comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tradere. At ille rerũ necesstia¬
te cõpulsus: unũ eis solũ locutꝰ
est uerbũ: Sinite inqͥt istos ab¬
ire illesos: alioquin gr̃a ame fugi¬
et sanitatũ. Populi uero ut audi¬
erunt hec: contradicere ñ auden¬
tes. dimiserunt eos. Latrones uͦ
uidentes qđ̃ secũ gestũ est. abiecti
scclerũ uoluntate. & p̃teritori ma¬
loꝵ penitentiã agentes. ad monas¬
terua uicina confugiunt. atq ibi
cindatioris uitȩ formã modumq
suscipiunt: Erat aut̃ supradict᷑ꝰ
uir.eruditꝰ ñ solũ egyptioii &
grecoꝵ lingua. sed etiã latinori.
ut & abipso & ab his qͥ ei ad crant
didicim Sed & ipse releuare
cupiens & consolari peregrinati¬
oms nr̃e laborẽ: ui tabula scribeñ.
ad nos grãm doctrinĩq sui sermo¬
nis ostendit. Erat aut̃ eiꝰ cibus.
absq ignis ope Dicebant enum
qđ & noctib ad heremũ. ꝓgredi¬
ens comitatu uteret᷑ pluruno
heremi bestiarũ Ipse uͦ hãriens
aquã de puteo suo. & p̾bens cis

Expanded text:
tradere. At ille rerum necessitatradere. At ille rerum necessitate compulsus, unum eis solum locutus est verbum: Sinite, inquit, eos illaesos abire, alioquin gratia a me fugiet sanitatum. Populi vero, ut audierunt haec, contradicere non audentes, dimiserunt eos. Latrones vero videntes quod secum est gestum, abjecta scelerum voluntate, et praeteritorum multorum paenitudinem gerentes, ad monasteria vicina confugiunt, atque ibi emendatioris vitae formam modumque suscipiunt. Erat autem supradictus vir eruditus non solum Aegyptiorum et Graecorum lingua, sed etiam Latinorum, ut et ab eo ipso, et ab his qui ei aderant, didicimus. Sed et ipse revelare cupiens, et consolari peregrinationis nostrae laborem, in tabella scribens ad 144 nos gratiam doctrinamque sui sermonis ostendit. Erat autem ejus cibus absque ignis opere. Dicebant autem, quod et noctibus ad eremum progrediens, comitatu uteretur plurimo eremi bestiarum. Ipse vero hauriens aquam de puteo suo, et praebens eis
Abbreviated transcription (Latin):
idimꝰ ñ longe aburbe.
ad eã partẽ que mittit
ad heremũ nomne theonem
uirũ scm̃. uitra cellulã suam
clausũ solitariũ: qui ꝑhibebat
triginta annis silentu habusse
continentiã. Quiq tã multas
uirtutes faciebat: ut prophe¬
ta apud illos hab̾etur. Conue¬
dies enfirmor. plur una multi¬
tudo: ad quos ille ꝑfenestram.
manũ ꝓferens. & unius cuiq ea¬
piti suꝑ ponens ac benedicens.
cossanos ab om̃i egr itudine re¬
mittebat. Hic etiã ipso uisu tã
honorabilis erat. tantũq reue¬
rentiȩ gerebat in uultu: ut in¬
ter homines angłs uidetur. ita
lȩtꝰ oculis. & plenꝰ totius gratiȩ
apparebat. Huic cũ ante par¬
uum tẽpus ut cõꝑimꝰ noctu
latrones suꝑ uenissent. aurũ
se apud eũ inuenturos credentẽ.
oratione sola ita eos uinxit: ut
forib eius affixi. mouere se om¬
nino ñ possent. Mane uͦ cũ ad
eũ turbe more soltto conue¬
nissent. & uiderent ad ianuas
eiꝰ latrones: uolebant eos igni

Expanded text:
n longe ab urbe n longe ab urbe ad eam partem, quae mittit ad eremum, nomine Theonem, virum sanctum, intra cellulam suam clausum solitarium, qui perhibebatur triginta annis silentii habuisse continentiam: quique tam multas virtutes faciebat, ut Propheta apud illos haberetur. Conveulos infirmorum plurima multitudo, ad quos ille per fenestram manum proferens, et uniuscujusque capiti superponens, ac benedicens eos sanos ab omni aegritudine remittebat. Hic etiam ipso visu tam honorabilis erat, tantumque reverentiae gerebat in vultu, ut inter homines Angelus videretur: ita laetus oculis, et plenus totius gratiae apparebat. Huic cum parvum ante tempus, ut comperimus, noctu latrones supervenissent, aurum se apud eum inventuros credentes, oratione sola ita eos vinxit, ut foribus ejus affixi, movere se omnino non possent. Mane vero cum ad eum turbae more solito convenissent, et viderent ad januas ejus latrones, volebant eos igni
Abbreviated transcription (Latin):
si quoq magistratꝰ & pͥncipales
ciuitatis. & reliqͥ. ciues. studiose ꝑ
sugulas portas statuet qui
ad eũ qͥ p̃occupauerit ad ductus.
que sunt necessaria eonscqutur.
Oc his aut̃ que erga nos ab ipsis
popłis gesta sunt.: uidentib tran¬
sire nos ꝑ ciuitatẽ suã. & uelut
angłis occurrentib atq honorẽ
deferentib. quomͦ enarreinus ͤ¬
Aut de ipsis monachiis & uirgi¬
nib. quoꝵ innumerȩ multitu¬
dines ut sup̃ diximꝰ in illa urbe
habent᷑ R. eqͥrentes eñi nos a¬
sc̃o ep̃o loci ipsius. uiginiti milia
uirgiũ. & decẽ milia monacho¬
rũ ibi haberi cõperimꝰ: quorũ
om̃ium affectũ erga nos. & ho¬
norẽ quẽ exibebant nob. expo¬
nere nec sermo sufficit. nec ue¬
recundia ꝑmittit: quot᷑ pulia
nr̃a sciderunt. unc quoq nos
sibi rapiente. & ad se adducere
cupiente Vidimͦ quoq ibi
plur imos scõꝵ. patrũ. diuersas
gr̃as habentes: alios in uerbo
dĩ. alios in abstinentia. alios in
signis & uirtutib ministranteᷤ

Expanded text:
si quoque magistratus et principales civitatis, et reliqui cives studiose per singulas portas statuunt, quad eum qui praeoccupaverit adductus, quae sunt necessaria consequatur. De his autem qui erga nos, ab ipsis populis gesta sunt, videntibus transire nos per civitatem suam, et velut Angelis occurrentibus, atque honorem deferentibus, quomodo enarrem? Aut de ipsis monachis et virginibus, quorum innumerae multitudines ut supra diximus in illa urbe habentur? Requirentes enim a sancto Episcopo loci illius, viginti millia virginum, et decem millia monachorum inibi haberi comperimus. Quorum omnium affectum erga nos et honorem, quem exhibebant, vobis exponere, nec sermo sufficit, nec verecundia permittit, quomodo palliola nostra scinderentur, unoquoque nos sibi rapiente, et ad se adducere cupiente. 143 Vidimus quoque ibi plurimos sanctorum patrum diversas Dei gratias habentes, alios in verbo Dei, alios in abstinentia, alios in signis et virtutibus ministrantes.
Abbreviated transcription (Latin):
fringit᷑ caput serpentis. & om̃e eiꝰ
corpꝰ e mortuũ reddetur. Ob hoc
enĩ mandat nob̾ d̃s. obseruare caput
serpentis: ut omũno stati ab initio
nec recipiamꝰ malas & sordidas cogi¬
tationes in corde nr̃o. Quanto gͦ
magis diffundi ñ conue̾n̾it insen¬
sibus nr̃is cogitationũ fantasias:
quas etiã inmitio recipi uetat:
Sed & illud monebat. ut in uirtu¬
tib alt̾̃ alterũ uincat. nec patiat᷑
se uiusquisq inferiorẽ ꝓximo suo
ficri. Hinc aut̃ dicebat. Seutis
uos ꝓficere in uirtitib: si nulla uo

Expanded text:
r 147 caput serpentis, et omne ejus corpus emortuum reddetur. Ob id enim mandat nobis Deus observare caput serpentis, ut omnino statim ab initio nec recipiamus malas et sordidas cogitationes in corde nostro. Quanto ergo magis diffundi non convenit in sensibus nostris cogitationum phantasias, quas etiam initio recipi vetat? Sed et illud monebat, ut in virtutibus alter alterum vincat, nec patiatur se unusquisque inferiorem proximo suo fieri. Hinc autem, dicebat, scietis vos proficere in virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
alterus ꝑsona memorabat Pa¬
tres tam̃ꝰ qͥ ad erant: ipsi nobis
affir mabant qđ ipse c̾e̾t. qui
hec uidisset & audisset Erat
ra bona etiã hoc p̃stabat ad ue¬
nientib fr̃ib & cũ ipso habita¬
re uolentibus faciebat c̃uoca¬
ri fr̃s qͥ sccũ erant: & in una
die ad uenienti fr̃i cellulam
edificabat. Et erat in hoc oꝑe
magna alacritas frĩn: uno quo¬
q: eoꝵ festinante lateres c̃ue¬
here. aut lutũ porrigere. aut
aquã infundere. aut ligna de¬
ferre. Ubi uͦ ꝑfecta fuiss&: ipse
cã om̃ib utensilib uł necessa¬
Hic aliquando cũ falsus quidã

Expanded text:
alterius persona memorabat. Paalterius persona memorabat. Patres tamen qui aderant, ipsi nobis affirmabant, quod ipse esset, qui haec vidisset et audivisset. Erat ra bona etiam hoc praestabat advenientibus fratribus, et cum ipso habitare volentibus. Faciebat convocari fratres qui secum erant, et in una die advenienti fratri cellulam aedificabat. Erat in hoc opere magna alacritas fratrum, unoquoque eorum festinante lateres convehere, aut lutum porrigere, aut aquam infundere, aut ligna deferre. Ubi vero perfecta fuisset, ipse eam omnibus utensilibus vel necessaHic aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
remo ꝑ tres annos c̃tinuos nullum
sũpsisse terrenũ cibũ. angls enĩ dci
tercia quaq die escã deferelut ei
celestẽ: & hic ei cib erat. & hic potꝰ
Et iterũ scio aliũ huimodi homi¬
nẽ: qͥa uenerunt ad eũ demones in
speciȩ cęlestis milicię. & habitu
angłoꝵ. curr igneos agentes. & plu¬
rio apparatũ tanq magiuũ ali¬
quẽ regẽ deducentes. isq qͥ a cȩte¬
ris ut rex haberi uidebat᷑. dicebat
ad eũ Implesti om̃ia o homo. suꝑ¬
est ut adores me: & trausferã te
sic̃ heliã Ded monac hȩc audienᷤ.
dicebat in corde suo Quid est
torẽ qͥ est rex meus ad oro. hic si
cet ille: quomͦ ame hoc exposce¬
ret. quod indesinent me facere
scir&. Et post hȩc respondit
ad ipsũ Ego habeo meũ regẽ. quẽ
cotidie sine int̃missione ad oro:
tu. aut̃ n es rex meus. Et conti¬
nuo inunicꝰ ad hȩc uerba. nusq
cõparuit. Uerũ haec ille quasi
de alio nob narrans: sua gesta sub

Expanded text:
remo, per tres continuos annos nullum remo, per tres continuos annos nullum sumsisse terrenum cibum: Angelus enim Dei tertia quaque die escam deferebat ei caelestem, et haec ei cibus erat et potus. Et iterum scio hujusmodi hominem, quia venerunt ad eum daemones in specie coelestis militiae, et habitu Angelorum, currus igneos agentes, plurimo apparatu, tamquam magnum aliquem regem deducentes, isque qui ceteris ut rex haberi videbatur, dicebat ad eum: Implesti omnia, o homo, superest ut adores me, et transferam te sicut Eliam. Sed monachus audiens dicebat in corde suo, Quid est torem, qui est Rex meus, adoro: hic si esset ille, quomodo a me hoc exposceret, quod indesinenter me facere sciret? Et post haec respondit ad ipsum: Ego habeo meum Regem, 140 quem quotidie sine intermissione adoro: tu autem non es rex meus. Et continuo inimicus ad haec verba nusquam comparuit. Verum haec ille quasi de alio nobis narrans sua gesta, sub
Abbreviated transcription (Latin):
eũ raperent᷑: ꝓtestantes sũmo cla¬
more de meritis eius. Sed & alia
quã plurunas sanitates oꝑabat᷑
Congregabant᷑ interĩ ad eum
plurimȩ multitudines monacoꝵ:
Int̃ quos cũ etiã nos ad uenissemꝰ:
uisis nob̃ letissimꝰ reddit᷑. Quinq
saliitans nos orass&ꝵ. more sibi so¬
lito pedes hospitũ ꝓpͥis manibus
lauat: & docere nos ex scripturi.
quȩ ad ȩdificationẽ uitȩ & fidi
ptinent cȩpit. Erat enĩ ei docen¬
di gr̃a adõ collata: Cũq plur una
nob̾ scripturarũ capitula sapi¬
ent̃ disseruiss&: rursũ ad orati¬
onẽ conũtebat᷑. Consuetudo aut̃
erat ei. ñ pͥus corporalẽ cibum
suinere. quã sp̃italẽ xp̃i c̃mu¬
niouẽ acciꝑe: quo accepto. pͥ
grar um accionẽ ad hortari
nos etiã ad reficiendũ cępit: ipse
tam̃ sedens nob̃cum. nũq cessabat
aliqͥd de studus spiritalib cõmo¬
nere. Narrabat gͦ nob tale aliquid
Scio hõminẽ inqͥt quendã ui he¬

Expanded text:
eum raperentur, protestantes summo cum claeum raperentur, protestantes summo cum clamore de meritis ejus. Sed et alias quamplurimas sanitates operabatur. Congregabantur interim ad eum plurimae multitudines monachorum, inter quos cum etiam nos advenissemus, visis nobis, laetissimus redditur. Cumque salutans nos, orasset more sibi solito, pedes hospitum propriis manibus lavat, et docere nos ex Scripturis, quae ad aedificationem vitae ac fidei pertinent, coepit. Erat enim ei docendi gratia a Deo collata. Cum itaque plurima nobis Scripturarum capitula sapienter disseruisset, rursus ad orationem convertebatur. Consuetudo autem erat ei non prius corporalem cibum sumere, quam spiritalem Christi Communionem acciperet. Quo accepto, post gratiarum actionem adhortari nos etiam ad reficiendum coepit. ipse tamen sedens nobiscum, nunquam cessabat aliquid de studiis spiritalibus commonere. Narrabat ergo nobis tale aliquid: Scio hominem, inquit, quemdam in e
Abbreviated transcription (Latin):
& hec ci dulcia uidebantur.
Aqua uͦ si quando in uenissa
bibebat: orationib & ymnis
occupans om̃e diei tẽpus &
noctis. Ut aut̃ ad maturã ꝑ¬
uenit ętatẽ: apparuit ei an¬
cens Eris ingentẽ magnam &
multꝰ tibi popłs credetꝰ: erunt¬
q ꝑfecte ꝑte saluanda multa
milia hominũ. Quartoscuinq
aut̃ in hac uita posit conuer¬
teris ad salutẽ. suꝑ tamos ac-¬
Et nichil uerearis: nũꝗ enĩ
aliqͥd tibi deerit eoꝵ quȩ ad
Haec cũ audiss&. ad uiciniora
loca prexit: & pͥmo solus sub
paruo tugurio qd sibi ipse ẽstru¬
cerat habitare cępit: holeribus
c̃positis uescens solis. intdũ etiam
post continua ieinnia. L.itteras
pͥmo ignorauit. Cũ aut̃ de here¬
mo ad hȩc quȩ supra dixim̾ uici¬
mora habitaculis loca accessisset.
data est ei diuinitꝰ gr̃a Et cũ a
fr̃ib oblatꝰ ei fuiss& codex: quasi
olĩ iã sciens litteras legere cępit
gebant demones. etiã inuiti ad

Expanded text:
et haec ei dulcia videbantur. et haec ei dulcia videbantur. Aquam vero si quando invenisset, bibebat, orationibus et hymnis occupans omne diei tempus ac noctis. Ut autem ad maturam pervenerat aetatem, apparuit ei Ancens: Eris in gentem magnam, et multus tibi populus credetur, et erunt per te quae salvanda sunt multa millia hominum. Quantoscunque autem in hac vita positus converteris ad salutem, super tantos priet nihil verearis: numquam enim aliquid tibi deerit eorum stipenHaec cum audisset. ad viciniora loca accedit, et primo solus sub parvo tugurio, quod sibi ipse construxerat, habitare coepit, oleribus compositis vescens solis, interdum etiam post continuata jejunia. Literas primo ignoravit: cum autem de eremo ad haec quae supra diximus, viciniora habitaculis 139 loca accessisset, data est ei divinitus gratia. Et cum a fratribus oblatus ei fuisset codex, quasi olim jam sciens litteras, legere coepit. gebant daemones, etiam inviti ad
Abbreviated transcription (Latin):
Rat ouida hor nomine.
riõrũ pat̾. Qui habitu ipso.
honoris uidebat᷑ angłici. nona¬
guita iã agens ętatis annos. bar¬
ba prolixa & claritatis canitiȩ
spiendida. uultu & aspectu tra
lȩtꝰ: ut plus aliqͥd habere. quĩ
in hominis natura est uisio tpła
uideret᷑. Hic pͥus in ultima he¬
remo plurimis abstinentiȩ̨ la¬
borib exercitatꝰ: postremo in
uicins urbis monasteriũ con¬
struxit. In adiacentib aut̃ ha¬
bitationis suȩ locis. diuersi ge¬
neris arboꝵ siluas ipse ꝑse placi
taria ponendo ẽse uit: in qͥb
ut noba plur imis sc̃ĩs patrib
affirmatũ est. ante illius ad¬
uentũ nullũ om̃ino uirgultum
fuit. Obhoc aut̃ plantauit
hanc siluã: ut ibi fr̃s quos sibi
congregare cupiebat. ñ habe¬
rent necessitatẽ ligni gr̃a lon¬
gius cuagandi: habens curam.
& in his quȩ iuusterio cor¬
poris necessaria sunt. sed p̾ci¬
pue salutis eoꝵ. aic fidei lyse
tam̃ cũ esset in heremo. herb̾
pascebat᷑ & radicib qͥbusdam:

Expanded text:
rum, Hor nomine riorum pater, qui habitu ipso, honoris videbatur 138 angelici, nonaginta jam agens aetatis annos, barba prolixa, et claritatis canitie splendida, vultu et aspectu ita laetus, ut plus aliquid habere quam in hominis natura est, visio ipsa videretur. Hic prius in ultima cremo plurimis abstinentiae laboribus exercitatus, postremo in vicino urbis monasterium instituit. In adjacentibus autem habitationis suae locis diversi generis arborum silvas ipseuit, in quibus, ut nobis a plurimis sanctis patribus affirmatum est, ante illius adventum nullum omnino virgultum fuit. Ob hoc autem plantavit hanc silvam, ut ibi fratres, quos inibi congregare cupiebat, non haberent necessitatem, ligni gratia longius evagandi, habens curam et in his quae ministerio corporis necessaria sunt, sed praecipue salutis eorum ac fidei. Ipse tamen cum esset in eremo, herbis pascebatur, et radicibus quibusdam,
Abbreviated transcription (Latin):
datio moꝵ florebat in eo. & assũptio
uirtutũ: uerũ & gr̃a d̾i plurima
ei collocata est. Signa enĩ & ꝓdigia
quȩ ab eo facta sunt: quantum
apud dm̃ haberet meriti testa¬
bantur. Sic humilitas & c̃uersio
bonoꝵ omniũ materiã prebet:
elatio uͦ & desperatio interitꝰ &
mortis est causa Ad effugien¬
da uͦ pericula lapsuũ & c̃qui¬
rendã dĩ grãm. atq ipsius diui¬
nitatis euidentiorẽ noritiã capi¬
endã: plurimũ ꝓdest secretior¬

Expanded text:
datio morum florebat in eo et assumtio datio morum florebat in eo et assumtio virtutum, verum et gratia Dei plurima ei collata est. Signa enim et prodigia, quae ab eo facta sunt, quantum apud Dominum haberet meritum, testabantur. Sic humilitas et conversio bonorum omnium materiam praebat: elatio et desperatio, interitus et mortis est caussa. Ad effugienda vero pericula lapsuum, et conquirendam Dei gratiam, atque ipsius divinitatis evidentiorem notitiam capiendam, plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
Crp̃ defeciss& ui supplicus: ex¬
cremꝰ tam̃ sp̃s obsiftebat impio
demonũ Quod ubi ipu puiderum
exclamantes uoce magna. uicisti
uiquiunt. uicisti. Et mox uelui
uirtute quadã cęlitꝰ effugati.
p̃eipttes abscedunt. nec ultra ei¬
quic quã suȩ̨ artis. aut sceleris
uitendunt Ipse uͦ uttantũ uir¬
tutib animi ꝓfẽcit. & ita ornaiꝰ
morib effectus est. atqytta¬
regio quasi de celo eũ lapsũ ui¬
derie. & unũ ẽẽ ex numero cre¬
diderit angeloꝵ: om̃s pę̧ne simul
atq uno ore dicentes. luec est
mutauo dexterȩ excelsi: Quanti
exẽplo eiꝰ qͥ iã desem& ipsis des¬
pauerant. rursus ad sp̃e saltis
regressi sunt: & ad emendat io¬
nẽ sui. quã pͥus despauerant p̃¬
sũpserunt: Quanti ad marauo¬
ne eiꝰ. de ipso iã inferno peccaton
retracti sunt: & ad uirtutũ indolẽ
reparati: In illo nãq tanta immu¬
catione conuerso: om̃ib om̃ia uisa
sunt possibilia. Non solũ enĩ emen¬

Expanded text:
corpus defecisset in suppliciis, excorpus defecisset in suppliciis, extremus tamen spiritus obsistebat imperio daemonum. Quod ubi impii perviderunt, exclamantes voce magna: Vicisti, inquiunt, vicisti; et mox velut virtute quadam caelitus fugati, praecipites abscedunt, nec ultra quidquam ei suae artis aut sceleris intendunt. Ipse vero intantum virtutibus animi profecit, et ita ornatus moribus effectus est, aregio quasi e caelo eum lapsum videret, et unum esse ex numero crederet Angelorum, omnes paene simul atque uno ore dicentes: Haec est mutatio dexterae Excelsi . Quanti exemplo ejus, qui jam semetipsos desperaverant, rursus ad spem salutis regressi sunt, et emendationem sui, quam prius desperaverant, praesumserunt? Quanti admiratione ejus, de ipso jam inferno peccatorum retracti sunt, et ad virtutis indolem reparati? Illo namque tanta immutatione converso, omnibus omnia visa sunt possibilia. Non solum enim emen
Abbreviated transcription (Latin):
repcierent. & alia duriora. nec
ille om̃ino moueret᷑: in furorẽ
plapsi demones: ubi uiderunt
uerba sua contẽpni. uerberib
eũ conficere aggressi sunt. &¬
multis eũ suppliciss ex cruciatũ.
seminecẽ reliquerunt:. Nec tam̃
in tot tantisq cruciatib. moue¬
ri saltĩ potuit a loco: in quo ora¬
tionis causa iacuerat: Postera
die quidã suori requirentes eũ.
humantiatis dũ taxat gr̃a. in¬
ueniunt eũ penis incredibilib
affectũ. Et causã ꝑcunctantes
cũ didicissent: rogabant eũ ut
curȩ gr̃a. reportari se addomũ
ꝓpͥam pateret᷑. Abuegat: & in
eodẽ pinan& loco. Tunc uͦ &
sequeiti nocte repetentes
demones. grauiorib eũ uerberib
cruciant. Sed nec quidẽ moue¬
ri uoluit a loco: melius e̾eͤ diceñ¬
se mortẽ subire. quã ultra demo¬
nocte. multitudo conuenit de¬
monũ: & absq ulla miseratione
irruentes in eũ om̃ib pęnis cru¬
ciatibusq conficiunt. Cũq iaui

Expanded text:
repeterent, et alia duriora, nec repeterent, et alia duriora, nec ille omnino moveretur, in furorem prolapsi daemones, ubi viderunt verba contemni, verberibus eum conficere aggressi sunt, multisque suppliciis excruciatum seminecem reliquerunt. Nec tamen in tot tantisque cruciatibus moveri saltem potuit loco, in quo orationis caussa jacuerat. Postera die quidam suorum requirentes eum, humanitatis dumtaxat 132 gratia, inveniunt poenis incredibilibus affectum, et caussam percontantes, cum didicissent, rogabant, ut curae gratia reportari se ad domum propriam pateretur. Abnegat, et in eodem permanet loco. Tunc vero et sequenti nocte repetentes daemones gravioribus eum verberibus cruciabant. Sed nec sic quidem moveri voluit loco: melius esse dicens, mortem subire, quam ultra daemonocte multitudo convenit daemonum, et absque ulla miseratione irruentes in eum, omnibus poenis cruciatibusque conficiunt. Cumque jam
Abbreviated transcription (Latin):
tibi iã ullus possit dari locꝰ sati¬
ato in malis: nisi ille qͥ tibi nob̃¬
cũ debet᷑. Uñ ex nob̃ es: aliud ẽc̃ ĩa
ũ potes. Redi magis redi ad nos.
& quod suꝑ est tibi tẽpus. in ꝑ¬
fruenda uoluptate ñ ꝑdas. Orȩ¬
paramꝰ tibi affluentes delicias.
p̾paramꝰ tibi scortũ nobilissi¬
mã: & cuncta talia. quȩ florem
tibi possint reparare gratis¬
me iuuentutis. Quid temet¬
ipsũ uanis &̃ in anib conficis
cruciatibus: Quid te m& ipsum
ante tẽpus supplicus tradis:
Ouid enĩ aliud esses passurus
in inserno: insi hoc quod nunc
tibima ipsi conficis: Si te pe¬
na delectat: ex pecta paululũ.
& in uenies eã paratã. Nunc
interĩ fruere muncrib nr̃is:
quȩ dulcia sẽp & grata duxisti
Haec & huimodi plura exꝓbrau¬
tib eis. ille iacebat imnmobilis.
nec auditũ quidẽ suũ conũtens
ad cos. nec ullo pęnitꝰ sermone
iespondens. Cũq illi sȩpius eadẽ

Expanded text:
tibi jam ullus possit dari locus satitibi jam ullus possit dari locus satiato in malis, nisi ille, qui tibi nobiscum debetur. Unus ex nobis es, alius jam esse non poteris. Redi ergo magis, redi ad nos: et quod superest tibi tempus, in perfruenda voluptate non perdas; praeparamus affluentes delicias, praeparamus scorta nobilissima, et cuncta talia quae florem tibi possint reparare gratissimae juventutis. Quid temetipsum vanis et inanibus conficis cruciatibus? Quid temetipsum ante tempus suppliciis tradis? Quid enim aliud es passurus in inferno, nisi hoc quod nunc tibi ipsi conquiris? Si te poena delectat, exspecta paululum, et invenies paratam: nunc interim fruere muneribus nostris, quae dulcia semper et grata duxisti. Haec et hujusmodi plura exprobrantibus eis, ille jacebat immobilis, nec auditum quidem suum convertens ad eos, nec ullo penitus sermone respondens. Cumque illi saepius eadem
Abbreviated transcription (Latin):
uitate. uitã tͥpissimã ꝑ om̃e fa¬
xcm ducens: ita ut opinatissinus
in flagitus haberet᷑. Hic alion¬
do di miseratione cõpunctus.
ad penitentiã conũtit᷑: & intra
sepulchrũ se quoddã cͣcludens.
porũ scelerũ pollutiones. lacri¬
maruꝰ fontib diluebat: dieb
ac noctib in faciẽ ꝓstratus. &
nec alleuare quidẽ ausus occu¬
los ad cęlũ. neq uocẽ emretere.
& nomen dñi in uocare: sed in so¬
lis gemitib & fletib pdurabat.
& tanquã uiuens sepultus in in¬
ferno. quedamodo mugitũ cor¬
dis gemitũq reddebat. Qumq
in his eo posito septimana tran¬
sisset: noctu ueniunt ad eũ de¬
mones in sepulero. clamantes &
dicentes Quid est qd agis.o un¬
purissime & flagitiosissime:
Postea quã om̃i spurcitia. om̃iq
impuritate saturatꝰ es: nunc nob
castus & religiosus ꝓcedes: Et
postea quã consenuisti in scelerib.
nec iã sufficiunt uires ad facino

Expanded text:
vitate, vitam turpissimam per omne favitate, vitam turpissimam per omne facinus ducens, 131 ita ut opinatissimus in flagitiis haberetur. Hic aliquando Dei miseratione compunctus ad poenitentiam convertitur, et intra sepulcrum se quoddam concludens, priorum scelerum pollutiones lacrymarum fontibus diluebat, diebus ac noctibus in faciem prostratus, et ne allevare quidem ausus oculos ad caelum, neque vocem emittere, et nomen Dei nominare, sed in solis gemitibus et fletibus perdurabat, et tanquam vivens sepultus, de inferno jam quodammodo mugitum cordis gemitumquer edebat. Cumque in his posito eo septimana una transisset, noctu veniunt ad eum daemones in sepulcro clamantes et dicentes: Quid est quod agis, o impurissime et flagitiosissime? Posteaquam omni spurcitia, omnique impuritate satiatus es, nunc vis castus et religiosus procedere? Et posteaquam consenuisti in sceleribus, nec jam sufficiunt vires ad facinor
Abbreviated transcription (Latin):
es usq in infernũ: Disce ergo.
qa qui se extollit humiliabit᷑
Tunc ille uelut amens effect.
deceptionis suȩ pudorẽ ñ ferens.
grauius a sem& ipso decipit᷑ quã
fuerat. a demonib ante deceptũ
Cũ enĩ debuerit reparare sem&¬
ipsũ. & renouare certamen. ac
satis factionis suȩ lacrimis et
humilitatis fructib pͥoris ela¬
tionis culpã delere. hoc miser¬
ñ fecit: sed desperans semet ipsũ
sic̃ apłs dixit. tradidit se om̃i im¬
pudicitie & iniquitati Regress̃
est gͦ ad uitã sȩ̨cularẽ: p̃dã demo¬
nũ factus. Refugit nãq a cons¬
pectu omĩum sc̃ors: ne quis pos¬
s& eũ salutarib monitis de p̾ci¬
pitio reuocare. Si enĩ reddere
semo ipsũ pͥori uitȩ & abstinen¬
tię uoluiss&: recuꝑass& sine du¬
bio & locũ ꝙ grãm suã Deniq
auds ite qͥd ꝙ̃ de alio gestum sit.
similit᷑ qͥdẽ tẽptato. sed ñ simili
exitu tẽptationis effuso
uit qͥdã uir in hac ꝓxima ci¬

Expanded text:
es usque ad infernum? Disce ergo, es usque ad infernum? Disce ergo, quia qui se extollit, humiliabitur . Tunc ille velut amens effectus, et deceptionis suae pudorem non ferens, gravius a semetipso decipitur, quam fuerat a daemonibus deceptus. Cum enim debuerit reparare semetipsum, et renovare certamen, ac satisfactione sui, lacrymis et humilitatis fructibus, prioris elationis culpam delere, hoc non fecit, sed desperans semetipsum sicut Apostolus dixit tradidit se omni impudicitiae et iniquitati . Regressus est enim ad vitam saecularem, praeda daemonum factus. Refugit namque conspectus omnium sanctorum, ne quis posset eum salutaribus monitis de praecipitio revocare. Si enim reddere semetipsum priori vitae abstinentiae voluisset, recuperasset sine dubio et locum et gratiam suam. Denique audite quid et de alio viro gestum sit, similiter quidem tentato, sed non simili exitu tentationis effuso. Fuit quidam vir in hac proxima ci
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ barbãq quasi uenerandi
speciẽ ꝓtendit. Tunc uͦ palpare
ceruicẽ mollius: collũq leuigare¬
cepit: Quid multa : Ad ultimum
captiuũ ducit militẽ xp̃r. Con¬
tinuo enĩ ꝑturbari intra sem&¬
ipsũ: & libidinis fluctib estuare
cepit Nequaquã labor p̾teri¬
tor. nequaquã ꝓfessionis ac pro¬
positi sui memor. pascit᷑ cũ cor¬
dis sui concupiscentia: & intra
archana cogitationũ suarũ fȩdꝰ
cũ falsa uoluptate cõponit In¬
clinat stult latera sua: & efficit᷑
sicut equus & mulus. qͥb non est
intellectus. Atq ubi obscenos
iã conabat᷑ in ire cõplexus: illa
ululatũ tet̾rimũ dire uocis
emittens: ubra ut erat tenuis
ꝑ manꝰ ãplectentis elabit᷑: ipsũq
dedecorosis motib in anes auras
sectantẽ. fȩdissima cũ irrisione
deseruit : Tunc p̾terea multi¬
tudo dȩmonũ in aere ad hoc
ipsũ spectaculũ congregata:
clamore ingenti cũ chachinno
Omonache qͥ te usq ad cęlum
extollebas: quomodo dimersus

Expanded text:
mentum barbamque, quasi venerandi specie protendit, tum vero palpare cervicem mollius, collumque levigare. Quid multa? Ad ultimum captivum ducit militem Christi. Continuo enim perturbari intra semetipsum, et libidinis fluctibus aestuare coepit, nequaquam laborum praeteritorum, nequaquam professionis ac propositi sui memor. Paciscitur cum cordis sui concupiscentia, et intra arcana cogitationum suarum foedus cum falsa voluptate componit. Inclinat stultus latera sua, et efficitur sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Atque ubi obscoenos jam conabatur inire complexus, illa ululatum teterrimum dirae vocis emittens, umbra ut erat tenuis, per manus amplectentis elabitur, ipsum quoque dedecorosis motibus inanes auras sectantem, foedissima cum irrisione deseruit. Tunc praeterea multitudo daemonum in aere ad hoc ipsum spectaculum congregata, clamore ingenti, cum cachinno uiunt, qui te usque ad caelum extollebas, quomodo demersus
Abbreviated transcription (Latin):
tã Aedes publice si quȩ in ea fue¬
rant. & tẽpla suꝑstitionis antiqͣ.
habitationes nunc erant monichoꝵ:
& ꝑtotã ciuitatẽ multo plura mo
Ded nec portȩ ipsȩ. nec turres
ciuitatis. aut ullus omino angu¬
lus eius monachoꝵ habitationib
uacat: qui ꝑ omnẽ partẽ ciuita¬
tis die ac nocte ẏmnos & laudes
dõ referentes. urbẽ totã quasi
unã dĩ ȩccłam faciunt Nullus.
etũ ibi inuenit᷑. aut herẽticꝰ auy
paginꝰ: sed om̃s ciues xpistianiꝰ

Expanded text:
tam. Aedes publicae si qua in ea fuetam. Aedes publicae si qua in ea fuerant et templa superstitionis antiquae, habitationes nunc erant monachorum, et per totam civitatem multo plura monSed nec portae ipsae, nec turres civitatis, aut ullus omnino angulus ejus monachorum habitationibus vacat, quique per omnem partem civitatis, die ac nocte hymnos ac laudes Deo referentes, urbem totam, quasi unam Dei ecclesiam faciunt. Nullus enim ibi invenitur aut haereticus, aut paganus, sed om
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando. aut sermonẽ super¬
fluũ otiosũq ꝓferentẽ: sed e¬
rat uitaeiꝰ sũmi silentu. moris¬
q tranquilli: & ꝑ om̃ia quasi
angłici ordinis uir Humilitã
quoq immensa: & in om̃ib pro
iuchilo semn& ipsũ ducens
Deniq cũ a nob̾ multũ roga¬
ret᷑. ut aliquẽ sermonẽ abeo
edificationis audiremꝰ: uix
impetrare potuimꝰ. ut pauca
nobis de mansuetudine loque¬
ret᷑. Hic aliquando cũ bestia
quȩdã que yppotãm appellat᷑.
regionẽ sibi ꝓyximã uicinamq
uastar&. rogatꝰ ab agricolis
uenit ad locũ Et cũ unmanẽ
beluã ꝑuidiss&: ati ad eam
Precipio tibi in nomine iħu
xp̃i: ne ultra uastes hanc t̾ram
Tum illa quasi angło psequen¬
ab eo alio tẽpore fugatum
enimꝰ aut̃ ad ciuitatẽ
quandã thebaidis. nomine
ꝯryrincũ: in qua tanta religionis
dep̾hendimꝰ bona: ut ea nemo dig¬
ne ualeat enarrare. Repletam
nãq eã monachis intrinsecꝰ uidimꝰ.
& extrinsecꝰ om̃i ex parte circunda¬

Expanded text:
monem superfluum otiosumque proferentem, sed erat vita ejus in summo silentio, moresque tranquilli, et per omnia quasi angelici ordinis vir: humilitas quoque immensa, et in omnibus pro nihilo semetipsum ducens. Denique nobis multum rogantibus, ut aliquem sermonem ab eo aedificationis audiremus, vix impetrare potuimus, ut pauca nobis de mansuetudine loqueretur. Hic aliquando, cum bestia quaedam, quae hippopotamus appellatur, regionem illi proximam vicinamque vastnit ad locum: et cum immanem belluam pervidisset, ait ad eam: Praecipio tibi in nomine Jesu Christi, ne ultra vastes hanc terram. Tum illa, quasi Angelo persequenab eo alio tempore fugatum em et ad civitatem quamdam Thebaidis, nomine Oxyrynchum, in qua tanta religionis 142 deprehendimus bona, ut ea nemo digne valeat enarrare. Repletam namque eam monachis intrinsecus vidimus, et extrinsecus omni ex parte circumda
Abbreviated transcription (Latin):
laborẽ tibi incussimꝰ tota nocte.
Ego aut̃ respondi ad eos. Discedi-¬
n tẽptetis seruũ dñi. Et uos gͦ
filioli qͥetẽ & silentiũ diligne. et
scientiȩ oꝑam date.atq exercita¬
te uosm& ipsos: ut frequenti
consolatione ñtem ur̃am puram
exibeatis dõ: ne orationes ur̃ȩ un¬
pediant᷑ apud dm̃. Quãuis enĩ &
illi bonũ opus agant. &e sit illis
ꝓbabilis c̃scientia. qͥ int̾ scłares po¬
siti exercent᷑ in oꝑib bonis. & oc¬
cupant sem& ipsos actibus
religiosis & scĩs. uł hospitalitatẽ
sectando. uel caritatis ministeriis
obsequendo. uel miscðias ac uisi¬
tationes. aliaq huimodi oꝑa un¬
plendo: inqͥb alus qͥdẽ boni sẽper
aliꝗͥd c̃ferant. sem& ipsos tamen
castos seruent. sunt gͦ & isti ꝓbabi¬
les & ualde ꝓbabiles. qͥ in bonis ac¬
tibus placent dõ & sunt oparii
in c̾fusibiles mandatoꝵ dĩ: sed ta¬
mnen haec omĩa ter renos habent
actus. & erga mat̾ias corruptibi¬

Expanded text:
laborem tibi incussimus tota nocte. laborem tibi incussimus tota nocte. Ego vero respondi ad eos: Discedinon tentetis servum Domini. Et vos ergo, filioli, quietem silentiumque diligite, et scientiae operam date. atque exercete vosmetipsos, ut frequenti collatione mentem vestram puram exhibeatis Deo, ne orationes vestrae impediantur apud Deum. Quamvis enim et illi bonum opus agant, et sit in illis probabilis conscientia, qui inter saeculares positi exercentur in operibus bonis, et occupant semetipsos actibus religiosis et sanctis, vel hospitalitatem sectantes, vel caritatis ministeriis obsequendo, vel misericordias ac visitationes, aliaque hujusmodi opera explendo, in quibus alii quidem boni semper aliquid conferant; semetipsos tamen castos servant. Sunt ergo isti probabiles, et valde probabiles, qui in bonis actibus placent Deo, et sunt operarii inconfusibiles mandatorum Dei . Sed tamen haec 137 omnia terrenos habent actus, et erga materias corruptibi
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u. qm̃ ipsoꝵ est regnũ cęloꝵ
Simul ut huitismodi exẽpla
discentes. cautiores sitis: ne a
dȩmonib in cogitationũ subti¬
litate seducamini. Propterea
eiũ & forma huiusmodi. int̃
monachos obseruat᷑: ut si quis
ad eos ueniat. siue uir ille. seu
mulier sit. siue senex. siue iune¬
om̃ia ut oratio fiat. & nom̃ dñi
in uocet᷑. qͥa si fuerit aliqua
transformatio dȩmonis. conti¬
nuo facta oratione diffugit:
Si uͦ incogitatione ur̃a sugge¬
runt ipsi dȩmones aliqͥd. unde
laudari debeatis & extolli. ñ adhes¬
catis eis: sed tunc magis uosm& ipsos
humiliate in conspectu dñi. & ꝓnichi¬
lo ducite. cũ uob illi aliqͥd de sectan¬
da laude suggesserint Deniq etiã
me frequent᷑ dȩ mones noctibirs
seduxerunt: ut neq orare me.
neq reqͥescere ꝑmiiterent. fanta¬
sias quasdã ꝑtota noctẽ sensibus
ineis & cogitationibus suggeren¬
tes. Mane uͦ uelut cũ quadã il¬
lusione ꝓsternebant se ante me
dicentes Indulge nob̃ abba: quia

Expanded text:
m ipsorum est regnum coelorum . Simul et hujusmodi exempla dicens, ut cautiores sitis, ne a daemonibus in cogitationum subtilitate seducamini. Propterea enim et forma hujusmodi inter monachos observatur, ut si quis ad eos veniat sive vir ille seu mulier sit, sive senex sive juveomnia ut oratio fiat, ut nomen Domini invocetur: quia si fuerit aliqua transformatio daemonis, continuo oratione facta, diffugiet. Si vero in cogitatione vestra suggesserint ipsi daemones aliquid, unde laudari debeatis et extolli, non acquiescatis eis, sed tunc magis vosmetipsos humiliate in conspectu Domini, et pro nihilo ducite, cum vobis illi aliquid de sectanda laude suggesserint. Denique etiam me frequenter daemones noctibus seduxerunt, et neque orare, neque requiescere permiserunt, phantasias quasdam per noctem totam sensibus meis et cogitationes suggerentes. Mane vero velut cum quadam illusione, prosternebant se ante me dicentes: Indulge nobis, Abba, quia
Abbreviated transcription (Latin):
cere alios doces: Cũq huuismo¬
di increpationib uteret᷑ ad ũsũ
sem& ipsũ. & intellexiss& se
iniserabilit supplantatũ: uale¬
dicens fr̃ib. continuo se cursu¬
rapidissimo in heremũ dedit.
& ad speluncã de qua discesserat
redut. prosternens se in oratio
dñs adiuuass& me: paulominus
habitasset in inferno anima mea
Et iterũ. Paulomin fui in om̃i
malo. & paulominꝰ consũmaue¬
runt me in terra In hoc ue¬
re c̃pletũ est qd ait scriptura:
fr̃ ffm ad iunans. exaltabitur¬
sic̃ ciuitas munita & fortis.

Expanded text:
cere alios doces. Cumque hujusmocere alios doces. Cumque hujusmodi increpationibus uteretur adversus semetipsum, et intellexisset se miserabiliter supplantatum, valedicens frn eremum dedit. et ad speluncam de qua discesserat rediit: prosternens se Domino Dominus adjuvisset me, paulominus habitasset in inferno anima mea . Et iterum: Paulominus fui in omni malo: et paulominus consummaverunt me in terra . In hoc vero completum est, quod ait Scriptura: Frater fratrem adjuvans exaltabitur, ut civitas munita et fortis.
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ ubi ad esse senserunt ser¬
ui di. continuo ꝓcurrunt in¬
obuia: uelut angłm dĩ excipien¬
t sadorant. pedes lauant: ad o¬
rationẽ inuitant: Mensam po¬
nunt. atq omĩa scđm diuinum
mandatũ cõplent karitaris offi¬
cia Uerũ ubi refectus est. &
ab eruditissimo & opinat issuo
patre cepunt uerba ȩdificationis
ex petere. ac monita salutis inqͥ¬
rere: interrogare quoq eum
quomodo qͥs diaboli laqueos pos¬
sit effugere: aut si quando turpes
ineccrit animo cogitationes.
quouͦi depelli possint & abici
Tunc ille ut cõpulsus est. cȩpit¬
monita fr̃ib dare: & salitis eos
uiã docẽre. ac de insidus demo¬
uũ quas seruis dĩ intendunt fa¬
cere sermonẽ Illos qͥdẽ plene
& sufficient̃ edocuit: sibi uͦ ipsi
stimulos cõpunctionis incendit.
& insem& ipsũ regressus ait
Quomodo gͦ alios moneo: & ipse
decipior: Aut quomͦ alios corri¬
go. qͥ me ipsũ ñ emendo: Age gͦ¬
omiser. facito ipse pͥor. que fa¬

Expanded text:
quem ubi adesse senserunt serquem ubi adesse senserunt servi Dei, continuo procurrunt inobviam, et velut Angelum Dei excipientes adorant, pedes lavant, ad orationem invitant, mensam ponunt, atque omnia secundum divinum mandatum complent caritatis 135 officia. Verum ubi refectus est, et ab eruditissimo et opinatissimo patre coeperunt verbum aedificationis expetere, ac monita salutis inquirere. Interrogaverunt quoque eum, quomodo quis diaboli laqueos possit effugere, aut si quando turpes injecerit animo cogitationes, quomodo depelli possint et abjici. Tum ille, ut compulsus est monita fratribus dare, et salutis eos viam docere, ac de insidiis daemonum quas servis Dei intendunt facere sermonem, illos quidem plene et sufficienter edocuit, sibi vero ipsi stimulos compunctionis incendit, et in semetipsum regressus ait: Quomodo ego alios moneo, et ipse decipior? aut quomodo alios corrigo, qui meipsum non emendo? Age ergo, miser, facito ipse prior, quae fa
Abbreviated transcription (Latin):
ingressus ad uesperã reqͥreret
cibũ: panẽ qͥdẽ inuenit super
ineusa. sed sordidissimũ atq ari¬
dissimũ: & quasi a murib uel
cauibus undiq corrosũ. Tunc
ille ut uidit ingemuit. & lacri¬
ias fudit: sed ñ ita ex corde nec
ita uberes. quȩ possent tantiigins¬
slãmam extinguere. Uer uittam̃
sumit cibũ: sed neq quantum
uolebat. neq qualẽ solebat.
Cũ interĩ cogitationes eũ tan¬
quã cohors barbarica undiq
circũ uallant. & om̃i ex parte
in eũ tela iaculant᷑: ac uinctũ
captiuũq eũ ad scłm retrahunt
Erurgens gͦ cȩpit it agere noc¬
tu ꝑheremũ. & tendere ad ciuita¬
tẽ. sed ubi dies factus est. ciuitas
qͥdẽ longe ad huc ab erat. Ipse
uͦ cũ rapidissimo estu coqueretur.
& fatigaret᷑ ꝑ heremũ: undiq
uersis consið̾are oculis cȩpit. &
reqͥrere sicubi e̾et in uicino
monasteriũ. Et cũ conspexiss&
fr̃m quorundã cellulã. tendebat
illuc: ut apud eos reqͥescer&e.

Expanded text:
ingressus ad vesperam requireret ingressus ad vesperam requireret cibum, panem quidem invenit super mensam, sed sordidissimum ac aridissimum, et quasi a muribus vel canibus undique corrosum. Tunc ille ut hoc vidit, ingemuit, et lacrymas fudit, sed non ita ex corde, nec ita uberes, quae possent flammam tanti ignis extinguere. Verumtamen sumit cibum, sed neque quantum volebat, neque qualem solebat: cum interim cogitationes eum tanquam cohors barbarica undique circumvallant, et omni ex parte in eum tela jaculantur, ac vinctum captivumque eum ad saeculum retrahunt. Exsurgens ergo, coepit iter agere noctu per eremum, et tendere ad civitatem: sed ubi dies facta est, civitas quidem longe adhuc aberat. Ipse vero cum rapidissimo aestu coqueretur, et fatigaretur in eremo, undique versus, considerare oculis coepit et requirere, sicubi esset in vicino monasterium: et cum conspexisset fratrum quorundam cellulam, tendebat illuc, ut apud eos requiesceret:
Abbreviated transcription (Latin):
datione curauit: neq immutati¬
onis suȩ dãpna ꝑsensit. & sper¬
nentẽ sem& ipsũ paulatim rur¬
sũ casurũ ũ intellexit. Interea
cũ graui iam libidinis incendio
stimularet᷑. & inflãmatus turpi
concupiscentia raperet᷑ rursus
ad scłm. illa uiterĩ die cohibuit
se. & solita ymnoꝵ & orationum
murusteria ex more psoluit: atq
ingressus ut cibũ sumeret. panẽ
qͥdẽ inuenit mensȩ suꝑ positum:
sed aliquantulũ sordidiorẽ Ad¬
mirat᷑ est & tristis effectus: intel¬
lȩxit enĩ quod ad ipsũ respicer&
hoc genus monstri: Tam̃ cibo sũp¬
to refectus est. Et iã post diẽ ter¬
ciũi. triplicatis urgeri stimulis
cȩpit. Occupauerat enĩ cogitati¬
ones ¶ quasi iã presentis & seciu
positȩ secũq accũbentis inago
mulieris: quã & cõplecti sibi uide¬
uit᷑ & ad turpes usus habere. ꝓ¬
stratã. Processit tam̃ & sequenti
die ad solita psallendi & orandi
officia: sed stalat uagus occulis.
& mente captiuus. Tũq solito

Expanded text:
 neque immutationis suae damna persensit, sed spernentem se minima, paulatim casurum non intellexit. Interea, cum gravi jam libidinis incendio stimularetur, et inflammatus turpi concupiscentia raperetur rursus ad saeculum, illa interim die cohibuit se, et solita hymnorum et orationum ministeria ex more persolvit, atque ingressus, ut cibum sumeret, panem quidem invenit mensae superpositum, sed aliquantulo sordidiorem. Admiratus est, et tristis effectus: intellexit enim, quod ipsum respiceret hoc genus monstri: tamen cibo sumto refectus est. Post diem tertium triplicatis urgeri stimulis coepit: occupaverat enim cogitationes ejus quasi jam praesentis et secum positae, secumque accumbentis imago mulieris, quam et complecti sibi videbatur, et ad turpes usus habere substratam. Processit tamen et sequenti die ad solita psallendi et orandi officia, sed stabat vagus oculis, et mente captivus. Cumque solito
Abbreviated transcription (Latin):
t institutio. ad consueta hominẽ
officia trahebat: ob quã causam.
ꝙ stare etiã ad huc in suo statu
uidebat᷑. Hic gͦ cũ post oratio.¬
nes cibũ more solito requisiss&
ad uesꝑã: ingressus locũ eum in
quo reficere consueuerat. in ue¬
nit solitũ panẽ suꝑ m̃sam positũ

Expanded text:
vetus institutio ad consueta hominem vetus institutio ad consueta hominem officia trahebat. Ob quam caussam et stare adhuc in suo statu videbatur. Hic ergo cum post orationes cibum solito requisisset ad vesperam, ingressus locum eum, in quo refici 134 consueverat, invenit solito panem mensae s
Abbreviated transcription (Latin):
q ei de futuris reb a deo p̃mo¬
nitiones fiebant. In his gͦ talib
ac tantis ꝓuectibus positꝰ quia
quasi głari de merttis suis cȩpit.
celestis beneficii mun uitę si
debitũ duxit. Continuo sub¬
intrat in eũ praua quȩdã desi¬
dia animi: ta parua quã nec
possit auerti. Post hȩc creuit
maior negligentia: ita ut tar¬
dior iã fier& ad yninos. sed et
ad orationẽ pigrius surger&:
psalmi quoq ipsi ñ ea qua pri¬
us uigilantia canerent᷑. sed
ubi parũ quid ex hibitũ fuissce
soliti myrasterii. anima eius qua¬
si nimio labore fatigata. quiesce¬
re festinabat: quia sensus eius re¬
ꝓbus effectus. de supiorib ad in¬
feriora corruerat. & cogitationẽ
suȩ. ꝑ diuersa eũ p̾cipitia rapi¬
ebant. Erat enĩ ia in corde eiꝰ
clandestina quȩdã turpis ac ne¬
fanda cogitatio. consuetudo tam̃
pͥor. uelut si decursus aque etiã
cessante remigio. ad huc ex pͥo¬
re impetu nauigiũ ferat. ita ue

Expanded text:
que de futuris rebus a Deo praemoque de futuris rebus a Deo praemonitiones fiebant. In his ergo talibus ac tantis profectibus positus, quia gloriari quasi de meritis suis caepit, et caelestis beneficii munus vitae suae debitum dixit: continuo subintrat eum parva quaedam desidia animi, tam parva, quam nec posset advertere. Post haec crevit major negligentia, ita ut tardior jam fieret ad hymnos, sed et ad orationem pigrius surgeret: Psalmi quoque ipsi non ea, qua prius vigilantia ab ipso canerentur, sed ubi parum quid exhibitum fuisset soliti ministerii, anima ejus, quasi nimio labore fatigata, requiescere festinabat: quia sensus ejus reprobus effectus, de sublimioribus ad inferiora ceciderat, et cogitationes suae per diversa eum praecipitia rapiebant. Erat enim jam in corde ejus clandestina quaedam turpis ac nefanda cogitatio, consuetudo tamen prior; velut si decursus aquae, etiam cessante remigio, adhuc priore impetu navigium ferat: ita et
Abbreviated transcription (Latin):
Sremo quȩ p̾cęteris interior
est habitabat. Hic cũ plures an¬
nos in abstinentia ꝑdurass&.u.ꝓ
uectus tẽpore prope iã ad sciulẽ
uenisset ȩtatẽ. omĩ uirtutũ flo¬
re ad ornatꝰ. ac totius ẽtinentię
magnitudine sublimatꝰ. cũ in¬
orationib & ymnis sedule deo
deseruret. tanquã emerito
militi suo dñs remunerationẽ
parat ut potẽ qui in corpore
ad huc positꝰ. ad instar angeloꝵ
cȩlestẽ ꝓbere indeserto ei qui
cȩlestẽ regẽ ꝑ uigilib p̾stola¬
bat᷑ excubus. Ulens gͦ deus
etiã in hoc scło remutierare
dentię suę sollicitudinẽ coti¬
diani uictus eius reuocat curã
Ut enĩ cibi usũ popociss& ua¬
turę necessitas. ingrediens sp̃e¬
lunca suã. inueniebat mensule¬
suȩ pinẽ suꝑ positũ. mirȩ suaui¬
tatis miriq candor is. Ex quo
refectus. gras diuinȩ p̃sentiȩ̨
referens. rursus ad ymnos & ora¬
tiones conuertebatur Ad quẽ
multȩ etiã reuelationẽs: multę¬

Expanded text:
uae prae caeteris interior est, habitabat. Hic dum plures annos in abstinentia perdurasset, et provectus tempore, prope jam ad senilem venisset aetatem, omni virtutum flore adornatus, ac totius continentiae magnitudine sublimatus: cum orationibus et hymnis sedule Deo serviret, tamquam emerito militi suo Dominus remunerationes parat, utpote qui in corpore adhuc positus, adinstar Angelorucaelestem praebere in deserto ei, qui caelestem Regem pervigilibus praestolabatur excubiis. Volens ergo Deus etiam in hoc saeculo remunerare suae sollicitudinem quotidiani victus ejus revocat curam. Ut enim ei cibi usum poposcisset naturae necessitas, ingrediens speluncam suam inveniebat mensae panem superpositum, mirae suavitatis, mirique candoris: ex quo refectus, et gratias divinae praestantiae referens, rursus ad hymnos et orationes convertebatur. Ad quem divinae etiam revelationes, multae
Abbreviated transcription (Latin):
in eo erat uirtus animi. & tan¬
ta diuinȩ gr̃e magnitudo: quã
abstinentie laborę. & fidei
puritate quesierat. Multitu¬
dines aut̃ frm cũ ipso positȩ
tanta gr̃a erant replete: ut
cũ ad eccłam cõuenirent. chori
angłoꝵ uestib ac rñtib resplen¬
deutes. ad uratationẽ uirtutũ
celestiũ. in hymnis & laudib
dei: puigiles uiderentur

Expanded text:
eo virtus animi, et tanta divinae gratiae magnitudo, quam abstinentiae labore et fidei puritate quaesierat. Multitudines autem fratrum cum ipso positae, tanta gratia erant repletae, ut cum ad ecclesiam convenirent, chori Angelorum vestibus ac mentibus resplendentes, ad imitationem Virtutum caelestium, in hymnis et laudibus D
Abbreviated transcription (Latin):
detis se diuinit sibi concessũ.
cȩlesti: mensȩ beneficiũ ꝑdi¬
disse. Cȩpit eiũ in labore rur¬
ius & fudore uultꝰ sui mandu¬
care panẽ suũ Conclusit aut̃
se intra speluncã: atq incilicio
& ciniere acciĩ. tandiui lugens
flensq ꝑmansit in orationibus.
donec assistens ei angłs dñi.
penitentiã tuã. & repropitiatꝰ
Esttibiꝰ sed caue ne ultra elatꝰ
decipiaris. Uemient aut̃ ad te
fr̃s quos tu ip̃se dociusti. dese¬
rentes tibi benedictiones. quas
susciꝑpe ñ recuses: & suiens cum
eis cibũ. age gras dõ tuo.
aec locutus sũ uob̃ filioli:
te quanta sit firmitas. & in¬

Expanded text:
dens divinitus sibi concessum caelestis mensae beneficium perdidisse: coepit enim in labore rursus et sudore vultus sui manducare panem suum. Conclusit autem se intra speluncam, atque in cilicio et cinere jacens, tandiu lugens flensque permansit in orationibus, donec assistens ei Angelus Domini, poenitentiam tuam, et repropitiatus est tibi: sed cave ne ultra elatus decipiaris. Venient autem ad te fratres, quos tu ipse docuisti, deferentes tibi benedictiones, quas suscipere ne recuses, et sumens cum eis cibum, age gratias Deo tuo. Haec autem locutus sum vobis, filioli 136 t quanta sit i
Abbreviated transcription (Latin):
etiã aliũ uirũ. nomine
ãmonẽ. patrẽ triũ miliũ circi¬
t̃ monachoꝵ: qͥ tabennensu
appellant᷑. id est ingentis absti¬
nentiȩ uiri. Quib usus est in¬
dii colobiis. quasi saccis lineis.
& pelle confecta. a collo post
tergũ & lat̾ descendente con¬
tegi: cucullis etiã caput oꝑi¬
re. itaxime cũ ad cibũ uentũ
fuerit: eisq etiã faciẽ uelant:
ne alius aliũ parcius cibũ su¬
mentẽ dep̃hendat. Est autẽ
eis & incapiendo cibo sũmũ
silentiũ: ttaut nec putaretur¬
ẽẽ in eo loco aliqͥs hominũ. ubi
sederet᷑ ad m̃sas. Et om̃is eoꝵ
c̃uersatio ita est in multitu¬
duie posita. quasi sit in solitu¬
dine: dũ ita latet unius cuiusq
abstinentia. ut ab alio dep̃hen¬
di ñ possit .Sedent gͦ ad men¬
sã contingentes mag̾is quã su¬
mentes cibos: ut nec defuisse
iñsis. nec tam̃uentri satis fecisse
uideant᷑ Maior quippe est
continentiȩ uirtꝰ. his abstine¬
re quȩ in oculis habent᷑ &

Expanded text:
ium virum, nomine Ammonem, patrem trium millium circiter monachorum, qui Tabennensii appellantur, ingentis abstinentiae viros, quibus usus est indui colobiis quasi saccis lineis, et pelle confecta a collo post tergum et latus descendente contegi; cucullis etiam caput operiri, maxime cum ad cibum ventum fuerit, eisque etiam faciem velant, ne alius alium parcius cibum sumentem deprehendat. 141 Est autem eis et in capiendo cibo summum silentium, ita ut nec putetur in eo loco esse aliquis hominum, ubi sedetur ad mensas, et omnis eorum conversatio ita est in multitudine posita, quasi esset in solitudine, dum ita latet uniuscujusque abstinentia, ut ab alio deprehendi non possit. Sedent ergo ad mensam contingentes magis quam sumentes cibos, ut nec defuisse mensis, nec tamen ventri satisfecisse videantur. Major quippe est continentiae virtus, his abstinere quae in oculis habentur et