comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
toris nr̃i desiderio suspiramus. Per noc¬
tem quęrimus: quia & si iam in illo
mens uigilat. tam̃ adhuc oculus caligat.
Sed qui dilectum suum non in. uenit re¬
stat ut surgat: ciuitatem eircueat. scãm
electorum ęccłiam mente & inquisitio¬
ne ꝑcurrat: ꝑ uicos & plateas eum que¬
rat. idẽ ꝑ angusta & lata gradientes
uestigia exquirat: quia funt non milli
etiam uite secularis. qui unitandum
aliquid habeant de actione uirtutis.
Querentes autem nos uigiles inueniunt
qui custodiunt ciuitatem: quia scĩ pa¬
tres qui ȩccłie statum custodiunt. bo¬
nis nr̃is studiis occurrunt: ut suo uel
uerbo uel scripto nos doceant. Quos cũ
paululum ꝑtransimus inuenimus qu̾e
diligimus: quia redemptor nr̃ & si hu¬
manitate homo uiter homines. diuini¬
tate tamen suꝑ homines fuit. Cum
ipsum ẽẽ conspicimus: illum qui natu¬
ra deus ẽ. eẽ supra homines consideranꝰ
Prius gͦ non inueniendus quȩritur: ut

Expanded text:
toris nostri desiderio suspiramus. Per noctoris nostri desiderio suspiramus. Per noctem quaerimus, quia etsi jam in illo mens vigilat, tamen adhuc oculus caligat. Sed qui dilectum suum non invenit, restat ut surgat, civitatem circumeat, id electorum Ecclesiam mente et inquisitione percurrat; per vicos eum et plateas quaerat, id est per angusta et lata gradientes jus vestigia exquirat, quia sunt nonnulli, etiam vitae saecularis, qui imitandum aliquid habeant de actione virtutis. Quaerentes autem nos vigiles inveniunt qui custodiunt civitatem, quia sancti patres, qui Ecclesiae statum custodiunt, bonis nostris studiis occurrunt, ut suo vel verbo, vel scripto nos doceant. Quos cum paululum pertransimus, invenimus quem diligimus, quia Redemptor noster etsi humilitate homo inter homines, divinitate tamen super homines fuit. Cum ipsum esse conspicimus, illum qui natura Deus est esse supra homines consideramus. Prius ergo non inveniendus quaeritur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dere desiderat: Sed amauti semel aspe¬
xisse non sufficit: quia uis amoris inten¬
tionem multiplicat inquifitionis. Que¬
siuit igicur prius & minime muenit.
ꝑseuerauit ut quexeret. unde & conti¬
git ut inueniret. Actumq ẽ ut deside¬
ria dilata crescerent: & crescentia cape¬
rent quod inuenissent. Hinc est enim
quod de codem sponso: eccłia in canticis
canticorum dicit. In lectulo meo per
noctes quesiui quem diligit anima
mea: quesiui illum & non inueni.
Surgam & cutuibo ciuuitatem: ꝑ uicos &
plateas quęram quem diligit anima
mea. Que defectum quoq inuentionis
ingeminat dicens. quesiui illum & ñ
inueni. Sed quia diu muentio non elon¬
gat. si inquisitio non desistat: adiungit.
Inuenerunt me uigiles. qui custodiunt
cuntatem. Numquẽ dilexit anima inea
uidistis: Paululũ cum ꝑtransissem eos:
inueni quẽ diligit amina mea. Dilec¬
tum namq in lectulo quęrimꝰ : quando
in p̃sentis uite aliquantula requie. redep¬

Expanded text:
dere desiderat? Sed amanti semel aspedere desiderat? Sed amanti semel aspexisse non sufficit, quia vis amoris intentionem multiplicat inquisitionis. Quaesivit ergo prius, et minime invenit; perseveravit ut quaereret, unde et contigit ut inveniret, actumque est ut desideria dilata crescerent, et crescentia caperent quod invenissent. Hinc est enim quod de eodem sponso Ecclesia in Canticis canticorum dicit: Iu lectulo meo per noctes quaesivi quem diligit anima mea; quaesirgam, et circuibo civitatem, per vicos et plateas quaeram quem diligit anima mea . Quae defectum quoque inventionis ingeminat, dicens: Quaesivi illum, et non inveni . Sed quia diu inventio se non elongat, si inquisitio non desistat, adjungit: Invenerunt me vigiles qui custodiunt civitatem. Num quem diligit anima mea, vidistis? Paululum cum pertransissem eos, inveni quem diligit anima mea . Dilectum namque in lectulo quaerimus, quando in praesentis vitae aliquantula requie Redemp
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris mentem quanta uis amoris a¬
accenderat. que amonumento dm̃i
etiam discipulis recedentib ñ recedebat.
Exquirebat quem non inuenerat: flebat
inquirendo: & amoris sui igne succen
sa eius quem ablatum credidit: arde¬
bat desiderio. Unde contigit. ut eum
sola tunc uideret quȩ remansit ut que¬
reret: quia nimirum uirtus boni oꝑis
ꝑseuerantia ẽ: ut uoce ueritatis dicitur.
Qui autem ꝑseuerauerit usq in finem:
hic saluus erit. Et p̃cepto legis. cauda
hostiȩ in sacrificio iubetur offerri. In
cauda quippe. finis ẽ corporis. Et ille
bene immolat: qui sacrifitium boni
oꝑis ꝑducit usq ad finem debitȩ acti¬
onis. Hinc ioseph inter reliquos fr̃s¬
talarem tunicam habuisse describitur.
Tunica quippe usq ad talum. ẽ opuis bo¬
num usq ad consumpinationẽ. Sed
maria cum fleret indinauit se . &. ꝓ¬
spexit in monum̃tum. E certe iam mo¬
numentũ uacuum uiderat: iam subla¬
tum dñm nunciarat. Quid ẽ quod se

Expanded text:
s mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia nimirum virtus boni operis perseverantia est, et voce Veritatis dicitur: Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Et praecepto legis cauda hostiae in sacrificio jubetur offerri . In cauda quippe finis est corporis; et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Joseph inter reliquos frattalarem tunicam habuisse describitur Genes. XXXVII, 3. Tunica quippe usque ad talum est opus bonum usque ad consummationem. 2. Sed Maria, cum fleret, inclinavit se, et prospexit in monumentum. Certe jam monumentum vacuum viderat, jam sublatum Dominum nuntiaverat; quid est quod se
Abbreviated transcription (Latin):
regni celestis aperuit: Inquiratur sub¬
tilius nomen euis. requiratur egregus
de pascha lex loquitur ut indagemus
subtilius an de xp̃o dicta uideantur.
Moyses quippe ait. Sument de sanguine
agni ac ponent suꝑ utrumq postem &
suꝑliminatib domorum. in quibus co¬
medent illum. Et edent carnes nocte
illa assas igni. &. arimos panes cum lac

Expanded text:
regni coelestis aperuit? Inquiratur subregni coelestis aperuit? Inquiratur subtilius nomen ejus. Requiratur egregiusde pascha lex loquitur, ut indagemus subtilius an de Christo dicta videantur. Moyses quippe ait: Sument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte illa
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod ante passionem dixit: in resurrecti
& enim traxit: quia de electis suis apud
inferos nullum reliquit. Omĩa abstu¬
lit: utiq electa. Neq ẽtenim infideles
quosq & pro suis criminib etͣnis sup¬
pliciis deditos. ad ueniam dñs resurgen¬
do reparauit: sed illos ex inferni claustris
rapuit. quos suos in fide & actibus recog¬
nouit. Unde recte etiam ꝑ osee dicit.
Ero mors tua o mors. ero morsus tuus õ
inferne. Id nainq quod occidimus:
aginus ut penitus non sit. Ex eo erenim.
quod mordemus. partem abstrahius:
partemq relinquimus. Quia ergo in
electis suis funditus occidit mortem.
mors mortis exstitit: quia uero ex infer¬
no partem abstulit. & partem reliquit.
non occidit funditus. sed inomordit in¬
fernum. Ait ergo. Ero mors tua õmors.
Nesi aꝑte dicat. quia in electis meis te fundi
quia sublatis eis te ex parte transfigo.
Quȩ est ergo ista sollempnitas quȩ iifer¬
ui claustra destruxit. & ianuas nobis

Expanded text:
Quod ante passionem dixit, in resurrectioQuod ante passionem dixit, in resurrectioetenim traxit, qui de electis suis apud inferos nullum reliquit. Omnia abstulit, utique electa. Neque etenim infideles quosque, et pro suis criminibus aeternis suppliciis deditos, ad veniam Dominus resurgendo reparavit; sed illos ex inferni claustris rapuit, quos suos in fide et actibus recognovit. Unde recte etiam per Osee dicit: Ero mors tua, o mors; ero morsus tuus, inferne . Id namque quod occidimus, agimus ut penitus non sit. Ex eo etenim quod mordemus, partem abstrahimus, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit. Quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: Ero mors tua, o mors. Ac si aperte dicat: Quia in electis meis te funditquia sublatis eis, te ex parte transfigo. Quae est ergo ista solemnitas quae inferni claustra destruxit, et januas nobis
Abbreviated transcription (Latin):
lier dixerat. de monumento dñm fuisse
sublatum. Qua in re diuinȩ dispensatio¬
nis magnitudo pensanda ẽ. quod disci¬
pulorum corda &. accenduntur ut quȩ¬
rant : & differuntur ne inuemant.
quatimis infirmitas animmi ipso suo mie¬
rore cruciata. purgatior ad inuemendũ
fiat: & tanto ualidius teneat cum inue
nunc restat ut de ipsa tante sollempni¬
tatis nobilitate aliquid loquamur.
Hanc enim recte nobilitatem sollempnica¬
tis dicam: quia sollempnntates cȩteras
antecedit. Sicut enim in sacro eloquio
scãscõrum. uel cantica canticorum. ꝓ
sui magnitudine dicuntur: ita hec fes¬
tiuitas recte dici potest sollempnitas
sollempnitatum. Ex hac quippe sollẽp¬
nitate exemplum nobis resurrectionis
datum ẽ: spes celestis patriȩ aꝑta. &. fac¬
ta suꝑni regni iam p̾̃sumptibilis gła.
ꝑhanc electi qui quamius in tranguillita¬
tis sinu tamen apud uferni clatstra te¬
nebantur. ad paradysi menia reducti st̃.

Expanded text:
lier dixerat, de monumento Dominum fuisse lier dixerat, de monumento Dominum fuisse sublatum. Qua in re divinae dispensationis magnitudo pensanda est, quod discipulorum corda et accenduntur ut quaerant, et differuntur ne inveniant, quatenus infirmitas animi ipso suo moerore cruciata, et purgatior ad inveniendum fiat, et tanto validius teneat cum invennunc restat ut de ipsa tantae solemnitatis nobilitate aliquid loquamur. Hanc enim recte nobilitatem solemnitatis dicam, quia solemnitates caeteras antecedit. Sicut enim in sacro eloquio sancta sanctorum, vel Cantica canticorum, pro sui magnitudine dicuntur, ita haec festivitas recte dici potest solemnitas solemnitatum. Ex hac quippe solemnitate exemplum nobis resurrectionis datum est, spes coelestis patriae aperta, et facta superni regni jam praesumptibilis gloria. Per hanc electi, qui quamvis in tranquillitatis sinu, tamen apud inferni claustra tenebantur, ad paradisi amoena reducti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
quia ipsa redemptoris nr̃i passio longe
a nr̃a passione disiuncta est: qm̃ ipse
sine culpa ꝑtulit. quod nos cum culpa
toleramus. Ipse sponte morti succumbe¬
re uoluit. ad quam nos uenimꝰ inuiti.
Sequitur. Tunc ergo introuut & ille dis¬
cipulus qui uenerat prior ad monumen¬
tum. Postquam intrauit petrus: ingres¬
sus est iohannes. Posterior intrauit: qui
prior uenerat. Notandum fĩs ẽ quod in
fine mundi ad redemptoris fidem etiam
iudea colligitur: paulo attestante qui ait.
Donec plemtudo gentium intraret. & sic
om̃is isrł saluus fiet. Et uidit & credidit.
Q uia fr̃s: quid estimandus ẽ credidisse:
Nuinquid quia dñs resurrexerat quẽ quȩ¬
rebat: Non utiq: quia adhuc teuebre
erant ad monumentum: & subiuncta
quoq uerba contra dicunt. cum dicitur:
nondum enum sciebant scͥpͥturas. quia
oportuerat eum amortuis resurgere.
Quid ergo uidit: & quid credidit: Uidit
linteamina posita: & credidit quod mu¬

Expanded text:
quia ipsa Redemptoris nostri passio longe quia ipsa Redemptoris nostri passio longe a nostra passione disjuncta est, quoniam ipse sine culpa pertulit quod nos cum culpa toleramus. Ipse sponte morti succumbere voluit, ad quam nos venimus inviti. 5. Sequitur: Tunc ergo introivit et ille discipulus qui venerat prior ad monumentum. Postquam intravit Petrus, ingressus est et Joannes. Posterior intravit qui prior venerat. Notandum, fratres, est quod in fine mundi ad Redemptoris fidem etiam Judaea colligetur, Paulo attestante, qui ait: Donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus fieret . Et vidit et credidit. Quid, fratres, quid aestimandus est credidisse? Nunquid quia Dominus resurrexerat, quem quaerebat? Non utique, quia adhuc tenebrae erant ad monumentum, et subjuncta quoque verba contradicunt cum dicitur: Nondum enim sciebant Scripturas, quia oporteret eum a mortuis resurgere. Quid ergo vidit, et quid credidit? Vidit linteamina posita, et credidit quod mu
Abbreviated transcription (Latin):
camen laborare se denuntiat. cum du¬
ras hominum prauitates portat. Unde
& ꝑ propłam dicit᷑. Laborami sustiuẽs.
D s̃ autem apparuit in carne: laborauit
ex nr̃a infirinitate. qnem laborem passi¬
onis euis dum increduli uiderunt: eñ
uenerari noluerunt. Quem enim uide¬
bant carne mortalem: dedignati sunt
credere ummortalem ẽẽ diuinitate. Un¬
de etiam hieremias ait. Reddes eis uicẽ
dñe: iuxta opera manuũ suarum: da¬
bis eis scutum cordis laborem tuum.
Ne enim predicationis spicula eoꝵ corda
peretrarent. dum passionis eius laborẽ
declignati sunt. quasi eundem laborẽ
illius ꝓscuto tenuerunt: ut eo ad se
transire euis uerba non ꝑmitterent. qͦ
cum laborare usq ad mortem uiderent.
Quid autem nos nisi nr̃i capitis idest dñi
menbra sumus: Per linteamina itaq
corporis laborum ligam̃ta signantur:
quȩ nunc electos om̃s idest eius mbra
constringunt. Sudarium ergo quod suꝑ
caput eius fuerat seorsum inuenitur:

Expanded text:
tamen laborare se denuntiat cum dutamen laborare se denuntiat cum duras hominum pravitates portat. Unde et per prophetam dicit: Laboravi sustinens . Deus autem apparuit in carne, laboravit ex nostra infirmitate. Quem laborem passionis ejus dum increduli viderunt, eum venerari noluerunt. Quem enim videbant carne mortalem, dedignati sunt credere immortalem esse divinitate. Unde etiam Jeremias ait: Reddes eis vicem, Domine, juxta opera manuum suarum, dabis eis scutum cordis laborem tuum . Ne enim praedicationis spicula eorum corda penetrarent, dum passionis ejus laborem dedignati sunt, quasi eumdem laborem illius pro scuto tenuerunt, ut eo ad se transire ejus verba non permitterent, quo eum laborare usque ad mortem viderunt. Quid autem nos nisi nostri capitis, id est Dei membra sumus? Per linteamina itaque corporis, laborum ligamenta signantur, quae nunc electos omnes, id est ejus membra constringunt. Sudarium ergo quod super caput ejus fuerat seorsum invenitur,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ caput euis. non cum linteaminb
positum. sed separatim inuolutum in
unum locum. Quid ẽẽ fĩs credimus.
quod sudarium capitis dñi cum linte¬
aminibus non inuenitur in monum̃to
cramenta ab infirmitatis nr̃e cognitio¬
ne disuncta sunt: etusq potentia crea¬
ture transcendit naturam: Et notan¬
dum quod non solum separatim sed eril
inuolutum inueniri dr in uinuum locu.
Luiteum quippe quod inuoluitur: enis
nec intium nec finis inspicitur. Recti
gͦ sudarium capitis inuolutum inuen¬
tum ẽ: quia celsitudo diuinitatis nec
cepit eẽ nec desinit. nec ꝑ initium nas¬
citur. nec termino coangustatur. Be
ne additur inunũ locum: quia inscissi¬
ra mentium ds non ẽ. Ds̃ quippe in
uitate est: & illi eus habere grãm mne¬
rentur. qui se ab inuicem ꝑ sectarum
scandala non diuidunt. Sed quia so¬
let ꝑ sudarium laborantium sudor
dectigi: potest etam sudarii nomine ex¬
rinu iabor adĩ: qui in se quidem quietꝰ
semꝑ atq incomutabilis ꝑmanet: sed

Expanded text:
caput ejus, non cum linteaminibus positum, sed separatim involutum in unum locum. Quid esse, fratres, credimus, quod sudarium capitis Domini cum linteaminibus non invenitur in monumentocramenta ab infirmitatis nostrae cognitione disjuncta sunt, ejusque potentia creaturae transcendit naturam? Et notandum quod non solum separatim, sed etiam involutum inveniri dicitur in unum locum. Linteum quippe quod involvitur, ejus nec initium nec finis aspicitur. Recte ergo sudarium capitis involutum inventum est, quia celsitudo divinitatis nec coepit esse, nec desinit; nec per initium nascitur, nec termino coangustatur. 4. Bene autem additur: In unum locum, quia in scissura mentium Deus non est. Deus quippe in unitate est, et illi ejus habere gratiam merentur, qui se ab invicem per sectarum scandala non dividunt. Sed quia solet per sudarium laborantium sudor detergi, potest etiam sudarii nomine exprimi labor Dei, qui in se quidem semper quietus atque incommutabilis permanet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
toralem suscipere. qui iam in suo corpo¬
re sciunt fluxa luxurie eclomare. ut cum
aliis fortia prȩdicant. ipsi desideriis molli¬
bus eneruiter non succumbant. Bene
autem subditur. Et comedetis festinan
celestis patriȩ gaudia. cum festinatione
cognoscite: &. p̃cepta uite cum festinatio¬
ne implere curate. Quia enim adhuc
hodie licet bene agere scimus: utrum
eras liceat ignoramus. Festinantes gͦ
pascha comedite. id est ad sollempnitatẽ
patriȩ cȩlestie anhelate. Nemo in huius
uite itinere torpeat. ne in patria locum
perdat. Nemo moras ad appetenda studia
innectat. sed cepta ꝑficiat: ne minune li¬
ceat implere quod inchoat. Si ad amorem
cłi pigri non sumus: adiuuat ipse quem

Expanded text:
toralem suscipere, qui jam in suo corpotoralem suscipere, qui jam in suo corpore sciunt fluxa luxuriae edomare, ut cum aliis fortia praedicant, ipsi desideriis mollibus enerviter non succumbant. Bene autem subditur: Et comedetis festinantcoelestis patriae gaudia, cum festinatione cognoscite, et praecepta vitae cum festinatione implere curate. Quia enim adhuc hodie licet bene agere scimus, utrum cras liceat ignoramus. Festinantes ergo pascha comedite, id est ad solemnitatem patriae coelestis anhelate. Nemo in hujus vitae itinere torpeat, ne in patria locum perdat. Nemo moras ad appetenda studia innectat, sed coepta perficiat, ne minime liceat implere quod inchoat. Si ad amorem Dei pigri non sumus, adjuvat ipse quem
Abbreviated transcription (Latin):
sit sollempnitas incorruptionis: qui ad¬
huc ꝑ incontinentiam corruptioni subia¬
cet. Hec quibusdam dura siit: sed an¬
gusta porta ẽ quȩ ducit ad uitam. Et
habemus iam multa exempla continen¬
tium. Unde & bene adhuc subditur. Cal¬
ciamenta habebitis in pedibus. Quid st̃
genim pedes nr̃i: nisi opera: Quid uero
calciamenta nisi pelles mortuorum am¬
malium: Calciam̃ta autem pedes mu¬
niunt. Que uero sunt mortua anina¬
lia ex quoꝵ pellibus nr̃i muniuntur pe¬
des: nisi antiqui patres qui nos ad et̾nã
patriam p̃cesserunt: Quorum cum ex¬
empla conspicimus: nr̃i operis pedes mu¬
nimus. Calciam̃ta ergo in pedib habere
ẽ. mortuorum uitam conspicere. & nr̃a
uestigia apeccati uulnere custodire. Te¬
nentes baculos in manibus. Quid lex ꝑ
baculos. nisi pastoralem custodiam desig¬
nat: Et notandum quod prius p̃cipi¬
mur renes accingere. postmnodum bacti
los tenere: quia illi debent curam pas¬

Expanded text:
sit solemnitas incorruptionis, qui adsit solemnitas incorruptionis, qui adhuc per incontinentiam corruptioni subjacet. Haec quibusdam dura sunt, sed angusta porta est, quae ducit ad vitam . Et habemus jam multa exempla continentium. Unde et bene adhuc subditur: Calceamenta habebitis in pedibus . Quid sunt enim pedes nostri, nisi opera? Quid vero calceamenta, nisi pelles mortuorum animalium? Calceamenta autem pedes muniunt. Quae vero sunt mortua animalia, ex quorum pellibus nostri muniuntur pedes, nisi antiqui patres, qui nos ad aeternam patriam praecesserunt? Quorum dum exempla conspicimus, nostri operis pedes munimus. Calceamenta ergo in pedibus habere est mortuorum vitam conspicere, et nostra vestigia a peccati vulnere custodire. Tenentes baculos in manibus . Quid lex per baculum nisi pastoralem custodiam designat? Et notandum quod prius praecipimur renes accingere, postmodum baculos 1537 tenere, quia illi debent curam pas
Abbreviated transcription (Latin):
eius intelligere & penetrare non possimꝰ
potestati scĩ sp̃c humiliter reseruamꝰ.
ut non suꝑbe quis audeat uel contemp¬
nere uel denuntiare quod non intelligit.
sed hoc igni tradit: cum scõ spũi reser¬
uat. Quia igitur qualiter edendum sit
pascha cognouimus: nunc aqualib edi
debeat agnoscamus. Sequicur. Sic aute
comedetis illum: renes ur̃os accingetis.
Quid in renibus. nisi delectatio carins aci¬
pitur: Unde & psalmista postulat di¬
cens: ure renes meos. Si enim uolupta¬
tem libidinis in renib ẽẽ nesciret. cos
uri mnime petisset. Unde quia potes¬
tas diaboli in humano genere maxeine
ꝑ luxuriam p̃ualuit. de illa uoce domi¬
mea dr. Potestas euis in lumbis eius.
Qui ergo pascha cõmedit. habere renes ac¬
cinctos debet: ut qui sollempnitatem
resurrectionis atq incorruptionis agit.
corruptioni iam ꝑ uicia nulli subiaceat.
uoluptates edomet: carnem aluxuria
restringat. Neq etenn cognouit quȩ

Expanded text:
ejus intelligere et penetrare non possumus ejus intelligere et penetrare non possumus potestati sancti Spiritus humiliter reservamus, ut non superbe quis audeat vel contemnere vel denuntiare quod non intelligit, sed hoc igni tradit cum sancto Spiritui reservat. 9. Quia igitur qualiter edendum sit pascha cognovimus, nunc a qualibus edi debeat agnoscamus. Sequitur: Sic autem comedetis illum. Renes vestros accingetis . Quid in renibus nisi delectatio carnis accipitur? Unde et Psalmista postulat, dicens: Ure renes meos . Si enim voluptatem libidinis in renibus esse nesciret, eos uri minime petisset. Unde quia potestas diaboli in humano genere maxime per luxuriam praevaluit, de illo voce dominica dicitur: Potestas ejus in lumbis ejus . Qui ergo pascha comedit, habere renes accinctos debet, ut qui solemnitatem resurrectionis atque incorruptionis agit, 1536 corruptioni jam per vitia nulli subjaceat, voluptates edomet, carnem a luxuria restringat. Neque enim cognovit quae
Abbreviated transcription (Latin):
illius fide ꝑcipere. Pedes uero agni uo¬
rare ẽ. uestigia humanitatis enis aman¬
do. & initando ꝑquirere. Quid uero
sunt in testina: nsi uerboꝵ illius occul¬
ta & inistica mandata: Quȩ tunc uo¬
ramus: cum uerba uitȩ cum auiditate
sumimus. In quo deuorationis uerbo.
quid aliud quam pigritiȩ nr̃e torpor
reprehenditur: Quia eius uerba atq
misteria & ꝑ nosmetipsos non requiri¬
mus. & dicta ab aliis audiuimus in¬
uiti. Non remanebit ex eo quicqu̾a usq
mane. Quia & euis dicta magna funt
sollicitudine discutienda: quatinus pri¬
usquam dies resurrectionis appareat.
in hac presentis uite uacatione. omina
mandata illius intelligendo. & operan¬
do penetrentur. Sed quia ualde ẽ diffi¬
cile ut omne sacrum eloquium possit
intelligi. &. omne eus inisterium pe¬
netrari: recte subiungitur. Siquid autẽ
remanserit: igni comburetis. Quod ex
agno remanet ign comburimus: quan¬
do hoc quod de misterio incarnationis

Expanded text:
illius fide percipere. Pedes vero agni voillius fide percipere. Pedes vero agni vorare, est vestigia humanitatis ejus amando et imitando perquirere. Quid vero sunt intestina, nisi verborum illius occulta et mystica mandata? Quae tunc voramus, cum verba vitae cum aviditate sumimus. In quo devorationis verbo quid aliud quam pigritiae nostrae torpor reprehenditur? Qui ejus verba ac mysteria et per nosmetipsos non requirimus, et dicta ab aliis audimus inviti. Non remanebit ex eo quidquam usque mane , quia ejus dicta magna sunt sollicitudine discutienda, quatenus priusquam dies resurrectionis appareat, in hac praesentis vitae nocte omnia illius mandata intelligendo et operando penetrentur. Sed quia valde difficile est ut omne sacrum eloquium possit intelligi, et omne ejus mysterium penetrari, recte subjungitur: Si quid autem remanserit, igne comburetis . Quod ex agno remanet igne comburimus quando hoc quod de mysterio incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter incarnari ds potuit cogitandus.
Omĩs enim qui redemptorem nr̃m pu¬
rum hominẽ credit. quid iste aliud qu̾a
agni carnes crudas comedit: quas uide¬
licet coquere ꝑ diuinitatis intelligentiã
noluit: Omis uero qui iicarnationis
cius misterium iuixta humanam sapi¬
entiam discutere conatur. carnes agni
aqua uult coquere. id est dispensationis¬
eus misterium ꝑ dissolutam uult sci¬
entiam penetrare. Qui igitur paschalis
gaudii sollempnitatem cȩlebrare deside¬
rat: agnum neq aqua coquat. neq cru¬
dum comedat. ut neq ꝑ humanam
sapientiam ꝓfunditatem incarnatienis
illius penetrare appetat: neq in eum
tanquam in hominem purum credat.
sed assas igne carnes comedat. ut dispen
De quo adhuc recte subiungitur. Caput
cum pedib & in testinis uorabitis: qͥa
redemptor nr̃ ẽ. A.&. . M. ds uidelicet
ante scła .&. homo in fine scłorum. Ca¬
put ergo agni uorare ẽ: diuinitatem

Expanded text:
qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. qualiter incarnari Deus potuit cogitandus. Omnis enim qui Redemptorem nostrum purum hominem credit, quid iste aliud quam agni carnes crudas comedit, quas videlicet coquere per divinitatis ejus intelligentiam noluit? Omnis vero incarnationis ejus mysteria juxta humanam sapientiam discutere conatur, carnes agni aqua vult coquere, id est dispensationis mysterium, per dissolutam vult scientiam penetrare. Qui igitur paschalis gaudii solemnitatem celebrare desiderat, agnum neque aqua coquat, neque crudum comedat; ut neque per humanam sapientiam profunditatem incarnationis illius penetrare appetat, neque in eum tanquam in hominem purum credat; sed assatas igni carnes comedat, ut dispensDe quo adhuc recte subjungitur: Caput cum pedibus et intestinis vorabitis. Quare Redemptor noster est α et ω . Deus videlicet ante saecula, et homo in fine saeculorum. Caput ergo agni vorare, est divinitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lactucis agrestibis sunt ȩdende: ut cum
corpus redemptoris accipimus. nos ꝓ pec¬
catis nr̃is in fletibus affligamus. quatinꝰ
ipsa amaritudo penitentie abstergat ã
mentis stomacho ꝑuersum humorem ui¬
tȩ. Ubi & subditur. Non comedetis ex eo
crudum quid nec coctum aqua. Ecce iam
nos ipsa uerba hystorie ab intellectu histo¬
liticus ille populus in egypto constitutus
comedere agnum crudum consueuerat.
ut ei lex dicat non comedetis ex eo crudũ
quid: Ubi & additur. Neq coctũ aqua.
Sed quid aqua: nisi humanam sapientiã
designat. iuixta hoc quod ꝑ salomonem
sub hereticorum uoce dr. aquȩ furtiue
dulciores sunt: Quid crudȩ agni carnes.
nisi inconsideratam ac sine reuerentia co¬
gitationis relictam illius humanitatem:
Onine enim quod subtiliter cogitamus:
quasi mente coquimus. Sed agni caro
nec cruda edenda ẽ: nec cocta aqua: qͥa¬
redemptor ũt ueq purus homo estiman¬
dus ẽ: neq ꝑ humanam sapientiam

Expanded text:
lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum lactucis agrestibus sunt edendae, ut cum corpus Redemptoris accipimus, nos pro peccatis nostris in fletibus affligamus, quatenus ipsa amaritudo poenitentiae abstergat a mentis stomacho perversae humorem vitae. Ubi et subditur: Non comedetis ex eo crudum quid, nec coctum aqua . Ecce jam nos ipsa verba historiae ab intellectu histoliticus ille populus in Aegypto constitutus comedere agnum crudum consueverat, ut ei lex dicat: Non comedetis ex eo crudum quid? Ubi et additur: Nec coctum aqua. Sed quid aqua, nisi humanam scientiam designat, juxta hoc quod per Salomonem sub haereticorum voce dicitur: Aquae furtivae dulciores sunt . Quid crudae Agni carnes 1535 nisi inconsideratam ac sine reverentia cogitationis relictam illius humanitatem significant? Omne enim quod subtiliter cogitamus quasi mente coquimus. Sed agni caro nec cruda edenda eRedemptor noster, nec purus homo aestimandus, neque per humanam sapientiam
Abbreviated transcription (Latin):
tatis eius uelut testa exaruit: quia ab
igne passionis ad uirtutem incorrupti¬
oms creuit. Sed sola redemptoris nr̃i
ꝑcepta sacramenta ad ueram sollempin¬
tatem m̃tis ñ sufficiunt: nisi eis quoq
& bona opera ungantur. Quid enim ꝓdest
corpis &. sanguinem illius ore ꝑcipere. &
ei ꝑuersis moribus contraire: Unde bene
adhuc ad comedendum subditur. Et
arimos panes cum lactucis a grestibus.
Panes quippe sine fermento comedit: qui
recta opera sine corruptione uanȩ głe ex¬
ercet. qui mandata miscdiȩ fine aminix¬
tione peccati exhibet. ne ꝑuerse diripiat
quod quasi recte dispensat. Hoc quoq
peccati fermentum bone suȩ actioni inis¬
cuerant. quibus ꝓpħe uoce ꝑ increpationẽ
dñs dicebat. Uenite ad bethel:. &. impie
agite. Atq post pauca. Et sacrificate
de fermento laudem. De fermento namq
laudem immolat: qui dõ sacrificium de
rapina parat. Lactuce uero agrestes ual¬
de amare sunt. Carnes uero agni cum

Expanded text:
tatis ejus velut testa exaruit, quia ab tatis ejus velut testa exaruit, quia ab igne passionis ad virtutem incorruptionis crevit. 8. Sed sola Redemptoris nostri percepta sacramenta ad veram solemnitatem mentis non sufficiunt, nisi eis quoque et bona opera jungantur. Quid enim prodest corpus et sanguinem illius ore percipere, et ei perversis moribus contraire? Unde bene adhuc ad comedendum subditur: Et azymos panes cum lactucis agrestibus . Panes quippe sine fermento comedit, qui recta opera sine corruptione vanae gloriae exercet, qui mandata misericordiae sine admistione peccati exhibet, ne perverse diripiat quod quasi recte dispensat. Hoc quoque peccati fermentum bonae suae actioni miscuerant, quibus prophetae voce per increpationem Dominus dicebat: Venite ad Bethel, et impie agite . Atque post pauca: Et sacrificate de fermentato laudem . De fermentato namque laudem immolat, qui Deo sacrificium de rapina parat. Lactucae vero agrestes valde amarae sunt. Carnes ergo Agni cum
Abbreviated transcription (Latin):
Uel certe domius nr̃ȩ. ipsa sunt corpora. in
quib quousq uiunnus: in habitamus.
E insuꝑliminari domus agni sanguinẽ
ponimus. quia crucem passionis illius
in fronte portamus. De quo ad huc agno
subclitur. E edent carnes nocte illa as¬
sas igni. In nocte quippe agnum come¬
dimus: quia in sacramento modo domi
nncum corpus accipimꝰ. quando adhuc
ab inuicem nr̃as conscientias non uidemꝰ.
Quȩ tamen carnes igni assandȩ sunt: quia
nimirum dissoluit carnes. quas aqua cox¬
erit: quas uero ignis sine aqua excoquit ro¬
borat. Carnes itaq agni nr̃i ignis excox¬
it: quia eum ipsa uis passionis illius ad
resurrectionem ualentiorem reddidit:
atq ad incorruptionem roborauit. Qui
enum ex morte conualuit: uidelicet car¬
nes illius ab igne duruerunt. Unde etiã
ꝑ psalmistam dicit. Exaruit uelut testa
uirtus mea. Quidnam ẽ testa ante ig¬
nem: nisi molle lutum: Sed ei ex igne
agitur: ut solidetur. Uirtus gͦ humani¬

Expanded text:
Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora, in Vel certe domus nostrae, ipsa sunt corpora, in quibus quousque vivimus, habitamus. Et in superliminari domus agni sanguinem ponimus, quia crucem passionis illius in fronte portamus. De quo adhuc agno subditur: Et edent carnes nocte illa assas igni. In nocte quippe agnum comedimnicum corpus accipimus, quando adhuc adinvicem nostras conscientias non videmus. Quae tamen carnes igni assandae sunt, quia nimirum dissolvit ignis carnes, quas aqua coxerit; quas vero ignis sine aqua excoquit, roborat. Carnes itaque Agni nostri ignis excoxit, quia eum ipsa vis passionis illius ad resurrectionem valentiorem reddidit, atque ad incorruptionem roboravit. Qui enim ex morte convaluit, videlicet carnes illius ab igne duruerunt. Unde etiam per Psalmistam dicit: Exaruit velut testa virtus mea . Quid namque est testa ante ignem, nisi molle lutum? Sed ei ex igne agitur ut solidetur. Virtus ergo humani
Abbreviated transcription (Latin):
nes ur̃os accingetis calciamenta habebitis
in pedibus tenentes baculos in manib
&. comedetis festinantes. Quȩ uidelicet
cuncta magnam nobis edificationem pa¬
riunt: si fuerint mistica interpretatione
Qui sanguis suꝑ utrumq postem ponitin.
quando uon solum ore corporis. sea etuam
ore cordis hauritur. In utroq & enim pos¬
te agni sanguis ẽ positus: quando sacram̃¬
tum passionis illius cum ore ad redemp¬
tionem sumitur. ad imitationem quoq
intenta mente cogitatur. Nam qui sic
redemptoris sui sanguinem accipit. ut
imitari passionem illius necdum uelit:
in unum postem sanguinẽ posuit. qui
etiam insuꝑliminarib domoꝵ ponendẽ.
Quia cum sp̃u̾aliter domos: nsi m̃tes nr̃as
accipinus: in quib ꝑ cogitationẽ inhabita¬
mus: Ciuius domus suꝑliminare ẽ ipsa
intentio: quȩ p̃minet actiomi. Qui igitur
intentionem cogitationis suȩ ad imitatio¬
nem dominicȩ passionis dirigit: in suꝑ¬
luminare domus. agni sanguinem poiit.

Expanded text:
 calceamenta habebitis in pedibus vestris, tenentes baculos in manibus, et comedetis festinantes . Quae videlicet cuncta magnam nobis aedificationem pariunt, si fuerint mystica interpretatione Qui sanguis super utrumque postem ponitur, quando non solum ore corporis, sed etiam ore cordis hauritur. In utroque etenim poste sanguis agni est positus, quando sacramentum passionis illius cum ore ad Redemptionem sumitur, 1534 ad imitationem quoque intenta mente cogitatur. Nam qui sic Redemptoris sui sanguinem accipit ut imitari passionem illius necdum velit, in uno poste sanguinem posuit, qui etiam insuper liminaribus domorum ponendus est. Quid enim spiritaliter domos nisi mentes nostras accipimus, in quibus per cogitationem inhabitamus? Cujus domus superliminare est ipsa intentio, quae praeeminet actioni. Qui igitur intentionem cogitationis suae ad imitationem dominicae passionis dirigit, in superliminare domus agni sanguinem ponit.
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotes illius his quos ꝑcipiendis laptismi
sacramentis preparant. prus inter cȩtera con-¬
secrationis exordia. de saliua oris sui nares tan¬
gant & aures. dicentes. effcta. Per saliuam qui¬
dem oris sui gustum quo mniciandi sunt suꝑne
sapientiȩ designantes:. Per tactum uero nariũ:
ut abiectis delectãtionib uoxiis. solum xp̃i sem
ꝑ amplectantur odorem. de quo dicit apłs.
corum. non loqui iniquitatem labiis: nec lin¬
gua mendatium medicari debere. Porro ꝑ
tactum aurium: ut relicto auditu linguȩ ne¬
quam. audiant uerba xp̃i & faciant ea: simi¬
les uiro prudenti. qui edificauit domum suam
supra petram. E unusquisq nrm fẽs kañi qui

Expanded text:
cerdotes illius his quos percipiendis baptismi sacramentis praeparant, prius inter caetera consecrationis exordia, de saliva oris sui nares tangant et aures, dicentes: Effeta. Per salivam quidem oris sui gustum, quo initiandi sunt, supernae sapientiae designantes; per tactum vero narium, ut abjectis delectationibuper amplectatur odorem, de quo dicit Apostoi in naribus ejus, non loqui iniquitatem labiis, nec lingua mendacium meditari debere. Porro per tactum aurium, ut relicto auditu linguae nequam, audiat verba Christi, et faciat ea: similis vero prudenti, qui aedificavit domum suam supr
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam: qui uerecundius deprecat᷑.
In omni igitur culpa ante flendũ ẽ:
sic precandum. Scimus iam hoc ex¬
emplo: quemadinodũ nr̃a peccata
curemus. Ecce nichil nobis apłs no¬
cuit quod negauit: & plurimũ pro¬
fuit quod emendauit. Deniq ite¬
mur eum dicentem alibi. Cum enĩ
t̃cio int̾rogaretur adño sẏmon amas
me: respondit tertio. Dñe tu scis.
quia diligo te. Ait dñs. Pasce oues
meas. Et hoc tercio. quod quidem
dictum ad compensationem prioris
ꝓfecit terroris. Qui enim dnm t̾cio
negauerat: t̾cio conficetur. E quoci¬
ens culpam delinquendo contraxe¬
rat : totiens grãm diligendo conqui¬
rit. Uidete ergo quantum fletus ꝓ¬
fuerit petro. Ante quam fleret. lap̃¬
sus est: postea quam fleuit. electus ẽ.
Equi ante lacrimas preuaricator exti¬
tit: post lacriias pastor assumptus ẽ.
F alios regendos accepit: qui prius se
ipse non rexit.

Expanded text:
gentiam, 168 qui verecundius deprecatur. gentiam, 168 qui verecundius deprecatur. In omni igitur culpa ante flendum est, sic precandum. Scimus jam hoc exemplo, quemadmodum nostra peccata curemus. Ecce nihil nobis apostolus nocuit quod negavit, et plurimum profuit quod emendavit. Denique imitemur eum alibi dicentem: cum enim tertio interrogaretur a Domino: Simon, amas me? Respondit tertio: Domine, tu scis, quia diligo te: ait Dominus: Pasce oves meas . Et hoc tertio: quod quidem dictum ad compensationem prioris fecit erroris; qui enim Dominum tertio negaverat, tertio confitetur; et quoties culpam delinquendo contraxerat, toties gratiam diligendo conquirit. Videte ergo, quantum fletus profuerit Petro: antequam fleret, lapsus est: posteaquam flevit, electus est; et qui ante lacrymas praevaricator exstitit, post lacrymas pastor assumptus est: et alios regendos accepit, qui prius se ipse non rexit.
Abbreviated transcription (Latin):
test. Lauat enim lacrina delictum:
quod uoce pudor est confiteri. La¬
criȩ ergo uerecundiȩ consulunt
pariter & saluti: nec erubescunt in
petendo: & impetrant irrogando.
Lacrimȩ inquam tacite quodaminodo
preces sunt: ueniam non postulant¬
& merentur. Causam non dicunt:
& miscdiam consequuntur. nisi qđ
utiliores lacrimarum preces sunt
quam sermonum: quia sermo in
prȩcando forte fallit: lacrima om̃i¬
no non fallit. Sermo enim interdũ
non totum fert negotium: lacrima
semꝑ totum prodit affectum. Et
ideo petrus iam non utitur sermo¬
ne quo fefellerat: quo peccauerat.
quo fidem omiserat: ne ꝑ id ei non
credatur ad confitendum. quo usus
fuerat ad negandum. Ae ꝑ hoc ma¬
uult & causam suam flere quam di¬
cere: & qud uoce negauerat. lacri¬
mis confiteri. Inuenio autem &.
aluid cur tacuerit petrus: ne tam
cito uenie postulatio pryimpudenti¬
am plus offenderet quam impetra¬
ret. Solet enim citius mereri indul¬

Expanded text:
test; lavat enim lacryma delictum, 167 test; lavat enim lacryma delictum, 167 quod voce pudor est confiteri. Lacrymae ergo verecundiae consulunt pariter, et saluti, nec erubescunt in petendo, et impetrant in rogando: lacrymae, inquam, tacitae quodammodo preces sunt, veniam non postulant, et merentur; causam non dicunt, et misericordiam consequuntur; nisi quod utiliores lacrymarum preces sunt quam sermonum; quia sermo in precando forte fallit, lacryma omnino non fallit; sermo enim interdum non totum profert negotium; lacryma semper totum prodit affectum. Et ideo Petrus jam non utitur sermone quo fefellerat, quo peccaverat, quo fidem amiserat; ne per id ei non credatur ad confitendum, quo usus fuerat ad negandum; ac per hoc mavult et causam suam flere, quam dicere, et quod voce negaverat, lacrymis confiteri. Invenio autem et aliud cur tacuerit Petrus; ne tam cito veniae postulatio per impudentiam plus offenderet quam impetraret; solet enim citius mereri indul
Abbreviated transcription (Latin):
adȩ preuaricatio. Cicius enun apło
quam prochoplasto subuenitur. hunc¬
& enun d̾s ad uesperum requirit er¬
rantem: illum dũs pullorum cantu
denegantem. Adam reus facti nudus
erubuit: petrus conscius dicti. correc¬
tus ingemuit. Iule tanquam depre¬
hensus festinat ad latebras: hic tanꝗͣ.
emendatus prorumpit ad lacrimas.
Uelut latenti enim & celanti se ad diui¬
nitatem a de dicitur. Adam ubi es :
Non quod adam conspectum dm̃ latẽre
potuerit: sed quod peccatrici conscientiȩ
nullus locus tutus uel certus sit. dum
metuit deprehendi. Respexit dũs:
Recte oculis emendat: quia scriptum ẽ.
Oculi dm̃ suꝑ iustos: & aures enis in
preces eorum. Eigo petrus prumpit
ad lacrimas: nichil uoce prȩcatur.
Inuenio eim quod fleuerit: non in¬
uenio quid dixerit. Lacrimas eius
lego:. satisfactionem non lego. Rec¬
te plane petrus fleuit & tacuit: qͥa
quod deseri solet. non solet excusari.
E quod defendi non potest: ablui po¬

Expanded text:
Adae praevaricatio; citius enim apostolo, Adae praevaricatio; citius enim apostolo, quam protoplasto subvenitur. Hunc enim Deus ad vesperam requirit errantem, illum Dominus pullorum cantu denegantem. Adam reus facti nudus erubuit, Petrus conscius dicti, correptus ingemuit; ille tanquam deprehensus festinat ad latebras, hic tanquam emendatus prorumpit ad lacrymas; veluti latenti enim, et celanti se a Divinitate Adae dicitur: Adam ubi es ? Non quod Adam conspectum Domini latere potuerit, sed quod peccatrici conscientiae nullus locus tutus vel certus sit, dum metuit deprehendi. Respexit Dominuit errorem . Recte oculis emendat, quia scriptum est: Oculi Domini super justos, et aures ejus in preces eorum . Ergo Petrus prorupit ad lacrymas, nihil voce precatus. Invenio enim quod fleverit: non invenio quid dixerit; lacrymas ejus lego, satisfactionem non lego. Recte plane Petrus flevit et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi non potest, ablui po
Abbreviated transcription (Latin):
iximus fr̃s quod ad sim¬
litudinem ȩuȩ petrum
ostiaria mulier quoq
deceperit: & sicut adam femina cr¬
cuiscripserit: ita & apłm femina q¬
cumuenerit. Usitatus enim ad decip¬
endum sexis ẽ. fraudis sue uasculum
in ostiaria diabolus recognouit. Fi
deles uiros non nisi ꝑ mulierem ob¬
pugnare consueuit. Ibi adam per
euam superat: hic petrum uincit
ꝑ ostiariam. Fuit enim sicut legi¬
mus in paradyso deliciarum diabo¬
lus: nec defint sicut intelligimus
in pretorio uidȩoꝵ. Ibi imminebat
sathanas serpens: hic uidas coluber
ꝑuigebat. Est gͦ eadem similitudo
deceptionis in petro: quȩ in adam fuit:
qm̃ eadem est &. similitudo mandati.
Accepit enim adño ut̃q mandatum:
adam ne tangeret: apl̃s ne negaret.
Ille ne lignum sciencie p̾sumeret. hic
ne crucem sapientiȩ prȩteriret. Sed
transgrediens ut̃q preceptum: pari
modo delinquunt. Gustat ille quod
non licet: loquitur iste quod ñ decet.
Et tam̃ facilior negatio petri: quam

Expanded text:
iximus, fratres, quod ad similitudinem Evae, Petrum ostiaria mulier quoque deceperit: et sicut Adam femina circumscripserit, ita et apostolum femina circumvenerit. Usitatus enim ad decipiendum sexus est: fraudis suae vasculum in ostiaria diabolus recognoscit, quia fideles viros nonnisi per mulierem oppugnare consuevit. Ibi Adam per Evam fugat ; hic Petrum vincit per ostiariam; fuit enim, sicut legimus, in paradiso deliciarum diabolus; nec defuit, sicut intelligimus in praetorio Judaeorum. Ibi immine bat Satanas serpens: hic Judas coluber perurgebat. Est ergo eadem similitudo deceptionis in Petro quae in Adam fuit, quoniam eadem est et similitudo mandati. Accepit enim a Domino uterque mandatum, Adam ne tangeret, et apostolus ne negaret; ille ne lignum scientiae praesumeret, hic ne 166 crucem sapientiae praeteriret; sed transgrediens uterque praeceptum, pari modo delinquunt; gustat ille quod non licet, loquitur iste quod non decet; et tamen facilior negatio Petri, quam
Abbreviated transcription (Latin):
umicis dicens. Pater dimitte eis: ne¬
sciunt enim quid faciunt. Ita simplici¬
tatem quam infantib natura tribuit:
dñs miscdiȩ bonitate cumulabat. Iste
ergo ptier ẽ: qui umitandus paruuilis
p̃ponitur & sequendus. Nam ipse di¬
cit: tolle crucem tuam &. sequere ine.¬

Expanded text:
inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; neinimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simplicitatem, quam infantibus natura tribuit, Dominus misericordiae bonitate cumulabat. Iste ergo puer est, qui imitandus parvulis proponitur, et sequendus; nam ipse dicit: Tolle crucem tuam, et sequere me
Abbreviated transcription (Latin):
ginis sue fontem: & retrorsum ad
infantiam redire compellit. scilicet
ut qui corpore fragili senuerant:. in¬
nocentie morib renascantur: sicut
ait saluator. Nisi quis renatus fuent
ex aqua & spũ scõ: non intrabit in
reguum celorum. Dicitur gͦ apłis. nͥ¬
conuersi fucritis & efficiamini sicut
puer iste. Non dicit sicut pueri isti
sed sicut puer iste. Unum elegit:
unum ꝓponit. Uideainiis gͥ quis
ille tantus sit: qui discipulis p̃ponit
imitandus. Non hunc arbitror cẽ
de plebe. non de publico. non de multi¬
tudine cȩterorum: p̃cipue qui ꝑ apłos
uniuerso mundo tribuit scĩtatis exem¬
plum. Non inquam hunc de publico
c̃ẽ arbitror: sed de cęlo. Ipse ẽ eni de
cȩlo puer: de quo dicit ysaias ꝓpheta.
Puer natus ẽ nobis: filius datus ẽ nobi.
Ipse plane puer ẽ : qui sicut in nocens
cum malediceretur. non remaledixit.
Cum ꝑcuteretur: non reꝑcussit. Qun
potius in ipsa passione pro suis orauit

Expanded text:
ginis suae fontem, et retrorsum ad ginis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non intrabit in regnum Dei . Dicitur ergo aposconversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste. Non dicit sicut pueri isti, sed sicut puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de publico, non de multitudine caeterorum, praecipue qui per apostolos universo mundo tribuit sanctitatis exemplum; non, inquam, hunc de publico esse arbitror, sed de coelo. Ipse est enim de coelo puer, de quo dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est, qui sicut innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit
Abbreviated transcription (Latin):
infantia ledentibus non irascitur.
sploliantibus non resistit. cędentibus
non repugnat. Deniq sicut ussit do¬
minus etiam orat ꝓ inmicis. aufe¬
renti tunicam relinquit & pallium:
uerberanti maxillam. prebet & alterã.
Nisi quod in hoc iuelior est xp̃i infan¬
tia. quam nature. Illa enim pecca¬
re nescit: ista contempint. Iua per
infirmitatem innoxia ẽ. ista ẽ inno¬
cens per uirtutem. Atq ideo laudi
magis asscribendum ẽ: non tam ma¬
lefacere non posse: quã uolle. Ergo
sicut dixiius etates quędam sunt
meritoꝵ : nam &. senectus morum in¬
uenitur in pueris: & innocentia infan-¬
tum reperitur in sembus. Demiq quod
in iunioribus senectus quȩdam sit ho¬
nestatis. dicit ꝓpħa. Senectus enun ue¬
uerabilis non diuturna. nec numero
sensus hominis. Ad apłos autem iam
semores & maiores uatu: dicit dñs.
Nisi conuersi fueritis & efficiamini sicut
puer iste. non intrabitis in regnum
celorum. Reuocat igiur eos ad ori¬

Expanded text:
infantia laedentibus non irascitur; infantia laedentibus non irascitur; spoliantibus non resistit, caedentibus non repugnat. Denique, sicut jussit Dominus, etiam orat pro inimicis, auferentibus tunicam relinquit et pallium, verberantibus maxillam praebet et alteram; nisi quod in hoc melior est Christi infantia quam naturae; illa enim peccare nescit, ista contemnit; illa per infirmitatem innoxia est; ista est innocens per virtutem. Atque ideo laudi magis ascribendum est, non tam malefacere non posse quam nolle. Ergo, sicut diximus, aetates quaedam sunt meritorum; nam et senectus morum invenitur in pueris, et innocentia infantum reperitur in senibus. Denique quod in junioribus senectus quaedam sit honestatis, dicit propheta: Senectus enim venerabilis non diuturna, nec annorum sensus hominis . Ad apostolos autem jam seniores, 184 et majores natu dicit Dominus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad ori
Abbreviated transcription (Latin):
rabile donum con¬
cessit nobis d̃s hunc
pasche salutarem
diem: in quo resurgens dñs. resurrec-¬
tionem prestitit uniuersis. Et de
uis ad altiora conscendens: nos qͦq
ad superiora de inferioribus in suo
corpore subleuauit. Sumus enim se
xp̃o: omnia necessaria cum eo sua uis-¬
cera surrexerunt. Dum enĩ ille ab
inferis transit ad superos: nos de mor¬
te transire fecit ad uitam. Pascha enĩ
hebraicȩ: transitus dicitur. uel ꝓfectꝰ:
scilicet quia ꝑ hoc misterium de peio¬
ribus ad meliora transitur. Bonus
transitus est transire de peccatis ad
iusticiam: de uitiis ad uirtutes. ad
infantiam de senectute. Infantiam
enim dixerim non ȩtatis sed simpli¬
citatis: habent enim & merita etates
suas. In occiduis enim prius constitu¬
ti. erainus senio peccatorum. Resur¬
gente xp̃o renouati sumus. innocentra
paruulorum. Habet & xp̃iana sim¬
plicitas: infautiam suam. Sicut enim
infans nescit irasci. fraudare non nouit.
referire non audet: ita & xp̃ianitatis

Expanded text:
rabile donum concessit nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enim secChristo omnia necessario cum eo sua viscera surrexerunt. Dum enim ille ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitus dicitur, vel profectus, scilicet quia per hoc mysterium de pejoribus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati sumus innocentia parvulorum. Habet et Christiana simplicitas infantiam suam; sicut enim infans nescit irasci, fraudare non novit, referire non audet; ita et Christianitatis