comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bis: beatꝰ es & bene tͥ erit. Suisq con¬
siliis saturabunt᷑: qͥa in eo ẽsilio qͦ illos
saluare decreuerã adqͥescere rennu¬
ebant. Saturabunt᷑ suis c̃siliis qͥbꝰ. ne¬
bant: ab scondamꝰ tendic ulas ẽtra in¬
sontẽ frustra. Quibꝰ ꝓ saluatore latro¬
nẽ sibi eligebant: ut uidelicet uas¬
tent᷑ a latronibꝰ.&. intͣ latrones damp¬
nent᷑. Q ͦ a etiã de om̃ibꝰ uerbi dei con¬
tẽptoribꝰ: sic̃ & cȩt̾a potest accipi.
Auersio paruuloꝵ int̾ficiet eos. Par¬
uulos ñ ȩtate. s sensu dicit: qͥbꝰ supra
dictũ ẽ. Usqueqͦ paruuli diligitis in¬
fanciã : Qͥ ñ paruuli s ꝑfecti sensibꝰ
ẽẽ̾ potuissent. si ñ a c̃silio sapienciȩ
auditũ auerterent. Qͦ aũ auerterant.
eo sese etͣne morti destinabant. Et
ꝓsꝑitas stultoꝵ ꝑdet illos: cũ nul¬
lis retardantibꝰ aquersis. ꝑ fecerint
actu qͦd meditante saiunt: omnẽ
preciosã substanciã reppiemꝰ᷑ tem.
Auersio paruuloꝵ intͣficiet eos. & ꝓs¬

Expanded text:
 erit Suisque consiliis saturabuntur. Quia meo consilio, quo illos salvare decreveram, acquiescere renuebant, saturabuntur suis quibus aiebant: Abscondamus tendiculas contra insontem frustra . Quibus pro Salvatore latronem sibi eligebant, ut videlicet vastentur a latronibus et inter latrones damnentur, quod etiam de omnibus verbi Dei contemptoribus sicut et caeteris potest accipi. Eversio parvulorum interficiet eos. Parvulos non aetate sed sensu dicit, quibus supra dictum est: Usquequo parvuli diligitis infantiam? Qui non parvuli, sed perfecti sensibus esse potuissent, si non a consilio sapientiae auditum averterent. Quo autem averterant, eo sese aeternae morti destinabant. Et prosperitas stultorum perdet illos. Cum nullis retardantibus adversis perfecerint actu, quod meditantes aiunt, omnem pretiosam substantiam reperiemus. Item, aversio parvulorum interficiet eos, et pros
Abbreviated transcription (Latin):
rabolȩ rectȩ mincupant᷑. qͥa occulta
st̃: possunt ñ in ẽgrue etiã. ꝓuerbia
uocari: qͥa talia st̃ q̃ merito sepius in
ore conloquenciũ uersarrac memo¬
ria debeant retineri. Naͣ & in ꝓuer¬
bia plerũq tã obscure dicunt᷑. ut
merito eadẽ possint et iã parabola¬
rũ nomine notari: dño attestante qͥ
ait. hȩc in ꝓuerbiis locutꝰ sũ uobns.
uenit hora cũ iã ñ in ꝓuerbiis lo¬
quar uobis: s palã de patre aanun-

Expanded text:
 nuncupantur, quia tam occulta sunt, possunt non incongrue etiam proverbia vocari, quia talia sunt quae merito saepius in ore colloquentium versari ac memoria debeant retineri. Nam et proverbia plerumque tam obscure dicuntur, ut merito eadem possint etiam parabolarum nomine notari, Domino attestante, qui ait: Haec in proverbiis locutus sum vobis, venit hora cum jam non in proverbiis loqu
Abbreviated transcription (Latin):
saulus. nc̃ apłs paulus. sapientes utq
uerbũ euangelii. & sapienciores st̃
facti. Qͥ etiã paulus cũ ad t̃ciũ celũ
raptꝰ audisset ea ꝗ̃ ñ licet hominibus
uerba loqͥ: nichilominꝰ ad tͣrã reuer¬
sus aiebat. qͥa ex parte cognouimꝰ: &
ex parte. ꝓphetamꝰ. Cũ aũ uenerit
qͦd ꝑfectũ ẽ: euacuabit᷑ qͦd ex parte
ẽ. Et intelligens gubernacła possi¬
debit. Nemo se iactet de sua scien¬
cia: qͥa qͥ sapienciũ uerba creber
audire & intelligere negligit. uitã
suã rite gubernare ñ nout. Quan¬
tomagis alieno regimini pifiei nes
qͥse ipsũ ad patrũ disciplinã subicere
ẽtemsit: Qͦd gͦ ait. audiens sapiens¬
sapiencior erit: ad cognicionẽ rerũ
q̃ ꝑ sapienc iã noseunt᷑ respieit. Qͦa¬

Expanded text:
apientes utique vebum Evangelii, et sapientiores sunt facti. Qui etiam Paulus cum ad tertium coelum raptus audisset ea, quae non licet hominibus verba loqui, nihilominus ad terram reversus aiebat: Quia ex parte cognovimus, et ex parte prophetamus, cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est . Et intelligens, gubernacula possidebit. Nemo se de sua jactet scientia. Quia qui sapientium verba creber audire et intelligere negligit, vitam suam rite gubernare non novit, quanto magis alieno regimini perfici nequit, qui seipsum ad patrum disciplinam subjicere contempsit. Quod ergo ait: Audiens sapientior erit, ad cognitionem rerum quae per sapientiam noscuntur respicit, q
Abbreviated transcription (Latin):
duo uolumin a supputant᷑. Porro qͥnq
littere duplices apud eos sunt: caph.
mem. num. phe. sade. Alitͣ enim
ꝑ hasseribunt principia medieta¬
tesq uerboꝵ aliter fines.

Expanded text:
onibus supputantur. Porro quinque litterae duplices apud Hebraeos sunt, CAPH, MEM, NUN, PHE, SADE: aliter enim per has scribunt principia medietatesque verborum, aliter fines.
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs in bonoꝵ oꝑũ incolumitate ꝑsta¬
re cognouerit: ipse intuitũ cordis
eoꝵ a pͣsentis uitȩ delectacione
claudens: ad c̃tẽplacionẽ ꝑpetuȩ
lucis attollit. ipse illos post huiꝰ uitȩ
t̃minũ ad cȩlestia ꝑducit: ipsius ẽ here¬
ditas. de qua ei canit᷑ aꝓpħa. Ex surge as
iudica t̃rã. qm̃ tu he reditabis in om̃ibꝰ
gentibꝰ. Et cõpletis in timore dñi an¬
nis plurimis eũ gaudio: sepelierͣt eũ
om̃s cognati eiꝰ. Sepultura tobie. fi¬
nẽ tocius mundi designat: qͣndo dñs
nr̃ cũ toto corꝑe suo qͦd est eccła quã
redemit. inreqͥem intrat ȩ tͣnã. congra¬
tulantibꝰ angelis de societate hominũ
redẽptoꝵ:.&. singłos qͦsq mẽbra uideli¬
cet sui ẽditoris. ꝑ diuersas suꝑ ne patriȩ¬

Expanded text:
s in bonorum operum incolumitate perstare cognoverit. Ipse intuitum cordis eorum a praesentis vitae delectatione claudens, ad contemplationem perpetuae lucis attollit. Ipse illos post hujus vitae minum ad coelestia perducit. Ipsius est haereditas, de qua ei canitur a propheta: Exsurge, Deus, judica terram, quoniam tu haereditabis in omnibus gentibus . Et completis in timore Domini annis plurimis cum gaudio, sepelierunt eum omnes cognati ejus. Sepultura Tobiae, fidem totius mundi designat, quando Dominus noster cum toto corpore suo, quod est Ecclesia quam redemit, in requiem intrat aeternam, congratulantibus angelis de societate hominum redemptorum, et singulos quosque, membra videlicet sui Conditoris, per diversas supernae patri
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ moriet᷑ .&. peccator centũ annor
maledictꝰ erit. elerito. ꝓpeccatis su¬
is maledictione subiacebit: qͥcũ mul¬
tis annis uixerit. puerilis tam̃ ani¬
mi si leuitatẽ. nũꝙͣ. deserere cura¬
uit. Inuenit inqͥt eos in se nectute bo¬

Expanded text:
 et peccator centum annorum maledictus erit . Merito pro peccatis suis maledictioni subjacebit, qui cum multis annis vixerit, puerilis tamen animi levitatem nunquam deserere curavit. Invenit eos in senectute bo
Abbreviated transcription (Latin):
neracio rectoꝵ benedicet᷑. Que ẽ aut̃ẽ
inta melior. q̃ sanctior ẽ uersacio: quã
ingła sui c̃ditoris ꝑpetuo manere:
Ita ut acceptiessent tãdeo quã cunctis
habitatoribꝰ tͣrȩ. ꝑducti ad patriam
celestẽ. Homines accepti er̃t. ciuus
grã st̾ redẽp̃ti. accepti er̃t &. ange¬
lis quor mimerũ cõplebunt: quibꝰ
in ꝑpetuũ fratͣna st̃ societate copu¬
landi. Hii st̃ & enĩ habitatores terie
illius: de qua dñs dicit. Beati mites
qm̃ ipsi possidebunt t̾rã. Quã uidere
de siderans psalmista: dicebat. Credi
uidere bona dñr int̾ra uiuenc iunf¬

Expanded text:
rectorum benedicetur . Quae est autem vita melior, quae sanctior conversatio, quam in gloria sui Conditoris perpetuo manere? Ita ut accepti essent tam Deo, quam cunctis habitatoribus terrae. Perducti ad patriam coelestem homines, accepti erunt Deo, cujus gratia sunt redempti accepti erunt et angelis, quorum numerum complebunt, quibus in perpetuum fraterna sunt societate copulandi. Hi sunt etenim habitatores terrae illius, de qua Dominus dicit: Beati mites, quoniam ipsi possidebunt terram ; quam videre desiderans Psalmista dicebat: Credo videre bona Domini in terra viventiu
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus ẽ ad soceros suos .&. inuenit
eos insenectute bona. Hoc cotidie fa¬
eit dñs. hoc usq ad finẽ secłi facturꝰ
ẽ. cũ detelictis eis qͦs suos ñ eẽ cogno¬
uit. ad illoꝵ corda uisitanda &. inlus¬
tranda ẽ uertit᷑. qͦs ad uitã p̃destina

Expanded text:
reversus est ad soceros suos, et invenit eos in senectute bona. Hoc quotidie facit Dominus, hoc usque ad finem saeculi facturus est, cum derelictis eis quos suos non esse cognoscit, ad illorum corda visitanda et illustranda convertitur, quos ad vitam praedest
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ pore: in amore illius delectare
iugit᷑. Non uxorio oꝑi semꝑ insis¬
tere docet:s monet ne uel prima
uiuente aliã ducas. uel meretrici
de cisterna tua & fluenta putez
tui docet ab he reticis cauendũ &
custodie seͥpturarũ et lecꝰtioni at¬
tendendũ. Scienciã inqͥt quã prȩ¬
dicas aliis. ipse serua:& tui inriga¬
cionis sermones infunde. Diruen¬
t᷑ fontes tui foras & inplateis aquas
tuas diuide. Cũ ipse seruaberis. tẽ
&. aliis p̃dica: & in magna auditoꝵ
magnitudine. diuina eloqͥa iuxta
uniuscuiꝰq qualitat᷑ẽ dispensa.
Habeto eas solus Aquas &s in plate¬
is diuidimꝰ &. tam̃ soli possidemꝰ. quando
.&. exterius latȩ p̃dicacionẽ fundimꝰ &
tam̃ ꝑ eã laudes humanas c̃seqͥ mini¬
me ambunꝰ. Nec sint alieni partcips
tui. bi mundi sꝑs participes fiunt dor¬
tori si eiꝰ mentẽ uel fastu elacionis
dũ p̃dicat: uel heresi. uel alio qͦlibet
uicio corrũpunt. Solus auͣ aquas pos¬

Expanded text:
tempore. In amore illius delectare tempore. In amore illius delectare jugiter. Non uxorio operi semper insistere docet, sed movet ne et prima vivente aliam ducas, et meretrici de cisterna tua et fluenta putei tui, docet ab haereticis cavendum et custodiae scripturarum ac lectioni attendendum. Scientiam inquit quam praedicas aliis ipse serva, et tui irrigatione sermonis infundere. Deriventur fontes tui foras et in plateis aquas tuas divide. Cum ipse servaris, tunc et aliis praedica, et in magna auditorum amplitudine divina eloquia juxta uniuscujusque qualitatem dispensa. Habeto eas solus. Aquas et in plateis dividimus et tamen soli possidemus, quando et exterius late praedicationem fundimus, et tamen per eam laudes humanas consequi minime ambimus. Nec sint alieni participes tui. Immundi Spiritus participes fiunt doctori, si ejus mentem et fastu elationis dum praedicat, et haeresi et alio quolibet vitio corrumpunt. Solus autem aquas pos
Abbreviated transcription (Latin):
na tua. & fluenta putei tui. Desiderio
utere ꝓpriȩ mulieris. & eiꝰ ministeriis
fouere de uotis Piriuent᷑ fontes tui
foras. & inplateis aquas tuas diuide.
Filiũ tuũ ac filiã aliis nuptũ traqe.
& hoc manifestũ facito. pluribꝰ c̃sciis.
Habeto eas solus: nec sint alieni parti¬
cipes tui. Solus intua potestate retine.
qualibꝰ matrimoniis liberos tuos so¬
cies nec sint fornicarii uel meretri¬
ces tuȩ sobolis participes. Sit uena
tua benedicta: ꝙ lȩtare cũ mulie¬
re adolescenciȩ tuȩ. Tanta te tẽpe¬
rancia cũ muliere quẽ adolescens
accepisti. etiã cũ senueris serua. ut
merito fidelis castimoniȩ benedie¬
tionẽ c̃seqͦris in ꝓle. Cerua caris¬
sima: & gratissimꝰ hymiicuius. Illa
sit tͥ semꝑ carissima ẽiunx. quȩ sic̃
cerua serpentes. ita ꝑsequat᷑ scorta:
& suis effugiet ab ȩdibꝰ. Sit natꝰ ex
ea filius. & ipse castitatis amator gra¬
tissimꝰ. Ubera eiꝰm ebrient te omni

Expanded text:
na tua, et fluenta putei tui. Desiderio na tua, et fluenta putei tui. Desiderio utere propriae mulieris et ejus ministeriis fovere devotis. Deriventur fontes tui foras, et in plateis aquas tuas divide. Filium tuum ac filiam aliis nuptum trade et hoc manifeste facito pluribus consciis. Habeto eas solus, nec sint alieni participes tui. Solus in tua potestate retine, quibus matrimoniis liberos tuos socies, nec sint fornicariae et meretrices tuae sobolis participes. Sit vena tua benedicta, et lactare cum muliere adolescentiae tuae. Tanta te temperantia cum muliere quam adolescens accepisti, et cum senuerit serva, ut merito fidelis castimoniae benedictionem consequaris in prole. Cerva charissima et gratissimus hinnulus. Illa sit tibi semper charissima conjux, quae sicut cerva serpentes ita persequatur scorta, et suis effuget ab aedibus. Sit natus ex ea filius et ipse castitatis amator gratissimus. Ubera ejus inebrient te omni
Abbreviated transcription (Latin):
ri. Deniq dix̃ ds. Congreget᷑ aqua. in
c̃gregacionẽ unã. Racionabilis aũ so¬
lũ & sensibilis: potest c̃uocari. Uerum
aliqͦndo hec nomina: etiã malor con¬
uentꝰ significat. Unde ẽ illud. Ex arsit
ignis in sẏnagoga eoꝵ:.&. odiui ȩccłam
malignanciũ. Qd gͦ sero penitens ait
ẽtẽptor sapienciȩ. pene fui in omni
malo in medio ȩccłȩ & sẏnagoge: ui¬
det᷑ misero magnitudinẽ suȩ damp¬
nacionis ꝑpendendi qͥa nil pęne fu¬
erit sceleris qͦ ñ ipse sit in retitꝰ. qui
tanta meruit torm̃ta subire . & hoc
ad cumulũ accesserit miseriȩ. qͦdñ
extremꝰ ipse peccanc iũ. s medius ma¬
gis & qͦsi auctor ex titerit. Uel certe
in mediis sc̃or. ẽuenticulis corpore
positꝰ alienã ab eis urcã ducere ñ ti¬
iuerit. & de hereticis specialit̃ sen¬
ciendũ. qͥa nec uete rũ patrũ. nec no¬
uoꝵ dictis & ex̃ẽplis: potuerint ab
errore reuocari. Bibe aquã de cister¬

Expanded text:
ri. Denique dixit Deus: Congregetur aqua in ri. Denique dixit Deus: Congregetur aqua in congregationem unam . Rationabilis autem solum et sensibilis potest convocari. Verum aliquando haec nomina etiam malorum conventus significant. Unde est illud: Exarsit ignis in synagoga eorum, et odivi ecclesiam malignantium . Quod ergo sero poenitens ait contemptor sapientiae, pene fui in omni malo in medio Ecclesiae et Synagogae, videtur misero magnitudinem suae damnationis perpendenti, quia nil pene fuerit sceleris, quo non ipse sit irretitus, quia tanta meruit tormenta subire. Et hoc ad cumulum accerserit miseriae, quod non extremus ipse peccantium, sed medius magis et quasi auctor exstiterit, et certe in mediis sanctorum conventiculis corpore positus, alienam ab eis vitam ducere non timuerit. Et de haereticis specialiter sentiendum, quia nec veterum patrum, nec novorum dictis et exemplis potuerunt ab errore revocari. Bibe aquam de cister
Abbreviated transcription (Latin):
tingit. ut qͥ in adolescencia luxurisse
uiuendo habita disꝑserant. tẽpore se¬
nectutis in opia deficiant: & refriges¬
cente calore carnis ae flore iuuentu¬
tis marcescente. rebꝰ suis quas lasciuiȩ
uenqͥiderant. alios uti c̃spiciant: gemen¬
tesq sera penitencia. dicant q̃ secunt᷑.
Cur detestatꝰ sũ disciplinã: &. increpa¬
cionibꝰ ñ adqͥeuit cor meũ: Disciplinã
dieit eccłasticȩ fider increpaciones
aũ qͥbꝰ heretici eur ab eccła recesserĩt
obiurgant᷑. Patet de fornicariis. Pene
fu momni malo: in medio eccłȩ .&. sy¬
magogȩ. Eccła & synagoga.greca nomi¬
na st̃.& uña eandẽq rem latine signi¬
ficant: idest ẽuentũ plurimoꝵ ad in¬
uicẽ. Si aũ sub tilius distingunt᷑: eccła
cio.Eẜ uetꝰ qͥde dei popłs. utroq nomi¬
ne uocabat᷑ nc̃ aũ grã distinctionis.
scilicet fidi &. sciencie maioris: qͥd &.
in racion abilis creatura potest ẽgrega¬

Expanded text:
tingit, ut qui in adolescentia luxuriose tingit, ut qui in adolescentia luxuriose vivendo habita disperserant, tempore senectutis inopia deficiant, et refrigescente calore carnis, ac flore juvente marcescente, rebus suis quas lasciviae vendiderant, alios uti conspiciant, gementesque sera poenitentia dicant, quae sequuntur: Cur detestatus sum disciplinam et increpationibus non acqudicit Ecclesiasticae fidei, increpationes autem quibus haeretici cur ab Ecclesia recesserunt objurgantur. Patet de fornicariis. Pene fui in omni malo in medio Ecclesiae et Synagogae. Ecclesia et synagoga Graeca nomina sunt, et unam eamdemque rem, latine significant, id est, conventum plurimorum ad invicem. Si autem subtilius distinguantur, Ecclesia Et vetus quidem Dei populus utroque nomine vocabatur; nunc autem gratia distinctionis, scilicet fidei et scientiae majoris, quia et irrationabilis creatura potest congrega
Abbreviated transcription (Latin):
mis auditor ibꝰ ꝓdest. Ne des alienis bo¬
norẽ qͦ ad imaginẽ dei creatꝰ es inmun¬
cepta iuiuendi spacia. ad libitũ aduer¬
sarii inmitis expendas. Cuic ũq enim
sceleri qͥsq subicit᷑: in hoc ꝓfecto domi¬
natui malignoꝵ sꝑuũ mancipat᷑. Ne
forte impleant᷑ ex tranei uiribꝰ tuis d
labores tui sint in domo aliena. Ne
dñoꝵ. facta adiuues. si uel ingeniũ d¬
nimi uel corꝑis tui uires ad patranda
facinora ẽtradas. domũq alienã ideft
numerũ ꝑditor. te adiecto multipli¬
ces. eł. Pul chrȩ dix̃. labores tui sint i
laborẽ c̃tra ȩccłam subierint. utinã
lateret. Et gemes in nouissimis. qͣndo
ẽsũpseris carnes & corpꝰ tuũ. Preponen¬
stodi ne forte in penis gemere cogaris:
qͣndo ñ solũ carnales in lecebre transe¬
unt. s & ipso corꝑe derelicto. anima
q̃ ꝑ corpꝰ gessit cuncta reddere com¬
pellit᷑. Uerũ &. in hac uita sepius con¬

Expanded text:
mis auditoribus prodest.-- Ne des alienis homis auditoribus prodest.-- Ne des alienis honorem, quo ad imaginem Dei creatus es, immuncepta vivendi spatia ad libitum adversarii immitis expendas. Cuicunque enim sceleri quisque subjicitur, in hoc profecto dominatui malignorum spirituum mancipatur. Ne forte impleantur extranei viribus tuis, et labores tui sint in domo aliena. Ne daemoniorum facta adjuves, si vel ingenium animi vel corporis tui vires ad patranda facinora contradas, domumque alienam, id est, numerum perditorum, te adjecto multiplices, et pulchre dixit, labores tui sint in laborem contra Ecclesiam subeant utinam lateret! Et gemas in novissimis quando consumpseris carnes et corpus tuum. Praeponenstodi, ne forte in poenis gemere cogaris, quando non solum carnales illecebrae transeunt, sed et ipso corpore derelicto anima, quae per corpus gessit, cuncta reddere compellitur, verum et in hac vita saepius con
Abbreviated transcription (Latin):
rat ẽẽ truncandos. Quare aũ idem
gladius biceps sit dictꝰ dñs aꝑit cũ
ait. s eũ timete qͥ potest &. anim̃a &.
corpꝰ ꝑdere ingehenna. Uagi sunt¬
gressus eiꝰ .&. inuestigabiles. ⁊agi st̃
gressus hereticȩ decepcionis: qͥd alii
.xꝑ in dm. alii hominẽ ẽẽ negant. alii
carnẽ accepisse. alii animiã ẽtradicur.
alii eũ de uirgine natũ. alii sꝑm sc̃m
alii patr̃e qm eẽ. alii petentibꝰ uenũ
dandã eẽ c̃fiteri ꝓhibent: ꝙ. intamin¬
numera hec pestis se find it itmeraat
pęnitꝰ qͦt sint inuestigare nequeant.
At catholica ueritas. uaga &. inuestiga¬
bilis ñ est: qͥa una eadẽq cunctis ẽ ꝗ¬
nita. totũ ꝑ orb̃e fidelibꝰ. Longe fac ab
Et apłs ait. F ugite fornicacionẽ. qua
nimirũ pͥmũ huiꝰ uicĩ remediũ ẽ. lon¬
ge fieri ab eis quoꝵ pͣsencia uel illici¬
at: uel cooꝑet᷑ ad uiciũ Sed & abhere¬
ticoꝵ auditu. prorsus segregare infir¬

Expanded text:
rant esse truncandos, quare autem idem rant esse truncandos, quare autem idem gladius biceps sit dictus, Dominus aperit cum ait: « Sed eum timete, qui potest et animam et corpus perdere in gehennam . et investigabiles. Vagi sunt sensus haereticae deceptionis, quia alii Christum Deum, alii hominem esse negant, alii carnem accepisse, alii animam contradicunt, alii eum de virgine natum, alii Spiritum sanctum, alii patrem Deum esse, alii peccantibus veniam dandam esse confiteri prohibent. Et in tam innumera haec pestis se fundit itinera, ut penitus quot sint investigari nequeant: at catholica veritas vaga et investigabilis non est, quia una eademque cunctis est agnita, totum per orbem, fidelibus.-- Longe fac ab stolus ait, Fugite fornicationem . Quia nimirum primum hujus vitii remedium est, longe fieri ab eis, quorum praesentia vel illiciat, vel cooperetur ad vitium. Sed et ab haereticorum auditu prorsus segregari infir
Abbreviated transcription (Latin):
ri: ¶a capitulũ incipit ab eo loco u¬
bi ait. filimi si susceꝑis sermones me¬
os & mandata mea ab sconderis penes
nis & linguȩ blandim̃tis. corda deciꝑe
in nocenciũ solet. Unde psalmista. Mol¬
liert sermones suos suꝑ oleũ. e ipsi
st̾ iacula. Et reliqͥt duc̃e puberta¬
tis suȩ. & pacti dei sui oblita ẽ. Patet
de adultera: qͥa pͥmũ uirũ reliqͥt. &¬
pacti dei obliuiscit᷑ eiꝰ nimirũ qͦd
cũ ito suo dño teste tẽpore nupcia¬
rũ pepigit: qͥ fide sibi castitatis alte¬
rutrũ seruarent. Patet & mente he¬
retica qͥa reliqͥt doctorẽ a qͦ fide ȩccłȩ
didicerat: & oblita ẽ pacti dei sur hoc

Expanded text:
ri, quod capitulum incipit a loco uri, quod capitulum incipit a loco ubi ait: Fili mi, si susceperis sermones meos, et mandata mea absconderis penes nis et linguae blandimentis corda decipere innocentium solet. Unde Psalmista: Mollierunt sermones suos super oleum, et ipsi sunt jacula . Et reliquit ducem pubertatis suae et pacti sui oblita est. Patet de adultera, quia virum primum reliquit et pacti Dei obliviscitur, ejus nimirum quod cum viro suo, Domino teste, tempore nuptiarum pepigit, quia fidem sibi castitatis alterutrum servarent. Patet et de mente haeretica, quia reliquit doctorem, a quo fidem Ecclesiae didicerat, et oblita est pacti Dei sui, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
intenebris. Qui lȩtant᷑ cũ male fece¬
rint.&. exultant in rebꝰ pessimis. Ideo
mala facientes exultant. qͥa ꝑuias te¬
nebrosas ambulant .&. nesciunt quo
eunt. Si enĩ qͥa ad pȩnã tendunt as¬
picerent. gressũ utiq cohiberent io¬
.xiãq leticiã salubri fletu castiga¬
rent. Ut eruaris a muliere aliena
& ab extranea: q̃ mollit sermones su¬
os. Pendet hic uersus a suꝑioribꝰ ubi
dictũ fuerat. prude neia seruabit te.
eẜ est sensus. Prudencia seruabit tȩ.
ut eruaris a muliere aliena. Quia gͦ
pͥus salomon auditorẽ suũ quẽ sapi¬
enciã docere satagit. ammonuit ne
latronibꝰ iungeret᷑: ne si uideret fu¬
rẽ simul curreret cũ eo. s recte de
simplicit incederet: nẽ ammonet ne
cũ adulteris porcionẽ suã ponat. de
qͥbꝰ & hoc qͦd supra đr ut eruaris de
uia mala: ab homine qͥ ꝑuersa loquit᷑
potest specialit᷑ intelligr. Quȩ eñi ꝑ¬
uersior locucio. quã ad stupra suade¬

Expanded text:
in tenebris. Qui laetantur cum male fecein tenebris. Qui laetantur cum male fecerint, et exultant in rebus pessimis. Ideo mala facientes exultant, quia per vias tenebrosas ambulant, et nesciunt quo eant. Si enim, quia ad poenam tendunt, aspicerent, gressum utique cohiberent noxiamque laetitiam salubri fletu castigarent. Ut eruaris a muliere aliena et ab extranea quae mollit sermones suos. Pendet hic versus a superioribus ubi dictum fuerat, prudentia servabit te. Et est sensus: Prudentia servabit te ut eruaris a muliere aliena, quia ergo prius Salomon auditorem suum quem sapientiam docere satagit, admonuit, ne latronibus jungeretur, ne si videret furem, simul curreret cum eo, sed recte ac simpliciter incederet; nunc admonet ne cum adulteris portionem suam ponat, de quibus et hoc quod supra dicitur, ut eruaris de via mala ab homine qui perversa loquitur, potest specialiter intelligi. Quae enim perversior locutio, quam ad stupra suade
Abbreviated transcription (Latin):
scõr: generalia dei mandata: semi¬
tas iusticiȩ. arciora uitȩ cȩlestis in¬
stituta: ꝗͣ ꝑfectis solũ accessibilia
stͥ dicit. Utrasq aũ sapieneia seruat
ut in qͦcũq uirtutũ gradurectos
iuuet ac simplices. Consiliũ eusto¬
diet te & prudencia seruabit te: ut
eruaris de uia mala. ab homine qͥ ꝑ¬
uersa loqͥt᷑. Uiã mala. oꝑa iniqua:
hominẽ ꝑ uersa loquentẽ. doctores
dicit iniq oꝑacionis. Uiã malã. in iqͣ.
uocat: qͥ dicunt. ueni nobiscũ insidi¬
emͦ sangumi. feruersa loquentẽ eu
qͥhuiꝰ auctor est suasionis. Qͥ relin¬
quunt itͣ rectũ & ambulant ꝑ ui¬
as tenebrosas. Pulchre itineri recto.
uias tenebrosas opposuit.: qͥa nimrũ
it᷑ recte actionis in luce ꝑ agit᷑ atq
ad lucis suꝑne gaudia ducit. At sicut
dñs ait. om̃is qͥ mala agit odit lucem
& nͣ uenit adlucẽ. ut ñ arguant᷑ euis
oꝑa.&. talis. finẽ exterioribꝰ sorcietur

Expanded text:
sanctorum generalia Dei mandata, semisanctorum generalia Dei mandata, semitas justitiae arctiora vitae coelestis instituta, quae perfectis solum accessibilia sunt, dicunt. Utrasque autem sapientia servat, ut in quocunque virtutum gradu rectos juvet ac simplices. Consilium custodiet te et prudentia servabit te, ut eruaris de via mala ab homine qui perversa loquitur. Viam malam, opera iniqua, hominem perversa loquentem, doctores dicit iniquae operationis. Viam malam iniquam vocant qui dicunt, veni nobiscum, insidiemur sanguini, perversa loquentem eum qui hujus auctor est suasionis. Qui relinquunt iter rectum et ambulant per vias tenebrosas. Pulchre itineri recto vias tenebrosas opposuit, quia nimirum iter rectae actionis in luce peragitur, atque ad lucis supernae gaudia ducit. At, sicut ait Dominus, omnis qui mala agit, odit lucem, et non venit ad lucem, ut non arguantur ejus opera , et talis finem exterioribus sortietur
Abbreviated transcription (Latin):
stulet a deo. Et ex ore eiꝰ sciencia
& prudencia. Pot est in hoc uer¬
sicło. ipsa in effabilis & coȩtͣna deo
patri sapienciȩ natiuitas intell¬
dñi etiã insc̾is eiꝰ accipi. unde diei solet
re eiꝰ scie ncia nascit᷑ & prudeneia:
qͥa nͥ ipse os humanũ sc̃ificet. nͥ hoc
suũ ipse dignant᷑ efficiat: ꝑfectã loqͥ
sapienciã nullatenꝰ ualet. Custo¬
di st rectoꝵ salutẽ. & ꝓteget gradien¬
tes simplicit᷑. Cognate sibi st̃ uir¬
tutes. rectitudo & simplicitas. neq
ab inuicẽ quȩ unt separari. Unde &
sapiencia unã earũ sine altera ñquȩ¬
rit: s in qͥbꝰcũq ambe ẽueniunt hos
custodit & ꝓtegit. Deniq de beato
iob dr: qͥa erat uir ille simplex &
rectꝰ. Simplex uidelicet ꝑ innocen¬
ciã mansuetudinis rectꝰ ꝑ cautelã
discrecionis. Simplex qͥa nullũ le¬
dere. immo cunctis ꝓdesse deside¬
rabat: rectꝰ. qͥa se a nullo corrũpi
ꝑmuttebat. Seruans semitas ius¬
tieie . &. uias scõꝵ. custodiens. Uias

Expanded text:
stulet a Domino . Et ex ore ejus scientia et prudentia. Potest in hoc versiculo ipsa ineffabilis et coaeterna, Deo Patri sapientiae nativitas intelliDomini etiam in sanctis ejus accipi, unde dici solet re ejus scientia nascitur et prudentia, quia nisi ipse os humanum sanctificet, nisi hoc suum ipse dignanter efficiat, perfectam loqui sapientiam nullatenus valet. Custodiet rectorum salutem et proteget gradientes simpliciter. Cognatae sibi sunt virtutes rectitudo et simplicitas, neque ab invicem queunt separari, unde et sapientia unam earum sine altera non quaerit, sed in quibuscunque ambae conveniunt, hos custodit et protegit. Denique de beato Job dicitur, quia erat vir ille simplex et rectus , simplex videlicet per innocentiam mansuetudinis, rectus per cautelam discretionis. Simplex quia nullum laedere, imo cunctis prodesse desiderabat. Rectus quia se a nullo corrumpi permittebat. Servans semitas justitiae et vias sanctorum custodiens. Vias
Abbreviated transcription (Latin):
te raptꝰ ẽ. nũꝗͣ. rediget aduiã. qua
uitã petat beatoꝵ. Qͦq ẽtra origeni¬
anos ꝓpriȩ dictũ ẽ. qͥ hereticis mere¬
tricibꝰ cunctisq flagiciosoꝵ turbis.
& insuꝑ ipsi diabolo atq angelis eiꝰ
post innumera licet expleti uniuer¬
salis iudicii tẽpora: remissionẽ scele¬
rũ. uitãq ac regnũ ꝓmittunt incȩ¬
lis: male intelligentes illud esaiȩ. &
claudent᷑ impii in carcerẽ. & post
dies multos uisitabunt᷑ qͦsi post mul¬
ta tẽpora t̃minati iudic ii. saluandos
dixerit impios: cũ ille eẽtra nullam
eis salutẽ tribuat. s eos qͥ hoc tẽpore
mortui ꝓ enormitate flagiciosoꝵ.
claudi merent᷑ in carcere penarũ:
tẽpore resurrectionis ad modicũ ui¬
sitandos significet: tantũ. ut recep¬
tis corꝑibꝰ in uidicio grauius dãpnent᷑
&. c̃tinuo post uidiciũ atrocioribꝰ
ꝑ petuo recludent᷑ in penis. Quauis

Expanded text:
te raptus est, nunquam rediet ad viam quae te raptus est, nunquam rediet ad viam quae vitam petat beatorum. Quod contra Origenianos proprie dictum est, qui haereticis meretricibus cunctisque flagitiorum turbis, et insuper ipsi diabolo atque angelis ejus post innumera licet expleti universalis judicii tempora, remissionem scelerum, vitamque ac regnum promittunt in coelis. Male intelligentes illud Isaiae: Et claudentur impii in carcere, et post dies multos visitabuntur , quasi post multa tempora terminati judicii salvandos dixerit impios, cum lle e contra nullam eis salutem tribuat, sed et eos qui hoc tempore mortui prae enormitate flagitiorum, claudi merentur in carcere poenarum, tempore resurrectionis ad modicum visitandos significet tantum, ut receptis corporibus in judicio gravius damnentur, et continuo post judicium atrocioribus perpetuo recludantur in poenis. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ eiꝰ. &. adinferos semitȩ ipsius.
Om̃is c̃uersacio adultere ad interitũ
ducit. & quãus blanda uideat᷑ ac man¬
sueta. ñ minorẽ senciet infine uindie¬
ła. quã qͥ latrocmando aꝑtȩ impieta¬
ti famulant᷑. Potest domꝰ adultere. ip¬
sa eiꝰ caro inqua turpitudim ac luxu¬
re substernit᷑ accipi qͣ nouissimi tẽ¬
pore iudicii. ñ ad uit᷑a. s ad ꝑpetuã resur¬
get ad mortẽ. Sed & hereticor. domꝰ
q̃ suꝑ arenã ẽstruit᷑. etiã cũ stare ui¬
det᷑ uergit in casũ. suisq crementis
qͣsi qͥbꝰdã semitis ad impioꝵ c̃soreia:
idest ad sꝑuũ tendit torm̃ta malignoꝵ.
Om̃s qͥ ingrediunt᷑ ad eã ñ reuerten-¬
tͣ: nec adpͣhendent semitas uitȩ. Ad
eã. ad mortẽ dicit. ñ ad mulierẽ. Potest
enĩ qͥ aduiterȩ mixtus ẽ. dño iuuante
reuertr:ac uitã pęnitendo mereri.
Potest qͥheresi pollutꝰ ẽ: resipiscendo
redire ad salutẽ. At qͥ se mel ȩt̃na mor¬

Expanded text:
et ad impios semitae ipsius. Omnis conversatio adulterae ad interitum ducit, et quamvis blanda videtur ac mansueta, non minorem sentiet in fine vindictam, quam qui latrocinando apertae impietati famulantur. Potest domus adulterae ipsa ejus caro in qua turpitudini ac luxuriae substernitur, accipi, quae novissimi tepore judicii non ad vitam, sed perpetuam resurget ad mortem. Sed et haereticorum domus quia super arenam construitur, etiam cum stare videtur, vergit in casum, suisque crementis quasi quibusdam semitis ad impiorum consortia, id est, ad spirituum tendit tormenta malignorum. Omnes qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendent semitas vitae. Ad eam ad mortem dicit, non ad mulierem, potest enim qui adulterae mixtus est, Domino juvante, reverti ac vitam poenitendo mereri: potest qui haeresi pollutus est resipiscendo redire ad salutem. At qui semel aeterna mor
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ thesauros effodit. eicit rus
t̃restrȩ: facit in altũ foueã. sedu¬
lus insistit labori: donec ad the¬
sauros qͦs q̃rit attingat. Et qui
thesauros sapienciȩ inuenire de¬
siderat. qͥcqͥd sibi trenũ inee̾ depre¬
henderit expurget: carnales in¬
lecebras abscidat: fossã in se humi¬
litatis faciat: nec qͥescat ab agen¬
do pͥusꝗͣ. se uenã ueritatis inuenis¬
se cognouerit. Tunc intelliges ti¬
morẽ dñi & scienciã dei inueni¬
es. Si sollicitocorde qͣsieris. ꝑue¬
nies ad exꝑienciã amabilis ñ
timoris: qͥ ñ iniciũ s ꝑfectio ẽ sa¬
pienciȩ cȩlestis. in hac dũ taxat

Expanded text:
vero thesauros effodit, ejicit rudus vero thesauros effodit, ejicit rudus terrestre, facit in altum foveam, sedulus insistit labori, donec ad thesauros quos quaerit attingat. Et qui thesauros sapientiae invenire dsiderat, quidquid sibi terrenum inesse deprehenderit expurget, carnales illecebras abscindat, fossam in se humilitatis faciat, nec quiescat ab agendo priusquam se venam veritatis invenisse cognoverit. Tunc intelliges timorem Domini et scientiam Dei invenies. Si sollicito corde quaesieris, pervenies ad experientiam amabilis Domini timoris, qui non initium, sed perfectio est sapientiae coeles
Abbreviated transcription (Latin):
candã ẽẽ docet. ostendit se. ꝓcul
dubio ñ quãlibet sapienciã dest
notie iã rerũ cȩlestiũ siue t̾restriu
s ipsã de itatis cognicionẽ. nobis
ađ sequendã p̃ponere. In huiꝰ nãq
ꝓcepcione sapienciȩ. sũme est ꝑ¬
cepcio beatitudinis: ipsa attestan
ipsos adnoscendã prude neiã. cor
inelinare suadet: qͥa nimirũ ne¬
cesse ẽ ut & qͥnumũ incunctis fla¬
gitemꝰ aux iliũ &. ipsi dño adiuuan¬
te bona q̃ ualemꝰ agamꝰ. Neq e¬
nĩ sine ipso qͥcꝗͣ facere possumꝰ
nec rursũ sine nr̃o conamine
quantul u̾cũq habere ualemus.
nos ab ipso saluandos eẽ credamꝰ.
Si qͣsieris eã qͣsi pecuniã & sic̃
thesauros effoderis illã. Si tan¬
ta eura sapienciã. qͣnta cũpidi
qͣrunt pecuniã uel certe sitã
sollicite qͣsieris sapienc iã qͣsi in¬
finitas ꝑhanc & in effabiles diui¬
cias sis adqͥsiturus. ꝑcipies p̃mia
qͣ subsequent᷑ ex ponunt᷑. Qui

Expanded text:
candam docet, ostendit se procul candam docet, ostendit se procul dubio non quamlibet sapientiam, id est, notitiam rerum coelestium sive terrestrium, sed ipsam Deitatis cognitionem nobis ad sequendam proponere, in hujus namque perceptione sapientiae, summae est perceptio beatitudinis, ipsa attestantipsos ad noscendam prudentiam cor inclinare suadet, quia nimirum necesse est, ut et divinum in cunctis flagitemus auxilium, et ipsi, Domino adjuvante, bona quae valemus agamus: neque enim sine ipso quidquam facere possumus, nec rursum sine nostro conamine quantulumcumque habere valemus, nos ab ipso salvandos esse credamus. Si quaesieris eam quasi pecuniam, et sicut thesauros effoderis eam. Si tanta cura sapientiam, quanta cupidi quaerunt pecuniam, vel certe si tam sollicite quaesieris sapientiam, quasi infinitas per hanc et ineffabiles divitias sis acquisiturus, percipies praemia quae subsequenter exponuntur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nĩ sumoꝑe curandũ. ne nob̾ hȩc uy¬
ta parabolã euangelii. demonia
qͣsi se mͣ secus uiã iactũ: uolucres
tollant. Et audiat sapienciã auris
tua. Ille enĩ sapieneiã aure nͣ au¬
dire ꝓbat᷑: qͥ uerbi dei auditu tan¬
tũ corꝑis ꝑcipiens. memoria ret¬
nere. ut hec oꝑet᷑ dissimulat. Sig
mandata deifixo amore discendis.
custodiendi susceꝑis. pͥmo humili¬
tatis uiã tene: hoc ẽ enĩ qͦd subse¬
quent᷑ addit᷑. inelina eor tuui ad
noscendã prudenciã. Inclinare q
pe ẽ cor ad noscendã prudeneiam
humiliare & emundare cor: qͦdig¬
nũ fiat ad ꝑcipienda mysteria ue¬
ritatis. Unde eadẽ sapiencia patri
loquens ait. Abscondistihec a sapi¬
entibꝰ & prudentibꝰ. & reuelasti ea
paruulis: idest abscondisti a suꝑbs
.&. reuelasti humilibꝰ. Si enĩ sapi¬
enciã in uocaueris: & inclinaueris
cor tuũ prudenciȩ. Nullũ inuo¬
care. idest in nos orando uocare:

Expanded text:
nim summopere curandum ne nobis haec, juxnim summopere curandum ne nobis haec, juxta parabolam Evangelii, daemonia quasi semen, secus viam jactum, volucres tollant.-- Ut audiat sapientiam auris tua. Ille enim sapientiam aure non audire probatur, qui verba Dei, auditu tantum corporis percipiens, memoria retinere, ut haec operetur, dissimulat. Si ergo mandata Dei, fixo amore discendi et custodiendi, susceperis, primo humilitatis viam tene. Hoc est enim quod subsequenter additur,-- Inclina cor tuum ad cognoscendaippe est cor ad noscendam prudentiam humiliare, et emundare cor, quo dignum fiat ad percipienda mysteria veritatis, unde eadem sapientia Patri loquens ait: Abscondisti haec a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis , id est, abscondisti a superbis et revelasti humilibus. Si enim sapientiam invocaveris et inclinaveris cor tuum prudentiae. Nullum invocare, id est, in nos orando vocare,
Abbreviated transcription (Latin):
bonis dies suos: & inpuncto ad in¬
ferna descendat. Qui aũ me audie¬
rit. absq tͣrore reqͥescet. Potest &
in hac uita & infutura intelligi: qͥa
qͥ dño ꝑfectȩ seruit. nullis t̾retur
aduersis.: immo gaudet in aduer¬
sis. & inipsa morte qͦsi de ingressu
qͦd reqͥes septimi diei in lege myst:¬
ce designabat. Sed & cũ transierit
e secło. ñ solũ absq timore maloꝵ.
s &. in magno gaudio sperate resur¬
rectionis qͥescet: ut lazarus in sinu
abrahe. Et habundancia ꝑfruet᷑.
maloꝵ timore sublato. Nunc ha¬
bundancia bonoꝵ. oꝑũ ablato trmo¬
re etiã eoꝵ qͥ occidunt corpꝰ: tunc
ab undancia gaudioꝵ erit in premi¬
o. Quanta eñĩ ibi abundancia bo¬
noꝵ. omniũ ubi głam eiꝰ a qͦ sunt
omnia bona licet intueri: ablato
prorsus timore omniũ qu ealiquid
scondit mandata dei penes se: qͥ hec
audiens sollicito in corde recondit
iuxta illũ qͥ ait. incorde meo absem¬
di eloqͥa tua: ut nͣ peccẽ tibi. Est

Expanded text:
puncto ad inferna descendat . Qui autem me audierit, absque terrore quiescet. Potest et in hac vita et in futura intelligi, quia qui Domino perfecte servit nullis terretur adversis, imo gaudet in adversis, et in ipsa morte quasi de ingressu , gerit. Quod requies septimi diei in lege mystice designabat, sed et cum transierit e saeculo, non solum absque timore malorum, sed et in magno gaudio speratae resurrectionis quiescet, ut Lazarus in sinu Abraham. Et abundantia perfruetur, malorum timore sublato. Nunc abundantia bonorum operum ablato timore etiam eorum qui occidunt corpus, tunc abundantia gaudiorum in gremio. Quanta enim ibi abundantia bonorum omnium, ubi gloria est, a quo sunt omnia bona licet intueri, ablato prorsus timore omnium, quae aliquid  penes te. Abscondit mandata Dei penes se, qui haec audiens sollicite in corde recondit, juxta illum qui ait: In corde meo abscondi eloquia tua ut non peccem tibi. Est
Abbreviated transcription (Latin):
secłm sec ħ. Sed & scieneiã ipsius
diuinitatis q̃ ꝑpetuo beatũ facit
inuenies: qͥa dñs qͥat sapienciam.
Respicit hic uersiculus ad hoc
qͥd supra dix̃. si enĩ sapie neiã inuo¬
caueris. & cȩt̾a usq dũ ait & scien¬
ciã dei inuenies. Ido nãq sapien

Expanded text:
eculi facit. Sed et scientiam ipsius divinitatis, quae perpetuo beatum facit, invenies.-- Quia Dominus dat sapientiam. Respicit hic versiculus ad hoc, quod supra dixit: Si enim sapientiam invocaveris, et caetera, usque dum ait: Et scientiam Dei invenies.
Abbreviated transcription (Latin):
Osee intͣpretat᷑ Sozon. quem
possumꝰ dicere Iohel archo¬
menos idest incipiens amos.
portans dicitur. Abdias. doy¬
ba. Micha.
qͥs quasi aut qͥs uelut. Naum

Expanded text:
Osee interpretatur σώζων, quem possumus dicere. Joel ἀρχόμενος, id est, incipiens. Amos, portans dicitur. Abdias δοῦba. Michaeaquis quasi, aut quis velut? Naum,
Abbreviated transcription (Latin):
sollẽpnẽ possumꝰ dicere.La¬
memoria dñi. Malachias. a¬
us. Quȩ om̃ia. qͦ sensu accipi¬
enda sint. insuis uoluminibꝰ
disseret᷑. Quatuor aũ reliqͥ
sayas ihez echiel iheremias.

Expanded text:
solemnem possumus dicere. Zamemoria Domini. Malachias, ἄus. Quae omnia quo sensu accipienda sint, in suis voluminibus disseretur. Quatuor autem reliqui saias, Ezechiel, Jere
Abbreviated transcription (Latin):
ũ uenundata st̃. & q̃ uenqi ñ po¬
tuert̃ transiata egyptũ. & t̃a nau¬
fragio & fame. quã genciũ cȩde trun
ra atq dicebãt benedictꝰ dñs diui¬
tes facti sumꝰ: hanc habebãt sen¬
tenciã . Fropt᷑ peccata sua offen¬
dere iudei. ido eos oppressimꝰ s. ex
p̾cio eor. diuites facti sumꝰ. Nec
mirũ in qͥt. si hostes iure uictoꝵ.
occidebãt pecora & ñ dolebant.¬

Expanded text:
enundata sint, et quae vendi non potuerint, translata in Aegyptum, et tam naufragio et fame, quam gentium caede truncra atque dicebant: Benedictus Dominus, divites facti sumus, hanc habebant sententiam. Propter peccata sua offendere Judaei: ideo eos oppressimus, et ex pretio eorum divites facti sumus. Nec mirum, inquit, si hostes jure victorum occidebant pecora
Abbreviated transcription (Latin):
ua de miseris & iniqͥs benedicen¬
tesec alii int̃ptent᷑ ut uolunt: nos
nncamꝰ ex planacionis ordine quem
cobuse st̃ ululatꝰq pastoꝵ auditꝰ ẽ.
arugitꝰ leonũ qͥa om̃is pulehritudo
& supbia iordanis uastata ẽ atq ẽ

Expanded text:
 de miseris, et iniquis benedicentes. Haec alii interpretentur ut volunt: nos teneamus explanationis ordinem quem combustae sunt, ululatusque pastorum auditus est, et rugitus leonum, quia omnis pulchritudo et superbia Jordanis vastat
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ. iuxta sitũ tͣre iudee al¬
titudini libam cõparauit. nichil
enĩ libano int̾ra reꝓmissionis ex¬
celsius ẽ. nec ne morosius atq
ẽdensius: sic iordani fluuio qͥ ma¬
ximꝰ in iudea ẽ. iuxta quẽ moran¬
t᷑ leones. fremitũ iunxit leo¬
nũ ꝓptͣ ardorẽ sitis: uel obde¬
serti uiciniã. & latitudinẽ uas¬
tȩ solitudinis. & arundineta. &.
uastata ẽ suꝑbia iordanis. Uox in¬
qͥt optimatũ. qͥa tẽplũ destructu
ẽ. unde sꝑ abat sẽꝑ aux iliũr d qͥd
iustos & bellatores ac potentes
qͦnda nutriebat lȩones. Hȩ . d¬
cit dñs as meus. Pasce pecora oce¬
sionis. ꝗͣ qͥ possederãt occidebant
&. ñ dolebat: & uendebant ea dien¬
tes benedictꝰ dñs diuites facti sunꝰ¬

Expanded text:
titudinem juxta situm terrae Judaeae altitudini Libani comparavit nihil enim Libano in terra repromissionis excelsius est, nec nemorosius atque condensius sic Jordani fluvio, qui maximus in Judaea est, juxta quem morantur leones, fremitum junxit leonum propter ardorem sitis, et ob deserti viciniam et latitudinem vastae solitudinis, et arundineta, et vastata est superbia Jordanis. Vox, inquit, optimatum, quia templum destructum est, unde sperabant semper auxilium, et quod justos et bellatores ac potentes quondam nutriebat leones. Haec dicit Dominus Deus meus: Pasce pecora occisionis, quae qui possederant, occidebant, et non dolebant, et vendebant ea dicentes: Benedictus D
Abbreviated transcription (Latin):
pastores fuerint negligentes & l
nũ de minimis scandali ⁊ aueryt.
ipsos eẽ qͥ nutriebat pecora occisie¬
dolebãt: nec possunt dicere eun
ipso. qͥs scandalizat᷑ & egoñ uror. &¬

Expanded text:
pastores fuerint negligentes, et unum de minimis scandalizaverint, ipsos esse qui nutriant pecora occisiodoleant, nec possint dicere cum Apostolo: Quis scandalizat
Abbreviated transcription (Latin):
cisionis. quas qͥ posseder̃t intͣficielit
ꝙ ñ agebant penitenciã & qͥuenie¬
chil paciebant᷑ suꝑ eis. Ubina¬
nifestissima ꝓphecia ẽ. & ꝑ traula¬
cionẽ hẏstorie uerus ordo parraͦ¬

Expanded text:
cisionis: quas qui possederunt, interficiebant, et non agebant poenitentiam, et qui vendeihil patiebantur super eis. Ubi manifestissima prophetia est, et per translationem historiae verus ordo
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ & pulchritudo & decꝰ uasta¬
ta sit atq c̃sũpta: tẽplũ uidelicet
inqͦ sibigłabant᷑. eẜ uox in qͥt ru¬
gitꝰ lȩonũ. ¶ͦs excelsas arbores &
rursũ pastores. eosd̃e nẽ lȩone s ap¬
pellat. e qͥa leones dixerat. ser¬
uat transiacionẽ: ut inferat qmͣ¬

Expanded text:
astata sint, atque consumpta: templum videlicet, in quo sibi gloriabantur. Et vox, inquit, rugitus leonum, quos excelsas arbores, et rursum pastores, eosdem nunc leones appellat. Et quia leones dixerat, servat translationem, ut inferat: Q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioris capitulł .&. in his uersicłis
c̃tinet᷑. Qͦs uocauerat cedros. abie¬
tes. ꝑ inos & quercꝰ basan .&. expo¬
uens q̃ e̾e̾nt iste arbores intulerat
dicens. qm magnifici uastati st̃. nc̃
id est pͥncipes atq doctores & qui

Expanded text:
ioris capituli, et in his versiculis continetur. Quos vocaverat cedros, abietes, pinos et quercus Basan, et exponens quae essent istae arbores intulerat, dicens: Quoniam magnifici vastati sunt, nunc id est, principes atque doctore
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudine lũbos suos & roborat¬
bos suos fortitudine.: eũ suꝑnor. q¬
siderus intenta. carnalibꝰ inlecebrs
succubere despexit. Roborauit bra¬
chiũ suu: cũ se adagenda iurtutu
oꝑa preꝑauit. Eẜ bene pͥmo lũbos
fortitudine accingere. ac post modi
roborare brachiũ đr: qͥa nimirũ ae¬
tio boni oꝑis acceptabilis ẽẽ deo m
mine ualet. si ñ fluxa luxuriȩ quis
pus a carne simul & m̃te restringat
Unde ꝓpħa. Quiescite inqͥt agere¬
uerse: discite bene facere. E dnͣs ip¬
se.Sint lũbi ur̃i p̃cincti & lucerne
ardentes. Lũbi uidelicet p̃cinet.
ne luxurie subdamini: lucernę
uͦ ardentes. ut bonis fulgetis oꝑibꝰ¬
Fe. het .U. Gustauit & uidit. quia

Expanded text:
fortitudine lumbos suos, etbos suos fortitudine, cum supernorum desideriis intenta carnalibus illecebris succumbere despexit; roboravit brachium suum, cum se ad agenda virtutum opera praeparavit. Et bene primo lumbos fortitudine accingere, ac postmodum roborare brachium dicitur, quia nimirum actio boni operis acceptabilis esse Domino minime valet, si non fluxa luxuriae quis prius a carne, simul et mente restringat. Unde propheta, Quiescite agere perverse, discite benefacere . Et Dominus ipse, Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes . Lumbi videlicet praecincti, ne luxuriae subdamini; lucernae vero ardentes, ut bonis fulgeatis operibus.-- Gustavit et vidit, quia
Abbreviated transcription (Latin):
bẽ uniuersũ uicioꝵ spinetis horren¬
tẽ. cultore sꝑitali opꝰ habere ꝑsper̃.
Emit uͦ eũ: cũ missis ubiq docto¬
ribꝰ talentũ uerbi audientibꝰ ẽtu¬
lit: ut eos eredente s. fe licissimo. xpi
mancipatui subderet. Piantauit
quͣ in eodẽ agro uineã: cũ in nouis
credenciũ popłis. eccłam plena e¬
uangelice ueritatis. institucione

Expanded text:
bem universum vitiorum spinetis horrentem, cultura spiritali opus habere perspexit; emit vero eum, cum missis ubique doctoribus talentum verbi audientibus contulit, ut eos credentes felicissimo Christi mancipatui subderet. Plantavit autem in eodem agro vineam, cum in novis credentium populis Ecclesiam plenam evangelicae verit
Abbreviated transcription (Latin):
lon ganimit᷑ suffert. Unde rursũ
de eiꝰ fortitudine dicit. Regnũ cę¬
loꝵ. uim patit᷑ . & uiolenti rapiunt
illud.es. digiti inqͥt eiꝰ ad pͣhender̃t
fusũ. Solentͥ femine. fusũ in dexte¬
ra: colũ tenere insinistra. In colo
enĩ lana inuoluta ẽ: ꝗͣ filo ducenda
&. nenda transeat. infusũ. Sepe aũ
in scͥpturis dextera uitã ꝑpetuã.
leua p̃sencia dei dona significat.

Expanded text:
longanimiter suffert. Unde rursus de ejus fortitudine dicit, Regnum coelorum vim patitur, et violenti rapiunt illud . Et, Digiti, inquit, ejus, apprehenderunt fusum. Solent feminae mentes fusum in dextera, colum tenere in sinistra. In colo enim lana involuta est, quae filo ducenda, et nenda transeat in fusum. Saepe autem in Scripturis dextera vitam perpetuam, laeva praesentia Dei dona significat
Abbreviated transcription (Latin):
onis. miracłoꝵ. qͦq signa. uerbi doc¬
trinȩ iungebant: s &. usq hodie. im¬
mousq ad finẽ secłi. Mulier for¬
tis c̃siderat agrũ &. emit eũ. ac de
fructu manuũ suarũ plantat ui¬
rit. quos ad fidẽ c̃uertere possit.
&. qͦscũq dociles inuenerit. hos da¬
ta uerbi pȩcunia inseruiciũ xꝑi
emit. atq ineis uineã xꝑi plantate.
uel pocius eos uineã xꝑi facere sa¬
tagit. & qͥa qͥsqͥs alterũ docere de¬
siderat. pͥmo ipse &. a malis abstine¬
re.&. bonis se debet actibꝰ exercere:¬

Expanded text:
onis miraculorum quoque signa verbis doctrinae jungebant. Sed et usque in die, imo usque ad finem saeculi, mulier fortis considerat agrum et emit eum, ac de fructu manuum suarum plantat virit quos ad fidem convertere possit, et quoscunque dociles invenerit, hos, data verbi pecunia, in servitium Christi emit, atque in eis vineam Christi plantare vel potius eos vineam Christi facere satagit. Et quia quisquis alterum docere desiderat, primo ipse et a malis abstinere et bonis se debet actibus exercere
Abbreviated transcription (Latin):
lucerna sc̃ę eccłe nͣ extinguat᷑ in
nocte: qͥa & cũ a negocio qͥescit ac¬
tionis. uacat liberius luci suꝑne c̃¬
tẽ placionis. Cũq a publicis cessat
oꝑibꝰ. curat se ardencius uel auditui
sc̃ẽ lectionis. uel laudibꝰ mancipa¬
re diuinis: uxta exemplũ uidelicet
mulieris industriȩ. qͣ ñ solũ inter
dũ necessarus solet instare labori¬
bꝰ. s & nocte sepius accenso lumine
lucernę. parilẽ rei familiaris age¬

Expanded text:
lucerna sanctae Ecclesiae non exstinguatur in nocte, quia et cum a negotio quiescit actionis, vacat liberius luci supernae contemplationis. Cumque a publicis cessat operibus, curat se ardentius vel auditui sanctae lectionis, vel laudibus mancipare divinis: juxta exemplum videlicet mulieris industriae, quae non solum in die necessariis solet instare laboribus, sed et nocte saepius accenso lumine lucernae, parilem rei familiae age
Abbreviated transcription (Latin):
scã. gustauit anima quęq ꝑfeciã
idest intimo mͣtis desiderio cogilo¬
uit. qͥa bona ẽ negociacio uite in¬
marce scibilis: quã relictis in lece¬
bris tẽpoialibꝰ. et̾nã mercemur
incelis. Gustauit etiã. idest aꝑte
didicit. qͥa bonũ ẽ ꝑ instanciam
prȩdicandi quoscũq ualet ad uiã
ueritatis adducere. atq ideo nul¬
lis tribulacionũ te nebris. nec ip¬
sa morte potest lucerna de uoci¬
onis eiꝰ extingui. Eoꝵ. naͣq lucer¬
na nocte extinguit᷑. quãuis indie
uidetur ardere: qͥ sic̃ dñs ait ad tepꝰ
credunt .a. int̾e pore tẽ ptac ionis re¬
cedunt. Sed &. illoꝵ nocte media

Expanded text:
a, gustavit anima quaeque perfecta; id est, intimo mentis desiderio cognovit quia bona est negotiatio vitae immarcescibilis, quam, relictis illecebris temporalibus, aeternam mercemur in coelis. Gustavit autem, id est, aperte didicit quia bonum est per instantiam praedicandi, quoscunque valet ad viam veritatis adducere; atque ideo nullis tribulationum tenebris, nec ipsa morte potest lucerna devotionis ejus exstingui. Eorum namque lucerna nocte exstinguitur, quamvis in die videatur ardere, qui sicut Dominus ait: Ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt. Sed et illorum nocte media