comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
li significat. Diluuium dictum qd̾ aquaꝵ
clade omnia que iundau̾it deleat. Drimũ
diluuiũ extitit sub noe. qͣndo hominũ scelib
offensus omp̃s toto orbe contecto delets cũ cciᷤ
tib conchis et ostreis concretos sepe enã caua¬
tos aquis uisere solemꝰ. Scd̃m diluutũ fuit in
achaia iacob pat̾arche ⁊ ogrgi temporib qͥ
el eusine conditor fuit. et rex. nom̃ q loco et
tempori dedit. Tercium diltiutũ in thessalia
moysi uel amphitonis tẽporib fuit. qͥ t̾cus
post eicropem regnauit. Quiꝰ temporib aqͦꝵ
illuuies maiorem partem ppłoꝵ thessalie ab¬
sumpsit. paucis ꝑ refugia montrum liberat
maxime in monte parnaso in cuiꝰ criruitude¬
ucalion tunc regno potebatur. Q tunc ad se
confugientes susceptos ꝑ gemina panasiiu¬
ga fouit ⁊ aluit. A quo pret̾ea genꝰ homnnũ
grecoꝵ fabule ex lapidib reꝑatum ferunt.
ab eo ꝓpter insitam hominũ cordib duriciã.
S et flumina cum in solitis aucta mibribus

Expanded text:
diluviis. Diluvium dictum quod aquarum clade omnia quae inundaverit deleat. Primum diluvium extitit sub Noe, quando hominum sceleribus offensus Omnipotens, toto orbe contecto, deletis cunctis, tibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia Iacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempori dedit. Tertium diluvium in Thessalia Moysi vel Amphictyonis temporibus fuit, qui tertius post Cecropem regnavit. Cuius temporibus aquarum inluvies maiorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso; in cuius circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnasi iuga fovit et aluit. A quo propterea genus hominum Graecorum fabulae ex lapidibus reparatum ferunt ab eo propter hominum insitam cordis duritiam. Sed et flumina cum insolitis aucta imbribus
Abbreviated transcription (Latin):
au̾t uocar fabulosa argum̾tatio dedit. Namq
phetonte fulminis ictu int̾empto sorores eiꝰ luctu
mutatas in arboreas populeas lacͥmis electrum
om̃ib annis fund̾e̾ tuxͣ eridanu̾ amn̾e. et electr̃
appellatũ qm̃ soluocitat᷑ sit elector plĩnt poete
dixere. Constat aũt euin ñ esse succũ popłi s spr¬
ne arboris. qm̾ accensus tede nidore fraglat. Pectrũ:¬
solis clariꝰ auro argñ̾toq reluceat. Sol em̃ apoeti ᷤ
electrũ uocatur. Defecatiꝰ em̃ est hoc metallũ oĩbus
et in p̾cio habet᷑. lerciũ qd̾ est detl partib aurr⁊

Expanded text:
autem vocari fabulosa argumentatio dedit. Namque Phaethonte fulminis ictu interempto sorores eius luctu mutatas in arbores populos, lacrimis electrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem; et electrum appellatum quoniam sol vocitatus sit Elector plurimi poetae dixere. Constat autem eum non esse sucum populi, sed pineae arboris; nam accensus taedae nidore fragrat. Nascitusolis clarius auro argentoque 296 reluceat. Sol enim a poetis elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibuset in pretio habetur; tertium, quod fit
Abbreviated transcription (Latin):
Allegoria. sub res alias aliud si gͦalit̾ iicat.
Sic̃ p̾sa ac ad sacͥficium duct᷑ significabat hu¬
milem xp̃m. aries ꝓ eo ĩmolatus xp̃m passum.
Item in ęxodo. uͥgam in serpentẽ xp̃m ĩ mortem
serpens in uͥgam xp̃m pꝰt mortẽ reu̾surũ ad pͥs¬
tini regni potestatẽ ⁊ reliqͣ. Pingma u̾o est sens᷑
obscurus ⁊ ꝑ qͣsdam ymagines adumbrat᷑. hñs
aut insententia obscurũ intellectũ: aut ꝑstini¬
litudines altum sensũ. Sicut puta. Fert᷑ leonis
catulus dormiens patͥs fremitu suscitan. qd̾ re¬
fert᷑ ad resurrectioñe xp̃i pꝰt sompiũ mortis
resuscitari potẽtia pat̾s. et ect̾ã similia ad mo¬
res hominũ ꝑtinentia. Pniginata: q̃stiones

Expanded text:
a est et sub res alias aliud figuraliter indicat. sicut Isaac ad sacrificium ductus significabat humilem Christum; aries pro eo immolatus Christum passum. item in exodo uirga in serpentem, Christum in mortem; serpens in uirgam, Christum post mortem reuersurum ad pristinam regni potestatem, et cetera. aenigma uero est sensus obscurus et per quasdam imagines adumbratus, habens aut in sententia obscurum intellectum aut per similitudines alium sensum. sicut puta: fertur leonis catulus dormiens patris fremitu suscitari; quod refertur ad resurrectionem Christi post somnum mortis resuscitatum potentia patris, et cetera similia ad mores hominum pertinentia. charientismos
Abbreviated transcription (Latin):
one cõpescunti. Pccłiasticum librũ e̾tissime ihc
filiꝰ syrach terosolimita nepos iħc sac̾dotis mag¬
ni cõposuit. De quo meminit ⁊ acharias. Eliber
apud latinos ꝓpt̾ eloqͥ similitudin̾e salomonis
titulo p̾notatur. Dict̾ aũt eccłiasticus eo qd̾ d̾ taꝰ
ecclĩe disciplina religiose ꝯu̾sationis magna c̾a
et rone sit editꝰ. Hic et apd̾ ebreos reꝑit᷑. s inter

Expanded text:
net capitula. Ecclesiasticum librum certissime Ihesus filius Syrach Ierosolomita, nepos Ihesu sacerdotis magni, composuit, de quo meminit et Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis tytulo prenotatur. Dictus autem Ecclesiasticus, eo quod de tocius ecclesie disciplina et religiose conversacionis magna cura et racione sit editus. Hic aput Hebreos reperitur, sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾s. Q.d̾ autẽ ctiomedis tẽplo aqͣm rostͥ̾s affe¬
runt et asꝑgunt qd̾ blandiunt᷑ grecigenis atq
alienigenas ꝑsecunt᷑: mirandũ non est fieri de¬
monum instinctu. quoꝵ int̾est ꝑsuadere dm̃ ẽe
factum diomedem. ad decipiendos homi nes ut
templis. altarib. sacͥficiis. sac̾dotib q̃ oĩa cũ rec¬
ta sunt: ñ nͥ uni deo uiuo debentur inseruiant
appellatas quos ferunt fabule i easd̾e uolues
fuisse conu̾sos. forma fulice similes magnitudine
lictoꝵ et saxa uolitantes. Iudicant int̾ suos et ad¬
uenas. Nam si grecus est: ut ꝓpͥis accedunt et
blandiuntur. Si alienigena: morsu impugnãt
et uulnerãt. Lacͥmosis qͣi uocib dolentes ułsuã
mutatione ułregis int̾itum. Nam diomedes ab
illiricis int̾emptus est. heeaũt aues latine dionie¬
dee uocant᷑. Gret eas herodios dñt. Uiomedis ad¬

Expanded text:
conversi. Quod autem Diomedis in templum aquam rostris affeconversi. Quod autem Diomedis in templum aquam rostris afferunt et aspergunt, quod blandiuntur Graecigenis, alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu; quorum interest, persuadere deum factum esse Diomedem, ad decipiendos templis altaribus, sacrificiis sacerdotibus quae omnia cum recta sunt non nisi uni Deo uiuo et uero debentur inseruiantappellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos, forma fulicae similes, magnitudinelittorum et saxa volitantes. Judicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiuntur: si alienigena, morsu impugnant et vulnerant, lacrymosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem, vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Hae autem aves Latine diomediae vocantur, Graeci eas herodios dicunt. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
in uolucres fuisse conu̾sos. non fabuloso poetzco¬
q mendatio s historica attestat one confirmat.
qͥb nec deus ut putatur factꝰ humanan reuoca¬
re naturam uł ipse potuit. uł certe a ioue suo
monte gargano qͥ est ĩapulia. et hoc tẽplum circ̃
uen̾int uł grecoꝵ stirpe ꝓgenit. non solum qͥe¬
tas esse uerum insuꝑ aduolare. Si autẽ aliemgo¬
nas uid̾int subuolare. ad capita tamꝗͣ grauibus
ictib ut etiam ꝑimant uulnerare. Ham duris
et gͣndib rost̾s satis ad hec p̾lia ꝑhibentur arma¬
re phibetur non mutatis hominib factas. s sub¬
tractis hominib credo fuisse subpositas. sic̃ cerua
ꝑ ephigenia regis agamennonis filia Neq eñ
demonib indicio dei ꝑmissis huiꝰ mͦi p̾stigie diffi¬
ciles esse potuerunt: M qr illa uirgo post ea uiua
reꝑta est: suppositam ꝓ illa ceruam facile cognitũ
sunt occulte ex aliis locis ubi est hoc gents auiũ
ad ealoca ꝑducte. ac repente supposite credunt᷑ ẽẽ

Expanded text:
sque socios in volucres fuisse conversos, non fabuloso poeticoque mendacio, sed historica adtestatione confirmant; quibus nec deus, ut putant, factus humanam reuocare naturam uel ipse potuit uel certe a Ioue suo monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuenerint uel Graecorum stirpe prognati, non solum quietas esse, uerum et insuper adulare; si autem alienigenas uiderint, subuolare ad capita tamque grauibus ictibus, ut etiam perimant, uulnerare. Nam duris et grandibus rostris satis ad haec proelia perhibentur armare perhibetur, non mutatis hominibus factas, sed subtractis credo fuisse subpositas, sicut cerua pro Iphigenia, regis Agamemnonis filia. Neque enim daemonibus iudicio Dei permissis huius modi praestigiae difficiles esse potuerunt; sed quia illa uirgo postea uiua reperta est, subpositam pro illa esse ceruam facile cognitum sunt occulte ex aliis ad ea loca perductae ac repente suppositae, creduntur esse
Abbreviated transcription (Latin):
estellis puniceis suꝑsparsa cũ sangͥneis uenis. Cau¬
sa nõis de effectu lapidis est. Nam deiecta in labriᷤ
eneis radios solis mutat: sangͥneo reꝑcͦsu. Extͣ aqͣm
au̾t specłi mͦ solem accpit. dep̾honditq defectꝰ eiꝰ
subeuntẽ lunam ostendens. Magoꝵ ipudente ma

Expanded text:
stellis puniceis supersparsa cum sanguineis venis. Causa nominis de effectu lapidis est; nam deiecta in labris aeneis radios solis mutat sanguineo repercussu; extra aquam autem speculi modo solem accipit, deprehenditque defectus eius subeuntem lunam ost
Abbreviated transcription (Latin):
nis grece. Pchenais: pariuulus ac semipe¬
dalis piscicrilus nom̃ sũpsit. qd̾ nauem adhe¬
rendo regneat. ruant licet uenti. seuiam ꝓ¬
celle. nauis tñ qi radicata ui mari stare uidet᷑.
uͨ mou̾i non recinendo s tm̃mͦ adhendo. Hunc

Expanded text:
nisi hamo. Echenais, parvus et semipedalis pisciculus, nomen sumpsit quod navem adhaerendo retineat. Ruant licet venti, saeviant procellae, navis tamen quasi radicata in mari stare videtur nec moveri, non retinendo, sed t
Abbreviated transcription (Latin):
sillogismꝰ. Tpicherema: descendens de ratiocinatrõe
latior ⁊ gxecutior rethoric᷑ fillogisiñ. latitudinedo¬
tans ⁊ ꝓductone sermonis a dialeticis sillogisms
ꝓpt̾ qd̾ rethorib datur. Hic aũt ꝯstat modis tͥbris.
Primꝰ modus tͥꝑtitus est. Sccłs: qͣdriꝑtit᷑. Leitus.¬

Expanded text:
Sequitur epicherema, descendens de ratiocinatione, latior et exsecutior rhetoricus syllogismus, latitudine distans, et productione sermonis a dialecticis syllogismis, propter quod rhetoribus datur. Hic autem constat modis tribus: primus modus tripartitus est, secundus quadripartitus
Abbreviated transcription (Latin):
are: uadit in orient̾e cum femina sua usq in prime
mina gustat defructu illiꝰ hbe ⁊ sic illa selucit maᷤᷤ¬
u̾tuit ambo: tũc ꝯtientũt ꝯ inuicem ⁊ stagin femĩa
uiuit̾o ꝯcipit. Cũ au̾t uen̾it tempꝰ illi ut pariat:
diatur illi ut si extra aqͣm peperit raptat pecus
illd ⁊ deuoret. ⁊ deo inaltam aqͣm ingredit᷑. ⁊ ibi pa¬
rit. Mascłs au̾t ñ recedit a femina sua s cͨcodit¬

Expanded text:
are, uadit ad orientem cum femina sua usque in proximina gustat de fructu illius arboris, et sic illa seducit mauerint ambo, tunc conueniunt sibi inuicem, et statim femina in utero concipit; cum autem uenerit tempus illius ut pariat, diatur illi, et si extra aquam peperit, rapit draco pecus illud et deuorat. Ideo in aquam altam ingreditur, ut ibi pariat; masculus aut
Abbreviated transcription (Latin):
bellicis usumministnͣt. Inde gensꝑsaꝵ ferox belliᷤ
ualida sagittis omuiq teloꝵ iactu qr de suꝑtorib
ad inf̾ora ualidiore iisu tela torq̃ntur. Acies eoꝵ
uelut gradientib turrib septa ꝓcedit ĩ mediĩs
campis: tãqͣm de muro dimicant. et uelut ĩ arce
qͣdam ⁊ speculosa collocati spectant magis bella

Expanded text:
bellicis usum ministrant. Inde gens Persarum ferox bellis, valida sagittis omnique telorum jactu, quia de superioribus ad inferiora validiore nisu tela torquentur, acies eorum velut gradientibus turribus septa procedit. In mediis campis tamquam de muro dimicant; et velut in arce quadam et specula collocati spectant magis bella,
Abbreviated transcription (Latin):
lium cerua uuln̾ata saltus pagrat dicteos. lan¬
te en potentie est ut ferrum a corpe expellat.
sagitas excutiat. unde et eiꝰ pabulo fere ꝓcusse
sagitas corꝑi inherentes excugunt. Hanc qͥdam
latinoꝵ prilegium marqs dũt. ꝓpt̾ belli tela ex¬
qͥnto anno pꝰt reges expulsos romanis crxaue¬
runt. dum gener tarquinii ad iniuriam socrri
uindicandam ingentem adu̾sus romam colle¬
gisset exercitum: hii qͥnquennii temporis imꝑio
utebatur. Ulus eni erant honore qͣm consules qͥ
aunuas potestates tenebant. Et dict dictatoreᷤ
qͣiͣ pͥncipes et precẽptores. Unde et magist̾ ppłi
nõiabantur. unde et dicta dicunt᷑. Dicte. uocate.¬

Expanded text:
3 cerva vulnerata saltus peragrat Dictaeos. Tantae enim potentiae est ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat; unde et eius pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes eiciunt. Hanc quidam Latinorum puleium Martis dnono anno post reges expulsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii, ad injuriam soceri vindicandam, ingentem adversus Romam collegisset exercitum. 11. Hi quinquenii temporis imperio utebantur; plus enim erant honore, quam consules, quia annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes, et praeceptores; unde et magistri populi nominabantur. Unde et dicta dicuntur. 12. Cae
Abbreviated transcription (Latin):
Doa: urbs fuit qͦndam potentissima. et u̾sa
incestratonis trirris. postea ab herode rege i ude
in honorẽ cesaris august cesarea nuntu pata¬
est. In qua corneli domꝰ xp̃t est ecclia. et pħilip¬
pi edicule et cubicłm u̾ginum ꝓpħaꝵ. Uorea¬
ne u̾o̾ caprea. De ea phisiolog̾ dicit qd̾ amat᷑
altos montes. pascitur aũt inꝯuallib monti¬
um. Est u̾o satis p̾scium animal. et nimis de
longe p̾uid̾ns. ita ut siuid̾rit: subito ĩ aliã
regionem homines ambulantes statĩ agnos

Expanded text:
Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Corneli domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quattuorne uero caprea. De hac Physiologus dicit quia amat altos montes, pascitur autem in conuallibus montium. Est autem satis perspicuum animal et nimis de longe praeuidens; ita ut si uiderit subito homines in alla regione ambulantes, statim cognosc
Abbreviated transcription (Latin):
neptum et telepi filius fuit. und̾ dori ⁊ origi¬
niem ⁊ nom̃ ducunt. Sunt aut paro grecie
gentis ex qͣb etiã cognõiata est. Lerqa lingua gͤcoꝵ
dorsum qd̾ sit suꝑfioes durior corꝑis: in modu̾
saxi fortis. et ad portandũ: et ad ꝑpetendum. Uor

Expanded text:
Neptuni et Ellepis filius fuit, unde Dori et originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis; ex quibus etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Ter
Abbreviated transcription (Latin):
spelunois reqͥescunt. atq in aerem sustolli ꝑhib̾n
arctis fistulis ꝑ qͣs trahat sp̃m et lingam exerat.
Lim aũt ñ indentib s in cauda ht. et uerbere po
sin corporis magnitudine. nam cͥca semitas deli-¬
tescens ꝑ qͣs elephanti solitogradiunt᷑. cruracoꝵ
noctis illigat. ac suffocatos ꝑunit. Gignit᷑ aut̾e
in ethiopia ⁊ india in ip̃o incendio iugis ostus.
Draco marinꝰ aculeos in brachiis h̃t ad caudam
spectantes. qͥ dum ꝑcusserit qͣqͣfuerit: uenenum
coms. Dracontites: gẽma ex cerebro draconiserui¬
tur. qͥ nͥ uiuenti abscisa fu̾it: ñ ingẽmascit. Un̾
eam magi dormientib draconib amputant:.
Audaces enĩ uiri expłorant draconũ specus. spar¬
gunt ibi gramina medicata adincitandũ dra¬
conum soporem. atq ita sõpno sopitis capita
desecant. et gẽmas detrahũt. Sũt aũt candore

Expanded text:
speluncis requiescit et in aerem sustollitur. Sunarctis fistulis, per quas trahit spiritum et linguam exerit; vim autem non in dentibus, sed in cauda habet, et verbere potsui corporis magnitudine. Nam circa semitas delitescens per quas elephantes solito gradiuntur, crura eorum nodis inligat ac suffocatos perimit. Gignitur autem in Aethiopia vel India in ipso incendio iugis aestus. Draco marinus aculeos in branchiis habet ad caudam spectantes, qui dum percusserit, quaqua ferit, venenum s. Dracontites ex cerebro draconis eruitur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant et gemmas detrahunt. Sunt autem candore
Abbreviated transcription (Latin):
numina. Driogalaptes: auis q̃ in capite suo ĩ mo¬
dum galli cͥstam ht. q̃ ore suo arborem fodiens ibi¬
dem s̃ niclum facit. Dromeda: genꝰ cameloꝵ est.
minoris qͥdem stature s uelocioris. uñ ⁊ nom̃ ht.
Lam dromas grece cursus et uelocitas appellat᷑
Centum enĩ ⁊ ampliꝰ milia uno die ꝑgere solet.
qd̾ aiuimal sic̃ bos et ouis et camelus ruminat. Dro¬

Expanded text:
um. Dryocolaptes, auis, quae in capite suo in modum galli cristam habet, quae ore suo arborem fodiens ibidem sibi nidum facit. minoris quidem staturae, sed velocioris. Unde et nomen habet; nam δρόμος Graece cursus et velocitas appellatur. Centum enim et amplius milia uno die pergere solet. Quod animal, sicut bos et ovis et camelus, ruminat. R
Abbreviated transcription (Latin):
um ita difingͥmus. Domꝰ ad ꝓpͥos habitatores.
ꝑtinet. Nam hospiciũ uocat᷑ cu aut aliquem:
recipinĩ: aut ab aliquo ip̃i recipimꝰ. Uñ qͥ ue¬
nit etad qu̾e uenitur: hospes di. Sic płacidus
hospes meht. hospitem manu taptũ.¬

Expanded text:
um et hospitium. Domus ad proprios habitatores pertinet. Nam hospitium tunc vocatur, cum aut aliquem recipimus, aut cum ab aliquo ipsi recipimur; unde et qui venit, et ad quem venitur, hospes dicitur. Sic Plautus: Hospes necavit hospitem captu
Abbreviated transcription (Latin):
qõnib necei̾a estimatur. Lercia dialegca cognom̾¬
to logica. qͥ disputationib subtilissimis uera disc̾¬
nis a falsis. Quarta: arimeqca. q̃ ꝯtinet num̾oꝵ
causas et diuisiones Ointa: musica. q̃ in carmini¬
b cantib q consistit. Sexta: geometͥa. q̃ mensu¬
ras t̾re. dimensionesq ꝯplectitur. Septima: astͦ¬

Expanded text:
existimatur. Tertia dialectica cognomento logica, quae disputationibus subtilissimis vera secernit a falsis. Quarta arithmetica, quae continet numerorum causas et divisiones. Quinta musica, quae in carminibus cantibusque consistit. Sexta geometrica, quae mensuras terrae dimensionesque conplectitur. Septima astr
Abbreviated transcription (Latin):
seqͥtur. quo se marit᷑ ⁊ uxor inuicem emebãt
ne iuderetur uxor ancilla sic̃ habemꝰ in iure
Inde est qd̾ p̾cedente donatione ui. seqͣr dos
tor ex ea usum fruetuũ acshuc retinet. seruato
cu donatũ est iure. Donati o directa ido nuncu
inde ad ius donatoro retorquietur.
Donatiste: heretici a donato qͥdam affro nuncu¬
pats. qͥ de numidia ueniens pene tota affrica
sua ꝑsuasione decepit. asserens minor̃e patre

Expanded text:
ritus quo se maritus et uxor invicem emebant, ne videretur uxor ancilla, sicut habemus in iure. Inde est quod praecedente donatione viri sequitur dos tor ex ea usum fructum adhuc retinet, servato cui donatum est iure. Donatio directa ideo nuncuinde ad ius donatoris retorquetur.Donatistae a Donato quodam Afro nuncupati, qui, de Numidia veniens, totam pene Africam sua persuasione decepit, asserens minorem Patre
Abbreviated transcription (Latin):
hoc int̾est. Donũ. deo datur. munꝰ homini. Tona¬
que pauꝑe diuitb soluunt loco munerum.
Itaq munꝰ homimi dat᷑. dorrũ deo. Uli c̃ ĩ tẽplis
donaria dicimꝰ. Munera aũt dnr qr manib¬
i accipiunt᷑ ułdant᷑. Duo sũt aũt q̃ offerunt᷑
Dontim ⁊ facͥfictum. Donum dr᷑ qͥcqͥd auro ar¬
gentoq aut qualibet alia sp̃e efficituracti

Expanded text:
tur, munera hominum. Naquae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera autem vocan dantur. Duo sunt autem quae offeruntur: donum et sacrificium. Donum dicitur quidquid auro argentoque aut qualibet alia specie efficitur. S
Abbreviated transcription (Latin):
et uere dr᷑ definitio ut est homo. animal rõnale.
mortale. Sensus disciplineq capax. Hec eni def¬
nitio ꝑ sp̃es et diff̾entias cdescend̾ns uenit ad ꝓp̾¬
um. et designat pleuissime quid sit homo.
comuu non ꝓpͥo nomine possumꝰ dice̾. Hec isto
modo semꝑ efficitur. homo qd̾ sit rõuali tõcep
dixit qͥd est homo s qͥdagat. qͣr quod̾a signoĩ
noticiam deuocato. In ista enĩ ⁊ inr teliqͥs noti
omnium: obtinet p̾ͥncipatumn.
¶E rcta sp̃ss defiuitionis est q̃ grece poytesdr᷑.¬

Expanded text:
et vere dicitur definitio, ut est: 'Homo animal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali concepdixit, quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam denotato. In ista enim et in reliquis notiomnium obtinet principatum. Tertia species definitionis est quae Graece
Abbreviated transcription (Latin):
qͥetudo. Dolum ⁊ dolorem. Bolor est corꝑis i nob¬
moditas siue molestia. Dolus uͦ occulta malic¬
a blandis sermonib adornata. Item. Dolum. in¬
sicdias. ⁊ fraudem. Dolus: animo fit. Insidie loco
siue celo.fraus:c̾ca fidem mutuam. Uolus frauᷤ.

Expanded text:
er dolum et dolorem. Dolor est corporis incommoditas siue molestia, dolus uero occulta malitia, blandis sermonibus adornata. Inter dolum et insidias et fraudem. Dolus animo fit, insidiae loco siue telo, fraus circa fidem mutuam. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
grece. Diplois: grecum nom̃ est ab eo qd̃ sit duplex
gallicis pͥmum expeditonib cepit ex preda ho̾i¬
li. de qua est uox illa senatui. Cogis depositis qͥri¬
tes ad saga fuerunt. Sagum aũt gallicũ nomest
Dictum aute sagum qͣdrun. eo qd̾ apd̾ eos pͥmũ
quadratum uel quadruplex esset. Diplosa: ditiisa.¬
ut dum calcatur ñ uideat᷑. Cuꝰ uenenũ ante ertͥi¬
guit: qͣm sentiatur. ut facies p̾uenta morte ñ triᷤ¬
ticram indiat moriturs. De quio poeta. Sinifert̃i
iuuenem tirreni sang̾nis aulũ. torta capiro ret᷑
d ipsas caltata momordit. Urr dolor aut seusus

Expanded text:
. Diplois Graecum nomen, ab eo quod sit duplex Gallicis primum expeditionibus coepit e praeda hostili. De qua est vox illa senatui: 'Togis depositis Quirites ad saga fuerunt.' Sagum autem Gallicum nomen est: dictum autem sagum quadrum eo quod apud eos primum quadratus vel quadruplex esset. Paenula est paut cum calcetur non videatur; huius venenum ante extinguit quam sentiatur, ut facies praeventa morte nec tristitiam inducat morituro. De quo poeta ‘signiferum iuvenem Tirreni sanguinis Aulum / torto capite retro dipsas calcata momordit: / vix dolor aut sensus
Abbreviated transcription (Latin):
adelmi marima eiꝰdem ꝓuincie ciuitate traris¬
se nomꝰ gcistimatur. Adheret au̾t ab oriente ma¬
chedonie. a septenitͥone misie. ab occasu istͥa t̾¬
minatur. a meridie u̾o adriatico sinu claudit᷑.¬
Ualmatica uestis pͥmum in dalmatica ꝓuincia
grecie texta est. tumca sacerdotalis candida. cuin

Expanded text:
Delmi maxima eiusdem provinciae civitate traxisse nomen existimatur. Adhaeret autem ab oriente Macedoniae, a septentrione Moesiae, ab occasu Histria terminatur, a meridie vero Adriatico sinu clauditDalmatica vestis primum in Dalmatia provincia Grecie texta est, tunica sacerdotalis candida, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tenda. Eccł̾i̾astes ꝓp̾e cõcionator drꝰ. In cõcione uo
sententa ꝓmitur ꝑ qͣm tumultuose tͣbe seditio.
compͥmatur. et cũ multi diu̾sa sentiant ꝑcõcio¬
nantis rõnem ad unam sententiã ꝓducuntur.
Hic gͥ liber idc̾co concionator dr: qr salomo ĩ eoqͣi
tumultuantis turbe suscepit sensum. ut ea ꝑ in¬
qͥsit onem dicat qͥ̃ fortasse ꝑ tõptationẽ ĩpita mẽs
sentiat. Lam quot sententias qͣi ꝑ inqͥsitoneni
sedat. eosq ad un̾a sententiã reuocat. cũ in eidem
libri t̾mino ait. Finem loq̾ndi om̃s parit̾ audia¬
mꝰ. Dm̃ time et mandata eiꝰ ebserua. hoc est oĩs
nas ñ suscepat.⁊ cur ad audiendum loquendi
finem secum parit̾ omires ad monebat: Qe gͥ
infine libri dicit om̃s parit̾ aucliamꝰ. tp̃es tests
est. qr in se multoꝵ ꝑsonas suscipiens qͣi sotus lo¬
cutus ñ est. Uñ ⁊ alia sunt q̃ inlibro eodm ꝑ inqͥ

Expanded text:
tes autem proprie concionator dicitur: in concione vero, sententia promitur, per quam tumultuosae turbae seditio comprimatur, et cum multi diversa sentiant, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco Concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat quae fortasse per tentationem imperita mens sentiat. Nam quot sententias per inquisitionem msedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus: Dominum time, et mandata ejus observa, hoc est enim omnis nas non susceperat, cur ad audiendum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Qui igitur in fine libri dicit, omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est, quia in se multorum personas suscipiens, quasi solus locutus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
ma est trigra. mixtis rubentib notis. et aquat̾ta
uinum fraglat et odoresuo ebrietat refistere pu¬
tatur. Dionisiꝰ. lapis fuscus et rubentib notis
sparsus. Uocatus aũt itt qr si aque mixt᷑ conte¬
ratur: unũ fraglat. et qd̾ in illo mirũ ost ebrie¬

Expanded text:
a nigra mixtis rubentibus notis ex aqua trita vinum fragrat, et odore suo ebrietati resistere pua. Dionysius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus. Vocatur autem ita quia, si aquae mixtus conteratur, vinum fragrat, et quod in illo mirum est, ebrie
Abbreviated transcription (Latin):
tum patebatur. Itaq cum imꝓuide toto et
maxtino simul agnune inestimabilis homin̾
uł equoꝵ multitudo tnsiret. enormitate pon¬
di̾s ⁊ concursione gradientum concrepans ge¬
lu ⁊ glaciali crusta dissiluit. uniu̾sumq agm̃
qd̾ dui sustinuerat mediis gurgitib uicta tan¬
dem et cõminiita destituit. atq eadem rurfus
fragm̃tis impedientib suꝑclucta sũmersit.
Dauci ex omni popło ꝑ utmͣq ripam uir con¬
scissis iuscerib euaserunt. Danubius gerimanre
fuinꝰ uocari ferturaniuium copia quib mag̾
augetur. Iste est qui in europa plus omnib ht
famam. Idem ⁊ yster.qr dum ꝑ innumeras ua¬
dit gentes mutat et nom̃ et marores sͥ ambrẽdo
colligit uires. Oritur germameis iugiset occi¬
dentalib partib barbaroꝵ ꝑgens contra orien

Expanded text:
tum patiebatur. itaque cum inprouide toto et maximo simul agmine inaesiimabilis hominum uel equorum multitudo transiret, enormitate ponderis et concussione gradientum concrepans gelu et glacialis crusta dissiluit uniuersumque agmen, quod diu sustinuerat, mediis gurgitibus uicta tandem et conminuta destituit atque eadem rursus fragmentis inpedientibus superducta summersit. pauci ex omni populo per utramque ripam uix concisis uisceribus euaserunt. fluvius vocari fertur a nivium copia quibus magis augetur. Iste est qui in Europa plus omnibus habet famam. Idem et Ister, quia dum per innumeras vadit gentes, mutat et nomen et maiores sibi ambiendo colligit vires. Oritur a Germanicis iugis et occidentalibus partibus barbarorum, pergens contra orien
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯs uetudo trax̾it. ut illd̾ exeat exore qd̾ imꝓbat
corde intelligat eos om̃s de quoꝵ nominibus
appellati sunt hii dies homines fuisse.⁊ ꝓpt̾
bñficia q̃dam mortalia qr płimum potuerũ
et euanuerũt in hoc secło delat sunt eis ab a¬
matorib suis diuum honores. ⁊ in dieb ⁊ in sy¬
derib s pͥmum a nominib hominũ syderanũ¬
cripata. ⁊ a syderib dies funt nominati.

Expanded text:
nsuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod inprobat nsuetudo traxerit, ut illud exeat ex ore quod inprobat corde, intellegat illos omnes, de quorum nominibus appellati sunt hi dies, homines fuisse: et propter beneficia quaedam mortalia, quia plurimum potuerunt et eminuerunt in hoc saeculo, delati sunt eis ab amatoribus suis divini honores et in diebus et in sideribus; sed primum a nominibus hominum sidera nuncupata, et a sideribus dies sunt appellati.
Abbreviated transcription (Latin):
saturm que sexto celo locata.xxx.amus fertur
explere cursum suum. Pro inde aũt exseptem
stellis nomina dierũ gentiles dederunti eo qd̾
nium. et liugam. auenere uoluptatẽ. a mar¬
te sangͥnem. a ioue temꝑantiam. a saturno:
humorem. Lalis quippe exgit gentilium stul¬
ticia qui s̃ fu̾unt tam ridiculosa figmenta
Apud hebreos aut̾e dies pͥma una sabbati dr᷑.
qͥ apud nos dies dominicus est qu̾e gẽtiles
diem illi martis uocant. Qrta sabb̾i qͣrta feria:
qͥ mercurii dies dr᷑ a paganis. Qnta sabb̾i qͥnta
feria est:i. qͥntus a die dominico. qͥ apud gẽtiles
rouis uocatur. Sexta sabb̃i sexta feriadr᷑ qͥ apd̾̃
eosd̾m paganos ueneris nuncupatur. Sabb̾m
autẽ septimus a dn̾ico die est. quẽ gentiles sat᷑¬
no dedicau̾unt ⁊ sat᷑num nominau̾unt. Sab¬
batũ autẽ ex hebreo in latinum reqͥes int̾pr
quendi eccłiasticus ꝓcedit. tam̃ si forte q̃dam.¬

Expanded text:
Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur Saturni, quae sexto caelo locata triginta annis fertur explere cursum suum. Proinde autem ex his septem stellis nomina dierum gentiles dederunt, eo quod nium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentilesdiem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati quinta feria est, id est quintus a die dominico, qui apud gentiles Iovis vocatur. Sexta sabbati sexta feria dicitur, qui apud eosdem paganos Veneris nuncupatur. Sabbatum autem septimus a dominico dies est, quem gentiles Saturno dicaverunt et Saturni nominaverunt. Sabbatum autem ex Hebraeo in Latinum requies interpquendi ecclesiasticus procedit. Tamen si quem forte co
Abbreviated transcription (Latin):
es sunt qͥnq qui uixta egyptios suꝑsunt .xii.¬
epactat sunt.xi. qͥ ꝑ singulos annos ad cursũ
lunarem accrescunt. Nam dum in anno .xii. lu¬
ne.ccc. l.tiii. dies hant. remanent ad cursum
anni solaris dies.x. quos epactas egrptii uocãt.
ꝓ eo qd̾ ad inueniendam lun̾a ꝑ totu annum
adiciantur. Solstigales dies suut: in q̾bris
sol stat crescente spago dierum. uł noctium.
Equi noctiales dies sunt in qͥb dies et nox eqͣ¬
lib horarum spatiis euoluuntun.
es dicti adiis quoꝵ nomina romani qͥb¬
dam sid̾ib sacraurunt. Drimũ enĩ diem
a sole appellau̾unt qͥ pͥnceps est omntũ fiderũ.¬
eo inutuatꝰ lumen. Certium a stella martis que
uesꝑ uocatur. Quartũ: astella mercuri qũa
qͥdam caudidum uocant cͥculum. Quintũ:
ab stella iouis qͣm fetotitem aiunt ¶ Sextum. a
ueneris stella qm luciferum asserunt. que urt̾
omnia sẏdera plus lucis ht̃. Septimũ a stella

Expanded text:
es sunt quinque, qui juxta Aegyptios supersunt es sunt quinque, qui juxta Aegyptios supersunt ndecim, qui per singulos annos ad cursum lunarem accrescunt. Nam dum in annum XII lunae CCCLIV dies habeant, remanent ad cursum anni solarem dies XI, quos epactas Aegyptii vocaverunt, pro eo quod ad inveniendam lunam per totum annum adjiciantur. Solstitiales dies sunt, in quibus sol stat, crescenti spatio dierum, vel noctium. Aequinoctiales dies sunt, in quibus dies et nox aequalibus horarum spaties dicti a diis, quorum nomina Romani quibusdam sideribus sacraverunt. Primum enim diem a Sole appellaverunt, qui peo mutuat lumen. Tertium a stella Martis, qui Pyrois vocatur. 3. Quartum a stella Mercurii, quam quidam candidum circulum dicunt. Quintum a stella Jovis, quam Phaethonta dicunt. Sextum a Veneris stella, quam Lomnia sidera plus lucis habet. Septimus ab stella
Abbreviated transcription (Latin):
asolis exortu donec rurfus oriatur. Abusiue a so¬
lis ortu usq quo ueniat ad occasum. Spagadi¬
et duo sunt. int̾dianum ⁊ nocturnũ. Et est dies
horatẽ .xx.iiͦii. spactum horarum.Iniͣ Dartes abu¬
siue diei: tres sunt. mane̾ meridies. ⁊ sup̾ma. In¬
iga diei alii a sołis ortuputant. alii ab occasu.
alii amedia nocte. Lam calde a solis exortu dies
inicium factunt. totum idspacium unũ diem
appellantes. Egyptii aũt exinigo noctis seqñtis
diei originem tradunt. Nomani aut̾e a mediono
ctis oriri diem uolunt. et in medio noctis finir.
non dr. feriati dies: in qͥb res diuina fit. et absti¬
nere homines a litib oportet. Drofesti: festis con
tur. Syderales: in quib fidera mouentur. et ho¬
mines enauigationib excluduntur. Ist ꝯtinui
sere. de qͥb liber regum testatur dicens. Lo t̾eꝑe
quo solent reges ad bella ꝓcedere. Int̾ calares di¬

Expanded text:
 solet: proprie a solis exortu, donec rursus oriatur, abusive a so solet: proprie a solis exortu, donec rursus oriatur, abusive a solis ortu, usquequo veniat ad occasum. Spatia diei duo sunt, interdianum et nocturnum; et est dies horarum XXIV; spatium, horarum XII. 2. Partes abusivi diei tres sunt: mane, meridies, et suprema. Initia diei alii a solis ortu putant, alii alii a media nocte. Nam Chaldaei a solis ortu diei initium faciunt, totum id spatium hi diem appellantes. Aegyptii autem ex initio noctis sequentis diei originem trahunt. Romani autem a medio noctis initium oriri diei volunt, et in medio noctis finiri. r. Feriati dies, in quibus res divina fit, et abstinere homines a litibus oportet. Profesti, festis contntur. Siderales, in quibus sidera moventur, et homines a navigationibus excluduntur; justi continui sere, de quibus liber regum testatur, dicens: Eo tempore quo solent reges ad bella procedere. 5. Intercalares di
Abbreviated transcription (Latin):
mantur manichei: dum putant ita dictũ
esse qͣt auesꝑa dies ceꝑit non intelligunt oꝑatio¬
nem illam qͣ lux facta est ⁊ dtuisum est inter
lucem et tenebras. et uocata est lur dios ⁊ tenebͤ
nox. Hanc gͦ totam oꝑatzonem ñ intelligunt
ad diem ꝑtinere. Post hanc aut̾e opationem
tam qͣm finito die: facta est uesꝑa. Q qr etiã noc
ad diem suum ꝑtinet. ñ drꝰ tnͣssisse dies unus nͥ
etiam nocte tͣmacta: cum factũ est mane. Sicd̃¬
inceps reliq̃ dios computantur a mane tisq ad
mane. Qunc eñs qd̾ factũ est et tnͣsactus est unꝰ dies.¬
inde incipit oꝑago que sequitur ab ip̃o mane q
iam factum est. Et post ip̃am oꝑatione fit uesꝑa
deinde mane. et tͣnsit alter dies. atq ita deinceps¬
Lab occasu solis. Scd̾m ꝑsas: ab ortu solis. Gecd̾
athenienses a sextahoradiei. Scd̃m romanos a
media nocte. Unde et tunc gallicinium est qͦꝵ
uox diei ostendit p̾conium. qͣndo et mesonicius
afflactus fit. Dies est solis orientis presentia. qͦ

Expanded text:
ant ita dictum esse, quasi a vespera dies coeperit. Non intelligunt operationem illam qua lux facta est, et divi sum est inter lucem et tenebras, et vocata est lux dies, et tenebrae nox; hanc ergo totam operationem non intelligunt ad diem pertinere: post hanc autem operationem tanquam finito die facta est vespera. Sed quia etiam nox ad diem suum pertinet, non dicitur transisse dies unus, nisi etiam nocte transacta cum factum est mane: sic deinceps reliqui dies computantur a mane usque in mane. Nunc enim cum factum est mane, et transactus est unus dies, incipit operatio, quae sequitur ab ipso mane quod jam factum est, et post ipsam operationem fit vespera, deinde mane, et transit alter dies: atque ita deincep solis: secundum Persas ab ortu solis: secundum Athenienses a sexta hora diei; secundum Romanos a media nocte. Unde et tunc gallicinium est, quorum vox diei ostendit praeconium, quando et mesonyctius afflatus fit. D
Abbreviated transcription (Latin):
deos asserunt homines olim fuisse ꝓdunt᷑.
et ꝓuiuꝰ ciuꝰq uita uł m̃itis coli apud suos post
mortẽ ceꝑunt ut apud egyptum ysis. apud cre¬
tam iouis. apud mauros iuba. apud lagnos
athenas minerua. apd̾ samũ. tuno. ap̃ paphoᷤͤ
uenꝰ. ap̃ lennos: uulcanus. ap̃ naxos. liberap̾
delos. apollo In quoꝵ etiam laudibus acressert̾
et poete. et cõpositis carminib in celum eos sustu¬
lerunt. Nam quordam et inuentiones arcium
cano: fabrica. ab actib autẽ uocant᷑. ut m̾curꝰ
qd̾ mertib preest. liber. alib̾tate fuerunt etiã¬
et qͥdam uiri fortes aut urbium conditores qͥbꝰ
mortiuis homines qͥ eos dilex̾unt sẏmulacrha
platione solatum. S paulatim hunc errorem
ꝑsuadentib demonib ita in posteros irrepsuse diꝯͣ
uerunt: suctessores deos estimarent atq colerẽt.¬

Expanded text:
deos asserunt, homines olim fuisse produntur, et pro uniuscujusque vitae meritis coli apud suos post mortem coeperunt: ut apud Aegyptum Isis, apud Cretam Jovis, apud Mauros Juba, apud LatinosAthenas Minerva, apud Samum Juno, apud Paphos Venus, apud Lemnos Vulcanus, apud Naxos Liber, apud Delphos Apollo. In quorum etiam laudibus accesserunt et poetae, et compositis carminibus, in coelum eos sustulerunt. Nam quarumdam adinventiones artium cano fabrica. Ab actibus autem vocantur, ut Mercurius, qui mercibus praeest, Liber a liberalitate. Fuerunt quidam viri fortes aut arbium conditores, quibus mortuis homines qui eos dilexerunt simulacra platione remedium; sed paulatim hunc errorem persuadentibus daemonibus ita in posteros irrepsisse, ut s censuerant, successores deos existimarent atque colerent
Abbreviated transcription (Latin):
india ethiopia nascit᷑. qui cesus durescit
in lapidem. Cusꝰ lignum ingrũ est. et cor¬
tex leliis ut lauri.s indicum macissofum est
in paruulis distinctionib albꝰ ac fulius. Ethio¬
picum u̾o qd̾ p̾stantĩ acripitur in nullo est
caniis. ebenus mareotica łinquit. Ebenꝰ autem
crepundsis illatur. ut infantem. tit infant̾e¬

Expanded text:
et Aethiopia nascitur, quae caesa durescit in lapidem, cujus lignum nigrum est, et cortex levis, ut lauri; in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est canus10, 117: Ebenus Mareotica, inquit. Ebenus autem crepundiis inligatur ut infantem
Abbreviated transcription (Latin):
tem ħ int̾est. qd̾ eb̾etas aliqͣndo est. eb̾ositas
au̾t frequ̾es temulentia uini est. De qua ꝯpłꝰ
ait. Neq ebriosi regiũ dei possidebunt. Sulcͤ
au̾t qͥdã non ignobilis oratoꝵ cũ eb̾um e sõp¬
no descberet excitatũ: ait. Nec dormire exnita¬
tus nec eingilare ebrius poterat. Qe sententia
exp̃ssit qͦdamͦ nͨ mortuũ eũ fuisse. nͨ uiuum.

Expanded text:
tem. Quod ebrietas aliquando est, ebriositas autem frequens temulentia vini est. De qua apostolus ait: «Neque ebriosi regnum Dei possidebunt». Pulcre autem quidam non ignobilis orator, cum ebrium e somno describeret excitatum, ait: «Nec dormire excitatus, nec uigilare ebrius poterat». Qua sententia expressit quodam modo nec mortuum eum fuisse, nec uiuum.
Abbreviated transcription (Latin):
sono uocis dictas qͣs greq ortigas uocant eoqͥ
uise fu̾int pͥmum in ortigia insula. he adue¬
mendi hñt tempora. Arm estate depulsas. ma¬
nia tnsmeant Orti goncetra drͣ que grege du¬
cit.Lam t̾re ꝓpinqͣntem accipiter uidens ra¬
pit. Ac ꝓpt̾ea cura est unau̾sis ducem sollitare
gn̾is externi ꝑ qͣm caueant pͥma discͥmina.
Sibos gratissimos hñt semina uenenoꝵ. Qͣm
ob causam uete̾s uesc int̾dixerunt. Solum e¬
ñ ħ animal sic̃ ⁊ homo caducũ patit᷑ morbũ.

Expanded text:
sono vocis dictas, quas Graeci ὄρτυγας vocant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora; nam aestate depulsa maria transmeant. Ortygometra dicitur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit; ac propterea cura est universis ducem sollicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum.
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt eñ futura multa. unde ⁊ solent aliqͣ¬
responsa dare. In est enĩ illis cognitio rerũ
plusqͤm infirmitati humane. partim sub¬
tiliores sensus acumine partim exꝑientia lon¬
gissime uite. partim ꝑ dei iussum angelisa re¬
uelatzone. Hiĩ corporum aeriorum natura ui¬
gent. Ante tͣns gressionem qͥdem celestia corꝑa
gerebant. Lapsi uo̾ macriam qͣlitatem conu̾si
sunt. nec aeris illius purtora spacia s ista cali¬
ginosa tenere ꝓmissi sunt. qͥ eis qiͣ carcer est usq

Expanded text:
ciunt enim futura multa, unde et solent ciunt enim futura multa, unde et solent responsa aliqua dare. Inest enim illis cognitio rerum plus quam infirmitati humanae, partim subtilioris sensus acumine, partim experientia longissimae vitae, partim per Dei iussum angelica revelatione. Hi corporum aeriorum natura vigent. Ante transgressionem quidem caelestia corpora gerebant. Lapsi vero in aeriam qualitatem conversi sunt, nec aeris illius puriora spatia, sed ista caliginosa tenere permissi sunt, qui eis quasi carcer est usque
Abbreviated transcription (Latin):
cariras uero edificat. Est gͦ indemonib sciẽtia
sine caritate. ⁊ ideo tam inflati. hoc est tanisuꝑ¬
bi sunt. ut honores diuinos ⁊ religionis serui¬
tutem qͣm uero deo deb̾ sctunt sͥ satag̾int exh¬
beri. ⁊ qͣntum possunt aput quos possunt ad¬
huc agant. De mones sunt impuri sp̃c.¬
subtiles et uagi. animo passibiles. mente ra¬
tionales. corpore aerii. tempore et̾ni.humani¬
tatis inumiq. nocendi cupidi. suꝑbia tumi¬
di. inuidentia liuidi. fallacia callidi.femꝑin
fraude noui. Cõmouent sensus. fingunt af¬
fectus. uitam turbant. somnos inqͥetant. mor¬
bos inferunt. mentes t̾rent. menbra distorq̃nt
sortes regum. p̾stigiis oracula fingunt. cupi¬
dinis amores illiciunt. ardorem cupilitags
infundunt. in consecratis imaginib delites¬
cunt. inuocat assunt. ueri similia fallunt.¬
menguntur. mutant᷑ in diu̾sis figuris. int̾¬
duni in angłoꝵ imagines tnfformantur. hiĩ
qͦndam decelis ob supbiam lapsi: nũc in acre

Expanded text:
atis extollere. Est ergo in daemonibus scientia sine caritate, et ideo tam inflati, hoc est tam superbi sunt, ut honores diuinos et religionis seruitutem, quam uero Deo deberi sciunt, sibi satis egerint exhiberi, et quantum possunt aput quos possunt adhuc agant. subtiles et vagi, animo passibiles, mente rationabiles, corpore aerei, tempore aeterni, humanitatis inimici, nocendi cupidi, superbia tumidi, superbia tumidi, fallacia callidi, semper in fraude noui. Commouent sensus, fingunt affectus, uitam turbant, somnos inquietant, morbos inferunt, mentes terrent, membra distorquent, sortes regunt, praestigiis oracula fingunt, cupidinem amoris inliciunt, ardorem cupiditatis infundunt, in consecratis imaginibus delitescunt; inuocati adsunt, uerisimilia mentiuntur, mutantur in diuersis figuris, interdum in angelorum imaginibus transformantur. Hii quondam a sede caeli ob superbiam lapsi, nunc in aere
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb hec int̾ponitur sempit̾na esse ꝯfirmet. Qt¬
dam u̾o u̾bum giecum existimant quo sigta¬
tur int̾uallum psallendi ut psalma sit quod
psalitur. Biapsalma uero int̾positum in psalłn¬
do silentium ut quemadmodũ simpsalma di
uocis copulatio in cantando. ita diapsalma:
disiunctio eaꝵ uͥ q̃dam requies distincte conti¬
nuationis ostñdit᷑. Unde et illd̾ ꝓbabile est ñ
coniungendas fententias in pfaslendo ubr drap¬
salma int̾posita fu̾it. qr ideo int̾ponitur ut
conu̾sio sensuum uł ꝑsonarũ esse noscat᷑. Tap¬

Expanded text:
 hoc interponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interposita fuerit; quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse noscant
Abbreviated transcription (Latin):
ta quedã linea. ꝑ centrum ducta. et ab utraq
parte ad cͥcumferentiam cͥculi t̾minata. que
in duas equas partes diuidit cͥculum. Biana.¬
gemanam apollinis. lunam et uzarũ p̾sidm¬
pagam arunt. unde et u̾ginem uolunt eo qd̾
uia nicħ pariat. Et id̾o amboᷤ sagictas habere
fingunt. qd ip̃a duo sydera radios usq ad t̾ras¬
de celo emitunt. Dianam aut̾e uocatam qi du¬
anam. qd̾ luua et dieac nocte appareat. Ip̃am
stris pendet amictum. Cum succincta iaqt cala¬
mos latona uirgo est. Cum subnixa sedet solio
plutona comumt. latonia au̾t diana eo qd̾ la¬
bi putant. ut ex hoc siue ꝑsonarum suie sensuũ
intelligatur esse conu̾sio. Diapsalma qͥdam he¬

Expanded text:
ta quaedam linea per centrum ducta, et ab utraque parte in circumferentia circuli terminata, quae in duas aequas partes circulum digermanam Apollinis scilicet Lunam et uiarum presidem aiunt, unde et uirginem uolunt quod uia nichil pariat. Et ideo ambos sagittas habere fingunt quod ipsa duo sidera de celo radios usque ad terras emittunt. Dianam autem uocatam quasi duanam quod Luna die ac nocte appareat, ipsam stri splendei amictu, Cum succincta iamos, Latonia virgo est: cum subnixa sedet solio, Plutonia coniux. Latonia autem Diana, eo quod Laribi putent, ut ex hoc siue personarum siue sensuum intellegatur esse conuersio. Osanna sa
Abbreviated transcription (Latin):
Illa ad scolas ñ numqͣm uenit. ista iugit̾ ꝓcedit
in focum. Illa reqͥrit rarissimos studiosos. hec
froquent᷑ ⁊ ppłos. Solent aũt philosophi anteꝙͣ.
ad ysagogen ueniant exponendam. diffinitio¬
nem philophie ostendere quo faciliꝰ ea que ad
eam ꝑtinent demonstrentur. Dyaletica aro .i.¬

Expanded text:
Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem Philosophiae ostendere, quo facilius ea, quae ad eam pertinent, demonstrentur. De defi
Abbreviated transcription (Latin):
ialetica est ratio si ue regula disputandi ĩtel¬
lectum mentis accuẽs. ueraq a falsis distui¬
guens. heo ut qͥdam ait: sicut ferrũ ueneno: sic
sententiam armat eloquio.
causas inuenta. Ipsa est philosophie ĩp̃es que
rendi potens. Docet eñ inpłi̾b gen̾ib questio¬
num quead modum disputando tiera ⁊ falsa
diiudicentur. hanc qͥdem pͥmi philosophi in
suis dictonib habuerunt. ñ tam̃ ad artis redi¬
gere ꝑitiam. Post hos aristotiles ad regulas qͣs¬
dam huiꝰ doctͥne argum̾ta ꝑduxit. et dialetic̃a
nominauit. ꝓ eo qd̾ in ead̾e dictis disputat
ciplinam dialetica sequitur. qr in multis utq
yaleticam u̾o ⁊ rethoricam
uarro in nouem disciplinaꝵ
libris tali similitudine diffinuit. Dyaletica et
rethorica est qd̾ in manu hominis pugnꝰ ast̾ctus.
et palma distenta. Illa uerba cont᷑hens: ista distñ¬
dens. Dyaletica siqͥdem ad difserendas res acutior.
Rethorica ad ea que nititur docenda facundior.

Expanded text:
ialectica est ratio siue regula disputandi, intellectum mentis acuens, ueraque a falsis distinguens. Haec, ut quidam ait, sicut ferrum ueneno sic sententiam armat eloquio. causas inventa. Ipsa est philosophiae species, qrendi potens. Docet enim in pluribus generibus quaestionum quemadmodum disputando vera et falsa diiudicentur. Hanc quidam primi philosophi in suis dictionibus habuerunt; non tamen ad artis redegere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrinae argumenta perduxit, et Dialecticam nuncupavit, pro eo quod in ea de dictis disputatuoricam disciplinam Dialectica sequitur, quia in multis utraque Dialecticam uero et rethoricam Varro in nouem Disciplinarum libris tali similitudine definiuit: 'Dialectica et rethorica est qet palma distensa: illa verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior.
Abbreviated transcription (Latin):
Ominicus dies ꝓ inde uocat᷑. qr in eo resurrer¬
tionis dñi nr̃i gaudium celebratur. qͥ dies ũ
et ex illo hr̃e cepit ststiuitatẽ suam. In illiᷤ en̾i
solum celebͣndum sabb̾m ⁊ raditu est.qr eratan
facta est talis resurracto in corpedñ ut preiret
in capite eccłre qd̾ coepꝰ eccłe sꝑaret in fru̾e. ĩã¬

Expanded text:
ominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies noet ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandumfacta est talis resurrectio in corpore domini, ut praeiret in capite ecclesiae, quod corpus ecclesiae speraret i