comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceret uoce ad dñm clamauui: for¬
te ñ frustra additũ ẽ mea. Mlulti
eium clamant ad dm̃ iñ uoce sua: s uoce cor¬
poris siti. homo gͦ interior in qͦ ceꝑit habita
s inaffectii cordis clamat ad dnm̃. Non uͥ
homo audit. ibi ds̃ audit. Hisi uoce
pulmonũ & laterũ. & lingue clames: hõ
te non audit. Cogitatio tua: elamor ẽ ad
dm̃. Uoce mea ad dñm clamaui: uoce iea
ad dñm dep̃catus sum. Q dixit clamaur
exposiit dep̃catꝰ sum. Clam aut enĩ ad
dnm: & qͥ blasphemant. In suꝑiore u̾su da¬
morẽ posuit: in sequenti clamoie exposu¬
it. quasi exigeret᷑. Qo elamore clamasti ad
Quidest ante eũ÷ In conspectu eiꝰ uͥ uidet. Qa÷
in cõspectii eiꝰ uͥ uidet: Ubi aut̃ ñ uidet. Ita
eum diciinꝰ uͥ uidet: quasi alicubi ñ uidet.
mo ñ uidet. Nam cogitationẽ tuã nullus ho¬
minũ uidet: as aut̃ uidet. Ibi gͦ effunde p̃cẽ
tuam: uͥ solus uidet qui remunerat. Nã in
agnoscas cubiculum tũũ & mundas uͥ rogͤa

Expanded text:
ceret, «Voce ad Dominum clamavi;» forte non frustra additum est, «mea.» Multi enim clamant ad Dominum, non voce sua, sed voce corporis sui. Homo ergo interior, in quo coepit habitare sed in affectu cordis clamet ad Dominum. Non ubi homo audit, ibi Deus audit: nisi voce pulmonum et laterum et linguae clames, homo te non audit; cogitatio tua clamor est ad Dominum. «Voce mea ad Dominum clamavi; voce mea ad Dominum deprecatus sum.» Quod dixit, «clamxit, «deprecatus sum.» Clamant enim ad Dominum et qui blasphemant. In superiori versu clamorem posuit, in sequenti clamorem exposuit. Quasi exigeretur, Quo clamore clamasti ad Quid est, «ante eum?» In conspectu ejus. Quid est, in conspectu ejus? Ubi videt, Ubi autem non videt? Ita enim dicimus, Ubi videt, quasi alicubi non videatmo non videt. Nam cogitationem tuam nullus hominum videt, Deus autem videt. Ibi ergo effunde precem tuam, ubi solus ille videt qui remunerat. Nam in agnoscas cubiculum tuum, et mundes, ibi rogas
Abbreviated transcription (Latin):
multi dicunt ꝓpt̾ eam eloqui uob̃. ut
acclametis & laudetis me & hunc hab̾e¬
nie finem. & hanc intentionẽ cũ loqͦr
t qͦmͦ eis ostendo. ñ ea intencione me lo¬
qui÷ restat ut dicam: tu cognouisti se¬
mitas meas. Quoma illi sciunt qđ nec
uos scitis: quomͦ illi scuuit qđ uix ego sci¬
o: neq enim ego meipsum uidico. Qui e¬
nim iuidicat me: dñs ẽ. Nescio quid de se pe¬
trus p̃ctrus. nesciens p̃sumpsit: & aliud uide¬
bat in uiribꝰ medicus euis. Ergo pie pureq
clamet᷑ ad dm̃. quia uere damat᷑: tu cogno¬
iuisti sentitas meas. S ius ut ducat te ꝑ ip¬
sas senutas: esto mitis. esto manfuetꝰ. noli fe¬
rox. noli suꝑbꝰ. noli excussa & erecta ceritice
sic̃ equus & mulus quibꝰ ñ ẽ intellectꝰ. Cum e¬
nim fueris mitis. cum fueris mansuetꝰ: insi¬
det dñs & ducet te ꝑ uias suas. Diriget enĩ
mites inudicio: docebit mansuetos uias
suas. Tu cognouisti gͦ semitas meas. In uia hac

Expanded text:
multi dicunt me propterea loqui vobis, ut multi dicunt me propterea loqui vobis, ut acclametis et laudetis me, et hunc me habere finem et hanc intentionem, cum loquor? Et quomodo eis ostendo non ea intentione me loqui? Restat ut dicam, «Tu cognovisti semitas meas.» Quomodo illi sciunt quod nec vos scitis? Quomodo illi sciunt quod vix ego scio? Neque enim ego meipsum dijudico: qui enim dijudicat me, Dominus est . Nescio quid de se Petrus nesciens praesumpsit, et aliud videbat medicus in viribus ejus. Ergo pie pureque clametur ad Dominum, quia vere clamatur, «Tu cognovisti semitas meas.» Sed vis ut ducat te per ipsas semitas? Esto mitis, esto mansuetus; noli esse ferox, noli superbus, noli excussa et erecta cervice, sicut equus et mulus, quibus non est intellectus . Cum enim fueris mitis, cum fueris mansuetus, insidet Dominus, et ducet te per vias suas: diriget enim mites in judicio, docebit mansuetos vias suas . «Tu» ergo «cognovisti semitas meas.» 9. «In via hac
Abbreviated transcription (Latin):
ut ardeam caritatẽ aut̃ ñ babeam: nichil uͥi
ꝓdest. Ergo caritatẽ dixit: suꝑ enunentio¬
rem uiam. Magna ista uia frs̃: magnũ
miraculum habet hec uia. Certe quia su¬
ꝑ enunentior ẽ: excellentior ẽ. Hoc enim
suꝑ eminet: qđ excelsum ẽ. Nichil excelfius:
uia caritatis. Et̃ ñ in illam ambulant:
nͥ humiles. Has gͦ semitas: dicit p̃cepta
caritatis. in me om̃is. Tu inquit cogno¬
iusti semitas meas: tu nosti quia qđ ꝓ
te patior.amore patior. Tu nosti: quia
cartias in. ine onuĩa tolerat. Tu nosti: qͥa
& si trado corpꝰ meum ut ardeam. habe¬
o illam sine qua illud ñ ꝓdest homini.
Quis aut̃ nouit uias istas hominis frs̃.
mei. nͥ uere ille cui dictũ ẽ. tu cognoui¬
sti semitas meas: Om̃ĩa enum facta
humana ante oculos hominũ. incertũ
ẽ quo coide fiaut. Et quam multi impii
metientes semet ipsos ex seinet ipsoͥs dic¬
tum de nob̃ qđ ista in ȩccła querimꝰ. ho¬
nores. laudes. utilitates temꝑales: quã

Expanded text:
ut ardeam, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest» . Ergo charitatem dixit «supereminentiorem viam.» Magna ista via, fratres, magnum miraculum habet. Haec via certe, quia supereminentior est, et excellentior est; hoc enim supereminet, quod excelsum est. Nihil excelsius via charitatis, et non in illa ambulant nisi humiles. Has ergo semitas, dicit praecepta charitatis. «Tu,» inquit, «cognovisti semitas meas:» tu nosti quia quod pro te patior, amore patior; tu nosti quia charitas in me omnia tolerat; tu nosti quia et si trado corpus meum ut ardeam, habeo illam, sine qua illud non prodest homini. 8. Quis autem novit vias istas hominis, fratres mei, nisi vere ille cui dictum est, «Tu cognovisti semitas meas?» Omnia enim facta humana ante oculos hominum; incertum est quo corde fiant. Et quam multi impii metientes semetipsos, ex semetipsis dicunt de nobis quod ista in Ecclesia quaerimus, honores, laudes, utilitates temporales? Quam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ipsam igtionuniam qdãmͦ quã pagani de¬
rident in loco puduris nr̃i constituit. Audis
hominẽ insultare impudenti & dicere: frontẽ
ñ habet. Quiã ẽ frontẽ ñ ht̃: in pudeus ẽ. Nõ
habeam nudã frontẽ: tegat illam erux dm̃
mei. Ergo inuia qua ingrediebar: ab sconde¬
r̃ muscipulã mͥ. Quantũ in ipsis ẽ: ñ iuxta

Expanded text:
; ipsam ignominiam quodam modo, quam Pagani derident, in loco pudoris nostri constituit. Audis hominem insultare impudenti, et dicere: Frontem non habet. Quid est, Frontem non habet? Impudens est. Non habeam nudam frontem; tegat eam crux Domini mei. Ergo «In via qua ingrediebar, absconderunt muscipulam mihi,» quantu
Abbreviated transcription (Latin):
tere in gehenuam ignis. lam gͦ si credidisti.
& aꝑiuisti. xp̃o: claude contra diabolum. Int̾
ẽ xp̃c: ibi habitat. Effunde ante eum p̃cem
tuam: noli querere ut de longinquo te exau¬
diat. Nonenu longe ẽ sapientia dĩ: quȩ ꝑ¬
tendit a fine usq ad finem fortiter. & disponit
onĩa suauit̃. Ergo uitus aput te: aute eũ¬

Expanded text:
cidere in gehenna ignis» . Jam ergo si credidisti, cidere in gehenna ignis» . Jam ergo si credidisti, et aperuisti Christo, claude contra diabolum. Intus est Christus, ibi habitat: effunde ante eum precem tuam, noli quaerere ut de longe te exaudiat. Non enim longe est Sapientia Dei, quae «pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suavit
Abbreviated transcription (Latin):
rũ tẽꝑaliũ. diabolus intiat. ꝑtimorẽ ignis
eterm xp̃c intrat. Ecre marttres clauset̃ ianuã cõtra
diabolum: xp̃o aperuer̃. ꝓmisit eis multa mundꝰ
iste: riser̃. clauser̃ ualuam cupiditatis contra di¬
abolum. Minatꝰ ẽ mundus iste bestias. ignes.
cruces: ñ timuer̃. Causer̃ tuoris ualuã contra
diabAũ. Uideamꝰ si aperuer̃ eas xp̃o. Qui confes¬
sus inquit me fuerit corã homuubꝰ. confitebor
tris mei ꝑcipite regnum: qđ uob̃ ꝑatũ ẽ abini¬
tio iniuidi Conficebit᷑ illos ad qdexteram positos.
diabolo clauser̃. Uno eodemq loco dñs monet
hoo: ut & diabolo claudat᷑ & sibi aꝑiatur. Noli
ce timere eos qui corpꝰ occidunt: animani autẽ
ũ possunt occidere. Monuit ut timoris ualua:
in faciem diabolo elideret᷑. Ergo. nichilẽ tim̃¬
dum: ñ gͦ aꝑitur aditus timoris. xp̃o. qui
clausus ẽ diabolo: statim subiecit. tanquam
dicens: exdusisti illum. aꝑi mͥ. S eũ tunete
inquit: qui h̃t potestatem animã & corpꝰ ut¬

Expanded text:
 timorem ignis aeterni Christus intrat. Ecce martyres clauserunt januam contra diabolum, Christo aperuerunt. Promisit eis multa mundus iste: riserunt, clauserunt valvam cupiditatis adversus diabolum. Minatus est mundus iste bestias, ignes, cruces: non timuerunt, clauserunt timoris valvam contra diabolum. Videamus si aperuerunt eas Christo: «Qui confessus me,» inquit, «fuerit coram hominibus, confitebor tris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi» . Confitebitur illos ad dexteram positos. diabolo clauserunt. Uno eodemque loco Dominus monet hoc, ut et diabolo claudatur, et sibi aperiatur. «Nolitimere eos qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere:» monuit ut timoris valva in faciem diabolo elideretur. Ergo nihil est timendum? Non ergo aperitur aditus timoris Christo, qui clausus est diabolo? Statim subjecit, tanquam dicens, Exclusisti illum, aperi mihi: «Sed eum timete,» inquit, «qui habet potestatem et animam et corpus oc
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o.: ꝓptͣ nom̃ xp̃i. Ibi gͦ absconder̃ musci¬
pulam mͥ. Quid in me telant: quid in me
absconder̃ muscipulam mͥ. Quantum in ip¬
sis ẽ: in uia quam ingrediebar absconder̃
muscipulam mͥ. Quantũ ad eorum cupidita¬
tẽ ꝑtinet: quantũ ad eorum conatũ. qͣntũ
adeorum uotum: inipsa lua me uoluer̃t
habere muscipulam qua caperer. S nouit
dñs uas iustorum. Et tu cognouisti se¬
mittis inte ponere scaudalũ: qͥa tues uia
mea. Nam & heretici in nonune xp̃i
nob uolunt abscondere scandalũ: & ipsi
sallunt᷑. Quod se in hac uia putant ponere.
extra uiam ponunt. Quia & ipsi extra uiã
sunt: nuscipulã ponere ñ posst̃. uͥ ñ sunt.¬

Expanded text:
propter nomen Christi. Ibi ergo «absconderunt muscipulam mihi». Quid in me zelant? quid in me absconderunt mihi muscipulam.» Quantum in ipsis est, in via qua ingrediebar, ipsi absconderunt muscipulam mihi: quantum ad eorum cupiditatem pertinet, quantum ad eorum conatum, quantum ad eorum votum, in ipsa via me voluerunt habere muscipulam qua caperer. Sed «novit Dominus viam justorum; et tu cognovisti seos non permittis in te ponere scandalum, quia tu es via mea. Nam et haeretici in nomine Christi nobis volunt abscondere scandalum, et ipsi falluntur. Quod se in via putant ponere, extra viam ponunt, quia et ipsi extra viam sunt: muscipulam ponere non possunt u
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ stultus: glittit illud. Unde ammonemnꝰ
caritatẽ ur̃am: ut ea que audiendo tanquam
uentre menioria conditis. rursus euoluendo
& cogitando qͦdam modo ruminetis. Hoc ẽ enĩ.
thesaurꝰ desiderabilis requiescit inore sapien¬
tis: uir aut̃ stultus glictit illud. Breuit dix̃.
Sapiens ruminat: stultꝰ ñ ruminat. hoc
aut̃ aꝑte. &e latine quid ÷. Sapiens cogitat
ea quȩ audierit: stultꝰ aut̃ audit. obluuo¬
ni tradit. Neq enum ꝓpt̃ illud in lege
munda ea dicta st̃ animalia quȩ riumnant:
ĩmunda q̃ ñ ruminant. Nã creatura dĩ oĩs:
inuuda ẽ. Artifici dõ tã mundꝰ ẽ agnꝰ: quã
porcus. Cieauit eium oĩa bona ualde: &

Expanded text:
stultus glutit illum» . Unde admonemus Charitatem vestram ut ea quae audiendo tanquam ventre memoriae conditis, rursus revolvendo et cogitando quodammodo ruminetis. Hoc est enim, «Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis; vir autem stultus glutit illum:» breviter dixit, Sapiens ruminat, stultus non ruminat. Hoc autem aperte et latine quid est? Sapiens cogitat ea quae audierit; stultus autem audita oblivioni tradit. Neque enim propter aliud in Lege, munda ea dicta sunt animalia quae ruminant, immunda quae non ruminant : nam creatura Dei omnis munda est. Artifici Deo tam mundus est porcus quam agnus. Creavit enim omnia bon
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd ĩnuudũ. Agnꝰ sigrificat ut nocentiã
sapientiȩ. rummantis: porcꝰ significat ĩ¬
munditiã stulticiȩ obliuiscentis. Breuis
psalmꝰ ꝓ sollemnitate dictꝰ ẽ : uid eamus
an possit etiã breuit̃ traccari. Explicit¬

Expanded text:
 agnus significat innocentiam sapientiae ruminantis; porcus significat immunditiam stultitiae obliviscentis. Brevis Psalmus pro solemnitate dictus est; videamus an possit etiam breviter tractari.
Abbreviated transcription (Latin):
ad sua ꝓpria tollit. uel a suis ꝓpriis ñ ad nr̃a re¬
dit. De ipso enim & de eccła dictũ ẽ: er̃ duo iu
carne una. Unde &e ipse ineuangłio dic̃ de hac
ipsa rẽ. Igct iam non sunt duo: si una caro.
hec noua ñ sunt a uob̾. Semꝑ audita s̃: s ꝑ
occasiones necesse ẽ cõmeinoitnt᷑. Primo: qͥa
ipse scripture quas tractamꝰ ita sibi s̃ uiuexe:
ut multa in multis repetant᷑. & itile ẽ. Cu¬
ra euim mundi spinas ht̃: & offocat seitna.

Expanded text:
ad sua propria tollit, vel a suis propriis non ad nostra read sua propria tollit, vel a suis propriis non ad nostra redit. De ipso enim et de Ecclesia dictum est: «Erunt duo in carne una» . Unde et ipse in Evangelio dicit de hac ipsa re: «Jam igitur non sunt duo, sed una caro» . Haec nova non sunt; a vobis semper audita sunt: sed per occasiones necesse est commemorentur, primo quia ipsae Scripturae quas tractamus, ita sibi sunt innexae, ut multa in multis repetantur; et utile est. Cura enim mundi spinas habet, et offocat semina;
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i & mbra. Sigͦ ille corpꝰ caput nos corpꝰ:
itꝰ homo loquit᷑. Siue caput loquat᷑. fiuie m̃¬
bra: unus xp̃c loquitur. Et capitis ẽ ꝓꝑrium
loquietiam ui ꝑsona m̃brorum: ipsam consu¬
etudinẽ nr̃am auercite. Primo: qͦ mͦ loqui in
membris nr̃is ñ potest. nͥ caput. Iam uͦ caput
nr̃m qͣmͦ loquat᷑ in ꝑsona om̃ium m̃ebrorũ
aduertite. In angustia tͥ pedem aliquis calcat:
calcas me dicit caput. Uulueranit tͥ aliqͥs ma¬
nũ: uuluerasti itie dicit caput. Caput tuum
nullus tetigit: s loquit᷑ unitas cõpaginis cor¬
ꝑis titi. Oñiũ mẽbrorũ tuorũ ꝑsonã: ala que
in capite ẽ lu igna susceꝑit. Ipsa ꝓ om̃ib: uerbo
fungitur. Sic g audiamꝰ xp̃m loquentẽ: s unꝰ¬
qͥsq agnoscat ibi uocem suam tanꝗͣ herens in
xxp̃i corꝑe. Aliquando enĩ diccurꝰ ẽ uerba in qͥb̃
nullus nr̃m inueniat ꝑsonã suã. s ad solũ ca¬
put ꝑtineat. Non se tam̃ seꝑat ex uerb̃ nr̃is: &

Expanded text:
 membra» . Si ergo ille caput, nos corpus, unus homo loquitur; sive caput loquatur, sive membra, unus Christus loquitur. Et capitis est proprium loqui etiam in persona membrorum. Ipsam nostram consuetudinem advertite. Primo quomodo loqui in membris nostris non potest nisi caput: jam vero caput nostrum quomodo loquatur in persona omnium membrorum, advertite. In angusto tibi pedem aliquis calcat: Calcas me, dicit caput. Vulneravit tibi aliquis manum: Vulnerasti me, dicit caput. Caput tuum nullus tetigit, sed loquitur unitas compaginis corporis tui. Omnium membrorum tuorum personam illa, quae in capite est, lingua suscepit, ipsa pro omnibus verbo fungitur. Sic ergo audiamus Christum loquentem; sed unusquisque agnoscat ibi vocem suam, tanquam haerens in Christi corpore. Aliquando enim dicturus est verba in quibus nullus nostrum inveniat personam suam, sed ad solum caput pertineant; non se tamen separat ex verbis nostris et
Abbreviated transcription (Latin):
peccata mea malum excusare quã accrisare
cadunt. Quȩ erum ille peccata cõmisit. quȩ
confiteri potius quã defendere debuisset::
Qrã ista sunt uerba: certe xp̃c loquit᷑. Si
caritas de qua loquebat᷑: nescitis quia iꝑsa
iuium nos fecit in xp̃o: caritas clamat᷑ de
rp̃m de nob̾: caritas clamat xp̃o ꝓ nobis.¬

Expanded text:
peccata mea malim excusare, quam accusare.cadunt. Quae enim ille peccata commisit, quae confiteri potius quam defendere debuisset? Nostra verba ista sunt. Certe Christus loquitur. Si ebaritas de qua loquebar? Nescitis quia ipsa unum nos fecit in Christo? Charitas clamat ad Christum de nobis, Charitas clamat de Chris
Abbreviated transcription (Latin):
enim sequit᷑ in psalmo. Dupra dixerat custo¬
di me dñe a muscipula quã statuer̃ mͥ: ce
ab scandalis qui oꝑant᷑ iniquitatẽ. Amu¬
scipula & abscandalis: & a tͣrentibꝰ &e a lapsis.
S quia in eiꝰ passione etiam illi primi qui
futuri erant duces ȩccłȩ. & columne trȩ de¬
fecerant: ñdum factum erat qđ ait in ali¬
o psalmo. ego confirniaui colũnas eiꝰ. Quid
ait: singularis sũ ego donec transeam.
hȩc uox ex ꝑsona capitis: singularis ego
sũ donec transeam. Quid ÷ singłaris: In pa̾¬
sione tu solus pateris: tu solus occidis ab
inimicis Singularis ego sum donec tran¬
seam. Quid ÷ donec trauseam: Euangłi¬
sta dicit. Cum aut̃ uenisset hora: ut tͣn

Expanded text:
enim sequitur in Psalmo. Supra dixerat, «Custoenim sequitur in Psalmo. Supra dixerat, «Custodi me, Domine, a muscipula quam statuerunt mihi, et ab scandalis qui operantur iniquitatem. A muscipula, et ab scandalis;» et a terrentibus, et a lapsis. Sed quia in ejus passione etiam illi primi, qui futuri erant duces Ecclesiae et columnae terrae, defecerunt; nondum factum erat quod ait in alio psalmo. «Ego confirmavi columnas ejus» . Quid ait, «Singularis ego sum, donec transeam?» Haec vox ex persona capitis, «Singularis ego sum, donec transeam.» Quid est, «singularis?» In passione tu solus pateris, tu solus occideris ab inimicis. «Singularis ego sum, donec transeam.» Quid est, «donec transeam?» Evangelista dicit: «Cum autem venisset hora ut
Abbreviated transcription (Latin):
ab ancilla int̾rogatus. succubuit. Hegauit
ter. Semel negato. cumi memoraret᷑. negauit¬
iterũ negauit tercio. Bis negato cõmemora¬
ret᷑: negauit tercio. hec p̃dixerat dñs: ñ p̃¬
ceperat. ñ coegerat. Aut si ꝓpterea putat᷑
pecrus recte fecisse quia hoc p̃dixerat dñs:
recte fecit & uidas qui tradidit eũ. qͥa &
hoc p̃dixerat dũs. Absit fr̃s mei. hec
uox illorum electorũ ẽ: qui etiam peccata
sua defendunt. potius quam sateant᷑. Pe¬
trũ ipsũ potiꝰ attendamiꝰ. Si nichil pera¬
uit. quare fleuit: ñ int̾rogemꝰ de petro:
erat idoneus passioni: sequeris me po¬
stea illi dictum erat. Adhuc futurꝰ erat
firmꝰ: confirmat᷑ dñi resurrectione. Ergo
ñdũ erat tempꝰ: ut disꝑgerent᷑ illa ossa
iuxta infernũ. Nlam uidete. quã mula
defecet̃. Usq ad ipsos prunos herentes
ri eiꝰ: etiam ipsi defecer̃. Quare hoc: Sin¬
gularis ego sum. donec transcam. hoc

Expanded text:
ab ancilla interrogatus succubuit. Negavit ab ancilla interrogatus succubuit. Negavit ter. Semel negato, cum memoraretur, negavit iterum: bis negato, cum memoraretur, negavit tertio. Hoc praedixerat Dominus; non praeceperat, non coegerat. Aut si propterea putatur Petrus recte fecisse, quia hoc praedixerat Dominus; recte fecit et Judas qui tradidit eum, quia et hoc praedixerat Dominus. Absit, fratres mei; haec vox illorum electorum est, qui etiam peccata sua defendunt potius quam fatentur. Petrum ipsum potius attendamus. Si nihil peccavit, quare flevit? Non interrogemus de Petro, ndum idoneus erat passioni: «Sequeris me postea» , illi dictum erat. Adhuc futurus erat firmus, confirmatus Domini resurrectione. 25. Ergo nondum erat tempus, ut dispergerentur illa ossa juxta infernum. Nam videte quam multi defecerunt, usque ad ipsos primos haerentes ori ejus; etiam ipsi defecerunt. Quare hoc? «Singularis ego sum, donec transeam.» Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tia eiꝰ peccatores: s ñ om̃s peccatores. Qui¬
dam peccatores. qui usq eo sunt pecc̃õres.
ut sic ament uitã istam ut p̃ponent illam uite
ecernȩ: cadunt in muscipulam eiꝰ. S quid di¬
cis: putas isti tales cadent in retia eus: sal
quid de discipulis tius o xp̃e: ecce cum fer¬
ueret ꝑsecutio. quando dimiser̃ te om̃s solũ
&e ier̃ unus quisq in sua. Predixisti hoc: qͥa
p̃iudisti. Non enim qͥa p̃nuntiasti tu fecisti:
aut tu in quoꝗͣ te negasti: s ecce illi qui tͥ co¬
herebant intua temptatione & ꝑsecutione
qua te uumici requirebant crucifigendum
defecer̃. Et unꝰ ille audax qͥ ł ꝓmiserat. qͥa
tecum usq ad mortẽ: audiuit quidẽ a meli¬
co quid inse ageret᷑ egrotus. febriens enum.
sanum se dixerat: cordis uenam ille tange¬
bat. Uentũ ẽ ad temptationẽ. uentũ ẽ ad ꝓ¬
bationẽ. uentũ ẽ ad accusationẽ. etiã ipse
int̾rogatus. Nam ab aliqua magna potesta
te: ab uifuno mancipio & hoc femina.

Expanded text:
tia ejus peccatores?» Sed non omnes peccatores: quidam peccatores, qui usque eo sunt peccatores, ut sic ament vitam istam, ut praeponant illam vitae aeternae, cadent in muscipulam ejus. Sed quid dicis? Putas, isti tales cadunt in retia ejus? Sed quid de discipulis tuis, o Christe? Ecce cum ferveret persecutio, quando dimiserunt te omnes solum, et ierunt unusquisque in sua praedixisti hoc, quia praevidisti: non enim quia tu praenuntiasti, tu fecisti, aut tu in quoquam te negasti: sed ecce illi qui tibi cohaerebant, in tua tentatione et persecutione, qua te inimici requirebant crucifigendum, defecerunt. Et unus ille audax qui tibi promiserat quia tecum esset usque ad mortem, audivit quidem a medico quid in se ageretur aegrotus. Febriens enim sanum se dixerat; cordis venam ille tangebat. Ventum est ad tentationem, ventum est ad probationem, ventum est ad accusationem; et jam ipse interrogatus, non ab aliqua magna potestate, sed ab infimo mancipio, et hoc femina,
Abbreviated transcription (Latin):
Donec gͦ transeam surgłaris sũ: cũ transi¬
ero multiplicabor. Multi me imitabun¬
t᷑. inulti patient᷑ ꝑ nomine meo: utꝰ sum
donec transeam. Multi in me unꝰ er̃: cũ
transiero. Singularis ego sũ: donec transe¬
am. Audite etiã mist̾iũ uerbi eiꝰ. Scđ̾m
grecã elocutionẽ: pascha uidet᷑ passionẽ
significare. Paschui enĩ: pati dr̃. Scđ̾m
hebreã aut̃ linguã sic̃ int̃pretati sunt qͥ
nouer̃: pascha transitus int̃pretat᷑. Nã
si int̃togetis bene grecos: negant grecũ ẽẽ
pascha. Sonat ibi quidem paschin. id est
pati: s ñ solet sic deflecti. Passio enini: pathos
dr̃. grece. ñ pascha. Ergo pascha sic̃ dicunt
qui nouer̃. & qui nobis qđ legeremꝰ interp̃-¬
tati sunt: transitũ int̃pretat᷑. Idõ uentu¬

Expanded text:
Donec» ergo «transeam, singularis sum:» cum transiero, multiplicabor; multi me imitabuntur, multi patientur pro nomine meo. Unus ego sum donec transeam; multi in me unus erunt dum transiero. «Singularis ego sum, donec transeam.» Audite etiam mysterium verbi ejus. Secundum graecam locutionem, Pascha videtur passionem significare; πάσχειν enihebraeam autem linguam, sicut interpretati sunt qui noverunt, Pascha Transitus interpretatur. Nam et si interrogetis bene Graecos, negant graecum esse Pascha. Sonat ibi quidem πάσχειν, id est pati, sed non solet sic deflecti: passio enim πάθος graece dicitur, non pascha. Ergo Pascha, sicut dicunt qui noverunt, et qui nobis quod legeremus interpretati sunt, transitus interpretatur. Id
Abbreviated transcription (Latin):
o eñ ur̃a: in celis ẽ. habitat hic uistꝰ carne. s
corde cũ dõ ẽ. Et ipse appellet᷑ mundꝰ: si sine
causa audit sursum cor Si aut̃ ẽ causa quare
audit: sur sum habitet. Et mortui enĩ estis dic̃:
& utta ur̃a abscondita ẽ cum xp̃o indõ. Quorũ
aut̃ uita hic ẽ. id÷ quorum desid̾iũ ce amor
hic heret. hic conteret᷑. hic implicat᷑. Benedicũ¬
t᷑ habitatores mundi & benedicunt᷑ mundus.
illi qui habitant mundũ: sicut benedicunt᷑
domꝰ illi qui habitant domuni. Mundꝰ gͦ et
mundꝰ. mnundus ꝑ eũ factus ẽ: & inundꝰ eum
ñ cognouit. Ecce mundꝰ faccus ꝑ dñm: ecce mũ¬
aus qui ñ cognouit dñm. Lauda tu fabricã:
& ama fabricatorẽ. Et noli amare habitare
in fabricam: s habita in fabricatorẽ. Erue
me a ꝑsequentibꝰ me: qm̃ corroborati st̃ suꝑ
me. Qiud dixit corroborati sunt suꝑ me: Cor¬
mant. Mlultũ creuit uumerꝰ peccatorũ: qm̃

Expanded text:
 nostra in coelis est» . Habitat hic justus carne, sed corde cum Deo est. Et ipse appellatur mundus, si sine causa audit, Sursum cor: si autem est causa quare audit, sursum habitet. «Mortui enim estis,» dicit, «et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo» . Quorum autem vita hic est, id est, quorum desiderium et amor hic haeret, hic conteritur, hic implicatur, bene dicuntur habitatores mundi: et bene dicuntur mundus, illi qui habitant mundum; sicut bene dicuntur domus, illi qui habitant domum. Mundus ergo et mundus: «Mundus per eum factus est, et mundus eum non cognovit.» Ecce mundus factus per Dominum, ecce mundus qui non cognovit Dominum. Lauda tu fabricam, et ama fabricatorem; et noli amare habitare in fabrica, sed habita in fabricatore. 16. «Erue me a persequentibus me; quoniam corroborati sunt super me.» Quis dixit, «corroborati sunt super me?» Cormant: Multum crevit numerus pec
Abbreviated transcription (Latin):
stant: ad te dñe oculi mei. Pius figo oculũ
in ꝓmissis tiuis: quã in minis eorũ. Noui
quid ꝓ me passus sis: quid mͥc ꝓnuseris. Ad
te dñe oculi mei: inte sꝑaui ne auferas a
nimã ineam. Custodi me a inuscipula ꝗͣ
statuer̃ mͥ. Quȩ erant muscipulȩ: si consen¬
tis: parco. Iu muscipula posita ẽ ȩsca uite
huiꝰ. Si amat auis hanc escã: cadit in mu¬
scipulã. Si aut̃ auis talis ẽ ut dicat᷑. diem
hominis ñ concupiui tu scis: oculi eiꝰ ñ rece¬
dunt a dõ. & ipse euellet de laquȩo pedes
as res dixit: ambas int̃ se distinguendas.
Muscipulã statuisse. ꝑsecutores dixit: scan¬
aala uͦ abeis qui consenser̃ & apostatauer̃.
Ex utrisq se uult custodiri. Hinc sȩiiunt
muinantes: hiic labunt᷑ cõsentientes. Lue¬
o ne talis fit iste quãtueã: uetalis sit
iste quẽ uniter. Hȩc tͥ facio si ñconsense

Expanded text:
stant; «Ad te, Domine, oculi mei.» Plus figo oculum meum stant; «Ad te, Domine, oculi mei.» Plus figo oculum meum in promissis tuis, quam in minis eorum. Novi quid pro me passus sis, quid mihi promiseris: «Ad te, Domine, oculi mei: in te speravi; ne auferas a 9. Custodi me a muscipula quam statuerunt mihi.» Quae erat muscipula? Si consentis, parco. In muscipula posita est esca vitae hujus: si amat avis hanc escam, cadit in muscipulam: si autem avis talis est ut dicat, «Et diem hominis non concupivi, tu scis» ; oculi ejus non recedent a Deo, et ipse evellet de laqueo pedes eas res dixit, ambas inter se distinguendas: muscipulam statuisse persecutores dixit, scandala vero ab eis qui consenserunt et apostataverunt; et ex utrisque vult se custodiri. Hinc saeviunt minantes, hinc labuntur consentientes: timeo ne talis sit iste, quem timeam; ne talis sit ist
Abbreviated transcription (Latin):
seges fertilis surgat. S cõtempuit ea ifte
mundꝰ. Nescitis quia contemptibilia mun¬
di elegit ds̃ & ea quȩ ñ sunt tanꝗͣ quȩ sunt.
ut ea quȩ st̃ euacuent᷑ De stercore erectꝰ pau¬
lus & petrus. Et cũ occiderent᷑. contẽꝑne¬
bant᷑. Modo iam saginata inde t̾ra: exur-¬
gente segetem ȩccłȩ. Ecce qdđ ẽ nobile: & p̃cipuũ
inmundo. Imperator uenit romam. Quo festi¬
nat  ad templũ imꝑatoris: au ad memoriã
piscatoris : sic̃ enu crassitudo t̾rȩ disrupta ẽ su¬
ꝑ terram: dissipata s̃ iuxta infernũ ossa nr̃a. Qm̃
adte dñe oculi mer: in te sꝑaui ne auferas
anumã meã. Cruciati st̃ enim in ꝑ secutionibꝰ:
&e multi defecer̃. Et quia de captiuitate ꝑsecti¬
occurrit multos defecisse. & multos ꝑielita¬
tos ẽẽ. & tanꝗͣ in mediis tribulationibꝰ ꝑ secu¬
tionũ emissa ẽ uox p̃dicantis. Qm̃ ad te dñe
oculi mei. Non curo quid minent᷑. qui curtũ¬

Expanded text:
seges fertilis surgat: sed contemnit eam iste seges fertilis surgat: sed contemnit eam iste mundus. Nescitis quia «contemptibilia mundi elegit Deus, et ea quae non sunt, tanquam quae sunt, ut ea quae sunt evacuentur» ? De stercore erectus Petrus, et Paulus; et cum occiderentur, contemnebantur: modo jam saginata inde terra, exsurgente segete Ecclesiae, ecce quod est nobile et praecipuum in mundo, imperator venit Romam; quo festinat? ad templum Imperatoris, an ad memoriam Piscatoris? «Sicut» enim «crassitudo terrae disrupta est super terram, dissuli mei: in te speravi; ne auferas animam meam.» Cruciati sunt enim in persecutionibus, et multi defecerunt. Et quia de captivitate persecua nostra:» occurrit multos defecisse et multos periclitatos esse; et tanquam in mediis tribulationibus persecutionum emissa est vox precantis, «Quoniam ad te, Domine, oculi mei.» Non curo quid minentur qui circum
Abbreviated transcription (Latin):
quasi contemptibilia hominibꝰ sucũ dant t̃¬
re. Nam dictum ẽ & in quodam psalmo iacu¬
isse mortes sc̃iũ & ñ fuit qui sepeliret: s ille
om̃s mortes faccȩ st̃ crassitudo t̃rȩ. Quomͦ ac¬
cepit t̃ra qͣndam pinguedinẽ de rebꝰ contẽp¬
ges ecclȩ feratitis pullularet. lam nostis fr̃s
quia contẽptibilia t̃re huiꝰ de quibꝰ puiguesc̃
tra: nec appellare uolo. nec dicere decet. Talis
ẽ quedam sagena t̃rȩ talis ẽ quȩdã ꝑugue¬
do. Et contemptibile ẽ homutibꝰ: & quafi
sordidum ẽ. & abicit᷑. S quid fecit hȩc: ut
iam ex ipsis uerb̃ utar:. de t̃ra erexit in opem.
& de stercore exaltauit pauꝑem. ut colloca¬
sruptꝰ ẽ suꝑ t̾ram. Sic̃ lacuit ille latarꝰ ul¬
cerosus: s tam̃ ab angłis sublatꝰ ẽ. in sinu a¬
brabam. Preciosa in conspectu dnĩ mors scõrũ
euis. Sic̃ contemptibilis ẽ scło: ita p̃tiosa ẽ¬
agricolȩ. Noiit enĩ tͥ utilitatẽ & uberẽ su¬
cũ: & nouit qͥd affectet. quid eligat. uude

Expanded text:
quasi contemptibilia hominibus, fecundant terram. Nam dictum est et in quodam psalmo jacuisse mortes sanctorum; et non fuit qui sepeliret . Sed illae omnes mortes factae sunt crassitudo terrae. Quomodo accipit terra quamdam pinguedinem de rebus contempges Ecclesiae feracius pullularet, quia «mors squia contemptibilia terrae hujus, de quibus pinguescit terra, nec appellare volo, nec dicere decet: talis est quaedam sagina terrae, et quaedam pinguedo; et contemptibile est hominibus, et quasi sordidum est, et abjicitur. Sed quid fecit hic, ut jam et ipsius verbis utar? «De terra» erexit «inopem, et de stercore» exaltavit «pauperem; ut» collocasruptus est super terram: sic jacuit ille Lazarus ulcerosus, sed tamen ab Angelis sublatus est in sinum Abrahae . Pretiosa est in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Sicagricolae. Novit enim ibi utilitatem et uberem succum, et novit quid affectet, quid eligat, unde
Abbreviated transcription (Latin):
hic ita noceretur: Anpoterat nocere : gͦ in¬
corruptibilis est. Cũ uis te gͦ defendere de
parato tuo: laudare ñ potes dm̃. In laude dĩ ñ
cipereris: nͥ intua iactareris. Transi ad uttu¬
ꝑationẽ tuan: & laudabis dm̃. Redi ad u̾ba
psalmorũ qͦs exsecramini: dic. Ego dixi dñe
miserere mei: sana animam meã qͥa pecca¬
ui tͥ. Ego dixi. ego peccaui: ũ fortrina. ñ fatũ.
ñ gens tenebrarum. Si gͦ tu peccasti: iam iu¬
de quẽadmodũ pateat laus dĩ. in qͦ angusta¬
baris. cũ te uelles defend̾e. Meluis inpeccatis
tius angustaris: & in illiꝰ laud̃e dilataris. lã
gͦ confesso peccato tuo. uide quẽ adinodum
laudet᷑ ds̃: quia ce uistꝰ ẽ. cũte puit ꝑseue¬
rantẽ. et misericos cum lib̾at confitentẽ. Nõ

Expanded text:
hic ita noceretur? An poterat noceri? Ergo inhic ita noceretur? An poterat noceri? Ergo incorruptibilis non est. Cum vis ergo te defendere de peccato tuo, laudare non potes Deum. In laude Dei non capereris, nisi in tua jactareris. Transi ad vituperationem tuam, et laudabis Deum. Redi ad verba Psalmorum quos exsecramini, dic: «Ego dixi, Domine, miserere mei; sana animam meam, quoniam peccavi tibi.» Ego dixi, ego peccavi; non fortuna, non fatum, non gens tenebrarum. Si ergo tu peccasti, jam vide quemadmodum pateat laus Dei, in qua angustabaris, cum te velles defendere. Melius in peccatis tuis angustaris, et in illius laude dilataris. Jam ergo confesso peccato tuo, vide quemadmodum laudetur Deus: quia et justus est, cum te punit perseverantem; et misericors, cum
Abbreviated transcription (Latin):
sceleratiora. In hoc ipso exordio quo bellum
inducunt: uidete quẽadmodum debellent᷑.
& uͥ pugnatum aduersus dm̃ agente tene¬
brarũ dicunt: ipsi ineorũ u̾borũ pugna
capiunt᷑. Non cium ẽ qđ dicant: aut quo
refugiant.Ssuis o nefande false. elecce.
defendere ꝑ eccatũ tuũ. ut quando aliqͥd
mali feceris. ñ tu fecisse uidearis: quęris in
queni peocatũ tuum refundas: & refiui¬
dis in gentẽ tenebrarũ. S adddm̃ attende. si
ñ illum refundis. Si enĩ posset gens tene¬
brarum quã fingitis: hoo tͥ diceret quid
me accusas. Potui aliqͥd facere dõ tuo: anñ
potui: si potui. fortior illo sum.Si ñ po¬
tui: quare me timuit: si ñ amuit. quare
huc te misit. ut tanta hic patiaris. cũ sis
niẽbrũ ipsius. cum sis sub stantia ipsius:
Si ñ timuit: inuidit. Si hoc tuore sĩ fecit:
crudelitate fecit. Quã gͦ iniquis est. cui no¬
cere nichil poterat: & fecit ut m̃bris suis

Expanded text:
sceleratiora: in hoc ipso exordio quo bellum sceleratiora: in hoc ipso exordio quo bellum inducunt, videte quemadmodum debellentur; et ubi pugnatum adversus Deum a gente tenebrarum dicunt, ipsi in eorum verborum pugna capiuntur. Non enim est quod dicant, aut quo refugiant. Sed vis, o nefande, false electe, defendere peccatum tuum, ut quando aliquid mali feceris, non tu fecisse videaris: quaeris in quem peccatum tuum refundas, et refundis in gentem tenebrarum. Sed ad Deum attende, sillum refundis. Si enim posset gens tenebrarum, quam fingitis, hoc tibi diceret: Quid me accusas? Potui aliquid facere Deo tuo, annon potui? Si potui, fortior illo sum: si non potui, quare me timuit? Si non timuit, quare huc te misit, ut tanta hic patiaris, cum sis membrum ipsius, cum sis substantia ipsius? si non timuit, invidit; si hoc timore non fecit, crudelitate fecit. Quam ergo iniquus est, cui nihil noceri poterat, et fecit ut membris suis
Abbreviated transcription (Latin):
mine timoris. Nec ipsam substantiam dĩ sui
si impenitrabilis. qͥd ei factura erat gens illa:
fẽcisset illam quem ułllet impetũ. qͦmͦ t̾reret
imꝑenitrabilẽ. iniuolabilẽ. incõtanunabilem.
sine causa huc uos misit. cui nichil noceri
pocerat. quare uos misit: Eoce gens tenebra-¬
rũ illi nocere ñ poterat: ipse aut̃ grauiter
uob̃ nocuit: & iꝑse magis quã ille hostis
ur fuit : quã quã & ipse uob̃ nocere potuit.
Potiustis premi. potiustis captiuari. potiustis
inquiuari. ꝑotustis corrumpi: Rotuit gͦ
& ille. Frustũ enum qͦdammꝰ. & particula na-¬
ture ipsuis conuuicit massam. Quale ẽ illud
qd huc nusit: tale ẽ & illud qđ ibi remansit.
hoc ipsi dicunt. ipsi fatentur: quia duȩ sub¬
stantie sunt. una illa. & una ista. libri eorũ.
hoc habent. Et si negant : legunt᷑ & conuin¬
cunt᷑. Quid gͦ. ut in hoc uno exordio nichil
amplius dicamꝰ ñ dicam peiora: ñ dicam

Expanded text:
mine timoris, nec ipsam substantiam Dei sui mine timoris, nec ipsam substantiam Dei sui si impenetrabilis, quid ei factura erat gens illa? Fecisset illa quem vellet impetum; quomodo terreret impenetrabilem, inviolabilem, incontaminabilem, sine causa huc vos misit, cui nihil noceri poterat. Quare vos misit? Ecce gens tenebrarum illi nocere non poterat; ipse autem vobis graviter nocuit, et ipse, magis quam illa, hostis vester fuit: quanquam et ipsa vobis nocere potuit. Potuistis premi, potuistis captivari, potuistis inquinari, potuistis corrumpi: potuit ergo et ille. Frustum enim quodammodo, et portiuncula naturae ipsius convincit massam. Quale est illud quod huc misit, tale est et illud quod ibi remansit. Hoc ipsi dicunt: ipsi fatentur quia duae substantiae sunt; una illa, et una ista. Libri eorum hoc habent; et si negant, leguntur, et convincuntur. 11. Quid ergo? Ut in hoc uno exordio nihil amplius dicam, non dicam pejora, non dicam
Abbreviated transcription (Latin):
lent᷑. Qui sunt isti ͤ quib si dixeris peccasti: sta¬
tim illam defensionem. ĩpiam & peiorem ce¬
teris magisq sacrilegani ꝓfer̃. ñ ego peccaui. s
gens tenebrarũ. Que ẽ ista gens tenebrarum:
Quȩ bellum gessit cum dõ. Et ipsa peccat: cum
tu peccas. Ipsa iquit: quia cõmixtus suiti illi.
Ds̃ emm qui te cõmiscuit: quid tumuit. Hoc
eium dicunt: qđ illa gens tenebrarum rebel¬
lauerit aduersusdm̃: anteꝗ̃ nundus fieret.
Et ille cauens. ne regna eiꝰ illo adueniente:
hostili impetu uastarẽtur: misit huc m̃bra
rumSSi lux: lucem. Quicqͥd illud ẽ. hoc musit
& miscuit. iusceribꝰ gentis tenebrarũ dicunt.
&e fabricauit uide mundum. Et nos anime
inquiunt de ipsis m̃bris dĩ sumꝰ: s p̃mim᷑
hoc uisceribꝰ gentis tenebrarũ. Et quiqqͥd pec¬
care dicum: illa gens peccat. De quidẽ uident̃
excusare a peccato: s dm̃ suũ ñ excusent a cri¬

Expanded text:
lentur. Qui sunt isti electi? Quibus si dixeris, Peccasti; stalentur. Qui sunt isti electi? Quibus si dixeris, Peccasti; statim illam defensionem impiam et pejorem caeteris magisque sacrilegam proferunt: Non ego peccavi, sed gens tenebrarum. Quae est ista gens tenebrarum? Quae bellum gessit cum Deo. Et ipsa peccat, cum tu peccas? Ipsa, inquit, quia commixtus sum illi. Deus enim qui te commiscuit, quid timuit? Hoc enim dicunt, quod illa gens tenebrarum rebellaverit adversus Deum, antequam mundus fieret; et ille cavens ne regna ejus loco adveniente hostili impetu vastarentur, misit huc membra urum, aurum; si lux, lucem: quidquid illud est, hoc misit, et miscuit visceribus gentis tenebrarum, dicunt, et fabricavit inde mundum. Et nos animae, inquiunt, de ipsis membris Dei sumus; sed premimur hic visceribus gentis tenebrarum, et quidquid peccare dicimur, illa gens peccat. Se quidem videntur excusare a peccato; sed Deum suum non excusant a cri
Abbreviated transcription (Latin):
festa. uł dep̃hendunt᷑ uł publice fiuint de¬
fendentes & asserentes. ne aliquid eorum¬
culpe tribuatur. & ut ipsi nicha mali fecisse iu¬
dicent᷑: s totum dĩ qui uel sic creauit homi¬
nem dicunt. uł stellas composuit. uł res hu¬
manas nogligit. Defendentes sunt electorũ scłi:
s dicat mẽbrum xp̃i. dicat corpꝰ xp̃i. dicat xp̃c
ex ꝑ sona corꝑis sui. Non declines cormeum mu̾¬
ba maligna: ad excusandas excusanqas in pec-¬
catis. Cum hominibꝰ oꝑantẽ iniquitatẽ: & ñ
cõbinabo cum electis eorum. Hostis fr̃s. qđ ñ ẽ¬
p̃t̃mitendum quasi ustos emmentiores in se
tenentes uelud primũ gradꝰ iusticiȩ: electos uo¬
cari aput manicheos. Qui nouer̃ recognoscant:
qui nesciebãt audient. Blecci quidem s̃ dĩ om̃s
sci: & habemꝰ hoc in scripturis. S usurꝑar̃ si¬
bi illud nom̃. & quasi familiarius sibi ap¬
plicauer̃: ut tanquam ꝓpriȩ iam electi appel¬

Expanded text:
feste vel deprehenduntur, vel publice fiunt, defeste vel deprehenduntur, vel publice fiunt, defendentes et asserentes, ne aliquid curum tribuatur; et ut ipsi nihil mali fecisse judicentur, sed totum Deus, qui vel sic creavit hominem, dicunt, vel stellas composuit, vel res humanas negligit. Defensiones sunt electorum saeculi. Sed dicat membrum Christi, dicat corpus Christi, dicat Ce labiis meis. non declines cor meum in uerba mala ad excusandas excusationes in peccatis. cum hominibus operantibus iniquitatem, et non conbinabo cum electis eorum. Item apostolus ad ettendum, quasi justos eminentiores in se tenentes velut primum gradum justitiae, Electos vocari apud Manichaeos. Qui noverunt, recognoscant; qui nesciebant, audiant. Electi quidem Dei sScripturis : sed usurparunt sibi illud nomen, et quasi familiarius sibi applicaverunt, ut tanquam proprie jam electi appel
Abbreviated transcription (Latin):
&e ꝓ uenere: tu dampiieris. Dĩ enim qͥdãpna¬
turꝰ ẽ nouit: quia tues qͥ dicis ñ ego iudici scienti.
Porro ipse mathematicꝰ. qui sibi fabulas la¬
queorũ tcorũ etiam uendit: ut ñ uł gratu¬
itã compares mortẽ. Linis enĩ mortẽ aitathe¬
matico p̃cio: qui cõtempsisti uitã a xp̃o gra¬
tis. Ipse gͦ mathematicus si uxorẽ suã paulo
peculantius uidderit conuiersari. aut aliquos
alienos imꝓbe atceuddere. aut fenestrã crebro
repetere. ñne arripit. uerberat. & dat disci¬
plitiam in domo suia: Respondeat illi uxor:
bit. fãtua: aliua ẽ qđ competit rectori: aliud
qđ ꝓfert᷑ emptori. Ergo electi eorũ qui sunt:
electi malorum. electi ĩpiorũ. cũ quibꝰ ñ est
conbinandtũ: ⁊ d ÷ cum qͥb ñ ẽ habenda so¬
cietas. Qui st̃ arͣbitrantes se uistos. & contẽ¬
nentes ceteros quasi peccatores. sic̃ erant
illi phariser᷑ Aut quia ipsa peccata mani¬

Expanded text:
et pro Venere tu damneris. Deus enim qui damnaet pro Venere tu damneris. Deus enim qui damnaturus est, novit quia tu es, qui dicis, Non ego, judici scienti. Porro ipse mathematicus qui tibi fabulas laqueorum tuorum etiam vendit, ut non vel gratuitam compares mortem emis enim mortem a mathematico pretio, qui contempsisti vitam a Christo gratis: ipse ergo mathematicus si uxorem suam paulo petulantius viderit conversari, aut aliquos alienos improbe attendere, aut fenestram crebro repetere; nonne arripit, verberat, et dat disciplinam in domo sua? Respondeat illi uxor: bit: Fatua, aliud est quod competit rectori, aliud quod profertur emptori? Ergo electi eorum qui sunt? Electi malorum, electi impiorum, cum quibus non est combinandum, id est, cum quibus non est habenda societas. Qui sunt autem? Arbitrantes se justos, et contemnentes caeteros quasi peccatores, sicut erant illi pharisaei: aut quia ipsa peccata mani
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Quare: quia confessa ẽ. qͥa fleuit. qͥa ñ
decdinatũ ẽ coi eiꝰ i uerba maligna: ad excu¬
sandas excusationes in peccatis. Non coubi¬
nata ẽ cum electis eorũ: id ÷ defendentibꝰ se
Non enĩ &e huic ipsi mudieri si dectinaret᷑
cor eiꝰ in uerba maligna: deẽet defensio pec¬
catorũ. An non cotidie pares eiꝰ inturpitudi
erunt: negant. Si aut̃ uł dep̃hense atq conui¬
ccȩ fuerint. uł publice id ggerint: defendunt.
Et quam facilis defensio earum. quã cita ᷤ quã
p̃ceps. quã cotidiana. & quã sacrilega: Osi aĩ
ae cõputant sidera uit ualla: cursus. uolubili¬
tates. stat. motꝰ. Intendunt describunt com¬
ciint: doct magni uident᷑. Totũ hoc doctum
& magnũ: defensio peccati ẽ. Erisadulter: qͥa¬
sihic habesis uenerem. Eris homicida: ꝗttia
sihic habes martẽ. Mars gͦ homicida: ⁊ ̃ tu.
Et adultera uenus: ñ tu. Uide ce ne ꝑ marte

Expanded text:
essa est, quia flevit, quia non essa est, quia flevit, quia non declinatum est cor ejus in verba maligna ad excusandas excusationes in peccatis, non combinata est cum electis eorum, id est, defendentibus se. 9. Non enim et huic ipsi mulieri, si declinaretur cor ejus in verba maligna, deesset defensio peccatorum. Annon quotidie pares ejus in turpituderint, negant; si autem vel deprehensae atque convictae fuerint, vel publice id egerint, defendunt. Et quam facilis defensio earum, quam cita, sed quam praeceps, quam quotidiana et quam sacrilega! O si Deuet computant sidera; intervalla, cursus, volubilitates, status, motus intendunt, describunt, conjiciunt. Docti, magni videntur. Totum hoc doctum et magnum, defensio peccati est. Eris adulteria sic Martem. Mars ergo homicida, non tu; et Venus adultera, non tu. Vide ne et pro Marte
Abbreviated transcription (Latin):
set eam: s sciret quȩ ẽẽt. Tanquam ẽẽt con¬
sequens: ut si sciret repelleret. Ex illo gͦ qd
ñ eam reppulit: etiani nescisse eũ ꝓ incerto su¬
spicatꝰ ẽ. Dñs autem sichabebat oculos. ad
illam mulierem: ut aures mcorde pharisel
Itaq audita cogitatione es. ꝓposuit similitu¬
dinem quã nostis. Duo debitores erant ciidã
feueratori. Unus ei ddebebat quiligentos de¬
nariu̾s: alt̃ quinquaginta. Cũ anbo ñ ha¬
berent unde redderent: donarit ambobꝰ.
Quȩro abste inquit: quis eum plus dilexit.
Et ille responait iam coactꝰ ueritate aduersus
qm ille cui plus donauit. Et conuersus
ad mubierem: dix̃ ad symonẽ. Uides istam
mulierem: Introi in domũ tuã. osculum
mͥ ñ dedisti: illa aut̃ ñ int̃ misit pedes meos
osculari. Aquã mͥ ad ꝑedes ñ dedisti: illa la¬
crimis suis lauit mͥ pedes. Dieum mͥ ñ dedi¬
sti: illa ixit uriguento. ꝓpterea dico tͥ: di¬

Expanded text:
set eam: sed, «sciret quae» esset; tanquam esset conset eam: sed, «sciret quae» esset; tanquam esset consequens ut si sciret, repelleret. Ex illo ergo quod non eam repulit, etiam nescisse eum pro certo suspicatus est. Dominus autem sic habebat oculos in illam mulierem, ut aures haberet in cor pharisaei. Itaque audita cogitatione ejus, proposuit similitudinem quam nostis. «Duo debitores erant cuidam feneratori; unus ei debebat quinquaginta denarios, alter quingentos: cum non haberent unde redderent, donavit ambobus; quEt Ille respondit,» jam coactus veritate adversus omine, quia ille cui plus donavit. Et conversus ad mulierem, dixit ad Simonem: Vides istam mulierem? Introivi in domum tuam: osculum mihi non dedisti; illa autem non intermisit pedes meos osculari: aquam mihi ad pedes non dedisti; illa lacrymis suis lavit mihi pedes: oleum mihi non dedisti; illa unxit unguento. Propter quod dico tibi: di
Abbreviated transcription (Latin):
gebat. Suꝑflua uia necessaria fuunt t. si
itde fueris obsecutus. pedibꝰ dñi. Ergo illa:
curari uolebat conscientia magni iuilne¬
ris.S nũqͥd magnũ uuluꝰ. & parinis meb¬
cus : pharisei aut̃ nolebant setangi ab ini¬
mundis: iutabant omnẽ contactũ peccato¬
rũ. Et si sorte qͣndo necessitate tangebantur.
tantum se s & uasa sua. lectos suos. calices. parap¬
sides. sic̃ dñs i euangłio cõmemorat. Ciun gͦ ille
phariseus nosset hanc mulierem: quȩ utiq
si adpedes ipsius pharisei accederet repelleret
eam ne sc̃itas eiꝰ pollueret᷑. habebat enim eã
in corꝑe: ñ incorde. Et quia eã ñ habebat in
corde. ⁊itiq falsam habebat in corꝑo. Quiagͦ¬
ule repulsus ẽẽt. cum hoc dñs ñ fecit: exifti¬
mauit eum nescire quȩ illa c̃ẽt. ce dixit aput
semet ipsum. Hic si c̃ẽt ꝓpħa: sciret quȩ mu¬
lier accessit illi adpedes. Non dixit reppulis¬

Expanded text:
rgebat. Superflua tua necessaria fiunt tibi, si rgebat. Superflua tua necessaria fiunt tibi, si inde fueris obsecutus pedibus Domini. Ergo illa curari volebat, conscia magni vulneris. Sed numquid magnum vulnus, et parvus medicus? Pharisaei autem nolebant se tangi ab immundis, vitabant omnem contactum peccatorum; et si quando forte necessitate tangebantur, tantum se, sed et vasa sua, lectos suos, calices, paropsides, sicut Dominus in Evangelio commemorat . Cum ergo ille pharisaeus nosset hanc mulierem, quae utique si ad pedes illius pharisaei accederet, repelleret eam, ne sanctitas ejus pollueretur; habebat enim eam in corpore, non in corde; et quia non habebat eam in corde, utique falsam habebat in corpore: quia repulsurus esset, cum hoc Dominus non fecit, existimavit eum nescire quae illa esset, et dixit apud semetipsum, «Hic si esset propheta, sciret quae mulier illi accessit ad pedes.» Non dixit, repulis
Abbreviated transcription (Latin):
risei qui dum inuitauerat: q̃nao mulier a¬
la quȩ erat in ciuitate peccatrix uenit & acces¬
sit ad pedes.eiꝰ. Illa impudica q̃dam fronto¬
sa ad fornicationẽ. frontosior ad salittẽ: irru¬
pit in domũalienã. s ille qui ibi discũbe¬
bat ñ erat alienus. Non extranea quẽlibet
conuiua: s ancilla dñm siũ secuta ẽ. Acces¬
sit adpedes: quia eiꝰ uestigia seqͥ cupiebat.
Lauit lacrimis: tergit capillis peles xp̃i. Q
dũ. Qũñ speciosi pedes eorum qͥ anniuitiant
pacem. qͥ amuinitiant bona: Pedes gͦ dñi qͣn¬
ti susceper̃. ut suscipiendo uistũ in nomine
uisti. mercedem iusti acciꝑent: Et suscepet̃
acciꝑent. Et quicũq potũ dedit inqͥt un
ex mitummis istis calicem aque frigiaȩ tan¬
tũ in nomitie discipłi: am̃ dico uob̾ ñ ꝑdet
mercedẽ suam. Qui gͦ tali humanitate pe¬
des dm̃i suscepit. quid ĩpeudit. nͥ quȩ habe¬
bat indomo suꝑ flua: Merito quia capilli
quasi suꝑflui st̃: inde illa pedes añi aet̃¬

Expanded text:
um invitaverat, quando mulier illa quae erat in civitate peccatrix, venit et accessit ad pedes ejus? Illa impudica, quondam frontosa ad fornicationem, frontosior ad salutem, irrupit in domum alienam. Sed ille qui ibi discumbebat, non erat alienus. Non extranea quemlibet convivam, sed ancilla Dominum suum secuta est. Accessit ad pedes, quia ejus vestigia sequi cupiebat; lavit lacrymis, tersit capillis. Pedes Christi dum? «Quam speciosi pedes eorum qui annuntiant pacem, qui annuntiant bona» ! Pedes ergo Domini quanti susceperunt, ut suscipiendo justum in nomine justi, mercedem justi acciperent; et susceperunacciperent! «Et quicumque potum dederit,» inquit, «uni ex minimis istis calicem aquae frigidae, tantum in nomine discipuli, amen dico vobis, non perdet mercedem suam» . Qui ergo tali humanitate pedes Domini suscepit, quid impendit, nisi quae habebat in domo superflua? Merito quia capilli quasi superflui sunt, inde illa pedes Domini dete