comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etmonq enĩ den seruuis necessarlũ est ut e opur
sermone. &sermo oberibus conprobetur quic
sententie porest illud uideri contrarium: nemo
potest dicere dñs ibs nisi inspiritu sancto grea
morise scripturarũ dicta ꝓfactis accipere ut
tat im inconsequentib ad probatur refutarieoso

Expanded text:
ecessarium est, ut et opus sermone, et sermo operibus comprobetur. Huic sententiae potest illud videri contrarium: Nemo potest dicere, Dominus Jesus, nisi in Spiritu sancto . Sed moris est Scripturarum dicta pro factis accipere, ut statim in consequentibus approbatur, refutari eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
audẽ eos qui nec dũ euangło crediderunt : & inluto in¬
ereduitatis uitusq uersantur: Hon conuenit igtꝰ
istius modi hominibus cito euangelicũ credere mar¬
guritum neconculcent illud : & conuersi nos incipiant
dissipare Pe lue ETDAΠOR VΟBΙS QUERICΟΩ¬
u calnalia supra uetuerat postulari : qd querere
debeamus ostendit Sr petenti datur. & quȩ rens in¬
uenit. & pulsanti aperitur : ergoꝰ cui ñ datur & qui
ner inuenit & cuunon aperitur appar & qͦdnonbene
petierit. quȩ sierit: pulsauerit. Pulsamus itaq ia
nuam xp̃i: de qua dictũ est: hȩc porta dñi iusti intrabunt ꝑ¬
eam: ut cũ intrauerimus. aperiantur nobis theauri abson¬
diti & tenebrosi inxp̃o ihii: in quo est om̃is scientia.
SIERGO UOS CUOSIIS OALINOSTIS BONADARE FILIIS URIS

Expanded text:
um Evangelio crediderunt, et in luto incredulitatis vitiisque versantur. Non convenit igitur istius modi hominibus cito Evangelicum credere margaritum, ne conculcent illud, et conversi nos incipiant dissipare. Petite, et dabitur vobis: quaeri carnalia supra vetuerat postulari, quid quaerere debeamus ostendit. Si petenti datur, et quaerens invenit, et pulsanti aperitur: ergo cui non datur, et qui non invenit, et cui non aperitur, apparet quod non bene petierit, quaesierit et pulsaverit. Pulsemus itaque nuam Christi, de qua dictum est: Haec porta Domini, justi intrabunt eam ; ut cum intraverimus, aperiantur nobis thesauri absconditi et tenebrosi in Christo Jesu, in quo est omnis scientia . Si ergo vos cum sitis mali, nostis bona dare filiis ves
Abbreviated transcription (Latin):
penitus liberamur Sed pcipitur nobis ne sollicitisimꝰ
quid comedamus : qͥa insudore uultus p̃paramus nob
þanẽ Labor exercendus est sollicitudo tollenda
Hoc qͦd dicitur ne solliciti sizis ammȩ ur̃ȩ quod
comedatis. neq corpori ur̃o qd induamini. de carnali
ciho & uestimto accipiamus Cȩterũ de spiritalibus
cibis & uestim̃tis: semper debemus esse solliciti

Expanded text:
penitus liberamur. Sed praecipitur nobis ne solliciti simus quid comedamus: quia in sudore vultus praeparamus nobis panem. Labor exercendus est, sollicitudo tollenda. Hoc quod dicitur: Ne solliciti sitis animae vestrae quid comedatis, neque corpori vestro quid induamini , de carnali cibo et vestimento accipiamus. Caeterum de spiritualibus cibis et vestimentis semper debemus esse solliciti.
Abbreviated transcription (Latin):
Aquã oport& sapere. Istud testimoniũ. & inp̃sentica¬
pitulo conseruandũẽ. Sunt enĩ quidã quidũ uolunt ter¬
minos patrũ excedere & ad alta uolitare in ima mergunt¬
ministerio forzitudines : que absq cura surdei aluntur
ꝓuidentia Si hoc itaẽ ut intelligi uolunt: quomodo
seqͥtur. dictũ ad homines nonne uosmagis plures estis illis
Simplictt̃ gͦ accipiendũ. qͦdsi uolatilia absq cusa &erũnis.
di aluntur ꝓuidentia: quȩ hodie sunt & crasñerunt:
quoꝵ anima mortalis ẽ & cũ esse cessceueruit sẽꝑñert̃.

Expanded text:
quam oportet sapere. Istud testimonium et in praesenti capitulo conservandum est. Sunt enim quidam, qui dum volunt terminos patrum excedere, et ad alta volitare, in ima merguntministerio fortitudines, quae absque cura sui, Dei aluntur providentia. Si hoc ita est ut intelligi volunt, quomodo sequitur dictum ad homines: Nonne vos pluris estis illis? Simpliciter ergo accipiendum est. Quod si volatilia, absque cura aerumnisque, Dei aluntur providentia, quae hodie sunt, et cras non erunt, quorum anima mortalis est, et
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Omꝰdꝰ enĩ uidicaueritis sic udicabitur nobis xi
ita ñ ꝓhibuit iudicare : sed docuit. Quid AUIEM UIESUI
ehis loquitur quicũ ipsi mortali crimine detineantur
obnoxũ. minora peccata fratribus ñ concedunt. Colicẽ
ecte ergo & ifti simulatione iustitiȩ ut supra dixi¬
mus appellantur hypochritȩ : qui ñ trabẽ oculi sui s
anctum: panis ẽ filioꝵ. Non debemus ergobaas catus¬
tollere panẽ filioꝵ. & dare eũ canibus. Te& oir ia¬
tũ muuersatur inuolutabris luti. & uixta ꝓuerbia

Expanded text:
dicens: quomodo enim judicaveritis, sic judicabitur de vobis. dicens: quomodo enim judicaveritis, sic judicabitur de vobis. Itaque non prohibuit judicare, sed docuit. Quid autem vides  loquitur, qui cum ipsi mortali crimine teneantur obnoxii, minora peccata fratribus non concedunt: culicem . Recte ergo et isti simulatione justitiae, ut supra diximus, appellantur hypocritae, qui per trabem oculi sui, canibus. Sanctum, panis est filiorum. Non debemus ergo tollere panem filiorum et dare eum canibus. Neque qui versatur in volutabris luti. Et juxta Proverbia
Abbreviated transcription (Latin):
t reuera quod sericum que regũ purpura quȩ pictura
textricũ potest florib conparari Qͥd itarub&̃ ut
rosao Qo itacand& ut lilium: Uiolã uͦ nulla purpura.
nullo superari murice oculoꝵ. magis quã sermonis
nr̃is laborantes : ne quem urum grauaremus. Cras
inscripturis. futurũ tẽpus intelligmir: dicente ia¬
cob & exaudio̾e me cras iustitia mea. & ĩsamuelis
phantasmate phitonissa loquitus ad saulem Cras
eris mecum. Sofficit dicl ohalita sua
Dic malitiam ñ contrariam uirtuti posuit sed labor
&cafflictionem & angustias scłi: quomodo & sara
afflixit agar ancillã suam : quod significanter grece dicit᷑
ckarubc snayten. Sufficit gͦ nobis p̃sentis tẽporis
cogitatio: futuroꝵ curã quȩ incerta ẽ relinequamus.
NOLITE IUDICARE UTHORI IUDICEODINI ALUI
iiudicare proib& qua consequentia paulus inc̾orinthios
iudicat fornicationem: & petrus annaniã &c saphira mendacui
coarguit : Sed ex consequentibus qͥdꝓhibuerit ostendit

Expanded text:
t revera, quod sericum, quae regum purpura, quae pictura textricum potest floribus comparari? Quid ita rubet ut rosa? Quid ita candet ut lilium? Violae vero purpuram nullo superari murice, oculorum magis quam sermonum nostris operantes: ne quem vestrum gravaremus . 38 Cras in Scripturis futurum tempus intelligitur, dicente Jacob, Et exaudiet me cras justitia mea . Et in Samuelis phantasmate, pythonissa loquitur ad Saulem: cras eris mecum . Sufficit diei malitia sua. Hic malitiam, non contrariam virtuti posuit, sed laborem et afflictionem, et angustias saeculi: quomodo et Sara afflixit Agar ancillam suam , quod significanter Graece dicitur ἐκάκωσεν αὐτὴν. Sufficit ergo nobis praesentis temporis cogitatio: futurorum curam, quae incerta est, relinquamus. Nolite judicare, ut non judicemini. Ijudicare prohibet, qua consequentia Paulus in Corintho judicat fornicantem , et Petrus Ananiam et Sapphiram mendacii coarguit ? Sed ex consequentibus quid prohibuerit, ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
OBIEST IHES AURUSTVS IBIE ECORTOUO
oc non solom depecunia sed&̃ de cunctis passionibus
epulȩ sunt Lasciui ludicra. amcctoris lidilibido
hiuc seruit unusquisꝙ aquo iuncitur. SIOCULUS TO¬

Expanded text:
enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. enim est thesaurus tuus, ibi est et cor tuum. Hoc non solum de pecunia, sed et de cunctis passionibus epulae sunt. Lascivi, ludicra: amatoris, libido: Huic servit unusquisque a quo vincitur . Si oculus t
Abbreviated transcription (Latin):
meruerunt. recte ergo & hi quibus peccata dimittuntur
homines appellatisunt :Exteroritiant etũ faciessuas
ut pareant hominibus ieumantes:
erbum exterminant quod iecclesiasticis scripturis uit io
interpretũ tritum est aliud multo significat quã uulgo
intelligitur. Exterminantur quippe ex sules : qui mittum¬
tur extra terminos Pro hoc ergo sermone: demoliuntur
faciem suam ut tristitiam simul&: & animo forte letanti
caput tiuim: & faciem tuam laua
uxta ritũ prouintiae palestine loquitur: ubi diebus¬
festis solent unguere capita Precipit igitur ut¬
quando ieuiamus. Letos nos et festiuos esse monstremus
Multi legentes illud psalmistȩ : oleũ peccatoris non in¬
pingu& łapuit meum. E contrario uolunt bonũ esse oleũ
de quo alibi dicitur. Unxit te ds d̃s tuus oleo exultitio¬
nis p̃participib tuis. & id p̃cipi. ut exercentes uir tutes
spiritali oleo principali cordis nr̃i unguere. beamus

Expanded text:
meruerunt. Recte ergo et hi quibus peccata dimittuntur, meruerunt. Recte ergo et hi quibus peccata dimittuntur, homines appellati sunt. Exterminant enim facies suas, ut appareant hominibus jejunantes. erbum exterminant, quod in Ecclesiasticis Scripturis vitio interpretum tritum est, aliud multo significat, quam vulgo intelligitur. Exterminantur quippe exsules, qui mittuntur extra terminos. Pro hoc ergo sermone, demoliuntur faciem suam ut tristitiam simulet; et animo forte laetante, caput tuum,  Ritu provinciae Palaestinae loquitur, ubi diebufestis solent ungere capita. Praecipit igitur uquando jejunamus, laetos nos et festivos esse monstremus. Multi legentes illud Psalmistae. Oleum peccatoris non ipinguet caput meum , e contrario volunt bonum esse oleum, de quo alibi dicitur: Unxit te Deus Deus tuus oleo exsultationis prae participibus tuis . Et id praecipi, ut exercentes virtutes, spiritali oleo principale cordis nostri ungere debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽpioyciani frequentissime tranferiuit : Consderaui¬
expresserart : nos inuenimus sogolla: quod syminacus
epetori idest precipuũ uel egregiũ transtulit. lic& in
qͣda loco peculiare interp̃tatus sit. Quando ergopetimus
ut peculiare uel prȩcipuũ nobis deus tribuat panema ceno
petimus quidicit᷑: Egosuim panis iuuus. quidecelo defcendi
añe nr̃um crastinum id est ficturũ: da nobis hodie Possumus
uper substantialẽ panẽ : & alit̃ intelligere. qͥ super omnes
substantias sit: & uniuersas super& creaturas Adu simpl¬
clter putant secundũ apłi sermone dicentis. habentes ius¬
tũ& uest untũ hiscontenti simus. de p̃senti tantũ cibo sc̃os
eura gerere: Vnde &c in posterib sit pceptũ nolit eeos astre
de crast ino¬
AO ROETI Signaculum orationis dominice quod
aquila interp̃tatur fideliter: nos uere possumus dicere
uos uero ut homines moriemini & tanquã unus deprincipib:
cadetis. ad eos dicitur. qui propt̾ peccata homines exdiis esse

Expanded text:
t. Consideraviexpresserunt, nos invenimus SGOLLA  , quod Symmachus ἐξαίρετον, id est, praecipuum, vel egregium, transtulit, licet in quodam loco peculiare interpretatus sit. Quando ergo petimus ut peculiarem vel praecipuum nobis Deus tribuat panem, illum petimus qui dicit: Ego sum panis vivus qui de coelo descendi Panem nostrum crastinum, id est, futurum da nobis hodie. Possumus supersubstantialem panem et aliter intelligere, qui super omnes substantias sit, et universas superet creaturas. Alii simpliciter putant, secundum Apostoli sermonem dicentis : Habentes victum et vestitum, 35 his contenti sumus, de praesenti tantum cibo sanctos curam agere. Unde et in posterioribus sit praeceptum: Nolite cogitare de crastino. Amen. Signaculum orationis Dominicae est: Aquila interpretatur, fideliter: nos, vere, possumus dicere. vos vero ut homines moriemini, et tamquam unus de principibus cadetis , ad eos dicitur qui propter peccata homines ex diis esse
Abbreviated transcription (Latin):
gitur hypocritas essȩ. qui quod lib& faciunt ut abhominib
dimitte ut tollã festucã deoculo tuo: ꝓpt̃ gloriã hoc face¬
re: ut ipse iustus esse uideatur. Vnde dicitus ei adño.
hypocrita. eice primũ trabem de oculo tuo. Non itaq
uirtus : sed causa uirtutis. apud dm̃ mercedẽ hab& Et si
arecta semita paululũ declinaris. non inter est utrũ uadas¬
ad dexterã an ad sinistra: cũ uerum iter amiseris. Te Autͣe
FaciEtIE ElecoSIHA nesciat sinistratua qͥd faciat dextera
Non solũ elemosinã: sed quodcũq facitis boni tua¬
operis. deb& sinistra nescire. Si enĩ illa scierit. statim dexte¬
ra opera conmaculantur. AMEH DICO CIOBIS: RECEPE
datisunt enĩ ab hominibus : quoꝵ causa exercuere
uirtutes TOAUẼ COORAUeRIs itra incobicolum¬

Expanded text:
gitur hypocritas esse, qui fDimitte ut tollam festucam de oculo tuo , propter gloriam hoc facere, ut ipse justus esse videatur. Unde dicitur ei a Domino: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo. Non itaque virtus, sed causa virtutis apud Deum mercedem habet. Etsi a recta via paululum declinaveris, non interest utrum ad dexteram vadas, an ad sinistram, cum verum iter amiseris. Te autem faciente eleemosynam, nesciat 33 sinistra tua quid faciat dexteraNon solum eleemosynam, sed quodcumque feceritis boni operis, debet sinistra nescire; si enim illa scierit, statim dexterae opera commaculantur. Amen dico vobis, receperuunt enim ab hominibus, quorum causa exercuere virtutes. Tu autem cum oraveris
Abbreviated transcription (Latin):
Ton inte : sed innobis. Sienĩ ꝓpt̾ peccatores nom̃ cũ blasphi¬
petit regno ut diabolus inmundo regnare desistat:
uel ut inino quoq regnã deus & ñ regn& peccatũ iumor¬
tili hominũ corpore Simulq & hoc adtendũ qͦd grandis
intra seruiant᷑ homines Frubescant ex hae sententiait
quicotidie incelo rumas fieri mentiuntur tlãꝗdd ꝓdest
tiRo gOCERSOBSiatialẽ patiosis hodie

Expanded text:
Non in te, 34 sed in nobis. Si enim propter peccatores nomen Dei blaspheNon in te, 34 sed in nobis. Si enim propter peccatores nomen Dei blasphero totius mundi petit regno, ut diabolus in mundo regnare desistat, vel ut in unoquoque regnet Deus, et non regnet peccatum in mortali hominum corpore . Simulque et hoc attendendum, quod grandis terra serviant homines. Erubescant ex hac sententia, qui quotidie in coelo ruinas fieri mentiuntur. Nam quid nobistrum supersubstantialem da nobis hodie
Abbreviated transcription (Latin):
It simpliciter intellectũ exudit auditoris. ut uana oran¬
di głam fugiat. Sedmͥ uidetur hoc magis esse p̾ceptũ
ut in clusa pectoris cogitatione labusq conprȩssis. orem
Labia inqͥt tantũ eius mouebantur. & uox illius non audi¬
Si&hnicus inoratione multũ loquiturEThici
ergo qui christianus est deb& parũ loqui. Deus enim
non uerboꝵ: sed cordis auditor est: Scrs riatao Pat̃¬
VESTER Quid oẜos sit uobis artte Quã setatis
onsurgit in hoc loco quȩdã heresis philosophoꝵ qͦq
dogmã peruersũ dicentium. Si deus nouit quidoremꝰ
& antequã petamus : sut quibus indigeamusꝰ frustra
scienti loquimur. Quibus breuiter respondendũ est:
nos non narratores esse. sed rogatores. Aliud ẽ enim
narrare ignoranti: aliud scientẽ petere: In illo indiciũ est
hic obsequiumn Ibi fideliter referius. hic miserabiliter
obsecrimus. PateR uos teRoUIncelis es Patrem
dicendo: se filios confitentur. Sc̃ifice suR nooo touo

Expanded text:
ia similiter intellecta erudit auditorem, ut vanam mundi gloriam fugiat. Sed mihi videtur hoc magis esse praeceptum, ut inclusa pectoris cogitatione, labiisque compressis, oremusLabia, inquit, ejus tantum movebantur, et vox illius non audihnicus in oratione multum loquitur, ergo qui Christianus est, debet parum loqui. Deus enim non verborum, sed cordis auditor est . Scit enim Patvester quid opus est vobis, antequam petatis eum. Consurgit in hoc loco quaedam haeresis, philosophorumque dogma perversum, dicentium: Si novit Deus quid oremus, et antequam petamus, scit quibus indigeamus, fscienti loquimur. Quibus breviter respondendum est, nos non narratores esse, sed rogatores. Aliud est enim narrare ignoranti, aliud scientem petere. In illo indicium est, hic obsequium. Ibi fideliter indicamus, hic miserabiliter obsecramus. Pater noster, qui es in coelis. Patrem dicendo, se filios confitentur. Sanctificetur nomen tuum.
Abbreviated transcription (Latin):
Peris signi tipum iniona legimus : quando ceteris
peric lifantibus ipse securus est & dormit & suscit a¬
tus: &umperio ac sacramento passionis suȩ uberat
t̃hoentoco intelligimus. quodom̃s creature senti¬
ipant: creaeurem. Quibus enim increpatur et
poperati:. sentiunt imperantẽ non errore
nig nicortm quiomnia putant animantia sed
pcasilli ⁊ sensibilia sunt
poasio hodyities. Mirat surii oicentes
Quilis ess hic: Quia mare es uenti obediunt
Ion discipuli: sed nautȩ & ceteri qui innaui erant
mirabantur. Sin autem e quis contentiose
uoluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos:
respondebimus recte homines. appellatos : qui nec¬
dum potentiam nouerant saluatoris

Expanded text:
s signi typum in Jona legimus, quod Dominus caeteris periclitantibus secutus est, et dormit et suscitatur, et imperio ac sacramento passionis suae liberat Ex hoc loco intelligimus, quod omnes creaturae sentiant creatorem, quibus enim increpatur et imperatur, sentiunt imperantem non errore haereticorum, qui omnia putant animantia inselia, illi sensibilia suntPorro homines mirati sunt, dicentes: Qualis est hic, quia venti et mare obediunt ei. Non discipuli, sed nautae, et caeteri qui in navicula erant, mirabantur, sin autem quis contentiose voluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos, respondebimus recte homines appellatos, qui necdum potentiam noverant salvatoris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓphecis hierus alem ut dissimilitudinem si ueor¬
fortauerunt manus pessimorum ut łon conue¬
ter&ur ufius quisque amalitia sua siue aiia suo¬
essima factisunt᷑ om̃ shromnefsodoma & ha¬
bitatores eius quasi gomurra. Non solumi
quit inhereticorum conciliabulis haec repe¬
ta sunt sed in ꝓphetis quoque hierusalem id
doctoribus ecclesiae uidisimilia si ue orribi
dulterantium uerbum dĩ & in gredientium
eruiam mendati ut hereticorum fallaciis ad

Expanded text:
phetis Jerusalem vidi similitudinem adufortaverunt manus pessimorum, ut non converteretur unusquisque a malitia sua: facti supessima —; facti sunt mihi omnes Sodoma et habitatores eius quasi Gomorra. ‛Non soium, inquit, ‛in hereticorum conciliabulis haec reperta sunt. sed in prophetis quoque Hierusalem, id est doctoribus ecclesiae, uidi similia siue horribilia adulterantium uerbum dei et ingredientium per uiam mendacii, ut hereticorum fallaciis ad
Abbreviated transcription (Latin):
tussim: cogitaui & non paenituit me nec auersussum
ab eo: mixtairae misericoadia dĩ omnisterra desern
sed non fit comi summatio : ut sint qui in tellegant cle¬
mentiam eius: Caelum quoque triste uidebgtur d¬
super & ipsa terra lugebit : eo quod dñi sententia ad
finem usque peruenerit Nec paenituerit eum super
his quae cogitauerit & locutussit: paenitentia aut̃
dĩ dicitur: quando aufertur praedicta sententia
& ira seuiens adfinem us que non per uenntiminatus es
ꝑionam & inpendentem gladium lacrimarum &
gemitum multitudo superauit: Auoce equitis &mit¬
tentis sagittam siue intentis arcum fuit omnis ciuita

Expanded text:
tus sim, cogitaui et non paenituit me nec auersus sum ab eo. Mixta irae misericordia dei omnis terra deseritur, sed non fit consummatio, ut sint, qui intellegant clementiam eius. caelum quoque triste uidebitur desuper et ipsa terra lugebit eo, quod domini sefinem usque pervenerit, nec poenituerit eum super his quae cogitaverit et locutus sit. Poenitentia autem Dei dicitur, quando aufertur praedicta sententia, et ira saeviens ad finem usque non pervenit. Minatus est per Jonam: et impendentem gladium lacrymarum et gemituum multitudo superauit. A uoce equitis et mittentis sagittam — siue intendentis arcum — fugit omnis ciuita
Abbreviated transcription (Latin):
supra dixerat locutus est nobis dñs paxerit uobis
& quos cormpuerat quod non possent uentura cognos¬
dere Niec diuessefed tentiam : punc ostendit per
ucentraria eoss ommino nescirem propace enimi
& securitate : tempestatem uenire babiloniam.
s uenireqñ en superquos lib& : sed super capita
impiorum ebuinuarsi populi mel eorum qui
falsa papul& mintiabant : nec ficutꝰ. in preteritis item¬
poribus dĩ iram furorem que placandu sed qued
praedixit & sepissipe comiminatus est opere con¬
plendum & cogitatione millius at que sententiã :¬
impiorum supplicur conprobandam : cum inquit
extremum captiuitatis tempus aduenerit & op¬
tinuerit uos uircor exulians & manus stridore
uinxerit catenarumtunc intellegetis consili¬
um eius quod uosfrustra nunc scire i actatis
non mittabam propbetas & ipsi currebant :
non loquebar ad eos & ipsi
ꝓphetabant ⁊ siste tissent
in consiliomeo & nota fe¬

Expanded text:
supra dixerat: ‛locutus est nobis dominus: pax erit uobis’ supra dixerat: ‛locutus est nobis dominus: pax erit uobis’ et quos corripuerat. quod non possent uentura cognoscere nec dei nosse sententiam. nunc ostendit per contraria eos omnino nescire: pro pace enim et securitate tempestatem uenire Babyloniam et uenire non super quoslibet, sed super capita impiorum uel uniuersi populi uel eorum. qui falsa populo nuntiabant. nec sicut in praeteritis temporibus dei iram furoremque placandum, sed, quod praedixit et saepissime comminatus est. opere complendum et cogitationem illius atque sententiam impiorum suppliciis conprobandam. <cum\'. inquit. \'extremum captiuitatis tempus aduenerit et optinuerit uos uictor exultans et manus stridore uinxerit catenarum, tunc intellegetis consilium eius, quod uos frustra nunc scire iactatis\'. Non m mittebam prophetas, et ipsi currebant an t: non loquebar ad eos. et ipsi prophetabant. si stetissent in consilio meo et nota fe
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia sedbonum quod uobis locutus est
dñs: Quis enim affuit in concilio dnĩ & uidit
& audiuit sermonom eius:: quis considerauit
uerbum illis & audiuit : Vibinos interpraetati su¬
mus in concilio dni & in hebraico scriptum est
bassoo: aquila secr&um srmmachus sermo¬
nem. lxx & theo dotio substantiam siuesub¬
sistentiam int̃ praetatisunt: & est sensus: Nolite
credere ouulgus indoctum propheais uobis
falsa annunti antibus : quidicunt haec locutus
ẽ dñs pax erit uobis inueni¬
& usuperuos malũ¬
e unde enim possunt dĩ
nosse sec reta Aut
trorum in hoc loco serepperis. seputant ubidĩ scriba¬
tur substantia : Eccȩturbo si uetem pestas & conmo¬
tio dominicae indignationis : egreditur. & tem¬
pestas erum pens semper caput impiorum ueni¬
& &i nonreuertetur furor dñi usquedum faciat
&us que dum conpleat cogitationem comdissui
in nouissimis diebus intellegias consilium eius qui

Expanded text:
conscientia, sed bonum, quod uobis locutus est conscientia, sed bonum, quod uobis locutus est dominus.\' Quis enim affuit in consilio domini et uidit et audiuit sermonem eius? quis considerauit uerbum illius et audiuit? Ubi nos interpretati sumus \'in consilio domini> et in Hebraico scriptum est ‛bassod’, Aquila \'secretum\'. Symmachus \'sermonem\', LXX et Theodotio \'substantiam\' siue \'subsistentiam\' interpretati sunt. et est sensus: \'nolite credere, o uulgus indoctum, prophetis uobis falsa annuntiantibus, qui dicunt haec: locutus est dominus: pax erit uobis; non ueniet super uos malum! unde enim possunt dei nosse secreta aut trorum in hoc loco se repperisse putant, ubi dei scribatur substantia. Ecce turbo — siue tempestas et commotio — dominicae indignationis egreditur et tempestas erumpens super caput impiorum ueniet et non reuertetur furor domini, usque dum faciat et usque dum compleat cogitationem cordis sui; in nouissimis diebus intellegetis consilium eius. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
reblasphemias: haec dicit dñs exercituum noli
te audire uerba ꝓphecarum qui prophetaruna
uobis & decipiunt uos: uisionem cordissuilq¬
quuntur & non deoredñi: dicunt his quĩbelas¬
phemant me si ue abiciunt uerbumeum. Locutus
cordissui dixerunt nonueniant supes uosmala
neputar& sepopulus alienum essea culpa si peruer¬
sis ad quiescer& doctoribus: nolite in quit dudire
uerba ꝓphecarum qui uobis ꝓphetant mendatiũ
& decipi unt uos par enim erit poena & magistro
& discipulo: non loquuntur ex orednĩ. sedea quȩ
in suo corde simularunt : Dicunt his quiblas phe¬
mant me hereticis uidelic& at queper uersis
siue qui abiciunt sermonem meum: quidicunt
locutus est dñs: paxerit uobis neti meas dura sup¬
plicia nec uanis comminationibus terre amini pax
erit uobis at que tranquillitas ⁊& quic quid di¬
cimus & annuntiamus uobis : locutus est dñs nec
ueni& superuos malum quod timetis proma la

Expanded text:
re blasphemias. Haec dicit dominus exere blasphemias. Haec dicit dominus exete audire verba prophetarum, qui prophetant vobis, et decipiunt vos: Visionem cordis sui loquuntur, non de orephemant me — siue abiciunt uerbum meum —: locucordis sui, dixerunt: non uenient super uos mala. Ne putaret se populus alienum esse a culpa, si peruersis adquiesceret doctoribus, ‛nolite’, inquit, ‛audire uerba prophetarum, qui uobis prophetant mendacium et decipiunt uos’, — par enim erit poena et magistro et discipulo — non loquuntur ex ore domini, sed ea. quae in suo corde simularunt. dicunt his, qui blasphemant me\' — hereticis uidelicet atque peruersis — ‛siue qui abiciunt sermonem meum. quid dicunt?: locutus est dominus: pax erit uobis; ne timeatis dura supplicia nec uanis comminationibus terreamini; pax erit uobis atque tranquillitas et, quicquid dicimus et annuntiamus uobis, locutus est dominus: nec ueniet super uos malum, quod timetis pro mala
Abbreviated transcription (Latin):
dunt atalibus quasi gomorra. exult& igitur
quantum uult doctrinꝰa pessima & glorientur
ꝓph&ae ierus alem quod optinuerint᷑ permenda¬
tium & confortauerint manus pessi morum fi¬
niseorum erit quasi sodoma & gomorra. prop¬
terea haec dicit dñs exercituum ad ꝓphetas
ecce ego cibabo eos absinthio siuedoloribus. & iux¬
tasrmm achum amaritudine & potabo eos felle
siue aqua amara: quu aꝓphetis hierusalem est
egressa pollutio in omnem terram: utamur hoc
testimonio aduersum eos qui epistolas plenas men¬
datiorum & fraudulentiae at queperiuru in or¬
bem dirigunt. ut &aures polluant audientium
& existimationem sim plicium ledant quodim¬
pleatur in eis hoo scriptum eił: a ꝓph&is hierusa¬
lem est egresa pollutio in omnem terram : Nonenĩ
eis sufficit ini quitatem propriam deuorare & ꝓ¬
ximos ledere : sed quos semel oderunt peruni uer¬
sum orbem in famare conantur & ubi que semina¬

Expanded text:
dunt a talibus, quasi Gomorra’. exultet igitur, dunt a talibus, quasi Gomorra’. exultet igitur, quantum uult, doctrina pessima et glorientur prophetae Hierusalem, quod optinuerint per mendacium et confortauerint manus pessimorum, finis eorum erit quasi Sodoma et Gomorra. Propterea haec dicit dominus exercituum ad prophetas: ecce ego cibabo eos absinthio — siue doloribus et iuxta Symmachum amaritudine — et potabo eos felle — siue aqua amara —. quia a prophetis Hierusalem est egressa pollutio in omnem terram. Utamur hoc testimonio aduersum eos, qui epistulas plenas mendaciorum et fraudulentiae atque periurii in orbem dirigunt, ut et aures polluant audientum et existimationem simplicium laedant, quod impleatur in eis hoc. quod scriptum est: a prophetis Hierusalem est egressa pollutio in omnem terram; non enim eis sufficit iniquitatem propriam deuorare et proximos laedere, sed, quos semel oderunt, per uniuersum orbem infamare conantur et ubique semina
Abbreviated transcription (Latin):
unde & significanter ait & in prophetis sama¬
riae uidi stultitiam nonenim habent eum de
quo dicitur xp̃s dĩ uirtus & dĩ sapientia Tin
ꝓphetis hierus alem ut dissimilitudinem si ueor¬
ribilia adulterium &i termendatii & con
fortauerunt manus pessimorum ut ꝑon conuer¬
ter&ur utius quisque amalitia sua siue aiuia sua
pessima facti sunt om̃sbromnefsodoma & ha¬
bitatores eius quasi gomurra non solum in¬
quit inhereticorum conciliabulis haec reper¬
tasunt sed in ꝓphetis quo que hierusalem id ÷
doctoribus ecclesiae uidi similia si ueorribiba
adulterantium uerbum dĩ & ingredientium
peruiam mendatu ut hereticorum fallacis ad¬
quiescerent & confortarent manus pessimorum
eorum que malis suis sceleribus adiungerent &
quos corrigere debuerant ducereot in in teritũ
qui hoo fecerint non seaestiment inpunitos e¬
runt enim ipsi &hi quibus fauent quasi sodo¬
ma. Omnesque quihabitant cum eis nec rece¬

Expanded text:
unde et significanter ait: et in prophetis Samaunde et significanter ait: et in prophetis Samariae uidi stultitiam; non enim habent eum, de quo dicitur: \'Christus dei uirtus et dei sapientia\'. Et in prophetis Hierusalem uidi similitudinem — siue horribifortaverunt manus pessimorum, ut non converteretur unusquisque a malitia sua: facti spessima —; facti sunt mihi omnes Sodoma et habitatores eius quasi Gomorra. ‛Non soium, inquit, ‛in hereticorum conciliabulis haec reperta sunt. sed in prophetis quoque Hierusalem, id est doctoribus ecclesiae, uidi similia siue horribilia adulterantium uerbum dei et ingredientium per uiam mendacii, ut hereticorum fallaciis adquiescerent et confortarent manus pessimorum eorumque mala suis sceleribus adiungerent et, quos corrigere debuerant, ducerent in interitum. qui hoc fecerint, non se aestiment inpunitos! erunt enim et ipsi et hi, quibus fauent, quasi Sodoma omnesque, qui habitant cum eis nec rece
Abbreviated transcription (Latin):
mala non quomalasint ut dñs mala inferat
sed mala his qui sustinent supplicia alio quin
eadem & mala & bonasunt mala iuxtaeos
quos crutiant bona iuxta eos quosemendant:
& hoc notandum quod annus uisi tationis dm̃ cor¬
rectio peccantium dicatur at que cruciatus lux¬
ta illud quod scriptum est. Visi tabo inuirga
inquitates eorum & in uerberibus peccata eorũ
misericordiam dutem meam Non dispergam
abeo. Et in prophetis samariae iudistultitiã
siueini quitatem prophetabant inbaal &
decipiebant populum meum ifrael. ergo
ꝓphetas samariae iuxtamisticos intellectus
ꝓpriae hereticos diciputo. & omnes qui iac¬
tant falsi nominis scientiam. Quomodo aut̃
ꝓphetae samariae quic quid loquebantur ꝓphe¬
tabant inbaal idolo uidelice demonibus conse¬
crato sic heretici quicquidloquuntur inecdesia
siue. aet ra ecclesiam ut supplañtent p opulum
isrł qui prius tenebat dm̃ loquuntur indemonib

Expanded text:
mala. non quo mala sint. ut dominus mala inferat, mala. non quo mala sint. ut dominus mala inferat, sed mala his, qui sustinent supplicia; alioquin eadem et mala et bona sunt: mala iuxta eos, quos cruciant. bona iuxta eos, quos emendant. et hoc notandum, quod annus uisitationis domini correctio peccantium dicatur atque cruciatus iuxta illud, quod scriptum est: uisitabo in uirga iniquitates eorum et in uerberibus peccata eorum; misericordiam autem meam non dispergam ab eo. Et in prophetis Samariae uidi stultitiam — siue iniquitatem —; prophetabant in Bahal et decipiebant populum meum Israhel . Ego prophetas Samariae iuxta mysticos intellectus proprie hereticos dici puto et omnes, qui iactant falsi nominis scientiam. quomodo autem prophetae Samariae, quicquid loquebantur, prophetabant in Bahal, idolo uidelicet daemonibus consecrato, sic heretici, quicquid loquuntur in ecclesia siue extra ecclesiam. ut supplantent populum Israhel. qui prius cernebat deum, loquuntur in daemonibus;
Abbreviated transcription (Latin):
ns eorum dit dñs. quando inecclesia dĩ & maxi¬
me in principibus eius inueniuntur mala sciamus
esse conpletum propheca & sacerdos polluti sunt
indomomea inuenimalaeorum ait dñs. Domus
autem xp̃i ecclesia est. dequa & paulus scribit ad
timo theum ut scias quomodo oporteatte indomo
dĩ conuersart quȩ est ecclesiadi uiui columna
& firmamentum ueritatis in propheta doctorẽ.
accipe. in sacer dote minis terii dignitatem quisi
prauamente consanserint erit uia eorum in lu¬
bricum & intenbris nechabebunt dnm loquentẽ
ego lux mmundum ueni ut omnis qui credit in me
intenebris non maneat unde sõs loquitur orms
tenebras fugiens Signatum est supernos lum̃
uultus tui dñe de distilaetitiam in cordemeo cũ
autem fuerint intenebris & inuia lubrica er¬
rore ui delic& heretico adomnem motum
ipellentur & corruent. & infert super eo sdñs

Expanded text:
nis eorum, ait dominus. Quando in ecclesia dei, et maxinis eorum, ait dominus. Quando in ecclesia dei, et maxime in principibus eius, inueniuntur mala, sciamus esse conpletum: propheta et sacerdos polluti sunt; in domo mea inueni mala eorum. ait dominus. domus autem Christi ecclesia est, de qua et Paulus scribit ad Timotheum: ut scias. quomodo oporteat te in domo dei conuersari, quae est ecclesia dei uiui. columna et firmamentum ueritatis. in propheta doctorem accipe, in sacerdote ministerii dignitatem; qui si praua mente consenserint, erit uia eorum in lubricum et in tenebris nec habebunt dominum loquentem: ego lux in mundum ueni. ut omnis, qui credit in me, in tenebris non maneat. unde sanctus loquitur omnes tenebras fugiens: signatum est supernos lumen uultus tui, domine; dedisti laetitiam in corde meo. cum autem fuerint in tenebris et in uia lubrica, errore uidelicet heretico, ad omnem motum inpellentur et corruent. et infert super eos dominus
Abbreviated transcription (Latin):
remias enim interpraetatur dm̃ excelsus
quia adulteris repletaterra quia a faciema¬
ledictionis si ueiuramenti luxitterra. a refao¬
ta sunt arua siue pascua deserti factus est cur¬
sus eor ũmalus & fortitudo eorũs dissimilis
noc quodnos dehebraico posuimus quia adulte¬
ris replecaest terra in lxx non habe tur
quiiuramentum dixere promaledictione red¬
ditque causas quod propter ulteria & male¬
dicta siue super fluum iuramentum inmo
periuria frugum sterilitas consecutasit : quic¬
quid decerra iudea iuxtalitteram intellegis
refert ad congregauonem credentium quoniã
ꝓpter adulteria & mendatia siue periulria uir¬
tutum & donationum dĩ sterili. tas in eccło¬
sussit: prophetanamque & sacerdos pod¬
luti sunt & in domomea inueni malum corume
dit dñs: idcireo uia eorum erit quasi lubricumio
tenebris inpellentur & corruent in ea quasias¬
feram siue inferam suꝑ eosmala annum insitatio¬

Expanded text:
remias enim interpretatur \'domini excelsus. remias enim interpretatur \'domini excelsus. Quia adulteris repleta est terra, quia a facie maledictionis — sine iuramenti — luxit terra. arefacta sunt arua — sine pascua — deserti; factus est cursus eorum malus et fortitudo eorum dissimilis. Hoc, quod nos de Hebraico posuimus: quia adulteris repleta est terra, in LXX non habetur, qui iuramentum\' dixere pro \'maledictione\'. redditque causas, quod propter adulteria et maledicta siue superfluum iuramentum, immo periuria, frugum sterilitas consecuta sit. quicquid de terra Iudaea iuxta litteram intellegis, refer ad congregationem credentium, quoniam propter adulteria et mendacia siue periuria uirtutum et donationum dei sterilitas in ecclesiis sit. Propheta namque et sacerdos polluti sunt et in domo mea inueni malum eorum, ait dominus. idcirco uia eorum erit quasi lubricum in tenebris; inpellentur et corruent in ea, quia afferam — sine inferam — super eos mala, annum uisitatio
Abbreviated transcription (Latin):
& carpore perhorresci & intellegit esse
sembili secundum̃ quod & in alio loco di¬
citur ut sumentue factussum aputlte
si ueuictimam conscientiae & humilitatissus
offert dõ luxta illud quod in psalmisseri¬
ditur sacrficium dõ sp̃s contribula
tus corcontriitũ & humilaatum ds̃ non
spernit. ossa autem quȩ contre inuerunt
siue commota sunt illa intelle gamus. de
quibus idem dauid canit. omnia ossamea
dicent dñe quissimilistui. factus est qua¬
si ebrius & quasi homo madidis siuesupe¬
ratus uino Nullam habens intellegentiam
pullam que sapientiam dñs enim nouit cogi¬
tationes hominum quorriam uaenesunt. si aut̃
hoc itaest ubi sunt qui pes fectam in homine
iustitiam praedicant quod si res ponderint¬
descis sehoc dicero non desem &ipsis certe
nullum puto sanctirem esse hieremia qui
uirgopropheta scĩ ficatus que mutero ip so
nomine praefigurat dñm saluatorem hie¬

Expanded text:
et corpore perhorrescit et intellegit esse et corpore perhorrescit et intellegit esse se nihili, secundum quod et in alio loco dicitur: ut iumentum factus sum apud te, siue uictimam conscientiae et humilitatis suae offert deo iuxta illud. quod in psalmis scribitur: sacrificium deo spiritus contrtus, cor contritum et humiliatum Deus non spernit . » Ossa autem, quae contremuerunt, sive commota sunt, illa intelligamus, de quibus idem David canit: « Omnia ossa mea dicent, Domine, quis similis tui . » Factus est quasi ebrius, et quasi homo madidus sive soporatus a vino, nullam habens intelligentiam, nullamque sapientiam. « Dominus novit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt . » Si autem hoc ita est, ubi sunt qui perfectam in homine justitiam praedicant? Quod si resde sanctis se hoc dicere, non de semet ipsis, certe nullum puto sanctiorem esse Hieremia, qui uirgo, propheta sanctificatusque in utero ipso nomine praefigurat dominum saluatorem. Hie
Abbreviated transcription (Latin):
inscientiam confiteri quam imperitiae suae
alios here des facere: est autem sermo contra
ꝓphetas immopfudo prophetas hierus alem
Msamaris quosnune communi & uulgato
nomine prophetas uocat de quibus scriptũ
est in consequentibus & in prophetis. hierusamaria¬
lẽtuidi ini quitatan statim que & in prophe¬
tis hierusalem uidior ribilia quando autem
ponit coniunctionem & ostendit superiora
deꝓphetis dicta dñi qui & ipsi ꝑfeudo ꝓpheca¬
rum similes exstiterunt Contritumꝰ estcor
meum in medio mei siue inme contremuerunt
si ue commota sunt omnia ossamea factussum
quasiuir ebreus & quasi homo madidus siue
superatus uino a facie dñi & a facie uerborũ
scorum eiussiue & a facie decoris gloue eius
considerate uultu omnipotentis dĩ hoc est pa¬
tris & considerato uultu filii qui iuxta a pos¬
tolãto splendor gloriȩ illius appellatur
& fetma sub stantiae dĩpropheta & animo

Expanded text:
inscientiam confiteri quam imperitiae suae inscientiam confiteri quam imperitiae suae alios heredes facere. est autem sermo contra prophetas, immo pseudoprophetas Hierusalem et Samariae, quos nunc communi et uulgato nomine \'prophetas\' uocat, de quibus scriptum est in consequentibus: et in prophetis Samariae uidi iniquitatem statimque: et in prophetis Hierusalem uidi horribilia. quando autem ponit coniunctionem \'et\', ostendit superiora de prophetis dicta domini, qui et ipsi pseudoprophetarum similes exstiterunt. Contritum est cor meum in medio mei— siue in me —, contremuerunt — siue commota sunt — omnia ossa mea; factus sum quasi uir ebrius et quasi homo madidus — siue superatus — uino a facie domini et a facie uerborum sanctorum eius siue et a facie decoris gloriae eius. Considerato uultu omnipotentis dei, hoc est patris, et considerato uultu filii. qui iuxta apostolum \'splendor gloriae\' illius appellatur et \'forma substantiae dei\', propheta et animo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuit dñs quie duxit filios isrł de t̃ra egrpti fedui
uit dñs quieduxit & adduxit semen domus isrł det̃¬
ra aquilonis & decunctis terris adquas eieceram
eosilluc & habitabunt in terra sua hoc amne capi
nequaquam permorsen populus dĩ die egr̃pto libe¬
retur sed periħm xp̃m de omm orbe ceritium in
quem dispersus fuerat quod ex parte & nuno conple¬
tur inmundo & ex toto conplebitur quanda deori¬
ente & occidente septentrione & meri die uenuent
& discumbent cum babraham isaac sia cob ut¬
post quam sub intrauerit benitudo gentiuae
tuno omnis isrł saluus fut a propłetas siue
in propbetis uel contra prophetas. hictitulus
ut supra diximus in editione .lxx. finis an¬
teriorims capituli positus est ubi scriptum
legimus & hoc est nomen quo appellauit eũ
dnͦs io sedecb in prophetis quod pleri que igno¬
rantes uaria explanationis deliramenta con¬
fingunt multo que melius fuerat simpliciter

Expanded text:
uiuit dominus, qui eduxit filios Israhel de terra Aegypuiuit dominus, qui eduxit filios Israhel de terra Aegypdduxit semen domus Israel de terra Aquilonis, et de cunctis terris, ad quas ejeceram eos illuc, et habitabunt in terra sua. Hoc omne capitnequaquam per Moysen populus Dei de Aegypto liberetur, sed per Jesum Christum de omni orbe terrarum, in quem dispersus fuerat. Quod ex parte et nunc completur in mundo, et ex toto complebitur, quando de Oriente et Occidente, Septentrione et Meridie venient et discumbent cum Abraham, Isaacpostquam subintrauerit plenitudo gentium. tunc omnis Israhel saluus fiat. Ad prophetas siue in prophetis uel contra prophetas. Hic titulus, ut supra diximus, in editione LXX finis anterioris capituli positus est, ubi scriptum legimus: et hoc est nomen, quod appellabit eum dominus Iosedec in prophetis. quod plerique ignorantes uaria explanationis deliramenta confingunt: multoque melius fuerat simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
em manuel appellaturhoc est nobis cum as siom
hie remia nomen accipiat iustitia nostra unde
& a postolos loquitur qui factus est sapientia nob
adou& iustitia & sc̃i ficatio &redemptio cui con¬
trarius antihristus & habitator eius diabolus
inxacharia stultus pastor dicitur a & faci& inquit
iudiciugn& iustitiam in terranonenim pateriu¬
dicat quem qua prisedem ne adicium deditfilio
indiebus illis & duae & docem eribas iudas & nraelii
pariter saluabuntur & duabus uirgisi uta
hie rexhiel una uirga fi& nomen que eius side
iuexta. lxx uocaueritꝰ eum dñs appellabitur i ose¬
dech ⁊ dest dñsiustus si secundum hebraioum qui di¬
xerunt nomeneius uocabunti dicetur dñ siustit̃a
nostra. hoc enim significat ađ onaĩ sic decenu
pro quo srmmachus uertit Dñ eiustificanos prop̃t
hoc excedies u̾dniunt dicit dñs & nondicent ulora

Expanded text:
« Emmanuel » appellatur, hoc est nobiscum Deus, sic in « Emmanuel » appellatur, hoc est nobiscum Deus, sic in Jeremia nomen accipiat, justitia nostra. Unde et Apostolus loquitur: « Qui factus est sapientia nobis a Deo, et justitia, et sanctificatio, et redemptio . » Cui contrarius Antichristus, et habitator ejus diabolus, in Zacharia « stultus pastor, » dicitur: « Et faciet, inquit, judicium et justitiam in terra. » Non enim Pater indicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . In diebus illis, et duae et decem tribus Juda, et Israel pariter saluabuntur et de duabus uirgis iuxta Hiezechiel una uirga fiet nomenque eius, si iuxta LXX uocauerit eum dominus, appellabitur Iosedec, id est dominus iustus; si secundum Hebraicum, qui dixerunt: nomen eius uocabunt, dicetur: dominus iustitia nostra; hoc enim significat adonai sadecenu, pro quo Symmachus uertit: domine. iustifica nos! Propter hoc ecce dies ueniant, dicit dominus, et non dicent ultra:
Abbreviated transcription (Latin):
illis saluabitur iuda : &isrł habitabit confiden¬
ter & hoc est nomen quo uocabunt eum siue uoca¬
biteum dñs iustus noster siue iustitia nostra qđ
hebraie dicitur. sadecenũ hoc quod inlxci
male additum est in prophecs paenitus ampu¬
tandum aliudenim capitulum sequitur quod
abeis praeter missum est quofłto titulus est ad ꝓphe¬
tas siue contra ꝓphetas dequo in suo dicemus loco
abiectis ergo pastoribus sinagoge scribis uideli¬
c& &phaniseis & saluatis reliquiis ex isrł a posto¬
lis que euangeli in locum priorum principium
constitias inducitur pastor pastorum & prin¬
cepse principum & regx regum & dñs dominan¬
tium xp̃s uidelic& saluator noster qui priae
est germeniustum siue oriens iustus. de quolego¬
mus orcecur in diebus eius iustitia & in aliolo co
ecceuir oriens nomen eius & subter eum orietus
& edificabit templum dño ut quomodo inisapa¬

Expanded text:
illis saluabitur Iudas et Israhel habitabit confidenillis saluabitur Iudas et Israhel habitabit confidenter et hoc est nomen, quo uocabunt eum — siue uocabit eum -: dominus iustus noster siue iustitia nostra, quod Hebraice dicitur \'sadecenu\'. Hoc. quod in LXX male additum est: in prophetis, penitus amputandum; aliud enim capitulum sequitur, quod ab eis praetermissum est, quo finito titulus est: ad prophetas siue contra prophetas. de quo in suo dicemus loco. abiectis ergo pastoribus synagogae. scribis uidelicet et Pharisaeis. et saluatis reliquiis ex Israhel apostolisque euangelii in locum priorum principum constitutis inducitur pastor pastorum et princeps principum et rex regum et dominus dominantium. Christus uidelicet saluator noster. qui proprie est \'germen iustum\' siue \'oriens iustus\', de quo legimus: orietur in diebus eius iustitia et in alio loco: ecce uir, oriens nomen eius et subter eum orietur et aedificabit templum domino, ut, quomodo in Isa
Abbreviated transcription (Latin):
deomnibus terris & conuertentur. ailrur agua
siue ad pascuasua & crescent & multiplicabunt᷑
Supermalos autem pastores scribas & phariseos
uisi tabit dñs ꝓpterm alitiam studiorum ipsoꝵ
possumus hociuxta trophologiam & deccđȩ̃
principibus intellegere quitam en non digne
reguno ioues bña quodillis ab iectis at quȩ damna¬
tis saluetur populus alustra dituf qui digm exta¬
terint & reliquiae saluaefiant perdunt ouespas¬
tores quidocent heresim lacerant & dissipant quis
schis matafaciunt esciunt eos qui contra iustita
deecclesia seperant nonuisitant qui pȩnitentibus
contrahunt manum quorum omnium miserebit
dñs sireddens eis pristina pascua & malos pasto¬
res auferens Eccedies ueniunt dicit dñs & susco¬
tabo dauid germeniustum si ueorientem iustume
aregnabit rex & sapienserit siue intelleget &
faci& iudicium & iustitiam in terra andiebus

Expanded text:
de omnibus terris et conuertentur ad rura de omnibus terris et conuertentur ad rura sine ad pascua sua et crescent et multiplicabuntur. super malos autem pastores, scribas et Pharisaeos, uisitabit dominus propter malitiam studiorum ipsorum. possumus hoc iuxta tropologiam et de ecclesiae principibus intellegere, qui tamen non digne regunt oues domini. quod illis abiectis atque damnatis saluetur populus aliis traditus, qui digni exstiterint. et reliquiae saluae fiant. perdunt oues pastores, qui docent heresim: lacerant et dissipant, qui schismata faciunt; eiciunt eas, qui contra iustitiam de ecclesia separant: non uisitaut, qui paenitentibus contrahunt manum. quorum omnium miserebitur dominus reddens eis pristina pascua et malos pastores auferens. Ecce dies ueniunt, dicit dominus, et suscitabo Dauid germen iustum — siue orientem iustum — et regnabit rex et sapiens erit — siue intelleget — et faciet indicium et iustitiam in terra. in diebus
Abbreviated transcription (Latin):
sua si uerestituam illos ad pascuasua & crescent &
multi plicabuntur & suscitabo super eos pastor es
& pascent eos Non foremidabunt ultra & non paus
bunt & nullus queretur exnumero dicit dñs: ad pas¬
tores siue depastoribus ꝓphecicus sermo est & quia
deieconia paenultimo rege iudaeae qui fuit destir¬
pedauid legimus scriptum terra. terra. terra. ÷¬
audisermones dñi scribe uirum istum abdicatum
si uesterilem & nonerit de semine eius uir qui sede¬
at supersolium dauid omnis quespes regni iudai¬
ci fuerat amputata transit ad principes eclesiae
& si nagoga cum suis pastoribus de relicta at que
dem nata a dapostolos sermosit de quibus dicit
& suscitabo suꝑ eos pastores & pascent eos non for¬
midabunt ultra & non pauebunt: & pullus
queretur ex numero dicit dñs A postalienim
confidenter & absque ultͦ more pascent ecclesias¬
ticum gregem & reliquiȩ populi isrł saluabunt᷑

Expanded text:
sua — siue restituam illos ad pascua sua — et crescent et sua — siue restituam illos ad pascua sua — et crescent et multiplicabuntur.et suscitabo super eos pastores et pastores eos: non formidabunt ubunt et nullus quaeretur ex numero, dicit dominus. Ad pastores sine de pastoribus propheticus sermo est et. quia de Iechonia, paenultimo rege Iudaeae, qui fuit de stirpe Dauid, legimus scriptum: terra. terra. terra. audi sermones domini! scribe uirum istum abdicatum — siue sterilem — et non erit de semine eius uir. qui sedeat super solium Dauid. omnisque spes regni Iudaici fuerat amputata, transit ad principes ecclesiae et synagoga cum suis pastoribus derelicta atque damnata ad apostolos sermo fit. de quibus dicitur: et suscitabo super eos pastores et pascent eos; non formidabunt ultra et non pauebunt et nullus quaeretur ex numero. dicit dominus. apostoli enim confidenter et absque ullo timore pascent ecclesiasticum gregem et reliquiae populi Israbel saluabuntur