comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tie que & quã in p̃senti habetis & in futuro aliqͦ
mͦ adqͥrere poteritis in parrochia scĩ ioħis de gen¬
ciaco. Ita uͦ p̃dictã decimã fidelit̾ & sine om̃i ex¬
ceptione sic̃ suꝑiꝰ dictũ ẽ dono uob̾ p̃nominatis sal¬
uaniensibꝰ fr̃ibus. ut etiã iurenirando suꝑ.iiiͬ.
euangłia me affirmasse notũ sit. qd̾ de hac re ꝑ
me nec ꝑ aliã qualibet ꝑsonã ab hac die & in reli¬
quum uos inquietare non tẽptabo. nec ulla õmo
querimoniã siue calũniã uob̃ ult̾ius mouebo. im¬
mo si aliqua ꝑsona suꝑhoc uob̾ querimoniã mo¬
uere uoluerit. contra illa me testẽ. raciocinatorẽ
ac defensorẽ uob̾ ꝓmitto Similit̾ ꝓ amore dĩ et re¬
missione peccatorũ meorii bona fide & absq om̃i do¬
lo dono & soluo do. & tibi Guiraldo abbi saluanie

Expanded text:
tie, quem et quam in presenti habetis et in futuro aliquo tie, quem et quam in presenti habetis et in futuro aliquo modo adquirere poteritis in parrochia Sancti Johannis de Genciaco. Ita vero predictam decimam fideliter et sine omni exceptione, sicut superius dictum est, dono vobis prenominatis Salvaniensibus fratribus, ut etiam jurejurando super IIIIor evangelia me affirmasse notum sit quod de hac re per me nec per aliam quamlibet personam ab hac die et in reliquum vos inquietare non temptabo, nec ullam omnino querimoniam sive calumniam vobis ulterius movebo ; immo si aliqua persona super hoc vobis querimoniam movere voluerit, contra illam me testem, raciocinatorem ac defensorem vobis promitto. Similiter pro amore Dei et remissione peccatorum meorum, bona fide et absque omni dolo dono et solvo Deo et tib
Abbreviated transcription (Latin):
in carnationis. mͦ.eͦ.xͦluiiͦii. Notũ sit om̃ibus
quod ego Guilelmus rebuf de castluz om̃i postpo¬
sita querimonia atq calũnia qua fr̃s saluanienses
calupniando decimã quã eis dedera. inuste ac in¬
debite diu ꝑsequiitꝰ sum. qđ & fecisse me penitet.
pacis reconciliationisq gra. et ꝓ amore d̃i & remis¬
sione peccatorũ meorũ & remedio animarũ paren¬
tu meorui. bona fide & exclusa om̃i fraude. sine ul¬
lo retentu & absq om̃i exceptione. dono. laudo.
atq confirino cũ hac p̾senti carta đo & monaste¬
rio saluaniensi in honore b̾e di genitricis marie
constructo. & tͥ Ginraldo eidẽ loci abbi om̃ibusq
fr̃ibꝰ p̃sentibꝰ & futuris illud pͥmũ donũ qđ cũ ma¬
tre mea et fribꝰ meis remissione peccatorũ nr̃orũ
& refrigerio animarũ parentũ nr̃orũ p̃dicto loco
& fr̃ibꝰ cũ pͥma carta dudũ me fecisse recognosco.
uidelicet decimã tocius honoris uniu̾seq substan¬

Expanded text:
incarnationis M°C°XL°VIIII°. Notum sit omnibus quod ego Guilelmus Rebuf de Castluz, omni postposita querimonia atque calumnia, qua fratres Salvanienses calumpniando, decimam, quam eis dederam, injuste ac indebite diu persequutus sum, quod et fecisse me penitet, pacis reconciliationisque gratia et pro amore Dei et remissione peccatorum meorum et remedio animarum parentum meorum, bona fide et exclusa omni fraude, sine ullo retentu et absque omni exceptione dono, laudo atque confirmo cum hac presenti carta Deo et monasterio Salvaniensi, in honore beate Dei genitricis Marie constructo, et tibi Guiraldo, ejusdem loci abbati, omnibusque fratribus presentibus et futuris illud primum donum, quod, cum matre mea et fratribus meis, remissione peccatorum nostrorum et refrigerio animarum parentum nostrorum predicto loco et fratribus cum prima carta dudum me fecisse recognosco, videlicet decimam tocius honoris universeque substan
Abbreviated transcription (Latin):
ses dedert. Huius rei sunt testes. Raimundus de
uerzols. & Petrꝰ de collo. & uidianus. & Dõdatꝰ porcel¬
li. & Petrꝰ de albagnac eiꝰdẽ castri milites. & Petrꝰ b̾nar¬
di de monte clarat. Berengeriꝰ de petra. & Guilelmꝰ
ademari. & Guilelmus petri. & B̾nardꝰ rotbaldi eiꝰdẽ¬

Expanded text:
s rei sunt testes : Raimundus de Verzols et Petrus de Collo et Vidianus et Deodatus Porcelli et Petrus de Albagnac, ejusdem castri milites, et Petrus Bernardi de Monteclarat, Berengerius de Petra et Guilelmus Ademari et Guilelmus Petri et Bernardus Rotbaldi ejusde
Abbreviated transcription (Latin):
nno dñice incarnationis.M.c.Lx. iiii.
dis. nos om̃s insimul bona fide ⁊ sine ingan¬
no. ꝓ amore dĩ ⁊ remissione peccatoꝵ nr̃orũ
donamus ⁊ laudamus ⁊ titulo donationis
cũ hac carta tradimus monastrrio b̾e Marie
de saluanese.⁊ tibi soncio abb̾. omĩq eiusdem
loci conuentui p̾senti ⁊ futuro. beneficium.
⁊ totum qd̾ habemꝰ ⁊ hab̾e debemꝰ in manso
girb̃ti de uendoloins.⁊ beneficiũ faxe de ul¬
la noua in qua habetis quartonẽ ꝑ ioħm de
longoiron. que ẽ int̾ campũ sc̃ĩ petri.⁊ man¬
sum p̃dicti girb̃ti. Pro hac donatione ⁊ lau¬
datione dedistis nob̾ de caritate .c. L. soł młg¬

Expanded text:
Dominice incarnationis MCLXIIII, dis, nos omnes insimul, bona fide et sine inganno, pro amore Dei et remissione peccatorum nostrorum, donamus et laudamdimus monasterio Beate Marie de Salvanesc et tibi Poncio, abbati, omnique ejusdem loci conventui presenti et futuro, beneficium et totum quod habemus et habere debemus in manso Girberti de Vendolovis, et beneficium faxe de Villanova, in qua habetis quartonem per Johannem de Longoiron, que est inter campum Sancti Petri et mansum predicti Girberti. Pro hac donatione et laudatione dedistis nobis de caritate CL so
Abbreviated transcription (Latin):
Ego Ermengardis de narbona ꝓamore di ⁊ remissio¬
ne peccatorum mõrum ⁊ anima patris m̃a conce¬
do ⁊ dono deo ⁊ saluamensi monasterio ut quic¬
qo de pecumiis sins onibus ⁊ peccoribus seu qͥb

Expanded text:
 amore Dei et remissione peccatorum meorum et anima patris mei, concedo et dono Deo et Salvaniensi monasterio ut quicquid de pecuniis suis, ovibus et peccoribus seu quib
Abbreviated transcription (Latin):
łint. ꝓmittimꝰ uob̾ nos eẽ testes ueraces ⁊ fideles defen¬
sores sic̃ de manumissione fr̃is nr̃i. factũ ẽ ħ inp̃sentia
sub testificatiõe raimũdi de scõ mauricio in cuiꝰ ma¬
nu fr̃ nr̃ manumissionẽ fec̃. Raimũdi guifredi. Giil¬
ł̾mi de luzentioẽ. Ramonis de ponte. Brunentii de
molnetz. Petri de lugamn.Raimũdi de uite. Guilłmi
benedicti. Raimũdi de gentiaco. ⁊ Guitbti de uil¬
la: qui hanc cartã scͥpsit. Laudationis uͦ huiꝰ car¬
te st̃ testes. Raimũdꝰ d scõ mauritio. Auztorus
d brusca. Arnaldꝰ d montãnol. Guilłmꝰ d auena
b̾trandꝰ galiquerii. Giulłmꝰ d lauro. b̾nardꝰ be¬
go de ꝓuencos. b̾nardꝰ cairellꝰ d scõ seuero.¬

Expanded text:
efensores sicut de manumissione fratris nostri. Factum est hoc in presentia et sub testificatione Raimundi de Sancto Mauricio, in cujus manu frater noster manumissionem fecit, Raimundi Guifredi, Guillermi de Luzentione, Rainonis de Ponte, Brunentii de Molnetz, Petri de Lugain, Raimundi de Vite, Guillermi Benedicti, Raimundi de Gentiaco et Guitberti de Villa, qui hanc cartam scripsit. Laudationis vero hujus carte sunt testes : Raimundus de Sancto Mauritio, Auztorus de Brusca, Arnaldus de Montannol, Guillermus de Avena, Bertrandus Galquerii, Guillermus de Lauro, Bernardus Bego de Provencos, B
Abbreviated transcription (Latin):
ponte:⁊ ego b̾eng̾iꝰ. ⁊ ego arnaldꝰ. nos fĩs insimul bona
fide ⁊ sine inganno. ꝓ amore dĩ⁊ ꝓ anima fr̾is nr̃i guilł¬
mi de auinone qui hoc manumisit. donamꝰ: laudamꝰ
⁊ titulo manumissionis cũ hac carta tradimꝰ dõ ⁊ mo¬
nast̾io beatȩ mariȩ de saluanesc.tͥ pontio abbati.õiq
eiꝰd loci conuentui p̃senti ⁊ fut᷑o unã petiã de terra
t̾ritorii de saluanesc. uidelicet alodiũ. feuũ. beneficiũ.
i decimã. ⁊ qͥcqͥd ibi habemꝰ. uł hab̾e debemꝰ. uł aliq̃ ꝑso¬
na ꝑ nos uł denob̾ habet. sic̃ uadit riuus de laplan¬
queta usq ad bolã suꝑpassũ. ⁊ sic̃ bole tenditt̃ usq
ad riuũ de comba seiral. ⁊ sic̃ riuus de comba seiral
descendit usq ad riuũ de podio usclat. ⁊ sic se iungio
cũ t̾ra ur̃a de cabriaco.⁊ de embaciis. hanc donati¬
onẽ facimꝰ uob̾ integre ⁊ fidelit̃ ⁊ absq retentione ꝓ
manumissione fr̃is nr̃i sic̃ dictũ ẽ.⁊ si aliqua ꝑsona

Expanded text:
o Arnaldus, nos fratres insimul, bona fide et sine inganno, pro amore Dei et pro anima fratris nostri, Guillermi de Avinone, qui hoc manumisit, donamus et laudamus et titulo manumissionis cum hac carta tradimus Deo et monasterio Beatę Marię de Salvanesc et tibi Pontio, abbati, omnique ejusdem loci conventui presenti et futuro unam petiam de terra territorii de Salvanesc, videlicet alodium, fevum, beneficium et decimam et quicquid ibi habemus vel habere debemus vel aliqua persona per nos vel de nobis habet, sicut vadit rivus de La Planqueta usque ad bolam super passum et sicut bole tendunt usque ad rivum de Combaseiral et sicut rivus de Combaseiral descendit usque ad rivum de Podio Usclat et sic se jungit cum terra vestra de Cabriaco et de Embaciis. Hanc donationem facimus vobis integre et fideliter et absque retentione pro manumissione fratris nostri, sicut dictum
Abbreviated transcription (Latin):
ostructo ⁊ tͥ Guiraldo alb̾i omĩbꝰq eiusdẽ loci fr̃ibꝰ
p̾sentibꝰ ⁊ futuris totũ qđ habemꝰ in toto t̾ritorio
quod de las sotz uocatur. ⁊ qͥcqͥd aliqͣ ꝑsona in codẽ
t̾ritorio de nob̾ hab uideł t̾ras cultas. ⁊ ineultas.
pascua. nemora. aquas earumq decursus. ita ut
ab hodierno die ⁊ deinceps iuire ꝑpetuo habeatis ⁊
possideatis ad faciendũ ibi qͥcquid usibꝰ ur̃is ne¬
cessariũ fuerit. Huiꝰ rei sunt testes: Amblardus
de solmeig. Bego de monte pauone. Gago  bosco

Expanded text:
 tibi Guiraldo, abbati, omnibusque ejusdem loci fratribus presentibus et futuris, totum quod habemus in toto territorio quod de Las Sotz vocatur, et quicquid aliqua persona in eodem territorio de nobis habet, videlicet terras cultas et incultas, pascua, nemora, aquas earumque decursus, ita ut ab hodierno die et deinceps jure perpetuo habeatis et possideatis ad faciendum ibi quicquid usibus vestris necessarium fuerit. Hujus rei sunt testes : Amblardus de Solmeig, Bego de Montepavone, Gago de Bosco
Abbreviated transcription (Latin):
Ratmundus donant ⁊ laudant ad dm̃ ⁊ ad sc̃am
mariam ⁊ ad arnaldũ ⁊ ad fr̃s suos lo feu de illo
manso qui uocat᷑ las sotz sine retentione qđ non
faciunt de ulla re misto manso suprascͥpto ꝓpter
animas eoꝵ ⁊ parentum suoꝵ.¬

Expanded text:
Raimundus donant et laudant ad Deum et ad Sanctam Mariam et ad Arnaldum et ad fratres suos lo feu de illo manso, qui vocatur Las Sotz, sine retentione quod non faciunt de ulla re in isto manso suprascripto propter animas eorum et parentum suo
Abbreviated transcription (Latin):
b̾nardi de combret: ⁊ fr̃m̃ eius. matͥsq
nno dñice incarnationis.mͥ. cͦ.Lx.u. Ego
bnardus de combret. ⁊ ogo Rocelinus fr̃ eius.
bona fide ꝓ amore di ⁊ remissione peceatoꝵm¬
nr̃oꝵ donamꝰ ⁊ laudamꝰ do ⁊ monast̾io be marie
de saluanese. ⁊ tͥ soncio abbi. omiq eiusdẽ loci
cõuentin p̾senti ⁊ futuro. ut pascant semꝑ quan¬
do uolueritis om̃ia animalia ur̃a cuuscumq
maneriei sint. in om̃ibꝰ pascius nr̃is ubicumq
sint. A hac donatione ⁊ laudatione dedistis
ꝑmaneat. Testes huuis rei sunt: Raimundus
de uilar. Raimundus arnaldi de combreto
⁊ Petrus de curualla

Expanded text:
NARDI DE COMBRET ET FRATRUM EJUS MATRISQUE Anno Dominice incarnationis M°C°LX°V°, ego Bernardus de Combret et ego Rocelinus, frater ejbona fide, pro amore Dei et remissione peccatodamus Deo et monasterio Beate Marie de Salvanesc et tibi Poncio, abbati, omnique ejusdem loci conventui presenti et futuro, ut pascant semper quando volueritis omnia animalia vestra cujuscumque maneriei sint in omnibus pascuis nostris ubicumque sint. Pro hac donatione et laudatione dedistis permaneat. Testes hujus rei sunt : Raimundus de Vilar, Raimundus Arnaldi de Combreto et Petrus de Curvalla
Abbreviated transcription (Latin):
tanea uoluntate. reddo ⁊ integre restituo monast̾io
be mariȩ d saluanesc. ⁊ tͥ Guiraldo ab̃bi. om̃iq eiusd̃
loci conuentui totũ mansũ d campo reuello. ad a¬
lodiũ. quẽ mansũ uob̾ iamdudũ me dedisse recognosco
in manu ⁊ inp̃sentia domni ademari rutenensiᷤᷤ epĩ
⁊ alioꝵ nobiliũ uiroꝵ cũ om̃ib sibi ꝑtinentib. cui¬
to ⁊ inculto. ⁊ quid qͥd ibi aliqua ꝑsona ꝑme uł de

Expanded text:
io Beatę Marię de Salvanesc et tibi Guiraldo, abbati, omnique ejusdem loci conventui totum mansum de Campo Revello ad alodium, quem mansum vobis jam dudum me dedisse recognosco in manu et in presentia domni Ademari, Rutenensis episcopi, et aliorum nobilium virorum, cum omnibus sibi pertinentibus culto et inculto et quidquid ibi
Abbreviated transcription (Latin):
erint uob̾ ⁊ in pace tenere fecerint beneficiũ tocius
campi sic̃ ego eum uob̾ bolaui uidelicet t̾rã iacentẽ
quȩ ẽ subtus deuesam iuxta cambot. ⁊ uenit ad uiã.
Deinde om̃e qd ẽ subtꝰ uia que uia tendit ad uiam
d cantalops: ⁊ postea descendit usq aduernũ que
ẽ suꝑ passũ qui ascendit ad p̃dictã uiã d cantalopᷤᷤ.
tus abbas ⁊ om̃s fr̃es nr̃i recipimꝰ te Deodatũ raimũdi
inom̃i beneficio nr̃o. ⁊ faciemꝰ ꝓ te post mortẽ tuam¬
sic̃ ꝓ uno fr̃e nr̃o. factũ ẽ hoc anuo incarnatioĩs dñicȩ
m.c.Luiiii. Testes huiꝰ redditionis ⁊ restitutionis sunt
bnardꝰ begonis d drulia. Guilłmꝰ begonis. Beodatus d
moleiras. Netrus doronus d belmunt. Girb̃tꝰ scͥptor¬
Arnaudꝰ d̃pet̾ monachꝰ.⁊ Ranaldꝰ scͥptor. De dono deo

Expanded text:
erint vobis et in pace tenere fecerint beneficium tocius campi, sicut ego cum vobis bolavi, videlicet terram jacentem, quę est subtus devesam juxta Cambot et venit ad viam, deinde omne quod est subtus via, quę via tendit ad viam de Cantalops, et postea descendit usque ad vernum, que est super passum qui ascendit ad predictam viam de Cantalops, tus abbas, et omnes fratres nostri recipimus te Deodatum Raimundi in omni beneficio nsicut pro uno fratre nostro. Factum est hoc anno incarnationis Dominicę MCLVIIII. Testes hujus redditionis et restitutionis sunt : Bernardus Begonis de Drulia, Guillelmus Begonis, Deodatus de Moleiras, Petrus Dozonis de Belmunt, Gibertus scriptorArnaudus de Petra, mona
Abbreviated transcription (Latin):
remireracione Illorum qui tibi uient sconerint
mõderate tumon disponere et exogare et uło in pus
et liitos usus courrtire possis prins tame de dorrs
predictis boms here alieno et hiis pro Reparand domibus
seu hedifficus concistentibus in lens ecliarutu lo s
benefficioru tuorum culpa uel negligencia ͭasu¬
tuorum ꝓcñcorum destonieꝭ seu ditteriora let nõ

Expanded text:
illorum, qui tibi viuenti seruierunt moderate tamen, disponere et erogare / et alias in pios / ac licitos vsus conuertere possis / prius tamen de omnibus predictis bonis ere alieno et hijs, que pro reparandis domibus seu edificijs consistentibus in locis ecclesiarum uel beneficiorum tuorum culpa uel negligencia tu
Abbreviated transcription (Latin):
Qura pñtis uite condino statu ħs iuistabilem et ea q̃
uisibilem habent c̃ẽmiam tendũt uisibarter ad non esse ti¬
ex hoc salubri meditatione preme ditans dieut tue pegemar
extemum disposinone testamẽdaria desideras ꝑuemee
ut de bonis tuis undecumos nõ per eccłium seu eti lefiq¬
etcłi aesticis tue disposinomi seu adiostruciom quuiss quẽ¬
nõ fu̾it altaꝵs en ultarum eccłiarum tibi ꝯmiissuris
ninisterio seu alicui spali carmndem eccłiarum diuirio

Expanded text:
resentis vite conditio statum habet instabilem, et ea que visibilem habent essentiam, tendunt visibiliter ad non esse, hoc salubri meditatione premeditans, diem tue peregrinationis extremum dispositione testamentaria desideras prevenire. ut de bonis tuis undecumque, non per ecclesiam seu ecclesiecclesiasticis tue dispositioni seu administrationi commissis que altaris seu altarium ecclesiarum tibi commissarum ministerio seu alicui speciali earundem ecclesiarum divino
Abbreviated transcription (Latin):
Qmia pñtis uete condino statim
⁊ instabilem et ea q̃
uis bilem hiebent ẽẽitiam tendũt
sitaliter ad non esse ti
extremum disposmone testamẽ  a desideras ꝑuemre

Expanded text:
praesentis vitae conditio statum habet instabilem et ea, quae visibilem habent essentiam, tendunt visibiliter ad non esse: tuationis extremum dispositione testamentaria desideras praevenire.
Abbreviated transcription (Latin):
.ii. ilii famoias militis ꝑu¬
to peti posse hr̃ditatem: extest̾o
nob̾ obucmentẽ. ¶Si ẜuus ł
liꝰ familias reshrditarias trne¬
it apr̃t dñoue peti h̾rditas põt
facultatem restituendarum

Expanded text:
. Filii familias militis puto peti posse hereditatem ex testamento nobis obuenientem. Si seruus uel filius familias res hereditarias teneat, a patre dominoue peti hereditas potest, si facultatem restituendarum
Abbreviated transcription (Latin):
se p̾stauit. ¶ Si possõr hr̃ditariũ
scruum occidit: id quo maxic
ditateis peticionem uenict. s po¬
ponus ait actorem deb̾e cligere:
utrũ uelit sͥ cum ꝯdẽpnari. uttã
caucat sc il acturum lege acqlia
sit seruns. Nam si pꝰca ip̃ius accĩ
ꝓpͥa effecta est. nec ucniet ĩ hrdi¬
tatis peticionem. Si p̾dodolo
disisset posside. res. ut comodo
int̾ierit quo eẽt intitura ⁊ si ca

Expanded text:
stauit. Si possessor hereditarium seruum occiderit, id quoque in hereditatis petitione ueniet: sed Pomponius ait actorem debere eligere, utrum uelit sibi eum condemnari, ut caueat se non acturum lege Aquilia,sit seruus: nam si postea, ipsius actio propria effecta est nec ueniet in hereditatis petitionem. Si praedo dolo desisset possidere, res autem eo modo interierit, quo esset
Abbreviated transcription (Latin):
sine princrpio uł p̾sidis audorĩ¬
tate nẽc alquit eis conumgere
re edifficati ei sit furet priuatũ
mun s capite pimitm. sicutisiꝗͦ
tranicencet scalis ad mortis ꝑaua
quaubet ratic̃e. nam ciue. rcãne
illud hostile et ab heminandũ sit
occisus tr̃aditur obid ꝙmorum
trins endere uoluit.
desẽnator

Expanded text:
sine principis uel praesidis auctoritate nec aliquid eis coniungere re aedificatum sit, fieret priuatum,muros, capite punitur, sicuti si quis transcendet scalis admotis uel alia qualibet ratione. nam ciues Romanos illud hostile et ab‹omi›nandum sit: occisus traditur ob id, quod murum transce‹n›dere uoluerit. DE SENATOR
Abbreviated transcription (Latin):
uicetur quia ñ admĩttit᷑ sena¬
torii dignitas adepuõe in ft¬
noris digiuita :e. ñ magis quã
ut corsularis desinarẽ
pit senat motusẽ ente quõ
iste nãf eretur.¶ Sigiuis ꝯcept̾
quid̾ sit ante quam pat euins
senatu moueatur naius art
pest pa ris amissã lignitat in:
magis ẽ ui q̃ senato is fuius
intellegatur. Tẽpisnim ꝯcen¬
tonis spcrtandũ de pla¬
cuit.S uis ⁊ patiq ⁊ auum
nabuit senatorem ⁊ q̃is u̾iis et

Expanded text:
idetur, quia non amittitur senatoria dignitas adoptione inferioris dignitatis, non magis quam ut consularis desinat espater senatu motus est antequam iste nasceretur. si quis conceptus quidem sit, antequam pater eius senatu moueatur, natus autem post patris amissam dignitatem, magis est ut quasi senatoris filius intellegatur: tempus enim conceptionis spectandum plerisque placuit. Si quis et patrem et auum habuerit senatorem, et quasi filius et
Abbreviated transcription (Latin):
onsuiariR
ume utiq a nsularẽ uirũ p̃fe¬
rendũ neme ambigit s uir prt¬
fectorius anconsulai femn. e ut¬
q priferatur.uidendũ puti pre¬
ferri quia maior lignitas ẽ. inse¬
xiiiurili. Corisulares aut̃ femina
dicrius consulariat .i. iores ad¬
dicit sat̾ninus ⁊ matre.ꝙͣ necu

Expanded text:
onsulari feminae utique consularem virum praeferendum nemo ambigit. sed vir praefectorius an consulari feminae praeferatur, videndum. putem praeferri, quia maior dignitas est in sexu virili. Consulares autem feminas dicimus consularium uxores: adicit Saturninus etiam matres, qu
Abbreviated transcription (Latin):
regiara potestatẽ sibi um̃clicarẽt
lege lata factum est. ut abeis ꝓuo¬
cauo eẽt. neue poss incapuꝯciuis
rent ¶Post deinde. cimcensus iani
amaloritp̃r au gendus eet ⁊ con¬
sules ñͥ suffice̾n. huic quaq offõ
censores ꝯst.uti sunt. ¶ ꝓpło. dem̃
aucto unncrebra orirentur bella
et quedam acriora afnui: nis infe̾¬
rent᷑. mĩtlum re exigente placuit:
maioris poteiratis magistratũm
fere tale ecat.quale ocieefe¬
nũ pretorio. mag̾istratusnen
hareban᷑ it itim. duc tẽporibu.
cum pleds ãpatrib secessiss ani
fire septimo decimo post reges er¬
aftͦs trib mos ibi inmente sacit
creauit qui ẽent plebeii magistrat
dicti tribimi qd̾ tunc intres pãte
ppis diuisus erat. ⁊ ix singłis sin¬
guli creabantur uł quia t ibuĩ
Iuffragio creabartur. Eitẽq ut es¬
sent qui edib preꝰ ẽẽnt incuib
ꝯĩa scua sua nlebs deserebai cduos
ex płehe constitue ÷ qui t̃ ecliles ap

Expanded text:
regiam potestatem sibi uindicarent, lege lata factum est, ut ab eis prouocatio esset neue posse‹n›t in caput ciuis berent. Post deinde cum census iam maiori tempore agendus esset et consules non sufficerent huic quoque officio, censores constituti sunt. Populo deinde aucto cum crebra orerentur bella et quaedam acriora a finitimis infe‹rr›entur, interdum re exigente placuit maioris potestatis magistratum fere tale erat, quale hodie praefectorum praetorio, magistratus tamen habebantur legitimi. Isdem temporibus cum plebs a patribus secessisset anno fere septimo decimo post reges exactos, tribunos sibi in monte sacro creauit, qui essent plebeii magistratus. dicti tribuni, quod olim in tres partes populus diuisus erat et ex singulis singuli creabantur: uel quia tribuum suffragio creabantur. Itemque ut essent qui aedibus praeessent, in quibus omnia scita sua pleb‹s› deferebat, duos ex plebe
Abbreviated transcription (Latin):
Ad op̃tiones ñ solũ filioꝵ
s ĩ qĩ nepotum fiunt. ut aliꝗs
nepos ẽẽ uid̾atur. ꝑinde quãsi
ex filio ut incerto natus sit.
rocut.. Siis qui nepotẽ exfiuo
habet intiepotis loco aliquẽ ad¬
optauit. ñ puto mortuo auo
iura consanguinitatis inter
ne potes fũtura ẽẽ s si sie adop¬
tauit ut ⁊̃ iure legis nepossimᷤ
eẽt qĩ ex luditio puraui filio su¬
uo ⁊ exmatre familias eius nat᷑
optiõe datus est ad patrẽ adop¬
tiuu tranferutur.

Expanded text:
Adoptiones non solum filiorum, sed et quasi nepotum fiunt, ut aliquis nepos noster esse uideatur perinde quasi ex filio uel incerto natus sit.rum. Si is, qui nepotem ex filio habet, in nepotis loco aliquem adoptauit, non puto mortuo auo iura consanguinitatis inter nepotes futura esse. sed si sic adoptauit, ut etiam iure legis nepos suus esset, quasi ex Lucio puta filio suo et ex matre familias eius natusoptionem datus est, ad patrem adoptiuum transferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
fructus quiex funto ꝑcipiunt᷑
Torꝑales sunt.⁊ id ꝙ exaliqua
obligatic̃e nob̃ debetur pleꝵ¬
ꝙ corꝑale ẽ. ueluti fundus. hõ
pecunia. Naͣm ip̃m ius succes¬
sionis. ⁊ipsũ ius utendi fru¬
encli ⁊ ipsimi ius obligancli
Incorꝑale est eodẽ iumero stͥ.

Expanded text:
fructus, qui ex fundo percipiuntur, fructus, qui ex fundo percipiuntur, corporales sunt, et id, quod ex aliqua obligatione nobis debetur, plerumque corporale est, ueluti fundus, homo, pecunia: nam ipsum ius successionis et ipsum ius utendi fruendi et ipsum ius obligationis incorporale est. eodem numero sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nsuitute mea quesitus
michi filius.impot̾atẽ meam
recligi beneficĩo principis po¬
test. lib̾tinũ tam̃ eum marie̾
non clubitatur
dereꝵ diuisicẽ
iaualitate.
declucitur. nã alie sunt cliui¬
ni iuris. alie humani ¶Diui¬
ni iuris sunt. ueluti res sacre
et relĩose. Sancte qua res ue¬
luiti muri et porte quodãm mͦ
diuiniiuris sint. ꝙ aut̃ diui¬
ni iuris ẽ id nullus inbonis
ẽ. id uero ꝙ humani niris ẽ. ple¬
rũq alicuius inbonis ẽ. potest
eĩ ⁊ nullius in bonis ẽẽ nam
res hr̃clitarieante quã aliꝗss
hr̃s existat nullius inbonis
ip̃ius enim uniu̾sitatis esse
creduntur. priuate aut̃ sunt.
que singłoꝵ sunt ¶Quedam
preterea res corporales sunt
quecdam incorporales. Cõꝑaie̾
he sunt que tangi possunt ue¬
luti fundus. homouestis. au¬
rũ. argentũ. ⁊ deiq alie res
innumerabiles. Incorꝑalesst̃
que tangiñpossunt. qualia
sunt que m̾iure ꝯsistunt sicut
hr̃ditas. usus fructus.obliga
te res corpales ꝯtinent̾ nã et

Expanded text:
uitute mea quaesitus mihi filius in potestatem meam redigi beneficio principis potest: libertinum tamen eum manere non dubitatur. DE DIUISIONE QUALITATE deducitur: nam aliae sunt diuini iuris, aliae humani. diuini iuris sunt ueluti res sacrae et religiosae. sanctae quoque res, ueluti muri et portae, quodammodo diuini iuris sunt. Quod autem diuini iuris est, id nullius in bonis est: id uero, quod humani iuris est, plerumque alicuius in bonis est; potest autem et nullius in bonis esse: nam res hereditariae, antequam aliquis heres existat, nullius in bonis esse; ipsius enim uniuersitatis esse cquae singulorum sunt. Quaedam praeterea res corporales sunt, quaedam incorporales. corporales hae sunt, quae tangi possunt, ueluti fundus homo uestis aurum argentum et denique aliae res innumerabiles: incorporales sunt, quae tangi non possunt, qualia sunt ea, quae in iure consistunt, sicut hereditas, ususfructus, obligate res corporales continentur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ost morrẽ fibie sue que ut
mat .f. quasi iuremancipata
Niure eam nec p̃sentib testibus
emancipass ꝑat i ouẽ ꝯtrouẽsi a
ꝓhĩbetur. ¶Neq ad optare necy
adrogarecius absens nec ꝑ abũ
potest.
ad oꝑtaĩt. isnepos meus ñerit.
bebit filium quit̾ pot̾ate cdimi¬
tteri nepotẽ uero in potestatẽ
retinere. uł ex cliu̾so filiũ ꝗdẽ
impot̾ate retine̾. nepotẽ uero
marinruttere ut õs sui iuris
efficẽ. eat̃ ⁊ oeꝓnepote dicta
⁊̃ posut alio tam̃ modo qilant
ẜmone manifestũ face̾ possit
uelle se filũ suũ madoptiõe
tare. ꝑuide confũnaturad op̃¬

Expanded text:
ost mortem filiae suae, quae ut mater familias quasi iure emancipata non iure eam nec praesentibus testibus emancipasset, pater mouere controuersiam prohibetur. Neque adoptare neque adrogare quis absens nec per alium potest. adoptauerit, is nepos meus non eritbebit, filium quidem de potestate dimittere, nepotem uero in potestate retinere: uel ex diuerso filium quidem in potestate retinere, nepotem uero manumittere: uel omnes sui iuris efficere. eadem et de pronepote dicta non possit, alio tamen modo quam sermone manifestum facere possit uelle se filium suum in adoptionem dare: perinde confi‹rm›atur adop
Abbreviated transcription (Latin):
ehiano rescͥpsit. Qd̾ desideras an
impetrare debeas existimabunt¬
iudices. adhibitis etiam hisqui
contͣdicent. idẽ qui ledent̃ confĩ¬
matiõe adoptionis.
lib̾i quiineius erant porestate
nepotes apud ad rogatorẽ effi¬
ciuntur. simulq cum patre suo
ineius recicdunt postestatẽ. ꝙ n
similit inadoptionẽ conti̾gir.
nam nepotes exeo mauinatu¬
ralis retinentur pot̾ate. ¶Non
tantũcum quis ad optat. set et
cum ad rogat maior ẽẽ debeteo
quẽ sibi ꝑ adrogatiõe.Eꝑadop¬
tionẽ filium facit. ⁊ utiq plene
pub̾tatis. idẽ decẽ ⁊ octo annis
eum precede̾ debet. ¶Spado ar¬
rogando suũ hr̃dem sibi accre¬
scere pot̃. nec ei corporale uitiũ
Timpelim̃to est.
ĩpat fuium ex quo nepo
illi ẽ impot̾ate emanci pauerit
et postea eum adoptauerit mũ¬
tuo eo nepos impatris ñ reunt᷑
potestatẽ. nec his nepotib ĩpat̾s
reu̾titur pot̾atem quem auus
retinuerit filio dato inadop

Expanded text:
chiano rescripsit: 'Quod desideras an impetrare debeas, aestimabuntiudices adhibitis etiam his, qui contra dicent, id est qui laederentur confirmatione adoptionis'. liberi, qui in eius erant potestate, nepotes apud adrogatorem efficiuntur simulque cum suo patre in eius reccidunt potestatem. quod non similiter in adoptionem contingit: nam nepotes ex eo in aui naturalis retinentur potestate. Non tantum cum quis adoptat, sed et cum adrogat, maior esse debet eo, quem sibi per adrogationem uel per adoptionem filium facit, et utique plenae pubertatis: id est decem et octo annis eum praecedere debet. Spado adrogando suum heredem sibi adsciscere potest nec ei corporale uitium impedimento est. pater filium, ex quo nepos illi est in potestate, emancipauerit et postea eum adoptauerit: mortuo eo nepos in patris non reuertitur potestatem. nec is nepos in patris reuertitur potestatem, quem auus retinuerit fi
Abbreviated transcription (Latin):
s.quens ẽ ut de magistiatuũ.iom.¬
nib ⁊ orig ne cognoscarus.a
ut exposumuis ꝑ os qui uiricucũ¬
X presunt effectus ei accipiatur.
quantũ ẽ eñi ius inciuita te ẽẽ
nisisint qui iurareg̾e possiatipꝰ.
hoc deind᷑ auctoꝵ⁊ successiõe clicem̃
qd̃ ꝯstare ñ potest ius nisi ab quis
iuris ꝑitui sit ꝑquẽ possit co riclie
immelius ꝓcluci ꝙ id magistratu
attinet Iitio ciuitatis huus
constat regẽs om̃em potestatera
habi.isseshisce tẽyorib ⁊ triburũ
celerum fuisie conitat. his autẽ
erat qui equitib prcherar: ue¬
luti scd̃m locum a regib obti ie¬
bat quo mimoͣ fuit iruust
bruius qui ai tor fui reis eici¬
endi. ¶ exactis cemde regib ꝯiulẽ
onstituti sun cluo penes c uos
sũmũ ius uticet. lege rogaumẽ.
dicti sunt abei qd plurtmũ .p¬

Expanded text:
sequens est, ut de magistratuum nomisequens est, ut de magistratuum nominibus et origine cognoscamus, quia, ut exposuimus, per eos qui iuri dicundo praesunt effectus rei accipitur: quantum est enim ius in ciuitate esse, nisi sint, qui iura regere possint? post hoc dein de auctorum successione dicemus, quod constare non potest ius, nisi sit aliquis iuris peritus, per quem possit cottidie in melius produci. Quod ad magistratus attinet, initio ciuitatis huius constat reges omnem potestatem habuisse. Isdem temporibus et tribunum celerum fuisse constat: is autem erat qui equitibus praeerat et ueluti secundum locum a regibus optinebat: quo in numero fuit Iunius Brutus, qui auctor fuit regis eiciendi. Exactis deinde regibus consules constituti sunt duo: penes quos summum ius uti esset, lege rogatum est: dicti sunt ab eo, quod plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ tunc reip. curã ꝑ sententias pã¬
tiũ eaꝵ expecͣuebat ⁊ ita leges qͣs¬
dã et ipse curiatas ad ppłm tuler̃
lib iuris isq lib̾ ut diximus ap
abhonore pretoris uenerat. ¶ Nouiꝰ¬
sime sicut ad pautiores utqs iitris¬
ꝯstuuendi uia transisse dp̃ie rbais
am senatus ñ ꝑinde õs ꝓuincias
ꝓbe regẽ poierant.igitur ꝯaituto
principe datum ẽ ei ius ut ꝙ ꝯstitu¬
iss ratum ẽẽt. Ita inciuitate nr̃a
ant iure idẽ lege ꝯstituitur uit ẽ
ꝓpriurius diuile qd̃ sine scripto
insola prudentiũ int̃p̃tatiõe ꝯsistit
aus legis accc̃es que formã agẽdi
continent. aut plebiscitu. qd̃ sine
auctoritate patrina ẽ constutum
aut ẽ magistratuũ edictũ unde ius
hono iãium na scitur aut senatum
coniultũ qd̾ solum senatũ ꝯscituẽte
inlucitur smne iẽge aut ẽ pͥncip ar
cc ustiti tio.idẽ ut qd ip̃e prir ceps
a asituit plegi suctur. ¶postori¬
grae iuris ⁊ ꝓcessum cogutum cõ¬

Expanded text:
 tunc reipublicae curam per sententias partium earum expediebat. et ita leges quasdam et ipse curiatas ad populum tulilibus uiris. is liber, ut diximus, apab honore praetoris venerat. Novissime sicut ad pauciores iuris constituendi vias transisse ipsis rebus nam senatus non perinde omnes prouincias probe gerere poterant: igitur constituto principe datum est ei ius, ut quod constituisset, ratum esset. Ita in ciuitate nostra aut iure, id est lege, constituitur, aut est proprium ius ciuile, quod sine scripto in sola prudentium interpretatione consistit, aut sunt legis actiones, quae formam agendi continent, aut plebi scitum, quod sine auctoritate patrum est constitutum, aut est magistratuum edictum, unde ‹ius› honorarium nascitur aut senatute inducitur sine lege, aut est principalis constitutio, id est, ut quod ipse princeps constituit pro lege seruetur. Post originem iuris et processum cognitum con
Abbreviated transcription (Latin):
Quinadoptioe datur hi
quib adgnascir̃ ⁊ cognatus sit.
quib tio non ad gnascitur nec co¬
gnatus fit. Ad optio enim nonun
sangumis s ius adgnat᷑ioĩs a¬
fert ⁊ ideo si filiũ ad optauero
uxor mea illi matris loco non ẽ
cogni̾ta eius fit. Itẽ nec mater
mea auie que loco illi ẽ qm̃ his
qui extra famuiliã meam sunt ñ
ad gn̾ascit᷑. S si fiue mee his q̃o
adoptaui frat᷑ fit. qm̃ in familia
meaẽ fiia nuptiis tam̃ ⁊̃ eorũ
prohibitus.

Expanded text:
Qui in adoptionem datur, his quibus adgnascitur et cognatus fit, quibus uero non adgnascitur nec cognatus fit: adoptio enim non ius sanguinis, sed ius adgnationis adfert. et ideo si filium adoptauer‹o›, uxor mea illi matris loco non est, od nec cognata eius fit: item nec mater mea auiae loco illi est, quoniam his, qui extra familiam meam sunt, non adgnascitur: sed filiae meae is quem adoptaui frater fit, quoniam in familia mea est filia: nuptiis tamen etiam eorum prohibitis.
Abbreviated transcription (Latin):
r boru et uracñius merite quiꝰ
nos soceriotes appellat iuituiam
tiã profiterur equũ abiquo
separantes. licitum at inlicitodi¬
str nentes. bonos ñ solum metui
crortatiõe effice cupientes. ueram
nisi fauor philo soplnã nõ lidu¬
Lti affectanteᷤ ¶ huistudu due
sut posiciones publicũ⁊ priuaty
pͥublitum ius ẽ qd adstatumroi
romane spectat. priuatu cdan
siñgłoꝵ itilitate. Sunt enem
⁊ueta publice utilia quetã pͥuã¬
tispublicum ius insacris. insace̾¬
dotib inmagistratib consistit.
pͥuatum ius triꝑtinim ẽ. collectũ
reium ẽ ꝯnatiitalib preceptis.
aut gentum. aut ciuilib Ius
natutala ẽ qd̾ natura oĩa aĩalia
docint. nam ius istu ñ hintiani
uari nos matrime iũ appellacꝰs.
tuidemus ⁊ enum cetera quoq

Expanded text:
s merito quis nos sacerdotes appellet: iustitiam tiam profitemur, aequum ab iniquo separantes, licitum ab illicito discernentes, bonos non solum metu exhortatione efficere cupientes, ueram nisi fallor philosophiam, non simulatam affectantes. Huius studii duae sunt positiones, publicum et priuatum. publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, priuatum quod ad singulorum utilitatem: sunt enim quaedam publice utilia, quaedam priuatim. publicum ius in sacris, in sacerdotibus, in magistratibus constitit. priuatum ius tripertitum est: collectum etenim est ex naturalibus praeceptis aut gentium aut ciuilibus. Ius naturale est, quod natura omnia animalia docuit: nam ius istud non humani quam nos matrimonium appellamus, uidemus etenim cetera quoque
Abbreviated transcription (Latin):
uicetur quia ñ admĩttit᷑ senia¬
torii dignitas ad epiiõe inft¬
noris dignita .s. ñ magis quã
ut corsularis desinar ẽ̃
tore quasi senaforas filiũ ꝑhri
p̃lacet laleo r ibit
Iuau eu qui post morte
anio sinaiorie natus sit quasi
snatrns flumiẽt s eura qui

Expanded text:
etur, quia non amittitur senatoria dignitas adoptione inferioris dignitatis, non magis quam ut consularis desinat essetore quasi senatoris filium haberi placet. Item Labeo scribit etiam eum, qui post mortem patris senatoris natus sit, quasi senat
Abbreviated transcription (Latin):
suis partib conͣstaret. ⁊ certect̃
reipotentiisima pars principiũ
e. deinde si iriforo cãs dicentib
nefas ut ita clixerĩ uidetur esse
nulla prefatione fc̃a iudicirẽ
exponere. quantomag̃ int̃p̃tati¬
onẽ premittentib inconueniẽ
erit omissis iuitus atq origine
ñ repetita. atq illocis ut ita clixe¬
rĩ manib ꝓtinus materiã intẽ¬
pretatioĩs triᷤctare. nãq nisi fallõ
iste prefactioes ⁊ libentius nos
adlectionẽ ꝓpoĩte materie ꝑlu¬
cunt.⁊ cum ibi uenerimꝰ hꝰ euidẽ¬
tiorẽ ꝑrestant intellectum.

Expanded text:
suis partibus constaret: et certe cuiusque rei †potissima pars principium est. deinde si in foro causas dicentibus nefas ut ita dixerim uidetur esse nulla praefatione facta iudici rem exponere: quanto magis interpretationem promittentibus inconueniens erit omi‹s›sis initiis atque origine non repetita atque illotis ut ita dixerim manibus protinus materiam interpretationis tractare? namque nisi fallor istae praefationes et libentius nos ad lectionem propositae materiae producunt et cum ibi uenerimus, euidentiorem praestant intellectum.
Abbreviated transcription (Latin):
it̃ seriati motusẽ ane quõ
ute nãs eretur ¶ Siquis ꝯcept̾
quit̾ sit ante quata pãt cuius
senꝯtu moueatur naius aut̃
pest paris amissã lignitat mn:
magis ẽ ut q̃isenato is fuius
intellegatur. Tẽpisnit ꝯ̾cen¬
cuit. E quis ⁊ patia auum
nab uit senatorem ⁊ q̃iꝰ uͥnis et

Expanded text:
 senatu motus est antequam iste nasceretur. si quis conceptus quidem sit, antequam pater eius senatu moueatur, natus autem post patris amissam dignitatem, magis est ut quasi senatoris filius intellegatur: tempus enim concepcuit. Si quis et patrem et auum habuerit senatorem, et quasi filius et
Abbreviated transcription (Latin):
sc p̾stanit. ¶ Si possõr hrditariũ
scruum occid̾it: id quo iierc¬
ditatens peticioiem ueniet. s põ¬
ponius ait actorem dełe eligere:
utru uelit s̾ cum ꝯdẽpnari. uit m̃¬
cautat se u acturum lege acqlia
an malit s̾ integͣm accionem ⁊
matione auidice q̃ electõ loc ut̃.
si an aditam hrditatem occisuᷤ
sit seruus. Nam si pꝰca ip̃nis acã
ꝓpͥa effecta est nec ucuiet ĩ h̾rdi¬
tatis peticionem. Si p̃dotolo
disisset posside. res. ut comodo
int̾ierit quo eẽt intitura ⁊ si ca

Expanded text:
stavit. Si possessor hereditarium servum occiderit, id quoque in hereditatis petitione veniet: sed Pomponius ait actorem debere eligere, utrum velit sibi eum condemnari, ut caveat se non acturum lege Aquilia, an malit integram sibi esse matione a iudice. quae electio locum habet, si ante aditam hereditatem occisus sit seruus: nam si postea, ipsius actio propria effecta est nec ueniet in hereditatis petitionem.Si praedo dolo desisset possidere, res autem eo modo interierit, quo esset
Abbreviated transcription (Latin):
sinc principis uł p̾sidis auctorĩ¬
tate nci auquit eis coniungere
re edifficati m sit furet priuatũ
ttã ꝙ mrari ocupatumin fi publi
õp. Siquis uiclauerit scũ.¬
transcencet scali admorti sꝑaua
quaubet ratice nam ciues rõane̾
auas quã ꝑ portas egredi acet cy
illud hostile et ab hominandũ sit
octisus tr̃aditur obidꝙmurum
transendre uoluit.
desenatori

Expanded text:
sine principis uel praesidis auctoritate nec aliquid eis coniungere re aedificatum sit, fieret priuatum, ita quod mari occupatum sit, fieri publiSi quis uiolauerit mutranscendet scalis admotis uel alia qualibet ratione. nam ciues Romanos alia quam per portas egredi non licet, cum illud hostile et ab‹omi›nandum sit: occisus traditur ob id, quod murum transce‹n›dere uoluerit. DE SENATORI
Abbreviated transcription (Latin):
Einen qui post morte
pattio senaigr iratus sit quasi
seniato ie fumi ẽe s eurn qui
Pesta qiãpãt eius desenatu
inetus est ꝯcipitite ⁊ nascitur
ꝑculus ⁊ pegasus opiantur
pat̾ seriat motusẽ ante qua
ute nãs eretur.¶ Sictus ꝯcept
quit sit ante quam pãt euius
senatu moueatir naius aut̃

Expanded text:
etiam eum, qui post mortem patris senatoris natus sit, quasi senatoris filium esse. sed eum, qui posteaquam pater eius de senatu motus est concipitur et nascitur, Proculus et Pegasus opinanturpater senatu motus est antequam iste nasceretur. si quis conceptus quidem sit, antequam pater eius senatu
Abbreviated transcription (Latin):
cior cẽ debeat bone utei possõr du¬
bitatur. s magis ẽ rei uidicate⁊
tempus spectandũ eẽ.fructuᷤ
intelliguntur deductis ĩpensis
que q̃rendor. cogendoꝵ. ꝯseruan-

Expanded text:
debeat bonae fidei possessor, dubitatur: sed magis est rei iudicatae tempus spectandum esse.Fructus intelleguntur deductis impensis, quae quaerendorum cogendorum conseruando
Abbreviated transcription (Latin):
onsulariẜ
fernme utiq a nsularĩ urrũ p̃fe¬
rendũ neme ambigit suir pre¬
fectorius anconsulasifemi e uti¬
q priferatur. uidendũ pire pre¬
ferri quia maior dignitas ẽ. in so¬
xiuurili. Consulares aut̃ femnia¬

Expanded text:
onsulari feminae utique consularem virum praeferendum nemo ambigit. sed vir praefectorius an consulari feminae praeferatur, videndum. putem praeferri, quia maior dignitas est in sexu virili. Consulares autem femi
Abbreviated transcription (Latin):
on sulari ẜ¬
fe.nine utiq a nsularẽ uirũ pfe¬
rendũ neme ambigit suir pre¬
fectorius anconsulauifemit. e uti¬
ꝙ preferatur. uidendũ pire pre¬
ferri quia maior dignitas ẽ. inse¬
xii iurili. Consilars aut̃ femnia
dicmius consulanae itores ad¬
dicit satninus ⁊̃ itiatres. ꝙ necu

Expanded text:
onsulari feminae utique consularem virum praeferendum nemo ambigit. sed vir praefectorius an consulari feminae praeferatur, videndum. putem praeferri, quia maior dignitas est in sexu virili. Consulares autem feminas dicimus consularium uxores: adicit Saturninus eti
Abbreviated transcription (Latin):
miras capit pimitur. sicuti siꝗͦ
trarscencet scali admortis łaua
quaubet ratice: nam ciue rõane
Eauas quã ꝑ portas egrediincet cy
illud hostile et abheminandũ sit
nem aroruili fr̃ remulus remus
occisus traditur obid ꝙmorum
trans endere uoluit
deseñatori

Expanded text:
 punitur, sicuti si quis transcendet scalis admotis uel alia qualibet ratione. nam ciues Romanos alia quam per portas egredi non licet, cum illud hostile et ab‹omi›nandum sit: nam et Romuli frater Remus occisus traditur ob id, quod murum transce‹n›dere uoluerit. DE SENATORI
Abbreviated transcription (Latin):
se p̾stauit. ¶ Si possõr hr̃ditariũ
scruum occidit: id quo maxic
ditateis peticionem uenict. s po¬
ponus ait actorem deb̾e cligere:
utrũ uelit sͥ cum ꝯdẽpnari. uttã
caucat sc il acturum lege acqlia
legis acque omissa eius rei existi¬
matione aiidice q̃ electõ loc ht̃.
si añ aditam h̾rditatem occisuᷤ
sit seruns. Nam si pꝰca ip̃ius accĩ
ꝓpͥa effecta est. nec ucniet ĩ hrdi¬
tatis peticionem. Si p̾dodolo
disisset posside. res. ut comodo
int̾ierit quo eẽt intitura ⁊ si ca

Expanded text:
stavit. Si possessor hereditarium servum occiderit, id quoque in hereditatis petitione veniet: sed Pomponius ait actorem debere eligere, utrum velit sibi eum condemnari, ut caveat se non acturum lege Aquilia, legis Aquiliae omissa eius rei aestimatione a iudice. quae electio locum habet, si ante aditam hereditatem occisus sit seruus: nam si postea, ipsius actio propria effecta est nec ueniet in hereditatis petitionem. Si praedo dolo desisset possidere, res autem eo modo interierit, quo esset
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ uł bonoꝵ extimatõis uł ualoris iporũ sb̾ ad intorn
nuitui sBuẽtõis sb̃cidri uł dom noie sen quonis alio
titulo mo uł quesito colore absq añcte sedis eundẽ nͦ
u̾o mipatores/ reges seu pͥucipes duces conntes uł¬
darones ptãtes capitanei officiales suł ĩtores quocũq
noĩe ceuseaut᷑ ciuitatũ castiorũ seu quoriiq locorũ cos¬
titutorũ dbilib ⁊ qui uis alius cuiꝰq peuunecie ꝯlitois¬

Expanded text:
 bonorum extimacionis vel valoris ipsorum sub adjutorii mutui subuencionis subsidii vel doni nomine, seu quouis alio titulo, modo, vel quesito colore, absque Auctoritate sedis eiusdem nec non imperatores, reges, seu pBarones, Potestates, Capitanei, officiales uel rectores, quocunque nomine censeantur, Ciuitatum, Castrorum seu quorumcumque locorum constitutorum ubilibet et quiuis alius cuiuscumque preemi
Abbreviated transcription (Latin):
niia ĩ nestigent utrũt
aliꝙ ĩ pediment̾ obssista
¶Cumau̾t ꝓbabilis
Donec quid fieri d̾b̾at
linr̾o ꝯstit̾rit docim̃tis

Expanded text:
nus inuestigent utrum aliquod impedimentum obsistat. Cum autem probabilis donec quid fieri debeat constiterit documentis.
Abbreviated transcription (Latin):
trõ scatum habet instabilem /⁊ ecc q̃ uisibilom habent
essenciã tendũt uisibilit̾ ad nõ esse cu hoc salubiri
meditatione p̾meditans dĩe tue ꝑegrinatõis extremũ
dispositione supoma desideras p̃uenire/ I Los Itas
acquisitis que altaris seu altirĩ ipnis ecc̃e nĩst̾lo
tata pro decentibꝰ ⁊ honestis expensis fun̾is tui R
pro Remimiatiõne illoꝵ qui tibi dĩuenti sruiuerint
sine suit ꝯsanguinei siue alii iuxͣ ẜuicii mitũ us̃qs¬
re ⁊ ał in pĩos ⁊ licitos usus ꝯu̾tere possis/ prius
tamen de om̃ibꝰ p̃dictis bonis ere alieno ⁊ hũs que
ꝓro Reꝑcindis domibii seuhedifficiis ꝯcistentibii ii

Expanded text:
itio statum habet instabilem, et ea que visibilem habent essenciam tendunt visibiliter ad non esse, tu hoc salubri meditatione promeditans diem tue peregrinationis extremum dispositione testamentaria desideras preuenire. Nos itaque acquisitis, que altaris, vel altarium ipsius Ministerio non fuerint deputata, pro decentibus, et honestis expensis funeris tui, et pro remuneratione illorum, qui tibi viuenti seruiuerunt, siue sint consanguinei, siue alii juxta seruitii merituas in pios / ac licitos vsus conuertere possis / prius tamen de omnibus predictis bonis ere alieno et hijs, que pro reparandis domibus seu edificijs consistentibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõpetẽtibꝰ horis iuxta possibilitatẽ aut
a se aut ascolaribꝰ publice cõpleantur
deinde ꝑactis horis. et ĩfirinis uisitatis. si
uoluerĩt exeat ad opus rurale ieiunus. Ut
iterũ necessitatibꝰ ꝑegrmoꝵ. et hospitũ siue
diuersoꝵ cõmeantiũ infirmoꝵ atq deffũc¬

Expanded text:
 designantibus juxta possibilitatem, aut a se, aut a scolaribus publice compleantur. Deinde peractis horis, infirmis visitatis, si voluerit ad opus rurale exeat jejunus, ut iterum necessitatibus peregrinorum et hospitum, sive diversorum commeantium, infirmorum qu
Abbreviated transcription (Latin):
& clamor &llapsemia tollatur a uobis. Quasi ca¬
tis extȩrius iambene c̃positis ad interiora cuertit̾
dũ subiungit. Cu omni malitia. Cura nimiru frci¬
stra. indignatio clamor blas phemia ab exteri¬
or ibtollitur. sunter õribs uitior mat̃malitia

Expanded text:
 clamor, et blasphemia tollatur a vobis : quasi cunctis exterius jam bene compositis, ad interiora revertitur, cum subjungit: Cum omni malitia; quia nimirum frustra indignatio, clamor et blasphemia ab exterioribus tollitur, si in interioribus vitiorum mater malitia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa c̃trahñ aemanere eĩ suꝑbiunt si eos quos ꝑ
conditionẽ tenent subditos aequales sibi ꝑnatu¬
re consortiũ ñ agnoscant. Istiam monendi sunt.
ut sciant se seruos ee dominorum illi ammonen¬
disunt ut cognoscantͥse conseruos eẽ seruor ui
stirnuq dicitur iet u obebte domunao¬

Expanded text:
quia contra Deum de munere ejus superbiunt, si eos quos per conditionem tenent subditos, aequales sibi per naturae consortium non agnoscunt. Isti admonendi sunt ut sciant se servos esse dominorum: illi admonendi sunt ut cognoscant se conservos esse servorum. Istis namque dicitur: Servi, obedite domin
Abbreviated transcription (Latin):
uma cantabit. Declamo¬
Cre hesebon. usꝙ. eleale & ihesa de¬
der̃ uocẽ suã: A segor usq horona¬
yͥm uitulã cõsternantẽ: Aq quoꝗ
nam rym pessimae er̃ & auferam de
moab ait dñs Offerentẽ in excelsis
& sacrificantẽ dies eius: Proptereã
cor meũ admoab quasi tybia reso¬
nabit. &cor meũ aduiros murific¬
tilis dabit sonitũ tybiarũ : quia
plus fec̃ quã potuit: Id circo perier̃.

Expanded text:
it de clamore Esebon usque Eleale et Iaesa dederunt vocem suam a Segor usque ad Oronaim vitula conternante aquae quoque Namrim pessimae erunt et auferam de Moab ait Dominus offerentem in excelsis et sacrificantem diis eius propterea cor meum ad Moab quasi tibiae resonabit et cor meum ad viros muri fictilis dabit sonitum tibiarum quia plus fecit quam potu
Abbreviated transcription (Latin):
d dassolutis ꝓ aduentimei
I quo uast bunt᷑ om̃s phuusta
q dimipabitur tyrus. & sydorum
quib reliquiis auxilus suis. Depo¬
pilatus est enĩ deos palestis rel¬
quas insule capadociae. Unt co¬
icũ suꝑ gazam. cõticuit ailon
iquiae uollis earũ: Usꝗ q cõde¬
pis omucro dñi usq quo nonues
Ingredere inuaginam tuã ffriga¬
& ad uersus maritimas eiꝰ regorsib¬
q cõduxerit illi. ad moab huc
dicit dñs exercituũ ds̃ isrł. Nsuꝑ¬

Expanded text:
 dissolutis pro adventu diei, in quo vastabuntur omnes Philisthim, et dissipabitur Tyrus et Sidon cum omnibus reliquis auxiliis suis. Depopulatus est enim Dominus Palaestinos, reliquias insulae Cappadociae. Venit calvitium super Gazam: conticuit Ascalonae vallis earum usquequo concideris o mucro Domini usquequo non quiescis ingredere in vaginam tuam refrigeraet adversus maritimas eius regiones ibique condixerit illi ad Moab haec dicit Dominus exercituum Deus Is
Abbreviated transcription (Latin):
moab ut ueniat. & malũ eius uelo¬
citer accurrerꝙ nimis: Cõsolami¬
ni eũ qm̃ qui estis incircuitu eius. &
huniuersi qui scitis nom̃ eiꝰ dicite qͦ¬
modo cõfracta ẽ uirga fortis bac¬
culus głosus. Descende de gła. &
sede insiti habitatio. filiae dibon. qm̃
uastatoꝰ moab ascendit adte. dissipabit
municiones tuas: Inuia sta. & pros¬
pice habitatio aroer. int̾roga fugi¬
entẽ & eũ qui aeuasit dic. quit accu¬
dit: Cynfunus ẽ moab qm̃¶¬
gines meae & iuuenes mei caecider̃
ingladio: Int̃fecisti indie furoris tui
ꝑcussisti nech misertus es: Thau
ocasti quasi addiẽ sollemnẽ qui
rrerent me de circuitu. & nõ fuit
Alepli
go uir uidens pauꝑtatẽ meã
& uirga in dignationis eius
eminauit & adduxit inthe aleph¬
nebris & non in lucẽ:

Expanded text:
at et malum eius velociter adcurret nimis consolamini eum omnes qui estis in circuitu eius et universi qui scitis nomen eius dicite quomodo confracta est virga fortis baculus gloriosus descende de gloria et sede in siti habitatio filiae Dibon quoniam vastator Moab ascendet ad te dissipabit munitiones tuas in via sta et prospice habitatio Aroer interroga fugientem et eum qui evasit dic quid accidit confusus est Moab qgines meae et iuvenes mei ceciderunt in gladio interfecisti in die furoris tui percussisti nec misertus es THAU vocasti quasi ad diem sollemnem qui terrerent me de circuitu et non fuit ALEPH ego vir videns paupertatem meam in virga indignationis eius ALEPH me minavit et adduxit in tenebris