comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nmiter tolerauit: & tunc demũ hos¬
pitalitatis suȩ munificentiã ꝓtulit.
ut audito scilic& narrationis eius ordine
discamus. quia exteriora munera ex
interna cordis munditia condiuntur:
ut uirtutum eius contextio lectorem
doceat. qualis apud se ẽẽ debeat: cũ
exteriora bona aliis subministrat. Seo
sem̃ ẽẽ non creder&: quis non utcũq
ipsis tot meritis temptaret᷑ ⁊ ut si
quando ut homo delinquer&. delictũ
suũ hominib noll& innotesci. & leue
ẽẽ creder&. si qͥd in minimis peccar&e:
culpamq suã mall& silentio tegere.
quã uoce confessionis aperire  Sepe
namq contingit. ut elatus uirtutib
animus. dũ multa bona in ęstimatio¬
ne proximoꝵ de se spargi coguouerit:
agnosci non uelit si quid ẽ qd̾ repre¬
hensibilit̾ facit. Quas uidelic& erro¬
ris tenebras id circo mens tolerat:
quia cordis oculum tumor grauat.
Unde beatus iob inter tot exunia
facta uirtutũ. qui tam sũmus extitit
in operatione. ut demonstr& quã

Expanded text:
miter toleravit, et tunc demum hospitalitatis suae munificentiam protulit; ut audito scilicet narrationis ejus ordine, discamus quia exteriora munera ex interna cordis munditia condiuntur, ut virtutum ejus contextio lectorem doceat qualis apud se esse debeat, cum exteriora bona aliis subministrat. 29. sanctum esse non crederet? Quis non utcunque ipsis tot meritis tentaretur, ut si quando ut homo delinqueret, delictum suum hominibus nollet innotesci; et leve esse crederet, si quid in minimis 712 peccaret; culpamque suam mallet silentio tegere quam voce confessionis aperire? Saepe namque contingit ut elatus virtutibus animus, dum multa bona in aestimatione proximorum de se spargi cognoverit, agnosci non velit si quid est quod reprehensibiliter facit. Quas videlicet erroris tenebras idcirco mens tolerat, quia cordis oculum tumor gravat. Unde beatus Job inter tot eximia facta virtutum, qui tam summus exstitit in operatione, ut demonstraret quam
Abbreviated transcription (Latin):
prius ait. quia respexit ad abel. ac dein¬
de subiunxit. & ad munera eius. Et
rursum dicit. quia non respexit ad cain:
ac deinde subdidit. nec ad inunera eius.
Ex dantis quippe corde id qd̾ dat᷑ accipit᷑.¬
idcirco non abel ex munerib. sed ex abel
inunera oblata placuerunt. Prius nãq
ad eum legit᷑ dñs respexisse qui dabat:
quã ad ila quȩ dabat. Unde bene be¬
atus iob dicturus nobis in hospitalita¬
tis grã largitatẽ suã: prius circa aduer¬
sarios ꝓtulit pacientiã suã & benignita¬
tt̃ suã Id̃ ad rumã nõ exultauit inimici
qd̾ uerbis maledicis ꝑsecutores suos ñ
impetiit: qd seuientes intrinsecus ȩqua

Expanded text:
prius ait quia respexit ad Abel, ac deinprius ait quia respexit ad Abel, ac deinde subjunxit, Et ad munera ejus. Et rursum dicit quia non respexit ad Cain, ac deinde subdidit, Nec ad munera ejus. Ex dantis quippe corde id quod datur accipitIdcirco non Abel ex muneribus, sed ex Abel munera oblata placuerunt. Prius namque ad eum legitur Dominus respexisse qui dabat, quam ad illa quae dabat. Unde bene beatus Job dicturus nobis in hospitalitatis gratia largitatem suam, prius circa adversarios protulit patientiam et benignitatem suam: quod de ruina non exsultavit inimici, quod verbis maledicis persecutores suos non impetiit, quod saevientes intrinsecus aequa
Abbreviated transcription (Latin):
uobis. Date. & dabit᷑ uobis. Dare nãq
nrm̃: ad res ꝑtince qͣs ext̾ius habemꝰ. di¬
mittere autẽ: ad relaxandũ dolorẽ quẽ
interius ex aliena culpa contraximus.
S ed sciendum ẽ. quia qui dimittit & ñ
dat: & si non plene operatus ẽ. meliorẽ
tam̃ partem miscdiȩ tenuit. Qui autẽ
dat & minime dimittit: omnino mise¬
ricordiã nullam fecit: quia ab om̃ipoten¬
te dõ munus ex manu non accipitur:
qd̾ corde obligato in malitia ꝓfertur.
elemosinã preb&: quia om̃e qd̾̃ dat᷑ dõ
ex dantis mente pensat᷑. Cuncta itaq
malitiȩ macula ab iuteriori nr̃o homine.
cogitationis inmutatione tergenda est:
quia iram iudicis placare nescit oblatio.
nisi ex munditia placeat offerentis. Un¬
de scriptum est. Respexit ds ad abel &
ad munera eiꝰ: ad cam autẽ & ad mune¬
ra eius non respexit. Neq enim sacrũ
eloquium dicit. respexit ad munera
abel. & ad cain munera ñ respexit: sed

Expanded text:
vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque vobis; date, et dabitur vobis . Dare namque nostrum ad res pertinet quas exterius habemus, dimittere autem ad relaxandum dolorem quem interius ex aliena culpa contraximus. Sed sciendum est quia qui dimittit, et non dat, etsi non plene operatus est, meliorem tamen partem misericordiae tenuit. Qui autem dat, et minime dimittit, omnino misericordiam nullam facit, quia ab omnipotente Deo munus ex manu non accipitur, quod corde obligato in malitia profertureleemosynam praebet, quia omne quod datur Deo ex dantis mente pensatur. Cuncta itaque malitiae macula ab interiori nostro homine cogitationis immutatione tergenda est, quia iram judicis placare nescit oblatio, nisi ex munditia placeat offerentis. Unde scriptum est: Respexit Deus ad Abel et ad munera ejus, ad Cain autem et ad munera ejus non respexit . Neque etenim sacrum eloquium dicit: Respexit ad munera Abel, et ad Cain munera non respexit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ: ne forte audias seruum tuũ male¬
dicentẽ tͥ. Seit enĩ tua conscientia: quia
& tu crebro maledixisti aliis. Dum enim
pensamus quales erga alios fuimus: esse
circa nos tales alios minus dolemꝰ. Quia
aliena iniusticia in nobis uindicat: qd̾ in
se iuste nr̃a conscientia accusat. Sequitur.
uiatori patuit. Quia teste paulo caritas
patiens & benigna describit᷑: ꝑ patientiã
aliena mala ęquanimit̃ tolerat: ꝑ benig¬
nitatẽ q̃itoq bona misericorditer impen-¬
dit sua. Unde beatus iob & pacienter
domesticos maledicentes ꝑtulit: & uiato¬
res atq peregrinos apud se benigne sus
cepit. Iilis moꝵ exempla tribueno: istis
exteriorũ ope concurrens. Illio ꝑ mansue¬
tudinẽ non concitus ad irascendũ: istis
ꝑ miscaiam ad subueniendũ paratus.
Uir & enim sc̃s. redemptorẽ generis huma¬
ni ꝑ prophetiȩ spm intuens. predicam̃ta
quoq illius in opere seruabat: quib nos
admon& dicens. Dimittite: & dimitret᷑

Expanded text:
 ne forte audias servum tuum maledicentem tibi. Scit enim tua conscientia, quia et tu crebro maledixisti aliis . Dum enim pensamus quales erga alios fuimus, esse circa nos tales alios minus dolemus, quia aliena injustitia in nobis vindicat quod in se juste nostra conscientia accusat. Sequitur: viatori patuit. - Quia, teste Paulo, charitas patiens et benigna describitur , per patientiam aliena mala aequanimiter tolerat, per benignitatem quoque bona misericorditer impendit sua. Unde beatus Job et patienter domesticos maledicentes pertulit, et viatores atque pecepit: illis morum exempla tribuens, istis exteriorum ope concurrens; illis per mansuetudinem non concitus ad irascendum, istis per misericordiam ad subveniendum paratus. Vir enim sanctus Redemptorem generis humani per prophetiae spiritum intuens, praedicamenta quoque illius in opere servabat, quibus nos admonet, dicens: Dimittite, et dimittetur
Abbreviated transcription (Latin):
tate cõmuni fidelib plebib p̃est: in hoc
qd̾ iura regimuus in cõmissis sibi fidelib
possid&: quid aliud quã terrã colendã
ten& : Ad hoc quippe diuina dispensa¬
tione ceteris unusquisq preponit᷑: ut
subiectoꝵ animus quasi substrata terra
p̃dicationis illius semine fecundetur.
Sed terra contra possessorẽ clamat: si
contra eũ qui sibi preest. aliqͥd iustum
uel pͥuata domus. uel scã ęccłia mur¬
niurat. Clamare quippe terre ẽ:con¬
tra regentis iniusticiã racionabiliter
subiectos dolere. Ubi recte subiungit᷑.
Et cũ ea sulci eius deflent t̃ra enĩ & iam
nullis operib exculta. plerũq ad usũ
hominũ aliqd̾ alimentũ ꝓfert: exarata

Expanded text:
tate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc tate communi fidelibus plebibus praeest, in hoc quod jura regiminis in commissis sibi fidelibus possidet, quid aliud quam terram incolendam tenet? Ad hoc quippe divina dispensatione caeteris unusquisque praeponitur, ut subjectorum animus, quasi subacta terra, praedicationis illius semine fecundetur. Sed terra contra possessorem clamat, si contra eum qui sibi praeest aliquid justum vel privata domus, vel sancta Ecclesia murmurat. Clamare quippe terram est contra regentis injustitiam rationabiliter subjectos dolere. Ubi recte subjungitur: Et cum ea sulci ejus deflent. Terra enim, etiam nullis operibus exculta, plerumque ad usum hominis aliquod alimentum profert, exarata
Abbreviated transcription (Latin):
pecuuia. & animã agricolarũ eiꝰ afflixi:
pro frumento oriat᷑ m̾ tribulus: & ꝓ hor¬
deo spina. Quid ẽ clamare terrã. defle¬
re sulcos: & fructus ꝓprios emendo come¬
dere.Cui uinquã necesse ẽ sua emeres
Quis clamantẽ audiuit terrã: qͥs sulcos de¬
flentes uidit o Et cũ sulci terrȩ semꝑ
ex terra sint. quid ẽ qd̃ ꝓnuntiatione
distincta & clamasse terra: & sulci eius
cũ ea deflesse denegant᷑: Cũ enĩ nicbil
sit aliud suleus terrȩ quã terraͥ magne
distinctionis ratione non car& dũ sub¬
iungit: & cũ ea sulci eius deflent. Qua
udelic& in re quia ordo hẏstoriȩ deficit:
sese nobis intellectus mysticus. quasi aꝑtis
ĩã forib ostendit. Ac si patent̃ clam&.
Quia rationẽ litterȩ defecisse cognoscitis:
nimirũ restat ut ad me sine dubitatio.¬
ne redeatis. Omĩs enĩ qͥ uel priuato iu¬
re domesticã familiã regit. uel ꝓ utili¬

Expanded text:
pecunia et animam agricolarum ejus afflixi, pecunia et animam agricolarum ejus afflixi, pro frumento oriatur mihi tribulus « et pro hordeo spina. » Quid per terram ere sulcos, et fructus proprios emendo comedere? Cui unquam necesse est sua emere? Quis clamantem audivit terram? Quis sulcos deflentes vidit? Et cum sulci terrae semper ex terra sint, quid est quod pronuntiatione distincta et clamasse terra, et sulci ejus cum ea deflesse denegantur? Cum enim nihil sit aliud sulcus terrae quam terra, magnae distinctionis ratione non caret, dum subjungit: Et cum ea sulci ejus deflent. Qua videlicet in re quia ordo historiae deficit, sese nobis intellectus mysticus quasi apertis jam foribus ostendit. Ac si patenter clamet: Quia rationem litterae defecisse cognoscitis, nimirum restat ut ad me sine dubitatione redeatis. Omnis enim qui vel privato jure domesticam familiam regit, vel pro utili
Abbreviated transcription (Latin):
humano animo plenã cognitionẽ negat:
ut hanc & tangendo am&e. & tam̃ nequa¬
ꝗͣ ꝑtranseundo penetr&e. Beatꝰ gͥ iob
hȩc increm̃ta uirtutũ. qr distincte ho¬
minib suꝑno munere tribui conspexit.
gradus uocauit: qm̃ ꝑ ipsos asceuditur.
ut ad cęlestia optinenda ueniat᷑. Sacri
itaq libri id e̾ diuim eloquii memoriã
faciets: dicit. ꝑ singulos gradus ieos:
pñtiabo illũ. Quia nimirũ ille ad doctri¬
nã dĩ ueratit̾ ascendit: q̃ ad optinendã
hanc gradib scȩ̃ oꝑationis eruperit. Et
quasi ꝑ singulos gradus suos librũ ꝓt̃¬
tiat: qui ꝑcepisse se eius scientiã. ñ ꝑ uer-¬
ba tantũmodo. sed etiã ꝑ oꝑa demonstrat.
b tenemus. Uenienti gͦ ad iudiciũ prin¬
cipi librum offerre ẽ: uerba p̃ceptoꝵ illiꝰ
in actione tenuisse. Sequit᷑. Si aduersũ¬
me terra mea clamat: & cũ ipsa sulci
eiꝰ deflent. Si fructus eius comedi absq¬

Expanded text:
humano animo plenam cognitionem necat, humano animo plenam cognitionem necat, ut hanc et tangendo amet, et tamen nequaquam pertranseundo penetret. Beatus igitur Job haec incrementa virtutum, quia distincte hominibus superno munere tribui conspexit, gradus vocavit: quoniam per ipsos ascenditur ut ad coelestia obtinenda veniatur. Sacri itaque libri, id est divini eloquii, memoriam faciens, dicit: Per singulos gradus meos pronuntiabo illum, quia nimirum ille ad doctrinam Dei veraciter ascendit, qui ad obtinendam hanc gradibus sanctae operationis eruperit. Et quasi per singulos gradus suos librum pronuntiat, qui percepisse se ejus scientiam non per verba tantummodo, sed etiam per opera demonstrat. bus tenemus. Venienti ergo ad judicium principi librum offerre est verba praeceptorum illius in actione tenuisse. Sequiturat, et cum ipsa sulci ejus deflent, si fructus ejus comedi absq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aquã usq ad renes ducit᷑: qr uidelic&
tunc in nobis plenitudo oꝑis excrescit:
quando in nobis ꝑcepta sapientia. omnẽ
quoq in quantũ ẽ possibile delectationẽ
carnis extinxerit. Nisi enĩ carnis delecta¬
tio ess& in renib: psalmista minime dixis¬
s&. Ure renes meos & cor meũ. Aqua
gͥ ad renes uenit. cũ dulcedo sapientię
etiã incentiua carnis interimit: ut ea
q̃ urere mentẽ poterant delectationis
incendia frigescant. Qui adhuc mensus
Q m̃ intumuerunt aquę ꝓfundi torrentis:
qͥ ñ potest transuadari. ꝑ cepta nãq ꝑfec¬
⁊ione oꝑis. ad contemplationẽ uenit᷑: in
qua scilic& contẽplatione dũ mens ĩ altũ
ducit᷑: subleuata uid& in do. qr ñ potest
penetrare qd̾ uid&. Et quasi tangit aquã
torrentis. quã ꝑtransire ñ ual&: qr & in¬
tuet᷑ speculando qd̾ libeat: & tam̃ hoc
ipsum ꝑfecte ñ ual& intueri qd̾ libet.
sitas quȩ ex se hominẽ subleuat. ad se

Expanded text:
per quam usque ad renem ducitur: quia videlicet per quam usque ad renem ducitur: quia videlicet tunc in nobis plenitudo operis excrescit, quando in nobis percepta sapientia omnes quoque, in quantum est possibile, delectationem carnis exstinxerit. Nisi enim carnis delectatio esset in renibus, Psalmista minime dixisset, « Ure renes meos, et cor meum . » Aqua igitur ad renes venit, cum dulcedo sapientiae etiam incentiva carnis interimit, ut ea quae urere mentem poterant delectationis incendia frigescant. Qui adhuc mensus Quoniam intumuerunt aquae profundi torrentis, qui non potest transvadari. » Percepta namque perfectione operis, ad contemplationem veicet contemplationem dum mens in altum ducitur, sublevata videt in Deo, quia non potest penetrare quod videt, et quasi tangit aquam torrentis, quam pertransire non valet, quia et intuetur speculando quod libeat, et tamen hoc ipsum perfecte non valet intueri quod libet. sitas, quae ex se hominem sublevat ad se
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mille. torrentẽ quẽ non potiuiłtransire:
qm̃ intumuerant aquȩ ꝓfundi torrentis.
qͥ ñ potest transuadari. Q uid nãq mille¬
nario uumero: nͥ collati muneris pleni.¬
tudo significat᷑ as Uir itaq qͥ apparuit
cũ nobis ad se conuersis boni exordii
plenitudinẽ tribuit: dono spiritalis sapi¬
entiȩ prima nr̃i oꝑis uestigia infundit.
A quã quippe usq ad talos uenire ẽ: iã
nos ꝑ acceptã sapientiã desideratę recti¬
tudinis uestigia tenere. Qui rursũ mille
metit᷑. & ꝓpħa usq ad genua ꝑ aqͣm ducit᷑:
qr cũ boni oꝑis plenitudo tribuit᷑: ad hoc
usq nr̃a sapientia auget᷑: ut in prauis ĩã
actib minime flectat᷑. Hinc nãq ꝑ pau¬
lũ dr̃. Remissas manꝰ & dissoluta genua
erigite: & gressus rectos facite pedib urĩs.
A qua gͦ ad genua ꝑuenit: cũ nos ꝑcepta
sapientia ꝑfecte ad boni oꝑis rectitudinẽ
stringit. Qui iterũ metit᷑ mille. & ꝓpħa

Expanded text:
lle torrentem, quem non potui pertransire, quoniam intumuerunt aquae profundae torrentis, qui non potest transvadari . Quid namque millenario numero nisi collati muneris plenitudo signatur? Vir itaque qui apparuit cum nobis ad se conversis boni exordii plenitudinem tribuit, dono spiritalis sapientiae prima nostri operis vestigia infundit. Aquam quippe usque ad talos venire est jam nos per acceptam sapientiam desideratae rectitudinis vestigia tenere. Qui rursum mille metitur, et propheta usque ad genua per aquam ducitur, quia cum boni operis plenitudo tribuitur, ad hoc usque nostra sapientia augetur, ut in pravis jam actibus minime flectatur. Hinc namque per Paulum dicitur: Remissas manus et dissoluta genua erigite, et gressus rectos facite pe» Aqua ergo ad genua pervenit, cum nos, percepta sapientia, perfecte ad boni operis rectitudinem stringit. Qui iterum metitur mille, et Propheta
Abbreviated transcription (Latin):
dixi fidutia mea. Ac si aꝑte fateatur
dicens. Nec quȩ ueracit intellexi meo
ingenio tribui: nec menti ꝓpriȩ si qua
egisse me bona contigit. hȩc principa¬
liter deputaui. Qui adhuc subtilius hu¬
militatẽ nobis sui cordis insinuans: ad¬

Expanded text:
dixi, fiducia mea. Ac si aperte fateatur, dixi, fiducia mea. Ac si aperte fateatur, dicens: Nec quae veraciter intellexi, meo ingenio tribui, nec menti propriae, si qua egisse me bona contigit, haec principaliter deputavi. Qui adhuc subtilius humilitatem nobis sui cordis insinuans, ad
Abbreviated transcription (Latin):
simile aurũ cũ sapientia haber&: quidã
sapiens minime dixiss&. Sapientia abscon¬
sa & thesaurus inuisus: quȩ utilitas in
utrisq  scĩ aũ uiri robur suũ aurũ non
deputant: quia quantolib& ingenio ful¬
geant:. nichil se ẽẽ ex suis uirib pensant.
Et cũ sentire omĩa ualenter possunt. priꝰ
intelligere sem& ipsos cupiunt: quatinꝰ¬
lum̃ ingeniĩ more solis prius illustr&
locum in quo oritur. & postea cetera ad
quȩ ꝓcedendo dilatat᷑: ne si intendendo
cognoscendis aliis semo ipsos nesciant:
ibi solis radius ubi orit᷑ tenebrescat.
Ingenii itaq uirtutẽ ad cognoscendam
ꝓpriã ĩfirmitatẽ dirigunt: atq ex uifir¬
mitatis suȩ melius cognitione conuales¬
cunt. Aurum gͦ robur ñ credit᷑: si in
accepto ingenio fidutia ñ habet᷑. Qd̃
bene salomon ammonens ait. Habe fi¬
duciam in dño ex toto corde tuo: &
ne innitaris prudentiȩ tuȩ. Dicat gͦ.
Si putaui aurũ robur meũ: & obriro

Expanded text:
simile aurum cum sapientia haberet, quidam simile aurum cum sapientia haberet, quidam sapiens minime dixisset: Sapientia absconsa, et thesaurus invisus, quae utilitas in utriusque ? Sancti autem viri robur suum aurum non deputant, quia quantolibet ingenio fulgeant, nihil se esse ex suis viribus pensant. Et cum sentire omnia valenter possunt, prius intelligere semlumen ingenii, more solis, prius illustret locum, in quo oritur, et postmodum caetera, ad quae procedendo dilatatur: ne si intendendo cognoscendis aliis semetipsos nesciant, ibi solis radius ubi oritur, tenIngenii itaque virtutem ad cognoscendam propriam infirmitatem dirigunt, atque ex infirmitatis suae melius cognitione convalescunt. Aurum ergo robur non creditur, si in accepto ingenio fiducia non habetur. Quod bene Salomon admonens, ait: Habe fiduciam in Domino in toto corde tuo, et ne innitaris prudentiae tuae . Dicat ergo: Si putavi aurum robur meum, et obryzo
Abbreviated transcription (Latin):
goriȩ quoq mysteria ꝑscrutemur: qͥd
hoc in loco aurũ accipimus. tͥ preclari
intellectus ingenium s Quid obritũ
tisi mentẽ: quȩ dũ igne amoris excoqͥt᷑.
semꝑ in se seruat claritatẽ pulchritudi¬
nis. cotidiana in nouatione feruoris &
Nescit enim mens ꝑ torporem ueterascere:.
quȩ stud& ꝑ desiderium semꝑ inchoare.
Hinc namq ꝑ paulũ dr̃. Renouamim sp̃u
mentis ur̃ȩ. Hinc psalmista. qui ad ꝑfec¬
⁊ionis iam culmen ꝑuenerat. quasi incho¬
ans dicebat. dixi nunc cępi. quia uide¬
lic& si lassescere. ab inchoatis bonis nolu-¬
mus ⁊ ualde uecesse est. ut inchoare nos
cotidie credamus. Nec abhorr& a rationis
ordine. qd̾ auro dicimus ingeniũ desig¬
nari : quia sicut in ornamento aurũ sup¬
ponit᷑. ut geminarũ desuꝑ ordo disponat᷑:
ita clara scoꝵ ingenia diuinis muneribus
humiliter substernunt᷑: & distincta suꝑ
se gr̃arum dona ꝑcipiunt. Et nͥ quid

Expanded text:
goriae quoque mysteria perscrutemur, quid goriae quoque mysteria perscrutemur, quid hoc in loco aurum accipimus, nisi praeclari intellectus ingenium; quid obryzum, nisi mentem? quae dum igne amoris excoquitur, semper in se servat claritatem pulchritudinis quotidiana innovatione fervoris. Nescit enim mens per torporem veterascere, quae studet per desiderium semper inchoare. Hinc namque per Paulum dicitur: Renovamini spiritu mentis vestrae . Hinc Psalmista, qui ad perfectionis jam culmen pervenerat, quasi inchoans dicebat: Dixi, nunc coepi , quia videlicet si lassescere ab inchoatis bonis nolumus, valde necesse est ut inchoare nos quotidie credamus. Nec abhorret a rationis ordine quod auro dicimus ingenium designari, quia sicut in ornamento aurum supponitur, ut gemmarum desuper ordo disponatur, ita clara sanctorum ingenia divinis muneribus humilse gratiarum dona percipiunt, et nisi quid
Abbreviated transcription (Latin):
cum intrinsecus contendunt: ne huiꝰ
lucis quȩ fulg& extrinsecus. delectatio¬
ne rapiant᷑. Lux quippe uisibilis si in¬
caute diligit᷑: a luce inuisibili corcecat᷑.
Quia quanto extra se inhiatis animus fun¬
ditͣ: tanto ampliꝰ in internis optutib re¬
uerberat᷑. Unde sollerter quiq ne cor¬
poreis sensib nimis ad exteriora dilaban¬
t̃. continuo studio intra mentẽ suã oc¬
culta custodię disciplina se colligunt:
ut tanto magis inueniant᷑ interius inte¬
gri: quanto minus st̃ exterius fusi. hoc¬
& enim uigore disciplinȩ. intra mentis
suȩ se archana constriuxerat : qui exterio¬
ris uitȩ appetitũ fugiens. dicebat. Diem
uerbis aliis asserit. quia fulgentẽ solem
& lunã incedentẽ clare ñ uiderit. atq
ex his in cordis abditis letatus ñ sit:
quia nimirũ gaudere non poterat de his.
quȩ ꝑ delectationis desiderium ñ uide
riam tractando transcurrimus. ꝑ alle¬

Expanded text:
cum intrinsecus contendunt, ne hujus cum intrinsecus contendunt, ne hujus lucis, quae fulget extrinsecus, delectatione rapiantur. Lux quippe visibilis si incaute diligitur, a luce invisibili cor caecatur, quia quanto extra se inhians animus funditur, tanto amplius in internis obtutibus reverberatur. Unde solertes quique ne corporeis sensibus nimis ad exteriora dilabantur, continuo studio intra mentem suam occulta custodiae disciplina se colligunt, ut tanto magis inveniantur interius integri, quanto minus sunt exterius fusi. Hoc enim vigore disciplinae intra mentis suae se arcana constrinxerat, qui exterioris vitae appetitum fugiens, dicebat: Diem s Job verbis aliis asserit, quia fulgentem solem et lunam incedentem clare non viderit, atque ex his in cordis abditis laetatus non sit, quia nimirum gaudere non poterat de his quae per delectationis desiderium non videriam tractando 700 discurrimus per alle
Abbreviated transcription (Latin):
quanto de se aliqua subtilius narrat.
Ait enim. Si uidi solem cum fulgeret
& lunam incedentẽ clare: & letatũ ẽ
in abscondito cor meũ. Quid hoc loco
uidere dr÷̃ nisi desideranter intueri
Unde & psalmista ait. Iniquitatẽ si con¬
spexi in corde meo: non exaudi& ds̃.
Quȩ nimirũ iniquitas in ore exprimi
non poss&: si non conspiceret᷑ in corde.
Sed aliud est uideri ꝑ iudicium: aliud ꝑ
appetitum. Beatus gͣ iob fulgentẽ solẽ
& clare incedentẽ lunã nequaquã uidis¬
se se ꝑhib&e: ut se demonstret p̾sentis
lucis speciem non appetisse. Ac si post
despectum terrenȩ suȩ habundantiȩ: pa¬
tent̃ insinu&. Quid dicam. quia nequaꝗͣ
in auro letatus sũ. qui in ipsa quoq luce
corporea letatus non sum.Scĩ & enĩ uiri
postquã om̃ia presentis uitȩ oblectam̃ta
despiciunt: pre illius lucis interne
dulcedine. ab hac exteriori luce aĩum
quasi a tenebris auertunt. Multũq se¬

Expanded text:
quanto de se aliqua subtilius narrat. quanto de se aliqua subtilius narrat. Ait enim: Si vidi solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est in abscondito cor meum. Quid hoc in loco videre dicitur, nisi desideranter intueri? Unde Psalmista ait: Iniquitatem si conspexi in corde meo, non exaudiat Deus . Quae nimirum iniquitas in ore exprimi non posset, si non conspiceretur in corde. ud est videre per judicium, aliud per appetitum. Beatus ergo Job fulgentem solem, et clare incedentem lunam nequaquam vidisse se perhibet, ut se demonstret praesentis lucis speciem non appetisse. Ac si post despectum terrenae suae abundantiae patenter insinuet: Quid dicam, quia nequaquam in auro laetatus sum, qui in ipsa quoque luce corporea delectatus non sum? Sancti etenim viri postquam omnia praesentis vitae oblectamenta despiciunt, prae illius lucis internae dulcedine, ab hac exteriori animum luce quasi a tenebris avertunt: multumque se
Abbreviated transcription (Latin):
mũ. Incertũ non est. qd̾ utraq hec
luminaria humanis ministeriis depu¬
tata. cęli militię uocant᷑: in quoꝵ cul¬
tu multos nouimus scriptura teste ceci¬
disse. sicut scriptũ est. Adorauerunt
uniuersam militiã cęli. Et quia sol
& luira alit̾ uident᷑ ad usum. aliter
ad uenerationẽ: eo more quo a culto¬
rib suis uenerari solent. solem & lu¬
nã beatus iob nequaqu̾ã uidisse se ꝑhi¬
b&: nec letatũ fuisse cor suũ: nec oscu¬
latũ manũ ore suo. In qua uidelic&
osculatione: quid aliud quã gr̃a uene¬
rationis exprimit᷑  Qd̾ si feciss& umquã:
hoc iniquitatẽ maxunã. & dĩ negationẽ
uocat. Sed postquã tanta de se locis
superiorib uirtutũ culmina narrauit.
q̃d nẽ mirũ memorat. si solem ac lunã
t̃ se adorasse manifestat  Vnde pen-¬
sandũ est. qd̾ postqu̾ã in auro ñ habu¬
isse fidutiam. nec in multis diuitiis le¬
tatũ se fuisse testatur. ad subluniora
ducit᷑: ut tanto nos magis erudiat᷑:

Expanded text:
Incertum non est quod utraque haec luminaria humanis ministeriis deputata, coeli militiae vocantur. In quorum cultum multos novimus, scriptura teste, cecidisse, sicut scriptum est: Adoraverunt universam militiam coeli . Et quia sol et luna aliter videntur ad usum, aliter ad venerationem, eo more quo a cultoribus suis venerari solent, solem et lunam beatus Job nequaquam vidisse se perhibet, nec laetatum fuisse cor suum, nec osculatum manum ore suo. In qua videlicet osculatione, quid aliud quam gratia venerationis exprimitur? Quod si fecisset unquam, hoc iniquitatem maximam et Dei negationem vocat. Sed postquam tanta de se locis superioribus virtutum culmina narravit, quid nunc mirum memorat, si solem ac lunam non se adorasse manifestat? Unde pensandum est quod postquam in auro non habuisse fiduciam, nec in multis divitiis laetatum se fuisse testatur, adhuc ad sublimiora ducitur, ut tanto nos magis erudiat,
Abbreviated transcription (Latin):
dubium non est. quia tanto quisq mi-¬
nus dol& qd̾ desint ȩterna: quanto ma-¬
gis gaud& qd̾ adsint temporalia. Et
qui minus dol& qd̃ desunt temporalia:
certius expectat ut ad sint ȩterna. hoc
itaq de terrenis reb gaudium beatus
iob non se habuisse testificans: subiun-¬

Expanded text:
dubium non est, quia tanto quisque midubium non est, quia tanto quisque minus dolet quod desint aeterna, quanto magis gaudet quod adsint temporalia; et qui minus dolet quod desint temporalia, certius exspectat ut adsint aeterna. Hoc itaque de terrenis rebus gaudium beatus Job non se habuisse testificans, subjun
Abbreviated transcription (Latin):
unt om̃ia. Quid gͦ msi abstante fugere
est tͣnseuntibꝰ rebꝰ inherere : Quis namq
umquã decurrentium fluminũ tumi¬
dis uerticibus raptus. manere ipse fixus
potuit : deorsum unda defluente.
Quisqͥs gͦ defluere deuitat: suꝑ est ut qd̃
defluit fugiat: ne ꝑ hoc qđ̃ amat. in
hoc cogatur ꝑuenire qd̾ uitat. Qui enĩ
reb labentib in her&: illo uidelic& tra¬
hit᷑. quo tendit qd̾ ten&. Prius itaq cu¬
raudũ est. ne quisq temporalia diligat:
ac deinde ne in eiscdem temporalib quȩ
non ad delectationẽ sibi seo ad usum
retin&. fidutiam ponat: qm̃ coniunctꝰ
decurrentib. mox statum suũ animus
ꝑciet. Nam uitȩ presentis fluctus trahit
quẽ leuat: & ualde demens ẽ qui in un-¬
da uoluit᷑. & plantam figere conatur.¬
 S ed sunt pleriq. qui & si in reb transeun¬
tib fidutiam nequaꝗͣ ponunt: cũ tam̃
sibim& ad usus necessarios habunde ad-¬
sunt. mente tacita letant᷑. Qua in re

Expanded text:
unt omnia. Quid ergo a stante fugere unt omnia. Quid ergo a stante fugere est, nisi transeuntibus rebus inhaerere? Quis namque unquam decurrentium fluminum tumidis vorticibus raptus manere ipse fixus potuit, deorsum unda defluente? Quisquis ergo defluere devitat, superest ut quod defluit fugiat, ne per hoc quod amat in hoc cogatur pervenire quod vitat. Qui enim rebus labentibus inhaeret, illo videlicet trahitur, quo tendit quod tenet. Prius itaque curandum est ne quis temporalia diligat, ac deinde ne in eisdem temporalibus quae non ad delectationem sibi, sed ad usum retinet, fiduciam ponat, quoniam conjunctus decurrentibus mox statum suum animus perdit. Nam vitae praesentis fluctus trahit quem levat, et valde demens est qui in unda volvitur, et plantam figere conatur. Sed sunt plerique qui etsi in rebus transeuntibus fiduciam nequaquam ponunt, cum tamen sibimet ad usus necessarios abunde adsunt, mente tacita laetantur. Qua in re
Abbreviated transcription (Latin):
Obrirũ dicimus. rude aurũ. Sc̃s gͦ uir
nec aurum robur. nec sibi esse obrizum
id ẽ rudẽ auri molem.fiduciã edidit: qr
spem atq delectationẽ suã in solius gr̃a
conditoris figens: neq de quantitate
auri. neq de specie peccauit. De crea¬
tore quippe desperasse fuerat: spem in
creatura posuisse. In reb autẽ dubiis
spem fixerat ille diues: qui dicebat.
Anima habes multa bona reposita in an¬
nos plurimos: requiesee. requiesce. come¬
de. bibe. epulare. Seo hunc suꝑna uox
increpat dicens. Stulte hac nocte animã
tuã repetunt ã te. quȩ autẽ parasti
cuius erunt. s Eãdem autẽ nocte sublatꝰ
est. qui in rerum sibi habundantia multa
tempora fuerat prestolatus: ut scilic&
qui in longum sibi subsidia colligendo
ꝓspicer&: subsequentẽ diem uel unum
minime uider&. Quasi in aquis enim
defluentib fundamentũ ponere est:
in reb labentib spei fidutiã uelle soli¬
dare. Stante enĩ in ꝑpetuũ dõ: transe¬

Expanded text:
Obryzum dicimus obrude aurum. Sanctus ergo vir nec aurum robur, nec sibi esse obryzum, id est rudis auri molem fiduciam credidit, quia spem atque delectationem suam in solius gratia conditoris figens, neque de quantitate auri, neque de specie peccavit. De creatore quippe desperasse fuerat, spem in creatura posuisse. In rebus autem dubiis spem fixerat dives ille, qui dicebat: Anima, habes multa bona reposita in annos plurimos, requiesce, comede, bibe, epulare. Sed hunc superna vox increpat, dicens: Stulte, hac nocte animam tuam repetunt a te; quae autem parasti, cujus erunt ? Eadem enim nocte sublatus est, qui in rerum sibi abundantia multa tempora fuerat praestolatus, ut scilicet qui in longum sibi subsidia colligendo prospiceret, subsequentem diem vel unum minime videret. Quasi in aquis enim defluentibus fundamentum ponere est in rebus labentibus spei fiduciam velle solidare. Stante enim in perpetuum Deo, transe
Abbreviated transcription (Latin):
matius mea. Quid multas diuitias ap-¬
pellatas ꝑ significationẽ credimus: nͥ
habundantia acumina consilioꝵ  Que
querentis manus inuenit: cũ hec cogi¬
tatio tractantis gignit. Has & enĩ salo¬
mon sapientię diuitias contẽplatus: ait.
Corona sapientium diuitiȩ eoꝵ. Qui qr
diuitias ñ metalla terrena. sed pruden-¬
tiam nominat: ilico ꝑ contrarietatem
subdit. fatuitas stultoꝵ: imprudentia.
Si enim coronã sapientium terrenas di-¬
uitias dicer&: ꝓculdubio fatuitatẽ stul¬
toꝵ. pauꝑtatẽ potius quã imprudentiã
fateret᷑. Sed dũ fatuitatẽ stultoꝵ impru¬
dentiam subdidit: sapientũ diuitias
quia prudentiã dixerit indicauit. Has
in se paulus scientię diuitias contẽplatꝰ.
& contemplationẽ suã humanȩ fragili

Expanded text:
tur.---Quid multas divitias appellatas per significationem credimus, nisi abundantia acumina consiliorum? Quae quaerentis manus invenit, cum haec cogitatio tractantis gignit. Has etenim Salomon sapientiae divitias contemplatus ait: Corona sapientium divitiae eorum . Qui quia divitias non metalla terrena, sed prudentiam nominat, illico per contrarietatem subdit: Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, indicavit. Has in se Paulus scientiae divitias contemplatus, et contemplationem suam consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
huius peregrinationis erumpna. qm̃
eam quã appetunt adhuc creatoris sui
speciem contẽplari minime sinuntur:
omnẽ presentis uitȩ copiam inopiam
deputant: quia uidelic&e nil extra dm̃
sufficit menti. quȩ ueraciter dm̃ q̃rit.
Et plerumq eis ipsa sua habundantia
fit uehementer onerosa: quia hoc ipsũ
grauit̃ tolerant. qd̾ festinantes ad pa-¬
triam in itinere multa portant. Unde
fit. ut hec cum indigentib proximis
deuote partiant᷑: quatinus dũ sumit
iste qd̾ non hab&. deponat ille qd̾ am¬
plius habebat: nec conuiator uaciuis
ambul&: nec eum quẽ retardare in
uia poterat uimium onus grau&.
Electi gͦ de multa habuncdantia mini
me letant᷑ : quã uidelic&e ꝓ amore
cęlestis patrimonii. aut largiendo
disꝑgunt. aut despiciendo deserunt.

Expanded text:
hujus peregrinationis aerumna, quoniam eam quam appetunt adhuc creatoris sui speciem contemplari minime sinuntur, omnem praesentis vitae copiam inopiam deputant, quia videlicet nil extra Deum sufficit menti quae veraciter Deum quaerit; et plerumque eis ipsa sua abundantia fit vehementer onerosa, quia hoc ipsum graviter tolerant, quod festinantes ad patriam in itinere multa portant. Unde fit ut haec cum indigentibus proximis devote partiantur, quatenus dum sumit iste quod non habet, deponat ille quod amplius habebat; nec conviator vacuus ambulet, nec eum quem retardare in via poterat nimium onus gravet. Electi ergo de multa abundantia minime 699 laetantur, quam videlicet pro amore coelestis patrimonii aut largiendo dispergunt, aut despiciendo deserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
magni quasi apud se lateant. loquen¬
tes ddenuntiant. dũq ꝑ impacientiã
uicti. quedã de se quȩ nesciebant᷑ ape¬
riunt : tamquã ꝑ oris ostium egrediunt᷑.
Unde beatus iob dicturus qd̾ oris ostiũ
ñ fuiss& egressus. p̃misit tacui: quia
uidelic& impacientia turbatus a domo
conscientiȩ exiss&. si tacere nesciss&. Sci
sem&e ipsos ostendere om̃ino refugiunt᷑:
& cũ audientib ꝓdesse nequeunt. etiã
despici tacentes uolunt: ne de sapientie
ciunt. quia auditoꝵ uitã loquendo
lucrari non possunt : tacendo abscon¬
dunt scientiam suã. Ad unitandum
quippe uitã dñi: quasi ad qđda nobis ꝓ¬
positũ signũ currimꝰ. Ipse enim qr herodẽ
uidit ũ ꝓuectũ querere. sed signa uel sci¬
entiã uelle mirari: requisitus ab eo tacuit.
Et quia constanter tacuit: ab eo irrisus
exiuit. Scriptũ nainq est. Herodes aũ
uiso iħu: gauisus ẽ ualde. Erat enĩ cu¬
piens ex multo tempore uidere eũ. eo

Expanded text:
magni apud se lateant loquenmagni apud se lateant loquentes denuntiant. Dumque per impatientiam victi quaedam de se quae nesciebantur produnt, tanquam per oris ostium egrediuntur. Unde beatus Job dicturus quod oris ostium non fuisset egressus, bene praemisit: Tacui, quia videlicet impatientia turbatus a domo conscientiae exisset, si tacere nescisset. Reis tentatione semetipsos ostendere omnino refugiunt, et cum audientibus prodesse nequeunt, etiam despici tacentes volunt, ne de sapientiae ciunt quia auditorum vitam loquendo lucrari non possunt, tacendo abscondunt scientiam suam. Ad imitandam quippe vitam Domini, quasi ad quoddam nobis propositum signum currimus. Ipse enim, quia Herodem vidit non profectum quaerere, sed signa vel scientiam velle mirari, requisitus ab eo tacuit, et quia constanter tacuit, ab eo irrisus exivit. Scriptum namque est: Herodes autem, viso Jesu, gavisus est valde; erat enim cupiens ex multo tempore videre eum, eo
Abbreviated transcription (Latin):
quãuis adhuc aliquid turbulentũ de
infirmitate carnis tolerent: iam tam̃ in-¬
trinsecus tranquillissimo secreto ꝑfruuut᷑
ꝑ contẽplationẽ mentis: ut quicqͥd ac-¬
cidit exterius. in nullo turb& interius.
Unde beatus iob securitatẽ scȩ mentis
ostendens. postꝗͣ de se tot uirtutũ p̃¬
dicamenta ꝓtulit: hoc qd̾ premisinus
tudinẽ nimiã. & despectio ꝓpinquoꝵ
terruit me: & ñ magis tacui. nec e¬
gressus sũ ostium. Ac si aꝑtius dicat
Turbatis contra me extrinsecus aliis:
ipse in me intrinsecus imꝑturbabilis
matisi. Quid namq hoc loco ostium:
nisi os debenius accipere us ꝑ hoc qͥppe
quasi egredimur : dũ uerbis quib pos¬
sumus secreta nr̃i cordis aperimts.
Et quales intus manemꝰ in conscientia:
tales foras egredimur ꝑ lingũa. St̃ uͦ
ñ milli. qui omnino despici metuunt:
ac ne uiles fortasse iudicent᷑. sapientes
uderi appetunt. Hii cogunt᷑ ostium
egredi : quia pulsati contumeliis. quã

Expanded text:
quamvis adhuc aliquid turbulentum de quamvis adhuc aliquid turbulentum de infirmitate carnis tolerent; jam tamen intrinsecus tranquiper contemplationem mentis, ut quidquid acciderit exterius, in nullo turbet interius. Unde beatus Job securitatem sanctae mentis ostendens, postquam de se tot virtutum praedicamenta protulit, hoc quod praemisimus tudinem nimiam, et despectio propinquorum 716 terruit me; et non magis tacui, nec egressus sum ostium. Ac si apertius dicat: Turbatis contra me extrinsecus aliis, ipse in me intrinsecus imperturbabilis mansi. Quid namque in hoc loco ostium nisi os debemus accipere? Per hoc quippe quasi egredimur, dum verbis quibus possumus secreta net quales intus manemus in conscientia, tales foras egredi per linguam. Sunt vero nonnulli qui omnino despici metuunt, ac ne viles fortasse judicentur, sapientes videri appetunt; hi coguntur ostegredi, quia pulsati contumeliis, quam
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ se imꝑturbabilis. quia in dĩ iã con¬
tẽplatione transierat: ipse sub se ꝑtͣbabi¬
lis. quia sub sem& ipso adhuc infirius
homo remanebat. Huic sententiȩ oauid
ꝓpħa concinens ait. Ego dixi in excessu
mentis meę: om̃is homo mendax. Cui
responderi potest. Si om̃is & tu. falsaq
iam erit sententia: qͦm mendax ipse ꝓ¬
tulisti. Si uͦ ipse non mendax. uera iã
sententia non erit: quia dũ tu uerax es.
non om̃is homo cognoscit᷑ mendax. Sed¬
notandũ qd̃ premuttit᷑: ego dixi in ex¬
cessu mentis meȩ. ꝑ excessum gͦ mentis
etiã sem&e ipsum transiit: cũ de hominis
qualitate dsfimuit. Ac si patent̃ dicat.
De falsitate om̃iũ hominũ inde uerã sen¬
tentiã ꝓtuli: unde ego ipse suꝑ homi-¬
nẽ fui. In tantũ uͦ & ipse mendax: in
quantũ homo. In tantũ autẽ omnino¬
ñ mendax: in quantũ ꝑ excessũ mentis
suꝑ hominẽ. Sic itaq sic ꝑfecti om̃s.

Expanded text:
super se imperturbabilis est, quia in Dei jam consuper se imperturbabilis est, quia in Dei jam contemplationem transierat; ipse sub se perturbabilis, quia sub semetipso adhuc infirmus homo remanebat. Huic sententiae David propheta concinens, ait: Ego dixi in excessu mentis meae: Omnis homo mendax . Cui responderi potest: Si omnis homo, et tu, falsaque jam erit sententia quam mendax ipse protulisti. Si vero ipse non es mendax, vera jam sententia non erit, quia dum tu verax es, non omnotandum quod praemittitur: Ego dixi in excessu mentis meae. Per excessum ergo mentis etiam semetipsum transiit, cum de hominis qualitate definivit. Ac si patenter dicat: De falsitate omnium hominum inde veram sententiam protuli, unde ego ipse super hominem fui. In tantum vero et ipse mendax, in quantum homo. In tantum autem omnino non mendax, in quantum per excessum mentis super hominem. Sic itaque, sic perfecti omnes,
Abbreviated transcription (Latin):
Tam̃ quia uir sc̃s quantalib& uirtute ꝓfece-¬
rit. eum in hac uita positum adhuc ex¬
trinsecus carnis infirmitas premit. unde
scriptum est. quãꝗͣ in imagine dĩ ambu-¬
l& homo. tam̃ uane conturbabit᷑: plerũq
agit᷑ ut & turbet᷑ exterius. & imꝑturba¬
bilis dur& interius. & qd̃ uane contͣbari
potest de infirmitate carnis sit. quãuis
qd̾ in imagine dĩ ambul& de uirtute m̃tiᷤ¬
sit : quatinus & roboret᷑ intus diumno
adiutorio : & tam̃ adhuc foris sarcina p̃¬¬
mat᷑ humana. Unde bene abbacuc
iterũ unam sententiam ꝓtulit: ad utraq
seruientẽ. Ait enĩ. Et introiuit tremor
in ossa mea: & subtus me turbata est
uirtus mea. Ac si dicer&. Nom mea uirtꝰ
est in qua superius raptus. inꝑtͣbabilis
maneo : & mea uirtus est. in qua inferius
turbor. Ipse gͦ suꝑ se imꝑturbabilis. ipse
sub se ꝑturbabilis: quia suꝑ se ascen¬
derat. in quantum rapiebat᷑ ad sũma:
& sub sem& ipso erat in quantũ adhuc
reliquias trahebatad infima. Ipseuua

Expanded text:
Tamen quia sanctus vir quantalibet virtute profecerit, eum in hac vita positum adhuc extrinsecus carnis infirmitas premit, ut scriptum est: Quanquam in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur , plerumque agitbilis duret interius, et quod vane conturbari potest, de infirmitate carnis sit, quamvis quod in imagine Dei ambulat, de virtute mentis, quatenus et roboretur intus divino adjutorio, et tamen adhuc foris sarcina prematur humana. Unde bene Habacuc iterum unam sententiam protulit ad utraque servientem. Ait enim: Et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est virtus mea . Ac si diceret: Non mea virtus est in qua superius raptus imperturbabilis maneo, et mea virtus est in qua inferius turbor. Ipse ergo super se imperturbabilis est, ipse sub se perturbabilis, quia super se ascenderat, in quantum rapiebatur ad summa; et sub semetipso erat, in quantum adhuc reliquias trahebat in infima. Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tribuit. Sed quia qͦs cont᷑ eũ dñs mittat
insinuat: nc̃ etiã quid ipsi agant qͥ mit¬
uiathan iste tocies concidit᷑: quoties diui-¬
ni uerbi gladio sua ab illo mẽbra separant᷑.
Iniqui enim cum uerbum ueritatis audi¬
unt. & sc̃o timore ꝑculsi. ab antiqͥ hostis¬
se imnitatione suspendunt: ipse in corpore
suo diuidit᷑: cui hii qui praue inheserats
subtrabunt᷑. Ipsos uͦ amicos nominat:
quos superius ancillas uocat. Ipsos etiã
negotiatores appellat: quos amicos dixe¬
rat᷑. Sc̃i & enim predicatores prius an-¬
cille sunt ꝑ formidinẽ. post amici ꝑ fidẽ:
ad extremum quoq negotiatores ꝑ actio¬
nẽ. Ipsis quippe infirmantib dr̃. Nolite
timere pusille grex: quia cõplacuit
patri ur̃o dare uobis regnum. Ipsis rur¬
sũ conualescentib dr̃: uos aũ dixi amicoᷤ.
quia omĩa quȩ audiui a patre meo nota¬

Expanded text:
tribuit. Sed quia quos contra eum Dominus mittat tribuit. Sed quia quos contra eum Dominus mittat insinuat, nunc etiam quid ipsi agant qui mitviathan iste toties conciditur, quoties divini verbi gladio sua ab illo membra separantur. Iniqui enim cum verbum veritatis audiunt, et, sancto timore perculsi, ab antiqui se hostis imitatione suspendunt, ipse in corpore suo dividitur, cui hi qui prave inhaeserant subtrahuntur. Ipsos vero amicos nominat, quos superius ancillas vocat; ipsos etiam negotiatores appellat, quos amicos dixerat. Sancti etenim praedicatores prius ancillae sunt per formidinem, post amici per fidem, ad extremum quoque negotiatores per actionem. Ipsis quippe infirmantibus dicitur: Nolite timere, pusille grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum . Ipsis rursum convalescentibus dicitur: Vos autem dixi amicos, quia omnia quaecunque audivi a Patre meo, nota
Abbreviated transcription (Latin):
dũ eum tales uenire debuerant. qͥ de lau¬
de ꝓpria nil habebant᷑: ut tanto solius ue¬
ritatis cognosceret᷑ eẽ qd̾ agerent: quanto
& apte cerneret᷑. quia ad hoc agendũ ꝑ se¬
idonei non fuissent. Ut gͦ mira potentia
ꝑ predicatoꝵ linguas claresceret: prius
mirabilius actum est. ut eoruindẽ pre¬
dicantium meritũ nullũ esset. Ancillas
gͦ dñs misit. & leuiathan huiꝰ fortitudi¬
nẽ ligauit: quia infirmos predicatores
mundo exhibuit : & potentes quosq qͥ
eius corpus fuerant. sub terroris sui uin¬
cula restrinxit. Et in semet ipso leuiathan
iste ancillis ligat᷑: cũ infirmis predicantib
ueritatis lumine clarescente. contra electoꝵ¬
mentes antiquus hostis ñ quantũ uult
seuire ꝑmittit᷑. s nesub ĩfidelitatis captiui¬
tate cunctos quos appetit teneat. signis &
uirtutib coartat᷑. Ipse gͦ ꝑ se hoc fortit̾
facit : qui contra illum uires non fortib

Expanded text:
dum eum tales venire debuerant qui de laudum eum tales venire debuerant qui de laude propria nil habebant, ut tanto solidius veritatis cognosceretur esse quod agerent, quanto et aperte cerneretur quia ad hoc agendum idonei non fuissent. Ut ergo mira potentia per praedicatorum linguas claresceret, prius mirabilius actum est ut eorumdem praedicantium meritum nullum esset. Ancillas ergo Dominus misit, et Leviathan hujus fortitudinem ligavit, quia infirmos praedicatores mundo exhibuit, et potentes quosque, qui ejus corpus fuerant, sub terroris sui vinculo restrinxit. Et in siste ancillis ligatur, cum infirmis praedicantibus, veritatis lumine clarescente contra electomentes antiquus hostis non quantum vult saevire permittitur; sed ne sub infidelitatis captivitate cunctos quos appetit teneat, signis et virtutibus coarctatur. Ipse ergo per se hoc fortiter facit, qui contra contra illum vires non fortibus
Abbreviated transcription (Latin):
di dr̃: sicut etiam templũ uocat᷑. Ita uͦ ut
unusidemq dĩ atq hominis filius. ipse sit
qui inhabitat: ipse qui inhabitat᷑. Qd̾ tam̃
recte & aliter accipit᷑. si domus sapientiȩ
ȩccłia uocetur. Quȩ septem etiam sibi co¬
lumnas excidit: quia ab amore presentis
scłi disiunctas. ad portandã eiusdẽ ęccłiȩ
fabricam mentes predicantiũ erexit. Quȩ
ꝓ eo qd̾ ꝑfectionis uirtute subnixe sunt:
septenario numero signant᷑. Immolauit
uictimas: quia uitã predicantium macta¬
ri in ꝑsequutione ꝑmisit. Uurum miscuit:
quia diuinitatis & humanitatis suȩ parit̃
nobio archana predicauit. Mensam quoq
ꝓposuit: quia scripturȩ sacrȩ nobis pabu¬
la aperiendo preparauit. Ancillas etiã
suas misit. quȩ ad arcem nos atq ad ci¬
uitatis męnia uocarent: quia predicato¬
res infirmos abiectosq habere studiit:
nathanahelem laudat. nec tam̃ ui sorte
predicantium numerat: quia ad p̃dican¬

Expanded text:
Dei dicitur, sicut etiam templum vocatur; ita vero, Dei dicitur, sicut etiam templum vocatur; ita vero, unus idemque Dei atque hominis filius ipse sit qui 1096 inhabitat, ipse qui inhabitatur. Quod tamen recte et aliter accipitur, si domus sapientiae Ecclesia vocetur. Quae septem sibi columnas excidit, quia ab amore praesentis saeculi disjunctas ad portandam ejusdem Ecclesiae fabricam mentes praedicantium erexit. Quae pro eo quod perfectionis virtute subnixae sunt, septenario numero designavictimas, quia vitas praedicantium mactare in persecutione permisit. Vinum miscuit, quia divinitalis et humanitatis suae pariter nobis arcana praedicavit. Mensam quoque proposuit, quia Scripturae sacrae nobis pabula aperiendo praeparavit. Ancillas etiam suas misit, quae ad arcem nos, atque ad civitatis moenia vocarent, quia praedicatores infirmos abjectosque habere studuit, Nathanaelem laudat, nec tamen in sorte praedicantium numerat, quia ad praedican
Abbreviated transcription (Latin):
despecta est conditio: uirilitas uiget. In an¬
cillis autẽ cũ conditione pariter sexus iacet.
Bene aũ dũs leuiathan istum ñ seruis. sed an¬
cillis suis ligare se asserit: quia ad tirãm
redemptione ueniens. & suos contra mun¬
di suꝑbiam predicatores mittens: relictis
sapientib ĩsipientes. relictis fortib debiles:
relictis diuitib pauperes elegit. Ancillis
gͦ siuis leuiathan huius fortitudinẽ dũs li¬
gauit: quia attestante paulo infirma mun¬
di elegit ds̃ ui confundat fortia. Vnde
bene etiã ꝑ salomonẽ dr̃. Sapientia edifi¬
cauit sibi domũ: excidit columpnas septem.
Immolauit uictimas:. miscuit uinũ: ꝓposu¬
it mensam: misit ancillas suas ut uocar&e
ad arcem & męnia ciuitatis. Sapientia
quippe domum sibi condidit: cũ unige¬
nitus dĩ filius. in se ipso intra uterũ uirgi¬
nis mediante anima. Humanũ sibi corpꝰ
creauit. Sic quippe corpus unigeniti domꝰ

Expanded text:
despecta est conditio, virilitas viget, in andespecta est conditio, virilitas viget, in ancillis autem cum conditioBene ergo Dominus Leviathan istum non servis, sed ancillis suis ligare se asserit, quia ad nostram redemptionem veniens, et suos contra mundi superbiam praedicatores mittens, relictis sapientibus insipientes, relictis fortibus debiles, relictis divitibus pauperes elegit. Ancillis ergo suis Leviathan hujus fortitudinem Dominus ligavit, quia attestante Paulo: Infirma mundi elegit Deus, ut confundat fortia . Unde bene per Salomonem dicitur: Sapientia aedificavit sibi dImmolavit victimas suas, miscuit vinum, et posuit mensam suam. Misit servos suos vocare ad arcem, et moenia civitatis, dicens: quippe domum sibi condidit, cum unigenitus Dei Filius in semetipso intra uterum Virginis, mediante anima, humanum sibi corpus creavit. Sic quippe corpus Unigeniti domus