comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uietus : cui contubernium familiare prestabat: Et enimtrans acto tribunatꝰ sui
tempore renuntiaturum sesȩculo pollicebatuR: Quamartinꝰ expectatione sus¬
pensus: perbienniũ fere postea quã est baptisma consecutꝰ. soloscilicet nomine milicunt
Nterea inruentib intra gallias barbaris. lulianus cęsar coacto inunũ exerer¬
tu. apud uangionũ ciuitatem donatiuũ coepit erogaremilitibus: Utest consu¬
etudiͫ singulicitabant᷑ : donec ad martinũ uentũ est : Tunc uero oportunũ existima
quo peteret missionem: neq enĩ integrũ sibi fore arbitrabat᷑ sidonatiuũ non mili¬
taturus acciperet : Actenus inquit ad cȩsarem. militauitibi p̃acere ut nunc militẽ
dõ : Donatiuũ tuum pugnaturꝰ accipiat: Xp̃i ego milessum: pugnare michi ñ u
lum uero aduersum hancuocẽ tyrannꝰ infremuit: Dicens eum mecupugnȩ quȩ

Expanded text:
euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui euictus, cui contubernium familiare praestabat: etenim transacto tribunatus sui tempore renuntiaturum se saeculo pollicebatur. qua Martinus expectatione suspensus per biennium fere posteaquam est baptismum consecutus, solo licet nomine, militauit. Interea inruentibus intra Gallias barbaris Iulianus Caesar coacto in unum exercitu apud Vangionum ciuitatem donatiuum coepit erogare militibus, et, ut est consuetudinis, singuli citabantur, donec ad Martinum uentum est. tum uero oportunum tempus existimans, quo peteret missionem — neque enim integrum sibi fore arbitrabatur, si donatiuum non militaturus acciperet —, hactenus, inquit ad Caesarem, militaui tibi: patere ut nunc militem Deo: donatiuum tuum pugnaturus accipiat, Christi ego miles sum: pugnare mihi non licet. tum uero aduersus hanc uocem tyrannus infremuit dicens, eum metu pugnae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
e pauperem sinesua nuditate porussent: Nocteigitur igitur insecuta cum sesopo¬
ridedisset : uidit xpm clamidissuȩ quapauperem texerat parte uestitum: In tueri
diligentissime dñm: uestemq quã dederat iubetur agnoscere: Moxadangelorum
ircum stantium multitudinẽ . audit ihm clara uocedicentem: Martinꝰ adhuc
catituminꝰ: hac me ueste contexit: Uerememor dñs dictor suorũ qui ante p̃dixe¬
at quã diufecistis uni exminimis istis michi fecistis: sein paupere professus est fu¬
isse uestitum: Etad consirmandũ boni operis testimoniũ: In eodem se habitu queni
pauper acceperat est dignatꝰ ostendere: Quo uiso uirbeatissimꝰ non inglamẽ elatus
iuimanam sed bonitatemdĩ in suo opere cognoscens : cum essa annorum duodeuigin¬
ti adbaptisma conuolauit : N ec statim militiȩ renuntiauit : tribunisui precibus

Expanded text:
re pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopore pauperem sine sua nuditate potuissent. nocte igitur insecuta, cum se sopori dedisset, uidit Christum chlamydis suae, qua pauperem texerat, parte uestitum. intueri diligentissime Dominum uestemque, quam dederat, iubetur agnoscere. mox ad angelorum circumstantium multitudinem audit Iesum clara uoce dicentem: Martinus adhuc catechumenus hac me ueste contexit. uere memor Dominus dictorum suorum, qui ante praedixerat: quamdiu fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis, se in paupere professus est fuisse uestitum: et ad confirmandum tam boni operis testimonium in eodem se habitu, quem pauper acceperat, est dignatus ostendere. 1 quo uiso uir beatissimus non in gloriam est elatus humanam, sed bonitatem Dei in suo opere cognoscens, cum esset annorum duodeuiginti, ad baptismum conuolauit. nec tamen statim militiae renuntiauit, tribuni sui precibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nuodam itaq tẽpore cũ lamnichil preter arma & simplicem miliciȩ uestẽ
haber& media hieme quȩ solito asperior inhorruerat. ad eo ut plerosq uis
algor̃is extinguer& : obuium hab& in porta ambianensiũ ciuitatis ꝑauperẽ
nudũ : quid ũ precer euntes ut sui misererent᷑ orar&. om̃sq miserũ prete. ⁊ rent
in cełuecit uirdõ plenꝰ sibi illũ. aliis misericordiã ñ prestantib reseruari: Quid
tamen ager&e nuichil pret̃ clamidẽ qua inducꝰ erat habebat : Iã enĩ reliqua in opͥ¬
simile consumpserat: Arrepco itiq: ferro quo accinctus erat mediam diuidit : partẽq.
us pauperi tribuit : Reliqua rursus induitur: Interea decircũ stantib: ridereñ nulli:
qui a de formis essa & truncatus habitu uideret Multiquidem quibus er tmens
sanior altius gemere quod nichil similefecissent : Cum utiq plus habentes uesti¬

Expanded text:
Quodam itaque tempore, cum iam nihil praeter arma et simplicem militiae uestem Quodam itaque tempore, cum iam nihil praeter arma et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis paup miserum praeterirent, intellexit uir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reseruari. quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opsimile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent, cum utique plus habentes uesti
Abbreviated transcription (Latin):
Quitamen uersauice dñs seruebat. Adeo ut plerũq ei & calciamenta ipse detral¬
rai & ipse det ger& : Cibumunacĩperent : Hac sepius ministraret: Irenniuni fere
anteb aptisma in armis fuit : Integertamen ab his uitis quibus illud hominũ genꝰ
inplicari solet: Multa illi circa commilitones benignitis: miri caritas pacientia
uero atq humilitais ultrai humanũ modũ : Nam frugalitatẽ in eo laudari non ẽ
necesse: quaitausus est iutiam illo tẽpr̃ non miles sed monachus putaret᷑: quib
reb: itasibi commilitones om̃s deunxerat: ut eum miro affectu uenerarent᷑:
Nec dumtam̃ regenerat᷑ in xp̃o. agebat quendam bonis operib baptis matis can¬
didatu: adsifterescilic& laborantib: opem ferremiseris : Alere egentes uestn
nudos : Nichil sibi exmilitie stipendis: preter cotidianum uictum reseruabat
Hamtunc euangelii non surdus auditor decrastino ñ cogitabat. Ei¬

Expanded text:
cui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detrahcui tamen uersa uice dominus seruiebat, adeo ut plerumque ei et calciamenta ipse detraheret et ipse detergeret, cibum una caperent, hic tamen saepius ministraret. triennium fere ante baptismum in armis fuit, integer tamen ab iis uitiis, quibus illud hominum genus inplicari solet. multa illius circa commilitones benignitas, mira caritas, patientia uero adque humilitas ultra humanum modum. nam frugalitatem in eo laudari non est necesse, qua ita usus est, ut iam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. pro quibus rebus ita sibi omnes commilitones deuinxerat, ut eum miro adfectu uenerarentur. necdum tamen regeneratus in Christo agebat quendam bonis operibus baptismi candidatum: adsistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, uestire nudos, nihil sibi ex militiae stipendiis praeter cotidianum uictum reseruare: iam tum euangelii non surdus auditor de crastino non cogitabat.
Abbreviated transcription (Latin):
SEEUNDUM SECULIDIGNITATEM NONINEIMIS OE NTILINUS
cimen: Pater eius miles primum post tribunus militum fuit. Ipse arma¬
tam militiam in ado lescentia secutꝰ interscolares alas subrege constan¬
tio. De in subiuliano cesare militauit: Non tamen sponte : quia aprimis
sere annis diuina potius seruitute sacra inlustris pueri spirauit in fanue
Nanicũ ess& annorũ decem inuitis parentib ad ecdesiam confugit seque
itituminum fieri postulauit: Moxnurũ inmõdum totus indĩ opere ẽ ueri
cũ esset annorum duo decim. heremũ concupiuit Eecisseq uotis satis siattis in¬
firmitas non obseitiss&: Animus tam̃. aut cirea monasteria aut cirea ee clesiã
semper bitentus Medicabatur adhuc in&atepuerili quod postea deuotꝰ t ud unt¬
patre qui felicib eiꝰ actib inuidebat: Cum ess& annoꝵ quindecim raptus & cate¬
nat᷑ sacramentis militarib inplicatus est : unotantũ seruo comite contentuda

Expanded text:
secundum saeculi dignitatem non infimis, gentilibus tamen. pater eius miles primum, post tribunus militum fuit. ipse armatam militiam m adulescentia secutus inter scolares alas sub rege Constantio, deinde sub Iuliano Caesare militauit: non tamen sponte, quia a - primis fere annis diuinam potius seruitutem sacra inlustris pueri spirauit infantia. nam cum esset annorum decem, inuitis parentibus ad ecclesiam confugit seque catechumenum fieri postulauit. mox mirum in modum totus in Dei opere conuersus, cum esset annorum duodecim, eremum concupiuit, fecissetque uotis satis, si aetatis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus inpatre, qui felicibus eius actibus inuidebat, cum esset annorum quindecim, captus et catenatus sacramentis militaribus inplicatus est, uno tantum seruo comite contentus,
Abbreviated transcription (Latin):
peruenire. adeo ea in quibus ipse tantum sibi conscius fuit. Nesciuntur: quia laudea
ab hominibus non requirens quantũ in ipso fuit omnes uirtutes suas latẽre uoluiss& :
Quam quã etiam exhisquȩ conperta nobiserant plura omi simus quia sufficere credi¬
dimus sitantũ excellentia notarentur. simul &edegentib consulendũ fuit. Nequodhis
parer& copia congesta faflidium: Obsecro autẽ qͣuilec turisunt. ut fidem dic tis
adhibeant. Neque me quicquam nisi conpertum & probatum scripsisse arbi¬
trentur : Alio quintacerequam falsa dicere maluissem. EXxPLICIaROLOQUS

Expanded text:
peruenire: adeo ea, in quibus ipse tantum sibi conscius fuit, nesciuntur, quia laudem peruenire: adeo ea, in quibus ipse tantum sibi conscius fuit, nesciuntur, quia laudem ab hominibus non requirens, quantum in ipso fuit, omnes uirtutes suas latere uoluisset quamquam etiam ex his, quae conperta nobis erant, plura omisimus, quia sufficere credidimus, si tantum excellentia notarentur: simul et legentibus consulendum fuit, ne quod his pareret copia congesta fastidium. obsecro autem eos qui lecturi sunt, ut fidem dictis adhibeant, neque me quicquam nisi conpertum et probatum scripsisse arbitrentur: alioquin tacere quam falsa dicere maluissem. Igitur Martinus
Abbreviated transcription (Latin):
ennem memoriam querere : Non scribendo. aut pugnando uel philosophando sed piȩ
scȩ religioseque uiuendo. Qui quidem error humanus litteris traditus. intantum
ialuit : ut multos tamem aemulos. uel in anes philosophiȩ. uel stultae illius uirtute
Inuenerit: Vnde facturus mihi opere precium uideor: siuitam scĩsimi uiri exẽplo
lis mox futuram ꝑscripsero : Quo utiq aduerã sapientiam. & caelestem militiã diuinãq
uirtutẽ legentes incitabuntur : In quo ita nr̃i quoq rationem cõmmodi ducimus ut non
in anem ab hominib: memoriã sed axernum adõ proemium expectemus. Quia & si¬
psi Nonita uiximus ut exemplo aliis esse possimud. dedimus tamen operam ne is la¬
ter& quiess& imitandus: Igitur sc̃i martini seribere uitam exordiar. utquȩ uel ante
episcopatum uel inepiscopatu gesserit. quã uis nequaquã adomnia illius potuerim

Expanded text:
ennem memoriam quaerere, non scribendo aut pugnando uel philosophando, sed pie ennem memoriam quaerere, non scribendo aut pugnando uel philosophando, sed pie sancte religioseque uiuendo. qui quidem error humanus litteris traditus in tantum ualuit, ut multos plane aemulos uel inanis philosophiae uel stultae illius uirtutis inue--nerit. unde facturus mihi operae pretium uideor, si uitam sanctissimi uiri, exemplo aliis mox futuram, perscripsero: quo utique ad ueram sapientiam et caelestem militiam diuinamque uirtutem legentes incitabuntur. in quo ita nostri quoque rationem commodi ducimus, ut non inanem ab hominibus memoriam, sed aeternum a Deo praemium exspectemus, quia etsi ipsi non ita uiximus, ut exemplo aliis esse possimus, dedimus tamen operam, ne is lateret qui esset imitandus. igitur sancti Martini uitam scribere exordiar, ut se uel ante episcopatum uel in episcopatu gesserit, quamuis nequaquam ad omnia illius potuerim
Abbreviated transcription (Latin):
erique mortaliũ studio & gloria sȩculari inaniter dediti. & inde pennem
ut putabant memoriã riominis suiquȩsi uerunt siuitas darorũ uirorum
tilo inlustrasent: Quȩ res quidem non perennẽ utique. sedali quantulum tana.
concepte speifrue tum adferebat. quia & sui memoriã lica in cassũ ppazabant
& propositis magnorũ uiroꝵ exempli. Non parua aemulatio legentibus excitabatuN
sed tamen Nichil adbeatã illam xernamq uitam hȩc eorum cura pertinuit: Quidem̃
aut ipsis occasura cum sȩculo scriptorũ suo gloria prafuit: Aut quid posteritas aemo¬
lumenti tulit legendo. Hȩctorem pugnantẽ. aut socratem philosophantem. Cum
os non solum imitari stutitia sit: sed non accerrime &iam inpugnare dementia :
uippe quihumanã uitam praesentibus tantum actibus aestimantes: spes suas fa¬
bulis animas sepulchris dederint : siquidem ad solam hominũ memoriam se perpe¬
uandos crediderunt : Cum hominis officium sit perenttem potius uitam. quã per¬

Expanded text:
erique mortales studio et gloriae saeculari inaniter dediti exinde perennem, ut putabant, memoriam nominis sui quaesierunt, si uitas clarorum uirorum stilo inlustrassent. quae res utique non perennem quidem, sed aliquantulum tamen conceptae spei fructum adferebat, quia et suam memoriam, licet incassum, propagabant, et propositis magnorum uirorum exemplis non parua aemulatio legentibus excitabatur. sed tamen nihil ad beatam illam aeternamque uitam haec eorum cura pertinuit. quid enim aut ipsis occasura cum saeculo scriptorum suorum gloria profuit? aut quid posteritas emolumenti tulit legendo Hectorem pugnantem aut Socraten philosophantem ? cum eos non solum imitari stultitia sit, sed non acerrime etiam inpugnare dementia: quippe qui humanam uitam praesentibus tantum actibus aestimantes spes suas fabulis, animas sepulcris dederint: siquidem ad solam hominum memoriam se perpetuandos crediderunt, cum » hominis officium sit, perennem potius uitam quam per
Abbreviated transcription (Latin):
defensio. sub presso si tibi uidetu: Nomine libellus edatur. quod ut fieri ualeat
titulum frontis erade. ut muta sit pagina & quod sufficit loquatur materiam
non loquatur auctorem: EXPLICIT AR QUMENTUMPRIMUM INUITA SC̃Ĩ

Expanded text:
defensio, suppresso, si tibi videtur, nomine libellus edatur. Quod ut fieri valeat, defensio, suppresso, si tibi videtur, nomine libellus edatur. Quod ut fieri valeat, titulum fronti erade, ut muta sit pagina; aut, quod sufficit, loquatur materiam, non loquatur auctorem. INCIPIT
Abbreviated transcription (Latin):
mentõ met pudoris inpenderẽ : ea cibi fiducia libellũ edidi. qua nulli ate ꝓdendum
reor : quia id spopondidi: sed uerca netuer lanuasis futurus & emissus semel non
quȩat reuocari Quodsi accider it. & ab aliquibus eum legi uĩderis. bona uenia idal¬
toribus postulabis. ut res potius quã uerba ꝑpendant : Et aequo animo ferant. si
aureseorũ uitiosus forsitan sermo perculerit: quia regnũ dĩ non ineloquentia
sed infide constat: Meminerint etiam salutẽ sȩculo non aboratoribus. sedã piscatori¬
bus prȩdicatam : Cum utiq siutile fuiss& id quoq dñs prȩstare potuiss& : Ego enim
cũ primũ animum ad scribendũ appuli. quia nefas putarem tanti uirilatere uirtutes
apud me didici. ut so Vcismis non erubescerem. quia nec magna istarum umquam
rerum scientiam contigissem: et siquid exhis studiis olimfortasse libassem. totum
id dissitudine tanti temporis perdidissem sed tamen ner os maneat tam molesta

Expanded text:
enderem? Verumtamen ea tibi fiducia libellum edidi, qua nulli a te prodendum reor; quia id spopondisti. Sed vereor, ne tu ei janua sis futurus, et emissus semel non queat revocari; quod si acciderit, et ab aliquibus eum legi videris, bona id venia a lectoribus postulabis, ut res potius quam verba perpendant, et aequo animo ferant, si aures eorum vitiosus forsitam sermo perculerit: quia regnum Dei non in eloquentia, sed in fide constat. Meminerint etiam, salutem saeculo non ab oratoribus, sed a piscatoribus praedicatam; cum utique, si utile fuisset, id quoque Dominus praestare potuisset. Ego enim cum primum animum ad scribendum appuli, quia nefas putarem tanti viri latere virtutes, apud me ipse decidi ut soloecismis non erubescerem: quia nec magnam istarum umquam rerum scientiam contigissem; et, si quid ex his studiis olim fortasse libassem, totum id desuetudine tanti temporis perdidissem. Sed tamen, ne nos maneat tam molesta
Abbreviated transcription (Latin):
Ego quidem frater unanimis libellum quem deuita scĩ mar¬
tuii scripseram. scȩda sua pronere. & intradomesticos parieces
cohibere decreueram: Qui aut sum natura inftrmuꝰ. iudicia
humana uitabani : Ne quod fore Arbit&or sermo incultior
legentibus displicera: Omnũq reprehensione dignissimisi
iudicarer : qui materiã disercis merito scriptoribus reseruan¬
dam in pudens occupassem. sed petenti tib sȩpius negare
non pocui: Quid enĩ ess& quod non amori tuo uelcum decri
reor quia id spopondifti: sed uereor nituei lanua sis futurus & emissus semel non¬
iurdt reuocarii Quod si aeciderit : & a aliquibus cum legi uĩderis. bona uenia id ale¬

Expanded text:
m quem de uita sancti Martini scripseram, scheda sua premere et intra domesticos parietes cohibere decreueram, quia, ut sum natura infirmissimus, iudicia humana uitabam, ne, quod fore arbitror, sermo incultior legentibus displiceret omniumque reprehensionis dignissimus iudicarer, qui materiem disertis merito scriptoribus reseruandam inpudens occupassem: sed petenti tibi saepius negare non potui. quid enim esset, quod non amori tuo uel cum detrireor, quia id spopondisti. sed uereor, ne tu ei ianua sis futurus, et emissus semel reuocari non queat. quod si acciderit et ab aliquibus
Abbreviated transcription (Latin):
ms̃ innocens. teregnante peremptꝰ est: Obsecro ut quia eummichi redderenon
teretur a proelio hunc seuindicaturũ ꝑ om̃a responderet: Uidua dix̃: Situlti
pelio mortiuis fueris. quis michi prestabit. Traianꝰ respondit Ille qui post
me imperabit: Uidua dixit: Ettibi quid proderit. si altermichi iusticiã fecerit:
Traianꝰ respondit: Utiq nichil: Etuulua: Nonne inquid melius tibi est. ut
tumichi iusticiã facias. & tuprohoc mercedẽ tuam recipias. quã alteri han
trans mittas: Tunctraianꝰ ratione pietateq parit̾ cõmatꝰ. equo descendit.
nec antea discessit quã iudiciũ uiduȩ persem& smminet᷑ ꝓfligaret: Huius

Expanded text:
s innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, quia eum mihi reddere nonteretur a praelio, hunc se vindicaturum per omnia responderet, vidua dixit: Si tu in praelio mortuus fueris, quis mihi praestabit? Trajanus dixit: Ille qui post me imperabit. Vidua dixit: Et tibi quid proderit, si alter mihi justitiam fecerit? Trajanus respondit: Utique nihil. Et vidua: Nonne, inquit, melius tibi est ut tu mihi justitiam facias, et tu pro hoc mercedem tuam recipias, quam alteri hanc transmittas? Tunc Trajanus ratione pariter pietateque commotus, equo descendit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
orasse fert᷑ addm̃. ut sibi ostendere dignaret᷑ quã futurȩ remunerationis mansi¬
onẽ sperare debuissa. qui pro illius amore słm deserens. nichil exeius diuitus
possiderit. Cumq nocte quadã dormiret. cognoscit sibi reuelatũ fusse

Expanded text:
orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansiorasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deserens, nil ex ejus divitiis possideret. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi revelatum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
Audisti quid uolo uide quidagas:
actenus degregorianȩ liberalitatis innocentia meretulisse sufficiat: C&e¬
Irum quia famis tẽpore utuidelic& haberet undexp̃i pauperib subueniret. fru¬
menta comparare studebat. nullo modo p̃t̃mittã Ait enĩ in alia epła eidẽ perr
subdiacono int̾ c&era: Quinquaginta auri libras noua frumenta abextra¬
neis compara. & insicilia in locis inquib non pereunt repone. ut mense februario
illuc naues quantas possumus dirigamꝰ. uteadẽ ad nos frumenta deferant᷑: Sed
& sinos transmittere cessamus. ipsanaues ꝓuide & adnos auxiliantedño febru¬
mense septẽbrio. ł octobrio. iuxta consuecudinẽ transmuti prestolamur: Itaer¬
go tua experientia faciat. ut sinealicuius uecatione coloni ecđastici frumenta
ũir magnę uirtutis. quinichil inmundo possidebat. p̃terunam cattã. quan
blandiens trebro. quasi cohabitatricẽ insuis gremus refouebat. Cognos cers.

Expanded text:
Audisti quid volo, vide quid agas. » 59. Audisti quid volo, vide quid agas. » 59. Hactenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caeterum, quia, famis tempore, ut videlicet haberet unde Christi pauperibus subveniret, frumenta comparare studebat, nullo modo praetermittam. Ait enim in alia epistola eidem Petro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis comparata, et in Sicilia in locis in quibus non pereant repone, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadem ad nos frumenta deferantur. Sed et si nos transmittere cessamus, ipse naves provide, et ad nos, auxiliantemense Septembri, vel Octobri, juxta consuetudinem transmitti praestolamur. Ita ergo experientia tua faciat, ut sine alicujus vexatione coloni ecclesiastici frumenta vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens,
Abbreviated transcription (Latin):
requirere & quicquid ł apposuerat. uł uendiderat apposita absolue. Deuenditis p̃¬
tiũ restitue. & insupereis aliquid alimentũ prebe. quia maximꝰ siciliã miserat. &ibi
eiquȩ afferebat abstulerat: Cognosce ergo quȩ tulta sunt & uxori filiisq eius sine ali¬
quamora restitue: Hȩcom̃a sollicite relege. omemq. illã familiaremtuã neglegen¬
tiam post pone: Scriptamea adrusticos que direxi. ꝑ om̃s massas fac religi. ut
sciant qued sibi contra uiolentias exauctoritatenrã defendere debeant. eisq. ł auten¬
tr᷑a uel exẽplaria ebꝵ eoꝵdent᷑. Uide ut om̃a alisq imminutione custodias. quia
dehis quȩ tibi ꝓseruanda iusticiascribo. ego absoluor: Et tusineglegis. obligaris
Terribilẽ ludicẽ uenientẽ considera. & de aduentuillius. nunctua consideratio con¬
tremiscat: Netunc sinecausa lamtimeat. cũ corã illo cęlũ & terra tremuerint

Expanded text:
requirere, et quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de venditis prrequirere, et quidquid vel apposuerat vel vendiderat, apposita absolve, de venditis pretium restitue; et insuper eis aliquod alimentum praebe, quia Maximus eum in Siciliam miserat, et ibi ei quae asserebat abstulerat. Cognosce ergo quae ablata sunt, 77 et uxori filiisque ejus sine aliqua mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemque illam familiarem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi, per omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra violentias suas ex auctoritate nostra defendere debeant, eisque vel authentica vel exemplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem Judicem venientem considera, et de adventu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ theodosio fuit & tranea nomine. uideturmichi ut ei continentiam facias suttile
conspicis. aut certedonationẽ quã fecit reddas: Domũ monasterii quã antonu
datis triginta solidis amonasteriotulerat. receptis solidis om̃i post posita tardi¬
ute restitue: Amulas onichinas requisita subtilit̃ uerita cerestuue. quas ꝑ po¬
titorẽ p̃sentiũ retransmisi: Saturniũ siuacat &occupatꝰ apud tenonest ad nos
dirige : felix conductor domnȩ cãpane quẽ liberũ reliquerat. atque eẽ indiscuss.
iusserat. dixit sibi amaximo diacono septuaginta duossolidos tulcos Pro quib
dandis asseruit. quia om̃s ressuas quas insicilia habuit. ł uenundauit. ł apposuit
sed scolastici dixert̃. quia defraudib Indiscussus eẽ ñ potest: Dũ camen ad nos de
caĩpania reuerteretur. facta tempestate mortuus est: Cuius teuolumꝰ uxorẽ & filios

Expanded text:
cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile conspicis, aut certe donationem, quam fecit reddas. Domum monasterii, quam Antoninus datis triginta solidis a monasterio tulerat, receptis solidis omni postposita tarditate restitue. Amulas onychinas, requisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem praesentium retransmisi. Saturninum, si vacat, et occupatus apud te non est, ad nos dirige. Felix conductor Domnae Campanae, quem liberum reliquerat, atque esse indiscussum jusserat, dixit sibi a Maximo subdiacono septuaginta duos solidos ablatos, pro quibus dandis asseruit quia omnes res suas quas in Sicilia habuit, vel venundedit, vel apposuit. Sed scholastici dixerCampania reverteretur, facta tempestate, mortuus est. Cujus te volumus uxorem et filios
Abbreviated transcription (Latin):
seruetur ludicio qualit̾ habeant remunerari: Deargento rusticiani causam
subtilit̃ require. & quicquidtibi iustũ uidetur exequere. Alexandrũ uirũ mag¬
nificũ admone. ut causã suã cũ scã ȩccła dł ceredebeat: Quod si facere forte
neglexerit. eandẽ causã cũtimoredĩ honestate seruata ut potes exequere in qu
re &iam largitꝰ te aliquid uolumus: Etsi potest fieri quod aliis da ũ est.
data. om̃i post posita tarditate restitue:
quatinus ipselocus ut superius dixi. rerũ eius stipendia habeat quieius sollicitu¬
dinis. labores portat: Sed & quicquid ab aliis ex eius sub stantia tenet᷑ recollig
& monasterio p̃fato trade Pensiones xenedochuii deuianoua quantas michi in¬
dicasti quicquic apudte habes. nobis dirige: Actionario aut̃ quẽ in eodẽ patri¬
monio deputasti. ꝓuttibi uidetur ei aliquid largire: De ancilladĩ quę

Expanded text:
servetur judicio qualiter debeant remunerari. « De argento Rusticiani causam servetur judicio qualiter debeant remunerari. « De argento Rusticiani causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si forte facere neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri aliquid te volumus, et, si potes fieri, quod aliis dandum est, data, omni postposita tarditate, restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substet monasterio praefato trade. Pensiones Xenodochii de via nova, quantas mihi indicasti, quia apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi videtur, ei aliquid largire. De ancilla Dei quae
Abbreviated transcription (Latin):
qui anullus deb& administeriũ altaris accedere. nisicuius castitas ante susceptũ mi¬
nisterium fuerit approbata: Liberato negotiacori qui se ȩccłȩ cominendauit.
quihabitat inmassa c̾nciana. annuã continentiã ate uolumꝰ fieri Cuius con¬
tinentiȩ summã ipse estima qualis eẽ debeat. utrenuntiata nobis in tuis possit rati
fantind̃ defensore. iohannes quidã monachus moriens insexuntias heredẽ dimi¬
sit. cui hoc quidẽ quod dimissum est trade. sed ꝑ contestareeũ ut hoc facere ulteriuiꝰ
ñ presumat : Sed labore suo statue quod accipiat. ut ei uacuus labor suus eẽ non debe
at. & hoc meminerit ut quiȩccłiȩ stipendiis subsistit. ad lucra ꝓpria ñ anhel&
Siquid uero sine peccato. sine appeaitu concupiscentiȩ ꝑ eos quicausas ęccłȩ agunt
ad ecclesiã uenerit. dignũ est utipsi uacui ex labore suo eẽ nondebeant. sed nr̃o

Expanded text:
quia nullus debet ad ministerium altaris 76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum miquia nullus debet ad ministerium altaris 76 accedere, nisi cujus castitas ante susceptum ministerium fuerit approbata. « Liberato negotiatori, qui se Ecclesiae commendavit, qui habitat in massa Cinciana, annuam continentiam a te volumus fieri. Cujus continentiae summam ipse aestima qualis esse debeat, ut renuntiata nobis, in tuis rationibus quod Fantinum defensorem Joannes quidam monachus moriens in sex uncias haeredem dimisit. Cui hoc quidem quod dimissum est trade, sed contestare eum ut hoc facere ulterius non praesumat, sed pro labore suo statue quod accipiat, ut ei vacuus labor suus esse non debeat; et hoc meminerit, ut qui Ecclesiae stipendiis subsistit, ad lucra propria non anhelet. Si quid vero sine peccato et sine appetitu concupiscentiae per eos qui causas Ecclesiae agunt ad Ecclesiam venerit, dignum est ut ipsi vacui ex labore suo esse non debeant, sed nostro
Abbreviated transcription (Latin):
prolibiti fuerant. ut more romanȩ eccłȩ suis uxorib nullatenus miscerentur:
Quod michi durũ atq incõpetens uidetur. ut quiusum eiusdem continentiae
non luuenit. neq castitatẽ ante proposuit cõpellat᷑ asuauxore separari. atq ꝑ
hoc quod absit deterius cadat: Undeuidet᷑ michi ut apresenti die epĩs om¬
nib: dicatur. ut nullũ facere idiaconũ p̃sumant nisi quise uicturũ caste promi¬
seri t. quatinꝰ & p̃terita quȩ perpropositũ mentis appecita non sunt iuolenter
nonexigantur. & futura caute caueant᷑: Quiuero post eadẽ ꝓ hibitionen
quȩ ante triennium facta est continent cũsius coniugib uixert̃. laudandrati
remunerandi sunt. & ut in bonosuo ꝑmaneant exortandi: Tosaut̃ quipost ꝓhibiti¬
onẽ fac̾tam sea suis uxorib continerenoluert̃. ꝑ uenire ad facrũ ordinẽ nolumus.

Expanded text:
prohibiti fuerant ut more Romanae Ecclesiae suis uxoribus nullatenus miscerentur. prohibiti fuerant ut more Romanae Ecclesiae suis uxoribus nullatenus miscerentur. Quod mihi durum atque incompetens videtur; ut qui usum ejusdem continentiae non invenit, neque castitatem ante proposuit, compellatur a sua uxore separari, atque per hoc, quod absit, deterius cadat. Unde videtur mihi ut a praesenti die episcopis omnibus dicatur ut nullum facere subdiaconum praesumant, nisi qui se victurum caste promiserit, quatenus et praeterita, quae proposito mentis appetita non sunt, violenter non exigantur, et futura caute caveantur. Qui vero post eamdem prohibitionem, quae ante triennium facta est, continenter cum suis conjugibis vixerunt, laudandi atque remunerandi sunt, et ut in bono suo permaneant exhortandi. Eos autem qui post prohibitionem factam se a suis uxoribus continere noluerunt, pervenire ad sacrum ordinem nolumus,
Abbreviated transcription (Latin):
uarete uolumꝰ. ut in rebus eoꝵ nulla contaminationemiscearis: sed pauꝑrima regu¬
laria monasteria require quȩ scđm dm̃ uiueresciunt. & in eisdẽ monasterus ad poe¬
nitentiã lapsos trade &peeslapsor ineoloco proficiant. in quo agere poenitentiam
res eoꝵ legitimis parentibus dentur. itauteorũ stipendiũ quiinpenitentiã dati
fuerint. sufficient̃ debeat procurari: S Nuero & familia ecdesiastica sacerdotes ł
leuitȩ ł monachi ł derici uelquilib& alui lapsi fuerint. darieos inpenitentiã nolu¬
mus. sedres eoꝵ exclesiastico uiri non subtrahi: Adusum tamensuum accipiant
unde ad poenitendũ subsistant nesinudentur locis in quib datifuerint. mne¬
rosisint : Siqus parentes inpossessione liabent. ipsisres eorum tradendesunt. ut
anipsis uri ȩccłe conseruentur : Antetrienniu diacones om̃iũ ȩcclesiarũ siciliȩ

Expanded text:
vare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis, sed pauperrima reguvare te volumus ut in rebus eorum nulla contaminatione miscearis, sed pauperrima regularia monasteria require, quae secundum Deum vivere sciunt; et in eisdem monasteriis ad poenitentiam lapsos trade, et res lapsorum in eo loco proficiat in quo agere poenitentiam res eorum legitimis parentibus dentur, ita autem ut eorum stipendium, qui in poenitentiam dati fuerint, sufficienter debeat procurari. Si qui vero ex familia ecclesiastica sacerdotes, vel levitae, vel monachi, vel clerici, vel quilibet alii lapsi fuerint, dari eos in poenitentiam volumus, sed res eorum ecclesiastico juri non subtrahi, ad usum tamen suum accipiant, unde ad poenitendum subsistant; ne si nudentur, locis in quibus dati fuerint onerosi sint. Si quos parentes in possessione habent, ipsis res eorum tradendae sunt, ut ab ipsis juri Ecclesiae conserventur. « Ante triennium subdiaconi omnium Ecclesiarum Siciliae
Abbreviated transcription (Latin):
te. Decaiss alpingy iudei epła aliquaest inuenta. quãtibi fecimus retrans mita. ut¬
eam relegens. & subtilit̃ causã eius uł uidue cuiusdã quȩ in eodẽ negotio dicitur
implicata. cognoscens dequinquaginta unosolidis qui redhiberi noscunt᷑. sic ut
iustũ tibiuisum fuerit responsũ faciat. Itautres alienę in iuste muillo modo acre¬
ditarib defraudent᷑: Antoninꝰ medietas legati suidata ẽ. medictas redimetꝰ:
Quã medietatẽ ex communi substancia eis uolumꝰ adimpleri & ñ solum eis. sed
&iam defensorib & peregrinis. quib: legati titupoaliquies dere liquici tamen¬
de solidis ȩccłȩ can siȩ uolumꝰ. ut aliquid clericis eisdẽ ȩxcłȩ largiaris. quatinus & hi
quinunc inopiã patiunt᷑ sustentationẽ aliquã habeant. & si illic uolueri t ds̃¬
ordinari epm̃. habeat unde subsistat: Delapsis sac̃dotib ł quolib& exclero obser¬

Expanded text:
te. De causa Salpingi Judaei, epistola aliqua est inventa quam tibi fecimus transmitte. De causa Salpingi Judaei, epistola aliqua est inventa quam tibi fecimus transmiteam relegens, et subtiliter causam ejus, vel viduae cujusdam, quae in eodem negotio dicitur implicata, cognoscens, de quinquaginta uno solidis qui redhiberi noscuntur, sicut justum tibi visum fuerit, responsum facias, ita ut res alienae injuste nullo modo a creditoriis defraudentur. « Antonino medietas legati sui data est, medietas redimetur: quam medietatem ex communi substantia ei volumus adimpleri; et non solum ei, sed etiam defensoribus, et peregrinis, quibus legati titulo aliquid dereliquit, e« De solidis Ecclesiae Canusinae volumus ut aliquid clericis ejusdem Ecclesiae largiaris, quatenus, et ii qui nunc inopiam patiuntur, sustentationem aliquam habeant, et si illic Deus voluerit ordinari episcopum, habeat unde subsistat. « De lapsis sacerdotibus vel quolibet ex clero obser
Abbreviated transcription (Latin):
liquerat ex massa uarroniana. quos darete annis singulis sine aliqua dimitati¬
one p̃cipimꝰ Nepti eupli conductoris. quãuis ome mobile eius dẽ eupliꝑcepit.
exceptis dũ taxat solidis: dare &iã desolidis illius. te uolumꝰ solidos uigintiquinq
Subpostoriũ aliquꝰd argentrũ punosolido dicitur eẽ appositũ. & calix ꝓsex
solidis dicitur eẽ appositus Int̾rogato ilominico secretario uł aliis quis cire
possunt debitũ recipe &uascula p̃fata restitue: Agimus aut̃ grãs solli¬
citudini tuȩ quia deciusa frĩmeo p̃cepitibi ut argentũ illius. tans mittere
debiusses. & sic obliuioni mandasti. acsitibialiquud ab &tremo mancipio tuo dicere¬
tur: Quodiam uel modo non experientia sed negbegentiatua stude at implere.
uł quicquid eiꝰ apudantoniũ suisse cognoueris. sub omĩ uelocitate retrans mit¬

Expanded text:
liquerat ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatiliquerat ex massa Varroniana: quos dare te annis singulis sine aliqua dubitatione praecipimus nepti Eupli conductoris, quamvis omne mobile ejusdem Eupli perceperit, exceptis duntaxat solidis; dare etiam de solidis illius te volumus solidos viginti quinque. Suppostorium aliquod argenteum, pro uno solido dicitur esse appositum, et calix pro sex solidis dicitur esse appositus. Interrogato Dominico secretario, vel aliis qui scire possunt, debitum recipe, et vascula praefata restitue. Agimus autem gratias sollicitudini tuae, quia de causa fratris mei praecepi tibi ut argentum illius retransmittere debuisses, et sic oblivioni mandasti ac si tibi aliquid ab extremo mancipio tuo diceretur; quod jam vel modo non experientia, sed negligentia tua studeat implere, vel quidquid ejus apud Antoninum fuisse cognoveris, sub omni velocitate retransmit
Abbreviated transcription (Latin):
parari iussimus. ab extraneis cõparent᷑: Peruenit aut̃ ad nos tres libras auri
paero conductori de sub patriana in iuste ablatas: Dequacausa fantiũ defenso¬
rem subtilit̃ require. & simanifeste iniuste & in cõpetent̃ ab latȩst̃. sine
aliqua tarditate restituȩ: Cognouimus &iã rusticos burdationẽ quã lã
ab eis ex actam dieo dosius minime ꝑsoluat. Iterũ de disse. itaut induplo exac
hoc ipsum dãpnũ sufficient̃ resarciri: Uolumus quingentos septẽ solidos
eisdem rusticis sine aliqua imminutione restititi. ne induplo uideant᷑ exacti:
Siaut̃ supradãpnũ rusticoꝵ &iã quad raginta solidi dereb theo dosii remanent
quos apudte diceris habere. uolumus ut filiȩ eiꝰ reddant᷑. ut ressuas quas in
pignore dederat. recipere debeat: cui&iã pauciola patrissui restituiuolumꝰ:
panius gloriosus magis termilitũ duodecim solidos annuos iohanni notari gire¬

Expanded text:
parari jussimus, ab extraneis comparentur. Pervenit autem ad nos tres libras auri parari jussimus, ab extraneis comparentur. Pervenit autem ad nos tres libras auri Petro conductori de Subpatriana injuste ablatas: de qua causa Fantinum defensorem subtiliter require; et si manifeste, injuste, et incompetenter ablatae sunt sine aliqua tarditate restitue. Cognovimus etiam rusticos burdationem quam jam ab eis exactam Theodosius minime persolverat iterum dedisse, ita ut in duplo exacti hoc ipsum damnum sufficienter resarciri, volumus quingentos septem solidos eisdem rusticis sine aliqua imminutione restitui, ne in duplo videantur exacti. Si autem supra damnum rusticorum etiam quadraginta solidi de rebus Theodosii remanent, quos et apud te diceris habere, volumus ut filiae ejus reddantur, ut res suas, quas in pignore dederat, recipere debeat. Cui etiam batiolam patris sui restitui volumus. Campanianus gloriosus magister militum duodecim 537 solidos annuos Joanni notario suo re
Abbreviated transcription (Latin):
precipimus. ut quicquid uiolent̃ cuilib& exfamilia ablatũ suerit. ipsi restituat᷑
cui ablatum est. & utilitati nr̃e non ꝓsiciat. nenos ipsi auetores uolentiȩ eẽ uide¬
amur: Preterca uolumus ut siquando eos qui sunt in obsequio experientiȩ tuȩ
inaliquib ciusis que sunt extrapatrimoniũ gansmittis. paruaquidẽ excis¬
commoda accipiant. sed tamen ita lneoꝵ utilitate ꝓficiat: quianos sacculũ ȩccłȩ
exlucris turpib nolumus In quinar lubemus &iã ut hoc experientiatua sũ¬
queritur. conductores frequent̃ immutentur: Ex quamutatione quid aliud
agitur. nisi ut exclesiastica p̃dianũquã colantur: sed & ipsa &iã libellatica.
putsumna pensionis fuerit moderentur: Res. cellas. &cellaria. non plus
demassis eccłȩ te accipere uolumꝰ. nisi quantũ consurtudo est: Iuaaut̃ quȩ cõ¬

Expanded text:
praecipimus ut quidquid violenter cuilibet ex familia ablatum fuerit, ipsi restituatur praecipimus ut quidquid violenter cuilibet ex familia ablatum fuerit, ipsi restituatur cui ablatum est, et utilitati nostrae non proficiat, ne nos ipsi auctores violentiae esse videamur. Praeterea volumus ut si quando eos qui in obsequio sunt experientiae tuae in aliquibus causis quae fiunt extra patrimonium transmittas, parva quidem commoda ex eis accipiant, sed tamen ita ut in eorum utilitatem proficiant, quia nos sacculum Ecclesiae ex lucris turpibus nolumus inquinari. Jubemus etiam ut hoc experientia tua sumt; ne dum commodum quaeritur, conductores frequenter mutentur, ex qua mutatione quid aliud agitur, nisi ut ecclesiastica praedia nunquam colantur? Sed et ipsa etiam libellatica, prout summa pensionis fuerit, moderentur. Per cellas et cellaria non plus de massis Ecclesiae te accipere volumus, nisi quantum consuetudo est, tua autem quae com
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe ꝑtrahunt᷑: Dequare diffinimus. ut parentes morientiũ quo in posses¬
ione eccłȩ degunt. heredes eis suc cedere debeant. nealiquid desubstantia
morientiũ subtrahatur: Siuero filios paruulos aliquis reliquerit quo usq
ad etatẽ: ueniant ut substanciã suam regere ualeant. persone eligantur
cautę. quib parentũ eorũ retradi debeant ad custodiendũ: Cognouimus
&iam quod siquis ex familia culpã fecerit. non in ipso sed in eius substan¬
cia uindicatur: Dequare precipimus. ut quisquis culpã fecerit. in ipso quide
ut dignum est uindicetur. a commodo aut̃ om̃i modo abstineatur: Nisi forte
irũ iliquid quod inusu executoris quiadeũ trans missus fuerit. ꝓficerepossit: Cog¬
nouinius &iam quia quotiens conductor aliquid colono suo iniuste abstulertt.
hoc quidem aconductore eigitur. sed einon reddit aquo ablatũ est: Dequare

Expanded text:
Ecclesiae pertrahuntur; de qua re definimus ut parentes morientium qui in possesEcclesiae pertrahuntur; de qua re definimus ut parentes morientium qui in possessione Ecclesiae degunt haeredes eis succedere debeant, nec aliquid eis de substantia morientium subtrahatur. Si vero filios parvulos aliquis reliquerit, quousque ad aetatem talem perveniant ut substantiam suam regere valeant, personae eligantur cautae quibus parentum eorum res tradi debeant ad custodiendum. Cognovimus etiam quod si quis ex familia culpam fecerit, non in ipso, sed in ejus substantia vindicatur; de qua re praecipimus ut quisquis culpam fecerit, in ipso quidem ut dignum est vindicetur. A commodo autem ejus omnino abstineatur, nisi forte parum aliquid quod in usum exsecutoris qui ad eum transmissus fuerit proficere possit. Cognovimus etiam quia quoties conductor 536 aliquid colono suo injuste abstulerit, hoc quidem a conductore exigitur, sed ei non redditur a quo ablatum est: de qua re
Abbreviated transcription (Latin):
ad monitione p̃cipimꝰ. ut om̃e qđ mutuum ꝓ eadem causa ab extraneis accipe¬
re poterant. atua experientia inpublico detur. &a rusticis ęcłȩ paulatim ut
habuerint accipiat᷑: Nedũ intẽpr̃ coangustantur. quod eis postmodũ suffi¬
cere in inferendũ poterat. prius compulsiuendant. & hoceis minime sufficia T:
Peruenit &ĩam adnos quod denuptiis rusticoꝵ immoderata commoda acci¬
piantur: De quibus precipimus ut om̃ẽ commodũ nuptiarũ. unius solidi
summa nullatenus excedat: Siqui sunt pauperes. &iam minus dare de¬
bent: Siquiaut̃ diuites. prefatisolidi summã nullatenꝰ trans grediantur:
Quod nuptiale commodũ. nullatenus uolumꝰ innr̃a ratione redigi. sed utili¬
tati conductorũ proficere: Cognouimus &iam quod quibusdam condu¬
torib morientib parentessui non permietunt᷑ succedere. sedeorum adusus

Expanded text:
admonitione praecipimus ut omne quod mutuum pro eadem causa ab extraneis accipeadmonitione praecipimus ut omne quod mutuum pro eadem causa ab extraneis accipere poterant, a tua experientia publico detur, et a rusticis Ecclesiae paulatim ut habuerint accipiatur; ne dum in tempore coangustantur, quod eis postmodum sufficere in inferendum poterat, prius compulsi, vilius vendant, et hoc eis minime sufficiat. Pervenit etiam ad nos quod de nuptiis rusticorum immoderata commoda percipiantur: de quibus praecipimus ut omnia commoda nuptiarum unius solidi summam nullatenus excedant. Si qui sunt pauperes, etiam minus dare debent; si qui autem divites, praefati solidi summam nullatenus transgrediantur; quod nuptiale commodum nullatenus volumus in nostram rationem redigi, sed utilitati conductorum proficere. Cognovimus etiam quod nonnullis conductoribus morientibus parentes sui non permittuntur succedere, sed res eorum ad usus
Abbreviated transcription (Latin):
Iterum in quolib& addant᷑ & inueniat᷑ summa pensionis augeri & onera¬
Quod aut̃ exhis minuts inusurectoris accedebat. uolo uthoc expresenti iussi¬
onenrã exsumma pensionis inusutuo ueniat: Anteoma hoc teuolumꝰ solli¬
cite adtendere. neiusta pondera in exigendis pensionib ponant᷑: Sed quando
talia inueneris. frange: & noua & recta constitue: Quia & silius ms seruus dĩ dia¬
conus lamtalia inuenit. quȩ ipsi displicerent. sed licentiã hȩc im mutare ñ
a colonis eccłȩ exigi: Preterea cognouimꝰ. quod prima illacio burdacionis rus¬
ticos nr̃os uehement̃ angust&. Itautprius quã laboressuos uenundare uale¬
ant. compellant᷑ tributa ꝑsoluere: Quȩdũ desuo unde darenonhabent. ab acti¬
onariis publicis mutuo accipiunt. & grauia commoda exeodẽ beneficioꝑ
soluunt: Ex qua re sit. ut dispendus grauib coangustent᷑: Unde presenti¬

Expanded text:
iterum in quolibet addantur, et inveniatur summa pensionis augeri, et oneraiterum in quolibet addantur, et inveniatur summa pensionis augeri, et oneraQuod autem ex his minutiis in usum rectoris accedebat, volumus ut hoc ex praesenti jussione nostra ex summa pensionis in usum tuum veniat. Ante omnia hoc te volumus sollicite attendere ne injusta pondera in exigendis pensionibus ponantur. Sed si qua talia inveneris, frange, et nova et recta constitue; quia et filius meus servus Dei Diaconus jam talia invenit quae ipsi disaliud volumus a colonis Ecclesiae exigi. « Praeterea cognovimus quod prima illatio burdationis rusticos nostros vehementer angustet, ita ut priusquam labores suos venundare valeant, compellantur tributa persolvere. Quae dum de suo, unde dare non habent, ab auctionariis publicis mutua accipiunt, et gravia commoda ex eodem beneficio persolvunt. Ex qua re fit ut dispendiis gravib
Abbreviated transcription (Latin):
nfertur : Vnde p̃senti ad monitione p̃cipim ut plus quam decẽocto sextariorum
modisi nũ quã arusticis eccłȩ frumenta debeant accipi. nisi forte siqđ esł
quod autȩ iuxta consuetudinẽ superaccipiunt. qđ minui ipsi in nauib atcestantꝰ
uta septuagona urnassemis qđ dici nefas est conductores exigantur. & ad huc
nequehoc sufficit. sed insuꝑ aliquid exusu lam multoꝵ annorũ exigi dicuntur:
Quam rem om̃imodo detestamꝰ: &amputari depatrimonio funditꝰ uolumus: Sed
tua experientia siue in hoc quod perlibrã amplius siue inaliis munitis onerib
& qđ ultra rationis equitatẽ arusticis accipitur pensec & om̃a insummã pen¬
sionis redigat. tproutiures rusticorũ portant pensionẽ integrã & pensan¬
pensionis crescat. & sicturpis exacto nequaquĩ fiat: Neuero post obicumineũ
hec ipsa onera quȩ suꝑ pensum illata sub traximꝰ. &c ipite pensionis fecimꝰ crescer

Expanded text:
nfertur. Unde praesenti admonitione praecipimus, ut plus quam decem et octo sextariorum modios nunquam a rusticis Ecclesiae frumenta debeant accipi. Nisi forte si quid est quod nautae juxta consuetudinem superaccipiunt, quod minui ipsi in navibus attestantuut a septuaginta terni semis, quod dici nefas est, conductores exigantur; et adhuc neque hoc sufficit, sed insuper aliquid ex usu jam multorum annorum exigi dicuntur. Quam rem omnino detestamur, et amputari de patrimonio funditus volumus. Sed tua experientia sive in hoc quod per libram amplius, sive in aliis minutis oneribus, et quod ultra rationis aequalitatem a rusticis accipitur, penset; et omnia in summam pensionis redigat, et prout vires rusticorum portant, pensionem integram et pensanpensionis crescat, et sic turpis exactio nequaquam fiat. Ne vero post obitum meum haec ipsa onera quae super pensum illata subtraximus, et in capite pensionis fecimus crescere,