comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ratione frangit᷑. quȩ tantoꝵ miinerũ con-¬
solatione roborat᷑: quia spem de futuris
recipit. dũ transacta beneficia recognoscit.
Dicat itaq. Etiã cũ dixeris ñ considerat: iu-¬
dicare coram eo. et expecta eum. Aesi di¬
cer&. Cum idcirco ds considerare ñ cre¬
dit᷑. quia tarde miseret᷑ ⁊ intima cogitatio¬
nis ingredere. atq illic corã eius oculis
causȩ tuȩ iudicium suscipe: & quȩ ipse
uiuendo contulisti. uł quȩ misericordit᷑
ꝑcepisti discerne: & tunc ad spei fiduciã
redis. dũ bona tantȩ benignitatis eru¬
bescis: quatenꝰ inter aduersa fident̃ ex¬
pectes. quẽ & post delicta ꝓpitiũ recolis.
Speranda enim fuerant suꝑna adiutoria:
etiã si nulla beneficia precessissent. Scien¬
dũq: quia d̾s hominẽ quẽ benigne con¬
nere. & futura desperare: quanti est periculi
si in hac ꝓcella tribulationum desperationis
naufragio frangim᷑: qui ad portum spei uelud

Expanded text:
ratione frangitur, quae tantorum munerum conratione frangitur, quae tantorum munerum consolatione roboratur, quia spem de futuris recipit, dum transacta beneficia recognoscit. Dicat itaque: Etiam cum dixeris: Non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. Ac si diceret: Cum idcirco Deus considerare non creditur, quia tarde miseretur, intima cogitationis ingredere, atque illic coram ejus oculis causae tuae judicium suscipe; et quae ipse vivendo contulisti, vel quae misericorditer percepisti, discerne; et tunc ad spei fiduciam redis, dum bona tantae benignitatis erubescis, quatenus inter adversa fidenter exspectes quem et post delicta propitium recolis. Speranda etenim fuerant superna adjutoria, etiam si nulla beneficia praecessissent. Sciendumque quia Deus hominem quem benigne connere, et futura desperare; 829 quanti est periculi si in hac procella tribulationum desperationis naufragio frangimur, qui ad portum spei velut
Abbreviated transcription (Latin):
Etiam cum dixeris ñ considerat: iudicare co¬
rã illo. & expecta eũ. fo̾rtasse enĩ dũ clamor
nr̃ quasi negligit᷑. spes quȩ cordi inerat in¬
firmat᷑: & suꝑna adiutoria de futura credi¬
mus. quia tardius impetramus : ac pene
ĩ considerata dõ eẽ ingemiscimus. quȩ inulta
toleramus. Sed cũ ista nos desperationis ꝓ¬
cella conturbat: concussa mens citius in
portum spei se collocat. si causas suas cũ
dño subtilit̾ pensat: si bona eius ad memo¬
riam reuocat. si mala quę bonis eiꝰ reddi¬
dit apud sem&e ipsam callide ñ excusat:¬
si ꝑpendit quid ab eo iuste meruit. & qͥd
clement᷑ accepit: si uitã suã uiuacit discutit:
si ante di oculos omẽ qd̾ agit examinans.
sem& ipsam sibimae non abscondit: si factã
se quȩ non erat neminit: si illuminatam
se atq subleuatã quȩ in tenebris erat
agnoscit. Hec gͦ in sem& ipsam cuncta
recolligens. dum bona accepta considerat.
aduersa quȩ tolerat ñ accusat. Nec despe-¬

Expanded text:
Etiam cum dixeris, non considerat, judicare coram illo, et exspecta eum. - Fortasse enim, dum clamor noster quasi negligitur, spes quae cordi inerat infirmatur, et superna adjutoria defutura credimus, quia tardius impetramus; ac pene inconsiderata Deo esse ingemiscimus, quae inulta toleramus. Sed cum nos ista desperationis procella conturbat, concussa mens citius in portum spei se collocat, si causas suas, cum Domino subtiliter pensat, si bona ejus ad memoriam revocat, si mala quae bonis ejus reddidit apud semesi perpendit quid ab eo juste meruit et quid clementer accepit, si vitam suam vivaciter discutit, si ante Dei oculos omne quod agit examinans semetipsam sibimet non abscondit, si factam se quae non erat meminit, si illuminatam se atque sublevatam quae in tenebris jacebat agnoscit. Haec ergo in semetipsa cuncta recolligens, dum bona accepta considerat, adversa quae tolerat non accusat; nec despe
Abbreviated transcription (Latin):
D icat᷑ gͦ. Ibi clamabunt: & ñ exaudi&. ꝓpt̾
suꝑbiam maloꝵ. Aesi dicer&. Reatus op¬
primentium. audiri uoces ꝓhib& oppressoꝵ:
nec eripiunt᷑ uisibiliter iustĩ: qr saluari inui¬
sibiliter ñ merent᷑ in iusti. Unde rursũ ꝑ
enĩ uisibilit̾ mori conspiciunt. inuisibilit̃
uiuere posse non credunt : atq eo reatum
infidelitatis sue ciimmulant. quo uisa morte
fidelium de ęternitate desperant. Igit᷑ uio¬
lenti quiq inde deterius deficiunt. unde
contra uitã innocentium exterius conuales-¬
cunt : tantoq illos intima ueritas a se foras
eicit : quanto eos contra suos temporalit̾ qd̃

Expanded text:
Dicatur ergo: Ibi clamabant, et non exaudiet propter Dicatur ergo: Ibi clamabant, et non exaudiet propter superbiam malorum. Ac si diceret: Reatus opprimentium audire voces prohibet oppressorum. Nec eripiuntur visibiliter justi, 827 quia salvari invisibiliter non merentur injusti. Unde rursum peenim visibiliter mori conspiciunt, invisibiliter vivere posse non credunt; atque eo reatum infidelitatis suae cumulant, quo visa morte fidelium de aeternitate desperant. Igitur violenti quique inde deterius deficiunt, unde contra vitam innocentium exterius convalescunt; tantoque illos intima veritas a se foras ejicit, quanto eos contra suos temporaliter quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut dũ illos omp̃s ds ab ĩmensis periculis
facto quodã miraculo liberat. uirtutẽ suã
ipsis etiam ꝑsequutorib innotescat: atq in¬
de aduersarios ad ęternitatẽ redimat. unde
micos meos eripe me. Acsi dicer&. Prop¬
ter me quide eripi de temporali tribula¬
tione ñ appeto. seo tam̃ eripi propt̃ aduer¬
sarios concupisco: ut dũ mea uita salua¬
ri imrabiliter cernit᷑ : ipso miraculoꝵ uisu
inimicoꝵ duritia conuertat᷑. Sicut gͦ sepe
dñs suoꝵ uitã temporalit̾ ꝓ inimicoꝵ con¬
uersione eripit. ita sepe suoꝵ uoces ꝓpter
dampnationẽ ꝑsequentium non exaudit.
ut uidelic& inde reatum suum cumulent.
unde p̃ualuisse se nequit̃ gaudent. Nã qui
inuisibilia despiciunt: moueri ñnũꝗͣ uisibi¬
lib miraculis possunt. Sed idcireo cũ iustis
plerũq nil mirũ uisibilit̾ agit᷑: qr eoꝵ ad¬
uersarii illuminari inuisibilit̾ ñ merentur.

Expanded text:
ut dum illos omnipotens Deus ab immensis periculis ut dum illos omnipotens Deus ab immensis periculis facto quodam miraculo liberat, virtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat, atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde micos meos eripe me. Ac si diceret: Propter me quidem eripi de temporalibus tribulationibus non appeto, sed tamen eripi propter adversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum duritia convertatur. Sicut ergo saepe orum vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces propter damnationem persequentium non exaudit, ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gaudent. Nam qui invisibilia despiciunt, moveri nonnunquam visibilibus miraculis possunt. Sed idcirco cum justis plerumque nil mirum visibiliter agitur, quia eorum adversarii illuminari invisibiliter non merentur.
Abbreviated transcription (Latin):
bi uidelic& in tribulatione: ut econtra de
gaudio scriptum est. Filii seruoꝵ tuoꝵ ha¬
bitabunt ibi. Sed uidet᷑ incertum utrum
dicat ꝑpt̾ suꝑbiam maloꝵ ñ exaudi&: an
ꝑpt̃ suꝑbiam maloꝵ clamabunt. Intelligi
aũ melius potest: si ñ exaudiri potius ꝓpt̾
maloꝵ suꝑbiam. quã clamare referant᷑. Nã
dictum ẽ. eo uersu quo dr̃. ꝓpt̾ multitudinẽ
uiolentoꝵ clamabunt. Aliquid gͦ nob̾ hoc
uersu innuit᷑. qd̾ paulo subtilius attendat᷑:
quia sepe oppressi quidã dũ clamauerint.
ex se quidẽ merent᷑ audiriͥ sẽo tamen eoꝵ
desideria ꝓꝑter opprimentium suꝑbiã diffe¬
runt᷑. Iustus quippe dũs & suos ꝑmittit
temporaliter opprimi. & uiolentoꝵ mali¬
tiam nequiter augeri: ut dũ hoꝵ uita in
tribulatione deprehensi. suꝑnũ solatium
etiã temporaliter ꝑcipiant: qd tam̃ ñ tem¬
poraliter implorant. Saluari enĩ ñ ꝑpt̾
se. sed ꝑpt̾ aduersarioꝵ salutẽ concupiscuts:

Expanded text:
bi videlicet in tribulatione, ut e contra de gaudio scriptum est: Filii servorum tuorum inhabitabunt ibi . Sed videtur incertum utrum dicat: Propter superbiam malorum non exaudiet; an, propter superbiam malorum clamabunt. Intelligi autem melius potest, si non exaudiri potius propter malorum superbiam, quam clamare referantur. Nam dictum est, eo versu quo dicitur: Propter multitudinem violentorum clamabunt. Aliquid ergo nobis hoc versu innuitur quod paulo subtilius attendatur, quia saepe oppressi quidam dum clamaverint, ex se quidem merentur audiri, sed tamen eorum desideria propter opprimentium superbiam differuntur. Justus quippe Deus et suos permittit temporaliter opprimi, et violentorum malitiam nequiter augeri, ut dum horum vita in tribulatione deprehensi, supernum setiam temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter implorant. Salvari enim non propter se, sed pro adversariorum salute concupiscunt;
Abbreviated transcription (Latin):
nos gͥ ds. suꝑ iumenta terre & uolucres
cȩli: quia dũ hoc qd̾ sumus agnoscimꝰ.
nec carnis nos infirmitas deicit. nec suꝑ¬
bie sp̃s leuat. nec defluendoimis
subicimur: nec suꝑbiendo de subliib
mente. more uoluerum quasi leuitatis
ut & mentis humilitas. & carnis castimo
nia teneat᷑ : cito cognoscimus. qr alterũ
custoditur ex altero. Nam multis sepe
suꝑbia luxurię seminariũ fuit: quia dũ
eos sp̃s quasi in altum erexit: caro in in¬
fimis mersit. Hii enĩ prius secrete ele¬
uant᷑. sed postinodũ publice corruunt:
quia dũ occultis intumescunt motib cor¬
dis÷ aꝑtis eadunt lapsib corporis. Sic
sic elati iusta fuerant retributione ferien¬
di: ut quia suꝑbiendo se hominibus
preferunt: luxuriando usq ad ium̃toꝵ
similitudinẽ deuoluant᷑. Homo quippe
cũ in honore ess& ñ intellexit: cõparatꝰ
ẽ ium̃tis insipientib. & similis factus
est illis. Quasi scientię enim illos in al¬
tũ penna subleuauerat: de quib paulꝰ

Expanded text:
nos Deus super jumenta terrae et volucres coeli, quia dum hoc quod sumus agnoscimus, nec carnis nos infirmitas dejicit, nec superbiae spiritus elevat; nec defluendo imis subjicimur, nec superbiendo de sublimibus mente, more volucrum quasi levitatis unia teneatur, cito cognoscimus, quia alterum custoditur ex altero. Nam multis saepe superbia luxuriae seminarium fuit, quia dum eos spiritus quasi in altum erexit, caro in infimis mersit. Hi enim prius secreto elevantur, sed postmodum publice corruunt, quia dum occultis intumescunt motibus cordis, apertis cadunt lapsibus corporis. 824 Sic sic elati justa fuerant retributione feriendi, ut quia superbiendo se hominibus praeferunt, luxuriando usque ad jumentorum similitudinem devolvantur. Homo quippe cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis . Quasi scientiae enim illos in altum penna sublevaverat, de quibus Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
tia eius ꝑcussit suꝑbum. Quis hic suꝑb
alius appellatur. nisi ille qui dixit: ascen¬
dam suꝑ altitudinẽ nubium. similis ero
altissimo: Et de quo uoce di dr̃. Qui
factus est ut nullũ timer&: & ipse ẽ rex
suꝑ om̃s filios suꝑbiȩ. De quo etiã huic

Expanded text:
tia ejus percussit superbum. 46. Deus tia ejus percussit superbum. 46. Deus alius appellatur, nisi ille qui dixit: Ascendam super altitudinem nubium, similis ero Altissimo ? Et de quo voce Dei dicitur: Qui factus est ut nullum timeret, et ipse est rex super omnes filios superbiae . De quo eti
Abbreviated transcription (Latin):
ne eisdem pęnalis sit: non timoris est.
seo ammirationis. Quia uͦ quantus pa¬
uor sit ãmirationis eius intulit: nẽ ordi¬
nem nr̃ȩ salutis narrat. Sequit᷑. In for
Quid aliud maris nomine. quã presens se¬
culũ designatuꝵ ÷ in quo corda homi¬
num terrena querentium diuersis cogi¬
tationum fluctib intumescunt: Qui
elatione suꝑbiȩ concitati. dũ alterna
intentione se impetunt: quasi aduer¬
santes se unde collidunt. Sed iã uifor¬
titudine illius maria congregata sunt:
quia incaruato dño. discordantia secu-¬
larium corda concorditer credunt.
am petrus in mari ambulat: quia nimi¬
rũ xp̃i predicatorib. illa quondã tumi-¬
da. humili auditu corda substrata sunt:
ut recte etiam in euuangłio huius mun¬
di mansuetudinẽ figurauerit: qđ ꝓcel¬
losa maris aqua. dni pedib pręsso̾ tu-¬
more calcata est. Seo quonam inodo id
actum sit: aperitur dũ dr. Et pruden¬

Expanded text:
ne eis poenalis sit, non timoris est, ne eis poenalis sit, non timoris est, sed admirationis. Quia vero quantus pavor sit admirationis ejus intulit, nunc ordinem nostrae saluQuid aliud maris nomine, quam praesens saeculum designatur? In quo corda hominum terrena quaerentium diversis cogitationum fluctibus intumescunt, qui elatione superbiae incitati, dum alterna intentione se impetunt, quasi adversante se unda collidunt. Sed jam in fortitudine illius maria congregata sunt, quia incarnato Domino discordantia saecularium corda concorditer credunt. Jam Petrus in mari ambulat, quia nimirum Christi praedicatoribus illa quondam tumida humili auditu corda substracta sunt ut recte etiam in Evangelio hujus mundi mansuetudinem figuraverit, quod procellosa maris aqua Domini pedibus, presso tumore, calcata est. Sed quonam modo id actum sit aperitur, dum dicitur: Et pruden
Abbreviated transcription (Latin):
rent ad arcem & mȩ̨nia ciuitatis. Qͥa dũ
internã uitã denuntiant: ad alta nos mę-¬
nia suꝑnȩ ciuitatis leuant. Quȩ ꝓfecto
mȩnia: nisi humiles non ascendunt. Unde
illic & ab eadem sapientia subdit᷑. Si qͥs ẽ
paruulus: ueniat ad me. Ac si aꝑte dicat.
Q uisquis se apuo se magnũ estimat: aditũ
sibi mei accessus angustat. Quia tatito ad
me altius ꝑtingit᷑: quanto unuiscuiusq
mens apuo se uerius humiliat᷑. Sed qͣn¬
talib& quisq uirtute ꝓficiat ÷ qualib&
scientia excrescat: penetrare ñ sufficit.
quo nos conditor moderamnine iudicioꝵ
in plerisq ipsi ꝑtingere ad uoluntatis eiꝰ
celsitudinẽ preualent: qui eiusdẽ uolun¬
tatis premia denuntiantes uident. Qđ
sicut superius diximus. de feĩs quoq an¬
gelis nichil obstat intelligi: quia ipsȩ
quoq uirtutes cȩ̨lestium quę hunc sine
cessatione conspiciunt: in ipsa sua contẽ¬
platione contremiscunt. Sed isdẽ tremor

Expanded text:
rent ad arcem et moenia civitatis, quia dum rent ad arcem et moenia civitatis, quia dum internam vitam denuntiant, ad alta nos moenia supernae civitatis levant, quae profecto moenia nisi humiles non ascendunt. Unde illic ab eadem Sapientia subditur: Si quis est parvulus, veniat ad me . Ac si aperte dicat: Quisquis se apud se magnum aestimat, aditum sibi mei accessus angustat, quia tanto ad me altius pertingitur, quanto uniuscujusque mens apud severius humiliatur. talibet quisque virtute proficiat, qualibet scientia excrescat, penetrare non sufficit, quo nos conditor moderamine judiciorum in plerisque nec ipsi pertingere ad voluntatis ejus celsitudinem praevalent qui ejusdem voluntatis praemia denuntiantes vident. Quod, sicut superius diximus, de sanctis quoque angelis nil obstat intelligi, quia ipsae quoque virtutes coelestium, quae hunc sine cessatione conspiciunt, in ipsa sua contemplatione contremiscunt. Sed isdem tremor
Abbreviated transcription (Latin):
mum: excidit columpnas septẽ. Qui
ut se id de septem ȩccłis dixisse inno¬
tescer&e: secutus etiam sacramenta ipsa
diligenter inseruit dicens. Im molauit
uictimas: miscuit uinum: & ꝓposuit
mensam. Misit ancillas suas: ut uo ¶xui.¬
carent ad arcem. & mȩnia ciuitatis¬
dicenꝰ. Si quis est paruuilus: ueniat
ad ine. Immolauit enim dñs uicti¬
mas: se ipsum offerendo ꝓ nobis. Mis¬
cuit uinum: preceptoꝵ suoꝵ poculũ
ex narratione hẏstorica. & intelligentia
spiritali contemperans. Unde alias die¬
tum est. Calix in manu dñi: uini meri
pleuus iun mxto. Et posuit mensam
id est scripturam sacram: quę fessos ad
se atq ã scłi onerib uenientes pane uer¬
bi nos reficit: & contra aduersarios sua
refectione nos roborat. Unde alias ab
ȩccłia dr̃. Posuisti in conspectu meo men¬
sam: aduersus eos qui tribulant me
Misit ancillas suas. apostoloꝵ uidelic& ani¬
mas in ipso suo mitio infirmas: ut uoca¬

Expanded text:
mum, excidit columnas septem . Qui mum, excidit columnas septem . Qui ut id de septem Ecclesiis se dixisse innotesceret, secutus etiam sacramenta ipsa diligenter inseruit, dicens: Immolavit victimas, miscuit vinum, et proposuit mensam, 551 misit ancillas suas, ut vocarent ad arcem et maenia civitatis: Si quis est parvulus, veniat ad me . Immolavit enim Dominus victimas, seipsum offerendo pro nobis. Miscuit vinum, praeceptorum suorum poculum ex narratione historica et intelligentia spiritali contemperans. Unde alias dictum est: Calix in manu Domini, vini meri, plenus est misto . Et posuit mensam, id est Scripturam sacram, quae fessos ad se atque a saeculi oneribus venientes pane verbi nos reficit, et contra adversarios sua refectione nos roborat. Unde et alias ab Ecclesia dicitur: Posuisti in conspectu meo mensam, adversus eos qui tribulant me . Misit ancillas suas, apostolorum videlicet animas, in ipso suo initio infirmas, ut voca
Abbreviated transcription (Latin):
Quid aliud columpnas cęli: quã uł scõs
angłos. uel summos ȩccłiȩ predicatores
appellat us Suꝑ quos in celestib crescets.
uniuersa spiritalis fabricȩ surrexit
structura: sicut alias sc̃a scriptura tes¬
tat᷑ dicens. Qui uicerit: faciam illum
columpnã in templo di mei. Nã quis¬
qͥs in dĩ oꝑe recta intentione firmat᷑.
columpna instructura fabricę spirita¬
lis erigit᷑: ut in hoc templo qđ est
ȩccłia positus. & utilitati sit & decori
Eos uͦ iob columpnas cęliquos apłs cõ
lumpnas uocat ęccłiȩ dicens. Petrus
& iacob & iohannes. qui uidebantur
columpnȩ ẽẽ: dextras dederunt michi.
Possumus etiam columpnas cęli. & ipsas
ȩccłias ñ inconuenienter accipere: quȩ
multę unã catholicam faciunt. toto ter¬
rarũ orbe diffusam. Unde & septem
ȩccłis scribit iohannes apłs: ut unam
catholicam septiformis gr̃ȩ pleuã spũ
designar&. Et de dño nouimus dixisse
salomonẽ. Sapientia ȩdificauit sibi do-¬

Expanded text:
Quid aliud columnas coeli quam vel sanctos angelos, vel summos Ecclesiae praedicatores appellat? Super quos in coelestibus crescens universa spiritalis fabricae structura surrexit, sicut alias sancta Scriptura testatur, dicens: Qui vicerit, faciam illum columnam in templo Dei mei . Nam quisquis in Dei opere recta intentione firmatur, columna in structura fabricae spiritalis erigitur, ut in hoc templo, quod est Ecclesia, positus, et utilitati sit et decori. Eos vero Job columnas coeli quos Apostolus columnas vocat Ecclesiae, dicens: Petrus, et Jacobus, et Joannes, qui videbantur columnae esse, dextras dederunt mihi . 43. Possumus etiam columnas coeli et ipsas Ecclesias non inconvenienter accipere, quae multae unam catholicam faciunt toto terrarum orbe diffusam. Unde et septem Ecclesiis scribit Joannes apostolus, ut unam catholicam septiformis gratiae plenam spiritu designaret . Et de Domino novimus dixisse Salomonem: Sapientia aedificavit sibi do
Abbreviated transcription (Latin):
enim dicta fallatia ueraciter reprehen¬
dit: audita cogitans atq hȩc ex regula
ueritatis pensans. uerba ante dm̃ ponit:
quia apud se in conspectu ueritatis exa-¬
minat : quid foris contra fallaciã decer¬
nat. Ante dm̃ quippe uerba ponere est:
considerato intimo iudice exteriora di
cta pensare. Uir gͥ sc̃s. ab amicis suꝑbi-¬
entib uerba sua ante dm̃ poni posse ñ
estimat. Ac si aꝑte dicat. Idcirco quȩ
loquor pon̾e aute deũ iudicẽ non ualetis:
quia eius uobis faciem peccantes abscon.¬
ditis. Quod tamen et ex typo sanctȩ
eccłiȩ nil obstat intelligi. Quȩ cũ de
infirmis suis ab hereticoꝵ irrisione re¬
prehendit᷑. ipsam irrisionis eoꝵ astutiã
dedignat᷑ : quia tolerabilius dõ est. ut
in infirmitãte quis atq ignorantia cũ
humilitate iaceat: quã cũ elatione al¬
ta cõprehendat. Sed quia sc̃s uir multa
contra eos ꝓtulit. qui fugitiua potesta¬
te suꝑbiunt. & uentosis honorib intu¬

Expanded text:
enim dicta fallacia veraciter reprehenenim dicta fallacia veraciter reprehendit, audita cogitans, atque haec ex regula veritatis pensans, verba ante Deum ponit: quia 541 apud se in conspectu veritatis examinat, quid foris contra fallaciam decernat. Ante Deum quippe verba ponere est conscta pensare. Vir igitur sanctus ab amicis superbientibus, verba sua ante Deum poni posse non aestimat. Ac si aperte dicat: Idcirco quae loquor ponere ante judicem non valetis, quia ejus vobis faciem peccantes absconditis. Quod tamen et ex typo sanctae Ecclesiae nil obstat intelligi. Quae cum de infirmis suis ab haereticorum irrisione reprehenditur, ipsam irrisionis eorum astutiam dedignatur, quia tolerabilius Deo est ut in infirmitate quis atque ignorantia cum humilitate jaceat, quam cum elatione alta comprehendat. Sed quia sanctus vir multa contra eos protulit qui fugitiva potestate superbiunt, et ventosis honoribus intu
Abbreviated transcription (Latin):
non est. mentitum me arguere quis po¬
test: dũ scilic& nouerimus qđ fallacẽ
reprehendere cuilib& lic&as Seo si lo¬
quentis sensum subtili interrogatione
discutimus: quam sint recta quȩ ꝓtulit¬
citius inuenimus. Iustus namq & si qͥd
umquã delinquendo loquit᷑: dignũ
non est ut ab iniustis & praue uiuentib
iudicet᷑. Unde sc̃s uir amicoꝵ suꝑbiã
deprimens. non solũ si ita est. uerũ etiã
si ita non est ut ꝓtulit. nequaꝗͣ se re¬
prehendi posse confidit: quia nimirũ
illi recte redarguere falsa possunt. qui
falsa agere nesciunt. Nam correptiotuis
ausum contra fallatiã ꝑduut: qͥ adhuc
fallaciter uiuunt. Ait gͣ. Qđ si ñ ita ẽ.¬
quis me poterit arguere eẽ mentitum as
Ac si aꝑte dicat. Ita sunt cuncta ut ꝓtuli.
Quȩ tam̃ si ita non essent. a uobis redargui
nequaꝗͣ possem: quia dum adhuc ꝓprie
succumbitis. alienã reprehendere falla¬
tiam non ualetis. Ubi & apte subditur:
& ponere ante dm̃ uerba mea. Quisqͥs

Expanded text:
non est ita, mentitum me arguere quis potest, dum scilicet noverimus quod fallacem reprehendere cuilibet licet? Sed si loquentis, sensum subtili interrogatione discutimus, quam sint recta quae citius invenimus. Justus namque etsi quid unquam delinquendo loquitur, dignum non est ut ab injustis et prave viventibus judicetur. Unde sanctus vir amicorum superbiam deprimens, non solum si ita est, verum etiam si ita non est ut protulit, nequaquam se reprehendi posse confidit, quia nimirum illi recte redarguere falsa possunt, qui falsa agere nesciunt. Nam correptionis ausum contra fallaciam perdunt, qui adhuc fallaciter vivunt. Ait ergo: Quod si ita quis me poterit arguere eAc si aperte dicat: Ita sunt cuncta ut protuli. Quae tamen si ita non essent, a vobis redargui nequaquam possem, quia, dum adhuc propriae succumbitis, alienam reprehendere fallaice ponderanda.---Ubi et apte subditur: Et ponere ante Deum verba mea. Quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
iustos accipimus. tenebrarum u̾ appellati¬
one peccatores: unde & paulus dicit.
cratis aliquando tenebrȩ. ñc̃ au lux in dño:
hoc ipsum qđ diximus sentiri nil ob¬
stat. quia ꝑfectȩ ȩternitatis scientia
nulli tribuit᷑: quousq cursus iustoꝵ

Expanded text:
justos accipimus, tenebrarum vero appellatijustos accipimus, tenebrarum vero appellatione peccatores unde et Paulus dicit: Eratis aliquando tenebrae, nunc autem lux in hoc ipsum quod diximus sentiri nil obstat, quia perfecta aeternitatis scientia nulli tribuitur, quousque cursus justorum
Abbreviated transcription (Latin):
ab altitudine fantasiȩ suȩ. Exclainare enĩ¬
mens huinana in ammiratione cõpellitur.
dũ altitudine considerationis. in requisi¬
tionib suis. eo ipso quo latius extendit᷑
angustat᷑. Uel certe quia solium dĩ ipsi
nos sumus: uultum solii sui non immeri¬
to tenere dr: dũ nr̃a scientia ꝓgredi ad
altiora ꝓhibetur. Suꝑ qđ solium suum
nebulam suã ds aspergere dr: quia inui¬
sibilis maneus. occulta suꝑ nos iudicia
exerit: ut & fiat in promptis qđ uidere
possimus: & tamen origo facti lateat in
abditis. ut cur fiat nescire debeainus.
aquis: usq dum finiant᷑ lux & tenebrȩ.
Quia plerumq in sacro eloquio ut supra dix̧¬
uus. aquarum nomine popłi designant᷑:
a quas dñs termino circumdat. quia hu¬
mani generis scientiam moderat᷑: ut qͦ¬
usq uicissitudines alternantiũ tempoꝵ¬
transeant: ꝑfecte ad cognitionẽ claritatiˢ
intimȩ non ꝑtingat. Sin uͦ lucis nomine

Expanded text:
ab altitudine fantasiae suae Habacuc Iab altitudine fantasiae suae Habacuc Imens humana in admiratione compellitur, dum in altitudine considerationis in requisitionibus suis eo ipso quo latius extenditur, angustatur. Vel certe, quia solium Dnos sumus, vultum solii sui non immerito tenere dicitur, dum nostra scientia progredi ad altiora prohibetur. Super quod solium suum nebulam suam Deus aspergere dicitur, quia invisibilis manens, occulta super nos judicia exerit, ut et fiat in promptis quod videre possimus, et tamen origo facti lateat in abditis, ut cur fiat nescire debeamus. aquis, usque dum finiantur lux et tenebrae.Quia plerumque in sacro eloquio, ut supra diximus, aquarum nomine populi designantur, aquas Dominus termino circumdat, quia humani generis ita scientiam moderatur, ut quousque vicissitudines alternantium temportranseant, perfecte ad cognitionem claritatis intimae non pertingat. Sin vero lucis nomine
Abbreviated transcription (Latin):
tate uideat᷑. Unde ei & in canticis can¬
rit. fugit nos dicimus: quando id qđ
uolumus memoria non tenemus. Sc̃ã
gͦ eccłia postquã mortẽ ac resurrectionẽ
dñi. ascensionẽq descripsit. clamat ei
ꝓphetico plena spũ: fuge dilecte mi. fuge.
Ac si dicer&. Tu qui ex carne comprehensi-¬
bilis factus es. ex diuinitate tua intelli¬
gentiam nr̃i sensus excede: & in te ipso
nobis in comprehensibilis ꝑmane. Ten&
gͦ uultum solii sui: qui maiestatis suȩ po¬
solium anglicas uirtutes accipimus. ip¬
sis quippe uelut sedi regiȩ presid&e: sui
nobis solii uultum ten&: quia quã diu
in hac mortali carne subsistius: quę
quanta ue sint illa angłoꝵ misteria
non uidemus. Et expandit suꝑ illud ne¬
bulam suã: quia ꝓculdubio & cor nr̃m
ad querendum subleuat: & tam̃ occulta
moderatione agitur. ut ipsa requisitio¬
nis suȩ unmensitate reprimat᷑. Unde
scriptum est. Dedit abyssus uocẽ suã:

Expanded text:
tate videatur. Unde ei et in Canticis cantate videatur. Unde ei et in Canticis canrit. Fugit nos, dicimus, quando id quod volumus memoria non tenemus. Sancta ergo Ecclesia postquam mortem ac resurrectionem Domini, ascensionemque describit, clamat ei prophetico plena spiritu: Fuge, dilecte mi, fuge. Ac si diceret: Tu qui ex carne comprehensibilis factus es, ex divinitate tua intelligentiam nostri sensus excede, et in teipso nobis incomprehensibilis permare. Tenet ergo vultum solii sui, quia majestatis suae posolium angelicas virtutes accipimus, ipsis quippe velut sedi regiae praesidet, sui nobis 550 solii vultum tenet, quia quandiu in hac mortali carne subsistimus, quae quannon videmus. Et expandit super illud nebulam suam, quia procul dubio et cor nostrum ad quaerendum sublevat, et tam occulta moderatione agitur, ut ipsa inquisitionis suae immensitate reprimatur. Unde scriptum est: « Dedit abyssus vocem suam,
Abbreviated transcription (Latin):
mit terrena inhabitatio sensũ multa co¬
gitantẽ. A uidendo gͦ eo nebula asꝑgi¬
mur: quia ipsa nr̃ȩ ignorantiȩ obscurita¬
ligo sub pedib eius. & ascendit suꝑ che¬
rubin & uolauit: uolauit suꝑ pennas
uentoꝵ: & posuit tenebras latibulũ suũ.
C aligo est namq ei sub pedib: quia ñ eã
claritate ab inferiorib cernit᷑. qua in
superiorib dominat᷑. Ascendit enĩ suꝑ
cherubim & uolauit. Cherubim qͥppe
plenitudo scientiȩ dr. Proinde suꝑ ple¬
nitudinẽ scientiȩ ascendisse ꝑhibetur.
& uolasse: quia maiestatis eius celsitu¬
dinẽ scientia nulla cõprehendit. Uo¬
lauit g̃: quia longe in altũ ab intellectu
nr̃o se rapuit. Uolauit suꝑ pennas uen¬
toꝵ: quia scientiam transcendit animaꝵ.
Qui posuit tenebras latibulũ suũ: quia
dũ caligine nr̃ȩ infirmitatis obscuram᷑.
ꝑ ignorantiã nr̃am nobis abscondit᷑: ne
a nobis modo in ȩterna & intima clari-¬

Expanded text:
imit terrena inhabitatio sensum multa coimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . A videndo ergo eo nebula aspergimur, quia ipsa nostrae ignorantiae obscuritaligo sub pedibus ejus, et ascendit super cherubim, et volavit, volavit super pennas ventorum, et posuit tenebrasCaligo est namque ei sub pedibus, quia non ea claritate ab inferioribus cernitur, qua in superioribus dominatur. Ascendit enim super Cherubim et volavit. Cherubim quippe plenitudinem scientiae dicitur. Proinde super plenitudinem scientiae ascendisse perhibetur et volasse, quia majestatis ejus celsitudinem scientia nulla comprehendit. Volavit igitur, quia longe in altum ab intellectu nostro se rapuit. Volavit super pennas ventorum, quia scientiam transcendit animarum. Et posuit tenebras latibulum suum, quia dum caligine nostrae infirmitatis obscuramur per ignorantiam nostram nobis absconditur, ne a nobis modo in aeterna et intima clari
Abbreviated transcription (Latin):
predicatio cũ auditoris sui incrementis
crescat. Sic quippe agere unusqͥsq p̃dica¬
tor deb&. sicut cũ illo diuinitus agitur:
ut nequaꝗͣ cuncta quȩ sentit ufirmis in¬
sinu&: quia & quousq ipse carne morta¬
litatis infirmus est. ea quę suꝑna sunt
cuncta non sentit. Predicare gͦ rudib
non deb& quantũ cognoscit: quia & ip¬
se de suꝑuis mysteriis cognoscere ñ ual&
quanta sint. Hinc est enim qđ paulus
apłs. postꝗͣ mysteriis cęlestib interfuit.
dicit. Uidemus nunc ꝑ speculũ in enig¬
inate: tunc aũ faciȩ ad faciem. Unde &¬
sui: & expandit suꝑ illud nebulam suam.
In uultu. sol&e cognitio de monstrari. So¬
lii gͣ enis uultus tenet᷑: quia a nobis in
hac uita regni eius gła. non quanta in¬
trinsecus habetur agnoscit᷑. Suꝑ qͦ recte
expandi nebula đrtꝰ quia sicut est illa
cȩlestis regniꝰ gła non uidetur: nã corpꝰ
qđ corrumpit᷑ ad grauat animã: & depͥ

Expanded text:
praedicatio cum auditoris sui incremen tis praedicatio cum auditoris sui incremen tis crescat. Sic quippe agere unusquisque praedicator debet, sicut cum illo divinitus agitur, ut nequaquam cuncta quae sentit infirmis insinuet, quia et quousque ipse carne mortalitatis infirmus est, ea quae superna sunt cuncta non sentit. Praedicare ergo rudibus non debet quantum cognoscit, quia et ipse de supernis mysteriis cognoscere non valet quanta sint. Hinc est enim quod Paulus apostolus, postquam mysteriis coelestibus interfuit, dicit: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Unde sui, et expandit super illud nebulam suam. - In vultu solet cognitio demonstrari. Solii ergo ejus vultus tenetur, quia a nobis in hac vita gloria regni ejus non quanta intrinsecus habetur, agnoscitur: super quod recte expandi nebula dicitur, quia sicut est, illa coelestis regni gloria non videtur. Nam, « corpus quod corrumpitur aggravat anima
Abbreviated transcription (Latin):
fodit. & cooperiat. ne illuc bos uel asinꝰ
ruat: id est qui in sacro eloquio iam alta
intelligit. sublimes sensus coram ñ capi
entib ꝑ silentium tegat: ne ꝑ scandalũ
mentis aut fidelem paruulũ. aut inifi¬
delem qui credere potuiss& interimat.
Ex morte enum iumentoꝵ deb& precium:
quia illud scilic& amisisse conuincit᷑. un¬
de ad agendã penitentiã reus tenetur.
O perienda est itaq cisterna: quia coram
paruulis mentib tegenda est alta scien¬
tia: ne uude cor docentiũ ad sũma at¬
tollit᷑. inde iufirinitas auditoꝵ ad ima
quas in nubib: ut non erumpant parit̃
deorsum. Pariter uamq aquȩ erũperent.
si coram infirmis auditorib. quanta est
scientia ex ore loquentium emanar&e:
si simul se om̃is plenitudo predicationis
effunder&: & nichil sibi cũ ꝓficientib re-¬
seruar&. Dignũ quippe est. ut qui p̾̃dicat.
audientis modũ consider&: quatinus ipsa

Expanded text:
fodit, cooperiat, ne illuc bos vel asinus fodit, cooperiat, ne illuc bos vel asinus ruat, id est, qui in sacro eloquio jam alta inteentibus per silentium tegat, ne per scandalum mentis aut fidelem parvulum, aut infidelem, qui credere potuisset, interimat. Ex morte enim jumentorum debet pretium, quia illud scilicet admisisse convincitur, unde ad agendam poenitentiam reus tenetur. Operienda est itaque cparvulis mentibus tegenda est alta scientia, ne unde cor docentium ad summa attollitur, inde infirmitas auditorum ad ima quas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum. Pariter namque aquae erumperent, si coram infirmis auditoribus, quanta est scientia ex ore loquentis emanaret, si simul se omnis plenitudo praedicationis effunderet, et nil sibi cum proficientibus reservaret. Dignum quippe est ut qui praedicat audientis modum consideret, quatenus ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
& rogauit ut ã terra reducer& pusillũ:
& ita sedens predicabat turbis. Per na-
uẽ petri quid aliud quã cõmissa petro
ȩccłia designat᷑ as De qua ut dñs turbis
confluentib predic& : eam a terra pau¬
lulũ reduci iub&. Quam nec in altum
duci. & tamen a terra precipit remoue¬
ri: ꝑfecto significans predicatores suos
rudib debere popłis nec alta nimis de
celestib. nec tamen terrena predicare.
Aqua itaq ligat᷑ in nubib: quia predicatoꝵ
scientia infirmoꝵ mentib loquens. quan¬
tũ sentire ual& docere ꝓhibet᷑. Nã plerũq
si auditoris cor uerbi unmensitate corrum¬
pit᷑. lingua docentium in discretionis pęna
erit tisteruã & foderit. & non operuerit
eam: ceciderit q bos uel asinus in eam:
ualido scripturȩ sacrȩ archaua penetrare.
Q uid aũ ꝑ bouem & asinum. id est mundũ
inmundũq animal: nisi fidelis qͥsq
uel infidelis accipit᷑.s Qui gͦ cisternam

Expanded text:
et rogavit ut a terra reduceret pusillum, et rogavit ut a terra reduceret pusillum, et ita sedens prvem Petri quid aliud, quam commissa Petro Ecclesia figuratur. De qua, ut Dominus turbis confluentibus praedicet, eum a terra paululum reduci jubet. Quam non in altum duci, et tamen a terra praecipit removeri, profecto insinuans praedicatores suos, rudibus debere populis nec alta nimis de coelestibus, nec tamen terrena praedicare. Aqua itaque ligatur in nubibus, quia praedicatorum scientia infirmorum mentibus loquens, quantum sentire valet, loqui prohibetur. Nam plerumque si auditorum cor, verbi immensitate corrumpitur, lingua docentium indiscretionis poena erit cisternam, et foderit, et non operuerit eam, cecideritque bos, vel asinus in eam, valido Scripturae sacrae arcana penetrare? Quid namque per bovem et asinum, id est mundum immundumque animal, nisi fidelis quisque vel infidelis accipitur? Qui ergo cisternam
Abbreviated transcription (Latin):
tillatione uerboꝵ nutriens. nubes illa
loquebatur dicens. Non potui loqui uo-¬
bis quasi spirit᷑alib: seo quasi carnalib.
Tamꝗ̃ paruulis in xp̃o: lac uobis potum
dedi non escam. Quis enĩ ferre potuis¬
set:si raptus ad t̾cium celũ. raptus in para¬
dẏsũ. etiam archana uerba audiens quȩ
dici hominib non licer&. tam unmensos
suꝑnę scientię sinus aperir& as Aut cuiꝰ
non uirtutẽ auditoris opprimer&: si ea
quȩ intrinsecus haurire poterat. in qͣn¬
tũ carnis lingua sufficera&. extrinsecus
inundans. aquę huius immensitas e
inundatione scientię. sed moderata pre¬
dicationis distillatione foueant᷑: ligat
ds aquas in nubib. ut ñ erumpant parit̃
deorsum : quia doctoꝵ predicationẽ tẽ¬
perat: ut auditoꝵ infirmitas dictoꝵ ro-¬
re nutrita conualescat. Qđ bene in e¬
uuangelio mystica descriptione narrat᷑:
dũ dr̃. Ascendit iħs in nauiculã petri.

Expanded text:
tillatione verborum nutriens, nubes illa tillatione verborum nutriens, nubes illa loquebatur, dicens: Non potui loqui vobis quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus, tanquam parvulis in Christo lac vobis potum dedi, non escam . Quis enim ferre potuisset, si raptus ad tertium coelum, raptus in paradisum, etiam arcana verba audiens quae loqui homini non liceret, tam immensos supernae scientiae sinus aperiret ? Aut cujus non virtutem auditoris opprimeret, si ea quae intrinsecus haurire poterat, in quantum carnis lingua sufficeret, extrinsecus inundans aquae hujus immensitas eminundatione scientiae, sed moderata praedicationis distillatione foveantur, ligat Deus aquas in nubibus, ut non erumpant pariter deorsum, quia doctorum praedicationem temperat, ut auditorum infirmitas, dictorum rore nutrita convalescat. Quod bene in Evangelio mystica descriptione narratur, dum dicitur: Ascendit Jesus in naviculam Petri,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfunda uerba ex ore uiri: & torrens
redundans fons sapientiȩ. Aqua sig¬
nari scientiam: dauid ꝓpħa testat᷑ di¬
cens. Tenebrosa aqua in nubib aeris:
id est occulta scientia in propħis. Qui
ante aduentũ dñi dũ occultis sacram̃¬
tis grauidi. mysteria immensa gestare:
intuentiũ oculis eoꝵ intelligentia cali¬
gabat. Nubium uͦ nomine. quid hoc in¬
circumquaq transmissi: & uerbis noue¬
dix̃. Qui sunt isti qui ut nubes uolant.
hac locutione sua ad laudẽ di. initia nas¬
centis eccłiȩ desiderat exordiri: studet
eius ordinem ab apłoꝵ predicatione
narrare: qui curauerunt sumopere ru¬
dib popłis plana & capabilia. ñ sũma
atq ardua predicare. Nam si scientiã
scãm quȩ hic aquȩ nomine designatur.
ut hauriebant corde ita ore funderent.
immensitate eius auditores suos opprime¬
rent potius quam rigarent. Unde re¬
ligata intrinsecus scientia ut ñ pariter
deorsum trumper&: auditores suos dis¬

Expanded text:
profunda verba ex ore viri, et torrens profunda verba ex ore viri, et torrens redundans fons sapientiae . Aqua signari scientiam David propheta cens: Tenebrosa aqua in nubibus aeris , id est occulta scientia in prophetis; quia ante adventum. Domini dum occultis sacramentis gravidi immensa mysteria gestarent, intuentium oculis eorum intelligentia caligabat. Nubium vero nomine, quid hoc circumquaque transmissi, et verbis novedixit: Qui sunt isti, qui ut nubes volant? hac locutione sua ad laudem Dei initia nascentis Ecclesiae desiderat exordiri, studet ejus ordinem ab apostolorum praedicatione narrare, qui curaverunt summopere rudibus populis plana et capabilia, non summa atque ardua praedicare. Nam si scientiam sanctam, quae hic aquae nomine designatur, ut hauriebant corde, ita ore funderent, immensitate ejus auditores suos opprimerent potius quam rigarent. Unde religata intrinsecus scientia, ut non pariter deorsum erumperet, auditores suos dis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ propħam dr̃. Om̃s gentes uelut nichi¬
lum & inane reputatȩ sunt. In eo gͦ
nichilo terra suspenditur. qđ prius ua¬
cuum ab aquilone tenebat᷑: quia illa
corda gentilium repleta sunt caritate
di: quȩ pressa prius fuerant torpore dia¬
delitas: & ꝑ terram sicut diximus sc̃ȩ ȩccliȩ
fructificatio designari. Uir gͦ sc̃s casum
iudeȩ pereuntis aspiciat: & gentilitatis
merita ad ueniam redeuntis cernat. ac
dicat. Qui extendit aquilonẽ suꝑ uacuũ:
& appendit terrã suꝑ nichili. Nã quia
iudeoꝵ corda ã fide uacua diabolo sunt
subdita: extendit aquilonẽ suꝑ uacuũ.
Quia uͦ nullis existentib meritis. sic̃ dictũ
est. ꝓ nichilo saluos facies eos. suꝑ gen
Appendit terrã suꝑ nichili. Hoc uͦ quo or¬
dine factum sit: mirifica subdens ratio¬
ne contexit. Ait enim Qui ligat aquas
in nubib: ut non erumpant pariter de¬
orsum. Quio hoc loco aquã nisi scientiã:
aqua scientia dicatur: salomone
attestante didicimus. qui ait. Aqua

Expanded text:
 prophetam dicitur: Omnes gentes velut nihilum et inane reputatae sunt . In eo ergo nihilo terra suspenditur, quod prius vacuum ab Aquilone tenebatur, quia illa corda gentilium repleta sunt charitate Dei, quae pressa prius fuerant torpore diadelitas; et per terram, sicut diximus, sanctae Ecclesiae fructificatio designari. Vir ergo sanctus causam Judae pereuntis aspiciat, et gentilitatis merita ad veniam redeuntis cernat; et dicat: Qui extendit aquilonem super vacuum, et appendit terram super nihilum. Nam quia Judaeorum corda fide vacua, diabolo sunt subdita, extendit aquilonem super vacuum. Quia vero nullis existentibus meritis sicut dictum est: Pro nihilo salvos facies eos , super gAppendit terram super nihilum. Hoc vero quo ordine factum sit, mirifica subdens ratione contexit. Ait eniin nubibus suis, ut non erumpant pariter deorsum. Qui aqua scientiattestante didicimus, qui ait: Aqua
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ queritis s Cui ilico responderunt. Iħm
nararenum. Quib cum repente dicer&
ego sũ. uocẽ solũmodo mitissimȩ respon¬
sionis edidit: & armatos ꝑsecutores suos
ꝓtinus in terrã strauit. Quio gͦ facturꝰ
est. cũ iudicaturus uenerit: qui una uo¬
ce hostes suos ꝑculit. etiam cũ uidican¬
dus uenit .s Qđ est illuo iudicium qđ
inmortalis exerit: qui in una uoce non
potuit ferri moriturus as Quis eiꝰ iram
toler&: cuius & ipsa non potuit mansue¬

Expanded text:
Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Quem quaeritis? Cui illico responderunt: Jesum Nazarenum. Quibus cum repente diceret, Ego sum, vocem solummodo mitissimae responsionis edidit, et armatos persecutores suos protinus in terram stravit. Quid ergo facturus est, cum judicaturus ce hostes suos perculit, etiam cum judicandus venit? Quod est illud judicium quod immortalis exerit, qui in una voce non potuit ferri moriturus? Aut quis ejus iram toleret, cujus et ipsa non potuit mansue
Abbreviated transcription (Latin):
in quo nil ex culpȩ debito inuenit. Drĩs
ut nobis mors debita non nocer&.
Bene itaq dictum est. prudentia eius
ꝑcussit suꝑbum: quia antiquus hostis
ꝑ excessum presumptionis suȩ eũ etiã
ꝑdidit: quẽ iniq̃ ꝑsuasionis lege pos¬
sedit. Et dũ audacter eum inꝰ quo
nichil sibi cõpetebat appetiit: iure
illũ quẽ quasi iuste tenebat amisit.
Prudentia itaq non uirtute ꝑcussus
est: qui dũ ad tẽꝑ tandũ dm̃ soluit᷑.
ab homine possidendo religat᷑ : ut
inde eum qui sub ipso erat ꝑderet:
unde cũ illo qui suꝑ ipsum est congre¬
di presumpsiss&. Occiso aũm carne dño
quȩ predicatores eius uirtutis gła sit
sequuta: narrat᷑ cũ subdit᷑. Sp̃s eius¬
ornauit cȩlos. Quos cęlos: nͥ eos de
quib scriptum est. cęli enarrant glo¬
riam di . Quos tunc ornauit sp̃s
cũ repleuit: qđ luca referente didi¬
cimus. qui ait. factus est repente so
uehementis: & repleuit totã domum

Expanded text:
in quo nil ex culpae debito invenit. Dominuin quo nil ex culpae debito invenit. Dominuut nobis mars debita non noceret. Bene itaque dictum est: Prudentia ejus percussit superbum, quia antiquus hostis per excessum praesumptionis suae eum etiam perdidit quem iniquae persuasionis lege possedit; et dum audacter eum in quo nihil sibi competebat appetiit, jure illum quem quasi juste tenebat amisit. Prudentia itaque non virtute percussus est, qui dum ad tentandum Deum solvitur, ab homine possidendo religatur, ut inde eum qui sub ipso erat perderet, unde cum illo qui super ipsum est congredi praesumpsisset. Occiso autem carne Domino, quae praedicatores ejus virtutum gloria sit secuta, narratuornavit coelos. - Quos coelos, nisi eos de quibus scriptum est: « Coeli enarrant gloriam Dei? » Quos tunc ornavit Spiritus, cum replevit quod Luca referente, didicimus qui ait: « Factus est repente de vehementis, et replevit totam domum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ peccatorib uictimã sine peccato:
quȩ & humanitate mori. & iusticia
mundare potuiss&. Hunc gͦ cũ post
baptisma uidit antiquus hostis. mox
temptationib impetiit÷ & ꝑ diuersos
aditus ad interiora eius molitus itre¬
pere. uictus est: atq ipsa in expugna¬
bilis mentis eius integritate prostratus.
Sed quia ad interiora non ualuit. ad
eius se exteriora conuertit: ut quia
mentis uirtute uictus est. eũ quẽ de¬
cipere temptatõne ñ ualuit. carnis
saltem uideret᷑ morte superare: atq¬
in illud qđ ex nobis mortalib mediator
acceperat. Seo ubi potuit aliqͥo facere
ibi exoĩ parte deuictus est. Et unde
exterus accepit potestatẽ dominicȩ
carnis occidendȩ: inde interior po-¬
testas eius qua nos tenebat occisa ẽ.
Ipse namq interius uictus est: dũ
quasi uicit exterius. Et qui iure no:
debitores mortis tenuit. iure in nob̃
ius mortis amisit: quia ꝑ fatellites
suos eius caruẽ perimendã appetiit:

Expanded text:
pro peccatoribus victimam sine peccato, pro peccatoribus victimam sine peccato, quae et humanitate mori, et justitia mundare potuisset. Hunc ergo, cum post baptisma vidit antiquus hostis, mox tentationibus impetiit, et per diversos aditus ad interiora ejus molitus irrepere, victus est, atque ipsa inexpugnabilis mentis ejus integritate prostratus. Sed quia ad interiora non valuit, ad ejus se exteriora convertit, ut quia mentis virtute victus est, eum, quem decipere tentatione non valuit, carnis saltem videretur morte superare, atqin illud, quod ex nobis mortalibus mediator acceperat. Sed ubi potuit aliquid facere, ibi ex omni parte devictus est: et unde accepit exterius potestatem dominicae carnis occidendae, inde interior potestas ejus, qua nos tenebat, occisa est. Ipse namque interius victus est, dum quasi vicit exterius: et qui nos jure debitores mortis tenuit, jure in nobis jus 553 mortis amisit, quia per satellites suos ejus carnem perimendam oppetiit,
Abbreviated transcription (Latin):
N ecesse est gͦ exemplaria cęlestiũ biˢ mun¬
dari: ipsã autẽ cȩlestia meliorib hostiis
quã istis. Ergo si bruta animalia ꝓꝑt̃
ratiouale animal. id est ꝓ homine dig¬
nȩ uictimȩ ñ fuerunt: requirendus erat
homo qui ꝓ hominib offerri debuiss&:
ut ꝓ rationali peccante. rationalis hostia
mactaret᷑. Sed quid qđ homo sine pec¬
cato inueniri non poterat.s & oblata ꝓ nob̃
hostia quando nos a peccato inundare
potuiss&e: si ipsa hostia peccati contagio
non carer& as Inquinata quippe: inqͥua¬
tos mundare non possae. Ergo ut ra¬
tionalis hostia ess&: homo fuerat of¬
ferendus. Ut uero a peccatis munda¬
r& hominẽ: homo & sine peccato. Seo
qͥs essce homo sine peccato: si ex peccati
cõmixtione descender&s Proinde ue¬
nit propter nos in utero uirginis filiꝰ
di: ibi ꝓ nobis factus est homo. Sũpta
est ab illo natura:non culpa. fecit ꝓ
nobis sacrificium corpus suũ: exhibuit

Expanded text:
Necesse est ergo exemplaria coelestium his munNecesse est ergo exemplaria coelestium his mundari, ipsa autem coelestia melioribus hostiis, quam istis . Ergo si bruta animalia propter rationale animal, id est pro homine dignae victimae non fuerunt, requirendus erat homo, qui 403 pro hominibus offerri debuisset, ut pro rationali peccante rationalis hostia mactaretur. XIX. Sed quid, quod homo sine peccato inveniri non poterat: et oblata pro nobis hostia quando nos a peccato mundare potuisset, si ipsa peccati contagione non careret? Inquinata quippe inquinatos mundare non posset. Ergo ut rationabilis esset hostia, homo fuerat offerendus: ut vero a peccatis mundaret hominem, homo et sine peccato. Sed quis esset homo sine peccato, si ex peccati commixtione descenderet? Proinde venit propter nos in utero Virginis Filius Dei, ibi pro nobis factus est homo. Sumpta est ab illo natura non culpa, fecit pro nobis sacrificium corpus suum, exhibuit
Abbreviated transcription (Latin):
Tu humiliasti sicut uulneratũ suꝑbum.
Sed quauis sumplici naturȩ diuinitatis
ñ sit aliud ẽẽ & aliuo sapere. nec aliud
sapere & aliud fortem eẽ ͥ quippe quia
ipsa fortitudo quȩ sapientia. & ipsa
sapientia quȩ diuinitatis essentia est
uigilanter tam̃ intuendũ puto: qđ
uir iste ꝓphetico plenus spu. suꝑbũ di¬
abolum prudentia dĩ potius maluit
dicere. quã fortitudine cẽ ꝑcussum.
Non enim ait fortitudo: seo prudentia
eiis ꝑcussit suꝑbum. Nam quãuis sicut
dictũ est ꝓpt̾ naturam simplicem dei fortitu¬
do sapientia sit: dñs tamen diabolum
quantũ ad faciem spectat. non uirtute.
seo ratione superauit. Ipse namq diabo.¬
supplantans. sub captiuitate sua quasi
iuste tenuit hominẽ: qui libero arbitrio
ꝯelitꝰ. sibi ci iniusta suadenti consensit. Ad urt̃a
ficium poterat pro absoluendis homi¬
nib inueniri .s Neq & enim iustũ fuit:
ut ꝓ rationali homine. brutoꝵ animali¬
um uictime cederent᷑. Uncte ait apłs

Expanded text:
miliasti, sicut vulneratum, superbum . Sed quamvis simplici naturae divinitatis non sit aliud esse, et aliud sapere, nec aliud sapere, et aliud fortem esse, quippe quia ipsa fortitudo quae sapientia, et ipsa sapientia quae divinitatis essentia est, vigilanter tamen intuendum puto quod vir iste prophetico plenus spiritu superbum diabolum prudentia Dei potius maluit dicere quam fortitudine esse percussum. Non enim ait fortitudo, sed prudentia ejus percussit superbum. Nam quamvis, sicut dictum est, propter naturam simplicem, Dei fortitudo sapientia sit, Dominus tamen diabolum, quantum ad faciem spectat, non virtute, sed ratione superavit. Ipse namque diabolsupplantans, sub captivitate sua quasi juste tenuit hominem, qui libero arbitrio conditus, ei injusta suadenti consensit. Ad vitam ficium poterat pro absolvendis hominibus inveniri? Neque etenim justum fuit ut pro rationali homine, brutorum animalium victimae caederentur. Unde ait Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
les ueniens. diuinitatis suȩ magnitudi¬
nẽ carnalib oculis temperauit. Quis
uͦ enis celsitudinis terrorẽ ferat: cum
scdĩ aduentus potentia. ꝑ ignẽ iudiciũ
exercẽs. in potestatiᷤ sue maiestate canduit: Uñ

Expanded text:
les veniens, divinitatis suae magnitudiles veniens, divinitatis suae magnitudinem carnalibus oculis temperavit. Quis vero ejus celsitudinis terrorem ferat, cum secundi adventus potentia per 556 ignem judicium exercens, in potestatis suae majestate cand