comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
do. Et in alio anno om̃s fer̃. excepto .uͭi.
feria. quã sẽꝑ in pane ⁊ in aqͣ ieiunare
debes: potestatẽ habeas redim̃di p̃taxa¬
to p̃cio. Et sic reliqͦs annꝰ obseruare debes
Si aut̃ cũ fr̃e tuo. ł cũ socio ibas in siluã
ad succidenda ligna. ⁊ ad ꝓpinquante
casura unius arboris tu dicebas fr̃i. uł
socio ut fuger&.⁊ ille fugiens sub arbore
opp̃ssus ẽ : in nocens eris amorte ipsius:
Siaut̃ ex incuria tua. ł neglegentia. dũ
ille iuxta te aliã arborẽ inciderit. tuñ
p̃moniusti eũ in tẽpore ut p̃uideret ca¬
surã arboris: ⁊ sic ex tua incuria opp̃ss
ẽ:⁊ mortuus. tẽ debes pęnitere ut homi¬
cida. s tam̃ multo leuius quã illud qđ
ex industria factũ ẽ Occidisti seni¬
orẽ tuũ. ł in c̃silio fusti ut occideretur.
ł uxorẽ tuã partẽ corporis tui: Duo c̃si¬
carius sit. Istud unũ ẽ. Relinque istud
fragile scłm. ⁊ ingredere monasteriũ. &

Expanded text:
do. Et in alio anno omnes ferias, excepta sexta do. Et in alio anno omnes ferias, excepta sexta feria, quam semper in pane et aqua jejunare debes, potestatem habeas redimendi praetaxato pretio. Et sic reliquos annos observare debes. Si autem cum fratre tuo, vel cum socio ibas in silvam ad succidenda ligna, et, appropinquante casura unius arboris, tu dicebas fratri vel socio ut fugeret, et ille fugiens sub arbore oppressus est, innocens eris a morte ipsius. Si autem ex incuria tua vel negligentia, dum ille juxta te aliam arborem incideret, tu non praemonuisti eum in tempore, ut praevideret casuram arboris, et sic ex tua incuria oppressus est et mortuus: tunc debes poenitere ut homicida, sed tamen multo levius quam illud quod ex industria factum est. Occidisti seniorem tuum, vel in concilio fuisti ut occideretur, vel uxorem tuam, partem corporis tui? duo consiod tibi charius sit. Istud unum est: Relinque istud fragile saeculum, et ingredere monasterium, et
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ tuũ. aut aliquẽ hominẽ int̾fecisti:
ut si stabas in loco publico. siue in cur¬
ticula tua. siue in alio loco: ⁊ petrã ꝓpt᷑
iocũ ꝓiciebas i illũ locũ ubi nullũ ui¬
disti. ⁊ nulli insidiatꝰ es. ⁊ tam̃ occidisti
aliquẽ : Nut si aliqͥs te coegerat ut
secũ luderes: ⁊ tufortior fiusti. eũ subtꝰ
te strauisti. aut ipse te : ⁊ si a tuo. uel
a suo cultello uulneratꝰ mortuus est:
Qut situ operi necessario dũ instabas.
securis fugerat de manu tua. aut ferrũ
lapsũ ẽ de manubrio: ⁊ sociũ ⁊ amicum
tuũ ꝑcusserat: ⁊ occisus ẽ: susta fecisti.
aut alia hoꝵ similia: ⁊ nullã malã uo¬
luntatẽ adũsus supͣdictas ꝑsonas. ł istoꝵ
uocat. ita ut c̃suetudo ẽ ieiunes :⁊ quinq
seq̃ntes annos pęniteas. Abstinentia aut̃
ciboꝵ in istis .u. annis misericordit tribu¬
ł p̃cio unius denarii. ł. iiͦs. pauꝑes pascen¬

Expanded text:
filium tuum, aut aliquem hominem interfecisti; filium tuum, aut aliquem hominem interfecisti; Aut si stabas in loco publico, sive in curticula tua, sive in loco alio, et petram propter jocum projiciebas in illum locum ubi nullum vidisti, et nulli insidiatus es, et tamen occidisti aliquem; Aut si aliquis te coegerat ut secum luderes, et tu fortior fuisti, eum subtus te stravisti, aut ipse te, et si, a tuo vel a suo cultello vulneratus, mortuus est; Aut si, tu operi necessario dum instabas, securis fugerat de manu tua, aut ferrum lapsum est de manubrio, et socium et amicum tuum percusserat, et occisus est? si ista fecisti, aut alia horum similia, et nullam malam voluntatem adversus supradictas personas, vel istorum vocat, ita ut consuetudo est, jejunes: et quinque sequentes annos poeniteas. Abstinentia autem ciborum in istis quinque annis misericorditer tribuvel pretio unius denarii: vel tres pauperes pascen
Abbreviated transcription (Latin):
tis dieb atq dñicis. Abstincas aut̃ te
auino. medone. mellita ceruisa .iiͦi. dies
ꝑ ebdomadã. Arma portare ñ audeas.
nisi c̃tra paganos. Et ubicũq ire uolu.¬
eris: nullo uehiculo deducaris. s pedib
ꝓpͥis ꝑgas. Abuxore sihabeas. ñ sepa¬
reris. Si aut̃ ñ habueris: aliã ñ ducas.
Tẽpꝰ aut̃ huiꝰ pęnitentiȩ: in ep̃i tui est
arbitrio. ut scđm c̃uersationẽ tuam:
aut extendere. uel minuere ualeat:
ecisti homicidiũ casu. ita ut nullum
occidere uelles. ł ferire uoluisses in ira
tua : siue uirga. seu ferro. siue aliquo
genere flagelli: situ simpliciter ibasaut
in siluã uenatũ. ⁊ ferã sagittare uoluist.
⁊ sic inꝓuise te nolente ⁊ nesciente. ho¬
minẽ ꝓfera occidisti: Put si iocatus
fuisti cũ aliqͥb aliquẽ ludũ. ⁊ aliquã rẽ
siue auiculã. siue qđdã aliud animal:
ł in ludo aliqͥd sagitta. ł baculo. ł lapide
ꝑcutere uoluisti: ⁊ sic aut fratrẽ. aut

Expanded text:
nicis. Abstineas autem te a vino, medone, mellita cervisia tres dies per hebdomadam. Arma portare non audeas, nisi contra paganos. Et ubicunque ire volueris, nullo vehiculo deducaris, sed pedibus propriis pergas. Ab uxore, si habeas, non separeris: si autem non habueris, aliam non ducas. Tempus autem hujus poenitentiae, in episcopi tui sit arbitrio, ut, secundum conversationem tuam, aut extendere vel minuere, valeat. Fecisti homicidium casu, ita ut nullum occidere velles, vel ferire voluisses in ira tua, sive virga seu ferro, sive aliquo genere flagelli, sed tu simpliciter ibas, aut in silvam venatum, et feram sagittare voluisti, et sic improvise, te nolente et nesciente, pro fera occidisti? Aut si jocatus fuisti cum aliquibus aliquem ludum, et aliquam rem, sive aviculam, sive quoddam aliud animal, vel in ludo aliquid sagitta, vel baculo, vel lapide percutere voluisti, et sic aut fratrem, aut
Abbreviated transcription (Latin):
siue gẽmas. siue libros. siue pallia altaris.
siue sacerdotalia uestim̃ta. siue uela.
siue tapetia. siue aliqͥd qđ ad çcłȩ usũ
ł datũ ẽ. ł factũ ẽ: si fecisti redde qđ tu.¬
pęniteas. Si ipsas sacras reliqͥas furatꝰ es :
reportatis sacris .ui. carrinas ieun aredebes:
Si infregisti alicuiꝰ xp̃iani domũ ꝑ noctẽ.
⁊ ibi tulisti eiꝰ qͣdrupedia. id aut equũ.
aut bouẽ. aut alia eiꝰ animalia. aut for¬
fecisti: magis debes pęnitere. Et si sȩpe
fecisti: tantomagis debes augere pęni¬
tentiã. Si paruũ furtũ fecisti x. diesin
pane ⁊ aqͣ debespęnitere. Pueri .u. dies
dormiente ł absente furatꝰ es. Si fecisti
furtũ necessitatis causa. sic dico ut ñ ha¬
beres unde uiueres: ⁊ ꝓpt̾ famis penuriã.
⁊ tantũ furatꝰ es uictualia extra ȩccłam.¬

Expanded text:
sive gemmas, sive libros, sive pallia altaris, sive gemmas, sive libros, sive pallia altaris, sive sacerdotalia vestimenta; sive vela, sive tapetia, sive aliquid quod ad ecclesiae usum vel datum est, vel factum est? si fecisti, redde quod tupoeniteas. Si ipsas sacras reliquias furatus es, reportatis sacris, septem carinas jejunare debes. Si infregisti alicujus Christiani domum per noctem, et ibi tulisti ejus quadrupedia, id est aut equum aut bovem, aut alia ejus animalia, aut forfecisti, magis debes poenitere. Et si saepe fecisti, tanto magis debes augere poenitentiam. Si parvum furtum fecisti, decem dies in pane et aqua debes poenitere: pueri quinque ddormiente vel absente, furatus es Si fecisti furtum necessitatis causa, sic dico ut non haberes unde viveres, et propter famis penuriam, et tantum furatus es victualia extra ecc
Abbreviated transcription (Latin):
in alio aliqͦ malo. ꝙr scriptũ ẽ : in iusta
uota frangenda sunt. Si iurasti ꝑcapill̃
dĩ. aut ꝑcaput eiꝰ. ł aliomͦ blasphemia
ẽtra dm̃ usus fueras. si semel nesciens se¬
cisti : uii. dies in pane ⁊ aqͣ pęniteas.
Si scđo. ł tertio increpatꝰ fecisti: xu.
dies in pane ⁊ aqͣ pęniteas. Si ꝑ cęlũ
Si sacram̃to te obligasti. ut ad pacem
alicuiꝰ inimici tui nullomͦ redires: ꝓ
ꝑiurio annũ unũ acorpore ⁊ sanguine
dñi sis segregatꝰ. ⁊ .xl. dies in pane ⁊ aqͣ
pęnit̃ ⁊ ad caritatẽ quȩ operit multi¬
tudinẽ peccatoꝵ: celeriter redi:
Si definisti. ł iuram̃to te obfirmasti aliꝗͥd
agere. qđ dõ ñ placeret : iuxta modũ
peccati pęnitentiã age. ⁊ hoc qđ temere
⁊ iniuste definisti: in irritũ reuocetur.
Si aliqͥd te incaute iurasse c̃tigerat. qđ
obseruatũ peiorẽ uerteret᷑ in exitum:
iuxta synodalia decreta mutandum
infra ȩccłam. siue aurũ. siue argentũ.

Expanded text:
 Injusta vota frangenda sunt. » Si jurasti per capillum Dei, aut per caput ejus, vel alio modo blasphemia contra Deum usus fueras, si semel nesciens fecisti, septem dies in pane et aqua poeniteas. Si secundo vel tertio, increpatus, fecisti, XV dies in pane et aqua poeniteas. Si per coelum Si sacramento te obligasti ut ad pacem alicujus inimici tui nullo modo redires, pro perjurio annum unum a corpore et sanguine Domini sis segregatus, et XL dies in pane et aqua poeniteas: ad charitatem vero, quae operit multitudinem peccatorum, celeriter redi. Si definisti, vel juramento te obfirmasti aliquid agere quod Deo non placeret, juxta modum peccati poenitentiam age, et hoc quod temere et injuste definisti, in irritum revocetur. Si aliquid te incaute jurasse contigerat, quod observatum pejorem verteretur in exitum, juxta synodalia decrinfra ecclesiam, sive aurum, sive argentum,
Abbreviated transcription (Latin):
puis festis : ⁊ in publicis. castitatẽ debes
custodire. Si aut̃ ñ custodisti . xx. dies
testimonio. ita dico. ut testimoniares
⁊ affirmares hoc uerũ e̾e qđ falsũ erat.¬
⁊ hoc fecisti ꝓpt̾ amgrẽ alicuiꝰ. siue ꝑ
p̃̾miũ. siue ꝓpt̾ timorẽ: Si fecisti. ita
debes pęnitere. sic̃ adulteriũ ⁊ homi¬
cidia sponte cõmissa. dñodicente : de
corde enĩ exeunt. homicidia. adulteria.
furta. falsa testimonia. & ideo debet
similit̾ pęnitere: ⁊ excõmunicari falsus
testis: sic̃ adult̃. ⁊ fur. ⁊ homicida. Si
ꝓpt̾ timorẽ fecisti illius a qͦ timere po

Expanded text:
puis festis et in publicis, castitatem debes custodire. Si autem non custodisti, XL dies intestimonio, ita dico ut testimoniares et affirmares hoc verum esse quod falsum erat, et hoc fecisti propter amorem alicujus, sive per praemium, sive propter timorem? Si fecisti, ita debes poenitere sicut adulterium, et homicidia sponte commissa, Domino dicente: « De corde enim exeunt homicidia, adulteria, furta, falsa testimonia. » Et ideo debet similiter poenitere et excommunicari falsus testis, sicut adulter, et fur, et homicida. Si propter timorem fec
Abbreviated transcription (Latin):
ita erit ⁊ peccatori. qͥ redit ad peccatũ
pͥus c̃fessũ. Qua ꝓpt̾ scias uere. dũ in ipso
peccato fueris: ꝑenitentia eiꝰdẽ peccati.
u. dies in pane ⁊ aqͣ pęniteas Iunxisti
ȩccłam ante mundũ sanguinẽ. pꝰ partũ:
tot dies pęniteat. qͦt ȩccła care̾re debu.¬
erat. Si aut̃ c̃cubuisti cũ ea hisdieb X.
dies in pane ⁊ aqͣ pęnit̾. Concubuisti
cũ uxore tua pꝰquã infans motũ in ut̃o

Expanded text:
» ita erit et peccatori qui redit ad peccatum prius confessum. Quapropter scias vere, dum in ipso peccato fueris, poenitentia ejusdem peccati ndecem dies in pane et aqua poeniteas. Junxisti ecclesiam ante mundum sanguinem post partum, tot dies poeniteat, quot ecclesia carere debuerat. Si autem concubuisti cum ea his diebus, viginti dies in pane et aqua poeniteas. Concubuisti cum uxore tua postquam i
Abbreviated transcription (Latin):
dies in pane ⁊ aqͣ. qđ in cõmuni sermo¬
ne carrina uocat᷑. cũ .uii. seq̃ntib annis
pęnit̃. Si mȩchatꝰ es tu uxoratꝰ cũ
alterius uxore. qr habuisti qͦmͦ imple
suꝑ uxorẽ tuã alterã habuisti. ecce unũ
adulteriũ. Habiusti etiã alterius uxorẽ.
ꝑpetrasti : xx. dies in pane ⁊ aqͣ pęniteas.
Si cũ ꝓpͥa ancilla: similit̾ pęnit̾.Si
dimisisti uxorẽ tuã. ⁊ aliã duxisti: ac

Expanded text:
npane et aqua, quod in communi sermone carina vocatur, cum septem sequentibus annis poeniteas. Si moechatus es tu uxoratus cum alterius uxore, quia habuisti quomodo implersuper uxorem tuam alteram habuisti, ecce unum adulterium: habuisti etiam alterius uxorem, perpetrasti, decem dies in pane et aqua poeniteas, si cum propria ancilla, similiter poeniteas. Si dimisisti u
Abbreviated transcription (Latin):
Nulli lic& uxorẽ suã dimittere. nisi
causa fornicationis. id si ipsa adulte¬
riũ cũ ało ꝑpetrauerit: tẽ lic& illam
climittere ꝓpt̾ fornicationẽ. s illa ui¬
uente aliã ñ ducere. S si sic pͥuati uo

Expanded text:
» Nulli licet uxorem suam dimittere, nisi causa fornicationis, id est, si ipsa adulterium cum alio perpetraverit; tunc licet illam dimittere propter fornicationem, sed illa vivente aliam non d
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ ep̃s ꝑacta int̾ eos pęnitentia. id
pꝰ septẽnẽ pęnitentiã. si petierint deb&
eos rec̃ciliare. Fadẽ lex erit marito ad¬
uersꝰ uxorẽ. si ipse adulteriũ ꝑpetra¬
uerit. ⁊si ipsa uoluerit: ꝓpt̾ fornica¬
tionẽ potest maritũ dimitere. eadẽ
ratione qͣ supͣ de uxore adulteriũ ꝑpe¬
tranti dictũ est. Eccepisti uxorem.
⁊ñ fecisti nuptias publice. ⁊ ñ uenisti
ad ȩccłam tu ⁊ uxor tua. ⁊ ñ accepistis
benedictionẽ a sacerdote sic̃ in cano¬
nib scriptũ ẽ: Tñ dotasti eã dote qͣlicũq
potuisti. siue t̾ra. siue mobilib rebus.
auro. argento ł mancipus. ł animalib
ł iuxta possibilitatẽ tuã. postremo. ł
denario. ł p̃cio unius denarui. ł p̃cio

Expanded text:
pus peracta inter eos poenitentia id est post septennem poenitentiam, si petierint, debet eos reconciliare. Eadem lex erit marito adversus uxorem, si ipse adulterium perpetraverit, et si ipsa voluerit, propter fornicationem potest maritum dimittere, eadem ratione qua supra de uxore adulterium perpetrante dictum est. Accepisti uxorem, et non fecisti nuptias publice, et non venisti ad ecclesiam tu et uxor tua, et non accepistis benedictionem a sacerdote, sicut in canonibus scriptum est, et non dotasti eam dote qualicunque potuisti, sive terra, sive mobilibus rebus, auro, argento, vel mancipiis, vel animalibus, vel juxta possibilitatem tuam: postremo, vel denario, vel pretio unius den
Abbreviated transcription (Latin):
adduxisti : xl. dies in pane ⁊ aqͣ quod
uulgꝰ carrinã uocat pęnitere debes:⁊
.UII. seq̃ntes ann̾ ita ut c̃suctudo ẽ ob¬
seruare debes. Et tot ꝑiuria debesie¬
iunare : qͦt homines sciens ad ꝑiuriũ
adduxisti. ⁊ ipsi sua ꝑiuria em̃dent.
ut supͣ notatũ ẽ : si scientes fecerunt.
Sin aut̃. leuius. Lecisti ꝑiuriũ coactꝰ.
⁊ ꝓ necessitate. aut̃ ꝓuita tua: qr dilexisti
pęnitere debes: ⁊ om̃s .ui. ferias quȩ st̃
in unius anni circulo. in pane ⁊ aqͣ pęni.
aut adulterȩ uram̃to fidẽ. aut aliqͥd
tale cũ iuram̃to ꝓmisisti qđ c̃tra ius ca¬
nonũ ẽss&. pęnieas iuram̃tũ. ⁊ frange

Expanded text:
et aqua, quod vulgus carinam vocat, poenitere debes, et septem sequentes annos, ita ut consuetudo est, observare debes. Et tot perjuria debes jejunare, quot homines sciens ad perjurium adduxisti, et ipsi sua perjuria emendent, ut supra notatum est, si scientes fecerunt. Sin autem, levius. Fecisti perjurium coactus, et pro necessitate, aut pro vita tua? quia dilexisti poenitere debes, et omnes sextas ferias quae sunt in unius anni circulo, in pane et aqua poenivel adulterae juramento fidem, aut aliquid tale cum juramento promisisti, quod contra jus canonum ess
Abbreviated transcription (Latin):
adente. aliquid cęlare prȩsumas.
ͥt tunc eũ ita ꝑ ordinem interroget:
GICISII hoMicioIũ UOLINTARII SIT Ne¬
cessitate. ñ in hoste. s ꝑ tuã cupiditatẽ
ut sua sibi tolleres. ⁊ sic eũ interfecisti:
Si fecisti: xl. dies c̃tinuos qđ uulgꝰ carrinã
uocat. ita ut c̃suetudo ẽ in pane ⁊ aqͣdebe̾
illis festis dieb qͥ illo episcopio a cuncto
popło cȩlebrantur. Et nisi sis in magno
t uno denario. ł p̃tio unius denarii.
aut .iii. pauperes pascendo : tertiam
feriã .u. feriã. sabbatũ redimere. Ita tam̃
ut unare de illis trib supͣdictis utaris.
ids aut uinũ bibas: aut medonẽ. aut
mellitã ceruisã. Postquã domũ ueneris.
aut sanitati fucris restitutꝰ: nullã licen¬
tiã habeas redim̃di. Cõpleto anni circulo:
eccłam introducaris. ⁊ pacis osculũ tibi
c̃cedat᷑. Ir scdo anno. ⁊ tertio similit̃

Expanded text:
adente, aliquid celare praesumas. adente, aliquid celare praesumas. Et tunc eum ita per ordinem interroget. Fecisti homicidium voluntarie sine necessitate non in hoste, sed per tuam cupiditatem ut sua sibi tolleres, et sic eum interfecisti? Si fecisti, XL dies continuos, quod vulgus carinam vocat, ita ut consuetudo est, in pane et aqua debes festis diebus qui in illo episcopio a cuncto populo celebrantur, et nisi forte in magno eat uno denario, vel pretio unius denarii, aut tres pauperes pascendo, tertiam feriam, quintam feriam, et Sabbatum reut una re de illis tribus supradictis utaris, id est, aut vinum bibas, aut medonem, aut mellitam cervisiam. Postquam domum veneris, aut sanitati fueris restitutus, nullam licentiam habeas redimendi. Completo anni circulo ecclesiam introducaris, et pacis osculum tibi concedatur. In secundo anno, et tertio, similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiciunt. ut aut sua animalia ł canes
in suis telis. quȩ cũ ordiunt᷑ telassuas.
sperant se utrũq posse facere cũ in¬
cantationib ⁊cũ aggressu illarũ. ut
⁊ fila staminis ⁊ subteminis in inuicem
ita cõmisceant᷑. nisi his iterũ aliis diaboli
incantationib e c̃tra subueniant. totũ
les. cũ aliis incantationib quã simbolo.
⁊dñica oratione. id ÷ cũ Credo in dm̃.
randũ: nisi ad ȩccłam ł ad aliũ locum
religiosũ quẽ ep̃s tuus. ł tuus sacerdos
tͥ ostender&. id ł ad fontes. ł ad lapides.
ł ad arbores. ł ad biuia. ⁊ ibi aut candelã.
aut faculã ꝓueneratione loci incendisti.
aut panẽ. aut aliquã oblationẽ illuc
deculisti. aut ibi comedisti. aut aliquã
salutẽ corporis. aut animȩ ibi reqͥsisti:
Si fecisti. aut c̾sensisti : iͭi . annos pęnit̃:¬
eqͥ sisti sortes in codicib ł in tabulis. ut
pluressolent. qͥ in psalterus. ⁊ ĩ euange¬

Expanded text:
projiciunt, ut aut sua animalia vel canes projiciunt, ut aut sua animalia vel canes in suis telis, quae, cum ordiuntur telas suas, sperant se utrumque posse facere, cum incantationibus et cum aggressu illarum, ut t fila staminis, et subtegminis in invicem ita commisceantur ut, nisi his iterum aliis diaboli incantationibus econtra subveniant, totum les, cum aliis incantationibus cum symbolo et Dominica oratione, id est cum Credo in Deum randum nisi ad ecclesiam vel ad alium locum religiosum quam episcopus tuus vel tuus sacerdos tibi ostenderet, id est vel ad fontes, vel ad lapides, vel ad arbores, vel ad bivia, et ibi aut candelam aut faculam pro veneratione loci incendisti, aut panem aut aliquam oblationem illuc detulisti, aut ibi commedisti, aut aliquam salutem corporis aut animae ibi requisisti? Si fecisti, aut consensisti, tres annos peequisisti sortes in codicibus vel in tabulis, ut plures solent, qui in Psalteriis et in Evange
Abbreviated transcription (Latin):
kł ianuarias. ritu paganoꝵ. ut ł aliqͥd
plus faceres ꝓpt̾ nouũ annũ quã antea
ł pꝰsoleres facere: ita dico. ut aut m̃sã
tuã cũ lapidib ł ȩpulis in domo tua
pparares eo tp̃r aut ꝑuicos ⁊ ꝑ plateas
cantores ⁊ choros duceres. aut supra
tectũ domꝰ tuȩ sederes. ense tuo circũ¬
signatꝰ. ut ibi uideres ⁊ intellegeres qđ
t in seq̃nti anno futurũ c̾c̾t. łinbiuio
sedisti supͣ taurinã cutẽ. ut ⁊ ibi futura
t intellegeres: łsi panes p̃dicta nocte
coquere fecisti tuo nomine. ut si bene
eleuarent᷑ ⁊ spissi ⁊ alti fierent. inde
ꝓsperitatẽ tuȩ uitȩ eo anno p̃uideres:
ideo qr dm̃ creatorẽ tuũ dereliqͥsti.
lad idola ⁊ ad illa uana te c̃uertisti.
uarias fascinationes qͣs nefaru homineᷤᷤ
subulci. ł bubulci. ⁊ int̃dũ uenatores
faciunt. dũ dicunt diabolica carmina
suꝑ panẽ. aut suꝑ herbas. ⁊ suꝑ quȩdã
nefaria ligam̃ta. ⁊ hȩc aut in arbore
abscondunt. aut in biio. aut ĩ triuio

Expanded text:
Kalendas Januarias ritu paganorum, ut vel aliquid plus faceres propter novum annum quam antea, vel post soleres facere, ita dico ut aut mensam tuam cum lapidibus vel epulis in domo tua praeparares eo tempore, aut per vicos et per plateas cantores et choros duceres, aut supra tectum domus tuae sederes, ense tuo circunsignatus, ut ibi videres et intelligeres quid tibi in sequenti anno futurum esset? vel in bivio sedisti supra taurinam cutem, ut et ibi futura tibi intelligeres? vel si panes praedicta nocte coquere fecisti tuo nomine, ut, si bene elevarentur, et spissi et alti fierent, inde prosperitatem tuae vitae eo anno praevideres? Ideo, quia Deum creatorem tuum dereliquisti, et ad idola et ad illa vana te convertisti, varias fascinationes quas nefarii homines, subulci, vel bubulci, et interdum venatores faciunt, dum dicunt diabolica carmina super panem aut super herbas, et super quaedam nefaria ligamenta, et haec aut in arbore abscondunt, aut in bivio aut in trivio
Abbreviated transcription (Latin):
uisti cũ aliis qͥ pugnauerus Sgudo est.
c̃tra aliquẽ. aut in domo ꝓpͥa. aut iri
alterius domo. aut in aliqͦ loco ubi se de¬
fendere sꝑauerat. ⁊ lapidẽ in eũ ꝓiecisti.
aut sagitã. aut spiculũ aliqđ aduersus
eũ misisti. ⁊ occidere uolusti. ⁊ ñẽ a te
ꝑcussus nec uulneratꝰ: tam̃ ab aluiscũ qͥb¬

Expanded text:
Fuisti cum aliis qui pugnaverunt contra aliquem, aut in domo propria, aut in alterius domo, aut aliquo loco ubi se defendere speraverat, et lapidem in eum projecisti, aut sagittam, aut spiculum aliquod adversus eum misisti et occidere voluisti, et non est a te percussus, nec vulneratus, tamen ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ tuȩ. Ieiunes cotidie usq aduesꝑam.
exceptis dieb festis atq dñicis. Arma
ñ feras. Equũ ñ ascendas. Eccłam ꝑqͥn-¬
quenniũ ñ ingrediaris. s ante fores
eccłȩ stes. Post qͥnquenniũ ȩccłam in¬
gredere. ñdũ uͦ cõmunices: s in angulo
eccłȩ stes. ł sedeas. Cũ aut̃ fuerit duode¬
cimi anni circulus finitꝰ: cõmunicandi
tͥ licentia ecedat᷑ ⁊ eqͥtandi tribuatur
remissio. Maneas aut̃ in reliqͥs obserua¬
tionib .iii. dies ꝑ ebdomadã. ut ꝑfectius
uulgꝰ carrinã uocat .⁊ uii. seq̃ntes anti
ita obserues ut c̃suetudo ẽ. Et quã diu
Et si redimere uolueris. uno denario. ł
p̃cio unius denarii. ł ui. pauperes pas¬
cendo potestatẽ habeas redim̃di. Tam̃
pęnitentialis romanꝰ p̃cipit. Siqͥs ꝑcu
piditatẽ peiurauerit : om̃s ressuas uen¬
dat. ⁊ pauperib distribuat:⁊ monaste

Expanded text:
vitae tuae. Jejunes quotidie usque ad vesperam, vitae tuae. Jejunes quotidie usque ad vesperam, exceptis diebus festis, atque Dominicis, arma non feras, equum non ascendas, ecclesiam per quinquennium non ingrediaris, sed ante fores ecclesiae stes. Post quinquennium ecclesiam ingredere, nondum vero communices, sed in angulo ecclesiae stes vel sedeas. Cum autem fuerit duodecimi anni circulus finitus, communicandi tibi licentia concedatur, et equitandi tribuatur remissio. Maneas autem in reliquis observationibus tres dies per hebdomadam, ut perfectius vulgus carinam vocat, et septem sequentes annos ita observes ut consuetudo est. Et quandiu Et si redimere volueris, uno denario, vel pretio unius denarii, vel tres pauperes pascendo, potestatem habeas redimendi. Tamen Poenitentialis Romanus praecipit: Si quis per cupiditatem se pejeraverit, omnes res suas vendat, et pauperibus distribuat, et monaste
Abbreviated transcription (Latin):
penitere debes Cȩpisti aliquẽ. &
tradidisti eũ in talẽ locũ ubi aut occisꝰ
ẽ. aut mẽbra eiꝰ truncata: similit̾ ieiu¬
nare debes. quãuis dicas qđ ñ ea ratione
Iccidisti tu ipse. aut aliqͥs ꝑ ederetur.
tuũ c̃siliũ. aliquẽ ex ȩccłasticis uiris dõ
dicatis: Aut ssalmistã. Aut ostiarium.
aut lectorẽ. Aut Exorcistã. aut Acolitũ.
aut Subdiaconũ. aut Diaconũ. aut lb̃rm.
si fecisti: singulos ordines. singulos gradꝰ:
singularit᷑ pęnitere debes. Ita faciendũ
ẽ tͥ. ut ꝓ psalmista . xl. dies in pane ⁊aqͣ.
qđ theotonice carrina uocat᷑: cũ .uii. seq̃n¬
tib annis pęniteas. Posti ario similit᷑. ꝓ
lectore similit᷑. s exorcista similit̾. P aco
uoluntarie pb̃rm. ita debet pęnitere :
ut octo homiclulia sponte cõmissa: ⁊nũꝗͣ.
debet e̾e̾ sine pęnitentia. Tam̃. scđ̾m
Wormatiense c̃ciliũ. ita debes pęnitere.
Si sacerdotẽ uoluntarie occideris: carnẽ
ñ manduces: ⁊ uinũ ñbibas cunctis dieb

Expanded text:
poenitere debes. Cepisti aliquem, et tradidisti eum in talem locum ubi aut occisus est, aut membra ejus truncata? similiter jejunare debes, quamvis dicas quod non ea ratione cideretur. Occidisti tu ipse, aut aliquis per tuum consilium aliquem ex ecclesiasticis viris Deo dicatis, aut psalmistam, aut ostiarium, aut lectorem, aut exorcistam aut acolythum, aut subdiaconum, aut diaconum, aut presbyterum? Si fecisti, singulos ordines, singulos gradus singulariter poenitere debes. Ita faciendum est tibi, ut pro Psalmista, XL dies in pane et aqua, quod Teutonice carina vocatur, cum septem sequentibus annis poeniteas. Pro ostiario similiter, pro lectore similiter, pro exorcista similiter, pro avoluntarie presbyterum, ita debet poenitere, ut octo homicidia sponte commissa, et nunquam debet esse sine poenitentia. Tamen, secundum Wormaciense consilium, ita debes poenitere: Si sacerdotem voluntarie occideris, carnem non manduces, et vinum non bibas cunctis diebus
Abbreviated transcription (Latin):
generationũ definiunt: s id statuer̃.
ut nulli xp̃iano liceat de ꝓpͥa c̾sangui¬
nitate. seu cognatione uxorẽ accipere:
usq dũ generatio recordaret᷑. cognosce¬
ret᷑ aut memoria retineret᷑: Quia sc̃s
ne. ł quã cognatꝰ habuit. inc̾iugiũ du
xerit: anathema sit. Qua ꝓpt̾ scire de¬
bes qr ñ÷ itaut multi sacerdotes multoᷤᷤ
seducunt. dicentes qđ in ipso peccato.
penitentia e̾e possit. Uerbigr̃a. situ mͦ
haberes cognatã tuã. łuxorẽ alterius.
ł aliqđ tale qđ licitũ ñ e̾e̾t. ⁊ uelles in
eo peccato ꝑmanere. ⁊ tam̃ in pęniten¬
tia e̾e: uerbi gr̃a. si hodie .xl. dies in

Expanded text:
generationum definiunt. Sed id statuerunt, generationum definiunt. Sed id statuerunt, ut nulli Christiano liceat de propria consanguinitate seu cognatione uxorem accipere usque dum generatio recordatur, cognoscitur, aut memoria retinetur Haec nexerit, anathema sit. » Quapropter scire debes quia non est ita ut multi sacerdotes multos seducunt, dicentes quod in ipso peccato poenitentia esse possit. Verbi gratia, si tu modo haberes cognatam tuam, vel uxorem alterius, vel aliquid tale quod licitum non esset, et velles in eo peccato permanere, et tamen in poenitentia esse: verbi gratia, si hodie quadragin
Abbreviated transcription (Latin):
ñ deb& fieri legitimũ c̃iugiũ. nisi ex
c̃sensu ãboꝵ ⁊ parentũ: tu qͥ sc̃m illud
c̃stitutũ turbasti. ⁊ uiolasti: sine spe
c̃iugii ꝑmaneas. Contigit tͥ ut uxor
tua te c̃scio. ⁊ hortante cũ alio uiro.
illa aut̃ nolente adulteriũ ꝑpetrar&:
.⁊ .uii. annos unũ ex his in pane ⁊ aqua
pęnit̃ ⁊ nũquã sis sine pęnitentia. Si
aut uxor tua hoc ꝓbare potuerit. qđ
tua culpa. ⁊ tuo iussu se rennuente. &
reluctante adulterata sit: si se c̃tinere
ñ potest. nubat cui uoluerit. tantũ in
dño. Tu aut̃ sine uxoria spe. in ꝑpetuo
ꝑmaneas. Illa aut̃ si c̃sentiens fuerat:
eadẽ ieiunet quȩ tͥ p̃posita st̃: ⁊ sine spe
c̃iugii ꝑmaneat: Accepisti uxorẽ
cognatã tuã. ł quã cognatꝰ habuit: se¬
parari debes ab ea. ⁊ pęnitere iuxta
modũ cognationis: Quia sc̃i patres. &
sc̃a illoꝵ statuta. incestis c̃iunctionib
nil ꝓrsꝰ ueniȩ reseruant. neq numerũ

Expanded text:
non debet fieri legitimum conjugium nisi ex non debet fieri legitimum conjugium nisi ex consensu amborum et parentum, tu, qui sanctum illud constitutum turbasti et violasti, sine spe conjugii permaneas. Contigit tibi ut uxor tua te conscio et hortante cum alio viro, illa autem nolente adulterium perpetraret? et septem annos, unum ex his in pane et aqua poeniteas, et nunquam sis sine poenitentia. Si autem uxor tua hoc probare potuerit, quod tua culpa et tuo jussu, se renuente et reluctante, adulterata sit, si se continere non potest, nubat cui voluerit, tantum in Domino. Tu autem sine uxoria spe in perpetuo permaneas. Illa autem si consentiens fuerat, eadem jejunet quae tibi proposita sunt, et sine spe conjugii permaneat. Accepisti uxorem cognatam tuam, vel quam cognatus habuit? separari debes ab ea, et poenitere juxta modum cognationis: quia sancti Patres et sancta illorum statuta incestis conjunctionibus nil prorsus veniae reservant, neque numerum
Abbreviated transcription (Latin):
xl. dies in pane ⁊ aqͣ qd carrinã uocant.
cũ .uii. seq̃ntib annis pęniteas: ⁊ quãdiu
uiuas. om̃s sextas fer̾ in pane ⁊aqͣ obserutꝰ:
icorrupisti uirginẽ. ⁊ pꝰea eandẽ suscepisti
uxorẽ. eo qđ solas nuptias qđ maximũ ẽ
quã alt̃ sibrͤ desponsatã habuerat: di¬
mitte illã. qr nũquã potest tͥ fieri legi¬
tima: ⁊ .xl. dies in pane ⁊ aqͣ qđ carrinã
uocant. cũ uii. seq̃ntib annis peniteas:
Rapustiuxorẽ tuã: ⁊ uisine uoluntate
mulieris ł parentũ in quoꝵ mundibur¬
dio tenebat᷑. illã ad duxisti : Si fecisti:
nec illã habere debes scđm canonum
auctoritatẽ. nec aliã ũquã canones te
habere c̃cedunt. Si aut̃ illa c̃sentiens
ñ fuerat: in dño licentiã. habeat nuben¬
di. Tu aut̃ .xl. dies in pane ⁊ aqͣ pęniteas.
⁊ .uii. seq̃ntes annos. & qr legitima c̃iugia
dĩ p̃cepto sunt ordinata: ⁊ qr ex duob
corporib unũ ex dĩ iussu c̃ficit᷑. ⁊qr

Expanded text:
cant, cum septem sequentibus annis poeniteas, et quandiu vivas, omnes sextas ferias in pane et aqua observes. Si corrupisti virginem, et postea eamdem suscepisti uxorem, eo quod solas nuptias, quod maximum est, quam alter sibi desponsatam habuerat? dimitte illam, quia nunquam potest tibi fieri legitima, et XL dies in pane et aqua, quod carinam vocant, cum VII sequentibus annis poeniteas. Rapuisti uxorem tuam, et vi sine voluntate mulieris, vel parentum in quorum mundiburdio tenebatur, illam adduxisti? Si fecisti; nec illam habere debes, secundum canonum auctoritatem, nec aliam unquam canones te habere concedunt. Si autem illa consentiens non fuerat, in Domino licentiam habeat nubendi. Tu autem XL dieset VII sequentes annos: et, quia legitima conjugia Dei praecepto sunt ordinata, et quia ex duobus corporibus unum ex Dei jussu conficitur, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
xlmas pęnttas :. Si aut̃ alit̾ fuerit. id
sine iussu legitimi pͥncipis: ut homicidiũ
Occidisti tu liber seruũ senioris tui qͥ
nihil inte peccauit. Siussu senioris tur
xldies. id carrinã in pane ⁊ aqͣ. cũ .uii.
seqͣntib annis pęniteas: ⁊ senior tuus
similit̾: nisi seruus sit fur. aut latro.
⁊ ꝓ pace aliorum fieri prȩcipiat::
Si aut̃ tu seruus c̃seruũ tuũ iussudo¬
mini tui occidisti: dominꝰ tuus .xł dies.¬

Expanded text:
as poeniteas. Si autem aliter fuerit, id est, sine jussu legitimi principis, ut homicidium nis. Occidisti tu liber servum senioris tui, qui nihil in te peccavit, sed jussu senioris tui? XL dies, id est carinam in pane et aqua cum septem sequentibus annis poeniteas, et senior tuus similiter, nisi servus sit fur aut latro, et senior pro pace aliorum fieri praecipiat. Si autem tu servus conservum tuum jussu domini tui occidisti, dominus tuus quad
Abbreviated transcription (Latin):
festinet uenire. ⁊ cũ puritate m̃tis om̃s
transgressiones. om̃a peccata qͥb dĩ of¬
fensã se incurrisse meminit: humilit̃
ẽfiteat᷑. iqͥcqͥd ei a sacerdote fuerit
iniunctũ: ac si ab ipso õipotentis dĩ ore
ẽet ꝓlatũ. ita diligent̾ intendat: & cau¬

Expanded text:
festinet venire, et cum puritate mentis omnes transgressiones, omnia peccata, quibus Dei offensam se incurrisse meminit, humiliter confiteatur: et quidquid ei a sacerdote fuerit injunctum, ac si ab ipso omnipotentis Dei ore esset prolatum, ita diligenter intendat, et cau
Abbreviated transcription (Latin):
Abdonada eriorragre
Iinitiũ qͣdragesimȩ : pb̃ri plebiũ
I c̃uocent ad se popłm. ⁊ discordan¬
tes: canonica auctoritate rec̃cilient. &
om̃a iurgia sedent: ⁊ t̾c pͥmũ c̃fitentib
pęnitentiã dent: ita ut antequã caput
ieiunii ueniat. om̃s c̃fessi pęnitentiam
acceptã habeant: ut liberius dicere
possint. dimitte nob̾ debita nr̃a: sic̃ &
nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Quomͦ sa¬
sibi subiectã. ut õis qͥ se sentit mortifero
peccati uulnere sauciatũ: feria .iIII. ante
qͣdragesimã cũ õi festinatione recurrat
ad uiuificatricẽ matrẽ ȩccłam. ubi qđ¬

Expanded text:
bdomada priori ante initium Quadragesimae, presbyteri plebium convocent ad se populum, et discordantes canonica auctoritate reconcilient, et omnia jurgia sedent, et tunc primum confitentibus poenitentiam dent; ita ut, antequam caput jejunii veniat, omnes confessi poenitentiam acceptam habeant, ut liberius dicere possint: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nossibi subjectam, ut omnis qui se sentit mortifero peccati vulnere sauciatum, feria quarta ante Quadragesimam cum omni festinatione recurrat ad vivificatrice
Abbreviated transcription (Latin):
ecisti parricidiũ. id int̾fecisti patrẽ.
matrẽ. fratrẽ. sororẽ. patruũ. auunculũ.
mat̾terã. amitã. aut aliqđ tale fecisti:
sicasu ñ sponte. neq in ira tua ꝑcutere
uoluisti. ẜ casu euenit : ut homicidium
sponte cõmissũ pęnitere debes. Si autẽ
ex industria. ⁊ in ira tua fecisti: istud
obseruare debes. ut ꝑunius anni cutulũs
ante fores basilicȩ orans dñi clem̃tiã
ꝑseueres. Cõpleto anni circulo: intro.¬
usq dũ unius anni spatiũ finiat᷑. stes.
Iis ita ꝑactis.: si pęnitentiȩ fructꝰ inte¬

Expanded text:
fecisti patrem, matrem, fratrem, sororem, patruum, avunculum, materteram, amitam, vel aliquod tale fecisti? si casu, non sponte, neque in ira tua percutere voluisti, sed casu evenit, ut homicidium sponte commissum poenitere debes. Si autem ex industria, et in ira tua fecisti, istud observare debes, ut per unius anni circulum ante fores basilicae orantes Domini clementiam perseverent. Completo anni circulo, introusque dum unius anni spatium finiatur, stent. His ita
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ qͦ loco ł mom̃to ubicũq cuenerit siuc
in flumine. siue in mari. siue in fontib:
tantũ xp̃ianȩ c̃fessione credulitatis
clarificata baptizent᷑. Ipsi qͦq qđ in
baptismo polliciti st̃: sũmopere ẽ ad¬
tendendũ. ne infideles s fideles inue¬
niant᷑. Ipsi uͦ qͥ infidelitatis nota asꝑ¬
gunt᷑ : in fames efficiunt᷑. atq int̃ fide¬
lesminime reputant᷑: De duob tẽ¬

Expanded text:
to, ubicunque evenerit, sive in flumine, sive in mari, sive in fontibus, tantum Christianae confessione credulitatis clarificata baptizentur. Ipsis quoque quod in baptismo polliciti sunt summopere est attendendum, ne infideles, sed fideles inveniantur. Ipsi vero, qui infidelitatis nota adsperguntur, infames efficiuntur, et inter fideles minime reputantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ipseq apetro apło in egyptũ
directus. uerbũ ueritatis p̃di.¬
cauit: & głosũ consũmauit
martẏriũ. Tertiã uͦ sedes apud antiochĩa
eiꝰdẽ beatissimi petri nomine habetur
honorabilis: eoqđ illic pͥusquã romã
uenisset habitauit. & illic primũ nom̃
xp̃ianoꝵ nouellȩ gentis exortũ est.
Et quã uis aliud fundam̃tũ nemopos¬
sit ponere p̃t̃ id qđ positũ ẽ qđ ẽ xp̃c¬

Expanded text:
o in Aegyptum directus, verbum veritatis praedicavit, et gloriosum consummavit martyrium. Tertia vero sedes apud Antiochiam ejusdem beatissimi Petri nomine habetur honorabilis, eo quod illic, priusquam Romam venisset, habitavit, et illic primum nomen Christianorum novellae gentis exortum est. Et quamvis aliud fundamentum nemo possit ponere, praeter id quod positum est,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ taxat. nisi martyru sacram̃ta cõple-¬
ant᷑. Baptiratꝰ confitet᷑ fidẽ suã corã
sacerdote: & int̾rogatꝰ respondebit. Hloc
idẽ martyr corã ꝑsecutore facit. qͥ &
c̃fitet᷑ fidẽ: & int̾rogatus respondet.
Ille pꝰ c̃fessionẽ asꝑgit᷑ marcẏrio. ł uero
asꝑgit᷑ sanguine : ł tinguit᷑ igne. Ille
manꝰ ĩpositione pontificis accipit sp̃m
scm̃: hic habitaculũ efficit᷑ sp̃s sc̃i. dũ
Ille cõmunicat eucharistiȩ in cõmemo¬
ratione mortis dñi: hic ipsi xp̃o cõmo¬
rit᷑. Ille c̃sitet᷑ se mundi actib renun.¬
tiaturũ : hic ipse renuntiauit uitȩ. Iili
om̃a peccata remittunt᷑: isti extingunt᷑:¬

Expanded text:
a compleantur. Baptizatus confitetur fidem suam coram sacerdote, et interrogatus respondebit. Hoc idem martyr coram persecutore facit, qui et confitetur fidem, et interrogatus respondet. Ille post confessionem aspergitur martyrio, vel vero aspergitur sanguine, vel tingitur igne. Ille manus impositione pontificis accipit Spiritum sanctum. Hic habitaculum efficitur Spiritus sancti dum Ille communicat Eucharistiae in commemoratione mortis Domini: hic ipsi Christo commoritur. Ille confitetur se mundi actibus renuntiaturum, hic ipse renuntiavit vitae. Illi omnia peccata remittuntur, isti exstinguunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ifideliũ benedictione. maridis:¬
catecumini etiã int̾ domesticos ordi¬
nes in qͣntũ caueri potest. segregandi
informandiq st̃: ut se & signandos
uel benedicendos semotim offerant:
Catecuminꝰ si ingrediat᷑ ȩccłam. & in
ordine eoꝵ qͥ instruunt᷑ assistat. hic
aut̃ dep̾hensus fuerit peccatis: siqͥdẽ
genu flectit. audiat ut ñ delinquat
ulterius. Siuͦ & audiens peccauerit :
qđ eos in sacerdotali ñ c̃ueniat ordine

Expanded text:
fidelium benedictione catechumeni, etiam inter domesticos ordines, in quantum caveri potest, segregandi informandique sunt, ut se et signandos vel benedicendos semotim offerant. Catechumenus, si ingrediatur ecclesiam, et in ordine eorum, qui instruuntur, assistat, hic autem deprehensus fuerit peccans, siquidem genu flectit, audiat, ut non dulterius. Si vero et audiens peccaverit, equod eos in sacerdotali non conveniat ordine
Abbreviated transcription (Latin):
baptizare p̾sumat. nisi inciuitatib
atq tẽporib c̃stitutis : nisi causa egri¬
tudinis. ł certȩ necessitatis. & loca illa
auctoritatẽ & priuilegia debita re
derat baptizari : exutꝰ pͥorib malis. de
reliqͦ ꝓbonis actib hȩres bonoꝵ cȩles¬
tiũ ex gestis ꝓpͥis fiat. Accedat ad sa-¬
cerdotẽ suũ. & ipsi det nom̃ suũ: atq
ab eo audiat mysteria regni cȩlorum.
eiunus frequentib operã impendat.
ac semetipsũ in omnib ꝓbet : ut tres
m̃ses iã c̃sũmando. in die festo possit̾
baptizari. Baptiret᷑ unꝰqͥsq in aqͥs ꝑen¬
nib : nomine trinȩ beatitudinis inuo¬
catosuꝑse: ꝑunctus pͥmo oleo ꝑoratio

Expanded text:
baptizare praesumat, nisi in civitatibus atque temporibus constitutis, nisi causa aegritudinis, vel certae necessitatis, et loca illa auctoritatem et privilegia debita retderat baptizari, exutus prioribus malis de reliquo pro bonis actibus haeres bonorum coelestium ex gestis propriis fiat. Accedat ad sacerdotem suum, et ipsi det nomen suum, atque ab eo audiat mysteria regni coelorum. Jejuniis frequentibus operam impendat, ac semetipsum in omnibus probet, ut tres menses jam consummando, in die festo possit baptizari. Baptizetur unusquisque in aquis perennibus, nomine trinae beatitudinis invocato super se, perunctus
Abbreviated transcription (Latin):
danda c̃fusio: quȩ a nr̃is c̃sacerdotib
qđ cõmoti dicimꝰ ñ ratione auctorita¬
tis alicuiꝰ. s sola temeritate p̾sumitur:
ut passi ac libere nataliciis xp̃i. seu
rũ. festiuitatib innumerȩ ut asseris
plebes baptismi mysteriũ c̃sequant᷑:
cũ hoc sibi pͥuilegiũ & apud nos & apđ̃
om̃s eccłas. dominicũ specialiter cum
pentecosten suo pascha defendat.
tẽpora canonũ. iđ in pascha & pente¬
costen baptisma ñ cȩ̨lebret᷑: qr sacri
canones hoc modis omnib nisi aliqđ
periculũ institerit fieri ꝓhibent. in
tantũ. ut etiã eos qͥ alio tẽpore bapti¬
lant᷑: a gradib ȩccłasticis abstineant.
paschali festiuitate & pente costen. unꝰ¬
qͥsq fideliũ nouerit cͥ̾e p̃bendũ: excep¬
tis his qͥb mortis periculo urgente. ne
in ȩt̾nũ pereant. talib oportet remedus

Expanded text:
e a nostris consacerdotibus, quod commoti dicimus, non ratione auctoritatis alicujus, sed sola temeritate praesumitur, ut passim ac libere natalitiis Christi, seu rum festivitatibus innumerae, ut asseris, plebes baptismi mysterium consequantur, cum hoc sibi privilegium et apud nos, et apud omnes Ecclesias, Dominicum specialiter cum Pentecoste suo Pascha defendat. tempora canonum, id est in Pascha et Pentecoste, baptisma non celebretur: quia sacri canones hoc modis omnibus, nisi aliquod periculum institerit, fieri prohibent, in tantum ut etiam eos qui alio tempore baptizantur, a gradibus ecclesiasticis abstineant, Paschali festivitate, et Pentecoste unusquisque fidelium noverit esse praebendum: exceptis his quibus mortis periculo urgente, ne in aeternum pereant, talibus oportet remediis
Abbreviated transcription (Latin):
bus. Tepherinꝰ xui romanꝰ cp̃s. pate¬
nis uitreis missas cȩlebrare c̃stituit
ministeria sacra fecit argentea. In hoc
enĩ sic̃ & in reliqͥs cultib magis & magis
ꝑ increm̃tũ tẽpoꝵ. decꝰ succreuit eccła¬
rũ. Nr̃is enĩ dieb qͥ serui patris famili
as sumꝰ. ne decꝰ matris ȩccłȩ ĩminuat᷑:
s magis cumulet᷑ & amplificet᷑: statu¬
imꝰ ut deindeps nullus sacerdossacrũ
re psumat. ne unde placari debet:
acõplurib coheredib sit obsessa con¬
cordi unanimitate undiq ꝓcuretur.
ne ꝓpt̾ aliqͣs disceptationes seruitiũ
dĩ minuat᷑. & cura popłi in religiose
agat᷑. Si uͦ c̃tingat ꝓ ea c̃participes
curare. & ꝓpt̾ea iurgia & c̃tentiones
tã int̾ ipsos quã int̾ clericos incipiant᷑
frequentare . qr iuxta apłm seruos dĩ
ñ oportet litigare : ep̃s tollat inde
reliqͥas. & sub magna cura honorifice
collocet eas. atq eiꝰdẽ eccłs claudat

Expanded text:
bus. Zepherinus XVI, Romanus episcopus, patebus. Zepherinus XVI, Romanus episcopus, patenis vitreis missas celebrare constituit. papa omnia ministeria sacra fecit argentea. In hoc enim, sicut et in reliquis cultibus magis et magis per incrementum temporum decus succrevit Ecclesiarum. Nostris eas sumus, ne decus matris ecclesiae imminuatur, sed magis cumuletur et amplificetur, statuimus, ut deinceps nullus sacerdos sacrumre praesumat, ne, unde placari debet, compluribus cohaeredibus sit possessa, concordi unanimitate undique procuretur, ne propter aliquas disceptationes servitium Dei minuatur, et cura populi irreligiose agatur. Si vero contingat pro ea comparticipes curare, et propterea jurgia, et contentiones, tam inter ipsos, quam inter clericos incipiant frequentare; quia juxta Apostolum, servos Dei non oportet litigare . Episcopus tollat inde reliquias, et submagna cura honorifice collocet eas, atque ejusdem ecclesiae claudat
Abbreviated transcription (Latin):
manifestissime patet. baptizandis in
eccła electis. hȩc duo tẽpora id pascha
& pentecosten e̾e̾ legitima: dilectionẽ
urãm monemꝰ. ut nullos alios dies huic
obseruantiȩ misceatis. Quia si st̃ alia
qͦq festa qͥb multa in honorẽ dĩ reue¬
rentia debeat᷑: pͥncipalis tam̃ et ma¬
ximi sacram̃ti custodienda nobis ẽ
mystica & rationabilis exẽplationon
int̾dicta licentia. qͣ in baptismo tribuen¬
do qͦ libet tẽpore periclitantib subue¬
nit᷑. Ita cni ad has duas festiuitates.
conexas sibi met atq cognatas. incolu¬
miũ & pacis securitate degentiũ libera
uota differimꝰ. ut imortis ꝑiculo. in
obsidionis discrimine. inꝑsecutionis
angustus. in timore naufragii: nullo
tẽpore hoc uerȩ salutis singulare p̾si¬
diũ cuiquã denegemus Quo tẽpore¬

Expanded text:
manifestissime patet, baptizandis in Ecclesia electis haec duo tempora, id est Pasca et Pentecosten, esse legitima, dilectionem vestram monemus, ut nullos alios dies huic observantiae misceatis. Quia si sunt alia quoque festa quibus multa in honorem Dei reverentia debeatur, principalis tamen et maximi sacramenti custodienda nobis est mystica et rationabilis exemplatio, non interdicta licentia qua in baptismo tribuendo quolibet tempore periclitantibus subvenitur. Ita enim ad has duas festivitates connexas sibimet atque cognatas, incolumium et pacis securitate degentium libera vota deferimus, ut in mortis periculo, in obsidionis discrimine, in persecutionis angustiis, in timore naufragii, nullo tempore hoc verae salutis singulare praesidium cuiquam denegemus. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
cas scripturas quib
ȩccła catholica ꝑ grãm
di fundata ẽ : etiam
illud intimandũ pu¬
uniuersȩ ꝑ orbem
diffusȩ catholicȩ
ȩccłȩ unꝰ thalamus
mana catholica &
apłica ȩccła nullis
sẏnodicis c̃stitutis
cęteris ȩccłus p̾lata
ẽ: s euangelica uoce

Expanded text:
cas Scripturas, quibus Ecclesia catholica per gratiam Dei fundata est, etiam illud intimandum puuniversae per orbem diffusae catholicae Ecclesiae unus thalamus mana, catholica et apostolica Ecclesia nullis synodicis constitutis ceteris ecclesiis praelata est, sed evangelica voce
Abbreviated transcription (Latin):
i orationẽ dixerit: nisi aliqͣ passio int̃
ĩpleat: ab altario dĩ nullom᷑ discedere
missarũ sollẽpnia cȩlebranda : nisi pas¬
sio aliqͣ int̾uenerit. nullomꝰ audeat
s qͥ initiũ ponit: suppleat usq ad finẽ.
qr scriptũ ẽ. Qui ꝑseuerauerit usq in
finẽ : hic saluus erit. Siqͥs uͦ p̃sũpserit

Expanded text:
et orationem dixerit, nisi passio aliqua impleat ab altario Dei nullo modo discedamissarum solemnia celebranda, nisi passio aliqua intervenerit, nullo modo audeat sed qui initium sumpsit, suppleat usque ad finem, quia scriptum est: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Si quis vero praesumpserit
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit: uicinꝰ pbr apud seniorẽ scłarẽ
nulla p̾catione ł aliqͦ xenio ȩccłam
illã optincat. qr titulus ꝑ se c̃stans. an¬
tea extitit: s neq capellã sine c̃sultu
ep̃i. Qđ si fecerit: definitã sententiã
sibi ꝓlatã suscipiat. Sicuti de ep̃oca
nonica decreuit auctoritas. ut si ꝑ am¬
bitionẽ maiorẽ ciuitatẽ appetierit :¬
& illã ꝑdat quã tenuit. & illã neqͣquã

Expanded text:
r apud seniorem saecularem nulla precatione, vel aliquo xenio ecclesiam illam obtineat, quia titulus per se constans antea exstitit, sed neque capellam sine consultu episcopi. Quod si fecerit, definitam sententiam sibi prolatam suscipiat, sicuti de episcopo canonica decrevit auctoritas, ut si per ambitionem majorem civitatem appetierit, et illam perdat q
Abbreviated transcription (Latin):
ait inepła adhȩbreos. Xp̃s assistens po¬
ntifex Scda lectio: Ubi enĩ testam̃tũ.
Tertia: Imbrã enĩ habens lex bonor
futuroꝵ. Ir pascha dñi: omelias ad
ipsã diẽmꝰ ꝑtinentes. infra ebdomadã
omelias. Inoctauis paschȩ : ponunt
hester. & etra. usq in Eł octobris.
Indñica pͥma m̃sis octobris: ponunt
erechielẽ. & danihelẽ. & minores pro
legunt pͥmũ de esaia .i. lectiones. Eri¬
ma lectio. Primo tẽ pore alleuiata ẽ t̾ra
⁊abulon. Scda : Consolamini. Tertia:
Consurge c̃surge. Deinde legunt᷑ fer¬
mones. ł omeliȩ ad ipsũ diẽ ꝑtinentes.
In natł sci Stephani. omelias de ipso
die. Innatł sc̃i lohannis. similiter
Om̃s sitientes. Scd̃a : Surge illuminare.
Tertia: Gaudens gaudebo. Deinde
legunt᷑ fermones. ł omeliȩ ad ipsũ diẽ

Expanded text:
tola ad Hebraeos: Christus assistens pontifex. Secunda lectio: Ubi enim Testamentum. Tertia: Umbram enim habens, lex bonorum futurorum. In Pascha Domini, Homilias de ipsa die pertinentes. Infra hebdomadam, Homilias. In octavas paschae ponunt Hester, et Ezra, usque in Calend. Octobris. In Dominica prima mensis Octobris ponunt Ezechielem et Danielem et minores proplegunt primum de Esaia tres lectiones. Prima lectio: Primo tempore alleviata est terra Zabulon, etc. Secunda: Consolamini, consolamini. Tertia: Consurge, cmones vel Homiliae ad ipsum diem pertinentes. In Natali sancti Stephani Homiliae de ipso die. In natali sancti Joannis similiter.Omnes sitientes. Secunda, Surge, illuminare. Tertia, Gaudens gaudebo. Deinde leguntur Sermones vel Homiliae ad ipsum diem
Abbreviated transcription (Latin):
quã itur p̃sentia nouȩ plebis ĩpleuerit:
totiens sacrificiũ subsequens offeratur
It aut̃ in omnib obseruantia nr̃a con¬
cordet. illud qͦq uolumꝰ custodiri: ut
cũ sollẽpnior festiuitas c̃uentũ popł.
numerosioris indixerit. & ad eandẽ
fideliũ multitudo ẽuenerit. quã reci¬
pere basilica una ñ possit: sacrificii
oblatio indubitant̃ iteret᷑. ne his tantũ
admissis adhanc deuotionẽ qͥ pͥus ad.¬
uenerint: uideant᷑ hi qui post modũ
c̃fluxerint ñ recepti. cũ plenũ pietatis
atq rationis sit: ut quotiens basilicã ad.
quã itur pͣsentia nouȩ plebis impleue¬
rit. totiens sacrificiũ subsequens offerat᷑.
Necesse c̃ aut̃ ut quȩdã popłi pars. sua
deuotione pͥuet᷑: si unius tantũ missȩ
more seruato. sacrificiũ offerre ñ pos¬
sint: nisi pͥma diei parte c̃uenerint :¬

Expanded text:
e plebis impleverit toties sacrificium subsequens offeratur Ut autem in omnibus observantia nostra concordet, illud quoque volumus custodiri, ut cum solemnior festivitas conventum populi numerosioris indixerit, et ad eamdem tanta fidelium multitudo convenerit, quam recipere basilica una non possit, sacrificoblatio indubitanter iteretur, ne, his tantum admissis ad hanc devotionem qui primi advenerint, videantur hi qui postmodum confluxerint non recepti; cum plenum pietatis atque rationis sit, ut quoties basilicam, in qua agitur, praesentia novae plebis impleverit, toties sacrificium subsequens offeratur. Necesse est autem ut quaedam populi pars sua devotione privetur, si unius tantum missae more servato, sacrificium offerre non possint, nisi qui prima diei parte convenerint
Abbreviated transcription (Latin):
rescisso c̃tractu. ad iura ȩccłastica re¬
uocari. In iudicio aut̃ erit ep̃i. si p̃ciũ
debeat recipi : nec ne. qr plerũq rerũ
districtarũ reditꝰ ampliorẽ sum mã
buit. qđ ñ oporteat eo ministrante de

Expanded text:
rescisso contractu ad jura ecclesiastica revocari. In judicio autem erit episcopi, si pretium debeat recipi necne: quia plerumque rerum districtarum reditus ampliorem summam bu