid autem amplius quaeris? Vis nosse omnia peccata contineri numero isto septuagesimo septimo? Septuplum solet pro toto computari: quoniam septem diebus volvitur tempus, et finito septenario, rursus ad caput reditur, ut eadem forma volvatur. Per hujusmodi formae revolutiones saecula transeunt: a septenario tamen numero non receditur. Omnia enim peccata dixit, quando septuagies septies dixit: quia illud undecim duc septies, fiunt septuagies septies. Omnia ergo dimitti peccata voluit, qui ea septuagesimo septimo numero praesignavit. Nemo contra se teneat non ignoscendo, ne contra illum teneatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam &e centics centũ sit decem milia: & decies deni¬
sit cencũ. Et ills decẽ milia talentorũ: &e ills decies
deni. A legitimo enĩ numero non recessum.t̃: in
quo utroq inuenias utraq peccata. Uterq debitor
ce ut̃q uenis deplorator. &e impetrator. Sed ills
seruus malus. seruus ingratus. iniquus. noluit
rependere quod accepit: noluit prestare qđ illi
in digno prestitũ fuit. Uidete gͦ fratres. Quisq in
cipit a baptis mo liber exit: dimssa sunt illi decẽ
milia talentorum. Et cum exierit: mucnirs habet
conseruũ suũ debitorem. Obseruit gͦ ipsũ peccatũ.
Numerus undenariꝰ transgressio logis. G̃.L. ex enim
denarius: peccatũ undenaruĩ. L.ex cnĩ ꝑ decẽ
peccatũ ꝑ undecim. Quare peccatũ ꝑ undecim
Quia trans gressio denaruĩ. õ: ut eas ad undenariũ.
In lege aut̃ modus fixus. ẽ: trans gressio aut̃ peccatũ
ẽ. Iam ubi trans grederis denariũ: ad undenariũ

Expanded text:
Nam et centies centum fit decem millia; et decies denNam et centies centum fit decem millia; et decies deni, centum. Et ille decem millia talentorum, et ildecem. Legitimo ergo numero non recessum est, in quo utroque invenies utraque peccata, uterque debitor, et uterque veniae deplorator et impetrator, sed ille servus malus, servus ingratus, iniquus noluit rependere quod accepit, noluit praestare quod illi indigno praestitum fuit. Videte ergo, fratres, quisquicipit a Baptismo, liber exit, dimissa sunt illi decem millia talentorum; et cum exierit, invenire habet conservum suum debitorem. Observet ergo ipsum peccatum: quia numerus undenarius transgressio legis est. Lex enim denarius, peccatum undenarium. Lex enim per decem, peccatum per undecim. Quare peccatum per undecim? Quia transgressio denarii est, ut eas ad undenarium. In lege autem modus fixus est: transgressio autem peccatum est. Jam ubi transgrederis denarium, ad undenarium
Abbreviated transcription (Latin):
ignosci. Nam idõ ipsius septuaguita septẽ generati¬
ones nu merauit. quem numerũ dñs in peccatorum
remissione cõmendauit: qm̃ a baptismo cȩpit nu¬
merars. ubi om̃ia peccata soluunt᷑. Et in hoc fr̃s.¬
adhuc accipits sacramĩtum mauis. In septuagesi¬
mo &e septimo numero: misteriũ . G̃. remissionis
peccatorum: Toc generationes inueniunt᷑ a xp̃o
usq ad. adani. Deinde paulo diligentiꝰ int̾roga
ipsius numeri secretuni: lacebrasq eius in quiro.
Pulsa diligentiꝰ ut aꝑiat᷑ tibi: iusticia lege dĩ con¬
stat uerũ. c̃. Nam lex in decem preceptis cõmenda¬
tur. ⁊ dõ illo debebat decem milia talentorum.
Ipss .s̃. ills memorabilis decalogus: scriptus digi¬
to dĩ. traditus popło ꝑ mos sem famulũ dĩ. Debo¬
bat gͦ ille decem milia talentorum: om̃ia peccata
significat ꝓpter numcrũ legis. Debebat & ille
centũ denarios: non minus ab eodem numero.

Expanded text:
ignosci. Nam ideo ipsius septuaginta septem generatiignosci. Nam ideo ipsius septuaginta septem generationes enumeravit, quem numerum Dominus in peccatorum remissione commendavit; quoniam a baptismo coepit enumerare, ubi omnia peccata solvuntur. CAPUT V. adhuc accipite sacramentum majus. In septuagesimo septimo numero mysterium est remissionis peccatorum. Tot generationes inveniuntur a Christo usque ad Adam. Deinde paulo diligentius interroga ipsius numeri secretum, latebrasque ejus inquire: pulsa diligentius, ut aperiatur tibi. Justitia lege Dei constat: verum est. Nam lex in decem praeceptis commendatur. Ideo ille debebat decem millia talentorum. Ipse est ille memorabilis Decalogus scriptus digito Dei, traditus populo per Moysen famulum Dei. Debebat ergo ille decem millia talentorum: omnia peccata significat, propter numerum legis. Debebat et ille centum denarios: non minus ab eodem numero.
Abbreviated transcription (Latin):
misteriũ : ammirabils sacram̃tũ. Quando dñs bap¬
tiratus. G̃. lucas euangelista scs ibi cõmemorauit
generati ones eiꝰ quo ordine. qua serie. quo stemma¬
seph dessendendo: lucas aut̃ ascendendo cępit nu¬
merare. Ouaro ills descendendo. ills ascendendo
Quia matħis gencrationt̃ xp̃i cõmendabat: qua des¬
cendit ad nos. Idõ quando natus .s̃. xp̃s cepit nu¬
merare descendendo. Lucas aut̃ quia tunc cępit
numerare quando baptiratus .c̃. xp̃s ibi est inttiũ
ascensionis ĩste ascendendo numerare cȩpit. Nume¬
raudo aut̃ : compleuis generationes xp̃i. septu aginta¬
& septem. Aquo numerabat. Intendite. N quo exor
mus peccauit. & nos cum peccati obligatione. geus¬
rauit. ꝑuenit usq ad adã. & numerant᷑ genera¬
tiones septu aginta septem: hoc .c̃. a xp̃o usq ad adã
quas diximus septuaginta septem. & ab adam usq
ad xp̃m septuaginta septem. Si gͦ nulla generatio
precermissa. s̃: nulla culpa precerit᷑ ubi non debeat.

Expanded text:
ramentum. Quando Dominus baptizatus est, Lucas evangelista sanctus ibi commemoravit generationes ejus, quo ordine, qua serie, quo stemmaseph descendendo : Lucas autem ascendendo coepit numerare. Quare ille descendendo, ille ascendendo? Quia Matthaeus generationem Christi commendabat, qua descendit ad nos; ideo quando natus est Christus, coepit numerare descendendo. Lucas autem quia tunc coepit numerare, quando baptizatus est Christus; ibi est initium ascensionis: iste ascendendo numerare coepit, numerando autem complevit generationes septuaginta septem. A quo numerabat? Intendite a quo. Exormus peccavit, et nos cum peccati obligatione generavit. Pervenit usque ad Adam, et numerantur generationes septuaginta septem: hoc est, a Christo usque ad Adam, quas diximus septuaginta septem; et ab Adam usque ad Christum septuaginta septem. Si ergo nulla generatio praetermissa est, nulla culpa praeteritur, ubi non debeat
Abbreviated transcription (Latin):
dies. Dies ille nescit ortũ nescit occasum. Illi diei non
succedit crastinus: quia non eũ p̾cedit hesternus. Hunc
dic̃ uel hos dics & hanc uitã & uerã uitã in ꝓ mssis

Expanded text:
dies. Dies ille nescit ortum, nescit occasum. Illi diei non dies. Dies ille nescit ortum, nescit occasum. Illi diei non succedit crastinus; quia non praecedit eum hesternus. Hunc diem, vel hos dies, et hanc vitam, et veram vitam i
Abbreviated transcription (Latin):
auida. tristicia arida : Ecce quam malos dies c
nemo uult finire ipsos malos dies. Multũ q hic ro¬
gant. homines dm̃: ut diu uiuant. Quid .G̃. autem
dui uiuere. nisi du torqueri: Quid.g̃. aliud du
uiuers. quã malos dies malis dieb addere: Et cum
stitue homini alicui nato uerbi gr̃a octoginta annos.
Quidquid uiuit: de summa minuit. Et mepti homi¬
nes gratulant᷑ plurib natalitiis : tamsius quã fihiorũ
suorum. Ouirũ prudentẽ. si cibi uinũ minuat᷑ in
butte trist᷑aris. des ꝑdis & gaudes: Mali gͦ sunt
dies: & copeores quia diliguntur. Sic blanditur hic
mundus ut nenio uelit finire erumnosam uitam. Uera
enĩ uita uel beata hȩc ẽ: cum resurgenuis & cum xp̃o
regnabimus. Nam & impii resurrecturi sunt : sed in
ignẽ ituri. Uita itaq non. s̃: nisi beata. Et beata uita
ẽs̃ non potest insi ęcna  ubi sunt dies boni. Nec multi
sed unius. Ex consuc tudins huius uite : apellati sunt

Expanded text:
avida, tristitia arida? Ecce quam malos dies: et avida, tristitia arida? Ecce quam malos dies: et nemo vult finire ipsos malos dies, multumque hinc rogant homines Deum, ut diu vivant. Quid est autem diu vivere, nisi diu torqueri? Quid est aliud diu vivere, quam malos dies malis diebus addere? Et cum stitue alicui homini nato, verbi gratia, octoginta annos: quidquid vivit, de summa minuit. Et inepti homines gratulantur plurimis natalitiis, tam suis, quam filiorum suorum. O virum prudentem! Si tibi vinum minuatur in utre, tristaris: dies perdis, et gaudes? Mali ergo sunt dies: et eo pejores, quia diliguntur. Sic blanditur hic mundus, ut nemo velit finire aerumnosam vitam. Vera enim vita vel beata haec est, cum resurgemus et cum Christo regnabimus. Nam et impii resurrecturi sunt, sed in ignem ituri. Vita itaque non est, nisi beata. Et vita beata esse non potest, nisi aeterna, ubi sunt dies boni; nec multi, sed unus. Ex consuetudine hujus vitae appellati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
solidata tam̃ cadunt. & homo ss nunq putat mori¬
turum. Discite. gͦ. fr̃s. querere ȩc̃nã uitã. ubi ista non
tolerabitis: sed in ȩt̃nũ cum dõ regnabitis. Qui enĩ uult
uitã sicut dicit ꝓpheca: diligit uiders dies bonos. Nam
in dieb malis mors potuis optat᷑ quam uita. Nonne
audimus udemus homines in aliquib tribulationib
&e angustiis conflictationib & egritudinib dum sunt
egritudo: currit᷑. adducunt᷑ medici. solidi & munera
ꝓmittunt᷑. Dicit tͥ ipsa mors. Ecce adsum: quam
paulo anes adño petebas. quid me modo fugere
uis. Inueni te falsatorẽ: &e misers iutȩ amatorem.
pus qͣm̃ dies mali sunt. Nonsunt gͦ mali dies quos
aginius in corruptela huius carnis. in tanta uel sub
tanta sarcina corruptibilis corporis. int̾ tantas temp¬
tationes. int̾ tantas difficultates. ubi falsa uo luntas.
nulla securitas gaudii. timor torquens. cupiditas

Expanded text:
solidata, tamen cadunt: et homo nunquam se putat morisolidata, tamen cadunt: et homo nunquam se putat moriturum? Discite ergo, fratres, quaerere aeternam vitam, ubi ista non tolerabitis, sed in aeternum cum Deo regnabitis. Qui enim vult vitam, sicut dicit propheta, diligit videre dies bonos . Nam in diebus malis mors potius optatur, quam vita. Nonne audimus et videmus homines in aliquibus tribulationibus et angustiis, conflictationibus et aegritudinibus dum sunt aegritudo; curritur, adducuntur medici, solidi et munera promittuntur. Dicit tibi ipsa mors: Ecce adsum, quam paulo ante a Domino petebas; quid me modo fugere vis? Inveni te falsatorem, et miserae vitae amatorem. pus, quoniam dies mali sunt . Non sunt ergo dies mali quos agimus in corruptela hujus carnis, in tanta vel sub tanta sarcina corruptibilis corporis, inter tantas tentationes, inter tantas difficultates, ubi falsa voluptas, nulla securitas gaudii, timor torquens, cupiditas
Abbreviated transcription (Latin):
ixit dñs cuidam ad olescenti. Si uis us¬
nirs ad uitam: serua mandata. Non
dixit si uis uenire ad uitã ęt̃ñam: sed si
uis uenire ad uitam. Eam desiniens uitã
quȩ fuerit uita ȩc̃na. Huius ergo uitȩ amo¬
ri nos primitus cõmendemꝰ. Etenĩ amat᷑ & qualis cũq
uita ista : de ipsã qualẽ cumq erumnosam. miseram.
finirs homines timent ce pauescunt. Hinc uidendũ
G̃. hinc considerandũ quem ad modũ amanda sit ȩtña
uita. quando sic amat᷑ misera ista: & quandoq fuucn¬
da uita. Considerate fr̃s quantũ amanda sit utta. ubi
nunꝗ finias uitã. Amas gͦ istã uitã ubi tantũ laboras.
curris. satagis. anhelas: & uix enumerant᷑ quȩ necessa-¬
ria sunt inmisera uita. seminars. arare. no uellare
nauigare. molers. cõquere. texere: & post hȩc om̃ia
finire habes uitã. Ecce quȩ pateris in misera ista quã
diligis uita. & putas te semꝑ uicturũ & nunꝗ moritu¬
rum: Templa. saxa. marmora. ferro. plumboq con¬

Expanded text:
ixit Dominus cuidam adolescenti: Si vis venire ad vitam, serva mandata. Non dixit, Si vis venire ad vitam aeternam: sed, Si vis venire ad vitam; eam definiens vitam, quae fuerit t qualiscumque vita ista; et ipsam qualemcumque, aerumnosam, miseram, finire homines timent, et pavescunt. Hinc videndum est, hinc considerandum, quemadmodum amanda sit aeterna vita; quando sic amatur misera ista et quandoque finienda vita. Considerate, fratres, quantum amanda sit vita, ubi nunquam finias vitam. Amas ergo istam vitam, ubi tantum laboras, curris, satagis, anhelas; et vix enumerantur quae necessaria sunt in misera vita; seminare, arare, novellare, navigare, molere, coquere, texere: et post haec omnia finire habes vitam. Ecce quae pateris in misera ista quam diligis vita: et putas te semper victurum, et nunquam moriturum? Templa, saxa, marmora, ferro plumboque con
Abbreviated transcription (Latin):
in hominẽ peccaui. Noli contempners. In honuns peccasti.
ius nosse quia in hominẽ peccando peristr: Si te ille in
quẽ peccasti corripuerit. int̾ te &e ipsũ solũ & audieris
illũ : lucratus. c̃.to. Quid .G̃. lucratus. õ.ce. nisi quia peri-¬
eras si non lucraret᷑ te. Nam si non perieras. quomͦ tẽ
lucratus ẽ. Ncmio gͦ conteminat: quando peccat in fr̃em.
Ait cnĩ quodã loco apłs. Si aut̃ peccantes infr̃s ce ꝑcuti¬
entes conscientiã eorũ infirmã. in xp̃m peccatis: ĩdõ quia

Expanded text:
in hominem peccavi. Noli contemnere. In hominem peccasti: in hominem peccavi. Noli contemnere. In hominem peccasti: vis nosse quia in hominem peccando peristi? Si te ille in quem peccasti, corripuerit inter te et ipsum solum, et audieris illum, lucratus est te. Quid est, lucratus est te; nisi quia perieras, si non lucraretur te? Nam si non perieras, quomodo te lucratus est? Nemo ergo contemnat, quando peccat in fratrem. Ait enim quodam loco Apostolus, Sic autem peccantes in fratres, et percutientes conscientiam eorum infir