comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stato genitoꝵ scd̾prius a nob̾ tcm̃ mo¬
uũ fur beredes hoc cõdẽ ualente si
⁊̃ postquã pͥus dimiserit cõiugeor
incesse sibi copłatam alterĩ duxi̾t
scd̃ leges uorem filus eis ⁊ et pͥore eri¬
stentib ⁊ postea exlegitima procretis.
sic em̃ prius tͣpẽclem̃tie uincimus.
dote quippe p̃cedente mulierdan¬
tri. si aũt urorẽ nondunis it intra
duos annos exquoler publice fui̾t
insinuata ⁊ ipt̃ catat sua sub̾a ⁊ mu¬
liẽr gote ⁊ supͣdicta fiat pena. tales¬
qr filu nichil ex pat̾na sub̾a habebt̃.

Expanded text:
stato genitorum secundum prius a nobis dictum modum fieri heredes. Hoc eodem valente, si etiam postquam prius dimiserit coniugem inceste sibi copulatam, alteram duxerit secundum legem uxorem, filiis ei et ex priore existentibus et postea, ex legitima procreatis. Sic enim prius tempus clementia vincimus: dote quippe praecedenti mulieri danda. Si autem uxorem non dimiserit intra duos annos, ex quo lex publice fuerit insinuata, et ipse cadat sua substantia et mulier dote, et sub praedicta fiat poena; talesque fi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus facte.⁊ nõ offententes legẽ. ⁊
filu m̃oriant᷑ tres quid̃ ꝓtes hredita¬
tis undiq inculpabilib ⁊ innorus
relinqui filus nisi aliqd offendant.
aliut quit̾ tos indignos patris scõ
legem successione trmostrat qͣrta
uo̾filus iniutiam quid passis inno¬
xuis tam̃ teunquere liceat. ⁊ ip̃is in¬

Expanded text:
 non offendentes legem, et filii inde oriantur, tres quidem partes hereditatis undique inculpabilibus et innoxiis relinqui filiis, nisi aliquid offendant aliud, quod eos indignos patris secundum legem successione demonstrat; quartam vero filiis iniuriam quidem passis, innoxiis tamen relinquere liceat, et ipsis in
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝑ nullũ motũ tpẽ aucto. festinã¬
tib aut̃ t̃ꝑis ꝓpetut inuicẽ trnscẽ¬
dere cucinos ⁊ imꝑium cura ⁊ deuo¬
tione nemine licentiã hñte ueq pe¬
n impetrabit petita ꝓcadẽ aut peti

Expanded text:
hoc per nullum modum aut tempus aucto, festinantibus autem ipsis perpetue invicem transcendere circa nos et imperium cura et devotione; nemine licentiam habente neque peneque impetrabit petita, pro ea
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ qui ccͣtum cũ eocelebrauerunt¬
cũ ccͣrerũt. ¶ Sĩaut creditor ĩpi¬
gnore corporali elegĩt acciꝑe rẽ mi¬
mobilẽ eccĩsticã aut ꝓtocsocã indo¬
nib forsan. aut suburbanis aut
agris aut ortis. aut ciuilib partib
aut rusticis aut mãcipus ⁊ dede¬
rit aur̃ obhoc cadat creditor ⁊ habr
lũctũ ꝙ mutuũ accepit scĩssima
eccã aut uenerabis domus ꝙ mu¬
tuatũ est. auꝵ. ⁊̃ hic ccͣ celebranteo¬
aut ꝓtochotrofiuĩ. aut p̃sulẽ mo¬
nasteru aut assisterus ã alioꝵ uene¬
rabiliũ collegioꝵ creditori actioẽ
manẽte. husomĩb ⁊̃ inabbissis

Expanded text:
contractum cum eo celebraverunt. Caput VI Si autem creditor in pignore corporali elegerit accipere rem immobilem ecclesiasticam aut ptochicam, in domibus forsan aut suburbanis aut agris aut hortis aut civilibus panibus aut rusticis mancipiis, et dederit aurum ob hoc, cadat credito, et habeat lucrum, quae mutuum accepit, sanctissima ecclesia aut venerabilis domus quod mutuatum est auaut ptochotrophum aut praesulem monasterii aut asceterii aut aliorum venerabiliam collegiorum creditori actione manente. His omnibus etiam in abbatissis
Abbreviated transcription (Latin):
quoq sei it. aꝑte qui pocunus aut
i sicerotũ ueniat. non solumca¬
dut epãtu .s. neq prior er ie lnque¬
tur ordo p̃spt̾u forsitam aut diaco¬
natus amutit. ⁊ etiam ulludiamit¬
teti ut pote decẽtia iñdigne ꝯcupiscr¬
no. ⁊ omĩs acercotaliercluditur or¬
dine Oportet.aut̃ impõ ordinatio¬
nis tpe.quu imponit eam illicoraz
omĩfideli ppło sc̃issime ecc̃t. hec oĩa
prediceret.ut agnoscens eum ꝑ¬
onña que pͥus dcã sunt a nobis brẽ
ad sacrã remordueat ordinationẽ
ut ⁊ ille corãomĩb lec audiens nõ
dicat ꝯscium se eẽ alicuiuis illicitoꝵ
ei nõ prius mereat᷑ ep̃tus ordina¬
tionẽ quãcrimm itio querimoni¬
aꝑsiãt. ⁊ appareat undiq innoxiꝰ.
ꝙ si ⁊̃ post huumodi ꝯtradictionẽ
non passus is quiordiationem
faicit legitimãeramm itionẽ im¬
poni cãẽ currat ad ordinatione.

Expanded text:
iaconus aut ad sacerdotium veniat, non solum cadet episcopatu, sed neque prior ei relinquetur ordo, presbyterii forsitan aut diaconatus. Amittit etenim etiam illud, utpote non decentia indigne concupiscens, et omni sacerdotali excluditur ordine. Oportet autem in ipse ordinationis tempore, qui imponit eam illi, coram omni fideli populo sanctissimae ecclesiae haec omnia praedicere, ut agnoscens eum omnia, quae prius dicta sunt a nobis, habere, ad sacram eum deducat ordinationem, ut et ille coram omnibus haec audiens non dicat conscium se esse alicuius illicitorum ei, non prius mereatur episcopatus ordinationem, quam examinatio, querimoniarum fiat, et appareat undique innoxius. Quodsi etiam post huiusmodi contradictionem non passus is qui ordinationem facit legitimam examinationem imponi causae, currat ad ordinationem,
Abbreviated transcription (Latin):
si młr offitio unacũ suao udice cir¬
cafiscilia ꝑiculũ sustinẽte. ¶ ꝯlli
quoq iudici penitꝰ ꝯcedims. neq
cuuli n militarimittẽ ꝑciuitates
ꝓuincie. quib p̃sidet eos qui uocã¬
tur loci ẜuatores scientib. qr si quit
tale feccrint ipĩcatent ad minist᷑¬
uonẽ p̃sum̃tes. alios in suũoffm̃
ssimocomite orientis ⁊ inclarissiõ
iudice. ⁊ illic enĩunã ad ministra¬
tionẽ utrãq facimus hñte quidẽ

Expanded text:
similiter officio una cum suo iudice circa fiscalia periculum sustinente. Caput IV Nulli quoque iudici penitus concedimus neque civili neque militari mittere per civitates provinciae quibus praesidet eos qui vocantur loci servatores: scientibus quia, si quid tale fecerint, ipsi cadent administratione, praesumentes alios in suum officssimo comite Orientis et clarissimo iudice. Et illic enim unam administrationem utramque facimus, habente quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ta lex est deecti. asticis alienationib
cã quadã correctioẽ credidimꝰ ¶bana¬
stasio quoq pie memorie scripta
quedũdet᷑alib lexe᷑ . n similis pͥori.
⁊ oio m̃inꝰ bñs effusa nãq ploca foris
posita nicħ̾ominꝰ mãsit ĩꝑfecta eo
q at solũ sacerdotiũ ⁊ diocesĩ respiti¬
at. cõstituta sub beatissimo patriar

Expanded text:
ta lex est de ecclesiasticis alienationibus, eam quadam correctione credidimus. Ab Anastasio quoque piae memoriae scripta quaedam de talibus lex est, neque similis priori et omnino minus habens. Effusa namque et per loca foris posita nihilominus mansit imperfecta, eo quod ad solem sacerdotium et diocesin respiciat constitutam sub beatissim
Abbreviated transcription (Latin):
liora tet. cui płrma deus deoit hr̃e. ⁊
sitͣas. uñ siquitẽ tale fiat.⁊ prãgł¬
matica ꝓ ͣserit forma p̃cipiens imꝰ¬
pͣio bare aliquid taliũ reꝵ ⁊ re co¬
pensauit moxrẽ meliorẽ ⁊ubri¬
orẽ ⁊ utiliorẽ. sit ea ꝑ mutatõ quo¬
fuit. nullã metuentes penaꝵ que
alcone pie memorie int̾imnat᷑¬

Expanded text:
liora det? cui plurima deus dedit habere et ensitas. Vnde si quid tale fiat et pragmatica processerit forma praecipiens imperio dare aliquid talium rerum, et recompensaverit mox rem meliorem et uberiorem et utiliorem, sit ea permutatiosint, nullam metuentes poenarum, quae a Leone piae memoriae intermina
Abbreviated transcription (Latin):
titate̾ ueri reditus illius qui ẽphi¬
teosi m accipiut̃ p̃stantes husqui
reb quid̃ pritẽ scĩssime maioris
ecc̃e p̾sidebantideoq nos inqua¬
quidẽ usqr ad ꝑsonas tres ẽphitec¬
sim fieri accipientis. ⁊ ouoꝵ alioꝵ

Expanded text:
tus illis qui emphyteosin accipiunt praestantes ii qui rebus pridem sanctissimae maioris ecclesiae praesidebant. Ideoque nos in quaquidem usque ad personas tres emphyteosin fieri, accipientis et duorum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpetrne. iut sepe rita ãpea sanc¬
imus. Si qmdo ꝓpt̃ ecciasticã oc¬
eccĩs lesionis occoncm fieri. tamĩ
multis ab ipĩs factis nec ñ inꝑeg̾
babitatioẽ nõ habłi ꝯstituta. ⁊ ũ¬
lesionẽ scissimis occͣus inferentẽds.¬

Expanded text:
impetrare autem sperata. Propterea sancimus, si quando propter ecclesiasticam ocecclesiis laesionis occasionem fieri, tam inmultis ab ipsis factis, nec non in peregre habitatione non habili constituta, et unlaesionem sanctissimis
Abbreviated transcription (Latin):
ceptis Ĩclarissimos ꝓuĩciaꝵ uidices.
ut ⁊ ipĩque fuit inspicientes nõ ꝑmit¬
tant aliq extra hoc q a nobostitutum
est ficri. Imminebit enieis ⁊̃ pena .u.
uidentes nõ nũti auerĩt. aut sedi tue
ãmꝑlo. ut undiq decẽs ornatus ordi¬
nationis gradui cõẜ uetur scrĩpta cum

Expanded text:
clarissimos provinciarum iudices, ut et ipsi quae fiunt inspicientes non permittant aliquid extra hoc quod a nobis constitutum est fieri. Imminebit enim eis et poena quinque videntes non denuntiaverint aut sedi tuae aut imperio: ut undique decens ornatus ordinationis gradui conservetur. Scripta cum
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus ⁊ selicissimo nrõ au̾tint
erercitu ⁊ reliquas cunales ad ĩpleãt
functiones. qr nõ oportet alia tẽptari
tuam celsitudmẽ quo modo cirea cu¬
riales uiius cuiusq ciuitatis pronĩ¬
tie quã p̃bcri uolumus istis. ⁊atua
celsitudine acingłi sem ꝑsuccessoribꝰ
qua pp̃dum codicillos tederis ad mĩ¬
strationes accerpientib ateaut p̃scn¬
te hoc eis tuamtenũtiatime uoluoꝰ
sedem ut cum alib cẽmferat fauorẽ
racsopenitus ab eis accipic̃s. ꝓhibert̃
aute ⁊ab alus eis afferitupna. ⁊agn¬
cm̃cunalib ꝑcere te uolumꝰ. ita ⁊ de¬
fensoꝵ castigare ⁊ retinere iuaria
sĩcimus. ⁊ abcis p̃sumere accipere
anrĩs subicctis nisiscõ qd̃ eis minist¬
rit res publicas. aur sinõ est aliqd̃
eis publicũ solatiũ quantũ inculpa¬
bilis antiquitas tefiui. ut aspon¬
ta ncis ipĩ magis qmabinutis acci¬
print ⁊ hoc porũ ⁊ quantũ eis ad me¬
diocrẽ suffitiũt guẜnationẽ. ociat̃

Expanded text:
elicissimo nostro utantur exercitu, et reliquas curiales adimpleant functiones: quia non oportet talia attentari tuam celsitudinem, quomodo circa curiales uniuscujusque civitatis provinciae, quam praeberi volumus istis, et a tua celsitudine, ac cinguli semper successoribus. Quapropter dum codicillos dederis administrationes accipientibus a te, aut praesente, hoc eis tuam denuntiare volumus sedem, ut curialibus omnem ferat favorem, nihil penitus ab eis accipiens. Prohibeantur autem et ab aliis eis afferri damna, et agnenim curialibus parcere te volumus, ita et defensorum castigare et retinere avaritiam sancimus, et ab eis praesumere accipere a nostris subiectis nisi secundum quod eis ministrat publica res, aut si non est aliquod eis publicum solacium, quantum inculpabilis antiquitas definivit: ut ab spontaneis ipsis magis quam ab invitis accipiant, et hoc parum et quantum eis ad mediocrem sufficit vitae gubernationem. Sciant
Abbreviated transcription (Latin):
tuoiracet exilio nullã ei clem̃tiã
neq ꝑreusionẽ participans. ipõs
quoq maximos iudices qui ad
hec accedut ⁊ mĩstrãt talibreũs.
aut ꝯfici ap̃semet ipõs monum̃¬
ta ꝓ ꝯfirmatione taliũ donatio¬
nũ aut alioꝵ actuũ patianti᷑ et

Expanded text:
tuo tradit exilio, nullam ei clementiam neque reversionem participans. Ipsos quoque maximos iudices, qui ad haec accedunt et ministrant talibus causis aut confici apud semet ipsos monumenta pro confirmatione talium donationum aut aliorum actuum patiuntur, et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ manifesta faciat deo amabilibus
metro politis que a nob̾ ꝯstituta sut̃.
Illi quoq rursus ⁊̃ ipĩ ꝓponat ea in
metro polita scĩssima ect᷑a. ⁊ ꝯstituus
subse epĩs hec faciant manifesta. il
hoc faciat manifesta uniusotp̃re ccͣhe᷑¬

Expanded text:
ifesta faciant deo amabilibus metropolitis, quae a nobis constituta sunt. Illi quoque rursus etiam ipsi proponant ea in metropolita sanctissima ecclesia, et constitutis sub se episcopis haec faciant manifesta, illhaec faciat manifesta, universo tempore c
Abbreviated transcription (Latin):
iacẽt ertalieleuan angustia non
ualentes. iteoq hoc uideant scĩssimi
patriarche.⁊ metropolite ⁊ reliqui
agunt᷑ dicentes approbemꝰeos qui
nrãm legẽ mlittis positã apd̃ se¬
metipõs ostenderũt.ad impleri o¬

Expanded text:
iacent, ex tali elevari angustia non valentes. Ideoque hoc provideant sanctissimi patriarchae et metropolitae et reliqui aguntur discentes, approbemus eos, quia nostram legem in litteris positam apud semet ipsos ostenderunt operi
Abbreviated transcription (Latin):
nandus ept̃ aut ermonachis aut
uita test m bomi ⁊ honestus ⁊ głia
fruens bona. ⁊ hoc funtum̃̃tum põ¬
tificatus deponẽs.mnime sue d ⁊̃
opetens est ueͣ ᷤᷤ abiles ⁊ undiq ꝓ¬
batas leges regłas. inte ordina¬
tionẽ quas iecta tiniuolata nrã
suscipit fides ⁊ catholica dei apłica
stodue ⁊agere et que sangqre re¬
gule sanccierũt. ⁊ si quid̾ declara

Expanded text:
nandus episcopus aut ex monachis aut vita testimonii boni et honestus et gloria fruens bona, et hoc fundamentum pontificatus deponens animae. Sed etiam les et undique probatas legere regulas ante ordinationem, quas recta et inviolata nostra suscepit fides, et catholica dei apostolcustodire et agere, quae sacrae regulae sancierunt. Et si quidem declara
Abbreviated transcription (Latin):
sanccitum est. quas dudum cohẽt¬
tes iuorib nõ pftiscrutam̃. omẽ
p̃ceritum telinquẽtes deceto aũt
nulli pmittentes apositione legĩs
urorẽ hñti talem ĩponiordinatio¬
nẽ q̃nilegem ⁊ nũc renouamus.
ne forte si p̃ter hoc aliquid fiat: ⁊
ipẽcatat asacerdotio ⁊ ordinantẽ

Expanded text:
sancitum est, per quas dudum cohaerentes uxoribus non perscrutamur, omne praeteritum relinquentes, de cetero autem nulli permittentes a positione legis uxorem habenti talem imponi ordinationem. Quam legem etiam nunc renovamus, ne forte, si praeter haec aliquid fiat, et ipse cadet sacerdotio et or
Abbreviated transcription (Latin):
sisco. sienĩmantiꝗs legib uirginibꝰ
illis que ncoꝵ errort̃ uocabunt᷑ in
orus incũbebat dãp nilcortuptis
quo mõ nõmagis nos mnbus que
adcogłificant᷑ disiinimꝰ pudiciam.
que quã maxiẽ mulieres ornat. cõ¬
ẜuari uolentes ꝯpeters uencribili¬
bidiaconissis. ui ꝙ decet nature: cu¬
stodiant ⁊ ꝙ debet᷑ sacei totio ꝯẜuẽt¬
ros nullo mõderelinquere saccrdo
lẽctor fust aliquis n hũc relinquẽ
pͥstinũ sebema. ⁊ ad altam migͣre
uitã scientẽ. qr sitale aliꝗd̾ elegerit¬
ẜm ꝙiam a noẜ̾ sancitũ est. aut in
curiam cũ suba. aut sbinopia degẽs
moꝵ csicoꝵ ordinatões. ꝙ enĩ actenꝰ
gestũest.licet corrigi oporteret.s¬

Expanded text:
sco. Si enim in antiquis legibus virginibus illis, quae in eorum errorem vocabantur, mortis incumbebat damnum corruptis, quomodo non magis nos in his, quae a deo glorificantur, definimus, pudicitiam, quae quam maxime mulieres ornat, conservari volentes competens venerabilibus diaconissis, ut et quod decet naturae custodiant et quod debetur sacerdotio ros nullo modo derelinquere sacerdotlector fuerit aliquis, neque hunc relinquere pristinum schema, et ad alteram migrare vitam, scientem quia, si tale ali iam a nobis sancitum est aut in curiam cum substantia, aut sub inopia degens morum clericorum ordinationes. Quod enim hactenus gestum est, licet corrigi oporteret
Abbreviated transcription (Latin):
pnter existens aut ⁊̃ filior nataliũ
pat̾ legitimasec̃ nuptias. ⁊ filios uł
ꝓcedentes uł cõceptos legitimos ei
cẽ sanccimꝰ. ⁊ licet nõ nascat ur. po¬
stea filu ei. aut ⁊̃ nati moriant᷑ ni¬
csominꝰ pͥor soboles legitima ꝯfistit.
affectus enicirea filios itaci ꝓcedẽs
quieũ ⁊ ad totale uocauit instrumtũ
ipẽ tedit scd̃is filus occoẽm qui poste¬

Expanded text:
pater existens aut etiam filiorum non talium pater, legitimas esse nuptias et filios vel praecedentes vel conceptos legitimos ei esse sancimus. Et licet non nascantur postea filii ei, aut etiam nati moriantur, nihilominus prior soboles legitima consistit. Affectus enim circa filios ita ei procedentes, qui eum etiam ad dotale provocavit instrumentum, ipse dedit secundis filiis
Abbreviated transcription (Latin):
ad boc ipm̃ assumant᷑ testes ꝓfaci¬
end solutione aut iuatno ͫ ͣ ^ e ali¬
cui iam solutionis. ⁊ cõfessione eius
qui pecunias accep̃. testimoniũ ꝓbi¬
beant ut ifide digni cõstituti. aut
⁊̃ eͣiusa testimo nu forte faciant ma¬
ni festã. ħ aũt̃ iiau ͣ⁊ ex transitu pro¬
bibita testimonia nlła moĩs omĩb
uilere ratioẽ᷑ ⁊ huimodi quedã fin¬
aliꝗdꝰ ⁊ iudicando inuenimus eoq᷑
multe pecunie dicant᷑ solute᷑ tabus¬
laru duotm̃ modo hoc dieint audis¬
se se teste ꝑ̃sente nłło ⁊ debitu᷑ in sẽ¬
ptis cõstiuituͤ ⁊ fagͥente sc̾ribe ẽx hoc
sciente ⁊ ualente per ꝓpͥas uita̾s hec
manifesta facere Euid er illo odio ha¬
rentes occasio nẽ p̃sentis accipimus
legͥ  ⁊ itm̃ ad ductus ẽ. iliꝗs aluiis sim¬
ilis calumpnianti. ⁊ p̃sentib testi¬
bad hec corãtabulario deposuit ap̃
semetip ĩndebitaeẽ ⁊ isquid̃ ꝗ mer¬

Expanded text:
oc ipsum assumantur testes, ut pro facienda solutione aut memoria factae alicuius iam solutionis et confessione eius qui pecunias accepit testimonium perhibeant viri fide digni constituti, aut etiam causam testimonii forte faciant manifestam. Haec autem inania et ex transitu perhibita testimonia nulla modis omnibus valere ratione, et huiusmodi quaedam finaliquid in iudicando invenimus, dum eo quod multae pecuniae dicantur solutae, tabularii duo tantummodo hoc dixerunt audisse se, teste praesente nullo et debito in scriptis constituto et fatente scribere ex hoc sciente et valente per proprias litteras haec manifesta facere. Quod ex illo odio habentes occasionem praesentis accepimus legis. Et iterum adductus est aliquis alius similis calumnianti, et praesentibus testibus ad hoc et coram tabulario deposuit apud semetipsum debita esse; et is quidem qui mer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutꝰ si quit̃ ex natiutate ĩpłct¬
rõe ut si apparuĩt fortune ẜ uił eẽ
eius testimoniũ ac si neq datũ fuit
ita sitꝰ. siuo̾ lib̾tum sedicat cõpella¬
tur demõstrare pͥmũ instrum̃tu
in qͦpio lib̾tatẽ pͣcepit ⁊ sic testet̃¬
iutent̃ ur᷑auĩt testatio quid̃ scribe¬
bat᷑. non mõstrato uõmanumissi¬
dicat odiosum p̃sentẽ ad testimoĩ
crmiunalis it̃ eos lis mouet᷑. noͣ as¬
sit ad testimoniũ quiusq adẽo in¬
fectus est donec decrimine iudicet᷑.
siuo alit᷑ odiosus ec dicit᷑utꝯuẽ¬

Expanded text:
x nativitate, impleaione, ut si apparuerit fortunae servilis esse, eius testimonium ac si neque datum fuerit ita sit. Si vero libertum se dicat, compellatur demonstrare primum instrumentum in quo libertatem percepit, et sic testetvidenter iuraverit, testatio quidem scribatur, non monstrato vero manumissidicat odiosum praesentem ad testimonium criminalis inter eos lis movetur, non adsit ad testimonium qui usque adeo infestus est, donec de crimine iudicetur. Si vero aliter odiosus esse dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
sum utriusq partis sublata. Et kit
aut apt̾ locoꝵ defensores aut apud
clarissimos ꝓuintiaꝑ uidices aut
forte ut assolet bic ap̃ iuiꝵ clarissi¬
mũ magistrũ ce̾nsus ingrediunt
ccͣ leg̾es aut alit̃ lesi aut cũpisig¬
ti testes uolentes ꝓduce̾ ut nõ in ft¬
stm̃ opponat᷑ eis ꝙ ab una pa̾tre ge¬
stasũt oportet ⁊ illo incuutate cõ
stituto inq̃testationis dant᷑. id moĩ¬
tũ aiuidice siue defensore p̃senͣtẽ
eẽ ⁊ iudire ad testationes. suio̾ no¬
uũt aduenire s respu̾it. ut ex hoc er
una ꝑte testimoniadent᷑ ut ẜms̃¬

Expanded text:
sum utriusque partis sublata. Caput Iaut apud locorum defensores aut apud clarissimos provinciarum iudices aut forte ut adsolet hic apud virum clarissimum magistrum census ingrediuntucontra leges aut aliter laesi aut damnificati testes volentes producere: et ut non in posterum opponatur eis, quod ab una parte gesstitutum in qua testationes dantur, admonitum a iudice sive defensore praesentem esse et audire adtestationes. Si vero noluerit advenire, sed respuerit, ut ex hoc ab una parte testimonia dentur, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
rũtamusq ad.le. untias oiõeis re¬
linquati sciensqr qr si reliquerit mi¬
nus alege moĩs oĩb supplem̃tũ st̾e
fiet. illi uo̾ siuolu̾nt curiales fiant.
siuõ aliqui. quid elegat̃. aliqui noͣ
refutat̃ ad cos qui eugut refutanͣti¬
ũuen̾ant porticẽs. siu̾o oe retinu¬
erintitẽtanquã filus nõer istantib
ita iadcuriã ueniat̃ . ix. u̾tie od̃. siuõ¬

Expanded text:
rumtamen usque ad novem uncias omnino eis relinquat, sciens quia si reliquerit minus, a lege modis omnibus supplementum substantiae fiet. Illi vero si voluerint, curiales fiant; si vero aliqui quidem eligant aliqui vero refutent, ad eos qui eligant refutantium veniant portiones. Si vero omnes renuerint, tunc tamquam filiis non existentibus ita ad curiam veniant
Abbreviated transcription (Latin):
trałtiuit aut adu̾sario hoc fatiente
ipẽ disputatõnẽ acceꝑit ⁊ er hoc
didiscĩt restificata nõ heb omĩno
gem ut siꝗs hiclite cecerter opor¬
ban licentiĩ hr̃e uidice hoctecernẽ

Expanded text:
iente ipse disputationem acceperit et ex hoc didicerit testificata, non habebit omnino gem, ut si quis hic litem exercet, oporbari, licentiam habere iudice hoc decern
Abbreviated transcription (Latin):
testib sũt qͣntum possibłe est nob̾
coraͣgentes ad huc ꝓpͥus ⁊ sinctius
lites agip̃ꝑamus ꝑ quas ⁊ cognitio¬
nes fieri aiioicib omĩb duumtiis
ꝓpositis crͣmgłiis sanctimus ⁊ us¬
uirandũ subne⁊ pͦulsantes ⁊ pu¬
lsatos ⁊ uocitos p̃cipimꝰ ubiq dnĩ¬

Expanded text:
testibus sunt quantum possibile nobis est corrigentes adhuc purius et sanctius lites agi praeparemus; per quas et cognitiones fieri a iudicibus omnibus divinis propositis evangeliis sancimus et iusiurandum subire et pulsantes et pulsatos
Abbreviated transcription (Latin):
defensorẽ aut apd p̃sidẽ testificatoĩ¬
b exint̾solutioẽ iudicantis datisuͭ
ubi ⁊ uł ꝯtestata est ut q̃m admod̃
hic ĩpuncia ap̃ iudices aut defenso
hucteneat ⁊ ꝑfecta ponnã sit ꝓbati¬
onũ omĩxn facultas cestimoniis ꝗ¬
dem nõ editis n ĩpuincus. sr gestis

Expanded text:
defensorem aut apud praesidem testificationibus ex interlocutione iudicantis datis; iubi et lis contestata est: ut quemadmodum hinc in provincia apud iudices aut defensorhuc teneat, et perfecta per omnia sit probationum omnibus facultas; testimoniis quidem non editis neque in provinciis, sed gesti
Abbreviated transcription (Latin):
nate ⁊ ecclucut᷑ ꝓpt̃ et̃itionẽ testiũ¬
adiectio ¶hec oiã inpecimiarus
questionib intelligentes. Incri¬
minalib enĩiquibi demagnis ẽ
ꝑiculũ oĩb modis ap̃iudices p̃sen¬
tari testes ⁊ que sut eius cõgnita e¬
docere. ubi ⁊ torm̃toꝵ forsaner̃ tp̃s

Expanded text:
a et excludatur propter editionem testiadiectio. Haec omnia in pecuniariis quaestionibus intellegentes; in criminalibus enim, in quibus de magnis est periculum, omnibus modis apud iudices praesentari testes et quae sunt eis cognita edocere, ubi et tormentorum forsan erit tempus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiã ⁊ trpositionẽ ⁊ subscrĩptio¬
nẽ tenqͣ suio nõ huiꝰmodi ꝯstituti
testes sint quãles p̾demedirimus.
⁊ sup̃plicus eos subdi p̃cipimꝰ. suioͣ
¶Siuõ quidẽ contraria aꝑtedicant
sib̃i aut alt̾utris cestificent᷑ mariẽ
uidices hoc aĩadueitẽ ⁊ siueritiora
adigniorib fide. płimis dieta fui̾nat
cõsiderentisiuõ astũ apparui̾nt ma¬
lignantes ⁊ex hoc incidentes inꝯitari¬
etatẽ. n ĩmunes eos terelinqui. nͥ
Emaliquẽ errorẽ fortuitũ ⁊ nõ austu
cõtraria dicentes demostrent᷑. ¶ qr

Expanded text:
 subscriptionem tenere. Si vero non huiusmodi constituti sunt testes quales pridem ediximus, et suppliciis eos subdi praediximus. Si vero quidam aperte contraria dicant sibi aut alterutris testificentur, maxime iudices hoc animadvertere, et si veraciora a dignioribus fide et plurimis dicta fuerint considerent. Si vero astu apparuerint malignantes et ex hoc incidentes in contrarietatem, neque inmunes eos derelinqui nisi secundum aliquem errorem fortuitum et non astu contraria
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ ut inpocuniarus causis nolen ͦ: ẽ¬
tes testifican illos nõ ꝯpellendos
testimoniũdare quiante medrato¬
res factisut̃ ipĩs. ⁊ quita abutunt᷑
hoc ⁊ testimonio uolũt uti sanctimꝰ
siutraq pars cõsentiat ꝙ ⁊ medrator

Expanded text:
gem, ut in pecuniariis causis nolentes testificari illos non compellendos testimonium dare qui ante mediatores facti sunt ipsis, et quidam abutuntur hoc et testimonio nolunt uti, sancimus, si utraque pars conse
Abbreviated transcription (Latin):
ininascuł ⁊ aliã inferinis ẜmhoc
ponimꝰ legẽ portet enĩ ꝑ omiẽmui¬
am subtilititẽ simłq pietatẽ tnsi¬
re. siquis igitur hñs filios legitimos
relinquat. nat᷑aͣles ab intestato ni¬
cħ quid̃ eis eristere omnino uolumꝰ.
pasci uõ nat᷑ales a legitimis ut decet

Expanded text:
asculis et aliam in feminis secundum hoc ponimus legem. Oportet enim per omnem viam subtilitatem simulque pietatem transire. Si quis igitur habens filios legitimos relinquat et naturales, ab intestato quidem nihil eis existere omnino volumus, pasci vero naturales a legitimis sancimus, ut decet
Abbreviated transcription (Latin):
hiꝰ terogatõne ꝑdigͣnitatt  aut m̃u¬
litie. aut diutiaꝵ aut officu cͤam.
aut si ñ tales ꝯsistunt crũtroq tñ qr
sũt fide digni testimomͣm ꝑhibͥe.
⁊ nõ quosdã artifices iͦgnobiles no ẜ¬
q uilissimos nec uintus obscuros ad
testimoniũ ꝓcece̾. s nt siqua debis
dubitatio fui̾t possit facile demõst̃

Expanded text:
nitatis aut militias aut divitiarum aut officii causam, aut si non tales consistunt, ex utroque tamen quia sunt fide digni testimonium perhibere, et non quosdam artifices ignobiles neque vilissimos nec nimis obscuros ad testimonium procedere, sed ut si qua de his dubitatio fuerit, possit facile demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ naturiles manentes ꝓmẽnt᷑ hu¬
manitatẽ ⁊ quomõ ⁊ ip̃i ꝯ petent̃
bonoritisũt abcoꝵ qui neq natales
digni sũt cõ mumone segregati. que
igit᷑ placuerũt nob̾ ⁊ ad hͦunũ me¬
delam atq nature supplem̃tũ ꝑ h q̃c
legẽ decreta sut̃. tua sublimitas faci¬
at oĩb manifesti u gramatib ꝓpoĩ¬

Expanded text:
 naturales permanentes promerentur humanitatem, et quomodo etiam ipsi competenter honorati sunt ab eorum qui neque naturales digni sunt communione segregati. Quae igitur placuerunt nobis et ad hominum medelam atque naturae supplementum per hanc legem decreta sunt, tua sublimitas faciat omnibus manifesta programmatibus p
Abbreviated transcription (Latin):
u excẽpta fuit testimonia tẽptantes¬
ͥ int̃pellationib tiocuis ntĩportu eͥẽ
⁊ uelle ⁊ quat᷑ ceduce̾ testes sanitimꝰ
nrõs uidices hoc marime ꝯsiderire.
⁊ sitertio iã ꝓducnsũt testes. ⁊ ab eo
quitestes ꝑdurit ꝯutente ⁊ editu
accipiente. itm̃ petant᷑ testes hoc mõ¬
oĩo nõ ad eẽ ut pote. susꝑitoe bĩta. ne
forte relictis quid̃ ꝓͥorib t oudũ maĩ¬
festis pp̃eoꝵ testimoĩa factis. ille nͣ d pͣro¬
duetden testiũ. si te p̃cedentib aut nõ
iustificatis additam̃to. aut coꝵ deposi¬
tionib em̃dationẽ desicet Suõdedu¬
cens quid̃ cestes edictionẽ nõdũ acce

Expanded text:
excepta fuerint testimonia, temptantes interpellationibus nobis importuni esse et velle et quater deducere testes, sancimus nostros iudices haec maxime considerare, et si tertio iam producti sunt testes, et ab eo qui testes deduxit concludente et editum accipiente iterum petantur testes, hos omnino non adesse, utpote suspicione habita, ne forte relictis quidem prioribus et dudum manifestis propter horum testimonia factis ille non productionem testium, sed de praecedentibus aut non testificatis additamentum aut eorum depositionibus emendationem desideret. Si vero deducens quidem testes editionem nondum acce
Abbreviated transcription (Latin):
te cõcubine sociata ⁊ filucrei. talibꝰ
indubitatũ est ⁊ ꝯcubine̾ indomo
affectus ⁊ filioꝵ ibitẽ ꝓles ⁊ alim̃¬
tũ damꝰ eis ⁊̃ intestatis parentib de¬
functus duas pat̾ne sube u̾ntias hrẽ
nius filii portionẽ ⁊ mat̾ accipiat.
⁊ hec dicimꝰ siuni ꝯcubine societur
filui domisinti tẽ emĩdamꝰeis ab inte¬
stato addiuꝵ untiaꝵ uocitionẽ. siuiͦ
effusa ꝯcupiscentia ei fui̾t ⁊ ilias suꝑ

Expanded text:
concubinae sociata, et filii ex ea talibus indubitatus est et concubinae in domo affectus et filiorum ibidem proles et alimentum: damus eis et intestatis parentibus defunctis duas paternae substantiae nius filii portionem et mater accipiat. Et haec dicimus, si uni concubinae societur filii ei domi sint. Tunc enim damus eis ab intestato ad duarum unciarum vocationem. Si vero effusa concupiscentia ei fuerit et alias super
Abbreviated transcription (Latin):
cͣiufcm̃ est in fectũmane̾ imposibue
est decetõ aut inoĩdictione sanctimus
equas quideẽ oblationes ipõs aũt me¬
diocria lucraͦ pascisci ut pominu uisti¬
stitim equitatẽq hondremꝰ. si cnĩ aliꝗs
amplius aliodiues cẽlicet ei ꝑalium in¬
odũ legitimũtm̃ ⁊ dͥgm̃tum nris legib
cdem̃tiam p̃bere alio ⁊ nõ ꝑinequ̾alitatẽ

Expanded text:
nfectum manere inpossibile est, de cetero autem in omni dicione sancimus aequas quidem esse oblationes, ipsos autem mediocria lucra pacisci, ut per omnia iustitiam aequitatemque honoremus. Si enim aliquis amplius alio dives est, licet ei per alium modum legitimum tamen et agnitum nostris legibus clementiam praebere alio, et non pe
Abbreviated transcription (Latin):
siquib legitime copłat᷑ uxori alias
suꝑ induce̾ nõ potit matrimoĩo ꝯͥsi¬
stente ⁊ ex his legitimos ꝓcreare ita
ni post agnitã qd̃ diximꝰ mõ ꝯͣcubia
⁊ ex illa fllios dabmm.Si ⁊ aliꝗd opus¬

Expanded text:
si quis legitimae copulatur uxori, alias superinducere non poterit matrimonio consistente et ex his legitimos procreare, ita neque post agnitam quo diximus modo concubinam et ex illa filios dabimus, si
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ mensure. nõeñ altꝰ iustitie ⁊ equi¬
tatis suabit᷑ eitio. smegotiatͥi  alter¬
utõs: circũ ueniant ⁊ uideat᷑ qui¬
dem equas facere stipłattẽs. pro uo̾. aũt
inequales maneant effcũs. non pͥus
q̃ntitate ⁊ oꝵ eãd̾ ꝯsistente irideri
iudeat᷑ undiqͦ lersi ille quid̃ conscribat
duo milia aureos mulier aut forte
scir milia indotẽ offerat ⁊ stipularẽt᷑
os erquarta.ille aut qͥngentos ⁊ mlłe
et cadẽ quarta ⁊ tanꝗͣ meniginate mł¬
to uidect: quarta altĩus qua̾te er iiior

Expanded text:
 iustitiae et aequitatis servabitur ratio, si negotiative alterutros circumveniant et videantur quidem aequas facere stipulationes, pro vero autem inaequales maneant effectus, non prius quantitate datorum eadem consistente; et irrideri videatur undique lex, si ille quidem conscribat duo milia aureos, mulier autem forte sex milia in dotem offerat, et stipulentur os ex quarta, ille autem quingentos et mille ex eadem quarta, et tamquam in aenigmate multo videbitur quarta alterius quartae minor
Abbreviated transcription (Latin):
legio latoĩ dudum nõcrat instudiͭ t¬
um. nec qualib circa hoc fuit huã¬
nitas. s tanqͣm alienigenũ aliqͥd
tini uõ pie memorie ip̃rib inꝯsti¬
tutõnũ scriptũ est libris. ceĩ parila

Expanded text:
legislationi dudum non erat in studium, nec quaelibet circa hoc fuerat humanitas, sed tamquam alienigenum aliquid tini vero piae memoriae temporibus in constitutionum scri
Abbreviated transcription (Latin):
mitiũ dotalib p̃bentib quaꝓpt̃ u¬
nũ amboꝵ fecimꝰ ordinẽ. ⁊ decetõ ca¬
lũpnias płimas abstulimꝰ ꝯstituti¬
onib illud dicentes. ut si us nõha¬
buit filios postea pat dotalia t̃ex
os hãt filios ut cr̃ ei nascerent᷑ fili:
ali ciũs quid̾ forte potestatẽ ⁊ licẽ¬
tiam hũit. sicut ⁊̃ autos au̾fferre¬

Expanded text:
bentibus. Quapropter unum amborum fecimus ordinem et de cetero calumnias plurimis abstulimus constitutionibus, illud dicentes, ut vel si non habuerit filios postea pater, dotalia taos habeat filios. Vt enim nascerentur ei filii alii, casus quidam forte potestatem et licentiam habuit, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd̃ ⁊̃ nrĩ patris dicicõst̾i̾tũtõ ⁊ ne cõtm¬
gat augm̃tũ nom ipã fieri ueritatẽ set
scẽmaticũ ⁊ marĩme inparte mulie¬
ris ⁊ iun creditores srcu scͣribat pͥule¬
gio utens. si quid̃ abui̾nt utrĩq in¬
mobiliores res melius ẽ mmobͣiłib
fien oblatõnẽ quatinus sit palam ⁊
indubitatã q. quid̃ abinitio fuit hoꝵ
aut postea additũ est. si aũt nõutͥrũ¬
qr inmobiles ues fumt mulierẽ onño
ꝑ ĩmobiles rescelebrare augm̃tũ nõ
antiquiores creditores priuiłm innoi¬
qr indubitato augm̃to eristente. uir
aũt ĩ inreb mobilib fatiat augneñ¬
tũ milla enihinc ori t lesio. Sĩaũt
mułr m mobłium uerũ ht̃ sub̾am
in reb mobilib scribat augm̃tu.
Sciat pͥuiłm nõt atiturã nisi iman¬
tiqua sola cote nõ infigurato existẽ¬
te augm̃to. Qd̃ eni abinitiofcm̃ est
intoto siñ suspitione est ꝙ aut postrã
machinatũ est ccͣ creditores hoc ipo t̃n¬

Expanded text:
 nostri patris dicit constitutio. Et ne contingat augmentum non ipsa fieri veritate sed schematicum, et maxime in parte mulieris, et viri creditores circumscribat privilegio utens, si quidem habuerint utrimque inmobiles res, melius est in inmobilibus fieri oblationem, quatenus sit palam et indubitatum, quid quidem ab initio fuit, quid autem postea additum est. Si autem non utrimque inmobiles res fuerint, mulierem omnino per inmobiles res celebrare augmentum, ut antiquiores creditores privilegium undique indubitato augmento existente, vir autem etiam in rebus mobilibus faciat augmentum; nulla enim hinc oritur laesio. Si autem muin rebus mobilibus scribat augmentum, sciat privilegium non habituram nisi in antiqua sola dote, non in figurato existente augmento. Quod enim ab initio factum est, in toto sine suspicione est; quod autem postea machinatum est, contra creditores hoc ipso in
Abbreviated transcription (Latin):
ẜiquẽ offeruatĩ ⁊ successionib hec
sanciuit s boc deiam p̃teritis tñscribi
ideo solũ moto ꝑmisimꝰ. ut c̃os quib
illa forte ꝯstitutõ ꝓdest. ꝙ descentat
coꝵ exm̃ ꝓles nõhac utilitate pͥuare

Expanded text:
quem offeruntur et successionibus haec sancivit, sed de iam praeteritis: quam scribi ideo solummodo permisimus, ut eos quibus illa forte constitutio prodest, quod descendat eorum exinde proles, non hac utilitat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊. ⁊ nõ eẽ inportunã tecetõ nr̃is sub¬
iectis ꝑmittimꝰ. nisiat hoc depositã
solũmodo scrmꝰ. ut siqua utilitas ali¬
quib inde reposita est. hac nõ uideamĩ
ꝑurãs amputart leges. oportet cñisẽ
approbamꝰ ꝯstitutionẽ tẽꝑare quidã
introductã ⁊ ornare positãque. adopti¬
ones nat᷑aliũ ꝓbibuit multã ab sur¬
uelut a uenas quosdã legitimis na¬
turales suꝑ introducẽtes. ¶Reliꝗ¬

Expanded text:
 non esse inportunam de cetero nostris subiectis permittimus, nisi ad hoc positam solummodo sinimus, ut si qua utilitas aliquibus inde reposita est, hanc non videamur per nostras amputare leges: oportet enim semapprobamus constitutionem temperate quidem introductam et ornate positam. quae adoptiones naturalium prohibuit multam absurvelut advenas quosdam legitimos naturales superintroducentes. Cap
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ exlate ductã traperut. ⁊ signũ ue¬
nerabilis enicis uitei scripsisse de fuc̃
cientes. alia quitẽ tedomo testium
alia uõ de coꝵ Eħtu estimauimꝰ opor¬
tere detine. queꝰ itaq dictisut ab
antiquis logis latorib inphibitio¬
nẽ hoꝵ quos suspenderunt testimo¬
nium ꝓhib̾e rata omnia ponimus
⁊ felicissima cuu̾itate ubipłima cõ¬
sistit deo fauente sermoni bonoꝵ¬

Expanded text:
et ex latere ductam traxerunt et signum venerabilis crucis videri scripsisse defunctam cientes alia quidem de modo testium alia vero de eorum statu aestimavimus oportere definire. Quae itaque dicta sunt ab antiquis legislatoribus in prohibitione horum quos suspenderunt testimonium perhibere rata omnia ponimus:et felicissima civitate, ubi plurima consistit deo favente sermoni m
Abbreviated transcription (Latin):
gnatieẽ tredunt̃ ¶Ergo s. mncuen¬
dũ est qui sa cuiiitalegitis efficiant᷑
successoros. si quidẽ habult fiuos
quitilis est. aut nepotes delegitimis
sibi ꝓcreitos urorib ⁊ merito ⁊̃ curi¬
ales ꝯstitutos moĩs oĩbr eis succedat̃
Q dem̃ lẽgilus est ꝓpͥo filio hit̃. ad pa¬
t̃nam successionẽ. suiõ filios hui̾t.¬
⁊ nõcuraes qñq sibi ꝓgenitos tuc̃
legitima m̃sura ueniat ad fiscũ ⁊ curi¬
am. reliq̃ud quanta cũq fuit ad illos
intestatus.ix. quid̃ untias aur curia

Expanded text:
rgo sanciendum est, qui factis ita legitimis efficiantur successores. Si quidem habuerit filios qui talis est aut nepotes de legitimis sibi procreatos uxoribus, et merito etiam curiales constitutos, modis omnibus ei succedant: quid enim legalius est proprio filio ad paternam successionem? Si vero filios habuerit non curiales quandoque sibi progenitos, tunc legitima mensura veniat ad fiscum et curiam, reliqua vero, quantumcumque fuerit, ad illos intestatus, novem quidem uncias curia
Abbreviated transcription (Latin):
dentes aut descendentes exaltare ag¬
natos aut cõgnatos patris. aut illos
aliꝙ hrẽ ꝑticipiũ ad illoꝵ successi¬
onẽ equũ ⁊ eituntes pͥuilegium.
ut sic̃ nec illis sit iste successor. nec
illi adeiꝰ uocent᷑ successionẽ. nisi for¬
te scripẜit aut ipẽ illos aut abilł cre¬

Expanded text:
dentes aut descendentes aut ex latere agnatos vel cognatos patris, aut illos aliquid habere participium ad illorum successionem, aequum etiam ei dantes privilegium, ut sicut nec illis fit iste successor, nec illi ad eius vocentur successionem, nisi forte scripserit aut ipse illos aut ab
Abbreviated transcription (Latin):
adius leguimoꝵ ascentent̃ nõsinimꝰ
cos abstine̾ patrũ hereditate aut ui¬
dei qͣiͣtonatoẽm in se fcãm ⁊ ritahaa¬
bitã abeis relinque̾ forͣtuna recere
manẽtes itaqicuriales. relictã aut
donatã sicut dudũ a nob̾dcm̃ est ha¬
bebut m̃surã. siuo̾ abuntio refuta¬
uit oblatoẽm mane̾ libos p̃ponen¬
tes. licet nat᷑ales qͣm fieridonatoẽs.
⁊ curiales dem̃ uideãtur postea aut̃
intotũ aut in ꝑte posside̾ rescona¬
tas aut relictas sibi aut ⁊̃ alienare
tenebunt᷑ oiõcuriali fortuna ⁊̃ in¬
uitiut nõ adulta a nob̾ uideant᷑
logis lationẽ ⁊ lucra quid̃ uenient᷑:
sisit̾ sãccimꝰ.⁊ inmascłis oblatis cun
differentia siue ꝑ mascsos quispuo
curie minia agat. siue ꝑgenoscunã
infiliab age̾ uoluit. ⁊ ꝑ illoꝵ filios¬

Expanded text:
nt, non sinimus eos abstinere se patrum hereditate aut videri quasi donationem in se factam et ratam habitam ab eis relinquere et fortuna recedere: manentes itaque curiales relictam aut donatam, sicuti dudum a nobis dictum est, habebunt mensuram. Si vero ab initio refutaverint oblationem, manere liberos praeponentes licet naturales quam fieri ditiores et curiales, deinde videantur postea aut in totum aut ex parte possidere res donatas aut relictas sibi aut etiam alienare, tenebuntur omnino curiali fortuna etiam inviti, ut non adulterari nobis videantur legislationem et lucra quidem venentur similiter sancimus et in masculis oblatis curidifferentia, sive per masculos quispiam curiae munia agat sive per generos curiam in filiabus augere voluerit et per illo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentilege ꝯditũ. nonut. aũt sim¬
płr neq fortime oblatoe o portet
enũ ⁊ modos face̾ manifestos scd̃
quos offeratĩ siquis gͥ exqͣlibet ori
turalẽ offerre curie. illiuis uñorit
ciuitatis. si uo̾ nec cuus noc ipẽ ꝯ si¬
subqͣ uilla aut uicus tributa ꝑsoluet
palam uõ est. qr si quid̃ pat̾eum aũ
auus offerat. aut̃ aliꝗs ascendentiu:
parentũ. Ilĩbos hñs filios hoc agẽ
potit. siuõ ipẽ quispiã semetipi
offerat hoc ꝑmittimꝰ cũ nõ alu legri¬
mi sint frẽs. sitñ aliquis offerre uo¬
lentiũ suos nata̾lis curus. aut erã¬
rimaoriat᷑ cuntate. aut᷑ exseniore
roma huiꝰs cumꝰ licentiã in quo uolu¬
erit metio poliꝰ oblatdẽm celebrare
et hãc eẽ regłam ⁊̃ infiliab ut um¬
gat. eas curi alib aut ex ipã ciutate
erqua ortisut᷑ aut exqͣ uilla aut uitus
tribura ꝑsoluet. aut siꝗs lib̾ simł¬

Expanded text:
ti lege reconditum. Non autem simpliciter neque fortuite oblatio est; oportet enim et modos facere manifestos secundum quos offerantur. Si quis igitur ex qualibet oriaturalem offerre curiae illius unde oritur civitatis. Si vero non civis nec ipse consi villa aut vicus tributa persolvet. Palam vero est quis, si quidem pater eum aut avus offerat aut aliquis ascendentium parentum. et liberos habens filios hoc agere poterit; si vero ipse quispiam semet ipsum offerat, hoc permittimus, cum non alii legitimi sunt fratres. Si tamen aliquis offerre volentium suos naturales curiis aut ex maxima oriatur civitate aut ex seniore Roma, huic damus licentiam in quam voluerit metropolim oblationem celebrare. Et hanc esse regulam etiam in filiabus, ut iungat eas curialibus aut ex civitate ipsa, ex qua orti sunt aut sub qua villa aut vicus tributa persolvat, aut si quis liber sim
Abbreviated transcription (Latin):
tio siue ergo ẜm hũc modũ fiat aliꝗs
apatre ꝓnũtiatꝰ curial. siue est cũ pi¬
ter suggestis monum̃toꝵ offerati siue
moriens in testõ ꝯscribat oporte̾ fie¬
ri curialẽdem̃ ille ãplectat᷑ scriptu¬
ram legitimꝰ mor fiat nataliũ uiue
orõlib̾atus. sine ⁊ amortuo patit se¬
metipĩnfilius aut filu offerãt nõexi¬
stente ꝗd̃ legitima sobole ⁊ sic erũt le¬
gitimi ⁊ cuales ꝓm̃pat̃ quid̃ ⁊ ex

Expanded text:
tio, sive ergo secundum hunc modum fiat aliquis tio, sive ergo secundum hunc modum fiat aliquis a patre pronuntiatus curialis, sive eum pater sub gestis monumentorum offerat, sive moriens in testamento conscribat oportere fieri curialem, deinde ille amplectatur scripturam, legitimus mox fiet naturalium iure omnino liberatus. Sive etiam a mortuo patre semet ipsum filius aut filii offerant, non existent, quidem legitima sobole, etiam sic erunt legitimi et cu
Abbreviated transcription (Latin):
mus itiq modus eiꝰ legitimi uiris
cxistens ciuitatib mor utilis quate¬
odosuis pic ⁊ noue introdurit me¬
morie. sãcitum nãq est ab eo ut pos¬
sit natales filios. aut om̃s aut ali¬
quos offerre curus. aut filias curiali
cem habuit legis lationẽ. s uarie
⁊ deobligatoĩb dr̃m est. ⁊ desuccessi¬
onib quomõ ip̃i ⁊ quoꝵ heredes ex¬
istant⁊ qui iursus aduiseoꝵ hẽdi
tatũ accedut̃. iustũ credimꝰ hoc pͥmu
legis lationis disponẽtes capłm ita ad
reliquos mõs ꝗ ad legitimoꝵ us fert̃
accecẽ. que enĩi iñsunt facile omniõ est
dicere. ¶ Siquis igit᷑ fui̾t naturaliũ
filiorꝰ patis iue curiał existens seulib̾
curiales sit̾abhac fortuna liẜos facit.
oblitoĩs aut̃ modus suie fiat ipatre
ad huc suꝑstite.⁊ cũ quispiã incõe fi¬
lium offerret. hoc nãq gestũ est infi¬
lio calo nataͣli. ⁊ filiocur ali apatre
aleoẽ pie memorie scrpta dic̃ ꝯͥst̾itu¬

Expanded text:
iuris existens civitatibus mox utilis, quem Theodosius piae et novae introduxit memoriae. Sancitum namque est ab eo, ut possit naturales filios aut omnes aut aliquos offerre curiis aut filias curialibcem habuit legislationem, sed varie et de oblationibus dictum est et de successionibus, quomodo ipsi et quorum heredes existatatem accedant, iustum credidimus hoc primum legislationis disponentes capitulum ita ad reliquos modos qui ad legitimorum ius ferunt accedere; quae enim inde sunt facile omnino est dicere. Si quis igitur fuerit naturalium filiorum pater, sive curialis existens seu liber curiales sint, ab hac fortuna liberos facit. Oblationis autem modus, sive fiat a patre adhuc superstite, cum quispiam in commune filium offert hoc namque gestum est in Philocalo naturali filio curiali a patrea Leone piae memoriae scripta dicit constitu
Abbreviated transcription (Latin):
nitiodũ defilioꝵ ꝓcreatiõe sãciret. scͥp¬
tis nondũ ponitis logib om̃s siłr quid̃
libos siłit. aut̃ ꝑdurit ingenuos. pͥmis
bella uo̾ ⁊ lites atq libidmes ⁊ ꝯpcupi¬
scentie cãmdepu̾scͥrut ad aluid scc̃ma
ẜuitutẽ nãq inuenit bellũ naturas
aut̃ castitatis cau̾s ler aũt iursus huiꝰ
telicta curans lib̾tatẽ fuis molitae᷑
et multũ ex hus tractauit. mox intro¬
ducens denamilia. Imꝑatorie uõ cõ¬
stitutiones aꝓuerũt husque nõ recte
fcã sut̃. ad uis legitimũ uias quitã nõ

Expanded text:
filiorum procreatione sanciret scriptis nondum positis legibus, omnes similiter quidem liberos similiter autem produxit ingenuos. PrimisBella vero et lites atque libidines et concupiscentiae causam deposuerunt ad aliud schema. Servitutem namque iuvenit bellum, naturales autem castitatis casus; lex autem rursus huiusmodi delicta curans libertatem servis molita est et multum de his tractavit modos introducens dena milia; imperatoriae vero constitutiones aperuerunt his quae non recte facta sunt ad ius legitimum vias. Quod non
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝑatores trͣscuntes leges posuerũt
trib ocedentes. aliq ⁊̃ aut̃ adimieni¬
entes modũ ꝑquẽ naturali iure pͥo¬
re lib̾tati legitum fic̾ref ⁊ pat̾nic su¬
bstãtie successores. paulatĩq ⁊̃ ad
ne potes ꝓcessetut hui legis latioẽs

Expanded text:
atores transeuntes leges posuerunt,tribus concedentes, aliqui autem etiam adinvenientes modum per quem naturali iure priori liberati legitimi fierent et paternae substantiae successores; paulatimque etiam ad nepotes processerunt huiusmodi legislationes
Abbreviated transcription (Latin):
uenti añquã cautionẽ exponãt et
infugientẽ ⁊ negotu erecutorẽ qr
int̃ duos m̃ses omĩb modis litis
cõtestationẽ faciunt ap̃ iudicẽ. aut
sinõ hoc egerũt omne dãpnũ ueni¬
ens ꝯuento resticuũt duplũ nõtriscẽ

Expanded text:
ventis, antequam cautionem exponant et in fugientem et negotii executorem, quia intra duos menses omnibus modis litis contestationem faciunt apud iudicem, aut si non hoc egerint, omne damnum eveniens convento restituunt du
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ alt̾utros eqmeẽ ⁊ mascłos ⁊ femi¬
nas uult equalitatẽ pcensat eoꝵ qui
ad muitẽ copłant᷑. nõ alioquit̃ medi¬
am forte dat stipłari partẽ. altĩ ud. aut¬
t̾tiam aut quartã sex mediotrahens
equalẽ utrũq exigit fieri pactũ aut me¬
diã dnũs mutroq ꝯstitutões aut t̾tiam

Expanded text:
tros aequam esse et masculos et feminas vult et aequalitatem pensat eorum qui adinvicem copulantur, non alio quidem mediam forte dat stipulari partem alteri vero tertiam aut quartam, sed ex medio trahens aequale utrimque exigit fieri pactum, aut mediam dicimus in utroque constituens aut tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
logitimis si quid successores ꝓcedũt
hoĩb ernuptus quas ꝯtraut̃.aut̃ cũ do¬
talib instrĩs autẽ ⁊ absq hus sicafe¬
minas mascus ꝯuenientib aut abini¬
tio hant. ad eas nuptiaꝵ legiuim.a.
effem̃. ⁊ hec erũ incalũpnia positũ nos
respitientes lege decieiumꝰ ꝗd in hus
quid̃ ꝗ fortune dignitate ꝓuectisut

Expanded text:
ccessores procedunt hominibus ex nuptiis quas contrahunt aut cum dotalibus instrumentis aut etiam absque his, sic ad feminas masculis convenientibus, ut ab initio habeant ad eas nuptiarum legitimarum affectum. Et hoc enim in calumnia positum nos respicientes lege discrevimus, quid in his quid
Abbreviated transcription (Latin):
tassis elige̾ uitã. ipẽ en̾i sciat qm̃¬
ꝓlartabit deo satisfatoẽm. res aũ
quascũq habiuit. dũmmona sti¬
lud quoq decernimus qui min
monasteriuim introire uolui̾t
ante quã inmoãstium ingredi
atur. licentiã hrẽ suis uti quo
uoluit mõ. Ingredientẽ nãq
simul sequent᷑ oiõ res. licet nõ
rerit. ⁊ nõ erit dͣñs eaꝵ ulterius
nasse eas. aut ꝑ ante nuptialẽ
conationẽ.aut ꝑdotis occõemꝰ
tulisse. ⁊ fatiuĩt hec quartã ab
intestato cuis sub̾e. nlłm ir reli
quis reb hãnt pͥncipiũ filii.
sm aut̃ aut nicħ eisdon auit.
aut minus agquarta. ⁊ postꝗͣ
abrenũtians ꝯuersatus fui̾t in¬
t̃ monachos. nicłominꝰ quarta
debeat᷑ filus aut supplemẽ siꝯͣ¬
tigit cos iam aliquidcos acce¬
pisse aut ⁊ quatimis totũ eidet᷑¬
¶ Siaũt urorẽ habñs. deinde eã
relinq̃ns. monast̾ium ingredi¬

Expanded text:
tassis eligere vitam, ipse quidem sciet qabit deo satisfactionem; res autem quascumque habuit, dum in monasteriIllud quoque decernimus, qui in monasterium introire voluerit, antequam in monasterium ingatur, licentiam habere suis uti quo voluerit modo; ingredientem namque simul sequuntur omnino res, licet non xerit; et non erit dominus earum ulterius nasse eis, aut per antenuptialem donationem, aut per dotis occasionem contulisse, et faciant haec quartam ab intestilii; sin autem aut nihil eis donaverit aut minus quarta, et postquam abrenuntians conversatus fuerit inter monachos nihilominus quarta debeatur filiis aut ad supplementum, si contigit eos iam aliquid accepisse, aut etiam quatenus totem eis detur. Si autem uxorem habetis, deinde eam relinquens in monast
Abbreviated transcription (Latin):
bis erlina nũtiauit. coͥsimnus deo
amabilis uir fimosiunus n
ꝯuersatioẽ ⁊ ꝓpe uicesimũ ⁊ cente¬
simũ etatis agens igrũ. pollens
¶ Si quis igitur sicut p̃dirimus
intra triemũueniat aliquẽ inẜ
uitutẽ trabens uolentiũ ⁊ ꝑdui¬
rintiũ ut fierent monachi ⁊ di¬
cat. qm̃ arripuit quasdãres.⁊
ꝓpt̾ẽa reruriat ad monasterium.

Expanded text:
simus deo amabilis, vir famosissimus in conversatione et prope vicesimum et centesimum aetatis agens annum, pollens - si quis igitur, sicut praediximus, intra triennium veniat aliquem in servitutem trahens volentium et perdurantium, ut fierent monachi, et dicat, quia arripuit quasdam res, et propterea, recurrit ad monasterium: