comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s. duob modis in ea
diuinȩ suȩ potentiȩ effica¬
ciam ostendit. quia & m¬
tem illius adeo quantũ
humana fragilitas patit᷑.
ab om̃i uitioꝵ sorde casti¬
ficauit. ut celesti esset dig¬
na partui:& in utero illiꝰ
scm̃ ac uenerabile redẽp¬
doris nr̃i corpus sola sui
oꝑatione creauit. id est
attactu:carnem de car¬
ne uirginis sacroscãm de
indemerata formauit.
Quem enĩ prius aꝑte sp̃m
sc̃m dixit. hunc ipsũ denuo
uirtutem altissimri nomi¬
nauit: iuxta hoc qd dñs
cũ eiusdem sp̃c aduentũ
discipłis ꝓmitteret. ait.
Et ego mitto ꝓmissũ pa¬
tris mei in uos : uos autẽ
sedete in ciuitate. quoad¬
usq induamin uirtute
ex alto. Obumbrauit autẽ
beatȩ dĩ genitrici uirtus
altissimi. quia sp̃c sc̃s cor
illius cũ impleuit: ab om̃n

Expanded text:
Sanctus duobus modis, in ea divinae suae potentiae efficaciam ostendit: quia et mentem illius adeo, quantum humana fragilitas patitur, ab omni vitiorum sorde castificavit, ut coelesti digna esset partu; et in utero illius sanctum ac venerabile Redemptoris nostri corpus sola sui operatione creavit: id est, attactu, carnem de carne virginis sacrosanctam intemerata formavit. Quem enim prius aperte Spiritum sanctum dixit, hunc ipsum denuo virtutem Altissimi nominavit: juxta hoc quod Dominus, cum ejusdem Spiritus adventum discipulis promitteret, ait: Et ego mitto promissum Patris mei in vos: vos autem sedete in civitate, quoadusque induamini virtute ex alto . Obumbravit autem beatae Dei genetrici virtus Altissimi: quia Spiritus sanctus cor illius cum implevit, ab omn
Abbreviated transcription (Latin):
lii. ad habitationem patriȩ
celestis introducit. in qua
p̃senti eius uisione semꝑ
admoniti: nichil aliud age¬
re qͣm eius uacare laudib
gaudent. Dixit autẽ Ma¬
ria ad angłm. Quomꝰ fiet
istud qm̃ uirũ non cogno¬
sco: Quomͦ inquit fieri
potest ut concipiam pari¬
amq filiũ: que in casti¬
monia uirginitatis uitã
consũmare disposui: Non
autem quasi incredula
uerbis angłi. quomͦ hec im¬
pleri ualeant requirit sed
certa quia oportebat im¬
pleri. qd̃ & tunc ab angło
audiebat & prius a ꝓpħa
dictũ legerat: quo id ordi¬
ne complendũ sit int̾ro-¬
gat: quia uidelicet ꝓpheta
qui hoc futurũ p̃dixit. quo¬
modo fieri possẽt ñ dixit:
sed angło dicendũ reserua¬
uit. Respondens autem
angłs: dixit ei. Sp̃e sc̃s su¬

Expanded text:
lii, ad habitationem patriae coelestis introducit: in qua praesenti ejus visione semper admoniti nihil aliud agere quam ejus vacare laudibus gaudent. Dixit autem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Quomodo, inquit, fieri potest, ut concipiam pariamque filium, quae in castimonia virginitatis vitam consummare disposui? Non autem quasi incredula verbis angeli, quomodo haec impleri valeant, inquirit, sed certa quia oportebat impleri quod et tunc ab angelo audiebat, et prius a propheta dictum legerat, quo id ordine implendum sit, interrogat: quia videlicet propheta qui hoc futurum praedixit, quomodo fieri posset non dixit, sed angelo dicendum reservavit. Respondens ergo angelus dixit ei: Spiritus s
Abbreviated transcription (Latin):
entib &e prudentib: & reue¬
lasti ea paruulis. Grãs agit
et exultat in patre: qd apłis ad
risei. qui sibi sapientes uiden¬
tur. & in conspectu suo pruden¬
sapientia ã filiis suis. Ita pater.
qm̃ sic fuit placitũ ante te. Blã¬
dientis affectu loquitur ad pa¬
trem: ut ceptum in apłis bene¬
ficium compleatur. Omĩa mͥ
tracdita sunt: a patre meo. Et
tradentem patrem & accipien¬
tem filium: mistice intellige.
Auoquin si iuxta nr̃am fragi¬
litatem setire uolumus: cũ
ceperit habere qui accipit: in¬
cipiet non habere qui dederit.
Tradita autem sibi omĩa non
celum & terra &e elem̃ta intelli¬
genda sunt : & cetera que fecit
et condidit: sed hii qui ꝑ filiũ
accessum habent ad patrem:
et ante rebelles. dm̃ postea sci¬
re ceperunt.
t nẽmo nouit filium ni¬
si pater: neq patrem qͥs

Expanded text:
entibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Gratias agit et exsultat in Patre, quod apostolrisaei, qui sibi sapientes videntur, et in conspectu suo prudensapientia a filiis suis. Ita, Pater, quoniam sic placitum fuit ante te. Blandientis affectu loquitur ad Patrem, ut coeptum in apostolis beneficium compleatur. Omnia mihi tradita sunt a Patre meo. Et tradentem Patrem, et accipientem Filium, mystice intellige. Alioquin si juxta fragilitatem nostram sentire volumus, cum coeperit habere qui accipit, incipiet non habere qui dederit. Tradita autem sibi omnia, non coelum et terra, et elementa intelligenda sunt, et caetera quae ipse fecit et condidit: sed hi qui per Filium accessum habent ad Patrem, et ante rebelles, Deum postea sentire coeperunt. Et nemo novit Filium nisi Pater: neque Patrem q
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̃ ait. ecce posi¬
tus est hic in ruinam. &
in resurrectionem mul¬
toꝵ in isrł: Huic quid si¬
hannem scriptũ repperi.
In iudiciũ ego in mundũ
istũ ueni. ut qui ñ uident
uideant: & qui uident ce¬
ci fiant. Quomͦ ergo in
iudicrũ uenit. ut non ui¬
dentes de nationib uide¬
rent: & qui prius uide¬
bant de isrł ceci fierent.
sic uenit in ruinam: & re¬
surrectionem multoꝵ. In
aduentu enim dm̃ salua

Expanded text:
hoc quod ait: Ecce positus est hic in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel? Huic quid siJoannem scriptum reperi: In judicium ego in mundum istum veni, ut qui non vident videant, et qui vident caeci fiant . Quomodo ergo in judicium venit, ut non videntes de nationibus viderent, et qui prius videbant de Israel, caeci fierent? sic venit in ruinam et in resurrectionem multorum. In adventu enim Domini Salva
Abbreviated transcription (Latin):
cata solueret. quia dare ñ
poterat p̃dicabat: ut sicut
incarnatũ uerbũ patris
p̃currebat p̃dicationis uer¬
bo: ita baptismũ peniten¬
tiȩ quo peccata soluunt᷑.
p̃curreret suo baptismate
quo peccata solui ñ posst̃:
lt quia eius sermo p̃cur¬
rebat p̃sentiam redempto¬
ris: ipsũ quoq eius baptis¬
ma p̾dicando fieret um¬
bra ueritatis. Sequitur.

Expanded text:
olveret dare non poterat, praedicabat; ut sicut incarnatum Verbum patris praecurrebat praedicationis verbo, ita baptismum poenitentiae, quo peccata solvuntur, praecurreret suo baptquo peccata solvi non possunt; ut quia ejus sermo praecurrebat praesentiam Redemptoris, ipsum quoque ejus baptisma praecedendo fieret umbra veritatis. CXV.
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. Cunctis legentib li-¬
quet. quia ioħes baptismũ
penitentiȩ ñ solũ predica¬
uit. uerũetiam quibdam
bis baptismo xp̃i tribuit᷑
Notandũ itaq qd dicitur.
predicans baptismũ peni-¬
tentiȩ in remissionem pec-

Expanded text:
Cunctis gentibus liquet quod Joannes baptismum poenitentiae non solum praedicavit, verum etiam quibusdam bis baptismo Christi tribuitur. Notandum itaque quod dicitur, praedicans baptismum poenitentiae in remissionem pe
Abbreviated transcription (Latin):
ne : Et ñ diuiditur ut dic¬
tũ est: neq scinditur neq
in partes efficitur. sed totus
totũ tenet. dotũ implet̾. to

Expanded text:
ne? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus totum tenet, totum implet, to
Abbreviated transcription (Latin):
dñe mirex in te oculire¬
spiciunt totius isrł: ut in¬
dices quis sedere debeat
in solio tuo dñe mi rex
post de.Eritq cũ dormi¬
erit dñs meus rex cũ pa¬
trib suis: erimus ego et
filius meus salomon pec¬
catores.

Expanded text:
ne mi rex, in te oculi respiciunt totius Israel, ut indices eis, quis sedere debeat in solio tuo, domine mi rex, post te. Eritque cum dormierit dominus meus rex cum patribus suis, erimus ego et filius meus peccatores.
Abbreviated transcription (Latin):
omnem substantiã. que
erat suꝑ t̃ram. ab homine
usq ad pecus: tam repti-¬
le qͣm uolucres cȩli. & dele¬
ta sunt de terra. Reman¬
sit autẽ solus noe: & quri
cũ eo erant in archa. Obti¬
nueruntq aque terras:
centũ quinquaginta di-¬
eb. Recordatus autẽ ds
noe. cunctoꝵq animan

Expanded text:
tantiam quae erat super terram ab homine usque ad pecus tam reptile quam volucres caeli et deleta sunt de terra remansit autem solus Noe et qui cum eo erant in arca obtinueruntque aquae terras centum quinquaginta diebus recordatus autem Deus Noe cunctarumque animan
Abbreviated transcription (Latin):
raonemꝰ & educam filios
isrł ex egipto: Qui dixit
ei. Ego ero decũ & hoc ha¬
bebis signũ: qd miserim te
Cum eduxeris popłm me¬
um d̃e egipto: mimola¬
his deo suꝑ montẽ istum.
Ait moyses ad dñm. Ecce
ego uadam ad filios isrł:
cẽ dicam eis. Ds̃ patrũ ue¬
stroꝵ misit me ad uos.
Si dixerint michi qd̃ est
noraen eius quid dicam
sen. Ego sum qui sum.
Ait. Sic dices filiis isrł. Qui
est: misit me ad uos. Dix̃q¬

Expanded text:
onem: et educam filios Israel de Egypto? Qui dixit ei. Ego ero tecum. Et hoc habebis signum quod miserim te. Cum eduxeris populum meum de Egypto: immolabis Deo super montem istum. Ait Moyses ad Deum. Ecce ego vadam ad filios Israel: et dicam eis. Deus patrum vestrorum misit me ad vos: Sinomen ejus? Quid dicam sem: EGO SUM QUI SUM. Ait: Sic dices filiis Israel: QUI EST misit me ad vos.
Abbreviated transcription (Latin):
uołinegipto. & dixi
ut educam uos de afflicti¬
one egipti in t̾ram chana¬
nei. & ethei. & amorreiphe¬
rerei. & euei. & iebusei. ad
terram fluentem lacte &
melle: & audient uocem
tuam. Ingredierisq du &
seniores ifrł ad regem e

Expanded text:
xi ut educam vos de adflictione Aegypti in terram Chananei et Hetthei et Amorrei Ferezei et Evei et Iebusei ad terram fluentem lacte et melle et audient vocem tuam ingredierisque tu et seniores Israhel ad regem
Abbreviated transcription (Latin):
nis appareret: qui electoꝵ
mentes interna satietate
reficeret. Qui ñ in paren¬
tũ domo. sedin uia nascit᷑:
ut ꝓfecto ostenderet. quia
ꝑhumanitatem qͣm as
sũpserat. quasi in alieno
nascebatur. Alienũ uide¬
licet ñ scđm potestatem
dico: sed scđm naturã. Nã
de potestate eius scriptũ
est. In ꝓpria uenit. In na¬
tura enim sua ante tem¬
pora natus est: in nr̃a ue¬
nit ex tempore. Quia gͦ ẽt̃¬
nus ꝑmanens demporalis
apparuit: alienũ est ubi
descendit. Et quia ꝑ pro¬
pħam dicitur. omis caro
fenũ: factus homo. fenũ
nr̃m uercit in frumen¬
tũ: qui de semet ipso ait.
Nisi granũ frum̃ti cadenᷤᷤ
in terrã mortuũ fuerit:
ipsũ solũ manet. Unde
& natus in p̃sepe reclina-¬
tur: ut fideles om̃s uideli¬
cet sc̃a animalia carnis
suȩ frum̃to reficeret: ne
ab eternȩ intelligentiȩ

Expanded text:
nis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento reficeret, ne ab aeternae intelligentiae
Abbreviated transcription (Latin):
rente: in fugam uersi st̃.
Et ita contigit: ut antio¬
chus post fugam turpit̃
rediret. & cũ uenisset circa
egbathana: recognouit que
erga nichanorem & timo¬
theũ gesta sunt. Elatus
autẽ in ira. arbitrabatur
se inruriam illoꝵ qui se fu¬
gauerant:posse in iudeos
recorquere. Ideoq iussit
agitari currũ. sine inter¬
missione agens iter: celesti
eũ iudicio ꝑurgente: qd̃
ita suꝑbe locutus est. uen¬
turũ se iherosolimã: & con¬
geriem sepulchri iudeoꝵ

Expanded text:
rente in fugam versi sunt et ita contigit ut Antiochus post fugam turpiter rediret et cum venisset circa Ecbatana recognovit quae erga Nicanorem et Timotheum gesta sunt elatus autem ira arbitrabatur se iniuriam illorum qui se fugaverant posse in Iudaeos retorquere ideoque iussit agitari currum sine intermissione agens iter caelesti eum iudicio perurguente quod ita superbe locutus est venturum se Hierosolymam et congeriem sepulchri Iudaeo
Abbreviated transcription (Latin):
teram assyriũ in terra mea:
& in montib meis conculcẽ
eum. Et auferetur ab eis
iugũ erus: & onus illius ab
humero eoꝵ tolletur. Scdm¬

Expanded text:
teram Assyrium in terra mea et in montibus meis conculcem eum. Et auferetur ab eis iugum eius, et onus illius ab humero eorum tolletur.
Abbreviated transcription (Latin):
o quippe die quo
natus est: il li stellã
in oriente uiderunt: et
quem natũ indicauerit
agnouerunt. Ex illo igit᷑
die: ad hunc diem occur¬
rerunt.Herodem regem:
mintiandes terruerunt.
iudeis ex ꝓpria scriptura
respondentib bethleem
ciuitatem ubi d̃ns natus
fuerat inuenerunt. Ad ip¬
sum deinde dñm stella
eadem ducente uenerunt.
dierunt. Manifestatus ẽ
quidem & die ipso natiui¬
tatis suȩ dñs. pastorib ab
angelo admonitis. quo eti¬
am die ꝑstellam & illis
longe in oriente nuntiatꝰ.
seõ isto die ab eis est adora¬
tus. Suscipiat ergo deuo¬
tissime istũ quoq diem ce¬
lebrandũ umuersa eccłia
gentiũ. quia & illi magi

Expanded text:
o quippe die quo natus est, illi stellam in Oriente viderunt; et quem natum indicaverit, agnoverunt. Ex illo igitur die ad hunc diem occurrerunt, Herodem regem nuntio terruerunt, Judaeis ex prophetica Scriptura respondentibus, Bethlehem civitatem, ubi Dominus natus fuerat, invenerunt. Ad ipsum deinde Dominum stella eadem ducente venerunt, dierunt . Manifestatus est quidem et die ipso nativitatis suae Dominus pastoribus ab angelo admonitis; quo etiam die per stellam et illis est longe in Oriente nuntiatus: sed isto die ab eis est adoratus. Suscepit ergo devotissime istum diem celebrandum universa Ecclesia Gentium: quia et illi Magi
Abbreviated transcription (Latin):
me. Iniquitas domꝰ isrł &
iuda magna est nmis ual¬
de. & repleta est terra san¬
guinib: & ciuitas repleta
est auersione. Dixerunt
enim. Dereliquit dñs derrã:
& dñs non uidet. Igitur &
meus ñ parcet oculus. neq
miserebor: uiam ego eoꝵ
suꝑ caput eoꝵ reddam.uii.
It ecce uix qui erat in¬
dutus lineis. qui ha

Expanded text:
minus: Iniquitas domus Israel et Juda, magna est nimis valde, et repleta terra est sanguinibus, et civitas repleta est aversione: dixerunt enim: Dereliquit Dominus terram, et Dominus non videt. Igitur et meus non parcet oculus, neque miserebor: viam eorum super caput eorum reddam. Et ecce vir, qui indutus erat lineis, qui ha
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiat eos maxime gr̃a
xp̃i dignos existere. qui de¬
io feruere piȩ deuotionis:
& emulari carismata me¬
liora. ac de uitiis ad uirtu

Expanded text:
nuntiat eos maxime gratia Christi dignos existere, qui zelo fervere piae devotionis, et aemulari charismata meliora, ac de vitiis ad virtu
Abbreviated transcription (Latin):
hañi prius seruanda est
ueritas historie: & post¬
modũ requirenda sp̃ua¬
lis intelligentia allegoriȩ
Cunc namq allegoriȩ frue¬
tus suauiter carpitur: cũ
prius ꝑ historiam uerita¬
tis radice solidatur. Sed qͥa
ñ nunqͣm allegoria fidẽ
edificat. & historia mora¬
litatem: nos qui arictore

Expanded text:
 prius servanda est veritas historiae, et postmodum requirenda spiritalis intelligentia allegoriae. Tunc namque allegoriae fructus suaviter carpitur, cum prius per historiam in veritatis radice solidatur. Sed quia nonnunquam allegoria fidem aedificat, et historia moralitatem, nos qui auctore
Abbreviated transcription (Latin):
breuem sc̃i euͣgelii breui sĩ
possum uolo sermone per¬
currere: ut illis in ea ꝓlixi¬
or detur indentio. qui sci¬
unt ex paucis multa pen¬
sare. Qd̃ flente dño illa¬
scribatur: que a uespasia¬
no & dito romanis principi¬
b facta est: nullus qui hi¬
storiam euersionis eiusdẽ
legit: ignorat. Romani et¬
enim principes denunti¬
antur. cũ dicitur. quia ue¬
nient dies in te. & circũda¬
bunt de inimici dui uallo.
& circũdabunt te. & coan

Expanded text:
brevem sancti Evangelii, brevi, si possum, volo sermone percurrere, ut illis in ea prolixior detur intentio qui sciunt ex paucis multa cogitare. Quod flente Domino illascribatur, quae a Vespasiano et Tito Romanis principibus facta est, nullus qui historiam eversionis ejusdem legit ignorat. Romani enim principes denuntiantur, cum dicitur: Quia venient dies in te, et circumdabunt te inimici tui vallo; et circumdabunt te, et c
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudinem ad illtus
donrũ refert. qui essentia¬
liter potens & magnus
existens. fideles suos de par¬
uis atq infirmis. fortes fa¬
cere consueuit & magnos.
Bene autẽ addidit. & sc̃m
nomen eius. ut admone¬
ret audientes. immo om̃s
ad quos eius uerba ꝑueni-¬
rent instrueret ad fidem.
& inuocationem eiusdem
nominis aduolare. quati¬
nus & ipsi sc̃ĩtatis eternȩ
ac salutis uerȩ possent ẽẽ
participes. uixta illuid pro

Expanded text:
magnitudinem ad illius donum refert, qui essentialiter potens et magnus existens, fideles suos de parvis atque infirmis fortes facere consuevit, et magnos. Bene autem addidit, Et sanctum nomen ejus, ut admoneret audientes, imo omnes ad quos ejus verba pervenirent, instrueret ad fidem, et invocationem ejusdem nominis advolare, quatenus et ipsi sanctitatis aeternae ac salutis verae possent esse participes, juxta illud
Abbreviated transcription (Latin):
hel ministrabat
dño coram heli:
& sermo dñi erat
p̃ciosus. In dieb illis: non
erat uisio manifesta. fac¬
tum est gͦ in die quadã
heli iacebat in loco suo. &
oculi eius caligauerant
Enec poterat uidere lucer¬
nam di. anteqͣm extin¬
gueretur. Samuhel autẽ
dormiebat in templo dñi:
ubi erat archa dei. Et uo¬
cauit dñs samuhel. Qui
respondens ait. Ecce ego.

Expanded text:
hel ministrabat Domino coram Heli et sermo Domini erat pretiosus in diebus illis non erat visio manifesta factum est ergo in die quadam Heli iacebat in loco suo et oculi eius caligaverant nec poterat videre lucerna Dei antequam extingueretur Samuhel autem dormiebat in templo Domini ubi erat arca Dei et vocavit Dominus Samuhel qui respondens ait ecce ego
Abbreviated transcription (Latin):
tionem: si inimicitie conu̾¬
tantur in pacem. si tran¬
quillitas extinguae iram.
si mansiretudo remittat
iniuriam. si dñoꝵ deniq

Expanded text:
tionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetudo remittat injuriam, si deniq
Abbreviated transcription (Latin):
tollite. & ite ad uirũ. Deus
autẽ meus omp̃c faciat uo¬
bis eũ placabilem. & remit¬
tat uobiscũ frẽm ur̃m quẽ
denet: & hunc beniamin.
Ego autẽ quasi orbatus:
absq liberis ero. Tulerunt
gͦ uiri mĩmera. & pecuni-¬
am duplicem & beniamin:
descenderuntq in egiptũ.
& steterunt coram ioseph.
Quos cũ ille uidisset & ben¬
iamin simul: p̃cepit dis¬
pensatori domus suȩ dicen᷑.
Introduc uiros domũ & oc¬
cide uictimas. & instrue cõ¬

Expanded text:
virum Deus autem meus omnipotens faciat vobis eum placabilem et remittat vobiscum fratrem vestrum quem tenet et hunc Beniamin ego autem quasi orbatus absque liberis ero tulerunt ergo viri munera et pecuniam duplicem et Beniamin descenderuntque in Aegyptum et steterunt coram Ioseph quos cum ille vidisset et Beniamin simul praecepit dispensatori domus suae dicens introduc viros domum et occide victimas et instrue co
Abbreviated transcription (Latin):
Corona sapientiȩ dimor
oñi: replens pacem & salu¬
tis fructũ. & uidit & dinu¬
merauit eam.Utraq au¬
dem sunt donadei:scien¬
tia & intellectus pruden¬
tiȩ. Sapientia compartiet᷑.
& głam tenentiũ se exaltat.

Expanded text:
ona sapientiae, timor Domini, replens pacem et salutis fructum; et vidit, et dinumeravit eam, utraque autem sunt dona Dei. Scientiam et intellectum prudentiae sapientia compartietur, et gloriam tenentium se exaltat.
Abbreviated transcription (Latin):
lo in dempore mortuus
est:& tamen solus mini¬
me surrexit. Nam scrip¬
tũ est. Multa corpora sc̃oꝵ
qui dormierant surrexe¬
runt. Ablata sunt gͦ om¬
nia argum̃ta ꝑfidie. Ne
quis enĩ dicat sperare de
se ñ debet homo. qd̃ in car¬
ne sua exhibuit homods.
ecce cũ deo resurrexisse ho¬
puros fuisse homines ñ

Expanded text:
illo tempore mortuus illo tempore mortuus est, et tamen solus minime resurrexit. Nam scriptum est: Multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt . Ablata ergo sunt omnia argumenta perfidiae. Ne quis enim dicat: Sperare de se non debet homo quod in carne sua exhibuit Deus homo, ecce cum Deo homines resurrexisse quos puros homines
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ tanti diei sollempnita¬
de de lectionis euͣgłicȩ ex¬
positione transcurrimus.
sed libet ut de hac eadem
sollempnitate aliquid
subtilius loquamur. Duȩ
etenim uitȩ erant. quarũ
unam noueramus: alte¬
ram nesciebamus. Una
quippe mortalis est:alte¬
ra ĩmortalis. Una corrup.¬
tionis: alia incorruptio¬
nis.Una mortis: alia re
unam. & ostendit alterã.
Unam ꝑtulit moriendo:
ostendit alteram resur¬
gendo.Sigitur nobis mor¬
talem uitam scientib re¬
surrectionem ꝓmitceret
carnis: ce tamen hanc uisi¬
biliter ñ exhiberet. quis eiꝰ
ꝓmissionib crederet: fac¬
tus itaq homo apparuit
in carne. mori dignatus
est ex uoluntate. resurre¬
xit ex potestate. & ostendit
exemplo: qd̃ nobis ꝓmisit
in p̃mio. Sed fortasse aliqͥs
dicat. Iure ille surrexit: qͥ
cũ d̃s essez. deneri a morte
ñ potuit. Ad instruendã
gͦ ignorantiam nr̃am. ad
corroborandam infirmi¬
tatem nr̃am: suȩ resur¬
rectionis exemplũ nobis
sufficere noluit. Solus il

Expanded text:
 tanta diei solemnitate, de lectionis evangelicae expositione transcurrimus, sed libet ut de hac eadem solemnitate aliquid subtilius loquamur. 6. Duae etenim vitae erant, quarum unam novimus, alteram nesciebamus. Una quippe mortalis est, altera immortalis, una corruptionis, altera incorruptionis; una mortis, altera runam, et ostendit alteram. Unam pertulit moriendo, et ostendit alteram resurgendo. Si ergo nobis mortalem vitam scientibus resurrectionem promitteret carnis, et tamen hanc visibiliter non exhiberet, quis ejus promissionibus crederet? Factus itaque homo apparuit in carne, mori dignatus est ex voluntate, resurrexit ex potestate, et ostendit exemplo quod nobis promisit in praemio. Sed fortasse aliquis dicat: Jure ille surrexit qui, cum Deus esset, teneri a morte non potuit. Ad instruendam ergo ignorantiam nostram, ad roborandam infirmitatem nostram, suae resurrectionis exemplum nobis sufficere noluit. Solus in
Abbreviated transcription (Latin):
debet ignorari. Hunc er¬
go diem sicuit diximus:
epiphaniã uocat xp̃iana
religio. Epiphania uͦ:
interp̃tatur manifesta¬
tio. Traditũ autẽ denemꝰ
a patrib. qd̃ unigenitus
d̾s postqͣm est scd̃m car¬
nem temporalit̾ natus:
in isto die est magis ueni¬
entib manifestatus. a qͥb¬
est oblatis munerib sup¬
plicit̃ adoratus. Nã quia
ipse est d̃s. qui sibi in ue¬
teri testam̃to primitias
offerri mandauit. idem
d̃s homo natus. gentium
primitias suo cultiri decti¬
cauit. Yplica uͦ testatur
auctoricas. quia unus est
õs qui iustificat circũcisi
onem ex fide: & s̃putrum
ꝑ fidem. circũcisionis no¬
mine iudeos. & p̃putii no¬
mine gentes. indubitant̃
ostendens. Isti sunt duo
parietes. qui ex diuerso
uenerunt: & in lapidem
qui factus est in caput an¬
guli. unitate fidei conue

Expanded text:
debet ignorari. Hunc ergo diem, sicut diximus, Epiphaniam vocat Christiana religio. Epiphania vero interpretatur Manifestatio. Traditum autem tenemus a Patribus quod Unigenitus Dei, postquam est secundum carnem temporaliter natus, in isto die est Magis venientibus manifestatus, a quibus oblatis muneribus suppliciter est adoratus. Nam quia ipse est Deus qui sibi in Veteri Testamento primitias offerri mandavit, idem Deus homo natus gentium primitias suo cultui dedicavit. Apostolica vero testatur auctoritas, quia unus est Deus qui justificat circumcis onem ex fide, et praeputium per fidem : circumcisionis nomine Judaeos, praeputii nomine gentes indubitanter ostendens. 2. Isti sunt duo parietes, qui ex diverso venerunt, et in lapidem qui factus est in caput anguli, in unitate fidei conve
Abbreviated transcription (Latin):
quisq est: qui hoc
ñ sit imbutus. Pauci ad¬
modũ sapientes: ab hac
pestilentia se defendunt.
Si negotiatorem cogites:
ꝓpter auaritiã primus in
culpa est. Si militem respi¬
cias: cupiditas est illi tota¬
causa militiȩ. Si officia sin¬
gula ꝑscruteris: inuenies
homines ñ honestate ad¬
duci ad obsequiũ. sed p̃da
ueluti ad negotiũ ꝓuo¬
cari. Om̃s igitur pene lu¬
cris ac negotiis student.
& cũ primo surgunt dilu¬
culo: ñ cogitant nisi ut
aliquid undecũq ꝑcipi¬
ant. Quos si quis honestꝰ
conuicerit. aut retuderit
iudicantis auctoritas. cur
res alienas diripiant: dãp¬
nũ se ꝑtulisse querunt᷑.

Expanded text:
quisque est qui hoc non sit imbutus? Pauci admodum sapientes ab hac pestilentia se defendunt. Si negotiatorem cogites; propter avaritiam primus in culpa est. Si militiam tantum respicias; cupiditas tota est illi causa militiae. Si officia singula perscruteris, invenies homines non honestate adduci ad obsequium, sed praeda veluti ad negotium provocari. Omnes igitur pene lucris ac negotiis student; et cum primo surgunt diluculo, non cogitant nisi ut aliquid undecunque percipiant. Quod si aut honestas convicerit, aut retuderit judicantis auctoritas, cum res alienas diripiant, damnum se fecisse querunt
Abbreviated transcription (Latin):
tracula namq fac¬
turus in terra di fi¬
lius uenit ad nuptias. ut
ipsũ se esse doceret: de qͦ
sub tipo solis psalmistã
p̃cinuit. Et ipse tanqͣm
sponsus ꝓcedens de thala-

Expanded text:
racula namque facturus in terra Dei Filius venit ad nuptias, ut ipsum se esse diceret de quo sub typo solis Psalmista praecinuit: Et ipse tanquam sponsus procedens de th
Abbreviated transcription (Latin):
filii sponsi lugere: qͣm diu
cũ illis est sponsus: Ueni¬
ent autẽ dies cũ auferet᷑
ab eis sponsus. & tunc ie¬
iunabunt: quia nimirũ
incarnatio nr̃i saluatoris
ex quo patrib cepit ꝓmit¬
ti. multis scoꝵ lacrimis et
luctu semꝑ est expectata:

Expanded text:
gere quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, multis est sanctorum lacrymis et luctu semper exspectata
Abbreviated transcription (Latin):
Sponsus ut e thalamo ꝓ
cederet: a sũmo cȩlo egres¬
sio eiris. Inde est qd hodie
natus est: quo die nullus
oies minor est in t̃ris. a qͦ
tam̃ increm̃ta dies sumũt.
Qui gͦ inclinatus est et
noserexit. minimũ elegit
diem: sed unde lux crescit.
Ipso tali suo aduentu nos
etiam tacitus tanqͣm soni¬
tu magni clamoris exhor¬
tans: ut qui pauꝑ ꝓpter
nos factus est: in illo drui¬
nos formã serui accepit: in
illo libertatem accipiamꝰ.
Qui ꝓpter nos de terra or¬
tus est: in illo celũ posfide¬

Expanded text:
sponsus ut de thalamo suo procederet, a summo coelo egressio ejus. Inde est quod hodie natus est, quo die minor dies nullus in terris, a quo tamen incrementa dies sumunt. Qui ergo inclinatus est, et nos erexit, minimum elegit diem, sed unde lux crescit: ipso suo tali adventu, nos etiam tacitus tanquam sonitu magni clamoris exhortans, ut qui pauper propter nos factus est, in illo divinos formam servi accepit, in illo libertatem accipiamus; qui propter nos de terra ortus est, in illo coelum posside
Abbreviated transcription (Latin):
interficere. malũ sit ce
in rumam uenire.Quid
respondebunt:Atrũme
recedent a cultu eius. an
querent aliqͣm int̃preta¬
tionem. & ad tropologias
confugient. ut qđ in rui¬
nam uenerit: benignita¬
dem magis qͣm rusterita¬
tem sonet. Et quomo¬
oo iustũ erit. qnͣdo quid
in euͣgłio tale repperitur.
ad allegorias &e nouas in¬
telligentias confugere.
to statim accusare & nul¬
lam explanationem. qͣm¬
uis ꝓbabilis sit. recipere:
Sed & hoc qd̃ sequitur in
iudiciũ ego ueni m mun¬
dũ istũ:ut uidentes non¬
uideant. & qui uident ce¬

Expanded text:
interficere, malum sit et in ruinam venire. Quid respondebunt? Utrumne recedent a cultu ejus, an quaerent aliquam interpretationem, et ad tropologias confugient, ut quod in ruinam venerit, benignitatem magis quam austeritatem sonet? Et quomodo justum erit quando quid in Evangelio tale reperitur, ad allegorias et novas intelligentias confugere: to, statim accusare, et nullam explanationem, quamvis probabilis sit, recipere? Sed et hoc quod sequitur: In judicium ego veni in mundum istum, ut non videntes videant, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne de gech: ex castris phili¬
stinoꝵ. Et loquente eo hec
eadem uerba: audiuit
dauid. Om̃s autẽ isrłitȩ cũ
uidissent uirũ fugerunt
a facie eius: timentes eũ
ualde. Et dixit unus quis¬
piam de isrł. Non uidisti
uirũ hunc qui ascendit:
Ad exꝓbrandũ enĩ isrł as¬
cendit. Uirũ qui ꝑcusse¬
rit eũ ditabit rex diuitiis
magnis. & filiam suam

Expanded text:
us de Geth ex castris Philisthinorum et loquente eo haec eadem verba audivit David omnes autem Israhelitae cum vidissent virum fugerunt a facie eius timentes eum valde et dixit unus quispiam de Israhel num vidisti virum hunc qui ascendit ad exprobrandum enim Israheli ascendit virum ergo qui percusserit eum ditabit rex divitiis magnis et fi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosa est mors designata.
Qd̃ enim pariruli occisi
sunt: significat ꝑ humili¬
tatis meritũ ad martyrii
nisi conuersus fuerit quiꝰ
& effectus ut paruulus:
ñ possit animam dare ꝓ
xp̃o. Qd̃ in bethleem & in
om̃ib finib eius occisi st̃:
ostendit ñ solũ in iudea
unde eccłiȩ cepit origo. s

Expanded text:
a. Quod enim parvuli occisi sunt, significat per humilitatis meritum ad martyrii nisi conversus fuerit quis, et effectus ut parvulus, non possit animam dare pro Christo. Quod in Bethleem et in omnibus finibus ejus occisi sunt, ostendit non solum in Judaea, unde Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
resurrexit: & ascendit in cȩ¬
lum. & implecũ est illud¬
qd̾ audistis. cũ apocalipsis
legeretur. Uicit leo de tri¬
bu iuda. Ipse leo dictus est:
ipse agnus occisus est.Leo
ꝓpter fortitudinem: agnuᷤ
leo quia inuictus: agnus
quia mansuetus. Et iste
agnus occisus:morte sua
enim diabolus leo: ferita¬
te ñ uirtute. Apl̃s quippe¬
ait petrus:Uigilare nos
oportet aduersus tempta¬
tiones: quia aduersarius
nr̃ diabolis circuit. querẽs
quẽ deuoret. Sed quomͦ c
cuit dixit. Sicut leo rugiẽs
circuit. queris quẽ deuoret.
uis ñ incurreret u.
dentes leoms hui
ma uicsset leo de tribu iuda:
Contra leouẽ leo contra
lupũ agnus. Exultauit
de: quasi p̃positus mortis.
Aquo gaudebat. inde illi
peretur mors dñi .ui.

Expanded text:
resurrexit et ascendit in coelum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua enim diabolus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia adversarius vester diabolus circuit, quaerens quem devoret. Sed quomodo circuit, dixit: Sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . uis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem leo, contra lupum agnus. Exsultavittem, quasi praepositus mortis. Ad quod gaudebat, inde illi peretur, mors Domini.
Abbreviated transcription (Latin):
Rm̃i audistis. expositione
ñ indiget: sed ammoni¬
tione. Quam enim ꝑ se¬
met ipsam ueritas expo¬
suit: hanc discutere hu¬
mana fragilitas ñ presu-¬
mit. Sed est qd̃ sollicite
in hac ipsa expositione do¬
minica pensare debeatis:
quia fi nos uobis semen
uerbũ. agrũ mrundũ. uo¬
lucres demonia. spinas di

Expanded text:
mi, audistis expositione non indiget, sed admonitione. Quam enim per semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas di
Abbreviated transcription (Latin):
fructu uͦ ligni qd̃ est in
medio paradisi p̃cepit
nobis ds ne comederemꝰ.
& ne tangeremus illud:
ne forte moriamur. Di¬
xit autẽ serpens ad muli¬
erem. Nequaqͣm morte
moriemini. Scit enim d̃s
qd̃ in quocũq die come¬
deritis ex eo. aꝑient᷑ oculi
ur̃i: & eritis sicut dii. sci¬
endes bonũ & malũ .ui.

Expanded text:
 ligni quod est in medio paradisi, praecepit nobis Deus ne comederemus, et ne tangeremus illud, ne forte moriamur. Dixit autem serpens ad mulierem: Nequaquam morte moriemini. Scit enim Deus quod in quacumque die comederitis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bon
Abbreviated transcription (Latin):
hastȩ eius sexcentos siclos
habebat ferri:& armiger
eius andecedebat eũ. Stanꝰq
clamabat aduersus pha¬
langas isrł: & dicebat eis.
Quare uenistis parati ad
preliũ: Nũquid ego non
sum philisteus. & uos ser¬
ui saulꝰ Eligite ex uobis
uirũ: & descendat ad sin¬
gulare certamen.Si qui¬
uerit pugnare mecũ & ꝑ

Expanded text:
hastae ejus, sexcentos siclos habebat ferri: et armiger ejus antecedebat eum. Stansque clamabat adversus phalanges Israel, et dicebat eis: Quare venistis parati ad praelium? Numquid ego non sum Philisthaeus, et vos servi Saul? Eligite ex vobis virum, et descendat ad singulare certamen: si quiverit p
Abbreviated transcription (Latin):
pro erus nomine mo¬
rituri. qͣm innocentes. qͣm
humiles. ostendit in par¬
uulis: quos herodes occi¬
dit. Nam ex quib tota lex
pendet & ꝓphetȩ.etiam il¬
lum numerũ preceptoꝵ
significaui bimatus illoꝵ.¬

Expanded text:
pro ejus nomine morituri, quam innocentes, quam humiles, ostendit in parvulis, quos Herodes occidit. Nam ex quibus tota Lex pendet et Prophetae, etiam illum numerum praeceptorum significavit bimatus illo
Abbreviated transcription (Latin):
dentũ quid sibi uelit qd̃
magoꝵ inquifitione ubi
xp̃c nasceretur. iudei de
scriptura responderunt.
& ipsi cũ eis non adoraue¬
runt: Nonne &e hoc uide¬
mus etiam nunc. qͣndo ex
iꝑsis sacramentis quib
eoꝵ duritia subditur. ni¬
chil aliud qͣm xp̃c in quẽ
nolunt credere ostenditur::
Nonne &e qͣndo occidunt
ouem. & pascha mandu¬
monstrant. quem cũ eis
ipsi non adorant:Nam
illud quale est qd̃ sẽpe
de cestimoniis ꝓpheticis

Expanded text:
sibi velit quod Magorum inquisitioni, ubi Christus nasceretur, Judaei de Scriptura responderunt, et ipsi cum eis non adoraverunt? Nonne hoc videmus etiam nunc, quando ex ipsis sacramentis, quibus eorum duritia subditur, nihil aliud quam Christus, in quem nolunt credere, ostenditur? Nonne et quando occidunt ovem et Pascha mandumonstrant, quem cum eis ipsi non adorant? Nam illud quale est, quod saepe de testimoniis propheticis,
Abbreviated transcription (Latin):
It unde hoc michi. ut
ueniat mater dñi
mei ad me: O quanta in ꝓ¬
phetissȩ mente humilitas.
qm uerus sermo dñi. quem
dixit. suꝑ quem requiescet
sp̃c meus. nisi suꝑ humilẽ
& quietũ. & trementẽ uer¬
ba mea: Matrem quidem
dñi que ad se uenerat. mox
ut uidit esse cognouit.sed
nichil in se talis meriti re¬
periens. quo digna fieret
a tanta hospite uisitari:
unde hoc michi inquit ut
ueniat mater dm̃i mei ad
me: Quia nimirũ ipse sp̃c
qui ei ꝓpheciȩ donũ contu¬
lit: munus parit̃ humilita¬
tis p̃stitit. Propħico repleta
sp̃u. gemtricem ad se salua¬
sed humilitatis sp̃u circũ¬
specta. minus dignam se
eruis aduentui dep̃hendit.
Ecce enimut facta est uox
salutationis tuȩ in aurib
meis: exultauit in gaudio
infans in utero meo. Intel¬
lexit helisabech eodem quo

Expanded text:
t unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? O quanta in prophetissae mente humilitas, quam verus sermo Domini quem dixit: Super quem requiescet Spiritus meus, nisi super humilem et quietum et trementem verba mea? Matrem quidem Domini, quae ad se venerat, mox ut vidit, esse cognovit: sed nihil in se talis meriti reperiens quo digna fieret a tanta hospite visitari, Unde hoc mihi, inquit, ut mater Domini mei veniat ad me? quia nimirum ipse Spiritus, qui ei prophetiae donum contulit, munus pariter humilitatis praestitit. Prophetico repleta spiritu genitricem ad se advesed humilitatis spiritu circumspecta minus dignam se ejus adventu deprehendit. Ecce enim ut facta est vox salvationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Intellexit Elizabeth, eodem quo
Abbreviated transcription (Latin):
si frãt tuus habet aliqͥd
aduersũ de: ut durior¬
tibi reconciliationis im
ponat᷑ necessitas. Quã¬
diu gͦ illũ placare ñ pos¬
sumus: nescio an conse¬
quent̾ munera nr̃a offe¬
ramus deo. xii.

Expanded text:
d adversum te, ut durior reconciliationis tibi imponatur necessitas. Quandiu ergo illum placare non possumus, nescio an consequenter munera nostra offeramus Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
pacientiam habe: qm igne
ꝓbatur aurũ & argentũ::
homines uͦ receptabiles in
camino humiliationis.
recuperabit te: & di¬
rige uiam tuam & spera
in illũ. Serua timorem
illius: & in illo ueterasce.
Metuentes dñm sustine¬
te miscd̃iam eius: & non
deflectatis ab illo ne cada¬
tis. Qui timetis dñm cre¬
dite illi: & ñ euacuabitur

Expanded text:
igne probatur aurum et argentum; homines vero receptibiles in camino humiliationis. recuperabit te; et dirige viam tuam, et spera in illum. Serva timorem illius, et in illo veterasce. Metuentes Dominum, sustinete misericordiam ejus; et non deflectatis ab illo, ne cadatis. Qui timetis Dominum, credi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ om̃ib natura tribuit.
& rumentis ac bestiis ho¬
minib qͦ cõmune est: hu¬
ius cura penitus libera¬
mur. Sed p̃cipitur nobis
ne solliciti simus:quid
comedamus.Et quia in
sudore uultus paramus
nobis panem labor exer¬
cendus est: sollicitudo
tollenda.Anima plus est
qͣm escaͥ & corpus plusqͣm
uestimentũ. Ammonet
ut meminerimus multo
amplius dm̃ dedisse quod
nos fecit. & composuit ex
anima & corpore:qͣm est
alimentũ atq degumen¬
tũ: ut indelligas eũ qui
dedit animã: multo fa¬
cilius esse daturũ escam.
Similit̃ eũ qui corpus de¬
dit: multo facilius datu¬
rũ esse uestimentũ. xii.¬
uo loco queri solet.
utrũ ad animam

Expanded text:
quod omnibus natura tribuit, et jumentis, ac bestiis, hominibus quoque commune est, hujus cura penitus liberamur, sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus. Et quia in sudore vultus praeparamus nobis panem, labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Anima plus est quam esca, et corpus quam vestimentum. Admonet, ut meminerimus multo amplius nobis Deum dedisse, quod nos fecit et composuit ex anima et corpore, quam est alimentum atque tegumentum, ut intelligas eum qui dedit animam, multo facilius escam esse daturum. Similiter eum qui corpus dedit, multo facilius daturum esse vestimentum. Quo loco quaeri solet utrum ad animam
Abbreviated transcription (Latin):
debit suꝑ soliũ meũ: & ip¬
se regnabit ꝓ me. Illiq p̃¬
cipiam. ut sit dux super
isrł: & suꝑ rudam. Et re¬
spondit banaias filrus
ioiadȩ regi dicens. Amen.
Sic loquatur dñs ds: dñi
mei regis. Quomͦ fuit
dñs cũ dño meo rege: sic
sit cũ salomone. & subli¬
mirus faciat soliũ eius: a

Expanded text:
debit super solium meum, et ipse regnabit pro me: illique praecipiam ut sit dux super Israel, et super Judam. Et respondit Banalas filius Joiadae, regi dicens: Amen: sic loquatur Dominus Deus domini mei regis. Quomodo fuit Dominus cum domino meo rege, sic sit cum Salomone, et sublimiu
Abbreviated transcription (Latin):
icitur dei
uultus. dicitur dei
brachiũ. dicunt᷑ dei manꝰ.
dicunt᷑ di pedes. dicuntur
dei sedes. dicit᷑ scabellũ pe¬
dũ eiusꝰ. sed noli humana
menbra cogitare. Si uis
esse templũ ueritatis:

Expanded text:
icitur Dei vultus, dicitur Dei brachium, dicitur Dei manus, dicuntur Dei pedes, dicitur Dei sedes, dicitur scabellum pedum ejus: sed noli membra humana cogitare. Si vis esse templum veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
& sanabo: & ñ est qui eru¬
at de manib meis. Au¬
diunt occidam. & non au¬
diunt ego uiuificabo. Nu¬
diunt ꝑcutiam. & audire
contẽpnunt. & ego sana¬
bo. Et istiusmodi occasi¬
onib: creatorem calump¬
gitur anteqͣm int̃preter
quem sensũ habeant.ego
interficiam & uiuifica¬
bo. ꝑcutiam & sanabo: op¬
põnam eis testimoniũ euu¬
hereticos. Innumerabiles
quippe hereses sunt:que
enͣgeliũ scdm lucam reci¬
piunt. Si ꝓpterea cruentꝰ
est conditor quia dicit ego
int̾ficiam & uiuificabo.
ꝑcutiam & sanabo: mani¬
festũ est & ih̾m ipsius esse¬
filiũ. Eadem siguidem
de eo scripta sunt. Ecce
hic positus est in riunã:

Expanded text:
 sanabo: et non est qui eruat de manibus meis . Audiunt, occidam, et non audiunt, vivificabo: audiunt, percutiam, et audire contemnunt, et ego sanabo. Istiusmodi occasionibus Creatorem calumngitur antequam interpretetur quem sensum habeat: Ego interficiam et vivificabo, percutiam et sanabo, opponam eis testimonium Evan 295-296 haereticos. Innumerabiles quippe haereses sunt, quae Evangelium secundum Lucam recipiunt. Si propterea cruentusest Conditor, quia dicit: Ego interficiam, et vivificabo: percutiam, et sanabo, manifestissime est et Jesum ipsius esseFilium; eadem siquidem de eo scripta sunt: Ecce hic positus est in ruina
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uox est. Si ds ꝓ nobis
quis contra nos: freme¬
bat mundus aduersus
eos: popłi meditabant᷑ in¬
ania: principes conuenie¬
bant in unũ: excogitaban¬
tur noui cruciatus. & pe¬
nas incredibiles iuenie¬
bat ingeniosa crudelitas.
Obruebant᷑ opprobriis. fal¬
sis arguebantur crimini¬
bus: custodiis intolerabilibꝰ
includebant᷑. ungulis exa¬
rabantur: ferro ꝑimeban
xp̃i. Si d̾s ꝓ nobis quis con¬
tra nos: Totus mundus

Expanded text:
 vox ista: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Fremebat mundus adversus eos, populi meditabantur inania, principes conveniebant in unum : excogitabantur novi cruciatus, et poenas incredibiles inveniebat ingeniosa crudelitas. Obruebantur opprobriis, falsis arguebantur criminibus, custodiis intolerabilibus includebantur, ungulis exarabantur, ferro perimebaChristi: Si Deus pro nobis, quis contra nos? Totus mundus
Abbreviated transcription (Latin):
qualem intus gerat pecto¬
ris firmi constantiã. que
indigna quidem sit inte
refici: sed quantulacũq
ei a dño foret imꝑtita
gr̃a: hanc sibi ad salutẽ
sufficere posse putauerit:¬

Expanded text:
quantam intus gerat pectoris constantiam, quae indigna quidem sit integrefici, sed quantulacunque ei a Domino foret impartita gratia, hanc sibi ad salutem proficere posse putaverit
Abbreviated transcription (Latin):
sic quidem ab instantia
p̃candi desistit. uel a spe¬
rando pietatis munere
mentẽ reuocat: sed suscep¬
tam libenter amplexata
contumeliam. ñ solũ cam¬
bus se similem ñ negat:
sed & catellis seipsam eqͥ¬
perandam adiungit: pru
escit. Confirmat namq
sententiam dñi. cui dicen¬
ti ñ est bonũ sumere pa¬
nem filioꝵ & mittere ca¬
nib: respondit etiã dñe.
id est ueraciter ut asseris
ita est: q̃m non est bonĩ
sumere salutem plebi is

Expanded text:
sic quidem ab instantia precandi desistit, vel a sperando pietatis munere mentem revocat, sed susceptam libenter complexata contumeliam, non solum canibus se similem non negat, sed et catellis seipsa aequiparandam adjungit, prudescit. Confirmat namque sententiam Domini, cui dicenti: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus, respondit: Etiam, Domine. Id est, veraciter ut asseris, ita est: quia non est bonum sumere salutem plebis
Abbreviated transcription (Latin):
ouximus significare uo¬
bis: ut & uos qͦ agatis di¬
em scenophegiȩ. & diem
ignis qui datus est: qͣndo
neemias edificado dẽplo
& altari. obtulit sacrificia.
Nam cũ in ꝑsidem duce¬
rentur patres ñri. sacerdo¬
tes qui t̾c dei cuitores exãt
acceptũ ignem Qe altari
occulte absconderunt in
ualle ubi erat puteus altꝰ¬
& siccus: & in eo contutati
sunt eũ. ita ut om̃ib ig¬
notus esset locus. Cum
p̃terissent autẽ anni mul¬
ti. & placuit deo ut mitte¬
retur neemias a rege ꝑsi¬
ois: nepotes sacerdotũ illoꝵ¬
qui eũ absconderant: mi¬
sit ad requirendũ ignem.
Et sicut narrauerunt no¬
bis.non inuenerunt ignẽ:
sed aqͣm crassam. Et ius¬
sit neemias eos haurire:
& afferri sibi. Et sacrificia
que imposita erant ius-

Expanded text:
duximus significare vobis ut vos quoque agatis diem scenophegiae et diem ignis qui datus est quando Neemias aedificato templo et altari obtulit sacrificia nam cum in Persidem ducerentur patres nostri sacerdotes qui tunc Dei cultores erant acceptum ignem de altario occulte absconderunt in valle ubi erat puteus altus siccus et in eo contutati sunt eum ita ut omnibus ignotus esset locus cum praeterissent autem multi anni et placuit Deo ut mitteretur Neemias a rege Persidis nepotes sacerdotum illorum qui absconderant misit ad requirendum ignem et sicut narraverunt nobis non invenerunt ignem sed aquam crassam et iussit eos haurire et adferre sibi et sacrificia quae inposita erant ius
Abbreviated transcription (Latin):
tis: ecce defunctus effere¬
batur. filius unicus ma-¬
tris suȩ. Defunctus hic
qui extra portam ciuita¬
tis multis est intuentib
elatus: significat homi¬
nem letali criminũ fu¬
nere soporatũ: eandemq
insuꝑ ammȩ mortẽ non
cordis adhuc cubili tegen

Expanded text:
cit. Ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae. Defunctus hic, qui extra portam civitatis multis est intuentibus elatus, significat hominem lethali criminum funere soporatum, eamdemque insuper animae mortem non cordis adhuc cubili tegen
Abbreviated transcription (Latin):
t si quis forte con¬
dendat hanc eandẽ
esse lectionemꝰ ego meliuᷤ
puto salua fide alieno in¬
dellectui cedere. qͣm con¬
dentionib deseruire: q̃m
grue potest: quia de pro¬
iecto eo qui cũ nuptiali
ueste ñ uenerat: qd̃ lucas
tacuit. matheus dixit. Qd̃
uͦ ꝑ illũ cena. ꝑ hunc aui¬
dem prandiũ dicitur: ne¬
quaqͣm uel hoc ñr̃ȩ indel¬
ligentiȩ obsistit. quia cũ
ad horam nonam apud
antiquos cotidie prandiũ
fieret: ipsũ quoq pran¬
oiũ cena uocabatur. Sepe
autẽ iam dixisse me me¬
mini: qd̃ plerũq in sa

Expanded text:
t si quis forte contendat hanc eamdem esse lectionem, ego melius puto, salva fide, alieno intellectui cedere, quam contentionibus deservire, quoniam sitan potest quia de projecto eo qui cum nuptiali veste non venerat quod Lucas tacuit Matthaeus dixit. Quod vero per illum coena, per hunc autem prandium dicitur, nequaquam vel hoc nostrae intelligentiae obsistit, quia cum ad horam nonam apud antiquos quotidie prandium fieret, ipsum quoque prandium coena vocabatur. 2. Saepe autem jam me dixisse memini quod plerumque in sa
Abbreviated transcription (Latin):
ad clementiã discipłos ꝓ¬
uocantis: Homo quidã
erat diues qui habebat
uillicũ: siue dispensatorẽ.
ficat. Uillicus autẽ ꝓprie.
uillȩ gubernator est.Uin¬
de ce a uilla: uillicus no¬
men accepit. yconomos
autẽ. tam pecuniȩ qͣm
frugũ. & om̃ium quȩ
oñs possidet: dispensator
xenofontis pulcherrimꝰ
liber est:qui ñ guberna¬
dionem uillȩ. sed dispen¬
sationem uniuerse domꝰ

Expanded text:
ad clementiam discipulos cohortantis? Homo quidam erat dives, qui habebat villicum sive dispensatorem, ficat. Villicus autem proprie villae gubernator est, unde et a villa villicus nomen accepit. Οἰκονόμος autem tam pecuniae, quam frugum, et omnium quae dominus possidet, dispensator Xenophontis pulcherrimus liber est, qui non gubernationem villae, sed dispensationem universae dom
Abbreviated transcription (Latin):
ydiuimus ex lectio¬
rissimi quia nascituro
in mundo redemptore
cesare augusto:qui t̃e
mundam regni apicem
tenebat. ut mundus de¬
scriberetur uniuersus.
Qd̃ non casu contigisse
putandũ est: sed certissi¬
ma dispensatione eiusdẽ
nr̃i redemptoris intelli-

Expanded text:
udivimus ex lectiorissimi, quia nascituro in mundum Redemptore Caesare Augusto, qui tunc mundani regni apicem tenebat, ut mundus describeretur universus. Quod non casu contigisse putandum est, sed certissima dispensatione ejusdem nostri Redemptoris intelli
Abbreviated transcription (Latin):
minũ. Nunc gͦ filii audite
me: beati qui custodiunt
uias meas. Audite discipli¬
nam. &e estote sapientes: &
nolite abicere eam.Beatus
homo qui audit me: & qͥ
uigilat ad fores meas coti¬
die: & obseruat ad postes
ostii mei. Qui me inuene¬
rit inuemet uitã: & hau¬
riet salutem a dño.u.

Expanded text:
lii, audite me: Beati qui custodiunt vias meas. Audite disciplinam, et estote sapientes, et nolite abjicere eam. Beatus homo qui audit me, qui vigilat ad fores meas quotidie, et observat ad postes ostii mei. Qui me invenerit, inveniet vitam, et hauriet salutem a Do
Abbreviated transcription (Latin):
fidentia. sed confortatus
est fide. dans głam deo.
plenissime sciens. quia
quecũq ꝓmisit: potens
est & facere.Ideo
&e reputatũ est illi ad iu¬
sticiam. Non est autem

Expanded text:
ia, sed confortatus est fide, dans gloriam Deo: plenissime sciens quia quaecumque promisit, potens est et facere. Ideo et reputatum est illi ad justitiam. Non est autem