comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uen̾it. tunc sponsi filii ieuinabunt in humilita¬
te tͥbulationis. Uñ ñnulli putant qͣdragesimã
celebtandã pꝰ dies qͣdraginta a passione licet in¬
stet dies pentecostes. alii post pentecostent ut
maximilla. Eccłie aũt ꝯsuctudo. ꝑ humilitatẽ
carnis. ad resurrectionẽ ueñ. Qd̃ aũt lucas ait
nũqͥd potestis filios sponsi dum cum illis sp̃osꝰ
ẽ facere ieiinare. elegant̾ indicauit ipsos qui
loquebant᷑ fuisse facturos. ut lugentes ieiu¬
narent. qr ipsi cẽnt sponsumoccisuri. Posteau¬

Expanded text:
venerit, tunc sponsi filii jejunabunt in humilitavenerit, tunc sponsi filii jejunabunt in humilitate tribulationis. Unde nonnulli putant Quadragesimam celebrandam post dies quadraginta a passione, licet instet dies Pentecostes; alii post Pentecosten, ut Maximilla. Ecclesiae autem consuetudo per humilitatem carnis ad resurrectionem venit. Quod autem Lucas ait: Nunquid potestis filios sponsi, dum cum illis sponsus est, facere jejunare? eleganter intimavit, ipsos qui loquebantur, fuisse futuros ut lugentes jejunarent, quia ipsi essent sponsum occisuri. Postea
Abbreviated transcription (Latin):
iohannis in ħ mag̾̃ rephendendi sunt. qr de ie¬
iunio se iactant. qr illi mouent calũpniam
quẽ sciunt a magistro p̃dicatũ. ⁊ iunguntur
pbarisceis. quos ab eo nouerant concsepnatos
na. cib̾ sp̃ualib ñ reficiuntur. qui uͦ fidelit̾ ad¬
heret xp̃o ñ iciuinat. s carne ipsiꝰ ⁊ sanguine
reficitur. Alit̾. Ioħs uinũ ⁊ sicerã ñbibit. quia
m̾itũ auget. nec pot̾ ꝯdonare delicta. dns aũt
cũ publicanis ⁊ peccatorib manducat ⁊ bibit.
quia pot̾ eos purificare. Ieuinauit tñ xp̃c. ne
peccatorb ut potestatem purificandi cognosce¬
res. Quib ipse ait. Nũqͥd possunt filii nupti¬
arũ. quam dui sponsus eum illis ẽ icumare:
uenient au̾t dies. cũ auferctur ab eis sponoꝰ.¬
sponsa eccłia. De ħ sp̃uali conubio apłi sunt cͤati.
ꝑ lauachrum regenerationis. qui lug̾e ñ poss̃
ꝙͣ diu sponsũ in thalamo uident. Cuiꝰ p̃sentia
rint nuptic. ⁊ passionis ac resurrectionis tẽpꝰ ad¬

Expanded text:
Joannis in hoc maxime reprehendendi sunt, quia de jejunio se jactant: qui illi movent calumniam, quem sciunt a magistro praedicatum; et junguntur Pharisaeis, quos ab eo noverant condemnatos. a, cibis spiritualibus non reficiuntur, quia vero fideliter adhaeret Christo, non jejunat, sed carne ipsius et sanguine reficitur. Aliter Joannes vinum et siceram non bibit , quia meritum auget, nec potest condonare delicta; Dominus autem cum publicanis et peccatoribus manducat et bibit . Quia potest eos purificare. Jejunavit tamen Christupeccatoribus, ut potestatem purificandi cognosceres. Quibus ipse ait: Nunquid possunt filii nuptiarum, quandiu sponsus cum illis est, jejunare? Venient autsponsa Ecclesia. De hoc spirituali connubio apostoli sunt creati per lavacrum regenerationis, qui lugere non possunt, quandiu sponsum in thalamo vident, cujus praesentia rint nuptiae, et passionis ac resurrectionis tempus ad
Abbreviated transcription (Latin):
nouos. Alioquin rũpet uinum nouũ utres. &
ipsum effundetur. ⁊ utres ꝑibunt. S unũ no¬
uum in utres nouos mittendũ ẽ. ⁊ utͣq ꝯscr¬
uant᷑. hic discipłos uet̾ib ꝯꝑat itbꝰ. & dicit eoᷤ
cito posse disrũpi. si sp̃ualibꝰ p̃ceptis implerent᷑
qr rudes m̃tes noue uite mystia pati non posst̃
ascensum dñi. facti sunt utres noui. ⁊ tunc acce¬
dicebatur. quia musto pleni erant. Cũ gͥ doctͥna
memorie tͣdit᷑. ⁊ mens ñ ẽ sñ fructu. tunc utͣq
ꝯseruantur. Alit̾. Cauendũ ẽ doctori ne aĩe
adhuc in uetustate malicie ꝑduranti. nouoꝵ

Expanded text:
veteres. Alioquin rumpet vinum novum utres, et veteres. Alioquin rumpet vinum novum utres, et ipsum effundetur, et utres peribunt. Sed vinum novum in utres novos mittendum est, et utraque conservantur. Hic discipuloscito posse disrumpi, si spiritualibus praeceptis implerentur; quia rudes mentes novae vitae mysteria pati non possunt: et iascensum Domini facti sunt utres novi, et tunc accedicebatur, quia musto pleni erant . Cum igitur doctrina memoriae traditur, et mens non est sine fructu, tunc utraque conservantur. Aliter. Cavendum est doctori, ne animae adhuc in vetustate malitiae perduranti, novorum
Abbreviated transcription (Latin):
uet̾a .i. carnales. necdũ fide passionis. ⁊ resur¬
rectionis solidatos. ⁊ iõ non posse seuera ie¬
uinia continentie p̃cepta sustinere. ne ꝑ au¬
steritatẽ uimiã. etiã creduuitatẽ ꝗͣ habebant a¬
mitterent. Donec enĩ quis uet̾em hominẽ depo¬
nat᷑ nouum inducat ꝑ passionẽ xp̃i. ñ pot̾it
nouam uoctrinam sustin̾e. que ñ ꝑ partes sed
integͣ seruanda ẽ. E aũt noua doctrina ñ so¬
lũ ieuinare. a concupiscentia ciboꝵ s etiã ab
oĩ letitia tẽꝑaliũ tẽptatõnũ Ergo panũ ħ doct
ne .i. partẽ que ad cibos ꝑtinet. dic̃ ñ opoit̾e
imꝑtiri hominb adhuc uei̾i consuetudini
deditis. quia ⁊ illinc uidet᷑ qͣsi scissio fieri. &
ipsi uetustati ut lucas ait ñ conuenit. Nã misce¬
ri ñ debent actus uct̾is ⁊ noui hoĩs. N enĩ placit
sponso discolor uestiᷤ. Uñ apłs. Exuite uet̾em
hominẽ cum actibꝰ suis. ⁊ induite nouũ cũ acti¬
b suis. Et nemo mitiit uinũ nouũ in utres

Expanded text:
, id est carnales necdum fide passionis et resurrectionis solidatos; et ideo non posse severa jejunia et continentiae praecepta sustinere, ne per austeritatem nimiam, etiam credulitatem quam habebant amitterent. Donec enim quis veterem hominem deponat, et novum induat per passionem Christi, non poterit novam doctrinam sustinere, quae non per partes, sed integra servanda est. Est autem nova doctrina non solum jejunare a concupiscentia ciborum, sed etiam ab omni laetitia temporalium tentationum. Ergo pannum hujus doctest, partem quae ad cibos pertinet, dicit non oportere impartiri hominibus adhuc veteri consuetudini deditis: quia et illic videtur quasi scissio fieri, et ipsi vetustati, ut Lucas ait, non convenit. Nam misceri non debent actus veteris et novi hominis. Non enim placet sponso discolor vestis. Unde Apostolus: Exuite veterem hominem eum actibus suis, et induite novum cum actibus suis . Et nemo mittit vinum novum in utres
Abbreviated transcription (Latin):
iuno resicim᷑ yanno indium᷑. Sp̃ualit̾ gͦ uesti¬
m̃tũ insinuat oꝑa bona. qͥb corã hominib luce
mꝰ. uno aũt expͥmitur ardor fidi. spei. ⁊ cari¬
tatis. quo intus reformamur. Et nemo bibenᷤᷤ
uetꝰ statim uult nouũ. Dic̃ enĩ uetꝰ meliꝰ ẽ. Iu¬
deos significat quib uite uet̾is saliua imbu¬

Expanded text:
nto induimur. Spiritualiter ergo vestimentum insinuat opera bona, quibus coram hominibus lucemus; in vino autem exprimitur ardor fidei, spei et charitatis, quo intus reformamur. Et nemo bibens vetus, statim vult novum, dicit enim: Vetus melius est. Judaeos significat, quibus vitae veteris sali
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯfidatis ꝑ sacrificia legis placare d̾m. Unde
illud. Holocaustũ etiam pro peccato dolendo
ñ postulasti. tunc dixi ecce uenio. ad faciendũ
claberis. Et illud. Nũqͥd manducabo carnes tau¬
roꝵ. aut sanguinem hyreoꝵ potabos Erant aũt
sacrificia legis instituta ut eẽnt significatio:
acoesiꝰ ad uerũ sacͥficiũ crucis. in qͦ sab mundi
⁊ ut popłm dĩ reuocarent ab ydolatͥa. Demo

Expanded text:
nfidatis per sacrificia legis placare Deum. Unde illud: Holocaustum etiam pro peccato delendo non postulasti; tunc dixi: Ecce venio , ad faciendamctaberis . Et illud: Nunquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo ? Erant autem sacrificia legis instituta, ut essent significatio et accessus ad verum sacrificium crucis, in quo salus mundi; et ut populum Dei re
Abbreviated transcription (Latin):
los. qi nemo assum̃tũ panni rudis assuit ue¬
stim̃to uet̾i. Alioquin aufert supplem̃tũ nouũ
a uct̾i. ⁊ maior scissura fit. Alioqͥn uidelicet
si pannũ rudẽ .i. nouum assuat uet̾i. aufert
nouꝰ de uet̾i. ⁊ sit scissura maior .i. dãpnabiliqr
q ⁊ particła panni rubis dãpnose a reliq̃ massa
scinditur. & in uct̾i panno fit maiꝰ foram̃ ꝙͣ. pͥꝰ
eĩt. ex dissimilitudine noui & uet̾is. Assum̃tũ
dr᷑ ulud qͦd assuit᷑. sicut indiuñtũ qͦd induitur

Expanded text:
assumentum panni rudis assuit vestimento veteri Alioquin aufert supplementum novum a veteri, et major scissura fit. Alioquin, videlicet si pannum rudem id est, novum assuat veteri, aufertur novus de veteri; et fit scissura major, id est, damnabilior; quia et particula panni rudis damnose a reliqua massa scinditur, et in veteri panno fit majus foramen quam prius esset, ex dissimilitudine novi et veteris. Assumentum, dicit illud quod assuitur, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
discite quid ẽ miscołiam uolo. & non sacͥ¬
ficium. Non enim ueni uocare uistos s
peccators in penitentiam. Magister pro
discipulis respondit. scipsum medicũ dicens
quia eiꝰ liuore sanati sunt. Sanos & iustos appel¬
lat. ignorantes di iusticiã. & suam ꝯstituen¬
tes. male uͦ hñtes & peccatores uocat eos qui
suc fragilitatis conscii. ⁊ uidentes ñ ꝑ legem
se posse iustificari. gr̃e rꝑi se penitendo sub¬
mittunt. Tale ẽ gͦ quod dicit. in sugillationẽ
scribaꝵ. & phariseoꝵ. Idõ uos suꝑbos declino.
qi ñ putatis egere modico. hos aũt humiles ui¬
uo. quia penitendo dant locum grẽ. Si si uos
sanari uultis. eunte a tem̾ita te uituꝑationiᷤᷤ

Expanded text:
isericordiam volo et non sacrificium . Non enim veni vocare justos, sed peccatores in poenitentiam. Magister pro discipulis respondit, seipsum medicum dicens, quia ejus livore sanati sumus . Sanos et justos appellat, ignorantes Dei justitiam et suam constituentes; male vero habentes et peccatores, vocat eos qui suae fragilitatis conscii, et videntes non per legem se posse justificari, gratiae Christi se poenitendo submittunt. Tale est ergo quod dicit in sugillationem Scribarum et Pharisaeorum. Ideo non super vos declino, quia non putatis egere medico, hos autem humiles juvo, quia poenitendo dant locum gratiae. Sed et si vos sanari vultis, euntes a temeritate vituperationis,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ trahat qͣre ñ. noli uelle uidicare. si ñ uis errare.
Nec ista tractio hõ uiolentiã. s uoluntatis exci¬
tation̾e. Intͣre aliquis eccłiam pot̾ nolens. acciꝑe
sacm̃tũ pot̾ nolens. s cred̾e ñ pot̾ nͥ uolens. Tra¬
ctꝰ ẽ petrꝰ a petre. t̾n ꝑfiliũ incarnatũ cũait.
bariona: qi caro & sanguis ñ reuelauit tͥ. s pat̾
m̃s qͥ in celis ẽ. Ista reuelatio: ipsa ẽ attractio.
Ramũ uiridẽ ostendis oui. & tͣhis illã. Nuces
monstrant᷑ puero & tͣhit᷑. Uñ dr. thit sua qͣq¬

Expanded text:
lum non; noli velle indicare, si non vis errare. Nec ista tractio habet violentiam, sed voluntatis exercitationem. Intrare aliquis Ecclesiam potest nolens; accipere sacramentum potest nolens; sed credere non potest nisi volens. Tractus est Petrus a Patre tamen per Filium incarnatum, cum ait: Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est . Ista revelatio, ipsa est attractio. Ramum viridem ostendis ovi, et trahis illam. Nuces monstrantur puero, et trahitur. Unde dicitu
Abbreviated transcription (Latin):
bonesacium eꝑm. Si sacͣm̃ta quandã simili¬
tudinẽ earum rerum quarum sacm̃ta st̃
ñ habcitut. om̃ino sacͣm̃ta ñ cẽnt. Ex hac
autẽ similitudine plerũq iam ipsarum
rerum nomina accipiunt. scđm quẽ modũ
sat̾mtum ficdi fidi fides dicitur. Sic de si¬
milib.x
Dperte totum intelligitur. ut ibi. U̾bũ
Icaro factum ẽ. Qd hic caro intelligenda
ẽ nͥ hõ: E uidebit om̃is. caro salutare d̃i. Qͥd
potest intelligi nͥ om̃is hõ: Simlit̾ ibi. Erit¬

Expanded text:
opum: « Si sacramenta quamdam similitudinem earum rerum, quarum sacramenta sunt, non haberent, omnino sacramenta non essent. Ex hac autem similitudine plerumque jam ipsarum rerum nomina accipiunt, secundum quem modum sacramentum fidei fides dicitur. Sic de similibus. » A parte totum intelligitur, ut ibi: Verbum caro factum est . Quid hic caro intelligendo est nisi homo? Et videbit omnis caro salutare Dei . Quid potest intelligi, nisi omnis homo? Similit
Abbreviated transcription (Latin):
lerumq significata res ex similitudi¬
ne rei significantis nom̃ suscipit.
ut ibi. Ego sum uitis uera. Deinde. Ego sũ
agnus. petra siue lapis. leo. uitulus. aqͥla
Intelligitur qͦ res significans. appellatio¬
ne significate rei. ut ibi. Uidit aꝑtos. celos
id ẽ ea que celoꝵ aꝑtionẽ significabant
baptiratis. Uidit sp̃m. id ẽ significationẽ
sp̃c descendentẽ. tanꝗͣ columbã. hoc ẽ sic̃
rẽ. que uere colu̾ba erat. In quẽ modũdr
iuugeuit a patre. Item. quidam de hiostã¬
tib ñ gustabunt mortẽ. donec uideant fi¬
liũ hõis uenientẽ in regno suo. id ẽ signisi¬
cantẽ undelicet ꝑ tͣnssigurationẽ suũ fut᷑um
aduentũ. in regno głe. Iit̃ cum uidas accepta

Expanded text:
lerumque significata res, ex similitudine rei significantis nomen suscipit, ut ibi: Ego sum vitis vera . Deinde: Ego sum agnus, petra sine lapis, leo, vitulus, aquila Intelligitur quoque res significans appellatione significatae rei, ut ibi: Vidit coelos apertos , id est, ea quae coelorum apertionem significabant baptizatis. Vidi spiritum, id est, significationem spiritus, descendentem tanquam columbam, hoc est, sicut rem quae vere columba erat: In quem modum di a Patre. Item: Quidam de hic stantibus non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno suo , id est, significantem videlicet per transfigurationem suum futurum adventum in regno gloriae. Item: Cum Judas
Abbreviated transcription (Latin):
tͥginta babpiratur. & incipit aꝑtiꝰ signa
facere. & docere. legitimum tẽpꝰ etatis
ostendens. his qui omnẽ etatẽ uł ad sac̾¬
dotiũ. uł ad docendum putant oportu¬
nam. Qd ñ ẽ nͥ aliquando miracło qłi con¬
tingat. ut iheremie & d̃ aneli. qui ꝓpħie¬

Expanded text:
ginta baptizatur, et incipit apertius signa facere et docere, legitimum tempus aetatis ostendens his qui omnem aetatem vel ad sacerdotium vel ad docendum putant opportunum. Quod non est, nisi aliquando miraculo Dei contingat, ut Jeremiae et Danieli, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
mari. ⁊ om̃s eandẽ escam sp̃ualẽ manducauer̾t
Sp̃ualẽ utiq eandẽ. nã corꝑalẽ alt̾am. s patres
nr̃i ñ patres illoꝵ. E adiung̃. E õs eundẽ potũ
sp̃ualẽ bib̾unt. aliud illi aliud nos. s specie uisi¬
bili. qd̾ tam̃ ħ ide significaret uͥtute sp̃uali. Q mͦ
eundẽ potũ: bibebant inquit de sp̾uali. seqͣnti

Expanded text:
omnes eamdem escam spiritualem manducaverunt . Spiritualem utique eamdem, nam corporalem alteram: sed Patres nostri, non patres illorum. Et adjungit: Et omnes eumdem potum spiritualem biberunt. Aliud illi, alliud nos, sed specie visibili, quod tamen hoc idem significaret virtute spirituali. Quomodo eumdem potum?
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sut uide. cũ in eũ inmicꝰ int̾uit. s b̃nũ ma¬
le malꝰ accep̃. G panẽ celestẽ sp̃ualit̾ manducate.
hunc panẽ significauit manna: hunc panẽ
significat altare di. Sacͣm̃ta in signis diu̾sa st̃
in req̃ significat᷑ paria sũt Audi apłm. Patres
nr̃i om̃s sub nube fuerunt. ⁊ om̃s ꝑ mare tͣnsi¬

Expanded text:
icus intravit , sed bonum male malus accepit. Ergo panem coelestem spiritualiter manducare, hunc panem significavit manna, hunc panem significat altare Dei. Sacramenta in signis diversa sunt; in re quae significatur paria sunt. Audi Apostolum: Patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes
Abbreviated transcription (Latin):
uere ẽ potꝰ. Cũ cibo & potu id appetał̃
homines. ut non esuriant neq sitiant. hoo
ueracit̾ ñ p̾stant. ñ iste cibꝰ ⁊ potꝰ. qͥ eos a qͥb
sumitur immortales ⁊ incorruptibiles facit
suũ in eis reb cõmendauit. que ad unu̾ aliqͥd
rediguntur ex multis. Aliud n̾aq ĩ unu̾
ex multis gͣnis conficitur. aliud in unu̾ ex
multis acinis confliit. lxuiii.
ui manducat meã carn̾e. & bibit me¬
ym sanguinẽ. in me manet & ego

Expanded text:
um enim de cibo et potu id appetant homines, ut non esuriant, neque sitiant, hoc veraciter non praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur immortales et incorruptibiles facit: suum in eis rebus commendavit, quae ad unum aliquid rediguntur ex multis. Aliud namque in unum ex multis granis conficitur, aliud in unum ex multis acinis confluit. A. 68X Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet et ego
Abbreviated transcription (Latin):
biberunt s ꝑcussa ẽ petͣ de uirga bis. qd̾ signisi¬
cat duo ligna crutis. Hͥ ẽ gͦ panis de celo descẽ¬
dens. ut si qͥs ex eo manducau̾it. ñ moriat᷑ in
ctnũ. s quod ꝑtinet ad uͥtutẽ sacm̃ti. ñ ad ui¬
sibile sacͣm̃tũ. qͥ manducat ĩ corde. ñ qͥ p̾mit

Expanded text:
biberunt? Percussa est petra de virga bis, quod significat duo ligna crucis. Hic est ergo panis de coelo descendens, ut si quis ex eo manducaverit, non moriatur in aeternum, sed quod pertinet ad virtutem sacramenti, non ad visibile sacramentum, qui man
Abbreviated transcription (Latin):
candũ: Iõ litigabant. qr panẽ ꝯcordie. ñ intel¬
ligebant. Unusipanis. unũ corpꝰ. siue una caro
efficiam᷑: Si c̾dis qͦmͦ apłi credidłunt. unũ cũ
eis corpꝰ. xꝑi effic̾is. In hoc ut ait ioħs intelli¬
gimꝰ. quod in eo manemꝰ. & ipse in nob̃. q̃m de
sp̃u suo dedit nob̃. Qualit̾ qͦ panis unꝰ efficiam᷑
augustinꝰ docet in sermone de sacͣm̃tis fideliũ
seuia scda pasche. Comportati inquit estis labori¬
bꝰ boũ .i. aniuntiantiũ eugłiũ. tͥturati estis.
qñ cathecumini facti estis. in horreo seruati estĩ
qñ nomina ur̃a dedistis. moli cepistis ieuuniis
&e erorcismis. ad aꝙͣ. uenistis. qn consꝑsi m bap¬
tismo unũ facti estis. accedente feruore sp̃cscĩ
cocti estis. ⁊ ita facti dominicus panis. Qͦ mͦ gͦ
unũ factiestis. sic unũ estote. tenendo unã fidẽ¬
unã spẽ. indiuiduã caritatẽ. Qd̾ au̾t adinui¬

Expanded text:
deo litigabant, quoniam panem concordiae non intelligebant. Unus panis, unum corpus, sive una caro efficiamur? Si credis quomodo apostoli crediderunt, unum cum eis corpus Christi efficeris. In hoc, ut ait Joannes, intelligimus quod in eo manemus et ipse in nobis, quoniam de Spiritu suo dedit nobis. Qualiter quoque panis unus efficiamur, Augustinus docet in Sermone de sacramentis fidelium, feria secunda Paschae. Comportati, inquit, estis laboribus boum, id est, annuntiantium Evangelium; triturati estis, quando catechumeni facti fuistis; in horreo servati estis, quando nomina vestra dedistis; molli coepistis jejuniis et exorcismis, ad aquam venistis, quando conspersi in baptismo unum facti estis, accedente fervore Spiritus sancti cocti estis, et ita facti Dominicus panis. Quomodo ergo unum facti estis, sic unum estote, unam fidem tenendo, unam spem, individuam charitatem. AUGUST. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
rit. ĩ et̾mĩuuet ꝑsticiã & ueritatẽ ⁊ sapientiã.
Ee panis quẽ ego dabo caro mea ẽ. ꝓ mundi uita.
ħ quando caꝑet caib. qd̾ dixit pan̾e carnẽ: uocat᷑
car qd̃ ñ capit caro. ⁊ ĩo mag̃ ñ capit caro. qr uo¬
cat᷑ caro. Iurta qd̾ augustinꝰ. & albinꝰ expomint.
⁊ panẽ ⁊ carnẽ suã uocat ħ dns fideliũ societatẽ

Expanded text:
 veritatem et sapientiam. Et panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita. Hoc quomodo caperet caro, quod dixit panem carnem? Vocatur caro, quod non capit caro; et ideo magis non capit caro, quia vocatur caro. Juxta quod Augustinus et Albinus exponunt, et panem et carnem suam vocat hic Dominus fideliu
Abbreviated transcription (Latin):
stificatio. quartum uͦ nuntin spe c̃. in re aũt
tis corꝑis ⁊ sanguinis xͥ alicubi cotidie. ali¬
cubi certis int̾uallis dierũ in dominica m̾sa
p̃parat᷑. ⁊ de m̃sa dñi sumit᷑. quibꝰdã ad uitã.
quibꝰdam ad exitiũ. Res uͦ cuiꝰ sacͣm̃tũ ẽ. om̃i
homini ad uitã. nulli aũt ad exiciũ. Ce ego re¬
suscitabo eum in nouissimo die. ħ subicit ne

Expanded text:
n re autem tis corporis et sanguinis Christi alicubi quotidie, alicubi certis intervallis dierum in Dominica mensa praeparatur, et de mensa Domini sumitur quibusdam ad vitam, quibusdam ad exitium. Res vero cujus sacramentum est, omni homini ad vitam, nulli autem ad exitium. Et ego resuscitabo eum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut illa lux uera quam diximis. s ad hoc
uenit ut testimoniũ ꝑhiberet de illa luce
iam ut dirimus facta lumine. Que quidẽ
lux ante quã fieret lumen nr̃m erat ab et̾¬
no lux uera. cuius ẽ illummare quẽlibet
uere illuminandũ. E hoc ẽ a uioi lxuii.

Expanded text:
sicut illa lux vera quam diximus; sed ad hoc venit, ut testimonium perhiberet de illa luce, jam, ut diximus, facta lumine. Quae quidem lux, antequam fieret lumen nostrum, erat ab aeterno lux vera, cujus est illuminare quemlibet vere illuminandum, et hoc est: A. 3II
Abbreviated transcription (Latin):
hinc ẽ qd̾ paulꝰ ait. Pmꝰ hõ de t̾ra t̾renꝰ. Quał¬
pena mobedientie dampnati. nͥ gr̃a celi reme¬
diũ sit contͣ. hanc quippe dampnationẽ. Pau¬
lo post uocat eugłista iram di. suꝑ mereduloᷤ
manentẽ. Qd dr̃ qui de celouentt exponit
illud qͥ desursum uenit. ut ꝑ sursũ intelli¬
gatur celum. Q de celo uenit in mundum
ũn psalmista. a sũmo celo egͥssio eiꝰ. qd̾ in
ymno sic explanat᷑. egressus eiꝰ apatre super
õs ẽ. utpote celesti patri eqͣlis. E quia celestis
ẽ. celestia et uera docet. Et hoc ẽ qd̾ sequitur:
qd̾ uidit cui om̃ia nuda & aꝑia st̃ hoc testat᷑.

Expanded text:
Hinc est quod Paulus ait: Primus hopoenae inobedientiae damnati, nisi gratia coeli remedium sit contra. Hanc quippe damnationem paulo post vocat evangelista iram Dei super incredulos manentem. Quod dicitur, qui de coelo venit, exponit illud, qui de sursum venit, ut per sursum intelligatur coelum. Qui de coelo venit in mundum. Unde Psalmista: A summo coelo egressio ejus , quod in hymno sic explanatur: Egressus ejus a Patre, super omnes est, utpote coelestis, Patri aequalis. Et quia coelestis est, vera et coelestia docet. Et hoc est quod sequitur: Et quod vidit, cui omnia nuda et aperta sunt, hoc testatur.
Abbreviated transcription (Latin):
pes ⁊ abulon. pͥncipes neptalim. Tram ⁊ abulon
intellige galileam que ẽ circa tyberiadẽ. & sta¬
gnum genezareth. & ħ ua maris ẽ. cũ sit uixta
stagnũ. Tra uͦ in qua tͥb neptalim uicina ty¬
riis. galilea gentiũ dicta ẽ: pꝰꝙͣ. salomon in ea
.xx. cuutates dedit irã regi tyri de sorte trib
ueptalim. Sic gͦ lege. Terra neptalum. galilee
gentiũ. hoc ẽ que ẽ ingalilea. uł que ẽ ipsa
galilea gentiũ. & que ẽ iua maris ultͣ ioedanẽ

Expanded text:
pes Zabulon, et principes Nephthali . Terram Zabulon intellige Galilaeam, quae est circa Tiberiadem et stagnum Genezareth, et haec via maris est, cum sit juxta stagnum. Terra vero in qua tribus Nephtali vicina Tyriis, Galilaea gentium dicta est, postquam Salomon in ea viginti civitates dedit Hiram regi Tyri de sorte tribus Nephthali. Sic ergo lege: Terra Nephthali Galilaeae gentium, hoc est, quae est in Galilaea, vel quae est ipsa Galilaea gentium, et quae est via mar
Abbreviated transcription (Latin):
le d̃i. in ea epła. lectis littis tuis de salute ur̾a.
Utrũq de d̾no scͥptum ẽ. & q baptizabat plus
ꝙͣ. ioħs. &e quia ipse non baptizabat s discipłi
eiꝰ. ut intelligemꝰ. & ipsum quidẽ baptirasse
p̃sentia maiestatis. ñ tam̃ manib suis. ipsiꝰ
euim erat baptismi sacm̃tũ. & ad discipłos ꝑ¬
tin̾e ministiũ. Reliqͥt dñs uideã. inqͣ pharisei
increduli. quoꝵ confilio ioħs captꝰ ẽ. qui etiã
cogitabant eũ ꝑseqͥ ꝓpt̾ baptisma ipliꝰ qd̃ c̾sce¬
bat. &e q ꝑ doctrinam eiꝰ legẽ intelligebant
euacuari. Paucis itaq de iudaico popło elechs
reliqͥt incredulos. legis litt̾am sequentes que¬

Expanded text:
ae Dei in ea epistola: Lectis litteris tuis de salute vestra, utrumque de Domino scriptum est, et quia baptizabat plus quam Joannes, et quia ipse non baptizabat, sed discipuli ejus, ut intelligeremus et ipsum quidem baptizasse praesentia majestatis, non tamen manibusenim erat baptismi sacramentum et ad discipulos pertinere ministerium. Reliquit Dominus Judaeam, in qua Pharisaei increduli, quorum consilio Joannes captus est, qui etiam cogitabant eum persequi propter baptisma ipsius quod crescebat, et quia per doctrinam ejus, legem intelligebant evacuari. Paucis itaque de Judaico populo electis, reliquit incredulos, legis litteram sequentes, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nã. id qd̾ rꝑc homo ẽ ꝑtinere. quã figuram
malib iii. intellexert̃ leonẽ ꝓ rege po
in generatione d̾ni regiã seriẽ ꝓsecutus ẽ.
ucas aitẽ q̃m cep̃ a sac̾dotio ⁊acharie sac
dotis faciens m̃tionẽ patͥs ioħis baptiste. ui¬
Dttilo deputatꝰ ẽ. qͥa magnauictima uitulꝰ
erat in sacͥficio sac̾dotum. Marco hõ xp̃c me¬
ruto assignatus ẽ: quia neq de regia potesta¬
te aliquid dix̃. neq de sacdotali. s tantũ ab¬
homine xp̃o exorsus ẽ. Hii om̃s de diuinita¬
te pauca locuti sunt. Aqͥla ẽ ioħs lucis eter¬
ne contemplator. Dicunt᷑ enim pulli aqͥlaꝵ
sic a parentib ꝓbari. pat̾s scilicet ungue sꝰ¬
pendi. ⁊ radiis soł apponi Qui sirme ꝯtẽplatꝰ
fucrit. filius agnoscitur. si atie palpitau̾it
ẽ enim hõ. quia natꝰ ẽ ex maria. leo quia
fortis ẽ. uitulꝰ. quia hostia. aquila quia re

Expanded text:
istus homo est, pertinere, quam figuram uatuor intellexerunt leonem pro rege posin generatione Domini regiam seriem prosecutus est . Lucas autem quoniam coepit a sacerdotio Zachartionem patris Joannis Baptistae, vitulo deputatus est; quia magna victima vitulus erat in sacrificio sacerdotum. Marco homo Christus merito assignatus est, quia neque de regia potestate aliquid dixit, neque de sacerdotali coepit, homine Christo exorsus est. Hi omnes de divinitate pauca locuti sunt. Aquila est Joannes, lucis aeternae contemplator. Dicuntur enim pulli aquilarum sic a parentibus probari, patris scilicet ungue suspendi, et radiis solis opponi. Qui firme contemplatus fuerit, filius agnoscitur; si acie palpitaverit, enim est homo, quia natus est ex Maria, leo quia fortis est, vitulus quia hostia, aquila quia re
Abbreviated transcription (Latin):
inmanib u̾bũ dĩ. brachiis fiłi spei et cari¬
tatis amplectatur. tunc dimittetur ut ñ
iudeat mortẽ quia uid̾it uitã. Et erat pat̾
eĩ & mat᷑. mirantes suꝑ his que dicebant᷑
de illo. c benedix̃ illis symeon. Ioseph quia

Expanded text:
in manibus verbum Dei, brachiis fidei, spei et chariin manibus verbum Dei, brachiis fidei, spei et charitatis amplectatur; tunc dimittetur ut non videat mortem, qui viderit vitam. Et erat pater ejus et mater mirantes super his quae dicebantur de illo
Abbreviated transcription (Latin):
utt᷑ sicut aquila. E benedix̃ dm. et dixit.
Nunc dimitus seruum tuum dñe. scd̾m uer¬
bat morte dissolui. Mor aũt ut uidit. opta¬
habcre: Quia uidunt ocłimei salutare tuu̾
qd̃ ꝑasti ante faciem om̃ium populoꝵ. Quẽ
postinodum om̃ib popłis querendũ dilect¬
one. et conspiciendum side p̃ꝑasti. iam car¬
nis et m̃tis ocłis saluatorẽ contemplor. Be¬
ati qui uident qd̾ symeon uidit. beati q̃ ñ
uiddunt & credidunt. Lumen ad reuelatio¬
nem gentium. &e głam plebis tue isrł. Sa¬
lutare dico lumen ad reuelationẽ .i. ut re¬
ueletur cecis ocłis gentilium. nulla spe do¬
minici aduentus erectoꝵ. & ut isrł gletur. ex¬
cipiens sium ꝓmissũ. & desid̾atum. Bene
uus fiet. Uñii psalmo. In conspectu gentiũ
reuelauit iusticiam suam. recordatus mĩȩ do
mui isrł. Qui uult dimiiti in pace ueniat
in iherłm. conuersationẽ habens in celestibꝰ.
ueniat in templũ .i. aptetur exemplo illoꝵ
in quibꝰ q̾s habitat. Expectet dnm. accipiat

Expanded text:
tionis rediit. Et benedixit Deum, et dixit: Nunc dimittis servum tuum, Domine, secundum verbat morte dissolvi, quem tamen ut vidit, mox optasalutare tuum. Quod parasti ante faciem omnium populorum. Quem postmodum omnibus populis quaerendum dilectione, et conspiciendum fide praeparasti, jam carnis et mentis oculis Salvatorem contemplor. Beati qui vident quod Simeon vidit: Beati qui non viderunt et crediderunt . Lumen ad revelationem gentium, et gloriam plebis tuae Israel. Salutare dico lumen ad revelationem, id est ut reveletur caecis oculis gentilium nulla spe Dominici adventus erectorum, et ut Israel glorietur excipiens suum promissum et desideratum. Bene vus fiet. Unde in psalmo: In conspectu gentium revelavit justitiam recordatum misericoMBR. Qui vult dimitti in pace, veniat in Jerusalem, conversationem habens in coelestibus; veniat in templum, id est aptetur exemplo illorum in quibus Deus habitat. Exspectet Dominum, accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
ri aduentũ laudatur. dñ a dno ꝑegͥnatur.
Septem anni. quib anna cũ uuo uixerat.
significant ꝑfectionẽ illius temporis. quo
a dño in carne conu̾sante docct᷑ eccłia. Qͥ anri
postea ꝑ duodecim multiplicantur. ꝓpter
apłicam doctrinam. deinde regentẽ eccłiam
Et ħ ipsa hora suꝑueniens consitebatur dnõ.
&e loquebatur de illo om̃ib qui expectabant
rademptionem ihcrłm. Ipsa hora qua symcon
onem fieri. N solum angłi. s et om̃is etas.
& serus testimonium nato roddit puero. ce
sicut ab omĩum scłoꝵ fidelib p̃sagiebatur
tta ueniens om̃ium scõꝵ laude p̃dicatur.
Qd̾ symeon. & anna ꝓuecdti iħm excipiunt¬
& laudant. significat fidelẽ synagogam. que
post longam expectationẽ ꝓmissionũ. non
sicda side cum receꝑunt. qui p̾minciabatur

Expanded text:
ri adventum laudatur, dum a Domino peregrinatur. Septem anni quibus Anna cum viro suo vixit, significant perfectionem illius temporis, quo a Domino in carne conversante docetur Ecclesia. Qui anni postea per duodecim multiplicabantur propter apostolicam doctrinam, deinde regentem Ecclesiam. Et haec ipsa hora superveniens, confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus qui exspectabant resurrectionem Israel. » Ipsa hora qua Simeon onem fieri. Non solum angeli, sed et omnis aetas et sexus testimonium nato reddidit puero, et sicut ab omnium saeculorum fidelibus praesagiebatur, ita veniens omnium sanctorum laude praedicatur. Quod Simeon et Anna provecti Jesum excipiunt et laudant, significat fidelem Synagogam, quae post longam exspectationem promissionum non ficta fide eum receperunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
iħc. Qd̾ uocatum ẽ ab angło. pꝰ quã in ut̾o conci¬
ꝑetur. Ritꝰ curuncisionis ab abraham sũpsit ex¬
ordium. qñ & nominis amplificationẽ accepit.
Id cuiꝰ unitationẽ nom̃ imponebat᷑ pueris. in
die curuncisionis eoꝵ. Sic etiam factũ ẽ ipsi
iħu. Bene antẽ octaua die circuncidit᷑. ut et
eiꝰ resurrectio uiͦii. die celebranda. ⁊ nr̃a figͤa¬
ret᷑.uiii. etate futura. Sex etenim funt etates
inquaib ꝓ d̃no laboratur septima ẽ animarũ
usq ad tẽpꝰ resurrectionis. octaua ẽ resurre¬
dio. quando gła ꝑfecte circuncisionis chorꝰ

Expanded text:
. Quod vocatum est ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Ritus circumcisionis ab Abraham sumpsit exordium, quando et nominis amplificationem accepit. Ad cujus imitationem nomen imponebantur pueris in die circumcisionis eorum. Sic etiam factum est ipsi Jesu. Bene autem octava die circumciditur, ut et ejus resurrectio octava die celebranda, et nostra figuraretur octava aetate futura. Sex etenim sunt aetates, in quibus pro Domino laboratur; septima est animarum usque ad tempus resurrectionis. Octava est resurrectio, quando gloria perfectae circumcisioni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ritina p̃cedat. Om̃a que dexꝑo narran¬
tur quod natus de uirgine tesurgit. qͦd clan¬
sis ianuis intrat. omia inquã signũ sunt.
cui contͣdicitur ab infidelib. Tũam ipsius
animam ꝑ tͣnsibit gladius. qui ẽ uerbũ dĩ
reuelans tͥ mystia. Positus ẽ ddns in runã
& in resurredionem unde sequitur. Ut re¬
uelentur ex multis cordibus cogitationeᷤ
ꝑent. qui respuerent s audita natiuitate
reuelantur cogitationes. cum herodes et
sui turbantur. Postea uͦ doctrina eius os u̾¬
ticte diffamata. alii eum qͣsi magistrum ue¬
ritatis habuetunt alii ab eo quasi a seduc¬
tore recesserunt. Et erat anna ꝓpħissa si¬
lia phanuel de tribu aser. ħ ꝓcesserat in
dieb multis. & uirerat cum uiro suo annis

Expanded text:
nisi ruina praecedat. Omnia quae de Christo narrannisi ruina praecedat. Omnia quae de Christo narrantur, quod natus de virgine, quo resurgit, quod clausis januis intrat: omnia inquam, signum sunt cui contradicitur ab infidelibus. AMBR. Tuam ipsius animam pertransibit gladius, qui est Verbum Dei, revelans tibi mysteria. Positus est Dominus in ruinam et in resurrectionem. Unde sequitur: Ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. um reciperent, qui respuerent, sed audita nativitate, revelantur cogitasui turbabantur. Postea vero doctrina ejus et virtute diffamata, alii eum quasi magistrum veritatis habuerunt. Alii ab eo quasi a seductore recesserunt. « Et erat Anna prophetissa filia Phanuel de tribu Aser. Haec processerat in diebus multis, et vixerat cum viro suo anni
Abbreviated transcription (Latin):
mnultoꝵ in iscł & in signũ cui contradict᷑.
In riunam multoꝵ positꝰ ẽ dns. quia ipss ẽ
lapis offensionis. & pet᷑ scandali .i. ruine his
qui offendunt u̾bo. nec credunt. De quib
ipse diciti Si ñ uenissẽ. & locutꝰ eiꝰ fuissẽ pec¬
catum ñ haberent. In resurrectionẽ autem
eorum positusẽ. qui credentes in eum resur¬
rererunt a peccatis ꝑ eũ. In siuis qͦ p̃dicato¬
rib positus ẽ in ruinam. & resurrectionem
nim odore alii saluantur. alii ꝑeunt. Sig¬
num cui contͣdicetur fidem dominice cru¬
cis accipe. de qua uidi ad paulũ dierunt.
De secta hac notum ẽ tiob̾. quod ubiq ei con¬
tradicitur. Et tuam ipsus animam ꝑtͥnsibit
gladius .i. dolor dominite passionis. qr non
potuit filium uidere crucifigi. sine affectu
mat̾ni doloris. & si speret resurrecturum.
usq ad finem sclĩ animam eccłie gladius
tribulationis ꝑtransit. cum signo fidi ab im¬
ꝓbis contͣdicitur. cum multos ruere uidet

Expanded text:
ontradicetur. In ruinam multorum positus est Dominus; quia ipse est lapis offensionis et petra scandali, id est ruinae his qui offendunt verbo nec credunt. De quibus ipse dicit: Si non venissem, et locutus eis non fuissem, peccatum non haberent . In resurrectionem autem eorum positus est, qui credentes in eum, resurrexerunt a peccatis per eum. In suis quoque praedicatoribus positus est in ruinam et resurrectionem,nim odore alii salvantur, alii pereunt. Signum cui contradicetur, fidem Dominicae crucis accipe de qua Judaei ad Paulum dixerunt: De secta hac notum est nobis, quod ubique ei contradicitur. Et tuam ipsius animam pertransibit gladius. Id est, dolor Dominicae passionis, quia non potuit videre filium crucifigi sine affectu materni doloris, etsi speraret resurrecturum: usque ad finem saeculi animam Ecclesiae gladius tribulationis pertransit, cum signo fidei ab improbis contradicitur, cum multos ruere videt.
Abbreviated transcription (Latin):
ni addita eẽt. & similit̾ ibi fieret. Qd̃ autẽ
in tali m̃bro fiebat causa ẽ. ne aliud m̃brũ
aut debile ficret. aut turpe. qd̾ publice ud̾e¬
tur. & ut xp̃c ꝑ castitatẽ significaret uentu¬
rꝰ. Iõ qͦ in carne p̃putii fiebat curuncisio.
qr in parte illa magis dominat᷑ concupiscẽ¬
tia. ꝑ quam originale peccatũ ꝓpagatur.
U gͦ peccati uia ẽ. ibi apte signabat᷑ pecc̃i reme¬
dium. & significabatur ꝑ cirtuntisionẽ car¬
nis circũcisio m̃tis. qͣ mundat᷑ anima ãuitis¬

Expanded text:
ni addita esset, et similiter ibi fieret. Quod autem ni addita esset, et similiter ibi fieret. Quod autem in tali membro, fiebat, causa est, ne aliud membrum aut debile fieret aut turpe quid publice videretus per castitatem significaretur venturus. Ipso quoque in carne praeputii fiebat circumcisio, quia in parte illa magis dominatur concupiscentia, per quam originale peccatum propagatur. Ubi ergo via peccati est, ibi apte significabatur peccati remedium, et significabatur per circumcisionem carnis circumcisio mentis, qua mundaba
Abbreviated transcription (Latin):
audit. Propt̾ea uos ñ auditis. quia ex do ñ
estis. Incuruncisi sunt lingua et manib quo¬
rũ os locutum ẽ uanitatẽ. & dext̾a eoꝵ dex¬
tera iniquitatis. Incuruncisi sunt gustu qͦs
ꝓpħa redarguit dicens. Ue qui potentes estĩ
ad bibendũ uinũ & iuri fortes ad miscendã
ebrietatem. Incircuntisi st̃ olfactu et tactu
q̃ uariis odorib delibita sequunt᷑ amplerꝰ
mn̾etricis. cynamomo cubile suũ asꝑgentiᷤ
Incutuncisi sunt gressib de quib psalmi¬
sta comemorat. Conttio & infelicitas inuiis
eoꝵ et uiam pacis ñ cognouer̾t. Porro qͥ in si
militudinẽ carnis peccati uenerat. remediũ
qͥ caro peccati mundabatur ñ respuit. s cir¬
cuncisꝰ ẽ factus sub lege ut eã iustam eẽ ꝓba¬
ret. et eos qui sub lege erant redimeret No¬
ta qd id̃e auxilium curationis in lege cirtũ¬
cisio contͣ peccati originalis uulnꝰ p̃stitit qͥd
nunc baptismꝰ temꝑe gr̃e confert ñ qͦd int̾itꝰ

Expanded text:
audit. Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis . » Incircumcisi sunt lingua et manibus: « quorum os locutum est vanitatem, et dextera eorum dextera iniquitatis . » Incircumcisi sunt gustu, quos propheta redarguit dicens: « Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatem . » Incircumcisi sunt olfactu et tactu qui variis odoribus delibuti sequuntur amplexus meretricis, cinnamomo cubile suum aspergentis. Incircumcisi sunt gressibus, de quibus Psalmista commemorat: « Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt . » Porrmilitudine carnis peccati venerat, remedium quo caro peccati mundabatur, non respuit; sed circumcisus est, factus sub lege, ut eam justam esse probaret, et eos qui sub lege erant redimeret . Nota quod idem auxilium curationis in lege circucisio contra peccati originalis vulnus praestitit, quod nunc baptismus tempore gratiae confert, nisi quod introitus
Abbreviated transcription (Latin):
leant conseͣri. ouẽ innocentie offerat. & tur¬
turẽ siuie columbam designante gemitum.
cõpundionis. & latͥmas humiliũ. sic̃ hee uo¬
etiam in bonis indigemꝰ. qr q sine consũman¬
di sumꝰ nescinꝰ St̃ aũt duo genera ꝯpuncti¬
onis. dum maloꝵ recolentes supplicia time.¬
mꝰ. & dum desidio celestium ardentos. de di¬
latione gemimꝰ. Uñ duo pulli offerri uiben
gemimus. Columba que in grege conu̾satur
Qui clauso hostio patrem orat in abscondito.
turturẽ offert. Qui compares oꝑis querit. co¬
lumbam ad altare portat. Iħc circunciditur¬

Expanded text:
leant consecrari, ovem innocentiae offerat, et turleant consecrari, ovem innocentiae offerat, et turturem sive columbam, designantes gemitum compunctionis et lacrymas humilium, sicut hae voetiam in bonis indigemus; quia, quo fine consummandi simus, nescimus. Sunt autem duo genera compunctionis, dum malorum recolentes supplicia, timemus, et, dum desiderio coelestium ardentes, de dilatione gemimus. Unde duo pulli offerri jubentgemimus. Columba quae in grege conversaturQui clauso ostio patrem orat in abscondito, turturem offert: qui compares operis quaerit, columbam ad altare portat. BEDA. i
Abbreviated transcription (Latin):
nificabant.aꝑm. qͥ unigenttus di dignatꝰ ẽ
ficri pͥmogenitus om̃is creature. qͥ singłarit᷑
sc̃s ẽ dnõ. quia peccatum ñ fecit nec inuĩt᷑¬
ẽ dolus in ore eiꝰ Moralit̾ etiã p̾mogenita
significant bona mitia nr̃e actionis. qͣsi in
corde genita. ⁊ d̾ni grẽ deputanda. Male au
sacri uent̾s hospittum egrestꝰ deunginasse
credendus sit iuxta hereticos. Alystice desig¬
natur: quia dns aꝑuit uirginis eccłie scc̾tum ge¬
lũbaꝵ. Dictum ẽ in lege. ut ꝓ infante masculo
quadragesimo die natiuitatis. ꝓ femina octo¬
gesimo. agnꝰ agnicłs iminaculatꝰ in holo¬
caustũ offerretur. & turtur siue pullus co¬
lumbinꝰ ꝓ peccato.Q. autẽ ñ posset offerre
&s alt̾m. ꝓ peccato. Hanc hostiam pauꝑ uolu¬
it dns dari ꝓse. pauꝑ factus ꝓ nobis. ut di
uites nos faceret hic in sids heredes igni in
celo. Moralit̾ autem siue quis fortia oꝑa que
masculi nomine. siuie infirma que semine
uocabulo distinguntur creaũit. ut ħ d̃noua¬

Expanded text:
ficabant Christum, qui Unigenitus Dei dignatus est fieri primogenitus omnis creaturae, qui singulariter sanctus est Domino, quia peccatum non fecit, nec est inventus dolus in ore ejus. Moraliter etiam primogenita significant bona initia nostrae actionis, quasi in corde genita et Domini gratiae deputanda. Male autsacri ventris hospitium egressus, devirginasse credendus sit, juxta haereticos. Mystice designatur, quia Dominus aperuit virginis Ecclesiae secretum gelumbarum. Dictum est in lege, ut pro infante masculo die quadragesimo nativitatis, pro femina octogesimo agnus anniculus immaculatus in holocaustum offerretur, et turtur sive pullus columbinus pro peccato. Qui autem non posset offerre et alterum pro peccato. Hanc hostiam pauperum voluit Dominus dari pro se, pauper factus pro nobis, ut nos divites faceret hic in fide, haeredes regni in coelo. Moraliter autem sive quis fortia opera quae masculi nomine, sive infirma quae feminae vocabulo distinguuntur, creaverit, ut haec Domino va
Abbreviated transcription (Latin):
Ngͦ mat̾ sicut nec filiꝰ indigebat pugariho¬
stus. s ut nos soluerem᷑ a timore legis facti
sub lege. Decretũ qͦ legis erat pariuilũ a t¬
cesimoũi. die curuncisionis ad tẽplũ defer¬
ri. dariq hostiã ꝓ eo pͥmogenitũ aũt masce¬
lũ. sc̃m dno ficri. Inquo insimiat neminẽ ã
uiciis cirruncisũ. dominicis dignũ es̃ con¬
spectib ut ait psalimsta. N̾ habitabit uura
te malignus. neq ꝑmanebt̃ inusti ante
odõs tuos. Ut sistrent eũ dno .i. offt̃rent
&e consecrarent. Sicut scͥptum ẽ in lege
diũ. Ea om̃e masculinũ adeꝑiens uuluã.
sc̃m ãno uocabitur: P cepie lex ae hominis ce¬

Expanded text:
go mater, sicut nec filius indigebat purgari hostiis; sed ut nos solveremur a timore legis, facti sunt sub lege. Decretum quoque legis erat, parvulum a tricesimo tertio die circumcisionis, ad templum deferri, darique hostiam pro eo; primogenitum autem masculum, sanctum Domino fieri. In quo insinuatur, neminem nisi vitiis circumcisum, Dominicis dignum esse conspectibus, ut ait Psalmista: Non habitat juxta te malignus, neque permanebunt injusti ante oculos tuos . Ut sisterent eum Domino, id est offerrent et consecrarent. Sicut scriptum est in lege Domini, quia omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur. Praecepit lex
Abbreviated transcription (Latin):
ipse accep̃ eum in ulnas suas. Fadẽ gr̃a qua
tenturum p̾nou̾at uenientẽ cognouit.
Q celo t̾raq non capitur. gͣndeui hominis
ulnis gestatur. Tropice accep̃ uet̾anꝰ infantẽ.
ut doceret nos exiure ueterẽ hominẽ cũ accib̾
sius. & induere nouum in iusticia. & sc̃itate
oꝑm que ꝑ ulnas signantur. accip̃ senior mũ

Expanded text:
ipse accepit eum in ulnas suas. Eadem gratia qua venturum praenoverat, venientem cognovit. Qui coelo terraque non capitur, grandaevi hominis ulnis gestatur. Tropice accepit veteranus infantem, ut doceret nos exuere veterem hominem cum actibus suis, et induere novum in justitia et sanctitate operum quae per ulnas sign
Abbreviated transcription (Latin):
hostiis defertur. quia pͥ carnis corruptionẽ re¬
siugendo calcauit. & int̾positis dieb cũ car¬
ne quã hostiam fecerat. suꝑnã cuutatẽ ascen¬
dit. Nos etiam pͥus in baptismo circũcidim̃
a peccatis. & ꝓficiente grã. ad altare ingͥdim᷑
consecrandi hostiam corꝑis & sanguinis d̾n.
Omĩs etiã eccłia in fine mundi pͥmo in resur¬
rectione labeni t̾rene corruptionis exuet. ac
deinceps in celestem iherłm transferetur. uic¬

Expanded text:
 defertur, quia prius carnis corruptionem resurgendo calcavit, et interpositis diebus cum carne quam hostiam fecerat, supernam civitatem ascendit. Nos etiam prius in baptismo circumcidimur a peccatis, et proficiente gratia ad altare ingredimur, consecrandi hostia corporis et sanguinis Domini. Omnis etiam Ecclesia in fine mundi primo in resurrectione labem terrenae corruptionis exuet, ac deinceps in coelestem Jerusalem transferetur, vic
Abbreviated transcription (Latin):
annos octoginta quatuos quȩ ñ discede.¬
bat de templo ieuiniis & obsecrationib ser¬
uiens die ac nocte. Iuxta hystoriam anna.
& deuote conu̾sationis. & uenerande etatis
digna describitur. que dño testimoniũ ꝑhi¬
beat. Mystice autem significat eccłiam. que
in p̃senti quasi sponsi. dmq sui morte uidua¬

Expanded text:
ta quatuor, quae non discedebat de templo, jejuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die. Juxta historiam, Anna et devotae conversationis, et venerandae aetatis digna describitur, quae Domino testimonium perhibeat. Mystice autem significat Ecclesiam, quae in praesenti quasi sponsi Dominique sui morte vidua
Abbreviated transcription (Latin):
lucas refert alud memorabile miracłm factũ
in loco deserto bethsaide. recte intelligitur
ñ ipsam ciuitatẽ dixisse. s locum desertum
ꝑtinentẽ ad eam. Narrat ioħs turbas mandu¬
casse. uxta tyberiadem. & discipulos uenisse
in capharnaum. que ambe ciuitates sunt
in galilea uixta stagnum generareth. quod
etiam tyberiadis uocatur a ciuitate tyberi
ade. Intelligendum ẽ itaq qd ꝑ bethsaidam
tͣnsierint in capharnaum. Plene qͦ notan¬
dũ quia d̃ns uideos pauit.t̾aꝗͣ deinceps no¬
uos cibos alege suscepturos. s qͦd in destrco
bethsaide mirałm factum ẽ. exp̃sse siguraũ
dñm uerbi pabulũ. laigiturum in deserto
eccłie uirum ñ habentis. Uñ pulchre bethsai¬
da domꝰ fructuũ intp̃tat᷑ Hinc ysaias. letabit᷑
deserta & inuia. & exultabie solitudo. & florebit

Expanded text:
Lucas refert illud memorabile miraculum factum in loco deserto Bethsaidae, recte intelligitur non ipsam civitatem dixisse, sed locum desertum pertinentem ad eam. Narrat Joannes turbas manducasse juxta Tiberiadem, et discipulos venisse in Capharnaum, quae ambae civitates sunt in Galilaea, juxta stagnum Genesareth, quod etiam Tiberiadis vocatur, a civitate Tiberiade. BEDA. Intelligendum est itaque, quod per Bethsaidam transierint in Capharnaum. Plene quoque notandum quia Dominus Judaeos pavit tanquam deinceps novos cibos a lege suscepturos, sed quod in deserto Bethsaidae miraculum factum est, expresse figuravit Dominum verbi pabula largiturum in deserto Ecclesiae virum non habentis. Unde pulchre Bethsaida domus fructuum interpretatur. Hinc Isaias: Laetabitur deserta et invia, et exsultabit solitudo, et florebit
Abbreviated transcription (Latin):
hominis ꝯfundet᷑ eũ cũ uen̾it in gła patris
sui cũ angłis scĩs. Qui coram hominibꝰ ubi
neq me in maiestate patͥs. Qfu̾it me ꝯfẽssꝰ¬
scł erubescens. filiꝰ hominis confundetur
.i. habebitur confundens eũ. Uł passiuũ
accipit᷑ ꝓ actiuo. confundet᷑ .i. confundet
eũ ⁊ quasi erubescens de illiꝰ p̃sentia exclu¬
det eũ a gła. Pat̾ in celis ẽ. ħ ẽ in consortio
sc̃oꝵ. St̃ qui dicunt. nos ñ erubescimꝰ d̾m
ꝯfit̾i. s ad ꝓbationẽ fidi ñ suffic̃ uor ꝓfessio¬
iis xꝑiane dũ dedignant᷑ inuirias tolerare

Expanded text:
hominis confundetur eum, cum venerit in gloria Patris sui cum angelis sanctis. Qui coram hominibus, ubi neque me in majestate Patris. Qui fuescilicet erubescens, Filius hominis, confundetur, id est habebitur confundens eum. Vel passivum accipitur pro adjectivo. Confundetur, id est, confundet eum et quasi erubescens de illius praesentia, excludet eum a gloria. Pater in coelis est, hoc est, in consortio sanctorum. Sunt qui dicunt, nos non erubescimus Deum confiteri, sed ad probationem fidei non sufficit vox professionis Christianae, dum dedignantur in
Abbreviated transcription (Latin):
ferre religioni. In cantico legit᷑ Ordinate in me
caritatẽ. Rectus ordo ẽ post d̃in amare patrẽ
& amicos. Si aũt necessitas uen̾it. ut utrũq
seruari ñ possit. odiũ in suos. pietas in dmẽ
Crucẽ dicit audorẽ fidi. Crux a cruciatu dr̃¬

Expanded text:
ferre religioni. In cantico legitur: Ordinavit in me charitatem . Rectus ordo est, post Deum amare patrem et amicos. Si autem necessitas exigit ut utrumque servari non possit, odium in suos, pietas est in Deum. Crucem dicit ardorem fidei. Crux a cruciatu d
Abbreviated transcription (Latin):
recipit đm. Hoc dicit ne apłoꝵ susceptio ui¬
lis h̃atur. his a quibꝰ sup̃dix̃ deb̾e stipendia

Expanded text:
recipit Deum. Hoc dicit, ne apostolorum susceptio vilis habeatur his, a quibus supra dixit debere stipendia
Abbreviated transcription (Latin):
cat ꝯtͣ duo ⁊ ꝯtͣ tres. Que mat̾ ẽ filii socrus
ẽ uxoris eius. ⁊ sic eadem contͣ filiã suã. ⁊ con¬
tͣ mirum ẽ diuisa. Allegorice tͥa ad eos qͥ fidẽ
tͥnitatis seruant ꝑtinent. duo illis congru¬
unt. qui ad fidi integritatẽ ñ ꝑueniunt.
Boni gͦ contraria mał. ⁊ mali contͣria bo¬
nis sentiendo atq agendo adinuicẽ diui¬
dunt᷑. Pat̾ nr̃ erat diabolꝰ. qr eũ unitabam̃
s uenit gladiꝰ u̾bidi. qui nos ab illo seꝑa
gna contͣdictio fuit. Socrus eadẽ synagoga fu¬
it. ⁊ nurꝰ eccłia de gentibꝰ. quia sponsus eccłie¬

Expanded text:
 et contra tres. Quae mater est filii, socrus est uxoris ejus, et sic eadem contra filiam suam nurum est divisa. Allegorice tria ad eos qui fidem Trinitatis servant, pertinent: duo illis congruunt, qui ad fidei integritatem non perveniunt. Boni ergo contraria malis, et mali contraria bonis sentiendo atque agendo, ab invicem dividuntur. Pater noster erat diabolus, quia eum imitabamur; sed venit gladius verbi Dei, qui nos ab illo separgna contradictio fuit. Socrus eadem Synagoga fuit, et nurus Ecclesia de gentibus; quia sponsus Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
aoctorẽ gentium: & qͣre in egypti monasteriis
se iuicẽ patres uocant: Eu aliud ẽ uat᷑a eẽ
patrẽ uł magistrũ: aliud indulgentia. Nam
si hominẽ patrẽ uocamꝰ. honorẽ ȩtati deferi¬
mum. Magist̃ dr: ex consortio magistri xꝑi.
aliis ne patres ꝑ adoptionẽ uocent᷑. M cxxxi.
erit minist̃ ur̃. Qui aut̃ se exaltau̾it. humi

Expanded text:
octorem gentium, et quare in Aegypti monasteriis se invicem patres vocant? Quia aliud est, natura esse patrem vel magistrum; aliud, indulgentia. Nam si hominem patrem vocamus, honorem aetati deferimus. Magister dicitur ex consortio magistri Chrisaliis, ne patres per adoptionem vocentur. M. 231V erit minister vester. Qui autem se exa