comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iam perdonum scĩ sp̃s auitiis posse
resurgere . eorumque discusso torpo¬
re cumfraterne dilectionis honore
aduisionem debere sui properare
conditoris. Quod autem is quisa¬
natus est ihm non in turba adhuc
positus. sed post intemplo cognoscit.
mystice nos instituit: ut siuere con¬
ditoris nr̃i gram cognoscere. si cius
amore confirmari. si ad eius uisionẽ
ꝑuenire desideramus. fugiamus solli¬
cite turbam. nonsolum turbantiũ¬
nos cogita tionum. affectũ que pra¬
uorum. uerum & lam hominũ ne¬
quã quinrãe sinceritatis possunt
inpedire ꝓpositum. uel mala uideli
cet exemplo suo monstrando: uelbon
nra oꝑa deridendo uel prohibendo.
Confugiamus seduli ad domũ oratio¬
nis. ubi secreta libertate dnm inuo¬
cantes. & deꝑreceptis abeo beneficus
gratias agamus. & depercipiendis
humili deuotione precemur. immo
&iam ipsi templum dĩ scm̃ in quo ue¬
nire & mansionem facere dignetur
existere curemus. audientes ab apło

Expanded text:
jam per donum sancti Spiritus a vitiis posse jam per donum sancti Spiritus a vitiis posse resurgere, eorumque discusso torpore, cum fraternae dilectionis onere ad visionem debere sui properare conditoris. Quod autem is qui sanatus est Jesum non in turba adhuc positus, sed post in templo cognoscit, mystice nos instruit ut si vere conditoris nostri gratiam cognoscere, si ejus amore confirmari, si ad ejus visionem pervenire desideramus, fugiamus sollicite turbam non solum nos turbantium cogitationum affectuumque pravorum, verum etiam hominum nequam qui nostrae sinceritatis possint impedire propositum, vecet exemplo suo monstrando, vel bona nostra opera deridendo, vel prohibendo. Confugiamus seduli ad domum orationis, ubi secreta libertate Dominum invocantes, et de perceptis ab eo beneficiis gratias agamus, et de percipiendis humili devotione precemur. Imo etiam ipsi templum Dei sanctum, in quo venire et mansionem facere dignetur, existere curemus, audientes ab Apost
Abbreviated transcription (Latin):
teram diu carnales carnaliter obser¬
uabant. de inceps spiritales spirita¬
liter obseruandum cognoscerent
litteram custodiebatur. populus
re preceptus est: Spiritale autem
sabbatum.ẽ. in luce graẽ spiritalis.
quae septi formis accipitur non una
sedomĩ die nos ab inquietudine uitio¬
rum manere feriatos. Sicnim iuxta
uocem dñi cam. omis qui facit pecca¬
tum. seruus est peccati: patet liquido
quia peccata recte seruilia intelle¬
guntur: aquibus quasi indie septi¬
ma in preceptione grãe spiritalis
inmunis incedere iubemur. nec solũ
aprauis contineri. sed & bonis insiste¬
re factis. Quodin hac quoque lecti¬
one dñs tẏpice ostendit. cum cum
quiduo dequad raginta annos lan¬
guebat indie sabbati non solum sur¬
gere. uerum etiam grabbatum tol¬
lere. & ambulare precepit. uideli¬
c& insinuans cos quilongo uitiorũ
languore tabescunt. &dĩ & proximi
dilectionis in anes quasi affecta uir¬
tutum summa duominus habent

Expanded text:
teram diu carnales carnaliter obserteram diu carnales carnaliter observabant, deinceps spiritales spiritaliter observandum cognoscerent. nali, quod juxta litteram custodiebatur, populus re praeceptus est; spiritale autem sabbatum est in luce gratiae spiritalis, quae septifsed omni die, nos ab omni inquietudine vitiorum manere feriatos. Si enim juxta vocem Dominicam, omnis qui facit peccatum servus est peccati, patet liquido quia peccata recte opera servilia intelliguntur, a quibus quasi in die septima in perceptione gratiae spiritualis immunes incedere jubemur: nec solum a pravis continere, sed et bonis insistere factis. Quod in hac quoque lectione Dominus typice ostendit, cum eum qui duodequadraginta annos languebat, in die sabbati non solum surgere, verum etiam grabatum tollere et ambulare praecepit: videlicet insinuans, eos qui longo vitiorum languore tabescunt, et Dei ac proximi dilectionis inanes, quasi a perfecta virtutum summa duo minus habent,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ut ꝑfecte possis saluari. Surge
tolle grabatum tuum & ambula.
idest relinque peccata pristina
Nccessitatibus frum succurre & in
uniuersis quaeagis. uide nein hoc
scło mentem figas. sed aduidendam
faciem tui festines redemptoris
Surge bona operando. porta grabba¬
tum diligendo ꝓximum. & ambula
&pectando. beatam spem & aduentũ
lae magni dĩ. Sed mira ꝑfidorum
dementia qui adtam in opinatam
diu languentis sanationem credere
acspiritaliter sanari debueranit.
contra scandalizantur. & saluato
pariter acsaluatori calumnias stru¬
unt. Saluato quidem. quia sabba¬
to grabbatum tulerit. saluatoriaũt
quia sabbato & illum saluari & grab¬
batum tolli praeceperit. quasi meliuꝰ
tis potentia noss&. Dicebant inquit
batum tuum. Litteram legis stultę
defendebant. ignorando dispensa¬
tionem eius quilegis quondam edicta
perseruum decernens. nunc ipse
adueniens eandem legem gratia
mutare disposuit. ut quod iuxta lit¬

Expanded text:
sed ut perfecte possis salvari, surge, sed ut perfecte possis salvari, surge, tolle grabatum tuum et ambula, id est, relinque peccata pristina, necessitatibus fratrum succurre, et in universis quae agis, vide ne 509 in hoc saeculo mentem figas, sed ad videndum faciem tui festines Redemptoris. Surge bona operando, porta grabatum diligendo proximum, et ambula exspectando beatam spem et adventum gloriae magni Dei . Sed o mira perfidorum dementia! qui ad tam inopinatam diu languentis sanationem credere ac spiritaliter sanari debuerant, e contra scandalizantur, et salvato pariter ac Salvatori calumnias struunt. Salvato quidem, quia sabbato grabatum tulerit; Salvatori autem, quia sabbato illum salvari, et grabatum tolli praeceperit, quasi melius tis potentia nosset. Dicebant, inquit,  tollere grabatum tuum. Litteram legis stulte defendebant ignorando dispensationem ejus, qui legis quondam edicta per servum decernens, nunc ipse adveniens eamdem legem gratia mutare disposuit; ut quod juxta lit
Abbreviated transcription (Latin):
hab&. qui indĩ & ꝓximi dilectio¬
ne quam legis pariter & euuangłn
scriptura cõmendat uacuus ince¬
dit. Quod &iam mysticȩ dñs sanans
enim dr̃. uitiorũ torporem in qui¬
bus diu languebas excutt. & ad exer¬
citium uirtutum quibus ꝑpetuo
salueris erigere Tolle grabatum
tuum. idest porta. Diliges proxi¬
mum tuum. patienter cius infirma
tolerando. quite adhuc temptatio¬
num fasce depressum diupatienter¬
que sustinuit Alter enĩ alterius
onera portate. & sic adimplebitis
legem xp̃i. Etsicut alibi dicit Sub¬
portantes inuicem. incaritate sollici¬
ti seruare unitatem sp̃s. inuinculo
pacis. Ambula aut̃ toto corde. tota
anima. tota uirtute diligere. ut ad
cius uisionem ꝑtingere merearis
Cotidianis bonorum operũ passib
deuirtute inuirtutẽ ꝓgredere. nec
fratrem quem sufferendo ducas ob
amorem ȩius ad quem pergis desereis.
do cumquo manere desideras inten¬
tionem recti incessus auertens

Expanded text:
habet, qui a Dei et proximi dilectiohabet, qui a Dei et proximi dilectione, quam legis pariter et Evangelii Scriptura commendat, vacuus incedit. Quod etiam mystice Dominus sanans enim dicitur, vitiorum torporem, in quibus diu languebas, excute, et ad exercitium virtutum, quibus perpetuo salveris, erigere. Tolle grabatum tuum, id est, porta. Diligis proximum tuum? Patienter ejus infirma tolerando porta, qui te adhuc tentationum fasce depressum diu patienterque sustinuit. Alter, enim, alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi . Et sicut alibi dicitur: Supportantes invicem in charitate, solliciti servare unitatem spiritus in vinculo pacis . Ambula autem; toto corde, tota anima, tota virtute Deum dilige, et ut ad ejus visionem pertingere merearis, quotidianis bonorum operum passibus de virtute in virtutem progredere, nec fratrem quem sufferendo ducis ob amorem ejus ad quem pergis, deseras do cum quo manere desideras, intentionem recti incessus avertas  Ms., avertens;
Abbreviated transcription (Latin):
amortuis ꝑgłam patris. ita & nos
nnouitate uitae ambulemus
henc aut̃ dicitur. quia qui primus
descendiss& postmotum aquȩ sanus
febat aquꝰ cumque languore tene¬
xpĩ mysteriis imbuitur. sanus fit a
crepat. salutem quae ab uno est con¬
sequi non ual&. haec deprimo euan¬
gelice lectionis miraculo quod dñs
dedit locuti. nunc desecundo quod
ipse dederit fraternitati urãe loqua¬
mur. in quo &iam ipso unus cõmen¬
datur sanatus. Non quia omĩ poten¬
tis pietas saluatoris om̃s quos ibi lan¬
sed ut docer& preter un itatem catho¬
licȩ fidei nullum cuilib& locũ pate
iste multorum infirmitate detentꝰ
annorum. significat peccatorem
quem lib& enormi scelerum magni¬
tudine uel numerositate depressũ.
cuius significando reatui & iammo
gruit Nam duo dequadraginta an¬
nos habebat in infirmitate. Qua¬
dragenarius autem numerus qui
denario quater ducto conficitur.
ꝓperfectione recte conuersationis
sol& inscripturis accipi: quia quisq

Expanded text:
gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus . Bene autem dicitur quia qui primus descendisset post motum aquae, sanus fiebat, a quocunque languore teneChristi mysteriis imbuitur, sanus fit a crepat, salutem quae ab uno est, consequi non valet. Haec de primo evangelicae lectionis miraculo quod Dominus dedit locuti, nunc de secundo quod ipse dederit, fraternitati vestrae loquamur, in quo etiam ipso unus commendatur sanatus: non quia omnipotentis pietas Salvatoris omnes quos ibi lansed ut doceret, praeter unitatem catholicae fidei nullum cuilibet locum pateriste multorum infirmitate detentus annorum significat peccatorem quemlibet, enormi scelerum magnitudine vel numerositate depressum, cujus significando reatui, etiam mgruit; nam duodequadraginta annos habebat in infirmitate: quadragenarius autem numerus, qui denario quater ducto conficitur, pro perfectione rectae conversationis solet in Scripturis accipi; quia quisqui
Abbreviated transcription (Latin):
& mouit peccatores factis adoctri¬
na sua ut occideret᷑ ipse quisua mor¬
te corporali nonsolum spiritaliter
languentes sanare. sed & mortuos
uiuificare sufficer& Motus ergo
insinuat: & quia per eandẽ passio¬
nem redemptisunt credentes amale¬
dicto legis: quasi descendentes in a¬
quam piscinȩ turbatam sanabant᷑.
qui catenus iacuerant inporticibus
egroti. legis siquidem littera nesci¬
entes. quid agendum quiduitandum
dibus ignorantia prioris. inportici¬
bus suis continebat. nec sanabat lan¬
guidos Gratia aut̃ euuangelii quȩ
perdm̃ acministerium dominicae
passionis sanat om̃s languores iniqui¬
tatum nr̃arum. aquibus in lege moysi
non potuimus iustificari. quasi eiectos
deporticibus legis aegrotos. in aquã
piscinȩ turbidam ut sanare possimꝰ
inmittit. quia apeccatis quaelex
ostenderat ꝑ aquam baptismatis abluit
testante apło. quia qui cumque bap¬
tizati sumus inxp̃o ihũ : in morte ip¬
sius baptizati sumus. C onsepulti

Expanded text:
et movit peccatores factis ac doctriet movit peccatores factis ac doctrina sua, ut occideretur ipse, qui sua morte corporali non solum spiritaliter languentes sanare, sed et mortuos vivificare sufficeret. Motus ergo insinuat; et quia per eamdem passionem redempti sunt credentes a maledicto legis, quasi descendentes in aquam piscinae turbatam sanabantur, qui eatenus jacebant in porticibus aegroti. Legis siquidem littera, quae nescientes quid agendum, quid vitandum dibus ignorantiae prioris, in porticibus suis continebat, nec sanabat languidos: gratia autem Evangelii, quae per fidem ac mysterium Dominicae passionis sanat omnes languores iniquitatum nostrarum, a quibus in lege Moysi non potuimus justificari, quasi electos de porticibus legis aegrotos in aquam piscinae turbidam, ut sanari possint, immittit, quia a peccatis quae lex ostenderat per aquam baptismatis abluit, testante Apostolo: Quia quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus; consepul
Abbreviated transcription (Latin):
iillo popło. quidicere dũo nosser
Nos autem populus tuus & oues gre¬
gis tui. confitebimur tibi in scła
Uulgo autem ꝓbatica. idest pecu¬
alis piscina fertur appellata. qđ
inea sacerdotes hostias lauare con¬
sueuerant. Multitudo languenti¬
um. quae inmemoratis porticib
iacebat aquȩ motum expectans.
significat eorum cateruas quȩ legis
bant. Caeci erant. quinecdũ pen¬
fectum fidei lumen habebant Claus
di. quibona quac nouerant. operan¬
di gressibus implere nonquibant
Aridi quiquam lib& oculum scien¬
tiae habentes. pinguedine tamen
spei & dilectionis egebant. Tales
inquinque porticibusiacebant.
sed nonnisi inpiscina angło uenien¬
te sanabantur. quia ꝑ legem cox¬
nitio peccati. grã aut̃ remissionis
designat angłs quinuisibiliter de¬
scendens inpiscinam. ad suggerendũ
uim sanandi mouebat aquam
Descendit enim carne indutus maer
consilii angłs. id est paternȩ uolun¬
tatis. nuntius in populo uidacorum

Expanded text:
in illo populo, qui dicere Domino nossent: in illo populo, qui dicere Domino nossent: Nos autem populus tuus, et oves gregis tui, confitebimur tibi in saecula . Vulgo autem probatica, id est, pecualis piscina fertur appellata, quod in ea sacerdotes hostias lavare consueverint. Multitudo languentium, quae in memoratis porticibus jacebat, aquae motum exspectans, significat eorum catervas, quae  Bedbant. Caeci erant, qui necdum perfectum fidei lumen habebant; claudi erant, qui bona quae noverant, operandi gressibus implere nequibant; aridi, qui quamlibet oculum scientiae habentes, pinguedine tamen spei et dilectionis egebant. Tales in quinque porticibus jacebant, sed nonnisi in piscina angelo veniente sanabantur; quia per legem cognitio peccati, gratia autem remissionis designat angelus, qui invisibiliter descendens in 508 piscinam, ad suggerendam vim sanandi movebat aquam. Descendit enim carne indutus magni consilii angelus , id est, paternae voluntatis nuntius, in populum Judaeorum,
Abbreviated transcription (Latin):
INILO R ERATDIES TEST
iudaeorum. & ascendit iħs hieroso¬
lymis Est aut̃ hicrosolẏmis super¬
probatica piscina. Etreliqͣ ocõl.¬
OOUEBAMUR ERCO
uobis & nunc decuuangelica lac¬
tione in qua duo pariter miracula
humanȩ sanitatis leguntur. unũ
in uisibiliter ꝑangelicam adminis¬
trationem. alterum ꝑ dominicam
presentiam uisibiliter exhibitum.
sed utriusque nobissunt breuiter
& posita mysteria. ne prolixe lectio¬
nis ꝓlixa quoque explanatio. cuiquã
fortegrauis existat. Probatica pi¬
scma quae quinque porticibus
cingebatur. populus est iudaeorũ
legis undique custodia ne peccare
dẽbeat munitus Recte & CNIm
lex quacquinq: libris moxsi descrip¬
taest. qui nari ͦ numero figuratur
Recte populus quiin quibusdam
spirituum temptamentis agitari.
peraquam signatur piscinȩ. quae
nunc placida uentis stare. nunc eis
irruentibus turbari consueuerat.
Et bene piscina eadem ꝓbatica uo¬
catur. Probatica quippe grece.
oues dicuntur. quia crantnimirũ

Expanded text:
pore, erat dies festus Judaeorum, et ascendit Jesus Hierosolymam. Est autem Hierosolymis probatica piscina, et reliqua. » Loquebamur ergo vobis et nunc de evangelica lectione, in qua duo pariter miracula humanae sanitatis leguntur, unum invisibiliter per angelicam administrationem, alterum per dominicam praesentiam visibiliter exhibitum, sed utriusque nobis sunt breviter exposita mysteria, ne prolixae lectionis prolixa quoque explanatio cuiquam forte gravis existat. Probatica piscina, quae quinque pocingebatur, populus est Judaeorum, legis undique custodia ne peccare debeat munitus. Recte etenim lex, quae quinque libris Moysi descripta est, quinario numero figuratur; recte populus, qui in quibusdam spirituum tentamentis agitari, per aquam significatur piscinae, quae nunc placida ventis stare, nunc eis irruentibus turbari consueverat. Et bene piscina eadem probatica vocatur: probata quippe Graece oves dicuntur. Quia erant nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
mediatori dĩ &hominũ homini ihũ xp̃o
magna gratia donatum ẽ: ut ex quo
homo fieri coepiss& ꝑfectus eẽt & ds̃
Cui simile est quod iohannes scribit
eum plenum grã & ueritate eandem
ipse diumi tatis excellentiã ueritatis
quã lucas sapientiae nomine cõmen¬
dANS

Expanded text:
mediator Dei et hominum, homini Jesu Christo mediator Dei et hominum, homini Jesu Christo magna gratia donatum est, ut ex quo homo fieri coepisset, perfectus esset et Deus. Cui simile est, quod Joannes scribit, eum plenum gratia et veritate, eamdem ipse divinitatis excellentiam veritatis, quam Lucas sapientiae nomine commendans
Abbreviated transcription (Latin):
necandus inueniretur aegyptum apa¬
rentibus esse delatum: Defuncto que
herode sic demum galileam reuersum
nazar&h ciuitatẽ suã inhabitare coe¬
pisse. Solent enim euuange listȩ singuli
sic omittere quaedã quaeuel abaliis com¬
memorata uiderint. uel ab aliis comme¬
moranda inspũ praeuiderint ut continu¬
ata suȩ narrationis serie quasi nulla
prȩtermisisse uideantur. Quaetamen
alterius euuangelistȩ considerata scrip¬
tura quo loco transilita fuerint. dili¬
gens lector inueniat Puer autem
crescebat & confortabatur plenus sapien¬
tia. & grã dĩ erat in illo. Notanda dis¬
quod puer erat id.ẽ. habitũ humanae
fragilitatis induerat: crescere & confor¬
tari habebat In eo uero quod etiam
uerbum dĩ & ds̃ aeternus erat: nec confor¬
tari indigebat. nec habebat augeri:
Vnde rectissime plenus sapientia ꝑhibet᷑¬
& gratia. Sapientia quidem quia in ipso
habitat om̃isplenitudo diuinitatis cor¬
poraliter Eratia autẽ quia eidem

Expanded text:
necandus inveniretur, Aegyptum a panecandus inveniretur, Aegyptum a parentibus esse delatum, defunctoque Herode sic demum in Galilaeam reversum, Nazareth civitatem suam inhabitare coepisse. Solent enim evangelistae singuli sic omittere quaedam, quae vel ab aliis commemorata viderint, vel ab aliis commemoranda in spiritu praeviderint, ut continuata suae narrationis serie quasi nulla praetermisisse videantur. Quae tamen alterius evangelistae considerata scriptura, quo loco transilita fuerint, diligens lector inveniat. Puer autem crescebat et confortabatur, plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo. Notanda disquod puer erat, id est, habitum humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat. In eo vero quod etiam verbum Dei et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri. Unde rectissime plenus sapientia perhibetur et gratia. Sapientia quidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Gratia autem, quia eidem
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete mulieres testimonium annȩ &
imitamini illud siquando uobis euenerit
ut perdatis uiros Considerate quid de ea
scriptum sit. septem annis uixit auirgini¬
tate sua cumuiro. & reliqua. Propterea
prophetesfuit. neque enim utlibet &
fortuito sp̃s scs habitauit inea: Bonũ ẽ.
& primum siqua potest uirginitatis grãm
possidere. si aut̃ hoc non potuerit sed
euenerit ei utꝑ dat uirum uidua ꝑseue¬
r&: Quod quidem nonsolum post mortẽ
uiri sed etiam cumille uiuit debet hab̃e
in animo ut etiam sinon euenerit
uoluntas ipsius & propositum ad No
coronetur & dicat. hoc uoueo atque
ꝓmitto simihi humanũ aliquid quod
non opto contigerit nihil aliud faciã
quã incontaminata & uidua ꝑseuerem¬
Et ut ꝑfecerunt om̃a scđm legem dñi.
reuersi sunt ingalileam inciuitatẽ suã
naz ar& h. Prȩtermisit hoc loco lucas
quae amatheo satis exposita nouerat
Dñm uidelic& posthaec ne abherode

Expanded text:
Videte, mulieres, testimonium Annae, et Videte, mulieres, testimonium Annae, et imitamini illud, si quando vobis evenerit ut perdatis viros. Considerate quid de ea scriptum sit: Septem annis vixit a virginitate sua cum viro suo, et reliqua, propterea prophetes fuit. Neque enim ut libet et fortuito Spiritus sanctus habitavit in ea. Bonum est et primum, si qua potest virginitatis gratiam possidere. Si autem hoc non potuerit, sed evenerit ei ut perdat virum, vidua perseveret. Quod quidem non solum post mortem viri, sed etiam cum ille vivit debet habere in animo, ut etiamsi non venerit voluntas ipsius et propositum, a Domino coronetur, et dicat: Hoc voveo atque promitto, si mihi humanum aliquid quod non opto contigerit, nihil aliud faciam quam incontaminata viduaqueEt ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Galilaeam, in civitatem suam Nazareth. Praetermisit hoc loco Lucas quae a Matthaeo satis exposita noverat, Dominum videlicet post haec, ne ab Herode
Abbreviated transcription (Latin):
sipeccauerimus debemus dicere. pecca¬
tum meum notum feci tibi. & iniqui¬
tatem meam non abscondi Dixi adnun
hoc fecerimus & reuelauerimus pecca¬
ta nr̃a: nonsolum dõ sed & his quipos¬
sunt mederi uulnerib: nr̃is atq pecca¬
tis. delebuntur peccata nrã ab eo qui ait
Ecce delebo ut nubẽ iniquitates tuas.
& sicut caliginem peccata tua. Post
symeonis prophetiam. quia nec cesse
erat ut mulieres etiam saluarentur.
uenit prophetes mulier dequa scribit᷑
Et erat anna prophetissa filia fanuhel
detribu aser. Quampulcher ordo non
uenit anteuirum mulier. sed prius uenit
symeon qui apprehendit infantem
& tenuit inbrachiis suis. Dem mulier
cuius non sunt quidem uerba digesta.
sed dictum est generalit̃ qđ confessa sit
dno & locuta de eo om̃ib qui ex pecta¬
bant redemptionem hierłm Et iuste
sca mulier spm̃ ꝓphetandi meruit acci¬
pere: quia longa castitate longisque
iciuniis adhoc culmen ascenderat

Expanded text:
si peccaverimus, debemus dicere: Peccasi peccaverimus, debemus dicere: Peccatum meum notum feci tibi, et iniquitatem meam non abscondi. Dixi, Annuhoc fecerimus, et revelaverimus peccata nostra non solum Deo, sed et his qui possunt mederi vulneribus nostris atque peccatis, delebuntur peccata nostra ab eo, qui ait: Ecce delebo ut nubem iniquitates tuas, et sicut caliginem peccata tua . Post Simeonis prophetiam, quia necesse erat ut mulieres etiam salvarentur, venit prophetes mulier, de qua scribitur: Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel de tribu Aser. Quam pulcher ordo! Non venit ante virum mulier, sed primum venit Simeon, qui apprehendit infantem, et tenuit in brachiis suis: deinde mulier, cujus non sunt quidem verba digesta; sed dictum est generaliter quod confessa sit Domino, et locuta de eo omnibus qui exspectabant redemptionem Israel. Et juste sancta mulier spiritum prophetandi meruit accipere, quia longa castitate, longisque jejuniis ad hoc culmen ascenderat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla doc& historia beatam mariam
&x hac uita gladii occisione migrasse:
prȩsertim cum non anima. sed corpꝰ¬
ferro soleat interfici Underestat
intellegi gladium illum dequo dicit᷑.¬
& gladius est in labiis eorum. hoc est
dolorem dominicae passionis eius ani¬
mam ꝑtransisse: Quae & si xp̃m ut pote
dĩ filium sponte propria mori. mortẽq
ipsam non dubitar&. eẽ. deuicturũ.:
ut sua tamen carne procreatũ non sine
doloris affectu potuit uidere crucifigi.
Nam & ferrum quod animã ioseph
ꝑ transisse canitur. nullum melius quã
dura tribulatio mentis intellegitur.
Utreuelentur ex multis cordib cogi¬
tationes. Cogitationes erant malẽ
in hominib: quae propterea reuela¬
tȩ sunt. ut prolatȩ inmedium ꝑderen¬
tur. & interfecte atque emortua
esse desinerent. & occider& eas ille
qui pronobis mor tuus est Quã diu
enim absconditȩ erant cogitationes
nec prolatȩ inmedium: impossibile
erat eas penitus interfici: Unde & nos

Expanded text:
Nulla docet historia beatam Mariam Nulla docet historia beatam Mariam ex hac vita gladii occisione migrasse, praesertim cum non anima, sed corpus soleat ferro interfici. Unde restat intelligi gladium illum de quo dicitur: Et gladius est in labiis eorum , hoc est, dolorem dominicae passionis ejus animam pertransisse, quae etsi Christum utpote Dei Filium sponte propria mori, mortemque ipsam non dubitaret esse devicturum, ut sua tamen carne procreatum, non sine doloris affectu potuit videre crucifigi. Nam et ferrum quod animam Joseph pertransisse canitur, nil melius quam dura tribulatio mentis intelligitur. Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Cogitationes erant malae in hominibus, quae propterea revelatae sunt, ut prolatae in medium, perderentur, et interfectae atque emortuae esse desinerent, et occideret eas ille qui pro nobis mortuus est. Quandiu enim absconditae erant cogitationes, nec prolaterat eas penitus interfici. Unde et nos,
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionis Resurrexit amortuis.
& hoc signum est cui contra dicitur.
Quomo do resurrexerit utrũ ipse.
& talis qualis mortuus. ẽ Ancerte in
melioris substantiȩ corpus resurrexe
rit. est infinita contemptio: Aliis
cregione tractantibus si idem corpus
habuit quomodo clausis ingressus est
ostis & stetit. Vides igitur ut argum̃
tis uariis etiam resurrectioni cius
quȩstio concitetur. & sit signũ cui
contradicetur Ego & hoc quod pro¬
phetarũ ore predictũ ẽ. puto signũ
eẽ. cui contradicitur: Sunt enim
plures heretici qui adserunt eũ apro¬
phetis penitus non fuisse predictum.
Et quidme necesse .ẽ. multa ꝑsequi.
om̃a quae deeo narrat historia. signũ
est cui contra dicitur: Non quo contra¬
dicant hi qui credunt ineum : Nosquip¬
pe om̃a scimus uera eẽ. quae scripta st̃
sed quia apud incredulos uniuersa quȩ
de eo scripta sunt signum sit cui contra¬
dicatur Deinde symeon ait. Et tuã
ipsius animam ꝑtransibit gladius.

Expanded text:
resurrectionis. Resurrexit enim a mortuis, resurrectionis. Resurrexit enim a mortuis, et hoc signum est cui contradicitur. Quomodo resurrexit? utrum ipse et talis qualis mortuus est, an certe in melioris substantiae corpus resurrexit? Et est infinita contentio, aliis is e regione tracthabuit, quomodo clausis ingressus est ostiis, et stetit? Vides igitur quemadmodum argumentis variis etiam resurrectioni ejus quaestio concitetur, et fit signum cui contradicitur. Ego et hoc quod prophetarum ore praedictum est, puto signum esse cui contradicitur. Sunt enim plures haeretici, qui asserunt eum a prophetis penitus non fuisse prEt quid me necesse est multa persequi? Omnia quae de eo narrat historia, signum est cui contradicitur, non cui contradicant hi qui credunt in eum. Nos quippe scimus omnia esse vera quae scripta sunt, sed quia apud incredulos universa quae de eo scripta sunt, signum sint cui contradicitur. Deinde Simeon ait: Et tuam ipsius animam pertransibit gladius.
Abbreviated transcription (Latin):
& hnicus Diligebas scorta: primũ
inte scortator intereat. Peccator
eras: cadat inte peccator: Uc possis
dehinc surgere &dicere. Si commor¬
tui sumus: & conuiuemus. Et si con¬
formes facti sumus mortis. conformes
& resurrectionis erimus. Iste igitur
inruinã & in resurrectionẽ multorũ
positus est inisrł: hoc . ẽ. in his qui
plena possunt acie. & ratione con¬
spicere. Et insignũ cui contradicet᷑
Om̃ib quae narrat historia: desal¬
uatore contra dicitur. Uirgo mater
est : signum .ẽ. cui contradicitur
Martionistȩ contra dicunt huic signo.
& aiunt penitus cum demuliere non. eẽ.
generatũ hebionitȩ contradicunt
signo: dicentes ex uiro & muliere
ita natum. ẽẽ. ut nos quoq nascimur
habuit corpus humanũ . & hoc signũ¬
est cui contra dicitur. Alii enim cũ¬
dicunt uenisse decaelis. alii talequale
nos corpus habuisse. utper similitudi¬
nem corporis etiam nr̃a corpora redi¬
mer& apeccatis. & dar& nobis spem

Expanded text:
ethnicus. Diligebas scorta? primum ethnicus. Diligebas scorta? primum in te scortator intereat. Peccator eras? cadat in te peccator, ut possis dehinc resurgere et dicere: Si commortui sumus, et convivemus: et si conformes facti sumus mortis, conformes et resurrectionis erimus . Iste igitur in ruinam et in resurrectionem multorum positus est in Israel, hoc est, in his qui plena possunt acie et ratione conspicere. Et in signum cui contradicetur. Omnibus quae narrat historia de Salvatore, contradicitur. Virgo mater est, signum est cui contradicitur. Marcionistae contradicunt huic signo, et aiunt penitus eum de muliere non esse natum. Ebionitae contradicunt signo, dicentes eum ex viro et muliere ita natum esse ut nos quoque nascimur. Habuit corpus humanum, et hoc est signum cui contradicitur. Alii enim dicunt eum venisse de coelis, alii tale quale nos corpus habuisse, ut per similitudinem corporis, etiam corpora nostra redimeret a peccatis, et daret nobis spem
Abbreviated transcription (Latin):
uidere. Uerbi grã. Nolo uidere illis
oculis quib antea non uidebã: & qui
mihi postea reseratisunt. Qnm post
inoboedientiã & adam & euȩ oculi
sunt aꝑti : dequib superiore sermo¬
ne tractauimus. Nuncaut̃ interp̃¬
tandũ quidsibi uelit. hoc quod ait
Ecce hicpositus .ẽ. in rumã: & in re¬
surrectionẽ multorũ inisrł Me
oport& primum cadere . & cũcȩti¬
dero. post ea bene surgere: Nesalua¬
tor causa mihi fuerit male ruinae:
sed propterea cadere me fecit ut con¬
surgam : Et multo mihi ruina utilior
fuerit : quam illud tempus quo uide¬
barstare. Stabam enim peccato. tem
pore quo peccato uiuebam. Et quia
peccato stabam. prima mihi utilitas
fuit ut caderem. & peccato morerer
Deniq & sci ꝓphetȩ quando augus¬
tius aliquid contemplabantur:
cadebant infaciem suam. Propterea
aut̃ cadebant: ut peccata ꝑruinam
plenius purgarentur. hoc ipsum
& saluator tibi primũ concedit ut
corruas. Eithnicus eras : cadat in te¬

Expanded text:
videre. Verbi gratia: Volo videre illis videre. Verbi gratia: Volo videre illis oculis, quibus antea non videbam, et qui mihi postea reserati sunt, quoniam post inobedientiam et Adam et Evae oculi sunt aperti, de quibus superiori sermone tractavimus. Nunc autem interpretandum, quid sibi velit hoc quEcce hic positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum in Israel. Me oportet primum cadere, et cum cecidero, postea bene surgere, ne Salvator mihi fuerit causa malae ruinae. Sed propterea cadere me fecit ut consurgam, et multo mihi ruina utilior fuerit, quam illud tempus quo ante videbar stare. Stabam enim in peccato, tempore, quo peccato vivebam: et quia peccato stabam, prima mihi utilitas fuit ut caderem, et peccato morerer. Denique et sancti prophetae, quando augustius aliquid contemplabantur, cadebant in faciem suam. Propterea autem cadebant, ut peccata per ruinam plenius purgarentur. Hoc ipsum et Salvator tibi primum concedit, ut corruas. E
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce iste positus est in ruinam: & in re¬
surrectionẽ multorũ in isrł. & insig
num cui contra dicetur : Ettuam
ipsius animã ꝑ transibit gladius: utre¬
uelentur ex multis cordib: cogitatio¬
nes: Quomodo saluator inruinam
potest dicere inruinam eumuenisse
infidelium : & in resurrectionẽ creden¬
tium. Quiuero curiosus in ter pres. ẽ.
dicit nequaquã eum cadere: qui ante
non steterit. Damihi igitur quifuerit
ille quisteterit. & incuius ruina salua¬
tor aduenerit: nec non & eum qui
consurgat Nam utique ille consur¬
git : quiante corruerat:. Uidendũ. ẽ.
itaq neforte saluator non aliis atq
aliis inruinã uenerit & in resurrectio¬
nẽ : sed isdem & in ruinã & in resurrecꝰ¬
tionẽ uenerit: Iniudicium ait ego
ueni ut qui non uidebant uideant.
& qui uidebant caeci fiant: Est enim
innobis aliud quod uidebat prius.
& post ea uidere desiuit. Et aliud
quod non uidebit: & postea coepit

Expanded text:
Ecce iste positus est in ruinam et in reEcce iste positus est in ruinam et in resurrectionem tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Quomodo Salvator in ruinampotest dicere, in ruinam eum venisse infidelium, et in resurrectionem credentium. Qui vero curiosus interpres est, dicit, nequaquam eum cadere qui ante non steterit. Da mihi igitur, qui fuerit ille qui steterit, et in cujus ruinam Salvator advenerit, necnon et eum qui consurgat. Nam utique ille consurgit, qui antea corruerat. Videndum est utique, ne forte Salvator non aliis atque aliis in ruinam venerit et resurrectionem multorum, sed iisdem et in ruinam et in resurrectionem venerit. In judicium, ait, ego veni, ut qui non videbant videant, et qui videbant caeci fiant . Est enim in nobis quod videbat prius, et postea videre desivit: et aliud quod non videbat, et postea coepit
Abbreviated transcription (Latin):
bitte. Propter hoc quod & natũ fuerit
scm̃ : uocabitur filiusdĩ Et qui mani¬
feste nobis tradit qnm filius uirginis fuit
iħs: nec dehumano conceptus est semine.
iste patrem eius ioseph testatus est dicens¬
Et erat pater illius & mater ammiran¬
tes superhis. quae dicebantur deeo
Quae igitur causa extitit. ut eum
quipater non fuit: patrem. eẽ. memo¬
rar& : Qui simplici expositione con
uocabulo : quia nutrierat saluatorem
Qui autẽ altius aliquid inquirit.
potest dicere qñm generationis ordo
uideretur frustra ioseph nominari:
quia pater nonfuerat saluatoris. ut
generationis ordo haber& locũ. pater
appel latus est dñi: Ammirabantur
igitur pater illius & mater superhis:
quac dicebantur deco. Tam abangelo
quam amultitudine caclestis exercitꝰ.
necnon & apastorib om̃a quippe haec
audientes. uehementissime mirabant᷑
Deinde scriptura ait Benedixit eis
sy meon: & dixit ad mariã matrem eiꝰ

Expanded text:
bit tibi, propter hoc et quod natum fuerit bit tibi, propter hoc et quod natum fuerit sanctum, vocabitur Filius Dei: et qui manifeste nobis tradidit, quoniam Virginis filius Jesus est, nec de humano conceptus est semine: iste patrem ejus Joseph testatus est, dicens: Erant pater illius et mater admirantes super his quae dicebantur de eo. Quae igitur causa exstitit, ut eum qui pater non fuit, patrem esse memoraret? Qui simplici expositione cont sanctus Patris vocabulo, quia nutrierat Salvatorem. Qui autem altius aliquid inquirit, potest dicere: quia generationis ordo videretur frustra Joseph nominari, qui pater non fuerat Salvatoris, ut generationis ordo haberet locum: pater appellatus est Domini . Admirabantur igitur pater illius et mater super his quae dicebantur de eo, tam ab angelo, quam a multitudine coelestis exercitus, nec non a pastoribus. Omnia quippe haec audientes, vehementissime mirabantur. Dehinc Scriptura ait: Benedixit ei Simeon, et dixit ad Mariam matrem ejus:
Abbreviated transcription (Latin):
habeo aliquid in me quodmale stat.
& peccati suꝑbia se erigit: hoccadat:
hoc subruatur. Quod si ceciderit id
quod ante corruerat. surgens stabr
interior homo meus quondã iacba
elisus & exterior stabat crectus. Ant¬
quã crederem iniħu. bonũ inmeiac¬
bat: malumstabat. Postquã ille uent
tunc quod in me malũ fuit corruit.
Mortificate membra ur̃a suꝑ terram
fornicationẽ. inmunditiam. luxuria
idolatriã : ueneficia. & cetera. horuĩ
om̃ium utilis ruina facta .ẽ: odehac
ruina dicitur Ubicumq fuerit cada¬
uer: illuc congregabuntur aquilae:
Cadauer quippe: a casu nomen acce¬
pit Bona. ẽ. haec ruina adquã pri¬
mum uenit iħs: nec potest facere re¬
surrectionẽ. nisi ruina precesscrit.
Uenit ante destruere quod in me mali
fuit: ut illo destructo & mortificato
consurgat in me & uiuificetur id quod
bonum . ẽ. ut consequamur in eo regni
caelorum. Lucasscripsit: sps sc̃s super¬
ueniet inte : & uirtus altissimi obumbra¬

Expanded text:
Habeo aliquid in me quod male stat Habeo aliquid in me quod male stat et peccati superbia se erigit? hoc cadat, hoc subruatur. Quod si ceciderit id quod ante corInterior homo meus quondam jacebat elisus, et exterior stabat erectus. Antequam crederem in Jesum, bonum in me jacebat, malum stabat. Postquam ille venit, tunc quod in me malum fuit, corruit,Mortificate membra vestra super terram, fornicationem, imidololatriam, veneficia, etc. . Horum omnium utilis ruina facta est. Et de hac ruina dicitur: Ubicunque fuerit cadaver, illic congregabuntur aquilae . Cadaver quippe a casu nomen accepit. Bona est haec ruina, ad quam primum venit Jesus, nec potest facere resurrectionem, nisi ruina praecesserit, Venit ante destruere quod in me malum fuit, ut, illo destructo et mortificato, consurgat in me, et vivificetur id quod bonum est, ut consequamur in eo regnum coelorum. Lucas scripsit: Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbra
Abbreviated transcription (Latin):
uiro suo & comederunt. igitur non
erant cȩci : seduidebant. Deinde
sequitur. Et aꝑtisunt oculi eorum:
Ergo cȩcifuerant necuidebant: quo¬
rũ oculi post ea sunt aꝑti. Sed qui
bene ante uiderant: postquã manda¬
tum dñi pret̃ gressi sunt: cȩperunt
uidere maleetaspectum oboedientiȩ
subrepente delicto. postea ꝑdiderunt
Ego sic intellego : & illud quod dicit
dñs: Quisfecit mutũ & surdũ. uiden¬
tẽ & cȩcũ. non ne cgo dñs ds̃: Est ocu¬
lus corporis quo terrena ista conspicimꝰ.
oculus scđm sensum carnis: dequoscrip¬
tura ait frustra incedens &. inflatus
sensu carnis: Cui habemus alium contra¬
rium meliorẽ & diuina sapientem qui
quia caecus innobis erat. uenit iħs ut fa¬
cer& eumuidere. ut qui non uidebant
uiderent: Qui aut̃ uidebant: caeci
fierent Iuxta hunc sensum: Ei thoc
quod nunchabemus in manib: intelle¬
gendũ: ecce iste positus ẽ. in ruinam
& in resurrectionẽ multorũ iniss łͫ¬

Expanded text:
viro suo, et comederunt . Igitur non viro suo, et comederunt . Igitur non erant caeci, sed videbant. Deinde sequitur: Et aperti sunt oculi eorum. Ergo caeci fuerant, nec videbant, quorum oculi postea sunt aperti. Sed qui bene ante viderant, postquam Domini mandatum praetergressi sunt, coeperunt videre male et aspectum obedientiae subripiente delicto, postea perdiderunt. Ego sic intelligo et illud quod dicit Deus: Quis fecit mutum et surdum, videntem et caecum? Nonne ego Dominus Deus ? Est oculus corporis, quo terrena ista conspicimus, oculus secundum sensum carnis, de quo Scriptura dicit: Frustra incedis inflatus sensu carnis . Cui habemus alium contrarium meliorem, et divina sapientem: qui quia caecus in nobis erat, venit Jesus ut faceret eum videre, ut qui non videbant, viderent, qui autem videbant, caeci fierent. Juxta hunc ergo sensum, et hoc quod nunc habemus in manibus est intelligendum: Ecce iste positus est in ruinam, et in resurrectionem multorum in
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupari. & habere nomen quod
benedicetur super terrã Et cupio
tam opere quã sensu. &. eẽ. & dici
xp̃ianus : aequalẽ & inuetere & in
noud lege quacro rationẽ Loquit᷑
ds̃: ego interficiã. libent̃ abeo ut inter¬
ficiatur. Quando enim uetus in me
homo ẽ. & uiuo adhucquasi homo
cupio utoccidat inme ds ueterẽ homi¬
nem. & uiuificet me exmortuis
Primus enĩ ait homo deterra terrenꝰ.
secundus homo decaelo cadestis.
Sicut portauimus imaginẽ terreni.
portemus & imaginem caclestis Scđm
hunc sensũ intellegitur & illud iniu¬
dicium ego ueni inmundum istum.
ut qui non uident uideant. & qui uideñ
cȩcifiant. habemus in nobis om̃s homi¬
nes: & aspectum & cacitatem Adam
& uidebat: & non uidebat Ei quoq
antequã aperirentur oculi ciuis: ui¬
disse describitur: Uidit in quit mulier
lignum quia bonum ad comedendũ
& optimum oculis aduidendũ: &
tollens defructu ligni comedit et dedit

Expanded text:
nuncupari, et habere nomen quod nuncupari, et habere nomen quod benedicitur super terram, et cupio tam opere quam sensu et esse et dici Christianus, aequalem et in veteri et in nova Lege quaero rationem. Loquitur Deus: Ego interficiam: libenter habeo ut interficiat me Deus. Quando enim vetus in me homo est, et vivo adhuc quasi homo, cupio ut occidat in me Deus veterem hominem, et vivificet me ex mortuis. Primus enim, ait, homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis. Sicut portavimus imaginem terreni, portemus et imaginem coelestis . Secundum hunc sensum intelligitur et illud: In judicium ego veni in mundum istum, ut qui non vident, videant: et qui vident, caeci fiant. Habemus in nobis omnes homines, et aspectum et caecitatem. Adam et videbat, et non videbat. Eva quoque, antequam aperirentur oculi ejus, vidisse describitur. Vidit, inquit, mulier lignum, quia bonum ad comedendum, et optimum oculis ad videndum, et tollens de fructu ligni, comedit, et dedit
Abbreviated transcription (Latin):
.ec̃. filium eadem siquidem de eo scrip¬
ta sunt: Ecce hic positus est in ruinã.¬
& in resurrectione multorum in isrł.
Non in resurrectionẽ tantũ : sed in rui¬
nam. Simalum . ẽ. interficere : malũ
sit. & in ruinã uenire: Quid respon¬
debunt. Utrumne recedent acultu
eius An quaerent aliquã interp̃ta¬
tionẽ. & ad tropologias confugient:
Ut quod in ruinã uenerit. benigni¬
tatẽ magisquã austerita tẽ sonet :ͦ
Et quo modo iustum ẽrit quando
quid in euuangelio tale repperitur
ad allegorias. & nouas intellegentias
confugere. quando uero inueteri
instrumento statim accusare. & nullã
&x planationẽ quãuis ꝓbabilissit recipe¬
re Sed & hoc quod sequitur. Iniudi¬
cium egoueni inmundũ istũ : ut non
uidentes uideant. & qui uident caeci
fiant. quãuis quęrant ut edisserant
implere non poterunt Ego uero qui
opto. eẽ. ecclȩsiasticus. & non ab he¬
resi arce aliquo: sed axp̃i uocabulo

Expanded text:
esse Filium; eadem siquidem de eo scripesse Filium; eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Non in resurrectionem tantum, sed et in ruinam. Si malum est interficere, malum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad allegorias et novas intelligentias confugere: quando vero in veteri Instrumento, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipere? Sed et hoc quod sequitur: In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et qui vident caeci fiant, quamvis quaerant ut edisserant, implere non poterunt. Ego vero quia opto esse Ecclesiasticus, et non ab haeresiarcha aliquo, sed a Christi vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
quoddictum est Eccȩ iste positus. ẽ.
inruinã : & in resurrectionẽ multoꝵ
inisrł. Est aut̃ & altius quid intel¬
legendum aduersus cos: uel maxime
qui contra conditorẽ latrant. &
hinc inde deueteri testamento quȩ
non intellegunt testimonia congre¬
gantes simplicum corda decipiunt.
Aiunt enĩ Ecce ds̃ legis & prophe¬
tarum: uidete qualissit: Ego inquit
nib meis. Audiunt occidã. & non
audiunt uiuificabo : Audiunt per¬
cutiam: & audire contempnunt
& ego sanabo Istius modi occasionib
creatorẽ calumpniantur. Igitur
antequã inter preter quẽ sensum ha¬
beant Ego interficiã & uiuificabo
ꝑcutiam & sanabo Opponã eis testi¬
sum hercticos. Innumerabiles quippe
hereses sunt : quae euuangelium
scđm lucã recipiunt. Si propterea
cruentus & tantum uidex & crudelis
ẽ. conditor. quia dicit ego interficiã
& uiunficabo. ꝑcutiã & sanabo-
Manifestissimum . ẽ. & iħm ipsuis

Expanded text:
quod dictum est: Ecce hic positus est quod dictum est: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel. Est autem et altius quid intelligendum adversus eos vel maxime, qui contra Conditorem latrant, et hinc inde de veteri Testamento, quae non intelligunt, testimonia congregantes, simplicium corda decipiunt. Aiunt enim: Ecce Deus Legis et prophetarum, videte qualis sit: Ego, inquit,nibus meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabo: audiunt, percutiam, et audire contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumniantur. Igitur antequam interpretetur quem sensum habeat: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testium 295-296 haereticos. Innumerabiles quippe haereses sunt, quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruentus, et in tantum saevus et crudelis est Conditor, quia dicit: Ego interficiam, et vivificabo: percutiam, et sanabo, manifestissime est et Jesum ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
deihũ: & pater & mater illius mira¬
bantur. S ermo sy meonis fuit
Nonenim sufficit ei tenere paruulũ.
&ca quae desemet ipso scripta sunt pro¬
loqui. sed benedixit patri illius .&. matri
Et de ipso quoque ꝓphetauit infante
dicens. Ecce hic positus est in ruinam.
& resurrectionẽ multorum inisrahel.
& insignum cui contradicetur. Tuam
quoque ipsius animã per transibit
gladius: ut reuelentur demultis
cordibus cogitationes. Quidsibi uult¬
hoc quod ait Ecce iste positus est
in ruinã : & resurrectionẽ multorũ
scđm iohannem scriptum repperi :
iniudicium ego inmundum istũ ueni.
ut qui nonuident uideant: & qui
uident caeci fiant. Quomodo ergo
inuidicium uenit: ut non uidentes
denationibus uiderent. & qui prius
uidebant deisrahel caeci fierent.
sicuenit inruinam & resurrectionẽ
multorum: In aduentu enĩ dñi salua¬
toris quiprius steterant: corruer̃:
& qui caeciderant surrexerunt:
Una haec .ẽ. interpretatio. de eo

Expanded text:
de Jesu, et pater et mater illius mirade Jesu, et pater et mater illius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum, et ea quae de semetipso scripta sunt proloqui, sed benedixit patri illius et matri: et de ipso quoque prophetavit infante, dicens: Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Tuam quoque ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur de multis cordibus cogitationes. Quid sibi vult quod ait, Ecce hic positus est in ruinam et resurrectionem multorum secundum Joannem scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel, caeci fierent? sic venit in ruinam et in resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salvatoris qui prius steterant, corruerunt, et qui ceciderant, surrUna haec est interpretatio de eo
Abbreviated transcription (Latin):
ONGREGEM INUNŨ
eã quaeinortu ihũ dicta scripta que
sunt deco: & tunc scire poterimus
singula quaeque digna. eẽ. miraculo.
Quã obrem: mirabatur & pater.
Sicenim appellatus . ẽ. ioseph quia
nutricius fuit: mirabatur & mater
super om̃ibus quae dicebantur de eo
Quae nam ergo sunt. quae deparuu¬
lo ihũ fama disperserat. Pastores
erant in regione il la: uigilantes & ob¬
seruantes custodias noctis suꝑ gregẽ
suum. Uenit angelus subipsa hora
natiuitatis ihũ. & ait ad eos : Adnun¬
tio uobis gaudium magnũ: Ite & in¬
uenietis infantem inuolutũ in pannis.
& positum in praesepe : Necdũ angłs
uerba finierat: ecce multitudo caeles
ostendit nobis. Uenerunt: & in uene¬
runt paruulum. tam illi quã parentes
quaefacta fuerant mirabant᷑ suꝑhoc
Et de sy meone scribitur quod rumore
auxerit. & miraculi uel magna pars
fuerit: tenuit enĩ puerũ inbrachiis
tuum. quia uiderunt oculi mei salu¬
tart tuum. Fastigium & ut ita dicã
culmen suꝑhis quae iactabantur

Expanded text:
ongregemus in unum ea quae in ortu Jesu dicta scriptaque sunt de eo, et tunc scire poterimus singula quaeque digna esse miraculo. Quamobrem mirabatur et pater sic enim appellatus est Joseph, quia nutritius fuit, mirabatur et mater super omnibus quae dicebantur de eo. Quaenam ergo sunt quae de parvulo Jesu fama disperserat? Pastores erant in regione illa vigilantes, et observantes vigilias noctis super gregem suum. Venit angelus sub ipsa hora nativitatis Jesu, et ait ad eos: Annuntio vobis gaudium magnum, ite et invenietis infantem involutum pannis, et positum in praesepio . Necdum angelus verba finierat, ecce multitudo coelestostendit nobis . Venerunt et invenerunt parvulum. Tam illi quam parentes quae facta fuerant mirabantur: super hoc et de Simeone scribitur quod rumorem auxerit et miraculi, vel magna pars fuerit. Tenuit enim puerum in brachiis tuum, quia viderunt oculi mei salutare tuum. Fastigium et, ut ita dicam, culmen super his quae jactabantur
Abbreviated transcription (Latin):
si per seuer& inpugnando. Est peccatũ
incorpore tuo: sed non regn&: Non
ergo regn& inquit peccatũ inuestro
mortali corpore: ad oboediendum
desideriis cius. Sinon oboedieris. & si
est quod suadeat quod delect& ad ma¬
lum : non obtemperando facis ut non
regn& quod est: & ita fiet post ea
ut nonsit quod erat. Quan do: cũ
absorbebitur mors inuictoriam:
cum corruptibile hoc induerit incor¬
ruptionem: ibi nonerit quod tibi
lectet nisi ds̃. Ergo & isti iudaci inuide¬
runt dño: delectabat eos principatus.
Quidam uidebant sibi abeo auferre
principatum: & ex delectatione sua
rebellauerunt aduersus dñm. Qui sire¬
bellassent aduersus delectationem suã
malam. ipsam inuidentiã uincerent
nec uincerentur abea : & ess& illis dñs
saluator. quiuenerat ut sanar&. Nunc
autem fauerunt febri : repugnauerunt
medico. Quic quid suggerebat febris
faciebant: quicquid iubebat contra
medicus neglegebant: Ergo illi magis

Expanded text:
si perseverat in pugnando. Est peccatum si perseverat in pugnando. Est peccatum in corpore tuo, sed non regnet. Non ergo regnet, inquit, peccatum in vestro mortali corpore, ad obaudiendum desideriis ejus . Si vero non obaudieris; etsi est quod suadeat, quod delectet ad malum; non obtemperando facis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat. Quando? Cum absorbebitur mors in victoriam, cum corruptibile hoc induerit incorruptionem : ibi non erit quod tibi lectet nisi Deus. Ergo et isti Judaei inviderunt Domino; delectabat eos principatus. Quidam videbant sibi ab eo auferri principatum, et ex delectatione sua rebellaverunt adversus Dominum: qui si rebellassent adversus delectationem suam malam, ipsam invidentiam vincerent, nec vincerentur ab ea, et esset illis Dominus salvator, qui venerat ut sanaret. Nunc autem faverunt febri, repugnaverunt medico: quidquid suggerebat febris, faciebant; quidquid jubebat contra medicus, negligebant. Ergo illi magis