comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nendis hereticoꝵ prauitatib ꝑseuerat
Bonunt enu funes. ide᷑ dolosas & tor¬
tuosas obiectiones. quib capiant sensꝰ
humanos. ut quasi pedib laqueum.
ita mentib tendere. ꝓbentur scandalũ.
Laqueus enim funis idõ positum ẽ. qua
iuncula sua grauius semꝑ astringit.
nec amplexus eius aliqua lenitatẽ dila¬
bitur. cum nodosis quib damfunibus
in laqueata concludit. Iuxta iter. ꝓprie
dictum est. qmͣ ñ capiunt nisi illos
qui arecto uirtutum calle discedunt
Sequitur pͥmum diapsalma. ubi diui¬
sionem nobis pausatio iocunda concedit
Om dão ds m̃s es tu. exaudi dnẽ uocem
deprecationis mee. Post crudeles laque¬
os p̃paratos. post tortuosos funes positis
post iniqua scandala diabolica fraude
machinata. uenit ad scłam partem.
ad dnm uerba conuertens. ne pessinus
tradatur insidiis. Dicit enim eccłia pu¬
rissima fide resplendens. & indemutabi¬
li uirtute consistens. Diri dño d̾s ms

Expanded text:
nendis haereticorum pravitatibus perseverat. nendis haereticorum pravitatibus perseverat. Ponunt enim funes, id est dolosas et tortuosas objectiones, quibus capiant sensus humanos, ut quasi pedibus laqueum, ita mentibus tendere probentur scandalum. Laqueus enim funis ideo positus est, quia vincula sua gravius semper astringit, nec amplexus ejus aliqua lenitate dilabitur, cum nodosis quibusdam sinibus illaqueata concludit. Juxta iter proprie dictum est, quoniam non capiunt nisi illos qui a recto virtutum calle discedunt. Sequitur primum diapsalma, ubi divisionem nobis pausatio jucunda concedito: Deus meus es tu; exaudi, Domine, vocem deprecationis meae. Post crudeles laqueos praeparatos, post tortuosos funes positos, post iniqua scandala diabolica fraude machinata, venit ad secundam partem, ad Dominum verba convertens, ne pessimis tradatur insidiis. Dicit enim Ecclesia purissima fide resplendens, et indemutabili virtute consistens: Dixi Domino: Deus meus
Abbreviated transcription (Latin):
dolis. multis fallit insidiis. ut p᷑caueri
nequeat. qui lubrico se uestigio semper
tectus insi . i. Sequuntur etiam eius
ministri. qm̃ quod ñ potuerit ꝑ se inspi¬
rando mentib nr̃is subripere. ꝑ suos
sequaces publice conatur implere. Qui
cogitauerunt supplantare gressus meos.
absconderunt suꝑbi laqueos mͥ. Supplan¬
tare ꝓprie dicimus. quando plantis nr̃is
terra subducitur. ut in tenebrosis ca¬
uernis grauiter incidamus. quod nob̾
facit inimicus. qui in uia dñi gradien¬
tib uicinas peccatoꝵ foueas parat. ut
quando nos ab illa rectissima intentio¬
ne deduxerit. elisos deceptosq submer¬
gat. Ad illam siquidem uiam nͨ audet
accedere. quȩ sola iustoꝵ est Suꝑbi autẽ
sunt elati heretici. qui uiam dñi dese¬
reutes. prauis doginatib ppłos deciperi
pocius quam docere festinant. Isti sc̃e
plebi laqueos ponunt. quando eos ua¬
nis eniginatib obligare contendunt.

Expanded text:
dolis, multis fallit insidiis, ut praecaveri dolis, multis fallit insidiis, ut praecaveri nequeat, qui lubrico se vestigio semper tectus insinuat. Sequuntur etiam ejus ministri, quoniam quod non potuerit per se inspirando mentibus nostris subripere, per suos sequaces publice conatur implere. Vers. 5. Qui cogitaverunt supplantare gressus meos, absconderunt superbi laqueos mihi. Supplantare proprie dicimus, quando plantis nostris terra subducitur, ut in tenebrosis cavernis graviter incidamus. Quod nobis facit inimicus, qui in via Domini gradientibus vicinas peccatorum foveas parat, ut quando nos ab illa rectissima intentione deduxerit, elusos deceptosque submergat. Ad illam siquidem viam non audent accedere, quae sola justorum est. Superbi autem sunt elati haeretici, qui viam Domini deserentes, pravis dogmatibus populos decipere potius quam docere festinant. Isti sanctae plebi laqueos ponunt, quando eos vanis aenigmatibus obligare contendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut nequitiam ipsoꝵ continuam. eẽ.
monstraret. dixit tota die. ut nulla eos
lassitudo. nulla temporis longinquitas
mitigaret. Acuerunt linguam suã
sicut serpentes. uenenũ aspidum sub
labiis eoꝵ. Pulchre hic malicia hereticoꝵ
dolusq describitur. Linguas enuim uer¬
ba significat. quȩ nequitiȩ cetib expolita:
uulnerare contendunt corda simpliciũ.
quȩ merito serpentib exequantur. quia
sermonib suis uirus euomunt. unde
surdis aspidib comparentur. Iali enim
ꝓposito contendunt. ut ꝑtinatia mentis
numquam uelint a ueritate suꝑari.
Hec figura dicitur parabole. qm̃ res sibi
genere dissimiles ꝑnitiosis qualitatib
libera me. Peccatorem iterum hic diabo¬
lum significat. qui int̾ om̃s creaturas
pͥmus excessit. & de iniquitate sua adam
noscitur sauciasse. De huius potestate
nequissima. qm̃ omĩno ualidus est. ut
etiam huius mundi princeps dicatur.
petit se scã eccłia custodiri. quia multis

Expanded text:
Et ut nequitiam ipsorum continuam esse Et ut nequitiam ipsorum continuam esse monstraret, dixit: Tota die, ut nulla eos lassitudo, nulla temporis longinquitas mitigaret. Vers. 3. Acuerunt linguas suas sicut serpentes, venenum aspidum sub labiis eorum. Pulchre hic malitia haereticorum dolusque describitur. Linguas enim verba significat, quae nequitiae cotibus expolita, vulnerare contendunt corda simplicium. Quae merito serpentibus exaequantur, quia sermonibus suis virus evomunt, unde surdis aspidibus comparantur. Tali enim proposito contendunt, ut pertinacia mentis nunquam velint a veritate superari. Haec figura dicitur parabole, quoniam res sibi genere dissimiles perniciosis qualitatibuslibera me. Peccatorem iterum hic diabolum significat, qui inter omnes creaturas primus excessit, et de iniquitate sua Adam noscitur sauciasse. De hujus potestate nequissima quoniam omnino validus est ut etiam hujus mundi princeps dicatur, petit se sancta Ecclesia custodiri, quia multis
Abbreviated transcription (Latin):
esse uideatur . qui tam̃ uicaria sibi suc̃ce¬
malum appellamus hodieq diabolum.
& c diuerso diabolum sicut supra ꝓbatu᷑
est malum homunem numcupamus.
Sequitur ad discretionem faciendam ui¬
rum iniquum. ut specialiter terrigenã
designet. quasi diaboli militem. ut & ab
auctore criminum. & a sequacib eius
eripi se ꝑfectiss̃ma supplicatione depcet᷑.
Nam & ipse ꝑ ꝓprictates diuersas ꝑsonas
designat. Malignus appellatur diabolus.
iniquus dicitur homo sequax eiꝰ. Duo
enim simul epitheta uni ñ poterant
bitum est. Qui cogitauerunt malicias
in corde. tota die constituebant prelia.
Grauiora sunt semꝑ pericula quȩ ha¬
bentur occulta. quia subita irruunt.
quando uelut torrentia flumina in ꝓ¬
uisa descendunt. Significat enim illos
qui de eccłiȩ uiscerib exeuntes. prauis
doginatib in sacrilega certamina pro-¬
ruperunt. A quib merito se postulat
eripi. ne possit eoꝵ prauitatib sauciari.

Expanded text:
esse videatur: qui tamen vicaria sibi permutesse videatur: qui tamen vicaria sibi permutmalum appellamus hodieque diabolum, et e diverso diabolum sicut supra probatum est malum hominem nuncupamus. Sequitur ad discretionem faciendam, virum iniquum, ut specialiter terrigenam designet, quasi diaboli militem, ut et ab auctore criminum, et a sequacibus ejus eripi se perfectissima supplicatione deprecetur. Nam et ipsae proprietates diversas personas designant. Malignus appellatur diabolus: iniquus dicitur homo sequax ejus. Duo enim simul epitheta uni personae nonbitum est. Vers. 2. Qui cogitaverunt malitias in corde, tota die constituebant praelia. Graviora sunt semper pericula quae habentur occulta: quia subita irruunt, quando velut torrentia flumina improvisa descendunt. Significat enim illos qui de Ecclesiae visceribus exeuntes, pravis dogmatibus in sacrilega certamina proruperunt. A quibus merito se postulat eripi, ne possit eorum pravitatibus sauciari.
Abbreviated transcription (Latin):
predicitur: Di¬
er totum psalmum sc̃a ȩccłia loquit᷑.
Primo mnembro dnm̃ deprecatur.
ut ab iniquo diabolo eam liberare dig¬
netur. quia multis fraudib atq insidiis
deuotionem ppłi fidelis conatur euertere.
Scdo postulat. ne temptatori nequissimo
tradatur. quam iam constat acerbis peri¬
culis ipso ꝓtegente liberatam. Tercio. iii
iudicio futuro uindictam supra eos di¬
cit uenturam. eẽ. qui pauꝑes eiꝰ insanis
motibus persequuntur.
ripe me dñe ab homine malo.
a uiro iniquo libera me. Sciens
mater eccłia quanta in membris
suis diaboli instigatione pateretur. solli¬
cite clamat ad dñm. qui solus potest eiꝰ
superare nequitiam. ut ab ipsius multi¬
plici temptatione liberetur. ne duitius
fatigata succunbat. Hominem siquidem
malum ꝓ diabolo poni cuũgło teste
didicimus. dicente: Malus autem homo
ẽ diabolus. Et merito sic dicitur. qui
peccatoꝵ contagione polluitur. ut iam
nͨ celestis angłs. s homo ab humo dictꝰ

Expanded text:
praedicetur. Per totum psalmum sancta Ecclesia loquitur. Primo membro Dominum deprecatur, ut ab iniquo diabolo eam liberare dignetur, qui multis fraudibus devotionem populi fidelis conatur evertere. Secundo postulat ne tentatori nequissimo tradatur, quam jam constat acervis periculis, ipso protegente, liberatam. Tertio, in judicio futuro vindictam supra eos dicit esse venturam, qui pauperes ejus insanis motibus persequuntur.ripe me, Domine, ab homine malo; a viro iniquo libera me. Sciens mater Ecclesia quanta in membris suis diaboli infestatione pateretur, sollicite clamat ad Dominum, qui solus potest ejus superare nequitiam, ut ab ipsius multiplici tentatione liberetur, ne diutius fatigata succumbat. Hominem siquidem malum pro diabolo poni Evangelio teste didicimus, dicente: Malus autem homo est diabolus . Et merito sic dicitur, qui peccatorum contagione polluitur, ut jam non coelestis angelus, sed homo ab humo dictus
Abbreviated transcription (Latin):
quid ad eccłiasticam disciplinam ꝑtinet
cohors beata cantauit. qui merito tali
numero noscitur collocatus. Nam &
archa ipsa noȩ quȩ specialiter typum
gestauit eccłie. centum annis legitur fa¬
bricata. Iota uͦ & eta sicut & apud grecos
scribitur. in octauo decimo calculi obtinet
quantitatem. sic iste numeruis & coronȩ
premium. & scĩ nominis decus in se con¬
Icanticum Graduum.

Expanded text:
dquid ad ecclesiasticam disciplinam pertinet, dquid ad ecclesiasticam disciplinam pertinet, cohors beata cantavit, qui merito tali numero noscitur collocatus. Nam et ipsa arca Noe, quae specialiter typum gestavit Ecclesiae, centum annis legitur fabricata. Iota vero et Ita sicut apud Graecos scribitur octavi decimi calculi obtinet quantitatem. Sic iste numerus et coronae praemium, et sancti nominis decus in se conCanticum graduum.
Abbreviated transcription (Latin):
beatoꝵ numerꝰ dño fuerit pr̃ante collectꝰ
necesse est ut ad illam ierłm suꝑnã beatꝰ
ppłs eleuatus ascendat. Et ido meminis¬
se debemus eoꝵ alfabetodum. qui cõple¬
tis litteris annotatur. tercium. eẽ. hunc
psalmum. id est centesimum decimum.
centesimum .iu.desimum. & prescu¬
tem. qui trino honore signati. ꝑfectȩ fidi
trinitatem nobis indicare noscuntur.
Et merito ad futuram ierłm calculus iste
deputatur. qui tocius integritatis robo¬
re communitur. Quattuor uͦ alfabeto
scđm quattuor cardines mundi. non in¬
congrue eccł̃iam catholicam quȩ adhuc
in isto mundo geritur indicare noscun¬
tur. quando adhuc imꝑfecta eꝰ: donec
predestinatorum numerũ competent᷑
adquirat. Sic magnarun rerũ myste¬
ria psalmoꝵ istoꝵ noscitur indicata col¬
lectio. Est etiam hic psalmꝰ & institu¬
tor fidelium quintꝰ. sicut in anterio¬
rib psalinis iam dictum est. Ubi qͥc¬

Expanded text:
beatorum numerus Domino fuerit praestante collectus, beatorum numerus Domino fuerit praestante collectus, necesse est ut ad illam Jerusalem supernam beatus populus elevatus ascendat. Et ideo meminisse debemus eorum alphabetodum, qui completis litteris adnotantur, tertium esse hunc psalmum, id est centesimum decimum, centesimum undecimum, et praesentem, qui trino honore signati, perfectae fidei Trinitatem nobis indicare noscuntur. Et merito ad futuram Jerusalem calculus iste deputatur, qui totius integritatis robore communitur. Quatuor vero alphabetodsecundum quatuor cardines mundi, non incongrue Ecclesiam catholicam, quae adhuc in isto mundo geritur indicare noscuntur; quando adhuc imperfecta est, donec praedestinatorum numerum competenter acquirat. Sic magnarum rerum mysteria psalmorum istorum noscitur indicare collectio. Est etiam hic psalmus et institutor fidelium quintus sicut in anterioribus psalmis jam dictum est, ubi qui
Abbreviated transcription (Latin):
inplectendꝰ suauter om̃ino psalmus.
qui talia confessione sinitus ẽ. Prolixi¬
tate magnus. ammuiratione. ꝓsunditatis
oçceanꝰ. excellentium rerũ amenitate pa¬
radysus. Quem nirtutũ florib ornatũ
ꝑ alfaberum hebreoꝵ scõꝵ om̃ium immnar¬
cessibilis corona cantauit. Et ut simili¬
tudines aliquas de reb naturalib exqui¬
ramus. sic grues litteris grecis uolatus
suos depingunt. & tanta huiꝰ rei uis ẽ:
ut quamuis aues apices nesciant. tam̃
cos naturali institutione componaͣnt.
Uidimis gͥ eius sententias quasi stellas
clarissimas in celo altissimo collocatas.
Uidimus amplissimũ mare illis piscib
ente traxerunt. Intendamus etiam quod
ordo ipsẽ psalmoꝵ non minuna nobis
futuri scłi sacramenta declarat. Conue¬
niebat enim ut eccłiam de toto orbe collec̃¬
tam & in diu laudib commemoratam
gradium cantica sequerentur. quatinus
ulla similitudo mdicaretur. quȩ est i
fine scłi facienda. Nam postquã om̃iũ

Expanded text:
plectendus suaviter omnino psalmus, qui tali confessione finitus est, prolixitate magnus, admiratione profunditatis Oceanus, excellentium rerum amoenitate paradisus, quem virtutum floribus ornatum, per alphabetum Hebraeorum sanctorum omnium immarcescibilis corona cantavit. Et ut similitudines aliquas de rebus naturalibus exquiramus; sicut grues litteris Graecis volatus suos depingunt; et tanta hujus rei vis est, ut quamvis aves apices nesciant, tamen eos naturali institutione componant. Vidimus igitur ejus sententias quasi stellas clarissimas in coelo altissimo collocatas; vidimus amplissimum mare illis piscibus ente traxerunt. Intendamus etiam, quod ordo ipse psalmorum non minima nobis futuri saeculi sacramenta declarat. Conveniebat enim ut Ecclesiam de toto orbe collectam, et in Domini laudibus commoratam, graduum cantica sequerentur; quatenus illa similitudo indicaretur, quae est in saeculi fine facienda. Nam postquam omnium
Abbreviated transcription (Latin):
beneficio ꝓpła circa finem quasi
scłi constitutus. ubi iam mundi cog¬
noscitur pocius dampnanda ꝑuersitas.
uniuersitatem docuit dũi ludibus
occupari. ne adhuc desideria quereret
quȩ ꝓtima finienda constaret. S cũ
illud tempꝰ uenturis dicitur. nobis
istud nom̃ sine dubio nuntiatur. In
mundi enim fine sumus. quando eũ
nͨ longo interuallo suscepta morte de¬
serimus. Transeant a nobis cupiditates
caducȩ illecebre seculares abscedant. il¬
lud pocius desideremꝰ. quod eternum
eẽ. cognoscimus

Expanded text:
beneficio propheta circa finem quasi saeculi constitutus, ubi jam mundi cognoscitur potius damnanda perversitas, universitatem docuit Domini laudibus occupari: ne caduca desideria quaereret, quae proxime finienda constaret. Sed cum illud tempus venturum dicitur nobis, istud nostrum sine dubio nuntiatur. In mundi enim fine sumus, quando eum non longo intervallo suscepta morte deserimus. Transeant a nobis cupiditates caducae, illecebrae saeculares abscedant, illud potius desideremus quod aeternum esse cognoscimus
Abbreviated transcription (Latin):
re bonis intentionib enituntur. Sequit᷑.
Spes eiꝰ in dño dõ ipsius. Ad suꝑiorem sen¬
tentiam ꝑtinet ista ꝓsecutio. quia beatꝰ
est cuius spes esse cognoscitur in dño dõ
suo. Dicendo enim spes. pacientiam pre¬
sentium significat. & desideria futuroꝵ.
Nam quodlibet illud in hoc mundo. xpͣi¬
anus patitur. eternę beatitudinis cogita¬
tione reficitur. S qmͣ. eẽ. poterat & culto¬
rib demonum spes in dño dõ suo. singu¬
lis uarũsq commatib ꝑ unam speciem
diffuutionis usq ad finem psalmi dnm̃
xp̃m designat. in quo debeat spes. ẽẽ.
fidelium. Qui fecit celum & terram
mare & om̃ia quȩ in eis sunt. qui custo¬
dit ueritatem in scłm. facit iudicium

Expanded text:
re bonis intentionibus enituntur. Sequitur, re bonis intentionibus enituntur. Sequitur, spes ejus in Domino Deo ipsius, Ad superiorem sententiam pertinet ista prosecutio: quia Beatus est cujus spes esse cognoscitur in Domino Deo suo. Dicendo enim, spes, patientiam praesentium significat, et desideria futurorum. Nam quodlibet istud in hoc mundo Christianus patiatur, aeternae beatitudinis cogitatione reficitur. Sed quoniam esse poterat et cultoribus daemonum spes in deo suo, singulis variisque commatibus per unam speciem definitionis usque ad finem psalmi Dominum Christum designat, in quo debeat spes esse fidelium. Vers. 6. Qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt. Qui custodit
Abbreviated transcription (Latin):
tationes. quȩ se in diuersos ambitus
semꝑ extendunt. mͦ possessionib stu¬
dentes. mͦ diuitias congregantes. mod
honores magnoꝑe conquirendo. s he
omiia dispereunt. quando earum re¬
rum uota frustrantur. sicut diuitem
in çuũgło legimus increpatum. Stult
quib humanum genus tamquam
grauissimis morbis inficitur. ꝓpła
ad scłm uenit ingressum. in quo
tamquam salutare poculum human
mentib porrigit ebibendum. Non
enim tantum ꝓhibuit inutiles pri¬
sumptiones. s etiam quȩ fuerant aps¬
tenda p̾monuit. Dicit enim de ips
cogitatione fieri beatum. qui sꝑat in
anm̃. lacob uͦ patriarcham adeo sepe
diximus poni. qmͣ post illam angl
luctam primus ipse appellatus ẽ ist
id ẽ uir uidens dm̃. quod uocabuluss
ad om̃s electos competent᷑ aꝑtatur
Aduitor enim idõ positum ẽ. ut norl
bonos nisus nominis ipsius intelligentia
concitaret. Illis enim adiutor ẽ. qui ip¬
so dominante uirtutum gradus ascende¬

Expanded text:
tationes, quae se in diversos ambitus tationes, quae se in diversos ambitus semper extendunt: modo possessionibus studentes, modo divitias congregantes, modo honores magnopere perquirendo. Sed haec omnia dispereunt, quando earum rerum vota frustrantur; sicut divitem in Evangelio legimus increpatum: Stultequibus humanum genus tanquam gravissimis morbis inficitur, propheta ad secundum venit ingressum, in quo tanquam salutare poculum humanis mentibus porrigit ebibendum. Non enim tantum prohibuit inutiles praesumptiones, sed etiam quae fuerant appetenda praemonuit. Dicit enim de ipsa cogitatione fieri beatum, qui sperat in Dominum. Jacob vero patriarcham ideo saepe diximus poni, quoniam post illam angeli luctam primus ipse appellatus est Israel, id est vir videns Deum. Quod vocabulum ad omnes electos competenter aptatur. Adjutor enim ideo positum est, ut nos ad bonos nisus nominis ipsius intelligentia concitaret. Illis enim adjutor est, qui ipso donante virtutum gradus ascende
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. quam iure ꝓprio minime
possidere noseuntur. Principes hic
spiritales nequicias debemus aduerte¬
re. de quib dicit apłs: Quia non est¬
nobis colluctatio aduersus carnem &
sanguinem. s aduersus principes &
potestates tenebrarum harum. Filios
hominum significat sine dubitatione
mortales. qui salutem dare nͨ possunt.
quia debita morte succumbunt. Solꝰ
est enim filiꝰ hominis id ẽ sc̃e uirgi¬
nis. qui tribuit salutem. qm̃ ipsum
constat humani generis existere sal¬
om̃s cogitationes eoꝵ. Causam rededit
cur dixerit in hominib nͨ. eẽ. p̃sum̃¬
dum. Hic sp̃m auimam debemus
accipere. sicut ait in euũgło. Pater. in
manus tuas cominendo spm̃ meum.
Egressa itaq anima de claustro cor¬
poris sui. in terra remeat caro deflu¬
ens. unde sumpsit initium. Id̾o enum
addidit suam. ut significaret inde
fuisse ꝓcreatam. sicut legitur in gene
Fecit d̾s hominem de limo terre. Mo¬
tis gͥ tempore pereunt humanȩ cogi¬

Expanded text:
possunt, quam jure proprio minime possunt, quam jure proprio minime possidere noscuntur. Principes hic, spirituales nequitias debemus advertere, de quibus dicit Apostolunobis colluctatio adversus carnem et sanguinem, sed adversus principes et potestates tenebrarum harum . Filios hominum significat sine dubitatione mortales, qui salutem dare non possunt, quia debita morte succumbunt. Solus est enim Filius hominis, id est sanctae Virginis, qui tribuat salutem, quoniam ipsum constat humani generis existere Salomnes cogitationes eorum. 491 Causam reddit cur dixerit in hominibus non esse praesumendum. Hic spiritum, animam debemus accipere, sicut ait in Evangelio: Pater, in manus tuas commendo spiritum meum . Egressa itaque anima de claustro corporis sui, in terram remeat caro defluens, unde sumpsit initium. Ideo enim addidit, suam, ut significaret inde fuisse procreatam, sicut legitur in Genesi: Fecit Deus hominem de limo terrae . Mortis igitur tempore pereunt humanae cogi
Abbreviated transcription (Latin):
diu ero. Intueamur quid sibi uelit ista
repeticio. Prius imperat animȩ suȩ
laudare dñm. nunc ad quiescens dupli¬
ci se ꝓmittit ordine laudaturumr. Lau¬
dare in uita est. in illa ęternitate dño
confiteri. quȩ uerius uita dicitur. qm
nulla curarum pressura conteritur.
ldo enm laudabo dixit. ut futurum
tempꝰ ostenderet. quando angłis iustisq
hominib sors ista cominunis est. De
ista uͦ p̾senti uita psallam dicitur. qd
ad bonas oꝑas sicut sepe diximus ma¬
nifestum est ꝑtinere. Sic gͦ accipiendũ
est. ut illic ꝑpetue. hic psallatur assidue.
Nam & ipsum quaindui ero. istud
scłm significat. quia futurum erat
quando hic. eẽ. ñ poterat. Nolite¬
confidere in principib. neq in filiis
hominũ in quib nͨ ẽ salus. Cȩlestis
medicus humana pectora prius mun¬
dat pestiferis curis. ut salutaria reme¬
dia competenter infundat. Dicit enĩ.
nec in demonib nec in hominib. eẽ.
presumendum. qui salutem dare ñ

Expanded text:
uero . Intueamur quid sibi velit ista repetitio. Prius imperat animae suae laudare Dominum, nunc acquiescens duplici se promittit ordine laudaturum. Laudare in vita est, in illa aeternitate Domino confiteri, quae verius vita dicitur, quoniam nulla curarum pressura conteritur. Ideo enim laudabo dixit, ut futurum tempus ostenderet, quando angelis justisque hominibus sors ista communis est. De ista vero praesenti vita psallam dicitur, quod ad bonas operas sicut saepe diximus manifestum est pertinere. Sic ergo accipiendum est, ut illic perpetue, hic psallatur assidue. Nam et ipsum quandiu ero istud saeculum significat, quia futurum erat, quando hic esse non poterat. confidere in principibus, neque in filiis hominum in quibus non est salus. Coelestis medicus humana pectora prius mundat pestiferis curis, ut salutaria remedia competenter infundat. Dicit enim, nec in daemonibus, nec in hominibus esse praesumendum, qui salutem dare non
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc & sequenti uersu ille locus apta¬
tus est. memoriam abundantia suaui¬
tatis suȩ. Quid enim suauius. quam
ut miscłiȩ ipsius facta memorentur:
Ut dicat᷑. dñs soluit compeditos. dñs il¬
luminat cecos. dñs diligit ustos. dñs
custodit aduenam. pupillum & uduã.

Expanded text:
In hoc et sequenti versu ille locus aptandus est: Memoriam abundantiae suavitatis ejus. Quid enim suavius quam ut misericordiae ejus facta memorentur, ut dicat: Dominus solvit compeditos, Dominus illuminat caecos, Dominus diligit justos, Dominus custodit advenam; pupil
Abbreviated transcription (Latin):
gi. Quid enim magnificentius quam
regnare dñm syon in scłm scłi. cuius
regni ñ erit fins.  Regnabit. futurũ
tempꝰ uidetur ostendere. quando iam
in ipso corda nr̃a firmissima stabilitat
consistunt. Modo enum in membris
sius plenissime regnare n dicitur xp̃c.
quia corda eoꝵ interdum inanib cogi¬
tationib occupantur. S cum hoc mõt¬
tale corpꝰ induerit in mortalitatem.
& noxias istas cogitationes cum mundi
istius amissione reliquerit. tunc ꝑfes¬
te in scĩs regnaturus est xpͣc. quando
sicut scriptum est erit ds om̃ia in om̃ib.
Quiꝰ autem iste sit dñs. eiudenter ex¬
ponitur. ds tuus syon. Syon eccl̃iam
catholicam significare sepe iam dictum

Expanded text:
gi. Quid enim magnificentius quam gi. Quid enim magnificentius quam regnare Dominum Sion in saeculum saeculi, cujus regni non erit finis? Regnabit futurum tempus videtur ostendere, quando jam in ipso corda nostra firmissima stabilitate consistunt. Modo enim in membris suis plenissime regnare non dicitur Christus, quia corda eorum interdum inanibus cogitationibus occupantur. Sed cum hoc mortale corpus induerit immortalitatem, et noxias istas cogitationes cum mundi istius amissione reliquerit, tunc perfecte in sanctis regnaturus est Christus, quando sicut scriptum est Erit Deus omnia in omnibus . Cujus autem sit iste Dominus evidenter exponitur: Deus tuus, Sion. Sion Ecclesiam ca
Abbreviated transcription (Latin):
dua sunt. qui dnm̃ pura mente respi¬
ciunt humanis solatiis destituti. hos
recipit. xp̾c suo munimine uindican¬
dos. S cum istos ꝓ sua pietate receperit
diabolum qui est uia peccatoꝵ extermi¬
nauit. id ẽ atermino regni sui reddit
alienum. quod unicuiq impiorum
in illa sca iudicatione uenturum est.
Sic istis deccm sententiis preconialibꝰ
in quo dño debeat. eẽ. spes fidelium
abundanter ostensum e᷑. Et ne forsi¬
tan putss. cẽ. contrarium quod in su¬
periore psalmo diximus nouem loca
dominicȩ laudis disposita. nunc autem
in pͣconiis eiꝰ denarium calculum
memorauimꝰ eẽ. decursum. Scias ali¬
ud. eẽ. argum̃toꝵ sedes. aliud diffiniti¬
onum regulam. Sibi enim singula
queq generali distinctione sunt posi¬
ta. Hic autem sub una specie diffini¬
tionis uariis sententiis quid sit dñs
intimatur. Et sicut ficri solet. de uno
loco argum̃toꝵ duȩ diffinitiones plu
Hoc ex magnificentia dñi ꝓbat᷑ intelli¬

Expanded text:
dua sunt, qui Dominum pura mente respidua sunt, qui Dominum pura mente respiciunt, humanis solatiis destituti: hos recipit Christus suo munimine vindicandos. Sed cum istos pro sua pietate receperit, diabolum, qui est via peccatorum, exterminabit, id est, a termino regni sui reddit alin illa sancta judicatione venturum est. Sic istis decem sententiis praeconialibus, in quo Domino debeat spes esse fidelium, abundanter ostensum est. Et ne forsitan putes esse contrarium, quod in superiori psalmo diximus novem loca dominicae laudis disposita: nunc autem in praeconiis ejus denarium calculum memoravimus esse decursum. Scias aliud esse argumentorum sedes, aliud definitionum regulas; ibi enim singula quaeque generali distinctione sunt posita, hic autem sub una specie definitionis variis sententiis quid sit Dominus intimatur; et, siut fieri solet, de uno loco argumentorum duae definitiones plurHoc ex magnificentia Domini probatur intelli
Abbreviated transcription (Latin):
de uexatione inmundi sp̃s potest intel¬
ligi. s etiam de om̃ib uiciis. quib mens
nr̃a quasi quibdam funib illigatur.
Nam sicut ligat diabolꝰ qui peccata
connectit. ita soluit xp̃c qui delicta di¬
mittit. Sequitur. dñs illuminat cecos.
Om̃s uitiosi. ceci sunt. quia peccatorum
obscuritatib implicantur. S iste ille
solus illuminat. qui in euũgło luto
facto ꝑunxit oculos. & contenebratum
hominem ad gaudium ꝑfectȩ sanitatis
adduxit. De quo etiam dictum ẽ. Qui
illuminat om̃em hominem uenientẽ
in hunc mundum. Addidit quoq dñs
diligit iustos. Quius est enim iustos
diligere. nisi qui eos preualet in ȩternã
beatitudinem collocare. Nam sicut
diabolus affectat impios. ita dñs diligit
hunc custodit. si tamen in electoꝵ habi¬
tatione ꝑmanserit. sicut in alio pfalmo
dicitur. Incola ego sum apud te in terra.
& peregrinus sicut om̃s patres mei.¬
upillum & iuduam suscipiet. & uiã a¬
peccatoꝵ exterminauit. Pupillus & ui¬

Expanded text:
ne immundi spiritus potest intelligi, sed etiam de omnibus vitiis, quibus mens nostra quasi quibusdam funibus illigatur. Nam sicut ligat diabolus qui peccata connectit, ita solvit Christus qui delicta dimittit. Sequitur, Dominus illuminat caecos. Omnes vitiosi caeci sunt, quia peccatorum obscuritatibus implicantur. Sed istos ille solus illuminat qui in Evangelio luto facto perunxit oculos , et contenebratum hominem ad gaudium perfectae sanitatis adduxit. De quo etiam dictum est: Qui illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Addidit quoque, Dominus diligit justos. Cujus est enim justos diligere, nisi qui eos praevalet in aeternam beatitudinem collocare? Nam sicut diabolus affectat impios, ita Dominus diligit Hunc custodit, si tamen in electorum 492 habitatione permanserit, sicut in alio psalmo dicitur: Incola ego sum apud te in terra, et peregrinus sicut omnes patres meiupillum et viduam suscipiet: et viam peccatorum exterminabit . Pupillus et vi
Abbreviated transcription (Latin):
qui afflictos ꝓpt̾ nomen suum uindi¬
cat. & miscretur inoxiis. Ipsi quippe st̃
qui inuiriam id est iniusticiam patiunt᷑.
quando ueritatem p̾dieantes penis ue¬
hementib affliguntur. Intulit. dat
ne sicut uidei saturitatem solum uen¬
tris delectemur accipere. Dicit enim
amos ꝓpła: Ecce introduco famem suꝑ
terram. nͨ famen panis neq sitim aqͦ.
s famem audiendi uerbum dĩ. Sub¬
iecit. Dñs erigit elisos. Ne hoc quoq
dubium sit: quia elisos erigit. Nam
cum diabolus elidit. dñs subleuat.
In ipso gͦ ponenda est spes. qui ñ elide¬
re.s erigere consueuit. Dũs soluit

Expanded text:
qui afflictos propter nomen suum vindiqui afflictos propter nomen suum vindicat, et miseretur innoxiis. Ipsi quippe sunt qui injuriam, id est injustitiam patiuntur, quando veritatem praedicantes, poenis vehementibus affliguntur. Intulit, Dat ne sicut Judaei saturitatem solum ventris delectemur accipere. Dicit enim Amos propheta: Ecce introduco famem super terram; non famem panis, neque sitim aquae, sed famem audiendi verbum Dei . Subjecit, Dominus erigit elisos. Nec hoc quoque dubium est, quia elisos erigat: nam cum diabolus elidat, Dominus sublevat. In ipso ergo ponenda est spes, qui non elidere, sed erigere consuevit. Vers. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
det. Sccla autem eͣ ista species diffinitio¬
nis. quȩ grece dicitur. ennematice. lati¬
ne notio numcupatur. Non enim
dicit substantialit̾ quid sit ds̃. ẜ quid
agat uel egerit. Actus enim eiꝰ ex parte
aliqua quantum tam̃ ipse concedit.
potest noticia nr̃a comprehendere. sub¬
stantiam uͦ ipsius ñ preualet indagare.
Dicit enĩ primum. qui fecit celum &
terram. Ipse est in quo spem suam de¬
beant ponere xp̃iani. S licet cȩli & ter¬
re appellatione concluserit. addidit
tamen. & om̃ia quȩ in eis sunt: nequẽ
alium putares uel minutissimarum
rerum existere creatorem. Sequitur.
Qui custodit ueritatem in scłm. ipse
est scilicet dñs xp̃c. qui dixit. ego sum
iua ueritas & uita: Necesse est enim ut
ille loquatur ueritatem in scło. qui
celestis ueritas approbatur. De homini¬
b autem qui sub peccato sunt dictum
est. om̃is homo mendax. Adiecit. fecit
iudicium iniuiriam pacientib. Xp̃c
est uerus uidex & gub̾nator ȩternus.

Expanded text:
dit. Secunda autem est ista species definitionis quae Graece dicitur ennoematice, Latine notio nuncupatur. Non enim dicit substantialiter quid sit Deus, sed quid agat, vel quid egerit. Actus enim ejus ex parte aliqua, quantum tamen ipse concedit, potest notitia nostra comprehendere, substantiam vero ipsius non praevalet indagare. Dicit enim primum: Qui fecit coelum et terram. Ipse est in quo spem suam debeant ponere Christiani. Sed licet coeli et terrae appellatione cuncta concluserit, addidit tamen, Et omnia quae in eis sunt: ne quem alium putares vel minutissimarum rerum existere Creatorem. Sequitur, qui custodit veritatem in saeculum. Ipse est scilicet Dominus Christus qui dixit: Ego sum via, veritas, et vita . Necesse est enim ut ille loquatur veritatem in saeculo, qui coelestis veritas approbatur. De hominibus autem qui sub peccato sunt, dictum est: Omnis homo mendax . Adjecit, facit judicium injuriam patientibus. Christus est verus judex et gubernator aeternus,
Abbreviated transcription (Latin):
cuparetur intentio: dat sibi ꝓpħa salu¬
bre consilium. unde generalitati no
dñm. nͨ sonus concrepantium labioꝵ.
Sepe enĩ sic meditata ꝓferimus. ut pe¬
regrina cogitatione translati. nͨ nos
sentiamus dixisse quȩ loquim᷑. Est enĩ
uirtus animȩ spiritali uigore flamina-¬
ta. ꝑ diuersa discurrens. quȩ causas cȩ¬
lestium siue terrestrium creaturarũ
indagabili ratione ꝑquirit. mͦ se suꝑis.
mͦ inferis miscens. s ista quemadmo¬
dum se habeant. ꝓ ut dñs donare dig¬
natus est: in libro animȩ qui in uari¬
arum oꝑe terciusdecimꝰ continetur. a
nobis lacius uident᷑ exposita. Quaꝓpt᷑
animam suam psalmista hortatur
laudare dñm. ut explosis cogitationib¬
suꝑuacuis. in ipso tantum negotio
totis uirib occupetur. Laudabo

Expanded text:
cuparetur intentio, dat sibi propheta salucuparetur intentio, dat sibi propheta salubre consilium, unde generalitati  mDominum, non sonus concrepantium labiorum. Saepe enim sic meditata proferimus ut peregrina cogitatione translati, non nos sentiamus dixisse quae loquimur. Est enim virtus animae spirituali vigore flammata, per diversa discurrens, quae causas coelestium sive terrestrium creaturarum indagabili ratione perquirit, modo se superis, modo inferis miscens. Sed ista quemadmodum se habeant, prout Dominus donare dignatus est, in libro Animae, qui in Variarum opere tertius decimus continetur, a nobis latius videntur exposita. Quapropter animam suam Psalmista hortatur laudare Dsupervacuis, in ipso tantum negotio totis viribus occupetur. Laudabo
Abbreviated transcription (Latin):
cce iterum aurib nr̃is iitonat
celestis auctoritas. pulsatq alleluia
anuas cordis. ne uacius atq mnanibus
cogitationib occupemur. qm̃ otiosum
ciim & lingua fructus suos. uberrina
siquidẽ messis inde colligitur. si in laudes
dñi pura mente moueatur. Spiritale
membrum est. cum famulatur auctorr
lpsam quoq animam commnendat. dũ
ueritatem loquitur. Quaꝓpt᷑ derem com¬
pleamus dulcessims sonis. Nam musica
ista salutaris ñ solum mortalium per¬
mulcet auditum. s etiam intellectum
upiens ꝓpħa laudes dñi ex toto
corde cantare. primo ingressu
dicit in hominib minime confidendũ.
ne aliquid ab eo peteretur tepide. si &
aliis crederetur posse pr̃are. Scd̃a ꝓnun¬
tiat totam spem in om̃ipotenti dño
reponendam. Et cum sit iste dñs. ex
factis suis pulcherrime diffinitur. ut
gentilitas tam frequenti ratione con¬
uicta. errores suos fideli deuotione de
nis desideriis uoluntas ociosa uacaret.
& in fatius ut assolet curis mentis oc¬

Expanded text:
cce iterum auribus nostris intonat coelestis auctoritas pulsatque alleluia januas cordis, ne vacuis atque inanibus cogitationibus occupemur, quoniam otiosum enim et lingua fructus suos. Uberrima siquidem messis inde colligitur si, in laudes Domini pura mente moveatur. Spiritale membrum est, cum famulatur auctori; ipsam quoque animam commendat, dum veritatem loquitur, quapropter compleamus aerem dulcissimis sonis. Nam musica ista salutaris non solum mortalium permulcet auditum, sed etiam intellectum Cupiens propheta laudes Domini ex toto corde cantari  ed., cantare, primo ingressu dicit in hominibus minime confidendum, ne aliquid ab eo peteretur tepide, si et alius crederetur posse praestare. Secundo pronuntiat totam spem in omnipotente Domino reponendam; et cum sit iste Dominus, ex factis suis pulcherrime definitur; ut gentilitas tam frequenti ratione convicta, errores suos fideli devotione dernis desideriis voluntas otiosa vacaret, et in fatuis ut assolet curis mentis oc
Abbreviated transcription (Latin):
tib. dñs erigit elisos. Dicimus in psalmo
centesimo quadragesimo quarto posita
eẽ. loca. ex quib laus dominica formaret᷑.
nunc eadem commemoranda locis aptis¬
simis estimamus. Ait enim. qui fecit
cȩlum & terram. mare & omuia quȩ in
eis sunt: Quod ab operib eiꝰ laudem ꝓ¬
disse ñ dubium ẽ. Quid enim głosius.
quid ue possit. eẽ. magnificentius. quã

Expanded text:
Diximus in psalmo centesimo quadragesimo quarto posita esse loca ex quibus laus dominica formaretur, nunc eadem commemoranda locis aptissimis aestimamus. Ait enim: Qui fecit coelum et terram, mare et omnia quae in eis sunt; quod ab operibus ejus laudem prodiisse non dubium est. Quid enim gloriosius, quidve potest esse magnificentius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uamius in suꝑiori psalmo titulus
iste uideatur expositus. tameri non
piget breuit᷑ repetere. quod nos constat
silutariter semꝑ audire. In finem dnm̃
significat. xp̃m. sicut dicit apłs. Finis
eni legis xp̃c. ad iusticiam omi cre¬
denti: Ad quem corda nr̃a totis uiribꝰ
eriganius. quia nobis in hoc psalmo
quasi pꝰconis uoce iudex terribilis. omp̃s.
pius. & nimium desiderabilis aduenire

Expanded text:
uamvis in superiore psalmo titulus iste videatur expositus, tamen non piget breviter repetere quod nos constat salutariter semper audire. In finem Dominum significat Christum, sicut dicit Apostolus: Finis enim legis Christus ad justitiam omni credenti . Ad quem corda nostra totis viribus erigamus, quia nobis in hoc psalmo quasi praeconis voce Judex terribilis, omnipotens, pius et nimium desiderabilis advenire
Abbreviated transcription (Latin):
hereticum hominem post prumnam &
scdam correptionem deuita. sciens quia
subuersꝰ est huuismodi & peccat. & est
a semetipso dampnatus. Quid sit autem
hereticus quidam patrum̃ pulchre dif¬
finiunt. Hercticus est. qui diuinȩ legis
uel ignorantia. uel contemptor ueritatis.
aut noui ꝑtinax inuentor erroris. aut
alieui sectator: catholicȩ unitati mauult
aduersari quam subicr. Expł p̃s cente¬

Expanded text:
Haereticum hominem post primam et Haereticum hominem post primam et secundam correptionem evita, sciens quia subversus est hujusmodi et peccat, et est a semetipso damnatus . Quid sit autem haereticus quidam Patrum pulchre definivit: Haereticus est qui divinae legis vel ignorantia vel contemptu raptatus, aut novi pertinax inventor erroris, aut alieni sectator, catholicae unitati mavult adversari quam subjici. PSALMUS C
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s ẽ & ꝑfectus homo. duas naturas pe¬
fectas & adunatas in se habet deitats&
humanitatis. Si enim nͨ habet in sedus
naturas ꝑfectas & adunatas deitatis oli
manitatis sicut quidam dementius
dicunt. nͨ est ꝑfectus ds & ꝑfectus hons
s aut solum ds aut solum homo. au
nec ds nec homo. S istud in conscquens
gͥ duas naturas. ꝑfectas & adunatas. dei¬
tatis & humanitatis. Unde etiam facundꝰ
uenerabilis ep̃c hereticoꝵ penetrabili sub¬
tilitate destructor nuꝑ ad iustinianu᷑
principem scribens de duab naturis
dñi xp̃i duos libellos caute nimis lucu¬
lenterq tractauit. quos uobis transcrip¬
tos reliqui. ut nec antiquis egeatis trac̃¬
latorib nec modernis. Quappt᷑ relin¬
quainus aliquando aduersantium conten¬
tiones illicitas. Nemo nos audebit dicere
fortasse culpabiles. si post octauam correc̃¬
tionem illud eis dicimus. quod apłs scri¬
bens ad titum post scdam increpationẽ
iudicauit. eẽ. faciendum. Dicit enim.

Expanded text:
 et perfectus homo, duas naturas perfectas et adunatas in se habet deitatis et humanitatis. Si enim in se non habet duas naturas perfectas et adunatas deitatis et humanitatis, sicut qest perfectus Deus et perfectus homo, sed aut solum Deus, aut solum homo, aut nec Deus nec homo: sed cum illud inconsequens igitur duas naturas perfectas et adunatas deitatis et humanitatis. Unde etiam Facundus venerabilis episcopus, haereticorum penetrabili subtilitate destructor, nuper ad Justinianum principem scribens, de duabus naturis Domini Christi duos libellos caute nimis luculenterque tractavit, quos vobis transcriptos reliqui, ut nec antiquis egeatis tractatoribus nec modernis. Quapropter relinquamus aliquando adversantium contentiones illicitas. Nemo nos audebit dicere fortasse culpabiles, si post octavam correctionem illud eis dicimus, quod Apostolus scribens ad Titum post secundam increpationem judicavit esse faciendum; dicit enim:
Abbreviated transcription (Latin):
obscura uiderentur. siue cum illuminata
patuerunt. Qm̃ tu possedisti renes meos.
suscepisti me de itero matris meȩ. Renes
significant fortitudinem corporalem. qͥ
dum bene iugent. corpus nr̃m eoꝵ minis¬
terio uegetatur. Cum fuerint saucii. im¬
becilla nimis fragilitate subcumbit. Qua
sessos. qui celestis iusticie firmitate consis¬
tens peccatum fragilis corporis ignorauit.
De utero uͦ matris. de synagoge sinib di¬
cit. quia ipse ꝑ susceptam carnem a syna¬
goga generatus est. quando eum ritu ude¬
orum octauo die circumcisum. eẽ. cognoui¬
mus. susceptum se ꝑhibens a deitate patris
siue sua. qmͣ utrumq unum ẽ. Nam si
hoc tantummꝰ de uirginali utero uelis ad¬
uertere. nͨ solum quando egressus s quando
spũ scõ conceptus ẽ a dño ꝓbatur assumptꝰ.
ut ex hoc nestoriana destruatur iniquitas.
Ex utero enim significat in utero. sicut ait¬
dñs iheremie: Priusquam te formarem

Expanded text:
obscura viderentur, sive cum illuminata obscura viderentur, sive cum illuminata patuerunt. Vers. 12. Quoniam tu possedisti renes meos, Domine; suscepisti me de utero matris meae. Renes significant fortitudinem corporalem, qui dum bene vigent, corpus nostrum eorum ministerio vegetatur; cum fuerint saucii, imbecilla nimis fragilitate succumbit. Quapsessos, qui coelestis justitiae firmitate consistens, peccatum fragilis corporis ignoravit. De utero vero matris, de Synagogae finibus dicit, quia ipse per susceptam carnem a Synagoga generatus est, quando eum ritu Judaeorum octavo die circumcisum esse cognovimus: susceptum se perhibens a deitate Patris, sive sua, quoniam utrumque unum est. Nam si hoc tantummodo de virginali utero velis advertere, non solum quando egressus, sed quando Spiritu sancto conceptus est, a Domino probatur assumptus, ut ex hoc Nestoriana destruatur iniquitas. Ex utero enim significat in utero, sicut Dominus ait Jeremiae: Priusquam te formarem
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre eius ita & lumen eius. Superioris
sententie causa redditur. quare nor sit
illuminatio in deliciis eiꝰ. scilicet quia te¬
nebrȩ ñ obscurabuntur ate. s pocus illu¬
minabuntur. Tenebras enim dicit mys
tica quęq & ꝓfunda scripturarum diui¬
narum. iuxta illud quod legimus in pro¬
uerbiis. Intelligit quoq parabolam. &
tenebrosum sermonem. sicut & in illo
psalmo legimus: Tenebrosa aqua in nu-¬
bibus aeris. Ergo iste tenebrȩ ñ obscura¬
buntur. s pocius illuminantur adño.¬
qmͣ pͣdicatio ꝓpħarum ipso ueniente com¬
pleta est. Solet enim ad patrem referre.
quod ipse facit ut possit cooperatio sc̃e
trinitatis intelligi. Sequitur. Et nox
sicut dies illuminabitur. Illa enim quȩ
fuerant quasi nox sub mystica complexi¬
one tenebrosa. tamquã dies illuminata
sunt. cum aduentu dñi saluatoris ꝓpħaꝵ
dicta patuerunt. Et bene utrumq con¬
iunctum est. Sicut tenebrȩ eiꝰ ita & lum̃
cius. quia in utroq ueritas fuit. siue cum

Expanded text:
a et lumen ejus. Superioris sententiae causa redditur, quare nox sit illuminatio in deliciis ejus; scilicet, quia tenebrae non obscurabuntur a te, sed potius illuminabuntur. Ttica quaeque et profunda Scripturarum divinarum juxta illud quod legimus in Proverbiis: Intelligit quoque parabolam et tenebrosum sermonem . Sic et in alio psalmo legimus: Tenebrosa aqua in nubibus aeris ; ergo istae tenebrae non obscurabuntur, sed potius illuminantur a Dom praedicatio prophetarum ipso veniente completa est. Solet enim ad Patrem referre quod ipse facit, ut possit cooperatio sanctae Trinitatis intelligi. Sequitur, et nox sicut dies illuminabitur. Illa enim quae fuerant quasi nox sub mystica complexione tenebrosa, tanquam dies illuminata sunt, cum in adventu Domini Salvatoris prophetarum dicta patuerunt. Et bene utrumque conjunctum est, sicut tenebrae ejus, ita et lumen ejus, quia in utroque veritas fuit, sive cum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligi. qua ratione tractata in offense
rectione ꝓpria uerba facit ad patrem. om̃s
cogitationes suas illi dicens. cẽ. notissimas:
Sodõ mͦ potentiam paternȩ diuinitatis
exponit. quia in id quod homo ẽ nullo
loco. nulla longitudine ab eiꝰ noticia se pos¬
sit abscondere. addens quod ab utero matͥs
suȩ ipso ꝓtegente seruatus est. qui mundi
uicia głosa sc̃itate superauit. Tercio se lau¬
daturum a parte qua subiectus est patri
dnm ꝓfitetur. Quiꝰ oꝑa in eum potens
& mirabilis. ee. monstrata est: p̃dicationes
quoq suas & scõꝵ om̃ium uoluntates diceis
illi. eẽ. notissimas. Quarto mͦ confirmatu᷑
asserit beatoꝵ omĩum principatum. ui¬
bens a se impios obstinatosq discedere. qui
tamen nulla erant penitudinis humilita¬
te saluandi. Hunc psalmum autem multo
sollicitius arbitror audiendum. est enim
mysterioꝵ ꝓfunditate plenisfimus.

Expanded text:
intelligi. Qua ratione tractata, inoffense intelligi. Qua ratione tractata, inoffense rectione propria verba facit ad Patrem, omnes cogitationes suas illi dicens esse notissimas. Secundo modo, potentiam paternae divinitatis exponit, quia in id quod homo est, nullo loco, nulla longitudine ab ejus notitia se possit abscondere: addens quoniam ab utero Matris suae ipso protegente servatus est, qui mundi vitia gloriosa sanctitate superavit. Tertio, se laudaturum a parte qua subjectus est, Patrem Dominum profitetur, cujus opera in eum potens et mirabilis esse monstrata est, praedicationes quoque suas et sanctorum omnium voluntates dicens illi esse notissimas. Quarto modo, confirmatum asserit beatorum omnium principatum, jubens a se impios obstinatosque discedere, qui tamen nulla erant poenitudinis humilitate salvandi. Hunc autem psalmum multo sollicitius arbitror audiendum, est enim mysteriorum profunditate plenissimus.
Abbreviated transcription (Latin):
in fine repetitur. ut merito uterum
exponi debere iideatur. Proxima ẽ enim
obluioni ꝓtracta longinquitas. In finẽ
diximus dupliciter dici. Est unus iste
mortalis occasus. ac terminus aliquarũ
rerum. qui humanȩ conditioni similli¬
mus spacio ꝑacto concluditur. Alter uero
nis nͨ ad occasum respicit. s ad tocius inte¬
gritatis culmen attendit. Nam cum ad
illum ꝑuentum fuerit. nͨ est ultra quod
querere debeamus. qm̃ ipse ad omia suffi¬
cit. in quo est maiestatis cuncta ꝑfectio.
& om̃ium plenitudo uirtutum. Quaꝓpt᷑
uniuersus hic psalmus sicut & patri doc̃¬
dicendus est: s ne humilitas eius quẽquã
turbare ac confundere uideatur. ad illam
regulam redeat catholicȩ discipline. ut
esse meminerit. una qua ds & coeternus
est patri. altera qua ex maria uirgine
natus unus atq idem in tempore homo
fieri ꝓ nr̃a salute dignatus est. Et ideo
quod humiliter loquitur nͨ deitati debet
applicari. s ꝓ mysterio sc̃ȩ ircarnationis

Expanded text:
terum exponi debere videatur. Proxima est enim oblivioni protracta longinquitas. In finem diximus dupliciter dici. Est unus iste mortalis occasus ac terminus aliquarum rerum, qui humanae conditioni simillimus spatio peracto concluditur. Alter vero  qui finis non ad occasum respicit, sed ad totius integritatis culmen attendit. Nam cum ad illum perventum fuerit, non est ultra quod quaerere debeamus: quoniam ipse ad omnia sufficit, in quo est majestatis cuncta perfectio et omnium plenitudo virtutum. Quapropter universus hic psalmus, sicut et Patri docdicendus est. Sed ne humilitas ejus quemquam turbare ac confundere videatur, ad illam regulam redeat catholicae disciplinae, ut esse meminerit: una qua Deus et coaeternus est Patri; altera qua ex Maria Virgine natus, unus atque idem in tempore homo fieri pro nostra salute dignatus est. Et ideo quod humiliter loquitur, non deitati debet applicari, sed pro mysterio sanctae incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
atq idem ꝑmanens. ex duab naturis a¬
unatis & ꝑfectis consistit. sicut demonsti¬
tum est ex deitate & humanitate. Qur¬
quid autem ex duab naturis aduratis
& ꝑfectis consistens. deitatis & human¬
tatis. & in duab naturis adunatis e ꝑ¬
fectis essentiam habet. Ep̃c gͥ unus ati

Expanded text:
atque idem permanens, ex duabus naturis adunatis et perfectis consistit, sicut demonstratum est, ex deitate et humanitate. Quidquid autem ex duabus naturis adunatis et perfectis consistens deitatis et humanitatis, et in duabus naturis adunatis et perfectis essentiam habet. Christus i
Abbreviated transcription (Latin):
centesimus trigesimꝰ octauus. & quauis
altissima surditas eis immineat. nec tot
preconib superata discedat: tamen si
adhuc nefanda ꝑsuasione durati sunt.
dicamus illis & sylogisticas ꝓbationes.
qm se maxime dialecticos uideri uolunt

Expanded text:
centesimus trigesimus octavus. Et quamvis centesimus trigesimus octavus. Et quamvis altissima surditas eis immineat, nec tot praeconibus superata discedat, tamen si adhuc nefanda persuasione durati sunt, dicamus illis syllogisticas probationes, quoniam se maxime dialecticos videri volunt.