comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Hȩc tota culpa mea ẽ. quare subdolis
laudib accusatꝰ. purgari me uolui. ꝙ
hoc sine inuidia nominis tui÷ ut quod
tu solꝰ accusaueras. ad multos referrẽ.
non tibi heresim obiciens. s a me repellens.
Nunqͥd sciui qͦd irascereris si contͣ hereticos
seriberem: Dixeras te de orisenis libris
heretiea sustulisse: fautorẽ te hereticoꝵs
iam ñ ẽẽ credebam: & ido ñ in te s in here
ticos inuectꝰ sum. In quo si uehem̃tior fur:
ignosce mͥ. putaui quod ꝙ tͥ placerẽ. Fur¬
to ꝙ insidus ministroꝵs meoꝵ dicis scedu¬
tebant in eubieulo tuo: uł apud eũ solũ
erant. qui rem sibi geri iniunxerat. Et
qͦmͦ supͣ confiteris. quod aut nullꝰ eas
habuerit aut ad modũ pauci: Si in cubi¬
culo latebant. qua ratione apud eũ erait
qui sibi remgeri iniunxerat :: Sinautẽ
unꝰ eui scͥptȩ fuerant occultandas suscȩ¬
perat: gͦ ñ latebant tantũ in cubiculo
tuo. nec habuerunt eas pauci. qͦs habu¬

Expanded text:
» Haec tota mea culpa est, quare subdolis » Haec tota mea culpa est, quare subdolis laudibus accusatus, purgare me volui, et hoc sine invidia nominis tui: ut quod tu solus accusaveras, ad multos referrem, non tibi haeresim objiciens, sed a me repellens. Numquid scivi quod irascereris, si contra haereticos scriberem? Dixeras te de Origenis libris haeretica sustulisse: fautorem te haereticorum jam non esse credebam, et ideo non in te, si vehementior fui, ignosce mihi. Putavi, quod et tibi placerem. Furto et insidiis ministrorum meorum dicis schedutebant in cubiculo tuo, vel apud eum solum erant, qui rem sibi geri injunxerat. 562 Et quomodo supra confiteris, quod aut nullus eas habuerit, aut admodum pauci? Si in cubiculo tuo latebant, qua ratione apud eum erant, qui sibi rem geri injunxerat? Sin autem unus cui scriptae fuerant occultandas susceperat, ergo non latebant tantum in cubiculo tuo, nec habuerunt eas pauci, quos habu
Abbreviated transcription (Latin):
noueramꝰ. quid in animo uolueres. qͥd
neruã : Si eusebiũ ego ad latrandum
cabat: Cui cum satis fecissẽ damnatio¬
ne dogmatũ orisenis. concluso libro
domi nusquã eũ dare ausꝰ ẽ: ne aut dam¬
nares qd̃ molebas. aut aꝑte resistens he¬
reseos inuidiã sustineres. An iecirco testis
contra te ẽẽ non poterit. quia aceusator
tui ẽ.Antequã sc̃s epiphaniꝰ ueniret
iherosolimã. ꝙ ore quide & osculo tibi
pacem daret. mala aũ & dolos in suo cor¬
de seruaret. antequã & nos in suggilla¬
tione tui epłas ad eum dictaremꝰ. ut
hereticũ scriberet que oculis orthodo
trabat ierosolimis. & nͥ cito abisset. sen¬
sisset baculũ non litterarũ. s dexterę
tuȩ quo tu canes abigere consueuisti.
pisti: Ouare pꝰt int̾pretationẽ meã auꝰ
es in libris periarchon stilũ figere: Fut
si errauerã ut homo. debuisti me pͥuatis
litteris conuenire: ꝙ sic mͥ blandiri qͦm
ꝙ ego tͥ nunc in meis epłis blandior

Expanded text:
noveramus quid in animo volveres? quid noveramus quid in animo volveres? quid nervam. Si Eusebium ego ad latrandum cabat? Cui cum satis fecissem damnatione dogmatum Origenis, tu clausus domi, nunquam eum videre ausus es, ne aut damnares quod nolebas, aut aperte resistens, haereseos invidiam sustineres. An idcirco testis contra te esse non poterit, quia accusator tui est? Antequam sanctus Epiphanius venisset Hierosolymam, et ore quidem et osculo tibi pacem daret, mala autem et dolos in suo corde servaret; antequam nos ei suggillationem tui epistolas dictaremus, ut haereticum scriberet, quem osculis orthodoxtrabat Hierosolymis; et nisi cito abiisset, sensisset baculum non litterarum, sed dexterae tuae, quo tu canes abigere consuevisti. pisti? Quare post interpretationem meam, ausus es in libris περὶ Ἀρχῶν stylum figere? num si erraveram ut homo, debuisti me privatis litteris convenire, et sic mihi blandiri, quomodo et ego tibi nunc in epistolis meis blandior?
Abbreviated transcription (Latin):
Uerecundiȩ tuę fuerat ꝙ prudentiȩ. dissi¬
mulare qd̾ audieras: ꝙ non quasi magno
testimonio. alteriꝰ somnio głari. Uide
qd int̾ tuum ꝙ meũ int̾sit somnũ. E go
me humilit̾ rep̾hensum refero: tu iac¬
tant̾ laudatũ te ẽẽ congeminas. Nec dic̃e
potes. nichil mea refert qd aliꝰ uiderit:
cum in luculentissimis libris tius hac
te ad interp̾tandũ dicas ratione cõmotũ.
ne uir illustris de te somniũ ꝑ deret.
Hic ẽ om̃is conatꝰ tuus: Si me ꝑiurum do
amicitias. me infidelitatis accusat. Fate¬
or. int̾ cuncta maledicta quȩ uł obicit
quã fraus. dolꝰ. infidelitas. Peccare enĩ
hominis ẽ. insidias tendere diaboli.
Ergo ido in anastasi unmaculato agno
dexteras iunximꝰ. ut tuas romȩ scedu¬
las furarem᷑ : ut inmissi canes. inem̃da¬
tas cartulas te dormiente corroderent
Et hoc credibile ẽ: ante nos accusatores
parasse quã tu crim̃ admitteres: S cilicet

Expanded text:
verecundiae tuae fuerat et prudentiae dissiverecundiae tuae fuerat et prudentiae dissimulare quod audieras, et non, quasi magno testimonio, alterius somnio gloriari. Vide quid inter tuum et meum intersit somnium. Ego me humiliter reprehensum refero, tu jactanter laudatum te esse congeminas. Nec dicere potes, Nihil mea refert quid alius viderit, cum in luculentissimis libris tuis, hac te ad interpretandum dicas ratione commotum, ne vir illustris de te somnium perderet. Hic est omnis conatus tuus; si me perjurium docamicitias, me infidelitatis accusas. Fateor, inter cuncta maledicta, quae vel objicis, quam fraus, dolus, infidelitas. Peccare enim hominis est: insidias tendere, diaboli. Ergo ideo in Anastasi immolato agno dexteras junximus, ut 561 tuas Romae schedulas furaremur? Ut immissi canes inemendatas chartulas, te dormiente, corroderent? Et hoc credibile est, ante nos accusatores parasse, quam tu crimen admitteres? Scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
neus omia ꝑ quȩ incedis illustras. & nos
fumosos arguis: de quo forte dicat᷑. qͥ
tangis montes & fumigant. Nec intelli¬
gis quid fumꝰ in ꝓpħa significet locustarũ
& quod pulchritudo oculoꝵ tuoꝵ ama
mine aũ ꝑiurii quia me remittis ad co-¬
dicẽ tuum: ex magna parte in aliis li¬
bris tibi calpurnioq respondi. Nunc bre¬
uit̾ dixisse sufficiat. te exigere a dormien¬
te quod nunquã uigilans prestitisti.
Magni criminis reus sum: si puellȩ ꝙ uir
me in somnis cõmonitũ ꝓmisisse ne le¬
gerem. Eua nauis romanȩ urbi reuela-¬
tione ꝓmissa. aliud pollicet᷑. & aliud ef¬
figit. Mathematicoꝵ uenerat soluere
questionẽ: ꝙ soluit fide xꝑianoꝵs. Quȩ¬
plenis eucurrerat uelis: in romano
portu naufragium fecit Non te pudet
istiꝰmodi deliram̃ta conquirere. ꝙ mͥ si¬
milia obiciendi imponere necessitatẽ:
Esto. aliꝰ de te somniũ uiderat głosum.

Expanded text:
neus, omnia per quae incedis illustras, et nos neus, omnia per quae incedis illustras, et nos fumosos arguis, de quibus forte dicatur, Qui tangis montes, et fumigant: nec intelligis quid fumus in Propheta significet 560 locustarum; et quod pulchritudo oculorum tuorum,mine autem perjurii, quia me remittis ad codicem tuum, et ex magna parte in aliis libris, tibi, Calpurnioque respondi, nunc breviter dixisse sufficiat, te exigere a dormiente quod numquam vigilans praestitisti. Magni criminis reus sum, si puellis et viron legendos, et me in somnis commonitum promisisse ne legerem. Tua navis Romanae urbi revelatione promissa, aliud pollicetur, et aliud efficit. Mathematicorum venerat solvere quaestiones, et solvit fidem Christianorum. Quplenis cucurrerat velis, in Romano portu naufragium fecit. Nonne te pudet istiusmodi deliramenta conquirere, et mihi similia objiciendi imponere necessitatem? Esto, alius de te somnium viderat gloriosum;
Abbreviated transcription (Latin):
nauem romano inuehis portui: ꝙ sel¬
la publice posita. hermagorã nob &
Urgiam exhibes leontinũ. Dum naui¬
gare festinas. uniꝰ questiunculȩ mer-¬
cimoniũ in oriente oblitꝰ es: & iterũ
clamitas ex aquileia. atq alexandriȩ
didicisse te iactas. qd̾ ds sit & anima¬
rum creator & corporũ. De hoc scilicet¬
questio uentilat᷑. utrũ łs an diabolus
animas fecerit: & ñ utrũ animȩ ante
corpora fuerint. qd̾ uult origenes. ꝙ
porib illigatȩ: an in more gliriũ tor¬
pentes consopitȩq dormierint. Hȩc
taces quȩ om̃s flagitant: & ad illa re¬
spondes quȩ nullꝰ inquirit. Fumos qͦ¬
meos frequent̾ irrides. eo quod simulẽ
flammeus. immo fulmineꝰ qui in loquen¬
dofulminas. ꝙ flammas ore conceptas
tenere ñ potes. atq ut ille barcobacha
auctor seditionis iudaicȩ. stipulã in ore
succensã anelitu uentilabat ut flãmas
euomere putaret᷑. ita & tunob̾ alt̾ salmo¬

Expanded text:
navem Romano invehis portui, et selnavem Romano invehis portui, et sella publice posita, Hermagoram nobis, et Gorgiam exhibes Leontinum; dum navigare festinas, unius quaestiunculae mercimonium in oriente oblitus es. Et iterum clamitas, et Aquileiae atque Alexandriae te didicisse jactas, quod sit Deus et animarum quaestio ventilatur, utrum Deus, an diabolus animas fecerit; et non utrum animae ante corpora fuerint, quod vult Origenes, et poribus alligatae: an in morem glirium torpentes consopitaeque dormierint. Haec taces, quae omnes flagitant: et ad illa respondes, quae nullus inquirit. 31. Fumos quomeos frequenter irrides, eo quod simulem flammeus, immo fulmineus, qui in loquendo fulminas, et flammas ore conceptas tenere non potes, atque ut ille Bar-Chochabas, auctor seditionis Judaicae, stipulam in ore succensam anhelitu ventilabat, ut flammas evomere putaretur: ita et tu nobis, alter Salmo
Abbreviated transcription (Latin):
or pauꝑtatẽ meã: ñ sum ita ut tu in
oriende ditatꝰ. Te multo tẽpore farus
bis apud eccłiastieos tractatores tres
de animab ẽẽ sententias: unã qu̾a se¬
quat᷑ oris enes. alterã quã t̾tullianus
ꝙ lactantio: licet de lactantio aꝑtissi¬
me m̾tiaris: terciã quã nos simplices
ꝙ fatui homines: qui ñ intelligimus.
qd̾ si ita sit: iniustꝰ a nob̾ arguat᷑ ds.
Et post hȩc iuras te nescire qdͥ uerũ sit.
Dic oro te putas ne extra hȩc tria ẽẽ ali¬
quid in quo ueritas sit : ꝙ in trib istis
sit: Si est aliud: cur disputantium
lib̾tatẽ angusto fine concludis: ꝙ cũ
mendacia ꝓtuleris. de ueritate taces:
Sinautẽ etrib unũ uerũ. ꝙ reliqua
duo falsa: cur simili ratione honoras
falsa cum ueris:An iecirco uerum
dissimulas. ut tͥ tutũ sit eũ uolueris
falsa defendere:Nisunt fumi. hȩn
caligines. quib ex oculis hominum
conaris lum̾ auferre: aristippꝰ nr̃i
temporis. qͥ plenã cunctaꝵ merciũ

Expanded text:
or paupertatem, non sum ita ut tu in oriente ditatus. Te multo tempore Pharus bis apud Ecclesiasticos tractatores, tres de animabus esse sententias. Unam, quam sequitur Origenes. Alteram, quam Tertullianus et Lactantius licet de Lactantio apertissime mentiaris; tertiam, quam nos simplices et fatui homines, qui non intelligimus, quod si ita sit, injustus a nobis arguatur Deus. Et post haec juras te nescire quid sit verum. Dic, oro te: putasne, extra haec 559 tria esse aliquid in quo veritas sit? et in tribus istis sit? Si est aliquid, cur disputantium libertatem angusto fine concludis; et cum mendacia protuleris, de veritate taces? Sin autem e tribus unum verum est, et reliqua duo falsa sunt: cur simili ignorantia ignoras falsa cum veris? An idcirco verum dissimulas, ut tibi tutum sit, cum volueris, falsa defendere? Hi sunt fumi, hae caligines, quibus ex oculis hominum conaris lumen auferre. Aristippus nostri temporis, qui plenam cunctarum mercium
Abbreviated transcription (Latin):
Sed fac me errasse in adolescentia ꝙ phy¬
losophorũ id ẽ gentiliũ studiis eruditũ
In pͥncipio fidei ignorasse dogmata xꝑia¬
na: & hoc putasse in apłis. qd̾ in phytago¬
ra & platone ꝙ empedocle legera. De do¬
ginatib eoꝵ non de lib̾s locutꝰ sum: quę
potui in cicerone. bruto. aut seneca. disce¬
re. Lege ꝓ uatieinio oratiunculã. ꝙ alios
ubi sodalium m̃tio fit reuolue dialogos
tullii: respice omnẽ oram italiȩ qͤ qͦnda
magna grecia dicebat᷑. & phytagoricoꝵ
doginatũ in cisa publicis litteris ęra co
& in quȩ latissimo oꝑe philosophus cõ¬
mentatꝰ ẽ iam publicꝰ. imitatꝰ ex parte
moderatũ uirũ eloquentissimũ. ꝙ artippũ.
& aristidem. phytagorȩ auctores: Quoꝵ

Expanded text:
« Sed fac me errasse in adolescentia, et phi« Sed fac me errasse in adolescentia, et philosophorum, id est, Gentilium studiis eruditum, in principio fidei ignorasse dogmata Christiana, et hoc putasse in Apostolis, quod in Pythagora et Platone et Empedocle legeram. » De dogmatibus eorum, non de libris locutus sum, quae potui in Cicerone, Bruto, ac Seneca discere. Lege pro Vatinio oratiunculam, et alias ubi sodalitiorum mentio fit. Revolve dialogos Tullii. Respice omnem oram Italiae, quae quondam magna Graecia dicebatur: et Pythagoricorum dogmatum incisa publicis litteris aera coget in quae latissimo opere philosophus commentatus est Jamblichus, imitatus ex parte Moderatum virum eloquentissimum, et Archippum ac Lysidem Pythagorae auditores. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
tuo quã elegans ẽẽ uoluisti. Ex ne sex m¬
lia origenis libͦs ꝓferas: phytagorȩ ame
exigis monim̃ta. Ubi ẽ illa fidutia. qua
inflatis buecis crebrime ꝑsonabas. te
quȩ in aliis libris origenis legeras. em̃¬
dasse in libris ꝑiarchon: & non aliena
s sua te reddidisse suis: De tanta libroꝵs
silua unũ fruticem ac surculũ ꝓferre
non potes. Ni sunt tui fumi. hȩ nebulȩ
quas dum in me criminaris. in de ex¬
tinctas dissipatasq eognoscis Nec fra¬
ctam ceruicẽ deicis. s maiori impuden¬
tia quã imꝑitia. dicis me negare quȩ
in ꝓmptu sunt: ut cũ montes aureos
pollicitꝰ fueris. ne seorteũ quide nũmũ
de thesauris tuis ꝓferas:. Iusta contra me
odia recognosco. & uera in nos debacharis
insania. Nisi enĩ ego quod ñ ẽ audacter ate¬
exigerem. tu uidebaris habere qd̾ ñ habes
Phytagorȩ a me libͦs flagitas. Duis enĩ tͥ
dixit illiꝰ extare uolumina: N onne in
epła mea quã criminaris hec uerba sunte

Expanded text:
 quam elegans esse voluisti: et ne sex millia Origenis libros proferas, Pythagorae a me exigis monumenta. Ubi est illa fiducia, qua inflatis buccis creberrime personabas, te quae in aliis libris Origenis legeras, emendasse in libris περὶ Ἀρχῶν, et non aliena, sed sua reddidisse suis? De tanta librorum silva unum fruticem ac surculum proferre non potes. Hi sunt veri fumi, hae nebulae, quas dum in me criminaris, in te exstinctas dissipatasque per me cognoscis, nec fractam cervicem dejicis, 565 sed majori impudentia, quam imperitia, dicis me denegare, quae in promptu sunt, ut cum montes aureos pollicitus fueris, ne scorteum quidem nummum de thesauris tuis proferas. Justa contra me odia recognosco, et vera in nos debaccharis insania. Nisi enim ego quod non est, audacter exigerem, tu videbaris habere quod non habes. Pythagorae a me libros flagitas. Quis enim tibi dixit illius exstare volumina? Nonne in epistola mea, quam criminaris, haec verba sunt?
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ẽ totus error tuus & hȩc iusta querimo¬
nia: qͦd quȩ nos in hereticos dicimꝰ tu
in te dicta confingis: & nͥ illis peꝑcerimꝰ
te putas ẽẽ uiolatũ. In ideo tͥ pane non
damꝰ. quia hereticoꝵ cerebro lapide illi¬
pȩ qͦ anastasi simili dicis fraude subnixã.
de qua tͥ ante respondi. Ouã si suspicaris
ipsiꝰ ñ e̾ẽ. habes ubi apud eũ nos arguas
ere niteris. cum ex illio uera epła nram¬

Expanded text:
Hic est totus error tuus, et haec justa querimoHic est totus error tuus, et haec justa querimonia: quod quae nos in haereticos dicimus, tu in te dicta confingis: et nisi illis pepercerimus, te putas esse violatum. An ideo panem tibi non damus, quia haereticorum cerebro lapidem illipae quoque Anastasii simili dicis fraude subnixam, de qua tibi ante respondi: quam si suspicaris ipsius non esse, habes ubi apud eum nos arguas ere niteris, cum ex illius vera epistola
Abbreviated transcription (Latin):
dis debuit᷑ deuorare. Ettam̃ lesꝰ ami¬
citiȩ in te iura seruaui. ꝙ qnͣtũ in me
fuit. sic me defendi ut te ñ accusarẽ.
Tunimiũ suspitiosꝰ ꝙ querulꝰ: qui di¬
cta in heretieos ad tuam refers con¬
tumeliã. Quod si alit̾ amicꝰ tuus ẽẽ ñ
possum nͥ & hereticoꝵ amicꝰ fuero: le¬
uiꝰ tuas inimicitias quã illoꝵs amiciti
se m̃daciũ. ut epłam ad te meo nomine
componerẽ quasi olim seͥptã. qd̾ bonus
ẽẽ uidear ꝙ modestꝰ: qu̾a tu nunquã oĩ¬
no susceꝑis. Hȩc res ꝑfacile ꝓbari potest.
Multi romȩ eiꝰ exemplaria habent ante
hoc circit̾ trienniũ. qui tͥ eam mittere
indigna ꝓposito xꝑiano ac nefanda con¬
fingeres. Ego scͥpsi nesciens quasi ad
amicũ. illi non crediderunt tͥ quẽ ini¬
micũ nouerant: parcentes & meo ori
ꝙ tuȩ conscientiȩ. Et simul argum̃taris:
qd̾ si tͥ talẽ epłam scripserã: ñ debuer̃i
cont᷑ te in alio libello multa mala seribe.

Expanded text:
dis debuit devorare: et tamen laesus, amidis debuit devorare: et tamen laesus, amicitiae in te jura servavi, et quantum in me fuit, sic me defendi, ut te non accusarem. 564 Tu nimium suspiciosus et querulus, qui dicta in haereticos ad tuam refers contumeliam. Quod si aliter amicus tuus esse non possum, nisi et haereticorum amicus fuero; levius tuas inimicitias, quam illorum amicitiase mendacium, ut epistolam ad te meo nomine componerem, quasi olim scriptam, quo bonus esse videar et modestus; quam tu numquam omnino susceperis. Haec res perfacile probari potest. Multi Romae ejus exemplaria habent, ante hoc circiter triennium, qui tibi eam mittere indigna proposito Christiano ac nefanda confingeres. Ego scripsi nesciens, quasi ad amicum. Illi non reddiderunt ei, quem inimicum noverant: parcentes et meo errori, et tuae conscientiae. Et simul argumentaris, quod si talem tibi epistolam scripseram, non debueram contra te in alio libello multa mala scribere.
Abbreviated transcription (Latin):
sti. quȩ ȩccłiasticȩ fidei ñ conueniant.
Gu etiã latinos libͦs in grecũ u̾tis. nos
dare nr̃is ext̾na ꝓhibebis: Si in alio oꝑe
respondissem in qͦ me non leseras: uide¬
ripoterã in iniuriã meã transferre qd̾
uerteras. ut te uł imꝑitũ uł subdolum
demonstrarẽ. Nunc uͭ nouu querimoniȩ
genꝰ. Doles tͥ in eo ẽẽ responsũ. in quo
ate accusatꝰ sum. Dicebat᷑ ad int̾preta¬
tionẽ tuã roma subu̾sa. Postulabant
a me om̃s huiꝰ rei remediũ. ñ quo ego
alicuiꝰ mom̃ti ẽẽm: s qui petebantꝰ
ẽẽ me aliqd arbitrabant᷑. Tu amicꝰ eras¬
qui ista transtuleras. Quid me uis facere:
accusanda cõmisero. Sinullã fecisses mei
nominis m̃tione̾. si me ñ ornasses egre¬
giis laudibꝰ: potuerã aliqd hab̾e suffici¬
ens suffragiũ. & diu̾sa obtendẽ ne rur-¬
sum int̾p̾tata transferre̾. Tu me amice¬
tu compulisti ut aliqͦs dies in hoc oꝑe
ꝑderẽ: ut ꝓferrẽ inmediũ quod caryb¬

Expanded text:
 Ecclesiasticae fidei non conveniunt. Tu etiam Latinos libros in Graecum vertis, nobis dare nostris externa prohibebis? Si in alio opere respondissem, in quo me non laeseras, videri poteram in injuriam tuam transferre quod verteras: ut te vel imperitum, vel subdolum demonstrarem. Nunc vero novum querimoniae genus: doles tibi in eo esse responsum, in quo a te accusatus sum. Dicebatur ad interpretationem tuam Roma subversa, postulabant omnes a me hujus rei remedium. Non quo ego alicujus momenti essem; sed qui petebant, me esse aliquid arbitrabantur. Tu amicus erasqui illa transtuleras; quid me vis facere? accusanda commisero? Si nullam fecisses mei nominis mentionem: si me non ornasses egregiis laudibus, poteram aliquod habere suffugium, et diversa obtendere, ne rursus interpretata transferrem. Tu me, amice, compulisti, ut aliquot dies in hoc opere perderem, ut proferrem in medium quod Charyb
Abbreviated transcription (Latin):
ras: ut ubi ẽ iusticia di. ut de adulterio
in cestoq nascentib animas largiatur:
Ergo cooꝑator ẽ maloꝵ hominũ: ꝙ ad¬
uiteris seminantib corpora. ipse fabri¬
cat᷑ animas. Quasi uitiũ sem̃tis intͥtico
sit. qd̾ furto dicit᷑ ẽẽ sublatũ. ꝙ ñ in eo
qui frum̾ta furatꝰ ẽ: iecircoq terra ñ
debeat gremio suo semina confouere.
quia sator immunda ea ꝓiecerit manu.
Hinc ẽ ꝙ illa tua archana int̾rogatio. qͣ
re moriant᷑ infantes: cum ꝓpt̾ peceata.
corpora acceꝑint. Extat lib̾ didimi ad
te quo sciscitanti tͥ respondit. ñ eos
multa peccasse: & ideo corporũ carce¬
res tantũ eis tetigisse sufficere. Nagi¬
ster m̃s & tuus eo tempore quo tu ab
eo ista querebas. tres explanationũ in
osee ꝓpħam libros ad me me rogante
natura rerũ. Si ẽẽt locꝰ: possem tͥ uł lu¬
cretii opiniones uixta epicurũ. uł ari¬
stotilis uxta peripateticos. uł plato¬

Expanded text:
ras: et ubi est justitia Dei, ut de adulterio ras: et ubi est justitia Dei, ut de adulterio incestuque nascentibus animas largiatur? Ergo cooperator est malorum hominum, et adulteris seminantibus corpora, ipse fabricatur animas? quasi vitium sementis in tritico sit quod furto dicitur esse sublatum, et non in eo qui frumenta furatus est; idcircoque terra non debeat gremio suo semina confovere, quia sator immunda ea projecerit manu. Hinc est et illa tua arcana interrogatio, 558 quare moriantur infantes; cum propter peccata, corpora acceperint. Exstat liber Didymi ad te, quo sciscitanti tibi respondit, non eos multa peccasse, et ideo corporum carceres tantum eis tetigisse sufficere. Magister meus et tuus eo tempore, quo tu ab eo ista quaerebas, tres explanationum in Osee prophetam libros ad me, me rogante,natura rerum. Si esset locus, possem tibi vel Lucretii opiniones juxta Epicurum, vel Aristotelis juxta Peripateticos, vel Plato
Abbreviated transcription (Latin):
cia. qd nubes aut ymbres. fulgura̾to¬
nitrua. aut fulmina : ut postquã me
Tu qui ꝑ singulas paginas fumos meos
uentilas : non intelligis uidere nos cali¬
gines tuas & turbines. Nam ut tͥ seiolꝰ
ẽẽ uidearis. & apud calpurnianos diser¬
pulos doctrinȩ głam teneas. totã mͥ
phisicã opponis: ut frustras ocrates ad
ȩthicã transiens dixerit: quȩ supͣ nos.
nichil ad nos. E rgo nͥ tͥ rationẽ reddi¬
dero quare formica paruũ animal
ꝙ punctũ ut ita dicã corporis. sex petes
habeat. cum elephantꝰ tantȩ molis
quatuor pedib incedat: cur serpentes
& colubri uentre labant᷑ &. pectore.
cum uermiculꝰ quẽ uulgꝰ millepediũ
uocat. tanto pedum agmine scateat:
de animarũ statu scire ñ potero. Que¬
ris ame quid ipse de animab sentiã
Et si dixero illud eccłiasticũ. cotidie d̾s
oꝑatur animas. ꝙ in corpore eas mittit
nascentiũ: ilico magistri tendiculas ꝓfe¬

Expanded text:
cia? quid nubes, aut imbres, fulgura, aut tocia? quid nubes, aut imbres, fulgura, aut tonitrua, aut fulmina? » Ut postquam me Tu qui per singulas paginas, fumos meos ventilas, non intelligis videre nos caligines tuas et turbines? Nam ut tibi sciolus esse videaris, et apud Calpurnianos discipulos doctrinae gloriam teneas, totam mihi Physicam opponis ut frustra Socrates ad ethicam transiens dixerit: Quae supra nos, nihil ad nos. Ergo nisi tibi rationem reddidero: quare formica parvum animal, et punctum, ut ita dicam, corporis, sex pedes habeat, cum elephantis tanta moles quatuor pedibus incedat: cur serpentes et colubri ventre labantur et pectore: cur vermiculus quem vulgus millepedam vocat, tanto pedum agmine scateat, de animarum statu scire non potero? Quaeris a me quid ipse de animabus sentiamEt si dixero illud Ecclesiasticum, Quotidie Deus operatur animas, et in corpore eas mittit nascentium, illico magistri tendiculas profe
Abbreviated transcription (Latin):
os increpas. Atq ut tibi liceat ignora¬
re qd̾ consulto te scire dissimulas: que¬
ris ame pͥmũ de cȩlestib. qͦmͦ angłi qͥn¬
archangłi sunt. quȩ eis uł qualis habi¬
tatio. quȩ ue int̾ ipsos differentia. aut
si nulla om̃ino: quȩ solis ratio. unde
augm̃ta lunȩ. unde defectus. qui uł qͣ¬
lis sit syderũ cursꝰ Niror qͦmͦ oblitus
es illos u̾siculos ponere. Unde tremor
terris. qua ui maria alta tumeseant.
Obieibꝰ ruptis. rursꝰq in se ipsa residant.
Defectus solis uarios. lunȩq labores.
Unde hõmũ genꝰ & pecudũ. uñ ymb̃ ꝙ ignis.
Arcturũ. pluuiasq hẏadas geminosq tͥona
Quid tantũ oceano ꝑꝑent se tinguere soles
hiberni. & quȩ tardis mora noctib obstet¬
Dein cȩlestia deserens & ad t̾rena descen¬
dens: in rerũ natura philosopharis.
Interrogas enĩ me. Da nob̾ quȩ fontiũ
ratio quȩ uentoꝵ: qͥd grando qd plu¬
uiȩ. quid mare salsum. qd flumina dul¬

Expanded text:
os increpas; atque ut tibi liceat ignoraos increpas; atque ut tibi liceat ignorare, quod consulto te scire dissimulas, quaeris a me primum de coelestibus, quomodo Angeli, qArchangeli sint? quae eis, vel qualis habitatio? quaeve inter ipsos differentia, aut si nulla omnino? quae solis sit ratio; unde augmenta lunae, unde defectus; quis vel qualis sit siderum cursus? Miror quomodo oblitus sis illos versiculos ponere: Unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, Obicibus ruptis, rursusque in seipsa residant: Defectus Solis varios, Lunaeque laUnde hominum genus, et pecudes, unde imber, et ignis: Arcturum, Pleiadasque Hyadas, geminosque triones. Quid tantum oceano properent se tingere soles Hiberni, vel quae tardis mora noctibDeinde coelestia deserens, et ad terrena descendens, in minoribus philosopharis. Interrogas enim me: « Dic nobis quae fontium ratio? quae ventorum? Quid grando? quid pluviae? quid mare salsum? quid flumina dul
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ñ uitia imitanda sunt. s uirtutes
uiru̾ eruditissimum: & in eo se emulũ
p̃ceptoris putabat. si stridorẽ linguȩ
eiꝰ & uitia tantũ oris expͥmeret. In prȩ¬
fatiuncula periarcon frẽm me nomi¬
nas ꝙ collegam dicis eloquentissimũ:
fidei meȩ predieas ueritatẽ. His tͥbus
detrahere ñ poteris. Cȩtera carpe ut
libet: ne uidearis tuo de me testimonio
repugnare. Cumfrẽm & collegam di¬
cis. amicitia tua dignũ fateris: cũ elo¬
quentẽ p̾dicas. imꝑitiȩ ultra non argu¬
is : cum catholicũ in om̃ib ꝓfiteris. he¬
reseos mͥ ñ poteris crim̾ impingere.
Extra hȩc tria si quid in me rep̾henderis:
non tͥ uideberis ẽẽ contrariꝰ. Ex qua
supputatione illa sũma nascit᷑. ꝙ te er¬
rare ea in me rep̾hendendo quȩ pͥus
laudaueras: & me ñ ẽẽ in uitio. s in eis¬
dem hominib & laudanda predicem.
ad animarũ statũ. & ꝓlixiꝰ fumos me¬

Expanded text:
enim non vitia imitanda sunt, sed virtutes. enim non vitia imitanda sunt, sed virtutes. virum eruditissimum; et in eo se aemulum praeceptoris putabat, si stridorem linguae ejus et vitia tantum oris exprimeret. In Praefatiuncula περὶ Ἀρχῶν fratrem me nominas, et collegam dicis eloquentissimum, fidei meae praedicas veritatem. His tribus detrahere non poteris; caetera carpe ut libet, ne videaris tuo de me testimonio repugnare. Cum fratrem et collegam dicis, amicitia tua dignum fateris. Cum eloquentem praedicas, imperitiae ultra non arguis. Cum catholicum in omnibus profiteris, haereseos non poteris mihi crimen impingere. Extra haec tria si quid in me reprehenderis, non tibi videberis esse contrarius. Ex qua supputatione illa summa nascitur, et te errare ea in me reprehendentem, quae prius laudaveras; et me non esse in vitio, si in eisdem hominibus et laudanda praedicem, ad animarum statum, et prolixius fumos me
Abbreviated transcription (Latin):
m̃datiũ. calumniã. detractionẽ. falsũ
testimoniũ. & uniu̾sa conuitia. quia
os qd̾ mentitur occidit aiãm. monesq
ne iste fetor naresm eas penetret: cre¬
derem dicenti nͥ facta contraria app̾hen¬
derẽ: quasi si fullo ꝙ coriariꝰ moneant
pigm̃tariũ ut narib obturatis tab̾nas
suas p̾t̾eat. Faciã gͦ qd̾ precipis. claud̾a
nares meas. ne ueritatis & benedictionũ
tuaꝵ suauissimo odore crucient᷑. In lau
sti. miro acumine argum̃tatꝰ es. sic tibi
qͦs ante laudauer̃i. Audi gͦ uir sapien¬
tissime. ꝙ romanẽ dialecticȩ caput:
intelligis. prudens tecũ lector intelli¬
gat. In t̾tulliano laudamꝰ ingeniũ. s ñ
laudamꝰ heresim. In orisene miramur
scientiã seͥpturarũ. ꝙ tam̃ dogmatũ ñ
recipimꝰ falsitatẽ. In didimo uͦ ꝙ memo¬
riam p̾dicamꝰ & suꝑ tͥnitate fidi purita¬
tem: s in ceteris quȩ oriseni male cre¬
didit. nos ab eo retrahimꝰ. Magistroꝵ

Expanded text:
mendacium, calumendacium, calutestimonium, et universa convicia, et Os quod mentitur occidit animam , » monesque « ne ille fetor nares meas penetret, » crederem dicenti, nisi facta contraria deprehenderem, quasi si fullo et coriarius moneant pigmentarium, ut naribus obturatis, tabernas suas praetereat. Faciam ergo, quod praecipis, claudam nares meas, ne veritatis et benedictionum tuarum suavissimo odore crucientur. 27. Insti, miro acumine argumentatus es, sic tibi quos ante laudaverim. Audi ergo, vir sapientissime, et Romanae dialecticae caput, t quod non intelligis, prudens mecum lector intelligat. In Tertulliano laudamus ingenium, sed damnamus haeresim. In Origene miramur scientiam Scripturarum, et tamen dogmatum non recipimus falsitatem. In Didymo vero et memoriam praedicamus, et super Trinitate fidei puritatem; sed in caeteris quae Origeni male credidit, nos ab eo retrahimus. Magistrorum
Abbreviated transcription (Latin):
tuã qua mͥ inuidiã apud simplices et
imꝑitos niteris concitare. ꝑspieua ra¬
non patiar. ne doleas falsatorẽ scedula¬
rum tuarũ confessoris apud me głam
possidere. cum tu eiꝰde criminis reus.
post alexandrinũ exiliũ ꝙ tenebrosos
carceres. a cunctis origenis sectatoribꝰ
martyr &. apłs nomineris: Suꝑ exeu¬
satione imꝑitiȩ tuȩ iam tͥ respondi:
s quia eađe repetis. & quasi suꝑioris
tuȩ defensionis oblitꝰ. rursũ admones
ut sciamꝰ te ꝑ .xxͣx. annos grecis uo¬
luminib deuoratis latina nescire. pau¬
lisꝑ attende. me ñ pauca in te u̾ba re¬
prehend̾e : alioquin om̃is scͥptura¬
tua delenda est: s uoluisse ostendere
discipłis tuis quos magno studio nil
seire dociusti. ut intelligerent euiꝰ sit
uerecundiȩ docere qd̾ nescias. scrib̾e
quod ignores: & eande magistri sapien-¬
¶tiã etiam in sensib quererent. Ouodq
addis. te peccata putare ẽẽ ñ uerba s

Expanded text:
tuam, qua mihi invidiam apud simplices et tuam, qua mihi invidiam apud simplices et imperitos niteris concitare, perspicua ranon patiar, ne doleas falsatorem schedularum tuarum, confessoris apud me gloriam possidere, cum tu ejusdem criminis reus, post Alexandrinum exsilium et tenebrosos carceres, a cunctis Origenis sectatoribus martyr et apostolus nomineris. Super excusatione imperitiae tuae, jam tibi respondi. Sed quia eadem repetis, et quasi superioris tuae defensionis oblitus, rursum admones, ut sciamus te per triginta annos Graecis voluminibus devoratis, Latina nescire: paulisper attende, me non pauca in te verba reprehendere, alioquin omnis tibi Scriptura delenda est; sed voluisse ostendere discipulis tuis, quos magno studio nihil scire docuisti, ut intelligerent, cujus verecundiae sit, docere quod nescias, scribere quod ignores, et eamdem magistri sapientiam etiam in sensibus quaererent. Quodque addis, « peccata putere, non verba,
Abbreviated transcription (Latin):
transtulisse. ꝙ mittit libros eade om̃ia
continentes. quȩ nescisse se urat. Et mi¬
ror qͦmͦ prudentia eiꝰ cũ alterio neqͥtia
conuenerit. ut qd̾ aliꝰ in affrica m̃titꝰ ẽ.
hic concordit̾ uerũ diceret: stiliq eiꝰ
elegantiã nescio quis imꝑitꝰ possit imita¬
ri. Sibi soli licet hereticoꝵ uenena trans¬
ferre. ꝙ de calice babylonis cunctis gen¬
tib ꝓpinare : tu latinas scͥpturas de gre¬
co enĩdas. & aliud ȩccłiis tradis legen¬
dum quã qd̾ semel ab apłis susceꝑunt:
tissime linguȩ nr̃ȩ hominib dedi. ad
confutandos iudeos etiã ipsa erem¬
plaria uertere quȩ uerissima confitent᷑:
ut siquando adu̾sũ eos xꝑanis disputa¬
tio ẽ. ñ habeant subt̾fugiendi diu̾ticu¬
la. s suomet potissimũ muerone feriant᷑:
Pleniꝰ suꝑ hoc & in multis aliis locis. ꝙ in
fine scdi libri. ubi accusationi tuȩ respon¬
di. seripsisse me memini. ꝙ ꝓ cacitatẽ

Expanded text:
transtulisse; et mittit libros eadem omnia transtulisse; et mittit libros eadem omnia continentes, quae nescisse se jurat. Et miror quomodo prudentia ejus cum alterius nequitia convenerit, ut quod alius in Africa mentitus est, hic concorditer verum diceret, stylique ejus elegantiam, nescio quis imperitus posset imitari. Tibi soli licet haereticorum 555 venena transferre; et de calice Babylonis, cunctis gentibus propinare. Tu Latinas Scripturas de Graeco emendabis; et aliud Ecclesiis trades legendum, quam quod semel ab Apostolis susceperunt; e linguae hominibus dedi, ad confutandos Judaeos, etiam ipsa exemplaria vertere, quae ipsi verissima confitentur, ut si quando adversum eos Christianis disputatio est, non habeant subterfugiendi diverticula, sed suomet potissimum mucrone feriantur? Plenius super hoc et in multis aliis locis, et in fine secundi libri, ubi accusationi tuae respondi, scripsisse me memini; et popularitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Rufinꝰ in eausa claudii post bienniũ mis¬
ni capitis ꝓfecti sunt. Nunquid nosse
potuimꝰ qd̾ ingrediente te romã uir
nobilis somniaret nauẽ plenã mercium
inflatis intrare uelis : Duod om̃s adu̾sum
fatum questiones ñ fatua solueret inter¬
pretatio: Quod librum eusebii ꝓ pamphi¬
li uerteres. quod tuum quasi opculũ uene¬
natȩ patellȩ imponeres: Quod famosissi¬
maiestate transferres: Nouũ calumniȩ
genꝰ. Ante accusatores misimꝰ. qua tu ac¬
cusanda cõmitteres: Son fuit ñ fuit
inqu̾a nr̃i consilii s di ꝓuidentiȩ. ut mis¬
si ad aliud. contͣ nascentẽ heresim dimi¬
carent: ꝙ in morẽ ioseph famẽ futurã fi¬
semel effrenata audatia: Alienũ erim̃
sibi obiecit. ut nos finxisse uideam᷑. Quod
absq nomine dictũ ẽ. in se dictũ refert:
ꝙ purgans ext̾na peceata. tantũ de sua
securus ẽ innocentia. Iurat enĩ se epłam
ñ scͥpsisse ad afros sub nomine meo. in qͣ
confitear inductũ me aiudeis. m̾datia

Expanded text:
Rufinus in causa Claudii post biennium misulo capitis alieni. Numquid nosse potuimus, quod ingrediente te Romam, vir nobilis somniaret navim plenam mercium, inflatis intrare velis? Quod omnes adversus fatum quaestiones, non fatua solveret interpretatio? Quod librum Eusebii pro Pamphili verteres? quod tuum quasi operculum venenatae patellae imponeres? quod famosissimajestate transferres? Novum calumniae genus ante accusatores misimus, quam tu accusanda committeres. Non fuit, non fuit, inquam, nostri consilii, sed Dei providentiae, ut missi ad aliud, contra nascentem haeresim dimicarent; et in morem Joseph, famem futuram, fisemel effrenata audacia? Alienum crimen sibi objecit, ut nos finxisse videamur. Quod absque nomine dictum est, in se dictum refert, et purgans externa peccata, tantum de sua securus est innocentia. Jurat enim se epistolam non scripsisse ad Afros sub nomine meo, in qua confitear inductum me a Judaeis, mendacia
Abbreviated transcription (Latin):
statũ. debueras in apologia tua om̃iũ
rerũ ignorantiã confiteri: ꝙ acalum¬
niatorib querere eur a te unũ impu¬
dent̾ expeterent. cum ipsi tanta ne¬
scirent. O triȩrem locupletissimã:
quȩ orientalib & egyptiis mercib
romanȩ urbis ditare uenerat pauper¬
bis scribendo restitius rem. Ergo nͥ
de oriente uenisses. eruditissimꝰ uir
hereret adhuc int̾ matematicos: ꝙ¬

Expanded text:
statu, debueras in Apologia tua omnium rerum ignorantiam confiteri, et a calumniatoribus quaerere, cur a te unum impudenter expeterent, cum ipsi tanta nescirent? O triremem locupletissimam, quae Orientalibus et Aegyptiis mercibus Romanae urbis ditare venerat pauperbis scribendo restituis rem. Ergo nisi de oriente venisses, eruditissimus vir haereret adhuc inter mathematicos,
Abbreviated transcription (Latin):
rum audeas dicere. Tu qui tot discipli¬
narũ oculis uigilas. qͦmͦ uenia donand̾
es si erraueris. ꝙ ñ ꝑpetuo pudoris silen¬
tio contegend̾: Quod cũ legissem. ꝙ me
putarẽ alicubi in sermone lapsũ. qui
carer eũ aliquid meoꝵs ꝓlaturũ ẽẽ uiti¬
rum: subito intulit. Ante biduũ mͥ qu̾i
in manꝰ uenerunt quȩ in me declarasti

Expanded text:
rum audeas dicere: « Tu qui tot disciplirum audeas dicere: « Tu qui tot disciplinarum oculis vigilas, quomodo venia donandus es, si erraveris, et non perpetuo pudoris silentio contegendus? » Quod cum legissem, et me putarem alicubi in sermone lapsum  quicarer eum aliquid meorum prolaturum esse vitiorum, subito intulit: « Ante biduum mihi, quam in manus venerunt, quae in me declamasti
Abbreviated transcription (Latin):
as criminantẽ. Imꝑitiã aũ tuã non tã
stultꝰ eram ut reprehenderẽ. quã nemo
potest fortiꝰ accusare nͥ tu ipse dũ scri¬
bis: s uolui ostendere condiscipłis tu
per .xxͫx. annos in oriente ꝓfeceris: qui
sertitudinẽ. ꝙ maledicere hominib bo¬
nȩ conscientiȩ signũ arbitraris. Nec tibi
ut dicis ferulas adhibeo. neq ãthenõ
tores ferre ñ possumꝰ ꝙ in genito acumi¬
ne ꝑstringis oculos nr̃os intantũ ut
omĩs tu nos inuidiosos ꝑutes: certatim
opprimere te cupimꝰ. ne si semel inseri¬
bendo obtinueris pͥncipatũ ꝙ in arce
eloquentiȩ steteris. cunctis nob qͥ aliqͥd
scire uolumo. mutire ñ liceat. Ego phi¬
losophꝰ. rethor. gramaticꝰ. dialecticꝰ.h
breus. grecꝰ. latinꝰ. trilinguis. Noc mͦ
ꝙ tu bilingus eris. quia tantã habes
greci latiniq sermonis seientiã. ut ꝙ
greci te latinũ & latini grecũ putent:¬
te temeritate contra tantarũ artiũ ui¬

Expanded text:
as criminantem. Imperitiam autem tuam, non tam as criminantem. Imperitiam autem tuam, non tam stultus eram, ut reprehenderem; quam nemo potest fortius accusare, quam tu ipse dum scribis. Sed volui ostendere condiscipulis tui per triginta annos in Oriente profeceris: quisertitudinem, et maledicere omnibus, bonae conscientiae signum arbitraris. Nec tibi, ut dicis, ferulas adhibeo, neque athenogetores ferre non possumus, et ingenii acumine perstringis oculos nostros, intantum ut omnes 537 tuos invidos putes, certatim opprimere te cupimus: ne si semel in scribendo obtinueris principatum, et in eloquentiae arce steteris, cunctis nobis qui aliquid scire volumus, mutire non liceat. Ego philosophus, rhetor, grammaticus, dialecticus, Hebraeus, Graecus, Latinus, trilinguis. Hoc modo et tu bilinguis eris, qui tantam habes Graeci Latinique sermonis scientiam, ut et Graeci te Latinum, et Latini te Graecum putent: et temeritate contra tantarum artium vi
Abbreviated transcription (Latin):
reum a tuo consortio separastr Uide ne
magis illud uerũ sit: a ꝑaueis illis ami¬
cis tuis. eus ebio & cȩteris data exempla¬
ria: quȩ ita int̾ se congruunt atq con¬
sentiunt. ut ne puncto quide alterum
ab altero differant. D ein euiꝰ pruden¬
tiȩ ẽ. dare aliis exemplar qd̾ nondum
em̃daueris: S criptȩ ad purũ ñ erant
scedulȩ. & em̃dandos errores tuos iã
alii possidebant: Sentisne ñ herere int̾
se m̃datiũ: Et qͥd uerbi in articulo
ter fugeres: patere discussũ ꝙ tuis te
uerbis redargui: Ex quo apparet uix
tem habere m̃tiendi: arte̾ fin gendi ñ
se me fateor. ut etiã nunc laudarẽ. nͥ tu
eam cont᷑ tullii tui sententiã multa iac¬
tantia faceres odiosam. Ubi iactaui elo¬
quentiã meã. qͥ etiã a te laudatã ñ liben¬
ter accepi: An hoc dicis. quia ñ uis sub¬
dola predicatione palpari: Aꝑte accu¬
saberis. ut qui laudantẽ respuis. senti¬

Expanded text:
reum a tuo consortio separasti. Vide ne reum a tuo consortio separasti. Vide ne magis illud verum sit, a paucis illis amicis tuis, et Eusebio et caeteris data exemplaria; quae ita inter se congruunt, atque consentiunt, ut ne puncto quidem alterum ab altero differat. Deinde cujus prudentiae est, dare exemplar aliis, quod nondum emendaveras? Scriptae ad purum non erant schedulae; et emendandos errores tuos jam alii possidebant. Sentisne non haerere inter se mendacium? Et quid tibi in articulo terfugeres, patere discussum, et tuis te verbis redargui? Ex quo apparet juxttem habere mentiendi, artem fingendi non se me fateor; et etiam nunc laudarem, nisi tu eam contra Tullii tui sententiam, multa jactantia faceres odiosam. » Ubi jactavi eloquentiam meam, qui etiam a te laudatam non libenter accepi? An hoc dicis, quia non vis subdola praedicatione palpari? Aperte accusaberis, ut qui laudantem respuis, senti
Abbreviated transcription (Latin):
eusebio falsatȩ sunt.Aut ego tardior
sum : aut mͥ satis fatuũ ꝙ obtunsum ui¬
det᷑ Si neccłu em̃datȩ nec ad purũ dige¬
stȩ erant scedulȩ. error eaꝵs ñ eusebio
imputabit᷑: sed morȩ & tarditati tuę
qui em̃dare cessasti. Et in eo solo erit
ille culpabilis. quia scͥpta tua cito dis-¬
seminauit in uulgus. quȩ tu paulatim
em̃dare decreueras: S inautẽ ut tuus
eas falsauit eusebiꝰ. quid accusaris atq
p̾tendis in em̾datas ꝙ necdũ ad ꝓurũ
digestas. in publicũ ꝓrupisse: Et ȩm̃¬
datȩ enĩ & nͨ em̃datę similẽ recipiunt
falsitatẽ. ⁊ ullꝰ inquit eos habebat li¬
bros. aut admodu pauei. In uno sermo¬
ne quanta diuersitas. Sinullꝰ eos ha¬
bebat. qͦmͦ apud paucos erant: Sipau¬
cihabebant. cur nullũ habuisse men¬
tiris: Cum aũ dicas apud paueos fuis¬
se. & te ipso confitente subuersũ sit qd̾
nullꝰ habuerit: ubi ẽ illud qd̾ quere¬
ris auro redemptũ notariũ tuũ: Die

Expanded text:
Eusebio falsatae sunt. Aut ego tardior Eusebio falsatae sunt. Aut ego tardior sum; aut mihi satis fatuum et obtusum videtur. Si nondum emendatae, nec ad purum digestae erant schedulae, error earum non Eusebio imputabitur, sed morae et tarditati tuae, qui emendare cessasti. Et in eo solo erit ille culpabilis, quia scripta tua cito disseminavit in vulgus, quae tu paulatim emendare decreveras. Sin autem, ut tu vis, eas falsavit Eusebius: quid causaris, atque praetendis inemendatas, et necdum ad purum digestas in publicum prorupisse? Et emendatae enim, et non emendatae similem recipiunt falsitatem. Nullus, inquis, eos habebat libros, aut admodum pauci. In uno sermone quanta diversitas! Si nullus eos habebat, quomodo apud paucos erant? Si pauci habebant, cur nullum habuisse mentiris? cum autem dicas 536 apud paucos fuisse; et te ipso confitente subversum sit, quod nullus habuerit, ubi est illud, quod quereris, auro redemptum notarium tuum? Dic
Abbreviated transcription (Latin):
ni pudoris assume: nec despecta ꝙ cal¬
cata conscientia tua uerbis te purgan¬
dum putes. qui reb urgeris: Si eusebis
auro redemit inem̃datas scedulas quas
falsaret: tu ꝓfer tuas quȩ falsatȩ ñ sunt
Et si ꝓbaueris nichil in illis hereticũ. tune
ille crimine tenebit᷑ falsitatis Quãuis
mutes. quãuis corrigas. catholica non
ꝓbabis. Si gͦ error ẽẽt in uerbis aut in
paucis sensib: possent detruncari ma¬
la. ꝙ bona ꝓhis reponi. Ubi aũ tota dis¬
putatio ȩqualis ẽ. ꝙ uniu̾sȩ rationabiles
creaturȩ quȩ ꝓpria uoluntate cecide¬
rant in unũ postea reuertent᷑. statĩ ut
rursum ex alio pͥncipio aliȩ sint ruinȩ:
qd̾ habes eñdare nͥ cuncta mutaueris:
Quod si facere uolueris. iam ñ libros alie¬
nos interp̾taberis s condes tuos. Hoc
aũ cuiꝰmodi argum̃tũ sit. ñ intelligo.
Ouia inquit in em̃datȩ & nondii ad purũ
digestȩ erant scedulȩ: iecirco faciliꝰ ab

Expanded text:
ni pudoris assume, ne despecta et calni pudoris assume, ne despecta et calcata conscientia tua, verbis te purgatum putes, qui rebus urgeris. Si Eusebius auro redemit inemendatas schedulas, quas falsaret, tu profer tuas, quae falsatae non sint: et si probaveris nihil in eis haereticum, tunc ille crimine tenebitur falsitatis. Quamvis mutes, quamvis corrigas, catholicas non probabis. Si enim error esset in verbis, aut in paucis sensibus, possent detruncari mala, et bona pro his reponi. Ubi autem tota disputatio aequalis est: ut universae rationales creaturae, quae propria voluntate corruerantincipio aliae sint ruinae; quid habes emendare, nisi cuncta mutaveris? Quod si facere volueris, jam non libros alienos interpretaberis, sed condes tuos. Hoc autem cujusmodi argumentum sit, non intelligo. Quia, inquit, inemendatae, et nondum ad purum digestae erant schedulae, idcirco facilius ab
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ qͥd m̃s necessariꝰ de scedulis suis
necdũ enĩdatis nondũ ad purũ diges¬
tis falsauerit. ꝙ. ob id faciliꝰ eis falsitas
fuerit: qd̾ aut nullꝰ eas haberet aut
admodũ ꝑauci. Et ante scͥpsi. ꝙ nunc
eade do mediante ꝓtestor. me ñ ꝓbas-¬
se aceusationẽ eiꝰ. nec cuiꝰꝗͣ xꝑiam in¬
xꝑianũ. Quid enĩ necesse ẽ in multoꝵ scan¬
dala ruiãq ꝓferri. quȩ secreto aut cor¬
riꝑe ualeas aut em̃dare: Sed quia unꝰ¬
quisq uiuit stomacho suo. & amicꝰ non
statĩ dñs ẽ alteriꝰ uoluntatis: sic̃ accusa¬
tionẽ etiã uerã rep̾hendo: sic falsitatẽ
scedularũ in sc̃o uiro ñ suscipio Ouid
enim homo latinꝰ de int̾pretatione gre¬
ca potuit immutare: Nut quid subtra¬
ubi sic contexta sunt om̃ia & alterũ pen-¬
det ex altero. ut quicqd tollere uolueris
aut addere. quasi pannus in uestim̃to
statim appareat: Quod gͦ me mones. ipse
facito. P aululũ saltẽ humani si ñ xꝑia¬

Expanded text:
tamen quid meus necessarius de schedulis tuis, necdum emendatis, et nondum ad purum digestis, falsaverit: et ob id facilius ei falsatae fuerint, quod aut nullus eas haberet, aut admodum pauci. » Et ante scripsi, et nunc eadem, Deo audiente, protestor, me non approbasse accusationem ejus, nec cujusquam ianum. Quid enim necesse est, in multorum scandala ruinamque proferri, quae secreto aut corripere valeas, aut emendare? Sed quia unusquisque vivit stomacho suo: et amicus non statim dominus est alterius voluntatis: sicut accusationem etiam veram reprehendo, sic falsitatem schedularum in sancto viro non suscipio. Quid enim 535 homo Latinus de interpretatione Graeca potuit immutare? Aut quid subtraubi sic contexta sunt omnia, et alterum pendet ex altero, ut quidquid tollere volueris, vel addere, quasi pannus in vestimento statim appareat? Quod ergo me mones, ipse facito: paululum saltem humani, si non Christia
Abbreviated transcription (Latin):
te ẽ translatione deformes. Tu quide
non ut me accusares: s ut origenis ꝑ
nos scͥpͥta defenderes. Fitam̃ scito roma¬
nam fidem apłica uoce laudatã. istiꝰmo¬
di p̾stigias ñ reciꝑe: & etiã si angłs alit̾
annuntiet quã sẽmel p̾dicatũ ẽ. pauli
auctoritate munitã non ꝓosse mutari.
Ergo frat̾ siue a te falsatꝰ ẽ lib̾ ut multi
putant. siue ab altero ut tu forsitan
tyris: muta titulũ. & romanã simplici¬
tatẽ tanto ꝑiculo libera. Nontͥ expedit
ut ꝑ te clarissimꝰ martyr heretieꝰ iudice¬
tur. ut qui effudit ꝓrꝑo sanguinẽ. con¬
trariꝰ fidei. rꝑi approbet᷑. Dic potiꝰ. inue¬

Expanded text:
te est translatione deformes. Tu quidem te est translatione deformes. Tu quidem non ut me accusares, sed ut Origenis per nos scripta defenderes. Attamen scito Romanam fidem, Apostolica voce laudatam, istiusmodi praestigias non recipere: etiam si Angelus aliter annuntiet, quam semel praedicatum est, Pauli auctoritate munitam non posse mutari. Ergo, frater, sive a te falsatus est 543 liber, ut multi putant: sive ab altero, ut forsitan tyris, muta titulum, et Romanam simplicitatem tanto periculo libera. Non tibi expedit, ut per te clarissimus martyr haereticus judicetur; ut qui effudit pro Christo sanguinem, contrarius fidei Christi approbetur. Dic potius, Inve
Abbreviated transcription (Latin):
disseminatis tuto iam libros nesias kun
uertis egreco ꝙ hos ipsos p̾fatione cõm̃¬
das dicens. ñnulla inhis ab heretieis de¬
prauata: quȩ tu ab alioꝵs libroꝵ orige¬
nis lectione correxeris. Ne qͦ laudas: ne
tibi amicoꝵ meoꝵ qͥspiã contͣdieat. Ori
meã in cęlũ fers: ut fide in cȩnũ depͥmas.
Frẽm ꝙ collegam uocas. ꝙ imitatorẽ te
mei oꝑis confiteris. Cumq amȩ transla¬
cta limauerĩ ut nichil in illis qd̾ a fide
catholica discrepet latinꝰ lector inueni¬
at: nunc eosde libros heretieos crimi¬
naris : & uerso stilo quẽ p̾dicaueras. qͥa
pniator ẽ mr̃is: Ego qui illũ dico here¬
ticum ñ fuisse. nec scripsisse librũ qui
ab om̃ib rep̾hendit᷑. an tu qui uolum̃
hominis arriani titulo cõmutato. sub
nõie mr̃is edidisti: Nontͥ sufficit sean¬
dalum greciȩ. nͥ illũ ꝙ latinoꝵ aurib
ingeras: & inclitũ martẏre̾ tua qͣntũ in

Expanded text:
disseminatis, tuto jam libros περὶ Ἀρχῶν disseminatis, tuto jam libros περὶ Ἀρχῶν vertis e Graeco, et hos ipsos Praefatione commendas, dicens nonnulla in his ab haereticis depravata, quae tu de aliorum librorum Origenis lectione correxeris. Me quoque laudas, ne tibi amicorum meorum quispiam contradicat. Origmeam fers in coelum, ut fidem in coenum deprimas: fratrem et collegam vocas, et imitatorem te mei operis confiteris. Cumque a me translacta limaverim, « ut nihil in illis, quod a fide catholica discrepet, Latinus lector inveniat; nunc eosdem libros, haereticos criminaris: et verso stylo, quem praedicaveras, quia niator est martyris? Ego qui illum dico haereticum non fuisse, nec scripsisse librum, qui ab omnibus reprehenditur: an tu, qui volumen hominis Ariani, titulo commutato, sub nomine Martyris edidisti? Non tibi sufficit scandalum Graeciae, nisi illud et Latinorum auribus ingeras, et inclytum Martyrem tua quantum in