comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑatio et oꝑaͦ  fulciat᷑ or̃o. Hinc
etenĩ Ih̾emias ait. Acrutem uias nos¬
tras et q̃ramꝰ et reu̾tam᷑ ad dñm. le¬
uemiꝰ corda nr̃a cũ manib ad deũ ĩ
celo. Uias etenĩ nr̃as scrutari. ẽ co
gitationũ interna discute̾. Corda ue¬
ro cũ manib leuat. qui or̃onẽ suã
oꝑib roborat. Nã quisqͥs orat. sed
oꝑari dissimulat cor leuat. et manꝰ
nõ leuat qͥsquis ue̾o oꝑat᷑. et non
orat. manꝰ leuat et cor nõ leuat. hͨ¬

Expanded text:
ratione fulciatur oratio. Hinc etenim Hieremias ait: Scrutemur vias nostras et queramus et revertamur ad Daminum. Levemus corda nostra cum manibus ad Deum in celis. Vias etenim nostras scrucutere; corda vero cum manibus levat, qui orationem suam operibus roborat. Nam quisquis orat, sed operari dissimulat, cor levat et manus non levat; quisquis vero operatur et non orat, manus levat et cor non levat.
Abbreviated transcription (Latin):
mã aut tyticũ festina ad me uenire ny¬
copolim Ibi eĩ statui hyemare. Senã
legis ꝑitũ et apollo sollicite p̃mitte ut
nichil ulis desit. discãt ãt et nri bonis
oꝑibꝰ p̃esse ad usus necessarios ut nõ sĩt
ĩfructuosi. dalutãt te qͥ mecũt sũt frẽs
Saluta eos q nos amãt ĩ fide Grã dei

Expanded text:
mam, aut Tychicum, festina ad me venire Nicopolim. Ibi enim statui hiemare. Zenam legisperitum, et Apollo sollicite praemitte, ut nihil illis desit. Discant autem et vestri bonis operibus praeesse ad usus necessarios, ut non sint infructuosi. Salutant te qui mecum sunt omnes. Saluta eos qui nos amant in fide. Gratia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ in retribuendo bona pro bonis. qr pͥus
misericors retribuẽdo bona ꝓ malis. et ip̃a
tamẽ iusticia qua retribuũtur̾ bona ꝓ bo¬
nis nõ est sine misericordia. Et paulo añ
post mala merita sua ꝯsecutus est grãm. q̃
nisi prius gratuita donaret᷑ corona debita nõ

Expanded text:
«justus,» retribuendo bona pro bonis; quia prius misericors, retribuendo bona pro malis. Quamvis et ipsa justitia, qua retribuuntur bona pro bonis, non est sine misericordia; quia post mala merita consecutus est gratiam, quae nisi prius gratuito donaretur, corona debita non
Abbreviated transcription (Latin):
et in ĩsigne a romãĩs qñ suscept est in so-¬
tiũ et ciuẽ romanũ. uñ et paulꝰ se ciueni
appellat. act .xxiiͦ. Penula enĩ erat uest̾
ꝯsularis qua induebãtur ꝯsules romani ĩ¬
gredientes in curiã. de qua si q̃rit᷑ uñ apło ac¬
idit. Respondeo romanos hanc hũisse ꝯsuetudiẽ
qñ monarchiã orbis tocius sibi acq̃rebãt. ut
q̃ cũq gens cũ pace ⁊ coronis sibi occurrisset
darẽt eis libentatẽ intantũ ut frẽs illoꝵ di¬
cerentur, ciuesq romani appellarẽturi da-¬
bantq pt̃atẽ edificandi curiã ⁊ hñdi ꝯsules
sicut ⁊ illi habebãt. Pateri igr̾ pauli de gil¬
talo opido iudee ubi natus fuẽat trãslatus
in tharsum cilicie quodã tꝑe ueniẽtibꝰ ro-¬
manis peri ciliciã occurrit eis ip̃e cũ aliis
thatisensibꝰ ut pote nobil ⁊ exceꝑũt eos cũ
pace. tũe rõni ꝯcesserũt eis predcã. Ibiq
pr̃ pauli penulã accepit. post cuiꝰ mortẽ

Expanded text:
in socium et civem Romanum. Unde et Paulus se civem Romanum appellat. Penula enim erat vestis consularis qua induebantur consules Romani ingredientes in curiam. De qua si quaeritur unde Apostolo acciderit, respondeo Romanos hanc habuisse consuetudinem quando monarchiam totius orbis sibi acquirebant, ut quaecunque gens cum pace et coronis eis occurrisset, darent eis libertatem, in tantum ut fratres illorum dicerentur civesque Romani appellarentur, dabantque potestatem aedificandi curiam et habendi consules, sicut et ipsi habebant. Pater igitur Pauli de Giscalo oppido Judaeae ubi natus fuerat translatus in Tharsum Ciliciae, quodam tempore venientibus Romanis per Ciliciam occurrit eis ipse cum aliis Tharsensibus, utpote nobilis, exceperuntque eos cum pace. Tunc Romani concesserunt eis praedicta, ibique pater Pauli penulam accepit, post cujus mortem
Abbreviated transcription (Latin):
trãsire potuimꝰ. Consideani eciã qr ne hoc
quidẽ sine aliquo reatu nostro est. qd̾ laudabi¬
liter gessimꝰ si r̾mota pietate iudicem᷑. Qͣõ
enĩ nr̃m uitã precedentiũ pr̃m ualeat ł suꝑa¬
re uł asseq̃. et tamẽ dauid dicit. Ne ĩtres in

Expanded text:
transire potuimus, consideramus etiam quia nec hoc quidem sine aliquo reatu nostro est, quod laudabiliter gessimus, si remota pietate judicemur. Quis enim nostrum vitam praecedentium patrum valeat vel superare, vel assequi? Et
Abbreviated transcription (Latin):
quãt. Crescit pauor yicina retributõe ius-¬
ticie ⁊ uigẽte solutione carinis ꝙͣ tomagis
districtũ inditiũ iãiamq qiͣ tangitut tãto
uehemẽtiꝰ formidat᷑ et si ea que sciũt nũ¬
ꝙͣ se pterimisisse memineñt. formidãt tamẽ
illa que nesciũt qr uidelicet semet ip̃os diuidi¬
care ⁊ ꝯprehende oĩo nõ possunt. atq urgẽ¬
te exitu subtiliori terrẽtut metu. uñ et r̃dẽp¬
tor nr̃ solutõi carnis appropĩquãs ⁊ mẽbroꝵ
lixinõ orare. Quid enĩ pro se ille cũ agonia
petẽt qui ĩ tra põitꝰ celestia cũ potestate tri-¬
buebat.. sed appropĩquãte morte nr̃e mentis
in se certanẽ exp̃ssit. qui uim gamdã t̾ro-¬
ris ac formidĩs patim: cũ per solutoe cacniᷤ

Expanded text:
. Crescit pavor vicina retributione justitiae, et urgente solutione carnis, quanto magis districtum judicium jamjamque cernitur, tanto vehementius formidatur. Et si ea quae sciunt nunquam se praetermisisse meminerunt, formidant tamen illa quae nesciunt; quia videlicet semetipsos dijudicare et comprehendere omnino non possunt, et urgente exitu, subtiliori terrentur metu. Unde Redemptor noster solutioni carnis appropinquans et membrorlixius orare. Quid enim pro se ille cum peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed, appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris ac formidinis patimur, cum per solutionem carnis
Abbreviated transcription (Latin):
fac euãgeliste .i. qd ore predicas hͦ oꝑe testaẽ
ut retorqueatur os tuitturis ad assellas ⁊ sĩt
mala pũĩca ⁊ tintinabula ĩ extremis oris
iacĩ tine tũice opus fac dico in tantũ ut ĩ¬
pleas mĩsteriũ. uñ addit. nũsteriũ tuũ .s. ep̃atꝰ¬

Expanded text:
fac evangelistae, id est quod ore praedicas hoc opere testare, ut retorqueatur os turturis ad axellas, et sint mala punica et tintinnabula in extremis oris hyacinthinae tunicae. Opus fac dico in tantum ut impleas ministerium. Unde addit: Ministerium tuum, ep
Abbreviated transcription (Latin):
tiũt. Sloͣ. ꝓphetia ẽ hec apłi qui p̃sciꝰ fu¬
turorũ circa doctrĩa p̃cepit esse ĩstandñ ut
cõtra hoc qd̃ futurũ eãt p̃pararet᷑ ecclesia
Tales enĩ futuros dicit qui pro desideriis suis
doceri ueluit ut a ingr̃is ꝯstantibꝰ et ueracibꝰ
ad hos ꝯuertãtur qui hec illos doceãt q̃ libẽ¬
ter audiãt qr ueritas illis asꝑa uidebit᷑. ut
relicta uera dogtrĩa fabul uacẽt h gloͣ.

Expanded text:
scius futurorum in doctrina praecipit esse instandum, ut contra hoc quod futurum erat praepararetur Ecclesia. Tales enim dicit futuros, qui pro desideriis suis doceri velint, ut a magistris constantibus et veracibus ad hos convertantur qui illos doceant quae libenter audeant; quia veritas illis aspera videbitur, ut relicta vera doctrina fabulis vacent. Ipsi dico,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ solũ insipiẽs uecũet᷑ audax nũcupatur
sub yepĩano eĩ uocabulo młtas scelestas hẽ¬
ses ꝯdidit. nefandas fabulas fixit ⁊ utinã
tales qͣles in theatris cãtãt᷑ sine ũmica
scudrilitate ridẽtur et nõ tales q̃les adũsus
deũ finge potuisse illã dolemꝰ. ĩsipiẽtiã et

Expanded text:
non solum insipiens, verum etiam audax nuncupatur. Sub Christiano enim vocabulo multas scelestas haereses condidit, nefandas fabulas finxit, et utinam tales quales in theatris cantantur, sive rhythmica scurrilitate ridentur, et non tales quales adversus Deum fingere potuisse illam dolem
Abbreviated transcription (Latin):
matꝰ in regno erat. et dedit ei liberã licentiã
deambulandi et tiicũeundi per partes occñt᷑
neronis ĩꝑio roborato. nec in tanta erũpente
scelera ꝙͣta de eo narrãt hystorie paulũ a
nerone dimissũ. ut euãgeliũ xp̃i ĩ occnt̃ quoq

Expanded text:
matus in regno erat, et dedit ei liberam licentiam deambulandi, et circumeundi per partes Occidentis, Neronis imperio roborato, nec in tanta erumpente scelera, quanta de eo narrant historie; Paulum a Nerone dimissum, ut Evangelium Christi in occidentis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ oportune agis si ĩportunꝰ uideris
ei qui libenter non audit qd̃ tñ aliqñ ei
prodest. tu ergo sciens illi esse oportunũ
qd ei uidetur ĩportunũ. dilcõe curamq
sanitatio eius aĩo teneas mensueto ⁊ mo-¬
desto. młti enĩ ꝙͣuis perturbatiores a me-
dico uiderẽtur abscedere paulatĩ tñ a ueri¬
bi uigore per medullas penetrãte sanati

Expanded text:
quidem agis, sed importunus videris ei qui libenter non audit, quod tamen aliquando ei prodest. Haimo Tu ergo sciens hoc illi esse opportunum, quod ei videtur importunum, dilectionem curamque sanitatis ejus animo teneas mansueto et modesto. Multi enim quamvis per turbationes a me dico videntur abscedere, paulatim tamen verbi vigore per medullas penetrante sanati
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicit nõ re plena sed spe futma qr de uic¬
toria futuri certamĩs ⁊ cursꝰ cõsũmatõe. cett¬
tũ eũ securũq iã fecẽat qui sibi passionẽ
suã ĩmine̾ reuelaue̾at et iõ qd̾ futurũ esse
presensit tꝙͣ factũ fueĩt indicauit. ob hͦ igr̃¬

Expanded text:
hoc dicit non re plena, sed spe firma, quia de victoria futuri certaminis, et cursus consummatione certum eum securumque jam fecerat, qui sibi passionem jam imminere revelaverat, et ideo quod futurum esset praesumpsit, tanquam factum fuerit indicavit. H
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͥs homo qui ex cupiditate fit
suꝑbus et aliqͥs est. qui ex super
putaret. se excellentiorẽ esse. et
est qui nõ amaret excelle, nͥ pu¬
taret per hoc. maiores diuitias.

Expanded text:
aliquis homo qui ex cupiditate sit superbus, et aliquis est qui ex superbputaret se excellentiorem esse; et est qui non amaret excellere, nisi putaret per hoc majores divitias
Abbreviated transcription (Latin):
Ama illã. et exaltabit te glorfica¬
beris ab ea. tũ eã fueris ãplexatꝰ.
Qnͣto quisq magis in sacris elo¬
quiis assiduꝰ fuerit tanto ex eis
uberiorẽ intelligentiã capit. sic ͭ
terra. que ꝙͣ to ampliꝰ excolitur.
tanto uberiꝰ fructificat. ꝙͣto am¬
plius ad aliquã artẽ hõ conscen¬
dit tantomagis ad ip̃m hoĩem
ars ip̃a descendit. sicut in lege
scribit᷑. Moyses ascendit ĩ mõ¬
tem et dñs descendit. ¶ Uerũ est
diuinoꝵ scrutabit᷑ mãdatorũ.
qui ab actione terrene cure. ad
uocauit aĩm. et sedula famili¬
aritate sipturis scĩs inheserit.
Nã sicut cetꝰ et uidens potest
quidẽ uterq ambula̾e s non
ꝯsili libertate dũ cecus ꝑgens
que nõ uiderit offendat uidẽs
uero offenditula caueat et quo
ꝑgendũ sit agnoscat. sic et qui
nubilo terrene cure fuscat᷑ si tep̃¬
tet dei ꝑscrutari misteria. non
ualet qr caligĩe curarũ nõ uid
qd ille tm̃ ͦ effice̾ ualet. qͥ sese de

Expanded text:
Ama illam, et exaltabit te; glorificaberis ab ea, cum eam fueris amplexatus . 2. Quanto quisque magis in sacris eloquiis assiduus fuerit, tanto ex eis uberiorem intelligentiam capit; sicut terra, quae quanto amplius excolitur, tanto uberius fructificat. 3. Quanto amplius ad quamlibet artem homo conscendit, tanto magis ad hominem ars ipsa descendit, sicut in Lege scribitur: Moyses ascendit in montem, et divinorum scrutabitur mandatorum, qui ab actione terrenae curae a vocaverit animum, et sedula familiaritate Scripturis sanctis inhaeserit. Nam sicut caecus et videns potest quidem uterque ambulare, sed non consimili libertate, dum caecus pergens quo non videt offendat, videns vero offendicula cavet, et quo sit pergendum 291 agnoscat; sic et qui nubilo terrenae curae fuscatur, si tentet Dei perscrutari mysteria, non valet, quia caligine curarum non videt. Quod ille t
Abbreviated transcription (Latin):
deest hũilitas cõpetens saterdotio.
ubi causa nõ adhẽt. uitiũ non
ĩputat᷑. Ordĩationẽ itaq meã
occidentales ep̃i iudicio orienta¬
les eciã. exẽplo ꝓbatũt. uiciũ ap¬

Expanded text:
deest humilitas competens sacerdotio, ubi causa non haeret, vitium non imputatur. Itaque ordinationem meam occidentales episcopi judicio, orientales etia
Abbreviated transcription (Latin):
appetentes inseruerũt se dolorib
multis. Qui enĩ multos dolores
dixit. quasi na scentes notuit. ex
hac radice pũctiões. ĩ iuniperis
ergo pct̃a in radice ueo iumpe¬
roꝵ qͥd aliud ꝙͣ auaritiã .⁊ ma¬

Expanded text:
et inseruerunt se doloribus multis . Qui enim multos dolores dixit, quasi nascentes innotuit ex hac radice punctiones. In juniperis ergo peccata, in radice vero juniperorum quid aliud quam avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
diligentiã actuũ uel moꝵ uiduã
uult habe̾ ut r̾prehendi nõ possit
Amota enĩ a spe mũdane conu̾¬
sationis et corꝑis curãdi officio.
ad deũ se cõtulit ut probabilem
agat uitã. Stillatis eñ occasioni¬
bus mũdi que aditus solent a¬
perie pct̃is potest bona cõuersa ͤ

Expanded text:
diligentiam actuum vel morum. Viduam vult habere, ut reprehendi non possit. Amota enim a spe mundanae conversationis et corporis curandi officio, ad Deum se contulit, ut probabilem agat vitam. Sublatis enim occasionibus mundi quae aditus solent aperire peccatis, potest bona conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
iuniperi. pro foliis pũctio nes
folia ut spinis silia contrectan¬
tes pũgant. Spina ueo est om̃e
ptt̃m qr dũ trahit ad delcationẽ.
quasi pũgendo lacerat mentem.
de qua spina. uoce pẽitentis dicͭ¬
ꝓpha. Cõuersus sũ in erũpna-
mea. dũ configitur spina. qͤa pe¬

Expanded text:
uniperi pro foliis punctiones fert, ut spinis similia contrectantem pungere valeant. Spina vero est omne peccatum, quia dum trahit ad delectationem, quasi pungendo lacerat mentem. Unde justi voce et poenitentis dicitur: « Conversus sum in aerumna mea dum configitur spina .
Abbreviated transcription (Latin):
tiat que facit nõ metu amittendi eter¬
nũ bonũ qd̾ nõ amat sed patiendi ma¬
lũ qd̾ formidat. Non timet ne perdat
amplexus pulcerrimi sponsi. sed ne mt¬
tatur in gehẽnã. Initial est quo qͣs

Expanded text:
i facit, non timore amittendi aeternum bonum quod non amat, sed timore patiendi malum quod formidat. Non timet ne perdat amplexus pulcherrimi Sponsi, sed timet ne mittatur in gehennam. Bonus est is
Abbreviated transcription (Latin):
per uoluntatẽ dei
scd promissionẽ uite
que est in xp̃o ihu
Ti motheo carissimo
filio. Gratia mĩa¬
et pax a deo patre
et xp̃o ihesu dño nostro. Gr̃as ago
deo meo cui seruio a progenitoribus
meis in ꝯstĩa pura ꝙ sine ĩtermissiõe
habeam tui memoriã in oconibꝰ meis
noits et die desiderãs te uiders memor
lacrimatũ tuarũ ut gaudio implear
Recordatõez accipiẽs eius fidei que est
in te nõ ficta. que ⁊ habitauit primũ
ĩ auia tua loyde ⁊ matre tua eunice.
certus sum aũt ꝙ et in te. Propt᷑ quã
causam ãmoneo te ut resuscites grãm
dei que est in te per ĩpositõe manuũ
mearũ. Non enĩ dedit nobis deꝰ spm̃
timoris sed uirtut᷑ ⁊ dilcĩonis et sobrie¬
tatis. Noli itaq erubesce testĩoniũ dñi
nostri neq me uinctũ eiꝰ s collabora
euãgelio scd̃ uirtutẽ dei qui nos libe¬

Expanded text:
per voluntatem Dei secundum promissionem vitae quae est in Christo Iesu Timotheo carissimo filio gratia misericordia pax a Deo Patre et Christo Iesu Domino nostro gratias ago Deo cui servio a progenitoribus in conscientia pura quam sine intermissione habeam tui memoriam in orationibus meis nocte ac die lacrymarum tuarum, ut gaudio implear, recordationem accipiens ejus fidei, quae est in te non ficta, quae et habitavit primum in avia tua Loide, et matre tua Eunice, certus sum autem quod et in te. Propter quam causam admoneo te, ut resuscites gratiam Dei, quae est in te per impositionem manuum A. Non enim dedit nobis deus spiritum timoris, sed uirtutis et dilectionis et sobrietatis. noli itaque erubescere testimonium domini nostri, neque me uinctum eius, sed conlabora euangelio secundum uirtutem dei. Et pos
Abbreviated transcription (Latin):
q retentũ ꝑditur manet exo¬
gatũ. Du enĩ cũ rebꝰ nostris
durae nõ possumꝰ qͥa aut no ᷤ
moriendo illas deserimꝰ aut ille
nos uiuẽtes. quasi deserũt pe¬
reũdo. Agendũ ergo ẽ. ut resab¬
solute perituras ĩ nõ pereũ¬
tẽ cogamꝰ trãsĩe mercedẽ ha¬

Expanded text:
 retentum perditur, manet erogatum. Diu enim cum rebus nostris durare non possumus, quia aut nos illas moriendo deserimus, aut illae nos viventes quasi deserunt pereundo. Agendum ergo nobis est ut res absolute perituras, in non pereuntem cogamus transire mercede
Abbreviated transcription (Latin):
2 ͦ libro. Uerũ sacrificiũ est. om̃e
opus qd̾ agitur. ut sãcta sociẽta¬
te inhereamꝰ deo relatũ st ad il-¬
lũ finẽ boni. quo ueraciter boni
qse possumꝰ. Uñ et ip̃a miseri¬
cordia. qua hoi subuenit᷑. si nõ
ꝓpter deũ fit. nõ est sacrificiũ.
et si eñi ab hoĩe fit uł offeratur.

Expanded text:
 Proinde uerum sacrificium est omne opus, quod agitur ut sancta societate inhaereamus Deo, relatum scilicet ad illum finem boni, quo ueraciter beati esse possimus. Unde et ipsa misericordia, qua homini subuenitur, si non propter Deum fit, non est sacrificium. Etsi enim ab homine fit uel offertur,
Abbreviated transcription (Latin):
d  huiõi est. Quidã tã libe̾ et palã
pͨcant ut postꝙͣ eos uide̾is statĩ ĩtelli¬
gas pct̃ores. Alios ãt qui callide ot¬
tultãt uicia sua ex seꝙͣti ꝯu̾satiõe
cognoscimꝰ. Siln et bona apud ali¬
quos ĩ ꝓpatulo sũt. In aliis longo

Expanded text:
di est: Quidam tam libere et palam peccant, ut postquam eos videris, statim intelligas peccatores. Alios autem, qui callide occultant vitia sua, ex sequenti conversatione cognoscimus. Similiter et bona apud aliquos in propatulo sunt, in aliis longo
Abbreviated transcription (Latin):
didicimꝰ meditatiõib cõẜuamꝰ.
Geminũ infert bonũ lectio sc̃aꝵ
scͥpturarũ siue qr intellc̃m mẽtis
erudit seu ꝙ a mũdi uanitatibꝰ
abstractũ hoĩem ad amorẽ dei ꝑ¬
ducit. Excitati enĩ sepe illiꝰ ẜmo¬
ne. abstrahim᷑ a desideriis uite mũ¬
dane atq accensi in amõe sapi¬
encie tanto. uana spes mortalita¬
tis huiꝰ nobis uilescit ꝙͣto ãplius
legendo spes eterna claruerit.
ad ꝓferendũ que didicit lector
strẽnuꝰ. pociꝰ ad ĩplendũ q̃ legit.
ꝙͣ ad sciendũ. erit ꝓmptissimus.
Minor enĩ pena est nescire quid
appetas ꝙͣ ea que noueris. nõ ĩple̾.
sicut enĩ legendo. scie concupisti¬
mꝰ sic sciendo. recta q̃ didicimus.
ĩple̾ debemꝰ lex dei et p̃miũ. et penã¬

Expanded text:
dicimus, meditationibus conservamus. 4. Geminum confert donum lectio sanctarum Scripturarum: sive quia intellectum mentis erudit, seu quod a mundi vanitatibus abstractum hominem ad amorem Dei perducit. Excitati enim saepe illius sermone, subtrahimur a desiderio vitae mundanae; atque accensi in amorem sapientiae, tanto vana spes mortalitatis hujus nobis vilescit, quanto amplius legendo spes aeterna claruerit. ad proferendum quae didicit. 6. Lector strenuus potius ad implendum quae legit, quam ad sciendum, erit promptissimus. Minor enim poena est nescire quid appetas, quam ea quae noveris non implere. Sicut enim legendo scire concupiscimus, sic sciendo recta quae didicimus implere debemus. 7. Lex Dei et praemium ha
Abbreviated transcription (Latin):
ieiunii. Hoc moyses tarus deo
legislator factus ẽ. hoc helyam
per aera curru leuauit igneo
Hinc daniel misteriũ. uictor leo¬
nũ uiderat. per hoc amitꝰ inti¬
mus sponsi iohãnes claruit.

Expanded text:
ens. 2. Hoc, Moyses charus Deo, Legisque lator factus est, Hoc Eliam per aera Curru levavit igneo. 3. Hinc Daniel mysteria Victor leonum viderat, Per hoc amicus intimus Sponsi Joannes claruit.
Abbreviated transcription (Latin):
Magna ẽ in hoc cõmendacio hu¬
militatis. Et faciũt hoc sibũui¬
tẽ fr̃es etiã ip̃o oꝑe uisibili et qͥ
manu nõ faciũt. corde faciant.
Multo autẽ melius ẽ ut eciam
manib fiat. łiec dedignet᷑. quod

Expanded text:
Magna est in hoc commendatio humilitatis. Et faciunt hoc sibi invicem fratres etiam in ipso opere visibili: et qui manu non faciunt, corde faciunt, multo etiam melius est ut etiam manibus fiat, nec dedignetur quod
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ noli recipe nisi sub
duobꝰ uel tribꝰ testib. Peccã¬
tes aũt corã om̃ib argue. ut
et ceteri timorẽ habeant ¶Te¬
tor corã deo et xp̃o ihu et elet¬
tis angelis. ut hec custodias.
sine p̃iudicio nichil faciens.
in aliã partẽ declinãdo ¶ Ma¬
nꝰ cito nenũ ĩposueris neq

Expanded text:
tionem noli recipere nisi sub duobus et tribus testibus peccantes coram omnibus argue ut et ceteri timorem habeant testor coram Deo et Christo Iesu et electis angelis ut haec custodias sine praeiudicio nihil faciens in aliam partem declinando manus cito nemini inposu
Abbreviated transcription (Latin):
domestici cuiq sunt. ut ꝑntes
filiis. uel ꝑntib filii. Ideẽ ip̃e ma¬
gister scõꝵ insinuãs ꝙ a piis fi¬
liis. tura impendenda ẽ ꝑntibꝰ.
de seip̃o ex ͫ ꝯstituit. qñ de cruce
mr̃em iohãnui cõmendauit. et al¬
terũ pro se filiũ quodãͦ. ei ꝓui

Expanded text:
domestici cuique sunt ut parentes filiis, vel parentibus filii. Ideo ipse magister sanctorum insinuans quod a piis filiis cura impendenda est parentibus, de seipso exemplum constituit, quando de cruce matrem Joanni commendavit, et alterum pro se
Abbreviated transcription (Latin):
circo salutẽ ꝑdidit qr cũ suꝑbie
picio mẽsurã moderate r̾fectiõis
excessit. De u ͭ ͦ. Et pͥmogenitorũ
głiam esau amisit qr magno es¬
tu desiderii uilẽ tibũ .i. lentitulã
cõcupiuit. quã dũ uendendis etiã
pͥmogenitis. p̃tulit. quo in illã
appetitu. anhela̾et indicauit. Neq
enĩ tib s appetitꝰ in uicio ẽ. Uñ
et lautiores cibos plerũq sine cul
quẽ p̃diximꝰ esau pͥmatũ ꝑ lenti¬
culã ꝑdidit. et helyas in heremo.
uͥtutẽ̾ sp̃us carnes edendõ seruauit.

Expanded text:
erdidit, quia cum superbiae vitio mensuram moderatae refectionis excessit. Et primogenitorum gloriam Esau amisit, quia magno aestu desiderii vilem cibum, scilicet lenticulam, concupivit ; quam dum vendendis etiam primogenitis praetulit, quo in illam appetitu anhelaret indicavit. Neque enim cibus, sed appetitus in vitio est. Unde et lautiores cibos plerumque sine culpquem diximus, Esau, primatum per lenticulam perdidit, et Elias in eremo virtutem corporis carnes edendo servavit
Abbreviated transcription (Latin):
in ecclia dei morbidũ aliqͥd. pra¬
uũq sapiũt. si correpti ut sanũ
rectũq sapiant r̾sistũt contu¬
maciter suaq pestifea et mor¬
tifera dogmata. emenda̾e nolũt
s defensa̾e ꝑsistũt. hetici fiunt.

Expanded text:
aecclesia Dei morbidum aliquid pravumque sapiunt, si correpti, ut sanum rectumque sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera et mortifera dogmata emendare nolunt, sed defensare persistunt, heretici fiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
iuniores nube̾ filios ꝓ treare.
matresfamilias esse nullam
occasionẽ da̾e aduersaĩo ma¬
ledicti gr̃a. Iam enĩ quedã
cõuerse sũt retro. post sathã¬

Expanded text:
iuniores nubere, filios procreare, matresfamilias esse, nullam occasionem dare aduersario maledicti gratia. Iam enim quędam conuersę sunt post Satha
Abbreviated transcription (Latin):
cauit corripe eũ int̾ te et ipsum
iau. solũ qr ĩ te peccauit. Qͣd est. in
te pestauit. tu scis. ꝙ peccauit
tũc secreto argue ne si publice
argueris. nõ sis corrector s pro¬
ditor ut iustus ioseph. de mã¬
ria fecit. solus suspicãs adulte¬
riũ. qñ aũt palam peccat᷑ pa¬

Expanded text:
ccaverit, corripe eum inter te et ipsum solum. Quare? quia in te peccavit Quid est in te peccavit? Tu scis quod peccavittunc secreto argue, ne si publice argueris, non sis corrector, sed proditor, ut justus Joseph de Maria fecit solus suspicans adulterium. Quando autem palam peccatur, pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmuttit᷑ eciã cũ abiecta et ui¬
lia sumũtur. Neq enĩ adamꝰ
solus ut a uetito se pomo sus
gimꝰ ꝓfecto qͣd aliud. ꝙͣ uetita
degustamꝰ. Ea itaq sumẽda
sunt. que natue ncc̃itas q̃rit.
et nõ que edendi libido sugge¬

Expanded text:
mittitur, etiam cum abjecta et vilia sumuntur. Neque Adam solus, ut a vetito se pomo suspgimus, profecto quid aliud quam vetita degustamus? Ea itaque sumenda sunt quae naturae necessitas quaerit, et non quae edendi libido sugge
Abbreviated transcription (Latin):
bene uiuendo eã tustodiũt penã
tepnũt. Om̃is qui a p̃ceptis dei
discedit oꝑe quocͥens eadẽ dei pre¬
cepta legere bel audie potue̾it. cor¬
de suo dep̃hensus confundit᷑. quia
id qd̾ male egit. mẽorat᷑ et teste
constĩa interiꝰ accusatur. Unde
unusquisq confunditur. qñ mã¬
data dei. uel legendo. pel audiẽdo
respicit. que uiuendo contẽpnit.

Expanded text:
bene vivendo custodiunt; poenam temnunt. 8. Omnis qui a praeceptis Dei discedit opere, quoties eadem Dei praecepta legere vel audire potuerit, corde suo reprehensus confunditur, quia id quod non agit memoratur, et teste conscientia interius accusatur. Unde unusquisque confunditur quando mandata Dei vel legendo, vel audiendo respicit, quae viven
Abbreviated transcription (Latin):
quippe sumẽda sũt alimẽta quẽ¬
s admodũ et medicam enta. Fames
enĩ et sicis quidã dolores sunt.
et sicut febres necãt. nisi alimẽ¬
torũ medicina succurrat sit gͦ¬
sumẽda ẽ alimoĩa. ut medicĩa s
dũ. ad quietẽ sacietatis ab indi¬
gencia transit᷑ in ip̃o transitu.
insidiat᷑ laq̃us concupĩe et cũ
salus esse debeat causa edendi
ad iũgit se tãꝙͣ pedissequa peri
taria cupiditas fallacie mĩsteriũ
suppetat. Ad hoc incertũ hylares
ĩ obtentu salutis obumbranego¬

Expanded text:
enim sumenda sunt alimenta quemadmodum medicamenta. Fames enim et sitis ut quidam dolores urunt, et sicut febres necant, nisi alimentorum medicina succurrat, sumenda est alimonia ut medicina, sed dum ad quietem satietatis ab indigentia transitur in ipso transitu insidiatur laqueus concupiscentiae, et cum salus sit causa edendi, adjungit se tanquam pedissequa pericntaria cupiditas fallaciae ministerium suppetat. Et ad hoc incertum hilarescet obtentu salutis obumbrat nego
Abbreviated transcription (Latin):
glõ. Non ẽ uenale euãgeliũ ut
pro hiis p̃dicetur si enĩ sic uen¬
dũt magnã rem uilipendunt.
Accipiãt ergo sustentationem a
dño non enĩ a ꝓpło reddit᷑ qͣsi
ices illis qui sibi in caritate si
possint laborae pascant. ¶ Solu

Expanded text:
on tamen venale est Evangelium ut pro his praedicetur. Si enim sic vendunt, magnam rem vilipendunt. Accipiant ergo sustentationem neDomino. Non enim a populo redditur quasi merces illis qui sibi in charitate Evpossint laborare, pascantu
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã putasse cõẽm om̃ibus
in xp̃o esse libertatẽ qd̾ de spuali
libertate utiq uerũ est nõ de tar¬
nali. ut illi intelligebãt. Ideo cõ¬
tra eos loquit᷑ hic apłus iubẽs
seruos dñis suis ẽẽ subditos. nõ
ergo exigãt serui qd̾ de hebreis

Expanded text:
quosdam praedicasse communem omnibus in Christo esse libertatem, quod de spirituali libertate utique verum est, non de carnali, ut illi intelligebant: ideo contra eos loquitur hic Apostolus jubens servos dominis esse subditos. Non ergo exigant servi Chris
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃e. Ut enũ laꝑtus in ep̃m nõ
eligetur hec causa fuit qr uita
laycalis eccłiasticis disciplĩs ꝑ
ordinẽ nõ erudita. nescit exẽplã
rligionis de se prestrare aliis q̃
in seipõ experimento nõ didicit.
Cũ ergo quilibet laycus merito
sue ꝑfectiõis cleritalẽ uitã tnͣstẽ¬

Expanded text:
 laicus in episcopum non eligeretur, haec causa fuit, quia vita laicalis ecclesiasticis disciplinis per ordinem non erudita nescit exempla religionis de se praestare aliis, quae in se ipsa experimento non didicit. Quum ergo quilibet laicus merito suae perfectionis clericalem vitam transcen
Abbreviated transcription (Latin):
riebam̃ et qd crassũ erat. occide¬
batis gregẽ autẽ meũ nõ pasce¬
batis. Qd infirmũ fuit. nõ con
solidastis et qd̾ egrotũ. nõ sanas¬
tis qd fractũ est. nõ alligastis et
et qd abiectũ est nõ reduxistis.
et qd̾ perierat. nõ quesistis s cũ
austeritate ĩꝑabatis eis et cũ

Expanded text:
 et quod crassum erat occidebatis: gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit non solidastis, et quod aegrotum non sanastis, quod confractum est non alligastis, et quod abjectum est non reduxistis, et quod perierat non quaesistis: sed cum austeritate imperabamini eis, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
tam. Quantũ uigilet disciplĩa
domꝰ mee homo sũ et int̾ hoĩes
uiuo nec mithi arroga̾e audeo¬
ut domꝰ mea melior sit ꝙͣ archa
ancillã et filiũ eiꝰ. Aut melior
sit ꝙͣ domꝰ ysaat tui de duobꝰ

Expanded text:
t enim uigilet disciplina domus meae, homo sum et inter homines uiuo nec mihi adrogaut domus mea melior sit quam archa ancillam et filium eius, aut melior sit quam domus Ysaac, cuius de duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Iure qui domui nescit preesse.
in ep̃m ordĩari ꝓhibet᷑ qͥa qͥ
in re mĩma et de qua deb si-¬
bi familior cura inesse, fidelis
nõ est. quõ in eccłi̾a. ubi tot st
et alieni. sollicitã diligẽtiã ex¬

Expanded text:
ui suae nescit praeesse, in episcopum ordinari prohibetur, quia qui in re minima, de qua sibi familiarior debet cura inesse, fidelis non est quomodo in ecclesia Dei ubi tot sunt et alieni sollicitam diligentiam ad
Abbreviated transcription (Latin):
li uinculo si pudicitia conseruat᷑.
dãpnacio nõ tenetur s in uiduali
continẽtia. et u̾ginali excellentia.
uirtus muneris ãpłioris expetit᷑.
qua expetita et electa et uoto ob¬
lata. iam nõ solũ capesc̾e nupti¬
as s etiã si nõ nubatur nubere
uelle. dãpnabile est. Douentibus¬

Expanded text:
li vinculo si pudicitia servatur, damnatio non timetur; sed in viduali continentia, et virginali excellentia virtus muneris amplioris expetitur; qua expetita et electa, et voto oblato jam non solum capescere nuptias, sed etiam si non nubatur nubere velle damnabile est. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
ultĩo. Uñ. cũ de qnq panibus.
prius panes accipiẽs. fregit et
postea discipulis dedit et per
eos demũ turbis apposuit qr
sacramẽta legis et ꝓphetarũ. pꝰ
eciã petrus cũ rt̃oribꝰ ecclie scri¬

Expanded text:
tc. Unde quum de quinque panibus prius panes accipiens fregit, et postea discipulis dedit, et per eos demum turbis apposuit, quia sacramenta legis et prophetarum prius et Petrus, quum rectoribus ecclesiae scri
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qui inq̃t plenissime ĩtelligere
appetit qualis ẽ tales nimicũ dẽt
aspic̃e qualis nõ est. ut ex bonorũ
forma metiat᷑ ꝙͣto ip̃e deserto bo¬
no deformis est. Ex hiis qͥpe. qͥb
plenissie bona assunt. ꝓpendit
recte q̃ sibi minꝰ sunt. Atq ĩ illo¬
rũ pulcritudĩe. conspicit feditatẽ
suã quã in seip̃o et p̃t ꝓpeti. et sen¬
tire nõ p̃t. lucẽ nãq debet cõ spic̾e
qui uult de tenebris iudica̾e. ut ĩ
illa uideat. qͥd de tenebris estimet
per qͣs uide̾ p̃peditur. Iustoꝵ ergo¬

Expanded text:
. Qui enim plenissime intelligere appetit qualis est, tales nimirum debet conspicere qualis non est ut ex bonorum forma metiatur, quanto ipse deserto bono deformis est. Ex his quippe quibus plenissime bona adsunt, perpendit recte, quae sibi minus sunt, atque in illorum pulchritudine conspicit foeditatem suam, quam in semetipso et potest perpeti, et sentire non potest. Lucem namque debet conspicere, qui vult de tenebris judicare, ut in illa videat quid de tenebris aestimet, per quas videre praepeditur. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
nitatẽ. laborẽ nõ delicias. nõ cresc̾e
fastigio s hũilitate decresc̾e̾ ut fi
cie. s nõ relicta. cũ iacob intret ad
lyam occulis lippã. et de mõte cum
moyses descendat ad cãpos idest de
otio cõtẽplatiõis ad laborẽ actionis.¬
Augͭꝰ Non eñ sic qͥsq debet esse
ociosus. ut in eodẽ ocio utilitatẽ nõ
cogitet ꝓximi. Non sic actuosus.
ut contẽplationẽ nõ reqͥrat dei.

Expanded text:
nitatem; laborem, non delicias; non crescere fastigio, sed humilitate decrescere; ut fiacie, sed non relicta cum Jacob intret ad Liam, oculis lippam, et de monte cum Moyse descendat ad campos, id est de otio contemplationis ad laborem actionis. Non enim sic esse debet quisque otiosus, ut in eodem otio utilitatem non cogitet proximi; nec sic actuosus, ut contemplationem non requirat Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
diuites. pauperũ cibis uesci utant᷑
consuetudĩe infirmitatis sue sed
si consuetudinẽ mutãt. egrotant.
utant᷑ supfluis dent inoꝑib ncͣcia
utant᷑ p̃ciosis dent pauꝑib uilia.

Expanded text:
divites pauperum cibis vesci, utantur consuetudine infirmitatis suae; sed si consuetudinem mutant, aegrotant. Utantur superfluis, dent inopibus necessaria; utantur pretiosis, dent pauperibus vilia.
Abbreviated transcription (Latin):
reũtib strictius utit᷑ ꝙͣ sese habẽt No¬
mores eoꝵ cũ quib uiuit ã intẽ¬
ꝑans. aut suꝑsticiosꝰ est. Qͣsquis
uero utitur. ut methas consuetu¬
est. In om̃ib eñ talibꝰ. nõ usus
rerũ. s libido in culpa ẽ. Eͣd gͦ
ligentꝰ attendendũ est nec teni̾e
flagicia rephendamꝰ. Fie̾i ẽĩ p̃t.
ut sine aliquo cupidĩs uicio uel
uoracitatis. p̃ciosissimo cibo sapĩes
utat᷑. Insipiens ueo fetidissĩe gu-¬
le flãma. in uilissimũ tibũ exax¬

Expanded text:
utitur, quam sese habent mores eorum cum quibus vivit, aut intemperans, aut supertitiosus est. Quis quis vero eis utitur, ut metas consuetuest. In omnibus enim talibus non usus rerum sed libido in culpa est. Quod igitur genter attendendum est, ne temere flagitia reprehendamus. fieri enim potest, ut sine aliquo uitio cupediae uel uoracitatis pretiosissimo cibo sapiens utatur, insipiens autem foedissima gnlae flamma in uilissimum ar
Abbreviated transcription (Latin):
sit iotundũ est. nͥ tibus bñ diges¬
tus a̾ detoctus. nichil sic salutẽ
nichil sic sensuũ acumẽ oꝑat᷑ nͭ
refectio. Sufficiẽtia qͥꝓpe cũ nutͣ¬
mento et sospitatẽ. simul eciã pro¬

Expanded text:
sic jucundum est, sicut cibus bene digestus et decoctus. Nihil sic salutem, nihil sic sensuum acumen operatur,refectio; sufficientia quippe cum nutrimento et sospitatem simul pro
Abbreviated transcription (Latin):
si homicidii. aut facto aut p̃cepto
aut cõsilio aut defensiõe pꝰ bap-¬
tismũ conscius fuerit et ꝑ aliꝙͣ
surreptionẽ ad clei̾tatũ uenei̾t dei¬
citatur .¶ Ex quo seqͥtur arᵈ ͦ a

Expanded text:
si homicidii aut facto, aut praecepto, aut consilio, aut defensione post baptismum conscius fuerit, et per aliquam subreptionem ad clericatum venerit, dejiciatur, e
Abbreviated transcription (Latin):
bitis nomẽ meũ. suꝑ filios iscł et
ego bñdicã eis ¶ Ua postulatiões
sunt. qͣn. qͣsi ex debito aliqͥd postula¬
tur ut qd̾ hic gerit᷑ in eterna uita¬
ꝑficiat᷑. ¶ Gr̃aꝵ actio. est de ꝑactis
q̃ totũ concludit. qͣsi totũ aͣ deo. ut

Expanded text:
en meum super filios Israel, et ego benedicam eis . Vel postulationes sunt, quando quasi debito aliquid postulatur, ut quod hic geritur in aeterna vitrficiatur. Gratiarum actio est de peractis, quae totum concludit quasi totum sit a Deo, ut:
Abbreviated transcription (Latin):
tor qr ĩ se ĩpleuit. ꝑ q̃ iustificati su¬
mꝰ et ip̃am iustificationẽ est oꝑatꝰ
potẽtia deitatis cũ pr̃e et spũ scto.
Est ergo r̾dẽp̃tor inꝙͣtũ est deus
pt̃atis usu inꝙͣtũ hõ hũilitatis ef¬

Expanded text:
er quae justificati sumus, et ipsam justificationem est operatus potentia deitatis cum Patre et Spiritu sancto. Est ergo Redemptor, in quantum est Deus, potestatis usu; in quantum homo, humilitatis ef
Abbreviated transcription (Latin):
ciã. multos ꝯmouit et dispsit
illos de gente in gentẽ ciuitates
muratas diuitũ destruxit et do¬
mos magnatoꝵ effodit uirtutes
populoꝵ concidit. et gentes fortes

Expanded text:
tia multos commouit, et dispersit illos a gente in gentem. ciuitates muratas diuitum destruxit et domus magnatorum effodit. uirtutes populorum concidit et gentes fortes
Abbreviated transcription (Latin):
declarat gloͣ.d. Mulier typus ẽ carnis.
Adã rõnus qui pẽnis uͥtutũ uolat
ad deũ ut passer ad domũ. Uñ ꝓpha
suos. Passer est rõ et turtur ẽ caro
q̃ generat filios i oꝑa bona q̃ tñ¬

Expanded text:
Dei? Sed mulier typus est carnis, Adam rationis, quae pennis virtutum volat ad Deum, ut passer ad domum. Unde PropAugustinus Passer est ratio, turtur est caro, quae generat filios, id est opera
Abbreviated transcription (Latin):
mediꝰ ĩmortalis et miser ut ad im
Ad hoc aũt se int̾põit mortał et bea¬
tus sc xp̃s. ut mortalitate tnͣsacta.
et ex mortiuis fac̾e̾t ĩmortales qd̾
in se r̾surgendo mõstrauit, et ex mi-¬
est gͦ mediꝰ malus qui seꝑat ami-¬
cos. illiꝰ bonꝰ. qui r̾conciliat ũmi-

Expanded text:
medius immortalis et miser, ut ad immAd hoc autem se interposuit mortalis et beatus, ut, mortalitate transacta, et ex mortuis faceret immortales, quod in se resurgendo monstravit, et ex miergo medius malus, qui separat amicos; alius bonus, qui reco
Abbreviated transcription (Latin):
de corde puro .i. de puro ĩtellc̃u. ut nł
nisi deus diligat᷑. et de cõscĩa boͣ x de
spe bona conscĩa ħ põit᷑. ꝓ spe. Ille eĩ
ad id qd̾ diligit. ꝑuenturũ se sperat.
tui male conscĩe sccupulꝰ nõ inest.
Ille ãt sperat qͥ bonã conscĩam gerit
quẽ bẽo pũgit mala conscĩa. retrahit

Expanded text:
de corde puro, id est de puro intellectu, ut nihil nisi Deus diligatur. Et de conscientia, id est spe, bona. Conscientia hic ponitur pro spe. Ille enim se ad id quod diligit perventurum esse desperat, cui malae conscientiae scrupulus inest. Ille enim sperat qui bonam conscientiam gerit, quem vero pungit mala conscientia retrahit
Abbreviated transcription (Latin):
utit᷑ lege nisi iustꝰ. At ei nõ est po¬
sita s ĩiusto. An et ĩiustꝰ ut sancti¬
ficet᷑ .x ut iustꝰ fiat legittĩe lege uti
dẽt qͣ tanꝙͣ pedagogo ꝑducatur ad
grãm ꝑ quã solã. qd̾ lex iubz poss
ĩple̾. Per ip̃am ꝙppe iustificat᷑ gra¬
tis .⁊ nullis suoꝵ oꝑmi p̃cedentibus

Expanded text:
utitur lege nisi iustus? at ei non est posita, sed iniusto. an et iniustus, ut iustificetur, id est ut iustus fiat, legitime lege uti debet, qua tamquam paedagogo perducatur ad gratiam, per quam solam quod lex iubet possit implere? per ipsam quippe iustificatur gratis, id est nullis suorum operum praecedentibus
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃am ꝑducat᷑ s quo legittĩe iam
iustꝰ utat᷑. An forte ỹmo uere non
forte s sic certe lt̃ime utit᷑ lege iñ
iustꝰ cũ eã terrendis ĩponit ũustis
ut cũ et ip̃ĩs cepe̾it ĩolite cõcupĩe mor¬
bꝰ ĩcentiuo ꝓhibitõis et cumulo pre¬
uaricationis augeri cõfugiãt per
fidẽ ad iustificantẽ gr̃am et ꝑ donũ
minãtis lr̃e euadãt. Ita nõ erũt cõ¬
traria neq ĩter se duo ista pugnã¬
bũt ut eciã iustꝰ bona lege lo git¬
time utat᷑ et tñ iusto lex posita
nõ sit. Nõ eñi ex ea iustificatꝰ
est R ex lege fidei qͣ credidit nullo

Expanded text:
time jam justus utatur? An forte, imo vero non forte, sed certe, sic legitime utitur lege jam justus, cum eam terrendis imponit injustis, ut cum et in ipsis coeperit inolitae concupiscentiae morbus incentivo prohibitionis et cumulo praevaricationis augeri, confugiant per fidem ad justificantem gratiam, et per donum minantis euadant? ita non erunt contraria neque inter se duo ista pugnabunt, ut etiam iustus bona lege legitime utatur et tamen iusto lex posita non sit; non enim ex ea iustificatus est, sed ex lege fidei. qua credidit nullo
Abbreviated transcription (Latin):
ppło ad ydolũ fabricandũ nõ consẽ¬
sit inductꝰ. s cessit obstrictꝰ.  ͫ est¬
lis esse seruiendũ s blandiciis femi¬
neis ad illa sacrilegia fuisse cõpulsũ.
illũ uirũ. sue feĩe uni unũ. hõem hõi
cõiugẽ ꝯiũgi. ad dei legẽ transgre-¬
diendũ nõ tanꝙͣ uerũ loquẽti credi¬
disse seductũ sed. sociali necessitudiẽ
mon uir tante sapĩe. nũqͥd nõ cre¬
dendũ est. ꝙ in simulacroꝵ cultu. cre¬
didit esse aliqͥd utilitatis: s amori
mulierũ ad hoc malũ trahẽti. resis¬
tere nõ eualuit faciẽs qd̾ sciebat
nõ esse faciendũ ne suas quib de¬
peribat atq defluebat mortiferas
delicias contristaret.uliã ad huc¬

Expanded text:
populo ad idolum fabricandum non consensit inductus, sed cessit obstrictus ; nlis esse serviendum, sed blanditiis femineis ad illa sacrilegia fuisse compulsum illum uirum suae feminae, uni unum. hominem homini, coniugem coniugi, ad Dei legem transgrediendam non tamquam uerum loquenti credidisse seductum, sed sociali necessitudine mon, uir tantae sapientiae, numquidnam credendum est, quod in simulacrorum cultu credidit esse aliquid utilitatis? sed mulierum amori ad hoc malum trahenti resistere non ualuit, faciens quod sciebat non esse faciendum, ne suas, quibus deperibat atque defluebat, mortiferas delicias contristaret. ita
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. in eo falli potuit. ut ueniale cre¬
d̾et esse cõmissũ ac ꝑ hoc. in eo quidẽ
quo mulier seducta ẽ. nõ est ille se¬
ductꝰ. sed eũ fefellit quõ fuerat uindi¬
candũ qd̾ erat dicturꝰ Mulier quam¬
mͥ dedisti. ip̃a mͥ dedit. et mãducaui.

Expanded text:
tatis in eo falli potuit, ut ueniale crederet esse commissum. Ac per hoc in eo quidem, quo mulier seducta est, non est ille seductus, sed eum fefellit, quo modo fuerat iudicandum quod erat dicturus: Mulier. quam dedisti mecum, ipsa mihi dedit, et manducaui.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis nõ contenta serpẽtis. considera¬
uit lignũ. uiditq bonũ ad escã et de¬
corũ ad aspc̃m et nõ tredens posse se
inde mori. Abitror. ꝙ putaue̾it deũ
alicuiꝰ sigͥficatiõis causa. dixisse. Si
mãducauetis. morte morienũ atq
ideo sũpsit de fr̃cu et mãducauit.

Expanded text:
uerbis non contenta serpentis considerauit lignum uiditque bonum ad escam et decorum ad aspectum et non credens posse inde se mori, arbitror, quod putauerit deum alicuius significationis causa dixisse: si manducaueritis, morte moriemini. atque ideo sumsit de fructu eius et manducauit
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ uerbis docet oꝑibus explere et si ẽi
manifeste uera esse nõ ignorẽt᷑. q̃ docẽ¬
tur tñ si negligi ceperĩt a ing̃ro non
fatile profitient andiẽtibꝰ. Magͥ ẽi
oꝑa suadent ꝙͣ uerba. Ideoq magnis
preconiis remunerãdi sunt qui negli¬
gentibꝰ ingr̃is de sol̃ uerbis profitiunt
aplͣs enĩ forma erat hiis qui tenues
substãtia erãt in plebe ut discerẽt libͣ¬
tatem suã nõ amitte᷑. uñ ⁊ salomon.
Raro ĩquit ĩferes pedẽ tuũ ad amitum
tuũ ne satiatꝰ tui oderit te. Qui enĩ
frequẽtet ad alienã mẽsam ꝯuẽit ocio
deditꝰ aduleturi m̃te est pascẽti se. cũ
religio nostra ad libertatẽ adnocet. hec¬

Expanded text:
quae verbis docet operibus implere. Et si enim manifesta vera esse non ignorentur quae docentur, tamen si negligi coeperint a magistro, non facile proficient audientibus. Magis enim opera suadent quam verba: ideoque magnis praeconiis remunerandi sunt qui negligentibus magistris de solis verbis proficiunt. Apostolus ergo forma erat his qui tenues erant substantia in plebe, ut discerent libertatem suam non amittere. Unde et Salomon: Raro, inquit, inferes pedem ad amicum tuum, ne satiatus tui oderit te . Qui enim frequenter ad alienam mensam convenerit otio deditus, aduletur necesse est pascenti se, cum religio nostra ad libertatem homine
Abbreviated transcription (Latin):
adintores sumꝰ. dei agricultura est̃ dei
edificando et fũdamẽtum ponendo. ita
uerbo dei. si nõ inde oꝑetur alioꝵ edi¬
et nos facimꝰ. legimꝰ cũ fratribꝰ qui
ad nos ab estu solͭ ueniũt fatigati ut
apud nos in uerbo dei ⁊ in or̃onibꝰ psal¬
mis. ỹnis et cãtic̾ spiritalibꝰ r̃quiescãt
Alloq̃mur eos. cõsolam. exhortamur¬
edificãtes in eis si qd eorũ uite pro
suo gradu deesse ꝑspicimꝰ. Talia oꝑa
si non facẽmꝰ ꝑiculose a dño alimẽta
ip̃a spñalia sumẽmꝰ. hͦ enĩ dixit apꝰ

Expanded text:
agricultura, dei aediando, igando, aedificando et fundamentum ponendo, ita uerbo dei, si non inde operatur aliorum aediet nos facimus: legimus cum fratribus, qui ad nos ab aestu saeculi ueniunt fatigati, ut apud nos in uerbo dei et in orationibus, psalmis, hymnis, canticis spiritalibus requiescant. alloquimur eos, consolamaedificantes in eis, si quid eorum vitae pro suo gradu deesse perspicimus. Talia opera si non faceremus, periculose a Domino alimenta ipsa spiritualia sumeremus. Hoc enim dixit Apostolus,
Abbreviated transcription (French):
et pctorib. sceleratis et cõtami¬
natis patricidis et mricidis
homicidis et fornicariis mas¬
culoꝵ cõcubitorib plagiariis.
mẽdacibꝰ et ꝑiuris et si quid
aliud sane dõtt̾ne ad u̾satur q̃¬

Expanded text:
et peccatoribus, sceleratis et contaminatis, patricidis et matricidis, homicidis, fornicariis, et masculorum concubitoribus, plagiariis, mendacibus, perjuris, et si quid aliud sanae doctrinae adversatur
Abbreviated transcription (Latin):
E cetero fratres orate pro nobis
ut sermo dei currat ⁊ claĩfice
sicũt et apud pos et ut libeꝰ ab ĩ portu¬
tunis et malꝰ hoibꝰ nõ eĩ oĩm est fides
Fidelis aũt dñs est qui cõfirmabit uos

Expanded text:
e caetero, fratres, orate pro nobis, ut sermo Dei currat, et clarificetur, sicut et apud vos: et ut liberemur ab importunis, et malis hominibus: non enim omnium est fides. Fidelis autem Deus est, qui confirmabi
Abbreviated transcription (Latin):
nctĩa nõ curare cũ eiꝰ sapientissima
ꝓuidentia usq ad ista creanda ⁊ gub̃¬
nanda ꝑuẽiat. Neq enĩ nõ ipse pascit
et uestit eciã eos. q̃ manibꝰ oꝑant᷑ sed ne
xep̃ĩanã militiã ad hoc detorq̃ãt ut ista
conq̃rãt. hoc ẜnos suos dñs premonet
ut in eo mĩstẽ̾io qd sacͣmẽto eiꝰ debet
nõ ista s ẽgnũ eiꝰ ⁊ iustitiã cogitẽꝰ et hᵒ
oĩa apponẽt᷑ nobͣ siue ꝑ manꝰ oꝑantibꝰ¬

Expanded text:
necessaria non curare; cum ejus sapientissima providentia usque ad ista creanda et gubernanda perveniat. Neque enim non ipse pascit et vestit etiam eos qui manibus operantur. Sed ne christianam militiam ad hoc detorqueant ut ista conquirant, hoc servos suos Dominus praemonet, ut in eo ministerio quod Sacramento ejus debetur, non ista, sed regnum ejus et justitiam cogitemus: et haec omnia apponent
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ omĩa deo silis longe essetab ho¬
nũbꝰ. at ita mediator nõ ess uerax.
itaq mediator xp̃us est inter mor¬
tales pctores et int̾imortalẽ iustũ.
Apparuit mortalis cũ hõib iustus

Expanded text:
aut per omnia Deo similis, longe esset ab hominibus, et ita mediator non esset Unus ergo Mediator Christus inter mortales peccatores et immortalem justum, appar
Abbreviated transcription (Latin):
non habeat᷑ mala opinio s bona
ut ꝓsint aliis. Nobis eĩ uita nr̃a
necessaria est aliis fuma nr̃a. pro¬
inde qͥsquis a crinũbꝰ flagicioꝵ
suã uitã custodit sibi bñfacit.
alios misericors est. si qua uͥtus¬

Expanded text:
non habeatur mala opinio, sed bona, ut prosint aliis. Nobis enim nostra vita necessaria est, aliis fama nostra. Proinde quisquis a criminibus flagitiorum vitam suam custodit, sibi bene facit. alios, misericors est. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ fiet ut unicuiq oꝑa sua ł bona
ymala cũcta in memoria reuocẽt᷑.
et mentis ĩtuitu mira celeritate cer¬
accepit. In. ea quippe qͦdã ͦ legit᷑ qͥt qͥd
ea faciẽte recolit᷑ h augꝰ. Et differt

Expanded text:
bona uel mala, cuncta in memoriam reuocentur et mentis intuitu mira celeritate ceraccepit. In ea quippe quodam modo legitur, quidquid ea faciente recolitur. Ut aut
Abbreviated transcription (Latin):
pugnabã illã. gloͣ. Qdqͥd eĩ erat
qd̾ legi mee adũsariũ uidẽt᷑ ĩpaciẽt᷑
ferebã acrit᷑ ĩseq̃bar. hoc apud iuide¬
os erat nobilitas s apud xp̃m q̃rit᷑
hũilitas. Ideo ibi iste saulus dicebat᷑
a saule cuiꝰ erat ꝓcelsa statura. ħãt¬

Expanded text:
. Quidquid enim erat quod legi meae adversarium videretur impatienter ferebam, acriter insequebar. Haec apud Judaeos erat nobilitas, sed apud Christum quaeritur humilitas. Ideo ibi iste Saulus dicebatur, a Saule cujus erat procera statura
Abbreviated transcription (Latin):
res ip̃a que dat᷑ ut mĩmꝰ ł̾ potus¬
bona et recta uolũtas datoris. uñ
dñs in euãgelio. nõ ait simplici¬
ter. Qui recipit iustũ ł ꝓphetã s
addit ĩ noĩe iusti ł̾ ꝓꝑhete. susci¬
pere ꝓꝑhetã uel iustũ est datũ.
fructus est. helyã pauisse legũt᷑
coruꝰ et uidua. s ꝑ coruũ qui nõ
in noĩe iusti dato pascebat᷑ ꝑ ui
duã fructu q̃ sciebat ꝙ hominẽ
dei pasceret et ꝓp hoc pasceret. qd̾¬

Expanded text:
res ipsa quae datur, ut munus, cibusbona, et recta voluntas datoris. Unde Dominus in Evangelio non ait simpliciter: Qui recipit justum vel prophetam, sed addidit: in nomine justi vel prophetae. Suscipere enim prophetam vel justum, datum fructus est. Eliam pavisse leguntur corvus et vidua; sed per corvum qui non in nomine justi, dato pascebatur; per viduam fructu, quae sciebat quod hominem Dei pasceret et propter hoc pasceret.