comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Imp̃s sempiterne deus
qui per glõsa bella cer¬
lamis ad ĩmortales trium¬
extulisti. da cordib nris
ĩuencõe leticiã. ut quorum
corpora pio amore ãplecti¬

Expanded text:
s sempiterne Deus, qui per gloriosa bella certaminis ad immortales triumejus, da cordibus nostris moratione laetitiam, ut quorum corpora pio amore celebra
Abbreviated transcription (Latin):
uartus a clodoueo qͥ
pͥmꝰ regũ frãcorum
ad cultum dei docẽte beato
remigio remẽsi ep̃o cõu̾sa
est. clotariꝰ filiꝰ childerici
regnũ sortitꝰ est. Qui ela-¬
borata a maiorib dignita¬
te pociꝰ tamẽ et alia strenue
gessit tamen p̾cipue illud
eos armis ꝑdonuit ꝵ Trĩ¬

Expanded text:
uartus ab Clodoveo, qui primus regum Francorum ad cultum Dei, docente beato Remigio Rhemensi episcopo, conversus est, Clotarius, filius Chilperici, regnum sortitus est. Qui elaborata a majoribus dignitate potitus, cum et plurima strenue gesserit, tum praecipue illud eos armis perdomuit,
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ ĩfãtum colmiiꝰ quos
ab herode crudelissiõ rege
ĩterfectos ẽẽ eũngelii tex¬
tus loq̃tur. Et ideo cũ sum¬
ma exultacõe gaudeat
terra nr̃a: celestiũ mili¬
tum et tãtarũ parẽs fecũ¬
da uirtutũ¬

Expanded text:
illorum infantium colimus quos ab Herode crudelissimo rege interfectos esse, Evangelii textus eloquitur. Et ideo cum summa exsultatione gaudeat terra nostra, coelestium militum et tantarum parens fecunda virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
bulũ finit nouigentũ. Nũc
ob ĩsigne eiꝰ meritũ sãtatis
uocatur moͣsteriũ sci clodoal¬
di. Ciniꝰ et noĩe pollet et
merito. Quad et sufficiẽti¬
b ditauit terrens opibus
et cõgrua hĩtacula sibr et
serins Dei secũ moraritib
sed in religuũ euũ suctessu
gnãcõnũ pro salute aiãrũ
tĩtatis bidelz sãcte marie ꝑpe¬
tuo habendũ testamẽto dele¬
br eciam ipse statuens
prestolari terminuĩ in¬
te sue cum plimis quos gehe¬
na t̾ruerat et celestis pãtrie
amor aĩauerat: ascensiones
in corde suo disponẽtes ĩ hac
ualle lacrimaꝵ cupielat de
uirtute in urtutem ascẽdere
ĩsistens orõnib ienuns ui

Expanded text:
 Novigentum, nunc ob insigne eius meritum sanctitatis vocatur monasterium sancti Chlodoaldi, cuius et nomine pollet et merito, quod et sufficientibus ditavit terrenis opibus; et congrua habitacula sibi et servis Dei secum morantibus, sed in reliquum aevum successu generationum pro salute animarum civitatis, videlicet sanctae Mariae, perpetuo habendum testamento delebi etiam ipse statuens praestolari terminum vitae suae cum plurimis, quos metus gehennae terruerat, et caelestis patriae amor animaverat, ascensiones in corde suo disponens, in hac valle lacrimarum cupiebat de virtute in virtutem ascendere, insis
Abbreviated transcription (Latin):
pbrĩs et trib dyacombus
orãtẽ ĩueĩens statĩ eos al¬
machio pñtauit. Iubet qͣ
ꝓtin ꝰ aut sacrificare ioui
aut carceri mãcipari. Qd̾¬

Expanded text:
ris et tribus diaconibus orantem inuenit et statim eos Almachio presentauit. Iubenturque protinus aut sacrificare Ioui aut carceri mancipari.
Abbreviated transcription (Latin):
fidei seꝑati ab illis et in
futuro fũditꝰ seorsũ addu¬
centur ab eis cũ abscõdet
eos in abscõdito uultꝰ sui
eos in tabernaclõ suo a
ꝯtradictione lĩguarimi
uod aritẽ post ser
Dies ex quo ꝓmisit
discipłis claritatẽ sue bi¬

Expanded text:
fidei separati ab illis, et in futuro funditus seorsum abducuntur ab eis, cum abscondet eos in abscondito vultus sui eos in tabernaculo suo a contradictione linguarum. Quod autem post dies sex ex quo promisit discipulis, claritate
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatib nõ cupiditati-¬
amore ad suꝑna sẽꝑ erigi
ãgelice minidicie pietatis
pacis dilectionis et iusti̾e
uitã ꝙͣtũ mortalib possi¬
bile est semper imitari
debere iuxta eum qͥ dict.

Expanded text:
 non cupiditatibamore ad superna semper erigi: angelicae munditiae, pietatis, pacis, dilectionis, et justitiae vitam, quantum mortalibus possibile est, semper imitari debere juxta eum qui dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
dei quoqz sanctus
martinus cadens per
gradꝰ grauiter pene
totis actritꝰ est membris
nocte uero ab angelo ad
ĩtegram recreats ẽ sam¬
tatem. Sepiꝰqz angeli¬
cis uisitacoĩb et famili¬
ari allocucõe fruelatur

Expanded text:
dem quoque sanctus Martinus cadens per gradus, graviter pene totus attritus membris, nocte ab angelo ad integram recreatus est sanitatem: saepiusque angelicis visitationibus et familiari locutione fruebatur
Abbreviated transcription (Latin):
regna cum multiplici
laboris sui mercẽde ꝑpe¬
Ed diem obitus¬
S
sui multo ãte p̾no
re lecus ĩ laude dei ĩter
dĩna p̾dicacoĩs uerba
ĩter angelicas celestiũ

Expanded text:
enus cum multiplici sui laboris mercede, perpeSed diem obitus sui multo ante pernous, laetus in laude Dei, inter divina praedicationis verba, inter angelicas coelestium
Abbreviated transcription (Latin):
angelis cognata uirgĩtas
Profecto in carnẽ pret̾ car¬
nem uinere nõ t̾rena uita
est sed celestis. Unde in car¬
ne angelicam grãz acqͥr̾e̾
maioris est meriti ꝙͣ habe̾
Esse enangelũ felicitatis
est. esse uẽro nirginẽ uir¬
tutis dum hoc obtinere
uirib. ntitur cũ grã. qd
iubet agelus ex natura

Expanded text:
Angelis cognata virginitas. Angelis cognata virginitas. Profecto in carne præter carnem viuere, non terrena vita est, sed cœlestis. Vnde in carne Angelicam gloriam adquirere, maius est meritum, quam habere. Esse enim Angelum felicitatis est, esse vero Virginem virtutis: dum hoc obtinere viribus nititur cū gratia, quod habet Angelus ex natura
Abbreviated transcription (Latin):
ulli dubiũ quim
tecũ ad głiã laudis
eius pertineat quitquid
digne genitrici sue ĩpen¬
sum fuerit ac solleniiter
exhibitũ. Ex quo timeo
satis et ualde ꝑtimesco
dũ uestris cupio parere
ꝓfectib ne forte ficut ĩ¬
probus ita indignus
laudator ĩuemiar. Ioro¬
fecto cũ nec sanctitas
nec facundia suppetat
ut beatam et gloriosã
uirginem digne laudae̾
quẽam. Qũõd ut uerũ
potest diq uerbrs mine
est et angelicis excellẽciꝰ
pheti: quidẽ premĩcata
a patriarchis figuris et
enigmatib prẽsignata
ab eungelistis ex hibi ta
et monstrata ab ãgelꝰ
uenerabiliter at officiosi¬
sime salutata. Idr etea
qualis et quãta esset ipã
maria grã plena dñs te¬
cum benedictatu ĩ mulie¬
rib. Talib nãq decelrit
uirginem opignerari
mũneribz ut esset gratia
plena que dedit celis glo¬
riam terris deu̾. pacem̃ qz
refudrt fidem gentibus
finem uiaiis uite ordinẽ
morib disciplinã. Et bñ
angelus ad uigginem
mictitur quia semper est

Expanded text:
 dubium, quin totum ad gloriam laudis ejus pertineat quidquid digne genitrici suae impensum fuerit, atque solemniter attributum. Ex quo timeo satis, et valde pertimesco, dum vestris cupio parere profectibus, ne forte sicut improbus, ita et indignus laudator inveniar. V. Profecto cum nec sanctitvel facundia suppetat, ut beatam et gloriosam virginem digne laudare queam; quoniam, ut verum potest verbis, minus est et angelicis excellentiusphetis quidem praenuntiata: a patriarchis figuris et aenigmatibus praesignata: ab evangelistis exhibita et monstrata: ab angelo venerabiliter atque officiosissime salutata. Praeterea qualis et quanta esset, gratia plena, Dominus tecum, benedicta tu in mulieribus . Talibus namque decebat virginem oppignerari muneribus, ut esset gratia plena, quae dedit coelis gloriam, terris Deum pacemque infudit, fidem gentibus, finem vitiis, vitae ordinem, moribus disciplinam. Et bene Angelus ad Virginem mittitur, quia semper est
Abbreviated transcription (Latin):
und igitur mirabiliꝰ
matre dni quid sple¬
didius ea quaz splẽdor ele¬
git paterne glorie. Eand
castius q̃ corpus xpĩ sine cõ¬
tagione corporis generaint
Et tamen in ea solã hũili¬
tatem respexisse dñin cõfi¬
in qua meruit exaltari
super choros ãgeloꝵ et per¬
uenire ultra ꝙͣ nostre huã¬
nitatis est natura ubi nõ
substãcia collitur sed gliẽ
magnitudo mõstratur
Cũ ẽseuatur ĩ deyterã pr̃is
Obi xpũs pro nobis ĩtroi
põtifex factus in etermim

Expanded text:
uid igitur nobilius matre Domini, quid splendidius ea, quam splendor elegit paternae gloriae? Quid castius ea, quae corpus Christi sine contagione corporis generavit? et tamen in ea solum humilitatem respexisse Dominum confiin qua meruit exaltari super choros angelorum, et pervenire ultra quam nostrae humanitatis est natura. Ubi non substantia tollitur, sed gloriae magnitudo monstratur, cum elevatur in dexteram Patris, ubi Christus pro nobis introivit pontifex factu
Abbreviated transcription (Latin):
Ego deu̾ quẽ colebat
Ifrater tuus religatum et
Si põtueris hoc fac̾e deo
meo poteris me ad sacri¬
cere: ego om̃s Deos tuos cõ¬
mimuiã̾. et tu crede dõ meo.

Expanded text:
Ego deum quem colebat frater tuus uinxi et  tu potueris hoc facere deo meo, poteris me ad sacri ego omnes deos tuos comminuam et tunc tu crede deo meo».
Abbreviated transcription (Latin):
ec et his filia dumi
turbis furẽtib diceret
lapidata est, abeis. Et o¬
rans iuxta sepulcrum¬
spiritun.¬
Inde nõ dubiũ est ꝙ in

Expanded text:
ec et his similia dum turbis furentibus diceret, lapidata est ab eis, et orans juxta sepulcrumspiritum. Non dubium est
Abbreviated transcription (Latin):
ũqz transisset una
dies et una noy ⁊ illi
in psalmis et yminis perse-¬
uerassent iussit ambos eos
ubi stabãt lanceis ꝑ latera
uerbari et sic ipĩ ꝑ martirii
gliãm ad syderea regna mi¬

Expanded text:
ue transisset una dies et una nox, et illi in psalmis et hymnis perseverarent, jussit eos ambos ubi stabant lanceis per latera verberari: et ita per martyrii gloriam ad siderea regna mi
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus naz arius q̃
acta fuerunt retulit sãctis
geruasio et ꝓthasio dicens
eis. Eras missurus ẽ nero
et educet uos de hoc carcere
ostera uero die sedens
nero furens et estuas
turpis uisu iussit sibi offei¬
ri sanctos nazariũ gerua¬
sium et prothasimii.
ũq statuissent eos
ministri ante tribunal neroĩs
sicut sol mi
Dii nr̃i obscurauer̃t cesarem
et deꝰ cristianoꝵ illiñauit eos
epletus ira nero dixit u

Expanded text:
ns nazarius que acta fuerant . retullit geruasio . et pro| tasio dicens eis . crastina die missurus est nero . et educit nos| de hoc carcere. Postero uero die . sedit nero furens et estuans| turpis uisu . et iussit sibi offerri . Nazarium et Geruasium. Et| protasium. Cumque statuissent eos ministri ante tribu| nal neronisicut sol. Et dii nostri . obscurauerunt cesarem . et deus cristianorum in| luminauit reos. Repletus ira nero . dixit .
Abbreviated transcription (Latin):
offerens multa dona¬
ria eccãs dei reparari feat
regiis sũptib reddẽs p̾uile¬
gĩa auctoritate p̾lata resti¬
tuens captiuos imppriadãs
oportima p̾sidia astãc̾iopoli

Expanded text:
offerens multa donaria, ecclesias reparare fecit suis sumptibus, reddens privilegia auctoritate prolata, restituens captivos in propria, dans opportuna praesidia; Constantinopolim
Abbreviated transcription (Latin):
cõgregatus ut nulla pene
cupãtes horã et mane dĩna
ex more sacrificia cõfirmãte ᷤᷤ
purissimũ illud balsanum
suo uasculo ⁊misere. ĩ lapide
reponẽtes lapidem p̾ciosum
optimã margaritã  Scẽ¬

Expanded text:
obsederant, ut nulla pene ccupantes horam, et mane divina ex more Sacrificia consummantes, purissimum illud balsamum suo vasculo commisere, in lapide reponentes lapidem pretiosum, optimam margaritam.
Abbreviated transcription (Latin):
labores Dñs dilecto
suo bernardo clareuallẽsi
dãte disponeret et fidelem¬
sinĩ serinuĩ in requiẽ ĩtro¬
Ducere suam cepit magis
cum ext̾ioris hi̾tacli̾ undi¬
q iai soluta cõpago desi¬
Deranti aĩe liberũ p̾staret
illuxit quo ꝑꝑetuus illi
et fratrũ copiosa multitu¬
dine fuerũt cõgregati ix¬

Expanded text:
ores Dominus dilecto suo Bernardo Clarae-Vallensdare disponeret, et fidelem servum in requiem introducere suam; coepit magis cum exterioris habitaculi undique jam soluta compago desideranti animae liberum praestaret illuxit, quo perpetuus illi et fratrum copiosa multitudine fuerant congregati
Abbreviated transcription (Latin):
rat absẽciã eiꝰ gͣniter ferẽte ᷤ
et in extremis regiomibus
ad aliꝙͣ heremi uastitatem
ꝓfugisse credẽtes moy cepũt
cirtuire loca diuersa si forfitã
eum alicubi reperire possent
st cũ dies et noctes
ĩquirẽdo eũ agerent ĩ
meõrato loco ĩuentꝰ est. Cũqz
ei uehemẽciꝰ ĩstarẽt ut parẽtũ
dolorẽ reuersione sua debuiss¬
releuare ennͣgelica uoce respõ¬

Expanded text:
rat absentiam eius graviter ferentes et in exteris regionibus ad aliquam heremi vastitatem profugisse credentes, mox ceperunt circuire loca diversa, si forsitan eum alicubi repperire possent. Et cum dies et noctes in quaerendo eo agerent, in memorato loco inventus est. Cumque ei vehementius instarent, ut parentum dolorem reversione sua relevare
Abbreviated transcription (Latin):
Dinde ĩ ficilia sex monaste¬
ria ꝯstruens frẽs illic x põ ser¬
inturos aggregauit
muros ĩstituit in quo
et ipe postmodũ regulari tra¬
mite multis sibi sociatis frĩ
ac pauperibz erogaiit. Cẽt¬

Expanded text:
ique in Sicilia monasteria construens, fratres illic Christo servituros aggregavit: muros instituit, in quo et ipse postmodum regulari tramite, multis sibi sociatis fratrac pauperibus erogavit;
Abbreviated transcription (Latin):
aula nobilis genere
sed nobilior sãtate po¬
tens quõdã dĩciis sed mic
xpi pauꝑtate ĩsignio Gre¬
coꝵ stirp̃s. soboles scipionũ
pauli heres cuiꝰ bocabulũ

Expanded text:
 nobilis genere, sed multo nobilior sanctitate, potens quondam diuitiis, sed nunc Christi paupertate insignior, Gracchorum stirps, suboles Scipionum, Pauli heres, cuius uocabulum
Abbreviated transcription (Latin):
futabãt demones ex ob-¬
sessis corporib aperiebat
ora mutoꝵ reddebat ce¬
cis uisum surdis audi¬
tum claudis gressũ et
cimctis ex fidẽ poscẽtibus
dei clemenciã impetrabat
opem sanitatis
ed nec illud tegi decet
silẽcio quod claruit eni ᷤ
Dono. Cum ĩ parte p̾fate re¬
gionis estrueret domũ oroĩs
pauper quid̃ uenit et elemo¬
Uir autem dei cũ non habẽt
in presenti quod ĩdigenti Da¬
ret aiclã qua ĩdueratur dedͭ
Qua pauper accepta recessit
et in domũ cimisdã fidelis ho¬
spitandi grã uenit

Expanded text:
fugabat daemones de obsessis corporibus, aperiebat ora mutorum, reddebat caecis visum, surdis auditum, claudis gressum, et cunctis ex fide poscentibus Dei clementia impetrabat opem sanitatis. Sed nec illud duco tegi silentio quod claruit ejus dono. Cum in parte praefatae regionis construeret domum orationis, pauper quidam venit, et eleemoVir autem Dei, cum in praesenti non haberet quod indigenti daret, cucullam qua induebatur dedit. Qua pauper accepta recessit, et in domum cujusdam fidelis hospitandi gratia venit
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia mos obtinuit
die celo sit natꝰ et coronat᷑
excolere debemꝰ ꝙͣta ut p̾-¬
tũ quia magne autorita¬
tis magne q̃z excellẽaie sacͣ¬
mẽtũ est et btõ luca eimͣ¬
gelista narrãte relatũ est

Expanded text:
ed quia mox obtinuit die coelo sit natus et coronatus, excolere debemus, quanta, ut pratum, quia magnae auctoritatis magnaeque excellentiae sacramentum est, et a B. Luca evangelista narrat
Abbreviated transcription (Latin):
Data fuerũt. catabli̾ sui
in quo aĩalia eiꝰ manebas
axes leuauit et ĩ fossa
ubi stercora et urina aĩa¬
liũ defluebãt piecit et
desuper ayes remifit. Q¬

Expanded text:
s fuerant, catabuli sui in quo animalia ejus jacebant axes levavit, et in fossam ubi stercora et urinae animalium defluebant eum projecit, et desuper axes remisit. Q
Abbreviated transcription (Latin):
et iustũ. Sed̾ nuc ueĩ me¬
aĩadcatabłiꝰ locũ. ĩ quẽ
ꝓieasti eũ. Is at timore
paissus non est ausus
reniti qͥn cum eo ad locũ
uei̾ret ubi proiecerat eũ
inde axes sãtinꝰ c̃
magna dicẽs. Antonine
rofissimꝰ martir dyoni¬
bis precẽpit. Et statim
ter lauit et mundis at
honestis uestib ĩduit sic¬
q offerẽtes deo sacͣficiũ
tisunt Et acciprẽtes cibũ
ꝯfortati sũt. Et iter ceptũ
aggredientes romã auxi¬
liante dño ꝑuenerũt.
martirio coronato
i eadem sede sctm̃ a nacle

Expanded text:
et justum. Et nunc veni mecum ad catabuli locum, in quem projecisti eum. Is autem timore perculsus. non est ausus reniti quin cum eo veniret ad locum ubi eum projecerat. Et inde axes, Sanctinus cum mavit dicens: Antonine riosus martyr Dyonibis praecepit. Et statim tissime lavit, et mundis ac honestis vestibus induit. Sicque offerentes Domino sacrificium ti sunt. Et accipientes cibum confortati sunt. Et iter coeptum aggredientes, Romam auxiliante Domino pervenerunt. martyrio coronato, in eadem sede post Anacle
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem ãtonini nepre¬
cepcio sctĩ dyonisĩ qͣcũq
ocasione ĩpediretur page
ceptũ iter disposuit et sis¬
ficienter exenniis et ho¬
nestis lĩtheis prĩcipi do¬
Dñm obtestatꝰ est eum ut
si ãtoninꝰ qualesc̾et ey

Expanded text:
ejusdem beati Antonini, ne praeceptio beati Dyonisii quacumque occasione impediretur, peragere ceptum iter disposuit. Et sufficienter exeniis et honestis linteis principi doDeum obtestatus est ut, si A
Abbreviated transcription (Latin):
rnctus igitur lupus
parentib inclitis ex parte
sangiũs regali etiguris
oriundus extitit: aluei li¬
geris promicia aurelianẽ¬
sium c̃itatis Cuiꝰ genitor
hecço genitriy austregildis
Qui dĩna reuelãcoẽ ꝯmo¬
niti ꝙ dignũ deo a̾tistitem
funderent mũdo ꝓlem moy
editũ parimlũ lactis pabu¬
lo enitritũ. expleto ep̃e cu¬
nabuloꝵ erudiendũ tradi¬
Derunt studiis lrãꝵ lcõ n.

Expanded text:
nctus igitur Lupus parentibus inclitis ex parte sanguini regali contiguus, oriundus extitit vicina amnis Ligeris provintia Aurelianensium civitatis. Cuius genitor Betto, genitrix Austregildis qui divina revelatione commoniti, quod dignum Deo antistitem funderent mundo prolem, mox editum parvulum, lactis pabulo enutritum, expleto tempore cunarum, erudiendum tradiderunt studiis litterarum.
Abbreviated transcription (Latin):
mã horã in ipõ mortis ago¬
ne positꝰ. obducto prorsus
Ut assolet liñe oculoꝵ ⁊ ne
nĩ iam ĩtendẽs ad exitũ
festinabat. Interĩ uisi¬
tat eũ pr̃ sa̾ctꝰ et uelud ab
alto sõno reuorat. et quafi
retrahit ꝯmeantẽ nec ĩsali¬
tatũ abire ꝑmictit. ad ami
uocem aperiens oculos et
mirũ ĩmod̾ facie serenata
aliꝙͣdiu ĩtẽdebat in eũ uni
ũ uero ꝯ solãs eũ pater
ei hũilem pauxis sue faĩlie
salutacõem. Ad hanc uocem¬
qua potiit capitis ĩclinacae
et motu ãnuens labiorum
iterũ clausit oculos. et ead
hora in pace qͥeuit unii.

Expanded text:
mam horam in ipso mortis agone positus, obducto prorsus, ut assolet, lumine oculorum, et nemini jam intendens, ad exitum festinabat. Interim visitans eum Pater sanctus, velut ab alto somno revocat, et quasi retrahit commeantem, nec insalutatum abire permittit. Ad cujus vocem aperiens oculos, et mirum in modum facie serenata, aliquandiu intendebat in eum. Mium vero consolans eum Pater ei humilem pauperis suae familiae salutationem. Ad hanc vocemqua potuit capitis inclinatione et motu annuens labiorum, iterum clausit oculos, et eadem hora in pace quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
rone lãpadio prefidi
p̾sentatus ⁊ sacrificare
nollet et grainter tor¬
q̃retur calx uiua et ace¬
tũ plagis eiꝰ ĩfigitur.
At ille grãs agelut qͣi
autẽ de astãtibz noĩe
appolmaris uidit duos
agelos stãtes ad latera
eiꝰ et dicẽtes ei. Cõforta¬
re timotee quia missi fu¬
mus ad te ut uideas que
agũtur in celis. Erige
nam tenentẽ ex gẽmis
et dicentẽ fibi. Tymote
hec corona tibi prepata
est et accipies eam̃ die
naris uero hoc indens
et audiens procidit ad
pedes et ⁊ rogãs ut pro

Expanded text:
ymotheus Lampadio presidi presentatus cum sacrificare nollet et grauiter torqueretur, calx uiua et acetum plagis eius infigitur. At ille gratias agebat quasi autem de astantibus nomine Apollinaris uidit duos angelos stantes ad latera eius et dicentes ei: «Confortare Thymothee, quia missi sumus ad te ut uideas que aguntur in celis. Erige nam tenentem ex gemmis et dicentem sibi: «Timothee, hec corona tibi preparata est et accipies eam die tnaris uero hec uidens et audiens procidit ad pedes eius rogans ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
aut monasteriis sit reple¬
tus. Nam ubi fana destru¬
uerat statim ibi ãt eccãs
aut monasteria estruebat
Rec minorem stib idem
sere tempus in eode ĩ ꝯpe
uirtutẽ edidit. Nã aĩ in
uico quodã ꝓhano ãtiqͣssi¬
mo et celeberrĩo ignem
adherentem Donũ agẽ¬
te uento flãmaꝵ globi-
ferebantur Quod ubi
martinꝰ auertit rapido
cursu tectũ Dom ⁊ scãdit
obuiũ se aduementib
siãmis ĩferens. Tũ uo
mirũ in modũ cerneres
contra uim uẽti ignem
retorq̃ri ut cõpugnãciũ
ĩter se elemẽtoꝵ quidam
cõflictus uideretur ita¬
eciam uirtute martini
ibi tĩ ignnis est oꝑatus
ubi iissus est. Qued̾ã¬
puella dira paralifis
egritudine tenebatur
ĩta ut iam per multũ
tempꝰ nullo ad huãnos
usus corpori officio fi¬

Expanded text:
aut monasteriis sit repleaut monasteriis sit repletus. nam ubi fana destruxerat, statim ibi aut ecclesias aut monasteria construebat. Nec minorem sub idem fere tempus eodem in opere uirtutem edidit. nam cum in uico quodam fano antiquissimo et celeberrimo ignem adhaerentem domum agente uento flammarum globi ferebantur. quod ubi Martinus aduertit., rapido cursu tectum domus scandit, obuium se aduenientibus flammis inferens. tum uero mirum in modum cerneres contra uim uenti ignem retorqueri, ut compugnantium inter se elementorum quidam conflictus uideretur. ita uirtute Martini ibi tantum ignis est operatus, ubi iussus est. edam dira paralysis aegritudine tenebatur, ita ut iam per mul-, tum tempus nullo ad humanos usus corporis officio fu
Abbreviated transcription (Latin):
gitur martinꝰ ĩde
ꝓgressus cũ mediolanũ
preterisset dyabolꝰ ĩ iti/¬
nere huãnaspẽ assũpta
se et obunĩ culit quo ten¬
deret q̃rens. Cũq id a
martino respõsi acce¬
pisset se quo dñs uocaret
ĩtendere ait adeũ. Quo¬
cũq ieris bel quoaĩq tẽ¬
deris dyabol ⁊ tibi adu¬
sabitur. Tuc ei ꝓphĩca
uoce respõdit. Doꝰ mich¬
adiutor est nõ tiebo quid
faciat michi hõ. Statĩq
easpectu eiꝰ ĩimicꝰ eua¬
nuit. Itaqz ut aĩo ac men¬
te conceperat matrẽ gẽti¬
litatis absoluit errore pa¬
tre in malis ꝑseuerante
Polures tñ suo saluauit

Expanded text:
gitur Martinus inde progressus cum Mediolanum praeterisset, diabolus in itinere, humana specie adsumpta, se ei obuiam tulit, quo tenderet quaerens. cumque id a Martino responsi accepisset, se quo Dominus uocaret intendere, ait ad eum: quocumque ieris uel quaecumque temptaueris, diabolus tibi aduersabitur. tunc ei prophetica uoce respondadiutorest: non timebo, quid faciat mihi homo. statimque de conspectu eius inimicus euanuit. itaque ut animo ac mente conceperat, matrem a gentilitatis absoluit errore, patre in malis perseuerante: plures tamen suo saluauit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃fudit. statimqz uox re-¬
dita est. Tinc paulatĩ
sĩgula cõtactu erꝰ cepe¬
rimt mẽbra reuiuisce
donee firmatis gressib
tu cruciabatur. Tunc¬

Expanded text:
dit, statimque vox reddita est. Tunc paulatim singula contactu ejus coeperunt membra viviscere, donec firmatis gressibus, tu cruciabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ini misit deutonem
comitem suũ cũ militib
ad ꝑquirendũ sanctũ naza¬
rium Qui cũ ad ãtatem
ebrudimẽsem ꝑueĩss ĩue¬
tẽ oratoriũ. et cũ eo duos

Expanded text:
 misit dentonem comitem cum militibus ad| perquirendum sanctum nazarium qui cum ad ciuitatem| ebredonensem uenisset . inuetem| oratorium et cum eum d
Abbreviated transcription (Latin):
uasti spaciũ per orbis sctio:
secli merint lauãtẽ tĩgere
nimis felix meritis q
celsi nesciens labẽ muei
pudoris p̾potens martir
heremiqz aultor maxime
uatum Serta t̾deis alios
coronant aucta cremẽtis
duplicata quosd̃. t̾na cẽte¬
no cumulata fructu tesac
ornant. Hinc potẽs nrĩ
meritis opĩmis pectoris
duros lapides repelle aspe¬
rũ planãs iter et reflexos
dirige calles ¶t ꝓiꝰ prꝰ
mundi sator et redemptor
mẽtib pulsa limiõe puris
rite dignetur ueĩens sacra¬
tos ponere gressus Lau¬
dib ciues celebrãt suꝑnn
te deus simplex pariter qz
trine supplices et nos ueniã
p̾camur parce redemptis

Expanded text:
um per orbis Sanctior saecli meruit lavantem Tingere nimis felix meritique celsi, Nesciens labem nivei pudoris, Praepotens martyr eremique cultor, Maxime vatum. Serta ter denis alios coronant Aucta crementis, duplicata quosdam Trina centeno cumulata fructu Te sacer ornant. Nunc potens nostri meritis opimis Pectoris duros lapides repelle, Asperum planans iter, et reflexos Dirige calles. Ut pius mundi sator et redemptor, Mentibus pulsa livione puris, Rite dignetur veniens sacratos Ponere gressus. Laudibus cives celebrant superni Te Deus simplex pariterque trine, Supplices et nos veniam precamur, Parce redemptis
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs lnii nõ parũ desi¬
derata adueĩt festĩtas. Et
ideo quicũq bene deuoti bo¬
nis operib ad tãtã celebrita¬
tem se p̾parauerĩt securius

Expanded text:
rissimi, non parum desiderata advenit festivitas, et ideo quicunque bene devoti bonis operibus ad tantam celebritatem se praeparaverant, securius
Abbreviated transcription (Latin):
sreminet uiuersis
antecellit ꝓphãs sr̃greditur
patriarchas. Et quisqͣs de
muliere natꝰ est ĩferior est
iohẽ. Qui autẽ de uirgine
natus est maior est illo.
Unde idemz ihões ait. Qui
post me uenit ante me factꝰ
est cuiꝰ nõ sum digniꝰ solu̾e
corrigiam calciamẽti. Et de
plentudine eiꝰ nos õs acte¬
pimꝰ grãm pro grã aꝵ¬

Expanded text:
et universis, antecedit prophetas, supergreditur patriarchas, et quisquis de muliere natus est, inferior est Joanne: qui autem de Virgine natus est, major est illo; unde idem Joannes ait: Qui post me venit, ante me factus est, cujus non sum dignus solvere corrigiam calceamenti ; et: De plenitudine ejus nos omnes accepimus, gratiam pro gratia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ merito quia utraqz
natĩtas plena ẽ miste¬
rio. Iohannẽ sterilis peperit
cristũ uirgo concepit. In eli¬
zabeth sterilitas uĩcitur ĩ bea¬
ta maria cõcepcionis cõsue¬
tudo mutatur. Elizabet in¬
rũ cognoscendo filiũ genuit
maria ãgelo credidit et cõce

Expanded text:
t merito: quia utraque nativitas plena est mysterio. Joannem sterilis peperit, Christum Virgo concepit; in Elisabeth sterilitas vincitur, in beata Maria conceptionis consuetudo mutatur; Elisabeth virum cognoscendo filium genuit, Maria angelo credidit et conce
Abbreviated transcription (Latin):
masti genitꝰ ꝑẽpte orga¬
na uocis Tentris ob¬
truso positus cubili sẽsera
regem thalamo manẽtẽ
linic parens nati meritis
uterqz abdita pãdit. Dĩsio¬
ntra deserti teneris
sub ãnis aiuium tur¬
mas fugiens petisti ne le¬
ui saltem maculare uitã
faiẽ posses rebuis hyr¬
tũ tegien camelꝰ artub
sacris strophiũ bidẽtes an

Expanded text:
e Organa vocis. Ventris obstruso positus cubili, Senseras regem thalamo manentem Hinc parens nati meritis uterque Abdita pangit. Antra deserti teneris sub annis, Civium turmas fugiens, petisti, Ne levi saltem maculare vitam Famine posses. Praebuit hirtum tegimen camelus, Artubus sacr
Abbreviated transcription (Latin):
Ut flagella dei q̃ me¬
tuere uentura Debuiꝰ
Dolor aꝑiat et cordis nri
duriciãm ipã ꝙͣ patimur
pena dissoluat. ut enii
celestis ire mucrone pa¬
titur et repẽtĩa sĩgle cede
uastãtur. Nec lãguor
ris moras ut cernitis
mors ipsa p̾currit. Ier¬
crssus quisq añ racpitur

Expanded text:
ut flagella Dei quae metuere ventura debuimudolor aperiat, et cordis nostri duritiam ipsa jam quam patimur poena dissolvat. Ut enim coelestis irae mucrone percutitur, et repentina singuli caede vastantur. Nec languor ris moras, ut cernitis, mors ipsa praecurrit. Percussus quisque ante rapitur
Abbreviated transcription (Latin):
ut districtus iudex cum ob¬
culpas nostras nos puĩre
desiderat ip̃e a sentẽcia ꝓpo¬
site dãnacõis parcat. Quã
ex hortacoẽm btĩ gregorii
ideo huic opuscuło ĩserẽdã
putamini ꝰ ut a quãta per¬
fectione p̾dicacoĩs nicium
sũꝑserit mõstraremꝰ¬

Expanded text:
ut districtus judex cum culpas nostras nos punire considerat, ipse a sententia propositae damnationis parcat. » Quam exhortationem beati Gregorii ideo huic opusculo inserendam putavimus, ut a quanta perfectione praedicationis initium sumpserit, monstrarem
Abbreviated transcription (Latin):
unc iactans palliui
quo utebatur posuit
manũ ad sarcofagũ cũ re¬
liquis sacerdotib crucib pa¬
ratis et cereis. appositaq ãti¬
phona dederũt uoces psallẽ¬

Expanded text:
unc jactans pallium, quo utebatur, posuit manum ad sarcophagum cum reliquis sacerdotibus, crucibus paratis, ac cereis, impositaque antiphona, dederunt cuncti
Abbreviated transcription (Latin):
pplõ et de corpore xpĩ et san¬
giñe ipsiꝰ pplũs benerabili¬
ter recrearetur dyacono cu¬
idã noĩe ãtino tradebat sa¬
crũ sangines xpĩ. Et subi¬
to pagãnoꝵ ĩpulsu cecidit
et sãctum sãgnĩez cõminint
Inde ualde tristis tã ip̃e
collecta sunt fragmẽta dõci
calias a beato uiro allata
que flens ille ac suscipiẽs
orõe facta uas ĩ pristinam
formã restaurauit
uo sigͥno pcussi pagaĩ
ꝯfessi sunt ac circit septua¬
ginta nouemi aĩe in xp̃n
credẽtes par baptisimĩ salue¬
facte sunt. Multis ergo si¬
gnis dñs glificãs sãctum
suũ ad coronã martirii

Expanded text:
populo, et de corpore Christi ac sanguine populus venerabiliter recrearetur, diaconus quidam, nomine Anthimus, tradebat sacrum sanguinem Christi, et subito paganorum impulsu cecidit, et sanctum calicem comminuit. Unde valde tristis tam ipse collecta sunt fragmenta Dominici calicis et beato viro allata; quae flendo ille suscipiens, oratione facta, vas in pristinam formam restauravit. Quo signo perculsi pagani, confessi sunt, ac circiter septuaginta novem animae in Christum credentes per baptismum salvatae sunt. Multis ergo signis Dominus glorificans sanctum suum ad coronam martyrii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓineruit horũ ĩ cõsũma¬
cõe ꝯplacinit. Qa ĩcipiẽtis
pͥmordiis uite: ipse eis oc¬
casus ũciũ glie dedit qͥ p̾sẽ¬
tis terminũ cõposint quos
herodis ĩpietas lactantes
ui iure dicũtur mar
medio frigore ĩfelicitati s¬
eportos uelut p̃mas erupẽ¬
tes ecclesie gẽmas q̃dã ꝑsecuciõ¬
nis prumia decoyrt deco¬

Expanded text:
eruit, horum in consumconplacuit, quia incipientis uitae primordiis ipse eis occasus initium gloriae dedit, qui praesentis terminum posuit, quos Herodis impietas lactantes qui iure dicuntur marmedio frigore infidelitatisrtos velut primas erumpentes Ecclesie gemmas quedam persecutionis pruina decoxit
Abbreviated transcription (Latin):
quĩcianꝰ suis eã aspec¬
tib iussit aptari. Ciii ⁊ di¬
xit. Quid tractasti circa sa¬
lutẽ tuan. Agathes rñdit.
salus mea xpñs est ꝵ Qui

Expanded text:
quintianus . suis eam aspectibus iussit aptari . cui et dixit| quid tractasti circa salutem tuam. Agathe respon| dit salus mea christus est. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
unc iratꝰ qͥncianus
iussit eã ĩ mãmillis
torqueri et tortã diu iussit
pie et crudelissime et dire
Sed ego haheo mãmillas ĩtegͣs¬

Expanded text:
Tunc iratus quintianus| iussit eam in mammillam torqueri . et tortam diu ius| sit pie et crudelis| sime et dire Sed ego habeo| mammillas integ
Abbreviated transcription (Latin):
unc quĩcianꝰ iussit
eam ĩ carterẽ iterum
micti et iussit ut nłłi lic̾et
medicorũ introire ad eam
et neqz panẽ neqz aquam ei

Expanded text:
unc quintianus iussit eam in carcerem iterum mit| ti . et iussit nulli licere medicorum introire ad eam et neque| panem neque aquam ei
Abbreviated transcription (Latin):
ad eos quos unda
baptismatis et effusio
sanguĩs u pĩ aberrore
in carne uenientem
uidere meruerũt. Cuiꝰ
tam p̾clare uisionis ihaẽ
baptista qui ebdẽ ãgelo

Expanded text:
ad eos quos unda baptismatis, et effusio sanguinis Christi, ab errore in carne venientem videre meruerunt. Hujus tam praeclarae visionis Joannes Bapti
Abbreviated transcription (Latin):
cũtta que tp̃alit̾ festina
celebrantur. Curate qiei
int̾esse festis hoĩz si deesse
lite ergo pẽsare in uobs
tp̃alia que posfidetis. sed
ꝯfiderate quid estis. Ette
mũdus qui diligẽ fugĩt
Sancti isti quoꝵ hodie mẽ¬
sionẽ facimꝰ florentem
mũdũ despectu calcaue¬
rũt. Tũc enĩ erat uita
lõgua. salꝰ ꝯtinua opu¬
lencia in reb facũditaᷤ

Expanded text:
cuncta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate, qui  interesse esse festis hominum, si deesse lite ergo pensare in vobis transitoria, quae possidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas
Abbreviated transcription (Latin):
qui per figula hemi loca
ispelimcis et exiguis cel¬
lax tuguriis medico ⁊tẽti
pabulo demorabãtur
Alii bestiis sociati alii aui¬
b sũmĩstrati ciboꝵ sper¬
nentes delicias luxus
sołi calcantes. laudeᷤ p̃ale̾
nõ amãtes. uisus hom̃n
fugientes ã geloꝵ assue¬
ti loq̃lis pli̾mis uirtutũ
essulsere siguis. Nos igr̃¬

Expanded text:
qui per singula eremi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere signis « cir
Abbreviated transcription (Latin):
giri ad quã eos sangiũs
sui uiuificacõe repauit
deuuo ad paradisũ re¬
ducere et regna celoru̾
fide et ueritate sue polli-¬
citatoĩs aꝑire Iec hẽant
firmiter sensib nostris
Nec ĩtelligantur plena
fide hec toto corde diligã¬
tur. hec ĩdesmẽtiũ operũ
magnaĩmitate acquirã¬

Expanded text:
giri, ad quam eos sanguinis giri, ad quam eos sanguinis sui vivificatione reparavit, denuo ad paradisum reducere, regna coelorum fide et veritate suae pollicitationis aperire? Haec inhaereant firmiter sensibus nostris, haec intelligantur plena fide, haec toto corde diligantur, haec indesinentium operum magnanimitate acquiran
Abbreviated transcription (Latin):
Erege aute̾ qui sox
mediꝰ presidet Dicere
nulla uox sufficeret
Effugit enii omnẽ ẜmo¬
neñ atz oem̃ sensum
humane mentis exce
dit illud. Illa pultriti¬
Do illa uirtus illa gliã
illa maginficẽtia illa
sci conspectũ et splendo¬
ue malestatis ei ⁊ ixra¬
diari. Si enĩ quotidie
oporteret nos tormẽ¬
tai ꝑferre. Si ipãz ge¬
hennã paruo tempore
possem ⁊ in glia ueiete
et sanctoꝵ etꝰ mio soci¬
ari nõne erat Dignũ
pati om̃e quod triste ẽ
ut tanti boni tãteꝙ
glorie participes hale¬
uentir. Que erit illa
frrtres lrinĩ iustorum
gliã quã grãdis scõꝵ
leticia cun una queq
facies fulgebit ut sol
cũ ordinib distĩctis ppł
suuĩ domꝰ in regno prĩs
iinceperit recẽsere et me¬
ritis atz operib si̾gulo ꝵ
pͥmia ꝓmissa restituere
pro terrems celestia ꝓ
dicis magna prestare.
adducerẽ scõs ĩ uisionẽ
pr̃ne glorie et facere ĩ
celestib cõsede̾. ut sit de᷑
suis et ĩmortalitatẽ lar¬

Expanded text:
rege autem, qui horum medius residet dicere, vox nulla sufficiet; effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa magnificentia, illa sci conspectum, et splendore majestatis ejus irradiari. Sic enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, sic ipsam gehennam parvo tempore possimus in gloria venientem, et sanctorum numero sociari. Nonne erat dignum pati omne quod triste est, ut tanti boni tantaeque gloriae participes haberemur? » Quae erit illa, fratres charissimi, justorum gloria, quam grandis sanctorum laetitia, cum unaquaeque facies fulgebit ut sol, cum ordinibus distinctis populum suum Dominus in regnum Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro dicis magna praestare; adducere sanctos in visionem paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus suis et immortalitatem lar
Abbreviated transcription (Latin):
sibilis absq cõtagione
seu dimicõe in fuã sola
puritate esistaͭ natura
Sed tamẽ nouẽ eẽ ageloꝵ
ordines ad dei iudicĩa
ac misteria complenida
testante sacro eloqͥo cogno¬
uimꝰ quoꝵ prĩcipatus
atz potestates subtiliter
at mirabilit dei oĩpotẽ¬
tis nutu distĩgũtur alii
ex illis ad nos ĩ mũduĩ
missi futura p̾dicando
astituti. ut per eos sig
et miraclã freguencis
fiant ⁊lln subiecti ãge¬
loꝵ spiritib p̾funt eis¬
q ad explenda dĩna

Expanded text:
sibilis absque contagione seu diminutione in sua sola puritate consistat natura. Sed tamen novem esse angelorum ordines, ad Dei judicia ac ministeria complenda, testante sacro eloquio, cognovimus, quorum principatus atque potestas subtiliter ac mirabiliter Omnipotentis nutu distinguitur. Alii ex illis ad nos in mundum missi, futura praedicando, constituti, ut per eos signa et miracula frequentius fiant; alii subjectis angelorum spiritibus praesunt, eisque ad explenda divina
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hac ergo ꝯsuetudine
sancte romane ectlĩe cresa¬
te sancta religione uͥanas
decretũ est ut ĩ ecclesiĩs
dei que per orbẽ terrarũ
longe late ꝯz cõstruũtur
honor et meõ oĩz scõrum
in diẽ qua p̾dix iniꝰ habe̾¬
tur. ut qͥd quit hũaua fra¬
gilitas per ignorãciam
uel negligẽciã seu ꝑ octu¬
pacõez rei secularĩs in
sollẽm tatib sanctorum
mins plene peregisset:
pleue solu̾etur quatinꝰ
eorũ patrociniis protecti
ad suꝑna polorũ gaudia

Expanded text:
Ex hac ergo consuetudine sanctae Romanae Ecclesiae, crescente religione Christiana, decretum est ut in Ecclesiis Dei, quae per orbem terrarum longe lateque construuntur, honor et memoria omnium sanctorum, in die qua praediximus, haberetur, ut quidquid humana fragilitas per ignorantiam, vel negligentiam, seu per occupationem rei saecularis, in solemnitate sanctorum minus plene peregisset, one solveretur, quatenus, eorum patrociniis protecti, ad superna populorum gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
undiq percutim᷑. undi-¬
q amaritudĩb replem᷑
et ciĩ seca mẽte carnalib
acupiscẽciis ipas eius
amaritudines amamꝰ
tenenꝰ. aliqñ nos mũ¬
dus retraxit adõ. Nuc
tãtis plagis plens est ut

Expanded text:
percutimur, undique amaritudinibus replemur, et tamen caeca mente carnales concupiscentias, ipsas ejus amaritudines amamustenemus. Aliquando nos mundus retraxit a Deo, nunc tantis plagis plenus est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nomẽ q̃ per diuersa tor¬
nõ lacẽscẽtib p̾cordioꝵ
mẽtib mutabãtur alii
ferro pempti aliĩ flãmis
exristi alii flagellis uer-¬
Berati. Alii uẽctib ꝑfora¬
gus pͥuati. Alii lapidi¬
B obruti a lii frigore
afflicti. alii famẽ crua¬
ali. Alii uero truncatis
maĩb siue cet̾is cesis mẽ¬
bris spectacliu ꝯtumelie
ĩ pplit᷑ iuidi ppt̃ nomẽ doͬ.
portãtes. De qͥb aplũs

Expanded text:
nomen, qui per diversa tornon lacessantibus praecordiorum mentibus imitabantur. Alii ferro perempti, alii flammis exusti, alii flagris verberati, alii vectibus perforaguis privati, alii lapidibus obruti, alii frigore afflicti, alii fame cruciati; alii vero, truncatis manibus, sive caeteris caesis membris, spectaculum contumeliae in populis nudi propter nomen Domini portante
Abbreviated transcription (Latin):
per eos sua indicia dec̾¬
nat ellii tãto ꝓuectiõĩs
sciencie pleni funt ꝙͣto
claritatẽ dei uicinꝰ ꝯtẽ¬
plantur. Alii uo ita dõ
ꝯiũcta fũt ãgelorũ ag¬
mina ut inter hec et̃
deũ nulli alii in f̾sint

Expanded text:
os sua judicia decernat; alii tanto perfectiori scientia pleni sunt, quanto claritatem Dei vicinius contemplantur; alia vero ita Deo conjuncta sunt angelorum agmina, ut inter haec et Deum nulli alii intersint
Abbreviated transcription (Latin):
suis affirmabãt exẽplis
ita ut ĩmimerabilis utͣ¬
usq sexus multitudo eiꝰ
sequeretur uestigia et re¬
lictis impciarũ copula¬
ne spõso qui ĩ celis ẽ ꝑhẽ¬
in mente actu hĩtu et
gestu applicare malue¬

Expanded text:
suis affirmabat exemplis, ita ut innumerabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulane, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habitu et gestu, applicare se malue
Abbreviated transcription (Latin):
cius qui quartus a beato
gregorio romane urbis
ep̃atũ tenekat suis p̾cib
a foca cesare ĩpetrauerit
donari ecclĩe ypĩ tẽplum
rome quodabãtiquis pan¬
theon antea uocabatur: qͥa
hoc quasi simulachrũ oim
uideretur esse deoꝵ. In quo
eliminata oĩspuracia di¬
boli fecit eccliañ sc̃ẽ dei ge¬
tirũ xpĩ ut exclusa multi

Expanded text:
us, qui quartus a beato Gregorio Romanae urbis episcopatum tenebat, suis precibus a Phoca Caesare impetraret donari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon ante vocabatur, quia hoc quasi simulacrum omnium videretur esse deorum; in quo, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei getyr
Abbreviated transcription (Latin):
qͣd̾ die ⁊ discipłis nomomo
in opido deambulare.
st fortinta cõspiciens
eminꝰ ex frõte basi¬
lice sci medardi parietẽ
ex parte dissipatũ criptis¬
ussit ergo ꝯtimuo
artificei uocari et
parietis ĩfirmitatem
illico cũ limaurẽtis soli¬
daxe. Cui cũ discipłi dice¬
ret oportimũ dnẽ tempꝰ
expectetur ut faciliꝰ ac so/¬
lidins emendetur. Ille
respondit. Sinite hucrisz
filioli qm̃ si modo nõ emẽ¬
datur meiam suꝑstite
in corpore nõ emendabr̃
Iy quo uerbo cũcti in¬
pene tabe fã at in
langorem u̾si ceperũt
mutuo suspirãtes dic̾e
Non ꝯtigat dñe famulis

Expanded text:
quadam die cum discipulis Noviomo in oppido deambulare, et fortuitu conspiciens eminus vidit ex fronte basilicae sancti Medardi parietem ex parte dissipatum, cripturussit ergo continuo artificem vocari, et parietis infirmitatem illico cum liniamentis solidare. Cui cum discipuli dicerent: Opportunum, domine, tempus exspectetur, ut facilius ac solidius emendetur, ille respondit: Sinite huc usque, filioli, quoniam si modo non emendatur, nec jam superstite in corpore non emendabitur. Ex quo verbo cuncti pene tabefacti, atque in angorem versi, coeperunt mutuo suspirantes dicere: Non contingat, domine, famulis
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ sc̃imonialis feĩa soror
erꝰ rogauit eũ dicens q̃ so
te frater ut ista nocte me nõ¬
deseras ut usqz mane aquid¬
de celestis inte gaudiis lo-¬
possimi

Expanded text:
eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loqpossum.
Abbreviated transcription (Latin):
eruemt autẽ sermo
ad aures eccͣe que erat ihero¬
solimis suꝑ istis. et miser̃t
et fide et apposita est multa
turba dño

Expanded text:
ervenit autem sermo ad aures Ecclesiae, quae erat Jerosolymis, super istis: et miseruntet fide. Et apposita est multa turba Do
Abbreviated transcription (Latin):
Ectio sc̃i eunͣgelii que
nobis lecta est fratres
mei tãto maiori a nobis ĩtẽ¬
cõe de bet per sigula uerba
dulcedine tota redundat

Expanded text:
ectio sancti Evangelii quae nobis lecta est, fratres mei, tanto majori a nobis intentione debet per singula verba dulcedine tota redundat
Abbreviated transcription (Latin):
euuãgelista et apostolꝰ ihoẽt
pͥuilegiũ amoris precipui
quo cet̾is alaiꝰ m̾uit hono¬
rari a dño. Cõmẽdat testĩo¬
niũ enuãgelice desc̃peiomis
quod ueritate dĩna subnxũ

Expanded text:
evangelista et apostolus Joannes privilegium amoris praecipui, quo caeteris amplius meruit honorari a Domino; commendat testimonium evangelicae descriptionis, quod veritate
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ta resplenduĩt ut
cimitos sõdales suos ĩ scolis
precederet, ac flore sapĩe
ut riuo torrẽtis facundie
suparet. Erãt autem fr̃es
illiꝰ genitritis uenerandi
ãtistites austremiꝰ aureli¬
anoꝵ pontifey et ãchuariꝰ
p̾sul antisfiodorẽfis uirtu¬
tum signis effulgẽtes iͣ¬
in cũ cerrierẽt p̾dictũ
ꝓuerũ normã reli¬
gionis amare et xpĩ p̾cepta
diligere: cũ clericatꝰ officio
studuerũt mãcipare Igitur
cepit digne persolu̾e et ri
afflictoꝵ epati. hospitalĩ
ac toto defiderio mentis¬
ad aulam paradisi hane¬

Expanded text:
ta resplenduit, ut cunctos sodales suos in scola praecederet et flore sapientiae ac rivo torrentis facundiae superaret. Erant fratres illius genitricis venerandi antistites Austrenus Aurelianorum pontifex, Aunarius praesul Autisiodorensis, virtutum signis effulgens; qui cum cernerent praedictum puerum normam religionis amare et Christi praecepta diligere, eum clericatus officio studuerunt mancipare. 4. Ccoepisset digne persolvere et afflictorum compati, hospitalitaac toto desiderio aulam paradisi an
Abbreviated transcription (Latin):
ne indaicis fabulis ac¬
tenti in solo legis Deside¬
rio tenerẽtur. ne bel he¬
reticis fabulis et stulti ᷤ
soliatacõib seducti exci¬
derent a ueritate. labora¬
uit dehinc ut ĩ prĩcipio
eiiͣngelii ihoĩs natĩtate
presũpta cui einͣgelium
pescribet et in qũo electio
scriberet et dictaret mõ¬
strans in se cõpleta esse
que essent ab aliis ĩcho¬
sui ideo post baptis¬
mũ filii dei a perse¬
ĩplete at repetẽde a pͥu¬
apionatitatis humanie
potestas ꝑmissa est ut
requireñtib demõ tͣret¬
et in quo apprehendens
erat per natan filiũ dd̾.
itrortũ recurrentis in
redire in se per filiũ face¬
ret que per dd̾ patrem
ueĩentib iter p̾bebat ĩ
upristo¬

Expanded text:
ne Judaicis fabulis attenti in solo legis desiderio tenerentur, vel ne haereticis fabulis, et stultis sollicitationibus seducti exciderent a veritate, elaboraret. Dehinc ut in principio Evangelii Joannis nativitate praesumpta: cui Evangelium scriberet, et in quo electus scriberet, indicaret: contestans in se completa esse, quae essent ab aliis inchoui ideo post baptismum Filii Dei, a perfeimpletae, repetendae a principio nativitatis humanae, potestas permissa est: ut requirentibus demonstraret, in quo apprehendens erat per Nathan filium David introitu, recurrentis in redire in se per filium faceret: qui per David patrem venientibus iter praebebat in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Dum esset petrs ini cruce
uenit ad eum turba multa ma-¬
le dicens cesaren et fecerunt
plãctũ magnũ ante crucem
petrꝰ autẽ loq̃batur eis de cruce
dicens. Nolite flere s gaudete
loci Y Grãs ago tibi dñe pastor
bone quia oues quas t didisti
michi cõpaciũtur mecũ ĩ sem¬
pitiĩ et cũ hoc dixisset ait

Expanded text:
 Cum esset Petrus in cruce, venit turba multa, maledicebat Caesarem, et fecerunt planctum magnum ante crucem. Petrus exhortabatur eos de cruce dicens: Nolite flere, sed gaudete locum. Gratias tibi ago, Pastor bone, quia oves quas tradidisti mihi, compatiuntur mecum in sempiternum, et cum hoc dixisset, ait:
Abbreviated transcription (Latin):
unc ieiuniis et oroĩb
ac ingi psallencio die
noctuqz insistẽtes triduum
illud atimua cõe duxerunt¬
iciumũ. Quarta auten die
accedẽtes ponẽtesqz man÷
nõ balebant penitꝰ mou̾e
Auoreãt om̃s ext̾riti
iam in hoc stãtes ut t̾ra ua¬
sculũ qua deteyerãt operirẽt
apparint eis uenerãda cani¬
ce senex ad ĩstar mins cã

Expanded text:
unc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud continuatione duxerunt. Quarta autem die accedentes ponentesque manus, non valebant penitus movere autem omnes exterriti, iam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canities senis, ad instar ni
Abbreviated transcription (Latin):
sacionis studẽs adolescẽs
uicesimi sedĩ anni istud
sũpsit exordiũ. In hac urbe
ad pontificale culmẽ rap¬
tus fuisse dignoscit᷑ pocis
rint aptus et deuotꝰ
officio tã ꝙͣ si atmenter
ascenderet et ingiter pre¬
fuisset. funt itaq̃ ĩ elemo
sinis largus in uigiliis
sedulꝰ in orõe Deuotus
ni caritate perfectꝰ in
hũilitate ꝓfusus ĩ doctͣ¬
na precipinus ĩ ẜmone

Expanded text:
s studiis . adoliscens uicissimi secundi anni| Iustus sumpsit exordium in hac urbe ad ponteficii culmen| raptus fuisse dinuscitur pocius ruit aptus et deuotus| officio tamquam si quo noueter ascenderat .| Iugiter praefuisset. Fuit itaque in aelymo| sinis largus . in uigiliis sidolus in oratione| deuotus in caritate perfectus in humanitate profusus . in doctrina praecipius .
Abbreviated transcription (Latin):
erat ab urbe tholosa
preclaris orta natalib
diligerẽt piissimi geĩtore
ad sancti petri sepulorũ
ĩ romanã urbem cũ plu¬
rima multitudr̃e ⁊ mnue¬

Expanded text:
a ab urbe Tolosa, preclaris orta natalibusdiligerent piissimi genitores, ad sancti Petri sepulchrum in Romanam urbem cum plurima multitudine et mul
Abbreviated transcription (Latin):
tybuctiũ iussit ãte pedes
eiꝰ carbones ardẽtes effũdi
et ait ad eũ. Elige tibi unũ
e duob aut thura in istis
carbomib adice: aut pedib¬
midis super eos ĩcede Tũc

Expanded text:
bianus jussit ante pedes ejus carbones ardentes effundi; et ait ad eum: Elige tibi unum e duobus, aut thura in istis carbonibus adjice, aut pedibus super eos nudis incede. Tunc