comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se eqͣnimit̾ tolerasse post uictoriam captiuus eru¬
bescat. seq ñ reddisse ꝯtũelias doleat ⁊ det̾ĩora re¬
pende̾. si occasio p̾beatur q̃rat. Quib gͦ isti sunt
similes nͥ hiis qui ꝑ fortitudinẽ ĩ campo uictores st̃.
s ꝑ negligentiã postinodũ intͣ urbis claustͣ capũt᷑.
Quib sunt simles. nisi hiis quos irruens gͣuis lan¬
guor a uita ñ subͣthit. s lenit̾ ueniens rediuiua febris
occidit. Ammonendi st̃ gͥ patientes: ut cor post uic¬
toriam muniant ut hostem publico bello suꝑatũ in¬
sidiari meniis m̃tis intendant. ut languorẽ plus repen¬
tẽ timeant. ne hostis callidꝰ eo in deceptõe postinedũ
maiori exultatõe gaudeat. quo illa dudum contͣ se
ammonendi nãq st̃ beniuoli ut sic alienis bo¬
nis congaudeant. qͣtinus hr̃e ⁊ ꝓpͥa concupiscant. sic
ꝓxĩoꝵ facta diligendo laudent. ut ea etiã imitãdo mł¬

Expanded text:
se aequanimiter tolerasse post victoriam captivus eruse aequanimiter tolerasse post victoriam captivus erubescat, seque non reddidisse contumelias doleat, et deteriora rependere, si occasio praebeatur, quaerat.similes, nisi his qui per fortitudinem in campo victores sunt, sed per negligentiam postmodum intra urbis claustra capiuntur? Quibus sunt similes, nisi iis quos irruens gravis languor a vita non subtrahit, sed leniter veniens recidiva febris occidit? Admonendi sunt igitur patientes, ut cor post victoriam muniant, ut hostem publico bello superatum insidiari moeniis mentis intendant; ut languorem plus reserpentem timeant, ne hostis callidus eo in deceptione postmodum majori exsultatione gaudeat, quo illa dudum contra se Admonendi namque sunt benevoli, ut sic alienis bonis congaudeant, quatenos habere propria concupiscant. Sic proximorum facta diligendo laudent, ut ea etiam imitando mu
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sariꝰ bellũ ꝯtͣ duos mouet. unũ uidel ĩflaminans:
ut ꝯtumelias pͥor infa̾t. alt̾m ꝓuocans. ut ꝯtume¬
lias lesus reddat. S płmq dum huiꝰ iam uictor est:
qͥ iniuriã ꝑsuasus irrogat. ab illo uincit᷑ qui illatã
sibi eqͣnimit̾ portat. Unius gͦ uictor ꝙ̃ ꝯmonendo sub¬
iugauit: tota ꝯtͣ alt̾m uͥtute se erigit. eũq obsistẽtẽ
fortit̾ ⁊ uincẽtẽ dolet. Quẽ qr ꝯmou̾e ĩ ip̃a ꝯtumeliaꝵ
laculatõe ñ potuit. ab aꝑto c̾tamĩe int̾im qͥescens. ⁊ se¬
creta suggestione cogitatõem lacesciens. aptũ decep¬
tõis tp̃s inqͥrit. Qͥa enĩ publicũ bellũ ꝑdidit: ad ex̾cẽ¬
das occulte insidias exardescit. Quietis nãq iã tp̃e
ad iuictoris animũ redit. ⁊ uel rerũ dãpna uł iniu¬
riaꝵ iacula ad memoriã reducit. cũctaq q̃ sibi illa¬
ta st̃ uehem̃t̾ exaggerans ĩtołabłia ostendit. tantoq
mentẽ merore conturbat. ut płmq uir patiens illa

Expanded text:
 duos movet, unum videlicet inflammans ut contumelias prior inferat, alterum provocans ut contumelias laesus reddat. Sed plerumque dum hujus jam victor est qui injuriam persuasus irrogat, ab illo vincitur qui illatam sibi aequanimiter portat. Unius ergo victor quem commovendo subjugavit, tota contra alterum virtute se erigit, eumque obsistentem fortiter et vincentem dolet; quem quia commovere in ipsa contumeliarum jaculatione non potuit, ab aperto certamine interim quiescens, et secreta suggestione cogitationem lacescens, aptum deceptionis tempus inquirit. Quia enim publico bello perdidit, ad exercendas occulte insidias exardescit. Quietis namque tempore jam ad victoris animum redit, et vel rerum damna, aut injuriarum jacula ad memoriam reducit, cunctaque quae sibi illata sunt, vehementer exaggerans, intolerabilia ostendit; tantoque mentem moerore conturbat, ut plerumque vir patiens illa
Abbreviated transcription (Latin):
motõis ĩpulsu p̾cipites: q̃dã uelut alienati ꝑagunt:
uix mala sua postꝙͣ fu̾nt ꝑpetrata cognoscũt. Qui
dũ ꝑturbatõi sue minime obsistunt. etiã siqͣ a se
tnͣquilla m̃tẽ fu̾ant bñ gesta ꝯfundũt. ⁊ ĩꝑuiso
ĩpulsu destruũt. quicqͥd forsitan diu labore ꝓui-¬
do ꝯstruxert̃. Ip̃a nãq q̃ mat̾ ẽ omniũ custosq
uirtutũ ꝑ ĩpatientie uiciũ uirtus karitatis amit

Expanded text:
motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, motionis impulsu praecipites, quaedam velut alienati peragunt, vix mala sua postquam fuerint perpetrata cognoscunt. Qui dum perturbationi suae minime obsistunt, etiamsi qua a se tranquilla mente fuerant bene gesta confundunt, et improviso 43 impulsu destruunt, quidquid forsitan diu labore provido construxerunt. Ipsa namque quae mater est omnium custosque virtutum, per impatientiae vitium virtus a
Abbreviated transcription (Latin):
stolam tãqmͣ ꝑ nos nissã quasi instet dies dñi Agit
enĩ uerus doctor. ut pͥus audirent laudati qd̃ recogno¬
scerẽt. ⁊ postinodũ ꝙ exortati seq̃rent᷑. qͣtinꝰ eoꝵ m̃tem
ne admonitõ sb̃iũcta ꝯcut̾ẽt: laus p̾missa solidaret
Et qui cõmotos eos uicini funs suspitõe cognou̾at.
ñ iam redarguebat motos. s qͣiͣ tnͣsacta nesciens. ad¬
huc ꝯmou̾i ꝓhibebat. ut dũ de ip̃a leuitate motõis
p̾dicatori suo se incognitos cred̾e̾nt. tanto rep̾hensi¬
biles fieri. qnͣto ⁊ cognosci ab illo formidarent . xxxiii.¬
lit̾ ammonendi st̃ impatientes: atq alit̾ patiẽ¬
tes. Dicendũ namq ẽ impatientib. qr dum fre¬
nare spim negligunt. ꝑ młta etiã q̃ ñ appetunt ĩiqͥta¬
tũ abrupta rapiũtur. qr uidel mentẽ ĩpellit furor
qͦ ñ trahit desideriũ. ⁊ agit cõmota uelut nesciens un¬
de post doleat sciens. Dicendũ qͦ ẽ ĩpatientib qr dũ

Expanded text:
stolam tanquam per nos missam, quasi instet dies Domini . Egit enim verus doctor, ut prius audirent laudati quod recognoscerent, et postmodum quod exhortati sequerentur; quatenus eorum mentem ne admonitio subjuncta concuteret, laus praemissa solidaret; et qui commotos eos vicini finis suspicione cognoverat, non jam redarguebat motos, sed quasi transacta nesciens, adhuc commoveri prohibebat; ut dum de ipsa levitate motionis praedicatori suo se incognitos crederent, tanto reprehensibiles fieri, quanto et cognosci ab illo formidarent. liter admonendi sunt impatientes, atque aliter patientes. Dicendum namque est impatientibus quia dum refrenare spiritum negligunt, per multa etiam quae non appetunt iniquitatum abrupta rapiuntur, quia videlicet mentem impellit furor quo non trahit desiderium; et agit commota velut nesciens, unde post doleat sciens. Dicendum quoque impatientibus, quia dum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ amantiũ fiunt q̃q amant᷑ in nob̾. Hinc gͦ pensent
inuidi. karitas qnͣte iuitutis℥. q̃ alieni laboris opera
nr̃a sñ labore facit. Dicendũ itaq ẽ inuidis qr dum
se a liuore minime custodiunt: in antiꝙͣ u̾suti hos¬
tis neqͥtiã dem̾gunt᷑. De illo nãꝙ sc̃pt̾ ÷. Inuidia aut
dẏabłi: mors int̾uit in orbẽ t̾raꝵ. Quia enĩ ip̃e celũ

Expanded text:
 amantium fiunt quaeque amantur in nobis. Hinc ergo pensent invidi, charitas quantae virtutis est, quae alieni laboris opera, nostra sine labore facit. Dicendum itaque est invidis, quia dum se a livore minime custodiunt, in antiquam versuti hostis nequitiam demerguntur. De illo namque scriptum est: Invidia autem diaboli mors intrarit in orbem terrarum . Quia e
Abbreviated transcription (Latin):
ra disꝑg̾et. Quid u̾o accipimꝰ altare dei. nͥ aĩam iusti:
Que quot bona eg̾it: tot suꝑ se añ eius ocłos sacͥficia ĩ¬
ponit. ¶daut̃ est altaris fossa nͥ bonoꝵ patientia: Q
dũ m̃tẽ ad adu̾sa toleranda humiliat. quasi more fo¬
uee. hanc ĩ imo positam demõstrat. Fossa gͦ ĩ altari
fiat. ne sr̃positũ sacrificiũ aura dispergat: id  elcoꝵ
mens patientiam custodiat. ne cõmota uento ĩpa¬
tientie hoc qd̃ bñ oꝑata ẽ amittat. Bñ aut̃ ħ eadẽ
fossa uniꝰ cubuti ẽẽ memorat᷑. qr nimirũ si patiẽ¬

Expanded text:
ra dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, ra dispergeret. Quid vero accipimus altare Dei, nisi animam justi, quae quot bona egerit, tot super se ante ejus oculos sacrificia imponit? Quid autem est altaris fossa, nisi bonorum patientia, quae dum mentem ad adversa toleranda humiliat, quasi more foveae hanc in imo positam demonstrat? Fossa ergo in altari fiat, ne superpositum sacrificium aura dispergat: id est, electorum mens patientiam custodiat, ne commota vento impatientiae, et hoc quod bene operata est amittat. Bene autem haec eadem fossa unius cubiti esse m
Abbreviated transcription (Latin):
do impend̾e. si uiuendonescit eqͣminit̾ aliena mala
tołare. ꝑ hoc qͦ imꝑatiẽtie uiciũ płmq m̃tẽ arrogãtie
culpa tnͣsfigit qr dũ despici ĩ mũdo hoc quisq ñ pati¬
t᷑. bona si qua sibi occulta sunt ostentare conatur. at¬
q sic ꝑ ĩpatientiã usq ad arrogantiã ducit᷑. dũ qr fꝰ¬
re despectõem ñ potest detegendo semzip̃m ⁊̃ ostenta¬
tõne głatur. Uñ scͥptũ ẽ. Melior ẽ patiens arrogante.
qr uidel eligit patiens q̃libet mala ꝑpeti: qmͣ ꝑ ostẽ¬
tatõis uiciũ bona sua occulta cognosci. at contra eli-¬
git arrogans bona de se uel falsa iactari ne mala pos¬
sit uel minima ꝓpeti. Quia gͥ cũ patientia relunqͥt᷑.
etiã bona reliqua que iam gesta sunt destruũt᷑. recte
ad iezechiesem in altare dei fieri fossa ꝑhibet᷑. ut in ea
uidelic sr̃posita holocausta ẜuent᷑ Si enĩ in altari fos¬
sa ñ esset: om̃e qd̾ in eo sacrificiũ reꝑiret sr̃ueĩens au¬

Expanded text:
ala tolerare. Per hoc quoque impatientiae vitium plerumque mentem arrogantiae culpa transfigit; quia dum despici in mundo hoc quisque non patitur, bona si qua sibi occulta sunt, ostentare conatur, atque sic per impatientiam usque ad arrogantiam ducitur; dumque ferre despectionem non potest, detegendo semetipsum in ostentatione gloriatur. Unde scriptum est: Melior est patiens arrogante . Quia videlicet eligit patiens quaelibet mala perpeti quam per ostentationis vitium bona sua occulta cognosci. At contra eligit arrogans bona de se vel falsa jactari, ne mala possit vel minima perpeti. Quia igitur cum patientia relinquitur, etiam bona reliqua quae jam gesta sunt destruuntur, recte ad Ezechielem in altari Dei fieri fossa praecipitur, ut in ea videlicet superposita holocausta serventur . Si enim in altari fossa non esset, omne quod in eo sacrificium reperiret, superveniens au
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ obꝓbrii iuduitatis tue ñ recordabis. qr dñabit᷑ tui qͥ
fecit te. Impudent̾ qͦ delinqñtes galathas: aꝑte paulꝰ
inc̾pat dicẽs. O insensati galathe quis uos fascina¬
rep̾hendit dicẽs. Cauisus sũ in dño uehem̃t᷑ qm̃ tãdẽ¬

Expanded text:
et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui et opprobrii viduitatis tuae non recordaberis, quia dominabitur tui qui feciincrepat, dicens: O insensati Galatae, quis vos fascinareprehendit, dicens: Gavisus sum in Domino vehemente
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. Mem̃tote p̃positoꝵ ur̃oꝵ qui uob̾ locuti sũt u̾¬
bum diũi. quoꝵ intuentes exitũ ⁊u̾satõis imita¬
mini fidẽ. qͣtinꝰ ⁊ illos uicdtrix ratio frang̾et. ⁊ istos
ad maiora conscende̾ imitatio blanda suaderet.
uerecundi. Illos namq ab impudentie uicio:
non ñ ĩcrepatio dura cõpescit. istos aut̃ płmq ãd
melius exortatio modesta cõponit. Illi se delinq̃¬
re nescunt. nisi etiã a plurib increpent᷑. istis ple¬
rũq ad ꝯu̾satõem sufficit. qd̾ eis doctor mala sua
lenit̾ saltẽ ad menoriã reducit. Illos meliꝰ corrigit
qͥ ĩuehendo rep̃hendit. istis aut̃ maior ꝓfc̃s adducit᷑ si hoc
qd̾̃ in eis rep̾hendit᷑ quasi ex lat̾e tangat᷑. Impudentẽ
quippe iudeoꝵ plebẽ dñs aꝑte ĩccepans ait. Frons młie¬
ris merettis fc̃a ẽ tͥ. noliusti erubesc̾e̾. ⁊ rursũ u̾ccũdantẽ
fouet dicens. Confusionis adolescentie tue obluusc̾is.

Expanded text:
obis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet. verecundi. Illos namque ab impudentiae vitio non nisi increpatio dura compescit; istos autem plerumque ad melius exhortatio modesta componit. Illi se delinquere nesciunt, nisi etiam a pluribus increpentur; istis plerumque ad conversionem sufficit quod eis doctor mala sua saltem leniter ad memoriam reducit. Illos melius corrigit qui invebendo reprehendit; istis autem major profectus adducitur, si hoc quod in eis reprehenditur quasi ex latere tangatur. Impudentem quippe Judaeorum plebem Dominus aperte increpans, ait: Frons mulieris meretricis facta est tibi, noluisti erubescere . Et rursum verecundantem refovet, dicens: Confusionis adolescentiae tuae oblivisceris,
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt. ⁊ idcuro in despatõe frangunt᷑. Sb̾tilit̾ itaꝙ ab
ostendat᷑. qr dõ displicent. Tunc enĩ ꝓt̾uos melius cor¬
rigimus: cũ ea q̃ bñ egisse se credũt male acta mõstͣ¬
cõpendiosius ad correctõem ueniũt. si alteriꝰ culpe ma¬
nifestioris ex late̾ requisite ĩꝓperio ꝯfundunt᷑. ut ex
eo ꝙ defende̾ neq̃unt. cognoscant se ten̾e ĩpbe qd̃ defẽ¬
dunt. Unde cũ ꝓt̾ue paulus chorithios adu̾sũ se ĩuicẽ
uid̾et inflatos. ut alius apollo. alius pauli. alius cephe
aliꝰ xp̃i se ẽẽ dic̾et. incesti culpã in mediũ dedux᷑. que
apd̾ eos ⁊ ꝑpetrata fu̾at. ⁊ ĩcorrecta remanebat dicens.
Audicur int̾ uos forncatõ. ⁊ tał fornicatio. quał nec
int̾ gentes. ita ut uxorẽ prĩs quis h̾eat. ⁊ uos inflati

Expanded text:
ciunt, et idcirco in desperatione franguntur. Subtiliter itaque ab ostendantur quia Deo displicent. Tunc enim protervos melius corrigimus, cum ea quae bene egisse se credunt, male acta monstr cognoscunt, compendiosius ad correctionem veniunt, si alterius culpae manieo quod defendere nequeunt cognoscant se tenere improbe quod defendunt. Unde cum proterve Paulus Corinthios adversum se invicem videret inflatos, alius Apollo, alius Pauli, alius Cephae, alius Christi se esse diceret, incesti culpam in medium deduxit quae apud eos et perpetrata fuerat et incorrecta remanebat, dicens: Auditur inter vos fornicatio, et talis fornicatio qualis nec inter gentes: ita ut uxorem patris quis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯu̾tunt. Illis nimirũ ꝓdest ut in suis allegatõib
uicti iaceant. istis u̾o aliqñ sufficit: ut laudabilia
⁊ insipientib debitor. cũ hebreoꝵ quosdã sapientes
quosdã u̾o etiam tardiores ãmoneret: illis de com¬
pletõe testam̃ti uet̾is loqñs. eoꝵ sapĩam argum̃¬
to suꝑauit dicens. Qd̃ enim ⁊ antiqͣtur ⁊ senescit
ꝓpe ĩteritũ est. Cum u̾o solis exemplis quosdam
trahendos cern̾et: in eadẽ epła adiũxit. Sci ludib̾a
⁊ u̾bera exꝑti. insuꝑ ⁊ uincła ⁊ carc̾es. lapidati st̃. secti

Expanded text:
convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia et insipientibus debitor , cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Cum vero solis exemplis quosdam trahendos cerneret, in eadem Epistola adjunxit: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati sunt, sec
Abbreviated transcription (Latin):
lr ãmonendi st̃ sapientes huiꝰ scli. atq ałr. xxx.
hebetes. Yapientes quippe ammonendi st ut a¬
mittant scire q̃ sciunt. hebetes qͦ ãmonendi st̾: ut ap¬
petant scire q̃ nesciunt. In illis hoc pͥmũ destruend̾
est ꝙ se sapientes arbitrant᷑. in istisiam edificand
ẽ q̃ͥcquid de sapientia suꝑna cognosat᷑. qr dũ mini¬
me suꝑbiũt quasi ad suscipiendũ edificiũ corda pa¬
uerũt. Cũ illis laborand̾ est: ut sapientiꝰ stulti fiãt.
stultã sapĩam deserant. ⁊ sapĩam di ꝑ stulticia dis¬
cant Istis u̾o p̾dicand̾ est: ut abea q̃ putatur scłti¬
cia ad uerã sapĩam uicinius tnͣseant. Illis nãq
d̾r. Siquis uidetur int̾ uos sapiens ẽẽ ĩ hoc scło. stul¬
tꝰ fiat ut sit sapiens. Istis u̾o dr. Non młti sapien¬
tes scd̃m carnem. Et rursũ q̃ stulta sũt mũdi ele¬
git d̾s. ut confundat sapientes. Illos płmq ratc̃ri¬
natõis argum̃ta. istos nõñqm melius exempla

Expanded text:
r admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna scipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur sta, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius exempla
Abbreviated transcription (Latin):
unt seq uehem̃tissĩe uel de tenuissima u̾bi lac̾atõe
rep̾hẽdunt. Uñ bñ ⁊ illic scͥptũ est. Post ħ dd̾ ꝑcussit
cor suũ eo qd̃ abscidiss oram clamidis saul. Facta
quippe p̾positoꝵ oris gladio ferienda ñ st̃. etiã cum
recte rep̾hendenda iudicant᷑. Siqñ u̾o contͣ eos uł
in minimis lingua labit᷑. ncc̃e ẽ ut ꝑ affcõne afflic¬
tionẽ pñe cor premat᷑. qͣtuiꝰ ad semetipm redeat. ⁊
cũ p̾posite potestati deliq̃rit. eius contͣ se iudicium
a quo sibi p̾lata est ꝑ horrescat. Nam c̃ p̃positis delinqͥ¬
mus: eiꝰ ordinatõi qui eos nobis p̃tulit obuiamꝰ. Uñ

Expanded text:
e reprehendunt. Unde bene et illic scriptum est: Post haec David percussit cor suum, eo quod abscidisset oram chlamidis Saul . Facta quippe praepositorum oris gladio ferienda non sunt, etiam cum recte reprehendenda judicantur. Si quando vero contra eos vel in minimis lingua labitur, necesse est ut per afflictionem poenitentiae cor prematur; quatenus ad semetipsum redeat, et cum praepositae potestati deliquerit, ejus contra se judicium a quo sibi praelata est perhorrescat. Nam cum praepositis delinquimus, ejus ordinationi qui eos nobis praetulit obviamus. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
re frigescũt. ⁊ foras fusi obliuisci ñ metuũt. qr aĩarũ
regimĩa susceꝑunt Sollicitudo gͦ q̃ sr̃ditis ext̾i̾ns ĩpen¬
dit᷑ sub c̾ca necesse ẽ m̃sura teneat᷑. Uñ bñ ad ezxechielẽ
d̾r. Sac̾dotes caput suũ ñ radant: neq comã nutriant.
S tondentes attordeant capita sua. Sac̾dotes namq
iure uocati st̃. qui ut sacrũ ducatũ p̾beant fidelib p̃sĩt.
Capilli uero in caꝑite ext̾i̾ores st̃ cogitatões ĩ m̃te. Qe
dum sr̃ cerebrũ insensibłr oriũtur: curas uite p̾sẽtis

Expanded text:
re frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum re frigescunt; et foras fusa oblivisci 27 non metuunt, quia animarum regimina susceperunt. Sollicitudo ergo quae subditis exterius impenditur, sub certa necesse est mensura teneatur. Unde bene ad Ezechielem dicitur: Sacerdotes caput suum non radent, neque comam nutrient, sed tondentes attondeant capita sua . Sacerdotes namque jure vocati sunt, qui ut sacrum ducatum praebeant, fidelibus praesunt. Capilli vero in capite, exteriores sunt cogitationes in mente: qui d
Abbreviated transcription (Latin):
silicatõe gregis animꝰ frangit᷑. si cura ext̾ioris sub¬
sidii a pastore negligat᷑. Uñ ⁊ pͥmꝰ pastor sollicite ã¬
monet dicens. Sẽni̾ores qui in uobis sũt obsecro cõ¬
senior ⁊ testis xp̃i passionũ. qͥn ⁊ eius q̃ in futo᷑ ẽ głe
reuelanda cõmunicat᷑. pascite qui ĩ uobis ẽ gregem di.
Qui in hoc loco pastionem cordis an corꝑis suadet: ape¬
ruit cũ ꝓtinꝰ adiũxit. Puidentes ñ coacte s spontanee
scd̃m d̾m neꝙ tͣpis sucri gr̃a s uoluntarie. Quib ꝓ¬
fecto u̾bis pastorib pie p̾cauet᷑: nedũ sb̾rectoꝵ inopiã
satiant. se mucrone ambitõis occidant. ne cũ ꝑ eos car¬
nis sb̃sidiis reficiũt᷑ ꝓximi ip̃i remaneant a iusticie
pane ieiuni. Hanc pastoꝵ sollicitudinẽ paulꝰ excitat
dicens. Qͥ suoꝵ ⁊ maxime domesticoꝵ curã ñ ht̃. fidẽ
negauit. ⁊ ẽ ĩfideli detĩor. Int̾ ħ itaq metuendũ ẽ sẽꝑ¬

Expanded text:
praedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subpraedicatione gregis animus frangitur, si cura exterioris subsidii a pastore negligatur. Unde et primus pastor sollicite admonet, dicens: Seniores qui in vobis sunt, obsecro consenior riae communicator: Pascite qui in vobis est, gregem Dei. Qui in hoc loco utrum pastionem cordis an corporis suaderet aperuit, cum subjunxit: Providentes non coacte, sed spontanee secundum Deum, neque turpis lucri gratia, sed voluntarie. Quibus profecto verbis pastoribus pie praecavetur, ne dum subjectorum inopiam satiant, se mucrone ambitionis occidant, ne cum per eos carnis subsidiis reficiuntur proximi, ipsi remaneant a justitiae pane jejuni. Hanc Pastorum sollicitudinem Paulus excitat, dicens: Qui suorum, et maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqñ ex cõpassione tołanda st̃. nũqmͣ ueroex amore
requiẽda. ne cũ m̃tem diligentis aggͣuant. hanc suo uic-
ad spiritalia appetunt ut ⁊ reb ext̾iorib nullatenus
occupentur. Qui cũ curare corporalia funditꝰ negli-¬
gunt. sb̾clitoꝵ ncãitatib minime ꝯcurrũt. Quoꝵ nimi¬
rũ p̾dicatõ płmq despicit᷑. qr dũ delinqñtiũ fc̃a corri¬
ꝑtunt. s tñ eis nccͣia p̃sentis uite ñ tribuũt: neqͣꝙͣ
libent̾ audiũt᷑. Egentis ⁊ enĩ m̃tẽ doctrine sermo ñ
penetrat. si hunc apd̾ eius animũ manꝰ miscd̾ie ñ
am̃idat. Tunc aut̃ u̾bi semen facile g̾minat. qñ ħ
ĩ audientis pectore pietas p̾dicantis rigat. Uñ rec¬
tori necẽe  ut int̾i̾ora possit infunde̾ cogitatõe ĩnoxia ⁊
extĩora ꝓuidere. Sic itaq pastores erga int̾iora studia:
ticm ñ relinqnͣt. Nam qͣi iure ut diximꝰ: a ꝑapienda

Expanded text:
aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore aliquando ex compassione toleranda sunt, nunquam vero ex amore requirenda; ne cum mentem diligentis aggravant, hanc suo victa ad spiritalia appetunt, ut rebus exterioribus nullatenus occupentur. Qui cum curare corporalia funditus negligunt, subditorum necessitatibus minime concurrunt. Quorum nimirum praedicatio plerumque despiciturpraesentis vitae non tribuunt, nequaquam libenter audiuntur. Egentis etenim mentem doctrinae sermo non penetrat, si hunc apud ejus animum manus misericordiae non commendat. Tunc autem verbi semen facile germinat, quando hoc in audientis pectore pietas praedicantis rigat. Unde rectorem necesse est ut interiora possit infundere, cogitatione innoxia etiam exteriora providere. Sic itaque Pastores erga interiora studia tiam non relinquant. Nam quasi jure, ut diximus, a percipienda
Abbreviated transcription (Latin):
nam̃tũ eccłie int̾nis mysti̾is: qͣi ĩ sectis tab̾naclĩ uacare
debuert̃. Adhor quippe scũarii lapides fiebant. ut in scã
nistri religionis a sb̾ditis honorẽ redẽptoris sui ex iueti¬
touite ñ exigũt scũarii lapides in ornam̃to pontifi¬
cis ñ st̃. Q nimirũ scũarii lapides disꝑsi ꝑ plateas
iacent cũ ꝑsone sacroꝵ ordinũ uoluptatum suarũ
latitudini dedite t̾renis negociis ĩherent. Et notã¬
dũ qd̾ ñ hos dispsos in plateis. s in capite plateaꝵ di¬
cit: qr ⁊ cũ t̾rena agunt: sũmi iud̾i appetunt. ut ⁊ lata
itinera teneant ex uoluptate delactatõis. ⁊ tñ ĩ plateaꝵ
sint capite ex honore scitatis. Nicħ qͦ obstat si scũani
lapides eosdẽ ip̃os quib ꝯstructũ scũariũ existebat acci¬
dinũ uiri t̾reius astib ex desid̾io inseriuũt. ex quoꝵ priꝰ¬
officio scĩtatis gła stare uidebat᷑. Sclaria itaq negoria:

Expanded text:
namentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis sanctuarii vacare namentum Ecclesiae internis mysteriis quasi in secretis sanctuarii vacare debuerunt. Ad hoc quippe sanctuarii lapides fiebant, ut intra sanistri religionis a subditis honorem Redemptoris sui ex merito vitae non exigunt, sanctuarii 26 lapides in ornamento pontificis non sunt. Qui nimirum sanctuarii lapides dispersi per plateas jacent, cum personae sacrorum ordinuis inhaerent. Et notadum quod non hos dispersos in plateis, sed in capite platearum dicit; quia et cum terrena agunt, summi videri appetunt, ut et lata itinera teneant ex voluptate delectationis, et tamen in platearum sint capite ex honore sanctitatis. Nil quoque obstat si sanctuarii lapides eosdem ipsos quibus constructum sanctuarium existebat accidinum viri terrenis actibus ex desiderio insercio sanctitatis gloria stare videbatur. Saecularia itaque negotia
Abbreviated transcription (Latin):
sũt lapides scũaru ĩ capite oĩm plateaꝵ. Qͥd nãq auro
qd̾ metallis cet̾is p̾minct: nͥ excellentia sc̃itatis. Qd colo¬
re optimo: nͥ cũctis amabilis reu̾entia religionis expͥmit᷑
Qͥd scũarii lapidib nͥ sacroꝵ ordinũ ꝑsone signant᷑ ꝙͥ
plateaꝵ noĩe: nͥ p̾sentis uite latitudo figait᷑. Quia enĩ gͣ¬
co eloq̃o platos latitudo d̾r ꝓfecto a latitudie platee sũt
uocate. ꝑ seinzspam u̾o u̾itas dicit. Lata ⁊ spaciosa uia
est q̃ ducit ad ꝓditõem. Aurũ gͥ obscurat᷑. cũ t̾renis acti¬
qui reg̾e̾ religiose c̾debant᷑. estimatõ añ acta minuit᷑.
Nam cũ quil post sãtatis hitũ t̾renis se actib ĩsert:
qͣi colore ꝓmutato añ hũanos ccłos eius reu̾entia despͤ¬
ta pallescit. S anctuarii q lapides in platea disꝑgut
cũ causaꝵ scłariũ foras lata itin̾a expetũt. hii qui ador¬

Expanded text:
sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum ? Quid namque auro, sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum ? Quid namque auro, quod metallis caeteris praeeminet, nisi excellentia sanctitatis? Quid colore optimo, nisi cunctis amabilis reverentia religionis exprimitur? Quid sanctuarii lapidibus, nisi sacrorum ordinum personae signantur? Quid platearum nomine, nisi praesentis vitae latitudo figuratur? Quia enim Graeco eloquio πλάτος latitudo dicitur, profecto a latitudine plateae sunt vocatae. Per semetipsam vero Veritas dicit: Lata et spatiosa via est quae ducit ad perditionem . Aurum igitur obscuratur, cum terrenis actiqui degere religiose credebantur, aestimatio anteacta minuitur. Nam cum quilibet post sanctitatis habitum terrenis se actibus inserit, quasi colore permutato ante humanos oculos ejus reverentia despecta pallescit. Sanctuarii quoque lapides in plateis disperguntur, cum causa saecularium, foras lata itinera expetunt, hi qui ad or
Abbreviated transcription (Latin):
re deẜuiat. Cui ⁊ ꝯsiliũ mox p̾betur ut ꝓse alios ad iur¬
gia dirĩda ꝯstituat. ⁊ ip̃e libeuꝰ ad erudiendos ppłos spi¬
ritaliũ archana cognoscat. A sb̾iectis gͦ infi̾ora g̾enda
dendis gressib p̾minet: cura pulu̾is ñ obscuret. Ca¬
put namq sb̾iectoꝵ st̃ cũcti qui p̾sunt. ⁊ ut recta pe¬
to ꝓuidẽ. ne a ꝓfectus sui itin̾e pedes torpeant: c̾cur¬
uata rectitudine corꝑis caput sese ad t̾ram decliat.
Qua aut̃ m̃te aĩaꝵ presul. honore pastorali int̾ ce¬
t̾os utit᷑: si ĩ t̾rena negocia q̃ rep̾hend̾e̾ ĩ aliis debuit:
dos quippe ẽ ut ppls̃: qñ ea agit is qͥ spiritali officio fũ¬
git᷑. q̃ illi nimirũ faciunt qͥ adhuc de studiis carnalib
iudicant᷑. Qd̾ cũ magno scil dolore karitatis ih̾emias
ꝓpħa ꝯspiciens: qi sb̾ destructõe tẽpli deplorat dicens. Qͦ
modo obscuratũ ẽ aurũ: mutatus ẽ color optimꝰ disꝑsi

Expanded text:
re deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurre deserviat: cui et consilium mox praebetur, ut pro se alios ad jurgia dirimenda constituat, et ipse liberius ad erudiendos populos spiritalium arcana cognoscat. A subditis ergo inferiora gerenda dendis gressibus praeeminet, cura pulveris non obscuret. Caput namque subjectorum sunt cuncti qui praesunt; et ut recta peto providere, ne a provectus sui itinere pedes torpeant, cum curvata rectitudine corporis caput sese ad terram declinat. Qua autem mente animarum praesul honore pastorali inter caeteros utitur, si in terrenis negotiis quae reprehendere in aliis debuit, Oseae IV, 9. Sacerdos quippe est ut populus, quando ea agit is qui spiritali officio fungitur, quae illi nimirum faciunt qui adhuc de studiis carnalibus judicantur. Quod cum magno scilicet dolore charitatis Jeremias propheta conspiciens, quasi sub destructione teaurum, mutatus est color optimus, dispersi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gͣuent᷑ corda ur̃a in crapula ⁊ in ebrietate. ilico ad¬
iũxit. aut ĩ curis huiꝰ uite. Ubi pauorẽ qͦ ꝓtinꝰ in¬
illa cuiꝰ aduentꝰ etiam qͣlitatẽ deñtiat dicens. Tã¬
faciem orbis t̾re. Hinc it̾m dicit. Nemo potest ẜiure
duob dnĩs. Hinc paulꝰ religiosoꝵ m̃tes a m̃di ꝯsor¬
tio contestando. ac potius ꝯueĩendo suspendit dicẽs.
Nemo militans deo implicat se negociis scłarib ut
ei placeat: cui se ꝓbauit. Hinc eccłie rectorib. ⁊ uacan¬
di studia p̾cipit. ⁊ consulendi remedia ostendit dicens:
Scl̾aria igitur uidicia si habu̾itis ꝯtẽptibłes qͥ st̾ ĩeccłia
illos ꝯstituite ad iudicand̃. ut ipsi uidel dispensatõib
t̾renis inseriuant. quos dona spiritalia ñ exornant. Ac
si aꝑtiꝰ dicat. Qͥa penetͣre ĩtima neq̃unt. saltẽ nccͣuia foris
oꝑent᷑. Hinc moyses qui cũ deo loqͥtur. iethro alienigene
rep̾hẽsione iudicat᷑. ꝙ t̾renis ppłoꝵ negociis stulto labo¬

Expanded text:
n crapula et ebrietate , illico adjunxit: Aut in curis hujus vitae. Ubi pavorem quoque protinus inilla . Cujus adventus etiam qualitatem denuntiat, dicens: Tanfaciem omnis terrae . Hinc iterum dicit: Nemo potes . Hinc Paulus religiosorum mentes a mundi consortio contestando, ac potius conveniendo suspendit, dicens: Nemo militans Deo implicat se 25 negotiis saecularibus, ut ei placeat cui se probavit . Hinc Ecclesiae rectoribus et vacandi studia praecipit, et consulendi remedia ostendit, dicens: Saecularia igitur judicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum ; ut ipsi videlicet dispensationibus terrenis inserviant, quos dona spiritalia non exornant. Ac si apertius dicat: Quia penetrare intima nequeunt, saltem necessaria foris operentur. Hinc Moyses, qui cum Deo loquitur , Jethro alienigenae reprehensione judicatur, quod terrenis populorum negotiis stulto labo
Abbreviated transcription (Latin):
aĩam ĩ ꝑicło sue ꝯu̾satõis acciꝑe. uñ ⁊ apd̃ extͣneũ
manꝰ defigit᷑. qr apõ curã sollicitud̾is q̃ añ deerat
mens ligatur. ꝟ̾bis u̾o oris sui illaq̃atus ẽ ac ꝓpͥis
ẜmonib captꝰ. qr dũ ꝯmissis sͥ cogitur bona dic̾e
sui dũ ratione exigente est̾ngit᷑: ne eius uita ad
cẽ cogitur tãta ĩ oꝑe exsolu̾e. qnͣta eũ constat aliis

Expanded text:
conversationis accipere. Unde et apud extraneum manus defigitur, quia apud curam sollicitudinis quae ante deerat, mens ligatur. Verbis vero oris sui illaqueatus est, ac propriis sermonibus captus; quia dum commissis sibi cogitur bona diceresui, dum ratione exigente constringitur, ne ejus vita ad cem cogitur tanta in opere exsolvere, quanta eum cons
Abbreviated transcription (Latin):
nutriunt. alia occidunt. Et lenis sibilus eqͦs mi¬
tigat. catulos instigat. ⁊ medicam̃tũ qd̾̃ hunc
morbũ ñ minuit: alt̾i iuuires ĩũgit. Et panis
q̃ uitã fortiũ roborat: ꝑuuloꝵ necat. Pro qͣlita¬
te igit᷑ audientiũ formari debet ẜmo doctoꝵ. ut ⁊¬
ad sua singłis cõgruat. ⁊ tñ a cõmunis edificatõis
arte ñ recedat. Quid enĩ sunt intente m̃tes audi¬
toꝵ. nisi ut ita dixerim. q̃dã in cythara tensiones
strate cordaꝵ. Qͣs tangendo artifex. ut ñ sibumet¬
ip̃i dissimile canticũ faciant. dissiłr pulsat. Et id¬
cuco corde ꝯsonam modulatõem reddunt. qr uno
quidẽ plectro. s ñ uno impulsu fũtur. Uñ ⁊ doc¬
tor quisq ut in una cunctos uirtute karitatis e¬
dificet. ex una doctrina. ñ una eadẽq exortatõe tan-¬
gere corda audientiũ debet. Qd̃ ałr ãmonendi sũt¬

Expanded text:
nutriunt, alia occidunt; et lenis sibilus equos mitigat, catulos instigat; et medicamentum quod hunc morbum imminuit, alteri vires injungit; et panis qui vitam fortium roborat, parvulorum necat. Pro qualitate ergo audientium, formari debet sermo doctos congruat, et tamen a communis aedificationis arte nunquam recedat. Quid enim sunt intentae mentes auditorum, nisi ut ita dixerim, quaedam in cithara tensiones stratae chordarum? quas tangendi artifex, ut non sibimetipsi dissimile canticum faciat, dissimiliter pulsat. Et idcirco chordae consonam modulationem reddunt, quia uno quidem plectro, sed non uno impulsu feriuntur. Unde et doctor quisque, ut in una cunctos virtute charitatis aedificet, ex una doctrina, non una eademque exhortatione tangere corda audientium debet. CAPUT PRIMU
Abbreviated transcription (Latin):
init̾ ꝓpħam ⁊ ciuitatem põĩtur. quia cum nc̃ fortẽ ⁊ e¬
lum rectores exibent: eũdem zelum postmodũ int̃
se ⁊ auditores suos forte̾ munitõem tenent. ne tũc
ad uindictã destituti sint: si nũc fu̾int ĩ correptõ¬
nẽ dissoluti. S int̾ ħ sciendũ est. qr dũ adĩcrepa¬
tõem se mens doctoris exasꝑat. difficile ualde est
ut ñ aliqñ ad aliqͥd qd̃ dicere ñ debet erũpat. ⁊ ple¬
rũq configit. ut dum culpa subdlitoꝵ cũ mag¬
na inuectione corripit᷑. magr̃i lungua usq ad ex¬
cessus u̾ba ꝑtͣhatur. Cũq ĩcrepatõ ĩmod̾ate acc̃edit᷑.
corda delinqñtiũ in desꝑatõem depͥmũt᷑. uñ ncc̃e ÷
ut exasꝑatꝰ rector. c̾ sb̾ditoꝵ m̃tẽ plus se ꝙͣ debuit
ꝑcussisse consid̾at. apd̃ se sẽꝑ ad pnĩam recurrat.
ut ꝑ lamenta ueniã in ꝯspectu ueritatis obtine¬

Expanded text:
inter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zeinter prophetam et civitatem ponitur; quia cum nunc fortem zelum rectores exhibent, eumdem zelum postmodum inter se et auditores suos fortem munitionem tenent; ne tunc ad vindictam destituti sint, si nunc fuerint in correptione dissoluti. Sed inter haec sciendum est quia dum ad increpationem se mens doctoris exasperat, difficile valde est ut non aliquando et ad aliquid quod dicere non debet erumpat. Et plerumque contingit ut dum culpa subditorum cum magna invectione corripitur, magistri lingua usque ad excessus verba pertrahatur. Cumque increptium in desperatione deprimuntur. Unde necesse est ut exasperatus rector, cum subditorum mentem plus quam debuit percussisse considerat, apud se semper ad poenitentiam recurrat; ut per lamenta veniam in conspectu veritatis obtine
Abbreviated transcription (Latin):
hostis callidi inartũspectas ⁊ qͣi ĩxp̾hensibiles insi¬
num aculeos ĩ hac uita nos undiq circũdantes ⁊
uirtutũ murũ ꝑforantes ĩnotescit. S cũcta ħ l
cet sb̾tilit̾ rector insinuet. nisi cõtra delicta sigłoꝵ
emulatõis spũ fecucat: nullam sibi in ꝓpetuũ ab¬
solutõem parat. Uñ illic adhuc recte subiũgit᷑. ⁊ tu
sume tͥ sartaginẽ ferream. ⁊ pones eã murũ fr̾eũ it̾
te ⁊ int̾ ciuitatẽ. ꝑ sartaginẽ quippe frixura m̃tis.
ꝑ frum uero increꝑatõis fortitudo sigͣtur. Quid so
acrius doctoris mentẽ qmͣ zelus dei frigit ⁊ excruci¬
at. Uñ paulus huius sartaginis urebatur frixura
cũ diceret. Quis ĩfirmat᷑ ⁊ ego ñ infirmor: Qͥs scan¬
dalizatur. ⁊ ego ñ uror: Et qr quisqͥs zelo d̾ĩ accendit᷑
ne dampnari ex negligentia debeat forti ĩ ꝑpetuũ
custodia munit᷑. recte dr. Pones eã murũ ferreũ ĩt
te ⁊ int̾ ciuitatẽ. Sartago enĩ ferrea murus ferre᷑

Expanded text:
incomprehensibiles insinum aculeos in hac vita nos undique circumdantes, et virtutum murum perforantes innotescit. Sed cuncta haec licet subtiliter rector insinuet, nisi contra delicta singulorum aemulationis spiritu ferveat, nullam sibi in perpetuum absolutionem parat. Unde illic adhuc recte subjungitur: 32 Et tu sume tibi sartaginem ferream, et pones eam murum ferreum inter te et inter civitatem. Per sartaginem quippe frixura mentis, per ferrum vero increpationis fortitudo signatur. Quid vero acrius doctoris mentem, quam zelus Dei frigit et excruciat? Unde Paulus hujus sartaginis urebatur frixura, cum diceret: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror? Et quia quisquis zelo Dei accenditur, ne damnari ex negligentia debeat, forti in perpetuum custodia munitur, recte dicitur: Pones eam murum ferreum inter te et civitatem. Sartago enim ferrea murus ferreus
Abbreviated transcription (Latin):
est enĩ qd̾ p̾latũ gregi discipłm paulus ãmonet dicẽs.
Dũ uenio attendelconi. Hinc dd̾ ait. Quom᷑ dileri le¬
gẽ tuã dñe tota die meditatõ mea ẽ. Hinc moysi de

Expanded text:
est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: est enim quod praelatum gregi discipulum Paulus admonet, dicens: Dum venio attende lectioni . Hinc David ait: Quomodo dilexi legem tuam, Domine, tota
Abbreviated transcription (Latin):
fide ⁊ karitate abscondit᷑. reus ꝑpetrati homicidii ñ
tenet᷑ eũꝙ extincti ꝓximꝰ.⁊ cũ inuen̾it ñ occidit
qr cũ districtꝰ iudex uen̾it. qui sese nobis ꝑ nat᷑e
nr̃e consortiũ iĩxit. ab eo ꝓculdubio culpe reatum
ed omne hoc rite a rectore agit᷑. at ĩtentꝰ. xxii.
si suꝑne formidinis ⁊ dilectõis spũ afflatꝰ
studiose cotidie sacri eloquii p̾cepta meditetur. ut ĩ
eo uim sollicitud̾is. ⁊ erga celestẽ uitã ꝓuide circũ¬
spectõis qm hũane conu̾satõis usus indesinent̾
destruit. pcepta diuine monitois u̾ba restaurent.
⁊ qui ad uetustatẽ uite ꝑ societatẽ scłariũ ducitur.
ad amorẽ semꝑ spiritał prĩe compunctõis aspiratõ¬
ne renouet᷑. ualde namq int̾ hũana u̾ba cor defluit.
Cũq indubitant̾ ⁊stet: qd̾ ext̾ius occupatõnũ tumł¬
tib impulsum a semetip̃o corruat. studere incessa¬
bilit̾ debet. ut ꝑ eruditõis studium resurgat. Hunc

Expanded text:
trati homicidii non tenetur. Eumque exstincti proximus et cum invenerit non occidit; quia cum districtus judex venerit, qui sese nobis per naturae nostrae consortium junxit, ab eo proculdubio culpae reatum beat intentus. Sed omne hoc rite a rectore agitur, si supernae formidinis et dilectionis spiritu afflatus, studiose quotidie sacri eloquii praecepta meditetur; ut in eo vim sollicitudinis, et erga coelestem vitam providae circumspectionis, quam humanae conversationis usus indesinenter destruit, divinae admonitionis verba restaurent; et qui ad vetustatem vitae per societatem saecularium ducitur, ad amorem semper spiritalis patriae compunctionis aspiratione renovetur. Valde namque inter humana verba cor defluit; cumque indubitanter constet quod externis occupationum tumultibus impulsum a semetipso corruat, studere incessabiliter debet, ut per eruditionis studium resurgat. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s ad alta ualent̾ rapit᷑. ⁊ ĩ aliis pietate equanimit̾
infirmat᷑. Hinc etenĩ dicit. Qͥs infirmat᷑ ⁊ ego ñ infir¬
mor: Qͥs scandalizat᷑ ⁊ ego ñ uror: hinc rursum ait.
actus sum iudeis tãꝙͣ iudeus. Qd̃ uidelz exhibebat non
amittendofidẽ: s extedendopietatẽ. ut ĩ ꝑsonã se infideliũ
tͣnͣssigurans ex semetip̃o disceret. qłr aliis misereri debuis¬
set. qͣtinꝰ hoc illis impend̾e̾t: qd̾ sibi ip̃e si ita ẽet impẽ¬

Expanded text:
aequanimiter infirmatur. Hinc etenim dicit: Quis infirmatur, et ego non infirmor? quis scandalizatur, et ego non uror ? Hinc rursus ait: Factus sum Judaeis tanquam Judaeus . Quod videlicet exhibebat non amittendo fidem, sed extendendo pietatem, ut in se personam infidelium transfigurans, ex semetipso disceret qualiter aliis misereri debuisset, quatenus hoc illis impenderet, quod sibi ipse, si ita e
Abbreviated transcription (Latin):
simpłr ligna succidimꝰ. cũ delinqñtiũ uicia pia ĩtẽ¬
tione resecamꝰ. S securis manũ fugit: cũ sese incre¬
patio plus qmͣ nc̃ce est in asꝑitatẽ pertrahit. ferrũ¬
q de manubrio ꝓsilit: cũ de correptõe sermo durior
excedit. ⁊ amicum ꝑcutit ⁊ occidit. qr auditorẽ suũ
ta increpatõ plusqmͣ debuit adicit. S is qͥ incaute
ligna ꝑcutit. ⁊ ꝓximũ extinguit. ad tres nc̃ce ÷ urbes
fugiat. ut eaꝵ munitõe defensus iua uiuat. qͥ a

Expanded text:
simpliciter ligna succidimus cum delinquentium vitia pia intentione resecamus. 2. Sed securis manum fugit, cum sese increpatio plusquam necesse est in asperitatem pertrahit; ferrumque de manubrio prosilit, cum de correptione sermo durior excedit; et amicum percutiens occidit, quia auditorem suum ta increpatio plus quam debuit addicit. Sed is qui incaute ligna percutit, et proximum exstinguit, ad tres necesse est urbes fugiat, ut in una earum defensus vivat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdeunt. qi nob̾ ñ sentiẽtib ꝓcedũt. Quia gͥ cũcti qui
presũt hr̃e qͥdẽ sollicitudines extiores debent. nec tũ
eis uehem̃t̾ ĩ cũb̾e̾. Sac̾dotes recte. ⁊ caput ꝓhibent̾ radẽ.
⁊ comã nut̾re. ut cogitatõnes carnis de uita sb̾dito¬
rũ nec a se funditꝰ amputent. nec rursus ad cresceu¬
dũ nimis relaxent. Ubi ⁊ bñ dr Londentes tondeãt
capita sua: ut uidel cure tp̃rał sollicitudis. ⁊ qnͣtum
necẽe ÷ ꝓuideant. ⁊ tñ recidant᷑citius: neĩmoderatius
excrescant. Dum gͥ ⁊ ꝑ admĩstratã ext̾iorem ꝓuiden¬
tiã corpoꝵ uita ꝓtegit᷑. ⁊ rursus ꝑ ĩmod̾atã curã cordis

Expanded text:
cuncti qui praesunt habere quidem sollicitudines et exteriores debent, nec tamen eis vehementer incumbere. Sacerdotes recte et caput prohibentur radere, et comam nutrire, ut cogitationes carnales de vita subditorum, nec a se funditus amputent, nec rursus ad crescendum nimis relaxent. Ubi et bene dicitur: Tondentes tondeant capita sua, ut videlicet curae temporalis sollicitudines, et quantum necesse est prodeant, et tamen recidantur citius, ne immoderatius excrescant. Dum igitur et per administratam exteriorem providentiam corporum vita protegitur, et rursus per immoderatam cordis
Abbreviated transcription (Latin):
tñ lucris tp̃ralib honorib q deseruiũt. ⁊ ꝑ semetipa
quidẽ iam qͣi at̾ra suspẽsa sunt: s adhuc ꝑ ambitũ
quasi per gule desid̃iũ sese ad ima submiitũt. Uñ ⁊
bñ sb̾ditur. Et unu̾isa ydola domus isrł depicta er̃t
in pariete. Scriptũ qͥdem est. Et auaricia que ẽ ydo¬
loꝵ ẜuitꝰ. Recte ergo post animalia ydola describũ¬
t᷑ qr ⁊ si honesta actõe ñnulli qͣi a t̾ra se erigũt. ambi¬
tõe tñ ĩhonesta semetip̃os ad t̾rã deponu̾t. Bñ autẽ
dicitur. depicta erant. qr dum ext̾ioꝵ reꝵ inttisecͭ
sp̃es attrahunt᷑ qͣi in corde depingit᷑. quicqͥd fictis
ymaginib delib̾ando cogitat᷑. Notandũ itaq est
qr pͥus foram̃ in ꝑiete. ac deinde hostiũ cernitur.
⁊ tunc demũ occulta alhonũatio demonstrat᷑. qr ni¬
mirũ uniuscuiꝰq pc̃ci pͥus q̃ sint signa forĩsecus.

Expanded text:
ralibus honoribusque deserviunt; et per semetipsa quidem jam quasi a terra suspensa sunt, sed adhuc per ambitum quasi per gulae desiderium sese ad ima submittunt. Unde et bene subditur: Et universa idola domus Israel depicta erant in pariete . Scriptum quippe est: Et avaritia, quae est idolorum servitus . Recte ergo post animalia, idola deseribuntur, quia etsi honesta actione nonnulli jam quasi a terra se erigunt, ambitione tamen inhonesta semetipsos ad terram deponunt. Bene autem dicitur, Depicta erant; quia dum exteriorum rerum intrinsecus species attrahuntur, quasi in corde depingitur quidquid fictis imaginibus deliberando, cogitatur. Notandum itaque est quia prius foramen in pariete, ac deinde ostium cernitur, et tunc demum occulta abominatio demonstratur; quia nimirum uniuscujusque peccati p
Abbreviated transcription (Latin):
rant ĩ pariete. Piezechiclẽ quippe p̾positoꝵ ꝑsona sigͣt᷑.
per ꝑietem: duricia sb̾ditoꝵ. Et qͥd ẽ ꝑietẽ fode̾ nisi a¬
cutis inquisitõib duriciã cordis aperire. Quẽ cũ ꝑfo¬
disset: apparuit hostiũ. qr c̃ cordis duricia uł studi¬
osis percunctatõib uel maturis correptõib scindit᷑
qͣi q̃dã ianua ostendit᷑ ex qͣ oĩa in eo qui corripit᷑ co¬
gitatõnũ int̾iora uideantur. Uñ ⁊ bñ illic sequitur.
Ingredẽ ⁊ uide ab hoĩatões pessimas qͣs isti faciũtħ.
Quasi ingͥdit᷑ ut abhoĩatões aspiciat: qui discussi
quib dã signis ext̾ius apparentib ita corda sb̾clitoꝵ
penetrat. ut cũcta ei q̃ illicite cogitant᷑ innotescãt.
uñ ⁊ st̾dit. Et ingressus uidi. ⁊ ecce oĩs siłitudo rep

Expanded text:
iete . Per Ezechielem quippe praepositorum persona signatur, per parietem duritia subditorum. Et quid est parietem fodere, nisi acutis inquisitionibus 30 duritiam cordis aperire? Quem cum fodisset, apparuit ostium; quia cum cordis duritia vel studiosis percunctationibus, vel maturis correptionibus scinditur, quasi quaedam janua ostenditur, ex qua omnia in eo qui corripitur cogitationum interiora videantur. Unde et bene illic sequitur: Ingredere et vide abominationes pessimas, quas isti faciunt hic . Quasi ingreditur ut abominationes aspiciat, qui, discussis quibusdam signis exterius apparentibus, ita corda subditorum penetrat, ut cuncta ei quae illicite cogitantur innotescant. Unde et subdidit: Et ingressus vidi; et ecce omnis similitudo
Abbreviated transcription (Latin):
oĩno t̾cene signͣt. In alib uero iam quide aliqnͣ¬
tulũ a t̾ra suspense. s achuc t̾cene m̾cedis p̾mia
reqͥrentes. Nam reptilia toto ex corꝑe t̾re ĩherent. aĩalia
autẽ magna ꝑte corporis a t̾ra suspensa sũt. appetitu
tam̃ gule ad t̾ram semꝑ ĩclinant᷑. Reptilia itaq sũt
intra parietem: qñ cogitatões in m̃te uoluũtur q̃ a¬

Expanded text:
enae signantur, in animalibus vero jam quidem aliquantulum a terra suspensae, sed adhuc terrenae mercedis praemia requirentes. Nam reptilia toto ex corpore terrae inhaerent, animalia autem magna parte corporis a terra suspensa sunt, appetitu tamen gulae ad terram semper inclinantur. Reptilia itaque sunt intra parietem, quando cogitationes volvuntur in
Abbreviated transcription (Latin):
uacat cura pastoralis. ⁊ sb̾iecti u̾itatis lum̃ app̾hẽdẽ
neq̃unt. quia dũ pastoꝵ sensus t̾rena studia occu¬
pant: uento tẽptatõis impulsꝰ eccłie ocłos puluis ce¬
cat. Quo ꝯtͣ recte hũani gn̾is redẽptor. cũ nos a uen

Expanded text:
vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere vacat cura pastoris; et subjecti veritatis lumen apprehendere nequeunt, quia dum pastoris sensus terrena studia occupant, vento tentationis impulsus Ecclesiae oculos pulvis caecat. Quo contra recte humani generis Redemptor
Abbreviated transcription (Latin):
tant. ad has etiã cũ desunt dieb ac noctib: cogitatõis tur¬
bide estib anelant. Cũq ab hiis ce̾ssante forsitan ĩportu¬
nitate quieti st̃. ip̃a deteriꝰ sua qͥete fatigant᷑. Nolupta¬
tẽ namq censent. si actõib depͥmũtur: laborẽ depu¬
tant. si in t̾renis negociis ñ laborant. Sicq fit ut dũ
se urgeri mũdanis tuml̃tib gaudent. ĩterna q̃ doc̾e
ta torpescit. qr cũ ꝓfice̾ spiritalit̾ appetit. in exẽplo eius
qui sibi p̾latus est qiͣ in obstaculo itin̾is offendit.
Languente enĩ capite m̃bͣ ĩcassũ uigent. ⁊ in explo¬
ratione hostiũ frustͣ ex̾citus uelocit̾ seqͥt᷑: si ab ipso
duce itin̾is errat᷑. Nllã sb̾cditoꝵ m̃tes exortatõ sb̾leuat.
eoꝵq culpas increpatõ nlła castigat. qr dũ ꝑ aĩarũ
p̾sulẽ t̾reni ex̾cetur officiũ iudicis: agregis custodia

Expanded text:
tant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turtant; ad has etiam cum desunt, diebus ac noctibus cogitationis turbidae aestibus anhelant. Cumque ab his, cessante forsitan opportunitate, quieti sunt, ipsa deterius sua quiete fatigantur. Voluptatem namque censent si actionibus deprimuntur, laborem deputant si in terrenis negotiis non laborant. Sicque fit, ut dum se urgeri mundanis tumultibus gaudent, interna quae ta torpescit, quia cum proficere spiritaliter appetit, in exemplo ejus qui sibi praelatus est, quasi in obstaculo itineris offendit. Languente enim capite membra incassum vigent, et in exploratione hostium frustra exercitus velociter sequitur, si ab ipso duce itineris erratur. Nulla subditorum mentes exhortatio sublevat, eorumque culpas increpatio nulla castigat; quia dum per animarum praesulem terreni exercetur officium judicis, a gregis custodia
Abbreviated transcription (Latin):
districtõis. sit ⁊ manna dulced̾is. Hinc dd̾ ait. uirga
tua. ⁊ bacłs cuꝰ ip̃a me ꝯsolata st̃. Uirga enĩ ꝑcutimur:
bacdõ sustentamur. Si gͦ ẽ districtio uirge q̃ feriat. sit
⁊ ꝯsoło bacłi que sustentet. Sit itaq amors ñ emossi¬
ens. sit uigor s ñ exasꝑans: sit zelus: s ñ ĩmederate
seuiens. sit pietas: s non plusqmͣ expediat pairens.
ut dum se in arte regimũs iusticia clem̃tiaꝙ ꝑmiscẽt.
is qui p̾est corda sc̾cditoꝵ ⁊ t̾rendo demulceat. ⁊ tñ ad t̾ro¬
ris reu̾entiã demulcendo constringat. Cap̃ .xuiii.¬
it rector int̾noꝵ curã in ext̾ioꝵ occupatõe ñ minuẽs.
etioꝵ ꝓuidẽtiã in int̾noꝵ sollicitud̾ie ñ relinqñs.
Ne aut ext̾iorib declitus: ab intimis corruat. aut solis
int̾iorib occupatus. que foris d ꝓximis ñ ĩpendat. Sepe
dis adnisu scłarib curis ĩseruiũt. Has c̾ assũt se age̾ exł¬

Expanded text:
onis, sit et manna dulcedinis. Hinc David ait: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Virga enim percutimur, baculo sustentamur. Si ergo est districtio virgae quae feriat, sit et consolatio baculi quae sustentet. Sit itaque amor, sed non emolliens; sit vigor, sed non exasperans; sit zelus, sed non immoderate saeviens; sit pietas, sed non plus quam expediat parcens; ut dum se in arce regiminis justitia clementiaque permiscet, is qui praeest corda subditorum et terrendo demulceat, et tamen ad terroris reverentiam demulcendo constringat. CAPUT VIIinternorum curam in exteriorum occupatione non minuens, exteriorum providentiam in internorum sollicitudine non relinquens; ne aut exterioribus deditus ab intimis corruat, aut solis interioribus occupatus, quae foris debet proximis non impendat. Saepe dis adnisu saecularibus curis inserviunt: has, cum adsunt, se agere exsul