comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fallacie obnoxia et mentiri de ueritate:
cum aliud significant de uoluntate eius
et affirmant nobis alieua quedam et extranea
et que conducta non sunt: neq constant scd̾m be¬
neplacitum ipsius. quod ratum est de his que fient¬
omnib. Et grauiter colluctatur conscientia huma¬
na. in duob aduersantib que non conueniunt:
uel quare precepit deus quod noluit. uel quare
factum non est quod uoluit. Si enim ueritas est
in precepto: uidetur omĩno uoluisse quod iussit.
Et si om̃ipotencia est in beneplacito: uidet̾ factũ
esse quod uoluit. Non est autem factum qd̾ iussit.
et factum est quod prohibuit. Quid ergo consequi¬
tur ad hec : nisi eum uel noluisse id quod precepit.
uel non potuisse quod uoluit: Quod enim factũ
est ab eo factum est: et si factum non est. tamen
permissum est. Et si factum est uoluntarie factũ
est. et si ꝑmissũ est uoluntarie ꝑmissum est: quia
neq ad faciendũ contra uoluntatẽ suam cõpelli

Expanded text:
fallaciae obnoxia, et mentiri de veritate, cum aliud significant de voluntate ejus, et affirmant nobis aliena quaedam et extranea; et quae conducta non sunt neque constant secundum beneplacitum illius quod ratum est de his omnibus quae fient. Et graviter colluctatur conscientia humana in duobus adversantibus quae non conveniunt, vel quare praecepit Deus quod noluit, vel quare factum non est quod voluit. Si enim veritas est in praecepto, videtur omnino voluisse quod jussit; et si omnipotentia est in beneplacito, videtur factum esse quod voluit. Non est autem factum quod jussit, et factum est quod prohibuit. Quid ergo consequitur ad haec nisi vel noluisse id quod praecepit, vel non potuisse quod voluit? Quod enim factum est ab eo factum est, et si factum non est tamen permissum est, et si factum est voluntarie factum est, et si permissum est voluntarie permissum est; quia neque ad faciendum contra voluntatem suam compelli
Abbreviated transcription (Latin):
riunt et de oeteris que respiciunt ad naturam an¬
post alia que dicta sũt
de mundi exordio: et
idcirco premissa sunt.
ut de insibilib ad inui¬
sibilia conscendamus.
questio nobis proponi¬
tur. quando ereati sunt
angeli. et quales facti
sunt dum conderentur
primum: ac deinde quales effecti sunt. dum diui¬
derentur auersione et conuersione: et quomodo
dispositi sunt. dum iudicarent̃ dãpnacione. et
glorificatione. et de numero et ordinib. et de
bernatione dei in illis: et multa alia que consecun¬
tur ad illa que continentur in illis. Propterea nos
oportet de multitudine rerum latenciũ. secundũ
nostram possibilitatẽ doctrinam formare: et non
promittere quod consequi non possumus:

Expanded text:
ananpost alia quae dicta sunt de mundi exordio, et idcirco praemissa sunt ut de visibilibus ad invisibilia conscendamus, quaestionem proponitis, quando creati sunt angeli et quales facti sunt dum conderentur primum; deinde quales effecti sunt dum dividerentur aversione et conversione, et quomodo dispositi sunt dum judicarentur damnatione et glorificatione. Et de numero et de ordinibus, et de bernatione Dei in illis; et multa alia quae consequuntur ad illa et quae continentur in illis. Propterea nos oportet de multitudine rerum latentium secundum nostram possibilitatem, doctrinam formare; et non promittere quod consequi non possumus.
Abbreviated transcription (Latin):
temporalia et uisibilia: tercia post secunda. Et in
ipsis usibilibus que racionalia sunt. propinqui¬
ora sunt inuisibilibus: quia eo ipso inuisibilia
sunt quo racionalia sunt. Ponuntur ergo primo
loco cause primordiales et inuisibiles: et increa¬
te creandorum omĩum in mente diuina. Secun¬
do loco angelica natura: inuisibilis quidem. s
creata. Tercio loco humana uisibilis et creata.
icd̾m aliquid uisibilis: et scd̾m aliquid inuisibi¬
lis. Quarto loco creatura corporea: in toto uisi¬
bilis. et in toto temporalis. Post primas ergo cau¬
sas increatas et inuisibiles. exhibit consideracio.
et piocedet ad angelicam naturã racionalem
et inuisibilem: deinde ad humanã uisibilem ⁊
racionalem: de qua propositũ primũ fuit. ut
consũmetur. Nam de uisibilib quidem que pos¬
trema sunt. id circo primã propositionem feci¬
mus: ut de his que parent. ad latenciũ cogniei¬
onem. humauã mentem cõmodius duceremus:¬

Expanded text:
temporalia et visibilia tertia post secunda. Et in temporalia et visibilia tertia post secunda. Et in ipsis visibilibus quae rationalia sunt propinquiora sunt invisibilibus, quia in ipso invisibilia sunt quae rationalia sunt. Ponuntur ergo primo loco causae primordiales et invisibiles et increatae creandorum omnium in mente divina. Secundo loco angelica natura invisibilis quidem sed creata. Tertio loco humana visibilis et creata, secundum aliquid invisibilis et secundum aliquid visibilis. Quarto loco creatura corporea in toto visibilis et in toto temporalis. Post primas ergo causas increatas et invisibiles exibit consideratio, et procedet ad angelicam naturam rationalem et invisibilem. Deinde ad humanam visibilem et rationalem, de qua propositum primum fuit ut consummetur. Nam de visibilibus quidem quae postrema sunt idcirco primam propositionem fecimus, ut de his quae patent ad latentium cognitionem humanam mentem commodius duceremus
Abbreviated transcription (Latin):
ut post prima posteriora sequantur. Pruna
omium est uoluntas creatoris: qm̃ ex ipsa
sunt omnia. sost ipsam sequuntur que sunt ex ipsa.
Prima sunt que in ea sunt. sed̾a sunt que ex casũt.
Que in ea sunt eterna sunt. nec gradum habent.
nec successionẽ: qm̃ in unitate consistunt. et in eter¬
nitate non transeunt. Que ex ea sunt creata sunt
per eam: que causam sũpserunt ex ipsa non substan¬
ciam in ipsa: quia diuina natura substancialiter
ex se. non genuit que causaliter creauit: qui a non
potest naturaliter idem esse ui fecit. et qd factum
est. Que igitur facta sunt unum non sunt: et in
his quedam prima sunt. quedam secunda: non pri¬
ma ad prima. sed ad secunda prima. Que en im
ad prima ante se secunda sunt. ad secunda a se sunt
prima: et secunda ab ipsis. tercia sunt ad prima. Que
III uoluntate dei eterna et inisibilia sunt. prima
omĩum sunt: que ex uoluntate dei temporalia¬
sunt et inuisibilia. secunda sunt post primã. Que

Expanded text:
ut post prima posteriora sequantur. Prima omnium rerum est voluntas Creatoris, quoniam ex ipsa sunt omnia. Post ipsam sequuntur quae sunt ex ipsa. Prima sunt quae sunt in ea; secunda sunt quae ex ea sunt. Quae in ea sunt aeterna sunt, nec gradum habent nec successionem, quoniam in unitate consistunt et in aeternitate non transeunt. Quae ex ea sunt creata sunt per eam, quae causam sumpserunt ex ipsa non substantiam in ipsa; quia divina natura substantialiter ex se non genuit quae causaliter creavit; quia non potest naturaliter idem esse qui fecit et quod factum est. Quae igitur facta sunt unum non sunt, et in his quaedam prima sunt, quaedam secunda; non prima ad prima sed ad secunda prima. Quae enim ad prima ante se secunda sunt ad secunda, a se sunt prima; et secunda ab ipsis; tertia sunt ad prima. Quae in voluntate Dei aeterna et invisibilia sunt, prima omnium sunt. Quae ex voluntate Dei temporalia et invisibilia sunt secunda sunt post prima, quae
Abbreviated transcription (Latin):
dum fuerat: quod est beneplacitum eius. et signũ
beneplacrti ipsius. Propter quod et multe dicuntur
uoluntates eius. eum sit una uoluntas ipsius: quia
sunt multa signa uoluntatis ipsius.sicut scriptum ẽ.
Magna sunt opera dñi. exquisita in om̃s uoluntates
tuis: ꝓpterea que ex ipsa et scđm ipsam sũt multa.
Hec de uoluntate dei diximus. qm̃ ipsa est prima
cansa rerum om̃ium: sicut nobis propositũ fuerat
et scđm intelligentiã prosecuti sumus: et sunt alia
nulta foitassis que comprehendi non possunt: et
fugiunt ab intelligentia et sermone nostro: Quomͦ¬

Expanded text:
dum fuerat, quod est beneplacitum ejus et signum dum fuerat, quod est beneplacitum ejus et signum beneplaciti ipsius. Propter quod et multae dicuntur voluntates ejus cum sit una voluntas ipsius, quia sunt multa signa voluntatis ipsius. Sicut scriptum est: Magna sunt opera Domini exquisita in omnes voluntates ejus ; propter ea quae ex ipsa et secundum ipsa sunt multa. Hic de voluntate Dei diximus, quoniam ipsa est prima causa rerum omnium sicut nobis propositum fuerat, et secundum intelligentiam prosecuti sumus. Et sunt alta multa fortassis quae comprehendi non possunt et fugiunt ab intelligentia et sermone nostro.
Abbreviated transcription (Latin):
est et ipsum esse non uult. quia bonum non est. ꝑ¬
ficitur uoluntas eius: et non remanet sine effectu.
etiam cum res non perficitur: quia sic uult. et bo¬
num est quod uult. Et cum non uult aliquid q
malum est. et ipsum esse uult quia bonum est.
perficitur uoluntas eius cum res perficitur: quia
sic uult et bonum est quod uult. et semꝑ imple¬
tur uoluntas eius. et nũquã cassum eit benepla¬
citum eius: quia bonum est semꝑ quod uult. et
est semper ut uult. Sunt igitur hec quinq pro¬
ceptio. et prohibitio. Et distinguitur benepla¬
citum in eo quod res approbatur. et in eo qd
approbatur actus rei. Et diftinguitur oꝑatio
in eo quod operatur. et in eo quod cooperatur:
quia alia facit deus operando que solus facit: alia
eo operando que solus non facit. Et distinguitur
preceptio in eam que fit extrinsecus per sermonẽ:
et in eam que fit extrinsecus per aspuacionẽ. Et
conitat in his omnibus quod de uoluntate dicen¬

Expanded text:
est, et ipsum esse non vult quia bonum non est, pest, et ipsum esse non vult quia bonum non est, perficitur voluntas ejus et non remanet sine effectu, etiam cum res non perficitur, quia sic vult et bonum est quod vult. Et cum non vult aliquid, quia malum est; et ipsum esse vult, quia bonum est: perficitur voluntas cum res perficitur, quia sic vult et bonum est quod vult. Et semper impletur voluntas ejus; et nunquam cassum est beneplacitum illius, quia bonum est semper quod vult et est semper ut vult. Et haec sunt quinque proraeceptio et prohibitio. Et distinguitur beneplacitum in eo quo res approbatur, et in eo quo approbatur actus rei. Et distinguitur operatio in eo quod operatur, et in eo quod cooperatur; quia alia facit Deus operando quae solus facit, alia cooperando quae solus non facit. Et distinguitur praeceptio in eam quae fit extrinsecus per sermonem, et in eam quae fit intrinsecus per inspirationem. Et constat in his omnibus quod de voluntate Dei dicen
Abbreviated transcription (Latin):
si fiat: et tamen utrũq uoluntatis esse. et hoc bo¬
num esse etiam si non fiat: illud aũ sic bonũ esse
loquens de uoluntate dei: hoc dicere potest diligen¬
ter considerandũ esse. qui modo quidem deus in
alio uult hoc quod ipsum est: in alio autẽ solum
hoc quia ipsum est. Et in eo quidem quod uult ip¬
sum quod est. rem approbat: in eo uero quod uult
ipsum quia est. actum rei. In eo autem quod rem¬
ipprobat et non actum rei. uult aliquid. s n̾dũ
adhuc esse uult quod uult: in eo uero quod approbat
actum rei. et non ipsam rem. aliquid esse uult: s non¬
dum tamen uult ipsum quod esse uult. Neq enĩ bo¬
num est esse omne quod ipsum bonum est: quẽadino¬
dum aliquando quod malum est esse. ipsum malum
non est. Et non uult deus nisi quod bonum est.
etiam cum ipfum esse bonum non est: et non uult
esse nisi quod es̃e bonum est: etiam eum ipsum
bonum non est. Et cum uult aliquid quia bonum

Expanded text:
si fiat; et tamen utrumque voluntatis esse et hoc bosi fiat; et tamen utrumque voluntatis esse et hoc bonum esse etiam si non fiat: illud autem sic bonum esse loquens de voluntate Dei, hoc dicere potest. Diligenter considerandum est quomodo quidem Deus in alio hoc vult quod ipsum est; in alio autem solum hoc, quia ipsum est. Et in eo quidem quod vult ipsum quod est rem approbat; in eo vero quo vult ipsum, quia est actum rei. In eo autem quo approbat rem et non actum rei, vult aliquid et nondum adhuc esse vult quod vult. In eo vero quod approbat actum rei et non ipsam rem aliquid esse vult, et nondum tamen ipsum vult quod esse vult. Neque enim bonum est esse omne quod ipsum bonum est; quemadmodum aliquando quod malum est esse ipsum malum non est. Et non vult Deus nisi quod bonum est, etiam cum ipsum esse bonum non est. Et non vult esse nisi quod esse bonum est, etiam cum ipsum bonum non est. Et cum vult aliquid quia bonum
Abbreviated transcription (Latin):
malum est: et tamen uult quod factum est quia
factum est. qm̃ id bonum est quia factum est: ⁊ uult
Sonstat igitur omp̃s uoluntas eius certa
Set firma in beneplacito suo. approbãs bona
et ꝑmittens mala ꝓpter bona: que nec
potest impediri. ut non fiat quod in ipsa est:
neq infirmari aliquando ut fiat quod in ipsa ñ
racio eius et ꝑmissio eius: et ostendunt qđ in illa
est. qm̃ in ipsis idem est. His adduntur precepta
et prohibitiones: et sunt ipsa quoq signa et de¬
monstraciones uoluntatis summe et complaciti ẽt¬
ni. per approbationẽ et dilectionẽ: non similia qui¬
dem signa prioribus: sed demõstraciones tantum
et significationes approbationis et cõplaciti. in eo
quod bonum fit. et non in eo quod esse bonũ fit:
siue bonũ ipsum siue malum sit. Et ideo significãt
ipsa. non hoc quidem quid in sũma sit uoluntate
ut fiat. sed quid in complacito et approbatione sit

Expanded text:
malum est; et tamen vult quod factum est quia malum est; et tamen vult quod factum est quia factum est, quoniam id bonum est quod factum est, constat omnipotens voluntas ejus certa et firma in beneplacito suo, approbans bona et permittens mala propter bona, quae nec potest impediri ut non fiat quod in ipsa est, neque infirmari aliquando ut fiat quod in ipsa non issio ejus et operatio ejus; et ostendunt quod in illa est, quoniam in ipsis idem est. Et adduntur praecepta et prohibitiones, et sunt ipsa quoque signa et demonstrationes voluntatis summae et complaciti aeterni per approbationem et dilectionem; et non similia quidem signa prioribus, sed demonstrationes tantum et significationes approbationis et complaciti in eo quod bonum sit; et non in eo quid esse bonum sit, sive bonum ipsum sive malum sit. Et ideo significant ipsa non hoc quidem quod in summa sit voluntate, ut fiat, sed quid in complacito et approbatione sit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa mala que non uult. propter maius bonum qd̾
ex illis est. quod magis uult. Sed non pertinit ad nos
neq exigitur a nobis. nisi quod nr̃m est. et qđ bonum
nostrum est tantũ: ut faciamus et approbenius et dili¬
gamus in nobis sicut et deus diligit et apptobat bonũ
nostrum. tantum in nobis ut ei similes simus. diligen¬
do et faciendo bona: sicut et ipse bona tantũ diligit
et facit. Et cum precipitur nobis quod bonũ nrm
est. significatur nobis quia deus hoc uult. et ꝑtinet
ad nos ita sentire et ita credere: qm deus hoc uult
quod precipit nobis ut faciamus. Et tamen ñ fit
ciamus quod precipit nobis. Et si faciamus bonũ.
uoluit hoc deus. et uoluit quia factum est hoc. et ap¬
probat quod factum est: et quod factum est uult: qr
factum est. et bonum est. Et si faciamus malũ uult
quod non facimus bonũ. et approbat illud qm̃ bo¬
num est. et non approbat malum quod facimꝰ qm̃

Expanded text:
esse mala quae non vult, propter majus bonum quod esse mala quae non vult, propter majus bonum quod ex illis est, quod magis vult. Sed non pertinet ad nos neque exigitur a nobis nisi quod nostrum est et quod bonum nostrum est, tantum ut faciamus et approbemus et diligamus in nobis, sicut et Deus diligit et approbat bonum nostrum in nobis; ut ei similes simus diligendo et faciendo bona, sicut et ipse bona tantum diligit et facit. Et cum praecipitur nobis quod bonum nostrum est, significatur nobis quod Deus hoc vult; et pertinet ad nos ita sentire et ita credere quod Deus hoc vult quod praecipit nobis ut faciamus. Et non fit tamenciamus quod praecepit nobis. Et si facimus bonum, voluit hoc Deus; et voluit quia factum est hic, et approbat quod factum est et quod factum est; vult quod factum est et bonum est. Et si facimus malum vult quod non facimus bonum; et approbat illud quoniam bonum est, et non approbat malum quod facimus quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
minoris boni impediri quod mauis est bonum:
ab illo qui optimus est. Et diximus qm̃ mauis
bonum est esse bonũ ex malo et bono: quã ex
solo bono. Permitti itaq inala debuerũt ut essẽt:
qm̃ ut essent id bonum erat: ex quib bonum fu¬
turum erat. Precepit itaq deus quod bonũ erat
singulis. permisit quod bonum erat un iuersis:
qm̃ et inaius erat bonũ uniuersitatis quod impe¬
dire non debuit : et non bonũ erat qd̾ malũ erat
alicui. euius autor esse non potuit. Et ideo pre¬
cepit unicuiq quod bonum erat. et qđ illi bo¬
num erat: et precipiendo illud significauit se
uelle illud: et sunt signa uoluntatis eius p̃cepta
eius. et uocantur uoluntas eius. quia signa sunt
uoluntatis eius: qm̃ uult et approbat et diligit.
et amica sibi iudicat bona que precipit. et ma¬
la que prohibet odit et detestatur. ⁊ non ĩuenit
concordiã et amiciciã in illis: et uult tam̃ esse¬

Expanded text:
minoris boni impediri quod majus est bonum minoris boni impediri quod majus est bonum ab illo qui optimus est. Et diximus quod majus bonum est esse bonum ex malo et bono, quam ex solo bono. Permitti itaque mala debuerunt ut essent, quoniam ut essent id bonum erat ex quibus bonum futurum erat. Praecepit itaque Deus quod bonum erat singulis et permisit quod bonum erat universis. Quoniam et majus erat bonum universitatis quod impedire non debuit, et non bonum erat quod malum erat alicui, cujus auctor esse non potuit. Et ideo praecepit unicuique quod bonum erat, et quod illi bonum erat; et praecipiendo illud significavit se velle illud; et sunt signa voluntatis ejus praecepta ejus, et vocantur voluntas ejus, quia signa sunt voluntatis ejus. Quoniam vult et approbat et diligit et amica sibi judicat bona quae praecipit, et mala quae prohibet odit et detestatur; et non invenit concordiam et amicitiam in illis, et vult tamen ips
Abbreviated transcription (Latin):
causationẽ illius assumere sibi. quasi docendo cor¬
ruperit quod creauerat incorruptũ. Non itaq ha¬
bet aliud illi precipere. nisi solum qđ bonum est
illi a quo habet illa totum quod bonum habet:
et quod malum habet nichil. Qm̃ igitur creator
nulli creature sue autor mali esse potest: hoc so
lum precipere illi habet quod bonũ est illi: ut
sincera sit eius instructio. quẽadmodum condicio
Uontingit autem quod bonum est alicuiꝰ
bonum esse illius. sed non esse bonum
Iad omnia: et iterum quod malũ est ali¬
cuius. malum esse illius. sed bonum om̃ium esse.
qm̃ ex eo bonum est omĩum: et quod bonũ est
et alicui bonũ est. minus esse bonũ. quam quod
malũ est. et alicui malum est: qm̃ ex eo ipso ma¬
ius bonum est ex quo omĩum bonum est: et
maius bonum est esse illud a quo maius bonũ
est: etiam cum illud alicui bonũ non est: qm in
toto bonum est. Non debet autem in cõpensacione

Expanded text:
causationem illius assumere sibi quasi docendo corcausationem illius assumere sibi quasi docendo corruperit quod creaverat incorruptum. Non itaque habet aliud illi praecipere nisi solum quod bonum est illi; a quo habet illa totum quod bonum habet, et quod malum habet nihil: Quoniam igitur Creator nulli creaturae suae auctor mali esse potest: hoc solum illi praecipere habet quod bonum est illi, ut sincera sit ejus instructio, quemadmodum conditio ngit autem quod bonum est alicujus, bonum esse illius, et non esse bonum ad omnia; et iterum quod malum est alicujus malum esse illius; et bonum omnium esse, quoniam ex eo bonum est omnium. Et quod bonum est et alicui bonum est, minus esse bonum quam quod malum est et alicui malum est; quoniam ex eo ipso majus bonum est: ex quo omnium bonum est. Et majus bonum est esse illud a quo majus bonum est, etiam cum illud alicui bonum non est; quoniam in toto bonum est. Non debet autem in compensatione
Abbreviated transcription (Latin):
deus: si ꝑpter se precipit: aut ꝓpt̃ illum
cui precipit. Si ꝓpter se precipit. ad bo¬
num illius est quod precipit: et bonum illi ẽ
precepti sui impletio. S quomodo precipit
propter se. qui profectu non indiget inse:
neq bono alieno adiuuari potest. qui melior
esse non potest: Clamat hoc scriptura ⁊ ꝑfec¬
tor mandati in scriptura: deus meus es tũ qm̃
bonorũ meorũ non eges. Ergo ꝓpter se non
precipit deus quod precipit: sed ꝓpter illum cui
precipit: qm̃ bonum est illi quod precipitur. cui bo¬
num precipitur. Ergo qm̃ ꝓpter illum mandatũ fit¬
cuifit ipsum mandatũ: bonum ipsius debet ẽẽ cui
mandatur mandatũ. Neq aliud mandari debet:
nisi quod bonũ illi est cui mandatur mandatum.
frustra enim mandatũ fieret. si illi ꝑꝑter quẽ fieret
bonum non esset: maxime cum abono mandatũ
esset. qui nichil preter bonũ mandare deberet.Neq
enim creature sue deus autor mali esse debet: neq

Expanded text:
pter se praecipit, an propter illum cui praecipit. Si propter se praecipit ad bonum ejus est quod praecipit, et bonum illi est praecepti sui impletio. Sed quomodo praecipit propter se qui profectu non indiget in se, neque bono alieno adjuvari potest, qui melior esse non potest? Clamat hoc Scriptura, et perfector mandati in Scriptura: Deus meus es tu, quoniam bonorum meorum non eges . Ergo propter se non praecipit Deus quod praecipit; sed propter illum cui praecipit, quoniam bonum est illi quod praecipitur cui bonum praecipitur. CAP. cui fit, ipsum mandatum; bonum ipsius esse debet cui mandatur mandatum. Neque aliud mandari debet nisi quod bonum illi est cui mandatur mandatum. Frustra enim mandatum fieret, si illi propter quem fieret bonum non esset; maxime cum a bono mandatum esset qui nihil praeter bonum mandare deberet. Neque enim Creaturae suae Deus auctor mali esse debet, neque
Abbreviated transcription (Latin):
uersale quod eternũ est: et omĩa que fiunt tẽpori¬
bus suis pariter simplici nutu iusticie sue approbat
ut ad effectum ꝓcedant et fiant: ꝑficitur et consũ¬
matur et manifestatur duobus his que subsecunt᷑
in tẽpore. oꝑatione et ꝑmissione diuina: que et
ipsa rerum omĩum que ctfectum caprunt uel sub¬
sistunt uniuersitatẽ complectuntur. et respondẽt
illi quod unum est in utroq. et dissimile ad dissimi¬
lia omĩa beneplacitũ est creatoris. Et ꝑpt̾ea etiam
ipsa duo. uoluntates dicuntur: et est uoluntas d̾i
beneplacitũ eius: et uoluntas eius operacio eius.
et uoluntas eius permissio eius.¬

Expanded text:
iversale quod aeternum est, et omnia quae fiunt temporiiversale quod aeternum est, et omnia quae fiunt temporibus suis pariter simplici nutu justitiae suae approbat ut ad effectum procedant et fiant; perficitur et consummatur, et manifestatur duobus his quae subsequuntur in tempore permissione et operatione divina, quae et ipsa rerum omnium quae effectum capiunt vel subsistunt universitatem complectuntur, et respondent illi quod unum est in utroque, et indissimile ad dissimilia omnia beneplacitum Creatoris. Et propterea etiam ipsa duo voluntates dicuntur. Et est voluntas Dei beneplacitum ejus, et voluntas ejus operatio ejus, et
Abbreviated transcription (Latin):
beneplacito eius. et in signo beneplaciti ipsius. Et
dicimus quia beneplacitũ eius est uoluntas eius:
et signum beneplaciti eius uocamus uoluntatẽ eiꝰ.
Et uerum est utrũq: et utrũq uere dicitur. Sed
beneplacitũ eius eternũ est: nec potest non esse
quicquid in illo est: et quiequid in illo non est.
esse non potest. Nec contra ipsum nec extra nec si¬
ne ipso aliquid est in omni quod est: et constat
ipsum et ratum esse: nec cassari potest aliquando
quod in ipso eit. Omma quecũq uoluit fecit. In
hoc probatum est: quia non cassatur uoluntas esꝰ.
Et uoluntati eius quis reustit: In hoc ꝓbatũ est.
quia non impeditur beneplacitũ ipsius. Ita conso¬
nat rerum effectib beneplacitũ ipsius: et ipsi effec¬
tus rerum non discordant ab illo. Fit enim omne
quod uult. et omne quod non uult non fit: et
omne quod uult semper uult ut fiat. qd̾ ñ semꝑ
est aliquando quod uult. Et hoc beneplacitũ un¬

Expanded text:
beneplacito ejus et in signo beneplaciti ipsius, et beneplacito ejus et in signo beneplaciti ipsius, et dicimus quod beneplacitum ejus est voluntas ejus. Et signum beneplaciti ejus vocamus voluntatem ejus, Et verum est utrumque et utrumque vere dicitur; sed beneplacitum ejus aeternum est, nec potest non esse quidquid in illo est, et quidquid in illo non est, esse non potest. Nec contra ipsum, nec extra ipsum, nec sine ipso aliquid est, in omni quod est. Et constat ipsum et ratum est; nec cassari potest aliquando quod in ipso est, Omnia quaecunque voluit fecit , in hoc probatum est, quia non cassatur voluntas ejus. Et voluntati ejus quis resistit? In hoc probatum est quod non impeditur beneplacitum ipsius. Ita consonat rerum effectibus beneplacitum ipsius: et ipsi effectus rerum non discordant ab illo. Fit enim omne quod vult, et omne quod non vult non fit, et omne quod vult semper vult ut fiat, quod non semper est aliquando quod vult. Et hoc beneplacitum un
Abbreviated transcription (Latin):
esse. et nichil aliud esse: et uoluit totum esse. et
aliud non esse. Et hac uoluntate postea fecit ut
bona essent que esse bonum erat. sicut uiderat⁊
uoluerat: et ꝑmisit ut inala essent. que esse bo¬
num erat: que cum bonis futura esse preuiderat.
et ut essent cum bonis uoluerat: quia bonũ erat.
Et erat quidem uoluntas eius eterna. et de bonis
et de malis que uoluit ut essent: sed non erat no¬
tum omnib. donec ꝯplerentur et fierent: de qui¬
bus bonis et malis uoluntas eius erat ut essent.
paruit nobis uoluntas eius de illo: qm̃ esse ualt
quod facit uel permitat ut sit: et non incipit tũe
cum illo quod fit uoluntas eius que eterna est: sed
oftenditur ex illo quando fit uoluntas eius que oe¬
culta est. Et ideo ipsum quod sit dicitur uoluntas
eius quia signum est uoluntatis eius: et apparet
quasi alia et alia uoluntas: quia signa sunt alia
discretio cognoscende uoluntatis diumne: idest in

Expanded text:
esse, et nihil aliud esse; et voluit totum esse et esse, et nihil aliud esse; et voluit totum esse et aliud non esse. Et hac voluntate postea fecit ut bona essent quae esse bonum erat, sicut viderat et voluerat. Et permisit ut mala essent quae esse bonum erat, quae cum bonis futura esse praeviderat, et ut essent cum bonis voluerat quia bonum erat. Et erat quidem voluntas ejus aeterna et de bonis et de malis quae voluit ut essent; sed non erat notum hominibus donec complerentur et fierent, de quibus bonis et malis voluntas ejus erat ut essent. paruit nobis voluntas ejus de illo, quoniam esse vult quod facit vel permittit ut sit; et non incipit tunc cum illo quod fit voluntas ejus quae aeterna est, sed ostenditur ex illo quanto fit quae occulta est. Et ideo ipsum quod fit dicitur voluntas ejus, quia signum est voluntatis ejus. Et apparet quasi alia et alia voluntdiscretio cognoscendae voluntatis divinae in
Abbreviated transcription (Latin):
et quod uoluit fuit bonum. Sicut ergo eterne
sapientie illius ignotũ esse non potuit omne quod
futurũ fuit: sic coeterne uoluntati eius displicere
non potuit omne quod bonũ fuit. Et uidit totu
quod futurũ fuit. et bonum esse hoc totũ ut esset
totum: et uoluit ut esset totum: quia bonũ fuit
ut esset totum. Et uidit mala procul que futura
erant cum bonis priusquã erant: et considerauit
quia malis adiunctis. bona ꝯmendarent᷑. et pul¬
chriora fierent ꝯparatione maloruun: et bona es¬
sent mala inter bona que non erant bona: qm̃
ex eis ornareut᷑ boua et ꝯmendarentur: et ampli¬
us bona acciperent ad decorem et pulchritudinẽ
uniuersorum. Et respexit cuncta in ordine suo.
et uidit bona ibi. et que sibi bona non fuerunt. ⁊
uoluit sic esse omĩa ut bonum fuit: quia ita bo¬
num fuit ut uidit. et uoluit quod futurũ fuit.
Et pensauit equo iudicio unmuersa que uidit in
complacito uno quod bonum fuit. et iustũ totũ

Expanded text:
et quod voluit fuit bonum. Sicut ergo aeternae et quod voluit fuit bonum. Sicut ergo aeternae sapientiae illius ignotum esse non potuit omne quod futurum fuit, sic coaeternae voluntati ejus displicere non potuit omne quod fuit. Et vidit totum quod futurum fuit, et bonum esse hoc totum ut esset totum, et voluit ut esset totum, quia bonum fuit ut esset totum. Et vidit mala quae erant procul futura cum bonis priusquam erant et consideravit, quod his malis adjunctis bona commendarentur, et pulchriora fierent comparatione malorum, et bona essent mala inter bona quae non erant bona. Quoniam ex eis ornarentur bona et commendarentur, et amplius bonum acciperent ad decorem et pulchritudinem universorum. Et respexit cuncta in ordine suo: et vidit bona ibi, et quae bona sibi bona fuerunt, et voluit sic esse omnia ut bonum fuit, quia ita bonum fuit ut vidit et voluit quod futurum fuit. Et pensavit aequo judicio universa, quae vidit in complacito uno quo bonum fuit et justum totum
Abbreviated transcription (Latin):
inuenitur: qm̃ nec nolens operatur. nec ꝑmittit
nisi uolens. Et cum fit aliquid dicitur hoc uo¬
luntas dei: quia uoluntate dei factum est ut hoc
fieret. uel ꝑmissum. Nam uoluntate fecit quod
fecit et benefecit. et bonũ fecit qđ fecit. Et uo¬
Bona enim fecit et bene fecit. et mala ꝑmisit et ñ
fecit et bene fecit: qm̃ utrumiq bonum fuit. Ideo
autem utrumq uoluit: quia utrumq bonũ fuit.
Et fuerunt bona bona. et mala mala: nec bona fue¬
runt mala. nec mala bona: sea bonum fuit esse et
luit deus malũ. cum uoluit ut esset malum: quod
tamen non fecit in eo qđ fecit bonum: sed ꝑmisit
ut esset : quia bonum fuit quod uoluit. Neq id bo¬
num nulum fuit. sed ex malo bonũ fuit : nec malũ
bonum fecit. sed ex malo fecit bonum: quia malis
et bonis uti nouit ad bonum: Quare deus qui¬
Uenim fuit maius bonum esse bonũ. ex ma¬
lo et bono quam er solobono: proquo uo¬
Iluit sũmum bonum ut esset hoc bonum:

Expanded text:
invenitur, quoniam nec nolens operatur, nec permittit invenitur, quoniam nec nolens operatur, nec permittit nisi volens. Et cum fit aliquid, dicitur noc voluntas Dei, quia voluntate Dei factum est, ut hoc fieret vel permissum. Et voluntate fecit quod fecit et bene fecit et bonum fecit quod fecit. Et voBona enim fecit et benefecit, et mala permisit et non fecit. Et bene fecit, quoniam utrumque bonum fuit. Et idcirco utrumque voluit, quia utrumque bonum fuit. Et fuerunt bona bona, et mala mala, nec bona fuerunt mala, nec mala bona; sed bonum fuit esse et luit Deus malum, cum voluit ut esset et malum. Quod tamen non fecit in eo quod fecit bonum, sed permisit ut esset, quia bonum fuit quod voluit. Neque id bonum malum fuit, sed ex malo bonum fuit; neque malum bonum fecit, sed ex malo bonum fecit. Qui malis et bonis uti novit ad bonum. CAP. VI. Quuitque majus bonum esse bonum ex bono et malo quam ex solo bono; pro quo voluit summum bonum ut esset hic bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
gitur que et primũ et principaliter dicitur¬
uoluntas dei. illa est que uere est uoluntas eius:
et hec una est. nec muttiplicitatẽ recipit. nec mu
et duo que dicuntur uoluntates: et hec duo de
deo dicuntur. et dei uoluntates dicuntur: quia
signa sunt uoluntatis eius. Harum uoluntatũ
racio et ꝑmissio: qr operatiõ eius dicit̃ uoluntas
enus. et ꝑmissio eius dicitur uoluntas eius: qm̃ se¬
cundum uoluntatẽ eius fiunt: et signa sunt uo¬
luntatis eius. Et sunt duo ista quasi consequentia
uoluntatis sũme: et quasi explicatio eius. et affec¬
tus illius: et paria illi. et tamen non coeterna. Qͥc¬
quid enim in illa semper est. in iftis aliquando est.
et quicquid in his aliquando non est: in illa nũꝗͥ
est. Omne enim quod est in illa semꝑ est. et omne
quod est in istis aliquando est: quia nec aliqͥd est
preter eius uoluntatem: nec aliquid fieri potest
extra oꝑationem ipsius. siue ꝑmissionẽ. Ergo secun¬
tur hec duo unã uoluntatẽ. et una in ambobus

Expanded text:
ei dicitur, est illa quae vere est voluntas ejus. Et haec est una nec multiplicitatem recipit, nec mutet duo quae dicuntur voluntates. Et haec duo de Deo dicuntur, et Dei voluntates dicuntur, quia signa sunt voluntatis ejus. Harum voluntatum io ejus dicitur voluntas ejus, et operatio ejus dicitur voluntas ejus, quoniam secundum voluntatem ejus fiunt et signa sunt voluntatis ejus. Et sunt duo ista quasi consequentia voluntatis summae, et quasi explicatio ejus et effectus illius et paria illi, non tamen coaeterna. Quidquid enim in illa semper est in istis aliquando est, et quidquid in istis aliquando non est in illa nunquam est. Omne enim quod est in illa semper est, et omne quod est in istis aliquando est; quia, nec aliquid est praeter ejus voluntatem, nec aliquid fieri potest extra operationem ipsius sive permissionem. Et sequuntur duo unam et una in ambobus
Abbreviated transcription (Latin):
da. creator scilicet et creatura: ne uel creatura¬
eterna credatur. uel creator temporalis. Creatorẽ¬
ergo omĩum rerum unũ confitemur et trinum.
unum in essencia. trinum in personis: qr essencia
deitatis una est. et in essencia una ꝑsone tres. pa¬
der. et filius et sp̃c sanctus. Pater a nullo est. filius
a patre solo est. sp̃c sanctus a patre et filio: quẽad¬
modum in una anima mens est. et intellectus et
ma.Ita incorpore uno et figura est et forma.
et pulchritudo.tria hec. Et uidetur figura pri¬
ma esse ad substanciã. deinde forma. et ex utroq
pulchritudo: et hec tria in uno corpore et unũ
corpus. ut in utraq natura imago creatoris elu¬
ceat: in prima quidem ad similitudinẽ. in secũda
autem ad similitudinis imitacionẽ. Sic ergo dm̃
confitemur: et in essentia unũ. et in ꝑsonis trinũ.
Et in unitate quidem agnosciꝰ eternitatẽ ⁊ im¬
mensitatẽ. in eternitate autem in ꝯmutabilitatem.

Expanded text:
da; Creator scilicet et creatura; ne vel creatura ada; Creator scilicet et creatura; ne vel creatura aeterna credatur, vel Creator temporalis. In his eigitur omnium rerum unum confitemur et trinum, unum in essentia, trinum in personis; quia essentia deitatis una est, et in essentia una tres personae: Pater, et Filius, et Spiritus sanctus. Pater a nullo est, Filius a Patre solo est, Spiritus sanctus a Patre et Filio est. Quemadmodum in una anima mens et intellectus et ma. Ita in corpore uno, et figura est, et forma et pulchritudo tria haec. Et videtur figura prima esse ad substantiam, deinde forma, et ex utroque pulchritudo: et haec tria in uno corpore et unum corpus, ut in utraque natura imago Creatoris eluceat. In prima quidem ad similitudinem; in secunda autem ad similitudinis imitationem. Si ergo Deum confitemur ibi essentia unum, et in personis trinum; et in unitate quidem agnoscimus aeternitatem et immensitatem. In aeternitate au
Abbreviated transcription (Latin):
supra racionem sunt ex diuina racione prodita
sunt. et non operata est in eis racio: sed castigata
tamen est. ne ad illa contenderet. Nunc uero sequi¬
tur demonstrare. quantum his que in raciocinan¬
do proposita sunt et conducta probabiliter racio
diuina adiecerit: et que per inspiracionẽ manifes¬
tata. et que per doctrinam asserta sunt. et que ꝑ
miracula approbata: et ex his quantũ uidebitur
Ante omnem creaturã creator erat solus qui¬
dem. sed tamen non solitarus: qr cũ ipso
erat sapientia sua. in qua omĩa ab eterno
per prouidentiã fuerunt. que ab ipso in tẽpore ꝑ
essenciam facta sunt. Solus ergo fuit quando p̾ter
ipsum nichil fuit: et tamen solitarius non fuit:
quia aliena societate non eguit qui sibi sufficiens
fuit. Cui nichil defuit: qm̃ sicut dictum est totũ
in ipso per prouidentiam fuit. quod ab ipso per
essentiam faciendũ fuit. Hec ergo duo diligenter
et inter se distinguenda sunt. et in se consideran¬

Expanded text:
supra rationem fuerunt ex divina revelatione prodita supra rationem fuerunt ex divina revelatione prodita sunt; et non operata est in eis ratio, sed castigata tamen ne ad illa contenderet. Nunc ergo sequitur demonstrare quantum his quae in ratiocinando proposita sunt, et conducta probabiliter revelatio divina adjecerit, et quae per inspirationem manifestata, et quae per doctrinam asserta sunt; et quae per miracula approbata, ex his quantum videbitur Ante omnem creaturam Creator erat solus quidem, sed tamen non solitarius, quia cum ipso erat sapientia sua in qua omnia ab aeterno per providentiam fuerunt quae ab ipso in tempore per essentiam facta sunt. Solus fuit quando nihil praeter ipsum fuit; et tamen solitarius non fuit, quia aliena societate non eguit qui sibi sufficiens fuit; cui nihil defuit, quia, sicut dictum est, totum in ipso per providentiam fuit, quod ab ipso per essentiam faciendum fuit. Haec ergo duo diligenter et inter se distinguenda sunt et in se consideran
Abbreviated transcription (Latin):
et preter hec que sunt contra racionem. Ex raci¬
oue sunt necessaria. scd̾m racionẽ probabilia.
supra racionẽ mirabilia: contra racionem incre¬
dibilia. Et duo quidem extrema: omĩno fidem
non capiunt. Que enim sunt ex racione omĩno
nota sunt. et credi non possunt qm̃ sciuntur: que
uero contia racionẽ sunt. nulla similiter racione
credi possunt: qm̃ non suscipiũt ullam racionẽ
nec adquiescit his racio aliquando. Ergo q̃ sedm
racionem sunt. et que sunt supra racionẽ: tantũ¬
modo suscipiunt fidem. Et in primo quidem ge¬
ueritate si racio non cõprehendit. fidei tam̃ illor
non contradicit. In his autem que suꝑ ra racionẽ
sunt. non adiuuatur fides a racione ulla. qm non
capit illa racio que fides credit: et tam̃ ẽ aliqͥd
quo racio admonet uenerari fidem. qͣ ñ ap̃hendit.
Que dicta sunt ergo. et scđm racionem fuerunt pro¬
babilia racioni et sponte adquieuit deus. Que uͦ

Expanded text:
et praeter haec quae sunt contra rationem. Ex ratiet praeter haec quae sunt contra rationem. Ex ratione sunt necessaria, secundum rationem sunt probabilia, supra rationem mirabilia, contra rationem incredibilia. Et duo quidem extrema omnino fidem non capiunt. Quae enim sunt ex ratione omnino nota sunt et credi non possunt, quoniam sciuntur. Quae vero contra rationem sunt nulla similiter ratione credi possunt, quoniam non suscipiunt ullam rationem, nec acquiescit his ratio aliquando. Ergo, quae secundum rationem sunt et quae sunt supra rationem, tantummodo suscipiunt fidem. Et in primo quidem geveritatem si ratio non comprehendit, fidei tamen illorum non contradicit. In iis quae supra rationem sunt, non adjuvatur fides ratione ulla; quoniam non capit ea ratio quae fides credit, et tamen est aliquid quo ratio admonetur venerari fidem quam non comprehendit. Quae dicta sunt ergo, et secundum rationem, fuerunt probabilia rationi, et sponte acquievit eis. Quae vero
Abbreviated transcription (Latin):
se approbauit: et quomodo adiudicauit
quia unus est deus. et simplex natura. ⁊ ĩmensus.
et eternus. magnus et non quantitate. simplex
et non paruitate: et quia trinus est sine diuisio¬
ne unitatis. et unus sine confusione trinitatis.⁊
quomodo trinitas sũma inuenta est per eam q̃
erat imago illius in nobis. et quomͦ arguit ñ esse
tres ꝑsonas tria in nobis. et in deo esse tria tres ꝑ
sonas quia deus sunt. et quomodo tribus nichil
adici potest quia ꝑfecta sunt. nec demi aliquid
quia discreta sunt: et quomͦ diftincta sunt q̃
in deo sunt. scdm ea que discreta sunt in nobis:
qm̃ imago sunt ad illa. et demõstrauerũt tri¬
nitatem. Et hec quidem scdm racionis iudiciũ
coniecimus in unũ: qm ita ueritatẽ racio appro¬
bauit. Sed igitur quid additum est ex his que
suꝑeminent raciomi. non contingit ad ea suffice¬
re: qm̃ scd̾m racionem formantur. Alia sũt enĩ
ex racione. alia scđm racionẽ. alia supra racionẽ:

Expanded text:
se approbavit et quomodo adjudicavit; se approbavit et quomodo adjudicavit; quod unus est Deus, et simplex natura: et immensus et aeternus. Magnus et non quantitate; simplex, et non parvitate. Et quod trinus est sine divisione unitatis; et unus sine confusione Trinitatis. Et quomodo Trinitas summa inventa est per eam quae erat imago illius in nobis; et quomodo arguit non esse personas, tria in nobis; et in Deo tria esse personas, quia Deus sunt. Et quomodo tribus nihil adjici potest quia perfecta sunt; nec demi aliquid, quia discreta sunt. Et quomodo distincta sunt quae in Deo sunt et secundum ea quae discreta sunt in nobis; quoniam imago sunt ad illa et demonstraverunt Trinitatem; et haec quidem secundum rationis judicium conjecimus in unum, quoniam ita veritatem approbavit. Siquidem additum est ex his quae supereminent rationi et non contigit ad ea sufficere, quoniam secundum rationem formantur. Alia enim sunt ex ratione, alia secundum rationem, alia supra rationem:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc potencie est. Si prouidũ. si inspectorem. si scru¬
tantem oinĩa et intelligentẽ: hoc totũ sapiencie
est. Si pium. si mansuetũ. si misericordem: et pa¬
tientem: totũ hoc bonitatis est. Et non potest
his adicere ueritas quicquã : quia totum in his
continetur. qd̾ ꝑfectũ est et uerum. Ideo tria hec
trinitatẽ monstrauer̃t in simulachro perfecto.
et ꝑsuaserũt nichil adiciendum tribus. quia
hoc perfectũ est et nichil tollendũ: qm̃ sic cõstat
consũmatũ: et tria hec in deo unum erant. et deo
unum erant. sed distincta inuenta sunt hic ubi ñ
erant unum: et ꝓpterea trinitatis inago facta sũt.
et secuta est consideracio proprietatẽ inuentam
hic usq ad ineffabilem trinitatẽ: et diftinait ibi
proprium quod propriũ hic etat: et tam̃ differens
inuentũ est. Ibi autem in uno erat totum.⁊ totum
unc ergo diximus quomodo racio humana
primum et in se deum esse repperit. et extͣ

Expanded text:
hoc potentiae est; si providum, si inspectorem, si scruhoc potentiae est; si providum, si inspectorem, si scrutantem occulta, et intelligentem, hoc totum sapientiae est; si pium, si mansuetum, si misericordem, si patientem, totum hoc bonitatis est. Et non potest his adjicere veritas quidquam, quia totum in his continetur quod perfectum est et verum: ideo tria haec veritatem monstraverunt in simulacro perfecto et persuaserunt nihil adjiciendum tribus; quia hoc perfectum est, et nihil tollendum quoniam sic constat consummatum: et tria haec in Deo erant unum; et Deo unum erant, sed distincta inventa sunt hic ubi non erant unum; et propterea Trinitatis imago facta sunt. Et secuta est consideratio proprietatem inventam hic usque ad ineffabilem Trinitatem; et distinxit ibi proprium quod proprium hic erat tantum, et differens inventum est; ibi autem in uno erat totum et unc ergo diximus quomodo ratio humana primum et in se Deum esse reperit et extra
Abbreviated transcription (Latin):
omne racionale ꝑficiunt: nec sine his ꝑfectum
est aliquid. Similiter ad omnẽ effectum con¬
currunt tria hec: quorũ si quid defuerit nichil
absoluitur: et si adsint pariter omĩa consũman¬
tur. Hec sunt potencia sapientia et uoluntas:
ex quibus si tollas unũ aliqd̃. ꝑfectionẽ ĩminuis:
si cuncta pariter constituas. nehil deesse confite¬
ris. His ergo et ipse rcrum conditor opera sua ꝑ¬
fecit. et constat ipse ꝑfectus: qm̃ in ipso ꝑfecta
sunt. que nec in parte augeri possunt. qr plena
sunt: nec in toto consũmari. quia ꝑfecta sunt:
nec in unitate diuidi. quia unũ sunt. Et quecũq
tria referuntur. et constãt in his trib in
ipso: quib ut dictum est si quid tollas
ꝑfectum non est quod relinquit᷑: si quid adicere
coneris. manis non est quod explicatur. Si enim
fortem dicis et incorruptũ et inuncibilẽ. et incõ¬
mutabilem. et cetera que similia sunt his: totum

Expanded text:
omne rationale perficiunt, nec sine his perfectum omne rationale perficiunt, nec sine his perfectum est aliquid. Similiter ad omnem effectum concurrunt tria haec, quorum siquid defuerit, nihil absolvitur; et si adsint pariter omnia consummantur Haec sunt potentia, scientia et voluntas; ex quibus si tollas unum aliquod, perfectionem imminuis; si cuncta pariter constituas, nihil deesse confiteris. His ergo et ipse rerum conditor opera sua perfecit, et constat ipse perfectus, quoniam in ipso perfecta sunt quae neque in parte augeri possunt, quia plena sunt; neque in toto consummari, quia perfecta sunt; neque in unitate dividi, quia unum sunt. CAP. XXIX. Qtria referuntur et constant in his tribus in ipso, quibus, ut dictum est, si quid tollas perfectum non est quod relinquitur; si quid adjicere coneris, majus non est quod explicatur. Si enim fortem dicis et incorruptum et incommutabilem et invincibilem et caetera quae similia sunt, hic totum
Abbreviated transcription (Latin):
et amor. et lec tria imago erant potencie ereatoris
et sapiencie et amoris: quia hic erant et ibi erant:
sed hic in imagine. ibi in ueritate. Camen utrobiq
erãt et idem erant: quia hoc hic erat. quod ibi erat.
Sed quod hic erat imago erat. quod ibi erat ugritas
eiat. foris autem potencia non erat. sed signũ tan¬
tum. neq sapiencia sed signum tantũ. neq amor
uel bonitais. sed signum tantũ: et ipsa signa nec
potencia erant. nec sapiencia nec amor sic̃ intus:
sed signa tantũ potencie sapiencie et amoris. Po¬
tencie enim signum fuit rerũ ĩmensitas. sapien¬
tie pulchritudo. bonitatis utilitas: et non erant
ipsa signa potencia uel sapiencia uel bonitas: s
tantum signa horum attestancia his que intus
erant propria. Et probata est trinitas uera in
opcribus suis. nec potuit racio his adicere quic¬
quam que ꝑfecta erant: neq tollere aliqͥd his
que constabant discreta. Sunt enim tria hec q̃

Expanded text:
et amor. Et tria haec imago erant potentiae Creatoris; et amor. Et tria haec imago erant potentiae Creatoris; et sapientiae, et amoris, quia hic erant et ibi erant. Sed hic in imagine erant, ibi in veritate; tamen utrobique erant, et idem erant, quia hoc hic erat quod ibi erat. Sed quod hic erat imago erat, quod ibi erat veritas erat. Foris autem potentia non erat, sed signum tantum; neque sapientia sed signum tantum; neque amor vel bonitas, sed signum tantum; nec et ipsa signa, neque potentia erant neque sapientia neque amor sicut intus, sed signa tantum potentiae, sapientiae et amoris. Potentiae enim signum fuit rerum immensitas; sapientiae pulchritudo; bonitatis utilitas. Et non erant ipsa signa potentia vel sapientia, vel bonitas; sed tantum signa eorum attestantia, his quae intus erant propria. Et probata est Trinitas vera in operibus suis; nec potuit ratio his adjicere quidquam quae perfecta erant, neque tollere aliquid quae constabant discreta. Sunt enim tria haec quae
Abbreviated transcription (Latin):
et dilectio patris et filii est: quia a patre et filio
est. ubi diligenter cauendũ est. ne in ꝯmunione
confundatur qd diftinguendũ est: neq in singu¬
laritate distinguatur quod propriũ est: hoc est
cum personas in trinitate diftinguere uolumus.
non attribuamus uni quod alteri ꝯmune est: neq
cum substancie unitatem. demõstrare assignemus
alteri quod uni proprium est: Item alia racio¬
cce demõstrauimus uestigiũ aliquod
trinitatis sũme: quantum ualet racio
humana de modico quod suum est. et
datum est illi. et est in illa. et modicũ ad ꝑfectũ
totum. Tria enim inuenit in se. et ex his trinita¬
tem deprehendit. que eiat supra se: ⁊ contestata
est illi natura foris sicut de unitate deitatis. et ap¬
paruerunt tria foris signa trinitatis. sed ñ imago:
ut illa que erant intus. et hec ipsa imꝑfecta similitu¬
dine erant. Erat enim potencia intus et sapiencia

Expanded text:
t dilectio Patris et Filii, quia a Patre et Filio t dilectio Patris et Filii, quia a Patre et Filio est. Ubi diligenter cavendum ne communione confundatur quod distinguendum est, neque singularitate distinguatur, quod proprium est: hoc est cum personas in Trinitate distinguere volumus, non attribuamus uni quod alteri commune est, neque cum substantiae unitatem demonstrare assignemus alteri, quod uni proprium est. CAP. XXVIII. Quocce demonstravimus vestigium aliquod Trinitatis summae quantum valet ratio humana de modico quod suum est, et datum est illi et est in illa, et modicum est ad perfectum totum. Tria enim invenit in se et ex his Trinitatem deprehendit quae erat supra se. Et contestata est illi natura foris, sicut de unitate deitatis. Et apparuerunt tria foris signa Trinitatis, sed non imago ut illa quae intus erant: et haec ipsa imperfecta similitudine erant. Erat enim potentia intus, et sapientia,