comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ quid sit eufrata uͥ audiuit: ita quęramꝰ quid
sint in campis saltꝰ uͥ uiuenit. Cufrata uerbum
hebreum. int̃pretat᷑ latine speculum: sicut tra¬
dider̃ qui uerba hebrea scripturis postta in aliã¬
liuguam transtuler̃. ut adnos ꝑueniret intellectꝰ. Lami
ex hebrea: transtuler̃ in grecam. Ex greca: transiati s̃
nob in latinam. fuer̃ enum qui iugllarent in scripti¬
ris. Sigͦ eufrata speculum: illa domꝰ quȩ inuenta ẽ
incampis saltuum. in speculo audita ẽ. S peculũ:
dĩ futura: in unagine ꝓpħiȩ p̃dicata ẽ. Audiuimus
enum illã inspeculo: id ÷ audiuimꝰ ineffratã. Inueni¬
mͦ in cãpis saltuum. Qui s̃ cãpi saltitũ : cãpi silua¬
rum. Non eium quẽadmodũ uulgo ar̃ saltꝰ ille:
uerbi gra centurias habens tot saltꝰ. ꝓprie locus
adhuc incultꝰ & siluester dr̃. Nam &e quidã codices:
in campis silue habent. Qui gͦ erant in cãpis sal¬
tuum. nͥgentes inculte: Qui erant cãpi saltuum.

Expanded text:
audivit; item quaeramus quid sit «in campis saltuum,» ubi invenit. Ephrata verbum hebraeum interpretatur latine, Speculum, sicut tradiderunt qui verba hebraea in Scripturis posita in alialinguam transtulerunt, ut ad nos perveniret intellectus. Nam ex hebraea transtulerunt in graecam, et ex graeca translata sunt nobis in latinam. Fuerunt enim qui vigilarent in Scripturis. Si ergo Ephrata speculum, illa domus quae inventa est in campis saltuum, in speculo audita est. Speculum Dei futura, in imagine prophetiae praedicata est. Audivimus enim illam in speculo, id est, «Audivimus in Ephrata. Invenimus in campis saltuum.» Qui sunt campi saltuum? Campi silvarum. Non enim quemadmodum vulgo dicitur, Saltus ille, verbi gratia, centurias habens tot. Saltus proprie, locus adhuc incultus et silvester dicitur. Nam et quidam codices, «in campis silvae,» habent. Qui ergo erant campi saltuum, nisi gentes incultae? qui erant campi saltuum,
Abbreviated transcription (Latin):
os dđ si destirpe ñ sumꝰ scđm carnẽ: restat
ut filii ñ simus nͥ imitando fidem. nͥ colen¬
git dñs hȩc requies mea in scła scłorum.
lã dĩ uerba st̃ requies mea: ibi requiesco.
Quantũ nos amat dc̃ fr̃s. ut qͥa nos requi¬
escummꝰ. se dicat requiescere: ñ enĩ ipse aliqñ
turbat᷑. aut sic requiescit᷑: s ibi se dicit reqͥ¬
escere. quia nos uullo requiem habebimꝰ:
benedicam: pauꝑes eius saturabo panibꝰ. Omnis ani¬
nia quȩ intelligit se desertam omĩ auxilio nͥ soluis¬
quȩ aut̃ uere uidua ẽ. & desolata: sꝑauit in dñm.
Agebat aut̃ de istis uiduis: quas om̃s dixerat i
ȩccłia. Dixerat autẽ quȩ in deliciis agit uiuens mor¬
tua est: & ñillam numerauit int̃ uiduas. Descri¬
bens autẽ scãs & uiduas. quid ait: quȩ aut̃ uere

Expanded text:
de ejus stirpe non sumus secundum carnem? Restat de ejus stirpe non sumus secundum carnem? Restat ut filii non simus, nisi imitando fidem, nisi colen 14. Haec requies mea in saecula saeculorum.» Jam Dei verba sunt. «Requies mea;» ibi requiesco. Quantum nos amat Deus, fratres, ut quia nos requiescimus, se dicat requiescere! Non enim ipse aliquando turbatur, aut sic requiescit; sed ibi se dicit requiescere, quia nos in illo requiem habebimus. unde nobis Litterae venerunt, quae quotidie recitantur. Ipsa civitas, ipsa est Sion, quam prae«Quae autem vere vidua est et desolata, speravit» «in Dominum.» Agebat autem de istis viduis quas omnes dicimus in Ecclesia. Dixerat autem, «Quae in deliciis agit; vivens mortua est;» et non illam numeravit inter viduas. Describens autem viduas sanctas, quid ait? «Quae autem vere
Abbreviated transcription (Latin):
appellari solet. Aut si filios ip sos homines acci¬
pis. nitellige & deipsis dictum. si custodie
diͤrint filii tui testam̃tũ tneũ. et testimo¬
nia mea hȩc quȩ docebo illos. & filiĩ eorum
id÷ si custodierint. ut hic sub distingas. & demae
non.S tleo dictum ẽ. & ideo ꝓmissũ ẽ: quia
p̃dicauit ds̃. Quid. nisi credituros: s ne aliqͥs
quasi minaret᷑ ꝓinissis dĩ & inpotestate sua
uellet ponere qđ ꝓmisit ds̃ ut impleret᷑. idõ
& iurauit dix̃. in quo ostendit: quia sine du¬
bio uenturum ẽ. Quomͦ gͦ posuit ibi si custo¬
dieruit. ueiam głeris de ꝓmissis: &e dimitiã
te ñ custodire. Tunc eris filius dauid̃: si custodi¬
eris. Si aut̃ ñ: ñeris filius đđ. filiis dđ̃ ꝓmui¬
sit ds̃. Noli dicere filius fum dd: si degeneras.
Si uidei illud ñ dicunt qui de ipsa stirpe
nati st̃: inmo dicunt illud̃. s delirant. Aꝑte
enun dñs ait. Si filii abrahȩ estis: facta a¬

Expanded text:
appellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines acciappellari solet. 20. Aut si filios ipsos homines accipis, intellige et de ipsis dictum. «Si custodiedierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos, et filii eorum,» id est, si custodierint; ut hic subdistinguas, et deinde Non: sed ideo dictum est, et ideo promissum est, quia praevidit Deus; quid, nisi credituros? Sed ne aliquis quasi minaretur promissis Dei, et in postestate sua vellet ponere quod promisit Deus ut impleretur; ideo et «juravit» dixit: in quo ostendit quia sine dubio venturum est. Quomodo ergo posuit ibi, «Si custodierint?» Ne jam glorieris de promissis, et dimittas te non custodire. Tunc eris filius David, si custodieris; si autem non, non eris filius David. Filiis David promisit Deus. Noli dicere, Filius sum David, si degeneras. Si Judaei illud non dicunt, qui de ipsa stirpe nati sunt imo dicunt illud, sed delirant. Aperte enim Dominus ait: «Si filii Abrahae estis, facta A
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ ꝓmittiuit᷑: s mandata tenentes. sꝑamꝰ hoc
futurum. Ipsa spes tanꝗ in filiis data ẽ: quia
homines in hacuita uiuentes. spes filii st̃. fructꝰ
filii sunt. ꝓpt̾ea et homines excusantes auari¬
ciam suam: sedicunt filiis fuis seruare qđ
seruant. Et nolentes dare in opi: pietatis no¬
mine se excusant. quia filii eorũ spes ipsorũ
sunt. Om̃s homines enim qui scłm hoc scłm
uiuunt: sp̃e suam dicunt cfilios generare
& relinquere. Idõ nomine filiorũ. spe sis
posuit. & ait. Si custodierint filii tui testam̃tũ
meũ & testimonia mea hȩc quȩ docebo eos:
& filii eorũ sedebunt in eĩnum suꝑ sedẽ tu¬
am. Id ÷ tales fructꝰ habebunt. ut spes eos nõ
fallat: ut illuc ueniant qͦ sꝑant se uenturos.
Modo gͦ. tanꝗ patres sunt homines sꝑei fu¬
ture. Cum aũ adepti fueruit qđ sꝑant. filii
sunt: quia illud qđ̃ adipiscut᷑ peperer̃. & ge¬
nerauer̃ in oꝑib bonis. Et hoc illis seruat᷑
in posterum: quia &e ipsa posteritas infiliis

Expanded text:
 Non: sed mandata tenentes speramus hoc futurum. Ipsa spes tanquam in filiis dicta est; quia hominis in hac vita viventis spes filii sunt, fructus filii sunt. Propterea et homines excusantes avaritiam suam, dicunt se filiis suis servare quod servant; et nolentes dare inopi, pietatis nomine se excusant, quia filii eorum spes eorum sunt. Omnes homines enim qui secundum hoc saeculum vivunt, spem suam dicunt, filios generare et relinquere. Ideo nomine filiorum spem ipsam posuit, et ait, «Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt in aeternum super sedem tuam:» id est, tales fructus habebunt, ut spes eos non fallat, ut illuc veniant quo sperant se venturos. Modo ergo tanquam patres sunt, homines spei futurae: cum autem adepti fuerint quod sperant, filii sunt; quia illud quod adipiscuntur, pepererunt et generaverunt in operibus suis. Et hoc illis servatur in posterum, quia et ipsa posteritas in filiis
Abbreviated transcription (Latin):
nam suꝑ sedem tuam. Si custo dierint filii tu¬
i testam̃tum mneum & testimonia mea hec quȩ
docebo eos. Et filii corum sedebunt usq in eter¬
num suꝑ sedem tuam. Si filii tui custodier̃t:
&e filii eorum sedebunt in et̃nũ. meritũ filiis
parentes faciunt. Quid si filii ipsius custodirent:
ce filii eorũ ñ custodirent: Quare ad meritũ
patium. ꝓmittit᷑ beatitudo filiorum: Quid enĩ
ait: si custodierint filii tui: & filii eorũ sede

Expanded text:
am. Si custodierint filii tui testamentum meum, et testimonia mea haec quae docebo illos; et filii eorum sedebunt usque in aeternum super sedem tuam.» Si filii tui custodierint, et filii eorum sedebunt in aeternum. Meritum filiis parentes faciunt. Quid si filii ipsius custodirent, et filii eorum non custodirent? Quare ad meritum patrum promittitur beatitudo filiorum? Quid enim ait, «Si custodierint filii tui, et filii eorum sed
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ dd̃ seruum tuũ ne auertas faciem xp̃i
tui. Si palca dd̃eptiata ẽ. frum̃ta colligunt᷑: &¬
reliquiȩ saluȩ fiant. sic̃ dic̃ ysaias. Et plane
factȩ suut reliquiȩ salue. Inde erant duode¬
cim apłi: inde plusꝗ quingenti fr̃s. quib
seipse dñs demoustrauit pꝰ resurrectionem.
Inde tot milia baptitati. q̃ pͣtia rerũ suarũ

Expanded text:
s faciem Christi tui.» Si palea damnata est, frumenta colligantur. «Reliquiae salvae fiant» , sicut dicit Isaias. Et plane factae sunt reliquiae salvae: inde erant duodecim Apostoli, inde plus quam quingenti fratres quibus se Dominus demonstravit post resurrectionem ; inde tot
Abbreviated transcription (Latin):
adeos iudicandos furrexit. Et dicit qͦdam loco:
ex fuscita me & reddamillis. Et reddidit: et
redditurus ẽ. Nani quanta pꝰ ea uidei passi sunt:
occiso dño: norunt ipsi de ipsa ciuitate. uͥ illum
occider̃. Iñis expulsi sunt. Quid gͦ : etiam de stir¬
pe dd̃ om̃s perier̃. & de tribu iuda ᷑ non. Nlam
crediderunt inde aliqui: et multa milia ho¬
ntinũ credider̃ inde. Et hoc iam pꝰ resurrectio¬
nem dñi. seiuerunt ut crucifigerent: & pꝰea ce¬
per̃ uidere fieri miracula in nomine crucifixi.
Et plus contremuer᷑ tantũ posse eius nom̃. qui
quasi intͣ manus eorum nichil poterat: & cõ¬
puncti corde iam credentes diuinitatẽ occulta
fuisse in illo. quem cȩteris similẽ homtnibꝰ pu¬

Expanded text:
ad eos judicandos surrexit: et dicit quodam loco, ad eos judicandos surrexit: et dicit quodam loco, «Et suscita me, et reddam illis» . Et reddidit, et redditurus est. Nam quanta postea Judaei passi sunt occiso Domino, norunt ipsi. De ipsa civitate, ubi illum occiderunt, omnes expulsi sunt. Quid ergo? etiam de stirpe David omnes perierunt, et de tribu Juda? Non: nam crediderunt inde aliqui, et multa millia hominum crediderunt inde, et hoc jam post resurrectionem Domini. Saevierunt, ut crucifigerent, et postea coeperunt videre fieri miracula in nomine crucifixi; et plus contremuerunt tantum posse ejus nomen, qui quasi inter manus eorum nihil poterat; et compuncti corde, jam credentes divinitatem occultam fuisse in illo quem caeteris similem hominibus pu
Abbreviated transcription (Latin):
ge dñe in requiem tuã. Tu ce archa scĩficatiois
tuȩ. Ia÷ exurge: ut exurgat & arca scĩficatio¬
nis tuȩ. quã scĩficasti. Ipse caput nr̃m archa
eiꝰ: ȩccła ciis. Surrex̃ prior: surget et eccła. Nõ
aut̃ auderet sibi resurrectionẽ corpꝰ ꝓmittere:
nͥ prius exurgeret caput. Exurge dñe in reqͥẽ
tuam: tu & arca scĩficationis tuȩ. Et corpꝰ xp̃i
qd ex maria natũ ẽ: intellectũ ẽ aquib dã ar-¬
ca scĩficationis ut hoc diceret. Exurge dñe in
requiem tuam: tri & arca scificationis tuȩ. Cũ
corpe exurge: ut palpent qui ñ credebant.
Exurge dũe in requiem tuai: tu &e arra sc̃ĩficatio¬
letentur. Te exurgente a mortuis. & eunte ad pa¬
trem. regale illud sacerdotium induat᷑ fide. quia
iustus ex fide iuuit: & accepto pignore sp̃s scĩ. le.¬
tentur iubra spe resurrectionis quȩ p̾cessit in-
dȩa: crucifirus ẽ auideis. ab ipsis turbatꝰ dor¬
muit. Int̾ quorum seuientiũ manꝰ dormiuit:

Expanded text:
em tuam, tu et arca sanctificationis tuae:» id est, exsurge, ut exsurgat et arca sanctificationis tuae, quam sanctificasti. Ipse caput nostrum; arca ejus, Ecclesia ejus: surrexit prior, surget et Ecclesia. Non autem auderet sibi resurrectionem corpus promittere, nisi prius resurgeret caput. «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae.» Et corpus Christi quod ex Maria natum est, intellectum est a quibusdam arca sanctificationis; ut hoc diceret, «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuae:» Cum corpore exsurge, ut palpent qui non credebant. «Exsurge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificatiolaetentur.» Te exsurgente a mortuis, et eunte ad Patrem, regale illud sacerdotium induatur fidem, quia justus ex fide vivit ; et accepto pignore Spiritus sancti, laetentur membra spe resurrectionis, quae praecessit in daea; crucifixus est a Judaeis; ab ipsis turbatus dormivit. Inter quorum saevientium manus dormivit,
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine uotũ uouit: ut sit domꝰ dĩ. Si in¬
troiero in tabnaculum domꝰ meȩ: si ascendero iulec
tum stratꝰ mei. Si ded̾o somnũ oculis meis. Parũ ui¬
sus ẽ dicere somnũ oculis meis: Et palpebris meis
dormitationẽ. Et requiem temꝑib meis si dede¬
ro. quo adusq inueniam locum dño: tab̃nacłm
dõ iacob. Ubi quęrebat locũ dño: si mansuetus
erat: ii se quęrebat. Quomͦ ẽ enim locusn dñi:¬

Expanded text:
Dei: «Si introiero in tabernaculum domus meae, si ascendero super lectum stratus mei. Si dedero somnum oculis meis.» Parum visus est dicere, «somnum oculis meis: Et palpebris meis dormitationem; et requiem temporibus meis» si dedero, «quoadusque inveniam locum Domino, tabernaculum Deo Jacob.» Ubi quaerebat locum Domino? Si mansuetus erat, in se quaerebat. Quomodo est enim locus Domi
Abbreviated transcription (Latin):
iilitas dep̃cantis. Nemo p̃sumat uirib suis se red¬
dere qđ uouerit. Quite hortat᷑ ut uoueas: ipse ad¬
uruat ut reddas. Quid gͦ tiouit uideamꝰ: & hinc
untelligimꝰ quẽadinodũ sit accipiendꝰ in figurada¬
uid. Dauit aut̃: int̃ptat᷑ manu fortis. Erat eitum
magnꝰ belligerator: p̃sumens quidẽ de dño suo.
Confecit bella omia ꝓstrairit om̃s uunuicos suos:
dõ se adtuuante. quẽad modũ se habebat illius
imꝑii dispensatio. Prefigurans tam̃ fortẽ ma¬
ini quendã. ad debellandos inimicos: diabolum
& angłos eius. hos aut̃ inmicos: eccla debellat.
Et quomͦ debellat: mansuetudine. Mansue
sufferebat. In ista mansuetudine corpꝰ. xp̃i qͦd ẽ
ȩcdã: uincit inimicos. Sit manu fortis: oꝑau¬
bitator domꝰ ẽ. & scĩficator templi ẽ. & rex ciuita¬
tisẽ. Quomͦ eccła onũa illa: sic xp̃c omia ista.

Expanded text:
humilitas deprecantis. Nemo praesumat viribus suis se redhumilitas deprecantis. Nemo praesumat viribus suis se reddere quod voverit: qui te hortatur ut voveas, ipse adjuvat ut reddas. Quid ergo vovit videamus, et hinc intelligimus quemadmodum sit accipiendus in figura David. David autem interpretatur, Manu fortis. Erat enim magnus belligerator. Praesumens quidem de Domino Deo suo, confecit bella omnia, prostravit omnes inimicos suos, Deo se adjuvante, quemadmodum se habebat illius imperii dispensatio; praefigurans tamen fortem manu quemdam ad debellandos inimicos, diabolum et angelos ejus. Hos autem inimicos Ecclesia debellat. Et quomodo debellat? Mansuetudine. Mansuetsufferebat. In ista mansuetudine corpus Christi, quod est Ecclesia, vincit inimicos. Sit manu fortis, operanbitator domus est, et sanctificator templi est, et rex civitatis est: quomodo Ecclesia omnia illa, sic Christus omnia ista.
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit saul uibi erat dauid: nescieus qđ illic
ẽet dauid. Ad necessaria uentris ille intrauit.
furrexit sensim dd̃ & lente pꝰipsum. p̃cidit
illi de ueste pauniculum quem illi ostendet
ut nosset quia illum habebat in potestate.
& ñ necessitate seduoliuitate ꝑeꝑcerat. & no-¬
luit occidere. Forte ipsam manfuetudinem.
fidem quam scriptura diuinia ut diximꝰ conti¬
net: s solemꝰ inpsalmis ñ litteram attendere.
ria. Et memunt caritas ur̃a. quia citiꝰdam
hominis uocem in om̃ib ꝑsalmus solemꝰ au¬
dire. qͥa unꝰ ht corpꝰ &e caput. Caput aut̃ ince¬
lo ẽ: corpꝰ int̾ra. Sed quo p̃cessit caput: & corpꝰ
secuturum ẽ. Et iam ñ dico quis caput sit. qui
corpꝰ sint: quia scientib loquor. Comm̃datur
gͦ hunulitas dauid. cõm̃datur mansuetudo
hoc memĩto: ut impleat qͦd ꝓmisit. lpse dauid
uouit tanquami in potestate habens: & rogat dĩ
ut impleat qđ uouit. Est deuotio uouentis: s hu

Expanded text:
intravit Saül ubi erat David, nesciens quod illic intravit Saül ubi erat David, nesciens quod illic esset David: ad necessaria ventris ille intravit. Surrexit David sensim et lente post ipsum, praecidit illi de veste panniculum, quem illi ostenderet, ut nosset quia illum habuerat in potestate; et non necessitate, sed voluntate pepercerat, et noluit occidere . Forte ipsam mansuetudinem cm rerum gestarum fidem, quam Scriptura divina, ut diximus, continet. Sed solemus in Psalmis non ad litteram attendere, ria. Et meminit Charitas vestra quia cujusdam hominis vocem in omnibus Psalmis solemus audire; qui unus habet caplo est, corpus in terra: sed quo praecessit caput, et corpus secuturum est. Et jam non dico quis caput sit, qui corpus sint; quia scientibus loquor. 3. Commendatur ergo humilitas David, commendatur mansuetudo hoc memento, ut impleat quod promisit. Ipse David vovit tanquam in potestate habens, et rogat Deum ut impleat quod vovit: est devotio voventis, sed est
Abbreviated transcription (Latin):
eudum ẽ. Deipso quiꝑpe ꝓfectu: ait apłs. Et¬
si exterior homo nr̃ corrumptiur: s interior
renouatur dedie in diem. Non sic ꝓfitiamus:
ut ex nobis ueteres efficiamur: sed ipsa no¬
uitas erescat.
tudinis eius. Sic̃ iurauit dño uotũ
uouit dõ iacob. Dauid scdm fidem
itrum gestarum. unꝰ homo erat: tex istł. filius
iesse. Erat quidem & ipse mansuetus: sic̃ eum
indicat atq commemorat scriptura diuina. Et ita
mansuetus: ut nec ꝑsecutori suo sauli malum ꝓ
inalo reddiderit. Seruauit autem erga eũ tan¬
tam humilitatẽ: ut illum regem fateret᷑. se
indõ potentior respondebat regi: s eum placa¬
re potiꝰ affectabat humilitate. quã concitare
suꝑbia. Etiam ei in potestate datus ẽ ei saul:
& hoc a dño dõ ut ei faceret quicquid uellet.
S qui p̃ceptum illi ñ erat ut occideret. sed
tantum in potestate ditum illitrat: licet aut̃
homini uti potestate sua. adlenitate pocius

Expanded text:
endum est. De ipso quippe profectu ait Apostolus: «Etendum est. De ipso quippe profectu ait Apostolus: «Etsi exterior homo noster corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem» . Non sic proficiamus ut ex novis veteres efficiamur, sed ipsa novitas crescat. tudinis ejus. Sicut juravit Domino; votum vovit Deo Jacob.» David secundum fidem rerum gestarum unus homo erat, rex Israel, filius Jesse. Erat quidem et ipse mansuetus, sicut eum indicat atque commendat Scriptura divina, et ita mansuetus ut nec persecutori suo Saüli malum pro malo reddiderit. Servavit autem erga eum tantam humilitatem, ut illum regem fateretur, se in Deo potentior, respondebat regi; sed eum placare potius affectabat humilitate, quam concitare superbia. Etiam in potestate datus est ei Saül, et hoc a Domino Deo, ut ei faceret quidquid vellet: sed quia non praeceptum illi erat ut occideret, sed tantum in potestate datus illi erat licet autem homini uti potestate sua; ad lenitatem potius
Abbreviated transcription (Latin):
diremꝰ collegam incum. p̃sentem om̃ib nob̃.
Et mͦ non negauit: s distulit. Et ideo hoc in¬
dico caritati ur̃ȩ: ut mecũ ꝓmuissum teneatis.
Non fuit absurdum caritati ur̃ȩ: ut prior ob¬
temꝑarem iubenti. Extorsit enun mͥ ut esset
a̾ diutor m̃s mͦ eo sane pacto. ut & ego sun ipsi¬
us: quia in ipsa caritate om̃s eiꝰ auditores su¬
miͦ. qui unꝰ nob̃ in celo magister ẽ. Ergo aui¬
uium intendite ad psalmum: quẽ in ordine
sic̃ nostis tractandũ. habemꝰ. Est ipse etiam
p̃notatus canticũ graduum: & aliquanto oece¬
ris sub eodem titulo ꝓlixior. Non gͦ immore¬
iur. nͥ uͥ necessitas cogerit: ut totũ si dñs ꝑmi¬
serit explicare possimꝰ. Quia ce uos: ñ tanqu̾a
rudes onĩa debetis audire. Aliquid & de p̃te¬
ritis auditionib adiuuare nos debetis: nec
ontĩa tanquã noua a nob̃ dici necesse sit. Et
noui quidem eẽ debemꝰ: quia ce uetustas nob̃
obripere nͣ debet. s etiam crescendũ & ꝓfiti¬

Expanded text:
diremus collegam meum, praesentem omnibus nobis. Et modo non negavit, sed distulit: et ideo hoc indico Charitati vestrae, ut mecum promissum teneatis. Non fuit autem absurdum Charitati vestrae, ut prior obtemperarem jubenti: extorsit enim mihi ut esset modo auditor meus, eo sane pacto ut et ego sim ipsius, quia in ipsa charitate omnes ejus auditores sumus, qui unus nobis in coelo Magister est . Ergo animum intendite ad Psalmum, quem in ordine, sicut nostis, tractandum habemus. Est etiam ipse praenotatus, «Canticum graduum;» et aliquanto caeteris sub eodem titulo prolixior. Non ergo immoremur, nisi ubi necessitas coegerit; ut totum, si Dominus permiserit, explicare possimus. Quia et vos non tanquam rudes omnia debetis audire; aliquid et de praeteritis auditionibus adjuvare nos debetis, ne omnia tanquam nova a nobis dici necesse sit. Et novi quidem esse debemus, quia vetustas nobis obrepere non debet; sed etiam crescendum et profici
Abbreviated transcription (Latin):
Non eium dorobem penttentie patit᷑ ds̃. aut iu
aliquo fallit᷑ ut uellit corrigere in quo errauit:
s qͦmͦ uut hominẽ eũ penitet mutare uult qđ fe¬
cit. Sic uͥ audis quia penitet dm̃: mutationẽ ipsã
spera. Alit̃ illami fecit dĩ quãuis nomine penitẽ¬
tiȩ appellet : alit̃ tu. Tu enim facis quia erraueras:
ille aut̃ facit quia uindicat. aut quia liberat.
Mutauit regnum saul: cũ peniteret eũ. Sic di¬
ctũ ẽ & in eo ipso loco uͥ scriptura dic̃. penituit¬

Expanded text:
Non enim dolorem poenitentiae patitur Deus, aut in aliquo fallitur, ut velit corrigere in quo erravit. Sed quomodo hominem cum poenitet, mutare vult quod fecit; sic ubi audis quia poenitet Deum, mutationem ipsam spera. Aliter illam facit Deus, quamvis nomine poenitentiae appellet, aliter tu: tu enim facis, quia erraveras; ille autem facit, quia vindicat, aut quia liberat. Mutavit regnum Saül, cum poeniteret eum sicut dictum est: et in eo ipso loco ubi Scriptura dic
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ estͥos & foris: a lacte seꝑabimuni foris aui¬
scerib matris: fame moriemini. Si aut̃ ꝑse¬
uera ueritis in pace catholica: siquid forte ali¬
ter sapitis quam oportet sapere: ds uob̾ re¬
uelauit humilib. Quare: quia d̃s suꝑbis
resistit: hunuilib aut̃ dat gr̃am. Idõ adhoc¬

Expanded text:
cum estis, ut foris a lacte separemini, foris a vicum estis, ut foris a lacte separemini, foris a visceribus matris fame moriamini. Si autem perseveraveritis in pace catholica, si quid forte aliter sapitis quam oportet sapere, Deus vobis revelabit humilibus. Quare? quia Deus superbis resistit, humilibus autem dat gratia
Abbreviated transcription (Latin):
huc ñ possum loqui sapientiam. qͥ adhuc laccer
potant᷑. ñ solido cibo pascunt᷑. s illos dico qͥ ĩã
manducant solidum cbũ. iãuident᷑ ẽẽ ꝑfecti.
qui intelligunt equalitatẽ uerbi cũ patre. Ad¬
huc ñ su uident. qͦmͦ uidendũ ẽ facie ad faciẽ:
adhuc ex parte uenignate. Currant gͦ: quia
cum uita funta fuerit. tunc redimꝰ ad patriani.
Currant: extendant se. Quotqͦt gͦ ꝑfecti: hoc
sapiamꝰ. Et siqͥd aliter sapitis: hoc quoq ds̃
uob̃ reuelauit. Si forte erras in aliquo. quare
ñ redis adlac matris: quia siñ extollummini. qͥa
siñ exaltatis cor ur̃m: qͥa siñ ingradunin in mi¬
rabilib suꝑ uos. s seruatis humilitatẽ: re¬
uelauit uobis ds̃ qđ aliter sapitis. Si autẽ hoc¬
ipsum qdđ aliter sapitis defendere uultis. &e ꝑ¬
tinatit᷑ astruere. & contra pacem eccłȩ: fit
uob̾ maledictum hoc. qđ dixit nͣ atrẽ matr̃e.

Expanded text:
huc non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte huc non possum loqui sapientiam, qui adhuc lacte potantur, non solido cibo pascuntur; sed illis dico, qui jam manducant solidum cibum. Jam videntur esse perfecti, quia intelligunt aequalitatem Verbi cum Patre: adhuc non sic vident, quomodo videndum est, facie ad faciem; adhuc ex parte, in aenigmate . Currant ergo, quia cum via finita fuerit, tunc redimus ad patriam: currant, extendant se. «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus; et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit» . Si forte erras in aliquo, quare non redis ad lac matris? Quia si non extollimini, quia si non exaltatis cor vestrum, quia si non ingredimini in mirabilibus super vos, sed servatis humilitatem, revelabit vobis Deus qipsum quod aliter sapitis defendere vultis, et pertinaciter astruere, et contra pacem Ecclesiae, et vobis maledictum hoc quod dixit super matrem
Abbreviated transcription (Latin):
mina ẽ. & tut̾e putas in patria: Anum autẽ inquit.
quȩ retro sum oblitus. Hoc fac & tu: ut & tu uitam
pͣteritam malam obliuiscere. Si te delectauit ali¬
quando uanitas: ñ te delectet. Quȩ retro oblitꝰ inqͥt.
in ea quȩ ante sunt exteut᷑: scđm uitentionem¬
sequor ad palmam suꝑnȩ uocationis d̃ĩ in xp̃o
ihu. Audio uocem dĩ desuꝑ: & curro ut app̾hẽ¬
dam. Non enim dunisit me inuia remanere:
qͥ ñ cessat alloqui me. Ergo fr̃s: ñ cessat ads allo¬
qui nos. Nam si cessat. quid ÷ qđ agimꝰ. quid÷
qđ agunt lectiones diuinȩ. & cantica diuinaꝰ
obliuiscunimi gͦ quȩ retro sunt: & in ea que an¬
te s̃ uos extendite. Sic suggite lac: ut crescatis
ad cibum. Cum gͦ ueneritis inpatria: gaudebi¬
tis. Et aahuc attende apłm: seqͥ ad palmã suꝑ¬
nȩ uocationis. Dicit eium. Quotqͦͣt gͦ ꝑfecti. hoc
sapiamꝰ. Non loquor inquit ꝑfectis. quibꝰ ad¬

Expanded text:
 et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit,  et tu te putas in patria? «Unum autem,» inquit, «quae retro sunt oblitus.» Hoc fac et tu, et vitam praeteritam malam obliviscere. Si te delectavit aliquando vanitas, non te delectet «Quae retro oblitus,» inquit, «in ea quae ante sunt extentsequor ad palmam supernae vocationis Dei in Christo Jesu.» Audio vocem Dei desuper, et curro ut apprehendam. Non enim dimisit me in via remanere, quia non cessat alloqui me. Ergo, fratres, non cessat Deus alloqui nos. Nam si cessat, quid est quod agimus? quid est quod agunt lectiones divinae et cantica divina? Obliviscimini ergo quae retro sunt, et in ea quae ante sunt vos extendite. Sic sugite lac, ut crescatis ad cibum. Cum ergo veneritis in patriam, gaudebitis. Et adhuc attendite Apostolum sequi ad palmam supernae vocationis. Dicit enim: «Quotquot ergo perfecti, hoc sapiamus.» Non loquor, inquit, imperfectis, quibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
poteras. & capies qđ non capiebas. Quid gͦ: cum
uidero quȩ ñ poteram. uidere. & cȩpero quȩ
non poteram capere. iam securꝰ ero. ꝑfeccus.
ero: non: quandiui hic uiuus. Ipsa ẽ ꝑfectio
nr̃a: humilitas. Audistis quo conclusit mͦ apłi¬
ca lectio: si hesit in memoria ur̃a. Quomͦ ille
qui accepit colafum ne extolleret᷑ in reuelati¬
onib quanta ei reuelabantur ꝓp̃t ipsam mag-¬
uitudinem reuelationum quia poterat ille ex¬
tolli nͥ acciꝑet angłm sathanȩ : & tam̃ cui tan¬
ta reuelabantur quid ait: fr̃s. ego ineipsum ñ
arbitror corapprehendisse. Paulus dicit. fr̃s. ñ
ego ñ meipsum arbitror app̃hendisse. Qui ad
hoc accepit colafuantẽ angłm satanȩ. ne ex¬
extolleret᷑ in magnitudine reuelationũ sua¬
rum. quis audet dicere quia comp̃hendit:
Ecce paulus ñ app̃hendit & dicit. ñ me arbi¬
tror apprehendisse. Et quid agis õpaule: Adhoc
cutro inquit: ut apphendam. Adhuc paulus

Expanded text:
poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo? cum poteras, et capies quod non capiebas. 14. Quid ergo? cum videro quae non poteram videre, et cepero quae non poteram capere, jam securus ero? perfectus ero? Non, quamdiu hic vivis. Ipsa est perfectio nostra, humilitas. Audistis quo conclusit modo apostolica lectio, si haesit in memoria vestra; quomodo ille qui accepit colaphum ne extolleretur in revelationibus quanta ei revelabantur! propter ipsam magnitudinem revelationum, quia poterat extolli, nisi acciperet angelum satanae: et tamen cui tanta revelabantur, quid ait? «Fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse.» Paulus dicit, «Fratres, ego meipsum non arbitror apprehendisse;» qui ad hoc accepit colaphizantem angelum satanae, ne extolleretur in magnitudine revelationum suarum. Qui audet dicere quia comprehendit? Ecce Paulus non apprehendit, et dicit, «Non me arbitror apprehendisse.» Et quid ais, o Paule? «Adhuc curro», inquit, «ut apprehendam.» Adhuc Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃m ut possit utelligere xp̃m. Uidere uerbũ
ñ potest. capere ñ potest. equalitatẽ uerbi cum
patre. equalitatem sp̃s sc̃ĩ cum patre. & uerbum
ñ potest uidere. credat hoc & sugat. securus est
quia cum creuerit. manducauit qđ ñ poterat.
Altiora te qͣuesieris. & fortiora te nescrutatus fu¬
eris: idest ad quȩ capienda minꝰ idoneus es. Et
ne spem noli ponere. desiderando miracula. no¬
li temptare dĩn. Sriam ẽ inte fructꝰ: cogno¬
scis quia cum bonis toleras ⁊ itaniam usq ad
messem. quia cũ malis ad tempꝰ potes eẽ. ñ in
ecernum. Palea tͥ hic nuxta ẽ. in hoc tempore
in area: in horreo tecum ñ erit. Hȩc quȩ tͥ precep̃
dñs: illa cogita semꝑ. Alacte ñ seꝑaberis. quo¬
adusq suꝑ matrem tuam es. nepriꝰ faie mo¬
riaris. antequam panem manducare sis idone¬
us. Cresce. er̃ ualide uires tuȩ: & ndebis qđ non

Expanded text:
in Christum, ut possit intelligere Christum. Videre Verbum in Christum, ut possit intelligere Christum. Videre Verbum non potest, capere non potest aequalitatem Verbi cum Patre, aequalitatem Spiritus sancti cum Patre et Verbo nondum potest videre; credat hoc, et sugat. Securus est, quia cum creverit, manducabit, quod non poterat a«Altiora te ne quaesieris, et fortiora te ne scrutatus fueris;» id est, ad quae capienda minus idoneus es. Et ne spem noli ponere, desiderando miracula noli tentare Deum. Si jam est in te fructus, cognoscis, quia cum bonis toleras zizania usque ad messem ; quia cum malis ad tempus potes esse, non in aeternum. Palea hic tibi mixta est in hoc tempore in area; in horreo tecum non erit. Haec «quae tibi praecepit Dominus, illa cogita semper.» A lacte non separaberis quoadusque super matrem tuam es; ne prius fame moriaris, antequam panem manducare sis idoneus. Cresce; erunt validae vires tuae, et videbis quod non
Abbreviated transcription (Latin):
lactatus ẽ alacte. suꝑ matrẽ suã: sic retribu¬
tio in animã meam. Hic mͥ nescio quid tale
occurrit: ut uideani quia maledictũ ẽ. Abla¬
ctat᷑ enum: ñ inscns. s grandiusculus. Qui au¬
tẽ infirmus ẽ prima infantia quȩ uere in¬
fantia ẽ. suꝑ matrẽ suam ẽ: si forte fucrit
alacte ablaccꝰ extinguit᷑. Non frustra gͦ ad¬
ditum ẽ. suꝑ matrem suam. Ablactari enĩ
om̃s possunt crescendo. Qui crescit &e sic ab¬
ablaccet᷑. Hiam oniis grandis puer: separat᷑
a lacte. S nequis tunc a lacte separet᷑ quan¬
do adhuc suꝑ matr̃e suam ẽ: cum aut̃ por¬
tat᷑ manib matris qui portatus ẽ utero.
portatus ẽ enum utero ut nasceret᷑. portatur
manib ut crescat. lacte opus habet. adhuc
suꝑ matrẽ suam ẽ. Non gͦ uelit tunc exal¬
tare anunam suam. cũ forte minꝰ idoneus
ẽ. ad capiendũ cibum: s impleat p̃cepta
hunuilitatis. Habet uͥ se exerceat: credat

Expanded text:
latus est a lacte super matrem suam, sic retribulatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Hic mihi nescio quid tale occurrit, ut videam quia maledictum est. Ablactatur enim non infans, sed jam grandiusculus: qui autem infirmus est prima infantia, quae vera infantia est, super matrem suam est; si forte fuerit a lacte ablatus, exstinguitur. Non frustra ergo additum est, «super matrem suam.» Ablactari enim omnes possunt crescendo. Qui crescit, et sic abablactetur. Nam omnis grandis puer separatur a lacte. Sed ne quis tunc a lacte separetur, quando adhuc super matrem suam est. Cum autem portatur manibus matris, qui portatus est utero portatus est enim utero, ut nasceretur; portatur manibus, ut crescat, lacte opus habet; adhuc super matrem suam est. Non ergo velit tunc exaltare animam suam, cum forte minus idoneus est ad capiendum cibum, sed impleat praecepta humilitatis. Habet ubi se exerceat: credat
Abbreviated transcription (Latin):
hunules ꝓpt̃ cauendam suꝑbiam: alcos ꝓpt̃
capiendam sapientiam. lactare ut nutriars.
Sic nutcire. uit crescas. Sic cresce: ut panem mã¬
auces. Cum enim ceꝑis panẽ manducare: abla¬
ctaberis. id ÷ iam ñ tͥ opus erit. lac. s solidus
cibꝰ. Et hoc uidetur dixisse. si ñ humilit̃ sentie¬
bam. s exaltaui animam meam. id ÷ siñ m̃te.
s malitia paruulus fui. Qđ significans.: dixit
suꝑiora uerba. Dñe ñ ẽ exaltatũ cor meum ne¬
q in altum elati sunt oculi mei. Neq ingressus
sum in magnis: neq in murabilib suꝑ me. Eece
quia malitia paruulis fui. Sed quia snsu ñ
fui paruulus. si ñ humilit̾ sentiebã s exalta¬
ui animam meam: retribuat᷑ mͥ qđ retribui¬
tͣ paruulo qui ablactat᷑ a matre. ut iã panẽ
uet me tam̃. quia ñ tantum dictũ ẽ. quẽ ad¬
modum qͥ ablactatꝰ ẽ a lacce. sic retributio in
antina mea: s addditum ẽ. quẽadinodũ qͥ ab¬

Expanded text:
humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter humiles, propter cavendam superbiam; altos, propter capiendam sapientiam. Lactare, ut nutriaris; sic nutrire, ut crescas; sic cresce, ut panem manduces. Cum enim coeperis panem manducare, ablactaberis, id est, jam tibi non opus erit lac, sed solidus cibus. Et hoc videtur dixisse: «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» id est, si non mente, sed malitia parvulus fui. Quod significans, dixit superiora verba: «Domine, non est exaltatum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Ecce quia malitia parvulus fui. Sed quia sensu non fui parvulus; «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam;» retribuatur mihi quod retribuitur parvulo qui ablactatur a matre, ut jam panem vet me tamen, quia non tantum dictum est, «Quemadmodum qui ablatus est a lacte, sic retributio in animam meam;» sed additum est, «Quemadmodum qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
piat ut desipiat. aut faciat aliquid & pentte¬
at eum. Omĩa enim ista posita sunt ui scrip¬
turis: ut nob̃ lactentibꝰ cõm̃daret᷑ as̃: ñ ut ꝓpͥe
de illo sic audiamꝰ ista. & intelligamꝰ quasi
peniteat dm̃i. & mͦ discat aliquid qđ ñ nouerat.
& intelligat qđ ñ intelligebat. & reminiscat
qdđ oblitꝰ erat. Talia enim: animȩ s̃ ñ dĩ. Nlisi
enun transient & modum anime sue: ñ ui¬
debit quia ds̃ ẽ. quod ẽ qui dixit. ego sũ qui
ret dm̃ suũ quidegit: Hec meditatus sum
inqͥt: & effudi suꝑ me animã meam. Ut iuiue¬
turet dm̃: effudit suꝑ se animã suam. Non
gͦ sic tͥ dr̃ humilis esto: ut ñ sapias. humił
esto ꝓpt̾ suꝑbiam: altꝰ esto ꝓpt̃ sapientiã.
Audi euidente sententiam de hac re. Nolite
pueri effici mentib̾: s malitia paruuiliesto¬
te. ut m̃tib ꝑ fecti sitis. Certe explicatũ ẽ fr̃s
mei: uͥ nos ds̃ uoluit eẽ humiles. ubi altos.

Expanded text:
piat ut desipiat, aut faciat aliquid et poenitepiat ut desipiat, aut faciat aliquid et poeniteat eum: omnia enim ista posita sunt in Scripturis, ut nobis lactentibus commendaretur Deus; non ut proprie de illo sic audiamus ista, et intelligamus quasi poeniteat Det intelligat quod non intelligebat, et reminiscatur quod oblitus erat. Talia enim animae sunt, non Dei. Nisi ergo transierit et modum animae suae, non videbit quia Deus est quod est; qui dixit, «Ego sum qui ret Deum suum, quid egit? «Haec meditatus sum,» inquit, «et effudi super me animam meam» . Ut inveniret Deum, effudit super se animam suam. Non ergo sicesto, propter superbiam; altus esto, propter sapientiam. Audi evidentem sententiam de hac re: «Nolite pueri effici mentibus; sed malitia infantes estote, ut mentibus perfecti sitis» . Certe explicatum est, fratres mei, ubi nos Deus voluit esse humiles, ubi altos:
Abbreviated transcription (Latin):
cte. ut ñ ibi rematieamꝰ: s crescendo ꝑ lac ad
solidum cibum ꝑueniamꝰ. Ergo ñ debet homo extol¬
lere cor suum in suꝑbiani. s debet leuare in doccri¬
nam uerbi dĩ. Nam si leuanda autma ñ eẽt: nõ
diceret᷑ in alia uoce psalmi. Ad te dñe leuaui
animam meam. Et nͥ seipsa auima suꝑ se effun¬
dat: ñ ꝑueniet aduisionem dĩ. & ad cognitionẽ
substantiȩ illiꝰ incõmuttabilis. Nlam mͦ cũ ad¬
huc in carne ẽ: ar̃ ei uͥ ẽ ds̃ tuus. S uitꝰ ẽ ac̃
quasi int̾ uallis locorum: quomͦ ꝑ int̃ uallalo¬
ca altiora sunt. Nam si talis altitudo quȩren¬
da ẽ: uincunt nos aues ad dñi. Ergo intꝰ dc̃
altus ẽ. & sp̃italit̾ altus: nec ꝑueniet anima
ut contingat seum. nͥ transierit se. Nã quic¬
qͥd de dõ sentis scdin corpꝰ multũ erras: mnultũ
uifans es. Si sentis de deo etiam scd̃m animã
humanam. qđ dĩ aut obluuuscat᷑. aut ita sa¬

Expanded text:
cte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad cte, ut non ibi remaneamus; sed crescendo per lac, ad solidum cibum perveniamus. Ergo non debet homo extollere cor suum in superbiam, sed debet levare in doctrinam verbi Dei. Nam si levanda anima non esset, non diceretur in alia voce psalmi: «Ad te, Domine, levavi animam meam» . Et nisi se ipsa anima super se effundat, non pervenit ad visionem Dei, et ad cognitionem substantiae illius incommutabilis. Nam modo cum adhucquasi intervallis locorum, quomodo per intervalla loca altiora sunt. Nam si talis altitudo quaerenda est, vincunt nos aves ad Deum. Ergo intus Deus altus est, et spiritualiter altus; nec pervenit anima ut contingat eum, nisi transierit se. Nam quidquid de Deo sentis secundum corpus, multum erras. Multum infans es, si sentis de Deo etiam secundum animam humanam, quod Deus aut obliviscatur, aut ita sa
Abbreviated transcription (Latin):
s exaltaui aiuimam. meã: quẽ admodũ qui ab¬
laciatus ẽ alacte suꝑ matrẽ suã. sic retributio
in animam meam. Mat̃ enum eccła dĩ ẽ unde
illi seꝑati s̃: uͥ lactari & nutriri debebant. ut
crescerent ad capiendum uerbũ dñi aput dm̃.
informa dĩ equalem patri. Uisaͤ hic quidem ab
his qui aute nos ista tractar̃. & alia seutentia.
& alus intellectus. in his uerbis: quẽ ñ tacebo
caritati ur̾ȩ. Hoc enim dixer̃. Om̃ĩs suꝑbꝰ: difpli¬
cet dõ. & debet se humana anima humiliare
ne dõ displiceat. & toto corde intueri qđ dictũ
ẽ. quanto magnus es tanto humilia te mõĩb
& coram dõ inuenies gr̾am. S rursus c̃ quidã
homines qui cum audierint quia humiles ẽẽ
debent. dimittunt se. nichil uolunt discere:
putantes quia si aliquid didicerint suꝑbi er̃.
&e remanent in solo lacte. Quos rep̃hendit scri¬
ptura dicens: & facti estis opus habentes lac.
ñ solido cibo. Sic eium nos dt̃ uult nutriri la¬

Expanded text:
xaltavi animam meam; quemadmodum qui ablatus est a lacte super matrem suam, sic retributio in animam meam.» Mater enim Ecclesia Dei est, unde illi separati sunt: ibi lactari et nutriri debebant, ut crescerent ad capiendum Verbum Deum apud Deum, in forma Dei aequalem Patri. 12. Visa est hic quidem ab his qui ante nos ista tractarunt, et alia sententia, et alius intellectus in his verbis, quem non tacebo Charitati vestrae. Hoc enim dixerunt: Omnis superbus displicet Deo, et debet se humana anima humiliare, ne Deo displiceat, et toto corde intueri quod dictum est, «Quanto magnus es, tanto humilia te in omnibus, et coram Deo invenies gratiam» . Sed rursus sunt quidam homines, qui cum audierint quia humiles esse debent, dimittunt se, nihil volunt discere, putantes quia si aliquid didicerint superbi erunt; et remanent in solo lacte. Quos reprehendit Scriptura, dicens: «Et facti estis opus habentes lacte, non solido cibo» . Sic enim nos Deus vult nutriri la
Abbreviated transcription (Latin):
ei qđ ar misaia : posside nos. E quidẽ uustis
possessionib t̾renis: patri familias p̃statur. qũ
ei datut possessio. Non sic ẽ possessio: quȩ ẽ ec¬
clesia. Ipsi possessio p̃statur: ut atali possid̾ct᷑.
Quid gͦ dicit: sic̃ uirauit dũo: uotũ uouit dõ

Expanded text:
itur in Isaia, «Posside nos» . Et quidem in istis possessionibus terrenis patrifamilias praestatur, quando ei datur possessio: non sic est possessio, quae est Ecclesia; ipsi possessioni praestatur, ut a tali possideatur. 4. Quid ergo dicit, «Sicut juravit Domino, votum vovit Deo
Abbreviated transcription (Latin):
cipio aput dm̃. Oña ꝑ ipsum facta sunt:
&e sine ipso factui ẽ nichil. Panis gͦ ẽ: inde
uiuunt angłi. Ecce panis ꝑaratꝰ ẽ tͥ: s cresce
delacte. ut ad panẽ ꝑuenias. Et qͥmͦ iquis
ꝑ caruem suam. Nami ipse ẽ panis qͦ infans
pascit᷑. quo &e mat̃ enus pascttur: s ad ñsam
infaus minꝰ idouensit̃. ad manullam idoneus est.
Panis gͦ de m̃sa trahicttur ꝑ matris mamillam.
rapuiam arbitratꝰ ẽ eẽ equalis dõ: qualem cape¬
reut ꝓmodo suo angłi. & unde incelo potestas
&e uirtutes sp̃s intelleciuales pascerentur. Homo
aut̃ infirmus &e tarne inuolutꝰ iaceret int̾ra. nec
posset adeum ꝑuenire panis celestis: ut panem
angłoruum manducaret homo ce manna descẽ¬
lus apłs hoc dicit: qͦs dicit animnales & carnales.
mutatus ẽ. Mutatꝰ homo uuillo ut melior fieret
quam erat: ñ ut inipsam substantiam uerbi cõ¬
uerteretur. ꝑ id gͦ qd̃ homo erat mortuus ẽdĩ. e ꝑ¬

Expanded text:
ipio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil.» Panis ergo est; inde vivunt Angeli. Ecce panis paratus est tibi; sed cresce de lacte, ut ad panem pervenias. Et quomodo, inquis, per carnem suam: nam ipse est panis quo infans pascitur, quo et mater ejus pascitur; sed ad mensam infans minus idoneus est, ad mamillam idoneus est. Panis ergo de mensa trajicitur per matris mamillam, rapinam arbitratus est esse aequalis Deo ; qualem caperent pro modo suo Angeli, et unde in coelo Potestates et Virtutes, spiritus intellectuales pascerentur; homo autem infirmus et carne involutus jaceret in terra, nec posset ad eum pervenire panis coelestis: ut panem Angelorum manducaret homo , et manna descenlus apostolus hoc dicit, quos dicit animales et carnales : mutatus est. Mutatus est homo in illo, ut melior fieret quam erat, non ut in ipsam substantiam Verbi converteretur. Per id ergo quod homo erat, mortuus est
Abbreviated transcription (Latin):
Si reddidi retribuentib mͥ uiala: decidam me¬
rito ab inimicis meis ianis. & cetera. Sic ui¬
detͣ & hic dixisse. si ñ hunulit̾ seutiebã: s ex¬
altaui anunani meã. Age quasi diciurꝰ ẽ illud
mͥ contingat. quomͦ & tͥ: si reddidi retribuen¬
tibꝰ mͥ mala: contingat mͥ illud. Quid̃s deci¬
dam merito abinunicis meis manis. Sic et

Expanded text:
si reddidi retribuentibus mihi mala; decidam merito ab inimicis meis inanis» , et caetera: sic videtur et hic dixisse, «Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam.» Age; quasi dicturus esset, Illud mihi contingat. Quomodo et ibi, «Si reddidi retribuentibus mihi mala,» contingat mihi illud; quid? «Decidam merito ab inimicis m
Abbreviated transcription (Latin):
stis. Sunt infirmni qͥ ñs̃ idonei ualido cibo:
uolunit se ostendere. adid qͦd caꝑe ũ possunt.
Et. si aliquid ut cũq ceꝑuit. aut uisi sibi fue¬
rint capere qđ nõ cȩper̃. extollunt᷑ inde & su¬
ꝑbiunt. uide uident᷑ sibi quasi sapientes. hoc
enin contigit omib hereticis. Quic̃eent ani¬
inales &e caruales defendendo seutentias suas
prauas. quas falsas ẽẽ ũ potuer̃ uidere: exclusi
s̃ de catholica. Dicam caritati ur̃e qđ possum.

Expanded text:
stis» . Sunt infirmi qui non sunt idonei valido cibo; volunt se extendere ad id quod capere non possunt: et si aliquid utcumque coeperint, aut visi sibi fuerint capere quod non ceperunt, extolluntur inde, et superbiunt inde; videntur sibi quasi sapientes. Hoc autem contingit omnibus haereticis; qui cum essent animales et carnales, defendendo sententias suas pravas, quas falsas esse non potuerunt videre, exclusi sunt de Catholica. Dicam Charitati vestrae quod possum.
Abbreviated transcription (Latin):
rit tanquam inuno corꝑe cum eo constitutꝰ: ꝑti¬
net adeum uox ista psalmi. Dñe ñ ẽ exaltatũ cor
incum: neq in altum elati sunt oculi mei. Dap ing̃ssus
sum in magras: neq inirabilib suꝑ me. Quod
enim excessit uires meas ait: ñ quȩsiuit ñ ibi me
extendi. nolui ibi magnificari. Nam ista exalt̾a¬
tio de abundantia gr̾arum ꝗͣ sit tim̃da. ne quis
de dono dĩ suꝑbiat: s magis seruet humilitatẽ.
&e faciat qđ scriptum ẽ. Quanto magnus es tanto¬

Expanded text:
rit tanquam in uno corpore cum eo constitutus, pertirit tanquam in uno corpore cum eo constitutus, pertinet ad eum vox ista Psalmi, «Domine, non est exaltatum cor meum, neque in altum elati sunt oculi mei; neque ingressus sum in magnis, neque in mirabilibus super me.» Quod enim excessit vires meas, ait, non quaesivi, non ibi me extendi, nolui ibi magnificari. Nam ista exaltatio de abundantia gratiarum quam sit timenda, ne quis de dono Dei superbiat, sed magis servet humilitatem, et faciat q
Abbreviated transcription (Latin):
ra uidentur fecisse illi quam ille: Aduocem
dñi surrexer̃ mortui: adumbrã ttanseuntis pe
nͥ in xp̃o ñ poterat. Quia sine me inqͥt: tuchil
potestis facere. Cum gͦ hoc audierit hõ qui ꝓ¬
ficit. quasi obiectum calũniam abignaris pa¬
garus.: ab hominib nescientibꝰ qͥd loquantur
in compage corꝑis xp̃i. respondeat & dicat.
Quiãdicis ñ es iustus quia ũ facis miraculũ:
posses ce auri dicere. quia ñ es in corꝑe: qͥa nõ
uides. Faceres inquit & tu sic̃ & petrus. fecit.
s petrus & mͥ fecit. quia in eo corꝑe sũ in qͦ
petrus fecit. In illo qđ potest possum: a qͦ diui¬
sus ñ sum. Qd minꝰ possum cõpatit᷑ mͥ: & qđ
plus potest congaudeo illi. Ipse dñs desuꝑ
clamauit ꝑ corꝑe suo: saule saule quid me
ꝑsequeris. Et nemo ipsum tangebat: s ꝓ cor¬
pore in t̾ra laborante caput de celo lamabat.
qđ alius plus potest ñ inuid̾it. s congratulatꝰ. sue¬

Expanded text:
ra videntur fecisse illi, quam ille? Ad vocem ra videntur fecisse illi, quam ille? Ad vocem Domini surrexerunt mortui, ad umbram transeuntis Petnisi in Christo non poterat: «Quia sine me,» inquit, «nihil potestis facere» . Cum ergo hoc audierit homo qui proficit, quasi objectam calumniam ab ignaris paganis, ab hominibus nescientibus quid loquantur; in compage corporis Christi respondeat et dicat: Qui dicis, Non es justus, quia non facis miracula; posses et auri dicere, Non es in corpore, quia non vides. Faceres, inquit, et tu, sicut et Petrus fecit. Sed Petrus et mihi fecit, quia in eo corpore sum, in quo Petrus fecit: in illo quod potest possum, a quo divisus non sum; quod minus possum, compatitur mihi, et quod plus potest, congaudeo illi . Ipse Dominus desuper clamavit pro corpore suo, «Saule, Saule, quid me persequeris» ? et ipsum nemo tangebat, sed pro corpore in terra laborante caput de coelo clamabatquod alius plus potest non inviderit, sed congratulatus fue
Abbreviated transcription (Latin):
& auidiunt: oculi & aures et manꝰ dicunt. pedes
nob̾ ambulant: omĩa uiuno corꝑore cũ oꝑant᷑
si sit ibi sanitas & concordent m̃bra. gaudent &
congaudent sibi. Et si aliquid molestie sit in a¬
liquo m̃bro: ñ se deser̃. s compatut᷑ sibi. Nũ¬
qͥa quia in corꝑe pes. quasi longe uidet᷑ ab ocuł.
illi sunt enu locati in sublunitate. illi autẽ
infra positi. quando forte pes spinam calcaue¬
rit. deser̃ oculi. & ñ sic̃uidemꝰ totum corpꝰ cõtra¬
hitur. & sedet homo curuatus spina dorsi ut
quȩrat᷑ spina quȩ hesit in planta᷑ Omĩa mẽ¬
bra quicqͥd possunt faciunt: ut deinfimo exi
guo loco. spina quȩ inheserat educatur. Sic gͦ
potest. Non qđ ñ accepit: ñ potest facere.S si
ei obiectum fuerit &e dictum: si iustꝰ eẽs resusci¬
tares mortuum. quomͦ resuscitauit petrus. In
xp̃o enum maiora uident᷑ fecisse apłi: quam
ipse dñs.S unde fieri potest. ut plus ualeant
sarm̃ta. quamradixꝰ quomͦ aut̃ quasi maio¬

Expanded text:
 audiunt: oculi et aures et manus dicunt, Pedes nobis ambulant: omnia in uno corpore cum operantur, si sit ibi sanitas et concordent membra, gaudent et congaudent sibi. Et si aliquid molestiae sit in aliquo membro, non se deserunt, sed compatiuntur sibi. Numquid, quia in corpore pes quasi longe videtur ab oculis illi enim sunt locati in sublimitate, illi autem infra positi, quando forte pes spinam calcaverit, deserunt oculi; et non, sicut videmus, totum corpus contrahitur, et sedet homo, curvatur spina dorsi, ut quaeratur spina quae haesit in planta? Omnia membra quidquid possunt faciunt, ut de infimo eguo loco spina quae inhaeserat educatur. Sic ergo, potest, nam quod non accepit, non potest facere. Si autem ei objectum fuerit et dictum: Si justus esses, resuscitares mortuum, quomodo resuscitavit Petrus. In Christo enim majora videntur fecisse Apostoli, quam ipse Dominus . Sed unde fieri potest ut plus valeant sarmenta, quam radix? Quomodo autem quasi majo