comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni seminis traducem etiam aĩe diffundantur. Et hoc quibus poterant asser
.i. tunc cum omnia deus creauit ex nichilo. nũc eas iuditio suo nasci dispen¬
set in corpore. Et hic ordo pulcerrimus. Alii inquit asserunt. hoc uel illud.
Iam putide & in consulte loquitur.ut plus ego in rephendendo laborem.
ꝙ ille in scribendo. Ad extremum posuit. Ego uero cum hec singula legerim
&ad huc pendente sententia. quasi nouum aliquid p̃tulisset. adiecit. Ego
tñ hec singula & legisse me non nego. & ad huc ignorare confiteor. O inftli
ces aiãs quetantis uitioꝵ lanceis uulneratur. Non eos puto iuxta origenis
errorem tantum laborasse cum de celo in terras ruerẽt & crassis corporibus
uestirentur. ut nuc & uerbis. & sententiis hinc inde collisis. ut p̃termittã
cacenfaton. quod de humanis seminis traduce diffundi anime dicuntur.
Scio inter xͥanos uerboꝵ uitia non solere reprehendi. Sed ex paucis osten¬

Expanded text:
ni seminis traducem etiam animae diffundantur, et haec quibni seminis traducem etiam animae diffundantur, et haec quibest, tunc cum omnia Deus creavit ex nihilo, nunc eas judicio suo nasci dispenset in corpore. » Et hic ordo pulcherrimus. Alii, inquit, asserunt hoc vel illud: Tam putide et confuse loquitur, ut plus ego in reprehendendo laborem, quam ille in scribendo. Ad extremum posuit: « Ego vero cum haec singula legerim, » et adhuc pendente sententia, quasi novum aliquid protulisset, adjecit: « Ego tamen haec singula et legisse me non nego, et adhucces animas, quae tantis vitiorum lanceis vulnerantur! non eas puto juxta Origenis errorem tantum laborasse, cum de coelo in terras ruerent, et crassis corporibus vestirentur, ut nunc et verbis et sententiis hinc inde collisas; ut praetermittam κακέμφατον, quo de humani seminis traduce diffundi animae dicuntur. Scio inter Christianos verborum vitia non solere reprehendi; sed ex paucis osten
Abbreviated transcription (Latin):
qr usq ad pñs certi & diffiniti aliquid de hac questione nontenco. sed deo relĩ¬
quo scre quid sit uerum & sicui ip̃e reuelare dignabitur. Ego tñ hec singula
& legisse me non nego. & ad huc confiteor ignorare preter hoc ꝙmaniftste
tradit ecclesia dm̃ esse && animaꝵ & corporum conditorem.Anteꝙ de sensibus di¬
sputem theophrasti uerba mirabor. Audio inquid de aĩa questiones esse commo
tas. de qua re utrum recipi debeat querimonia aut abici uos ꝓbate. Si questiones
de aiestatu in orbe commote sunt. que est ista querimonia uel querela que utꝵ
recipi debeat epõꝵ uiditio derelinquitur. Misi forte questionem & querimo¬
niam id ip̃m significare putat. & in capricomentariis huiuscemodi figuri
reperit. demde ponit. legi quosdam dicentes ꝙ pariter cum corpore ꝑ huma¬

Expanded text:
quia usque ad praesens certi et definiti aliquid de hac quaestione non teneo; sed Deo relinquia usque ad praesens certi et definiti aliquid de hac quaestione non teneo; sed Deo relinquo scire quid sit in vero, et si cui ipse revelare dignabitur. Ego tamen haec singula et legisse me non nego, et adhuc ignorare confiteor: praeter hoc quod manifeste tradit Ecclesia, Deum esse et animarum et corporum conditorem. » 9. Antequam de sensibus disputem, Theophrasti verba mirabor: « Audio, inquit, de anima quaestiones commotas esse: de qua re utrum recipi debeat querimonia, aut abjici, vos probate. » Si quaestiones de animae statu in Urbe commotae sunt, quae est ista querimonia vel querela, quae utrum recipi debeat, episcoporum judicio relinquitur? nisi forte quaestionem et querimoniam idipsum significare putat: quia in Capri Commentariis hujusmodi figuram reperit. Deinde ponit, « Legi quosdam dicentes, quod pariter cum corpore per huma
Abbreviated transcription (Latin):
apud indoctos p̃ferre in nocentie similitudinem. Quod sequitur de ãixstitu. ex¬
cusari oĩo non potest. Dicit enim. Audio & de aiã questiones esse commotas.
De qua re utrum recipi debeat querimonia aut abici. uos probate. Si autem &
de me quid sentiam queritur fatcor mede hac questione apud ꝙ plurimos tracta¬
torum diuersa legisse. legi quosdam dicentes ꝙ pariter cum corpore ꝑ humani
seminis traducem etiam aĩa diffundatur. & hoc quibus poterant assertionibꝰ
confirmabant. quod puto inter latinos terculianum sensisse: uel lactantium for¬
tassis & alios non nullos. Alii asserunt. ꝙ formatis in utero corporibuo deuo quoti¬
die fatiat animas & infundat. Alii im olim factas .i. tunc cum omnia ercauit
deus ex nichilo. nec cas iuditio suo nasci dispenset in corpore. Hoc sentit & ori¬
geneo & non nulli alii grecoꝵ. Ego uero cum hec singula legerim deo teste dico.

Expanded text:
apud indoctos praeferre innocentiae similitudinem. 8. Quod sequitur de animarum statu, exapud indoctos praeferre innocentiae similitudinem. 8. Quod sequitur de animarum statu, excusari omnino non potest. Dicit enim: « Audio et de anima quaestiones 497 esse commotas: De qua re utrum recipi debeat querimonia, aut abjici, vos probate. Si autem et de me quid sentiam quaeritur, fateor me de hac quaestione apud quamplurimos Tractatorum diversa legisse. Legi quosdam dicentes, quod pariter cum corpore per humani seminis traducem etiam anima diffundatur: et hoc quibus poterant assertionibus confirmabant. Quod puto inter Latinos Tertullianum sensisse, vel Lactantium, fortassis et alios nonnullos. Alii asserunt, quod formatis in utero corporibus, Deus quotidie faciat animas et infundat: alii quod factas Deus ex nihilo, nunc eas judicio suo nasci dispenset in corpore. Hoc sentit et Origenes, et nonnulli alii Graecorum. Ego vero cum haec singula legerim Deo teste dico
Abbreviated transcription (Latin):
ea solitudine fatunt. Illud quoq testimonium in quo dominus loquitur.ignẽ
ueni mittere suꝑterram. & quem uolo ut ardeat. sicut interp̃tatur. Omnes cupio
agere penitentiam. & ex quoquere spũ sancto uitia atq peccata. lp̃e enim sum
de quo scribitur. deus ignis consumens est. Non gͦ grande est hoc de diabolo dicẽ.
qd & hominibus preparatum est. Magis debueras ut suspitionem salutis diabo¬
lice declinares dicere. perditio factus es & non eris ineternum. Et ex ꝑsona do¬
mini loquentis ad iob dediabolo. Ecce spes eius frustrabitur cum. & uidentibus
cunctis precipitabitur. Non qi crudelis suscitabo cum. Quis enim resistere pote¬
rit uultui meo. Quis ante dedit michi ut reddlam ei. Omnia que sub cclo sunt¬
mea sunt. Non parcam ei uerbis potentibue. & ad depretandum componitis.
Uerum hec possunt qĩ simplicis hominis excusari. & cum eruditos non subterfugũt

Expanded text:
ea solitudinem faciant. Illud quoque testimonium in quo Dominus loquitur: Ignem ea solitudinem faciant. Illud quoque testimonium in quo Dominus loquitur: Ignem veni mittere super terram, et quam volo ut ardeat , sic interpretatur: Omnes cupio agere poenitentiam, et excoquere Spiritu sancto vitia atque peccata. Ipse enim sum de quo scribitur: Deus ignis consumens est . Non ergo grande est hoc de diabolo dicere, quod et hominibus praeparatum est. Magis debueras, ut suspicionem salutis diabolicae declinares, dicere: Perditio factus es, et non eris in aeternum . Et ex persona Domini loquentis ad Job de diabolo: Ecce spes ejus frustrabitur eum, et videntibus cunctis praecipitabitur : non quasi crudelis suscitabo eum: quis enim resistere poterit vultui meo? Quis ante dedit mihi, ut reddmea sunt. Non parcam ei, et verbis potentibus, et ad deprecandum compositis . Verum haec possunt quasi simplicis hominis excusari: et cum eruditos non subterfugiant,
Abbreviated transcription (Latin):
apparet si dederimus ascendenti locum. nos pectasse qui dedimus. & ascendentẽ
muros hostem non precipitem deturbauimus. Quod autem imp̃tario fribus hoc ẽ
criminatoribus tuis eternos ignes cum diabolo. non tm fratres mͥ uideris depri¬
mere ꝙ diabolum subleuare. Cum hisdem quibus homines xani ignibus puni¬
enduo sit. lgnes autem eternos quos intelligere solet origenes. puto ꝙ te non fugi¬
ant conscientum uidelicet peccatoꝵ. & penitudinem int̾na cordis urentem. de
qua ysaias loquitur. Uermis eoꝵ non morietur. &ignis eoꝵ non extinguetur. Et
alibi ad babilonem scriptum est. habes carbones ignis. sedebis suꝑ cos. Hii erunt
tibi in adiutorio. Et in ps penitens audiat quid detur tibi aut quid apponatur tibi
ad linguam dolosam. Sagute potentis accute cum carbonibus desolatoriis. ut lin¬
guam dolosam sagitte preceptoꝵ dei de quibus in alio loco. ꝓpħadicit uersatus sus
in miscria. dum configitur mͥ spina uulnerẽt atq confodiant. & peccatorum in

Expanded text:
apparet, si dederimus ascendenti locum, nos peccasse qui dederimus, et ascendentem muros hostem non praecipitem deturbaverimus. Qcriminatoribus tuis, aeternos ignes cum diabolo, non tam fratres mihi videris premere, quam diabolum sublevare, cum iisdem quibus homines Christiani ignibus puniendus sit. Ignes autem aeternos quos intelligere solet Origenes, puto quod te non fugiat, conscientiam videlicet peccatorum, et poenitudinem interna cordis urentem: de qua et Isaias loquatur: Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non exstinguetur : et ad Babylonem scriptum sit: Habes carbones ignibus, sedebis super eos: hi erunt tibi in adjutorio : et in Psalmo poenitens audiat: Quid detur tibi, aut quid apponatur tibi, ad linguam dolosam: Sagittae potentis acutae cum carbonibus desolatoriis , ut linguam dolosam: sagittae praeceptorum Dei, de quibus in alio loco Propheta dicit: Versatus sum in miseria dum configitur mihi spina : vulnerent atque confodiant, et peccatorum in
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus extitit causa peccati. & dum in illum refers crimina. homines culpali¬
beras. tollioq arbitrii potestatem. Saluatore dicente: ꝙ de corde nostro exeint
cogitationes male. homicidii. adulteria. fornicationes. furta. falsa testimonia. blas¬
femie. Et rursum de iuda in euangelio legimus. post bucellam intrauit in illũ
sach anas qui antebucellim sponte peccauerat & nechumilitate nec clementia
saluatorio flexuo est ad penitentiam. Unde &x apłs quos tradidi inquit sathane¬
ut discant non blasfemare. Et in alio loco. Iradidi huiuscemodi sathane interi¬

Expanded text:
omnibus existit causa peccati; » et dum in illum refers crimina, homines culpa liomnibus existit causa peccati; » et dum in illum refers crimina, homines culpa liberas, tollisque arbitrii libertatem, Salvatore dicente, quod de corde nostro exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae . Et rursum de Juda in Evangelio legimus: Post buccellam intravit in eum Satanas : qui ante buccellam sponte peccaverat, et nec humilitate, nec clementia Salvatoris flexus est ad poenitentiam. Unde Apostolus: Quos tradidi, inquit, Satanut discant non blasphemare . Et in alio loco: Tradidi hujusmodi Satanae in interi
Abbreviated transcription (Latin):
in quo iuditio & cetera. Suꝑ uerboꝵ & uitiis ticere decreueram. Sed quia disci¬
puli eius mirantur eloquentiam p̃ceptoris pauca ꝑstringam. Dixerat iuditiũ
futurum. Ded homo cautus timuit solum dicere in quo & posuit in quo uidi¬
tio. ne si non secundo repetisset udicium. nos obliti suꝑioꝵ. pro iuditio asinũ
putaremus. Illud quoq ꝙ postea infert. qui criminantur fratres cum ip̃o pari¬
ter eterni ignis hereditate potientur. eiusdem est uenustatis. Quis enim unꝙͣ
audiuit potiri ignibus. & frui suppliciis. Sed homo grecus uidetur se ip̃m in¬
di diabolus lancca ꝑcutitur qͥ omnibus extitit ciuisa peccati. Si pro oꝑibus suis qi
homines redditurus estrationem. & cum angelis sus eterm ignis hereditate
potietur. Hoc enim deerat ut hominibus tormento subditis.ille non potiretur
diabolo facere. & criminatorem oium fallis criminibus accusare. Dicis enim. qui

Expanded text:
in quo judicio, » et caetera. Super verborum vitiis tacere decreveram; sed quia disciin quo judicio, » et caetera. Super verborum vitiis tacere decreveram; sed quia discipuli ejus mirantur eloquentiam praeceptoris, pauca perstringam. Dixerat judicium futurum; sed homo cautus timuit solum dicere, in quo, et posuit, in quo judicio; ne si non secundo repetisset judicium, nos, obliti superiorum, pro judicio asinum putaremus. Illud quoque quod postea infert, « qui criminantur fratres, cum ipso pariter aeterni ignis haereditate potientur, » ejusdem est venustatis. Quis enim umquam audivit potiri ignibus, et frui suppliciis? Sed homo Graecus videtur midi diabolus lancea percutitur, qui omnibus existit causa peccati, si pro operibus suis, quasi homo, redditurus est rationem, et cum angelis suis aeterni ignis haereditate potietur. Hoc enim deerat, ut hominibus tormento subditis, ille potiretur o facere diabolo, et criminatorem omnium falsis criminibus accusare. Dicis enim, « qui
Abbreviated transcription (Latin):
uñ compacta sunt elementa retrahantur. hec autem dicẽ debueras aut¬
& non ea loqui que sub dole origenes fatetur. ut qi fatius & pueris illudens. nullo
menbro amputato nec aliqui corporis parte de secta. Silicet hoc timuimus ne sine
naso & auribus surgeremus. & amputatis sectisq genitalibus cunuchoꝵ in ce¬
lesti ierłm ciuitas conderctur.Porro de di abolo sic sententiam temperas. Dicimꝰ
quoq uiditium futurum in quo iuditio unusquisq recipiat propͥa corporis ꝓut
gessit siuebona siue mala. Quod si homines recepturi sunt pro opibus sus ꝙ̃to
magis & diabolus qui omnibus extitit causa peccati. de quo illud sentimus quod
opera eius fatiunt .i. qui criminantur fratres cum ip̃o pariter eterni ignis bẽdita¬
te patientur. Si quis ergo negat diabolum eternis ignibus manciptri aut sen

Expanded text:
unde compacta sunt elementa, retrahantur? Haec aut dicere debueras, aut negare, etunde compacta sunt elementa, retrahantur? Haec aut dicere debueras, aut negare, et non ea loqui, quae subdole Origenes fatetur; ut quasi fatuis et pueris illudens, « nullo membro amputato, nec aliqua corporis parte desecta. » Scilicet hoc timuimus, ne sine naso et auribus surgeremus, et amputatis sectisque genitalibus, eunuchorum in coelesti Jerusalem civitas conderetur. 6. Porro de diabolo sic sententiam temperat: « Dicimus quoque et judicium futurum, in quo judicio unusquisque recipiet propria corporis, prout gessit, sive bona, sive mala. Quod si homines recepturi sunt pro operibus suis, quanto magis et diabolus, qui omnibus existit causa peccati! De quo illud sentimus quod opera ejus faciunt, id est, qui criminantur fratres, cum ipso pariter aeterni ignis haereditate potientur. Si quis ergo negat diabolum aeternis ignibus mancipari, partem
Abbreviated transcription (Latin):
ce aĩaꝵ hum anaꝵ igitur aĩaꝵ quas eternas fatemur. & brutoꝵ aĩintim que
cum corpote dissoluuntur. una conditio est. Sin autem corpore figurato stati
creatur & mittitur. Fatere simpliciter. & uos scrupulo libera. Nichil horum lo¬
queris. sed occupatus in aliis simplicitate nr̃a abuteris & prestigiis pompaq
uerboꝵ. here nos non sinis questioni. Quid inquies. Non ne questio erie dere¬
surrectione carnis. & penis diaboli. fateor gͦ breuiter pureq responde. Non
amputato. nec aliqua corporis parte desccta. hec enim tua uerba sunt. Sed
quero qđ origenes negat. utrum in codem sexu quo mortua sunt corpora suscitẽ¬
tur. & maru maria iohannes resurgat iohannes. in commicto secuat tur
bato nec uir sit nec femina. sed utrumq uel neutrumq. & in ip̃a corpora in.¬
tur que thomas tetigit. An certe paulatim resoluantur in nichilum & ad quatuor

Expanded text:
ce, humanarum igitur animarum, quas aeternas fatemur, et brutorum animantium, quae ce, humanarum igitur animarum, quas aeternas fatemur, et brutorum animantium, quae cum corpore dissolvuntur, una conditio est. Sin autem figurato corpore statim creatur et mittitur, fatere simpliciter, et nos scrupulo libera. 5. Nihil horum loqueris: sed occupatus in aliis, simplicitate nostra abuteris, et praestigiis pompaque verborum haerere nos non sinis quaestioni. Quid, inquies, nonne quaestio erat de resurrectione carnis, et poenis diaboli? Fateor  Al. Fatere. Ergo breviter amputato, nec aliqua parte corporis desecta, haec enim tua verba sunt: sed quaero, quod Origenes negat, 494 utrum in eodem sexu, quo mortua sunt corpora, suscitentur: et Maria Maria, Joannes resurgat Joannes: an commixto sexu atque bato, nec vir, nec femina sit; sed utrumque, vel neutrum? Et an ipsa corpora intus, quae Thomas tetigit: an certe paulatim resolvantur in nihilum, et ad quatuor
Abbreviated transcription (Latin):
ceribus & exiliis dimicaueras. uoct non sanguine. Nc̃ suꝑ origenis hcresi tibi
calumpnu commouctur. Molo cures quesana sunt uulnerata medicare. Iri¬
nitatem dicis unius esse deitatis. hoc toto credente iam mundo puto ꝙ & demo¬
nes confitrantur.Filium dei natum de uirgine cẽ. & carnem nature huma¬
ne atq aiãm suscepisse. Si artius quid rogauero. contentiosum uocabis. Dicis
filium dei humane nature carnem atq aiam suscepisse. oro te ut absq stoma¬
cho respondeas. aia ista quam suscepit ils. erat anteꝙͣ nasceretur ex maria.An
in origeni uirginali que de spũ sancto nascebatur cum corpore simul creata est.
uł im in utero corpore figurato. statim facta & missa de celo est. Etribus unum
& aiebat aliquid. ac ꝑp merita uirtutum postea facta aĩa cius. Dicepit ex tradu¬¬

Expanded text:
ceribus, et exsiliis dimicaveras, non voce, sed sanguine. Nunc super Origenis haeresi tibi ceribus, et exsiliis dimicaveras, non voce, sed sanguine. Nunc super Origenis haeresi tibi calumnia commovetur. Nolo cures, quae sana sunt, vulnera medicare. Trinitatem dicis unius esse Deitatis. Hoc toto credente jam mundo, puto quod et daemones confiteantur Filium Dei natum de Maria Virgine, et carnem naturae humanae, atque animam suscepisse. Si arctius quid rogavero, contentiosum vocabis. Si dicis Filium Dei humanae naturae carnem atque animam suscepisse, oro te, ut absque stomacho respondeas: anima ista, quam suscepit Jesus, eratne antequam nasceretur ex Maria? An in origine virginali, quae de Spiritu sancto nascebatur, cum corpore simul creata est, vel jam in utero corpore figurato, statim facta et missa est de coelo? E tribus unum et agebat aliquid, ac propter merita virtutum postea facta est anima ejus. Si cepit ex tradu
Abbreviated transcription (Latin):
cernominait pudet me aꝑtissimi mendatii q̃i caxcereo & exilia fine udicium
sentc̃ciis irrogentur. Uolo tñ ipõs scire carcerco. & quaꝵ prouintiarum se dicat
exili sustiniisse. Et utiq habet copiam de multis carceribus & infinitis exiliis
unum aliquod nominindi. prod it nobis confessionis sueacta. que hucusq nesciui¬
mus ut inter alios alexandrie martires huius queq gesta retinemus. & contra
lutratores suos possit diccre. De cetero nemo m molestus sit. ego enim stimata
domini nostri ĩhu x in corpore meo porto. lamen & nunc siquis est qui ud temp¬
tare sidem nram cupit. uł audire uel discere. Scut ꝙ de trinitate ita credimus.¬
dat nẽ qĩ ambigens dicis. Si quis est ꝗuł temptire fidem nram cupit. De uno du¬¬
bitis cum multoꝵ latratus ad ttusq ꝑuenerunt. Non distutio parumꝑ eloqutio¬
nes tuas quas & tu contempnis. & despicis tantum sensibus respondebo aliud
ad te queritur. & pro alio satiffacis. Contra arrii dogmata iam alexandrie in car¬

Expanded text:
carceres, et exsilia absque judicum sententiis irrogentur. Volo tamen ipsos scire carceres, et quarum provinciarum se dicat exsilia sustinuisse. Et utique habet copiam de multis carceribus et infinitis exsiliis unum aliquod nominandi. Prodat nobis confessionis suae acta, quae hucusque nescivimus; ut inter alios Alexandriae Martyres hujus quoque gesta recitemus, et contra latratores suos possit dicere: De caetero nemo mihi molestus sit, ego enim stigmata Domini nostri Jesu Christi in corpore meo porto . tare fidem nostram cupit, vel audire, vel discere: sciat quod de Trinitate ita credimus,dat. Nunc quasi ambigens dicis: Si quis est qui tentare fidem nostram cupit; denuo dubitas, cum multorum latratus ad te usque pervenerint. Non discutio parumper elocutiones tuas, quas et tu contemnis et despicis; tantum sensibus respondebo. Aliud a te quaeritur, et pro alio satisfacis. Contra Arii dogmata, jam Alexandriae in car
Abbreviated transcription (Latin):
en aare respondi. Propositum quipemͥ est nontã
mo actusare ꝙ̃ me deffendere. Ueniam ad apoli¬
dom ciuo quasancto anastusio romane urbis ep̃õ
snsfacere nicitut. & in deffensionem sui m rur¬
um calumpniam instituit. tantumq mediligit

Expanded text:
abore respondi. Propositum quippe mihi est, non tam alios accusare, quam me defendere. Veniam ad Apologiam ejus, qua sancto Anastasio, Romanae urbis episcopo, satisfacere nititur, et in defensionem sui mihi rursum calumniam struit; tan
Abbreviated transcription (Latin):
pore cum in sancta alexandria ecclesia degeremus in carceribus & exiliis

Expanded text:
stra, persecutionis haereticorum tempore, cum in sancta Alexandrina Ecclesia degeremus, in carceribus et exsiliisstra, persecutionis haereticorum tempore, cum in sancta Alexandrina Ecclesia degeremus, in carceribus et exsiliis
Abbreviated transcription (Latin):
huitis fidem ut granum sinapis. & ad ipm dicitur petrug. modice fidei q̃re
dubitasti. Quid loquitur de ciritate. que & fide & spemaior est. & ꝙ̃ paulus
optat potius ꝙͣ p̃sumit. sñ q̃ & in martirio sanguinis effusus. corpusq fla¬
mis traditum. coronãnon habet p̃mioꝵ.Hlaꝵ utramq iste sic sibi uendicat
ut tñ contra se habeat latratores qui nͥ inditi pontificis baculo repellantur la¬¬
sum se esse iactat homo qui nec patrem habet nec matrem. & quos uiuentes
iuuenis derdiquit. mortuos senex desiderat. nͥ forte parentes militari uul¬
gariq sermone cognatos & affines nominat. quos quia non uult deserere ne
in humanus putetur aut durus. id circopatria derelicta aquileie habitat.
ꝑiclitatur rome illa ꝓbatissima fides cius. & hic resupinus & lassulus. post
gi itineris lassitudinem. qͣi xex annio semꝑ cucurrerit. aut biennio aqualeie

Expanded text:
habueritis fidem ut granum sinapis . Et ad ipsum dicatur Petrum: Modicae fidei, quare habueritis fidem ut granum sinapis . Et ad ipsum dicatur Petrum: Modicae fidei, quare dubitasti ? Quid loquar de charitate, quae et fide et spe major est: et quam Paulus optat potius quam praesumit: sine qua et martyrio sanguis effusus, corpusque flammis traditum, coronam non habet praemiorum? Harum utramque iste sic sibi vindicat, ut tamen contra se habeat latratores: qui nisi inclyti pontificis baculo repellantur, 492 lasum esse jactat, homo qui nec patrem habet, nec matrem; et quos viventes juvenis dereliquit, mortuos senex desiderat: nisi forte parentes militari vulgarique sermone, cognatos, et affines nominat, quos quia non vult deserere, ne inhumanus putetur, aut durus, idcirco patria derelicta, Aquileiae habitat. Periclitatur Romae illa probatissima fides ejus, et hic supinus et lassulus, post gi itineris lassitudinem, quasi triginta annis semper cucurrerit, aut biennio Aquileiae
Abbreviated transcription (Latin):
ymo pro criminibus icio. que in me quondam sub¬
dolus laudator ingessit. & discipuli eius constan¬
tius arguunt. Non̾ ut debui sed ut potui. monda
satilfacere nititur. &in deffensionem sui m rur¬
sum calumpniam instituit. tantumq me diligit
ut raptus turbine & in ꝓfunda demersus incu
potissimũ in uadat pedem. ut necum liberetur
parentibus redditus. nollet eos descrere quos tam tarde uiderat. ne in huma¬
nus putaretur aut durus. & tam longi itineris labore fragilior. Ad iterando
labores esset infirmus. ipm̃ uenire noluisse. quod quia non frcit. Contra latra¬
tores suos mississe ei baculum litteraꝵ. quem ille teneret in dextera. & scuien¬
tes contra le abigeret canes. Si ꝓbatus est cunctis & maxime ipi ad quem scri¬
bit ep̃o in fide & caritate dei. quoͦ ratione mordetur & carpitur. & appetut exi¬
stimationis eius fama crebressat. Deni cuius est humilitatis probatum se dr̃e
in fide & caritate dei. cum apłi petant. dnẽ auge nobfidem. & audiant si

Expanded text:
mo pro criminibus meis, quae in me quondam subdolus laudator ingessit, et discipuli ejus constantius arguunt, non ut debui, sed ut potui, moderasatisfacere nititur, et in defensionem sui mihi rursum calumniam struit; tantumque me diligit, ut raptus turbine, et in profunda demersus, meum potissimum invadat pedem, ut mecum aut liberetur, parentibus redditus, nollet eos deserere, quos tam tarde viderat, ne inhumanus putaretur, aut durus, et tam longi itineris labore fragilior, ad iterandos labores esset infirmus, ipsum venire voluisse. Quod quia non fecerit, contra latratores suos misisse baculum litterarum, quem ille teneret in dextera, et saevientes contra se abigeret canes. Si probatus est cunctis, et maxime ipsi cui scribit episcopo, in fide et charitate Dei: quomodo Romae mordetur, et carpitur, et appetitae aestimationis ejus fama crebrescit? Deinde cujus est humilitatis, probatum se dicere in fide, et charitate Dei, cum Apostoli petant: Domine, adauge nobis fidem ; et audiant, Si
Abbreviated transcription (Latin):
nos mouet. & eo silicet aiõ ꝗ occulis dei in fraterna dilectione non displicet.
Qđ si inter nos fieri posse sine ipius dilectionis ꝑnitiosa offensione nõ putas.
non fiat. Illa enim caritas quam tecum here uellem ꝓfecto maior est.sed melis
hec minor que nulla est.

Expanded text:
teris uicissim nos mouet, eo scilicet animo, qui oculis dei in fraterna dilectione non displicet. teris uicissim nos mouet, eo scilicet animo, qui oculis dei in fraterna dilectione non displicet. quod si inter nos fieri posse sine ipsius dilectionis perniciosa offensione non putas, non fiat. illa enim caritas, quam tecum habere uellem, profecto maior est, sed melius haec minor quam nulla est.
Abbreviated transcription (Latin):
nelle nlico intceptitionem in eedesio logi ne conuta septuagiti¬
doritatem
x. quoꝵ aures & corda illam interp̾tationem audire consueuerunt: que etiã
ab apłis comꝓbata est. Unde & illud apud ionam uurgultum. Si in hebreo
nec hedera est nec cacurbita. Sed nescio quid aliud quod truncho suo nixũ
nullis sustentandum animicillis erigitur. mallem um in oibus latinis cu¬
curbitas legi. Non enim frustra hoc puto septuaginta posuisse nͥqr & huic
simile sciebant. Satis me immo fortasse plusꝙ satis. tribus eplis indisse ar¬
bitror. quaꝵ duas ꝑ cipͥanum accepi. unã ꝑ firniũ. Rescribe quod usum fueĩt
ad nos uel alios instruendos. Dabo autem operam diligentiorem quantũ
disꝑgantur. Fatror enim necmͥ hoc fieri uelle de tus ad me. quod de meis id te
factũ iustissime expostulas. Iamen pliceat nobis inuicem non tantũ caritas. uc¬
rũ etlam libertas amiatie.ne apud metaceas uel ego apud te:quod in nr̃is lrĩs

Expanded text:
etationem in ecclesiis legi, ne contra Septuagitoritatem  Christi, quarum aures et corda illam interpretationem audire consuerunt, quae etiam ab apostolis adprobata est. unde illud apud Ionam uirgultum, si in Hebraeo nec hedera est nec cucurbita, sed nescio quid aliud, quod trunco suo nixum nullis sustentandum adminiculis erigatur, mallem iam in omnibus Latinis cucurbitam legi. non enim frustra hoc puto Septuaginta posuisse, nisi quia et huic simile sciebant. Satis me, immo fortasse plus quam satis tribus epistulis tuis respondisse arbitror, quarum duas per Cyprianum accepi, unam per Firmum. rescribe, quod uisum fuerit, ad nos uel alios instruendos. dabo autem operam diligentiorem, quantum me a quo latius dispergantur. fateor enim nec mihi hoc fieri uelle de tuis ad me, quod de meis ad te factum iustissime expostulas. tamen placeat nobis inuicem non tantum caritas, uerum etiam libertas amicitiae, ne apud me taceas uel ego apud te, quod in nostris lit
Abbreviated transcription (Latin):
ulno insi regenerentur in xp̃o sino dibitiluun damandio. Postiorem uõ alloo
& disposita in domo magiu a deo in opus bonum. Quod si posthanc atestatio¬
nem meam si innocentim eoꝵ ueuerit. facc̾ uoluerint. quã non recte fatũ¬
se adeo sepseram qr &libri nomimi ab illa epła discernebat. unde oĩo nescio ꝗđ
aliud audisse te existimant i &romĩ nec ipam epłam si tibi miscram. & ad¬
uersus te non eẽ arbitali Quod sinceritate amiciie sue ad monendũ sue
ad teul abste corrigendufrusse me noueram. Exceptis auit̃ famili aribꝰ tuio
ce ip̃m obsecro ꝑ grãm  redenti sumus. ut ꝙͣtũ tuabona que tibi domuni boni

Expanded text:
vulis, nisi regenerentur in Christo, sine dubitatione damnandis: posteriorem vero, ad hovulis, nisi regenerentur in Christo, sine dubitatione damnandis: posteriorem vero, ad hot disposita in domo magna a Deo, in opus bonum . Quod si post hanc attestationem meam, si in notitiam eorum venerit, facere voluerint; quam non recte faciarnebam, unde omnino nescio quid aliud te audisse existimaueram, et Romam nec ipsam epistulam, sed tibi miseram et aduersus te non esse arbitrabar, quod sinceritate amicitiae siue ad admonendum siue ad te uel me abs te corrigendum fecisse me noueram. exceptis autem familiaribus tuis te ipsum obsecro per gratiam, qua redempti sumus, ut, quaecumque tua bona, quae tibi domin
Abbreviated transcription (Latin):
CRIPSIETIAIDUO S UBROS
ad prespiterum ieronimum sederitom in beth¬
lecm. Unum de origine aĩc homitua Alterus
de sententia ia cobi apli ubi ait Qnicũq totas
legem seruauerit offerdat autc̃ iuno factus
est oĩum reuo. De utroq cam subena cum. Sod
ur illo pprie questtonem quae pposut pe non
souu. in posleriore autem quid michide illa solue
aiuderetur non tacui. Sed utrum hoc approba¬
ret etram illtamn amisidui. Rescripsit auttm liu¬
dilans cande aimilutationem incim. Ditamen
ad respondendum otium nõ ee responditiren nõ quotisq eẽt in corpore hos
libros edete nolui ne forte responderro aliquindo & cum ip̃a resporisione es
potius ederentur. Illo autem deffunera as ho tlio porem. Ut qui legit ad mo¬
neitur aut nõquerere ominno quorider inuma nascentibua uut cer¬
tedere obscurissima cam solutimcuquestiomalnitu ad muicre que cocrati
nonsit aptissimis rebus quamle omgnili piricito lideo catholica noine en pat¬

Expanded text:
cripsi et duos libros ad presbyterum Hieronymum sedentem in Bethlehem, unum de origine animae, alium de sententia apostoli Jacobi, ubi ait: « Quicunque totam legem servaverit, offendatium reus ; de utroque consulens eum. Sed in illo priore quaestionem quam proposui ipse non solvi; in posteriore autem quid mihi de illa solvenda videretur ipse non tacui: sed utrum hoc approbaret etiam ille, consului. Rescripsit autem laudans eamdem consultationem meam; sibi tamen ad respondendum otium non esse respondit. Ego vero quousque esset in corpore, hos libros edere nolui, ne forte responderet aliquando, et cum ipsa responsione ejus potius ederentur. Illo autem defuncto ad hoc edidi priorem, ut qui legit admoneatur aut non quaerere omnino quomodo detur anima nascentibus, aut certe de re obscurissima eam solutionem quaestionis hujus admittere, quae contraria non sit apertissimis rebus, quas de originali peccato fides catholica novit in par
Abbreviated transcription (Latin):
MECTISSINO FRATRI IERONI
fidei considerantes scripta recusanda credidimꝰ
uniuersa ne poccasionem xp̃i letitim antixp̃o tra¬
deremur. Istagͥ nobis considerantibus extiterũt
uiri dei armenius & uirmꝰ qui diceret sanctita¬
tem tuam beatissimi mathei euãgeliste manu cõ¬
scriptũ uolumen hebraicum inuenisse ĩ quo &
uirginis matris & saluatoris infantia eẽt seͥpta. Et id circo tuam caritatem ꝑ
bus tradis. non tantũ ad ꝑcipiendum ea que sunt xp̃i insignia quantum ad
hẽticoꝵ astutiam excludendam qui ut doctrinam malam instruerent bonã
taret. Erit ergo purissime pietatis ut uel rogantes fres ex udias uel epos exigẽ¬
tes caritatis debitum quod ydoneum credideris recipere fatias. Uale ĩ dño &
ora pro nobis.

Expanded text:
issimo fratri HIERONYfidei considerantes scripta, recusanda credimus universa: ne per occasionem Christi, laetitiam Antichristo traderemus. Ista igitur nobis considerantibus, exstiterunt viri Dei, Armenius et Virinus, qui dicerent sanctitatem tuam beatissimi Matthaei Evangelistae manu scriptum volumen Hebraicum invenisse, in quo et Virginis matris, et Salvatoris infantia esset scripta: et idcirco tuam charitatem pbus tradas: non tantum ad percipiendum quae sunt Christi insignia, quantum ad haereticorum astutiam excludendam, qui ut doctrinam malam instituerent, bonam tarent. Erit ergo purissimae pietatis, vel ut rogantes fratres exaudias, vel episcopos exigentes charitatis debitum, quod idoneum credideris, recipere facias. Vale in Domino, et ora pro nobis.
Abbreviated transcription (Latin):
suũ homicida est. Et recte cum homicidiũ ex
odio sepeniscatur. Quicũq alium odit etiam
sinecdum gladio peusserit aĩõ tũ homicida ẽ.
Curais tale pͥncipium. Scib in ueti ranchore
deposito mũdũ in pectoribus deo paremus hĩ¬
taculum. Irascimini inꝗt dauit & nolite pec¬
care. Hoc ꝗd uellet intelligi. Apls plenius ĩter¬
p̃tatur. Sol non occidat suꝑ iracũdiam urãm.
Qͥd nos agimus in die uiditii. suꝑ quoꝵ ira
nõ unius dici. sed tantoꝵ ĩnoꝵ sol testis occubuit. Dñs loꝗtur in euãgelio.
Si offers muus tuũ ante altare. ibiq rememoratus fueris ꝗa frtuus ht̃ ali¬
cim & tibi. qui tanto tẽpore aut nõ obtulimus ad altare. aut ira ꝑmanẽte
sine cã obtulimus. Quomo in quotiduna prece ũꝙͣ diximꝰ dimitte nobis
debita nr̃a sic̃ & nos dimittimus debitoribus nr̃is aĩo discordante cũ uer¬
bis. orõne dissidente cũ fcĩs. Precor itaq ꝙ & ante ĩnũ pͥoribus litteris ro¬

Expanded text:
suum, homicida est : et recte. Cum enim homicidium ex odio saepe nascatur: quicumque odit, etiam si necdum gladio percusserit, animo tamen homicida est. Cur, ais, tale principium? Scilicet ut veteri rancore deposito, 28 mundum pectoris Deo paremus habitaculum. Irascimini, inquit David, et nolite peccare . Hoc quid velit intelligi, Apostolus plenius interpretatur: Sol non occidat super iracundiam vestram . quid agimus nos in die iudicii, super quorum ira non unius diei, sed tantorum annorum sol testis occubuit? dominus loquitur in euangelio: si offeres, munus tuum ad altare ibique rememoratus fueris, quia fracam et tibi, qui tanto tempore, aut non obtulimus munus ad altare, aut, ira permanente sine causa, obtulimus. Quomodo in quotidiana prece unquam diximus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, animo discordante cum uerbis, oratione dissidente cum factis? precor itaque, quod et ante annum prioribus litteris ro
Abbreviated transcription (Latin):
uel in pñtia non recordor. Nuius gͥdamnationis in pariuulis cam reqro
quia neq tũꝵ si noue fiunt singulis singule uideo ẽẽ ullum in illa etate
peccatum. nec adeo dãnari aliquam credo quã uidet nullũ here pcc̃m. An for¬
te dicendum est in paruulo carnem solim cẽ pecciti. nouã uõ illi aĩa fieri qua
in eterna uita erit.unde eam nullum pectatum potuit separare. Caro uõ ciꝰ
non resurget in xp̃o. non ꝑcepto ante mortem illius sacramento. Hanc opi¬
nionẽ nũꝙ audiui.nũꝙͣ legi. Sed plane audiui & credidi ꝓꝑ quod & locutꝰ
sum. qr ueniet hora qnõ om̃es qui in monumẽtis sũt audient uocẽ eius & pro

Expanded text:
uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, uel in praesentia non recordor. huius igitur damnationis in paruulos causam requiro, quia neque animarum, si nouae fiunt singulis singulae, uideo esse ullum in illa aetate peccatum nec a deo damnari aliquam credo, quam uidet nullum habere peccatum. An forte dicendum est in paruulo carnem solam esse peccati, nouam uero illi animam fieri, qua in aeterna uita erit, unde eam nullum peccatum potuit separare, caro uero eius non resurget in Christo non percepto ante mortem illius sacramento? Hanc opinionem numquam audiui, numquam legi, sed plane audiui et credidi, propter quod et locutus sum. quia ueniet hora, quando omnes, qui sunt in monumentis, audient uocem eiu
Abbreviated transcription (Latin):
etiam hoc ate postulem ac flagitem. Osi licuisset. & si non cohabitante
saltem uicinote in dño frui. ad crebrum & dulce colloquium. Sed quia
id non est datũ peto ut hoc ip̃m quod in dño est quã possumus simul su¬
mꝰ conseruari studea & augeri ac ꝓfici.& relcripta quãus rara non sꝑnẽ.
Saluta obsequio mõ sanctum frem paulinianũ. & om̃s frẽs qui tecum
ac dete in dño gliantur. P lemor nr̃i exaudiar̃ adnõ in omni sancto de¬
siderio. dnẽ carissime & desiderantissime & honorande in xp̃o:¬

Expanded text:
etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, etiam hoc a te postulem, et flagitem. 3. O si licuisset, etsi non cohabitante, saltem vicino te in Domino perfrui ad crebrum et dulce colloquium! Sed quia id non est datum, peto ut hoc ipsum, quod in Domino quam possumus simul sumus, conservari studeas, et augeri ac perfici, et rescripta quamvis rara non spernere. Saluta obsequio meo sanctum fratrem Paulinianum, et omnes fratres qui tecum ac de te in Domino gaudent. Memor nostri exaudiaris a Domino in omni sancto desiderio tuo, domine charissime et desideratissime, et honorande in Ch
Abbreviated transcription (Latin):
horado. Auguꝰ in dño salutem. Audiui ꝑ¬
uenisse in manus tuas lrãs meas. Sed quor
ad huc rescripta nõ merui nequaꝙ imput¬
uerim dilectionitue. Aliquid proctl dubro
impedimenti fuie Unde agnosco dñs aro
potuio de p̃candum.ut tue uoluntati dens
culratem inutendi quod reseͥpscris. Namm
scribendi im dedit. qr cũ uolueris facilliu
cerẽ dicbitar no lebui. HIoc autẽ breue est suggestũ eẽ carituti tus
q nnso oe falsurti eẽ nouerio. Dñ ih̃m testor. hoc meno¬
fecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus seͥptis meis reꝑuntur. In quibus
alt̃ aliquid ꝙ̃ tu sensisse reꝑior. non ꝯͣte dictum. Sed quod mͥ udebatur
scriptum ame ec̃puto et debere cognosct̾. aut si cognosci non potest
scire debere. Ita sane hoc dixerim ut ego non tantum paratissimus sim si
quid te in meis scriptis monerit fraterne acapere quod contra sentus
Aut de correctione mea. Aut de ip̃a tua beniuolentia gauisurus Uerum

Expanded text:
mo Augustinus in domino salutem. Audiui peruenisse in manus tuas litteras meas, sed, quod adhuc rescripta non merui, nequaquam inputauerim dilectioni tuae; aliquid procul dubio inpedimenti fuit. unde agnosco a me dominum potius deprecandum, ut tuae uoluntati det facultatem mittendi, quod rescripseris; nam rescribendi iam dedit, quia, cum uolueris, facillime berem, dubitare non debui. hoc autem breue est: suggestum caritati tuae a . Hoc falsum esse noveris; Deum nostrum testor, hoc me nofecisse. Sed si forte aliqua in aliquibus scriptis meis reperiuntur, in quibus aliter aliquid quam tu sensisse reperiar, non contra te dictum, sed quod mihi videbatur a me scriptum esse, puto te debere cognoscere; aut si cognosci non potest, credere. Ita sane hoc dixerim, ut ego non tantum paratissimus sim, si quid te in meis scriptis moverit, fraterne accipere quid contra sentias, aut de correctione mea, aut de ipsa tua benevolentia gavisurus; verum
Abbreviated transcription (Latin):
tertulli. Impietatem contra deum ferre non potui. Unde & uisus sum mor¬
a me ueniam dep̃catuo es. iteꝵ ꝯmisisse uñ agas pnĩa stolidissimum sit. Iribu¬
at tibi xp̃s ut audias & taccas. ut intelligas & sic loquaris.¬

Expanded text:
ter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum morter tuli: inpietatem contra deum ferre non potui, unde et uisus sum morem paenitentiam, qua a me ueniam deprecatus es, iterum commisisse, unde agas paenitentiam, stolidissimum sit. tribuat tibi Christus, ut audias et taceas
Abbreviated transcription (Latin):
tota mente dormittao & profundissimo non tam sompnostertis ꝙ letargo. Incer
ceteras quippeblasfemus quas ore sacͥlego ꝓtulisti. Ausus es dicere montem
de quo abscisus est in daniele sine manibus. eẽ diabolum. & lapidem xp̃m. Qa
qr assumpsit corpus de adim qui diabolo ante ꝑuitia coheserat. natum cẽde uit¬
gine. ut amonte .i.a di abolo hominem separaret. O p̃cdendam linguam. ac ꝑpar
ꝑsona diaboli interp̃tatur. & tanto piaculo tocius orbis aures maculat. Si in¬
terp̃tationem tuam quisꝙͣ̃ non dicam catholicoꝵ sed hẽticoꝵ siue gentilium
uit ecclesia. & ꝑtuum pͥmum os ipe semontem interp̃tatus est qui dixerat.
Erosimilis altissimo age penitentiam & in sacco uersare & cinere. & tantum
scelus ugibus absterge lacͥmis. Sitamen tibi dimittatur hec impictis & uix̃
errorem origenis tunc uenim consequaris. qnõ consecuturus est & diabolus

Expanded text:
am tota mente dormitas et profundissimo non tam somno stertis quam lethargo. inter am tota mente dormitas et profundissimo non tam somno stertis quam lethargo. inter ceteras quippe blasphemias, quas ore sacrilego protulisti, ausus es dicere montem, de quo abscisus est in Danihelo lapis sine manibus, esse diabolum et lapidem Christum, qui adsumpsit corpus Adam, qui diabolo ante per uitia cohaeserat, natum esse de uirgine, ut a monte, hoc est a diabolo, hominem separaret. o praecidendam linguam ac per ntem in persona diaboli interpretatur et tanto piaculo totius orbis aures maculat? si interpretationem tuam quisquam non dicam catholicbrum sed hereticorum siue gentilium uit ecclesia et per tuum primum os ipse se montem interpretatus est, qui dixerat: ero similis altissimo, age paenitentiam et in sacco nersare et cinere et tantum scelus iugibus absterge lacrimis, si tamen tibi dimittatur haec inpietas et iuxta errorem Origenis tunc ueniam consequaris, quando consecuturus est et diabolus,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ nauigare cepisti. & ad intimum cerebrum tuum sentine putredo puenit.
sermonem tuum intelligerem.ta¬
men rusticitatem & simplicitatem magis inte arbitrabar ꝙͣ uecordiam. Mlecre¬
p̃hendo sanctum uirum. maluit enim apud me dissimulare quod nouerat. ꝙͣ
portitorem clientulum suis litteris accusare. sed memetipm arguo. qui alteris
potius acquieui ꝙͣ meo uditio & occulis aliud cernẽtibus aliud scedule credi
Parce saltem nũmis tuis quibus notarios librariosq conduceres.eisdem & sqp¬
toribus uteris. & fauctoribus. qui id eo forsitan laudant ut lucrum in seben
dofatiant. Si libet exercere ingenium trade te gramatias atq recthoribus.
disce dialeticim. Sectis instruere pħoꝵ ut cum omnia didiceris.Saltem tũc
tacere incipias. Quam ꝙͣ stultũ fatiam magrõ cunctoꝵ magrõs querere. & ei mo¬

Expanded text:
quam nauigare coepisti et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo peruenit, quam nauigare coepisti et ad intimum cerebrum tuum sentinae putredo peruenit,  sermonem tuum intelligerem: tamen rusticitatem et simplicitatem magis in te arbitrabar, quam vecordiam. Nec reprehendo sanctum virum; maluit enim apud me dissimulare quod noverat, quam portitorem clientulum suis litteris accusare. Sed memetipsum arguo, qui alterius potius acquievi, quam meo judicio: et oculis aliud cernentibus, aliud schedulae creParce saltem nummis tuis, quibus notarios librariosque conducens, eisdem et scriptoribus uteris et fautoribus: qui te ideo forsitan laudant, ut lucrum in scribendo al. scribendis  faciant. Si libet exercere ingenium, trade te Grammaticis atque Rhetoribus, disce Dialecticam, sectis instruere Philosophorum: ut cum omnia didiceris, saltem tunc tacere incipias. Quanquam stulte faciam, magistro cunctorum magistros quaerere, et ei mo
Abbreviated transcription (Latin):
xana uerecondia tencor. & cellule mec latebras nolo mordaci sermone resera¬
re. Alioquim ꝓferrem.¬
tunc nos hereticos recordatuo ce. Quid tibi fatiam. Credidi sancti paulini
tum. Sed hec aliis aut loquenda aut ridenda dimitto. Ego qͣi xanus cum xano lo
queno. Obsecro te frater neplus uelio sapere ꝙ sapis. ne uel innocentiam uel simpli¬
citatem tuam uel certe ea que taceo & tenon intelligente ceteri intelligunt stilo
ꝓferas. & in eptiaꝵ tuarum cunctis
fratrem octeium in culpam hereseos uocas. Presbiteroꝵ tibi iuncentii & pau¬
liniani & frĩs eu sebi uditium displicet. Solus es cato romani generis dis¬
sercissimus. qui testimonio tuo & prudentie uelis credere. Recordare queso
illius dici. quomodo me de resurrectione & ueritate corporis p̃dicantem ex
latere susaltabas. & appladebas manu. & orthodoxorum conclam abas. Post¬

Expanded text:
Christiana uerecundia teneor et cellulae meae latebras nolo mordaci sermone reseraChristiana uerecundia teneor et cellulae meae latebras nolo mordaci sermone reserare. alioquin proferremtunc nos hereticos recordatus es. quid tibi faciam? credidi sancti Paulinitum. sed haec aliis aut loquenda aut ridenda dimitto: ego quasi Christianu3 cum Christiano loquens obsecro te, frater, ne plus uelis sapere, quam sapis, ne uel innocentiam uel simplicitatem tuam uel certe ea, quae taceo et te non intellegente ceteri intellegunt, stiloferas et ineptiarum tuarum cunctis fratrem Oceanum in culpam hereseos uocas, presbyterorum tibi Uincentii et Pauliniani et fratris Eusebii iudicium displicet: solus es Cato, Romani generis disertissimus, qui testimonio tuo et prudentiae uelis credi. recordare, quaeso, illius diei, quando me de resurrectione et ueritate corporis praedicante ex latere subsultabus et adplodebus pedem et orthodoxum conclamabus. post
Abbreviated transcription (Latin):
contra diabolum & de stellis cloq disputans. quedam locutus est. que ecclesi¬
a non recipit. Tibi solilicet sapientissimo cerebro. de cunctis grecio & latinis
tractatoribus ferre sententiam. & qĩ censoria ugla alios reicire debibliotecis
alios recipere. & cum tibi placuerit me uel catholicum uel hẽticum pnun¬
ture nobis non licet. puersa respuere & danmare & sepedamnauimuo. lege¬
in epła ad ephesios libros meos cetera opuscula mea. & maxime in ecdesiasten
cõmentarios & liquido ꝑuidebis me ab adolescentia nunꝙͣ̃ alicuius auetẽ
accũtum ad quieuiee heretice p̃uitati. Non parum est sare quod nescias Prudẽ¬
tis hominis est nosse mensuram suam. nec gelo diaboli concitatum imꝑitie sue
conctum orbem testem facere. Sal gloriari cupis ut in patria tua iactites me
non potuisse respondere elloquentie tue. & actumen in te crisipi formidasse.

Expanded text:
contra diabolum et de stellis caeloque disputans quaedam locutus est, quae ecclesicontra diabolum et de stellis caeloque disputans quaedam locutus est, quae ecclesia non recipit? tibi soli licet, xw σοφωτάτω κρανίω, de cunctis et Graecis et Latinis tractatoribus ferre sententiam et quasi censoria uirgula alios eicere de bibliothecis, alios recipere et, cum tibi placuerit, me uel catholicum uel hereticum pronuntiare: nobis non licet peruersa respuere et damnare, quod saepe damnauimus? lege ad Ephesios libros, lege cetera opuscula mea et maxime in Ecclesiasten commentarios, et liquido peruidebis me ab adulescentia numquam alicuius auctoritate deterritum adquieuisse hereticae prauitati. Non parum est scire, quod nescias: prudentis hominis est nosse mensuram suam nec zelo diaboli concitatum inperitiae suae cunctum orbem testem facere. scilicet gloriari cupis, ut in patria tua iactites me non potuisse respondere eloquentiae tuae et acumen in te Chiysippi formidasse.
Abbreviated transcription (Latin):
ita decrims bonn ieriꝑe ut mala quoq suscipere cogamur. At idem &
septue ia m iniuia deneinterp̃tatuo ẽ. & pphaꝵ obscura disseruit &xtim noui
ꝙ ueteris testamenti reuelauit maxima sacramenta. Sig que bona sunt trã¬
stuli & mala uel amput aui uel tacui uel correxi arguendus sum. Cur ꝑ me
Liini bona eius habeant &ignorẽt mala. Si hoc crimen est arguatur confessor
ulirius qui psalmoꝵ interp̃tationem & omelias in iob ex libris eiuis idest exgre¬
eo in litinum transtulit. Sit in culpa eiusdem confessionis uercellensis eule¬
bius qui omnim psalmoꝵ cominentarios heretici hominis uertit in nr̃m ello¬
quium. licet hẽtica p̃termittẽtes optima queq transtulerit᷑. Taceo de uictorino
pictibionensi &ceteris qui origenem in explanatione dum taxat seͥpturaꝵ
secuti sunt & exp̃sserũt. ne non tam me deffendere ꝙ sotios criminis iudear
querere. Ad te ip̃m ueniam. Cur tractatus eius in iob descriptos habes. In qbꝰ

Expanded text:
a eius recipere, ut mala quoque suscipere cogamur. at idem et scripturas in multis bene interpretatus est et prophetarum obscura disseruit et tam noui quam ueteris testamenti reuelauit maxima sacramenta. si igitur, quae bona sunt, transtuli et mala uel amputaui uel correxi uel tacui, arguendus sum, cur per me Latini bona eius habeant, ignorent mala? si hoc crimen est, arguatur confessor Hilarius, qui psalmorum interpretationem et homilias in Iob ex libris eius, id est ex Graeco, in Latinum transtulit, sit in culpa eiusdem confessionis Uercellensis Eusebius, qui omnium psalmorum commentarios heretici hominis uertit in nostrum eloquium, licet heretica praetermittens optima quaeque transtulerit. taceo de Uictorino Petobionensi et ceteris, qui Origenem in explanatione dumtaxat scripturarum secuti sunt et expresserunt, ne non tam me defendere quam socios criminis uidear quaerere. ad te ipsum ueniam: cur tractatus eius in Iob descriptos habes, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
uut inuictus subsctipsim exp̃uari caturam aut uolens & hẽticus. Dimisisti e¬
niptum & cncuspuntus relinquisti inquibus sectam suam libera pleriq
mreht ndendo publica uoce cmempno. Origenes hẽticus. Quid ad me

Expanded text:
aut inuitus subscripsisti et praeuaricator es, aut uolens et hereticus. dimisisti Aeaut inuitus subscripsisti et praeuaricator es, aut uolens et hereticus. dimisisti Aegyptum, cunctas prouincias reliquisti, in quibus sectam suam libera pleriquemata publica uoce condemno. Origenes hereticus: quid ad me