comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cebant. Cum uͦ moras faceret tobias
causa nuptiarũ: sollicitus erat pater:
eius tobias dicens. Putas quare morat᷑
filius meus. aut quare detentus ẽ ibi:
Putas ne gabelus mortuus ẽ. & nemo
illi reddit pecuniam : Cepit autẽ con¬
tristari nunis: ipse & anna uxor eius
cum eo. & ceꝑunt ambo fimul flere:
eo quod die statuto minime reuerterẽt᷑
filius eoꝵ ad eos. Flebat gͥ mater eius in¬
remediabilib lacrimis: atq dicebat.
Heu me fili mi: ut quid te misimus ꝑe¬
grinari. lumen oculoꝵ nr̃oꝵ. baculum¬
senectutis nr̃ȩ. solatium uite nr̃ȩ. spem
posteritatis nr̃e  Omnia simul inde
uno habentes: te non debuimꝰ dimit¬
tere anobis. Cui dicebat tobias. Tace
& noli turbari: sanus ẽ filius nr̃. sa¬
tis fidelis ẽ uir ille. cum quo misimꝰ
eum. Illa autẽ nullomodo consolari
poterat: s cotidie exiliens circũspicie¬
bat & circuibat uias om̃s ꝑ quas spes
remeandi uidebat᷑. ut procul uideret
eum si fieri posset uenientẽ. At uero

Expanded text:
cebant cum vero moras faceret Tobias causa nuptiarum sollicitus erat pater eius Tobias dicens putas quare moratur filius meus aut quare detentus est ibi putasne Gabelus mortuus est et nemo illi reddet pecuniam coepit autem contristari nimis ipse et Anna uxor eius cum eo et coeperunt ambo simul flere eo quod die statuto minime reverteretur filius eorum ad eos flebat igitur mater eius inremediabilibus lacrimis atque dicebat heu heu me fili mi ut quid te misimus peregrinari lumen oculorsenectutis nostrae, solatium vitae nostrae, spem posteritatis nostrae! Omnia simul in te uno habentes, te non debuimus dimittere a nobis. Cui dicebat Tobias: Tace, et noli turbari, sanus est filius noster: satis fidelis est vir ille, cum quo misimus eum. Illa autem nullo modo consolari poterat, sed quotidie exsiliens circumspiciebat, et circuibat vias omnes, per quas spes remeandi videbatur, ut procul videret eum, si fieri posset, venientem. At vero
Abbreviated transcription (Latin):
uniuersa uasa bellica holoferms que
dedit illi popłs. & conopeum qd̃ ipsa
sustulerat: in anathema obliuionis.
Erat aut̾ẽ popłs iocundꝰ scłm faciem
sc̃oꝵ: & ꝑtres menses gaudũi huiꝰ uic¬
torie celebratũ ẽ cum iudith. Post di¬
es autẽ illos. unusquisq rediit insua:
& iudith magnificata ẽ in bethulia: &
preclarior erat uniuerse terrȩ isrł. Trat

Expanded text:
universa vasa bellica Holofernis quae universa vasa bellica Holofernis quae dedit illi populus et conopeum quod ipsa sustulerat in anathema oblivionis erat autem populus iucundus secundum faciem sanctorum et per tres menses gaudium huius victoriae celebratum est cum Iudith post dies autem illos unusquisque rediit in sua et Iudith magna facta est in Bethulia et praeclarior erat universae terrae Isra
Abbreviated transcription (Latin):
filii puellarum compunxerunt eos: &
sicut pueros fugientes occiderunt eos.
perierunt inp̃lio a facie ilñi mei. Hym¬
num cantemꝰ dño: hymnũ noiũ cante¬
mus deo nr̃o. Adonay dñe magnus es
tu. & p̃clarus inuirtute: & quẽ supa¬
re nemo potest. Tibi seririat om̃is cre
atura tua: quia dixisti & facta sunt.
misisti sp̃m tuum & creata sunt: &
non ẽ qui resistat uoci tue. Montes a
fundamentis mouebunt᷑ cum aquis. pe¬
tre sicut cera liquescent ante faciem tu¬
am: qui aut̃ẽ timent te. magni erunt
apud te ꝑ omnia. Ue genti insurgenti
suꝑ genus meũ: dñs enim om̃ps uin¬
dicabit in eis. indie iuidicii uisitabit il¬
los. Dabit enim ignem & uermes in car¬
nes eoꝵ : ut urantur & sentiant usq in
sempiternũ. Et factum ẽ post hec: om¬
nis popłs post uictoriam uenit adierłm.
ad orare dñm. Et mox ut purificati siii:
obtulerunt om̃s holocausta & uota:
& reꝓmissiones suas. Porro iudith

Expanded text:
Filii puellarum compunxerunt eos, et Filii puellarum compunxerunt eos, et sicut pueros fugientes occiderunt eos: perierunt in praelio a facie Domini Dei mei. Hymnum cantemus Domino, hymnum novum cantemus Deo nostro. Adonai, Domine magnus es tu, et praeclarus in virtute tua, et quem superare nemo potest. Tibi serviet  Al. serviat omnis creatura tua: quia dixisti, et facta sunt: misisti spiritum tuum, et creata sunt, et non est qui resistat voci tuae. Montes a fundamentis movebuntur cum aquis: petrae, sicut cera, liquescent ante faciem tuam. Qui autem timent te, magni erunt apud te prae omnia vae genti insurgenti super genus meum Dominus enim omnipotens vindicabit in eis in die iudicii visitabit illos dabit enim ignem et vermes in carnes eorum ut urantur et sentiant usque in sempiternum et factum est post haec omnis populus post victoriam venit ad Hierusalem adorare Dominum et mox ut purificati sunt obtulerunt omnes holocausta et vota et repromissiones suas porro Iudith
Abbreviated transcription (Latin):
in multitudine fortitudinis suȩ: cuiꝰ
multitudo obturauit torrentes: &e
qui eoꝵ cooꝑuerunt ualles. Dixit se in¬
censurum fines meos: & iuuenes meos
dare mnp̃dam: & uirgines incaptiuita¬
tem. Dñs autẽ omp̃s nocuit eum: &
tradidit eũ in manꝰ feminȩ. & confudit
eum. Non eñi cetidit potens eoo aui¬
uenib: nec filii titan ꝑcusserunt eũ.
nec excelsi gigantes imposuerunt se
illi: s iudith filia merari: inspecie faci¬
ei sue dissoluit eum. Exuit enim se
uestimento uiduitatis: & inluit se
uestimento leticie in exultatione filioꝵ
isrł. Unixit faciem suam ungento: col¬
ligauit cincinnos suos mitra. ad de¬
cipiendũ illũ. Sandalia eiꝰ rapuerunt
oculos eius: pulcertudo eius captiuam fe¬
cit animã eius. amputauit pugione cer¬
incem eius. Horruerunt pse constantiã
eius: & mecdi audatiam eius. Tunc ulu¬
lauerunt castra assyrioꝵ: quando appa¬
ruerunt humiles mei. arescentes insit.

Expanded text:
in multitudine fortitudinis suae cuius in multitudine fortitudinis suae cuius multitudo obturavit torrentes et equi eorum cooperuerunt valles dixit se incensurum fines meos et iuvenes meosdare in praedam et virgines in captivitatem Dominus autem omnipotens nocuit eum et tradidit eum in manus feminae et confudit eum non enim cecidit potens eorum a iuvenibus nec filii Titan percusserunt eum nec excelsi gigantes inposuerunt se illi sed Iudith filia Merari in specie faciei suae dissolvit eum exuit enim se vestimenta viduitatis et induit se vestimenta laetitiae in exultatione filiorum Israhel unxit faciem suam unguento conligavit cincinnos suos mitra ad decipiendum illum sandalia eius rapuerunt ius pulchritudo eius capticit animam ejus, amputavit pugione cervicem ejus. Horruerunt Persae constantiam ejus, et Medi audaciam ejus. Tunc ululaverunt castra Assyriorum, quando apparuerunt humiles mei, arescentes in siti.
Abbreviated transcription (Latin):
uiiliter: & confortatũ ẽ cor tuũ. eoq
castitatẽ amaueris: & post uirũ tuũ
alt̾um nescieris. Ideo & manus dĩ¬
confortauit te: & ideo eris benedicta met̃¬
num. Et dixit om̃is popłs: fiat fiat. Per
dies autem triginta. uix collecta sunt
spolia assyrioꝵ: apopło isrł. Porro autẽ
umuersa que holofernis peculiaria fu¬
isse probata sunt. dederunt iudith: in
auro & argento. & uestib. & geminis. &
omna suppellectili: & tradita st̃ illi omĩa
apopło. & om̃s popłi gaudebant cum mu¬
lierib & uirginib. & iuuenib. morga¬
nis & cytharis. Gunc cantauit canticum
hoc dño. iudith dicens. Incipite dño in
tympanis : cantate dño in tymbalis. mo¬
oulamim illi psalmũ nouũ: exultate
& in uocate nomen eius. Dñs conte¬
rens bella. dñs nomen ẽ illi: qui posu¬
it castra sua in medio popłi sui. ut eripe¬
ret nos de manu omĩum inimicoꝵ nr̃oꝵ.
Uenit assur exmontib ab aquilone.

Expanded text:
viriliter et confortatum est cor tuum eo quod viriliter et confortatum est cor tuum eo quod castitatem amaveris et post virum tuum alterum nconfortavit te, et ideo eris benedicta in aeternum. Et dixit omnis populus: Fiat, fiat. Per dies autem triginta, vix collecta sunt spolia Assyriorum a populo Israel. Porro autem universa, quae Holofernis peculiaria fuisse probata sunt, dederunt Judith in auro, et argento, et vestibus, et gemmis, et omni supellectile et tradita sunt illi omnia a populo et omnes populi gaudebant cum mulieribus et virginibus et iuvenibus in organis et citharis tunc cantavit canticum hoc Domino Iudith dicens incipite Domino in tympanis cantate Deo in cymbalis modulamini illi psalmum novum exaltate et invocate nomen eius Dominus conterens bella Dominus nomen est illi qui posuit castra sua in medio populi sui ut eriperet nos de manu omnium inimicorum nostrorum venit Assur ex montibus ab aquilone
Abbreviated transcription (Latin):
die nomen tuũ ita magnificauit. ut
non recedat laus tua de ore hominũ.¬
qui memores fuerint uirtutis dm̃ in
et̾num: ꝓ quib non peꝑcisti anme
tuȩ. propter angirstias & tribulationẽ
generis tui. s subuenisti ruine ante
conspectum dei nr̃i. Et dixit omĩs
popłs : fiat fiat. Porro achior uoca¬
tus uenit: & dixit ei. Ds̃ ifrł cui tu
testimoniũ dedisti. qd̾ ulciscatur
de inimicis suis: ipse caput omĩum
increduloꝵ incidit in hac nocte in
manu mea. Ut probes quia ita ẽ: ecce
caput holofernis. qui contemptu
bi interitum minabat᷑ dicens. Cum
captus fuerit popłs isrł: glacdio ꝑfo¬
rari p̃cipiam latera tua. Uidens autẽ
achior caput holofernis. angustiatꝰ
p̃pauore cecidit in faciem suam suꝑ
terrã: & estuauit anima eius. Postea
u̾i quã resumpto sp̃u recreatus ẽ: ꝓ¬
cidit adpedes eius. & adorauit eam: &
dixit. B enedicta tu deo tuo inom̃i ta¬
bernaculo iacob: qm̃ in omni gente qͥ
audierit nomen tuũ. magnificabit

Expanded text:
die nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominufuerint virtutis Domini in aeternum pro quibus non pepercisti animae tuae propter angustias et tribulationem generis tui sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri et dixit omnis populus fiat fiat porro Achior vocatus venit et dixit ei Deus Israhel cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur de inimicis suis ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea ut probes quia ita est ecce caput Holofernis qui in contemptu bi interitum minabatur dicens cum captus fuerit populus Israhel gladio perforari praecipiam latera tua videns autem Achior caput Holofernis angustiatus prae pavore cecidit in faciem suam super terram et aestuavit anima eius postea vero quam resumpto spiritu recreatus est procidit ad pedes eius et adoravit eam et dixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo Iacob quoniam in omni gente quae audierit nomen tuum magnificabit
Abbreviated transcription (Latin):
pud hebreos liber iudith inter
agyographa legitur: cuiꝰ auc¬
toritas ad roboranda illa quȩ
Incontentionẽ ueniunt minus idonea
iudicatur: chaldeo tamen sermone
conscͥptus. inter historias computat᷑.
S quia hunc librũ synodꝰ nicena in
numero sc̃arum scͥpturarum legitur
computasse: adquieui postulationi ur̃ȩ
immo exactioni: & positis occupatio
nib uehementer artabar. Huic unã
lucubratiunculã dedi: magis sensũ
e sensu. quã exuerbo uerbũ tnsferens.
Multoꝵ codicũ uarietatẽ uitiosissi¬
mam amputaui. sola ea quȩ intelli¬
gentia integra in uerbis chaldeis in¬
uenire potui. latinis expressi. Accipi¬
te iudith uiduam castitatis exemplũ:
& triumphali laude. ꝑpetuis eam
p̃coniis declarate. Hanc enim non so¬
lum feminis. s & uiris imitabilem
dedit: qui castitatis eius remunerator.
omnib hominib uinceret: in suꝑa¬

Expanded text:
Apud Hebraeos liber Judith inter apocrypha legitur: cujus auctoritas ad roboranda illa quae in contentionem veniunt, minus idonea judicatur. Chaldaeo tamen sermone conscriptus, inter historias computatur. Sed quia hunc librum Synodus Nicaena in numero sanctarum Scripturarum legitur computasse, acquievi postulationi vestrae, immo exactioni: et sepositis occupationibus, quibus vehementer arctabar, huic unam lucubratiunculam dedi, magis sensum e sensu, quam ex verbo verbum transferens. Multorum codicum varietatem vitiosissimam amputavi: sola ea, quae intelligentia integra in verbis Chaldaeis invenire potui, Latinis expressi. Accipite Judith viduam, castitatis exemplum, et triumphali laude, perpetuis eam praeconiis declarate. Hanc enim non solum feminis, sed et viris imitabilem dedit, qui castitatis ejus remunerator, omnibus hominibus vinceret, insupera
Abbreviated transcription (Latin):
ent in ierłm. & inhabitabunt eam :¬
& gaudebunt in ea om̃s reges terre.
adorantes regem isrł. Audite gͦ filii
mei: patrẽ ur̃m. Seruite dño inue¬
ritate: & inquirite ut faciatis quȩ¬
sunt placita illi: & filiis ur̃is manda¬
te ut faciant iusticias & elemosinas.
ut sint memores dei. & benedicant
dm̃ inom̃i tempore inueritate: & in
tota uirtute sua. Nunc g filii audite
me: & nolite manere hic: s quacũq
die sepelieritis matrẽ ur̃am circa me
in uno sepulchro. ex eo dirigite gres¬
sus ur̃os ut exeatis hinc. Uideo enim:
quia inquitas eius finem dabit ei. Fac¬
tum ẽ autẽ post obitum matris suȩ
tobias abicessit ex niniue cum uxore
ẽ ad soceros suos. inuenitq eos incolu¬
mes insenectute bona. Et curam eoꝵ
gessit: & ipse clausit oculos eoꝵ. & om¬
nem hereditatẽ domus raguhel ipse
ꝑcepit. Uiditq quintã generationem
filios filioꝵ suoꝵ : & completis annis
nonaginta & nouem intimore dñi. cũ

Expanded text:
ent in Jerusalem, et inhabitabunt in ea, eent in Jerusalem, et inhabitabunt in ea, et gaudebunt in ea omnes reges terrae, adorantes regem Israel. Audite ergo, filii mei, patrem vestrum: Servite Domino in veritate, et inquirite ut faciatis quae placita sunt illi: et filiis vesustitias et elemosynas ut sint memores Dei et benedicant eum in omni tempore in veritate et in tota virtute sua nunc ergo filii audite me et nolite manere hic sed quacumque die sepelieritis matrem vestram circa me in uno sepulchro ex eo dirigite gressus vestros ut exeatis hinc video enim quoniam iniquitas eius finem dabit ei factum est autem post obitum matris suae Tobias abscessit ex Nineven cum uxore est ad soceros suos invenitque eos incolomes in senectute bona et curam eorum gessit et ipse clausit oculos eorum et omnem hereditatem domus Raguhel ipse percepit viditque quintam generationem filios filiorum suorum et conpletis annis nonaginta et novem in timore Domini cum
Abbreviated transcription (Latin):
Porte ierłm ex saphyro & smaragdo
edificabuntur: & ex lapide p̃cioso om¬
nis circuitus muroꝵ eius. Ex lapide
candido & mundo om̃s platee eius ster¬
nentur. & ꝑuicos eius alła cantabit᷑.
Benedictus dñs qui exaltauit eam:
bie. Et post ea quã illuminatus ẽ.
uixit annis quadraginta duob: &
uidit filios nepotum suoꝵ. Comple¬
tis itaq annis centum duob: sepul¬
tus ẽ honorifice inniniuen. Quinqͣ¬
ginta namq sex annoꝵ oculoꝵ lum̃
anrisit: sexagenarius uͦ recepit. Re
liquũ uͦ uite sue ingaudio fuit : &
cum bono ꝓfectu timoris dei ꝑrexit
inpace. In hora autẽ mortis suȩ. uoca¬
uit ad se tobiam filiũ suũ: & septem
iuuenes filios eius nepotes suos. dixit¬
q eis. Prope erit interitus inniniue:
non enim excidit uerbum dei. & fr̃s
tentur ad eam. Omĩs autẽ deserta
terra eius replebitur: & domus dei
quȩ in ea incensa ẽ it̾um reedificabit᷑.
ibiq reuertentur om̃s timentes dm̃ :
& relinquent gentes idola sua. & ueni¬

Expanded text:
portae Hierusalem ex sapphyro et zmaragdo aedificabuntur et ex lapide pretioso omnis circuitus murorum eius ex lapide candido et mundo omnes plateae eius sternentur et per vicos eius alleluia cantabitur benedictus Dominus qui excitavit eam ubi et posteaquam inluminatus est vixit annis quadraginta duobus et vidit filios nepotum suorum conpletis itaque annis centum duobus sepultus est honorifice in Nineven quinquaginta namque et sex annorum oculorum lumen amisit sexagenariuliquum vero vitae suae in gaudio fuit, et cum bono profectu timoris Dei perrexit in pace. In hora autem mortis suae vocavit ad se Tobiam filium suum, et septem juvenes filios ejus nepotes suos, dixitque eis: Prope erit interitus Ninive: non enim excidit verbum Domini: et ftentur ad eam. Omnis autem deserta terra ejus replebitur, et domus Dei, quae in ea incensa est, iterum reaedificabitur: ibique revertentur omnes timentes Deum, et relinquent gentes idola sua, et veni
Abbreviated transcription (Latin):
nerit ei: s immobilis in dei tiore per¬
mansit. agens gr̃as deo om̃ib dieb ui¬
te sue. Nam sicut beato iob in sultabais
reges: ita isti parentes & cognati eius. &
irridebant uitam eius dicentes. Ubi
ẽ spes tua. proqua elemosinas & se¬
pulturas faciebas : Tobias uͦ. inere¬
pabat eos dicens. Nolite ita loqui: qm̃
filii scõꝵ sumus. & uitam illam ex¬
pectamus quam ds̃ daturus ẽ his
qui fidem suam nunquam mutant
ab eo. Anna uͦ uxor eius iliat ad tex¬
trinum opus cotidie. & de labore
inanuũ suarũ inctum quẽ consequi
potuisset deferebat. Unde factum ẽ
ut hedum caprarum accipiens: de¬
tulisset domi. Cuiꝰ cum uocem ba¬
lantis uir eius audisset : dixit. Uide
te ne furtiuus sit: reddite eum
dñis suis: quia non licet nobis¬
aut edere ex furto aliquid. aut
contingere. Ad hec uxor eius ira¬
ta: respondit. Manifeste uana
facta ẽ spes tua: & elemosine tue
modo paruerunt. Atq his & aliis

Expanded text:
nerit ei sed inmobilis in Dei timore pernerit ei sed inmobilis in Dei timore permansit agens gratias Deo omnibus diebus vitae suae nam sicut beato Iob insultabant reges ita isti parentes et cognati eius et inridebant vitam eius dicentes ubi est spes tua pro qua elemosynas et sepulturas faciebas Tobias vero increpabat eos dicens nolite ita loqui quoniam filii sanctorum sumus et vitam illam expectamus quam Deus daturus est his qui fidem suam numquam mutant ab eo Anna vero uxor eius ibat ad textrinum opus cotidie et de labore manuum suarum victum quem consequi poterat deferebat unde factum est ut hedum caprarum accipiens detulisset domi cuius cum vocem balantis vir eius audisset dixit videte ne forte furtivus sit reddite eum dominis suis quia non licet nobis ex furto aliquid aut edere aut contingere ad haec uxor eius irata respondit manifeste vana facta est spes tua et elemosynae tuae modo paruerunt atque his et aliis
Abbreviated transcription (Latin):
portauit ad domũ suam occulte: ut
dum sol occubuisset. caute sepeliret
eum. Cumq occultasset corpus. man¬
ducauit panem cum luctu & tremore:
memorans illum sermonẽ quẽ dixit
uertentur in lamentationẽ & luctũ.
Cum uͦ sol occubuisset: abiit & sepe¬
liuit eum. Arguebant autẽ eum : om¬
nes ꝓximi sui dicentes. Iam huiꝰ rei
causa interfici iussus es: & uix esfu¬
gisti mortis imꝑium. & it̾um sepelis
mortiros : S tobias plus timens dm̃
quã regem. rapiebat corpora mortuoꝵ.
&e occultabat indomu sua: & mediis
noctib sepeliebat ea. Contigit autem
ut quadam die fatigatus a sepultura
ueniens domũ iactasset se iuxta pa¬
rietem & obdormisset: & exnido hi¬
rundinũ dormienti illi calida sterco¬
ra insiderent suꝑ oculos eius. fie¬
retq cecus. Hanc autẽ temptationẽ
ideo ꝑmisit dñs euenire illi: ut poste¬
ris daretur exemplum patientiȩ eius.
sicut & sc̃ĩ iob. Nam cum ab infantia

Expanded text:
portavit ad domum suam occulte, ut, portavit ad domum suam occulte, ut, dum sol occubuisset, caute sepeliret eum. Cumque occultasset corpus, manducavit panem cum luctu et tremore, memorans illum sermonem, quem dixitvestri convertentur in lamentationem et luctum. Cum vero sol occubuisset, abiit, et sepelivit eum. Arguebant autem eum omnes proximi ejus, dicentes: Jam hujus rei causa interfici jussus es, et vix effugisti mortis imperium, et iterum sepelis mortuos? Sed Tobias plus timens Deum quam regem, rapiebat corpora occisorum, et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius sicut et sancti Iob nam cum ab infantia
Abbreviated transcription (Latin):
atq octisis. sepulturam sollicitus ex hibe¬
bat. Deniq cum reuersus ẽẽt rex senna¬
cherib fugiens aiudea ꝓ plaga quam
circa eum ds̃ fecerat. ꝓꝑter blasphe¬
miam suam : & iratus multos occide¬
ret ex filiis isrł: tobias sepeliebat cor¬
pora eoꝵ. At ubi nuntiatũ ẽ regi: ius¬
sit eum occidi. & tulit omnẽ sũbstan¬
tiam eius. Tobias uͦ cum filio suo &
cum uxore fugiens nudus latuit: qͥa
multi diligebant eum. Post dies uͦ
quadraginta quinq occiderunt regẽ
filui ipsius: & reuersus ẽ tobias ad do¬
mũ suam. omnisq facultas eius restitu¬
ta ẽ ei. Post hec uͦ cum ẽẽt dies festus
dñi. & factum ẽet prandiũ bonũ in do¬
mo tobie: dixit filio suo. Uade &
adduc aliquos extribu nr̃a timentes
dm̃: & epulentur nobiscum. Cumq
abisset : reuirsus nuntiauit unũ
ex filus isrł iugulatum iacere in pla¬
tea. Statiq exiliens de accubitu
suo. relinquens prandiũ: ieiunus
ꝑuenit ad corpus. Tollensq illud.

Expanded text:
pulturam sollicitus exhibebat denique cum reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo et cum uxore fugiens nudus latuit quia multi diligebant eum post dies vero quadraginta et quinque occiderunt regem filii ipsius et reversus est Tobias ad domum suam omnisque facultas eius restituta est ei post haec vero cum esset dies festus Domini et factum esset prandium bonum in domo Tobis dixit filio suo vade et adduc aliquos ex tribu nostra timentes Deum et epulentur nobiscum cumque abisset reversus nuntiat unum ex filiis Israhel iugulatum iacere in platea statimque exiliens de accubitu suo relinquens prandium ieiunus pervenit ad corpus tollensq
Abbreviated transcription (Latin):
comitetur uobiscum. Tunc paratis om¬
nib quȩ erant inuia portanda: fecit
tobias uale patri suo & matri sue: &
ambulauerunt ambo simul. Cumq
ꝓfecti eẽnt: cepit flere mater eus &
dicere. Baculum senectutis nr̃e tulisti:
& tͣnͣsmisisti a nobis. Nunquã ẽẽt ipsa
pecunia: pro qua misisti eum. Suffici¬
ebat nobis pauꝑtas nr̃a. ut diuitias
computaremꝰ. hoc quod uidebamꝰ fili¬
um nr̃m. Dixitq tobias. Noli flere. Sal¬
uus ꝑueniet filius ñr. & saluus reuer¬
tetur ad nos : & oculi tui uidebunt eũ.
Credo eñĩ quod angłs dm̃ bonꝰ comite¬
tur ei: & bene disponat omĩa quȩ circa
ipsum geruntur. ita ut cum gaudio re¬
uertatur ad nos. Ad hanc uocem cessa¬
uit mater eius flere: & tacuit. Profectꝰ¬
ẽ autem tobia s. & canis secutus ẽ eum:
& mansit pͥma mansione iuxta flu¬
uium tẏgris: & exiuit ut lauaret pe¬

Expanded text:
comitetur vobiscum tunc paratis omcomitetur vobiscum tunc paratis omnibus quae erant in via portanda fecit Tobias vale patri et matri suae et ambulaverunt ambo simul cumque profecti essent coepit flere mater eius et dicere baculum senectutis nostrae tulisti et transmisisti a nobis numquam esset ipsa pecunia pro qua misisti eum sufficiebat enim nobis paupertas nostra ut divitias conputaremus hoc quod videbamus filium nostrum dixitque ei Tobias noli flere salvus perveniet filius noster et salvus revertetur ad nos et oculi tui videbunt eum credo enim quoniam angelus Dei bonus comitetur ei et bene disponat omnia quae circa ipsum geruntur ita ut cum gaudio revertatur ad nos ad hanc vocem cessavit mater eius flere et tacuit profectusque est Tobias et canis secutus est eum et mansit prima mansione iuxta fluvium Tigris et exi
Abbreviated transcription (Latin):
& dixit. Gaudium tibi semꝑ sit. Et
tobias ait. Quale mͥ gaudium erit:
qui intenebris sedeo. & lumen celi
non uideo: Tui ait iuuenis. Forti
animo esto: inꝓximo ẽ ut adeo cu¬
reris. Dixit itaqͣ. illi tobias. Nunqͥd
poteris ꝑducere filium meũ ad gabe¬
lum. in rages ciuitatẽ medoꝵ: Et
cum redieris: restituam tͥ mercedẽ
tuam. Et dixit angłs. Ego ducam:
& reducã eum ad te. Cui tobias respon¬
dit. Rogo te indica mͥ: de qua domu.
aut de qua tribu estu: Cui raphael
angłs ait. Genus queris mercenna¬
rii. an ipsum mercennariũ qͥ cum
filio tuo eat: S ne forte sollicitum
te recddam: ego sum azarias ananiȩ
magni filius. Et tobias respondit.
Ex magno genere estu. S peto ne
irascaris: quod uoluerim cognoscere
genus tuum. Dixit autẽ illi angłs.
Ego sanum ducam: & sanum tibi
recducam filiũ tuũ. Respondens au¬
tem tobias dixit. Bene ambuletis:
& sit dñs initinere itr̃o. & angłs eiꝰ

Expanded text:
et dixit gaudium tibi semper sit et et dixit gaudium tibi semper sit et Tobias ait quale mihi gaudium erit qui in tenebris sedeo et lumen caeli non video cui ait iuvenis forti animo esto in proximo est ut a Deo cureris dixit itaque illi Tobias numquid poteris perducere filium meum ad Gabelum in Rages Medorum et cum redieris restituam tibi mercedem tuam et dixit ei angelus ego eum ducam et reducam ad te cui Tobias respondit rogo te indica mihi de qua domo aut de qua tribu es tu cui Rafahel angelus dixit genus quaeris mercennarii an ipsum mercennarium qui cum filio tuo eat sed ne forte sollicitum te reddam ego sum Azarias Ananiae magni filius et Tobias respondit ex magno genere es tu sed peto ne irascaris quod voluerim cognoscere genus tuum dixit autem illi angelus ego sanum ducam et sanum tibi reducam filium tuum respondens autem Tobias dixit bene ambuletis et sit Deus in itinere vestro et angelus eius
Abbreviated transcription (Latin):
quiram ignoro. Ille me nescit: & ego
illum ignoro. Quod signũ dabo ei:
S neq uiam ꝑquam ꝑgatur illuc:
aliquando cognoui. Tunc pater suus
respondit illi: &dixit. Cyrographũ
quidẽ illiꝰ penes me habeo: quod dũ
illi ostenderis. statim restituet. S ꝑge
nunc & inquire tibi aliquẽ fidelem
uirum qui eat tecum salua mercede
sua. dum ad huc uiuo: ut recrpias eã
tum ad ambulandum. Et ignosans
quod angłs dei ẽẽt: salutauit eum &
dixit. Unde te habemus bone iuue¬
nis: At ille respondit. Ex filiis isrł.
Et tobias dixit ei. Nosti uiam que¬
ducit in regionem medoꝵ: Cui respõ¬
dit. Noui. & omĩa itinera eius freqͥn¬
ter ambulaui: & mansi apud gabe¬
lum frẽm nrr̃m: qui moratur in rages
thanis. Cui tobias ait. Sustine me ob¬
secro: donec hec ipsa nuntiem patͥ
meo. Tunc ingressus tobias : indica¬
uit uniuersa hec patri suo. Suꝑ que
admiratus pater: rogat ut introiret
ad eum. Ingressus itaq salutauit eũ:

Expanded text:
quiram ignoro ille me nescit neque ego quiram ignoro ille me nescit neque ego illum quod signum dabo illi sed neque viam qua pergatur illuc aliquando cognovi tunc pater suus respondit illi et dixit chirografum quidem eius penes me habeo quem dum illi ostenderis statim restituet sed perge nunc et inquire tibi aliquem fidelem virum qui eat tecum salva mercede sua dum adhuc vivo ut recipias ea ttum ad ambulandum et ignorans quod angelus Dei esset salutavit eum et dixit unde te habemus bone iuvenis at ille respondit ex filiis Israhel et Tobias dixit ei nosti viam quducit in regionem Medorum cui respondit novi et omnia itinera eius frequenter ambulavi et mansi apud Gabelum fratrem nostrum qui moratur in Rages thanis cui Tobias ait sustine me obsecro donec haec ipsa nuntiem patri meo tunc ingressus indicavit universa haec patri suo super quae admiratus pater rogat ut introiret ad eum ingressus itaque salutavit eum
Abbreviated transcription (Latin):
ri tibi: uide ne aliquando tu alteri
facias. Panem tuũ cũ egenis & esu
rientib comede: & de uestimentis
tuis nudos tege. Lanẽ tuũ & uinũ
tuũ suꝑ sepulturã iusti constitue:
& noli ex eo manducare & bibere cum pec¬
catorib. Consiliũ semꝑ: asapiente per¬
quire. Omni tempore benedic dm̃: &
pete abeo ut uias tuas dirigat: & omĩa
consilia tua in ipso ꝑmaneant. Indico
etiam tibi fili i dedisse me decem ta¬
lenta argenti dum in fantulus esses
gabelo i rages ciuitate medoꝵ: & cy¬
rographum eius apud me habeo. & ideo
ꝑ quire quomͦ ad eum ꝑuenias. & reci¬
pias abeo supra memoratũ pondus ar¬
genti. & restituas ei tyrographum suũ.
Noli timere fili mi: pauꝑem quidẽ ui¬
tam gerimus: s multa bona habebimꝰ
si timuerimꝰ dm̃: & recesserimus ab
omni peccato. & fecerimus bene. Tunc
tobias respondit patri suo: & dixit.
Omĩa quecumq p̃cepisti mͥ faciam pa¬
ter : quomͦ autem hanc petumam in¬

Expanded text:
ri tibi vide ne alteri tu aliquando ri tibi vide ne alteri tu aliquando facias panem tuum cum esurientibus et egenis comede et de vestimentis tuis nudos tege panem tuum et vinum super sepulturam iusti constitue et noli ex eo manducare et bibere cum peccatoribus consilium semper a sapiente perquire omni tempore benedic Deum et pete ab eo ut vias tuas dirigat et omnia consilia tua in ipso permaneant indico etiam tibi fili mi dedisse me decem talenta argenti dum infantulus esses Gabelo in Rages civitate Medorum et chirografum eius apud me habeo et ideo perquire quomodo ad eum pervenias et recipias ab eo supra memoratum pondus argenti et restituas ei chirografum suum noli timere fili mi pauperem quidem vitam gerimus sed multa bona habemus si timuerimus Deum et recesserimus ab omni peccato et fecerimus bene tunc Tobias respondit patri suo et dixit omnia quaecumque praecepisti mihi faciam pater quomodo autem hanc pecuniam in
Abbreviated transcription (Latin):
debes. que & quanta ꝑicula passa sit
propt̃ te. inutero suo. Cum autẽ &
uitȩ tuȩ inmente habeto dñm: & ca
tia tua fac elemosinã : & noli auerte¬
re faciem tuam ab ullo pauꝑe. ita em̃
fiet. ut nec ate auertat᷑ facies dñi.
Quomodo potueris: ita esto miseri
cors. Si multũ tͥ fuerit habundanter
tribue: si exiguum fuerit. etiam exigu¬
um libenter imꝑtiri stude. Premiũ eñi
bonũ tibi thesaurizas indie necessita¬
tis: qm̃ elemosina ab omni peccato &
a morte liberat. & non patietur ani¬
mã ire intenebris. Eiducia magna ẽ
coram summo deo elemosina: om̃ib
facientib eam. Attende tͥ fili ab om̃i
fornicatione: & preter uxorem tuam
nunquã patiaris crimen scire. Suꝑ¬
biam: nunquã in tuo sensu. aut in
tuo uerbo dominari ꝑmittas. Imp¬
sa enim: initiũ sumpsit om̃is ꝑdicio.
mercedem statim ei restitue: & mer¬
ces mercennarii tui apud te omĩno
non maneat. Quod ab alio odis fie¬

Expanded text:
debes, quae et quanta pericula passa sit debes, quae et quanta pericula passa sit propter te in utero suo. Cum autem etvitae tuae in mente habeto Deum: et catia tua fac eleemosynam, et noli avertere faciam tuam ab ullo paupere: ita enim fiet, ut nec a te avertatur facies Domini. Quomocors. Si multum tibi fuerit, abundanter tribue: si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter impertire stude. Praemium enim tibi bonum thesaurizas in die necessitatis. Quoniam eleemosyna ab omni peccato et a morte liberat, et non patitur animam ire in tenebras. Fiducia magna erit coram summo Deo eleemosyna omnibus, qui faciunt eam. Attende tibi, fili, ab omni fornicatione, et praeter uxorem tuam nunquam patiaris crimen scire. Superbiam autem nunquam in tuo sensu aut in tuo verbo dominari permittas: in ipsa enim initium sumpsit omnis perditio. mercedem ei restitue et merces mercennarii apud te omnino non maneat quod ab alio odis fie
Abbreviated transcription (Latin):
me. Non ẽ autẽ in hominis potestate
consilium tuũ: hoc autẽ pro certo
habet omis qui colit te. quia uita eiꝰ
si inprobatione fuerit coronabitur:
si autem in tribulatione fuerit libe¬
rabitur. & si incorruptione fuerit. ad
miscłiam tuam uenire licebit. Non
enim delectaris in ꝑditionib nr̃is:
quia post tempestatem tͣnquillum
facis. & post lacrimationẽ & fletum
exultationem infundis : sit nomen
tuum ds̃ benedictum in scła. In illo
tẽpore exaudite sunt p̃ces amboꝵ in
conspectu głȩ sumini dei: & missus ẽ
angłs dñi sc̃s raphael. ut curaret eos
ambos. quoꝵ uno tempore sunt ora
cum tobias putaret orationẽ suam
exaudiri ut mori pocuisset: nocauit
ad se tobiam filiũ suũ. dixitq ei. Au¬
di fili mi uerba oris mei : & ea in cor¬
de tuo quasi fundamenta construe.
Cum acceꝑit ds̃ animã meã: corpus
meũ sepeli. & honorem habebis matri
tuȩ. om̃ib dieb uite eius. Memor ẽẽ

Expanded text:
me non est enim in hominis potestate me non est enim in hominis potestate consilium tuum hoc autem certum habet omnis qui colit te quia vita eius si in probatione fuerit coronabitur si autem in tribulatione fuerit liberabitur et si in correptione fuerit ad misericordiam tuam pervenire licebit non enim delectaris in perditionibus nostris quia post tempestatem tranquillum facis et post lacrimationem et fletum exultationem infundis sit nomen tuum Deus Israhel benedictum in saecula in illo tempore exauditae sunt preces amborum in conspectu gloriae summi angelus Domini sanctus Raphael, ut curaret eos ambos, quorum uno tempore sunt oratcum Tobias putaret orationem suam exaudiri ut mori potuisset, vocavit ad se Tobiam filium suum, dixitque ei: Audi, fili mi, verba oris mei, et ea in corde tuo, quasi fundamentum construe. Cum acceperit Deus animam meam, corpus meum sepeli; et honorem habebis matri tuae omnibus diebus vitae ejus: memor enim esse
Abbreviated transcription (Latin):
tib non manducauit neq bibit: s
in oratione ꝑsistens lacrimis dep̃ca¬
batur dñm: ut ab isto improꝑio libe¬
raret eam. Factum ẽ autem tertia die
dum compleret orationẽ: benedicenꝰ
dũm dixit. Benedictum ẽ nomen tuũ
ds̃ patrũ nr̃oꝵ : qui cum rratus fue¬
ris miscłiam facies. & in tempore
tribulationis peccata dimittis his qͥ
inruocant te. Ad te dñe faciem meã¬
conuerte: ad te oculos meos conuerto. Le¬
to dñe ut de uinculo improperii huiꝰ ab¬
soluas me : aut certe desuꝑ terram eripi¬
as me. Tu scis dñe quia numquã concu¬
piui uirum: & mundam seruaui animã
meã ab omni concupiscentia. Nunquam
cum ludentib miscui me: neq cum his
qui in leuitate ambulant participem
me p̃bui.Uirum autem cum timore
tuo. non cum libidine mea: consensi sus¬
cipere. Et aut ego indigna fui illis. aut
illi forsitan mͥ digni non fuerunt :¬
quia forfitan uiro alio conseruasti

Expanded text:
tibus non manducavit neque bibit sed tibus non manducavit neque bibit sed in oratione persistens lacrimis deprecabatur Dominum ut ab isto inproperio liberaret eam factum est autem tertia die dum conpleret orationem benedicens Dominum dixit benedictum est nomen tuum Deus patrum nostrorum qui cum iratus fueris misericordiam facies et in tempore trinvocant te. Ad te, Domine, faciem meaconverto, ad te oculos meos dirigo. Peto, Domine, ut de vinculo improperii hujus absolvas me, aut certe desuper terram eripias me. Tu scis, Domine, quia numquam concupivi virum, et mundam servavi animam meam ab omni concupiscentia. Numquam cum ludentibus miscui me: neque cum his, qui in levitate ambulant, participem me praebui. Virum autem cum timore tuo, non cum libidine mea consensi suscipere. Et, aut ego iilli mihi forsitan digni non fuerunt quia forsitan viro alio conservasti
Abbreviated transcription (Latin):
TII tuis. & traditi sumus indireptionẽ.
& captiuitatẽ. & mortem. & in fabulã.
& in improꝑium. om̃ib nationib in
quib disꝑsisti nos. Et nunc dñe mag¬
na iuclicia tua: quia non egimus se¬
cundũ p̃cepta tua. & non ambulaui¬
mus sinceriter coram te. Et nunc dñe
sedm uoluntatẽ tuam fac mecum:
& precipe in pace recipi sp̃m meum.¬
Ex pedit enim mͥ mori magis quarn
inuere. Padem iaq die contigit.
ut sa ra filia raguel inciuitate me¬
doꝵ. & ipsa audiret improꝑium ab¬
una exancillis patris sui: qm̃ tradi¬
ta fuerat septem uiris. & demoniũ
nomine asmodeus occideret gos. mox
ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cũ
ꝓculpa sua increparet puellam: re¬
spondit ei dicens. Amplius exte non
uideamus filium aut filiam suꝑ
terram: interfectrix urroꝵ tuoꝵ. Nũ¬
quid & me octidere uis. sicut etiam
occidisti septẽ uiros tuos: Ad hanc
uocem ꝑrexit in suꝑiori cubiculo
domus suȩ. & trib dieb ac trib noc¬

Expanded text:
ireptionem et captivitatem et mortem et in fabulam et in inproperium omnibus nationibus in quibus dispersisti nos et nunc Domine magna iudicia tua quia non egimus secundum praecepta tua et non ambulavimus sinceriter coram te et nunc Domine secundum voluntatem tuam fac mecum et praecipe in pace recipi spExpedit enim mihi mori, magis quam vivere. » Eadem die contigit, ut Sara, filia Raguel, in civitate Medorum, audiret improuna ex ancillis patris sui, quoniam tradita fuerat septem viris, et daemonium nomine Asmodaeus occiderat eos, mox ut ingressi fuissent ad eam. Ergo cum pro culpa sua increparet puellam, respondit ei, dicens: Amplius ex te non videamus filium aut filiam super terram, interfectrix virorum tuorum. Numquid et occidere me vis sicut jam occidisti septem viros? Ad hanc vocem perrexit in superiori cubiculo domus suae et tribus diebus et tribus noc
Abbreviated transcription (Latin):
cutiusq ẽ eos dicens. S̾citote qm̃ es
audiuit dñs preces ur̃as: si manentes
ꝑmanseritis in ieiuniis & orationib
inconspectu dñi. Memores estote
moysi serui dñi: qui amalech confi¬
dentem inuirtute sua. & inpotentia
sua. & inexercitu suo. & inclippeis
suis. & incurrib suis. & inequitib
suis. non ferro pugnando: s precib
scĩs orando deiecit. Sic erunt uniuer¬
si hostes isrł: si ꝑseueraueritis in hoc
oꝑe quod cepistis. Ad hanc gͥ exhorta¬
tionem eius dep̃cantes dñm. ꝑmane¬
bant inconspectu dñi: ita ut etiam
hii qui holocausta dño offerebant.
p̃cincti ciliciis offerrent sacrificia
dño: & erat cinis suꝑ capita eoꝵ. &
ex toto corde suo om̃s orabant dm̃:
ut uisitaret popłm suũ isrł. Nunti

Expanded text:
cutusque est eos dicens scitote quoniam exaudivit Dominus preces vestras si manentes permanseritis in ieiuniis et orationibus in conspectu Domini memores estote Mosi servi Domini qui Amalech confidentem in virtute sua et in potentia sua et in exercitu suo et in clypeis suis et in curribus suis et in equitibus suis non ferro pugnando sed precibus sanctis orando deiecit sic erunt universi hostes Israhel si perseveraveritis in hoc opere quo coepistis ad hanc igitur exhortationem eius deprecantes Dominum permanebant in conspectu Domini ita ut etiam hii qui holocausta Domino offerebant praecincti ciliciis offerrent sacrificia Domino et erat cinis super capita eorum et ex toto corde suo omnes orabant Deum ut
Abbreviated transcription (Latin):
nes terrȩ adorabunt te. Nationes ex
longinquo adte uenient & munera
deferentes ad orabunt dñm inte : &
terram tuam in scĩficatione habebt̃
nomen magnũ inuocabunt inte. Ma-¬
ledicti erunt qui contẽpserint te: &
condempnati erunt qui blasphema¬
uerint te. Benecdictiq erunt qui edi¬
ficauerint te. tu autem letaberis in
filiis tuis. qm̃ om̃s benedicent᷑. & con¬
gregabunt᷑ ad dñm. Beati om̃s qui di¬
ligunt te. & qui gaudent suꝑ pacẽ

Expanded text:
nes terrae adorabunt te nationes ex nes terrae adorabunt te nationes ex longinquo ad te venient et munera deferentes adorabunt Dominum in te et terram tuam in sanctificatione habebunt nomen magnum invocabunt in te maledicti erunt qui contempserint te et condemnati erunt omnes qui blasphemaverint te benedictique erunt qui aedificaverint te tu autem laetaberis in filiis tuis quoniam omnes benedicentur et congregabuntur ad Dominum beati omnes qui diligunt te et qui gaude
Abbreviated transcription (Latin):
spectu gentiũ laudate eum : qm̃ ideo
disꝑsit uos inter gentes que ignorant
dm. ut uos narretis mirabilia eius:
ds̃ omp̃s p̃ter eum: ipse castigat nos
propt̾ iniquitates nr̃as. & ipse salua¬
bit nos propt̃ miscłiam suam. Aspi¬
cite gͦ quȩ fecit nobiscũ: & cum timo¬
re & tremore confitemini illi. regẽq
scłoꝵ exaltate inoꝑib ur̃is. Ego au¬
tem interra captiuitatis mee confi¬
tebor illi: qm̃ ostendit maiestatẽ suã
ingentẽ peccatricẽ. Conuertimini
itaq peccatores. & facite iusticiã oo¬
ram deo: credentes quod faciat uob̃cũ
misccłiam suam. Ego autẽ & anima
mea: in eo letabimur. Benedicite dñm
onĩs electi eius: agite dies leticie et
confitemini illi. Hicrłm ciuitas dei:
castigauit te dñs in oꝑib manuũ tu¬
arũ. confitere dño inbonis. & benedic
dm̃ scłoꝵ. ut reedificet inte taberna¬
culũ suũ. & reuocet ad te om̃s capti-¬
uos. & gaudeas in omĩa scła scłoꝵ.
Luce splendida fulgebis: & om̃s fi¬

Expanded text:
spectu gentium laudate eum quoniam ideo dispersit vos inter gentes quae ignorant eum ut vos narretis mirabilia eius eus omnipotens praeter eum ipse castigavit nos propter iniquitates nostras et ipse salvabit nos propter misericordiam suam aspicite ergo quae fecit vobiscum et cum timore et tremore confitemini illi regemque saeculorum exaltate inin terra captivitatis meae confitebor illi quoniam ostendit maiestatem suam in gentem peccatricem convertimini itaque peccatores et facite iustitiam coram Deo credentes quod faciat vobiscum misericordiam suam ego autem et anima mea in eo laetabimur benedicite Dominum omnes electi eius agite dies laetitiae et confitemini illi Hierusalem civitas Dei castigavit te Dominus in operibus manuum tuarum confitere Domino in bonis et benedic Deum saeculorum ut reaedificet in te tabernaculum suum et revocet ad te omnes captivos et gaudeas in omnia saecula saeculorum luce splendida fulgebis et omnes fi
Abbreviated transcription (Latin):
bathanis. Ex lapidib quadratis & sec¬
tis fecit muros eius: inaltitudinẽ cu¬
bitoꝵ septuaginta. in latitudinẽ cubi¬
toꝵ triginta. Turres uͦ eius: posuit
in altitudinẽ cubitoꝵ centum. Pec qua¬
orum uͦ earum: latus utrumq uicenoꝵ
pedum spatio tẽnebatur. Posuitq por¬
tas eius in alciuidine turriũ : & głaba¬
tur quasi potens inpotentia exercitus

Expanded text:
quadratis et sectis fecit muros eius in altitudine cubitorum septuaginta et in latitudine cubitorum triginta turres vero eius posuit in altitudinem cubitorum centum per quadrum vero earum latus utrumque vicenorum pedum spatio tendebatur posuitque portas eius in altitudine turrium et gloriabatur qu
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuerat a rege. habuisset decem ta¬
lenta argenti : & cum multa turba
generis sui gabelum egentem uideret
qui erat extribu eius: sub cyrographo
dedit illi memoratũ pondus argenti.
Post multũ uͦ temporis mortuo salma¬
nassar rege. cum regnaret sennache¬
rib filius eius ꝓeo. & filios isrł exosos
haberet in conspectu suo. tobias ꝑgebat¬

Expanded text:
abuisset decem talenta argenti et cum multa turba generis sui Gabelum egentem videret qui erat ex tribu eius sub chirografo dedit illi memoratum pondus argenti post multum vero temporis mortuo Salmanassar rege cum regnaret Sennacherim filius eius pro eo et filios Israhel exosos haberet in conspectu suo Tobias
Abbreviated transcription (Latin):
de tribu sua: genuitq exea filiũ. no¬
men fuũ imponens ei. Quẽ ab infau¬
tia timere dm̃ docuit: & abstiuere ab
oñn peccato. Igit̾ cum ꝑ captiuitatẽ
deuenisset cum uxore sua & filio
inciuitatẽ niniuen cum oim̃ tebi
sua: & om̃s ederent excibis gentilium:
iste custodiuit animã suã. & nunquã

Expanded text:
itque ex ea filium nomen suum inponens ei ab infantia timere Deum docuit et abstinere ab omni peccato igitur cum per captivitatem devenisset cum uxore sua et filio in civitatem Nineve cum omni tribu sua et omnes ederent ex cibis gentilium iste custo
Abbreviated transcription (Latin):
incaptiuitate tamen positus uiam ue¬
ritatis non deseruit: tra ut omĩa que
habere poterat cotidie concaptiuis fr̃ib
qui erant exeius genere imꝑtiret. Cumq
ẽet iunior omnib intribu neptalimni¬
chil tñ puerile gessit inoꝑe. Deniq
cum irent om̃s aduitulos aureos. qͦs
ieroboam fecerat rex isrł: hic solus

Expanded text:
in captivitate tamen positus, viam veritatis non deseruit, ita ut omnia, quae habere poterat, quotidie concaptivis fratribus, qui erant ex ejus genere, impertiret. Cumque esset junior omnibus in tribu Nephthali, nihil tamen puerile gessit in opere. Denique cum irent omnes ad vitulos aureos, quos Jer
Abbreviated transcription (Latin):
dit solem. neq cognouit distantiã boni
& mali: etiam si duob milib annis uix¬
erit. & non fuit ꝑfruitus bonis. Non¬
ne adunum locum ꝓperant omĩa:
Om̃is labor hominis inore eius: s ani¬
ma eius non impletur. Quid habet
amplius sapiens a stulto: Et quid pau¬
per nͥ ut ꝑgat illuc ubi ẽ uita: Meliꝰ
ẽ uidere qd cupias: quam desiderare
qd̃ nescias. S & hoc uanitas ẽ : & p̃sũp¬
tio sp̃s. Qui futurus ẽ iam uocatũ ẽ
nomen eius: & scitur qd̃ homo fit. &
o contendere. Uerba sunt plurima:
cat sibi inuita sua. numero tlierũ ꝑ¬
egͥnationis suȩ: & tp̃re quod uelut
umbra p̃terit: Aut quis ei poterit in¬
dicare. qͥd post eum futurũ sub sole

Expanded text:
dit solem, neque cognovit distantiam boni dit solem, neque cognovit distantiam boni et mali: Etiamsi duobus millibus annis vixerit, et non fuerit perfruitus bonis: nonne ad unum locum properant omnia? Omnis labor hominis in ore ejus: sed anima illius non implebitur. Quid habet amplius sapiens a stulto? et quid pauper, nisi ut pergat illuc, ubi est vita? Melius est videre quod cupias, quam desiderare quod nescias; Sed et hoc vanitas est, et praesumptio spiritus. Qui futurus est, jam vocatum est nomen major me est . Verba sunt plurima, cat sibi in vita sua, numero dierum peregrinationis suae, et tempore, quo ut umbra praeteriit. Aut quis ei poterit indicare q
Abbreviated transcription (Latin):
e tristicia. Hoc itaq mͥ uisum ẽ bonũ.
ut comedat quis &bibat: & fruatur
leticia ex labore suo quod laborauit
ipse subsole. numero dierũ uitȩ suȩ
quos dedit ei ds̃. & hec ẽ pars illius:
& omni homini cui dedit ds̃ diuiti¬
as. atq substantiã. potestatẽq ei tri¬
buit ut comedat ex eis. & fruatur
parte sua. & letetur de labore suo:
hoc ẽ donũ dei. Non enim satis recor¬
dabitur dierũ uitȩ suȩ : eo quod ds̃¬
N otcupet deliciis cor eius. Est & ali
dedit ds̃ diuitias. & substantiã. &
honorẽ. & nichil de est animȩ eius
exom̃ib quȩ desiderat : nec trihuit
ei potestatẽ ds̃ ut comedat ex eo. s
homo extraneus uorabit illud. Hoc
nuerit quispiam centũ liberos. et
uixerit multos annos. & plures dis
etatis habuerit: & anima eius nol
utatur bonis substantiȩ suȩ: sepil¬
turaq careat. de hoc ergo ꝓnuntio:
quod melior sit illo abortiuus. Frustra
enim uenit & ꝑgit adtenebras: & ob¬
liuione delebitur nomen eius. Nonui¬

Expanded text:
a. Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis, et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo, quo laboravit ipse sub sole, Numero dierum vitae suae, quos dedit ei Deus: et haec pars illius. Et omni homini, cui dedit Deus divitias, atque substantiam, potestatemque ei tribuit ut comedat ex eis, et fruatur parte sua, et laetetur de labore suo: hoc est donum Dei. Non enim satis recordabitur dierum vitae suae, eo quod Deus occupet deliciis cor ejus. Cap. VI.dedit Deus divitias, et substantiam et honorem, et nihil deest animae ejus, ex omnibus quae desiderat: Nec tribuit ei potestatem Deus ut comedat ex eo. sed homo extranrit quispiam centum libeberos, et vixerit multos annos, et plures dies aetatis habuerit, et anima illius non utatur bonis substantiae suae, sepulturaque careat, de hoc ego pronuntio quod melior illo sit abortivus. Frustra enim venit, et pergit ad tenebras, et oblivione delebitur nomen ejus. Non vi
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens. rege sene & stulto: qui nes¬
cit p̃uidere in posterũ: qd̾ & de car
carcere cathenisq int̾dum quis egre¬
diat᷑ ad regnũ : & alius natus in reg¬
no in opia consumat᷑. Uidi cunctos
uiuentes qͥ ambulant sub sole: cum
adolescente sccło qͥ consurget ꝓ eo. In¬
finitus numerus popłi om̃ium qui

Expanded text:
sapiens, rege sene et stulto, qui nessapiens, rege sene et stulto, qui nescit praevidere in posterum. Quod et de carcere catenisque interdum quis egrediatur ad regnum: et alius natus in regno, inopia consumatur, Vidi cunctos viventes, qui ambulant sub sole cum adolescente secundo, qui consurget pro eo. Inf
Abbreviated transcription (Latin):
cit: & hec non uanitas ẽ : Nonne meliꝰ
ẽ comedere & bibere. &ostendere animȩ
suȩ bona de laborib suis: Et hoc de ma¬
nu dei ẽ. Quis ita uorabit & deliciis af¬
fluet ut ego: homini bono inconspectu
suo dedit ds sapientiam & scientiam &e
leticiam. Peccatori autẽ dedit afflicti
onem & turam suꝑfluam: ut addat.
& congreget: & tradat ei qui placuit
deo.S & hoc uanitas. & cassa sollicitu¬
do mentis. Omĩa tempꝰ habent. & suis
spatiis transeunt uniuersa subcelo.
Tempꝰ nascendi: & tempus moriendi.
dempꝰ plantandi : & tempꝰ euellendi qd̾
plantatũ ẽ. Tempꝰ occidendi: & tempꝰ

Expanded text:
t: et hoc ergo vanitas est. Nonne melius est comedere et bibere, et ostendere animae suae bona de laboribus suis? et hoc de manu Dei est. Quis ita vorabit, et deliciis affluet ut ego? Homini bono in conspectu suo dedit Deus sapientiam, et scientiam, et laetitiam: Peccatori autem dedit affluram superfluam, ut addat, et congreget, et tradat ei qui placuit Deo: sed hoc vanitas et cassa solicitudo mentis. Omnia tempus habent, et suis spatiis transeunt universa sub sole. Tempus nascendi, et tempus moriendi. Tempus plantandi, et tempus evellendi quod p
Abbreviated transcription (Latin):
it̾um fluant. Cuncte res difficiles: ñ
potest eas homo explicare sermone.
Non saturatur oculus uisu : nec auris
auditu. Quid ẽ quod fuit: ipsum qd̾
futurũ ẽ. Quid ẽ quod factum ẽ: ipsum
quod fiendum ẽ. Nichil subsole nouũ:
nec ualet quisqͣm dicere ecce hoc recens
ẽ. Iam enim p̃cessit in scłis: que fus

Expanded text:
iles non potest eas homo explicare sermone non saturatur oculus visu nec auris impletur auditu quid est quod fuit ipsum quod futurum est quid est quod factum est ipsum quod fiendum est nihil sub sole novum nec valet quisquam dicere ecce hoc recens est iam enim praecessit in saeculis