comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inhac uita ÷ licitũ: oꝑari bo¬
nũ. ulla nãq : non iam oꝑatio
expectat᷑. s retͥbutio m̾ctoꝵ.
Qͥ uite p̾sentis longitudinem
ñ de suo spacio. s de eiꝰ fine cõ¬
sid̾at quam fit misera ⁊ bre¬
uis satis utiliter pensat. Tela
eñ ꝯsũmat᷑ filis: ⁊ uita hõĩs
extollit᷑ diebꝰ singulis. Qui ui¬
tam longuam queris: ad illam
tende uitã ꝓ qua xp̃ianꝰ es .i.

Expanded text:
ita est licitum operari bonum. Illic namque non jam operatio exspectatur, sed retributio meritorum. Qui vitae praesentis longitudinem non de suo spatio, sed ejus fine considerat, quam sit misera et brevis, satis utiliter pensat. Tela enim consummatur filis, et vita hominis extollitur diebus singulis. Si longam vitam quaeris, ad eam ten
Abbreviated transcription (Latin):
tem mendacio. Iracundi doctores
ꝑ rabiem furoris. discipline modũ
ad ĩmanitatem crudelitatis ꝯũ g¬
tunt. ⁊ unde emendare subaitos
poterant: inde potuis uulnerant
tes populoꝵ miqͥtate dampnan¬
tur: si eos aut ignorantes non
erudiant: aut peccantes non argu¬

Expanded text:
 1. Iracundi doctores per rabiem furoris disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare subditos poterant, inde potius vulneranttes populorum iniquitate damnantur, si eos aut ignorantes non erudiant, aut peccantes non argu
Abbreviated transcription (Latin):
Siit pleriq qui dum metiri
se nescint:. que non didicerũt
docere concupiscunt. qͥ pondus
magisterii tanto leuius estimãt.
quanto iim magnitudinis eiꝰ
spͣualia p̾cepta cognonerunt.
cordis se medicos ꝓftteri non
metuunt: qui dum pigm̃toꝵ
iuim nescuunt: uideri medici
caruis non erubescunt. Quan

Expanded text:
storum qui dum metiri se nesciunt quae non didicerunt docere concupiscunt, qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quanto vim magnitudinis illius spiritualia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt; dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sun
Abbreviated transcription (Latin):
Innocens enim absq sermone
conũsatio. quantum exẽplo ꝓ¬
dest: tantũ silentio nocet. La¬
tratu canum. baculoq pasto¬
ris: lupoꝵ rabies deterrenda ẽ.¬

Expanded text:
innocens enim et absque sermone conuersatio quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet; et latratu canum baculoque pastoris luporum rabies deterrenda e
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ herbam. ita hẏlaritas
bocillitatẽ suam. Sp̾m uͦ ad
irascendum facilem quis po¬
terit sustinere. Ira non ha¬
bet mĩam: nec erumpẽs fu¬
ror. ⁊ impetum conertati. fer¬
re quis poterit: Ih̾e filius
sirac dixit. Cum iracundo
non facias rixas. cor homi¬
nis immutat faciem illiꝰ.
siue in bono. siue in malo.
uestigiũ cordis boni⁊
faciem bonam. difficile in¬
uenies ⁊ cum labore. Non¬

Expanded text:
aritas becillitatem suam, spiritum vero ad irascendum facilem quis poterit sustinere ? Ira non habet misericordiam, nec irrumpens furor. Impetum concitati spiritus ferre quis poterit ? JESUS SIRACH. Cum iracundo non facias rixas . Cor hominis immutat faciem illius, sive in bona, sive in mala. Vestigium boni cordis et faciem bonam difficile invenies, et cum labore . Ho
Abbreviated transcription (Latin):
tam plangendꝰ ÷ qd̃ hac luce
de tantis ꝑiculis euaserit.
regoriꝰ dix̃. Sic̃ electos bea¬
titudo letificat: ttacredi neces¬
se ẽ. qd̾ adie exitꝰ sui ignis re¬
ꝓlios exurat. Tunc maligni
sp̾e egradiente anima sua oꝑa
reqͥrunt: cũ mala q̃ suaserunt
replicãt. ut sociã eã ad torm̃¬
ta trahant. Hysid̾ dixit.
Iniquus pꝰ mortem dueit᷑ cru¬
ciandꝰ. iustus uͦ dormit pꝰ labo¬
rẽ securꝰ. Et si pietas ꝓ d func¬
tis flere habeat fideb. fides
tam̃ ꝓ eis lugere uetat. Illi enĩ
deplorandi sunt in mortẽ. quos
miseros infernus ex hac uita reci¬
pit. non quos celestis aula letifi
tulerit. uel dei uoluntas signa¬
uerit.

Expanded text:
tam plangendus est quod hac luce de tantis malis evaserit. GREGORIUS. Sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est, quia die exitus sui ignis reprobos exurat. Tunc maligni spiritus egrediente anima, sua opera requirunt: tunc mala quae suaserunt, replicant, ut secum eam ad tormenta trahant. ISIDORUS. Iniquus post mortem ducitur cruciandus, justus vero dormit post laborem securus. Et si pietas pro defunctis fieri habeatur, fides tamen pro ipsis lugere vetat. Illi enim deplorandi sunt in morte, quos miseros infernus ex hac vita recipit, non quos coelestis aula laetifitulerit, vel Dei voluntas signaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Qm̃ qͥ talia agunt:. regnũ dĩ ñ possidᷤ¬
bũt. Illa actio penitẽtie subeunda ẽ: in
qua maiorẽ in se qͥsq seu̾itatẽ debeat aluis¬
ex̾cere. ut aseip̃o uidicatꝰ. nõ iudicet᷑ a ͥ are¬
dño. Que actio penitẽtie tc̃ erit ꝑfecta: l¬
deo acceptabił. si ascendit homo adu̾sũ e
se tͥbunal m̃tis sue ⁊ ꝯstituerit se ante
faciẽ suã ne ħ ei pꝰea fiat. sic̃ ꝯminatur
d̾s ꝓeccatori. atq ita ꝯstititto in rorde
iudicio. adsit aceusat̾x cogitatio. testiᷤᷤ
ꝯscientia. carnifex timor. Demd̃ sanguiᷤᷤ
aĩe ꝯfitẽtis ꝑ lacͥmas ꝓfluat. pꝰtremo¬
indignũ hõ uidicet: participatõne cor¬
poris ⁊ sanguinis dñi. U̾set᷑ añ ocłos
imago fut᷑i iulicii. ut cũ alii accecdinit
ad altare cłi. qͦ ip̃e nõ accedit: cogitet qͣm
sit ꝯtremescẽda illa pena. qͣ ꝑcipientibꝰ
aliis uitã et̾nã: alii in mortẽ p̾cipitant᷑
et̃nã. Mensurã autẽ tẽꝑis ĩ agenda pe¬

Expanded text:
am qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Illa actio poenitentiae subeunda est, in qua majorem in se quisque severitatem debeat exercere, ut a seipso judicatus, non judicetur a Domino: quae actio poenitentiae tunc erit perfecta et acceptabilisse tribunal mentis suae, et constituerit se ante faciem suam, ne hoc ei postea fiat sicut comminatur Dominus peccatori: atque ita constituto in corde judicio, adsit accusatrix cogitatio, testis conscientia, carnifex timor, deinde sanguis ae confitentis per lacrymas profluat. Postremoindignum judicet participatione corporis et sanguinis Domini. Versetur ante oculos imago futuri judicii, ut, cum alii accedunt ad altare Dei, quo ipse non accedit, cogitet quam sit contremiscenda poena qua, percipientibus aliis vitam aeternam, alii in mortem praecipitantur aeternam. Mensuram autem temporis in agenda poe
Abbreviated transcription (Latin):
unt: ualet qd̵ dñs ait. Date elemosi¬
nam. ⁊ ecce omia munda sũt uob̾. Non
solũ gͦ qͥdat esurienti cibũ: sitienti po¬
tum: nudo uestim̃tũ: ꝑeg̾nanti hospiti¬
em̃dat u̾bere inquẽ potestas dat᷑. ł coher¬
cet aliqͣ disciplina. ⁊ tñ pecẽm eiꝰ ꝙ ab illo

Expanded text:
nus ait: Date eleemosnam, et ecce omnia munda sunt vobis . Non solum ergo qui dat esurienti cibum, sitienti potum, nudo vestimentum, peregrinanti hospitiemendat verbere, in quem potestas datur, vel coercet aliqua disciplina, et tame
Abbreviated transcription (Latin):
rũq płumq dolor alt̾ius cordis occultus
ẽ alteri. nec in alioꝵ noticiã ꝑ u̾ba uel
q̃cũq aliaisigna ꝓcedit.: cũ sit corã illo
cui dr̃ gemitus meus ate nõ ÷ abscõditꝰ.
recte ꝯstitiuint᷑ ab his qͥ eccłiis p̾sunt. tẽ¬
pora penitẽtie. Ut satisfiat ⁊̃ eccłie inqͣ

Expanded text:
rumque dolor alterius cordis occultus est alteri, nec in aliorum notitiam per verba vel quaecunque alia signa procedit, cum sit coram illo cui dicitur: « Gemitus meus a te non est absconditus , » recte constituuntur ab his qui Ecclesiis praesunt tempora poenitentiae, ut sati
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsone. nt id̾ eẽt diues in pauꝑtate.
oĩpotẽs in abiectione. impassibił in
supplicio. ĩ mortał in morte. Nec enĩ
u̾bũ aut in carne aut ĩ aĩa aliqͣ sui
parte ꝯñsũ ÷ cũ simplex ⁊ incõmuta¬
bilis nat᷑a d̾ittitis tota in sua fit sẽꝑ
cẽntra: nec dãpnũ sui recipiẽs. nec
angm̃tũ sic assũpcã neiturã beati¬
ficans: ut głificata in głificante ꝑmaneat.¬

Expanded text:
sonae: ut idem esset dives in paupertate, omnipotens in abjectione, impassibilis in supplicio, immortalis in morte. Nec enim Verbum aut in carnem, aut in animam aliqua sui parte conversum est; cum simplex et incommutabilis natura Deitatis, tota in sua sit semper essentia, nec damnum sui recipiens, nec augmentum; et sic assumptam naturam beatificans, ut glorificata in glorificante permaneat
Abbreviated transcription (Latin):
remittuntur. Ergo cũ tanta ÷ plaga peceati
atꝙ ĩpetꝰ morbi. ut medicam̃ta corꝑis ⁊¬
sangumis dñi diffẽnda sint. auctoritate
antistitis deb seqͥsq ab altario remoue¬
re. adagẽdã penitẽtiã: ⁊ ead̾ auctoritate

Expanded text:
uit, si tanta est plaga peccati atque impetus morbi, ut medicamenta talia differenda sint, auctoritate antistitis debet quisque ab altario remoueri ad agendam paenitentiam et eadem auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
tis que ꝑ eos ppłis ministrant᷑. Omise¬
ros hoĩes. qͥ hos intuẽdo: xp̃m obliuis¬
cunt᷑. qͥ ⁊ canto ante p̾ctixit. ut legi
dei potiꝰ obtẽꝑet᷑. quã imitandi ui¬
deant᷑ illi qͥ ea q̃ dñt. ñ faciũt. Et tͣ¬
ditorẽ suũ tołans usq in finẽ. ̃ usq

Expanded text:
tis, quae per eos populis ministrantur. O miseros homines, qui hos intuendo Christum obliviscuntur! qui et multo ante praedixit, ut legi Dei potius obtemperetur, quam imitandi videantur illi, qui ea, quae dicunt, non faciunt, et traditorem suum tolerans usq
Abbreviated transcription (Latin):
diuisionis extit̾it. ⁊ ꝑ oĩa inerem̃ta cor¬
porea uniꝰ ꝑsone fu̾nt totiꝰ tẽꝑis actiones.
ꝑmixtione ꝯfimdimꝰ. s qd̾ euiꝰq forme sit.
ex oꝑũ qͣlitate sẽtimꝰ. Nlec diuia .a. huma¬
nis p̾iudicãt. nec humana diunis. eñ ita
iħe xͦ. ⁊ u̾e dt̾tatis u̾eq humanitatis. in ip¬
so. inta ꝓrsus eadq ꝑsona sit. neq huius
unitionis soliditas: rilla possit diuisione
seningi. ex altatõnẽ tñ qͣua illũ exaltauit

Expanded text:
divisionis exstiterit, et per omnia incrementa corporea unius personae fuerint totius temporis actiones,  formae sit, ex operum qualitate sentimus. Nec divina enim humanis praejudicant, nec humana divinis, cum ita , et verae Deitatis veraeque humanitatis in ipso una prorsus eademque persona sit, neque hujus unitionis soliditas ulla possit divisione sejungi, exaltationem tamen, qua illum exaltavit
Abbreviated transcription (Latin):
ita se ad susceptõnẽ humilitatis nr̃e si¬
ne diminutõne sue marestatis ineli¬
nans. ut manẽs ꝙ erit. assinrẽs ꝙ non
erat: uerãserui formã ei forne ĩ qua deo
patͥ ÷ equał. uniret. ⁊ tanto fedẽ natu¬

Expanded text:
ita se ad susceptionem humilitatis nostrae sine diminutione suae majestatis inclinans, ut manens quod erat, assumensque quod non erat, veram servi formam ei formae in qua Deo Patri est aequalis uniret ,
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Pleriq in acumine intel¬
ligentie uiuaces existũt. s lo¬
quendi mopia angustant᷑. qͥdã
uͦ inittͥsq pollent. Pleriq sciẽ¬
tiam acceptã sc̾pturarũ. nõ ad
dei głiam. s ad dei laudem utũ¬
tur: dum ex ipsa scientia ex¬
tollunt᷑. Ibi peccant. ubi pecca¬
ta mundare debuerãt. Sẽꝑ enĩ
suꝑbi legunt. ⁊ nũqͣm inueniũt.
Dume legis penetralia humili
tent : prauis autẽ atq suꝑbis
clandunt᷑. Quãnis diuina elo¬
ta sunt: in mystĩo autẽ clausa
atq occulta funt. Sermo dei fi¬
delibꝰ lux ẽ: reꝓbis autẽ atq
suꝑbis. quodamͦ tenebraᷤseit. ⁊ un¬
de illi illuminant᷑: inde isti ce¬
cant᷑. Nequaqͣm legẽ intelligit:
qͥ carnaliter uerba legis ꝑcurrit.
s is qͥ eam sensu int̾ioris intelligẽ¬
tie ꝑcipit. Qͥ litt̾am legis attẽ
Ideo libri scĩ simplici sermone
conseͥpti sunt: ut non in sapiẽ¬
tia u̾bi. s iostensione sp̃c. ho¬

Expanded text:
dit. Plerique in cacumine inteldit. Plerique in cacumine intelligentiae vivaces existunt, sed loquendi inopia angustiantur. Quidam vero in utrisque pollent. Plerique scientia accepta Scripturarum, non ad Dei gloriam, sed ad suam laudem utuntur, dum ex ipsa scientia extolluntur, et ibi peccant ubi peccata mundare debuerunt. Semper enim superbi legunt, et nunquam inveniunt. Divinae legis penetrabilia, humilibus tent: pravis autem atque superbis clauduntur. Quamvis divina elota sint, in mysterio tamen clausa atque occulta sunt. Sermo Dei fidelibus lux est, reprobis autem ac superbis quodam modo tenebrescit: et unde illi illuminantur, inde isti caecantur. Nequaquam legem intelligit, qui carnaliter verba legis percurrit; sed is qui eam sensu interioris intelligentiae percepit. Qui litteram legis attendbidinum. Ideo libri sancti simplici sermone scripti sunt, ut non in sapientia verbi, sed in ostensione spiritus ho
Abbreviated transcription (Latin):
Quantoqͥsq magis in sac̾s elo¬
quiis assiduus fuerit. tanto ex
eis uħ̃iorẽ intelligẽtiã capit.
Quanto ampluis inquãlibet
artem homo conscendit. tanto
magis ad hominẽ ars ipsa des¬
cendit. qͥdam hñt intelligen¬
tie ingeniũ. s negligunt lec¬
tionis studiũ. ⁊ qd̃ legendo
seire potuerint: negligendo
ꝯtempnunt. Quamuis sensus he¬
bitudo sit. frequens tam̃ lectio
intellectũ adhib. Siẽ qͥ tardus ⁊
ad capiendũ. ꝓ intentione uero
boni studii p̾miũ recipit: ita qͥ
p̾stitũ sibi adeo ingeniũ intel¬
ligẽtie negligit: ꝯdẽpnationis
reus existit : quia donũ qd̃ acce
tiam derelinqͥt. Quidam
dei iudicio donũ scientie qd̃
negligũt accipiũt: ut duriꝰ de
rebꝰ creditis puniant᷑. Tardio¬
res autẽ ideo qd̃ scire cupũt dif¬
ficult̾ inueniũt: ut ꝓ maxino
ex̾citio laboris. maximũ p̾mium
habeant retͥbutionis. Nonũ sine
adiuuante dĩ gr̾a. qͣmuis infim¬
dat᷑. auribꝰ. ad cornũqͣm descen¬

Expanded text:
Quantum quisque magis in sacris eloquiis assiduus fuerit, tantum ex eis uberiorem intelligentiam capit. Quanto amplius in quamlibet artem homo conscendit, tanto magis ad hominem ars ipsa descendit. Quidam habent intelligentiae ingenium, sed negligunt lectionis studium; et quod legendo scire possunt, negligendo contemnunt. Quamvis sensus habitudo sit frequens, tamen lectio intellectum adhibet. Sicut qui tardus est ad capiendum, pro intentione tamen boni studii, praemium percipit: ita qui praestitum sibi a Deo ingenium intelligentiae negligit, condemnatione reus existit, quia donum quod accipit, diam derelinquit. Quidam Dei judicio donum scientiae quod negligunt, accipiunt, ut durius de rebus creditis puniantur. Tardiores autem ideo quod scire cupiunt difficulter inveniunt ut pro maximo exercitio laboris maximum praemium habeant retributionis. Donum sine adjuvante Dei gratia quamvis infundatur auribus, ad cor nunquam descen
Abbreviated transcription (Latin):
p̾bet. Meliꝰ ÷ enim ꝯferie. qͣm
legere. Qd̃ eium obscurũ ÷. aut
dubiũ. conferendo eito ꝑficiet᷑.
Siẽ instruere solet collatio.
ita contentio destruit. Cum
oꝑa: uaca lectioni: lectiodo
cet quid a caueas. lectio ostendit.
qd̃ attendas. Multum ꝓficis eum
legis: si tamen facias qd̾ legis.
quam q̃ imponat. Ꝙ qͥ reculit.
magis qͣm qͥ attulerit. Neq .it.
conetur id uideri dictis obtinere.
qd̃ aute lectionẽ p̃sumpserit
enim ex carnalibꝰ escis alit᷑ hõ.
tta ex diumis eloquiis. interior
homo nictͥtur ac pafcitur:¬

Expanded text:
 enim conferre quam legere. Quod enim obscurum est aut dubium, conferendo cito perspicitur. Sicut instruere solet collatio, ita contentio destruit. Cum opere vaca lectioni, lectio enim docet quid caveas. Lectio ostendet quid attendas. Multum proficis cum legis, si tamen facias quod legis. quam imponat, et retulerit magis quam attulerit, neque cogat id videri dictis contineri, quod ante lectionem praesumpserit enim ex carnalibus escis alitur caro, ita et divinis eloquiis interior homo pascitur ac nutritur
Abbreviated transcription (Latin):
pientes.: cum sitis ipsi sapien¬
des. Salomon dixit. Stulti
ea que sibi sunt noxia cupiẽt.
⁊ imprudentes odibunt scien¬
tiam. Stultus ceditur labiis.
stultus labiis uerberabitur.
Os autem stulti. ꝯfusioni ꝓxi¬
mũ ÷. Qui stultus ẽ. seruiet
sapienti. Homo u̾sutus celat
scientiam. cor insipientium
ꝓuoeat stulticiam. Quia au¬
tem fatiuis ẽ. aꝑit stulticiã
suam. Cor stultoꝵ: dissimle
erit. Stultus: pascitur imꝑi¬
tia. Stultitia. gaudiũ stulto.
Non decent stultum u̾ba com¬
posita. nec pͥncipem labia
mentientis. Expedit magis
urso occurrere raptis fetibꝰ.
quam fatuo confidenti sibi
in stultitia sua. Quid ꝓdest¬
stulto habere diuitias. cum
sapientiam emere non pos¬
sit : Homo stultus plaudet
manribus: cum spoponderit
ꝓ amico suo. Stultus si ta¬
si compresserit contempse¬
gens. Os stulti contritio eiꝰ.
⁊ labia illius ruine᷑ anime
illius. Stulticia hominis sup¬
plantat gressus euis. ⁊ ꝯtͣ d̾m
feruet animo suo. Ne respõ¬

Expanded text:
psi sapientes . SALOMON. Stulti ea quae sunt sibi noxia cupiunt, et imprudentes odio habuerunt scientiam . Stultus caeditur labiis, stultus labiis verberatur . Os autem stulti confusioni proximum est . Qui stultus est, serviet sapienti . Homo versutus celat scientiam, cor insipientium provocabit stultitiam . Qui autem fatuus est, aperit stultitiam suam . Cor stultorum dissimile erit . Stultus pascitur imperitia . Stultitia gaudium stulto . Non decent stultum verba composita, nec principem labium mentiens . Expedit magis ursae occurrere raptis fetibus, quam fatuo confidenti sibi in stultitia sua . Quid prodest habere divitias stulto, cum sapientiam emere non possit ? Homo stultus plaudet manibus, cum spoponderit pro amico suo. Stultus si tasi compresserit gens . Os stulti, contritio ejus: et labia illius ruina animae ejus . Stultitia hominis supplantat gressus ejus, et contra Deum fervet animo suo . Ne respo
Abbreviated transcription (Latin):
frustra habet claudus tẏbi¬
as. sie inclecens ẽ in ore stul¬
ti parabola. Sieut qͥ mittit
lapidem it acerrium mer¬
curii. ita qui tribuit insipi¬
enti honorem. Si contunde
ris stultum in pila quasi
cum ipse insipiens sit: om̃s
stultos estimat. Labia insi¬
pientis p̾cipitabunt eum.
initiũ uerboꝵ eius stulticia.
dixit. homines stulti non ap

Expanded text:
frustra habet claudus tibias: sic indecens est in ore stultorum parabola. Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii: ita qui tribuit insipienris stultum in pila, quasi cum ipse insipiens sit, omnes stultos aestimat . Labia insipientis praecipitabunt eum, initium verborum ejus stultitia uersus: Homines stulti non adp
Abbreviated transcription (Latin):
habeat. Quicquid enĩ amens
loquitur: uociferatio ⁊ cla¬
mor ÷ appellandũ. Hẜlarius¬
dixit. Stultus iuxta infir¬
imbecilłicitatem natitre sue
sapit G regorius dixit. Sicut
nec auris escas. nec guitur
uerba cognoscit: ita nec stul¬
tus quisquam sapientie sen¬
tentiam intelligit. Fatuũ cũ
sapientibꝰ in predicatione nõ
socies: nec ꝑ eum qͥ implere
nõn ũalet: illi qui p̾ualet ob¬
sistas. Hẏsidorus dixit. Nicħ
stultitia peuis. nichil insipien¬
tia deteruis: nicħ ignauia tur¬
pius. Ignorantia. uitioꝵ nu¬
trix est. ignorantia enĩ: quid
sit culpa dignũ non sentit. In¬
sipiens: assidue peccat. indoctus
enim facile decipitur. stultus
in uitiũ cito dilabitur.¬

Expanded text:
habeat. Quidquid enim amens habeat. Quidquid enim amens loquitur, vociferatio et clamor est appellandum. HILARIUS. Stultus juxta infirimbecillitatem naturae suae sentit. GREGORIUS. Sicut nec auris escas, nec guttur verba agnoscit, ita nec stultus quisque sententiam sapientiae intelligit. Fatuum cum sapientibus in praedicatione non suscipies, nec per eum qui implere non valet, illi qui praevalet obsistas. ISIDORUS. Nihil stultitia pejus, nihil insipientia deterius, nihil ignavia turpius. Ignorantia vitiorum nutrix est. Ignorantia enim, quid sit culpa dignum non sentit. Insipiens quotidie peccat. Indoctus enim facile decipitur, stultus in vitium cito delabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
infantis. Sagitta infixa in fe¬
more carnis: sic u̾bum in cor¬
tiᷤᷤ. non erit utile tibi. Oculi
enim illuis septemplices sũt.
exigua dabit ⁊ multa imꝑ¬
perabit. ⁊ aꝑtio oris illius in¬
famatio ẽ. fatuo non erit ami¬
cus: ⁊ non erit grã bonis illiꝰ.
Qui enim edunt fatu panẽ.
falsi lingue sunt. Ex ore fa¬
tui reprobabitur parabola.
Non enim illam dicit in tempo¬
re suo. Cor fatui. quasi uas cõ¬
fractum: ⁊ omẽm sapientiam
de filio indisciplinato. Qui
docet fatuum: quasi qui con¬
glutine̾t testam. Cum stulto
ne multa loquaris: ⁊ cum insen¬
sato ne habites. Arenam ⁊ salẽ¬
⁊ massam ferri. facilius est
portare: quam hominẽ impru¬
dentem ⁊ fatuum ⁊ impiũ.
Precordia fatui qͣsi rota car¬
ri. ⁊ quasi axis u̾satilis: sic
cogitatus stalti. Melior ẽ
homo qͥ abscondit stulticiam
suam: quã qͥ abscondit sapiẽ¬
ra ponderabuntur. Ne cõmu¬
nices homini indocto: ne ma
monẽ eiꝰ sale ẽẽ conditum.
ut gratiam apud audientes

Expanded text:
a infixa femori canis, sic verbum in ortis non erit utilis tibi, oculi enim illius septemplices sunt: exigua dabit et multa improperabit, et apertio oris illius infamatio est . Fatuo non erit amicus, et non erit gratia in bonis illius . Qui enim edunt panem fatui, falsae linguae sunt . Ex ore fatui reprobabitur parabola, non enim illam dicet in tempore suo . Cor fatui quasi vas confractum, et omnem sapientiam de filio indisciplinato . Qui docet fatuum, quasi qui conglutinat testam. Cum stulto non multum loquaris, et cum insensato ne abieris . Arenam, et sal et massam ferri, facilius est portare, quam hominem imprudentem, et fatuum, et impium. Praecordia fatui, quasi rota carri; et quasi axis versatilis, sic cogitatio stulti . Melior est homo qui abscondit stultitiam suam, quam qui abscondit sapienra ponderabuntur . Non communices homini indocto, ne malmonem ejus sale esse conditum ut gratiam apud audientes
Abbreviated transcription (Latin):
te extollat honor. Tanto maio¬
uera humilitas .:⁊ uera obedien¬
tia sine caritate. aut fuerunt.
aut ẽẽ potuerunt. quia sicut
ignis sine calore uel splendore
non ẽ. ita ⁊ carttas sine humi¬
litate ⁊ uera obedientia eẽ non
potest. In uitas patrum dicit᷑.
Corporalis labor ẽ. dux humilita
litate inanis ẽ. Humilitas nec
ipsa irasereur: nec rrasci aliis
ꝑmittit. Humilitas ẽ: si qͣndo
peceau̾it inte fr̾ tuus. indtil¬

Expanded text:
te extollat honor. Tanto majote extollat honor. Tanto majovera humilitas et vera obedientia sine charitate aut erunt, aut esse poterunt. Quia sicut ignis sine calore vel splendore non est, ita et charitas sine humilitate et vera obedientia esse non potest. EX VITIS PATRUM. Corporalis labor dux est humilitest tristitia. Humilitas nec ipsa irascitur, nec allos irasci permittit. Humilitas est, si quando peccaverit in te frater tuus, ant
Abbreviated transcription (Latin):
militate urrtus quelib ⁊ sine ca¬
ma monachi uirtus humilitas¬
ẽ. sũmũ uitiũ ẽ suꝑbia. Esto in
humslitate fundatus: esto om̃nũ
nouissimꝰ ⁊ ultimus. Humilia
te ut exalteris. minimũ te fac oĩ¬
bus. Nulli te p̾onas: nulli te su¬
ꝑiorem deputes. Estima omnes
supiores ẽẽ tibi. Quãuis sũmus
sis. humilitatem tene. Quia si
humilitatem tenueris. glorio¬
sus eris. Quanto enim humili¬
or fueris.: tanto sequetur de¬
ascendas. humiliare ut exalte¬
ris. ne exaltatus humilieris.
humilitas lapsum non nouit.
humilitas minquam lapfum pasa
ẽ. Qui enim sibi uilis ẽ: ante de¬
um magnus ẽ. Et qͥ sibi displicẽt:
deo placent. Esto igitur paruus
in oculis tuis: ut sis magnus in
oculis dei. Tanto enim eris ante
deum p̾ciosior: quanto fueris an¬
te oculos tuos despectior. Porta¬
semꝑ uerecundiam in nultri: ae¬
de recordatione delieti. Puluis
es. in puluerem sede. emis: in
cinerem uiue. In summo honore.
sumina sit tibi humlitas. non

Expanded text:
itate, virtus quaelibet in ma monachi virtus est humilitas. Summum ejus vitium, superbia. Esto in humilitate fundatus, esto omnium novissimus et ultimus. Humilia te ut exalteris, minimum te fac omnibus, nulli te praeponas, nullum te superbiorem reputes. Aestima omnes superiores esse te. Quamvis summus cum sis, humilitatem tene: quia si humilitatem tenueris, gloriosus eris. Quantum enim humilior fueris, tantum te sequetur alascendas, humiliare ut exalteris, ne exaltatus humilieris. as lapsum non novit. Humilitas lapsum nunquam passa est. Qui enim sibi vilis est, ante Deum magnus est. Et qui sibi displicet, Deo pin oculis tuis, ut sis magnus in oculis Dei; tanto enim eris apud Deum pretiosior, quanto fueris ante oculos tuos despectior. erecundiam in vultu de recordatione peccati. Pulvis es, in pulvere sede. Cinis es, in cinere vive. In summo honore summa tibi sit humilitas, non
Abbreviated transcription (Latin):
sicut tior supplicii ⁊ amor dei.
mbiꝵ dix̃. Qui timet d̾m. decli¬
nat errorem. ⁊ ad uirtutis. semi¬
tam. uias suas clirigit Gregoriꝰ¬
dix̃. Praua mens si non prius ꝑ
timorem eu̾titur: ab assuetis ui¬
tiis non emũdat᷑. Deum timere
ẽ: nulla que facienda sunt ho¬
enim semꝑ emendat. tunor ex¬
pellit pecc̃m: ⁊ repͥmit uitium.
Timor cautũ facrt hominem.
d̾atq solliettũ. Ubi timor non ẽ:¬
ibi sceleratio ẽ. Ubi timor ñ ẽ:
Sibi scełum habundantia ẽ. Si
ileum metuere in tͣnquillitate
passionibꝰ attriti. timeamꝰ.

Expanded text:
licii et amor Dei. AMBROSIUS. Qui timet Deum, declinat ab errore, et ad virtutis semitam vias suas dirigit. GREGORIUS. Prava mens, si non prius per timorem evertitur, ab assuetis vitiis non emendatur. Deum timere, est nulla quae facienda sunt boenim semper emendat, timor expellit peccatum, timor reprimit vitium, timor cautum facit hominem atque sollicitum; ubi vero timor non eibi sceleratio est. Ubi timor non est, ibi scelerum abundantia est. Si Deum metuere in tranquillitate judicium attriti timeamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ds illum ꝯseruabit amalis. Sp̃c
timentiũ cdm querttur: ⁊ in res¬
ponsionẽ illius benedicitur.
Spes timentibꝰ deũ. in saluan
qm̃ ipse ẽ spes eius. Timentis de¬

Expanded text:
 liberabit a malis. Spiritus timentium Deum quaeritur, et in responsione illius benedicitur. spes enim illorum in saluantquoniam ipse est spes eius. timentis do
Abbreviated transcription (Latin):
timetis dm. credite millũ: ⁊ non
euaeuabit᷑ merces ur̃a. Qui time¬
tis dm. sperate in illum: ⁊ in ob¬
lectatione ueniet uoħ̃ miscd̾ia.
Qui timetis dm diligite illum.

Expanded text:
timetis Deum credite illi et non evacuabitur merces vestra qui timetis Deum sperate in illum et in oblectatione veniet vobis misericordia qui timetis Deum diligite illum
Abbreviated transcription (Latin):
deo ⁊ patri. subiecti inuieẽ in ti¬
more xp̃i. Salomon dix̃. Iritium
sapientie timor dñi. Time dñm.
⁊ recede a malo. Timor dñi appo¬
net dies: ⁊ anni impioꝵ breuia¬
buntur. In timore dñi filucia for¬
titudinis: ⁊ filiis eius erit spes.
Timor dñi fons urte: ut declinet
a riuna mortis. Qui dm̃ timet.
nicħ negligit. Iħe filiuis sirac

Expanded text:
Patri subjecti invicem in timore Christi . SALOMON. Initium sapientiae timor Domini . Time Dominum, et recede a malo . Timor Domini apponet dies, et anni impiorum abbreviabuntur . In timore Domini fiducia fortitudinis, et filiis ejus erit spes. Timor Domini fons vitae, ut declinent a ruina mortis . Qui Deum timet, nihil negligit . JESUS SIRAC
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in mandatis ipsuis maxime as¬
siduus esto. Alibi dicit. In tota
Qui timent d̾m: erunt in ocłis
illiꝰ. Timor deiẽ: non despicere
Magnus ẽ uuidex. ⁊ potens in
honore. ⁊ non ÷ maior illo qu
timet d̃m. Nich̃ melius: quã ti¬
mor dei. Omne execramentũ
erroris odit ds. ⁊ non erit ama¬
bile timentibus eũ. Alibi dicit.¬
Ocłi dñi ad timentes eum: ⁊ ipse
agnoscit omĩa oꝑa hominis. Itẽ¬
dicit. Homo sapiens in om̃ibꝰ me¬
tuit : ⁊ in diebꝰ delictoꝵ atten¬
dit ab inertia. Consimatio timo¬
ris dei: sapientia. Qui timet

Expanded text:
tis illius maxime assiduus esto. In tota qui timent Deum, erunt in oculis illius. Timor Domini est, non despicere Magnus est judex et potens in honore, non est major illo qui timet Deum. Nihil melius quam timor Dei. Omne exsecramentum erroris odit Deus, et non amabile erit timentibus Deum. Oculi Domini ad timentes eum, et ipse agnoscit omnia opera hominis. Homo sapiens in omnibus metuit, et in diebus electorum attendit ab inertia. Confirmatio timoris Dei sapientia. Qui timet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ letiria ⁊ corona exultationis.
Timor dñi delectabit cor: ⁊ dabit
leticiam ⁊ gaudiũ in longitudinẽ
dierum. Timenti cdñm bene erit
in extremis: ⁊ in die defunctio¬
nis sue benedicetur. Timor dñi
scientie religiositas. plenitudo
sapientie ẽ: timere deum. coro¬
na sapientie ẽ tunere dm. replẽs
pacem ⁊ salutis fructum. Radix
sapientie ⁊ timere dñm. rami
Timor dñi: expellit pecc̾m. Nam
qui sine timore ⁊: non poterit

Expanded text:
etitia, et corona exsultationis . Timor Domini delectabit cor, et dabit laetitiam et gaudium, et longitudinem dierum . Timenti Deum bene erit in extremis, et in die defunctionis suae benedicetur . Timor Domini scientiae religiositas: plenitudo sapientiae est timere Deum . Corona sapientiae timor Domini, replens pacem, et salutis fructum. Radix sapientiae est timere Deum, rami Timor Domini expellit peccatum: nam qui s
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ. Neq .Nt. nogligent̾ audiend̾ ẽ.
ꝙ cũ decimari miniura drẽt: extre¬
ma qͣd̾ s̾ olersbꝰ maluit. s trañ bene
olentia memorare. uͥ ꝓfecto ostẽd̾et.
qr simulatores cũ parira custodiũt.
odorẽ d̾ se extẽdere sc̃e opinionis
querunt. ⁊ quãuis impłe maxima p̾t̾mtt

Expanded text:
fidem. Neque enim negligenter audiendum est quod cum decimari minima diceret, extrema quidem de oleribus maluit, sed tamen bene olentia memorare; ut profecto ostenderet quia simulatores cum parva custodiunt, odorem de se extendere sanctae opinionis q
Abbreviated transcription (Latin):
cłr qr discreta eoꝵ ꝓuidẽtra ita ĩ alto
sita ⁊:. ut tẽptationũ c̾tamina ⁊ pͥquã
ureniant uideat. ⁊ ꝯtͣ ea dĩ uen̾int
munita subsistat. Que .Nt. futa ꝓui¬
dent᷑: cũ p̃sentia fuerit̃. minoris u̾tu¬
tis fiunt. qi dũ ꝯt᷑ ietũ qͥsq patior
reddit᷑. hostis qͥ se inopinatũ eredi
tur. qͣtinꝰ ꝓuida ꝯsid̾atione ꝑpendant:
qr dũ mala ex iudicio faciũt. distͥctius
ꝯt᷑ se uid̃iciũ accendũt. ut tanto eos du¬
rior sentẽtia feriat. qͣnto illos in cul¬
pa arelẽtiꝰ uineula delib̾atõnis ligãt.
Crtiꝰ fortasse delicta penitẽdo abluerẽt.
si in hts sola p̾ciptratione cecidissent.
solidat᷑. Nisi .i.mens om̃imꝰ et̾na des¬
pic̾et: in culpa ex iudicio ñ ꝑtret. ħgͦ
differunt. ꝙ cum ab statu iusticie pee
dlñs. nõ tã p̃cipitationũ p᷑ua: quã delie¬
toꝵ studia rep̃hẽdit dicẽs. ꝑꝓ malici¬

Expanded text:
identia ita in alto sita est, ut tentationum certamina et priusquam veniant videat, et contra ea dum venerint munita subsistat. Quae enim futura praevidentur, cum praesentia fuerint, minoris virtutis fiunt; quia dum contra ictum quisque paratior redditur, hostis qui se inopinatum 91 credidtur, quatenus provida consideratione perpendant, quia dum mala ex judicio faciunt, districtius contra se judicium accendunt; ut tanto eos durior sententia feriat, quanto illos in culpa arctius vincula deliberationis ligant. Citius fortasse delicta poenitendo abluerent, si in his solasolidatur. Nisi enim mens omni modo aeterna despiceret, in culpa ex judicio non periret. Hdifferunt, Dominus, non tam praecipitationum prava quam delictorum studia reprehendit dicens: Ne
Abbreviated transcription (Latin):
dũ p̾dicatio modis ꝯgruẽtibis
ub̾tim fũdit᷑. ap̃ semetipsum d̾ ostẽsio¬
ne sui occulta leticia loq̃ntis animꝰ
subleuat᷑: magna cura necẽẽ ⁊ uͥ timo¬
ris lac̾atiõe se mordeat. ne qr alioꝵ
uuln̾a medendo ad salutẽ reuoeat: ip̃e
ꝑ negligẽtiã sue salutis intumescat.
Ile ꝓximos iuuando. se deserat. ne alioᷤ
erigens: cadat. Hã qͥbꝰdã sepe magnitu¬
do uirtutis occasio ꝑditias fuit. Et
cum ae ꝯfulentia uirium mordinate se¬
curi sut̃: ꝑ negligẽtiã iopinate mortari¬
tur. uirtꝰ nãq eũ uitiis reniitit᷑. qͣtam
delectatione eiꝰ sibimetipsi animꝰ blandi¬
tur. fĩtq ut bene agantis mẽs: metũ
sue cͥcũspectionis abiciat. atq in sui
ꝯfidẽtia:. secura qͥescat. Cui iã torpenti.
seductor callidꝰ om̃e ꝙ bene gessit emu
re cogitationis exaltat. unde agit᷑.
ut ante iꝰti iuidicis ocłos. foiea m̃tis
sit: memoria. uͥtitis. qr reminisdendo
& gessit. dñ se ap̃ se erigit: apud hu¬

Expanded text:
dum praedicatio modis congruentibus ubertim funditur, apud semetipsum de ostensione sui occulta laetitia loquentis animus sublevatur, magna cura necesse est ut timoris laceratione se mordeat, ne qui aliorum vulnera medendo ad salutem revocat, ipse per negligentiam suae salutis intumescat, ne proximos juvando se deserat, ne alios erigens cadat. Nam quibusdam saepe magnitudo virtutis occasio perditionis fuit; ut cum de confidentia virium inordinate securi sunt, per negligentiam inopinate morerentur. Virtus namque cum vitiis renititur, quadam delectatione ejus sibimetipsi animus blanditur; fitque ut bene agentis mens metum suae circumspectionis abjiciat, atque in sui confidentia secura requiescat; cui jam torpenti seductor callidus omne quod bene gessit enumre cogitationis exaltat. Unde agitur, ut ante justi judicis oculos, fovea mentis sit memoria virtutis; quia reminiscendo quod gessit, dum se apud se erigit, apud hu
Abbreviated transcription (Latin):
ad fornicationẽ dncit᷑. qr cũ int̾ceptũ
ñtẽ cogitationes sue decipũt. hane
maligni sp̾c ꝑ innumera uitia sedu
dẽ ꝓtinꝰ pͥnatã q̃rit. ⁊ sibi arrogare
incipit om̃e honũ. ꝙ. ut langitoris p̾co¬
nio seruiret accepit. Opinionis sue glo¬
riam dilatare desid̾a̾t: satagit ut mnra¬
bilis cũctis ĩ notescat. In suo gͦ noĩe fornica¬
tur. qͥ regał tori comibiũ deserẽs. corrup¬
tori sp̃ũi: laudis appetita subst̾nit᷑. hinc

Expanded text:
nicationem ducitur; quia cum interceptam mentem cogitationes suae decipiunt, hanc maligni spiritus per innumera vitia seducdem protinus privatam quaerit, et sibi arrogare incipit omne bonum, quod ut largitoris praeconio serviret accepit; opinionis suae gloriam dilatare desiderat, satagit ut mirabilis cunctis innotescat. In suo ergo 101 nomine fornicatur, quae legalis thori connubium deserens, corruptori spiritui in laudis appetitu subst
Abbreviated transcription (Latin):
exiens: coruscantẽ corã populo facrem
uelat. qr nimirũ turbis claritatis ĩ¬
time archana ñ indicat. hine ꝑ eum
diuina uoce p̃cipit᷑. ut is qͥ cist̾nã fode¬
ret. si oꝑire negligat: corruẽte ĩ eam
boue. ł asmo: pͣciũ itddat. Qa ad alta
sci̾e fluẽta ꝑueniẽs. cũ ħ ap̾ bruta au¬
dientiũ corda ñ ꝯtegit: pene reus addi¬
cit᷑ si ꝑ u̾ba eiꝰ: inscandalũ siue mũda

Expanded text:
exiens, coruscantem coram populo faciem velat , quia nimirum turbis claritatis intimae arcana non indicat. Hinc per eum divina voce praecipitur , ut is qui cisternam foderit, si operire neglexerit, corruente in ea bove vel asino, pretium reddat; quia ad alta scientiae fluenta perveniens, cum haec apud bruta audientium corda non contegit, poenae reus addicitur, si per verba ejus in scandalum, sive munda
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ: tta acalore ꝑ teporẽ redit᷑ ad frigꝰ.
Qͥsqͥs gͦ amisso ĩ fidelitatis frigore ui¬
uit. s neqͣꝗͣ tepore suꝑato excrescit ut
ferueat: ꝓculdubio calore desꝑato dũ
noxio ĩ tepore d̾morat᷑. agit ut friges¬
eat. S sic̃ ante teporẽ frigꝰ sub spe ẽ:
lidꝰ gͦ qͥsq eẽ aut frigidꝰ q̃rit᷑. ne tepidꝰ
tur tepidꝰ. qr a calore quẽ ꝓposuit.
torpore ad noxiũ frigus redit:¬

Expanded text:
lore per teporem reditur ad frigus. Quisquis ergo amisso infidelitatis frigore vivit, sed nequaquam tepore superato excrescit ut ferveat, procul dubio calore desperato, dum noxio in tepore demoratur, agit ut frigescat. Sed sicut ante teporem frigus sub spe est, lidus ergo quisque esse, aut frigidus quaeritur, ne tepidus tur tepidus, qui a calore quem proposuit torpore ad noxium frigus redit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ actibꝰ uocibꝰ insonet: ⁊ bene uniẽdo.
ꝙͣ loq̃ndo qͦ gͣdiant᷑ ostẽdat. Qͥa ⁊̃ gal¬
lus iste quẽ ꝓ expͥmenda honi p̾dicato¬
ris specie in locutione sua dñs assumit.
Cũ iam edere eantꝰ ꝑat: pͥꝰ alas excutit.
⁊ semetip̃m feriẽs. ugilantiorẽ redit.
Qͥ a nimirũ necẽe ÷. ut hi qͥ u̾ba sc̃e p̾
dicationis monẽt.: pͥꝰ studio bone ac¬
tionis enigilẽt. ne in femetip̃is torpẽtes
oꝑe: alios excitẽt uoce. Prius se ꝑ sub¬
limra facta excutrãt. ⁊ tũc ad bene
iuuendũ alios scillicitos reddãt pͥus
cogitationũ alis semetipsos feriãt.
⁊ qͥeq̾d in se mutilit̾ torpet: sollicita
ĩuestigatione dep̾hendãt. d̃istricta
anĩadu̾sione corrigant. ⁊ tunc demũ
alioꝵ uitã loq̾ndo ꝯponãt. pͥꝰ punire

Expanded text:
 bene vivendo am loquendo quo gradiantur ostendat. Quia et gallus iste, quem pro exprimenda boni praedicatoris specie in locutione sua Dominus assumit, cum jam edere cantus parat, prius alas excutit, et semetipsum feriens vigilantiorem reddit, qdicationis movent, prius studio bonae actionis evigilent, ne in semetipsis torpentes opere, alios excitent voce; prius se per sublimia facta excutiant, et tunc ad bene vivendum alios sollicitos reddant; prius cogitationum alis semetipsos feriant; quidquid in se inutiliter torpet, sollicita investigatione deprehendant, districta animadversione corrigant; et tunc demum aliorum vitam loquend
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ exꝯsꝑsione ÷. ũ tññ crescat tͥsticia que
p̃cipitationis. ⁊ aliqñ tñ ab eo ꝙ festine
agendũ ÷: eũ uis p̃pedit subito nate for¬
tate ĩpellit᷑ p̃cipitationis. Sic itaq in
isto repͥmat᷑ subito oborta formido. ut
tñ nõ excrescat enutͥta du p̾cipitatio.
Sic millo rep̾mat ᷑ repẽte oborta p̾cipita¬
tio: ut tam̃ nõ ꝯualescat ĩp̾ssa ex ꝯsꝑsicẽ
formido. Qͥd autẽ mirũ si mentiũ mediei
ista cͦtodiũt. si tata discretionis arte se
tẽꝑant. qͥñ corda s corꝑa medent᷑: ple¬
rũq .N. debile corpꝰ oppͥmit. languor im¬
manis. eui languori. s. obuiari aduitoriis
fortibꝰ deb. s tñ corpꝰ debile adiutoriũ
forte ñ sustiet. Studet gͥ qͥ medet᷑. qͣtmꝰ
sic suꝑ existẽtẽ morbũ subt᷑hit. ut neqͣꝙ
supposita corꝑis debilitas c̾scat. ne fortas¬
se lãguor eũ uita deficiat. Tanta gͦ ad¬
uitoriũ discretione ꝯponit. ut uno eo¬

Expanded text:
cat tristitia quae aecipitationis, et aliquando tamen ab eo quod festine agendum est, eum vis praepedit subito natae fortate impellitur praecipitationis. Sic itaque in isto reprimatur subito oborta formido, ut tamen non excrescat enutrita diu praecipitatio. Sic in illo reprimatur repente oborta praecipitatio, ut tamen non convalescat impressa ex conspersione formido. Quid autem mirum si mentium medici ista custodiunt, dum tanta discretionis arte se temperant, qui non corda sed corpora medentur? Plerumque enim debile corpus opprimit languor immanis, cui languori 98 scilicet obviari adjutoriis fortibus debet, sed tamen corpus debile, adjutorium forte non sustinet. Studet igitur qui medetur, quatenus sic superexistentem morbum subtrahat, ut nequaquam supposita corporis debilitas crescat, ne fortasse languor cum vita deficiat. Tanta ergo adjutorium discretione componit, ut uno eo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tẽꝑe: qͣi gallus cãtat ĩ nocte: cũ dicit.
hora ÷ iam nos de sõno surgẽ. Trursꝰ.
Quĩgilate tͦti: ⁊ nolite peccare. Gallus
curis ad huc cordib adhue aꝑta cla¬
mat. ncħ d̾ occultis misteriis indi¬
cat. uͥ tũc subtiliora queq de celesti¬
bꝰ audiant. ex̃ luci u̾itatis appropin¬

Expanded text:
i gallus cantat in nocte, cum dicit: Hora est jam nos de somno surgere . Et rursum: Evigilate justi, et nolite peccare . Galluscuris adhuc cordibus aperta clamat, nil de occultis mysteriis indicat, ut tunc subtiliora quaeque de coelestibus audiant, cum luci veritatis appropin
Abbreviated transcription (Latin):
sui aĩum ultͣ uires ñ tͣhat. ne
ut ita dicã. dũ plusꝗͣ ualet tendit᷑
m̃tis cordis rũpat᷑. alta ⁊ .it. q̃q de¬
bet̃ multis audiẽtibꝰ ⁊ tegi: ⁊ uix pau¬
cis aꝑiri. hinc namq ꝑ semetipsam.
u̾itas dicit. Quis putas ÷ fuleł dispen¬
sator ⁊ prudens. quẽ ꝯstituit dñs suꝑ
familiã suã. ut det illis in tẽpore t ti

Expanded text:
sui animum ultra vires non trahat, ne, ut ita dicam, dum plus quam valet tenditur, mentis chorda rumpatur. Alta enim quaeque debent multis audientibus contegi, et vix paucis aperiri. Hinc namque per semetipsam Veritas dicit: Quis putas est fidelis dispensator et prudens, quem constituit dominus super familiam suam, ut det illis in tempore
Abbreviated transcription (Latin):
sũma penetras: eẽ te hominẽ recognoscas.
quatmnꝰ dũ ultra te raꝑis: ad temetipsum
sollicituis infirmitatis tue freno reuoce¬
ris. Uñ necẽe ÷ ut cũ u̾tutũ nob copia
blandit᷑: ad infirma sua m̃tis oculus re¬
deat. seseq salubrit̾ deorsũ p̃mat. Nec
recta q̃ agit s q̃ agẽ neglexit: aspiciat.
ut dũ cor ad memoria infirmitatis at¬
terit᷑. ap̃ humilitatis auctorẽ robustiꝰ
te derelmqͥt. ut cũ miris u̾tutibꝰ rutilãt.
ĩꝑfectionis sue tedio tabeseãt. ⁊ neqͣ ͣ se
d̾magnis erigãt. cũ adhuc ꝯt᷑ minima
ĩnttẽtes laborãt. S qr extrema ñ ualẽt
uinc̾e : de p̾cipus actibꝰ ñ audeant suꝑ¬
bire. Ecce bone uir rep̾hẽsionis mee ne¬
cessitate ꝯptilsus. dũ mõstrare qͣlis eẽ de¬
beat pastor ĩuigile̾t. pulchrum depurxi
hoĩem pictor fedus. aliosq ad ꝑfectiõis
littus dirigo. qͥ ad huc maelictoꝵ flucti¬

Expanded text:
summa penetras, esse te hominem recognoscas, summa penetras, esse te hominem recognoscas, quatenus dum ultra te raperis, ad temetipsum sollicitus infirmitatis tuae freno revoceris. Unde necesse est ut cum virtutum nobis copia blanditur, ad infirma sua mentis oculus redeat, seseque salubriter deorsum premat; nec recta quae egit, sed quae agere neglexit aspiciat; ut dum cor ex memoria infirmitatis atteritur, apud humilitatis auctorem robustius te derelinquit; ut cum miris virtutibus rutilant, imperfectionis suae taedio tabescant, et nequaquam se de magnis erigant, dum adhuc contra minima innitentes laborant; sed quia extrema non valent vincere, de praecipuis actibus nne vir, reprehensionis meae necessitate compulsus, dum monstrare qualis esse debeat Pastor invigilo, pulchrum depinxi hominem pictor foedus; aliosque ad perfectionis littus dirigo, qui adhuc in delictorum flucti
Abbreviated transcription (Latin):
it̾m dicit. Ego autẽ dixi in habundan¬
tia mea: nõ mouebor in et̾nisi. S qi d̾ ꝯ¬
fidentia uͥtutis intumuit: paulopꝰ qͥd
ꝑtulit adiũxit. Au̾tisti faciẽ tuã ame.
⁊ factꝰ sũ ꝯturbatꝰ. Acsi aꝑte dicat. for¬
tẽ me int̾ uͥtutes credidi.: s qͣnte infir¬
mitatis sim. derelictꝰ agnoui. hͥnc rurꝰ¬
sum dicit. Iuraui ⁊ statui. cͦtodire ui¬
dicia fticie tue. S qr eiꝰ uiriũ ñ erit.¬
manere in cꝰcodia qͣm iurabat: debili¬
tatẽ suã ꝓtinꝰ tͣbatꝰ inuenit. Uñ ⁊
ad p̃cis opem. repente se ꝯtulit dicẽs
humiliatꝰ sũ usq qͣq añe. uiuifica
mod̾atio pͥusquã ꝑ mun̾a ꝓuehat: m¬
firmitatis memoriã ad memoriã reuo¬
cat. ne de acceptis uͥtittibꝰ intumescat.
unde ez echiel ꝓpħa. qͦtiens ad ꝯtẽplan¬
da celestia ducit᷑. pͥus filius hoĩs uo¬
catur. Acsi hunc aꝑte dñsꝰ moñet di¬
cens. Ne de his que uides mnelationẽ
coi subleues: caut᷑ ꝑpende ꝙ es. ut cum

Expanded text:
id dicit: Ego dixi in abundantia mea, Non movebor in aeternum . Sed quia de confidentia virtutis intumuit, paulo post quod pertulit adjunxit: Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus. Ac si aperte dicat: Fortem me inter virtutes credidi, sed quantae infirmitatis sim, derelictus agnovi. Hinc rursum dicitur: Juravi et statui, custodire judicia justitiae tuae . Sed quia ejus virium nmanere in custodia quam jurabat, debilitatem suam protinus turbatus invenit. Unde et ad preces et opem repente se contulit, dicens: Humiliatus sum usquequaque: vivifica moderatio priusquam per munera provehat, infirmitatis memoriam ad mentem revocat, ne de acceptis virtutibus intumescat. Unde Ezechiel propheta quoties ad contemplanda coelestia ducitur, 102 prius filius hominis vocatur; ac si hunc aperte Dominus admoneat, dicens: Ne de his quae vides, in elatione cor subleves, cautus perpende quod es; ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuat᷑. cur medicma m̃tis una ead̾q
p̃dicatõne apposita. moꝵ morb diu̾so
ordine obuare ñ ualeat. q̃ tanto subti¬
lior agit᷑. qͣnto de inusibilibꝰ t᷑ctatur.¬
irruit: ħ leniꝰ illd̾ fortasse gͣmꝰ p̾mit:
ei iumirũ uitio rectiꝰ sub cełitate sub¬
uentt᷑: ꝑ ꝙ festine ad int̾itũ tenditur.
Lsi ħ a uieia morte restͣngi ñ pͭ nͥ illd̾¬

Expanded text:
ur, cur medicina mentis una eademque praedicatione apposita, morum morbis diverso ordine obviare non valeat, quae tanto subtilior agitur, quanto de invisibilibus tractaturirruit, hoc levius, illud fortasse gravius premit; ei nimirum vitio rectius sub celeritate subvenitur, per quod festine ad interitum tenditur. Et si hoc a vicina morte restringi non
Abbreviated transcription (Latin):
nis p̃dicatõnis uoce: ad ocultos sin¬
guloꝵ motꝰ causasq uigilare. ⁊ palestra¬
rũ more: in clui̾si lacc̾is arce se u̾tẽ. Multo
tam̃ ac̾ori labore fatigat᷑. qn̾ uni ⁊ ꝯtͣriis

Expanded text:
nis praedicationis voce, ad occultos sinnis praedicationis voce, ad occultos singulorum motus causasque vigilare, et palaestrarum more in diversi lateris arte se vertere; multo tamen acr
Abbreviated transcription (Latin):
metꝰ. Sic tinidis infundat᷑ auctoritas :
ut tñ siꝑbis nõ erescat effrenatio. Sic
ociosis ac torpẽtibꝰ p̾dicet᷑ sollicitudo
boni oꝑis: ut tñ inquietis ĩmod̾ate ac
por securꝰ. Sic ab impatientibꝰ extm¬
guat᷑ uri: ut tũ remissis ac lenibꝰ non
creseat negligetia. Sic leues accendã¬
tur ad Zelum.: ut tam̃ iracundis no
adaatur icendum. Sic tenacibꝰ infim¬
datur t̾buent̃ largitas: ut tñ ꝓdigis
effusionis frena iinie laxent᷑. Sic
ꝓdigis p̃dicet᷑ parcitas: ut tñ tenacibꝰ
ꝑiturarũ rerũ cꝰtodia ñ angeat᷑. Sic ĩ¬
nẽtes ñ reuocent᷑ ad luxũ. Sic ꝯtinenti¬
gibꝰ ͥespecta nõ fiat fecunditas carnis.
Sie p̃dicanda sut̃ boã: iti ͤᷤ ex late̾ iube¬
ant᷑ ⁊ mala. Sic laudanda sũt bona
sũma. ne desꝑent᷑ ultima. Sic nit̾enda
sut ultima. ne cdã credunt᷑ suffic̾e. neqͣ¬
quã tendatur ad sũma.
t gͣuis qͥd̾ p̃dicatori labor ÷. in ꝯmu¬

Expanded text:
metus, sic timidis infundatur auctoritas, metus, sic timidis infundatur auctoritas, ut tamen superbis non crescat effrenatio. Sic otiosis ac torpentibus praedicetur sollicitudo boni operis, ut tamen inquietis immoderatae lpor securus. Sic ab impatientibus exstinguatur ira, ut tamen remissis ac lenibus non crescat negligentia. Sic lenes accendantur ad zelum, ut tamen iracundis non addatur incendium. Sic tenacibus infundatur tribuendi largitas, ut tamen prodigis effusionis frena minime laxentur. Sic prodigis praedicetur parcitas, ut tamen tenacibus periturarum rerum custodia non augeatur. Sic ines non revocentur ad luxum; sic continentigibus despecta non fiat fecunditas carnis; sic praedicanda sunt bona, ne ex latere jubeantur et mala; sic laudanda sunt bona summa, ne desperentur ultima; sic nutrienda sunt ultima, ne dum creduntur sufficere, nequaquam tendatur ad summa.t gravis quidem praedicatori labor est, in commu
Abbreviated transcription (Latin):
firmã. in xͦ peccatis. hinc ÷ ꝙ morses
cũ ddic̃et. ñ maledices surdo. ꝓtmꝰ adiũxit.
nec corã coco pones offendiculũ. Surdo
qͥppe maledicere ⁊. absenti ae non aueli¬
enti derogare. Corã ceco uͦ offendiculu
poñe ÷: discretũ qͥd̃ rẽ agere. s tam̃ qͥ lu¬
men discretionis ñ ht̃: scandali occasio¬
nẽ p̾bere.
ee sunt que custos p̾sul aĩarũ in
p̾dicatõnis diu̾sitate cꝰtodiat. ut
mina opponat. S cũ magni sit studii
ut exhortanclis singłis seruiat᷑ ad sin¬
gula. eũ uald laboriosũ sit: unũquẽq
de ꝓpriis sub dispẽfatione debite ꝯside¬
rationis instruere: longe tam̃ ⁊ labo¬
riosiꝰ auditores ĩmim̃os ac diu̾sis pas¬
sionibꝰ laborãtes. imo eod̾q tẽꝑe uoce
re. Ihiqͥppe tanta arte uox tẽꝑanda ÷.
dicto tͣnseat. s more bicipitis gladii.
tumores cogitatõnũ carnaliũ ex diu̾so
lat̾e incidat. Quatenꝰ sic suꝑbis p̾dicet᷑
humilitas: ut tñ timidis nõ augeatur

Expanded text:
firmam, in Christum peccatis . Hinc est quod Moyses cum diceret: Non maledices surdo, protinus adjunxit: Nec coram caeco pones offendiculum . Surdo quippe maledicere, est absenti et non audienti derogare: coram caeco vero offendiculum ponere, est discretam quidem rem agere, sed tamen ei qui lumen discretionis non habet, scandali occasionem praebere.ec sunt quae praesul animarum in praedicationis diversitate custodiat, ut mina opponat. Sed cum magni sit studii ut exhortandis singulis serviatur ad singula, cum valde laboriosum sit unumquemque de propriis sub dispensatione debitae considerationis instruere, longe tamen laboriosius est auditores innumeros ac diversis passionibus laborantes, uno eodemque tempore voce et 97 tanta arte vox temperanda est, ductu transeat, sed more bicipitis gladii tumores cogitationum carnalium ex diverso latere incidat, quatenus sic superbis praedicetur humilitas, ut tamen timidis non augeatur