comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natur cum dicitur: Anno quinto deci-¬
mo imperii tyberii caesaris procurante
pontio pilato iudȩam. te trarcha autẽ
galileae herode: philippo autẽ fratre
cius tetrarcha ituraee & traconitidis
regionis. & lysania abilinae te trarcha
sub principibus sacerdotũ anna & caypha.
factum est uerbum dñi suꝑ iohannem
⁊achariȩ filium indeserto. Quia enim

Expanded text:
 quintodecimo imperii Tiberii Caesaris procurante Pontio Pilato Iudaeam tetrarcha autem Galilaeae Herode Philippo autem fratre eius tetrarcha Itureae et Trachonitidis regionis et Lysania Abilinae tetrarcha sub principibus sacerdotum Anna et Caiapha factum est verbum Dei super Iohannem Zacchariae filium i
Abbreviated transcription (Latin):
tendens: clamabat dicens Mirabilia
opera tua dñe: & anima mea nouit ualde.
Ualde enim sciebat anima prophetalis.
operadĩ omnẽ meditationẽ humanae
mentis excedere. Propter quod sapien¬
tissimus patriarcha. mortalis sensus
conclusus angustiis quae inuestigare
non poterat: mirabatur. Qui sergo
hominum discutere aut in quirere aude¬
at. tantus quod ꝓphea miratur: Mira¬
bilia inquit opera tua dnẽ: & anima
mea nouit ualde. hoc ipsum enĩ quod
in conprehensibilis est ds̃ anima cius
nouerat. carosentire non poterat
Om̃isergo qui opera dĩ magisuult exa¬
minare quam credere : non sequi tur
animac sensum. sed carnis errorem
Et ideo fr̃s. non discutiamus qualiter
ds̃ dedõ natusest : sed credamus: Nec
retractemus partum uirginis. sed mire¬
murut unigenitum dĩ. dm̃ & hominem
confitentes: in offensam teneamus cȩ lestis

Expanded text:
tendens, clamabat dicens: Mirabilia tendens, clamabat dicens: Mirabilia opera tua, Domine, et anima mea novit valde . Valde enim sciebat anima prophetalis opera Dei omnem meditationem humanae mentis excedere, propter quod sapientissimus patriarcha, mortalis sensus conclusus angustiis, quae investigare non poterat, mirabatur. Quis ergo hominum discutere aut inquirere audeat, tantus quod propheta miratur? Mirabilia, inquit, opera tua, et anima mea novit valde. Hoc ipsum enim quod incomprehensibilis est Deus, anima ejus noverat, caro sentire non poterat. Omnis ergo, qui opera Dei magis vult examinare quam credere, non sequitur animae sensum, sed errorem: et ideo, fratres, non discutiamus, qualiter Deus de Deo natus est, sed credamus; nec retractemus partum virginis, sed miremur, ut Unigenitum Dei Deum et hominem confitentes inoffensam teneamus coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
factus cst mundus : caelum unde resplen¬
duit. aquarum liquor. terracꝰ soliditas.
qua ratione iubsistunt: Quomodo
etiam deterra homo. dema sculo fęmina.
itemque ꝑfeminã masculus. quid illudẽ.
postomã. qđ lumen gignit. ac tenebras
quoduitã facit ac mortẽ. Si ergo te ipsũ
homo & quȩ propterte facta sunt :
qualiter autundesint facta conprehen¬
dere nonuales. qua prae sumptione quaue
stultitia tuum ipsius atque om̃ium discutis
creatorem. Natum ergo dedõ patredm̃
cundem que hominẽ factũ deuirgine
confitemur Sedhaec km̃i. rationi caeca
sunt fidei manifesta. Tunc enim parte
ex aliqua inde finitȩ maiestatis eius
poterimus in mensa rimari: si aduerta¬
mus quantus qualisue sit̃ds̃ a nobis non
posse cognosci: ut ait dñs ad moysen
Tuaut̃ non poteris uidere faciem meam.
id est non potes carnalib oculis meam
sicut est inspicere deitatẽ. Beatus nãq
dauid uirtutẽ om̃ĩpotentiae eius in¬

Expanded text:
factus est mundus, coelum unde resplenfactus est mundus, coelum unde resplenduit, aquarum liquor, terrae soliditas qua ratione subsistunt; quomodo etiam de terra homo, de masculo femina, itemque per feminam masculus; quid illud est post omnia, quod lumen gignit ac tenebras, quod vitam facit ac mortem? Si ergo te ipsum, o homo, et quae propter te facta sunt, qualiter, aut unde sint facta comprehendere non vales: qua praesumptione quave stultitia tuum ipsius, atque omnium discutis Creatorem? Natum ergo de Deo Patre Deum, eumdemque hominem factum de virgine confitemur. Sed haec, carissimi, rationi caeca sunt, fidei manifesta. Tunc enim parte ex aliqua indefinitae majestatis ejus poterimus immensa rimari si advertamus quantus qualisve sit Deus, a nobis non posse cognosci, ut ait Dominus ad Moysen: Tu autem non poteris videre faciem meam , id est, non potest carnalibus oculis meam, sicut est, inspicere Deitatem. Beatus namque David, virtutem omnipotentiae ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
in dm̃ Itaque nobis natus est ds̃. sed ex
duabus natiuitatibus id est dĩ & homi¬
nis. seipsum unigenitus patris. atque¬
in sese hominem unumesse uoluit dm̃
Cenerationẽ ergo eius quis enarrabit :
Fratres. generatio xpĩ si narrari non
potest: credi potest. Si linguadeficit.
fides ꝓficit Magnus enim ꝓfectus est fidei.
cum tantũ dedõ suo concipit. quantum
sermo non potest parturire Cauete
dilectissimi: nequando uos dehis incre¬
dulitas moueat: Quia si homo nonualet
&plicare quod sentit: ds̃ sine dubio
potuit implere quoduoluit: Etꝑ absur¬
dum est fr̃s. ut in effabilẽ dm̃ infirmis si¬
mo fragilitatis nrãe sermone pensemus
Amentiȩ res est: ut operationes maies¬
tatis inmensȩ. inter exigua corruptibilis
oris nr̃i conemur uerba concludere
dm̃. factus ingenitũ. mortalis aeternũ :
si inuestigare niteris. qualiter ds̃
in hominem. uel homo transiuit in dm̃
Inuestiga prius si potes. quo modo ex nihilo

Expanded text:
in Deum. Itaque non bis natus est Deus, sed ex in Deum. Itaque non bis natus est Deus, sed ex duabus nativitatibus, id est Dei, et hominis seipsum Unigenitus Patris, atque sese hominem unum esse voluit Deum. Generationem ergo ejus quis enarrabit ? Fratres, generatio Christi si narrari non potest, credi potest. Si lingua deficit, fides proficit. Magnus enim profectus est fidei, cum tantum de Deo suo concipit, quantum sermo non potest parturire. Cavete, dilectissimi, ne quando vos de his incredulitas moveat, quia si homo non valet explicare quod sentit, Deus sine dubio potest implere, quod voluit. Et perabsurdum est, fratres, ut ineffabilem Deum infirmissimo fragilitatis nostrae sermone pensemus. Amentiae res est, ut operationes majestatis immensae inter exigua corruptibilis oris nostri conemur verba concludere.st homo 28 Deum, factus ingenitum, mortalis aeternum? Si investigare niteris, qualiter Deus in hominem, vel homo transivit in Deum; investiga prius, si potes, quomodo ex nihilo
Abbreviated transcription (Latin):
concepit. Ibi sine initio: hic sine exem¬
plo. Ibi natus ut conder& uitã: hic fact
ut toller& mortem: Ibi patrinatus:
hic hominib ꝓcreatus. Illa natiuitate
hominẽ fecit: hac generatione hominẽ
liberauit. Utramque frs̃ generationẽ
cius non posse narrari. sententia haec
una conplectitur. Illa enĩ estante
haaunem: ista supra hominem Illa
incogitabilis: ista mirabilis Cumautẽ
du as xp̃i docemur natiuitates. no bis
asseritur difilius natus: sedģtmina in imo
di filio confirmatur esse substantia: Ibi
quoderat natus est: hic quod non erat
factus est: Ait dehis beatus euangłista
iohannes In principio eratuerbum.
& uerbum erat apud dm̃. & ds̃ erat
uerbum : Etiterum: Et uerbũ caro
factum est Igitur ds̃. qui apud dm̃ erat
ꝓdiuit adõ. & caro dĩ que indõ non crat
ꝓcessit &xfemina.: Ita uerbum caro
factum est: non ut ds̃ uacuaretur
in hominem. sed ut homo glorificaretur

Expanded text:
concepit. Ibi sine initio, hic sine exemconcepit. Ibi sine initio, hic sine exemplo. Ibi natus ut conderet vitam, hic factus ut tolleret mortem. Ibi Patri natus, hic hominibus procreatus. Illa nativitate hominem fecit, hac generatione hominem liberavit; utramque, fratres, generationem ejus non posse narrari sententia haec una complectitur. Illa enim est ante hominem, ista supra hominem. Illa incogitabilis, ista mirabilis. Cum autem duas Christi docemur nativitates, non bis asseritur Dei Filius natus, sed gemina in uno Dei Filio confirmatur esse substantia. Ibi quod erat, natus est; hic quod non erat, factus est. Ait de his beatus evangelista Joannes : In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et iterum: Et Verbum caro factum est. Igitur Deus, qui apud Deum erat, prodivit a Deo, et caro Dei, quae in Deo non erat, processit ex femina. Ita Verbum caro factum est: non ut Deus vacuaretur in hominem, sed ut homo glorificaretur
Abbreviated transcription (Latin):
natus est: nosrenati. Hodie sal¬
uator mundi ꝑmatrẽ nascendi. tempus
accepit: Quidepatre natiuitatis non
habet tempus. hodie ꝑ hominẽ filius
dĩ ingressus est mundum: cuius manu
ante hominẽ factus est mundus
Hodie habitator caeliuenit ad terras.
qui terrarum incolas euocar& ad caelũ
Mirabilis inquit ds̃ inscĩs suis. Si inscĩs
suis mirabilis ds̃. quomodo non inse ipso
mirabilis : Simirabilis in iohanne.
quẽ nasci depatre senissimo. &sterili de
matre praecepit. quantomagis in se . ẽ
mirabilis.  Quiut nostrȩ conditionẽ
carnis induer&. nouum uirgini & con¬
ceptum dedit & partum. Ait sc̃sabbacuc
ꝓph&a. Dñe audiui auditionẽ tuam
& timui: consideraui oꝑatua . & expaui:
Quis non ex pauescat & metuat tanti
ꝓfunditatem mysterii: quandõ quidem
unus idemque sine conceptione natus. ẽ
ds̃. & sine creante factus est homo.
Ouas in xp̃o generationes legimus: sed
est uirtus Ibi enim illum &sem& ipsc
genuit ds̃ : hic eum uirgo dõ operante

Expanded text:
natus est, nos renati. Hodie Salvator mundi per matrem nascendi tempus accepit, qui de Patre nativitatis non habet tempus. Hodie per hominem Filius Dei ingressus est mundum, cujus manu ante hominem factus est mundus. Hodie habitator coeli venit ad terras, qui terrarum incolas evocaret ad coelum. Mirabilis, inquit, Deus in sanctis suis . Si in sanctis suis mirabilis Deus, quomodo non in se ipso mirabilis? Si mirabilis in Joanne, quem nasci de Patre senissimo et sterili de matre praecepit, quanto magis in se est mirabilis, qui, ut nostrae conditionis carnem indueret, novum virgini et conceptum dedit et partum. Ait S. Habacuc propheta : Domine, audivi auditionem tuam, et timui; consideravi opera tua, et expavi. Quis non expavescat et metuat tanti profunditatem mysterii, quandoquidem unus idemque 27 sine conceptione natus est Deus, et sine creante factus est homo. Duas in Christo generationes legimus, fratest virtus. Ibi enim illum ex semetipso genuit Deus: hic eum virgo Deo operante
Abbreviated transcription (Latin):
consor tes: quaefuerunt sociȩ passionis.
Arridebat paruulus occisorigladio
ad iocabatur infantulus nutricis loco.
ad tendebat lactans ꝑcussoris horrorẽ
Nescia lucis aetas: moritura gaudebat.
Infans filius omnẽ hominẽ. non hostem
respicit: sed parentem: Matres matres
tulerunt: quicquid & angoris extitit
& doloris Et ideo non carebunt marty¬
ris gaudio: martẏrii lacrimas quae fu¬
derunt. Hoc loco ad tendat auditor:
adtendat ut intellegac mar tẏrium non
constare ꝑmeritum. sed uenire ꝑ grãm
Inparuulis que uoluntas. quod arbitriũ.
ubi captiua fuit & ipsa natura: De
martyrio ergo demus totũ dõ. nihil nobis.
Uncere diabolũ: corpus tradere. con¬
tẽpnere uiscera. tormenta expendere.
lassare tortorẽ. capere deiniuriis
głam. demorte uitam: Non uirtutis
humanȩ: sed muneris est diuini

Expanded text:
consortes, quae fuerunt sociae passionis. consortes, quae fuerunt sociae passionis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbitrium, ubi captiva fuit et ipsa natura? De martyrio ergo demus totum Deo, nihil nobis. Vincere diabolum, corpus tradere, contemnere vitia, tormenta expendere, lassare tortorem, capere de injuriis gloriam, de morte vitam, non virtutis humanae, sed muneris est divini
Abbreviated transcription (Latin):
as sic reliquit. ut regem solum quaesitu¬
rus hostis totum grassaretur inmilitẽ :
Fratres. xp̃s non despexit suos milites
certatione uictoriam. Quos donauit
coronis antequã membris. quos uoluit
uirtutib uitia pręterire. ante caelũ
possidere quam terram. Prȩmisitergo
suosmilites non amisit. recepit suas
acies non reliquit. Beati quosnatos
martyrio uidemus esse. non sȩculo
Beati quilabores in requiem: in refrige¬
rium dolores merores ingaudium cõmu¬
tarunt. Uiuunt uiuunt. quia uere
uiuunt: qui pro xp̃o merentur occidi
Beatꝑ uentres: quiportauer̃ tales.
Beata ubera: quacese talib infuderunt
Beata lacrimȩ : quae protalib fusȩ.
fletibus grãm baptismatis contulerunt
Nam diuerso medo dono uno. in la¬
crimis suis martyres suo sanguine bapti¬
zantur In mar tyrio filiorum: matres
passe sunt Nam gladius filiorum per¬
transiens membra: ad matrũ corda de¬
uenit: Etnecesse est ut sint prȩmii

Expanded text:
as sic reliquit, ut regem solum quaesituas sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassaretur in militem? Fratres, Christus non despexit suos milites,certatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non amisit. Recepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigerium dolores, moerores in gaudium commutarunt. Vivunt, vivunt, quia vere vivunt, qui pro Christo merentur occidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata ubera quae se talibus infuderunt. Beatae lacrymae quae pro talibus fusae fletibus gratiam baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse est ut sint praemii
Abbreviated transcription (Latin):
stat herodes tunc caecus sic xp̃m gladi
quaerit: inuestigat cruore. crudelita¬
te rimatur Successorẽ timens: incessit
in auctorem Pręmit innocentes.
uolens innocentiã deperire: In nocen¬
tis causam facit nocentium crimen.
Munus nati: natorum uertit in poe¬
nam Auctoris ortu: ori entiũ mandat
occasum: Negotium saluantis. saluan¬
dorum iub& esse crimen: Quorum
lingua tacuit: oculi niluiderunt.
nił audierunt aures. manus nilfecer̃
Et quibus actus nullus est. unde culpę
sumpserunt mortem. qui uiuere nescie¬
runt. Quibus apud herodem solum
quod natisunt: hoc fuit crimen. Quid
xp̃s futurorum prȩscius. conscius setre¬
torum. cogitationũ iudex. mentium
perscrutator. quare descruit quos
sciebat quaerendos esse propter se. &
propterse nouerat occidendos. Natus
rex & rex caelestis. quare neglexit
milites: In nocentiȩ suae coetaneũ
sibi. quare contemp̃sit exercitum
Quare cunabulis suis deputatas ecubi¬

Expanded text:
stat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis stat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nullus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quos sciebat quaerendos esse propter se, et propter se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubi
Abbreviated transcription (Latin):
tis praedo. inimicus in nocentiae.
hostis naturȩ. suis peior pessimussibi:
quemxp̃s non ut euader&. sed ne uide¬
retur aufugit In altum tendit: cadit
abalto: Eaclum pulsans. intrat profun¬
dum In se uadit: cumuadit indm̃
Se occidit quiuitã conatur occidere.
quia capere ne a potest perditionem
salus. occisionẽ uita. acternitas finem
O ambitio quã cȩca semper. o quam
presumptio pessima. o quam ꝑdit con¬
cessa. qui inconcessa captat Hero¬
des obsidens terrenũ rtgnũ : enpugnat
caelestaerrerifinhians. inruit
indiuina: ipsamque pietatem sectat᷑
Audierat natum regem. destinatus
a discelus. ad praculum promtus.
paratus ad crimen: causas in nocentiae
non requirit. ius abnegat. confundit fasq
nefasque Cui nequitia est sodabis. cui
odiosa est aequitas. iniquitas est semꝑ
amica. Qui cedibus uiuit: quise munit
sanguine. qui crudelitatib seuit: cui
detimore stat totũ. deamore nihil con¬

Expanded text:
tis praedo, inimicus innocentiae, tis praedo, inimicus innocentiae, hostis naturae, suis pejor, pessimus sibi, quem Christus non ut evaderet, sed ne videretur, aufugit. In altum tendens, cadit ab alto. Coelum pulsans, intrat profundum, et in se vadit cum vadit in Deum. Se occidit, qui vitam conatur occidere: quia capere non potest perditionem salus, occisionem vita, aeternitas finem. O ambitio quam caeca semper! o quam praesumptio pessima! o quam perdit concessa, qui inconcessa captat! Herodes obsidens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil con
Abbreviated transcription (Latin):
EIUS QUOTENDAT
quo prosiliat liuor. inuidia
quo stratur: herodiana
hodie patefecit immanitas. Quȩdũ
temporalis regni emulatur angustias.
acterni regis ortum molitur &tingue¬
re. Tuncherodes in quit uidens quia
illusus ess& amagis: misit inbethleem.
& occidit om̃s pueros qui erant in ea
& in omnibus finibus eius. Uideris
quia illusus eẽt. amagis Doletimpi¬
etas se esse illusam. dilatansse crude¬
litas furit: fremit dolositas se esse¬
deceptam. & inse fraus colliditur
Hero desstridet cadensipse inlaqueũ
quẽ tetendit: hinc iniquitatem quã
conꝰs derat. euaginat defide ꝑfidiae
sumit arma. Terrȩno quaerit
quẽ natum caelitus noncredit: Adsinus
matrum militum cogit castra: inter
ubera arcẽ pietatis oppugnat. intene¬
ris uberibus ferrum durat. Lac fundit
antequã sanguinem: datante mortẽ
sentire quã uitam. Tenebras ingerit.
intrantibus lucem. Sic agit magister
mali minister doli. ire artifex inuen¬
tor sceleris. impietatis auctor. pieta¬

Expanded text:
elus quo tendat, quo prosiliat livor, invidia quo feratur, Herodiana hodie patefecit immanitas. Quae dum temporalis regni aemulatur angustias, aeterni regis ortum molitur exstinguere. Tunc Herodes, inquit, videns quia illusus est a magis, misit ad Bethlehem, et occidit omnes pueros qui erant in ea, et in omnibus finibus ejus. Videns quia illusus est. Dolet impietas se esse illusam, dilatans se crudelitas furit. Fremit dolositas se deceptam, et in se fraus reversa colliditur. Herodes stridet cadens ipse in laqueum quem tetendit, hinc iniquitatem quam considerat, evaginat. De fide perfidiae sumit arma, terreno quaerit furore, quem natum coelitus non credit. Ad sinus matrum militum cogit castra, inter ubera arcem pietatis oppugnat. In teneris uberibus ferrum durat, lac fundit antequam sanguinem, dat ante mortem sentire quam vitam, tenebras ingerit intrantibus lucem. Sic agit magister mali, minister doli, irae artifex, inventor sceleris, impietatis auctor, pieta
Abbreviated transcription (Latin):
ipsumq opus grãe desepulchro resusci¬
tatus impleuit Conceptus inutero factꝰ
est particeps mortis nrae: resurgeris
desepulchro. fecit nos participes uitae
suae. Nunc itaque om̃s dñm ex oremus.
ut sicut in isto die gaudium suo populo
tribuit. ad illum quoque diem om̃s cum
gaudio & pace ꝑducat: populum que
suum infide. & caritate custodiat: cui ẽ.

Expanded text:
ipsumque opus gratiae de sepulcro resusciipsumque opus gratiae de sepulcro resuscitatus implevit. Conceptus in utero, factus est 555 particeps mortis nostrae; resurgens de sepulcro, fecit nos participes vitae suae. Nunc itaque omnes Dominum exoremus ut, sicut in isto die gaudium suo populo tribuit, ad illum quoque diem omnes cum gaudio et pace perducat, populumque suum in fide et caritate custodiat. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
perdidimus grãm priorem. ꝑ istũ recep¬
mus ampliorem : Ille quippe nobis intulit
peccati maculã cumqua nascerem᷑ ad sup¬
plicium : iste nobis contulit iustificationis
gram. ut renasceremur ad regnum
Pcrillumnos filios scłi generatio carnalis
effecit: ꝑ istum nos filiosdĩ generatio spiri¬
talis exhibuit: Ille nosuitiis subdidit
istenos florere uirtu tibus fecit Ille nos
ꝑuitia deiecit quo primus cecidit: iste
nos ꝑuirtutes eleuat. quo primꝰ ascendit
Ille quippe primus cecidit in infernũ.
iste primus conscendit incaclũ. Interea
fr̃s dignum ẽ. ut indic dominicȩ natiui¬
tatis. diem quoque dñĩcȩ resurrectionis
sollempniter audiatis. Unigenitus enim
ds̃ sicut ꝓ nobis dignatus ẽ. nasci. sic
ꝓnobis scđm carnẽ dignatus ẽ. mori.
dignatus. ẽ. etiam suscitari. Iste quippe
dies . ẽ. uisitationis : ille redemptionis
Opus enim grãẽ quanos ds̃ unigenitus
saluos fecit : conceptus inutero coepit.

Expanded text:
perdidimus gratiam priorem, per istum recepperdidimus gratiam priorem, per istum recepimus ampliorem. Ille quippe nobis intulit peccati maculam, cum qua nasceremur ad supplicium; iste nobis contulit justificationis gratiam, ut renasceremur ad regnum. Per illum nos filios saeculi generatio carnalis effecit, per istum nos filios Dei generatio spiritalis exhibuit. Ille nos vitiis subdidit, iste nos florere virtutibus fecit. Ille nos per vitia dejecit, quo primus cecidit: iste nos per virtutes elevat, quo primus ascendit. Ille quippe primus cecidit in infernum, iste primus conscendit in coelum. 8. Interea, fratres, dignum est ut in die dominicae Nativitatis diem quoque dominicae Resurrectionis solemniter audiatis. Unigenitus enim Deus, sicut pro nobis dignatus est nasci, sic pro nobis secundum carnem dignatus est mori, dignatus est etiam suscitari. Iste quippe dies est visitationis, ille redemptionis. Opus enim gratiae, qua nos Deus Unigenitus salvos fecit, conceptus in utero coepit;
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit omnino libidinẽ: Qnm igitur
miserabiliter ꝓpeccato dampnatus est
homo: ideo sine peccato mirabilit̃ natus ẽ.
ds̃ homo: Ad tendite fratres medicinalis
grãe lineas: diuina nobis benignitate
monstratas. Tunc ad ȩuam angłs malus
accessit. ut ꝑ eam homo quẽ ds̃ fecerat
adõ separaretur : nunc autẽ ad mariam
bonus angłsuenit. ut in ea humanȩ naturȩ
ds̃ unigenitus uniretur. Uenit ad ȩuam̃
diabolus. ut uitam nobis malignus aufer¬
r& : uenit ad mariam gabrihel ut uitã
reddendã hominib: nuntiar&. Perpͥmi
hominis culpam coepit diabolus homini
dominari: per secundi hominis gram.
coepit abhomine superari: Suꝑprimũ
superbus : subsecundo captiuus. Perillũ
nos captiuatos tenuit: peristum nos
liberatos amisit. Primus ad am nobis
auctor extitit culpȩ : nouissimus adam
nobis auctor extitit ģrãe Ille delimo
plasmatus terrȩnos protulit: iste despũ
scõ natus caelestes effecit. Perillum

Expanded text:
abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur abstulit omnino libidinem. Quoniam igitur miserabiliter pro peccato damnatus est homo, ideo sine peccato mirabiliter natus est Deus homo. 7. Attendite, fratres, medicinalis gratiae lineas, divina nobis benignitate monstratas. Tunc ad Evam angelus malus accessit, ut per eam homo, quem Deus fecerat, a Deo separaretur; nunc autem ad Mariam bonus angelus venit, ut in ea humanae naturae Deus Unigenitus uniretur. Venit ad Evam diabolus, ut vitam nobis malignus auferret; venit ad Mariam Gabriel, ut vitam reddendam hominibus nuntiaret. Per primi hominis culpam coepit diabolus homini dominari, per secundi hominis gratiam coepit ab homine superari: super primum superbus, sub secundo captivus. Per illum nos captivatos tenuit, per istum nos liberatos amisit. Primus Adam nobis auctor exstitit culpae, novissimus Adam nobis auctor exstitit gratiae. Ille de limo plasmatus terrenos protulit, iste de Spiritu sancto natus coelestes effecit. Per illum
Abbreviated transcription (Latin):
iustum : dilexit infirmum ut facer& sanũ:
Dilexit ꝑuersum ut facer& rectũ: dilexit
mortuum ut facer& uiuum. Et quid
amplius dicam. quando quidem ds̃ uni¬
genitus humanam naturã tantũ dilexit.
ut cam non solum a potestate mali angłi
libcrar&. uerum etiam inse ipso super
om̃s bonos angłos in patris dextera collo¬
car& Natura enim quae in primo homi¬
ne amalo angło captiuata fuerat: ipsa
nunc in secundo homine super omnes
bonosangłos regnat: Natura que in pri¬
mo homine mundum peccato polluit:
ipsa insecundo homine mundũ apeccato
mundauit. Primus homo de terra terre¬
nus: secundus homo decaelo caelestis.
Primum hominem mulier corrupta
mente decȩpit : secundũ hominem
uirgo incorrupta uirginitate concepit
In primi hominis coniuge nequitia
diaboli seductã de prauauit mentem.
in secundi aut̃ hominis matre grã dĩ
& mentẽ integram seruauit & carnem:
Menti contulit firmissimã fidẽ. carni

Expanded text:
justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; justum; 554 dilexit infirmum, ut faceret sanum; dilexit perversum, ut faceret rectum; dilexit mortuum, ut faceret vivum. Et quid amplius dicam? quandoquidem Deus unigenitus humanam naturam tantum dilexit, ut eam non solum a potestate mali angeli liberaret, verum etiam in seipso super omnes bonos angelos in Patris dextera collocaret. Natura enim quae in primo homine a malo angelo captivata fuerat, ipsa nunc in secundo homine super omnes bonos angelos regnat. Natura quae in primo homine mundum peccato polluit, ipsa in secundo homine mundum a peccato mundavit. Primus homo de terra terrenus, secundus homo de coelo coelestis . Primum hominem mulier corrupta mente decepit, secundum hominem virgo incorrupta virginitate concepit. In primi hominis conjuge nequitia diaboli seductam depravavit mentem, in secundi autem hominis matre gratia Dei et mentem integram servavit et carnem: menti contulit firmissimam fidem, carni
Abbreviated transcription (Latin):
Uerum tamen hic dilectissimi fratres
adtendite magnitudinẽ graẽ. & agnoscite
quidds̃ homini dignatus. c̃. praerogare
xp̃s enim dĩ filius deuero dõ ds̃ uerus
& unus cumpatre naturaliter ds̃. semꝑ
ex scipso scõs angłos pascit. sed tamen
angelicã naturã dĩ filius non accepit:
Ut autẽ suam caritatẽ ds̃ cõmendar&
innobis.: filius cius naturã nr̃am suscepit
& nobis. Et d̃ unigenitus quipanis est
angelorum: utetiam homini seipsum
facer& panemsimul hominis & animam
suscepit & carnem: Accepitutramque
ueram. utramque scãm: utrãq mundã
Accepit animam nrãm sine iniquitate.
ipsam moriens mortẽ uincer& : scđm
ipsam etiam resurger&. ꝑ quã nostra
quoque corpora suscitar&: Magnum
mysterium dilectissimi fr̃s: magnũ diuinẽ
dilectionis indicium. Homo dm̃ contẽp¬
nens adõ discessit: ds̃ hominẽ diligens
adhominesuenit. Dilexit impium ut facer&

Expanded text:
Verumtamen hic, dilectissimi fratres, Verumtamen hic, dilectissimi fratres, attendite magnitudinem gratiae, et agnoscite quid Deus homini dignatus est praerogare. Christus enim Dei Filius, de vero Deo Deus verus, et unus cum Patre naturaliter Deus, semper ex seipso sanctos angelos pascit; sed tamen angelicam naturam Dei Filius non accepit. Ut autem suam caritatem Deus commendaret in nobis, Filius ejus naturam nostram suscepit ex nobis: et Deus unigenitus, qui panis est angelorum, ut etiam hominum seipsum faceret panem, simul hominis et animam suscepit et carnem. Accepit utramque veram, utramque sanctam, utramque mundam: accepit animam nostram sine iniquitate, ipsam moriens mortem vinceret, secundum ipsam etiam resurgeret, per quam nostra quoque corpora suscitaret. 6. Magnum mysterium, dilectissimi fratres, magnum divinae dilectionis indicium. Homo Deum contemnens a Deo discessit, Deus hominem diligens ad homines venit. Dilexit impium, ut faceret
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ factus ut redimer& nos. Dies ȩt̃nus
ds̃ homo de uirgine matre Xp̃sdies
aeternus uerbum eructuatum decorde
patris: xp̃s indie temporis uerbum caro
factum. deutero uirginis matris. Xp̃s
dies aeternus ds̃uerus dedõ uero: xp̃s
indie temporis sponsus procedens detha¬
lamo suo : Dies aeternitatis xp̃s angłos
creans: dies intempore xp̃s homines
saluans. Dies aeternitatis xp̃s in caelo
scõs angłos pascens: dies temporis xp̃s.
homines interra reficiens. Ut enĩ panẽ
angelorũ manducara homo: creator
angłorum factus. c̃. homo. utrosque
pascens: & integer ꝑmanens. Quam
bonus panis. qui & angłos pascit ꝑspeci¬
em. ut deipso satientur in patria.
& nos pascit ꝑfidem. nedeficiamus inuia:
Ille panis quise ipsum datangłis ad gau¬
dium stabilitatis: scipsum dedit hominib
ad remedium sanitatis: Et qui est ange¬
lorũ esca: nobis factus est medicina:

Expanded text:
pauper factus ut redimeret nos. Dies aeternus pauper factus ut redimeret nos. Dies aeternus Deus homo de virgine matre. Christus dies aeternus Verbum eructatum de corde Patris, Christus in die temporis Verbum caro factum de utero virginis matris. Christus dies aeternus, Deus verus de Deo vero; Christus in die temporis sponsus procedens de thalamo suo . Dies aeternitatis Christus angelos creans, dies in tempore Christus homines salvans. Dies aeternitatis Christus in coelo sanctos angelos pascens, dies temporis Christus homines in terra reficiens. Ut enim panem angelorum manducaret homo, creator angelorum factus est homo, utrosque pascens, et integer permanens. Quam bonus panis qui et angelos pascit per speciem, ut de ipso satientur in patria, et nos pascit per fidem, ne deficiamus in via! Ille panis, qui seipsum dat angelis ad gaudium stabilitatis, seipsum dedit hominibus ad remedium sanitatis; et qui est angelorum esca, nobis factus est medicina. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
dic dignatus est nasci Idem igitur mino¬
ratus paulominus ab angłis: indie fact.c̃.
homo qui coȩ ternus & aequalis dẽ
patri : dies scõrum semper.c̃. angłorũ
Deipso quoque ꝓph&a dicit Bene
nuntiate diem dedie salutare eius
Quidẽ: diem dedie. nisi filium depatre:
Est igitur depatre filius. dedie dies:
sedtamen pater & filius non duo dies.
sed unus ẽ. dies. Est depatre filius.
de dõ ds̃. Patertamen & filius: non duo
dii. sedunus ẽ. ds̃ V nus igitur dies
aecernitatis. simulpater & filius a nobis
agnoscitur : indie autem temporis
solus filius inuenitur Dies enim aetnus
pater & filius nr̃m corpus & animã fecit:
indie uero temporissolus filius nr̃m corpꝰ
animamque suscepit Xp̃s dies aeternus
unigenitus informa dĩ manens. xp̃s indie
temporis unigenitus formã serui accipi¬
ens. Xp̃sdies aeternus diuesꝑmanens.
ut conder& nos. xp̃s indie temporis

Expanded text:
die dignatus est nasci. 4. Idem igitur minodie dignatus est nasci. 4. Idem igitur minoratus paulo minus ab angelis, in die factus est hominum, qui, coaeternus et aequalis Deo Patri, dies sanctorum 553 semper est angelorum. De ipso quippe propheta dicit: Bene nuntiate diem de die, salutare ejus . Quid est diem de die, nisi Filium de Patre? Est igitur de Patre Filius, de die dies; sed tamen Pater et Filius non duo dies, sed unus est dies. Est de Patre Filius, de Deo Deus; Pater tamen et Filius non duo dii, sed unus est Deus. Unus igitur dies aeternitatis simul Pater et Filius a nobis agnoscitur, in die autem temporis solus Filius invenitur. Dies etenim aeternus Pater et Filius nostrum corpus et animam fecit; in die vero temporis solus Filius nostrum corpus animamque suscepit. Christus dies aeternus unigenitus in forma Dei manens; Christus in die temporis unigenitus formam servi accipiens. Christus dies aeternus dives permanens ut conderet nos; Christus in die temporis
Abbreviated transcription (Latin):
rit quis: dequo homo dedõ. mor¬
talis deinmortali. uisibilis deinuisibili.
mutabilis de incõmutabili. opus deopifi¬
ce. decreatore creatura. defactore factu¬
ra. paruus de inmenso. tẽporalis de aet̃¬
no. humilis dealtissimo. plasmatuselimo
deillo qui om̃a creauit exnihilo. Cuius
ẽ. inenarrabilis om̃ipotentia. quanos
gratuita bonitate fecit: Nec minus
tamen in enarrabilis grã. quanos om̃i¬
potentissima miseratione saluauit.
qui & opus creatricis om̃ĩ potentiae
gratis fecit: & opus graẽ saluatricis
omĩpotent̃ impleuit: Illic habens potes¬
tatem condendi & regendi creaturam
suã : hic habens potesta tẽ ponendi
& sumendi ꝓnobis animã suã Om̃i poten¬
tiã uero nunc dicimus qua uerbum
quo d in principio erat & apud dm̃ crat
adscrat fecit om̃e quodnon erat.
grãm uero quauerbũ caro factum uenit
quaerere & saluum facere quod perierat
Om̃ipotentiã qua fecit omnẽ diem.
gram quacerto die concipi. & certo

Expanded text:
rit quis? De quo? Homo de Deo, morrit quis? De quo? Homo de Deo, mortalis de immortali, visibilis de invisibili, mutabilis de incommutabili, opus de opifice, de creatore creatura, de factore factura, parvulus de immenso, temporalis de aeterno, humilis de altissimo, plasmatus e limo de illo qui omnia creavit ex nihilo. Cujus est inenarrabilis omnipotentia, qua nos gratuita bonitate fecit; nec minus tamen inenarrabilis gratia, qua nos omnipotentissima miseratione salvavit. Qui et opus creatricis omnipotentiae gratis fecit, et opus gratiae salvatricis omnipotenter implevit: illic habens potestatem condendi et regendi creaturam suam, hic habens potestatem ponendi et sumendi pro nobis animam suam. Omnipotentiam vero hanc dicimus, qua Verbum, quod in principio erat, et apud Deum erat, et Deus erat, fecit omne quod non erat; gratiam vero, qua Verbum caro factum venit quaerere et salvum facere quod perierat; omnipotentiam, qua fecit omnem diem; gratiam, qua certo die concipi et certo
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ depatre. semꝑ inpatre. Semper
apud patrẽ : cum quo illi unaest natu¬
ralis in mensitas. Semper cum patre.
cum quo illi una est naturalis aeternitas.
Semper depatre : dequo illi: ẽ. naturalit̃
aeterna natiuitas Semꝑ inpatre : cũ quo
illi est. Naturaliter aequalisq diuinitas
Et alter quidem ille quod pater .ẽ: alter
ille quod filius est N euter tamen alter
ds̃. quia pater & filius unus est ds̃. Qua¬
propter quando depatre dõ & filio dõ
nascitur sermo: digne dicimus alterum
eẽ. patrem. & alterũ filium: & nihil¬
ominus digne dicimus unum dm̃. eẽ
patrem & filium. Cum enĩ dicimus
alterum eẽ. patrem. alterũ filiũ : discre¬
tas ꝑsonas genitoris genitiq monstramꝰ
Cum uero dicimus unum dm̃ esse patrẽ
& filium: ipsam unã naturã indiscretȩ
diuinitatis ostendimus: Altera . ẽ. ergo
ꝑsona genitoris & geniti: sed una est
natura genitoris & geniti. Quando
uero sufficienter aut digne loqui pote¬

Expanded text:
per de Patre, semper in Patre: semper per de Patre, semper in Patre: semper apud Patrem, cum quo illi una est naturalis immensitas; semper cum Patre, cum quo illi una est naturalis aeternitas; semper de Patre, de quo illi est naturaliter aeterna nativitas; semper in Patre, cum quo illi est una naturaliter aequalisque divinitas: et alter quidem ille qui Pater est, alter ille qui Filius est; neuter tamen alter Deus, quia Pater et Filius unus est Deus. Quapropter quando de Patre Deo et Filio Deo nascitur sermo, digne dicimus alterum esse Patrem, et alterum Filium; et nihilominus digne dicimus unum Deum esse Patrem et Filium. Cum enim dicimus alterum esse Patrem, alterum Filium, discretas personas genitoris genitique monstramus; cum vero dicimus unum Deum esse Patrem et Filium, ipsam unam naturam indiscretae divinitatis ostendimus. Altera est enim persona genitoris et geniti, sed una est natura genitoris et geniti. 3. Quomodo vero sufficienter aut digne loqui pote
Abbreviated transcription (Latin):
UPIENTES AUOUIO¬
dehuius diei sollẽpnita te
narrare. simulque conside¬
rantes illud unum uerbum dequo dicere
uolumus: nulla inuenimus uerba quib:
sufficienter aliquid dicere ualeamus.
Est enĩ hoc uerbũ non quod desinit
platum: sed quod ꝑmanet natum. Non
transitoriũ. sed aeternum: Non factũ
adõ patre : sed genitum. Nec solũ genitũ.
sed & iam unigenitum. Unum quippe
uerbum ds̃pater genuit deseipso. ꝑquẽ
omã creauit exnihilo. In principio enĩ
erat uerbum : & uerbũ erat apud dm̃.
& ds̃ erat uerbũ hoc erat in principio
apud dm̃ Om̃a ꝑ ipsum facta sunt: & sine
ipso factum est nihil In hoc aut̃ quod ꝑ
illud uerbum ds̃ pateromã fecit osten¬
ditur : quia hoc uerbũ genuit. ipse
nonfecit. Illud igitur uerbũ dedõ ds̃ ẽ.
decreatore creator.ẽ. unde hoc insẽ
naturaliter hab& esse quod pater est
Natus ẽ. itaque depatre do. filius ds̃
Alter in ꝑsona: non alius innatura:
Semꝑ apud patrẽ: semꝑ cumpatre.

Expanded text:
upientes aliquide hujus diei solemnitate narrare, simulque considerantes illud unum Verbum, de quo dicere volumus, nulla invenimus verba quibus sufficienter aliquid dicere valeamus. Est enim hoc Verbum non quod desinit prolatum, sed quod permanet natum; non transitorium, sed aeternum; non factum a Deo Patre, sed genitum; nec solum genitum, sed etiam Unigenitum. Unum quippe Verbum Deus Pater genuit de seipso, per quod omnia creavit ex nihilo. In principio enim 552 erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil . In hoc autem quod per illud Verbum Deus Pater omnia fecit, ostenditur quia hoc Verbum genuit ipse, non fecit. Illud igitur Verbum de Deo Deus est, de creatore creator est. Unde hoc in se naturaliter habet esse, quod Pater est. 2. Natus est itaque de Patre Deo Filius Deus, alter in persona, non alius in natura: semper apud Patrem, semper cum Patre,
Abbreviated transcription (Latin):
iudex haec puniturus adueniat
Mentem formemus adlamenta.
uita nr̃a ad tempus a marescat in pae¬
nitentia : ne aeternam a maritudi¬
nem sentiat inuindicta: Per fletus
quippe adgaudia ducimur: ueri¬
tate pollicente quae ait Beati qui
lugent: qñm ipsi consolabuntur.
Ad fletum uero ꝑgaudia uenitur:
hȩc eadem ueritate at testante quae:
ait Uȩ uobis quiridetisnunc: quia
lugebitis & flebitis Suergo retribu¬
tionis gaudium in ꝑuentione quȩ¬
rimus. paenitent̾iae a maritudinẽ
inuia teneamus : Sic que fit: ut nons
ipsa nr̃a conuersatio adlaudem dĩ
& alios accendat Vnde illic subdit̾
E tom̃is plebs ut uidit: dedit laudẽ

Expanded text:
judex haec puniturus adveniat; judex haec puniturus adveniat; mentem formemus ad lamenta; vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne aeternam amaritudinem sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Ad fletum vero per gaudia pervenitur, hac eadem Veritate attestante, quae ait: Vae vobis qui nunc ridetis, quia lugebitis et flebitis . Si ergo retributionis gaudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudinem in via teneamus. Sicque fit ut non soipsa nostra conversatio ad laudem Dei et alios accendat. Unde illic subditur: Et omnis plebs, ut vidit, dedit laudem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: Nasci tamen in hoc mundo
perdiuites noluit: parentes pauperes
elegit unde &agnus quipro illo offer¬
retur defuit: columbarũ pullos &
par turturũ ad sacrificium mater
inuenit. Prosperari inmundo noluit.
obprobria. in risionesq tolerauit.
sputa. flagella. alapas. spineam coro¬
nam. crucem sustinuit: Et quia rerũ
corporalium de lectatione a gaudio
interno cecidimus: cumqua a maritu¬
dine illuc redeatur ostendit: Quid
itaque homo prose pati debet
sitanta ds̃ prohominib ꝑtulit.
Quiergo inxp̃o iam credidit: sed
adhuc auaritiae lucra sectatur. in su¬
perbia honoris extollitur. inuidiae
ficibus in ardescit. libidinis se inmun¬
aitia polluit. prosperari adea quȩ
nmundo sunt concupiscit. iħm in quo
redidit sequi contempnit: Diuerso
quippe itinere ambulat: sigaudia
dlec tationesque appetit. cui dux suu
uiam amaritudinis ostendit. Reuo¬
cennis ergo ante oculos peccata quȩ
stcimus consideremus quã terribilis

Expanded text:
venit. Nasci tamen in hoc mundo venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit. Unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit Prosperari in mundo noluit; opprobria irrisionesque toleravit; sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati debet, si tanta Deus pro hominibus pertulit? Qui ergo in Christum jam credidit, sed adhuc avaritiae lucra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia polluit, prospera quae in mundo sunt concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis
Abbreviated transcription (Latin):
caeco quid factum est: uelquid ipse
fecit audiamus. Sequitur. Confestĩ
uidit : & sequebatur eum. Videt q
sequitur: quibonum quod intellegn
operatur uidet aut̃ & non sequitur
quibonum quidem intellegit. sed
bene operari contempnit. Siergo
tionis agnoscimus: si credendo in re¬
demptoris nrĩ mysterium iuxta uiã
sedemus. si ex orando cotidie ab aucte¬
re nr̃o lucem petimus. si candẽ lucẽ
iam per intellectum uidendo inlu¬
minati post caecitatẽ sumus. Tħm
quẽ mente cernimus: opere sequa¬
mur. Aspiciamus quagraditur: & eiꝰ
uestigia imitando teneamus. Iħm
enĩ sequitur: qui imitatur. Hinc
namque dicit. Sequereme: & dimit¬
te mortuos sepelire mortuos suos
Sequere enim dicitur : imitare
hinc rursum ammonet dicens. Qui
mihi ministrat: me sequatur Consi¬
deremus ergo qua graditur: ut sequi
mereamur. Eccecũ sit dñs & creator
angłorum suscepturus naturã nr̃am
quam condidit: inutero uirgiNis

Expanded text:
caeco quid factum est, vel quid ipse caeco quid factum est, vel quid ipse fecerit, audiamus. Sequitur: Confestim vidit, et sequebatur illum. Videt et sequitur, qui bonum quod intelligit operatur. Videt autem, sed non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bona operari contemnit. Si ergotionis agnoscimus, si credendo in Redemptoris nostri mysterium, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem jam per intellectum videndo illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus opere sequamur. Aspiciamus qua graditur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum etenim sequitur qui imitatur. Hinc namque dicit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur imitare. Hinc rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce, cum sit dominus et creator angelorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum Virginis
Abbreviated transcription (Latin):
ruptionẽ uariatur. quae a nobis
communiter cumpecoribus cernit᷑:
Sedlucem quaeramus quam uidere
cum solis angłis possimus. quã nec
initium inchoat. nec finis angustat
Ad quam ꝓfecto lucẽ uia fides est
Vnde recte & inluminato caeco pro¬
tinus respondetur Respice. fides
tua te saluum fecit. Sed adhaec co¬
gitatio carnalis dicit. Quomodo
possum lucem spiritaͣlem quȩrere.
quam uidere non possum :: unde
mihi certum est. sisit quaecorporeis
oculis non infulget: cui scilic& cogita¬
tioni. ẽ. quod breuiter quisque res¬
pondeat: Quia & haec ipsa quaesen¬
tit : non per corpus. sed ꝑ animam
cogitat Et nemosuã animã uidet.
nec tamen se dubitat animã habere.
quam non uidet: Ex inuisibili anima.
uisibile regitur corpus. Si auferat᷑
quod est muisibile: ꝓtinus corruet
hoc quod uisibile stare uidebatur
Ex inuisibili ergo substantia: in hac
uita uisibili uiuitur. & esse uita
in uisibilis dubitatur : Sed iam pctent

Expanded text:
ruptione variatur, quae a nobis ruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicet cogitationi est quod breviter quisque respondeat, quia et haec ipsa quae sentit, non per corpus, sed per animam cogitat. Et nemo suam animam videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur corpus. Si autem auferatur quod est invisibile, protinus corruit hoc quod visibile stare videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac vita visibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti
Abbreviated transcription (Latin):
uenit: nec ꝑmotũ recedit Caccũ
igitur clamantẽ dñs transiens audi¬
uit: stans in luminauit. quia per
humanitatem suam uocibus nostrae
caecitatis conpatiendo misertus est:
sed lumen nobis grãe ꝑdiuinitatis
potentiã infudit Et̾notandum
quidcaeco uenienti dicat. Quidtibi
uis faciam : Numquid qui lumen
reddere poterat. quid uellet caccus
ignorabat: Sedpeti uult hoc quod
& nos petere & se concedere praeno¬
scit In portune namque ad oratio¬
nem nos ammonet: & tamendicit
Ad hoc ergo requiritut petatur
adhoc requirit ut cor ad orationem
excit&: Vnde & caecus ꝓtinus ad iun¬
git: dñe ut uideam : Ecce caecus adno.
non aurum. sedlucẽ quęrit. Parui¬
pendet extra lucẽ aliquid quaerere:
quia & si habere caecus quodlib&
potest. sine luce non potest uidere¬
as : non terrena dona. non fugitiuos
honores adno: sedlucẽ quacramus.
Nec lucem quae loco clauditur: quȩ
tempore finitur. quae noctiũ inter¬

Expanded text:
venit, nec per motum recedit. Caecum venit, nec per motum recedit. Caecum igitur clamantem Dominus transiens audit, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. 7. Et notandum quid caeco venienti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et tamen dicit:. Ad hoc ergo requirit ut petatur: ad hoc requirit, ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia etsi habere caecus quodlibet potest, sine luce videre non potest as, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus; nec lucem quae loco clauditur, quae tempore finitur, quae noctium inter
Abbreviated transcription (Latin):
ne nr̃a uchementer insistimus.
transcuntem iħm menti figimus
Unde illic subditur: Stans aut̃ iħs.
iussit eum adse adduci: Ecce stat.
qui ante transiebat: Quia cũ adhuc
turbas fantasmatum in oratione pa¬
timur: iħm aliquatenus transcun¬
tem sentimus. Cumuero oratiorii
uchementer insistimus: statiħs ut
lucem restituat: Quia ds̃ incorde
figitur : & lux amissa reparatur:
Qua tamen inre & aliud aliquid
nobis dñs innuit: quod intellegi
dehumanitate acdiuinitate illius
utiliter possit: Clamantẽ & enim
cactum transiens audiuit: sed stans
miraculum inluminationis x hibu¬
it Transirenamque. humanitatisẽ
Stare: diuinitatis Perhumanitatẽ
quippe: habuit nasci. crescere. mori.
resurgere: de loco adlocũ uenire:
Quia ergo in diuinitate mutabilitas
non est: atque hoc ipsum mutare.
transire.ẽ. Profecto iste transitus
ex carne. ẽ: non ex diuinitate. Per
diuinitatem uero ei semper stare c̃.
quia ubique praesens Nec ꝑ motũ̧

Expanded text:
ne nostra vehementer insistimus, ne nostra vehementer insistimus, transeuntem Jesum menti figimus. Unde illic subditur: Stans autem Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resurgere, de loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto ille transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia ubique praesens, nec per motum