comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sortedis cordent. tanta iniqͥ tate patrent᷑: ut abs que ulla contradictione. factorẽ
suũ nisi corgigantur et̃ na mergant in poenã. Dequalib seriptũ est Anima quȩ
pecca uerit: ipsamoriet᷑. Quabeatuohannis sentencia manifeste repudiatu
in eptastoicoꝵ disputacio: qͥ di cere ausist contraomnẽ generis humanisensĩoead
firmare qđ omĩa peccatast̃ paria: dicentes. Puhil distare utrũ hominẽ. quisfuatꝰ
sit: an bouẽ. angalinã: qr ñ animal crimen sed animi fecerit. Quosiouinian⁊ secutꝰ
ẽ hereticꝰ adstruens nullã nupciarũ. xuirgititatis eẽ distanciã. Non abstinentẽ
in aliquo retribucionis priuilegio. simplicit᷑ epulantib eẽ p̃ferendos. Om̃e ttaq

Expanded text:
sorte discordent, tanta iniquitate patrentur, ut absque ulla contradictione factorem sorte discordent, tanta iniquitate patrentur, ut absque ulla contradictione factorem suum, nisi corrigantur, aeternam mergant in poenam. De quibus scriptum est: Anima quae peccaverit, ipsa morietur . Qua beati Joannis sententia manifeste repudiatur inepta Stoicorum disputatio, qui dicere ausi sunt contra omnem generis humani sensum, et affirmare, quod omnia peccata sint paria, dicentes nihil distare utrum hominem quis furatus sit, an bovem, an gallinam, quia non animal crimen, sed animus fecerit. Quos Jovinianus secutus est haereticus, astruens nullam nuptiarum et virginitatis esse distantiam, non abstinentes in aliquo retributionis privilegio simpliciter epulantibus esse praeferendos. Omne itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗmandũ ep̃o crediderant eque ad uersusillã cõmunẽ gam dimi cabant &t apłs
pauluis ꝓpterea credoñ orat ꝓalexandro: ꝗt iã firaetent & ad mortẽ id ẽ in uidencia
frat nitatẽ ob pugnando pec cauerat. Prohiis aut̃ qͥñ abruperant a morẽ: sedtinore suc cubue¬
liquert̃: ñiillis inputetur. Potest aut̃ peccatũ ad mortẽ: peccatũ usque ad mortẽ accipi
Proquo rogare quẽ piã uetat qr scilic& peccatũ qđ in hacutta ñ corrigitur ẽiuis uenia
frustra post morte postulatur. Uerũ si sequencia diligent in spicum⁊: magis superio
sensus huiꝰlectionis tenori congruere uidet᷑. Nãsubdit᷑. Om̃is iniqͥtas peccatũ est¬
& est percatũ ad mortẽ &cã Tanta estinquit diuersitas peccatoꝵ: ut & om̃e qͣd ab
aeqͥtatis racione discrepat. int̾ peccata numeret᷑: qũauis minima peccata: iustis
sue iusticiae meritũ nequaquã auferre uł minuere possint Illadũtaxat: sine qͥb

Expanded text:
m Christo crediderant, neque adversus illam communem gratiam dimicabant. Et apostolus Paulus propterea, credo, non orat pro Alexandro, quia jam frater erat, et ad mortem, id est, invidentiam, fraternitatem oppugnando peccaverit. Pro his autem qui non abruperant amorem, sed timore succubueliquerunt; non illis imputetur . Potest autem peccatum usque ad mortem accipi, pro quo rogare quempiam vetat, quia scilicet peccatum quod in hac vita non corrigitur, ejus venia frustra post mortem postulatur. Verum si sequentia diligenter inspicimus, magis superior sensus hujus lectionis tenori congruere videtur. Nam subditur: Omnis iniquitas peccatum est, etc. Tanta est, inquit, diversitas peccatorum, ut omne quod ab aequitatis ratione discrepat, inter peccata numeretur, quamvis minima peccata justis suae justitiae meritum nequaquam auferre, vel minuere possint, illa duntaxat sine quibus
Abbreviated transcription (Latin):
euita xerna : Verũ dm̃ hunc eẽ multocies repetit: hunc dicit eẽ uitã ec̃na. Nutique
ita sicut nob̾ uitaꝓmittit᷑ etͣna: quaesic eo tẽpore nossuscipiat. ut nũquã nobis finẽ
ea te niuendi reponat. sed filiu uita. sineinicio tẽporis sẽꝑ manesis sinetͣmino. sẽꝑ
mansura. filio licustoditeuos asimula chris. Qiuiuerũ dm̃ cognouistis in quo uita ha¬
betis aet̃nã custodite uos adoctrinis hȩreticoꝵ: que ꝑpetuã ducunt ad mortẽ. q in ore
illoꝵ qͥsimulacra ꝓdõfaciunt. głam incorruptibibis d. irauis dognatib in similitudiẽ
orruptibibũ rerũ inmutant Custoditeuos & afrlargrna: que: ẽ simi lacro seruitꝰ Ohser¬
uate nequas mundinlecebras: conditoris amori praeponatis. Nã & hoc int̃simula cra repu¬
tabit᷑. Quaten soliũ ueritatis curã studiũq habentes: in huiꝰ uisione mereaminis inefine
lenri. Munð eñĩ transibit & concupiscencia eꝰ. qͥ aut̃ fecerit uoluntatẽ dñi man.

Expanded text:
um, verum Deum hunc esse multoties repetit. Hunc dicit esse vitam aeternam. Non utique ita sicut nobis vita promittitur aeterna, quae sic ex tempore nos suscipiat, ut nunquam nobis finem bene vivendi reponat; sed Filius vita sine initio temporis semper manens, sine termino semper mansura. Filioli, custodite vos a simulacris. Qui verum Deum cognovistis, in quo vitam habetis aeternam, custodite vos aimulacra pro Deo faciunt, gloriam incorruptibilis Dei pravis dogmatibus in similitudinem corruptibilium rerum immutant . Custodite vos a philargyria, quae est simulacrorum servitus. Observate, ne quas mundi illecebras Conditoris amori praeponatis. Nam et hoc inter simulacra reputabitur, quatenus solius veritatis curam studiumque habentes, in hujus visione mereamini sine fine laetari. Mundus enim transit, et concupiscentia ejus. Qui autem fecerit voluntatem Domini, manet
Abbreviated transcription (Latin):
tarditatis ẽ ut homi nẽ qr homo est quisetũ eindẽ int̃ra peregrinacionẽ tolerat
mare neglecerit: am monendus est ut saltĩm obidillũ am& qi exdõ natus est qa par¬
ticeps secũ dune gr̃ae factus est: qreadẽ secũ uitae cȩlestis prȩmia eespectat:uae
⁊dea hortacio specialit̃ adillos ꝑtin& qͥñsolũ humonȩ consorcionature sedae fidi
qu fessione fr̃est nob effeeh. Uerũ ꝙ ñ nullist qͥ pximas diligt̃ sed ꝓpt̃ consangiu¬
nitatẽ ił ꝓpt̃ aliqđ cõmodĩ tẽporale Recte sc̃s euangłista quisituer ꝓximiama¬
tor subdendomanifestat. In hoc cognoscim qm̃ diligim⁊ natosdĩ. cũ dm̃ diligam⁊
&emandataeꝰ faciamꝰ . Ille ergosolus rectȩpreimũ disigere ꝓbat᷑: quiaiã conditoris
amore flagrare cognoscit᷑. st nequis seppse deconditoris amore fallera: cognoseit᷑
uerboten seamare ꝓfitendo: Bene cũ diciss&. in hoc eognoscum⁊ q m̃ dibgimꝰ natõ

Expanded text:
ut hominem quia homo est, quia secum eamdem in terra peregrinationem tolerat, amare neglexerit, admonendus est, ut saltem ob id illum amet, quia ex Deo natus est, quia particeps secum divinae gratiae factus est, quia eadem secum vitae coelestis praemia exspectat. Quae quidem exhortatio speciali effecti. Verum quia nonnulli sunt qui proximos diligunt, sed propter consanguinitatem, vel propter aliquod commodum temporale, recte sanctus evangelista, qui sit verus proximi amor subdendo manifestat: In hoc cognoscimus quoniam diligimus natos Dei, etc. Ille ergo solus recte proximum diligere probatur, qui et Conditoris amore flagrare cognoscitur. Et ne quis seipsum de Conditoris amore falleret, verbo tenus se amare profitendo, bene cum dixisset: In hoc cognoscimus, quoniam diligimus natos
Abbreviated transcription (Latin):
cũ suis sequacib suꝑb intumuit. Perquae eandẽ suꝑbiã abiniciopeccans: dearchangło¬
est indiabolũ uersus. in hoc apparuit filius đi ut dissoluat operadiaboli. Om̃s peccato¬
res ea diabolonatist̃ in quantũ peccatores. adã adõfactus est. sed quando consensit
diabolo. ex diabolo natus est: & tales om̃s genuit qualis erat. Natiuitas illa deiec̃
ad mortẽ : natiuitas secunda liberat apeccato. Ideouenit xp̃s homo ut soluera
peccata hiominũ. Bequa solucione recte sub ungitar. Omis qͥ natus est ex dõpercatũ
hat deonũpeccatodicit. Sienĩ dicerimꝰ qr peccatũ ñ habemꝰ nos ipsosseducimꝰ. Sed deuolacione
caritatis. quã qui sem̃ dĩ id est uerbũ dĩ quorenatis est insehab&: cõ mittereñ potest. Noc
insequendo manifestat dicens. In hoc manifestis filiidĩ. & filudiaboli. Om̃is qͥ non est iustꝰ¬

Expanded text:
cum suis sequacibus superbus intumuit, perque eamdem superbiam ab initio peccans, de archangcum suis sequacibus superbus intumuit, perque eamdem superbiam ab initio peccans, de archangelo in diabolum est versus. In hoc apparuit Filius Dei, ut dissolvat opera diaboli. Omnes peccatores ex diabolo nati sunt in quantum peccatores. Adam a Deo factus est; sed quando consensit diabolo, ex diabolo natus est, et tales omnes genuit qualis erat. Nativitas illa dejecit ad mortem; nativitpeccata hominum; de qua solutione recte subditur: Omnis qui natus est ex Deo peccatum  habemus, nos ipsos seducimus , sed de violatione charitatis, quam qui semen Dei, id est, verbum Dei, quo renatus est, in se habet, committere non potest. Hoc enim sequendo manifestat, dicens: In hoc manifesti sunt filii Dei et filii diaboli, etc. Dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
fidẽ abra hȩ. & econtra uide i non filii abrahȩ. deserendo fidẽ abrahȩ factist̃ filudia¬
boli dicente ad eos dño. Vos expatre diaboloestis. Qm̃ ab iniciodi abolus peccat. Cũ
praenuit ter& abinicio: subiunxit uerbũ tẽporis praesentis peccat. Quia E quoabinicio
coepit diabolus peccare. nũ qu̾a desut. Nec praesenciũ scilic& paenarũ enormitate
nec futurarũ metu cohercitur. Vndeiure ex illo. eẽ dicit᷑: quisque apeccando se
reuocare neglegit. Abinicio aut̃ diabolus peccat. Illoutique quo ipse factus est quo
&iã creaturarũ cȩpit origo cunctarũ. Neque enĩ dubitandũ est int᷑ primas creaturas
angłos eẽ conditos sed ceteris ad laudẽ creatoris glanã suaecondicionis referentib:
illẽ qui primus est conditus. mox ut altitudinẽ sue claritatis aspexit: contraconditorẽ

Expanded text:
fidem Abrahae. Et e contra Judaei, filii Abrahae, deserendo fidem Abrahae, facti sunt filii diafidem Abrahae. Et e contra Judaei, filii Abrahae, deserendo fidem Abrahae, facti sunt filii diaboli, dicente ad eos Domino: Vos ex patre diabolo estis . Quoniam ab initio diabolus peccat. Cum praemitteret ab initio, subjunxit verbum praesentis temporis, peccat. Quia ex quo ab initio coepit diabolus peccare, nunquam desiit, nec praesentium scilicet poenarum enormitate nec futurarum metu coercitus. Unde ex illo jure esse dicitur, quisquis a peccando se revocare negligit. Ab initio autem diabolus peccat, illo utique quo ipse factus est, quo etiam creaturarum coepit origo cunctarum. Neque enim dubitandum est inter primas creaturas angelos esse conditos, sed caeteris ad laudem Creatoris gloriam suae conditionis referentibus, ille qui primus est conditus, mox ut altitudinem suae claritatis aspexit, contra Conditorem
Abbreviated transcription (Latin):
quit & ille iustus est. ut supra scificat seinquit sicut xille sc̃s est. Nonq nr̃a iusticia uł sc̃itas
cliuine pareẽ. ualeat : Cũ scriptũ sit. ñ est sc̃s. ut est dñs. Sed sicut multũ int̃ est. int᷑ faci
em homines despeculo qr imago est inimitacione corpus inueritatẽ : & tam̃ sicut
hic oculi. ita &ibi. Sicut hic aures : ita sunt &ibi. Disparest res. sed sicut ad similitudi¬
Na& nosꝓ modulo nr̃osi non sicut ille essemus ex nulla partesimiles diceremur. Ergoscificat¬
nos sicut &ille sc̃s est. Sedillescs̃ ȩt̃nitate nossc̃ifide. Iustisumꝰ: sicut xille iustus est.
Sed illeln ipsa in cõmutabili ꝑpetuitate : nos iusticredendo inquẽ non uidemꝰ. ut ali¬
quando uideamus. Qui facit peccatũ exdiaboloest: Non carnis originẽ durendo exdia¬
bolo sicut manithȩus impiissime decunctis credit hominib sed imitacione ũł sug¬
gestione peccandi sum̃do ab illo: Quomodo & nosfilii abrahesumus facti imitando

Expanded text:
 nostra justitia vel sanctitas divinae par esse valeat, cum scriptum sit: Non est sanctus ut est Dominus , sed sicut multum interest inter faciem hominis et imaginem de speculo, quia imago est in imitatione, corpus in veritate, et tahic oculi, ita et ibi: sicut hic aures, ita et ibi aures sunt. Dispar est res; sed, sicut, ad similitudi; tamen et nos pro modulo nostro si non sicut ille essemus, ex nulla parte similes diceremur. Ergo cnos, sicut et ipse sanctus est. Sed ille sanctus aeternitate, nos sancti fide. Justi sumus, sicut et ille justus est. Sed ille in ipsa incommutabili perpetuitate, nos justi credendo in eum quem non videmus, ut aliquando videamus. Qui facit peccatum, ex diabolo est. Non carnis originem ducendo ex diabolo, sicut Manichaeus impiissime de cunctis credit hominibus, sed imitationem vel suggestionem peccandi ab illo sumendo, quomodo et nos filii Abrahae sumus facti imitando
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ honorificat filiũ: ñ honoficatpatrẽ qͥmisit illũ. Uuñ credt̃ filio qͥait. ego a pat᷑
unũ sumꝰ & in t̃rogante caipha aedicente . Tues ap̃s filiũ benedicti: Respondit egosũ¬
ed eũ uł non eẽ filiũdĩ. uł eẽ dissimilẽ patrĩ contẽnunt m̃dacẽp fecto ficiunt
patrẽ : q ñ credunt intestimonio qđ testificatus ẽ ds̃defiliosuo: in illo uidelic&
qđ & supramemini : tuessiliuꝰ m̃s dilectꝰ in te conplaciut mSeda inillo qđ ei uiminent

Expanded text:
icat Filium, non honorificat Patrem, qui misit illum. Qui non credunt Filio, qui ait Ego et Pater unum sumus ; et interrogante Caipha, ac dicente, Tu Christus Filius Dei benedicti? respondit: Ego suel non esse Filium Dei, vel non esse similem Patris contendunt, mendacem profecto faciunt Patrem, quia non credunt in testimonio quod testificatus est de Filio suo: in illo videlicet quod et supra memini: Tu es Filius meus dilectus, in te complacuit mihi ; sed et
Abbreviated transcription (Latin):
illũ sermone coercuit: quanto magis hominib om̃is plasphemia cauenda est. & maxime
maiestatẽ creatoris uerbo indisciplinato offendant. Uȩ illis quiuia cam abiert̃ & errore¬

Expanded text:
illum sermone coercuit, quanto magis hominibus omnis blasphemia cavenda est, et maxime ne illum sermone coercuit, quanto magis hominibus omnis blasphemia cavenda est, et maxime ne majestatem Creatoris verbo indisciplinato offendant. Vae illis qui in via Cain abierunt, e
Abbreviated transcription (Latin):
angło dñi. & satan stabat adextris eiꝰ ut ad uersaret᷑ri. Et dixit dñs adsatan. In crep& dñs intesatan
& increpadñs inte quielegit iuerusalẽ. Sed hoc in loco sacillime bitellegit᷑ qđ ilis sacerdos de¬
siderabat populũ issł decaptiuita tebabrloniae liberari. atq ad patriã terrãq redire
resistebat aut̃ illisatanas nolens populũ dĩ liberari: sed magis hostib & hoc gentilib mancipari.
Ideoqueillũ angłs qͥ populi ad iutorerat inerepabat. atque abiniuria eiusdẽ populi remouebat
Sed quando demorsi corpore contencionẽ cũ diabolo micha hel habuerit. incertũ habemidᷤ.
At tam̃ non dest̃ quidicant eundẽ dĩpopulũ morsi corpus appellatũ. eo qđ ipse morses illius pop¬
liportio fuerit. Ideoque iudas qđ depopulo factũ legerat. recte demossi corpore factũ di¬
Quia simichael archangłs diabolosibi aduersanti blasphemiã dicere noluit. sed modest

Expanded text:
angelo Domini, et Satan stabat a dextris ejus ut adversaretur ei. Et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, et increpet Dominus in te, qui elegit Jerusalem . Sed hoc in loco facillime intelligitur quod Jesus sacerdos desiderabat populum Israel de captivitate Babyloniae liberari, atque ad patriam terram redire. Resistebat autem illi Satanas, nolens Dei populum liberari, sed magis hostibus et gentibus mancipari; ideoque illum angelus qui populi adjutor erat, increpabat, atque ab injuria ejusdem populi removebat. Sed quando de Moysi corpore contentionem cum diabolo Michael habuerit, incertum habemus. Attamen non desunt qui dicant eumdem Dei populum Moysi corpus appellatum, eo quod ipse Moyses illius populi portio fuerit; ideoque Judas, quod de populo factum legerat, recte de Moysi corpore factum diquia si Michael archangelus diabolo sibi adversanti blasphemiam dicere noluit, sed modesto
Abbreviated transcription (Latin):
dilectio est. It nequis dicere auder&e & quid obstat diligeredm̃ & siñdiligo fratrẽ.: Rette
subdidit. Et hoc mandatũ habem⁊ abeo: ut qui diligit dm̃ diligat & fratrẽsuũ. Ruo¬
modo enĩ diligis eũ ẽuius odisti mandatũ Suis est quidicat. diligo imperatorem
sed odileges eius : Nita uerus ds amatorSeduide inquit qr mandata tuadilexi dnẽ & ideo
confident adiungit intuamisericordia uiuificame. Om̃is qͥcredit qr ihs̃ ẽ xp̃s ex dõ¬

Expanded text:
dilectio est, et ne quis dicere auderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte dilectio est, et ne quis dicere auderet: Et quid obstat diligere Deum, etiam si non diligo fratrem? recte subdidit: Et hoc mandatum habemus a Deo, ut qui diligit Deum, diligat et fratrem suum. Quomodo enim diligis eum, cujus odisti mandatum? Quis est qui dicat: Diligo imperatorem, sed odi leges ejus, non ita est verus Dei amator, sed vide, inquit, quia mandata tua dilexi, Domine, et ideo confidenter adjungit, in tua misericordia vivifica me . EVANGELIUM LUCAE, CAP. X
Abbreviated transcription (Latin):
bona desideras: sed mala caues Sed exeo qđ mala caues corrigis te : et hicipis bona de si
derare . Cũ bona desiderare coeperis : erit intetimor scs ille scilic& ne ipsabona amittas :
Non nemittaris ingehennã : sed nece deserat p̃sentia dñi quẽ amplecteris. quo a&̃ nũ frui
Nã unde diligeremꝰ : nisi ille prior dilexiss& nos : Ninenĩ ipse in eugło dicit. Non uosine
elegistis: sed ego elegiuos. Ita aut̃ ꝑfectierimꝰ incaritate : siquẽ ad nodũ nulliuꝰ alteriũ
nisi salutisiãe grã priornos ille dilexit : ita eũ nosquoque nullius rei nisitantũ siuiamoris.
dilexerimꝰ optentu. Verũ qr st̃ qͥ uerbotent dm̃diligunt: consulte subuingitur. Si qͥs
ñdiligit frm̃ suũ quẽ uidar : dm̃ quẽ non uid& quo modo potest diligere : Quidergo Qui
diligit fratrẽ suũ.: diligit dm̃. Necessẽest ut diligat dm̃: ut diligat ipsã dilectionẽ. Oseñ

Expanded text:
bona desbona desderare. Cum bona desiderare coeperis, erit non ut mittaris in gehennam, sed ne te deserat praesentia Domini, quem amplecteris, et aeternum frui pse prior dilexit nos, nam unde diligeremus, nisi ille prior dilexisset nos. Hinc enim ipse in Evangelio dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Ita autem perfecti erimus in charitate, si quemadmodum nulli alterius, nisi salutis nostrae gratia, prior ille nos dilexit, nos quoque ita eum nullius rei, nisi sui tantum amoris dilexerimus obtentu. Verum quia sunt, qui verbo tenus Deum diligunt, consulte subjungitur: Si quis non diligit fratrem suum quem videt, Deum quem non videt quomodo potest diligere? Quid ergo? Qui diligit fratrem suum, diligit Deum, necesse est, ut qui diligat Deum, diligat ipsam dilectionem, Deus enim
Abbreviated transcription (Latin):
ens dã nae. Illa caritas pellit faoras: quȩ ꝓ merito iusticiae fiduciã hab&
indieiudicu. Sed& p̃senciũ aduersitatiꝰ timorẽ ꝑ festa caritas eicit ex
animo: quã habere quȩ rebat qͥ dño supplicans ait. Atimore ln imici: eripeanima mea Qũa
habebat quidicit. Quis nos separabit a caritate ap̃i : tribulacio: anangustia: an ꝑsecucio:
anfames : annuditas: anpericulũ angladiuꝰ: & cã. Quiatimor poenã hab&. Torqu& cor
timor : sed noli timere. Intrat caritas quae sanat : qđ uulnerat timor. Qui autem
poenã hab& : quãuis sic̃ sectionẽ medici salus optata : ita timorẽ lcaritas desiderata
sub sequatur. Nec putari deb& his beati iohannissermonib: eẽ contrariũ: qd spal¬
homines dm̃ nemittant᷑ ingehennã : ipse ẽ timor ille qui introducit Karitatẽ : sedsic
uenit: ut eoceat. Si enĩ ad huc ꝓpt̃ poenas times dm̃ : nondũ amas quẽ sictimes. Non

Expanded text:
ens damnet, illum charitas pellit foras, quae pro merito justitiae fiduciam habet ens damnet, illum charitas pellit foras, quae pro merito justitiae fiduciam habet in die judicii. Sed et praesentium adversitatum timorem perfecta charitas ejicit ex animo, quam habere quaerebat, qui Domino supplicans ait: « A timore inimici eripe animam meam ; » quam habebat qui dixit: « Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatioan fames, an nuditas, an periculum, an gladius? etc. . Quia timor poenam habet. Torquet cor timor, sed noli timere: intrat charitas, quae sanat quod vulnerat timor. Qui autem poenam habet; quamvis sicut sectionem medici salus optata, ita timorem charitas desiderata subsequatur. Nec putari debet his beati Joannis sermonibus esse contrarium quod Psalhomines Deum, ne mittantur in gehennam; ipse est timor ille qui introducit charitatem, sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times; non
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ fiduciã indieiudicu haberepossimꝗ: pleniũ subdendo manifestat:iua sicut ille ẽ
ter qđ & supra dictũ est. q̃r ñ seꝑ adequalitatẽ dicit᷑ sicut : sed dicit᷑ ad quandã simili¬
tudinẽ. Quomodo enĩdi cas sicut aures habeo: itahab& & imago. Nũ quid om̃inosic
edtam̃ dicissicut. Siergofactisum⁊ ad maginẽ dĩ: quarerĩ sicut ds̃sumꝰ: Nonad
ille exemplũ nob cotidiep̃b& decęlo. Dequa saluator in euangło. Diligite inquit
inimicos ur̃os: & orate ꝓꝑsequentib ut sitis filupatris uri quilncesis est. Qui¬
solẽsuũ oririfacit suꝑbonos &malos: & pluit suꝑ iustos & inuistos. Timorñ est
benefacere. & hos diligerenouit. Sedꝑfecta caritas foras mittit timo rẽ. Ilũ
scilic& timorẽ dequodicit᷑: iniciũ sapienciae timordñ. Quotim& quisq lnci
piens opera iusticiae neueniat districtus uidex: & seminꝰ castigatũ inueni¬

Expanded text:
autem fiduciam in die judicii habere possumus, plenius subdendo manifeautem fiduciam in die judicii habere possumus, plenius subdendo manifesui quia non semper ad aequalitatem dicitur, sicut; sed dicitur ad quamdam similitudinem. Quomodo enim dicis, Sicut aures habeo, ita habet et imago? Numquid omnino sic? Sed taille exemplum nobis quotidie praebet de coelo. De qua Salvator in Evangelio, Diligite, inquit, inimicos vestros, et orate solem suum oriri facit, super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Timor non ebenefacere, et hos diligere novit. Sed perfecta charitas foras mittit timorem. Illum scilicet timorem, de quo dipiens opera justitiae, ne veniat districtus judex et se minus castigatum inveni
Abbreviated transcription (Latin):
illud superiuꝰ. Ecce tterũ dic̃. Ampliũ ñ potuit tibi cirias cõm̃dari : quã ut dicero : dr̃
Fortemuni dĩ contẽpturꝰ eras : nũ quid et dm̃ contẽpnis : Et quiman& in caritate indõ
man& : et ds̃ in eo. Vicissim inse habitant: qui c̃tin& et qui ẽtinetur. Habitas in
Quo modo cadit quã contin& ds̃: Et in hoc ꝑfecta est caritas nobiscũ: ut fiduciã¬
habeam⁊ indie udicii. Dicit quomodo sȩpb& unus quisq q̃uantũ in illo ꝓ fe¬
cerit. Qiuisquis fi duciã hab& indieiudicii: ꝑfecta est in illocaritas. Quid est
habere fiduciã indieiudicii : ñtimereneueniat dies iudicii. Cũ enĩ primo
quis ad penitendũ sedemale actis conuerterit: incipit timerediem iudicii : ne
uidelic& apparente iusto iudice : ipsedã net᷑ in iustus. hocessuuero bonȩ conuer¬
sacionis animatꝰ: disco ñtimere qđ timebat : sed pociuꝰ optare ut ueniat ille
desideratꝰ cunctis gentib: sperans secũ scis merito bonȩactionis. ẽẽ coronandũ. Vnde

Expanded text:
it charitas commendari, quam ut diceretur Deus. Forte munus Dei contempturus eras: nunquid et Deum contemnis? Et qui manet in charitate, in Deo manet, et Deus in eo. Vicissim in se habitant qui continet et qui continetur. Habitas in Quomodo cadit quem continet Deus? In hoc perfecta est charitas nobiscum, etc. Dicim, etc. Dicit quomodo se probet unusquisque quantum in illo profecerit. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere, ne veniat dies judicii. Cum enim quis primo poenitendo se de male actis converterit, incipit timere diem judicii, ne, videlicet, apparente justo Judice, ipse damnetur injustus. Processu vero bonae conversationis animatus, discet non timere quod timebat, sed potius optare ut veniat ille desideratus cunctis gentibus, sperans se cum sanctis merito bonae actionis esse coronandum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
lic& quoꝑgam ad opcionis filiidi effectst sed dereliquer᷑ suũ domiciliũ: id est ecełe
unitatẽ in qua dõ renatist̃. uł certesedes regni celestis. quas accepturierant si fidẽ serua¬
rent. & anteiudici ũ grauiter &grauiuꝰ in iudicio unuersalidãnabit. Sicut sodoma &
uł populi muimurantis & infidelis indeserto: uł erigenciũ secontra auctorẽ nequa
angłar itadat ex emplũ poene illoꝵ qͥ dni nr̃ gram̃trans ert̃ inluxuriã cõmemorans

Expanded text:
iam adoptionis filii Dei effecti sunt, sed dereliquerint suum domicilium, id est Ecclesiae unitatem, in qua Deo renati sunt, vel certe sedes regni coelestis, quas accepturi erant, si fidem servarent, et ante judicium graviter, et gravius in judicio universali damnabit. Sicut Sodoma et vel populi murmurantis et infidelis in deserto, vel erigentium se contra auctorem nequam angelorum, ita dat exemplum poenae illorum qui Domin
Abbreviated transcription (Latin):
hocest maximũ in nos diuinȩ caritatis indiciũ : q cũ nec dũ ipsi ꝑ peccatis nr̃is eũ petere
nossemꝰ : ilefiliũ suũ ad nos qui nob in secredentib ultroueniã dar&: nosque ad pat̃ nȩ
głae societat̃ẽ uocar&. In qͥbusdã codicib hicuersiculus italegitu. Et misit filiũ suũ litatorẽ
ꝓ peccatis nr̃is. litator aut̃ sacrificator est̃. Sacrificauit enĩ filiũ dĩ ꝓpeccatis nr̃is: ñ hos¬
tias perudũ : sed seipse offerendo. Vnde paulus bene ammnonens ait. Estote ergo imitato¬
resdĩ sicut filucarissimi : & ambulate indilectione sicut & ꝓp̃s dilex̃ nos & tradidit seipsũ

Expanded text:
hoc est maximum in nos divinae charitatis indicium, quia cum necdum ipsi pro peccatis nostris eum petere nossemus, misit ille Filium suum ad nos, qui nobis in se credentibus ultro veniam daret, nosque ad paternae gloriae societatem vocaret. In quibusdam Codicibus hic versiculus ita legitur: Et misit Filium suum litatorem pro peccatis nostris. Litator autem sacrificator est. Sacrificavit enim Filius Dei pro peccatis nostris non hostias pecudum, sed seipsum offerendo. Unde bene Paulus admonens ait: Estote ergo imitatores Dei sicut filii charissimi, et ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradid
Abbreviated transcription (Latin):
cantur. Doeo int̃ aduersa fiduciã spẽ que sẽꝑhaliere um cendi memoria retinen¬
tes qr maior est dñs ad ꝓtegendũ : quã diabolus adinpugnandũ. Ipss demundosunt¬
xp̃i inuocant : si signoxp̃i senotant: ipsitam̃ demundo st̃: Id est deilloꝵ numero
ñ possefieri ut filiuꝰ sit patri coet̃nus: ut uirgo intacta pariat: ut caro depuluere
resurgat in mortalis : ut homo de terra editus. mansionẽ ꝑ cipiat incelis: ut recensna
paruulus reatuprimi hominis teneat᷑ ad strictus sin a quabaptis mirenatꝰ. in xp̃o
soluat᷑: & mundus eosaudit: qr spĩtaliũ corda ad mundanos tarnales que sensusreuo¬
carea fidei simplicitate ñ ualent. Sed & catholiciquicũq audientes illã dñi sentenciã
Diligite inimicosuros: benefacitehis quioder̃uos. & oratȩꝓꝑsequentib & calũniantib¬

Expanded text:
cantur. Docet inter adversa fiduciam spemque semper habere vincendi, memoria retinencantur. Docet inter adversa fiduciam spemque semper habere vincendi, memoria retinentes, quia major est Dominus ad protegendum, quam diabolus ad impugnandum. Ipsi de munChristi invocant, si signo Christi se notant, ipsi tamen de mundo sunt, id est, de illorum numero non posse fieri ut Filius Dei sit Patri coaeternus, ut virgo intacta pariat, ut caro de pulvere resurgat, immortalis, ut homo de terra editus mansionem percipiat in coelis, ut recens natus parvulus reatu primi hominis teneatur astrictus, nisi aqua baptismi renatus in Christo salvetur. Et mundus eos audit. Quia spiritualium corda ad mundanos carnalesque sensus revocare a fidei simplicitate non valent. Sed et catholici quicunque audientes illam Domini sententiam: Diligite inimicos ves
Abbreviated transcription (Latin):
extitisse genetricẽ : ut aliã ꝑsonã hominis : aliã facerae dĩtatis. Neque unũ axpm̃ in
uerbo dĩ & carne atq anima credens: sed separatim alterũ filiũ dĩ. alterũ hominis prȩ¬
dicans. Et hic est antichristus dequo audistis qm̃ uenit. &nunc iã inmundo est. Uenit
inminente dieiudicu nato inmundo homine illo: ceteris amplius nefando filiolniqͥta¬
remedio paenitendire pugnant. Vos ex dõ estis filioli. &iucistis eũ. Uicistisantic hrastũ
ꝓ nob: nisi carne indueret᷑ ubimori poss&r. Qusquis ergo uiolat caritatẽ qđ libor
dicat lingua: uita ipsiuꝰ negatap̃m in carneuenisse: Mpseest antichristus: & uicistid¬
eũ inquit. Sed unde uicert̃: Nũquid liberi uirtute arbitru : Ñutique : taceat
eos seruare humilitatẽ neuictoriã uirib suis tribuant. & arrogancia suꝑbiae uin¬

Expanded text:
exstitisse genitricem, ut aliam personam hominis, aliam faceret Deitatis; neque unum Christum in exstitisse genitricem, ut aliam personam hominis, aliam faceret Deitatis; neque unum Christum in Verbo Dei et carne atque anima credens, sed separatim alterum Filium Dei, alterum hominis praedicans. Et hic est Antichristus de quo audistis quoniam venit, etc. Venit imminente die judicii, nato in mundo homine illo caeteris amplius nefando, filio iniquitaremedio poenitendi repugnant. Vos ex Deo estis, filioli, et vicistis eum. Vicistis Antichristum o nobis, nisi carne indueretur, ubi mori posset? Quisquis ergo violat caritatem, quodlibet dicat lingua, vita ipsius negat Christum in carne venisse, eum, inquit. Sed unde vicerunt? Numquid liberi virtute arbitrii? Non utique. Taceat eos servare humilitatem, ne victoriam suis viribus tribuant, et arrogantia superbiae vin
Abbreviated transcription (Latin):
exdõ ẽ Confessionẽ hoc loco. ñsolũ catholice fidei: sed & operacionẽ bone: quȩ sit ꝑcari¬
tatẽ reqͥrit. Alioqum ñ nulliheretici consitent᷑. multi scis matici. multifalsi catholici
ne uenisse qͥ dict ñ lingua sed factis. ñ sonando sedamando. Et om̃ĩ sp̃s quisolunt
quique eũ ueracit᷑ haberefides catholica doc&. oluit & eniihm̃. qͥmandata &uerbaihũ¬
qͥdĩoperauł uerba uł sacram̃ta rescindrtꝰ. Intantũnãq ex dõnonst̃: ut qͥdã eox qͥ prauo
dogmate separareuolebant ab hominis dispensacione diuinteate xp̃i. Hunc quoq: uer¬
siculũ quodicit᷑. & om̃is sp̃s qui solutt ihm̃ ex dõñ est. ex hac apła eraserint: uescilic& per
auctoritat̃ebeatio hannis conuincerent᷑ erroris. Deniquenestoriuꝰ nescirese ꝓdidit
hanc authenticis exemplarib inditã fuisse sentenuiã atq ideo soluereñ timuitiħm
ac seꝓhoc dõ reddere extraneũ. Dicens beatã uirginẽ mariã. Ñ dĩ sed hominis tantũ

Expanded text:
e fidei, sed et operationis bonae, quae fit per caritatem, requirit; alioqui nonnulli heretici, multi scismatici, sed et multi falsi christianne venisse, qui dicit non lingua, sed factis, non sonando, sed amando. Et omnis spiritus qui solvit t, quae eum veraciter habere fides catholica docet. Solvit et ille Jesum, quii opera vel verba vel sacramenta rescindunt. In tantum namque ex Deo non sunt, ut quidam eorum qui pravo dogmate separare volebant ab hominis dispensatione divinitatem Christi, hunc quoque versiculum quo dicitur: Et omnis spiritus qui solvit Jesum, ex Deo non est, ex hac Epistola eraserint, ne scilicet per auctoritatem beati Joannis convinceretur error eorum. Denique Nestorius nescire se prodidit hanc authenticis exemplaribus inditam fuisse sententiam, atque ideo solvere non timuit Jesum, ac se per hoc Deo reddere extraneum, dicens beatam Mariam virginem non Dei, sed hominis tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ut anim̃a suã quis ponat ꝑ amicissuis. Et ibiꝓbata est dilectio p̃i innos: quia mortuus
est ꝓ nobis. Dilectiopatris undȩꝓbata est in nob̾. Quafiliũ suũ unicũ mnisit moriꝓnobis
Sic& paulus a płs dicit. Qiuꝓpriofiliosuo ñ peꝑcit : sed ꝑ nob om̃ib: tradidit eũ. Quomodo
ñ &xiã cũ illopmia nob clonauit : Et in hoc est caritas: Nquasi nos ddexerimus cdm̃ sed
qm̃ ipsedilex̃ nos. Non illũ dilexim⁊ prius Nã ad hoc nos dilexit ut diligam eũ. rã
quippe hominẽ prȩuenit ut diligat dm̃: quadilectione opereturbona: Vndepsalmista¬

Expanded text:
ut animam suam ponat pro amicis suis; et ibi probata est dilectio Christi in nos, quia mortuus est pro nobis. Dilectio Patris unde probata est in nos? Quia Filium suum unicum misit mori pro nobis: sic et Paulus apostolus dicit, Qui Filio proprio non etiam cum illo omnia nobis donavit? Et in hoc est charitas, non quasi nos dilexerimus Deum, sed quoniam, etc. Non illum dileximus prius, nam ad hoc nos dilexit, ut diligamus eum. Gratia quippe hominem praevenit ut diligat Deum, qui dilectione operetur bona, unde
Abbreviated transcription (Latin):
se nullaten suas iniuri as: possedimittere multas Hinimirũ demundo. tẽ: xideo
demundoloqͥ conuincunt᷑. Et qr caritatisuis cera ñ habent. frustra fidei lntemera¬
ta mrsteria seruant. Sed nec antichristi nomine posst̃ carere: quiꝙp̃imandatis
toresi caritatis. ꝓfecto istedm̃. ñ nosse neque ex dõ. eẽ. cognoscitur: qr caritat̃ẽ quaer
homines ds̃ exercuit.: imitari neglexit. in hoc cognoscim⁊ spm̃ ueritatis &x spm̃
supra monuit dicens. Probatespis si ex dõst̃. Sed uideam⁊ quid moniturus ẽ.: in quo
illũ audire debeam⁊. Carissimi: diligami inuicẽ qm̃ caritas ex dõest. Niultũ
ds̃ caritas est. Facereergo contracaritatẽ. facere contradm̃ est. Nemodicat in
hominẽ pecco quando Nĩdiligo fratrẽmeũ & facile est peccatũ en hominẽ. in dm̃
solũ tipeccẽ. Quomodo tipeccas indm̃. quando incaritatẽpeccas. Ds̃ caritas est.

Expanded text:
se nullatenus suas injurias posse dimittere inultas: hi nimirum de mundo esse, et ideo de mundo loqui convincuntur. Et quia charitatis viscera non habent, frustra fidei intemerata mysteria servant. Sed nec Antichristi nomine possunt carere, qui Christi mandatis tores charitatis, profecto iste Deum non nosse, neque ex Deo esse cognoscitur, quia charitatem quam erga homines Deus exercuit imitari neglexit. In hoc cognoscimus Spiritum veritatis, etsupra monuit, dicens: Probate spiritus si ex Deo sint. Sed videamus quid moniturus est, in quo illum audire debeamus: Charissimi, diligamus invicem, etc. Multum s charitas est. Facere ergo contra charitatem, facere contra Deum est. Nemo dicat: In hominem pecco quando non diligo fratrem meum, et facile est peccatum in hominem, si in Deum solum non peccem. Quomodo non peccas in Deum, quando in charitatem peccas? Deus charit
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ spũi scõ insemanenti testimoniũ ꝑhib&. Hoc enĩ agit sp̃ssẽs̃ in homine: ut si
in illo caritas: Qiua caritasinquit paulus: diffusa est in cordib nr̃is ꝑspm̃sciqͥ datusest¬
nob. Uerũq multi caritatẽ ñ habentes: & unitatẽ eccłae ꝑuersodogmate scindentes
sp̃s ł unde posst ꝓbari : Doc& ineuangło dñs ubitalia uentura pdicebat: qualia
iohannes iãsuotẽpore uenisse ꝓ debat. Ad tendite inquit a falsis ꝓphetis. qͥuenunt
ad uosin uestimtis ouiũ: intrinsecus aut̃ sunt lupirapaces: a fraetib eoꝵ cognosceas
sp̃s maligni qͥ in pseudo ꝓ phetis locunt᷑ ualent dinosci Spine uidelic& scis matũ & horridi
heresiũ tribuli: quib eos qͥsibilncaute adꝓpriant. fidelacerando contammant Sicut

Expanded text:
tatem, Spiritui sancto in se manenti testimonium perhibet. Hoc enim agit Spiritus sanctus in homine, ut sit tatem, Spiritui sancto in se manenti testimonium perhibet. Hoc enim agit Spiritus sanctus in homine, ut sit in illo charitas. Quia charitas inquit Paulus diffusa est in cordibus nostris per Spiritum snobis. Verum quoniam multi caritatem non habentes et unitatem ecclesiae perverso dogmate scindentes s, vel unde possunt probari, docet in Evangelio Dominus, ubi talia ventura praedicebat, qualia Joannes jam suo tempore venisse probat. Attendite, inquit, a falsis prophetis qui veniunt ad vos in vestimentis ovium, intrinsecus autem sunt lupi rapaces. A fructibus eorum cogspiritus maligni, qui in pseudoprophetis loquuntur, valent dinosci, spinae videlicet scismatum et horridi heresium tribuli, quibus eos, qui sibi incaute appropiant, foede lacerando contaminant; sicut
Abbreviated transcription (Latin):
in i eẽ sicut dilexiuos.: Quid est enĩsicut dilexiuos: Nisi ad hoc amate.: ad qđ amaui
uos. Vlidelic& ut ad cȩlestia regna ꝑtingatis : & qua mercede hec mandata fidei
cedilectionis seruantur. Seͥt᷑. Et qͥ seruat mandata eiꝰ in illoman& & ipseineo.
Sit ego tibidomꝰ ds̃ & esto domid̵i. Maneindõ & maneat inteds. Man& inteds ut te con¬
tineat manes indõ necadas : Seruam andata eiꝰ. tenecartatẽ. Non diuellere afideillius. ut
lorieris inp̃senciaipsiũ: & setur manebis in eo modoꝑfidẽ: tunc ꝑspeciem manebit a ipse
ꝑennis inte. iuxta q̃d eipsalmista decantat. In aet̃ nuexultabt̃: & in habitabis ineis.
Et in hoc scimꝰ qm̃ mana in nobis: despũ quẽ dedit nob̃. Primis tẽporib cadebat super¬
signisscã eccła ñ indig&: quicũq credens in nomine ihũ xp̃i frat̃ nã habueritcari¬

Expanded text:
invicem, sicut dilexi vos . Quid est enim, Sicut dilexi vos, nisi: Ad hoc amate ad quod amavi invicem, sicut dilexi vos . Quid est enim, Sicut dilexi vos, nisi: Ad hoc amate ad quod amavi vos, videlicet, ut ad coelestia regna pertingatis? Et qua mercede haec mandata fidei et dilectionis servantur? Sequitur: Et qui servat mandata ejus, in illo manet, et ipse in eo. Sit ergo tibi domus Deus, et esto domus Dei; mane in Deo, et maneat in te Deus. Manet in te Deus ut te contineat, manes in Deo ne cadas. Serva mandata ejus, tene charitatem. Noli te divellere a fide illius, ut glorieris in praesentia ipsius, et securus manebis in eo, modo per fidem, tunc per speciem. Manebit et ipse perennis in te, juxta quod ei Psalmista decantat: In aeternum exsultabunt, et habitabis in eis . Et in hoc scimus quoniam manet in nobis, de Spiritu quem dedit nobis. Primis temporibsignis sancta Ecclesia non indiget, quicunque credens in nomine Jesu Christi fraternam habuerit chari
Abbreviated transcription (Latin):
cruciandus. Cũ ergo diciss& iohannes q qđ cũq pecierimꝑ accipiemt abeo qm̃ mar¬
data eiꝰ custodime : quasi quereres quȩ mandata : contuiuosubdidit. Et hoc est mandatũ
eius. ut eredamꝑ in nomine filueiꝰ ihũ xp̃i: x diligam alterutrũ. Singulari numero
mandatũ premisit . & duo subsequent̃ adiungit mandata: Fidẽ scilic& & dilectionẽ
qr nimirũ haec ab infice separari ñ queunt. Neq enĩ sine fide xp̃i rectenos alteru¬
trũ diligere : Nequeuere in nomin eihir p̃i sinefrat᷑na dilectione possum⁊ cre¬
dere. Et diligamt inquit alterutrũ : sicut dedit mandatũ nobis : Id ẽ puro amo¬
re. Ñsi cut latrones uł quoꝵ lib& alioꝵ patratores scelerũ: qͥseutiq alterutrũ
sedñ castediligt̃. Sic enĩ dedit mandatũ nob̃cũ ait hoc ẽ p̃ceptũ meũ ut diligats

Expanded text:
cruciandus. Cum ergo dixisset Joannes, quia quodcunque petierimus accipiemus ab eo, si mancruciandus. Cum ergo dixisset Joannes, quia quodcunque petierimus accipiemus ab eo, si mandata ejus custodimus, quasi quaereres quae mandata, continuo subdidit: Et hoc est mandatum ejus, ut credamus in nomine Filii ejus Jesu Christi, etc. Singulari numero mandatum praemisit, et Deo subsequenter adjungit mandata, fidem scilicet et dilectionem, quia nimirum haec ab invicem separari nequeunt. Neque enim sine fide Christi recte nos alterutrum diligere, neque vere in nomine Jesu Christi sine fraterna dilectione possumus credere. Et diligamus, inquit, alterutrum, sicut dedit mandatum nobis. Id est, puro amore, non sicut latrones, vel quorumlibet aliorum patratores scelerum, qui se utique alterutrum sed non caste diligunt. Sed enim dedit mandatum nobis, cum ait: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis
Abbreviated transcription (Latin):
Magna hȩc adesiderabilis fidelib: dataꝑmissio. Si quis uerotã uecors ec absurdus estiuţ ꝓ¬
missis non delectetur rȩlestib: saltmꝑtimescat hoc qd econtrario sapiencia terribil t̃
intonat dicens. Quia uertit aurẽ suã ne audiat legẽ: oracio eiꝰ erit exe crabilis. Neque
huic beati iohannis sentenci& exontrariũ uderi oport& qđ paulus ter dnm rogauit
ut disceder& abeo angłi satan&e nec impetrarepotuit. seddictũ est illi. Sufficittibigra
mea nã uirtus in bnfirmitate ꝑficit᷑. Etsienĩ ñsẽꝑ aduoluntatẽ accipim⁊ orantes : tam̃
merc edẽ deuocionis adsalutẽ accipime.: Sicut idẽ paulus dnm̃rogans sionqd̾ quȩ rebat
sed quod utile habebat accepit. At contra sepereꝓbi ex audiuntur ad uo luntatẽ t̃ ee
audiuntur ad salutẽ. Vnde& ex caput diabolus. ut beatũ i ob tẽptar& ex auditꝰ et ad
uoluntatẽ.: sed ad dãnacionẽ. Ideo eni concessus est iste tẽptandus ut eoꝓbato ẽa ille

Expanded text:
Magna haec et desiderabilis fidelibus data est promissio. Si quis vero tam vecors et absurdus est, ut promissis non delectetur coelestibus, saltem pertimescat hoc quod e contrario sapientia terribiliter intonat, dicens: Qui avertit aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Neque huic beati Joannis sententiae contrarium videri oportet, quod Paulus ter Dominum rogavit, ut discederet ab eo angelus Satanae, nec impetrare potuit , sed dictum est illi: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur . Etsi enim non semper ad voluntatem accipimus orantes, tamen mercedem devotionis ad salutem accipimus, sicut idem Paulus Dominum rogans, non quod quaerebat, sed quod utile habebat accepit. At contra saepe reprobi exaudiuntur ad voluntatem, si non audiuntur ad salutem. Unde et eorum caput diabolus, ut beatum Job tentaret, exauditus est ad voluntatem, sed ad suam damnationem. Ideo enim concessus est iste tentandus, ut eo probato ille esset
Abbreviated transcription (Latin):
tia accusauerit nosintus: quia non eo animo bona nr̃a facimꝰ quo facienda sunt :
quomodo eius scientiã latẽre possum cui canitur : Eece tudñe cogno uisti omna
& quia tenebre non obscurabunt᷑ abste : & nox sicut dies inlum inabitur. Caris
simisicornr̃m ñ rep̃hendert nos Siuerũ nobis responderit qr diligimꝰ &ger¬
manadilectio est in nobis. n sie a sed sincera. salutẽ fraternã quȩrens nullũ emolu¬

Expanded text:
tia accusaverit nos intus, quia non eo animo bona nostra facimus quo facienda sunt, tia accusaverit nos intus, quia non eo animo bona nostra facimus quo facienda sunt, quomodo ejus scientiam latere possumus, cui canitur: Ecce tu, Domine, cognovisti omnia, et, Quia tenebrae non obscurabuntur abs te, et nox sicut dies illuminabist, cor non male senserit? Verum nobis responderit, quia diligimus, et germana dilectio est in nobis: non ficta, sed sincera; salutem fraternam quaerens, nullum emolu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ opere & ueritate praximos diligim: manifeste cognoscimꝰ qm̃ in conspectu sũ me ueri¬
tatissuademꝑ corda nr̃a. Om̃s enĩ homines cũ aliquid facere disponunt: adidem fac¬
tũ meditandũ cordasua se conuertere suadent. Sed quimala cogitant hec adõ occul
tare siualerent uellent: Ipso at testante qui ait. Om̃is enĩ quimale agit: odit lucem:
& non uenit adlucẽ ut ñ arguant᷑ opera eiꝰ. Quiuero bona operari meditant᷑. hi facil¬
lime suis cordib: persuadent. ut conspectui diuinitatis sepate fieri desiderent. Quod
sũ me ꝑfectionis inditiũ eẽ sol& cũ sua operaqusq uł cogitans adõ gaud& iuderi
unde ipse sub sequent̃ dicit. Quiaut̃ facit ueritatẽ uenit adlucẽ : ut manifestentur
eius opera : quia indõ sunt facta. Peruerã ergo dilectionẽ cognoscim÷ qm̃ exueri
tate sumꝑ et qm̃ in conspectu eiusdẽ ueritatis suademus corda nr̃a : Hoc esttales
cogitationes corda nr̃a habere suademꝵ quȩ diuinis sint digna conspectibus. Qm̃ si

Expanded text:
oniam in conspectu summae veritatis suademus corda nostra. Omnes enim homines cum aliquid facere disponunt, ad idem factum meditandum corda sua se convertere suadent. Sed qui mala cogitant, haec a Deo, si valerent, occultare vellent; ipso attestante qui ait: Omnis enim qui male agit, odit lucem; et non venit ad lucem, ut non arguantur opera ejus ; qui vero bona operari meditantur, hi facillime suis cordibus persuadent, ut in conspectu divinitatis se patefieri desiderent, quod summae perfectionis indicium esse solet, cum sua opera quisque vel cogitata a Deo gaudet videri. Unde ipse subsequenter dicit: Qui autem facit veritatem, venit ad lucem ut manifestentur ejus opera, quia in Deo sunt tate sumus, et quoniam in conspectu ejusdem veritatis suademus corda nostra, hoc est tales cogitationes corda nostra habere suademus quae divinis sint dignae conspectibus. Quoniam si
Abbreviated transcription (Latin):
capacitate mensurae iubemur imitari. Sicut diuinȩ similtudinis głam : ꝓnr̃a id est
creaturae m̃ sura sperare pracipimur. Neq aut̃ pelagianũ dogmaluuare credendũ
tendendo & eiꝰ ꝑ omĩa gr̃am flagitando quiait. Sineme nihil potestis facere : eique
dicendo: Ad uitorm̃s esto. nederelinquasme. Om̃is quifaitpeccatũ xiniqͥtatẽ
facit. Nemodicat aliud est peccatũs aliudiniquitas. Nemo dicat egopeccator sũ
sediniquus nonsũ. Om̃is enĩ qui facit peccatũ: xiniqui tatẽ facit: & peccatũ est ini¬
quitas. Uirtus huus sentenciae facilius in lingua grecoꝵ quaedita est. epła con¬
prehenditur. Si quidẽ apud eos iniquitas: a nomia uocatur qđ significat quasi
contralegẽ uel si nelegesactũ. Siquidẽ grecelex: apudeos nomos appellat᷑. Cũ ergodicit
iohannes. qr om̃is quifacit peccatũ: & iniqͥtatẽ facit hoc est a nomiã. & peccatũ est ini

Expanded text:
capacitatis mensura jubemur imitari, sicut divinae similitudinis gloriam pro nostra, id est, capacitatis mensura jubemur imitari, sicut divinae similitudinis gloriam pro nostra, id est, creaturae mensura sperare praecipimur. Neque autem Pelagianum dogma juvare credendum tendo, et ejus per omnia gratiam flagitando, qui ait: Sine me nihil potestis facere ; eique dicendo: Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Omnis qui facit peccatum, et iniquitatem facit. Nemo dicat: aliud est peccatum, aliud iniquitas. Nemo dicat: Ego peccator sum, sed iniquus non sum. Omnis enim qui facit peccatum, et iniquitatem facit, quia peccatum est iniquitas. Virtus hujus sententiae facilius in lingua Graecorum, qua edita est Epistola, comprehenditur, siquidem apud eos iniquitas ἀνομία vocatur, quod significat quasi contra legem vel sine lege factum, siquidem lex Graece νόμος appellatur. Cum ergo dicit Joannes, quia om
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Aliud eñi uidere. alud est totũ uidendũ conp̃hendere. Qando quidẽ id uidet᷑.
qđ prȩsens. ut cũquesentitur : lotũ aut̃ conprehenditur uidendo: quod ita uidet᷑: ut
nihil eius lateat uidentẽ: auituius fenes circũspicipossunt: sicut te nihillat& praesentis
uoluntatistuae. Circũ spicere aut̃. potesfines. anulitui. Ex empligr̃a duoposui. quoꝵ. alterũ
Nultisedicunt sp̃e habere uite caelestis in xp̃o: sedhanc confessionẽ neglegent̃ uiuen¬
tdo euacuant. Manifestũ aut̃ dese indiciũ speisuꝑnȩ exchib&: quibonis operãdare
actib: studo : Certus qr non alit̃ ad similitudinẽ dĩ quis infuturo ꝑueniat: nisi
dĩ scĩtatẽ in presenti se scĩficando. id est ab negando impietatẽ & secularia desider
sobrieaut̃ & iuste & pieuiuendo imitet᷑. Sic aut̃ duinaesci̾tatis mundiciã ꝓnr̃ae

Expanded text:
dit.\' Aliud est enim uidere, aliud est totum uidendo comprehendere, quando quidem id uidetur, dit.\' Aliud est enim uidere, aliud est totum uidendo comprehendere, quando quidem id uidetur, quod praesens utcumque sentitur, totum autem comprehenditur uidendo, quod ita uidetur, ut nihil eius lateat uidentem, aut cuius fines circumspici possunt, sicut te nihil latet praesentis uoluntulti se dicunt spem habere vitae coelestis in Christo, sed hanc confessionem negligenter vivendo evacuant. Manifestum autem de se indicium spei supernae exhibet, qui bonis operam dare actibus studet, certus quia non aliter ad similitudinem Dei quis in futuro perveniet, nisi Dei sanctitatem in praesenti se sanctificando, id est, abnegando impietatem et saecularia desideria, sobrie autem et juste et pie vivendo imitetur. Sic autem divinae sanctitatis munditiam pro nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ substancia contẽplabim᷑ : qđ in hac uita nulli prorsus electoꝵ conceditur: Cũ
&iã ipselegis lator dnm quẽ in angłica specie contẽplari solebat obsetrans. dicens¬
que. Dnẽ: ostende mͥ tem& ipsũ ut uideãte. Ab eodẽ dño audierit. nemo uidebit
tibi. Hinc & paulus ait. Nunc uidemꝰ ꝑsyeculũ & inenigmate. tunc aut̃ facie ad
faciem Vnde qđ responsi est morsi uerũ est qđ nemopotest faciem dñi uidere
& iuiuere. Idest nemopotest eũ in hac uita uiuens udere: sicut est. Nãmulti uidert̃. sed
quã insem& ipso &iã cũ uideret᷑ latuit: sed sicut est : quã ab eo amorse petebatur. cũ ei
diceretur. Ostende mihi tem& ipsũ. ab eo quicũ illo facie ad faciem loquebatur. nonqͥd
dĩ plenitudinẽ quis quã nonsolũ oculis corporis: sed uel ipsam̃te Aliquando conprehen¬

Expanded text:
suae substantia contemplabimur. Quod in hac vita nulli prorsus electorum conceditur, cum suae substantia contemplabimur. Quod in hac vita nulli prorsus electorum conceditur, cum etiam ipse legislator Dominum quem in angelica specie contemplari solebat, obsecrans, dicensque: « Domine, ostende mihi temetipsum , ut videam te, » ab eodem Domino audierit: « Nemo videbit tibi; » hinc et Paulus ait: « Nunc videmus per speculum, et in aenigmate: tunc autem facie ad faciem . » Unde quod responsum est Moysi, verum est, quod nemo potest faciem Dei videre et vivere, id est, nemo potest eum in hac vita vivens videre sicuti est: nam multi viderunt, sed quam in semetipso etiam cum videretur latuit: sed sicut est, quod ab eo a Moysi petebatur, cum ei diceretur: « Ostende mihi temetipsum, » qui cum illo facie ad faciem loqudei plenitudinem quisquam non solum oculis corporis sed uel ipsa mente aliquando comprehen