comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fornicemur. Sel unus quisq uxotem habeat suam. Suam inquithabeat. suuutat᷑
ꝙ̃ habebit anteꝙͣ crederet. quam bonum erat non tangere: & post fidem xp̃i soro¬
rem tantum nosse non conuigem.nͥ fornicatio tactumꝰ eus excusabilem faceret.
Uxor propͥi corporis non habe̾t potestitem. sed uir. Dimilt̃ &uir corporio sui nõ
habet potestatem. sed uxor. Omnis hec questio ei dehiis est quod in matrimonio
sunt An eis liceat uxores dimittere: quod & dñs in euangelio ꝓhibuit. Unde de
apła. Bonum est ait homini mulierem non tangere. Sed qui semelduxit. nͥ ex
debitum sponte. quippe se alligauit ut reddere cogeretur. Nolite staudare ĩuice
nͥ forte ex consensu ad tempus ut uacetis orationi. Ore te quale illud bonum ẽ ꝙ
orare ꝓhibet. quod corpus xͥ accipere non ꝑmittitur. Quam dui impleo mariti
offitium non impleo continentis. lubet idem apłs in alio loco ut semper oremus.

Expanded text:
fornicemur; sed unusquisque uxorem suam habeat. Suam, inquit, habeat, sua utatur, fornicemur; sed unusquisque uxorem suam habeat. Suam, inquit, habeat, sua utatur, quam habebat antequam crederet, quam bonum erat non tangere, et post fidem Christi sororem tantum nosse, non conjugem, nisi fornicatio tactum ejus excusabilem faceret. Uxor proprii corporis non habet potestatem, sed vir. Similiter et vir sui corporis non habet potestatem, sed uxor. Omnis haec quaestio de his est qui in matsunt, an eis liceat uxores dimittere, quod et dominus in euangelio prohibuit. unde et apostolus: \'bonum est\', ait, \'homini mulierem non tangere\', sed quia, qui semel duxit uxoremdebitum\', quia sponte se alligauit, ut reddere cnisi forte ex consensu ad tempus, ut vacetis orationi. Oro te quale illud bonum est, quod orare prohibet? quod corpus Christi accipere non permittit? Quamdiu impleo mariti officium, non impleo continentis Jubet idem Apostolus in alio loco , ut semper oremus.
Abbreviated transcription (Latin):
tetigerit non euadat. que uirorum pretiosas animas capit. que facit ad olescenti¬
um euolare corda. Alligauit quis in sinu ignem. & non comburetur. Aut am¬
bulauit suꝑ carbones ignis. & non ardebit. Quomõ igitur qui ignem tetigerit
statim aduritur. Ita uiri tactus & femine sentit naturam suam & diuersitatẽ
sexus intelligit. Nirrant & gentilium fabule. mictam & erictonium uel in
lapide uel in terra de solo estu libidinis eẽgnãtos. Unde & nr̃ ioseph quia illũ tan¬
gere uolebat egiptia. fugit emaibus eius &qĩ ad morsum rapidissime canis.
ne paulisꝑ uirus serpet pallium quod tetigerat abiccit. Propter fornicationem
iutem unusꝗsq uxorem sua habeat. &uni queq uirum suum habeat. Nõ
dixit ꝓꝑ fornicationem unusquisq ducat uxorem. Alioquin hac exculitione
libidini frena relaxet. Ut quotiene cumq moritur totiens ducenda sit alia. ne.

Expanded text:
tetigerit, non evadat, quae virorum pretiosas animas rapit, quae facit adolescentitetigerit, non evadat, quae virorum pretiosas animas rapit, quae facit adolescentium evolare corda: Alligabit quis in sinu ignem, et non comburetur? aut ambulabit super carbones ignis, et non ardebit ? Quomodo igitur qui ignem tetigerit, statim aduritur: ita viri tactus et feminae sentit naturam suam, et diversitatem sexus intelligit. Narrant et gentilium fabulae 247 Mithram et Erichthonium, vel in lapide, vel in terra, de solo aestu libidinis esse generatos. Unde et noster Joseph, quia tangere eum volebat Aegyptia, fugit ex manibus ejus, et quasi ad morsum rabidissimae canis, ne paulatim virus serperet, pallium quod tetigerat, abjecit. Propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat, et unaquaeque virum suum habeat. Non propter fornicationem unusquisque ducat uxorem; alioquin hac excusatione libidini frena laxasset, ut quotiescumque uxor moritur, toties ducenda sit alia, ne
Abbreviated transcription (Latin):
Dico autem in nuptis & uidius bonum est eis si sic ꝑmanserit ut ego. Si autem
non se continent.nubant. melius est enim nubẽ ꝙ uri. Reuertamur ad caput te¬
stimonii.bonum est inquid homini mulierẽ non tangẽ. Si bonum est mulierem
non tangere. malum est gͦ tangere. Nichil enim bono contrario est nͥ malum. Si
autem malum est & ignoscitur ideo conceditur. ne malo quid deterius fut. Qua¬
le autem illud bonum est. qđ conditione deterioris conceditur subiecisset.Nonꝙͣ ei̾
Tolle fornicationes & non dicet. unusquisq uxorem suam habett. Uũt siquis def¬
fimat bonum est triticeo uesci pane.& edere purissimam similam. tñ nequis com¬
pulsus fame comedait stercus bubaloꝵ concedo ei ut uescatur & ordeo. Nunꝗd id¬
circo frugmentum non habebit puritatem suam si funo ordeum p̃feratur. bonũ
est illud natur alr̃q comꝑationẽ non habet mali. quod ꝓlatione alterius non obũ¬
Sed bonum est mulierem non tangere. qi & in tactu eius ꝑiculum sit. qi qui illam

Expanded text:
est eis, si sic permanserint ut ego. Si autem se non continent, nubant. Melius est enim nubere, quam uri . Revertamur ad caput testimonii: Bonum est, inquit, homini mulierem non tangere. Si bonum est mulierem non tangere, malum est ergo tangere: nihil enim bono contrarium est, nisi malum. Si autem malum est, et ignoscitur, ideo conceditur, ne malo quid deterius fiat. Quale autem illud bonum est, quod conditione deterioris conceditur? Numquam enim Tolle fornicationem, et non dicet, unusquisque uxorem suam habeat. Velut si quis definiat: Bonum est triticeo pane vesci, et edere purissimam similam. Tamen ne quis compulsus fame comedat stercus bubulum, concedo ei, ut vescatur et hordeo. Num idcirco frumentum non habebit puritatem suam, si fimo hordeum praeferatur? Bonum est illud naturaliter, quod comparationem non habet mali, quod praelatione alterius non obumsed, bonum est mulierem non tangere: quasi et in tactu periculum sit: quasi qui illam
Abbreviated transcription (Latin):
nasciturus ut filiosuo ysaac alienigenam non abducat uxorem. & hesdras
offensim deihuiuscemodi uxor repudiatione compescit. & malachus ꝓpħa.
polluit enim sanctum dnĩ & dilexit. & habuit filiam dei alieni. disꝑdat
ginitati comparant. scant saltem talor nuptus digamie & trigamie subi¬
non debere discedere. sed imanere in matrimonio. sicut eos inuenisset infi¬
deles & ununquẽq. uel celibem uł maritum ita durare ut eẽt xp̃i baptis¬
mate dep̾hensus. infert subito parabolis circuncisi & echnici. serui & libe¬
ri & submeta fora earum de nuptis disputat & nuptiis.Circuncisus uoca¬
tus est aliquis. non adducit p̾putium. In preputio uocatus est. non circun¬
cidatur. Circuncisio nichil est. & preputium nichil est. sed obẜuatiomanda¬

Expanded text:
nasciturus, ut filio suo Isaac alienigenam non adducat uxorem. Et Ezras nasciturus, ut filio suo Isaac alienigenam non adducat uxorem. Et Ezras offensam Dei hujuscemodi uxorum repudiatione compescit II Esdr. X . Et MaPolluit enim sanctum Domini, et dilexit, et habuit filiam Dei alieni. Disperdat ginitati comparant, sciant saltem tales nuptias digamiae et trigamiae subjinon debere discedere, sed permanere in matrimonio sicut eos invenisset fides, et unumquemque vel coelibem, vel maritum ita durare, ut esset Christi baptismate deprehensus, infert subito parabolas 253 circumcisi et Ethnici, servi et liberi: et sub metaphora earum de nuptis disputat et innuptis. Circumcisus aliquis vocatus est, non adducat praeputium. In praeputio vocatus est, non circumcidatur. Circumcisio nihil est, et praeputium nihil est; sed ob
Abbreviated transcription (Latin):
ducere cum infidelibus. Que etum participatio iusticie cum iniquitate. Aut
que sotietas luci ad tenebras. Que autem conuentiox ad belial. aut que pars¬
estis templum dei uiui.licet in me seuituras scam plurimas matronaru
licet eadem impudentia qua dñs contempserunt in publicem. & omniu¬
xanoꝵ nimium debachaturas. tñ dicam quod sentio. loquar ꝙ me apłs docuit
non illis iustitias eẽ sed iniquitatis non lucis sed denebrarum non xͥ. fed
beliod non templa dei uiuentis. sed fana & idola mortuorum. Uis aꝑtius di¬
scere. quod xine oĩno non liceat ethuce nubere. Audi eundem apłm loquẽ¬
tem. Mulier inquid alligata est. quanto tempore uir eius uiuit. Quod si dor¬
mierit uir eius liberata est cu uule nubat tantum in dño .i. xͥano. qui setũ¬
das nuptias terciasq concedit in dño pͥmas cum ethnico ꝓhibet. Unde & ha¬
braam ad uirat seruum infemore suo. hoc est in xp̃o qui de eius semine erat :

Expanded text:
ducere cum infidelibus. Que enim partecipatio iustitie cum iniquitate? aut que sotietas lucis ad tenebras? que autem conventio Christi ad Belia14 et seqq.. Licet enim in me saevituras sciam plurimas matronarum: licet eadem impudentia qua Dominum contempserunt, in me pulicem et Christianorum minimum debacchaturas: tamen dicam quod sentio: loquar quod me Apostolus docuit, non illas justitiae esse, sed iniquitatis; non lucis, sed tenebrarum; non Christi, sed Belial; non templa Dei viventis, sed fana et idola mortuorum. Vis apertius discere, quod Christianae omnino non liceat Ethnico nubere? Audi eumdem Apostolum, Mulier, inquit, alligata est quanto empore vir ejus vivit; quod si dormierit vir ejus, liberata est: cui vuldas tertiasque nuptias concedit in Domino, primas cum Ethnico prohibet. Unde, et Abraham adjurat servum in femore suo, hoc est, in Christo, qui de ejus erat semine
Abbreviated transcription (Latin):
tumuram redditq causam cur dixerit sinon se continent nubat. Mlelius
quia peius est uri. Tolle ardorem libidinis.& non dicet melius est nubere. Mleliꝰ
semꝑ ad comparationem deterioris respicit non ad simplicititem incomparabi¬
lis per se boni. Uelut si diceret. Melius est enim unum occulum habere ꝙ̃ nul¬
ꝙ̃ fractis cruribus reppere. Quid apłe. Non tibi credo dicenti. & si impitus¬
& demenandeo & de arito quedam sumis testimonia. ubi de continentia lo¬
bonum est homini sic eẽ.ubi ad nuptias uenis. non dicis bonum est nubere qr
non potes uingere ꝙ uri. Sed dicis melius est nubere ꝙ̃ uri. Si ꝑsenuptie bo¬
ne sunt. noli illas incendio comparare. Ded dic simpłr bonum est nubere. Su¬
spectas est michi bonitis huus rei ꝙͣ maguitudo alterius mali malum eẽ co
git inferius. Ego autem non leuius malum. sed simplexp sebonum uolo. Huc¬

Expanded text:
tram. Redditque causam, cur dixerit, Si se non continent, nubant. Melius quia pejus est uri. Tolle ardorem libidinis, et non dicet, melius est nubere. Melius enim semper ad comparationem deterioris respicit, non ad simplicitatem incomparabilis per se boni. Velut si diceret: Melius est unum oculum habere, quam nultentare, quam fractis cruribus repere. Quid ais, Apostole? Non tibi credo dicenti, Etsi imperituet de Menandro, et 251 de Arato quaedam sumis testimonia. Ubi de continentia lobonum est homini sic esse. Ubi ad nuptias venis, non dicis, bonum est nubere, quia non potes jungere, quam uri; sed dicis: Melius est nubere quam uri. Si per se nuptiae sunt bonae, noli illas incendio comparare: sed dic simpliciter, bonum est nubere. Suspecta est mihi bonitas ejus rei, quam magnitudo alterius mali, malum egit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex per se bonum uolo. u
Abbreviated transcription (Latin):
debitum reddat. similiter & uxor uiro. Uxor proprii corporis non habet potesta¬
tem. sed uit. Similr̃ & uir sui corporis non habet potestatem. sed uxor. Nolite fra

Expanded text:
debitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor corporis sui potestadebitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor corporis sui potestatem non habet sed uir. similiter et uir corporis sui potestate
Abbreviated transcription (Latin):
telis .i. sius armabo sentenciis. sticitantibus enim suꝑ questione corinthiis ple¬
nissime respondit doctor gentium & magr̃ ecclesie. Quicꝗd autem statuerit
hoc xͥ in illo loquentis legem putcinus. simulq ne lectoris tacita cogitatio. cum
cepimue singuli que ꝓposita sunt dilucidare. Sempse ad apłm reseruet. & stu¬
ra corinthii ꝑlr̃as quesierunt utrum post fidem x celebres eẽ deberent. & continẽ¬
tic causas quas habebant uxores dimitterẽt.an si uirgines credidissent. inirent
matrimonia. & cum eduobus etinicis unus credi disset in xp̃m. uttum nam cre¬
an ethnicas. Uideamus gͥ quid ad hec paulus reseͥpserit. De his autem que seͥpsi¬
stis mͥ bonum est homini mulierem non tangere. ꝑꝑ fornicationem autem
unusꝗsq uxorem suam habeat. & unaqueq uirum suum habeat. Uxori uir

Expanded text:
telis, id est, suis armabo sententiis. Sciscitantibus enim super hac quaestione Corinthiis, pletelis, id est, suis armabo sententiis. Sciscitantibus enim super hac quaestione Corinthiis, plenissime respondit doctor gentium, et magister Ecclesiae. Quidquid autem statuerit, hoc Christi in eo loquentis legem putemus. Simulque ne lectoris tacita cogitatio, cum coeperimus singula, quae proposita sunt, diluere, semper ad Apostolum se reservet, et stura Corinthii per litteras quaesierant, utrum post fidem Christi caelibes esse deberent, et continentiae causa quas habebant uxores dimittere, an si virgines credidissent, inirent matrimonia? Et cum e duobus Ethnicis, unus credidisset in Christum, utrumnam crean et Ethnicas? Videamus igitur quid ad haec Paulus rescripserit: De his autem quae scripsistis mihi bonum est homini mulierem non tangere. Propter fornicationunusquisque uxorem suam habeat et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir
Abbreviated transcription (Latin):
nunc octiosum est reueluere excutit se qi in locum recthorum. & facit apostro¬
pham ad uirginem dicens. Non tibi fatio uirgo iniuriam. Elegisti pudicitiam
yp pñtem necessitatem. placuit tibi ut eẽs sancta corpore & sp̃ũ. ne suꝑbus. eiusdẽ
ecdesie membrum es. cuius & nuptie sunt. Nimius fortasse fuerim in expositi¬
one propositionum cius. & legenti fastidium fecerim. sed utile ratus sum cũcta
uolumina eius qĩ instructam acciem contra me pone̾. & totum hostilem exer¬
citum cum suis turmis ac ducibus congregare. ne post pͥmam uictoriam alia mͥ
deinceps p̾lia nascerentut. Igitur non dimicabo contra singulos. nec paucorũ
ero passim congressione contentus. toto certandum est agmine & ĩ cõpositi
hostium cunei. ac latrocinii more pugnantes instructa & orlinata atie repel¬
lendi. Opponam in pͥma fronte .apłm paulum & qi fortissimum ducere suis

Expanded text:
nunc otiosum est revolvere, excutit se quasi in locum rhetoricum, et facit apostronunc otiosum est revolvere, excutit se quasi in locum rhetoricum, et facit apostropham ad virginem, dicens: « Non tibi facio, virgo, injuriam: elegisti pudicitiam propter praesentem necessitatem: placuit tibi, ut sis sancta corpore et spiritu: ne superbias: ejusdem Ecclesiae membrum es, cujus et nuptae sunt. » Hieronymus. --Nimius fortasse fuerim in expositione propositionum ejus, et legenti fastidium fecerim; sed utile ratus sum cuncta molimina ejus, quasi instructam aciem contra me ponere, et totum hostilem exercitum cum suis turmis ac ducibus congregare, ne post primam victoriam, alia mihi deinceps praelia nascerentur. Igitur non dimicabo contra singulos, nec paucorum ero passim congressione contentus: toto certandum est agmine, et incompositi hostium cunei, ac latrocinii more pugnantes, instructa et ordinata acie repellendi. Opponam in prima fronte apostolum Paulum, et quasi fortissimum ducem, suis
Abbreviated transcription (Latin):
liber reptus est. aholda uxore sellum instructum refert. Daniel quoque & tres ⁊¬
pueros inter maritos numerat. & ad euangelium repente transcendens zachariã
& helizabeth petrum ponit & socrum cius. ceterosq apłos. & consequenter infert
diccns. Si autem uoluerint assumere umam deffensionem & ostendere ꝙ rudis
mundus indiguerit incremento. audiant paulum loquentem. Adolescentiores
si pmnanserint in fide & dilectione & sanctificatione cum sobrietate. Certe cessat
hic illud apłicum. & qui habent uxores sic sint qĩ non habeat. Nisi forte dicetio
propterea uult eis nubere. quia iam qued am conuerse sunt retro post sathanã qĩ ex
iurginibus nulla cadat. & non sit eirum maior riuna. Ex quo manifestum cͣ uos
manicheorum dogina sectari prohibentium nubere & uesci cibis quos deus ereauit
ad utendum cum ciuteriatam habentibus conscientiam. Et post multa que

Expanded text:
liber repertus est, ab Holda uxore Sellum instructum refert. Daniel quoque, et tres liber repertus est, ab Holda uxore Sellum instructum refert. Daniel quoque, et tres pueros inter maritos ponit . Et ad Evangelium repente transcendens, Zachariam, et Elisabeth, Petrum ponit, et socrum ejus, caeterosque Apostolos. Et consequenter infert dicens: « Si autem voluerint assumere vanam defensionem, et obtendere, quod rudis mundus eguerit incremento, audiant Paulum loquentem: Adolescentiores si permanserit in fide et dilectione, et sanctificatione cum sobrietate . Certe cessat hic illud Apostolicum, Et qui habent uxores, sic sint quasi non habeant: nisi forte dicetis, propterea vult eas nubere, quia jam quaedam conversae sunt retro post Satanam: quasi ex virginibus nulla cadat, et non sit earum major ruina. Ex quo manifestum est vos Manichaeorum dogma sectari, prohibentium nubere, et vesci cibis, quos Deus creavit ad utendum, cauteriatam habentium conscientiam. » Et post 245 multa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ephodbal. quod interp̃tatur uestibus lincis dicitq cum filios procreasse. Nec sa¬
cerdotalem pudicitiam uxoris coinꝗnatam eẽ complexi. Boo cum sua ruth in
area collocat. & lesse ac dauid inde producit. Ipsiq dauid ducentis p̃putiis etiã
cum uite piculo refert regio filie quesisse concubitus. Quid dicam desalamone¬
quei ponens in catha loco maritorum ymaginem asserit saluatoris. & de illo
eẽ scriptum uult. Deus uditium tuum regida & iustitiam tuam filio regis. Et
dabitur ei de auro. & ad orabunt pro eo semꝑ. Ae repente transit ad heliam. & he¬
liscum & narrat grande misterium. ꝙ requieuerit sp̃s helie in heliscum. Et hoc
curdixerit tacet. nͥ forte heliam quoq & heliseum habuisse arbitratur uxores. Irã¬
sit ad ezechiam & cum in cius ludibus commoretut.miror cur oblitus sit dice̾

Expanded text:
EPHOD BAD, quod interpretatur, vestibus lineis; dicitque eum filios procreasse, nec saEPHOD BAD, quod interpretatur, vestibus lineis; dicitque eum filios procreasse, nec sacerdotalem pudicitiam, uxoris imminutam esse complexu. Booz cum sua Ruth in area collocat, et Jesse, ac David 244 inde producit. Ipsum quoque David ducentis praeputiis, etiam cum vitae periculo, regis filiae quaesisse concubitus. Quid dicam de Salomonequem ponens in catalogo maritorum, imaginem asserit Salvatoris? et de illo vult esse scriptum: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis. Et, Dabitur ei de auro Arabiae, et orabunt pro eo semper. Ac repente transcendit ad Eliam et Elisaeum, et narrat quasi grande mysterium, quod requieverit spiritus Eliae in Elisaeo; et cur hoc dixerit, tacet: nisi forte Eliam quoque et Elisaeum habuisse arbitretur uxores. Transit ad Ezechiam: et cum in ejus laudibus immoretur, miror cur oblitus sit dicere:
Abbreviated transcription (Latin):
uir atq castissimus & omnes patriarche uxores habuerint. quibus equalr̃ ꝑ mo¬
usen bñdicat deus. ludam quoq proponit de thamar. Et occisum. Onam pstrin¬
git a dño qr fri inuidens semen nuptiarum opera ꝑdebat. Mloysen proponit &
marie lepram. que frĩ ꝓ uxore detrahens. ilico dei ultione ꝑcussa est. Laudat sanxon.
& uxorium nazarcum miris effert p̃coniis. Pebboram quoq replicit & barach.
ꝙ absq uirginitatio bonis sisaran & ubin. & currus ferreos debellarint. lahel uxo¬
rem taber cinei adducitur in medium. & palo armatam predicat manum. Inter
in epte pre̾m & uirginem filiam. que in uiolata sit adnõ dicit nullam fuisse di¬
stantiam.quin potius fidem parentis pͥfert ei que cela sit lugens. Uenit ad sanu¬
hel alterum nazareum dñi qui ab infantia nutritus estintabernaculo. & uestitꝰ

Expanded text:
us atque castissimus, et omnes patriarchae uxores habuerint, quibus aequaliter per Mous atque castissimus, et omnes patriarchae uxores habuerint, quibus aequaliter per Moysen benedicat Deus. Judam quoque proponit, et Thamar: et occisum Onam perstringit a Domino, quia fratri invidens semen, nuptiarum opera perdebat. Moysen proponit, et Mariae lepram, quae fratri pro uxore detrahens, illico Dei ultione percussa est. Laudat Samson, et uxorium Nazaraeum miris effert praeconiis. Debboram quoque replicat et Barach; quod absque virginitatis bonis, Sisaram et Jabin et currus ferreos debellarint. Jahel uxorem Haber Cynei adducit in medium, et palo armatam praedicat manum. Inter Jephte patrem et filiam virginem, quae immolata sit Domino, dicit nullam fuisse distantiam; quin potius fidem patris praefert ei, quae caesa sit lugens. Venit ad Samuel alterum Nazaraeum Domini, qui ab infantia nutritus in tabernaculo est, et vestitus
Abbreviated transcription (Latin):
tiplicamini & replete terram. Insuꝑ etiam comedendirum carmum licentia
relaxatur. & omne quod mouetur. nobis erit in escam. Sicut olera herbarum
dedi uobis uniuersa. Currit ad habraham.ysaac & iacob Equibus pͥor trigamꝰ
Secundus monogamus. Tertius quatuor uxorum est. he rachel. balle. & zelphe.
&asserit habraa ob fidei ineritum bñdictionem in generatione filii suscepis¬
se. Sarram in tipo eccłie cui deffecerant muliebria maledictionem sterilitatis
partus beneditione mutasse. Quod rebecha gerit qͣi prophis interrogare d ñ.
& audierit ab eo. Due gentes & duo populi in utero tuo sunt. Quod icob in u¬
xore seriuerit.& existiminte rachel uiri eẽ dareliberos. ac dñte.Da mͥ liberos sin
autem moriar. Respondit ia cob.Nunquid pro deo egosum qui te conclusit. In
tintum inquid sciebat fructus nuptiarum eẽ dni non mariti. Ꝙ loseph sanctꝰ¬

Expanded text:
tiplicamini et 243 replete terram . » Insuper etiam comedendarum carnium licentia tiplicamini et 243 replete terram . » Insuper etiam comedendarum carnium licentia relaxatur: Et omne quod movetur, erit vobis in escam: sicut olera herbarum dedi vobis universa . Currit ad Abraham, Isaac, et Jacob, e quibus prior trigamus, secundus monogamus, tertius quatuor uxorum est: Liae, Rachel, Balae, et Zelphae; et asserit Abraham ob fidei meritum, benedictionem in generatione filii accepisse. Saram in typum Ecclesiae, cui defecerant muliebria, maledictionem sterilitatis, partus benedictione mutasse. Quod Rebecca ierit quasi Prophetes interrogare Dominum, et audierit ab eo, Duae gentes et duo populi in utero tuo sunt . Quod Jacob pro uxore servierit: et existimante Rachel, viri esse dare liberos, ac dicente: Da mihi filios: sin autem, moriar ; responderit: Numquid pro Deo ego sum, qui te conclusit ? In tantum, inquit, sciebat fructus nuptiarum Domini esse, non mariti. Quod Joseph vir sanct
Abbreviated transcription (Latin):
RI MAinquid dei sententia est py quod dimittet homo patrem & mi¬
trem sui & adherebit uxori suc. & crunt duo in carne una. Ne ne
forte diceremus forsitan hoc scriptum in ueteri testimento isserit ad nõ quoq
idip̃m in euingelio confirmari. Quod deus conunxit homo non separet. Stati¬
q subnectit. Cresite & multiplicimini & replete terram. & p ordinem replicat.
Sed enos. cainam. malelehel ureth. & enoch. mathusilem. lamech. noc omnes ha¬
buisse uxores. ex dei sententia filios procreasse. Quasi generationis ordo. & hysto¬
ria conditionis humane. sine coniugibus & liberis potuerit enarrani. Iste est ĩ ꝗt
enoch qui ambuliuit cum deo. & raptus in celum est. Iste noc. qui cum eẽnt utiq
multi uirgines ppetatem. solus cum filiis & uxoribus naufrago orbe seruatus ẽ.
Rursum post diluuium qĩ altero pͥncipio generis humani. iuiroꝵ & uxorum pa¬
ria iunguntur. & ex integro generationis instauritur bñdictio. Crescite & mul¬

Expanded text:
rima, inquit, Dei sententia est. Propter quod dimittet homo patrem et matrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. . Ac ne forte diceremus hoc scriptum in veteri Testamento, asserit a Domino quoque idipsum in Evangelio confirmari, Quod Deus conjunxit, homo non separet: statimque subnectit, Crescite et multiplicamini, et replete terram ; et per ordinem replicat, Seth, Enos, Cainam, Malaleel, Jared, Enoch, Mathusalem, Lamech, Noe, omnes habuisse uxores, et ex Dei sententia filios procreasse quasi generationis ordo et historia conditionis humanae, sine conjugibus et liberis potuerit enarrari: « Iste, inquit, est Enoch, qui ambulavit cum Deo, et raptus in coelum est. Iste Noe, qui, cum essent utique multi virgines propter aetatem, solus cum filiis et uxoribus naufrago orbe servatus est. Rursus post diluvium, quasi altero principio generis humani, virorum et uxorum paria junguntur, et ex integro generationis instauratur benedictio: Crescite et mul
Abbreviated transcription (Latin):
delem. & hec consentit habitare cum illa. non dimittat illim. Et cecerausq ad
illum locum ubi ait. Unusꝗsq sicut uocauit deus ita ambulet. & sicut in oĩbus
eccliis doceo hic locus ad pñtem controuersium non ꝑtinet. Docet enim uixta
sententiam dni uxorem excepta causi fornicationis non repudundam. &re¬
pudiatam uiro marito alteri non nubere. ac certe uiro suo debere reconciliari.
hiis autem quos in matrimonio deprehendisset fides. hoc est siunus credidisset
eduobus. precipit ne credens repudiet non credentemcausisq expositis ꝙ em
diditus fidei sit infidelis si nolit a credente discedere. Econtrario iubet in fide¬
lis repudiet fidelem propter fidem x discedere debere credentem. nec coniugẽ
tes apłi ussionem uinguntur gentilibus & templa x idolis prostitiũt. Nec

Expanded text:
delem, et haec consentit habitare cum illo, non dimittet illam; et caetera usque ad eum locum, ubi ait: Unusquisque sicut vocavit eum Deus, ita ambulet, et sicut in omnibus Ecclesiis doceo . Hic locus ad praesentem controversiam non pertinet. Docet enim juxta sententiam Domini, uxorem, excepta causa fornicationis, non repudiandam, et repudiatam, vivo marito, alteri non nubere, aut certe viro suo reconciliari debere. His autem quos in matrimonio deprehendisset fides, hoc est, si unus credidisset e duobus, praecipit ne credens repudiet non credentem. Causisque expositis, quod candidatus fidei sit infidelis, si nolit a credente discedere: e contrario jubet, si infidelis repudiet fidelem propter fidem Christi, discedere debere credentem, ne  Al. nectes Apostoli jussionem, junguntur gentilibus, et templa Christi idolis prostituunt; nec
Abbreviated transcription (Latin):
cũ talem unius auusq editioĩs oppinionem repꝑissemꝰ. Hec ãnota¬
uimus. Utrũ autẽ cuiusdã musice cantilene aut rithimi ĩmutati¬
onemqͥ interp̃tati sunt diapsalma senserit. Aliud quid intellexe¬¬
rint tuo iuditio delinquo. Huc usq origenes cuius nos maliumꝰ
in hac disputatiõe dũ taxat ꝑitiã sequi. quã stultã habere sciẽtiam
nescientium:¬

Expanded text:
cum talem uniuscuiusque editionis opinionem repperissemus, haec adnotacum talem uniuscuiusque editionis opinionem repperissemus, haec adnotanimus. utrum autem cuiusdam musicae cantilenae aut rhythmi inmutationem, qui interpretati sunt \'diapsalma\', senserint aliudue quid intellexerint, tuo iudicio derelinquo\'. Hucusque Origenes, cuius nos maluimus in hac disputatione dumtaxat inperitiam sequi, quam stultam habere scientiam nescientum
Abbreviated transcription (Latin):
cit. aut feliciter aut aliꝗd istius modi. ita & hebrei. ut que seͥpti sunt
stant᷑ pacem multis moĩs subnoctãtes.H lec nos de intimo hebreoꝵ
fonte libauimꝰ.nõ oppinionũ riuulos ꝑsequentes.neq erroꝵ quibus
totus mundus plenus est uarietate ꝑterriti.sed cupientes & scire &
docere que uera sunt. Quod si tibi hoc nõ uidetur.quid origenes de
diapsalmate senserit uerbum interp̃tabor ad uerbum. ut qr nouitia
musta cõtempnis.saltem ueteris uini aucte ducaris. Dep perquires
caulas cur inquibusdam psalmis intp̃tatur diapsalma.obserium di¬
ligẽtissime in hebre & cum greco contuli inueniq qr ubi lingua he
est dupsalma.Pro quo apud aquilam põderaui colũpnas cius. Sem¬
ptr. In quita autẽ editione ego sum qui paraui colũpnas eius. Sẽper
In sexta uõ firmaui colũpnas cius iugiter. Porro in hebreo ht̃ post amẽ¬

Expanded text:
cuit\' aut \'feliciter\' aut aliquid istiusmodi, ita et Hebraei aut, quae scripta sunt, cuit\' aut \'feliciter\' aut aliquid istiusmodi, ita et Hebraei aut, quae scripta sunt, stantur \'pacem\' in ultimo subnotantes. Haec nos de intimo Hebraeorum fonte libauimus non opinionum riuulos persequentes neque errorum, quibus totus mundus expletus est, uarietate perterriti, sed cupientes et scire et docere, quae uera sunt. quod si tibi non uidetur. quid Origenes de diapsalmate senserit, uerbum interpretabor ad uerbum, ut, quia nouicia musta contemnis, saltim ueteris uini auctoritate ducaris. "Saepe perquirens causas, cur in quibusdam psalmis interponatur \'diapsalma5, obseruaui diligentissime in Hebraeo et cum Graeco contuli inuenique, quia, ubi lingua Hebest \'diapsalma\', pro quo apud Aquilam: ponderaui columnas eius, semper, in quinta autem editione: ego sum, qui paraui columnas eius, semper, in sexta uero: ego firmaui columnas eius, iugiter. porro. in Hebraeo habet post \'am
Abbreviated transcription (Latin):
cum diapsalmatis.cum utiq si ut quibusdam uidetur dup̾salma est
inditium silentii canticũ silentii eẽ non possit. Ex quo aiaduertimus
hoc uerbum supiora pariter & inferiora connectere. añ certe docẽ sem
piterna eẽ que dicta sunt.ut est illud in t̾cio psalmo. Multi dicũt
aĩe mee non elt salus illi indeo suo semꝑ. Et rursũ. Uoce mea ad dñ
clamaui & exaudiuit medemõte sancto suo. Scmper. & in .iiiiͦ. Ut
quid diligitis uanitatem. & queritis medatium. Demper. & alibi.
Que dicitis in cordibus ur̃is & in cubilibus ur̃is cõpũgimini. Dem¬
per. Scire aũt debemus apud hebreos in fine libroꝵ unum e tribus solẽ
subnecti.ut aut amen seribant. aut sela.aut salom. ꝙ expͥmũt pacem.
unde & salomon pacificus dr̃. lgiur ut solemus nos cõplectis opusculis
ad distinctionem rei alterius subsequentis medium interponẽ expli¬

Expanded text:
cum diapsalmatis, cum utique, si, ut quibusdam uidetur, diapsalma est cum diapsalmatis, cum utique, si, ut quibusdam uidetur, diapsalma est indicium silentii, canticum silentii esse non possit. : Ex quo animaduertimus hoc uerbum suppiterna esse, quae dicta sunt, ut est illud in tertio psalmo: Multi dicunt animae meae non est salus nisi in Deo: suo semper. Et rursum: Voce mea ad Dominum clamavi et exaudivit me de monte sancto suo, semper. Et in quarto: Ut ququae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini, semper. Scire autem debes apud Hebraeos in fine librorum unum e tribus solere subnecti, ut aut \'amen\' scribant aut sela\' aut "salom1, quo exprimunt \'pacem\', unde et Salomon \'pacificus\' dicitur. igitur, ut nos solemus conpletis opusculis ad distinctionem rei alterius subsequentis medium interponere \'expli
Abbreviated transcription (Latin):
senore sunt. sortisq dilactio usuram ptuĩt.
De diaplalmate nr̃im sñiam flagitaras. ⁊¬
Eple breuitatem cãti sumus. & rem libri nõ
citetur. Itaq ne tediutius traham. Hlabe¬
to pauca ppluribus. Quidim diapsailma
cõmutationem metri dixerũt eẽ.Alii pau¬
lationem sps seti.nõ nulli aleius sensus
exordium. Sunt qui rithim distractioto¬
& quia płalmi tunc temporis iuncta uoce ad organũ canebant. cuiꝰ¬
dim musice uarictati existiment silentium. Nobis hoꝵ nichil ui
detur.cum aquila qui uerboꝵ hebreoꝵ diligentissimus explicator
est. Sela hoc est diapsalma quod ex samech. lamech. he scribitur sẽp
transtulerit.& inueniamus ĩ psalmoꝵ quoq finc diapsalma pose¬
tum. ut est illud intercio dentes peccatoꝵ contriuisti. Domĩ est salus
& suꝑ populum tuũ bndictio tua. sela .i. semp. & in .xx iii. quis est
iste rex glorie. diapsalma hoc est semꝑ & contra in psalmis multoꝵ
uersuum penitus nõ inueniatur.in .xxͦ. uidelicet sexto & hoxuii. &

Expanded text:
enore: fortisque dilatio usuram parturit. De Diapsalmate nostram sententiam flagitaras, Epistolae brevitatem causati sumus, et rem libri non citatur. itaque ne te diutius traham, habeto pauca pro pluribus. 2. Quidam Diapsalma commutationem metri dixerunt esse; alii pausationem spiritus; nonnulli alterius sensus exordium. Sunt qui rythmi distinctiont quia Psalmi tunc temporis juncta voce ad organum canebantur, cujusdam musicae varietatis existiment silentium. Nobis nihil horum videtur; cum 136 Aquila, qui verborum Hebraeorum diligentissimus explicator est, SELA, hoc est, Diapsalma, quod ex Samech, Lamed, He scribitur, semper transtulerit: et inveniamus in Psalmorum quoque fine, Diapsalma positum, ut est illud in tertio: « Dentes peccatorum contrivisti: Domini est salus, et super populum tuum benedictio tua, sela, » Id est, « semper: » Etst rex gloriae, semper, et e contra in psalmis multorum uersuum penitus non inueniatur, in tricesimo uidelicet sexto et septuages
Abbreviated transcription (Latin):
ONADACTERUT FALSO
putas sed animanter studioseq fecisti ut nouas
mͥ ex ueteri mutereo questionem que inte licte¬
raotuas plerosq in oriente decepit ut ꝑsimulata
humilitatem. suꝑbiam discerent & dicerent cum
diabolo. incelum ascendam suꝑ sidera celi ponã
thriium ineum eroq similis altissimo. Que et̃
potest ad missa maior eẽ temeritas ꝙ̃ dei. Sibi non
piasborcoꝵ fonte manatut. sii enim qua grete apellatitur. qua nos ꝑturbatione
possumus drẽ epticudinem udelicet & g audium spem & metum quoꝵ duo
pñten & duo futura sunt. asserunt estim ixi eximpari posse demctum &nullara
sibram radicem qs iutioꝵ it hamiine pino residere meditatione & assidua exerci¬
tucione uirtutum aduersum quat & ꝓipatetici & quia ab aristotilio fonte descen¬
dine fortissime dispeataut achademici naui quao tuliuo sequitur. & em non de¬

Expanded text:
on audacter, ut falso putas, sed amanter studioseque fecisti, ut novam mihi ex vetere mitteres quaestionem, quae ante litteras tuas plerosque in Oriente decepit, UT PER simulatam humilitatem, superbiam discerent; et dicerent cum diabolo, In coelum ascendam: super sidera coeli ponam thronum meum, et ero similis Altissimo . Quae enim pmanarunt? Illi enim quae Graeci appellant πάθη, nos perturbationes possumus dicere: aegritudinem videlicet et gaudium, spem et metum: quorum duo praesentia, duo futura sunt, asserunt extirpari posse de mentibus, et nullam fibram radicemque vitiorum in homine omnino residere, meditatione et assidua exercitatione virtutum. Adversum quos et Peripatetici, qui de Aristotelis fonte descendunt, fortissime disputant: et Academici novi, quos Tullius sequitur;
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis chromachio & heliodoro epĩs. leronimꝰ
Exiguus xp̃i seruus in domino salutem. Qui
terrã auri conscientiam fodit non illico arripit.
quicꝗd fosi ꝓfuderit lacerata. Sed pͥus ꝙ fulgens
pondus uibrantis iactus frĩ suspendit interim
uertendis suspendendisq cespitibus ĩmoratur&
scribi. Si enim hoc secretum non eẽt euangelio utiq eius quod edidit adisset.
Sed feat hunc libellum hebrucis litteris obsignatum. qñi usq adeo edidit ut
manu ip̃ius liber scriptus hebraicis litteris a uiris religiosi hetur. qui eũ ꝑ sus
scipulo nomĩe leutio qui etiam aploꝵ gesta fallo sermone consesit. Hic liber
editus non edificationi sed destructiom miteriam exibuerit & qui talis ꝓba¬
retur in sinodocui merito. Aures eclesie non paterent. Cessent oblitrautium
morsus non istum libellum canonicis nos suꝑ addidimus scͥpturis. Sed ad de¬
tegendum hereseos fallatiam apłi atq euangeliste seͥpta trinsferimus. In qͦ

Expanded text:
tissimis, CHROMATIO et HELIODORO episcopis, HIERONYMUS exiguus Christi servus in Domino salutem. Qui terram auri consciam fodit, non illico arripit quidquid fossa profuderit lacerata, sed priusquam fulgens pondus vibrantis jactus ferri suspendat, interim vertendis suspendendisque cespitibus immoratur, scribi. Si enim hoc secretum non esset, Evangelio utique ipsius, quod edidit, addidisset: sed fecit hunc libellum Hebraicis litteris obsignatum; 101 quem usque adeo edidit, ut et manu ipsius liber scriptus Hebraicis litteris a viris religiosissimis habeatur, qui etiam a sscipulo, nomine Seleuco, qui etiam Apostolorum gesta falso sermone conscripsit, hic liber editus, non aedificationi, sed destructioni materiam exhibuerit: et quod talis probaretur in synodo, cui merito aures Ecclesiae non paterent. Cesset nunc oblatrantium morsus: non istum libellum canonicis nos superaddidimus Scripturis, sed ad detegendum haereseos fallaciam, apostoli atque evangelistae scripta transferimus: in quo
Abbreviated transcription (Latin):
studia concatenturł iudius tercius debeate
incinoria lex aliqui direramus.Illico pupug̃
lorati sumnuo. lgiur aselle nr̃e uita brminte
Ieaplicanda ẽ. Cui queso ne hanc eplam lgi
ui uel migna non spũi le manu mea es alicuius insonuit. Obliquin
sermo occulus petulama fiui. Pichil m aliud obicitur nͥsexus meua łc
hoc nunꝙͣ obicitur nͥ cum urusolimis paula proficiscitur. Esto credidert
mentienti cur non ereuium neganti. Idem est hõ ip̃e qui fuerat. ł atetut
in soneem quẽ dudum nuum loquebatur. Et certe ueritatem magio
uet auditur aui nonfictum ut fingatur impellitur. Ante ꝙ dorũ
Penicte paule nosscr tutiuo in me urbio studia consonabant.oĩum pene
uiditio digua su sicerdotio decernebar. Beate memorie damasuio
incuo serio trit succhar sanctus.Dicebat humilis & disectus. Nũꝗd
continentaa. ulta ieuiniũ. Nulla me potuit aliqua delectari .nͥ illa qua
manducantem nũꝙͣ uidi. Ded postꝙ eam pro sue mẽito castitatis ueno¬

Expanded text:
studia concitentur. Nudiustertius de beatae memoriae Lea aliqua dixeramus: illico pupugitlocuti sumus. Igitur Asellae nostrae vita breviter explicanda est; cui quaeso ua uel magna non spreui? in manu mea aes alicuius insonuit? obliquus sermo, oculus petulans fuit? nihil mihi aliud obicitur nisi sexus meus?, et hoc numquam obicitur, nisi cum Hierosolyma Paula proficiscitur. esto: crediderunt mentienti; cur non credunt neganti? idem est homo ipse, qui fuerat: fatetur insontem, qui dudum noxium loquebatur; et certe ueritatem magis ter auditur aut non fictum, ut fingatur, inpellitur. Antequam domum sanctae Paulae nossem, totius in me urbis studia consonabant. omnium paene iudicio dignus summo sacerdotio decernebar; beatae memoriae Damasi os meus sermo erat; dicebar sanctus, dicebar humilis et disertus. numquid continentia, uita ieiunium. nulla me alia potuit delectare, nisi illa, quam manducantem numquam uidi; postquam eam pro suae merito sanctitatis uene
Abbreviated transcription (Latin):
Titulo fidei seruus agnoscor. Mlagum autem uocant & uidei dñ meum.
Seductor & apłs est dictus. lemptatio me non apprehendat nͥ humana
Quandam partem angustiarum perpessus sum qui cruci milito. Infamiã
flĩ criminis ĩportar. Sed scio ꝑbonam & malam famam perueniri ad
regña celoꝵ. Saluta paulam & eustochium. uelit nolit mũdus in xp̃o
meas. Daluta matrem albinam sororemq marcellam marcelinam quo¬
q & sctãm felicitatem & dic eis. Ante tribunal xͥ simul stabimus abi
parebit qua mente quis uixerit. Plemento mei exemplum pudicituee
& uirginitatis insigne. fluctusq maris tuis precibus mitiga:. Etusdẽ¬

Expanded text:
titulum fidei seruus agnosco; magum uocabant et Iudaei dominum meum, titulum fidei seruus agnosco; magum uocabant et Iudaei dominum meum, seductor et apostolus dictus est. temptatio me non adprehendit nisi humana. quotam partem angustiarum perpessus sum, qui cruci milito? infamiam falsi criminis inportarunt, sed scio per bonam et malam famam peruenia ad regna caelorum. Saluta Paulam et Eustochium — uemeas. Saluta matrem Albinam, sororemque Marcellam, Marcellinam quoque, et sanctam Felicitatem, et dic eis: Ante tribunal Christi simul stabimus, ibi apparebit qua mente quis vixerit. Memento mei, exemplum pudicitiae, et virginitatis insigne; fluctusque maris tuis precibus mitiga. 199 TE
Abbreviated transcription (Latin):
putamꝰ. Par pari refertur snĩa. & inuicem nos uidemur insanire. Hec
tibi mi dña asella cum iam nauẽ ascenderem carptum flens dolensq
conseͥpsi. & grãs ago deo meo ꝙ dignus sim quem mũdus oderit. Ora¬
autem ut debabilone ierosolimam regrediar. nec mͥ dñet᷑ nabuchodo¬
nosor. sed ihus filius iosedech. Ueniat exdras qui interp̃tatur adiutor. &
reducat me in patriam meam. stultus ego qui uolebam cantare canticũ
dñi in terra aliena. & deserto monte sina egypti auxiliũ flagitabam.
Non recordabar euangelii.ꝙ qͥ de ierusalem egreditur.statim incidit in
latrones spolitur. uulneratur occiditur. Sed licet sacerdos despitiat atq
leuites samaritanus ille miẜicors est. Cui cũ dr̃ẽt᷑ samaritanus es & demo¬
nium habes. demonium renuens samaritem se non negauit. Qͥa quẽ nos
custodem hebrei samaritem uocant. Maleficum quidam me garruint.

Expanded text:
putamus. Par pari refertur, et invicem nobis videmur insanire. 6. putamus. Par pari refertur, et invicem nobis videmur insanire. 6. Haec, mi domina Asella, cum jam navem conscenderem, raptim flens dolensque 198 conscripsi, et gratias ago Deo meo, quod dignus sim, quem muautem, ut de Babylone Hierosolyma regrediar nec mihi dominetur Nabuchodonosor, sed Iesus, filius Iosedech; ueniat Hesdras, qui interpretatur \'adiutor\', et reducat me in patriam meam. stultus ego, qui uolebam cantare canticum domini in terra aliena et deserto monte Sion Aegypti auxilium flagitabam. non recordabar euangelii, quod, qui Hierusalem egreditur, statim incidit in latrones, spoliatur, uulneratur, occiditur. sed licet sacerdos decipiat atque leuites, Samaritanus ille misericors est, cui cum diceretur: Samarites es et daemonium habes, daemonem rennuens Samariten se non negauit, quia, quem nos \'custodem\', Hebraei \'samariten\' uocant. maleficum me quidam garriunt:
Abbreviated transcription (Latin):
rao pt eemissa denoꝵ suaꝵ cura e põptii occuli trabe negleta. in alieo
nuudo sestiuam querunt. lacmunt sanctum peopositum & remediũ
pene sur acbrrirtur si nc̃o sit sauctuo.si oĩbus detrabatur. si curba sit
ꝑeuntium sumlitudo peccantium libi placet lauare cotidie. Aluo has
mũditian serdes putat. Iu actacena ructas. & de comesto ancere egregie:
gloriatio ꝑgo siba uentrem ineum imples. Te delectant cachinantium
gregta ine pauda melaniaq plarigentes.Iu aliena desideras. ille cõtẽp¬
nũt suase delibnta melle uitia delectãt. Ille potant aquã frigidm su¬
uoremi lun paere existiman quieꝗd in pñti non habueris comederto
deuoraueĩs. Ille futura desiderant & credunt utra eẽ que seͥpta sunt.
Esto inepte & maniter quibus hoc resurrectio corporum ꝑsuasit. Qd ad
te. M lobis e contrario tua uita displicet. Bono tuo crassussis. mema¬
ties delectat & pallor. su tales miseros arbitraris.nos te miserabiliorẽ

Expanded text:
raetermissa domorum suorum cura, et proprii oculi trabe neglecta, in alieno oculo festucam quaerunt. Lacerant sanctum propositum, et remedium poenae suae arbitrantur, si nemo sit sanctus: si omnibus detrahatur: si turba sit pereuntium, multitudo peccantium. Tibi placet lauare cotidie, alius has munditias sordes putat; tu attagenam ructuas et de comeso acipensere gloriaris, ego faba uentrem inpleo; te degreges: me Paula, Melaniumque plangentes. Tu aliena desideras: illae contemnunt sua. Te delibuta melle vina delectant: illae potant aquam frigidam suaviorem. Tu te perdere existimas, quidquid in praesenti non habueris, comederis, devoraveris: illae futura desiderant, et credunt vera esse quae scripta sunt. Esto, inepte et inaniter, quibus resurrectio corporum persuasit: quid ad te? Nobis e contrario tua vita displicet. Bono tuo crassus sis: me macies delectat et pallor. Tu tales miseros arbitraris: nos te miserabiliorem
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit lectitari quod agretia eteless latine citiesie dusomibamt ł laxiino
quia facile conditor comiuncitin graco plato libro idest lingue netistiue
quis uitem in eo quod ex hebreo translatum estaliquo in solito ꝑmotuo fuerir
& falsi crimen intenderit. uox aut numꝙͣ ad hebrea testimonia ꝓuenitur. quibꝰ
deffendatur obiectum. Quod si ctim puentum fuerit tot latinas ex grecas
auctoritatte. dannari quis ferat. Hue accedit quia exiam consulti hebiti pos¬
sunt aliud respondere ut tusolus necessarius iudeatia qui etiam possio conui¬
cere Sed tamen quo uiditet mirum si potueria inuenire. Nam quidam si¬

Expanded text:
coeperit lectitari, quod a Graecis ecclesiis Latinae ecclesiae dissonabunt, maxime coeperit lectitari, quod a Graecis ecclesiis Latinae ecclesiae dissonabunt, maxime quia facile contradictor conuincitur Graeco pQuisquis autem in eo quod ex Hebraeo translatum est, aliquo insolito permotus fuerit, et falsi crimen intenderit, aut vix, aut nunquam ad Hebraea testimonia pervenietur, quibus defendatur objectum. Quod si etiam perventum fuerit, tot Latinas et Graecas auctoritates damnari quis ferat? Huc accedit, quia etiam consulti Hebraei possunt aliud respondere; ut tu solus necessarius videaris, qui etiam ipsos possis convincere: sed tamen quo judice, mirum si potueris invenire. 3. Nam quidem
Abbreviated transcription (Latin):
lim in locio ad uerha singula stellas significintes uidexmue udem uerba
sse in hebreo ingreco autem non esse. Porro in hac posteriore interptatione q̃
uersa est exhebreo. non eidem uerboꝵ fidio octurrit.Nec parum turbat co¬
nitantem uelcur in illa pͥma tanta diligentra fingantur asteristi ut minimas
tiam particulas orationis udicent deesse erditibus grecis que sunt in hebte¬
u ulcur in hac altera que ex hebreis est negligentius hoc curatum sit ut eedes
pticule loas sius inuenirentur. Aliquid inde exempli gra uolui ponere. i
mn ad horam codex deffuit qui ex hebreo est. Uermptamem qr puolas ingeuo
non solum quid dicerim uer etiam qual duere uoluerim satta ut oppinor
intelligis. ut cĩ redita quod mne mouet edisserto Eeo sine te malem gratus po
tur. Perdurum erum erat situa intreptatio ꝑ muleia eo lesias frequentiu

Expanded text:
dam in locis ad uerba singula stellas significantes uideamus eadem uerba dam in locis ad uerba singula stellas significantes uideamus eadem uerba esse in Hebraeo, in Graeco autem non esse. porro in hac posteriore interpretatione, quae uersa est ex Hebraeo, non eadem uerborum fides occurrit nec parum turbat cogitantem, uel cur in illa prima tanta diligentia figantur asterisci, ut minimas etiam particulas orationis indicent deesse codicibus Graecis, quae sunt in Hebraeis, uel cur in hac altera, quae ex Hebraeis est, neglegentius hoc curatum sit, ut hae eaedem particulae locis suis inuenirentur. aliquid inde exempli gratia ponere uolui, sed mihi ad horam codex defuit, qui ex Hebraeo est. uerum tamen, quia praeuolas ingenio, non solum quid dixerim, uerum etiam quid dicere uoluerim, satis, ut opinor, intellegis, ut causa reddita, quod mouet, edisseras. Ego sane mallem Graecas pot perhibentur. perdurum erit enim, si tua interpretatio per multas ecclesias frequentius
Abbreviated transcription (Latin):
respondere negaueris. Ouodiam diu est ut expecto Primas ctiam quis ad
te ad huc prebr᷑ litteras preparaueram mittendas ꝑ quendam frẽm nr̃m ꝓfu¬
turum. qui postea nobis collega factus iam ex hac uita migrauit. nec cas tunc
ip̃e ꝑferre potuit. quia continuo dum proficisti disponit ep̾atus sarcina deten¬
tus acdemde in breui deffunctus est.ctiam nunc mittẽ uolui ut scias in tua el¬
loquia quam olim in ardescam & quam ium patiar quod ame tam longe sũt
sensus corporis tui. per quos adire possit ad aumũ tuum. animus meusꝰ mi
sẽdulcissime & in.aeiun membrio honoraude inlii autem epła hoc addo
ꝙ postea didicimua lob exhebrro. ate ĩterp̃tatum. um u quandam habe¬
mus interp̃tationem tuam euasdem ꝓphetie exgreoo doquio necsam inlati
iigreco inueniunt᷑ e iu hebreo non suntitam mirabili ailigiiua ut quibus¬

Expanded text:
respondere ne graueris, quod iam diu est ut expecto. primas etiam quas ad respondere ne graueris, quod iam diu est ut expecto. primas etiam quas ad te adhuc presbyter litteras praeparaueram mittendas per quendam fratrem nostrum Profuturum, qui postea collega nobis factus iam ex hac uita migrauit nec eas tunc ipse perferre potuit, quia continuo, dum proficisci disponit, episcopatus sarcina detentus ac deinde breui defunctus est, etiam nunc mittere uolui, ut scias, in tua conloquia quam olim inardescam et quam uim patiar, quod a me tam longe absunt sensus corporis tui, per quos adire possit ad animum tuum animus meus, mi frater dulcissime et in domini membris honorande. In hac autem epistula hoc addo, quod postea didicimus, Iob ei Hebraeo te interpretatum, cum iam quandam haberemus interpretationem tuam eius prophetae ex Graeco eloquio uersam in Latinscis autem, quae in Graeco inueniuntur et in Hebraeo non sunt, tam mirabili diligentia, ut quibus