comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitere ceperunt uidentes miraculũ:¬
t qm̃ de dĩ dono ñ debet ẽe fasti¬
dium: illud etiã breuit̾ duximꝰ
explicandũ. Beretrudis qͤdã mulier
munsointhi matrona.dũ tp̃re letans¬
arũ pre cecatis ocłis ñ posset ire cũ
ppło: audiens chorũ psallentiũ eum
lacͥmis domni germani implorat
auxiliũ. Tercia seqͤͣnti nocte ꝑ soporẽ
uisus ẽ ei uir beatissimꝰ astare ꝓpe lec¬
tulũ: & qͦsi cecis ocłis feciũe signacłm:
Eigilans mulier. marito narrat que
gesta st̃. Mox stillante sangͥne. dies ocłis
reddit᷑: & oiuturnũ pꝰ nubilũ. lumina
sereno radio micuerũt.Clarescente qͦq
die ad missã cũ ppło ꝓgredit᷑ mulier
in ꝓcessu: ita ut sc̃i uiri sic uisa ꝑ som¬
nium esset imago remedium:

Expanded text:
nitere coeperunt videntes miraculunitere coeperunt videntes miraculum de Dei dono non debet esse fastidium, illud etiam breviter ducimus explicandum. Beretrudis quaedam mulier Munsunthi matrona dum tempore litaniarum praecaecatis oculis non posset ire cum populo audiens chorum psallentium, lacrymis domni Germani implorat auxilium. Tertia sequenti nocte per soporem visus est ei vir beatissimus adstare prope lectulum, et quasi caecis oculis fecisset signaculum. Evigilans mulier, marito narrat, quae gesta sunt. Mox, stillante sanguine, dies oculis redditur, et diuturno post nubilum lumina sereno radio micuerunt. Clarescente quoque die, ad missa cum populo progreditur mulier in processu, ita ut sancti viri sic visa per somnium esset imago remedium
Abbreviated transcription (Latin):
rorsus illd̃ stuporis retexat᷑ in pa¬
gina. E unte sc̃o uiro ad bĩ mr̃is
sẏmphoriam occursũ. dũ de uieo cer¬
uedone in morumnũ ꝓgredit᷑: habi¬
tatores loci occurrentes. suggerunt
bat᷑ uisitare p̾ciꝑet: & sc̃o suo aduen¬
tu repelleret᷑ incursio. Qͥ concitus mi¬
nistris irridentib ad locũ ꝑducitur:
⁊ oratione data desuꝑ fecit signaculũ:
hinc instinctu diuino: inparentales
bestias. feralis ira succendit᷑. Odium
nascit᷑ in affectu⁊ in pace pugna cõ¬
mittit᷑. furore bestie bis armantur:
Statĩ prefocat᷑ unus ursus ab altero:
⁊ ipse qͥ restiterat dũ uellet foras egre¬
di. sepis palo tͣnsfodit᷑. Sic utriq uas¬
tatores uno mom̃ito ꝑimunt᷑: et ipsi
sͥ confestim arma mortis effecti sunt:
Post ipsi redeunti mulier pelles ursoꝵ
obtulit ex studio: & qͣsi uictori suo re¬
p̃sentat spoliũ. Qd̾ tñ om̃ino ipse re¬
cusauit acciꝑe. Et qͥ priꝰ riserant: pe¬

Expanded text:
Prorsus illud stuporis retexatur in paProrsus illud stuporis retexatur in pagina. Eunte sancto viro ad beati martyris Symphoriani occursum, dum de vico Cervedone in Murvino progreditur, habitatores loci occurrentes suggerunt batur, visitare praeciperet, et sancto suo adventu repelleretur incursio. Qui concitus ministris irridentibus ad locum perducitur, et oratione data desuper fecit signaculum. Hinc instinctu divino in parentales bestias feralis ira succenditur, odium nascitur in affectu, in pace pugna committitur. Furore bestiae bis armantur, statim praefocatur unus ursus ab altero, et ipse qui restiterat dum vellet foras egredi, sepis palo transfoditur. Sic utrique vastatores uno momento perimuntur et ipsi sibi confestim arma mortis effecti sunt. Post ipsi redeunti mulier pelles ursorum obtulit ex studio, et quasi victori suo repraesentat spolium, quod tamen omnino ipse recusavit accipere; et qui prius riserant, poe
Abbreviated transcription (Latin):
dies in carcerẽ reducit᷑: dãpnati
de tenebris in lucẽ ꝓcedunt: nec
diutiꝰ pena tenuit qͦs torqͤret. Sic
erepti parisiꝰ occurrunt pontifici:
qͥ ꝑiclitabant᷑ inclusi. S ut culpabi¬
lib aliqͥd plus conferret: a rege qͥe¬
qͥd fisco ꝓ his debebatur obtinuit:
ehinc ad sc̃m uirũ nichasiꝰ eũ
uellet occurrere: etiã presentatꝰ.
mox grauissimo casu in t̾ram ꝓstratꝰ
ẽ. & pene om̃ib salutis destitutꝰ sola¬
tiis. Ipso scõ int̾cedente. homini des¬
ꝑato uirtꝰ & sensus regressus ẽ. Mox
baltheum qͦ eingebat᷑ et spatam pro
mun̾e beato germano tradidit: qd̃
ipse comes dato precio post redemit:
Idactũ ẽ. ut qd̃ priꝰ incarceratis con¬
cedẽ distulit. hic dupplicato fenore
debitor compensaret. & aucta dote
dampna sarciret:priꝰ ꝓ eis diffe¬
rens pꝰ & seipsũ redimens. Ante
nec illis pius. mͦ ⁊de se trepidꝰ. didicit
casu ꝓprii criminis. succurrere aliens:

Expanded text:
dies in carcerem reducitur, damnati dies in carcerem reducitur, damnati de tenebris in lucem procedunt, nec diutius poena tenuit quos torqueret. Sic erepti, Parisios occurrunt pontifici, qui periclitabantur inclusi. Sed ut culpabilibus aliquid plus conferret, a rege quidquid fisco pro his debebatur obtinuit. XXXI. Dehinc ad sanctum virum Nicasius cum vellet occurrere, et jam praesentatus, mox gravissimo casu in terra prostratus est, et pene omnibus salutis destituto solatiis, ipso Sancto intercedente homini desperato virtus et sensus regressus est. Mox balteum quo cingebatur et spatam pro munere beato Germano contradidit: quod ipse comes dato pretio post redemit. Id actum est ut quod prius incarceratis concedere distulit, hic duplicato fenore debitor compensaret, et aucta dote damna sarciret, prius pro eis differens, post et seipsum redimens. Ante non illis pius, modo et de se trepidus, didicit casu proprio aerumnis succurrere alienis. XXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
proiecta demonia lamentabant:
roducat᷑ in mediũ: nobile illd̾ mi¬
raculũ. Cum regrederet᷑ pontifex
de sc̃o symphoriano castello a uallone
iter agens: ingredit᷑ ubi reoꝵ multi¬
tudo tenebat᷑ ergastulũ. Hinc a nicha¬
sio comite inuitatꝰ ad prandiũ. uir dĩ
cepit de miscdia habe colloqͥum÷ ut
datis fideiussorib relaxarent᷑ de uin¬
culo: & partẽ culpe cederet pietatis
intuitu. Qd̃ ille fac̾e distulit. obstina¬
to sp̃u. Unde anteqͣm ꝓpranderet se
de mensa sc̃s ꝓripuit: & carceri sub¬
terraneo suꝑiectus diuitiꝰ orauit cũ
fletu. ut diuino conferret᷑ auxilio.
qͦd a tẽporali iudice ñ eẽt obtentũ:
Sic cursꝰ ille lacͥmarũ ꝑ aera sur¬
git in celũ: & gemitꝰ ꝑuenit ad uotũ:
Itaq deputat᷑ angłs ad effectũ. De¬
hinc uir uen̾abilis spẽ ꝓmittens:
inclusos hortat᷑. Nec ꝑdit sermo
qd̃ loqͥtur: fides gestis implet᷑. Eo
discedente mox catbenarũ bace
frangunt᷑. uincte ianue reserant᷑.

Expanded text:
proiecta daemonia lamentabant. 85 Producatur in medio nobile illud miraculum. Cum regrederetur pontifex de sancto Synphoriano, castello Avallone iter agens ingreditur, ubi reorum multitudo tenebantur ergastulum. 86 Hinc a Nicasio comite invitatus ad prandium vir dei coepit de misericordia habere conloquium, ut datis fideiussoribus relaxarentur de vinculo et partem culpae cederet pietatis intuitu. Quod ille facere distulit obstinato spiritu. 87 Vnde antequam perpranderet, se de mensa sanctus proripuit et carceri subterraneo superiectus diutius oravit cum fletu, ut divino conferretur auxilio quod a temporale iudice non esset obtentus. 88 Sic cursus ille lacrimarum per aera surgit in caelum et gemitus pervenit ad votum. Itaque deputatur angelus ad effectum. Dehinc vir venerabilis speminclusos hortatur. Nec perdit sermo quod loquitur: fides gestis impletur. Eo discedente mox catenarum bacae franguntur, vinctae januae reserantur,
Abbreviated transcription (Latin):
somipedẽ illiꝰ furtim subtraxit
excellula. Qui etiã trib dieb in iti¬
nere constitutꝰ totidẽq noctibꝰ. ar¬
ciacas castrũ transire uolens:ꝑ ora¬
tionis ambitũ cursim remeat retror.¬
sum. Deniq reus aditũ nullũ qͥes¬
cendi potuit exꝑtri: quẽ oratio de¬
uinxerat sac̃dotis Die etenĩ dercia
recognita demens cellula: quem
multitudo ñ inuen̾at hominum.
sentauit ablatũ. Porro uelut iam
clauis confixus sedebat adftrictus:
nec descensũ hab̾e ꝓbrosus poterat:
nisi uir sẽs p̾cepisset. Eqitũ ꝓtinus¬
ab ascensore imꝓbo lib̃auit benig¬
nus: et tremebundũ a febrib usq

Expanded text:
 in suum subtraxit scelus. Qui ętiam tribus diebus in itinere constitutus totidemque noctibus, Arciacas castrum transire volens, latrunculus ambitum cursum remeat retrorsum devotus: aditum nullum quiescendi potuit experire, quem oratio devinxerat sacerdotis. Die autem tercia recognita demens cellula, iamque multitudo ad suum dominum sentavit refugo. Porro, velud iam clavis confixus, sedebat adstrictus nec descensum habere probrosus poterat, nisi sanctus praecepisset. Ęquum protinus ascensore improbo liberavit benignus et tremebundum a febribus usq
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Cumq in conspectu uiri beatissi¬
mi ẽẽt ꝑductus: humane uocis uoca¬
bulo cepit nunc upare uen̾abilem fi¬
dolum. Tũc ille teiduam ieuinii abs¬
tinentiã firmissima deuotione exce¬
pit: ut ne diutiꝰ miser afflictꝰ longi¬
ori piculo subiaceret. Recludit᷑ ab eo

Expanded text:
bat. Cum in conspectu viri beatissibat. Cum in conspectu viri beatissimi esset perductus, humanae vocis vocabulum cepit nuncupare venerabilem Fidolum. Tum ille triduanis ieiuniis abstinentia firmissima devocionem excepit, ut ne diucius miser afflictus longiori periculo subiaceret. Recluditur ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
olim ocłoꝵ tenebras possedert̃ defessi
uidã puerulus octouianꝰ noĩe.
ab origine debilitate detentus
planta nullo uestigio designaret. Quẽ
parentes reparandoꝵ cupioine ar¬
tuum claudoꝵ manib ꝓpriis euec¬
tũ: ad sac̾dotis pedes deposuer̃t. ab
eo sanandũ. Uir itaq misericors. in
suo grabato recepit puerulũ. Iamq
noc te t̾cia in oratione erat ꝑuigilãs:
colligationisq uincłm pius dñs ꝑ
ipsiꝰ int̾cessionẽ absoluit. Tantamq
grãm largitꝰ est ei dñs: ut qui fuerat
membris compeditꝰ. summe incolu¬
mitati fuisset protinus restitutus:
Homo qͥdã aduersi sp̃s rabida sp̃e
lacerabat. ita ut nullus hoĩum ad
eũ ꝓ suscepta rabie auderet ingre¬
di: quia qͦsi rabula mordax ceteros
ñ desinebat lacerare. Quẽq turba
hominũ suꝑare ñ preualebat: acies
diuerse quader emcto uincło retine¬
teterrimũ. frendebat dentibꝰ: nec qͥe¬
quã nocrius morsib uiantib p̾uale¬

Expanded text:
olim tenebras possederunt defessi. olim tenebras possederunt defessi. 7. Quidam puerulus Octavianus nomine ab origine debilitatis detentu planta nullum vestigium designaret. Quem parentes reparandi cupidine artubus claudis manibus propriis evectum ad sacerdotis pedes deposuerunt ab eo sanandum. Vir misericors in suo grabbatum recepit puerulum, iamque nocte tercia in oratione pervigilans, colligationis vinculum pius Dominus per illius intercessionem absolvit tantamque gratiam largitus est ei Dominus, ut qui fuerat membris compeditus, summe incolumitatis fuisset protinus restitutus. 8. Homo quidam adversi spiritus rabida fauce lacerabat, ita ut nullus hominum ad eo pro suscepta rabie auderet ingredere, et quasi rabula mordax cęteros non desinit lacerari. Quem turba hominum superare non prevalet, acies diverse, – quater cteterrimo. Frendebat dentibus nec quicquam nocivis morsibus viantibus praevale
Abbreviated transcription (Latin):
parit̾ & corꝑe cilicii indum̃to mẽbra
aptauit. Non solũ exasꝑauit cutẽ ex¬
tauit. Triũ edacitate panũ agens tẽ¬
pus qͥdragesimũ. uictualia sibi cen¬
suit: poculi haustũ mixtũ cinere.
aque purissime defecatũ in sitim ori
ꝓprio deputauit. Crescebat in ieiuniis
diurnis iugit̾: cib tantũ fuit in sua
refectione calidus: tanta parcitas.
ut in cene dñi dp̃re panis integer
ma circa dñi fainulũ uulgabat᷑ in
plebe: qͦd in timore dñi ꝑfecte cari¬
tatis uir beatissimꝰ semꝑ haberet effec
d testimoniũ gͥ tanti stum:¬
bilib edicamꝰ ꝑ ordinẽ. Duo ceci ocu¬
loꝵ cecitate constricti: cũ ad sẽm
abbatẽ aliena manu detracti. potiuᷤ
quã pͥuato pede ꝑducti fuissent: ma¬
nu sc̃a in noĩe redemptoris imposita.
ut crucis signacłm ab eo meruerũt
susciꝑe: cruor sqͣmeus asꝑgens ocłos¬
cepit defluere: ad salutẽ reducti lu¬
minis uisi sunt grãm recepisse: qui

Expanded text:
pariter et corpus cilicio indumentum membra pariter et corpus cilicio indumentum membra aptavit; non exasperavit cutem extavit. Trium ędacitatem panum agens tempus quadragesimi victualia censuit; poculi haustum, myxtum cynere aquae purissime defecatum, in siti more proprio deputavit. Crescebat in ieiuniis diurnis iugiter cibus; tanta fuit in sua refectione calicis largitas, ut cenae Domini tempore panis integritma circa Dei famulum vulgata in plebem, in timore Domini perfecte karitatis vir beatissimus semper habens effectum, ad testimonium tanti voperibus edicamus per ordinem. Duo caeci oculorum caecitate constricti, cum ad sanctum abbatem aliena manu detracti pocius, quam privato pede perducti fuissent, manu sancta in nomine redemptoris imposita, ut crucis signaculum ab eo meruerunt suscipere, cruor squammeos pergens coepit defluere: salutem intuitu luminis visi sunt recepisse, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et̾ne uincło caritatis suscipiens. sp̃u¬
alem filiũ effecit de captiuulo: et¬
ñ ut seruũ. s iam ueracit diligebat
sumi inherens patroni uestigiis. tan¬
tã diuinitꝰ deuote compunctionis
grãm ꝓmeruit: ut qͥcqͥd sibi in cella
fr̃m fuisset iniunctũ. ilico ab ea ex
clusus. tantꝰ ad excolendã obortam
deuodionẽ extitit: ut sermones senio¬
rũ ꝑ omĩa ⁊ in om̃ib obediens adim¬
pleret. Ita humilitate diuina officia
ꝑagebat deuotꝰ ac firmus in melius:
ut prepositi locum susciꝑet. & fr̃s
o itaq tẽpore auentino abbate
ipsiꝰ cellule decedente: frat̾na cõs¬
piratione beatissimũ fidolũ assensu
monachoꝵ om̃s unanimes in loco eo¬
dem elegerũt abb̃em. Qui ut suscepit
prime ordinationis aditum: ipse sibi
imposuit humilitatis iugũ. Semꝑ
indeficiens ⁊ clementissimꝰ fidolus cõ¬
fessor.penitendi insistens exemplum:
cellule reclusione inibi ꝓstratus m̃te

Expanded text:
eternae vinculum karitatis suscipiens, spiritueternae vinculum karitatis suscipiens, spiritualem filium effecit de captivolum; non ut servum, sed iam veraciter diligebat simi inherens patronis vestigiis, tantum divinitus devote compunctionis promeruit, ut, quicquid sibi in cellula fratrum fuisset iniunctum, ilico ab eo clusus, tantum ad excolendam obortam devocionem extitit, ut sermones seniorum per omnia et in omnibus obediens adimpleret. Ita humilitatem divinis officiis peragebat devotus ac firmus in melius, ut praepositi locum susciperet et fraEo itaque tempore, Aventino abbate ipsius cellulae decedente, fraterna conspiratione beatissimum Fidolum adsensu monachorum omnes unanimes in loco eodem elegerunt abbatem. Qui ut suscepit primi ordinationis habitum, ipse sibi imposuit humilitatis iugum. Semper indesinens et clementissimus Fidolus confessor, penitendi insistens exemplum, cellulae reclusione inibi prostratus, mentem
Abbreviated transcription (Latin):
in adolescentia constitutus. & clericatꝰ¬
parentes dereliqͥt inuitus. Ibi eũ di¬
uina pietas premissa redemptione
consistere uoluit: ubi se confitendo do¬
mino admirandis uirtutib publicaret.
odem itaq tp̃re memorabilis uir
auentinꝰ abbas. in eo loco cũ suis
fr̃ib in congregatione sc̃a diuinis eul¬
tib in monast᷑io assidue consistebat:
Deniq sp̃ualis in uisu ei admonitio
p̃muntiabat. ut captiuulũ fidolum
a regione sua exulẽ. ad se uenientem
redimendũ exciꝑet: & in cõmuni
consortio pari collegio retineret. Uir¬
aut̃ ille dũ sepiꝰ de uisione ꝑtracta¬
ret:cerit pꝰ paululũ ante ostiũ cap¬
tiuulos p̃terire. Int̾rogat si haberent
captiuũ: qui uocabat᷑ fidolus. Illi ai¬
unt. Dñe abba: non reniumꝰ si uis re¬
dimere sortitũ eccłie. Qui miscd̃ia
motus duodecĩ tribuens aureos. et
cupiditati satisfecit predonũ: & cap¬
tiuato succurrit solatio. Quẽ in simi
gr̃e uir egregiꝰ amantissime conexũ

Expanded text:
in adolescentia constitutus, laparentes derelinquens invitus, ibi eum divina pietas, praemissa redemptione, consistere voluit, ubi se confitendo Domino admirandis virtutibus publicaret. 3. Eodem tempore memorabilis vir Aventinus abbas in eo loco cum suis fratribus in congregatione sancta divinis cultibus in monasterio assidue consistebat. Denique spiritualis in visu ammonicio praenuntiabat, ut captivulum Fidolum a regione exulem ad se venientem redimendum exciperet et in communi consorcio pariter collegio retineret. Vir ille, dum sepius de visione pertractaret, cernit post paululum ad ostium captivulos praeterire. Interrogat, si haberent captivolum, qui vocabatur Fidolus. Illi aiunt: 'Domine papa, non renuimus, si vis redimere sortitum ęcclesie'. Qui misericordia motus, duodecim tribuens aureos, et cupiditati satisfacit gentilium et captivitati succurrit solatium. 4. Quem in sinu gratiae vir egregius amantissime conexum
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ tanta ac talia eiꝰ gesta st̃. ut mag¬
nitudo quidẽ rerũ nicħ me pret̾ire
patiat᷑: multitudo uͦ gestoꝵ quã pluri¬
ma cogat omittere: incerto estuat
animꝰ. dũ deliberare ñ ualet qͥd tene¬
at. qͥd omittat. Et ideo pauca nos qͤ
ad rem ꝑtinent memorabimꝰ: reliqua
eiꝰ fama memorabit. sine dubio mino
ra nunciatura. Nam nichil qd̃ addẽ
possit inueniet: Cnstantꝰ m¬
solus optinuit. constantino fr̃e non
longe ante apud alsam fluuiũ a mili¬
tib int̾fecto: constans utriꝰq germa¬
nus. occidentẽ sadis incdustrie gub̃na¬
bat. Nã constantiꝰ natura: ⁊ animo re¬
gio dũ pͥmis illis regni sui fautorib
satis indulget: ꝑ eunuchos arte inꝑ
fidia decipit᷑ a ꝑuersis sac̃dotib: et
intento satis studio prauis eoꝵ con¬
dentionib obsecundat:

Expanded text:
talia ejus gesta sunt, ut magnitudo quidem rerum nihil me praeterire patiatur: multitudo vero gestorum quam plurima cogat omittere, incertus aestuat animus, dum deliberare non valet quid teneat, quid omittat. Et ideo pauca nos quae ad rem pertinent memorabimus, reliqua ejus fama narrabit sine dubio minora vero nuntiatura. Nam nihil quod addere possit, inveniet. CAsolus obtinuit, Constantino fratre non longe ab Aquileia apud Alsam fluvium a militibus interfecto, Constans utriusque germanus, Occidentem satis industrie gubernabat. Nam 243 Constantius natura et animo regio, dum primis illis regni sui fautoribus satis indulget, per eunuchos arte in perfidiam decipitur a perversis sacerdotibus; et intento satis studio, pravis eorum contentionibus obsecundat
Abbreviated transcription (Latin):
xandro uen̾at: cuiꝰ suggestionibus
hereticoꝵ doli. ac fallatia inigilander
detegebant᷑. Statim gͦ ut eum episco
indicabat sua negotia ꝑ illiꝰ sollicitu¬
dinẽ ñ facile ꝓcessura: om̃ib modis
chinas parabant. Corũ itaq factione
sus coniurauit orbis: et cõmoti sunt
pͥncipes t̾re: gentes. regna. exercitꝰ.

Expanded text:
xandro venerat, cujus suggestionibus haereticorum doli ac fallaciae vigilanter detegebantur. Statim ergo ut eum episcopindicabat, sua negotia per illius sollicitudinem non facile processura, omnibus modis chinsus conjuravit orbis, et commoti sunt principes terrae; gentes, regna, exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
constare: collocutꝰ cũ concilio cłieo¬
rũ statuisse tradit᷑ illis quibꝰ integris
int̾rogationib ⁊ responsionib aqua
fu̾at infusa. it̾ari baptismũ ñ debere:
Athanasiũ aut̃ atq eos qͦs ludus ille
tros: conuocatis parentibꝰ sub dei
obtestatione tradit ȩccłiȩ nutrien-¬
dos. Paruo aut̃ tẽpore exacto: eũ a
notario integre & a grãmatico suf¬
ficient̾ athanasiꝰ fuiss instructus:
continuo tãqͣm fidele dñi cõmen¬
datũ. a parentib restituit᷑ sac̾doti:
ac uelut samuel quidã in templo
senectute bona ad portandũ post
se ephod sac̾dotale delegit᷑. S huiꝰ
tanti in ȩccłia agones ꝓ fid̃i integri¬
tate fuerũt: ut etiã de hoc uideat᷑
dictũ ẽẽ illud qͦd scͥptum ẽ. ego enĩ¬

Expanded text:
constare, collocutus cum concilio clericoconstare, collocutus cum concilio clericorum, statuisse traditur illis, quibus integris interrogationibus et responsionibus aqua fuerat infusa, iterari baptismum non debere, Athanasium vero atque eos quos ludus ille tros, convocatis parentibus, sub Dei obtestatione tradit Ecclesiae suae nutriendos. Parvo autem tempore, cum a Notario integre, et a Grammatico sufficienter Athanasius fuisset instructus, continuo tanquam fidele Domini commendatum a parentibus, restituitur sacerdoti, ac velut Samuel quidam in templo senectute bona, ad portandum post se ephod sacerdotale deligitur. Sed hujus tanti in Ecclesia pro fidei integritate agones fuerunt, ut etiam de hoc videatur dictum esse illud quod scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
empore qͦ apud alexandriã
petri martiris diẽ alexan¬
der ep̃s agebat: cum post
expleta sollẽpnia conuenturos ad con¬
uiuium suũ cłicos expectaret: in lo¬
co mari uicino uidet eminus suꝑ ho
geri mos ẽ.S cum intuitu diutino
pueros inspectaret: uidet ab his ge¬
ri quedã etiã secretiora & mistica. Per¬
turbatꝰ ilico uocari ad se cłicos iubet:
atq eis qͥd eminus ipse uideret often¬
dit. Tum abire eos: & comp̃hensos ad
se ꝑducere om̃s pueros imꝑat. Cũq
adessent: qͥs eis ludus fuerit.:⁊ qͥd
egissent. uł quomͦ ꝑcunctatur. Iili¬
negare conant᷑: deinde rem gestã
ꝑ ordinẽ pandunt: & baptiratos a
se qͦsdã cathecuminos confitentur.
ꝑ athanasiũ qͥ ludi illiꝰ puerilis ep̃s
fuerat simulatꝰ. Tũ ille diligent̃ in¬
qͥrens ab his qͥ baptirati dicebantur
quid int̾rogati fuerint. uł qͥd respõ¬
derint. simul ⁊ ab eo qͥ int̾rogauerat:
uͥ uidet scłm religionis ritũ cũcta

Expanded text:
empore quo apud Alexandriam Petri martyris diem Alexander episcopus agebat, cum post expleta sollemnia conventuros ad convivium suos clericos expectaret, in loco mari vicino videt eminus puerorugeri mos est. Sed cum intentu diutino pueros inspectaret, vidit ab his geri quaedam etiam secretiora et mystica. Perturbatus illico vocari ad se clericos iubet atque eis, quid eminus ipse videret, ostendit. Tum abire eos et comprehensos ad se perducere omnes pueros imperat. Qui cum adessent, quis eis ludus, et quid egissent vel quomnegare primo, deinde rem gestam  ordinem pandunt et baptizatos a se esse quosdam catecuminos confitentur per Athanasium, qui ludi illius puerulus episcopus fuerat simulatus. Tum ille diligenter inquirens ab his, qui baptizati dicebantur, quid interrogati fuerint, quidve responderint, simul et ab eo, qui interrogaverat, ubi videt secundum religionis nostrae ritum cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
ita locutꝰ est. Nouimꝰ de dõ auctore
sẽi lauacri laticibus regeneratum
puit. et sue ueritati asciuit. in om̃ib
obedire. Nosti clarissime uir qd do¬
mus dĩ parua sit. & ñ sufficiat ppłõ
arbitror famulũ meliꝰ dõ habitacu

Expanded text:
allocutus est: Novimus te Deo auctore sacri lavacri laticibus regeneratum,puit, et suae veritati adscivit, in omnibus obedire. Nosti, clarissime vir, quod domus Dei parva sit, et non sufficiat populo arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
magis postulabat. Tũc antistes consi¬
derans atq contẽplans dĩ eos amore
feruere. & ꝓpt̾ eiꝰ dilectionẽ se uelle
scłarẽ habitũ cõmutare. utrisq im¬
piger paruit: illũ crinib exoneranᷤ.
illã castimonialiũ religionis cetui
deuotissime iungens ac socians. ꝑfec¬

Expanded text:
poscebat. Tunc antistes considerans atque contemplans Dei eos amore frui, et propter ejusce dilectionem velle saecularem habitum commutare, utrisque impiger paruit, illum crinibus exonerans, illam castimonialium coetui devotissime jungens ac socians, e
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ẽ dicens. Exonerate filii carissimi
iaculis manꝰ: et arma ex hum̾is ur̃is
reicite: & sic domũ dĩ ingredimini.
Qm̃ hec domiꝰ est orationis: nõ martis
statio p̾liantis. Illi uͦ hec audientes:

Expanded text:
cutus est dicens: Exonerate, filii charissimi, jaculis manus, et arma ex humeris vestris rejicite, et sic domum Dei ingredimini, quoniam haec domus est orationis, non Martis statio petulantis; illi vero haec audientes
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Duo angłi ad me uenerunt
cũ magno impetu: dicentes qͦd precib
b̃i marciał suscitandꝰ essem. Infernus
nullã habet mensutrã. Ibi ẽ fletus & a¬
maritudo: ibi st̃ tenebre. mugitꝰ. ⁊ luc¬
tus: ⁊ planctꝰ. ac tristicia magna: frigus.
⁊ ignis magnꝰ & horribilis. nũquã de¬
ficiens: morsus serpentiũ. & fetor into¬
lerabilis. & putredo atq miseria: atq
uermis qͥ non morit᷑. Ibi st̃ carcerarii
infernales: qͥ animas qͦs rapiunt di¬
uersis flagellis cruciant.Cũq hec et
his similia dic̾ẽt: cunctꝰ ppłs clama¬

Expanded text:
: « Duo angeli ad me venerunt cum magno impetu, dicentes quod precibus beati Martialis suscitandus essem. Infernus nullam habet mensuram. Ibi est fletus et amaritudo; ibi sunt tenebrae, mugitus et planctus et tristitia magna; frigus et ignis magnus et horribilis, nec unquam deficiens; morsus serpentium et fetor intolerabilis, putredo et miseria, et vermis qui non moritur. Ibi sunt carcerarii infernales, qui animas quas rapiunt diversis flagellis cruciant. » Cumque haec et his similia diceret, cunctus popul
Abbreviated transcription (Latin):
cebat cũ subito uuln̾e ingenti eẽt
ꝑeussus. alienis manib ad lectũ usq
portatꝰ est: atq inde in domũ in qͦ
hospitabat᷑ reduclꝰ. diem clausit ex¬
tremũ. Is finis uirorũ illi detrahen¬
dium fuit: quẽ uidentes qͥ tunc au¬
dierant. admirati st̃. Unde hortor et
obsecro omnẽ hoiẽm qui hunc librũ
dei grãm. & declinet detͣhentiũ lin¬
guas: si mauult consortiũ hab̾e eũ
ambrosio in resurrectione uite. qͣm
cũ detͣhentib subire suppliciũ. quod
nullus sapiens ñ declinat. Tuã etiã
precor beatitudinẽ sc̃e pat augusti¬
ne. ut ꝓ me humillimo ⁊ peccato¬
ueritate. orare digneris: ut qͥa in
adipiscenda gr̃a cum tando uiro nõ
sum dignꝰ hab̃e consortiũ: adeptus
mium euasisse supplitium.aceN:

Expanded text:
cebat, cum subito vulnere ingenti esset cebat, cum subito vulnere ingenti esset percussus, alienis manibus ad lectum usque portatus est, atque inde ad domum in iqua hospitabatur deductus, diem clausit extremum. Is finis virorum illi detrahentium fuit, quem videntes qui tunc aderant, admirati sunt. 55. Unde hortor et obsecro omnem hominem, qui hunc librum Dei gratiam, et declinet detrahentium linguas; si vult magis consortium habere cum Ambrosio in resurrectione vitae, quam cum detrahentibus illis subire supplicium, quod nullus sapiens non declinat. 56. Tuam etiam precor beatitudinem, pater Augustine, ut pro me humillimo peccato Christi in veritate, orare digneris; ut quia in adipiscenda gratia cum tanto viro non sum dignus habere consortium, adeptus mium
Abbreviated transcription (Latin):
ceris: ut quicũq forte huiꝰmodi cap¬
tus ẽ consuetudine. cũ legerit qualit̃
in his qͥ sc̃o uiro detrahere ausi sunt
fu̾it uindicatũ. ipse etiã in aliis emen
natione affer. prb̃r tam̃ eccłie medio¬
lanensis. cũ in conuiuio positꝰ in qͦ
erant ñnulli militares uiri religio¬
si detraħet memorie saẽdotis. asꝑ¬
nantib & deserentib linguam ne¬
quã: subito uuln̾e ꝑcussus graui.
de eodẽ loco in qͦ iacebat alienis ma¬
nib sublatꝰ. in lectulũ positus est:
N urbe etiã cartaginensi cũ apud
fortunatũ diaconẽ frẽm uen̾abilis
uiri aurelii ep̃i ad conuiuiũ conue¬
nissemꝰ. una eũ uincentio eolositano
ep̃o. murano etiã ep̃o bolitano. s & a¬
liis ep̃is ⁊ diaconib: tũc murano ep̃o
detrahenti sc̃o uiro. retuli exitũ prb̾ri
suꝑius memorati. Qd̃ ille de alio die¬
tũ: de se oraculũ maturo sui ictu cõ¬
ꝓbauit. Nam de eodẽ loco in quo ia¬

Expanded text:
cemini ; ut quicumque forte hujusmodi capcemini ; ut quicumque forte hujusmodi captus est consuetudine, cum legerit qualiter in iis qui sancto viro detrahere ausi sunt, fuerit vindicatum, ipse etiam in aliis emendnatione Afer, presbyter tamen Ecclesiae Mediolanensis, cum in convivio positus, in quo erant nonnulli militares viri reliogiosi, detraheret memoriae Sacerdotis, aillis et deserentibus linguam nequam, subito vulnere percussus gravi, de eodem loco in quo jacebat, alienis manibus sublatus, in lectulum positus est, In urbe etiam Carthaginensi, cum apud Fortunatum diaconum fratrem venerabilis viri Aurelii episcopi, ad convivium convenissem una cum Vincentio Colossitano episcopo, Murano etiam episcopo Bolitano, sed et aliis episcopis et diaconibus; tunc Murano episcopo detrahenti Sancto viro retuli exitum presbyteri superius memorati: quod ille de alio dictum, de se oraculum maturo sui exitu comprobavit. Nam de eodem loco in quo ja
Abbreviated transcription (Latin):
st̃: eũ reliqͥas mediolani sũma cum
deuotione suserꝑemꝰ. adueniente quo¬
dã ceco referente didicimꝰ. qui eodẽ
die tacto loculo in qͦ sẽoꝵ reliqͥe por¬
tabant᷑. lum̃ recepit: eo qđ ꝑ uisum
noctis uidisset nauẽ appropinqͣntẽ
littori. in qͣ erat multitudo albadoꝵ
uiroꝵ. Quib descendentib ad terram
cũ unũ de turba dep̾caretur. ut inno¬
tesceret qͥ essent uiri: audiuit ambro¬
sium adeẽ. eiꝰq consortes. Quo audito
ut lum̃ reciꝑet: audiuit ab eo. Perge
mediolanũ & occurre fr̃ib meis qui
illo uenturi st̃: designans diẽ & reci¬
pies lum̃. Erat enĩ uir ut ille asserebat
de littore dalmatino:nec se uenisse an¬
de in eruitatẽ asserebat. priꝰquã recto
itinẽ reliqͥis sc̃oꝵ occurriss ñdum ui¬
dens: tactoq loculo uidere cepisse:
His ita decursis ñ arbitror graue
uideri si paululũ ꝓmissionis nr̃e me¬
alibi. noli dilige detrahere. ne eradi-¬

Expanded text:
sunt, cum reliquias Mediolani summa cum sunt, cum reliquias Mediolani summa cum devotione susciperemus, adveniente quodam caeco et referente cognovimus, qui eodem die tacto loculo, in quo sanctorum reliquiae portabantur, lumen recepit, quod per visum noctis vidisset navem appropinquantem littori, in qua erat multitudo albatorum virorum; quibus descendentibus ad terram, cum unum de turba precaretur, ut sciret qui essent ii viri, audierit, Ambrosium ejusque consortes. Quo audito ut lumen reciperet, audivit ab eo: Perge Mediolanum, et occurre fratribus meis, qui illo venturi sunt, designans diem, et recipies lumen. Erat enim vir, ut ipse asserebat, de littore Dalmatino, nec se ante venisse in civitatem asserebat priusquam recto itinere reliquiis sanctorum occurrisset, nondum videns: sed tacto loculo, videre coepisse. 53. His itaque decursis, non arbitror grave videri, si paululum promissi nostri mealibi: Noli diligere detrahere, ne eradi
Abbreviated transcription (Latin):
ascireli etiã desꝑanti Euimus¬
de salute sua uł exercitꝰ quem
ouctabat contͣ gildonẽ: baculũ te¬
nens manu. in uisu noctis apparuit.
Atq cũ ꝓuolueret᷑ ad pedes sc̃i uiri
mascirel. ꝑeutiens t̾ram senex baculo
qͦ regebat᷑ tercio: hac enĩ illi spetie
apparuerat: ait. hic. hic. hie. signans
locũ. Deditq intellectũ uiro quem
uisitatione sua dignũ fuerat arbi¬
tratꝰ: ut agnoseet se in ipso loco in
qͦ sc̃m dñi uiderat sacerdotẽ. die ter¬
cia uictoriã adepturũ. Atꝙ ita secu¬
rus bellũ inchoauit: & ꝓsꝑe consũma¬
uit. Nos tam̃ ea mecdiolano positi. ip¬
so mascizele referente cognouimꝰ.Nã
et in hac ꝓuincia in qͣ nunc positi scri¬
bimꝰ: płimis hoc ipsũ retulit saẽdoti¬
bus. Quib etiã referentib securiꝰ nob̃
alexandri mr̃m. qui nr̃is tẽpo¬
rib hoc ẽ post obitũ scĩ ambrosii in
anauniȩ partib ꝑsequentib gentili¬
bus iuris martirii coronas adepti

Expanded text:
ascezeli etiam desperanti de salute sua, vel exercitus quem ductabat contra Gildonem, baculum tenens manu in visu noctis apparuit, atque cum pro volveretur ad pedes sancti viri Mascezel, percutiens terram senex baculo quo regebatur, tertio hac enim illi specie apparuerat ait: Hic, hic, hic, signans locum; deditque intellectum viro, quem visitatione dignum fuerat arbitratus, ut agnosceret se in ipso loco in quo sanctum Domini viderat Sacerdotem, die tertia victoriam adepturum: atque ita securus bellum inchoavit et consummavit. Nos tamen ea Mediolani positi ipso Mascezele referente, cognovimus; nam et in hac provincia, in qua nunc positi haec scribimus, plurimis hoc ipsum retulit sacerdotibus, quibus etiam referentibus, securlus haec Alexandri martyrum, qui nostris temporibus, hoc est, post obitum sancti Ambrosii in Anauniae partibus, persequentibus gentilibus viris martyrii coronam adepti
Abbreviated transcription (Latin):
eui cognom̃ erat tabenense.
cum theodoro ⁊ cornelio cet̾isq quã
płimis fr̃ib : substitit parumꝑ in idi¬
nere. uelut int̾rogans aliquẽ de quo¬
dã secreto negotio: & cognouit in sp̃u
unũ de mandatis qͤ p̾fixerat in mo¬
nasterio fuisse neglectũ. Preceꝑat e¬
nim fr̃ib qͥ in pistoria arte labora¬
bant. ut siqͣndo fac̾ent oblationes.
nicħ loquerent᷑ suꝑuacuum: s apd̃
se ipsos salutaria meditarent᷑ eloqͥa:
Uocauit gͦ theodorũ qui ipsiꝰ mona¬
sterii curã gerebat: & dicit ei. Uade
secreto ⁊ sollicitiꝰ inqͥre quid fr̃s se¬
ro cũ oblationes fac̾ent st̃ loquuti
⁊ qͥcqͥd dep̾henderis ad me referre
cuiabis. Qui ꝑgens diligent̾ inues¬
tigauit oĩa: et ea que didicit sc̃o pa¬
chomio nuntiauit. Qͥ dixit. Nunc
estimant fr̃s qͦd traditiones qͣs eis
dedimꝰ seruandas. humane sint:
⁊ nesciunt qͥa ꝓ contẽptu etiã mi¬
nimi mandati. magnũ ꝑiculũ ne¬
gligenti maneat. Nonne septem

Expanded text:
cui cognomen erat Tabennense, cum Theodoro et Cornelio, caeterisque quam plurimis fratribus, substitit parumper in itinere, velut interrogans aliquem de quodam secreto negotio; et cognovit in spiritu unum de mandatis quae praefixerat in monasterio, fuisse neglectum. Praeceperat enim fratribus qui in pistoria arte laborabant, ut si quando facerent oblationes, nihil loquerentur supervacuum, sed apud semetipsos salutaria meditarentur eloquia. Vocavit ergo Theodorum, qui ipsius monasterii curam gerebat, et dicit ei: Vade secreto, et sollicitius inquire, quid fratres sero, cum oblationes facerent, sunt locuti; et quidquid deprehenderis, ad me referre curabis. Qui pergens, diligenter investigavit omnia, et ea quae didicit sancto Pachomio nuntiavit. Qui dixit: Num existimant fratres quod traditiones quas eis dedimus servandas humanae sint, et nesciunt quod pro contemptu etiam minimi mandati magna pericula negligentes maneant? Nonne VII
Abbreviated transcription (Latin):
suis corporib in resurrectione om¬
nium consequent᷑: fulgebũt enim
sicut sol in regno dĩ. qui głifican¬
tes se głificare testatus ẽ: sed ut
nos emulatores eoꝵ ꝓ nr̃is effici¬
amur uirib. cũ uitas eoꝵ pre¬
clarissimas agnoscentes. eas imi¬
tari xp̃o donante condendimꝰ: p̃cib
semꝑ aduti beatoꝵ patrũ. patͥarcha¬
umq sc̃oꝵ. ꝑ quos omp̃s & clemens
d̃s mr̃. beata ⁊ coet̾na & consubstan¬
cialis et inseparabilis tͥnitas. pater

Expanded text:
suis corporibus in resurrectione omsuis corporibus in resurrectione omnium consequentur. Fulgebunt enim sicut sol in regno Dei , qui glorificantes se glorificare testatus est : sed et nos aemulatores eorum pro nostris efficiamur viribus, cum vitas eorum praeclarissimas agnoscentes, eas imitari Christo donante contendimus, precibus semper adjuti beatorum patrum, patriarchaum, per quos omnipotens et clemens Deus noster, beata et coaeterna et consubstantialis et inseparabilis Trinitas, Pater
Abbreviated transcription (Latin):
culo xp̃i se muniens. atq angłm bu¬
cis qͥ fuerat ad se directus. aspectu
intuens hylari. scãm reddidit ani¬
mam qͣrta decuna die m̃sis choin
scd̃m egyptios: qd̾ ẽ iuxta romanoᷤ
ad septimũ diẽ iduum maiarum:
Cuiꝰ uen̾abile corpꝰ̾eulũ discipłi eiꝰ
sicut decebat ꝓ more curantes: to¬
tam noctẽ suꝑ illud duxere ꝑiuigi¬
lem.psalmos hymnosq cantantes:
sequenti uͦ die sepelierũt in monte
ubi fuerat constitutũ. Illi autẽ qui
missi erant ad sc̃m petroniũ: dedu¬
xerunt eũ. adhuc infirmitate sua
laborantẽ. Qui paucis dieb totam
frat̾nitatẽ gub̃nans. & hic in pace
defunctꝰ est: relinqͤns post se uirũ.
iustũ ⁊ acceptissimũ dõ orsiseum
meritis descripsimꝰ pauca. & ex
magnis parua digessimꝰ: non ut
illis honor aliqͥs prestaret᷑. nec em̃
fas ẽ eos nr̃is indigere preconiis.
quib sufficiens ẽ. et̾na laus & in¬
deficiens gła. quã corã xp̃o ⁊ sc̃ĩs
angłis eiꝰ a depti sunt. & pleniꝰ cũ

Expanded text:
culo Christi se muniens, atque angelum lucis qui fuerat ad se directus, aspectu intuens hilari, sanctam reddidit animam, quarto decimo die mensis Pachon, secundum Aegyptios, quod est juxta Romanos, ad septimum diem Iduum Maiarum. Cujus venerabile corpusculum discipuli ejus, sicut decebat pro more curantes, totam noctem super illud duxere pervigilem, psalmos hymnosque canentes, sequenti vero die sepelierunt eum in monte, ubi fuerat constitutum. Illi autem qui missi erant ad sanctum Petronium, eum deduxerunt, adhuc infirmitate ipsa laborantem. Qui paucis diebus totam fraternitatem gubernans, et hic in pace defunctus est, relinquens post se virum justum et acceptum Deo, Orsesium meritis descripsimus pauca, et ex magnis parva digessimus, non ut illis honor aliquis praestaretur; nec enim fas est eos indigere praeconiis, quibus sufficiens est aeterna laus et indeficiens gloria, quam coram Christo et sanctis angelis ejus adepti sunt, et plenius cum
Abbreviated transcription (Latin):
hunc ⁊ alios qͣmpłimos ꝑfecte con¬
uersationis ad xp̃m ante p̾miserit.
diem festũ leta mente celebrabat.
suꝑ tantis ac talib fructib a dño
sibi concessis. De quib ñr hic ser¬
mo qͥa diu ꝓductus ẽ: dõ grãs refero:
ost beatissimũ uͦ paschał festi
diem multis fr̃ib ad dñm p̃¬
missis. ad postremũ ipse qͦq beatꝰ
pachomiꝰ infirmatꝰ est: & mministra¬
bat ei theodorus cuiꝰ sepe memini¬
mus. Et qͣmuis esset toto corpore
nimis attenuatꝰ ac debilis: faciẽ
tam̃ habebat hilarem atq fulgen¬
tem: ita ut ex hoc qͦq uidentibus
piȩ mentis ac sincerissime consei¬
entie sue monstraret inditia. Ante
duos gͦ dies sc̃e dormitionis suȩ. cõ¬
uocans uinũsos fr̃s:ait ad eos. Ego
quidẽ carissimi uiã patrũ securus
ingredior: nã uideo me a dño ꝓtinꝰ
euocari. Uos gͦ mem̃dote uerborũ
que a me frequent̾ audistis: & uigi¬
lantes in p̃cib sobrii estote in oꝑibꝰ

Expanded text:
hunc et alios quamplures perfectae conhunc et alios quamplures perfectae conversationis ad Christum ante praemiserat, diem festum laeta mente celebrabat super tantis ac talibus fructibus a Domino sibi concessis, de quibus noster hic sermo diu productus est, Deo gratias referens. Post beatissimum vero Paschalis festi diem, multis fratribus ad Dominum praemissis, ad postremum ipse quoque sanctus Pachomius infirmatus est; et ministrabat ei Theodorus, cujus saepe meminimus. Et quamvis esset toto corpore nimis attenuatus ac debilis, faciem tamen habebat hilarem atque fulgentem, ita ut ex hoc quoque videntibus piae mentis ac sincerissimae conscientiae suae monstraret indicia. Ante duos ergo dies sanctae dormitionis suae, convocans universos fratres, ait ad eos: Ego quidem, charissimi, viam patrum securus ingredior, nam video me a Domino protinus evocari. Vos ergo mementote verborum quae a me frequenter audistis, et vigilantes in precibus, sobrii estote in operibus
Abbreviated transcription (Latin):
ignorat egritudines singłoꝵ. nr̃isq
cõmonitionib indiget : uł despi¬
cit nos qͥ est nat᷑a misericors: Sed
utilitatem consid̾ans animarum
nr̃arũ. sinit ad momentũ pati nos
tristiciã: ut tolerantie ꝑpetua pre
ipse terminũ doloribꝰ nr̃is benig¬
nus imponet. Qͥ respondens ait:
me dñm. ut & hoc mͥ delictũ remit.¬
tere ꝓsua pietate dignet᷑. Asseuera¬
bant aut̃ płimi de hoc sene: qd̾ per
annũ integrũ se fleuit. pꝰ biduanũ
ieuniũ parum cibi ꝑcipiens. Hunc
sẽs pachomiꝰ monachis ꝓponebat
uelut exemplũ bonoꝵ oꝑum: fir¬
mamentũq uirtutũ. Ad quẽ etiam
eos qͥ erant in merore positi dirige¬
bat: qͥa habebat ⁊ consolatorrũ uer¬
bũ sicut nullus aliꝰ. Qui usq ad finẽ
nectute sc̃a pro dolorib tantis ȩter¬
na solatia recepturus migrauit.¬
ertus itaq pachomiꝰ qd̾ talen¬
tũ sibi creditũ numquã ꝓrsus
absconderit. s om̃ib prerogans et

Expanded text:
ignorat aegritudines singulorum, nostrisque ignorat aegritudines singulorum, nostrisque commonitionibus indiget? vel despicit nos qui est natura misericors? Sed utilitatem considerans animarum nostrarum, sinit ad momentum nos pati tristitiam, ut tolerantiae perpetua pipse terminum doloribus nostris benignus imponet. Qui respondens, ait:me Dominum, ut et hoc mihi delictum remittere pro sua pietate dignetur Asseverabant etiam plurimi de hoc sene, quod per annum integrum se deflevit, post biduanum jejunium parum cibi percipiens. Hunc sanctus Pachomius monachis proponebat, velut exemplum bonorum operum, firmamentumque virtutum. Ad quem etiam eos qui erant in moerore positi, dirigebat, quia habebat et consolatorium verbum, sicut nullus alius. Qui usque ad finem nectute sancta. pro doloribus tantis aeterna solatia recepturus, aertus itaque Pachomius, quod talentum sibi creditum nunquam prorsus absconderat, sed omnibus praerogans, et
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ dm̃ contrahas offensã. uł otii
crimen incurras: si ñ sedulo fueris
oꝑatus: Scit dñs qͦd pateris: et qͥa
nemo rantis tribulationib afflictus.
ullũ ualet opus attingere: precipue
tu qui nulla necessitate constringe¬
ris. Nam si ꝑegrinis ꝓpt̾ dm̃ suffici¬
entiam usq largimur: qͣntomagis
t tanto patri cũ deuotione serui¬
mus: Ad quẽ ipse respondit. Impos¬
sibile ẽ michi ñ oꝑari. Et frat̾ ait.
Si hoc inqͥt tibi placet: saltĩ ma¬
nus tuas oleo ꝑunge: ne tantum
sanguinẽ ꝓfluentes in labore de¬
ficiant. Qui consilio eiꝰ acqͥescens.
fecit quod hortatꝰ est eũ : et in tan¬
tum uulnerate manꝰ eiꝰ grauatę
sunt: ut nequaquã posset suf¬
Putabas frat᷑ qd̾ te oleum posset
iuuare: Quis uero de coegit ita se¬
dulo laborare: ut sub pre textu
oꝑis. in hoc uisibili oleo magis qͣm
in deo sꝑem poneres:Tut nũquid
impossibue ẽ dõ sanare de&Aut

Expanded text:
apud Deum contrahas offensam, vel otii apud Deum contrahas offensam, vel otii crimen incurras, si non sedulo fueris operatus? Scit Dominus quid pateris, et quia nemo tantis tribulationibus afflictus, ullum valet opus attingere, praecipue tu qui nulla necessitate constringeris. Nam si peregrinis post Deum sufficientiam pauperibusque largimur, quanto magis tibi tanto Patri cum devotione maxima serviemus? Ad quem ille respondit: Impossibile est mihi non operari. Et frater ait: Si hoc, inquit, tibi placet, saltem manus tuas oleo perunge, ne tantum sanguinem profluentes in labore deficiant. Qui consilio ejus acquiescens, fecit quod hortatus est eum; et intantum vulneratae manus ejus gravatae sunt, ut nequaquam posset Putabas, frater, quod te oleum posset juvare? Quis enim te coegit ita sedulo laborare, ut sub praetextu operis, in hoc visibili oleo magis quam in Deo spem tuam poneres? Aut nunquid impossibile est Deo sanare te? Aut
Abbreviated transcription (Latin):
etheus qͥdam monachus pꝰ longũ
continentiȩ tempꝰ regio morbo cor¬
reptus. sequestratã a fr̃ib habuit
cellulã: tota uita sua pane tantum
⁊ sale condentꝰ. Semꝑ aut̃ psyatios
oꝑabat᷑: tantãq contricionẽ ꝓpter
dñm sustinebat. ut sepenumero fu-¬
nicłos intorqͦns. compungerentur
manꝰ eius ⁊ sanguisus guttas efflu-¬
erent: in tantũ ut ex ipso oꝑe mag¬
na uiri dolerantia monstraret᷑. In tan¬
ta gͥ infirmitate corꝑis constitutus.
nũquã fr̃m collectã deseruit: sed
adimplendas om̃s diurnas or̃ones
totaq mẽbra sua xp̃i signacło mu¬
niens. glificabat iugit᷑ dñm: & ita
paululũ qͥescebat. Deinde circa noc¬
tis mediũ surgens: usq ad matuti¬
nas orones alacrit̾ ꝑmanebat. Huiꝰ
aliqͣndo manꝰ quidã frat̃ inspiciens.
oꝑis nimietate atq uiolentia fortit
sauciatas. & resꝑsas sanguine: dixit
ei. Qͥd ita pat̾ durissimo te labore
discrutias: maxime tanta infirmi¬
tate depressus: An forte metuis qd̃

Expanded text:
eus quidam monachus, post longa continentiae tempora, regio morbo correptus, sequestratam a fratribus habuit cellulam, tota vita sua pane tantum et sale contentus. Semper autem psiathios operabatur; tantamque contritionem propter Dominum sustinebat, ut saepenumero funiculos 137 intorquens, compungerentur manus ejus, et sanguinis guttae effluerent, intantum, ut ex ipso opere magna viri tolerantia monstraretur. In tanta igitur infirmitate corporis constitutus, nunquam fratrum collectam deseruit, sed ad explendas omnes diurnas orationetotaque membra sua Christi signaculo muniens, glorificabat jugiter Dominum, et ita paululum quiescebat. Deinde circa noctis medium surgens, usque ad matutinas orationes alacer permanebat. Hujus aliquando manus quidam frater inspiciens, operis nimietate atque violentia fortiter sauciatas, et respersas sanguine, dicit ei: Quid ita pater durissimo labore te discrucias, maxime tali infirmitate depressus? An forte metuis ne
Abbreviated transcription (Latin):
animab ur̃ĩs prestare solatia. Ego
enĩ iam delibor: & tempꝰ mee reso¬
lutionis instat. Eligite gͥ ex uobis
frẽm me presente. qui post dm̃ pre¬
sit om̃ib: curãq ur̃arũ gerat ani¬
marum.Quantũ uͦ mea discretione
ꝑpendo: petroniũ ego ad hoc opus
obedientissumi filii consiliũ patris.
Erat enĩ petroniꝰ potens in fide:
humilis in conu̾satione : intellec¬
tu prudentissimꝰ: bonis moribus:
discretione ꝑfectus. Pro qͦ precẽ
dño sẽs pachomiꝰ fudit: quia & ip¬
sum in monasterio cognom̃to chi¬
noboscioꝵ egrotare compererat.
Cui licet absenti eunctã frat̾nta¬
tem cõmendauit in dño: mittens
ad eũ ꝓtinus ut ueniret. Et signa

Expanded text:
alia praestare solatia. Ego namque jam delibor, et tempus meae resolutionis instat . Eligite igitur ex vobis fratrem, me praesente, qui post Deum praesit omnibus, curamque vestrarum gerat animarum. Quantum vero mea discretione perpendo, Petronium ego ad hoc opus obedientissimi filii consilium patris. Erat enim Petronius potens in fide, humilis in conversatione, intellectu prudentissimus, bonis moribus, discretione perfectus. Pro quo precem Domino sanctus Pachomius fudit, quia et ipsum in monasterio, cognomento Chinobosciorum aegrotare compererat. Cui, licet absenti, 138 cunctam fraternitatem commendavit in Domino, mittens ad eum protinus ut veniret. Et signa
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc igitur aduersꝰ huiꝰmodi po¬
tero preualere.Sed ⁊ nunc opus
meũ est: supplantare qͦs possum:
Magnos uiros: tẽptare ñ desino. Cui
pachomiꝰ ait. Si ut dicis magnos uiros
temptare ñ cessas. ꝓpͥumq opus tuũ
animarũ ꝑditionẽ ẽẽ ꝓfessa es. iitpo¬
te que cunctos excellis in malicia

Expanded text:
tunc adversus hujuscemodi potunc adversus hujuscemodi potero praevalere. Sed et nunc opus meum est, supplantare quos possum, magnosque viros tentare non desino. Cui Pachomius ait: Si, ut dicis, magnos viros tentare non desinis, propriumque opus tuum animarum perditionem esse professa es, utpote
Abbreviated transcription (Latin):
Noui ait illa: qd̾ contra caput tuũ
mͦ mentitꝰ sis. Tunc pachomius ait:
Tu mendatii pͥncipatũ geris: nam
prescire nichil omnino preuales:
hoc enĩ soliꝰ est di. & maiestatis ac¬
potentie eiꝰ ꝓpͥum: cuncta prenos¬
cere. Que respondit. Scdm prescien¬
tiam quidẽ ut dicis. nichil penitꝰ
noui: conitiendo tam̃ plura cog¬
nosco. Et pachomio sciscitante
quomͦ conitiat: ait illa. Ex prece¬
dentib que st̃ euentura conside-¬
ro. Et uir sc̃s ait ad eam. Quomͦ
conicere possis expͥme. At illa.
Om̃is inquit rei principiũ ꝓces¬
su tẽporis ad constitutũ tendit
augmentũ: deinde ad detrimen¬
tũ deuergit. Sic gͦ et hac diuina
uocatione conitio: que int̾ initia
sua celesti roborata p̾sidio. signis
⁊ ꝓdigiis uariisq iurtutib cre¬
uit. Cum gͥ senescere ceꝑit. oppro¬
briorum minuet᷑ increm̃tis: aut
demꝑis diuturnitade lassescens.
aut negligentie torpore deficiens.

Expanded text:
Novi, ait illa, quod contra caput tuum Novi, ait illa, quod contra caput tuum modo mentitus sis. Tunc Pachomius ait: Tu mendacii principatum geris, nam praescire nihil omnino praevales. Hoc enim solius Dei est, et majestatis oscere. Quae respondit: Secundum praescientiam quidem, ut dicis, penitus nihil novi, conjiciendo tamen 136 plurima cognosco. Et sancto Pachomio sciscitante, quomodo conjiciat, ait illa: Ex praecedentibus quae sunt ventura, considero. Et vir sanctus ait ad eam: Quomodo conjicere possis, exprime. Et illa: Omnis, inquit, rei principium processu temporis ad constitutum tendit augmentum, deinde ad detrimentum divergit. Sic ergo et in hac divina vocatione conjicio, quae inter initia sua coelesti roborata praesidio, signis et prodigiis, variisque virtutibus crevit. Cum igitur senescere coeperit, a propriis minuetur incrementis, aut temporis diuturnitate lassescens, aut negligentiae torpore deficiens,