comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sinit. Rursus ipsi¬
dierunt. Apud te in secrcto tuo: uel
certe in orationib tuis plangito. sũ
uero conuenimus ad mensam cibum su¬
mere. debes a fletibus abstinere. Nam
possibile ẽ animã & sine istis exteriori¬
bus lacrimis semꝑ in compunctione
persistere : qr uidentes te e fratrib flẽ
tem plures. manducare ñ possunt. Et
cogebant eum fateri. cur ita se sins dilu¬
eret fletib Tunc ait ad cos. Non uultis
ut plangam. cũ uideam ne roueri.
multis obsequiis sc̃õꝵ frm̃: quoꝵ ꝙ pul
ius pedum michi uenerandus est:
existimo. Num gͦ plangam. qd̾ homo
de scena multis peccatis obnoxius.
officia tanta ꝑcipiam : Timeo ualde:
ne sicut datan & abiron. me quoq ꝓ¬
fanũ hiatu suo terra deglutiat. Illi
namq impiis ausibus manibq pol¬
lutis. sc̃a sibimet ufurpare temptarũt.
ego uͭ pꝰ tantam cognitionẽ duum mu¬
neris. animȩ mȩȩ salutem. desidiosa
conuersatione negleri. Idõ quippe ista
recolens. ñ erubescõ flere coram om̃ibꝰ

Expanded text:
sinit. Rursum ipsxerunt: Apud te in secreto tuo, vel certe in orationibus plangito; cum vero convenimus ad mensam, cibum sumere debes, et a fletibus abstinere. Nam possibile est animam et sine istis exterioribus lacrymis semper in compunctione persistere: quia plures e fratribus videntes te flentem, manducare non possunt. Et cogebant eum fateri, cur ita se suis dilueret fletibus. Tunc ait ad eos: Non vultis ut plangam, cum videam me foveri multis obsequiis sanctorum fratrum: quorum et pulvis pedum mihi venerandus est, existimo. Non ergo plangam, quod homo de scena multis peccatis obnoxius, officia tanta percipiam? Timeo valde ne, sicut Dathan et Abiron, me quoque profanum hiatu suo terra deglutiat . Illi namque impiis ausibus manibusque pollutis sancta sibimet usurpare tentaverunt; ego vero post tantam cognitionem divini muneris, animae meae salutem desidiosa conversatione neglexi. Ideo quippe ista recolens, non erubesco flere coram omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tranquillus.: & uisio eius omĩ timore
d̾ia eterna succetunt: ego aũ nunc
turbatus uariis cogitationib estuo.
Et continuo surgens. ac figno xp̃i se
mumiens. extendit manus suas ut
eũ comp̃henderet: & exsufflans in eum
dixit. Discede a me diabole quia ma¬
ledictus estu. & inisio tua. y artes ini¬
diarũ tuarum: nec habes locum apud
famulos d̾i: & factus ueluo puluis.
cellam cius molestiffimo fetore com¬
pleutt: ita ut ipsũ confunderet aerẽ.
magua uoce ꝓclamans. M odo te lucra¬
tus esscm. & sub mea potestate redegissẽ.

Expanded text:
tranquillus est, et visio ejus omni timore tranquillus est, et visio ejus omni timore deria aeterna succedunt; ego autem nunc turbatus, variis cogitationibus aestuo. Et continuo surgens, et Christo signo se muniens, extendit manus suas ut ipsum comprehenderet. Et exsufflans in eum dixit: Discede a me, diabole, quia maledictus es tu, et visio tua, et artes insidiarum tuarum, nec habes locum apud famulos Dei; et factus veluti pulvis, cellulam ejus molestissimo fetore complevit, ita ut ipsum corrumperet aerem, voce magna proclamans: Modo te lucratus essem, et sub meam potestatem redegissem,
Abbreviated transcription (Latin):
psyathios operabantur. sed ensq cũ
us: & ipse texere. Tranfiens aũ pueru¬
lus qui constitutus erat ad obsequiũ
cius. qui septimanã faciebat. inrtendit
texentem beatum pachomium. & di¬
eit ei. Non bene pat̾ operaris. alio mͦ
abbas theodorusitexit. Et mox fur¬
gens ait ad puerum. Ostende mͥ fili.
quomͦ texere debeam. Et cũ didicisset
ab eo. sedit rursus ad opus suum. m̃¬
te tranquillus: & in hoc facto suꝑbiȩ
spm̃ conprimens. Nam si scđm car¬
nẽ quantulum cũq saperet. nequaꝗͣ.
pueri monitis ad quiesceret: s potius
increparet eum. qd̾ ultra etatem fuã
se remouisset. ab om̃ium conspecꝰtu. &
in secreto suo moraret᷑. introiuit ad
tũ diabolus habrtu fimulato: & ex ad¬
uerso consistens. aue inquit pachomi.
ego fũ xp̃c: & ueni ad te fidelem ami¬
cũ meum. Tunc ipse reuelante sibi sc̃o
spũ. uisionẽ renuens inimici. cogita¬
bat intra sẽ: atq dicedat. Aduentus xp̃i

Expanded text:
psiathos operabantur, sedensque cum psiathos operabantur, sedensque cum eis, coepit et ipse texere. Transiens autem puerulus qui constitutus erat ad obsequium ejus, qui septimanam faciebat, intendit texentem beatum Pachomium, et dicit ei: Non bene, Pater, operaris, alio modo abbas Theodorus intexit. Et mox surgens ait ad puerum: Ostende mihi, fili, quomodo texere debeam. Et cum didicisset ab eo, sedit rursus ad opus suum, mente tranquillus, et in hoc 135 facto superbiae spiritum comprimens. Nam si secundum carnem quantulumcunque saperet, nequaquam pueri monitis acquiesceret; sed potius increpasset eum, quod ultra aetatem suam se removisset ab omni conspectu, et in secreto suo moraretur, introivit ad eum diabolus habitu simulato, et ex adverso consistens: Ave, inquit, Pachomi. Ego sum Christus, et venio ad te fidelem amicum meum. Tunc ipse, revelante sibi Spiritu sancto, visionem renuens inimici, cogitabat intra se, atque dicebat: Adventus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
secrete & sollicitius inquire. qͥd sero fr̃s
cũ oblationes facerent sunt loquuti:
& quic quid dep̃henderis. ad me refer¬
re curabis Qui pergens diligenter
inuestigauit omĩa. & om̃ia que di¬
di cit. sco pachomiꝰ nuntiauit. Qui
dixit. Nunc estima̾t fr̾sqd̃ traditiones
quas eis dedimus seruandas huma¬
ne sint: & nescrunt quia pro conten¬
tu etiam munumi mandati. magna
negligentes ꝑicula maneant. Non¬
ne septem diebus isrł filentium cuxa
ierichontinã curtatem concorditer
tenuit : Demde temꝑe constituto.
totus ppłs exclamans cunitatẽ proti¬
nus cepit: ꝙ tta preceptũ d̾i quama̧
datũ ꝑ hominẽ nulla dissimulatio¬
nẽ contempsit. Nunc gͦ uel deineq
monachi p̃cepta nr̃a custodiant.
ut eis hoc peccatũ negligentiȩ ix¬
mitiatur. Sa siquidẽ & nos resi a¬
altis indiennus. om̃i sollicitudine
custt dimus. Tunc ingresfus mona¬
sterium. pꝰ orationẽ uenit ad fr̃s a

Expanded text:
secreto, et sollicitius inquire, quid fratres sero, secreto, et sollicitius inquire, quid fratres sero, cum oblationes facerent, sunt locuti; et quidquid deprehenderis, ad me referre curabis. Qui pergens, diligenter investigavit omnia, et ea quae didicit sancto Pachomio nuntiavit. Qui dixit: Num existimant fratres quod traditiones quas eis dedimus servandas humanae sint, et nesciunt quod pro contemptu etiam minimi mandati magna pericula negligentes maneant? Nonne VII diebus Israel silentium circa Jerichuntinam civitatem concorditer tenuit, deinde tempore constituto totus populus exclamans civitatem protinus cepit; et ita praeceptum Dei, quanquam datum per hominem, nulla dissimulatione contempsit? Nunc ergo vel deinceps monachi praecepta nostra custodiant, ut hoc eis peccatum negligentiae remittatur, ss omni sollicitudine custodimus. Tunc ingressus monasterium, post orationem venit ad fratres, qui
Abbreviated transcription (Latin):
di nos erudiet. prudentesq consti¬
tuet: & quecũq forfitan humano sen¬
su ñ ualemus attingere. hec nobis
sp̃c sc̃s inspirabit. Nam quid oremꝰ
uit beatus art apłs ficut oportet nesci¬
mus: s ipse sp̃e postulat ꝓ nobis ge¬
mitib menarrabilib Erant quid̾em
& alia plurima que diceremus: s ue
uos multũ laborare cogamus. hunc
terminũ sermonib nrĩs interponi¬
mus. Os pacis y gr̃e confirmet uos
atq corroboret in timore fuo fr̃s.
am̃. Hec dicens. sine mora surrexit:
sustitit parũꝑ in itinere. uelud in¬
terro gans aliquem de aliquo se creto
negotio: & agnouit in spũ. unũ de
mandatis qd̾ prefixerat in monasterio
fuisse neglectum. Preceperat enim
fr̃ib qui in pistoria arte laborabant.
si quando facerent oblationes. nichil
loquerentur fuꝑuacuum: s apudsemet¬
ipsos salitaria meditarentur eloqura.
Nocat ͦ theodorum qui ipsnis mo¬
nas eri curam gerebat: & dicit ei. Nade

Expanded text:
di nos erudiet, prudentesque custodi nos erudiet, prudentesque custodiet: et quaecumque forsitan humano sensu non valemus attingere, haec nobis Spiritus sanctus inspirabit. Nam quid oremus, ut beatus ait Apostolus, sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus . Erant quidem et alia plurima quae diceremus; sed ne vos multum laborare cogamus, hunc terminum sermonibus nostris imponimus. Deus pacis et gratiae confirmet vos atque corroboret in timore suo, fratres. Amen. Haec dicens, sine mora surrexit, substitit parumper in itinere, velut interrogans aliquem de quodam secreto negotio; et cognovit in spiritu unum de mandatis quae praefixerat in monasterio, fuisse neglectum. Praeceperat enim fratribus qui in pistoria arte laborabant, ut si quando facerent oblationes, nihil loquerentur supervacuum, sed apud semetipsos salutaria meditarentur eloquia. Vocavit ergo Theodorum, qui ipsius monasterii curam gerebat, et dicit ei: Vade
Abbreviated transcription (Latin):
accioit impleaturꝰ. certemus fortit᷑:
stemus ꝑseueranter: uiriliter dinice¬
mus: fine torpore atq pigritia dño
seruiamnis. usq dũ rursus adueniat:
& temꝑales abstergens fud ores nr̃os.
ad inmortalia regna perducatꝰ nos.
fundite lacrimas ocłi: demonstra
caro tuam nobilem seruitutem: col¬
labara mecũ in p̃cib quib dm̃ con¬
fttom: ne cũ requiescere us. atq
dormire. ꝑꝑetua nobis cruciamenta
conquiras. Et id̾o uigila. semꝑ in oꝑibꝰ
tuis: quia si te sobrie gesseris: bonor re
tributio tͥ copiosa proueniet. Qd̾ si ne¬
glexeris. tormentor genera miseran¬
da tibi succedent: & tunc audictur ulu¬
latus animȩ deflentis ad corpus. Heu
me quia colligata sum tibi: & ꝑꝑetuã
hec intra nos assioue retractemus.
efficiemur uere templum di. & sp̃c sc̃s
nȩ poterit ulternus circũuenire uer¬
gogorum magistrorq doctrinas. ti¬
mor dm̃ per cogrationes huiuscemo¬

Expanded text:
accidit, impleatur, certemus fortiter, accidit, impleatur, certemus fortiter, stemus perseveranter, viriliter dimicemus, sine torpore atque pigritia Domino serviamus, usque dum rursus adveniat, et temporales abstergens sudores nostros, ad immortalia nos regna perducat. Fundite lacrymas, oculi, demonstra caro, tuam nobilem servitutem, collabora mecum in precibus, quibus Deo confiteor, ne, cum requiescere vis atque dormire, perpetua nobis cruciamenta conquiras. Et ideo vigila semper in operibus tuis, quia si te sobrie gesseris, bonorum tibi retributio copiosa proveniet. Quod si neglexeris, tormentorum genera miseranda te succident; et tunc audietur ululatus animae deflentis ad corpus: Heu me! quia colligata sum tibi, et propterhaec intra nos assidue retractemus, efficiemur vere templum Domini, et Spirinae poterit ulterius circumvenire vergogorum magistrorumque doctrinam, timor Domini per cogitationes hujuscemo
Abbreviated transcription (Latin):
diem: & momentis singłis eternoꝵ do¬
lor supplicia formidaus his eĩ cau¬
sis amma se confueuit agnoscere: cor¬
pusq ꝓpriun seiunis atq uigilus de¬
primens ip̃sa in merore luctuꝗ con¬
tinuo pͣctieuegt. dꝯnec sp̃ẽ s̃c̃i culore
fuccensa. supernę contemplatios
mereatur auxilium: cortagus re¬
Alias etiam qui semper cogitat hec
puritatẽ mentis obtinet: humilitatẽ
cordis ad quirit.: uanã głam respuit:
om̃i scłari prudentia carere contendit.
materiem: om̃iq cucuspetione cũ ea
taliter agat. quatimis ad meliora fibi
serurte. Manibus suis dicat. Reinet
temyus quando iactantia nr̃a celsa¬
bit. quando pugillus administratoꝵ
iracundiȩ non erit: quando palme qͥ
ad rapiuanĩ extensẽ funt conquiescẽt.
Pedib dicat. Erit quando ad iniquita¬
ten ñ ualebtas prorsus excurrere: quã¬
do priuitatis itinera non poffitis in¬
trare. functa quoq membra sua simi¬
liter allo quatur: &dicat cis. ante quã
paratio que peccato primi hominis

Expanded text:
diem, et momentis singulis aeternorum dolorum supplicia formidemus. His enim causis anima se consuevit agnoscere, corpusque proprium jejuniis ac vigiliis deprimens, ipsa in moerore luctuque continuo perseverat, donec Spiritus sancti calore succensa, supernae contemplationis mereatur auxilium, et a contagiis exAlias etiam qui semper haec cogitat, puritatem mentis obtinet, humilitatem cordis acquirit; vanam gloriam respuit; omni saeculari prudentia carere contendit. materiam; omnique circumspectione cum ea taliter agat, quatenus ad meliora sibi servite. Manibus quoque suis dicat: Veniet tempus quando jactantia vestra cessabit, quando pugillus administrator iracundiae non erit, quando palmae, quae ad rapinas extensae sunt, conquiescent. Pedibus dicat: Erit quando ad iniquitatem non valebitis prorsus excurrere, quando pravitatis itinera non poteritis intrare. Cuncta quoque membra sua similiter alloquatur, et dicat eis: Antequam paratio quae per peccatum primi hominis
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Tunc pachomius uolens scrre
pandere dignaretur. Moxq cognouit
qd̾ impietatis eoꝵ igmata. quib ꝓ¬
babantur mmbuti. tantam ꝑntiem
de eor cordib exalarent. Nec mora
uiros ipsos insequitur: & app̃hensis.
ait. Unũ uos uolo interrogare sermo¬
nem. Qui dixerunt. Interroga. Nũ¬
qͥo ait origenis cõmenta legits: Qui
negantes onaerunt. Nequaquam. Qͥ¬
b ait. Ecce contestor uos corã dño.
Qd̾ omĩs homo qui legit origenem.
& consentit his que praue disseruit.
in ꝓfunda perueniet infernoꝵ: he¬
reditasq eius erunt uermes & ea¬
teriores tenebre: quib iniquoꝵ ani

Expanded text:
sunt. Tunc sanctus Pachomius volens certius sunt. Tunc sanctus Pachomius volens certius pandere dignaretur. Moxque cognovit quod impietatis eorum dogmata, quibus probabantur imbuti, tantam perniciem de eorum cordibus exhalarent. Nec mora, viros ipsos insequitur, et apprehensis ait: Unum volo vos interrogare sermonem. Qui dixerunt: Interroga. Numquid, ait, Origenis commenta legistis? Qui negantes, dixerunt: Nequaquam. Quibus ait: Ecce contestor vos coram Domino, quod omnis homo qui legit Origenem, et consentit his quae prave disseruit, in profunda perveniet inferorum, haereditasque ejus erunt vermes et exteriores tene
Abbreviated transcription (Latin):
ostiartus ad eum festinus ingressus ẽ:
magnos uiros & anachoritas egre¬
guos indicans aduenisse: qui eũ uide̾
destoe ⁊bant. Quos ilico iussit intra¬
ie: debitaq reuerentia salutans eos.
pꝰ orationẽ per frm̃ ducebat cellulas:
& om̃ia eis monasterii oca monstra¬
bat. Qui rogaucrunt senem. ait cũ eo
de quibui cũperent peb secrete loque¬
rentur. Uunc introduxit eos seorsum:
seditq cum eis. Illis aũ de rebus ab di¬
tis. atq archanis altius dispitantib.
cepit sc̃s pachomius odorẽ sentire teter¬
rimum. Uidebat emĩ eos ex occultosatis uti
sermone. inscripturis scĩs paratos
existere: nec poterat de intolerantia fe¬
toris aliquid cogitare uł dicere. Nui gͦ de
diuinis eloquils dutius disputarũt.
& hora nona iam refectionis tempus in¬
diceret. surgentes ipsi mox abire uolu¬
erunt. quos sc̃s uir enixius hortabat᷑.
ut cibũ pariter sumerent. Qui noluc
Et uale dicentes: sine mora profec̾ti

Expanded text:
ostiarius ad eum festinus ingressus est, ostiarius ad eum festinus ingressus est, magnos viros et anachoretas egregios indicans advenisse, qui eum videre desiderarent. Quos illico jussit intrare, debitaque reverentia salutans eos, post orationem per fratrum ducebat cellulas, et omnia eis monasterii loca monstrabat. Qui rogaverunt senem ut cum eo de quibus cuperent rebus secreto loquerentur. Tunc vero duxit eos seorsum, seditque cum eis. Illis autem de rebus abditis atque arcanis altius disputantibus, coepit sanctus Pachomius odorem sentire teterrimum. Videbat enim eos exculto satis uti sermone, et in Scripturis sanctis paratos existere, nec poterat de intolerantia fetoris aliquid vel cogitare, vel dicere. Ubi ergo de divinis eloquiis diutius disputarent, et hora nona jam refectionis tempus indiceret, surgentes ipsi, mox abire voluerunt. Quos sanctus vir enixius orabat ut cibum pariter sumerent. Qui noluerEt vale dicentes ei, sine mora profecti
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut uos traditã uobis erga disyen¬
sationẽ frm̃. regłam despexistic. sic ege
passim labores ur̃os mcendio concrema¬
in: quatimis agnoscatis. quam perm¬
tiosum sit patrũ constituta conuel¬
lere: que pro aminarũ salute proui¬
sa sunt. an ignoratis qd̾ gloriosum
sit semper abstinere presentib : Nam
si quis ab ea re que in eius est potest.¬
te diuina consid̾atione se continet:
maꝗ nũ consequetur a dño premium.
ab ea uero re cuius utendi licentiam
non habet. quadam noscitur necessi¬
tate cohiberi: & id̾o ꝓpter abstinentiã
coactam. atq mutilem. frustra uide¬
tur expectare mercedem. Deniq cum
plures esce apposite fuerĩt si fr̃s par¬
tius his utuntur ꝓpter dm̃. cunc apud
dnm sibi maximã spen reponunt. de
cibis autem quos non uident. nec eis
ad ꝑcipiendũ facultas ulla tribuitur
quomodo pro parsimonia premia cõ¬
cedentur: Ida ꝓpter exiguos sumptus.
tanta fr̃m non debuit mermitti cõ

Expanded text:
Sicut vos traditam vobis erga dispenSicut vos traditam vobis erga dispensationem fratrum regulam despexistis, sic ego passim labores vestros incendio concremavi, quatenus cognoscatis quam perniciosum sit Patrum instituta convellere, quae pro animarum salute provisa sunt. An ignoratis quod gloriosum sit semper abstinere praesentibus? Nam si quis ab ea re quae in ejus est potestate divina consideratione se continet, magnum consequitur a Domino praemium. Ab ea vero re, cujus utendi licentiam non habet, quadam noscitur necessitate cohiberi; et ideo propter abstinentiam coactam atque inutilem frustra videtur exspectare mercedem. Denique cum plures escae appositae fuerint, si fratres parcius his utuntur propter Deum, tunc apud Deum sibi maximam spem reponunt. De cibis autem quos non vident, nec eis ad percipiendum facultas ulla tribuitur, quomodo pro parcimonia praemium conceditur? Ideoque propter exiguos sumptus tanta fratrum non debuit intermitti comm
Abbreviated transcription (Latin):
psiatios idest regetes oꝑantem. quas
mattas uulgus appellat. ait̃ ad eum.
Sic mͥ frater. quantũ tempus habes.
ex quo non coxisti frĩbus holera nec
leguinina: Qui respondit. Sunt fere
duo menses. Et sẽs pachomius atc¬
illi. Quare contra p̃ceptũ facere uolu¬
isti. ut tanta frm negligeretur itcili¬
tas : Qui sub humili satisfactione refpõ¬
dit. Optaueram quidem uenerabilis pa¬
sed quia quic quid coqueba tur non
li quippe pueri aliquid cocture ꝑcipiunt.
ne tanto labore parate ꝓrcerentur expen¬
se. propterea pulmenta non cori.de
ne otiosus ẽẽm psiatios elegi. cũ fr̃ib
texere. sciens unũ de his qui mn̾ deputa¬
ti sunt ad opus huiuscemͦdr posse fuf¬
ficere: ut paucas escas. ⁊dẽ oliuas.
herbulas ad refectionẽ fr̃ib apparart.
Qui respondit. Quingenti. Et ille. De¬
fer inquit huc om̃s ut uideam. Cui
cũ fuissent allati: protimis eos icne
subposito. uissit exuri. sunc ait uł.s.

Expanded text:
psiathos id est, tegetes operantem, quas psiathos id est, tegetes operantem, quas mattas vulgus appellat, ait ad eum: Dic mihi, frater, quantum temporis habes, ex quo non coxisti fratribus olera vel legumina? Qui respondit: Sunt fere duo menses. Et sanctus Pachomius ait: Quare contra praeceptum facere voluisti, ut tanta fratrum negligeretur utilitas? Qui sub humili satisfactione respondit: Optaveram quidem, venerabilis Pased quia quidquid coquebam, non coli quippe pueri aliquid cocturae percipiunt, ne tanto labore paratae projicerentur expensae, propterea pulmentum non coxi. At ne otiosus essem, psiathos elegi cum fratribus texere, sciens unum de his qui mihi deputati sunt ad opus hujusmodi posse sufficere, ut parvas escas, id est, olivas et herbulas ad refectionem fratribus pararetQui respondit: Quingenti. Et ille. Defer, inquit, huc omnes, ut videam. Qui cum fuissent allati, protinus eos igne supposito jussit exuri. Tunc ait illis:
Abbreviated transcription (Latin):
It id̾o consilium dotͥ o philosophe. ut
has ineptas ꝓpofitiones tuas deserẽs.
s manes questiones ad xp̃m uerum
dm̃ quẽ columus. te sine dilatione con¬
ueras: remissionẽq peccatoꝵ tuoꝵ.
pro eterna salute ꝑcipias adhec philo¬
sophus obtupefactus nichil inquifunt
ulternis: s discedens. acumen ⁊ iri res¬
ponsionemq tam celerem paratamq
bus plurimis immoratus. exinde ꝓ¬
fectus ẽ: atq ad aliud monasterium
qd̾ fub eius erat dicione peruenit. Quẽ
cũ fr̃s om̃s ioccursum eius ꝓperantes.
fũma ueneratione susciꝑent: infantu¬
lus quidam de ipsa congregatione qͥ
inter abios occurrerat: clamare cepit ac
dicere. Nere pater ex quo ambulasti.
millus nobis nec holera nec legumen
coait. Ad quẽ sc̃s grata mente resyon¬
dit. Non contristeris fili mi: ego iã
coquam. Et ingressus monasteriũ post
orationẽ. uenit ad coquinam: & inue¬
mens fratrem. qui coquinȩ preerat

Expanded text:
Et ideo consilium do tibi, o philosophe, ut Et ideo consilium do tibi, o philosophe, ut has ineptas propositiones tuas et inanes deserens quaestiones, ad verum Deum quem colimus, te sine dilatione convertas, remissionemque peccatorum tuorum pro aeterna salute percipias. Ad haec philosophus obstupefactus, nihil inquisivit ulterius; sed discedens, acumen viri, responsionemque tam celerem paratamquebus plurimis immoratus est. Exinde profectus est, atque ad aliud monasterium, quod sub ejus erat ditione, pervenit. Quem cum fratres omnes, in occursum ejus properantes, summa veneratione susciperent, infantulus quidam de ipsa congregatione, qui inter alios occurrerat; clamare coepit ac dicere: Vere, Pater, ex quo hinc ambulasti, nullus nobis olera nec legumen coxit. Ad quem sanctus grata mente respondit: Non contristeris, fili mi, ego jam coquam. Ingressusque monasterium, post orationem venit ad coquinam; et inveniens fratrem qui coquinae praeerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ponfione satisfacerent. E gressis gͥ ad eũ.
philosophus ait. Multus ad nos sermo
delatus ẽ. qd sapientię geratis studiũ.
&̃ iuxta religionẽ ur̃am quietem dili¬
gatis impensius: infuper etiam his¬
prudenter qui ꝓponunt aliquid satisfa¬
cere uideamin: & ido de his que legistis.
uos interrogare disposui. Eui theodorus.
ꝑrofer ait qd uis. Et philosophus. Ha¬
bes inquit tu mecũ disceptationẽ: ut
que fuerint quesrta dissoluas. Et theo¬
dorus respondit. Ex prome iã qd̾ intendis.
Tunc philosophus ait. Quis non natus
mortuus est : Quis rursum natus. a
morte subtractus ẽ: Quis autem cũ sit
mortuus: ñ est fetore corruptus.: Et
ait theodorus. Non grandis hec ꝓposi¬
tio tua o philosophȩ. nam facile qd̾ qͣ¬
ris absoluam. Qui ñ natus mortuus
ẽ. habetur adam protoplastus Qui uͦ
natus ẽ. nec tam̃ mortuus ẽ. existit
uxor ẽ loth. que conuersa ẽ in statu¬
am salis: que usq minc in eo habitu

Expanded text:
ponsione satisfacerent. Egressus igitur ad eum ponsione satisfacerent. Egressus igitur ad eum philosophus ait: Multus ad nos sermo delatus est, quod sapientiae geratis studium, et 131 juxta religionem vestram, quietem diligatis impensius, insuper etiam prudenter his qui proponunt aliquid satisfacere videamini, et ideo de his quae legistis vos interrogare disposui. Cui Theodorus: Profer, ait, quod vis. Et philosophus: Habes, inquit, tu mecum disceptationem, ut quae fuerint quaesita dissolvas? Cui Theodorus respondit: Exprime jam quod intendis. Tunc philosophus ait: Quis, non natus, mortuus est? Quis rursum natus, a morte subtractus est? Quis autem, cum sit mortuus, non est fetore corruptus? Et ait Theodorus: Non grandis, inquit, haec propositio tua, o philosophe; nam facile quod inquiris solvam. Quis non natus, mortuus est, habetur Adam protoplastus. Qui vero natus est, nec tamen mortuus est, existit uxor est Loth, quae conversa in statuam salis , quae usque nunc in eo habitu
Abbreviated transcription (Latin):
fuor cepta perficerent. ab angło dnũ ꝓ
tinus exusti sunt: & uelud cera a facie ig¬
ins. ad ichilũ redacti sunt. Fratres ueio
ueloater uniuersum consũmauerunt e¬
dificium: in quo beatus pachonnus cor¬
stituit monachos religiosos uiros. qui¬
bus samuelem p̃posuit hilarem uirum.
& dono frugalitatis exinum. Quia
uero p̃dicta monasteria in suburbano
fuerant instituta. idẽ sc̃s permanere
ibi uoluit diutus: usq dũ hi quos ordi¬
nauerat. xp̃i munere firmarentur. In¬
terea philosophus quidam ciuitatis ip¬
sius. ndita seruoꝵ dĩ opinione uenitꝰ
ad eos: icire uolens quid e̾ent. aut quidꝰ
profreatitur. Et uidens aliquos ex mo¬
nachis. ait illis. Nocate mͥ patrem ur̃m:
quia de rebus necessariis cũ eo disputa¬
turus sum. Cũ cognouisset autem sc̃s
uir quia ybilosophus ẽẽt. mifit ad eum
cornelium & theodorum: precipiens eis.
ut ad ea que sciscitauerit. prudenti res¬

Expanded text:
suorum coepta perficerent, ab angelo Domini suorum coepta perficerent, ab angelo Domini protinus exusti sunt, et velut cera a facie ignis ad nihilum sunt redacti. Fratres ergo velociter universum consummaverunt aedificium; in quo beatus Pachomius constituit monachos, religiosos viros, quibus Samuelem praeposuit, hilarem virum, et dono frugalitatis eximium. Quia vero praedicta monasteria in suburbano fuerant instituta, idem sanctus ibi voluit manere diutius, usque dum hi quos ordinaverat, Christi munere firmarentur. CAP. XLII.--Interea philosophus quidam civitatis ipsius, audita servorum Dei opinione, venit ad eos, scire volens quid essent, quidve profiterentur; et videns aliquos ex monachis, ait ad eos: Vocate mihi Patrem vestrum, quia de rebus necessariis cum eo disputaturus sum. Cum cognovisset autem sanctus vir quia philosophus esset, misit ad eum Cornelium et Theodorum, praecipiens eis ut ad ea quae sciscitaverit prudenti res
Abbreviated transcription (Latin):
nquirentes qua hota frat̾ ille dormisset:
causis: primũ uolente ostendere beatũ
senẽ nimium fuisse perspicatissimũ. gram¬
q: possedisse ꝓpheticam. & alonge posita
intellectualib ocłis preuidisse: deuide ut
tales semꝑ imitantes. malor consortia
sollicite uitaremus. Et de his quidem no¬
bis hactenus dicta sufficiant. Sc̃s gͦ pa
chis ueniens: ab eo infũma ueneratione
susceptus ẽ. Nam festiuitatẽ maximam.
in eius celebrauit aduentu: deditq e. lo¬
ca ubi sperata monasteria conderet: sicu¬
cũ macerĩę inunmen in cireurtu duce¬
irt. ne quis facile possit irrumꝑere.: qui¬
dũ pestilentis homines. quos diaboli ce¬
cauit inuidia. nocte uenientes. que con¬
structa fuerant destruebantꝰ. S ñ in lon¬
gum malignitatis coꝵ pena dilata ẽ.
Nam cũ senex discipłos suos ad tolerã¬
tiam cõmoneret. & illi ne quissimi scđm
confuetudinẽ conuenissent. int facinoꝵ

Expanded text:
er inquirentes qua hora frater ille dormisset, er inquirentes qua hora frater ille dormisset, causis: primum, volentes ostendere beatum senem nimium fuisse perspicacissimum, gratiamque possedisse propheticam, ac longe posita intellectualibus oculis praevidisse; deinde, ut tales semper imitantes, malorum consortia sollicite vitaremus. Et de his quidem nobis hactenus dicta sufficiant. CAP. XLI.--chis veniens, ab eo in summa veneratione susceptus est. Nam festivitatem maximam in ejus celebravit adventu, deditque ei loca ubi sperata monasteria conderet, sicucum maceriae munimen in circuitu duceret, ne quis facile posset irrumpere, quidam pestilentes homines, quos diaboli caecavit invidia, nocte venientes, quae constructa fuerant destruebant. Sed non in longum malignitatis eorum poena dilata est. Nam cum senex discipulos suos ad tolerantiam commoneret, et illi nequissimi juxta consuetudinem convenissent, ut facinorum
Abbreviated transcription (Latin):
cim. re. Tunc nuntiatur ei qd̾ frater qͥ¬
dam de chinoboscioꝵ monasterio graui
infirmitate dedentus: benedictionẽ pre¬
cis eua ultimiã postularet. Hoc audiẽs
homo di: confestim secutus ẽ eos. qui
hoc sibi retulerant. Cũq conctus pro¬
ficisceretur & duobus aut trib milib ab¬
ẽẽt a monasterio qd̾ petebatꝰ. andiuit
suaiissimam uocem in aere personan¬
uci cursu ab angłis dm laudantibus.
ad bta uitam. perhennẽq sustolb.
Conates autem pachonni. cũ nec uocẽ
audirent. nec quicquam sentirent pe¬
nttus. sed tantũmͦ cernerent eam ad ori¬
entem suspicere: dicunte. Eur fretisti
pater: Oropereinus. ut possius occur¬
rere Qui respondit. Frustra iam currinꝰ.
Hoc ẽ enĩ qd̾ dui considero: quẽadmodũ
frater ipse ad gaudia eterna perducitur
Quẽ cũ rogarent ut exponeret eis quo¬
mͦ uidisset eius animam: quantum po¬
terant audire marrauit cis ex his que ip

Expanded text:
gratiam. Tunc nuntiatur ei quod frater quigratiam. Tunc nuntiatur ei quod frater quidam de Chinobosciorum monasterio gravi infirmitate detentus, benedictionem precis ejus ultimam postularet. Haec audiens domo Dei, confestim secutus est eos qui haec sibi retulerant. Cumque concitus proficisceretur, et duobus vel tribus millibus abesset a monasterio quod petebat, audivit suavissimam vocem in aere personannimam veloci cursu ab angelis Domini laudantibus ad beatam vitam perennemque sustolli. Comites autem Pachomii cum neque vocem audirent, nec quidquam sentirent penitus, sed tantummodo cernerent eum ad Orientem diu suspicere, dicunt ei: Cur stetisti, Pater? Properemus, ut possimus occurrere. Qui respondit: Frustra jam currimus; hoc enim est quod diu considero, quemadmodum frater ipse ad gaudia perpetua deducatur. Quem cum rogarent ut eis exponeret quomodo vidisset animam, quantum poterant audire, narravit eis ex his quae ips
Abbreviated transcription (Latin):
si pro eis fupplicetur ignosci. Nos gͦ qͦs
dignos udicauit xp̃i potentia. diui¬
nȩ suȩ dispensationes exercere medici¬
nam. Si non unicuiq congruens ad¬
uitorium proferamus. profecto uelu¬
ti comitemptores estimabimur: & audi¬
emus illud qd̾ scriptũ ẽ in ꝓpħa. Nidete
ontemptores & admiramini & disꝑde¬
mun. Et ido queso fante defunctum.
a ꝓpriis malis aliquatenus exui: & quã¬
tulamcũq requiem in illo futuro exa¬
mine promereri. Sepelite gͥ eum fine
psalmis ut dixi. Potens ẽ enĩ ds benig¬
nus & clemens. multũq misericors. ꝓ
suppicatione nr̃ȩ paruitatis. eum in
eterna sua requie collecare. Nec cũ dixis¬
set abierunt: ꝯ scđm qd uenerabilis pa¬
ter preceperat. cũ in monte ubi erant
parata monum̃ta sepelire curarunt.
duobus dicbus. Docebat aũ in primis
singłas timorẽ dm̃: deinde qualit᷑ adũ¬
sus diabolũ dumcare deberent: & qualit᷑
ifidias cius possent per xp̃i gr̃am de

Expanded text:
si pro eis supplicetur, ignosci . Nos ergo quos si pro eis supplicetur, ignosci . Nos ergo quos dignos judidicavit Christi potentia divinae suae dispensationis exercere medicinam, si non unicuique congruens adjutorium proferamus, profecto veluti contemptores aestimabimur, et audiemus illud quod scriptum est in prophetia : Videte contemptores et admiramini, et disperdimini. Et ideo, quaeso, sinite defunctum a propriis malis aliquatenus exui, et quantulamcunque requiem in illo futuro examine promereri. Sepelite ergo eum sine psalmis, ut dixi. Potens est etenim Deus benignus et clemens, multumque misericors, pro supplicatione nostrae parvitatis eum in aeternam suam requiem collocare. Haec cum dixisset, abierunt, et secundum quod venerabilis Pater praeceperat, eum in monte, ubi erant parata monumenta, sepelire curaveruntduobus diebus, docebatque in primis singulos timorem Domini, deinde qualiter adversus diabolum dimicare deberent, et insidias ejus per
Abbreviated transcription (Latin):
enro hec erga eũ fieri decernam. Et uos
qui dẽ maiores illi dolores. per hunc
honorẽ quẽ putatis adquiritis. ego
autẽ quantulũcũq requiem ei uel satis¬
factionẽ ꝑ hanc iniuriam p̃paro. Pro¬
pter qd̾ nec curo prohoc exammi cor¬
pusło. s pror̃mortali eius anima sata¬
go: que & hanc carnem rursus in re¬
surrectione receptura est. integiumn &
incorruptam. Alias autem si hoc qd̾ uul¬
ts annierem. ueluti placens hominib
uid calor: atq: ut ad presens. nobis sa¬
tisitcisse uidear. id despectio ad ei pro¬
cesse beterit in futuro. Fons enĩ boni¬
uttis d̾s̃ nr̃ existens. occasiones auerit
tatis effundat. remittatq nobis pecca¬
ta. ñ solum in hoc scło: sed etiam infu¬
turo. Nam cũ dicat in enuangłio quiblas¬
phemauerit in sp̃m scm̃. non remitte¬
tur ei neq inhoc soło. neq: in futuro:
dat indubitanterꝰ intelligi. qd̾ sint quedã
delicta. que possint & post hanc uitam.

Expanded text:
circo haec erga eum fieri decernam. Et vos circo haec erga eum fieri decernam. Et vos quidem majores illi dolores per hunc honorem, quem putatis, acquiritis; ego autem quantulamcunque ei requiem vel satisfactionem per hanc injuriam praeparo. Propter quod non curo pro hoc exanimi 130 corpusculo, sed pro immortali ejus anima satago, quae et hanc carnem rursus in resurrectione receptura est incorruptam et integram. Alias autem si hoc quod vultis annuero, veluti placens hominibus judicabor; atque ut ad praesens vobis satisfecisse videar, id dispicio, quod ei prodesse poterit in futuro. Fons enim bonitatis Deus noster existens, occasiones quaerit, suae effundat, remittatque nobis peccata, non solum in hoc saeculo, sed etiam in futuro. Nam cum dicat in Evangelio, qui blasphemaverit in Spiritum sanctum, non remittetur ei, neque in hoc saeculo, neque in futuro, dat indubitanter intelligi quod sunt quaedam delicta, quae possunt et post hanc vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
iussit: ac p̃ter aliquam psalmodiam se
sis qui tunc aderant. nouũ genus specta¬
culi contuentes: & obstupefacti nimiũ
p̃cabantur senem. ut confuetam suꝑ eũ
psalmodiam celebrari permitteret. Qͥ¬
bus cũ non adquieuisset: ceꝑunt paren¬
tos defuncti. culpantes eum dicere. Eͥdẽ
hoc spectacłm nouũ: Quis mortui ñ
misereatur: licet fit immicus: Suffici¬
ens ẽ ꝑ semetipsam calamitas. Noli qͣs
niferre mortuo qd̾ nec beluȩ facerent:
aliaq quã plurima. fuspitionũ probra
nasc intur. Ntinam nũquã ad hunc lo¬
cũ .i. enissemus: utinã nec iste monachus
fuisset effectus: ñ hunc edernũ nobis¬
dolorẽ infligerit. s. ogamus gͦ ut solitã
psalmodiam defuncto restituas. Qui
respondens ait eis. Uere fr̃s ac filii.
plus uobis presentis mortui misereor:
in tantũ ut uobis de uifibili re ac tem¬
porali curantib ego de inuisibili eu
substantia sollicitudinem geram: & ic¬

Expanded text:
jussit, ac praeter aliquam psalmodiam sepjussit, ac praeter aliquam psalmodiam sepsis qui tunc aderant, novum genus spectaculi contuentes, et obstupefacti nimium, precabantur senem, ut consuetam super eum psalmodiam celebrari permitteret. Quibus cum non acquievisset, coeperunt parentes defuncti, culpantes eum, dicere: Quid est hoc spectaculum novum? Quis mortui non misereatur, licet sit inimicus? Sufficiens per se est ipsa calamitas. Noli, quaesumus, inferre mortuo, quod nec belluae facerent, aliaque quamplurima suspicionum probra nascuntur. Utinam nunquam ad hunc locum venissemus! utinam nec iste monachus fuisset effectus! non hunc aeternum dolorem nobis infligeret. Rogamus ergo ut solitam psalmodiam defuncto restituas. Qui respondens ait: Vere, fratres ac filii, plus vobis praesentis mortui misereor, intantum ut vobis de visibili re ac temporali curantibus, ego de invisibili ejus substantia sollicitudinem geram, et id
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem temꝑe panos ciuitatis ep̃s.
uarus nomine. ꝑ omĩa uenerabilis ac
d̾õ deditus. recteq fidĩ feruentissimus
amator existens: audiuit dispositionẽ
conuersationis pachomin. Quẽ missis
epłis conuocauit : plurimis uerbis ex¬
orans. ut etiam circa auitatem etus
monasteria optata construeret. Cũq¬
ex multis causis p̃cib acqui euisset
ep̃i: dũ ꝓperat ad eum. iustũ credidit
uti ꝑ iter omĩa monasteria que abeo
curabantur inuiseret. Et cũ uni ex ip¬
sis monasterlis ꝓpinquasset curusdani
frĩs occurrit exequiis: qui uitamn fu¬
am negligenter infumpserat. fr̃s aũ
honorifice psalmos solitos co. cinentes:
Qui cũ uidissent pachomiũ feri rũ con¬
tinuo deposuerunt: ut tam pro inortuo.
quã ꝓse dño supplicaret. Qui moxx ut
orationẽ debim d̾o ꝑsoluit: conuerfus
ad fr̃s ait. Desinite psallere. ꝑ recepitq:
defuncti uestimenta splendida quib
Inuolutus erat auferri: que coram om¬
iubus fecit exuri: & ita cadauer effexri

Expanded text:
Eodem tempore Panos civitatis episcopus, Varus nomine, per omnia venerabilis ac Deo deditus, rectaeque fidei ferventissimus amator existens, audivit dispositionem conversationis Pachomii. Quem missis epistolis evocavit, plurimis verbis exorans ut etiam circa civitatem ejus monasteria optata construeret. Cumque multis ex causis precibus acquievisset episcopi, dum properat ad eum, justum credidit ut per iter omnia monasteria quae ab eo curabantur, inviseret. Et cum uni ex ipsis monasteriis propinquasset, cujusdam fratris occurrit exsequiis, qui vitam suam negligenter consumpserat. Fratres ahonorifice, psalmos solitos concinentes, pQui cum vidissent Pachomium, feretrum continuo deposuerunt, ut tam pro mortuo quam pro se Domino supplicaret. Qui mox ut orationem debitam Deo persolvit, conversus ad fratres ait: Desinite psallere. Praecepitque defuncti vestimenta splendida, quibus indutus erat, auferri: quae coram omnibus fecit exuri, et ita cadaver efferri
Abbreviated transcription (Latin):
stitutum. Illi autem qui missi fuerãt
ad scm̃ petronium: deduxerunt eũ
aohuc in infirmitate ipsa laborantẽ.
Qui paucis diebus totam featernita¬
tem gubernans. ꝙhic in pace defunc¬
tus ẽ: relinquens pꝰse uirum iustum
& acceptissimũ d̾o orsesium nomine̾.
cripsimus pauca. & ex magnis parua
digessimus. ñ ut illis honor aaquis
prestaretur. nec enĩ fas ẽ eos. indige¬
re precone. quibus fufficiens & eterna
iiñium consequentur: fulgibut̃
eiũ sicut. sol. in regno di. qui glorifi¬
cantes se giorificare testatus ẽ: sed
ut nos emulatores eoꝵ pro nr̃is efficia¬
mur uirib. cũ uitas eoꝵ preclaris¬
simas agnoscentes. eas imitari xp̃o
donante contendimus: precibus sem¬
ꝑ aduti beatoꝵ patrũ patriareharũ¬

Expanded text:
stitutum. Illi autem qui missi erant stitutum. Illi autem qui missi erant ad sanctum Petronium, eum deduxerunt, adhuc infirmitate ipsa laborantem. Qui paucis diebus totam fraternitatem gubernans, et hic in pace defunctus est, relinquens post se virum justum et acceptum Deo, Orsesium nomine. Ccripsimus pauca, et ex magnis parva digessimus, non ut illis honor aliquis praestaretur; nec enim fas est eos indigere praeconiis, quibus sufficiens est aeterna omnium consequentur. Fulgebunt enim sicut sol in regno Dei , qui glorificantes se glorificare testatus est : sed et nos aemulatores eorum pro nostris efficiamur viribus, cum vitas eorum praeclarissimas agnoscentes, eas imitari Christo donante contendimus, precibus semper adjuti beatorum patrum, patriarcharu
Abbreviated transcription (Latin):
instat. Eugitẽ gͥ ex uobis frẽm me
p̃sente. qui pꝰ dm̃ p̃sit omĩb: curamq
cietionẽ mea perpendo petromum.
quẽ ad hoc opus idoneum iuidico: ur̃m¬
ceꝑunt gͣ & in hoc obedientissimi filii
confilium patris. Erat em̃ petronius
potens in fide: humilis in conuersatio¬
ne : in intellectu prudentissimus: bonis
moribꝰ. & discretione ꝑfectus. ꝑro quo
precem dño sc̃s pachonnus fudit. &¬
quia ipsum in monasterio cognom¬
to cinoboscioꝵ egrotare cõꝑerat. Cui
licet absenti. unctam fraternitatem
commendauit in dño: mittens ad eũ
protanis ut uemiret. Et signacło xp̃i
se muniens. att angłm lucis qui fu¬
erat ad se directus. aspectu intuens
hylari. scam recdidit᷑ amiani. quar¬
to decimo die mensis pachon scqm
iditum maiaru .n. sirius uenerabilẽ
corpuscłm discipłi cius sicut decebat
pro more curantes. totam noctẽ suꝑ
illud duxere peruigilem: psalmos ym¬
nosq cantantes. Sequenti uero die sepe¬
lierunt in monte: ubis fdierat con¬

Expanded text:
em, me praesente, qui post Deum praesit omnibus, curamque discretione perpendo, Petronium ego ad hoc opus idoneum judico, vestceperunt ergo et in hoc obedientissimi filii consilium patris. Erat enim Petronius potens in fide, humilis in conversatione, intellectu prudentissimus, bonis moribus, discretione perfectus. Pro quo precem Domino sanctus Pachomius fudit, quia et ipsum in monasterio, cognomento Chinobosciorum aegrotare compererat. Cui, licet absenti, 138 cunctam fraternitatem commendavit in Domino, mittens ad eum protinus ut veniret. Et signaculo Christi se muniens, atque angelum lucis qui fuerat ad se directus, aspectu intuens hilari, sanctam reddidit animam, quarto decimo die mensis Pachon, secuIduum Maiarum. Cujus venerabile corpusculum discipuli ejus, sicut decebat pro more curantes, totam noctem super illud duxere pervigilem, psalmos hymnosque canentes, sequenti vero die sepelierunt eum in monte, ubi fuerat con
Abbreviated transcription (Latin):
faciem tam̃ habebat hilarem. atq ful¬
gentem: ita ut ex hoc quoq uidentib
piȩ mentis. ac fincerissime conscientię
suȩ monstraret indicia. Ante duos gͦ
dies sc̃ẽ uocationis fuȩ conuocans¬
ad se uiuersos frs: ait ad cos. Ego qͥ¬
dem rm̃i uiam patrũ securus ingre¬
uocar. uos gͦ mementote uerbor
que a me frequenter audistis: & ingi¬
lantes in p̾cib. sobrii estote in oꝑibus
ur̃is. Nulla sit uobis comunctio cũ
sectatorib meletu. uł arrii aut orige¬

Expanded text:
faciem tamen habebat hilarem atque fulgentem, ita ut ex hoc quoque videntibus piae mentis ac sincerissimae conscientiae suae monstraret indicia. Ante duos ergo dies sanctae dormitionis suae, convocans universos fratres, ait ad eos: Eghabebat hilarem atque fulmi, viam patrum securus ingreevocari. Vos ergo mementote verborum quae a me frequenter audistis, et vigilantes in precibus, sobrii estote in operibus vestris. Nulla sit vobis conjunctio cum sectatoribus Meletii, vel Arii
Abbreviated transcription (Latin):
Mcico: ido in depredationẽ uenerit
uilecti. ⁊ f c̾ti sunt ab hominabiles:
ꝯ corona capitis eoꝵ sublata ẽ. Guita¬
tes ad austrum site clause funt: nec
ẽ qui aperiat eas. Tolletur em̃ impi¬
us: ne uideat głam dĩ. Hec cogitan¬
tis fr̃s mei: totis certemus uiribus.
ne ab hoste fupererdar Ile semper in¬
fistit ut ꝑimat: nos sołacite uigilemꝰ.
ne ꝗd absit eus fraude ꝑimamur:. An¬

Expanded text:
vesco: Ideo in depraedationem venerunt vesco: Ideo in depraedationem venerunt dilecti, facti sunt abominabiles, et corona capitis eorum sublata est. Civitates ad Austrum sitae, clausae sunt, nec est qui aperiat eas . Tollatur enim impius, ne videat gloriam Dei . Haec cogitantes, fratres mei, totis certemus viribus, ne ab hoste superemur. Ille semper insistit ut perimat, nos sollicite vigilemus, ne quod absit
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe ñ meremur. In hac enĩ uita nobis
peccata deflere permissum est: in irfer
batur infelis. & onũ lacrimarũ fonti
plangenda. que scło renuntians. ⁊terũ.
scłi actib implicatur: & mutilib du¬
dum curis exuta. rursũ redit ad dina
ab hoc in stabili mundo. s pꝰ paulu¬
lum transituro. ꝑꝑetuam beatamq ui¬
tam. nobis ñ patiamurt auferri. Uurror
aũ s penitus totus intremisco. ne car¬
nis nr̃ȩ parentes usi scłi rebus. & uitȩ
presentis occupati negotiis. qui puta¬
bant nos deseruisse mala mundi. &
ab hinc iam fru uita perpetua: suo
nos iudicio condempnent dicentes no¬
bis. Quomͦ lassati estis insemitis uris.
tantis obsessi nuseriis: Ex ur̃a namq
tam magna tristicia nobis ȩam me¬
ror accessit: & penis nr̃is ur̃ ignis ad¬
iectus ẽ. Rami quippe nr̃i facti funt
inutiles: nec fructus quos in flore
mon trauerant ediderunt. S: & illud
plieticum. ne nobis ingerant perti¬

Expanded text:
cipere non meremur. In hac enim vita nobis cipere non meremur. In hac enim vita nobis peccata deflere permissum est; in infernbatur infelix, et omni lacrymarum fonte plangenda, quae saeculo renuntians, iterum saeculi actibus implicatur, et inutilibus dudum curis exuta, rursum redit ad durae ab hoc instabili mundo, et post paululum transituro, perpetuam beatamque vitam nobis non patiamur auferri. Vereor autem, et totus penitus intremisco, ne carnis nostrae parentes usi saeculi rebus, et vitae praesentis occupati negotiis, qui putabant nos deseruisse mundi mala, et ab hinc jam vita frui perpetua, suo nos judicio condemnent, dicentes nobis: Quomodo lassati estis in semitis vestris , tantis obsessi miseriis? Ex vestra namque tam magna tristitia, nobis etiam moeror accessit, et poenis nostris vester ignis adjectus est. Rami quippe nostri facti sunt inutiles, nec fructus quos in flore monstraverunt ediderunt. Sed et illud propheticum ne nobis ingerant, expa
Abbreviated transcription (Latin):
digne uersati sunt: sũmis utiq uirib
illam beatam que dĩ fammulis ꝓmis¬
sa est. festinaretis adipisci: quã nemo
insi malus ac perditus fugit ac negli¬
git. quia quid amittat penitus nełcit:
quem iamiamq resipiscere oportet.¬
& terrenis absolui cupiditatib ut ma¬
Lpreterita deflendo iugiter. indulgen¬
tiam dñi consequatur: a sic ad melio¬
N conuersus. iter suũ dirigat. quati¬
nus in exitu uitȩ̃ letus existens. a cę¬
lestem regem cũ magna laude ꝑueniat.
quando terieste hoc habitaculum de¬
sereus ammna. ad cognationẽ suȩ sub¬
stantię ꝓperat: quando cęlestib sotia¬
ta uirtutib. ad patiẽ luminum ꝑue¬
nire festriae. Ed eitollitur homo ꝑ
uanam głam: quid erigitur puluis:
qͥd fuꝑbit t̾ra & enus : plangamus
nos ip̃sos potius dũ tempus babemꝰ
ne cũ fuerit expleta singłis deterim¬
nata dilatio. tunc inueniamur penitĩ
tiȩ tempus exposcere. quando iam ac¬

Expanded text:
digne versati sunt, summis utique viribudigne versati sunt, summis utique viribuillam beatam, quae Dei famulis promissa est, festinaretis adipisci: quam nemo, nisi malus ac perditus, fugit ac negligit; quia quid amittat, penitus nescit; quem jam jamque resipiscere oportet, et terrenis absolvi cupiditatibus, ut mala praeterita deflendo jugiter, indulgentiam Domini consequatur, et sic ad meliora conversus, iter suum dirigat, quatenus in exitu vitae laetus existens, ad coelestem Regem cum magna laude perveniat; quando terrestre hoc habitaculum deserens anima, ad cognitionem suae substantiae properat; quando coelestibus sociata virtutibus, ad Patrem luminum pervenire festinat Quid extollitur homo per vanam gloriam? Quid erigitur pulvis? Quid superbit terra et cinis ? Plangamus nos ipsos potius dum tempus habemus, ne cum fuerit expleta singulis terminata dilatio, tunc inveniamur tempus poenitentiae exposcere, quando jam ac
Abbreviated transcription (Latin):
¶tanca
uoluntate nullo humanitus utentes
exemplo. de tantis exilierint tenebris
onnemq iusticiam obieruantes. eter¬
nam uitam toto corde dileierint.: am̃
dico tibi cũ istis erunt. qui nunc te cũ
fũma continentia & sc̃itate preclarist̾:
eamdemq salutem ac requiem sortient᷑:
Nec dicens dñs. ascendit in celũ. hcaũ¬
aer illustratus ẽ: ut splendor lucis il¬
lius non possit humanis sermombus
miraus. ad nocturnam sinaxim. cũ u¬
niuersa fraternitate conuenit: & offi¬
cio sc̃o sollempinter a dimpleto. cunc¬
ti monachi iuxta consuetudinẽ corã
sene ad audiendum uerbũ dm̃ consti¬
uerunt. Qui aperiens os fuum: doce¬
bat eos dicens. filioli mei. quantacũ¬
q uobis ẽ uirtus atq possibilitas pro
ueniat tempus. in quo nosin etipsos. si
tam̃ mertes fuerimus. ac defides. mise¬
rabili lamentatione plangaime. Non
bona parata sunt. & que tormenta ma¬
neant in eos qui auirtutis itincrẽ de¬
uiarunt. cognitãq ueritate ñ in ea

Expanded text:
tanea tanea voluntate nullo humanitus utentes exemplo, de tantis exsilierint tenebris, omnemque justitiam servantes, aeternam vitam toto corde dilexerint; amen dico tibi quia cum istis erunt qui nunc tecum in summa continentia et sanctitate praeclari sunt, eamdemque salutem ac requiem sortientur. Haec dicens Dominus, ascendit in coelum. Sic autem illustratus aer est, ut splendor lucis illius non possit humanis sermonibusmirans, ad nocturnam synaxim cum universa fraternitate convenit. Et officio sancto solemniter adimpleto, cuncti monachi juxta consuetudinem coram sene ad audiendum verbum Dei constiterunt. Qui aperiens os suum, docebat eos, dicens: Filioli mei, quantacunque vobis est virtus atque possibilitas, pro veniat tempus, quo nosmetipsos, si tamen inertes fuerimus ac desides, miserabili lamentatione plangamus. Non bona parata sunt, et quae tormenta maneant eos, qui a virtutis itinere deviaverunt, cognitaque veritate, non in ea