comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
querite pͥmum regnũ dĩ. id ÷ dexceram: &
hec oñia apponent᷑ uob̃. Habebitis hic ui¬
quit & diuitias &głam: & in futuro scło
uitã et̾nam. Et suustra continebo infirmi¬
tatẽ ur̃am: & dextera coronabo ꝑfectionem
ur̾am. An forte apłi relinquentes omĩa sua.
aut pauꝑ ibꝰ qđ habebant difitibuentes si¬
ue diuitiis in hoc scło remanser̃.: & uͥ ẽ il¬
la ꝓmissio sinistrȩ. accipient in hoc scło
septies tantuni: multiplicationen ꝓmrisit.
Et reuera quiddesit homini dĩ: Siqͥs for¬
te infidelis ẽ. uuã donũ. aut paucas habet:
fidelis hõis totus mundus diuitiarũ ẽ. Uide
siistrã eius plenam subcapite: accipiet in
hoc scło septies tantũ. Uide complectentem

Expanded text:
«Quaerite primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et «Quaerite primum regnum Dei,» id est, dexteram; «et haec omnia apponentur vobis» . Habebitis hic, inquit, et divitias et gloriam, et in futuro saeculo vitam aeternam: et sinistra continebo infirmitatem vestram, et dextera coronabo perfectionem vestram. An forte Apostoli relinquentes omnia sua, aut pauperibus quod habebant distribuentes, sine divitiis in hoc saeculo remanserunt? Et ubi est illa promissio sinistrae: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum»? Multiplicationem promisit. Et revera, quid desit homini Dei? Si quis forte infidelis est, unam domum aut paucas habet: «Fidelis hominis totus mundus divitiarum est» . Vide sinistram ejus plenam sub capite: «Accipiet in hoc saeculo septies tantum.» Vide dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
ccentẽ uos. cui diccũ ẽ. sunstra eiꝰ sub capi¬
te meo & q̃extera euis compleccet᷑ ie: iu
dete amatoria scã cantica. uidete cantica
canticorũ. nuptiarũ cȩlestiũ. xp̃i &e eccle.
Qa aicit sponsa de sponso: simstra euus
sub capite meo: & qextera eiꝰ amplectet. ie.
Sinistra subcapite: Aextã suꝑ caput. Au¬
plectentes enum desiꝑ brachiũ suꝑ capi
sinistra aut̃ subt̃ caput. Sinistra tne
euis: sub capite meo. Non enum me desi¬
aeret. & in temꝑalib necesariis. s taũ
ipsa sinistra sub capite erit. Non capiti p̃ponet᷑.
s erit sub capite. ut dextera eiꝰ compleccet᷑ me:
pollicens uitam ȩt̃nam. Ita eiũ sinstra sub
capite: si dexta suꝑ caput ampleccet᷑. Qđ ad
timotheũ scriptum ẽ: ꝓmissionẽ habens
bens uitȩ p̃sentis & future. Qd in p̃senti: Si¬
iustra suboapite. Quid in futuro: Dextã eius
cõplectet᷑ me. Tempori necessaria quęxitis:

Expanded text:
ctentem vos; cui dictum est, «Sinistra ejus sub capictentem vos; cui dictum est, «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me» . Videte amatoria sancta cantica; videte Cantica canticorum, nuptiarum coelestium Christi et Ecclesiae. Quid dicit sponsa de sponso? «Sinistra ejus sub capite meo, et dextera ejus complectetur me.» Sinistra sub capite, dextera super caput. Amplectentis enim desuper brachium super caput, sinistra autem subter caput. «Sinistra,» inquit, «ejus sub capite meo.» Non enim me deseret in temporalibus necessariis: sed tamen ipsa sinistra sub capite erit; non capiti praeponetur, sed erit sub capite; ut dextera ejus complectatur me, pollicens vitam aeternam. Ita enim sinistra sub capite, si dextera super caput; impleturque quod ad Timotheum scriptum est: «Promissionem habens bens vitae praesentis et futurae.» Quid in praesenti? «Sinistra sub capite.» Quid in futuro? «Dextera ejus complectetur me.» Tempori necessaria quaeritis?
Abbreviated transcription (Latin):
quia inuirga sua transiit fliuuũ: & regres¬
sus ẽ cum tanta abtindantia peccorũ atq
filioium: Quid diciꝰ : ñ ẽ ista felicitas:
sit licet. s sinistra. Quid ẽ sinistra : temꝑa¬
lis. mortalis. corꝑalis. nolo illã iã diffugias.
s neq dexteram putes. Hon enim isti idõ
maligni. idõ uani. qͥa his abundabant:
s. quia id qđ siistrum eẽ debuit. index¬
tro ponebant. Ia̾eo &e dextera eorim. dextã
iniquitatis. Ideo os eorum locutũ ẽ uanita¬
tem: quia hoc in dextera posuerunt. qđ in
sinstca habere debuer̃. Quid enum indextã
ponere debuerunt: Am̃. deteruitatẽ. aninõ
deficient. Ebi dextera: ibi eẽ debet desidium
nr̾m. Simstra ucamur ad tempꝰ. dexteram
desideremꝰ in et̃num. Duitiȩ si fluaut. ne
apponatis cor. Si eium diuitiis fluentibꝰ co
appostieritis: qđ sinistrũ ẽ dexcrũ facietis. Cor¬
rigite uos: aguoscite sapientiam ample¬

Expanded text:
quia in virga sua transiit fluvium, et regresquia in virga sua transiit fluvium, et regressus est cum tanta abundantia pecorum atque filiorum ? Quid dicimus? non est ista felicitas? Sit licet, sed sinistra. Quid est, sinistra. Temporalis, mortalis, corporalis. Nolo illam jam diffugias, sed neque dexteram putes. Non enim isti ideo maligni, ideo vani, quia his abundabant; sed quia id quod sinistrum esse debuit, in dextera ponebant. Ideo «et dextera eorum dextera iniquitatis;» ideo «os eorum locutum est vanitatem:» quia hoc in dextera posuerunt, quod in sinistra habere debuerunt. Quid enim in dextera ponere debuerunt? Deum, aeternitatem, annos deficient» : ibi dextera, ibi esse debet desiderium nostrum. Sinistra utamur ad tempus, dexteram desideremus in aeternum. Divitiae si fluant, ne apponatis cor . Si enim divitiis fluentibus cor apposueritis, quod sinistrum est, dextrum facietis. Corrigite vos, agnoscite sapientiam ample
Abbreviated transcription (Latin):
filii tpsorum uelut nouellȩ constabilitȩ a
uiuentute sua. fũie eorum composite & orna¬
tȩ: sic̃ similitudo templi. Cellaria eorũ plena:
eructantia ex hoc in hoc. Oues eorum fȩcuu¬
de. multiplicantes in egressibꝰ suis. boues eo¬
rĩ erassȩ. Non ẽ ruina isepis. nec exitꝰ: neq
uem resurreccionis mȩt̾mim: int̾rogo corpꝰ
tas: habere filios in columes: filias ornatas:
plena cellaria: abundantta peccora. nulla
rumã. Non dico parietis: s nec sepis. Nul¬
lũ ttimultũ. & damorẽ in plateis: s qͥetam
pacem. abundantiam: copiam retum: in do¬
nubꝰ in cuitatibꝰ. Ergo ñ ẽ ista felicitas. Aut
debent eam iusti diffugere⁊ aut ñ inuenis
se doniũ iusti habenten reb his omĩae ple¬
namꝰ Ista felicitate ñ erat donius abrahȩ.
ab undans auro argento: familia. filiis. pec¬
aoribꝰ: Nonne iacob sc̃s patriarcha. fugi¬
ens a facie esau fris suci. in mesopotanuã ser¬
uieus. Aitatꝰ regressus ẽ. & egit gr̾as dño dõ suo.

Expanded text:
nouellae constabilitae in iuuentute sua. filiae eorum compositae et ornatae sicut similitudo templi. cellaria eorum plena et eructantia ex hoc in hoc. oues eorum fecundae multiplicantes in exitibus suis: boues eorum crassae. non est ruina saepis nec exitus neque niem resurrectionis in aeternum, interrogo corpus tas, habere filios incolumes, filias ornatas, plena cellaria, abundantia pecora, nullam ruinam, non dico parietis, sed nec sepis; nullum tumultum et clamorem in plateis, sed quietem, pacem, abundantiam, copiam rerum in domibus, in civitatibus? Ergo non est ista felicitas? aut debent eam justi defugere? aut non invenis et domum justi abundantem rebus his omnibus, plenam ista felicitate? Non erat domus Abrahae abundans auro, argento, filiis, familia, pecoribus ? Nonne Jacob sanctus patriarcha fugiens a facie Esau fratris sui in Mesopotamiam, serviens ditatus, regressus est, et egit gratias Domino Deo suo,
Abbreviated transcription (Latin):
suam: in illa die ꝑibunt om̃s cogitationes
S fanrte a illocum bonum transierit adiu¬
stos: si tam̃ transũt. Llam qui sic loq̃bat᷑. ue¬
scio quo transierit. loquebat᷑ enim suꝑba: &
nescio quo transeant tales homines: nͥ qͥa
iuspicio alterũ psalmũ. & iudeo malũ corñ
c̃ẽ trausctum. Uidi upiũ exaltari suꝑ eedros
libani: &e transiui e ere ñerat: & questui eũ
& ñ ẽ inuentꝰ locus eiꝰ. Iste pius qui transĩt.
e ñ inuenit impuun: illue ꝑuenit uͥ ñ est
impius. Ergo fãs om̃is audiamꝰ. fr̃s dilocti
dõ: om̃is audiamꝰ in qualibet tubulatione.
in quolibet desidio muneris duuni. ñ fida¬
mꝰ in principes: nec un filios homnũ quib
ñ ẽ salus. Totũ hoc: mortale. transitoriũ. et

Expanded text:
illa die peribunt omnes cogitationes Sed forte ad locum bonum transierit, ad justos: si tamen transiit. Nam qui sic loquebatur, nescio quo transierit. Loquebatur enim superbia; et nescio quo transeant tales homines, nisi quia inspicio alterum psalmum, et video malum eorum esse transitum. «Vidi impium exaltari super cedros Libani, et transivi, et ecce non erat; et quaesivi eum, et non est inventus locus ejus» . Iste pius qui transiit et non invenit impium, illuc pervenit ubi non est impius. Ergo, fratres, omnes audiamus; fratres dilecti Deo, omnes audiamus: in qualibet tribulatione, in quolibet desiderio muneris divini, non fidamus in principes, nec in filios hominum in quibus non est salus. Totum hoc mortale, transitorium et
Abbreviated transcription (Latin):
ut quomͦ ipse ñ finit᷑. nec laus ipsuis finiat᷑
ilius magnitudo sine fine ẽ: & tua lauda¬
tio sine fine sit. De magnitudine eiꝰ quiã
dictum ẽ Magnitudinis eiꝰ ñ ẽ finis. De tua
laude quid laudabo:. HIom̃ titũ in scłm et
in scł̃m scłi. Ergo sic̃ eiꝰ magnitudinis ũest finis:
sic tuȩ laudis ñ erit finis. Non enim cũ mortu¬
us fueris: in hac carne ũ desines laudare dm̃.
Diccum ẽ quidem: ñ mortii laudabunt ce dñe:

Expanded text:
ut quomodo ipse non finitur, nec laus ipsius finiatur? ut quomodo ipse non finitur, nec laus ipsius finiatur? Illius magnitudo sine fine est, et tua laudatio sine fine sit. De magnitudine ejus quid dictum est? «Magnitudinis ejus non est finis.» De tua laude quid? «Laudabo nomen tuum in saeculum, et in saeculum saeculi.» Ergo sicut ejus magnitudinis non est finis, sic tuae laudis non erit finis. Non enim cum mortuus fueris in hac carne, desines laudare Dominum. Dictum est quidem, «Non mortui laudabun
Abbreviated transcription (Latin):
Diue gͦ in eiꝰ donis. siue ineiꝰ flagellis lauda
tu. Laus flagellantis medicina ẽ uulneris. Per
singulos uiquit dies benedicam te. ꝓrsus ꝑ sin¬
gulos dies fr̃s benedicite. om̃uio quicqͥd ac¬
ciderit.: benedicite dñm. Et enum ne acci¬
dat aliqͥd qđ ferre ñ potestis: ipse facit. Iaeo
cũ timore debes eẽ. quando tͥ bene ẽ: neꝙ
e ꝓbari. quam ñ temptatũ repbari: Et lau
durꝰ erat quȩ uerba quȩsiturꝰ: quantã con¬
ceptionem conclusit in uno ualde: Cogita
quantũ uis. Quando aut̃ potest cogitari. qͥ
capi ñ potest: Laudabilis ẽ ualde. Et magni¬
tudinis eius ñ ẽ finis. Ideo dixit ualde. quia
magnitudins eius ñ ẽ fiiis: ne forte incipias
uelle laudare. & putes te laudando posse fini¬
re. cuiꝰ magnitudo. fuiem ñ potest habere. llo¬
li gͦ te putare eũ cuiꝰ magnitudinis finis ñ ẽ:
sufficient᷑ posse laudare. Nonne gͦ meluis ẽ.

Expanded text:
Sive ergo in ejus donis, sive in ejus flagellis, lauda Sive ergo in ejus donis, sive in ejus flagellis, lauda tu. Laus flagellantis, medicina est vulneris. «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Prorsus per singulos dies, fratres, benedicite; omnino quidquid acciderit, benedicite Deum. Etenim ne accidat aliquid quod ferre non potestis, ipse facit. Ideo cum timore debes esse, quando tibi bene est; neque et probari, quam non tentatum reprobari? «Et laucturus erat? quae verba quaesiturus? Quantam conceptionem conclusit in uno «valde?» Cogita quantum vis. Quando autem potest cogitari, qui capi non potest? «Laudabilis» est «valde; et magnitudinis ejus non est finis.» Ideo dixit, «valde;» quia, «magnitudinis ejus non est finis:» ne forte incipias velle laudare, et putes te laudando posse finire, cujus magnitudo finem non potest habere. Noli ergo te putare eum cujus magnitudinis finis non est, sufficienter posse laudare. Nonne ergo melius est
Abbreviated transcription (Latin):
lud & illos dedit. Qui & ipsi filii p̃senti scło pe¬
rier̃ agnoscendi. & recipiendi in futuro: Ille ta¬
m̃ uir habens aliud unde gauderet in quo
uerũ erat. qđ mͦ cominemorauimꝰ. ꝑ singłos
dies benedicam te. Nunqͥd quia ille dies qͣ¬
cuncta perierant tritis illuxit : idõ lux inte¬
rior in corde deficit᷑. Stecit quippe uulla luce:
& ait. Dñs dedit. dñs abstulit. sic̃ dño placu¬
it ita factum ẽ: sit nom̃ dñi benedictum.
Crgo ꝑ singulos dies laudauit: qui etiã in die
tam triste laudauit. Breue magisterium ẽ:
ut semꝑ laudes dm̃: ueroq corde ñ falso di¬
cas. benedicam dñm in om̃i temꝑe. semꝑ
laus eius in ore meo. Breue magisteriũ ẽ: sci¬
licet ut noueris eum miscđit᷑ dare cũ dat:
miscdit̃ auferre cũ tollit. Necte credas a miscdłia
eiꝰ delinqui. qui tͥ aut blanditur dando ne
deficias. aut corripit exultantẽ ne pereas:

Expanded text:
lud et illos dedit. Et ipsi filii praesenti saeculo pelud et illos dedit. Et ipsi filii praesenti saeculo perierunt, agnoscendi et recipiendi in futuro. Ille tamen vir habens aliud unde gauderet, in quo verum erat quod modo commemoravimus, «Per singulos dies benedicam te;» numquid quia ille dies quo totum perierat, tristis illuxit, ideo lux interior in corde defecit? Stetit quippe in illa luce, et ait: «Dominus dedit, Dominus abstulit; sicut Domino placuit, ita factum est: sit nomen Domini benedictum» . Ergo per singulos dies laudavit, qui etiam in die tam tristi laudavit. Breve magisterium est, ut semper laudes Deum, veroque corde, non falso dicas: «Benedicam Dominum in omni tempore; semper laus ejus in ore meo» . Breve magisterium est, scilicet ut noveris eum misericorditer dare cum dat, misericorditer auferre cum tollit; nec te credas a misericordia ejus derelinqui, qui tibi aut blanditur dando, ne deficias; aut corripit exsultantem, ne pereas.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eã accedimꝰ: qͥa ñ in om̃i loco lucet ꝑ in¬
firmitatẽ nr̃am. forte fit. ut hyeme nos
deleccet ẽẽ in ipsa luce: nunc aut̃ ꝑ estatem
uiãetis. qm magis eum locũ q̃siuimꝰ. ut in
illa luce ũ staremꝰ. In dõ auc̃ tuo qͣndo stas.
ut inlumine ueritatis eiꝰ delecteris. Non q̃¬
ris locum quo adeũ accedas. s conscientia
accedit: conscientia recedit. Qđ dictũ ẽ. acce¬
dite ad eum & iluminanini: animo diccũ
ce subalis eiꝰ sꝑabis. Uides gͦ hab̾e te: qͦmodo
delecteris ꝑ singulos dies. Non te enun
dimittet ds̃ tuus: eciam si aliquid triste acciderit.
Quam enim triste erat qđ sco uiro iob accidat.
quam repente. quã multa mala. quẽ admodũ
om̃ia de quib gaudere putabat᷑. ñ de quibꝰͦ gau¬
debat diabolo temptante subtracta sunt: Quẽ¬
admodũ & filii mortu st̃. Periit qđ seruabat᷑.
perier̃ quib seruabat᷑: nec tanĩ perit qui &e il¬

Expanded text:
ad eam accedimus quia non in omni loco lucet. Per inad eam accedimus quia non in omni loco lucet. Per infirmitatem nostram forte fit, ut hieme nos delectet esse in ipsa luce: nunc autem per aestatem videtis quia magis eum locum quaesivimus, ut in ipsa luce non staremus. In Deo autem tuo quando stas, et in lumine veritatis ejus delectaris, non quaeris locum quo ad eum accedas; sed conscientia accedit, conscientia recedit. Quod dictum est, «Accedite ad eum, et illuminamini» : animo dictum et sub alis ejus sperabis . 4. Vides ergo habere te quomodo delecteris per singulos dies. Non enim te dimittet Deus tuus, etiam si aliquid triste acciderit. Quam enim triste erat, quod sancto viro Job acciderat! Quam repente, quam multa mala! quemadmodum omnia de quibus gaudere putabatur, non de quibus gaudebat, diabolo tentante subtracta sunt! quemadmodum et filii mortui sunt! Periit quod servabatur, perierunt quibus servabatur; nec tamen periit qui et il
Abbreviated transcription (Latin):
male ẽ tͥ: ꝓculdubio in aliquo bono bene tͥ
erit. Et quid tam bonum. quã ds tuus de
sit secura ista laudatio. & quã sit securum
hoc: bene utelligere deipso bono. Nlam si
gaudes de bouo qd tͥ accedit ꝑ diemi. fortas¬
se transiit alio die bonum unde hoc unde
gaudes: bene fuit mͥ. bonũ diẽ duxi. Qiuia
forte lucra uener̃. aut inuitatꝰ es. aut in
epulis aui fiusti. gaudes qͥa in epulis d̃ui fuisti.
alt̃ te dolet. quia ñ erubusti. Ueriuitam̃
de quocũq tali bono gaudeas: certe transi¬
corium ẽ. Si aut̃ gaudeas in dño dõ tuo:
audies dicentẽ scripturã. Delectare in dño.
Tanto firmius gaudebis: qͣnto ẽ ille cercior
inqͦ gaudebis. Si eium gaudes de nũmo: ti¬
mes furẽ. Si aut̃ gaudes de dõ: qͥd times ne
tͥ quisꝗ auferat dm̃i: Dm̃ tͥ nemo aufert:
si tu cũ ñ atmiseris. Nonenim sic ẽ ds̃. qͦmͦ
lux ista de cęlo fulgens. Non q̃ndo uolumꝰ

Expanded text:
male est tibi, procul dubio in aliquo bono bene tibi male est tibi, procul dubio in aliquo bono bene tibi erit. Et quid tam bonum, quam Deus tuus; s» ? Nam quam sit secura ista laudatio, et quam sit securum hoc bene, intellige de ipso bono. Nam si gaudes de bono quod tibi accidit per diem, fortasse transit alio die bonum hoc unde gaudes. Bene fuit mihi, bonum diem duxi: quia forte lucra venerunt, aut invitatus es, aut in epulis diu fuisti. Gaudes, quia in epulis diu fuisti; alter te dolet, quia non erubuisti. Verumtamen de quocumque tali bono gaudeas, certe transitorium est. Si autem gaudeas in Domino Deo tuo, audies dicentem Scripturam: «Delectare in Domino» . Tanto firmius gaudebis, quanto est ille certior in quo gaudebis. Si enim gaudes de nummo, times furem; si autem gaudes de Deo, quid times? Ne tibi quisquam auferat Deum? Deum tibi nemo auferet, si tu eum non dimiseris. Non enim sic est Deus, quomodo lux ista de coelo fulgens. Non quando volumus
Abbreviated transcription (Latin):
cipe laudare: s in et̾nũ laudaturꝰ es. Qui lau¬
dare ñ uult in transitu huius scłi: ommu
ligeret qđ ait. laudabo nom̃ tuũ in scłm. &
quereret aliud̃ scłm quando laudaret. ⁊ sin¬
gilos dies in quit benedicã te. Lauda ue be¬
nedic dnm̃ dm̃ tuũ ꝑ singulos dies: ut cum
finiti fuerint singuli dies. & uenerit sine fi¬
ne unus dies. eas tn laudibꝰ in laudem sic̃ ex utr
Non transiet dies: qͦ te ñ benedicã. Hec mirũ
ẽ sileto die tuo: benedicis dm̃i tuũ. Quid si for¬
te aliqͥs dixerit: tristis dies sic̃ se habent res¬
humanȩ. sic̃ ẽ ab undantia scandalorũ: sic̃ ẽ
multiplicatio temptationum: Quid si gͦ aliquid̃
accidat triste homini desines laudare dm̃:
Desines benedicere creatoiẽ tuũ. Si desines. m̃¬
titus es dicendo ꝑ singulos dies benedicã te dñe.
Si aut̃ ñ desies & si tͥ uidet᷑ idie tristi male
erit tͥ: in dõ tuo bene. Est enim & qͣndo tibi

Expanded text:
cipe laudare, si in aeternum laudaturus es. Qui laudare non vult in transitu hujus saeculi, obligeret quod ait, «Laudabo nomen tuum in saeculum;» et quaereret aliud saeculum, quando laudaret: «Per singulos,» inquit, «dies benedicam te.» Lauda ergo et Benedic Dominum Deum tuum per singulos dies; ut cum finiti fuerint singuli dies, et venerit sine fine unus dies, eas ex laudibus in laudem, sicut ex vis benedicam te;» non transiet dies quo te non benedicam. Nec mirum est si laeto die tuo benedicis Deum tuum. Quid, si forte illuxerit aliquis tristis dies, sicut se habent humanae res, sicut est abundantia scandalorum, sicut est multiplicatio tentationum? Quid si ergo aliquid accidat triste homini? desines laudare Deum? desines benedicere Creatorem tuum? Si desines, mentitus es dicendo, «Per singulos dies benedicam te, Domine.» Si autem non desines, etsi tibi videtur in die tristi male, erit tibi in Deo tuo bene. Est enim, et quando ma
Abbreviated transcription (Latin):
ligentes: se: & om̃is peccatores disꝑdet. Uidetis
quia ẽ aput eum seueritas: aput eũ quẽ tan¬
ta suauitas. Saluos faciet om̃s sꝑantes ui se
om̃s fideles. om̃s timentes se. om̃s inuocan¬
tes se inueritate: & om̃s peccatores disꝑdet.
Quos om̃s peccatores. nͥ ꝑseuerantes in pecca
delictorum desꝑantes. & exipsa desꝑatione de-¬
licta cumulantes. aut ueniã sibi ꝑu̾se promit¬
tentes. & exipsa ꝓmissione a percatis & impietate

Expanded text:
omnes peccatores disperdet.» Videtis quia est apud eum severitas, apud quem tanta suavitas. Salvos faciet omnes sperantes in se, omnes fideles, omnes timentes se, omnes invocantes se in veritate; «et omnes peccatores disperdet.» Quos «omnes peccatores,» nisi perseverantes in delictorum desperantes, et ex ipsa desperatione delicta cumulantes; aut veniam sibi perverse promittentes, et ex ipsa promissione a peccatis et impietate
Abbreviated transcription (Latin):
dantiȩ suauitatis tue eructabunt. Depulas felices.
Quid manducabunt qui sic eructabunt: Me¬
moriam abundantie suauitatis ftuȩ. Quid÷ me¬
moriam abundatitiȩ suauitatis tuȩͦ quia nos
oblitꝰ es: cum obliti te nos fuerumꝰ. Omis eium
caro: oblitti erat dm̃. Ille tam̃ oꝑa sua ñ ẽ oblit̾.
hȩc memoria eius suꝑ nos: qͥa ñ nos oblitꝰ ẽ.
Predicanda ẽ: enarranda ẽ. Et quia ualde aũ¬
cis est: manducanda & eructanda ẽ. Sic mandu¬
ca ut eructes: sic accipe ut des. Manaticas cũ
discis: eructas cum doces. Manducas cũ audis:
eruccas cum p̃dicas. hoc tam̃ eructas: qđ man¬
ducasti. Deniq ille auidissimꝰ epulator coħes
apłs cui ñ sufficiebat ipsa m̃sa dñi: nͥ discũ¬
beret suꝑ pectus dñi. & de archano eius biberet
diuina secreta: Quid eructauit: In principio
etat uerbũ. & u̾bum erat aput dm̃. Memori¬
am gͦ ab undantię suauitacis tuę eructabt̃.

Expanded text:
dantiae suavitatis tuae eructabunt.» O epulas felices! Quid manducabunt qui sic eructabunt? «Memoriam abundantiae suavitatis tuae.» Quid est, «memoriam abundantiae suavitatis tuae?» Quia nos oblitus non es, cum obliti te nos fuerimus. Omnis enim caro oblita erat Deum; ille tamen opera sua non est oblitus. Haec memoria ejus super nos, quia non nos oblitus est, praedicanda est, enarranda est; et quia valde dulcis est, manducanda et eructanda est. Sic manduca, ut eructes; sic accipe, ut des. Manducas, cum discis; eructas, cum doces; manducas, cum audis; eructas, cum praedicas: hoc tamen eructas quod manducasti. Denique ille avidissimus epulator Joannes apostolus, cui non sufficiebat ipsa mensa Domini, nisi discumberet super pectus Domini , et de arcano ejus biberet divina secreta, quid eructavit? «In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum» . «Memoriam» ergo «abundantiae suavitatis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
nũ tuum ȩt̃num: & tacebunt ignẽ et̃num.
Laus enun dĩ in uia te constituens: ostende
tͥ debet & quid diligas: & qͥd tunes. & qͥdl ap¬
petas. & quid̃ fugias : quid eligas. & quid re¬
icias. Tempus electionis nunc ẽ: acceptionis
postea erit. Dicat᷑ gͦ uirtꝰ metuendorũ et
magnitudinẽ tuam inqͥt enarrabunt eam.
Sic infinitã. sic quomͦ magnituãinis tue ñ
ẽ finis: ñ de illa tacebunt. illã inquã mag
mͦ enarrabunt eã: Si finis ñ ẽ ei. narrabt̃
eam. cum laudabunt eã. Et quia finis eius
ñ ẽ: sic & laudis eius ñ erit funs. ꝓbenuus
quia si erit finis laudis eiꝰ. Beati inquit

Expanded text:
num tuum aeternum, et tacebunt ignem aeternum. num tuum aeternum, et tacebunt ignem aeternum. Laus enim Dei in via te constituens, ostendet et quid diligas, et quid timeas, et quid appetas, et quid fugias; quid eligas, et quid rejicias. Tempus electionis nunc est, acceptionis postea erit. Dicatur ergo virtus metuendorum. «Et magnitudinem tuam,» inquit, «enarrabunt eam.» Sic infinitam, sic quomodo magnitudinis tuae non est finis; non de illa tacebunt. Illam, inquam, «mmodo enarrabunt eam, si finis non est? Enarrabunt eam, cum laudabunt eam; et quia finis ejus non est, sic et laudis ejus non erit finis. Probemus quia non erit finis laudis
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ tuã narrabunt. eã. Memoriã abũ¬
dantiȩ suatutatis tuȩ eruccabt̃. Non nͥ tuũ¬
ñ nͥ tuã. Iste oꝑmi consid̾ator: uide si defle¬
xuis ẽ. ab oꝑanti ad opus. uide defidit ab eo
qui fecit ad ea quȩ fecit. Abhis quȩ facta st̃
gradum sibi fecit ad eum: ñ ab illo ad ista
casũ. Si enim amauieris hȩc plusquam illũ:
ñ habebis illum. Et quid t paest abundare
oꝑibꝰ. si te deserit oꝑator: Certe ama & hec.
S plus illũ ama: &e hec ppt̃ illum ama. at¬
nuntia uirtutẽ eius magnificentie głe sc̃i¬
tatis eiꝰ. loquere mirabilia eius. enarra uirtu¬
tẽ mecuendorum. Dic. Iste enĩ amabilis et
t̃ribilis ẽ: ñ enim blandit᷑. & ñ minat᷑. Si ñ
blanduret᷑: tuilla ẽẽt exhortatio. Si ñ mina¬
ret᷑: nulla eẽt correctio. Dicent gͦ lauaatores
tui. & uurtutẽ metuendorũ. uirtutẽ creatu¬
re tuȩ puiuentis. & disciplinã dantis. dice¬
rent. edcebunt. Non enum p̃dicabunt reg¬

Expanded text:
. Memoriam abundantiae suavitatis tuae eructabunt:» nonnisi tuam. Iste operum considerator, vide si deflexus est ab operante ad opus; vide si decidit ab eo qui fecit, ad ea quae fecit. Ab his quae facta sunt, gradum sibi fecit ad eum, non ab illo ad ista casum. Si enim amaveris haec plus quam illum, non habebis illum. Et quid tibi prodest abundare operibus, si te deserit operator? Certe ama et haec; sed plus illum ama, et haec propter illum ama. Annuntia virtutem ejus, magnificentiam gloriae sanctitatis ejus loquere, mirabilia ejus enarra, virtutem metuendorum dic. Iste enim amabilis est et terribilis. Non enim blanditur et non minatur. Si non blandiretur, nulla esset exhortatio; si non minaretur, nulla esset correptio. Dicent ergo laudatores tui «et virtutem metuendorum;» virtutem creaturae tuae punientis et disciplinam dantis dicent, non tacebunt. Non enim praedicabunt reg
Abbreviated transcription (Latin):
nis eiꝰ ñ ẽ fuis: & eũ quẽ ñ capimꝰ laudare de¬
bemꝰ. Si enim capimꝰ: ẽ magnitudinis ẽiꝰ finis.
Si aut̃ magnitudinis eiꝰ ñ ẽ fuiis: caꝑe ex eo
aliquid possumꝰ dm̃ tam̃ totũ caꝑe ñ possum̃.
Tanquam deficientes in eiꝰ magnitudine. ut
De cratura: creatorem. Uideamꝰ quȩ bic fecerit: q̃
nob̾ nota sunt. quȩ nob̾ manifesta st̃. lllius enĩ
imm̃sa bonitas. & intt̃minabilis magratudo. qͣn¬
ta alia fecit quȩ uos ñ nouimꝰ: quando quidẽ aciẽ
oeulorum m̃onimusq ad celũ exteudimꝰ: & a sole &e
exteudat aciem uł m̃tis ñ dicam carnisꝰ Ergo qͣn¬
tum noca sunt nob oꝑa eiꝰ: laudemꝰ eũ ꝑoꝑa eiꝰ.¬

Expanded text:
nis ejus non est finis,» et eum quem non capimus, laudare debemus si enim capimus, magnitudinis ejus est finis: si autem magnitudinis ejus non est finis, capere ex eo aliquid possumus; Deum tamen totum capere non possumus; tanquam deficientes in ejus magnitudine, ut de creatura Creatorem. Videamus quae hic fecerit, quae nobis nota sunt, quae nobis manifesta sunt. Illius enim immensa bonitas et interminabilis magnitudo, quanta alia fecit quae nos non novimus? Quando quidem aciem oculorum nostrorum usque ad coelum extendimus, et a sole et a extendat vel aciem mentis, non dicam carnis? Ergo quantum nota sunt nobis opera ejus, laudemus eum pe
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: & disꝑges eos. Crebesec miraculis tu¬
is: &e soluit᷑ conspiratio eorum. Chorusca
choruscationes &e disꝑges eos: iã miraculis
territi ñ audebunt aliquid contra de & in
ipsis miraculis expauescentes. Hesitabunt.
Quis ẽ iste qui tauta potest: Quisẽ iste quti
sic exaltatur⁊ Cuns nom̃ tuum ualet cũ
dicunt. quis ẽ iste: Credituri sunt. cho¬
ruscasti miraculis: & disꝑsisti malũ consen¬
fionem eorũ. Emitce sagittas tuas & cont᷑¬
babis eos. Sagitte poteritis acutȩ. Precepta
tua. dicta tua: feriant cor eorũ. Emiite sa¬
gictas uas & conturbabis eos. Uulneren¬

Expanded text:
ebresce miraculis tuis, et solvetur conspiratio eorum. «Corusca coruscationes, et disperges eos.» Jam miraculis territi, non audebunt aliquid contra te, et in ipsis miraculis expavescentes haesitabunt. Quis est iste qui tanta potest? quis est iste qui sic exaltatur, cujus nomen tantum valet? Cum dicunt, Quis est iste, credituri sunt: coruscasti miraculis, et dispersisti malam consensionem eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos. Sagittae potentis acutae» ; praecepta tua, dicta tua feriant cor eorum. «Emitte sagittas tuas, et conturbabis eos.» Vulneren
Abbreviated transcription (Latin):
nretĩ: susceptor ueus & erutor meus. ꝓte¬
ctor meus susceptor m̃s nec cadã. Eruccor
ne heream: ꝓtector ne feriar. ꝓteccor iñs
&e in ipso sꝑaui. In his om̃ibꝰ in toto labore meo.
in om̃ibꝰ prelis meis: in om̃ib difficultatibꝰ
meis. in ipso sꝑaui. Qui subdis popłm meũ
sub me. Ecce caput nr̃m: loquit᷑ nob̾cum.
Dñe quidẽ. homo qm in notiusti ei: Totũ
qđ ẽ: hoc ẽ quia innotiusti ei. Quid ÷ homo
qm innotuisti ei: aut filuis hominis
qm̃ estunas eum : Aestimas eũ: tanti fa¬
cis. tanti pendis. Oramas. nosti sub quo
ponas: supra quid ponas. destimatio enim ẽ :
qͣnti p̃cis sit: quidq quanti estimauit homui¬
nem. qui ꝓeo uinci sanguinẽ fudit: Quid est
homo qm̃ inotiusti ei: Cui quis innotu¬
p̃ciosum quiddani ẽẽ ostendis. Non enim sic
ds̃ estiuiat hominem: quomͦ homo estrmat
hominem. Quando inuenit seruũ uenalẽ.:
carius eruit. Cum quã hominẽ ille te qͣuti

Expanded text:
meum, susceptor meus et erutor meus, protemeum, susceptor meus et erutor meus, protector meus. Susceptor,» ne cadam; «erutor,» ne haeream; «protector,» ne feriar. «Protector meus, et in ipso speravi.» In his omnibus, in toto labore meo, in omnibus praeliis meis, in omnibus difficultatibus meis in ipso speravi. «Qui subdit» «populum meum sub me.» Ecce caput nostrum loquitur nobiscum.Totum quod est, hoc est «quoniam innotuisti ei. Quid est homo, quoniam innotuisti ei? aut filius hominis, quoniam aestimas eum?» Aestimas eum, tanti facis, tanti pendis: ordinas, nosti sub quo ponas, supra quid ponas. Aestimatio enim est, quanti pretii sit quidque. Quanti aestimavit hominem, qui pro eo Unici sanguinem fudit? «Quid est homo, quoniam innotuisti ci?» Cui, quis innotupretiosum quiddam esse ostendis. Non enim Deus sic aestimat hominem, quomodo homo aestimat hominem: quando invenit servum venalem, carius
Abbreviated transcription (Latin):
dicet᷑. uͥ ẽ mors coutentio tuaꝰ uͥ ẽ mors aculeus
tiusꝰ Non enum relinquit᷑ nec manimo nec
corꝑe. qdđ rebellet aduersus amorẽ dĩ: plena
ĩ quandam requiem desideratis. Quis est h
qui uult uitam. & diligit uidete dies bonose
quis ẽ. qui ñdicat ego: ibi uita. ibi dies bo¬
ni. uͥ nichil concupiscit adu̾sus sp̃m. uͥ non
dicit᷑ pugna. s gaudeꝰ sedquis ẽ. qui hos
dies uelit: Ouĩs homo: certe dicit ego.
Audi quid sequit᷑. Uideo quia laboras: ui¬
deo quia in pugna in ꝑiculo diu̾saris. Au¬
di quid sequit᷑. Doceat manꝰ in p̃liũ: digi¬
tos un bellũ. Contine linguã tuã a malo:
&e labia tua ne loquant᷑ dolũ. Declina a ma¬
lo: & facbonum. Quomͦ enim poteris face̾
bonum. nͥ declinauieris a malo: Quid q̃ro
ut bͣestias. quaud̃o adhuc expolias: Quid
quero ut dones. quaudo adhuc rapis.
Dedina a malo: & fac bonum. Qua merce
de: Nam mͦ pugnas: q̃re pacem e saq̃re
eam. Disce. Dic. Miscłia mea ͤ refuguim

Expanded text:
 est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus» ? Non enim relinquetur, nec in animo, nec in corpore, quod rebellet adversus amorem Dei. Plena men quamdam requiem desideratis. «Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos?» Quis est qui non dicat: Ego? Ibi vita, ibi dies boni, ubi nihil concupiscit adversus spiritum: ubi non dicitur, Pugna; sed Gaude. Sed quis est qui hos dies velit? Omnis homo certe dicit: Ego. Audi quid sequitur. Video quia laboras, video quia in pugna, in periculo diversaris: audi quid sequitur; docet manus in praelium, digitos in bellum. «Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum; declina a malo, et fac bonum.» Quomodo enim poteris facere bonum, nisi declinaveris a malo? Quid quaero ut vestias, quando adhuc exspolias? quid quaero ut dones, quando adhuc rapis? «Declina a malo, et fade? Nam modo pugnas. «Quaere pacem, et sequere eam» . Disce, dic, «Misericordia mea et refugium
Abbreviated transcription (Latin):
maliguꝰ ẽ. quo illi locunt᷑ uanitatẽ: quia
benignus ẽ. quo ds̃ loquit᷑ ueritatẽ. Ergo de
gladio maligno erue me. filĩ quippe homi
me. Quem dixit mͦ gladiũ: ipsa superius
dixit aquas multas. Erue me de aquis multis.
Quas dixi aquas multas: ipsum dico malig¬
num gladium. Deniq de aquis multis cum
dixisset: secutus ẽ de manu filiorum alieno¬
rum. quorum os locutũ ẽ uanitatẽ. Et ut
noueris ipsos dici. cum & choc dixisset de
gladio maligno erue me: secutus ẽ. Et exi¬
me me de manu filiorum alienorũ. quorũ
os locutũ ẽ uanitatẽ. Simlit̃ sic̃ ibi ce
qdđ sequit᷑. Et dextera eorum dextã iniquitatis.
hoc & supra posuerat: quando eos dixerat a¬
quas multas. Tunenim ne aquas multas
bonas putares: exposuit eas in gladio ma¬
ligno. Nunc gͦ expouat quid dixit: quorũ
os locutũ ẽ uanitatẽ. & dextera cotũ dexta
iniquitatis. Quã uantititẽ locutũ ẽ os eorũ:

Expanded text:
us est quo illi loquuntur vanitatem; quia benignus est, quo Deus loquitur veritatem. Ergo, «A gladio maligno erue me. Filii» quippe «homme. Quem dixit modo gladium, ipsas superius dixit aquas multas: «Erue me de aquis multis.» Quas dixi aquas multas, ipsum dico gladium malignum. Denique de aquis multis cum dixisset; secutus est, «De manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem.» Et ut noveris ipsos dici; cum et hic dixisset, «De gladio maligno erue me,» secutus est, «Et exime me de manu filiorum alienorum, quorum os locutum est vanitatem:» similiter sicut ibi. Et quod sequitur, «Dextera eorum dextera iniquitatis;» hoc et supra posuerat, quando eos dixerat aquas multas. Tu enim ne aquas multas bonas putares, exposuit eas in gladio maligno. Nunc ergo exponat quod dixit, «Quorum os locutum est vanitatem,» «et dextera eorum dextera iniquitatis.» Quam vanitatem locutum est os eoru
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco. Non enim nubent neq uxores du¬
cent: eũ sĩt filii resurronis. Ergo generatio
de generatio lauddabit oꝑa tia. Landamꝰ nunc
oꝑa ã: cũ in hac mortalitate uiuimꝰ. Et si
laudamꝰ compedĩti. quomͦ laudabimꝰ corona

Expanded text:
alio loco: «Non enim nubent, neque uxores dualio loco: «Non enim nubent, neque uxores ducent, cum sint filii resurrectionis» . Ergo, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» Laudamus nunc opera Domini, cum in hac mortalitate vivimus; et si l
Abbreviated transcription (Latin):
facta st̃ intel lecta conspicuit᷑. Qeneratio & ge¬
noratio laudabit oꝑa tua. Omĩs generatio: lau¬
dabit oꝑa tua. forte enum om̃ĩs generatio: dicta
ẽ generatio &e generatio. Non enĩ tã diui dicurꝰ
erat genenitio & generatio quã dui finiret nu¬
merũ om̃iũ generationum: s repeticio loq̃ittis
inifuntũ misit amimũ cogctantis. Ecce ista ge¬
neratio quȩ nc̃ uncarne ẽ: transitura hinc sic̃
uenit laudat oꝑa ddĩ: & illa cui succedent. cre¬
dit. laud̃abit. utiꝙ oꝑa dĩ. Et pꝰ illam erit ali¬
a: a uisꝙ infinem scłi quam multe gen̾ationes.
Hoc significans ait generatio & generatio. lau¬
dabit oꝑa tua. An forte duas quasdã genera¬
tiones insinuare uoluit ista repeticione: Su
mꝰ mi hac generatione filii q̃ĩ: erimꝰ in alia ge¬
neratione filii resuttonis. Appellatut scriptu¬
ra filios resurrõnis. Ipsam resurronẽ: regene¬
rationẽ uocauit. In regeneratione inqͥt: cũ
uenerit filius homitus in maiestate sua. ltem

Expanded text:
t intellecta conspiciuntur . «Generatio et generatio laudabit opera tua.» Omnis generatio laudabit opera tua. Forte enim omnis generatio dicta est, «generatio et generatio.» Non enim tamdiu dicturus erat, «generatio et generatio,» quamdiu finiret numerum omnium generationum; sed repetitio loquentis, in infinitum misit animum cogitantis. Ecce ista generatio quae nunc in carne est, transitura hinc sicut venit, laudat opera Dei; et illa cui succedenti cedit, laudabit utique opera Dei; et post illam erit alia; et usque in finem saeculi quam multae generationes! Hoc significans ait, «Generatio et generatio laudabit opera tua.» An forte duas quasdam generationes insinuare voluit ista repetitione? Sumus enim in ista generatione filii Dei; erimus in alia generatione filii resurrectionis. Appellavit Scriptura filios resurrectionis; ipsam resurrectionem regenerationem vocavit. «In regeneratione,» inquit, «cum sederit filius hominis in majestate sua» . Item in
Abbreviated transcription (Latin):
ut ds̃ se laudet mniscdia ẽ. ꝓdest amare: quẽ
laudemus. Bonum amando: nos meliores ef¬
ficimur. Itaq qm̃ hoc nob̃ ꝓdesse nouit ut a¬
memꝰ eũ: laudando se amabilem facit: & in
eo nobis consulit qͥa se amabilem facit. Exor¬
tat᷑ gͦ. cor nrͣm in laudem suã: & sp̾u scõ un¬
pleuit seruos suos ut laudarent eum. Et
ud quam ipse se laudat:  xplicit ꝓlogus.

Expanded text:
ut Deus se laudet, misericordia est. Prodest amare quem ut Deus se laudet, misericordia est. Prodest amare quem laudamus; bonum amando, nos meliores efficimur. Itaque, quoniam hoc nobis prodesse novit, ut amemus eum, laudando se amabilem se facit; et in eo nobis consulit, quia se amabilem facit. Exhortatur ergo cor nostrum in laudem suam; spiritu suo implevit servos suos, ut laudarent eum. Et ud quam ipse se laudat? Incipit ergo psa
Abbreviated transcription (Latin):
temm. ut ponamini ad dexteram. Asinistra
erum: habuer̃ siustram. Aput qͦs esuriuit:
& deder̃ ei manducare. Sitiuit: potũ deder̃. ho¬
spes fuit: susceper̃. Nudus fuit: uestier. hoc
totum de sinistra abstuler̃: & ad dextera oꝑa
transtuler̃. ut ad dexteram ponerent᷑. Dixer̃t
gͦ uaniloqui filii alieni. beatum popłm cui
hȩc suuit: uos dicite nob̾cum. beatus popłs
audare centesimo qͣdragesiio
uob̾cum dñm desiderauimꝰ : ce q̃m
hoc concedere dignatus ẽ. ut laus quã illi di¬
cimiꝰ habeat ordinem suum: ne forte aliquo
excessu quem laudat offendat. melus tter lau¬
dis inscriptura dĩ quȩrunꝰ: & ab ipsa uia uec
in dexteram nec insinistram degredimur. Au¬
deo enum dicere caritati ui̾e: ut bene ab homi¬
ne laudet᷑ as. laudauit se ipse ds. Ex quia dig¬
natus ẽ laudare se: idõ inuenit se homo quẽ¬
admodũ laudet eum. Neq enuim hoc potest
dici dõ. qđ dictũ ẽ homini: ñ te lauet os
tuũ. Ut enim homo se laudet arrogantia ẽ:

Expanded text:
sinistra enim habuerunt sinistram, apud quos esurivit, et dederunt ei manducare; sitivit, potumi dederunt; hospes fuit, susceperunt; nudus fuit, vestierunt . Hoc totum de sinistra abstulerunt, et ad dexterae opera transtulerunt, ut ad dexteram ponerentur. «Dixerunt» ergo vaniloqui filii alieni «beatum populum cui haec sunt;» vos dicite nobiscum, «Beatus populus audarvobiscum Dominum desideravimus: et quoniam hoc concedere dignatus est; ut laus quam illi dicimus habeat ordinem suum, ne forte aliquo excessu quem laudat offendat, melius iter laudis in Scriptura Dei quaerimus, ne ab ipsa via, nec in dexteram nec in sinistram digrediamur. Audeo enim dicere Charitati vestrae: ut bene ab homine laudetur Deus, laudavit se ipse Deus; et quia dignatus est laudare se, ideo invenit homo quemadmodum laudet eum. Neque enim hoc potest dici Deo, quod dictum est homini, «Non te laudet os tuum» . Ut enim se homo laudet, arrogantia est:
Abbreviated transcription (Latin):
Unde gͦ isti uaniloqui: Quare uanitatẽ lo¬
cutũ ẽ os eorum: quia dextera corũ dextera
iniquitatis. Non gͦ eos arguo quia filii eo¬
rum uelut nouellȩ constabilitȩ a iuuen¬
tute sua: nec quia filiȩ eorũ ornatȩ sic̃ si¬
nulitudo templi. nec quia cetera abundã¬
dia & pax t̃rena aderat eis: s quare arguo
Beatũ dixer̃ popłm cui hȩc sint. O loquẽ¬
tes homines uantiatẽ: beatũ dixer̃ popłm
cui hȩc sunt. ꝑ dider̃ ueram dexterã malig¬
ni. ꝑuersi: beneficia dĩ iiuersi se uestier̃.
Omaligni. o uamloqui: o filii alieni: bea¬
tũ dixer̃ popłm cui hȩc sunt. Qđ adsiui¬
stram erat: ad dexceram posuerunt. Beatum di¬
xer̃ popłm cui hȩc sunt. Quid tu dauid. qͥd tu
corpus. xp̃i : quid uos niẽbra xp̃i : quid uos nõ
filii alieni s dĩ: qm̃ uanilo qui filienlien:

Expanded text:
Unde ergo isti vaniloqui? quare vanitatem locutum est os eorum? Quia «dextera eorum dextera iniquitatis.» Non ergo eos arguo; quia filii eorum velut novellae constabilitae a juventute sua, nec quia filiae eorum ornatae sicut similitudo templi, nec quia caetera abundantia et pax terrena aderat eis: sed quare arguo? «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» O loquentes homines vanitatem! «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Perdiderunt veram dexteram; maligni, perversi, beneficia Dei inverse vestierunt. O maligni, o vaniloqui, o filii alieni! «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Quod ad sinistram erat, ad dexteram posuerunt: «Beatum dixerunt populum cui haec sunt.» Quid tu, David? quid tu, corpus Christi? quid vos, membra Christi? quid vos, non filii alieni, sed Dei? Quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ontĩa hȩc: in figura contingebant illis. Ne uu¬
pudentes tudeamur querere aliquiã abscon¬
aitũ. uͥ possit dici totũ sine msterio ꝓ fun¬
dttatem: simplicit̃ dictũ habemꝰ gͦ auctoritatẽ
facientẽs nos intentos ad quȩxendũ. tugiles
ad inuestigandũ. deuotos ad audiendũ. fide¬
les aa̾credendũ. impigros ad̾ faciendũ. Inda¬
quid ex ꝑsona xp̃i quasi aduos ñ ꝑtineat
qui estis m̃bra xp̃i: hoc tanguã fundum̃to
posito uidete quȩ sequaut᷑. Hostis multis
sacraũtis. uisibilibꝰ corꝑalibꝰ oueratũ ẽẽ ppłm
prunũ aitcuncisione negotioso qͣuodã sacer¬
fłcio & templo figuris pleno. multiplicib
holocaustorum sacrificiorũq generibꝰ: hec
dauiã nr̃. tanquã arma p̃mentia ñ adiu¬
uantia posuit. Si enimi dͥata eẽt lex que

Expanded text:
ia haec in figura contingebant in illis» ; ne impudenter videamur quaerere aliquid absconditum, ubi possit dici totum sine mysterii profunditate simpliciter dictum. Habemus ergo auctoritatem facientem nos intentos ad quaerendum, vigiles ad investigandum, devotos ad audiendum, fideles ad credendum, impigros ad faciendum. In Daquid ex persona Christi, quasi ad vos non pertineat, qui estis membra Christi. Hoc tanquam fundamento posito, videte quae sequantur. 2. Nostis multis sacramentis visibilibus et corporalibus oneratum esse populum primum; circumcisione, negotioso illo quodam sacerdotio, et templo figuris pleno, multiplicibus holocaustorum sacrificiorumque generibus. Haec David noster tanquam arma prementia, non adjuvantia, posuit. «Si enim data e
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. Tene qđ tenes. Tuuc ert plene qđ us. ẽ
absorta fuerit mors intuctoriã: quando resu¬
scitatum mortale hoc corpꝰ tran̾fertur in ha-¬
bitudiniem angłicam. & in celestem subuolat
qualitatẽ. Mortui inquit in xp̃o: refurgent
prumi. Deinde &e nos uiuentes qui reliqui sunĩ
in aduentu dñi. Simul cum illis rapiemur¬

Expanded text:
nem. Tene quod tenes. Tunc erit plene quod vis, cum absorpta fuerit mors in victoriam; quando resuscitatum mortale hoc corpus transfertur in habitudinem angelicam, et in coelestem subvolat qualitatem. «Mortui,» inquit, «in Christo, resurgent primi: deinde et nos viventes qui reliqui sumus, in adventu D
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ iam de istis aquis multis. a quibꝰ eruit
ds̃ corpus xp̃i sui: a quibꝰ eruit ds̃ humilita¬
tem dauid. Quid est ae aquis multis : Quid
dixisti: ne aqua alit̃ intelligant᷑. Quid di¬
xisti aquas multas: Quia aixisti᷑ auddi.
De manu filiorum alienorum. Audite fr̃s
sideremus. Quorum os locutum ẽ uanita¬
tẽ. Hodie uos om̃s si non adhec aima spe¬
ctacula uerbi dĩ congregati ẽctis. & eis hac
hora ꝑmixti ueritatis. quantas uanitates
audieritis: Quorum os locutũ ẽ uanitatẽ.
Quatido deniq loquentes eis uanitatẽ: au¬
dirent uos loquentes uanitatẽ. Quorũ õs¬

Expanded text:
 jam de istis aquis multis, a quibus eruet Deus corpus Christi sui, a quibus eruet Deus humilitatem David. Quid est, «de aquis multis?» Quid dixisti, ne aquae aliter intelligantur? quid dixisti aquas multas? Quid dixi, audi. «De manu filiorum alienorum.» Audite, frasideremus. «Quorum os locutum est vanitatem.» Hodie vos omnes, si non ad haec divina spectacula verbi Dei congregati essetis, et eis hac hora permixti viveretis, quantas vanitates audiretis! «Quorum os locutum est vanitatem.» Quando denique loquentes illi vanitatem, audirent vos loquentes veritate
Abbreviated transcription (Latin):
cęlo. ipse saluator corꝑis manꝰ dĩ. Enutte
manũ triã exalto. & exune me. &e erue me
de aquis multis. Quid ẽ de aquis multis⁊ De
popłis multis. Quib popłis: alienigenis. in¬
fidelibꝰ. siue foris obpugnantib̾ siue uitus in¬
sidiantibꝰ. Exime me de aquis multis: in qͥb̾
me exercebas. inquib me adexuendũ a sor¬
hec ẽ illa aqua contradictionis. Exine me

Expanded text:
oris, manus Dei, «Emitte manum tuam ex alto; et exime me, et erue me de aquis multis.» Quid est, «de aquis multis?» De populis multis. Quibus populis? Alienigenis, infidelibus, sive foris oppugnantibus, sive intus insidiantibus. «Exime me de aquis multis,» in quibus me exercebas, in quibus me ad exuendum a sor illa aqua contradidictionis . «Exime me
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ meã. mane astabo tͥ & contemplabqr. Ergo¬
oꝑare quanius in nocte manibꝰ tuis. id÷ bons
opibꝰ iquirre dm̃. ancequã ueniat dies ille qͥ
te letificet. nec ueniat qui te mestificet. Uide
enim quani sectirus opereris: quia ñdeseris ab
sequit᷑ : & ñ sum ãeceptꝰ. Homo uanitati si¬
milis factus ẽ: dies eiuus ficut umbra tran¬
seunt. Et tam̃ innotuisti ei: & qui estimas

Expanded text:
cem meam; mane astabo tibi, et contemplabor» . Ergoerare, quamvis in nocte, manibus tuis; id est, bonis operibus inquire Deum, antequam veniat dies ille qui te laetificet, ne veniat qui te moestificet. Vide enim quam securus opereris, quia non desereris ab sequitur? «Et non sum deceptus. Homo vanitati similis factus est; dies illius tanquam umbra transeunt:» et tamen innotuisti ei, et aestimas
Abbreviated transcription (Latin):
Uis ut dem: da. Uno loco positũ in euã¬
dabitur uobis. Aliquid inquit & contra
te teneo: aliquid & tu contra alterũ tenes.
Dimiite: & dimito. Aliquid petis ame: a¬
liquid alt̃ petit atẽ. Da: & do. Et quȩ
dimitat. quȩ datꝰ Nonne caritas: Et
inde caritas. nͥ ꝑ sp̃m scm̃ qui datus est

Expanded text:
ricordiae: Vis ut dem? Da. Uno loco positum est in Evanricordiae: Vis ut dem? Da. Uno loco positum est in Evandabitur vobis» . Aliquid, inquit, contra te teneo, aliquid et tu contra alterum tenes; dimitte, et dimitto. Aliquid petis a me, aliquid petit alter a te; da, et do. Et quae dimittit? quae dat? Nonne charitas? Et unde charitas nisi p
Abbreviated transcription (Latin):
sericordes simꝰ. Omnino parat calumnias
ad iudiciũ: & ñ potest falsa obicere. quia ñ
ẽ aput queni. Si enim aput hominẽ udi¬
cem nob̃cum ageret: posset eum fallere m̃
Quia uͦ aput talem uidicem causa nr̃a cũ.
illo ẽ qui falli ñ potest: idõ auibit ut ad
peccatum seducat. ut habeat uera quȩ obi¬
ciat. Et uͥ: forte aliquibꝰ ciuis fraudibꝰ succũ¬
bit humana fragilitas. Sequat᷑ in confes¬
sione opus humilitatis. exerreatur inoꝑib¬
iniscdiȩ pietatis: omĩa delent᷑ cũ ex uero
corde & plena fiducia dicamꝰ illi qui uidet.
dimitce nob̃. sic̃ & nos dutitumꝰ. Dic toto
corde. dic tota fiducia. dic securus. dimitre
nob̃. sic̃ & nos dimitimꝰ: aut noli dimit¬
tere. si ñ dimitimꝰ. Qđ & si ñ dixeris. noli
dinitere. si ñ duniitimꝰ: ꝓesus ñ dimuitit.
si ñ dimittimꝰ. Neq enim ut tusis ĩpunitꝰ pec¬
cator: erit ille m̃dax ꝓmissor. Uis inquit

Expanded text:
sericordes sumus. Omnino parat calumnias sericordes sumus. Omnino parat calumnias ad judicium, et non potest falsa objicere, quia non est apud quem. Si enim apud hominem judicem nobiscum ageret, posset eum mentiendo fquia vero apud talem judicem causa nostra cum illo est, qui falli non potest; ideo ambit ut ad peccatum seducat, ut habeat vera quae objiciat. Et ubi forte aliquibus ejus fraudibus succumbit humana fragilitas, sequatur in confessione opus humilitatis, exerceatur indelentur, cum ex vero corde et plena fiducia dicimus illi qui videt: «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus» . Dic toto corde, dic tota fiducia, dic securus, «Dimitte nobis, sicut et nos dimittimus;» aut noli dimittere, si non dimittimus. Quod etsi non dixeris, Noli dimittere, si non dimittimus; prorsus non dimittit, si non dimittimus. Neque enim ut tu sis impunitus peccator, erit ille mendax promissor. Vis, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
ex alia natura: quia ex homine facta mu¬
lier uiro. Caro tua. conuix tua. famula
tua. qđlibet deputa: opus ẽ ut subicias.
Et si pugnas: ut ꝓsit pugnas. Hoc enim
expedit inferius subici suꝑiori: ut & ille
qui sibi subici uult qđ est inferius su
biciatur suꝑiori se. Agnosce ordinẽ: quȩ¬
re orad pacem. Tu dõ: tͥ caro. Quid uistius:
quid pulchrius: tu maiori: tͥ minor. Serui
tu ei qui fecit te: ut tͥ seruiat qđ factum
nunquam efficies ut tͥ caro. Qui ñ obtem¬
petas dño: torqueris a seruo. Nunqͥd si ñ
prius tudõ. ut deinde tͥ caro. poteris dice¬
re hec uerba: benedictus dñs ds m̃s qui
docet manus meas in p̃lium & digitos
meos ad bellum: Preliari uis indoctus:
dampnaueris uictus. Primo gͦ te subdas dõ:
deinde illo docente & aduuance p̃lidris et
p̃liaris periclicaris: dic quȩ secunt᷑. in p̃lian¬
donasti mͥ ut ipse misericors: De nulla e¬
nim re sic uincitur uunicus: quã cũ mi¬

Expanded text:
ex alia natura, quia ex homine facta muex alia natura, quia ex homine facta mulier viro. Caro tua, conjux tua, famula tua: quodlibet deputa, opus est ut subjicias; et si pugnas, ut prosit pugna. Hoc enim expedit, inferius subjici superiori; ut et ille qui sibi subjici vult quod est inferius se, subjiciatur superiori se. Agnosce ordinem, quaere pacem. Tu Deo, tibi caro. Quid justius? quid pulchrius? Tu majori, minor tibi: servi tu ei qui fecit te, ut tibi serviat quod factum nunquam efficies ut Tibi caro. Qui non obtemperas Domino, torqueris a servo. Numquid si non prius tu Deo, ut deinde tibi caro, poteris dicere haec verba, «Benedictus Dominus Deus meus, qui docet manus meas in praelium, et digitos meos ad bellum?» Praeliari vis indoctus, damnaberis victus. Primo ergo te subdas Deo; deinde illo docente te et adjuvante praelieris, et praeliaris, periclitaris, dic quae sequuntur, in praelianDonasti mihi ut et ipse sim misericors? De nulla enim re sic vincitur inimicus, quam cum mi