comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum est continentiȩ genus. qͣm ut
semper simtis abinusta uoluntate
sobrii. et ab inhonesta actione ieiun:
Quȩ deuotio non omitat egros. non
seceruit inualidos: quia etiam inlan¬
guido at.q inutili corpore potest an¬
mi integritas reperiri: si ubi fuit
sedes prauitatis. ibi confirmentur
fundamenta uirtitis. Et ideo infir¬
me carnis ista sufficit egritudo. quȩ
sepe mensuram uoluntariȩ afflictio¬
nis excedit. tantum ut mens officii
sui impleat partes: ⁊ quȩ corporea epu¬
latione non utitur. nulla iniquitate
pascatur. Rationabilib autẽ scĩsq ie¬
uimis. nulla utilius quam elemosia¬
rum oꝑa copulant᷑: quȩ uno miscdiȩ
nomine multas laudabiles pietatis con¬
tinent actiones: ut õium fideliũ pares
amimi ec̃ possĩs etiã int impares faculats̃
Dilectio enĩ quȩ simul ido homimiq debetur:
nullis unꝗͣ ita impedit᷑ obstaculis. ut ñ ei
semꝑ bene uelle sit lib̾um. Dicentib qͥppe

Expanded text:
dum est continentiae genus, quam ut dum est continentiae genus, quam ut semper simus ab injusta voluntate sobrii, et ab inhonesta actione jejuni. Quae devotio non omittit aegros, non secernit invalidos: quia etiam in languido atque inutili corpore potest animi integritas reperiri, si ubi fuit sedes pravitatis, ibi confirmentur fundamenta virtutis. Et ideo infirmae carnis ista sufficit aegritudo, quae saepe mensuram voluntariae afflictionis excedit, tantum ut mens officii sui impleat partes, et quae corporea epulatione non utitur, nulla iniquitate pascatur. Rationabilibus autem sanctisque jejuniis nulla utilius quam eleemosynarum opera copulantur, quae uno misericordiae nomine 169 multas laudabiles pietatis continent actiones, ut omnium fidelium pares animi esse possint etiam inter impares facultates. Dilectio enim quae simul Deo hominique debetur, nullis umquam ita impeditur obstaculis, ut non ei semper bene velle sit liberum. Dicentibus quippe
Abbreviated transcription (Latin):
liis uicia quȩ egͥtudines. qͣntaq sint uul¬
nera. quib auster ior sit adhibenda
medicina. ut illiꝰ sacram̃ti ꝑ qd̾ soluunt᷑
oꝑa diaboli ñ inueniant᷑ aliem: Pas.¬
chalis quippe festiuitatiᷤᷤ hoc ꝓprium est.
ut tota ȩccła remissione gaudeat pecca¬
torum: quȩ non in eis tantum fiat qui
sacro baptismate renascinitur. s etrã
meis qui dudum in ad optiuorum sor¬
te numerantur. Quamuis enim pͥnei¬
paliter nouos homines faciat regene¬
rationis ablutio: quia tamen suꝑ ẽ.
omnib contra rubiginem mortalitatiᷤ
cotidiana renouatio. et initer ꝓfectuum
gradus nullus ẽ qui non semꝑ melior
et debeat: generalit̾ amitendum efł̃
dum. ut apłica institutio quadragin¬
ta dierum ieuiniis impleatur ⁊ non
cyborum tantummodo parcitate. s
priuatione maxime uiciorum. Nam
cum adhoc castigatio ista sumatur.
ut carnalium desideriorum fomites
subtrahantur: nullum magis sectan¬

Expanded text:
e vitia, quae aegritudines, quantaque sint vule vitia, quae aegritudines, quantaque sint vulnera, quibus austerior sit adhibenda medicina: ut illius sacramenti, per quod solvuntur opera diaboli, non inveniantur alieni. Paschalis quippe festivitatis hoc proprium est, ut tota Ecclesia remissione gaudeat peccatorum, quae non in eis tantum fiat qui sacro baptismate renascuntur, sed etiam in eis qui dudum in adoptivorum sorte numerantur. Quamvis enim principaliter novos homines faciat regenerationis ablutio, quia tamen superest omnibus contra rubiginem mortalitatis quotidiana renovatio, et inter profectuum gradus nullus est qui non semper melior esse debeat, generaliter annitendum est dum, ut apostolica institutio quadraginta dierum jejuniis impleatur, non ciborum tantummodo parcitate, sed privatione maxime vitiorum. Nam cum ob hoc castigatio ista sumatur, ut carnalium desideriorum fomites subtrahantur, nullum magis sectan
Abbreviated transcription (Latin):
tentiã sui ꝓtestant᷑ auctoris: ⁊ famulan¬
tiũ elem̃toꝵ mirabilis pulchritudo ustã
ab intellectuli creatura gr̃arumexigit
actionem. S cum adistos recurrit᷑ dies
qͦs specialiꝰ reꝑarationis humanȩ sacra¬
m̃ta signarunt: ⁊ qͥ uicino ordine ato
contiguo festum paschale p̃cedunt: diligenꝰ
nob̾ p᷑paratio religiose purificationis indici¬
tur. Quãuis enim inqͦlibet temꝑe innoceñ
sit uita multoꝵ. ⁊ plurimos do̾ bonoꝵ ac̃¬
tuum consuetudo comm̃det: ñ ades tam̃
de conscientiȩ integͥtate fidendum ẽ. ut
humana fragilitate int̾ scandala tempto¬
tionesq degente. nicħ potusse arbitremͣ
qd̾ lederet eam incidẽ: cũ ꝓpħa excellen
tissimꝰ dicat. Qs głabitur castum se hab̾e
talis conditio ẽ eoꝵ qͥ concupiscentiis rem¬
tuntur. qͥ iracundiȩ motib reluctant᷑. et
ipsarũ quoq cogitationũ archana casti
inuenire qd̵ reꝓbent. ⁊ sepe aut fallant᷑
occultis. aut grauent᷑ aliens: quȩ ina¬

Expanded text:
tentiam sui protestantur auctoris, et famulantium elementorum mirabilis pulchritudo justam ab intellectuali creatura gratiarum exigit actionem. Sed cum ad istos recurritur dies, quos specialius reparationis humanae sacramenta signarunt, et qui vicino ordine atque contiguo festum paschale praecedunt, diligentius nobis praeparatio religiosae purificationis indicitur. Quamvis enim in quolibet tempore innocens vita sit multorum, et plurimos Deo bonorum actuum consuetudo commendet, non adeo tamen de conscientiae integritate fidendum est, ut humanam fragilitatem inter scandala tentationesque degentem nihil potuisse arbitremur, quod laederettissimus dicat: Quis gloriabitur castum se habere talis conditio est eorum qui concupiscentiis renituntur, qui iracundiae motibus reluctantur, et ipsarum quoque cogitationum arcana castiginvenire quod reprobent, et saepe aut fallantur occultis, aut graventur alienis; con
Abbreviated transcription (Latin):
sc̾m pascha domini digna obseruantia cęle¬
bret᷑: cunctoꝵ se fideliũ corda sc̾ificent. Miteᷤ¬
cat seuitia: mansuescat iracundia: remittãt
sͥ om̃s culpas inuicẽ suas ÷ nec exactor sit
iundicte qͥ petitor ẽ ueniȩ. Dicentes enim di¬
mitte nob̃ debita nr̃a sicut et nos dimittimꝰ
debitoribꝰ nr̃is. durissimis uincłis nos illigamꝰ.
nͥ qd̾ ꝓfitem implemꝰ. Unde siorationis huiꝰ
sacͣtissimũ pactũ ñ tota sui conditione serua¬
tumẽ: nunc saltẽ conscientiã suã unusqͥsq
cognoscat. ⁊ alienis ignoscendo delictis. abo¬
litionẽ suoꝵ obtineat peccatoꝵ. Dicente nãq
domino. si dimiseritis hominibꝰ peccata eoꝵ.
dimitcet ⁊ uob̃ pat̾ ur̃ qͥ incelis : delicta ut̾a :
ñ longe : ab uno quoq qd̃ poscit. cũ de benig

Expanded text:
m Pascha Domini digna observantia celebretur, cunctorum fidelium corda sanctificentur. Mitescat saevitia, mansuescat iracundia: remittant sibi omnes culpas invicem suas, nec exactor sit vindictae qui petitor est veniae. Dicentes enim, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris ; durissimis nos vinculis alligamus, nisi quod profitemur impleamus. Unde, si orationis hujus sacratissimum pactum non tota sui conditione servatum est; nunc saltem conscientiam suam unusquisque cognoscat, et alienis ignoscendo delictis, abolitionem suorum obtineat peccatorum. Dicente namque Domino, Si dimiseritis hominibus peccata eorum, dimittet et vobis Pater vester qui in coelis est : non longe est ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ ideo sibimet blandiant᷑. qr nob̾ conscien¬
tiȩ singłorũ patere ñ posst̃: cũ ocłos dĩ simul
uniu̾sa cernentes ñ abdita locoꝵ. nͣ parietũ
septa secludant : nec solum ei acta ⁊ cogitata.
uerum ⁊ agenda ⁊ cogitanda sint cognita.
Istagͦ scientia sũmi iudicis. iste ÷ tremenꝰ as¬
pectus cui ꝑ̃uium ÷ om̃e solidum. ⁊ aꝑtum
om̃e secretum: cui obscura clarent. muta reᷤ¬
pondent: silentiũ confitet᷑. ⁊ sine uoce menͤ
loquit᷑. Nemo patientiã bonitatis dĩ de pecca¬
toꝵ suoꝵ impunitate contempnat: nec ido
illũ estimet ñ offensũ. qr ñdũ ÷ exꝑtꝰ iratũ. Ñ¬
st̃ longe. uitȩ mortalis inducie: nec dutt᷑na est
licentia insipientiũ uoluptatũ. in ȩt̾narum
dolorẽ tͣnsitura penaꝵ: si dũ iusticiȩ senten¬
tia suspendit᷑. penitentiȩ medicina ñ querit᷑.¬

Expanded text:
ut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscienut non ideo sibimet blandiantur, quia nobis conscientiae singulorum patere non possunt: cum oculos Dei simul universa cernentis non abdita locorum, non parietum septa secludant; nec solum ei acta et cogitata, verum et agenda et cogitanda sint cognita. Ista ergo scientia summi judicis, iste est tremendus aspectus, cui pervium est omne solidum, et apertum omne secretum; cui obscura clarent, muta respondent; silentium confitetur, et sine voce mens loquitur. Nemo patientiam bonitatis Dei de peccatorum suorum impunitate contemnat: nec ideo illum aestimet non offensum, qt longae vitae mortalis induciae, nec diuturna est licentia insipientium voluntatum in aeternarum dolorem transitura poenarum, si dum justitiae sententia suspenditur, poenitentiae medicina non quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
tismo ft̃ regenerante uenturi: s etiã om̃s
ppłi renatoꝵ utilit̾ sͥ ⁊ necessarie p̃sidium
huniꝰ sc̾ificationis assumunt. Illi ut quȩ ñdũ
habent accipiant: isti ut accepta custodiał.
Dicente namq apło. qui stat uideat ne ca¬
dat: nemo tanta ẽ firmitate suffultꝰ. ut de
stabilitate sua debeat eẽ securꝰ. Utam gͥ dilec¬
tissimi salub̃imi t̃poris uen̾abilib institutis:
⁊ solliciore cura cordis nr̃i specula t̾gamus.
¶ͣntũlibet enim castȩ ⁊ sobriȩ mortalis hȩc
uita ducat᷑: quodã tam̃ puluere t̾renȩ conu̾¬
sationis asꝑgit᷑. ⁊ nitor m̃tium addi imagi¬
nẽ conditarũ. ñ ita a fumo totiꝰ uanitatis alic¬
nꝰ ẽ ut nulla possit sorde fuscari: ⁊ ñ semꝑ
indigeat expoliri. Qd si etiã cautissimis ais
necessariũ:: qͣnto ilł ampliꝰ: expetendũ. qͥ to¬
ta forte anni spacia. aut securiꝰ. aut negligen¬
tiꝰ tͣnsierunt: Quos caritate debita cõmonemꝰ.

Expanded text:
regenerante venturi, sed etiam omnes populi renatorum, utiliter sibi et necessarie praesidium hujus sanctificationis assumunt: illi, ut quae nondum habent, accipiant; isti, ut accepta custodiant. Dicente namque Apostolo: Qui stat videat ne cadat , nemo est tanta firmitate suffultus, ut de stabilitate sua debeat esse securus. Utamur igitur, dilectissimi, saluberrimi temporis venerabilibus institutis, et sollicitiore cura cordis nostri specula tergamus. Quantumlibet enim caste et sobrie mortalis haec vita ducatur, quodam tamen pulvere terrenae conversationis aspergitur: et nitor mentium ad Dei imaginem conditarum non ita a fumo totius vanitatis alienus est, ut nulla possit sorde fuscari, et non semper indigeat expoliri. Quod si etiam cautissimis animis necessarium est, quanto illis amplius est expetendum, qui tota forte anni spatia aut securius aut negligentius transegerunt? Quos charitate debita commonemus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ humanarũ precũ misericors ⁊ iustꝰ auditor
eqͥtati suȩ de nr̃a lęnitate p̾scͥpsit: ut ñha¬
b̾et ĩ eoꝰ ius seueritatis. qͦs ñ inueniss cũpidos
ultionis. Clemͣtes autẽ ⁊ mites animos: etiã
largitas decet. Nichil÷ enĩ digniꝰ. ꝗͣ ut homo
sui sit auctoris imitator: ⁊ scd̾m modũ ꝓpͥȩ fa¬
cultatis. diuinisit oꝑis executor. Nã cũ alunt᷑
esurientes uestiunt᷑ nudi. fouent᷑ infirmi.
ñne auxiliuidi manꝰ explet ministri: et be¬
nignitas serui mimꝰ: dominie Quicum ad
effectus miscdiȩ suȩ adiutore ñ egeat: ita
suã omĩpotentiã temꝑauit. ut ⁊ laborib
hominũ ꝑ homines subueniret: ⁊ merito
đo grȩ referrent᷑ de pietatis officiis. cuiuᷤ
oꝑa uide̾ntur infamulis. ꝓpt̾ qd̾ ipse dñs
discipłis ait. Sic luceat lux ur̃a cora homi¬
nibꝰ ut uidentes oꝑa ur̃a bona. magnificẽt

Expanded text:
tor, aequitati suae de nostra lenitate praescripsit, ut non haberet in eos jus severitatis, quos non invenisset cupidos ultionis. Clementes autem et mites animos etiam largitas decet. Nihil est enim dignius quam ut homo sit sui auctoris imitator, et secundum modum pcultatis divini sit operis exsecutor. Nam cum aluntur esurientes, vestiuntur nudi, foventur infirmi, nonne auxilium Domini manus explet ministri, et benignitas servi munus est Domini? Qui cum ad effectus misericordiae suae adjutore non egeat, ita suam omnipotentiam temperavit, ut laboribus hominum per homines subveniret, et merito Deo gratiae referrentur de pietatis officiis, cujus opera videntur in famulis. Propter quod ipse Dominus discipulis ait: Sic luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videntes opera vestra bona, magnificent
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq iniqui causa qͣm iusti: uicinũ n¬
mis atq contiguũ ẽ ut etiã magnanimos is¬
ta concutiant. ⁊ inaliqͦd illicite causationis
murmur impellant. Siquidẽ istis uarieta¬
tib etiã excellentissimꝰ ꝓpła dauid usq ad
ꝑiculum se turbatũ ꝓfitet᷑. ⁊ dicit. Mei autẽ
pene moti pedes. pene effusi sunt gressus mei:
quelaui inpeccatoribꝰ pacem peccatoꝵ uidẽs.
Unde qr paucoꝵ ẽtam solida fortitudo. ut
nulla meqͣlitatũ ꝑturbatione quatiant᷑. et
multos fidelium ñ adu̾sa tantũ. s etiã scda
corrumpant: sanandis uuln̾ibꝰ qͥbꝰ humana
infirmitas sauciat᷑. diligens ẽ adhibenda
curatio. Idõ enim deꝑicuł quibꝰ mundꝰ hic ple¬
nus ẽ. quedã breuit̾ ꝑcucurri: ut dicente scͥp¬
tura. qͥs głabit᷑ castum se hab̃e cor. aut mũ¬
dum se ẽẽ a peccatõ om̃s s̃ intelligant de-¬
lictorum indulgentiã. ⁊ reꝑationis necessa¬
tunius ad remedia diuina decurrimꝰ. qͣm cõ¬

Expanded text:
plerumque iniqui causa quam justi, vicinum nimis atque contiguum est ut etiam magnos animos ista concutiant, et in aliquod illicitae causationis murmur impellant: siquidem istis varietatibus etiam excellentissimus propheta David usque ad periculum se turbatum profitetur et dicit, Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei; quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns . Undnulla inaequalitatum perturbatione quatiantur, et multos fidelium non adversa tantum, sed etiam secunda corrumpant, sanandis vulneribus quibus humana infirmitas sauciatur, diligens est adhibenda curatio. Ideo enim de periculis quibus mundus hic plenus est quaedam breviter percurri, ut dicente Scriptura: Quis gloriabitur castum se habere cor, aut mundum se esse a peccato ? omnes sibi intelligant delictorum indulgentiam et reparationis necessatunius
Abbreviated transcription (Latin):
grauiorib dominos suos offendere de¬
lictis: indulgentiam nunc indieb recon¬
ciliationis accipiant: Auferat miseratio
seueritatem : et uenia deleat ultionem:
Nullum custodia teneat. nullum car-¬
cer includat: qm̃ ds noster miscdiam
suam hac conditione ꝓmisit: ut is re¬
mittenda sibi nosset peccata propria.
qui remisisset aliena: Dissensionum
materiȩ dilectissimi: et immicitiarum
aculei conterantur: Cessent odia: defi-¬
ciant simultates: ĩunitate dilectionis
omĩa xp̃i menbra conueniant: Beati
enim pacifici qm̃ filii di uocabuntur.
nec solum filii s etiam heredes. cohere¬
des aut̃ xp̃i. quiuiuit et regnat:. De eo¬

Expanded text:
gravioribus dominos suos offendere degravioribus dominos suos offendere delictis, indulgentiam nunc in diebus reconciliationis accipiant. Auferat miseratio severitatem, et venia deleat ultionem. Nullum custodia teneat, nullum carcer includat: quoniam Deus noster misericordiam suam hac conditione promisit, ut remittenda sibi is nosset peccata propria, qui remisisset aliena . Dissensionum materies, dilectissimi, et inimicitiarum aculei conterantur. Cessent odia, deficiant simultates, in unitatem dilectionis omnia Christi membra conveniant: Beati enim pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur ; nec solum filii, sed etiam haeredes, cohaeredes autem Christi , qui vivit et regnat in
Abbreviated transcription (Latin):
distributionib bonitatem patris imite¬
mur. qui solem suum oriri facit suꝑbo
nos et malos. et pluie suꝑ iustos et inius-¬
tos Quamuis ergo fidelium precipue
sit adiuuanda pauꝑtas: etiam illi tamen
qui nondum euangłium receperunt in
suo labore miserandi sunt: quia in oĩb
hominib nature est diligenda commu¬
nio. quȩ nos etiam his benignos debet
efficere qui nobis quacumq sunt condi-¬
tione subiecti: maxime si eadem gr̃a iam
renati: et eodem sanguinis xp̃i pretio
sunt redempti: Simul enim et cum istis
habemus quod adimaginem di conditi
sumus: nec carnali origine a nobis nec
spiritali natiuitate diuisi sunt: Eodem
spũ scificamur. eadem fide uiuimus: ad
eadem sacram̃ta concurrimus: Non
spernatur hȩc unitas. nec uilis nobis
sit tanta cominunio: sed hoc ipsum nos
ꝑomĩa faciat mitiores. quod eoꝵ utimͣ
subiectione. cum quib uni dño eadem
subicimur seruitutez Siqui ergo hoꝵ

Expanded text:
distributionibus, bonitatem Patris coelestis imitedistributionibus, bonitatem Patris coelestis imitemur, qui solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Quamvis ergo fidelium praecipue sit adjuvanda paupertas, etiam illi tamen, qui nondum Evangelium receperunt, in suo labore miserandi sunt: quia in omnibus hominibus naturae est diligenda communio, quae nos etiam iis benignos debet efficere, qui nobis quacumque sunt conditione subjecti, maxime si eadem gratia jam renati, et eodem sanguinis Christi pretio sunt redempti. Simul enim et cum istis habemus, quod ad imaginem Dei conditi sumus, nec carnali origine a nobis, nec spiritali nativitate divisi sunt. Eodem Spiritu sanctificamur, eadem fide vivimus, ad eadem sacramenta concurrimus. Non spernatur haec unitas, nec vilis nobis sit tanta communio; sed hoc ipsum nos per omnia faciat mitiores, quod eorum utimur subjectione, cum quibus uni Domino eadem subjicimur servitute. Si qui ergo horum
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis fragilitatem nrãm impugna¬
re presumit. quos exinde uehementio¬
re odio et inuidia seuiore ꝑsequitur ex-
quo ei inbaptismo renuntiauimus. et
ab illa cui dominabatur origine inno-¬
uam creaturam diumna regeneratione
transiuimus: Unde quia dum morta-¬
li carne circũdamur non desiuit nobis
hostis antiquus laqueos peccati ubiq
pretendere: et tunc maxime aduersus
xp̃i menbra seuire. quando abeis sacra-¬
tiora sunt celebranda mysteria. Meri.¬
to doctrina sp̃s scĩ hac eruditione imbu¬
it ppłm xp̃ianum: ut ad paschale festũ
quadraginta dierum se continentia
prepararet: Cuius purificationis ratio
iam nos ad obseruantiam suȩ salubrita-¬
tis inuitat: et diligentiam nobis ꝓpositi
castigatioris indicit: Quanto enim sãnc¬
tuis quisq hos dies inuenietur egisse:
tanto ꝓbabitur pascha dñi religiosius
des simus adom̃s. maximȩ aut̃ ad domesti¬
cos fidi: ut impsis quoq elemosinarum

Expanded text:
to magis fragilitatem nostram impugnato magis fragilitatem nostram impugnare praesumet, quos exinde vehementiore odio et invidia saeviore persequitur, ex quo ei in baptismo renuntiavimus, et ab illa cui dominabatur origine, in novam creaturam divina regeneratione transivimus! Unde quia dum mortali carne circumdamur, non desinit nobis hostis antiquus laqueos peccati ubique praetendere, et tunc maxime adversus Christi membra saevire, quando ab eis sunt sacratiora celebranda mysteria, merito doctrina Spiritus sancti hac eruditione imbuit populum Christianum, ut ad paschale festum quadraginta dierum se continentia praepararet. Cujus purificationis ratio jam nos ad observantiam suae salubritatis invitat, et diligentiam nobis propositae castigationis indicit. Quanto enim sanctius quisque hos dies invenietur egisse, tanto probabitur Pascha Domini religiosius des simus ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei : ut in ipsis quoque eleemosynarum
Abbreviated transcription (Latin):
citur qui uinci ab eadem non ueretur:
Suꝑbum est enim de non peccandi faci-¬
litate presumere. cum hoc ipsum p̾sũp
dilectissimi nemo decipiat: neq ita qͥs¬
quam decordis sui puritate confidat.
ut putet se nullis temptationum ꝑicu-¬
lis sub iacere: cum ꝑuigil ille temptator
eos acriorib pulset insidiis. quos max-¬
ime uiderit abstinere peccatis: Nam
aquo dolos suos contineat: qui ipsum
quoq dnm̃ maiestatis ausus est calidita-¬
tis suȩ fraude temptare: Hiderat suꝑ¬
biam suam baptizati iħu dñi humilita¬
te calcatam: intellexerat quadraginta
dierum ieiunio omnem concupiscenti¬
am carnis exclusam: et tamen non desꝑ¬
auit de artib suȩ malitiȩ spiritalis i.¬
ꝓbitas: tantumq sibi de naturȩ nrẽ
mutabilitate ꝓmisit: ut quem uerum
exꝑiebatur hominem. presumeret pos-¬
se fieri pecsatorem: Si ergo abipso dño
et saluatore nr̃o deceptionum suarum
diabolus non reuocauit insidias: quan¬

Expanded text:
citur, qui vinci ab eadem non veretur. citur, qui vinci ab eadem non veretur. Superbum est enim de non peccandi facilitate praesumere, cum hoc ipsum praesumpsdilectissimi, nemo se decipiat; neque ita quisquam de cordis sui puritate confidat, ut putet se nullis tentationum periculis subjacere; cum pervigil ille tentator eos acrioribus pulset insidiis, quos maxime viderit abstinere a peccatis. Nam a quo dolos suos contineat, qui ipsum quoque Dominum majestatis ausus est calliditatis suae fraude tentare? Viderat superbiam suam baptizati Domini Jesu humilitate calcatam; intellexerat quadraginta dierum jejunio omnem cupiditatem carnis exclusam, et tamen non desperavit de artibus suae malitiae spiritalis improbitas; tantumque sibi de naturae nostrae mutabilitate promisit, ut quem verum experiebatur hominem, praesumeret posse fieri peccatorem. Si ergo ab ipso Domino et Salvatore nostro deceptionum suarum diabolus non revocavit insidias, quan
Abbreviated transcription (Latin):
cordis ruga dedecoret: Nam quid ꝓdest
honestatis formam p̃ferens cultus exteri¬
contaminatione uitioꝵ : Omĩa igitur quȩ
animi puritatem et speculum mentis ob¬
mibilant. ab stergenda sedulo: et quadã
statuat ꝓprii censura iuditii: uideat si
insecreto cordis sui illam quam xp̃s dat
inuenit pacem: sidesiderium sp̃s ulla
concupiscentia carnis impugnat: si humi¬
lia non sꝑnit. si alta non appetit. simi¬
quo non delectatur lucro: si immodera¬
to rerum suarum non gaudet augm̃to:
Si deniq aliena felicitate non uritur.
aut inimici miseria non letatur: et cum
harum ꝑturbationum nichil inse forte
repꝑerit: sincero disquirat examine
qualium cogitationum spetie frequen¬
tetur. et utrũ nullis uanitatum ima¬
ginib acquiescat. uel quam cito animũ
abhis quȩ noxie blandiuntur abdiicat:
slam nullis illecebris moueri. nullis cu-¬
piditatib titillari non est istius uite quȩ
tota temptatio est: et qua numium uin-¬

Expanded text:
cordis ruga dedecoret? Nam quid prodest cordis ruga dedecoret? Nam quid prodest honestatis formam praeferens cultus extericontaminatione vitiorum? Omnia igitur quae animi puritatem et speculum mentis obnubilant, abstergenda sedulo et quadam statuat proprii censura judicii. Videat, si in secreto cordis sui illam, quam Christus dat , invenit pacem, si desiderium spiritus nulla concupiscentia carnis impugnat, si humilia non spernit, si alta non appetit, si iniquo non delectatur lucro, si immoderato rerum suarum non gaudet augmento, si denique aliena felicitate non uritur, aut inimici miseria non laetatur. Et cum harum perturbationum nihil in se forte repererit sincero disquirat examine qualium cogitationum specie frequentetur; et utrum nullis vanitatum imaginibus acquiescat, vel quam cito animum ab iis quae noxie blandiuntur 154 abducat. Nam nullis illecebris commoveri, nullis cupiditatibus titillari, non est istius vitae, quae tota tentatio est , et qua nimirum vin
Abbreviated transcription (Latin):
et scẽ uiuere decet: et in id
uoluntates nrãs actionesq
ditigere: quod diuinȩ nouimus placere
iustitiȩ S cum hii appropinquant dies
quos illustriores nobis salutis nr̃e sacram̃¬
ta fecerunt. diligentiore sollicitudine
cenda est disciplina uirtutum: ut sicut
ipsa misteria quadam sui parte maiora
sunt. ita et nr̃a obseruantia suꝑet in ali-¬
quo consuetudinem suam: et cui festiui¬
tas est celebranda sublimior: ipse quoq
mea reꝑiatur ornatior Sienim rationa¬
bile et quodamm religiosum uidetur ꝑ
diem festum inuestitu intidiore ꝓdire.
et habitu corporali hylaritatem mentis
ostendere. si ipsam quoq orationis do¬
mum ꝓpensiore tunc cura et ampliore
cultu quantum possumus adornamus:
nonne dignum est ut anima xp̃iana quȩ
uerum uiuumq dĩ templum est. speti¬
em suam prudenter exornet. et redemp¬
tionis suȩ celebratura sacramentum omi
circum spectione precaueat ne ulla eam
macula iniquitatis obfiiscet. aut duplicis

Expanded text:
in id voluntates nostras actionesque dirigere, quod divinae novimus placere justitiae; sed cum ii appropinquant dies quos illustriores nobis salutis nostrae sacramenta fecerunt, diligentiore sollicitudine cenda est disciplina virtutum: ut sicut ipsa mysteria quadam sui parte majora sunt, ita et nostra observantia superet in aliquo consuetudinem suam; et cui festivitas est celebranda sublimior, ipse quoque in ea reperiatur ornatior. Si enim rationabile et quodammodo religiosum videtur per diem festum in vestitu nitidiore prodire, et habitu corporis hilaritatem mentis ostendere; si ipsam quoque orationis domum propensiore tunc cura et ampliore cultu, quantum possumus, adornamus, nonne dignum est ut anima Christiana, quae verum vivumque Dei templum est, speciem suam prudenter exornet, et redemptionis suae celebratura sacramentum, omni circumspectione praecaveat ne ulla eam macula iniquitatis offuscet, aut duplicis
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq ad tegendum infidelitatem suam
nostris audent inter ẽẽ mysteriis: ita in
sacramentoꝵ commumone se temperant:
no xp̃i corpus accipiunt: sanguine̾ aitẽ
redemptionis nr̃e haurire omĩno decli-¬
scĩtatem: ut uobis huius modi homines
etiam his manifestentur inditiis: et quoꝵ
deprehensa fuerit sacrilega simulatio:
obseruetis eos qͥ dissensiones et offendicula p̃¬
ter doctͥnam qͣm didicistis faciunt: et decli

Expanded text:
Cumque ad tegendam infidelitatem suam nostris audeant interesse conventibus, ita in sacramentorum communione se temperant, Christi corpus accipiant, sanguinem autem redemptionis nostrae haurire omnino declisanctitati, ut vobis hujuscemodi homines et his manifestentur indiciis, et quorum deprehensa fuerit sacrilega simulatio, observetis eos qui dissensiones et offendicula praeter doctrinam quam didicistis f
Abbreviated transcription (Latin):
quã int̾ bonoꝵ maloꝵq confina. subtilissi¬
mi discͥminiꝰ potuerit seruare m̃suras: diffi¬
cile sit ut bene sͥ consciã ꝓbitatẽ obtrectan¬
tiũ lingua ñ mordeat: ⁊ imqͦꝵ euadat oby¬
bria. cui ẽ amica iꝰticia. Iam cũ ad ipsas re¬
rum temꝑaliũ uarietates cogitatio huma¬
na conu̾tit᷑. qͣnte se opponunt caligines.
qͣnti prauarũ opinionũ oboriunt᷑ exroreᷤ:
ut de obiectu contͣrioꝵ sumat᷑ mat̾ia que¬
relarũ. Nam licet ominũ fideliũ corda nͥ
larum potestate quȩ nulla ẽ scłriũ ne¬
gotioꝵ pendere ꝓuentꝰ. s. ȩqͥssimo et
clem̃tissimo sũmi regis arbitͥo cuncta disponi.

Expanded text:
quam inter bonorum malorumque confinia, subtilissiquam inter bonorum malorumque confinia, subtilissimi discriminis potuerit servare mensuras, difficile sit ut bene sibi consciam probitatem obtrectantium lingua non mordeat, et iniquorum evadat opprobria, cui est amica justitia. Jam cum ad ipsas rerum temporalium varietates cogitatio humana convertitur, quantae se opponunt caligines, quanti pravarum opinionum oboriuntur errores, ut de objectu contrariorum sumatur materia querelarum. Nam licet omnium fidelium corda non larum potestate, quae nulla est, saecularium negotiorum pendere proventus, sed aequissimo et clementissimo summi Regis arbitrio cuncta disponi:
Abbreviated transcription (Latin):
le aut arduũ in mandatoꝵ effectib exꝑit᷑.
ñ inse maneat. s ad iubentem recurrat:
qͥ ido dat pͣceptũ. ut excitet desid̾ium. et
pͥstet auxiliũ: dicente ꝓpħa. iacta indm̃
cogit᷑um tuũ. ⁊ ipse te enitͥet. Anforte qͥs¬
qͣm ita insolent̾ suꝑbit. ita se illesum. tta
immacłatũ eẽ p̃sumit: ut nulliꝰ iã renoua¬
tionis mndigeat : fallit᷑ ꝓrsus ista ꝑsuasio.
⁊ numa uanitate ueterascit: quicumq int̾
temptationes istiꝰ uitȩ ab omĩ se uuln̾e cre¬
dit iminiinẽ. Plena omia ꝑicłis: plena st̃
laqueis. Incitant cupiditates insidiant᷑
illecebre: blandiuntur lucra÷ dampna
deterrent. Amare st̾ obloqͣntiũ lingue: nec
semꝑ ueratia st̃ ora laudantiũ. Inde seuit
odium: hinc decipit mendax officiũ. ut fa¬
ciliꝰ sit uitare discordẽ. qͣm declinare falla-
cẽ. In ipsis autẽ uirtutib obtinendis. tam
dubiꝰ modꝰ. ⁊ tã incerta discretio ẽ: ut si qͥs¬

Expanded text:
le aut arduum in mandatorum effectibus experitur, le aut arduum in mandatorum effectibus experitur, non in se remaneat, sed ad jubentem recurrat: qui ideo dat praeceptum, ut excitet desiderium et praestet auxilium, dicente propheta: Jacta in Deum cogitationem tuam, et ipse te enutriet . An forte quisquam ita insolenter superbit, et ita se illaesum, ita immaculatum esse praesumit, ut nullius jam renovationis indigeat? Fallitur prorsus ista persuasio, et nimia vanitate veterascit quicumque inter tentationes hujus vitae ab omni se vulnere credit immunem. Plena omnia periculis, plena sunt laqueis. Incitant cupiditates, insidiantur illecebrae, blandiuntur lucra, damna deterrent, amarae sunt obloquentium linguae, nec semper veracia sunt ora laudantium. Inde saevit odium, hinc decipit mendax officium: ut facilius sit vitare discordem, quam declinare fallacem. CAP. II. In ipsis autem virtutibus obtinendis tam 164 dubius modus et tam incerta discretio est, ut si quis
Abbreviated transcription (Latin):
nos ammonet: ut deponentes ueterẽ
hominẽ cũ actibꝰ suis. de die indiẽ scã
conu̾satione renouem᷑. Si enim templũ di
dicente apło. uos enĩ estis templũ di uiuiz
multa nob̾ uigilantia laborandũẽ: ut cor-¬
dis nrͣi receptaculũ tanto hospite ñ sit in¬
dignũ. Et sic̃ indomibꝰ manufactis in lauda¬
bili diligentia ꝓuidet᷑. ut siqͥd aut infusiõe
imbrium. aut turbine ꝓcellarũ. uł ipsa fu¬
erit antiqͥtate corruptũ. in integrũ curares¬
stituat: itanigi oportet sollicitudine p̃caue¬
ri. ne qͥd muris animis incõpositũ ne qͥd in¬
ueniat᷑ in mundũ. Quãius enim edificiũ
ur̃m sine oꝑe sui ñ subfistat artificis. nec
fabrica nr̃a ẽẽ possit incolumis. nͥ ei ꝓtectio
p̃fuerit conditoris: tam qi rationabiles la¬
pides sumꝰ. ⁊ uiua mat̾ies. sic nos auctorts
nr̃i extruit manꝰ. ut cũ opifice suo etiã his
mana ñ subtrahat: nec ab illobono sine gͦ
ñ pot̾ bona ec̃ deficiat. At siqͥd sͥ impossibi¬

Expanded text:
nos admonet, ut deponentes veterem hominem cum actibus suis, de die in diem sancta conversatione renovemur . Si enim templum Dei dicente Apostolo: Vos estis templum Dei vivi , multa nobis vigilantia laborandum est ut cordis nostri receptaculum tanto hospite non sit indignum. Et sicut in domibus manufactis laudabili diligentia providetur ut si quid aut infusione imbrium, aut turbine procellarum, vel ipsa fuerit antiquitate corruptum, cita in integrum cura restituat; ita jugi oportet sollicitudine praecaveri ne quid in nostris animis incompositum, ne quid inveniatur immundum. Quamvis enim aedificium nostrum sine ope sui non subsistat artificis, nec fabrica nostra possit esse incolumis, nisi ei protectio praefuerit conditoris, tamen quia rationabiles lapides sumus et viva materies, sic nos auctoris nostri exstruxit manus, ut cum opifice suo etiam is qmana non subtrahat, nec ab illo bono, sine quo non potest bona esse, deficiat: ac si quid sibi impossibi
Abbreviated transcription (Latin):
uantia polluuntur: seruientes creaturȩ
potius quam creatori. et luminaribus
cȩli stultam abstinentiam deuouentes:
inhonorem solis aclunȩ die dnĩco et scđa
enim ꝑuersitatis suȩ oꝑe. bis impii. bis
ꝓphani sunt: qui ieuinium suum et ad
sẏderum cultum. et ad resur rectionis. xp̃i
instituere contemptum: Abdicant enun
se sacramento salutis humanȩ: et xpm̃¬

Expanded text:
vantia polluuntur, servientes creaturae vantia polluuntur, servientes creaturae potius quam Creatori , et luminaribus coeli stultam abstinentiam devoventes: n honorem solis ac lunae prima et secunda perversitatis suae 161 opere bis impii, bis profani, qui jejunium suum et ad siderum cultum, et ad resurrectionis Dominicae instituere contemptum. Resiliunt enim a sacramento salutis humanae, et
Abbreviated transcription (Latin):
rat: non metueret eum ꝑsequi quẽ ꝓ
aduersarii dolos non solum in illecebris
gulȩ: sed etiam inꝓposito abstinentiȩ ca-¬
ueamus Qui enim sciit humano gene¬
ri mortem inferre ꝑ cybum. nouit ꝑipsũ
nocere ieiunium: et ad contrariȩ fraudis
dicta presumi:. ita ꝑ famem suadet conces¬
sa uitari Utilis quidem est continentia
quȩ parco assueta uictu delitiarum cohi-¬
bet appetitum: sed ue illoꝵ doginati apud
quos etiam ieuinando peccatur: Damp-¬
nant enim creaturarum naturam. increa¬
toris iniuriam: et contaminari edentes
asserunt his quoꝵ non dm̃ sed diabolum
natis aut̃ et infidelib nichil est mundũ.
sc̾s erudiuit. libertatem urãm congrua
ratione moderamini: scientes qm̃ bonũ
est etiam alicitis abstinere: et cum castiga¬
tius tuuendum est ita discernere cybos.
ut usus eoꝵ semoueatur non natura dãp¬
netur: Nulla itaq uos contagionis huiꝰ
asꝑgat impietas. qui sua maximȩ obser¬

Expanded text:
rat, non metueret eum persequi quem pro rat, non metueret eum persequi quem pro s igitur adversarii dolos, non solum in illecebris gulae, sed etiam in proposito abstinentiae caveamus. Qui enim scivit humano generi mortem inferre per cibum, novit et per ipsum nocere jejunium; et ad contrariam fraudem,dicta praesumi, ita suadet concessa vitari. Utilis quidem est observantia, quae parco assueta victu, deliciarum cohibet appetitum; sed vae illorum dogmati, apud quos etiam jejunando 160 peccatur! Damnant enim creaturarum naturas in Creatoris injuriam, et contaminari edentes asserunt iis quorum non Deum, sed diabolum inatis autem et infidelibus nihil est mundum, itus erudivit, libertatem vestram congrua ratione moderamini, scientes quoniam bonum est etiam a licitis abstinere, et cum castigatius vivendum est, ita discernere cibos ut usus eorum semoveatur, non natura damnetur. Nullo itaque vos contagio eorum error attingat, qui sua maxime obser
Abbreviated transcription (Latin):
draginta dierum nocttumq ieiuinium:
explorare callide uolute utrũ hanc con-¬
tinentiam donatam haberet anꝓpriam:
ut non metueret deceptionum suarum
oꝑa resoluenda: si xp̃s eius eẽt conditiõis
cuius et corporis Primo itaq dolo scruta¬
tus est anipse eẽt substantiarum creator:
qui rerum corporearum posset inquod
uellet mutare naturas: Scdo ansub hu-¬
manȩ carnis sp̃etiȩ diuinitas obumbrata
tegeretur: cui facile eẽt peruium sibi aeta
facere: et terrena ꝑuacuum menbra li¬
brare: S cum illi dñs iustinam malu¬
isset.: opponere ueri homunis quam poten¬
tiam manifestare deitatis: ad ħoc conuer-¬
tit tertiȩ fraudis ingenium. ut eum in quo
diuinȩ potestatis signa cessauerant. domi¬
nandi cupiditate temptaret. et aduene¬
rationem sui regna mundi pollicendo
traduceret: S prudentiam diaboli stul
tam fecit sapientia dĩ: ut suꝑb hostis ho¬
minem uidens quem aliquando suꝑaue-¬

Expanded text:
draginta dierum noctiumque jejunium, draginta dierum noctiumque jejunium, explorare callidissime voluit utrum hanc 159 continentiam donatam haberet an propriam: ut non metueret deceptionum suarum opera resolvenda, si Christus ejus esset conditionis cujus est corporis. Primo itaque dolo scrutatus est an ipse esset substantiarum creator, qui rerum corporearum posset in quas vellet mutare naturas; secundo, an sub humanae carnis specie Divinitas obumbrata tegeretur, cui facile esset pervium sibi aerem facere, et terrena per vacuum membra librare. Sed cum illi Dominus justitiam maluisset opponere veri hominis, quam potentiam manifestare Deitatis, ad hoc convertit tertiae fraudis ingenium, ut eum in quo divinae potestatis signa cessaverant, dominandi cupiditate tentaret, et ad venerationem sui regna mundi pollicendo traduceret. Sed prutam fecit sapientia Dei, ut superbus hostis hominem videns quem aliquando superave
Abbreviated transcription (Latin):
diei cybum quem solum habebat apposuit:
et ꝓpħȩ esuriem necessitati suȩ p̃ferens: ex¬
iguum farinȩ ac pusillum olei incunctan¬
ter expendit: S non ei defuit quod fidelit̃
erogauit: et inuasis pia effusione uacua¬
tis. fons nouȩ ubertatis exortus est: ut scĩs
usib non minueretur eius substantiȩ ple¬
nitudo. cuius non fuerat formidata de fec
uos uoluntariȩ confidimus preparatos.
non ambigitis diabolum qui omĩum uir¬
tutum est aduersarius inuidere. et ad hoc
ium suȩ malignitatis armare. ut pietati
laqueos de ipsa pietate pretendat: et quos
non potuerit eicere ꝑdiffidentiam. conetur
biliter uiuentem laus humana non capi¬
at. nisi ut scriptum est qui głatur in dño
głetur: Cuius uero ille hostis nequissimꝰ
non audeat impugnare ꝓpositum. cuius
non appetat uolare ieiunium: quando
uersutias suas sicut euangłica lectione
patefactum est nec abipso mundi saluatore
continuit: Ex pauescens enim in eo qua-¬

Expanded text:
diei cibum, quem solum habebat, apposuit , diei cibum, quem solum habebat, apposuit , et prophetae esuriem necessitati suae praeferens, exiguum farinae et pusillum olei incunctanter expendit. Sed non defuit ei quod fideliter erogavit, et in vasis pia effusione vacuatis, fons novae facultatis exortus est: ut sanctis usibus non minueretur ejus substantiae plenitudo, cujus non fuerat formidata defectivos voluntarie confidimus praeparatos, non ambigatis diabolum, qui omnium virtutum est adversarius, invidere et ad hoc vim suae malignitatis armare, ut pietati laqueos de ipsa pietate praetendat, et quos non potuerit dejicere per diffidentiam, conetur biliter viventem laus humana non capiat, nisi, ut scriptum est, qui gloriatur, in Domino glorietur . Cujus vero ille hostis nequissimus non audeat impugnare propositum? cujus non appetat violare jejunium? quando versutias suas, sicut evangelica lectione patefactum est, nec ab ipso mundi Salvatore continuit? Expavescens enim in illo qua
Abbreviated transcription (Latin):
pacis et tranquillitas hoc tempus est: inquo
exclusa omĩum contaminatione iuitiorum.
ꝑpetuitas nobis est obti nenda uirtutum:
Nunc piarum: nentium fortitudo douare
culpas. negligere contumelias. et obliuisci
assuescat inuriass Nunc fidelis ammus
ꝑ arma iustitiȩ adextris se exerceat et sinis¬
tris: ut ꝑgłam et ignobilitatem. ꝑ infami¬
am et bonam famam. securam conscienti
do indigentia laborare: cui donatum est
inomĩum rerum dño omĩs possidere:
Oꝑantib ergo quȩ bona sunt. non est omĩ¬
no metuendum ne eis desit facultas oꝑan¬
di: cum eouiatiob numinis euangłicȩ illiꝰ
uidugisit tãtidata deuotio: et ꝓcalice a¬
quȩ frigide premium habeat gratuita
largitio Ex assectib enim pioꝵ benignita¬
tis mensura taxatur: et numquam mise¬
randi efficatia deserit. in quo miscđia ipsa
nondeficit: Exꝑta est hoc uidua illa de
sarepta. quȩ beato heliȩ intemꝑe famis uniꝰ

Expanded text:
pacis et tranquillitatis hoc tempus est: in quo pacis et tranquillitatis hoc tempus est: in quo exclusa omnium contaminatione vitiorum, perpetuitas nobis est acquirenda virtutum. Nunc piarum mentium fortitudo donare culpas, negligere contumelias, et oblivisci assuescat injurias. Nunc fidelis animus per arma justitiae a dextris se exerceat et sinistris : ut per gloriam et ignobilitatem, per infamiam et bonam famam, securam conscientiado indigentia laborare, cui donatum est in omnium rerum Domino omnia possidere. Operantibus ergo quae bona sunt, non est omnino metuendum ne eis desit facultas operandi; cum et in duobus nummis evangelicae illius viduae sit magnificata devotio , et pro calice aquae frigidae praemium habeat 158 gratuita largitio . Ex affectibus enim piorum benignitatis mensura taxatur; et numquam eum miserendi efficacia deserit, in quo misericordia ipsa non deficit. Experta est hoc vidua sancta de Sarepta, quae beato Eliae in tempore famis, unius
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est de mundano puluere etiam
religiosa corda sordescere: magna diuinȩ
institutionis salubritate ꝓuisum est.
ut ad reꝑandam mentium puritatem.
quadraginta nobis dierum exercitatio
mederetur: inquib alioꝵ temporum
culpas et pia oꝑa redimerent. et ieiunia
casta decoquerent: Ingressuri igitur
dilectissimi dies misticos. et purificandis¬
preceptis apłicis obedire curemus. emun-¬
dantes nos abomĩ inquinamento carnis
ac sp̃s: ut castigatis colluctationib quȩ
sunt inter utramq substantiam: animꝰ
quem subdi gubernaculis constitutum
corporis sui decet ẽẽ rectorem. dominati-¬
onis suȩ obtineat dignitatem: Non enĩ¬
insola abstinentia cybi stat nr̃i sũma
ieuinii: aut fructuosȩ corpori esca subtrahi¬
tur: nisi mens abiniquitate reuocatur. et
ab obtrectationib lingua cohibetur: Sic
ergo nobis edendi est moderanda liber¬
tas: ut ttiam aliȩ cupiditates eadem lege
frenentur: Mansuetudinis et patientiȩ.

Expanded text:
necesse est de mundano pulvere etiam necesse est de mundano pulvere etiam religiosa corda sordescere; magna divinae institutionis salubritate provisum est, ut ad reparandam mentium puritatem quadraginta nobis dierum exercitatio mederetur, in quibus aliorum temporum culpas et pia opera redimerent, et jejunia casta decoquerent. CAP. II. Ingressuri igitur, dilectissimi, dies mysticos et jejunipraeceptis apostolicis obedire curemus, emundantes nos ab omni inquinamento carnis ac spiritus : ut castigatis colluctationibus quae sunt inter utramque substantiam, animus, quem sub Dei gubernaculis constitutum corporis sui decet esse rectorem, dominationis suae obtineat dignitatem: ut nin sola abstinentia cibi stat nostri summa jejunii, aut fructuose corpori esca subtrahitur, nisi mens ab iniquitate revocetur et ab obtrectationibus lingua cohibeatur. Sic ergo nobis edendi est castiganda libertas, ut etiam aliae cupiditates eadem lege frenentur. Mansuetudinis et patientiae,
Abbreviated transcription (Latin):
redicaturus uobis dilectissi¬
mi sacratissimum maximũq
ieuinium: quo aptius utar
quod lectum est. ecce nunc tempus accep-¬
tabile ecce nunc dies salutis: Quamuis
enu nulla sint temꝑa quȩ duunis non
sint plena munerib. et semꝑ nobis ad
miscdiam di ꝑ ipsius gr̃am prestetur ac¬
cessus: nunc tamen omĩum mentes ma¬
iori studio ad spiritales ꝓfectus moueri.
et ampliori fidutia oportet anmari. qͣndo
ad uniuersa pietatis officia illius nos diei
inquo redempti sumus recursus inui-¬
tat: ut excellens suꝑ omĩa passionis do-¬
minicȩ sacram̃tum. purisicatis et corpo¬
rib et animis celebremus: Debebatur
quidem tantis misteriis ita incessabilis
deuotio et continuata reuerentia: ut ta¬
les ꝑ maneremus inconspectu di: quales
nos inipso paschali festo dignum est in-¬
ueniri Sed quia hȩc fortitudo paucoꝵ
est: et dum carnis fragilitate austerior
obseruantia relaxatur. dumq ꝑuarias
actiones uitȩ huius sollicitudo distendit᷑.

Expanded text:
edicaturus vobis, dilectissimi, sacratissimum maximumque jejunium, quo aptius utar quod lectum est: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis ? Quamvis enim nulla sint tempora quae divinis non sint plena muneribus, et semper nobis ad misericordiam Dei per ipsius gratiam praestetur accessus, nunc tamen omnium mentes majori studio ad spiritales profectus moveri, et ampliori fiducia oportet animari, quando ad universa pietatis officia, illius nos diei, in quo redempti sumus, recursus invitat: ut excellens super omnia passionis Dominicae sacramentum purificatis et corporibus et animis celebremus. Debebatur quidem tantis mysteriis ita incessabilis devotio et continuata reverentia, ut tales permaneremus in conspectu Dei, quales nos in ipso paschali festo dignum est inveniri. Sed quia haec fortitudo paucorum est, et dum carnis fragilitati austerior observantia relaxatur, dumque per varias actiones vitae hujus sollicitudo distenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
ab dicetur ebrietas. et carnalis concupiscen¬
tia castitatis legib edometur: siodia tran¬
seant indilectionem: si inimicitiȩ conuer-¬
tantur inpacemꝰ si tranquillitas extinguat
iram: si mansuetudo remittat in uiriamꝰ.
sideniq dnõꝵ atq seruoꝵ tam ordinati
mores sint: ut illoꝵ potestas mitior. et istoꝵ
sit disciplina deuotior Hac igitur obser¬
uantia dilectissimi obtinebitur miscdia di:
et abolito peccatoꝵ reatu religiose ueneran¬
dum pascha celebrabitur: Quod et roma¬
inclinant. et constitutionum suarum se¬
ueritate mollita multarum culparum
reos precipiunt relaxari: ut indieb quib
mundus saluatur miseratione diuina.
etiam ipsoꝵ suꝑnȩ bonitatis imitatrix sit
emulanda clementia Imitentur ergo xp̃i
indulgentiam regiis incitentur exemplis
Non enim fas est priuatas leges austeri¬
ores ẽẽ quam publicas Remittantur cul¬
pȩ uincula soluanturꝰ. deleantur offensȩ:

Expanded text:
abdicetur ebrietas, et carnalis concupiscenabdicetur ebrietas, et carnalis concupiscentia 152 castitatis legibus edometur; si odia transeant in dilectionem, si inimicitiae convertantur in pacem, si tranquillitas exstinguat iram, si mansuetudo remittat injuriam, si denique dominorum atque servorum tam ordinati sint mores, ut et illorum potestas mitior, et istorum sit disciplina devotior. Hac igitur observantia, dilectissimi, obtinebitur misericordia Dei, et abolito peccatorum reatu, religiose venerandum Pascha celebrabitur. Quod et Romainem suae potestatis inclinant, et constitutionum suarum severitate mollita, multarum culparum reos faciunt relaxari; ut in diebus, quibus mundus salvatur miseratione divina, etiam ipsorum supernae bonitatis imitatrix sit aemulanda clementia. Imitentur igitur Chrindulgentiam regiis incitentur exemplis. Non enim privatas leges fas est austeriores esse quam publicas. Remittantur culpae, vincula solvantur, deleantur offensae,
Abbreviated transcription (Latin):
amus sollempne ieiuinium: non insterili
inedia. quam plerumq et imbecillitas
corporis et auaritiȩ morb indicit. sed in
larga beniuolentia celebrandum: ut simꝰ
oꝑa pietatis: et illis cybis qui nos ad eterm¬
tatem nutriunt impleamur Letemur
in refectionib pauꝑum: quos impendia
nra satiauerint: Iocundemur innestitu
eoꝵ: quoꝵ nuditatem indum̃tis necessariis
texerimus Sentiant humanitatem nr̃ãm
egritudines decumbentium: imbecillita¬
tes debilium: labores exulum: destitutio
In quib iuuandis: nemo est qui non ali¬
quam possit exequi beniuolentiȩ portio¬
nem Nulli enim paruus est census. cui
magnus est animus: nec de rei familiaris
nora mediocrum:. sed non discrepat fruc
um: In ista autem dilectissimi exercenda¬
rum oportunitate uirtutum. sunt et ali-¬
arum insignia oꝑa coronarum: quȩ nullo
horreoꝵ dispendio. nulla pecumȩ diminu
tione capiantur Si pellatur lascuna. si

Expanded text:
amus solemne jejunium, non in sterili amus solemne jejunium, non in sterili inedia, quam plerumque et imbecillitas corporis et avaritiae morbus indicit, sed in larga benevolentia celebrandum: ut sciliopera pietatis, et illis cibis qui nos ad aeternitatem nutriunt impleamur. Laetemur in refectionibus pauperum, quos impendia nostra satiaverint. Jucundemur in vestitu eorum quorum nuditatem indumentis necessariis texerimus. Sentiant humanitatem nostram aegritudines decumbentium, imbecillitates debilium, labores exsulum, destitutio arum: in quibus juvandis nemo est qui non aliquam possit exsequi benevolentiae portionem. NULLI enim parvus est census, cui magnus est animus; nec de rei familiaris nora mediocrum; sed non discrepat fructium. CAP. V. In ista autem, dilectissimi, exercendarum opportunitate virtutum, sunt et aliarum insignia coronarum, quae nullo horreorum dispendio, nulla diminutione pecuniae capiantur; si repellatur lascivia, si
Abbreviated transcription (Latin):
erat ut ad creatoris imꝑium inquam uibe¬
retur speciem cuiuslibet generis creatura
transiret: sicut cum uolure in conuuno nup¬
tiali aquam mutauit inuinum S hoc
magis salutiferis dispensationib congru¬
ebat: ut nequissimi hostis astutia non po
uinceretur Deniq fugato diabolo. et om̃ĩb
artib callidi temptatoris elisis: accesserunt
ad dnñ angłi et ministrabant ei Confun¬
dantur igitur filii diaboli atq discipłi.
qui repleti inspiratione iuperea simplices
quosq decipiunt. negances in xp̃o utramq
ueram ẽẽ naturam. dum aut d̃itatem ho¬
mine. aut hominem ditate dispoliant: cũ
unius temporis gemino docum̃to utraq
falsitas sit ꝑemꝑta. quia et ꝑfamem corpo¬
ris ꝑfecta humanitas. et ꝑfamulantes an¬
gelos demonstrata est manifesta diuini-
tas Quia ergo dilectissimi sicut redemp¬
toris nr̃i magisterio edocti sumus. non
insolo pane uiuit homo. sed momĩ uerbo

Expanded text:
erat ut ad Creatoris imperium, in quam jubeerat ut ad Creatoris imperium, in quam juberetur speciem cujuslibet generis creatura transiret; sicut, cum voluit, in convivio nuptiali aquam mutavit in vinum : sed hoc magis salutiferis dispositionibus congruebat, ut superbissimi hostis astutia, non po mysterio vinceretur. Denique fugato diabolo, et in omnibus artibus suis tentatore frustrato, accesserunt ad Dominum angeli, et ministrabant ei; udantur itaque filii diaboli atque discipuli, qui repleti inspiratione viperea, simplices quosque decipiunt, negantes in Christo utramque veram esse naturam, dum aut Deitatem homine, aut hominem Deitate dispoliant, cum unius temporis gemino documento utraque falsitas sit perempta: quia et per famem corporis perfecta humanitas, et per famulantes 151 angelos demonstrata est perfecta Divinitas. CAP. IV. Quia ergo, dilectissimi, sicut Redemptoris nostri magisterio edocti sumus, non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo