comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩe ñ legis auctoritate agit. s do¬
cum̃ta seminũ adhibet. qͥb mor¬
tuoꝵs ĩ meliꝰ reformatio futã c̾dat᷑.
& corpꝰ qd̃ seminas. seminas tale.
nemo seminat herbã. ł stipulam.
ł que ĩpalea: multiplicia sunt te¬
gum̃ta gͣnoꝵ: cũ qͥb tñ semina
exsurgunt. Iõ addit. s nudũ gͣnũ.
Ut puta. gͣnũ tͥtici aut alicuiꝰ cet̾oꝵ
seminũ.dat aũ ds̃ illi. gͣno corpꝰ cũ
palea. & arista. sic̃ uult. Sic̃ gͦ nu¬
dũ granũ seminat᷑: & dĩ mitu qͦdã
mͦ uestitũ resurgit: multa secũ
hñs increm̃ta ita mortiuis dei
uͥtute : pot̾it uiu̾e: ⁊ meliori corꝑi
resurgẽ. & unicuiq seminũ. dat
ñ omib granis: id̾ corpꝰ dat s cuiq
ꝓpͥũ. scd̾ genꝰ suũ. ut tͥtico tritici.
granũ. qd̃ de t̾ra orit᷑: nͥ de eo qd̃ se¬
minatũ ẽ. Ita nob̾ reformabunt᷑ ĩ
futõ nr̃a antiqͣ corꝑa: sic̃ iob ait.¬

Expanded text:
homine non legis auctoritate agit, sed documenta adhibet, quibus mortuorum in melius reformatio futura credatur, t corpus quod seminas non seminas tale, nemo seminat herbam vel stipulam, vel quae in palea multiplicia sunt tegumenta granorum, cum quibus tamen semina exsurgunt. Ideo addit: Sed nudum granum ut puta granum tritici aut alicujus caeterorum seminum. Deus autem dat illi grano corpus, cum palea et arista, sicut vult. Sicut ergo nudum granum seminatur, et Dei nutu quodam modo vestitum surgit, multa secum habens integumenta, ita mortuus Dei virtute poterit vivere et meliori corpore resurgere. Et unicuique seminum dat non omnibus granis ium genus suum, ut tritico tritici. granum quod de terra oritur, nisi de eo quod seminatum est: ita nobis reformabuntur in futuro nostra antiqua cor
Abbreviated transcription (Latin):
ne subdet᷑ corpꝰ. ñ iã repugnabit.
⁊ qi spũi siłe erit. qi nec aliqͣm
corruptionẽ patiet᷑ nec alim̃tis
egebit ut hõ ante peccatũ eguit.¬
Et nota ꝯd̾ cũ dicit corpꝰ tnsit᷑ũ
ad ĩcorruptionẽ: corruptionis fac̃
m̃tionẽ. ut ostendat᷑ maior digni¬
tas resurrõnis. Si ẽ corpꝰ aĩale¬

Expanded text:
subdetur corpus, non jam repugnabit. Et quia spiritui simile erit, quia nec aliquam corruptionem patietur, nec alimentis egebit, ut homo ante peccatum non eguit. Nota quod cum dicit corpus transiturum ad incorruptionem, corruptionis facit mentionem, ut ostendatur major dignitas resurrectionis. Si est corp
Abbreviated transcription (Latin):
ad illos: qͥ de resurrõne dubita¬
bant. hõc i dicit ꝓpt̾ eos qͥ qͣsi nicħ
ftitũ sit pꝰ mortẽ: uentͥ tm̃ student.
ut peccora qͥ fidẽ asserentiũ resur-¬
rectionẽ irrident dicentes. Quis
in uenit: ñ audiui uocẽ ciuꝰquã
inde uenientis. ex qͣ posit̾ est ibi
auus ms̃: ex qͦ atauꝰ ms̃. ex qͦ pat̃

Expanded text:
ad illos qui de resurrectione dubitabant. Hoc enim dicit propter eos qui quasi nihil futurum sit post mortem, ventri tantum student, ut pecora, qui fidem asserentium resurrectionem irrident dicentes: Quis inde venit? non audivi vocem cujusque inde venientis ex quo positus est ibi avus meus, ex quo atavus meus, ex quo pater
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ oꝑati st̃ ĩ uinea qͦ den̾ario utiq
aliqͥd sig̾tat᷑: qd̾ om̃s cõmunit᷑
habebt̃. sic̃ ẽ ip̃a uita et̾na. ipsum
dispar retͥbutionis qͣlitas  cũ sint
ĩparis claritatis: tñ os̃ ẽ oĩa ĩ oĩbꝰ.

Expanded text:
qui operati sunt in vinea. Quo denario utique aliquid significatur quod omnes communiter habebunt, sicuti est ipsa vita aeterna, ipsum dispar retributionis qualitas, et cum sint imparis claritatis, tamen Deus est omnia in omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
scĩã. ẜ ut exponã ea q̃ ad sciendũ
ꝑtinent. Ea st̃: q̃ fidẽ illuminant.
ut de nata oeitatis. aut in ꝓpħia
aliqͣ rer̾ ostensio: ꝑ spm facta. uñ:
pꝰ ait. Sicui sedenti reuelatũ fui̾t.

Expanded text:
scilicet ut exponam ea quae ad sciendum pertinent, ea sunt quae fidem illuminant, ut de natura deitatis; aut in prophealiquarum rerum ostensio perspiritum facta. Unde post ait: Si cui sedenti revelatum fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcor i. s̃ erit ĩ regno ĩ corruptibili:
ł sacarnis ⁊ sangͥnis noĩe: ipsa cor¬
ruptio carnis ⁊sangͥnis ĩtelligi¬
t̃ q̃utiq ĩ regno illo ñ erit: ubi
caro ĩ corruptibilis erit. Non gͦ sic
accipienduĩ ẽ qd̃ ait apłs: qͣs sub̾a

Expanded text:
on erit in regno incorruptibili. Vel carnis et sanguinis nomine, ipsa corruptio carnis et sanguinis intelligitur, quae utique in regno illo non erit, ubi caro incorruptibilis erit. Non ergo sic accipiendum est quod ait Apostolus, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
a. qͥd ꝓderit illis qͥ resurrecturi ñ
st̃ de futã resurrõne: uos ñ debetis
tui ñ resurgunt. Ut qͥd & nos qͥ ñ
stulti sic̃ p̃dicti: s sapientes uidem᷑.
hos i disc̾it ap̃dictis: dũ ait nos.

Expanded text:
est quid proderit illis qui resurrecturi non sunt de futura resurrectione, vos non debetis tui non resurgunt, ut quid et nos, qui non stulti sicut praedicti, sed sapientes videmur? Hos enim discernit a praedictis, dum ait, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
se talia factõs ĩ regno celors: qͣlia
funt ĩ hac uita. sic̃ iudei putabãt.
Iudei i c̃debant. futãm resurrõnẽ.
s more huiꝰ uite. ut ibi nuberent
igenarẽt. Uñ saduceis respond̾e
ñ pot̾ant q̾stionẽ ꝓponentib de
septẽuira muliere. qi carnalit᷑
de resurrõne cogitabant. qd̾ apłs:
remouet dicens. hoc aũ. Qsi. ex p̃

Expanded text:
qualia fiunt in hac vita, sicut Judaei putabant. Judaei enim credebant futuram resurrectionem, sed more hujus vitae ut ibi nuberent et generarent. Unde Sadducaeis respondere non poterant quaestionem proponentibus de septemvira muliere , quia carnaliter de resurrectione cogitabant. Quod Apostolus removet dicens: Hoc autem. Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Alioqͥn. fu̾ert̃ qͥdã imꝑiti qͥ bapti¬
tabant᷑ ꝓ his qͥ de hac uita sine bap¬
tismo discesserant: putantes illis ꝓ¬
desse. Tim̃ebant ii ne aut ñ resur¬
de mundo: uiuus aliqͥs in noiẽ
illiꝰ baptirabat᷑. putatis mortuo

Expanded text:
alioquin: Fuerunt quidam imperiti qui baptizabantur pro his qui de hac vita sine baptismo discesserant, putantes illis prodesse. Timebant enim ne aut illi non resurde mundo, vivus aliquis in nomine illius baptizabatur, putans mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
adutilitatẽ uiuentiũ. ł deceptio¬
nẽ. s omĩb collectis: iam omnis
p̃latio cessabit qi necessaria ñ erit.
qi suos om̃s ĩ regno exaltabit: qui
militate regnat quã habuit distĩ¬
gue. pͥncipatũ: dicit maiores. &e
potestatẽ: dic̃ minores. uͥtutẽ: illoᷤᷤ
qͥ miracła faciunt ł fortes hoies.¬
s tc̃ cessabit omĩs c̾atẽ p̃latio in
angelis & hoĩb cessabit tunor.
regnabit caritas. Non erit int̾
p̾sidentes &e subditos: ulla dissen¬

Expanded text:
utilitatem viventium vel deceptionem; sed omnibus collectis, jam omnis praelatio cessabit, quia necessaria non erit. quia suos omnes in regno exaltabit, qui militate regnat, quam habuit. Distingue: Principatum, dicit majores; et potestatem, dicit minores; virtutem, illos qui miracula faciuntc cessabit omnis creaturae praelatio in angelis et hominibus; cessabit timor, regnabit charitas, non erit inter praesidentes et subditos ulla dissen
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾ scͥptas. Ait i ysaias. Dabit
ĩpios ꝓ sepultã. ⁊ diuitẽ ꝓ morte
sua. Et itẽ. Erit ĩqͥt sepulchrũ¬
.s. t̾cia die. ut ea potestate credat᷑
uiuificabit nos ⁊ ĩ die t̾cio re¬
aĩ mortuus ⁊ sepultꝰ resurrȩ x̃:
ne dubitetis mortuos. ⁊ sepultoᷤ.
resurge̾ & etiã tͣdidi qr uisus ẽ

Expanded text:
Scripturas. Ait enim Isaias: Dabit impios pro sepultura, et divites pro morte sua . Et item: Erit, inquit, sepulcruo, scilicet tertia die, ut ea potestate credaturvivificabit nos, et in die tertio reautem mortuus et sepultus resurrexit, ne dubitetis mortuos et sepultos resurgere. Et etiam tradidi, quia visus est,
Abbreviated transcription (Latin):
occulte. qi alit̾ scͥptẽ false ee̾nt.
oe qͥ m regnat: pot̾it suos suscita¬
re.oportet regnare dico: donec. in¬
sub pe . eiꝰ. Uel ita. Qsi. qͥa tradet
regnũ: euacuabit potestatẽ. sed
manitate sua ut ipsã reue̾ant᷑ ⁊
oĩũ agnoscant. ⁊ ẽ sens. In t̾m opor¬
tet regnũ eiꝰ manifestari: donec
eũ regnare fateant᷑ om̃is inunici

Expanded text:
occulto, quia aliter Scripturae falsae essent; et qui modo regnat, poterit suos suscitare. Oportet regnare, dico, donec sub pedibus. Vel ita. Quasi dicat: Tradet regnum, evacuabit potestatem: sed manitate sua, ut ipsam revereantur et omnium agnoscant. Et est sensus: Interim oportet regnum ejus manifestari, donec eum regnare fateantur omnes inimici
Abbreviated transcription (Latin):
Nocũ aũ.⁊c̃. finito tͣctatu de do¬
nis sp̃ẽ scĩ: agit de resurrectione
mortuoꝵ. Hac utiq causa. qr cũ
ipso docente recte c̾didissẽt de ea:
pꝰea t̾n quordã prauiloquiis coi¬
rupti: ab hac fide recesserãt. Ipsã
De sp̃ualib huc usq docui. S mͦ

Expanded text:
osius Finito tractatu de donis Spiritus sancti, agit de resurrectione mortuorum. Hac utique causa, quia cum ipso docente recte credidissent de ea, postea tamen quorundam 109 praviloquiis corrupti ab hac fide recesserant. Ipsam De spiritualibus hucusque docui, sed modo,
Abbreviated transcription (Latin):
me aũ gĩũ .s. pꝰ ascensionẽ: uisꝰ
ẽ ⁊ mͥ. Rimũ de celo pͦ: oranti
in tẽplo. mͥ dico. tanꝗͣ. ab ortiuo
a. simili abortiuo. qr coactꝰ ẽ ad
dm̃ conũti: ut ab ortiuus cogit᷑
nasci. Uel ab ortiuus dr̃: quia

Expanded text:
st ascensionem, visus est et mihi, primum de coelo, post oranti in templo. Mihi, dico, tanquam abortivo, id est simili abortivo, quia coactus est ad Deum converti, ut abortivus cogitur nasci. Vel abortivus dicitur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
oramꝰ: cũ dm̃s adueniat regñ tuũ.
Radet gͦ regnũ patͥ: qñ regnũ qd̃
seminauĩt: cũ uenit minor patre.
ꝑducit ao spẽm ĩ q̃ eqͣlis: ñ recessit
apatre. fideles qͥppe eiꝰ qͦs redemit
sangͥne suo: dicti st̃ hic: regnũ eiꝰ.

Expanded text:
oramus, cum dicimus: Adveniat regnum tuum . Tradet ergo regnum Patri, quando regnum quod seminavit, cum venit minor Patre, perducet ad speciem in qua aequalis non recessit a Patre. Fideles quippe ejus quos redemit sanguine suo dicti sunt hic regnum ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eccłia. ut oĩa honeste : & scdm
ordinẽ fiant. Cohercet gͦ ⁊ ad p̾a-¬
cificũ ordinẽ reuocat inqͥetos:
tanto ad seditionẽ faciliores
& hoc ẽ. Siqͥs ignorat. hec̃ p̃dicta:
siue magnꝰ. siue paruius sit. igno
referas: ignorat ds̃ alioͦs ł aliqͣ.
sinuata ẽ. Itaq Qsi qi int̾p̃to edi

Expanded text:
 Ecclesia, ut omnia honeste et secundum ordinem fiant. Coercet ergo et ad pacificum ordinem revocat inquietos, tanto ad seditionem faciliores, Et est, si quis ignorat haec praedicta, sive magnus, sive parvus sit, ignorreferas, ignorat Deus aliquos, vel aliqua, si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ .ũ. dĩ: Qs̃i non. Immo ĩ aliõ płes.
& sõ: qd̾ alu tenẽt tenete. Iõ sic ar¬
guit eos qi tales se p̃bebant ela¬
tione uanitatis. Qsi. si ipsi ñ obe¬
dirent u̾b dei: nemo c̃d̾et. Seqͥt᷑.

Expanded text:
 Quasi dicat: Non, imo in alios plures. Et ideo quod alii tenent, tenete. Ideo sic arguit eos, quia tales se praebebant elatione vanitatis, quasi si ipsi non obedirent verbis fidei, nemo crederet.
Abbreviated transcription (Latin):
auctor s pacis. ⁊iõ alt̃ cedat alti.
dissensionis aũ os̃ eẽt: si qͦs replet.
simul loqͥ cõpelłet qd ñ facit.
potiꝰ fac̃ ut alt̃ alt̾i cedat. Alit̃
dissensionis eẽt. ⁊ ñ pacis. hec a̾
de ordinabili usu linguaꝵ ce¬

Expanded text:
auctor, sed pacis, et ideo alter cedat alteri. Dissensionis autem Deus esset, si quos replet simul loqui compelleret, quod non facit: potius facit ut alter alteri cedat; aliter dissensionis esset, et non pacis. Haec autem de ordinabili usu lingua
Abbreviated transcription (Latin):
b siuis dimissis: aliq̃s nouas uellẽt
ĩduc̃e qd ñ posst̃. qr ab eis ñ ꝓcessit
u̾bũ dĩ nec soli acceꝑunt qd̾ ait
debetis mutare qd̃ tradidi: qr an
ꝓcessit uer. dĩ auob̾ ao nos: ĩmo
a nob̾ ad uos. Iõ ita arguit eos:
qr sic se iactabat corinthii. Qsi.
bñficiũ darẽt accedentes ad fioẽ:
ñ acciꝑent. ⁊ exemplo eoꝵ cetẽ gen

Expanded text:
bus dimissis aliquas novas vellent inducere quod non possent. Quia ab eis non processit verbum Dei, nec soli acceperunt, quod ait cat: Non debetis mutare quod tradidi, quia an processit verbum Dei a vobis, ad nos, imo a nobis ad vos. Ideo ita arguit eos, quia sic se jactabant Corinthii, quasi beneficium darent accedentes ad fidem, non acciperent, et exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
reuelet᷑. sic̃ fit apd̾ paganos qͥb
aliqͦ mͦ illa q̃ ab eis uocant᷑ sacra:
uelant᷑. ne se uanitatib cernant
illudi. Omĩs i ĩpostura tenebraᷤᷤ
q̃rit. ⁊ falsa ꝓ ii̾s ostendit. sic̃ pa¬
gani tectis uanitatib illudunt᷑.
Apũd nos ã nicħ astute fuscatũ
qr si nullꝰ ĩtelliget: posset uide¬
ri seductio. q̃ linguis caneret᷑:
cũ pudor eẽt reuelari Si autẽ¬

Expanded text:
eletur, sicut fit apud paganos, quibus aliquo modo illa quae ab eis vocantur, sacra velantur, ne se vanitatibus cernant illudi. Omnis enim impostura tenebras quaerit, et falsa pro veris ostendit, sicut pagani, tectis vanitatibus illuduntur. Apud vos autem nihil astute fucatum quia si nullus intelligeret, posset videri seductio, quae linguis caneretur, cum pudor esset revelari. Si aute
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ñ ĩtelligunt. Nolite gͦ eẽ pue¬
ri sen: ut ñ ĩtelligati q̃ dicitis
sic̃pueri. s iuxta exemplũ qd
ꝓponit dñs dicens. efficiamini
sic̃ pariuili. estote paruuli ma
ti amalitia ut st̃ pariuili. Sen¬
sib aũ ꝑfecti estote ut ĩtelligatiꝰ
plene ꝗd̃ dicitis: i studeatis his

Expanded text:
. Nolite ergo esse pueri sensibus, ut non intelligatis quae dicitis sicut pueri, sed juxta exemplum quod proponit Dominus dicens: Efficiamini sicut parvuli . Estote parvuli malti a malitia, ut sunt parvuli, sensibus autem perfecti estote, ut intelligatis plene quod dicitis. Et studeatis his
Abbreviated transcription (Latin):
aliis ꝗd̾ in se ñ hret ostenoit ouĩ
hoꝵ se loqͥ linguis: subdens.
Gras ago hic ꝓponit se exemplũ:
qd̃ ñ debet̃ loqͥ linguis. nͥ ad edi¬
ficationẽ. sic̃ ipse fac̃ qͥ õs lingͣs

Expanded text:
aliis quod in se non haberet, ostendit omnium horum se loqui linguis, subdens: Gratias ago. Hic proponit se exemplum quod non deberent loqui linguis, nisi ad aedificationem, sicut ipse facit,
Abbreviated transcription (Latin):
de qd̃ addidit. ĩ eniginate. quod
utiq multis ĩ cognitũ ẽ qͥ eas
litãs nesciunt: inqͥb ẽ doctͥna
de locutionũ mͦis. qͦs g̾ci tropos
uocant. qͦ uocabulo: cẽ nos uti¬
mur ꝓ latino. Ut ix scemata usi¬
taciꝰ dicimꝰ ꝙͣ. figas: ita usitaciꝰ
tͦpos ꝗͣ modos. Est i allegoria
płes spẽs. quarũ una ẽ q̃ dicit᷑¬

Expanded text:
d addidit, in aenigmate, quod utique multis incognitum est, quia eas litteras nesciunt, in quibus est doctrina de locutionum modis, quos Graeci tropos vocant, quo vocabulo etiam nos utimur pro Latino. Ut enim schemata usitatius dicimus quam figuras, ita usitatius tropos quam modos. Est autem allegoria, plures species, quaru
Abbreviated transcription (Latin):
aliis expon̾e ñ ualebat: s aliqͥᷤ
forte int̾p̃tabat᷑. aliqñ ⁊ uidebat.
n ĩtelligebat: & int̾p̃tabat᷑. ut
u̾bi gra. pharao in sp̃u uidit.
q ꝓlatio qͣsi lingua fuit. s ñ ĩ¬
tellexit: qͥd sigc̃aret᷑. Iõq ꝓpħa¬

Expanded text:
valebat, sed aliquis forte interpretabatur aliquando, et videbat et intelligebat et interpretabatur, ut, verbi gratia, Pharao in spiritu vidit umque prolatio, quasi lingua fuit, sed non intellexit quid significarent. Ideoque p
Abbreviated transcription (Latin):
instruit᷑. ita is fit: si lingͣ in¬
cognita ꝗͥs lo qͣt᷑. ł signa ali¬
quar̾ rer̃ sine ĩtellectu ꝓfe¬
rat: sic̃ solet̃ latiñi hoĩes g̾ce
cantare: oblectati sono u̾boꝵ
nescientes tñ qͥd dicãt. Qͥd gͦ¬
⁊m̃te .i. intelligentia m̃tis.
qui apꝓbabo ut &e signa rerũ
forment᷑ in spu: & eoꝵ intellectꝰ
refulgeat in m̃te: sic̃ psalmista

Expanded text:
instruitur. Ita enim fit, si lingua incognita quis loquatur, vel signa aliquarum rerum sine intellectu proferat, sicut solent Latini homines Graece cantare, oblectati sono verborum, nescientes tamen quid dicant. et mente, id est intelligentia mentis. qui approbabo ut et signa rerum formentur in spiritu, et eorum intellectus refulgeat in mente, sicut psalla
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ passionẽ ẽ głificat᷑. Iterũ si mor¬
tui ñ resurgunt. Qͥd mͥ ꝓdest si
ego pugnaui .i. disputaui ad bestiaᷤᷤ
ephesi .i. ꝯtͣ besti̾alit̾ uiuentes in
epheso: pugnaui dico: agens scd̃¬

Expanded text:
per passionem est glorificatus. Iterum: Si mortui non resurgunt, quid mihi prodest, si ego pugnavi, id est disputavi, ad bestias Ephesi, in est contra bestialiter viventes in Epheso? Haimo Pugnavi, dico, agens, s
Abbreviated transcription (Latin):
ĩlibro de doctͥna xͥana. fidei succe¬
dit sp̃es qua uidebimꝰ. ⁊ spei succe¬
dit beatituoo ipsa ad qͣm ꝑuentĩ
sumꝰ. caritas uͦ auget᷑ potiꝰ. nec ei
aliqͥd succedet. s destruet᷑ tñ in

Expanded text:
libro De doctrina Christiana, fidei succedit species quam videbimus, et spei succedit beatitudo ipsa ad quam perventuri sumus. Charitas vero augebitur potius, nec ei aliquid succedet. Destruetur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ. Itẽ ꝑ aliã siłitudinẽ id̾ ostendit.
Qsi. Uere de istis nesciet᷑: qi nec de
tuba. Et ixsi cuba det ĩcertã uocẽ
iudeis: erat usus tube. ĩ festis ⁊⁊ ĩ¬
bellis: diu̾sis sonis. Si gͦ det ĩc̾tã

Expanded text:
enim. Item, per aliam similitudinem idem ostendit. Quasi dicat: Vere de istis nescietur, quia nec de tuba. Etenim si tuba det incertam vocem. Judaeis erat usus tubae in festis et bellis diversis sonis. Si ergo det incertam
Abbreviated transcription (Latin):
obscure. Cc̃ aũ: ꝑ speciẽ .i. clarissims
S ad hoc inqͥunt illi: sic ⁊ mͦ ĩ ꝑfec¬
te diligimꝰ. tc̃ aũ ꝑfectissime. Ergo
modꝰ diligenoi euacuabit᷑ sic gͦ ca¬
ritas. pot̾ dici euacuanda: ut scĩa.
Adqd̃ illi. Uerũ qͥd̾ est qd̃ de cari¬
tate: sic̃ de scĩa: oĩs imꝑfectio tolle¬
t᷑s sic̃ duo st̃ diligenda . i. ⁊ ds̃ n¬

Expanded text:
 per speciem, id est clarissime. Sed ad hoc inquiunt illi: Sic et modo imperfecte diligimus, tunc autem perfectissime. Ergo modus diligendi evacuabitur. Sic ergo charitas 105 potest dici evacuanda ut scientia. Ad quod illi: Verum quidem est quod de charitate sicut de scientia omnis imperfectio tolletur, sed sicut duo sunt diligenda, id est
Abbreviated transcription (Latin):
patĩam. ⁊ benignitatẽ. qͣrũ alt̾a:
illata aꝓxĩs mala eq̃nimit̃ por¬
tat. Alt̾a: sua bona ꝓxĩs  desi¬
derabilit̾ ĩpendit. Mens qͥpe
scõꝵ ĩ hoc tẽptationis p̃lio &
munita pat̾ie clipeo. & gla¬
diis amoris accincta: ad ma¬
la ferenda sumit fortitudinẽ ⁊
ad rependenda bona erigit uni¬
tatẽ. qͣtinꝰ ⁊ odioꝵ tela potent᷑̃ ex¬
cipiat: & amoris iacła ualent᷑ reo¬
dat. Non i ao bella armat᷑ ꝑgit:
qͥ aut clipeũ sumens gladiis non
utit᷑. aut utens gladiis clipeo ñ
bello dep̃hensꝰ. ⁊ scutũ patĩe debet
añ ferre ⁊ ad p̃dicandũ ꝓmptꝰ: amo¬
ris iacła ĩferre ut uĩcant. Seqͥtuꝵ.

Expanded text:
tatem. Quarum altera illata a proximis mala aequanimiter portat, altera sua bona proximis desiderabiliter impendit. Mens quippe sanctorum, in hoc tentationis praelio, et munita patientiae clypeo et gladio amoris accincta, ad mala ferenda sumit fortitudinem, et ad rependenda bona erigit unitatem, quatenus et odiorum tela potenter excipiat, et amoris jacula valenter reddat. Non enim ad bella armatus pergit, qui aut clypeum sumens gladiis non utitur, aut utens gladiis clypeo nonbello deprehensus, et scutum patientiae debet anteferre, et ad praedicandum promptus amoris jacula inferre, ut vincat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpłie cẽ duo tm̃ aut tres dicant.
sigillatĩ. Non ples gͦ debent eẽ:
qͥ linguis locunt᷑. Iõ dicit. duo ł
tres. qr sufficit sermo tot hoũi
cant an accipiendũ sit: ł ñ. ꝗd
si aliqͥd meliꝰ alii reuelatũ fui̾t¬

Expanded text:
iam duo tantum, aut tres dicant sigillatim, non plures ergo debent esse qui linguis loquuntur. Ideo dicit duo vel tres, quia sufficit sermo tot hominucant, an accipiendum sit an non. Quod si aliquid melius revelatum fu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ actu ꝓ uĩtate. sic̃ ĩ noe apparet:
qͥ multa sustinuit. oĩa c̾dit: q̃
uitas suadet. sic̃ ĩ abrahã app̾a-¬
ruit. q̃ c̾didit dõ uocanti. ⁊ pro¬
mittenti ⁊ nota qd̾ ait. oĩa c̾dit.

Expanded text:
in actu pro veritate, sicut in Noe apparet, qui multa sustinuit, omnia credit, quae veritas suadet, sicut in Abraham apparuit, qui credidit Deo vocanti et promittenti. Et nota quod ait, omnia credit,
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝑmanebit aucta. cui fioes.
n spes: hic ñ posst̃ deeẽ. S fi¬
des ⁊spes: sine caritate posst̃
eẽ. q̃ uis ñ sit pia fides. ł spes:
sine caritate:⁊ qr maior aliis ẽ ca¬

Expanded text:
tibus permanebit aucta, cui fides et spes hic non possunt deesse, sed fides et spes sine charitate possunt esse, quamvis non sit pia fides, vel spes sine charitate. Et quia major aliis est cha
Abbreviated transcription (Latin):
hos p̃dictos salutate ⁊ imitamini.
apłis. qr illi de lege agebant: qͥa
cõgebant cõentes iudaiare. In hoc
pseudo apłos tangit. qͦs ĩ tota epła
cauendos ẽẽ monet: obseruetis di¬

Expanded text:
Hos prae dictos salutate, et imitamini. is, quia illi de lege agebant, quia cogebant credentes judaizare. In hoc pseudo-apostolos tangit, quos in tota Epistola cavendos esse monet. Observetis di
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ coaditores pauli fuert̃. ⁊ ro¬
mani ñ otiose. s ad ꝯfirmationẽ
romanors uen̾ant sic uõs alii
qͦs salutat. hii rome fuisse in¬
telligunt᷑. hos aũ in tantũ laudant:
ut iꝑicła ꝓ eo pati ñ abnuisse dicat:
subdens. qͥ ꝓ aĩa mea .i. uita lib̾anda:
subposuert̃ suas c̃. gladio ministnͣ¬

Expanded text:
 adjutores Apostoli fuerunt, et Romam non otiose, sed ad confirmationem Romanorum venerant: sic et omnes alii quos salutat hic, Romae fuisse intelliguntur. Hos autem iterum laudat, ut pericula pro eo pati non abnuisse dicat, subdens · Qui pro anima mea, id est liberanda, supposuerunt suas cervices gladio, in min
Abbreviated transcription (Latin):
Istẽ cciꝰ: erat notariꝰ apłi. cui ꝯcessit
trib sũpt̾ ministrabat. i uniu̾sa
eccła. Sup̃ dixãt om̃s eccł̃as salu¬
tare illos: i hic dicit umu̾sã eccłã
illos. qd̃ puto: ñ otiose dictũ ł
suꝑflue. Nicħ is tant̾ uir suꝑfluũ
posuit. s hic dicit eccł̃am alt̾iꝰ ꝓ

Expanded text:
Iste Tertius erat notarius Apostoli, cui concessit tribus his sumptus ministrabat; et universa Ecclesia. Supra dixerat omnes Ecclesias salutare illos, illos: Quod puto non otiose dictum, vel superflue, nil enim tantus vir superfluum posuit, sed hic dicit Ecclesiam alterius
Abbreviated transcription (Latin):
ñ illi ur̃i pseudo: qͥ nec missi sũt
n õ eũ sͥ ĩ hac salutõne ad iungit.
ꝑ hoc indicans: qd ꝓ ilł ualde sol¬
licitꝰ erat. Ecce ꝑ eũ qͥ int̾ eos ꝯu̾sa¬
bat᷑ culpas eoꝵ se scire innuit.
dens qd̃ ñ malo aĩo ei nũtiauit:
s caritate ⁊ oesidio correctionis.
Paulꝰ inꝙͣ. ⁊ sosthenes: scͥbunt hãc¬

Expanded text:
n illi vestri pseudo qui nec missi sunt et ideo eum sibi in hac salutatione adjungit, per hoc indicans quod pro illis valde sollicitus erat. Ecce per eum qui inter eos conversabatur, culpas eorum se scire innuit. dens quod non malo animo de eis nuntiavit, sed ex charitate, et desiderio correctionis. Paulus, inquam, et Sosthenes
Abbreviated transcription (Latin):
resedit apud corinthios: annũ
unũ ⁊m̃ses sex. docens int̾ eos
rent. unitatẽ eccłe scindentes: i sacͣ¬
ñitis iudicantes. Putabant it sacͣ¬
m̃ta maioris eẽ usus: si ꝑ bonos
tͣctarent᷑ maioris aũ ł minoris eẽ
usus: si ꝑ mag̃ ł minꝰ bonos da¬
rent᷑. Ita qͦ subu̾si erant ut ꝯcepto
apło: de sapientib scł̃i se iactarẽt.
quoꝵ eloqntia: ⁊ t̾rena philosophia
delectabant᷑. ut sub noĩe xͥ: his im
nicatorẽ qͦ qͥ uxorẽ patͥs tenebat:
int̾ se patiebant᷑. St̃ ⁊i alia capitu¬
la: in suis locis tenenda. De his¬

Expanded text:
resedit apud Corinthios annum unum et menses sex, docens inter eos rent, unitatem Ecclesiae scindentes, et sacrmeritis judicantes. Putabant enim sacramenta majoris esse usus, si per bonos tractarentur, majoris autem vel minoris esse usus si per magrentur. Ita quoque subversi erant ut contempto Apostolo de sapientibus saeculi se jactarent, quorum eloquentia et terrena philosophia delectabantur, ut sub nomine Christi his imbnicatorem quoque qui uxorem patris tenebat inter se esse patiebantur. Sunt et alia capitula in suis locis notanda.
Abbreviated transcription (Latin):
scbit eis. ab errorib ad rectã fidẽ.
⁊ a scismatib eos reuocans ad uni¬
tatẽ. Est gͥ intentio apłi ĩ hac epła:
corinthios ab errorib ⁊ scismatibꝰ:
ciis aliis. ⁊ peccatis. ad bonoᷤ moreᷤᷤ
reuocare: ⁊ ĩ eis ꝯfirmare. Modꝰ
p̃scͥbit. ⁊i nom̃ suũ qd̃ celebre erat
oĩb gentib p̃ponit. ut magistri
noĩe audito: ad qͥescant correctio¬
ni: iqr eis uilis erat: apponit no¬
mina dignitatis. ñ humilitatiᷤᷤ
ut seruus. Post salutonẽ ꝓ boniᷤ
eoꝵs qͥ boni erant int̾ eos: gras
agit deiñ inc̾pat illos qͥ de bap¬
tistis se iactabant. pꝰ: rethit eos
ab amore t̾rene sapĩe. dem̃ redar¬
guit eos de fornicatore. quẽ int̾
se ferebant. Dem̃ increpat eos qr¬

Expanded text:
stolus, ab erroribus ad rectam fidem et a schismatibus eos revocans ad unitatem. Est igitur intentio Apostoli in hac Epistola Corinthios ab erroribus et schismatibus s et aliis peccatis ad bonos mores revocare, et in eis confirmare. Modus praescribit, et nomen suum quod celebre erat omnibus gentibus, praeponit ut magistri nomine audito acquiescant correctioni, et quia eis vilis erat apponit dignitatis nomina non humilitatis, ut servus, post salutationem pro donis eorum qui boni erant inter eos gratias agit. Deinde increpat illos qui de baptistis se jactabant, post retrahit eos ab amore terrenae sapientiae. Deinde redarguit eos de fornicatore quem inter se esse ferebant. Deinde increpat eos q
Abbreviated transcription (Latin):
Gras ago. Hic gras agit oe bonis
illors qͥ bom erant int̾ eos. In illa
ii plebe: alii erant qͥ digni erant
laude. aliianc̾patione. pꝰ salutatio¬
nẽ gͦ: pͥmũ ꝓponit de bonis ut his
alii ꝯforment᷑ dicens. Grãs ago. cor¬

Expanded text:
go, etc. Hic gratias agit de donis illorum qui boni erant inter eos. In illa enim plebe alii erant boni qui digni erant laude, alii digni increpatione. Post salutationem ergo primum proponit de bonis ut his aliis conformentur dicens: Gratias ago, etc., cor
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ in apocalipsi de filio legitur.
hoc nom̃: a qͦ filiꝰ ẽ inseꝑabilis.
Sic̃ gͦ scit pat̾ qd̃ nemo scire
dictꝰ ẽ nͥ filiꝰ: qi inseꝑabiles sunt
pat̾ ⁊ filiꝰ: sic cẽ si dictũ eẽt soli
sapienti patͥ: simul intelligi

Expanded text:
sicut in Apocalypsi de Filio legitur, hoc nomen, a quo est Filius inseparabilis. Sicut ergo scit Pater quod nemo scire dictus est, nisi Filius, quia inseparabiles sunt Pater et Filius, sic etiam si dictum esset soli sapienti Patri, simul intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ uenire: cur tot gentes pire ꝑ¬
misit. In hõc aũ qd̃ ait soli sapien¬
ti dõ. error qͥb̾dã subrepit. Arbi¬
trantib solũ patrẽ hic sigc̃ari. ⁊
solũ ue̾ sapientẽ eẽ. cũ tñ non sit
dictũ soli sapienti patͥ: s soli sa¬
ut sic intelligamꝰ solũ dm̃ sapien¬
tẽ: sic̃ intelligimꝰ solũ potentẽ¬

Expanded text:
Deus venire, cur tot gentes perire permisit. In hoc autem quod ait, soli sapienti Deo, error quibusdam subrepit, arbitrantibus hic solum Patrem significari, et solum vere sapientem esse, cum tamen non sit dictum soli sapienti Patri, sed soli saut sic intelligamus solum Deum sapientem, sicut intelligimus solum potente
Abbreviated transcription (Latin):
siãt illis oblatio accepta: ut illun¬
tellecta caritate apłi erga se ipso ᷤᷤ.
cũ illo unanimes dõ gr̃as agant.
multi leti facti om̃ laudant orate
oiã cũ dĩ uoluntate seage̾ ut refri.
uob̾cũ. qd̃ erat illis paccatis Ds̃

Expanded text:
fiat illis oblatio accepta, ut illi intellecta charitate Apostoli erga seipsos, cum illo unanimes Deo gratias agant. multi facti laeti Deum laudant. Orate omnia cum Dei voluntate se agere. Et refrigerer vobiscum, quod erit illis pacatis. Deus
Abbreviated transcription (Latin):
cit apłs: qi ipse minꝰ mereat᷑. qm̃
illi minores. s ordinẽ seqͥt᷑. ut ab
eccła ꝓrectore suo: fiat or̾o: i bñ
utiq rogat apłs. minores ꝓse ora¬
re. Multi i minum dũ ꝯg̾gant.
unamimes fiunt magni i mul¬
toꝵ p̾ces ĩpossibile ẽ: ut ñ impe¬
trent. Si gͦ cupiunt eũ uidẽ
orent ut lib̾atũ eũ recipiant cum
gauoio caritatis. Uñ subdit ⁊

Expanded text:
cit Apostolus, quia ipse minus mereatur quam illi minores, sed ordinem sequitur, ut ab Ecclesia pro rectore suo fiat oratio. Et bene utique rogat Apostolus minores pro se orare. Multi enim minimi, dum congregantur unanimes, fiunt magni, et multorum preces impossibile est ut non impetrent. Si ergo cupiunt eum videre, orent ut liberatum eum recipiant cum gaudio charitatis. Unde subdit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ad corrigendũ insipientes: remouet
hoc qd̃ iõ incipit ut admoneat ꝑ¬
fectiores de correctione minoꝵ ⁊ iñ
ꝓponit se exemplũ qͥ laborat de
aliis: iopꝰ ẽ: ut isti hoc faciant. cũ
ipse aliis ĩpeditꝰ: ad eos uenire ñ
possit. Quasi.:⁊ si ita moneo uos
susciꝑe ĩuicẽ: cũ tñ õs indigetis
hac admonitione. Certꝰ sũ t ic̃.
Uel si ẽ in littã aũ: sic iunge. Mo¬
neo uos susciꝑe: s tn ego ipse.
qͥ ita loqͦr. Cert̾ sũ de uob o fr̃s
⁊i reple. scĩa q̃ possitis cognosc̾e̾.
hortantis. Qui ir uidet se lau¬
dari: laborat ut uã sint q̃ dn̾r.
Uñ. nec dicit eos se docẽ: s monẽ
.i. ñ dicit ut se doceant: s moneant.
Quasi. qd̃ sciat᷑. s subt̾fugit aĩõ.
Hoc i solet moneri: qd̃ cũ sciat᷑.

Expanded text:
ad corrigendum insipientes, removet hoc quod ideo incipit, ut admoneat perfectiores de correctione minorum. Et inde proponit se exemplum qui laborat de aliis, et opus est ut isti haec faciant cum ipse aliis impeditus ad eos venire non possit. Quasi dicat: Et si ita moneo vos suscipere invicem, non tamen omnes indigetis hac admonitione. Certus sum enim, etc. Vel, si est in littera, autem, sic junge, moneo vos suscipe, sed tamen, et ego ipse, qui ita loquor, certus sum, de vobis, o fratres et repleti scientia, qua possitis cognoscere, hortantis. Qui enim videt se laudari, laborat ut vera sint quae dicuntur. Unde nec dicit eos se docere, sed monere, id est non dicit ut se doceant, sed moneant, quasi quod sciatur, sed subterfugit animo, hoc enim solet moneri, quod cum sciatur
Abbreviated transcription (Latin):
docẽ: qd̾ pꝰea corrige̾ maximi erat
laboris. iõ sollicit᷑ erat p̃uenire pseu¬
do: iu̾itatẽ integre trad̾e: ubi ñdũ
noĩat᷑ erat xͨ. ut integra linea: suꝑ¬
ficies ordinata: incoluie fũdam̃ti
robur hab̾et. qd̃ testimonio ꝓpħe
ꝓbat subdens. Sic̃ scͥptũ ẽ. Uel ꝓ
bonis apłis ⁊ ueris: hoc dicit .s. p̃di.¬

Expanded text:
docere, quod postea corrigere maximi erat laboris; ideo sollicitus erat pdo, et veritatem integre tradere ubi nondum nominatus erat Christus, ut integra linea, et superficies ordinata, incolume fundamenti robur exhiberet, quod testimonio prophetae probat subdens, Sicut scriptum est. Vel pro bonis apos
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ bñ intelligit eẽ agenoũ ⁊ pec¬
catũ est: qd̃ alit̾ fit. qͣm ꝓbatũ ẽ.
Peccat gͦ ille qͥ adfidẽ conu̾s ẽ: in
hoc qͥa cibos disc̾nit: ñ hoc maxĩe
si manducat. qr ñ ex fide agit: s

Expanded text:
gendum, et peccatum est quod aliter fit, quam probatum est. Peccat ergo ille qui ad fidem conversus est in hoc quia cibos discernit, et in hoc maxime si manducat, quia non ex fide agit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pedes apłoꝵ. ⁊passi st̃ acontribulibꝰ
de his: cõmunis cura erat oĩb apłiᷤ
ñ eos coegi. macedõnes: i achaici. ł
achaii. ł macedonia ⁊ achaia facẽ¬
tõtos se dedert̃ diuinis obsequiᷤ
nicħ mundanũ curantes: exeplũ
bone conu̾sationis p̃bebant c̾oen-¬
tib: istis mutendã fecert̃: achaici
⁊imacedones collectã ꝑ quã rem

Expanded text:
et passi sunt a contribulibus suis. De his communis cura erat omnibus aposnon eos coegi. Macedones, et Achaici vel Achaei, vel Macedonia et Achaia ctotos se dederunt divinis obsequiis, nihil mundanum curantes, exemplum bonae conversationis daban fide Istis interdum fecerant Achaici et Macedones collectam, per quam rem
Abbreviated transcription (Latin):
io faciat: ꝓ ꝯgruentia hoĩũ. cũ
tudinis sue necessitate. s qñta fa¬
cilitate ⁊ serenitate careat his: cũ
ł oportet. ł etiã neceẽ ẽ carere his:¬
ut dicẽ possit. Scio abundare i
a filiis suis. qͥ ĩ telligunt: nec in
abstinendo. nec ĩ manducando
eẽ ĩticiã. s ĩ eqͣmmitate tolerandi
ĩopiã: imtẽꝑantia ñ se corrum
pendi ꝑ abundantiã. atq oportu¬
nitate sum̃di. ł ñ sum̃di. Iustifica̾ta
ẽ gͥ sap̾ia a filiis sius qͥ ĩtelligunt
utendis t̾renis oportuna tẽꝑa ẽẽ
deb̾e. Facilitãtẽ uͦ carendi talib ⁊
amorẽ fruendi t̾renis: ñ uariari

Expanded text:
um cum tudinis suae necessitate, sed quanta facilitate et serenitate animi careat his, cum vel oportet vel etiam necesse est his carere ut dicere possit: Scio abundare et a filiis suis, qui intelligunt nec in abstinendo nec in manducando esse justitiam, sed in aequanimitate tolerandi inopiam et intemperantia non se cobundantiam atque opportune sumendi vel non sumendi. Justificatur igitur sapientia a filiis suis qui intelligunt utendis terrenis opportuna tempora debere esse. Facilitatem vero carendi talibus et amorem fruendi aeternis, non variari
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ: ut adã: pomũ. esau: lentẽ. iu¬
pudiare qd̃ dabat sapĩa. im̃m̃are:
qri id deerat. in qd̃ inhiabat ꝯcu¬
piscentia. Fastidiebant qͥppe qd̃
habebant: iqd̾ ñ habebant: im¬
pudent᷑ petebant. Petiert̃ culpa¬
bili ꝯcupiscentia: qd malo suo
ĩpetͣuert̃. Concupierant carnib
uesci: qͥb pluebat᷑ manna de celo.

Expanded text:
Dei, ut Adam pomum, Esau lentem, Jupudiare quod dabat sapientia, et murmurare, quia id deerat in quod inhiabat concupiscentia. Fastidiebant quippe quod habebant, et quod non habebant impudenter petebant. Petierunt culpabili concupiscentia quod malo suo impetraverunt; concupierunt carnibus vesci, quibus pluebatur man
Abbreviated transcription (Latin):
t̾n oẽ qd̃ fit cũ fioe: bonũ ẽ. qr
ignorantia q̃ ÷ ex culpa nocet.
lit̾ fiat dic̃ eẽ peccm̃. Quãuis i fiat¬
etiã qd̃ bonũ ẽ: si tñ ñ faciendum
Hel ita. conu̾sꝰ ad fidẽ xp̃i: qͥ disc̾nit
cibos pꝰea. Iudicans alios mundos:
qr ñ manoucauit ex fide . ĩ. qͥa infi¬
delit᷑ egit. ñ credens oĩa munda eẽ
dubitans: in fide: ⁊ ea comedens: q̃

Expanded text:
omne quod fit cum fide, bonum est, quia ignorantia quae est ex culpa nocet. liter fiat dicit esse peccatum, quamvis etiaat quod bonum est, si tamen non faciendum el ita, conversus ad fidem Christi qui discernit cibos, postea judicans alios mundos, Qui non manducavit ex fide, id est quia infideliter egit non credens omnia munda esse, dubitans
Abbreviated transcription (Latin):
bitet: ⁊ si ñ offendit. Infirmat᷑ i
qͥ ñ recedit: s dubitare incipit.
Qs. hoc bñ potes facẽ. qͥa de tuo
bono nicħ pois ⁊ hoc ẽ. Tu habes
fioẽ. qua credis oĩa eẽ munda ce e¬
corã deo. ñ corã abstinente: ne ei no¬
ceas. ut ita pacẽ serues cũ fre: qd̾

Expanded text:
i non recedit, sed dubitare incipit. Hoc bene potes facere, quia de tuo bono nihil perdis, et hoc est, tu habes fidem, qua credis omnia esse munda et ecoram Deo, non coram abstinente ne ei noceas, ut ita pacem serves cum fratre, quod
Abbreviated transcription (Latin):
refectũ. Ioħem: mirabili abstinen¬
tia p̃ditũ: aĩalib id ÷ locustis in
escã cedentib: ñ fuisse pollutũ.
i scio esau: lenticłe ꝯcupiscentia
deceptũ. & dd̃: ꝓpt̃ aque desidiũ.
ase ipso rep̾hensũ. ⁊ regẽ nr̃m ñ
de carne s de pane tẽptatũ ho¬

Expanded text:
refectum, Joannem mirabili abstinentia praeditum animalibus, id est locustis in escam cedentibus non fuisse pollutum; et scio Esau lenticulae concupiscentia deceptum, et David propter aquae desiderium a seipso reprehensum, et Regem nostrum non de carne, sed de pane tentatum. Bo
Abbreviated transcription (Latin):
mora. s interĩ uos p̃paretis ne
me acet̾is retardetis. uideã uoᷤᷤ
fructu ur̃o letatꝰ: ex parte illa:
que mͦ discors ẽ. Nel ex parte: tẽ¬
poris .i. aliquãdiu. ⁊ qi hic ñ habeo

Expanded text:
mora, sed interim vos praeparetis ne me a caeteris retardetis. Videam vos fructu vestro laetatus ex parte illa do discors est. Vel, ex parte temporis, id est aliquandiu, et quia hic non habeo
Abbreviated transcription (Latin):
qr qͥ ht̃ oꝑa bona: si rep̃hendat᷑
ĩ re minima. bonũ suũ obfuscat.¬
⁊ incipit bonũ eiꝰ blasphemari
ꝑ malũ. Uñ in erechiel. Iusticia
alii nocet: ⁊qͥa nocet: abstine. qͥa
causa regni: dicit sic Non est¬

Expanded text:
 habet opera bona, si reprehendatur in re minima, bonum suum obfuscatur, et incipit bonum ejus blasphemari per malum. Unde Ezechiel: Justitia aliis nocet: et quia nocet, abstine, quia causa regni Dei dicit sic: Non e
Abbreviated transcription (Latin):
merũ plebis sue: gentib adiectis.
Et rur. ysaias. qͥddã ad id̾ ꝑtinenᷤ:
ait. Iesse qͥ fuit pat̃ od̾. qͥ ce ysai
dictꝰ ẽ: erit ra. dd̾ arbor fuit. q̃ ꝑ
qd̃ iesse erit radix. ⁊ ex radice: erit
ille qͥ exurget amorte.r . g. ꝑ fidẽ¬

Expanded text:
merum plebis suae gentibus adjectis. Et rursus Isaias, quiddam ad idem pertinens, ait: Jesse, qui fuit pater David, qui et Esai dictus est, erit radix. David arbor fuit, quae quod Jesse erit radix, et ex hac radice erit ille qui exsurget a morte regere ge
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ tuã o ds̃: in hoc qr eieci maloᷤᷤ
de tẽplo qd̃ fecert̃ spelũcã latͦnuĩ:
gessert᷑. qr dixert̃ me peccare ĩ te
qͥ potiꝰ me ñ recipiendo quẽ misisti
ex ꝓbrauert̃ te: ipeccauert̃ in te:
blasphemꝰ QUecũq ꝙ scͥpta st̃

Expanded text:
 in hoc, quia ejeci malos de templo quod fecerunt speluncam latronum, gesserunt, quia dixerunt me peccare in te, qui potius me non recipiendo quem misisti exprobraverunt te, et peccaverunt in te, blasphemus. Quaecunque enim scripta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stita ẽ. qͥb nulla ꝓmissio fac¬
ta erat. Impleta ẽ gͦ uitas dei
ĩ isrłitis: qͥ c̾didert̃. Uenit unꝰ
paries ex cͥcũcisione: applicanꝰ¬
se ao lapidẽ angularẽ. s ille lapis
susciꝑet. Ille itaq paries: tanqͣm

Expanded text:
stita est, quibus nulla promissio facta erat. Impleta ergo est veritas Dei in Israelitis qui crediderunt. Venit unus paries ex circumcisione applicanse ad lapidem angularem, sed ille lapis susciperet. Ille itaque paries, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
dei fieri: illi ⁊ ñc̃ ⁊i pꝰ mortẽ regnãt
cũ xp̃o. s alit̾ nẽ regnant cũ illo
scĩ eiꝰ: alit̃ tc̃ regnabunt. Nunc
regnant: qi q̃ sursũ st̃ sapiunt
uqͣrt̃. Postremo regnabunt c̃ illo
ita ut sint ĩ regno eiꝰ: ⁊ sint etiã
illi regnũ eiꝰ. qr ⁊ aĩe piors mor¬

Expanded text:
ei fieri, illi et nunc et post mortem regnant cum Christo. Sed aliter nunc regnant cum illo sancti ejus. Aliter tunc regnabunt. Nunc regnant, quia quae sursum sunt sapiunt et quaerunt; postremo regnabunt cum illo, ita ut sint in regno ejus, et sint etiam illi regnum ejus, quia et animae piorum mor
Abbreviated transcription (Latin):
nione. Quasi. ñ usurpemꝰ nob̃: qd̾
ad nos ñ ꝑtinet. Non rep̾hẽndamꝰ
ea q̃ nescimꝰ: qͦ aĩo fiant. Nel etiã
si aꝑta sint: ñ ita rep̃hendamꝰ. ut
de sanitate despemꝰ. In his is duob
temerariũ ẽ iudiciũ .s. cũ incertũ¬

Expanded text:
nione, quasi non usurpemus nobis, quod ad nos non pertinet. Non reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant; vel etiam, si aperta sint, non ita reprehendamus ut de sanitate desperemus. In his enim duobus temerarium est judicium, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ic̃. nr̃m in fide ꝑfectꝰ. c̾dit se posse
dos. alios ĩ mundos. man. olꝰ. hic in¬
diget assumi: qͥ ꝑmictit᷑ ed̾e oł. in
qͦ nulla q̃stio ẽ. in cuiꝰ esu: nulla
secta ꝯsentit. In firmꝰ gͦ ẽ qui cibos

Expanded text:
vestrum, in fide perfectus, credit se posse dos, alios immundos, manducet olus. Hic indiget assumi qui permittitur edere olus, in quo nulla quaestio est, in cujus esu omnis secta consentit. Infirmus ergo est qui c
Abbreviated transcription (Latin):
Ex his apparet qd̃ xp̃c debet noĩari.
Non ita debes facẽ omes ꝑ sta¬
N sedes ẽ iudicũ q̃ in excelso lo¬
quat᷑ ut iuoex ab oĩb uideatur.
rupse exeminenti loco om̃s ua¬
leat intueri. ita ⁊ xp̃c qͣsi ĩ tͥbu¬
nali sedebit. qr ⁊ ab oĩb uidebit᷑.
rupse om̃iũ ꝯscientias uidebit &
causas ouudicabit.: i uẽ scͥptũ ẽ¬

Expanded text:
Ex his apparet quod Christus debet dominari. ucantem? Non ita debes facere. enim sedes judicum est, quae in excelso locatur, ut judex ab omnibus videatur, et ipse ex eminenti loco omnes valeat intueri; ita et Christus quasi in tribunali sedebit, quia et ab omnibus videbitur, et ipse omnium conscientias videbit et causas dijudicabit. Et vere, scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
nmor. ⁊ utͦsq iudicare.: ⁊ accipit
care de mortuis. Qsi. dũ uiuunt:
hoĩb fit cõmissũ iudiciũ s pꝰ
mortẽ deo. hoc ix insipientium
dogia ꝑu̾sũ tradidit. s meliꝰ

Expanded text:
m, et utrosque judicare, et accipit care de mortuis, quasi dum vivunt hominibus sit commissum judicium, sed post mortem Deo. Hoc enim insipientium dogma perversum tradidit. Sed melius
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾a ita soluite ut ñ debeatis ali¬
qͥd caritatẽ uͦ ita soluite uͭ semꝑ
debeatis. Solã is caritas ẽ que c̃
reddita: sẽꝑ debitorẽ detinet.
Reddit᷑ iy cũ ĩpendit᷑. debet᷑ autẽ:
etiã si reddita fu̾it qr nullũ est
tẽpꝰ qͦ ĩpendenda ñ sit. nec cum
reo dit᷑ amutit᷑. s potiꝰ reddendo
multiplicat᷑. habendo ii reddit᷑:¬
ñ carendo ut pecunia qr reodi ñ pot̃.
nͥ habeat᷑. nec haberi: nͥ reddat᷑. ĩmo
cũ reddit᷑ ab hoĩe: crescit ĩ homine
reodit᷑. hic aũ fit m̃tio de caritate

Expanded text:
caetera ita solvite ut non debeatis aliquid. Charitatem vero ita solvite ut semper debeatis. Sola enim charitas est quae etiam reddita semper detinet debitorem. Redditur enim cum impenditur, debetur autem etiam si reddita fuerit, quia nullum est tempus quo impendenda non sit. Nec cum redditur, amittitur, sed potius reddendo multiplicatur; habendo enim redditn carendo, ut pecunia quae reddi non potest, nisi habeatur; nec haberi, nisi reddatur, imo cum redditur ab homine, crescit in homine; red
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa munda st̃ mundis. s qͥdam in¬
contentio unde p̃cipit hic apłs:
tales assumẽ ñ abicẽ. s patiendo
ad fidẽ erigẽ. exemplo. i u̾bo & si
incognitũ est qͦ qͥs aĩo faciat. ñ
in disceptare. Cales gͥ apłs tanꝙͣ.
medicis offerens: ait. In fir. aũ. ⁊c̃.
Quasi. ita ĩuob ipsis honesti sitis:
dendũ est. assu. ad sanandũ. sicut¬
x p̃c eg̃ros assũpsit: ut eos sanaret. assu
tis iudicetis eũ reũ. Non ẽ i dãpnand̾:
cuiꝰ cogitõ ñ est aꝑta. ł de qͦ nescimꝰ:
pemꝰ. diudicare cogitationes alioꝵ:
boni uidentes gaudeamꝰ. cor uͦ deo cõ¬
mutamꝰ: ꝓ qͦ oremꝰ. dico assumite in¬

Expanded text:
omnia munda sunt mundis; sed quidam inomnia munda sunt mundis; sed quidam incontentio. Unde praecipit hic Apostolus tales assumere, non abjicere; sed patiendo ad fidem erigere exemplo et verbo, etsi incognitum est quo quis animo faciat, non inde disceptare. Tales igitur Aposmedicis offerens ait: Infirmum autem, etc., quasi dicat: In nobis honesti sitis, dendum est, assumite ad sanandum. Aus aegros assumpsit ut eos sanaret, assumtis judicetis eum reum. Non est enim damnandus, cujus cogitatio non est aperta, vel de quo nescimus pemus dijudicare cogitationes aliorum, boni videntes gaudeamus; cor vero Deo committamus, pro quo oremus. Dico, assumite in
Abbreviated transcription (Latin):
dicina succ̾rat: que p̃sto ẽ ex conso¬
latione munerũ dei. qͥ regnũ dĩ
qrentib: oĩa adicienda ꝓmisit.
Sic gͦ sum̃da ẽ alimonia ut me¬
dicina s dũ ad qͥetẽ sacietatis ad
indigentia tͣnsit᷑: in ipso tͣnsitu
insidiat᷑ laqueꝰ cõcũpiscentie: ⁊ cũ
salꝰ debeat eẽ causa edendi: adiũ¬
git se tanꝙͣ. pedisseca ꝑicłosa io¬
cũditas :i sepe conat᷑ p̃ire. ut eiꝰ
cã fiat qd̃ salutis cã faciendũ
erat. i sepe inc̾tũ fit: ut̾rũ necessana
corꝑis cura subsidiũ petat: an uo¬
lupͥtaria cupiditas fallatie mini¬
steriũ suppetat. ad hoc inc̾tũ hyla¬
ut obtẽptu salutis: obumbret ne¬
gotiũ uoluptatis. nec idem
utriꝰq modꝰ ẽ. nã qd̾̃ saluti sat est:
ex iudeis erant. qͥ romanos ad fidẽ
xͥ assũpserant: admixta lege. Idõ
qͥbꝰdã uidebat᷑ cibos deb̾e disc̾n:
sic̃ lex mandabat: ⁊ hii ñ erant ꝑ¬
fecte fidei. Aliis uͦ qͥ xp̃m sine lege
cibũ disc̾nẽ: & ĩmundũ putare qi

Expanded text:
to est ex consolatione munerum Dei, qui regnum Dei quaerentibus omnia adjicienda promisit. Sic ergo sumenda est alimonia ut medicina, sed dum ad quietem satietatis ab indigentia transitur in ipso transitu insidiatur laqueus concupiscentiae, et cum salus debeat esse causa edendi adjungit se tanquam pedissequa periculosa jucunditas, et saepe conatur praeire, ut ejus causa fiat quod salutiset saepe incertum fit, utrum adhuc necessaria corporis cura subsidium petat an uoluptaria cupiditatis fallacia ministerium suppetat. ad hoc incertum hilaut obtentu salutis, obumbret negotium voluutriusque modus est; nam quod saluti sat est ex Judaeis erant qui Romanos ad fidem Christi assumpserant admista lege; ideo quibusdam videbatur cibos debere discerni, sicut lex mandabat, et hi non erant perfectae fidei. Aliis vero qui Christum sine lege cibum discernere et immundum putare, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Post cractatũ legis ⁊i fider: inatam
iudaici popłi. i gentilis ad bonã
uitã agendã hortat᷑. Huc usq
i ne alt̃ adu̾sus alt̾um suꝑbiret:
monuit. Hinc ẽ moralis admo¬
nitio qͣ monet. ut alt̾ de alt̾ius
utilitate laboret. Qsi. dicẽt. Qͥa

Expanded text:
Post tractatum legis et fidei et naturam Judaici populi et gentilis ad bonam vitam agendam hortatur. Hucusque enim ne alter adversus alterum superbiret monuit. Hinc moralis admonitio, qua monet ut alter de alterius utilitate laboret, quasi dicat: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
suã. s dei. Sic̃ i magnitudinis eĩ ñ
ẽ finis: sic nr̃e laudis. ñ erit finis.
Non iy cũ mortui fuerimꝰ ĩ hac car-¬
ne: desinemꝰ laudare dm̃ ⁊ scd̾ hoc:
ac malis p̃cipit᷑.: iue nemo sibi:

Expanded text:
suam, sed Dei. Sicut enim magnitudinis ejus non est finis, sic nostrae laudis non erit finis. Non enim cum mortui fuerimus in hac carne desinemus laudare Deum, et secundum hoc dac malis accipitur. Et vere nemo sibi,
Abbreviated transcription (Latin):
iaridos cibos. qͥ ñ st̃ fom̃ta uitioꝵ
n abstinẽat ab illis: qͥb libido ex¬
citat᷑. Crassitudo is carniũ. &e deli¬
tiose epule ꝓuocant corpꝰ ad libidi¬
nẽ. Is qͥ man. Supͣ p̃cepit ñ discep¬

Expanded text:
aridos cibos qui non fomentum vitiorum, et abstineat ab illis quibus libido excitatur. Crassitudo enim carnium, et deliciosae epulae provocant corpus ad libidinem. Is qui manducat. Supra praecepit non discep
Abbreviated transcription (Latin):
Uel ĩ suo sen. ha .i. ĩ suo consilio di¬
mutat᷑ ne scandalũ passꝰ a caritate
q̃ ẽ mat̾ omĩũ uͥtutũ recedat᷑. Di¬
co qd̃ ĩ suo sensu sit habundans
uita faciet qͥa qͥ sapit diẽ. ł oem.

Expanded text:
 suo sensu, id est in suo consilio dimittatur ne scandalum passus, a charitate quae est mater omnium virtutum recedat. Dico quod in suo sensu sit abundans. Et ita faciet, qui sapit diem omnem.
Abbreviated transcription (Latin):
administrat. qͥ p̃lat̾ cet̾is ꝓ deẽ
appetit ñ p̃eẽ. Tumoris nãq ela¬
tio: ñ ordo potestatis in cͥmine
ẽ. potentiã ds̃ tͥbuit. elationẽ uͦ
potentie malitia nr̃e m̃tis inue¬
tia s actio praua dãpnat᷑. Itaq¬

Expanded text:
administrat, qui praelatus caeteris prodesse appetit, non praeesse. Tumoris namque elatio, non ordo potestatis in crimine est. Potentiam Deus tribuit, elationem vero potentiae malitia nostrae mentis invetia, sed actio prava damnatur, a
Abbreviated transcription (Latin):
iudicas .a. ser .i. dãpnandũ affirmaᷤ:
qd̃ ñ debes cũ sit alt̾iꝰ seruus. Ma¬
de ĩcognito corde alieni serui: tu
erig̾ẽ. ł iudicare. stat aut cadit iõ
dicit: qr ambiguũ ẽ qi forsan stat:

Expanded text:
firmas? quod non debes, cum sit alterius servus. Maasi dicat: De incognito corde alieni servi, tu erigere vel judicare. Stat, aut cadit, ideo dicit: quia ambiguum est, forsan stat,