comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sedech qui int̾pretatur dũs instꝰ
forte sic uocabant᷑ reges ierosoli¬
mioꝵ. Iam et melchisedech sonat
regeni iustum. Qui cũ andisset Ca¬
baonitas fed̾atos cũ ispł timuit᷑
et ascenderunt.y. reges amorreoꝵ
et obsederunt gabacui. obsessi ã
nuserunt adiosue dicentes. asceu
et u̾si sunt infugam ꝑ descensum
bethoron. et dñs minisit grandi¬
nem suꝑ eos et ples occidit gran¬
do ꝙͣ gladus. Bidens aũt iosue so¬
lem desceridentem ad occasum et
lunam ascendentẽ tinens no bũfi¬

Expanded text:
sedech , qui interpretatur Dominus justus; forte sic vocabantur reges Jerosolymorum. Nam et Melchisedech sonat regem justum. Qui cum audisset Gabaonitas foederatos cum Israel, timuit et ascenderunt quinque reges Amorrhaeorum, et obsederunt Gabaon. Obsessi autem miserunt ad Josue dicentes: « Asceet versi sunt in fugam per descensum Bethoron. Et Dominus misit grandinem super eos, et plures occidit grando, quam gladius. Videns autem Josue solem descendentem ad occasum et lunam ascendentem, timens ne benefi
Abbreviated transcription (Latin):
iuirau̾nt pro religione niris mrã¬
di seruanda. et murmure pplĩ se¬
dando sic dispensaũnt ut nan hr̃ent
ligna ced̾e̾nt et aquas aportarent
imusus altaris inlocum quẽ sibi
du̾s elegissent. quo scõ redut ifr ł¬

Expanded text:
rant, pro religione jurisjurandi servanda et murmuri populi sedando, sic dispensaverunt, ut non haberent ligna caederent, et aquas comportarent in usus altaris, in locum quem sibi Dominus elegisset. Quo facto rediit Isr
Abbreviated transcription (Latin):
uentes eum proiecerunt ĩm̃troi¬
tu ciuitatis coniesto suꝑ eum acer¬
lio lapidum succedentes q utrẽ
fecerunt eam tumulũ sempitñ̃
hic p̃occupat hystoria de altari il¬
lo ꝙ fcm̃ est inter garirim. et he¬
bal suꝑ quo scripsit iosue deut̾ono¬
nuũ ee de bñdiccõib et maledcõib

Expanded text:
entes eum, projecerunt eum in introitu civitatis, congesto super eum acervo lapidum, succendentesque urbem fecerunt eam tumulum sempiternum. Hic praeoccupat historiam de altari illo quod factum est inter Garizin et Hebal, super quo scripsit Josue Deuteronomium, et de benedictionibus et maledictionibus
Abbreviated transcription (Latin):
u. milib redierunt ad ex̾citum
qui erat ad ahilonem. R ex aũt
bay. festmauit mane egredi cum oĩ
ppłd suo ignarans ꝙ post tergum
laterent insidie. Iosue uero fugiens
be eleuanit dipeum quem gerebat
Quo inso surrex̾iit qui erant in
uisidus et intrantes urbem succen¬
derunt eani. ocuib egressis post hostec
⁊̃ iosue faciente impetum meos ex p¬
traq ꝑte cedebantur adu̾sariĩ et int̾¬
fecerunt om̃s auiro usq ad mulierẽ¬

Expanded text:
ue millibus, redierunt ad exercitum qui erat ad aquilonem. Rex autem Hai festinavit mane egredi cum omni populo suo, ignorans quod post tergum laterent insidiae. Josue vero fugiensbe, elevavit clypeum quem gerebat. Quo viso, surrexerunt, qui erant in insidiis, et intrantes urbem, succenderunt eam. Quibus egressis post hostes, et Josue faciente impetum in eos, ex utraque parte caedebantur adversarii, et interfecerunt omnes a viro usque ad muliere
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃chen quem dederat iacob singła¬
ri ioseph alio sus et sepelunt in eo
ossa ioseph. Ier̃. tũ testatur se idisse
insycheu sepulcra alioꝵ .xi. patriar¬
chaꝵ et credibile est c q̃ tribus su¬
lum prĩarcham retulit insuam sor
ccessit aũt caleph filius iephone
ad iosue coram oĩ pplõ et ait. No¬
dtique locutus sit dñs de rae et de
te admoysen. et ꝙ uirauit mͥ mo¬
yses uireditu ab exploracõe dicẽt
terra qm calcau̾it pes tuus erit pos¬
sessio tua met̾nũ pollicitusq est mͥ¬

Expanded text:
acob singulariter Joseph filio suo, et sepelivit in eo ossa Joseph. Hieronymus tamen testatur se vidisse in Sichem sepulcra aliorum undecim patriarcharum; et credibile est quod quaeque tribus suum patriarcham retulit in suam sorAccessit autem Caleb filius Jephone ad Josue coram omni populo, et ait: « Nosti quae locutus sit Dominus de me, et de te ad Moysen, et quod juravit mihi Moyses in reditu ab exploratione dicens: Terra quam calcaverit pes tuus erit possessio tua in aeternum. Pollicitusque est m
Abbreviated transcription (Latin):
ros de iericho qui explorarent ci¬
uitatem hai que est iuxͣ bethel. qͥ
reu̾tentes dixunt. Non ascenoat
omĩs ppłs. sufficuuit .iii. milia
sua et iacuit proms coram ar¬
cha uq ad uesꝑam et series pplĩ
cũ eo saccis uduti et liquesc̃m ẽ
cor pplĩ uerebantur enm ne tumor
eoꝵ qui uiuaserat ch auaueos tũ¬
siret mandaciam adeo ut impetũ
face̾nt inipõs. dixitq dñs ad iosue¬
poluitus est ppłs anasħ̾ate nec ero cũ
eo douec mundetur. aplica cras po¬
pulum ad te et fac sortem ꝑtrib
et familias et domos et capita ec
buretur igni cum ouũ suba sna.¬

Expanded text:
 viros de Jericho, qui explorarent civitatem Hai, quae est juxta Bethel. Qui revertentes dixerunt: « Non ascendat omnis populus. Sufficiunt tria millia sua, et jacuit pronus coram arca, usque ad vesperam, et senes populi cum eo saccis induti: et liquefactum est cor populi. Verebantur enim ne timor eorum, qui invaserat Chananaeos transiret in audaciam, adeo ut impetum facerent in ipsos. Dixitque Dominus ad JosuePollutus est populus anathemate, nec ero cum eo, donec mundetur. Applica cras populum ad te, et fac sortem per tribus, et familias, et domus, et capita. Et etur igni cum o
Abbreviated transcription (Latin):
bnͣ. dixit iosne ad ppłm uociferami¬
nociferante pplo̾ et clangentib tu
cendit quisq ꝑ locum qui ccͣ se e¬
rat. et int̾fecerũt. omẽ uuens in
ea et abusserunt eam et oẽm sup¬
pellectilem in ea intitulũ duõ sem¬
pit̾num. Raab uero hon̾atam nui¬

Expanded text:
imo dixit Josue ad populum. « Vociferamivociferante populo, et clangentibus sacendit quisque per locum, qui contra se erat, et interfecerunt omne vivens in ea et combusserunt eam, et omnem supellectilem in ea in tumulum Domino sempiternum. » Rahab vero honoratam mu
Abbreviated transcription (Latin):
ne genciũ ad p̾senciam dm̃ ꝑange¬
lum scĩficatus est porro ꝑnuditatẽ¬
enis pedum in eius modi locis scĩs
sacerdotes .uii. buccuus clangebãt
ante archani. omĩsq ppss armatus¬

Expanded text:
ne gentium, ad praesentiam Domini per angelum sanctificatus est. Porro per nuditatem pedum in hujusmodi locis sanctisacerdotes, septem buccinis clangebant ante arca
Abbreviated transcription (Latin):
seruitus egipti et labor deserti qd̾ ⁊
mansit ppls incatroꝵ loco donee sa¬
fiub egipti cuta tamesse scdõ adra¬
dicem montis syna scdõ anno egres¬
sionis ex tunc int̾nussum fuerat ex
lotinsi. et dr̃ polenta qiͣ pilenta.
odindam tũ tradunt polentam eẽ
pultes de purgatissima farua fcãs
et dictam polentam qiͣ posentam
statiq defecit eis mana quo aliti
iericho. ad explorand̾ uidit uir̾
sfantem ccͣ se euagniato gladio et
ait. Noster es. an adu̾saꝵ qui R̾dit¬

Expanded text:
servitus Aegypti, et labor deserti, quod mansit populus in castrorum loco donec safinibus Aegypti circa Ramasse; secundo ad radicem montis Sina, secundo anno egressionis. Ex tunc intermissum fuerat, cum lo tusi. Et dicitur polenta, quasi polrenta. Quidam tamen tradunt polentam esse pultes de purgatissima farina factas. Et dictam polentam, quasi pollentamStatimque defecit eis manna, quo aliti Jericho ad explorandum, « vidit virum stantem contra se » evaginato gladio, « et ait: Noster es, an adversari
Abbreviated transcription (Latin):
mortuũ. Sacerdotes aut̃ stabant i
medio flumiuis. cũ archa donet uni¬
uersus ppls parentem alneum per¬
tnͣsiret. tunc elegit iosue .xii. iuros
siugłos de singulis tribub cumat
tulerunt de loco ubi stet̾ant sacer¬
rͣ nisiccumi de sicco uero tetuletunt
ialneum alios .xii. macernum me¬
morialem tnͣsitus eoꝵ et surt ibi uis¬
q iuhodiernũ diem ad quos ioh̾es
creditur demonstracõem fecisse cum
dixit poteus est dñs de lapidib istis
suscitare filios abrahe. Cumq tnͣsiss¬

Expanded text:
. Sacerdotes autem stabant in medio fluminis cum arca, donec universus populus per arentem alveum pertransiret. Tunc elegit Josue duodecim viros, singulos de singulis tribubus, qui tulerunt de loco, ubi steterant sacerrael in siccum . De sicco vero retulerunt in alveum, alios duodecim in acervum memorialem transitus eorum, et sunt ibi usque in hodiernum diem. Ad quos Joannes creditur demonstrationem fecisse cum dixit: « Potens est Dominus de lapidibus istis suscitare filios Abrahae . » Tamen s
Abbreviated transcription (Latin):
arantẽ dedistim᷑.
hunge et irtiguã
edit q ei calephirignũ suꝑnis et ir¬
riguum inseruis .i. agros irriguos
cura auitatem ab oriente et occidẽ
te. de reditu duaꝵ tribiiũ et diundi
Iannꝰ. orat io sue muben et gad et
duundie tribui manasse fecistis que
p̾cepit nobis moỹ. farmilus dei et
tu dedit dñs frĩb uestris quietem
latas enui uec eatis postdeos alie¬
nos qr archam et tabernałm non
hetis frẽs sumus et serm umiꝰ dei. l
uit̾iecto flumine seꝑamut. in młta
sub̾a reditis diuidite eam cũ frib q̃
u̾tentes ꝑuenerunt ad tuumilos ior¬
danis. sic erã dictũ est locus ꝑ quẽ

Expanded text:
arentem dedisti nge et irriguam. Deditque Caleb ei irriguum superius, et irriguum inferius, id est agros irriguos circa civitatem ab oriente et occidente. CAP. XV. De reditu duarum tribuum et dimidiannus, dixit Josue Ruben et Gab, et dimidiae tribui Manasse: « Fecistis quae praecepit vobis Moyses, famulus Dei. Et quia dedit Dominus fratribus vestris quietem,latis eum, nec eatis post deos alienos, quia arcam et tabernaculum non habebitis. Fratres sumus et servi unius Dei, licet interjecto flumine separemur. In multa substantia reditis, dividite eam cum fratribus, qui tentes venerunt ad tumulos Jordanis . » Sic enim dictus est locus per quem
Abbreviated transcription (Latin):
et erat .i. primus int̃ iubileos qiͣ
fluxissent ab iuicõ mũdi auiñ .ii.
annos deputatis. ẜ .ix. uero louge
płes anui flugx̾ant abini cõ mundi
beda quo incronicis suis ponens nu¬

Expanded text:
agesimus primus inter jubilaeos; quasi fluxissent ab initio mundi anni duo miannos deputatis. Secundum LXX vero, longe plures anni fluxerant ab initio mundi. Beda quoque in Chronicis suis ponens nu
Abbreviated transcription (Latin):
dentes aũt ad iordanẽ repertuit eum
iumeabuem plus emĩ solito tempore
triticee messis ex creu̾at tũ pro solu¬
cõne niuiũ facta in moutib tum pp̃
ymbrem serotinũ nouiter datum
Cumq intrassent sacerdotes aqm.
sreterũt aque descendentes et istar
moncium intumestentes apparebãt
protul ab urbe que nocatur adonus

Expanded text:
dentes autem ad Jordanem, repererunt eum immeabilem. Plus enim solito tempore triticeae messis excreverat, tum pro solutione nivium facta in montibus, tum propter imbrem serotinum noviter datum. Cumque intrassent sacerdotes aquam, steterunt aquae ascendentes, et instar montis intumescentes apparebant procul ab urbe qu
Abbreviated transcription (Latin):
urãs et unin̾sa que possitemꝰ at iłli
niraũnt. tunc dimisit eos młi ꝑ fuuem
coctinũ de fenestra domus que hebat
imuro et ait eis iatitate inmontanus tri¬
b dieb donec redeant qui uos ꝑsecũ¬
tur. Qui dixerunt ei. Nontenebuuur
uiram̃to si ñ collegeris cum capietur
cuntas oẽm domũ triam tecum et li¬
gabis finem hanc infenestra ut hoc
signo domũ tuam cognoscamꝰ. Q m¬
cũq ostium domꝰ egressus fu̾nit saugͥt¬
alieni. Itat post tres dies redierunt
exploratores ad iosne narrantes oĩa
sue ad ppłm. s cĩficamin cras enĩ
faciet dñs iit̾ uos mirabilia. dilncło
nero dixit ad sacerdotes. tollite archã¬

Expanded text:
 At illi verunt. Tunc dimisit eos mulier per funem coccineum de fenestra domus quae haerebat muro, et ait eis: « Latitate in montanis tribus diebus, donec redeant, qui vos persequuntur. Qui dixerunt ei: Non tenebimur juramento, si non collegeris, cum capietur civitas, omnem domum tuam tecum, et ligaveris funem hunc in fenestra, ut hoc signo domum tuam cognoscamus. Quicunque ostium domus tuae ingressus fuerit, sangalieni. » Itaque post tres dies redierunt exploratores ad Josue, narrantes omniasue ad populum: « Sanctificamini, cras enim faciet Dominus inter vos mirabilia . » Diluculo vero dixit ad sacerdotes: « Tollite arca
Abbreviated transcription (Latin):
un. diem exploratores cm̃ quos tũc
muisit ꝑtridium morati sunt post
rosue. ꝑmisit ergo dñs ut ait aub̃. er
rare iosne ne de uceps siłe aliquid
sine diuino consilio aggredẽtur. p̃¬
sertim cum dñs dixiss moysi melee¬
cõue eius iosue succedet tibi pro eo
si quid agere uolu̾it eleazar censu¬

Expanded text:
um. Exploratores enim quos tunc misit, per triduum morati sunt. post Josue. Permisit ergo Dominus, ut ait Augustinus, errare Josue, ne deinceps simile aliquid sine divino consilio aggrederetur, praesertim cum Dominus dixisset Moysi in electione ejus, « Josue succedet tibi, pro eo si quid agere voluerit, Eleazar consu
Abbreviated transcription (Latin):
actum est aut pꝰ mortem moyfi. et
ioidanẽ hunc et tu et oĩs ppłc tecũ
sicut fui cũ moyse ero tecum et ead̾¬
cum dixit moyses mortuns est sug¬
gillauit ectorem quoꝵdam dicenci¬
nm moysen. raptum cũ helya. eẽ
et enoch. quĩ nullum nestiguim mor
seusus. Non enĩ credendus est sedis¬
se ł irciuisse cum loqͥretur ei dũs.
tic precepit iosue ppło ꝑ p̃cones p̃pa

Expanded text:
actum est autem post mortem Moysi, » et Jordanem hunc, tu et omnis populus tecum; sicut fui cum Moyse, ero et tecum . » Eadcum dixit, « Moyses mortuus est, » suggillavit errorem quorumdam dicentium Moysen raptum cum Elia esse, et Enoch, quoniam nullum vestigium morsensus. Non enim credendus esset sedisse, vel jacuisse cum loqueretur ei Dominus. Tunc praecepit Josue populo per pra
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑatim. danda fuit. ł ne hae occõne
nelles primitias sem̃tis uł nini nou
dare qr simł nom st̃ficant᷑. Nam semẽ¬
tis pumo auuo uiuea qͣrto fcã ergo
attera scificacõe forte putares suffice̾
ad iiꝰ agri sãficacõeraalia littera ht̃

Expanded text:
cum viro suo, abscides manum ejus, nec flecnon dare, quia simul non sanctificantur. Nam sementis, primo anno, vinea, quarto. Facta ergo altera sanctificatione, forte putares sufficere ad unius agri sanctificationem. Alia littera habet: «
Abbreviated transcription (Latin):
purilius exponũt. qr .s. bos ruminat
putaret asimis ipĩn comedere et fa¬
me afficeret et deficeret. Item nou in
q ad eo obseruant uideiut nec pe¬
ceri. ne imuria ħ tnsiret ad hoĩes
nt pecudib mmusceri licitum puta¬
retur. multa enĩ inmiuorib prohi¬
bita dicit. ne adiuaiora ꝑ siłe fieret
accessus.

Expanded text:
puerilius exponunt, quia, scilicet bos ruminat, putaret asinus ipsum comedere, et fame afficeretur, et deficeret. Item: « Non que adeo observabant Judaei, ut nec pelceri, ne injuria haec transiret ad homines, ut pecudibus commisceri licitum putarent, multa tantum in minoribus prohibita dicit, ne ad majora per simile fieret accessus.
Abbreviated transcription (Latin):
i. filium definicti nõ simra nocabit et
nutriet ħ editatis successorem quem
suscitauit ꝙ si uolu̾it fr̾ suscipere relic¬
tam que sibi debetur ex lege int̾pella¬
bit młr iudices iuporta et accerfito
eo si accipere eam uolu̾it młr coram
eis tollet calciam̃tum de ꝑede eius et
spuet inf̾aciem eius et dicetur domꝰ
eius comꝰ discaltiati obprobrum misrł
alibi legitur ꝙ qui ducturꝰ erat eam aliꝰ

Expanded text:
 fratri defuncti non suum vocabit, et dimittet haereditatis successorem quem suscitabit. Quod si noluerit frater recipere relictam, quae sibi debetur ex lege, interpellabit mulier judices in porta. Et accersito eo, si accipere eam noluerit, mulier coram eis tollet calceamentum de pede ejus, et spuet in faciem ejus, et dicetur domus ejus, domus discalceati, opprobrium in Israel. Alibi legitur quod qui ducturus erat eam, alius
Abbreviated transcription (Latin):
et leprosos et semine auentes eos
s. quib nõ erat fas iugredi castra
p̃cepto. Caue ne obliuiscaris. Erdꝰ qꝙ
tingressus est saul tnͣslatum estre¬
guũ adomo eius Item cum intra¬

Expanded text:
et leprosos, et semine fluentes, eos scilicet quibus non erat fas ingredi castraecepto: « Cave ne obliviscaris. » Quod quia transgressus est Saul, translatum est regnum a domo ejus. Item: « cum intra
Abbreviated transcription (Latin):
ħ milieri ut coram satercotib leg̾et᷑
et cum mrasset nerum eẽ ꝙ scapse¬
rat licebat utriq alii copulari. Eid̾ si
iugrede̾tur młr ad alt̾m qui it̾u daret
ei libellum repudi ꝑtiori uiro nõ lice¬
bat eam recipere qr ab hoĩabilem fe¬
cerat eam corami dnõ miͦ pro ulła fedi¬
tate uxor excludit᷑ insi ob solam form¬
catõeni u sic ⁊̃ licet cos migrare ad
serpens est et contãgiosus. Item qui
getur ut uno anuo lecet᷑ cum uxore
sua potest aũt intelligi amuis iste nu¬
tiũ ⁊̃ mim dr̃ aunus luctus qr mortuo
iro nõ licet uxori tnͣsire adaliũ ante
x. m̃ses qi forte concepit de primo et
posset fi̾ dubium cui uroꝵ ascribendꝰ¬

Expanded text:
 mulieri, ut coram sacerdotibus legeretur. Et cum jurasset verum esse, quod scripserat, licebat utrique alii copulari. Quod si ingrederetur mulier ad alterum, qui iterum daret ei libellum repudii, viro priori non licebat eam recipere, quia abominabilem fecerat eam coram Domino. Modo pro nulla foeditate excluditur uxor, nisi ob solam fornicationem, neque sic etiam licet eos migrare ad serpens est, et contagiosus. Item, quigitur, ut uno anno laetetur cum uxore sua . Potest autem intelligi annus iste nuum dicitur annus luctus, quia mortuo viro non licet uxori transire ad alium ante decem menses, quia forte concepit de primo, et posset fieri dubium cui virorum ascribend
Abbreviated transcription (Latin):
locum quem dñs elegerit et fc̃a ob¬
łoue staus iidiũso altaris grãs a¬
gens deo coram sacerdote qi lib̾auit
tandem dedit tibi terram lacte et i¬
melle manautẽ hoc semel cuudã
tradunt ingressu terre. ꝓ. s singłic
anuis tradit .Io. has grãꝵ accõues¬
agendas incenophegia ĩmo bis ĩ
sieris iunidanem edificabis altare do¬
dib quos ferrum non tetigit et of¬
feres hostias dnõ et scribes suꝑ alta¬
re lapides o uĩa uerba legis hi pro

Expanded text:
locum quem Dominus elegerit. Et facta oblatione, stans e diverso altaris, gratias ages Deo coram sacerdote, quia liberavit tandem dedit tibi terram lacte et melle manantem. » Hoc semel factum quidam tradunt in ingressu terrae, sed singulis annis tradit Joagendas in Scenopegia. Imo bis in nsieris Jordanem, aedificabis altare Dobus quos ferrum non tetigit, et offeres hostias Domino, et scribes super lapides omnia verba legis hujus
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ celũ qr casa elp̃os. qrĩol sub mõ
nõ ht̃ quo asdendat cutũnolintur
ut inelibano ꝑatet ita et citca mir¬
di exterioꝵa igis nolutur et hõc
decpuo dr᷑ abes celi amederunt ulẽ
Quidam qrͣtum supitantur celũ
empneo legitur dipisse. ascendam
uidit aquas que sub ips̃ sunt. aba¬
quis q̃ suꝑ ip̃m sũt de quib dr̃ Grm

Expanded text:
ur coelum quasi casa elios, quia sol sub ipso non habet quo ascendat, circumvolvitur, ut in clibano patet; ita et circa mundi exteriora ignis volvitur: et hoc es coeli comederunt illud . Quidam quartum suspicantur esse empyreo legitur dixisse: Ascendam vidit aquas, quae sub ipso sunt, ab aquis quae super ipsum sunt, de quibus dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
derauit plato qui¬
descendens ine¬
giptum libros mossĩ legit et pu¬
tunit᷑ moysen sensisse uolatina ẽẽ
ut dictum est sũt inemputo. Ma
i. plasmauit cete głlora. cete uen¬
tri gemus et indecsmabile est decti¬
natur tũ hic cetus ceti et õem aĩ¬

Expanded text:
erravit Plato, quidescendens in Aegyptum libros Moysi legit, et putavit Moysen sensisse volatilia esseut dictum est, sunt in empyreo; mali t plasmavit cete grandia. Cete generis neutri est indeclinabile declinatur tamen cetus, ceti. Et omnem ani
Abbreviated transcription (Latin):
nes uocat maraa Completo ergco
ꝙx eẽt bonum. et adant ariuid opus
tͥli cum daxit. gernunet terra nec de
opere germinandi tm̃ intelligendũ
est s de potencia q̃ potens sit ger¬
ininare. ꝓdrgit em̃ tc tr̾a herbam
uirentem et facientẽ semẽ et lignũ
pomiferũ faciens fructum ẜ geue¬
ra sua patet qr nõ ꝑmoras tempoĩ
ut modo prodixit terra plantas su
as s stasim in maturitate urridi ĩ
qua et ħbe souimb et arbores po¬
est et fructificatõ alii qr legunt ligñ
faciens fructum et ad ditum herbã
hũtẽ semen fcm̃ dicunt maugusto
subleono s in martio fim̃ dogiati¬
rat ecc̃a. Nota cum pumo ait facien

Expanded text:
nes vocant maria. Completo ergo quod esset bonum; et addidit aliud opus illi, cum dixit: Germinet terra. Nec de opere germinandi tantum intelligendum est, sed de potentia, quasi potens sit germinare. Produxit enim de terra herbam virentem, et facientem semen, et lignum pomiferum faciens fructum secundum genera sua. Patet quia non per moras temporum, ut modo, produxit plantas suas terra, sed statim in maturitate viridi, in qua, et herbae seminibus, et arbores poest, et fructificatio. Alii quia legunt lignum faciens fructum, et additum, herbam habentem semen, factum dictum in Augusto sub leone. Sed in Martio factum dogmatizat Ecclesia. Nota cum primo ait, facien
Abbreviated transcription (Latin):
sentia ut masieret. uel trapice mdit
l. uideri fecit et diuisit lucem ac te¬
nebras hic incipit daspoicõ et tũ aq̃d
dicit de creacõs qͣt cmmi iuce tenel¬
bras creaut .i. nubram ex obiecãs¬
ne corporrum luci et creafas dinsit¬
et amisit locoꝵ dictantia et quali¬
egregione du̾sa ern peria icis¬
sim sibi uendicarẽt. Inteiligitur ⁊̃
hic angeloꝵ fcã diuisio stantes eĩ¬
lux cadentes tenebrt dictisunt. et
appellauit lucem diẽto adian gt̾cs
ce est claritas sicut lux dĩ qr luit.
clĩs mne uideant sicut tenebe qr
tenẽt ocłos ne uiteant. Sicut tũ di¬
anictimi et sciã est uespere et post
fcm̃ est mane et sic ⁊ pletus eit dies
cam celo et terra lux est creata qua
panlatim occidente scm est nespere
prime diei usualis et eadem iigrã¬
te sub terras et ad ortum ueniente
scm̃ est mane .i. terminata est nort̃
inchoanit dies scda itaci lucẽ pre¬
cedente diei et seqũte nocte ternu¬
nata exitit dies m tecn¬

Expanded text:
sentia, ut maneret. Vel tropice, vidit. id est videre fecit. Et divisit lucem, ac tenebras; hic incipit dispositio. Et tamen aliquid dicit de creatione, quasi cum luce tenebras creavit, id est umbram ex objectione corporum luci; et creatas divisit locorum distantia, et qualie regione diversa hemisphaeria vicissim sibi vindicarent. Intelligitur etiam hic angelorum facta divisio: stantes lux, cadentes tenebrae dicti sunt. Et appellavit lucem diem a dia Graeco, quod est claritas sicut lux dicitur, quialis ne videant: sicut tenebrae, quia tenent oculos ne videant sicut tama nyctim. Et factum est vespere, et post factum est mane. Et sic completus est dies cum coelo et terra lux est creata: qua paulatim occidente, factum est vespere primae diei usualis, et eadem migrante sub terras et ad ortum veniente, factum est mane, id est terminata est nox, et inchoavit dies secunda. Itaque praecedente luce diei, et sequente nocte terminata, exstitit dies un
Abbreviated transcription (Latin):
tialit᷑. cũ leuptan¬
tur ligua et lapides.fit ĩ eẽncialit̾
cum lengata ad instructutam domꝰ
tĩ fcñ est ad opus in ẽẽncia illud pͥ¬
modre istud secũdo die fcm̃ est et c̃
legitar de eo. yiditdens ꝙ eẽt bonũ

Expanded text:
ialiter cum levigantur ligna et lapides; fit etiam essentialiter cum levigata in structuram domus teria; factum est, ad opus in essentia. Illud primo die, istud secundo factum est; et cum legitur de eo, vidit Deus quod esset bo
Abbreviated transcription (Latin):
ra maior et luna
or lnuam et stellas uoluit ulluña¬
re noctem ue nox sine lumiue ni¬
nis eẽt indecora et ut oꝑantes in
nocte ut naute et matores solaciũ
nuem et insuffi planat.¬
cientem lucem habebat et forte ñ nͥ
suꝑiora illumrnabat sicut nec stelle
fuerat ut stella que appariuit mag̃
tum eit corpus solare nec tm̃ ad de¬
serenitatis et tempestatis uel ut ex
ip̃is fierent sigra .xii. maiora et q̃¬
dam signa minora pła his quedur̃
signa uel sidera. tumq magna dili¬
gencia signanit ł considerauit ea an¬
tiquitas tum qr adhuc signant et
esiderant ea hõies ad designatõem
temporũ. Nec dicend̾ est ut genati

Expanded text:
ra, et luna ur. Lunam et stellas voluit illuminare noctem, ne nox sine lumine nimis esset indecora, ut operantes in nocte, ut nautae, et viatores solatium nuem et insufficientem lucem habebat, et forte non nisi superiora illuminabat, sicut nec stella fuerat, ut stella quae apparuit magistum est corpus solare. Nec tantum ad deserenitatis et tempestatis. Vel ut ex ipsis fierent signa duodecim majora, et quaedam signa minora plura his quae dicuntur signa, vel sidera: tum quia magna diligentia signavit, vel consideravit ea antiquitas; tum quia adhuc signant et considerant ea homines ad designationem temporum. Nec dicendum est, ut geni
Abbreviated transcription (Latin):
dentur qui inscd̾a feria missam de ã¬
gelis cantare asueu̾nt qiͣ inlaudem
stanciũ angeloꝵ. S tradinit scĩ qd
insigrra fcm̃ est ħ qr binarius uifa¬
statut᷑. possimus aut dr̃e qr opus t̾¬
cie dei cuͣ adhue est te opere scͥde̾ die
erciadie aquas subfirmam̃to ⁊¬
gregamt deus in uniũ lotu que
licet pluruma obtineat loca tũ qr¬
tunit eẽ ut acine q̃ totumi spacium¬
aeris occupabat maporabiles soli¬
date modicũ obtinebant lotum uł
tra paululũ subsedit ut eas timꝙͣ
in matrice actuderet et sic appartut

Expanded text:
dentur qui in secunda feria missam de Angelis cantare consueverunt, quasi in laudem stantium angelorum. Sed tradunt sancti, quia in signum factum est hoc, quia binarius infastatur . Possumus tamen dicere quia opus tertiae diei quasi adhuc est de opere secundae diei; Tertia die aquas sub firmamento congregavit Deus in unum locum . Quae licet plura obtineant loca, tuit esse, ut aquae quae totum aeris spatium occupabant vaporabiles, solidatae modicum obtineant locum, vel terra paululum subsedit, ut eas tanquam in matrice concluderet, et sic apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
aer indispoĩtus qr nom est nolatus
s daspõitus est cum lib̾ ab aquis notã
sub̾a fcm̃ habuit. de opere quarte diei
quartodie que disposuerat ce¬
ꝑit oruaredõ reb illis que iwra
tur plande em̃ qr terre herent ad dispo¬
sicõem terte qiͣ ⁊̃ mag̾ spectant᷑ et sic̃
dafpoĩcõem sic et ornamm asuꝑiorib
inchoant. fecit eaum mea die liu¬
naria solem et liami et stellas et

Expanded text:
aer non dispositus, quia non est nominatus, sed dispositus est, cum liber aer ab aquis notam t. CAP. VI. De opere quartae diei. Quarto die quae disposuerat, coepit ornare rebus illis quae infra tur. Plantae enim, quia terrae haerent, ad dispositionem terrae quasi magis spectant, et sicut dispositionem sic et ornatum a superioribus inchoavit. Fecit enim eadem die luminaria, solem, et lunam et stellas. Et
Abbreviated transcription (Latin):
lritir surer aquas situt uoluntas
artificis hũtis pre ꝯcłis oẽm in at̾iam
domus facitude suꝑ inam fertut dũ
cuud de quo fcũrus est disponit᷑ Pre¬
dictam machiuã aciuas uotat quasi
ductilem mat̾iam ad operand̃ ex ea
tar uli magis putaretur acconio¬
da hebreus habet prosuper ferebat᷑
incubabat ud łorialingua fouebat

Expanded text:
batur super aquas, sicut voluntas artificis habentis prae oculis omnem materiam domus faciendae, super illam fertur, dum quid de quo facturus est disponit. Praedictam machinam aquas vocat, quasi ductilem materiam ad operandum ex eatur, illi magis putaretur accommoda. Hebraeus habet pro super ferebatur, incubabat, vel Syra lingua, fovebat,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ status iite nr̃e signant et mo¬
derent᷑ ꝙ docent quibdam exꝑim̃¬
tis que apoten lesimata uocant. Non
enĩ credendũ est¬
qm est incelis ꝙ

Expanded text:
 status vitae nostrae signent, et moderentur, quod docent quibusdam experimentis, quae apotelesmata vocant. Non enim credendum estqui est in coelis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓb̾r trecensis uitã
bonam et exitum
bcatum. Cansa suscepti laboris fuit ĩ
et mnexpoĩtm opus aggredi me ꝙ¬
pulerunt. ad quod prouitate historie
crseqiũda recurterent. inquo sic amnĩ
stilo imperamt ut adictis pr̃m nou re¬
cederem. licet nouitas fauoraba sit
ticum deduxi usq adascensionem sal¬
noua cudere licet. de historus quo et¬
huicoꝵ quedam incidencia ꝙ rõne tẽ¬
Poris inserui ad instar rinuli qui se¬
cus alueũ diu̾ticula que inuenerit
ut huic operi deo uolente et correcti
o urã splendorem et anitoritas pre¬
beat ꝑhenuitatem ꝑ omĩa bñdictus

Expanded text:
r Trecensis, vitam bonam et exitum beatum. Causa suscepti laboris fuit inset inexpositam, opus aggredi me compulerunt: ad quod pro veritate historiae consequenda recurrerent. In quo sic animus stylo imperavit, ut a dictis Patrum non recederem, licet novitas favorabilis sricum deduxi, usque ad ascensionem Salrosequi et nova cudere licet. De historiis quoque ethnicorum, quaedam incidentia pro ratione temporum inserui, instar rivuli, qui secus alveum diverticula quae invenerit ut huic operi, Deo volente, et correctio vestra splendorem, et auctoritas praebeat perennitatem. Per omnia benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
lamũ inquo quiescit. ad hunc mo¬
dum imperator iq̃. i. xp̃squi im¬
a disponũtur unde illud̾. Cẽlum ⁊
t̾ram ego impleo. scdm hocdicit᷑¬
delicie sunt ei ibi qiuescere et eẽ
sponsa sacram scripturam pro ce¬
natulo incpia sic suos inebriat
sobrios reodat. unde ambulmimit᷑
indomo domini cum ⁊ sensu .i. insa
sunt ꝑtes fundamẽtum paries tectũ
tum alind fcm̃ fi¬
gurat tropologi¬
nis suꝑ poĩtum¬
est. quid anob̾ sit¬
fatiend̾ insiuuat.
prima plamor .i.¬

Expanded text:
lamum, in quo quiescit. Ad hunc modum Imperator noster, qui imia disponuntur. Unde illud Isaiae: Coelum et terram ego impleo . Secundum hanc dicitdeliciae sunt ei ibi quiescere, et esssponsa : Sacram Scripturam habet pro coenaculo, in qua sic suos inebriat, ut sobrios reddat. Unde: Ambulavimus in domo Dei cum consensu , in sasunt partes, fundamentum, paries, tectum. factum aliud factum figurat. Tropologini superpositumest quid a nobifaciendum insinuat. Prima planior, se
Abbreviated transcription (Latin):
mũdi sensilis ꝑtes intelligunt ter
b̾ses creauit trium errores elidit psoid¬
sine principio et oꝑatur sine fine.
eppturus duo mane et athomos
et in principio natura quosdam a¬
chomos solidauit᷑ int̾ram. atos in

Expanded text:
mundi sensibilis intelligunt; teryses, creavit trium errores elidit, Platosine principio, et operatur sine fine. Epicurus duo, inane et atomos: et in principio natura quosdam atomos solidavit in terram, alios in
Abbreviated transcription (Latin):
mansit iumonte. egresso itaq loch
de sodonus pluit dũs suꝑcinitates illas
tur exempla patrũ et est aliꝙ bomim
rerũ non eẽ qui gli̾osus ñ est. ꝓdest eĩ
panperem ñ cẽ quirex eẽ ñ potꝰ. et res

Expanded text:
mansit in monte. Egresso itaque Lot de Sodomis, pluit Dominus super civitates illas tur exempla patrum, et est aliquod bonum reum non esse, qui gloriosus non est. Prodest enim pauperem non esse, qui rex non
Abbreviated transcription (Latin):
ent. ad sepulcra scõꝵ religabunt nuĩ
implebitur ꝙ dictum est ꝑ erechielẽ¬
ꝓpħam filii hoĩs nocabesfias agriec
exorare illas dicens. congͥgamini et
uerate eo ꝙ sacrificiũ magnũ ĩnalo
nob̾. m anducate carues fõtim et uibi¬
sa uidit posteriora dei etait. idi posti̾o¬
ostendendo puteũ
ad huc puteus agar ostendr̃ int̾ cades et
barach. Gene cũ redisset peꝑit filiũ et uo¬
canit eũ hismaelem. abram aut̃ erat.¬

Expanded text:
ent, ad sepulcra sanctorum religabunt jumenent, ad sepulcra sanctorum religabunt jumenimplebitur, quod dictum est per Ezechielem: Filii hominis, voca bestias agri, et exhortare illas dicens: « Congregamini, et venite, eo quod sacrificium magnum immolo vobis. Manducate carnes fortium, et bibisa vidit posteriora Dei, et ait: Vidi posterioostendendo puteum. Adhuc puteus Agar ostenditur inter Cades et Barath. Quae cum rediisset peperit filium, et vocavit eum Ismaelem. Abram autem erat
Abbreviated transcription (Latin):
uiam ignoraret solmagam. uixͣ pu¬
teum qui est in nĩa deserto sur. sm¬
daxit ad eam. Unde uenis et quo uadis
et illa a facie due̾ mee.s aray fugio ẽ¬
gco. cui angelus. reũtere ad dnam tu¬
aꝑa et humiliare sub ea et rursum.
Concepisti et paries filiũ et uocabis
nomĩ enis bisuael. hic pͥmo legitur
et e regione frm figet tentoria. Qd̾
degenere ipius hoc p̾̃dictum est cir
sarrarem uagis sedib intertis gen¬
tes quib desectim ex latere ningitur
inpugoant et ab hoĩb inpugnant᷑
mael ques et fuos uinet uocat. forte
on. retrusisũt inselitudinem. de qua
ꝓdierant. Sid̃ nero legitur ingenesi
thodius dictum est omagri et capre
adeserto oẽm bestiar suꝑ gredientra
abeis. dicit enĩ defilus hisma l futa¬
tũ est aut ut exeant adbuc semel et ob¬
liueant orbem t̾re ꝑ. iii. ebcomadas
anuoꝵ et uocabitur iter eoꝵ ma au¬
dũs onagrum. Insactis locis int̾aͣciẽt
saterdotes ibidem cũ mulictib dormi¬

Expanded text:
viam ignoraret, solivagam juxta puteum, qui est in via Sur in deserto. Qui dixit ad eam. Unde venis? et quo vadis? Et illa: A facie dominae meae Sarai fugio. Cui Angelus: Revertere ad dominam tuam, et humiliare sub ea. Et rursum: Concepisti, et paries filium, et vocabis nomen ejus Ismael. Hic primo legitur et e regione fratrum suorum figet tentoria, quodde genere ipsius hoc praedictum est, quia Sarraceni vagi sedibus incertis, gentes, quibus desertum ex latere jungitur, impugnant, et ab omnibus impugnantur. mael quos etiam filios vineae vocat, forteon retrusi sunt in solitudinem de qua prodierant. Quod vero legitur in Genesi: thodius, dictum est: Onagri, et capreae a deserto omnem bestiarum supergredientur ab eis. Dicit enim de filiis Ismael: Futurum est autem, ut exeant adhuc semel, et obtinebunt orbem terrae per octo hebdomadas annorum, et vocabitur iter eorum via anDominus onagrum. In sacris locis interficient sacerdotes, ibidem cum mulieribus dormi
Abbreviated transcription (Latin):
tangeret eam egritudine et tumultu
curaꝵ. Cumq ꝓ salute regis sacrifica¬
rent sacerdotes ꝑ irani dei hoc accidis
a eẽt. ecce cauux tur accipi eam et exi.¬
de t̾ra mea. et p̃cepit rex uiris ut de¬
ducerent eum. erat aũt diues nalde ĩ
aute eis ignota a quib post ꝑuene¬
rũt ad grecos. Reu̾sus q est abram
usq ad locũ icrno fixerat tab̾natła
inter bethel et haỹ. ꝑtitus q est t̾rã
cũ loth dũ pastores eoꝵ int̾ serixarẽ

Expanded text:
tangeret eam, aegritudine, et tumultu causarum. Cumque pro salute regis sacrificarent sacerdotes, per iram Dei hoc accidissa esset? Ecce uxor tua, accipe eam, et vade . Et praecepit rex viris suis, ut deducerent eum. Erat enim dives valde, in ante eis ignota, a quibus post pervenerunt ad Graecos. Reversusque est Abram, usque ad locum, ubi fixerat tabernaculum, inter Bethel et Hai. Partitusque est terram cum Lot, dum pastores
Abbreviated transcription (Latin):
sodomam uespere sedente loch inłori¬
b cinitatis eexpectante alicuiꝰ hospi¬
tis ad uentum. Etui occurrens eis ad¬
suam. Qui reuitentes apulit iutrare¬
o̾pido. Ingressis q illis fecit camu¬
um. coxitq arima et cõmederunt.
Glui ait ħ̾eo duas fllias que ñdum
cognou̾nt unũ abutimitri eis ut li¬
bet. tiĩ his nicħ mali faciatis. Em
ingressi sũt subumbra culminis me¬
i. mos enĩ fideliũ erat ab ouñ nuuria
hospites suos defendere. Qd̾ aũt dyat
ꝑtur bacõ animi fuit nõ ⁊silium. ⁊ fili

Expanded text:
Sodomam vespere, sedente Lot in foribus civitatis, expectante alicujus hospitis adventum. Qui occurrens eis, adsuam. Quos renitentes compulit oppido. Ingressisque illis fecit convivium, coxit azyma, et comederunt. Qui ait: Habeo duas filias, quae nondum cognoverunt virum, abutimini eis, ut libet; tantum his nihil mali faciatis, qui ingressi sunt sub umbra culminis mei. Mos enim fidelium erat ab omni injuria hospites suos defendere. Quod autem dixit, perturbatio animi fuit, non consilium. Consili
Abbreviated transcription (Latin):
et ingressus loth ad geu̾os suos. ait
ciuitatem istam. Non est credend̾ ut
ait iesꝵ. hus qui dũt alias filias apre¬
dictis nirginib loch huisse hũtes
niros q̃ cũ uiris subierse siuit s ge¬
neros uocat futuros generos. Unde
hebraica u̾itas ht̃ egressus lochad
sponsos qii noluerunt egredi con
centes. de subusio ne sodomorum¬
ane dissimulante lothexi e. app̾¬
Hensum enm cũ ixore sua et fili¬
ibus suis statuerunt angeli exͣ cin¬
taten. dicentes. Ne respicias retro
s in monte. salnũ te fat. qui ex ꝑtu¬
nen possum iumõte saluari ne forte
uitas ꝑua ad qm fugere sufficio ut
saluer mea. et ait dñs. Non subu̾tã
nbem ꝓqua locutus es et ideo q di¬
xit parua uocatum est nom̃ urbis
urbem primo dictam balam et post sa¬
lisam. et mysaya iutulam ast̾nantem
qr tercõ t̾re motu ab orta sit post sub mñ¬

Expanded text:
Et ingressus Lot ad generos suos ait: civitatem istam. Non est credendum ut ait Hieronymus his qui dicunt, alias filias, a praedictis virginibus, Loth habuisse, habentes viros, quae cum viris submersae sint. Sed generos vocat, futuros generos. Unde Hebraica veritas habet: Egressus est Lot ad sponsos: qui noluerunt egredi, con. LIII. De subversione Sodomorum. Mane dissimulante Lot exire, apprehensum eum, cum uxore sua, et filiabus statuerunt angeli extra civitatem dicentes: Ne respicias retro; sed in monte salvum te fac . Qui ex pertuNon possum in monte salvari, ne forte vitas parva ad quam fugere sufficio, ut salver in ea: Et ait Dominus. Non subvertam urbem, pro qua locutus es. et ideo, quia dixit parva, vocatum est nomen urbis ebraei hanc urbem primo dictam Balam, et post Salisam, et in Isaia Vitulam consternatam , quia tetro terraemotu absorpta sit, post subver
Abbreviated transcription (Latin):
mine suo terͣgaiuaton .e. lit̾t̾am ad¬
didit deus abrahe que cũ sonat. a. ydi¬
oma enĩ eoꝵ estscribere . a. et sonare
pchonie.et qr tpr̃e cutũtisionis nuita¬
tum est ei nom̃ a deo. cum cutumcidũt

Expanded text:
mine suo tetragrammaton, e litteram addidit Deus Abrahae, quae tamen sonat a, idioma enim eorum est scribere, a, et sonare, euphoniae. Et quia tempore circumcisionis mutatum est nomen e
Abbreviated transcription (Latin):
sis requienit archa suꝑ montes armemẽ
Iftic arche requias usq nũc prouĩn¬
aalciales ostendunt hiꝰ dilum et arche
ut ait. Io. memoriam facuuit ⁊̃ qui bar¬
baroꝵ historias ascripserũt de quo bero
Manasses damascenus de cisdem sicait
menã qui baris appellatur inquo młtoᷤ
confugientes sermos est dilum temꝑe
lib̾atos et quedam marcham suł de¬
nectum etc̃. decimo tamdeui m̃se.pri¬

Expanded text:
sis requievit arca super montes Armeniae. Illic arcae reliquias usque nunc provinciales ostendunt. Hujus diluvii, et arcae, ut ait Josephus, memoriam faciunt, etiam qui barbarorum historias conscripserunt. De qua BerosManasse Damascenus de eisdem sic ait: Armenia qui Baris appellatur, in quo multos confugientes, sermo est diluvii tempore liberatos, et quemquam in arca simul devectum. Dec
Abbreviated transcription (Latin):
de utero tuo.credidit abram deo et re¬
putatũ est ei ad iustiriam et qr iuspera¬
tum ꝓmuttebat᷑. Quesunt abrara sigũ
unde sciret sibi ẜ fĩ uõ ex diffidencia pro
iissionis. S sperand et modũ q̃rendo
et huic maximẽ mos molent uideis
signa q̃rere et ait dñs. Smne iͥ uicra¬
stio uaccam et capram et arietem q̃q
truna et turtutẽ et columbam .q. d. ĩ¬

Expanded text:
 qui egredietur de utero tuo. Credidit Abraham Deo, et reputatum est ei ad justitiam, et quia insperatum promittebatur, quaesivit Abram signum, unde sciret sibi hoc fieri, non ex diffidentia, sed sperando, et modum quaerendo. Et hinc maxime mos inolevit Judaeis, signa quaerere. Et ait Dominus: Sume mihi in crastino vaccam, et capram, et arietem, quaeque trima, et turturem, et columbam.
Abbreviated transcription (Latin):
eis et dñs dixit. Non potero celare.
abrabe que gesturus sum. et ait ad
illum clamor sodomoꝵ et gomorre¬
oꝵ neuit adme. pecm̃ cum clamore ẽ
culpa cum lib̾tate cũ. s. quis palam et

Expanded text:
it Dominus: Non potero celare Abrahae, quae gesturus sum . Et ait ad illum: Clamor Sodomorum et Gomorrhae venit ad me. Peccatum cum clamore est culpa cum libertate, cum scilicet quis palam, et
Abbreviated transcription (Latin):
saray .i. princeps mea et qiͣ unꝰ gentis
dicta estsara .i. princeps ab solute qiͣ om̃¬
um gentiũ princeps sutura. et altende
bitera et nilla addita s apd̾ hebrtos
additur.a. et sitibitar.e. quidam qr sa¬
rath hebraice lepeam sonat errau̾nt.
gandio ditens a¬
pludento putas ni

Expanded text:
st Princeps mea, et quasi unius gentis, dicta est Sara, id est princeps absolute, quasi omnium gentium princeps futura. Et attende btracta, et nulla addita, sed apud Hebraeos additur a, et scribitur per e. Quidam, quia Sarath Hebraice lepram sonat, erraverunt, gaudio dicens audendo: Putasn
Abbreviated transcription (Latin):
adoratut dicit . I0. tres angelos inspẽ
ifigura apparuisset humana uoca
signacõne duoꝵ p̾conum moysi et
lulum comedendo cõfortarent᷑ qui as¬
seuserunt festinans abraham p̃cepit

Expanded text:
adoravit . Dicit Josephus tres angelos in specie in figura apparuisset humana, vocasignatione duorum praeconum Moysi, et ulum comedendo confortarentur. Qui assenserunt. Et aestimans Abraham, praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
eis uerisile̾ est ꝙ et prius hol̃es credi¬
dit quib exeniia paramt̃ pꝰ anugelos
dei ẽe aprobant de tibo quem sump¬
serunt pot̃ diti qr masticando exiuani¬
tus sit situt aqua calore igns abra¬
bit sara filium quo auditori sit sam.¬
et erant enĩ ambo senes et desierant
sare fieri młiebra .s. iuenstrua quib
ne et iuuene ꝓlem ficri. Sz ambo ꝓ¬
necte erant ꝓuecte etatis. adhuc t̃¬
uit diceus postqmͣ ꝯsenni. et dñs me¬
us uetulus est uoluptati oiꝑam da¬
bo. dixitq dũs ad habrabam. Quare
tisit sara. Nũquid deo quicqͣm est dit̃¬
fitile. Neganit sara senisse ꝑt̾rita. ec¬
ce qua intentõne quisq rĩit diudi¬
care poterit qui oĩa uonit᷑. de dnob de¬

Expanded text:
is. Verisimile est quod prius homines credidit, quibus haec xenia paravit, post angelos Dei esse comprobavit. De cibo quem sumpserunt, potest dici quod in masticando exinanitus sit, sicut aqua calore ignis. Abrabit Sara filium. Quo audito risit Sara. Erant enim ambo senes, et desierat Sarae fieri muliebria, id est menstrua, quibus ne et juvene prolem fieri. Sed ambo erant provectae aetatis. Ad vit, dicens: Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo. Dixitque Dominus ad Abraham: Quare risit Sara, nunquid quidquam Deo est difficile? Negavit Sara se risisse perterrita. Ecce qua intentione quisque riserit, dijudicare potuit, qui corda novit. CAP. LII. De
Abbreviated transcription (Latin):
insp̃ria lums est at̾ra. estuans fcã
funt mea cenatuia et tristega .a. di¬
stectiones dcẽ attrica que dicit alia
tnͣslacõ bicam̾ata et tricancerata.
ter sentinam dicit ibi fuisse dicens
supt ⁊bernatulũ sentine fuisse eam¬
bicamatam. una cameraꝵ erat ster¬
corama astera a potecaria et suꝑ hanc
mansionẽ erat alia tricamerata late¬
rales camere erant una ĩmilium
altera midiũ aĩaliũ media hoĩmm
et auiũ et huit ostiũ ubi bicamẽ
cameras in altitudine sola daspo

Expanded text:
ria limus est a terra aestuans. Facta sunt in ea coenacula, et tristega, id est distinctiones dictae a trita. Dicit alia translatio bicamerata, et tricamerata;  etiam, praeter sentinam, dicit ibi fuisse, dicens super tabulatum sentinae fuisse bicameratam. Una enim camerarum erat stercoraria, altera apothecaria, et super hanc mansionem erat alia tricamerata. Laterales camerae erant una immitium, altera mitium animalium, media hominum, et avium. Et habuit ostium ubi bicamera vero has quinque cameras in altitudine sola dispo
Abbreviated transcription (Latin):
liberos et dixit abre. Iugre et ortu¬
dere adancillam meam agar.sihisma
forte ex illa suspiciam suscipiam filis¬
lios et ingressus est ad eam. Qus cum
concepisset tespexit duam suam et a¬
braui dissimulabat et ait sarap̃. Iuiq̃
agis ccͣ me. Umdicet deus uit̾ uie et te.
Cui abrani. Ecce ancilla ui maimi tua

Expanded text:
liberos, et dixit Abrahae: Ingredere ad ancillam meam Agar, si forte ex illa suscipiam filios ; et ingressus est ad eam. Quae cum concepisset despexit dominam suam, et Abraham dissimulabat. Et ait Sarai: Inique agis contra me. Judicet Deus inter me, et te. Cui Abraham: Ecce ancilla tua in manu tua
Abbreviated transcription (Latin):
nia et turre. q̃ euis erat uire ħedita¬
rio ł intelligend̾ est uͥ est de asfur flio
lemqun ĩ uenit putpuram et ungue¬
ta cͥnum uel corporum aquo chalde¬
a et spͥria dicta est s assur .i. regnũ
assynor inde egressum est ꝙ tꝑrẽ sa¬

Expanded text:
 et turre, quae ejus erat jure haereditario. Vel intelligendum non est Assur filius Sem, qui invenit purpuram, et unguenta crinium, vel corporum a quo Chaldaea, et Assyria dicta est, sed Assur, id est regnum Assyriorum, inde egressum est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Factũ ẽ añt illotpre ut uiuraphelch
rex senaar .i. babilonis etc̃. Iam
euis subditi erant monarcho asp̃rioꝵ¬
iuorra. adana. sebors. bala . qͥ. et segor.
li reges h̾ebant. has subingau̾at sibico¬
dolapmor. rex elamitaꝵ et tributarias
sibi fecerat. et.xii. annis sermerant ei
sibitres reges babilonis et ponti et gẽ¬
tium collecto ex̾atu euen̾iuit ĩ uallem
siluestrem inqͣ erat putens bituroirs¬

Expanded text:
Factum est autem illo tempore, ut Amraphel rex Sennaar, id est Babylonis, etc. . Jam omnes subditi erant monarcho AssyriorGomorrha, Adama, Sebois. Bala, quae et Segor quinque reges habebant. Has subjugaverat sibi Chodorlahomor rex Elamitarum, et tributarias sibi fecerat, et duodecim annis servierant ei secum tres reges Babylonis, et Ponti, et gentium collecto exercitu convenerunt in vallem illustrem, in qua erant putei bitumi
Abbreviated transcription (Latin):
remanente luigna antiqͣ alii qiͣ ab eo di¬
nisi sunt phalech genuit ren uel ragau
qiͣ saruxt. am nachor qui thare. thare
primogentus et abram uitimus fiut̃
et forte nõ geuuit eos cũ eẽt hiꝰ tentit¬
ris s tune cepit gen̾are eos et sius tem

Expanded text:
remanente lingua antiqua, alii quasi ab eo divisi sunt. Phaleg genuit Reu, vel Regau, qui Sarug, qui Nachor, qui Thare. Thare primogenitus, et Abram ultimus fuit, et forte non genuit eos cum esset hujus temporis, sed tunc coepit generare, et suis te
Abbreviated transcription (Latin):
nocte. dimisis socus uitres turmas. dor¬
nientes trucidauit uigilantes p̃ ebri¬
etate pugnare nõ ualentes effugerũt
et ꝓsecutus est eos abraham usq ho¬
ba que est adlenam damasci. et reduxit
loth mulieres quo et ppłm et oẽm sub¬
stanciam eoꝵ occurrit añt aũt ei rex so¬
domoꝵ ad locum qui dr̃ uallis regia

Expanded text:
nocte, divisis sociis in tres turmas dormientes trucidavit, vigilantes, prae ebrietate pugnare non valentes, effugerunt. Et prosecutus est eos Abram usque Hoba, quae est ad laevam Damasci, et reduxit Lot, mulieres quoque, et populum, et omnem substantiam eorum. Occurrit autem ei rex Sodomorum ad locum, qui dicitur Regia
Abbreviated transcription (Latin):
ortuo belo ninꝰ insolanũ dolors
ymaginẽ pãs sibi fĩ fecit ci cã¬
tam exhibebat reu̾entiam ut quibaib¬
ỹmagines deditau̾nt et sicut ab p̃colo
beli ceteri traxerunt originẽ. sic et ab
baalim. ĩmo et nõia specificaunt. alie
beelphegor alie teelebub. dacẽtes. S
tapde̾ seriem genealogie sem ꝓseq̃mur¬

Expanded text:
ortuo Belo, Ninus in solatium doloris, imaginem patris sibi fecit, cui tantam exhibebat reverentiam, ut quibimagines dedicarunt, et sicut ab idolo Beli caetera traxerunt originem, sic ab ejuBaalim. Imo, et nomina specificaverunt, aliae Beelphegor, aliae Beelzebub dicentes. Sed tandem seriem genealogiae Sem prosequamur
Abbreviated transcription (Latin):
uedixit dĩmain ab resubdiderat ini¬
micos. erat emĩ sacerdos gei altissimi
timbraham decinias dedit ex omũb
spolis et tunc primum decime logi¬
tur date primiciẽ liero auabel. et ait
ad eun rex sodomoꝵ daiichi aũas ce¬
tera tolle tibi et noluit abram ⁊̃ mii¬

Expanded text:
nedixit Deum, qui Abrae subdiderat inimicos. » Erat enim sacerdos Dei Altissimi. Cui Abram decimas dedit ex omnibus spoliis, et tunc primum decimae leguntur datae, primitiae vero ab Abel. Et ait ad eum rex Sodomorum: Da mihi animas, caetera tibi tolle, et noluit Abram etiam mini
Abbreviated transcription (Latin):
assuros ita indieb sarug. belus. nem¬
rotides rex babilonis cufiat alt̃ belus
ret grecie unit̾uit assỹriami. s paꝵ ob¬
tinuit in eãdem G̾duo inortuofilius eiꝰ
unꝰ totam obtunt assp̃tiã. et cunta¬
tem iuqͣ capud regnierat itin̾e trm̃
dieꝵ ampliamt et af̾uo nõie niuuẽ
dixit. iude est ꝙ q̃dam bystorie dũt re¬
gͥnũ assrͣrioꝵ cepisse abantiquo belo
ampliatõem misꝰ uicit cham qui ad¬
huc uiuebat et regnabat intͣcia. et

Expanded text:
 Sarug Belus Nerothides rex Babylonis, quia fuit alter Belus rex Graeciae, intravit Assyriam, sed parum obtinuit in ea. Quo mortuo filius ejus Ninus totam obtinuit Assyriam, et civitatem, in qua caput regni erat, itinere trium dierum ampliavit, et a suo nomine Ninivem dixit. Inde est quod quaedam historiae dicunt regnum Assyriorum coepisse ab antiquo Belo:ampliationem. Ninus vicit Cham, qui adhuc vivebat, et regnabat in Bract