comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potiens cordis oculus nibe er¬
roris obductus. suꝑnȩ illustra¬
tionis lumine fit serenꝰ: magna
cautela nitendũ est. ne latent̾̃ auc¬
tor scismatis irruat. & ab unitatis
radice eos qui ad eam reu̾si fuerint
telo iterũ erroris abscidat. Et ideo
tina mecũ deliberatione ꝑtractans
ꝓna & spontanea uoluntate ad uitii¬
tatem sedis apłicȩ diuina gr̃a du¬
ce reuersiis sũ: ne ñ pura mente. s
simulata reuersus existimer. spon¬
deo sub ordinis mei casu & anathe¬
matis obligatione: atq ꝓmitto tͥ &
uicario beatissimo gregorio. uel suc¬
cessorib ipsius. me nũqm quoꝵlibet
suasionib uel quocũq alio modo ad
scisma de quo redemptoris nr̃i mi¬
scdia liberante ereptꝰ sum reuersu¬
rũ: sed semꝑ me inunitate sc̃e ec¬
clesie catholice & cõmunione roma¬
ni pontificis ꝑ om̃ia ꝑmanere. Un¬

Expanded text:
oties cordis oculus nube erroris obductus supernae illustrationis lumine fit serenus, magna cautela nitendum est, ne latenter auctor schismatis irruat, et ab unitatis radice eos, qui ad eam reversi fuerant, telo iterum erroris abscindat. Et ideo tina mecum cogitatione pertractans, prona et spontanea voluntate ad unitatem sedis apostolicae divina gratia duce reversus sum; ne non pura mente sed simulate reversus existimer, spondeo sub ordinis mei casu et anathematis obligatione, atque promitto tivicario beatissimo Gregorio, vel successoribus ipsius, me numquam quorumlibet suasionibus, vel quocumque alio modo, ad schisma de quo Redemptoris nostri misericordia liberante ereptus sum, reversurum, sed semper me in unitate sanctae aecclesiae catholicae et communione Romani pontificis
Abbreviated transcription (Latin):
sũ reuersus. & cõmunione romani
pontificis semꝑ & sine dubio ꝑma¬
nere. Qd̃ si qd̃ absit aliqua excusa¬
tione uel argumento ab hac me
unitate diuisero. ꝑuirii reatũ in¬
currens. eterne pene obligatꝰ inue¬
mar: & cũ auctore scismatis habeã
in futuro scło portionẽ. Hanc au¬
biteroꝵ ac diaconoꝵ atq cleri qui
atq ꝓpriis manib subscripturi st̃.
scribendam dictaui. & ꝓpria manu
scribens tibi tradidi. Acta in loco. ilł.

Expanded text:
communione Romani pontificis semper et sine dubio permanere. Quod si, quod absit, aliqua excusatione vel argumento ab hac me unitate divisero, perjurii reatum incurrens aeternae poenae obligatus inveniar, et cum auctore scismatis habeam in futuro saeculo portionem. » byterorum et diaconorum atque clericorum, qui atque propriis manibus subscripturi sunt, scribendam dictavi, et propria manu subscribens tibi tradidi. Acta in loco illo,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ratio suaserit t̾minet᷑. Qd̃ si for¬
te & de uxore eius aligua dicit᷑ ẽẽ
contentio: & hoc qͦ ita int̾̃uentu
iudicii finiat᷑. ut uob illic p̃sentib
ad nos de memoratis causis denuo
p̃dictus portitor necessitatẽ reme¬

Expanded text:
quod ratio suaserit terminetur. Quod si forquod ratio suaserit terminetur. Quod si forte et de uxore ipsius aliqua dicitur esse contentio, et hoc quoque ita interventu judicii finiatur, ut vobis illic praesentibus ad nos de memoratis causis denuo praedictus portitor necessitatem reme
Abbreviated transcription (Latin):
bet exigi ur̃a sc̃ĩtas ñ ꝑmittat: qͥa
quem cecitas sua grauat: in huma¬
nũ niinis est in cottatione afflige¬
re. cini & si esset magna necessitas
debuit ex collatione misereri. Qa
uͦ ab eccłia dertonensi. puerũ suũ
iniuste querit᷑ detineri: fr̃nitas
tua p̃dictȩ ciuitatis ep̃o curet scri¬
bere. ut si ita est. sine aliqua illũ
contentione restituat. Qui si ali¬
ter ẽe forte responderit: aut apd̃
uos aut apud arbitros causa hec
cognoscenda sine excusatione est
aliqua facienda. Nam isdem
filagrius puellam suam cũ filiis
& nepotib de qua tit ait nulla
est questio. eundem puerũ noie
maurũ maritũ suũ secutam in¬
notuit. Ex qua re actũ est: ut
ꝑ eũ de quo est contentio. etiã alii
De quib nulla est questio teneant᷑.
Qd̾ si ueritate subsistit. puella ei
cũ filiis & nepotib sine aliqͣ alt̾cati¬
one reddenda ẽ: & tunc de supra-¬
scripto mauro questione uentilata.

Expanded text:
bet exigi vestra sanctitas non permittat, quia bet exigi vestra sanctitas non permittat, quia eum quem caecitas sua gravat, inhumanum nimis est in collatione affligere, cui si esset magna necessitas, debuit ex collatione misereri. Quia vero ab Ecclesia Dertonensi puerum suum injuste queritur detineri, fraternitas tua praedictae civitatis episcopo curet scribere, ut si ita est, sine aliqua illum contentione restituat. Qui si aliter esse forte responderit, aut apud vos, aut apud arbitros causa haec cognoscenda sine excusatione est aliqua facienda. Nam idem Philagrius puellam suam cum filiis et nepotibus, de qua, ut ait, nulla est quaestio, eumdem puerum suum nomine Maurum maritum suum secutam innotuit. Ex qua re actum est ut per eum de quo est contentio, etiam alii de quibus nulla est quaestio teneantur. Quod si veritate subsistit, puella illi cum filiis et nepotibus 1036 sine aliqua altercatione reddenda est; et tunc de suprascripto Mauro quaestione ventilata,
Abbreviated transcription (Latin):
griũ contra iusticiã laborare ñ
faciat: s modis quib potuerit ue¬
ritatem diligent̃ inquirat: & fi
manifeste ficut hic constituit ꝓ¬
bari potuerit ur̃i iuitis ẽe. huic
ꝓpter dm̃ citiꝰ satisfaciendũ est:
ut a sua intentione sine labore
discedat. Aliogum ante omnẽ
contentionem res eius tulta ur̃a
ꝓuisione reddatur: ut sua cuiq
hoc maneat de ꝓprietate cogni¬
tio. Quia uͦ ꝓ eo qd̃ uobis nesci¬
entib inde discessit. ur̃os se timet
animos offendisse: fr̃nitas ur̃a ei
dulcedinem sue caritatis ostendat.
ut cognoscat se longe alit̾ quam
uebuit de sacerdote credidisse.
impedimentũ sed ur̃m magis
habeat in hac parte solatiũ. Indi¬
cauit p̃terea suprascriptꝰ portitor
qd̃ couecta facta int̾ alios ciuita¬
tis genuensis habitatores. & iꝑse
dare parit̾ compellat᷑: & mira¬
mur ut qui magis miscd̃̾ia dig¬
nus est. uobis p̃sentib p̃grauet᷑.
Qd̃ si ita est. denuo ab eo ꝑ quẽli¬

Expanded text:
ustitiam laborare non faciat, sed modis quibus potuerit, veritatem diligenter inquirat. Et si manifeste, sicut hic constituit, probari potuerit vestri juris esse, huic propter Deum citius satisfaciendum est, ut a sua intentione sine labore discedat. Alioquin ante omnem contentionem res ejus fulta vestra provisione reddatur, ut sua cuique hoc maneat de proprietate cognitio. Quia vero pro eo quod vobis nescientibus inde discessit, vestros se aestimat animos offendisse, fraternitas vestra ei dulcedinem suae charitatis ostendat, ut cognoscat se longe aliter quam debuit de sacerdote credidisse. impedimentum, sed vestrum magis habeat in hac parte solatium. Indicavit praeterea supra scriptus portitor quod collecta facta inter alios civitatis Januensis habitatores, et ipse dare pariter compellatur. Et miramur quod qui magis misericordia dignus est, vobis praesentibus praegravetur. Quod si ita est, denuo ab eo per quemli
Abbreviated transcription (Latin):
uentꝰ est amoueri. Messianũ qͦq
clericũ qui ad nos confugerat. cõ¬
mum filio stephano diacono fidu¬
cialit̾ dedimus: certi quia quem
nos ur̃ȩ frat̾ntati transmictimꝰ.
uos in eo ñ odiũ sed grãm potestis
tione custodiat: detq uobis ita
agere. ut ꝑ huiꝰ temporalitatis
fluctus. ad et̾na ualeamus simul
tio ep̃o mediolanensi.Iclyii.¬
icet multũ frat̾nitatẽ urãm
ad seruandam sibi iusticiã fila¬
grii portitoris p̃sentiũ. flagellũ
cecitatis inuitet: uerũtamen quia
ad restituenda ea que sibi p̃iudici¬
aliter asserit detineri. ꝑ nos uos
uoluit fieri ꝓmptiores. p̃sentia
ad uos scripta p̾uidimꝰ dirigen¬
da. Questus autẽ est. campũ cũ
uinea sua ab eccłie ur̃e hominibꝰ

Expanded text:
ventus est amoveri. Messianum quoque ventus est amoveri. Messianum quoque clericum, qui ad nos confugerat; communi filio Stephano diacono fiducialiter dedimus, certi quia quem nos vestrae fraternitati transmittimus, vos in eo non odium, sed gratiam potestatis tione custodiat, detque nobis ita agere, ut post hujus temporalis fluctus, ad aeterna valeamus simul tio episcopo Mediolanensi. Licet multum fraternitatem vestram ad servandam sibi justiliam Philagrii portitoris praesentium flagellum caecitatis invitet, verumtamen 1035 quia ad restituenda quae sibi praejudicialiter asserit detineri, per nos vos voluit fieri promptiores, praesentia ad vos scripta praevidimus dirigenda. Questus autem est campum cum viena sua ab Ecclesiae vestrae hominibus
Abbreviated transcription (Latin):
uens. aliena damna ꝓpria deputanꝰ.
de alienis gaudiis tanqm de ꝓpriis
exultans. in corrigendis uitiis seu¬
ens. in fouendis uirtutib auditoꝵ
aminũ demulcens: in ira iudiciũ
sine ira tenens. in tranquillitate au¬
tem seueritatis sue censuram ñ de
cite si seruaueris: qd̾ foris accepis¬
se ostenderis. intus habes. Preterea
nantur. Caritas int̾ uos fixa ꝑma¬
neat: ut sic de exteriorib si qͣndo
contentio uertitur examen ueni¬
at: quatmꝰ mentẽ caritas ñ relm¬
quat. Cõmunem qͦ filiũ honoratũ
archidiaconem cõmendamꝰ. De.
antea archidiacom seruare con¬
suetudinem eccłiasticam qͥnquen¬
mo expleto. exeundo cõpuisi sunt:
tue quidẽ uolumus ut caritas scĩ¬
tatis mueniat. Nam flagitare
iudiciũ ñ debet. de causa quam
ipse iudicauit. Sin uͦ ita ñ est.
om̃i mentis tumore dep̃sso. om̃iq
odio postposito. debet in caritate
recipi: & nullatenꝰ a loco in quo in¬

Expanded text:
dens, aliena damna propria deputans, dens, aliena damna propria deputans, de alienis gaudiis tanquam de propriis exsultans; in corrigendis vitiis saeviens, in fovendis virtutibus auditorum animum demulcens, in ira judicium sine ira tenens, in tranquillitate autem severitatis suae censuram non desecite servaveris, quod foris accepisse ostenderis, intus habes. Praetereanantur. Charitas inter vos fixa permaneat, ut sic de exterioribus, si quando contentio vertitur, examen veniat, quatenus mentem charitas non relinquat. Communem quoque filium Honoratum archidiaconum commendamus. De antea archidiaconi servare consuetudinem ecclesiasticam, quinquennio expleto exeundo compulsi sunt, tuae quidem volumus ut charitatem sanctitatis inveniat. Nam flagitari judicium non debet de causa quam ipse judicavit. Sin vero ita non est, omni mentis tumore depresso, omnique odio postposito, debet in charitate recipi, et nullatenus a loco in quo in
Abbreviated transcription (Latin):
Iniani epłis. s & castorio car¬
tulario nr̃o remeante. fr̾ntatem
urãm plenissime de his quib du¬
bietas fuerat satisfecisse cognoui¬
mus: magnasq om̃ipotenti deo
gr̃as soluimus. quia de meo corde
medullitus om̃is rancor sinstre
nũ ur̃m cũ sũma uolui celeritate
laxare: sed hunc apud me uel pau¬
cis dieb ĩmorari dolores crebri me¬
arũ egritudinũ compuler̃t. At
postquã meliorari uel modicũ ce¬
pi: eũ ꝓtinus cũ gaudio retrans¬
mittere curaui. Itaq palliũ ad
sacra missarũ sollemnia utendũ
ex more transmisimꝰ: cuiꝰ tios uolu¬
mus ꝑ om̃ia geniũ uindicare. Huiiꝰ
enĩ indumenti honor: humilitas
atq iusticia est. Lota gͦ mente
frat̃nitas ur̃a se exhibere festinet.
in ꝓsꝑis humilem. & in adu̾sis
si quando uentunt cũ iusticia erec¬
tam. amicã bonis. ꝑuersis contra¬
riam: nullius umquã faciem ꝓ
insistens. & tamen insistere etiam
contra iurtutem cupiens. infirmis
compaciens. bene uolentib congau¬

Expanded text:
iniani epistolis, sed et Castorio chartulario nostro remeante, fraternitatem vestram plenissime de his quibus dubietas fuerat satisfecisse cognovimus; magnasque omnipotenti Deo gratias solvimus, quia de meo corde medullitus omnis rancor sinistranum vestrum cum summa volui celeritate laxare. Sed hunc apud me vel paucis diebus immorari dolores crebri mearum aegritudinum compulerunt. At postquam meliorari vel modicum coepi, eum protinus cum gaudio retransmittere curavi. 1034 Itaque pallium ad sacra missarum solemnia utendum ex more transmisimus, cujus vos volumus per omnia genium vendicare. Hujus enim indumenti honor humilitas atque justitia est. Tota ergo mente fraternitas vestra se exhibere festinet in prosperis humilem, et in adversis, si quando eveniunt, cum justitia erectam, amicam bonis, perversis contrariam. Nullius unquam faciem prinsistens, et tamen insistere etiam contra virtutem cupiens, infrimis compatiens, benevolentibus congau
Abbreviated transcription (Latin):
tia tua p̃senti auctoritate suf¬
fulta. ad genuensem urbem auxi¬
liante dño ꝓficiscens. ds dedit dia¬
conem eccłie mediolanensis si tam̃
a cunctis electus est. & nichil est qd̃
ei ex anteacta uita ꝑ sacrosposfit
illic eccłie ñre utilitates sunt. que
deo ꝓpitio ꝑagant᷑. sollicitũ te ẽe
necesse est: & ita om̃ia scđm capi

Expanded text:
tia tua, praesenti auctoritate suffulta, ad Genuensem urbem, auxiliante Domino, proficiscens, Deusdedit diaconum Ecclesiae Mediolanensis, si tamen a cunctis electus est, et nihil est quod ei ex anteacta vita per sacros possit illic Ecclesiae nostrae utilitates sunt, quae Deo propitio peragantur, sollicitum te esse necesse est, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
batem facere deberetis: Uel ñc
ergo contra eũ quem elegistis esto¬
te solliciti. Nam uos ilio delinqͤnte.
uelinquitis: si ita se. ceꝑit exhibere
ut ad fratrũ ostendat se regimen
indignũ. Preterea monastergs om¬
nib frat̾nitas ur̃a districtius int̃¬
dicat. ut eos quos ad conuertendũ
susceꝑint. priusqͣm bienniũ in cõ¬
uersatione compleant. nullomͦ
audeant consorare: s hoc spacio
uita moresq eoꝵ sollicite comꝑꝓben¬
tur. ne quis eoꝵ aut ñ sit contentꝰ
eo ꝗd̃ uoluit. aut ratũ ñ habeat
qd̃ elegit. Nam dũ graue sit in¬
exꝑto. hominũ obsequiis sociari:
guis possit dicere quanto sit gra¬
uius ad dei seruitiũ imꝓbos appli¬
cari: Miles uͦ si conuerti uoluerit.
priꝰqm nobis renuntiet᷑. nullus eũ
sine nr̃o consensu qualibet p̃su¬
mat ratione suscipere. Qd̃ nisi
oiligent̃ fuerit custoditũ. omnẽ
subiectoꝵ in te culꝑam inexcusa¬
bilit noueris redundare: qui minꝰ

Expanded text:
batem facere deberetis? Vel nunc batem facere deberetis? Vel nunc ergo circa eum quem elegistis, estote solliciti. Nam vos illo delinquente delinquitis, si ita coeperit se exhibere, ut se ad fratrum ostendat regimen indignum. Praeterea monasteriis omnibus fraternitas vestra districtius interdicat ut eos quos ad convertendum susceperint, priusquam biennium in conversatione compleant, nullo modo audeant tonsurare. Sed hoc spatio vita moresque eorum sollicite comprobentur, ne quis eorum aut non sit contentus quod voluit, aut ratum non habeat 1057 quod elegit. Nam dum grave sit inexpertos hominum obsequiis sociari, quis possit dicere quanto sit gravius ad Dei servitium improbatos applicari? Miles vero si converti voluerit, prius quam nobis renuntietur, nullus eum sine nostro consensu qualibet praesumat ratione suscipere. Quod nisi diligenter fuerit custoditum, omnem subjectorum in te culpam inexcusabiliter noveris redundare, qui minus
Abbreviated transcription (Latin):
stra fuisset in opere. Hec itaq emi
inspicere. atq hoc qd̾ de successo¬
rib eius ñ est ademptũ. ut solli¬
cite ualeat ministrari. bonitatis
tendere: quatinꝰ hic in his que. se¬
cundũ uissionem dñi agitis. adu̾¬
sionem aliqͣm ñ incurratisꝰ. & huiꝰ
uobis officii ministratio. & coram
hominib laudem parere. & corã
om̃ipotente deo possit ꝓuidere
mercedem. Gr̃. fortunato ep̃o nea¬
ur̃a minus erga monasteria
sibi subiecta studet ẽẽ sollicita: &
ipsa culꝑam rep̃hensionis incur¬
rit. & de sua lenitate nos contri¬
stat. Puenit autẽ ad nos. Mauri¬
ciũ quendã qui nuꝑ in monasterio
barbatiani conuersus ẽ. ablatis
secũ aliis monachis. fuga de eodẽ
monasterio discessisse. Qua in
re predictũ nobis barbatianũ sua
p̃cipitatio uehement̃ accusat: qui
temere scłarem hominẽ ce non
ante ꝓbatũ tonsorauit. Nũquid
ñ uobis scripsimus ut prius eũ
ꝓbaretis: & tunc si aptus esset ab¬

Expanded text:
stra fuisset in opere. Haec itaque stra fuisset in opere. Haec itaque inspicere, atque hoc quod a decessoribus ejus non est ademptum, ut solite valeat ministrari, largitatemtendere; quantenus nec in his quae secundum jussionem Domini agitis adversitatem aliquam incurratis; et hujus vobis officii ministratio, et coram hominibus laudem parare, et coram omnipotenti Deo possit providere mercedem. Data ra minus erga monasteria sibi subjecta studet esse sollicita, et ipsa culpam reprehensionis incurrit, et nos de sua lenitate constristat. Pervenit autem ad nos Mauricium quemdam, qui nuper in monasterio Barbaciani conversus est, ablatis secum aliis monachis, fuga de eodem monasterio discessisse. Qua in re praedictum nobis Barbacianum sua praecipitatio vehementer accusat, qui temere saecularem hominem, et non ante probatum, tonsuravit. Nunquid non vobis scripsimus ut prius eum probaretis, et tunc, si aptus esset, ab
Abbreviated transcription (Latin):
uicquid tribuit᷑ pauꝑi. si
subtili consideratione pen¬
setur. ñ est donũ sed mutuũ: qͥa
qd̃ datur. multiplicato sine du¬
bio fructu recipit᷑. Scripsistis au¬
tem nobis ut dulcitio ur̃as agen
Et quãqm sit laudabile fututra
ꝓspicere: quia tam̃ infirma om̃i¬
no cautela est. que pietatis adiu¬
torio ñ munit᷑. in hac sollicitudi
inuenimus. fertur itaq qd̃ an¬
nonas atq consuetudines diaco¬
me que neapolim exhibet᷑: em¬
nentia ur̃a subtraxerit. Qd̃ minꝰ
fortasse fuerat obstupendũ: si
iohis decessoris ur̃i ñ fuissent tem¬
pore miistrate. Si igitur hec il¬
le cuiꝰ cunctis notũ est quã fuerit
grauis actio ñ negauit: quale sit
sapientia ur̃a consideret. si uel in
aliquo bono opere malus uos supe¬
ret homo. Nulla enĩ occasione
hoc subtrahere uos decuit. Qd̃ &¬
si forte nullus ur̃is uoluisset rati¬
onib imputare. hoc de ꝓprio uos
impendere ñ debuit grauare p̃¬
cario: ut huiꝰ modi pietas patrona

Expanded text:
Quidquid tribuitur pauperi, si subtili consideratione pensetur, non est donum, sed mutuum, quia quod datur multiplicato sine dubio fructu recipitur. Scripsistis autem nobis ut Dulcitio agenti viceEt quanquam sit laudabile futura prospicere, quia tamen infirma omnino cautela est quae pietatis adjutorio non munitur, in hac sollicitudintristare invenimus. Fertur itaque quod annonas atque consuetudines diaconiae, quae Neapoli exhibetur, eminentia vestra subtraxerit. Quod minus fortasse fuerat obstupendum, si Joannis decessoris vestri non fuissent tempore ministratae. Si igitur haec ille, cujus cunctis notum est quam fuerit gravis actio, non negavit, quale sit sapientia vestra consideret, si vel in aliquo bono opere malus homo vos superet. Nulla enim occasione hoc subtrahere vos decuit. Quod etsi forte nullus vestris voluisset rationibus imputare, hoc de proprio vos impendere non debuit gravare precario, ut hujusmodi pietas in vestr
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationes de longobardoꝵ gla¬
oiis. de inigutatib iudicũ. de inso¬
lentia atq importunitate causarũ.
de cura subiectoꝵ. de molestiis etiã
corporis patior: explere. hec nec ca¬
lamus nec lingua sufficit. De quibꝰ
& si qua breuit̃ possũ loqui. dubito
nis mentẽ om̃i consolatione reple¬
at: & indignũ me aliqͣndo ab his
que patior malis quiescere ꝓ ur̃a
int̃cessione concedat. am̃. gr̃a. Que
uidelicet uerba de scriptis ur̃is ac¬
cepta. idcirco in meis epłis pono:
ut de scõ ignatio ur̃a beatitudo
eui̾dem principis discipłm nullus
nr̃m habet priuatũ. Benedictio

Expanded text:
tribulationes de Langobardorum glatribulationes de Langobardorum gladiis, de iniquitatibus judicum, de insolentia atque importunitate causarum, de cura subjectorum, de molestia etiam corporis patior, explere nec calamo nec lingua sufficio. De quibus et si qua breviter possum loqui, dubito,nis mentem omni consolatione repleat, et indignum me aliquando ab his quae patior malis quiescere pro vestra intercessione concedat. Amen. Gratia. Quae videlicet verba de scriptis vestris accepta idcirco in meis epistolis pono, ut de sancto Ignatio vestra beatitudo ejusdem principis discipulum nullus nostrum habeat privatum. Benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
oextera utebatur. In qua re ego de
dulcissimo atq suauissimo dudũ
patrono dño meo anastasio dubiꝰ
ñ sum: quia dũ terrena oꝑa ad ce¬
lestem utilitatem ꝑtrahit. in usũ
uexterȩ uertit sinstram. ut & ce¬
iestis intentio opus suũ uidelicet
uextera pagat &s cura temporaliũ
dũ ad iusticiȩ utilitatem ducitur.
ad fortitudinem dexterȩ sinistra ꝑ¬
mutetur. Ita quidẽ esse. hec sine gͣ¬
ui dolore ac tedio nequaqͣm possunt
sed recordemur laboris precedentiũ.
&& dura ñ erunt que toleramꝰ. Per
multas enĩ tribulationes oportet noᷤ
introtre in regnũ dĩ: & supra mo¬
dũ grauatisumus. supra u̾rtutem:
ipsi in nobis responsũ mortis habui¬
mus: ut ñ simus fidentes in nobis.
Et tamen ñ sunt condignȩ passio¬
nes huiꝰ temporis: ad suꝑuenturam
głiam que reuelabit᷑ in nob̾. Quo¬
modo gͥ sine labore transire possu
in quo grauit̾ sudasse nouimꝰ et
arietes: Quantas uͦ in hac terra

Expanded text:
dextera utebatur. In qua re ego de dextera utebatur. In qua re ego de dulcissimo atque sanctissimo dudum patrono domno meo 765 Anastasio dubius non sum, quia dum terrena opera ad coelestem utilitatem pertrahit, in usum dextrae vertit sinistram, ut et coelestis intentio opus suum videlicet dextra peragat, et cura temporalium dum ad justitiae utilitatem ducitur, ad fortitudinem dextrae sinistra permutetur. Et quidem haec esse sine gravi labore et taedio nequaquam possunt. Sed recordemur labores praecedentium, et dura non erunt quae toleramus. Per multas enim tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. Et supra modum gravati sumus, supra etiam ipsi in nobis responsum mortis habuimus, ut non simus fidentes in nobis . Et tamen non sunt condignae passiones hujus temporis ad supervenientem gloriam, quae revelabitur in nobis. Quomodo igitur sine labore transire possumin quo graviter sudasse novimus et arietes? Quantas vero in hac terra
Abbreviated transcription (Latin):
celsis deo & in terra pax homi¬
nib bone uoluntatis: quia magnꝰ
ille fluuiꝰ qui quondã arentia anti¬
ochiȩ saxa reliquerat. tandẽ ad pro¬
priũ alucũ reuersus. subiectas et¬
iuxta positas ualles rigat: ut unũ
tricesimũ. aliud sexagesimũ. aliud
uͦ centesimũ fructũ ferat. Iam nẽ
dubrũ ñ est multos in eisdem ual¬
lib ammarũ flores excrescere: eosq
ti deo debitam laudem cordis atq
oris uocib ex om̃ib medullis reddi¬
mus. & in ur̃a beatitudine ñ nob̾
tantũmͦ sed om̃ib qui uob̾ subia¬
cent congaudemꝰ. Suscepi uͦ epłas
dulcissimȩ mͥ atq suauissimȩ scĩ¬
tatis ur̃ȩ: ipsũ ut dicam laborem
fudantes. Et guidem scio qd̾ post
illa quietis culmina in quib secre¬
ta celestia cordis tangis manu. ual
memento quia apłicam sedem re¬
gis. & dolorem citius temperas. qm̃
om̃ib om̃ia factus es. In libris re¬
gũ sicut ꝑfecta ur̃a scĩtas nouit. qͥ¬
Dam describit᷑: qui utraq manu ꝓ

Expanded text:
celsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis ; quia magnus ille fluvius, qui quondam arentia Antiochiae sava reliquerat, tandem ad proprium alveum reversus, et subjectas juxta positas valles rigat, ut et unum tricesimum, et aliud sexagesimum, aliud vero centesimum fructum ferat. Jam nunc dubium non est multos in ejus vallibus animarum flores excrescere, eosqueti Deo debitam laudem cordis atque oris vocibus ex omnibus medullis reddimus, et in vestra beatitudine non vobis tantummodo, sed omnibus qui vobis subjacent congaudemus. Suscepi vero epistolas dulcissimae mihi atque suavissimae sanctitatis vestrae, ipsum, ut ita dicam, laborem sudantes. Et quidem scio quod post illa quietis culmina, in quibus secreta coelestia cordis tangebas manu, grmemento quia apostolicam sedem regis, et dolorem citius temperas, quoniam omnibus omnia factus es. In libris Regum, sicut perfecta vestra sanctitas novit, quidam describitur qui utraque manu pro
Abbreviated transcription (Latin):
bonȩ actionis instrum̃to placuerit.
Circa fr̾es namq sollicita uos sicut
confidimus decet inuigilare cu¬
stodia. ne a recto conu̾sationis iti¬
nere ꝑ illic. tas euagando cogitati¬
ones exorbitent. atq inimico ꝑ i
ertem custodiam irruptionis adi¬
tũ prebeant. Sed eos orationi decet
instantius adherere. quatinꝰ pie
cepta eoꝵ suȩ ꝓpitiationis dono ꝑ¬

Expanded text:
bonae actionis instrumento placuerit. bonae actionis instrumento placuerit. Circa fratres namque sollicita vos, sicut confidimus, decet invigilare custodia, ne a recto conversationis itinere per illicitas evagando cogitationes exorbitent, atque inimico per inertem custodiam irruptionis aditum praestent. Sed eos orationi decet instantius adhaerere, quatenus pia coepta eorum suae propitiationis Do
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾o seruo d̃i renuntiante di¬
dicimus. qd̃ dilectio tua p̃positũ
ñ habens om̃io in regendis fr̃ib
elaboret. Sigͦ qui uos ex ordine se¬
quitur talis est. ut circa cellȩ ordi¬
nationem fr̃mq custodiam. necñ
& in lucrandis animab sollers ua¬
leat inueniri: is debet ad hunc lo¬
cũ incunctant̃ accedere. Si uͦ talis
ñ est qualem locus exposcit. de qͦ¬
libet etiam ultimo gradu. si talis
cont̾sationis suȩ p̃beat docum̃¬
tum. diuiniq in eo timoris ui-¬
gor iniuigilet: huiꝰ ꝓfecto non
locus s est utilitas ꝓuidenda.
ut talis exemplo ad bonȩ imita¬
tionis nornã cuncti se frẽs exten
dant. nec eos ad hunc locus inferior
ad bene oꝑandũ tepidos reddat.
dũ in illo gui ꝓfecerit de p̃senti qd̃
imitentur asꝑiciunt. Dilectioni
quaꝓpter tuȩ in hac ordinatione
sit nulla dubietas. qd̃ ñ locus s ac¬
tio apta ꝑquiritur: quia & ante
dm̃ ille prioris obtinet locũ. qui in
eius oculis ettam sihic abiectꝰ sit.

Expanded text:
do servo Dei renuntiante didicimus quod dilectio tua praepositum non habens omnino in regendis fratribus elaboret. 857 Si ergo qui vos ex ordine sequitur talis est ut circa cellae ordinationem fratrumque custodiam, necnon et in lucrandis animabus, solers valeat inveniri, is debet ad hunc locum incunctanter accedere. Si vero talis non est qualem locus exposcit, de quolibet etiam ultimo gradu, si talis conversationis suae praebeat documentum, divinique in eo timoris vigor invigilet, hujus profecto non locus, sed est utilitas providenda; ut talis exemplo ad bonae imitationis normam cuncti se fdant, nec eos adhuc locus inferior ad bene operandum tepidos reddat, dum in illo qui profecerit de praesenti quod imitentur aspiciunt. Dilectioni quapropter tuae in hac ordinatione sit nulla dubietas quod non locus, sed actio apta perquiritur, quia et ante Deum ille prioris obtinet locum, qui in ejusdem oculis, etiamsi hic abjectus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotũ morib inimnicũ. niti quẽ¬
piam quacũq rationis excusatione¬
& que bene sunt ordinata rescinde¬
re. & exemplo suo docere ceteros:

Expanded text:
sacerdotum moribus inimicum niti quempia quacumque rationis excusationis que bene sunt ordinata rescindere et exemplo suo docere ceteros
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sic uos studiosos in ur̃is actib in¬
uenimus: ut uobis & apud homi¬
nes głiam. & apud om̃ipotentem
om̃ premia mercedis ad quiratis.
Int̾ alia gͥ laudanda que agitis:
qualit̃ uos contra histricoꝵ scisma
ꝓ unitate eccłiȩ amorisolim fer¬
toris nr̃i miscdiam ȩxoramus. ut
sua uobis in om̃ib gr̃a suffraget᷑.
& effectu uos implere tribuat. qd
uelle concessit. Quia gͦ in hac re
tanto cõmoda retributionis accre¬
scunt. quanto & studiũ laboris
augetur: paterna dulcedine sa¬
lutantes hortamur. ut oportum¬
tate occasionis inuenta. efficatiã
urãm exercere enixius debeatis.
atq id modis quib possibile fu¬
erit. om̃i studio agere contendatiᷤꝰ.
quatinꝰ p̃dicabile desideriũ urm̃
de reuersione errantiũ adiuuante
on̾o compleatis. Presentiũ uͦ porti¬
torem castoriũ cartulariũ nrm̃
quem ꝓ quibdam illic causis tns¬
misimus: magnitudo ur̃a ut bo¬
na fua multiplicet. suis iom̃ib
studeat solatiis adiuuare. Omp̃c

Expanded text:
os studiosos in vestris actibus invenimus, ut vobis et apud homines gloriam, et apud omnipotentem Deum praemia mercedis acquiratis. Inter alia igitur laudanda quae agitis qualiter vos contra Istricorum schisma pro unitate Ecclesiae amoris olim fertoris nostri misericordiam exoramus, ut sua vobis in omnibus gratia suffragetur, et affectu vos implere tribuat, quod velle concessit. Quia ergo hac in re tanto commoda retributionis accrescunt, quanto et studium laboris augetur, paterna vos dilectione salutantes hortamur, ut opportunitate occasionis inventa, efficaciam vestram exercere enixius debeatis, atque id modis quibus possibile fuerit, omni studio agere contendatis, quatenus praedicabile desiderium vestrum de reversione errantium adjuvante Domino compleatis. Praesentium vero portitorem Castorium chartularium nostrum, quem pro quibusdam illic causis 776 transmisimus, magnitudo vestra, ut bona sua multiplicet, suis in omnibus studeat solatiis adjuvare. Omnipotens
Abbreviated transcription (Latin):
sti. tanta nunc dulcedine consolare.
quia ualde iniquũ est. ut qui te
plus amauerunt. ipsi te sine causa
atrotiorem contra se sentiant. Gr̃¬
uenantius nepos opilionis pa-¬
tritii. ad beatũ petrũ apłm uenit:
hoc a me sũmopere petiturus. ut
causam enis dilectioni tuȩ cõmenda¬
re debuissem. Honores etenĩ non ha¬
beant comꝑari. In qua re uolo ut
dilectio tua se sũ moꝑe impendat:
quia talis uir est. cui honor etiam
sine p̾tio debeatur. & qui easdem
cesse est. ut ex me aliquid serenissi¬
mis princiꝑib dicatur. s magis ex
se agat dilectio tua. quatinꝰ ablatis
in saccella consuetudinib honores
mereat᷑ acciꝑe. Si quid tam̃ potue¬
ris de eo mitius agere: maximã de¬
eo mercedem habes. Seo ita fac: ut
labor eius quo hic ad nos fatigatꝰ ẽ.
uacuus ñ sit. Si uͦ in eadem causa dif¬
ficile aliquid eẽ ꝑspexeris. etiã quia
ꝑ me hoc postulat indicare debes:

Expanded text:
sti, tanta nunc dulcedine consolare, sti, tanta nunc dulcedine consolare, quia valde injustum est, 598 ut qui te plus amaverunt, ipsi te sine causa atrociorem contra se sentiant. Venantius nepos quondam Opilionis patricii ad beatum Petrum apostolum venit, hoc a me summopere petiturus, ut causam ejus tuae dilectioni commendare debuissem. Honores enim non habeant comparari. In qua re volo ut dilectio tua se summopere impendat, quia talis vir est, cui etiam honor sine pretio debeatur. Et quia easdem cesse est ut ex me aliquid serenissimis principibus dicatur, sed magis ex se agat dilectio tua, quatenus, oblatis in sacello consuetudinibus, honores mereatur accipere. Si quid tamen potueris de eo mitius agere, maximam mercedem habebis. Sed ita fac ut labor ejus quo hic ad nos fatigatus est, vacuus non sit. Si vero in eadem causa difficile aliquid esse perspexeris, etiam quia per me hoc postulet, indicare 620 debes,
Abbreviated transcription (Latin):
temporib aliquid nouit̃ imponi
ñ concedat: maxime cũ exignȩ sub¬
stantiȩ & monasteriũ esse didici¬
mus. & abb̃em ipsũ hospitalem om̃i¬
no esse multoꝵ attestatione didi-¬
requent me ãmonuisse uos
recolo: ut in ꝓferenda senten¬
tia esse p̃cipites nullatenus debere¬
tis. Et ñc ecce cognoui. quia reue-¬
rentissimũ uirũ abb̃em eusebiũ cõ¬
mota furore ur̃a fr̃nitas excõmum¬
cauit. Qd̃ ego ualde miratꝰ sum:
ut ñ antiqua eius conuersatio. non
etas longa. ñ egritudo diuturna.
ab ira ur̃m animũ flecteret. Quili¬
bet enĩ in eo fuisset excessus: ⁊psa
egritudinis eius afflictio. ei debuit
ꝓ flagello sufficere. Quem enĩ diui¬
na disciplina conterit: ei humana
flagella addifuꝑstuũ fuit. Sed for¬
tasse ido excedere in tali ꝑsona ꝑmis¬
sus es. ut cautior in uliorib fias:
& diu trutines cũ aliquem ꝑsenten¬
tiam ferire disponis. Eundẽ tamen
p̃fatum uirũ quanto furore exasꝑa¬

Expanded text:
temporibus aliud noviter imponi temporibus aliud noviter imponi non concedat, maxime cum exiguae substantiae et monasterium pauperum esse didicimus, et abbatem ipsum hospitalem omnino esse multorum attestatione didirequenter me admonuisse vos recolo ut in proferenda sententia esse praecipites nullatenus deberetis. Et nunc ecce cognovi quia reverendissimum virum abbatem Eusebium commota furore vestra fraternitas excommunicavit. Quod ego valde miratus sum, ut non antiqua ejus conversatio, non aetas longa, non aegritudo diuturna ab ira vestrum animum flecteret. Quilibet enim in eo fuerit excessus, ipsa egritudinis afflictio ei debuit pro flagello sufficere. Quem enim divina disciplina conterit, ei humana flagella addi superfluum fuit. Sed fortasse ideo excedere in tali persona permissus es, ut cautior in vilioribus fias, et diu trutines, cum aliquem per sententiam ferire disponis. Eumdem tamen praefatum virum quanto furore exaspera
Abbreviated transcription (Latin):
temptare ñ p̃sumant. Insinuatũ
igitur nobis est: in massa que nun¬
cupatur miratodis. abb̃en monaste¬
rii scĩ georgii qd̃ in eadem sitũ est.
duos monachos refugisse: & unum
quidem ex eis iam coniugẽ accepisse.
aliũ autẽ laicũ effectũ seculariter
uiuere: cũ nec ex familia masse ho¬
mines iꝑsi sed esse liberi asserant᷑.
contra dm̃ esset: uc post adeptum
onun officii cultũ. ad scł̃arem uitã
atq habitũ remearent. Unde hor¬
tor. ut habita iudicis eterni confide¬
ratione monachos ipsos retrudi si¬
ne dilatione faciatis. ut ñ in eoꝵ ex¬
emplo cũ ur̃o qd̃ absit peccato. cete¬
roꝵ monasterioꝵ districtio dissipet᷑.
s magis ut magnitudinis ur̃ȩ sola¬
tiis. aliis monachis spes gerendi ta-¬
lia submoueat᷑. Asseruit etiã pre¬
ti monasterii ꝑtriennale tempus
hactenus ñ fuerunt ut si quid d̃o
ur̃a studeat diligent̃ agnoscere. &
si hoc ab initio ñ fuit. etiam labentibꝰ

Expanded text:
tentare non praesumant. Insinuatum tentare non praesumant. Insinuatum igitur nobis est, in massa quae nuncupatur Marato, abbate monasterii sancti Georgii quod in eadem situm est, duos monachos refugisse; et unum quidem ex eis jam conjugem accepisse, alium autem laicum effectum saeculariter vivere; cum nec ex familia massae homines ipsi esse liberi asserantur,contra Deum erat ut post adeptum divini officii cultum, ad saecularem vitam atque habitum remearent. Unde hortor ut, habita judicis aeterni consideratione, monachos ipsos retrudi sine dilatione faciatis, ne eorum exemplo, cum vestro, quod absit, peccato, caeterorum monasteriorum districtio dissipetur, sed magis ut magnitudinis vestrae solatio aliis monachis spes gerendi talia submoveatur. Asserit autem praeti monasterii per triennale tempus hactenus non fuerunt, siquidem si quid Deo do vestra studeat diligenter agnoscere; et si hoc ab initio non fuit, etiam labentibus
Abbreviated transcription (Latin):
abet hoc ꝓpriũ antiqui hostis
inuidia. ut quos in prauoꝵ
actuũ ꝑpetragone dõ sibi resisten¬
te decipere ñ ualet. opimones eoꝵ
faisa ad p̾sens simulando dilaceret.
rumor asꝑserat. utrũ uera essent
uistricta iutius fecimus inquisiti¬
one ꝑquiri: & nullam meo de his
que dicta fuerant culpã inuenimꝰ.
Sed ne quid uideretur omissũ. aut
re: ad beati petri sacratissimũ corpꝰ
ꝑ stricta eũ ex abundanti fecimꝰ sa¬
cramenta p̃bere. Quib p̃stitis. mag
enituit. Pro qua re głia ur̃a p̃dictũ
uirũ cũ om̃i caritate suscipiat: &
reuerentiam ei qualem sacerdoti de¬
cet exhibeat. Nec quedam cordib¬
ut congrue decent̃q dm̃ in eius ꝑ-¬
sona uideamini cuiꝰ minister est
ob hoc ea que in marsis de uire qd̃¬
fuit patritiȩ recordationis iulli.
contra p̾cepta dñica contraq cano¬
nũ regulam cõmissa esse didicimꝰ.
ad eius necesse duximus referre no¬
ticiam: quatinus hec que ꝑpetrata
sunt corrigi debeant. & alii deincepᷤ

Expanded text:
abet hoc proprium antiqui hostis invidia, ut quos in pravorum actuum perpetrationem, Deo sibi resistente, decipere non valet, opiniones eorum 597 falsa ad praesens simulando dilaceret. rumor asperserat, utrum vera essent districta diutius fecimus inquisitione perquiri, et nullam in eo de iis quae dicta fuerant culpam invenimus. Sed ne quid videretur omissum, aut re, ad beati Petri sacratissimum corpus districta eum ex abundanti fecimus sacramenta praebere. Quibus praestitis, magnenituit. Pro qua re gloria vestra praedictum virum cum omni charitate suscipiat, et reverentiam ei, qualem sacerdoti decet, exhibeat, nec quaedam cordibut congrue decenterque Deum in ejus persona videamini, cujus minister est, ob hoc ea quae in massis 590 de jure quondam patriciae recordationis Julii contra praecepta dominica contraque canonum regulam commissa esse didicimus, ad ejus necesse duximus referre notitiam, quatenus et quae perpetrata sunt corrigi debeant, et alii deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
constat oblatam. Itaq creatori
nr̃o in cunctis aduersitatib gr̃as
referamus. atq de eius miscd̃ia
confidentes patient̃ om̃ia tolere¬
mus: quia satis mimis patimur
qm meremur. Qm̃ tam̃ ita tem¬
poralit̾ flagellamur ut sine et̾¬
ne uite consolatione minime
relinquamur: necesse esti ut
quanto his signis nuntiantib
uenturũ iudicem in ꝓximo ñi
nescimus. tanto rationes nr̃as
quas in enis sumus examine po¬
situri. bonȩ actionis studio & fle¬
tri penitentiȩ muniamꝰ : ut tan

Expanded text:
constat oblatam. Itaque Creatori constat oblatam. Itaque Creatori nostro in cunctis adversitatibus gratias referamus, atque de ejus misericordia confidentes, patienter omnia toleremus, quia satis minus patimur quam meremur. Quoniam tamen ita temporaliter flagellamur, ut sine aeternae vitae consolatione minime relinquamur, necesse est ut quanto his signis nuntiantibus venturum judicem in proximo non nescimus, tanto rationes nostras, quas in ejus sumus examine posituri, bonae actionis studio et fletu poenitentiae muniamus, ut tan
Abbreviated transcription (Latin):
fricanis partib lues irruerit:
iamdudũ agnouimꝰ. Et quia nec
italia a tali ꝑcussione est libera:
geminati in nobis doloꝵ funt ge¬
mitus. Sed int̾ hec mala & alias
calamitates innumeras. desꝑata
ficeret: nisi fragilitatem nr̃am
uox dñica p̾minisset. Olim enĩ
fidelib euuangłice tuba lectioniᷤᷤ
insonuit: appropiante fine mun¬
di pestilentiam. bella. & alia mul¬
ta que adhuc sicut nostis in me¬
tu funt euentura. Que gͦ p̃scien¬
tes patimur: affligi ex his iiniũ
tanqͣm de incognitis ñ debemꝰ.
Nam plerũq & genus mortis.
in alterius mortis consideratione
iuuamen est. Quantas gͥ detrun¬
cationes. quantasq crudelitates
uidimus. quib mors sola remedit̃.
&s erat uita tormentũ : Nonne
cũ dauid optio esset oblata. recu¬
satis fame uel gladio. popłm suũ¬
dei elegit manui succũbere: Ex
qua re colligite. in his qui diuina
ꝑcursione intereunt. quanta sit
gr̃a: quando ea uocatione obe¬
unt. quam ꝓphete scõ ꝓ munere

Expanded text:
fricanis partibus lues irruerit, jam dudum agnovimus; et quia nec Italia a tali percussione est libera, geminati in nobis dolorum sunt gemitus. Sed inter haec mala et alias calamitates innumeras desperataficeret, nisi fragilitatem nostram vox dominica praemunisset. Olim enim fidelibus evangelicae tuba lectionis insonuit, appropinquante fine mundi, pestilentiam, bella et alia multa quae adhuc, sicut nostis, in metu sunt, eventura. Quae ergo praescientes patimur, affligi ex his nimium tanquam de incognitis non debemus. Nam plerumque et genus mortis in alterius mortis consideratione levamen est. Quantas ergo detruncationes, quantasque crudelitates vidimus, quibus mors sola remedium, et erat vita tormentum? Nonne cum David optio esset mortis oblata, recusatis fame vel gladio, populum suum elegit manui Dei succumbere ? Ex qua re colligite, in his qui divina percussione intereunt, quanta sit gratia, quando ea vocatione obeunt quam prophetae sancto pro munere
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ de hac re ualde contristor: qͥa
plerũq nauis que ꝑuenire ad alta
pelagi ꝑ ꝓsperitatem poterat. in
ipso nauigationis mitio uento ad¬
uersante repellitur. sed ad portũ
repulsa reuocat᷑. Pret̾ea ꝑ lixam epi¬
stolã meã ad int̾pretandũ acciꝑe
fortasse si contigerit. rogo ñ uerbũ
ex uerbo. sed sensũ ex sensu transfer

Expanded text:
hac de re valde contristor, quia plerumque navis, quae pervenire ad alta pelagi per prosperitatem poterat, in ipso navigationis initio vento adversante repellitur, sed ad portum repulsa revocatur. Praeterea si prolixam epistolam meam ad interpretandum accipere fortasse contigerit, rogo, non verbum ex verbo, sed sensum ex sensu transfer
Abbreviated transcription (Latin):
muros ciuitatis firmanȩ oratoriũ
se ꝓ sua deuotione fundasse. qd̃
in honore beati martyris sauini
oesiderat consecrari. Et id̾̃o frat̃
matũ: ꝑcepta primitꝰ donatione
legitima. id est in reditu solidos
tres. liberos a tributis fiscalib ge¬
stisq municipalib allegata: pre¬
dictũ oratoriũ absq missis publi¬
cis sollemnit consecrabis: ita ut
in eodem loco nec temporib fu-¬
turis baptisteriũ constituat᷑. nec
prb̃m constituas cardinalem.

Expanded text:
muros civitatis Firmanae oratorium muros civitatis Firmanae oratorium se pro sua devotione fundasse, quod in honore beati martyris Savini desiderat consecrari. Et ideo, fratermatum, percepta primitus donatione legitima, id est in reditu solidos tres liberos a tributis fiscalibus, gestisque municipalibus alligata, praedictum oratorium absque missis publicis solemniter consecrabis; ita ut in eodem loco nec temporibus futuris baptisterium construatur, nec presbyterum constituas cardinalem.
Abbreviated transcription (Latin):
dato corporalĩt sacramento firma¬
ret nichil se in fraude uersatũ.
aut aliquid occultasse. sed om̃ĩa
integre ꝓdidisseͥ. idcirco huiꝰ de-¬
creti p̾ceptiq nr̃i serie: transactio¬
nem decisionemq int̾ te & p̾fatũ
maurentiũ głosum habitam.ra¬
tam habentes ꝑ omĩa confirmamꝰ:
nec in totũ partem ue aliqua ra-¬
tione conuelli. s eam ꝑpetuam
haberi. Cui rei siquis qd̃ ñ credimꝰ
contrariam afferre quoqͦmodo
temptauerit uoluntatẽ: ille qͥdẽ
reũ se ante dm esse nouerit. quia
nititur ea que utilit sunt finita
rescindere. Nam eidem decisio¬
m transactioniq nichil se dero¬
gare cognoscat. At gͦ ut sepedic¬
ret securitas. & tu nichilde his
que detisa sunt ualeas dubitare:
simile ei preceptũ ꝓ utraq par-¬
tiũ mumitione concessimꝰ. Greg̃.
notarius eccłie fr̃nitatis tuȩ
petitoria nobis insinuatione sug¬
gessit. qd̃ habetur in subditis.
in fundo uisiano iuris sui. iuxta

Expanded text:
dato corporaliter sacramento, firmadato corporaliter sacramento, firmaret nihil se in fraude versatum, aut aliquid occultasse, sed omnia integre prodidisse; idcirco hujus decreti praeceptique nostri serie transactionem decisionemque inter te et praefatum Maurentium gloriosum habitam, ratam habentes, per omnia confirmamus, nec in totum partemve aliqua ratione convelli, sed eam atem. Cui rei si quis, quod non credimus, contrariam afferre quoquo modo tentaverit voluntatem, ille quidem reum se ante Deum esse noverit, qui nititur ea quae utiliter sunt finita rescindere; nam eidem decisioni transactionique nihil se derogare cognoscat. Ut ergo et saepe dicbata securitas, et tu nihil de his quae decisa sunt valeas dubitare, simile ei praeceptum pro utraque partium munitione concessimus.notarius Ecclesiae fraternitatis tuae, petitoria nobis insinuatione suggessit, quod habetur in subditis, in fundo Visiano juris sui juxta
Abbreviated transcription (Latin):
sterii scĩ andree ad cliuũ scauri.
icut loci nr̃i consideratio ꝑ¬
uidere nos ammonet ut
monasterioꝵ negotia pacis in¬
tentio salubri fine distinguat᷑:
sic iterũ ratione constringimur.
consensus nr̃i auctoritate que uti¬
liter decisa fuerint roborare:ne
forte cuiꝰquam excusatione obiec¬
ta. qd̃ a religioso ꝓposito & egui¬
tate ualde dissentit. aliquid in
dubiũ contentio recidiua ꝑducat.
&e gignat ex pace litigiũ. Pinde
q̃m inter te candidũ abbatem
monasterii scĩ andree apłi. posi¬
tũ in hac urbe romana in cliuũ
scauri agentem utilitates eiꝰdem
monasterii. & maurentiũ głosũ
magistrũ milicie causa successi¬
onis herecditatisq ioħis frĩs. con¬
sanguinei p̃dicti uiri. qui in su¬
prascripto monasterio conuersus
ẽ ac defunctus. cũ nr̃o quoq con¬
sensu cõmode soliteq transacti¬
onis pagina int̃ueniente decisa
est: demiq ut cũ fides memorati
citer & bene comꝑta ad satisfac¬
tionem posset om̃mo suscipi. etiã

Expanded text:
sterii sancti Andreae ad clivum Scauri. icut loci nostri consideratio providere nos admonet ut monasteriorum negotia pacis intentio salubri fine distinguat, sic iterum ratione constringimur consensus nostri auctoritate quae utiliter decisa fuerint roborare, ne forte cujusquam excusationis objecta, quod a religioso proposito et aequitate valde dissentit, aliquid in dubium contentio recidiva perducat, et gignat ex pace litigium. Proinde quoniam inter te Candidum abbatem monasterii sancti Andreae apostoli, positi in hac urbe Romana, in clivo Scauri, 903 agentem utilitates ejusdem monasterii, et Maurentium gloriosum, magistrum militiae, causa successionis haereditatisque Joannis, fratris consanguinei praedicti viri, qui in suprascripto monasterio conversus est ac defunctus, cum nostro quoque consensu commodae sollicitaeque transactionis pagina interveniente decisa est; denique ut cum fidei memorati sit et bene comperta, ad satisfactionem posset omnino sufficere, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑsalmis dicit ꝓpħa. Os iusti me¬
ditabitur sapientiam. & lingua eiꝰ¬
loquetur iudiciũ: lex dei eius in cor¬
de ipsius ñ atramento s sp̃u dĩ ui¬
iii. ur̃is in archanis conscripta. N
igitur in tabulis lapideis. sed in ta¬
bulis cordis. Extinguat᷑ oramꝰ ur̃is
sapientissimis responsis & auxiliis
om̃is tenebrarũ caligo. ut lucifer
nobis resplendeat. ꝑ uos scĩssime pa-¬
ter. & dogmatica definitio omnes
ubiq letificans: qua głosi scẽ eccłiȩ
patres ꝓpria & piissima dogmata
in eternȩ iitȩ firmã hereditatem
p̃dicasse noscuntur. Et subscriptio.
Incolumẽ uos & dõ placitũ sc̃e pater
patrũ. orantem ꝓ nobis dñs custodi¬
at in cuum. amen. Rescriptũ sc̃i gre¬

Expanded text:
in Psalmis dicit Propheta: Os justi mein Psalmis dicit Propheta: Os justi meditabitur sapientiam, loquetur judicium: lex Dei ejus in corde ipsius , non atramento sed Spiritu Dei vivi vestris in arcanis conscripta; non igitur in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis. Exstinguatur, oramus, vestris sapientissimis responsis et auxiliis omnis tenebrarum caligo, ut lucifer nobis resplendeat per vos, sanctissime Pater, et dogmatica definitio omnes ubique laetificans, quia gloriosi sanctae Ecclesiae Patres propria et piissima dogmata in aeternae vitae firmam haereditatem praedicasse noscuntur. Et subscriptio: Incolumem vos et Deo placitum, sancte Pater patrum, orantem pro nobis Dominus custodiat in aevum. Amen. EPIST
Abbreviated transcription (Latin):
beamus requirimꝰ. Et qm̃ ñ modicũ
murmur suꝑ hac re nobiscũ uersat᷑.
responsũ querimꝰ. ne suꝑ his ancipi¬
tes remaneamꝰ. aut murmur ullũ
tam ur̃is temporib quam post int̾
nos alios remaneat: tumorq ũt̃
qui semꝑ bonus & optimus fuit. de¬
tractionib laceretur. uel subrodat᷑ ⁊
aut nom̃ urm qd̃ absit suꝑuenien¬
tib temporib blasphemetur. Nos
enĩ que recta sunt auctore d̃o humi¬
li corde seruantes: uno uinculo cari¬
tatis uobis constricti. ur̃am religionẽ
in om̃ib fortit̃ ut fideles alumni de¬
fendentes. a uobis que recta sunt qͦ¬
rimus. Scimus enĩ ut semꝑ sc̃e se¬
dis p̾sules primo apłi. deinde succes
gione & lege nr̃a assidue cogitare:
sicut scriptũ est. Beatus qui medita¬
bitur in lege dñi die ac nocte. Que
meditatio. ñ lectione ꝑ figuram lit¬
terarũ tantũ conspecta. sed exuberan
temus de ur̃o corde recedente: lege

Expanded text:
beamus requirimus. Et quoniam non modicum beamus requirimus. Et quoniam non modicum murmur super hac re nobiscum versatur,responsum quaerimus, ne super his ancipites remaneamus, aut murmur illud tam vestris temporibus quam posteris inter nos aut alios remaneat, rumorque vester, qui semper bonus et optimus fuit, detractionibus laceretur, vel subrogetur, aut nomen vestrum, quod absit, supervenientibus temporibus blasphemetur. Nos enim quae recta sunt auctore Deo humili corde servantes, uno vinculo charitatis vobis constricti, vestram religionem in omnibus, ut fideles alumni defendentes, a vobis quae recta sunt quaerimus; scimus enim ut semper sanctae sedis praesules primo apostoli, deinde successgione et lege nostra assidue cogitare, sicut scriptum est: Beatus qui meditabitur in lege Domini die ac nocte . Quae meditatio non lectione per figuram litterarum tantum conspecta, sed exuberanttenus de vestro corde recedente lege