comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a cũctis retinaculis mũdanis aeq corporalibus uoluptatis plenius
ris. diuinaꝵ septuraꝵ testimoniis edocuimus. Sĩc ctum apls dic̃. Et ert̃
duo in carne una.lam nõ una caro sed unus sp̃s ł locsacramẽtũ magnũ
est ardũq iter est castitatis sed magna sunt p̾mia. Uocatq nos dñsi
euangelio dicens. Ueĩte bñdicti patris mei possidete pãtũ uobis regnũ
ab origĩe mũdi. ldẽ ip̃e dñs dic. Uenite ad me oẽs qui laborati & honora

Expanded text:
a cunctis retinaculis mundanis atque corporalibus uoluptatibus sit eta cunctis retinaculis mundanis atque corporalibus uoluptatibus sit etris, diuinarum scripturarum testimoniis edocuimus, sicut etiam apostolus dicit: et erunt duo in carne una; iam non una caro, sed unus spiritus. Hoc sacramentum magnum est arduumque est iter castitatis, sed magna sunt praemia uocatque nos dominus in euangelio dicens: uenite, benedicti patris mei, possidete praeparatum uobis regnum ab origine mundi. idem ipse dominus dicit: ue ni
Abbreviated transcription (Latin):
lam dudũ ut intelligis scopoloso difficiliq in loco uersatur orõ. nec au¬
det in alterutram declinare partem. Dũ eq̃lr̃ ut̾q formidat sed & nr̃a
difficultate tuũ agnosce discrimen. Malemus aũt contristari te for¬
sitan tua uãdicendo ꝙ ficta adulatione. Dupplex ut uidex malum.
Eq̃le & anceps piculum est. Ex utroq artaris. ex utroq constrĩgeris.
poris castitatẽ & deo non reddẽ qͦd ꝓmisseras. timendũ atq metuẽdu
est ut uulgo dr̃ facile ex amico inĩcũ facies. cui ꝓmissa non reddas. Sic̃
uiro exibe ut ex utroq dño debitum qͦ uoliuisti redde̾ possis. De cuius
conscia non diffidimus si paululum expectasses. no qͦ te abono castitatio
retrahamus sed huiꝰ aĩmũ ad castitatis oraculum totis uiribus ĩcitemꝰ
ut uoluntariũ sacͥfitiũ offerat deo in odorem suauitatis ut exuta mẽs

Expanded text:
iamdudum, ut intellegis, scopuloso difficilique in loco uersatur oratio nec auiamdudum, ut intellegis, scopuloso difficilique in loco uersatur oratio nec audet in alterutram declinare partem, dum aequaliter utrumque formidat; sed ex nostra difficultate tuum agnosce discrimen; maluimus enim te contristare forsitan uera dicendo quam ficta adulatione decipere. duplex, ut uides, malum aequale et anceps periculum est; ex utroque artaris, ex utroque constringeris. poris castitatem et deo non reddere, quod promiseras, timendum atque metuendum est. ut uulgo dicitur, facile ex amico inimicum facies, cui promissa non reddas. sic euiro exhibe, ut ex utroque domino debitum, quod uouisti, reddere possis. de cuius conscientia non diffidimus, si paululum expectasses: non quod te a bono castitatis retrahamus, sed huius animum ad castitatis oraculum totis uiribus incitemus, ut uoluntarium sacrificium offerat deo in odorem suauitatis, ut exuta mens
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuicem. Ac rursus ne tanta ꝓnuptiaꝵ parte dicenda udẽtur exludẽ
castitatẽ sequitur. Nisi forte ex consensu ad tepus. ut uacctis oroni. Et
statĩ qĩ recusat hoc qđ dixit ad tẽpus.ne uõtam ꝑpetuam ꝙͣ tẽporalem
docet meditatioe fieri debẽ castitatis.ut ꝑ certa int̾ualla tẽpoꝵ qĩ explo¬
ratis continentie sue uiribus sinc piculo ueq ꝓmittant. que semꝑ est
ab utroq seruãdũ. Qͦd absolute uelit manifeste dic. Uolo aũt oẽs hoĩes
ulliꝰ occasione scandali magr̃ firmauerat de castitate snĩas nolens tm̃
bonum in unius temeritate nutare ꝙ ligare & confirmare debet cõ¬
sensus amboꝵ & reuera quid ea castitate firmiuo est ꝗd uetutius. ꝙ̃
q̃ ex duor cepta snĩa est ab utroq uel in comune seruatur nͨ de se.tm̃¬
pars altera nec sollicita mutuo se ad uirtutis ãmonet ꝑseuerãtiam.
Hoc eĩs sicut alia quoq bona nõ tm̃ cepisse sed ꝑfecisse laudandũ est.

Expanded text:
inuicem. ac rursus, ne tanta pro nuptiarum parte dicendo uideretur excludere castitatem, sequitur: nisi forte ex consensu ad tempus, ut uacetis orationi. et statim quasi recusat hoc, quod dixit, \'ad tempus\', ne non tam perpetuam quam temporalem \'ad tempus\' docet meditationem debere fieri castitatis, ut per certa interualla temporum quasi exploratis continentiae suae uiribus sine periculo uterque promittant, quod semper est ab utroque seruandum. quid absolute uelit, manifeste dicit: uolo autem omnes homines ullius occasione scandali, magister firmauerit de castitate sententiam, nolens tantum bonum in unius temeritate nutare, quod ligare et confirmare debet consensus amborum? et reuera quid ea castitate firmius est quidue tutius quam quae ex duorum coepta sententia ab utroque uel in commune seruatur? nec de se tantum altera pars sollicita mutuo se ad uirtutis animet perseuerantiam; hoc enim sicut alia quoque bona non tantum coepisse sed perfecisse laudandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
diabolo & angelis cius uos oꝑarii iniquitatis.Ibi enim flectus & stridor
dentium. Illi utiq oẽs plangent illi q lugebũt. qui ita curis se uite
pñtis ĩuoluũt. ut obliuiscantur futuram. Ouos somno qͦdã igrantie &
male securitatis opp̾ssos fluctibus. dñi cõphẽdet aduẽtꝰ. Unde ip̃e ĩ euã¬
gelio ait. Nitẽdite uob ne forte grauẽtur corda ur̃a incrapula & ebrictate¬

Expanded text:
ius. nescio uos, operarii iniquitatis. ibi erit fletus et stridor dentium. illi utique omnes plangent illique lugebunt, qui ita se curis uitae praesentis inuoluunt, ut obliuiscantur futuram, quos somno quodam ignorantiae et malae securitatis oppressos fluctibus domini comprehendet aduentus. unde ipse in euangelio ait: attendite uobis, ne forte grauentur corda u
Abbreviated transcription (Latin):
nos credimus cos comites hẽamus erroris.Sig inueniuntur exempla qͥ
nos phancducant uiam & rectum euangelii tramitẽ tencant scͥquenda
sunt. Sin uõ ea uel deffitiunt uel deffice̾ putantur. Aploꝵ forma uniu̾¬
sis posita est. Clamat uas electiois paulus nosq qi ad angustum hoc iter
conuocans dicit. Imitatores mei estote.sic̃ & ego x. Certe qđ est amplius
õibus ip̃ius dnĩ. relucet exemplum qui in euangelio ait. Uenite ad me os
imitari illos de quibus dubitas an imitandi sint hũc certe imuitari tutis¬
simum est atq eiuo uestigia insequi qui dix̃. Ego sum uia ueritas e&
uita. Nunꝙ̃ enim erat imitatio que sequitur ueritatem. Unde & sec

Expanded text:
nos credimus, eos comites habeamus erroris. Si igitur inueniuntur exempla, quae nos credimus, eos comites habeamus erroris. Si igitur inueniuntur exempla, quae nos per hanc ducant ad uitam et rectum euangelii tramitem teneant, sequenda sunt; sin uero ea uel deficiunt uel deficere putantur, apostolorum forma uniuersis proposita est. clamat uas electionis nosque quasi ad angustum hoc iter conuocans dicit: imitatores mei estote sicut et ego Christi. certe — quod est amplius omnibus — ipsius domini relucescit exemplum, qui in euangelio ait: uenite ad me omnimitari illos, de quibus dubitas an imitandi sint, hunc certe imitari tutissimum est atque eius uestigia insequi, qui dixit: ego sum uia, ueritas et uita. numquam enim errat imitatio, quae sequitur ueritatem. unde et s
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. inuenit sicut scͥptura dĩc semita ustĩe leus. Ponamꝰ iam gͦ rõnem
Siigitur odio atq inuidia possidemur asqͦ cupiditate & auaritia cedi¬
m̃ si pnti comoda futuris pferimus ꝑspatiosam incedimus uiam Hla¬
benius ei adħ ocomitũ multitudinem & lacte filium stipamur ag¬
minibus. Si iracũdiam explere uolumus. si in iuriam uindicare si ma¬
ledicenti maledicimus & aduersus inimicum inĩco aĩo sumus eq̃ cum
pluribus ferimur. Si uel adulamur ip̃i uel adulantem libenter audi
trario ab hiis omnibus uitiis uacui sumus si purum ac liberum animu
angustam uiam nitimur. Conuersio ei ista paucoꝵ est. Estq perparus
atq diffitile: Q& unius huius itinerum comites repire quin etiam multi
hac ire sesimulant. & ꝑ diuersa erroꝵ diuerticula ad uiam multitudinis
reuertuntur. Ideoq timendũ est ne quos duces recti huius utineris habẽ

Expanded text:
ratur, invenietur, sicut Scriptura dicit, semita justitiae laevis . Ponamus ergo jamratur, invenietur, sicut Scriptura dicit, semita justitiae laevis . Ponamus ergo jam imus ad mortem. Si igitur odio atque inuidia possidemur, si cupiditati et auaritiae cedimus, si praesentia commoda futuris praeferimus, per spatiosam uiam incedimus; habemus enim ad haec comitem multitudinem et late similium stipamur agminibus. si iracundiae libidinem explere uolumus, si iniuriam uindicare, si maledicenti maledicimus et aduersum inimicum inimico animo sumus, aeque cum plurimis ferimur. si uel adulamur ipsi uel adulantem libenter audimtrario, si ab his omnibus uitiis extranei sumus, si purum ac liberum praesenangustam uiam nitimur. conuersatio enim ista paucorum est estque perrarum atque difficile idoneos itineris I comites reperire. quin etiam multi hac ire se simulant et per diuersa errorum diuerticula ad uiam multitudinis reuertuntur. adeo timendum est, ne, quos duces recti huius itineris habere
Abbreviated transcription (Latin):
xut recipiat unusꝗsq ꝓͥa corporis ꝓ ut gessit siue bonũ siue malũ ꝓcul
tis discipulos confitentur. Duas certe conuersationis uias & distincta ĩ
diuerso itinera uiuendi in euãgelio ueritas ostendit dicens. ꝙͣ lata &¬
spatiosa uia est que ducit ad mortẽ. & multi sunt ꝗ intrant ꝑ ca & rursũ.
ꝙ̃ arta & angusta ua est queducit ad uitam & pauci sunt qui ĩ ueni¬
ant cam Uideꝰ ꝙ̃ti interhac uas separatio sit ꝙ̃tum discrimen Illa ad
tis ł lec ux inuenitur apaucis. Illa enim uitiis ꝑ consuctudinẽ qĩ dedi¬
uior acmolior & uelut quibusdam amena floribus uoluptatis facile ad
orridior uidetur. Abhiis tantum dilt̃. quibus non tam delectatio itine¬
tis cordi est ꝙͣ utilitas mansionis. Asꝑam enim nobis & ĩsuauẽ uirtu¬
tum uiam. nimia facit uitioꝵ consuctudo. qi in partem alteram transfę¬

Expanded text:
ue propria corporis sui, prout gessit; sive bonum, sive malum : procul ue propria corporis sui, prout gessit; sive bonum, sive malum : procul tis discipulos confitentur. Duas certe conuersationis uias et distincta in diuersum itinera uiuendi in euangelio saluator ostendit: quam, inquit, spatiosa uia, quae ducit ad mortem, et multi sunt, qui intet angusta est, quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui inveniunt eam . Vide quanta inter has vias separatio sit, quantumque discrimen. Illa ad tis, haec vix invenitur a paucis. Illa enim vitiis per consuetudinem, quasi declivior ac mollior, et velut quibusdam amoena floribus voluptatum facile ad horridior: ab his tantum eligitur, quibus non tam delectatio itineris cordi est, quam utilitas mansionis. Asperam enim nobis, et insuavem virtutum viam, nimia facit vitiorum consuetudo, quae si in partem alteram transfe
Abbreviated transcription (Latin):
aliud conuersatione testantur. Atq ubi apło ait deũ se confitẽt nosse
factis aũt negãt. Intex xͥanũ enim atq gentilem non fides tm̃ dssed
etiam uita distinguẽ & diuersam religionem ꝑ diuersa oꝑa monstrare.
olicte ait apls. iigũ ducẽ cum infidelibus. Que enim participatio
iustĩc cum iniꝗtate. Aut que sotietas luci ad tenebras. Oue autẽ cõuẽ¬
tio x ad belial. aut que pars fideli cum ĩfideli. Quis autem consesus
templo dei cum idolis. Si autem inter nos atq illos maxima separatõ
distinguitur certo discrimine error & ueritas. Illi terrena sapiant qui
celestia promissa non hñt. Illi breui huic uite se totos implicent qui et¬
nam nesciunt uitam. Illi peccare non metuant qui pcc̃oꝵ ĩpunitatẽ pu¬
tant. Illi ẜuiant uitiis qui nõ sperant p̾mia uirtutum futura. Nlos uõ
qui purissima confitemur oem hominẽ manifestandũ c̃e añ tribunal

Expanded text:
aliud conuersatione testantur atque, ut apostolus ait, deum confitentur se nosse, aliud conuersatione testantur atque, ut apostolus ait, deum confitentur se nosse, factis autem negant. inter Christianum enim atque gentilem cum fides tum debet etiam uita distinguere et diuersam religionem per diuersa opera monstrare. noli, ait apostolus, iugum ducere cum infidiustitie cum iniquitate? aut que sotietas lucis ad tenebras? que autem conventio Christi ad Belial? aut quae pars fideli cum infidele? qui autem consensus templo dei cum idolis. Sit ergo inter nos atque illos maxima separatio. distinguatur certo discrimine error et ueritas. illi terrena sapiant, qui caelestia promissa non habent; illi breui huic se uitae totos implicent, qui aeterna nesciunt; illi peccare non metuant, qui peccatorum impunitatem putant; illi seruiant uitiis, qui non sperant praemia futura uirtutum. nos uero, qui purissima confitemur fide omnem hominem manifestandum esse ante tribunal
Abbreviated transcription (Latin):
surge̾ maximam enim partem equitatis ĩpleuit. qui nulli nocuit .:¬
Bcatuo qui potest cũ scõ iob dicẽ. Nulli hoĩũ nocui uste uici cũ hoib
a me conuincat. Purissime conscientie est secure canẽ cũ ꝓpha seram¬
bulabam in ĩnocentia cordis mei. in medio domus mee. Unde alibi dic̃
Non fraudabit deus bonis cos qui ambulant in ĩ nocentua.ltamudia
a se aĩa propellat. neq manu tm̃ aut lingua sed corde qͦ custodiat ĩno¬
centiam. Non mõ opẽ sed uoto etiam node formidet. Quantũ enim ad
peccati rõnem ꝑtinet nocuit qui nocẽ disposuit.P Iulti nomẽ illud abso¬
sistat. Quod si uerũ est tu demũ letare de ĩnocentie conscientia. Si cum
aliud oꝑari bonum illud tibi rursus occurrat. non sufficẽ xano. Si unam
partem iustĩe impleat cui utrũq p̾cipitur. Peq enim debemus ad mul¬
titudinem hominum malam respicẽ que nullum uiuendi tenẽs ordĩe
non tam rõne ducitur.ꝙͣ quodam ĩpetu fertur. Nec mutandi nobis illi

Expanded text:
re. maximam enim partem aequitatis impleuit, qui nulli nocuit, beest, qui potest cum sancto Iob dicere: nulli nocui hominum; iuste uixi cum omnib a me conuincat? purissimae conscientiae est secure canere cum propheta: perambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus meae, unde idem alibi dicit: non fraudaistiana a se anima propellat neque manu tantum aut lingua sed corde quoque custodiat innocentiam nec modo opere sed uoto etiam nocere formidet. quantum enim ad peccati rationem pertinet, nocuit et qui nocere disposuit. multi nostrorum illum absosisre, aliud operari bonum, illud tibi rursus occurrat non sufficere Christiano, si unam iustitiae partem impleat, cui utraque praecipitur. Neque enim debemus ad multitudinis exempla respicere, quae non tam ratione ducitur, quam quodam impetu fertur. nec imitandi nobis illi
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus qui non tam considerat qͦd uissum sit ꝙͣ illũ ꝗ uisẜit nec ꝙͣti¬
tatẽ imꝑii sed ĩꝑantis cogitat diuinitatem. Edificante istã spũalẽ domũ

Expanded text:
tissimus, qui non tam considerat quid iussum sit quam illum qui iusserit nec quantitissimus, qui non tam considerat quid iussum sit quam illum qui iusserit nec quantitatem imperii sed imperantis cogitat dignitatem. Aedif
Abbreviated transcription (Latin):
hibe linguã tuã a malo. & labia tua neloquãtur dolum declina a malo &
facbonum. Etbeatus apłs ait. Odientes malũ. adhẽntes bona.hoc itaq
duplex diuersum p̃ceptũ ꝓhibendi silicet & ĩꝑandi eqͦ oĩbus iure mãda¬
tum est. Non uirgo. non iudua nõ nupta. Ab hoc imꝑio secura est. In qͦ¬
uis propoĩto in qͦuis gradu. equale peccitum est. uel ꝓhibita ad mittere.
uel uissa non facere. Neq eoꝵ uero te seducat error. qui ex arbitrio suo
oĩa uĩdicare nec ullum inter scelus & reatum discrimine face᷑. Nos uõ
ad cautionem dicimus etiam minima timẽ promaximis. Ianto ei fa¬
cilius abstinemus. quãto illud magis metiumꝰ nec tam cito ad maiora
progreditur qͥ etiam parua formidat. Et sane nescio an possimꝰ leue ali¬
quod peccatum dicere qđ in dei contemptu admittitur ẽq pruden¬

Expanded text:
hibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. declina a malo et hibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. declina a malo et fac bonum, et beatus apostolus: odientes malum, adhaerentes bono. hoc itaque duplex diuersumque praeceptum, prohibendi scilicet et imperandi, aequo omnibus iure mandatum est. non uirgo, non uidua, non nupta ab hoc imperio libera est. in quouis proposito, in quouis gradu aequale peccatum est uel prohibita admittere uel iussa non facere. neque uero eorum te seducat error, qui ex arbitrio suo mnia paria iudicare nec ullum inter scelus et erratum discrimen facere. nos ueroad cautionem dicimus etiam minima timere pro maximis. tanto enim facilius abstinemus a quocumque delicto, quanto illud magis metuimus, nec cito ad maiora progreditur qui etiam parua formidat. et sane nescio an possimus leue aliquod peccatum dicere, quod in dei contemtum admittitur. estque ille pruden
Abbreviated transcription (Latin):
nobis mortuus est ut qui uiuũtum nõsibi uiuant. sed ei pro ip̃is mõtuus
tis me mandata mea seruite. Et qui habet mandata mea &seruat ea ille
qui diligit me. Ac rursus ait. Siquis diligit me sermonẽ meũ seruabit
& pr̃ meus diliget eum. & ad cum ueniemus & mansionẽ apud eũ fa
ciemus. Qui non diligit me sermones meos non seruat. Grande̾ uim
optinet uera ddilectio & qui ꝑfecte amatur totam sibi amãtis uendicat
uoluntatem. Hichil est uiꝑiosius caritate. Nos si uẽ xp̃m diligimus.
Si cius nos redẽptos sanguine recordamur nichil magis uelle homini
nichil oĩo debemus agere. ꝙ qđ illũ uelle esse cognoscimus. Duo autem
gnã sunt mandatoꝵ in quibꝰ clam dr̃ tota uistiã.Prohibendi unũ est
uibendi alterum. Sic̃ enim mala prohibentur.ita proitiũtur bona.abi oc¬
cium impatur. Hlic studut̃. Ibi cohercetur aĩmus hic incitatur ibi fecisse.

Expanded text:
omnibus mortuus est, ut, qui uiuunt, iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro illis m o rtuus omnibus mortuus est, ut, qui uiuunt, iam non sibi uiuant, sed ei, qui pro illis m o rtuus it, me, mandata mea seruate et: qui habet mandata mea et seruat ea, ille est, qui diligit m e, ac rursus: si quis diligit m e, sermonem meum seruabit et pater meus diliget eum et ad eum ueniemus et mansiociemus. qui non diligit me, sermones meos non seruat. grandem uim obtinet uera dilectio. et qui perfecte amatur, totam sibi amantis uindicat uoluntatem, nihilque est imperiosius caritate. nos si uere Christum diligimus, si eius nos redemptos sanguine recordamur, nihil magis uelle, nihil omnino debemus agere quam quod illum uelle cognoscimus. Duo autem sunt genera mandatorum, in quibus clauditur tota iustitia; prohibendi unum est, iubendi alterum. ut enim mala prohibentur, ita praecipiuntur bona. ibi otium imperatur, hic studium; ibi coercetur animus, hic incitatur; ibi fecisse,
Abbreviated transcription (Latin):
mus qui ꝑsingula queq dei p̾cepta in honorantes deũ demẽtissimum
dñs ad iracũdiam prouocamus eius ĩꝑium suꝑbissime cõtẽpnendo in
tante maiestatis uñ iniuriam. Quid enim unꝙͣ tam suꝑbum. quid uõ
tam ĩgratum uideri potest ꝙͣ aduersus eius uiuere uolũtatem a quo
qui iõ aliquid imꝑat ut causas hẽat.ut cãs heat remunerandi. Nleq¬
enim obsequii nr̃i deus indiget. sed nos illius in digemus imꝑio. Mlã¬
data eĩzeuus desiderabilia suꝑ aurum & lapidem p̃ciosum nimis & dul¬
ciora suꝑ mel & fauũ qm̃ in custodiendis illis retributio multa. Et io
pͥmii detrimenta contẽpnimus. Non solum impia sed etiam ꝑmissa illiꝰ
uitam uenire serua mandata. hoc enim tota nobiscum lege agit᷑ ħ̃ ꝓphe
hoc apłi docent. hoc a nobis.& uox xp̃i & sanguis flagitat qui idco pro

Expanded text:
mus, qui per singula quaeque peccata inhonorantes deum clementissimum mus, qui per singula quaeque peccata inhonorantes deum clementissimum dominum ad iracundiam prouocamus eiusque imperia superbissimo contemnendo in tantae maiestatis imus iniuriam? quid enim umquam tam superbum, quid uero tam ingratum uideri potest quam aduersus eius uiuere uoluntatem, a quo qui ideo aliquid imperat, ut causas habeat enim obsequii nostri deus indiget, sed nos illius indigemus imperio. mandata eius desiderabilia super aurum et lapidem pretiosum nimis et dulciora super mel et fauum, quoniam in custodiendis illis retributio mu 1 ta. et ideo a eum per tanti etiam praemii detrimenta contemnimus nec solum imperia sed etiam promissa illius da sententia: si uis ad uitam uenire, serua mandata. hoc enim tota nobiscum lege agitur, hoc prophetae, hoc apostoli docent, hoc a nobis et uoxChristi et sanguis efflagitat, qui ideo pro
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑanus & pͥmia. Propt̾ alio testatur loco. Non oĩs qui dic̃ mͥ dñe dñe in
confessione tanti p̃mii magnitudiem promẽri nͥ fidei & iustiẽ oꝑa cõuita
sint. Ialis est enim illa confessio que sic deo credit. ut cius pro nichilo du¬
cat imꝑium. Aut qͦ ex aĩo ac ue̾ dicimus dnẽ dñe si eius quẽ dñs confi¬
rat.cor autem eoꝵ longe est ame. Et rursum loquitur ꝑ ꝓpħãm filius ho¬
norificat prem̃ & seruus dñ suũ timebit. Et si pater ego sumlubi ẽho¬
nor meus. Et si dñs ego sum ubi est tmor meus. Ex quo apparet nec hono¬
rari ab eis dñ. nec timeri qui eius p̃cepta nõ fatiunt. Unde exp̃ssius ad
dauid dr̃ qui peccatũ admisserat & pro nichilo duxisti deum. Et ad hely
sermo fit dnĩ dicens.Qui honorificat me honorificabo eum. qui autem
ꝓ nichilo me hñt ad nichilum redigentur. Et nos securo ac bono aĩo su¬

Expanded text:
speramus et praemia. propter quod alio testatur loco: non omnis, qui dicit mihi: \'dominsperamus et praemia. propter quod alio testatur loco: non omnis, qui dicit mihi: \'dominconfessione tanti praemii magnitudinem promereri, nisi fidei et iustitiae opera coniuncta sint. Qualis est enim illa confessio, quae sic deum credit, ut eius pro nihilo ducat imperium? aut quomodo ex animo ac uere dicimus, domine domine, si eius quem dominum confirat, cor autem eorum longe est a me. et rursum loquitur per prophetam: filius honorificat patrem, et seruus dominum suum timebit, et, si pater sum ego, ubi est honor meus? et si dominus ego sum, ubi est timor meus? ex quo apparet nec honorari ab eis dominum nec timeri, qui eius praecepta non faciunt. unde expressius ad Dauid dicitur, qui peccatum admiserat: et pro nihilo duxisti dominum, et ad Heli sermo fit domini: qui honorificat me, honorificabo eum; qui autem pro nihilo me habent, ad nihilum redigentur. Et nos securo ac bono animo su
Abbreviated transcription (Latin):
ti semp ad sauissauonem omni poscenti uor rationem. Petio nãqi solicut¬
quã tu ordines cursum uite tue & cognita deũ uolũtate in honorem
scculi & diuitiaꝵ in laccrbas. morum magis diligas suppellectilem atq
ut possis in coniugio constituta non solum conuigii place̾ sed eictiam ꝗ
ꝑ ip̃m cõiugiũ indulsit. Cui tam sctẽ peticioni tãꝙ pio desiderio non sa¬
tisfacere.quid aliud est ꝙͣ profetum alteriꝰ non amare. Parebo igitur pci¬
bus tus teq paratam ad implendi dnĩ uoluntatẽ. lam piis ntar ĩcita¬
re sñiis. Idem est enim uetus oĩum ac magister. uel cui nos utinam place̾
possimus. Ip̃e itaq te informet & ip̃e te doceat qui int̾roganti in euange¬
lio adolescenti quid face̾t ut uitam eternam mẽretur diuina continuo
mandata pponit. Ostendit nobis cius uoluntatem cẽfatiendam a quo

Expanded text:
ati semper ad satisfactionem omni poscenti uos rationem. Petis namque et sollicitati semper ad satisfactionem omni poscenti uos rationem. Petis namque et sollicitquam tu ordines cursum uitae tuae et cognita domini uoluntate inter honorem saeculi et diuitiarum illecebras morum magis diligas suppellectilem atque ut possis in coniugio constituta non solum coniugi placere sed etiam ei, qui ipsum coniugium indulsit. cui tam sanctae petitioni tamque pio desiderio non satisfacere quid aliud est quam profectum alterius non amare? parebo igitur precibus tuis teque paratam ad implendam dei uoluntatem ipsius nitar incitare sententiis. idem enimus. ipse itaque te informet, ipse te doceat, qui interroganti in euangelio adolescenti, quid faceret, ut uitam mereretur aeternam, diuina continuo mandata proponit ostendens nobis eius uoluntatem esse faciendam, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
ETUS SCRPTURE CELEBRAA
smã estosse pudorem quo glia inueniatur ex
ora cresse ruesut pudorem qui soleat parere
crum ad scribendum literis tius. que miris
ħ a me obsecrationibus flagitabant du fa¬
teor it rñsione dubitaui. Silentium mͥ ĩpante
uerecundia. Cui tñ fortissime resistebat Q uĩ
fatiebat p̃cum tuarum fidelis ambitio pugru¬
bitq acriter cum hesitatione mea humilitio obsecrantis & magna q̃dã
mo tuolentia oris claustra pulsabat. Cunq sane aĩmum inter utrũq
nitantem cogitauo diuersa libraret pene pudoris exclusit offitium. S
me illa quanꝰ suprra posui sapiã snĩa armauit ad expellendam ĩ utilem
uerecũdiam & dampnosum silentium resoluendum cum utiq ipãm
scribendi causam tam honestam uiderẽ ẽc̃tam sanctam ut peccare me
crederem illud mecũ seͥpture reputans. tempꝰ loquendi & tempus tacẽ¬
di & iterum ne reuineas uerbum in tẽpore salute. Et illud btĩ petri. pã¬

Expanded text:
etus scripturae celebrata sententia est esse pudorem, quo gloria inuenitur et gratia, et esse rursus pudorem, qui solet parere enim ad scribendum litteris tuis, quae miris hoc a me obsecrationibus flagitabant, diu, fateor, de responsione dubitaui silentium mihi imperante uerecundia. cui tamen fortissime resistebat et uim faciebat precum tuarum fidelis ambitio, pugnabatque acriter cum haesitatione mea humilitas obsecrantis et magna quadam fidei uiolentia oris claustra pulsabat, cumque sic animum in utroque nutantem cogitatio diuersa libraret, paene pudor exclusit officium. sed me illa, quam supra posui, sapientis sententia armauit ad depellendam inutilem uerecundiam et damnosum silentium resoluendum, cum utique ipsam scribendi causam tam honestam uiderem esse, tam sanctam, ut peccare me crederem, si tacerem, illud mecum scripturae reputans: tempus tacendi et tempus loquendi, et iterum: ne retineas uerbum in tempore salutis, et illud beati Petri: par
Abbreviated transcription (Latin):
consequi nõ possumus. aut forsitan cito inuenta ꝑdamus. Catia enim
quam latinus uertit in malitiam apud grecos duo significat.& mali
debuit. Quod si contentiose quis ducitur noles tatia accipere afflic¬
tionem & angustias sed malitiam diei. illo sensu explanandũ est
quo mundus in maligno hoc est in malo positus sit. Et in dnĩca orõ¬
nedicimus libera nos amalo. ut suffitiat nobis contra malitiam huiꝰ
seculi pñs habẽ certamen. In secundo quesisti loco &btĩ aplĩ pͥma ad¬
chorinthios eplã. in qͣ loꝗtur. Dmne peccatũ quod feccĩt homo ex̃ cor¬
pus est. qui aut̃ fornicatur in corpus suũ pectat. Legamus gͦ paulum
suꝑuis & sic ad ea uerba ueniamus. nede extremis partibus & ut ita
dicam cauda caplĩ. totã sentẽtiã nosse cupiamur. Corpus inquit nõ
est fornicationi sed dño. & dñs corpori Deus autẽ ꝗ̃ dñ suscitauit. &

Expanded text:
consequi non possumus, aut forsitan cito inventa perdamus? Κακία enim consequi non possumus, aut forsitan cito inventa perdamus? Κακία enim quam Latinus vertit in malitiam, apud Graecos duo significat, et malafflictio. Quod si contentiose quis ducitur, nolens κακίαν afflictionem sonare et angustias, sed malitiam, illo sensu explanandum est, quo mundus in maligno, hoc est in malo positus sit; et in Dominica Oratione dicimus: Liberas nos a malo : ut sufficiat nobis contra malitiam hujus saeculi praesens habere certamen. 296 2. In secundo quaesisti loco de beati Aextra corpus est; qui autem fornicatur, in corpus suum peccat. legamus ergo paululum superius et sic ad haec uerba ueniamus, ne de extremis partibus et, ut ita dicam, cauda capituli totam sententiam nn fornicationi, sed Domino, et Dominus corpori. Deus autem qui Dominum suscitavit, et
Abbreviated transcription (Latin):
RTUIS EPISTOLA IONGAS
explanare non ualet qõnes. & in altum inł¬
ta concludens stringe̾ uerbis quod sensibus
dilatatum est. Interrogas quid significet ill
in eu ingelio uix̃mathcum. Nolite solliciti
eẽ de crastino. sufficit ei militia sua dei. Crasti¬
nũ in scripturis sanctis futurũ tp̃s sigͭ.sicut
iacobin genesi loquitur. Ex audiet me cras
iustia mea. Et ubi altare extruitur aduabus
tribubus rebem. &gad. & dimidia tribu ma¬
nasse. &a cuncto il raelead eas legatio mittit᷑.
cum finces pontifici rndissent. id circo se altare fecisse ne cras filiis suis
colendi deum possessio denegetur. Et multa istius moi. in ueteri repꝑies
instrumẽto. Qͥ gͦ de futuris nos cogittare ꝓhibuit cõcessit de pñtibus ꝑꝑ¬
hũme uite fragilitatem. Quod autẽ adicis. Sufficit dei malitia sua.
Hloc mõ intellige. Suffic̃ nobis de pñtibus huius seculi angustiis co¬
gittare. Quid necesse est sensum ad incerta & futura extendẽ. que aut

Expanded text:
reuis epistula longas explanare non ualet quaestiones et in artum multa concludens stringere uerbis, quod sensibus dilatatum est. interrogas, quid significet illud in euangelio iuxta Mattheum: nolite solliciti esse de crastino; sufficit diei malitia sua. crastinum in scripturis sanctis futurum tempus significat, sicut Iacob in Genesi loquitur: exaudiet me cras iustitia mea et, ubi altare extruitur a duabus tribubus Ruben et Gad et dimidia tribu Manasse et a cuncto Israhele ad eas legatio mittitur, cum Finees pontifici respondent idcirco se altare fecisse, ne cras filiis suis colendi deum possessio denegetur. et multa istius modi in ueteri repperies instrumento. qui ergo de futuris nos cogitare prohibuit, concessit de praesentibus e uitae fragilitatem. quod autem dicit: sufficit diei malitia sua, hoc modo intellege: sufficit nobis de praesentibus huius saeculi angustiis cogitare; quid nec
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s cõfabulatione solemur. faciat unusꝗsq
misteria demõstremꝰ Danctus orõnis signũ
atq ieuinii est. Selle. ut foras pedẽs uirgo
non moucat. Cerei. ut accenso lumine spõ¬
si expectetur aduentus. Calices mortifi¬
citionem carnis ostendunt. & semper x¬
animum ad martirium p̃paratum. Ca¬
lix quippe domini in ebrians. quam preclarus est. Quod autem &
in sacco iacere penitentibus. calics habere potantibus.licet & pro¬
pter nocturnos metus & animos semꝑ malum conscĩe formidan¬
tes. cercos accendisse sit gratim:¬

Expanded text:
s confabulatione solemur: facit unusquisqumysteria demonstremus. Saccus, orationis signum atque jejunii est. Sellae, ut foras pedes virgo non moveat. Cerei, ut accenso lumine, sponsi exspectetur adventus. Calices mortificationem carnis ostendunt, et semper animum ad martyrium praeparatum. « Calix quippe Domini inebrians, quam praeclarus 195 est » . Quod autem et in sacco jacere poenitentibus, calices habere potantibus. Licet et propter nocturnos metus, et animos semper malo conscientiae formidantes, cereos quoque accendisse sit gratum
Abbreviated transcription (Latin):
numerandis digne cohortatione tua impleam. Si qui autem dehiis qui
potui. Et quod aliis forsitan notũ michi in hoc terraꝵ angulo fuit igno¬
tum. Certe cũ scriptis claruerint nõ magnopere nr̃i silentq̃ dispendiã su
seint sectatores coꝵ qui putĩt eccliim nullos phõs & elloquentes. nullos ha¬
huisse doctores. quinti & quales uiri eam fundauerint. struxerint adora

Expanded text:
numerandis, digne cohortatione tua impleam. Si qui autem de his qui numerandis, digne cohortatione tua impleam. Si qui autem de his qui potui, et quod aliis forsitan sit notum, mihi in hoc terrarum angulo  Bethleemi  fuerit ignotum. Certe cum scriptis suis claruerint, non magnopere nostri silentii dispendia   sectatores qui putant Ecclesiam nullos philosophos et eloquentes, nullos habuisse doctores quanti et quales viri eam fundaverint, exstruxerint  A
Abbreviated transcription (Latin):
tũ decimum theodosis ĩꝑatoris anũ.
Omnes qui de septuris sctis anemo¬
rie aliquid ꝓdiderũt tͥ breuiter ex¬
ponam Feccrũt ꝗdem hoc idem ipud grecos hernuppus peripateticus.
Antigonus clarissimus.Satyrus doctus uir. & longe oiũ doctissimus
aristoxinus musicus. Apud litinos aũt uarro santrinepos. Hyginus &
ad cuuius nos exemplum uis prouocare tranquillus. Sed non est mei & illoꝵ
similis conditio. Illi enim hystorias ueteres annalesq reꝑlicantes. Potuerũt
qĩ de ingẽti prato parium opusculi sui cõnam texere. Ego quid icturiis. ꝗ
nullũ p̃iuum sequens Pessimũ ut dr̃ magisterium meiet ip̃m hẽo. Quãꝙͣ¬
& eusebius pamphili iu decein eccłĩ istice historie libris in iximo nobis ad¬
uimento fuerit. Et singuloꝵ de quibus scripturi sumus uolumina etates au¬
ꝗin arce Romane elloquẽtie stetit. nõ est facere dedignatus. In bruto ora¬
tor latine lingue texens cathalogum. Id ego in eccłie eius scriptoribus e¬

Expanded text:
quartum Theodosii imperatoris annum, omnes qui de Scripturis sanctis memoriae aliquid prodiderunt, tibi breviter exponam. Fecerunt quidem hoc idem apud Graecos, Hermippus peripateticus, Antigonus Carystius, Satyrus doctus vir, et longe omnium doctissimus Aristoxenus musicus. Apud Latinos autem Varro, Santra, Nepos, Hyginus, et ad cujus nos exemplum provocas, Tranquillus. Sed non mea est et illorum similis conditio: illi enim historias veteres annalesque replicantes, potuerunt quasi de ingenti prato non parvam opusculi sui coronam texere. Ego quid aucturus, qui nullum praevium sequens, pessimum, ut dicitur, magistrum memetipsum habeo? Quamquam Eusebius Pamphili in decem ecclesiasticae Historiae libris, maximo nobis adjumento fuerit, et singulorum, de quibus scripturi sumus, volumina aetates au823 in arce Romanae eloquentiae stetit, non est facere dedignatus in Bruto, Oratorum Latinae linguae texens catalogum, id ego in ejus Ecclesiae Scriptoribus e
Abbreviated transcription (Latin):
quam consequentiam argumenta eius & exempla demiptiis.eodemq or¬
dine oĩa quo dicta sunt digãm.nec molestum lectori sit si nauseam eius & uo¬
mitum legere compellatur. libentius xͥ antidotum libet. cum diaboli uenena
processerint. Audite patienter uirgines. audite queso uolutuosissimum conci
onatorem ymosyrenarum cantus effabulis clausa aure transire. urãs ferte pau¬
lisꝑ inuirias putate uos cum domino crucifixas. phariscoꝵ audire blasfemias.

Expanded text:
quam consequentiam, argumenta ejus et exempla de nuptiis, eodemque orquam consequentiam, argumenta ejus et exempla de nuptiis, eodemque ordine omnia, quo ab eo dicta sunt, digeram. Nec molestum lectori sit, si nauseam ejus et vomitum legere compellatur. Libentius antidotum Christi bibet, cum diaboli venena praecesserint. Audite patienter, virgines; audite, quaeso, voluptuosissimum concionatorem, immo quasi sirenarum cantus et fabulas clausa aure transite. Vestras ferte paulisper injurias; putate vos cum Christo crucifixas, Pharisaeorum audire blasphemias.
Abbreviated transcription (Latin):
septurarum uel maxime nitar testimoniis. ne querulus garriat se elloquẽtia
magis ꝙͣ ueritate suꝑatum. Quod si expleuero & illum utriusq testamenti
tatibus.i. pictagoram & platonem & ariscidem. & aristipo & epicuro. & al¬
tiabadi ab omnibus solere ꝓferri. Uos queso utriusq sexus uirgines & continẽ¬
tes mariti quoq &digami ut conatus meos orationibus adiuuetis. Cunctoꝵ
nitati facit iniuriam dum eam nuptiis comparat. ꝙͣ & nuptiis. Sic eas licitas
asserens ut secunda & tercia matrimonia.Ded in eodigamus & trigamus ad¬
uersatius est.ibi ponens scortatores quondam &libidinosissimos homines poꝰ¬
penitentiam ubi duplicata & triplicita matrimonia.nͥ ꝙ in eodigami &triga¬
mi dolere non debent. quia idem scortator & penitens in regno celorum etias
uirginibus ad equatur. Froponam gͥ manifestioribus uerbis. & habentibus ali¬

Expanded text:
Scripturarum vel maxime nitar testimoniis: ne querulus garriat, se eloquentia Scripturarum vel maxime nitar testimoniis: ne querulus garriat, se eloquentia magis quam veritate superatum. Quod si explevero, et illum utriusque instrumenti tatibus, id est, Pythagoram, Platonem et Aristidem, Aristippo, Epicuro et Alcibiadi ab omnibus solere praeferri. Vos, quaeso, utriusqtes, mariti quoque et digami, ut conatus meos orationibus adiuuetis. cunctorum nitati facit injuriam, dum eam nuptiis comparat, quam et nuptiis, sic 242 eas licitas asserens, ut secunda et tertia matrimonia. Sed et digamis et trigamis adversarius est, ibi ponens scortatores quondam et libidinosissimos post poenitentiam, ubi duplicata et triplicata matrimonia: nisi quod in eo digami et trigami dolere non debent, quia idem scortator et poenitens in regno coelorum etiam virginibus adaequatur. Proponam igitur manifestioribus verbis et habentibus ali
Abbreviated transcription (Latin):
conteri cum patuerit. Dicit uirgines iudua & maritatas que semel in xp̃olote sunt
Sinon discrepet ceteris oꝑibus eiusdem eẽ meriti. Nititur approbare eos. qui plen
fide in baptisinate renati sunt adiabolo non posse subuerti. Tercium ꝓponitur inter
abstinentim ciboꝵ &cũ gr̃aꝵ actione p̃ceptione eoꝵ nullam ec̃ distantum. Quar
tum est quod extremum est omnium qui suum baptisma seruauerit unam ĩ re¬
draco hominem de paridiso expulit. Nam & saturitatem & ieiuniis pferendo
repromissit eos in mortales futuros. q̃i nunꝙͣ possent corruere. &dum diuinitatẽ¬
cum deo equalem pollicetur. expulit eos deparadiso. ut qui nudi & expedicti.
&absq ulla macula uirgines dni consortio fruebantur. Deiecti in uallem lacri¬
marum tunicis consutis & pelliceis uestirentur. Ded nelectorem diutius mo¬
rer. sequar uestigia particionis exposite & aduersus singulas ꝓpositioneo cius

Expanded text:
conteri, cum patuerit. « Dicit, virgines, viduas, et maritatas, quae semel in Christconteri, cum patuerit. « Dicit, virgines, viduas, et maritatas, quae semel in Christsi non discrepent caeteris operibus, ejusdem esse meriti. Nititur approbare eos qui plena fide in baptismate renati sunt a diabolo non posse subverti. Tertium proponit, inter abstinentiam ciborum et cum gratum quod et extremum, esse omnium qui suum baptisma servaverint, unam in redraco de paradiso hominem expulit. Nam et saturitatem jejuniis praeferendo, repromisit eos immortales futuros, quasi numquam possent corruere; et dum divinitatem aequalem Deo pollicetur, expulit eos de paradiso, ut qui nudi et expediti, et absque ulla macula virgines, Domini consortio fruebantur, dejecti in vallem lacrymarum, tunicis consutis et pelliceis vestirentur. Sed ne lectorem diutius morer, sequar vestigia partitionis expositae, et adversus singulas propositiones ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
tesimus nũs queso lector attende de sinistra trinsfertur addexterim
& hisdem quidem digitis. Sed non cadem manu quibus in leuanuptie signifi¬
cantur. Quidue circulum fatiens expͥmit uirginitatis coronam.H lec de ĩpa
cientia magis ꝙͣ iuxta ordinem disputationis diperim. Cum enim adhuc de
portu egrediar & rudentibus uela subtollam in medium meq questionũ pela¬
gus subitus loquendi mestus arripuit. Unde cohibebo cursum & paulisꝑ sinꝰ
contraham. nec indulgebo mucroni.iam nunc ꝓ uirginitate ferue cupienti.
Balista quanto pluo retrahitur. tanto fortius mutitur. Non est dimpnum
dilatio ubi cercior fit exdilatione uictoria.Propon am breuiter ad uersarii senten¬
tias & detenebrosis libris cius qĩ de foueis serpentes protraham neq sinam ue¬
nenosum caput spinio maculosixorporis protegi. Patcat quod noxium c̃ ut possu

Expanded text:
tesimus numerus — diligenter quaeso, lector. adtende — de sinistra transfertur ad dextram, tesimus numerus — diligenter quaeso, lector. adtende — de sinistra transfertur ad dextram, et isdem quidem digitis, sed non eadem manu, quibus in laeua nuptae significantur et uiduae, circulum faciens exprimit uirginitattientia magis quam juxta ordinem disputationis dixerim. Cum enim adhuc vix de portu egrediar, et rudentibus vela sustollam, in medium me quaestionum pelagus, subitus loquendi aestus abripuit. Unde cohibebo cursum, et paulisper sinus contraham; nec indulgebo mucroni, jam nunc pro virginitate ferire cupienti. Ballista quanto plus retrahitur, tanto fortius mittit. Non est damnum dilatio, ubi certior fit ex dilatione victoria. Proponam breviter adversarii sententias, et de tenebrosis libris ejus quasi de foveis serpentes protraham, neque sinam venenosum caput, spiris maculosi corporis. 241 Pateat quod noxium est, ut possit
Abbreviated transcription (Latin):
stipulim. Non ignoratuus honor abiles nuptus.& cubile immaculatum. Primã
dei sententiam legimus. Crescite & multiplicamini & replete terram. Sed ita
nuptias recipimus. ut uirgine que de nuptiis nasatur pfcramus. Nunꝗd atgẽ¬
tum non erit argentum si autum argento p̃tiosius est. Aut arboris & segetio
tumeli est. si radicibus & foliis culmo & xristis poma pferantur & fructus. Ut poma
ex arbore frugmentum extipula iti uirginitis enuptiis. Centesimuo & sexage¬¬
simus & tricesimus fructus. Quãꝙͣ de una femente. & de uniterra nascatur. tñ
coniũtio & qĩ moli osculo & qi moli osculo se complexins & federans maritum
pingit & coniugem .lx. uõ ad uiduas. eo quod in angustia & tribulatione sint
posite. unde & suꝑiori digito depͥmuntur. quanto magis est difficultas expar¬
te quondam uoluptatis illecebris abstinere.tantomaius & p̃mium.Porro cer

Expanded text:
stipulam. Non ignoramus honorabiles nuptias, et cubile immaculatum. Legimus primam stipulam. Non ignoramus honorabiles nuptias, et cubile immaculatum. Legimus primam dei sententiam: \'crescite etmultiplicamini etreplete terram\', sed ita nuptias recipimus, ut uirginitatem, quae de nuptiis nascitur, praeferamus. numquid argentum non erit argentum, si aurum argento pretiosius est? aut arboris et segetis contumelia est, si radici et foliis, culmo et aristis poma praeferantur et fructus? ut poma ex arbore, frumentum ex stipula, ita uirginitas e nuptiis. centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus, quamquam de una terra et de una semente nascatur, tamen mconiunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est difficultas expertae quondam uoluptatis inlecebris abstinere, tanto maius et praemium. porro cen
Abbreviated transcription (Latin):
niis scͥpturarum que ille uenustissimo eloquentie sue flore mutare nõ est ausu
reliquus serio omni materie cõuenit.qr nulli conuenit. Queres mͥ aliquam
suspitionem intelligentie dedit. uelle eum ita nuptias p̃dicare. ut uirginitati
detrahat. Qnõ enimꝰ minora maioribus coequantur. inferioris comparatio suꝑi¬
oris inuiria est. Neq uõ nos marchionis & manichei dogma sectinteo nuptiis de¬
trahimus nec taciani pͥncipis encraticoꝵ errore decepti omnem choitum spuctum
putamus. qui non solum nuptias.Sed cibos quoq quos deus creauit ad utẽdum
dimnat & rȩꝓbat. Scimus in domomagna non solum uasa eẽ aurea & argẽtea
sed &x lignea & fictilia. & suꝑ fundamentum xp̃i qđ paulus architectus posuit
alios hedificare aurum. argentum. lapideo p̃ciosos. alios econtrarioligna fenum

Expanded text:
niis Scripturarum, quae illo venustissimo eloquentiae suae flore mutare non ausus est, niis Scripturarum, quae illo venustissimo eloquentiae suae flore mutare non ausus est, reliquus sermo omni materiae convenit, quia nulli convenit. Quae res mihi aliquam suspicionem intelligentiae dedit, velle eum ita nuptias praedicare, ut virginitati detrahat. Quando enim minora majoribus coaequantur, inferioris comparatio, superioris injuria est. Neque vero nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna, non solum vasa esse aurea et argentea, esse, sed et lignea et fictilia: et super fundamentum Christi, quod Paulus architectus posuit, alios superaedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: alios e contrario foenum, ligna,
Abbreviated transcription (Latin):
quidem preter sillas leget nemo. Nam diuinandum ẽfuriosas appollis uates
legimus. Et illud uirgilianum. Dat sine mente sonum. Eraclium quoq co
pare queat cuius assertionem penitur ignoretur. & nelectorem longuis tra¬
ham cuiusmodi eloquentiesit. & quibus eloquentie ornatus floribus ince¬
a rumore purgatus uiuam uano. obsecro agrum nouella plantationam
arbusta teneritudinis crepta de uitiorum gurgitibus audientia cõmuitã agi¬
nibue sanctimꝰ eccłiã spe. fide. ciritate. in accessibilem in expugnabilem non ẽ
in ea ĩmaturus omnis docibilis impetum irrumpere uel arte dludere potest
febri eum sompniareputes. uel arreptum morbo frenetico hypocratis uinculis
alligandum. Quotiens cumq eum legero uͥ mͥ deffecerit sp̃s ibi distinctio. Totũ
incipit totum pendet ex altero. Nescias quid cui cohereat. & exceptis testimo¬

Expanded text:
quidem praeter Sibyllam leget nemo. Nam divinandum est. Furiosas Apollinis vates quidem praeter Sibyllam leget nemo. Nam divinandum est. Furiosas Apollinis vates legimus; et illud Virgilianum: Dat sine mente sonum . Heraclitum quoqueare queat, cujus assertionem penitus ignoret? Et ne lectorem longius traham, cujusmodi eloquentiae sit, et quibus verborum floribus ornatus incea rumore purgatus vivam vano. Obsecro agrum, novella plantationum, arbusta teneritudinis, erepta de vitiorum gurgitibus, audientiam communitam agminibus. Scimus Ecclesiam, spe, fide, charitate, inaccessibilem, inexpugnabilem. Non est in ea immaturus, omnis docibilis: impetu irrumpere, vel arte eludere potest per febrem somniare eum putes, vel arreptum morbo phrenetico, Hippocratis vinculis alligandum? Quotiescumque eum legero, ubi me defecerit spiritus, ibi est distinctio. Totum incipit, totum pendet ex altero: nescias quid cui cohaereat; et exceptis testimo
Abbreviated transcription (Latin):
ACI ADNODUM DIES SUNT
quo lancti exurbe frẽs cuiusdam mͥ iouiniani
rem. quos cum legissem. & oĩo non intelligerẽ.
cepi reuoluere crebrius & non uerba modo atq
sententias sed singulas pene sillas discutere uo¬
lens pͥus scire quid dicẽt. & sic uł ꝓpͥare uel red ar¬
guere qd dixisset. Uere scripturarum tanta bar¬
baries est & tantis uiciis spurcissimus sermo cõ¬
fusus.ut nec qui loquatur. nec quibus argumen¬
tis uelit ꝓbare quod loquitur potuerim intelligere. Iotus enim timet. Totus
iacet actollit se ꝑ singula. & qi debilitatus coluber in ip̃o conatu frangitur. Nõ
est contemptus nr̃o .i. humano more loqui. artius quidam agreditur. Partu¬
riunt montes nascitur ridiculus mus. quod ip̃e non sani hominis ẽẽ. nõ sanꝰ
uiret horestes. preterea sic inuoluit omnia & quibusdam in extricabilibus no¬
dis uniuersa conturbat. ut illud plautinarum litteratum ei possit aptari. has

Expanded text:
ci admodum dies sunt, quod sancti ex urbe Roma fratres cujusdam mihi Joviniani rem. Quos cum legissem, et omnino non intelligerem, coepi revolvere crebrius, et non verba modo, atque sententias, sed singulas pene syllabas discutere, volens prius scire quid diceret, et sic vel probare, vel redarguere, quod dixisset. Verum scriptorum tanta barbaries est, et tantis vitiis spurcissimus sermo confusus, ut nec quid loquatur, nec quibus argumentis velit probare quod loquitur, potuerim intelligere. Totus enim tumet, totus jacet: attollit se per singula, et quasi debilitatus coluber, in ipso conatu frangitur. Non est contentus nostro, id est, humano more loqui, altius quiddam aggreditur. 238 Parturiunt montes, nascetur ridiculus mus. Quod ipse, Non sani esse hominis, non sanus juret Orestes. Praeterea sic involvit omnia et quibusdam inextricabilibus nodis universa perturbat, ut illud Plautinarum litterarum ei possit aptari: Has
Abbreviated transcription (Latin):
uiri doctissimi iudeoꝵ multiq de nr̃is id latissime ꝓsecuti sunt. quo
qd forte nescimus. sine ielte. sine iudice. infida aure moriatur. Mater
comuĩs si ualet gaudeo. & ut ualeat dñs p̃cor. Nos ut scis hebrcoru
lectiõe dicenti.in latina lingua rubigine obduximus in tantũ ut
loquentibus quoq nobis stridor quidam non latinus int̾screpat. Uñ
Illi utrũq non deerat. & unũ humiliter renuebat. Nobis utrũq deest
qr & qđ pueri plausibile habueramus amissimus. nec sciam quã uo¬
lebamus consecuu sumus aux̃ esopianam fabulam dum magna sec¬
tamur. & minora ꝑdentes :¬

Expanded text:
uiri doctissimi Iudaeorum, multique de nuiri doctissimi Iudaeorum, multique de nr praesentem, ut si quid forte nescimus, sine teste, sine judice in fida aure moriatur. Mater communis si valeat, gaudeo, et ut valeat, Dominum precor. Nos, ut scis, Hebraeorum lectione detenti, in Latina lingua rubiginem obduximus; in tantum, ut loquentibus quoque nobis stridor quidam non latinus interstrepat. Unde Illi utrumque non deerat, et unum humiliter renuebat. Nobis utrumque deest, quia et quod pueri plausibile habueramus, amisimus; nec scientiam quam volebamus, consecuti sumus, juxta Aesopici canis fabulam, dum magna sectamur, etiam minora perdentes